Denis Rader

**Dennis Lynn Rader** () — BTK (bu ad onun verdiyi "bağla, işgəncə ver, öldür" ifadəsinin qısaltmasıdır) kimi tanınır.

1974 və 1991-ci illər arasında Kansas ştatının Wichita və Park City şəhərlərində ən azı on nəfəri qətlə yetirən amerikalı serial qatildir. Rader bəzən kişiləri və uşaqları öldürsə və ya öldürməyə cəhd etsə də, əsasən qadınları hədəfə alırdı. Onun qurbanları tez-tez bağlanmış, bəzən evlərindən götürdüyü əşyalarla bağlı saxlanmış və ya plastik torba ilə boğularaq, ya da boğma üsulu ilə əllə öldürülmüşdü. Bundan əlavə, Rader qadın qurbanlarından müxtəlif xatirə əşyaları, o cümlədən alt paltarları, şəxsiyyət vəsiqələri və şəxsi əşyalar oğurlayırdı. O, tez-tez polisə və media qurumlarına cinayətlərinin detalları haqqında istehzalı məktublar göndərirdi. 2004-cü ildə 13 illik fasilədən sonra Rader məktub göndərməyə davam etdi ki, bu da onun 2005-ci ildə həbs olunmasına və sonradan günahını etiraf etməsinə səbəb oldu. Hazırda o, El Dorado İslah Müəssisəsində on ardıcıl ömürlük həbs cəzası çəkir.

## Bioqrafiyası
Dennis Lynn Rader, dörd oğulun ən böyüyü olaraq, 9 mart 1945-ci ildə Pittsburg, Kanzasda anadan olmuşdur. Anası mühasib Dorothea Mae Rader (doğma soyadı Cook; 17 sentyabr 1925 – 14 oktyabr 2007), atası isə Kanzas Qaz Xidməti (Kansas Gas Service) işçisi William Elvin Rader (21 noyabr 1922 – 27 dekabr 1996) idi. Rader Wichita şəhərində böyümüşdür. Valideynləri hər ikisi uzun iş saatlarına malik olduğundan, uşaqlarına evdə çox az diqqət yetirirdilər. Yetkinlik yaşında Rader, xüsusilə anası tərəfindən diqqətsiz qalma hissini xatırlayırdı.

Rader gənc yaşlarından "çarəsiz və tələyə düşmüş" qadınlara işgəncə verməklə bağlı sadist seksual fantaziyalara sahib idi. O, həmçinin xırda heyvanlara işgəncə vermək, öldürmək və asmaqla zoosadizm nümayiş etdirirdi. Rader, röntgençilik, avtoerotik asfiksiya ilə özündə cinsi fetişlər oyadırdı. O tez-tez qadın paltarı geyir, o cümlədən gizlicə qonşu qadınları izləyir, onların alt paltarlarını oğurlayıb qollarına sarıyarağ masturbasiya edirdi.

İllər sonra, qətllər arasındakı "sakitləşmə" dövrlərində, Dennis Rader qadın paltarı və maskası geyinərək, özünü bağlı vəziyyətdə şəkil çəkirdi. Daha sonra o, Dennis Raderin seksual fantaziyasının bir hissəsi kimi özünü onun qurbanı kimi göstərdiyini etiraf etdi. Rader isə cinsi meyllərini yaxşı gizlədirdi və cəmiyyəti tərəfindən "normal, nəzakətli və tərbiyəli" biri kimi tanınırdı.

Wichita Heights Liseyindən məzun olduqdan sonra Dennis Rader Kansas Wesleyan Universitetinə daxil oldu. O, yalnız orta səviyyədə qiymətlər aldı və bir ildən sonra məktəbi tərk etdi. Rader, 1966-cı ildən 1970-ci ilə qədər Amerika Birləşmiş Ştatları Hava Qüvvələrində xidmət etdi. Hərbi xidmətdən sonra Wichita'nın Park City banliyösünə köçdü və burada anasının mühasib işlədiyi IGA supermarketinin ət bölümündə çalışdı.

