İnnovasiyaların diffuziyası

**İnnovasiyaların diffuziyası** () — yeni ideyaların və texnologiyaların mədəniyyətlər arasında necə, niyə və hansı sürətlə yayıldığını izah etməyə çalışan bir nəzəriyyədir. Nəzəriyyə 1962-ci ildə amerikalı sosioloq Everett Rocers tərəfindən “İnnovasiyaların yayılması” kitabı sayəsində populyarlaşdı. Rocers “diffuziya”nı sosial sistemlərin üzvləri arasında müəyyən kanallar vasitəsilə yeniliyin (yeni ideyalar, proseslər və ya məhsullar kimi) zamanla ötürülməsi prosesi kimi müəyyən edir.

## Tarixi
“İnnovasiyaların yayılması” anlayışı ilk dəfə fransız sosioloqu Qabriel Tard (1890), Fridrix Ratsel və Leo Frobenius kimi alman və avstriyalı antropoloqlar tərəfindən öyrənilmişdir. 1962-ci ildə Ohayo Dövlət Universitetinin kənd sosiologiyası professoru Everett Rocers  İnnovasiyaların Yayılması kitabını nəşr etdi. Rocers öz kitabında diffuziya ilə bağlı 508-dən çox tədqiqatın tədqiqatını sintez etdi və fərdlər və təşkilatlar arasında innovasiya nəzəriyyəsi yaratdı. İnnovasiya diffuziya nəzəriyyəsinin mənşəyi müxtəlifdir və bir neçə elm arasında öz mənbələrinə malikdir. Rocers innovasiya diffuziya tədqiqatlarına təsir edən 6 əsas mənbəni müəyyən edir: antropologiya, erkən sosiologiya, kənd sosiologiyası, təhsil, sənaye sosiologiyası və tibbi sosiologiya.

## Elementləri
Diffuziya tədqiqatının əsas elementləri bunlardır: 

## Həll yolları
Həllin hansı növ olduğunu iki amil müəyyənləşdirir:

* Qərarın sərbəst qəbul edilib-edilməməsi və könüllü olaraq həyata keçirilməsi;
* Qərarı kim verdi.

Bu mülahizələrə əsasən, innovasiyanın yayılması çərçivəsində üç növ innovativ həll yolu müəyyən edilmişdir:

## Heterofiliya və ünsiyyət kanalları
Lazarsfeld və Merton əvvəlcə homofiliya və onun əksi olan heterofiliya prinsiplərinə diqqət çəkdilər. Rocers öz tərifinə görə homofiliyanı “qarşılıqlı əlaqədə olan fərd cütlərinin müəyyən atributlarda, məsələn, inanclarda, təhsildə, sosial statusda və s. oxşarlıq dərəcəsi” kimi müəyyən edir. Seçimi nəzərə alaraq, fərdlər adətən onlara bənzəyən biri ilə ünsiyyət qurmağı seçirlər. Homofil fərdlər daha effektiv ünsiyyət qururlar, çünki onların oxşarlıqları daha çox məlumat əldə etməyə, eləcə də münasibət və davranış dəyişikliklərinə səbəb olur. Nəticədə, homofil fərdlər onlar arasında diffuziya inkişaf etdirməyə meyllidirlər.Bununla belə, diffuziya münasibətlərə yeni ideyalar daxil etmək üçün müəyyən dərəcədə heterofiliya tələb edir; əgər iki fərd eynidirsə, onda diffuziya baş vermir, çünki mübadilə ediləcək yeni məlumat yoxdur. Buna görə də ideal vəziyyətə yenilik haqqında məlumatdan başqa hər şeydə homofilik olan potensial ev sahibləri daxildir.

Sağlam davranışın təşviqi homofiliya və heterofiliyanın tələb olunan balansının nümunəsidir. İnsanlar oxşar sağlamlıq vəziyyəti olan başqalarına yaxın olmağa meyllidirlər. Nəticədə, siqaret və piylənmə kimi qeyri-sağlam davranış vərdişləri olan insanların sağlamlığı yaxşılaşdıran məlumat və davranışlarla daha az rastlaşırlar. Heterofillər arasında əlaqələr nisbətən zəif, yaradılması daha çətin və saxlanılması daha çətin olduğundan bu, sağlamlıqla bağlı kommunikasiyalar üçün kritik problem yaradır.  Qeyri-sağlam icmalarla heterofil əlaqələrin inkişafı yaxşı sağlamlıq davranış vərdişlərinin yayılmasının səmərəliliyini artıra bilər. Əvvəllər homofil olan şəxs bir davranış və ya yeniliyi mənimsədikdə, o qrupun digər üzvlərinin də onları mənimsəmə ehtimalı daha yüksəkdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
*

## Xarici keçidlər
* MARKETOPEDIA — онлайн энциклопедия маркетинга