open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələri

**Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələri**, Əfqanıstanı havadan mümkün ola biləcək hər bir hücumdan qorumalı olan hərbi birlikdir. Əfqanıstan Silahlı Qüvvələrinin nəzarəti altında olan ikinci ən böyük qüvvə hesab olunur.

## Təşkilatlanma

Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələri hal-hazırda ABŞ tərəfindən yenidən modernizasiya edilərək yaradılır.

## Tarixi

Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələrinin tarixi 22 avqust 1924-cü ildə Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələri adı ilə başlayır. 1921-ci ildə Rusiyadan alınmış olan 5 ədəd təyyarə ilə Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələrinin tarixi başlanmışdır. Bu kiçik qüvvə 1929-cu ildə məhv edildi. 1937-ci ilə qədər Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələrini yenidən yaratmaq mümkün olmamışdır. Siyasi dəyişikliklər səbəbi ilə 1937-ci ildə yenidən yaradılmış Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələri bu dəfə Əfqanıstan Kral Hərbi Hava Qüvvələri adı ilə 1947-ci ilə qədər adlandırılmışdır. 1973-cü ilə qədər bu ad altında fəaliyyət göstərmişdir.  
 
Hərbi Hava Qüvvələri SSRİ-Əfqanıstan müharibəsinə qədər ordunun digər qüvvələrinə nisbətən kiçik bir qol olaraq tutulmuş və Sovet rejiminə dəstək vermişdir.

Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələrinin gücü 1980-1992-ci illər arasında olmuşdur. Əfqanıstana qonşu olan dövlətlər Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələrinin gücündən narahat olurdular. Hərbi Hava Qüvvələrinin tərkibində 7.000 nəfərlik şəxsi heyət, 5.000 nəfərə kimi isə xarici məsləhətçilər var idi. Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələri 1992-ci ildən əvvəl 200 helikopter, 100 döyüş təyyarəsi və 200 nəqliyyat helikopteri olmaqla ümumi olaraq 500 texnikaya malik idi. 1980-ci illərin sonlarında isə SSRİ-dən kimyəvi və bioloji silahlarda alınmışdı. Güc sürətlə dəyişərkən SSRİ yardımları davam etmiş, ancaq bu yardımlar 1980-ci illərin sonlarından etibarən azalmağa başlamışdır.

Bu dövrdə Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələrinin arsenalı təxmini olaraq aşağıdakı kimi olmuşdur:
* 3 önləmə filosu (təxmini MiQ-21)
* 4 qırıcı-bombardmançı filo (təxmini MiQ-17)
* 3 bombardmançı filo (təxmini 20 Il-28)
* Nəqliyyat (təxminən 15 An-26)
* Helikopter (təxminən 30 Mi-24, Mi-8 və Mi-4)

## Hal-hazırkı arsenal
* Aero L-39 Albatros: 2 
* Mil Mi-24: 9
* Mil Mi-17: 18 
* Aeritalia G.222: 1 
* Antonov An-26: 2
* Antonov An-32: 5
* MD Helicopters MD 500: 6
ABŞ tərəfindən 58 ədəd Mi-17 helikopteri alınıb 2015-ci ildə Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələrinə verilmişdir. ABŞ tərəfindən 20 ədəd  
Aeritalia G.222 alındı və 2009-cu ilin noyabr ayında təhvil verilmişdir. MD-500 sifarişi üzrə isə 48 ədəd verilməsi planlaşdırılır.

## İstinadlar
İt davası

**İt davası** — iki hərbi təyyarənin arasında baş verən hava döyüşü.

Hərbi termin olub, kökləri Birinci Dünya müharibəsi dövrünə kimi gedir.Hərbi təyyarələr arasında havada həyata keçirilir. Müharibə bir döyüş təyyarəsini vura biləcək vəziyyətə gəlmə və eyni zamanda həmin döyüş təyyarəsi tərəfindən vurulmayacaq vəziyyətə gəlməyə çalışma şəkilində davam edir. İt davaları türk və yunan döyüş təyyarələri arasında Egey dənizində baş verir, bu da Türkiyə və Yunanıstan arasında gərginliyə səbəb olur.

## İt savaşının səbəbləri və nəticələri
* Psixoloji üstünlüyü təmin etmək;
* Zərər vermək və ya cəzalandırmaq;
* Müharibə şərtləri xaricində, can və mal itkisinə yol vermədən təsir yaratmaq;
* Müharibə şərtləri xaricində, hərbi texnologiyaların imkanlarını və qabiliyyətlərini yoxlamaq; 
* Hərbi gərginliyə səbəb olmaq; 
* Güc nümayişi etdirmək istəyi.
Firuzə Ağayeva

**Firuzə Abdulla qızı Ağayeva** () — Alim, filologiya elmləri doktoru, Bakı Dövlət Universitetinin Türkologiya kafedrasının professoru, Azərbaycan və Türkmən Xalqları arasındakı ədəbi əlaqələrin inkişafındakı xidmətlərinə görə Türkmənistan Respublikasının qızıl medalına layiq görülmüşdür.

## Həyatı və elmi fəaliyyəti
Firuzə Ağayeva 1955-ci ildə Qazax rayonunun Qaymaqlı kəndində anadan olmuşdur. 1971-ci ildə 
Qaymaqlı kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra 1971-1975-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) filologiya fakültəsində ali təhsil almışdır.

1975-1978-ci illərdə Azərbaycan Ensiklopediyasının redaksiyasında çalışmışdır.

1978-ci ildən Azərbaycan Dövlət Universitetinin aspiranturasında təhsilini davam etdirmiş, daha sonra orada müəllim vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1986-cı ildə namizədlik, 2007-ci ildə isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

Mütəmadi olaraq Orta Asiya və türk dünyası ölkələrində keçirilən beynəlxalq konfrans və simpoziumlarda iştirak edir. Çoxsaylı publisistik, 50-dən çox elmi məqalənin, Azərbaycan dilində 8, rus dilində 2 monoqrafiyanın və dərs vəsaitinin müəllifidir.

Hazırda Bakı Dövlət Universitetinin Türkologiya kafedrasının professorudur.

## Təltif və mükafatları
Azərbaycan və Türkmən Xalqları arasındakı ədəbi əlaqələrin inkişafındakı xidmətlərinə görə Türkmənistan Respublikasının qızıl medalına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Mənbə
* Salatın Əhmədli, Rövşən Babanlı. "Qazax mahalının alimləri" (ensiklopedik məlumat). "Günəş" nəşriyyatı. Bakı. 2017. 512 səh.
Zakir Aşurov

**Zakir Məcid oğlu Aşurov** () — Azərbaycanlı alim, tibb elmləri doktoru, Moskva Vilayət Elmi-Tədqiqat kliniki Təbabət İnstitutunun professoru.

## Həyatı və elmi fəaliyyəti
Zakir Aşurov 1958-ci ildə Qazax şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə işi fakültəsində təhsil almışdır.

1981-ci ildə institutu bitirib 3 il Çeçenistanın Qroznı şəhərində mərkəzləşdirilmiş LOR şöbəsində internadan keçmişdir. 1985-ci ildə Moskva Dövlət Tibb İnstitutunun Klinik Ordinaturasına qəbul olmuşdur. Ordinaturanı bitirdikdən sonra 1 saylı Moskva Klinik Xəstəxanasında həkim işləmişdir. 1988-ci ildən ömrünün axırına qədər Moskva Vilayət Elmi-Tədqiqat kliniki Təbabət İnstitutunda baş elmi işçi kimi əmək fəaliyyətini davam etdirmişdir.

1994-cü ildə namizədlik, 1999-cu ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Zakir Aşurova professor elmi adı verilmişdir. Onun rəhbərliyi ilə bir neçə tibb elmləri namizədi yetişmişdir. 200-dən çox elmi məqalənin, kitab və monoqrafiyanın, 12 ixtiranın müəllifidir.

2008-ci il mayın 9-da Moskva şəhərində vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə

* Salatın Əhmədli, Rövşən Babanlı. "Qazax mahalının alimləri" (ensiklopedik məlumat). "Günəş" nəşriyyatı. Bakı. 2017. 512 səh.
Əhməd Babanlı

**Əhməd Yusif oğlu Babanlı** — Alim, texnika elmləri doktoru, Türkiyənin Aydın Universitetinin professoru, Mesor peyk sisteminin, kompüter vasitəsilə ali məktəblərdə tələbə qəbulu sisteminin hazırlanmasında fəal iştirak etmişdir.

