Edvard Sapir

**Edvard Sapir** () — ABŞ-lı antropoloq-dilçi. Sapir indiki Polşanın şimalında olan Alman Pomereniyasının bir şəhərində doğulub. Ailəsi o uşaq ikən ABŞ-yə köçüb. Kolumbiya Universitetində Alman dili dilçiliyini öyrənib və burada Frans Boasın təsiri altına düşüb. Boas ona Şimali Amerika yerli dilləri ilə bağlı işləməyə ilhamlandırıb. Sonra o, Kaliforniyaya gedib və burada Alfred Kreber ilə yerli dillərin sənədləşdirilməsi üzərində çalışıb. 15 il ərzində Kanada Geoloji Tədqiqatı ilə işləyib, burada Şimali Amerikalı ən önəmli dilçilərdən biri olaraq tanınmağa başlayıb, digər böyük dilçi isə Leonard Blumfild idi. Çikaqo Universitetində professorluq təklifi alıb və burada dilçiliyin peşə olaraq inkişaf etməsi üçün bir neçə il çalışıb. Həyatının sonlarına doğru Yale Universitetində antropologiya professoru olub. Onun çoxsaylı tələbələri arasında dilçilər Meri Haas və Morris Svodeş, antropoloqlar isə Fred Eqqan və Hortense Poroşkodel yer alıb.

Sapir dilçilik və antropologiya arasındakı əlaqəni tam şəkildə inkişaf etdirən Boasın tək tələbəsi olub. O, dilin və mədəniyyətin bir-birinə necə təsir etdiyini öyrənib və dil fərqlilikləri ilə mədəni dünya görüşlərindəki fərqliliklər arasındakı əlaqəyə maraq göstərib. Bu düşüncə tərzi tələbəsi Benjamin Li Vorf tərəfindən "dilçilik nisbiliyi" və ya "Sapir-Vorf" hipotezi olaraq inkişaf etdirilib. Antropologiyada Sapir antropologiyanın psixologiya ilə əlaqələndirilməsinin vacibliyini irəli sürən ilk fiqurlardan biri kimi tanınır. Alim hər zaman fərqli fərdi şəxsiyyətlər arasındakı əlaqələrin öyrənilməsinin mədəniyyətin və cəmiyyətin inkişafında vacib olduğunu müdafiə edib.
Dilçiliyə verdiyi əsas töhfələrdən biri, Şimali Amerikanın yerli dillərinin təsnifatıdır. O, bu sahədə peşəkar həyatının böyük bir hissəsini sərf edib.

Sapirdən əvvəl yerli xalqların dillərinə tarixi dilçilik metodlarının tətbiqinin mümkün olmadığı düşünülürdü, çünki bu dillərin Hind-Avropa dillərindən daha sadə olduğu hesab olunurdu. Sapir isə müqayisəli dilçilik metodlarının yerli dillərə tətbiq edildikdə də eyni dərəcədə düzgün olduğunu sübuta yetirən ilk şəxs olub. 1929-cu ildə "Britannika Ensiklopediyası"nın nəşrində, o zaman üçün ən nüfuzlu yerli Amerikan dillərinin təsnifatını dərc edib. Həmin nəşr müasir müqayisəli dilçilik metodları ilə edilən ilk təsnifat olub. O, Algic, Uto-Aztekan və Na-Dene dillərinin təsnifatını sübut edən ilk şəxs olub. Həmçinin Hokan və Penutian kimi, tam olaraq sübut edilməmiş, lakin hələ də araşdırma mövzusu olan bəzi dil ailələrini təklif edib.
Alim Atabaskan dilləri, Çinukan dilləri və Uto-Aztekan dilləri üzrə ixtisaslaşıb, Takelma, Vişram və Cənubi Payut dillərinin əsas qrammatik təsvirlərini hazırlayıb. Karyerasının sonlarına doğru İdiş dili, İvrit, Çin və Alman dilləri ilə də işləyib, həmçinin Beynəlxalq Yardımçı Dilin inkişafına maraq göstərib.

