open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Albaniya faunası

**[[Albaniya]] [[Fauna (zoologiya)|faunasına]]** 15 600 onurğalı və onurğasız canlı daxildir. Albaniya ərazisinin böyük hissəsi dağlıqdır. Ölkə ərazisinin təxminən dörddə bir hissəsinin meşələr tutur. Baxmayaraq ki, XX əsrin sonlarından meşəlik ərazilərin sahəsi durmadan azalmağa başlamış. Ölkənin heyvanat aləmi mərkəzi avropa və aralıqdənizi faunasının qarşığından formalaşıb.

## Məməlilər
Ölkə ərazisində 79 növ məməli qeydə alınıb. İri yırtıcılara - canavar, tülkü, çaqqal, qonur ayı və adi vaşaq aiddir. Cütdırnaqlılardan avropa  cüyürü, nəcib maral və  qarapaça  geniş yayılıb. Albaniya ərazisində yarasaların 20 növünə rast gəlinib. Sahilə yaxın ərazilərdə delfinlərin 4 növü ( o cümlədən yırtıcı delfin) var.

Şəkil:Steinmarder 4 2010.jpg|Daşlıq dələsi
Şəkil:Felis silvestris silvestris.jpg|Mərkəzi Avropa meşə pişiyi
Şəkil:Rebeco. Picos de Europa..jpg|Qarapaça
Şəkil:Nyctalus noctula.jpg|Kürən yarasa


## Quşlar
Albaniyada 350-dən çox quş növü mövcuddur. Bəzi quş növləri: qıvrımlələk qutan, qırmızıdöş qaz ( Albaniya ərazisində ancaq qış aylarında olur),  adi göydimdik  və kiçik əyridimdik nadir quşlardan hesab olunur və qorunmağa ehtiyac duyulur. Qış aylarında 70 növ su quşları Albaniya ərazisində miqrasiya zamanı dayanır və ya qışlayır. Miqrasiya edən ümumi quş növlərinin sayı 250-dir.

Şəkil:Xhimi.jpg|Qıvrımlələk qutan
Şəkil:Waldohreule in freier Wildbahn.jpg|Adi qulaqlı bayquş
Şəkil:Black-headed Gull - St James's Park, London - Nov 2006.jpg|Chroicocephalus ridibundus
Şəkil:ABUBILLA (Upupa epops).jpg|Hop-hop


## Sürünənlər
Ölkə ərazisində sürünənlərin 46 növü qeydə alınmışdır. Bunlardan daha çox diqqət çəkən 4 növ dəniz tısbağasıdır. Onlar əsasən Adriatik dənizi sahillərində çoxalırlar. Ətraf mühitin təsirinə çox həssasdırlar: şahin çanaqlı tısbağa, yaşıl tısbağa, sini çanaqlı tısbağa*,* dərili tısbağa.

Quruda olan sürünənlərə 5 növ tısbağa, 17 növ ilan və 18 növ kərtənkələ daxildir.

Şəkil:Hermann's Tortoise. Testudo hermanni (43973993264).jpg|Balkan tısbağası
Şəkil:Frosch 2.jpg|Rana dalmatina
Şəkil:Alpine salamander - Salamandra atra (43897218874).jpg|Alp salamandırı
Şəkil:Eretmochelys imbricata by Jacek Madejski.jpg|Şahin çanaqlı tısbağa


## Suda-quruda yaşayanlar
Suda-quruda yaşayanların Albaniyada 16 növü mövcuddur.

## Balıqlar
Albaniyanın şirin su hövzələrində 70-dən çox balıq növü mövcuddur. Onlardan 18 növ istilaçı növ hesab olunur. Adriatik dənizi sularında 250 dəniz balığı qeydə alınmışdır.

## Onurğasızlar

### Həşəratlar
Albaniyada təxminən 4000 həşərat növü mövcuddur. Onların 187 növü gündüz kəpənəkləri, 55 növü iynəcələr, 14 növü isə  torqanadlılardı. 50 növ bulaqçılar və təxminən 500 növ karabidlər var.

### Hörümçəkkimilər
Ölkə ərazisində hörümçəkkimilərin 335 növü qeydə alınıb.

### Molyuskalar
Albaniyada molyuskaların quruda və şirin su hövzələrində yaşayan 400 növü mövcuddur. Onların bir çoxu endemikdir.

## Həmçinin bax

* Albaniya coğrafiyası

## İstinadlar
Batumi dəniz limanı

**Batumi dəniz limanı** ( ) — Gürcüstanın ən böyük konteyner, bərə və ümumi yük dəniz limanı. Liman Batumi şəhərində, Qara dənizin cənub-şərq sahilində yerləşir və həm də Qazaxıstan və Azərbaycandakı neft emalı üçün əsas tranzit liman kimi istifadə olunur. Limanın beş terminalı var: neft terminalı, quru yük terminalı, konteyner terminalı, dəmir yolu-bərə keçidi və sərnişin terminalı. Bu terminallar müvafiq kranlarla təchiz olunub ki, bu da yüklərin vaxtında və keyfiyyətli emalını asanlaşdırır və limanın müştərilərinin tələblərinə cavab verir.

## Tarixi

Batumi dəniz limanının tarixi Roma imperiyasına, Adrianın hakimiyyəti dövründə Batumi limanının Romanın ticarət şəbəkəsinin ən mühüm nöqtələrindən biri olduğu zamana gedib çıxır.

Batumi limanı geostrateji və təbii üstünlükləri ilə seçilib və hələ də seçilməyə davam edir. Limann təbii dərin suda yerləşməsi böyük tonajlı gəmilərin girişinə icazə verir. 19-cu əsrin ikinci yarısında mövcud qlobal iqtisadi şəbəkənin formalaşması zamanı limanın yuxarıda göstərilən üstünlükləri Batumi limanının 1878-ci ildən 1885-ci ilə qədər “Porto-Franko” (freeport) statusu alması ilə nəticələnmişdir. Batumi şəhərinin və limanının inkişafında əsas amil Bakıdan Batumiyə dəmir yolu ilə daşınan neft idi. Neft emalı ilə yanaşı müxtəlif tələblər də artmışdır ki, bu da şəhərin infrastrukturunun yaxşılaşmasına səbəb olmuşdur. 1900-cü ildə çəkilmiş Bakı-Batumi neft kəməri dünyada ilk neft kəmərlərindən biri idi.

*Cambridge Energy Research Associates* şirkətinin prezidenti Deniel Ergin "*The Prize*" kitabında qeyd edir ki, limanın geostrateji yerləşməsi və üstünlükləri səbəbindən neft ilk dəfə tanker vasitəsilə 1892-ci ilin avqustunda bu limandan daşınmışdır. 

Bu layihənin müəllifləri Nobel, Rotşild, Samuel (“Shell  firmasının yaradıcısı), Mantaşev və başqaları kimi görkəmli şəxsiyyətlər idi. Odur ki, Batumi limanı uzun müddətdir Avrasiya və beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin ən mühüm hissəsi kimi tanınır. Bu gün Batumi limanı Avropanı Asiya ilə və əksinə birləşdirən birləşdirici nəqliyyat xəttidir. Liman avtomobil və dəmir yolu vasitəsilə ilə Qafqaz, Orta Asiya, Rusiya və Türkiyə kimi ölkələr ilə əlaqələndirilib.

## Qalereya

File:Port Building, Batumi, Georgia.JPG
File:Batumi seaport, Adjaria, Georgia.jpg
File:Tanks, batumi.jpg
File:Batumi port 1.jpg
File:USS Donald Cook (DDG 75) in Batumi in 2021.jpg


## Həmçinin bax
* Poti dəniz limanı

## İstinadlar
Səmədzadə

**Səmədzadə** — Azərbaycan soyadı.

* Aygün Səmədzadə (d. 1967) — Azərbaycan bəstəkarı.
* Ziyad Səmədzadə (d. 1940) — Azərbaycan alimi, iqtisad elmləri doktoru.

