open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Moça adası

**Moça adası** () — Çilinin Arauko vilayəti ərazisinə daxil olan ada. Sakit okean sahillərindən bir qədər aralıda yerləşir. Sahəsi 48&nbsp;km² təşkil edir. Şimalından cənuba doğru dağ silsiləsi keçir.

Mapuçe xalqının mifologiyasına görə ada ruhlar aləminin toplaşdəğı məkandır. Hazırda ada ərazisinin 45 %-ni Moça mili parkı tutur. Ada həm də çoxlu sayda gəminin qəzaya uğradığı yer kimi tanınır. ada ətrafı ərazilər balıq ovu üçün olduqca əılverişlidir.

Ada bəzən qədim polineziyalıların Cənubi Amerika ilə əlaqə qurduğu yer kimi hallandırılır.
## İstinadlar

## Mənbə
* Francisco Solano Asta-Buruaga y Cienfuegos, Çilinin coğrafi lüğəti. Səh.449—450.
Mavi ulduz əməliyyatı

**Mavi ulduz əməliyyatı** — 1981-ci il 1-8 iyun tarixlərində Amritsar şəhərində Harmandir Sahib (Qızıl məbəd) kompleksinin binalarından dini lider Carnail Sinqx Bindranval və onun ardıcıllarını aradan qaldırmaq üçün keçirilən əməliyyat. Hücuma başlama qərarı baş nazir İndira Qandi tərəfindən verildi.
## İstinadlar
Volter Lübke

**Valter Lübke** () — alman siyasətçi. 1999-cu ildən başlayaraq 10 il ərzində Hessen əyaləti landtaqının üzvü olub. Siyasətçi 2019 may ayında regional hökumətin rəhbəri vəzifəsində çalışmasının 10 illiyini qeyd edib. Angela Merkelin partiyası olan Xristian Demokrat İttifaqına aid idi. 2019-cu il iyunun 2-də Volter Lübke öz bağında başından aldığı odlu silah yarası nəticəsində vəfat edib. Kassel dairəsinin daxil olduğu Hessen federal əyaləti polisinin məlumatına görə hadisə yerində silah tapılmayıb.

## İstinadlar
Benxamin adası

**Benxamin adası** () — Çilinin Çonos arxipelaqına daxil olan ada. Sakit okean sahillərindən bir qədər aralıda yerləşir. Sahəsi 618,2 km² təşkil edir. Sahəsinə görə çilinin 21-ci adasıdır. Maksimal hündürlüyü 923 metrdir.

## Mənbə
* Islands of Chile @ United Nations Environment Programme
* World island information @ WorldIslandInfo.com
* South America Island High Points above 1000 meters

## İstinadlar
Şamlu dərəsi

**Şamlu dərəsi** — Culfa rayonu ərazinində yer. Orta əsrlərdə Azərbaycanda dərə məfhumu bir sıra yaşayış yerlərininolduğu vadi, bəzən mahal mənasında da işlədilirdi. Əmir Teymurun oğlu Miranşahın 27 ramazan 798 (4.7.1396)il tarixli fərmanında Culah (Culfa) qəsəbəsindən toplanan mal və müstəvəccihatın  soyurqal olaraq marakanlı Dursuna verildiyi göstərilir. Marakan (Maraqan) Culfa ətrafında Şamlı (Şamluq) dərəsində kənd olmuşdur. Şahruxun 8 məhərrəm 838 (14.8.1434) il tarixli fərmanından məlum olur ki, Şeyx Dursun Qaraqoyunlu hökmdarı Cahanşahın hakimiyyəti dövründə yüksək nüfuzlu şəxs olmuş və onlara rəğbət bəsləmişlər. Ş.d toponiminə "Kitabi-Dədə Qorqud dastanında Dərəşam şəklində rast gəlinir.

## İstinadlar
Centoundici

***Centoundici*** — 2003-cü ildə nəşr olunan məşhur İtalyan pop müğənnisi Tiziano Ferronun ikinci musiqi albomudur. Centoundici albomu ilk olaraq 3 oktyabr 2003-ci ildə İtaliya və AB ölkələrində nəşr olunmuşdur. Bu albomu 2004-cü ildə ABŞ, İspaniya və Latın Amerikasında yayımlandı. Bu albom, Türkiyəda 7 yanvar 2005 tarixində nümayiş olunmuşdur. Centoundici-nin orijinal dili italyancadır. Ancaq bu albomun ispan versiyası da yaradıldı. Centoundici albomunun yazıları 2002 və 2003 tarixləri arasında Padovada Kaneepa Musiqi Studiyasında reallaşdı.
## Mahnılar
#Centoundici
#Perverso
#Sere Nere
#Ti Voglio Bene
#Il Bagno In Aeroporto
#Non Me Lo So Spiegare
#Mia Nonna
#10 Piegamenti
#Temple Bar
#Giugno 84
#Eri Come Loro Ora Sei Come Loro
#Chi Non Ha Talenta Insegna
#13 Anni
Xarici İşlər Nazirliyi (Pakistan)

**Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi** (})  —  hökumətin ən əhəmiyyətli nazirliklərindən biri, digər ölkələrlə iqtisadi, mədəni və elmi əlaqələrin yaradılması üçün Pakistanın xarici siyasətinin həyata keçirilməsinə məsuldur.
Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi binası İslamabad hökumət kompleksində yerləşir. 

## Tarixi
1947-ci ildə Nazirlik Britaniya Hindistanı və Pakistanın formalaşmasından sonra  yaradılmışdır. İlk Xarici İşlər Naziri Pakistanın dövlət xadimi Məhəmməd Xan Zafrulla idi.

Xarici İşlər Nazirini Pakistanın baş naziri təyin edirdi. 
## Həmçinin bax
* Xarici İşlər Nazirlikləri
* Pakistanın dövlət quruluşu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Rumıniyanın inzibati bölgüsü

İnzibati olaraq Rumıniya 41 judets, 256 bələdiyyə və 2,686 kommuna bölünür. Rayonlar mərkəzi hökumət tərəfindən təyin edilmiş prefektlərlə idarə olunur, lakin 2006-cı ildən etibarən partiyasız olmalıdır. İstisna Buxarest bələdiyyəsidir.

1059/2003 saylı Avropa İttifaqı Nizamnaməsinə əsasən, Rumıniya ərazisi inzibati-ərazi vahidləri olmayan 8 inkişaf etmiş regiona bölünür, lakin yalnız ölkənin statistik hissələridir.

Kommunalar öz inzibati mərkəzləri olmayan kəndlərə bölünür. Rumıniyada ümumi sayı 13092 kənd mövcuddur.

## Ərazi vahidlərinin nomenklaturası
Rumıniyanın inzibati bölgüsü NUTS standartına uyğundu:
* NUTS 1 dərəcəsi: Rumıniya
* NUTS 2 dərəcəsi: 8 inkişaf etmiş region
* NUTS 3 dərəcəsi: 41 judets və 1 bələdiyyə (Buxarest)
* NUTS 4 dərəcəsi: istifadə olunmur
* NUTS 5 dərəcəsi: 256 şəhər və 2686 kommuna
Xristianlıqda cəhənnəm

**Cəhənnəm:** Xristian teologiyasına görə cəhənnəm Allahdan ayrı düşən insan bədəninin, canının və ruhunun əbədi olaraq iztirab çəkməsi vəziyyətidir. İncildə bildirilir ki, cəhənnəm əhli "atəş gölü içində əbədi iztirab çəkəcəklər". Müqəddəs Kitaba görə, Allahın Xilas Planına iman etməyən — Müqəddəs Ruha küfr edən, İsanın çarmıxdakı "doğruluq əbasını" geyinməyənlər əbədi iztiraba, yəni cəhənnəmə məhkumdurlar. Çünki İsanın da dediyi kimi Tək Yol var. O da İsadır. Bu göyün altında bizə verilmiş başqa heç bir ad bizi xilas etməyə qadir deyil. İncil cəhənnəmdəkilərin vəziyyətini və hisslərini bu şəkildə ifadə edir: ***"Ora qaranlıq çöldür, orada ağlaşma, iztirab və diş qıcırtısı olacaq".***

Dəyərli dostlar, gəlin Allahın bizə tərəf uzanan xilas əlindən tutaq. Bu əl İsadır!

