open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yeddi ölümcül günah

**Yeddi ölümcül günah** — Xristianlıq inanclarına görə *Yeddi böyük günah*, *Əsas günahlar*, *Kardinal günahlar* kimi də tanınan, Roma-Katolik kilsəsinin yanaşmaları əsasında Papa I Qriqori tərəfindən hazırlanmış və insanların həyatı boyunca yayınmalı olduğu yeddi əsas günahdır. Yeddi ölümcül günahdan Əhdi-Cədidin qalatiyalılardan bəhs edən bölməsində *Yeddi Şeytani hərəkət* kimi bəhs olunur. Dante Aligyeri yazdığı "İlahi komediya" əsərində tez-tez Yeddi ölümcül günah məsələsinə toxunmuşdu.

## Yeddi ölümcül günah
Bu günahların latınca adlarının ilk hərflərindən meydana gələn *SALİGİA* sözü Yeddi ölümcül günahın digər adıdır. Yeddi ölümcül günaha aşağıdakılar daxildir:
# *Superbia* (): təkəbbür, özündən razı olmaq.
# *Avaritia* (): acgözlük.
# *Luxuria* (): şəhvət düşkünlüyü.
# *İnvidia* (): paxıllıq, həsəd aparmaq.
# *Gula* (): qarınqululuq.
# *İra* (): qəzəb.
# *Acedia* (): tənbəllik, miskinlik.

## Həmçinin bax
* Xristianlıq
* Katolik
* Roma Papası
* Əhdi-Cədid

## Xarici keçidlər
* Catholic Catechism on Sin 
* Medieval mural depictions — in parish churches of England (online catalog, Anne Marshall, Open University)
* Stranger, An Allegorical Tale of the Seven Deadly Sins , ISBN 9781311073846

## İstinadlar
Portik

**Portik** () — üst örtüyü sütunlara söykənən qapalı qalereya. Sütunlar üst örtüyü birbaşa və ya aralarındakı tağlar vasitəsilə saxlaya bilərlər. Bir tərəfi açıq olan portik digər tərəfdən qapı-pəncərələri olan və ya olmayan divara söykənir. Başqa sözlə, portik — üst örtüyü sütunlar üzərində dayanan yarıaçıq məkandır.

Antik yunan və Roma şəhərlərində ictimai binaların və məbədlərin girişində çox rast gəlinən portiklər, Şərqi Roma imperiyası ilə mədəni əlaqə nəticəsində ərəb-fars mədəniyyətinə, oradan da Səlcuqlular dövləti dövründə türk memarlığına keçən və Anadolu bəylikləri dövrünə qədər yayılan bir memarlıq nümunəsidir.

Türk memarlığında portiklər məscid girişlərində məscidin izdihamdan dolub-daşdığı zamanlarda namaz qılanların yağışdan, qardan və ya günəşdən qorunmasını təmin edir. Kəbədə tikilən portiklər Osmanlı sultanı II Səlimin dövründə tikilmiş, planlarını Memar Sinan hazırlamışdır.

## Mənbə
* http://emlakansiklopedisi.com/wiki/revak
Roslin kapellası

**Müqəddəs Matvey adına Roslin kapellası kilsəsi** (*Collegiate Church of St Matthew*) — Şotlandiyanın midliotian Roslin kəndində son dövr qotik kilsəsi. Roslin qəsri yaxınlığında XV əsrdə Sinkler tayfasının məzarlığı kimi tikilib. Tikintinin təşəbbüskarı kimi 3-cü Orkney qrafı Uliyam Sinkler olub (1410–1484).

## Tampliyer-mason məbədi

İngiltərənin Edinburq şəhəri yaxınlığında "Rosslyn Kapellası" kimi tanınan kilsə tampliyerlərin bütpərəst inanclarının simvolu kimi qəbul edilir. Bu binanı tampliyerlərin davamçıları olan masonlar və gül-xaçlılar tikərək, dörd bir tərəfinə öz fəlsəfələrini ifadə edən simvollar yerləşdiriblər. Türk masonlarının "Memar Sinan" dərgisində kapellanın mason mənşəyi və bütpərəst ünsürləri belə izah olunur: Şotlandiyada tampliyer-mason birliyinin ən əsas sübutlarından biri Edinburqun 10 km. cənubunda yerləşən qədim Tampliyer mərkəzi Balantradoxdan 15 km. uzaqdakı Midlotiandakı Roslin (Rosslyn) kəndində yerləşən qala və kapelladır. Bölgədə və qalada xüsusilə 1312-ci ildən sonra Müqəddəs Kler baronlarının himayəsi altında tampliyerlər məskunlaşıblar. Bu kapella 1446–48-ci illərdə təkcə Şotlandiyada yox, bütün Avropada dövrün ən məşhur və hörmətli adamlarından sayılan Ser Uilyam Kler tərəfindən inşa edilib. Binanın tikintisində masonlar və gül-xaçlılar iştirak ediblər. Ser Uilyam Kler Avropanın hər yerindən tanınmış memarları kapellamn tikintisinə dəvət edib. Kapellanın yanındaca yeni evlər qurulub və loja açılıb. Kapella plan və dekorasiya baxımından fərqlənir. Nə Şotlandiyada, nə də Avropada bənzəri var. O, müəyyən qədər İrod Məbədinə oxşadılıb və hər tərəfi mason simvollarıyla bəzədilib. Simvolların arasında Hiram və qatilinin başlarının barelyefləri, həmçinin pərgar və künyə təsvirləri diqqət çəkir. Həmçinin bəzi mason mərasimlərinin təsvirləri də yer alıb. Kapellanın Misir, İbrani, Qotik, Norman, Kelt, Skandinaviya, Tampliyer və Mason mədəniyyətlərinin memarlıq xüsusiyyətlərini daşımasıyla yanaşı, ən maraqlı cəhətlərindən biri də sütunların üzərindəki çeşidli bitki fiqurlarun arasında kaktus və Misir motivlərinin olmasıdır. Kapellanın içində paqan (bütpərəst) bəzəkləri o qədər çoxdur ki, 1589-cu ildə Rosslin baronu oranı müqəddəs ayinlərin yerinə yetirilməsi üçün uyğun yer saymayıb. 31 avqust 1592-ci ildə isə Rosslin baronu Oliver Klerə göstərilən təzyiq nəticəsində kapelladakı bütpərəst nişanələrinin əksəriyyəti ləğv edilib.

## İstinadlar
Kaqoşima

**Kaqosima**, **Kaqoşima** () — Yaponiyanın Çubu adasında və Kyuşu regionunda yerləşən Kaqoşima prefekturasının eyniadlı paytaxtı.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kiyev Milli İnşaat və Memarlıq Universiteti

**Kiyev Milli İnşaat və Memarlıq Universiteti** () və ya qısaca: **KNUBA** () — Ukraynanın memarlıq və inşaat sahəsində mütəxəssislər hazırlayan ən böyük aparıcı ali təhsil müəssisələrindən biri.

## Tarixi
1930-cu ildə yaradılmışdır.

## Fakültələri
Universitetdə 6 fakültə fəaliyyət göstərir.

### Memarlıq fakültəsi
Fakültədə "Binaların və abidələrin memar edilməsi", "Şəhərsalma", "Ətraf mühitin memarlıq dizaynı" və "Təsviri və dekorativ incəsənət" ixtisasları üzrə mütəxəssis hazırlığı aparılır.

### İnşaat fakültəsi
Fakültədə "Sənaye və mülkiyyət inşaatı" və "Təşkilati menecment" ixtisasları üzrə mütəxəssis hazırlığı aparılır.

### Geoinformasiya sistemləri və ərazilərin idarə edilməsi fakültəsi
Fakültədə "Şəhər inşaat edilməsi və onun idarə edilməsi", "Torpaq idarə edilməsi və kadastrı", "Geodeziya" və "Geoinformasiya sistemləri və texnologiyaları" ixtisasları üzrə mütəxəssis hazırlığı aparılır.

### İnşaat və texnologiya fakültəsi
Fakültədə "Bina strukturları, məhsulların və materialların texnologiyası" və "Əmtəəşünaslıq və kommersiya fəaliyyəti" ixtisasları üzrə mütəxəssis hazırlığı aparılır.

