open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aşağı Qoşakilsə

**Aşağı Qoşakilsə** (*Kvemo Arkevani*) – Gürcüstan Respublikasının Bolnisi rayonunun tabeçiliyində kənd.  

## Tarixi
Kənd iki qisimə bölünür: Yuxarı Qoşakilsə və Aşağı Qoşakilsə.

## Əhalisi

1870-ci ildə 46 ailədə 309 nəfər, 1926-cı ildə 68 ailədə 371 nəfər, 2002-ci ildə 263 ailədə 1053 nəfər, 2006-cı ildə 264 ailədə 1002 nəfər.
 
## Görkəmli şəxsləri
* Nəsib Nəsibli — Milli məclisin deputatı
* Şamil Dəmirçiyev — Aktyor

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Qoşakilsə
Uraz Kaygılaroğlu

**Uraz Kaygılaroğlu** () — Türk aktyor və aparıcı.

## Karyerası
1987-ci ildə İstanbulda anadan olub. Orta məktəb illərində Müjdat Gezen Sənət Mərkəzində aktyorluq kurslarına qatılıb. İstanbul Bilgi Universitetinin Reklam fakültəsini bitirib.

O, aktyorluq karyerasına səkkiz seriyalı Millionda Bir serialında Berke rolunu oynamaqla başlayıb. FOX TV-də yayımlanan Harem adlı serialda Feminen Ağa, "Eski Hikaye" serialında Ömər, "Yedi Güzel Adam" serialında Adil Erdem Bayazıt, Baba Candır serialında Haluk Güney, Əmioğlu Volki rolu. Show TV-də yayımlanan "Klaviaturalı oğlanlar" serialında Gediz Işıklı, Star TV-də yayımlanan Sefirin Kızı serialında rol alıb. Çəkilişləri 2021-ci ildə tamamlanan Erşan Kuneri serialında rol aldı.

Aktyorluqdan əlavə, televiziya müsabiqə proqramlarının aparıcısı olub. O, TRT 1-də yayımlanan Tam Zamanı və Quyruq viktorina verilişinin və Kanal D-də yayımlanan "İzləmə" viktorina verilişinin aparıcılığını edib.

İlk bədii filmi "Məzuniyyət" (2009) olub. Daha sonra Eltilerin Döyüşü, Əjdaha Tələsi, Karakomik Filmlər, Coyotes ilə Rəqs 5, Əjdaha Tələsi, Harada qaldıq, Dönmək sənindir, Kimlə Rəqs edirsən və Bamsı Beyrek kimi filmlərdə rol alıb.

O, 2014-cü ilin iyununda aktrisa Melis İşitenlə ailə həyatı qurub. Onların Ada adlı bir qızı var (5 dekabr 2016-cı il təvəllüdlü). Cütlük 2019-cu ilin iyulunda boşanıb.

2017-ci ilin sonunda açılan Snob Streed Food adlı fast food şəbəkəsinin ortağı oldu.

## İstinadlar
Bavariyalı Anna Mariya (1574-1616)

**Bavariyalı Anna Mariya** () () — Avstriya hersoqu II Ferdinandın (sonradan Müqəddəs Roma imperatoru) xanımı, Avstriya hersoqinası. Atası Bavariya hersoqu V Uilyam, anası isə Danimarka kralı II Xristianın nəvəsi Renatadır.

## Mənbə
* Constantin von Wurzbach: *Habsburg, Maria Anna von Bayern* in: *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*, vol 7, ed L. C. Zamarski, Vienna 1861, p. 23
* Richard Reifenscheid: *Die Habsburger in Lebensbildern*. Piper, 2007

## İstinadlar
Eleonora Qonzaqa (1598-1655)

**Eleonora Qonzaqa** () — Müqəddəs Roma imperatoru II Ferdinandın ikinci xanımı. Atası Mantuya hersoqu Vinçenzo Qonzaqa, anası isə Françesko Mediçinin qızı Elyanora Mediçidir.

Adaşı olan ögey gəlini imperatriça Eleonoradan fərqlənmək üçün ***Böyük Eleonora*** olaraq anılmışdır. Onun illərində Vyanadakı imperator sarayı barokko musiqisinin Avropadakı əsas mərkəzləriundən birinə çevrildi.

## Mənbə

* Raviola, Blythe Alice (2014). *Corti e diplomazia nell'Europa del Seicento: Correggio e Ottavio Bolognesi* (in Italian). Universitas Studiorum. p.&nbsp;24, 43–44, 49, 171. ISBN 978-8-89-768364-3
* Braun, Bettina; Keller, Katrin; Schnettger, Matthias (4 April 2016). *Nur die Frau des Kaisers?: Kaiserinnen in der Frühen Neuzeit* (in German). Böhlau Verlag Wien. p.&nbsp;117. ISBN 978-3-205-20085-7
* Cesati, Franco (1999). *Medici*. Firenze: La Mandragora. p.&nbsp;75. ISBN 88-85957-36-6
* Semenov, S. (2002). *Christian European dynasty* (in Russian). OLMA Media Group. p.&nbsp;198. ISBN 978-5-22-402516-9

## İstinadlar
Əl-Əsvəd əl-Ansi

**Əl-Əsvəd əl-Ənsi** (; ) — daha çox **əl-Əsvəd əl-‘Ansi** () — Ərəbistanın “yalançı peyğəmbərlərindən” biri. Daha çox **Zül-ximar** () kimi də tanınırdı.
## Həyatı
Əl-Əsvəd Əl-Ənsi qəbiləsinin Mədhic qolundandır. İslam ənənəsində o, falçı və sehrbaz (kahin) kimi tanınırdı. Əl-Əsvəd Yəmənin qərb hissəsində yaşayan Ansit qəbiləsinin başçısı idi. O, Məkkəyə "vida həccindən" sonra xəstələnən İslam peyğəmbəri Məhəmmədin ömrünün sonuna yaxın özünü peyğəmbər elan edir. Əl-Əsvəd öz bəstəsinin ayələrini oxuyaraq bunların Allahdan ona nazil olan vəhylər olduğunu iddia edir. Nəhayət, yəmənlilər onu peyğəmbər kimi tanıyır.

Əl-Əsvəd özünü peyğəmbər elan etdikdən sonra onun tərəfdarları Nəcran və Səna şəhərlərini ələ keçirərək, bütün Yəmən ərazisinə nəzarəti bərqərar edir. Əsvədililər müsəlman hökmdarı Şəhr ibn Bazanı da öldürürlər. Əl-Əsvəd Şəhrin dul arvadı ilə evlənir və özünü Yəmənin hökmdarı elan edir.

Məhəmməd peyğəmbərin təyin etdiyi zəkat yığanlar bu ərazini tərk etmək məcburiyyətində qalır. Bir müddət sonra fars Feyruz əd-Deyləminin başçılığı ilə müsəlmanlar əl-Əsvədə qarşı çıxır və onun tərəfdarlarını məğlub edirlər. Əl-Əsvədin özü döyüşdə öldürülür. Feyruz əd-Deyləmi onun başını kəsir. Bu hadisələr İslam peyğəmbəri Məhəmmədin vəfatından bir neçə gün əvvəl baş verir.  
## İstinadlar
La casa de papel: Korea

**Pul soyğunu: Koreya** (, ) — eyniadlı İspaniya serialına *(Money Heist; [[Pul soyğunu]], 2017)* əsaslanan, yaxın müddət ərzində yayımlanacaq Cənubi Koreya serialı. Serialın 2022-ci ildə Netflix-də yayımlanmağı planlanır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əhmədova

**Əhmədova** — Azərbaycan soyadı.

* Aybəniz Əhmədova (d. 1983) — aktrisa

* Əzizə Əhmədova (d. 1932) — azərbaycanlı yazıçı, şair, tərcüməçi,dramaturq

* Firəngiz Əhmədova (1928-2011) — Azərbaycanın görkəmli opera müğənnisi,Azərbaycan SSR xalq artisti və SSRİ xalq artisti
* Firdovsiyyə Əhmədova -  Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi (2014)[1], Tarix üzrə fəlsəfə doktoru
* Flora Əhmədova (1934-2012) — Respublikanın Baş Dövlət arbitri, əməkdar hüquqşünas

* Gülər Əhmədova (d. 1965) — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin sabiq deputatı, psixologiya elmləri namizədi