## Həyatı və elmi fəaliyyəti
Əhməd Babanlı 1938-ci il iyunun 27-də Qazax şəhərində anadan olmusdur. Əslən Birinci Şıxlı kəndindəndir. Orta məktəbi qızıl medalla bitirdikdən sonra Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun (indiki Neft və Sənaye Universiteti) energetika fakültəsinə daxil olmuş və 1961-ci ilde institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirərək əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1961-1981-ci illərdə Moskva şəhərinin bir sıra elmi-tədqiqat institutlarında mühəndis, elmi işçi, laboratoriya müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 1967-1970-ci illərdə Moskva Energetika İnstitutunun əyani aspirantı olmuşdur. 1970-ci ildə Moskva şəhərində dissertasiyasını müdafiə edərək texnika elmlari namizədi elmi adı almışdır.

1981-ci ildə Bakıya qayıdaraq Azərbaycan Neft Akademiyasının Proqramlaşdırma kafedrasında dosent kimi pedaqoji fəaliyyətini davam etdirir. Elm və texnikanın aparıcı sahələrində bir sıra gərəkli işlərin müəllifidir. Mesor peyk sisteminin, kompüter vasitəsilə ali məktəblərdə tələbə qəbulu sisteminin hazırlanmasında fəal iştirak etmişdir. 1994-cü ildə Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasında (Bakı şəhəri) elmlər doktoru fəxri adı almışdır.

1996-cı ildən Türkiyənin məşhur universitetlərində dərs demişdir. Hazırda Aydın universitetinin professorudur.

Çoxsaylı məqalələrin, xeyli sayda kitabın və dərsliklərin müəllifidir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Salatın Əhmədli, Rövşən Babanlı. "Qazax mahalının alimləri" (ensiklopedik məlumat). "Günəş" nəşriyyatı. Bakı. 2017. 512 səh.
Arşın mal alan (film, 1937)

**«Arşın mal alan»** () — Azərbaycan bəstəkarı Üzeyir Hacıbəyovun eyniadlı əsəri əsasında Setraq Vartyanın rejissorluğu ilə 1937-ci ildə çəkilmiş ABŞ romantik müzikl filmi. Filmdə Üzeyir Hacıbəyovun adı orijinal müəllif kimi qeyd edilməmişdir.

## Süjet

Zəngin bir fars tacirinin oğlu Əsgər Avropadan evinə qayıdır və evlənməyə hazırlaşır. Əsgər sevgi ilə evlənmək istəyir və öz ölkəsinin evlilik ilə bağlı adət-ənənələrinə qarşı çıxır. O, onun atasının təşkil etdiyi evliliyə qarşı çıxır. Adətə görə, gəlini oğlanın anası seçir. Əsgərin dostu Süleyman ona tövsiyə edir ki, tacir geyimi geysin və səyahətə çıxsın. Beləliklə o, bir qız ilə tanış olacaq və ona vurulacaq. Əsgərin Süleymanın tövsiyəsinə qulaq asır və axırda bir bəy qızına aşiq olur. İlkin mərhələdə qızın valideynləri oğlana qarşı çıxsalar da, cütlük sonunda evlənir.

## Rollarda

## Qeydlər

## İstinadlar
Xanbaba Bayramov

**Xanbaba Tacir oğlu Bayramov** — Alim, texnika elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Politexnik İnstitutunun İnformatika və kompüter texnikası fakültəsinin dekanı (1989–1995), İnformatika və kompüter texnikası kafedrasının müdiri (1995–2001), əmək veteranı, 2000-ci ildən Lütvi-Zadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür.

## Həyatı və elmi fəaliyyəti
Xanbaba Bayramov 1928-ci ildə Qazax qəzasının Kəmərli kəndində anadan olmuşdur. 1947-ci ildə Kəmərli orta məktəbini bitirmişdir. 1949-cu ildə Qazax ikiillik müəllimlər institutunun fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirmiş və 1949–1959-cu illərdə Tovuz rayonunun orta məktəblərində müəllim işləmişdir. 1951–1955-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu (indiki Pedaqoji Universitet) bitirərək pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmişdir.

1959–1964-cü illərdə Azərbaycan Politexnik İnstitutu nda oxumuş və kompüterlərin sistem və şəbəkələri üzrə mühəndis ixtisasını almışdır.

1965-ci ildən institutun İstehsal proseslərinin avtomatlaşdırılması və hesablama texnikası kafedrasında assistent, 1968–1977-ci illərdə həmin kafedranın baş müəllimi olmuşdur. 1977–1980-ci illərdə Elektron hesablama kafedrasının baş müəllimi, 1980–1990-cı illərdə isə həmin kafedranın dosenti vəzifəsində çalışmışdır.

1975-ci ildə Özbəkistanın Daşkənd şəhərində dissertasiya müdafiə edərək texnika elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır.

1990-cı ildən Azərbaycan Politexnik İnstitutunun İnformatika və kompüter texnikası kafedrasının professoru olmuşdur. 1970–1989-cu illərdə Avtomatika və hesablama texnikası fakültəsinin dekan müavini, 1989–1995-ci illərdə isə fakültə dekanı olmuşdur. 1995–2001-ci illərdə İnformatika və kompüter texnikası kafedrasının müdiri vəzifəsində işləmişdir.

Hazırda həmin kafedranın professorudur.

Çoxsaylı elmi məqalələrin, üç dərs vəsaitinin müəllifidir.

Əmək veteranıdır. 2000-ci ildən Lütvi-Zadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür.

2016-cı ildən təqaüddədir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Salatın Əhmədli, Rövşən Babanlı. "Qazax mahalının alimləri" (ensiklopedik məlumat). "Günəş" nəşriyyatı. Bakı. 2017. 512 səh.
Yumşaq güc

**Yumşaq güc** () — siyasi hakimiyyət forması. Yumşaq gücə apellyasiya və cazibə yolu ilə başqalarının üstünlüklərini formalaşdırmaq qabiliyyəti daxildir. Yumşaq gücün əsas xüsusiyyəti qeyri-zorakılıqdır; yumşaq gücün valyutası isə mədəniyyət, siyasi dəyərlər və xarici siyasətdir. Burada hərbi müdaxilə, iqtisadi sanksiya kimi təsir alətlərindən istifadə olunmur.

## Nümunələr
### Fransa
Fransa uzun zaman böyük miqdarda yumşaq güc tətbiq etmişdir. Fransa və onun mədəniyyətinin əsrlər boyu dünyanın bir çox yerlərində heyranı olmuşdur; Tomas Cefferson "Hər bir insanın iki ölkəsi, özü və Fransası var" ifadəsi buna nümunədir. 2017-ci ildə Fransada dünyanın ən böyük diplomatik şəbəkəsi sırasında üçüncü idi.

## Amerika
Tramp dövründə Amerikanın Barak Obama və Co Bayden dövrü ilə müqayisədə daha az yumşaq gücə sahib olduğu görünür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *ƏKBƏROV, Məhəmməd*. Müasir Müharibələrin Hibridləşməsinə “Yumşaq Güc” Vasitələrinin Təsiri. Metafizika Jurnalı (ISSN: 2616-6879), 2025, №8, sıra: 1. səh.54-73
British Council

**British Council** — Birləşmiş Krallığın mədəniyyət üzrə əlaqələr və təhsil imkanları sahəsində fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatıdır. British Council Birləşmiş Krallıq və digər ölkələrin xalqları arasında dostluq və qarşılıqlı anlaşma münasibətləri yaradır. Təşkilat dünyanın 100-dən çox ölkəsində mədəniyyət və incəsənət, ingilis dili, təhsil və vətəndaş cəmiyyəti sahələrində fəaliyyət göstərir.

Təşkilat 1934-cü ildə təsis edilmişdir. Birləşmiş Krallığın Kral Xartiyası tərəfindən idarə edilən xeyriyyə təşkilatı və Birləşmiş Krallığın dövlət qurumudur.

