open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bünyamin Qəmbərli

**Bünyamin Nağdəli oğlu Qəmbərli** () — azərbaycanlı siyasətçi

## Həyatı
Bünyamin Qəmbərli 1964-cü ildə Naxçıvan rayonunun Nehrəm kəndində doğulub. 1971–1981-ci illərdə Nehrəm kənd orta məktəbində təhsil alıb. 1981–1985-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyə İnstitutunda təhsil alıb.

1985–2008-ci illərdə Nehrəm kənd 2 nömrəli orta məktəbində müəllim kimi fəaliyyətə göstərib.

2008-ci ildə Bakı şəhərinə köçmüşdür. 2008–2013-cü illərdə Yasamal rayonu 20 saylı məktəb-liseydə müəllim işləyib. 2009-cu ildən Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetində müəllim işləyən Bünyamin Qəmbərli bu gün də ATMU-da Baş müəllim kimi fəaliyyətini davam etdirir.

Evlidir, 2 övladı var.

## Siyasi-ictimai fəaliyyəti
1980-ci ildə Naxçıvanda "Azərbaycanın Bütövlüyü və Müstəqiilliyi Uğrunda" gizli təşkilata üzv qəbul olunan və 1988-ci ildə başlayan Xalq Hərəkatının Naxçıvandakı rəhbərlərindən biri olan Bünyamin Qəmbərli sonralar 1990–2000-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi və Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası Ali Məclisinin üzvü, 1990–1996-cı illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi və Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası Naxçıvan MR Vilayət Şöbəsi İdarə Heyətinin üzvü, 1991–1992-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Babək rayon şöbəsinin sədri olub. 1989-cu ildə Azərbaycanın Güneyi ilə Qüzeyi arasında Bütövlük və Müstəqillik ideyalarının daha geniş yayılması üçün Naxçıvanda başlayan Sərhəd Hərəkatını başlayanlardan və hərəkata rəhbərlik edənlərdən biri olan Bünyamin Qəmbərli eyni zamanda Azərbaycan torpaqlarının işğalına qarşı döyüşlərdə də həm rəhbər, həm də döyüşçü kimi iştirak etmişdir.

1990-cı ildə keçiriliən Parlament seçkilərində Naxçıvan MSSR Ali Sovetinə deputat seçilmişdir.

Bünyamin Qəmbərli 2005-ci il parlament seçkilərində 6 saylı Culfa-Babək seçki dairəsi üzrə deputatlığa bitərəf namizəd olmuş və 10.4% səs toplayaraq seçkiləri Yeni Azərbaycan Partiyası namizədi İsmayıl Hacıyev və Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası namizədi Fətəli İmanovun ardınca 3-cü sırada tamamlamışdır.

2009-cu ildə "Nehrəm" Xeyriyyə Cəmiyyəti İctimai Birliyinin sədri seçilən Bünyamin Qəmbərli 2011-ci ildə cəmiyyətin sədrliyindən istefa vermiş, 2012-ci ildə Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası sədrinin müşaviri, 2013-cü ildə Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının Təşkilat Məsələləri üzrə, sonra isə Dünya Azərbaycanlıları və Türk dünyası ilə əlaqələr üzrə katibu olub. 2020-ci ilin avqust ayında Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasından istefa verib.

## Həbsi
Bünyamin Qəmbərli 1996-cı ildə qanunsuz silah saxlamaq maddəsi (220-ci) ilə ittiham olunaraq 1.5 il müddətinə həbs olunmuşdur.

Daha sonra 2003-cü ildə isə 315-ci — vəzifəli şəxsə vəzifə başında güc tətbiq etmək maddəsi ilə 3.5 il məhkum edilmişdir.

## İstinadlar
Kukunor

**Kukunor** (, ) — Asiyanın axını olmayan ən böyük dağ gölüdür. Çinin qərbində Sinxay vilayəti ərazisində yerləşir. Çinlilər gölü Sinxay (青海), monqollar Kuku Nuur (Хөх нуур) və tibetlilər isə Sо Nqonpo adlandırırlar ("göy göl").

## Coğrafiyası

Göl Sinxay vilayətinin paytaxtı Sinin şəhərindən 100&nbsp;km qərbdə yerləşir. Gölün uzunluğu 105&nbsp;km, eni isə 65&nbsp;km təşkil edir. Onun sahəsi 4,2 min km² yaxındır. Gölün ən dərin yeri 38 metr təşkil edir. Kukunor gölü eyni adlı yaylada yerləşir və dəniz səviyyəsindən 3205 m hündürlükdə qərar tutur.

Sahilləri az girintili-çıxıntılıdır. Gölün sahilərində terras yaranıb (hündürlüyü 50 m). Dibi zəif lilləşməyə məruz qalıb. Göldə bir neçə qum adaları var. Kukunor gölünə 23 çay tökülür. Ən iri çayı Buxin-Qoldur. Çay delta əmələ gətirir. Gölün qərbinə tökülür. Yay ərzində yağıntıların azalması ilə əlaqədar səviyyə enir. Yay ərzində suyun temperaturu 18–20° S olur. Noyabrdan mart ayına qədər göl donur. Suda minerallaşma səviyyəsi 11,3 q/l təşkil edir. Göldə təkcə Çəkikimilərin nümayəndələri yaşayır. Gölü tətqiq eliyən ilk avropalı Nikolay Mixayloviç Perejevalski (1872) olmuşdur.

## Ədəbiyyat
* Buffetrille, Katia. "The Blue Lake of Amdo and Its Island: Legends and Pilgrimage Guide." In: *The Tibet Journal* Vol. XIX, No. 4, Winter, 1994.
* Andreas Gruschke: "The realm of sacred lake Kokonor", in: *The Cultural Monuments of Tibet’s Outer Provinces: Amdo vol. 1. The Qinghai Part of Amdo*, White Lotus Press, Bangkok 2001; pp. 93ff. ISBN 974-7534-59-2
* Shakabpa, Tsepon W.D. *Tibet: a Political History*. New Haven: Yale University Press, 1962


Fayl:Qinghai_Lake_May_2006.jpg
Fayl:Bird_Island,_Qinghai_Lake.jpg


## Mənbə
* Qinghai Lake Protection and Utilization Administration Bureau 
* Qinghai Lake Tourism and Culture Network 
* Kukunor gölünün quşları (Eastday.com.cn 07/17/2001)
Saybercaya

**Saybercaya** () — dünyanın ən böyük informasiya və texnologiya layihələrindən biri, Malayziyanın "Silikon vadisi", texnologiya şəhəri; universitet şəhərciyi. Malayziyanın İnnovasiya Dizayn Mərkəzinin əsas hissəsidir. Paytaxt Kuala-Lumpurdan 30&nbsp;km cənubda yerləşir.

## "[[Multimedia Super Corridor]]"
Saybercayanın qurulması təxminən 25 illik bir müddətdə fəaliyyət göstərəcək "Multimedia Super Corridor" layihəsi çərçivəsində 1996-cı ildə başladılmışdır. Saybercayanın rəsmi açılış mərasimi 1997-ci ildə Malayziyanın o vaxtkı baş naziri Mahathir bin Mohamad tərəfindən təşkil olunmuşdur. Üç əsas mərhələdə davam etdirilməsi nəzərdə tutulmuş layihənin ilk mərhələsi 2003-cü ildə başa çatdırılmışdır. Layihənin 2020-ci ildə tamamlanması planlaşdırılıb. Sonda kiber hüquq sistemi qurulacaq, kiber məhkəmələr fəaliyyət göstərəcək. Burada fəaliyyət göstərəcək firmalar eyni şərtlərə və subsidiyaları sahib olacaqlar.

## İnfrastruktur
Bu kiber şəhərdə hazırda ağıllı məktəblər, ağıllı evlər və universitetlər var. Ayrıca texnologiya və məlumat satışa çıxaran dünya şirkətləri də bu şəhərdə fəaliyyət göstərir. Bütün ofislərdə fiber optik şəbəkə əlaqəsi mövcuddur. Şəhərin "ups" sistemi var. Əgər bütün ölkə ərazisində elektrik enerjisi kəsilsə belə Saybercaya 30 dəqiqə ərzində özünü elektrik enerjisi ilə bəsləyə bilər.

Şəhərdə sürücülük hüququ üçün vəsiqə, şəxsiyyət vəsiqəsi, bank kartı, tibbi kart və digər bu kimi məqsədlər üçün vahid elektron kartın olması kifayətdir.

Bütün şəhərin altına soyuq su boruları döşənmişdir. Şəhəri ekvator istisindən qorunmaq üçün kondisioner yerinə evlər bu soyuq su təsisatları ilə soyudulur.

## İqtisadiyyat
Mərkəzi Saybercayada olan şirkətlər bunlardır:
* Animonsta Studios

## Təhsil

Saybercaya bir sıra məktəb, kollec və universitetlərin yerləşdiyi məkandır. Bunlara misal olaraq, Multimedia Universitetini (MMU), Kirkbi Beynəlxalq Kolleci və Kreativ Texnologiya üzrə Limkokvinq Universitetini (LUCT) göstərmək olar.

## Gecə həyatı
Saybercayada bəzi şirkətlər 24 saat davamlı fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, burada gecə həyatı təkmilləşdirilmişdir. Gecə həyatı üçün burada "Hops and Grapes" və "Treehaus" adlı məkanlar vardır. "Hassan's Cafe" və "D'Arif", həmçinin bir sıra qida satışı ilə məşğul olan dükanlar hər gün 24 saat olmaqla həftənin 7 günü fəaliyyət göstərirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Cyberjaya Malaysia — Global Tech Hub (Official Website)
Yağışlar mövsümü

thumb|right|250px|Yağış damcıları
thumb|left|Avstraliya.
**Yağışlar mövsümü** — İlin bir movsümü olaraq, atmosfer yağıntılarının böyük miqdarda düşdüyü dönəmdir. Əsasən tropik qurşaqlarda müşahidə edilir. Xüsusi ilə mussonun mövcud olduğu ərazilərdə savannalarda müşashidə etmək olar.  

Yağışlar mövsümü ekvatordan tropiklərə doğru yağıntılar mövümü arasındakı vaxt və yağıntının miqdarında fərqlər müşahidə edilir. Ekvatora yaxın ərazilərdə ildə iki dəfə yağışlar mövsümü müşahidə edilir. 

Tropiklərin ucqarlarında isə ildə bir yağış mövsümü olur.  

## Həmçinin bax
* Quraqlıq
Vinnipeq Universiteti

**Vinnipeq Universiteti** () — Kanadanın Manitoba əyalətinin mərkəzi olan Vinnipeq şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Universitetin əsası 1871-ci ildə qoyulmuşdur.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Monqolustanın inzibati bölgüsü

**Monqolustan inzibati ərazi bölgüsü** - Monqolustan Respublikası 21 Aymakdan (əyalət) () və 1 hotdan ibarətdir. Hər bir aymaq sumlara (rayon) bölünür. Monqolustanda ümumilikdə 315 sum var.

Ölkənin paytaxtı Ulan-Bator əyalət statusu ilə ayrıca idarə olunur. Monqol dilində bu idarə ərazi hot adlanır.

## Tarixi
Çində Mancuriyanın dağılmasından sonra Xarici Monqolustan ərazisi Çovd, Jassaktu, Tuşeti və Setsen xanlıqlarına bölündü. 1921-ci il İstiqlal bəyannaməsindən sonra Aleksa, Ordos, Şilin gol v Cirim Şin əraziləri Monqolustanda qalmasına baxmayaraq Tıva müstəqil respublika oldu. Mövcud ərazilərdə yeni Monqolustan Xalq Respublikası təsis edilir.

1941-ci ildə Rusiya-Yaponiya müharibəsindən sonra  Arxanqay, Çoybalsan, Dornoqov, Zavxan, Xentiy, Xovd, Xövsqöl, Ömnöqov, Övörxanqay, Tov və Üvs aymakları yaradıldı. 1954-cü ildə Çin ilə sərhəd Cənubi Qobidəki uzun zolaq idi. Monqolustanın digər ərazilərində Bayanxonqor, Bayan-Ölgiy, Bulgan, Dundqov, Qov-Altay və Şuxbaatar aymakları təsis edilir. Selenge aymakının tərkibində Tov aymakı təsis edilir.

1963-cü ildə Çoybalsan aymakı bölününərək Dornod aymakı və Ulan-Bator inzibati ərazisi təsis edilir. 1975-ci ildə Bulgan aymakı, 1961-ci ildə Erdenet aymakı və Darxan aymakı ayrılır. 1994-cü ildə Bulqan aymakı iki hissəyə bölünür: Orxon və Erdenet aymakları və həmçinin Darçan-Uul aymakıda iki hissəyə bölünür, bir hissəsi Selenge aymakına birləşdirilir və digər hissəsi Darçana birləşdirilir.

## Əyalətlər

## Həmçinin bax
*Monqolustan şəhərləri

## İstinadlar
Yoyoqi parkı

— Tokionun Şibuya rayonunda yerləşən milli park. İkinci dünya müharibəsindən sonra parkda amerikan zabitləri üçün Vaşinqton hayts kazarmaları yerləşdirildi. 1964 Yay Olimpiya Oyunları zamanı parkda Olimpiya şəhərciyi yerləşirdi.

## İstinadlar
Mercedes-Benz GLK-Class

**Mercedes-Benz GLK-Klasse** (**G**eländewagen **L**uxus **K**ompaktklasse*, kuzov nömrəsi *'X204*') — *C-klassın W204 kuzovu əsasında yaranan lüks kompakt krossover. İlk dəfə 2008-ci ildə Detroytda Mercedes-Benz Vision GLK adıyla buraxıldı. Avtomobil Bremendə (Almaniya) istehsal olunur. 2012-ci ildə restaylinqi oldu.

2015-ci ildə GLC modeli ilə əvəz olundu.

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda

## İstinadlar
Mercedes-Benz E-Class

**Mercedes E-Class** — Alman avtomobil istehsalçısı Mercedes-Benz tərəfindən, rəsmi olaraq 1993-cü ildən istehsal olunan biznes sedandır. Bu seriyanın son nəsli olan W212 modeli 2009-cu ildə istehsal olunmuşdur.

## Həmçinin bax
* Mercedes-Benz W124

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Mikael Nalbandyan

**Mikael Nalbandyan** (; ) — erməni yazıçısı, XIX əsr erməni ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi. Ermənistanın rəsmi himninin, "Mer Haryenik"in (Ana Vətənimiz) sözlərinin müəllifi.

## Həyatı və fəaliyyəti
Mikael Nalbandyan Rusiya İmperiyasında, sənətkar ailəsində anadan olmuşdu. Təhsilinin böyük hissəsini öz hesabına, öz üzərində çalışaraq almışdır. İlk əvvəl ruhaniliklə maraqlansa da, tezliklə bundan əl çəkərək Moskva Universitetində qısa müddətli tibbi təhsil almışdır. Bundan sonra o, 1859–1861-ci illərdə "Kolokol" və "Sovremennik" jurnallarında inqilabçı-demokrat mövqeyində çıxış etmişdir.

Xaçatur Abovyanın qaldırdığı məsələlərə XIX əsrin 50–60-cı illərinin tələbləri səviyyəsindən yanaşan, istiqamət verən Mikael Nalbandyan olmuşdur. O, erməni ictimai fikrinə böyük yeniliklər gətirmişdir. M. Nalbandyan bildirirdi ki, "insan azadlıq üçün yaradılmışdır". Millətin azadlıq maşınını bərpa etmək üçün bu maşını hərəkətə gətirən xalqı oyatmaq lazımdır. Zəhmətkeş xalq kütlələri ilə hakim təbəqələr, din xadimləri arasındakı barışmaz ziddiyətləri görən Nalbandyan ictimai quruluşu, mövcud qayda-qanunları tənqid edir və millətin xoşbəxtliyini mənəvi, zehni azadlıqda görürdü. Ədib ədəbiyyatın predmeti və vəzifələri probleminə də toxunmuşdur. Bu böyük inqilabçı-demokratın tənqidi-estetik prinsipi ilə bədii yaradıcılığı arasında bir vəhdət olmuşdur. Onun yaratdığı şeirlər XIX əsr erməni poeziyasında ən inqilabi məzmunlu əsərlər kimi məşhurdur. Əsərləri ilə şair bir növ, ədəbiyyatın qarşısında vəzifə qoyur, xalq dərdini, xalqın inqilabi ruhunu oxşayan yeni lira çalmağı, mey məclislərində səslənən rübabı hələlik kənara atmağı təbliğ edir. Bu çağırışlar onun "Azadlıq" şeirində daha qüvvətlidir.