Rader, 22 may 1971-ci ildə Paula Dietz ilə evləndi. Onların Kerri və Brian adında iki uşağı oldu. O, 1973-cü ildə El Doradodakı Butler County Community College-də Elektronika Mühəndisliyi Texnologiyası üzrə orta dərəcə aldı. Daha sonra Wichita State Universitetinə daxil oldu və 1979-cu ildə Ədliyyə İdarəçiliyi üzrə bakalavr dərəcəsi ilə məzun oldu.

Rader əvvəlcə Coleman Şirkətində, açıq havada istifadə olunan təchizat şirkətində montajçı olaraq çalışmışdır. Daha sonra 1974–1988-ci illərdə Wichita mərkəzli ADT Security Services ofisində işləyərək təhlükəsizlik alarmları quraşdırmışdır. Bir çox halda müştəriləri, onun öz BTK cinayətləri qarşısında təhlükəsizlik axtaran narahat ev sahibləri idi. Rader 1989-cu ildə 1990-cı il federal sayım üçün Wichita bölgəsində sayım sahə əməliyyatları müfəttişi olmuşdur.

1991-ci ilin may ayında Rader Park Şəhərində it tutan və compliance officer (uyğunluq müfəttişi) olmuşdur. Bu vəzifədə qonşular onu bəzən həddindən artıq həvəsli və son dərəcə ciddi, eləcə də tək qadınları sıxışdırmaqdan və təhqir etməkdən xüsusi zövq alan biri kimi xatırlamışlar. Bir qonşu Raderin heç bir səbəb olmadan onun itini öldürdüyündən şikayət edib. Rader, Wichita'da Christ Lutheran Kilsəsinin üzvü idi və bir müddət kilsə şurasının prezidenti seçilmişdi. O, həmçinin Cub Scout lideri olmuşdur.

2000-ci illərə gəldikdə, ictimaiyyətin cinayətlərə dair xatirələri yavaş-yavaş silinməyə başlamışdı. Yerli müəllif Robert Beattie, danışdığı gənclərin bir çoxunun bu cinayətlərdən xəbərdar olmaması qarşısında şok olaraq, "Nightmare in Wichita" adlı bir kitab yazmağa başlamışdır. Diqqət axtaran Rader 2004-cü ildə BTK kimi yenidən ortaya çıxdı və bununla bağlı kitabın yazıldığını öyrənmişdi.

2005-ci il 26 iyulda, Raderin həbsindən sonra, onun arvadına fövqəladə boşanma verilib və normal 60 günlük gözləmə müddəti ləğv olunub. 2019-cu ildə ABC News ilə müsahibəsində Raderin qızı Kerri, atasına yazdığını və indi onu bağışladığını, lakin "normal" uşaqlığını BTK qatili tərəfindən böyüdülməsi məlumatı ilə uzlaşmaqda çətinlik çəkdiyini bildirib. Lakin 2024-cü ilin Nashville-dəki Crime Con-da, Kerri atasının jurnalından çıxarışlar açıqladı və orada onun gənc yaşlarında ona seksual zorakılıq etdiyini açıqladı.

## Hadisələrin tarixçəsi
1974-cü il yanvarın 15-də Otero ailəsinin dörd üzvü Wichita, Kansasda qətlə yetirildi. Qurbanlar:

* Joseph Otero Sr., 38 yaşında
* Julia Maria "Julie" Otero, 33 yaşında
* Joseph "Joey" Otero II, 9 yaşında
* Josephine "Josie" Otero, 11 yaşında

Onların cəsədləri, qətl zamanı məktəbdə olan ailənin üç böyük övladı tərəfindən tapıldı. 2005-ci ildən sonra tutulan **Dennis Rader**, Otero ailəsini öldürdüyünü etiraf etdi. Rader, qətldən iki ay əvvəl ailəni hədəf aldığını, Julinin uşaqları məktəbə apararkən gördüyünü və onları izlədiyini iddia etdi. Yanvarın 15-də Rader, telefon xətlərini kəsərək, Joeyin ailə itinə qapını açdığı anda Otero evinə daxil oldu.