* Hüsniyyə Əhmədova (aktrisa) (d. 1971) — Azərbaycan aktrisası

* Jalə Əhmədova (d. 1981) — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi VI çağırış deputatı, Azərbaycan Vinq Çun Döyüş Sənəti Federasiyasının Vitse-Prezidenti

* Məlahət Əhmədova (d. 1972) — Azərbaycan aktrisası
* Mətanət Əhmədova (d. 1975) — Aktrisa
* Mehriban Əhmədova (d. 1963) — Bəstəkar, professor; əməkdar incəsənət xadimi

* Nərgiz Əhmədova (d. 1962) — Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru
* Nigar Əhmədova — Azərbaycanı təmsil edən sabiq qadın güləşçi
* Nuriyyə Əhmədova (1950—2015) —  Azərbaycan kinoaktrisası

* Raisa Əhmədova (1928-1992) — Çeçen xalq şairəsi
* Səbinə Əhmədova (d. 1980) — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, araşdırmaçı, alim
* Tamara Əhmədova (1924-2012) — Pedaqoji elmlər namizədi, dosent
* Vəsilə Əhmədova (1948-2021) — Tarixçi

## Həmçinin bax
* Əhmədov
* Əhməd
Avstriyalı Mariya Anna (hersoqina)

**Avstriyalı Mariya Anna** () () — Bavariya kürfürstü. Müqəddəs Roma imperatoru II Ferdinandın və xanımı Bavariya Anna Mariyanın qızıdır. 1635-ci ildə Bavariya kürfürstü olan dayısı I Maksimilyanla evləndirildi. Ərinin vəfatından sonra kürfürst seçilən 15 yaşlı oğlu Ferdinandın adına 3 il bölgəni idarə etdi.

## Mənbə

* Friedrich Anton Wilhelm Schreiber: *Maximilian I. der Katholische, Kurfürst von Bayern und der dreißigjährige Krieg*, Fleischmann, 1868, p.&nbsp;707
* C. Arnold: *Grundriß der bayerischen Geschichte*, Jaquet, 1853, p.&nbsp;99
* Roswitha von Bary: *Henriette Adelaide. Kurfürstin von Bayern*. Unveränderter Nachdruck der Original-Ausgabe München 1980. Pustet, Regensburg 2004, p.&nbsp;236
* Eder, Karl (1961), "Ferdinand II.", *Neue Deutsche Biographie* (in German), vol. 5, Berlin: Duncker & Humblot, pp.&nbsp;83–85

## İstinadlar
Avstriyalı Sesilya Renata (Polşa kraliçası)

**Avstriyalı Sesilya Renata** (; ) () —  Polşa kralı və Reç Pospolita başhersoqu IV Vladislavın ilk xanımı. Atası Müqəddəs Roma imperatoru II Ferdinand, anası isə Mariya Annadır.

## Mənbə

* Podhorodecki, Leszek (1985). *Wazowie w Polsce*. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza. pp.&nbsp;264–265. ISBN 83-205-3639-1

## İstinadlar
III Ferdinand (Müqəddəs Roma imperatoru)

**III Ferdinand** () — Müqəddəs Roma imperatoru. Atası imperator II Ferdinand, anası isə Bavariyalı Anna Mariyadır.

Bəstəkar olaraq bilinən ilk Habsburq monarxıdır.

## Mənbə
* Hengerer, Mark (2012). *Kaiser Ferdinand III. (1608–1657): Eine Biographie* (in German). Wien — Köln — Weimar: Böhlau Verlag. ISBN 978-3-205-77765-6
* Höbelt, Lothar (2008). *Ferdinand III. (1608–1657). Friedenskaiser wider Willen* (in German). Graz: Ares Verlag. ISBN 978-3-90247-556-5
* Peter H. Wilson (2009). *The Thirty Years War: Europe's Tragedy*. Harvard University Press. pp. 661–662. ISBN 978-0-674-03634-5
* David T. Zabecki Ph. D. (28 October 2014). *Germany at War: 400 Years of Military History [4 volumes]: 400 Years of Military History*. ABC-CLIO. pp. 415–. ISBN 978-1-59884-981-3

## İstinadlar
Avstriyalı Mariya Leopoldino

**Avstriyalı Mariya Leopoldino** () — Müqəddəs Roma imperatoru III Ferdinandın ikinci xanımı. Atası Avstriya hersoqu V Leopold, anası isə onun xanımı Klaudiya Mediçidir.

Yeganə övladı olan Karl Jozefin doğumunda vəfat etdi. Övladı isə cəmi 15 yaşında ikən bilinməyən bir səbəblə vəfat etdi.

## Mənbə

* Bettina Braun, Katrin Keller, Matthias Schnettger: *Nur die Frau des Kaisers?: Kaiserinnen in der Frühen Neuzeit*, Böhlau ed., Vienna 2016 
* Richard Reifenscheid: Die Habsburger. Von Rudolf I. bis Karl I.; Verlag Styria Graz/Wien/Köln 1982, 
* Acton, Harold: *The Last Medici*, Macmillan, London, 1980, ISBN 0-333-29315-0
* Akkerman, Nadine (2011). *The Correspondence of Elizabeth Stuart, Queen of Bohemia*. Oxford University Press. ISBN 978-0199551088
* Barthold, Friedrich Wilhelm (1843). *Geschichte des großen deutschen Krieges vom Tode Gustav Adolfs*. Liesching. ISBN 1409421198
* Weaver, Andrew H. (2012). *Sacred Music as Public Image for Holy Roman Emperor Ferdinand III: Representing the Counter-Reformation Monarch at the End of the Thirty Years' War*. Ashgate Publishing. ISBN 978-1409421191

## İstinadlar
Eleonora Qonzaqa Kiçik

**Eleonora Qonzaqa** () — Müqəddəs Roma imperatoru III Ferdinandın üçüncü xanımı. Atası Neverli Karl, anası isə onun xanımı Mariya Qonzaqadır.

Adaşı olan ögey qaynanası imperatriça Eleonoradan fərqlənmək üçün ***Kiçik Eleonora*** olaraq anılmışdır.

## Mənbə

* Braun, Bettina; Keller, Katrin; Schnettger, Matthias (4 April 2016). *Nur die Frau des Kaisers?: Kaiserinnen in der Frühen Neuzeit* (in German). Böhlau Verlag Wien. p.&nbsp;117. ISBN 978-3-205-20085-7
* Hengerer, Mark (2012) [2008]. Mazohl, Brigitte (chair); Rumpler, Helmut (deputy chair); et al. (eds.). *Kaiser Ferdinand III. (1608–1657), Eine Biographie* (PDF). Publications Commission for Recent History of Austria. Vienna: Böhlau. pp.&nbsp;4, 79. ISBN 978-3-205-77765-6

## İstinadlar
Müqlər

**Müqlər** — qədimdə Azərbaycan ərazisində yaşamış türkmənşəli tayfa.

Bu tayfa Atropatena ərazisində yaşamış 5 tayfadan biri idi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Atropatena
* Maqlar
* Kaspilər
* Kadusilər
Avstriyalı Eleonora (Polşa kraliçası)

**Avstriyalı Eleonora** (; ) () — Avstriya hersoqinası. İlk evliliyi Polşa kralı və Reç Pospolita başhersoqu I Mixail ilə, ikinci evliliyi isə Lotaringiya hersoqu V Çarlzla baş tutdu. Atası Müqəddəs Roma imperatoru III Ferdinand, anası isə onun son xanımı Eleonora Qonzaqadır.

## Mənbə
* "Gonzaga, Maria (1609–1660)". *Women in World History: A Biographical Encyclopedia*. Gale Research. 2002
* Lipp, Charles T. (2011). *Noble Strategies in an Early Modern Small State: The Mahuet of Lorraine*. University of Rochester Press
* Eder, Karl (1961), "Ferdinand III.", *Neue Deutsche Biographie* (in German), vol. 5, Berlin: Duncker & Humblot, pp.&nbsp;85–86

## İstinadlar
Avstriyalı Mariya Anna Yozefa

**Avstriyalı Mariya Anna Jozefina** () () — Müqəddəs Roma imperatoru III Ferdinandın və xanımı Eleonora Qonzaqanın qızıdır. 1678-ci ildə Pfals kürfürstü olan İohan Vilhelmlə evləndirildi. Ancaq ölümündən bir il sonra əri Pfals kürfürstü olmuşdur.

