open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olqa Franko

**Olqa Franko** (, ) — Ukraynalı aşpaz, kulinariya kitablarının müəllifi. SSRİ dövründə Olqa Frankonun yemək kitabları "burjua" ədəbiyyatı kateqoriyasına aid olduğu üçün nəşr olunmurdu.

## Həyatı
Olqa Franko 24 iyul 1896-cı ildə anadan olmuşdur. O, iki il Vyanada Ali Kənd Təsərrüfatı Məktəbində kulinariya sahəsi üzrə təhsil almışdır.

Olqa Franko 1929-cu ildə Kolomyada nəşr olunan Praktik Mətbəx () kitabını, qalisian reseptlərinə yönəlmiş bir kitab yazır. Burada təxminən 20% Ukrayna reseptləri öz əksini tapırdı. Bu kitabın Ukrayna mətbəxi haqqında ilk resept kitablarından biri olduğu deyilirdi. Kitab 1991-ci ildə Praktiki Mətbəx adı ilə yenidən nəşr olunur və 2019-cu ildə Marianna Duşarın ön sözü ilə yenidən çapa verilir. Bu yerli inqrediyentlərdən hazırlanan ənənəvi yeməklərə yönəlmiş reseptlərdən ibarət idi.
Olqa Franko 1937-ci ildə mətbəxin qidalanma aspektlərinə diqqət yetirən "Milli mətbəx" adlı ikinci kitabını nəşr etdirmişdir.

## Vəkillik
Olqa öz kitabında evdar qadınları yerli hakimiyyət orqanlarından qida keyfiyyətinin yoxlanılmasını tələb etməyə təşviq etmişdir.

## Ailəsi
Olqa Franko məşhur Bileviç ailəsindəndir. Birinci həyat yoldaşının (Kamenyar-Moses) ölümündən sonra o, ukraynalı fəal və şair İvan Frankonun gəlini olaraq Petro Franko ilə evlənir.

Olqa Franko tez-tez qayınanası ilə qarışdırılır, səbəb isə hər ikisinin eyni adı daşımasıdır. Qeyri-rəsmi olaraq, çaşqınlığın qarşısını almaq üçün "kiçik" və "böyük" ifadələrindən istifadə edilir.

## Ölümü
1987-ci ildə Olqa Franko 91 yaşında vəfat edir. Əri 1941-ci ildə öldürülsədə, Olqa onun taleyindən heç vaxt xəbər tutmamışdır.

## Mənbə
* ''Валентина Неліна''. Хто готував? Невістка. Рецепти від Ольги Франко — дружини сина Каменяра // Україна молода, № 220, 25.11.2009
* ''Іван Лучук.'' "Всенародна кухня" Ольги Франко // Львівська пошта, № 105(843), 4.09.2009
* ''Галина Терещук.'' Галицька кухня багата таємницями // Радіо Свобода, 20.04.2012
* *Тихолоз Н.* Енциклопедія галицької кулінарії // Франко О. 1-ша українська загально-практична кухня з численними ілюстраціями та кольоровими таблицями / Передм. і коментарі М. Душар; післямова Н. Тихолоз. Харків: Фоліо, 2019. С. 510–523.
* ''Наталя Тихолоз.'' ПАНІ ДОМУ: штрихи до портрета Ольги-Марії Франко з Білевичів // ФРАНКО:НАЖИВО / FRANKO:LIVE ©, 21.07.2020
* ''Наталя Тихолоз.'' Ольга-Марія Франко. Гросмайстриня галицької кухні // Гендер в деталях. Спецпроект "Жінки, які торують нові шляхи", 21.08.2021

## İstinadlar
Maşallah

**Maşallah** () — ərəblərdə ritual dua nidası, ərəb və digər müsəlman ölkələrində tez-tez heyrət, sevinc, Allaha (c.c) həmd, şükür əlaməti və hər şeyin Allahın iradəsi ilə baş verdiyini təvazökar şəkildə qəbul etmək üçün istifadə olunan ünsür. Sevilən və ya bəyənilən bir şeyi görəndə işlədilən söz, “Allah onu bəd nəzərdən qorusun” mənasındadır. İfadə ərəbdilli xalqlar və ya sadəcə müsəlmanlar tərəfindən geniş istifadə olunur.

Qurani-Kərimin Kəhf surəsinin 39-cu ayəsində deyilir:

## İstifadəsi
Adətən xoş xəbər aldıqdan dərhal sonra deyilir. Müsbət ifadələr, təriflər, təsdiqlər, bir şeyə və ya kiməsə heyranlıq bildirərkən (məsələn, yeni doğulmuş uşağın sağlam görünüşü ilə bağlı sözlərdən sonra) pis gözə qarşı bir qoruyucu ifadə kimi də istifadə olunur. Hesab olunur ki, fəzilətlərin bu cür ritual devalvasiyası ilə paxıllıqdan və pis gözdən qaçmaq olur.

## Həmçinin bax
* İnşallah

## İstinadlar
Naxçıvan Duz Muzeyi

**Naxçıvan Duz Muzeyi** – Azərbaycanın Naxçıvan şəhərində yerləşən muzey. Muzey Naxçıvan duzunun tarixinə həsr olunmuşdu. Muzey 2025-ci ilin noyabrında ləğv olunmuşdur.

## Tarixi
Naxçıvan Duz Muzeyi Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 12 sentyabr 2017-ci il tarixli sərəncamına əsasən yaradılmışdır. Muzeyin açılışı 25 aprel 2018-ci ildə "Duzdağ" hotelində baş tutmuşdur. Açılışda Naxçıvan MR Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov iştirak etmişdir.

Muzeyin yaradılmasında əsas məqsəd Naxçıvan duzunun tarixi əhəmiyyətini tanıtmaq və aparılmış elmi tədqiqat işlərini sistemləşdirmək idi. Belə ki, Naxçıvanda şəhər mədəniyyətinin əsasını duzçıxarma və duz mədənçiliyi təşkil etmişdir. Muzey 2025-ci ilin noyabrında ləğv olunmuş, ləğv barədə qərarın iki ay ərzində icra ediləcəyi bildirilmişdir.

## Xüsusiyyətlər
Muzey ekspozisiya zalı və iş otaqlarından ibarət idi. Muzey fəaliyyətinə 81 eksponatla başlasa da, bu rəqəm 104-ə çatmışdır. Burada duzdan hazırlanmış müxtəlif fiqurlar, Duzdağ haqqında nəşr olunmuş kitablar, Naxçıvan şəhəri, Nuh peyğəmbər və Naxçıvan, Duzdağ mədəniyyəti və duz yataqları haqqında dərc olunmuş qəzet materialları, "Duzdağ" sənədlər toplusu nümayiş olunurdu. Muzeydə duzçıxarma və duz mədənçiliyində istifadə olunmuş daş alətlər, daş çəkic və çapacaqlar, duz torbaları, duz kristalları, duz süxurları, saxsıdan və gildən hazırlanmış duz qabları, daş həvəngdəstə və baltalar sərgilənirdi. Eksponatlara arxeoloji qazıntılar nəticəsində tapılmış Eneolit və İlk Tunc dövrlərinə aid keramika məmulatları da daxil idi.

Muzeyin mərkəzində Nuh peyğəmbərin heykəli qoyulmuşdu. Belə ki, yerli əfsanələrdə Nuh peyğəmbərin Naxçıvanda duz mədənində ilk çalışanlar biri olduğu və şəhər əhalisinə duz çıxartmağı öyrətdiyi qeyd olunur. Muzeydə duzla bağlı şifahi xalq ədəbiyyatı nümunələri nümayiş olunurdu. Duzdan hazırlanmış və üzərində "Məhəmməd və Əli" sözləri yazılmış Quran kitabı, daşduzdan hazırlanmış əl işləri, Azərbaycan bayrağının duzdan hazırlanmış maketi, Naxçıvanın 2018-ci ildə İslam Mədəniyyətinin Paytaxtı seçilməsi ilə bağlı duzdan hazırlanmış loqo muzey eksponatları arasında idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Türkiyədə ümumi seçkilər (2023)

14 may 2023-cü il tarixində Türkiyədə prezidenti və parlament üzvlərini müəyyən etmək məqsədilə ümumi seçkilər keçirilmişdir.

