open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vicinopone conciliatrix

**Vicinopone conciliatrix** — Dorylinae yarımfəsiləsinə aid əsasən ağacda yaşayan qarışqa cinsi. Qərbi Afrikaya endemikdir.

## Ümumi məlumat
Vicinopone conciliatrix sarımtıl-qəhvəyi rəngli, nadir hallarda torpaq qatına enən kiçik ağac qarışqalarıdır (təxminən 5 mm). Bığları 12 seqmentlidir. Gözcüklər yoxdur. Çənələri çox uzun, 3 seqmentlidir, dodaqları 2 seqmentdən ibarətdir. Vicinopone conciliatrix növü ilk dəfə 1975-ci ildə Simopone cinsinin bir hissəsi kimi ilkin adı Simopone conciliatrix Brown, 1975 altında təsvir edilmişdir. 2012-ci ildə Britaniya mirmekoloqu Barri Bolton (Entomologiya şöbəsi, Təbiət Tarixi Muzeyi, London, Böyük Britaniya) və Amerikalı entomoloq Brayan L.Fişer (Entomologiya şöbəsi, Kaliforniya Elmlər Akademiyası, San-Fransisko, Kaliforniya, ABŞ) tərəfindən aparılan Afrika ponerinlərinin yenidən işlənməsi zamanı ayrıca monotipik Vicinopone cinsinə ayrılmışdır. Cins əvvəlcə Cerapachyinae altfəsiləsinə daxil edilmişdir. 2014-cü ildə (Bradi və digərləri) onu və bütün dorilomorf cinslərini və alt fəsillərini (Aenictinae, Aenictogitoninae, Cerapachynae, Ecitoninae və Leptanilloidinae) genişləndirilmiş Dorylinae alt fəsiləsinə daxil etmək təklif edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Brown, W.L., Jr. (1975) Contributions toward a reclassification of the Formicidae. 5. Ponerinae, tribes Platythyreini, Cerapachyini, Cylindromyrmecini, Acanthostichini, and Aenictogitini. Search Agriculture 5, *Entomology* (Ithaca) **15**, 1–115.
* 
* Brown, W. L., Jr. (1975). Contributions toward a reclassification of the Formicidae. 5. Ponerinae, tribes Platythyreini, Cerapachyini, Cylindromyrmecini, Acanthostichini, and Aenictogitini.&nbsp;— Search Agriculture 5, Entomology (Ithaca) 15, 1-115.
Vale keçisi

**Vale keçisi** — İsveçrənın Valle kontonunda yetişdirilən keçi növü. Bu növ adını da bu regiondan almışdır.
## Ümumi məlumat
Vale keçisi İsveçrənin Valle kantonunun ənənəvi cinsidir. cins kitabı 1920-ci ildə yaradılmışdır.

İtaliyada Verbano-Kuzio-Ossola və Verçelli əyalətlərində yetişdirilir. Bu İtaliyanın qoyun və keçi yetişdiricilərinin milli assosiasiyası olan "Associazione Nazionale della Pastorizia" tərəfindən sürü kitabının saxlanıldığı məhdud yayılmış qırx üç avtoxton italyan keçi cinsindən biridir.

2013-cü ilin sonunda cinsin ümumi sayı İsveçrədə 3000–3400, İtaliyada isə 191 və ya 446 təşkil etmişdir. 2012-ci ildə Avstriyada 100–300 baş, Almaniyada isə 429 baş olduğu bildirilmişdir.

Vale keçisi orta ölçülüdür, bədən çəkisi ən azı 55 kq-dır. Erkəklər orta hesabla dişidən təxminən 10 sm hündür və 75 kq-dan az çəkidədirlər. Tükünün rəngi fərqlidir, burnundan çiyin arxasına qədər kömür qarası, oradan quyruğa qədər qar ağ, iki rəng arasındakı fərq aydın şəkildə müəyyən edilmişdir və son qabırğanın onurğa ilə birləşdiyi nöqtədən ±3 sm məsafədə olmalıdır. Ön dırnaqlar qara, arxa dırnaqlar solğundur. Tükləri uzun və dərisi incədir, hər iki cinsdə buynuzlar, qara saqqal var. Erkəklərdə buynuzlar daha böyükdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Səhihi-İbn Hibban

**Səhihi-İbn Hibban** () və ya **əl-Müsnədüs-Səhih** () — İbn Hibbanın səhih hədisləri qisim və növlərinə görə tərdib etdiyi hədis məcmuəsi.

## Əsər
Əsərin qələmə alınmasının məqsədi səhih hədislərin müəyyənləşdirilməsini, əzərbərlənməsini və onlardan hökm çıxarılmasını asanlaşdırmaqdır. Buna görə də İbn Hibban 7500 hədisi toplamış və bunu edərkən də klassik üsullardan deyil, özünə məxsus üsuldan istifadə etmişdir. Əsərdə ümumilikdə 400 növ və 5 qisim vardır. Əsərdə hədislər növ başlıqları altında verilmişdir. Əsərdəki beş qisim bunlardır: Allahın bildirdiyi əmrlər (110 növ), qadağalar (110 növ), xəbərlər (80 növ), mübahlar (50 növ), sadəcə Məhəmməd peyğəmbərin hərəkətləri (50 növ).

### Əsərin adı
Əsərin tamı adı "*əl-Müsnədüs-Səhih alət-təqasim vəl-ənvə min qeyri-vücudi-qətin fi sənədihə və lə sübuti-cərhinfi nəqilihə*"dir. Əsərin digər adları bunlardır: "Səhihi-İbn Hibban", "ət-Təqasim vəl-ənvə", "Kitabül-Ənvə vət-təqasim", "əs-Sünən" "əl-Ənvə".

### Əsərin yeri
Əsərin sünni hədis ədəbiyyatındakı yeri belədir: İbnüs-Salah və digər sünni hədis alimlərinin qənaətincə yalnız səhih hədis toplamağı qarşısına məqsəd qoymuş şəxslərin kitabları arasında (Buxari və Müslümün səhihlərindən sonra) birinci yerdə İbn Xuzeymənin "əs-Səhih"i, ikinci yerdə İbn Hibanın "əs-Səhih"i, üçüncü yerdə isə Hakim ən-Nisaburinin "əl-Müstədrək"idir.

### Əsərin tədqiqatları və nəşrləri
Bu günə qədər əsər üzərində müxtəlif tədqiqatlar aparılmış və dissertasiyalar qələmə alınmışdır.

Əsərin əlyazmaları müxtəlif tarix (1983–1987, 1993 və s.) və yerlərdə (Beyrut, Qahirə və s.) dəfələrlə nəş edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Sünni kitablarının siyahısı

## İstinadlar
Kristofer Marlo

**Kristofer Marlo** ( /ˈmɑːrloʊ/ MAR-loh; ), **Kit Marlo** kimi də tanınır — Elizabet dövrünün ingilis dramaturqu, şairi və tərcüməçisi. Marlo Elizabet dövrü dramaturqlarının ən məşhurlarından biridir. Müasir alimlər onun "Tamerlan" pyesinin "çoxsaylı təqlidlərinə" əsaslanaraq, onun sirli erkən ölümündən bir az əvvəl Londonun ən önəmli dramaturqu olduğunu düşünürlər. Bəzi alimlər həmçinin onun Marlo ilə eyni ildə vəftiz olunmuş və sonradan onun yerinə görkəmli Elizabet dövrü dramaturqu kimi gəlmiş Vilyam Şekspirə böyük təsir göstərdiyinə inanırlar. Marlo dövrün standartına çevrilən boş şeirlərdən istifadə etməsi ilə tənqidi nüfuz qazanan ilk şəxs idi. Onun pyesləri həddindən artıq təsir edən qəhrəmanları ilə seçilir. Marlonun ədəbi əsərlərində rast gəlinən mövzular humanist və realist emosiyalar kimi qeyd olunur ki, bəzi alimlər bunu Marlonun "anti-intellektualizmi" və onun Elizabet dövrü tamaşaçılarının səxavətli zövqlərinə uyğun olaraq həddindən artıq fiziki zorakılıq, qəddarlıq və qan tökülməsinin səxavətli nümayişləri ilə barışdırmaqda çətinlik çəkirlər.

