open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mariya Şarapova

**Mariya Yuryevna Şarapova** (; ) — Rusiya və dünyanın məşhur qadın tennisçisi.

## Həyatı
Böyük Dəbilqənin ikiqat qalibi, ABŞ açıq çempionatının indiki qalibidir. 2006-cı ilin sonunda dünyanın ən yüksək gəlirli qadın atleti idi. BMT-nin xoşməramlı səfiridir.

Şarapova Uimbldon turnirin ilk rus finalçısıdır və həmin turnirin dünyanın uçüncü ən gənc qadın çempionudur. Sonrakı  2005-2006-cı illərdə Rusiya Tennis Federasiyasının tərəfindən ən yaxşı qadın oyunçusu adlandırılmışdır.

## Nailiyyətləri

**Böyük Dəbilqə**

**[[Qadın Tennis Assosiasiyası|QTA]]-nın çempionatı**

**Cüt qələbələri** 

## Əsas mükafatları

* 2003 - QTA-nın ili təzə başlayan
* 2004 - QTA-nın ilin oyunçusu, QTA-nın ilin nailiyyətlərini ən çox yaxşılaşdıran oyunçusu

## Şəkilləri


Fayl:Marija Jurjewna Scharapowa.jpg|
Fayl:Maria Sharapova Indian Wells 2006.jpg|
Fayl:Maria_Sharapova_Indian_Wells_2005.jpg|
Fayl:Sharapowa061021-06.jpg|
Fayl:Maria Sharapova 2007 Australian Open R2.jpg|
Fayl:Maria Sharapova, with 2006 Acura Classic cup.jpg|
Fayl:Sharapova hitting backhand.JPG|


## Mənbə
*Tofiq Vəziroğlu, "Onun adı Viktoriya", "New Baku Post" qəzeti, №49(49), 08.12.2012. səh.14.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi saytı 
* QTA-nın mə'lumatı 
* QTA-nın mə'lumatı (English) 
* Mariya Şarapova Çernobıl qəzasının nəticələrini aradan qaldırmaq üçün 100.000 dollar ayırıb 
* Maria Sharapova Corner (English)
Bordo

**Bordo** - Fransanın cənub-şərqində, Akvitaniyada şəhər, Jironda departamentinin inzibati mərkəzi. Əhalisi 250,8 min (2008). Biskay körfəzindən 97&nbsp;km aralıdır. Haronna çayı mənsəbində mühüm dəniz portu. İri nəqliyyat qovşağı. Beynəlxalq aeroport. Parislə dəmiryol əlaqəsi var. Dünyanın şərabçılıq paytaxtlarından biri hesab olunur.

## Tarixi
E.ə. III əsrdən Burdiqala adı ilə kelt tayfalarından biri olan bituriqlərin əsas şəhəri kimi məlumdur. E.ə. 56-cı ildə romalılar tərəfindən tutulmuş, Roma əyaləti Transalp Qalliyasının tərkibinə qatılmış, e.ə. 28-ci ildən Roma əyaləti Akvitaniyanın (eramızın 297-ci ilindən 2-ci Akvitaniya əyaləti) paytaxtı olmuşdur. Təqrubən 250-300-cü illərdə yenidən qurulmuş və möhkəmləndirilmişdir. 408-ci ildə vandallar və svevlər Bordonu qarət etmiş, 413-cü və 418-ci illərdə şəhər vestqotlar tərəfindən tutulmuşdur. 507-ci ildə Bordo Frank dövlətinə birləşdirilmişdir. Bordo 628-ci ildə basklar tərəfindən işğal olunmuş və Qaskon hersoqluğuna qatılmışdır. 778-ci ildən Karolinqlərdən asılı olan Akvitaniya krallığının paytaxtı idi. 857-ci ildə Bordo normanların hakimiyyətinə keçmişdir. Şəhər 911-ci ildə yenidən Qaskon hersoqluğuna qatılaraq onun paytaxtı olmuşdur. 1058-ci ildə Qaskon ilə birlikdə Akvitaniya hersoqluğuna birləşdirilmişdir. Bordo 1137-1152-ci illərdə Fransa krallığına, 1154-cü ildə İngiltərəyə tabe idi. 1235-ci ildə Bordo şəhər statusu almışdır. XIV əsrin əvvəllərində Bordo iri ticarət (şərab ixracı, əsasən İngiltərəyə) və sənətkarlıq mərkəzinə, həmçinin yarmarkaların keçirildiyi yerə çevrilmişdi. 1453-cü ildə Fransa krallığının mülkiyyətinə keçdikdən sonra şəhər mühüm iqtisadi mərkəz kimi qalmışdı. XVI-XVIII əsrlərdə Bordo Fransanın xarici ticarətində və müstəmləkəçilik siyasətində mühüm rol oynamışdır.

## Qardaş şəhərlər
*  Bakı, Azərbaycan
*  Ankara, Türkiyə

## Xarici keçidlər

* Bordeaux city council website

## İstinadlar
Bir dəfə (film, 1990)

**Bir dəfə** () qısametrajlı cizgi filmi rejissor Vahid Talıbov tərəfindən 1990-cı ildə ekranlaşdırılmışdır. "Azanfilm" Studiyasında istehsal edilmişdir. Film 80-ci illərin sonunda baş verən hadisələr haqqında siyasi satiradır.

## Məzmun
Film 80-ci illərin sonunda baş verən hadisələr haqqında siyasi satiradır.

## Festival və mükafat
1993-cü ildə Bakıda Azərbaycan filmlərinin II festival-müsabiqəsi ən yaxşı cizgi filminə görə rejissor Vahid Talıbova priz və diplom verilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Xamis Muradov. Kinofabrikdən başlanan yol. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 5.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 368-370.

## Xarici keçidlər

* Filmi izlə (mətnsiz, rus dilində titrlərlə)
* Filmin musiqiləri (audio)
* RTÜK 11.Gelecekle İletişim Çalıştayı — AZERBAYCAN`IN BAĞIMSIZLIK MÜCADELESİ ANİMASYON FİLMLERDE rtuk.gov.tr
Yunan-roma güləşi

**Yunan-Roma güləşi** — güləşin dünyada geniş yayılmış bir növüdür. Müxtəlif ölkələrdə, ayrı-ayrı güləşçilər bir çox fəndlərdən istifadə edirdilər. Müasir güləşçilər də bu fəndlərin bəzilərindən istifadə edirlər. **Klassik güləşməni** götürək. Onu qabaqlar **Yunan-Roma** güləşi adlandırırlar. Bu güləş indi də qədim yunanların və romalıların güləşini xatırladır. Xüsusi geyimli güləşçilər xalça üzərinə çıxıb, bir-birinin əlini sıxır və güləşməyə başlayırlar. Məqsəd rəqibin kürəyini yerə vurmaqdır. Buna "təmiz qələbə" deyirlər. "Təmiz qələbə" mümkün olmayanda xal hesabı ilə qalib gəlmək olar. Xallar hər bir uğurlu fənd üçün verilir.

