open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Topoqrafik xəritə

**Topoqrafik xəritə** — iri miqyasda tərtib olunan coğrafi xəritə.

Xəritə vərəqində kartoqrafik təsvirin, əlavə məlumatların və başqa elementlərin yığcam şəkildə yerləşdirilməsinə xəritənin kompanovkası  deyilir.

Obyektlər topoqrafik xəritələrdə aşağıdakı kimi müxtəlif rənglərlə və işarələrlə təsvir olunur:
*Su obyektləri – hidroqrafik obyektlər (göllər, su anbarları, sahil xətləri, çaylar, kanallar, bulaqlar və s.) mavi rənglə;
*Bitki örtüyü yaşıl rənglə (hətta meşənin çeşidi (qurumuş, cavan  və s.) tərkibi (enli iynəyarpaq) şərti işarələrlə, meşədə üstünlük təşkil edən ağacların adı isə ixtisarla verilir);
*Qrunt işarələri topoqrafik xəritələrdə bataqlığın, şoranlığın və qumluqların şərti işarələri ilə göstərilir.
*Yaşayış məntəqələri - şəhər, qəsəbə, kəndlər daimi və müvəqqəti yaşayış yerlərinə bölünməklə təsvir olunur.
*Yollar və rabitə vasitələri topoqrafik xəritələrdə xətti və miqyassız şərti işarələrlə təsvir olunur.
*Relyef horizontallarla təsvir olunur.

## Topoqrafik xəritələrin növləri
Məzmunu, müfəssəlliyi və həndəsi baxımdan yüksək dəqiqliyi ilə fərqlənir. Topoqrafik xəritə icmal topoqrafik, xüsusi (həqiqi) topoqrafik və topoqrafik planlara bölünür: 
* Kiçik miqyaslı topoqrafik xəritə - 1:1000000, 1:500000, ikinci qrupa 1:200000, 1:100000 
* Orta miqyaslı topoqrafik xəritə1:500000, 1:25000
* İrimiqyaslı Topoqrafik xəritə 1:10000, 1:5000 həm də bu xəritələr  1:2000, 1:1000, 1:500 miqyaslı xəritələr aid edilir. 
Topoqrafik xəritənin coğrafi məzmununa bütün təbii və sosial iqtisadi obyektlər daxildir. Bütün obyektlər qəbul edilmiş şərti işarələrlə göstərilir. Topoqrafik xəritədən xalq təsərrüfatında, elmi işlərdə və hərbi məqsədlə istifadə olunur.

## İstinadlar
Antixrist (film, 2009)

**Antixrist** — Danimarkalı rejissor Lars Fon Trierin ssenari müəllifi və rejissoru olduğu film. Baş rolları Uilyem Dafoe və Şarlotta Geynsburq oyanmışlar. Film, qorxu filmi ənənəsini izləməklə bir cütlüyün övladları öldükdən sonra meşədə bir daxmaya getməsindən və orada baş verən hadisələrdən bəhs edir. Hekayə bir proloq, dörd bölmə və bir epiloqa bölünür. Film əsasən Danimarka istehsalı olsa da, Avropanın müxtəlif altı ölkəsindən də dəstək alır. Film Almaniya və İsveçdə lentə alınır.

Geynsburqun Ən yaxşı aktrisa nominasiyası üzrə mükafat qazandığı bu film 2009-cu ildə Kann kinofestivalında nümayiş olunduqdan sonra mübahisələr səbəb oldu. Bundan başqa, film Ən yaxşı Danimarka filmi nominasiyasında Robert mükafatı, Ən yaxşı kinematoqrafiya işi nominasiyası üzrə Avropa Film Mükafatı qazanmışdır. Film Sovet kino-rejissoru Andrey Tarkovskiyə həsr olunmuşdur.

## Məzmun
***Proloq:*** Film Hendelin "Rinaldo" operasından (1711) "Lascia ch'io pianga" fon musiqisi ilə başlayır. Valideynləri sekslə məşğul olduqları zaman (onların adı film boyu açıqlanmır) onların kiçik övladları Nik pəncərədən qarlı yerə yıxılaraq ölür.

***Birinci bölmə: Yas*** Nikin dəfni zamanı qadının vəziyyəti pisləşir. Onun ətrafına toplaşan mərasim iştirakçılarının üzləri tutqunlaşdırılıb. Xəstəxanada bir ay keçirəndən sonra qadın zamanı unutmuş halda yas içində ayılır.

## Xarici keçidlər
* Rəsmi veb-sayt
Alatoran. Saqa: Sübh (I hissə)

**Alatoran. Saqa: Sübh (I hissə)** () 2011-ci il Amerika istehsalı olan Stefani Mayerin eyni adlı romanlar seriyası əsasında çəkilmiş 4-cü filmdir.

## Məzmun
Bella Svon artıq hamilədir. İndi o yarı-insan, yarı-vampir övladını dünyaya gətirmək arzusundadır. Lakin onun bu istəyinə Edvard və digər Kallenlər mane olurlar. Çünki bu çox təhlükəlidir. Çıxılmaz vəziyyətdə olan Bellaya gözləmədiyi anda Rozali kömək edir. Lakin onlar bilmirlərki bu işin axırı faciə ilə qurtara bilər.

## Rollarda
* Kristen Stüart — Bella Svon
* Robert Pattinson — Edvard Kallen
* Teylor Lotner — Ceykob Blek
* Piter Façinelli — Karleys Kallen
* Elizabet Rizer — Esme Kallen
* Eşli Qrin — Elis Kallen
* Kellan Latz — Emmet Kallen
* Nikki Rid — Rozali Heyl
* Cekson Razbon — Casper Heyl
* Billi Burk — Çarli Svon
* Dakota Fanninq — Ceyn

## Həmçinin bax
* ABŞ filmlərinin siyahısı

## Xarici keçidlər
* Filmin rəsmi saytı 
* Filmi izlə (azərbaycan dilində)
"Qırmızı əmək bayrağı" ordeni

**"Qırmızı əmək bayrağı" ordeni** — Əmək xidmətlərinə görə SSRİ-nin ümumi mülki mükafatıdır. SSRİ Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin və Xalq Komissarları Sovetinin 7 sentyabr 1928-ci il tarixli qərarı ilə yaradılmışdır.

## Həmçinin bax
* "Əmək" ordeni

## İstinadlar
Alatoran. Saqa: Sübh (II hissə)

**Alatoran. Saqa: Sübh (II hissə)** () 2012-ci ildə Stefani Mayerin eyni adlı əsəri əsasında çəkilmiş ABŞ istehsalı olan dram, melodram və döyüş filmi.

## Məzmun
Bella artıq vampirdir. İndi onun qarşısında Edvardla birgə əbədiyyət var. Bellanın Rinesme adında qızı var. Ceykob isə Rinesmenin ən yaxın dostu və məsləhətçisidir.

Lakin Kallenlərin bu sevinci uzun çəkmir. Beləki, Voulturi Rinesmenin ölümsüz olduğunu fikirləşir. Vampir anlayışında isə ölümsüz uşaq yaratmaq qəti surətdə qadağandır. Bunu edənlər isə sorğu-sualsız ölümə məhkumdurlar. İndi onlar ordu toplayaraq Kallenlərin üzərinə Forksa gəlirlər. Bella və Edvardı yenə də çətin sınaq gözləyir.

## Həmçinin bax
*ABŞ filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
*Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Qamma şüalanma

**Qamma şüalanma** (simvolu: γ) –olduqca qısa dalğa uzunluğu ilə xarakterizə olunan elektromaqnit şüalanmasının bir növüdür. Dalğa uzunluğu 0.1&nbsp;nm və ondan kiçik elektromaqnit dalğaları olub, yüksək enerjili foton selindən ibarətdir. İonlaşdırıcı şüalanmaya, yəni bir maddə ilə qarşılıqlı təsir göstərərək fərqli əlamətlərin ionlarının meydana gəlməsinə səbəb ola biləcək radiasiyaya aiddir.