## İstinadlar
Qala xiyabanı

**Qala xiyabanı** və ya **Həzi Aslanov xiyabanı** – Azərbaycan Respublikasının Lənkəran şəhərində yerləşən tarixi xiyaban. 

## Tarixi
Lənkəran şəhərinin şərq sərhəddində yerləşən xiyaban 1970-ci ildə salınmışdır. Bu xiyaban şəhərin memarlıq və ictimai həyatında mühüm yer tutaraq, Lənkəranın simasını zənginləşdirən əsas mədəniyyət mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. İlk illərdən etibarən yerli sakinlərin və şəhərə gələn qonaqların istirahət üçün ən çox seçdiyi məkanlardan biri olmuşdur.

2008-ci ilin oktyabrın 8-də xiyaban geniş yenidənqurma işlərindən sonra tamamilə yenilənmiş şəkildə istifadəyə verilmişdir. Yenidənqurma layihəsi çərçivəsində xiyaban və onun ətrafı müasir tələblərə uyğun şəkildə abadlaşdırılmışdır. Xiyabanın daxilində fəvvarələrlə bəzədilmiş möhtəşəm meydan yaradılmış, "Babalar" abidəsi və Azərbaycanın tanınmış dramaturqu Nəcəf bəy Vəzirovun heykəli ucaldılmışdır.

Ümumi sahəsi 1,6 hektardan çox olan xiyabanda Azərbaycanın bütün iqtisadi zonalarını, təbii zənginliklərini və coğrafi müxtəlifliyini əks etdirən xüsusi guşələr təşkil edilmişdir. Xiyabanda milli memarlıq abidələrinin kiçik maketləri nümayiş olunur ki, bu da ziyarətçilərə ölkəmizin zəngin mədəni irsi haqqında dolğun təsəvvür yaradır. Bu unikal xüsusiyyətlər xiyabanı həm lənkəranlılar, həm də turistlər üçün maraqlı bir məkana çevirmişdir.

Xiyaban Lənkəranın mədəni və tarixi simvolu olmaqla yanaşı, şəhərin turizm potensialını da artırmışdır. Buraya gələnlər Azərbaycanın bölgələri haqqında ətraflı məlumat əldə edir, ölkənin tarixi və təbiətini bir arada kəşf etmək imkanı qazanırlar. Beləliklə, xiyaban yalnız istirahət yeri deyil, həm də Azərbaycanı tanıdacaq mədəniyyət ocağı kimi mühüm rol oynayır.

Bu tarixi xiyaban, Lənkəranın zəngin keçmişini, mədəni irsini və müasir inkişafını əks etdirən unikal bir məkan olaraq, şəhərin qürur mənbəyi kimi diqqət mərkəzində qalmağa davam edir.

## İstinadlar
BÖ (film, 2024)

**BÖ** — 2023-cÜ ildə çəkilmiş Azərbaycan Film Akademiyası filmi. Rejissor və Ssenari müəllifi Zaur Tahirsoydur. 2024-cü il, yanvar ayının 24 Park Cinema kinoteatr şəbəkəsində yayımlanıb.

## Məzmunu
Bir qrup gənc Lənkəranda Alajen (mif) adlı personaj haqqında qorxu filmi çəkmək qərarına gəlirlər. Bu zaman Alajen gerçək olur. "Bö Alajen" filminin mövzusu da elə belədir. Talış mifologiyasında geniş yayılmış Alajen haqqında film çəkmək istəyən bir qrup gənc onunla qarşılaşırlar. Bu gənclər Alajenlə dostlaşa bilirlərmi, yoxsa film çəkilişini yarımçıq qoyub Bakıya qayıdırlar?

## Filmin janrı
Film Komediya Qorxu janrındadır.

## Yaradıcı heyət
: **Quruluşçu rejissor:** Zaur Tahirsoy
: **Ssenari müəllifi:** Zaur Tahirsoy
: **Quruluşçu operator:** Məhəmməd Hüseynov
: **Montaj:** Azflix Pro

### Aktyor heyəti
: **Azərbaycan Film Akademiyası aktyor və aktrisa heyəti:**

: Anar Əli
: Tamilla Həsənova
: Tural Bünyadzadə
: Elay Nadir
: Emil Mikayılzadə
: Rza Hüseynli
: Vüsal Dastan
: Tapdıq Qafarov
: Nərmin Bağırlı

## Çəkiliş yerləri
* Filmin çəkilişi Lənkərannın Osaküçə kəndində aparılıb.

## Həmçinin bax
* Sayrışan işıqlar
* Terapiya Otağı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi instagram səhifəsi
* Rəsmi youtube səhifəsi
London Kitabxanası

**London kitabxanası** — Londonda 1841-ci ildə yaradılmış, kitabların və digər informasiya daşıyıcılarının icarəyə verilməsi mümkün olan müstəqil kitabxana.

## Tarixi
London Kitabxanası Britaniya Muzeyi Kitabxanasının idarəetmə siyasətindəki bəzi məqamlarla razılaşmayan Tomas Karlaylın təşəbbüsü ilə yaradılıb. Bu kitabxana 1845-ci ildən Müqəddəs Ceyms Meydanında yerləşir.  Vestminster şəhərinin Müqəddəs Ceyms bölgəsində bu kitabxananın xidmət göstərdiyi tikili var. 

Kitabxanaya üzvlük illik abunə ödənilməklə hər kəsə açıqdır. Kitabxanaya ömürlük və korporativ üzvlük  də mövcuddur. 2021-ci ilin dekabr ayına qədər olan məlumata əsasən, London kitabxanasının 7000-dən çox üzvü var.

Kitabxananın uzun müddət prezidenti olmuş, şair, naşir, dramaturq, essey yazıçısı, ədəbi tənqidçi və redaktor Tomas Sterns Eliot (̈1888-1965) üzvlərə üzünü tutaraq "nə cür sosial dəyişiklik baş verərsə versin, London Kitabxanasının məhv olması sivilizasiya üçün fəlakət olardı" demişdir.

## Qəyyumlar və idarəçiliyi
London Kitabxanası özünü təmin edən müstəqil bir qurumdur. Yeganə məqsədi təhsilin və biliyin inkişafı olan xeyriyyə təşkilatı kimi qeydiyyatdan keçmişdir. 13 iyun 1933-cü ildə Kral Xartiyasına qoşulmuş, 21 oktyabr 1988-ci ildə isə bu qurum əlavə Kral Xartiyası ilə təmin edilmişdir. Kraliça 6 iyul 2004-cü ildə  həm 1933, həm də 1968-ci il xartiyalarını ləğv edərək kitabxanaya yeni Kral Xartiyasını təqdim etmişdir. 

Kitabxananın öz nizamnaməsi və qaydalarını hazırlamaq və ya dəyişdirmək səlahiyyəti var. Onun kral himayəçisi, seçilmiş prezidenti və vitse-prezidentləri var.  Kitabnxana sədr və xəzinədar da daxil olmaqla maksimum 15 qəyyumdan ibarət seçilmiş şura tərəfindən idarə olunur.

## İş qrafiki
Kitabxana aşağıdakı vaxtlarda xidmət göstərirː 

* Bazar ertəsi günləri saat 10.00-dan axşam saat 9.00-dək;
* Çərşənbə axşamı günləri saat 10.00-dan axşam saat 9.00-dək;
* Çərşənbə günləri saat 10.00-dan axşam saat 5.30-dək (Tədbir oladığı vaxtlarda əksər çərşənbə günləri axşam saat 9-da bağlanır);
* Cümə axşamı günləri saat 10.00-dan axşam saat 5.30-dək;
* Cümə günləri saat 10.00-dan axşam saat 5.30-dək;
* Şənbə günləri saat 9.30-dan axşam saat 5.30-dək;
* Bazar günləri: İşləmir.