### Avtomatlaşdırma və informasiya texnologiyaları fakültəsi
Fakültədə "Qaldırıcı nəqliyyat, tikinti, yol, meliorasiya maşınları və avadanlığı", "Texnologiya proseslərinin avtomatlaşmış idarə edilməsi", "Məlumat idarəetmə sistemləri və texnologiyaları", "İnformasiya texnologiyaları dizaynı", "Qaldırıcı nəqliyyatın istehsalı, saxlanması və təmiri, yol, drenaj maşın və avadanlıqlar profili üzrə peşəkar təhsil", "İdarəetmə və təlimdə kompüter texnologiyası profili üzrə peşəkar təhsil" və "Layihələrin idarə edilməsi" ixtisasları üzrə mütəxəssis hazırlığı aparılır.

### Sanitar-texnik fakültəsi
Fakültədə "İstilik və ventilyasiya", "Su və çirkab işlərinin aparılması" və "Ekologiya və ətraf mühit" ixtisasları üzrə mütəxəssis hazırlığı aparılır.
thumbnail|Universitetin yerləşdiyi prospekt (mart 2010).

## Təhsil müddəti
Universitetdə təhsil alan tələbələr üçün təhsil müddəti ixtisasdan asılı olaraq, bakalavr 4-4,5 il, magistratura isə 1-1,5 ildir.

## Yataqxanada
Universitetdə təhsil alan tələbələr yataqxanada ödənişli əsaslarla 2 və ya 3 yerlik lazımi şəraiti olan otaqlar ilə təmin olunurlar.

## Rəhbərləri (direktor və [[rektor]]ları)
Bu ali təhsil müəssisəsində yarandığı gündən 1955-ci ilə qədər ən yüksək rəhbər vəzifə *direktor* adlanmışdır. 1955-ci ildən isə *rektor* adlanır. İlk diertoru E. Q. Yakovlev, ilk rektoru isə A. L. Kalişuk olmuşdur.

## Mükafatları
Universitet 26 mart 1976-cı ildə SSRİ-nin "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir. Bu mükafatın şərəfinə ali təhsil müəssisəsinin əsas foyesindəki döşəməyə qranit vurulmuşdur.

## Beynəlxalq əlaqələri
Fəaliyyət istiqamətinə uyğun olara dünyanın bir sıra ali məktəbləri ilə əməkdaşlıq edir. Bunlardan biri də Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetidir. Xüsusilə AzMİU-nun İnşaat-texnologiya fakültəsinin KNUBA ilə sıx əlaqələri vardır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Koçi

**Koti**, **Koçi** () — Yaponiyanın Çubu adasında və Şikoku regionunda yerləşən Koçi prefekturasının eyniadlı paytaxtı.

Yeyinti, metallurgiya, sement sәnayesi, gәmi tәrsanәlәri var. Abraziv, kağız, xüsusi növ toxuculuq mәmulatları, taxta-şalban isteһsal edilir. Sәnәtkarlıq inkişaf etmişdir.

## Həmçinin bax
Qızlar qalası (Qəbələ)

**Qızlar qalası** — Qəbələ rayonunun Zalam kəndindən təxminən 3&nbsp;km şərq tərəfdə, adğın üstündə, əlverişli coğrafi şəraitdə yerləşir. Qala güclü dağıntıya məruz qalmışdır. 1972-ci ildə qajada aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində qala divarları, bürcləri və darvaza yeri tam aşkarlanmışdır. Dördkünclü biçimdə olan Qızlar qalasinin uzunluğu 16,5 metr, eni 15,7 metrdir. Qala divarlarının qalıqlarının hündürlüyü bəzi yerlərdə 1,5 metrə qədərdir. Qalanın hər bir küncündə monolit dairəvi bürc, hər bir divarında isə yarımdairəvi kontrfors vardır. Bürclərin diametri 3,5 metr, kontrforsların diametri isə 1,5 metrdir. Darvaza qalanın cənub-qərb tərəfində yerləşir və eni 1,8 metrdir. Qalanın salamat qalmış qalıqları daşdan kirəc məhlulu ilə inşa olunmuşdur. Lakin ətrafa səpələnmiş 33 X 33 X 8 sm ölçüdə bişmiş kərpic nümunələrinin çoxluğu istehkamın üst hissəsinin həmin inşaat materialından hörüldüyünü söyləməyə imkan verir.

Arxeoloji qazıntılar nəticəsində Qızlar qalasında 20 sm qalınlığında mədəni təbəqənin varlığı müəyyən olunmuş, daş sütun altlığı fraqmenti və xeyli şəxsi qab qırıqları tapılmışdır. Faktiki materiallar Qızlar qalasının IX əsrdə inşa olunduğunu və XI əsrin əvvəllərinədək istifadə edildiyini söyləməyə imkan verir.

## Mənbə
*Azərbaycan arxeologiyası, VI cild. Bakı,2008.
*F.Qədirov. Azərbaycanın şimal müdafiə istehkamları. Bakı, 1984.
Əniq qalası

**Əniq qalası** və ya **Eniq qalası** — Qusar rayonunun eyniadlı kəndində tarixi abidə.

## Haqqında
Salavat dağ keçidini nəzarət altında saxlayan Əniq qalası dəniz səviyyəsindən 1100 metr hündürlükdə, Qusarçayın sağ sahilində, Qusar rayonunun eyniadlı kəndində təbii maneələrə malik, hündür təpə üzərində yerləşir. Qalanın müdafiə qabiliyyətini daha yaxşı təmin etmək üçün memar relyefin bütün imkanlarından uğurla istifadə etmişdir. Əniq qalası uçurumlu ətəkləri olan nəhəng təpənin cənubunda salınmışdır.

Nə vaxtsa möhtəşəm istehkam olan bu qaladan iki qalıq salamat qalmışdır. Birinci halda divarın uzunluğu 15–16 metrdir. İkinci qalıq isə qala darvazasının künc bürcüdür. Divarın eni 2 metr, bürcün diametri isə 6 metrə yaxındır. Qalıqların hündürlüyü 5,8 metrdən 9,3 metrə qədərdir. Qala yeri qaya daşlarından və çaydaşından inşa olunmuşdur. Gürcü "Xronoqrafı"nın məlumatı əsasında Əniq (Eniq) qalasının 1288-ci ildə dağıdıldığı ehtimal olunur.

## Mənbə
* Azərbaycan arxeologiyası. Bakı, 2008, səh.84.
* C. Ə. Xəlilov. Enıx qalası. Azərbaycan SSR EAM. XVIII c. 1962, № 4.
* М. ДЖ. Халилов. Уточнение даты взятия и разрушения крепости Аниг. (Тезисы докладов Первой научной конференции "История лезгин". Баку,1993.
Rumıniya gerbi

**Rumıniya Respublikasının Dövlət Gerbi** - Rumıniya parlamenti tərəfindən 10 sentyabr 1992-ci ildə qəbul edilib. Bu gerb Rumıniya krallığının kiçik gerbinə əsaslanır (1922—1947-ci illərdə istifadə edilib). Gerbin əsas elementi  — dimdiyində xaç, caynaqlarında  skeptron və qılınc tutan qızıl rəngdə qartaldır. Gerbin əsas rəngləri Rumıniya bayrağındakı əks etdirən qırmızı rəng, sarı rəng və göy rənglərdir.

## Təsviri
Qartalın sinəsində  yerləşən lövhə Rumıniyanın beş vilayətinin tarixi rəmzləri verilib.
* Qızıl qartal — Valaxiyanın rəmzi.
* İbtidai öküz — Moldovanın rəmzi.
* Şir və körpü — Olteniya və Banatın rəmzi.
* Qara qartal, yeddi qəsr, günəş və ay — Transilvaniyanın rəmzi.
* Delfinlər — Dobrucanın simvolu.
Sütun

Əl-Üqsür məbədində sütunlar|thumb
**Sütun** — memarlıqda daşıyıcı sistemə verilən ad. Sütunlar tikilinin daxilində tavan ilə döşəmə arasında tikilir. Qədim dövrlərdə tikililəri ayaqda tutmaq üçün istifadə olunurdu. Əvvəllər sütunların düzəldilməsində daş, ağac kimi materiallardan istifadə olunurdusa, müasir dövrdə sütunlar dəmir-beton konstruksiyasından düzəldilir

Sütunlar tikilinin tavanın yaratdığı yükü döşəməyə ötürürlər. Buna görə sütunda baş verəcək hər hansı zədə tikilinin çökməsinə səbəb ola bilər.