## İstinadlar
Sərbəst güləş

**Sərbəst güləş** — güləş növü.

Sərbəst güləş, güləşin iki qolundan  biridir. Olimpiya oyunlarında idman növləri arasında mühüm yer tutur. Qədim tarixi dövürlərdən bu yana xalqımızın ata idman növü hesab olunan güləş bu gündə gənclərimiz arasında sevilir. Sərbest güləşdə əsas məqsəd rəqibin belini tez bir zamanda döşəyə vurmaq hədəf götürülür.Yunan-Roma güləşindən fərqli olaraq,rəqibin ayaqlarından tutaraq fənd tətbiq etmək olar. Həmçinin güləşçi öz ayaqlarından da badalaq atmaq üçün və ya çarpaz fəndlər tətbiq etməklə xal əldə edə bilər.Güləş Olimpiya ailəsinə 1904 cü-ildə qəbul olunub.2004 cü-ildən etibarən isə,qadınlarında güləş üzrə Olimpiya oyunlarında iştiraklarına icazə verilib.

İlk baxışdan klassik güləşməyə oxşayır. Lakin klassik güləşmədən fərqli olaraq sərbəst güləşmədə qarpız yemək, badalaq gəlmək, beldən aşağı yapışmaq olar. Sərbəst güləşmədə də bəzi xalqların güləş fəndlərindən istıfadə edilir.

## Xarici keçidlər
Los-Anceles

**Los-Anceles** (  qısa adı ilə *L.A.*, *La La Land və City of Angels — Mələklər şəhəri*) — ABŞ-nin Kaliforniya ştatında yerləşən və əhali sayına görə ölkənin ikinci, ştatın isə birinci şəhəridir. Eyni zamanda Los-Anceles dairəsinin mərkəzidir. Ərazisi 1,290.6&nbsp;km², əhalisi 3,844,829 nəfərdir (2005). İspan dilində "Los-Anceles" sözünün tərcüməsi *mələklər* deməkdir. Los-Anceles şəhərinin gerçək adı "el pueblo de nuestra senora la reina de los angeles de porciuncula"dır. Bu ən uzun şəhər adı sayılır. 

Los-Anceles, bir tərəfdən Sakit Okeanı ilə bağlı böyük bir hövzədə və digərində 10,000 metr (3000 m) qədər olan dağlarda yerləşir. Şəhərin özü, təxminən 469 kvadrat mil (1,210&nbsp;km²), Los Angeles County, ölkənin ən sıx əhalisi olan bölgəsidir. Los-Anceles Nyu-Yorkdan sonra ABŞ-də ikinci ən böyük şəhərdir və əhalisi 13,1 milyon nəfərdir. Los-Anceles-Long Beach vahid statistika zonasının bir hissəsidir, həmçinin 2015-ci ildə 18,7 milyon əhalisi olan ölkənin ikinci böyük regionudur.

Los-Anceles müxtəlif və güclü iqtisadiyyata malikdir və geniş çeşiddə peşəkar və mədəni sahələrdə bizneslərə ev sahibliyi edir. O, həm də Amerika qitəsində ən işlək konteyner limanına malikdir. 2018-ci ildə Los-Anceles metropoliten ərazisi 1.0 trilyon dollardan çox ümumi şəhər məhsuluna sahib olub, onu Tokio və Nyu-Yorkdan sonra dünyada üçüncü ən böyük ÜDM-ə malik şəhərə çevirib. Los-Anceles 1932 və 1984 Yay Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi edib və 2028 Yay Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi edəcək.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
Los-Ancelesdə 25 qardaş şəhər var, xronoloji olaraq siyahıya yazılmışdır:

## Əhalisi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Soltan quşunun sorağında (film, 1988)

## Məzmun
Filmin mövzusu təbiətin mühafizəsi ilə bağlıdır. Kinolentdə Azərbaycanın səfalı guşələrindən olan Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğundan, onun vəziyyətindən danışılır.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi:** Toğrul Cuvarlı, Zaur Məhərrəmov
:**Rejissor:** Zaur Məhərrəmov
:**Operator:** Zaur Məhərrəmov
:**Səs operatoru:** Şamil Kərimov
:**????:** S.Məmmədov
:**????:** K.Məmmədov
:**Filmdə çəkilən:** Səadət Tağıyev (Qızılağac Dövlət Qoruğunun müdiri), Sabir İsrafilov (Azərbaycan SSR Təbiəti Mühafizə Komitəsinin əməkdaşı)

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 352.
Taekvondo

**Taekvondo** və ya Txekvondo (, bir başqa yazılışı "Taekwon-do") — Koreya döyüş sənəti. Taekvondonun xarakterik xüsusiyyəti döyüşdə ayaqlardan və əllərdən fəal istifadə olunmasıdır. "Taekvondo" kəlməsi 3 sözdən ibarətdir: "Tae" — ayaq, "kvon" — yumruq (əl), "-do" — sənət. Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunda 1997 ci ildən Taekvon-do İTF  növü fəaliyyət göstərir hal hazırda Göygöl Rayon İrəvan İdman Klubunun Taekvon-do bölmələri fəaliyyət göstərir. GİİK-na Fəxri Cəfərov rəhbərlik edir.

## Tarixi
1955-ci il aprel ayının 11-də Çhve Hon Hinin rəhbərliyi ilə ən böyük doqquz məktəb birləşərək "taekvondo" adı altında fəaliyyət göstərməyə başlamışlar.

## Geyim
Taekvondoda idmançının geyimi 2 hissədən ibarətdir: dabok və kəmər. Dabok – təmizlik rəmzidir. Dabok sözündəki "da" – həqiqi insanın həyat yolu, "bok" – paltar deməkdir. Koreyalılar ağ rəngi çox xoşladıqlarından, həm də Koreyada ipəkdən geniş istifadə olunduğundan dabok ağ rəngdədir.

## Göstərişlər
# Sezer anca - yerdə oturmaq
# Anca - oturmaq
# Yesot - qalxmaq                                                   
# Are makki – aşağı müdafiə
# Monton makki – bədənə müdafiə
# Olqul  makki – başa müdafiə
# Yob ciriqi – yana vurulan yumruq zərbəsi

## Ayaq zərbələrinin adları
# Abdolyo-çaqi
# İdan-abdolyo
# Dolyo-çaqi
# Ap-çaqi
# Yop-çaqi
# Dit-çaqi
# Neryo-çaqi
# Ton
# Mandolyo
# Tun Dolyo Tur Andolyu

## Duruş qaydaları
# Ap Soqi - yarım addım
# Ap Kubi - böyük addım
# Moa Soqi - ayaqlar bir yerdə 
# Dviçok-Moaseoqi - daban bir yerdə, pəncələr aralı

## Say

# Hana
#Dul
# Set
# Net
# Tasot
# Yasot
# İlqop
# Yodol
# Ahop
# Yeul

### Dolyu çaqi – başa zərbə
# Bakro aniso  – çöldən içəri
# Ap olgi -düz traektoriyalı zərbə
# Aneso bakro – içəridən çölə

