open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qara-Qırğız Muxtar Vilayəti

**Qara-Qırğız Muxtar Vilayəti** () — Orta Asiyasiyadakı Sovet vilayətlərindən biri idi. 14 oktyabr 1924-cü ildə Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası daxilində qurulmuşdur.

14 oktyabr 1924-cü ildə SSRİ Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin (ali qanunverici orqan) Mərkəzi Asiyada milli-ərazi bölgüsü haqqında qərarından sonra Stalin regionda sovet respublikalarının xəritəsini çəkməyə başlayıb. Moskvanın qərarı ilə RSFSR tərkibində Qara-Qırğız muxtar vilayəti yaradılıb. Muxtar vilayət 2 il sonra muxtar respublikaya, 1936-cı ildə isə SSRİ-nin subyekti kimi Qırğızıstan SSR-ə çevrildi. Eyni gündə Özbəkistan SSR tərkibində Tacikistan MSSR yaradılıb. 1929-cu ildə muxtar respublika Tacikistan SSR-ə çevrildi. Bir qədər sonra (27 oktyabr) Türkmənistan SSR yaradıldı.
## İstinadlar
Zabıtıy (ada)

**Zabıtıy** — Şimal Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarınin Taymır rayonu ərazisinə daxildir. 
Laptevlər dənizində, arxipelaqın mərkəzində, Bolşevik adasının şimal-qərbində yerləşən Baranov burnundan 400 metr şimalda yerləşir. 
Aypara formasına malikdir. Yüksəkliyi yoxdur. Sahilləri düzənlikdir.

## Xəritə
*Xəritə
Fyun

**Fyon** () — Danimarkanın ərazisinə daxil olan adalar arasında sahəsinə görə Zelandiya və Vensyossel-Tidən (Qrenlandiya və Disko adası istisna olaraq) sonra üçüncüdür. Sahəsi 2984,56 km² təşkil edir. 2009-cu il məlumatına görə adada 453 700 nəfər yaşayır. Sahilləri alçaqdır. Ən hündür nöqtəsi 131 metrdir.

Əsas şəhəri Odansedir. Ada Kiçik Kəmər boğazı üzərində yerləşən iki körpü ilə Yutlandiya yarımadasına birləşir. Birinci körpü 1930-cu illərdə avtomobil və dəmiryolu məqsəfinə xidmət edirdi. 1970-ci illərdə ikinci körpü tikilir.

Adada gəmiqayırma verfi fəaliyyət göstərir. Tarixi zavod Odensedə, yenisi isə Myonkeboda yerləşir. Odensedəki verf 2012-ci ildə fəaliyyəti dayandırılmışdır. Adada Randyo-Oslera xəstəliyi yayılır.

## Həmçinin bax
* Kassari adası

## İstinadlar

## Mənbə
* Ada haqqında turistik məlumat
* Guide to Fyn Fyon adası
Sokotra adası

**Sokotra adası** () — Hind okeanının şimal-qərbində yerləşir. Ada Sokotra arxipelaqının ən böyük adasıdır. İnzibati cəhətdən isə eyni adlı muxafazeyə daxildir. Adanın əsas şəhəri Habeydodur. 2004-ci il məlumatına görə adada 42 442 nəfər yaşayır.

## Coğrafiyası
Ada Ədən körfəzinin şərq girəcəyində. Afrika buynuzu yarımadasından 250&nbsp;km şərqdə, Ərəbistan yarımadasından 350&nbsp;km cənubda yerləşir. Uzunluğu 133&nbsp;km, eni 42&nbsp;km, sahəsi 3625&nbsp;km² təşkil edir.

Maksimal hündürlüyü 1505 metrdir.

## İqlimi
İqlimi tropik səhra və yarımsəhradır. Yağıntılar əsasən qış aylarında adanın mərkəzi hissəsinə düşür. Mussonlar dönəmində adaya güclü küləklər və hündür dalğalar hakim olur.

## Tarixi
1880-ci ildə adaya ilk dəfə İsaak Valfuronun başçılığı ilə Britaniya ekspedisiyası göndərilir. Adada cəmi 48 gün olan ekspedisiya 200-dən çox elmə məlum olmayan bitki aşkarlayır. Bu səbəbdən botanik baxımından ada "Hind okeanının Qalapaqosu" adını qazanır.

## Təbiəti

Ada endemik flora və faunası ilə zəngindir. Bu səbəbdən ada 2003-cü ildə arxipelaqın digər adaları ilə birlikdə qorunur.

## Əhali və iqtisadiyyat
Ada ərazisində yaşayan əhalinin böyük qismini çobanlar, torpaq sahibləri və balıqçılar təşkil edir. Maldarlığın əsasını qoyunçuluq və davarçılıq təşkil edir.

## İstinadlar
Riqa quberniyası

**Riqa quberniyası** () — I Pyotrun fərmanı ilə Smolensk quberniyasının hissəsi və Rus ordusu tərəfindən alınmış Liflandiya hersoqluğunun (İsveç Livoniyası) torpaqlarından yaradılmış Rusiya imperiyasıının inzibati ərazi vahidi. Müasir Latviya və Estoniya ərazilərində yerləşirdi.
Etiraz

**Etiraz** — nisbi olaraq bir hadisəyə və vəziyyətə qarşı əks istiqamətdə reaksiya göstərməkdir. Ümumiyyətlə bu reaksiya göstərmə forması, müxalif görüşü sözlə ifadə etmə yanında o görüşü toplumsallaştırma və bir qrupla birlikdə ifadə etmə xarakteri də daşıya bilər. Bundakı məqsəd ictimaiyyət nəzdində səsini daha çox duyurabilmek və rəhbərliyə qarşı daha təsirli bir duruş sergileyebilmektir. Bu, birbaşa ifadə və təsir etmənin və aktivizmi bir yoludur.
2015 Baltimor etirazları

**2015 Baltimor etirazları** ABŞ-nin Maryland əyalətinin ən böyük şəhəri Baltimorda reallaşan etiraz və qiyamlar.

19 aprel 2015 tarixində Freddie Graydan ölümü üzərinə başlamışdır. Şəhər sakinlərindən 25 yaşındakı afroamerikan Freddie Gray həbs olunduqdan bir həftə sonra öldü. Həbs edilən zaman sağlam olan Grey daha sonra onurğa və qırtlağından yaralanıb. Yaralanma səbəbi və şəraiti rəsmi olaraq açıqlanmayıb.

25 aprel 2015-ci ildə başlayan etirazlar əsnasında 20 polis məmuru yaralandı. Bölgədə fövqəladə hal elan edilərkən həbslər minimum 200 rəqəminə çatdı.

## İstinadlar
Occultic;Nine

— *"[[Steins;Gate]]"*-in yaradıcısı Çiyomaru Şikura tərəfindən yazılmış ranobe seriyası. Qancii tərəfindən illüstrasiya olunmuş manqa 2015-ci ilin oktyabrından nəşr olunur. 9 oktyabr 2016-cı ildən 25 dekabr 2016-cı ilə kimi *[[A-1 Pictures]]* tərəfindən çəkilmiş anime adaptasiyası yayımlanmışdır.

## Məzmun
Paranormal elmi fantastika janrında olan ranobedə hadisələr 9 fərqli şəxsin ətrafından cərəyan edir. Bu 9 şəxs bir-biriləri ilə 17 yaşlı lisey tələbəsi Yuuta Qamon tərəfindən işlədilən *"Chōjō Kagaku Kirikiri Basara"* adlı okkult xülasə bloqu vasitəsilə əlaqə saxlayırlar. Bu doqquz nəfərin ətrafında baş verən kiçik uyğunsuzluqlar daha böyük və dünyanı dəyişdirə biləcək hadisəyə səbəb olur.

## Personajlar
### Okkultik doqquzluq
;
:
: Okkult bloq işlədən və özünü xilaskar adlandıran oğlandır.

;
:
:Ruh rəhbəridir.

;
:
:İnkarçı, ultra-realist universitet tələbəsidir.

;
:
:Moe falçısıdır.

;
:
:"Mumū" okkult jurnalının müxbiridir.

;
:
:Qara magiya təmsilçisidir.

