open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Milena Pavloviç-Barili

**Milena Pavloviç-Barili** ( ) — Serb əsilli şairə və rəssam. Serb modernizmin ən görkəmli qadın sənətkarıdır. 
## Bioqrafiyası

Milena Pavloviç-Barili 5 noyabr 1909-cu ildə Pojarevaç şəhərində (Serbiya) anadan olmuşdur. Atası Bruno Barili bəstəkar, musiqi tənqidçisi və şair idi. Anası Daniçi Pavloviç Karaqeorqieviç sülaləsindən gəlirdi və incəsənət öyrənirdi. 1922-1926-cı illərdə Milena Belqraddakı Kral İncəsənət məktəbində, 1926-1928-ci illərdə Münhendə incəsənət təhsili alır.

1930-cu illərin əvvəllərində Milena Serbiyanı tərk etdir. İkinci Dünya müharibəsi başlamazdan əvvəl bir neçə dəfə qısa müddətə Serbiyaya gəlir. Vaxtının çoxunu İspaniya, Roma, Paris və Londonda keçirir, burada Jan Kokto və Andre Breton ilə ünsiyyət qurmaq imkanı olur. Milena bir çox Qərb incəsənət və rəsm məktəblərinin, xüsusən də Qiorqio de Kirikonun təsiri altına düşür. 1939-cu ildən sonra Milena Nyu-Yorkda yaşayır. Karyerası Voque, Harpers Bazaar və J. Walter Thompson reklam agentliyinin digər nəşrləri üçün illüstrator çəkmişdir.

Milena 6 mart 1945-ci ildə vəfat edir. Ölüm səbəbləri arasında atdan düşmə və ürək tutması qeyd olunur.

## Yaradıcılığı
Əsərlərinin mövzusu müxtəlifdir - bunlar bibliya mövzularının portretləri və şərhləri üstünlük təşkil edir. Bu motivlər arasında pərdələr, mələklər, Venera heykəlləri və qartallar var. Bir çox əsərləri daim Romada, Nyu-Yorkda, Belqradda, habelə doğma şəhəri Pojarevaçda sərgilənir. Doğulduğu ev 1962-ci ildə muzeyə çevrilmişdir. 1943-cü ildə Pavloviç-Barilinin əsəri Nyu Yorkdakı Əsrin İncəsənət qalereyasında Peqqi Quqqenhaymın The Art of This Century gallery şou sərgisinə daxil edildi.


Milena Pavlović-Barili 1977 YU 1713 stamp.jpg|«Avtoportret», 1938
Milena Pavlović-Barili 2009 Serbian stamp.jpg|«Avtoportret», 1939
Milena Pavlović-Barili 1993 YU 2604 stamp.jpg|«Güzgü ilə hərəkət»
Galery in the birth house of Milena Pavlovic Barilli in Pozarevac, Serbia 14.jpg|Milena'nın əllərindən ölüm sonrası tökmə. Milena Pavloviç-Barili Qalereyasında saxlanılır
Galery in the birth house of Milena Pavlovic Barilli in Pozarevac, Serbia 09.jpg|Milena Pavloviç-Barilinin büstü, heykəltaraş Nebojsa Mitriçin işi
Galery in the birth house of Milena Pavlovic Barilli in Pozarevac, Serbia 16.jpg|Vogue jurnalının ön səhifələri və Milena'nın yaratdığı geyimlərdən biri


## İstinadlar
Səfərihisar

**Səfərihisar** () —İzmir ilinin ilçəsi. İzmirin cənub-qərbində yer alır. İl mərkəzinə uzaqlığı 36&nbsp;km-dir. İlçənin şimalında Urla, şimal-şərqində Gözəlbağça və Qarabağlar, şərqində Menderes ilçələri, cənubunda və qərbində isə Egey dənizi yerləşir. İlçənin sahəsi 375&nbsp;km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 44,526 nəfərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Dikili

**Dikili** () — İzmir ilinin ilçəsi. İzmirin şimalında yer alır. İl mərkəzinə uzaqlığı 75&nbsp;km-dir. İlçənin şərqində Berqama ilçəsi, şimalında Balıkəsir ili, qərbində və cənubunda isə Egey dənizi yerləşir. İlçənin sahəsi 534&nbsp;km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 43,806 nəfərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kınık

**Kınık** () — İzmir ilinin ilçəsi. İzmirin şimalında yer alır. İl mərkəzinə uzaqlığı 77 km-dir. İlçənin qərbində və şimalında Berqama ilçəsi, şərqində və cənubunda isə Manisa ili yerləşir. İlçənin sahəsi 479 km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 28,802 nəfərdir.

## İstinadlar
Vredefort krateri

**Vredefort krateri** — Yer üzərindəki ən böyük zərbə krateridir.  enindədir və indiki Cənubi Afrikanın Fri-Steyt əyalətindədir. Mərkəzinə yaxın olan Vredefort

şəhərinin adını daşıyır. Kraterin özünün çoxdan silinməsinə baxmayaraq, mərkəzində qalan geoloji strukturlar **Vredefort Qübbəsi** və ya **Vredefort formalaşması** olaraq bilinir. Kraterin yaranması Paleoproterozoy erasında olduğu üçün 2,023 milyard il (± 4 milyon il) yaşı olduğu təxmin edilir. Dünyadakı üçüncü ən məşhur kraterdir.

2005-ci ildə Vredefort qübbəsi geoloji məşhurluğuna görə UNESCO-nun Ümumdünya İrsi obyektləri siyahısına əlavə edildi.

## Forma və quruluşu
Vredefort kraterini yaradan asteroidin Yerlə toquşanlar arasında ən böyüyü olduğu (ən azı dörd milyard il əvvəl, Katarxey eonundan bəri) və təxminən 10–15 km (6.2–9.3 mil) diametrə sahib olduğu düşünülür.

Kraterin orijinal diametrinin təxminən 300 km (190 mil) olduğu təxmin edilir, lakin o, aşınmışdır. Hal-hazırda qalan formalaşma olan "Vredefort Qübbəsi", diametri 70 km (43 mil) olan halqa formalı enişdən ibarətdir və toqquşmadan sonra zərbə sahəsinin altında yaranan günbəz qalıqlarıdır.

Kraterin yaşının 2.023 milyard il (± 4 milyon il) olduğu və Paleoproterozoy erasına aid olduğu düşünülür. Bu, Rusiyadakı Suavyarvi kraterindən 300 milyon yaş kiçikdir və bu da onu yer üzündəki ikinci ən qədim krater edir.

Kraterin mərkəzindəki qübbənin əvvəlcə vulkanik partlayış nəticəsində meydana gəldiyi düşünülürdü, lakin 1990-cı illərin ortalarında sübutlar bunun böyük bir asteroid zərbəsi olduğuna dəlalət etdi, belə ki, yaxınlığındakı Vaal çayının yatağında zərbə mənşəli konuslar aşkar olundu.

Vredefort Günəş sisteminin başqa cisimlərində daha çox rast gəlinməsinə baxmayaraq, yer üzündəki azsaylı çoxhalqalı zərbə kraterlərindən biridir. Bu tip üçün bəlkə də ən məşhur nümunə, Yupiterin peyki Kallisto üzərindəki Valhalla krateridir. Eroziya və tektonik aktivlik kimi geoloji proseslər Yerdəki halqalı kraterlərin böyük hissəsini məhv etmişdir.

## Qoruma
Ümümdünya irsi obyekti olan Vredefort Qübbəsi hazırda mülki müdaxilələrə məruz qalır və yerli sakinlər çirkab sularının Vaal çayı və krater sahəsinə axıdılması ilə bağlı narahatlıqlarını bildiriblər. Kraterin kənarlarında kəşfiyyat hüquqlarının verilməsi ekoloji maraqların destruktiv mədən işlərinə gətirməsinə səbəb omuşdur.

## İstinadlar
Kamalpaşa (İzmir)

**Kamalpaşa** () — İzmir ilinin ilçəsi. İzmirin şimalında yer alır. İl mərkəzinə uzaqlığı 77&nbsp;km-dir. İlçənin qərbində Bornova və Buca, cənubunda Torbalı və Bayındır ilçələri, şimalında və şərqində isə Manisa ili yerləşir. İlçənin sahəsi 681&nbsp;km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 107,556 nəfərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qaraburun (İzmir)

**Qaraburun** () — İzmir ilinin ilçəsi. İzmirin şimalında yer alır. İl mərkəzinə uzaqlığı 60&nbsp;km-dir. İlçənin cənubunda Urla ilçəsi; qərbində, şimalında və şərqində Egey dənizi yerləşir. İlçənin sahəsi 421&nbsp;km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 10,759 nəfərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Hans Krebs

**Hans Krebs** () — faşist Almaniyasının generalı.

## Həyatı
Hans Krebs 1898-ci ildə Almaniyanın Xelmştedt şəhərində anadan olub.

Qərargah işləri üzrə ən yaxşı mütəxəssislərdən biri sayılan Hans Krebs əvvəlcə 9-cu oddunun qərargah rəisi, daha sonra isə Almaniya silahlı qüvvələrinin mərkəzi ordusunun qərargah rəisi vəzifələrinə təyin edilib.