## Həmçinin bax
* Akademik Ziyad Səmədzadə (film, 2010)
Semih Kaya

**Semih Kaya** () — keçmiş türkiyəli futbolçu.12 avqust 2022-ci ildə karyerasını başa vurduğunu açıqladı.

## Klub karyerası

### Erkən illər
Babası İzmir'ə Makedoniya'dan gəlmiş və iki uşaq olan ailənin üçüncü uşağı olaraq 24 fevral 1991-ci ildə doğulub. Kaya, atasının da keçmiş qapıçı olması səbəbindən kiçik yaşlarından futbola maraq göstərdi. 10 yaşına qədər məhlə futbolu oynayan Semih, 2001-ci ildə keçmiş qapıçı Rıfat Boza'nın məşqçilik etdiyi Petkimspor'da futbola ilk addımlarını atdı. Qardaşının sınaq üçün göndərilməsinə baxmayaraq Boza'nın ailənin kiçik uşağı olan Semih'i bəyənməsinə görə həmin klubda futbola başlayan Semih bir il bu klubda oynadı və daha sonra digər klublar tərəfindən diqqət çəkdi.  Semih 2002-ci ildə "Halvacıspor"a transfer olundu. Burada da  bəyənilən Semih 1 mövsümdən sonra əvvəllər Mustafa Dənizli kimi adları yetişdirən İzmirin ən böyük klublarından biri olan "Altay" a transfer olundu. Futbola sağ qanad'da başlayan Semih sonra sağ cinah'a keçdi bu komandada isə mərkəz müdafiəçisi kimi çıxış etdi. 2 mövsüm bu komandanın ulduz komandasında çıxış edən Semih, 2006-cı ildə Burhaniyedə keçirilən turnirdə Emre Çolak və Cem Sultan kimi oyunçuların yer aldığı Qalatasaray'a qarşı sərt oyunu ilə Qalatasaray'dan Rəcəb Yazıcı və Ahmet Keskinkılıçın diqqətini çəkmişdi. Daha sonra Qalatasaray akademiyasına keçdi. Hələ 15 yaşında olarkən Altay klubuna 8.000 € yetiştirmə haqqı ödənilməklə transfer rəsmiləşdi. Heyətində Aydın Yılmaz, Anıl Karaer, Cem Sultan və Erhan Şentürk kimi gənc ulduz namizədlərin yer aldığı Qalatasaray PAF komandasında 4 fevral 2007-ci ildə Kayserispor ilə matçda debüt etdi. 2006-07 mövsümündə 4, 2007-08 mövsümündə isə 14 oyun keçirən futbolçu klubun A komandasına yollandı.
## Şəxsi həyatı
Qayanın babası Torbeş olub və o, Makedoniyadan Türkiyənin İzmir şəhərinə köçüb. Ailədə üç qardaşdan ən kiçiyidir.
## Milli karyerası
Kaya həmin vaxtlarda gənc olmasına baxmayaraq U-21 də daxil olmaqla Türkiyə millisinin bütün yaş qruplarında oynayıb. O, 29 fevral 2012-ci ildə Slovakiya ilə matçda debüt edib. Matç Slovakiyanın 2-1 qələbəsi ilə başa çatıb. O, Türkiyə millisinin heyətində AVRO-2016'da çıxış edib.

## Uğurları

* Türkiyə Super Liqası
** Qalib: 2007/08, 2011/12, 2012/13, 2014/15, 2018/19
* Türkiyə Kuboku
** Qalib: 2013/14,2014/15,2015/16,2018/19
* Türkiyə Superkuboku
** Qalib: 2012,2013,2015,2016
* **Çexiya Kuboku**
** Qalib: 2019/20

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyası

**SSRİ Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyası** (, *Voennaya kollegiya Verxovnovo suda SSSR*) — 1924-cü ildə Sovet İttifaqı Ali Məhkəməsi tərəfindən Qırmızı Ordu və Donanmasının ali hərbi və siyasi heyəti üçün yaradılmış məhkəmə. Bundan əlavə, hərbi müraciətlərə və hərbi tribunallara bilavasitə nəzarət orqanı idi.

Kollegiyanın ən uzunmüddətli sədri 1926–1948-ci illərdə ona rəhbərlik etmiş Vasili Ulrix olmuşdur.

Hərbi Kollegiyanın rolu 1934-cü ilin iyunundan sonra kəskin şəkildə dəyişmişdi. Bu dövrdə ona əks-inqilabi fəaliyyətin 58-ci maddəsinə aid olan işlərə baxılması səlahiyyəti də verilmişdi.

1937–1938-ci illərdə Böyük təmizləmə zamanı Hərbi Kollegiya, adətən, İosif Stalinin şəxsən təsdiq etdiyi siyahılara əsaslanaraq nisbətən tanınmış şəxsləri mühakimə edirdi. 58-ci maddə üzrə təqsirləndirilən şəxslərin işlərinin əksəriyyətinə NKVD üçlükləri məhkəmədənkənar şəkildə baxırdı. Hərbi Kollegiya isə, əsasən, açıq məhkəmələri keçirirdi.

Kollegiya həmçinin Polşa Daxili Ordusunun sonuncu komandiri general Leopold Okuliçki və Polşa hökumətinin nümayəndəsi Yan Stanislav Yankovskinin məhkəməsində də iştirak etmişdir.

## Sədrlər
* 1923–1926: Valentin Trifonov
* 1926–1948: Vasili Ulrix
* 1948–1957: Aleksandr Çeptsov
* 1957–1964: Viktor Borisoqlebski
* 1964–1971: Nikolay Çistyakov

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycanda Stalin repressiyaları
ON (albom)

**ON** – Azərbaycanlı bəstəkar-müğənni Aiselin Azərbaycan dilindəki ilk studiya albomudur.

## Fon və yazılma
Aisel 2022-ci ilin payızından "SS Production" şirkəti ilə əməkdaşlıq etməyə başlamışdır. "SS Production"-dan Şuşa sinqlını təqdim edən ifaçı, şirkətlə albom hazırlıqlarına başlamışdır. Albomdakı bütün mahnıların musiqisi ifaçının özünə aiddir. Albomdakı "Dönən Deyiləm" və "Unuda Bilmədim" mahnıları xaric digər 8 mahnının sözləri Aiselə məxsusdur. "Dönən Deyiləm" mahnısının sözləri Nəriman Abbaszadə, "Unuda Bilmədim" mahnısının sözlərini isə Ceyhun Bayramlı (Jay Hun) yazmışdır. Albomdakı mahnıların aranjimanı və miks-masterinqi Emin Kərimə aiddir.

Aisel albomdan ilk növbədə 23 yanvar 2023-cü ildə "Yağış" mahnısına, 3 mart 2023-cü ildə isə "Qaradan Qara"mahnısına çəkilən klipi təqdim etmişdir.

## Təqdimat
İfaçı albomu "BEAT Music" etiketi ilə 3 mart 2023-cü ildə ilk növbədə rəqəmsal musiqi platformalında təqdim etmişdir. 3 mart 2023-cü ildə "Xəzər FM" və "Araz FM"-də yayımlanan radio proqramlarında qonaq olmuşdur. 6 mart 2023-cü ildə "MTV"-də yayımlanan "Səhərin səsi" verlişində qonaq olmuşdur. Proqramda albomdan "Yenə, Yenə", "Dönən Deyiləm" və "Qaradan Qara" mahnılarını ifa etmişdir. 8 mart 2023-cü ildə Elekta Event Hall-da dünyaca məşhur fransalı DJ, müğənni Willy William, Azərbaycanlı DJ Kənan Hüseynovla (səhnə adı DJ Kenan Drums) birlikdə konsertdə səhnə alan ifaçı albomdakı mahnılarını səsləndirmişdir. Müğənni konsertdə hər bir mahnını rəqs nömrəsi ilə təqdim etmişdir. Onu səhnədə dörd ukraynalı rəqqasə müşayiət etmişdir.

Albom rəqəmsal musiqi platformalına çıxdığı gündən 3 gün sonra Apple Music-də Azərbaycanın ən çox dinlənilən musiqi albomları siyahısında birinci pilləyə qədər irəliləmişdir.

## Mahnıların siyahısı

## Video kliplər

### Yağış
Albomun ilk sinqlı olan "Yağış" mahnısını albomun çıxış tarixindən 1 ay əvvəl klipi ilə birlikdə təqdim edilmişdir. Söz və musiqisi Aiselə məxsus olan klipin rejissoru Vankuver Beynəlxalq Film Festivalında "İlin ən yaxşı qısametrajlı filmi" kateqoriyasında qalib gələn Meran İsmailsoydur. Klipdə Aiselin tərəf müqavili rəqqas İsmayıl Məmmədzadə olmuşdur. İfaçı klipin təqdimatı zamanı mətbuata açıqlamasında bu fikirləri bildirmişdir:

### Qaradan Qara
Albomun ikinci tanıtım sinqlı olan "Qaradan Qara" klipini albomla birlikdə təqdim etmişdir. Söz və musiqisi Aiselə məxsus olan klipin rejissoru Röyal Cəfərovdur. Klipdə Aiseli 6 ukraynalı rəqqasə müşayiət etmişdir.