British Council Azərbaycanda 1993-cü ildən etibarən fəaliyyət göstərir. Təşkilat Azərbaycanda ingilis dili, biznes inzibatçılığı və idarəetməsi sahəsində yerli ictimaiyyətə təlim xidmətlərinin təmin olunması məqsədilə təsis edilmişdir.

## İstinadlar
Koçno daşı

**Koçno daşı** () — Şotlandiyada Koçno ferması (Vest Danbartonşir dairəsi) yaxınlığında tapılmış müəmmalı daş plitə.

Daş 1887-ci ildə şotlandiyalı arxeoloq Ceyms Harvi Klaydbank şəhəri yaxınlığındakı fermada tapılmışdır, ölçüləri 9x18 metrdir.

Qısa müddət sonra bu daş bütün dünyanın bir çox alimlərinin marağına səbəb oldu. Çünki daşın üzərində məzmunu məlum olmayan petroqliflər çizilmişdi. Tədqiqatçılar hələ də dairə, xətt və spiral formasında olan sirli simvolları oxuya bilməyiblər. Amma daş plitənin 5 min il əvvələ aid olduğu üzə çıxıb.

Zaman keçdikcə Koçno daşı təkcə alimlərin yox, həm də çoxsaylı turistlərin marağına səbəb oldu. Amma turistlərin marağı daşın məhv olması ilə nəticələnə biləcəyi üçün 1965-ci ildə yerli idarəetmə orqanları daşı torpağa basdırdılar və gələcək nəsillər üçün saxladılar. Ehtimal edilirdi ki, petroqliflər gələcəkdə oxuna bilər.

2015-ci ildə müasir tədqiqat layihəsi çərçivəsində Koçno daşının kiçik bir hissəsinin üzəri Qlazqo Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən 3 günlük açıldı. 2016-cı ildə isə daha geniş tədqiqat layihəsi üçün daşın üzəri tamamilə açıldı və alimlər daş plitənin 3D-surətini çıxardılar.

## İstinadlar
Ayos-Nikolaos (Lasition)

**Ayos-Nikolaos**, həmçinin **Aqios-Nikolaos** (), gündəlik həyatda *Ayos* istifadə olunur () – Yunanıstanda şəhər, inzibati mərkəzi eyniadlı icmadır (dima) və Krit periferiyasında periferiya vahidi Lasitiondur. Kritin şimal sahillərində yerləşən Mirabelon Körfəzinin qərb tərəfində yerləşən İerapetra şəhəri (36 km) şimalındakı Heraklion adasının paytaxtı və Sitiya şəhərinin (73 km) qərbindəki 63 km şərqdə yerləşir. Şəhərin adı Ayos-Nikolaos Körfəzində yerləşən Bizans kilsəsindən gəlir. Ən qədim adı — Mandraki (). Kəndlilər arasında işlədilən ən məşhur adı — Yalos ().

2001-ci ildə siyahıya alınmaya əsasən əhalinin sayı  nəfərdir.

## Tarixi

### Qədim
Müasir şəhər

## İstinadlar
Körpü idarəetmə sistemi

**Körpü idarəetmə sistemi** və ya **BMS** körpülərin dizaynı, tikintisi, istismarı və saxlanılması, onların idarə olunması üçün vasitədir. Mövcud vəsaitlər daha çox artdıqca, dünyada  yol idarələri körpülərin idarə olunması ilə bağlı problemlərlə üzləşirlər və böyük infrastruktur obyektlərinin saxlanılması üçün ehtiyac artır.
## Fəaliyyəti
Köprü idarəetmə sistemləri tikinti inventar və yoxlama məlumat bazaları, texniki baxım, sistemli bir şəkildə təmir və reabilitasiya (MR & R) müdaxilələri, maliyyə resurslarının ayrılmasını optimallaşdırmaq və körpü istifadəçilərinin təhlükəsizliyini artırmaqda qurumlara kömək edir. 
Körpünün idarə edilməsində əsas vəzifələrə inventar məlumatlarının toplanması, müayinə, vəziyyətin və qüvvənin qiymətləndirilməsi, komponentlərin təmiri, möhkəmləndirilməsi və ya dəyişdirilməsi, və fondların ayrılmasının prioritetləşdirilməsi daxildir. BMS, xərclərin məhdudlaşdırılmasında xidmət proqramlarını formalaşdırmaq üçün körpü məlumatlarını idarə etmək vasitəsidir.

BMS dörd əsas komponentdən ibarətdir: *məlumatların saxlanması, dəyəri və pozulma modelləri, optimallaşdırma və analiz modelləri və funksiyaları yeniləmək*.
1980-ci illərdə dövlət və federal səviyyələrdə effektiv və körpülərin idarə olunması sistemlərinin (BMS) inkişaf etdirilməsində əhəmiyyətli maraq görüldü.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Learn more about Bridge Management
Yaoya Oşiçi

– səbzəvatçı Tarobeyin qızı. Edo dövrünün əvvəllərində Edodakı Honqo ərazisində yaşayırdı. Qəsdən yandırma cinayətinə görə payaya bağlanaraq yandırılmışdır. Hekayəsi bir çox coruri tamaşasına mövzu olmuşdur. Doğum ili kimi bəzən 1666-cı il göstərilir.

## Hekayə
1682-ci ildə Böyük Tenna yanğını zamanı o, Sosen-ində bir məbəddə xidmətçi kimi işləyən İkuta Şonosukeyə aşiq olur. Lakin oğlanı bir daha görə bilmir. Bir ildən sonra əgər yanğın baş verərsə, oğlanı yenə görəcəyi ümidi ilə qəsdən yanğın törətməyə cəhd edir. Lakin polis tərəfindən yaxalanır və Suzuqamoridə cinayətinə görə payada yandırılır.

Onun məhkəməsi zamanı hakimin ona yazığı gəlir və 16 yaşında olduğunu bilməsinə baxmayaraq ona "Sən 15 yaşındasan, elə deyilmi?" sualını verir. Həmin dövrdə 16 yaşından aşağı oğlan və qızlar ölüm cəzası ala bilməzdilər və yaşın dəqiq müəyyənləşdirilməsi çox çətin idi. Onu xilas etməyə çalışdığını anlamayan qız 16 yaşında olduğunu bildirir. Hakim yenidən eyni sualı verir, lakin qız yenə eyni cavabı verir. Hakimin ona ölüm cəzası verməkdən başqa seçimi qalmır.

## İrs
Tokionun Enco məbədindən Oşiçiyə həsr olunmuş memorial var. Yaponiya istifadə olunmuş təqvimə görə bir il 5 element və 12 heyvandan biri ilə simvolizə olunur. Oşiçinin anadan olduğu 1666-cı il alov atı (Hinoe Uma) ilidir və hər altmış ildən bir təkrarlanır. Yaponiyada yanğın atı ilində doğulacaq qızların pis şəxsiyyətə malik olacaqları haqqında inanc olduğuna görə bu illərdə Yaponiyada doğumda azalmaq müşahidə olunur (sonuncu dəfə 1966-cı ildə).

Hadisədən 3 il sonra İhara Saykaku bu hadisəni "Koşoku Qonin Onna" adlı kitabında təsvir etmişdir. Yaoya Oşiçinin ölümündən 20 il sonra drammaturq Ki no Kayon bu hadisəyə əsaslanan ənənəvi kukla tamaşası yaratmışdır. 1773-cü ildə Suqa Sensuke, Matsuda Vakiçi və Vakatake Fuemi onun tamaşasını "Date musume koi no higanoko" adı ilə yeniləmişdirlər. Bu iki versiyada Oşici qəsdən yanğın törətməyə cəhd etmir, əvəzində isə sevdiyinin həyatını xilas etmək üçün qarlı gecədə alov qülləsinə zəngi çalmaq üçün dırmaşır, çünki o dövrdə gecə küçəyə çıxmaq qadağan idi. Yanlış yanğın xəbərdarlığı verməyə görə Oşiçiyə ölüm cəzası verilir. Real həyatdakı Oşiçidən fərqli olaraq tamaşalardakı Oşiçi saf, sadəlövh qız kimi təsvir olunmur. Tamenaqa Tarobey və Tsuruya Nanboku da hekayə əsasında tamaşalar yazmışdırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Çaqulak adası

**Çaqulak adası** () — Aleut adaları qrupuna, Dörd Dağ adalarına daxil olan ada.

## Coğrafiya
Amukta adasından sonra Dörd Dağ adaları qrupuna daxil olan ikinci qərbdə yerləşən adadır. Çaqulak yaşayışı olmayan, diametrdi 3 km olan adadır. Adada sönmüş stroto vulkan vardır. Maksimal hündürlüyü 1142 metrdir. İqlimi soyuqdur. Duman və atmosfer yağıntıları adi haldır.

