open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Misteriya

**Misteriya** (latın dilində — ayin, ritual) — din ilə əlaqəsi olan orta əsr Avropa teatr janrlarından biri.

Misteriyanın süjeti adətən Bibliyadan, İncildən götürülərək komik məişət səhnələri ilə sintezini təşkil edirdi. XV əsrin ortalarından başlayaraq misteriyaların həcmi get-gedə artırdı. "Apostolların Əməlləri haqda Misteriyada" artıq 60000-dən artıq sətrdən ibarət şeirlərdən ibarət idi. 1536-cı ildə səhnələşdirilmiş olan bu əsər 40 gün ərzində tamaşaçılar tərəfindən seyr edilib. Əksreformasiyanın tüğyan etdiyi vaxtda — XVI əsrin ortaları — misteriyaya qadağa qoyulur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Anderson Magalhães, Le Comédies bibliques di Margherita di Navarra, tra evangelismo e mistero medievale, in La mujer: de los bastidores al proscenio en el teatro del siglo XVI, ed. de I. Romera Pintor y J. L. Sirera, Valencia, Publicacions de la Universitat de València, 2011, pp. 171–201.

## Xarici keçidlər

* The Official Lincoln Mystery Plays Website
* The Official Chester Mystery Plays Website
* Records of Early English Drama (REED) at Victoria University of the University of Toronto
* The York Mystery plays
* 2002 and 2006 York Mystery Plays
* 2012 Lincoln Mystery Plays
* A simulator of the progress of the pageants in the York Mystery plays
* The Lichfield Mysteries
* The York Cycle as performed in Toronto in 1998
* Medieval Imaginations: literature and visual culture in the Middle Ages
* Tewkesbury's Millennia of Mummers' Heritage kept alive — United Kingdom 
* Mətnlər:
** The Towneley (Wakefield) Cycle in Middle English. Available from Michigan or Virginia
** The York Cycle in Middle English. Available from Michigan or Virginia 
** The n-Town cycle modernised by Stanley J. Kahrl and Alexandra F. Johnston
** The Chester Cycle in middle English
2011 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi

**2011 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi**  9-cu baş tutan ənənəvi Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsidir. Müsabiqə 3 dekabr 2011-ci il tarixində Ermənistanın paytaxtı İrəvan şəhərində keçirilmişdir. Ermənistan müsabiqəyə ilk dəfə ev sahibliyi etmişdir. Müsabiqədə 13 ölkə iştirak etmişdir. Bu ölkələrdən Bolqarıstan 2 illik fasilədən sonra müsabiqəyə geri dönmüşdür. Lakin 2010-cu ildə müsabiqədə iştirak edən Malta və Serbiya 2011 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində iştirakdan imtina etmişdir.

İrəvandə keçirilən 2011 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində "Candy Music" mahnısı ilə Gürcüstan təmsilçiləri "Candy" qrupu qalib gəlmişdir.

## Final

## Nəticələr

## 12 xallar

## Yenidən iştirak edən ifaçılar
:Yekaterina Ryabova (2009 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi)

## Xarici keçidlər
*JuniorEurovision.tv

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi
Anemonastrum

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
131 (ədəd)

**Yüz otuz bir** — say sistemində ədədlərdən biri. Yüz otuzdan sonra,  yüz otuz ikidən əvvəl gəlir.

## Riyaziyyatda

### Əsas hesablamalarda
* ** Yüz otuz bir ədədi** —tək ədəddir və eyni zamanda sadə ədəddir.

### Say sistemində

## Elmdə

## Dində

## İnam və etiqadlarda

## Digər sahələrdə

## Mənbə

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
139 (ədəd)

**139** (*yüz otuz doqquz*) — say sistemində 138 və 140 arasında olan natural ədəd. 34-cü sadə ədəddir, onların ardıcıllığına nisbətən 137 ilə 149 arasındadır.

## Riyaziyyatda
* Sayca 34-cü sadə ədəddir.
*139 tək üç rəqəmli ədəddir.
*Ədəd rəqəmlərin cəmi 13-ə bərabərdir.
*Ədəd rəqəmlərin vurması 27-yə bərabərdir.
*139 ədədin kvadratı 19 321

## Digər sahələrdə

* 139-cu il
* e.ə. 139-cu il
* 139-cu port NetBIOS protokolunda istifadə olunur
*

## Mənbə

## Ədəbiyyat

*
Oqaden müharibəsi

**Oqaden müharibəsi** və ya **Efiopiya-Somali** müharibəsi — 1977–1978 illərdə mübahisəli Oqaden ərazisi üstündə Efiopiya və Somali arasında baş vermiş müharibə.

## Müharibənin başlanması
1960-cı ildə Somali müstəqillik qazandıqdan sonra qonşu dövlətlərlə ərazi mübahisəsinə başladı. Hökumət somalilərin kompakt yaşadığı Cibuti, Efiopiya və Keniya ərazilərini əhatə etməli olan "Böyük Somali"nin bərpası haqqında manifest çıxardı. Mübahisəli ərazilərdən biri Efiopiyada yerləşən Oqaden bölgəsi idi. 1964-cü ildə Somali və Efiopiya arasında qısamüddətli sərhədyanı münaqişə baş verdi.

1969-cu il "Oktyabr inqilabı" nəticəsində Somalidə hakimiyyətə Məhəmməd Siad Barre gəldi. O, ölkədə sosializm elan etdi. Bu isə öz növbəsində Somalinin SSRİ ilə yaxınlaşmasına səbəb oldu, lakin Məhəmməd Siad Barre qonşu dövlətlərlə ərazi mübahisələrini davam etdirdi. 1970-ci ildən etibarən Qərbi Somalinin Azadlığı Cəhbəsi (*QSAC*) Oqadenin Somalidən ayrılması üçün silahlı mübarizəyə başladı.

1974-cü ildə Efiopiyada baş verən hərbi çevriliş nəticəsində imperator Hayle Selassie I devrildi və hərbi xunta hakimiyyətə gəldi. Mövcud vəziyyəti öz xeyrinə dəyərləndirən Məhəmməd Siad Barre müharibəyə başlamağı qərarlaşdırdı.

## Müharibənin gedişi
1977-ci ilin iyul ayında Somali ordusu Oqadenə daxil oldu. 13 sentyabrda somalilər Ciciqanı, ayın sonunadək isə Xararını tutdular. Buradan irəliləyə bilməyən Somali ordusu efiopiyalılarla döyüşlərə başladı.

Somali döyüşlərdə qalib gəlsə də, beynəlxalq münasibətlərdə uduzurdu. Belə ki, Məhəmməd Siad Barrenin gözlədiyinin əksinə SSRİ Somalini dəstəkləmədi. Efiopiya isə ABŞ-la əlaqələrini kəsib SSRİ ilə yaxınlaşmağa başladı.

Payızda bir-birinin ardınca Somali və Efiopiya prezidentləri Moskvada səfərdə oldular. Burada soyuq qarşılanan Məhəmməd Siad Barre 13 noyabrda dostluq və əməkdaşlıq barədə Somali-SSRİ müqaviləsini ləğv etdi və Somalidə yaşayan bütün Sovet vətəndaşlarına bir həftə ərzində Somalini tərk etməyi təklif etdi. Buna cavab olaraq, SSRİ Efiopiyaya "Hava körpüsü" açdı və Daşkənddən bura çoxlu sayda zirehli texnika köçürdü.

İlin sonunda "beynəlmiləl borcu" yerinə yetirmək üçün Arnaldo Oçoanın başçılığı altında 18 minlik Kuba qoşun kontingenti Efiopiyaya gəldi. 1978-ci ilin yanvarında cəbhədə aktiv döyüşlər başladı. Somali əsgərləri Xarerdən çıxarıldı. 3 martda Ciciqanın boşaldılması əməliyyatı başladı. Əməliyyatda əsasən kubalıların zirehli texnikası işlənirdi, əmaliyyat planını isə SSRİ Müdafiə Nazirliyinin operativ qrupunun rəhbəri ordu generalı Vasili Petrov hazırlamışdı. 5 martda Ciciqa boşaldıldı. Davam edən döyüşlərdən sonra 15 mart 1978-ci ildə Somali ordusunun son bölməsi Efiopiyanı tərk etdi.