## Tarixi
Dünyada sütunlardan ilk dəfə istifadə olunduğu Qədim Misirdə e.ə. 2600-cü ildə tikilən İmotep məbədində müşadidə olunmuşdur. Sütunlardan istifadə edən digər xalq isə farslar olmuşdur. Farslara aid Abadana məbədində 70X70 metr ölçülərundə sütunlar tapılmışdır və bu sütunların çoxu həkə də ayaq üstündədir.

Sütunlar dünya tarixində sadəcə memarlıqda deyil, həmçinin vergi daşı, sədəqə daşı kimi istifadə olunmuşdur.

## Düzəldilməsi
Sütunlar bir çox üsullarla düzəldilə bilər. Sütunu ayri-ayri hissələri düzəldib, sonra üst-üstə qoyub düzəltmək və ya daşdan bir başa yonaraq düzəltmək mümkündür.

Qədim dövrlərdə nəhəng sütunların hazırlanması və daşınması çətin olduğundan əsasən ayrı hissələri birləşdirib sütun hazırlayırdılar.

## Həmçinin bax
* Obelisk

## Xarici keçidlər
*
Moldova (tarixi vilayət)

**Moldova** (), həmçinin **Qərbi Moldova** — Rumıniya şərqində vilayət. Qərbdə şərqi Karpatla şərqdə Prut çayı arasında yerləşir. İnzibati bölgüyə görə Rumıniyanın Bakeu, Vasluy, Vrança, Qalas, Nyams, Yassı judesləri və Botoşani və Suçava judeslərinin bir hissəsi daxildir.

## См. также
* Moldovanın tarixi
* Moldovanlar
Bruno Cakometti

**Bruno Cakometti** (; 24 avqust 1907 — 21 mart 2012) — İsveçrəli memar və mesenat.

## Həyatı
Bruno Cakometti 1907-ci il avqustun 24-də İsveçrədə rəssam ailəsində doğulub. Bruno memarlığı Sürixdəki Ali Texniki Məktəbdə öyrənib. Məktəbi bitirəndən sonra Karl Egenderin memarlıq bürosunda çalışıb. Hallenstadion-un layihəsində və İsveçrə Milli Sənət Sərgisinin qurulmasında iştirak edib. Sonralar müstəqil fəaliyyətə üstünlük verib və daha böyük uğurlara imza atıb.

Bruno Cakometti XX əsrin ikinci yarısının ən görkəmli İsveçrə memarı sayılırdı.

1965-ci ildən o qardaşı Albertonun adına açılan Fonda çox böyük əmək sərf etmiş, fondun inkişafı üçün yardım göstərmişdir. 2006-cı ildə Bruno Cakometti həmin fonda müasir sənətin ən bahalı heykəltaraşı sayılan qardaşı Albertonun 90 əsərini, o cümlədən 15 bürünc heykəlini bağışlamışdır.

Bruno Cakometti 105 yaşında 2010-cu il martın 21-də İsveçrənin Zollikon bölgəsində vəfat etmişdir.

## Ailəsi
Atası Covanni Cakometti rəssam, qardaşları Alberto və Dieqo Cakomettilər isə tanınmış memar və heykəltaraş olublar. O, Alberto və Dieqodan kiçik idi.

Bruno Cakomettinin həyat yoldaşı Odette Duperret ilə İsveçrənin Zollikon bölgəsində yaşamışdır. Onlar 1935-ci ildə evlənib və xanım Odetin ölümünə - 2007-ci ilədək bir yerdə yaşayıblar.

## Layihələri

* Usterdə Ratuşa (1965) 
* Venesiya Biennalesində İsveçrə pavilyonu (1962) 
* Kur Təbiət Muzeyi (1982) 
* İsveçrədə tibbi klinika

## İstinadlar
Aldo Rossi

**Aldo Rossi** (; ) — italyan memar, dizayner və nəzəriyyəçi.

## Həyatı
Aldo Rossi 1931-ci il 3 mayında İtaliyanın Milan şəhərində anadan oldu. 1949-cu ildə Milan Politexnik Universitetinin memarlıq fakultəsinə daxil olan Aldo Rossi 1959-cu ildə məzun oldu. Bu zaman 1955-ci ildən "Kasabella" jurnalında yazıları çap olunmağa başladı. Həmin jurnalda 1959–1964-cü illəri arasında redaktor kimi işlədi.

1960-cı illərdəki ilk işləri əsasən onun ən çox təsirləndiyi memarlar: 1920-ci illərdə Modernizm cərəyanının İtaliyadakı qabaqcıllarında Cüzəppe Terraqni, klasik dizaynları ilə tanınan Vyanalı memar Adolf Loos və rəssam Ciorco de Kiriko ilə bağlıdır. Stalin memarlığını izləmək üçün SSRİ-yə etdiyi səfər də karyerasında dönüş nöqtəsi olmuşdur

## Neo-Rasional cərəyanı
Aldo Rossi La Tendenza olarak tanınan Neo-Rasional cərəyanının qurucuları arasında sayılır. Dövrünün Avropa Memarlığına olan töhfələri Robert Venturinin ABŞ-dəki memarlıq sahəsində verdiyi töhfələrə bənzəyir. Memarlıq tənqidçisi Çarlz Cenks Aldo Rossi ve Robert Venturini Postmodern memarlığınını ən vacib iki təmsilcisi olarak adlandırır.

## Mükafatları
Aldo Rossinin çap etdirdiyi əsərlər və teoremləri xüsusulə 1970-ci illəri və 1980-ci illərdə olduqca məşhurluq qazandı. ÇNəşr olunan bu əsərlərin ən əhəmiyyətliləri "Şəhərin Memarlığı" (L'architettura della città, 1966) və "Elmi Bir Avtobioqrafiya" (Autobiografia scientifica, 1981) dir

Aldo Rossi 1990-cı ildə memarlıq sahəsində ən məşhur mükafatlardan birisi olan Pritsker Memarlıq Mükafatını qazandı. Memarlıq tənqidçisi və Pritsker mükafatı müsiflərindən biri Ada Luiz Haksteybl Aldo Rossini "memar olmuş bir şair" adlandırdı.

Aldo Rossi 4 sentyabr 1997-ci ildə İtaliyanın Milan şəhərində bir yol qəzası nəticəsində ölmüşdür.

## Tanınmış işləri
* 1968–1974: Gallaratese Quarter, Milan, İtaliya (Karlo Aymanino ilə birlikdə
* 1971: San Kataldo Məzarlığı, Modena, İtaliya
* 1981: Karlo Felis Teatrı, Cenoa, İtaliya
* 1982–1988: Sentro direzionale, Perucia, İtaliya
* 1986–1989: Palazzo Oteli, Fukoka, Yaponiya
* 1990–1994: Bonnefanten Muzeyi, Maastrixt, Hollandiya
* 1994–1998: Quartier Şützenstrazze, Berlin, Almaniya

## İşləri


Fayl:Quartier Schützenstrasse Berlin.jpg | Quartier Şützenstrazze
Fayl:Teatro Carlo Felice, Genova, Italy.jpg | Karlo Felis Teatrı
Fayl:140721 Mojiko Hotel Kitakyushu Japan02s3.jpg| Majiko Oteli



## İstinadlar
Hugo Boss

**Hugo Boss [[Aktiengesellschaft|AG]]** Kişi və qadın geyim mövzusunda ixtisaslaşmış, Metzingen mərkəzli xalqa açıq hazır geyim istehsalçısıdır. Adını qurucusu moda dizayneri Hugo Bossdan almışdır.

Hugo Bossun hal-hazırda 110 ölkədə ən az 6100 satış nöqtəsi vardır. Hugo Boss AG 1,000 dən çox mağaza və fəaliyyət dükanı ilə təxminən 330 pərakəndə mağazalarına malikdir.

2008-ci ildən bu yana, Hugo Boss cib telefonları və əlaqədar aksesuarları inkişaf etdirməkdə və eyni zamanda Boss markası altında bir uşaq moda kolleksiyası başlatmışdır. Samsung Electronics və HTC Corporation ilə bir razılaşması olmuşdur.