## Mənbə
* http://www.avo.alaska.edu/volcanoes/volcinfo.php?volcname=Chagulak
Sistemlərin dizaynı

**Sistem dizaynı** müəyyən tələblərə cavab verən bir sistem üçün memarlıq, modul, interfeys və məlumatların müəyyənləşdirilməsi prosesidir. Sistem dizaynı sistem nəzəriyyəsinin məhsul inkişafına tətbiq edilməsi kimi qəbul edilə bilər. 
Sistemlərin təhlili sistem arxitekturası və sistem mühəndisliyi fənləri ilə bəzi hallarda üst-üstə düşür. Sistemlərin dizaynı istifadəçinin müəyyən tələblərini təmin etmək üçün sistemlərin müəyyənləşdirilməsi və inkişaf etdirilməsi prosesidir. 1990-cı ilə qədər sistem dizaynı baza emal sənayesində mühüm və əhəmiyyətli rol oynayırdı. 1990-cı ildə kompüter avadanlığı və proqram təminatının standartlaşdırılması modul sistemlərin qurulmasına gətirib çıxardı. Ümumi platformalarda çalışan proqramın artan əhəmiyyəti proqram mühəndisliyi intizamını artırmışdır. 
## Memarlıq dizaynı
Sistemin memarlıq dizaynı bu sistemin strukturunu, davranışını və digər növlərini və analizini təsvir edən sistem memarlıq dizaynını vurğulayır.
## Məntiqi dizayn
Sistemin məntiqi dizaynı sistemin məlumat axınlarının, giriş və çıxışlarının mücərrəd təmsilçiliyinə aiddir. Bu, tez-tez faktiki sistemin mücərrəd (bəzən qrafik) modelini istifadə edərək modelləşdirmə vasitəsilə aparılır. Sistemlər kontekstində dizaynlar daxil edilir. Məntiqi dizayn müəssisənin əlaqələr diaqramlarını (ER diaqramlarını) əhatə edir.

## Fiziki dizayn
Fiziki dizayn sistemin faktiki giriş və çıxış proseslərinə aiddir. Bu, məlumatın sistemə necə daxil edildiyi, necə təsdiqləndiyi,  necə işlənildiyi və necə göstərildiyini  izah edir.
Fiziki dizaynda sistem haqqında aşağıdakı tələblər müəyyən edilir.
* Giriş tələbi,
* Çıxış tələbləri,
* Saxlanma  tələbləri,
* Emal tələbləri,
* Sistemin idarə edilməsi və ehtiyat nüsxəsi və ya bərpası.
Sistem dizaynının fiziki hissəsi ümumiyyətlə üç alt vəzifəyə bölünər:
# İstifadəçi İnterfeysi Dizaynı
# Baza dizaynı
# Emal dizaynı
İstifadəçi İnterfeysi Dizaynı istifadəçilərın məlumatı sistemə necə daxil etməsi və sistemin məlumatları onlara necə təqdim etməsi ilə bağlıdır.
Baza dizaynı məlumatların sistemdə necə nümayiş etdirildiyi və saxlanıldığını bildirir. Nəhayət, emal dizaynı məlumatın sistem vasitəsilə necə hərəkət etdiyini və sistemin daxildən və kənardan necə girildiyini və necə təsdiqləndiyini, təhlükəsiz və ya transformasiya olunması ilə bağlıdır. Sistemin dizayn mərhələsinin sonunda üç alt vəzifəni təsvir edən sənədlər hazırlanır və növbəti mərhələdə istifadə üçün təqdim olunur.
Fiziki dizayn bu çərçivədə bir məlumat sisteminin maddi fiziki dizaynına aid deyil. Bir analoqdan istifadə etmək üçün fərdi kompüterin fiziki dizaynı bir klaviatura vasitəsilə giriş, mikroprosessor daxilində işləmə və monitor, printer və s. ibarətdir. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Interactive Systems Design
Xarici İşlər Nazirliyi (ÇXR)

**Çin Xarici İşlər Nazirliyi**  () —  Çin Xalq Respublikasının dövlət xarici siyasət orqanı. Çin Xarici İşlər Nazirliyi Dövlət Şurasının üzvüdür və Çin Xalq Respublikası Hökumətinin xarici dövlətlərlə və beynəlxalq hökumətlərarası təşkilatlarla xarici əlaqələrinə rəhbərlik edir.
## Tarixi
Nazirlik 1954-cü il 28 sentyabrda yaradılmışdır.
İlk Xarici İşlər Naziri Çjou Enlay olmuşdur.

2 oktyabr 1949-cu ildə SSRİ Çinlə diplomatik əlaqələr quran ilk ölkə olmuşdur.

## Həmçinin bax
* Xarici İşlər Nazirlikləri
* Çin Xalq Respublikası
## İstinadlar
Fərəməzovların evi

**Fərəməzovların evi**  — Şuşa şəhərində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Şuşanın qədim tacir evlərinin xarakterik xüsusiyyətlərini özündə əks etdirən mülkün birinci mərtəbəsində ticarət məkanları yerləşdirilmişdir.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Şuşanın qədim tacir evlərinin xarakterik xüsusiyyətlərini özündə əks etdirən mülkün birinci mərtəbəsində ticarət məkanları yerləşdirilmişdir.

Evin divarları daş və əhəng-gil məhlulu qarışığından ina edilmiş, daların arasıda həmin məhlulla üzlənmişdir ki, bu da binanın fasadına xüsusi kolorit verir; birinci mərtəbədə tikilinin fasadı tağvari formalı üç böyük girişə malikdir, ikinci mərtəbədə simmetrik formada üç pəncərə yerləşdirilmişdir. Divar boyunca keçən sadə daş lent pəncərələrin yuxarı ¼ hissəsinə çataraq onların tağını əhatələyir və beləliklə də bir növ çərçivə xarakterini yerinə yetirir.

## Ədəbiyyat
* 

## Həmçinin bax
* Şuşa Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu

## Xarici keçidlər
* Şuşa - strateji şəhər
* Şuşanın işğalından 26 il keçir
* Şuşa - tarixi, mədəni və strateji əhəmiyyətə malik şəhər

## İstinadlar
Polimiya

**Polimiya** — Qafqaz Albaniyasının çarı. Rostovlu Dimitrinin "Müqəddəslərin həyatları" əsərində adı çəkilir.

## Hakimiyyəti
Rostovlu Dimitrinin "Müqəddəslərin həyatları" əsərinə görə Müqəddəs Varfolomey Alban ölkəsi hökmdarı Polimiyanın ürəyinə şeytanın hakim olduğu qızını sağaldır. Bundan sonra Alban hökmdarı bütün nəsli ilə birlikdə vəftiz olundu. Dmitri hadisələri bütün Qafqaz Albaniyasının xristianlığı qəbul etməsi kimi qələmə verir: "Çarın məsləhətinə əmə edərək ona yaxın və daha çox şəhər vəftizi qəbul etdi."

Rostovlu Dimitrinin bu məlumatları hardan əldə etdiyi məlum deyil. Ola bilər ki, o, Müqəddəs Varfolomeyə aid daha qədim məlumatlara malik idi. Hal-hazırda kilsə elmində belə məlumatlar yoxdur. Hər halda Qafqaz Albaniyası və antik Ermənistan krallığının həmin dövrə aid mənbələrində Polimiya adlı çara rast gəlinmir. IV əsrə qədər ilk alban çarlarının adı bilinməsə də, xristianlığın bütün ailəsi və ətrafı ilə qəbul edən alban çarının tarixi mənbələrdə qeyd edilməməsi Polimiyanın alban çarı yox, vilayət hakimi olması hesab edilə bilər.

