Nyukasl Yunayted FK

**Nyukasl Yunayted** futbol klubu — İngiltərənin şimalındakı eyniadlı şəhərin təmsilçisidir. Alan Şirer klubun əfsanəsi sayılır. O, klub tarixində ən çox 206 qol vurub. Klub bir çox uğurlara imza atıb. Bunlardan biri 2006-cı ildəki İntertoto turnirinin qalibi olmasıdır.

## Tarixi
Nyukasl Yunayted rəsmi olaraq 9 dekabr 1892-ci ildə yaradıldı. Klub 1892-ci ildə iki yerli komandanın — Newcastle East End və Newcastle West End — birləşməsi nəticəsində yaradılıb. Nyukasl Yunayted qara-ağ rəngli formaları və "The Magpies" ləqəbi ilə tanınır. Ev oyunlarını St James' Park stadionunda keçirir. Klub 1893-cü ildə İngiltərə Futbol Liqasına qoşuldu və sürətlə populyarlıq qazandı. İlk illərdə klub əsasən yerli yarışlarda mübarizə apardı və güclü komanda qurmağa çalışdı. 20-ci əsrin əvvəllərində Nyukasl Yunayted İngiltərə futbolunda dominant qüvvəyə çevrildi. Bu dövrdə klub üç dəfə İngiltərə Birinci Divizionunun (indi Premyer Liqa) çempionu oldu: 1904–1905, 1906–1907 və 1908–1909 mövsümü. Bu dövrdə klub həmçinin FA Kubokunu üç dəfə qazandı: 1909–1910, 1923–1924 və 1931–1932.

1950-ci illər Nyukasl Yunayted üçün uğurlu bir dövr oldu. Klub 1951, 1952 və 1955-ci illərdə üç dəfə FA Kubokunu qazandı. Bu illərdə klubda Jackie Milburn və Len White kimi məşhur futbolçular oynadı. 1970-ci illərdə Nyukasl Yunayted həm İngiltərə daxilində, həm də Avropada uğur qazanmağa çalışdı. 1974-cü ildə klub FA Kubokunun finalına çıxdı, lakin Liverpool qarşısında məğlub oldu. 1976-cı ildə isə Nyukasl Qızıl Yolu turnirində (Inter-Cities Fairs Cup) finala çıxaraq qələbə qazandı.

1990-cı illərin əvvəllərində Kevin Keegan klubun meneceri təyin edildi və Nyukasl Yunayted yenidən güclü komanda qurmağa başladı. 1993–1994 mövsümündə klub Premyer Liqaya yüksəldi və ardıcıl olaraq yüksək yerlərdə qərarlaşdı. Bu dövrdə klubda Alan Şirer, David Ginola və Les Ferdinand kimi ulduz futbolçular oynadı. 2000-ci illərdə Nyukasl Yunayted müxtəlif menecerlər tərəfindən idarə olundu və müxtəlif uğurlar əldə etdi. 2003–2004 mövsümündə klub UEFA Çempionlar Liqasına qatıldı və qrup mərhələsini keçdi. Lakin, 2009-cu ildə klub Premyer Liqadan düşdü, lakin bir il sonra yenidən yüksəldi.

2010-cu illərdə Nyukasl Yunayted Premyer Liqada sabit bir yer tutmağa çalışdı. Bu dövrdə klubda Rafa Benitez kimi təcrübəli menecerlər çalışdı. 2016–2017 mövsümündə Çempionşipdə birinci yeri tutaraq yenidən Premyer Liqaya yüksəldi. 2021-ci ildə Səudiyyə Ərəbistanı Suveren Fondu tərəfindən klubun alınması Nyukasl Yunayted üçün yeni bir dövrün başlanğıcı oldu. Bu investisiya ilə klubun yenidən İngiltərə və Avropa futbolunun zirvəsinə yüksəlməsi hədəflənir.

## Stadion
"Nyukasl Yunayted"in stadionu Sent Ceyms Parkdır. Klub öz ev oyunlarını bu stadionda 1892-ci ildən keçirir. Hərçənd ilk rəsmi oyun burada həmin tarixdən 12 il sonra qeydə alınmışdır. Stadion şimal-şərqi İngiltərə ən qədim və nəhəng, İngiltərənin isə 6-cı ən böyük stadionudur. 2012 London olimpiadası və 2015 Reqbi dünya çempionatında istifadə olunmuşdur.