Hugo Boss, 1924-ci ildə Stuttgartın kiçik bir qəsəbəsi olan Metzingendə geyim firması olaraq işə başladı. Ancaq zamanın Almaniyasında iqtisadi böhran səbəbiylə, 1930-ci ildə iflasa məcbur oldu və yeni bir iş qurmaq məqsədi ilə 1931-ci ildə Nasist partiyasına üzv oldu. SA, SS, Hitler Gəncliyi, NSKK və digər partiya təşkilatlarına lisenziyalı forma (rəsmi tədarükçüsü) etdi. 1933-ci ildə Adolf Hitlerin yüksəlişi ilə birlikdə, Bossun işi də inkişafa başladı. Döyüşün sonrakı illərində tələbi qarşılamaq üçün, Polşa və Fransadakı əsirləri zorla fabriklərdə istifadə etdi.

1932-ci ildə 1942-ci ilə qədər istifadədə olan Nazı Schutzstaffel və ya SSin (NSDAP milis və hərbi gücü) bütün qara paltar və forması SS-Oberführer Dr. Karl Diebitsch və qrafik dizayner Walter Heck tərəfindən hazırlandı. Hugo Boss firması, qəhvəyi SA köynəyi və Hitler Gəncliyi qara-qəhvəyi forma ilə birlikdə bu qara formaları çıxaran firmalardan biri oldu.

## İstinadlar
* * Hugo Boss * İngiliscə Vikipediya məqaləsi
Yevgeni Petrosyan

**Yevgeni Petrosyan** () - SSRİ dönəmindən etibarən fəaliyyətə başlamış erməni və yəhudi əsilli komediya ustası. Yevgeni Petrosyan 1945-ci ilin 16 sentyabr tarixində Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

## İstinadlar
Petro Kulikov

**Petro Kulikov** (; ) — iqtisad elmləri namizədi, professor, Ukraynanın əməkdar təhsil işçisi. Kiyev Milli İnşaat və Memarlıq Universitetinin rektoru (26 sentyabr 2012-ci ildən); Ukraynanın Təhsil və elm, gənclər və idman nazirinin birinci müavini (30 may 2011-ci ildən).

## Həyatı
4 mart 1952-ci ildə o vaxt Ukrayna SSR-yə aid olan Talı kəndində anadan olmuşdur.

## Təhsili
1969–1971-ci illərdə Severodonetskdəki 53 nömrəli texniki-peşə məktəbində oxumuşdur. 1974-cü ildə Kiyev Mühəndis-inşaat İnstitutuna qəbul olmuş və 1979-cu ildə bu ali məktəbi bitirmişdir.

## Əmək fəaliyyəti
1971–1972-ci illərdə Severodonetsk Kimya Kombinatında çalışmış, 1972–1974-cü illərdə isə Sovet Ordusunda hərbi xidmətdə olmuşdur.

1997-ci ildən Ukraynanın Təhsil və Elm Nazirliyində işləməyə başlamışdır.

14 yanvar 2009-cu ildən 30 may 2011-ci ilə qədər Ukraynanın Təhsil və elm, gənclər və idman nazirinin müavini vəzifəsində işləmişdir. 30 may 2011-ci ildən isə həmin nazirlikdə birinci müavin vəzifəsində çalışır.

## Ailəsi
Ailəlidir. İki övladı var.

## Mükafatları və fəxri adları
24 aprel 2009-cu ildən Odessa Milli Hüquq Akademiyasının fəxri doktorudur. Ukraynanın əməkdar təhsil işçisi və Elm və texnologiya sahəsində Dövlət mükafatı laureatıdır.

## Elmi əsərləri
* *П. М. Куликов*. Эффективное управление финансовыми ресурсами отрасли образования и науки: [монография]; Донецк. нац. ун-т, Каф. экон. кибернетики.— Донецк : Юго-Восток, 2009.— 198 с. : ил.— ISBN 978-966-374-473-5 : 24.00 р..
* *П. М. Куліков*. Економіко-математичне моделювання фінансового стану підприємства [Текст] : навч. посіб. для студ. вищ. навч. закл. / П. М. Куліков, Г. А. Іващенко ; Харк. нац. екон. ун-т.— Х. : ІНЖЕК, 2009.— 152 с.— ISBN 978-966-392-247-8
* Діагностика стану підприємства [Текст] : навч. посіб. / Куліков П. М., Попов О. Є., Котов А. М. ; Харк. нац. екон. ун-т.— Х. : Вид-во ХНЕУ, 2011.— 228 с.— Бібліогр.: с. 195–198.— ISBN 978-966-676-470-9 : 71.00 р.
* *П. М. Куликов*. Моделирование управления финансово-хозяйственной деятельностью в государственной системе образования : Дис. канд. экон. наук: 08.03.02 / Донецкий национальный ун-т.— Донецк, 2004.— 178 л.
* *Н. М. Внукова, П. М. Куліков, В. А. Череватенко*. Ощадна справа [Текст] : навч. посіб.— Х. : Компанія СМІТ, 2005.— 480 с.— Бібліогр.: с. 455–469.— ISBN 966-8530-45-4.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Куліков Петро Мусійович  onua.edu.ua 
* Куліков Петро Мусійович da-ta.com.ua 
* Куліков Петро Мусійович, к.ек.н., доц.; Мін-во освіти і науки, молоді та спорту України, заст. Міністра— кер. апарату (з 05.2011). 
* КУЛІКОВ ПЕТРО МУСІЙОВИЧ
Qordon Banşaft

**Qordon Banşaft** () — yəhudi əsilli ABŞ memarı.

## Həyatı
Qordon Banşaft 1909-cu ildə Nyu-York ştatının Buffalo şəhərində anadan oldu və liseyi də eyni şəhərdə tamamladı. Memarlıqtəhsilini isə Massaçusets Texnologiya İnstitutunda aldı.

Qordon Banşaft Myes Van Der Roh və Le Karbusyerdən təsirlənən Modernist memardır. Ən tanınmış əsəri "Lever Brothers" sabun firması üçün tikdirdiyi "Lever" binasıdır. 1954-cü ildə tikilən onu işi olan Hannover Trast Branç Bankı II Dünya müharibəsindən sonra bir ABŞ-nin qərbində tikilən ilk şəffaf tikili olmuşdur.

Memarlıq karyerasının ilk illərində Edvard Durel ilə işləyən Banşaft sonra SAM şirkətinin rəhbərlərindən biri kimi işləməyə davam etdi.

Qordon Banşaftın karyerası boyunca tikdirdiyi yeganə ev ailəsi üçün hazırladığı və 210 m² sahəyə malik "Travertin Evi" olmuşdur. Ölümündən sonra ev Müasir İncəsənət Muzeyinə bağışlansa da, muzey daha sonra evi Marta Stevarta satdı.

Qordon Banşaft 1950-ci illərdə ABŞ Xarici İşlər Nazirliyinə Almaniyadakı səfirliklərin dizaynı üçün kömək etmişdir. 1988-ci ildə Pritsker mükafatına layiq görülmüşdür.

6 avqust 1990-cı ildə vəfat edən Qordon Banşaft Buffalo şəhərində həyat yoldaşının yanında basdırılmışdır.

## Tanınmış işləri
* 1951 — Lever binası – Nyu-York
* 1953 — Hannover Trast Branç Bankı – Nyu-York
* 1961 — Manhatten Plaza — Nyu-York
* 1962 — CIL Evi – Monreal, Kanada
* 1962 — Albrayt-Knoks İncəsənət Qaleriyası – Buffalo
* 1963 — Travertin Evi – İst Həmpton
* 1963 — Beynek Nadir Kitaplar və Əlyazmaları kitabxanası – Yeyl Universitesi, Nyu-Havn, Kentukki
* 1965 — Lambert Bankı – Brüssel, Belçika
* 1967 — Marin Midland Binası — Nyu-York
* 1971 — Lindon Bayns Conson Kitabxanası və Muzeyi – Austin, Texas
* 1974 — Solou Binası – Nyu-York
* 1974 — Hirşhorn Muzeyi və Heykel bağı – Vaşinqton
* 1983 — Milli Kommersiya Bankı – Ciddə, Səudiyyə Ərəbistanı.

## Qalereya

Fayl:Yale-beinecke-library.jpg|Beynek Nadir Kitablar və Əlyazmaları Kitabxanası
Fayl:Hirshhorn Museum and Sculpture Garden - exterior.jpg|Hirşhorn Müzesi
Fayl:Johnson library.jpg|Lindon Bayns Conson Kitabxanası və Muzeyi


## İstinadlar
Ceyms Stirlinq (memar)

**Ceyms Stirlinq** () — şotland memar. XX əsr memarlığına böyük təsir göstərmişdir.

## Həyatı
İkinci Dünya müharibəsi boyunca əsgərlik edən Sterlinq 1945–1950-ci illəri arasında Liverpul Univesitetində memarlıq təhsili gördü. O, burada karyerasına böyük təsir göstərən Kolin Rouv ilə tanış oldu.

