open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bossiko

**Bossiko** (), İtaliyada, Lombardiya bölgəsinin Berqamo vilayətində kommuna.

Əhalisi 997 nəfərdir (2008), əhalinin sıxlığı 142 nəfər / km²-dir.

Sahəsi 17 km² ərazini əhatə edir.

Poçt kodu — 24060. Telefon kodu — 035.

Yaşayış məntəqəsinin himayədarı Müqəddəs Pyotr və Həvvari Paul hesab olunurlar.

## Demoqrafiya
**Əhalinin artımı:**
Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea  = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period   = from:0 till:1500
TimeAxis  = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 523
 bar:1871 from:0 till: 560
 bar:1881 from:0 till: 618
 bar:1901 from:0 till: 679
 bar:1911 from:0 till: 799
 bar:1921 from:0 till: 866
 bar:1931 from:0 till: 970
 bar:1936 from:0 till: 910
 bar:1951 from:0 till: 1026
 bar:1961 from:0 till: 1041
 bar:1971 from:0 till: 1057
 bar:1981 from:0 till: 1109
 bar:1991 from:0 till: 1060
 bar:2001 from:0 till: 997
PlotData=
 bar:1861 at: 523 fontsize:S text: 523 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 560 fontsize:S text: 560 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 618 fontsize:S text: 618 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 679 fontsize:S text: 679 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 799 fontsize:S text: 799 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 866 fontsize:S text: 866 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 970 fontsize:S text: 970 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 910 fontsize:S text: 910 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1026 fontsize:S text: 1.026 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1041 fontsize:S text: 1.041 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1057 fontsize:S text: 1.057 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1109 fontsize:S text: 1.109 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1060 fontsize:S text: 1.060 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 997 fontsize:S text: 997 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT


## Qardaşlaşmış şəhərlər
* Merye, Fransa

## Kommuna rəhbərliyi
* Telefon: 035 968020
* Elektron poçt: naməlum
* Rəsmi sayt:

## Xarici keçidlər
* Milli Statistika İnstitutu
* http://www.istat.it/english/ 

## İstinadlar
Alimlər Köşkü

**Alimlər Köşkü** və ya **Alimlər Pavilyonu** ― İran İslam Respublikası tərəfindən Vyanadakı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının ofisinə bağışlanan bir abidədir. Xatirə abidəsinin İran İslam Respublikası Xəbər Agentliyi tərəfindən verilən məlumata görə İslam və Əhəməni memarlığının birləşməsi olduğu iddia edilir, lakin sonuncusu dekorativ xüsusiyyətlərdə açıq şəkildə üstünlük təşkil edir; xüsusilə Fars sütunları və digər xüsusiyyətləri Persepolis və digər yerlərdə qalmış Əhəməni memarlığı nümunələrindən götürülmüşdür. Çaxartaq köşk forması, İslamdan əvvəlki dövrlərdən bu günə qədər qalmış Fars memarlığının bir nümunəsidir.

Köşkün içərisində dörd məşhur Fars orta əsr alimlərindən olan Ömər Xəyyam, Əl-Biruni, Məhəmməd ibn Zəkəriyyə ər-Razi və İbn-Sinanın (Avisena) heykəlləri vardır. Bu abidə 2009-cu ilin iyununda İranın elmdəki dinc inkişafları münasibətilə bağışlanmışdır. Bu abidə Alireza Nazem Alroaya tərəfindən dizayn edilmiş və Sadeh Architecture City Construction tərəfindən inşa edilmişdir.

## Qalereya


Şəkil:Persian Scholar pavilion in Viena UN (tablet).jpg|Alimlər Köşkünün qarşısındakı məlumat lövhəsi
Şəkil:Persian Scholar pavilion in Viena UN (Biruni).jpg|Əl-Biruni
Şəkil:Persian Scholar pavilion in Viena UN (Omar Khayyam).jpg|Ömər Xəyyam
Şəkil:Persian Scholar pavilion in Viena UN (Rhazes).jpg|Məhəmməd ibn Zəkəriyyə ər-Razi
Şəkil:Persian Scholar pavilion in Viena UN (Avicenna).jpg|Avicenna


## İstinadlar
Qara Mustafa Şahin Paşa

**Qara Mustafa Şahin Paşa** (ö. 1565) — Sultan Süleyman Qanuni səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi və əsli haqqında məlumat yoxdur. Sultan Süleyman Qanuni dönəminin ilk illərində saraya alındığı məlumdur. Əndərunda təlim-tərbiyə aldıqdan sonra 1544-cü ildə Ərzurum, 1548-ci ildə Diyarbəkir bəylərbəyi oldu. Ardından Şahzadə Bəyazidin lələsi təyin edildi və onunla birlikdə təyin olunduğu Konya, Kütahya və Amasya sancaqbəyliklərinə yollandı. Ancaq şahzadənin üsyan edərək Səfəvilərə sığınmasının ardından (1559) o da cəzalandırıldı və Qəzzə sancaqbəyliyi ilə mərkəzdən uzaqlaşdırıldı. Ancaq çox keçmədən günahsız olduğu aşkar oldu və 1560-cı ildə vəfat edən Sofu Əli Paşanın yerinə Misir bəylərbəyliyinə gətirildi. Ancaq 1563-cü ildə vəzifədən alındı və çox keçmədən 1565-ci ildə vəfat etdi.

Övladlarından Rizvan Paşa və Bəhram Paşa özü kimi müxtəlif əyalətlərdə fəaliyyət göstərmişdir.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani IV, səh. 184

## İstinadlar
Bosniyalı Əli Paşa

**Bosniyalı Əli Paşa** (ö. 1571) — Sultan Süleyman Qanuni və II Səlim səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əslən boşnaq olub, Sultan Süleyman Qanuni dönəminin ilk illərində saraya alındığı məlumdur. Əndərunda təlim-tərbiyə aldıqdan sonra müxtəlif sancaqbəyliklərinə təyin edildi. Ardından Şahzadə Səlimin lələsi təyin edildi və onunla birlikdə təyin olunduğu Konya və Manisa sancaqbəyliklərinə yollandı. Daha sonra 1557-ci ildə bu vəzifədən alındı və 1558-ci ilin yanvarında Mərəş bəylərbəyi oldu. Bir il sonra vəzifədən alındı və Şahzadə Bəyazidə qarşı Şahzadə Səlimin topladığı orduya rəhbərlik etdi. Daha sonra Şahzadə Bəyazidin təslim edilməsi üçün gedən müzakirələr əsnasında Qəzvinə göndərildi. Döndükdən sonra 1563-cü ildə Misir bəylərbəyliyinə gətirildi. 1566-cı ilin aprelində vəzifədən alındı və 1569-cu ildə Bağdad bəylərbəyliyinə gətirildi. Bu vəzifədə ikən 1571-ci ildə vəfat etdi.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani I, səh. 308
Bosniyalı Mahmud Paşa

**Bosniyalı Mahmud Paşa** (ö. fevral 1568) — Sultan Süleyman Qanuni və II Səlim səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı

Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əslən boşnaq olub, Mərəş bəylərbəyi Mehmed Paşanın kölələrindəndir. Paşanın vəfatından sonra Davud Paşanın xəzinədarı oldu. Onun ölümündən sonra isə Misirdə qaldı və baş xəzinədarlığa qədər yüksəldi. 1560-cı ildə Yəmən bəylərbəyi olsa da, çox keçmədən vəzifədən alındı. 1566-cı ilin aprelində Misir bəylərbəyi oldu və 26 dekabr 1567-ci ildə sərt və qəddar idarəçiliyi səbəbilə vəzifədən alındı. Bir müddət Qahirədə gizlənən Əli Paşa 1568-ci ilin fevralında Qahirə küçələrinin birində sui-qəsdlə öldürüldü.