Marlonun həyatındakı hadisələr bəzən onun pyeslərindəki hadisələr qədər ekstremal idi. Hadisədən sonra Marlonun 1593-cü ildə ölümü ilə bağlı müxtəlif sensasion məlumatlar çoxaldı və bu gün yaxşı sənədlərin olmaması səbəbindən alimlər tərəfindən mübahisələndirilir. Onun ölümünün təbiəti və səbəbi ilə bağlı bir çox fərziyyələr var idi, o cümlədən barda baş verən şiddətli dava, kilsəyə qarşı küfr dolu böhtan, homoseksual intriqalar, başqa bir dramaturq tərəfindən xəyanət və ən yüksək səviyyədən - I Elizabetin Gizli Şurasından casusluq. Marlonun ölümü ilə bağlı rəsmi məhkəmə ekspertizası hesabatı yalnız 1925-ci ildə aşkar edildi və bütün alimləri onun bütün hekayəni danışdığına inandırmaq üçün az iş gördü, nə də onun tərcümeyi-halındakı qeyri-müəyyənlikləri aradan qaldırdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* The Marlowe Society
* The works of Marlowe at Perseus Project
* The complete works , with modernised spelling, on Peter Farey's Marlowe page.
* BBC audio file. *[[In Our Time (BBC Radio 4)|In Our Time]]* Radio 4 discussion programme on Marlowe and his work
* The Marlowe Bibliography Online is an initiative of the Marlowe Society of America  and the University of Melbourne. Its purpose is to facilitate scholarship on the works of Christopher Marlowe by providing a searchable annotated bibliography of relevant scholarship
Vəzifə müddətlərinə görə Türkiyə prezidentlərinin siyahısı

Bu siyahı Türkiyə Respublikasının 12 prezidentinin vəzifə müddətlərinə görə sıralanmış siyahısıdır.

## Bəzi istisnalar

### Vəzifə başında vəfat edən prezidentlər

Fayl:Ataturk1930s.jpg|Mustafa Kamal Atatürk, 1-ci prezident Atatürk 10 noyabr 1938-ci ildə sirrozdan vəfat etdi.
Fayl:Turgut Özal as Turkish Prime Minister.jpg|Turqut Özal, 8-ci prezident Özal 17 aprel 1993-cü ildə ürək tutmasından vəfat etdi.


### Siyasi partiya üzvü olan prezidentlər

Fayl:Ataturk1930s.jpg|Mustafa Kamal Atatürk, 1-ci prezident Atatürk, Türkiyənin ilk partiyası olan Cümhuriyyət Xalq Partiyasının qurucusu və Vəzifə başında üzvü və sədri olmuşdur.
Fayl:Inonu Ismet (cropped).jpg|İsmet İnönü, 2-ci prezident İnönü, vəzifə başında Türkiyənin ilk partiyası olan Cümhuriyyət Xalq Partiyasının üzvü və sədri olmuşdur.
Fayl:Mahmut Celâl Bayar.jpg|Cəlal Bayar, 3-cü prezident Bayar, vəzifədə başında Türkiyədə CHP-dən sonra iqtidara gələn ilk partiya olan Demokrat Partiyasının üzvü idi.
Fayl:2025 at NATO Summit with Recep Tayyip Erdoğan.jpg|Rəcəb Tayyib Ərdoğan, 12-ci və hazırkı prezident Ərdoğan 2017-ci il referendumundan sonra qurucusu olduğu AK Partiyaya yenidən üzv olmuşdur. Ərdoğan hələ də AK Partiyanın sədridir.


## İstinadlar
"Zəngilan" Su Elektrik Stansiyası

**“Zəngilan” Su Elektrik Stansiyası** — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunda, Araz çayının sol qolu olan Oxçuçay üzərində yerləşən su elektrik stansiyası. Stansiya “AzərEnerji” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən inşa edilmişdir və Oxçuçay üzərində yaradılan Zəngilan su elektrik stansiyaları silsiləsinin tərkib hissəsidir.

## Tarixi
“Zəngilan” Su Elektrik Stansiyasının açılışı 18 may 2024-cü il tarixində baş tutmuşdur. Açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iştirak etmişdir.

## Texniki göstəricilər və infrastruktur
Stansiyanın qoyuluş gücü 10,5 meqavatdır. “Zəngilan” Su Elektrik Stansiyasında il ərzində təxminən 30 milyon kilovat-saat elektrik enerjisinin istehsalı nəzərdə tutulur. Stansiya hər biri 10,5 meqavat gücə malik dörd SES-dən ibarət olan və ümumi gücü 42 meqavat təşkil edən Zəngilan su elektrik stansiyaları silsiləsinə daxildir.

Stansiyanın su ilə təminatı Oxçuçay üzərində dəniz səviyyəsindən təxminən 600 metr yüksəklikdə inşa edilmiş baş suqəbuledici qurğu vasitəsilə həyata keçirilir. Baş suqəbuledicidən çıxan suyun bir hissəsi çay məcrasında saxlanılmaqla, kaskad üsulla tikilmiş stansiyalara yönəldilir və istifadə olunduqdan sonra yenidən çaya qaytarılır.

“Zəngilan” Su Elektrik Stansiyasında maşın zalı, ekoturbinlər, generatorlar, rəqəmsal idarəetmə sistemləri, eləcə də mikro SCADA sistemi quraşdırılmışdır. Stansiya yüksək gərginlikli elektrik xətləri və optik kabel vasitəsilə ölkənin enerji sisteminə inteqrasiya olunmuşdur.

Layihələndirmə və tikinti prosesində ekoloji normalara riayət edilmiş, çay ekosisteminin qorunması məqsədilə dib sutullayıcı, lil ötürücü, suaşıran və balıq vətəgə qurğuları yaradılmışdır. Turbinlər çayda su səviyyəsi azaldıqda avtomatik dayanma funksiyasına malikdir və suyun keyfiyyətinə təsirin minimuma endirilməsini təmin edir.

## İstinadlar
"Cahangirbəyli" Su Elektrik Stansiyası

**"Cahangirbəyli" su-elektrik stansiyası** — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunda, Araz çayının sol qolu olan Oxçuçay üzərində yerləşən su-elektrik stansiyasıdır. Stansiya "AzərEnerji" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən inşa edilmiş və Oxçuçay üzərində yaradılan Zəngilan su-elektrik stansiyaları silsiləsinin tərkib hissəsidir.

## Tarixi
"Cahangirbəyli" su-elektrik stansiyasının açılışı mərasimi keçirilmiş, mərasimdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iştirak etmişdir.

## Texniki göstəricilər və infrastruktur
Stansiyanın qoyuluş gücü 10,5 meqavatdır. Maşın zalında hər biri 5,25 meqavat gücündə olan iki frensis tipli ekoturbin və generatorlar quraşdırılmışdır. İl ərzində 30 milyon kilovat-saatdan çox elektrik enerjisinin istehsalı nəzərdə tutulur.

Energetika Nazirliyinin məlumatına əsasən "Cahangirbəyli" su-elektrik stansiyasında istismar dövründə 24,65 milyon kilovat-saat elektrik enerjisi istehsal edilmişdir.

"Cahangirbəyli" su-elektrik stansiyası Oxçuçay üzərində dəniz səviyyəsindən təxminən 600 metr yüksəklikdə inşa edilmiş baş suqəbuledici qurğu vasitəsilə su ilə təmin olunur. Baş suqəbuledicidən çıxan suyun bir hissəsi çay məcrasında saxlanılmaqla, qoşa derivasiya boruları vasitəsilə stansiyaya yönəldilir və istifadə edildikdən sonra yenidən çaya qaytarılır.

Stansiya rəqəmsal idarəetmə sistemləri, məsafədən nəzarət imkanları və ekoloji tələblərə uyğun texnoloji avadanlıqlarla təchiz edilmişdir. Ərazi üzrə yaşıllaşdırma işləri aparılmış, stansiyanın ətrafında minlərlə ağac əkilmişdir.

Layihələndirmə və tikinti mərhələlərində ekoloji normalara riayət edilmiş, çay ekosisteminin qorunması məqsədilə dib sutullayıcı, lil ötürücü, suaşıran və balıq vətəgə qurğuları yaradılmışdır. Quraşdırılmış ekoturbinlər su səviyyəsi azaldıqda avtomatik dayanma funksiyasına malikdir və suyun keyfiyyətinə mənfi təsirin qarşısını alır.

## İstinadlar
"Şayıflı" Su Elektrik Stansiyası

**“Şayıflı” Su Elektrik Stansiyası** — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunda, Araz çayının sol qolu olan Oxçuçay üzərində yerləşən su elektrik stansiyası. Stansiya “AzərEnerji” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən inşa edilmişdir.

## Tarixi
“Şayıflı” Su Elektrik Stansiyasının açılışı 18 may 2024-cü ildə baş tutmuşdur. Açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iştirak etmişdir.

“Şayıflı” Su Elektrik Stansiyası Oxçuçay üzərində kaskad üsulla tikilən və ümumi gücü 42 meqavat olan Zəngilan su elektrik stansiyaları silsiləsinin tərkib hissəsidir. Bu silsiləyə “Cahangirbəyli”, “Zəngilan”, “Şayıflı” və “Sarıqışlaq” Su Elektrik Stansiyaları daxildir.

## Texniki xüsusiyyətlər və infrastruktur
Stansiyanın qoyuluş gücü 10,5 meqavatdır. İl ərzində təxminən 30 milyon kilovat-saat elektrik enerjisinin istehsalı nəzərdə tutulur. Bu göstərici təqribən 7 milyon kubmetr təbii qaza qənaət edilməsinə və 14 min tonadək karbon qazı emissiyasının azalmasına imkan verir.

Maşın zalında Avropa istehsalı olan iki ekoturbin və generator quraşdırılmışdır. Turbinlər çayda su səviyyəsi azaldıqda avtomatik dayanmaqla ekoloji axımın qorunmasını təmin edir.

Oxçuçay üzərində yerləşən SES-lərin su ilə təmin edilməsi məqsədilə dəniz səviyyəsindən təxminən 600 metr yüksəklikdə baş suqəbuledici qurğu inşa edilmişdir. Baş suqəbuledicidən çıxan suyun 35 faizi çay məcrasında saxlanılaraq, kaskad üsulla tikilən stansiyalara yönəldilir və istifadə olunduqdan sonra yenidən çaya buraxılır.

Layihə çərçivəsində dib sutullayıcı, suaşıran, lilötürücü və balıq keçidi qurğuları yaradılmış, tikinti və istismar mərhələlərində ekoloji normalara riayət edilmişdir. Stansiyada mikro SCADA sistemi, yüksəkgərginlikli elektrik verilişi xətləri və optik kabel xətti qurulmaqla məsafədən idarəetmə təmin olunmuşdur.

## İstinadlar
"Çıraq" Kiçik Su Elektrik Stansiyaları

**“Çıraq” Kiçik Su Elektrik Stansiyaları** — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunda yerləşən və “AzərEnerji” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən yenidən qurulmuş iki su elektrik stansiyasından ibarət hidroenerji kompleksi. Kompleksə “Çıraq-1” və “Çıraq-2” Kiçik Su Elektrik Stansiyaları daxildir.

## Tarixi
27 iyun 2022-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Kəlbəcər rayonunda “Çıraq-1” Kiçik Su Elektrik Stansiyasında aparılan yenidənqurma və tikinti işlərinin gedişi ilə tanış olmuşdur.

“Çıraq-1” və “Çıraq-2” Kiçik Su Elektrik Stansiyalarının açılışı 25 avqust 2023-cü il tarixində baş tutmuşdur. Açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iştirak etmişdir.

## Texniki xüsusiyyətlər

### Çıraq-1
Stansiyanın qoyuluş gücü 8,33 meqavatdır. Obyekt tamamilə yenidən qurularaq Avropa istehsalı olan müasir ekoturbinlər, generatorlar, idarəetmə, rele mühafizəsi və avtomatika panelləri ilə təchiz edilmişdir. Ekoloji axımın qorunması məqsədilə derivasiya boruları subasar zonadan yuxarı hissədə yerləşdirilmiş, sel suları nəzərə alınmaqla idarəolunan baş suqəbuledici qurğu inşa edilmişdir.

“Çıraq-1” stansiyasının ərazisində 110 kV-luq açıq paylayıcı qurğu tikilmiş, 35 kilometr uzunluğunda 35 kV-luq “İstisu” elektrik verilişi xətti yenidən qurularaq yarımstansiyaya qoşulmuşdur. Həmin yarımstansiya eyni zamanda “Çıraq-2” və “Soyuqbulaq” Kiçik Su Elektrik Stansiyalarında istehsal olunan enerjinin ölkənin enerjisisteminə ötürülməsini təmin edir.

### Çıraq-2
Çıraq-2 Kiçik Su Elektrik Stansiyası Qaraarxac çayı üzərində yerləşir və 3,6 meqavat qoyuluş gücünə malikdir. Stansiya yenidən qurulmuş baş suqəbuledici qurğuya, təxminən 3 kilometr uzunluğunda derivasiya boru xəttinə və müasir maşın zalına malikdir. Burada bir ədəd Avropa istehsalı olan yaşıl sertifikatlı ekoturbin, generator və avtomatik idarəetmə panelləri quraşdırılmışdır.

Hər iki stansiya mərkəzləşdirilmiş SCADA sistemi vasitəsilə enerjisistemə tam inteqrasiya olunmuş və məsafədən idarəetmə imkanları ilə təmin edilmişdir. “Çıraq-1” və “Çıraq-2” Kiçik Su Elektrik Stansiyalarında il ərzində ümumilikdə təxminən 35 milyon kilovat-saat elektrik enerjisinin istehsalı nəzərdə tutulur.

## İstinadlar
Monro Birdsli

**Monro Körtis Birdsli** ( /ˈbɪərdzli/ BEERDZ-lee; ) — Amerikalı incəsənət filosofu.

## Bioqrafiyası

Birdsli Konnektikut ştatının Bricport şəhərində anadan olub və böyüyüb, Yel Universitetində təhsil alıb (bakalavr dərəcəsi 1936, doktorluq dərəcəsi 1939) və orada Con Addison Porter mükafatını alıb. O, Maunt Holyok Kolleci və Yel Universiteti də daxil olmaqla bir sıra kollec və universitetlərdə dərs deyib, lakin karyerasının böyük hissəsini Svortmor Kollecində (22 il) və Templ Universitetində (16 il) keçirib. Həyat yoldaşı və bəzən həmmüəllif olan Elizabet Leyn Birdsli də Templedə filosof olub.

Onun estetika sahəsindəki işi ən çox instrumentalist incəsənət nəzəriyyəsinin və estetik təcrübə konsepsiyasının müdafiəsi ilə tanınır. Birdsli 1956-cı ildə Amerika Estetika Cəmiyyətinin prezidenti seçilib. Ədəbi tənqidçilər arasında Birdsli V.K. ilə birlikdə yazdığı iki esse ilə tanınır. Uimsattın "Qəsdən Yanlışlıq" və "Affektiv Yanlışlıq" əsərləri Yeni Tənqidçiliyin əsas mətnləridir. Onun kitablarına aşağıdakılar daxildir: Praktik Məntiq (1950), Estetika (1958) (giriş mətni) və Estetika: Qısa Tarix (1966). O, həmçinin fəlsəfənin tanınmış bir araşdırma antologiyası olan Dekartdan Nitsşeyə qədər Avropa Filosofları kitabını redaktə etmişdir. O, 1976-cı ildə Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvü seçilmişdir.