## Paralel hekayələr
Oxşar hadisələr 91-109-cu illərdə hakimiyyətdə olmuş I Sanatruk üçün də qeyd edilir.

## Həmçinin bax
*Müqəddəs Varfolomey kilsəsi (Bakı)
*Albanopolis (Qafqaz)

## İstinadlar
Yüz il inqilab

**Yüz il inqilab** — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Cənubi Azərbaycan Şöbəsinin rəhbəri, şair və yazıçı Sayman Aruzun yazdığı roman. Roman Cənubi Azərbaycandakı milli azadlıq hərəkatından bəhs edir. Burada cəmiyyətin həyat tərzi, ictimai-siyasi və dini problemləri əks olunub.

## Haqqında
Romanın əsas obrazı olan Seyid, uşaqlıq sevgilisi Raziyə ilə zindanda üz-üzə gəlir. Raziyə, Güney Azərbaycan milli azadlığı uğrunda döyüşənlərdən biridir. Seyid məmur olduğundan Raziyəyə işgəncə verilməsini ona tapşırırlar. Seyid, Raziyəni gördükdə ürəyindəki uşaqlıq sevgisi yenidən alovlanmağa başlayır. Seyidin teokratiyanın yalanlarından bərkimiş ürəyi sevginin qarşısında yumşalır. Seyid teokratiyanın qaydalarına tabe olmur, rejimin tələblərinə əməl etmir. O, ürəyinin hökmünə qulaq asır. Raziyəni seçməklə milli azadlıq uğrunda mübarizə aparan insanların yanında olmağı qərar verir.

## Həmçinin bax
* Türkçülüyün patriarxı Əhməd bəy Ağaoğlu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kitabın elektron versiyası
Əsənlər

**Əsənlər** () — İstanbul ilinin ilçəsi. Şimalında Bayrampaşa, cənubda Güngörən, cənub-şərqdə Zeytunburnu, qərbdə Bağçılar rayonları ilə həmsərhəddir. Əsənlər, 18 məhəllədən ibarətdir və ərazisi 5.227 hektardır.

Əsənlər, qonşu ilçələrindən fərqli olaraq, sənaye mərkəzi olmaqdan çox yaşayış mərkəzi xüsusiyyətini daşıyır. Əsənləri Davudpaşa yoluna bağlayan Ayaza yolu üzərindəki su nəzarət quyuları, bələdiyyə avtomobil qarajı kimi istifadə edilən Üç Üz, Ayaza Bulağı, Su Tərəzisi və qaraj daxilində xaraba vəziyyətdə olan kilsə gözəl bir memarlıq nümunəsi kimi qarşımıza çıxır. Əsənlər Mərkəz Məscidinin qarşısındakı kilsə qalığı bərpa edilərək müasir kitabxana olaraq istifadəyə verilmişdir. İstanbul qala divarlarının yıxılmasından sonra bu bölgə torpaqları hərbi baxımdan əhəmiyyət qazanmışdır. Rayon tarixi İstanbulun ümumi tarixində mühüm rol oynamışdır. Rayon tarixi əsər baxımından zəngin sayılmaz. Bizans və Osmanlı dövrünə aid bulaq, su kəməri, su tərəzisi və səbil günümüzə çatan tarixi tikililərdir.

## Tarixçə
Bölgə, Bizanslılardan qalma bir yaşayış yeridir. Bu bölgənin ən qədim əhalisi Litros və Avas adları ilə qurulan kəndlərdə yaşayan romalılar olmuşdur. Respublika dövründə Roma mənşəli xalqın Yunanıstana köç etməsi ilə boşalan kəndlərə, Şərq Makedoniyadan gələn miqrantlar tərəfindən doldurulmuşdur. Uzun illər mübadilə kənd mövqeyində qalan Litros və Avas adlarını 1930-cu illərə qədər saxlamışdır. 1937–1940-ci illərdə aparılan dəyişikliklə Litros-Esenler, Avas-Atışalanı olaraq türkçələşdirilmişdir.

1993-cü ilin sonunda rayon olmuşdur. Əsənlərin yerləşdiyi region, əvvəlcədən Bakırköy ilçəsinə daxil olduğu halda, bu ilçə bölünməmişdən qabaq Güngörən ilçəsinin məhəllələrindən biri olmuşdur. Daha sonra da müstəqil bir ilçə olaraq yaradılıb.

## Qalereya

### Əsənlər avtovağzalından görüntülər

Esenler Otogar 5.jpg
Esenler Otogar 6.jpg


## İstinadlar

## Həmçinin bax
Əsənyurd

**Əsənyurd** () — İstanbulun Böyükçəkməcə ilçəsinin məhəllələrindən biri, 2008-ci ildə Qıraç mahalı ilə birləşdirilərək ilçə olmuşdur. Esenyurt yaşayış yeri bütünü, Mərmərə Bölgəsinin Frakiya alt hissəsində, İstanbul Metropolitan sahə sərhədləri içərisində yer alır. İlçənin şərqində Kiçikçəkməcə gölü, qərbində Böyükçəkməcə, şimalında Xoşdərə məhəlləsi və TEM avtomobil yolu, cənubunda Firuzəköy və E-5 Avtomobil Yolu var. İlçədə 13 poliklinika, dövlət xəstəxanası, bir Qızıl Aypara xəstəxanası və şəhər parkı yerləşir. Rayonda təhlükəsizlik 1 iyun 2009-cu il etibarilə polis təşkilatına keçib. Polis idarəsi binası tikilmişdir. Əsənyurd ərazisi 2.770 hektardır və 1989-cu ildə bələdiyyə olma şansını qazanmışdır. Bələdiyyə təşkilatının yaradılması bölgənin inkişafını sürətlənmişdir.

## Tarixçə
XIX əsrin əvvəllərində Əkrəm Ömər Paşaya aid təsərrüfat torpağında yaşayış məskəni olaraq meydana gəlmişdir.

1967-ci ildə də yaşayışın adı *Eşkinoz* adını dəyişərək *Əsənyurd* olaraq dəyişdirilmişdir. Eşkinoz təsərrüfatında çalışanların yaratdığı yerli xalqa 1920-1938-ci illərdə Rumıniya və Bolqarıstandan köçənlərin iştirakı və son illərdə daxili və xarici miqrasiya vasitəsilə gələn əhali, etnik strukturunun bugünkü halını almasını təmin etmişdir.

Əsənyurd qurucu bələdiyyə sədri Gürbüz Çapandır. Hazırda bələdiyyə sədri vəzifəsini ƏİP siyasi partiyasından olan Nəcmi Kadıoğlu davam etdirir.

## Təhsil
Bu ilçədə, İstanbulun məşhur universitetlərindən biri olan Əsənyurd Universiteti yerləşir.

## Tibb müəssisələri

# Esenyurt Dövlət xəstəxanası
# Qızıl Aypara xəstəxanası (əlavə bina)
# Özəl Təbiət xəstəxanası
# Özəl Elitium Tibb Mərkəzi
# Özəl Esencan xəstəxanası
# Özəl Avropa Tibb Mərkəzi
# Özəl Yeni Həyat Cərrahi Tibb Mərkəzi
# Özəl Mutlu Yaşam Tibb Mərkəzi
# Özəl Mediplus Tibb Mərkəzi
# Özəl Avropagöz Əsənyurd Mərkəzi
# Özəl Çavuşoğlu Əsənyurd Dializ Mərkəzi
# Özəl Reyap xəstəxanası
# Özəl Eslife xəstəxanası

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Yahve

**Yahve** (, ; mənası – "rəbb") — iudaizm və xristianlıqda tanrının çoxsaylı adlarından biri, Cənubi İsrail və Yəhudi çarlıqlarında milli tanrı. Onun dəqiq mənşəyi mübahisəli bir mövzudur, lakin onun mənşəyi erkən dəmir dövrünə, hətta tunc dövrünə qədər gedib çatır. Onun adı Kənan xalqının dininin baş tanrısı olan Elin adından törəmiş ola bilər, ancaq Yahvenin adının ən erkən münasib sadalanması Qədim Misir mətnlərindədir. Bu mətnlərdə Transiordaniyanın cənubunda yaşayan Şasu köçəri tayfasıdır.

