Rəqəmsal fobik

**Rəqəmsal fobik** — gündəlik həyatını necə mənfi şəkildə dəyişdirə biləcəyindən qorxduğu üçün rəqəmsal əsrə tam qərq olmaq istəməməyi təsvir etmək üçün istifadə olunan qeyri-rəsmi ifadə.

XXI əsrdə rəqəmsal dünyanın sürətli inkişafı rəqəmsal uçuruma öz töhfəsini vermişdir. Rəqəmsal cihazlara yönəlmiş təhsil, onlara marağı və ya çıxışının olmaması səbəbindən, texnoloji dünyadan kənarda qalan və onun hər yerdə genişlənməsindən qorxan əhalinin bir təbəqəsi üçün çox real problemə çevrilmişdir.

Rəqəmsal fobik texnoloji dövrün sosial təsirini araşdıran, böyüməkdə olan rəqəmsal lüğətin bir hissəsidir. İfadə texnoloji təkamül və dəyişikliklə bağlı qorxuları nəzərdən keçirir, gündəlik həyatda texnologiyaya artan aludəçilik nəticəsində istisna olunma ehtimalını qəbul edir.

## Sosial və mədəni təsir
Rəqəmsal fobiya texnologiyanın mərkəzi və əsas mənbəyə çevrildiyi müasir dünyada real və aktual problemdir. İnternet mədəniyyəti gündəlik həyatın bir hissəsinə çevriləcək dərəcədə inkişaf etmişdir. İndiki dövrdə bir ölkənin internetdən istifadəsi və rəqəmsal ayaq izi onun milli kimliyin tərkib hissəsi hesab olunur. Bu, beynəlxalq müqayisə üçün mühüm müasir indeksdir, çox vaxt inkişaf və müasirliklə əlaqələndirilir.

Rəqəmsal dünyada iştirak etməməyin nəticələri çox geniş miqyaslıdır və istifadəçi olmayanın iqtisadi, mədəni, sosial, peşə və təhsil həyatına təsir göstərə bilər. Məsələn, 2009-cu ildə "Price Waterhouse Coopers" təxmin etmişdir ki, Birləşmiş Krallıqda ev təsərrüfatları oflayn rejimdə olan ev təsərrüfatları ildə 560 funt sterlinq qənaətdən məhrumdurlar.  Bundan əlavə, Birləşmiş Ştatlarda internetə çıxışı olmayan və ya ondan maksimum istifadə etmək bacarığı olmayan yaşlı insanlar əhalinin əlverişsiz hissəsi hesab olunur, çünki digər mühüm resurslarla yanaşı, onlayn olaraq həyata keçirilən həyati əhəmiyyətli səhiyyə məlumatları və təşəbbüslər rəqəmsal dünyanın bir hissəsi olmayanlar üçün əlçatmazdır.

"Avira" təhlükəsizlik firması tərəfindən aparılan sorğu insanların 84%-nin sosial şəbəkə saytlarının onların şəxsi məlumatlarını oğurlayacağı və ya sui-istifadə edəcəyindən qorxduğunu müəyyən etmişdir. Bu, internet istifadəçilərinin xalis əksəriyyətinin ən azı qismən də rəqəmsal dünyaya inamsızlığını nümayiş etdirir. Bir çoxları, bu qorxuya baxmayaraq, ehtiyatlı bir optimist kimi davranır və hələ də gündəlik həyatlarının bir hissəsi kimi sosial şəbəkələrdən istifadə edirlər.

## Təhsil
Rəqəmsal fobik təhsil sahəsinə mənfi təsir göstərmişdir. Bəzi müəllimlər yeni və qabaqcıl texnologiyanın öz sahələrinin ustaları kimi onları əvəzləyəcəyindən qorxduqlarını ifadə etmişdilər. Delaverdə müəllimlər üzərində aparılan araşdırma göstərmişdir ki, bu sahədə müəllimlər siniflərində yeni texnologiyaya daha yavaş tempdə alışırlar. Yerli tədqiqatçılar hesab etmişdilər ki, bunun bir çox amili var. Onlara görə, bunlardan bəziləri müəllimlərin texnoloji savadının olmaması, həmçinin vaxtın azlığı və ya yeni texnologiyaya uyğunlaşmaq üçün stimuldur. Larri Kuban bildirmişdir ki, "Məktəblərə kompüterlərin tətbiqi akademik nailiyyətləri artırmalı və müəllimlərin dərs demə üsulunu dəyişdirməli idi. Bunlardan heç biri baş tutmamışdır".

