İsmət (film, 1934)

**İsmət** və ya digər adı **Adətin məhvi** — 1934-cü ildə istehsal olunmuş Azərbaycan filmi.

Film SSRİ-nin ilk illərində həm də dinlə mübarizə və ateizmin təbliği məqsədilə çəkilib.

Bu film Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 7 may 2019-cu il tarixli, 211 nömrəli Qərarı ilə Azərbaycan Respublikasında dövlət varidatı elan edilən filmlərin siyahısına daxil edilmişdir.

## Məzmun
Kino əsərinin əsasını təyyarəçi qadının həyatı və 1933-cü ildə doğmaları tərəfindən vəhşicəsinə qətlə yetirilmiş Səriyyə Xəlilovanın dramatik taleyi təşkil edir.

Köhnə adətlərdən irəli gələn bir çox maneələri aşaraq, filmin qəhrəmanı ilk azərbaycanlı təyyarəçi qadın olur.

## Süjet
"İsmət" filmin süjeti belədir: İsmətin çalışdığı toxuculuq müəssisəsindən bir qrup işçi onlara qəyyumluq edən təyyarəçilərə qonaq olur. Təyyarəçilər qonaqlardan bir neçəsini təyyarə ilə gəzdirmək qərarına gəlirlər. Təşəbbüsə qoşulan İsmətin təyyarədə külək çadrasını aparır.

## Film haqqında
Film ilk Azərbaycanlı qadın təyyarəçi Leyla Məmmədbəyovaya ithaf olunmuşdur.

Əli Bayramov klubunun üzvü, qadınlar arasında fəal iş aparan Səriyyə Xəlilova 1933-cü ildə qardaşı və atası tərəfindən vəhşicəsinə qətlə yetirilmişdir. İsmət Səriyyənin prototipidir.

Filmdə dekorasiyalardan geniş istifadə olunub. Çəkiliş vaxtı 27 dekorasiya qurulub.

## Filmin heyəti

### Filmin üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi:** Mikayıl Mikayılov, Qriqori Braginski
:**Quruluşçu rejissor:** Mikayıl Mikayılov
:**Quruluşçu operator:** Fyodor Novitski
:**Quruluşçu rəssam:** Viktor Aden
:**Rejissor assistenti:** Məmməd Babayev, Heydər Vəzirov
:**Operator assistenti:** Mirzə Mustafayev

### Rollarda
:Juka Mixelson — İsmət
:İ.Daşdəmirov — Yunis 
:Xeyri Əmirzadə — Səməd
:Əzizə Məmmədova — Səmədin anası
:Möhsün Sənani — Dükançı Qulu
:Panfiliya Tanailidi — Ara həkimi
:Əlisəttar Məlikov — Məmməd
:P.Murza — Toxucu Fatma
:Həqiqət Rzayeva — Həqiqət 
:Mirzə Əli — Molla Hacı
:Əli Qurbanov — qoçu
:İzzət Oruczadə
:Əhməd Qəmərlinski

## İstinadlar

## Mənbə
* Şəmsəddin Abbasov. "Sovet Azərbaycanının kinosu" //Kommunist.- 1958.- 29 avqust.
* “Azərbaycanın kino tarixindən...” ["Kəndlilər", "İsmət", "Gilan qızı", "Fətəli xan" və "Səbuhi" filmləri haqqında] //Kino yenilikləri.- 1968, № 29-30. — səh. 7.
* Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası. Memarlıq və İncəsənət İnstitutu. Nazim Sadıxov. Azərbaycan bədii kinosu (1920-1935-ci illər). Bakı: Elm, 1970.
* "Almaz", "İsmət", "Gilan qızı"... yenidən ekranda. //Kino yenilikləri.- 1970.- 21-30-dək.
* Газ. "Бакинский рабочий". 27 апреля 1984 г.
* "Kino yenilikləri" qəzeti. 1 iyun 1984-cü il.
* Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 12.
* Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu. Filmlərin izahlı kataloqu: 1898-2002. 2 cilddə. 1-ci cild. Bakı: Nağıl evi, 2003.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 31-35; 96.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 813.
* Покорение небо. Журнал "Баку". Номер: Март — Апрель, 2011.
*Mükərrəmoğlu, M. 75 il ekranlarda: [Azərbaycan Dövlət Film Fondunda "İsmət" filminin 75 illiyi münasibətilə tədbir keçirildi] //Xalq qəzeti.- 2010.- 10 mart.- S. 5.

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə