İtaliya imperiyası

**İtaliya imperiyası** () — İtaliya krallığının tabeliyində olan müstəmləkələri, protektoratları, imtiyazları, asılı əraziləri və qəyyum əraziləri əhatə edirdi.

İtaliya müstəmləkə imperiyasının yaranması 1869-cu ildə bir ticarət şirkəti tərəfindən Qırmızı dəniz sahilində yerləşən Assab şəhərinin alınması ilə başlamışdır. 1914-cü ildə Birinci Dünya müharibəsinin başlanması ərəfəsində İtaliya Eritreya, Somalinin böyük bir hissəsini və Liviyanı özünə ilhaq etmişdir. İtaliya Afrikadan kənarda isə Tyantszin və Dodekanes adalarında kiçik güzəştlərə malik idi. Daha əvvəl — 1894-1896-cı illər arasında baş vermiş olan müharibə zamanı Efiopiya imperiyasını işğal edə bilməyən İtaliya yalnız 1935-ci ildə Efiopiyanı işğal edə bilmişdir. 1939-cu ildə isə İtaliya Albaniyanı işğal etmişdir.

İkinci Dünya müharibəsindən 1960-cı ilə qədər Somali İtaliyanın tərkibində BMT-nin qəyyum ərazisi kimi idarə olunmuşdur.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya

* Andall, Jacqueline and Derek Duncan, eds. (2005). *Italian Colonialism: Legacy and Memory*.
* Ben-Ghiat, Ruth and Mia Fuller, eds.  (2005). *Italian Colonialism*. 
*
*
*
* 
*
* Finaldi, Giuseppe (2016). *A History of Italian Colonialism, 1860–1907: Europe’s Last Empire* (Taylor & Francis).
* Hofmann, Reto (2015). *The Fascist Effect: Japan and Italy, 1915–1952* (Cornell UP) online 
*
*
* Kelly, Saul (2000). "Britain, the United States, and the end of the Italian empire in Africa, 1940–52." *Journal of Imperial and Commonwealth History* 28.3: 51–70.
* Kelly, Saul (2000). *Cold War in the Desert: Britain, the United States & the Italian Colonies, 1945–52*.
*
*
* McGuire, Valerie (2020). *Italy's Sea: Empire and Nation in the Mediterranean, 1895–1945* (Liverpool University Press).
* Marinelli, Maurizio and Giovanni Andornino (2014). *Italy's Encounter with Modern China: Imperial dreams, strategic ambitions*, New York: Palgrave Macmillan.
*
* Palumbo, Patrizia (2003). *Place in the Sun: Africa in Italian Colonial Culture from Post-Unification to the Present*, since 1860.
* 
* Pergher, Roberta (2017). *Mussolini's Nation-Empire: Sovereignty and Settlement in Italy's Borderlands, 1922–1943* (Cambridge UP).
* Poddar, Prem, and Lars Jensen, eds. (2008). *A historical companion to postcolonial literatures: Continental Europe and Its Empires* (Edinburgh UP), "Italy and its colonies" pp 262–313. excerpt 
* Renzi, William A.  (1968). "Italy's neutrality and entrance into the Great War: a re-examination." *American Historical Review* 73.5: 1414–32.  online 
* Shinn, Christopher A. (2016). "Inside the Italian Empire: Colonial Africa, Race Wars, and the ‘Southern Question’", in *Shades of Whiteness* (Brill), pp. 35–51.
* Srivastava, Neelam (2018). *Italian Colonialism and Resistances to Empire, 1930–1970* (Palgrave Macmillan).
* Steinmetz, George (2018). "Ruth Ben-Ghiat’s Italian Fascism’s Empire Cinema." *American Journal of Cultural Sociology* 6.1: 212–22 online.
* Tripodi, Paolo (1999). *Colonial Legacy in Somalia: Rome & Mogadishu from Colonial Administration to Operation Restore Hope*, covers 19th century to 1999. 
* Wright, Patricia (1973). "Italy's African Dream: Part I, The Adowa Nightmare". *History Today* (Mar), Vol. 23, Issue 3, pp.&nbsp;153–60, online: 
**"Italy's African Dream. Part 2: Fatal Victory, 1935–6." *History Today* (April 1973), Vol. 23, Issue 4, pp.&nbsp;256–65. 
** "Italy's African Dream. Part 3: Nemesis in 1941," *History Today* (May 1973), Vol. 23, Issue 5, pp.&nbsp;336–34.

## Xarici keçidlər

*  Atlas of Italian colonies, written by Baratta Mario and Visintin Luigi in 1928
* Simona Berhe: Colonies (Italy), in: 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War.