O və həyat yoldaşı Prentice-Hallın fəlsəfənin müxtəlif sahələri üzrə dərsliklər seriyası olan və əksər hallarda bu sahələrin aparıcı alimləri tərəfindən yazılmış "Fəlsəfənin Əsasları" kitabının ümumi seriya redaktorları idilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Monroe C. Beardsley, "Postscript 1980-: Some Old Problems in New Perspectives," in *Aesthetics: Problems in the Philosophy of Criticism*, 1st ed., 1958; 2d ed., 1981.
* American National Biography Online: Beardsley, Monroe C.
"Yuxarı Vəng" Su Elektrik Stansiyası

**Yuxarı Vəng Su Elektrik Stansiyası** — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunda, Tərtər çayı üzərində yerləşən su elektrik stansiyası. Stansiya “AzərEnerji” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən inşa edilmiş və 2024-cü ilin payızında istifadəyə verilmişdir.

## Tarix
“Yuxarı Vəng” Su Elektrik Stansiyasının layihəsi “AzərEnerji” ASC-nin Energetika İnstitutu tərəfindən hazırlanmış, işlərdə yerli mütəxəssislərlə yanaşı, Avstriya və İtaliya şirkətlərinin mütəxəssisləri də iştirak etmişdir.

Stansiyanın açılış mərasimi 2024-cü il sentyabrın 2-də keçirilmişdir. Açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva iştirak etmişdir.

## Texniki göstəricilər və infrastruktur
Stansiyanın qoyuluş gücü 22,5 meqavatdır və bu, ümumi gücü 40 meqavat təşkil edən “Kəlbəcər” su elektrik stansiyaları silsiləsinin tərkib hissəsidir. “Yuxarı Vəng” SES-də il ərzində 66 milyon kilovat-saatadək yaşıl enerji istehsal olunması nəzərdə tutulur ki, bu da təxminən 15 milyon kubmetr təbii qaza qənaət etməyə və 27 min tondan çox karbon emissiyasının qarşısının alınmasına imkan verir.

Stansiyaya su iki mənbədən daxil olur: “Nadirxanlı” SES-in çıxışından və Tutqu çayı üzərində inşa edilmiş baş suqəbuledici qurğudan. Obyektdə 110 kilovoltluq açıq paylayıcı qurğu və 24 damarlı optik kabel xətti çəkilmişdir. Bu qurğu vasitəsilə stansiya mərkəzləşdirilmiş SCADA sisteminə inteqrasiya olunmuş, müasir rəqəmsal idarəetmə və kibertəhlükəsizlik tədbirləri tətbiq edilmişdir.

Layihə çərçivəsində tikinti-quraşdırma işləri zamanı ətraf mühit amilləri nəzərə alınmışdır. Çay balıqlarının derivasiya borusuna daxil olmasının qarşısını almaq və onların çay ekosistemində saxlanılmasını təmin etmək üçün xüsusi hidrotexniki qurğular layihələndirilərək quraşdırılmışdır. SES müasir avadanlıqla təchiz edilmişdir.

## İstinadlar
"Sarıqışlaq" Su Elektrik Stansiyası

**"Sarıqışlaq" su-elektrik stansiyası** — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunda, Oxçuçay üzərində yerləşən su-elektrik stansiyası. Stansiya "AzərEnerji" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən inşa edilmiş və yaşıl enerji zonası konsepsiyası çərçivəsində istismara verilmişdir.

## Tarixi
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 4 may 2024-cü ildə "AzərEnerji" ASC-nin Zəngilan rayonunda "Sarıqışlaq" su-elektrik stansiyasında aparılan tikinti işlərinin gedişi ilə tanış olmuşdur.

Tikinti çərçivəsində yeni stansiya binası inşa edilmiş, maşın zalı, aqreqatlar, generatorlar, idarəetmə panelləri, rele mühafizəsi və məsafədən idarəetmə sistemləri quraşdırılmışdır. "Şayıflı" Kiçik su-elektrik stansiyasından çıxan suyun "Sarıqışlaq" su-elektrik stansiyasına ötürülməsi üçün 5239 metr uzunluğunda derivasiya borusu çəkilmişdir. Turbinlərdən keçən suyun itkisiz şəkildə "Zəngilan" Kiçik su-elektrik stansiyasına ötürülməsi nəzərdə tutulmuşdur.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 3 oktyabr 2024-cü ildə Zəngilan rayonunda "AzərEnerji" ASC-nin "Sarıqışlaq" su-elektrik stansiyasının açılışında iştirak etmiş və stansiyanı işə salmışdır.

## Texniki xüsusiyyətlər
Stansiya Araz çayının sol qolu olan Oxçuçayın üzərində yerləşir və qoyuluş gücü 10,5 meqavat təşkil edir. İl ərzində 33 milyon kilovat-saatadək elektrik enerjisinin istehsalı nəzərdə tutulur. Bu göstərici 7,4 milyon kubmetr təbii qaza qənaət edilməsinə və 13 min ton karbon qazı emissiyasının qarşısının alınmasına imkan verir.

Maşın zalında çayda su səviyyəsi azaldıqda avtomatik dayanan iki ekoturbin quraşdırılmışdır. Bu turbinlər Oxçuçayın ekoloji axımından iki dəfə artıq suyun çay məcrasında saxlanılmasını təmin edir.

## İnfrastruktur
"Sarıqışlaq" su-elektrik stansiyasının daxil olduğu Zəngilan silsiləsi işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yaradılmış ən iri su-elektrik stansiyaları silsilələrindən biridir. Yerli mütəxəssislər tərəfindən layihələndirilən bu stansiyalar ölkənin enerji sisteminə inteqrasiya olunmuşdur və istehsal edilən enerjinin bir hissəsi daxili tələbat üçün istifadə edilir, artıq hissə isə ümumi enerji şəbəkəsinə ötürülür.

"Sarıqışlaq" su-elektrik stansiyası Oxçuçayın üzərində kaskad üsulla tikilən və ümumi gücü 42 meqavat olan Zəngilan su-elektrik stansiyaları silsiləsinə daxildir. Bu silsiləyə "Cahangirbəyli", "Şayıflı", "Zəngilan" və "Sarıqışlaq" su-elektrik stansiyaları daxildir. Digər stansiyalar mərhələli şəkildə istismara verilmişdir.

Stansiyada tikinti və montaj işləri normativ tələblərə uyğun aparılmışdır. Ekoloji tarazlığın qorunması məqsədilə xüsusi qurğular quraşdırılmış, baş suqəbuledicidən çıxan suyun 35 faizi çay məcrasında saxlanılmışdır. Derivasiya borularından çıxan suyun itkisiz şəkildə yenidən çaya buraxılması təmin edilmişdir.

"Sarıqışlaq" su-elektrik stansiyasında 110 kV-luq açıq paylayıcı qurğu inşa edilmişdir. Bu qurğu həm "Sarıqışlaq", həm də "Şayıflı" su-elektrik stansiyalarında istehsal olunan elektrik enerjisinin ölkə enerjisisteminə ötürülməsini təmin edir. Stansiya rəqəmsal avadanlıqlarla təchiz edilmiş və avtomatik idarəetmə sistemi ilə təmin olunmuşdur.

## İstinadlar
"Suqovuşan" Kiçik Su Elektrik Stansiyaları

**“Suqovuşan” Kiçik Su Elektrik Stansiyaları** — Azərbaycan Respublikasının Ağdərə rayonunda, Suqovuşan qəsəbəsi ərazisində yerləşən və “AzərEnerji” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən yenidən qurulmuş iki su elektrik stansiyasından ibarət hidroenerji obyektləri kompleksi. Kompleksə “Suqovuşan-1” və “Suqovuşan-2” Kiçik Su Elektrik Stansiyaları daxildir.

## Tarixi
“Suqovuşan-1” və “Suqovuşan-2” Kiçik Su Elektrik Stansiyaları ciddi zərər gördüyü üçün uzun müddət istismara yararsız vəziyyətdə olmuşdur. Aparılan bərpa və yenidənqurma işlərindən sonra stansiyaların açılışı Tərtər rayonunda keçirilmiş mərasim çərçivəsində baş tutmuşdur. Açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iştirak etmişdir.

## Texniki xüsusiyyətlər

### Suqovuşan-1
Suqovuşan-1 Kiçik Su Elektrik Stansiyası 4,8 meqavat qoyuluş gücünə malikdir. Stansiyada aparılan yenidənqurma işləri çərçivəsində maşın zalı, hidroaqreqatlar, generatorlar, idarəetmə panelləri və avadanlıqlar tam şəkildə yenilənmişdir. Stansiyada il ərzində təxminən 13,8 milyon kilovat-saat elektrik enerjisinin istehsalı nəzərdə tutulur.

### Suqovuşan-2
Suqovuşan-2 Kiçik Su Elektrik Stansiyası 3 meqavat qoyuluş gücünə malikdir. Yenidənqurma işləri zamanı bu stansiyanın da maşın zalı və texnoloji avadanlıqları bərpa edilmiş, stansiyalararası elektrik verilişi xətləri yenilənmişdir. Burada il ərzində təxminən 8,7 milyon kilovat-saat elektrik enerjisinin istehsalı nəzərdə tutulur.

Hər iki stansiyanın ümumi qoyuluş gücü 7,8 meqavatdır. Yenidənqurmadan sonra “Suqovuşan-1” və “Suqovuşan-2” Kiçik Su Elektrik Stansiyaları istismara verilmiş və istehsal olunan elektrik enerjisi paylayıcı şəbəkə vasitəsilə ətraf ərazilərə ötürülmüşdür.

## İstehsal göstəriciləri
Yenidənqurmadan sonra “Suqovuşan-1” və “Suqovuşan-2” Kiçik Su Elektrik Stansiyalarında 2022-ci ilin sentyabr ayınadək 13 milyon kilovat-saatdan çox elektrik enerjisi istehsal edilmişdir.

## İstinadlar
Bruno Bauer

**Bruno Bauer** (/ˈbaʊər/; almanca: [baʊɐ]; ) — alman filosofu, ilahiyyatçısı, tarixçisi və Bibliya tənqidçisi. Gənc Hegelçilərin görkəmli üzvü olan Bauer, Müqəddəs Kitabın və Xristianlığın radikal rasionalist tənqidçisi idi. Əvvəlcə Georq Vilhelm Fridrix Hegelin tələbəsi olan Bauer, 1848-ci il inqilablarından əvvəlki dövrdə Vormärz intellektual dairələrində mərkəzi fiqura çevrildi. Onun fəlsəfi əsərləri yaxın, lakin qarışıq münasibətləri olan Karl Marks və Fridrix Engelsə böyük təsir göstərmiş və tənqid hədəfi olmuşdur.

Sağçı Hegelçi kimi fəaliyyətə başlayan Bauer, 1839-cu ildə din və dövlətə qarşı radikal tənqid inkişaf etdirərək sola yönəldi. O, Xristian İncillərinin tarixi qeydlər deyil, insan özünüdərkinin ədəbi əsərləri olduğunu iddia etdi. Bu dövrün ən əhəmiyyətli əsəri olan "Ateist və Dəccal Hegel üzərində Son Qiyamətin Suru" (1841) Hegelin fəlsəfəsini bütün mövcud dini və siyasi institutların devrilməsinə çağıran inqilabi ateizm kimi təqdim edirdi. Bauerin siyasi düşüncəsi, rasional azadlığa can atmaq üçün cəmiyyətin daimi transformasiyasını müdafiə edən etik idealizm olan "sonsuz özünüdərk" anlayışına əsaslanan respublikaçılığın bir forması idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Works by or about Bruno Bauer at Internet Archive
* Stan M. Landry, "From Orthodoxy to Atheism: The Apostasy of Bruno Bauer, 1835–1843 ", *Journal of Religion & Society* 13 (Un. of Arizona, 2011)
* The Hegel Society of America
* Albert Schweitzer, *[http://www.earlychristianwritings.com/schweitzer/chapter11.html The Quest of the Historical Jesus]*, ch. XI, Bruno Bauer (1906)
* David McLocklan, "Bauer, Marx and religion", in *libcom.org*
* David McLocklan, "Stirner, Feurbach, Marx and the Young Hegelians", *libcom.org*
* Frederick Engels,"Bruno Bauer and Early Christianity" (1882)
* Robert M. Price, review, "Bruno Bauer, ''Christ and the Caesars''"
Brayan Berri

**Brayan Berri** (; ) — əxlaq və siyasət filosofu. O, Oksforddakı Kraliça Kollecində təhsil almış və H. L. A. Hartın rəhbərliyi altında bakalavr və doktorluq dərəcələri almışdır.

Devid Breybruk, Riçard E. Flatman, Feliks Oppenhaym və Abraham Kaplan ilə birlikdə analitik fəlsəfə və siyasi elmi birləşdirdiyinə görə geniş şəkildə tanınır. Barri həmçinin siyasi nəzəriyyə ilə sosial seçim nəzəriyyəsini birləşdirmiş və ictimai seçim nəzəriyyəsinin davamlı tənqidçisi olmuşdur.

## Həyatı

Karyerasının ilk illərində Berri Birminhem Universitetində, Kil Universitetində və Sausempton Universitetində müəllim vəzifələrində çalışıb. 1965-ci ildə Oksford Universitet Kollecində, daha sonra isə Naffild Kollecində müəllim təyin edilib. 1969-cu ildə Esseks Universitetində professor olub.

Berri Kolumbiya Universitetində Liber adına Siyasi Fəlsəfə üzrə Fəxri Professor və London İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbində Siyasi Elmlər üzrə Fəxri Professor olub. O, 2001-ci ildə Siyasi Elmlər üzrə Johan Skytte Mükafatına layiq görülüb. Berri həmçinin Çikaqo Universitetində fəlsəfə və siyasi elmlər kafedralarında dərs deyib. Bu müddət ərzində o, "Etika" jurnalını redaktə edərək onun nəşr standartlarını yüksəltməyə kömək edib. Onun redaktorluğu altında bu jurnal, bəlkə də, mənəvi və siyasi fəlsəfə üzrə aparıcı jurnala çevrilib.

O, 1978-ci ildə Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvü seçilib. Berri Britaniya Humanist Assosiasiyasının Fərqli Tərəfdarı idi və 2006-cı ildə York Universiteti tərəfindən fəxri doktorluq dərəcəsinə layiq görülüb.

2014-cü ildə Britaniya Akademiyası, "Cambridge University Press" və "British Journal of Political Science" ilə əməkdaşlıq edərək, onun şərəfinə siyasi elmlər üzrə illik mükafat - Siyasi Elmlər üzrə Brayan Berri Mükafatını təsis edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Columbia profile
*Obituary, ''The Guardian''
*Obituary, ''The Telegraph''
*Obituary, ''The Times'' [Archived by Wayback Machine]
*The Brian Barry Literary Archive A 'work in progress' site for Brian Barry's unpublished writings.  
**[https://www.britannica.com/biography/Brian-Barry Brian Barry, British Political Philosopher]* by The Editors of Encyclopædia Britannica [Archival content - originally published in the Britannica Book of the Year, originally published on 14 May 2009]
**[http://crookedtimber.org/2009/03/11/brian-barry-is-dead/ Brian Barry is dead]* remembrance from Harry Brighouse on the Crooked Timber group blog.
*
Sübhan Məmmədov

**Sübhan Telman oğlu Məmmədov** () — Azərbaycan boksçusu. Dünya çempionu.

## Karyerası
7 sentyabr 2006-cı ildə Ağcabədidə anadan olub. İdmana cüdo və kikboksinq ilə başlasa da, yekunda boksu seçib.

2022-ci ilin oktyabrında İtaliyanın Yezolo şəhərində keçirilmiş kikboksinq üzrə uşaq, yeniyetmə və gənclərin dünya çempionatında lou-kik kateqoriyasında 45 kq çəki dərəcəsində qızıl medal qazanıb. Eyni ilin dekabr ayında "Ağcabədi Birlik" İdman Klubunun təmsilçisi kimi lou-kik kateqoriyasında 51 kq çəki dərəcəsində kikboksinq üzrə Azərbaycan Kubokunun qalibi olub. Dekabr ayında, həmçinin 51 kq çəki dərəcəsində boks üzrə gənclər arasında Azərbaycan çempionu adını qazanıb.

2023-cü ilin iyun ayında Macarıstanın Eqer şəhərində təşkil olunmuş yeniyetmə və gənclər arasında beynəlxalq turnirdə qızıl medal əldə edib. Həmin ilin avqust ayında gənc boksçulardan ibarət Azərbaycan millisinin heyətində Minskdə keçirilmiş II MDB Oyunlarında iştirak edib.

2024-cü ilin dekabr ayında 48 kq çəki dərəcəsində boks üzrə böyüklər arasında Azərbaycan çempionu olub. Turnirdən sonra Məmmədovun qolu sınıb və bu səbəbdən o, beynəlxalq "Stranca" turnirində iştirak edə bilməyib.

2025-ci ilin aprel ayında finalda azərbaycan əsilli Gürcüstan boksçusu Sahil Alahverdovini məğlub edərək, Bakıda keçirilmiş "Böyük İpək Yolu" beynəlxalq boks turnirinin qalibi olub. Eyni ilin may ayında Almatıda Qazaxıstanın ilk müdafiə naziri, ordu generalı Saqadat Nurmaqambetovun anadan olmasının 101-ci ildönümünə həsr olunmuş beynəlxalq boks turnirində qızıl medal qazanıb.

2025-ci ilin iyun ayında Astanada "World Boxing"in təşkilatçılığı ilə keçirilmiş boks üzrə dünya Kubokunda bürünc medal əldə edib.

2025-ci ilin sentyabr ayında Liverpulda "World Boxing"in təşkilatçılığı ilə keçirilmiş ilk boks üzrə dünya çempionatında iştirak edib. O, 1/16 finalda Dominikan Respublikası təmsilçisini üstələməyi bacarsa da, 1/8 finalda türkiyəli Samet Gümüşə məğlub olaraq mübarizəni dayandırıb. İki ay sonra Budapeştdə keçirilmiş U-23 Avropa çempionatında 50 kq çəki dərəcəsində qalib olub.

2025-ci ilin dekabr ayında Dubayda Beynəlxalq Boks Assosiasiyasının təşkilatçılığı ilə keçirilmiş dünya çempionatında ardıcıl olaraq Filippin, Tacikistan, Özbəkistan və Gürcüstan idmançılarına qalib qələrək finala yüksəlib. O, həlledici görüşdə özündən 10 yaş böyük — erməni əsilli Rusiya təmsilçisi Edmond Xudoyanı məğlub edərək qızıl medala sahib çıxıb. Bununla da Məmmədov, boks üzrə Azərbaycan tarixinin ən gənc dünya çempionu kimi adını tarixə yazdırıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sübhan Məmmədov ''(solda)'' qalib elan olunur.
Bartolo da Sassoferrato

**Bartolo da Sassoferrato** (; ) — italyan hüquq professoru və Orta əsrlər Roma hüququnun ən görkəmli qitə hüquqşünaslarından biri. O, şərhçilər və ya postqlossatorlar kimi tanınan məktəbə mənsub idi. Sonrakı nəsil mülki hüquqşünasların heyranlığı "Bartolist olmadığı təqdirdə heç kim yaxşı vəkil deyil" (yəni Bartolusun davamçısı) məsəli ilə göstərilir.

## Həyatı və əsərləri

Bartolo İtaliyanın Marke bölgəsindəki Sassoferrato yaxınlığındakı Venatura kəndində anadan olub. Atası vəkil Franciscus Severi idi. Anası Alfani ailəsindən idi. O, Çinonun rəhbərliyi altında Peruci Universitetində, Oldradus və Belvisonun rəhbərliyi altında Bolonya Universitetində mülki hüquq təhsili almış və 1334-cü ildə hüquq doktoru dərəcəsi almışdır. 1339-cu ildə əvvəlcə Pizada, sonra isə Perucada dərs deməyə başlamışdır. O, Peruca hüquq məktəbinin xarakterini Bolonya ilə bir səviyyəyə qaldırmış və bu şəhər onu 1348-ci ildə fəxri vətəndaş etmişdir. 1355-ci ildə İmperator IV Karl onu özünün konsulu təyin etmişdir. Peruca şəhərində Baldus de Ubaldis və qardaşları Angelus və Petrus Bartolusun şagirdləri olmuşlar. Bartolus 43 yaşında Peruca şəhərində vəfat etmiş və San Fransisko kilsəsində üzərində "Ossa Bartoli" yazısı olan bir abidə ilə dəfn edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* ''In primam, secundam Codicis partem commentaria''
* ''In primam, secundam Infortiati partem commentaria''
* Bartolo's ''De Insigniis et Armis''
* Commentary on Digestum Vetus part 1
* Commentary on Digestum Vetus, part 2
* Commentary on Digestum Novum, part 1
* Commentary on Digestum Novum, part 2
* Commentary on three books of Codex
* Commentary on Codex, part 1
* Commentary on Codex, part 2
* Translations of his tracts ''On Guelphs and Ghibellines'' and ''On the Government of a City''
* Complete works by Bartolus at ParalipomenaIuris
Anton Zeilinqer

**Anton Zeilinqer** () — kvant informasiyası sahəsindəki qabaqcıl işləri və fotonlardan istifadə edərək kvant teleportasiyası sahəsində ilk dəfə gördüyü işlər ilə tanınan avstriyalı fizikdir. O, 2022-ci ildə Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb.

2006-cı ildən bəri təsis etdiyi Avstriya Elm və Texnologiya İnstitutunun Himayəçilər Şurasının sədr müavinidir.

## Beynəlxalq mükafatları
* 2004-cü il- Dekart Mükafatı
* 2005-ci il- Kral Feysəl Mükafatı
* 2007-ci ildə- Kvant Elektronikası və Optika Mükafatı
* 2008-ci ildə-Beynəlxalq Kvant Rabitəsi Mükafatı
* 2008-ci ildə- İsaak Nyuton Medalı
* 2010-cu ildə- Fizika üzrə Volf Mükafatı
* 2015-ci ildə- Manne Ziqban Xatirə Mühazirəsi
* 2016-cı ildə- Villis Lemb Mükafatı
* 2017-ci ildə- Çexiya Respublikası Senatı Prezidentinin Gümüş Medalı
* 2020-ci ildə- Vernadskı Medalı (Ukrayna Elmlər Akademiyası)
* 2022-ci ildə- Fizika üzrə Nobel Mükafatı

## Milli mükafatları
* 2001-ci ildə — Xidmətlərə görə orden (Prussiya)
* 2001-ci ildə — "Elm və İncəsənətə görə" Avstriya Şərəf Nişanı
* 2005-ci ildə — Vilhelm Eksner medalı
* 2009-cu ildə — "Almaniya Federativ Respublikasına Xidmətlərə" görə Böyük Zabit Xaçı ordeni
* 2015-ci ildə — "Avstriya Respublikasına Xidmətlərə görə" qızılı Böyük Fəxri Nişanı
* 2022-ci ildə — "Avstriya Respublikasına Xidmətlərə görə" ulduzlu Böyük Gümüş Şərəf Nişanı
* 2024-cü ildə — "Avstriya Respublikasına Xidmətlərə görə" lent üzərində Böyük Qızıl Şərəf Nişanı

## Akademiya və cəmiyyətlərə olan üzvlükləri
* 1998-ci ildə — Avstriya Elmlər Akademiyası
* 1999-cu ildə — Amerika Fizika Cəmiyyətinin həqiqi üzvü
* 2005-ci ildə — Leopoldina
* 2005-ci ildə — Slovakiya Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü
* 2005-ci ildə — Serbiya Elmlər və İncəsənət Akademiyasının xarici üzvü
* 2009-cu ildə — Fransa Elmlər Akademiyasının xarici üzvü
* 2011-ci ildə — Avropa Akademiyasının üzvü
* 2013-cü ildə — ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının xarici üzvü
* 2014-cü ildə — Belarus Milli Elmlər Akademiyasının xarici üzvü
* 2012-ci ildə — Elmin İnkişafı üzrə Amerika Assosiasiyasının həqiqi üzvü
* 2014-cü ildə — İnkişaf etməkdə olan Ölkələr üzrə Elmlər Akademiyasının üzvü
* 2016-cı ildə — Rusiya Elmlər Akademiyasının fəxri doktoru
* 2016-cı ildə — Rusiya Elmlər Akademiyasının xarici üzvü
* 2019-cu ildə — Çin Elmlər Akademiyasının xarici üzvü

## İstinadlar
Zen yoqa

**Zen yoqa** — Yoqa və Zen təlimlərinin birləşməsindən ibarət olan, bir sıra müasir müəllimlər tərəfindən tədris edilən yoqa növüdür.