## Yehova şahidlərində
Yehova şahidləri Cəhənnəmə gedən adamın dirilmədiyini deyir, və ölən adamın istirab çəkməyib, öldüyü andan dirildilinə qədər yuxuda olduğunu deyir. Əgər ölən adam ölümə (dirilməməyə) məhbus olubsa onda sonsuza qədər yox olacaqdır,

amma bu yanlış fikirdir.

19 Varlı bir adam var idi. O, tünd qırmızı və incə kətandan paltar geyərdi və hər gün cah-calal içində kef edərdi. 20 Bütün bədəni yaralı olan Lazar adlı yoxsul bir adam da var idi. O, varlı adamın qapısı ağzına gətirilib uzanmışdı. 21 Lazar varlı adamın süfrəsindən tökülən qırıntılarla qarnını doydurmaq arzusunda idi. İtlər də gəlib onun yaralarını yalayırdı.

22 Bir gün yoxsul adam öldü və mələklər onu İbrahimin qucağına apardı. Varlı adam da öldü və dəfn edildi. 23 Varlı adam ölülər diyarında iztirab çəkəndə gözlərini qaldırıb uzaqda İbrahimi və onun qucağında Lazarı gördü. 24 O uca səslə dedi: "Ey İbrahim ata, mənə rəhm et! Lazarı göndər, barmağının ucunu suya batırıb mənim dilimi sərinlətsin, çünki mən bu alov içində əzab çəkirəm". 25 Lakin İbrahim dedi: "Oğlum, yadına sal ki, sən öz həyatında yaxşı şeyləri, Lazar isə pis şeyləri almışdır. İndi isə o, təsəlli tapır, amma sən əzab çəkirsən. 26 Üstəlik, sizinlə bizim aramıza böyük bir uçurum qoyulmuşdur ki, nə buradan sizin tərəfinizə keçmək istəyənlər keçə bilir, nə də oradan bizim yanımıza gələ bilirlər".

27 Varlı adam dedi: "Ata, elə isə yalvarıram sənə, Lazarı atamın evinə göndər. 28 Çünki beş qardaşım var. Qoy onlara xəbərdarlıq etsin ki, onlar da bu iztirab yerinə gəlməsinlər". 29 İbrahim ona dedi: "Onlarda Musanın və Peyğəmbərlərin sözləri var. Qoy onlara qulaq assınlar".30 Varlı adamsa dedi: "Xeyr, İbrahim ata! Əgər ölülərdən biri onların yanına gəlsə, onlar tövbə edərlər". 31 Onda İbrahim ona dedi: "Əgər onlar Musaya və Peyğəmbərlərə qulaq asmırlarsa, ölülərdən biri dirilsə belə, inanmazlar"". [Luqa 16:19–33]

Bir çox Əhdi-Cədid alimi bu ayəti ölümdən sonra əzabın olduğunu sübut olaraq göstərir.

## İstinadlar
Avtojir

**Avtojir** — fırlanan qanadlı və ya pərli bir aviavasitə. Önə hərəkət etmək üçün bir pəri və şaquli hərəkət (daşıma) üçün mühərriksiz və sərbəst fırlanan bir rotoru olur. Helikopterin atalarından olan avtojirlər İkinci Dünya müharibəsidən sonra yerini əsasən daha effektli olan helikopterlərə vermiş olsa belə hələ də əyləncə, kəşfiyyat və helikopter təlimi kimi məqsədlər üçün geniş bir şəkildə istifadə edilir. **Avtoplaner** isə motoru olmayan bir avtojirdir və havada süzməzdən öncə başqa bir aviavasitə ilə hərəkətə gətirilməsi lazımdır.

## Tarix
Motorlu uçuşun başlaması ilə bərabər havada kifayət qədər sürətini azalda bilən və şaquli eniş etməyi bacaran bir aviavasitə icad etməyə çalışan ixtiraçıların yaratmış olduğu bir çox prototip, idarə edilmələri çətin olduğu üçün uğursuz olmuşdur. 1923-cü ildə İspan Juan de la Cierva rotor qəddarələrini aksin mərkəzinə (hub) aerodinamika və sentrifuqa qüvvələrinə fərqli bir şəkildə reaksiya verəcək bir şəkildə yerləşdirməyi bacarmışdı. Bu kəşf avtojir uçuşunu və gələcəkdə də helikopterin icad edilməsini mümkün etmişdir. Avtojirin havaya qalxa bilməsi üçün qabağa doğru hərəkət etməsi lazımdır. Helikopterin isə motorlu rotoru ona həm şaquli qalxma, həm də şaquli enmə həyata keçirməyə imkan verir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* "Development of the Autogiro : A Technical Perspective" : J. Gordon Leishman: Hofstra University, New York, 2003.
* Jeff Lewis' in-depth history of the Autogyro
* Popular Rotorcraft Association  (United States)
* 
* 

## Xarici keçidlər
Rumıniyanın inkişaf regionları

**Rumıniyanın inkişaf regionları** — Rumıniya Avropa Birliyi üzvlüyü ilə bağlı yerli inkişafı daha yaxşı koordinasiya etmək üçün 1998-ci ildə təsis edilmişdir. Rumıniyanın inkişaf bölgələri AB üzv dövlətlərin NUTS 2 səviyyəsinə uyğun gəlir.

İnkişaf bölgələrinin getdikcə əhəmiyyətli olmasına baxmayaraq, inzibati statusu və öz mərkəzi yoxdur. Onlar əsasən Avropa İttifaqı regional inkişafı və statistika toplanması üçün verilən *PHARE* fondlarının paylanmasına xidmət edirlər. Rumıniya Avropa Birliyinə qoşulduqdan sonra inkişaf regionları Regionlar Komitəsinə (KOM) daxil oldu.

Rumıniya, ölkədəki coğrafi mövqeyinə görə təyin olunan 8 inkişaf regiona bölünür:

## İstinadlar
İlfov (judets)

**İlfov judetsi** () — Valaxiya regionunda yerləşən Rumıniya judets. 

## Coğrafiyası
Ərazisi — 1583 km². Aşağı Dunay ovalığı yerləşir.

Ərazidən Dımbovitsa və Kolentina çayları keçir.

Sərhəddə olduğu judetslər:
* Yalomitsa və Keleraşi şərqdə;
* Dımbovitsa qərbdə;
* Praxova şimalda;
* Curcu cənubda və şərqdə.                                                                                                                                                  Ölkənin paytaxtı olan Buxarest şəhərini əhatə edir.

## Əhalisi
2007-ci ildə judetsin əhalisi 294.094 nəfər təşkil edirdi (əhalinin sayı 143.084 və qadın əhalisi 151.010 nəfər olmaqla), əhalinin sıxlığı — 185.78 nəf./ km².

## İnzibati bölgüsü
Judetsə daxildir  8 şəhər və  32 kommuna:

### Şəhərlər
* Braqadiru
* Buftya
* Voluntari
* Kitila
* Mequrele
* Ontopeni
* Pantelimon
* Popeşti-Leordeni

## İstinadlar
Luqansk Xalq Respublikası

**Luqansk Xalq Respublikası** (rus. Луганская народная республика ) — Şərqi Avropada eyniadlı separatist tәşkilat tәrәfindәn qurulan tanınmayan separatist dövlәt. Donbass müharibəsi zamanı 2014-cü il aprelin 28-də Ukraynadakı müstəqil, suveren respublika kimi quruldu. Mayın 11-də müstəqillik referendumu keçirildi və müstəqilliyi ictimaiyyət tərəfindən təsdiq edildi. Mayın 12-də rəsmi olaraq müstəqilliyini elan etdi. Təsisçilər 24 may 2014 tarixində Donetsk Xalq Respublikası ilə bir konfederasiya imzaladılar.

## Tarixi
2014-cü il mayın 11-də 96.2% səslə qəbul edilmiş müstəqillik referendumundan sonra yeni hökumət Rusiya və 13 başqa ölkəni 11 iyun tarixində öz müstəqilliyini tanımağa çağırdı. Onun müstəqilliyi Donetsk Xalq Respublikası və 2008-ci ildə Gürcüstandan ayrılaraq suveren olduğunu bəyan edən Cənubi Osetiya tərəfindən tanındı.