## İstinadlar
Neom

**Neom** (**NEOM**;  *Niyom*), Səudiyyə Ərəbistanının Tobruk regionunda tikilməsi planlanlaşdırılan bir şəhərdir. Proyect, ilk olaraq 24 oktyabr 2017-ci ildə Prens Məhəmməd ibn Salman tərəfindən elan olunmuşdur.

Neomun ölkənin şimal-qərbində Qırmızı dənizin yaxınlığında və Səudiyyə Ərəbistanının Misir və İordaniya ilə bölüşdüyü sərhədlərdə yerləşməsi planlaşdırılır. NEOM-un ilk hissəsinin 2025-ci ilə qədər tamamlanması planlaşdırılır. Layihənin təxmini dəyərinin 500 milyard dollar olduğu düşünülür. Layihəni tamamilə bərpa olunan enerji mənbələri ilə dəstəkləmək planlaşdırılır. Şəhərin 26.500&nbsp;km² ərazini əhatə etməsi və Qırmızı dəniz sahilləri boyunca 460&nbsp;km uzanması planlaşdırılır.

"Xəyalpərəstlər şəhəri" adlandırılan NEOM Səudiyyə Ərəbistanı, Misir və İordaniya sərhədində, dəniz səviyyəsindən 2500 metr yüksəklikdə qurulacaq. Şəhərin adı ingilis dilindəki "new" (yeni) və ərəb dilindəki "gələcək" sözünün ilk hərflərindən götürülüb.

Neom bu dünyada yeni şeylər yaratmaq istəyən xəyalpərəst insanların şəhəri olacaq və burada ənənəvi investisiyalara yer verilməyəcək. Şəhərin enerjisi sadəcə külək və günəşdən alınacaq. NEOM, həmçinin, robot sayının insan sayından çox olduğu ilk şəhər olacaq.

## İstinadlar
Badminton üzrə Azərbaycan Milli Çempionatı

**Badminton üzrə Azərbaycan Milli Çempionatı** — ən yaxşı badminton oyunçusunu bəlli etmək üçün təşkil olunmuş turnir. Yarış 1996/1997 mövsümündən bəri keçirilir.

## Qaliblər

### Gənclər arasında turnir

## Mənbə

* Badminton Europe - Details of affiliated national organisations
Lyublyana marafonu

**Lyublyana marafonu** () — Lyublyana Şəhər Bələdiyyəsi tərəfindən Lyublyanada təşkil edilən marafon. Yarış 1996-cı ildən bəri keçirilir və hər il minlərlə insanı cəlb edir. Marafondan əlavə yarım marafon (21 km), əyləncə qaçışı (10 km) və uşaq və yeniyetmələr üçün kurs təşkil olunur.

## Qaliblər
 thumb|230px|11-ci Lyublyana marafonu|alt= 
thumb|230px|İllərinə görə yarışçıların ümumi sayı|alt=**Qeyd:** 

## Statistika

### Ölkələrinə görə qaliblər

## İstinadlar


### Ümumi

* Winners of Ljubljana Marathon. Lyublyana marafonu. Arxivləşdirilib 16 May 2012.

## Xarici keçidlər

* Lyublyana marafonunun rəsmi saytı
Monteneqrolular

**Monteneqrolular** və ya **çernoqoriyalılar** () — Cənubi slavyan xalqı, Monteneqronun əsas əhalisi (280 min nəfər). Serbiyada 69 min nəfər (2002) monteneqrolu yaşayır. İtaliya, Argentina və Albaniyada az sayda olsa da yaşayırlar. Ümumi sayı 433 min nəfərdir. Onlar Serb-Xorvat dilinin Novoştokav ləhcəsinin İekava variantında danışırlar. Monteneqronun müstəqilliyi ilə ayrıca Monteneqro dili olaraq kodlaşdırılmışdır. Dindarlarının əsasını pravoslavlar təşkil edir. Serb Pravoslav Kilsəsinə tabedirlər. Katoliklər və sünni müsəlmanlar azlıq təşkil edir (ikincisi Osmanlı İmperiyasının təsirinin nəticəsidir).

## Dil
Serb-Xorvat dilinin Novoştokav ləhcəsinin İekava variantında danışırlar. Sosiolinqvistik səviyyədə bu dil Serbo-Xorvat dilinin dialekti kimi təsnif edilir. Monteneqronun konstitusiyası hal-hazırda Monteneqro dilini rəsmi dil olaraq təyin edir. Müstəqillik kampaniyasından sonra Monteneqro dilinin Serb və digər Serbo-Xorvat dillərindən (Bosniya, Xorvat) standart variantlarından tamamilə ayrı kimi tanımaq üçün bir hərəkat meydana çıxır. Bu da əsasən dialektik spesifikasiyada ayrıca bir dil identikliyinə əsas verdi. 2011-ci il siyahıyaalınmasında Monteneqro vətəndaşlarının 42,88% serb dilində danışdıqlarını, 36.97% isə Monteneqro dilində danışdıqlarını bildirdi. Monteneqroda 18 yaşdan kiçik gənclərin əksəriyyəti, 39.23% Monteneqro dilində danışdıqlarını və 2011-ci il aprelin 1-dən 15-dək olan siyahıyaalmada göstərildiyi kimi ana dilini 37.47% olaraq serb adlandırdıqlarını qeydə aldı.
## Din
Monteneqroluların əksəriyyəti, Monteneqro və Littoral Metropoliteni olan Serb Pravoslav Kilsəsinə tabedirlər. Montenqeronun bəzi hissələri və qonşu ölkələrin, yəni Budimlya və Nikşiç Yeparxiyasında fəaliyyət göstərən dörd digər yeparxiyaya (yeparxiyalar), Mileşevanın Yeparxiyası və Zahumlye və Herseqovinanın Yeparxiyasına tabe olur. Çox kiçik bir azlıq qeyri-kanonik və tanınmayan Monteneqro Pravoslav Kilsəsinin tərəfdarıdır.

2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən Monteneqronu etnik mənsubiyyətini elan edən insanlar aşağıdakı dini kimliyə sahibdirlər:

* Provaslavlar: 248.523 (88.7%)
* Müsəlmanlar: 12,931 (4.6%)
* Katoliklər: 5,667 (2.0%)
* Protestanlar: 921 (0.3%)
* Ateizm / Aqnostizm: 6,393 (2.3%)
* Digərləri: 5,883 (2.1%)
## İstinadlar
Çayqovuşan

**Çayqovuşan** — Azərbaycanda bir neçə yaşayış məntəqələrinin adı:
* Çayqovuşan — İsmayıllı rayonunda kənd.
* Çayqovuşan — Kəlbəcər rayonununda kənd.
* Çayqovuşan — Oğuz rayonununda kənd.

;Su obyektləri
* Çayqovuşan (şəlalə)

## Həmçinin bax
* Suqovuşan (dəqiqləşdirmə)
Demokratiya və Sıçrayış Partiyası

**Demokratiya və Sıçrayış Partiyası** () və ya qısaca **DEVA** — Türkiyədə keçmiş Baş nazir müavini Əli Babacan tərəfindən yaradılmış siyasi partiya.

## Tarixi
Partiyanın adı və quruluş sənədi 9 mart 2020-ci il tarixində Türkiyə Daxili İşlər Nazirliyinə verilmişdir. Partiyanın təqdimat toplantısı 11 mart 2020-ci il tarixində keçirilmişdir. Təsisçilər heyətinin birinci toplantısında Əli Babacan səs çoxluğu ilə partiyanın sədri seçilmişdir.

## Siyasət
Əli Babacan 11 mart 2020-ci il tarixində partiya proqramını açıqladığı toplantıda parlamentli sistem, hüququn üstünlüyü, mətbuat azadlığı, qadın hüquqları, peşəkar orduya keçid, kürd məsələsinin həlli, qaçqın probleminin həlli mövzularına toxunacaqlarını bildirmiş, Türkiyənin xarici siyasətində Atatürkün "Yurdda sülh, cahanda sülh" prinsipinə əsaslanan yeni bir konsepsiyanı mənimsəyəcəyini vurğulamışdır.