;
:
:Müəmmalı adamdır.

;
:
:Gələcəyi təxmin edən docin manqakasıdır.

;
:
:Kospley otaku detektividir.

### Digər
;
:
:Liseydə oxuyan FBI müfəttişidir.

;
:
:"Blue Moon" adlı kafe işlədən qadındır.

;
:
:Miyuu Aykakanın yaxın rəfiqəsidir.

## Media
### Ranobe
Ranobe seriyası Çiyomaru Şikura tərəfindən yazılıb, pako tərəfindən illüstrasiya olunub. Overlap Bunko ranobenin ilk cildini 2014-cü ilin avqustunda çap edib. *J-Novel Club* ranobeni ingilis dilində rəqəmsal şəkildə yayımlayıb.

#### Cild siyahısı

### Videooyun
28 sentyabr 2017-ci ildə 5pb. tərəfindən PlayStation 4, PlayStation Vita və Xbox One platformaları üçün vizual roman adaptasiyası buraxılacaq.

### Manqa
Qancii tərəfindən hazırlanmış manqa adaptasiyası Kodansha nəşriyyatının *"[[good! Afternoon]]"* jurnalında 7 oktyabr 2015-ci ildə yayımlanmağa başlamışdır.

### Anime
2016-cı ilin martında anime adaptasiyasının çəkiləcəyi anons edilmişdir. Animenin birinci seriyası 2 oktyabr 2016-cı ildə *Kichijoji Anime Wonderland* tədbirində nümayiş etdirilmişdir. Anime serialı Kyohey İşiquro və Miyuki Kurokinin rejissorluğu, To-Jumpei Morita-nın ssenaristliyi, Tomoaki Takasenin personaj dizaynerliyi və Masaru Yokoyamanın bəstəkarlığı ilə *[[A-1 Pictures]]* studiyası tərəfindən çəkilmişdir. Anime serialının açılış mahnısı Kanako İto tərəfindən ifa olunan *"Seisū 3 no Nijō"* mahnısı, bağlanış mahnısı isə Asaka tərəfindən ifa olunan *"Open your eyes"* mahnısıdır. Hər iki mahnı Şikura tərəfindən yazılmışdır və mahnıların 26 oktyabr 2016-cı ildə buraxılmışdır. Anime serialı 9 oktyabr 2016-cı ildən 25 dekabr 2016-cı ilə kimi Tokyo MX, ABC, CBC, GTV, GYT və BS11 kanalları, eləcə də, *Daisuki* vasitəsilə nümayiş etdirilmişdir. Animenin seriyaları müvəqqəti olaraq *[[Crunchyroll]]* və *Daisuke* saytlarından yığışdırılmış, lakin daha sonra anime bu saytlarda yenidən yayımlanmağa başlamışdır. Seriyaların 7 dekabr 2016-cı ildən 3 may 2017-ci ilə kimi 6 BD/DVD cildində (hərəsində iki seriya) buraxılması planlaşdırılır.

Anime Şimali Amerikada *Aniplex USA* tərəfindən lisenziyalaşdırılmışdır.

#### Seriya siyahısı

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
*
Manitulin adası

**Manitulin** () — Huron gölündə yerləşən ada. Ada dünyada şirinsulu göl ərazisində yerləşən ən iri adadır.

İnzibati cəhətdən  Kanadanın Ontario vilayəti ərazisinə daxildir. Adada eyni adlı dairə yerləşir. Adanın əhalisi 12,6 min nəfər təşkil edir (2007).

## Coğafiyası
Adanın sahəsi 2766&nbsp;km² təşkil edir. Bu isə Lüksemburqdan böyükdür. Manitulin adası sahəsinə görə Kanadanın 31-ci, dünyanın isə 174-cü adasıdır. Adada çoxlu sayda göllər vardır ki, onlarında ən böyüyü Manitudur. Gölün sahəsi 106,42&nbsp;km² təşkil edir. Bu göl isə dünyada «göl daxilində göl» arasında sahəsinə görə birincidir.

## İstinadlar
Deyvis Kaliforniya Universiteti

**Deyvis Kaliforniya Universiteti** ( və ya qısaca: **UCD**, **UC Davis**) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatının Deyvis şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Universitetin tarixi 1905-ci ildən başlayır.

## Reytinqi

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Qarda (göl)

**Qarda** — İtaliyanın şimalında göl. Alp dağlarının ətəklərində, 65 m yüksəklikdədir. Sahəsi 370 km², dərinliyi 345 m–ə qədərdir. Buzlaq–tektonik mənşəlidir. Qardaya Sarka çayı tökülür, Ondan Minço çayı (Po çayının sol qolu) axır. Gəmiçiliyə yararlıdır. Ətrafında kurortlar var. İtaliyanın ən böyük gölüdür. 

## İstinadlar
Tayyaki

— Yaponiya mətbəxinə xas olan balıq formasında tort. Tortun hazırlanmasında anko xəmirindən (şəkərli adzukilərdən hazırlanır) istifadə olunur. Bundan əlavə kremdən, şokoladdan, pendirdən və şirin kartofdan da istifadə oluna bilər. Bəzi mağazalar tayyakini hətta okonomiyaki, qyozo və sosiska ilə hazırlayırlar.

Tayyaki hazırlamaq üçün blinçik və ya vafli xəmirindən istifadə olunur. Hazırlanmış sulu xəmir balıq formasında olan qəlibin hər tərəfinə tökülür. Daha sonra bir tərəfə əlavə məhsullar daxil edilir və qəlib bağlanılır. Qızıl qəhvəyi rəngi alana qədər bişilir.

## Həmçinin bax
*Vagaşi
*Bunqeoppanq

## İstinadlar
Seyfəddin Soysal

**Seyfəddin Soysal** (27 iyul 1966, Şarkışla- 2 fevral 2012, Sivas), Türk heykəltaraş və rəssam. Niderland və Şarkışla'da sexləri var. Sivas Rəssamlar Dərnəyi qurucusudur.  

1988-ci ildə yerləşdiyi Veghel (Şimali Brabant Rayonu), Hollandiyada şəkil və heykəl üzərinə təhsil alaraq bu sahələrdə əsərlər verən sənətçi, eyni zamanda Niderland Rəssamlar Birliyi 'nə üzv olub şəkil dərsləri də verdi. 4 fevral 2012-ci ildə evindəki buxarını çıxan karbonmonoksit qazından zəhərlənərək 45 yaşında vəfat etdi. Anısına Sivasda bir park və mesire sahəsinə adı verildi.

## İstinadlar

## Mənbə
* Kendi Çizdiği Portresiyle Uğurlandı
* Turkish Paintings - Seyfeddin Soysal (1996, Şarkışla)
* Yaptığı Resimleri Gerçeğinden Ayırt Etmek Zor
2016 Brüssel partlayışları

**2016 Brüssel partlayışları** () — 2016-cı ilin 22 mart tarixində Belçikanın paytaxtı Brüssel şəhərində yerli vaxtla saat 08:00-da və 09:11-də baş vermiş terror aktları. Terror aktları nəticəsində  34 nəfərin həlak olduğu və 230 dan çox şəxsin yaralandığı bildirilir.Hadisədən sonra Belçikada 3 günlük matəm başladı 

## İstinadlar
Qırğızıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası (1926-1936)

**Qırğızıstan Muxtar Sovet Sosialist Rspublikası** () — Orta Asiyadakı Muxtar Sovet Respublikalarından biri idi. 11 fevral 1926-cı ildən 5 dekabr 1936-cı ilə kimi Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası daxilində muxtar respublika statusu daşımışdır.
Kolquev adası

**Kolquev**, qədim forması. **Kalquev** (Nenes dili *Холӈгов*) — ada Şimal Buzlu okeana daxil olan Barens dənizinin şərqində yerləşir. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Nenets Muxtar Dairəsinə daxildir.

## Adının mənası
"Kolquev" isminin müxtəlif mənalarının olması ehtimal olunur. Belə fikir vardır ki, bu adı adaya pomorlar vermişlər və balıqçı İvan Kalqovun şərəfinə adlandırmışlar. Digər versiya isə qədim fin dilində "Kollaque" sözündən götürülmüş, mənası "Üçkünc" və ya "Üçbucaqdır".

