Qüstav Dore

**Qüstav Dore** (; ) — XIX əsrdə yaşamış fransız rəssam, illüstrator və memar.

## Erkən həyatı
Qüstav Dore 1832-ci ilin yanvarın 6-da Strasburqda anadan olmuşdur. Anası Aleksandra Plüşar varlı burjua ailəsindən, atası Pyer-Lui Dore isə Vaterloo döyüşündə həlak olmuş fransız əsgərinin oğlu idi.

Dore özü nə zaman rəsm çəkməyə başladığını xatırlamırdı. Dayəsi Fransuazanın sözlərinə görə, artıq 4 yaşında olan Qüstavı heç vaxt, hətta yatarkən belə, karandaşsız görmək mümkün deyildi. Qüstav tez-tez atasının dostlarından karandaşını itiləməyi xahiş edirmiş. Gənc istedad tərəfindən 6–7 yaşında yaradılmış ilk əsərlərdən biri "Pluton və Klit" adlanır.

1841-ci ildə Qüstav ailəsi ilə birgə mühəndis atasının işi ilə əlaqədar Bura köçür. Meşələrlə əhatə olunan, qədim binalara malik Bur şəhəri gənc rəssamın təxəyyülünə müsbət təsir edir. Sonralar Dore özü də etiraf edirdi ki, "gördüklərim mənim ilk canlı təəssüratlarımdandı. Onlar mənim zövqümü formalaşdıran güclü impulslar olmuşdu".

## Karyerası

### Fransa
Dorenin şəkillərinin ilk hekayəsi rəssam on beş yaşında olkən yayımlandı. Bundan sonra Doré Parisdə ədəbi illüstrator kimi fəaliyyətə başladı. Ona verilən sifarislər içərisində Fransua Rable, Onore de Balzak, Dante Aligyeriyə məxsus aid əsərlərin rəsmləri də vardır. 1853-cü ildə Doreydən Corc Bayronun əsərlərinin rəsimlənilməsi istənildi. Bundan sonra sənətçi yeni nəşr olunmuş Müqəddəs Kitab nəşri də daxil olmaqla Britaniya nəşriyyatlarından bir neçə sifariş aldı. 1863-cü ildə Servantesin "Don Kixot" romanının fransızca bir nəşrinə illüstrasiyalar hazırladı. Cəngavərin və onun xidmətçisi Sanço Panzanın bu portretləri məşhurlaşdı və Don Kixotun, sonrakı rəssamların səhnə və film dizaynerlərinə təsir etmişdi. 1883-cü ildə Edgar Allan Poenin Raven şeirinin genişmiqyaslı nəşri üçün hazırladığı rəsimlər müqabilində "Harper & Brothers" nəşriyyatından 30.000 frank qazandı.

### İngiltərə
Dorenin 1866-cı ildə ingiliscə İncil kitabı böyük bir müvəffəqiyyət qazandı və 1867-ci ildə rəssam Londonda əsərlərindən ibarət böyük bir sərgi açdı. Sərginin ardından New Bond küçəsindəki Dore qalereyası quruldu. 1869-cu ildə Villiam Blançard Cerrold Doreyə Londonun geniş bir portretində birlikdə işləməyi təklif etdi. Cerrold bu fikri 1808-ci ildə *Londonun Mikrokosmosu*ndan Rudolf Akkermann, Villiam Pune və Tomas Rovlandson tərəfindən almışdır. Sənətçi bu beş illik layihə üçün naşir Qrant & Co şirkəti ilə müqavilə imzaladı. Buna görə o, hər il üç ayını Londonda bu layihə üçün işləyərək ildə 10.000 funt sterlinq qazandı.

Dorenin 180 qravüründən ibarət London: *A Pilgrimage* adlı kitabı 1872-ci ildə nəşr olundu. Ticarət baxımından uğurlu olan kitab dövrün tənqidçilərini qane etmədi. Bəzi tənqidçilər Dorenin Londondakı yoxsulluğa çox diqqət etdiyini düşünürdülər. İncəsənət jurnalı rəssamı "gördüyünü deyil, xəyal etdiyini" çəkməkdə günahlandırdı. *Vestminster Revyu*da, "Dore bizə ən qüsurlu və aşağı xarici görünüşlərin şəkillərini təqdim edir" deyildi. Ancaq kitabın maliyyə uğuru nəticəsində Dore digər İngilis nəşriyyatlarından təklif aldı. Rəssamın sonrakı əsərləri arasında Samuel Teylor Koldricin "Qədim dənizçinin qafiyəsi", Con Miltonun "İtirilmiş cənnət", Alfred Tennisonun "Kralın İdilləri" ilə Tomas Hudun və İlahi Komediya əsəri vardır. Rəsimləri eyni zamanda "*İllustrated London News*" qəzetinde yayımlandı. Dore ömrünün qalan hissəsini Parisdə keçirdi və ölənə qədər kitabları təsvir etməyə davam etdi. Öləndə Parisdəki Per-Laşez məzarlığında dəfn edildi.

## Fotoqalereya

Fayl:Gustave Doré - The Holy Bible - Plate I, The Deluge.jpg|Nuh Tufanı
Fayl:Jacob Wrestles with the Angel (89394819).jpg|Mələklə vuruşan Yaqub peyğəmbər - 1855
Fayl:Creation of Light.png|İşığın yaranışı
Fayl:137.Jonah Is Spewed Forth by the Whale.jpg|Yunis peyğəmbər və balina
Fayl:Judgement of Solomon (89400418).jpg|Süleyman peyğəmbərin məhkəməsi
Fayl:The Death of Jezebel (89401984).jpg|alt=The defenestration of Jezebel at Jezreel|Jezreeldə İzebelin müdafiəsi  və ya İzebelin ölümü
Fayl:Orlando Furioso 10.jpg|*[[Orlando Furiozo]]* əsərinə illüstrasiya
Fayl:Orlando Furioso 9.jpg|*[[Orlando Furiozo]]* əsərinə illüstrasiya
Fayl:Orlando Furioso 20.jpg|*[[Orlando Furiozo]]* əsərinə illüstrasiya
Fayl:Paradise Lost 12.jpg|*[[İtirilmiş cənnət]]* əsərinə illüstrasiya
Fayl:GustaveDoreParadiseLostSatanProfile.jpg|alt=Depiction of Satan, the antagonist of John Milton's Paradise Lost c. 1866|*Şeytanın* *təsviri*, Con Miltonun "*İtirilmiş* *cənnət*" əsərinə illüstrasiya&nbsp;1866
Fayl:Paradise Lost 10.jpg|alt=The Heavenly Hosts, c. 1866, illustration to Paradise Lost|*"Ülvi* *ev* *sahibləri"*, "*İtirilmiş* *Cənnət*" əsərinə illüstrasiya, 1866
Fayl:Paul Gustave Dore Raven1.jpg|alt=Illustration: Death Depicted as the Grim Reaper on Top of the Moon  from "The Raven"|*"Ayın üstündə Əzrailin ölümü", "[[The Raven]]"*dan illüstrasiya
Fayl:Cinderella by Gustav Dore (136548322).jpg|alt=Doré illustrated several fairy tales: Cendrillon (or Cinderella)|Qüstav Dore bir neçə nağılı da təsvir etmişdir: Sindirella
Fayl:Gustave Doré - Miguel de Cervantes - Don Quixote - Part 1 - Chapter 1 - Plate 1 "A world of disorderly notions, picked out of his books, crowded into his imagination".jpg|alt=Don Quixote|*[[Don Kixot]]*
Fayl:Little Red Riding Hood (136547615).jpg|alt=Little Red Riding Hood|Qırmızı papaq
Fayl:Idylls of the King 3.jpg|alt=Camelot,  an illustration for Idylls of the King|*Kamelot*, "*Kralın İdiləri"* əsərinə illüstrasiya
Fayl:Idylls of the King 1.jpg|alt=Merlin advising King Arthur, an illustration for Idylls of the King|*"Merlin [[Kral Artur]]a məsləhət verir",* *"Kralın İdilləri"* əsərinə illüstrasiya
Fayl:Paul Gustave Dore Andromeda.jpg|Andromeda
Fayl:Gustave Doré - Dante Alighieri - Inferno - Plate 9 (Canto III - Charon).jpg|alt=Charon, from the Divine Comedy|Charon,  *[[İlahi Komediya]]' dan*
Fayl:Gustave Doré - Dante Alighieri - Inferno - Plate 10 (Canto III - Charon herds the sinners onto his boat).jpg|alt=Charon herds the sinners onto his boat, taking them to be judged, from the Divine Comedy|Charon herds the sinners onto his boat, taking them to be judged, "İlahi Komediya"ya illüstrasiya
Fayl:Mohammed (148619179).jpg|alt=İlahi komediyadan Məhəmməd|*[[İlahi komediya]]*'dan Məhəmməd
Fayl:Gustave Doré - Dante Alighieri - Inferno - Plate 12 (Canto IV - Limbo, Dante is accepted as an equal by the great Greek and Roman poets).jpg|alt=Illustration: Dante is accepted as an equal by the great Greek and Roman poets, from the Divine Comedy|*"[[Dante Aligyeri|Dante]] böyük yunan və Roma şairləri tərəfindən qəbul olunur",* "İlahi Komediya"dan illüstrasiya
Fayl:Gustove Dore, The Divine Comedy, Inferno, plate 14, The Tempest of Hell.jpg|alt=The Tempest of Hell in the Divine Comedy|İlahi Komediya'dan Cəhənnəm fırtınası
Fayl:'Le Defense Nationale', bronze sculpture by Gustave Doré (1832-83), Rosenberg Library, Galveston Texas.JPG|*La Défense Nationale*, bronze sculpture, Rosenberg Library, Galveston, Texas
Fayl:Matterhorn ascent Dore.jpg|alt=The first ascent of the Matterhorn|*[[Matterhorn]]a ilk yüksəliş*
Fayl:Matterhorn disaster Dore.jpg|alt=The fatal accident on the first ascent of the Matterhorn in 1865|*1865-də [[Matterhorn]]a ilk dırmanmada baş verən ölümcül qəza*
Fayl:YCBA London a Pilgrimage 06 (cropped).jpg|alt=Over London by Rail, c. 1870. From London: A Pilgrimage|*Over London by Rail*,  *"London: Həcc Ziyarəti"*ndən illüstrasiya, 1870.
Fayl:The council of the rats.jpg|alt=The council of the rats|*Siçovulların məclisi*
Fayl:Gustave Dore - Death on the Pale Horse resized.png|alt=Death on the pale horse, Bible illustration|*"Solğun atın ölümü",* İncil illüstrasiyası


## Həmçinin bax
* Akrobatlar
## İstinadlar