Ən qədim dini ədəbiyyat nümunələrində Yahve tipik bir Yaxın Şərq "döyüşçü tanrısı"dır, hansı ki, müqəddəs ordusunu İsrailin düşmənlərinə qarşı yürüdür. O, daha sonra İsrail və Yəhudi çarlıqlarının əsas tanrısına çevrilir. Vaxt keçdikcə saray və Yərusəlim məbədi Yahveni bütün kainatın hər bir ilah və ilahənin hər bir müsbət keyfiyyətini daşıyan tanrısı elan edir. Babiloniya sürgününün (e.ə. VI əsr) sonunda özgə tanrıların varlığı inkar edilir və Yahve bütün kainatın qurucusu, bütün dünyanın yeganə tanrısı hesab edilir.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Eakin, Frank E. Jr. *The Religion and Culture of Israel* (Boston: Allyn and Bacon, 1971), 70 and 263.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* McKenzie, John L. "Aspects of Old Testament Thought" in Raymond E. Brown, Joseph A. Fitzmyer, and Roland E. Murphy, eds., *The New Jerome Biblical Commentary* (New Jersey: Prentice Hall, 1990), 1287, S.v. 77:17.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Nestor, Dermot Anthony, *Cognitive Perspectives on Israelite Identity,* Continuum International Publishing Group, 2010
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Antioxiya Pravoslav Kilsəsi

**Antioxiya pravoslav kilsəsi** və ya rəsmi adı ilə **[[Əntakiyə]] və bütün Şərq yunan pravoslav patriarxlığı** () — Dəməşqdə yerləşən avtokefal kilsə. Kilsə Suriya, Livan, Türkiyənin bir hissəsi, İraq, İran, Küveyt, Bəhreyn, Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Oman, Yəmən və Səudiyyə Ərəbistanını əhatə edir. Patriarx 2013-cü ildən X Yuhənnadır.

## Yeparxiyaları

Qərbi Asiyada:
* Əntakiyə və Dəməşq yeparxiyası
* Bağdad və Küveyt yeparxiyası
* Beyrut yeparxiyası
* Büsra, Hövran və Cəbəl-ül-Ərəb yeparxiyası
* Cübeyl və Bətrun yeparxiyası
* Əkkar yeparxiyası
* Hələb və İskəndərun yeparxiyası
* Həma yeparxiyası
* Hüms yeparxiyası
* Laziqiyyə yeparxiyası
* Sur və Sayda yeparxiyası
* Tərabülüs və Kurə yeparxiyası
* Zəhlə və Bəəlbək yeparxiyası

Başqa yerdə:
* Almaniya və Mərkəzi Avropa yeparxiyası
* Avstraliya, Yeni Zelandiya və Filippin yeparxiyası
* Britaniya adaları və İrlandiya yeparxiyası
* Buenos-Ayres və bütün Argentina yeparxiyası
* Fransa, Qərbi və Cənubi Avropa yeparxiyası
* Meksika, Venesuela, Mərkəzi Amerika və Karib yeparxiyası
* San-Paulu və bütün Braziliya yeparxiyası
* Santyaqo və bütün Çili yeparxiyası
* Şimali Amerika yeparxiyası

## Xarici keçidlər
Osvaldo (cizgi serialı, 2017)

**Ozvaldo** () — "*Birdo Studio*" və "*Symbiosys Entertainment*" tərəfindən hazırlanan Braziliya cizgi serialı. Cizgi serialı Pedro Eboli tərəfindən yaradılmışdır və ilk dəfə olaraq, 11 oktyabr 2017-ci il tarixində Braziliyada, "Cartoon Network" telekanalında, daha sonra 29 oktyabr 2017-ci il tarixində isə "TV Cultura" telekanalında yayımlanmışdır.

23 sentyabr 2017-ci il tarixindən bəri cizgi serialının distrubusiyası "Kid Glove" şirkətinin məsuliyyətindədir.

## Məzmun
Cizgi serialının süjeti Osvaldo adlı, 12 yaşlı bir pinqvinin və onun dostları  Tobias ilə Leyanın macəralarını əhatə edir. Tobias və Leya birlikdə Osvaldonu onun ən böyük çətinliyi, yəni soyuq evindən çıxıb Rio-de-Janeyro şəhərinin isti ekologiyasında məktəbə getməklə üz-üzə gətirirlər.

## Mövsümlər


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
TVS

**TVS** tez-tez verilən sualların siyahısı (FAQ) və müəyyən bir mövzuya dair cavablar (suallar və cavablar [Q & A] və ya tez-tez verilən suallar) kimi tanınır. Format tez-tez ümumi sualları təkrar edir, məsələn, ümumi məlumat boşluqlarına aid yeni istifadəçilər tərəfindən göndərilən mesajlar və sorğular vasitəsilə yazılır, veb saytlar, elektron poçt siyahıları və onlayn forumlarda istifadə olunur.

TVS məqsədi, tez-tez verilən suallar və ya problemlər barədə məlumat verməkdir. Baxmayaraq ki, bəzən, təqdim olunan sual tez-tez verilən suallardan olmur, lakin format məlumatların təşkili üçün faydalı bir vasitədir və buna görə suallardan ibarət olan mətn tez-tez soruşulan suallar adlandırılır.

## Yaranması
Adın yeni olmasına baxmayaraq, TVS formatı özü olduqca köhnədir. Misal üçün, Metyu Hopkins () 1647-ci ildə "Cadugərlərin kəşfi" adlı əsərini sual-cavab siyahısı olaraq yazmışdı və bunu "Müəyyən Sualların cavablandırılması" kimi təqdim etmişdi.

XIII əsrin ikinci yarısında Akvinalı Foma tərəfindən yazılmış "Summa Theologica" xristianlıq haqqında bir sıra sualların cavablarını əks etdirir. Platonun dialoqları hətta daha qədimdir.

## İnternetdə
"TVS" 1980-ci illərin əvvəllərində NASA-nın erkən poçt siyahıları texniki məhdudiyyətlərindən irəli gələn İnternet mətninin ənənəsidir.
ARPANET-in SPACE poçt siyahısında, arxivlənmiş keçmiş mesajların yeni istifadəçilər tərəfindən FTP (Faylların ötürülmə protokolları) vasitəsilə yükləyəcəyi ehtimal olundu. Praktikada bu nadir hallarda baş vermişdi və istifadəçilər arxivlərini axtarmaq yerinə poçt siyahısına sorğu göndərdilər. "Düzgün" cavablar təkrarlanmışdı və bu inkişaf etməkdə olan şəbəkə etiketinə qarşı idi.
NASA-nın TVS-si Yevgeni Miya tərəfindən 1982 və 1985-ci illər arasında SPACE poçt siyahısı üçün hazırlanmışdır. Daha sonra format digər poçt siyahılarında və Usenet xəbər qruplarında tətbiq edildi.
Göndərmə tezliyi aylıq, həftəlik və nəhayət gündəlik poçt siyahıları və xəbər qrupları olaraq dəyişdi.
İlk həftəlik TVS yazan Usenet net.graphics / comp.graphics xəbər qrupunda Cef Poskanzer oldu. Yevgeni Miya ilk gündəlik suallarla təcrübələrini sınadı.

## Müasir inkişaf
Bəzi hallarda, ənənəvi Suallar tərzində olmayan informativ sənədlər, xüsusilə də videooyun, məsləhətlər, sirlər və təlimat daxil olmaqla ətraflı təsviri olan TVS kimi təsvir edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* FAQ definition
* Frequently Given Answers
* Infrequently Asked Questions of FAQs
Aleksandrupolis

**Aleksandrupolis** ( ) — Yunanıstanın şimal-şərqində yerləşən şəhər. Aleksandrupolis — eyniadlı icmanın və Şərqi Makedoniya və Frakiya periferiyasının Evros periferiya vahidinin inzibati mərkəzidir. Əhalisi  nəfərdir.

Şəhərdən 7 kilometr aralıqda Dimokritos beynəlxalq havalimanı yerləşir.