Bir müddət universitetdə fəaliyyətini davam etdirən Sterlinq 1956-cı ildə Ceyms Qovan ilə birlikdə öz memarlıq ofisini açdı. Bu dövrdə inşa etdirdiyi ən əhəmiyyətli işi Lester Universitetinin Mühəndislik Fakultəsi olmuşdur. Həmin dövrün digər işləri arasında Kembric Univesitetinin Tarixi Fakultə Kitabxanası və Oksfor Universitetinin Kven Kolleci olmuşdur.

1963-cü ildə Sterlinq Ceyms Qovanla əməkdaşlığını bitirdi və şəxsi ofisini açdı. Daha sonra partneri olacaq Maykl Uilfordu da köməkçi kimi işə aldı. Həmin dövrdə ən məşhur işi Olivetti Mərkəzi idi.

Ceyms Sterlinq 1981-ci ildə Pritsker mükafatını qazanmış, 1992-ci ildə ölümündən az müddət qabaq cəngavər tituluna layiq görülmüşdür.

## Tanınmış işləri
* 1959–1963 Lester Universiteti Mühəndislik Fakultəsi, İngiltərə, Böyük Britaniya
* 1964–1967 Siili Tarix Kitabxanası, Kembric Universiteti (Ceyms Qovan ilə), İngiltərə, Böyük Britaniya.
* 1964–1968 Sent-Andryus Universiteti evləri, Ştutqart, Almaniya (Ceyms Qovan ilə)
* 1966–1971 Kven Kolleci , Oksford (Ceyms Qovan ilə)
* 1971 Olivetti Mərkəzi, Surrey (Ceyms Qovan ilə), İngiltərə, Böyük Britaniya
* 1980–1987 Tate Britaya London, İngiltərə, Böyük Britaniya
* 1984 Tate Liverpul, Liverpul, İngiltərə, Böyük Britaniya
* 1986 1 No’lu Kümes, London, İngiltərə, Böyük Britaniya
* 1988 Kanari Uharf Yaşayış Binalrı, London, İngiltərə, Böyük Britaniya
* 1989 Fransa kitabxanası, Paris, Fransa
* 1991 Kyoto Mərkəzi, Kyoto, Yaponiya
* 1988 Disney Filarmoniya Orkestri Salonu, Los-Anceles, Kaliforniya, ABŞ

## Qalereya

Fayl:History Faculty University of Cambridge.jpg| Siili Tarix Kitabxanası
Fayl:Leicester University Engineering Building 2.jpg|Lester Universiteti Mühəndislik fakültəsi
Fayl:Staatsgalerie1.jpg|Staatsgalerie
Fayl:Clore Gallery London Dec07.JPG|Klore qaleriyası


## İstinadlar
Qədim Roma memarlığı

**Qədim Roma memarlığı** — Qədim Yunan memarlığının müxtəlif aspektlərini və yeni memarlıq üslublarını inkişaf etdirdi.

## İstinadlar
Şam işığı ayıqlığı

**Şam işığı ayıqlığı** — insanların xüsusi səbəb üçün dəstək göstərmək məqsədi ilə günbatımından sonra şamlarla çöldə yığışmasıdır.

Belə hadisələr daha çox cəmiyyətdəki müxtəlif qrupların çəkdiyi əzablara etiraz etmək üçün və ya xəstəlik, fəlakət, qırğın və ya başqa tragediyalarda həyatını itirənlərini xatirəsini yad etmək üçün həyata keçirilir. Həyatını itirənlərini xatirəsini yad etmək üçün həyata keçirilən mərasimlər **şam işığı memorialı** da adlandırılır. Şam işığı ayıqlığının adətən dəvətli spikerləri olur və mərasim yerli medya tərəfindən işıqlandırılır. Spiker mərasimin başlığında mərasimin niyə keçirildiyini və nəyi təmsil etdiyini izah edən nitq söyləyir.

Bu mərasimlərin dini mənası da ola bilər. Milad bayramında bir çıx kilsələr Şam işığı ayıqlığı keçirirlər

Bu mərasimlər iştirak edənləri birləşdirmək və dəstəkləməklə bərabər zor göstərmədən məlumatlandırmağı və dəyişikliyə motivasiya etməyi də mümkün edir.

## İstinad

## Xarici keçidlər
* "Kiçik Səfir üçün Şam işığı ayıqlığı nümunəsi"
Şəhri-Gürkan

## Haqqında
XIV əsrin əvvəllərində Xəzər dənizinin suları altında qalmış yaşayış məntəqələrindən biri də Şəhri-Gürkandır. Bu yaşayış yeri Abşeron yarımadasının Gürkan burnunda, hazırda Zirə qəsəbəsindən 5 km şərqdə yerləşir. 1958-ci ildə Şəhri-Gürkan yaşayış yerinin sahilboyu ərazisi, 1987-ci ildə isə həm sahilboyu ərazi, həm də sualtı ərazisi kəşfiyyat xarakterli tədqiqatlarla öyrənilmişdir. Sahilboyu ərazidə araba təkərlərinin izlərinin qalığı, yol qeydə alınmış, XI–XIII əsrlərə aid xeyli şirli və şirsiz saxsı qab qırıqları, aşkarlanmışdır. Əhəngdaşından hazırlanmış üzüməzən qurğu, ip keçirmək üçün dəliyi olan daş əşya və qurğunun fraqmenti toplanmışdır. Sualtı sahədən boyalı qab qırıqları, bir neçə güvəc fraqmentləri, az miqdarda şirli qab nümunələri tapılıb götürülmüşdür. 250 metr şimalda kirjim tipli batmış gəmi aşkarlanmışdır.

## Mənbə
* Azərbaycan arxeologiyası. VI cild. Bakı, 2008.
* Т.И.Голубкина. Форма для литья и тиснении из раскопок на городише Кабала. МИ Аз. Баку, 1973.
* В.А Квачидзе. Подводно — археологические работы в акватории Апшеронского архипилага и у мыса ГШюркан. ААЕ. 2003.
Komandir

**Komandir** () aşağıdakı mənalara gələ bilər:
# Hərbi komandir — hərbi birləşməyə, hissəyə və ya gəmiyə başçılıq edən şəxs. Məsələn, bölük komandiri, hərbi hissə komandiri və s. Komandirlər birləşmə və ya hissələrə görə bölünürlər, belə ki, manqa (yarımqrup),taqım (qrup) və ya tim komandirləri "kiçik komandir" heyəti adlanırlar, onlar şəxsi heyətin "birbaşa rəis"ləri sayılırlar. Bölük və ya ondan böyük birləşməyə başçılıq edən şəxslərsə "bilavasitə rəislər" sayılır.
# İstehsalat rəhbərlərinə (mühəndislərə, texniklərə) bəzi hallarda komandir deyilir.
Qürub

**Qürub** və ya **Günbatımı** — Yerin öz ətrafında fırlanmasının nəticəsi olaraq Günəşin üfüqün aşağısında qeyb olmasıdır.

Naxcivan sunset svln4821 sekiller photos.jpg |
Svln4821 sekilleri ordubad gunbatimi.jpg |
Svln4821 sekiller photos nakhchivan 1.jpg | 
Sunset and lanscape in Ordubad Azerbaijian.jpg |
Memar Cerard

**Meyster** və ya **Memar Cerard** (doğum 1210/1215, ehtimal olunan doğum yeri Rayl, Almaniya - ölüm 24/25 aprel 1271, Köln, Almaniya) — Köln kafedralının birinci memarı. O həmçinin adının latınca versiyası *Cerard von Ril* kimi də tanınır. Ril Amyens Kilsəsi üçün model hazırlamışdı.