## Taekvondo 4 hissədən ibarətdir
# Qibondoqcaq 
# Pumse
# Kioruqi – döyüş
# Kioq-pa – sındırma

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Fəxri Cəfərov ( Cəfərov Fəxri Faiq oglu) 26. 01. 1980 ci ildə Xanlar rayonunda indiki Göygöl şəhərində dogulub 1986 cı ildə Xanlar rayonu 3 saylı məktədə oxuyub. 1994 cı ilda Rusiya Federasiyasının Sankt-Peterburq şəhərində İdmanın Taekvon-do İTF növüylə məşğul olub. 1999 ci ildə həmin idman növünü Ölkədə inkişaf etdirmək üçün öz ölkəsinə qayıdıb və Xanlar rayonunda (indiki Göygöl)hal hazrda bu idman növü üzrə məşqçi müəllim işləyir. İrəvan İdman Klubuna rəhbərlik edir
Romb

**Romb** () — bütün tərəfləri bərabər olan paraleloqramdır. Bütün bucaqları düz bucaq olan romba kvadrat deyilir.

Rombun dioqanalları və tərəfi arasındakı əlaqə düsturu:

{d_{1}}^2 + {d_{2}}^2 = 4a^2

## Diaqonalları

* Diaqonalların uzunluqları fərqlidir;
* Diaqonallar kəsişmə nöqtəsində yarıya bölünür;
* Diaqonalları qarşılıqlı perpendikulyardır;
* Diaqonalı uyğun təpə nöqtələrində yerləşən bucaqların tənbölənidir;
* Hər bir diaqonalı rombu iki bərabəryanlı üçbucağa ayırır;
* Rombun dioqonalları düz bucaq altında kəsişir.

## Xassələri
* Bütün tərəfləri bərabərdir.
* Qarşı tərəfləri bir-birinə paraleldir.
* Qarşı bucaqları bərabərdir. 
*Birtərəfli bucaqlarının cəmi 180°-dir. 

## Perimetri
* DC=a,CB=a,BA=a,AD=a  \,olduğundan P=4a. Eyni düstur kvadrat üçün də doğrudur.

## Sahəsi
1)Rombun sahəsi diaqonallarının hasilinin yarısına bərabərdir.

2) Rombun sahəsi tərəfinin kvadratı ilə bu tərəflər arasında qalan bucağın sinusunun hasilinə bərabərdir.

S_{ABCD}= a^2\cdot sin \alpha \,

* ID = IB = d
* IC = IA = c

S_{ABCD}= 2 {dc} \,

3) Rombun sahəsi tərəfi ilə hündürlüyünün hasilinə bərabərdir.

S=ah

4)Rombun daxilinə çevrə çəkilərsə:

S=2ar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Diametr

**Diametr** - çevrəni iki nöqtədə kəsən düz xəttin çevrə daxilində qalan hissəsi vətər adlanır. Çevrənin mərkəzindən keçən vətər isə çevrənin diametridir. Və Vətər diameterin özüdür
İspan dili

**İspan dili** (*español*) — Hind-Avropa dil ailəsinin roman qrupuna aid dil.

## Yayılma arealı
İspaniyada, Argentinada, Meksikada, Kubada, Kosta-Rikada, Uruqvayda, Venesuelada, Kolumbiyada, Puerto-Rikoda, Nikaraquada, Hondurasda, Çilidə, Peruda, Ekvadorda, Qvatemalada, Boliviyada, Dominikan Respublikasında, Salvadorda, Paraqvayda, Panamada, Ekvatorial Qvineyada, Qərbi Səhrada və qeyri-rəsmi olaraq Amerika Birləşmiş Ştatlarında, Filippində, Andorrada, Belizdə və Cəbəli-Tariqdə danışılır.

İspan dili və ya kastiliya dili (İsp: español və ya castellano), Hind-Avropa dil ailəsinə bağlı latın dillərindən biridir. Dünyada ən çox danışılan ikinci dildir (Çindən sonra). 559 milyon insanın danışdığı dildir.

Avropa ölkələrindən sadəcə İspaniyada rəsmi dildir. Həmçinin, bu dil, bir çox Latın Amerika ölkələrinində rəsmi dilidir. Məsələn: Kuba, Argentina, Kolumbiya, Kosta-Rika, Çili, Ekvador, Qvatemala, Peru, Meksika, Uruqvay və digər ölkələr

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* '''İspan ədəbiyyatı antologiyası.''' Bakı: "Şərq-Qərb", 2007.
Vətər

**Vətər** — çevrənin iki müxtəlif nöqtəsini birləşdirən düz xətt parçası adlanır.
Çevrənin mərkəzindən keçən vətərə diametr deyilir. Başqa sözlə ən uzun vətər elə diametrin özüdür. Vətər başqa adla xorda da adlanır.

Vətərlə ayrılan çevrənin hissələrinə qövs deyilir. Eyni çevrənin qövsləri bərabərdirsə uyğun vətərlər də bərabərdir.

Vətərə perpendikuliyar olan çevrə diametri onun əmələ gətirdiyi qövsləri və və vətərin özünü tən yarıya bölür.

Bir çevrə daxilində istənilən kəsişən vətərlərin ikiyə bölünmüş hissələrinin hasilləri bir-birilərinə bərabərdir.

Dairənin vətər və onun ayırdığı qövs arasında qalan sahəyə seqment (şətri işarəsi: ⌓)) deyilir.

## İstinadlar
Radius

**Radius** çevrənin  mərkəzini çevrənin istənilən nöqtəsi ilə birləşdirən parça Radius adlanır. Radius diametrin yarısını təşkil edir.
Düzgün yeddibucaqlı

**Düzgün yeddibucaqlı**-yeddi tərəfi olan düzgün çoxbucaqlıdır.

## Xassələri
* Xarici bucaqların ölçüləri eynidir
* Daxili bucaqlarının ölçüləri eynidir
* Tərəflərin uzunluqları eynidir

## Diaqonalları
* Düzgün yeddibucaqlının diaqonallarının sayı
*: \frac{7\cdot (7-3)}{2} ={14} 

## Perimetri

t — Düzgün yeddibucaqlıda təfəfi, R — xarixaricinə kəçilmiş radius, r —daxilinə çəkilmiş radius olarsa.

* P = 7 t = 14 R \sin \frac{\pi}{7} = 14 r \sin \frac{\pi}{7}.

## Sahəsi
: S = \frac{7}{4} t^2 \cot \frac{\pi}{7},

: S = \frac{7}{2} R^2 \sin \frac{2 \pi}{7},
Atça

**Atça** - Türkiyə Respublikasının Aydın vilayəti Sultanhisar ilçəsində  bəldə.

## Tarix

## Coğrafya

## Kültür

## Əhali
Bəldə əhalisi 2000-ci il rəsmi qeydlərinə görə 7.660  nəfərdir. Bəldəyə bağlı 5 adət kənd ilə 4 məhəlləsi vardır. Məhəllə olaraq: Aydınoğlu, Cumhuriyet, Çelebioğlu və Yenimahalle məhəllələri vardır.

## Bələdiyyəsi

Atça Bələdiyyəsi 1867-ci ildə quruldu.

## Xarici keçidlər
* atca09.com 
* Yavuz Donatın 11 Aprel  2005 Sabah qəzetindəki yazısı
*Sultanhisar kaymakamlık saytında Atça
Abbas və Gülgəz (teleserial, 2000)

**Abbas və Gülgəz** — sənədli-bədii serial. Rejissor Rövşən Almuradlı tərəfindən 2000-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Azərbaycantelefilmdə istehsal edilmişdir. Film "Abbas və Gülgəz" dastanı əsasında çəkilmişdir. Dastanı Aşıq Mahmud Qasımoğlu söyləyir.

