İbrahim Zeynalov (tarixçi)

**İbrahim Zeynalov** (tam adı: *Zeynalov İbrahim Xudaverdioğlu*; ) — Azərbaycan tarixçisi, tarix elmləri doktoru, Bakı Dövlət Universitetinin Azərbaycan tarixi (humanitar fakültələr üzrə) kafedrasının professoru, Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinin dekanı.

## Həyatı
İbrahim Zeynalov 5 fevral 1954-cü ildə Tovuz rayonunun Əyyublu kəndində anadan olmuşdur. 1971-cı ildə Tovuz rayonunda orta məktəbi bitirmişdir. 1980-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinin əyani şöbəsini bitirmişdir.

1980–82-ci illərdə Tovuz rayonu Xəlfəli kəndində tarix müəllimi işləmişdir. 1972–74-ci illərdə ordu sıralarında ADR-də xidmət etmişdir. 1982–1985-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Sov.İKP tarixi ixtisası üzrə əyani aspiranturada təhsilini davam etdirmişdir.

1986-ci ildən Bakı Dövlət Universiteti Sov.İKP tarixi (siyasi tarix) kafedrasında müəllim, baş müəllim, dosent vəzifələrində çalışmışdır.

1986-cı ildə "Respublika xalq nəzarəti orqanlarının fəaliyyəti" mövzsusunda dissertasiya müdafiə etmiş və tarix elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır.

1999-cu ildə "Azərbaycanın iqtisadi və sosial inkişafı (1970–1980-ci illər) mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir və 2000-ci ildə tarix elmləri doktoru elmi dərəcəsini almışdır.

1999-cu ildən Azərbaycan tarixi (humanitar fakültələr üzrə) kafedrasının dosenti, 2000-ci ildən həmin kafedranın professoru vəzifəsini icra edir.

7 monoqrafiyanın, 20-dən çox dərs vəsaitinin, 3 kitabın, 6 dərsliyin, 10-dan çox fənn proqramının, ümumilikdə 280-dan çox elmi məqalə­nin müəllifidir.

## Mükafatları
* 1993-cü ildə A.Bakıxanov adına mükafata və diploma layiq görülmüşdür.
* 1999-cu ildə Azərbaycan Respublika Ziyalılar Cəmiyyəti və Azərbaycan Jurnalistləri Həmkarlar İttifaqı Rəyasət Heyətinin Fəxri diplomu və mükafatı ilə təltif olunmuşdur.

## Əsərləri
* Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafı-XX əsrin ikinci yarısında. Dərs vəsaiti.Bakı, 2004.
* Tarix. Dərs vəsaiti. Bakı, 2006.
* İzahlı tarix teriminləri lüğəti. Bakı, 2006.
* X sinif yeni tarix. Dərs vəsaiti. Test tapşırıqları. Bakı, 2007.
* XI sinif Azərbaycan tarixi. Drəs vəsaiti. Test tapşırqları. Bakı, 2008.
* Yeni tarix. X sinif. Dərs vəsaiti. Bakı, 2008.
* Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafı XX əsrin II yarısında. Magistrlər üçün proqram.Bakı, 2003; yeniləşdirilmiş nəşr 2008.
* Azərbaycanın iqtisadi inkişafı müstəqillik dövründə. BDU-nun xəbərləri.Humanitar elmlər seriyası.2004, № 1, s.166–171.
* Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafında dövlət proqramı. BDU-nun xəbərləri.Humanitar elmlər seriyası.2005, № 4, s.150–159.
* Müstəqil Azərbaycanda neft amili və iqtisadi inkişaf. BDU-nun xəbərləri.Humanitar elmlər seriyası.2006, № 1, s.68–76.
* Müstəqillik dövründə Azərbaycanda demoqrafik inkişafın bəzi problemləri. BDU-nun xəbərləri.Humanitar elmlər seriyası.2007, № 3, s.71–78.
* Azərbaycanda aqrar bölmənin inkişafında neft amilinin rolu. Tarix və onun problemləri. Bakı, № 2, 2007,s.133–140.
* Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması dövlətin iqtisadi siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Tarix və onun problemləri. Bakı, № 1–2, 2008,s.230–237.
* Heydər Əliyev və Azərbaycan gəncləri. BDU-nun xəbərləri. Humanitar elmlər seriyası. № 2, 2008.
* Azərbaycan KP MK-nın İX Plenumu 6 iyul 1959 haqqında BDU-nun Elmi Xəbərləri humanitar seriyası. Bakı N2.
* İkinci dünya müharibəsi Vətən tarixində. Bakı Pedagoji Kadrların İxtimsasartırma və Yenidən Nazirlanma İstitutunda 29 aprel Böyük Vətən müharibəsinin qələbəsinin 65-ci illiyinə həsr olunmuş elmi-praktik konfrans 2010.
* Demokratiya ilə zorakılıq bir araya sığmır BDU-Xəbərləri humanitar elmlər seriyası N7, 2011.
* Azərbaycan müstəqilliyinə aparan yollar (inglis dilində) Vision of Azerbaijan jurnalı, 2011.
* İn name of İndependence 20 January 1990. Vision of Azerbaijan. 2011.
* Azərbaycan Respublikasının inkişafı BDU-nun Xəbərləri HUmanitar elmlər seriyası N2, 2012.
* 1969–1982-ci illərdə Azərbaycan Dövlətinin rəhbəri Ümumilli lider Heydər Əliyevin fəaliyyəti arxiv sənədləri əsasında Tarix və Onun problemləri Ümumlider Heydər Əliyevin 90 ilik yubileyinə həsr olunmuş Xüsusi buraxılış 2013 '''N3.'''
* Zəmanənin böyük şəxsiyyəti. Ulu öndər Heydər Əliyevin 90 illiyinə Azərbaycan xalçaları-elmi bədii jurnalı, 2013 N 7.
* 10 iyul 1959-cu il Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Plenumu Azərbaycan yeni rəhbərinin seçilməsi BDU Xəbəri (humanitar elmlər seriyası 2014 N2.
* İkinci Dünya müharibəsindən sonrakı dövrdə repressiyaların yeni dalğası Heydər Hüseynov haqqında həqiqətlər. BDU Xəbərləri humanitar elmlər seriyası 2014, N3.
* Totalitar sovet cəmiyyəti: tarixin ibrət dərsləri (Azərbaycan SSR XX əsrin 20–50-ci illərində). Bakı, "Ləman nəşriyyatı poliqrafiyası" MMC, 2017, s.724, 45 ç.v. (monoqrafiya).
* 1945–1946-cı illərdə Ermənistan rəhbərliyinin Dağlıq Qarabağın Ermənistana verilməsi ilə bağlı Moskva rəhbərliyi qarşısında məsələ qaldırılması. Bakı, Bakı Universitetinin Xəbərləri,2017, № 1, s.81–90.
* "Mircəfər Bağırov və Dağlıq Qarabağ məsələsi" BDU Xəbərləri (humanitar elmlər seriyası) 2017, № 2, s.
* Azərbaycan Cümhuriyyətinin yaranması və fəaliyyətində Fətəli Xan Xoyskinin yeri və rolu. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti — 100: Müsəlman Şərqində ilk Parlamenti Respublika 21–23 may 2018-ci il Beynəlxalq Elmi Konfransın Xülasələri s.7
* Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması və Fəaliyyətində Fətəli Xan Xoyskinin yeri və rolu. Azərbaycanın Xalq Cümhurriyyətinin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq elmi konfransının Materialları 21–23 May 2018 il, s. 40–45.
* Fətəli Xan Xoyski, həmməülif // Bakı Dövlət Universitetinin — Humanitar elmlər seriyası, N2, 2018, s. 54–65
* Heydər Əliyev və Azərbaycan Respublikasında Milli Ordu Quruculuğu məsələsi.// Bakı Universitetinin Xəbərləri-Humanitar elmlər seriyası N2, 2018, s. 215–224
*Heydər Əliyev və Azərbaycanın sosial-iqtisasdi inkişafında dönüş mərhələsi: (1969-1982-ci illər) “Tarix və onun problemləri”, Bakı, Adiloğlu, 2018, əsh. 55-65
*Heydər Əliyev və Azərbaycanın sosial-iqtisasdi inkişafında dönüş mərhələsi: 1969-1982-ci illərin arxiv sənədləri əsasında Ümummilli lider *Heydər Əliyevin anadan olmasının 97-ci ildönümünə həsr olunmuş “Heydər Əliyev dühası və intibah dövrünün davamlı inkişafı.” Respublika elmi konfransının materiallrı, Bakı,BDU nəşriyyatı, 2020 7 may, s. 22-26
*Heydər Əliyev və Azərbaycan Respublikasında Milli Ordu Quruculuğu məsələsi, Bakı, BDU nəşriyyatı, 2020, s. 78-88
*Heydər Əliyev Azərbaycanda sosial-iqtisadi və mədəni inkişafda intibahın və inkişafın banisidir. Bakı, BDU nəşriyyatı, 2020, s. 46-56
*Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və tarixi ədalətin bərpası Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin adı ilə bağlıdır. “Tarix və onun problemləri”. Bakı, 2021, №3, səh. 64-74
*İlham Əliyev: Azərbaycan son 17 ildə uğurlu siyasətin davamı. Zəfər Epopeyası. Bakı, 2021, səh. 216-233
*Qarabağ Azərbaycandır. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və tarixi ədalətin bərpası Azərbaycan Respublijkasının Prezidenti İlham Əliyevin adı ilə bağlıdır. “Tarix və onun problemləri”. Bakı, Adiloğlu, 2021, səh. 64-70