Cənazəsi öz adına Qahirədə inşa etdirdiyi Əl-Mahmudiyə məscidindəki türbəsinə dəfn edildi.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani III, səh. 242
Borgo di Terzo

**Borgo di Terzo** (), İtaliyada, Lombardiya bölgəsindin Berqamo vilayətində olan kommunadır.

Əhalisi 1096 nəfərdir (2008), əhalinin sıxlığı 589 nəfər / km²-dir.

Sahəsi 2 km² ərazini əhatə edir.

Poçt kodu — 24060. Telefon kodu — 035.

## Demoqrafiya
**Əhalinin artımı:**
Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea  = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period   = from:0 till:950
TimeAxis  = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 599
 bar:1871 from:0 till: 644
 bar:1881 from:0 till: 575
 bar:1901 from:0 till: 675
 bar:1911 from:0 till: 726
 bar:1921 from:0 till: 681
 bar:1931 from:0 till: 944
 bar:1936 from:0 till: 654
 bar:1951 from:0 till: 785
 bar:1961 from:0 till: 805
 bar:1971 from:0 till: 703
 bar:1981 from:0 till: 701
 bar:1991 from:0 till: 772
 bar:2001 from:0 till: 933
PlotData=
 bar:1861 at: 599 fontsize:S text: 599 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 644 fontsize:S text: 644 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 575 fontsize:S text: 575 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 675 fontsize:S text: 675 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 726 fontsize:S text: 726 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 681 fontsize:S text: 681 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 944 fontsize:S text: 944 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 654 fontsize:S text: 654 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 785 fontsize:S text: 785 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 805 fontsize:S text: 805 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 703 fontsize:S text: 703 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 701 fontsize:S text: 701 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 772 fontsize:S text: 772 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 933 fontsize:S text: 933 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text: ISTAT


## Kommun rəhbərliyi
* Telefon: 035 821046
* E-poçt: info@comune.borgo-di-terzo.bg.it
* Rəsmi veb sayt: http://www.comune.borgo-di-terzo.bg.it/

## Xarici keçidlər
* Qəsəbənin rəsmi saytı
* Milli Statistika İnstitutu
* http://www.istat.it/english/ 

## İstinadlar
Çərkəz İskəndər Paşa

**Çərkəz İskəndər Paşa** (ö. 1571) — Sultan Süleyman Qanuni və II Səlim səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əslən çərkəz olub, Diyarbəkir bəylərbəyi Xosrov Paşanın kölələrindəndir. Sürətlə yüksələrək öncə paşanın qapıçıbaşı, çavuşbaşı, ardından Hələb və Anadolu əyalətlərinin dəftərdarı oldu. 15 avqust 1548-ci ildə yenicə yaradılan Van bəylərbəyliyinə təyin edildi və burada Səfəvilərə qarşı qələbə qazandı. Mükafat olaraq Ərzurum bəylərbəyi təyin edildi və yenə Səfəvilərə qarşı mübarizədə iştirak etdi.

1551-ci ildə Diyarbəkir əyalətinə göndərildi və 1564-cü ilədək bu vəzifədə qaldı. 1566-cı ildə Bağdad bəylərbəyi oldu. 1568-ci ilin noyabrında Misir bəylərbəyi təyin edildi və 1571-ci ilədək bu vəzifədə qaldı. Ardından paytaxta çağırıldı və həmin il burada vəfat etdi.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani III, səh. 129
*Oflaz, M., "İSKENDER PAŞA VAKIFLARI ", Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı:21, Sayfa:79
Herseqli Hüseyn Paşa

**Herseqli Hüseyn Paşa** (ö. 1595) — II Səlim və III Murad səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əslən herseq olan Bayram ağanın oğlu olub, Sokollu Mehmed Paşa tərəfindən Əndəruna alındı. Belə ki, qardaşı Sənan ağa paşanın qızıyla evliydi və bu səbəblə Hüseyn və Sənan sürətlə yüksəlməyə başladılar. Burdakı təhsilini tamamlamasının ardından 1567-ci ilin martında Herseq sancaqbəyi olaraq saraydan ayrıldı. 2 il boyunca bu vəzifədə qaldıqdan sonra 1569-cu ilin martında Bosniya bəylərbəyliyinə yüksəldi. Ardından 1572-ci ildə Diyarbəkir, 1573-cü ildə isə Misir bəylərbəyliyinə gətirildi.

Ancaq burada olan əsgərin özbaşınalığı qarşısında aciz qalan Hüseyn Paşa 18 ay qaldığı vəzifədən çox keçmədən 22 sentyabr 1574-cü ildə alındı və İstanbula geri çağırıldı. Ardından Hələb, 1575-ci ilin iyulunda Anadolu, 1578-ci ildə Bağdad, 14 noyabr 1580-ci ildə Şam, 1585-ci ildə yenidən Diyarbəkir, 1594-cü ildə isə yenidən Bosniya əyalətinə təyin edildi. Ancaq son təyin olunduğu vəzifəsində çox qalmadan təqaüdə ayrıldı və İstanbula döndü. 1595-ci ildə burada vəfat etdi.

## Mənbə
* Sicill-i Osmani III, səh. 39
* Çakar, E., "XVI. Yüzyılda Şam Beylerbeyiliğinin İdarî Taksimatı ", Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:13, Sayı:1, Yıl:2003
* Gülcü, E., "XVI. Yüzyılın İkinci Yarısında Bağdat Vilayeti’nde Meydana Gelen İsyanlar Ve Eşkıyalık Hareketleri", A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED], Sayı:57, Yıl:2016
Dəftərdar Üveys Paşa

**Dəftərdar Üveys Paşa** (ö. sentyabr 1591) — II Səlim və III Murad səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Atası Aydının köklü ailələrindən olan Qazı Mehmed Əfəndidir. Bu səbəblə atasından aldığı dini təhsilin ardından Tirə qazısı olaraq dövlət xidmətinə başladı. Bu vəzifəsi əsnasında Şahzadə Muradla tanış oldu və onun xidmətinə alınaraq şahzadənin dəftərdarı oldu. Şahzadənin 1574-cü ildə taxta çıxmasıyla o da İstanbula gəldi və Sokollu Mehmed Paşa ilə rəqabət aparmasına baxmayaraq Sultan Murad tərəfindən baş dəftərdar təyin edildi. 1578-ci ildə edam edilən Budin bəylərbəyi Sokollu Mustafa Paşanın yerinə Budinə yollandı. 1579-cu ildə bölgəyə gələn Üveys Paşa o əsnada Avstriya ilə davam edən sülh müzakirələrində iştirak etdi. Bundan başqa əyalət gəlirlərini də artıran Üveys Paşa, düşmən basqını nəticəsində yaranan itkilərdən məsul tutuldu və 3 iyun 1580-ci ildə vəzifədən alındı.