## Hit parad

## Çıxış tarixi

## Albom üzərində çalışanlar
* Vokal: AISEL
* Arxa Vokal: AISEL
* Söz: AISEL (1,2,4,5,6,8,9,10), Nəriman Abbaszadə (3), Ceyhun Bayramlı (7)
* Musiqi: AISEL
* Aranjiman, Miks, Masterinq, Səs yazma: Emin Kərim
* Albom qapaq şəkli: Azər Cəfər
* Albom qapaq şəkli geyim: "Larc Collection"
* Qrafik dizayner: Pavel Luzhetskiy
* Baş prodüser: Aysel Rəcəbli
* Səsyazma studiyası: STKHA
* Musiqi leyblı: BEAT Music
* Leybl menecer: Amal Əlili
* İstehsal şirkəti: SS Production

## İstinadlar
Vilyam Okkam

**Vilyam Okkam** və ya *Uilyam Okkam* () — məntiq alimi, filosof və ilahiyyatçı.

## Həyatı
Vilyam Okkam 1285-ci ildə (AD) Londonun cənubundakı Surreydə (İngiltərə) Okkam kəndində anadan olmuşdur. O, çox güman ki, Skotun rəqsinin tələbəsi idi. Okkam bir müddət Parisdə dərs deyirdi və kilsə ilə hökumət arasında davam edən mübarizədə millətçiliyin tərəfdarı oldu və nəticədə kilsə ondan narazı qaldı və Bavariya hökmdarına sığınmağa məcbur oldu.

## Fəlsəfi görüşləri
Uilyam Okkam XIV əsrin ən məşhur filosof idi, əslində sxolastik fəlsəfə dövrü Okkamla bitir. O İngiltərədə doğulub, Oksford universitetində oxuyub və dərs demişdir, fransiskanlar ordeninə daxil olub, papalığa qarşı mübarizədə fəal iştirak etmişdir. 1324-cü ildə bidətçilikdə ittiham edilir və Avinyonda həbsə alınır, sonradan Münhenə qaçmış, orada 1349-cu ildə vəbadan ölmüşdür. O dövləti papanın nüfuzundan müdafiə etmişdir. Filosof olaraq o, belə hesab edirdi ki, teologiya (ilahiyyat) elm deyil, fəlsəfə və həqiqi elmlər dinin təsirindən azad olmalıdır. Bilik inamdan ayrılmalıdır. İnsan biliyinin əsasında konkret təcrübə dayanır. Dünyanın əsasında qüdrətli və müəyyən edilə bilməyən ilahi iradə dayanır. Gerçək təkcə şeylər mövcuddur, ümumi anlayışlar (universallar) isə yalnız ağılda mövcuddur. U. Okkama görə zərurət olmadan mahiyyət artırmaq lazım deyil. İnsan ətraf dünyanı dərk edə bilərmi? Okkam cavab verir: yox. İnsana iki gerçəklik verilib: vəhy vasitəsilə əta edilmiş ilahi gerçəklik və bilavasitə təcrübə vasitəsilə dərk olunan empirik dünya gerçəkliyi. İnsan Allahı empirik (eksperiment yolu ilə) dərk edə bilməz.

Okkamın fikrincə həqiqət ikilidir: bir həqiqət xristian Vəhyində verilir, o nə şübhəyə, nə də rasional dərkə açıq deyil, ikinciyə isə empirik elm və rasional fəlsəfə vasitəsilə təsvir edilən xüsusi faktlar aiddir. Onların bir-birinin ardı kimi çıxış etməsi vacib deyil. Okkamın təlimi Qərbi Avropa fəlsəfəsinin inkişaf yolunu müəyyənləşdirmişdir. Okkam hesab edirdi ki, kilsə siyasi planda dövlətdən ayrılmalıdır. Allahın gerçəkliyi teoloji planda empirik gerçəklikdən fərqlənməlidir. Bu anlayışlar Reformasiya dövründə fundamental anlayışlar olmuşdur.

Allah heç nəyə borclu ola bilməz və odur ki, Allah nə istəyirsə, ədalətlidir.

## Həmçinin bax
* Okkam ülgücü
* Nominalizm

## İstinadlar
Dabok

**Dabok** - Koreya döyüş sənətləri ilə məşğul olanların geydiyi formadır.
Dabok sözündəki "da" – həqiqi insanın həyat yolu, "bok" – paltar deməkdir. Dabok cüdo kimi Yapon döyüş sənətlərində istifadə edilən Yapon (*Keikogi|keikogi/dōgi*) dilindən gəldi.

Dabok bir çox rəngdədir, baxmayaraq ki, ağ və qara ən çox yayılmışdır. Dabokun əksi dabokun qalan hissəsindən fərqli rəngdə ola bilər. Onlar ənənəvi pambıqdan pambıq-polyester qarışıqlarına qədər müxtəlif materiallardan hazırlanır.

Dabokun şalvar və qolları ənənəvi Yapon keikogi-dən daha geniş və uzundur. Buna görə praktikantlar tez-tez Koreya hanbokundan sonra modelləşdirilmiş dabok geyinirlər. Dünya Taekvondo Federasiyası üslublu taekvondo ilə məşğul olanların daboklarında adətən hanbokun dizaynına uyğun tikilmiş v-yaxalı gödəkçələr olur. Ənənəvi taekvondoçular keikogi ilə eyni və ya çox oxşar olan dabok geyinə bilər, önü çarpaz gödəkçə ilə, Beynəlxalq Taekvon-Do Federasiyası üslublu taekvondoçular isə adətən şaquli şəkildə bağlanan gödəkçənin ön hissəsi ilə daha yeni dizaynda geyinirlər.

Dabokun ətrafına tti (kəmər) taxılır. Kəmərin rəngi taxanın rütbəsini və ya dərəcəsini bildirir. Rəngli kəmərlər gup sahibləri üçündür, qara kəmərlər isə adətən dahn sahibləri tərəfindən taxılır. Kəmər rənglərinin sırası məktəbdən məktəbə fərqli ola bilər. Ən çox ilk kəmər ağ kəmərdir. Digər rənglər adətən sarı, narıncı, yaşıl, mavi, bənövşəyi, qırmızı, qəhvəyi və sonra qara olur. Bəzi məktəblər qırmızı əvəzinə qəhvəyi və qara əvəzinə qırmızı kimi digər rənglərdən istifadə edirlər. Bəzilərində də tti mərkəzinin uzunluğu boyunca bir zolaq var.

## Ölçü

## İstinadlar
Məhəmməd Rza Lütfi

**Məhəmməd Rza Lütfi** (; ) — tar və setarda ustalığı ilə tanınan İran klassik musiqiçisi. O, Məhəmməd Rza Şəcəryan, Hengame Axavan, Şəhram Nazeri və Əlirza Şahməhəmmədi kimi sənətçilərlə əməkdaşlıq edib.

## Həyatı
Məhəmməd Rza Lütfi 1947-ci il yanvarın 17-də Qorqan şəhərində, hər iki valideyninin müəllim olduğu kültürlü ailədə anadan olmuşdur.

Böyük qardaşının təşviqi ilə o, tar çalmağı öyrəndi və 1964-cü ildə İranın Gənc Musiqiçilər Festivalında birinci yerə layiq görülərək istedadını nümayiş etdirdi. Növbəti il ​​Tehranda İran Milli Musiqi Konservatoriyasında Həbibullah Salehi və Ustad Əli Əkbər Şahnazi ilə təhsil almağa başladı. O, Hüseyn Dəhləvinin rəhbərliyi ilə İncəsənət İdarəetmə Orkestrində (Səba Orkestri) tar çalıb. Rədif çalmağı öyrəndiyi Abdullah Davami və setar çalmağı öyrətdiyi Ustad Səid Hörmozi onun digər mühüm müəllimləridir.

## Ölümü
Məhəmməd Rza Lütfi 2014-cü il mayın 2-də prostat xərçəngindən vəfat edib. Həmid Dabaşının fikrincə, Lütfinin vəfatı "klassik fars musiqisi tarixində mühüm dönüş nöqtəsi və onun xalq sənəti kimi möhtəşəm yüksəlişi və enişi" oldu.

## İstinadlar
Gi və Estopanın sərgüzəştləri

**"Gi və Estopanın sərgüzəştləri"** () — Cartoon Network, TV Cultura və Boomerang üçün Mariana Kaltabiano tərəfindən hazırlanan Braziliya cizgi-serialı.

## Səsləndirənlər

* Mariana Kaltabiano - Gi "İguinyo" / Kraket Spaniel / Dona İguilda / Fifivelinya / Roket Spaniel
* Eduardo Jardim - Estopa / Pitiburro
* Arli Kardoso - Ribaldo "Riba"

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Butan–Türkiyə münasibətləri

**Butan–Türkiyə münasibətləri** — Butan ilə Türkiyə arasında siyasi, sosial-iqtisadi, hərbi və digər sahələrdə ikitərəfli diplomatik münasibətlər..