## Əhalisi

## Qalereya

St Joseph's Church, Alexandroupoli.JPG|Müq. İosif kilsəsi
3rd Public Primary School, Alexadroupolis.jpg|Orta məktəb
Alexandroupolis port (August 2022).jpg|Gömrük binası
Alexandroupolis seafront.jpg|
Samothraki from Alexandroupolis (2).jpg|
Coast along Alexandroupoli.JPG|
Beach ahead of Alexandroupolis seafront.jpg|Çimərlik
Alexandroupoli beach and Samothraki.JPG|


## Qardaşlaşmış şəhərlər
* Burqas, 
* Lakatamiya, 
* Xaskovo,
* Ədirnə, 

## İstinadlar
Enerji supergücü

**Enerji super gücü** () — digər ölkələrə xam neft, təbii qaz, kömür və s. kimi böyük miqdarda enerji ehtiyatları verən və nəticədə, dünya bazarlarına siyasi və ya iqtisadi üstünlük əldə etmək üçün təsir etmə potensialına malik olan ölkə. Enerji super güc ölkələrinə Rusiya, Səudiyyə Ərəbistanı, Kanada, İran və Venesuela daxildir. ABŞ böyük şist qaz ehtiyatlarına görə potensial enerji gücü kimi qeyd olunur.

## İstinadlar
Yunanıstan periferiya vahidlərinin siyahısı

74 **periferya vahidi** () Yunanıstanın inzibati bölgüsünün bir hissəsidir və daha böyük inzibati vahidlərinə daxildir — periferiya. Periferiya vahidləri öz növbəsində icmalara (dimlər) bölünür. Bu inzibati vahidlər 1 yanvar 2011-ci ildə Kallikratis proqramının bir hissəsi olaraq təqdim edildi və materikdə əksər hallarda ərazilərdə və yerlərdə əvvəlki nomlarla üst-üstə düşür.
Fəxrəddin Muxtarov

**Fəxrəddin Muxtarov**   — Birləşmiş Ukrayna Azərbaycanlıları Konqresinin Parlament üzvü, 2010-2015-ci illərdə Dnepropetrovski, hazırda isə Poltava Radasının  deputatı.

## Həyatı

Fəxrəddin Muxtarov 1965-ci ildə Amasiya rayonun anadan olmuşdur. 1988-ildə Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən sonra, ailəsi ilə birlikdə Ermənistanın Amasiya rayonundan Ukraynaya köçməli olur. Ali təhsilini  Dnepropetrovsk Aqrar Universitetində almışdır. 
### Ailəsi
Ailəlidir, üç oğlu və bir qızı var. Oğlu Ələddin Muxtarov Azərbaycan Dillər Universitetində təhsil alır, qızı isə Ukrayna Universitetinin idarəetmə fakültəsini bitirib. 
## Əmək fəaliyyəti
Ukraynaya gəldiyi ilk vaxtlardan kənd təsərrüfatı ilə məşğul olmağa başladı. Torpaqların hamısını icarəyə götürürdü. Təsərrüffatında işlətdiyi texnikanın hamısı özünün idi. Əsasən xammal istehsalı ilə məşğul olurdu. Yeni gəldiyi vaxtlarda, əvvəlcə yerli rəhbərliklərlə müqavilə bağlayıb, dövlətdən əlli hektar ərazi götürdü. Daha sonra bu əraziləri beş yüzə və beş min hektara qaldırdı, bu gün əkdiyi sahələrin ərazisi beş yüz min hektara yaxındır. İki təsərrüfatı var, Xmelniçskiy Dnepropetrovskidə və Poltavada torpaq sahələri icarə etmişdir. Poltavada on min hektar torpaq icarəyə götürmüşdür.

Yaşadığım şəhərdə aktiv fəaliyyətdə olduğu üçün, şəhər, vilayət radalarına seçkilərdə özünü sınamaq qərarına gəlmişdir. 2010-2015-ci illərdə Dnepropetrovskidə vilayətində səs toplayaraq deputat oldu. 2015-ci ildə Fəxrəddin Muxtarov işi ilə bağlı Poltavaya köçdü və seçildiyi həmin dairədən, qardaşı Qoşqar Muxtarov öz namizədliyini verdi. Eyni güclə, digər deputatları xeyli üstələyərək Qoşqar da radanın deputatı seçildi. Özü isə Poltavada namizədliyini irəli sürdü və 84 deputat arasında ən çox səs toplayaraq deputat seçildi.

F.Muxtarov şəxsi vəsaiti hesabına vilayətin Tsariçan rayonunun Rudka kəndində Böyük Vətən müharibəsi döyüşçülərinin qardaşlıq məzarını bərpa etdirmiş, xatirə kompleksində Dnepropetrovsk vilayətinin azad edilməsi zamanı 1943-cü ildə həlak olmuş, 19 yaşlı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Mikayıl Ələkbərovun heykəlini ucaltmışdır.

## İstinadlar
Yerusəlim Pravoslav Kilsəsi

**Yerusəlim Pravoslav Kilsəsi** — Qüdsdə yerləşən avtokefal pravoslav kilsə. Kilsə İsrail, Fələstin Dövləti və İordaniyanı əhatə edir. III Feofil kilsənin indiki patriarxıdır.
Qibti Pravoslav Kilsəsi

**Qibti Pravoslav Kilsəsi** () — Misirdə avtokefal antixalkidon kilsə. Kilsə təxminən 400 icmadan ibarətdir. Onların əksəriyyəti Misirdə, qalanı isə Misir diasporundadır.

## Həmçinin bax
*Antixalkidon kilsələri
MicroPort

**MicroPort** — mərkəzi Şanxayda yerləşən tibbi təchizatlar hazırlayan beynəlxalq şirkət. Şirkət tibbin müxtəlif sahələrinə:kardiologiya, ortopediya, elektrofiziologiya, cərrahiyyəyə aid cihazları hazırlanması və ya istehsalı ilə məşğuldur. MicroPort 2018-ci ildə ən yaxşı 100 tibbi təchizat şirkəti arasında olmuşdur və 2017-ci ildə Çinin qabaqcıl tibbi təchizat şirkəti seçilmişdir.

## Tarixi

## İstinadlar
Vatslav Şimanovski

**Vatslav Şimanovski** (tam adı: *Vatslav Şimanovski*, ; ) — Polşa heykəltaraşı və rəssamı. Varşavanın Lazenki parkındakı müəllifi olduğu, bəstəkar Frederik Şopenin heykəlinə görə məşhurdur.

## Həyatı
Şimanovski Varşavada anadan olmuşdur. O, jurnalist və yazıçı Vatslav Şimanovskinin (9 iyul 1821 – 21 dekabr 1886) oğlu, fizik və siyasətçi Vatslav Şimanovskinin (14 aprel 1895 – 15 yanvar 1965) atasıdır.

Təxminən 1895-ci ilədək rəssam-heykəltaraş əsasən polyak alpinistlərin və Hutsulların janr rəsmlərini, eləcə də portret çəkməklə məşğul olurdu.

Daha sonra heykəltaraşlığa qayıdaraq modern-simvolizm üslubda əsərlər yaratmağa başladı. O, Krakovda Artur Qrotgerin, Varşavada Frederik Şopenin heykəllərini dizayn etməklə bərabər, məzar abidələri (atasının Varşavanın Povonski məzarlığındakı qəbri də daxil olmaqla) və portret büstləri də hazırlamışdır. Şimanovski 70 yaşında Varşavada vəfat etmişdir.

## Şopenin heykəli
1907-ci ildə Şimanovski hazırda Varşavanın Lazenki parkında yerləşən Frederik Şopenin bürünc heykəlini hazırlamışdır. Heykəl əvvəlcə 1910-cu ildə, Şopenin anadan olmasının yüz illiyində hazır olmalı idi, ancaq dizaynla əlaqədar mübahisələr, sonra isə I Dünya müharibəsinin başlaması ilə təxirə salındı. Abidə müharibədən sonra - 1926-cı ildə təhvil verildi.

## Rəsm əsəri
* *Alpinistin taleyi*, 1887 (Lviv Muzeyi)

## İstinadlar
Mərkəzi Makedoniya

**Mərkəzi Makedoniya** () — Yunanıstan inzibati-ərazi vahidi, sahəsinə görə ən böyük və əhalidə ikinci periferiya. Kallikratis proqramı əsasən 2011-ci ildə Makedoniya — Frakiya desentralizasiya idarəsinə daxildir .  Tərkibinə tarixi ərazi olan Makedoniyanın mərkəzi hissəsi daxildir, Ayon-Oros istisna olmaqla. Əhalisi  nəfər. Sahəsi  km². Sıxlıq 99,95 nəf./ km². Periferiyanın inzibati mərkəzi — Saloniki şəhəridir. Periferiarx — Apostolos Dzidzikostas ().

