Hamnıqamlar

**Hamnıqamlar** — subetnik qrup olaraq buryatlara aiddirlər.  Aymaklar əsas tayfalarındandır və Monqolustan, Çinin Daxili Monqolustan muxtar rayonu ərazisində yayılmışlar. Buryatlar isə Rusiya Federasiyasının Buryatiya və Zabaykal diyarı ərazisində yayılmışlar. 
## Qrupları
* Onon Hamnıqamlar — qədimmonqol etnik qrupu olaraq Evenklər tərəfindən assimiliyasiya olunurlar. XVII əsrdə Xalxa bölgəsindən Onon çayı hövzəsinə yayılmışlar. Qruplarının tərkibində Monqol və Türk əlamətləri vardır. Onlara (Kırinski rayonu) Altan, Kıra, Tarbalcey, Ulxun-Partiya, Manqut, Şumuda, (Akşinski rayonu) Kurulqa, Narasun, Karımski rayonu, (Şikinski rayonu) Nerçinsk, Onon rayonu, Qazımuro-Zavodski rayonu, Çernışevsi rayonu Zabaykal diyarı ərazilərində və Aqinski rayonu (Quney), Duldurqinski rayonu (Uzon və Tokçin kəndləri) Buryatiya ərazilərində yayılmışlar.
* Armak Hamnıqamlar —Baykal gölü ətrafında yayılmışlar. Buryatlar tərəfindən assimiliyasiya olunmuşlar. Çoxu buryat dilində danışırlar. Onlar əsasən Armak, Mıla, Bayanqol, Bortoy, Sakir, Xamney, Xurtaqa, Alsak və Verxnıy Torey kəndlərində yaşayırlar.

## Tarixi
XVII—XVIII əsrlərdə Hamnıqamlar bütün Monqolustan ərazisində köçəri həyat sürürdülər. 1727-ci ildə Rusiya ilə Çin arasında sərhədin müəyyənləşməsindən sonra onların bir qismi Monqolustan (Mancuriya Hamnıqamları) digər bir qismi isə Rusiya ərazisində qalır.  
thumb|400px|Monqol Aymaqları

## Nikah tipləri
Evenklər və Hamnıqamlar XIX əsrlərdı kiçik ailələrə malk olurdular. Nəsilin ötürülməsi kişi xətti ilə həyata keçirilir. Valideynlər evin son beşiyi olan oğlan uşaqları ilə qalırdılar. Çox arvadlılığa rast gəlinir. Əsəsən varlı ailələrdə rast gəlinən bu ailədə 5 arvadın olması müşahidə edilirdi.

## Kənd təsərüffatı
Hamnıqamlar əsasən maldarlıqla məşğul olurlar. Xüsusi ilə atçılıq seçilir. Müəyyən hissələrdə  əkinçiliklə məşğul olmaları məlumdur. Onlar qədim peşələri olan ovçuluqla məşğul olurlar.

## Dili
Hamnıqamlar Buryat dili və Monqol dilində danışırlar. Az bir qismi dillərini qoruya bilmişlər. Hazırda isə monqollardan heçdə seçilmirlər.

## İnamları
Evenklərdə olduğu kimi Hamnıqamlarda ruha inanırlar. Şamanizmdə yayılmışdır. Bəziləri totenizmə inamır. Onon Hamnıqamları Tibet buddizmi xəttini tutmuşlar.

## Ədəbiyyat
* Народы и религии мира: Энциклопедия / Гл. ред. В. А. Тишков. Редкол.: О. Ю. Артёмова, С. А. Арутюнов, А. Н. Кожановский, В. М. Макаревич (зам. гл. ред.), В. А. Попов, П. И. Пучков (зам. гл. ред.), Г. Ю. Ситнянский. — М.:Большая Российская энциклопедия, 1998, — стр. 593 : ил. — ISBN 5-85270-155-6.
* Народы мира: Энциклопедия / Под. ред. Л.М. Минц. - М.: ОЛМА Медиа Групп, 2007. - 638 c.: ил. - ISBN 5-373-01057-X
* Горохов С. Н., 1998, Эвенки // Народы и религии мира: Энциклопедия / Ред. В.А. Тишков, М.: Большая Российская энциклопедия – стр. 649-650.
* Жуковская Н. Л., 1998, Хамниганы // Народы и религии мира: Энциклопедия / Ред. В.А. Тишков. М.:Большая Российская энциклопедия – стр. 593.
* Мокшин Н. Ф., 2007, Эвенки // Народы мира: Энциклопедия / Ред. Л.М. Минц, М.: ОЛМА Медиа Групп – стр. 606-608.
* Дамдинов Д. Г. О, прародина монголов. Улан-Удэ, 2005.

## Mənbə
* Энциклопедии@mail.ru
* Hamnıqamların mədəniyyəti
## İstinadlar