1585-ci ilin aprelində yenidən baş dəftərdar olan Üveys Paşa 1587-ci ilin aprelində Misir bəylərbəyliyi ilə yenidən paytaxtdan uzaqlaşdı. Bu vəzifədə ikən illik 500 min florin olan Misir xəzinəsi gəlirini 600 min florinə qədər artırmış, bu səbəblə mükafat olaraq 1590-cı ildə vəzir rütbəsi almışdır. Ancaq həmin ilin sentyabrında vəfat etmişdir.

## Mənbə
* Sicill-i Osmani V, səh. 273
Dəftərdar Sinan Paşa

**Dəftərdar Sinan Paşa** (ö. 1596) — III Murad və III Mehmed səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi və əsli haqqında məlumat yoxdur. Saray dəftərxanasında yetişdikdən sonra Anadolu dəftərdarı olaraq saraydan ayrıldı. 1582-ci ildə Misir dəftərdarı, 2 il sonra isə Misir bəylərbəyi təyin edildi. Ancaq illik Misir xəzinəsinin həmişəkindən az gəlməsi nəticəsində haqqındakı şaiyələr çoxaldı və 1587-ci ilin aprelində vəzifədən alındı. 1590-cı ildə Diyarbəkir, Mərəş, Konya və 1595-ci ildə Sivas bəylərbəyi oldu. Bu vəzifədə ikən 1596-cı ildə vəfat etdi.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani V, səh. 139
Cavid Fərəcov

**Cavid Yaşar oğlu Fərəcov** (1989; Qızılavar, Masallı rayonu, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin mayoru.

## Həyatı
Cavid Fərəcov 1989-cu ildə Masallı rayonunun Qızılavar kəndində anadan olub.

## Hərbi xidməti
Cavid Fərəcov 2008-ci ildən Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin sıralarında xidmət edir.

Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin mayoru olan Cavid Fərəcov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşan, Cəbrayıl və Füzuli istiqamətlərində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin dayaq məntəqələrinin, canlı qüvvələrinin məhv edilməsində fərqlənib.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavid Fərəcov "Qarabağ" ordeni ilə təltif edildi.

Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavid Fərəcov "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavid Fərəcov "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavid Fərəcov "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavid Fərəcov "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

## Təltifləri
*  — "Qüsursuz xidmətə görə" 3-cü dərəcəli medalı
*  (26.06.2008) — "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 90 illiyi" yubiley medalı
*  (26.06.2013) — "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 95 illiyi" yubiley medalı
*  (26.06.2018) — "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi" yubiley medalı
*  (09.12.2020) — "Qarabağ" ordeni
*  (24.12.2020) — "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı
*  (25.12.2020) — "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı
*  (25.12.2020) — "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı
*  (29.12.2020) — "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı
* (20.06.2022) — "İgidliyə görə" medalı

## İstinadlar
Xədim Əhməd Paşa

**Xədim Əhməd Paşa** (ö. 6 noyabr 1613) — III Murad, III Mehmed və I Əhməd səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Saray xədimlərindən olub, əslən albandır. Saraydakı tədrisatını və təhsilini tamamlamasının ardından Kipr bəylərbəyi olaraq saraydan ayrıldı. Daha sonra 1590-cı ilin sentyabrında vəzir rütbəsilə Misir bəylərbəyi təyin edildi. 1595-ci ildə burdan Bosniyaya təyin edildi. Ancaq 1597-ci ildə girdiyi bir çatışmada məğlub olduğu üçün vəzifədən alındı. Daha sonra paytaxta çağırılaraq vəzir oldu və 1599-cu ildə sədarət naibliyinə gətirildi. 10 ay sonra bu vəzifəsindən də azad olundu və Anadolunun mühafizəsi ilə vəzifələndirildi. 1603-cü ildə bilinməyən səbəblə Yeddiqüllə zindanlarına həbs olundu. 1604-cü ilin iyununda yenidən sədarət naibi oldu. Ardından 1607-ci ildə həccə getdi və ardından təqaüdə ayrıldı. 6 noyabr 1613-cü ildə İstanbulda vəfat etdi.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani II, səh. 222
Qurd Mehmed Paşa

**Qurd Mehmed Paşa** (ö. 1605) — III Murad, III Mehmed və I Əhməd səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əndərundakı təhsilini tamamlamasının ardından öncə qapıçıbaşı, sonra miraxur və 1590-cı ildə mirialəm oldu. 1595-ci ildə Misir bəylərbəyi oldu və 1596-cı ilin aprelinə qədər bu vəzifədə qaldı. 1597-ci ildə Hələb bəylərbəyi, ardından divan vəziri oldu. 1605-ci ildə İstanbulda vəfat etdi.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani III, səh. 214
Çaxartaq

[250px|thumb|290px|[Brokhauz və Efronun ensiklopedik lüğətindən çaxartaq şəkili]]

***Çaxartaq*** () qübbəli və dörd tərəfində dörd tağlı kub formasında bir tikilidir. Sasanilər dövründə (III-VII əsrlər) meydana gəlmişdir. Çaxartağın prototipi hələ günbəzi olmayan tetrapilon ola bilər. Çaxartaq kəsilmiş daşdan tikilib və üstü suvaqla örtülmüşdür. Başlanğıcda Zərdüşt ibadətgahları çaxartaq şəklində idi; daha sonra İslam memarlığı çaxartaq  məscid və məqbərələrin inşası üçün uyğunlaşdırmışdır. Xüsusilə İsfahan məscidinin təməli, kubik formadan yarım kürə günbəz formasına keçidin trompetin köməyi ilə əldə edildiyi çaxartaq formasında idi.
Tetrapilon

***Tetrapilon*** (müasir yunan dili: Τετράπυλον, “dörd qapı”) – Bir kub formasında olan qədim Roma abidələrinin bir formasıdır. Dörd tərəfinin hər birində bir qapı var. Əsasən dörd yol formasında olan yol kəsişmələrində quraşdırılır.

## Vacib tetrapilonlar

*Milyon daşı –Konstantinopolda bir kilometr daşı.
*Afrodizyas (Karacasu-Aydın-Türkiyə) Antik Şəhərindəki tetrapilon.
Naib Sofu Mehmed Paşa

**Naib Sofu Mehmed Paşa** (ö. 1625) — I Əhməd, I Mustafa, II Osman və IV Murad səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Razqradda dünyaya gəldi. Əndərundakı təhsilinin ardından silahdar oldu və 1611-ci ildə Misir bəylərbəyliyinə gətirildi. 1615-ci ilin fevralında İstanbula çağırıldı və divan vəziri oldu. Daha sonra Budin bəylərbəyi təyin edilsə də, yolda ikən geri çağrıldı və sədarət naibi oldu. Sultan Mustafanın taxta çıxmasının ardından üçüncü vəzir olaraq xidmətinə davam etdi. Ardından Rumeli və Sivas bəylərbəyliyinə gətirildi. 1619-cu ildə ikinci dəfə sədarət naibi, 1624-cü ildə ikinci dəfə Budin bəylərbəyi oldu. 1625-ci ildə burada vəfat etdi.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani IV, səh. 47
Dəftərdar Əhməd Paşa

**Dəftərdar Əhməd Paşa** (ö. 1623) — I Əhməd, I Mustafa, II Osman və IV Murad səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əndərundakı təhsilinin ardından öncə yeniçəri katibi, ardından Misir dəftərdarı, miraxur və yeniçəri ağası oldu. 1615-ci ilin fevralında vəzir rütbəsi alaraq Misir bəylərbəyi oldu. 1617-ci ilin dekabrında vəzifədən alındı və bir müddət sonra nişançı vəzir olaraq divana daxil oldu. 1621-ci ilin noyabrında İstanbulun mühafizəsi ilə vəzifələndirildi ancaq 5 ay sonra çarəsiz qalıb qaçıb gizləndi. Sonrakı həyatı ilə bağlı məlumat yoxdur. 1623-cü ildə vəfat etmişdir.