Qamma şüalanması yüksək enerji fotonların (qamma şüalarının) axınıdır. Qamma və rentgen şüaları arasındakı kəskin sərhəd müəyyən edilməməsinə baxmayaraq, qamma-şüa kvantının enerjisinin 105 eV-dən çox olduğu qənaətindədir. Elektromaqnit dalğalarının miqyasında, qamma şüaları rentgen şüaları ilə həmsərhəddir, daha yüksək tezlik və enerji aralığını tutur. 1-100 keV aralığında qamma şüalanması və rentgen şüalanması yalnız mənbəyində fərqlənir: əgər nüvə keçidində kvant yayılıbsa, onu qamma şüalanmasına aid etmək olar.
Bir parçalanma zamanı verilən maddənin nüvəsindən xaricə alfa və betta zərrəciklər  olmaqla yalnız biri atılır. İstənilən radioaktiv nüvə parçalanması isə qamma - fotonların şüalanması ilə müşahidə olunur.
Beta şüalanmasının spektrinin nə üçün bütöv alınmasını araşdıran Pauli 1932-ci ildə fərz edib ki, nüvədən  betta zərrəciyi  ilə yanaşı kütləsi kiçik neytral zərrəcik də kənar edilir. Ferminin təklifi ilə bu zərrəcik neytrino adlandırılıb. Sonradan müəyyən olunub ki, neytrino betta+ parçalanması zamanı, antineytrino isə betta- parçalanması  zamani əmələ gəlir. 
Betta parçalanması zamanı enerji betta zərrəcikləri ilə neytrino və antineytrino arasında paylanır. Spektri isə bütöv olur.
Bir çox hallarda nüvənin radioaktiv parçalanması zamanı yeni  elementlərin nüvəsi həyəcanlaşmış halda olur. Belə hal dayanıqsız  haldır. Ona görə də nüvə artıq enerjini spontan olaraq şüalandıraraq  dayanıqlı əsas hala keçir. Onda nüvənin bir parçalanması zamanı müxtəlif enerjili bir neçə qamma foton şüalanır. Ona görə də  qamma şüalarının spektri xətti olur. Enerjisi isə 0.2 - 3.0MeV arasında  dəyişir.

## Mənbə
• Tibbi və bioloji fizika 2014

## İstifadəsi

Dəridən rahatlıqla nüfuz edə bildiyindən, həmçinin xərçəng hüceyrələrinə qarşı effektiv olduğundan, tibbdə radioterapiyada istifadə olunur.
Likvidlik

**Likvidlik** — Biznesdə, iqtisadiyyatda yaxud investisiya proseslərində aktivlərin bazarda əhəmiyyətli qiymət fərqi olmadan və dəyər itkisi yaratmadan tez reallaşdırıla (satıla) bilməsi qabiliyyətidir. Aktivlərin pula çevrilmə imkanı əks etdirən iqtisadi termin likvidlik kimi müəyyən olunur. Daşıdığı ümumi anlamdan əlavə bu terminin daha konkret mənalarda işləndiyi məqamlar da vardır. Bank, müəssisə, qiymətli kağızlar, bazar, yatırımlar və s. ilə münasibətdə işlənməsindən asılı olaraq həm likvidliyin müəyyən edilməsi üsulları, həm də terminin özünün izah variantları bir-birindən fərqlənir. Likvidlik – sadəcə maddi dəyərləri pula çevirmək baxımından nəzəri imkan deyil, o həm də bunu cəld, rahat və maksimal dərəcədə faydalı şəkildə həyata keçirməkdir. Bu nisbi parametrlərdən asılı olaraq likvidliyin nisbi kəmiyyətini müəyyən edirlər. Yaxşı likvidlik göstəricisi və qeyri likvidlik kifayət qədər şərti xarakter daşıyır. Bu zaman bir sıra faktorlar nəzərə alınmalıdır.
 
## Likvidliyə təsir edən faktorlar
Biznesdə edilən pul yatırımlarının, investisiyaların geri qayıtması (yəni öz pulunu çıxardaraq, gəlir gətirməsi) həmin müəssisəni likvid adlandırmaq üçün tutarlı əsas verir. Əgər gəlirlər az olarsa onda bu variant az likvidli müəssisə adlanacaq. Yüksək gəlirli (öz xərclərini artıqlaması ilə çıxara bilən) bizneslərə tələbat həmişə yüksəkdir. Likvidliyə təsir edə bilən digər parametr pul vəsaitlərinin, yəni gəlirin əldə edilmə sürətidir. Özü də məsrəflərin tam həcminə nisbətdə. Pul yatırımı edən hər bir şəxs, onları qısa müddət ərzində böyük plyusla geri qaytarmağı düşünür. Belə yüksək likvidli situasiyalara olduqca nadir hallarda rast gəlinir.
Daha sadə dillə müəssisənin likvidliyini belə izah etmək olar “bu biznes nə dərəcə də sərfəlidir?”. Böyük maliyyə vəsaitlərini kifayət qədər gəlirli şəkildə investisiya etmək istəyərkən, diqqət mərkəzinə təkcə müəssisələrə və müxtəlif səhmlərə edilən yatırımlar dayanmır, həmçinin digər bazarlar da axtarmaq olar. Həmişə nəzərə alınan ən vacib nüans risklərdir. Bəzi variantlar həddindən artıq likvid ola bilər, amma belə bir riskə getmək olduqca çətindir. Sözü gedən termin iqtisadiyyatın digər sahələrində, məsələn ödəniş qabiliyyətinin müəyyən edilməsi zamanı istifadə olunur. Biznesdə böyük pullar dövr edə bilər, amma sən demə xərclər və maliyyə itkiləri daha çox olacaq. Nisbi rəqəmlərə gəldikdə müəssisə likvid olmaya bilər, baxmayaraq ki, o öz sahiblərinə kifayət qədər sanballı məbləğlərdə, çox yaxşı həcmdə gəlir gətirir. Biznes gizlicə borclana bilər ki, bu da hesabat dövründə maliyyə itkilərinin həcminin böyüklüyünü üzə çıxaracaq. Borcalan və kreditor münasibətlərində də likvidlik anlayışı mövcuddur, bu zamanda nəzərdə ödəmə qabiliyyəti tutulur. Bu borcalanın maliyyə vəsaitlərini vaxtında geri qaytara bilib-bilməyəcəyini müəyyən edir. Sözügedən situasiya daha çox banklarda aktualdır. Likvid olmayan müştərilərə kredit verməkdən sadəcə imtina edilir.

## İstinadlar
Maxthon

Köhnə adı MyIE2 olan Google Chrome əsaslı olan bir brauzer.

## Xüsusiyyətləri
* Səmərəli yaddaş istifadəsi
* Sekmeli darama interfeysi
* Mouse hərəkətləri
* Super Çək & Burax
* Açılan bütün sekmeleri cavab verməmə riskinə qarşı qeydli tutma
* 16 nişanın qədər bağlanılan sekmeleri geri getirilebilme
* Gizlilik qoruması
* Reklam ovçusu
* Fərdiləşdirilə interfeys
* RSS oxucusu
* IE uzadılması dəstəyi
* Xarici köməkçi tətbiqlər bar
* Donma önləyici
* Online Sıx İstifadə edilənlər Xidməti
* Ekran görünüşünü tutma
* Web koklayıcısı
* Tek brauzer bölünmüş cüt səhifə
* Mövzu dəstəyi
* Axtarış bar
* Sadə toplayıcı - qeydlər almağa yarayan bir vasitə.
Avant Browser

**Avant Browser** — Internet Explorer əsaslı bir web brauzer.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Avant Browser Support Forum 
* Official Avant Browser Wiki
* Avant Browser Archive
Avatar: The Last Airbender (videooyun)

**Avatar: The Last Airbender** (), Avropada **Avatar: The Legend of Aang** () kimi bilinir — ın əsasında yaradılmış Game Boy Advance, Microsoft Windows, Nintendo GameCube, Nintendo DS, PlayStation 2, PlayStation Portable, Wii, və Xbox üçün videooyun. Oyunun  adlı sikvelı və  adlı trikvelı var.

## Oyun prosesi

Oyunçu dörd personajdan (Aanq, Katara, Haru və ya Sokka) birini nəzarət altında saxlaya bilər. Personajlardan hər biri öz döyüş üslubu itifadə edir.
Ruslan və Lyudmila

**Ruslan və Lyudmila** () — Aleksandr Puşkinin ilk tamamlanmış poeması.

Puşkinin poemaları onun yaradıcılığında mühüm yer tutur. Şair hələ lisey illərində böyük həcmli əsərlər yazmağa başlayır. İlk təcrübə olaraq "Ruslan və Lyudmila" poemasını yazıb. Bu poemanı şair 1817-ci ildə başlamış, 1820-ci ildə bitirmişdir. Əsər xalq nağılları əsasında müxtəlif variantlarla məşhur olan "Üç bacı" nağılı və məşhur "Dobrinya Nikitiç" bılinasına çox yaxın idi. Çoşqun həyat mübarizəsi eşqi, dostluq, sədaqət, mərdlik kimi gözəl əxlaqi ideyaların təbliği poemanın əsas ideyasını təşkil edirdi, lakin ən əhəmiyyətlisi budur ki, Puşkin bu poeması ilə həm məzmun, həm də forma cəhətdən o vaxta qədər ədəbiyyatda öz təsirini saxlamış yalançı klassisizmə ağır zərbə vurmuş, o vaxta qədər görünməmiş yeni bir poeziya nümunəsi yaratmışdır. "Ruslan və Lyudmila"ya görə mürtəce şübhələrdən Puşkinə hücum edən çox oldu, lakin əsərin son dərəcə qüvvətli cazibəli bir üslubda yazılması geniş oxucu kütləsinin sevincinə səbəb olmuşdu. Bu vəziyyət Puşkinin düşmənlərini susmağa məcbur edir. "Ruslan və Lyudmila" o zamanın bütün şairlərinin diqqətini cəlb edir. Şair Jukovski bu poemanı oxuyandan sonra öz şəklini Puşkinə göndərmiş, şəklin arxasında "məğlub edilmiş şairdən qalib çıxmış şairə hədiyyə" sözlərini yazmışdır.

## Həmçinin bax
* "Ruslan və Lyudmila" — Mixail Qlinkanın eyniadlı poema əsasında hazırladığı opera.
* "Ruslan və Lyudmila" — Aleksandr Ptuşkonun eyniadlı poema əsasında çəkdiyi film.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 1835-ci ilin nəşri
"Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (dəqiqləşdirmə)

* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 1928-ci ildə təsis edilmiş ümumittifaq miqyaslı SSRİ ordeni
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (Azərbaycan SSR) — 1922–1933-cü illərdə Azərbaycanda verilən orden
Seltik FK

**"Seltik"** () — Şotlandiyanın Qlazqo şəhərini təmsil edən peşəkar futbol klubu. Oyunlarını 60,830 nəfərlik Seltik Park stadionunda oynayan Seltik yaşıl-ağ rənglərə malikdir.

## Tarixi

## Rəqabətləri

Daim prinsipiallığı ilə seçilən matçda komandalar arasında ölüm-dirim mübarizəsi dərəcəsində rəqabətin olması həm də siyasi xarakter daşıyır. Səbəbi Reyncersin "Protestant və Kraliçə klubu", Seltikin isə kraliçəyə boyun əyməyən katoliklərın komandası olmasıdır.

## Həmçinin bax
* Partik Tisl

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Qafqaz əsiri

**"Qafqaz əsiri"** (; 1820–1821) — Aleksandr Puşkinin bayronsayağı cənub poemaları silsiləsindən olan ilk poeması. Puşkin poemanı yazmağa Qurzufda başlamış, 20 fevral 1821-ci ildə Kamenkada (Vasili Davıdov adına) tamamlamışdır.

Puşkin Cənuba sürgün ediləndən sonra məşhur "Cənub poemaları"nı yazmışdır. Bu silsilədən olan poemaların birincisi "Qafqaz əsiri"dir. "Qafqaz əsiri"nin yaranması Puşkinin "Çaadayevə" və "Qara şal" kimi üsyankar şeirlərini yazdığı illərə təsadüf edir. Sürgün illərinin məhsulu olan bu əsər şairin öz yaşadıqlarının təsviridir.

Puşkinin bütün poemalarında real həyat, məişət səhnələrinin təsviri əsas yer tutur. Bu cəhət Puşkin poeziyasına məxsus başlıca xüsusiyyətdir. Bu xüsusiyyəti "Qafqaz əsiri"ndə görürük. Poemanın ikinci hissəsində Qafqaz gözəlinin dili ilə qadın əsarəti, qızların öz valideynləri tərəfidən bir qul kimi alınıb-satılması aydın və düzgün təsvir olunub. Əsir rusun qıza dediyi sözlərdə şairin şəxsi taleyini də duymaq çətin deyil. Poemada Qafqaz təbiətinin təsviri, şairin Qafqaza olan məhəbbəti də aydın ifadə olunur.

Puşkinin lisey şeirlərindən olan "Yudinə məktub" və "Qəsəbə" şeirlərində olan əfvali-ruhiyyəyə çoşqun azadlıq həsrəti, kübar cəmiyyətdən narazılıq "Qafqaz əsiri" poeması üçün də səciyyəvidir. Poemanın qəhrəmanı əsir Rusiyanın kübar aləmindən, dvoryan həyatından narazı və küsülüdür.

"Qafqaz əsiri" birinci dəfə nəşr olunduğu zaman oxucuların diqqətini bu əsərdə Qafqaz təbiətinin yüksək bir şeiriyyətlə təsvir edilməsi də cəlb etmişdi. "Qafqaz əsiri" poemasında Puşkin öz psixologiyası etibarilə mənsub olduğu sinifdən, dvoryanlıqdan yenicə ayrılmağa başlayan, mövcud cəmiyyət quruluşundan, "yüksək" dvoryan cəmiyyəti həyatından narazılığı, küsgün olan liberal dvoryan ziyalılarının tipik surətini yaratmışdır. Bu əsir hələ kamala çatmamış, onun xəyalları pərişan, arzuları qeyri-müəyyəndir. Onun təbiətində zəif cəhətlər çoxdur. Ancaq həlledici bir üstün cəhət var: Azadlıq həsrəti.

## İstinadlar
Qvadalaxara

**Qvadalaxara** ( — İspaniyanın mərkəzi hissəsində yerləşən şəhər, eyniadlı əyalətin inzibati mərkəzidir. Əhalisi-84,8 min nəfər(2012), halbuki 1950 ildə burada ancaq 19,1 min sakin yaşayırdı. Qvadalaxara qədim memarlığın abidələrlə zəngindir. Son zaman şəhər sürətlə inkişaf edir.

## İstinadlar
Baxçasaray fontanı

**"Baxçasaray fontanı"** () — Aleksandr Puşkinin bayronsayağı cənub poemaları silsiləsindən olan ikinci poeması.

"Qafqaz əsiri"ndən sonra Puşkin "Baxçasaray fontanı" poemasını yazıb. Bu poema istər məzmun, istərsə də ifadə gözəlliyi ilə Puşkin sənətində daha yeni bir ədəbi hadisə idi. "Baxçasaray fontanı" tarixi bir rəvayət üzərində qurulsa da, ideyaca müasirləşdirilmişdir. Şair eşitdiyi tarixi rəvayəti də məqsədyönlü şəkildə dəyişdirmiş, polyak qızı Mariya surətini rəvayətə əlavə etmişdi. Bir sıra başqa cənub poemalarında olduğu kimi burda da həyat eşqilə ölüm hissinin və azadlıqla əsarətin son dərəcə cazibədar və düşündürücü bir ziddiyyətini yaratmışdır. Zülmkar Gəray, azad ruhlu, ipək qəlbli Polşa gözəli Mariya, eşq nə olduğunu anlamayan, bir daş heykəli andıran xacə və qəlbi daim yaşamaq eşqilə çırpınan çoşqun, ehtiraslı əsir qadın Zarema poemanın əsas surətlətidir.

Biri digərinə tamamilə zidd olan bu cəmiyyətlərin qarşılaşdırılmasından bir-birinə zidd olan zehniyyətlər, surətlər, fikirlər, zövqlər və anlayışlar doğmuşdur. Lakin nə bu zidd səciyyələrin, nə də bu zidd zehniyyətlərin, görüşlərin heç biri uydurma deyil. Hərəmxana həyatının son dərəcə düzgün, real təsviri və yenə eyni zehniyyətin, həyat və mübarizə eşqinin kontrastı olan ölüm hissinin qarşılaşdırılması dərin təsir bağışlayır. Poemada Zaremanın çoşqun həyat sevgisi bu zehniyyətə qarşı qoyulur. Zarema Gərayı sevir. Amma daş ürəkli Gəray bu sevgiyə layiq deyildir. Gözəl Zarema, onun daim məhəbbətlə döyünən qəlbi iki amansız qüvvə tərəfindən boğulur. Bir tərəfdən həmişə bir qara bulud kimi əsir qızların üzərində öz qara qanadlarını gərən xacə, din, şəriət, digər tərəfdən Gərayın amansız əsarəti, sərtliyi. Poemada Polşa gözəli əsir qız Mariyanın həyatı, səadəti, arzuları və azadlığı da bu iki qüvvənin qurbanı olub.

## İstinadlar
Qaraçılar (poema)

**"Qaraçılar"** () — Aleksandr Puşkinin bayronsayağı cənub poemaları silsiləsindən olan sonuncu poemasıdır.

"Qaraçılar" poeması da "Qafqaz əsiri" kimi sürgün illərində yazılıb. Burda şairin öz şəxsi iztirabları duyulur. Ancaq bu yeni, romantik cənub poemasında bu iztirablar ümumiləşdirilmiş və müəyyən dövrdə Rusiyanın liberal dvoryan gənclərinin taleyi kimi verilmişdir. Əsərin bir yerində qoca qaraçı, Alekoya vaxtilə Cənubdan Bessarabiyaya sürgün edilmiş bir şairin, bir nəğməkarın taleyindən bəhs edir. Bu parçada şairin öz taleyinin əks olunduğu aydın bilinir. Aleko qocanın çar tərəfindən sürgün edilmiş şair haqqında söhbətini dinləyib dəhşətə gəlir. "Qaraçılar" poeması yazılanda Rusiyanın az-çox qabaqcıl adamlarının taleyi belə idi. Hər addımda ömürlük sürgün təhlükəsi vardı.