## Prezidentləri

* 4-cü qraf Klarendon, 1841–1870
* Tomas Karlayl, 1870–1881
* Houtonun 1-ci baronu Riçard Monkton Milnes, 1881–1885
* Alfred, Lord Tennison, 1885–1892
* Sir Lesli Stefen, 1892–1904
* 1-ci qraf Balfur, 1904–1930
* H. A. L. Fişer, 1930–1940
* 6-cı qraf İlçester, 1940–1952
* T. S. Eliot, 1952–1965
* Lord Klark, 1965–1980
* Lord Annan, 1980–1996
* Con Qriq, 1996–2001
* Sir Tom Stoppard, 2002–2017
* Sir Tim Rays, 2017–2022
* Helena Bonem Karter, 2022–

Vitse prezidentləri isə Lord Littelton, Sir Isayya Berlin, Sir Rupert Hart-Devis, Lord Kenon, Lord Reyn, Sir Stiven Ransiman, Xanım Veronika Vecvud, Xanım Rebekka Uest, Pol Boatenq, Xanım Antoniya Freyzer, Kerolayn Mişel, Ceremi Paksman, Aleksandra Şulman və Cozi Rurk olub.
## İstinadlar
Nina İlina

**Nina Oleksandrovna İlina** (; ) — Ukrayna kino aktrisası və ictimai xadimi. 2000-ci ildən Ukraynanın əməkdar artisti, "Stozhary" Beynəlxalq Kino Aktyorları festivalının prezidenti.

Nina İlina Ukrayna Milli Kinematoqrafçılar Assosiasiyası "Kinematoqrafçılar Gildiyası"nın fəaliyyət göstərən agentliyinin baş direktorudur.

## Erkən həyatı və təhsili
Nina İlina 30 avqust 1951-ci ildə Kiyevdə anadan olub. 1968-ci ildə Kiyevdəki 108 saylı orta məktəbi bitirib. 1958–1968-ci illərdə İlina Kiyev Pionerlər Sarayının bədii söz studiyasında təhsil alıb. Təhsilini Moskvada Sergey Gerasimov adına Ümum-Rusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun aktyorluq fakültəsində dram və kino aktyorluğu ixtisası üzrə davam etdirib (1968–1972). Orada İlina SSRİ xalq artisti Vladimir Belokurovun rəhbərliyi ilə Ukrayna Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə Ukrayna emalatxanasını fərqlənmə diplomu ilə bitirib.

## Karyerası
1972–2006-cı illərdə İlina Kiyevdəki Dovjenko adına kinostudiyada aktrisa kimi çalışıb. O, 1977-ci ildən Ukrayna Milli Kinematoqrafçılar Assosiasiyasının üzvüdür. 1989–1999-cu illərdə İlina Ukrayna Kino Aktyorları Peşəkar Gildiyasının prezidenti olub.

1995-ci ildə o, (1995, 1997, 1999, 2003 və 2005) Kiyevdə iki ildən bir keçirilən "Stozhary" Beynəlxalq Kino Aktyorları festivalının əsasını qoyub. İlina festivalın prezidenti, baş direktoru, prodüseri və müəllifi olub. 1999-cu ildən Ukrayna Milli Kinematoqrafçılar Assosiasiyası "Kino Aktyorlar Gildiyası"nın (Kiyev) fəaliyyət göstərən agentliyinin baş direktorudur.

2008-ci ildə İlina Kiyev Beynəlxalq Universitetinin Teatr sənəti kafedrasının dosenti olub. 2009–2012-ci illərdə isə Kiyev Beynəlxalq Universitetinin Teatr fakültəsi kafedrasının müdiri olub. 2010–2018-ci illərdə İlina Kiyev Beynəlxalq Universitetinin Televiziya, Kino və Teatr Tədris və Elmi İnstitutunun professoru və direktoru olub.2016 və 2019-cu illərdə o, "Sabah yüksələcək ulduzlar" Ümumukrayna Gənclər Kino və Teatr Yaradıcılığı festivalına rəhbərlik edib.

2017-ci ildə İlina Ukrayna Kino Akademiyası ictimai təşkilatının üzvü və Qadın Sahibkarların Beynəlxalq səfirliyinin səfiri oldu. 2018–2021-ci illərdə "Kiyev Beynəlxalq Universitetində" Teatr Sənəti Tədris və Elmi İnstitutunun direktoru olub. 2021-ci ildən İlina Kiyev Beynəlxalq Universitetinin Teatr və Musiqi Sənəti Tədris və Elmi İnstitutunun İfaçılıq sənəti kafedrasının professorudur.

## Mükafatları
* Belarus SSR Ali Radası Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanı (1976)
* "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı (1981)
* Ukraynanın əməkdar artisti (2000)
* Salnaməçi Nestor ordeni (Ukrayna Pravoslav kilsəsi, 2003)
* Ukrayna Ali Radasının fəxri diplomu (Ukrayna xalqı qarşısında xüsusi xidmətlərinə görə, 2006)

## Seçilmiş filmoqrafiyası
* *Yarışçılar* (1972)
* *Kapitan Nemo* (1975)
* *Zərər çəkən etibar* (1982)
* *Allah olmaq çətindir* (1989)
* *Muxtarın dönüşü,* 5-ci mövsüm, 93-cü bölüm (2010), 7-ci mövsüm, 1-ci bölüm (2011)

## Ədəbiyyat
* Махтина Е. Н. Нина Ильина// Счастливой дороги. К., 1978. — С.26–33;
* Союз кинематографистов Украины. К., 1985. — С.66;
* Искусство Украины: Биографический справочник. К., 1997. — С.276. ТЕ

## İstinadlar
Brayan Malruni

**Martin Brayan Malruni** () — Kanadalı hüquqşünas, iş adamı və siyasətçi. 1984–1993-cü illərdə Kanadanın 18-ci baş naziri.

## İstinadlar
Qumru Nərimanova

**Qumru Molla Məhəmməd qızı Nərimanova** — XX əsrin əvvəllərində fəaliyyət göstərmiş tanınmış qadın pedaqoq, maarifçi, Bakı şəhər Sovetinə deputat.

1892-ci il noyabrın 3-də Tiflisdə anadan olmuşdur. Dövlət xadimi N. Nərimanovun əmisi Molla Əlimirzənin nəvəsidir.

O, ömrünün yarım əsrdən artıq bir dövrünü mədəni-maarif işi ilə məşğul olmuş, hətta "Lenin" ordeninə layiq görülmüşdür. Azərbaycanda qadın və qızların məktəbə cəlb edilməsində, onların savadlandırılmasında, ölkədə savadsızlığın aradan qaldırılmasında, eləcə də ölkəmizdə mədəni-maarif işinin inkişafında müəyyən rolu və xidmətləri var. Sabir Gəncəlinin işləyib hazırladığı "Qadın, Gözəllik və Ülviyyət" adlı ensiklopedik toplunun "Nərimanovlar soyadının davamçıları" adlı bölməsində Q. Nərimanova haqqında müəyyən məlumatlar qeyd edilmişdir.

1908-ci ildə Bakı Aleksandrinski qadın rus-müsəlman məktəbinin təlim kursunu bitirmişdir. Bakı Şəhər Duması nəzdindəki Məktəb Komissiyası sədrinin Bakı Quberniyası və Dağıstan Vilayətinin Xalq Məktəblərinin direktoru A. S. Tixorjevskiyə ünvanladığı 3 yanvar 1912-ci il tarixli məktubda bildirilirdi ki, məktəb komissiyası özünün 19 dekabr 1912-ci il tarixli iclasında I şəhər qadın rus-tatar məktəbində müəllimə vəzifəsinə Qumru xanım Nərimanovanı seçmişdir. Digər arxiv sənədində göstərilirdi ki, o 1915-ci il fevralın 5-də Şuşa şəhər sakini, Almaniyada ali mühəndis təhsili almış Həbib Kərbəlayi Əli oğlu Kərimovla qanuni nikaha daxil olub və bu nikahdan 1915-ci il avqustun 13-də Murad adlı oğlu dünyaya gəlib.

Onlar Bakıda, İmişlidə yaşadıqları illərdə xalq maarifi işində çalışmış, bir sıra orta məktəblərdə Azərbaycan dilindən dərs demişlər. Qumru xanım Nərimanova H. Z. Tağıyevin rus-müsəlman qız məktəbinin bir qrup tanınmış müəllimələri, o cümlədən Hənifə xanım Məlikova, Məryəm xanım Sulkeviç, Asiya Nərimanova, Minə Rəhimova, Ayna Musabəyova və başqaları ilə birgə pedaqoji fəaliyyət göstərmişlər. Bu məktəbi bitirmiş onlarla azərbaycanlı qız sonrakı dövrlərdə xalqımızın mədəni tərəqqisində, o cümlədən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin təhsil siyasətinin həyata keçirilməsində yaxından iştirak etmişdir.