## Müharibənin sonu
Somali ordusu Efiopiyanı tərk etdikdən sora Oqaden uğrunda müharibə bitmədi. QSAC partizanları 1980-ci illədək intensiv döyüşlər keçirirdi, 1980-ci ildən sonra isə döyüşlər get-gedə səngiməyə başladı.

## Xarici keçidlər
* Tom Cooper. Ogaden War, 1977–1978 
* Oqaden müharibəsi 
* Oqaden müharibəsi 
* Oqaden münahribəsində Kuba Aviasiyasının iştirakı
Baş pontifik

[thumb|200px|[Oktavian Avqust|Avqust Böyük pontifik kimi*([[Via Labicana Augustus]] heykəli)*]]
**Pontifik** **maksimus (** — "ən böyük körpü quran") və ya böyük pontifik. Qədim Romada Pontifiklər Kollegiyasında (*Collegium Pontificum*) ən yüksək rahib rütbəsi. Bu rütbə Qədim Roma dinində ən mühüm mövqe olaraq qəbul edilirdi. Eramızdan əvvəl 254-cü ildə bu mövqeyə plebeylərin də gəlməyə başlamasına qədər, sadəcə patrisilər gəlirdi. Erkən Roma Respublikasında dini bir status ikən, yavaş-yavaş siyasi xarakter daşımağa başladı (İmperator Avqustun dövründən etibarən) və axırda imperial kabinetə birləşdirildi. Tarixi sənədlər bu titulla Roma imperatorlarından, 375-383-cü illər arasında hökm sürmüş ən son İmperator Qratsianın çağrıldığını göstərir. Daha sonra imperator öz adının yanından bu titulu yığışdırmışdır.

"Pontifeks" sözü daha sonralar Xristiyan yepiskopları tərəfindən istifadə edilməyə başlandı (Roma Yepiskopu daxil) və "Pontifeks Maksimus" adı Roma Katolik Kilsəsində (baş yepiskop olan) Papanın tituluna tətbiq edilməyə başlandı. Bu titul Papanın rəsmi titullarından sayılmasa da, papaların Renesans və indiki dövrlərə aid binalarında, abidələrində və xırda pullarında öz əksini tapmaqdadır.

## Etimologiya
Lüğət mənası olaraq, *pontifeks* "körpü quran" (*pons* + *facere*); *maximus* da "ən böyük" deməkdir. Bu əvvəllər bəlkə də hərfi mənada istifadə olunurdu: qədim Romada körpü inşaatçısı olmaq ən əhəmiyyətli işlərdən sayılırdı, çünki qədim Romada ən böyük körpülər əsasən müqəddəs olaraq qə'bul edilən Tiber çayı üzərində inşa edilmişdi və ancaq xüsusi səlahiyyətli din xadimləri bu körpülərdəki mexanik yenilikləri "narahat etmə" hüququna malik idilər. Amma yenə də, bu söz (*pontifeks*) simvolik mə'nasinda da başa düşülürdü: (Van Heyperenə görə) pontifiklər tanrılarla insanlar arasında "körpü" quranlar idilər.

Digər tərəfdən, *pontifeks* sözü "yolları hazırlayanlar" mə'nasına da gələ bilər: tarixi Etrusk dilində *pont* "yol" deməkdir. Az bir qrup tədqiqatçının fikrinə görə bu söz Etrusk dilində tələffüz olaraq oxşar, amma etimoloji olaraq əlaqəsiz, "keşiş" mə'nasına gələn başqa sözdən törəmişdir.

## İstinadlar

## Mənbələr
* article ''Pontifex'' in Smith's Dictionary of Greek and Roman Antiquities
* List from republican times 
* Annotated Pontifex Maximus list
* List of roman consuls ('''Fasti consulares''') 300 BC-AD 60  at http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/chron/chronology.htm  - in the list of consuls the column on the right (Pontifex Maximus) lists those that are known in this period.
* ''Catholic Encyclopedia'': Pope, section V. Primacy of Honour: Titles and Insignia

## Həmçinin bax
Dondar Quşçu

**Dondar Quşçu** — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Dondar Quşçu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 7 mart 2012-ci il tarixli, 310-IVQ saylı Qərarı ilə Tovuz rayonunun Tovuz şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Tovuz şəhəri ilə həmsərhəd olan Dondar Quşçu kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Dondar Quşçu kəndinin ərazisindən 182,74 ha (bundan dövlət mülkiyyətində olan 167,75 ha, bələdiyyə mülkiyyətində olan 11,09 ha və xüsusi mülkiyyətdə olan 3,90 ha) torpaq sahəsi Tovuz şəhərinin inzibati ərazisinə verilmişdir.

## Toponimikası
1968-ci ilədək rayonun ərazisində Dondar Azaflı adlı yaşayış məntəqəsinin olması məlumdur. Oykonim *Dondar* (etnotoponim) və *Quşçu* (etnotoponim) komponentlərindən düzəlib, ərazidəki Quşçu adlı kəndləri bir-birindən fərqləndirmək məqsədilə belə adlandırılmışdır.

Dondar Quşçu sözünün birinci komponenti yuxarıda qeyd edildiyi kimi Dondar etnotoponimi ilə bağlıdır. Dondar Qafqaz Albaniyasında yaşayann 26 tayfadan biridir. Qədim türk tayfalarından olan dondarlar haqqında, onların Qafqazda və Azov dənizi sahillərində yaşaması barədə Miletli Hekateydən (e.ə.VI-V əsrlər) başlamış, Strabon, Tasit, Plutarx və Lukulla qədər bir çoxları məlumat vermişlər. Onların Kuban ərazisində yaşadıqları və irandilli olduqları, dondar sözünün osetin dilində "çayı saxlayanlar" mənasında işləndiyi barədə mülahizələr də söylənmişdir. Lakin dondarlarla bağlı bütün izlər onların türk tayfalarından olduğunu göstərir. Tovuz və Qubadlı rayonlarında Dondarlı, Tovuzda Dondar Quşçu, Şabran rayonu ərazisində Qala Dondar qala xarabalıqları və s. kimi toponimlərdən aydın olur ki, dondarlar Qafqaz Albaniyasının şimal-qərb ərazilərində yaşamışlar.

Güman olunur ki, türkdilli dondarlar Qafqaz Albaniyası ərazisinə III-IV əsrlərdə tərtər, aran, kəngər, xurs, savar tayfaları ilə, VI-VIII əsrlərdə isə xəzərlər, avarlar, qismən suvarlar və başqaları ilə eyni vaxtda daxil olmuşlar. XIII əsrin Kiçik Asiya türk tayfalarından biri "dondarlı" adlanırdı. Dondar şəxs adları türkcə izah olunur. Plutarx dondar hakiminin adının Oltak olduğunu göstərir. Bu sözü "oğul" (Oul) və "tək" sözlərinə ayırmaq olur.

Sözün ikinci komponenti "quşçu" etnotoponimi ilə bağlıdır. Bu etnotoponim qədim mifoloji inamlara söykənir.

## Tarixi

### Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Mədəniyyəti
Kənddə Dondar Quşçu kənd kitabxana filialı, Dondar Quşçu kənd klubu, Dondar Quşçu poçt şöbəsi (AZ6022) fəaliyyət göstərir.

Kənddə kinoklub fəaliyyət göstərir.

## Təhsil
Kənddə Dondar Quşçu kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.

Bundan başqa kənddə Dondar Quşçu kənd körpələr evi-uşaq bağçası fəaliyyətdədir.

## Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.