Mikael Nalbandyan doğulduğu şəhərdə yerləşən Müqəddəs Xaç Erməni Monastrında (’’Sourp Khatch’’) dəfn edilmişdir.

## Əsərləri
# İtalyan qızın mahnısı
# Azadlıq
# Uşaqlıq günləri

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
# Xəlilov Pənah İmran oğlu — SSRİ xalqları ədəbiyyatı. I hissə.- Bakı: Maarif, 1975.
Mercedes-Benz G-Class

**Mercedes-Benz G-klass** (**G** —   — , "yolsuzluq maşını") — 1979-cu ildən bu günə kimi Mercedes-Benz markasının istehsal etdiyi tam ölçülü yolsuzluq maşınları.

## Qalereya

White Mercedes-Benz G 63 AMG 6x6 fr London14.jpg|G 63 AMG 6x6


## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Naadam

**Naadam** () — Monqolustanda ənənəvi festival. Bu festival yerli səviyyədə "*Kişilərin üç oyunu*" adlanır. Oyun əsasən Monqol güləşi, at yarışları və komanda oxatmaları üzrə yay aylarında keçirilir. 
2010-cu ildə Naadam festivalı UNESCO-nun Ümumdünya mədəni irsi siyahısına daxil edilmişdi.

## Festival haqqında
[thumb|2024-cı il Naadam festivalı ([Ulan-Bator)]]
Ən böyük festival (Milli Naadam) 11-13 iyul arası Monqolustanın paytaxtı Ulan-Batordakı Milli İdman Stadionunda keçirilir. Festival rəqqasələrin, idmançıların, atçıların və musiqiçilərin ətraf tanışlığı ilə başlayır. Açılış mərasimi bitdikdən sonra yarışlar başlayır. Yarışlar əsasən at yarışlarıdır.

Naadam monqolların ən qədim tamaşa festivalı olmaqla əsrlər boyu yaşadığı hesab edilir. Bu festival ilə 1921-ci il Monqolustan inqilabı yad edilir. Naadam da yeni dövlətin nailiyyəti qeyd edilir. Naadam 1930-cu ildə sekulyarlaşmaya qədər Buddistlərin və Şamanların bayramı kimi qeyd olunurdu.

## Üç oyun
### Güləş
512 və ya 1024 nəfər sərbəst güləşçi doqquz və ya on tur davam edən ələməli turinirdə görüşürlər. Monqol güləşində güləşçilər əlləri ilə və bədəni ilə rəqiblərini toxunuşlarla yıxmağa çalışırlar. Yarışlarda güləşçilər öz rəqiblərini seçə bilirlər. Güləşçilər geyimləri qısa şalvar və çiyinə atılan paltardır. Yarışlarda yalnız kişilər iştirak edə bilərlər.

### At yarışı
Naadam festivalında monqol atları 15–30&nbsp;km-lik məsafədə yarışırlar. Yarışın uzunluğu atın yaşına əsasən təyin edilir. Məsələn, iki yaşlı atlar üçün 10 mil, 7 yaşlı atlar üçün isə 17 mil məsafə təyin edilir. Ölkənin istənilən hissəsindən 1000 at yarış üçün seçilə bilər. Yarış atları xüsusi pəhrizdə saxlanılır.

### Komanda oxatması
Bu yarışda 10 komanda iştirak edir. Komanda üzvləri həm kişilər,həm də qadınlar ola bilər. Hər komanda oyunçusuna 4 ox verilir. Kişilər 75 metrdən, qadınlar isə 65 metrdən ox atırlar. Ənənəvi olaraq komandalar müsabiqə zamanı milli geyim geyinirlər.

## Qalereya

Naadam wrestling.jpg|2005-ci il Naadam festivalında güləşçilər
Naadam.jpg|Naadam festivalı zamanı Monqol atları
Naadam rider Mongolia.jpg|Naadam festivalında Monqol atlısı
Nadaam Racers.jpg|İki atlı finiş yarışda
Naadam women archery.jpg|2005-ci il Naadam festivalında qadın oxçular


## İstinadlar
Dumtinxu

**Dumtinxu** () — böyük ərazini əhatə edən göl. Göl Çinin şimal-şərqindəki Xunan əyalətində yerləşir. Yanszı çayı hövzəsində yerləşən göl daşqınlar sayəsində sahəsini genişləndirə bilir. Göl ətrafında yerləşən Xubey və Xunan əyalətlərinin adı göllə bağlıdır. *Hubei* çincə "gölün şimalı", *Hunan* isə "gölün cənubu" mənasını verir. Gölün ətrafında inkişaf etmiş İyan, Yoeyan və Çande kimi iri şəhərlər vardır.

Duntin gölü Çin mədəniyyətində *əjdaha qayıqları bayramı* kimi bayramın yarandığı yer kimi daxil olmuşdur. Üstəlik, göldə Çinin və dünyanın nadir dəniz donuzları yaşayır.

## Coğrafiyası

Hazırda Dumtinxu gölü Çinin şirinsulu gölləri arasında Poyanxu gölündən sonra ikincidir. İyun ayından sentyabr ayına qədər Yanszı çayının daşdığı dövr olur. Bu isə gölün quraq dövrdəki səviyəsindən (2820&nbsp;km²) birdən-birə 20 min. km² qədər artır. Bundan əlavə gölə daha iri çaylar tökülür: Lumui, Yoan, Szi və Syanszyan. Okean gəmiləri sərbəst şəkildə Çanşa şəhərinə yan ala bilirlər. Bu şəhər Syanszyan çayında yerləşir.

## İncəsənət və mifologiya

Gölətrafı ərazilərin tez-tez Çin tarixi və ədəbiyyatında adı çəkilir. Belə düşünülür ki, ilk dəfə əjdaha qayıqları ilə yarışlar bayramı gölün şərqində şair Syoy Yoanın şərəfinə (340—278 b.ə) keçirilmişdir.

Gölün mərkəzində Szyoşan () adası yerləşir. Maraqlı cəhət odur ki, adada Sarı çay növü yetişir.

Syo və Syan çaylarının dağ gözəllikləri Çin poeziyasında tərənnüm edilir. Sun imperiyası dönəmində bu ərazilərin peyzajları 8 rənglə təsvir edilir. Bu *Syo və Syan çaylarının səkkiz növü*() adı ilə məşhurdur. Bu ənənə hətta yapon məktəbinə də öz təsirini göstərmişdir.

## Ekologiya
Gölün ekologiyasında ciddi problemlər vardır. Onun ətrafında fəaliyyət göstərən 101 kağız emalı fabriki əsas kirlənmə mənbəyidir. Gölün ekosistemində baş verən güclü kirlənmə səbəbindən onun suyunda olan minerallaşma artmışdır. İlbəil gölə yan alan quşların sayı azalır, balıqlar isə tələf olurlar.

2007-ci ildə göldə yaşayan tüksüz dəniz donuzu və Çin çay delfininin xilas edilməsinə başlanıldı. Səbəb isə bu canlıların nadir olması və saylarının azalması idi. Çində cəmi 1400 baş dəniz donuzu qalıb ki, onların da 700-900 başı Yansızı çayı hövzəsində müşahidə edilir. Yerdə qalan hissəsi isə Poyanxu və Duntin çaylarının payına düşür. Növün sayı 2007-ci ildə iki dəfə azalmışdır. Dəniz donuzlarının azalmasının digər səbəblərindən biri də gölün gəmiçiliyə və balıq ovuna intensiv cəlb olunmasıdır.

