Mari Berneys

Meri Berneys (d. 13 may 1883 – ö. 22 aprel 1939) - alman siyasətçi, pedaqoq, yazıçı və qadın haqları müdafiəçisi idi. O, Mannheym Qadınların Sosial Məktəbini (Mannheim Soziale Frauenschule) təsis etmiş və 1921-1925-ci illərdə Almaniya Xalq Partiyasının (Deutsche Volkspartei - DVP) üzvü kimi Baden Respublikası Landtaqında xidmət etmişdir.

## Bioqrafiyası
Berneys 1883-cü ildə Münhendə anadan olmuş və 1890-cı ildə ailəsi ilə birlikdə Karlsrue şəhərinə köçmüşdür. 1905-ci ildə ailəsi yenidən Heydelberqə köçmüşdür və o, 1906-cı ildə Humanitar Gimnaziyada Abitur imtahanını vermişdir. 1906-1912-ci illərdə Heydelberq Universitetində iqtisadiyyat üzrə təhsil almışdır.

Berneysın ailəsi yəhudi mənşəli olsa da, protestantlığa keçmişdir. Onun atası Mixael Berneys Münhen Universitetində ədəbiyyat tarixi professoru, anası isə Luiza Rübke idi. Onun iki qardaşı var idi: Hermann Uhde-Berneys (1873–1965), incəsənət tarixçisi və digər qardaşı Ulrix Berneys (1881–1948) akademik idi.

1916-cı ildə Elizabet Altmann-Kotthayner, Yuli Basserman və Alisa и Benşaymer ilə birlikdə Mannheym Qadınların Sosial Məktəbini təsis etmişdir və 1919-1932-ci illərdə məktəbin direktoru kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1919-cu ildə o, kommunist inqilabçısı Eygen Levinlə birlikdə Heydelberqdə siyasi müzakirə axşamları təşkil etmişdir.

1920-ci ildə Mari Berneys Veymar parlament seçkilərində Almaniya Xalq Partiyasının (AXP) namizədi olmuş və partiyanın milli siyahısında 14-cü yerdə qərarlaşmışdır. 1921-ci ildə Baden Respublikası Landtaqına seçilmiş və 1925-ci ilə qədər bu vəzifədə qalmışdır. Qadınların demokratik cəmiyyətdə rolu, uşaq tərbiyəsi və sosial rifah mövzusunda çoxsaylı məqalələr və broşürlər yazmışdır.

1933-cü ildə nasizmin yüksəlişi və AXP-nin sağçı siyasətə yönəlməsi onu dərin narahat etmişdir. Buna görə də rahibə monastırına daxil olmuş və katolikliyə keçmişdir. O, 1939-cu ildə Beuron şəhərində təbii səbəblərdən vəfat etmişdir.

## Biblioqrafiyası

### Əsərləri

* *Die Geschichte einer Baumwollspinnerei, ihr Produktionsprozeß und ihre Arbeiterschaft.* Duncker & Humblot, Leipzig 1910.
* *Auslese und Anpassung der Arbeiterschaft der geschlossenen Großindustrie, dargestellt an den Verhältnissen der 'Gladbacher Spinnerei und Weberei AG' zu München-Gladbach im Rheinland.* Duncker & Humblot, Leipzig 1910 (Schriften des Vereins für Sozialpolitik: Untersuchungen über Auslese und Anpassung (Berufswahl und Berufsschicksal) der Arbeiter in den verschiedenen Zweigen der Großindustrie, Band 133). Kommentierte Neuausgabe, hg.  von Silke Schütter und Christian Wolfsberger, Klartext, Essen 2012.
* *Untersuchungen über die Schwankungen der Arbeitsintensität während der Arbeitswoche und während des Arbeitstages. Ein Beitrag zur Psychophysik der Textilarbeit.* In: Schriften des Vereins für Sozialpolitik 135/III, S. 183–389, Duncker & Humblot, Leipzig 1912.
* *Lehrwerkstätten und Schulen in der Textilindustrie.* Leipzig 1914.
* *Der Aufstieg der Begabten vom Standpunkt der Volkswirtschaft*, in: Bayerische Lehrerinnenzeitung 1918, S. 99 ff.
* *Über die praktische Ausbildung der Schülerinnen der Wohlfahrtsschulen*, in: Zeitschrift für Schulgesundheitspflege und soziale Hygiene 1928, S. 113–117.
* *Nochmals „Die praktische Ausbildung der Schülerinnen der Wohlfahrtspflege und soziale Hygiene“*, in: Zeitschrift für Schulgesundheitspflege und soziale Hygiene 1928, S. 270

### Haqqında yazılmış əsərlər

* Manfred Berger: *Wer war… Marie Bernays?* In: *Sozialmagazin.* H. 12, 1999, S. 6–8.
* Lore Conzelmann: *Das pädagogische Gedankengut in den Schrifte des Vereins für Socialpolitik. Eine Untersuchung zu der Geschichte der Wirtschaftspädagogik.* Dissertation. Frankfurt am Main 1962.
* Eberhard Demm: *Von der Weimarer Republik zur Bundesrepublik. Der politische Weg Alfred Webers von 1920 bis 1958.* Schriften des Bundesarchivs Bd. 51. Droste, Düsseldorf 1999.
* Eberhard Demm: *Max and Alfred Weber I: University and Social Policy.* In: Max Weber Studies 21, 2021, H. 1, S. 85–123.
* Konrad Exner: *Marie Bernays – eine der ersten badischen Parlamentarierinnen Mannheims*. In: *Badische Heimat* 3/2003
* Ina Hochreuther: *Frauen im Parlament. Südwestdeutsche Abgeordnete seit 1919.* Im Auftrag des Landtags herausgegeben von der Landeszentrale für politische Bildung. Theiss, Stuttgart 1992, ISBN 3-8062-1012-8.
* *Jahresverzeichnis der an den deutschen Universitäten und Hochschulen erschienenen Schriften.* Bd. 25, 1909/1910. Reprint Kraus: Nendeln, Liechtenstein 1967.
* Marion Keller: *Pionierinnen der empirischen Sozialforschung im Wilhelminischen Kaiserreich*, Stuttgart: Franz Steiner 2018, ISBN 978-3-515-11985-6, S. 285–350.
* M. Rainer Lepsius: Industrie und Betrieb, in: Das Fischer Lexikon Soziologie, 2. Aufl. hg. von René König, Frankfurt am Main 1979: Fischer, S. 122–134.
* Bärbel Meurer: Marianne Weber. Leben und Werk. Tübingen 2010: J.C.B. Mohr.
* Gundula Pauli: *Marie Bernays (1883–1939) und die „Soziale Frauenschule“ in Mannheim. Ein Beitrag zur Geschichte der Sozialen Arbeit in Deutschland.* Unveröffentlichte Diplomarbeit. Freiburg 2004.
* Max Weber-Gesamtausgabe (MWG)  I/11: Zur Psychophysik der industriellen Arbeit, Schriften und Reden 1908–1912, hg. von Wolfgang Schluchter und Sabine Frommer. J.C.B. Mohr, Tübingen 1995.
* Max Weber-Gesamtausgabe (MWG) II/7/: Briefe 1911–1912, hg. von  M. Rainer Lepsius und Wolfgang J. Mommsen,  J.C.B. Mohr, Tübingen 1998.
* Max Weber-Gesamtausgabe (MWG) II/8/: Briefe 1913–1914, hg. von  M. Rainer Lepsius und Wolfgang J. Mommsen,  J.C.B. Mohr, Tübingen 2003.

## Xarici keçidlər
Literature by and about Marie Berneys in the [[:en:German_National_Library|German National Library catalogue
## İstinadlar