Poemanın qəhrəmanı Alekoda da kübar aləminə, dvoryanlara qarşı kəskin bir nifrət var. Ümumiyyətlə, bu xüsusiyyət Puşkinin cənub poemalarının hamısında var. "Qaraçılar"da isə daha qüvvətlidir. Aleko surətində bu təbəqənin gənclərində olan ruh düşkülüyü, ümidsizlik, məyusluq, ətalət, aydın şəkildə görünür. O, azadlığı mücərrəd anlayış kimi qəbul edən xəyalpərəst gəncdir. Əsərin romantik bir poema kimi meydana çıxmasına səbəb qəhrəmanın bu səciyyəsidir. Romantiklərə aid olan bütün xüsusiyyətlər Alekoda birləşdirilib və tip yaradılıb.

## İstinadlar
Tremolo

**Tremolo** 

1. Eyni bir səsin cəldliklə təkrarlanması; bəzən bir neçə alətdə birlikdə də tətbiq olunur.

2. İki qonşu olmayan səslərin və ya səs birləşməsinin növbələşərək səsləndirilməsi.

## Mənbə
* Muğam ensiklopediyası
Can Rüstəm

**Can Rüstəm **() — erməni rəssamı. Can Rüstəmin yunan və ya osmanlı mənşəyli olması barədə də bəzi ehtimallar vardır. Rüstəm həyatının əsas illərini Reç Pospolita dövlətində yaşayıb, yaratmışdır. Vilna və Vilnüs universitetlərində dərs demiş və sonuncu universitetin professoru seçilmişdir.

Can Rüstəm 1762-ci ildə Osmanlı imperiyasının mərkəzi hesab olunan İstanbul şəhərində anadan olmuşdur. Uşaq yaşlarından kimsəsiz böyüməyə başlamışdır və bir gün Adam Kazimersk tərəfindən kəşf edilmiş, onun himayəsinə alınmışdır. Kazimersk öz şagirdini Varşava şəhərinə gətirmiş və burada dönəmin mühüm rəssamlarından dərs almasını təmin etmişdir. Can Rüstəm 1788–1790-cı illərdə Almaniyaya səfər edir və bu səfərləri zamanı masonluğu qəbul edir. İki ildən sonra isə o, Reç Pospolitanın siyasi mərkəzi olan Varşava şəhərinə daha sonra isə Vilnaya köçür.
Airbus

**Airbus** **S.A.S** (Fransızca: *(S)ociété par (a)ctions (s)implifiée*) — təyyarə və hava nəqliyyatı istehsal edən şirkət. 1970-ci ildə fransız-alman ortaqlığı əsasında yaradılmışdır. Şirkət müasir dövrdə Almaniya, Fransa, İspaniya, İngiltərə və Niderland şərikliyindən ibarətdir. Qərargahı Fransanın Tuluza şəhərindədir.

### İstifadəyə verilən təyyarələr (illər üzrə)
Miranda Kerr

**Miranda Kerr** (d. 20 aprel 1983, Sidney, Avstraliya), Avstraliyalı model.

## Həyatı
20 aprel 1983-cü ildə Avstraliyanın Sidney şəhərində doğulmuşdur. Kerr ilk dəfə 13 yaşı olarkən Chaay's Modelling Agency-də modellik etməyə başladı. O Therese and John Kerr-in 2 uşağından biridir. Onun özündən 2 yaş kiçik, Matthew adlı bir qardaşı var. Uşaq vaxtı nənəsinin fermasına gedib, at çapmağı və motosikl sürməyi sevərmiş.

2003-cü ildə Mirandanın maliyyə brokeri Adrian Camilleri ilə münasibətləri yaranmağa başladı. Lakin Adrian Camillerin başına gələn bir hadisə nəticəsində Kerr 2004-cü ildə münasibətlərinə son qoydu.

21 iyun 2010-cu ildə Miranda Kerr ilə Orlando Bloom nişanlandılar, 2010-cu ilin 22 iyul tarixində isə onların toy mərasimi baş tutdu. 2011-ci ildə cütlüyün Flynn Christopher Blanchard Copeland Bloom adlı bir oğlu dünyaya gəldi. Uşağın adındakı Christopher, Mirandanın keçmiş sevgilisi "Christopher Middlebrook"-un adından götürülmüşdür, o şəxs ki, 1998-ci ildə, 15 yaşı olarkən avtomobil qəzasında dünyasını dəyişmişdi.

25 oktyabr 2013-cü il tarixində Miranda Kerr və Orlando Bloom ayrıldıqlarını bəyan etdilər.

## Xarici keçidlər

* mirandakerr.net
* Miranda Kerr at Models.com
Avatar: The Last Airbender – The Burning Earth

**Avatar: The Last Airbender – The Burning Earth**, Avropada **Avatar: The Legend of Aang – The Burning Earth** kimi bilinir — ** cizgi serialın  əsasında yaradılmış Wii, Nintendo DS, Game Boy Advance, PlayStation 2, və Xbox 360 üçün videooyun. un sikvelı.

## İstinadlar
Ventspils

**Ventspils** — Latviyanın qərbində, Baltik dənizinin sahilində, Venta çayın mənsəbində yerləşən şəhər. Əhalisi 42 min nəfərdir (2012). Əsasını 1290-cı ildə alman tayfaları qoyublar. Mühüm dəniz limanıdır. "Ventspils" futbol klubunun vətənidir.

## İstinadlar
Aşıq Ədalət Dəlidağlı

**Ədalət Dəlidağlı** (*Ədalət Hacıbaba oğlu Qaraşov*; ) — Azərbaycan aşığı. Azərbaycanın Əməkar mədəniyyət işçisi (2007).

## Həyatı
Ədalət Dəlidağlı 1967-ci il fevralın 1-də Kəlbəcər rayonunun Yellicə kəndində anadan olub. 1985-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Kəlbəcərdəki yeddiillik musiqi məktəbində təhsil alıb. Hələ uşaq yaşlarından saz çalmağa başlayan Ədalətin ilk ustadı o zamanlar Aşıq Şəmşir adına Kəlbəcər rayon Mədəniyyət evinin nəzdində fəaliyyət göstərən aşıqlar ansamblının rəhbəri Əliş Quliyev olub. Saza olan sevgisi, yanğısı onu saz sənətinin sirlərinə daha dərindən yiyələnməsinə vadar edib. Məhz bu sirlərə yiyələnmək üçün sonralar "Bala Ədalət" Qəmkeş Allahverdidən, 1993–1998-ci illərdə isə Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi, ustad aşıq, "Şöhrət" ordenli, prezident təqaüdçüsü Ədalət Nəsibovdan mükkəməl dərs almışdır.

Ədalət Dəlidağlı gənc yaşlarından uğur qazanmağa, sevilməyə başlamışdır. Ona ilk uğuru gətirən 1989-cu ildə Gəncədə keçirilən "Gənc ozan" müsabiqəsində iştirakı olur. Daha sonra ustadı aşıq Ədalət Nəsibovla birlikdə İraqda keçirilən "Ozan-folklor" müsabiqəsində iştirak edərək, bu müsabiqənin qalibi olur. Bu Ədalət Dəlidağlının Azərbaycandan kənarda qazandığı ilk uğuru olmuşdur.

2006-cı ildə "Azərsun"un keçirdiyi "Ozan" müsabiqəsində birinci yerə layiq görülmüşdür. Onun sənətdə qazandığı bu uğurlar rəsmi dövlət qurumları tərəfindən də diqqətə alınaraq, 2007-ci ildə Azərbaycanın Əməkar mədəniyyət işçisi adına layiq görülür.

Ədalət Dəlidağlının bütün saz-söz məclislərində öz yeri var, özünəməxsus şirinliklə ifa etdiyi saz havalarıyla saz-söz pərəstişkarlarının ruhunu oxşamaqda, ovsunlamaqdadır. Onun səsləndirdiyi saz havalarında Murov dağlarının əzəməti, nigarançılığı, nisgili və bir də bizlərə ünvanlanan qınağı gizlənib sanki. Qol-boyun olduğu sazında Kəlbəcərin ruhunu, itirilmiş torpaqlarımızın xiffətini və bir də canımızı ruhumuzdan ayıran "Ruhani"sində həm də o torpaqlara dönmək ümidini yaşadır bizə Ədalət Dəlidağlı. Tanrı Kəlbəcər yaylalarını "Ruhani"siz qoymasın. Allah "Bala Ədalət"ə Dədə Şəmşirin ruhunu şad etməyi nəsib etsin, Ulu sazımızın Kəlbəcərdən hicrətinə son qoysun!

## İstinadlar
Bürünc atlı (poema)

**Tunc atlı** () — Aleksandr Puşkinin poeması.

A. Puşkinin 1833-cü ildə yazdığı "Tunc atlı" poemasında Puşkin 1824-cü ildə Peterburqda baş verən daşqını və Pyotrun tunc heykəlini təsvir edir. Bu illərdə Puşkin tez-tez Pyotru və Pyotr dövrünü xatırlaması təsadüfi deyil. Pyotrdan çox bəhs etməklə şair onu sonrakı rus çarlarına qarşı qoyur və mövcud ictimai quruluşa, Nikolay irticalarına qarşı nifrətini ifadə edirdi. "Tunc atlı" poeması çoşqun bir vətənpərvərlik hissi ilə yazılmış əsərdir. Xüsusilə Peterburq poemada böyük məhəbbətlə təsvir edilib.

## İstinadlar
İstehlakçı

**İstehlakçı** — iqtisadi əmtəə və xidmətləri müəyyən satın alaraq istifadə edən şəxsdir.

## İstinadlar
Nima Ərkani Hamid

**Nima Ərkani Hamid** (; ) — İran əsilli Amerika-Kanada nəzəri fiziki. Ərkaninin valideynləri Iran və Təbriz şəhərinin əhalisindəndirlər. Eyni zamanda onların hər ikisi də fizikdirlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Monopsoniya

**Monopsoniya** — Əmək bazarının bir növü olan monopsoniya sadəcə bir alıcının, çox sayda isə satıcının olduğu bazarlara deyilir. İqtisadi baxımdan monopoliya ilə əks mənalıdır.

Monopsoniya — qeyri-təkmil rəqabətdə bir alıcıya qarşı çoxlu satıcının durması və ya başqa ifadədə ancaq bir istehlakçının bazarı forması. Bu zaman qiyməti alıcı qoyur. Onun maraqlı cəhəti isə monopoliya ilə monopsoniyanın eyni vaxtda, eyni məkanda görünməsidir. Ümumiyyətlə, praktiki prizmada xalis monopoliya və xalis monopsoniya uzlaşması nadir hadisədir.

Monopsoniya — Əmək bazarının bir növü olan monopsoniya sadəcə bir alıcının, çoxlu sayda isə satıcının olduğu bazarlara deyilir. İqtisadi baxımdan monopoliya ilə əks mənalıdır.

## İstinadlar
Avatar: The Last Airbender – Into the Inferno

**The Last Airbender – Into the Inferno**, Avropada **Avatar: The Legend of Aang – Into the Inferno** kimi bilinir — ** cizgi serialın  əsasında yaradılmış Wii, Nintendo DS, PlayStation 2 və Xbox 360 üçün videooyun. un trikvelı.

## İstinadlar
Səttarə Fərmanfərmaiyan

**Səttarə Fərmanfərmaiyan** — şahzadə Əbdülhüseyn mirzə Fərmanfərma və Məsumə xanımın qızı idi. O, İranın Sosial iş anası kimi tanınır. Məryəm Fərmanfərmaiyan, onun ögey bacısı və Məhəmməd Musaddıq əmməsi oğlu idi.

## Həmçinin bax
*Əbdülhüseyn mirzə Fərmanfərma
Birdy

**Jasmin van den Boqard** () — *Birdy* təxəllüsü ilə tanınan Britaniya müğənnisi.

## Bioqrafiya
Jasmin van den Boqard 15 may 1996-cı ildə, Layminqton şəhərində anadan olmuşdu. Anası pianoçu olduğundan, Jasmin artıq 7 yaşından pianoda ifa edə bilir, 8 yaşından isə artıq öz mahnılarını yazırdı. Birdy təxəllüsü — () valideynlərindən ona verilən addır.

## Diskoqrafiya

### Albomlar

### Single'lar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Offizielle Website  (englisch)
* ''Twelve year-old 'Birdy' wins UK talent contest'' (englisch)
* ''A new teen star is about to go top 10'' (englisch)
Xudadad mirzə Fərmanfərmaiyan

**Xudadad mirzə Fərmanfərmaiyan** ()— şahzadə Əbdülhüseyn mirzə Fərmanfərma və Həmdəm xanımın oğlu idi. Pəhləvi sülaləsi dövründə, o, İran Mərkəzi Bankının başçısı idi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Əbdülhüseyn mirzə Fərmanfərma
Dita fon Tiz

**Dita fon Tiz** (; 28 sentyabr 1972) doğum adı **Hizer Rene Suit** ) — amerikalı aktrisa, müğənni və fotomodel.

### Burlesk
Dita fon Tiz dünyada ən çox burlesk səhnə ifasına görə tanınır, pressada onu tez-tez "Burlesk kraliçası" da adlandırırlar. Dita burlesk üslubunu 1992-ci ildən rəqqasələr qrupu ilə başlamışdı, bu da burlesk janrının dirçəlişinə səbəb olmuşdu. O özünün unikal üslubunu Anna Pyacci, Luiza Kazati və İzabella Blou kimi eksentrik qadınlardan ilham almışdı.

## Şəxsi həyatı
* Dita iki şəhərdə — Los-Anceles və Parisdə yaşayır.
* Dita çini qabların kolleksiyası ilə məşğuldur.
* Dita açıq olaraq öz əməliyyatları haqqında danışır: belə ki, o döş cərrahiyəsi və üzündə tatuaj edib.

## Filmoqrafiya
* Sara ilə roman / Romancing Sara — *Ellison*
* Kriminal / Matter of Trust — *qız*
* Dekadans / Decadence
* Bound in Stockings
* Çiçəkləyən səhləb çiçəyi / Blooming Dahlia — *Elisabeth Court*
* Salvador Dalinin ölümü / The Death of Salvador Dali

### Musiqi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 

*
The Last Airbender (videooyun)

**The Last Airbender** () — eyniadlı filmin əsasında yaradılmış Wii və Nintendo DS üçün videooyun.
Nigar xanım

**Nigar xanım** () (نگار خانم) — Osmanlılar dövründə yaşayan türk şair. Atası macar əsilli Makar Osman Paşa idi.

## Həyatı
İstanbulda 1856-cı ildə anadan olub. Əsl adı Şandor Farkaşdır və 1848-ci il Macarıstan İnqilabından sonra Türkiyəyə sığınan və “Macar” ləqəbi ilə tanınan Osman Paşanın qızıdır; Anası, vəzir Keçecizadə Fuad Paşanın katibi Nuri bəyin qızı Əminə Rifati Xanımdır. Yeddi yaşında o, Kadıköydəki Madam Qarosun internat məktəbinə verilir. Bu məktəbdə o, yunan, italyan və erməni dilləri ilə yanaşı, fransız dili, fortepiano, rəssamlıq və tikiş sənətini də öyrənir. O, çarşab yaşının yaxınlaşması ilə əlaqədar olaraq məktəbdən ayrılır, fortepiano və dil dərslərini evdə davam etdirib.
Erkən yaşda evliliyindən Sâlih Münir, Sâlih Feridun ve Sâlih Kerâmet adlı uşaqları dünyaya gelir. Yeddi il sonra həyat yoldaşından ayrılır. "Əfsus" adlı şeir kitabını çap etdirir.
Nigar Xanım ilk böyük səfərini 1905-ci ildə etdi və Əhməd Cövdət Paşanın qızı Əminə Səmiyə Xanımın dəvəti ilə Serezə getdi. Nigar Xanım müxtəlif illərdə Misir, İtaliya, Fransa və Rumıniyaya kimi ölkələrə səfər edir. 
1918-ci ildə vəfat etmişdir.
## Yaradıcılığı
Nigar Xanım yazıçılıq fəaliyyətinə on dörd yaşında ölən qardaşı Əlinin ölümünə yazdığı mərsiyə ilə başlayıb. Son əsəri də Atıfpaşazadə Rauf bəyin ölümü üçün yazdığı mərsiyədir.
Nigar Xanım hekayə, pyes, tərcümə, xatirələr qələmə almışdır
### Əsərləri
* Şeir kitabları 
* Efsûs I  (1877) 
* Efsûs II (1891) 
* Niram (1896) 
* Aks-i Seda (1900) 
* Elhan-ı Vatan (1916) 
Pyes
* Tesir-i Aşk (1978, ölümünden sonra yayınlandı)
Xatirə 
* Hayatımın Hikåyesi (1959, ölümünden sonra yayınlandı)
## Həmçinin bax
* Macar inqilabı (1956)
* 

## Xarici keçidlər

* 1956-cı il Macarıstan inqilabı - MƏĞLUBİYYƏTİN TARİXÇƏSİ
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

Ahmet Cevdet Paşa Kimdir? /Mecelle
Şair Nigâr Hanım, kendi hayatını anlatıyor...
Hilton Baku

**Hilton Baku** — Bakının tam mərkəzində, Heydər Əliyev Beynəlxalq Hava Limanından 30 dəqiqəlik məsafədə yerləşən Hilton Baku oteli Xəzər dənizinin və şəhərin möhtəşəm mənzərəsindən zövq alacağınız məkandır. YUNESKO tərəfindən Dünya İrsinə daxil edilən və 12-ci əsrə aid İçəri Şəhər oteldən gəzinti məsafəsindədir. Alış-veriş edin, yerli əyləncələrdən həzz alın və ya şəhər mərkəzindəki kafelərdə dincəlin.

Müasir üslublu geniş otel otaqlarından və lüks nömrələrdən şəhərin və Xəzər dənizini seyr edə bilərsiniz.Otaqda naqilsiz internet və işgüzar səfəriniz üçün hər cür şərait mövcuddur. Executive otaq sifariş edərək, 17-ci mərtəbədə yerləşən Executive Lounge-dan istifadə edə bilərsiniz. Həmçinin, 18 konfrans və iclas otaqları, geniş banket zalı və tam təchiz edilmiş Biznes Mərkəzi də xidmətinizdədir.

Geniş teraslı Sky Grill restoranındakı nahar və panoram görünüşlü 360 dərəcə fırlanan Bardakı kokteyllər zövqünüzü oxşayacaq. Bununla yanaşı, Hiltonda Eyforiyaya qapana bilərsiniz. Zəngin Spa, unikal müalicə prosedurları, idman zalı və örtülü hovuz sizin xidmətinizdədir.
Mustvee

**Mustvee** () — Estoniyanın şərqində, Yıgevamaa bölgəsində, Çud gölünün sahilində şəhər. Əhalisi 2 minə yaxındır.

## Əhali

Əhali (2000): ruslar — 57,05 %, estonlar — 40,73 %.
## Qalereya

Fayl:Mustvee luterikirik (23936).jpg|Eston yevangelik lüteran kilsəsi
Fayl:Mustvee Püha Nikolause kirik2.jpg|Mustvee müq. Nikolay kilsəsi
Fayl:Püha Kolmainsuse Ainuusu kirik.jpg|kilsə
Fayl:Mustvee vanausuliste kirik.jpg|Mustvee möminlər kilsəsi


## Xarici keçidlər

* Старообрядческая община Муствеэ
Karksi-Nuia

**Kаrksi-Nuiа** ()  (1987-ci ilə qədər **Nuya**) — Estoniyanın cənubunda yerləşən şəhər, Vilyandimaa bölgəsində şəhər.

## 1 yanvar ayına görə əhali sayı

## Tarixi
Karksi ilk dəfə XII əsrdə inzibati mərkəz kimi xatırlanır.

Karksi vogt ilk dəfə 1248-ci ildə yazılı sənədlərdə xatırlanır. Karksidə qala tikintisi orta əsrlərdə başlamışdı. Lakin bu müddət ərzində qəsrin bir neçə dəfə dağıdılması ilə tamamlanma təxirə salındı. Nəhayət XIV əsrdə tamamlanandan sonra bir müddət Estoniyanın cənubunda yerləşən Teuton ordeni üçün mühüm qala, 1470-ci ildən isə yerli komandanlığın iqamətgahı olmuşdur.Böyük Şimal müharibəsi zamanı qala dağıdılmış və heç vaxt bərpa olmamışdır. Qəsr daş və kərpicdən inşa edilmişdir. Bu gün xarabalıqlar müxtəlif mədəni və idman tədbiri üçün arxa plan kimi istifadə olunur 

## Coğrafiyası
Karksi-Nuia, Viljandi Countinin cənub hissəsində yerləşir.Sahəsi 3 kv. metkilordu (1,2 kv. mil). Şəhərin təxminən 2100 sakini var.Şəhər 20 kənddən ibarətdir. Karksi-Nuia, Vilyandidən 34 kilometr (21 mil), Pyarnudan 82&nbsp;km (51 mil), Tartudan 99&nbsp;km (62 mil) və Tallindən 193&nbsp;km (120 mil) məsafədə yerləşir.

## Qaleriya

Fayl:Karksi valla kultuurikeskus, 2014.jpg|Müqəddəs Aleksi Pravoslav kilsəsi
Fayl:Руіена — Karksi-Nuia 002.Jpeg|Şəhərin mərkəzi
Fayl:Karksi valley.jpg|Karksi dərəsi
Fayl:Karksi-Nuia õigeusu kirik.JPG|Müqəddəs Aleksi Pravoslav kilsəsi
Fayl:Rahumäe kalmistu 2014-2.jpg|Karksi Sülh Dağ qəbiristanlığı
Fayl:Karksi paisjärv loodekaldalt.jpg|Karksi gölü


## Xarici keçidlər

* Топографическая карта ТАЛЛИН O-35-А — 1 : 500 000 1986 г.
* Каркси-Нуйа (на эстонском языке)
* Официальный сайт волости Каркси (на эстонском языке)
* Выдержка из Постановления Правительства Республики № 184 от 08 июня 1999 г. об административном слиянии  (на эстонском языке)
* Karksi Parish 
* MSN Map

## Həmçinin bax

* Zvinger (Drezden)
* Qlüksburq qəsri
* Vartburq qəsri
* Noyşvanştayn qəsri
* Karksi-Nuia

## İstinadlar
Tırva

**Tırva** (: qatran) — Estoniyanın cənubundaki Valqamaa bölgəsinin şəhər. Tırva yaxınlığında Helm qəsrinin qalıqları saxlanılır. Əhali sayı 2736 nəfərdir (2012). 1950–1959-cu illərdə Tırva eyniadlı rayonun mərkəzi idi.

### Qardaşlaşmış şəhərlər
Tırva aşağıdakı şəhərlərlə qardaşlaşmışdı:

## Qalereya

Fayl:Torva gymnasium.jpg|Tırva gimnaziyası


## Xarici keçidlər
* Tõrva linna koduleht
* Tõrva Gümnaasiumi koduleht
Sindi (Estoniya)

**Sindi** () — Estoniyada şəhər, Pyarnunun sputnik hesab edilir. DYS-dən 21 km. məsafədədir.

## Tarix
Sindi ətrafında arxeoloji qazıntılar nəticəsində (1965), mezolit dövrünə aid Pulli yaşayış məntəqəsi aşkar olunmuşdu. Bu Estoniya ərazisində aşkar edilmiş ən qədim yaşayış məntəqələrindəndir. Hipoteza əsasında məlum olmuşdur ki, Pulli Kund mədəniyyətinə aiddir.
Sindi öz adını 1565-ci ildə, ətrafda malikanəsi olan Klaus Zindt adlı şəxsin adından götürülüb. 1601-ci ildən şəhər Suria, 1638-ci ildən isə Zintenhof adlanırdı.

Elamu Sindis Paide mnt 5.jpg|
Elamu Sindis Paide mnt 3.jpg|
Sindi raudteejaama peahoone.jpg|
Sindi õigeusu kirik, 2009, regnr 16778.jpg|


### Sindi şəhərinin əhalisinin siyahıyaalınması və etnik tərkibi
Dəyişən xərclər

**Dəyişən xərclər** — istehsal olunan məhsulun miqdarına uyğun olaraq artan xərclər.

## İstinadlar
The Arch

**The Arch** — Honkonqda yerləşən bina. Honkonqun 3-cü ən hündür yaşayış binasıdır. Binanın uzunluğu 231 metrdir. 2001-ci ildə inşası başlamış və 2005-ci ildə tamamlanmışdır. Binada 1000 mənzil vardır.
Marjinal xərclər

[thumb|250px|right|Marjinal gəlir əyrisi ilə kəsişən tipik marjinal xərc əyrisi. MR=[Marjinal gəlir, MC=marjinal xərc, Price=Qiymət, Quantity=Kəmiyyət]]

**Marginal xərc** — iqtisadiyyatda və maliyyədə yayılmış termin olub, istehsal prosesində son bir vahid məhsulun istehsalı zamanı yaranan (artan) ümumi xərcdir.

## İstinadlar
Sabit xərclər

[thumb|right|240px| [Ümumi xərclər — Sabit xərclər(Fixed Costs) və Dəyişən xərclərin(Variable costs) cəmindən ibarətdir.]]

**Sabit xərclər** — istehsal olunan məhsulun miqdarından asılı olmayan, istehsal prosesi dayansa belə mövcud olan xərclərdir. 

Sabit Xərclər (Fixed Costs) xərclərə deyilir ki, bu xərclər istehsal və ya satış miqdarından asılı olmayaraq sabit qalır. Başqa sözlə, bu xərclər istehsal olunan malların və ya xidmətlərin sayının artması və ya azalması ilə dəyişmir və şirkət müəyyən vaxtda bu xərcləri ödəməyə məcburdur.

## Sabit Xərclərin Növləri

# İnvestisiya Sabit Xərcləri: Bu kateqoriya, infrastruktur və sabit aktivlərin əldə edilməsi və təmin edilməsi üçün xərclənən məbləğləri əhatə edir, məsələn, torpaq, bina, maşınlar və avadanlıqların alışı.
# Əməliyyat Sabit Xərcləri: Bu xərclər dövri olaraq və davamlı şəkildə ödənilir və icarə, sabit maaşlar, sığorta və inzibati xərclər kimi məsələləri əhatə edir.

## İstinadlar
Biznes iqtisadiyyatı

**Biznes iqtisadiyyatı** — tətbiqi iqtisadiyyatın bir sahəsi olub, iqtisadi nəzəriyyədən və riyazi metodlardan istifadə etməklə müəssisələri, müxtəlif biznes bölmələrinin diversifikasiyasına şərait yaradan faktorları və həmçinin firmaların əmək, kapital və əmtəə bazarları ilə əlaqələrini öyrənir.

## İstinadlar
Kunda

**Kunda** () — Estoniyanın şimalındakı Lyaene-Virumaa bölgəsində şəhər.

## Əhali

Əhali əsasən: estonlar — 58,55 %, ruslar — 32,78 %, digərləri — 8,67 %.
## İqtisadiyyat
Kunda - şimali Estoniyanın mühüm sənaye və liman şəhəridir. Burada sement zavodu (2006-cı ildə 943 min ton), kommersiya portu (2007-ci ildə 1.7 milyon ton), 2006-cı ildə 140 min ton fəaliyyət göstərir.

## Qalereya

Kunda tsemendivabriku pudelahi.jpg|
Kunda tsemendivabriku klinkerveski hoone.jpg|
Kunda tsemendivabriku Dietz-ahju korsten nr 1.jpg|

## Partnyor şəhərlər
*  Seinyayoki
*  Söderhamn
*  Qdınya
*  Saldus
## Kundada doğulmuş məşhurlar
*Michael Wittlich (1866–1933), eston Kimyaçısı
*Ernst Öpik (1893–1985), Astronom
*Knudåge Riisager (1897-1974), daniyalı bəstəkar
## Web links

* **E-Mail:**  [mailto:linnavalitsus@kunda.ee linnavalitsus@kunda.ee]
Rundu

**Rundu** — Namibiyanın şimal-şərqində yerləşən şəhər.Okavanqo vilayətin inzibati mərkəzidir. Əhalisi 81,5 min nəfərdir(2010). Reqional ticarət və beynəlxalq turizm inkişaf edir.

## İstinadlar
Məryəm Fərmanfərmaiyan

**Məryəm Fərmanfərmaiyan** və ya **Məryəm Firuz** — şahzadə Əbdülhüseyn mirzə Fərmanfərma və Bətul xanımın qızı idi.O, İranda Tudə (kommunist) Partiyasının qadın bölməsini yaradıb.1949-cu ildə İran Tudə Partiyasının üzvü və sonra baş katibi Nurəddin Kiyanuri ilə evləndi.

## Həmçinin bax
*Əbdülhüseyn mirzə Fərmanfərma
*İran Tudə Partiyası
Şuşen Siau

**Şuşen Siau** () — Çinli aktrisa, müğənni və teleaparıcı.

## Filmləri

## İstinadlar

## Mənbə
* КиноПоиск.ru: Сяо Шушэнь
* 蕭淑慎檔案庫
* AsianWiki: Shu-shen Hsiao
* Hsiao Shu Shen Height Profile 

## Xarici keçidlər
* Youtube-da Şuşen Siaunun '''Üfiq''' () adlı klipi
Nüzhə

**Nüzhə (ənnüzhət)** – Səfiəddin Urməvinin icad etdiyi simli musiqi alət. Müəllifin öz deməsinə görə, səntur, qanun və çəngin birləşməsindən əmələ gəlib.

## Söz açımı
"Nüzhə", "ənnüzhət" sözləri ərəbcə "əyləncə", "könül oxşama" deməkdir . Bu da alətin səs tembri ilə bağlıdır.

## Tarixçə
Orta əsrlərdə geniş yayılan bu alət təqribən XVI əsrdən sonra unudulmağa başlayıb. Arxivlərdə aparılan araşdırmalar sonucunda aləti bərpası mümkün olub.

## Quruluşu
Quruluşca səntura bənzəyir və səntur kimi xromatikdir. Uzun dördbucaqlı şəklindədir, 81 simi vardır. Bu simlərdən hər üçünün eyni ucalıqda (unison) köklənmiş olduğunu nəzərə alsaq, nüzhə musiqi alətində 27 müxtəlif səs əldə edildiyi məlum olar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Günel Adıgözəlova - Nüzhə ("Çələng" verilişi)
* Günel Adıgözəlovanın nüzhədə ifası bəstə: Səfiəddin Urməvi
Tapa

**Tapa** () — Estoniyanın şimalındakı Lyaene-Virumaa bölgəsində şəhər. Tallin şəhərindən 80&nbsp;km. cənubi-şərqindədir. Mühüm dəmiryol qovşağıdır. Əhali - 6700 nəfərdir. Öz inkişafını St.Peterburq - Baltiyski (indiki Paldiski) dəmiryolunun inşası ilə əlaqədardır. 
Etimologiyaya əsasən, Tapa sözü - *Tappa* (), yəni öldürmək sözündən yaranıb. Bu da ki, ətraf bölgələrdə gedən müharibələr və döyüşlərlə əlaqədardır.
 
## Əhali


Tapa Jakobi kirik.jpg
Tapapikktn.JPG


## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Akaa
*  Preetz
*  Trosa Bələdiyyəsi
*  Cumberland

## Xarici keçidlər

*Tapa Parish 
*Tapa Museum 
*Tapa Music School  
*Tapa Sausage Festival
Rakvere

**Rakvere** (), rus salnamələrində *Rakovor* (), alman dilində **Vezenberq** () — Estoniyanın şimalındakı Lyaene-Virumaa bölgəsinin inzibati mərkəzidir. Kiüla çayının sahilindədir.

## Şəhər rayonlarının siyahısı
* Kesklinn
* Kurikaküla
* Roodevälä
* Moonaküla
* Tammikualuse
* Kondivalu
* Ussimäe
* Paemurru
## Məsafələr
* Helsinki 122 kilometr
* Pyarnu 183 kilometr
* Riqa 297 kilometr
* Sankt-Peterburq 274 kilometr
* Stokholm 503 kilometr
* Tallin 98 kilometr
* Tampere 310 kilometr
* Tartu 126 kilometr
* Turku 260 kilometr
* Vilnüs 522 kilometr
### Əhali sayı

### Partnyor şəhərlər
*  Nurmo (1990)
*  Lappeenranta (1994)
*  Lapua (1995)
*  Senaki (1996)
*  Lütjenburg (1999)
*  Sigtuna
*  Panevejis
*  Kuopio
*  Sesis
*  Szolnok
*  Vışqorod

Rakvere linnuse varemed vallikraaviga1.jpg|
Rakvere linnuse varemed vallikraaviga2.jpg|
Rakvere kirik 05-06-2012.jpg|
Rakvere mõisa park.jpg|
Vallimäe tuuleveski.jpg|
Rakvere mõisa peahoone ja teatrihoone.jpg|


## Web links

* Internetseite der Stadt Rakvere
* Beschreibung und Bilder von Rakvere estlandia.de
Msxeta

**Mtsxeta** () – Gürcüstanda şəhər. Tbilisinin 20 kilometr uzaqlığında, Araqvi çayının Kürə töküldüyü yerdə yerləşir. Gürcüstanın ən qədim şəhərlərindən biridir. V əsrə qədər İberiya çarlığının siyasi və iqtisadi mərkəzi olmuşdur.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Leuville-sur-Orge, 2001

## Qalereya

JvariAugust2008.jpg|Cvari monastırı
Svetitskhoveli1.jpg|Svetitsxoveli
Old town in winter. Mtskheta, Georgia.jpg|Mtsxeta köhnə şəhər


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Pictures of Mtskheta
* UNESCO World Heritage listing
* Mtskheta.ge — The Guide To Mtskheta
* Mckheta tours
Gürcüstan şəhərlərinin siyahısı

Şəkil:Catholic Church in Kutaisi (now Georgian Orthodox Church of Annunciation).jpg|Kutaisi
Şəkil:Square in Batumi.jpg|Batumi
Şəkil:Gori cathedral (view from the Gori Fortress) (B).jpg|Qori


## Xəritə

## Həmçinin bax
Nizami Süleymanov

**Nizami Süleymanov** () — Azərbaycan alimi, Texnika elmləri doktoru, Azərbaycan Milli Yaradıcılıq Akademiyasının prezidenti, AMEA-nın müxbir üzvü (1989).

## Həyatı
Azərbaycanda keçirilən ilk demokratik seçkilər olan 1992-ci il Azərbaycan Respublikası prezidenti seçkilərində Azərbaycan Ziyalılarının Demokratik İttifaqından prezidentliyə namizəd olmuş və yekun nəticədə 1,017,217 seçicinin səsini qazanaraq 33,8% səslə II yeri tutmuşdur. Həmçinin 1998-il prezident seçkilərində 8%-dan artiq səs toplayaraq 3-cü yeri tutmuşdur

1 dekabr 2016-cı ildə vəfat edib.

## Elmi fəaliyyəti
İlk dəfə olaraq standart volframlı poladları tamamilə əvəz edə bilən, yeni volframsız alət poladları işlənib hazırlanmışdır və bu elmi yeniliklər istehsalata tətbiq edilmişdir. Standart və yeni tip poladlarda legirlənmə və mikrolegirlənmə sisteminin işlənməsi nəticəsində onların tərkibində yüksək dispersliliyə malik olan struktur almağa imkan verən yeni termiki emal texnologiyası işlənib hazırlanmışdır.

1989-cu ildə maşınqayırma ixtisası üzrə AMEA-nın müxbir üzvü seçilmişdir.

## Əsərləri
202 elmi əsərin müəllifidir. Bunlardan 181-i Azərbaycandan xaricdə çapdan çıxmışdır. 56 müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin müəllifidir.

### Əsas elmi əsərləri
* Poladların yaradılması və möhkəmləndirilməsində yeni istiqamətlər. (Elmi monoqrafiya)
* Materialşünaslığın fizikasına giriş. Ttədris vəsaiti)
* Yeni volframsız (alət) tezkəsən alət poladlarının sənayedə tətbiqinin metodları. (Elmi monoqrafiya)
* X12M- tipli poladların ikipilləli termiki emalı metodları. (Elmi monoqrafiya)
* İstiliyə dözümlü və konstruksiya poladlarının möhkəmləndirilməsinin yeni metodlarının araşdırılması və tədqiqi. (Elmi monoqrafiya).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* AMEA-nın müxbir üzvləri Nizami Məmməd oğlu Süleymanov 

## Həmçinin bax
* AMEA-nın müxbir üzvlərinin siyahısı
Monteqo-Bey

**Monteqo-Bey** — Yamaykanın şimal-qərbində, Karib dənizin sahilində yerləşən kurort. Əhalisi 80 min nəfər (2010) olan şəhər Sent-Ceyms dairəsinin inzibati mərkəzidir. Beynəlxalq turizm; iri hava limanı.

## İstinadlar
Ape

**Ape** () — Latviyada şəhər, əhalisi 1.8 min nəfərdir. Riqadan 177 km. şimali-şərqdə, Estoniya sərhəddinin yaxınlığındadır. Estonca adı *Hopa*dır.

## İstinadlar
Preşov

**Preşov** (, , , ) — Slovakiyanın şimali-şərqində şəhər. Torisa və Sekçov çaylarının qovuşduğu yerdə, Slanske-Vrhi və Şarişska-Vrhovina dağ yamaclarında yerləşir. Preşov - Slovakiyanın 3-cü böyük şəhəridir. Burada Slovakyanın ən böyük universitetlərindən - Preşov universiteti yerləşir.

## Qardaşlaşmış şəhərlər

## Preşovda doğulan məşhurlar
* Yan Bayer (1630–1674), Filosof
* Yakub Boqdani (1660–1724), Rəssam
* Ferents Pulszky (1814–1897), Arxeoloq
* Yán Borodaç (1892–1964), Rejissor
* Leopold Lahola (1918–1964), Kinorejissor
* Ladislav Pavloviç (1926–2013), Futbolçu
* Duşan Martinçek (1936-2006), bəstəkar
* Yuray Kukura (* 1947), Aktyor
* Martin Mrva (* 1971), Şahmatçı
* Maroş Kolpak (* 1972), Həndbolçu

## Əhali
Əhali sayı: 91 498 (2007 il)

* 94,7 % — slovaklar
* 1,4 % — ukraynalılar
* 1,2 % — qaraçılar
* 1 % — çexlər
* 0,2 % — macarlar
* 0,5 % — digərləri

Din:

* katoliklər — 66,77 %
* ateistlər — 13,57 %
* uniatlar — 4,82 %
* pravoslavlar — 1,68 %
* digərlər

## Qalereya

Fayl:Presov10Slovakia669.JPG
Fayl:Presov10Slovakia37.JPG
Fayl:Presov10Slovakia180.JPG
Fayl:Prešov4.JPG
Fayl:Slovakia Town Presov 217a.jpg
Fayl:Presov12Slovakia145.JPG
Fayl:Town Presov Slovakia Pb194.jpg
Fayl:Town Presov Slovakia Pb203.jpg
Fayl:Presov11Nevskykatedrala3.jpg
Fayl:Slovakia Presov 728.JPG
Fayl:Presov Slovakia 1286.JPG
Fayl:Presov10Slovakia593.JPG
Fayl:Slovakia Presov 426.JPG
Fayl:Presov13Slovakia370.JPG
Fayl:Presov10Slovakia668.JPG
Fayl:Presov10Slovakia628.JPG
Fayl:Slovakia Presov 699.JPG
Fayl:Presov10Slovakia756.JPG


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Homepage der Stadt (slowakisch)
* Luftaufnahmen über der Stadt
Banska-Bistritsa

**Banska Bistritsa** (, , ) — Slovakiyanın mərkəzində şəhər.
Banska Bistritsa bölgəsinin inzibati mərkəzidir. Əhali 83 min nəfərdir.

## Demoqrafiya

2005-ci ildə şəhərdə yaşayan əhali sayı 81,704 nəfər təşkil etdi.

### Qardaşlaşmış şəhərlər

## Qalereya

Fayl:Besztercebanyacivertanlegi1.jpg
Fayl:Besztercebanyacivertanlegi2.jpg
Fayl:Besztercebanyacivertanlegi3.jpg
Fayl:Besztercebanyacivertanlegi4.jpg


## Xarici keçidlər
* Stadtinformationen (auf Englisch)
* Information (Niedere Tatra)
* Information bei Slowakei-Netz
Polşa zlotı

**Polşa zlotı** — Polşanın pul vahidi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Banknotes issued by the NBP
* Coins issued by the NBP
* A fan-shaped 10 złoty commemorative coin released in 2004
Ukrayna qrivnası

**Ukrayna qrivnası** — Ukraynanın pul vahidi.

## Etimologiyası
**Qrivna** () — təxminən bir girvənkə qızıl və ya gümüş. Qədim Rusiyada pul vahidi. Qızıl (gümüş) boyunbağı (qədim Rusiyada). İkişahılıq (qədim Rusiyada).

## Tarixi
Dövlətsizlik dövründə rusların sikkələri yox idi, onlar gümüş "qrivna"dan istifadə edirdilər. O türk sözü "girvənkə"dən yaranıb. I Pyotrun atası öz dövründə istədi ki, "qrivna"nı iki yerə bölüb "rubl" yaratsın. Ancaq bu, keçmədi, "Mis üsyanı" qalxdı: rubl gümüşdən, yüz qəpiklər misdən kəsilmişdi. Əhalinin Moskvadakı üsyanından sonra bu ləğv olundu. I Pyotr isə bunu ustalıqla həyata keçirdi: əvvəl başqa nominallar, sonda mis pullar buraxdı.

## Pullar

### Kağız əskinaslar

Fayl:1 grivna 2011 front.jpg|1 Qrivnanın ön tərəfi
Fayl:1 grivna 2011 back.jpg|1  Qrivnanın arxa tərəfi


### Metal pullar

Fayl:1 hryvnia coin of Ukraine, 2018 (averse).jpg|1 Qrivnanın ön tərəfi
Fayl:1 hryvnia coin of Ukraine, 2018 (reverse).jpg|1  Qrivnanın arxa tərəfi


## Həmçinin bax
Kina

**Kina** — Papua-Yeni Qvineyanın pul vahidi.

## Xarici keçidlər
*Currency (Official Bank of PNG)
*Bank of Papua New Guinea PDF 
*Papua New Guinea Paper Money