## Mənbə
* Cartwright, Julia Mary (1913). *Christina of Denmark, Duchess of Milan and Lorraine, 1522–1590*. New York: E. P. Dutton. pp.&nbsp;536–539
* Ferdinand C. Böheim, Wendelin Boeheim: *Chronicle of Wiener-Neustadt*, vol. 2, Prandel & Ewald, 1863, p.&nbsp;173
* Harm Klueting, Wolfgang Schmale: *The Empire and its territorial states in the 17th and 18th centuries*, Volume 10, LIT Edit. Münster, 2004, p.&nbsp;69
* Eder, Karl (1961), "Ferdinand II.", *Neue Deutsche Biographie* (in German), vol. 5, Berlin: Duncker & Humblot, pp.&nbsp;83–85

## İstinadlar
Düsseldorflu Eleonora Maqdalena

**Düsseldorflu Eleonora Maqdalena** () () — Müqəddəs Roma imperatoru I Leopoldun üçüncü xanımı.

Atası Palatin kürfürstü Filip Uilyam, anası isə onun xanımı Hesseli Elizabet Amaliyadır. Evlilikdən öncəki və ərinin vəfatından sonrakı illərini dini rituallar və Bibliyanın alman dilinə tərcüməsiylə keçirmişdir.

## Mənbə
* Mahan, J. Alexander: *Maria Theresa of Austria* READ BOOKS 2007 
* Konrad Kramar und Petra Stuiber: *"Die schrulligen Habsburger – Marotten und Allüren eines Kaiserhauses".* Ueberreuter, Wien 1999, ISBN 3-8000-3742-4
* Wheatcroft, Andrew (1995). *The Habsburgs: Embodying Empire*. London: Penguin Books. ISBN 0-670-85490-5
* Braun, Bettina; Keller, Katrin; Schnettger, Matthias (4 April 2016). *Nur die Frau des Kaisers?: Kaiserinnen in der Frühen Neuzeit* (in German). Böhlau Verlag Wien. ISBN 978-3-205-20085-7

## İstinadlar
Avstriyalı Mariya Antoniya

**Avstriyalı Mariya Antonia** () () — Bavariya kürfürstü. Müqəddəs Roma imperatoru I Leopold və ilk xanımı Marqarita Terezanın yeganə qızıdır. 1685-ci ildə Bavariya kürfürstü olan II Maksimilyanla evləndirildi.

## Mənbə

* Ceballos, F C; Álvarez, G (August 2013). "Royal dynasties as human inbreeding laboratories: the Habsburgs". *Heredity*. **111** (2): 114–121
* Friedrich Weissensteiner: *Liebeshimmel und Ehehöllen* - Heyne Taschenbuchverlag 1999 - 

## İstinadlar
Avstriyalı Mariya Anna (Portuqaliya kraliçası)

**Avstriyalı Mariya Anna** () () — Portuqaliya kralı V Conun xanımı, Portuqaliya kraliça-konsortu. Müqəddəs Roma imperatoru I Leopold və üçüncü xanımı Eleonora Maqdalenanın qızıdır.

## Mənbə
* Raggi, Giuseppina (2017). "The Queen of Portugal Maria Anna of Austria and the Royal Opera Theaters by Giovanni Carlo Sicinio Galli Bibiena". *Music in Art: International Journal for Music Iconography*. **42** (1–2): 121–140. ISSN 1522–7464
* Louda, Jirí; MacLagan, Michael (1999). *Lines of Succession: Heraldry of the Royal Families of Europe* (2nd ed.). London: Little, Brown and Company. table 84
* Vale, Teresa; Gomes, Carlos (1994). SIPA (ed.). "Palácio Nacional de Belém" (in Portuguese). Lisbon, Portugal: SIPA – Sistema de Informação para o Património Arquitectónico

## İstinadlar
Simon Leviev

**Simon Leviev** (; doğum adı: **Şimon Hayut**, ) — oğurluq, saxta sənəd istifadəsi və fırıldaqçılıqda ittiham olunan israilli fırıldaqçıdır. *The Times of Israel*-ə görə Leviev 2017–2019-cu illər aralığında ponzi sistemi ilə Avropanın müxtəlif yerlərindən olan qurbanlarından təxminən 800 milyon ABŞ dolları alaraq aldatmışdır.

## Cinayətlər
Hayut 2011-ci ildə çek oğurluğuna görə saxtakarlıq və oğurluq səbəbi ilə ittiham olundu. Çekləri dayəlik etdiyi ailədən və usta olaraq getdiyi şəxsin evindən oğurlamışdır. Hayut heç bir məhkəməyə getmədən, Mordeçai Nizim Tapiro adlı saxta şəxsiyyət vəsiqəsi ilə İsraildən İordaniyaya qaçdı. Daha sonra isə Avropaya getdi. 2015-ci ildə bir qadına qarşı etdiyi fırıldaqçılığa görə Finlandiyada 3 il məhbus həyatı yaşadı. Həbs olunduqda 1978-ci ildə anadan olan İsrail vətəndaşı olduğunu dedi. Üstündə iki saxta İsrail pasportu, üç saxta İsrail sürücülük vəsiqəsi, iki saxta İsrail uçuş icazə sənədi və beş ədəd saxta American Express kartı var idi.

Avropada məhkumluğu bitdikdən sonra yenidən mühakimə edilmək üçün İsrailə geri qayıtdı. 2017-ci ildə etdiyi cinayətlərə görə həbs cəzası aldı. *The Times of Israel*-in xəbərinə görə, Hayut şəxsiyyət vəsiqəsindəki adını Simon Leviev olaraq dəyişdirdi. Avropanın bir neçə ölkəsində fərqli adlarla yaşamışdır. Almaniyada bir neçə qadını Mişel Bilton adı ilə aldatdı.

Həmçinin Tinder adlı tanışlıq proqramında özünü almaz kralı olaraq tanınan Rusiya yəhudisi Lev Levievin oğlu olaraq təqdim etdi. Tinder-də tanış olduğu qadınları şam yeməyinə aparıb onlara müxtəlif hədiyyələr alaraq özünü həqiqətən almaz kralının oğlu olduğuna inandırdı. Hətta qadınları şəxsi təyyarələrlə tətilə apardı. Möhtəşəm həyata sahib imiş kimi davranan Hayut tanış olduğu bütün qadınlara onu öldürmək istəyən düşmənləri olduğundan bəhs etdi. Qadınlara söhbət tətbiqləri vasitəsi ilə mühafizəçisinin düşmənləri tərəfindən yaralandığına dair saxta şəkillər göndərdi. Təhlükəsizlik məqsədi ilə öz kartından pul xərcləyə bilmədiyini və bu səbəblə geri qaytarmaq şərti ilə qadınlardan kart və nağd pul aldı. Bu üsulu bütün qurbanlarında istifadə etdi. Bir qadından aldığı pulu digər qadına xərcləyərək ponzi sistemi qurdu. Qurbanlarından təxminən 10 milyon dollar pul aldığı təxmin edilir.

2019-cu ildə İnterpol tərəfindən Yunanıstanda saxta pasport istifadə etdiyi üçün tutuldu. Minlərlə qadını aldadan Yahut İsraildə sadəcə 15 aylıq həbs cəzası aldı, amma COVID-19 pandemiyası səbəbi ilə cəzasının sadəcə 5 ayını çəkdi.

Bütün bunlardan sonra Yahut İsraildə "biznes məsləhətçisi" oldu. 2020-ci ildə isə COVID-19 peyvəndini tez etmək üçün özünü səhiyyə işçisi olaraq göstərdi.

Yahut 2022-ci ildə özü haqqında çəkilən *Tinder fırıldaqçısı* adlı Netflix sənədli filminə görə Netflix-i sosial media hesabı vasitəsi ilə tənqid etdi. Həmçinin həmin filmdə yer alması üçün ona edilən müraciətə, *"Bunların hamısı yalandır və buna görə sizə qarşı etirazımı məhkəməyə bildirəcəm."* deyə qarşılıq verdi.

Yahut hal-hazırda İsraildə yaşayır. Maddi vəziyyətinin isə sosial media hesabında paylaşdıqlarına görə pis olmadığı görünür. İsrailli maneken sevgilisi var.

