Əkpər Feyzullayev

**Əkpər Əkbər oğlu Feyzullayev** (2 noyabr 1945, Bakı) — Azərbaycanın tanınmış geoloq alimi, Geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, professor, akademik.

## Həyatı
Əkpər Feyzullayev 2 noyabr 1945-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub.

O, 1970-ci ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) geoloji-kəşfiyyat fakültəsini mühəndis-geofizik ixtisası üzrə bitirmişdi.

1970–1972-ci illərdə Əkpər Feyzullayev keçmiş "Kirovneft" NQÇİ-də neft hasilatı üzrə 5-ci dərəcəli operator vəzifəsində işləmişdi. O, 1972–1973-cü illərdə Ümumittifaq Elmi-Tədqiqat Layihə Qaz İnstitutunun Azərbaycan filialında mühəndis vəzifəsində işləmişdir. 1973-cü ildən başlayaraq AMEA-nın (Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının) Gelogiya və Geofizika İnstitutunda müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. Hal-hazırda Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin Geologiya və Geofizika İnstitutunun "Çöküntü hövzələrinin geokimyası və flüid dinamikası şöbəsi" şöbəsinin rəhbəridir.

Əkpər Feyzullayev 1983-cü ildə yer elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, 1992-ci ildə elmlər doktoru dərəcələrini, 2006-cı ildə isə professor elmi adını almışdır. 2007-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü, 2017-ci ildə isə AMEA-nın həqiqi üzvü seçilmişdir.

Əkpər Feyzullayev Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinın Neft və qaz yataqların geologiyası, axtarışı və kəşfiyyatı kafedrasının və AMEA magistraturasının professorudur. Alimin rəhbərliyi ilə 10 fəlsəfə doktoru hazırlanmışdır.

## Elmi istiqamətləri və nailiyyətləri

### Elmi istiqamətləri
Alimin fəaliyyətinin əsas elmi istiqamətləri:

* neft və qazın geologiyası və geokimyası,
* çökmə hövzələrin fluid dinamikası, palçıq vulkanizmi, geokimyəvi axtarış üsulları,
* geoekologiya.

### Elmi nailiyyətləri
Alimin əsas elmi nailiyyətləri:

* qırışıqlıq hövzələrində qaz rejiminin xüsusiyyətlərinin müəyyən edilməsi və onun əsasında neft-qaz yataqlarının geokimyəvi axtarış metodlarının elmi və elmi-praktiki əsaslarının təkmilləşdirilməsi,
* çökmə süxurlarda üzvi maddənin (ÜM) və flüidlərin ən müasir geokimyəvi tədqiqat üsullarının istifadəsi ilə bir sıra vacib fundamental və xalq təsərrüfatı əhəmiyyətli problemlərin həll edilməsi.

Həmçinin alimin mühüm elmi nailiyyətləri:

* hövzə təhlilinin əsasında Cənubi Xəzər hövzəsinin və burada baş verən neft və qazın əmələgəlmə proseslərinin, miqrasiyasının, onların sənaye yığımlarının formalaşması və saxlanmasının, eləcə də anomal flüid təzyiqlərinin mənşəyi, məkanda paylanması, kompleks meyarlar əsasında Cənubi Xəzər hövzəsinin qeyri-bircinsli olmasının sübuta yetirilməsi,
* böyük dərinliklərdə karbohidrogenlərin faza vəziyyətinin və neft-qazlılığının proqnozunun verilməsi, onların geokimyəvi və geofiziki metodlar ilə diaqnostika imkanlarına baxılması.

Əkpər Feyzullayev Azərbaycanda radon riskinin öyrənilməsi ilə məşğul olmuş və bu problemə dair Dövlət Tədbirlər Planının (2014–2018) əsas icraçısı idi.

## Təltifləri
* Azərbaycan Respublikasının Elm sahəsi üzrə Dövlət Mükafatı (2010) — "Cənubi Xəzər hövzəsinin palçıq vulkanizmi və neft-qazlılığı" elmi nəşrlər silsiləsinə görə (bir qrup alimlərlə) müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk Dövlət Mükafatı laureatı adına layiq görülmüşdür.

* "Tərəqqi" medalı (2008).

* "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu" (2015).

* AMEA-nın RH-nin (Rəyasət Heyətinin) və Yer Elmləri bölməsinin Fəxri fərmanları (2005).
* 2025-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunmuşdur .

## Elmi əsərləri
Əkpər Feyzullayev ümumən 343 elmi əsərin, o cümlədən: 209 məqalə, monoqrafiya, broşur, dərsliklərin və 134 tezisin müəllifidir. Xaricdə çıxmış 190 əsərin, o cümlədən 102 məqalənin və 88 tezisin müəllifidir. Alim həmçinin 1 patentin müəllifidir.

Bəzi elmi əsərlərinin adları:

1. Carbon Isotopic Composition of the Hydrocarbon Fluids of the South Caspian Megadepression. Geochemistry International, 39(3), 2001, 237–243. (Həmmüəlliflər: Guliev I. S., D. A. Husseynov).

2. Isotope geochemistry of oils from fields and mud volcanoes in the South Caspian Basin, Azerbaijan. Petroleum Geoscience. 2001, 7(2), 201–209 (Həmmüəlliflər: Guliyev I., Husseynov D.).

3. Source potential of the Mesozoic-Cenozoic rocks in the South Caspian Basin and their role in forming the oil accumulations in the Lower Pliocene reservoirs. Petroleum Geoscience, 2001,7(4), 409–417 (Həmmüəlliflər: Guliyev I., M. Tagiyev).

4. Углеводородный потенциал майкопских отложений Азербайджана. Литология и полезные ископаемые. 2001, 3, 324–329. (Həmmüəlliflər: Гулиев И., Тагиев М.).

5. Methane emission from mud volcanoes in eastern Azerbaijan. Geology, 2004, 32(6), 465–468 (Həmmüəlliflər: Etiope G., Baciu C., Milkov A.).

6. Геохимические особенности и источники флюидов грязевых вулканов Южно-Каспийского осадочного бассейна в свете новых данных по изотопии С, Н, и О. Геохимия, 2004, 7, 792–800 (Həmmüəlliflər: Гулиев И., Д. Гусейнов).

7. Comparative characteristics of composition and radioactivity of Oligocene clays in the Greater Caucasus and Talysh. Lithology and Mineral Resources, 2005, 40(4), 376–385 (Həmmüəlliflər: Kheirov M., Aliyev Ch., Abbasova S., Aliyev K.).

8. Mud volcano model resulting from geophysical and geochemical research. G. Martinelli and B. Panahi eds. Mud volcanoes, Geodynamics and Seismicity. Springer. 2005, 251–261 (Həmmüəlliflər: Kadirov F., Aliyev Ch.).

9. Feyzullayev A. A. Petroleum Content and Mud Volcanism in the Po (Italy) and South Caspian (Azerbaijan) Basins: Differences and Their Possible Origins. Energy Exploration & Exploitation, 2007, Volume 25, Number 5, 313–324

10. Stratigraphy and geochemical characterization of the Oligocene–Miocene Maikop series: Implications for the paleogeography of Eastern Azerbaijan. Tectonophysics, 2008, 451, 40–55 (Həmmüəlliflər: Hudson S. M., C. L. Johnson, M. A. Efendiyeva, H. D. Rowe, C. S. Aliyev.).

## İstinadlar