Suriya əhalisi

Suriya Mərkəzi Statistika Bürosunun rəsmi "əhali saatı"na görə 22 sentyabr 2015-ci il tarixinə ölkə əhalisinin sayı 23.394.783 nəfər təxmin edilir. Ancaq digər mənbələrdə göstərilən məlumatlar fərqlidir. Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi Ümumdünya faktlar kitabında 2014-cü ilin iyul ayına, ABŞ Siyahıyaalma Bürosu isə 2015-ci ilin iyul ayına Suriya əhalisini təqribən 17.065 milyon nəfər təxmin edir.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Humanitar Məsələlər üzrə Əlaqələndirmə İdarəsinə görə 2015-ci ilin sentyabr ayına olan məlumatlara əsasən təqribən 4.1 milyon nəfər Suriyanı tərk etmiş, 7.6 milyon nəfər isə ölkə içində məcburi köçkünə çevrilmişdir, həmçinin ölkədə 12.2 milyon insan humanitar yardıma ehtiyac duymaqdadır. Suriyalı qaçqınların sayca ən böyük hissəsi Türkiyədə sığınacaq tapmışdır. Əgər 29 aprel 2011-ci ildə Türkiyəyə ilk sığınan qaçqın qrupun sayı 252 nəfər idisə bu rəqəm 2015-ci ilin avqust ayının ilk ongünlüyündə 1.905.984 nəfəri, həmin ayın 25–ində isə 1.938.999 nəfəri ötmüşdür və sentyabr ayının ikinci ongünlüyünə olan rəsmi məlumata əsasən 2.225.147 nəfər təşkil edir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının məlumatlarına əsasən Türkiyədən sonra ən çox Suriyalı qaçqın qəbul edən ölkələr Livan (25 avqust 2015; 1.113.941 nəfər), İordaniya (17 sentyabr 2015; 628.887 nəfər), İraq (13 sentyabr 2015; 248.503 nəfər) və Misirdir (5 iyul 2015; 132.375 nəfər); həmçinin 2011-ci ilin aprel ayından 2015-ci ilin avqust ayınadək Avropa qitəsinin 37 ölkəsində qeydə alınmış Suriyalı qaçqınların sayı 428.735 nəfərə çatmışdır.

## Əhali sayının dinamikası və gender strukturu

Suriya Mərkəzi Statistika Bürosunun məlumatlarına görə:

— Siyahıyaalınmalara və 2005–2011-ci illərin ortalarına olan cari hesablamalara əsasən Suriya əhalisinin sayı:

— 2004-cü siyahıyaalınması yekunlarına əsasən Suriyanın I dərəcəli inzibati vahidlərində əhali sayı:

— Suriyanın I dərəcəli inzibati vahidlərində 2011-ci ilin ortasına təxmin edilən əhali sayı:

— Suriyanın I dərəcəli inzibati vahidlərində 2011-ci ilin sonuna təxmin edilən əhali sayı:

### Yaş strukturu
Suriya Mərkəzi Statistika Bürosunun məlumatlarına görə 2011-ci ilin ortasına təxmin edilən əhalinin yaş strukturu:

### Sıxlığı

## Urbanizasiya
2004-cü siyahıyaalınması yekunlarına əsasən Suriyanın I dərəcəli inzibati vahidləri üzrə şəhər və kənd əhalisinin sayı və inzibati vahidlərin ümumi əhalisi içində nisbətləri:

2004-cü il siyahıyaalınmasına əsasən ölkənin ölkədə 112–si şəhər yaşayış yeri, 5.976–sı isə kənd olmaqla cəmi 6.088 yaşayış yeri vardır. Şəhərlərdən 14–ündə əhalinin sayı 100 mindən artıqdır.

## Dil və din
Suriyanın müasir sərhədləri daxilində danışılan dillər və ya etnik mənzərə haqqında bütün rəsmi məlumatlar müasir Suriya ərazisinin Fransa mandatı altında olduğu dövrə (1920–1946) aiddir.

1946-cı ildən sonra 1953 və 1960-cı illərdə həyata keçirilmiş siyahıyaalınmalarda sorğu anketlərinə ana dili və etnik mənsubiyyətlə bağlı suallar daxil edilməsə də şəxsin etiqadı ilə bağlı sual daxil edilmişdi. Daha sonrakı, yəni 1970, 1981, 1994 və 2004-cü illərdə həyata keçirilmiş siyahıyaalınmalar zamanı isə əhalinin etiqadı, etnik mənşəyi və dili ilə əlaqəli suallar ümumiyyətlə sorğu anketlərində öz əksini tapmadı.

Müstəqil Suriya dövlətinin qurulmasından sonra Suriya hökumətləri ölkədəki etnik azlıqların varlığını qəbul etmir və bütün əhalini Suriyalı ərəblər olaraq qələmə verirlər. Ölkədəki ən böyük etnik qrup (68.22 % – 90,30 %) ərəblərdir. Ərəblərdən sonra say baxımından (3.41 % – 10,00 %) kürdlər və (0.23 % – 6,52 %) türklər fərqlənirlər.