1980-ci illərə qədər stadionun konstruksiyasına toxunulmamışdı. Yalnızca Bredforddakı yanğından sonra bəzi dəyişikliklər olmuşdu. "Doklad Teylor" faciəsindən sonra klub başqa bir faciənin olmaması üçün alternativ yollar düşünməyə başladı. Bunlardan biri "Lizes Park"da yeni stadionun tikilməsi idi, lakin klub stadionu dəyişmədi və yenidənqurma işləri apardı. 2000-ci ildə bitən tikintidən sonra stadionun oturacaqlarını sayı artırıldı və tutumu 52,409-a çatdırıldı.

## Azarkeşlər
Klubun azarkeşlər müxtəlif qruplara bölünür:
* **Toon Army** — "toon" sözü yerli dialektdə "the town", yəni şəhər deməkdir.
* **Sağsağanlar** — () klubun ən qədim və sadiq azarkeşləri olması onların adını klubun ləqəblərindən birinə çevirmişdir.
* **Corcilər -** () klubun bu azarkeş qrupu yerli şəhər əhalisindən təşkil olunmuşdur.

## Emblem və klubun rəngləri
"Nyukasl Yunayted"in hazırkı loqosu 1988/89-cu il sezonunda təsdiqlənib. Onun dizaynı şəhərin gerbinə əsaslanıb. Gerbdəki kimi loqoda da 2 Hippokampus təsvir olunub, hansıkı bu Nyukasl şəhərinin dənizlə ilahi bağlılığını göstərir. Orijinal gerbdəki kimi loqoda da "mifik dəniz atları" göstərilmişdir. Arxa fondakı qala isə böyük keçmisi simvolizə edir.

### Forma və klubun rəngləri
Komandanın ilk rəngləri olan qırmızı-ağ 1894-cü ildə hazırkı rənglərlə əvəz olunmuşdur. Bu tarixə qədər oyunçular ağ şort və qırmızı forma ilə mübarizə aparmışdır. Rənglərin dəyişdirilməsinin əsas səbəbi kimi o dövrdə artıq bir çox klubun ("Arsenal" və "Liverpul") bu rənglərdən istfadə etməsi göstərilir.

Komandanın artıq 100 ildən çoxdur ki, çıxış etdiyi zolaqlı ağ-qara formanin yaranması haqqında çoxlu fərziyyələr vardır. Bir fərziyyədə deyilir ki, klubun sadiq azarkeşi olan Blackfriars monastrının kahini Dalmatius Houtmann tez-tez stadiona gələr, oyunlara baxar və oyunçularla görüşərmiş. Elə bu səbəbdən də ənənəvi kahin geyiminin formanın dizayn olunmasına təsir göstərdiyi düşünülür. İkinci fərziyyə isə İngiltərə çevrilişi ilə bağlıdır. Belə ki, 1-ci Nyukasl hersoqu olan Henri Kavendiş inqilab zamanı "Newcastle Whitecoats" adını alır. Bununla da o gülüş obyektinə çevrilir. Onun əvəzedilməz ağ köynəyi, qara şalvarı, şlayapası və dəri ayaqqabısın formadakı rənglərə başlanğıc verdiyi güman olunur.

80-ci illərə qədər formada demək olar ki, dəyişiklik olmamışdır. Yalnız 80–81 sezonunda "Newcastle Brown Ale" ilə müqaviləyə əsasən formanın önünda şirkətin loqosu göstərilib. Növbəti illərdə isə "Northern Rock" şirkəti ilə forma sponsorluğu edilmişdir.

## Statistika və uğurlar
* Premyer Liqa
** Çempion — 1905 1907, 1909, 1927
** İkinci — 1996, 1997
* Çempionşip
** Çempion — 1965, 1993
** İkinci — 1898, 1948
* FA Kuboku
** Çempion — 1910, 1924, 1932, 1951, 1952, 1955
** Finalist — 1905, 1906, 1908, 1911, 1974, 1998, 1999
* Liqa Kuboku
** Çempion — 1976
* Texako Kuboku
** Çempion — 1974, 1975
* Anqlo-İtalyan Kuboku
** Çempion — 1973
* UEFA İntertoto Kuboku
** Çempion — 2006
** Finalist — 2001
* Yarmarkalar Kuboku
** Çempion — 1969

## Komandanın heyəti
"Nyukasl Yunayted"in 2018-ci ildəki heyəti bu futbolçulardan təşkil olunmuşdur:

### İcarədə olanlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Official Facebook
* Official Twitter
* Newcastle United News — Sky Sports