## Məzmun
Babalarımız tariximizi öncə daşlara köçürüb. Sonra dastanlarda, nağıllarda, ulu törənlərdə, miflərdə, sirli deyimlərdə, xalçalarda, el sənəti nümunələrində qoruyub saxlayıb. Bunların sırasında dastanlar aparıcı yer tutur. Şamanlar, ozanlar, aşıqlar bu dastanları nəsildən nəslə əmanət ötürüb, zaman öz köynəyindən keçirib. Tanrının millətə göndərdiyi ulu kişilərin boyuna biçib, bir boy da ucalıb, gəlib bizim çağlara çatıb bu dastanlar. "Dədə Qorqud", "Koroğlu" sırasında dayanan dastanlarımızdan biri "Abbas və Gülgəz"dir. Soy tariximizə işıq salan, dövlətçilik taleyimizə güzgü tutan monumental bir dastandır "Abbas və Gülgəz". Dastandakı Gülgəz Pəri obrazı Səfəvilər dönəmində Azərbaycanın başkəndi Təbrizin dastan dilində mənəvi qoruyucusudur, hamisidir. Şah bababımızın övladları, nəvələri yaddilli mirzələrdən dərs aldı, yaddaşları kütləşdi. Elin, yurdun başkəndini İsfahana köçürdülər. El bu olayı dastan yaddaşında saxladı. Gülgəz Pərinin, yəni Azərbaycanın iki istəyəni çıxdı ortaya: biri elin təmsilçisi Tufarqanlı Abbas, o biri hökmü yeddi iqlimə işləyən şah oğlu Şah Abbas. Hər iki Abbas türksoyludur...

Film "Abbas və Gülgəz" dastanı əsasında çəkilmişdir. Dastanı Aşıq Mahmud Qasımoğlu söyləyir.

## Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Aydın Qurbanoğlu
Rejissor: Rövşən Almuradlı
Operator: İzzət Əzizov
Rəssam: Nabat Səmədova

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Abbasın bədbəxtliyi

***Abbasın bədbəxtliyi*** qısametrajlı cizgi filmi rejissor D. Dikaryov tərəfindən 1935-ci ildə çəkilmişdir. Film Azərfilmdə istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan xalq nağıllarının motivləri əsasında çəkilmişdir. Bu film müsəlman dünyasında hazırlanmış ilk cizgi filmidir. Bununla Azərbaycan həm də SSRİ-də ikinci ölkə olub ki, cizgi film istehsal edib.

## Məzmun
Film Azərbaycan xalq nağıllarının motivləri əsasında çəkilmişdir.

## Film haqqında
*Bu film müsəlman dünyasında hazırlanmış ilk cizgi filmidir. Bununla Azərbaycan həm də SSRİ-də ikinci ölkə olub ki, cizgi film istehsal edib.
*Film saxlanılmayıb.
*Elçin Axundov: “Abbasın bədbəxtliyi” adlı ilk animasiya filminin çəkilişlərində əsas animatorlar iki alman mütəxəssisi idi. Həmin almanlardan başqa, o filmdə Qəzənfər Xalıqov, Müslüm Maqomayevin atası Məhəmməd Maqomayev, Ənvər Mirzəyev, Cabir Zeynalov da işləmişdi. Sonra həmin iki alman mütəxəssis repressiyaya məruz qalıb sürgün edildi. Almanlar gedəndən sonra Azərbaycanda animasiya çəkilişləri dayandı. Həmin film də itib-batdı.

## Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Aleksandr Popov
Rejissor: D. Dikaryov
Operator: Qavriil Yegizarov
Rəssam: Qəzənfər Xalıqov, Məhəmməd Maqomayev, Cabir Zeynalov, Ənvər Mirzəyev

## Mənbə
* Расцвет Азербайджанского советского искусства. Баку, 1986, стр. 110.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 47-49.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1935-ci ilin Azərbaycan filmləri
1930-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Abidə insan

***Abidə insan*** sənədli televiziya filmi rejissor Vaqif Ağayev tərəfindən çəkilmişdir. Film Azərbaycantelefilmdə istehsal edilmişdir. Film türk alim, professor, Türkiyə Cümhuriyyəti Ali Məktəb Rektorları Şurasının ilk sədri, dünyaşöhrətli pediatr İhsan Doğramacıya həsr edilmişdir.

## Məzmun
Film türk alim, professor, Türkiyə Cümhuriyyəti Ali Məktəb Rektorları Şurasının ilk sədri, dünyaşöhrətli pediatr İhsan Doğramacıya həsr edilmişdir.

## Filmin üzərində işləyən
Rejissor: Vaqif Ağayev

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçidlər

* Abidə insan
Rövşən Qəmbər

**Rövşən Qəmbər** () — Dünya Azərbaycanlıları Məclisinin sədri, Azərbaycan Ana Torpaq Partiyasının sədri (1992–1995).

## Həyatı
Rövşən Qəmbər 3 iyun 1951-ci ildə Karyagin rayonunda (indiki Füzuli rayonu) anadan olmuşdur.

1968-ci ildə Bakıdakı 62 nömrəli məktəbi əla qiymətlərlə bitirmişdir. 1968-ci ildə Azərbaycan Neft Kimya İnstitutunun kimya texnologiya fakültəsinə daxil olmuşdur.

1970–1974-cü illərdə Almaniyanın Drezden Universitetində kimya fakültəsində ali təhsil almışdır. 1975-ci ilin mayında SSRİ Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin Akademiyasında 3 illik təhsil almaqdan imtina edəndən sonra məcbur olub 1 il Sovet Ordusu sıralarında Ukraynada Ternopol şəhərində hərbi xidmət etmişdir.

1984-cü ildə dissertasiya müdafiə edib. 1986–1988-ci illərdə sosiologiya, psixologiya, siyasət və iqtisadiyyat sahəsində ikinci ali təhsil alıb.

Ayaz Mütəllibovun hakimiyyəti zamanında — 1990-cı ildə Azərbaycan parlamentinə seçkilərdə Qarabağdakı 305 nömrəli seçki dairəsindən namizəd olaraq təxminən 75% səs alsa da, nəticələrin saxtalaşdırılmasına görə parlamentə buraxılmayıb.

Rövşən Qəmbər Xocalı soyqırımından təsirlənən ziyalılarla birlikdə 1992-ci ilin mart-avqust aylarında qurulmuş Azərbaycan Ana Torpaq Partiyasının (AATP) sədri olub. AATP 1992-ci ildə tələbə qəbulunun rüşvətsiz keçirilməsi üçün test üsulunun Azərbaycanda tətbiqinin təşəbbüskarlarından biridir.

1992-ci il may ayının 28-də Azərbaycan Ana Torpaq Partiyasında bu təşəbbüs müzakirə edilib və Azərbaycan Parlamentının sədri İsa Qəmbər yanında Problemin əhəmiyyəti və gerçəkləşməsinə qarşı olan "Qəbul Mafiası" tərəfindən gözlənilən təxribatları da nəzərə alaraq Təhsil İslahatları nəticəsində TEST Üsulunun Türkiyədən Azərbaycana gətirilməsinə tətbiq olunmasına qərar verilmişdir.