## İstinadlar
Məhəmməd ibn əl-Hənəfiyyə

**Məhəmməd Hənəfiyyə** (; ) — dördüncü Rəşidi xəlifəsi Əli ibn Əbu Talibin üçüncü oğlu. Məhəmməd ibn Hənəfiyyənin anası Əyas ibn Cəfərin qızı Xaulədir və onun əsl-kökü gedib Bəkr ibn Vailə çatır. Müsəlman din xadimi.
## Etiqadı
Məhəmməd ibn Hənəfiyyənin özü, onun imam Zeynülabidinin imamlığı barəsindəki əqidəsi, Keysaniyyənin onun haqqındakı nəzərləri haqda müxtəlif nəzərlər irəli sürülmüşdür. Əllamə Hilli Seyid Mühənna`nın "Sizin Məhəmməd ibn Hənəfiyyə barəsindəki əqidəniz nədir?" sualına cavabında belə yazıb:

*"Məhəmməd ibn Hənəfiyyə, Abdullah ibn Cəfər və onlar kimilərin məqamları o qədər böyükdür və ucadır ki, onların həqiqətə zidd əqidəyə malik olmaları və imandan çıxmaları mümkün deyil"**.*

İmam Həsəndən nəql edirlər ki, o həzrət Məhəmməd ibn Hənəfiyyəyə belə buyurub: 

*"Allah şeytanı sənə hakim etməyib və sənin üçün həsəddən qorxmuram".*

## Bioqrafiyası
Onun mənşəyinin bir neçə versiyası var:

* Peyğəmbərin vəfatından sonra bir neçə yalançı peyğəmbərlər peyda olur, onların ən nüfuzlularından biri Bəni Hənifə qəbiləsindən olan Müseylimə olur. Məhəmmədin atası Əli onlarla müharibəyə başlayır. Onlar indiki Səudiyyə Ərəbistanının cənubunda yaşayırdılar. Əkrəbə yaxınlığında Bəni Hənifə tayfası ilə döyüşdən sonra Əli bu qəbilədən bir cariyə alır, onun adı Xavlya olmuşdur. Bu cariyədən bir oğul dünyaya gəlir. Bu, qadın Bəni Hənifə tayfanın nə şeyxlərinin qızı, nə də kraliçası deyildi, sadəcə olaraq bu qəbilədən idi.
* Əli hərbi yürüşlərin birində Rum (Roma ilə qarışdırılmasın) adlı şəhəri idarə edən Hənəfi kraliçasını məğlub edir. Bu şəhər müasir İran və İraq ərazisində yerləşən dövlətin paytaxtı idi. Kraliça Əlinin qarşısında şərt qoyur: “Əgər mənimlə döyüşdə qalib gəlsən, səninlə evlənəcəyəm və ümmətimlə birlikdə sənin dinini qəbul edəcəm. İlk oğlumun adını isə Məhəmməd Hənəfiyyə qoyacağam”. Əli qalib gəlir və onunla evlənir, sonradan bu evlilikdən olan oğluna babasının və anasının adını qoyur.
* Əlinin ikinci həyat yoldaşı peyğəmbərin övladlığa götürdüyü Anifə (Hənəfiyyə) adlı qız idi və nəvəsi babasının və onun adını daşıyır.
* Bir ərəb variantına görə Həsənin nəvəsidir. Anası fars olmuşdur. Onun adının Hənəfiyyə olduğu və buna görə də adının Məhəmməd Hənəfiyyə olduğu versiyaları var
Bəziləri onu qanuni xəlifə hesab edirdilər, lakin Məhəmməd fitnədən qaçmağa meylli olur. Onu xəlifə etmək istəyən müxtəlif qrupların dəstəyinə baxmayaraq, çox ehtiyatlı davranır. O, nəhayət Əməvi xəlifəsi Əbdül Malik ibn Mərvana beyət edir. Bundan sonra illik böyük təqaüd alır. 
## Törəmələri
İslamın Mərkəzi Asiyada fəal yayılmasında böyük rol olanlardan biri Məhəmməd ibn Əlinin nəslindən olanlardır: Əbd ər-Rəhim Bab (Qaraxan ata), İshaq Bab və Əbdül-Cəlil Bab (Xorasan Saman şah). İshaq Babadan: Axxoca, Akkorqanxoca, Baksayıs Xoca, Diuana Xoca; Abd Ar Rahim Babadan: Qaraxan Xoca, Auliyə ata Xoca; Əbd Cəlil Babadan: Xorasan Xoca, Qılış Xoca.

Bu missionerlərin nəsilləri Koca boyuna aid olmaqla, əsasən Orta Asiyada yaşayırlar. 
## İstinadlar
I Leopold (Müqəddəs Roma imperatoru)

**I Leopold** () — Müqəddəs Roma imperatoru. 46 il 9 ay davam edən səltənətiylə Habsburq sülaləsinin ən uzun müddət taxtda qalan monarxıdır.

İmperator III Ferdinand və onun ilk xanımı Mariya Annanın ikinci oğlu olan Leopold, böyük qardaşı Ferdinandın ölümünün ardından 1654-cü ildə taxtın varisi oldu. Atasının ölümünün ardından keçirilən seçimlərdə qalib gəldi və 1658-ci ildə Müqəddəs Roma imperatoru seçildi. Onun səltənəti Osmanlı imperiyası ilə gedən müharibə və uzaq qohumu olan Fransa kralı XIV Lüdoviklə olan çəkişmələri ilə bilinir. 10 il davam edən müharibənin ardından şərq cəbhəsində qələbə qazandı və bağlanan Karlovitsa sülhüylə, 1526-cı ildən bəri Osmanlı idarəsində olan Macarıstan krallığının, demək olar ki, tamamilə geri aldı.

## Mənbə
* O'Connor, John T. (1978). *Negotiator out of Season*. Athens, GA: University of Georgia Press. ISBN 0-8203-0436-0
* Mckay, Derek (1997). Oresko, Robert; Gibbs, GC (eds.). *Small Power Diplomacy in the age of Louis XIV in Royal and Republican Sovereignty: Essays in Memory of Ragnhild Hatton*. Cambridge University Press. ISBN 978–0521419109
* Crankshaw, Edward, *The Habsburgs: Portrait of a Dynasty* (New York, The Viking Press, 1971)
* Schumann, Jutta (13 September 2012). *Die andere Sonne: Kaiserbild und Medienstrategien im Zeitalter Leopolds I.* Walter de Gruyter. pp. 3–. ISBN 978-3-05-005581-7
* Volker Press (1991). *Kriege und Krisen: Deutschland 1600–1715*. C. H. Beck. ISBN 978-3-406-30817-8
* Helmut Neuhaus (6 may 2019). *Die Frühe Neuzeit als Epoche*. Walter de Gruyter GmbH & Co KG. pp. 35–. ISBN 978-3-11-065083-9
* Charles W. Ingrao (29 June 2000). *The Habsburg Monarchy, 1618–1815 page 1656*. Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-26869-2
* Andrew Wheatcroft (10 November 2009). *The Enemy at the Gate: Habsburgs, Ottomans and the Battle for Europe*. Random House. ISBN 978-1-4090-8682-6
* Harm Klueting (1999). *Das Reich und Österreich 1648–1740*. LIT Verlag Münster. pp. 56–. ISBN 978-3-8258-4280-2
* Anton Schindling; Walter Ziegler (1990). *Die Kaiser der Neuzeit, 1519–1918: Heiliges Römisches Reich, Österreich, Deutschland*. C. H. Beck. pp. 169–. ISBN 978-3-406-34395-7
* 

## İstinadlar
Avstriyalı Klaudiya Felitsita

**Avstriyalı Klaudiya Felitsita** () — Müqəddəs Roma imperatoru I Leopoldun ikinci xanımı. Atası Avstriya hersoqu Ferdinand Karl, anası isə onun xanımı Anna Mediçidir. 2 övladı olsa da, hər ikisi də 1 yaşı olmadan vəfat etdi.

## Mənbə
* Wheatcroft, Andrew (1995). *The Habsburgs: Embodying Empire*. London: Penguin Books. ISBN 0-670-85490-5
* Koldau, Linda Maria (2005). *Frauen-Musik-Kultur: ein Handbuch zum deutschen Sprachgebiet der Frühen Neuzeit*. London: Böhlau. ISBN 978-3-41-224505-4
* Korotin, Ilse (2016). *Lexikon österreichischer Frauen*. Vienna: Böhlau. ISBN 978-3-20-579590-2
* Czeike, F. (1992). *Historisches Lexikon Wien*. Vienna: Kremayr und Scheriau. ISBN 978-3-21-800543-2

## İstinadlar
Qalaktik imperiya (Ulduz müharibələri)

**Qalaktik imperiya** () — "*[[Ulduz müharibələri]]*" franşizasında qalaktik super güc. Bu, jedilerin onu tutmaq və vəzifəsindən uzaqlaşdırmaq cəhdindən sonra Qalaktik respublikanın Ali Kansleri Sheev Palpatine tərəfindən rəsmi olaraq elan edilmiş, Palpatine ardınca jedi ordenini məhv etmişdir.