## Mənbə
* Sicill-i Osmani I, səh. 231
Tromp

**Tromp** ( - ov buynuzu, boru) ― konusun bir hissəsi şəklində konkav səthdir. Kvadrat kəsişməli və dörd dayaqlı tağlı çarpaz günbəzli bir tikilidən günbəzin silindrik tamburunun əsasına keçid təmin edən bir struktur elementidir. Kəsişmənin künclərindəki dörd tromp günbəzin və ya qüllənin ağırlığının yenidən bölüşdürülməsini təmin edir: fənər, künc dayaqlarında tiburium. Ərəb və İspan-Məğrib memarlığında tromplar pilləli niş şəklində əmələ gəlir və onlara “müqarnalar” və ya “stalaktitlər” deyilir. Tromplar ilk dəfə 8-6-cı əsrlərdə qədim İran memarlığında istifadə edilmişdir. E.ə. və eramızdan sonra Bizans və Zaqafqaziyada istifadə edilmişdirlər. Qədim rus memarlığında tromplar xüsusi bir forma almış və yelkən adlandırılmışdırlar.

## Qalereya



Şəkil:Squinch.jpg|İran, III əsr, Firuzabad yaxınlığındakı I Ərdəşirin (Sasanilər sülaləsi) sarayında tromp;
Şəkil:Squinch arch detail, Qila-i-Kuhna mosque.jpg|Dehli yaxınlığında 1541-ci ildə tikilmiş Qila-i-Kuhna Məscidində üçlü tromp
Şəkil:Squinch Pokrov Church Fili.jpg|Filyaxdakı Şəfaət Kilsəsində tağlar-tromplardan taxta bəzəklər oyulmuşdur. Moskva, 1690-1693


## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* 
* 

## Xarici keçidlər

*
TAI Hürjet

**TAI Hürjet** — tək mühərrikli, tandem oturacaqlı, supersonik inkişaf etmiş təlim və yüngül döyüş təyyarəsi. Türk Aerokosmik Sənayesi tərəfindən inkişaf etdirilir.
TAS, dizaynın Northrop T-38 Talon-u əvəzləyəcəyini və Türk Hava Qüvvələrində yaxın hava dəstəyi və döyüş-təlim rollarında F-16-nı tamamlayacağını düşünür.
## İstinadlar
Yəmənli Həsən Paşa

**Yəmənli Həsən Paşa** (ö. 19 oktyabr 1608) — III Murad, III Mehmed və I Əhməd səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı

Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əslən alban olub, Əndərundakı təhsilinin ardından uzun müddət bostançıbaşı olaraq xidmət göstərdi. Quyucu Murad Paşanın rüşvət şayələriylə vəzifədən alınmasının ardından 1580-ci ildə Yəmən bəylərbəyi təyin edildi. Bölgədə davam edən Zeydi üsyanıyla mübarizə apardı. Uzun illər burada xidmət etməsi səbəbilə bəzi mənbələrdə *Yəmənli Həsən Paşa* olaraq anılır.

Ardından paytaxta göndərdiyi istəyinə uyğun olaraq 20 iyun 1604-cü ildə Yəməndən ayrıldı və İstanbula gəldikdən sonra 25 iyun 1605-ci ildə Misir əyalətinə təyin olundu. 2 illik vəzifəsinin ardından İstanbula dönən Həsən Paşa 1 aprel 1607-ci ildə vəzifədən alındı və 19 oktyabr 1608-ci ildə İstanbulda vəfat etdi.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani I, səh. 231
Müqarna

***Müqarna*** () — İslam sənətindəki memarlıq strukturlarında görülən həndəsi bəzək növü. 
thumb|Bir müqarna nümunəsi
İslami bəzəkdə mistik məna həndəsi formaların və tənzimləmələrin uydurmasında gizlənir. Universal birlik və tarazlıq ideyası çox tərəfli və çoxbucaqlı ulduzlarla təcəssüm olunur. XII əsrin əvvəllərində Anadolu türk sənətində çox tərəfli və ya çoxbucaqlı ulduzlar dekorasiyada yeganə ifadə vasitəsi idi. Səthi bəzəkdə həndəsi dizayn yığımı prizmatik elementlərə çevrilmiş, prizmatik elementlərin yan-yana və üst-üstə gələrək formalaşdırdıqları bu bəzək növünə müqarna bəzəyi deyilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Images of exterior and interior of Imam Dur Shrine in Iraq, prior to its 2014 destruction
* polygonal computer models
* Slideshow on muqarnas geometry, with traditional and computer-assisted new designs.
Şərif Mehmed Paşa

**Şərif Mehmed Paşa** — III Murad, III Mehmed və I Əhməd səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əslən fars olub, Osmanlı tabeliyinə necə girdiyi məlum deyil. Saray dəftərxanasına alınaraq burada xidmət etmiş, 1591-ci ildə baş dəftərdar olmuşdur. 1593-cü ildə vəzifədən alınsa da, 1595-ci ilin iyulunda ikinci dəfə bu vəzifəyə gətirildi. Ancaq həmin il yenidən vəzifədən alındı və Misir bəylərbəyi oldu. 1598-ci ilin iyulunda vəzifədən alındı. 1600-cü ildə vəzir rütbəsilə divana daxil oldu. 1601-ci ildə İrəvan bəylərbəyi olsa da, ertəsi il qala Səfəvilər tərəfindən mühasirəyə alındı. Bir il boyunca mühasirədə qalsa da, qalanı təslim etməyərək məşhurlaşdı. 1604-cü ildə baş verən çatışmaların birində əsir düşdü. Bəzi mənbələrdə şəhid düşdüyü göstərilsə də, bəzi mənbələrdə də İran əhalisi tərəfindən seyidliyi səbəbilə hörmət qazandığı və burada öz əcəliylə vəfat etdiyi qeyd edilir. Ölüm tarixi məlum deyil.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani IV, səh. 24
Elxan Şeyxov

**Elxan Cəfər oğlu Şeyxov** () — Azərbaycanın teatr aktyoru. Prezident mükafatçısı (2007), Naxçıvan Muxtar Respublikasının əməkdar artisti (2008).

## Həyatı
1951-ci il mart ayının 11-də Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1974-cü ildən Naxçıvan teatrında aktyor kimi çalışan Elxan Şeyxov Sadi bəy ("Bayramın birinci günü", Nazim Hikmət), Məhəmməd xan ("Nadir şah", N. Nərimanov), Leonardo ("Sükut divarı", P. Messina), Miri bəy ("Dirilən adam", M. Cəlal), Möhnət ("Məhsəti" , K. Ağayeva), Sərvər ("O olmasın , bu olsun", Ü. Hacıbəyov) və bu kimi 100-ə yaxın rollar oynamışdır.