18 iyul 1992-ci ildə Firudin Cəlilovun rəhbərliyi altında və Azərbaycan Ana Torpaq partiyasının üzvlərinin fəal iştirakıyla təşkil olunan qəbul imtahanlarında ilk dəfə TEST Üsulu tətbiq edilərək təxminən on minlərlə namizəd arasından 2 min gənc Vətəndaşımız yaxşı nəticə göstərərək Türkiyə universitetlərində təhsil almaq hüququ qazanmışlar.

15 noyabr 1992-ci ildə Tələbə Qəbulu Üzrə Dövət Komissiyasının sədri Vurğun Əyyubun rəhbərliyi altında bütün Azərbaycanda eyni zamanda TEST Üsulu 100% ədalətli keçirilməsidir. Keçmiş sovetlər birliyi ölkələrində təsəvvür olunmayan belə bir islahatın Azərbaycanda tətbiq olunması bir illik hökumətin ən böyük uğuru hesab olunur.

18 noyabr 1995-ci ildə keçirilən Müsavat Partiyası qurultayında AATP-nin Müsavata birləşməsi ilə Müsavat Partiyasına qatılmışdır.

Hazırda Almaniyada yaşayır.

## Həmçinin bax
* Müsavat Partiyasının başqanı İsa Qəmbərin böyük qardaşıdır.
Bazar küçəsi sübh çağı

**Bazar küçəsi sübh çağı** — qısametrajlı sənədli film. Rejissor Aleksandr Mişon tərəfindən 1898-ci ildə çəkilmişdir. Elmi kinonun mənzərə filmi janrında çəkilmiş kinosüjet Bakıdakı Bazar küçəsində (indiki Hüsü Hacıyev) səhər erkən dükanların açılmasını, buraya araba, ulaq və dəvə ilə ərzaq, sənaye mallarının daşınmasını, alış-verişin başlanmasını, küçə boyu həyatın qaynamasını əks etdirir.

## Məzmun
Elmi kinonun mənzərə filmi janrında çəkilmiş kinosüjet Bakıdakı Bazar küçəsində (indiki Hüsü Hacıyev) səhər erkən dükanların açılmasını, buraya araba, ulaq və dəvə ilə ərzaq, sənaye mallarının daşınmasını, alış-verişin başlanmasını, küçə boyu həyatın qaynamasını əks etdirir.

## Filmin üzərində işləyən
:**Rejissor:** Aleksandr Mişon
:**Operator:** Aleksandr Mişon

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 11.
* Aydın Kazımzadə. "Bu belə olub". [Azərbaycan kinosu — 110] //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 10-11.
Qafqaz və Merkuri Cəmiyyətinə məxsus paroxodun limandan yola düşməsi

**Qafqaz və Merkuri cəmiyyətinin paroxodunun limandan yola düşməsi** — Aleksandr Mişon tərəfindən çəkilmiş, Azərbaycan kinosunun ilk filmlərindən biri. Film 1898-ci ilin yayında yayımlanıb.

## Məzmun
İnformatik xəbər janrında çəkilmiş kinosüjet paroxodun Bakı limanından yola düşməsini və dənizin qoynunda necə uzaqlaşdığını əks etdirir.

## Film haqqında
Bu kinosüjet Bakıda V. İ. Vasilyev-Vyatskinin teatr-sirkində iyunun 21-də göstərilmişdir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Rejissor:** Aleksandr Mişon
:**Operator:** Aleksandr Mişon

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 11.
* Aydın Kazımzadə. "Bu belə olub". [Azərbaycan kinosu — 110] //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 10–11.
Qatarın dəmiryol stansiyasına daxil olması

## Məzmun
Kinosüjetdə qatarın Bakı dəmiryol stansiyasına daxil olması anları lentə alınmışdır.

## Film haqqında
* Bu kinolent xaraktercə dünya kino tarixinin başlanğıcında Lümyer qardaşlarının çəkdikləri eyniadlı filmin təkrarı idi. Bununla belə o reportaj manerasında lentə alınmış hadisəli informasiya süjetidir. Lentə alınan qatarın kinokameranın üstünə gəlməsi özü-özlüyündə kinematoqrafik situasiya yaratmış və tamaşaçıda ekspressiv-coşğun duyğular oyadaraq, onun hiss və həyəcanına fəal şəkildə təsir etmişdir. Şahidlərin yazdığına görə və kino tarixi ilə bağlı tədqiqatlardan məlum olur ki, Lümyer qardaşlarının ixtirasının ilk nümayişi zamanı tamaşaçılar parovozun ekran boyu sürətlə onların üstünə gəldiyini görüb qorxuya düşmüş və hay-küylə kafedən bayıra qaçmışlar. Şübhəsiz, həmin hadisə Bakıda da təkrar olunmuşdur.
* Bu kinosüjet Bakıda V. İ. Vasilyev-Vyatskinin teatr-sirkində iyunun 21-də göstərilmişdir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
: **Rejissor:** Aleksandr Mişon
: **Operator:** Aleksandr Mişon

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 11.
* Aydın Kazımzadə. "Bu belə olub". [Azərbaycan kinosu — 110] //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 10–11.
Əlahəzrət Buxara əmirinin "Veliki knyaz Aleksey" paroxodunda yolasalma mərasimi

**Əlahəzrət Buxara əmirinin "Veliki knyaz Aleksey" paroxodunda yolasalma mərasimi** — 1898-ci ildə çəkilmiş qısametrajlı sənədli film.

## Məzmun
İyulun 24-də əlahəzrət Buxara əmiri Seyid Mir Əbdül Əhəd xan sürət qatarı ilə Bakıya gəlir və milyonçu Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qonağı olur. O, iyulun 27-də paroxodda Krasnovodska gedir. Hörmətli qonağı yola salmaq üçün "Qafqaz və Merkuri" limanına çoxlu adam, o cümlədən şəhərin müxtəlif idarələrinin başçıları toplaşmışdı. Limanda qonağın şərəfinə orkestr çalırdı.

Kinosüjet təntənəli yolasalma mərasiminə həsr olunmuşdur. Xronikal film protokol informasiyanın xəbər janrında çəkilmişdir.

## Film haqqında
Kinosüjet Bakıda V.İ. Vasilyev-Vyatskinin teatr-sirkində avqustun 2-də axşam saat 21.00-da ayrıca proqramla nümayiş etdirilmişdir.