Qumru xanım ictimai-mədəni həyatda da fəal olmuş, dəfələrlə Bakı Şəhər Sovetinə deputat seçilmişdir. 1969-cu ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Kənqaş

XIV–XV əsrlərdə Azərbaycan özünün inkişaf etmiş feodalizm mərhələsində onun cənub və şimal ərazilərində Qaraqoyunlu, Ağqoyunlu və Şirvanşahlar kimi dövlətlər mövcud idilər. Qədim dövrlərdə olduğu kimi, orta əsrlərin bu bir əsrlik mərhələsində də Azərbaycan Yaxın və Orta Şərq xalqları tarixində böyük rol oynamışdır.
Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətləri hərbi-inzibati əyalətlərə bölünürdü.
Azərbaycan Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu padşahları tərəfindən idarə olunurdu,
əyalətlər isə həmin padşahların təyin etdikləri hakim sinfin üzvləri, yaxud məşhur
tayfa başçılarının (canişinlərin) nəzarəti və idarəsi altında idi. Qeyd olunmalıdır ki, canişinlər əsasən hərbi işləri idarə edir, mülki inzibati orqanların işlərinə isə oturaq feodal əyanlar rəhbərlik edirdilər. Əyalət canişinlərinin də padşah kimi öz sarayı, inzibati aparatı, büdcəsi və silahlı dəstələri vardı.

Dövlətin müharibə, sülh, taxta varislik və s. kimi mühüm siyasi məsələlərin həll edilməsində Kənqaş adlanan qapalı müşavirə xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Bu müşavirənin üzvləri əsasən sülalə üzvləri və əmirlərdən ibarət olurdu.

## İstinadlar
Reyv

**Reyv** ( — "coşmaq", "cinlənmək, "sərsəmləmək") — elektron rəqs musiqisinin daimi səsləndirilməsini təmin edən diceylərin iştirakı ilə təşkil olunmuş diskoteka.

Reyv diskotekaları üçün yerlər gecə klubları, açıq festivallar və ya digər ictimai yerlər ola bilər. Xüsusi təyin edilmiş yerlərə əlavə olaraq, onlar çox sayda iştirakçının yerləşdiyi səhra ərazilərində, məsələn, keçmiş fabriklərin, anqarların, anbarların və digər sənaye sahələrinin ərazisində keçirilə bilər. Danışıq dilində "reyv" bu cür tədbirlərdə ifa olunan faktiki elektron rəqs musiqisinin sinonimi kimi də istifadə olunur (əvvəlcə diskoteka mənasını verən "disko" kimi).

2015-ci ildə aparılan bir araşdırmaya görə, amerikalı reyv həvəskarlarının 35,5 faizi marixuanadan başqa narkotiklərdən, o cümlədən MDMA-dan istifadə edirlər.

## Həmçinin bax
* Klabbinq (altmədəniyyət)

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Программа "Культурный слой" о рейве на Пятом канале
* Рейв-культура в работах дизайнеров одежды
* Рейв: история одной революции (18+) в проекте Arzamas
* Рейв в России: поехали! в журнале "ВОС"
* Highsnobiety посвятил короткометражку русскому рейву 90-х — Афиша Daily
* Русский рейв — все статьи на сайте Афиша Daily
Klabbinq (altmədəniyyət)

**Klabbinq** və ya həmçinin **klub mədəniyyəti** — reyv ilə əlaqədar olaraq gecə klublarına və festivallara ziyarət, oralarda ictimai şəkildə toplaşmaq fəaliyyəti. Bura sosiallaşmaq, musiqi dinləmək, rəqs etmək, spirtli içki qəbul etmək və narkotiklərdən istifadə daxildir. Çox vaxt bu, adətən evdə ola biləcəyindən daha böyük, yüksək səviyyəli audio sistemlərdə yeni musiqi eşitmək və ya sosiallaşmaq, yeni insanlarla tanış olmaq üçün edilir. Klabbinq və reyv tarixən texno, haus, trans, bas kimi elektron şəkildə hazırlanmış rəqs musiqisini özündə əks etdirən, gecəboyu təşkil edilən, antiistəblişment və lisenziyasız rəqs diskotekalarına aid edilirdi.

## Tarixi
Klabbinq 1970-ci illərin diskoteka dalğasında kök salmış və Çikaqo, Nyu-York və Detroitdə inkişaf etmişdir. Başlanğıcda başqa yerlərdə üzləşdikləri sosial təcrid səbəbindən gey və qaradərili amerikalılar arasında populyar idi. Özlərini yaratmaq üçün əvvəlcədən mövcud musiqi üslublarını qarışdırmaq və bunu MDMA kimi yeni mövcud olan istirahət dərmanları ilə birləşdirmək hedonizm hissi yaratmış və icma formalaşdırmışdır. Digər daha əsas klublar və diceylər səhnənin musiqisini, üslublarını və narkotiklərini qəbul etməyə başlamışdı, bu da auditoriyanın orijinal qaradərili gey icmasından kənara çıxmasına səbəb olmuşdur. Bu altmədəniyyət 1980-ci illərin sonu və 1990-cı illərin əvvəllərində ABŞ və Londonda yeraltı şənliklərdə formalaşmışdır. Birləşmiş Krallıqda buna xüsusi töhfə verən britaniyalı turistlərin on iki saatlıq klub dövrünə məruz qaldığı İbiza klub səhnəsi idi. Bununla belə, o vaxtdan bəri bu altmədəniyyəti əsas hərəkata, gənclərə yönəlmiş həyat tərzinə və qlobal fəaliyyətə çevirmək üçün çoxsaylı sosial dəyişikliklər baş vermişdir.

Klabbinq daha çox reyv altmədəniyyəti olsa da, əvvəldən əsasən 16–25 yaş arası gəncləri əhatə edirdi. Sülh, sevgi, birlik və hörmət etosunu özündə cəmləşdirən və başqaları üçün empatiyaya əsaslanan bir konsepsiya ətrafında formalaşmışdır. Bununla belə, reyv səhnəsi öz yerini daha çox spirtli içki qəbul edən yaşlı (18-–yaş) kütlənin iştirak etdiyi daha çox gecə klublarına əsaslanan elektron rəqs musiqisi (EDM) səhnəsinə vermişdir.

## İstinadlar
Ukrayna hökmdarlarının siyahısı

Kiyev Rusunun dövründən indiyədək müasir Ukrayna ərazisindəki tarixi dövlətlərin hökmdarlarının siyahısı (1991—indiki). Müasir Ukraynanın ərazilərinin qonşu dövlətlərin tabeliyində olduğu dövrlərdə (XIV–XX əsrlər) yerli hakimiyyət orqanlarının rəhbərləri imkan daxilində göstərilir.

## Böyük Kiyev Knyazları

### Rüriklər sülaləsi

## İstinadlar
Bustan əs-siyahət

**Bustan əs-siyahət** () — Hacı Zeynalabdin Şirvaninin əsəri.

Hacı Zeynalabdin Şirvaninin üçüncü əsəri Bustan əs-siyahət adlanır. Bu qiymətli mənbə uzun müddətdir tədqiqatçıların diqqətini özünə cəlb etmişdir. Bir çox alimlər, o cümlədən Çarlz Riyo, V. A. Jukovski, E. Braun, M. Tərbiyət bu əsərə böyük önəm vermişlər. Bu kitab da Hədayiq əs-siyahət kimi əlifba sırası ilə tərtib edilmiş və həmin tərtibatla ölkələr, şəhərlər və s. adlar qeyd edilmişdir. Bustan əs-siyahət ön sözdən, dörd müfəssəl babdan, 1 seyr, 28 gülşən, 4 gülzar və bir bahardan tərtib olunmudur. Gülşənlərin hər biri müəyyən 1 hərflə başlayır. Bu əsərdə çox sayda ölkə, şəhər, bölgə, kənd və qəsəbələr təsvir edilmişdir. Şirvani bir ölkə və ya bölgəni təsvir edərkən onların sərhədləri, suları, ərazisi, təbiəti və əhalisi, adət-ənənəsi, mədəniyyəti, məşğuliyyətləri, tarixi, təbii sərvətləri, ağac və meyvləri haqqında maraqlı məlumatlar verir.