Yeni texnologiyanın daimi infuziyası bir çox müəllimin siniflərini itirməkdən qorxmasına səbəb olur. Bu yeni texnologiya müəllimin sinifdəki rolunu mahiyyətcə azaldır.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, pedaqoqlar texnologiyaya uyğunlaşmaqları ləng gedir, çünki onlara yeni texnologiyaya uyğunlaşmaq üçün vaxt verilmir. Bu, onların sinifdə ondan istifadə etməkdə tərəddüd etmələrinə və bu texnologiyaların xüsusilə humanitar və yaradıcı fənlərdə həqiqi öyrənməyə mane ola biləcəyindən qorxmalarına səbəb olur. Teodor H. Nelson "*New Media Reader*" jurnalında yazdığı məqalədə qeyd etmişdir ki, insanlar kompüterə onun "soyuq" və "qeyri-insani" olduğuna inandıqlarına görə ona qarşıdırlar, lakin bir insan əslində maşının özü qədər və bəlkə də daha çox qeyri-insani ola bilər.

## Həmçinin bax

* Rəqəmsal yerli
* İnternet asılılığı

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* Browne, Clayton.  "Americans both fear and embrace technology"  Value Walk.  17 April 2014. Accessed: 23 June 2014.
* Green, Marcus and Phill Rossall.  "Age UK Digital Inclusion Evidence Report 2013"  Age UK.  2013.  Accessed: 27 August 2014.
* Groselj, Darja "Internet users are very positive about tech; non-users are generally doubtful and fearful."  Oxford Internet Surveys. 3 September 2013.  Accessed: 26 August 2014.
* Gurney-Read, Josie.  "Digitally inclusive campaign launches today"  The Telegraph.  14 January 2014.  Accessed: 27 August 2014.
* Gurney-Read, Josie.  Fear of technology may hold back change in education, says Lord Puttman.  The Telegraph.  4 February 2014.  Accessed: 27 August 2014.
* Houghton, Stuart.  "The Internet of Things is nothing to fear"  Tech Radar.  8 February 2014.  Accessed: 25 June 2014.
* Ragnedda, Massimo and Glenn W. Muschert ed.  "The Digital Divide.  The Internet and Social Inequality in International Perspective."  Routledge.  June 2013.
* Smith, Gerry.  "Without internet, urban poor fear being left behind in digital age"  Huffington Post.  1 March 2012.  Accessed: 27 August 2014
* Soloman, Emma.  Why it's important to get older people and carers confident online.  The Guardian.  22 April 2013.  Accessed: 27 August 2014.
* Sullivan, Bob.  "Online privacy fears are real."  NBC News.  6 December 2013.  Accessed: 27 August 2014.
* Wakefield, Jane.  *"Old meets new in digital divide" BBC News.  15 October 2010.  Accessed: 27 August 2014.
* "Truly a World Wide Web"  Pew Research: Global Attitudes Project.  21 February 2006.  Accessed: 25 June 2014.
* "How tech savvy are you?  Fear of technology affects more people than Aracnophobia"  Mirror.  11 July 2013.  Accessed: 27 August 2014.
* Herold, Benjamin. “Why Ed Tech Is Not Transforming How Teachers Teach.” *Education Week*, 31 Aug. 2017. Accessed: 1 December 2017
* Curtis, Polly. “Report Reveals Teachers' Fear of Classroom Technology.” *The Guardian*, Guardian News and Media, 13 Sept. 2005. Accessed 1 December 2017
* MindShift. “Does Our Current Education System Support Innovation?” *MindShift*, 17 July 2012. Accessed 2 December 2017
* Carey, Jennifer. “How to Get Hesitant Teachers to Use Technology.” *Powerful Learning Practice*, 27 Mar. 2013. Accessed 2 December 2017
* Wardrip-Fruin, Noah, and Nick Montfort. “No More Teachers' Dirty Looks.” *The NewMediaReader*, MIT Press, 2003, pp.&nbsp;309–310.