2007-ci ildə Yanszı çayında baş verən güçlü daşqın nəticəsində gölün adalarında yaşayan 2 milyard siçovul oranı tərk etmişlər. Siçovullar ətraf ərazilərə yayılaraq kəndlərə böyük zərər yerirmişlər

2005-ci ildə gölün biosfer təbəqəsini bərpa etmək məqsədi ilə çin-norveç proqramı işə düşmüşdür. Çin hökumətinin verdiyi məlumata əsasən gölün bərpası üçün ən azı 5-10 il vaxt lazımdır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Dumtinxu. 
*  Dongting Hu 
* Pictures from  Dongting, Yueyang 
*  Saving the finless porpoise
Talış brameyası

***' və ya ***' () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Relikt olan endemik növdür. Talış avtoxtonudur. Bir çox alim bu kəpənəyi müstəqil növ deyil yarımnöv olaraq qeyd edirlər. Ümumi sayları çox azdır.

## Qısa təsviri
Qanadları ovaldır, enlidir, fonu qara-qonurdur. Ön qanadın uzunluğu 58–62 mm-dir. Qanadlar üzərindəki naxış növbələşən açıq rəngli və tünd dalğalı xətlərlə və qanad kənarındakı əyri-üyrü haşiyə ilə təmsil olunur.

## Arealı
Azərbaycanda əsasən Talış dağları ərazisində və qonşu İran ərazilərində müşahidə edilir. Nadir növdür, 3-cü dövr reliktidir, Xəzərin cənub-qərb sahilinin endemikidir.

Onlar əsasən relik subtropik meşə ərazilərində hündürlüyü 1000 metr olan ərazilərdə yayılmışdır. İl ərzində bir dəfə nəsil verir. Tırtılları iyun-iyul aylarında müşahidə edilir. Pup şəklində qışlayır.

## Məhdudlaşdırıcı amillər
Kəpənəklərin həvəskar kolleksiyaçılar tərəfindən intensiv surətdə tutulması.

## Qorunması üçün qəbul olunmuş tədbirlər
Azərbaycanın "Qırmızı kitab"ına daxil edilmişdir. Hirkan Milli Parkında qorunur. Kəpənəklərin tutulması və tırtılların toplanması qəti qadağan edilməlidir. Kəpənəyin populyasiyasının vəziyyəti barədə dəqiq məlumatlar əldə etmək məqsədilə yaşayış sahələrinə müntəzəm monitinqlər təşkil etmək, sayını nəzarətdə saxlamaq lazımdır.

## İstinadlar
Osventsim

**Osventsim** (, , **Auşvits**) — Polşada şəhər. Sola çayı sahilindədir. İri kimya kombinatı, yeyinti, dəri sənayesi var. Yaxınlıqlarındakı keçmiş alman-faşist həbs düşərgəsi Osventsimin yerində muzey yaradılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Pan (titul)

**Pan** — orta əsrlər Polşasında və Çexiyada iri feodala verilən ad. Xırda feodallar — rıtsarlar panların vassalı idilər.

## İstinadlar
Streleslər

**Streleslər** (**atıcılar**) — XVI əsr — XVIII əsrin əvvəlində Rus dövlətində daimi odlu-silahlı qoşunları təşkil edən həqiqi hərbi xidmət hərbçiləri; odlu silahla silahlanmış piyada döyüşçülərdən ibarət alaylar.

Pul, çörək, bəzənsə torpaqla məvacib alırdılar. XVII əsrin axırlarında streles üsyanları baş vermişdir. Streles qoşunları I Pyotr tərəfindən nizami ordu yaradılması ilə ləğv olunmuşdur.

## İstinadlar
Mercedes-Benz GL-Class

**Mercedes-Benz GL-klass** (**G** —   — , "uzun yolsuzluq maşını") — 2006-cı ildən bu günə kimi Mercedes-Benz markasının istehsal etdiyi tam ölçülü krossover maşınları.

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Mercedes-Benz M-Class

**Mercedes-Benz M-klass** — 1997-ci ildən bu günə kimi Mercedes-Benz markasının istehsal etdiyi orta ölçülü premium seqmentinə aid krossover maşınları. 2015-ci ildə adını dəyişdirib GLE-klass adlanmağa başladı.

## Qalereya

Mercedes-Benz Concept Coupé SUV (27).JPG|Mercedes-Benz Concept Coupé SUV
Mercedes-Benz_C292_fr.jpg|GLE Coupe


## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Mercedes-Benz S-Class

**Mercedes-Benz S-klass** (orijinalda *S-Klasse* –  götürülmüş – "xüsusi sinif") — rəsmi olaraq 1972-cı ildən bu günə kimi Mercedes-Benz markasının istehsal etdiyi biznes sedan maşınların flaqman seriyası.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Mercedes-Benz B-Class

**Mercedes-Benz B-klass** — 2005-cı ildən bu günə kimi Mercedes-Benz markasının istehsal etdiyi kompakt avtomobillər. Avtomobil A-klassdan bir az böyükdür və onun asqı və mühərriklərindən istifadə edir.

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Mercedes-Benz SL-Class

**Mercedes-Benz SL-klass** (**Sport Leicht** —   — «yüngül idman») — 1954-cı ildən bu günə kimi Mercedes-Benz markasının istehsal etdiyi sportkarları.

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Brameya

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.

## Növləri
* *[[Brahmaea ardjoeno]]* (Kalis, 1934)
* *[[Brahmaea celebica]]* Toxopeus, 1939
* *[[Brahmaea certhia]]* (Fabricius, 1793)
* *[[Kristofer brameyası|Brahmaea christophi]]* Staudinger, 1879
* *[[Brahmaea hearseyi]]* (White, 1862) (=Brahmophthalma hearseyi)
* *[[Brahmaea japonica]]* (Butler, 1873)
* *[[Brahmaea ledereri]]* (Rogenhofer, 1873)
* *[[Brahmaea litserra]]* H. L. Hao, X. R. Zhang & J. K. Yang, 2002
* *[[Brahmaea loeffleri]]* Naumann & Brosch, 2005
* *[[Brahmaea naessigi]]* Naumann & Brosch, 2005
* *[[Brahmaea paukstadtorum]]* Naumann & Brosch, 2005
* *[[Brahmaea tancrei]]* (Austaut, 1896)
* *[[Brahmaea wallichii]]* (Gray, 1831) (=Brahmaea conchifera, =Bombyx wallichii, =Brahmophthalma wallichii)

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mercedes-Benz CL-Class

**Mercedes-Benz CL-klass** (**Comfort Leicht Klasse** —  ) — ilk dəfə 1950-cı illərdə yaranmış, formal olaraq isə 1996-cı ildən 2013-cü ilə qədər Mercedes-Benz markasının istehsal etdiyi avtomobillər. Əsas olaraq S-klass avtomobilləri götürülür və kupe kuzovunda istehsal olunur. 2013-cü ildə ləğv olunub S-Coupe-yə adı dəyişildi.

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Mercedes-Benz CLA-Class

**Mercedes CLA-Class** — alman avtomobil istehsalçısı Mercedes-Benz tərəfindən, 2013-cü ildən A və B klassların platformu əsasında qurulub istehsal olunan kompakt prestij sedandır.

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Mahodand gölü

**Mahodand gölü** ( - *"Balıqlar gölü"*) — Pakistanın şimal-qərbində, Hayber-Paxtunxva əyalətinin Svat rayonun Kalam bölgəsindən 40&nbsp;km uzaqlıqda, Uşo dərəsində yerləşən göl. Gölə hər il minlərlə turist və bayramını yaxşı keçirmək istəyən insan axışır. Göl balıqçılıq və qayıq idmanı üçün əlverişlidir.

## Coğrafiya

Mahodand gölü Hindukuş dağlarında — dəniz səviyyəsindən 2865 metr yüksəklikdə yerləşir. Göl sulu və yaşıl çəmənliklərlə, qarlı dağlarla və sıx meşələrlə əhatə olunub. Gölün sahillərində çox hündür şam ağacları bitib, ziyarətçilər sahilindəki otlaqlardan düşərgə yeri kimi istifadə edirlər.

Mahodand gölü Hindukuş dağlarından gələn qar suları və yeraltı sular hesabına qidalanır, Svat çayının əsas sol qolu olan Uşu Xvar çayı başlanğıcını bu göldən götürür. Gölün yaxınlığında Səyfullah və Nasərullah gölləri yerləşir.