## Rəmzlər
Partiyanın məcəlləsinə görə rəsmi abreviaturası "DEVA", simvolu isə su damcısı və "DEVA" yazısıdır. Partiyanın abreviaturası olan "DEVA" türk dilindən tərcümədə "əlac" və ya "dərman" deməkdir.

## Təsisçi heyət
Partiyanın təsisçiləri arasında Türkiyə Böyük Millət Məclisi deputatı Mustafa Yenəroğlu, keçmiş Ədalət naziri Səədullah Ərgin, keçmiş Balıkesir meri Əhməd Ədib Uğur, keçmiş Elm, Sənaye və Texnologiya naziri Nihad Ərgün və keçmiş Dövlət naziri Selma Aliyyə Kavaf var.

* Əli Babacan
* Altuğ Ankaralı
* Arzu Qılınclar
* Ayşə Əzgi Yıldırım
* Bahar Əkşi
* Baran Dəniz Bağatur
* Bəkir Sidqi Aslan
* Bilgəxan Çətinər
* Birol Aydəmir
* Burak Dalğın
* Burcu Yağan
* Bünyamin Ünlü
* Canbərk Dəmirçi
* Cavid Dağdaş
* Cem Avşar
* Cənnət Uslu
* Dəniz Qaraqullukçu
* Doğa Şanlıoğlu
* Essum Saatçı Aslan
* Evrim Rızvanoğlu
* Əbdürrəhim Ağsoy
* Əbdürrəhman Bilgiç 
* Əbdürrəhman Müfit Yetkin
* Əhməd Burçin Yereli
* Əhməd Ergin
* Əhməd Ədib Uğur
* Əhməd Fərrux Ünsal
* Əli İhsan Mərdanoğlu
* Əli Rza Babaoğlan
* Əli Üfüq Yaşar
* Əlif Əsən
* Fazil Hüsnü Ərdəm
* Fəxriyyə Oya Quyumcu
* Fərayi Ökmen
* Furxan Aydoğan
* Gül Didəm Pekuz
* Gülay Göktürk
* Gülçin Avşar
* Haldun Haqçı
* Həsən Canpolad
* Həsən Qaral
* Hüseyn Nalbantoğlu
* Xədicə Dudu Özkal
* Xədicə Selvi Demirel
* İbrahim Alpər Akalın
* İbrahim Dönərdaş
* İbrahim Gəzər
* İbrahim Xəlil Çanaqçı
* İdris Şahin
* İhsan Günaydın
* İlkər Çəlik
* Qədircan Köşdərə
* Qədriyyə Əsra Aygün
* Kamal Can Gür
* Kərəm Altun
* Kərəm Yavaşca
* Mahmut Sami Topbaş
* Mehmet Avcı
* Mehmet Emin Əkmən
* Mehmet Şanver
* Metin Gürcan
* Metin Kaşıkoğlu
* Mədəni Yılmaz
* Məhəmməd İqbal Seyda
* Məltəm Gürler
* Mərvə Mollaahmetoğlu Keleş
* Musa Məlik Yıldırım
* Mustafa Ərgən
* Mustafa Nuri Ağbulud
* Mustafa Satıcı
* Mustafa Uçaq
* Mustafa Yenəroğlu
* Münəvvər Helün Fərat
* Nazlı Sevda Vural
* Nevim Bilici
* Nihad Ərgün
* Oğuzxan Aygörən
* Ömər Rüfat Gəncal
* Ramiz Ongün
* Rojhat Ölməz
* Selma Aliyyə Kavaf
* Səədullah Ərgin
* Sənəm Oktar Öğüt   
* Sədat Qadıoğlu
* Seyit Halil Özsoy
* Tuğba Tapsız
* Tunazan Almaz
* Yasəmin Bilgəl
* Zəhra Zeynəb Dərəli
* Zeynəb Tatar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Liberal qanunilik

**Liberal qanunilik** — siyasətdə və hüquqda siyasətə qanuni konstitusional hüdudlar ilə məhdudlaşdırılacağına inanan ideologiya. Böyük Britaniya qanunlar üzrə alimi Adam Tomkins liberal qanuniliyi Birləşmiş Krallıqdakı siyasi konstitusionalizmdən fərqli olan liberal konstitusionalizm də adlandırılmışdır, hansı ki, nümunələrini ABŞ-də və Almaniyada görmək olar. O, "*Bizim respublikaçı konstitusiyamız*" kitabında irəli sürür ki, Böyük Britaniyanın idarəetmə sistemi, hansı ki, burada parlament hökumət nazirlərinə nəzarət edir, məhkəmə və hüququn icraedici qüvvəyə nəzarət etdiyi ABŞ-dən fərqli olaraq icraedici qüvvəni daha yaxşı nəzarət edir.

Martin Laflin iddia edir ki, qanuni liberalizmin məqsədi "siyasəti hüququn qadağaları ilə məhdudlaşdırmaq"dır. Tomkins iddia edir ki, məhkəmə və konstitusiyalar icraedici və qanunverici qurumlara pis nəzarət edirlər, çünki onlar hərəkətə keçməzdən əvvəl məhkəmə qərarlarını gözləmək məcburiyyətində olurlar. Bu proses illərlə, hətta onilliklərlə davam edə bilər. Bu da məhkəmənin olduqca yavaş şəkildə hərəkətə keçdiyini göstərir. Tomkins Böyük Britaniyada olduğu kimi parlamentli rejimi üstün görür, çünki bu, hökumətlərə məhdudiyyətlər qoymaqda "daha əlverişli və daha effektivdir".

Liberal qanunilik fikrinə qarşı çıxanlar adətən icraedici qüvvələrin siyasət qazanc əldə etmək üçün qanuni məhdudiyyətlərə məhəl qoymamaqlarını nümunə gətirirlər. Məsəlüçün, ABŞ prezidentləri Corc U. Buş və Barak Obama hərbi səlahiyyətlər qanununa qarşı saymazlıq etməsini buna nümunə kimi göstərmək olar.

## İstinadlar
Baytszo

**Baytszo** (; mənası – **[[Avropoid|Ağ]] [[Solçuluq|sol]]**) — əsasən ağdərililərin müdafiə etdiyi Qərbin liberal hərəkatlarına xitab edən, Çin dilində olan təhqiredici neologizm və siyasi epitet. Baytszo sözü "*Şenmu*" (; mənası – "müqəddəs ana" və ya "Müqəddəs Məryəm") sözü ilə əlaqəlidir, hansı ki, siyasi nöqteyi-nəzərləri emosiyalar, eləcə də fədakarlıq və şəfqətin riyakarcasına nümayişi vasitəsilə idarə edilənlər üçün nəzərdə tutulmuş sarkastik bir deyimdir.

Baytszo sözü 2010-ci ildə "*Qərbin ağ solunun və [[Çin]]<nowiki/>in vətənpərvər alimlərinin saxta mənəviyyatı*" () adlı bir məqalənin "Renren Network" şəbəkəsində yayımlanması ilə yaranmışdır. 2013-cü ildən sonra bu sözdən çox da istifadə edilməmişdir. Ümumiyyətlə, bu sözdən 2015-ci ilə kimi istifadə edilmişdir.

Sözün Çin internet mədəniyyətində istifadəsinə 2016-cı ildə start verilmişdir. Baytszo sözü ABŞ-nin Çin əsilli əhalisi tərəfindən istifadə olunan "MIT BBS" bülleten lövhə sistemində, 2016-cı il ABŞ Prezident seçkiləri ərəfəsində işlənmişdir. Bu söz burada Demokrat Partiyasının etnik azlıqlarla bağlı apardığı siyasət tənqid edilmişdir, çünki onların fikrinə görə, liberallar asiyalılara pis münasibət göstərirdilər.

Termin 2016-cı il ABŞ Prezident seçkilərindən sonra Qərb mediasının ikili standartlarına istinad etmək üçün istifadə edilmişdir. Termin internetdə ingilisdilli istifadəçiləri təhqir etmək üçün də istifadə olunur.

## İstinadlar
Azerbaijan International (badminton)

**Azerbaijan International** — Bakı şəhərində keçirilən badminton üzrə beynəlxalq turnir. Turnir Beynəlxalq Badminton Federasiyasının BWF İnternational Challenge təqviminin bir hissəsidir və elit Badminton Europe Circuit aid olunur.