## Səhiyyə
Kənddə Dondar Quşçu həkim məntəqəsi yerləşir.
 
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Əfqanıstan bayrağı

**Əfqanıstan bayrağı** — Əfqanıstanın dövlət rəmzi.

İndiki Əfqanıstan bayrağının quruluşu 1997–2001-ci illərdəki Əfqanıstan İslam Əmirliyi bayrağı ilə eynidir  Bayraqda ağ rəng üstündə qara rəngdə Kəlmeyi-Şəhadət  yazılıb (Mən şahidlik edirəm ki, Allahdan başqa tanrı yoxdur, və yenə şahidlik edirəm ki,  Məhəmməd Allahın elçisidir). Bayrağın eninin uzunluğuna nisbəti 7:10

## Tarix

Fayl:Flag of the Durrani Empire.svg|Dürranilər İmperiyası (1747—1823)
Fayl:Flag of Afghanistan (1880–1901).svg|Əfqanıstan Əmirliyi (1880—1901)
Fayl:Flag of Afghanistan (1901–1919).svg|Əfqanıstan Əmirliyi (1901—1919)
Fayl:Flag of Afghanistan (1919–1921).svg|Əfqanıstan Əmirliyi (1919—1926)
Fayl:Flag of Afghanistan (1926–1928).svg|Əfqanıstan Krallığı (1926—1928)
Fayl:Flag of Afghanistan (1928–1929).svg|Əfqanıstan Krallığı (1928—1929)
Fayl:Flag of Afghanistan (1929).svg|Əfqanıstan Əmirliyi (1929)
Fayl:Flag of Afghanistan (1929–1931).svg|Əfqanıstan Krallığı (1929—1930)
Fayl:Flag of Afghanistan (1931–1973).svg|Əfqanıstan Krallığı (1930—1973)
Fayl:Flag of Afghanistan (1973–1974).svg|Əfqanıstan Respublikası (1973—1974)
Fayl:Flag of Afghanistan (1978).svg|Əfqanıstan Demokratik Respublikası (1978)
Fayl:Flag of Afghanistan (1978-1980).svg|Əfqanıstan Demokratik Respublikası (1978—1980)
Fayl:Flag of Afghanistan (1980-1987).svg|Əfqanıstan Demokratik Respublikası (1980—1987)
Fayl:Flag of Afghanistan (1992).svg|Əfqanıstan Respublikası. Şimalı İttifaq (1992)
Fayl:Flag of Afghanistan (1992-1996; 2001).svg|Əfqanıstan İslam Dövləti. Şimalı İttifaq (1992—1996)
Fayl:Flag of Taliban (original).svg|Əfqanıstan İslam Əmirliyi (1996—1997)
Fayl:Flag of Taliban.svg|Əfqanıstan İslam Əmirliyi (1997—2001)
Fayl:Flag of Afghanistan (1992-1996; 2001).svg|Əfqanıstan İslam Dövləti (2001)
Fayl:Flag of Afghanistan (2002–2004, variant with golden arms).svg|Əfqanıstan İslam Dövləti (2001)
Fayl:Flag of Afghanistan.svg|Əfqanıstan İslam Respublikası (2004)
Fayl:Flag of Taliban.svg|Əfqanıstan İslam Əmirliyi (2021)


## Mənbə
* Flags of the world saytında Əfqanıstanın bayrağı
Berlin konqresi

**1878-ci il Berlin konqresi** (13 iyun — 13 iyul 1878-ci il) — 1877–1878-ci illər Rusiya-Türkiyə muharibəsindən sonra imzalanmış San-Stefan sülh müqaviləsinin (1878-ci il) yenidən baxılması üçün keçirilən beynəlxalq tədbir. *[[Berlin müqaviləsi|Berlin traktatı]]*nın imzalanması ilə nəticələnmişdir.

## Mənbələr
* *Дебидур А.* Дипломатическая история Европы. Ростов-на-Дону: Феникс, 1995. Т. 2 Cтр. 450–469. ISBN 5-85880-089-0
* Сборник договоров России с другими государствами, 1856–1917, М., 1952.
* История дипломатии, 2 изд., т. 2, М., 1963.
* Берлинский трактат (текст)
Cənubi Osetiya müharibəsi (1991–1992)

1991–1992-ci illərdə Cənubi Osetiya ilə Gürcüstan arasında müharibə. Müharibənin nəticəsində Cənubi Osetiya Gürcüstandan ayrılaraq de-fakto dövlət olur.

## Mənbə
* "vətəndaş" jurnalı № 2
* Cənubi Osetiya Münaqişəsi 
* Sənədli film "Осетинский узел", 1993 il
Libretto

**Libretto** (italyan dilində *libro* sözündən əmələ gəlmiş *libretto* — kitab) — dünyəvi, yaxud ruhani səciyyə kəsb edən irihəcmli vokal, yaxud vokal olması vacib olmayan, (məsələn, opera, balet, operetta, oratoriya, kantata, müzikl) əsərin ədəbi əsası.

Bir qayda olaraq, libretto əksər hallarda qafiyəli şeirlə yazılır. Reçitativ üçün nəsrdən istifadə etmək mümkün sayılır. Əsas etibarilə libretto üçün süjet ədəbi əsərlər olur. Bu təqdirdə ədəbi əsərlər musiqi və səhnənin tələblərinə uyğun olaraq dəyişdirilir. Nadir hallarda, məsələn, opera üçün yazılan librettonun müəllifi bəstəkarın özü olur. Buna misal Rixard Vaqnerin yaradıcılığını gətirmək olar. 
 
Librettonun qısa icmalı sinopsis adlanır.

Librettonu tədqiq edən sahə librettologiya adlanır.

## İstinadlar
Genuya

**Genuya** (, ) — İtaliyada şəhər, 600.000 nəfərlik əhalisi vardır. Milan şəhərindən 120 kilometr aralıqda yerləşir. Genuya şəhəri Azərbaycanın Sumqayıt şəhəri ilə qardaşlaşıb.

## Həmçinin bax
* Genuya mayakı
* Genuya qalası

## İstinadlar
Andrey Babayev

**Andrey Avanes oğlu Babayev** () — Azərbaycan bəstəkarı, Ermənistan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1958).

Andrey Babayevin yaradıcılığı Azərbaycan xalq musiqisinə əsaslanır. "Pıçıldaşın, ləpələr", "Nazəndə sevgilim", "Bakılı qız", "Kimlər gəldi, kimlər getdi" kimi populyar mahnılar yazmışdır. O, tacik, türkmən, hind və başqa xalq melodiyaları da işləmişdir.

## Həyatı
Andrey Babayev 1923-cü il dekabrın 27-də Azərbaycan SSR Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Martuni rayonunun Ağbulaq kəndində erməni ailəsində anadan olmuşdur. İbtidai musiqi təhsilini Şuşada almışdır.  Böyük Vətən Müharibəsi illərində mahnı və rəqs ansamblının rəhbəri olmuşdur. “Qafqazın müdafiəsinə görə” və “Almaniya üzərində qələbəyə görə” medalları ilə təltif edilmişdir.

1950-ci ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının Qara Qarayevin bəstəkarlıq sinfini bitirib. 1953-cü ildə Moskva Konservatoriyasının aspiranturasını bitirib (rəhbəri Yuri Şaporin).

1939-1941-ci illərdə Azərbaycan Radiosunun Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestrinin dirijor köməkçisi işləyib. 1941-1945-ci illərdə Bakı qarnizonunun mahnı və rəqs ansamblının bədii rəhbəri, 1946-1947-ci illərdə Bakı Filarmoniyasının ansamblının rəhbəri , 1947-1950-ci illərdə həmin filarmoniyanın mahnı və rəqs ansamblının xormeysteri olub. 1950-ci ildən Moskvada yaşayıb işləyirdi.

1964-cü il oktyabrın 21-də vəfat etmişdir. Moskvadakı Erməni qəbiristanlığında dəfn edilib.