1987-ci ildə yerli özünüidarəetmə haqqında 1622/86 Qanuna uyğun olaraq təsis edilmişdir. Tərkibinə İmatiya, Kilkis, Pela, Pieriya, Saloniki, Sere və Xalkidiki nomları daxildir.

## İnzibati bölgüsü

Periferiya 7 periferiya vahidi və 38 icmaya bölünür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Yunaska adası

**Çaqulak adası** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Dörd Dağ adalarına daxil olan iri ada. 2000-ci il məlumatına görə adad daimi yaşayış yoxdur.

## Coğrafiya
Adanın sahəsi 173,099&nbsp;km²; uzunluğu — 23&nbsp;km, eni — 5,5&nbsp;km-dir. Yunaska adasının cənubunda iki vulkan vardır. Şərqdə yerləşən vulkan 950 metrdir (son püskürmə hqqında məlumat yoxdur). Şərqdə yerləşən vulkan isə 500 metr hündürlüyə sahibdir. Onun son püskürməsi 1937-ci ilə təsadüf edir.

## İstinadlar
Antixalkidon kilsələri

**Antixalkidon kilsələr**, **Şərqi pravoslav kilsələri**, **Qədim şərqi pravoslav kilsələr** və ya **Qədim pravoslav kilsələr** — Şərqi xristianlığın qədim kilsələr qrupu. Onlar Ekumenik Kilsə Məclislərinin sadəcə iki və ya üç ehkamını tanıyır, onları tətbiq edirlər. Antixalkidon kilsələrə aiddir: Qibti Pravoslav Kilsəsi, Süryani Pravoslav Kilsəsi, Erməni Həvari kilsəsi, Efiopiya Pravoslav Kilsəsi, Eritreya Pravoslav Kilsəsi və Malankar Pravoslav Kilsəsi.
Polarcus

**Polarcus** dünyada seysmik tədqiqat gəmilərinin donanmasını idarə edən bir dəniz geofiziki şirkətidir. Şirkət həm dəniz, həm də havaya atılan tullantıları azaltmağı hədəfləyən güclü bir ətraf mühit sahibi kimi fəaliyyət göstərməkdədir. Polarcus gəmiləri yüksək enerji səmərəliliyi və ətraf mühitin performans reytinqini qazanmışdır. Polarcus, dünya miqyasında seysmik məlumatların əldə edilməsi xidmətləri və Multi-Client kitabxana məlumatları, həmçinin enerji şirkətlərinin dənizdə neft və qaz ehtiyatlarını tapmasına kömək etmək üçün seysmik məlumatların görüntüləməsini təmin edir.
Şirkət 2008-ci ildə BƏƏ-nin Dubay şəhərində təsis edilmişdir.
## Səhmlər
Polarcus Limited, səhmlərini 2008-ci ildə Oslo Birjasının birjalar siyahısında qeyd etdirmişdir.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Polarcus | Offshore Energy Today
* Polarcus Minutes from 2019 Annual General Meeting
Serb Pravoslav Kilsəsi

**Serb Pravoslav Kilsəsi** () — Serbiyada yerləşən avtokefal pravoslav kilsə. Mərkəzi Belqrad şəhərindədir. İriney kilsənin indiki patriarxıdır.

Serb Pravoslav Kilsəsi öz köklərini 9-cu əsrə qədər izləyən avtokefal Şərqi Pravoslav Kilsəsidir.  Serbiyanın milli kilsəsidir və Monteneqro, Bosniya və Herseqovina, Xorvatiya və Şimali Makedoniya kimi digər Balkan ölkələrində xeyli sayda ardıcılları var.  Serb Pravoslav Kilsəsi də ABŞ, Kanada, Avstraliya və Qərbi Avropada əhəmiyyətli icmaları olan diaspora içərisindədir.

Kilsəyə yepiskopların müqəddəs məclisi tərəfindən seçilən patriarx rəhbərlik edir.  Hazırkı patriarx 2021-ci ilin fevralında seçilən Porfirijedir. Yepiskopların Müqəddəs Məclisi kilsənin ən yüksək idarəetmə orqanıdır və doktrina, liturgiya və nizam-intizam məsələlərində qərarların qəbuluna cavabdehdir.

Serb Pravoslav Kilsəsi zəngin liturgiya ənənəsinə malikdir, xidmətlər orta əsrlər slavyan xalqlarının dili olan Köhnə Kilsə slavyan dilində aparılır.  Kilsə həmçinin bir çox məşhur monastır, kilsə və ikona ilə zəngin bədii və mədəni irsə malikdir.  Ən görkəmli monastırlardan bəziləri Studenica Monastırı, Sopoćani Monastırı və Žiča Monastırıdır.

Serb Pravoslav Kilsəsi Serbiyanın tarixində, xüsusən də siyasi təlatümlər və xarici işğallar zamanı mühüm rol oynamışdır.  Məsələn, İkinci Dünya müharibəsi zamanı kilsə nasist işğalına qarşı müqavimət göstərməkdə və serb xalqını qorumaqda əsas rol oynayıb.  Kilsə həm də Serb tarixi boyu milli kimliyin və birliyin mühüm simvolu olmuşdur.

Bu gün Serb Pravoslav Kilsəsi Serbiyanın və onun xalqının həyatında mühüm rol oynamağa davam edir.  O, öz ardıcıllarına mənəvi rəhbərlik və dəstək verir, həmçinin məktəblər və xəstəxanalar idarə etmək, qaçqınlara və yoxsullara yardım göstərmək, dinlərarası dialoqu və əməkdaşlığı təşviq etmək kimi geniş spektrli sosial və xeyriyyə fəaliyyətləri ilə məşğul olur.

## İstinadlar
Rumın Pravoslav Kilsəsi

**Rumın Pravoslav Kilsəsi** () — Rumıniyada avtokefal pravoslav kilsə. Mərkəzi Buxarest şəhərindədir.
Bolqar Pravoslav Kilsəsi

**Bolqar Pravoslav Kilsəsi** () — Bolqarıstanda yerləşən avtokefal pravoslav kilsə. Mərkəzi Sofiya şəhərindədir. Neofit kilsənin indiki patriarxıdır.
Kipr Kilsəsi

**Kipr Kilsəsi** (, ) — Kiprdə yerləşən avtokefal pravoslav kilsə. Mərkəzi Nikosiya şəhərindədir. II Xrizostom kilsənin indiki baş yepiskopdur.
Yunanıstan Kilsəsi

**Yunanıstan Kilsəsi** () — Yunanıstanda yerləşən avtokefal pravoslav kilsə. Mərkəzi Afina şəhərindədir. II Yeronim kilsənin indiki baş yepiskopdur.
İmo ştatı

**İmo ştatı** () — Nigeriyanın cənub-şərqi geosiyasi zonasında ştat. O, şərqdə Abia, şimalda Anambra, cənubda Rivers, qərbdə isə Delta ştatı ilə həmsərhəddir və Niger çayı tərəfindən sulanır.

## Adı

Ştatın adı İmo çayından gəlir.

## İstinadlar
Çexiya və Slovakiya Pravoslav Kilsəsi

**Çex torpaqları və Slovakiya Pravoslav Kilsəsi** (, ), 1992-ci ilə qədər  **Çexoslovakiya Pravoslav Kilsəsi** (, ) — Çexiya və Slovakiyada avtokefal pravoslav kilsə.
Epir (periferiya)

**Эпи́р** () — Yunanıstanın 13 periferiyasından biri, Epir tarixi regionun cənub hissəsini əhatə edir. Epir və Qərbi Makedoniya desentralizasiya idarəsinə daxildir. Əhalisi  nəfər. Sahəsi 9203,217&nbsp;km². Sıxlığı 36,6 nəf/km². Ən böyük şəhəri və inzibati mərkəzi — Yanina şəhəridir. 2010-cu ildə periferiarx Aleksandros Kaxrimanis () seçilmişdir.

## İnzibati bölgüsü
1 yanvar 2011-ci ildə Kallikratis proqramına əsasən periferiya 4 periferiya vahidinə bölünür:

## İstinadlar