Prezident mükafatçısı olmuşdur (2007) və 2008-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əməkdar artisti adına layıq görülmüşdür.

## İstinadlar
Hızır Paşa

**Hızır Paşa** — Misir və Budin bəylərbəyi, Osmanlı vəziri

## Həyatı

## Mənbə

* Sicill-i Osmani VI, səh. 94, 96
Hacı İbrahim Paşa

**Hacı İbrahim Paşa** (ö. dekabr 1604) — III Murad, III Mehmed və I Əhməd səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi və əsli haqqında məlumat yoxdur. Qazı olaraq xidmət etdikdən sonra Hələb əyalətinin dəftərdarı oldu. 1582-1583, 1585-1588 və 1591-1594-cü illərdə 3 dəfə baş dəftərdar olaraq xidmət etmişdir. 1594-cü ildə Konya bəylərbəyi olaarq Anadoluya göndərildi. Burada davam edən Cəlali üsyanıyla mübarizə apardı. 1596-cı ildə vəzifədən alınsa da, 1598-ci ildə Hələb bəylərbəyi, daha sonra altıncı vəzir olaraq Cəlali üsyançısı Qarayazıcıoğlunun üzərinə göndərildi. 1600-cü ildə bu üsyançıya məğlub oldu və ardından vəzifədən alınaraq Konyaya sürgün edildi. 1603-cü ilin dekabrında Misir bəylərbəyi olsa da, bir il sonra bölgədə çıxan üsyanda qətlə yetirildi (dekabr 1604).

## Mənbə

* Sicill-i Osmani III, səh. 101
Fazil Cəfər Paşa

**Fazil Cəfər Paşa** (ö. 1623) — I Əhməd, I Mustafa, II Osman və IV Murad səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əndərundakı təhsilinin ardından öncə çeşnigirbaşı, qapıçılar kəndxudası və miraxur oldu. Ardından 1607-ci ilin aprelində Həbəşistan bəylərbəyi təyin olundu. 9 il orada xidmət etməsinin ardından paytaxta çağırıldı və 1618-ci ildə Misir bəylərbəyi oldu. Ancaq 9 ay sonra 20 iyul 1619-cu ildə vəzifədən alındı və paytaxta geri döndü. 1623-cü ildə İstanbulda vəfat etdi.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani II, səh. 47
Həmidi Mustafa Paşa

**Həmidi Mustafa Paşa** (ö. 1623) — I Əhməd, I Mustafa, II Osman və IV Murad səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əndərundakı təhsilinin ardından öncə qapıçıbaşı, sonra 1616-cı ildə miraxur, 1618-ci ildə isə yeniçəri ağası oldu. Ardından 20 iyul 1619-cu ildə Misir bəylərbəyi oldu ancaq 1620-ci ilin iyulunda vəzifədən alındı və ertəsi il vəzir rütbəsi ilə nişançı vəzir oldu. 1623-cü ildə Hələb bəylərbəyi oldu. Bu vəzifədə ikən 1624-cü ildə Bağdad uğrunda döyüşdə şəhid oldu.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani IV, səh. 156
Qışlaq-i Seyfxanlı-i Yek (Pərsabad)

**Qışlaq-i Seyfxanlı-i Yek** () — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 249 nəfər yaşayır (45 ailə).

## İstinadlar
Klaus Zink

**Klaus Zink** () ― hücumçu mövqeyində oynamış Almaniya futbolçusu.

Zinkin gənclik komandası onun doğulduğu şəhəri təmsil edən "Qlühlampenverk Plauen" idi. 1955-ci ilin avqust ayında o, "Vizmut Karl-Marks Ştadt" klubuna keçdi. Ancaq ilk oyununu 12 may 1957-ci ildə "Motor Cena" klubuna qarşı keçirtdi. 1957-ci ildən 1971-ci ilə qədər o, "Ertsgebirge"nin heyətində 279 liqa oyunu ərzində 82 qol vura bilmişdir. Onun sonuncu liqa oyunu 1971-ci il 30 oktyabr tarixinə təsadüf etdi, oyun "Maqdeburq" qarşı keçirilirdi.

O, Çemnits şəhərində yaşayır.

## Xarici keçidlər

* Klaus Zink's league games and goals season after season in the RSSSF archive. Accessed on January 7, 2013.
Patologiya

**"Patologiya"** ( "əzab, ağrı, xəstəlik" +  sözündən "söz; konsepsiya; tədris") — canlı bir orqanizmdə xəstəlik proseslərini və şərtlərini öyrənən tibb elminin bir sahəsi. Patoloji anatomiya, xəstəlik proseslərinin səbəb olduğu orqan və toxumaların quruluşundakı dəyişiklikləri və orqanların və bədənin funksionallığını araşdıran bütövlükdə xəstəliklərində patoloji fiziologiyadır.

Ayrıca, patologiya normal vəziyyətdən və ya inkişaf prosesindən ağrılı bir sapma, çirkin anormallıqdır. Patologiyalara normadan kənarlaşma, homeostazı pozan proseslər, xəstəliklər və funksiyaların pozulması daxildir.

Biologiyada xəstəliklərdəki hüceyrələrdə, toxumalarda və orqanlardakı struktur və funksional dəyişikliklərin öyrənilməsinə aiddir.

## Tibbi patologiya
Tibbi patologiya xəstəliklərin və insanlarda və heyvanlarda baş verən fərdi patoloji proseslərin meydana gəlməsini, gedişatını və nəticələrini öyrənən bir elmdir.

Tibbi patologiyanın mənşəyi qədim dünyada humoral ( — nəm, maye) və solidar ( — sıx sözündən) patologiyanın spekulyativ doktrinası kimi tapıla bilər. Başlanğıcda əsas metodlar xəstələrin müşahidəsi, sistemləşdirilməsi və tibbi təcrübənin ümumiləşdirilməsi idi. XVII əsrin əvvəllərində xəstəliyin mahiyyəti və səbəbləri haqqında fikirlər sistemini ifadə etmək üçün "ümumi patologiya" ifadəsi tətbiq olundu.

## Təşkilatlar

### Daxili cəmiyyətlər
Patoloji üzrə ilk elmi cəmiyyətlər Nyu-Yorkda (1844) və Londonda (1846) təşkil edildi. 1909-cu ildə Sankt-Peterburqda Patoloqlar Cəmiyyəti yaradıldı. Rusiya Patoloqlar Cəmiyyəti 1922-ci ildə quruldu; Patologların 1-ci Ümumittifaq Konqresi 1927-ci ildə Kiyevdə keçirildi.