## İstinadlar
Həsən Quliyev

* Həsən Quliyev (filosof) — Azərbaycan filosofu, fəlsəfə elmləri doktoru, professor. 
* Həsən Quliyev (etnoqraf) — Azərbaycan etnoqrafı. 
* Həsən Quliyev (ədəbiyyatşünas) — professor.
* Həsən Quliyev (podpolkovnik) — podpolkovnik.

## Həmçinin bax
* Həsən
* Quliyev
Qara simurq (film, 2019)

**Qara simurq** (həmçinin **İks-adamlar: Qara simurq**) 21st Century Fox tərəfindən tərtib edilən və *Walt Disney Studios Motion Pictures* tərəfindən paylanan Marvel Comics X-Men simvoluna əsaslanan 2019-cu il Amerika super qəhrəman filmləri filmi. İks-adamlar filmi seriyalarında *X-men: Apocalypse (2016)* və əsas *X-Menseries*-də yeddinci və son hissələrə birbaşa olaraq sonradan on ikinci hissəsidir. Film Simon Kinberq tərəfindən yazılmış və rejissorluq edilmişdir və Ceyms Makevoy, Maykl Fassbender, Cennifer Lourens, Nikolas Hoult, Sofi Törner, Tay Şeridan, Aleksandra Şipp və Cessika Çesteyn adlı bir ansamblın əsərlərindən ibarətdir. Qaranlıq Feniksdə X-Men kosmosda bir missiya yanlış getdiyindən sonra Feniksin tam gücü ilə üzləşməlidir.

## İstinadlar
Həsən Quliyev (ədəbiyyatşünas)

**Həsən Quliyev** (; 1 aprel 1935-ci il, Bakı şəhəri) — tənqidçi, ədəbiyyatşünas, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1976), Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvü (1998), filologiya elmləri doktoru (1982), professor (1984).

## Həyatı
Həsən Quliyev 1935-ci il aprelin 1-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1951-1953-cü illərdə dülgər işləmiş, daha sonra 1953-1957-ci illərdə M.F.Axundov adına Rus Dili və Ədəbiyyat İnstitutunda təhsil almışdır.

## Fəaliyyəti
Həsən Quliyev M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunda laborant, 1957-1966-cı illərdə Bakının Yasamal rayonundakı 20 saylı fəhlə-gənclər məktəbində müəllim işləmişdir. Eyni zamanda M.F.Axundov adına APİ-də müəllim, 1963-1978-ci illərdə dosent, sonra isə M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda dosent olmuşdur. 1980-1982-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun elmi katibi işlədiyi müddətdə müdafiə edib doktorluq elmi dərəcəsi almışdır.

Həsən Quliyev 1984-1987-ci illərdə M.A.Əliyev adına Dövlət İncəsənət Universitetinin rus dili və ədəbiyyatı kafedrasında professor, 1987-1993-cü illərdə ədəbiyyat və rus dili kafedrasının müdiri olmuşdur. Quliyev 1993-cü ildən həmin kafedranın professorudur. Həsən Quliyevin 5 fevral 1964-cü ildə Kristofer Marlonun anadan olmasının 400 illiyinə həsr etdiyi məqalə "Baku" qəzetində dərc olunmuşdur. Həmin vaxtdan etibarən Quliyev dövrü mətbuatda vaxtaşırı çıxış etmişdir. "Yaşa, Əhmədiyyə", "Qarabağ əsirləri" (1993), "Xüsusi təyinatlı qatar" (1994) pyeslərini yazmışdır.

## Mükafatları
Həsən Quliyev "Qızıl qələm" və "Humay" mükafatları laureatıdır.

## İstinadlar
Xarici İşlər Nazirliyi (Norveç)

**Norveç Xarici İşlər Nazirliyi **  — Norveç Krallığı Xarici İşlər Nazirliyi, 1905-ci il 7 iyun tarixində əsası qoyulmuşdur. Norveç parlamenti (Böyük palata) eyni gündə İsveçlə fərdi birliyini ləğv etmək qərarına gəldi.
## Təşkilat strukturu
Norveç Xarici İşlər Nazirliyi 110 xarici missiyanı və 3 səlahiyyətində olan təşkilatı idarə edir: Norveç Əməkdaşlıq İnkişafı üzrə Agentlik, Norveç "Sülh Körpüsü" və "Norfund ölkələri İnkişafı və İnvestisiya Fondu". Norveç nazirliklərindən fərli olaraq, Xarici İşlər Nazirliyi təşkilatın rəhbəri kimi iki nazir çıxış edir. Xarici İşlər Naziri ən çox siyasi sahəyə, inzibati rayonlara rəhbərlik edir.
Nazirliyin bəzi şöbələri nazirlərə hesabat verir.

## Bölmələri
* Avropa işləri və ticarət siyasəti üzrə şöbə
* Uzaq şimalın təlükəsizlik siyasəti üzrə şöbəsi
* Regional məsələlər və inkişaf üzrə şöbə
* BMT-nin sülh və humanitar məsələlər üzrə şöbəsi
* Hüquqi məsələlər üzrə şöbə
* Protokol bölməsi
* İnsan və maliyyə resursları şöbəsi
* Xarici və daxili xidmətlər şöbəsi

## Həmçinin bax
* Xarici İşlər Nazirlikləri
* Norveç Krallığı
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Santorini

**Santorini** () — Egey dənizində yerləşən, Yunanıstana aid ada. Yunanıstanın əsas ərazisindən 200&nbsp;km aralı yerləşir. Sahəsi 76,2 kvadrat kilometr, sahil xəttinin uzunluğu 66 kilometrdir.

2019-cu ilin iyun ayında Santorini adasında mifik Atlantida şəhəri barədə dünyada ilk muzey açılıb.

## İstinadlar
Sunda dili

**Sunda dili** (ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ) Sundalılar tərəfindən danışılan malay-polineziya dilidir. Yavanın qərb hissəsində təxminən 39 milyonluq əhalinin ana dilidir, İndoneziyanın ümumi əhalisinin təxminən 15% -ni təşkil edir.
200px|thumb|Sunda qrafikasında yazılmış bir Sunda  əlyazması.
200px|thumb|Qədim Sunda yazısı və Qədim Sunda dilindən istifadə edilmiş Carita Varuqa Quru əlyazmasının ilk səhifəsi.
[200px|thumb|[Sunda yazısı|Aksara Sunda (Sunda qrafikası)]]

## Əlavə oxu
Rigg, Jonathan (1862). A Dictionary of the Sunda Language of Java. Batavia: Lange & Co.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Yava dili

## Xarici linklər

* Sundanese-Indonesian and Indonesian-Sundanese Dictionary 
* Sundanese converter Latin-Sudanese script (Aksara Sunda)
* Indonesian-Sundanese Translator
Pərviz Mahmud

**Pərviz Mahmud** () — Azərbaycan əsilli İranlı bəstəkar və dirijor. O, müasir Tehran Simfoniya Orkestrasının yaradıcısıdır. Atası Mahmud Mahmud məşhur yazıçı, araşdırmaçı və siyasətçi olmuşdur.

## Həyatı
Pərviz Mahmud 1910-cu ildə azərbaycanlı Mahmud Mahmudun ailəsində Tehran şəhərində anadan olmuşdur. 1996-cı ildə vəfat etmişdir.

### Təhsili
Pərviz Mahmud Brüssels Kraliyyət Konservatoriyasında  təhsil almışdır. ABŞ-yə köçdükdən sonra isə İndiana Universitetində dokoarantura pilləsində təhsil almışdır.

## ABŞ-yə miqrasiyası
1959-cu ildə ABŞ-yə köçmüşdür. Bundan sonra musiqiçi fəaliyyəti ilə o qədər də ciddi formada məşğul olmamışdır. ABŞ-yə köçdükdən bir neçə il sonra İndiana Universitetində doktarantura pilləsində təhsilini tamamlamışdır. Onun buradakı dissertasiya mövzusu İran musiqisinin nəzəriyyəsi və onun qərb musiqisinin praktikası ilə əlaqəsi olmuşdur.

## Fəaliyyəti
Tehran Konservatoriyasında uzun müddət professor vəzifəsində çalışmışdır. Sonralar isə konservatoriyanın direktoru təyin edilmişdir. Pərviz Mahmud 1946-cı ildə Tehran Simfoniya Orkestrasının əsasını qoymuşdur.

