Meri Heys Devis

**Meri Heys Devis** (; ) — amerikalı folklorşünas, yazıçı, qəzet redaktoru və naşiri, həmçinin bir neçə kino teatrın sahibi. Meri, ən çox *Çinin Əfsanələri və Xalq Nağılları* adlı kitabın həmmüəllifi kimi tanınır. Bu kitabı o, Çikaqoda olarkən pastor Çou Leunq ilə birlikdə yazmışdır. Kitab çap edildiyi vaxt “*İngilis dilində çap olunmuş ilk Çin nağılları kitabı*” olduğu iddia edilirdi.

Devis 1908 və 1912-ci illər arasında Pima və Apaçi tayfalarından olan yerli amerikalıların xalq nağıllarını toplayıb, lakin bu kitabı heç vaxt tamamlaya bilməyib. 1920-ci illərin əvvəlində Devis cənub-qərbi Floridaya köçmüş və burada *Hendri County News* qəzetini nəşr etdirmişdir. Daha sonra o, yeddi kino teatrdan ibarət şəbəkəyə sahib olmuşdur. *Tampa Tribune* qəzeti onu "LaBellenin qəhrəmanı" adlandırmış və Hendri Pattersonun linç edilməsini cəsarətlə işıqlandırdığı üçün onu tərifləmişdir. Hendri *County News* qəzeti Florida Qəzetlər Assosiasiyasının "*Ən Yaxşı İcma Xəbər Xidməti*" mükafatını almışdır. 1998-ci ildə onun açdığı Dixie Crystal Theatre (Diksi Kristal Teatrı) ABŞ-ın Tarixi Yerlər Reyestrinə daxil edilmişdir.

## Erkən dövrü və təhsili
Meri Heys Devis Virciniya ştatında anadan olmuş və fermada böyümüşdür. O, Kanzasda da yaşamışdır. Bir il kollec təhsili almış və dul qalmışdır.  Devis Çikaqoda böyük gündəlik qəzetlərdən birində reportyor və yazıçı kimi iş təcrübəsi qazanmışdır. Onun araşdırmaları onu "köhnə" Çin məhəlləsindəki insanlarla tanış etmişdir, o cümlədən Mərkəzi Baptist Çin Missiyasının pastoru Çou Leunq ilə.

Bu dövrdə geniş yayılmış bir qəzet məqaləsində "Mükəmməl Çin əfsanələri toplusu yoxdur" deyilirdi. Devis Çin xalq nağıllarının mövcud olduğunu aşkar etdikdə maraqlandı. Kitabı hazırlayarkən Çou Leunq hekayələri ona qırıq ingiliscə danışmış və bəzən tərcüməçidən kömək almışdır. Devis özü də müəyyən qədər Çin dili öyrənmişdi. Kitabın ön sözündə Devis, Çou Leunqu "misilsiz əməkdaş" adlandırır və onun səbirli cavablarına görə təşəkkür edirdi. O, kitabı dostu Meri F. Nikson-Ruletə həsr etmişdir. Çikaqo Universitetindən Vanq Tsen-Zan, bu kitabın ingilis dilinə tərcümə edilmiş ilk Çin əfsanələri toplusu olduğunu yazmışdır.

Çinin Əfsanələri və Xalq Nağılları kitabı çap edildikdən sonra geniş media diqqəti qazanmış və yenilik kimi tanıdılmışdır. Xüsusilə təhsil jurnalları bu kitabı yüksək qiymətləndirmişdir. Çikaqo ictimai məktəblərində əlavə dərs vəsaiti kimi istifadə edilməyə başlanılmışdır.

### Digər kitabları
Meri Heys Devis 1908-ci ildə daha iki kitab nəşr etdirmişdir: *Nağıllar Aləmində və Digər Şeirli Nağıllar, həmçinin Pişik Nağılları və Bala Pişik Hekayələri, Birinci Cild. Pişik Nağılları* və *Bala Pişik Hekayələri* kitabında Devis şeirləri yazmış, həmmüəllif Cenni Van Allen isə hekayələri qələmə almışdır. Çinin Əfsanələri və Xalq Nağılları kitabının uğurundan sonra Devis yerli amerikalıların xalq nağılları ilə bağlı layihəyə başlamışdır. O, yerli amerikalı aktivist Karlos Montezumanın köməyi ilə Pima və Apaçi tayfalarının nümayəndələri ilə əlaqə qurmuşdur. O, bu nağılları toplasa da, kitabı çap etdirə bilməmişdir.

Devis Çikaqoda jurnalist fəaliyyəti ilə yanaşı, *Marshall Field’s* mağazasında reklam agenti kimi çalışmışdır. O, Çikaqo Mətbuat Liqasında seçilmiş vəzifəyə malik idi və Sosial İqtisadiyyat Klubunun üzvü idi. Devis pişik həvəskarı olub və krem rəngli fars pişiyi Vu Tinqfanqı yetişdirirdi. Daha sonra Pittsburqa köçmüş və burada *Kaufmann’s* mağazasında baş reklam yazarı işləmişdir. O, burada biznes qadınlarının klubunu yaratmışdır. Ardınca Sent-Luisə köçmüş və burada böyük mağazalardan birində reklam yazarı kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, xəstəlik səbəbilə Sent-Luisdən ayrılmış, Kanzas və Oklahomada bir müddət yaşayıb yazı yazmağa davam etmişdir.

## Florida qəzetçiliyi
Devis 1920-ci illərdə Florida torpaq bumunda iştirak etmək üçün buraya köçmüşdür. O, əvvəlcə Bartou şəhərində Polk County *Record* qəzetinin redaktor köməkçisi olmuşdur. Sonra Labell şəhərində Hendri *County News* qəzetini alaraq redaktor və naşir olmuşdur. O, qəzetdə xəbərləri yazmaqla yanaşı, reklamları satır, səhifə tərtibatı ilə məşğul olurdu. Davamlı sel fəlakətləri ilə mübarizə apardığı üçün yerli sakinlər onu "*Missis Nuh*" adlandırırdılar.

Devisin yazıları digər Florida qəzetlərində dərc edilirdi. Onun redaktor olduğu *Hendri County News* qəzeti "*Ən Yaxşı İcma Xəbər Xidməti*" mükafatına layiq görülmüşdür. Devis, afroamerikalı Hendri Pattersonun linç edilməsini işıqlandırdığı üçün təhdidlərə məruz qalmışdır. Lakin o, buna baxmayaraq, hadisəni qəzetində ətraflı işıqlandırmış və linç dəstələrini pisləyən məqalələr yazmışdır. Nəticədə Tampa Tribune onu cəsarətinə görə tərifləmişdir. Bu hadisə ilə bağlı məhkəmədə Devis şahid kimi ifadə vermişdir. Nəticədə günahkarlar cəzasız qalsa da, şerif vəzifəsindən uzaqlaşdırılmışdır.

## Kino biznesi
Devis Labell şəhərində ilk kino teatrı açmışdır. Onun kinoteatrında göstərilən ilk film bir vestern olmuşdur.  Tamaşaçılar arasında ovçular və fermərlər var idi. Film zamanı bir nəfər ekrandakı cinayətkara atəş açmış və pərdədə iki güllə dəliyi əmələ gəlmişdir. O, daha sonra Labell, Klüiston, Mur-Heyven, Pompano-Biç, Neapol, Venesiya və Fort-Mayers-Biç şəhərlərində kinoteatrlar açmışdır. Onun Klüiston şəhərindəki Diksi Kristal Teatrı kinoteatrı 1942-ci ildə Tarixi Yerlər Reyestrinə daxil edilmişdir.

## İstinadlar