Aaron Hoopes müxtəlif Şərq sağlamlıq və fiziki inkişaf fəlsəfələrini bir araya gətirərək, daha az atletik və fiziki cəhətdən zəif olan insanlar üçün də əlçatan bir yoqa forması yaratmışdır.
Bu yoqa növündə yoqa, qigong və tay-çi fəlsəfələri birləşdirilərək bədənin elastikliyinin artırılması, nəfəsin axınının yaxşılaşdırılması və oynaqların açılması məqsədi güdülür. Zen fəlsəfəsi isə indiki anın fərqində olmaq və şüurlu diqqət (mindfulness) vasitəsilə tətbiq olunur.
Zen Yoqa-nın əsas prinsipi ondan ibarətdir ki, sadə nəfəs alma, hərəkət və dartınma məşqləri yaşından, fiziki vəziyyətindən və sağlamlıq durumundan asılı olmayaraq hər kəs üçün uyğundur.

Yapon ustası Oki Masahiro (1921–1985) tərəfindən yaradılmış Oki-do yoqa da Zen Yoqa adı ilə tanınır. Bu sistem “Hind yoqası, Çin Yin-Yang prinsipləri və Yapon Zen ənənəsi” əsasında formalaşdırılmışdır.
Şinzan Miyamae tərəfindən yaradılmış və Rinzai Zen məktəbinə bağlı olan Zenway Sangha adlı dünyəvi təşkilat da təlimlərində yoqa praktikasını tətbiq edir.

Zenway müəllimi Julian Skinner-in sözlərinə görə, ümumilikdə Zen təlimləri və xüsusilə Zen Yoqa üç əsas sahəni ön plana çıxarır:
— bədənin düzgün duruşu,
— bədəndə enerjinin axını,
— şüurlu diqqət və fərqindəlik (yaponca “nen” 念).

Xorvatiyada Žarko Andričević və onun baş tələbələri tərəfindən yaradılmış Zenyoga assosiasiyası da Zen və yoqa təlimlərinin birləşməsini təqdim edir.
Bu assosiasiyanın Sloveniya (Celje), Almaniya (Berlin) və ABŞ-də (Cape Cod) beynəlxalq tərəfdaş qrupları fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Zen yoga EnWikipediada
* Zenways School
* ZenYoga Studio, London
* Zen Yoga Studio, Berlin
* Okido Yoga UK
* Zen Yoga Training Videos
* Eight-Form Moving Meditation
LibriVox

**LibriVox** — dünya üzrə könüllülərdən ibarət qrupdur ki, ictimai mülkiyyətdə olan mətnləri oxuyur və qeyd edir, beləliklə onların audio kitablarını pulsuz olaraq vebsaytdan və digər rəqəmsal kitabxana hostinq saytlarından endirmək mümkündür. Layihə 2005-ci ildə Hyu MakQayer (Hugh McGuire) tərəfindən yaradılıb və məqsədi “ictimai mülkiyyətdə olan bütün kitabları internetdə pulsuz, audio formatda əlçatan etmək” idi.

2016-cı il 6 avqust tarixində tamamlanmış layihələrin sayı 10,000 olmuşdur; 14 fevral 2021-ci ildə bu rəqəm 15,000-ə çatmış, 17 dekabr 2024-cü ildə isə kataloq 20,000 qeydiyyata çatmışdır. Çıxışların əksəriyyəti ingilis dilindədir, lakin bir çox qeyri-ingilis əsərləri də mövcuddur. Layihənin əlavə məzmun təmin edən bir neçə əlaqəli layihəsi vardır. LibriVox Project Gutenberg ilə əlaqəlidir, hansı ki, layihə bəzi mətnləri oradan əldə edir, həmçinin Internet Archive rəqəmsal qeydiyyatları hostinq edir.

## Tarixi

LibriVox 2005-ci ilin avqust ayında Montrialda (Kanada) yaşayan yazıçı Hyu MakQayer tərəfindən yaradılıb. O, bir bloq açaraq bu sualı qoymuşdur. İlk qeydə alınmış kitab isə Cozef Konradın *[[Gizli Agent]]* (The Secret Agent) əsəri olmuşdur.

## LibriVox adının etimologiyası
*LibriVox* sözü, Latın dilində  (kitab) sözünün  forması  və  (səs) sözlərindən yaranmışdır, mənası *KitabSəsi* (və ya *kitabın səsi*) deməkdir. Bu söz həmçinin digər mənalar daşıyır:  həm də *uşaq* və *pulsuz, müstəqil, sərbəst* mənalarını verir. LibriVox forumunda deyilir: "LibriVox-u həm 'səsin uşağı', həm də 'pulsuz səs' kimi şərh etmək olar. Nəhayət, digər bir bağlantı isə 'kitabxana'dır, yəni bunu Səs Kitabxanası kimi də təsəvvür etmək olar".

LibriVox-un qurucuları və ya könüllü icması tərəfindən tək bir tələffüz üçün qərar və ya konsensus yoxdur. Hər hansı bir tələffüz doğru sayılır.

## Təşkilat və maliyyələşmə
LibriVox könüllülər tərəfindən idarə olunan, pulsuz məzmunlu, ictimai mülkiyyət layihəsidir. Onun büdcəsi və ya hüquqi şəxsiyyəti yoxdur. Layihələrin inkişafı Internet forum vasitəsilə idarə olunur, admin komandası tərəfindən dəstəklənir və tamamlanmış əsərlərin axtarıla bilən kataloqu verilənlər bazası saxlanılır.

2010-cu ilin əvvəllərində LibriVox vebsaytın illik təxminən $5,000-lıq hosting xərclərini qarşılamaq və ön- və arxa plan istifadəsini yaxşılaşdırmaq üçün $20,000 toplamaq məqsədilə fond yığımı kampaniyası keçirdi. Hədəf 13 gün ərzində çatdırıldı və kampaniya başa çatdı; LibriVox tərəfdarlarını əlaqəli təşkilatlara, Project Gutenberg və Internet Archive-ə ianə etməyə təşviq etdi.

## İstehsal prosesi
Könüllülər yeni layihələri başlamaq üçün seçə bilərlər: ya özləri qeyd edirlər, ya da başqalarını da qoşulmağa dəvət edirlər, ya da artıq başlanan layihələrə töhfə verirlər. Qeydiyyatı tamamlandıqdan sonra səs faylı sayta yüklənir və LibriVox icması tərəfindən yoxlanılır.