## Qaliblər

## Ölkələrinə görə nəticələr

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
*https://bwf.tournamentsoftware.com/sport/winners.aspx?id=7EC3BC45-5553-469B-B74A-00E3ADC3391D
Asterusiya

**Asterusiya** () və ya Kofinas () — Yunanıstanın Krit adasında alçaq dağ silsiləsi. Dağ silsiləsi adanın cənubunda, Mesara düzənliyindən cənubda yerləşir. Silsilə bir başa Liviya dənizi sahillərinə çıxır. Silsilə Matala kəndindən şərqdə, İraklion inzibati vahidinin ərazisindədir. Asterusiya dağlarının ən yüksək zirvəsi Kofinasdır. Kofinasın dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 1231 metrdir. Dağlar bir çox dərələrlə parçalanmışdır. Bunlardan ən böyüyünü adı *Asterusiyadır*. Silsilədən şərqdə, dəniz sahilində *Aqios Nikitas* çimərliyi yerlışir. Asterusiyanın qərb hissəsi Qərbi Asterusiya adlanır. Uzunluğu 27&nbsp;km-dir. Aqifaraqodan Kokino-Pirqosa kimi uzanır.

Asterusiya dağları zonası quraq və qızmar iqlimi ilə diqqəti cəlb edir. Yay ayları demək olar ki, quraq keçir. Yağıntıların illik miqdarı 600–800&nbsp;mm-dir. Əsasən qış aylarında, yağış halında düşür. Yağışlı mövsümdə silsilənin dik yamaclarında müvvəqəti axımlar, şəlalələr formalaşır. Yağışlı mövsümdən sonra qısa müddətə ot örtüyü meydana gəlir. Qar nadir hallarda düşür. Qar örtüyü bir neçə gün davam edir.

Dağlar «Natura 2000» - qorunan ərazilər şəbəkəsinə daxildir. Asterusiya GR4310004 kodu ilə qorunur. Ərazi həm ekoloji  həm də, arxeoloji əhəmiyyətə malikdir. Asterusiya silsiləsində rast gəlinən fauna və flora nümunələri: toğlugötürən (*Gypaetus barbatus*), ağbaş kərkəs (*Gyps fulvus*), berqut (*Aquila chrysaetos*), qırğı qartal (*Aquila fasciata*), şahin (*Falco peregrinus*) yayda — Eleonora qızılquşu (*Falco eleonorae*). Yerli əhali toğlugötürənə "kokkalas" deyir. Məhs onun yaşadığı ərazilərdə çoxlu sümüklər rast gəlmək mümkündür. Toğlugötürən müxtəlif heyvan sümüklərinin iliyi ilə qidalanır.

Ərazidə qədim krit mədəniyyətinə aid çoxlu arxeloji abidələr mövcuddur. Tapıntılar əsasən minoy svilizasiyasına aid olunur.

## İstinadlar
Birinci Zobucuq bələdiyyəsi

**Birinci Zobucuq bələdiyyəsi** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunda 2009 - 2014-cü illərdə fəaliyyət göstərmiş bələdiyyə.

## Tarixi
26.05.2009-cu il tarixli 824-IIIQ nömrəli Qanunla "*Azərbaycan Respublikası Fizuli rayonunun ərazisində* *Birinci Zobucuq və İnikci Zobucuq qəsəbələrini əhatə edən [[Birinci Zobucuq bələdiyyəsi]]"* yaradılmış, “Bələdiyyələrin əraziləri torpaqları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əlavə edilmiş “Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı”nın yeni redaksiyada verilməsi barədə" 29.05.2009-cu il tarixli 827-IIIQ Qanunun Əlavəsinin 21-ci bəndində artıq Füzuli rayonunda 31 bələdiyyə nəzərdə tutulmuşdur.

"Bələdiyyələrin fəaliyyətinə inzibati nəzarət haqqında" Qanuna əsasən Bələdiyyə üzərində inzibari nəzarəti Ədliyyə Nazirliyi, özünün Bələdiyyələrlə iş mərkəzi (indiki Bələdiyyələrlə iş baş idarəsi) və İmişli Regional Ədliyyə İdarəsi həyata keçirib.

2010-cu ildə Bələdiyyənin Nizamnaməsi qəbul edilib və Füzuli rayonunun Zobucuq bələdiyyəsinin 11.04.2015-ci il tarixli 04 nömrəli Protokolunda təsbit eidlmiş 3-cü Qərarı ilə bu Nizamnamə ləğv edilmişdir.

2009-cu ildə bu Bələdiyyə 18.04.2000-ci il tarixli 864-IQ nömrəli Qanunla təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında yerli özünüidarəetmə üzrə Əlaqələndirmə Şuraları haqqında" Əsasnaməyə uyğun olaraq Horadiz şəhərində yaradılmış Füzuli rayonu üzrə Bələdiyyələrin Əlaqələndirmə Şurasının, 03.05.2005-ci il tarixli 903-IIQ nömrəli Qanunla təsdiq edilmiş "Bələdiyyələrin regional assosiasiyalarının Nümunəvi Əsasnaməsi"nə uyğun olaraq, Bələdiyyə Azərbaycan Qəsəbə Bələdiyyələrinin Milli Assosiasiyasının üzvülüyünə qəbul edilib.

30.05.2014-cü il tarixli 977-IVQ nömrəli Qanunun 7-ci hissəsinə əsasən: "*7. Füzuli rayonu üzrə:* *3) Birinci Zobucuq və [[Beşinci Zobucuq bələdiyyəsi|Beşinci Zobucuq]] bələdiyyələrinin əhatə etdiyi [[Birinci Zobucuq]], [[İkinci Zobucuq|İkinci Zobucuq,]] [[Üçüncü Zobucuq]], [[Dördüncü Zobucuq]] və [[Beşinci Zobucuq]] qəsəbələrində [[Zobucuq bələdiyyəsi]]"* yaradılıb və bununla da Füzuli rayonunun Birinci Zobucuq bələdiyyəsinin fəaliyyətinə xitam verilib.

## Mərkəzi və ərazisi
Nizamnaməsinin 1.5-ci bəndinə əsasən Bələdiyyənin mərkəzi Füzuli rayonunun Birinci Zobucuq qəsəbəsi olmuşdur.

"Bələdiyyə əraziləri və torpaqları haqqında" Qanunun əvvəlki redaksiyasına əsasən həmin bələdiyyənin ərazisinə aşağıdakılar aid edilib:

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Füzuli rayonunun ərazisində birinci Zobucuq və Beşinci Zobucuq bələdiyyələrinin yaradılması haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu
* "Azərbaycan Respublikası Füzuli rayonunun ərazisində Birinci Zobucuq və Beşinci Zobucuq bələdiyyələrinin yaradılması haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
Sərxoş usta 2 (film, 1994)

**"Sərxoş usta 2"** () — əfsanəvi Çin xalq qəhrəmanı Von Fehonqun  Ceki Çan ilə Honq Konq filmi.Film Sərxoş Usta filminin davamı olsa da, orijinaldan çox fərqlidir.

## Məzmun
Von Feihonq qəflətən Çindən qədim əsərləri gizli şəkildə çıxartmağa, sonra qara bazarda satmağa çalışan Britaniya konsulunun işləri ilə tanış olur.O ,konsulu dayandırmağa çalışır.Ancaq bu, şəhərdə tanınmış bir həkim olan atası tərəfindən ixtiyarsız olaraq qarşılanır.Atası Feihonq'un "sərxoş kunq-fu" sənətini tətbiq etməsini qadağan edir, sərxoş döyüşlərin bir gənc oğlan üçün yararsız bir peşə olduğuna inandırır. Lakin Vauqun, ögey anasını (Anita Mui), xüsusilə də konsulun agentləri ona hücum etdikdən sonra Vauqun döydüyü və uzaqlaşdırdığı adamı dəstəklədi. Ata, həyat yoldaşı ilə döyüşü bildikdən sonra bir qalmaqal qurur və oğlunu mirasdan məhrum edir.

## Rollarda

* Ceki Çan — *Von Feihonq*
* Anita Mui — *Lin, Von Kheyin'in həyat yoldaşı*
* Ti Lun — *Von Kheyin* 
* Feliks Won — *Çan Fişmonqer*
* Liu Jiang — *Fuk Manhui*
* Ken Lo — *John*
* Ho Winfon — *Bir Background*
* Çin Kalok  —  *Fo San*
* Lau Kayun — *Chang'un şagirdi*
* Jung Chikuon — *Çov*
* Ho Sung — *Park Henry*
* Andi Lau — *Jong Hoklion*

## Həmçinin bax

# Ceki Çan
# Sərxoş Usta

## İstinadlar
İjo Mikloş

**İjo Mikloş** (; ) — heykəltaraş, XIX əsrdə macar heykəltaraşlığının görkəmli nümayəndələrindən biri.

## Həyatı
1848-ci ildə 17 yaşlı Mikloş 1848–1849-cu illərdə Macarıstanda baş verən inqilabın fəal iştirakçılarından biri olub və yaralanıb.