25 min il davam edən qalaktik respublikanın özü bir müddət davam edən siyasi xaos və dağıdıcı Klon müharibələrindən sonra faktiki olaraq yoxa çıxmışdı. Ali Kansler Palpatine Utapau döyüşündə Obi-Wan Kenobinin General Qrivus üzərində qələbəsindən sonra, Müstəqil Sistemlər Konfederasiyasının liderlərinin Darth Vader tərəfindən qətlə öldürülməsi zamanı özünü Qalaktik imperator elan etmiş və Qalaktik respublikanı Qalaktik imperiyaya çevirmişdir.

## Yaradılması
Bəzi mənbələr Qalaktik respublikanın əsasında yaranan Qalaktik imperiya ilə Roma Respublikası əsasında yaranan Roma imperiyası arasında paralellər müşahidə edir. Bunun Napoleon Bonapart tərəfindən Birinci Fransa Respublikasının Birinci Fransa imperiyasına çevrilməsi ilə də oxşar cəhətlər var. Həmçinin, respublikanın imperiyaya çevrilməsi ABŞ-nin yaxın tarixinin bəzi epizodları ilə müqayisə edilir. Bəziləri hesab edir ki, Şev Palpatinin hakimiyyətə gəlməsi Almaniyada Adolf Hitlerin hakimiyyətə gəlməsi ilə analoqdur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* *Vision of the Future*, 1st paperback printing 1999, Timothy Zahn, 
* *Star Wars Battlefront II: Inferno Squad*, published 2017, Christie Golden

## Xarici keçidlər

* 
* DomusPublica.net (No longer active, this archive as of September 27, 2005 has at least some of the essays intact)
* The Case for the Empire, *[[The Weekly Standard]]*
* Web. Archive.org, "No Case for the Empire"
* GalacticEmpireDatabank.com
* Why did The Galactic Empire Hate Aliens?
* Tarkin in the ''Star Wars'' Databank
I İosif (Müqəddəs Roma imperatoru)

**I Jozef** () — Müqəddəs Roma imperatoru. Atası İmperator I Leopold və anası isə onun üçüncü xanımı Eleonora Maqdalenadır.

Atasının İspaniya taxtı uğrunda Fransa kralı XIV Lüdoviklə girişdiyi taxt mübarizəsini davam etdirən Jozef qardaşı Karlın taxt iddiasını davam etdirsə də, bu cəhdləri heç bir nəticə vermədi.

## Mənbə
* David Crowe (2004): A History of the Gypsies of Eastern Europe and Russia (Palgrave Macmillan)  p. XI p. 36–37
* Eder, Karl (1961), "Ferdinand III.", *Neue Deutsche Biographie* (in German), vol. 5, Berlin: Duncker & Humblot, pp. 85–86
* Louda, Jirí; MacLagan, Michael (1999). *Lines of Succession: Heraldry of the Royal Families of Europe* (2nd ed.). London: Little, Brown and Company. table 84

## İstinadlar
VI Karl (Müqəddəs Roma imperatoru)

**VI Karl** () () — Müqəddəs Roma imperatoru. Atası İmperator I Leopold və anası isə onun üçüncü xanımı Eleonora Maqdalenadır.

İspaniya kralı II Karlın varis qoymadan vəfat etməsinin ardından taxt uğrunda mübarizəyə girişsə də, məğlub oldu. Həm özünün, həm də sələfi olan qardaşı I Jozefin oğul varisinin olmaması səbəbilə, 1713-cü ildə yeni bir qərarnamə yazdı. Beləcə, öz qızlarını vərasət sırasında qardaşının qızlarından daha yuxarı pilləyə yüksəltdi və bu qərarını digər Avropa monarxlarına da təsdiq etdirdi. Ancaq daha sonra Fransa, İspaniya, Bavariya və Prussiya bu qərarı tanımaqdan imtina etdilər. Nəticədə Karlın vəfatından sonra xələfi olan qızı Mariya Tereza 8 il boyunca Avstriya taxtı uğrunda mübarizə aparmalı oldu.

## Mənbə
* Browning, Reed: *The War of the Austrian Succession*, Palgrave Macmillan, 1995, ISBN 0-312-12561-5
* Acton, Harold: *The Last Medici*, Macmillan, London, 1980, ISBN 0-333-29315-0
* Holborn, Hajo: *A History of Modern Germany: 1648–1840* Princeton University Press 1982 ISBN 0-691-00796-9
* Kahn, Robert A.: *A History of the Habsburg Empire, 1526–1918*, University of California Press, California, 1992, ISBN 978-0-520-04206-3
* Jones, Colin: "The Great Nation: France from Louis XV to Napoleon", University of Columbia Press, Great Britain, 2002, ISBN 0-231-12882-7
* Fraser, Antonia: *Love and Louis XIV: The Women in the Life of The Sun King*, Orion books, London, 2006, ISBN 978-0-7538-2293-7

## İstinadlar
Braunşveyqli Vilhelmina Amaliya

**Braunşveyqli Vilhelmina Amaliya** () () — Müqəddəs Roma imperatoru I İosifin xanımı. Atası Braunşveyq hersoqu İohann Fridrix, anası isə onun xanımı Benedikta Henriettadır.

## Mənbə

* Clarissa Campbell Orr: Queenship in Europe 1660-1815: The Role of the Consort. Cambridge University Press (2004)

## İstinadlar
Avstriyalı Mariya Jozefina (Polşa kraliçası)

**Avstriyalı Mariya Jozefina** () () — Polşa kralı və Böyük Litva knyazı III Avqustun xanımı. Atası Müqəddəs Roma imperatoru I Jozef, anası isə Braunşveyqli Vilhelmina Amaliyadır.

## Mənbə
* Helen, Watanabe-O'Kelly (2004). "Religion and the Consort: Two Electresses of Saxony and Queens of Poland (1697–1757)". In Campbell Orr, Clarissa (ed.). *Queenship in Europe 1660–1815: The Role of the Consort*. Cambridge University Press. pp. 252–275. ISBN 0-521-81422-7
* Helen, Watanabe-O'Kelly (2004). "Religion and the Consort: Two Electresses of Saxony and Queens of Poland (1697–1757)". In Campbell Orr, Clarissa (ed.). *Queenship in Europe 1660–1815: The Role of the Consort*. Cambridge University Press. pp. 252–275. ISBN 0-521-81422-7
* Sachsen, Albert Herzog zu (1990), "Maria Josepha (Josepha), Erzherzogin von Österreich", *Neue Deutsche Biographie* (in German), vol. 16, Berlin: Duncker & Humblot, p. 197

## İstinadlar
Avstriyalı Mariya Amaliya

**Avstriyalı Mariya Amaliya** () () — Müqəddəs Roma imperatoru VII Karlın xanımı. Atası Müqəddəs Roma imperatoru I Jozef, anası isə Braunşveyqli Vilhelmina Amaliyadır.

## Mənbə

* Andrea Rueth: Maria Amalia. In: Jürgen Wurst, Alexander Langheiter (Hrsg.): Monachia. Städtische Galerie im Lenbachhaus, München 2005, ISBN 3-88645-156-9
* Alois Schmid: Maria Amalia, Erzherzogin von Österreich. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Vol. 16, Duncker & Humblot, Berlin 1990, ISBN 3-428-00197-4
* Bettina Braun; Katrin Keller; Matthias Schnettger (4 April 2016). *Nur die Frau des Kaisers?: Kaiserinnen in der Frühen Neuzeit*. Böhlau Verlag Wien. pp.&nbsp;194–. ISBN 978-3-205-20085-7
* Broomhall, Susan; Gent, Jacqueline Van (12 August 2016). *Gender, Power and Identity in the Early Modern House of Orange-Nassau*. Routledge. p.&nbsp;26. ISBN 9781317129905

## İstinadlar
Braunşveyqli Elizabet Kristina

**Braunşveyqli Elizabet Kristina** () () — Müqəddəs Roma imperatoru VI Karlın xanımı. Atası Braunşveyq hersoqu Luiz Rudolf, anası isə Braunşveyqli Kristina Luizadır.