Kinosüjet "Canlı fotoşəkillər" kolleksiyası adı altında 1900-cü ildə Parisdə Ümumdünya sərgisində böyük uğurla nümayiş etdirilmişdir. Nümayiş etdirilən süjetlər arasında "Qafqaz rəqsi", "İlişdin", "1898-ci il avqustun 4-də Balaxanıda neft fontanı" kinosüjetləri də var idi. Bunları izləyən Lümyer qardaşları onlardan bir neçəsini almış və öz kolleksiyalarına daxil etmişlər. Sonradan həmin kinosüjetlər Paris kinoarxivinə təhvil verilmiş və bu günə kimi orada qorunub saxlanılır.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Rejissor:** Aleksandr Mişon
:**Operator:** Aleksandr Mişon

### Filmdə iştirak edənlər
:Seyid Mir Əbdül Əhəd xan

## İstinadlar

## Mənbə
* Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu. Filmlərin izahlı kataloqu: 1898-2002. 2cilddə. 1-ci cild. Bakı: Nağıl evi, 2003.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 12.
* Aydın Kazımzadə. "Bu belə olub". [Azərbaycan kinosu — 110] //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 10-11.
Balaxanı-Sabunçu Polis İdarəsi süvari qorodovoylarının at oynatmaları

**Balaxanı-Sabunçu Polis İdarəsi süvari qorodovoylarının at oynatmaları** ― qısametrajlı sənədli filmi rejissor Aleksandr Mişon tərəfindən 1898-ci ildə çəkilmişdir. Kinosüjetdə polislərin atla təlim keçmələri göstərilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə

* Aydın Kazımzadə. "Bu belə olub". [Azərbaycan kinosu — 110] //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 10-11.

## Həmçinin bax

* Azərbaycan filmlərinin siyahısı
* 1890-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Bakı camaatının həyatı və Velikoknyaz prospekti ilə hərəkəti (film, 1900)

***Bakı camaatının həyatı və Velikoknyaz prospekti ilə hərəkəti*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor Q. Matye tərəfindən 1900-cü ildə çəkilmişdir. Reportaj xarakterli kinoxronikada Bakı polismeystri, yanğınsöndürən heyət və şəhər əhalisi çəkilmişdir.

## Məzmun
Reportaj xarakterli kinoxronikada Bakı polismeystri, yanğınsöndürən heyət və şəhər əhalisi çəkilmişdir.

## Filmin üzərində işləyən
Rejissor: Q. Matye
Operator: Q. Matye

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1900-cü ilin Azərbaycan filmləri
1900-cü illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Bakı bazarlarının tipləri (film, 1907)

**Bakı bazarlarının tipləri** ― rejissor Vasili Amaşukeli tərəfindən 1907-ci ildə çəkilmiş qısametrajlı sənədli film. Kinosüjet Bakı həyatından bəhs edir. Film günümüzə qədər gəlib çatmayıb.

## Filmin üzərində işləyən
Rejissor: Vasili AmaşukeliOperator: Vasili Amaşukeli

## İstinadlar

## Mənbə

* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 12

## Həmçinin bax

* Azərbaycan filmlərinin siyahısı1900-cü illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Bibiheybətdə neft fontanı yanğını

**Bibiheybətdə neft fontanı yanğını** — qısametrajlı sənədli film. Rejissor Aleksandr Mişon tərəfindən 1898-ci ildə çəkilmişdir. Bu, reportaj manerasında çəkilmiş, hadisəli informasiya janrının bütün tələblərinə cavab verən xronikal filmdir.

## Məzmun
İyulun 27-də gecə Bibiheybətdə, Bakı taciri, milyonçu Y. V. Vişaunun mədənində yanğın baş verir. Yanğın fontan vuran 32 saylı quyunu bürüyür, sonra da yaxınlıqdakı buruqlara keçir. Demək olar ki, mədənin yarısı-milyon pud nefti olan anbar, 9 buruq od tutub yanır.

Bütün bu dəhşətli hadisə kinosüjetdə öz əksini tapmışdır. Bu, reportaj manerasında çəkilmiş, hadisəli informasiya janrının bütün tələblərinə cavab verən xronikal filmdir.

## Film haqqında
* Azərbaycan xalq yazıçısı, görkəmli kinodramaturq və kinorejissor Rüstəm İbrahimbəyov dünya kinosunun 100 illiyi münasibətilə Parisdə keçirilən yubiley tədbirlərində iştirak edərkən, orada göstərilən ən yaxşı filmlər içərisində "Bibiheybətdə neft fontanı yanğını" kinolentini görmüşdür.
* Kinosüjet "Canlı fotoşəkillər" kolleksiyası adı altında 1900-cü ildə Parisdə Ümumdünya sərgisində böyük uğurla nümayiş etdirilmişdir. Nümayiş etdirilən süjetlər arasında "Əlahəzrət Buxara əmirinin "Veliki knyaz Aleksey" paroxodunda yolasalma mərasimi, "Qafqaz rəqsi", "İlişdin", "1898-ci il avqustun 4-də Balaxanıda neft fontanı" kinosüjetləri də var idi. Bunları izləyən Lümyer qardaşları onlardan bir neçəsini almış və öz kolleksiyalarına daxil etmişlər. Sonradan həmin kinosüjetlər Paris kinoarxivinə təhvil verilmiş və bu günə kimi orada qorunub saxlanılır. 2001-ci ildə Azərbaycan Dövlət Film Fondunun təşəbbüsü ilə bu kinosüjetlərdən ikisinin surətləri — "Bibiheybətdə neft fontanı yanğını" və "1898-ci il avqustun 4-də Balaxanıda neft fontanı" Bakıya gətirilmiş və hazırda Dövlət Film Fondunda qorunub saxlanılır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 12.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 812.
* Aydın Kazımzadə. "Bu belə olub". [Azərbaycan kinosu — 110] //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 10–11.

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə (https://www.youtube.com/watch?v=t0gdUdSGo5g )
Şəhər bağında xalq gəzintisi

**Şəhər bağında xalq gəzintisi** — 1898-ci ildə çəkilmiş qısametrajlı sənədli film.

## Məzmunu
Müşahidə manerasında lentə alınmış bu kinosüjetdə Bakıdakı Mixaylov bağında (indiki Əliağa Vahid bağında) qıtlıqdan zərər çəkənlərin nəfi üçün mayın 31-də Bakı elmi foto dərnəyi tərəfindən təşkil olunmuş xalq gəzintisi öz əksini tapmışdır.

Kinolent xronikal informasiya janrına aiddir. Burada müxtəlif zümrələri təşkil edən adamlar təqdim olunmuş, tamaşaçılarda Bakı həyatı və şəhər əhalisi haqqında müəyyən təsəvvür yaradılmışdır.

## Film haqqında
Kinosüjet Bakıda V. İ. Vasilyev-Vyatskinin teatr-sirkində iyunun 21-də göstərilmişdir.

## Filmin heyəti

### Filmin üzərində işləyənlər
:**Rejissor:** Aleksandr Mişon
:**Operator:** Aleksandr Mişon

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 11.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 812.
* Aydın Kazımzadə. "Bu belə olub". [Azərbaycan kinosu — 110] //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 10-11.
Neft buruqlarında iş (film, 1907)

**Neft buruqlarında** ― 1907-ci ildə çəkilmiş qısametrajlı sənədli film.

## Məzmun
Kinosüjet Bakı həyatından bəhs edir.

## Film haqqında
Filmi çəkən Vasili Amaşukeli gürcü kinosunun yaradıcılarından biridir. Əvvəllər Bakıda kinomexanik işləyən kinooperator, sonradan Gürcüstana köçüb ömrünün sonuna kimi Tbilisidə işləmişdir.

## Filmin heyəti

### Filmin üzərində işləyənlər
:**Rejissor :** Vasili Amaşukeli
:**Operator :** Vasili Amaşukeli

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 12.

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə 
* Filmi izlə
Ağ və qara şəhər (film, 1908)

***Ağ və qara şəhər*** qısametrajlı sənədli filmi Miron Qrossman tərəfindən 1908-ci ildə çəkilmişdir. Kinosüjet Bakı həyatından bəhs edir.

## Məzmun
Kinosüjet Bakı həyatından bəhs edir.

## Filmin üzərində işləyən
Rejissor: Miron Qrossman
Operator: Miron Qrossman

## Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 12.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1908-ci ilin filmləri
1900-cü illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Bakı komissarının mitinqdə çıxışı (film, 1917)

***Bakı komissarının mitinqdə çıxışı*** qısametrajlı sənədli filmi rejissor 1917-ci ildə çəkilmişdir. Burada Bakı komissarı Stepan Şaumyanın mitinqdə çıxışı əks olunmuşdur.

## Məzmun
Burada Bakı komissarı Stepan Şaumyanın mitinqdə çıxışı əks olunmuşdur.

## Film haqqında
Kinoxronikadan kiçik bir parça Azərbaycan Dövlət Kino-Foto Sənədləri Arxivində saxlanılır.

## İstinadlar

## Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 14.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1917-ci ilin Azərbaycan filmləri
1910-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Bakıda şərq xalqlarının I qurultayı (film, 1920)

**Bakıda şərq xalqlarının I qurultayı** — qısametrajlı sənədli film. 1920-ci ildə Azərbaycan XMK-nın İncəsənət Şöbəsində istehsal edilmişdir.

## Məzmun
Kinosüjet Azərbaycan sovetləşəndən sonra, 1-7 sentyabr 1920-ci ildə Bakıda Azərbaycan Xalq Komissarları Sovetinin sədri Nəriman Nərimanovun iştirakı ilə keçirilən Şərq xalqlarının I qurultayının işindən bəhs edir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu. Filmlərin izahlı kataloqu: 1898-2002. 2 cilddə. 1-ci cild. Bakı: Nağıl evi, 2003.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 812.
Azərbaycanın müstəqilliyinin ildönümü münasibətilə təntənə (film, 1919)

***Azərbaycanın müstəqilliyinin ildönümü münasibətilə təntənə*** tammetrajlı sənədli filmi rejissor Esfir Şub tərəfindən 1919-cu ildə çəkilmişdir. Film müstəqillik əldə etmiş Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin istiqlaliyyətinin I ildönümünün təntənə ilə bayram edilməsini əks etdirir.

## Məzmun
Film müstəqillik əldə etmiş Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin istiqlaliyyətinin I ildönümünün təntənə ilə bayram edilməsini əks etdirir.

## Filmin üzərində işləyən
Rejissor: Esfir Şub

## İstinadlar

## Mənbə
* "Azərbaycan" qəzeti. 13 iyun 1919-cu il.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 14-15.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 812.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1919-cu ilin Azərbaycan filmləri
1910-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
26 Bakı komissarı cənazələrinin dəfni (film, 1920)

***26 Bakı komissarı cənazələrinin dəfni*** filmi 1920-ci ildə Azərbaycan XMK-nın İncəsənət Şöbəsində istehsal edilmişdir. Kinosüjetdə Bakının izdihamlı küçələri, adamların çiyinlərində komissarların tabutları, Birja meydanında dəfn mərasimi və komissar Məşədi Əzizbəyovun anasının mərasimdə iştirakı təsvir olunmuşdur.

## Məzmun
Kinosüjetdə Bakının izdihamlı küçələri, adamların çiyinlərində komissarların tabutları, Birja meydanında dəfn mərasimi və komissar Məşədi Əzizbəyovun anasının mərasimdə iştirakı təsvir olunmuşdur.

## Filmin üzərində işləyən
Operator: Kosiçkin

## İstinadlar

## Mənbə
Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1920-ci ilin Azərbaycan filmləri
1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
XI qırmızı ordu komandirləri dağlıların qonağıdır (film, 1920)

***XI qırmızı ordu komandirləri dağlıların qonağıdır*** qısametrajlı sənədli filmi 1920-ci ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan XMK-nın İncəsənət Şöbəsində istehsal edilmişdir. Kinosüjetdə XI Qırmızı Ordu komandirlərinin təbliğat məqsədilə yerli əhali ilə görüşlərindən bəhs olunur.

## Məzmun
Kinosüjetdə XI Qırmızı Ordu komandirlərinin təbliğat məqsədilə yerli əhali ilə görüşlərindən bəhs olunur.

## İstinadlar
Azərbaycanın şuralaşmasının birinci ildönümü (film, 1921)

***Azərbaycanın şuralaşmasının birinci ildönümü*** qısametrajlı sənədli filmi 1921-ci ildə Azərbaycan XMK-nın Foto-Kino Şöbəsində istehsal edilmişdir. Burada 1920-1921-ci illərin hadisələri : Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulması, zəhmətkeşlərin paradı öz əksini tapmışdır.

## Məzmun
Kinoreportaj. Burada 1920-1921-ci illərin hadisələri: Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulması, zəhmətkeşlərin paradı öz əksini tapmışdır. Tribunada Azərbaycan İnqilab Komitəsinin sədri Nəriman Nərimanov əmək qabaqcıllarına keçici Qırmızı Bayraq təqdim edir.

## Filmin üzərində işləyən
:**Operator:** Kosiçkin

## İstinadlar

## Mənbə
* Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13.
* Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu. Filmlərin izahlı kataloqu: 1898-2002. 2 cilddə. 1-ci cild. Bakı: Nağıl evi, 2003.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 17.
Azərbaycanda çəyirtkə ilə mübarizə (film, 1923)

***Azərbaycanda çəyirtkə ilə mübarizə*** qısametrajlı sənədli filmi 1923-cü ildə AFKİdə istehsal edilmişdir. Elmi-kütləvi təbliğat filmi yeni kimyəvi dərmanlarla ziyanvericilərə qarşı mübarizə üsullarından bəhs edir.

## Məzmun
Elmi-kütləvi təbliğat filmi yeni kimyəvi dərmanlarla ziyanvericilərə qarşı mübarizə üsullarından bəhs edir.

## İstinadlar

## Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 29.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1923-cü ilin Azərbaycan filmləri
1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
IX beynəlxalq gənclər gününün bayram edilməsi (film, 1923)

***IX beynəlxalq gənclər gününün bayram edilməsi*** qısametrajlı sənədli filmi 1923-cü ildə çəkilmişdir. Film "AFKİ"də istehsal edilmişdir. Filmdə Bakıda keçirilən təntənəli bayram, idmançıların çıxışları, komsomolçuların paradı və s. barədə danışılır.

## Məzmun
Filmdə Bakıda keçirilən təntənəli bayram, idmançıların çıxışları, komsomolçuların paradı və s. barədə danışılır.