## Diplomatik münasibətlər
1865–1947-ci illərdə Butanın xarici münasibətlərinə Birləşmiş Krallıq rəhbərlik edirdi.  1949-cu ildə ikitərəfli münasibətlər qurmuş Hindistanın təlimatlarına əsasən, ölkə təcridçi beynəlxalq diplomatiyaya malik idi.

Türkiyənin yardımı vasitəsilə Asiya və Sakit Okean üçün İqtisadi və Sosial Komissiya, Ticarət və İnkişaf üzrə Konfransı və BMT-nin İnkişaf proqramı ilə koordinasiyada Əfqanıstan, Laos, Monqolustan və Nepalla birlikdə Butana  "dənizə çıxışı olmayan ən az inkişaf etmiş ölkələr" xüsusi statusu verilmişdir. Türkiyənin inkişafa yardım vədlərinə baxmayaraq, Butan bu inkişaf proqramında iştirakdan imtina etmişdir.

Hər iki ölkə 2012-ci ildə Ayla siklonunun yaratdığı dağıntılara cavab olaraq Türkiyənin Butana 10 milyon dollarlıq yardımından sonra rəsmi səviyyədə ikitərəfli münasibətlər qurmuşdur.

## Kommersiya mübadiləsi
2018-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 1,58 milyon ABŞ dolları təşkil etmişdir. Türkiyə ixracınin 0,1 milyon ABŞ dolları, idxalı isə 1,48 milyon ABŞ dolları dəyərində olmuşdur.

## İstinadlar
Vu Dohvan

**Woo Do-hwan** () Cənubi Koreyalı aktyor. O, daha çox "Save Me (2017)","Mad Dog (2017)", "Tempted (2018)", "My Country: The New Age (2019)" və " (2020)"televiziya dramlarında oynadığı rollarla tanınıb. O, "The Divine Fury" (2019) filmində də rol alıb.

## Erkən həyat və təhsil
Vu 12 iyul 1992-ci ildə Kyonqido əyalətinin Anyan şəhərində anadan olub. Dankook Universitetini performans və kino ixtisası üzrə bitirib.

## Şəxsi həyatı
Vu məcburi hərbi xidmətinə 6 iyul 2020-ci ildə hərbi xidmətə çağırış kursunda şirkət komandiri stajçısı kimi altı həftəlik təlimdə iştirak edərək başladı. 1-ci Nəqliyyat Tədrisi Departamentini tələbə rəhbəri kimi bitirib. Vu Koreya Respublikası Müdafiə Nazirliyinin qaydalarına uyğun olaraq son məzuniyyətdən sonra hissəyə qayıtmadan 5 yanvar 2022-ci ildə hərbi xidmətdən tərxis olunub.

## Filmoqrafiya

### Film

### Televiziya serialları

### Veb seriallar

## Mükafatlar

## İstinadlar
Edik Bağdasaryan

**Edik Bağdasaryan** (həmçinin, **Baqdasaryan**; ; ) — Ermənistan araşdırmaçı jurnalisti. O, Ermənistanda hökumətin korrupsiyasını ifşa edən hekayələri ilə tanınmışdır. Bağdasaryan Ermənistan Araşdırmaçı Jurnalistlər Assosiasiyasının rəhbəri və Ermənistanın yeganə araşdırmaçı jurnalistika qəzeti olan "*[[Hetq]]*"in redaktorudur. O, Ermənistanın paytaxtı İrəvan şəhərində yaşayır.

## Həyatı
Edik Bağdasaryan 7 dekabr 1962-ci ildə Azərbaycan SSR-də, DQMV-nin bir hissəsi olan Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. O, İrəvan Dövlət Universitetində təhsil almış, sonradan təhsilini Moskva Dövlət Universitetində telejurnalistika ixtisası üzrə davam etdirmişdir. Bağdasaryan 2006-cı ildə Ermənistanın ən güclü biznesmeni hesab edilən Qaqik Tsarukyanı tənqid edən məqalədən sonra e-poçt vasitəsilə təhdidlər almışdır. E-poçt məktub müəllifinin "kral" adlandırdığı Tsarukyanı narahat edən hər kəsi öldürməklə hədələmişdir.

Bağdasaryan 17 noyabr 2008-ci ildə zorakı hücumun hədəfinə çevrilmişdir. Onun fikrinə görə, bu, onun reportajları ilə bağlı idi. O, axşam saat 20:00-da İrəvan şəhərinin mərkəzindəki ofisindən çıxandan az sonra park edilmiş avtomobilinə minərkən üç naməlum şəxs tərəfindən pusquya salınaraq döyülmüşdür. Bağdasaryan hücumun səbəbsiz olduğunu və hücum edənlərin ondan konkret heç nə tələb etmədiyini bildirmişdir. İki nəfər ona hücum edərək ağır zərbələr endirmiş, üçüncü şəxs isə iri əşya ilə başının arxasına vurmuşdur. Hücumçular bu zərbədən sonra huşunu itirən Bağdasaryanın paltarının bir hissəsini çıxararaq onu yarıçılpaq vəziyyətdə buraxmışdılar. Mübahisə nəticəsində yaxınlıqdakı tikinti sahəsinin təhlükəsizlik işçisi havaya atəş açdıqdan sonra hücum edənlər qaçmışdılar. Bağdasaryan xəstəxanaya yerləşdirilmiş və kəllə-beyin travması aldığı ortaya çıxmışdır.

Bağdasaryan 2008-ci ilin sentyabrında Norveçdə keçirilən Qlobal Jurnalistika Araşdırmaları Konfransında Ermənistanın keçmiş təbiəti mühafizə naziri Vardan Ayvazyanın əsasən qızıl və polimetal sahələrində fəaliyyət göstərən mədənləri ondan artıq qohumunun adlarına bölüşdürməsi və beləliklə bir sıra qanunları pozmasını tədqiq edən "Nazir və mədən sektoru" silsilə məqalələrinə görə 2008-ci ildə "Qlobal Parlaq İşıq" mükafatını qazanmışdır.

## İstinadlar
Anahit Avanesyan

**Anahit Avanesyan** (; ) — Ermənistan hüquqşünası və dövlət xadimi, hazırkı Ermənistanın səhiyyə naziri. O, əvvəllər Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyində və əczaçılıq sənayesində hüquqşünas kimi fəaliyyət göstərmişdir.

## Həyatı
Anahit Avanesyan 21 mart 1981-ci ildə anadan olmuşdur. O, 1997-ci ildə İrəvan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olmuşdur, oradan 2003-cü ildə mülki hüquq üzrə M. Sc. əldə etmişdir. Avanesyan təhsilini Ermənistan Amerika Universitetində davam etdirərək hüquq üzrə magistr proqramını bitirmişdir. O, 2002–2004-cü illərdə Liderliyin İnkişafı Mərkəzinin liderlik proqramlarında və Cənubi Qafqaz Gənc Qadın Liderlik proqramında iştirak etmişdir.

## Karyerası
Avanesyan peşəkar karyerasına 2000-ci ildə Xarici İşlər Nazirliyində və Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Dövlət Ehtiyatı Agentliyində hüquqşünas vəzifəsində başlamışdır. O, 2005-ci ildən 2015-ci ilə qədər "Demokratiya Bu gün" QHT-nin hüquqşünası olmuşdur. Avanesyan 2014-cü ilə qədər əczaçılıq sənayesinə "Arpharmacia" keçid etmişdir. O, burada 2017-ci və 2018-ci illərdə idarə heyətinin üzvü kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Avanesyan 2018-ci ilin may ayında səhiyyə nazirinin müavini kimi kimi dövlət idarəçiliyi sahəsində karyerasına başlamışdır. O, 2020-ci ilin mayında isə səhiyyə nazirinin birinci müavini təyin edilmişdir. Avanesyan 2021-ci ilin yanvarında "Mülki müdafiə"nin üzvü olan Səhiyyə naziri Arsen Torosyanın yerinə keçmişdir. O, baş nazir Nikol Paşinyanın hökumətindəki yeganə qadındır. Avanesyan Səhiyyə naziri olaraq COVID-19 pandemiyasına qarşı mübarizədə məsul olan mərkəzi fiqur olmuşdur.

## Şəxsi həyatı
Ailəlidir və üç övladı var.

## İstinadlar
Pənc Çeşmə körpüsü

**Pənc Çeşmə köprüsü** — Şərqi Azərbaycan ostanının Bünab şəhərində Sufiçay üzərində yerləşən Səfəvilər dövrünə aid tarixi abidə.