### Beynəlxalq patoloji təşkilatları
* Beynəlxalq Patoloqlar və Klinik Laboratoriya Texniki Birliyi (1947-ci ildən),
* Beynəlxalq Patoloji Cəmiyyətləri Şurası (1950-ci ildən),
* Beynəlxalq P. Akademiyası (1955-ci ildən),
* Avropa P. Cəmiyyəti (1954-cü ildən);

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Human pathology. — The aim of the humpath.com project is to constuct an ontology in human pathology, the study of anomalies and diseases in humans.  // humpath.com
* http://www.histopathology-india.net/ Histopatologiya.  // histopathology-india.net
Bernhard Klodt

**Bernhard Klodt** () ― hücumçu mövqeyində oynamış Almaniya futbolçusu.

## Futbolçu karyerası
Klub karyerası boyunca Klodt, əsasən, "Şalke 04"-də oynamışdır. 17 yanvar 1943-cü ildə 16 yaşında 6–2 qələbə hesabı ilə bitən "Vestfaliya Herne" klubu ilə oyunda əsas heyətdə debüt etdi və qol müəllifi oldu.

Klodt karyerasını 1963-cü ildə Bundesliqanın başlaması ilə 36 yaşında başa vurdu. Son oyununda, "Şalke"nin 18 iyun 1963-cü ildə Bolqarıstan millisinə 1–0 hesabı ilə qalib gəldiyi tək qolu vurdu. O, Oberliqa Vest çempionatında 330 oyuna 129 qol vurmağı bacarmışdır.

1950–1959-cu illər arasında Klodt 19 dəfə Almaniya milli futbol komandasının formasıyla meydana çıxdı və üç qol vurdu. O, 1954 FİFA Dünya Kubokunu qazanan heyətin üzvü idi və 1958 FİFA Dünya Kubokunda da iştirak etmişdir.

1954 Dünya Kuboku zamanı Klodt Helmut Ran əvəzinə sağ kənar mövqede oynayırdı. O, Türkiyəyə qarşı hər iki oyunda iştirak etdi. Hər iki oyunda da kifayət qədər yaxşı oynasa da, Zepp Herberger Yuqoslaviya ilə dörddəbir finalda onu Ranla əvəzləməyə qərar verdi. Herbergerin qərarı əvvəlcə mətbuat tərəfindən birmənalı qarşılanmadı, ancaq Ran Yuqoslaviyaya qol vurduqdan sonra Klodt komandandan xeyli kənarda qaldı. Herbergerin qərarının əsasını Ranın qeyri-ənənəvi oyun üslubu və zərbə texnikası ilə oyunda geridönüşüm etmək üçün digər oyunçulardan daha çox inandırıcı olması təşkil edirdi. Randan fərqli olaraq Klod daha çox komanda oyunçusu sayılırdı və fərdiq keyfiyyətləri o qədər də təsiredici deyil idi.

## Futboldan sonra
Futbol karyerası bitəndən sonra Klodt "Şalke"nin gənclər komandasını çalışdırdı və pivə zavodunda satıcı kimi işləyirdi. 1990-cı ildə infarkt və insult keçirəndən sonra sağ tərəfi iflic oldu.

## Nailiyyətləri

### '''Klub'''
**Şalke 04**
* Almaniya çempionatı: 1958

### Milli
**Qərbi Almaniya**
* FİFA Dünya Kuboku: 1954

## İstinadlar
Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116

thumb|right|Adın deyilişi
**Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116**— 1996-cı ildə İsveçdəki uşağın valideynlərinə qeydiyyatı rədd edilmiş bir ad. Hadisə ABŞ və İngiltərə də daxil olmaqla bir çox ölkələrin kütləvi informasiya vasitələrində işıqlandırılmışdır.

Bu hadisədən sonra, qeyri-adi adların qeyd edilməsindən imtina halı həm İsveçdə, həm də Rusiya daxil olmaqla dünyanın digər ölkələrində qeydə alındı.

## Tarixi
1982-ci ildə İsveçdə hansı adların qoyulmasını müəyyən edən sərt qanunlar tətbiq edilmişdir.

Valideynlər, Elizabet Hallin  və Lasse Diding (özünü "kapitalist üzü olan bir kommunist" olaraq xarakterizə edirdi) 1991-ci ildə dünyaya gəlmiş övladlarına İsveçdə geniş yayılmış Albin adı verdilər. Lakin onlar 1996-cı ilə qədər, vətəndaşların şəxsi həyatına artan dövlət müdaxiləsinə və xüsusilə İsveç adları qanununa qarşı etiraz olaraq oğlanlarının adını qeydiyyatdan keçirməkdən imtina etdilər.  

Uşağın beş yaşı bitdikdən sonra, İsveçin cənub-qərbində yerləşən Halmstad şəhər məhkəməsi 1996-cı ilin may ayında valideynlərə uşağını adını qeydiyyatdan keçirməyi rədd etdikləri üçün 5000 kron (təxminən 550 avro) cərimə tətbiq etdi. Cavab olaraq valideyinlər uşağa 43 hərf və rəqəmdən ibarət bir ad qoymaq üçün icazə istədi - *Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116.* Onlar iddia edirdilər ki, bu ad hərflərin ekspressionizm formalı yığımından ibarət  bir sənət əsəridir. Məhkəmə, bu adı "açıq-aşkar gülünc" adlandırmış və imtina qərarı verilmişdir.

Valideynlər Göteborq məhkəməsinə apelyasiya şikayəti etdilər. Onlar məhkəmədə bildirdilər ki, ada «patafiziki mənada» baxmaq gərək. Bununla onlar fransız  Alfred Jarrinin əsərlərini və Patafizika kolleci təşkilatını nümunə kimi göstərirdilər.  Apelyasiya məhkəməsi isə onların dəlillərini nəzərə almadı və Halmstad məhkəməsi tərəfindən verilən cərimə qərarını qüvvədə saxladı. 

## İstinadlar
NCT (qrup)

**NCT** () — SM Entertainment tərəfindən yaradılan Cənubi Koreyalı bir oğlan qrupudur. Qrupun 2016-cı ilin yanvar ayında yerli leybl qurucusu tərəfindən ilk təqdimatından bəri, qrup 2021-ci ilin yanvar ayından etibarən ümumilikdə dörd fərqli alt qrupda iştirak edən 23 üzvdən ibarətdir.

Qrup, 9 Aprel 2016-cı il tarixində "The 7th Sense" və "Without You" rəqəmsal sinqlları ilə ilk alt qrupları olan *[[NCT U]]*-nu təqdim etdi. Ardından, 7 iyul 2016-cı ildə Seulda yerləşən *[[NCT 127]]* alt qrupu, daha sonra isə 24 Avqust 2016-cı il tarixində "Chewing Gum" rəqəmsal mahnısı ilə yalnız yeniyetmə üzvlərdən ibarət *[[NCT Dream]]* alt qrupu debut etmiş oldu. Qrup daha sonra 17 yanvar 2019-cu il tarixində *The Vision* albomu ilə Çində yerləşən yeddi üzvlü *[[WayV]]* adlı alt qrupunu təqdim etdi. Beşinci alt qrup isə 2021-ci ildə debüt edəcək.

Hər bir alt qrupun ayrı-ayrı fəaliyyətləri ilə yanaşı, NCT qrupu bu günə qədər tam albomlarını tanıtmaq üçün iki dəfə birləşdi, ilk dəfə *[[NCT 2018 Empathy]]*'nin 2018 mart çıxışı, ikincisi isə 2020-ci ilin oktyabr və noyabr aylarında iki hissəli albom olan NCT 2020 Resonance Pt. 1 və Pt. 2 çıxışıdır, hansı ki, bu iki hissəli albom iki ayda 2,6 milyondan çox nüsxə sataraq SM Entertainment-in bir aktı ilə indiyə qədər çıxan və ən çox satılan fiziki albomu olub, 2020 Asia Artist Awards-da qrupa ilk Grand Daesang Mükafatını qazandırmışdır.