Rader, Otero ailəsinə Kaliforniyada "axtarılan" bir şəxs olduğunu bildirdikdən sonra, onları silahın qabığında oturmağa məcbur etdi. Daha sonra ailəni yataq otağına apararaq, əvvəlcədən hazırladığı ip ilə bağladı. Joseph və Joey yerə uzanmışdılar, Julie və Josie isə yataqda idilər. Josephin və Julinin əlləri və ayaqları bağlanmışdı. Josephin başı plastik torba ilə örtüldü və Rader bunu ip ilə sıxlaşdırdı. Joseph torbada bir deşik açdıqdan sonra, başına başqa bir torba keçirildi, bu da onun yavaş-yavaş boğulmasına səbəb oldu. O, Julieni isə kəndirlə boğarağ qətlə yetirdi.

## Şübhəli cinayətlər

#### Raderin Oklahomada və Missuridə Şübhəli Qətlləri
23 avqust 2023-cü ildə Associated Press, Raderin Oklahomada və Missuridə iki əlavə qətldə əsas şübhəli olduğunu bildirdi. Authorities, onun keçmiş Kansas evində sübut axtarışına başladıqdan sonra qurbanlara aid "mümkün trofeylər" aşkar etdilər. Bu hadisə, Raderin həll olunmamış əlavə itkin düşmələr və qətllərlə bağlı mümkün əlaqələrini araşdırmağa səbəb oldu.

#### Cynthia Dawn Kinney'nin İtkin Düşməsi
16 yaşlı Cynthia Dawn Kinney sonuncu dəfə 23 iyun 1976-cı ildə Oklahomadakı Osage'da, Osage Laundromatında görünmüşdü. Şahidlərin dediyinə görə, o, saat 9:30-da laundromatdan çıxıb və solğun bej rəngli 1965 Plymouth Belvedere avtomobilinə minib.2023-cü ildə Osage Şerifi Eddie Virden, Raderin həmin ərazidə Boy Scout-larla bağlı olduğu və yazılarında "pis yuma günü" ifadəsini istifadə etdiyi aşkarlandıqdan sonra Raderin əsas şübhəli kimi tanındığını iddia etdi. Kinney itkin düşdüyü vaxtda laundromatın qarşısında yeni ADT siqnalizasiya sistemləri quraşdırılırdı, Rader o zaman ADT üçün regional quraşdırıcı idi.

Bundan əlavə, Raderin "laundromatdan bir qız qaçırmağı xəyal etdiyini" iddia etdiyi bildirilir. Rader cinayətdə iştirakını inkar edir. Şerif Virden, Raderin inkarının Oklahomada bir cinayətə bağlı olmasının ona yenidən məhkəməyə cəlb olunmağı və ölüm cəzasını açacağına inandığını bildirib.

## Soyuğ Cinayət

#### BTK Killer Araşdırması
2004-cü ilə qədər BTK Killer-in araşdırması "cold case" (soyuq cinayət) olaraq qəbul edilirdi. Sonra, Rader yerli mediaya on bir yazışma göndərməyə başladı. Bu fəaliyyət, 2005-ci ilin fevralında onun həbs olunması ilə nəticələndi.

2004-cü ilin martında, Wichita Eagle "Bill Thomas Killman" adı ilə bir məktub aldı. Məktubun müəllifi, 16 sentyabr 1986-cı ildə Vicki Wegerle-ni öldürdüyünü iddia edir və cinayət yerinin fotoları ilə birlikdə onun sürücülük vəsiqəsinin fotokopiyasını əlavə etmişdi; bu vəsiqə cinayət zamanı oğurlanmışdı.

Daha əvvəl, Wegerle-nin BTK tərəfindən öldürüldüyü dəqiq müəyyən edilməmişdi. Wegerle-nin dırnaqları altından toplanan DNT, polisə əvvəllər bilinməyən sübutlar təqdim etdi. Sonra, serial qatilin tapılması məqsədilə yüzlərlə kişinin DNT-sını test etməyə başladılar. Ümumilikdə, 1300-dən çox DNT nümunəsi götürüldü və daha sonra məhkəmə qərarı ilə məhv edildi.