## Haqqında
Yerli əhali tərəfindən Beşgözlü körpü də adlandırılan Pənc Çeşmə köprüsü Şərqi Azərbaycan ostanının Bünab şəhərinin şərqində dairəvi yolun 1 kilometr məsafəsində Sufiçay üzərində yerləşir. Bu hissədə çayın eni 60 metrdən artıqdır. Körpünün tikilmə tarixi barədə dəqiq məlumat olmasa da, tarixçilər güman edir ki, körpü Səfəvi dövrü abidəsidir. Buna baxmayaraq bəzi tarixçilər körpünün Sasanilər dövründə inşa edilib, Səfəvilər dövründə isə yenidən bərpa edildiyi fikrini irəli sürürlər. Abidənin kim tərəfindən inşa edildiyi barədə məlumat yoxdur.

Körpü 5 paralel tağ üzərində inşa edilmişdir. Bu tağlar daşqınlar zamanı körpünü aşmaqdan və dağılmaqdan qoruyur. Ortada yerləşən tağ digərlərinə nisbətən daha böyükdür. Körpünün uzunluğu 50 metr eni isə 4,8 metrdir. Ən hündür nöqtəsi isə 5.8 metrdir. Körpünün bünövrəsi daşdan, tağlar isə kvadrat kərpiclərdən hörülmüşdür.Kərpiclər körpüdə qırmızı rəngli görüntü yaradır.

Əksər Səfəvi körpülərinin üslubunda oxşar cəhət kimi bu körpünün də girişinin hər iki tərəfində kərpicdən hörülmüş iki parapet var. Qədim İpək yolu üzərində yerləşdiyinə görə körpü yüksək strateji əhəmiyyətə malik idi. Qədim zamanlarda körpünün ətrafına məşəllər düzülürdü ki, səyyahlar yollarını asanlıqla tapsınlar. Günümüzdə təəssüf ki, onlardan iz yoxdur. Sufi çayının üzərində olması səbəbindən körpünün ətrafı meyvə bağları və üzüm bağları ilə çevrələnib.

Bəzi tarixi kitablarda bu körpüdən Firdovsi körpüsü kimi bəhs olunur.

Körpü üzərindən ağır yük maşınlarının keçməsi abidəyə böyük ziyan vurmuşdur. Buna baxmayaraq abidə daha sonradan İran hökuməti tərəfindən təmir edilmişdir.

Abidə 25 mart 2000-ci ildə İranın Milli əsərlərindən biri kimi 3087 nömrəsi ilə qeydiyyata alınmışdır.

## İstinadlar
Lauriakum

**Lauriakum** — Avstriyanın Dunay əhəngində mühüm legioner Roma şəhəri. Qədim şəhərin xarabalıqları Avstriyanın Enns şəhəri yaxınlığında yerləşir.

## Tarixi

### Roma dövrü
Enns çayının kəsişmə nöqtəsindəki kiçik bir Roma yaşayış məskəninin yerində, Legio II İtalica, Albingdəki qədim bir ərazinin tərk edilməsindən sonra, növbəti 400 il ərzində mərkəz olaraq və Virunumun yanında (bugünkü Mariya Sall Zollfeld bölgəsində) və Ovilava (Uels) Roma əyalətinin Noricum inzibati mərkəzi kimi xidmət edəcək legion qəsəbəsi tikdilər. Legion düşərgəsi sonradan tikiləcək əhəng istehkamlarının bir hissəsi idi, ehtimal ki, 3-cü əsrdən 5-ci əsrə qədər Roma qoşunları tərəfindən davamlı olaraq işğal edilmişdir. Şimalda və cənub-qərbdə, ehtimal ki, üçüncü əsrin əvvəllərində bələdiyyə statusuna yüksəlmiş və 5-ci əsrdə şimali Norikumda yepiskop statusuna yüksəlmiş və bu günə qədər yalnız tarixən sübuta yetirilə bilən geniş mülki məskunlaşma olmuşdur. Qəsəbənin daxilində və xaricində bir çox yerlərdə məzarlar aşkar edilmişdir.

Sonrakı dövrdə patrul gəmiləri donanmasının bazasına və hökumət qalxan zavodunun istehsal sahəsinə çevrildi. Qərbi Roma İmperiyasının parçalanması nəticəsində Norikum və Retiya sərhədinin tərk edilməsindən sonra Lauriakum bir daha Norikumlu Severin tərəfindən Roma əhalisinin təxliyyəsində tarixi əhəmiyyətli rol oynadı. Qədim tikinti parçalarının çoxu orta əsrlərdə və müasir dövrdə tikinti materialı kimi daşdan istifadə, müxtəlif tikinti fəaliyyətləri, kənd təsərrüfatında istifadə və torpaq eroziyasının qurbanı olmuşdur. Ən yaxşı qorunub saxlanılan qədim və erkən orta əsr aktivləri bugünkü Lorç St. Müqəddəs Laurens Bazilikasının aşağı kilsəsində yerləşən sələflərinin qalıqlarıdır.

### Orta əsrlər
İndiki Enns şəhərinin bir hissəsi olsa da, bu ərazi orta əsrlərdə özünəməxsus yaşayış məntəqəsi idi. Şəhərin mənşəyi St. Lourensin adını daşıyan Roma Lauriakum şəhərindən gəlir.

Roma Lauriakumundan (Lorç), Vita Sancti Severini və Lauriakensis skutaria (fabrika) kitablarında qeyd olunur. Notitia Dignitatum

1960–1966-cı illər arasında aparılan arxeoloji qazıntılar eramızın 180-ci illərinə aid Roma sələflərinin divarlarını aşkara çıxarmaq üçün aparılmışdır. Bundan əlavə, qazıntılar zamanı ilk xristian kilsəsi (IV–V əsrlər) və I minilliyə aid digər kilsə strukturları araşdırılmışdır. Şəhərin indiki kilsəsi qotik memarlıq üslubunda tikilib və təxminən 1300-cü ildə inşa olunub.

## Arxeoloji
1966-cı ildə qazıntı işləri başa çatdıqdan sonra St. Laurenz tez bir zamanda diqqət mərkəzinə çevrildi:

* 1968: Şəhər kilsə kilsəsinin yeni araşdırması
* 1968: Mərkəzi Avropanın ilk arxeparxiyasının tədqiqi; Lauriakumun ilk titul arxeparxiyası Qvatemala, El Salvador və Meksikada keçmiş nunsio Girolamo Prigione idi.
* 1970: Papa VI Pavel tərəfindən Bazilikaya çevrilmə.
* Minlərlə fədai ilə birlikdə Lorçer Bazilikasında Allaha ibadəti qeyd edən Papa II İohann Pavelin ziyarəti.

## İstinadlar
Güzin Çorağan

**Güzin Çorağan** () — Türk kino aktrisası.

## Çəkildiyi filmlər
* 1974: *Askerin Dönüşü*
* 1986: *Asiye Nasıl Kurtulur?*
* 1986: *Milyarder*
* 1986: *Yoksul*
* 1987: *Afife Jale*
* 1987: *Selamsız Bandosu*
* 1988: *Düttürü Dünya*
* 1989: *Karılar Koğuşu*
* 1989: *Hiçbir Gece*
* 1990: *Benim Sinemalarım*
* 1990: *Madde 438*
* 1991: *İlk Aşk*
* 1993: *Tatlı Betüş*
* 1993: *Yazlıkçılar*
* 1999: *Duruşma*
* 1989-2002: *Bizimkiler*
* 2004: *Bütün Çocuklarım*
* 2005: *Maskeli Beşler İntikam Peşinde*
* 2006: *Karagümrük Yanıyor*
* 2009: *Hanımın Çiftliği*

## Həmçinin bax
* Türkiyə kinosu

## Xarici keçidlər
* 

## İstinadlar
Yaponiya–Yunanıstan münasibətləri

**Yaponiya–Yunanıstan münasibətləri** (; ) – Yaponiya ilə Yunanıstan arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarix
Yunanəsilli yazıçı Lefkadio Hern 1890-cı ildə Yaponiyaya gəlmiş və Yaponiya ədəbiyyatını ingilis dilinə tərcümə etmişdir. O, Yaponiya ədəbiyyatının Qərbdə tanınmasında böyük rol oynamış, 1896-cı ildə özünə Yakumo Koyzumo adını götürmüşdür.

Yaponiya ilə Yunanıstan arasında diplomatik əlaqələr 1899-cu ildə qurulmuşdur. Belə ki, həmin il ölkələr arasında "dostluq, ticarət və naviqasiya haqqında müqavilə" imzalanmışdır. 3 mart 1921-ci ildə Yaponiyaya məxsus *Heymey-maru* gəmisinin Birinci Dünya müharibəsində əsir düşmüş Osmanlı əsgərlərini İstanbula qaytarmaq üçün Aralıq dənizi hövzəsinə daxil olması Yunanıstanla insidentə səbəb olmuşdur. Yunanıstan əsirlərin onlara verilməsini tələb edərək gəmini 6 ay nəzarətdə saxlamış, lakin Yaponiya hökuməti bu tələbi rədd etmişdir. Əsirlərin İtaliyaya verilməsindən insident başa çatmışdır.