## Biblioqrafiya
* Paul Klemen (ed.): *Der Dom zu Köln* (= Die Kunstdenkmäler der Rheinprovinz. Band 6, Teil III). Reprint der 2., vermehrten Auflage, Düsseldorf, 1938. Düsseldorf Schwann 1980, ISBN 3-590-32101-6
* İohan Jakob Merlo: *Geschichte der Kölner Dombaumeister* (= Nr. 75 der Jahrbücher des Vereins von Alterthumsfreunden im Rheinlande), 1883
* İohan Jakob Merlo: *Nachrichten von dem Leben und den Werken kölnischer Künstler*, S.133 Köln 1850
* Henrix Pröhle: *Meister Gerhard von Rile, des Kölner Domes Baumeister*, in: Rheinlands schönste Sagen und Geschichten. Berlin 1886, S. 213-216 (E-Text)
* Sulpiz Boisserée: *Meister Gerhard, muthmaßlicher Baumeister des Doms v. Köln. (Geschichte u. Beschreibung des Doms v. Köln).* In: Kunstblatt Nr. 13 (1824)
* Maks Hasak: *Der Dom zu Köln*, Berlin 1911, S. 55ff online
Fumihiko Maki

**Fumihiko Maki** (; ) — yapon memarı.

## Həyatı
Fumihiko Maki Tokio Universitetində təhsil aldıqdan sonra ABŞ-nin Miçiqan ştatındakı Blumfild Hills şəhərindəki Kranbruk İncəsənət Akademiyasında işləməyə davam etdi. Oradan da Horvard Universitetinə keçdi. 1956-cı ildə Sent-Luisdə yerləşən Vaşinqton Universitetinin Memarlıq fakültəsində köməkçi kimi fəaliyyətini davam etdirdi. Həmin dövrdə işlədiyi universitetin Danfort Korpusunda Steynberq Zalını düzəltdi. Bu onun ABŞ-də ilk işi idi. 2006-cı ildə isə Vaşinqton Universitetində yerləşən Mildred Leyn Kemper İncəsənət Muzeyi və Valker Zalının layihələrini hazırladı

Bir müddət SOM və Kembricdə yerləşən Sert Jackso firmalarında işlədi. 1960-cı ildə Yaponiyaya geri döndü. Şəxsi memarlıq ofisini açan Maki həm də Keyo Universitetində dərs verirdi.

1993-cü ildə Pritsker mükafatını qazanmışdır.

## Tanınmış işləri
* 1960: Steynberq Zalı, Vaşinqton Universiteti, Sent-Luis, ABŞ
* 1969: Hillsayd Terrası, Tokio, Yaponiya
* 1971: Beynəlxalq Məryəm Məktəbi, Tokio, Yaponiya
* 1972: Osaka İdman Mərkəzi, Takaişi, Osaka, Yaponiya
* 1985: Spiral Evi, Tokio, Yaponiya
* 1989: Makuhari Messe, Çiba, Yaponiya
* 1990: Keyo Universitetinin Fucisava Korpusu, Kanaqava, Yaponiya
* 1991: Tokio Metropolitan Gimnaziyası, Tokio, Yaponiya
* 1993: Yerba Buena İncəsənət Mərkəzi, San Francisko, ABŞ
* 2000–2006: Ensemble Global Keçidi, Düsseldorf
* 2001: Solitaire Ofis Binası, Düsseldorf
* 2003: TV Asahi, Tokio, Yaponiya
* 2005: Yapon Dili Universiteti Tokio, Yaponiya
* 2006: "Republic Polytechnic", Sinqapur
* 2006: Mildred Leyn Kemper İncəsənət Muzeyi və Valker Zalı, Vaşinqton Universiteti, Sent-Luis, Sent-Luis, ABŞ
* 2009: 3 No’li Bina, Novartis Korpusu, Bazel, İsveçrə
* 2009: Annenberq Mərkəzi, Pennsilvaniya Universiteti, Filadelfiya, ABŞ

## Qalereya

Fayl:Spiral house Tokyo.jpg|Spiral Evi
Fayl:Tsuda Hall.jpg|Tsuda Zalı
Fayl:Tokyo Metropolitan Gymnasium Interior.jpg|Tokio Metropolitan Gimnaziyası
Fayl:The National Institute for Japanese Language.jpg|Yapon Dili Universiteti


## İstinadlar
Tbilisi prospekti

**Tbilisi prospekti** — Bakıda prospekt. Moskva prospektindən Bakıxanov küçəsinə kimi uzanır.

## Tarix
Bakı Xalq Deputatları Sovetinin İcraiyyə Komitəsinin 1963-cü ilin 13 sentyabrında verdiyi qərara əsasən Saray şossesinin adı dəyişdirilib Tbilisi prospekti oldu. Bakı şəhərinin icra hakimiyyətinin başçısı Hacıbala Abutalıbovun 2004-cü il 14 iyun tarixində imzaladığı 125 nömrəli sərəncama əsasən prospektin bir hissəsinin adı dəyişdirilərək Moskva prospekti olmuşdur. 1990-cı ildə yanvarın 20-də sovet ordusunun tankları Tbilisi prospekti ilə irəliləyərək yüzlərlə insanı öldürmüşlər. Ölənlərin çoxu 20 yanvar dairəsində həlak olmuşlar.

2024-cü ildə avtobuslar üçün nişanlanma və yol nişanlarının quraşdırıldığı xüsusi zolaq yaranıb.

## Mühüm tikililər və heykəllər
* Mehdi Hüseynzadənin heykəli.
* Heydər Əliyev adına İdman-Konsert Kompleksi.
* Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat Nazirliyinin binası

## Ədəbiyyat
# Qara Məşədiyev, "Bakı küçələri: adlar və talelər", Bakı: "Elm və təhsil", 2013.

## İstinadlar
Van Şu

**Van Şu** (; 4 noyabr 1963, Urumçi) — çinli memar. Pritsker mükafatını qazanmış ilk çinli memardır.

## Tanınmış işləri
* 2000 Suzhou Universitetinin Venzhenq Kollleci Kitabxanası
* 2000 Kafe Bar və Galeriyası, Şanxay
* 2005 Yaşayış sahəsi, Ninqbo
* 2005 Ninqbo Müasir Sənətlər Muzeyi
* 2006 Tils bağları, Venesiya, İtaliya
* 2006 Vertikal Kourtyard binası, Hanqjou
* 2006 Seramik Ev, Yinhua
* 2007 Xianqşan Korpusu, Çin İncəsənət Akademiyası
* 2008 Ninqbo Muzeyi
* 2009 Sergi Zalı, Hanqjou

Ningbo Contemporary Art Museum 2005.jpg|Ninqbo Müasir İncəsənət Muzeyi  
South Gate of Ningbo Museum.jpg|Ninqbo Muzeyi


## İstinadlar
Beynəlxalq Memarlar İttifaqı

**Beynəlxalq Memarlar İttifaqı** — Dünyada milli memarlıq təşkilatlarını birləşdirmək məqsədilə yaradılan qeyri-hökumət təşkilatı. YUNESKO-da qeydə alınıb.

## Tarixi
Beynəlxalq Memarlar İttifaqı 28 iyun 1948-ci ildə İsveçrənin Lozanna şəhərində yaradılıb. Beynəlxalq Memarlar İttifaqının yaradılması haqda qərar 1946-cı ilin sentyabr ayında Londonda, Sovet Memarlar İttifaqınında nümayəndələrinin də iştirak etdiyi görüşdə qəbul edilib.

Bu qeyri-hökumət təşkilatı YUNESKO-da qeydə alınmışdır.

Beynəlxalq Memarlar İttifaqının tərkibinə dünyanın 124 ölkəsi və 1,3 milyondan çox memarı daxildir.

## Prezidentləri
* Georgi Orlov — 1972 – ?

## İstinadlar

## Həmçinin bax

*Azərbaycan Memarlar İttifaqı

## Xarici keçidlər
*
Zülfüqar Məmmədov (memar)

**Məmmədov Zülfüqar Əlif oğlu** — Azərbaycan Respublikasının əməkdar memarı (09.11.2007), Azərbaycan Memarlar İttifaqının üzvü, Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun baş mühəndisi.

## Həyatı
Zülfüqar Məmmədov 1941-ci il yanvar ayının 30-da Bərdə rayonunun Qılışlı kəndində müəllim ailəsində anadan olub. 1948-1958-ci illərdə Bərdə şəhərində 1 saylı orta məktəbi bitirmişdir. 1961-1967-ci illərdə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun İnşaat Fakultəsinin Memarlıq şöbəsində təhsil almış və 1967-ci ildə ali təhsilini memar ixtisası üzrə başa vurmuşdur.
   