## Həmçinin bax
* Hacı Zeynalabdin Şirvani
* Riyaz əs-siyahət
* Hədayiq əs-siyahət
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hədayiq əs-siyahət

**Hədayiq əs-siyahət** () — Hacı Zeynalabdin Şirvaninin əsəridir.

Hədaiq əs-siyahət girişdən, 28 fəsildən və nəticədən ibarətdir. Mətn əlifba hərfləri tərtibilə yəni coğrafi lüğətə oxşar formada tərtib edilmişdir. Mətnin mütaliəsindən anlaşılır ki, Şirvani 30 ildən artıq bu əsər üzərində çalışmış və onu hicri-tarixi ilə 1242/1826–27-ci ildə Şiraz şəhərində bitirmişdir. Əsərin sonunda belə yazılmışdır: "Allahın lütfü ilə Hədaiq əs-siyahət adlı bu kitabı şənbə günü, Zilhiccə ayının iyirmi səkkizi, yəni Qədir-Xum bayramı günü, hicri-qəməri tarixi ilə 1242-ci ildə Şiraz şəhərində bitirdim. Bəndəniz hicri-qəməri tarixi ilə 1273-cü ildə dördüncü gün, mübarək ramazan ayının 5-i bu kitabın nüsxəsini də yazıb başa çatdırdım".

## Həmçinin bax
* Hacı Zeynalabdin Şirvani
* Bustan əs-siyahət
* Riyaz əs-siyahət
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lyudmila Yefimenko

**Lyudmila Filipovna Yefimenko** (;) — Ukrayna kino aktrisası və rejissoru.

O, Ukraynanın əməkdar artisti, Ukraynanın xalq artisti və Şahzadə Olqa ordeni mükafatlarının laureatıdır.

## Həyatı
Lyudmila Yefimenko 25 sentyabr 1951-ci ildə Kiyevdə Pilip və Hanna Yefimenkonun ailəsində anadan olub. 1972-ci ildə Sergey Gerasimov adına Ümum-Rusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun aktyorluq fakültəsini bitirib.

1972-ci ildən A. Dovjenko adına kinostudiyanın aktrisasıdır. Karpenko-Kari adına Kiyev Dövlət Teatr İncəsənəti Universitetinin Kino və Televiziya fakültəsinin kino rejissorluğu və dram kafedrasının dosentidir.

### Şəxsi həyatı
Yefimenko həmkarı rejissor Yuri İlenko ilə evlidir və onların: kino aktyor Andrey İlenko (1987-ci il təvəllüdlü) və prodüseri və siyasətçi olan Pilip İlenko (30 sentyabr 1977-ci il təvəllüdlü) adlı iki oğulları vardır. 2012-ci ildə Ukrayna parlament seçkiləri zamanı Pilip səs çoxluğunu qazanıb. 122 saylı "Svoboda"nın seçki siyahısında Andrey 215 saylı birmandatlı seçki dairəsi üzrə eyni partiyanın namizədi seçilib. Andrey parlamentə seçilsə də, Pilip seçilə bilmədi.

## Karyerası
1972-ci ildən Yefimenko Kiyevdəki Dovjenko kinostudiyasında işləyir. O, "Təsadüfi ünvan" filmində film debütü etdikdən bəri "Şahzadə Olqanın əfsanəsi" filmindəki baş rol və *Hetman Mazepa üçün dua* filmində Vasil Koçubeyin həyat yoldaşı kimi bir çox rolların üstəsindən gəlib. İyirmidən çox rol oynayıb. Lyudmila Yefimenko həmçinin *Ave Maria* (1999) filminin ssenari müəllifi və rejissoru olub.

Yefimenko Ukrayna Kinematoqrafçılar Assosiasiyasının üzvüdür.

## Mükafatlar
Yefimenko 1998 və 2008-ci illərdə müvafiq olaraq Ukraynanın əməkdar artisti və Ukraynanın xalq artisti fəxri adlarına layiq görülüb.

O, 11 sentyabr 2021-ci ildə 3-cü dərəcəli *Şahzadə Olqa ordeni* ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Üzükvari pankreas

**Üzükvari pankreas** — Mədəaltı vəzin anomaliyasıdır. Normal pankreas toxumasının onikibarmaq bağırsaq ikinci qismini çevrələməsi nəticəsində əmələ gəlir. Bu anomaliya adətən uşaqlarda ortaya çıxır və ürək qüsurları, Daun sindromu və b. birlikdə rast gəlir. Bəzi hallarda böyük yaşlarda (40–50) rast gələ bilir. Əsas əlaməti onikibarmaq bağırsaq obstruksiyasıdır (qusma, ağrı). Rentgenoloji müayinə, endoskopiya və oral kontrastlı kompüter tomoqrafiyası diaqnozu dəqiqləşdirə bilər. Müalicəsi qastroenteroanastomozun qoyulmasıdır. Pankreas tolxuma-sının kəsilməsi tövsiyə edilmir, çünki duodenal və pankreatik fistullar meydana gələ bilir. Malginizasiya şübhəsi olduqda PDR yerinə yetirilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ukrayna Prezidentinin rəsmi rəmzləri

Ukrayna Prezidentinin 29 noyabr 1999-cu il tarixli Fərmanına əsasən, dövlət başçısının aşağıdakı rəsmi rəmzləri tanınır (): Ukrayna Prezidentinin ştandartı, Ukrayna Prezidentinin döş nişanı, Prezidentin rəsmi möhürü, Ukrayna Prezidentinin rəsmi möhürü və Ukrayna Prezidentinin qırğızı.

## Ukrayna Prezidentinin ştandartı

Ukrayna Prezidentinin etalonunu Böyük Vladimir dövlətinin (Ukraynanın kiçik dövlət gerbi) qızıl knyazlıq işarəsinin mərkəzində təsviri olan mavi kvadrat paneldir. Panel qızılı çərçivə ilə haşiyələnmiş və qızıl saçaqla bəzədilmişdir.

## Ukrayna Prezidentinin döş nişanı

Ukrayna Prezidentinin yaxalığı asma medalyon, 6 minalı medalyon və 16 dekorativ halqadan ibarət orden zəncirinin formasına malikdir. Ukrayna Prezidentinin işarəsi 585 ağ və sarı qızıldan hazırlanıb, onun bütün elementləri fiqurlu üzüklərlə bir-birinə bağlıdır. Prezident nişanının çəkisi təxminən 400 qramdır.

## Ukrayna Prezidentinin rəsmi möhürü

Ukrayna Prezidentinin rəsmi möhürü yuvarlaq formaya malikdir. Mərkəzdə Ukraynanın kiçik dövlət gerbinin təsviri var, yuxarıda dairədə "Ukrayna Prezidenti" yazısı var. Ukrayna Prezidentinin rəsmi möhürü Ukrayna Prezidentinin diplomlarında, prezident fərqlənmə sertifikatlarında və fəxri adlarında, habelə Ukrayna Prezidentinin digər dövlətlərin başçılarına ünvanladığı məktublarda Ukrayna Prezidentinin imzasını təsdiq etmək üçün istifadə olunur.

## Ukrayna prezidentinin gürzü

Ukrayna prezidentinin gürzü zərli gümüşdən hazırlanıb. Ukrayna prezidentinin gürzünün sapı və üstü bəzək naxışları və qiymətli daşlarla bəzədilib. Ukrayna Prezidentinin Mace üçün korpus qırmızı metaldan hazırlanmış Ukraynanın kiçik Dövlət Gerbinin relyef təsviri ilə bəzədilmiş qırmızı ağacdan hazırlanmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Невідома Україна. "Повернута самостійність". Фільм 108''  Национальная кинематека Украины. 1993
* Указ Президента України від 29.11.1999 № 1507/99 "Про офіційні символи глави держави" 
* Символи президентської влади Українська геральдика 
* Ukrayna Prezidentinin rəsmi rəmzləri
Xolestaz sindromu

**Xolestaz sindromu** — geniş mənada ödün bağırsağa tökülməsinin azalması, qaraciyərdə və öd yollarında durğunluğudur. Funksional baxımdan xolestaz bağırsaqda ödün azlığına, qanda isə artmasına — xolemiyaya səbəb olur. Xolestaz kilinik olaraq sarılıq (bilirubin artımı) və qaşıntı (öd turşularına bağlı) ilə ortaya çıxır. Laborator olaraq xolestatik enzimlərin (qələvi fosfataza – QF, qamma-qlutamil-transferaza–QQT, 5-nukleotitaza–5 NZ) və öd komponentlərinin (bilirubin, öd turşuları, xolesterin) qanda artması ilə müşayiət olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Birincili skleroz xolangit