1922-ci ildə Afinada Yaponiyanın diplomatik missiyası yaradılmışdır. 1956-cı ildə Yaponiyanın Yunanıstanda konsulluğu yaradılmışdır. 1960-cı ildə həm Yunanıstanın Tokio səfirliyi, həm də Yaponiyanın Afina səfirliyi açılmışdır. İki ölkə arasında 1956-cı ildə vizanın ləğv edilməsi, 1973-cü ildə hava xidmətləri, 1981-ci ildə mədəniyyət haqqında razılaşma imzalanmışdır.

Yaponiya baş nazirlərindən Yoşio Mori 2001-ci ildə, Cuniçiro Koyzumi isə 2003-cü ildə Yunanıstana səfər etmişdir. Yaponiya baş naziri Kostas Simitis 2002-ci ildə Yaponiyada olmuşdur. 2009-cu ildə münasibətlərin 110 illiyi, 2019-cu ildə münasibətlərin 120 illiyi münasibətilə bir sıra tədbirlər keçirilmişdir.

## İqtisadiyyat
Yunanıstanda baş vermiş iqtisadi böhrandan sonra ölkələr arasındakı ticarət həcmində azalma müşahidə olunur, lakin son illərdə Yunanıstandan Yaponiyaya ixrac edilən məhsullarda artım var. Yunanıstan Avropa İttifaqı ölkələri içərisində Yaponiyada ən az kapital qoyuluşu edən ölkədir. Son illərdə 20-dən çox Yaponiyada şirkəti Yunanıstandakı biznes fəaliyyətlərini genişləndirmişdir. Yaponiya Yunanıstana əsasən elektrotexnika, kimyəvi məhsullar, nəqliyyat vasitələri, Yunanıstan Yaponiyaya əsasən dərman məhsulları, tütün, pambıq, neft məhsulları, qeyri-dəmir metallar ixrac edir.

Hər il Yunanıstana gələn yapon turistlərin sayı 8.800-19.000 arasında dəyişir.

## Mədəniyyət
Yaponiya ilə Yunanıstan arasında mədəni əlaqələri gücləndirmək mədəniyyət ayları və mədəniyyət illəri kimi tədbirlər keçirilir. Bu məqsədlə Yunan–Yapon Hərəkət Planı yaradılmışdır.

Yaponiya və Yunanıstan milli futbol komandaları rəsmi turnirlərdə 2 dəfə qarşılaşıblar. 2005-ci ildə Konfederasiyalar Kubokundakı oyun Yaponiyanın 1:0 qələbəsi, 2014-cü ildə Dünya Kubokundakı oyun isə 0:0 hesabı ilə başa çatmışdır.

## Demoqrafiya
2017-ci ilin məlumatına əsasən Yunanıstanda 653 Yaponiya vətəndaşı, Yaponiyada isə 293 Yunanıstan vətəndaşı yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Yunanıstanın Yaponiya səfirliyi
* Yaponiyanın Yunanıstan səfirliyi
Star Fox

***Star Fox*** ( *Suta Fokkusu*) Nintendo tərəfindən hazırlanmış shoot 'em up aksiyon-macəra videooyunu franşizasıdır. Bu seriya Shigeru Miyamoto və Takaya Imamura- nın töhfələri ilə xüsusi olaraq formalaşdırılmış və dizayn edilmişdir. Serial əsas qəhrəman Foks Makkludun rəhbərlik etdiyi Star Fox adlı antropomorfik heyvanların döyüş komandasının hekayəsini və təcrübələrini izləyir. Komandanın ən tanınmış personajları Fox, Slippy, Krystal, Peppy, Falço və ROB NUS64-dür. Oyuna futuristik və oyun tarixində ən məşhur kosmik gəmi dizaynlarından biri olan "Arwing" döyüş təyyarələri, digər nəqliyyat vasitələri və piyada üzrə Lylat planet sistemi ətrafında sərgüzəştlər daxildir. İlk *[[Star Fox (videooyunu, 1993)|Star Fox]]* oyunu irəli 3D shoot 'em up idi, lakin sonrakı oyunlarda daha çox istiqamət azadlığı əlavə edildi. Bu serideki anatomik mavi tilki bayan Krystal xarakteristikasının dizaynı hazırlanma qabiliyyətini test etmək və bəzi chat GPT-3 deneylerinde bu xarakterin kişiliği test vasitəsi olaraq istifadə edilmişdi.

*Star Fox* və *Star Fox 64*, StarVox adlı bir Alman şirkəti ilə qarışdırılmamaq üçün PAL bölgəsində Starwing və Lylat Wars kimi buraxıldı. Ancaq *[[Star Fox Adventures]]* oyunundan etibarən oyunlar öz orijinal adları ilə buraxılmağa başladı. Bundan əlavə, bu seriyanın Star Fox 2 istehsalı 1995-ci ildə Super Nintendo Əyləncə Sistemi konsolu üçün ləğv edildi və illər sonra 2017-ci ildə SNES Classic Edition üçün rəsmi debüt etdi. Beləliklə, o, buraxılan ən son SNES rəsmi oyunu oldu və zərif anatomik vəhşi pişik qadın personajı "Miyu" və zərif anatomik dişi it personajı "Fay" dan ibarətdir. oyunlar. Amma bu oyun 1995-ci ildə çıxmadığı üçün sonradan seriala bir çox qadın personajlar əlavə edildi.

## Oyunlar
* *[[Star Fox (videooyunu, 1993)|Star Fox]]* (1993), SNES
* *Star Fox 64* (1997), Nintendo 64
* *[[Star Fox Adventures|Star Fox: Assault]]* (2002), GameCube
* *[[Star Fox: Assault|Star Fox: Adventures]]* (2005), GameCube
* *[[Star Fox Command]]* (2006), Nintendo DS
* *[[Star Fox Zero]]* (2016), Wii U
* *[[Star Fox 2]]* (2017), SNES Classic Edition

; **Spin-off**

* *[[Star Fox Guard]]* (2016), Wii U

## Xarici linklər
* Star Fox seriyasının saytı 18 Haziran 2008 tarihinde ildə
* Takaya Imamura-nın Twitter ünvanı 15 Haziran 2022 tarihinde ildə
* Krystal Arxivi 26 Haziran 2022 tarihinde ildə
* Star Fox : Assault 10 Aralık 2020 tarihinde (2005)
* StarFox serisindeki Krystal'in dizaynını nümunə alan bir akademik çalışma — Doğancan Özgökçeler
* Krystal-Türkiye Facebook Sayfası
* StarFox 3D Models

## Mənbə
İvo Qrbiç

**İvo Qrbiç** () — İspaniya La Liqasında çıxış edən Atletiko Madridin və Xorvatiya millisinin qapıçısı.

## Klub karyerası

### [[Atletiko Madrid FK|Atletiko Madrid]]
20 avqust 2020-ci ildə Qrbiç Atletiko Madrid ilə əlavə bonuslar və növbəti transferin faizi daxil olmaqla 3,5 milyon avro dəyərində dörd illik müqavilə imzaladı.  Bununla da o ilk dəfə legioner futbolçu oldun.  O, dekabrın 16-da İspaniya Kubokunda Cardassar ilə matçda debüt edib. Matç Atletiko Madridin 3–0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. 

#### [[Lill FK|Lill]] (icarə)
"Atletiko" ilə La Liqada 2020-21 mövsümündə çempion olduqdan sonra oyun təcrübəsi qazanmaq üçün  Liqa-1'də 2020-21 mövsümünün çempionu olan "Lill"ə icarəyə verildi.  "Lill"də ilk matçına 21 avqust 2021-ci ildə keçirilən "Lill"-"Sent-Etyen" matçında çıxıb. Matç 1-1 hesablı bərabərliklə başa çatıb. O , Çempionlar Liqasında debütünü sentyabrın 14-də VfL Wolfsburg ilə matçda edib. Matç qolsuz heç-heçə ilə başa çatıb.
## Şəxsi həyatı
Qrbiç Oliver Kahn-ı öz idiolu adlandırıb. Atası Josip 2010-11 mövsümündə Hajduk Split- in prezidenti vəzifəsini icra edirdi. Atası 2016-cı ildə vəfat etmişdir.

Atletiko Madriddə debüt etdikdən sonra Qrbiçin COVID-19 üçün testi pozitiv çıxdı, lakin asemptomatik hesab edildi. 
## Karyera statistikası

### Klub

### Milli

## Uğurları
### Klub
 Atletiko Madrid
* İspaniya La Liqası
** Qalib (1): 2020/21
### Milli
 Xorvatiya
* FİFA Dünya Kuboku
** Bürünc medal (1): 2022 
### Şəxsi
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sahibqaraniyə sarayı

**Sahibqaraniyə sarayı** ()- İranın paytaxtı Tehran şəhərinin şimalında yerləşən saray. 1850-ci ildə (hicri 1267) qacar şahzadəsi Nəsrəddin şah Qacarın sifarişi ilə tikilmişdir. Niavaran kompleksindəki yeganə Qacar sarayıdır. Sarayın sahəsi 110 ha-dır.