#### BTK Killer Yazışmaları
2004-cü ilin mayında KAKE, "BTK Story" adlı bir məktub aldı; məktubda fəsil başlıqları, saxta şəxsiyyət vəsiqələri və bir söz bulmacası vardı. 9 iyun tarixində isə Wichita şəhərindəki First və Kansas yollarının kəsişməsindəki bir dayaq işarəsinə yapışdırılmış bir paket tapıldı. Paketin içində Otero qətllərinin ətraflı təsvirləri və "Cinsi Həyəcan Mənim Hesabımdır" başlığı ilə etiketlənmiş bir eskiz var idi. Həmçinin, "BTK Story" adlı təklif olunan kitab üçün fəsil siyahısı da daxil edilmişdi; bu, 1999-cu ildə Court TV cinayət yazarı David Lohr tərəfindən yazılan bir hekayəni təqlid edirdi. Birinci fəsil "Bir Serial Qatilin Doğulması" adlanırdı.

#### Raderin Yaxalanması və Yazışmaları
Onun yaxalanmasından sonra, Rader istintaq zamanı bir daha cinayət etməyi planlaşdırdığını və hədəflədiyi qurbanı izlədiyini etiraf etdi. O, bu cinayəti 2004-cü ilin oktyabrında həyata keçirmək üçün tarix də müəyyənləşdirmişdi.

2004-cü ilin oktyabrında, Wichita'da bir manila zərfi UPS qutusuna atıldı. Zərfin içində uşaqlara aid terror və zorakılıq görüntüləri olan bir çox kart, baş müstəntiq Leytenant Ken Landwehrin həyatını təhdid edən bir şeir və Raderin həyatı haqqında çoxsaylı detalları olan saxta avtobiografiya vardı. Bu detallar daha sonra ictimaiyyətə təqdim olundu.

2004-cü ilin dekabrında Wichita polisi BTK killerindən daha bir paket aldı. Bu dəfə paket Wichita'nın Murdock Parkında tapıldı. İçində, cinayət yerindən oğurlanmış kimi qeyd olunan Nancy Fox'un sürücülük vəsiqəsi, həmçinin əlləri və ayaqları simvolik olaraq bağlanmış bir kukla var idi; kuklanın başında isə plastik torba bağlanmışdı.

İyulda, bir ictimai kitabxananın qaytarma slotuna atılmış bir paket daha qəribə materiallar ehtiva edirdi. Bu materiallar arasında onun, həmin ayın əvvəlində Kansasın Argonia şəhərində 19 yaşlı Jake Allen-in ölümündə məsuliyyət daşıdığı iddiası var idi. Bu iddia yanlış idi və ölüm intihar kimi qiymətləndirilmişdi.

#### Raderin Qutuları və Yazışmaları
2005-ci ilin yanvarında, Rader Wichita'daki Home Depot-da bir yük avtomobilinin yük yerində bir dənəlik qutu qoymağa cəhd etdi, lakin qutu avtomobilin sahibi tərəfindən atıldı. Rader daha sonra bu qutunun taleyi ilə bağlı soruşduqdan sonra, atılan qutu zibildən geri alındı. O günün parkinq sahəsinin təhlükəsizlik kamerası görüntüləri, uzaq məsafədə bir qara Jeep Cherokee avtomobilinin yük yerində qutunu qoyduğunu göstərdi.

2005-ci ilin fevralında, KAKE-ə daha çox poçt kartları göndərildi və kənddəki bir yerdə qoyulmuş başqa bir dənəlik qutunun içində daha bir simvolik şəkildə bağlanmış kukla tapıldı.

#### Raderin Floppy Disk və İzləmə Sübutları
Rader, polislə yazdığı məktublarda, yazılarının bir floppy diskə qoyulsa, izlənilib-izlənilməyəcəyini soruşdu. Polis, bu sualı Wichita Eagle qəzetindəki bir elanla cavablayaraq, diskin istifadəsinin təhlükəsiz olduğunu bildirdi. 16 fevral 2005-ci ildə, Rader Wichita'daki Fox filialı KSAS-TV-yə bir bənövşəyi 1.44-meqabaytlıq Memorex floppy disk göndərdi. Diskin içində bir məktub, iri medal olan qızıl zəncirlər və 1989-cu ildə John Sandford tərəfindən yazılmış "Rules of Prey" adlı romanın üz qabığının fotokopiyası var idi; bu roman bir serial qatildən bəhs edir.