O, ilk dəfə memar kimi fəaliyyətə “BakıDövətLayihə” institutunda başlamışdır. Tez bir zamanda onun işgüzarlığı və bacarığı nəzərə alınaraq 1969-cu ildə o, baş memar vəzifəsinə, 1973-cü ildə isə qrup rəhbəri vəzifəsinə təyin edilmişdir.. Bir çox mülki və sosial obyektlərin müəllifidir.

Məmmədov Z.Ə. 1974-cü ildən Azərbaycan Memarlar İttifaqının üzvüdür.
     
Məmmədov Z.Ə. 01.02.2008-ci il tarixindən 08.08.2011-ci il tarixinə kimi Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsində şöbə müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

Hal-hazırda “Bakı Dövlət Layihə  İnstitutu”nun Baş mühəndisi və memarlıq şöbəsinin rəisi vəzifələrində fəaliyyət göstərir.

## Mükafatları
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə 09.11.2007-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar memarı fəxri adı ilə təltif olunmuşdur.

## İstinadlar
Kiffiy mədəniyyəti

Kiffiy mədəniyyəti — E.ə. 8–6 min il əvvəl Saxara səhrasının ərazisində mövcud olan mədəniyyətin adı.

E.ə. 8–6-cı minilliklərdə Afrikada Saxara ərazisi rütubətli iqlimə malik idi. 2000-ci ildə Nigerin Tenera səhrasının Qobero rayonunda aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı həmin mədəniyyətə aid insan qalıqları aşkar edilmişdir. Kiffiylər ovçuluq və yığıcılıqla məşğul olurdular. Onların yaşadıqları ərazidə Savanna üçün xarakterik olan iri heyvanların sümüklərinin qalıqlarının tapılması sübut edir ki, onlar vaxtilə bu ərazidə mövcud olmuş gölün sahillərində yaşamışdır. Kiffiylər hündürboylu idilər, boyları 1 m 80 sm-dən çox olmuşdur.

Kiffiy mədəniyyəti e.ə. 6000-ci ildə, Saxara səhrasında uzunmüddətli quraqlıq baş verdiyi dövrdə yoxa çıxmışdır. Kiffiy mədəniyyətinin yoxa çıxmasından təxminən 1500 il sonra, Saxara səhrası yenidən rütubətli olduqda, bu ərazi artıq digər antropoloji tipə aid olan Teneri mədəniyyətini yaradanlar tərəfindən məskunlaşdırılmışdır.

## İstinad
* Nora Schultz, Stone Age mass graves reveal green Sahara.14 August 2008
* JOHN NOBLE WILFORD. Graves Found From Sahara’s Green Period. August 14, 2008
Intel çipsetləri

**İntel çipsetləri** — LX çipsetləri-66&nbsp;MHz tezliyində olur və soket370və slot1 prosessorlarını dəstəkləyir. 3DİMM slota malikdirlərvə maksimum 768MB  SDRAM dəstəkləyir. Qiymət olaraq başqa çipsetlərə görə daha ucuzdur.
    
ZX çipsetləri-həm 66&nbsp;MHz, həm də 100&nbsp;MHz tezlikdə işləyir. Celeron, PentiumII və PentiumIII  prosessorları dəstəkləyir. 2DİMM slotu var və 512MB SDRAM-ı dəstəkləyir. Qiymət olaraq LX çipsetindən daha baha  ancaq Bx çipsetindən daha ucuzdur.
    
BX çipsetləri-66&nbsp;MHz və 100&nbsp;MHz tezlikdə işləyir. Celeron. Pentium II və Pentium III prosessorlarını dəstəkləyir. 4 ədəd DİMM slotu ilə 1GB-a qədər RAM dəstəyi var. CAD/CAM kimi şəkil işləmə, database tətbiqləri, səs işləmə və 3D oyunları kimi yüksək performans istəyən tətbiqlərdə seçilir. Əvvəllər ATA33 standartını dəstəkləyən BX çipsetləri artıq ATA66 standartını da dəstəkləyir.
     
i810 çipsetlərində vahid görünüş və səs xüsusiyyəti mövcuddur.Bu çipsetlər həmçinin 66&nbsp;MHz və 100&nbsp;MHz tezliyində işləyir. i810çipsetini digərlərindən fərqləndirən ən böyük xüsusiyyətləri:birbaşa AGP qrafiki interfeysi, ATA66 hard disk standartı, STS(suspend to RAM) və AMR(Audio MOdem Riser)-dir. Həm də ATA66 çipsetini dəstəkləyən ilk çipsetdir. STS xüsusiyyəti ilə çox az elektrik istifadə edərək qısa bir zamanda kompyuterin acılmasına kömək edir.
      
430NX, "Neptune"  75-133&nbsp;MHz arasında işləyən prosessorları dəstəkləyir. 430NX  LX çipsetinin bir neçə xüsusiyyətlərinin dəyişdirilməsiylə əldə edilmişdir. LX-dən fərqli olaraq  cüt prosessorlu və 512MB RAM yaddaşı dəstəkləyən çipsetini əsl işlətmək məqsədi dövrünün ən sürətli çiplərinə kömək etməkdir.''

## İstinadlar
Kasa Mila

**Kasa Mila** - İspaniyanın Kataloniya əyalətinin paytaxtı Barselona şəhərində Eyksampl  səmtində Passeyq de Qràsiya küçəsində yerləşən və 1910-1911-ci illərdə Antonio Qaudi tərəfindən tikilən bina. **La Pedrera** (Daş ocağı) ləqəbi ilə məşhurdur. Roser Segimoni Artells ilə evlənən Pere Mila üçün tikilmişdir.

Bina 1984-cü ildən YUNESKO-nun Dünya irsi siyahısındadır.

## Qalereya

LaPedreraParabola.jpg
CaMilá25062006(005).JPG
Kreyq Parker

**Craig Parker** () — Yeni Zelandiyalı aktyor.

## Həyatı
Babası Birləşmiş Krallığın ordusunda xidmət edərkən Şotlandiyanın Edinburq şəhərindən Ficiyə köçmüşdür. Parker təkcə şotland nəslinə mənsub deyil. Onun babaları arasında Qal, Danimarkalı, ingilis və Kelt mənşəyi var.

Parkerin dünyada atanınması Üzüklərin Hökmüdarı film seriyasındakı Haldir rolu olmuşdur. Bu uğurlu nəticənin ardınca 2008–2010-cu illər arasında Legend of the Seeker adlı serialda qaranlıq Darken Rahl rolunu canlandırmışdır. Yenə Sam Raimi və Robert Tapert tərəfindən çəkilən Spartak: Qan və Qum və Spartak: İntiqam seriallarında romalı komandir Qay Klavdi Qlaber rolunu canlandırmışdır.

**Filmoqrafiya**

## İstinadlar
Yeni Zod kilsəsi

**Yeni Zod kilsəsi** və ya **Çaykənd məbədi** — Göygöl rayonu Yeni Zod kəndindən 300 metr məsafədə yerləşən qədim alban kilsəsi.

## Haqqında
Yeni Zod Kilsəsi Göygöl rayonunun Yeni Zod kəndi yaxınlığında yerləşən qədim Alban məbədinin qalıqları üzərinə inşa edilmiş xristian məbədidir. Hündür qayalıq üzərində tikilmişdir. Bu məbəd tikiliş quruluşuna görə orta əsrə aid etmək olar. Keçən əsrin sonlarına qədər kilsənin girişinin üst hissəsində mövcud olmuş xaç daşında qeydlərlən başa düşmək mümkündür ki, məbəd XVII əsrdə inşa edilmişdir.

1989-cu ildə erməni arxoloq-tarixçi Samvel Karapetyanın tədqiqatına əsasən, girişdəki xaç daş 1639-cu ili göstərmişdir.

Kilsənin inşasında daha qədim bir kilsənin daşlarından istifadə edilmişdir. Kilsə girişinin sol alt hissəsindəki kitabədən başa düşülür ki, həmin qədim kilsə 1285-ci ildə Gəncə Alban Katolikosu IV Stepanın göstərişi ilə tikilmişdir, lakin həmin kilsə sonralar qeyri-müəyyən səbəblərdən dağılmışdır.

