Argentina Milli Kitabxanası

**Argentina Milli Kitabxanası —**Mariano Moreno Milli Kitabxanası (ispan. Biblioteca Nacional Mariano Moreno) Argentinanın ən böyük kitabxanasıdır. Buenos-Ayresdəki Recoleta barriosunda (ispan sözü olub, "dörddəbir" və ya "qonşuluq" mənasını verir.)yerləşir. Kitabxana May İnqilabının ideoloqlarından biri və onun ilk direktoru Mariano Morenonun adını daşıyır.

Milli Kitabxana Argentinanın Mədəniyyət Nazirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən bir agentlikdir.

## Tarixi

Əvvəlcə Buenos-Ayres Xalq Kitabxanası adlandırılmış və 1810-cu ilin sentyabrında May İnqilabının ilk Hökumət Xuntasının fərmanı ilə yaradılmışdır, daha sonra 1884-cü ildə missiyasını yenidən müəyyənləşdirərək adını rəsmi olaraq dəyişdirərək ölkənin yeganə milli kitabxanasına çevrilmiş və Argentina Milli Kitabxanası adlandırılmışdır. İlk qərargah, Yezuitlərə aid olan köhnə 18-ci əsr malikanəsi Moreno küçəsi ilə Peru küçəsinin küncündə, Manzana de Las Luces kimi tanınan tarixi Yezuit məkanının daxilində yerləşirdi.

İlk direktor Mariano Moreno, siyasi və vətəndaş həyatına dair ictimai xəbərdarlığın yaradılmasına yönəlmiş tədbirlər paketinin bir hissəsi olaraq Kitabxananın yaradılmasına təkan verdi. Bundan əlavə, Xalq Kitabxanasının əsası muxtar ölkə quruculuğu vasitəsi kimi xalq maarifinin və təlimatının təsdiqi əsasında qoyulmuşdur. İlkin kolleksiya müstəqillik uğrunda mübarizə ilə qarışıb və yepiskop Orellananın müsadirə edilmiş şəxsi kolleksiyasından, habelə Cabildo, Real Colegio San Carlos, Luis José Chorroarín və Manuel Belgrano-nun vətənpərvərlik ianələrindən toplanıb. Kitabxananın ilk baş direktorları Kilsənin hər iki adamı olan Dr. Saturnino Sequrola və Fray Cayetano Rodriges idi. Onların ardınca Chorroarín və Manuel Moreno (qurucunun qardaşı və bioqrafı) gəldi. Sonrakı direktorların nəsli hələ də Argentinanın intellektual və tarixi quruluşunun mühüm hissəsi hesab olunur: Marcos Sastre, Carlos Tejedor, José Mármol, Visente Quesada, Manuel Trelles və José Antonio Wilde.

## Milli Kitabxana

Buenos-Ayres respublikanın paytaxtı olduqdan sonra Buenos-Ayres Xalq Kitabxanası Milli Kitabxanaya çevrildi və Antonio Uayld onun direktoru təyin edildi. Uayldın qocalığı və qəfil xəstəlikdən sonra vəfat etməsi səbəbindən vəzifəsi uzun sürmədi. Paul Groussac onun direktorluğunu davam etdirdi. Groussac Brunetin biblioqrafik modeli əsasında metodik təsnifat sistemi yaratdı, əlyazmalar kolleksiyasının kataloqlaşdırılmasını öz üzərinə götürdü və iki əlamətdar jurnal nəşr etdi: ən nüfuzlu ədəbi jurnallardan biri olan La Biblioteca və Los Anales de la Biblioteca.

Başqa bir əlamətdar hadisə 1901-ci ildə Meksika küçəsində (Montserrat palatasında) ilk olaraq Milli Lotereya üçün nəzərdə tutulmuş binanın açılışı oldu. Bu, binanın hekayəsi ilə tanış olmayan ilk ziyarətçilərin lotereya ornamentləri ilə bəzədilmiş pilləkənləri gəzərkən təəccüblənirdilər. Qroussakın qırx illik rəhbərliyi dövründə kitabxananın mirası, həmçinin Angel Justiniano Carranza-nın şəxsi kolleksiyası, XIX əsr hüquq eksperti Amancio Alkortadan 18.600 cild və Martin García Merou-nun kolleksiyası da daxil olmaqla bir çox mühüm ianələrlə Buenos Ayres şəhərində zənginləşdirdi. Qəribədir ki, keçmiş direktor Mármol və gələcək rejissor Borxes kimi, Groussac da kor-koranə inkişaf etdirdi. O, hələ 1929-cu ildə vəfat etməzdən əvvəl bir neçə il Milli Kitabxananın direktoru vəzifəsində çalışıb.

1931-ci ildə məşhur yazıçı Qustavo Martínez Zuviría Kitabxananın on səkkizinci direktoru təyin edildi. Martinez Zuviriyanın fəaliyyəti dövründə xidmətlərin modernləşdirilməsi və kitabxana kolleksiyasının artırılması onun diqqət mərkəzində oldu; hər ikisi xalqın irsini artırdı. Alınan çoxlu alışlar və ianələr arasında onun Foulché-Delbosc kolleksiyasını almasını vurğulamaq vacibdir.

Argentinanın XX əsrin əsas ziyalılarından biri olan növbəti rejissor Xorxe Luis Borxes idi. O, 1955-ci ildən 1973-cü ilə qədər direktor müavini Edmundo Xose Klemente ilə birlikdə institutu idarə etdi. Təyin edildikdən qısa müddət sonra ona görmə qabiliyyətinin zəifləməsi səbəbindən oxumağı və yazmağı dayandırmalı olduğu xəbər verildi.

## Yeni Tikili
Klemente onun ikinci komandiri və yaxın dostu, prezident Xuan Peronun və mərhum həyat yoldaşı Evitanın məskunlaşdığı rəsmi iqamətgah olan Unzué sarayının yerində yerləşən yeni binanın tikintisində çox iştirak edirdi. 1958-ci ildə Unzué Sarayının siyasi motivlərlə sökülməsindən sonra kitabxananın yeni əsas binası üçün yer ayrıldı. Brutalist 1961-ci ildə layihələndirilmişdi, baxmayaraq ki, tikinti 1971-ci ilə qədər başlamadı. Yeni kitabxana 10 aprel 1992-ci ildə açıldı.

Yeni binanın yaradılması ilə kitabxana üçün təlim keçmiş kadrlara ehtiyac köhnə binada Milli Kitabxanaçılar Məktəbinin yaradılmasına səbəb oldu.

## Xarici keçidlər

* 
* Images of the new building

## İstinadlar