## Həyatı
### Uşaqlıq və gənclik
Sapir Pomeraniya əyalətində, Lębork şəhərində Litva yəhudisi bir ailədə doğulub. Onun atası Yaqob David Sapir sinaqoqda cantor (din musiqisi ifaçısı) kimi işləyib. Ailə ortodoks olmayıb, atası yəhudi musiqisi vasitəsilə dinə bağlılığını qoruyub. Sapir ailəsi Pomeraniyada uzun müddət qalmayıb və heç vaxt Almaniyanı milliyyət olaraq qəbul etməyib. Edvard Sapirin ilk dili Yidiş olub, sonradan isə İngilis dili öyrənib. 1888-ci ildə, o dörd yaşında olarkən, ailəsi Liverpula köçüb.

1890-cı ildə isə ABŞ-a, Virciniya ştatının Riçmond şəhərinə köçüblər. Burada Edvard Sapir, kiçik qardaşı Maksı tifo xəstəliyindən itirib. Onun atası sinaqoqda iş tapmaqda çətinlik çəkib və nəhayət, Yeni Yorkun aşağı şərq tərəfi bölgəsində yerləşib, burada ailə yoxsulluq içində yaşayıb. Yaqob Sapir ailəsini təmin edə bilmədiyi üçün, Sapirin anası, Eva Siqal Sapir, gündəlik ehtiyacları təmin etmək üçün bir dükan açıb. 1910-cu ildə onlar rəsmi olaraq boşanıblar. Yeni Yorka köçəndən sonra, Edvard Sapir anası tərəfindən böyüdülüb, anası isə təhsilin sosial yüksəliş üçün vacibliyini vurğulayıb və ailəni yəhudilikdən daha çox uzaqlaşdırıb. Hətta Eva Sapir mühüm təsir göstərsə də, Sapir, biliyə olan ehtirasını və elmi atasından alıb. 14 yaşında, Sapir, məşhur Horas Mann liseyinə Pulitser təqaüdü qazanıb, lakin o, məktəbin çox prestijli olduğunu düşünərək ora getməməyi seçib və yerinə Devitt Klinton liseyinə gedib, təqaüd pulunu isə universitet təhsili üçün saxlayıb. Bu təqaüd ilə Sapir anasına da maddi dəstək olub.

### Kolumbiya
Sapir 1901-ci ildə Pulitser təqaüdü ilə Kolumbiya universitetinə daxil oldu. Kolumbiya universitetinə daxil olan tələbələrin təxminən 40 faizi yəhudi idi. Alim 1904-cü ildə Alman filologiyası üzrə bakalavr, 1905-ci ildə isə magistr dərəcəsi aldı və sonra 1909-cu ildə bitirdiyi Antropologiya ixtisası üzrə doktorantura təhsilinə başladı.

### Kollec

Sapir Kolumbiyadakı təhsil illərində dil öyrənməyə xüsusi önəm vermişdi və səkkiz semestr ərzində latın, yunan və fransız dillərini öyrənmişdi. İkinci kursdan etibarən o, german dillərinə daha çox diqqət ayıraraq Qotik, Qədim Yuxarı Alman, Qədim Sakson, İsland, Holland, İsveç və Danimarka dilləri üzrə kursları tamamlamışdı. O dövrdə professor Uilyam Karpenter vasitəsilə Sapir ənənəvi filoloji yanaşmadan daha elmi çərçivəyə çevrilən müqayisəli dilçilik metodları ilə tanış oldu. O, həmçinin Sanskrit dili üzrə kurs keçdi və dil araşdırmalarını məşhur bəstəkar Edvard Makdauellin departamentində musiqi öyrənməklə tamamladı.
Universitetin axırıncı kursunda oxuyarkən Sapir professor Livinqston Farrand tərəfindən tədris edilən "Antropologiyaya giriş" kursuna yazıldı. Farrand antropologiyanın "dörd sahə" yanaşmasını öyrədirdi. Bundan əlavə, Sapir, Frans Boas tərəfindən tədris olunan qabaqcıl antropologiya seminarında da iştirak etdi və bu kurs onun karyerasının istiqamətini tamamilə dəyişdi.

### Boasın təsiri

Hələ universitetdə oxuduğu dövrdə Sapirə Boasın Amerikan dilləri üzrə məzun seminarında iştirak etməyə icazə verildi. Bu seminarda Boas tərəfindən toplanmış yerli amerikalı və inuit miflərinin tərcüməsi aparılırdı. Beləliklə, Sapir alman dilçiliyi üzrə magistratura təhsilini davam etdirərkən yerli amerika dilləri ilə tanış oldu. Həmin seminarda Boas, yerli amerika dillərindən nümunələr gətirərək, Sapirin dilin əsas təbiəti haqqında olan bütün məntiqli fərziyyələrini təkzib etmişdi.

