Ştutqart şəhər kitabxanası

**Ştutqart şəhər kitabxanası** (; , əvvəllər ) — Ştutqart şəhərində (Baden-Vürtemberq) yerləşən, 1901-ci ilin iyununda açılan  kütləvi kitabxana.

Birinci Dünya müharibəsindən sonrakı dövrdəki maddi çətinliklərə görə 1922-1927-ci illərdə rəhbərlik oxu salonunu bağlamalı olur. Mərkəzi ofisi 1965-ci ildə 60-cı illərdə təmir edilmiş Vilhelm sarayına köçən kitabxana 2013-cü ildə Almaniyanın "Deutscher Bibliotheksverband" dərnəyi tərəfindən "İlin kitabxanası" mükafatına layiq görülüb.
## Tarixi
Ştutqart şəhər kitabxanasının tarixi, Xalq Kitabxanası Birliyinin (Stuttgart Volksbibliothek) nizamnaməsinin verilməsi 9 iyun 1901-ci ildə başlamışdır; həmin il 19 noyabrda kütləvi kitabxana keçmiş kazarma binasının yerində fəaliyyətə başladı. Birinci Dünya müharibəsindən əvvəlki dövrdə yeni kitabxana sürətlə inkişaf etdi. Müharibədən sonrakı dövrdə maddi çətinliklərlə üzləşməsi səbəbi ilə oxu zalı 1922-1927-ci illərdə bağlanmışdı.
thumb|left|225px| "Wilhelmspalais" (2010) mərkəzi kitabxanasının keçmiş binası.

İkinci Dünya müharibəsindən sonra, 1965-ci ildə Ştutqart şəhər kitabxanasının mərkəzi şöbəsi 1960-cı illərin əvvəllərində təmir edilmiş *Wilhelmspalais*-ə köçürüldü. Artıq XXI əsrdə şəhər kitabxanası, Stutqart Şəhər Şurası tərəfindən 2010-2011-ci illər maliyyə ili büdcəsinin qəbul etdiyi  "qənaət" tədbirlərindən əziyyət çəkirdi. 2011-ci ildə kitabxana rəhbərliyi kitabxananı bağlamaq məcburiyyətində qaldı və meriyanın binasındakı kitabxananın filialı tamamilə bağlanmışdı.

2011-ci ilin oktyabr ayında baş ofis, keçmiş yük qatar stansiyasının yerində koreyalı memar Eun Yonq Yi tərəfindən dizayn edilmiş yeni inşa edilmiş *Stadtbibliothek am Mailänder Platz*-a köçürüldü. *Bibliothek 21* kitabxana binasının tikilməsi qərarı 1997-ci ilin sonunda yerli şura tərəfindən qəbul edilmişdi; inşaatın 2002-ci ildə başa çatması lazım idi. Qərar 1998-ci ildə təsdiqləndi, bundan sonra şəhər rəhbərliyi və Deutsche Bahn Immobiliengesellschaft (DBimm) 235 memarlıq firmasının qatıldığı açıq memarlıq müsabiqəsi elan etdi. Layihələr 36 nəfərlik münsiflər heyəti tərəfindən qiymətləndirildi.

Layihənin icrası ərazidə yaşanan çətinliklər səbəbindən təxirə salındı: kifayət qədər torpaq sabitliyi müəyyən edilmədiyi üçün layihənin ətraflı təhlilinə yalnız 2003-cü ildə başlandı; ilkin dizayn 2005-ci ilin avqust ayında tamamlandı. Binanın tikilməsi üçün icazə 2006-cı ilin noyabr ayında verilmişdir və ilk təməl daşı yalnız 5 iyun 2009-cu ildə atıldı. Açılış mərasimindən sonra binanın rəngi şəhər sakinləri və səlahiyyətlilər tərəfindən tənqid olundu: gözləniləndən daha tünd idi - tikinti şirkətindən öz hesabına fasadına daha yüksək parlaqlıqda olması sudan təsirlənməyən təbəqənin tətbiq etməsi istəndi. 2013-cü ildə kitabxana Almaniyanın "Deutscher Bibliotheksverband" dərnəyindən "İlin kitabxanası" mükafatını (Bibliothek des Jahres 2013) və 30.000 avro pul mükafatını aldı.

## Memarlığı
Eun Yonq Yi, yeni kitabxananı doqquz pilləli sadə kub şəklində dizayn edib. Kitabxana əsasən kvadrat formalıdır. Uzunluğu 44, hündürlüyü isə 40 metrdir. Kub, içərisinə şüşə kərpic elementləri qoyulmuş yığma beton karkasdan ibarət olan strukturlaşdırılmış bir binadır.
### Memarlıq dizaynı
Dörd tərəfdən girişi olan bina kub şəkillidir. Bina, soğan qabıqları kimi qat-qatlı dörd növ otaqdan ibarətdir. Şüşə blok fasadı xarici təbəqəni təşkil edir. Arxasında şüşə daxili fasadı var. Qatlar arasındakı boşluqlarda girişləri tapa bilərsiniz. Daxili pilləkən və xarici dəhlizlər və eyvanlara gəldikdə isə, gəzinti yolu dizaynından istifadə edilmişdir.

Binanın daxilindəki mərkəzi element kitabxananın "ürəyi" adlanır. Pəncərədən düşən şüalar ilə işıqlandırılan binanın mərkəzi, ona mütəəssirlik, dünyəvilik qatır. Hər tərəfə açılan kitabxananın dairəvi foyesi var. Bu da binaya sayrışma effekti verir. Burada gözləmə zalı, qəzet oxumaq üçün zal və giriş salonundakı kütləvi informasiya vasitələrini geri vermək üçün kitab sıralayıcısı vardır. Digər mərkəzi məkan, ürəkdən üstdə qalereya yerləşir. Lobbidə də kitablar yer alıb. Yuxarıya qədər uzanan iki spiralvari pilləkən var. Bunlar memar üçün xarici dünyaya, bilik dünyasına açılışı simvollaşdırır. Səkkizinci mərtəbədə kiçik restoran (bistro), kafe, sənət kolleksiyası və Qrafotek yerləşir. Oradan gözəl mənzərəli dam terasına çıxa bilərsiniz. "Ürək" adlanan yerdə təxminən 300 nəfərin yerləşə biləcəyi salon yerləşir. Hər mərtəbədə İntibah dövrü iş otağını xatırladan “studiolo”lar da var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Dünyanın ən qədim, sirli və qeyri-adi kitabxanaları