Məbəd qaya üzərində inşa olunub. Uzunluğu 11 metr, eni 7 metr, hündürlüyü təxminən 6 metrdir. Divar boyunca xaçlar yerləşdirilib. Tağbənd formalı qapısının eni 40 santimetr, hündürlüyü 1 metr 35 santimetr, divarın qalınlığı isə 80 santimetrdir. Qapının sol aşağı hissəsində kitabə var; kitabənin üzərində alban yazıları və xaç təsvirləri yerləşir. Divarlarda şam qoymaq üçün yerlər mövcuddur. Yaxınlıqda bulaq yerləşir.

Məbədin interyerində hücrə yeri var. Tikili iki neflidir və daxildə çoxlu alban üslubunda xaç oymaları mövcuddur. Quruluş əsasən sərt çay və qaya daşından, qismən də tuf daşından tikilib. Məbəd hazırda qəzalı vəziyyətdədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Cəbrayıl Məmmədov (allerqoloq)

**Cəbrayıl Məmmədov** () — Azərbaycan Tibb Universitetinin “Terapevtik və pediatrik  propedevtika” kafedrasının professoru, Respublikanın baş allerqoloqu,  Tibb elmləri doktoru.

## Həyatı
Məmmədov Cəbrayıl Teymur oğlu 01 iyun 1946-cı ildə Azərbaycan Respublikası Cəbrayıl rayonunun Şükürbəyli kəndində anadan olmuşdur. 1969-cu ildə N.Nərimanov adına Azərbaycan  Dövlət Tibb İnstitutu, müalicə - profilaktika fakultəsini bitirib. 1969-1972-ci  illərdə Cəbrayıl rayonunda kənd xəstəxanasının baş həkimi işləmişdir. 1973-cü ildə ATİ-nin II daxili xəstəliklərin propedevtikası kafedrasında baş laborant, 1974-cü ildə assistent, sonradan dosent, professor işləmişdir. 1989- cu il tarixdən 11.VII.2013-cü il tarixə kimi  II daxili xəstəliklərin propedevtikası kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

Azərbaycan Tibb Universitetinin Elmi Şurasının 24 iyun 2013-cü il tarixli  10 saylı qərarına əsasən “I Daxili xəstəliklərin propedevtikası”,  “II Daxili xəstəliklərin propedevtikası” və “Uşaq xəstəliklərinin propedevtikası” kafedraları  birləşdirilərək onların  bazasında “Terapevtik və pediatrik propedevtika” kafedrası yaradılmış və müsabiqə yolu ilə 8.X.2013-cü il tarixdən kafedrada professor vəzifəsinə təyin edilmişdir

2000-ci ildə Respublikanın «Əməkdar həkimi», 2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin qərarı ilə «Əməkdar elm xadimi» fəxri adına layiq görülmüşdür.

1979-cu ildə Tbilisidə "Allerqologiya və İmmunologiya" ixtisası üzrə tibb elmləri namizədi adı almış, 1985-89-cu illərdə Leninqrad şəhərində doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1990-cı ildə tibb elmləri doktoru, 1991-ci ildə isə professor adı almışdır.

Rəhbərliyi altında1996-2012-ci illər arasında 7 nəfər tibb üzrə fəlsəfə elmləri doktoru adı almış və hal-hazırda 2 nəfər fəlsəfə elmləri doktoru, 1 nəfər isə doktorluq dissertasiyası üzərində çalışır.

300-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 3 dərsliyin, 1 monoqrafiyanın, 6 metodik tövsiyənin müəllifidir.

Azərbaycan Respublikasının baş allerqoloqu 1992-ci ildə ATU-nun II müalicə fakultəsinin dekanı olmuşdur. 1993-96-cı illərdə Azərbaycan Tibb Universitetinin tədris işləri üzrə prorektoru vəzifəsində çalışmışdır. Avropa Respiratorlar Cəmiyyətinin üzvü, Amerika Torakal Cəmiyyətinin üzvü, Beynəlxalq allerqoloqlar, immunoloqlar və immunoreabilitoloqlar cəmiyyətinin üzvü.

## İstinadlar
* http://www.amu.edu.az/az/cafedra/1016/1025 
* http://www.amuclinic.com/az/pages/71/240
Kral Minjunq

**Kral Minjunq** (d. ? – ö. 48) — Goguryeo krallığının dördüncü kralıdır. 44–48-ci illərdə hökmdarlıq etmişdir.Kral Yurinin oğludur. Hakimiyyəti qardaşı Kral Demusindən təhvil almışdır. Ondan sonra hakimiyyətə Kral Demusinin oğlu Mobon keçmişdir.

## İstinadlar
Kral Mobon

**Kral Mobon** () — Goguryeo krallığının beşinci kralıdır. 48-53-cü illərdə hökmdarlıq etmişdir.Kral Demusinin oğludur. Hakimiyyəti əmisi Kral Minjunqdən təhvil almışdır. Ondan sonra hakimiyyətə Kral Demusinin qardaşı Go Jaesanın (재사, 再思) oğlu Kral Taejodae keçmişdir.

## İstinadlar
Sonqay (dövlət)

**Sonqay** — XV-XVI əsrlərdə Afrikada mövcud olmuş, Niger çayının orta axarında indiki Niger, Nigeriya və Mali dövlətlərinin ərazisini əhatə edən dövlət.

## Tarixi
Sonqay imperiyasının əsası, əfsanəvi məlumatlara görə, IX əsrdən Qao əyalətində mövcud olmuş kiçik çarlıq tərəfindən qoyulmuşdur. XI əsrdə yerli hakim islam dinini qəbul etmiş və sonrakı 300 il ərzində onun davamçıları öz hakimiyyətlərinin müasir Mali dövlətinin əksər ərazilərinə yayılmasına nail olmuşlar.

Sonqay imperiyasının əsası 1462–1492-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Ali Ber tərəfindən qoyulmuş və o, 7 illik mühasirədən sonra tuareqləri Tambuktudan qovaraq Cenneni ələ keçirmişdir.

Ali Beri hakimiyyətdə əvəz edən oğlu bütpərəst maldarlarla müsəlman tacirlər arasında tarazlığı qoruya bilməmiş və 1493-cü ildə hakimiyyətdən devrilmişdir. Sonqay dövlətinin üçüncü hökmdarı, 1493–1528-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Məhəmməd Askiyanın dövründə dövlət özünün ən yüksək inkişaf səviyyəsinə çatmışdır.

Askiya titulu daşıyan bu sülalənin hökmdarları 1591-ci ilədək, Cudar paşa ölkəni işğal edənədək hakimiyyətdə qaldılar. Bu işğaldan sonra sonqaylar Mərakeş sultanı Əhməd-əl-Mənsurdan asılı vəziyyətə düşdülər.

## Mənbə
Куббель Л. Е. Сонгайская держава: Опыт исследования социально-политического строя / Отв. ред. Р. Г. Исмаилова. — М.: "Наука" (ГРВЛ), 1974.
Конрад, Дэвид Империи Африки. "Издательство Мир книги", 2007.
Kumamoto

**Kumamoto** () — Yaponiyanın Kyuşu regionunda (Kyuşu adası) yerləşən Kumamoto prefekturasının eyniadlı inzibati mərkəzi.

## Həmçinin bax
* Yaponiya

## İstinadlar
Kral Taejodae

**Kral Taejodae** (d. 47 – ö. 165) — Goguryeo krallığının altıncı kralıdır. 53–146-cı illərdə hökmdarlıq etmişdir. Hakimiyyəti Kral Mobondan təhvil almışdır. Ondan sonra hakimiyyətə qardaşı Kral Çadae keçmişdir.

## İstinadlar
BMW muzeyi

**BMW Muzeyi** — Almaniyanın Münhen şəhərində yerləşən avtomobil muzeyi. 1972-ci ildə – Yay Olimpiadalarından əvvəl açılmışdır. Muzey BMWnin tarixi haqqındadır və muzeydə BMW-nin köhnə avtomobilləri nümayiş olunur.

## BMW muzeyi rəqəmlərdə
Hər il muzeyə 250.000-dən çox insan baş çəkir. Belə kiçik davamiyyət reklamın praktiki olaraq tam yoxluğuyla izah olunur.

## Xarici keçidlər

*
Kral Çadae

**Kral Çadae** () — Goguryeo krallığının yeddinci kralıdır. 146–165-ci illərdə hökmdarlıq etmişdir. Hakimiyyəti Kral Taejodaedan təhvil almışdır. Ondan sonra hakimiyyətə ögey qardaşı Kral Sindae keçmişdir.

## İstinadlar