## Yaradıcılığı
Yaradıcılıq fəaliyyətinə 1943-cü ildə başlayıb. 1961-ci ildə "Artsvaberd" operasını (librettosu Z. Q. Vartanyan və G. M. Boryanın), 1964-cü ildə isə "Bağdasar dayı" operasını (A. Paronyanın eyniadlı pyesi əsasında, librettosu Z. G. Vartanyan və G. M. Boryanın) yazıb. O, "Oktyabr" (sözləri A. Pançenkonun, 1947), “Partiya haqqında nəğmə” (sözləri S.Qorodetskinin, 1954), "Qartal qalası" (1957), "Bağdasar dayı" (1964), uşaqlar üçün iki kantatanın – sözləri Z. Cabbarzadənin (1946) və sözləri İ. Soltanın (1947) - eləcə də "Şöhrət zəhmətkeş torpağa" kantatalarının (sözləri A. Fatyanovun) müəllifidir. O, bir neçə simfoniya və rapsodiya, o cümlədən "Konsertdə rapsodiya" (1959), "Hind fantaziyası" (1958), "Fantaziya" (1951), həmçinin Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestri üçün "Ballada" (1947) və "Çahargah" (1947) süitalarının, "Gənclik" uvertürası (1948) və başqa əsərlərin müəllifidir. O, tamaşalara və filmlərə musiqi yazıb, "Mən bir qızla tanış oldum", "Nazəndə sevgilim", "Bakılı qız" və "Küsüb getdin, yarım mənim" kimi əllidən çox mahnının bəstəkarıdır.

## Mahnıları

* "Nazəndə sevgilim"

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
kino-teatr.ru
Dondarlı

* Dondarlı (Tikantəpə) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Tikantəpə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Dondarlı (Qubadlı) — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Dondarlı (Tovuz) — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Ölkələr üzrə universitetlərin siyahısı

## A
*Albaniya
*Almaniya
*Amerika Birləşmiş Ştatları
*Andorra
*Anqola
*Antiqua və Barbuda
*Argentina
*Avstraliya
*Avstriya
*Azərbaycan

## B
*Baham adaları
*Banqladeş
*Belarus
*Belçika
*Böyük Britaniya

## D
*Dominika

## G
*Gürcüstan

## İ
*İran
*İsrail

## K
*Kanada

## M
*Malta
*Monqolustan

## T
*Türkiyə

## Həmçinin bax
Trilyon

**Trilyon** — say sistemində ədədlərdən biri. Min milyarda bərabər ədəd (say). Qısa yazılışı 1012.

## Riyaziyyatda

### Əsas hesablamalarda

### Say sistemlərində

İkilik: 1110100011010100101001010001000000000000

Səkkizlik: 16432451210000

Onaltılıq: E8D4A51000

## Xarici keçidlər
Topulqayarpaq boymadərən

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Botaniki xarakteristikası
Çoxillik, 30-100 sm hündürlükdə, sarımtılyaşıl, sıxtüklü bitkidir. Gövdəsi adətən tək və düzdür. Yarpaqları iri, hər iki tərəfdən sıx tüklü, uzunsov-lansetvari, lələkvari bölünmüş, seqmentləri uzunsov-lansetvari, yarpaqları yuxarı gövdəyə doğru azalandır. Səbətləri uzunsov-tərskonusvari, 4,5-5 mm uzunluqda, 2-3 mm enində, mürəkkəb budaqlanan qalxanvari çiçəkqrupunda toplanıb. Qını sarımtıl və tükcüklü,yarpaqcıqları uzunsov-lansetvaridir. Dilcikşəkilli çiçəklər parlaq sarı rəngli, qısa büküşlü və ya ancaq boruşəkillidir. Toxumcaları tərsyumurtavari-uzunsov, çılpaq, 1-1,5 mm uzunluqda, 0,5 mm enindədir. Hündürlüyü 30-100 sm, gövdəsi adətən tək, düz, şırımlı, əsası qismən xovlu-tüklü, yuxarı hissədə səpələnmiş xırda tükcüklü və yaxud çılpaq, aşağı hissədə isə sıx yarpaqlamış sarımtıl-yaşıl rəngli çoxillik ot bitkisidir. Yarpaqları iridir, hər iki tərəfdən basıq tüklü, görünüşünə görə qismən enli uzunsov-neştərvaridir, lələkvari-bölünmüşdür; yarpağın seqmentləri yastı, uzunluğu 6-17 mm, eni 2-6 mm-dir, uzunsov-neştərvaridir, küttəhərdir, kənarları kəsilmiş və küt-dişlidir; gövdə boyunca yuxarıya getdikcə yarpaqlar tədricən azalır, lap yuxarı yarpaqlar (1-2) kəskin azalandır, tamkənarlı və xətvaridir. Səbət uzunsov-əksinəkonusşəkilli-dir, uzunluğu 4,5-5 mm, eni 2-3 mm, mürəkkəb budaqlanmış qalxanvari çiçək qrupunda toplanmışdır. Qın sarımtıldır, tükcüklüdür. Qının yarpaqcıqları uzunsov-lansetvari və sivridir. Dilcikşəkilli çiçəklər parlaq-sarı rənglidir, qısa büküşlü və ya çiçəklər yalnız boruşəkillidir, uzunluğu 0,5 -1 mm-dir. Toxumları əksinəyumurtavariuzunsovdur, sivri kənarları var və çılpaq-dır, uzunluğu 1-1,5 mm, eni 0,5 mm-dir. May-sentyabr aylarında çiçəkləyir, avqust-sentyabr aylarında meyvə verir.

## Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanın bütün rayonlarında, nadir hallarda Kür-Araz oval. Ovalıqdan orta dağ qurşağına, bəzən yuxarıya qədər.

## Yaşayış mühiti
Kolluqlarda, yolların kənarında, əkin sahələrinin kənarında, dağ cəmənliklərində, çınqıllı yerlərdə rast gəlinir.

## Təsərrüfat əhəmiyyəti
Yerüstü hissələrinin tərkibində efir yağı və alkaloid vardır. Yeni otlardan alınmış essensiya homeopatiyada istifadə olunur.

## Yayılması
BQ bütün rayonlarında arandan orta, nadir hallarda yuxarı dağ qurşağına qədər yayılmışdır. Kolluqlarda, yol kənarlarında, əkin sahələrinin kənarlarında, çınqıllı sahələrdə, dağ çəmənlərində bitir.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
BMT üzvü olan ölkələr

**BMT üzvü olan dövlətlər** — 193 dövlət Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) üzvüdür.

## Üzv olmuş dövlətlər

## Həmçinin bax
* BMT

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* BMT üzvü olan ölkələr BMT saytı
* BMT-nin 1945-cildən üzvlərinin artması BMT saytı
* BMT-nin ixtisaslaşmış qurumlarında üzvlük
* Regional qrupların üzvləri BMT saytı
Pastoral

**Pastorál** — (fransız dilində: çobana aid, çoban (sif.)) çoban həyatını idilliyya şəklində təsvir edən bədii (ədəbiyyat), təsviri (təsviri incəsənət) və ya musiqi əsəri.
Pastoral olur:
* Pastoral musiqi. Təbiəti və ya kənd həyatını səsləndirən musiqi əsərləri. Pastoral musiqisinə 6/8, 12/8 ölçülər xarakterikdir. Vivaldi, Skarlatti, Kuperen, Bax və digər bəstəkarların yaradıcılığında pastoral musiqiyə yer ayrılmışdır. Bethovenin hətta məşhur Pastoral simfoniyası da var.
* Kənd həyatını təsvir edən opera, pantomima, yaxud balet. Pastoral operalarını Qlük, Mosart, Lülli, Ramo yazmışlar.
* Bukolika. Çobanların həyatını təsvir edən antik poeziya.
* Bukolika dünyagörüşünü canlandıran Avropa ədəbiyyatı növü.

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Mister Bin (teleserial, 1990)

**Mister Bin** () - Rovan Atkinsonun canlandırdığı bir televiziya serialıdır. İlk olaraq ITV adlı İngilis televiziyasında 1990-ci ildə göstərilmişdir. Rovan Atkinson, Robin Driscoll, Riçard Kyortis və Ben Elton bu serialın istehsalını boynuna götürmüşlər. Cəmi 14 bölümdən ibarət olan Mr. Bean serialının xaricində 10 dənə Mr. Bean qısa filmi və 2 dənə də filmi göstərilmişdir.

İlk hissəsi 1 yanvar 1990-cı ildə yayımlanan serialın sonuncu hissəsi 31 oktyabr 1995-ci ildə yayımlanmışdır. Rovan Atkinsonun sözlərinə görə, "serial "yetkin adam bədənindəki uşaq" olan Mister Binin macəralarından bəhs edir" şəklindədir.