1958-ci ildə ABŞ-də İovada yerləşən  Dubuque Universitetinin  orkestrasının direktoru olmuşdur. Bu orkestra 1963-cü ildə Dubuque Simfoniya Orkestrası adlandırılmışdır.

1985-ci ilə qədər dirijor kimi fəaliyyət göstərmişdir.

### Əsərləri

* "Concerto for Violin & Orchestra
* "String Quartet in E minor"
* "Persian Suite" for orchestra
* "Kurdish Fantasy" for piano and orchestra
* "Mehregan Suite" for orchestra

## İstinadlar
Vestminster modeli

[thumb|sağ|250px| [Vestminster sarayı ]]
**Vestminster sistemi**, İngiltərə parlamenti və hökumət qurumlarını ifadə etmək üçün istifadə olunur. Böyük Britaniya parlamenti Londonda, Vestminster Sarayında yerləşir, bu səbəbdən bu modeldə Vestminster modelini adlanır.

## Modelin analizi

### İcraedici hakimiyyət
İngiltərə höhumətinin ən güclü orqanı icra edici hakimiyyət olan onun hökumət kabinetidir. Kabinet ümumilikdə parlamentdə çoxluğu təşkil edən partiyanın üzvlərindən formalaşır. Koalisiya tipli kabinetlərə çox nadir hallarda rast gəlinir. İngiltərədə 2 partiyalı sistem olduğu üçün 2 ana partiyanın gücləri təxminən bir-birinə bərabər olduğu üçün seçkilərdə qalib gələn partiya çox cüzi fərqlə çoxluğu ələ keçirir. Bu baxımdan İngiltərədə təkpartiyalı və darçoxluqlu hökumət kabineti çoxluğun idarəçiliyin ən tipik nümunəsidir. İngiltərədə parlamentar idarəetmə üsulu ilə idarə olunur. Yəni,hökumət kabineti parlamentin etimadına əsasən işləyir.

### Qanunverici hakimiyyət
Vestmister modelində qanunverici hakimiyyət parlamentə məxsusdur.
İngiltərə parlamenti 2 palatadan ibarətdir:
#Ümumxalq səsverməsi yolu ilə seçilmiş İcmalar palatası.
#Vərəsəlik yolu ilə üzvlük qazanan Lordlar palatası.
Qanunvericilik səlahiyyəti 1-ci palataya məxsusdur. Lordlar palatasının yeganə səlahiyyəti və gücü qanunların qəbul edilməsini gecikdirməkdir. Lordlar palatası maliyyə məsələlərində qanunları 1 ay, digər məsələlərdə isə 1 il gecikdirə bilərlər.

## Vestminster modelini tətbiq edən ölkələr
thumb|sağ|200px|Parlament binası, Kanbera, Avstraliya
thumb|sağ|200px|Sansad Bhavan Parlament binası, Yeni Delhi, Hindistan
thumb|sağ|200px|Parlament binası, Kuala Lumpur, Malaziya
200px|thumb|sağ|Parlament binası, İslamabad, Pakistan
Vestminster modeli əsasən tətbiq olunan ölkələr:
* Antiqua və Barbuda
* Avstraliya
* Baham adaları
* Bermud adaları
* Bangladeş
* Barbados
* Beliz
* Kanada
* Dominikan Respublikası
* Qrenada
* Hindistan
* İraq
* İrlandiya
* İsrail
* Yamayka
* Malaziya
* Malta
* Mavriki
* Nauru
* Yeni Zellandiya
* Pakistan
* Papua Yeni Qvineya
* Sent-Kits və Nevis
* Sent-Lüsiya
* Sinqapur
* Sent-Vinsent və Qrenadin
* Solomon adaları
* Trinidad və Tobaqo
* Tuvalu
* Birləşmiş Krallıq
* Vanuatu
XVI Lüdovik

**XVI Lüdovik** (; ) — Fransa kralı. 1774–1791-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur. Köhnə stillə sonuncu Fransa monarxı. Böyük Fransa inqilabı nəticəsində devrilmişdir.

## İstinadlar
Sunda yazısı

**Sunda yazısı** (*Aksara Sunda*, ᮃᮊ᮪ᮞᮛ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ), Sunda xalqı tərəfindən istifadə edilən bir yazı sistemidir. XIV və XVIII əsrlər arasında qədim sundalılar tərəfindən istifadə edilən **Qədim Sunda yazısı** (Aksara Sunda Kuno) əsasında qurulmuşdur.

Sundalılar bir-birindən fərqli yazılardan istifadə etdiyindən Sunda yazılarının standartlaşdırılmasında bir sıra tələblər mövcuddur: (a) Sunda dilini yaza biləcək bir skript; (b) istifadə müddəti; (c) istifadə sahəsi; (d) anlaşıqlıq; (e) Sunda kimliyini göstərir.

Qərbi Yava vilayəti hökuməti Sunda dili, ədəbiyyatı və yazısı haqqında *Peraturan Daerah* (Yerli Tənzimləmə) no. 6 1996 elan etdi. Tənzimləmə Keputusan Presiden tərəfindən (Prezidentin Qərarı) no. 082 / B / 1991, 24 iyul 1991-ci il.

Yerli tənzimləməni izlədikdə 21 Oktyabr 1997 Çərşənbə axşamı Yapon dili Araşdırmaları Mərkəzinin əsas salonunda *Universitas Padjadjaran, Jatinangor*; Qərbi Yava əyalətinin hökuməti və Padjadçara Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsi ilə birgə "Lokakarya Aksara Sunda" adlı seminar keçirilib və Qərbi Yava əyalətindəki yerli icmalar və şəhərlərdən nümayəndə heyətləri iştirak edib.

## Həmçinin bax
*Sunda dili

## İstinadlar

## Xarici linklər
* Sundanese Unicode Table
* Kairaga - Comprehensive information site regarding Sundanese font developing effort
* Sundanese - Latin Online Transliteration and Sundanese Unicode Font 
* Sundanese font app
Cek (pavian)

**Cek** () və ya ləqəbi ilə **Siqnalçı Cek** (; ö. 1890) – Cənubi Afrikada fiziki məhdudiyyətli dəmiryol siqnalçısı olan sahibinə kömək etməsi ilə məşhurlaşan çakma pavianı.

1880-ci ildə Cənubi Afrikada Port-Elizabet ilə Keyptaun şəhərləri arasındakı dəmiryolunda işləyən Ceyms Uid adlı fiziki məhdudiyyətli dəmiryol işçisi Eytenxaxedəki bazarda gəzərkən öküzlərə çobanlıq edən paviana rast gəldi. Meymunun bacarıqlarından təsirlənən Uid onun sahibinə yaxınlaşaraq onu aldı, ona Cek adını verdi və onu öyrədərək şəxsi köməkçisinə çevirdi.

Uidin gündəlik həyatda köməyə ehtiyacı var idi. İllər öncə hər iki ayağını da bir iş qəzası zamanı itirmişdi və bu, qatar stansiyasına gediş-gəlişini çətinləşdirirdi. Uidin kotteci stansiyadan yarım mil uzaqlıqda idi və onun Cekə öyrətdiyi ilk şey əlil arabasını itələmək idi. Daha sonra Cek ev işlərində kömək etməyə, yerləri süpürməyə, zibilləri atmağa başladı. Əvvəlki sahibi Uidə xəbərdar etdi ki, əgər hər gecə Cekə bir qurtum Ceyp konyakı verməsə, Cek növbəti gün özünü qaşqabaqlı aparacaq və heç nə etmək istəməyəcək. Bir gün Uid Cekə bunu etməyə unutduğuna görə Cek onu işə aparmaqdan imtina etmişdi.

Lakin tezliklə Cek qatar stansiyasındakı işində də sahibinə kömək etməyə başladı. Qatarlar Eytenxaxe dəmiryolu stansiyasındakı dəmiryol siqnalına yaxınlaşanda hansı istiqamətə gedəcəyini müəyyənləşdirən siqnalçını xəbərdar etmək üçün fit çalırdılar. Cek sahibini izləyərək vəziyyəti qavradı və qolları qaldırmağa başladı.