İnqilab rəhbərlərinin obrazları (Layoş Koşut, Petyofi, Y.Bem, L.Battyani, Vaşvari, M.Tançiç) heykəltaraş Mikloş tərəfindən yaradılan portretlərin qalereyasına daxil olmuşdur.

O, üsyan yatırıldıqdan sonra sürgündə yaşamışdır. 1851–1856-cı illərdə heykəltaraş İştvana Ferentsinin rəhbərliyi altında Rimavska Sobota şəhərində (hazırda Slovakiyada yerləşir) daş üzərində yonmanı öyrənmişdir.

1856-cı ildə Budapeşt şəhərinin 2/3 hissəsini tutan Peştə gəlir. Gənc yazıçılar, rəssamlar və musiqiçilərin dəstəyi ilə Vyanaya yollanır və bir müddət orada Q.Qasser və Münhenin heykəltaraşlıq emalatxanasında işləyir.

1859-cu ildən Vyana Təsviri Sənət Akademiyasında təhsil alır. 1862-ci ildə Macarıstana geri qayıtdıqdan sonra öz müasirlərinin (Y.Aran, B.Eqreşi, A.Fay, İ.Zrinyi və b.) büstlərini yaradır. O klassizmi təmsil edirdi. İjo Mikloşun yaradıcılıq fəaliyyəti o qədər də uzun müddətli olmayıb.

Ona aid 3 böyük abidə, o cümlədən də Budapeştdə yerləşən Petyofinin abidəsi var. Macarıstanın məşhur simalarının çoxsaylı portretləri, 40-dən çox heykəltaraşlıq qrup janrı və ayrı-ayrı fiqurlar onun 15 illik yaradıcılığının məhsuludur.

Tuberkulyoz səbəbindən baş verən erkən ölümü onun maraqlı və məhsuldar yaradıcılığını yarımçıq qoydu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Izsó Miklós
* İjo Mikloşun həyatı və əsərləri
*Weisz Anna. Izsó Miklós élete és művészete (1831–1875). Budapest, 1939, 118 p.
Zöhrab Mnatsakanyan

**Zöhrab Mnatsakanyan** () — Ermənistanın keçmiş xarici işlər naziridir.16 noyabr 2020-ci ildə vəzifəsindən istefa vermişdir.

## Həyatı

## Təhsili
Moskva Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunun Beynəlxalq İqtisadi Münasibətlər Bölməsini bitirib və Mançester Viktoria Universitetinin Sosial, İqtisadi və Siyasi Tədqiqatlar Bölməsində Qərbi Avropa Siyasəti (İqtisadiyyat) magistr dərəcəsini almışdır.

## Diplomatik karyerası
1991-ci ildə Xarici İşlər Nazirliyinə daxil olmuş, 1997-ci ildə qısa bir müddət, Ermənistan Xarici İşlər Naziri Aleksandr Arzumanyanın Xarici İşlər Nazirliyinin idarə rəisi, 1997-1999-cu illərdə Xarici İşlər Nazirliyində şöbə müdiri, 1999-2002-ci illər arasında Prezidentin Xarici Əlaqələr Bölməsinin müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 2002-2008-ci illərdə Ermənistanın BMT-nin Cenevrə Ofisində Daimi Nümayəndəsi olmuş və həmçinin eyni illərdə İsveçrənin (Cenevrədə qalmaqla) səfiri vəzifəsini icra etmişdir. 2008-2011-ci illər arasında Ermənistanın Avropa Şurası yanında Daimi Nümayəndəsi (Strasburqda), 2011 ilə 2014 arasında Xarici İşlər Nazirinin müavini və Avropa Birliyi-Ermənistan tərəfdaşlıq sazişinin baş müzakirəçisi olaraq çalışmışdır. 2014-cü ildən etibarən Ermənistanın (Nyu-Yorkda) BMT-dəki daimi nümayəndəsi olmuşdur.

12 may 2018-ci ildə Xarici İşlər Naziri təyin edilmişdir.

16 noyabr 2020-ci ildə istefa vermişdir.

## İstinadlar
Detektiv (film, 1993)

**"Detektiv"** () — Ceki Çanın 1991-ci ildə bir Honq Konq iş adamının qaçırılması ilə əlaqəli real hadisələrə əsaslanan detektiv filmi.Bu film Ceki Çanın iştirakı ilə çəkilən əvvəlki filmlərdən fərqli olaraq,  hər şeydən əvvəl ciddi bir dramdır və komik epizodları ehtiva etmir.

## Məzmun
Polis məmuru Eddi Çan, onu qaçırmağı planlaşdırdıqlarından şübhələndikdən sonra polisə müraciət edən nüfuzlu sahibkar cənab Vonq qorumaqda ittiham edildi. Tezliklə qaçırma həqiqətən baş verir. Eddi Çan araşdırmağa başlayır, iş yoldaşı Detektiv Honq ona bu işdə kömək edir. Bəzi məqamlarda Eddi Hunın qaçırılmasında ortaq olduğunu başa düşür, üstəlik bu cinayətin əsas ilhamçısı idi.

## İstehsal
Eddie Chan rolunun əvvəlcə Jet Li rolunu oynaması güman edilirdi. Rəsm üzərində ilkin işlər başlayanda onun agenti Jim Choi üçlülərdən olan insanlar tərəfindən vuruldu və öldürüldü, buna görə Jet Li, mütəmadi diqqət çəkməkdən qorxduğu üçün mütəşəkkil cinayətkarlıq filmindəki əsas roldan imtina etdi və sonra "Tai Chi Master" filmində işləməyə başladı. (1993).

## Həmçinin bax

# Ceki Çan

## İstinadlar
Vladislav Qrammatik

**Vladislav Qrammatik** (; ) — orta əsr bolqar yazıçısı, tərcüməçi və tərtibatçı, XV əsrin köçürücüsw və xəttatı. Əsərlərini orta bolqar dilində yazırdı. Şimali Makedoniyanın müxtəlif monastırlarında işləmişdir. Tırnova Kitab Məktəbinin nümayəndəsi hesab olunur. Vladislav Qrammatikin yeganə tanınmış müəllif əsərinin adı — "İvan Rilski qüvvələrinin Rila monastırına köçürülməsi haqqında hekayə" ("Rila povesti"). O, Yevfimi Tırnovskinin "İvan Rilskinin həyatı" əsərinin davamıdır.

## Siyahıyaalmalar və topluları
* "Həddlər" — 1456-cı il toplusu
* "Zaqreb toplusu" ("Zaqreb mədhnaməsi") — 1469-cu il
* 1473-cü il toplusu
* "Rila toplusu" ("Rila mədhnaməsi") — 1479-cu il
* "6 gün"
* "Söz və qissə toplusu"
* Mədhnamə 1483-cü il

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Данчев, Г. Владислав Граматик, С., 1969.
* Данчев, Г. Рилската повест на Владислав Граматик и споровете около двете ѝ редакции. — В: Същият. Страници из историята на Търновската книжовна школа. С., 1983, 187—228.
* Стара българска литература. Т. 4. Житиеписни творби. Под ред. на Кл. Иванова. С., 1986, 627—628.
* Пълен текст на «обширната редакция» на повестта в превод на В. Сл. Киселков. — В: Из старата българска литература. С., 1988, 193—203.
* Данчев, Г. Вести за дейността на Кирил и Методий, съхранени за науката от Владислав Граматик. — Славянска филология. Т. 21, 1993, 58-64.
* Христова, Б. Опис на ръкописите на Владислав Граматик. Велико Търново, 1996.

## Xarici keçidlər

* «Разказ за пренасяне мощите на Иван Рилски в Рилският манастир»
Devid Harbor

**Devid Kennet Harbor** () — ABŞ aktyoru.

## Həyatı
1975-ci il 10 apreldə doğulmuşdur.

## İstinadlar
Jagdpanther

**Jagdpanther** (“Hunting Panther”) Nasist Almaniyası ordusu Wehrmacht tərəfindən İkinci Dünya müharibəsi dövründə istifadə edilmiş və Panther tank şassisi üzərində hərəkət edən tank ovçusu. Hərəkət mənzili 250&nbsp;km, maksimum sürəti saatda 46&nbsp;km, dayandırma sistemi iki təbəqəli bar olmuşdur.

