Təsərrüfat fəaliyyətinin təhlili

**Təsərrüfat fəaliyyətinin təhlili** (TFT, ) — müəssisələrin təsərrüfat fəaliyyətinin səmərəliliyini artırmaq məqsədilə onların hərtərəfli öyrənilməsi üçün iqtisadi informasiyanın emalı üsullarının məcmusu.

## Tərifi
Böyük Sovet Ensiklopediyasına görə təsərrüfat fəaliyyətinin təhlili müəssisələrin təsərrüfat fəaliyyətinin səmərəliliyini artırmaq məqsədilə hərtərəfli öyrənilməsidir .

BRE-də təsərrüfat fəaliyyətinin təhlili bir sıra metodlardan ibarət olan işinin və/və ya idarəetmə qərarlarının səmərəliliyini artırmaq məqsədilə müəssisələrin və fərdi sahibkarların istehsal-təsərrüfat fəaliyyətinin prosesinin və nəticələrinin hərtərəfli öyrənilməsi kimi iqtisadi məlumatların emalı üçün müəyyən edilir.

## TFT-in klassifikasiyası
Təsərrüfat fəaliyyətinin təhlili aşağıdakı təhlil növlərini əhatə edir:

I. İdarəetmə təhlili:
:1) biznes planlarının əsaslandırılmasında və monitorinqində təhlil:
:* biznes planlaşdırılması;
:* büdcə tərtibi (büdcə planlaşdırılması);
:* büdcənin icrasının təhlili (təxminlər).
:2) marketinq təhlili:
:* marketinq təhlilinin standart üsulları:
::- evristik üsul;
::- trend metodu;
::- statistik faktor təhlili.
:* marketinq təhlilinin xüsusi üsulları:
::- giriş və çıxışın təhlili;
::- test marketinqi;
::- endirimlərin təhlili;
::- SWOT analizi;
::- portfel təhlili;
:3) təsərrüfat fəaliyyətinin səmərəliliyinin hərtərəfli iqtisadi təhlili:
:* mikroiqtisadi təhlil;
:* makroiqtisadi təhlil:
::- ətraf mühitin təhlili;
::- iqtisadi fəaliyyətin sosial sferasının təhlili;
::- müəssisənin xarici iqtisadi şəraitinin və əlaqələrinin təhlili.
:4) istehsalın inkişafının texniki və təşkilati səviyyəsinin təhlili:
:* istehsalın elmi-texniki səviyyəsinin təhlili:
::- istehsalın texniki səviyyəsinin təhlili;
::- istehsal texnologiyasının səviyyəsinin təhlili;
::- məhsulun keyfiyyətinin təhlili.
:* istehsalın və əməyin təşkili səviyyəsinin təhlili:
::- istehsalın təşkilinin təhlili;
::- əməyin təşkilinin təhlili.
:* müəssisə idarəetmə təşkilatının təhlili:
::- idarəetmənin səmərəliliyinin təhlili;
::- istehsal və idarəetmə işinin strukturunun təhlili;
::- iş növbələrinin təhlili;
::- iddia işlərinin təhlili;
::- planlaşdırmanın təhlili, məhdudlaşdırılması və normalaşdırılması.
:5) istehsal ehtiyatlarından istifadənin təhlili:
:* əmək alətlərinin təhlili:
::- dövriyyədənkənar aktivlərin strukturunun və dinamikasının təhlili
::- dövriyyədənkənar aktivlərin dövriyyəsinin təhlili;
::- əsas fondlardan istifadənin təhlili.
:* əmək obyektlərinin təhlili:
::- dövriyyə aktivlərinin strukturunun və dinamikasının təhlili
::- dövriyyə aktivlərinin dövriyyəsinin təhlili;
::- dövriyyə vəsaitlərindən istifadənin səmərəliliyinin təhlili.
:* əməyin istifadəsi və əmək haqqının təhlili:
::- əməyin istifadəsinin təhlili;
::- əmək məhsuldarlığının təhlili;
::- əmək haqqının təhlili.
:6) məhsul satış həcminin təhlili:
:* gəlirlərin strukturunun və dinamikasının təhlili;
:* müəssisənin gəlirlərinin təhlili;
:* planın icrasının və məhsulun satış dinamikasının təhlili.
:7) əməliyyat analizi:
:* xərc davranışının təhlili;
:* zərərsiz nöqtənin təhlili:
::- çox elementli istehsalda kritik nöqtə üsulu;
:* əməliyyat leverajı və əməliyyat leverajının təsiri.

II. Maliyyə təhlili:
:1) investisiya təhlili;
:2) mənfəətlilik təhlili;
:3) təhlil mənfəətlilik;
:4) likvidlik, ödəmə qabiliyyəti, davamlılıq təhlili;
:5) kapitalın təhlili;
:6) borc vəsaitlərinin istifadəsinin təhlili;
:7) müəssisənin təhlili və reytinq qiymətləndirilməsi.

## İstinadlar