Qısa müddət sonra Uid meymununu peşəkar şəkildə işi öyrədə bildi və köməkçisi sayəsində işi daha yüngülləşdi.

Bir gün pəncərədən baxan lüks qatar sərnişinlərindən biri siqnalçının insan deyil, meymun olduğunu görəndən sonra vəziyyəti Keyptaunda dəmiryol şirkətinə şikayət etdi. Dəmiryolu şirkətinin sahibləri mövzunu araşdıraraq meymunu və sahibini vəzifədən azad etdilər. Uid meymunun bacarıqlarının test edilməsi üçün xahiş etdi. Uidin xahişi qəbul edildi və bu işi bacarıb-bacarmadığını öyrənmək üçün onu test etməyə qərar verdilər. Maşinistə gizli təlimatlar verildi və hər dəfə fərqli siqnal verdi. Meymunun işi peşəkarca qavradığını görən dəmiryolu müfəttişləri Cekə rəsmi iş nömrəsi verdilər. Cek üçün 20 sentlik maaş və həftəlik 1 şüşə pivə təyin olundu. Dəmiryolu müfəttişlərindən biri olan Corc B. Houv xatirələrində Cek haqqında tez-tez danışırdı.

Cek 1890-cı ildə vərəmdən öldü. 9 il boyunca dəmiryolunda işini səhvsiz icra etmişdi. Hazırda onun skeleti Qreyamstaun yerləşən Albani muzeyində sərgilənir və köhnə Eytenxaxe stansiyasında ona həsr olunmuş fotoqrafik muzey yaradılıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Haqqında məqalə
Esmeralda (personaj)

**Esmeralda** — Fransız yazıçı Viktor Hüqonun 1831-ci ildə yazdığı qotik və romantizm janrlarında olan və fransız ədəbiyyatında tarixi roman janrının zirvəsi hesab olunan Paris Notr-Dam kilsəsi rəsərinin əsas qəhrəmanlarından biri. Əsl adı **Agnès** olan Esmeralda roman-fransız, qaraçı qızıdır. Küçə rəqqasəsidir. Ecaskar rəqsləri ilə bütün kişilərin ağlını başından alır. Cali adlı keçisi var. Təxminən 16 yaşlarında, incə lakin mərd bir ürəyə sahibdir. Olduqca gözəldir.

## Həmçinin bax
* Paris Notr-Dam kilsəsi (roman)
* Kvazimodo

## İstinadlar
Kvazimodo

**Kvazimodo** — Fransız yazıçı Viktor Hüqonun 1831-ci ildə yazdığı qotik və romantizm janrlarında olan və fransız ədəbiyyatında tarixi roman janrının zirvəsi hesab olunan Paris Notr-Dam kilsəsi əsərinin əsas qəhrəmanlarından biri. Doğuşdan bədəni deformasiyaya uğramış, olduqca eybəcər və çirkindir. Qozbeldir və bir gözü kordur. "Şeytanın yaratdığı" kimi adlandırılır.

## Həmçinin bax
* Paris Notr-Dam kilsəsi (roman)
* Esmeralda (personaj)

## İstinadlar
Rivero adası

**Quamblin adası** () — Çilinin Çonos arxipelaqına daxil olan ada. Sahəsi 451,5&nbsp;km² təşkil edir. Maksimal hündürlüyü 884 metrdir. Üç kiçik limana sahibdir. 
## Mənbə
* Islands of Chile @ United Nations Environment Programme
* World island information @ WorldIslandInfo.com
* South America Island High Points above 1000 meters
San Ambrosio

**San Ambrosio** () — Sakit okeanda yerləşən vulkanik ada. San Feliks adası ilə birlikdə Desventudares adalrı qrupuna daxildir. Çili sahilindən 850&nbsp;km məsafədə yerləşir.

## Coğrafiya
Adanın sahəsi 2,2&nbsp;km², uzunluğu — 3,5&nbsp;km, eni — 1,5&nbsp;km-dir. Adanın maksimal hündürlüyü 479 metrdir.

## Tarixi
Ada 8 noyabr 1574-ci ildə Xuan Fernandes tərəfindən kəşf edilmişdir.

## İnzibati bölgü
İnzibati baxımından Çilinin Valarparasio əyalətə, eyni adlı vilayətə daxildir.

## Ədəbiyyat
* Barros, Álvaro, basado en un guion de Sergio Nuño: «La tierra en que vivimos» (Chile a color). Editorial Antártica S.A., Santiago de Chile, 1984.
* Castilla, Juan Carlos, y otros: «Islas oceánicas chilenas: Conocimiento científico y necesidades de investigación». Ediciones Universidad Católica de Chile, 1987.
* Contraloría General de la República: Recopilaciones de leyes, de decretos leyes, de decretos con fuerza de ley y de reglamentos. Varios tomos.
* Vicuña Mackenna, Benjamín: «Juan Fernández. Historia verdadera de la isla de Róbinson Crusoe». Edición facsimilar. Ediciones Universitarias de Valparaíso. 1974.
* Vidal Gormaz, Ramón: «Exploración de las islas San Félix y San Ambrosio por la cañonera Covadonga». Anuario Hidrográfico de la Marina de Chile, año I. Santiago de Chile, Imprenta Nacional, 1875.

## Mənbə
* San Ambrosio adasının fotoları
## İstinadlar
Ogüsten Jerar

**Oqüsten Jerar** (; ) — Fransa baş diviziyasının generalı.

## Həyatı
İlk vacib təyinatı Madaqaskarda general Jozef Qallieni baş qərargahının rəhbəri olmaq idi. 1912-ci ilin may ayında 41-ci piyada diviziyasının komandiri oldu və Birinci Dünya müharibəsinin başlamasından sonra II hərbi korpusa rəhbərlik etdi. Bu korpusa rəhbərlik etdiyi müddətdə Arden əməliyyatında və Marna döyüşündə iştirak etdi.

24 iyul 1915-ci ildə daha sonsralar Səkkizinci ordu adlandırılan *Lotaringiya ordusunun* komandiri oldu. 31 mart və 31 dekabr 1916-cı il tarixləri arasında Birinci ordunun vəzifəsini icra edirdi, sonra isə müharibənin sonuna qədər Səkkizinci orduya rəhbərlik etdi.

21 oktyabr 1919-cu ildə təqaüdə çıxmasına qədər Reynlandın müttəfiq qüvvələr tərəfindən işğalının ilk dövründə Səkkizinci orduya komandirlik etdi. Bu dövrdə separatçı hərəkatını dəstəklədi və müstəqil Pfalç respublikasının meydana gəlməsini müdafiə etdi.

1926-cı ildə vəfat etdi və Parisdə Əlillər Evi məzarlığında dəfn edildi.

## Həmçinin bax
* Reynlandın işğalı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nummulitlər

**Nummulitlər** (*Nummulitida*) **-** iri (16 *sm*-dək) sekresion karbonat tərkibli, mərciyəbənzər ikitərəfli simmetrik qabıqlı çoxkameralı nəhəng foraminiferlər. Nummulitlər Tetisin əsasən eosen dənizlərində məskunlaşan hərəkətli bentos orqanizmləri olub (Misir, Krım, Kiçik Qafqaz, Talış və b.) təbaşirin sonlarından başlayaraq paleogendə yüksək inkişaf dövrü keçmiş və qalın (nummulit) əhəngdaşı qatları əmələ gətirmişdir.

## Həmçinin bax
* Karbonatlar
* Foraminiferlər

## Mənbə
*
Sala-i-Qomes

**Salas-i-Qomes** və ya **Sala-i-Qomes** () — Sakit okeanda yerləşən vulkanik ada. Çiliyə məxsus olan ada, Polineziyanın ən şərq nöqtəsi hesab edilir.

## Coğrafiya

Ada iki qyanın zirvəsini təşkil edir. Bu qayalar ensiz bərzəxlə birləşir. Adanın sahəsi 15 ha-dır. 30 metr dəniz səviyyəsindən hündürlüyə sahibdir. Adanın uzunluğu 800 metrdir.

Adada şirin su mənbəyi yoxdur.

Sala-i-Qomes Şilinin qərb sahillərindən 3220&nbsp;km qərbdə, Pasxa adasından isə 391&nbsp;km şərqdə yerləşir.