## Coğafiyası
Ada Kanin yarımadasından 80 km şərqdə yerləşir. İki quru parçasını bir-birindən Pomorski boğazı ayırır. Kolquev adası 3495,5 km² sahəyə malikdir. Qərbdən Barens dənizi, şərqdən isə Peçora dənizi (qəbul olunmamış) ilə əhatələnmişdir. Ərazisi tundradır. Ən hündür nöqtəsi 80 metrdir. Ada güclü bataqlıqlaşmış ərazilərlə örtülüdür. Burada çoxlu göl və çay vardır. 1986-cı ildən buradan neft çıxarılır. Yataqdan 60 km radiusda iki qəsəbə yerləşirdi (Kolquev və Severnıy). Bu qəsəbələrdə 400 nəfər yaşayır. 2005-ci ilə olan məlumata görə yeganə yaşayış məntəqəsi Buqrinodur.

Ada ilə materik arasında Mi-8 helikopteri fəaliyyət göstərir. 2002-ci ildən etibarən isə YK-40, An-24 və An-26 təyyarələri ilə Murmansk arasında uçuşlar həyata keçirilir.

### İqlimi
İqlimi subarktikdir. Minimal temperatur −45 °C, maksimal temperatur isə +30 °C təşkil edir. Adada daim küləklər müşahidə edir. İllik yağıntının miqdarı 344 mm-dir

## Əhalisi
Buqrino qəsəbəsinin əhalisi 400 nəfərdir. Olar Nenlər, Ruslar, Komilər və Ukraynalılardır.

250 nəfər isə Arktik Neft şirkətinin işçiləridir. Onlar hər 52 gündən bir növbələrini dəyişirlər. 2011-ci ilin yanvarın birinə olan məlumata görə adada 436 nəfərdir

## Flora və Fauna
Adada Betula nana ərazinin böyük hissəsində yayılmışdır. Üstəlik burada Söyüdün bir çox növlərinə rast gəlmək olar (*[[Salix glauca]]*, *[[Salix lanata]]*, *[[Salix phylicifolia]]*). Ərazisinin 90 % ot, mamır və şibyə bitkiləri ilə örtülür. Yalnız 10–20 % kol bitkiləridir.

İqlimin sərtliyi səbəbindən materikdək olduqca az canlı adaya gəlir. Burada Ağ ayı, Dovşan, Tülkü və Morja rast gəlinir.

## İqtisadiyyat
Buqrinonun əhalisinin əsas məşğuliyyəti Maralçılıq və Balıqçılıqdır. 2013–2014 illər ərzində yem çatışmazlığı səbəbindən maralların sayı 12 mindən 400 başa qədər azalmışdır

"ArktikNeft" şirkəti adada neft hasilatını həyata keçirir. Üstəlik səmt qazının tədarükünü həyata keçirmək məqsədi ilə qurğu quraşdırılması planlaşdırılırdır. Burada olan 52 quyudan (2002) 100 000 ton neft çıxarılmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Солнцев Н. А.'' Остров Колгуев // Учёные записки Московского государственного университета. — Вып. XIV. — 1938. — С. 205–271.

## Mənbə
* Подчинённые пункты Колгуевского островного совета Ненецкого национального округа Архангельской области // Справочник административного деления Архангельской области в 1939–1945 годах
* Adaya şans vermək
Yəhya mirzə Şəms

**Yəhya mirzə Əbdülhüseyn mirzə oğlu Şəms** (1874-1951)—Qacar şahzadəsi, həkim.

## Həyatı
Yəhya mirzə Əbdülhüseyn mirzə oğlu Şəms 1874-cü ildə Həmədan şəhərində doğulmuşdu. İbtidai təhsilini ailədə, orta təhsilini doğma şəhərində almışdı. Sonra Avropaya yollanmış, tibbi təhsil almış, həkim kimi vətənə dönmüşdü.
	
Yəhya mirzə Şəms Lisanülhükəma ləqəbini daşıyırdı.
	
Yəhya mirzə Şəms 1951-ci ildə Tehran şəhərində vəfat edib.

## Ailəsi
Yəhya mirzənin Məhəmmədqulu mirzə adlı oğlu, Cahansultan xanım adlı qızı vardı.

## Mənbə
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Qacarlar

## Xarici keçidlər
Əsədulla xan Əsəd Bahadur

**Əsədulla xan Məhəmmədəli xan oğlu Əsəd Bahadur** (1876–1939)—İran diplomatı, İranın İsveçdə ilk səfiri.

## Həyatı
Əsədulla xan Əsəd Bahadur 1876-cı ildə İranın Kaşan şəhərində anadan olmuşdu. Atası Məhəmmədəli xan İqbülülvüzəra Qacarlar dövlətinin Tiflis şəhərində baş konsulu vəzifəsində çalışırdı. O, ibtidai təhsilini ailədə, orta təhsilini Tiflis kişi gimnaziyasında almışdı. Sonra Sankt-Peterburqda Hərbi məktəbə qəbul olmuşdu. Hüquq fakültəsində oxumuşdu. rus dili ilə yanaşı fransız dilini də bilirdi.

Əsədulla xan Əsəd Bahadur bir müddət Müzəffərəddin şah Qacarın sarayında çalışmışdı. Ona sarayda "Acudani-hüzur" deyirdilər. Bir müddət sarayda mütərcim kimi çalışdıqdan sonra Xarici İşlər vəzarətinə daxil olmuşdu. Rusiyada diplomatik işdə çalışmışdı. Öncə naibi-düvvum, naibi-əvvəl, sonra müstəşar və kardar kimi işləmişdi.

Əsədulla xan Əsəd Bahadur İskəndəriyyə və İsveçdə İranın vəziri-muxtarı vəzifəsində xidmət etmişdi.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Qacarlar dövrünün diplomatları,  Bakı, "Mütərcim", 2012. 334 səh.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qorbunov adaları

**Qorbunov adaları** — Frans-İosif Torpağı arxipelaqına daxil olan iki adadan ibarət adalar qrupu. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.

## Yerləşməsi
Adalar arxipelaqın şərqində, Vilçek Torpağından bir qədər aralıda yerləşir.  Yelena Qurald körfəzinin şərqində qərarlaşır.
## Xüsusiyyətləri
Adalar buzla örtülmürlər. Adalar bütünlüklə qumdan ibarətdirlər. Şimal adasının qərbində 8 metr hündürlüyə malik qaya vardır. Şimal adası 700 metr uzunluğa, cənub adası isə 500 metr radiusa malikdir. 
Adalar Sovet hidrobioloqu və zooloqu Qriqori Petroviç Qorbunov şərəfinə adlandırılmışdır. Adaların ayrılıqda adı yoxdur.
## İstinadlar
Əlinağı xan Qasımlı-Avşar

**Əlinağı xan Hacı Məhəmməd xan oğlu Qasımlı-Avşar** - elbəyi, şah ordusunun polkovniki.

## Həyatı
Əlinağı xan Hacı Məhəmməd xan oğlu Tikab şəhərində dünyaya göz açmışdı. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Yəminülləşkər ləqəbini daşıyırdı.

## Ailəsi
Əlinağı xan Kiçik xanım Mövləvi ilə ailə qurmuşdu. Zəhra Sultan xanım adlı qızı vardı.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Aydın Avşar. Avşarlar. Bakı: Şuşa, 2008, 298 səh.

## Həmçinin bax
*Hacı Məhəmməd xan Qasımlı-Avşar
*Yəhya xan Qasımlı-Avşar
Əmir Xosrov xan Qasımlı-Avşar

**Əmir Xosrov xan Qasımlı-Avşar** (1919-1999) — İran diplomatı, Xarici işlər vəziri.

## Həyatı
Əmir Xosrov xan Ələkbər xan oğlu 1919-cu ildə Tehran şəhərində doğulmuşdu. Anası Mirzə Rza Mustovfinin qızı idi. O, Tehran şəhərində orta təhsilini tamamlayandan sonra Avropaya yollandı. Cenevrə Universitetində sosial elmlər fakültəsində ali təhsil aldı. 1942-ci ildə İrana döndü. İran Xarici İşlər nazirliyində çalışmağa başladı. 
	