1943, 1953 və 1960-cı illərdəki rəsmi siyahıyaalınmalara, 1946 və 1955-ci illərdəki rəsmi təxminlərə əsasən Suriya əhalisinin dini tərkibi:

ABŞ–lı tarixçi və yazıçı Daniel Payps hesab edir ki, 1980-ci illərdə Suriyada əhalinin 68,90%–ini sünnilər, 14,10%–ini xristianlar, 11,50%%–ini ələvilər, 3,00%%–ini druzlar, 1,50%–ini isə ismaililər təşkil edirdi.

1985-ci ilə olan rəsmi araşdırmaya əsasən Suriya əhalisinin 76,1%–ini sünnilər, 11,5%–ini ələvilər, 4,5%–ini xristianlar, 3%–ini druzlar, 1%–ini ismaililər, 0,4%–ini şiələr təşkil edirdi.

## Mənbə
# Suriye Türkleri — I (yazar Dr. Mustafa Kafalı), sayfa 32–35. // Töre: Aylık Fikir ve Sanat Dergisi. Yıl: 5. Sayı: 21. Sahip ve Neşriyat Müdürü: Emine Işınsu Öksüz. Ankara: Güneş Matbaacılık T.A.Ş., Şubat 1973, 49 sayfa.
# Suriye Türkleri — II (yazar Dr. Mustafa Kafalı), sayfa 23–30. // Töre: Aylık Fikir ve Sanat Dergisi. Yıl: 5. Sayı: 23. Sahip ve Neşriyat Müdürü: Emine Işınsu Öksüz. Ankara: Güneş Matbaacılık T.A.Ş., Nisan 1973, 50 sayfa.
# CIA World Factbook — 1982
# Suriye Kürtleri: Siyasi Etkisizlik ve Suriye Devleti’nin Politikaları (yazar Abdi Noyan Özkaya), sayfa 90 – 116. // Uluslararası Hukuk ve Politika Dergisi. Editörler: Selçuk Çolakoğlu, İbrahim Kaya, Fuat Keyman. Yayıncı: Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu. Cilt: 2, Sayı: 8. Ankara: USAK Yayınları, 2006, 165 sayfa.
# Раздел второй. Этнодемографический обзор регионов и стран мира. — Глава пятая. Зарубежная Азия. — Сирия, стр. 516–518. // Население мира. Этнодемографический справочник. Автор: Соломон Ильич Брук. Ответственный редактор: доктор исторических наук, профессор П. И. Пучков. Академии наук СССР. Институт этнографии имени Н. Н. Миклухо–Маклая. Москва: Издательство "Наука", 1981, 880 стр.
# Greater Syria: The History of an Ambition. Author: Daniel Pipes. Oxford: Oxford University Press, 1992, 240 pages. ISBN 9780195363043
# Arab Political Demography: Population growth and natalist policies 
# Syrien, seiten 161–221. // Religionen im Nahen Osten. Band 1: Irak, Jordanien, Syrien, Libanon. Autor: Hannelore Müller. Wiesbaden: Otto Harrassowitz Verlag, 2009, 372 seiten. ISBN 9783447060776
# B. The Communal Structure of the Arab Countries. — 5. Syria, page 108–113. // International Library of Sociology — Volume 68: Population and Society in the Arab East. Author: Gabriel Baer. Translated from the Hebrew by Hanna Szke. English translation first published in 1964 by Routledge. London: Routledge and Kegan Paul, 2013, 288 pages. ISBN 9781136236228
# 5. Minority Righs in Syria. — 2. Identification of Minorities, pp. 291–294. // Minority Rights in the Middle East. Authors: Joshua Castellino and Kathleen A. Cavanaugh. Oxford: Oxford University Press, 2013, 456 pages. ISBN 9780199679492

## Qeydlər

## Şərhlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Population urbaine et population rurale en Syrie
* Aperçu sur les mouvements migratoires récents de la population en Syrie
* Statistiques syriennes
* Le recensement syrien de 1981
* Le sandjak d'Alexandrette : formation et intégration d'un territoire
* Les populations de la Syrie et de la Palestine d'après les derniers recensements
* La population syrienne : un tournant démographique ? 
* Aperçu sur les mouvements migratoires récents de la population en Syrie
* Les Kurdes de Syrie et d'Irak : dénégation, déplacements et éclatement
* La population et la population active en Syrie
* Nomades et sédentaires en Syrie
* La structure confessionnelle de la population syrienne
* La répartition géographique de la population syrienne
* Population urbaine et population rurale en Syrie
* La situation démographique de la Syrie
* La population et la population active en Syrie
* Syrie — L'aménagement linguistique dans le monde
* Syria: metropolitan areas
* .
* .
* Prof. Dr. M. Fatih Kirişçioğlu. Suriye Türkleri