## Flora və fauna

Qış dövründə Mahodand gölü buz tutur və üzəri ağır qar təbəqəsi ilə örtülür. Yayda gölün sahillərində çınqılotu, mekonopsis, qaytarma, acıçiçək kimi Alp çiçəkləri bitir. Yaxınlığında bitən hündür şam ağaclarında quşlar yuva qururlar. Göldə qızılxallı kimi balıq növləri yaşayır, bu isə burada balıqçılıq üçün əlverişli şərait yaradır, lakin ancaq lisenziyalı balıqçılar burada ov edə bilərlər.

## Balıqçılıq və düşərgə

Dağlarda trekinq yürüyüşünə çıxmaq, düşərgə salmaq, balıqçılıqla məşğul olmaq istəyən turistlər gölə axışır.

## Həmçinin bax

* Kundol gölü
* Kincxar (göl)

## İstinadlar
Mercedes-Benz SLK-Class

**Mercedes-Benz SLK-klass** (**Sport Leicht Kurz** —  — "yüngül qısa idman" və ya **Sportlich, Leicht und Kompakt** —  — "idman, yüngül və kompakt") — 1996-cı ildən bu günə kimi Mercedes-Benz markasının istehsal etdiyi rodsterlər. SL-larla müqayisədə daha ucuzdur və baqaj hissəsinə yığılan tammetal üst ortüyü var.

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Koşala

**Koşala** (və ya Kosala) (Sanskrit dilində: कोसल)- Qədim Hindistanda, keçmiş Auda (Hindistanda indiki Uttar Pradeş ştatında və Cənub-Qərbi Nepal ərazisində mövcud olmuş quldar dövlət

Koşala dövlətinin paytaxtı Rama allahının doğulduğu Ayodhya şəhəri hesab olunurdu. Şəhər Qhaqhra çayının sahilində yerləşirdi, bu şəhər eyni zamanda induizm dininin beş müqəddəs yerlərindən biri hesab olunurdu.

Koşala e.ə. VI–V əsrlərdə Şimali Hindistanın siyasi və iqtisadi həyatında mühüm rol oynamışdı. Koşalanın adı 16 "böyük dövlət, və ya Mahacanapad (Budda mənbələrinə əsasən Hindistanın şimal və şimal-qərb hissəsi) haqqında mənbələrdə xatırlanır. Koşala, e. ə. VI əsrdə diplomatiya və müharibələr vasitəsilə Kaşi və bir sıra digər əyalətləri özünə tabe edən çar Prasenacitin dövründə xüsusilə güclənmişdir.

Budda mətnlərinə əsasən Koşala inama görə Buddanın meydana çıxdığı şakyların ərazisini də işğal etmişdi. Bu müharibə xüsusilə amansız və qanlı olmuş, şakyelərin tamamilə məhv edilməsi ilə nəticələnmişdi. Uzun müddətli mübarizədən sonra Koşala Maqadha ərazisini də özünə tabe etdi. Sonralar Koşala Mauriya İmperiyasının tərkibinə daxil olmuşdu.

## Mənbə
* Bose A. "Social and rural economy of Northern India, cir.600 B. C.-200A. D.", v.1–2, Calcutta 1942–45.
* Карягин К. Н. "Будда"(в кн."Будда. Конфуций. Савонарола. Торквемада. Лойола", СПБ 1998).
* Bhandare, S. (2006), Numismatic Overview of the Maurya-Gupta Interlude in P. Olivelle, ed., Between the Empires: Society in India 200 BCE to 400 CE, New York: Oxford University Press, ISBN 0-19-568935-6.
* Falk, H. (2006), The Tidal Waves of Indian History in P. Olivelle, ed., Between the Empires: Society in India 200 BCE to 400 CE, New York: Oxford University Press, ISBN 0-19-568935-6.
* Lahiri, B. (1974), Indigenous States of Northern India (Circa 300 B. C. to 200 A. D.), Calcutta: University of Calcutta.
* Law, B. C. (1926), Ancient Indian Tribes, Lahore: Motilal Banarsidass.
* Law, B. C. (1973), Tribes in Ancient India, Poona: Bhandarkar Oriental Research Institute.
* Mahajan, V. D. (1960), Ancient India, New Delhi: S. Chand, ISBN 81-219-0887-6.
* Pargiter, F. E. (1972), Ancient Indian Historical Tradition, Delhi: Motilal Banarsidass.
* Raychaudhuri, H. C. (1972), Political History of Ancient India, Calcutta: University of Calcutta.
* Thapar, R. (2001), Aśoka and the Decline of the Mauryas, New Delhi: Oxford University Press, ISBN 0–19-564445-X

## Xarici keçid
* Encyclopaedia Britannica online 
* Zur Dynastie von Magadha
* Kosala in der Vipassana-Info

## İstinadlar
"Kosmosun öyrənilməsində xidmətlərinə görə" medalı

**"Kosmosun öyrənilməsində Xidmətlərinə Görə" medalı** — Rusiya Federasiyasının dövlət mükafatı.

## Mükafatın tarixi
Medalı "Rusiya Federasiyasının dövlət mükafat sisteminin təkmilləşdirilməsi üzrə tədbirlər Haqqında" 7 sentyabr 2010-cu il tarixli 1099 saylı "kosmosun öyrənilməsində Xidmətlərinə Görə" Rusiya Federasiyası Prezidentinin Fərmanı İlə təsis edilib. Eyni sərəncamla medalı haqqında Əsasnamə və onun təsviri təsdiq edilib.
Rusiya Federasiyası Prezidentinin fərmanı ilə 16 dekabr 2011-ci il tarixli 1631 saylı medalının əsasnaməsi və təsviri olan medal miniatür surəti nəzərdə tutulmuş əlavələr edilib.

## İstinadlar
Mercedes-Benz R-Class

**Mercedes-Benz R-klass** — 2006-cı ildən 2013-ü ilə qədər Mercedes-Benz markasının istehsal etdiyi minivnlər. Satışların aşağı olması səbəbindən 2012-də ABŞ-də, 2013-də isə Avropa ölkələrində satışı dayandırılıb. Hal-hazırda yalnız uzun bazalı, tam ötürücülü və 6 silindrli avtomobillər istehsal olunur.

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Mercedes-Benz GLA-Class

**Mercedes-Benz GLA-klass** — 2013-cü ildən bu günə kimi Mercedes-Benz markasının istehsal etdiyi mini krossover. 2013-cü ilin noyabrında "Dünyada ilin avtomobili" adına namizəd olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Mercedes-Benz CLK-Class

**Mercedes-Benz CLK-klass** (**Coupe Leicht Kurz** —  — "kupe yüngül qısa") — 2006-cı ildən 2009-cu ilə qədər Mercedes-Benz markasının istehsal etdiyi orta ölçülü kupe və kabrioletlər. CL və Sl-lardan aşağı və SLK-lardan yuxarı mövqedə yerləşdiyi sayılır.

## Xarici keçidlər

* Mercedes-Benz rəsmi Web saytı
* Mercedes-Benz Azərbaycanda
Seram (ada)

**Seram** () — Malay arxipelaqına və Molukk adalarına daxil olan ada. Onun sahəsi 17,1 min. km² təşkil edir. Əsas limanı Masoxi şəhəridir.

## Coğrafiyası və geologiyası
Seram adasının mərkəzində dağ silsiləsi keçir. Adanın ən hündür nöqtəsi Binaya (3019 m) dağıdır. Seram demək olar ki, bütünlüklə rütubətli tropik meşələri ilə örtülmüşdür. Geoloji baxımında qarışıq zonada yerləşir. Burada litosfer tavalarının toqquşma yeri olması və tektonik catların çoxluğu ilə seçilir. Seram adası faktiki mikrotava üzərində yerləşir. Tava 8 milyon öncə yaranıb və 80° buçaq altında fırlanmışdır. Papua mikrotavasının təsiri nəticəsində Seram adasında hündürlüyü 3000 metrə çatan dağlar yaranmışdır.
İl ərzində havanın temperaturu 25–27°S təşkil edir. Yağıntının miqdarı düzənliklərdə 2000 metr, dağlarda isə 4000 metr təşkil edir.