## Flora və fauna
Ada əsasən alçaqboylu kol bitkiləri yetişir. Bitki örtüyü olduqca kaslbdır. Yerüstü heyvanlar aləminə ancaq dəniz məməliləri daxildir. Adada çoxlu sayda dəniz quşlarını müşahidə etmək mümkündür.

## Foto

## İstinadlar

## Mənbə
* National Monuments, Chilean government.
* document with sketch map
* https://web.archive.org/web/20050829152550/http://www.rapanui.co.cl/numero8/syg.htm
* www.gunthar.com
* https://web.archive.org/web/20051014224405/http://www.ecole-navale.fr/fr/irenav/cv/poupin/publis/Checklist_Easter_Poupin.pdf
* Adalbert von Chamisso's ''Salas y Gomez'' at Gutenberg (in German)
* Parque Marino Salas y Gómez
Odadavamlı gillər

**Odadavamlı gillər -** odadavamlı materiallar (kərpic, tigel, tökmə qumlarının sementi və keramika) istehsalında işlənən və odadavamlılığı 1580&nbsp;°C-də yüksək olan suda islanmayan plastik gillər. Odadavamlı gillər tərkibində kaolinit, montmorillonit, illit, bəzilərində isə diaspor və başqa minerallar üstünlük təşkil edir. Gillərin odadavamlılığı onların tərkibində illit və başqa qarışıqlaylı mineralların miqdarının artması ilə azalır və əksinə, kaolinitin miqdarı artdıqca yüksəlir.

## Həmçinin bax
* Gillər

## Mənbə
*
Vanna

**Vanna** və ya **ləyən** – yuyunmaq üçün nəzərdə tutulmuş su tutan konteyner.

## Növləri
Vannalar, adətən, 2 üslubda olur:

* Qərb üslubunda – içindəndə uzanılan. Belə vannalar çox vaxt qayıq kimi yastı və uzun olur.
* Şərq üslubunda – içində oturulan. Belə vannalar qısa və dərin olur. Məsələn, Yaponiyada furo vannaları bu üsluba aiddir.

## Hazırlanma materialı

Hazırkı dövrdə, əsasən, çuqun vannalardan istifadə olunur. Lakin, qranit və taxta vannalar da geniş yayılmışdır.
Albaniya Konstitusiya Məhkəməsi

**Albaniya Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi** () — konstitusiyanın (*Kushtetuta*) şərhi və qanunların konstitusiyaya uyğunluğu məsələlərini həll edən səlahiyyətli orqan. Məhkəmə konstitusiyaya hörməti təmin edir və onun şərhləri ali hüquqi qüvvəyə malikdir.  

Konstitusiya Məhkəməsi Parlamentin (*Kuvendi*) razılığı ilə Prezident (*Presidenti*) tərəfindən təyin edilən 9 hakimdən ibarətdir. 

## Səlahiyyətləri
Albaniya Konstitusiyasının 168-177-ci maddələrinə əsasən, Konstitusiya Məhkəməsi aşağıdakı məsələlər üzrə üzvlərinin səs çoxluğu ilə qərar qəbul edir:
* 126-cı maddəyə əsasən, qanunların Konstitusiya və beynəlxalq müqavilələrə uyğunluğu
* ratifikasiya edilməzdən əvvəl beynəlxalq müqavilələrin Konstitusiyaya uyğunluğu
* mərkəzi və yerli orqanların normaiv aktlarının Konstitusiya və beynəlxalq müqavilələrə uyğunluğu
* hakimiyyətlər, o cümlədən mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti arasında səlahiyyətlər bölgüsü ilə bağlı mübahisələr
* 9-cu maddəyə əsasən, partiyaların və digər siyasi təşkilatların, həmçinin onların fəaliyyətinin Konstitusiyaya uyğunluğu
* Respublika Prezidentinin vəzifəsindən azad edilməsi və onun funksiyalarının həyata keçirilməsinin mümkünsüzlüyünü yoxlamaq
* Respublika Prezidentinin və deputatların funksiyalarının icra edilməsində uyğunsuzluq, seçki, habelə seçki nəticələrinin təsdiq edilməsi ilə əlaqədar məsələlər
* referendumun Konstitusiyaya uyğunluğu və nəticələrinin təsdiq edilməsi
* hər kəs hüquqlarının qorunması üçün bütün qanuni vasitələrdən istifadə etdikdən sonra konstitusional hüquqlarının pozulması ilə bağlı verdiyi fərdi şikayətlər üzrə yekun qərar

## Sədrləri

## Həmçinin bax
* Albaniyanın siyasi sistemi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Gülüstan körpüsü

**Gülüstan körpüsü** — Körpü Gülüstan türbəsinin yaxınlığında Araz çayı üzərində salınmışdır. Sağ sahildəki birinci dayaq müstəsna olmaqla qalan dayaqların hamısı dağılmışdir. Salamat qalan dayaqda, su səmtinə baxan tərəfdə dörd şaquli cərgəli oval deşiklər açılmışdır. Belə deşiklər tağın oturacağında aydın müşahidə edilir. Sahil dayağının içərisində bir sıra otaqlar yerləşir. Dayağın çaya baxan tərəfində zərif və hündür arakəsmə ilə üç hissəyə bölünmüş kifayət qədər enli açırım qalmışdır. Körpünün dayaqlarında üçpilləli hörgü izləri aydın izlənir.

Körpünün tikilməsində başlıca inşaat materialı möhkəm əhəng məhlulu ilə bərkidilən qırmızıyаоxşar qumdaşı olmuşdur. Tikinti massivinin bəzi yerlərində kvadrat formalı kərpic hörgü vasitəsilə bəndetmə müşahidə olunur. Körpü XII-XIII əsrlərə aiddir.

## Mənbə
Vəli Baxşəliyev, Fizzə Quliyeva. Naxçıvanın tarixi abidələri. Bakı: Nurlan, 2017, 174 s.
Hyüyqens (krater)

**Hyüygens** – eyni Hollandiyalı astronom, riyaziyyatçı və fizikin şərəfinə adlandırılmış Mars krateri.
Buranın Krateri təxminən 467.25 km (290.34 mil) diametri [304] W 13.88 ° S, ilə seçilirdi. Alimlərin Mars ətrafında orbitə göndərilməsinin səbəbi o idi ki, bura su axmırdı . Alimlərin orbitə getmələri ilə su bir daha planetin səthinə axdı. Bir zamanlar suyun olduğu bir yerdə sadə orqanizmlər yaşayırdı. Bir müddət planetimizə su axmadığına görə planetə xeili ziyan vurmuşdur.Ümumilikdə sunun insan həyatında rolunun necə vacib rol oynadığını bilirik.Yaşamaq üçün orqanizmə elə o qədər də su qəbul etmək lazım gəlir.İnsan vücudunun yarsı demək olar ki, su ilə təşkil olunub. Elə bunun qarşısını almaq üçün alimlər **TEMİS**  ilə planetə su çəkdilər.

Karbonatlar (kalsium və ya dəmir karbonatlar) Huyqensin ağzında bir kraterdə aşkar edilmişdir.Bu minerallar Marsın bol nəmini sübut edir. Bir çox su var idi. Orbiter üçün Mars  Kompakt Rekonessanslı Görüntüləmə Spektrometresi (CRISM) aləti ilə tapıldı.Əvvəllər alət ilə gil mineralları aşkar edilmişdir. *Karbonatlar gil minerallarına* yaxın idi. Həm bu bataqlıqlarda Mars çox isti idi  . O zaman karbonatların meydana gəlməsi olardı. Dəfn ediləcəkdi. İki qat təsirləri indi minerallara məruz qalmışdır. Yer böyük əhəngdaşı yataqlarına malik olmuşdur..
## Şəkillər

Şəkil:Huygens Crater.jpg|Huygens Crater – place where carbonate was discovered is noted.
Şəkil:Branched valleys in Huygens.JPG|Branched valleys on the rim of Huygens Crater, as seen by THEMIS.
WikihuygensESP 036909 1675.jpg|Possible dikes on floor of Huygens Crater, as seen by HiRISE under the HiWish program.