Polis, Raderin xəbəri olmadan, diskin içində silinmiş Microsoft Word sənədində metadata aşkar etdi. Bu metadata "Christ Lutheran Church" sözlərini ehtiva edirdi və sənəd "Dennis" tərəfindən son dəfə dəyişdirilmiş olaraq qeyd olunmuşdu. İnternet axtarışı nəticəsində "Dennis Rader"ın kilsə şurasının prezidenti olduğu müəyyən edildi.

Araşdırmaçılar Raderin evinin yanından keçərkən, Home Depot-un təhlükəsizlik görüntülərində görünən növ olan bir qara Jeep Cherokee avtomobili park edilmişdi. Bu, Raderə qarşı güclü dolayısı ilə sübut idi, lakin onu saxlaymaq üçün daha birbaşa sübutlara ehtiyac var idi.

#### Raderin Yaxalanması üçün Sübutlar
Polis, Raderin qızından Kansas Dövlət Universitetinin tibbi klinikasında alınmış bir papaq testi üçün axtarış icazəsi əldə etdi. DNA testləri, bu papaq testi ilə Wegerle-nin dırnaqlarından götürülmüş nümunə arasında "ailə uyğunluğu" olduğunu göstərdi; bu, qatilin Raderin qızı ilə sıx bağlı olduğunu göstərirdi. Bu məlumat, digər sübutlarla birləşərək, polisi Raderi həbs etmək üçün kifayət etdi.

## Həbs olunması
Rader, 25 fevral 2005-ci ildə günortadan sonra Park Şəhərində evinin yaxınlığında avtomobil sürərkən tutuldu. Polis məmuru ona "Cənab Rader, şəhər mərkəzinə niyə gedəcəyinizi bilirsinizmi?" deyə soruşdu. Rader "Oh, şübhələrim var," cavabını verdi. Uitsita Polisi, Kansas İstintaq Bürosu, FBI və ATF agentləri Raderin evini və avtomobilini axtardı, kompüter avadanlığı, bir shed-dən tapılan qara corablar və silindrik bir qab daxil olmaqla sübutlar ələ keçirdi. Gittiği kilsə, Şəhər Məhkəməsindəki ofisi və Park Şəhərinin əsas kitabxanası da axtarıldı. Növbəti gün mətbuat konfransında Uitsita Polis İdarəsinin rəisi Norman Williams "Əsas nəticə: BTK tutuldu," dedi

### Hüquqi proseslər
2005-ci il fevralın 28-də Rader, birinci dərəcəli 10 cinayətə görə ittiham olundu. Tutulmasından sonra Associated Press, anonim bir mənbəyə istinad edərək, Raderin ona bağlanan cinayətlərdən əlavə digər cinayətlər etiraf etdiyini bildirdi. Lakin Sedgwick County dairə prokuroru bu xəbəri təkzib etdi və Raderin etiraf edib-etmədiyini açıqlamağı rədd etdi. Martın 5-də xəbərlər, Raderin ittiham olunduğu 10 cinayəti etiraf etdiyini, lakin başqa cinayətlərə dair heç bir etiraf etmədiyini bildirdi.

Martın 1-də Raderin müvəqqəti azadlığı 10 milyon ABŞ dolları olaraq təyin edildi və ona ictimai müdafiəçi təyin olundu. Mayın 3-də hakim, Raderin adıyla günahsız ifadə verdi, çünki o, arraignment-da danışmadı; ancaq iyunun 27-də, məhkəmə günü Rader günahkar olduğunu bildirdi. O, cinayətləri ətraflı şəkildə təsvir etdi və üzr istəmədi.

Avqustun 18-də Raderin cəzası zamanı, qurbanların ailələri bəyanatlar verdi, daha sonra Rader 30 dəqiqəlik bir monoloqda üzr istədi. Prokuror bu bəyanatı Akademiya Mükafatı qəbuletmə nitqi ilə müqayisə etdi. Onun bəyanatı, psixopatların dilin emosional məzmununu başa düşməkdə çətinlik çəkdiyinə dair bir nümunə olaraq qeyd edildi. Rader, ardıcıl 10 ömürlük cəzaya, minimum 175 il cəzaya məhkum edildi. O, 19 avqustda El Dorado Düzəliş Müəssisəsinə köçürüldü.

Rader, El Dorado’ya 40 dəqiqəlik səfər zamanı hava şəraiti kimi zərərsiz mövzulardan danışdı, lakin məhkəmə iclaslarında qurbanların ailələrinin bəyanatları radionun efirində gəldikdə ağlamağa başladı. Hazırda təhlükəsizliyi üçün tənha hücrədə saxlanılır; gündə bir saat idman etməyə və həftədə üç dəfə duş almağa icazəsi var. Bu vəziyyətin müddətsiz davam etməsi ehtimal edilir. 2006-cı ildən etibarən Raderə televizora və radioya çıxış, jurnalları oxumaq və yaxşı davranışına görə digər imtiyazlar verilməyə başlandı.

## Dərin araşdırmalar
Raderin tutulmasından sonra, Uitsita, Kansas və ətrafdakı bir neçə şəhərin polis əməkdaşları, ştat polisi və FBI ilə əməkdaşlıq edərək həll olunmamış cinayətləri araşdırdılar. Onlar xüsusilə 1994-cü ildən sonrakı işlərə diqqət yetirdilər, çünki o il Kansasda ölüm cəzası bərpa edilmişdi. Ətrafdakı ştatların polis orqanları da Raderin cinayət naxışına uyğun olan soyuq işləri araşdırdı.

Ətraflı istintaqlardan sonra, bu agentliklərin heç biri Raderə aid olan daha əlavə cinayətlər aşkar edə bilmədi, bu isə Raderin işlətdiyi digər cinayətlərə görə məsuliyyət götürməsi ehtimalını dəstəklədi. Nəticədə, Raderin həqiqətən məsul olduğu bilinən on cinayət, yalnız onun törətdiyi cinayətlər hesab edildi.

Bununla yanaşı, Uitsita polisinin əmin olduğu kimi, Rader bir sıra digər mümkün qurbanları izləyib araşdırmışdır. Bu, Raderin hədəfinin evinin yaxınlığında inşaat və yol işçilərinin olması səbəbindən planlaşdırdığı hücumu ləğv edərək xilas etdiyi bir nəfəri də əhatə edir. Rader polis müayinəsində "bir çox şanslı insanlar var," deyərək, digər qurbanlar üçün müxtəlif cinayət planları düşündüyünü ifadə etdi.

## Robert Mendozanın qiymətləndirməsi
Massachusetts psixoloqu Robert Mendoza, Raderin məhkəmə tərəfindən təyin olunan ictimai müdafiəçiləri tərəfindən Raderin psixoloji qiymətləndirməsini aparmaq və onun dəli olduğu ilə bağlı müdafiənin mümkünlüyünü müəyyən etmək üçün icarəyə götürüldü. Mendoza, Raderin 27 iyun 2005-ci ildə günahkar olduğunu bildirdikdən sonra onunla müsahibə apardı. O, Raderi narsistik, obsesif-kompulsiv və antisocial şəxsiyyət pozuntuları ilə diaqnoz etdi. Mendoza, Raderin özünə yüksək qiymət verməsi, "xüsusi" olduğuna inanması və buna görə də xüsusi müalicəyə layiq olduğunu düşünməsi; diqqət və heyranlıq üçün patoloji ehtiyacı; sərt nizam və strukturun qorunmasına obsesiv marağı; və empati hissinin tamamilə olmaması kimi xüsusiyyətləri qeyd etdi.

Mendozanın müsahibəsinin videokadrı NBC-nin Dateline proqramında istifadə edildi. NBC, Raderin müsahibənin televiziyada yayımlanacağını bildiyini iddia etdi, lakin bu, Sedgwick County Şerif Ofisinin məlumatına görə doğru deyildi. Rader, cəza verilməsi zamanı müsahibəni xatırlatdı. 25 oktyabr 2005-ci ildə Kansasın baş prokuroru, Mendoza və Cambridge Forensic Consultants, LLC-nin həmsahibləri Tali Waters-a müqavilənin pozulması ilə bağlı məhkəmə iddiası qaldırdı, iddia edərək ki, onlar Raderin müdafiəsində iştirak etməklə əldə olunan məlumatlardan maliyyə qazanmağı planlaşdırmışdılar. 10 may 2007-ci ildə, Mendoza, hər hansı bir günahı qəbul etmədən 30,000 ABŞ dolları məbləğində anlaşma əldə etdi.

## Qurbanlar

## Mediada
Forensik psixoloq Katherine Ramsland, Rader ilə beş illik yazışmalarından "Confession of a Serial Killer" adlı kitabı hazırladı.

Bir neçə əsər bu işdən ilham alır:

* **Stephen King has said his novella ''A Good Marriage'', and the film based on it, were inspired by the BTK killer.**
* **Novelist Thomas Harris has said that the character of Francis Dolarhyde in his 1981 novel ''Red Dragon'' is partially based on the then-unidentified BTK Killer.**
* **Episode 4 of season 6 (2004) of ''Law & Order: Special Victims Unit'' is based on this case.**
* **Episode 15 of season 1 (2006) of ''Criminal Minds'' is based on Rader's murders.**
* **Rader's case is portrayed in Episode 2 of season 2 (2022) on the Netflix series ''Catching Killers''.**
* **A character based on Rader played by actor Sonny Valicenti appears in the Netflix series ''Mindhunter''.**
* **Writer-director Ulli Lommel depicted Rader's murder spree and subsequent capture in the highly fictionalized ''B. T. K. Killer'' (2005).**
* **Kane Hodder portrays Rader in the 2008 movie ''B. T. K.'', a half biopic and half fictionalized account of the murders.**
* **The antagonist from the movie ''The Clovehitch Killer'' was inspired by Dennis Rader.**
* **Thrash metal band Exodus wrote a song entitled "BTK" for their album Blood In, Blood Out, which was inspired by Dennis Rader's crime history.**

* **The song "Raider II" from Steven Wilson's 2011 album ''Grace for Drowning'' is written primarily about Rader's murders.**

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Beattie, Robert. *Nightmare in Wichita: The Hunt for the BTK Strangler*. New American Library, 2005. .
* Davis, Jeffrey M. *The Shadow of Evil: Where Is God in a Violent World?*. Kendall/Hunt Publishing Company, 1996. . (Davis is the son of BTK victim Dolores Davis.)
* Douglas, John E. *Inside the Mind of BTK: The True Story Behind Thirty Years of Hunting for the Wichita Serial Killer*. Jossey Bass Wiley, 2007. .
* Ramsland, Katherine. Confession of a Serial Killer: The Untold Story of Dennis Rader, the BTK Killer. Foredge, 2016. .
* Rawson, Kerri. *A Serial Killer's Daughter: My Story of Faith, Love, and Overcoming*. Thomas Nelson, 2019. .
* Singular, Stephen. *Unholy Messenger: The Life and Crimes of the BTK Serial Killer*. Scribner Book Company, 2006. .
* Smith, Carlton. *The BTK Murders: Inside the "Bind Torture Kill" Case that Terrified America's Heartland*. St. Martin's True Crime, 2006. .
* Wenzl, Roy; Potter, Tim; Laviana, Hurst; Kelly, L. *Bind, Torture, Kill: The Inside Story of the Serial Killer Next Door*. HC an imprint of HarperCollins, 2007. .
* Welch, Larry. *Beyond Cold Blood: The KBI from Ma Barker to BTK*. University Press of Kansas, 2012. .

## Xarici keçidlər
* B. T. K. – The Worlds Most Elusive Serial Killer
* Sedgwick County 18th Judicial District collection of legal documents on the Rader case
* ''The Wichita Eagle'' Collection of articles and videos about BTK
* KAKE Collection of articles and videos on BTK
* Dennis Rader's listing on the Kansas Department of Corrections ''Kansas Adult Supervised Population Electronic Repository'' site, including current location and disciplinary actions.
* "Finding BTK" Investigation Discovery
* When your father is the BTK serial killer, forgiveness is not tidy