**Birincili skleroz xolangit** — səbəbi və mexanizmi dəqiq məlum olmayan xolestatik xəstəlik olub, qaraciyərdaxili və xarici öd yollarında diffuz daralmalara xarakterizə olunur və autoimmun-fibrotik xəstəliklərlə birlikdə rastlana bilir. Çapıq daralmalar 0,5–2 sm uzunluqda olub, əksər hallarda həm daxili, həm də xarici öd yollarını birlikdə tutur, az hallarda isə birini (daxili 30%, xarici –10%) tuta bilir. Daralmalar diffuz şəkildə yerləşir və aralarında sağlam axacaq hissəsi olur. Nəticədə "daralma-genişlənmə" görüntüsü öd yollarında "çərəkə" mənzərəsi yaradır ki, bu da Birincili skleroz xolangitin spesifik göstəricisidir. Birincili skleroz xolangit əksər hallarda (80%) bağırsağın iltihabı xəstəlikləri – xoralı kolit və Kron xəstəliyi ilə birlikdə rast gəlir. Digər autoimmun və fibrotik xəstəliklər də rast gələ bilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Öd kisəsi polipləri

**[[Öd kisəsi]] polipləri** — Polip, epitelial səthdən mənfəzə doğru çıxan, epiteldən və ya epitellə örtülü toxumalardan ibarət olan çıxıntışəkilli törəmələrə deyilir. Müxtəlif təbiətli xəstəliklər – iltihabi, neoplastik, distrofik və s. polipləri törədə bilər. Öd kisəsi polipləri autopsiyalarda, çıxarılan kisələrdə görüntüləmə ilə tapıla bilir və təxminən 1–4% əhalidə rastlanır. Əməliyyatönü və əməliyyatdaxili ümumi cəhətlərini nəzərə alaraq öd kisəsi polipləri müqayisəli şəkildə verilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Soyuq verilənlər

**Soyuq verilənlər** () — kompüter yaddaşında nadir hallarda əldə edilən verilənlər. Soyuq verilənlər tez-tez əldə edilən verilənlər olan isti verilənlərin əksidir. Müəyyən təriflər bu cür verilənləri 31 gün əvvəl əldə edilmiş verilənlər kimi təsvir etmişdir. IBM-nin meyarlarında qeyd edilmişdir ki, bu, minimum 90 gün əvvəl əldə edilmiş verilənlərə uyğun gəlir.

Saxlama xərclərini optimallaşdırmaq üçün soyuq verilənlər aşağı performanslı və daha ucuz saxlama mühitində saxlanıla bilər. Məsələn, SSD-lər isti məlumatların saxlanması üçün istifadə oluna bilər, soyuq verilənlər isə sərt disklərə, optik disklərə, lentlərə köçürülə və ya bulud yaddaşına köçürülə bilər. İyerarxik yaddaş menecmenti (HSM) verilənlərin idarə edilməsi məqsədləri üçün istifadə olunur. Əsasən, "qaynar" kimi təsnif edilən məlumatlar SSD saxlama mühitlərinə ayrılır. Sonradan, verilənlərin aktivliyi zaman keçdikcə azaldıqca, onlar adi sabit disklərə (HDD) keçirlər.

## Həmçinin bax
* Keş

## İstinadlar
Xoledoxolitiaz

**Xoledoxolitiaz** — Simptom törədib törətməməsindən asılı olmayaraq öd axacaqlarında daşın olması *xoledoxolitiaz* adlanır. Öd axacaqlarındakı daşlar mənşəyinə, yerinə, xolesistektomiyaya münasibətinə və törətdiyi xəstəliklərə görə təsnif edilə bilir. Mənşəyinə görə daşlar birincili və ikincili ola bilir. Birincili daşlar öd axacaqlarının özündə əmələ gəlir. Daşın əmələ gəlməsi üçün axacaqlarda patologiyanın olması gərəkdir. Axacaqda daralma, kistşəkilli dəyişiklik, iltihab və ya spesifik infeksiyalar (Clonorchis sinensis, Opisthorchis viverrini, Opisthorchis felineus, Ascaris) birincili daşları əmələ gətirə bilirlər. Birincili daşlar bilirubin tərkibli (daralmalar) və mürəkkəb tərkibli (spesifik infeksiyalar) ola bilər. İkincili daşlar öd kisəsində əmələ gəlib axacağa keçən daşlardır və əksəriyyəti xolesterin daşlarıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Fövqəladə hal zamanı bulud sisteminə miqrasiya olunmuş məlumatların qorunması

**Fövqəladə hal zamanı bulud sisteminə miqrasiya olunmuş məlumatların qorunması** (, RaaS və ya , DRaaS) — bulud hesablama kateqoriyası. Tətbiqləri və ya verilənləri müxtəlif təhlükələrdən qorumaq üçün istifadə olunur. Bu təhlükələrə təbii fəlakətlər və ya xidmətin dayandırılması daxildir. Belə hadisələr müəyyən bir yerdə baş verir. Qoruma buludda tam bərpa yolu ilə aktivləşdirilir. RaaS bulud əsaslı ehtiyat xidmətlərindən fərqlənir. Bu, verilənləri qoruyur və tələb olunduğunda gözləmə rejimində hesablama qabiliyyəti təklif edir, tətbiqin daha sürətli şəkildə bərpasına nail olur. RaaS bulud hesablama modelində işləyir və bərpa resursları yalnız istifadə edildikdə ödənilir. Bu üsul resursların davamlı olaraq aktiv olmasını tələb edən ənənəvi fəlakətin bərpası sahələrindən daha səmərəlidir. Bu, bulud hesablama nomenklaturasının bir hissəsi hesab olunur.

Azərbaycanda bu xidməti "AzInTelecom" təklif edir.

## RaaS memarlıq modelləri
RaaS memarlıq modelləri ilkin və ya mənbə istehsal tətbiqinin və ya məlumatın yerindən asılı olaraq dəyişir.

* **Buluda RaaS**: Buluda bərpa mənbə tətbiqi istifadəçilərin əsas şəxsi verilənlər mərkəzində olduğu, bulud ehtiyat kopya və ya bərpa hədəfi kimi istifadə edilən zaman baş verir.
* **Buludda RaaS**: Buludda bərpa həm mənbə, həm də bərpa saytları buludda olduqda baş tutur.
* **Buluddan RaaS**: Buluddan bərpa əsas tətbiq və ya verilənlər buludda olan və bərpa hədəfi sayt şəxsi verilənlər mərkəzi olduğu zaman baş verir.

## RaaS ilə bərpa testi
Qum qutuları RaaS üsullarının ümumi xüsusiyyətidir. RaaS qum qutusu RaaS qorunan tətbiqinin sınaq kopyasının yerləşdirilə və sınaqdan keçirilə biləcəyi infrastruktur resursları hovuzudur. Qum qutusu kopyasının şəbəkəyə daxil olması məhdudlaşdırılmışdır və bu, yalnız sistem administratoru üçün əlçatandır. Bu, işləyən tətbiqi pozmadan RaaS bərpa prosesini sınamaq üçün istifadə olunur. Qum qutusu bulud olduğuna görə resurslar tələb əsasında yaradılır, istifadə zamanı ödənilir və bərpa testi başa çatdıqdan sonra atılır.

## Bazarda
Daha çox korporasiya texniki infrastrukturunu bulud xidmətlərinə köçürdüyü üçün ehtiyat kopyaya ehtiyac artmaqda davam edir. "Microsoft" kimi böyük bulud xidməti təminatçılarına güvənən şirkətlər çox vaxt öz verilənlərinin ehtiyat kopyasını çıxarmaq və onları bərpa etmək üçün məsuliyyət daşıdıqlarından xəbərsizdirlər.