## Həmçinin bax
* Marsın iqlimi
* Marsın geologiyası
* Hirize proqramı
* Hidrotermal dövriyyə
* Təsiri krater
* Təsir hadisəsi
* Marsdakı kraterlərin siyahısı
* Marsdakı qaynaq ehtiyatları
* Planet nomenklaturu
* Marsda su
## İstinadlar
Okermanit

**Okermanit** — mineral, melilit qrupu. 

## Haqqında
Okermanit - helenit-okermanit izomorf seriyasının sonuncu üzvü. Kontakt-meta­morfik süxurların sanidin fatsiyasında, peqmatitlərdə nefelinlə, piroksenlə və başqaları ilə. Növ müxtəlifliyi: ferrookermanit (yalnız şlaklarda).

## İstinadlar

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.
Omfasit

**Omfasit** — mineral, monoklinik piroksen, (Ca, Na)(Mg, Fe2+, Fe3+,Al)[Si2O6]. Omfasit Si, Al, Na-la zənginliyi ilə fərqlənir. Əsas etibarilə eklogitlərdə; Omfasit yaxın piroksen qranat-amfibol-skapolitli qneys­­lərdə məlumdur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.
Oniks

**Oniks** — mineral, ağ və qara zolaqların növbələşməsi ilə səciyyələnən əqiq. Çox vaxt qara rəngli xalsedonu oniks adlandırılır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.
Onkolitlər

**Onkolitlər** (yun. *onkos*-jelvak, *litos*-daş) — adətən karbonat tərkibli oval formalı konsentrik təbəqəli jelvaklar. Mənşəyinə görə nüvəsiz hüceyrəli ibtidai orqanizmlər (*Cyanobionta*) və ya bakteriyaların fəaliyyətilə bağlıdır. Onkolitlər hövzəsinin dalğalı və ya axınlı dayaz zonalarında dibi örtürlər. Sinonim: Yosun jelvakları.

## İstinadlar

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.

## Xarici keçidlər
Emili Qrin Bolç

**Emili Qrin Bolç** () – ABŞ yazıçısı, iqtisadçısı və sosioloqu.

Bolç 8 yanvar 1867-ci ildə ABŞ-nin Massaçusets ştatının Boston şəhərində anadan olmuşdur. 1886-cı ildən 1889-cu ilə kimi iqtisadiyyat üzrə Brin-Mar kollecində oxumuşdur. Bundan bir il sonra müstəqil olaraq sosiologiya üzrə araşdırmalar apardıqdan sonra Parisə köçmüşdür. Akademik həyatı boyunca Berlində, Çikaqoda və bir çox digər universitetdə olmağa başlayan Bolç bir çox iş üzərində işlədi.

Avropa və Amerikada miqrant həyatı ilə bağlı müqayisəli analizlər aparan Bolç feminizm və pasifizmə üstünlük verirdi. 1892-ci ildə Vida Skudder və Elena Dadli ilə birlikdə Bostonda sosial yaşayış məntəqəsi olan Dennison evinin yaradıcılarından biri olmuşdur. Dennison evi qadın işçilər mərkəzinə çevrilmişdir.

ABŞ-yə qayıdanda ABŞ-nin müharibəyə girməsinə qarşı çıxaraq aktiv kampaniya apardı. Bolçun Birinci Dünya müharibəsi zamanı dünya sülhü idealına bağlı qalması müsbət qarşılanmamışdır. Amma bu sahədəki işlərinə davam edən Bolç İkinci dünya müharibəsi zamanı da güclü bir əks reaksiya göstərdi. Nasizimin ifrat dərəcədəki effektləri onda pasifizm haqqındakı fikirlərini dəyişdirmişdir və sülh üçün fikir tapmağa çalışmışdır. Vacib su yollarının, havacılığın, dünyanın müəyyən bölgələrinin beynəlxalqlaşdırılması kimi fikirlər ortaya atmışdır. 1946-cı ildə Sülh üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Bolç "Fransada yoxsulların ictimai köməkləri" adlı məqaləsində həmin dövrdə çox az sosioloqun qəbul edəcəyi bir şeyi edərək statistik məlumatlar ilə sosiologiya nəzəriyyəsini birləşdirmişdir.

Aktiv həyat keçirən Bolç 9 yanvar 1961-ci ildə Kembricdə ölmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Nobel mükafatı saytında haqqında məlumat
Vilayət Eyvazov

**Vilayət Süleyman oğlu Eyvazov** () — Azərbaycanın hərbi və siyasi xadimi, general-polkovnik, Azərbaycan Respublikasının daxili işlər naziri (2019-cu ildən), Azərbaycan Respublikasının daxili işlər nazirinin birinci müavini (2016–2019).

## Həyatı
Vilayət Eyvazov 28 iyun 1968-ci ildə Culfa rayonunun Əbrəqunus kəndində anadan olmuşdur. 2000-ci ildə Daxili İşlər Nazirliyinin Polis Akademiyasını fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Silahlı Qüvvələrin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmişdir.

Ailəlidir, üç övladı var.

## Fəaliyyəti
Vilayət Eyvazov 1994-cü ilin noyabr ayında daxili işlər orqanlarında polis nəfəri kimi fəaliyyətə başlamış, cinayət axtarışı qurumlarında müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmişdir. Ardınca Daxili İşlər Nazirliyinin Cinayət Axtarış Baş İdarəsində şöbə rəisinin müavini, 2001–2005-ci illər ərzində Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə Baş İdarəsinin rəis müavini və rəisi vəzifələrində çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2004-cü il tarixli 293 nömrəli Sərəncamı ilə polis general-mayoru rütbəsi almış, 2005-ci ildə Daxili İşlər nazirinin müavini təyin olunmuşdur. 2006-cı il tarixli 1546 nömrəli Sərəncamı ilə polis general-leytenantı ali xüsusi rütbəsi, 2019-cu il tarixli 1299 nömrəli Sərəncamı ilə general-polkovnik ali hərbi rütbəsi verilmişdir.

Vilayət Eyvazov 20 iyun 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirinin birinci müavini vəzifəsindən azad edilmiş və həmin tarixdə Azərbaycan Respublikasının daxili işlər naziri təyin edilmişdir.

## Təltifləri
* "Azərbaycan Bayrağı" ordeni (2002)
* "İgidliyə görə" medalı (2008)
* 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni (2014)
* 1-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni (2018)
* "Zəfər" ordeni (2020)

## Həmçinin bax
* Daxili İşlər Nazirliyi (Azərbaycan)

## İstinadlar
Nişiki çayı

– Yaponiyanın Yamaquçi prefekturasının ən uzun çayı. Uzunluğu 110 kilometrdir. Nişiki uzunluğu 331,8 kilometr olan çay sisteminin ən böyük çayıdır. Yaponiya hökuməti həmin çay sistemini 2-ci sinif çay sistemi kimi təsnif etmişdir. Çayın hövzəsinin sahəsi 885&nbsp;km² təşkil edir.

Çay öz başlanğıcını Şunan şəhərinin yaxınlığından götürür. İvakuni şəhərindən keçdikdən sonra Daxili Yapon dənizinə tökülür.

Çayın üzərində iki su bəndi tikilib: Kodo və Suqano.

## Xarici keçidlər
* 山口県/河川課/河川情報等・錦川激特だより
Bakı Gənclər Mərkəzi

**Bakı Gənclər Mərkəzi** — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində, Sabunçu rayonunda inşa edilmiş gənclərin inkişaf mərkəzi. Mərkəz böyük kompleksdən ibarət olmaqla, özündə Heydər Əliyev Muzeyi, 300 nəfərlik konfrans zalı, elektron kitabxana, gənclər kafesi, kinozal, intellektual oyun otağı, rəqs zalı, musiqi otağı, rəsm otağı, şahmat otağı, xarici dil və linqafon otağı, fotostudiya və dərnək otaqlarını birləşdirir. Bakı Gənclər Mərkəzinin direktoru Nərgiz Babayevadır.

## Haqqında
Bakı Gənclər Mərkəzi gənclərin şəxsi inkişaf və karyera yüksəlişini, asudə vaxtlarının səmərəli təşkilini, mövcud potensiallarının üzə çıxarılmasını həyata keçirməklə ölkəmizdə insan kapitalının inkişafına töhfə verən Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi tabeliyində fəaliyyət göstərən Sosial Xidmət Müəssisəsidir.