## Mənbə

* Ingrao, Charles W.; Thomas, Andrew L. (2004). "Piety and Power: The Empresses-Consort of the High Baroque". In Campbell Orr, Clarissa (ed.). *Queenship in Europe 1660-1815: The Role of the Consort*. Cambridge University Press. pp.&nbsp;107–130. ISBN 0-521-81422-7
* Crankshaw, Edward: Maria Theresa. Longmans. London (1969)

## İstinadlar
VII Karl (Müqəddəs Roma imperatoru)

**VII Karl** () () — Müqəddəs Roma imperatoru. Atası Bavariya kürfürstü II Maksimilyan və anası isə onun ikinci xanımı Tereza Sobeskayadır.

## Mənbə
* *Die Herrscher Bayerns: 25 historische Portraits von Tassilo III. bis Ludwig III*. C. H. Beck. 2006. pp. 250–. ISBN 978-3-406-54468-2
* Bettina Braun; Katrin Keller; Matthias Schnettger (2016). *Nur die Frau des Kaisers?: Kaiserinnen in der Frühen Neuzeit*. Böhlau Verlag Wien. pp. 194–. ISBN 978-3-205-20085-7
* Marcus Junkelmann (2000). *Kurfürst Max Emanuel von Bayern als Feldherr*. Herbert Utz Verlag. ISBN 978-3-89675-731-9
* Simon Winder (2014). *Danubia: A Personal History of Habsburg Europe*. Farrar, Straus and Giroux. pp. 177–. ISBN 978-0-374-71161-0
* Hugh LeCaine Agnew (2004). *The Czechs and the Lands of the Bohemian Crown*. Hoover Press. pp. 131–. ISBN 978-0-8179-4492-6
* Karl Otmar Freiherr von Aretin (1993). *Das Alte Reich, 1648–1806: Kaisertradition und österreichische Grossmachtpolitik (1684–1745)*. Klett Cotta. pp. 430–. ISBN 978-3-608-91489-4
* William D. Godsey (2018). *The Sinews of Habsburg Power*. Oxford University Press. pp. 189–. ISBN 978-0-19-880939-5
* Joachim Whaley (2012). *Germany and the Holy Roman Empire: Volume II: The Peace of Westphalia to the Dissolution of the Reich, 1648–1806*. OUP Oxford. ISBN 978-0-19-969307-8
* Barbara Stollberg-Rilinger (2018). *The Holy Roman Empire: A Short History*. Princeton University Press. pp. 106–. ISBN 978-0-691-17911-7

## İstinadlar
Nizami Gəncəvinin heykəli (Daşkənd)

**Nizami Gəncəvinin heykəli** — Özbəkistanın paytaxtı Daşkənd şəhərində, Nizami adına Daşkənd Dövlət Pedaqoji Universitetinin yaxınlığındakı meydanda, Babur adına parkın yaxınlığında yerləşən görkəmli şair, Azərbaycan poeziyasının klassiki Nizami Gəncəvinin abidəsi. Abidənin heykəltəraşı İlham Cabbarovdur.

Abidə 2004-cü ilin martın 23-də ucaldılıb. Abidənin açılış mərasimində Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev və Özbəkistan prezidenti İslam Kərimov da iştirak ediblər.

Abidə Nizami Gəncəvinin büstüdür, burada şərq geyimində, başında çalması olan, sol əlində kitab, sağ əli isə sinəsində olan şair təsvir edilmişdir. Postamentdə özbək () və azərbaycan dillərində () şairin adı yazılmış, doğulduğu və öldüyü illər göstərilmişdir.
## Xarici keçidlər

* Nizaminin abidəsi  
* Nizaminin abidəsi
Bavariya kürfürstlüyü

**Bavariya kürfürstlüyü** () və ya **Bavariya elektoratlığı**  — Müqəddəs Roma imperiyasına bağlı feodal dövlətlərdən biri.

## Haqqında

### Coğrafi mövqeyi
Bavariya kürfürstlüyü indiki Yuxarı və Aşağı Bavariya, eləcə də Yuxarı Pfalts bölgələrinin böyük bir hissəsini təşkil edirdi. 1779-cu ilədək hazırda Avstriyaya bağlı İnnfirtel şəhəri də məhz kürfürstlüyün tabeliyində idi. Ancaq həmin il bağlanan və Bavariya taxtı uğrunda gedən taxt mübarizəsini başa çatdıran Teşen sülhüylə, İnnfirtel və ətraf bölgələri Habsburqlara ilhaq edildi. Kürfürstlük idarəetmə baxımından 4 ayrı əyalətə ayrılmışdı: Münhen, Burqhausen, Landşut və Straubinq.

### Tarixi

#### Otuzillik müharibə
1597-ci ildə Bavariya hersoqu olan I Maksimilyan iqtisadi həyatı məhv olmuş və iğtişaşlarla çalxalanan bir taxtı ələ almışdı. Ancaq səltənətinin ilk 10 ilində maliyyə və ədliyyə sistemini yenilədi. Bir neçə yeni bölgəni hakimiyyəti altına aldı və Otuzillik müharibədə söz sahibi olan komandirlərdən birinə çevrildi. 1632-ci ildə isveçlilərin ölkənin şimalını işğal etməsi və I Maksimilyanın bağlanan müvəqqəti atəşkəsi pozmasının ardından fransız və isveçlilərin bölgəyə hücum etməsi nəticəsində ölkə darmadağın oldu. Bu dağıntıları qismən aradan qaldırdıqdan sonra I Maksimilyan 1651-ci ildə İnqolştadtda vəfat etdi.

## Mənbə

* Otto Von Pivka (November 1980). *Napoleon's German Allies*. Osprey Publishing. pp.&nbsp;3–. ISBN 978-0-85045-373-7
Ramsey-Kass-Kupmans modeli

**Ramsey-Kass-Kupmans modeli** (*Ramsey modeli*, **iqtisadi artımın neoklassik modeli**, ) — mükəmməl rəqabət şəraitində ekzogen iqtisadi artımın neoklassik modeli. Fərdi qərarların iqtisadiyyatda əmanət nisbətini necə formalaşdırdığını başa düşməkdə kömək etdi. Modeldən optimal istehlak dinamikası (Keyns-Ramsey qaydası) ekzogen qənaət dərəcəsini uğurlu əvəz etdi və daha sonra iqtisadi artımın sonrakı modellərində tətbiq olundu. Bununla belə, model adambaşına düşən gəlirdə ölkələrarası fərqlər üçün qənaətbəxş izahat vermir. Tyallinq Kupmans və David Kass tərəfindən eyni vaxtda və müstəqil olaraq hazırlanmışdır. 1963-cü ildə Frenk Ramseyin ideyalarından istifadə edərək.

## Tarixi
İqtisadi inkişafın ilk modellərində (Solou modeli, Harrod — Domar modeli) ekzogen olaraq təyin edilmiş parametrlərdən istifadə olunurdu: "qənaət dərəcəsi" və "elmi-texniki tərəqqi sürəti" bunlardan son nəticədə iqtisadi artım templəri asılıdır. Tədqiqatçılar isə iqtisadi artım tempini daxili (endogen) amillərlə əsaslandırmaq istəyirdilər, çünki qənaət dərəcəsi olan modellərin bir sıra çatışmazlıqları var idi. Bu modellər inkişaf etməkdə olan və inkişaf etmiş ölkələr arasında səviyyələrdə və artım templərində davamlı fərqləri izah etmirdi. Tədqiqatçılar qənaət dərəcəsini iqtisadi agentlərin qərarlarının nəticəsi kimi izah etmək üçün hələ 1928-ci ilin dekabrında The Economic Journal-da dərc edilmiş Frank Ramzeyin "The Mathematical Theory of Savings" əsərinə müraciət etdilər. Burada istehlakçının zamanlararası faydalılıq funksiyası çıxarılıb və istehlakçının optimal seçimi üçün şərait tapılıb. İqtisadiyyat üzrə gələcək Nobel Mükafatı Tyallinq Kupmansın ideyalarından istifadə edərək, 6 dekabr 1963-cü ildə Yale Universitetində "müzakirə məqaləsi" kimi nəşr olunan "Kapital Yığımının Ümumi Modelində Optimal Artım" əsərində daha ətraflı variantı 1965-ci ildə "İnkişafın planlaşdırılmasına ekonometrik yanaşma" kitabında və Devid Kass 1965-ci ilin iyulunda "The Review of Economic Studies" jurnalındadərc edilmiş "Kapital Yığımının Ümumi Modelində Optimal Artım"da Ramseyi təqdim etmişdir (həmçinin Ramsey modeli kimi tanınır, iqtisadi artımın neoklassik modeli), onun əsas xüsusiyyəti mükəmməl rəqabət şəraitində qarşılıqlı əlaqədə olan istehlakçılar və firmaların optimallaşdırılması problemlərinin həlli zamanı qənaət dərəcəsinin müəyyən edilməsi idi.