## Rollarda

## Mr.Bean
Rovan Atkinson'un canlandırdığı əsas obraz. İş bilməz, şanssız bir şəxsiyyətə malikdir. Çox hərəkətləri uşaq kimidir. Yalnız tək tip bir paltar geyər. Ağ köynəyin üstünə bir qalstuk ilə məxmər şalvar və pencək geyər. Çox danışmaz. Ümumiyyətlə söylədiyi yalnız soyadı Bean'dır.

thumb|Bean və Teddy

## Oyuncaq Ayı (Teddy)
Oyuncaq Ayı, Mr. Bean'ın ən yaxın yoldaşıdır. Çox vaxt onunla xoşbəxtdir. Mr. Bean ayısını hipnoz edərək yatızdırır. Ayısına nağıl oxuyar və onunla televiziya izləyər.

## Filmləri
Mr. Bean mövzulu çəkilmiş 2 filmi vardır.
## Mr Bean Filmi (Mr. Bean The Ultimate Disaster Movie)
1997-ci ildə ekranlarda göstərilmişdir. Mövzusu, Bean'ın Los-Ancelesdə yaşadığı macəralardır. Büdcəsi 22 milyon $ olan film, dünya daxilində 230 milyon $ gəlir əldə etmişdir.

## Mr Bean Tətildə (Mr. Bean's Holiday)
30 mart 2007 tarixində İngiltərədə viziona girmişdir. Mr. Bean'ın Fransaya səfəri mövzu edilir.

## Xarici keçidlər
* ''Mr. Bean'' Rəsmi web saytı
Roven Atkinson

**Roven Sebastyan Atkinson** (; ) — ingilis komediya aktyoru və yazıçı. Daha çox BBC-də yayımlanan "Mister Bin" adlı komediya serialında oynadığı rola görə tanınır.

Roven Atkinson 1990-cı ildə İngiltərənin İTV telekanalında ilk dəfə nümayiş etdirilən, sonra isə həmin telekanalda 5 il davam edən "Mister Binin sərgüzəştləri" serialı ilə hədsiz populyarlıq və reytinq qazanmışdı. 1997-ci ildə "Bean: The Ultimate Disaster" filmi çəkildi və nümayişdən 500 milyon dollara yaxın pul əldə olundu. 2007-ci ildə isə "Mister Bin səyahətdə" () filmi çəkildi.

## Həyatı
6 yanvar 1955-ci ildə İngiltərədə doğuldu. Ailədə üç uşağın ən kiçiyi olan Rouen Atkinsonun anasının adı Ella May, atasının adı isə Erik Atkinsondur. O, Oxford Universitetində olarkən Drama Dərnəyində müxtəlif pyeslərdə oynamışdır. Yazıçı Richard Curtis ilə tanış olması karyerası üçün çox böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir. Dostu John Lloyd'un istehsalını boynuna götürdüyü və İngiltərənin İTV kanalında 1978-ci ildə yayıma başlayan "Saat 9 xəbərləri DEYİL !" (*Not the Nine O'Clock News*) serialında oynamışdır. 1983-cü ildə "Qara Gürzə" (*The Black Adder*) sitkorn-unda rol aldı.

Atkinson, özünə dünya şöhrəti gətirən Mr. Bean obrazını ilk dəfə 1988-ci ildə Thames Televiziyasında canlandırdı

## Film karyerası
Atkinsonun film karyerası ilk olaraq 1983-də bir James Bond filmi olan Heç vaxt "Heç vaxt" demə *(Never Say Never Again)* filmində başladı.Elə həmin ildə baş rolda özünün rol aldığı "Vaxtında Ölü" *(Dead on Time)* komediya filmində rol aldı.1994-cü ildə "4 toy,1 yas" (*Four Weddings and a Funeral*) filmində bütün dünyada çox böyük uğur qazandı.Elə həmin ildə daha bir fantastik uğur qazanan "Kral Şir" filmindəki Zazu obrazını səsləndirdi.

İlk Mr.Bean filmi isə 1997-ci ildəki "Bean" adı ilə film sektoruna daxil olmuşdur.Bu film dünyada ağlasığmaz bir uğura imza atır.Bu filmdən sonra 2001-ci ildə "Dabanınıza qüvvət" *(Rat Race)* filmində oynamış,bundan sonra 2002-ci ildə "Scooby-Doo" filmində də rol almışdır.

## Mükafatları
* 1980-ci il BBC-nin şəxsiyyətliyi üçün Variety Club mükafatı
* BAFTA ən yaxşı işıq Əyləncə Performansı, 1989
* Oliver üçün Whatsonstage mükafatı, 2010
* Laurence Olivier mükafatı (mükafata namizəd olan), 2010

## Filmoqrafiya

## Maraqlı faktlar
* Rouen Sebastyan Atkinson Böyük Britaniyanın Baş naziri olmuş Toni Bleyerlə eyni zamanda bir məktəbdə təhsil almışdır. Blerin 13 yaşı olanda, Atkinsonu 11 yaşında həmin məktəbə köçürüblər.

## Xarici keçidlər

* Mister Bin kimi tanıdığımız Rouen Atkinson kimdir?

## İstinadlar
Əkbər mirzə Qovanlı-Qacar

**Əkbər mirzə Sultan Məsud mirzə oğlu Qovanlı-Qacar** (1885–1975)-Qacar şahzadəsi, vali, diplomat

## Həyatı
Əkbər mirzə Sultan Məsud mirzə oğlu 1885-ci ildə İsfahan şəhərində anadan olmuşdu. Anası Behcətəssəltənədir. Mükəmməl saray təhsili almışdı. Sarəməddövlə ləqəbini daşıyırdı. İsfəhan, Kirman əyalətlərinin valisi olmuşdu.

Əkbər mirzə 29 sentyabr 1975-ci ildə İsfahanda vəfat edib.

## Ailəsi
Əkbər mirzə öncə Iftixari-Əzəm xanım Mirzə Ələsgər xan Atabəyi-Əzəm qızı ilə, sonra Məlaikə Afaq xanımla dünya evinə girmişdi. Xosrov mirzə, Əsgər mirzə, Ənvər mirzə adlı oğulları, Viktoriya xanım, Əxtər xanım adlı qızları var.

## Mənbə
* 

## Həmçinin bax
* İran
* Qacarlar
* Sultan Məsud mirzə Qovanlı-Qacar
Yazıçı

**Yazıçı** və ya **yazar** — ideyaları çatdırmaq üçün fərqli üslublar və texnikalarla yazılı sözlərdən istifadə edən insan. Yazıçılar ədəbi sənətin fərqli formlarını və romanlar, hekayələr, kitablar, poeziyalar, səfərnamələr, pyeslər, ssenarilər, teleskriptlər, mahnılar və esselər kimi kreativ yazı işləri, habelə ictimaiyyət üçün maraqlı ola biləcək hesabatlar və məqalələr ərsəyə gətirirlər. Yazıçıların işləri medianın böyük bir hissəsində yayımlanmaqdadır. İdeyaları yaxşı bir şəkildə çatdırmaq məqsədilə dildən məharətlə istifadə edə bilən yazıçılar çox vaxt bir cəmiyyətin mədəniyyətinə önəmli töhfələr verir.

Əksər hallarda *yazıçı* sözü əsərlərini nəsr, şair isə əsərlərini nəzm ilə yazan müəlliflərə ithaf edilir.

Yazıçılar uydurma və uydurma olmayan bir çox janrda əsərlər yazıb-yarada bilər. Bəzi yazıçılar isə öz fikirlərini multimedia — qrafika, illüstrasiya və s. ilə zənginləşdirirlər. Öz fikirlərini çatdırmaq üçün onlar nadir hallarda hətta musiqidən də faydalana bilərlər. Bunlardan başqa, şifahi ənənədən istifadə edən bir sıra yazıçılar da mövcuddur.