Əmir Xosrov xan Qasımlı-Avşar İranın AFR-də və Fransada səfirləri olmuşdu. 
	
Əmir Xosrov xan Qasımlı-Avşar 27 avqust 1978-ci ildən 1979-cu ilədək İranın Xarici İşlər vəziri olmuşdu.

## Ailəsi

## Mənbə
*Ənvər Çingizoğlu, Aydın Avşar, Məşhur avşarlar, Bakı, "Mütərcim", 2014, 324 səh.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Ələkbər xan Avşar
* İran Xarici İşlər nazirləri

## Xarici keçidlər
*Avşar ailəsi
Mirzə Məhəmmədəli xan Fərzin

**Mirzə Məhəmmədəli xan Mirzə Məsih oğlu Fərzin** (1878-1941)—Qacarlar dövrünün diplomatı.

## Həyatı

Mirzə Məhəmmədəli xan Mirzə Məsih oğlu 1878-ci ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdu. Əslən İsfahanlıdır. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. İngilis və fransız dillərini bilirdi. 
	
Mirzə Məhəmmədəli xan Fərzin İran Milli məclisinin vəkili olmuşdu. O, İranın Almaniya və Əfqanıstanda vəziri-muxtarı (səfiri) vəzifəsində çalışmışdı.
	
Mirzə Məhəmmədəli xan Fərzin 1941-ci ildə vəfat edib.

## Mənbə
*Ənvər Çingizoğlu, Qacarlar dövrünün diplomatları,  Bakı, "Mütərcim", 2012. 334 səh.

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Hüseyn Fatimi

**Seyid Hüseyn Fatimi** () — İran xarici işlər vəziri.

## Həyatı
Hüseyn Fatimi 10 fevral 1917-ci ildə İranın Nayin şəhərində doğulmuşdu. İbtidai təhsilini ailədə almışdı. Sonra İsfahan şəhərində mədrəsədə oxumuşdu. Bir müddət jurnalistika ilə məşğul olmuşdu.

Hüseyn Fatimi 1951–1953-cü illərdə İranın Xarici İşlər vəziri olmuşdu.

Hüseyn Fatimi 10 noyabr 1954-cü ildə vəfat edib.

## Həmçinin bax
* İran Xarici İşlər nazirləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bağır Kazımi

**Seyid Bağır Kazimi** () — İran xarici işlər vəziri.

## Həyatı
Bağır xan Məhəmməd Kazımi Mötəsimüddövlənin oğludur. Anası şahzadə Əfsər xanım Salurdur. 1891-ci ildə anadan olmuşdu. İranın İraqda, Əfqanıstanda və Osmanlı dövlətlərində səfiri olmuşdu.
	
Bağır xan Mühasibüddövlə İranın Daxili İşlər, Səhiyyə, Yollar və Xarici İşlər nazirliklərinə başçılıq etmişdi. Məhəmmədəli Müsəddiq dönəmində baş nazirin müavini olmuşdu.

Bağır xan Mühasibüddövlə 1977-ci ildə vəfat edib.

## Ailəsi
Bağır xan Mühasibüddövlə şahzadə Eynülmülk xanım Salurla ailə qurmuşdu.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Qacarlar dövrünün diplomatları, Bakı, "Mütərcim", 2012. 334 səh.

## Həmçinin bax
* İran Xarici İşlər nazirləri

## Xarici keçidlər
Ukrayna Xalq Respublikası

**Ukrayna Xalq Respublikası** və ya **Ukrayna Milli Respublikası** () — Rusiya Müvəqqəti Hökuməti devrildikdən sonra 7 (20) noyabr 1917-ci ildə Ukrayna Mərkəzi Radasının III Universal tərəfindən keçmiş Rusiya İmperiyası ərazisinin bir hissəsində elan edilmiş dövlət. Eyni aktla UXR-nin Rusiya Respublikası ilə federal əlaqədə olacağını müəyyən edilmişdir. Mərkəzi Radanın səlahiyyətləri 9 əyaləti hatə edirdi: Kiyev, Podolsk, Volın, Çerniqov, Poltava, Xarkov, Yekaterinoslav, Xerson və Tavrid (şimal əyalətləri, Krımsız). Rusiya və Polşaya bitişik bəzi vilayətlərin və əyalətlərin (Kursk, Xolmsk, Voronej və s.) taleyinin gələcəkdə həll olunacağı güman edilirdi.

9 (22) yanvar 1918-ci il tarixində Mərkəzi Radanın IV Universalı Mərkəzi dövlətlər və Brest Sülhünün şərtlərinə əsasən RSFSR tərəfindən tanınan Ukrayna Xalq Respublikasının dövlət müstəqilliyini elan etdi. Antanta ölkələri Ukraynanın müstəqilliyini tanımadı.

## Dini və milli mentaliteti
XX əsrin 80-ci illərin sonu 90-cı illərin əvvəllərində Ukraynada özünəməxsus “dini intibah” başladı. Onun əsas təzahürləri dini həyatın dirçəlişi, dini icmaların sayının artması, əvvəlki məbədlərin bərpası və yeniləşməsi, yeni məbədlərin tikilməsi, dini təhsil müəssisələrinə qəbulun artırılması və s. idi. 
XX əsrin son illərində dini icmaların sayının artması, konfessiya və cərəyanların spektrinin genişlənməsi ölkədə dini vəziyyəti səciyyələndirirdi. 1985-ci ildə respublikada 18 konfessiya və cərəyanın 5,5 min dini icması mövcud idisə, 1995-ci ildə 67 konfessiya və cərəyanın 16,5 min dini icması, 2000-ci ildə 90 konfessiya və cərəyanın 23,5 min dini icması var idi. 
Son zamanlar “geri-ənənəvi kultlara” aid olan dini təşkilat və ittifaqlar çoxalmışdır. Xüsusilə, Koreya metodist kilsəsi, Krişnanı Duyma Cəmiyyəti dini icmaları, buddistlər, Baxayi inamı, daosistlər, vedantistlər və s. daha geniş yayılmışdılar. Dini qruplaşmaların mühüm hissəsi gizli şəkildə fəaliyyət göstərir. Belə ki, bəzi məlumatlara görə yalnız Kiyevdə 140-yaxın qeydiyyatdan keçməmiş dini icma var. Dini intibahın geniş yayılması və dərinləşməsinə 2001-ci ildə Roma Papasının Ukraynaya səfəri öz təsirini göstərmişdir. 
Mentalitet dedikdə kollektiv və fərdi şüur və şüuraltının səviyyəsinin davamlı strukturları başa düşülür. Onlarda milli xarakter, hamı təfəfindən qəbul olunmuş dəyərlər və ictimai psixologiya əks olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

Ukrayna.Ukrayna haqqında məlumatlar#Ukrayna
Əbülqasım Nəcm

**Əbülqasım Nəcm** () — İran xarici işlər naziri, diplomat.

## Həyatı
Əbülqasım Nəcm 1892-ci ildə anadan olmuşdu. Atası Mirzə Mahmud Şirazidir. Orta təhsilini bitirəndən sonra Tehran Universitetinə qəbul olmuşdu. Universiteti tamamlayandan sonra Xarici İşlər vəzarətinə işə düzəlmişdi. Nəcmülmülk ləqəbini daşıyırdı.

Əbülqasım Nəcm İranın Almaniyada, Əfqanıstanda və Fransada səfiri olmuşdu.

Əbülqasım Nəcm Mirzə İbrahim xan Həkiminin baş nazirliyi dönəmində İranın Peşə, Sənət və Ticarət naziri olmuşdu.

Əbülqasım Nəcm 1957-ci ildən 1958-ci ilədək Xorasan əyalətinin ostandarı vəzifəsini icra etmişdi.

Əbülqasım Nəcm 19 oktyabr 1983-cü ildə vəfat edib.