## Tarixi
Saray Qacar şahzadəsi Nəsrəddin şahın iqamətgahı idi. Nəsrəddin şah hakimiyyətinin 31-ci ilində özünü "Sahibqara" sarayı da Sahibqaraniyə adlandırmışdır. Hələ Qacar hakimiyyəti zamanında bura yay sarayı idi. Daha sonra Pəhləvi hakimiyyəti zamanı Məhəmməd Rza şah Pəhləvi tərəfindən bura saray dəftəxanası kimi istifadə olunmağa başladı. 

**[[Rza şah Pəhləvi|Rza şah]] dövrü**

Rza şah dövründə saray Fövziyyə və Məhəmməd Rza Pəhləvinin nikah mərasimi üçün yenidən bərpa edilsə də həmin il şiddətli soyuqlar səbəbindən mərasim başqa binada baş tutmuşdur.

**[[Məhəmməd Rza Pəhləvi|Məhəmməd Rza şah]] dövrü**

Məhəmməd Rza şah dövründə Fərəh Pəhləvi sarayın ilk mərtəbəsində əsaslı dəyişikliklə etmiş, birinci mərtəbə qonaqların qarşılanması və qəbulu üçün, ikinci mərtəbə isə şahın dəftərxanası kimi fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Binanın taxta qapı və pəncərləri rəngli şüşələrlə bəzədilmişdir.

Sarayda məşhur qacar rəssamı Kamilmülkün rəsmləri sərgilənir. Niavaran kompleksinin cənubunda yerləşən bu saray günümüzdə muzey olaraq fəaliyyət göstərir.

Sahibqaraniyə sarayı bir çox film və seriallara ev sahibliyi etmişdir. "Acı qəhvə" və "Kamilmülk" filmləri məhz burada çəkilmişdir. 2019-cu ildə baş verən zəlzələdən sonra saraya cüzi ziyan dəydiyinə görə ilk mərtəbə və hovuz hissəsi yenidən bərpa edilmişdir. Bu zədələnmənin bir digər səbəbi isə qanunsuz qazıntılar hesab edilir.

## Memarlığı
Sarayda İran və Avropa memarlıq üslubuna rast gəlmək mümkündür. Şüşə dekorasiyası, portretlər, geniş vestibüller və pilləkənlər tarixi binanı sənət əsərinə çevirmişdir. Sarayın ilk mərtəbəsində hovuz var. Bu mərtəbə Nəsrəddin şah dövründə hərəmin girişi idi və hovuzxana adlanırdı. Birinci mərtəbənin naxışlı taxta tavanı Şirazdan gətirilmişdir. İlk mərtəbə memarlıq xüsusiyyətlərinə görə sarayın ən gözəl hissələrindən biri hesab olunur. Nəsrəddin şahdan sora Müzəffərəddin şah sarayda bəzi dəyişikliklər aparmış və hərəmin bir bölümünü ləğv etdirmişdir. İkinci mərtəbədə məşhur Cahan Namə və Ayinə salonları yerləşir. Bu mərtəbədəki salonları inşaası Nəsrəddin şah dövründə başlasa da Müzəffərəddin şah dövründə sona çatmışdır. Cahan Namə salonunun 4 otağı var. Şahın dəftərdarının otağı, hədiyyə otağı, dişçi otağı və hamam.

## Qalereya

Fayl:View of the sahebgharanieh palace1.JPG|Nəsrəddin şah dövründə yeni il şənliyi
Fayl:Jahan nama hall.JPG|Cahan Namə zalı
Fayl:Worktable of Mohammad Reza Pahlavi.JPG|Məhəmməd Rza Pəhləvinin iş masası
Fayl:Sahebgharanieh Hozkhaneh by Kamal-ol-molk.jpg|Hovuzxana 
Fayl:View of the sahebgharanieh palace.JPG|Sarayın xarici görünüşü
Fayl:Sahebqaraanieh.jpg|Sahibqaraniyə sarayı 1884-cü il
Fayl:Jahan nama hall Decorations.JPG|Cahan Namə salonunun dekorasiyaları
Fayl:Sahebgharanie.JPG|Sarayın görünüşü


## İstinadlar

## Həmçinin bax
Gülüstan sarayı
Jorj

**Jorj** () — ad.

* Jorj Bize
* Jorj Klemanso
* Jorj-Pyer Söra
* Jorj Küvye
* Jorj Lemetr
* Jorj-Lui Lekler de Büffon
* Jorj Fridman
* Jorj Paleoloq de Bissipat
* Jorj Qurviç

## İstinadlar
Jüvizi-sür-Orj

**Jüvizi-sür-Orj** () — Fransanın şimal hissəsində, İl-de-Frans regionun Eson departamentində yerləşən kommuna.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mariya Daşkina Medduks

**Mariya "Maşa" Daşkina Medduks** (; ) — Ukrayna müasir rəqqasə və rəqs müəllimi. O, "Martha Graham Dance Company"nin tərkibində keçmiş baş rəqqasə olmuş, "Veyk-Forest Rəqs Festivalı"nın yaradıcısı və direktorudur.

## Həyatı
Mariya Daşkina Medduks Ukraynanın paytaxtı olan Kiyev şəhərində anadan olmuşdur. O, uşaq yaşlarında klassik balet üzrə təhsil almış, Vaqanova üsulu ilə məşq etmişdir. Medduks gənc yaşlarında ABŞ-a köçmüş, Florida ştatının Mayami şəhərində yerləşən "Tomas Armor Gəncliər Baleti"ndə Rut Vayzenin rəhbərliyi altında təhsil almışdır. O , Yeni Dünya İncəsənət Məktəbini bitirmişdir.

2007-ci ildə Daşkina Medduks Nyu-Yorkda "Martha Graham Dance Company"ə qoşulmuş və nəticədə baş rəqqasə olmmuşdur. O, Marta Qrehemin əsərlərində bir çox baş rollarda, o cümlədən "*Appalaç baharı*"nda Gəlin, "*[[Labirentə tapşırın|Labirint]]*"də Ariadna, "*[[Mələklərin təxribatı|Mələklərin Diversiyası]]*"nda Qırmızı geyimli qadın, "*Mübariz Bağça*"da Həvva, "*Sevgililərin söhbəti*" duetində çıxış etmiş, "*Ölümlər və Girişlər*"də nümayiş olunan rollarda rəqs etmiş, "*Chronicle*"da Küçədəki addımların rəhbəri, "*Gecə Səyahəti*"ndə Xorun rəhbəri, "*Fedra*"da Artemida və "*Serenata Morisca*"da solo olmuşdur. Daşkina Medduks Qrehemin əsərləri ilə yanaşı, Larri Keyqvin, Riçard Mov, Luka Vegetti, Lar Lyuboviç, Bulareyaunq Paqarlava, Adonis Foniadakis, Anna Sokolov, Robert Vilson və Azur Barton kimi müasir xoreoqrafların əsərlərini də ifa etmişdir. Onun çıxışları Miki Orihara və Suzan Kikuçi tərəfindən idarə olunan, "Dance Spotlight" tərəfindən hazırlanan yeni başlayanlar üçün Marta Qrehem texnikası haqqında təlimat videosunda nümayiş etdirilmişdir.

Daşkina Medduks "*[[Rəqs jurnalı|Dance Magazine]]*", "*Dior Magazine*", "*Broadway Dance Magazine*" jurnallarında nümayiş etdirilmiş, Ceys Bartokun rejissoru olduğu "*Qalxmaq üçün yıxıl*" filmində çəkilmişdir. O, həmçinin rəqs fotoqrafları üçün modellik etmiş, Gilyermo Likurqonun "*Desert çiçəyi*" və Ken Brovar və Debora Orinin *"Hərəkət sənəti"* kitablarında yer almışdır.

Daşkina Medduks Marta Qrehem Müasir Rəqs Mərkəzində, Yeni Dünya İncəsənət Məktəbində, Tomas Armor Gənclər Balletində, Qrinsboro Şimali Karolina Universitetində, Elon Universitetində və Los-Anceles Kolbern Məktəbində balet və müasir rəqsdən dərs demişdir. O, 2017-ci ildə ARTS Veyk-Forest tərəfindən və Veyk-Forest Parklar və İstirahət Departamenti ilə əməkdaşlıqda təqdim olunan Veyk-Forest Rəqs Festivalını təsis etmişdir. Medduks onun direktoru kimi fəaliyyət göstərir.