*Terror aktları: bəşəriyyətə, insankığa qarşı çevrilmiş cinayət. “Tarix və onun problemləri”. Xüsusi buraxılış. (Qarabağ Azərbaycandır!) Bakı, Adiloğlu, 2020, səh. 11-22
*Tovuz döyüşləri Ermənistanın iflasının başlanğıcıdır. Zəfər Epopeyası. Bakı, 2021, səh. 244-257
*44 günlük Vətən müharibəsində Ermənistanını hərbi-siyasi iflası. Bakı, 2021, səh. 56
*Soyqırım-sülh və bəşəriyyətin əleyhinə olan cinayətlərin bir növüdür. “Tarix və onun problemləri”. Bakı, Adiloğlu, 2022, səh. 5-13
*Qarabağ xanlığının mərkəzi olan Şuşa şəhər-qalasının inşa edilməsi (“Qarabğnmələr” üzrə müqayisəli təhlil.) “Tarix və onun problemləri”. Xüsusi buraxılış. (Şuşanın 270 illiyinə və 44 günlük vətən müharibəsinin 2-ci ildönümünə həsr olunub) Bakı, Adiloğlu, 2022, səh. 5-9.
*Bakı Dövlət Universiteti və Tarix fakültəsinin 100 yaşı tamam olur. “Tarix və onun problemləri”. Bakı, Adiloğlu, 2019, səh. 82-93
*Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərq dünyasının ilk demokratik dövlətidir. Pedaqoji Universitetin Xəbərləri, Bakı, 2019, səh. 151-159
*Totalitarizm dövründə sovet hakimiyyət orqanlarının antimilli siyasəti. “Tarix və onun problemləri”. Bakı, Adiloğlu, 2019, səh. 19-23
*Alman Sovet müharibəsi dövründə Azərbaycan xalq təsərrüfatı. Bakı neft...milli ayrı seçkilik "Международный научный журнал" №1 Almatı, 2025.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Zeynalov İbrahim
* Professor İbrahim Zeynalov: BDU öz inkişafında yeni mərhələni yaşayır