Jalə Əliyeva (güləşçi)

**Jalə Kamal qızı Əliyeva** () — Azərbaycanı təmsil edən qadın güləşçi; Avropa Çempionatının gümüş medalçısı (2024); U23 Avropa Çempionatının 2022 və 2024-cü illərdə çempionu; 2024-cü il U23 Dünya Çempionatının və 2025-ci ildə VI İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qalibi.

Jalə Əliyeva U23 Avropa və Dünya Çempionatlarının qalibi olmağı bacaran birinci və yeganə azərbaycanlı qadın güləşçisidir. Həmçinin Jalə Əliyeva Azərbaycan güləşinin yetişdirdiyi qadın idmançılar arasında Sona Əhmədlidən sonra Avropa və Dünya Çempionatlarında ciddi uğurlara imza atmağı bacaran ikinci güləşçi hesab olunur.

## Həyatı
Jalə Kamal qızı Əliyeva 1 fevral 2001-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olub. Yeddi yaşından güləşlə məşğul olmağa başlayıb. Əvvəlcə Daxili İşlər Nazirliyinin İdman Cəmiyyətində Elçin Əliyevin rəhbərliyi altında məşq edib. 2015-ci ildən isə Həsrət Məmmədyarovun rəhbərliyi altında məşq edir. Hazırda Neftçi İdman Klubunun üzvüdür. 2018-2022-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasında (ADBTİA) təhsil alıb.

## Karyerası
### 2016-ci il: U17 Avropa Çempionatında "gümüş"
Jalə Əliyevanın beynəlxalq arenada debütü 2016-cı ilin 18-24 iyulunda İsveçdə baş tutan 17 yaşlılar arasında Avropa Çempionatına təsadüf etdi. Turnirin təsnifat mərhələsində onun rəqibi Azərbaycan nümayəndəsi Alina Zokoyeva oldu. Həmin görüşdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində 35 saniyə ərzində "tuş"la qələbə qazandı (4:0) və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə o, Türkiyə güləşçisi Zeynep Yetgil ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə 12:6 hesabı ilə qalib gəldi və çempionatın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Olqa Qurova oldu. Bu görüşdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində 1:44 dəqiqə ərzində "tuş"la qələbə qazandı (6:4) və U17 Avropa Çempionatının yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə o, Ukrayna güləşçisi Veronika Ryabolova oldu. Rəqib U17 Dünya Çempionatının bürünc medalçısı, həmçinin U17 Avropa Çempionatının 2014-cü ildə qalibi, 2015-ci ildə isə finalçısı olmuş təcrübəli və titullu güləşçi idi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində 16:11 hesabı ilə qələbə qazandı və turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Almaniya güləşçisi Emili Hasse oldu. Bu görüşdə gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə görüş 16:16 hesabı ilə başa çatdı və qaydalara əsasən son xalı rəqib qazandığına görə görüşün qalibi oldu, 15 yaşlı Jalə Əliyeva isə debüt turnirində — 17 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında gümüş medalın sahibi oldu.

Jalə Əliyeva üçün ilin əsas turniri 12-18 sentyabrda Gürcüstanın Tbilisi şəhərində baş tutan 17 yaşlılar arasında Dünya Çempionatı oldu. Turnirin təsnifat mərhələsində Jalə Əliyevanın rəqibi Yaponiya nümayəndəsi Yui Susaki oldu. Rəqib 2014 və 2015-ci illərdə U17 Dünya Çempionatının qalibi olmuş təcrübəli güləşçi idi. Həmin görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə 0:10 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Jalə Əliyeva bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Birinci təsəlliverici görüşdə onun rəqibi Belarus nümayəndəsi Yuliya Jauneri oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə 8:6 hesabı ilə qalib gəldi. Növbəti təsəlliverici görüşdə isə o, Rumıniya güləşçisi Denisa Fodor oldu. 2:52 dəqiqə davam edən görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə "tuş"la qalib gəldi (7:4) və turnirin bürünc medal uğrunda görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Meysi Kilti oldu. Bu görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə 2:13 hesabı ilə məğlub oldu və 17 yaşlılar arasında Dünya Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu.

### 2017-ci il: Uğursuz mövsüm
2017-ci ildə də Jalə Əliyeva U17 Avropa və Dünya Çempionatlarında mübarizə apardı. Bu səfər o, 49 Kg. əvəzinə 56 Kg. turnirlərində çıxış etdi və bu onun nəticələrinə ciddi təsir etdi. 24-30 iyulda Bosniya və Herseqovinanın Sarayevo şəhərində baş tutan 17 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında Jalə Əliyeva 1/8 final mərhələsində Almaniya nümayəndəsi Anastasiya Blayvasa 4:11 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib 1/4 final mərhələsində məğlub olduğu üçün Əliyeva bürünc medal uğrunda təsəlliverici görüşlərə qatılmaq şansını da itirdi və U17 Avropa Çempionatını 20 güləşçi arasında 12-ci pillədə başa vurdu.

4-10 sentyabrda Yunanıstanın Afina şəhərində baş tutan ilin əsas turnirində — 17 yaşlılar arasında Dünya Çempionatında da Jalə Əliyeva birinci görüşdəcə məğlub oldu. Təsnifat mərhələsindən azad olan Əliyeva turnirin 1/8 final mərhələsində İspaniya güləşçisi Laura Gomeza 3:13 hesabı ilə məğlub oldu və U17 Dünya Çempionatını 22 güləşçi arasında 12-ci pillədə başa vurdu.

### 2018-ci il: U17 Dünya Çempionatında beşinci pillə
2018-ci ildə 17 yaşlı Jalə Əliyeva sonuncu dəfə U17 Dünya və Avropa Çempionatlarında mübarizə apardı. Bu səfər o, ötən mövsümdən fərqli olaraq 56 Kg. əvəzinə 61 Kg. turnirlərində çıxış etdi. 2018-ci ildə onun birinci nüfuzlu turniri 14-20 mayda KYRM-da baş tutan 17 yaşlılar arasında Avropa Çempionatı oldu. Bu turnirdən əvvəl o, apreldə Kocaelidə baş tutan XXI beynəlxalq Zəfər Turnirinin qalibi oldu. U17 Avropa Çempionatında isə Jalə Əliyeva bu səfər də uğursuzluğa düçar oldu. Turnirin 1/8 final mərhələsində o, Polşa nümayəndəsi Zofiya Polovçixa 6:16 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib 1/4 final mərhələsində məğlub olduğu üçün Jalə Əliyeva bürünc medal uğrunda təsəlliverici görüşlərə qatılmaq şansını da itirdi və U17 Avropa Çempionatını 18 güləşçi arasında 12-ci pillədə başa vurdu.

İlin əsas turniri hesab olunan U17 Dünya Çempionatında isə Jalə Əliyeva uğursuzluq zolağına müəyyən qədər son qoymağı bacardı. 2-8 iyulda Xorvatiyanın Zaqreb şəhərində baş tutan turnirin 1/8 final mərhələsində onun rəqibi Qırğızıstan nümayəndəsi Sezim Cümənəzərova oldu. Həmin görüşdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində üç dəqiqə ərzində "tuş"la qələbə qazandı (12:5) və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə o, Çin güləşçisi Qin Cao ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Əliyeva rəqibinə 0:11 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Jalə Əliyeva bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Təsəlliverici görüşdə onun rəqibi Qazaxıstan nümayəndəsi Anastasiya Qrança oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Əliyeva məğlub vəziyyətdə olsa da 1:32 dəqiqədə rəqibinə "tuş"la (3:2) qalib gəldi və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə o, Hindistan güləşçisi Anşu Anşu ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə 0:10 hesabı ilə məğlub oldu və U23 Dünya Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu.

### 2019-cu il: 20 yaşlılarda uğursuz debüt
2019-cu ildən etibarən Jalə Əliyeva 20 yaşlılar arasında baş tutan beynəlxalq turnirlərdə mübarizə aparmağa başladı. Mövsümün əvvəlində, apreldə o, Antalya şəhərində baş tutan XXII beynəlxalq Şampiyonlar Turnirində bürünc medalın sahibi oldu. Həmin ilin 2-10 iyununda isə Jalə Əliyeva İspaniyanın Pontevedra şəhərində baş tutan 20 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Turnirin təsnifat mərhələsində Jalə Əliyeva Moldova nümayəndəsiİrina Rinqaçiyə "tuş"la (0:2) məğlub oldu. Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Jalə Əliyeva bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Təsəlliverici görüşdə onun rəqibi İtaliya nümayəndəsi Morena de Vita oldu. Gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Əliyeva rəqibi üzərində 11:10 hesabı ilə qələbə qazandı və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə o, Ukrayna güləşçisi Katerina Zelenıx ilə üz-üzə gəldi. Bu görüşdə gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu və bu səfər Jalə Əliyeva rəqibinə 6:9 hesabı ilə məğlub olaraq U20 Avropa Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu.

İlin əsas turniri 12-18 avqustda Estoniyanın Tallin şəhərində baş tutan 20 yaşlılar arasında Dünya Çempionatı oldu. Turnirin 1/8 final mərhələsində Jalə Əliyeva Yaponiya nümayəndəsi Yuzuka İnagaki ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Əliyeva rəqibinə 2:13 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Jalə Əliyeva bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Amma bu görüşdə də Əliyeva uğursuzluğa düsar oldu. Kanada güləşçisi Ana Gonideza 0:10 hesabı ilə məğlub olan Jalə Əliyeva U20 Dünya Çempionatını 11-ci pillədə başa vurdu.

Noyabrda Jalə Əliyeva qadın güləşi üzrə açıq Rusiya Çempionatının bürünc medalına sahib oldu.

### 2021-ci il: U20 Dünya Çempionatında "bürünc"
Dünyanı cənginə alan COVID-19 pandemiyası səbəbilə 2020-ci il ərzində yeniyetmələr arasında Avropa və Dünya Çempionatları baş tutmadı. Pandemiyadan sonra Jalə Əliyevanın birinci turniri 2021-ci ilin 28 iyun-4 iyulunda Almaniyanın Dortmund şəhərində baş tutan 20 yaşlılar arasında Avropa Çempionatı oldu. Bu turnirdə də Əliyeva uğursuz çıxış etdi. Turnirin təsnifat mərhələsindəcə Xorvatiya nümayəndəsi İva Geriça 6:13 hesabı ilə məğlub olan Jalə Əliyeva U20 Avropa Çempionatını 12 güləşçi arasında 8-ci pillədə tamamladı.

Jalə Əliyevanın növbəti turniri 16-22 avqustda Rusiya Federasiyasının Ufa şəhərində baş tutan 20 yaşlılar arasında Dünya Çempionatı oldu. İyunda baş tutan U20 Avropa Çempionatından fərqli olaraq Əliyeva bu səfər 62 Kg. əvəzinə 59 Kg. turnirində çıxış etdi və buna ona uzun fasilədən sonra növbəti medalı qazandırdı. Turnirin təsnifat mərhələsindən azad olan Əliyeva 1/4 final mərhələsində Polşa nümayəndəsi Alexandra Vitos ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Əliyeva rəqibi üzərində 2:0 hesabı ilə qələbə qazandı və çempionatın yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Rusiya güləşçisi Anastasiya Sidelnikova oldu. Bu görüşdə Əliyeva rəqibinə 0:10 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəni bürünc medal uğrunda görüşdə davam etdi. Həlledici görüşdə o, Hindistan nümayəndəsi Kusum Kusum ilə üz-üzə gəldi. Gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində 3:1 hesabı ilə qələbə qazandı və U20 Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Bununla da o, beynəlxalq turnirlərdə beş ildir davam edən uğursuzluq seriyasına son qoymağı bacardı.

Həmin ilin 1-7 noyabrında isə Jalə Əliyeva Serbiyanın Belqrad şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasıda Dünya Çempionatında mübarizə apardı. Bu onun 23 yaşlılar arasında baş tutan beynəlxalq turnirlərdə debütü olsa da, o, uğursuzluğa düçar oldu. Turnirin təsnifat mərhələsindəcə Serbiya nümayəndəsi Ana Fabiyana 3:6 hesabı ilə məğlub olan Jalə Əliyeva U23 Dünya Çempionatını 15 idmançı sırasında 11-ci pillədə başa vurdu.

### 2022-ci il: U23 Avropa çempionluğu
2022-ci ildə Jalə Əliyevanın birinci turniri 7-14 martda Bolqarıstanın Plovdiv şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatı oldu. Turnirin təsnifat mərhələsindən azad olan Əliyeva 1/4 final mərhələsində Fransa nümayəndəsi Améline Douarre ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində 2:30 dəqiqə ərzində "tuş"la qələbə qazandı (6:0) və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi Polşa güləşçisi Paulina Danisz oldu. Bu görüşdə Əliyeva rəqibinə 6:1 hesabı ilə qalib gəldi və U23 Avropa Çempionatının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Serbiya nümayəndəsi Anna Fabian oldu. Jalə Əliyeva həmin rəqibinə dörd ay əvvəl Belqrad şəhərində baş tutan U23 Dünya Çempionatında məğlub olmuşdu. Bu səfər isə Əliyeva rəqibindən revanş ala bildi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində 6:2 hesabı ilə qələbə qazandı və 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatının qızıl medalına sahib oldu. Bu qızıl medal Azərbaycanın qadın güləşi üçün əhəmiyyətli idi. Qadın güləşçilərdən ibarət Azərbaycan yığması sonuncu dəfə U23 Avropa Çempionatında qızıl medala 2016-cı ildə sahib olmuşdu. Jalə Əliyeva altı il davam edən uğursuzluq seriyasına son qoymağı bacardı. Həmçinin Jalə Əliyeva U23 Avropa çempionu olan birinci azərbaycanlı qadın güləşçi oldu (buna qədər 2015-ci ildə Alyona Kolesnik, 2016-cı ildə isə Tatyana Omelçenko turnirin qalibi olmuşdu).

Jalə Əliyevanın növbəti rurniri 2-5 iyunda Qazaxıstanın Almatı şəhərində Dünya və Avropa çempionu, 1998-ci il Seul Olimpiadasının finalçısı Bolat Tırlıxanovun xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnir oldu. Qrup mərhələsinin birinci görüşündə Əliyeva Monqolustan nümayəndəsi Tsogzolmaa Dorjsuren üzərində qələbə qazandı (WO). Növbəti görüşdə o, Özbəkistan güləşçisi Dilfuza Aimbetova üzərində vaxtından əvvəl 14:2 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı. Qrup mərhələsinin sonuncu görüşündə isə Əliyeva Qazaxıstan nümayəndəsi Aizhan Ismagulova ilə üz-üzə gəldi. Gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Əliyeva rəqibinə 6:4 hesabı ilə qalib gəldi və qrup mərhələsini birinci pillədə başa vurdu. Yarım-final mərhələsində onun rəqibi digər Qazaxıstan güləşçisi Diana Kayumova oldu. Bu görüşdə gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu və nəticədə Əliyeva rəqibi üzərində 8:6 hesabı ilə qələbə qazanaraq turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə o, Hindistan nümayəndəsi Sarita Mor ilə üz-üzə gəldi. Rəqib son Dünya Çempionatının bürünc medalçısı idi. Həmin görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə 0:10 hesabı ilə məğlub oldu və UWW Bolat Turlıxanov Turnirini gümüş medalla başa vurdu.

Jalə Əliyeva növbəti uğuruna 5-18 avqustda Konya şəhərində baş tutan V İslam Həmrəyliyi Oyunlarında imza atdı. İslamiadalarda debüt edən Jalə Əliyeva qrup mərhələsində Özbəkistan nümayəndəsi Layloxon Sobirova üzərində "tuş"la (4:0) qələbə qazandı, Qazaxıstan güləşçisi Laura Almaganbetovanı isə 9:2 hesabı ilə məğlub etdi. Bununla da qrup mərhələsini birinci sırada başa vuraraq turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Türkiyə nümayəndəsi Elvira Kamaloğlu oldu. Rəqib həmin ilin martında U23 Avropa Çempionatının qalibi olmuşdu (57 Kg. turnirində). Gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində 9:6 hesabı ilə qələbə qazandı və islamiadanın final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə o, Nigeriya güləşçisi Esther Kolavole ilə üz-üzə gəldi. Final görüşü də gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində 14:6 hesabı ilə qələbə qazanaraq V İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu.

2022-ci ilin əsas turniri 10-18 sentyabrda Serbiyanın Belqrad şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Debüt Dünya Çempionatı Jalə Əliyeva üçün uğurlu hesab oluna bilərdi. Turnirin təsnifat mərhələsindən azad olan Əliyeva 1/8 final mərhələsində Braziliya nümayəndəsi Giullia Penalber ilə üz-üzə gəldi. Görüşün gedişatında Jalə Əliyeva məğlub vəziyyətdə olsa da sonda rəqibinə "tuş"la (9:12) qalib gəldi və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Nigeriya güləşçisi Esther Kolavole oldu. Əliyeva həmin rəqibinə avqustda İslam Həmrəyliyi Oyunlarının final görüşündə qalib gəlmişdi. Bu səfər də görüş gərgin və idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə Jalə Əliyeva rəqibinə 14:13 hesabı ilə qalib gəldi və Dünya Çempionatının yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi Yaponiya nümayəndəsi Tsugumi Sakurai oldu. Rəqib son Dünya çempionu idi. Həmin görüşdə Əliyeva rəqibinə 0:10 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəsini bürünc medal uğrunda görüşdə davam etdi. Həlledici görüşdə isə o, Ukrayna güləşçisi Alina Qruşina ilə üz-üzə gəldi. Rəqib son Avropa Çempionatının qalibi idi. Bu görüşdə də Jalə Əliyeva rəqibinə 0:10 hesabı ilə məğlub oldu və debüt Dünya Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu. Dünya Çempionatından sonra Jalə Əliyeva sentyabrın sonlarında açıqlanan Dünya Güləş Birliyinin (UWW) reytinq cədvəlində doqquzuncu pillədə qərarlaşdı.

Jalə Əliyevanın 2022-ci ildə son turniri İspaniyanın Pontevedra şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasında Dünya Çempionatı oldu. Bu turnirdə Əliyeva 1/8 final mərhələsindəcə Hindistan nümayəndəsi Mansi Ahlaata 4:10 hesabı ilə məğlub olaraq uğursuzluğa düçar oldu. Nəticədə Jalə Əliyeva U23 Dünya Çempionatını 18 güləşçi sırasında 12-ci pillədə başa vurdu.

### 2023-cü il: Avropa Çempionatı və U23 Dünya Çempionatında final
2023-cü ildə Jalə Əliyevanın birinci turniri 12-20 martda Rumıniyanın Buxarest şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatı oldu. Əliyeva analoji turnirin son qalibi idi. Turnirin təsnifat mərhələsində Jalə Əliyeva Ukrayna nümayəndəsi Oleksandra Xomenets ilə üz-üzə gəldi. Rəqib son Dünya və Avropa Çempionatlarının finalçısı idi. Həmin görüşdə Əliyeva rəqibinə 0:10 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Jalə Əliyeva bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Təsəlliverici görüşdə onun rəqibi Bolqarıstan güləşçisi Nazife Tahir oldu. Həmin görüşdə Əliyeva rəqibinə "tuş"la (6:0) qalib gəldi və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə o, İtaliya nümayəndəsi Aurora Russo ilə üz-üzə gəldi. Bu görüşdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində 6:2 hesabı ilə qələbə qazandı və U23 Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vurdu.

İlin birinci nüfuzlu turniri 17-24 apreldə Xorvatiyanın Zaqreb şəhərində baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Bu Jalə Əliyevanin Avropa Çempionatlarında debütü oldu. Turnirin təsnifat mərhələsindən azad olan Əliyeva 1/4 final mərhələsində Almaniya nümayəndəsi Yelena Brügger ilə üz-üzə gəldi. Rəqib son Avropa Çempionatının bürünc medalçısı idi. Gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə 6:3 hesabı ilə qalib gəldi və Avropa Çempionatının yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi Polşa güləşçisi Yovita Vrzesień oldu. Rəqib son Dünya Çempionatını bürünc medalla başa vurmuşdu. Bu görüşdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində 5:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazanaraq debüt Avropa Çempionatında final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə o, Ukrayna nümayəndəsi Alina Qruşina ilə üz-üzə gəldi. Rəqib son Avropa Çempionatının qalibi idi. Jalə Əliyeva həmin rəqibinə 2022-ci ilin sentyabrında Serbiyada, Dünya Çempionatında bürünc medal uğrunda görüşdə məğlub olmuşdu. Əliyeva revanş arzusunda olsa da bunu bacara bilmədi. Jalə Əliyeva rəqibinə "tuş"la məğlub olaraq (0:10) Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib oldu. Bununla belə bu medal Azərbaycanın qadın güləşi üçün əhəmiyyətli idi. 11 ildən sonra birinci dəfə azərbaycanlı qadın güləşçi Avropa Çempionatında medala sahib olurdu (sonuncu dəfə 2012-ci ildə Sona Əhmədli Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vurmuşdu).

Jalə Əliyevanın növbəti turniri 1-4 iyunda Qırğızıstanda baş tutan və yunan-roma güləşçisi Raatbey Sanatbayevin xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnir oldu. Turnirin 1/4 final mərhələsində Əliyeva Çin nümayəndəsi Hong Kexin ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə 1:12 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Jalə Əliyeva bürünc medal uğrunda görüşdə mübarizə apardı. Bu görüşdə onun rəqibi Türkiyə güləşçisi Elvira Kamaloğlu oldu. Əliyeva həmən rəqibinə ötən il Konyada islamiada da qalib gəlmişdi. Bu səfərdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində qələbə qazandı (8:4) və Raatbey Sanatbayevin xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turniri bürünc medalla başa vurdu. İyunda Dünya Güləş Birliyi (UWW) tərəfindən açıqlanan reytinq cədvəlinə əsasən Jalə Əliyeva altıncı pillədə qərarlaşdı.

Daha sonra Əliyeva 26-30 iyulda Polşanın Varşava şəhərində baş tutan Polad Open beynəlxalq turnirində çıxış etdi. Həmin turnirdə Əliyeva 1-ci turda Qazaxıstan nümayəndəsi Emma Tissinaya 5:16, 2-ci turda isə Kanada güləşçisi Alexandria Tovna 2:12 hesabları ilə məğlub olaraq Polad Open beynəlxalq turnirini 17-ci pillədə başa vurdu.

2023-cü ilin əsas turniri 16-24 sentyabrda Serbiyanın Belqrad şəhərinin ev sahibliyində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Dünya Çempionatından əvvəl açıqlanan reytinq cədvəlində Əliyeva yeddinci pillədə qərarlaşmışdı. Olimpiya lisenziyası verən Dünya Çempionatında Əliyeva medala iddialı idi. Təsnifat mərhələsindən azad olan Jalə Əliyeva 1/16 final mərhələsində Kolumbiya nümayəndəsi Andrea González ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Əliyeva rəqibinə 7:2 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Meksika güləşçisi Alma Valencia oldu. Bu görüşdə Əliyeva rəqibi üzərində "tuş"la qələbə qazandı (8:2) və Dünya Çempionatının 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə o, ABŞ nümayəndəsi Helen Maroulis ilə üz-üzə gəldi. Rəqib 2016-cı il Rio-de-Janeyro Olimpiadasının qalibi, son olimpiadanın bürünc medalçısı və üç dəfə Dünya çempionu olmuş titullu güləşçi idi. Təcrübəli rəqibi ilə görüşdə Jalə Əliyeva bərabər səviyyədə mübarizə aparmağı bacarsa da, nəticədə 3:8 hesabı ilə rəqibinə məğlub oldu. Rəqib yarım-final mərhələsində məğlub olduğu üçün Əliyeva bürünc medal uğrunda təsəlliverici görüşlərə qatılmaq şansını da itirdi və Dünya Çempionatını onuncu pillədə başa vurdu.

Jalə Əliyevanın 2023-cü ildə son turniri Albaniyanın Tirana şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasında Dünya Çempionatı oldu. Martda U23 Avropa Çempionatını bürünc medalla, apreldə isə seniorların Avropa Çempionatını gümüş medalla başa vuran Əliyeva bu səfər U23 Dünya Çempionatında medalı hədəfləyirdi. Turnirin təsnifat mərhələsində onun rəqibi Ümumdünya Güləş Birliyinin (UWW) bayrağı altında çıxış edən hindistanlı Reena Sangwan oldu. Bu görüşdə Əliyeva rəqibi üzərində "tuş"la qələbə qazandı (*2:2) və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə o, Fərdi Neytral İdmançı (ANA) statusunda çıxış edən rusiyalı Mariya Buzarova ilə üz-üzə gəldi. Bu görüşdə də Əliyeva rəqibinə "tuş"la qalib gəldi (2:0) və U23 Dünya Çempionatının yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi Kanada nümayəndəsi Mia Friesen oldu. Bu görüşdə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində vaxtından əvvəl 10:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə o, Yaponiya güləşçisi Sara Natami ilə üz-üzə gəldi. Gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə 8:18 hesabı ilə məğlub oldu və U23 Dünya Çempionatını gümüş medalla başa vurdu.

Jalə Əliyeva həmçinin noyabrda Azərbaycanın ev sahibliyində baş tutan Hərbçilər arasında 36-cı Dünya Çempionatında da mübarizə apardı. Bu turnir Rusiya və Belarus idmançıları öz bayrağı altında mübarizə apardığına görə Dünya Güləş Birliyi (UWW) tərəfindən rəsmi turnir olaraq tanınmadı. Bununla belə Əliyeva həmin turnirin qızıl medalına sahib oldu.

### 2024-cü il: U23 Avropa və Dünya Çempionatlarında zəfər

Jalə Əliyevanın 2024-cü ildə birinci turniri 10-14 yanvarda Xorvatiyanın Zaqreb şəhərində baş tutan UWW Zagreb Open beynəlxalq turniri oldu. Turnirin 1/8 final mərhələsində o, Çin nümayəndəsi Hong Kexin ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə 9:20 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Jalə Əliyeva bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Təsəlliverici görüşdə onun rəqibi Ukrayna güləşçisi Solomiya Vinnik oldu. Rəqib son U23 Avropa və Dünya Çempionatlarının qalibi idi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Əliyeva məğlub vəziyyətdə olsa da rəqibinə "tuş"la (*6:6) qalib gəldi və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə o, Moldova nümayəndəsi Anastasiya Niçitina ilə üz-üzə gəldi. Bu görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə 4:14 hesabı ilə məğlub oldu və UWW Zagreb Open beynəlxalq turnirini beşinci pillədə başa vurdu.

İlin birinci nüfuzlu turniri 12-18 fevralda Rumıniyanın Buxarest şəhərində baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Analoji turnirin son finalçısı Jalə Əliyeva bu səfər də medala iddialı idi. Turnirin təsnifat mərhələsində onun rəqibi Macarıstan nümayəndəsi Erika Bognár oldu. Rəqib də son Avropa Çempionatının finalçısı idi (55 Kg. turnirində). Bu görüşdə Əliyeva rəqibi üzərində 9:2 hesabı ilə qələbə qazandı və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə o, Ukrayna güləşçisi Solomiya Vinnik ilə üz-üzə gəldi. Əliyeva həmin rəqibinə yanvarda Zagreb Open'də məğlub olmuşdu. Əliyeva revanş arzusunda olsa da bunu bacara bilmədi və rəqibinə 5:12 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib yarım-final mərhələsində məğlub olduğu üçün Əliyeva bürünc medal uğrunda təsəlliverici görüşlərə qatılmaq şansını da itirdi və Avropa Çempionatını 15 güləşçi arasında yeddinci pillədə başa vurdu.

Daha sonra Jalə Əliyeva 5-7 aprelində baş tutan Avropa Olimpiya Təsnifat Turnirində mübarizə apardı. Əliyeva turnirin 1/4 final mərhələsində Ukrayna nümayəndəsi Alina Qruşina ilə üz-üzə gəldi. Əliyeva həmin rəqibinə 2022-ci il Dünya Çempionatında və 2023-cü il Avropa Çempionatının final görüşündə məğlub olmuşdu. Bu səfər də Jalə Əliyeva rəqibinə məğlub oldu (0:10) və olimpiya lisenziyasına sahib ola bilmədi.

Jalə Əliyevanın növbəti turniri 20-26 mayda Azərbaycanın ev sahibliyində baş tutan 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatı oldu. 2022-ci ildə analoji turnirin qalibi olan, son olaraq isə 2023-cü ildə turniri bürünc medalla başa vuran Jalə Əliyeva "doğma divar"lar arasında çempionluğa iddialı idi. Turnirin 1/4 final mərhələsində onun rəqibi Bolqarıstan nümayəndəsi Nəsrin Süleymanova oldu. Həmin görüşdə Əliyeva rəqibi üzərində "tuş"la qələbə qazandı və yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə o, Ukrayna güləşçisi Solomiya Vinnik ilə üz-üzə gəldi. Əliyeva həmən rəqibinə yanvarda Xorvatiyada Zagreb Open turnirində, fevralda isə Rumıniyada Avropa Çempionatında məğlub olmuşdu. Əliyeva bu səfər də revanş arzusunda idi və buna nail oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Jalə Əliyeva rəqibinə 3:1 hesabı ilə qalib gəldi və U23 Avropa Çempionatının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Türkiyə nümayəndəsi Elvira Kamaloğlu oldu. Əliyeva həmən rəqibinə 2022-ci ildə Konya şəhərində islamiada da qalib gəlmişdi. Bu səfər U23 Avropa Çempionatında finalında üz-üzə gələn rəqiblərin görüşü gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə Jalə Əliyeva rəqibi üzərində 5:3 hesabı ilə qələbə qazanaraq 2-ci dəfə 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatının qalibi oldu. Jalə Əliyeva həm də qadın güləşi üzrə Azərbaycan yığmasına yeganə qızıl medalı qazandırmaqla bu yığmanın çempionatı üçüncü pillədə başa vurmasında əsas rolu oynadı.

Jalə Əliyeva üçün ilin əsas turniri Albaniyanın Tirana şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasında Dünya Çempionatı oldu. Anaoji turnirin son finalçısı, mayda isə U23 Avropa Çempionatının qalibi olan Jalə Əliyeva çempionluğa iddialı idi. Turnirin 1/8 final mərhələsində onun rəqibi Ukrayna nümayəndəsi Alina Filipoviç oldu. Gərgin və bərabər səviyyədə baş tutan görüşdə Əliyeva rəqibi üzərində 7:4 hesabı ilə qələbə qazandı və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə o, Türkiyə güləşçisi Sevim Ağbaş ilə üz-üzə gəldi. Bu görüşdə Əliyeva rəqibinə vaxtından əvvəl 10:0 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi ABŞ nümayəndəsi Sofia Macaluso oldu. Bu görüşdə də Jalə Əliyeva inamlı qələbə qazandı. Əliyeva rəqibinə "tuş"la (10:0) qalib gəldi və U23 Dünya Çempionatının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Yaponiya güləşçisi Ruka Natami oldu. Bu günə qədər Yaponiya güləşçiləri ilə görüşlərdə daima məğlub olan Əliyeva bu uğursuz seriyaya son qoymağı hədəfləyirdi. Gərgin və bərabər səviyyədə baş tutan görüşdə Əliyeva rəqibi üzərində 10:8 hesabı ilə qələbə qazandı və 23 yaşlılar arasında Dünya Çempionatının qızıl medalına sahib oldu. Bu çempionluq Azərbaycanın qadın güləşçi üçün tarixi əhəmiyyətə sahib idi. Jalə Əliyeva həm U23 Dünya Çempionatlarında qızıl medal qazana birinci azərbaycanlı qadın güləşçi oldu, həm də ümumiyyətlə Dünya Çempionatlarında (U15, U17, U18 və U20 daxil olmamaqla) qızıl medala sahib olan birinci azərbaycanlı qadın güləşçi oldu.
### 2025-ci il
19 noyabr 2025-ci ildə Səudiyyə Ərəbistanının paytaxtı Ər-Riyadda keçirilən VI İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qalibi olub.

23 dekabr 2025-ci ildə Gənclər və İdman Nazirliyinin 2025-ci ilin idman yekunlarına həsr olunmuş tədbirində Jalə Əliyeva "2025-ci ilin ən yaxşı qadın idmançısı" adına layiq görülüb.

## Nəticələri

Karyerası ərzində mübarizə apardığı 27 beynəlxalq turniri 4 qızıl, 4 gümüş və 3 bürünc medalla başa vurub.

## Görüşlərinin nəticələri

## İstinadlar