Bu məlumatlılıq artdıqca, fövqəladə hal zamanı bulud sisteminə miqrasiya olunmuş məlumatların qorunması bazarının böyüməsi gözlənilir. 2017-ci ildə fövqəladə hal zamanı bulud sisteminə miqrasiya olunmuş məlumatların qorunması üzrə dünya bazarı 2 milyard ABŞ dollarına yaxınlaşmışdır. Bəzi ekspertlər onun 2023-cü ilə qədər 13 milyard ABŞ dollarına çatacağını proqnozlaşdırmışdılar.

## İstinadlar
Mila Svitskaya

**Lyudmila (Mila) Alekseyevna Sivatskaya** (;) — rusiyalı "Son Qəhrəman" fantaziya trilogiyasında Vasilisa rolu və "Grand" televiziya serialında Kseniya Zavqorodnya rolu ilə tanınan ukraynalı aktrisa.

## Həyatı
Mila Sivatskaya uşaq yaşlarından rəqslə məşğul olub. 2011-ci ildə o, qızlar qrupunun tərkibində *Junior Eurovision Mahnı* müsabiqəsi üçün Ukrayna milli seçimində iştirak edib. 2012-ci ildə o, Ukraynanın "Səs: Uşaqlar" müsabiqəsində iştirak edib. O, uşaq jurnallarının və kataloqlarının üz qabığında yer alan fotomodel kimi çalışıb. O, UA: First-də aparıcı qismində çıxış edib. O, on yaşından filmlərdə rol alır.

19 yaşında o, bir ay təqdimatından sonra Rusiya kinosu tarixində ən çox gəlir gətirən film olan "Sonuncu cəngavər" (2017) rus komediya nağılında əsas rollardan birini ifa edib.

2022-ci ilin aprelində Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsini tənqid etdiyinə görə Sivatskayanın Rusiya Federasiyası ərazisinə girişi qadağan edilib.

### Şəxsi həyatı
31 dekabr 2022-ci ildə Milanın sevgilisi ona evlilik təklifi etsə də, lakin onlar hələlik toy planlaşdırmırlar.

## İctimai mövqeyi
2022-ci ilin aprelində Rusiyanın Ukraynaya hücumunu tənqid etdiyinə görə Sivatskayanın 50 il müddətinə Rusiya Federasiyası ərazisinə girişi qadağan edilib.

## Seçilmiş filmoqrafiyası
* 2013–14 — *[[Muxtarın qayıdışı (teleserial, 2003)]]* Angela kimi (8-ci mövsüm); Daşa (9-cu mövsüm)
* 2014 — *Sinevir* İvanka rolunda
* 2017 — *Son qəhrəman* "Qurbağa şahzadəsi" rolunda
* 2020 — *Son Qəhrəman: Şərin kökü* "Qurbağa şahzadəsi" rolunda
* 2020 — *kazaklar. Tamamilə yalan hekayə* Mariana rolunda
* 2021 — *Son Döyüşçü: Qaranlığın elçisi* "Qurbağa şahzadəsi" rolunda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Mila Syvatska at KinoPoisk
Azər Xəlilov

**Azər Xəlilov ** — Telejurnalist. Azad Azərbaycan TV-nin prezidenti(2017-ci ildən), CBC Telekanalının baş direktoru (2013–2017), Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti, 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni laureatı.

## Həyatı
Azər Nəriman oğlu Xəlillov 25 fevral 1959-cu ildə Bakıda doğulub. Paytaxtdakı 134 saylı məktəbdə orta təhsil, Moskva Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində ali təhsil alıb.

## İş fəaliyyəti
1990-cı ildən Böyük Britaniyanın nüfuzlu BBC teleradiokompaniyasında işə başlayıb.2001-ci ildən etibarən BBC-Azərbaycan Xidmətinə rəhbərlik edib. Uzun illər Birləşmiş Krallığın paytaxtı Londonda – BBC-nin mərkəzi ofisində, həmçinin Bakıda çalışıb. 2012-ci ildə BBC-dəki işinə son verib. O, həmin il yaradılan "ATV International" televiziyasına rəhbərlik etməyə başlayıb. İki il bu vəzifəni icra etdikdən sonra – 2013–2017-ci illərdə "ATV International"ın bazası əsasında yaradılan CBC (Caspian International Broadcasting Company) telekanalına rəhbərlik edib.

2017-ci ildən ATV telekanalına rəhbərlik edir.

## Mükafatları
Prezident İlham Əliyevin 20 iyul 2015-ci ildə imzaladığı "Azərbaycan Respublikasının kütləvi informasiya vasitələri əməkdaşlarına fəxri adların verilməsi haqqında" sərəncamı ilə əməkdar jurnalist fəxri adına layiq görülüb.

2024-cü il 5 martda Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasında media sahəsində uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətinə görə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib.

## Xarici keçidlər
* ATV-nin yeni prezidenti kimdir – Dosye/Foto
* Azər Xəlilovun qardaşı da televiziya rəhbəri oldu

* Azər Xəlilov Mirşahinə cavab verdi: "ATV öz yerini bilir, söyüldükcə baxılır"

* Azər Xəlilov: ""ATV Səhər" və "Yoxlama" verilişləri bağlanıb, üç nəfər işdən çıxmaq üçün müraciət edib"

* Azər Xəlilov "Prokurorluğun dostu" mükafatına layiq görüldü 

* Azər Xəlilov "ATV"-dəki kütləvi ixtisarlardan danışdı
* Azər Xəlilov ATV-dəki son durumu açıqladı — "İki veriliş bağlandı"
* ATV-nin prezidenti Azər Xəlilov — Yeni vitse-prezident xəbərini YALANLADI

## İstinadlar
Hərbi hüquq-mühafizə xidməti

Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin **hərbi hüquq-mühafizə xidməti** (, ВСП) — Ukrayna silahlı qüvvələrinin tərkibində xüsusi hüquq-mühafizə dəstəsi.

Xidmət hərbi qulluqçuların, mülki şəxslərin həyatını, sağlamlığını, hüquq və azadlıqlarını qorumaq, Silahlı Qüvvələrdə asayişi, asayişi və hərbi intizamı təmin etmək məqsədi daşıyır.

## Komanda

### Rəislər
* General-mayor  (2002–2003)
* General-mayor  (2003–2007)
* General-leytenant  (2007–2013)
* General-mayor  (2013–2015)
* General-leytenant  (2015–2021)
* Briqada generalı Qutsol Vladimir Vladimiroviç (2022-indiki)

### Aparat rəisləri — rəislərin birinci müavinləri
* General-mayor Maksimenko Vasili Petroviç (2019-cu il üçün)
* Briqada generalı Qaluşkin Yuri Alimoviç (2022—indiki)

## İstinadlar
İtuçan şəlaləsi

**İtuçan şəlaləsi** — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun Şin kəndi ərazisində yerləşən şəlalə.

## Haqqında
İtuçan şəlaləsi elmi ədəbiyyata yeni daxil edilən şəlalələrdən biridir. AMEA Şəki Regional Elmi Mərkəzinin Ekoloji coğrafiya şöbəsinin əməkdaşı Elvin Qarayev tərəfindən 2023-cü ilin avqust ayında Şəki rayonu Şin çayı, çayın qolları və ətraf ərazilərində regionun ekoturizm potensialının öyrənilməsi istiqamətində aparılan tədqiqatlar zamanı şəlalə qeydə alınıb. Şəlalə Şin çayının sağ sahilində, dəniz səviyyəsindən 1299 metr hündürlükdə, tarixi Axtı-Şəki yolunun üzərində yerləşir.

Alim Qafqaz Ağabalayev verdiyi məlumata görə, Elvin Qarayev tərəfindən qeydə alınan və yerli əhalinin "İtuçan" adlandırdığı şəlalə bugünə qədər elmi mənbələrdə qeyd olunmayıb. Şəlalə yerli əhali tərəfindən İtuçan adlandırılır. Şəlalənin yerli əhali tərəfindən "İtuçan" adlandırılmasının əsas səbəbi isə əvvəlki vaxtlarda həmin şəlalənin yerləşdiyi bu yoldan bir çoban itinin yıxılıb ölməsi ilə bağlıdır.

Şəlalə 14 metr hündürlükən tökülməkdədir.