## Həmçinin bax
* İran Xarici İşlər nazirləri

## Xarici keçidlər
Maralçılıq

**Maralçılıq** — heyvandarlığın bir sahəsi olaraq Şimal marallarının yetişdirilməsi ehtiva edir.
## Maralçılığın ümumi xüsusiyyəti və tarixi
Müasir araşdırmalara görə ilk dəfə maraldan ev heyvanı kimi Cənubi Sibirdə b.e əvvəllərində Somoedlər və Evenklər yararlanmışlar. Onlar türklər və skiflərində geniş yayılmış atçılığın təsiri ilə yaranmışdır. Tunqular maralın belində hərəkət etdikləri təqdirdə, samodiylər artıq X əsrdə maralların  hərəkət etdirdiyi xizəklərdə arktikada sərbəst dolaşırlar. Bundan sonra onlar bunu digər şimal xalqlarına yaymışlar. Saamilər və Haloqalandan olan şimali norveçlilər maralçılıqla IX əsrdə, Çukçalar isə XVI əsrdə tanış olmuşlar.

Günümüzdə isə maralçılıq əsasən şimal yarımkürəsinin arktik və subarktik qurşağı zonasında yayılmışdır. Hazırda Rusiya, Finlandiya, Norveç və İsveç kimi ölkələrdə maralçılıq geniş yayılmışdır. Bu sahə ilə əsasən Dolqanlar, Komilər, Evenklər, Tofalar, Saamilər, Evenlər, Koryaklar, Yukagirlər, Xantılar, Mansilər və Çukçalar kimi xalqlar məşğul olur.

Maralçılıq şimali tayqa, tundra və meşə tundra zolağında yayılmışdır. Yay ayları sürüləri tundra, qışda isə tayqa və tundra meşə ərazilərinə köçürülürlər. Hər dəstəni əsasən qruplar və ya maralçılıqla məşğul olan ailələr müşayyət edir. Onlar köçəri həyat sürdüyündən Çum və ya Çadırlarda yaşayırlar. Bu canlılardan hələ də neneslər və evenklər nəqliyyat vastəsi kimi istifadə edirlər. Bu marallar Avropa və Şimali Amerika ərazilərində yeni ilin simbollarından biridir.

Marallar sərt havalara dözümlü olması səbəbindən XX əsrdə onlar Qrenlandiya, Kanada və Alyaska ərazilərinə yetişdirilməyə başlanmışdır. Olduqca kiçik bir dəstə isə Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adaları və Kergelen arxipelaqı ərazilərinə köçürülmüşdür.

## Ölkələrinə görə maralçılıq
1990-ci ildə keçmiş SSRİ ərazisində 2304 min baş maral saxlanılırdı. Artıq 2000-ci ildə Rusiyada cəmi 1244 min baş maral qalmışdı. 2010 ildə isə sayları 1553 min baş təşkil edir. Bunların böyük qismi Yamalo-Nenets Muxtar Dairəsi (660 min), Yakutiya (201 min), Çukot Muxtar Dairəsi (198 min) və Nenets Muxtar Dairəsi (166 min) ərazilərində yetişdirilir. 2011-ci ilin 1 yanvar tarixinə olan məlumata ölkə ərazisində olan maralların 67,5 % dövlət təsərrüfatlarına saxlanılır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Попов С. П. Техника и организация убоя северных оленей. — Мурманск, 1963
Polşa Respublikası (1918-1939)

**Polşa Respublikası**, və yaxud **İkinci Reç Pospolita** () — İkinci Polşa Respublikası və ya Reçpospolita Polşası adı ilə də tanınan bu dövlət birinci və ikinci dünya müharibələri arasındakı dövrdə (interbellum dövründə) öz siyasi varlığını qorumuşdur.
Rza Zərrab

**Rza Zərrab**, **Rza Sərraf** () — Cənubi azərbaycanlı iş adamı. Türkiyə sahibkarı.

## Həyatı
Rza Zərrab 1983-cü ildə Təbrizdə anadan olub. İran və Türkiyə vətandaşlığına sahibdir.

## Fəaliyyəti
Rza Zərrab iş fəaliyyətinə 1996-cı ildən başlayıb. O, "Al Nafees Exchange" və "Al Salam Center Exchange" firmaları ilə Dubayda maliyyə sektorunda fəaliyyət göstərib.

Türkiyədəki fəaliyyətinə isə "Royal" dənizçilik şirkəti ilə başlayıb. 2008-ci il yanvarın 25-də əsası qoyulan şirkətin qurucuları Türkiyənin "Ticaret Sicil" qəzetində belə təqdim olunub: Rza Sərraf, Əhəd Xabaztamımı, Apdullah Həppani, Humayun Zatpəvər və Turqut Həppani.

Rza Zərrab Türkiyədə 2008-ci ildən fəaliyyət göstərir. İş adamı hazırda 10 müxtəlif istiqamətdə fəaliyyət göstərən Royal Holdinqin sahibidir. Qısa müddətdə fəaliyyətini genişləndirən şirkət 2010-cu ildə "Royal" Holdinq oldu. Moskvadakı "Radisson" oteli üçün "Royal" Dənizçilik şirkətinin istehsal etdiyi 5 lüks restoran gəmisi şirkətin ən böyük işlərindən biri sayılır.

Zərrab 3 milyon türk lirəsi verməklə Trabzonspor futbol klubunun sponsoru olmuşdu.

## Ailəsi
Türkiyənin məşhur müğənnisi Ebru Gündeşlə ailə həyatı qurub. Bir övladları var.

## Maraqlı olaylar
Azərbaycanlı estrada müğənnisi Elnur Hüseynovun O Səs Türkiyə müsabiqəsindəki iştirakının Rza Zərrab tərəfindən təşkil olunduğu və bununla da həyat yoldaşı Ebru Gündəşə hədiyyə etmək istədiyi ilə bağlı iddialar yayılıb.

## 17 dekabr 2013 istintaqı
Rıza Sarraf, 17 dekabr 2013 tarixində üç naziri oğlu ilə birlikdə rüşvət və qaçaqçılıq etdiyi iddiasıyla nəzarətə alındı. 21 dekabr tarixində məhkəmə AKP naziri Muammer Gülərin oğlu Barış Gülər və nazir Zəfər Çağlayan'ın oğlu Kaan Çağlayan ilə birlikdə həbs olunmasına qərar verdi. 28 fevral 2014-cü ildə alınan bir qərarla özü və eyni istintaqda nəzarətə alınan naziri uşaqları azad edildi.

## 19 mart 2016 istintaqı
19 mart 2016da Amerika Birləşmiş Ştatlarının Mayami şəhərində bank fırıldaqçılığın və quru pul ağlama yanında ABŞ-nin İrana yönəlik embarqosunu ləğv etmək ittihamları ilə göz altına alınmışdır.

## İstinadlar
Kanin yarımadası

**Kanin yarımadası** — Nenets Muxtar Dairəsi ərazisinə daxil olan. Barens dənizinin Çyoş buxtası ilə Ağ dənizi arasında yerləşir. 
Doqquz min il əvvəl Kanin yarımadası Kande Nos adası olmuşdur. Vaxtı ilə ada ilə materik arasında olan boğaz qumla dolmuş və ada yarımadaya çerilmişdir.

Yarımadanın sahəsi 10,5 min. km², şimaldan cənuba uzunluğu 300&nbsp;km-dir. Yarımdanın şimal sahəsinin böyük hissəsini Kanin Kamen tirəsi təşkil edir. Tirə çimal-qərbdən cənub-şərqə doğru uzanır.

Yarımadanın maksimal hündürlüyü 242 metrdir. Şimal-qərb qutaracağı Kanin Nos, cənub-şərq qutaracağı isə Mikulkin Nos adlanır.

Yarımadan çoxlu sayda çaylar axır. Ağ dənizə tökülənlər: Syomja, Mqla, Nes, Çija, Kiya, Şoyna və Mesna Mezçina, Barens dənizinə tökülənlər: Krestovaya, Jemçujnaya, Rıbnaya, Dvoynik, Moskvina, Qubistaya, Pesçanka və Vijas.