Bakı Gənclər Mərkəzi 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin iştirakı ilə açılaraq ölkə gənclərinin istifadəsinə verilmişdir.

Bakı Gənclər Mərkəzi gənclər üçün karyera quruculuğu, yerli və beynəlxalq proqramlarda iştirak, təcrübə proqramları, təlim və görüşlər, inkişaf məktəbləri, təkmilləşdirmə proqramları sahəsində fəaliyyətlərin həyata keçirir.

Bakı Gənclər Mərkəzinin zəngin maddi-texniki bazası gənclərin özlərini rahat hiss etmələri, öyrənməkdən zövq almaları və axtardığı informasiyanı vaxtında tapa bilmələrinə hesablanmışdır.

Bakı Gənclər Mərkəzi Heydər Əliyev adına parkın ərazisində yerləşir. 2,3 hektar əraziyə sahib olan parkda oyun meydançası və açıq hava tədbirlərinin təşkili üçün səhnə quraşdırılıb. Mərkəz üçmərtəbəli olmaqla ümumi sahəsi 5800 m² təşkil edir.

**Bakı Gənclər Mərkəzində fəaliyyət göstərir:**

* Gənclərin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsi, dünyagörüşünün artırılması, sosiallaşması, asudə vaxtlarının səmərəli dəyərləndirilməsində böyük rol oynayan, il ərzində 2000-dən çox gənci özündə birləşdirən Maraq klubları;

* İstedadlı gənclərin yaradıcılığına dəstək olan Təlim-tədris kursları;

* Dil bacarıqlarının inkişafına və müxtəlif sahələrdə ixtisaslaşmaya yönəlik İnkişaf məktəbləri;

* Gənclərə mütəmadi xidmət göstərən hüquqi və psixoloji mərkəzlər;

* Bacarıqlı, vətənpərvər, istedadlı və həvəsli gənclərdən ibarət, yenilikçi təşəbbüsləri ilə meydan oxuyan "Yeni dövrün yeni könüllüləri" proqramı.

## Həmçinin bax
* Avropa Gənclər Mərkəzləri

## İstinadlar
Alba (judets)

**Alba judetsi** () —  Transilvaniyada yerləşən judets   (Rumıniya).

## Coğrafiyası
Ərazisi — 6242&nbsp;km². Sahənin 59 % dağlıq təşkil edir.

Şərqdə Sibiu və Mureş, qərbdə Bixor və  Arad, şimalda Kluj , cənub-qərbdə  Xunedoara judetsləri ilə sərhəddir.

YUNESKO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil olan Oreştiye dağlarında yerləşən Dekların qalalarından biri Judetsin ərazisində yerləşir.

## Əhalisi
2011-ci ildə əhalinin sayı 327 224 nəfər təşkil edirdi, əhalinin sıxlığı — 52,42 nəf./km².

2016-cı ilin əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, sayı — 380 976 nəfər təşkil edirdi.

## İnzibati bölgüsü
Judetsə 4 bələdiyyə, 7 şəhər və 65 kommuna daxildir.

### Bələdiyyələri
* Alba-Yuliya (Alba Iulia)
* Ayud (Aiud)
* Blaj (Blaj)
* Sebeş (Sebeş)

### Şəhərlər
* Abrud (Abrud)
* Baya-de-Aryeş (Baia de Arieş)
* Kımpeni (Câmpeni)
* Kucir (Cugir)
* Okna-Mureş (Ocna Mureş)
* Teyuş (Teiuş)
* Zlatna (Zlatna)

## İstinadlar
Oolitlər

**Oolitlər** — mərkəzi nüvənin ətrafında konsentrik-təbəqəli, bəzən radial-şüalı quruluşlu kürəvi və ya ellipsodial kalsium karbonat, Fe və Mn oksidləri, leptoxlorid əmələgəlmələri. Nüvə qum hissəcikləri, molluska qabıqlarının qırıntılarından ibarət ola bilər. Oolitlər çöküntüəmələgəlmə prosesində (suda asılı halda), diagenezdə, habelə çöküntülərin dəyişilmə prosesinin digər mərhələlərində də əmələ gəlirlər.

Oolit quruluşu oolit və sementləyici maddədən ibarət olan süxur quruluşu. Karbonat (dolomit və əhəngdaşı) süxurlarda geniş yayılmışdır, bəzən silisiumlu süxurlarda, bəzi çökmə filizlərdə (dəmir və boksit) müşahidə olunur. Silisiumlu süxularda olan oolitlər gizli kristallik və ya aydın kristallik xalsedonla sementləşir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.

## Xarici keçidlər
Ardjeş (judets)

**Ardjeş judetsi** () — Valaxiya regionunda yerləşən judets (Rumıniya).

## İnzibati bölgüsü
Judetsə 3 bələdiyyə, 4 şəhər və 95 kommuna daxildir.

### Bələdiyyələri
* Piteşti (Piteşti)
* Kımpulunq (Câmpulung)
* Kurtya-de-Ardjeş (Curtea de Argeş)

### Şəhərlər
* Mioveni (Mioveni)
* Kosteşti (Costeşti)
* Topoloveni (Topoloveni)
* Ştefeneşti (Ştefăneşti)

## İstinadlar
2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi

**2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi** () — sayca ənənəvi 17-ci Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsidir. Müsabiqə 24 noyabr 2019-cuil tarixində "Share the joy" devizi altında Polşanın Qlivitse şəhərində keçirilmişdir. Bu Polşanın Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsinə ilk ev sahibliyi olmuşdur. Müsabiqəyə İda Novakovska, Aleksandr Sikora və 2018 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində Polşaya qələbə qazandırmış Roksana Veqel aparıcılıq etmişdir.

18 iyul 2019-cu il tarixdə Avropa Yayım İttifaqı ümumilikdə 19 ölkənin Qlivitsedə keçirilən müsabiqədə iştirak edəcəyini təsdiqləmişdir. Bu ölkələrdən İspaniya 12 illik fasilədən sonra müsabiqəyə geri dönmüşdür. 2018-ci ildə müsabiqədə iştirak etmiş Azərbaycan və İsrail isə yarışmada iştirakdan imtina etmişdir.

Qlivitsedə keçirilən 2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində "Superhero" mahnısı ilə ev sahibi ölkə olan Polşa təmsilçisi Viki Qabor qalib gəldi. Bu Polşanın müsabiqədə ikinci qalibiyyəti oldu.

## Keçirildiyi yer

2018-ci ildə Polşa təmsilçisi Roksana Veqelin "Anyone I Want to Be" mahnısı ilə müsabiqədə qələbə qazanmasının ardınca Polşanın 2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsinə ev sahibliyi edəcəyi AYİ tərəfindən dekabr ayında öz təsdiqini tapmışdır. Polşadan öncə isə Ermənistan və Qazaxıstan da müsabiqəyə ev sahibliyi etmək namizədliklərini irəli sürmüşdürlər.

2019-cu ilin mart ayında Polşanın Qlivitse şəhərində yerləşən Qlivitse Arenanın müsabiqənin keçirələcəyi məkan olduğu bəyan edilmişdir. Arena 17,178 nəfəri qarşılamağa hazırdır. Qlivitse ilə yanaşı eyni zamanda 6 şəhər daha öz namizədlik təkliflərini irəli sürmüşdürlər. Lakin təşkilat komitəsinin tələblərinə uyğun yalnız Qlivitse Arena uyğun gəlmişdir.

## İştirakçılar

## Digər ölkələr
Aşağıda adları göstərilən ölkələr daha öncə Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində iştirak etsələr də, 2019-cu ildə müsabiqədə iştirak etməmişdirlər.

*  (2012-2018)
*  (2003-2012)
*  (2003-2005)
*  (2007-2016)
*  (2003-2005)
*  (2012-2018)

*  (2003-2014)
*  (2003-2017)
*  (2003-2011)
*  (2007-2011)
*  (2010-2013)
*  (2014-2015)

*  (2003-2005)
*  (2003-2009)
*  (2013-2015)
*  (2014-2015)
*  (2003-2014)
*  (2003-2008)

## Xəritə
thumb|400px|center|JESC 2018 Map|İştirakçı ölkələrin xəritəsi|

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi
* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
* 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## Xarici keçidlər
* JuniorEurovision.tv