## Flora və faunası
Seram canlılar aləminin nümayəndələri ilə zəngindir. Xüsusilə endemik quşları ilə seçilir. Adada yaşayan 117 növ quşdan 14-ü endemikdir: Molukk kakadusu, Todiramphus lazuli, Philemon subcorniculatus və Amboin kral tutuquşusu.

Məməlilər arasında istər Asiyaya xas gəmiricilər və Avstraliyaya xas olan Kisəlilərə rast gəlinir. Seram adasında yaxınlıqda yerləşən adalara nisbətən daha çox məməli növünə rast gəlinir. 38 növü endemikdir. Bunlardan Seram badikutu, Qızılı ucan tülkü, Seram ucan tülküsü, Banan sıçanı və Nesoromys ceramicus kimi endemik canlılarının nəsli kəsilmək üzrədir.

Donqarlı timsaha adanın bir necə çayında rast gəlmək olar. Onlar arasında Salavan xüsusi ilə seçilir.

1997-ci ildə adanın şərqində sahəsi 1890 km² olan Manuzela milli parkı yaradılmışdır.

## Tarixi
Molukk adalarının mərkəzi hissəsində yaşayan insanlar Seram adasını *Nusa İna* yəni doğma ada adlandırırlar.
XV və XVI əsrlərdə Seram Ternate sultanlığının təsir dairəsində olmuşdur. XVI əsrdə Portuqaların adada misionerlik fəaliyyəti olmuşdur. XVII əsrdən ada Hollandların nəzarətinə keçir. 1780-ci illərdə adada holland işğalına qarşı hərəkat olmuşdur. 1954–1962-ci illərdə adada separat Molukk adaları respublikası fəaliyyət göstərmişdir. Hazırda isə İndoneziyanın ərazisidir.

## İnzibati bölgü
Seram adası Maluku vilayətinin ərazisinə daxildir və iki dairəyə bölünür. Qərbi Seram-Baqian dairəsinin mərkəzi Dataran Xunipopu şəhəridir. Dairədə 140 657 insan yaşayır. Şərqi Seram-Baqian dairəsinin mərkəzi Dataran Xunimoa şəhəridir. Dairədə 78 336 insan yaşayır.

## İnanc
1998-ci ildə Molukk adalarında dini zəmində münaqişə yaranmışdır. Bunun nəticəsində isə adalardan çoxlu sayda insanlar digər adalara köç etməli olmuşddular. Malinoda 2002 ildə əldə olunan razılaşmadan sonra ada faktiki təhlükəsiz məkana çevrilmişdir. Bununla belə Masoxi müsəlman və xristiyanlar tərəfindən iki əraziyə bölünüb.

Adada 7000 min insan (mauzelalar) indoneziyanın bu adasında yayılmış, xristian və islam dinindən fərqli olan, induizmə yaxınlığı ilə seçilən dinə sitayiş edir.

## İqtisadiyyat
Adanın əsas ixrac məhsulları: Kopra, Qatran, Saqo və balıq. Neft isə adanın şimal-şərqində, Bula şəhəri yaxınlığında, KUFPEC (Indonesia) Limited şirkəti tərəfindən çıxarılır.

## İstinadlar
Milli İdman Stadionu (Ulan-Bator)

**Milli İdman Stadionu** (, ) — Monqolustanın paytaxtı Ulan-Batorda yerləşən mərkəzi idman stadionu.

Hal-hazırda əsasən futbol oyunlarında istifadə edilən stadionun tamaşaçı tutumu 20 000 nəfərdir. Monqolustanın müstəqillik bayramı olan Naadam festivalı hər ilin iyul ayında bu stadionda keçirilir. Stadionun sahibi olan şirkətə təxminən 27 min hektar ərazi məxsus olmasına baxmayaraq stadionun sahəsi 8 min hektardır. Bu stadionda 2016-cı ildə Dünya Universitetlərinin oxatma üzrə çempionatı keçirildi.

Stadionun səhmlərinin 51%-i özəl şirkət, 49%-i isə hökumətdir. Stadion sahiblərinin çox olmasının səbəbi ölkədə 12 500 nəfər tamaşaçı tutumua malik yeganə stadion olmasıdır.

## Tarixi

Bu stadion 1958-ci ildə SSRİ tərəfindən Ulan-Batorda inşa edildi. O vaxtdan bəri heç bir zaman təmir edilməyən stadion, sadəcə ilkdə bir dəfə rəngləndirilir. Stadion futbol, festival və digər çoxfunksiyalı tədbirlər üçün inşa edilməsinə baxmayaraq, yalnız müstəqillik günü münasibətilə təşkil edilən Naadam festivalı keçirilir. Digər tədbirlər isə hökumət tərəfindən təşkil edilən digər təşkilatlar müqavilə əsasında təşkil edirlər.

## Tədbirlər
Stadion ölkənin ən böyük stadionu olduğuna görə bir çox beynəlxalq və dövlət əhəmiyyətli tədbirlər burda keçirilir. Buna misal olaraq 2013-cı il 21 setyabr tarixində keçirilən "MBK Entertainment" üzvləri T-ara qrupu, Daviçi, Cənubi Koreyanın "Sürət" qrupu və "The SeeYa" qrupunun birlikdə konsert tədbiri baş tutmuşdu. Bundan başqa, ənənəvi Naadam festivalı hər il bu stadionda keçirilir.
## İstinadlar
BMW X5

**BMW X5** — Alman avtomobil istehsalçısı BMW tərəfindən, 1999-cu ildən bu günə kimi istehsal olunan lüks krossover.

## Xarici keçidlər

*
Mədrəs Universiteti

**Mədrəs Universiteti** () — Hindistanın Çennai şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi. Kəlkətə və Mumbay universitetləri ilə birlikdə ölkəsinin ən qədim və öncül universitetlərindən biridir.

## Tarixi
Universitetin əsası 5 sentyabr 1857-ci ildə qoyulmuşdur. Quruluşunda nümunə kimi London Universiteti əsas götürülmüşdür.

## Strukturu
Madras Universitetinin təşkilati strukturunu aşağıdakı qurumlar əhatə edir:
*Senat;
*Sindikat;
*Akademik Şura;
*Fakültələr;
*Maliyyə Komitəsi;
*Araşdırma Forumları.

## Fəaliyyəti
Bu universitetə ​​bağlı olan bir sıra araşdırma qurumları tərəfindən dinə — təsəvvüfə dair bir çox əsər yayımlanmışdır. Buraya bağlı olan çox saydakı kolleclərin bir qismi İslami təhsil verməkdədir.

## Kampusları
Universitetin 6 kampusu var:
*Çepauk kampusu;
*Marina kampusu;
*Quindi kampusu;
*Taramani kampusu;
*Çetput kampusu;
*Maduravoyal kampusu.

## Məktəbləri
Universitetin nəzdində fəaliyyət göstərən məktəblər bunlardır:
*Tarixi Araşdırmalar Məktəbi;
*İctimai Elmlər Məktəbi;
*Siyasi və Beynəlxalq Araşdırmalar Məktəbi;
*İqtisadiyyat Məktəbi;
*Fəlsəfə və Dini Düşüncə Məktəbi;
*Gözəllik və Performans İncəsənəti Məktəbi;
*İngilis dili və Xarici Dillər Məktəbi;
*Tamil və digər Dravid Dilləri Məktəbi;
*Sanskrit və digər Hind Dilləri Məktəbi;
*Menecment Araşdırmaları Məktəbi;
*Riyaziyyat, Statistika, Kompüter Elmləri Məktəbi;
*İnformasiya və Kommunikasiya Araşdırmaları Məktəbi;
*Yer və Atmosfer Elmləri Məktəbi;
*Kimya Elmləri Məktəbi;
*Fizika Məktəbi;
*Həyat Elmləri Məktəbi;
*Təməl Tibb Elmləri Məktəbi;
*Nano Elm və Fotoniklər Məktəbi.