## İstinadlar

## Mənbə
"Xalq" qəzeti. 31 iyul 1996-cı il.

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 27.
M.İ.Kalininin Bakıya səfəri (film, 1923)

**M. İ. Kalininin Bakıya səfəri** — 1923-cü ildə çəkilmiş qısamerajlı sənədli film.

## Məzmun
Filmdə SSRİ Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi sədrlərindən biri M. İ. Kalininin Bakıya səfərindən, onun burada keçirdiyi görüşlərdən, təntənəli yığıncaqlardakı çıxışlarından danışılır.

## Filmin heyəti

### Filmdə iştirak edən
: Mixail Kalinin

## Mənbə
* "Xalq" qəzeti. 31 iyul 1996-cı il.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 27.

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Suraxanı neft mədənlərində yanğın (film, 1922)

**Suraxanı neft mədənlərində yanğın** — 1922-ci ildə Azərbaycanda çəkilmiş sənədli film.

## Məzmun
Filmdə Suraxanı neft mədənlərində baş verən yanğından, onun söndürülməsində neftçilərin və yanğınsöndürənlərin fədakarlığından danışılır.

## Film haqqında
Film saxlanılmayıb.

## Mənbə
* "Xalq" qəzeti. 31 iyul 1996-cı il.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 27.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 812.

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Azərbaycana səyahət (film, 1924)

***Azərbaycana səyahət*** filmi rejissor Abbas Mirzə Şərifzadə tərəfindən 1924-cü ildə çəkilmişdir. AFKİdə istehsal edilmişdir. Film tamaşaçıları respublikanın mənzərəli təbiəti, onun zəngin yeraltı sərvətləri və mədəni iqtisadi həyatı ilə tanış edir.

## Məzmun
Film tamaşaçıları respublikanın mənzərəli təbiəti, onun zəngin yeraltı sərvətləri və mədəni iqtisadi həyatı ilə tanış edir.

## Film haqqında
Film rejissor Abbas Mirzə Şərifzadənin rejissor kimi kinoda ilk işidir.

## Filmin üzərində işləyənlər
Rejissor: Abbas Mirzə Şərifzadə 
Ssenarist: Aleksandr Litvinov, Yakov Tolçan
Operator: Yakov Tolçan, A. Ardatov

## İstinadlar

## Mənbə
* Ведомости НКП. "Азербайджанское киностроительство", стр. 6. Газ. "Кино" 28 февраля 1928 года.
* Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası. Memarlıq və İncəsənət İnstitutu. Nazim Sadıxov. Azərbaycan bədii kinosu (1920–1935-ci illər). Bakı: Elm, 1970.
* Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 28.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 812.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1924-cü ilin Azərbaycan filmləri
1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Bakıda tramvay yolunun salınması və yolun açılışı (film, 1924)

***Bakıda tramvay yolunun salınması və yolun açılışı*** qısametrajlı sənədli filmi 1924-cü ildə AFKİdə istehsal edilmişdir. Filmdə Bakıda ilk dəfə tramvay yolunun çəkilməsi, bu işdə Bakı zəhmətkeşlərinin fəal iştirakı və tramvay xəttinin təntənəli açılışı öz əksini tapmışdır.

## Məzmun
Filmdə Bakıda ilk dəfə tramvay yolunun çəkilməsi, bu işdə Bakı zəhmətkeşlərinin fəal iştirakı və tramvay xəttinin təntənəli açılışı öz əksini tapmışdır.

## İstinadlar

## Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 27.
 
## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1924-cü ilin Azərbaycan filmləri
1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Almaniya fəhlə nümayəndə heyətinin Bakıya səfəri (film, 1925)

***Almaniya fəhlə nümayəndə heyətinin Bakıya səfəri*** sənədli filmi 1925-ci ildə "Kino-Mədənçi" Studiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə Almaniya fəhlə nümayəndə heyətinin Bakıya səfərindən bəhs edilir.

## Məzmun
Filmdə Almaniya fəhlə nümayəndə heyətinin Bakıya səfərindən, onların Azərbaycanda yeni sosialist sənayesinin təşkili və iş prosesi, fəhlələrin həyat və məişəti ilə yaxından tanış olmalarından bəhs edilir.

## İstinadlar

## Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 29.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1925-ci ilin Azərbaycan filmləri
1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Atəşpərəstlər məbədi (film, 1925)

***Atəşpərəstlər məbədi*** filmi rejissor İvan Tartakovski tərəfindən 1925-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film AFKİdə istehsal edilmişdir. Film atəşgahlar-məbədlər haqqındadır.

## Məzmun
Elmi-kütləvi film qədim Odlar Yurdu Azərbaycanda atəşpərəstlik inancının nişanəsi olan atəşgahlar-məbədlər haqqında məlumat verir.

## Filmin üzərində işləyən
Rejissor: İvan Tartakovski
Operator: İvan Tartakovski

## İstinadlar

## Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 30.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1925-ci ilin Azərbaycan filmləri
1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Azərbaycan balığı (film, 1925)

***Azərbaycan balığı*** qısametrajlı sənədli filmi 1925-ci ildə Azərdövlətkinoda istehsal edilmişdir. Filmdə Azərbaycanda Xəzər dənizi və Kür çayında balıqçılığın inkişaf etdirilməsi və balıq istehsalı müəssisələrinin yaradılmasından danışılır.

## Məzmun
Filmdə Azərbaycanda Xəzər dənizi və Kür çayında balıqçılığın inkişaf etdirilməsi və balıq istehsalı müəssisələrinin yaradılmasından danışılır.

## Film haqqında
İstehsalat filmi Moskvanın Dövlət Kino-Foto Sənədlər Arxivində saxlanılır. Protokol № 1180

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1925-ci ilin Azərbaycan filmləri
1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Bakı SSRİ-nin incisidir (film, 1925)

***Bakı SSRİ-nin incisidir*** qısametrajlı sənədli filmi 1925-ci ildə AFKİdə istehsal edilmişdir. Filmdə Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin gözəlliyindən, onun tarixi abidələrindən, yeni inşaat obyektlərindən danışılır.

## Məzmun
Filmdə Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin gözəlliyindən, onun tarixi abidələrindən, yeni inşaat obyektlərindən danışılır.

## Filmin üzərində işləyən
Ssenari müəllifi: A. Qasparyan

## İstinadlar

## Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 29.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1925-ci ilin Azərbaycan filmləri
1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Bibiheybətdə qaz fontanı yanğını (film, 1925)

***Bibiheybətdə qaz fontanı yanğını*** qısametrajlı sənədli filmi 1925-ci ildə çəkilmişdir. AFKİ və "Kino-Mədənçi" studiyalarının istehsalıdır. Yanvarın 31-də səhər 52 saylı neft quyusunda yanğın baş verir. Yalnız fevralın 2-də yanan quyunu söndürmək mümkün olur. Bu fövqəladə hadisə filmdə öz əksini tapmışdır.

## Məzmun
Yanvarın 31-də səhər 52 saylı neft quyusunda yanğın baş verir. Yalnız fevralın 2-də yanan quyunu söndürmək mümkün olur. Bu fövqəladə hadisə filmdə öz əksini tapmışdır.

## Film haqqında
Film Moskva Mərkəzi Dövlət Kino-Fotofono Sənədlər Arxivində saxlanılır.

## İstinadlar

## Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 28.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1925-ci ilin Azərbaycan filmləri
1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı