İstanbulun mühasirələrinin siyahısı

Bu siyahı **İstanbulun mühasirələrinin siyahısı** barədə məlumatları əhatə edir.

Bu gün Türkiyə sərhədləri daxilində yerləşən İstanbul tarix boyu dəfələrlə mühasirələrə məruz qalıb. Mərmərə dənizi ilə Qara dəniz arasındakı boğaza nəzarət nöqtəsində olan, Asiya və Avropanın quru əlaqəsi üzərində yerləşən, həmçinin Böyük İpək yolunun da keçdiyi bu şəhər strateji mövqeyinə görə dəfələrlə müxtəlif xalqlar tərəfindən ələ keçirilməyə çalışılıb.

Şəhərin qeydə alınmış ilk mühasirəsi e.ə.510-cu ildə Otanisin komandanlığı ilə Əhəmənilər imperiyası tərəfindən həyata keçirilmişdir. Bu uğurlu mühasirədən sonra şəhər farsların hökmranlığına girsə də, gələcəkdə azadlığını bərpa etdi. E.ə.70-ci illərdə Roma imperiyasının sərhədlərinə daxil olmasına baxmayaraq, 193–196-cı illərdə vətəndaş müharibəsi dövründə Lusi Septimi Sever tərəfindən mühasirəyə alınaraq, qismən talan edilənədək azad idi. 324-cü ildə I Konstantin tərəfindən ələ keçirildikdən sonra Nova Roma adı ilə Bizans imperiyasının paytaxtına çevrilmiş, daha sonra "Konstantinopol" adlandırılmışdır. 1453-cü il mühasirəsi nəticəsində Osmanlı imperiyası tərəfindən tutulana qədər Bizans hakimiyyəti altında qalan şəhər bu tarixdən sonra heç bir mühasirə görməmişdir.

Tarixi boyu otuz iki dəfə mühasirəyə alınan İstanbul; şəhər-dövləti və Roma dövründə on dəfə mühasirəyə alınmış, bunlardan altısı uğurlu olmuş, üç mühasirə dəf edilmiş, biri tərəflərin razılığı nəticəsində qaldırılmışdır. Bu mühasirələrdən üçü vətəndaş müharibəsi zamanı taxt-taca iddialı olan romalılar tərəfindən həyata keçirilmişdir. Bizans imperiyası dövründəki iyirmi iki mühasirədən beşi uğurlu olsa da, on ikisi nəticəsiz qalıb, beşi isə razılaşma nəticəsində ləğv edilib. Bu mühasirələrdən dördü daxili müharibələr zamanı baş vermiş, 1204-cü ildə baş verən Səlib mühasirəsi şəhərin süqutuna Latın imperiyasının qurulmasına və Bizans imperiyası sülaləsinin Nikeyada Nikeya imperiyasını qurmasına səbəb olmuşdur. 1261-ci ildə yenidən Bizans hakimiyyətinə keçən İstanbul 1453-cü ildəki son mühasirə ilə Osmanlıların əlinə keçdi və nəticədə Bizans imperiyası dağıldı. Şəhər Antanta qoşunları tərəfindən 1918–1923-cü illər aralığındakı son mühasirədən bəri türklərin nəzarəti altındadır.

## Mühasirələrin siyahısı
}
|-
| 
| Septimi Sever
| Qay Niger Yust
| Uğurlu
| 
|-
| 
| II Maksimin Daza
| Lisini
| Qurudan
| Uğurlu
|
|-
| 
| I Konstantin
| Lisini
| rowspan="6" | Dənizdən ve qurudan
| Uğurlu
| 
|-
| 
| Avarlar, Sasanilər imperiyası
| rowspan="3" | Bizans imperiyası
| Uğursuz
| 
|-
| 
| rowspan="2" | Əməvilər xilafəti
| Uğursuz
|
|-
| 
| Uğursuz
| 
|-
| 
| Opsikion ordusu
| II Anastasi
| Uğurlu
| 
|-
| 
| Əməvilər xilafəti
| rowspan="2" | Bizans imperiyası
| Uğursuz
| 
|-
| 
| Birinci Bulqar dövləti
| Qurudan
| Uğursuz
| 
|-
| 
| Slav Tomas
| II Mixail
| rowspan="4" | Dənizdən və qurudan
| Uğursuz
| 
|-
| 
| Rus xanlığı
| rowspan="3" | Bizans imperiyası
| Uğursuz
| 
|-
| 
| rowspan="2" | Kiyev Rus dövləti
| Uğursuz
| 
|-
| 
| Uğursuz
| 
|-
| 
| Lev Tornik
| IX Konstantin Monomax
| Qurudan
| Uğursuz
| 
|-
| 
| rowspan="2" | Dördüncü Səlib yürüşü
| rowspan="2" | Bizans imperiyası
| rowspan="4" | Dənizdən və qurudan
| Uğurlu
| 
|-
| 
| Uğurlu
| 
|-
| 
| Nikeya imperiyası, İkinci Bulqar dövləti
| Latın imperiyası, Arxipelaq hersoqluğu
| Uğursuz
| 
|-
| 
| Nikeya imperiyası
| Latın imperiyası
| Uğursuz
|
|-
| 
| IV Andronik, Osmanlı dövləti, Genuya Respublikası
| V İohan
| Qurudan
| Uğurlu
| 
|-
| 
| rowspan="3" | Osmanlı dövləti
| rowspan="6" | Bizans imperiyası
| rowspan="3" | Dənizdən və qurudan
| 
| 
|-
| 
| 
| 
|-
| 
| 
| 
|-
| 
| Musa Çələbi
| rowspan="2" | Qurudan
| 
| 
|-
| 
| rowspan="2" | Osmanlı imperiyası
| 
| 
|-
| 
| Dənizdən və qurudan
| Uğurlu
|
|}

## Qeydlər

## İstinadlar

## Mənbələr

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*