Məmməd Yaqubov

**Məmməd Haqverdi oğlu Yaqubov** (2 fevral 1941, Culfa rayonu, Milax)— azərbaycanlı alim, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar elm xadimi (2019)

## Həyatı

Məmməd Haqverdi oğlu Yaqubov 1941-ci il fevralın 2-də Culfa rayonunun Milax kəndində anadan olub. 1957-ci ildə Naxçıvan şəhər 1 nömrəli orta məktəbi bitirib. 1962-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirib.  1965-ci ildən BDU-da çalışır.

1966-cı ildə «Bir sinif inteqro-diferensial tənliklərin həllərinin davamı və dayanıqlığı haqqında» mövzusunda fizika-riyaziyyat elmləri üzrə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1992-ci ildə isə «Paylanmış parametrli sistemlərdə optimal sürüşgən rejimlər və optimallıq üçün zəruri şərtlər» mövzusunda fizika-riyaziyyat elmləri doktoru dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

Məmməd Yaqubov 1996-cı ildən indiyədək BDU-nun mexanika-riyaziyyat fakültəsinin idarəetmə nəzəriyyəsinin riyazi üsulları kafedrasının müdiridir.

100-dən artıq elmi məqalənin müəllifidir.

Bir sıra beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirak etib.

Azərbaycanda  elmin inkişafındakı xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 oktyabr 2009-cu il tarixli Sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir.

25 noyabr 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyi münasibətilə və Azərbaycanda təhsilin və elmin inkişafındakı xidmətlərinə görə  **Azərbaycan Respublikasının Əməkdar elm xadimi** fəxri adına layiq görülüb

## Əsərləri

**Kitabları və monoqrafiyaları**

# Adi diferensial tənliklər kursu. Ali məktəblər üçün dərslik. "Maarif" nəşriyyatı. Bakı, 1978. (Q.Əhmədov, K.Həsənov)
# Orta Ümumtəhsil məktəblərinin V sinifləri üçün Riyaziyyat dərsliyi.- Bakı, Çaşıoğlu, 2007
# Orta Ümumtəhsil məktəblərinin VI sinifləri üçün Riyaziyyat dərsliyi.- Bakı, Çaşıoğlu, 2007
# Orta Ümumtəhsil məktəblərinin VII sinifləri üçün Cəbr dərsliyi.- Bakı, Çaşıoğlu, 2007
# Orta Ümumtəhsil məktəblərinin VIII sinifləri üçün Cəbr dərsliyi.- Bakı, Çaşıoğlu, 2007
# Orta Ümumtəhsil məktəblərinin IX sinifləri üçün Cəbr dərsliyi.- Bakı, Çaşıoğlu, 2007
# Orta Ümumtəhsil məktəblərinin X sinifləri üçün Cəbr də analizin başlanğıcı dərsliyi.- Bakı, Çaşıoğlu, 2007
# Orta Ümumtəhsil məktəblərinin XI sinifləri üçün Cəbr də analizin başlanğıcı dərsliyi.- Bakı, Çaşıoğlu, 2007
# Adi diferensial tənliklər. -Bakı, Maarif, 1978, 444 s.
# Bir tərtibli adi diferensial tənliklər. - Bakı, BDU, 1999, 161 s.
# Maksimum və minimum məsələləri.- Bakı, Çaşıoğlu, 1999, 84 s.
# Riyaziyyat. - Bakı, Abituriyent, 2006,2007,2008, 840 s.
# Riyaziyyat.Məsələ və misallar- Bakı, Çaşıoğlu, 2008, 543 s.
# V-VI siniflərdə olimpiada çalışmaları. - Bakı, Qismət, 2008, 115 s.
# Riyaziyyat. Məsələ və misallar. Bakı, «Çaşıoğlu» nəşriyyatı, 2009. 542 s.
# Ümumtəhsil məktəblərinin V-XI sinifləri üçün Riyaziyyatdan tədris materialının tematik planı və yoxlama yazı işi nümunələri. Bakı, «AM 965» MMC mətbəəsi, 2009. 196 s.
# Ümumtəhsil məktəblərinin X sinfi üçün Riyaziyyatdan tədris materialının tematik planı və yoxlama yazı işi nümunələri. Bakı, MBM mətbəəsi, 2009. 39 s.
# Математика.Перевод с Азербайджанского языка,  «Абитуриент»,  Баку, 2010. 890 с.
# Ümumtəhsil məktəblərinin V-XI sinifləri üçün Riyaziyyatdan tədris materialının tematik planı və yoxlama yazı işi nümunələri. “AM 965” MMC mətbəəsi, Bakı,  2010. 184 s.

**Əsas məqalələri**

# Некоторые интегральные неравенства.- Изв.АНУ Уз.ССР, сер. физ.мат.наук, 1972, № 1, стр.16-22 
# О решении краевой задачи диф. уравнения с параметром методам о.ф.п.- Докл. АН Аз.ССР, 1973, № 9 
# Необходимые условия оптимальности для одного класса управляемых систем с распределенными параметрами.- Изв.АН.Аз.ССР, сер.физ.техн.и мат. наук, 1974, № 2 
# Об одной задаче оптимального управления для эллиптического уравнения.- Изв. Вузов. Матем. 1975, № 7, стр.92-98 
# Приближенное решение нелинейного-интегрального уравнения с параметром с помощью соче-тания методов квазилинеаризаации и о.ф.п.- Докл.АН Аз.ССР, 1975, № 4,стр.3-7 
# Свойства решений дифференциальных включений и их применения в оптимальном управлении.- Изв.АН Аз.ССР, сер.физ.тех. и мат. наук, 1982, № 5,стр.137-143 
# Об оптимальных скользящих режимах эллиптического типа.- Докл.АН СССР, 1984, т.274,№ 5 
# Оптимальные скользящее режимы в системах, описываемых уравнениями эллиптического типа.- Изв.АН Аз.ССР, сер.физ.мат.наук, 1984, № 3. стр.124-129 
# О расширении задачи управления и теорема существования оптимального управления, описываемых нелинейными эллиптическими уравнениями.-Докл.АН СССР, 1986, т.286, № 6. 1316-1319 
# О скользящих режимах в одной системе с распределенными параметрами. -Труды ИММ АН Азерб.,1998, т.VIII,/XVI/.210-215
# Необходимые условия оптимальности в одной задаче, описываемого уравнением переменного типа.- Azərbaycan EA-nın xəbərləri, IV fizika-riyaziyyat və texniki elmlər seriyası,c.ХХIV №3, 2004, səh.50-53 
# Некоторые необходимые условия оптимальности для систем с импульсными воздействиями.- Əməkdar elm xadimi, akademik Ə.İ.Hüseynovun 100 illik yubleyinə həsr olunmuş elmi konfransın tezisləri. Bakı, 2007, səh. 168 
# Gradient of the functional in a control problem in processes described by partial differential equation of third order, tezis. Modern problems of aprlted mathematics and information technologies – Al Khorezmiy 2009, Tashkent, 18-21 september 2009. p.&nbsp;132 
# Gradient of the functional in a control problem in processes described by partial differenttial equation of third order.məqalə Transactions of the international scientific conference “Modern problems of aprlted mathe-matics and information technologies–Al Khorezmiy 2009”, Tashkent, 18-21 september 2009. p.&nbsp;38-40. 
# О связи между множествами решений основной и овыпукленной задач в одной задаче управления.Bakı, AMEA-nın məruzələri, T.LXV, c.3, 2010. с.3 -7. 
# О связи между множествами решений основной и расширенной задач для задачи управления в Эллиптических уравнениях. Международный научно-технический журнал «Проблемы управления и информатики», №4, Киев, 2010,43-52. 
# Elliptik tənliklə təsvir olunan idarə məsələsində sürüşkən rejimin xassələri. Tələbələr, magistrantlar, aspirantlar və gənc tədqiqatçıların «Riyaziyyat və mexanikanın aktual problemləri» adlı  ənənəvi konfransının materialları, Bakı, 2010. s.53-55. 
# Elliptik tənliklə təsvir olunan bir idarə məsələsində optimal idarənin varlığı. Tələbələr, magistrantlar, aspirantlar və gənc tədqiqatçıların «Riyaziyyat və mexanikanın aktual problemləri» adlı  ənənəvi konfransının materialları, Bakı, 2010. s.55-56. 
# On the sliding regimes in the processes, described by the third order nonlinear equation.The Third International Conference Problems of Cuber-netcs and Informatics, Baku, september 6-8, 2010. p.&nbsp;101-102. 
 
## İstinadlar