Tamamlanmış audio kitablar LibriVox vebsaytından əlçatandır, MP3 faylları isə ayrıca Internet Archive tərəfindən host edilir. Qeydlər həmçinin digər vasitələrlə, məsələn YouTube və iTunes vasitəsilə də əlçatandır və müəllif hüquqlarından azad olduğu üçün internetdə LibriVox-dan müstəqil olaraq da yayılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Corcetto Cucaro

**Corcetto Cucaro** (; ) — İtalyan avtomobil dizayneri. 1999-cu ildə Cucaro "Əsrin Avtomobil Dizayneri" mükafatını aldı və 2002-ci ildə Avtomobil Şöhrət Zalına daxil edildi. Avtomobillərlə yanaşı Cucaro həmçinin Nikon, Telia mobil telefonları, Toskanadakı "Lungomare di Porto Santo Stefano" üçün kamera gövdələri, Apple üçün kompüter prototipləri dizayn etdi və yeni bir makaron forması olan "Marille" yaratdı.
## Həyatı
Corcetto Cucaro 7 avqust 1938-ci ildə Pyemont bölgəsində yerləşən Qaressio şəhərində anadan olmuşdur. Corcetto Cucaronun dizayn sahəsinə gəlişi təsadüfi deyildi. Onun atası və babası rəssam idilər və bu onun estetik baxışının inkişafında mühüm rol oynadı. O, Turində yerləşən "Accademia di Belle Arti" sənət məktəbində təhsil alıb və burada dizayna olan qabiliyyətini inkişaf etdirib. 17 yaşında olarkən Fiat şirkətində işləməyə başladı və burada ilk eskizlərini yaratdı. 
Fiatdan sonra "Bertone" və "Ghi"a dizayn studiyalarında çalışan Corcetto Cucaro burada öz unikal üslubunu formalaşdırdı. O, 1968-ci ildə "Italdesign Giugiaro" adlı öz dizayn studiyasını yaratdı. Bu studiya dünyanın ən tanınmış avtomobil markaları ilə işləyərək, müasir və futuristik dizaynları ilə avtomobil dünyasında yeni bir dövr açdı.

Corcetto Cucaronun imzası olan avtomobillər dünya avtomobil sənayesinə dərin təsir göstərmişdir. Onun dizayn etdiyi bəzi ən məşhur modellərə aşağıdakılar daxildir:
* Volkswagen Golf Mk1 (1974) – Bu model kompakt avtomobil sinfində inqilab yaratdı və geniş populyarlıq qazandı.
* DeLorean DMC-12 (1981) – "Gələcəyə qayıdış" (Back to the Future) filmi ilə məşhurlaşan bu avtomobil futuristik dizaynı ilə tanınır.
* Fiat Panda (1980) – Sadə və funksional dizaynı ilə uzun illər populyarlığını qoruyub saxladı.
* Lancia Delta (1979) – Ralli yarışlarında uğurlar qazanan bu avtomobil idman avtomobilləri tarixində əhəmiyyətli yer tutur.
* BMW M1 (1978) – Bu model BMW-nin ilk rəsmi superkarı kimi qəbul edilir və idman avtomobil dünyasında mühüm rol oynayıb.

Corcetto Cucaro öz yaradıcılığı ilə bir çox beynəlxalq mükafatlar qazanmışdır. 1999-cu ildə o, dünyanın ən nüfuzlu avtomobil dizaynerlərindən biri kimi "Əsrin Avtomobil Dizayneri" (Car Designer of the Century) adına layiq görülmüşdür. 
 
## Qalereya

1972alfaromeo1300gtfront.jpg|Alfa Romeo Giulia Sprint GT
VW Golf I Bj.1974 Heck.jpg|VW Golf I
Back left.JPG|DeLorean DMC-12
Lotus Esprit S1 1977 Fed.jpg|Lotus Esprit S1
Eagle Premier.jpg|1988 AMC/Eagle Premier Corcetto Cucaronun adı olan 
Alfa Romeo 159 sedan.jpg|Alfa Romeo 159
2006 Ford Mustang Giugiaro.jpg|2008 Ford Mustang Giugiaro Concept
Subaru SVX in parkland in the British West Midlands first registered February 1997 3317cc.JPG|Subaru Alcyone SVX
Daewoo Lanos front 20080110.jpg|Daewoo Lanos


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Italdesign, Giugiaro's industrial design group
* Coachbuild.com Encyclopedia: Giugiaro 
* Bontempi Minstrel
* BMW Designers  An overview of automotive designers working for BMW.
Robert Brauncon

**Robert Brauncon** (; ) — Amerikalı qrafik dizayner. 
## Həyatı
Robert Brauncon 8 avqust 1925-ci ildə Nyu-Cersi ştatın Nyuark şəhərində anadan olub. O, Nyu-Yorkdakı Pratt Universitetində dizayn üzrə təhsil alıb. Təhsilini başa vurduqdan sonra Robert Brauncon qrafik dizayn və reklam sahələrində müxtəlif işlərə imza atmışdır. Robert Braunconun dizayn üslubu, çoxsaylı vizual dil elementlərini qarışdıraraq, film və qrafik dizaynı birləşdirməyi əsaslanırdı. O, klassik qrafik dizaynı filmlərlə birləşdirərək fərqli bir təcrübə yaratdı. Robert Braunconun ən məşhur layihələrindən biri, 1960-cı illərdə Ceyms Bond filmlərinin posterlərini çəkməsidir. O, bu layihədə çox cəsarətli və orijinal yanaşmalar təqdim etdi, vizual elementləri kino ilə birləşdirərək hərəkətli qrafiklər və tipografiyanı tamamilə yeni bir şəkildə təqdim etdi.

Robert Braunconun Bonddan sonrakı karyerasının ən diqqətəlayiq işi 1969-cu ildə The Rolling Stonesun "Let It Bleed" albomunun üz qabığıdır. O, həmçinin 1966-1970-ci illər arasında "Midland Bank" və "Pirelli" üçün qrafik posterlər yaratmışdır. Onun son qrafik dizayn əsəri 1969-cu ildə Nyu-York Sülh Kampaniyası üçün poster idi, düz ağ fonda "PE" hərfləri şəkildə solda, sağında isə sual işarəsi ilə yazılmış oyun kartı qoyulmuşdur.  

Robert Brauncon 1 avqust 1970-ci ildə 45 yaşının tamam olmasına bir həftə qalmış Londonda ürək tutmasından vəfat etmişdir. O, 1995-ci ildə ölümündən sonra İncəsənət Direktorları Klubunun Şöhrət Zalına daxil edilmişdir. və 2002-ci ildə AIGA Medalı ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Archive of official Robert Brownjohn website
* Art Directors Club biography, portrait and images of work
Yoqa növləri

**Yoqa növləri** — Yoqa idmanına aid yoqa növləri.

## Yoqa növləri
*Hava yoqası
*Aştanqa yoqa
*Raja yoqa
*İnteqral yoqa
*İyenqar yoqa
*Müasir yoqa
*Yin yoqa
*Zen yoqa
*Karma yoqa
*Yoqa nidra
*Bərpaedici yoqa
*Jnana yoqa
*Bhakti yoqa
*Bandha (Yoqa)

## Həmçinin bax
*Yoqa (fəlsəfə)
*Yoqa jurnalı
*Beynəlxalq Yoqa Federasiyası
*Beynəlxalq Yoqa Günü

## İstinadlar
*
Raqhunatq Coşi

**Raqhunatq Krişna Coşi** və ya qısaca **R.K. Coşi** (; ) — Hindistan dizayneri və xəttatı. O, Microsoft Windowsda istifadə olunan əsas hind şriftlərini dizayn etmişdir.

## Həyatı
Raqhunatq Coşi orta təbəqəli hind ailəsində anadan olub. O, Maharaştra ştatının Kolhapur şəhərində böyüyüb və orada əlifbalara, onların formalarına, üslublarına və dizaynına maraq göstərib. 1952-ci ildə Mumbaydakı Ser J.J. Tətbiqi İncəsənət İnstitutunda incəsənət təhsili almaq qərarına gəlib. Bu müddət ərzində o, hind dillərində şriftlərin az olduğunu aşkar edib. O, institutun ərazisində yerləşən Dövlət Çap Texnologiyaları İnstitutunda əlavə dərslər alıb və orada hind şriftlərinin mürəkkəb olduğunu və yazı yazmaqda bir çox problemləri olduğunu öyrənib. O, kollecdə hind şriftlərinə həsr olunmuş ilk sərgidə iştirak edib. 

O, 1983-1996-cı illərdə Mumbaydakı IDC Dizayn kollecində xəttatlıq, şrift dizaynı və tipoqrafiya professoru olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*R K Joshi: Interview
*