## Kitabxanaları
Mədrəs Universitetinin 4 əsas kitabxanası var. Bunların hər biri bir kampusda yerləşir:
*Mədrəs Universiteti Kitabxanası (Çepauk kampusu) — 1907-ci ildə Konnemara Xalq Kitabxanasında yaradılmışdır. Hind-Britaniya üslubunda tikilmiş mövcud kitabxana binası isə qranit guşəli tağlardan, səkkizbucaqlı bazalı qübbədən ibarətdir və inşası başa çatdıqdan sonra – 3 sentyabr 1936-cı istifadəyə verilmişdir. Köşkləri Hindistandakı İslam memarlığına bənzəyir.;
*Mərkəzi Kitabxana (Quindi kampusu);
*Mərkəzi Kitabxana (Marina kampusu);
*Mərkəzi Kitabxana (Taramani kampusu).

## Simvolları
Universitetin əsas simvolu olan gerb bu ali məktəbin yarandığı il – 1857-ci ildə dizayn edilmişdir.

## Tanınmış məzunları
Buranın məzunu olan məşhurlardan misal olaraq aşağıdakıların adlarını çəkmək olar:

Sir CV Raman.JPG|Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı Çandrasekxara Raman
Srinivasa Ramanujan - OPC - 1.jpg|Hindistan riyaziyyatçısı Srinivasa Ramanucan
Photograph of Sarvepalli Radhakrishnan presented to First Lady Jacqueline Kennedy in 1962.jpg|Hindistanın 2-ci prezidenti Sarvepalli Radhakrişnan
A. P. J. Abdul Kalam in 2008.jpg|Hindistanın 11-ci prezidenti Abdul Kalam


Monkombu Sambasivan Swaminathan - Kolkata 2013-01-07 2674.JPG|Yaşıl inqilabın atası Mankombu Svaminatan
ProfReddys Photo Cropped.jpg|Kompüter mütəxəssisi Rac Reddi
IndraNooyiDavos2010ver2.jpg|"PepsiCo" rəhbəri İndra Nuyi
VishyAnand09.jpg|Hindistan şahmatçısı, qrosmeyster Vişvanatan Anand


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Erdenet

**Erdenet** (, ) - Monqolustanın Orxon aymakının mərkəzi şəhəri. Şəhər Selenga və Orxon çayları arasındakı Orxon vadisində, paytaxt Ulan-Batordan 241&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşir. Şəhərin sahəsi 208,0&nbsp;km2, əhalisinin sayı isə  83 379 nəfərdir.

## Tarixi
Erdenet, Monqolustanın ən yeni yaşayış məskənlərindəndir. 1950-ci illərdə böyük mis yatağı kimi aşkarlanmış və 1974-cü ildə əsası qoyulmuşdu. Trans-Monqol dəmir yol xətti ilə Erdeneti 1977-ci ildə istifadəyə verilən 121&nbsp;km-lik dəmiryolu xəttinin açılışı oldu. 1980-cı illərin ortalarında əhalinin böyük qismi mühəndis və ya şaxtaçı işləyən ruslardan ibarət idi.1990-cı ildə Sosializmin süqutundan sonra ruslar şəhəri tərk etdi. Bu gün əhalinin 10%-i rusdur.

## İnfrastrukturu
Şəhərdə müxtəlif xidmətlər təklif edən mağazalar, mağazalara nisbətən böyük xəstəxanalar, stadionlar, bir neçə mehmanxana və restoran fəaliyyət göstərir. 
Şəhərdən ölkənin paytaxtı Ulan-Batora avtomobil yolu ilə bir günə çatmaq olar. Həmçinin Darxan və Bulgan aymaklarına da yaxındır. 
Ən yaxın hava limanı şəhərdən 370&nbsp;km məsafə uzaqlıqda yerləşir və avtomobillə bu yolu 8 saata qət etmək olur.

## Görməli yerləri
* Şəhər mərkəzindən 6&nbsp;km şərqdə yerləşən turist gəzintilərinə icazə verilən şaxta. 
* 1983-сü ildə yaradılan Aymak muzeyi
*  Şəhərin mərkəzi meydanında yerləşən Mədəniyyət Sarayında Mis muzeyi
* 1984-cü ildə Erdenetin şimal-şərqində yerləşən yüksəklikdəki Qardaşlıq Abidəsi

## Qardaşlaşmış şəhərlər
* Feyrbanks, ABŞ
* , Şekesfehrbar, Macarıstan
* Ulan-Ude, Buryatiya, Rusiya

## Qalereya

## İstinadlar
My name is İntiqam

**My name is İntiqam** — Rejissor Emil Abdullayevin filmi.

## Film haqqında
Film Azərbaycanın cənubunda ucqar kənddə yaşayan 25 yaşlı **İntiqam**ın həyatından bəhs edir. Nənəsi **İntiqam**ın qoyunlarla rəqsini çəkib Youtube saytına yerləşdirir. Youtubeda 10 milyondan çox baxış toplayan **İntiqam**ın həyatı dəyişir. Bakıdan ona dəvət gəlir və o Bakıya gəlməli olur. Baş qəhrəmanın saflığından istifadə edib ilin ən çox baxılan videosunun müəllifinə ayrılmış 2 milyon manatı mənimsəmək istəyirlər. Çox keçmir əvvəlcədən hazırlanmış hiylənin üstü açılır və fırıldaqçılar istəklərinə nail ola bilmirlər. Kənd həyatına alışan **İntiqam** şəhərdə bir – birindən gülməli vəziyyətlərə düşür. Sonda mükafatın təqdimat mərasimində qalmaqal yaşanır və Youtube üçün növbəti baxış sayı toplaya biləcək videoya zəmin yaranır.

## Filmin heyəti

**Aktyorlar** 
* Müşfiq Şahverdiyev — İntiqam
* İlkin Misgərli — Səyavuş
* Aysel Bayramova—Nara 
* Teymur Məmmədov—Fəzail 
* Niftulla Əsgərov—Abı
* Qızılgül Quliyeva—İntiqamın Anası
* Miraslan Ağayev—Dünyamalının atası
* Ənvər Abbasov — Dünyamalı
* Mələk Kazımova — Pəri
**Heyət ** (**titrlərdəki saya görə**)

**Ssenari müəllifləri:** Ənvər Abbasov, Fariz Əliyev , Samid Ağayev

**Quruluşçu operator:** Rəşad Qarayev

**Quruluşçu rəssam**: İqbal Əliyev

**Səs:** PicMus

**Baş prodüser**:Müşfiq Şahverdiyev

**Montaj:** Emil Abdullayev

**Bəstəkar:** Cafer İşleyen

**Səs rejissoru:** Cafer İşleyen

**Qrim:** Emil Abdullayev

**Montaj rejissoru:** Emil Abdullayev

**Quruluşçu rejissor:** Emil Abdullayev

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçidlər
Filmi izlə
Oqtay Mirqasımov "Bozbaş pikçers" və "İntiqam"ı tənqid etdi — VİDEO
Uydurma azərbaycanlıların siyahısı

Aşağıda uydurma və ya bədii ədəbiyyatda olan azərbaycanlıların siyahısıdır.

## Uydurulmuş azərbaycanlı şəxslər
* **Cazibə Abbasova** — "Yaxşı Cazibə" televiziya serialında obraz.
* **Dronqo** — Gizli agent, yazıçı Çingiz Abdullayevin romanlarının əsas qəhrəmanı.
* **Əli xan Şirvanşir** — Yazıçı Qurban Səidin "Əli və Nino" romanında rus məktəbində təhsil alan əsilzadə müsəlman gəncidir.
* **[[Əliş Kərəmli]]** — Yazıçı Sergey Borodinin "Dmitriy Donskoy" tarixi romanında (1941) əsas personajlarından biri; XIV əsrin sonunda Moskva kremilinin ilk daş divarlarının tikilməsinə rəhbərlik edən şamaxılı memar-inşaatçı kimi təsvir edilir.
* **Ferdinand Kərimov** və ya **Mr. K** — Televiziya ustası, "Grand Theft Auto V" video oyununda personaj.
* **[[Koroğlu]]** — Koroğlu dastanının mistik xalq qəhrəmanı.
* **Qara Qasım** — Yazıçı Boris Akuninin "Erast Fandorin" romanında Fandorinin yol yoldaşı.
* **[[Qurd Cəbrayıl]]** — "Arxadan vurulan zərbə" bədii filminin əsas personajlarından biri. 
* **[[Məşədi İbad]]** — Tacir, bəstəkar Üzeyir bəy Hacıbəyovun ikinci musiqili komediyası olan O olmasın, bu olsun və eyni adlı filmindən obraz.
* **[[Şamaxı çariçası]]** — Yazıçı Aleksandr Puşkinin "Qızıl xoruz nağılı"nda personaj.
* **Tahir Cavan** — Varlı iş adamı, "Grand Theft Auto V" video oyununda personaj.