### Sub-units

* **NCT U** – Üzvlər konsepsiyaya uyğun olaraq dəyişir.
* **NCT 127** – Taeil, Johnny, Taeyong, Yuta, Doyoung, Jaehyun, Winwin, Jungwoo, Mark, and Haechan
* **NCT Dream** – Mark, Renjun, Jeno, Haechan, Jaemin, Chenle, and Jisung
* **WayV** – Kun, Ten, Winwin, Lucas, Xiaojun, Hendery, and Yangyang
** **WayV-Kun & Xiaojun** – Kun, Xiaojun
** **WayV-Ten & Yangyang** – Ten, Yangyang
** **WayV-Lucas & Hendery** – Lucas, Hendery


## İstinadlar
İnsan biologiyası

**İnsan biologiyası** — insanları genetika, təkamül, fiziologiya, anatomiya, epidemiologiya, antropologiya, ekologiya, qidalanma, populyasiya genetikası və sosial-mədəni təsirlər kimi bir çox fərqli sahələrin təsirləri və qarşılıqlı təsirləri ilə araşdıran disiplinlerarası elmi tədqiqat sahəsidir. Biyomedikal elmlər, bioloji antropologiya və insan funksiyalarının müxtəlif aspektləri ilə əlaqəli digər bioloji sahələrlə yaxından əlaqəlidir. Human Biology jurnalının qurucusu, biogerontologist Reymond Perl, "insan biologiyası" terminini biologiyadan başqa bir alt hissəni təsvir edəcək şəkildə tətbiq etməmişdir. Bədənimizin sistemləri gündəlik həyat üçün zəruri olan spesifik funksiyaları yerinə yetirən bir sıra bioloji sistemlərdən ibarətdir.

Ümumiyyətlə insan bədənindən məməlilər üçün tip bir orqanizm olaraq istifadə edərək insan orqanizminin bütün bioloji aspektlərini təsvir edən bir çantadır və bu kontekstdə bir çox universitet dərəcəsi və lisenziya modulu üçün əsas yaradır.

İnsan biologiyasının əksər aspektləri ümumi məməlilər biologiyası ilə eyni və ya çox oxşardır. Xüsusilə və nümunə olaraq insanlar:
* bədən istiliyini qorumaq
* daxili iskelet olması
* qan dövranı sistemi olması
* sensor məlumat vermək, əzələ fəaliyyətini idarə etmək və koordinasiya etmək üçün bir sinir sisteminə sahib olmaq.
* canlı körpələr doğurduqları və süd verdikləri bir reproduktiv sistemə sahibdirlər.
* bir endokrin sistemə sahib olmaq və hormonları və digər biyokimyəvi siqnal agentlərini istehsal etmək və aradan qaldırmaq
* ağciyərlərə havanın nəfəs aldığı və oksigenin enerji istehsal etdiyi tənəffüs sistemi olması.
* xəstəliklərdən qorunmaq üçün bir immunitet sisteminə sahibdir
* Tullantıları sidik və nəcis şəklində ayrılır.

## Haqqında
İnsan biologiyası konsepsiyasına bəzi elm adamları, əlaqəli bioloji fənlərin metodları və faktları ilə zənginləşdirilmiş antropologiyanın demək olar ki, bütün məzmunu daxil edilir.

Bu terminlə insan orqanizminin quruluşu və inkişafındakı dəyişikliklərə təsir edən fizioloji, biyokimyəvi və genetik faktorları araşdıran yalnız çox vacib bir antropologiyanın bir hissəsini nəzərdə tutmaq daha düzgündür. Xüsusilə, buraya qan hemoglobinləri, qan qrupları, əkizləşmə fenomenləri, bir insanın konstitusiyasının fizioloji və kimyəvi xüsusiyyətləri ilə və bəzi xəstəliklərə meylləri ilə əlaqələrini araşdırmalar daxil edilməlidir; buraya müxtəlif məsələləri əhatə edən normal xüsusiyyətlərin və populyasiya genetikasının irsinin öyrənilməsi də daxil olmalıdır (məsələn, zamanın növünün sabitliyi, irqi baxımdan homojen qruplar daxilində çarpaz yetişdirmə və təcrid rolu). Bəslənmənin, iqlimin, torpağın və suyun tərkibinin və müxtəlif şərtlərə uyğunlaşma qabiliyyətinin insan morfologiyasına təsirini öyrənmək eyni dərəcədə vacibdir.

İnsan biologiyası bioloji tibb üçün nəzəri əsas kimi xidmət edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*İnsan Biologiyası Cəmiyyəti 
*Biology Dictionary
Ojeqov lüğəti

**"Rus dili lüğəti"** — ümumi lüğətin normativ izahlı lüğəti. Sovet dilçisi S. İ. Ojeqov tərəfindən yaradılmışdır.

## Tarixi və nəşrlər
S. İ. Ojeqovun leksikoqrafik fəaliyyətinin başlanğıcı (1900–1964), SSRİ Elmlər Akademiyasının Müxbir üzvü D. N. Uşakovun redaktoru olduğu dörd cildlik "Rus dilinin izahlı lüğəti" nin tərtibində iştirakı sayılmalıdır. 1930-cu illərin alimləri. Ojeqov, fəaliyyətinin əvvəlindən həm təşkilati, həm də lüğətin (sözləri D. N. Uşakov) "həqiqi hərəkətvericisi" halına gələn və "tərtib edən" işə qoşuldu.

Böyük Vətən Müharibəsindən bir qədər əvvəl Uşakov Rus dilinin Kiçik İzahatlı Lüğətinin yaradılması fikrini irəli sürdü. Təşkilati məqsədlər üçün bir komissiya və daha sonra gələcək lüğətin bir nəşri yaradıldı. D. N. Uşakov baş redaktor təyin edildi və S. İ. Ojeqov lüğət planı tərtib etdi. 1942-ci ildə Uşakov öldü və lüğətin tərtib edilməsi ilə bağlı bütün işlər Ojeqova verildi. İlk materiallar radikal şəkildə yenidən işlənmiş və yenidən redaktə edilmişdir.

Lüğət 1949-cu ildə nəşr edilmişdir; 50 min sözdən ibarət idi. Nəşrin baş redaktoru müəllifin leksikoqrafik yanaşmaları ilə tam razılaşmayan Akademik S. P. Obnorski idi. Obnorski eyni illərdə 17 cildlik Müasir Rus Ədəbi Dilinin Lüğətinin nəşrinə rəhbərlik etmişdir. Bir cildlik lüğətə bir sıra elmi və ideoloji qeydlər professor F. P. Filin tərəfindən edilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* От издательства Толкового словаря С. И. Ожегова (статья).

## Xarici keçidlər
* 
* *[[Oleq Nikitin|Никитин О. В.]]* Неизвестные страницы из истории создания и обсуждения "Словаря русского языка" С. И. Ожегова
Əzab

**Əzab** — fiziki və emosional narahatlıq, ağrı, stres, əzab yaşadığı canlı varlığın son dərəcə xoşagəlməz, ağrılı və ya ağrılı duyğularının məcmusu.