Yaşayış məntəqələri: Nes, Konişun Nos, Çija, Kiya, Şoyna, Kanin Nos, Yajma, Vostoçnaya Kambalnisa və Mikulin Nos. Yarımada əhalisinin əsasını Nenlər və Ruslardır. İqlimi sərtdir. Subarktikdir. 
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Григорьев С. Г. Полуостров Канин: (с двумя картами, рисунками и карточками в тексте) / С. Г. Григорьев // Труды Географического Научно-Исследовательского Института при Физико-Математическом Факультете 1-го Московского Государственного Университета. Т. 1. М.: МГУ, 1929.
* М. М. Пришвин «Канина отмель», «Свидание у Канина носа»

## Mənbə
* Kanin yarımadası
* Полуостров Канин: с двумя картами, рисунками и карточками в тексте / С. Г. Григорьев
* Kanin yarımadası, qərb sahili
İstanbulda bomba partlayışı (mart, 2016)

**İstanbulda bomba partlayışı** — 2016-cı ilin 12 martda, yerli vaxt ilə saat 10:55-də İstiqlaliyyət küçəsində Türk əsilli hücumçunun özünü partlatması. Bu yer turistlər arasında məşhur olan eyni adlı Taksim meydanına yaxındır. Hadisə nəticəsində 5 nəfər ölüb, 36 nəfər isə yaralanmışdır.

## İstinadlar
Qərbi Nortbruk

**Qərbi Nortbruk**  (adanın əvvəlki adı **Yuri Kuçiyev adası** olmuşdur.) —  Frans-İosif Torpağının cənub-qərbində yerləşir. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisində yerləşir.

Arxipelaqın ən cavan adasıdır. Ada Nortbruk adasının cənub-qərb hissəsindən ayrılması nəticəsində yaranmışdır.

## Tarixi
Əvvəlcə Nortbruk adası tək bir ada hesab olunurdu. Əvvəllər buzlaqla bağlanmış Qərbi və Şərqi Nortbruk arasındakı boğazı 1985-ci ildə “Kapitan Dranitsın” buzqıran gəmisində tarixi-arxeoloji ekspedisiyanın üzvü Rostislav Qaydovski kəşf edib. Ekspedisiya boğaza Qaydovskinin adını , adalara isə Qərbi Nortbruk və Şərqi Nortbruk adlarını vermək qərarına gəlib. Bu barədə Ümumittifaq Coğrafiya Cəmiyyətinə hesabat göndərilmiş, lakin cavabsız qalmışdır.

2006-cı ildə Stanislav Rumyantsev (Frans-İosif Torpağı vasitəsilə Şimal qütbünə turist səfərləri həyata keçirən "Yamal" nüvə buzqıran gəmisinin kapitanı) Nortbrook adasının boğaz tərəfindən iki hissəyə bölündüyünü bildirir. 2007-ci ildə Frityof Nansen və Yalmar Yohansenin izi ilə Nortbruk adasındakı Flora burnuna xatirə ekspedisiyasına çıxan Borqe Ousland (Norveç) və Tomas Ulrix (İsveçrə) də adanın bölündüyünü görüb Rusiyaya məktub göndərirlər. Norveçdəki səfirlik yeni adanın kəşfi ilə bağlı bəyanatla adanın Yalmar Yohansenin adının verilməsini təklif edir.

2008-ci ildə Arktika-2008 ekspedisiyasının bir hissəsi olaraq Nortbrukda yeni bir adanın varlığını yoxlamaq tapşırığı ilə iki hidroqraf Akademik Fedorov elmi gəmisi ilə yola düşür, lakin hava şəraiti səbəbindən bu iş tamamlanmır.

Arxangelsk Regional Məclisinin qərarı ilə ada sualtı gəmi ilə Şimal qütbünə ilk çatan kapitan Yuri Kuçiyevin xatirəsinə adlandırılır. Bununla belə, Regional Məclisin yeni aşkar edilmiş coğrafi obyektlərə ad vermək hüququ yox idi.

2012-ci ildə Rusiya Arktika Milli Parkının hərtərəfli ekspedisiyası zamanı boğazın ilkin təsviri aparılır. Ekspedisiyanın üzvləri qərb və şərq tərəfdən onun sahillərini gəzmiş, sahilləri təsvir etmiş, naviqasiya xüsusiyyətlərini öyrənmiş, GPS koordinatlarını götürmüş və fotoşəkillər çəkmişlər. Həmin il Arktika və Antarktika Elmi-Tədqiqat İnstitutunun Yüksək Enlik Ekspedisiyasının hidroqrafları boğazın havadan şəklini çəkmiş, hamarlama tədqiqatı aparmış və GPS-dən istifadə edərək sahil xəttinin koordinatlarını qeyd etmişlər.

Qərbi Nortbruk və Şərqi Nortbruk adalarının son adı "Coğrafi obyektlərin adları haqqında" Federal Qanuna uyğun olaraq və Arxangelsk Regional Deputatlar Məclisinin təklifi əsasında Rusiya Federasiyası Hökumətinin 19 oktyabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə təsis edilmişdir. 

## İstinadlar

## Mənbə
* Şəkillər  
* Yuri Kuçiyev adası
Rudolf adası

**Rudolf adası** — Şimal Buzlu okeanda yerləşən, Frans-İosif Torpağı arxipelaqının ən ucqar şimal adasıdır. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisində yerləşir. Sahəsi 297&nbsp;km² təşkil edir. Demək olar ki, bütünlüklə buzla örtülü olur.

Fliqeli burnu Avrasiya və Avropanın ən ucqar nöqtəsidir. Əslində isə daha da şimalda yerləşən burun olsa da onun xüsusi ismi yoxdur.

## Tarixi
Rudolf arxipelaqın digər adaları kimi 1873-cü ildə avstriya-macarıstan espedisiyası zamanı kəşf edilmişdir. Yulius Payer tərəfindən Avstriya şahzadəsi olan Rudolfun şərəfinə adlandırılmışdır *()*.

1900-ci ildə Umberto Kani Rudolf adasından şimal və şimal-qərbdə Peterman Torpağı və Kral Oskar Torpağı adlı adaların olmamamasını aşkarlayır.

1914-ci ildə adada Şimal qütbünə ekspedisiya edərkən ölmüş Qeorqi Yakovleviç Sedov dəfn edilmişdir.  
Adada meteroloji stansiya 1932-ci ildə İkinci Beynəlxalq Qütb ili cərcivəsində təşkil edilir. İlk qışlama zamanı burada N. F. Balabin dörd nəfərlik iştirak etmişdir. 1936-cı ildə adada şimal qütbünə təşkil edilən ekpedisiyalar üçün baza təşkil edilmişdir. Növbəti ildə ANT-6 təyyarəsində qütbə insanlar çatdırılmışdır.

## Coğrafiyası

Ada hər tərəfdən Şimal Buzlu okeanın suları ilə əhatələnmişdir. Cənubunda yerləşən Neymayera boğazı onu Oktyabryat adaları və Qoqenloe adasından ayırır. Ən hündür nöqtəsi 461 metr təşkil edir (Middeford buzlağı). Qərb hissəsində yerləşən Teplis buxtasında Rusiyaya məxsus Qütb stansiyası fəailiyyət göstərir.

## İstinadlar

## Mənbə
* «Frans-İosif Torpağının araşdırması başa çatmış»
Qoqenloe adası

**Qoqenloe adası** — Frans-İosif Torpağı arxipelaqının şimalında yerləşın ada. Sahəsi 38 km², ən hündür nöqtəsi isə 137 metrdir. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisində yerləşir.

Qoqenloe adası Rudolf adası ilə Karl Aleksandr adası arasında yerləşir. Rudolf adasından Heymayera burnu, Karl Aleksandr adasından isə Trininqen boğazı ilə ayrılır.

Adanın Şryotter burnu ilə cənub qutacağı arasında uzunluq 6 km-dir.

## Yaxınlığında yerləşən adalar
* Oktyabryat adaları — 7 kiçik adadan ibarət qrup. Qoqenloe adasından şimal-şərqdə yerləşir. Nisbətən iki adanın adı vardır:Kupolok və malıy.

## Xəritə
* Xəritə
Darbaz

* Darbaz (Borçalı) — Gürcüstanın Bolnisi rayonunda kənd.
* Darbaz (Pəmbək) — Ermənistanın Pəmbək mahalında kənd.
* Dərəbas — Zəngəzur qəzasında, indi Sisyan rayonunda kənd.
Əzim xan

**Əzim xan** (, ) — puştun əsilli Kəşmir hakimi.

## Həyatı
Əzim xan Abdulla xan Alukzaydan (1796–1808) sonra, 1810–1816-cı illərdə Kəşmirin hakimi olmuşdu. Amansızlığı və qəddarlığı ilə tanınırdı.

## İstinadlar
Məhərrəmov

**Məhərrəmov** — Azərbaycanlılara məxsus soyad.

* Abel Məhərrəmov — BDU-nun rektoru. 
* Arif Məhərrəmov — Azərbaycan rəssamı.
* Asif Məhərrəmov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
* Amil Məhərrəmov — Azərbaycan alimi
* Firudin Məhərrəmov — teatr rejissoru.
* Kamil Məhərrəmov — Azərbaycan aktyoru. 
* Məbud Məhərrəmov — Azərbaycan teatr və kino aktyoru.
* Məhəmməd Məhərrəmov — AXC dönəmində Parisə yollanan nümayəndə heyətinin məsləhətçisi.
* Məmməd Məhərrəmov — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.  
* Mirzə Məhəmməd Məhərrəmov (1876—1938) — Zəngəzur qəzasının rəisi.  
* Nuşirəvan Məhərrəmov — Azərbaycan Respublikası Milli Televiziya və Radio Şurası sədri. 
* Səxavət Məhərrəmov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
* Zaur Məhərrəmov — Azərbaycan kinooperatoru, rejissor və ssenari müəllifi.
* Ziyəddin Məhərrəmov — filologiya üzrə fəlsəfə doktoru.

## Həmçinin bax

* Məhərrəm (ad)
* Məhərrəmli
Oktyabryat adaları

**Oktyabryat adaları** — Frans-İosif Torpağı arxipelaqına daxil olan 7 adadan ibarət olan adalar qrupu. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisində yerləşir.  
## Yerləşməsi
Arxipelaqın şimalında, Qoqenloe adasından şimal-şərqində yerləşir. Arxipelaqın şimalı ilə cənubu arasında məsafə 5,5&nbsp;km-dir.

## Xüsusiyyətləri
Bura daxil 4 adanın uzunluğu 1,5&nbsp;km ilə 800 metr arasında arasında dəyişir. Yerdə qalan üç adanın sahəsi isə olduqca kiçikdir. Yalnız ikisinin adı vardır: Kupolok və Malıy. Ən böyük adasında 29 metr hündürlüyə malik qaya vardır. 

## Xəritə
*Xəritə
Ermənistan 2010 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında

**[[Ermənistan]]** — 14–26 avqust tarixləri arasında Sinqapurun eyni adlı şəhərində keçirilən 1-ci 2010 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında.

## Medalçılar

## Ümumi məlumat

### İdmançıların sayı

## İstinadlar
Solmaz Əliyeva

**Solmaz Səməd qızı Əliyeva** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 5 çağırış deputatı.

## Həyatı
Solmaz Əliyeva 1970-ci illərində qabaqcıl tərəvəzçi kimi böyük şöhrət qazanıb. 1973-cü ildə ona əmək nailiyyətlərinə görə,Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı verilib. Solmaz Əliyeva Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı olub.

2002-ci ildən Azərbaycan Respublikası prezidentinin təqaüdçüsü idi.

## "Kim Tanımır Solmazı" musiqisi
Uzun illər xalq artisti Zeynəb Xanlarovanın ifa etdiyi, sözləri Şəkər Aslana, musiqisi Emin Sabitoğluna məxsus olan "Kim tanımır Solmazı" mahnısı Solmaz Əliyevaya həsr edilib.

## İstinadlar
İda Qendel

**İda Qendel** (;  ) — Polşa mənşəli Britaniyalı skripkaçı, Britaniya imperiyasının ordeni komandiri. 
## Şəxsi həyatı
İda Qendel Xelm şəhərində yaşayan yəhudi ailəsində doğulub. O Natan və Fela Qendellərin kiçik qızı idi. Atası rəssam və qeyri-peşəkar skripkaçı idi. 
  
## Musiqi karyerası
İda skripkada çalmağı 3 yaşında Varşava şəhərində Meçislav Mixayloviç adlı skripkaçıdan öyrənməyə başlayır. 5 yaşında o, Betxovenin konsertini ifa etdiyinə görə, Bronislav Quberman mükafatına layiq görülür. 1953-ci ildə İda Venyavskiy adına Birinci skripkaçıların beynəlxalq müsabiqəsinin ən gənc iştirakçısı olur. Karl Fleş və Corce Eneskunun rəhbərliyi altında təkmilləşir. 1937-ci ildə Londonda Henri Vudun rəhbərliyi altında orkestrlə çıxış edir. Qendel ailəsi Böyk Britaniyaya köçür. Qocaman yaşına baxmayaraq, İda Qendel çıxışlarına davam edir. Qendelin diskoqrafoyası çox genişdir. O demək olar ki bütün klassik və romantik skripka repertuarını özündə əks etdirir.

## Ədəbiyyat
1970-ci ildə onun "Skripkalı qadın" () kitabı işıq üzü gördü.

## Xarici keçidlər
Sergey Tatusyak

**Sergey Fillipoviç Tatusyak** () — Ukrayna dövlət və ictimai-siyasi xadimi, 4-cü çağırış Ukrayna ALi Radasının deputatı, Vinnitsya Vilayət Şurasının Sədri.

## İstinadlar
Cənub Dili

**Cənub Dili** - dil Çilov adasının ucqar cənub-qərbində yerləşir. Dilin eni dənizin içərilərinə doğru getdikcə kiçilir. Dilin cənubundan beynəlxalq əhəmiyyətə malik olan Bakı Türkmənbaşı dəniz yolu keçir. 
## Həmçinin bax
Bayıl dili
## İstinadlar
Karl Aleksandr adası

**Karl Aleksandr adası**, həmcimin **Karl Aleksandr Torpağı** — Frans-İosif Torpağı arxipelaqı Ziçi adaları qrupuna daxil olan ada. Uzunluğu 29&nbsp;km, maksimal eni 18&nbsp;km, sahəsi 329&nbsp;km² təşkil edir. Adanın böyük hissəsi buzla örtülü olur. Ən hündür nöqtəsi 365 metrdir.
Ada şərqdən Rayner adası, cənubdan isə Cekson adası ilə ensiz boğazlarla ayrılır. Ada Avstriya-Macarıstan qütb ekspedisiyasını maliyyələşdirən aristokrat Karl Aleksandrın şərəfinə adlandırılmışdır.

## Yaxınlığında yerləşən adalar
* Çiçaqov adaları — adalar qütb araşdırmaçısı Pavel Vasilyeviç Çiçaqovun şərəfinə adlandırılmışdır.
* Pontremoli adaları — adalar İtaliyanın Pontremoli şəhəri mərəfinə adlandırılmışdır.

Şimal-şərqində 4 kiçik ada yerləşir:
* Torup adası — qrupun ən iri adasıdır.
* Solovyov adası.
* Koburq.
* Qouen.

## Xəritə
* Xəritə
David Qrossman

**David Qrossman** (; ) —yəhudi yazıçı.

## Həyatı
David Qrossman 1954-cü ildə Qüds şəhərində doğulub.Atası Polşadan gəlmədir. Bütün ata qohumları Holokost zamanı ya məhv olmuş, ya da itkin düşmüşdü. Anası əslən qüdslüdür.

David Qrossman İsrail ordusunda xidmət etdikdən sonra universitetdə fəlsəfə və teatr sənətini öyrənmişdi. İsrailin səsi radiosunda aparıcı kimi çalışmışdı.

## Ədəbi yaradıcılığı
David Qrossman ilk kitabını 1979-cu ildə nəşr etdirib. İlk romanı isə "Oğlağın təbəssümü" (חיוך הגדי) adlanır. İudeya və Samariya əhalisinin yaşam yolu haqqındadır. Roman İsrail baş nazirinin ədəbi mükafatına layiq görülmüşdü. Əsərin motivləri əsasında bədii film çəkilib.