## Həmçinin bax
* Xudgər şəlaləsi
* Qoçyataq şəlaləsi
* Xalıt şəlaləsi
* Mucuq şəlaləsi

## İstinadlar
Codecademy

**Codecademy** Python, Java, Go, JavaScript, Ruby, SQL, C++, C# və Swift kimi 12 müxtəlif proqramlaşdırma dillərində, həmçinin HTML və CSS nişanlama dillərində pulsuz kodlaşdırma dərsləri təklif edən Amerika onlayn interaktiv platforması. Sayt həmçinin istifadəçilərə fərdiləşdirilmiş təlim planları, testlər və real layihələrə çıxış imkanı verən ödənişli "Pro" seçimini təklif edir.

## Tarixi
Codecademy 2011-ci ilin avqustunda Zak Sims və Rayan Bubinski tərəfindən təsis edilib. Sims diqqəti startap qurmağa yönəltmək üçün Kolumbiya Universitetindən ayrılsa da, Bubinski 2011-ci ildə Kolumbiyadan məzun oldu. Baş ofisi Nyu-Yorkda yerləşən şirkət 2011-ci ilin oktyabrında A seriyasında 2,5 milyon dollar, 2012-ci ilin iyununda isə B seriyasında 10 milyon dollar vəsait təmin edib. Son maliyyələşdirmə raunduna Index Ventures rəhbərlik edib.

22 iyul 2014-cü ildə sayt yeni dizayn edilmiş idarə paneli ilə fəaliyyətə başladı.

2015-ci ilin avqustunda Codecademy, on iki ay ərzində imkansız qadınlar və azlıq qruplarından olan 600 tələbə üçün fərdi görüşlər keçirmək üçün Ağ Evlə əməkdaşlıq etdi.

2017-ci ilin avqustunda Codecademy-nin CEO-su Zak Sims yeni ödənişli "Pro" məhsulunun bazara çıxarılmasını rəsmi olaraq elan etdi. "Pro Intensive" ödənişli təklifi də 2017-ci ilin avqustunda istifadəyə verildi, lakin 2020-ci ildən etibarən bu məhsul artıq təklif edilmir.

2021-ci ilin dekabrında Skillsoft Codecademy-ni təqribən 525 milyon dollara nağd pul və səhm şəklində alacağını açıqladı. Satış 5 aprel 2022-ci ildə tamamlandı.

### Tərəfdaşlıqlar
2017-ci ilin sentyabr ayında Codecademy pulsuz Alexa bacarıqları üzrə təlim üçün Amazon ilə əməkdaşlıq etdi.

2018-ci ilin oktyabr ayına olan məlumata görə, şirkət işçilərinin sayını 2016-cı ildəki 45 nəfərdən 85 nəfərə çatdırıb. O, həmçinin Union Square Ventures və Naspers kimi qruplardan 42,5 milyon dollar maliyyə təmin edib.

2020-ci ilin yanvar ayı etibarilə Codecademy; C++, Python, Java, Go, JavaScript, Ruby, SQL, C# və Swift kimi dilləri, həmçinin müxtəlif kitabxanaları, freymvörkləri və əlaqəli mövzuları əhatə etmək üzrə böyüdü.

## İstinadlar
Pakistanda ümumi seçkilər (2024)

Pakistanda 2023-də keçirilməsi planlanan ümumi seçkilər 8 fevral 2024-cü il tarixində baş tutmuşdur.

## İstinadlar
Yaroslav Melnik

**Yaroslav Melnik** (, , ) — Ukrayna və litvalı yazıçısı, filosof və tənqidçi.

## Bioqrafiya
Yaroslav Melnik 6 fevral 1959-cu ildə Ukraynanın Rovno vilayətinin Dubenski rayonunun indiki qəsəbədə statusu almış Smıqa kəndində anadan olmuşdur.

O, Lvov Universitetini və Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasını Ukrayna filologiyası ixtisası üzrə bitirib.

1997-ci ildə Parisin ən böyük nəşriyyatlarından biri olan Robert Laffont Yaroslavın "Les Parias d'Eden" (() romanını nəşr etdirir. O, fransız ədəbiyyatşünasları tərəfindən tanınıb və ölkə mətbuatı tərəfindən yüksək qiymətləndirilib.

2018-ci ildə Ukrayna Təhsil və Elm Nazirliyi onun "Uzaq kosmos" () romanını ölkənin orta məktəblərinin 11-ci sinfi üçün Ukrayna ədəbiyyatı üzrə icbari kurrikuluma daxil edib.
2018-ci ildə "Uzaq Kosmos" iki ingilis, alman və isveç yazıçısının romanları ilə birlikdə Avropa Utopiales Mükafatının beş finalçısı arasında olmuşdur.

2018-ci ildə onun "Son gün" nəsr toplusu İngiltərədə Noir press tərəfindən nəşr olunur və ingilis tənqidçiləri tərəfindən yüksək rəylər alır. Burada ukraynadilli "Piano otağı" və "Niyə yaşamaqdan doymuram " toplusundan əsərlər var. Kitab nüfuzlu beynəlxalq mükafat olan Böyük Britaniya 2019 Beynəlxalq Rubery Kitab Mükafatının finalçısı olur.

2012-ci ildə Litvada ümumtəhsil məktəblərinin məzunları Yaroslav Melnikin əsərləri əsasında qəbul imtahanı verməli olmuşlar.

## Mənbə
* Книга года по версии BBC
* НА ПОГРАНИЧЬЕ РЕАЛЬНОСТЕЙ СЛУЧАЙ ЯРОСЛАВА МЕЛЬНИКА
* Europe book prize EN
* Europe book prize FR
* Transcript Literature Across Frontiers
* Books from Lithuania
* [Relating Daily Routine to Eternity](https://archive.today/20121215133127/http://test.svs.lt/?Vilnius;Article(4702);print)

## İstinadlar
Səhiyyə Nazirliyi (Ukrayna)

**Ukrayna Səhiyyə Nazirliyi** () — Ukraynanın dövlət səhiyyə sisteminin fəaliyyətinə cavabdeh olan və Ukrayna Nazirlər Kabinetinin nəzarəti altında fəaliyyət göstərən dövlət icra hakimiyyəti orqanı. Nazirliyə Ukrayna Ali Radası tərəfindən qanunla müəyyən edilmiş qaydada vəzifəyə təyin edilən Ukraynanın Səhiyyə Naziri rəhbərlik edir.

## Təşkilat və struktur
1989-cu ildə Sovet İttifaqının dağılması ilə Ukrayna akademik Semaşkonun ideyaları əsasında yaradılmış Ukrayna SSR-nin geniş və yaxşı mərkəzləşdirilmiş səhiyyə sistemini miras aldı. Müstəqillik əldə etdikdən və iqtisadiyyatın iflasa uğramasından sonra məlum oldu ki, ölkə təkbaşına belə mürəkkəb qurum və qurumlar toplusunu saxlaya bilmədi və nəticədə maliyyə və inzibati səlahiyyətlərin regional dövlətlərə verilməsi zərurəti yarandı. səviyyə. Bu modeldə regional və yerli hakimiyyət orqanları funksional olaraq ÜmumUkrayna Səhiyyə Nazirliyinə tabe olmaqla öz ərazilərindəki səhiyyə müəssisələrini müstəqil idarə etməlidirlər.

Ukrayna səhiyyə sisteminin fəaliyyəti müxtəlif amillərin kompleks fəaliyyəti fonunda baş verir: ölkə dünyada ən yüksək ölüm göstəricilərinə malikdir (Ukraynada ölüm göstəricisinə baxın), hər il ən azı 135 min vətəndaşının ölümü. qarşısı alına bilər, immunizasiyanın əhatə dairəsi qeyri-kafi olaraq qalır, İİV-ə yoluxma (bax: Ukraynada HİV), vərəm (Ukraynada vərəmə baxın) və hepatit C. İyirmi ildən artıq müstəqillik sovet dövrünün səhiyyəyə köhnəlmiş yanaşmalarından qurtulmağa kömək etmədi, bir sıra yeniləri isə çoxdankı problemlər kompleksinin üzərinə qoydu. Məsələn, Ukraynada tibb sektorunun özəlləşdirilməsindən sonra səhiyyə ölkədə ən korrupsiyalaşmış fəaliyyət sahələrindən birinə çevrilib. Təkcə dərman və peyvəndlərin alınması ilə bağlı Səhiyyə Nazirliyi təqribən 100 milyon dollar itirib, əczaçılıq ehtiyacları üçün illik 250 milyon dollar vəsait ayrılıb.

## İstinadlar