## Növlər
Yazıçılar bir çox ədəbiyyat janrı arasından öz fikirlərini ifadə etmək üçün ən əlverişli olanı seçirlər. Əsərlərin əksəriyyəti başqa bir mətbuatda istifadə edilmək üzrə uyğunlaşdırıla biləcək formdadır. Məsələn, yazıçının bir əsəri fərdi oxuna, yaxud bir pyesdə və ya filmdə nümayiş etdirilə bilər. Misal üçün satira bir şeir, bir esse, bir film, bir komiks pyesi və yaxud jurnalistikanın bir hissəsi kimi nəşr oluna bilir. Bir məktub yazıçısı isə öz yazısına tənqid, bioqrafiya və yaxud jurnalistika elementlərini daxil edə bilər.

## İstinadlar
Əkbər Fərzəliyev

**Əkbər Fərzəlidin oğlu Fərzəliyev** () — Azərbaycan kino aktyoru, hüquqşünas.

## Həyatı
Əkbər Fərzəli oğlu Fərzəliyev 1 oktyabr 1932-ci ildə Qusarın Köhnə Xudat kəndində anadan olub. 1953-cü ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun dil-ədəbiyyat fakültəsinə daxil olub. Buradakı təhsilini III kursdan sonra dayandırmalı olub. Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini qurtarıb ömrünün sonuna kimi vəkil işləyib. Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında kütləvi səhnələrdə çıxış edib.

Əkbər Fərzəliyev 1963-cü ildə Ləzgi Xalq Teatrını təşkil edib və həmin ilin mayından teatrın rejissoru, 1965-ci ildən 1970-ci ilədək Qusar rayon Mədəniyyət evinin direktoru işləyib. 1966-cı ildə Əkbər Fərzəliyevin rəhbərliyi altında Qusar rayon Mədəniyyət Evinin nəzdində "Ləzgi mahnı və rəqs ansamblı" təşkil olunub. 1967-ci ildə yenə də Ə. Fərzəliyevin rəhbərliyi ilə Xalq teatrının səhnəyə qoyduğu "Qisas" tamaşası Bakıda özfəaliyyət incəsənət festivalının laureatı olub.

Əkbər Fərzəliyev rejissor kimi 1969-cu ildə "30 qəpiklik cərimə", "Müqtədir", 1971-ci ildə "Dağlar şahiddir" tamaşalarına quruluş verib. 1977-ci ildə Ə. Fərzəliyev tərəfindən "Yarımın atası", 1996-cı ildə "İmam Şamil" əsərləri səhnəyə qoyulub. "İmam Şamil" Şeyx Şamilin anadan olmasının 200 illiyinə həsr edilmişdi və ilk dəfə olaraq Qusar Ləzgi Dram Teatrında oynanılmışdı.

O, uzun illər nəsr və poeziya yaradıcılığına da maraq göstərib. Onun "Pələng", "Baxışlar", "Rus qızına", "Qusarım", "Hər şeydən şirin", "Sınaq", "Gəl barışaq", "Zalım fələk", "İntizar" və s. şeirləri var. "İntizar" şeirinə bəstəkar Ruhəngiz Qasımova musiqi bəstələyib və həmin mahnı bu gün də müxtəlif müğənnilərin ifasında səslənir.

Ə. Fərzəliyev 1971-ci ildə Qusar rayon İstehlak Cəmiyyətləri İttifaqında hüquqşünas təyin olunub və 1993-cü ilin sonunadək bu vəzifədə çalışır. 1978-ci ildə Qusar rayon Xalq Məhkəməsində müvəqqəti olaraq xalq hakimi, təqaüdə çıxandan sonra Xalq məhkəməsində tərcüməçi işləyib.

Əkbər Fərzəliyev ağır xəstəlikdən sonra 1999-cu ildə 67 yaşında vəfat edib. Əkbər Fərzəliyev Rusiya istehsalı olan "Al yelkənlər" (Mosfilm, 1961, rej: Aleksandr Ptuşko) bədii filmində dalğıc rolunda çəkilib.

## Filmoqrafiya
# Qızmar günəş altında (film, 1957)
# O olmasın, bu olsun (film, 1956)
# Koroğlu (film, 1960)
# Ögey ana (film, 1958)
# Əsl dost (film, 1959)
# Bizim küçə (film, 1961)
# Mollanın sərgüzəşti (film, 1960)

## Xarici keçidlər
* Aktyor Əkbər Fərzəliyev
* Kinozal
Ekvador–Peru müharibəsi

**1941-ci il Peru-Ekvador müharibəsi** — XX əsrdə Peru və Ekvador arasında mübahisəli ərazilər üstündə baş vermiş 3 müharibədən birincisi.

## Müharibənin səbəbi
Amazon çayı hövzəsində yerləşən ərazilər XIX əsrdən başlayaraq Peru və o vaxt kı Böyük Kolumbiya Respublikası dövlətləri arasında mübahisəyə səbəb olmuşdu. 1940-cı ildə sərhədyanı döyüşlər aktivləşdi. Növbəti il Perunun prezidenti Manuel Prado-i-Uqerteçe ekvadorluların Perunun Sarumilya ərazisinə hücum etdiklərini irəli sürərək ordunun Şimal qrupunun döyüş vəziyyətinə gətirilməsini əmr etdi.

## Müharibənin gedişi
5 iyul 1941-ci ildə sərhədyanı döyüşlər açıq müharibəyə çevrildi. Hansı tərəfin ilk atəş açdığına dair mübahisələr indiyədək gedir. Peru ordusu sayca və hərbi texnikasına görə Ekvadoru qat-qat üstələyirdi, belə ki, münaqişənin ilk günlərində ərazidə Perunun 11 500-dən 13 minədək əsgəri, hərbi təyyarələri və yenicə Çexoslovakiyadan alınan tankları var idi. Ekvador tərəfdə isə yalnız 743 əsgər, 93 könüllü və 500 karabiner yerləşdirilmişdi.

5-7 iyul tarixində artilleriya ilə Sarumilyaya zərbələr endirilir. Peru tərəfdən isə aviasiya iştrak edir. 23 iyul tarixində Peru Ekvadorun liman şəhəri olan Puerto-Bolivara tərəf hücuma keçir. Eyni zamanda Peru aviasiyası Uakilyas, Arnilyas, Santa-Roza və Maçala şəhərlərinə aviazərbələr endirir. 27 iyulda Puerto-Bolivar hava-desant əməliyyatı nəticəsində peruluların əlinə keçir. Bu, tarixdə Qərb yarımkürəsində həyata keçirilmiş ilk desant əməliyyatı idi. Əməliyyatda cəmi 30 desantçı iştirak edirdi. 31 iyuldan başlayaraq döyüşlər səngiməyə başlayır.

## Nəticə
21 noyabrda Rio-de-Janeyroda tərəflər arasında protokol imzalanır. Protokola əsasən 278&nbsp;km² ərazi Peruya keçir. Müqavilənin yerinə yetirilməsinin zəmanətçisi kimi Argentina, Braziliya, ABŞ və Çili müşahidəçi rolunu oynayırdılar. Amma müqavilədə mübahisəli hesab olunan 78&nbsp;km² ərazi bölünmədi. Bu isə bir müddətdən sonra yeni müharibələr gətirib çıxardı.Bu kanfilikt Pakuişa müharibəsi və Alto Senepa müharibəsinə səbəb olur

## Xarici keçidlər
* Kotlobovskiy.A.,Jiroxov.M. And-da müharibə(rusca)
* müharibənin tarixçəsi(rusca) 
* Rio de janeyro protokolun mətni (ingiliscə)
Eritreya müstəqilliyi uğrunda müharibə

**Eritreya müstəqilliyi uğrunda müharibə** - 1961-1991 illərdə Eritreya silahlı birləşmələri ilə Efiopiya imperiyası arasında silahlı münaqişə.
## Müharibənin səbəbləri
1950-ci ildə BMT-nın qərarı ilə Efiopiya və Eritreya federasiya şəklində birləşir.1952-ci ildə qərar qüvvəyə minir.Eritreyalılar öz müstəqil dövlətin yaratmağ istəyirlər Efiopiya öz növbəsində Eritreyanın muxtariyyat səlahiyyətlərini sıxmağa çalışır.1950 ci illərin sonunda yaranan Eritreya azadlığ cəbhəsi **EAC** 1961 ilin sentyabr ayında müstəqilliy uğrunda silahlı münaqişəyə başlayır.Buna cavab olaraq 1962 ildə Efiopiyanın imperatoru Xayle Selassiye Eritreya muxtariyyatını ləğv edir və muxtariyyat hökumətini istefaya yollayır.