## İstinadlar
Tinder fırıldaqçısı

**Tinder fırıldaqçısı** (*)* — 2 fevral 2022-ci ildə Netflix-də yayımlanan ingilis istehsalı sənədli film. Film Tinder tətbiqi vasitəsilə qadınları aldadan israilli cinayətkar Simon Leviev haqqındadır.

## Məzmun

Doğum adı Şimon Hayut olan Simon Leviev Tinder adlı tanışlıq proqramında özünü almaz kralı olaraq tanınan Rusiya yəhudisi Lev Levievin oğlu olaraq təqdim etdi. Tinder-də tanış olduğu qadınları şam yeməyinə aparıb onlara müxəlif hədiyyələr alaraq özünü həqiqətən almaz kralının oğlu olduğuna inandırdı. Hətta qadınları şəxsi təyyarələrlə tətilə apardı. Möhtəşəm həyata sahib imiş kimi davranan Hayut tanış olduğu bütün qadınlara onu öldürmək istəyən düşmənləri olduğundan bəhs etdi. Qadınlara söhbət tətbiqləri vasitəsi ilə mühafizəçisinin düşmənləri tərəfindən yaralandığına dair saxta şəkillər göndərdi. Təhlükəsizlik məqsədi ilə öz kartından pul xərcləyə bilmədiyini və bu səbəblə geri qaytarmaq şərti ilə qadınlardan kart və nağd pul aldı. Bu üsulu bütün qurbanlarında istifadə etdi. Bir qadından aldığı pulu digər qadına xərcləyərək ponzi sistemi qurdu. Qurbanlarına saxta sənədlər göndərərək, pulu geri qaytardığına inadırmağa çalışırdı. Ən sonda isə qurbanlara olan əlaqəsini bitirəcəkdi. Qurbanlarından təxminən 10 milyon dollar pul aldığı təxmin edilir.
## Tənqidlər

## İstinadlar
Nataşa Bassett

**Nataşa Bassett** (; ) — avstraliyalı aktrisa, ssenarist və rejissor.

## Həyatı
Bassett Avstraliyanın Sidney şəhərində anadan oldu. Məktəbdə oxuyarkən aktrisalıq fəaliyyəti göstərdi. Aktrisalıq karyerasını davam etdirmək üçün on doqquz yaşında Nyu-Yorka köçdü.

## Karyerası

## Filmoqrafiya
* Yaşasın Sezar! (2016)

## İstinadlar
Bella Porç

**Bella Porç** () — Filippin əsilli Amerikalı internet ulduzu və müğənni.

## Həyatı
Bella Porç 8 fevral 1997-ci ildə Filippində anadan olub və orada böyüyüb. Bella 13 yaşında olanda ailəsi ABŞ-nin Texas ştatına köçüb.

## Fəaliyyəti

### Fenomen və müğənni
Bella Porç 2020-ci ilin yanvarında TikTok hesabı açdı. 2020-ci ilin aprelindən etibarən oyun və cosplay məzmunlarında TikTok-da aktiv olaraq videolar paylaşdı. 2020 avqust ayında — 18 yaşında ingilis reper Milli B-nin *"Soph Aspin Send"* mahnısına dodaq sinxronzasiyası etdiyi TikTok videosu ən çok bəyənilən TikTok videoları siyahısında birinci sıraya çatmışdır. Həmçinin 7 iyun 2021-ci ildə TikTok platformasında 71.9 milyondan çox izləyici ilə ən çok izləyicisi olan Çarli Damelio və Addison Raedən sonra ən çox izlənən üçüncü şəxs olmuşdur.

14 may 2021-ci ildə sinql *"Build a B*tch"* mahnısını yayımladı. Bu mahnı Warner Records tərəfindən "tarixin ən böyük çıxışı" olaraq adlandırıldı. *100 Thieves* adlı YouTube kanalının yayımladığı podkastların bir hissəsində mahnısının uşaqlığında yaşadığı şiddətlərə əsaslandığı deyilmişdir.

Bella Porç 2020-ci ildə geyimlərini "RIPNDIP x Paca" adı altında bazara çıxardı.

### Əsgər
Bella Porç ABŞ Hərbi Donanmasının qazisidir. 2015-ci ildə donanmaya qatılaraq Yaponiyada bir neçə il xidmət etmişdir.

## Şəxsi həyatı

### Aktivistlik
Bella Porç AAPI (Asiyalı amerikalılar və Sakit okean adalıları) cəmiyətinin üzvü olaraq Asiya cəmiyyətinə qarşı nifrətlərin artması səbəbi ilə asiyalılara edilən irqçiliyə qarşı göstərilən mübarizəyə qarşı dəstəyini açıq-aydın şəkildə ifadə etmişdir. 19 mart 2021-ci ildə həmin mövzu ilə əlaqədar danışmaq və izləyicilərinə bildirmək üçün TikTok-da video paylaşdı.

### Tənqidlər
Bella Porç Kokucisu-kiyə oxşar döyməsi olduğu üçün tənqid edilmişdir. Bu döymə bir zamanlar Cənub-şərqi və Şərqi asiyalılara qarşı aqressiv münasibət bəsləyən Yaponiya ordusunun müxtəlif vaxtlarda və müxtəlif yerlərdə istifadə etdiyi simvol idi. Bella Poarch bunun üçün 2020-ci ilin sentyabrında üzr istədi və bu hadisəni ört-badır etdi.

## Diskoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* IMDb-də 
* TikTok-da Bella Porç
* Instagram-da Bella Porç
Vladimir Kaçalov

**Vladimir Yakovleviç Kaçalov** () - Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının hərbi xadimi.  Böyük Vətən Müharibəsinin ilk dövründə 28-ci Ordunun komandanı olmuş general-leytenant. 1941-ci ildə sovet-alman müharibəsi başlayan zaman Kaçalov Arxangelsk hərbi dairəsinin tərkibində yaradılmış 28-ci Ordunun komandanı olmuşdur. Sözügedən ordu 21 iyul tarixində onun rəhbərliyi altında Qərb cəbhəsinə göndərilmişdir.

28-ci Ordunun almanlarla apardığı döyüşlər zamanı Kaçalovunda içində olduğu birləşmə Smolensk yaxınlığında itkin düşmüşdür. Sovet xüsusi xidmət orqanları generalın əsir düşdüyünü İosif Stalinə məruzə edirlər. 16 avqust tarixində Ali Baş Komandalıq tərəfindən *270 saylı əmr* imzalanmışdır. Əmrdə Kaçalovun və bir necə başqa genaralların adları çəkilərək, qorxaqlıq göstərərək əsir düşməkdə ittiham olunurdular.

Vətənə xəyanətdə günahlandırılan generalın arvadı və qayınatası 8 il müddətinə həbs edilmişdir. Müharibə bitəndən sonra Kaçalovun əsirlikdə olması barədə heç bir məlumat aşkarlanmamışdır. 50-ci illərdə aparılan araşdırmalar zamanı generalın Smolensk vilayəti Stodolişe kəndi yaxınlığında həlak olması barədə informasiya əldə olunur. Buradakı kütləvi məzarlıqda 1952-ci il 6 noyabr tarixində aparılan eksqumasiya nəticəsində cəsədlərdən birinin general Kaçalov olduğu aşkar edilir.

Buna baxmayaraq, onun bəraəti və arvadının azad edilməsi üçün heç bir addım atılmır. Yalnız İosif Stalinin ölümündən sonra, 1953-cü ilin dekabrında Hərbi kollegiya 12 il əvvəl çıxardığı hökmü ləğv edir, Vladimir Kaçalovun həlak olması qəbul edilir.

## Həyatı

### Gənclik illəri

Vladimir Kaçalov 1890-cı ilin 27 iyul tarixində Volqoqrad vilayətinin indiki Qorodişenski rayonu, Qorodişçe kəndində anadan olmuşdur. Atası kəndli idi, lakin Vladimir doğulduqdan qısa müddət sonra Tsaritsına köçür və burada çəkməçi kimi işləməyə başlayır. Ardıcıl olaraq Paroxial məktəbini, şəhər məktəbini və 1910-cu ildə *Xarkov Ticarət Məktəbini* bitirmişdir.