## Həmçinin bax
* Azərbaycanlılar
* Azərbaycanlıların siyahısı

## İstinadlar
Alçalma (film, 1986)

## Film haqqında
### Aktyorlar
# Hema Malini — Raano
# Kulbahişon Karbanda — Tirlok / Tirloka
# Rişi Kapur — Manqal
# Punam Cillon — Raci
# Cina Pathak — Zində
# A. K. Hanqal — Hazur Sinqx (Raanonun qayınatası)
# Qita Siddharth — Canno

### Məzmun
**Raano** (Hema Malini), cəsarətli qadındır. Onun sərxoş əri, **Triloka** (Kulbahişon Karbanda) və iki uşağı  kənddə yaşayırlar. Onun qayınanası, **Zində** (Cina Pathak), daim onun evliliyindən sonra ona böhtan atır‚ onun kifayət qədər cehizini satırdı. Yalnız onun qayınatası, **Hazur Sinqx** (A. K. Hanqal), kor qoca, ona qarşı rəhmlidir. Çox qoca olduğu üçün az iş görürdü. **Triloka**nın qəzəbindən onu (**Raano**nu) xilas edə biləcək ailənin yeganə üzvü onun qaynı, **Manqal**dır (Rişi Kapur). Bir gecə **Triloka** yaxınlıqdakı mehmanxanada dostları ilə yeyib içir və sərxoş vəziyyətdə evə gəlir. Evdə həyat yoldaşı ilə dalaşır. Səhərisi gün işə gedir. İşdə **Tirloka**nı öldürürlər. **Tirloka**nın meyidini görən **Raano**‚ başlayır özündən çıxmağa. Bir gün **Raano**nun qayınanası öz qız nəvəsini 6 Minə satmaq istəyir. Bunu eşidən **Raano** qayınanasına herslənir. Filmin sonunda **Raano** **Manqal**la evlənir.

## Həmçinin bax
*Hindistan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
*Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Tohoku regionu

— Yaponiyanın Honşu adasının şimal-şərqində yerləşən region. O, altı prefekturadan ibarətdir: Aomori, İvate, Miyaqi, Akita, Yamaqata və Fukuşima.

## Adı

Tohoku regionun adı iki sözdən ibarətdir:  *şərq* deməkdir,  isə *şimal*. Ona həmçinin  deyirlər. Bu ad həmin regionda yerləşən Ou dağları ilə bağlıdır.

## Coğrafiya

Tohoku regionu Honşu adasının şimal-şərqində yerləşir və Yaponiyanın ərazinin təxminən 18 %-i tərkib edir. Şimaldan onu Hokkaydo adası ilə Sanqar boğazı ayırır, şərqdən Sakit okean, qərbdən isə Yapon dənizi sulayır. Cənubda Kanto, cənub-qərbdə isə Çubu regionu ilə həmsərhəddir.

### Dağlar

* Ou dağları
* Banday dağı
* Devanın üç dağı
* Hakkoda dağları
* Hayaçine dağları
* İvaki dağı
* Osore dağı

### Göllər

* Tadzava gölü
* Tovada gölü

### Çaylar

* Kitakami çayı
* Oirase çayı

### Parklar

* Banday-Asahi Milli Parkı
* Miss Veedol Plyajı
* Rikuçu Kayqan Milli Parkı
* Tovada-Haçimantay Milli Parkı

## Əhali

Əhali sıxlığı Yaponiyanın orta göstəricilərdən aşağıdır. Tohokunun ən böyük şəhəri Sendaydır. Aomori, Morioka, Akita, Fukuşima və Yamaqata kimi prefektura mərkəzləri və Haçinohe, Koriyama və İvaki kimi sənaye və ticarət mərkəzləri də urbanistik yığılma yerləridirlər.

Regionun əhalisi əsasən Yapon dilinin eyni adlı Tohoku dialektində (東北方言 *Tōhoku hōgen* və ya 東北弁 *Tōhoku-ben*) danışır.

## Tarix
Keçmişdə bu region Miçinoku adını daşıyırdı.

2011-ci ilin martın 11-də Tohokuda zəlzələsi və sunami baş verdi.

## İqtisadiyyat
Tohoku həmişə Yapniyanın zəif inkişaf etmiş regionu kimi tanınırdı. Bu region əsasən aqrardır. 2014-cü ildə kənd təsərrüfatın əsas gəlirləri ilk növbədə düyü istehsalından, bundan sonra isə, heyvandarlıqdan, tərəvəz və meyvə istehsalından gəldi. Lakin, kənd təsərrüfatından başqa, 1960-cı illərdən bəri burda həmçinin dəmir, polad, sement, kimyə, ağac, və neft emalı kimi sənayələr inkişaf etməyə başladılar.

Tohoku 2011-ci ilin təbii fəlakətindən böyük zərər almışdı. Lakin sonra, regionun iqtisadiyyatı dirçəlməyə başladı.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Lindoslu Kleobulos (Kleobul)

**Kleobul** (qəd. yun. Κλεόβοΰλος; ) — E.ə. VI əsrdə yaşayıb. "Yeddi müdrik"lərdən biri, Evaqorun oğlu.

Kleobul mütəffəkkir olmaqla yanaşı həm də siyasi xadim olub. O, Rodos adasında yerləşən Lindos şəhərinin hökmdarı (tiranı) olub.

Bəzi deyimləri onun adına çıxırlar.

*"Ən yaxşı şey həddi gözləməkdir"*

*"Gizlicə qulaq asmaq yox, dinləmək lazımdır"*

*"Heç nəyi zorakılıqla etmə"*

## İstinadlar
Cümə məscidi (Balaxanı)

**Balaxanı Cümə Məscidi** — XIX əsrə aid tarix-memarlıq abidəsi, məscid. Azərbaycanın  Sabunçu rayonunun Balaxanı qəsəbəsində yerləşir. 

## Haqqında
Balaxanı Cümə Məscidinin tikilmə tarixi ilə bağlı dəqiq məlumat olmasa da, məscidin içərisində qorunub saxlanan daş kitabədə hicri təqvimlə 1290-cı ildə (1873-cü il) tikildiyi yazılıb. Məscid o dövrün neft milyonçularının xeyriyyə yardımları və qəsəbə sakinlərinin ianələri hesabına inşa olunub.

Sovet işğalından sonra rəsmi olaraq 1928-ci ildən dinlə mübarizəyə başladılar. Həmin ilin dekabrında Azərbaycan KP MK-i bir çox məscid, kilsə və sinaqoqları maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verdi. Əgər 1917-ci ildə Azərbaycanda 3.000 məscid var idisə 1927-ci ildə bu rəqəm 1.700, 1933-cü ildə isə 17 idi. Balaxanı Cümə məscidi də bu dövrdə ibadətə bağlanıb. 1937-1989-cu illər məscidin binasında mədəniyyət evi fəaliyyət göstərib. 

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra məscid, 1992-ci ildə dindarların istifadəsinə verilib. Məscid yenidən qəsəbə sakinlərinin ianəsi ilə təmir olunub. Məscidin tikilərkən onun minarəsi olmayıb. 1995–1996-cı illərdə məscidin 27 metr hündürlüyündə minarəsi inşa olunub. Məscid üçün taxtadan minbər hazırlanıb, ibadət zalının divarlarında "əl-Fatihə" və "əl-Bəqərə" surələrindən ayələr həkk olunub, mehrab isə nəbati ornamentlərlə bəzədilmiş, üzərində səkkizguşəli ulduzlar işlənib. Məscidin əsas ibadət zalının sahəsi 176, qadınlar ibadət edən hissəsinin sahəsi isə 99 kvadratmetrdir.  

Təmir bərpa işləri bitdikdən sonra 1998-ci ilin iyulun 18-də məscid dindarların istifadəsinə verilib. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Balaxanı Cümə Məscidi  / Burda Dincəl