## Yaradılması

Bu ağır sinif tank qatili olan maşın 88&nbsp;mm Pak 43 top və Panther tank şassisindən ibarət idi. 1942-ci ildə SdKfz 173 adı ilə sifariş edildi. İstehsalına 1944-cü ilin ilk aylarında başlandı və Hitler tərəfindən Jagdpanther (Azərbaycanca → “ovlanan panter”) adlandırıldı.

Maşın Tiger II tanklarının əsas silahı olan uzun lüləli 88&nbsp;mm top və həmçinin mitralyoz kimi də istifadə olunan 7.92&nbsp;mm MG 34 ilə silahlanmışdı. Tankın ön hissəsi əyri bir zirehlə örtülmüşdü. Jagdpanther tanklarının güc/çəki nisbəti həqiqətən çox yaxşı idi. Vasitənin istifadəsində olan top hər hansı bir müttəfiq tankını asanlıqla məhv edə bilərdi. *Jagdpanther*in aşağı silueti, nəqliyyat vasitəsinə asanlıqla gizlənmə şansı verir və onun müəyyənləşdirilib vurulmasını çətinləşdirirdi. Panther tankının şassisini istifadə etməyin ən vacib səbəbi bu mexaniki komponentin az problem yaratması idi.

İki modeli ayırd etmək çox asan idi. Onlardan birində topun ətrafındakı zireh qaynaqla bağlanmış, digərində isə boltlar istifadə edilmişdir. Pak 43/4 modeli boltlu modeldə top kimi istifadə edilmişdir. İlk *Jagdpanther*lərin silah lülələri bir parçadan ibarət idi və sürücünün iki görmə çuxuru var idi. Daha sonra bu dəliklər birə endirildi.

## İstehsalı
1944-1945-ci illər arasında cəmi 392 ədəd Jagdpanther istehsal edildi. Bu nəqliyyat vasitələri Şərq Cəbhəsində ağır tank məhv qrupları olaraq istifadə edildilər. Onlardan bəziləri müharibənin son dövrlərində Bulge Əməliyyatı zamanı istifadə edilmişdir. 12 Jagdpanther tankı Alman 654-cü Ağır Tank əleyhinə Batalyonuna (schwere Panzerjäger-Abteilung) aid olması səbəbiylə Normandiya əməliyyatı əsnasında ingilis qoşunlarına qarşı döyüşlərdə istifadə edilmişdir.

## Dövrümüzdə qalanlar

Yalnız bir Jagdpanther işlək vəziyyətdədir. Bu vasitə İngilislər tərəfindən qurulan (Sdkfz Association) dərnəyi tərəfindən tapılmış və 4 illik bərpa müddətindən sonra istifadəyə verilmişdir.

Daha 9 dənəsi xilas edilə bilinsə də, onlar sadəcə olaraq sərgilənə bilirlər. Bunlardan bəziləri Londondakı İmperator Müharibə Muzeyi (Imperial War Museum), Münsterdəki Almaniya Tank Muzeyi (Deutsches Panzermuseum), Fransanın Saumur bölgəsində yerləşən Zirehlilər Muzeyi (Musée des Blindés) və Aberdində yerləşən Birləşmiş Ştatlar Ordusunun Təchizat Muzeyində (United States Army Ordnance Museum) sərgilənir.
İndira Radiç

**İndira Radiç** ( ) — Serb pop xalq müğənnisi. Serbiyalı Şakira olaraq anılır.

## Bioqrafiyası
İndira Subotiç Bosniyanın Doboy şəhərinin yaxınlığındakı Draqalovtsi kəndində Bosniya serblərinin ailəsində anadan olmuşdur. Hindistanın baş naziri İndira Qandinin şərəfinə adlandırılmışdır. Kiçik yaşlarından valideynləri onun müğənni istedadını fərq etdilər, buna görə də çox kiçik yaşlarından İndira bir çox musiqi yarışmasında iştirak edir. Məktəbi bitirdikdən sonra doğma məmləkətindəki tibb kollecinə daxil olur. Üç il Zaqrebdəki Stoyanoviç Mladen xəstəxanasında tibb bacısı kimi çalışır və 90-cı illərin əvvəllərində Serbiyaya köçür.
2011-ci ilin dekabr ayında İndira Şərq, şimal, cənub və qərb adlı on beşinci yubiley albomunu buraxdı. Albomda İndira həmkarı Stanko Marinkoviç ilə duetdə fransızca səsləndirdiyi Mariya da daxil olmaqla 17 yeni mahnı daxil idi. Mahnı yayımlandıqdan sonra 24 saat ərzində YouTube portalında 100 mindən çox baxış toplayaraq böyük bir müvəffəqiyyət qazandı və bir həftə sonra videoçarx YouTube tarixindəki bütün şərh videolarından yeddinci yeri tutdu. 2015-ci ildə İndira əsasən Serbiyanın bütün klublarında çıxış edir. Oktyabr ayında 18 ildən sonra Grand Production ilə müqaviləni pozdu və başqa bir City Records şirkəti ilə müqavilə bağladı.

## Diskoqrafiya

### Studiya albomları

 1992 — *Награда и казна* / Mükafat və cəza
 1993 — *Због тебе* / Səndən ötrü
 1994 — *Угаси ме* / Məni dəyiş
 1995 — *Иди из живота мога* / Уходи из моей жизни
 1996 — *Круг*
 1997 — *Издајник* / Xain
 1998 — *Волиш ли ме ти* / Sən məni sevirsən
 2000 — *Миленијум* /Millenium
 2001 — *Где ћемо вечерас* / Bu gecə biz hara gedirik
 2002 — *Поцрнела бурма*
 2004 — *Змаj* / Əjdaha
 2005 — *Љубав кад престане* 
 2007 — *Лепо се проведи*
 2008 — *Хероји*
 2011 — *Исток, север, југ и запад* / Şərq, qüzey, güney və qərb
 2015 — *Нико није савршен* / Heç kim mükəmməl deyil 


## İstinadlar
Somür

**Somür** () — qərbi Fransada Maine-et-Loire departamentində yerləşən kommuna.

## Tarixi
Tarixi şəhər, Loire və Teo çayları arasında yerləşir və Fransanın ən yaxşı şərablarını istehsal edən Somür, Şinon, Burqöy, Koto-dü-Layon regionları arasındadır.

## İstinadlar
Krimler şəlaləsi

**Krimler şəlaləsi** () — Avstriyada kaskad şəlalə. Şəlalə eyni adlı Krimler-Ahental çayının üzərindədir (Zalçah çayının qolu). Avropanın ən böyük kaskad şəlalərdən biri.

## Ümumi məlumat
Krimlerin ümumi hündürlüyü 385 metrdir. Krimler Avstriyanın ən hündür şəlaləsidir. Şəlalə Yüksək Tauern Milli Parkının ərazisindədir. Üç kaskaddan ibarətdir: Yuxarı, orta və aşağı. Kaskadların hündürlüyü belədir: 145 m, 100 m и 140 m). 30 milyon il əvvəl Alp dağlarının qalxması nəticəsində formalaşmışdır. Sonrada baş vermiş buzlaşmalar nəticəsində dərələr daha da dərinləşmişdir. Qranit və s. tipli süxurlar üstünlük təşkil edir.

Krimler — Ahental çayı buzlaq mənşəli sularla qidalanır. Çayın su toplayıcı sahəsinin 12 %, yəni 110,7 km²-lik sahə buz örtüyü ilə örtülüb. Şəlalənin orta su sərfi 5,61 m³/s-dir. İl ərzində gözə çarpacaq dərəcədə su sərfi dəyişə bilir— 0,356–57,2 m³/s. Qeydə alınmış ən böyük su sərfi 25 avqust 1987-ci ilə təsadüf edir. Maksimum — 166,7 m³ / s. Nəticədə bu artım ərazidə böyük dağıntılara səbəb olmuşdur.

Krimler şəlaləsi bölgədə turizmin inkişafına böyük təkan vermiş. 2010-cu ildə ortalama 400 min insan ziyarət etmişdir. Zalsburqdan 670 və 671 marşrutları bir başa *Krimmler Wasserfalls* dayanacağına kimi gəlir. Şəlalənin bütün kaskadlarına qalxmaq üçün dağ yolu mövcuddur. Bir saatlıq bu yolu qalxdıqdan sonra dağlıq ərazidə bir neçə istiqamətdə hərəkət etmək mümkündür: Hündürlüyü 1631 metr olan Tauernxaus Krimler silsiləsi, Warnsdorfer Hütte silsiləsi və Rainbiç vadisi və s.