## İstinadlar
Finikiya dili

**Finikiya dili** — Finikiyalıların dilidir. Eradan əvvəl II-I minilliklərdə işlənib. Sami dillərinin Kənani yarımqrupuna mənsubdur.

## Xarici keçidlər
Çiçaqov adaları

**Çiçaqov adaları** — Frans-İosif Torpağına daxil olan iki adadan ibarət adalar qrupu. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. 
## Yerləşməsi
Adalar arxipelaqın şimalında, Karl Aleksandr adasının qərb qutacağından 2&nbsp;km aralıda yerləşir. 5&nbsp;km cənubda isə Pontremoli adaları qərarlaşır.

## Xüsusiyyətləri
Arxipelaqa daxil cənub adası 700 metr, şimal adası isə 400 m uzunluğa malikdir.

Adalar rus Arktika araşdırmaçısı Vasili Yakovleviç Çiçaqovun şərəfinə adlandırılmışdır. Adaların ayrılıqda adı yoxdur.
## Xəritə
*Xəritə
Qouen

**Qouen** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.

Arxipelaqın şimalında, Karl Aleksandr adası ilə Qoqenloe adası arasında yerləşən Trininqen boğazında yerləşir.

Uzunluğu 1,5&nbsp;km, eni 150–200 metrdir. Seçilən hündürlüyü yoxdur.
Ada Rusiya İmperiyasının artilleriya kapitanı Otto Xoven.

## Xəritə
* Xəritə
Cekson adası

**Cekson adası** — Frans-İosif Torpağı arxipelaqına daxil olan ada.

Ada ingilis araşdırmaçısı və Frans-İosif adalarının tətqiqatçısı Federik Ceksonun şərəfinə adlandırılmışdır. Şərqdən qərbə 40 km, şimaldan cənuba isə 30 km məsafədə uzanır. Frityof Nansen və Federik Yohansen 1895-96 illərdə burada qışlamışdır.

Cekson öz adına adlandırılmış adada heç vaxt olmamışdır. Adanın şimal-qərbində De-Lonq körfəzi yerləşir. Cənubdan bu körfəz Bıstrov burnu əhatələnir. Burun 1963-cü ildə rus poleontoloqu Aleksey Petroviç Bıstrovun şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Kənan (ad)

**Kənan** — ad.

* Kənan Kərimov — Azərbaycan futbolçusu.
* Kənan Məmmədov — Azərbaycan kinooperatoru
* Kənan Doğulu — Türkiyə müğənnisi.
* Kənan Evrən — Türkiyə Respublikasının 7-ci prezidenti və 17-ci Baş Qərargah rəisi,
* Kənan Çoban — Tükiyə aktyoru
* Kənan İmirzalıoğlu — Türkiyə aktyoru.
* Kənan Pars —
* Kənan Vəlixanov —
* Kənan Yıldız —

;Coğrafiyada
* Kənan — Bərəkətli Hilalın qərb hissəsidir.

## Həmçinin bax
* Kənanlı
* Kənan (dəqiqləşdirmə)
* Kənan Yavuz Etnoqrafiya Muzeyi
Koburq (ada)

**Koburq** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.

## Yerləşməsi
Arxipelaqın şimalında, Karl Aleksandr adası ilə Qoqenloe adası arasında yerləşir. 300 metr uzunluğa malikdir. Xüsusi ilə seçilən hündürlüyü yoxdur. Yayda buzdandan azad olur.

## Xəritə
* Xəritə
Vilyam Olbrayt

**Vilyam Olbrayt**(; ) — ABŞ şərqşünası, mətnşünası, incil arxeologiyasının əsasını qoyanlardan biri.

## Həyatı
Vilyam Olbrayt 24 may 1891-ci ildə Çilinin Kokimbo şəhərində anadan olmuşdu.Əhdi-ətiq adətlərinin tədqiqatçısıdır.Əsas işi "Daş dövründən xristianlığa: monoteizm və tarixi prosess" (1940; ).Fəlsəfə doktoru elmi adını Cons Hopkins Universitetində almışdı.(1916)

Vilyam Olbrayt 1927-ci ildən 1929-cu ilə qədər həmin universitetin professoru olmuşdu.

Vilyam Olbrayt 19 oktyabr 1971-ci ildə ABŞ-nin Baltimor ştatının Merilend şəhərində vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* britannica.com saytında
* http://www.dissercat.com/content/bibliologicheskaya-kontseptsiya-uf-olbraita-religiovedcheskii-analiz
Torup adası

**Torup adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.
Arxipelaqın şimalında, Karl Aleksandr adası ilə Qoqenloe adası arasında yerləşir.

## Xüsusiyyətləri
Ada daim buzla örtülü olmur. Burada 128 metr hündürlüyə malik qaya vardır. Ada 1,5&nbsp;km uzunluğa, 500-600 metr enə malikdir. Ada norveçli fiziologiya professoru, bir çox Norveç ekpedisiyalarının təşkilatçılarından biri olan Sofus Torupun şərəfinə adlandırılmışdır.
## İstinadlar
Seneqal 2010 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında

**[[Seneqal]]** - 14-26 avqust tarixləri arasında Sinqapurun eyni adlı şəhərində keçirilən I 2010 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında.

## Medalçılar

## Ümumi məlumat

### İdmançıların sayı

## Cüdo

**Kişilər**

### Qarışıq

## Qılıncoynatma

**Qadınlar**

## Taekvondo

**Qadınlar**

## Üzgüçülük

**Ümumi**

## Yüngül atletika

**Kişilər**

## Xarici keçidlər
*Competitors List: Senegal – Sinqapur 2010 rəsmi saytı

## İstinadlar
Körpülü

* Aşağı Körpülü — Gəncə quberniyasının Qazax qəzasında, indi Barana (Noemberyan) rayonunda kənd.
* Yuxarı Körpülü — Gəncə quberniyasının Qazax qəzasında, indi Barana (Noemberyan) rayonunda kənd.

## Həmçinin bax
* Köprülü
Osmancıqlı İmamzadə Xəlil Paşa

**Osmancıqlı İmamzadə Xəlil Paşa** — Osmanlı Dövləti sədrəzəmlərindəndir. 18 dekabr 1406 tarixindən 1413-ci ilə qədər Fitrət dövründə I Mehmedə vəzir-i əzəmlik etmiş Osmanlı dövlət adamıdır.

## Həyatı
Atası Heydər Paşadır. Doğum yeri Çorum'un bugünkü rayonu olan Osmancıqdır. 1402-ci ildə Ankara müharibəsində İldırım Bəyazidin, Teymuri ordularına məğlub olmasından sonra başlayan Fitrət dövründə Osmanlıların yenidən bir araya gəlməsində Osmancıqlı Xəlil Paşanın, Çələbi Mehmedin Osmanlı gücünü yenidən toplamasında çox qiymətli yardımları olmuşdur. Bunun müqabilində Xəlil Paşa, əvvəl Anadolu Bəylərbəyi edilmiş daha sonra 18 dekabr 1406 Çələbi Mehmedin sədrəzəmliyinə yüksəldilmişdir. 1413-ci ilə qədər ona sədrəzəmlik etmişdir.

Xəlil Paşanın oğlu Osmancıqlı (Amasyalı) Qoca Mehmed Nizamüddin Paşa 1429-1438 dövründə II Muradın sədrəzəmi olmuşdur.

## Həmçinin bax
* Fitrət dövrü
* I Mehmed
* Osmanlı sədrəzəmlərinin siyahısı
Samoa 2010 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında

**[[Samoa]]** - 14-26 avqust tarixləri arasında Sinqapurun eyni adlı şəhərində keçirilən I 2010 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya oyunlarında.

## Ümumi məlumat

### İdmançıların sayı

## [[Şəkil:Olympic pictogram Weightlifting.png|30x30px]]Ağır atletika
### Qadınlar

## [[Şəkil:Swimming pictogram.svg|30x30px]]Üzgüçülük

**Kişilər**

## [[Şəkil:Athletics pictogram.svg|30x30px]]Yüngül atletika

**Kişilər**

## Xarici keçidlər
*Competitors List: Samoa – Sinqapur 2010 rəsmi saytı