## Müharibənin gedişi
1970-ci ildə **EAC** dan fikir ayrılığı nəticəsində yeni bir birləşmə ayrılır bu Eritreya milli azadlığ cəbhəsi **EMAC**.1974 ci ildə çevriliş nəticəsində Xayle Sellasiye istefaya gedir və hakimiyyətə İnqilabçı hökuməti gəlir bu isə öz novbəsində Efiopiyanın SSRİ ilə yaxınlaşmasına gətirib çıxarır.1980 ci illərdə iç münaqişə nəticəsində **EAC** qüvvəsin itirir və Sudan ərazisinə keçir.1988-1991 illərdə Eritreya partizanları Efiopiyalıları məğlubiyyətə uğradır SSRİ Efiopiyaya köməyini dayandırır.Efiopiyada vətəndaş müharibəsi gedir.1991 ci ildə hökumət ölkəni tərk edir.1993 ildə Eritreya və yeni Efiopiya hökuməti arasında danışıqlar nəticəsində Eritreyada referendum keçiriliməsi razılaşdırılır.Referendumun nəticəsində 24 may Eritreya müstəqil dövlət elan olunur.

## Mənbə
* Eritreya müstəqilliyi uğrunda müharibə 1961—1993 (ingiliscə) 
* Eritreya müstəqilliyi uğrunda müharibə (ingiliscə)
Qu

**** () –  fəsiləsinə aid quş cinsi.

## Xarici görünüşü
Qu quşular ya tamam ağ, ya boz, yaxud da qara rəngdə olur. Erkək və dişiləri xarici görüşünə görə ayırd etmək o qədər də asan deyil. Qu quşu qazlardan daha uzun boynunun olması, eləcə də daha böyük bədənə malik olması ilə fərqlənir.

## Növləri
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Louchart, Antoine; Mourer-Chauviré, Cécile; Guleç, Erksin; Howell, Francis Clark & White, Tim D. (1998): L'avifaune de Dursunlu, Turquie, Pléistocène inférieur: climat, environnement et biogéographie. *[[Les Comptes rendus de l'Académie des sciences|C. R. Acad. Sci. Paris]] IIA* **327**(5): 341–346. [French with English abridged version]  (HTML abstract)

## Xarici keçidlər
* The Swan Sanctuary Shepperton,England
* A Colony of Swans in Adda River (Italy)  Video on You Reporter
* Swan photos  on Imeleon
* Swan videos on the Internet Bird Collection
* A History of British Birds

## Həmçinin bax
Ipomoea pes-caprae

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Əsasən Sakit, Atlantik və Hind okeanlarının qumlu sahillərində bitir. Duzlu suyun bu bitkiyə təsiri yoxdur.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Quamoclit coccinea

*  — Ipomoea coccinea bitki növünün sinonimi.
*  — Ipomoea hederifolia bitki növünün sinonimi.
Ipomoea luteola

*  — Ipomoea obscura bitki növünün sinonimi.
*  — Ipomoea hederifolia bitki növünün sinonimi.
Ipomoea acuminata

*  — Ipomoea coccinea bitki növünün sinonimi.
*  — Ipomoea indica bitki növünün sinonimi.
*  — Ipomoea tenuirostris subsp. tenuirostris bitki yarımnövünün sinonimi.
Ipomoea scabra

*  — Ipomoea hederacea bitki növünün sinonimi.
*  — Ipomoea nil bitki növünün sinonimi.
*  — Ipomoea nil bitki növünün sinonimi.
Yorktaunun mühasirəsi

**Yorktoun vuruşu** — ABŞ müstəqillik müharibəsinin ən son qarşıdurmasına şahidlik edən Yorktounda, Corc Vaşinqton İngiltərə qüvvələrinə liderlik edən Lord Kornvallisi mühasirəyə aldı.

Açıq məğlubiyyətə uğrayan ingilislər, 13 koloniyanın təmsil etdiyi ABŞ-nin müqavimətinə boyun əydi. Bu müharibənin nəticəsində imzalanan Paris müqaviləsi ilə dünyanın yeni super gücü mövqesinə yüksələn ABŞ-nin müstəqilliyi də elan edildi. Bu gün, Kolonial milli parkının bir parçasını əhatə edən meydan – Yorktoun müharibə meydanı turistlərin böyük maraq dairəsindədir.

## Mənbə
Hastinqs döyüşü

**Hastinqs vuruşu** — 1066-cı ildə baş verən "Hastinqs" müharibəsi, İngiltərənin əsrlər boyunca Avropanın böyük gücü olmasını təmin etdi.

14 oktyabr 1066-cı ildə, Normandiya hersoqu Vilhelm, İngiltərə kralı və Anqlosakson qüvvələrinə liderlik edən Harold Qodvinsonla qarşı-qarşıya gəldi. Kral Harold, gözünə dəyən bir oxla müharibədə öldürülür. Villiam, qısa zamanda bütün İngiltərəni fəth etdi və ölkə sistemini dəyişdirdi. Bu gün qanlı müharibə baş verən sahədə olan muzey, müharibənin nə qədər şiddətli olduğu haqqında kifayət qədər nümunəyə sahibdir.

Döyüşün gedişatında Vilhelmin 3 atı ölmüşdür. Buna görə də ordusunda Vilhelmin öldüyü ilə bağlı şayiə yayılmağa başlamışdır. Buna görə də Vilhelm zirehini çıxarıb əsgərlərinin arasında atını dartıb sürüməyə məcbur olmuşdur.

## Həmçinin bax
*Normand istilası (1066)

## Mənbə

## Xarici keçidlər

* Hastings vuruşu
* [Hastings vuruşu ([ingilis dili]ndə)]
* [Hastings vuruşu ([ingilis dili]ndə)]
Gettisberq döyüşü

**Gettisberq vuruşu** — ABŞ vətəndaş müharibəsisinin ən qanlı və əhəmiyyətə sahib olan Gettisberq döyüşü 1863-cü ildə Pennsilvaniya ştatında baş verib.

Michael Newman's pants ən məşhur generalı Robert Edvard Leenin ayaqları çılpaq əsgərlərə ayaqqabı tapmaq üçün Gettisberq qəsəbəsinə göndərdiyi gözətçilər Şimal birliklərinin generalı Corc Meadenin ordusuyla qarşılaşdı. 200 minə yaxın əsgərin üç gün davam edən qarşıdurmasında 50 mindən çox əsgər öldü. Konfederasiya ağır itkilərlə geri çəkildi. Müstəqillik ümidlərini də müharibə meydanında itirdi.

## Mənbə

## Xarci keçidlər

* Gettysburg National Military Park (National Park Service)
* Military History Online: The Battle of Gettysburg
* Explanation of Buford’s Defense at Gettysburg 
* The Brothers War: The Battle of Gettysburg 
* Gettysburg Discussion Group archives
* List of 53 Confederate generals at Gettysburg 
* List of 67 US generals at Gettysburg 
* Gettysburg Order of Battle
Edred

**Edred** (; ) — 946-955-ci illərdə İngiltərənin kralı. Böyük Eduardın üçüncü arvadından olan kiçik oğlu. 26 may 946-cı ildə Eduardın böyük oğlu Edmundun ölümündən sonra kral elan olunmuşdur. Edred kral olduğu dövrdə ağır xəstəlikdən əziyyət çəkdiyi üçün dövlət işlərini anası Edqiva və özünün yaxın məsləhətçisi olan Abbat Dunstana həvalə etmişdi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Britaniya monarxlarının siyahısı
İsmayıl Yüzbaşov

**Yüzbaşov İsmayıl Qafur oğlu** (1.01.1892-?) — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarına  və özünün xalq maarifı nazirinə müraciətinə əsasən, dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilməsi nəzərdə tutulmuş tələbələrdən biri.