Daşkina Medduks rəqqaslıq tələbələri üçün qeyri-kommersiya təqaüd fondu olan "Dancing Angels Foundation"ın səfiridir. Daşkina Medduks 2018-ci ildə Alto-Xonio ən yaxşı rəqqasə mükafatının laureatı olmuşdur.

## İstinadlar
Yoşko Qvardiol

**Coşko Qvardiol** () — Almaniya Bundesliqasında çıxış edən Leypsiqin və Xorvatiya millisinin futbolçusu.

## Klub karyerası

### [[RB Leypsiq FK|Leypsiq]]
Qvardiol Bundesliqada debütünü 20 avqust 2021-ci ildə VfB Stuttgart üzərində 4-0 hesablı qələbə ilə bitən matçda etdi.  O, tez bir zamanda özünü Leypsiqin ilk 11-liyinə daxil ola bildi və yaxşı çıxışı ilə diqqət çəkdi.  Çempionlar Liqasında sentyabrın 15-də o,  "Mançester Siti"yə 6-3 hesabı ilə məğlub olduqları matçda debüt etdi.   Dekabrın 11-də o, Borussiya Münhenqladbax üzərində 4-1 hesablı qələbədə Leypsiqin heyətində debüt qolunu vurdu.   23 yanvar 2022-ci ildə Volfsburq üzərində 2-0 qalib gəldikləri matçda mövsümdə ikinci qolunu vurdu.  Mövsümün sonuna qədər Qvardiol Leypsiq-ə DFB-Pokal-da qalib gəlməyə və klub tarixində ilk dəfə hər iki uğura imza ataraq Leypsiqin Avropa Liqasının yarımfinalına yüksəlməsinə kömək etdi.  Bundan əlavə, DFB-Pokal qazanmaq həm də klubun tarixində ilk böyük kubok titulu idi. 

Avqustun 12-də *[[France Football]]*, Qvardiolun 2022-ci il Kopa Trophy  üçün namizədlərdən biri olduğunu elan etdi və o, nəticədə altıncı yeri tutdu.  Sentyabrın 1-də Qvardiol Leypsiq ilə müqaviləsini 2027-ci ilə qədər uzatdı, klub Çelsi-nin oyunçu üçün 90 milyon avroluq təklifini rədd etdi.  Oktyabrın 25-də Qvardiol Real Madrid üzərində 3-2 hesablı qələbə qazandıqları matçda Çempionlar Liqasında ilk qolunu vurdu.   Bu matç Madridlilərin mövsümdə ilk məğlubiyyəti oldu.  22 fevral 2023-cü ildə Qvardiol Çempionlar Liqasının 1/8 final mərhələsində Mançester Siti ilə 1:1 hesablı heç-heçə etdikləri matçda bərabərlik qolunu vurdu. 21 yaş 30 günlüyündə, Çempionlar Liqasının pley-off mərhələsində qol vuran ən gənc xorvatiyalı oyunçu oldu. 
## Karyera statistikası

### Klub

### Milli

: *Xallar və nəticələr ilk olaraq Xorvatiyanın qol cədvəlini göstərir, hesab sütunu Gvardiolun hər qolundan sonra hesabı göstərir* . 

## Uğurları
### Klub
 Dinamo Zaqreb
* **Xorvatiya Çempionatı**
** Qalib (2): 2019/20, 2020/21
* **Xorvatiya Kuboku**
** Qalib (1): 2020/21
 Leypsiq
* **Almaniya Kuboku** 
** Qalib (1): 2021/22

### Milli
 Xorvatiya
* FİFA Dünya Kuboku
** Bürünc medal (1): 2022

### Şəxsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Marsel Panyol

**Marsel Panyol** (, , , ; ) — fransız yazıçı və rejissor. Otör hesab edilən Panyol, 1946-cı ildə Fransa Akademiyasına seçilən ilk rejissor oldu. Onun əsərləri əvvəlkindən daha az dəbdə olsa da, Panyol hələ də ümumiyyətlə Fransanın 20-ci əsrin ən böyük yazıçılarından biri kimi qəbul edilir və demək olar ki, hər bir vasitədə — memuarlarda, romanlarda, dramlarda və filmlərdə uğuru ilə tanınır.

## İstinadlar
Autsorsinq

**Autsorsinq** (: (outer-source-using) — xarici mənbədən və/və ya resursdan istifadə) — müqavilə əsasında bir təşkilat tərəfindən sənaye sahibkarlıq fəaliyyətinin müəyyən növlərinin və ya funksiyalarının istənilən sahədə fəaliyyət göstərən başqa şirkətə verilməsi. Birdəfəlik, epizodik və ya təsadüfi olan və əvvəli və sonu ilə məhdudlaşan xidmət və dəstəkdən fərqli olaraq, autsorsinq adətən uzunmüddətli müqavilə əsasında ayrı-ayrı sistemlərin və infrastrukturun fasiləsiz işləməsinə peşəkar dəstək funksiyalarını ötürür (ən azı 1 il).

Autsorsinq bütövlükdə müəssisənin səmərəliliyini artırmağa və yeni sahələri inkişaf etdirmək və ya artan diqqət tələb etməyən səyləri cəmləşdirmək üçün azad təşkilati, maliyyə və insan resurslarından istifadə etməyə imkan verir.

Rusiya biznes təcrübəsində mühasibat uçotu, ofisin fəaliyyətinin təmin edilməsi (məsələn, binaların təmizlənməsi), tərcümə xidmətləri, nəqliyyat xidmətləri, kompüter şəbəkəsinin və informasiya infrastrukturunun işinə dəstək, reklam xidmətləri və təhlükəsizlik kimi funksiyalar ən çox yayılmışdır. 

Autsorsinq İnstitutunun (ABŞ) məlumatına görə, autsorsinq biznesin optimallaşdırılmasının artan növüdür və ən böyük artım maliyyə və mühasibat uçotu sahəsində müşahidə olunur. 1997-ci ildə Amerika İdarəetmə Assosiasiyası tərəfindən tərtib edilmiş statistik məlumatlar göstərdi ki, hətta o zaman da sorğuda iştirak edən 600 firmanın 20%-i maliyyə və mühasibat əməliyyatlarının ən azı bəzilərini, 80%-i isə inzibati funksiyaların bir hissəsini xaricdən sifariş edib.

## Autsorsinq növləri

### İstehsal autsorsinqi
İstehsal (və ya sənaye) autsorsinqi zamanı üçüncü tərəf məhsulların və ya onların komponentlərinin istehsalının bir hissəsini və ya hamısını köçürür.

### İT autsorsinqi (ITO)
Bu, həm tamamilə müəssisə infrastrukturu səviyyəsində (avadanlığın və ya proqram təminatının saxlanması) informasiya sistemlərinin inkişafı, tətbiqi və saxlanması ilə bağlı məsələləri həll etmək üçün xarici ixtisaslaşmış şirkətin nümayəndə heyətini əhatə edir. və/və ya sistemin ayrı-ayrı bölmələrinin işləməsinə dəstək (proqramlaşdırma, hostinq, proqram təminatının sınaqdan keçirilməsi və s.).

### Biliklərin İdarə Olunması (BİO)
KPO, məlumatların dərin öyrənilməsi və ya ciddi analitik emalı tələb edən proseslərin idarə edilməsini, sonradan qərarların dəstəklənməsi üçün istifadə oluna bilən bilik bazalarının formalaşdırılmasını və idarə edilməsini əhatə edir. Biliklərin idarə olunmasının autsorsinqi ABŞ-da yenicə yayılmağa başlayır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
*
Elvin Qəbat

**Elvin İbrahim Qəbat** () — amerikalı biotibbi alim və kəmiyyət immunokimyasının qurucularından biri. Qəbat 1977-ci ildə Kolumbiya Universitetinin Luiza Qross Horvits Mükafatına, 1991-ci ildə ABŞ Milli Elm Medalına və 1995-ci ildə Amerika İmmunoloqlar Assosiasiyasının Ömür Boyu Uğur Mükafatına layiq görülüb. O Con Qəbat-Zinin atasıdır.

Elvin Qəbat 1965–1966-cı illərdə Amerika İmmunoloqlar Assosiasiyasının prezidenti, ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvü olmuşdur. O, anticisimlərdəki amin turşusu qalıqlarını dəyişən bölgələrinə görə nömrələmək üçün özünün eyniadlı Qəbat nömrələmə sxemini işləyib hazırladı. 1969-cu ildə o, insan və siçan Ben Cons zülallarının və yüngül immunoqlobulin zəncirlərinin amin turşusu ardıcıllığını toplamağa və hizalamağa başladı.

## İstinadlar