Ojeqov lüğətinə görə *əzab* — fiziki və ya zehni ağrı, əzabdır. YFE əzabı "əziyyət, fəaliyyətin əksinə; ağrı, xəstəlik, kədər, kədər, qorxu, həsrət və narahatlıq vəziyyəti". Eyni zamanda, bu, bir insanın və ya bir sıra şəxslərin fiziki və mənəvi-əxlaqi qüvvələrinin aktiv gərginliyinin bir formasıdır; xassələri arasında ümidsizlik, bölünmə, ehtiraslardan da bəhs olunur. Ayrıca, idrak təcrübəsinin bu və ya digər şəkildə əzablara davamlı olduğunu qeyd edirlər.

## Etimologiyası
Böyük Psixiatriya Ensiklopediyası (2-ci nəşr, 2012) ümumi slavyan dilini etimologiya kimi göstərir *əzab* "iş; ehtiyac";  "ümidsizliyə qərq olmaq, məhv etmək".

IV Drobışeva yunan dilini göstərir  "əzab, xəstəlik, əziyyət", Yunan ilə əlaqəli sayılır  "kəskin, kobud",  "çalışqan, təşəbbüskar" deməkdir.

## Psixologiya
Psixologiyada əzab, müxtəlif daxili istəklər və ya motivlər bir-birinə qarşı çıxanda sanki bir insanı içəridən qoparmaq və ya əksinə çevirmək kimi bir insanın güclü daxili qarşıdurması vəziyyəti olaraq qəbul edilir. Əzabın son gərginliyi əziyyətdir.

Əksər psixoloqların əsərlərində əzab insan sağlamlığını təhdid edən, nevrozlara və psixozlara yol açan bir vəziyyət kimi yozulur.

Tədqiqatçı D.A.Tokarev qeyd edir ki, insanın əzab çəkməyə olan münasibəti onun həyata münasibətindən, mürəkkəb və ziddiyyətli bir dünyada dayaq nöqtəsini tapmaq qabiliyyətindən birbaşa asılıdır.

Tədqiqatçı Mariya Babalayevanın dediyinə görə əzabları sevgi, insanın xoşbəxtlik üçün bütün həyat istəkləri fəth edir.

## İstinadlar
Qışlaq (Qəzvin)

**Qışlaq** — İranın Qəzvin ostanının Abyek (Oba) şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə şəhərdə 3,798 nəfər yaşayır (1,215 ailə).

### Milli tərkibi
Əhalisi Azərbaycan türklərindən ibarətdir və Azərbaycan türkcəsində danışırlar.

## Qalereya

Snowy night in Qeshlaq.jpg|Qışlaqda bir qarlı gecə
Gardens in Qeshlaq city.jpg|Qışlaq bağları
Qeshlaq park.jpg|Qışlaq parkı
Snowy day in Qeshlaq.jpg|Qışlaqda bir qarlı gün


## İstinadlar
Ziyaran

**Ziyaran** — İranın Qəzvin ostanının Abyek (Oba) şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə şəhərdə 3,749 nəfər yaşayır (1,251 ailə).

### Milli tərkibi
Əhalisi tatlardan ibarətdir və tat dilində danışırlar.

## İstinadlar
Oygen Mayer

**Oygen "Geni" Mayer** (; )― hücumçu mövqeyində oynamış İsveçrə futbolçusu. Ən yüksək İsveçrə liqasında vurduğu 249 qolla o, bütün zamanların ən yaxşı İsveçrə hücumçularından biri sayılır. 14 mövsüm şərəfini qoruduğu "Yanq-Boyz" klubunun tarixində ən çox qol vuran oyuçudur. 1953-1965-ci illərdə çıxış etdiyi İsveçrə milli futbol komandasında 42 oyun keçirmişdir.

## Karyerası

### Gənclik karyerası
1942-ci ildə Oygen Mayer futbolçu karyerasına doğma klubu "Şaffhausen"in gənclər komandasında başladı. Sarı-qaralarla gənc hücumçu 1951-ci ilə qədər oynadı. 1946/47 və  1950/51 mövsümündə 2-ci divizionda oynamaqla təcrübə topladı.

### "Yanq-Boyz", 1951-65
1951-ci ildə 21 yaşında olarkən o, "Yanq Boyz"a qoşulmaq üçün federal şəhərə köçdü. Berndəki ikinci mövsümündə "Geni" Mayer ölkə kubokunu qazandı, 1953-də isə həmin turnirin finalına qədər gəldi. Elə bu ərəfələrdə o, öz oyunu ilə tanınmağa başlandı. 32 qolla İsveçrə Miili Liqa A-nın bombardiri adını qazandı. "Yanq-Boyz" ilə 14 il keçirdikdən sonra karyerasını başa vurdu və klubun tarixində ən çox qol vuran oyunçusu oldu.

### Milli komanda
İsveçrə milli futbol komandasında ilk oyununa 25 may 1953-cü ildə çıxdı. Elə vətənində keçirilən 1954 FİFA Dünya Kubokunda o, İngiltərə millisinə qarşı oynamışdır. Millidə keçirdiyi 42 oyundan sonra o, 7 iyun 1962-ci ildə 3-0 məğlubiyyət hesablı İtaliya komandasına qarşı oyundan sonra millidə karyerasını bitirdi.

## Nailiyyətləri

* dörd dəfə İsveçrə çempionu (1957–1960)
* iki İsveçrə kuboku qalibi (1953 və 1958)
* Milli Liqa A-da iki dəfə ən çox qol vuran (1953 və 1959)

## İstinadlar

## Mənbə
* 211 weltbesten Erst-Liga-Torschützen des Jahrhunderts, IFFHS, 1998
* Das große europäische Fußballbuch, Band 2, Länderspiele und Pokalendspiele, Sportverlag Uwe  Nuttelmann, Jade, 1999, ISBN 3-930814-02-1
* Hardy Grüne: *Fußball WM Enzyklopädie. 1930–2006.* AGON Sportverlag, Kassel 2002, ISBN 3-89784-205-X.
Yeni fəlsəfə ensiklopediyası

**Yeni fəlsəfə ensiklopediyası** () — postsovet Rusiyasında nəşr olunan ilk və indiyə qədər yeganə akademik fəlsəfə ensiklopediyası. 400-dən çox mütəxəssisin müəllifi olduğu şəxsiyyətlər, fəlsəfi cərəyanlar, məktəblər və təlimlər, anlayışlar və terminlər, fəlsəfi əsərlər haqqında 5 mindən çox məqalə var.

## Məsul təşkilatlar
* Rusiya Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə İnstitutu
* Milli Sosial Elmlər Vəqfi
* "Mısl" nəşriyyatı

## Nəşrlər
* 
* 

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* 

## Xarici keçidlər
* Интернет-версия Новой философской энциклопедии
* Проект:Словники/НФЭ — список статей энциклопедии
* «Обсуждение „Новой философской энциклопедии“» в «Вопросах философии»
* Юрий Жилин. Поступь раскованной мысли // *Обозреватель* 
* Интернет ещё не стал философией (интервью с В. Стёпиным и А. Гусейновым) // *НГ-Наука*, № 6, 20 июня 2001