1910-cu ildən etibarən Rusiya İmperator Ordusunun piyada alayında könüllü kimi xidmətə başlamışdır. 1912-ci ildə ehtiyata buraxılmaq şərti ilə ordudan tərxis olur və mühasib işləyərək bir tərəfdən də instituta daxil olmağa hazırlaşmışdır. 1914-cü ildə Birinci Dünya müharibəsinin başlaması və Rusiya imperiyasının müharibənin tərəflərindən biri kimi mübarizəyə qoşulmasından sonra Kaçalov yenidən orduya çağırılmışdır.

1914-cü ildə Kazan gizirlər məktəbində praporşik rütbəsi almaq üçün imtahan vermişdir. 1914-cü ilin sonunda *23-cü Sibir Ehtiyat Alayının* kiçik zabiti, 1915-ci ildə isə Cənub-Qərb və Rumıniya cəbhələrində vuruşduğu *58-ci Praqa Piyada Alayının* bölük komandiri təyin olunmuşdur.

Fevral inqilabı sonra əvvəlcə alay təsərrüfatının rəisi, sonra isə alayın xüsusi komandiri təyin olunmuşdur. 1918-ci ilin fevralında bolşevik rəhbərliyi tərəfindən köhnə ordu buraxıldıqdan sonra Kaçalov Tsaritsına şəhərinə qayıtmışdır. Bir müddət sonra yenidən Rus ordusuna qayıdaraq kapitan rütbəsinə qədər yüksəlmişdir.

## İstinadlar
Ekseqol

**Ekseqol** () — "*[[Ulduz müharibələri]]*" kainatında uydurma planet. Ekseqol boş düzənlikləri olan qaranlıq, xam və qayalıq planetdir. Onun quru şəraiti ildırım çaxmasına oxşayan nəhəng statik boşalmalar yaradır. Başlı-başına buraxılmış bu planet onun qabığının dərinliyinə gedən nəhəng çatlarla örtülüdür.

Endor döyüşündə Qalaktik imperiyanın süqutundan sonra sith loyalistləri Ekseqolda böyük donanmadan ibarət Son Orderi qurmağa başlayırlar. Planet ilk dəfə "*[[Ulduz müharibələri: Skayvolkerin yüksəlişi (film, 2019)|Skayvolkerin yüksəlişi]]*" (2019) filmində nümayiş olunmuşdur. Burada, ölümdən qayıdan Dart Sidius tərəfindən idarə olunan order qalaktikanı yenidən fəth etməyi planlaşdırırdı. Cavab olaraq, Müqavimət öz qüvvələrini topladı və mülki donanmanın köməyi ilə sith qüvvələrini məhv edir və Dart Sidiusu öldürür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Ceonozis

**Ceonozis** () — "*[[Ulduz müharibələri]]*" kainatında uydurma planet. Planet ilk dəfə "*[[Ulduz müharibələri: II Epizod – Klonların hücumu (film, 2002)|Ulduz müharibələri: II Epizod – Klonların hücumu]]*" (2002) filmində nümayiş edilmişdir. Ceonozis burada, Müstəqil Sistemlər Konfederasiyasının döyüş droid ordusunun istehsal edildiyi bazası kimi təsvir edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Ando-Praym

**Ando-Praym** () — "*[[Ulduz müharibələri]]*" kainatında uydurma planet. Planet buzdan ibarətdir və pod yarışlarına ev sahibliyi edir. İlk dəfə "*[[Ulduz müharibələri: Klon müharibələri (teleserial, 2008)|Klon müharibələri]]*" nümayiş olunmuşdur. Endor döyüşündən sonra qaçaqmalçılar Han Solo və Çubakka Qalaktik imperiyanın əvvəllər saxladığı cinayət təşkilatları ilə əlaqələrini gücləndirmək cəhdləri haqqında məlumat əldə etmək üçün Ando-Praym və bir neçə başqa planetə səfər etmişdir. Burada olarkən Solo başqa qiyafət geyərək imperiyanın fəaliyyətləri ilə maraqlanmış, lakin heç nə öyrənə bilməmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Ansion

**Ansion** — "*[[Ulduz müharibələri]]*" kainatında uydurma planet. Obi-Van Kenobi və Anakin Skayvolker "''Klonların hücumu''" (2002) filminin hadisələrindən əvvəl planeti ziyarət etmişdir. Ansion planetinin Qalaktik respublikadan çəkilərək separatçı hərəkata qoşulacağı haqqında dedi-qodular yayılmışdır və bu məsələni həll etmək cedaylara həvalə edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
İlum

**İlum** () — "*[[Ulduz müharibələri]]*" kainatında uydurma planet. İlum cırtdan planetdən bir qədər kiçik olan astronomik yer cismidir. Kayber-kristall nüvəsi və soyuq iqlimi var, həcminə baxmayaraq planet hesab edilir. İlum arktik planetdir, demək olar ki, bütün planet buz və qarla örtülüdür və buna görə də əksər növlər üçün əlverişsizdir, lakin burada sayıqlığı olmayan canlılar yaşayır. İlumun buzlu səthinin altında kayber-kristallarının yerləşdiriyi bir kristal mağarası var. Bu səbəbdən planet əsrlər boyu ceday ordeni üçün müqəddəs yer olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Əbilkənd

**Əbilkənd** — İrəvan xanlığının Zəngibasar mahalında kənd adı

## Tarixi
1918-ci ildə əhalisi qovulmuşdur. 1922-ci ildə əhali qayıdaraq yenidən məskunlaşmışdır. 1948-1951-ci illərdə əhali Azərbaycana köçürüldükdən sonra kənd ləğv edilmişdir. Həbibkəndi də adlanmışdır. Əbil (Həbil) şəxs adından və kənd sözündən ibarətdir.

## Həmçinin bax
* Bulaqlı (Zəngibasar)

## İstinadlar
Daşlı (Eçmiədzin)

**Daşlı** — Eçmiadzin rayonunda kənd adı.

## Tarixi
1728-ci ilə aid mənbədə Qarni nahiyəsində kənd adı kimi qeyd olunmuşdur. Mənbədə kəndli Çinəxan kəndi yaxınlığında yerləşdiyi göstərilir. 1949-cu ildə əhalisi Azərbaycana köçürülmüşdür. 1728-ci ilə aid mənbədə "Reyhanlı camaatına məxsus Taşlu kəndi kimidir. 1968-ci ildə kənd ermənicə Daştəkar adlandırılmışdır. Erməni alimləri elə güman etmişlər ki, kəndin adındakı daş sözü (çünki hqiqətdə də yerli əhali içərisində kənd Daştı kimi də tələffüz olunmuşdur) fars dilindən erməni dilinə keçmiş dəşt "səhra", "düzən" sözündəndir.

## İstinadlar
Moraband

**Moraband** və ya **Korriban** — "*[[Ulduz müharibələri]]*" kainatında uydurma planet. Morabandda sith qüvvələri yaşayırdı, lakin çoxsaylı müharibələrin nəticəsində yaranmış geniş dağıntılara görə sonradan tərk edilmişdir. Planetin səthində Dart Beyn və başqaları kimi qədim sith lordlarının məzarları ilə dolu olan Qaranlıq Lordlar vadisi yerləşir.

## Yaradılması
Moraband ilkin olaraq "*[[Ulduz müharibələri]]*"nin genişləndirilmiş kainatı olan "*[[Əfsanələr (Ulduz müharibələri)|Əfsanələr]]*"də yaradılmış və "Korriban" adlandırılmışdır. Planet franşizanın kanonunda ilk dəfə 2014-cü ildə, "*[[Ulduz müharibələri: Klon müharibələri (teleserial, 2008)|Klon müharibələri]]*" teleserialının VI mövsümünün "*Tale*" adlı 12-ci seriyasında nümayiş olunmuş və "Moraband" adlandırılmışdır. "Korriban" adı da sonradan kanonlaşdırılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
I Maksimilian

* I Maksimilian (Müqəddəs Roma İmperatoru) (1459–1519) — Müqəddəs Roma İmperatoru.
* I Maksimilyan (Bavariya kürfürstü) (1573–1651) — ilk Bavariya kürfürstü.
* I Maksimilian (Bavariya kralı) (1799–1825) — ilk Bavariya kralı

## Həmçinin bax
* Maksimilian