## Həyatı
Xarkov Texnologiya institutunun mexanika şöbəsində 12 semestr oxumuş, lakin maddi çətinlik üzündən təhsilini yarımçıq buraxmağa məc-bur olmuşdu. 1919-cu il oktyabrın 25-də Xalq Maarifi Nazirliyi ona təhsilini baĢa vurmaq üçün Xarkova qədər 3 min rubl yol pulu və 12000 aylıq xərclik ayırmıĢdı. Parlamentin 1919-cu il 1 sentyabr tarixli qərarı ilə adı Rusiyaya göndəriləcək tələbələrin siyahısına salınmıĢdı. Lakin Vətəndaş müharibəsi ilə əlaqədar yaranmıĢ mürəkkəb vəziyyətdə oraya tələbə göndərmək baş tutmamışdır.

## Həmçinin bax
*Cümhuriyyət tələbələri

## İstinadlar
İskəndər Vəliyev

**İskəndər Mahmud oğlu Vəliyev** () — Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IV çağırış deputatı, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarına əsasən dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilmiş tələbələrdən biri.

## Həyatı
İskəndər Vəliyev 1897-ci ildə Bakı şəhərində dəmirçi-işçi ailəsində anadan olmuşdur. O, əvvəlcə şəhər məktəbində, sonra isə Bakı orta inşaat-texniki məktəbində təhsil almış və 1916-cı ildə oradan məzun olmuşdur. Təhsilini bitirdikdən sonra Bakı Şəhər İdarəsində çalışmışdır. Daha sonra Culfa-Bakı dəmir yolu tikintisində Ələt stansiyasında tikinti texniki olmuşdur.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin 1919-cu il sentyabr tarixli qərarına əsasən, təhsilini kənd təsərrüfatı sahəsində davam etdirmək üçün İtaliyanın Peruça Universitetinə göndərilmişdir. Aprel işğalından sonra ona Azərbaycan SSR Xalq Maarifi Komissarlığı tərəfindən maliyyə yardımı almışdır.

## Elmi fəaliyyəti
1923-cü ildə Azərbaycana dönən İsgəndər Vəliyev Gəncə Kənd Təsərrüfatı Texnikumuna müəllim təyin olunur. 1925-ci ildə isə yeni yaradılan Pambıqçılıq Elmi-Tədqiqat İnstitutunda işləməyə başlamışdır. 1926-ci ildə isə o, Nuxa Kənd Təsərrüfatı Texnikumuna direktor və müəllim təyin olunmuşdur. 1931-ci ildə isə o, öz istəyi ilə yenidən Pambıqçılıq Elmi-Tədqiqat İnstitutundakı işinə bərpa olunmuşdur. İsgəndər Vəliyev orada əvvəlcə seleksiyaçı alim olaraq çalışmış, 1948-ci ildən isə pambıqçılıq seleksiyası şöbəsinin müdiri olmuşdur.

## Siyasi fəaliyyəti
İsgəndər Vəliyev 1954-cü ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası sıralarına daxil olmuşdur.

Bir çağırış Kirovabad Zəhmətkeş Deputatları Sovetinin deputatı seçilmişdir.

İsgəndər Vəliyev Kirovabad-Sabir seçki dairəsindən Azərbaycan SSR Ali Soveti IV çağırış deputatı seçilmişdir.

## Mükafatları
İsgəndər Vəliyev 1949-cu ildə yeni pambıq növü yaratdığı səbəbi ilə "Stalin" mükafatı ilə təltif olunmuşdur. Həmçinin, o, "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni və iki dəfə "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir.

## Mənbə
* 

### İstinadlar
Teymur bəy Vəkilov

**Teymur bəy Vəkilov** () — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarına əsasən, dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilməsi nəzərdə tutulmuş tələbələrdən biri, Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər seminariyasının məzunu.

## Həyatı
Vəkilov Teymur bəy Məmməd ağa oğlu Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər seminariyasını bitirmiş (1911), 3 il Bakı rus-tatar məktəbində müəllim işləmişdir. Petroqrad Psixonevrologiya institutuna qəbul olunmuş (1915), dolanmaq üçün evlərdə dərs demişdir. Rusiyada Oktyabr çevrilişindən (1917) sonra təhsilini yarımçıq qoyub geri qayıtmağa məcbur olmuşdu. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin 1919-cu il 1 sentyabr tarixli qərarına əsasən, təhsilini davam etdirmək üçün Xarkov Tibb institutuna göndərilmişdir, lakin siyasi vəziyyətin dəyişməsi nəticəsində təhsil almağı baş tutmamışdır. Sovet hakimiyyəti dövründə pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 1942–1943-cü illərdə Qazaxıstanda sürgündə olmuş, xəstə olduğundan tez buraxılmışdır. Müharibədən sonra da həbs edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Cümhuriyyət tələbələri

## İstinadlar
Nüsrət Rzayev

**Rzayev Nüsrət Rza oğlu** (1899, Lənkəran -? ) — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarına əsasən, dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilmiş tələbələrdən biri.

## Həyatı

Parlamentin 1919-cu il 1 sentyabr tarixli qərarına əsasən, təhsilini tibb sahəsində davam etdirmək üçün Berlin Universitetinə (Almaniya) göndərilmişdir. Azərbaycanında sovet  hakimiyyəti qurulduqdan sonra xaricdə dövlət hesabına təhsil alan Azərbaycanlı tələbələrin maddi vəziyyətini, təhsilin gedişini və məişət məsələlərini öyrənmək üçün 1921-1922-ci illərdə Xalq Komissarları Sovetinin sədri Nəriman Nərimanovun tapşırığı ilə xaricə ezam olunmuş xüsusi nümayəndənin hesabatında Rzayevin təhsilini uğurla davam etdirdiyi, Azərbaycanlı Tələbələr İttifaqının 1923-1925-ci illər üçün məlumatında onun təhsilinin bitməsinə il yarım qaldığı göstərilirdi. Sonrakı taleyi haqqında məlumat əldə olunmamışdır.

## Həmçinin bax
*Cümhuriyyət tələbələri

## İstinadlar
Fernando Tambroni

**Fernando Tambroni** () — İtalyan Xristian-demokrat siyasətçi və 1960-cı ilin dörd ayı ərzində İtaliyanın Baş naziri. Baş nazirliyi dövründə ən əhəmiyyətli hadisə, *Movimento Social Italiano* (İtalyan İctimai Hərəkatı) adı verilən neo-faşist partiya və ona qarşı ortaya çıxan Sol hərəkətlərdi. Baş nazirliyi buraxdıqdan iki il sonra, 1963-cü ildə vəfat etdi.

## İstinadlar
Süleyman Səlimbəyov

**Süleyman Cabbar oğlu Səlimbəyov** () — Azərbaycan teatr aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1940).

## Həyatı
Süleyman Səlimbəyov 1888-ci ildə Şamaxıda anadan olmuşdur. Səhnəyə 1907–1908-ci illərdə çıxmış, əsasən, "Nicat" cəmiyyətinin, 1919–1936-cı illərdə hazırkı Akademik Milli Dram Teatrının truppasında olmuşdur. 1936-cı ildə Lənkəranda yeni açılmış teatrın yaradıcılığına təkan vermək üçün oraya ezam edilmişdir. 1940-cı illərin ortalarına qədər qısa fasilələrlə Lənkəran Dövlət Dram Teatrında direktor və bədii rəhbər işləmişdir. Arada bir neçə rayon teatrında, həmçinin Akademik sənət ocağında aktyorluq etmişdir.

Süleyman Səlimbəyov Lənkəran teatrında Mirzə İbrahimovun "Həyat", Üzeyir Hacıbəyovun "Ər və arvad", "Məşədi İbad", "Arşın mal alan", Cəfər Cabbarlının "Yaşar", "1905-ci ildə", "Od gəlini" əsərlərini tamaşaya hazırlamışdır.

Aktyor 1951-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## Mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 23 aprel 1940

## İfa etdiyi əsas rollar

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*