## Ədəbiyyat
* Slupetzky, Heinz und Wiesenegger, Johannes: Vom Schnee, Eis, Schmelzwasser und Regen zum Gletscherbach – Hydrologie der "Krimmler Ache", in: Krimmler Wasserfälle, Festschrift 25 Jahre Europäisches Naturschutzdiplom 1967–1992, Innsbruck 1993
* Stocker, Erich: Zur Geomorphologie der Krimmler Wasserfälle, in: Krimmler Wasserfälle, Festschrift 25 Jahre Europäisches Naturschutzdiplom 1967–1992, Innsbruck 1993

## İstinadlar
Maili zireh

**Maili zireh** və ya əyri zireh, nə şaquli, nə də üfüqi olmayan zirehdir. Bu növ zireh, ümumiyyətlə tanklar və digər zirehli döyüş maşınları kimi quru nəqliyyat vasitələrində və zirehli döyüş gəmiləri və kreyserlər kimi hərbi gəmilərdə olur. Bir zireh lövhəsini əymək, görüş xətti boyunca lövhənin təsirli qalınlığını artırır. Maili zireh zireh dəlici mərmilər kimi kinetik enerji əsaslı KE mərmiləri və döyüş raketi kimi tank əleyhinə silahların zirehi dağıtmasını çətinləşdirir.

Bir lövhəyə 90°-dən başqa bir bucaqda çırpılan mərminin, eyni lövhəyə şaquli bir formada çırpılması zamanına nisbətən daha böyük bir zireh qalınlığından keçməsi lazımdır. Sonuncu vəziyyətdə, yalnız lövhə qalınlığı (zireh səthində) deşilməlidir; Verilmiş bir lövhə qalınlığı üçün zireh yamacının artırılması, üfüqi müstəvidə ölçülən qalınlığı və mərminin hücum bucağını artıraraq təsir nöqtəsindəki zirehin qorunma səviyyəsini artırır.

Başqa bir təsiri mərminin yan keçməsi, deformasiyası və sıçramasıdır. Mərmi zireh lövhəsinə ona dik olmayan bir bucaq ilə vurulduqda, mərminin yolu əyri ola bilər ki, bu da öz növbəsində daha çox zirehin keçilməsinə səbəb olar - və ya tamamilə mərmi sıçrayaraq başqa istiqamətə gedə bilər. Bundan əlavə, mərmi əyilər və beləliklə də zireh dəlmə xüsusiyyəti azala bilər. Bununla birlikdə, bu təsirlər istifadə olunan zirehin materialından və onu vuran mərminin xüsusiyyətlərindən çox asılıdır: yamac hətta daha yaxşı bir nüfuz etmə yeni, dəlmə qabiliyyətinə də səbəb ola bilər. Kumulyativ effekt ehtiva edən döyüş başlıqları zirehləri çox əyri bir bucaqla vurduqda nüfuz edə bilməz yəni dələ bilməz və hətta partlaya bilməzlər.

Tankların ön gövdə zireh lövhələrində ən kəskin bucaqlar görünür, çünki vuruşa uğramaq ehtimalı ən çox olan bölgə gövdə tərəfidir və bir vasitənin uzununa istiqamətdə maililik vermək üçün daha çox yer vardır.
İldırım vurması (film, 1995)

**İldırım vurması** (*[[İngilis dili|ing]]. Thunderbolt,[[Çin dili|çin]]. 霹靂火*) — film döyüş janrında Qardon Çanın rejissorluğu ilə 1995-ci ildə Honq Konqda çəkilmişdir, Ceki Çan bu filmdə baş rolu ifa edir.

## Məzmun
***Qeyd: Filmin Amerika versiyasında baş qəhrəmanın adı "Çan Foim" dən "Alfred Tanq" a dəyişdirilir.***

Film avtomobil yarışları dünyasında baş verir. Mexanik və eyni zamanda yarışçı Çan Foim, polisə avtomobil təqibində iştirak edən təhlükəli cinayətkar Couqarun tutulmasına kömək edir. Bir müddət sonra cinayətkar azad olur və Foim-dan intiqam alır, iki kiçik bacısını qaçırır və evini tamamilə dağıdır. Köpük onları yalnız Couqar ilə bir yarışda iştirak edərək azad edə bilər.

Filmin qəhrəmanı Mitsubishi 3000GT yarışlarında çıxış edir.

## Rollarda

## Həmçinin bax

# Ceki Çan
# Thunderbolt izlə

## İstinadlar
Bronksda qalmaqal (film, 1995)

**Bronksda qalmaqal** (*[[İngilis dili|ing]].Rumble in the Bronx [[Çin dili|çin]]. 紅番區*) — film Ceki Çan ilə Anita Muinin baş rolları ifa etdiyi, döyüş-komediya janrında 1995-ci ildə çəkilmişdir.

## Məzmun
Çinli Kyeonq (Ceki Çan) New-Yorkdakı toyunda dayısı Bill gilə (Bill Tanq ) gəlir. Bill əmi şəhərin cinayətkar bölgəsində — Bronksda yaşayır. Kyeonq qonşu əlil oğlan Danni (Morqan Lam) ilə görüşür və onunla dostluq edir. Əmi supermarketini Elina (Anita Mui) adlı bir qıza satır. Əminin dostu, müdirindən alınan təmir bəhanəsi ilə ona toy üçün antik bahalı bir maşın verir. Gecələr, əmi və Kyeonqun yaşadığı evin yaxınlığında park edilmiş bu avtomobil, yerli xuliqanların təşkil etdiyi yarışda motosikletli bir qız Nensi (Frankoise Yiprude) idarə edirdi, amma Kyeonq onlara müdaxilə edir və qız yarışı itirir.Bullies bədbəxtdir, amma polis onları dağıdır. Bill əmi evlənir və bal ayına gedir və Keyonq Elinaya kömək etmək qərarına gəlir. Eyni xuliqanlar eyni supermarketə gələrək bir neçə şeyi oğurlayarlar. Elina onlar üçün pul ödəməyi xahiş edir, amma əşyalarını rəflərdən atırlar və Kyeonq onlarla döyüşə girir, bu müddətdə Angelo (Qarvin Kross) adlı xuliqanlardan birinin burnunu sındırır.

Evə qayıdan Kyeonq xuliqanlar dəstəsi tərəfindən tələyə düşür. Onlar Kyeonqı dayanma nöqtəsinə aparır və ölümünə qədər şüşə qablarla duşlayırlar. Sonda Angelo onu öldürmək istəyir, lakin dəstə lideri Toni (Mark Eckstream) və digərləri buna qarşıdırlar. Məlum olub ki, Nensi gərgin münasibətləri olan Danninin bacısıdır. Qanlı Kyeonq evə gəlir və huşunu itirir. Danni deyir ki, bu onun dostudur. Nensi yaralarını sağaldıb gedir....

## Rollarda

* Ceki Çan — *Kyeounq*
* Anita Mui — *Elina*
* Frankoise Yipruen  — *Nensi*
* Bill Tanq — *Kyeonqun dayısı*
* Mark Eckstream — *Toni*
* Qarvin Kross — *Angelo*
* Morqan Lam — *Danni*
* Kris Lord — *"Ağ Pələng"*

## Həmçinin bax

# Ceki Çan

## İstinadlar
Musiqi gimnaziyası (Ruse)

**Musiqi gimnaziyası** () — Bolqarıstanın Ruse şəhərində yerləşən tarixi bina, mədəniyyət abidəsi hesab olunur.

Bina 1900-1901-ci illərdə uşaq evi və uşaq bağçası olan alman protestant məktəbi üçün Ruse Protestant İcması tərəfindən inşa edilmişdir. Ruse və Buxarest yevangelist icmaları inşaat üçün maliyyə vəsaitini təmin etmişdilər, Ruse pastoru Teodor Vangeman ianələr yığmaq üçün bir neçə dəfə Almaniyaya səfər etmişdir. Ümumlikdə, tikinti 320 min qızıl marka başa gəldi. Neoklassisizm və neoqotikanı birləşdirən, bəzək və sütunlarla zəngin şəkildə bəzədilmiş eklektika üslubuda olan dörd mərtəbəli binanı memar Udo Ribau tərtib etmişdir. Tikintiyə mühəndis Todor Tonev rəhbərlik edirdi, son mərhələdə isə bu işi alman mühəndis Merbax görürdü.

5 oktyabr 1905-ci ildə Alman Protestant məktəbi təmtaraqlı şəkildə açıldı, 1909-cu ildə isə buranı orta biznes məktəbinə çevirdilər. Məktəbə alman müstəmləkəsinin sakinləri və Rusedə yaşayan görkəmli tacir ailələrinin uşaqları gedirdilər. Birinci Dünya Müharibəsinin sonunda, 1918-ci ilin payızında məktəb Bolqarıstan hakimiyyəti tərəfindən alman əmlakı olaraq müsadirə edildi. Rumıniya bombardmanlarından ziyan görən bina müharibədən sonra təmir edildi. Burda ardıcıl olaraq Müqəddəs İosif Fransa Kişi gimnaziyası, Petr Beronun gimnaziyası (1935-ci ildən), Dövlət Texnoloji Universiteti (1945-ci ildən), Kənd Təsərrüfatı Maşın Zavodunun əmək ehtiyatları məktəbi və nəhayət, musiqi gimnaziyası yerləşirdi.

Bina 1977-ci ildə Karpat zəlzələsi nəticəsində ciddi ziyan gördü. 1980-ci illərdə konstruksiya bərkidildi. lakin Bobokov qardaşları 2007-ci ildə auksionda alana qədər bina tərk edilmiş qalırdı. Qardaşlar binanın yenidən qurulmasına 1 000 000 avro investisiya qoyub mədəniyyət və incəsənət mərkəzinə çevirməli idilər.

## İstinadlar
Monteneqroda turizm

**Monteneqroda turizm** — iqtisadiyyatın sürətlə inkişaf edən aparıcı sektorlarından biridir 2009-cu ildə turizm mənfəəti 2007-ci illə müqayisədə 39% artaraq 480 milyon avroya (2007) qarşı 569 milyon avro (2009) təşkil etmişdir. Adriatik sahili 295 km təşkil edir, bunun 72 kilometri çimərliklərdir.

## Tarixi
2012-ci il üçün turistlər arasında ən populyar şəhərlər:

* Budva (692.000 turist)
* Herseq Novi (229.000)
* Bar (156.000)
* Ulsin (125.000)
* Kotor (56.000)
* Podqoritsa (53.000)
Kotorun köhnə hissəsi və Durmitor Milli Parkı YUNESKO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.

## Çimərlikləri
Monteneqronun sahil xətti 295 km uzunluqdadır. 73 km çimərliyi vardır. Bu çimərliklərin sayı 120-dən çoxdur. Qumdan tutmuş çınqıllara qədər müxtəlif çimərlik üslubları var.

### Ulsin
Ulsinin sahil xətti 32 km uzunluqdadır. 10-dan çox çimərliyi var. Ada Boyana çay adasıdır. O bir tərəfdən dəniz ilə əhatələnir. Çimərlikləri qumlu və uzundur. Velika Plaza Adriatikdəki ən isti və ən gözəl çimərliklərdən biri olaraq Monteneqronun ən uzun çimərliyidir. 12 km uzunluğundadır və qumla örtülmüşdür. Bu çox dayaz. Kiçik şəhər çimərliyi Velika Plaza ilə eynidır, amma o qədər də uzun deyil. Valdanos bir çınqıl çimərliyidir və ətrafında gözəl florası olan kiçik bir körfəzdə yerləşir.

### Bar
44 km uzunluğunda sahil xəttinə malikdir. 20-dən çox çimərliyə sahibdir var. Bununla belə Barda göldə də 2 çimərlik vardır. Barın əsas çimərliyi Sutomore Beachdir. 1 km uzunluğundadır və qumla örtülmüşdür. Kanj çimərliyi 1 km məsafədədir və turizm yeridir. Çimərlik incə qumla, dəniz dibi isə dəyirmi qayalı çınqıllarla örtülmüşdür. Uzunluğu 1 km-dən çox olan Zukotrlitsa çimərliyi şəhərin yaxınlığında yerləşir. Ağ çınqıllarla örtülmüş, arxa planda isə kiçik bir gözəl şam meşəsinə sahibdir. Utex çimərliyini həm də "Zeytun buxtası" adlandırırlar, çünki arxa planda yüzlərlə zeytun vardır. Şkoder gölündə iki çimərlik vardır: Pesacak və Muriçi. Onlar çınqıllarla örtülmüşdür. Oradan Skodar gölünün mənzərəsi heyrətamizdir.

### Herseq Novi
Herseq Novi Rivieranın uzunluğu 25 km və 20-dən çox çimərliyi vadır. İqalo çimərliyi 1,5 km uzunluğundadır və qumdan ibarətdir. Çox gözəl bir meşə fonu olan qayalı çimərlikdir. Zanjic çimərliyi 300 m uzunluğundadır və ağ çınqıllarla örtülmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Monteneqroda turizm haqqında rəsmi veb sayt 
* Monteneqro İnkişaf və Turizm Nazirliyi 
* Monteneqro Statistika İdarəsi 
* Monteneqro səyahət bələdçisi
UEFA Avro 1972 (seçmə mərhələsi)

UEFA Avro 1972-nin seçmə mərhələsi ikipilləli olmuşdur: qrup mərhələsi (oyunları 1970–1972-ci illərdə keçirilmişdir) və 1/4 oyunları (1972-ci ildə keçirilmişdir). Otuz iki komanda hər birində dörd komanda olmaqla səkkiz qrupda mübarizə aparmışlar (hər komanda qrupdakı rəqiblərinin hər biri ilə evdə və səfərdə olmaqla iki oyun keçirmişdir). Qrupda birinci yeri tutan komanda 1/4-ə vəsiqə qazanmışdır. 1/4 mərhələsinin iştirakçıları öz aralarında iki oyun keçirmişlər (evdə və səfərdə). Hər cütlüyün qalibi final turnirinə vəsiqə əldə etmişdir.

## 1-ci qrup



## 2-ci qrup



## 3-cü qrup



## 4-cü qrup



## 5-ci qrup



## 6-cı qrup



## 7-ci qrup



## 8-ci qrup



## 1/4 oyunları

|}

## Xarici keçidlər
* UEFA Avro 1972 seçmə mərhələsi RSSSF.com saytında
* UEFA Avro 1972 uefa.com saytında

## Həmçinin bax
UEFA Avro 1972 heyətləri

14-18 iyun 1972-ci ildə Belçikada keçirilən Futbol üzrə 4-cü Avropa çempionatında iştirak edən komandaların heyətləri.

## 

## 

## 

## 

## Xarici keçidlər
* UEFA Avro 1972 final mərhələsinin ətraflı statistikası RSSSF saytında

## Həmçinin bax
Çetinye oktoixi

**Çetinye oktoixi** () — Zeta Knyazlığının paytaxtı (müasir Monteneqro) Çetinyedə 1494-cü ildə çap edilmiş Şərqi pravoslav kilsəsinin ibadət kitabı. Kilsə slavyan dilinin törəməsi olan Serb slavyan dilində çap edilmiş ilk kitab, həmçinin Cənubi Avropada kirilcə nəşr edilmiş ilk kitab sayılır. Kitab rahib Makarinin rəhbərliyi altında Çetinye mətbəə evində çap edilmişdir, hansı ki 1493-cü ildə IV Georgi Çernoyeviç tərəfindən qurulmuşdur və Çetinye Manastırı ərazisində yerləşirdi. Birinci cild Oktoix sisteminin ilk dörd məzmununa həsr olunan himnlərdən ibarətdir, ikinci cild isə ikinci dördə.

## Birinci cild
Birinci cild IV Georgi Çernoyeviçin hesabına çap edilirdi və 4 yanvar 1494-cü ildə tamamlanmışdır. Kitab 29 x 21,6 santimetr formatında 270 vərəqdən ibarətdir. Çap zamanı iki rəngdən (qara və qırmızı) istifadə edilmişdir. Tərtibat zamanı ksiloqrafik başlıq şəkilləri və inisiallardan istifadə olunmuşdur.

Bu cildin 108 nüsxəsi bu günə qədər qorunub saxlanmışdır, onlardan biri Çetinye Manastırı muzeyindədir, 1987-ci ildə isə birinci cildin 600 faksimile nüsxəsi çap olunmuşdur.

## Beşinci cild
Kitabin beşinci cildi şəkilli olan ilk Cənubi slavyan çap kitabı idi. İllüstrasiyalar (Çetinye Manastırının mənzərələri) də ksiloqrafiya ilə çəkilmişdilər. Beşinci cild yalnız hissə-hissə qorunub saxlanılmışdır (günümüzə çatan ən böyük fraqmentin 37 vərəqi var), ilk fraqmenti serb rahib və şair Lukian Muşitski tapmışdır.

## İstinadlar