Sapirin 1905-ci ildə yazdığı magistr dissertasiyası, İohann Qotfrid Herderin "Dilin mənşəyi haqqında traktatı"nın təhlili idi və onun üçün tanış olmayan inuit və yerli amerika dillərindən nümunələr ehtiva edirdi. Dissertasiyada Sapir Herderi Bibliya xronologiyasını qoruduğuna görə tənqid edirdi. Lakin o, Herderlə razılaşaraq, dünyanın bütün dillərinin bərabər estetik potensiala və qrammatik mürəkkəbliyə malik olduğunu müdafiə edirdi. Antropoloq dissertasiyasını "dilin ən fundamental xüsusiyyətlərini müəyyən etmək üçün bütün mövcud dil qruplarının geniş şəkildə öyrənilməsinə ehtiyac var" fikri ilə yekunlaşdırdı. Bu fikir müasir linqvistik tipologiya üçün bir növ proqram bəyanatı və Boasın yanaşmasına uyğun bir çağırış idi.

1906-cı ildə Sapir təhsil proqramını tamamladı və son ilində antropologiya üzrə kurslara diqqət ayırdı. O, Farrand ilə "İbtidai mədəniyyət", Boas ilə "Etnologiya", həmçinin "Arxeologiya" və Berthold Laufer ilə "Çin dili və mədəniyyəti" üzrə seminarlar keçirdi. Bununla yanaşı, o, Hind-Avropa dilləri üzrə təhsilini də davam etdirərək Kelt, Qədim Sakson, İsveç və Sanskrit dillərini öyrəndi. Kurs işlərini başa vurduqdan sonra Sapir doktorluq tədqiqatına başladı və dissertasiyası üzərində işləyərkən bir neçə il müxtəlif qısamüddətli vəzifələrdə çalışdı.

## İlk sahə tədqiqatı

Sapirin ilk sahə tədqiqatı 1905-ci ilin yayında Amerika Etnologiya Bürosunun maliyyələşdirdiyi Vişram Çinuk dili üzərində oldu. Alimin bu ilk təcrübəsi Boasın ciddi nəzarəti altında idi. Boas xüsusilə Sapirin büro üçün etnoloji məlumat toplamasında maraqlı idi. Sapir 1909-cu ildə Vişram mətnləri toplusu nəşrə verdi və Çinuk səs sistemi haqqında Boasdan daha dərin bir anlayışa sahib oldu. 1906-cı ilin yayında o, Takelma və Çasta Kosta dilləri üzərində işləməyə başladı. Onun Takelma dili üzərində apardığı iş doktorluq dissertasiyasına çevrildi və o, 1908-ci ildə dissertasiyasını müdafiə etdi. Bu dissertasiya Sapirin fonem anlayışını formalaşdırmasının əsasını təşkil edəcək yerli danışanların səs nümunələri barədə intuisiyasına xüsusi diqqət yetirdiyini göstərən bir iş oldu.

1907–1908-ci illərdə Sapirə Kaliforniya Universitetində vəzifə təklif edildi. Burada Boasın ilk tələbəsi Alfred Kreber Kaliforniya ştatının yerli dilləri sənədləşdirmə layihəsinə rəhbərlik edirdi. Kreber, Sapirə nəsli kəsilməkdə olan Yana dilini araşdırmağı təklif etdi və Sapir bu işə başladı. Əvvəlcə o, dilin azsaylı qalan danışanlarından biri olan Betti Braun ilə çalışdı. Daha sonra Yananın başqa bir dialektində danışan, lakin eyni zamanda bu dilin mifologiyası haqqında geniş biliklərə sahib olan Sam Batvi ilə işləməyə başladı. Sapir, Yana dilində kişi və qadın danışığı arasındakı qrammatik və lüğəvi fərqləri təsvir etdi.

Lakin Kreber və Sapir arasındakı əməkdaşlıq çətinliklərlə dolu idi. Bunun əsas səbəbi Sapirin əsasən öz elmi maraqlarına yönəlməsi və Kreberin tabeliyində olduğu inzibati təzyiqlərə əhəmiyyət verməməsi idi. Sapir ayrılan bir il ərzində işi tamamlaya bilmədi və Kreber ona daha uzun müddətli bir vəzifə təklif edə bilmədi.
Berkeleydə qala bilmədiyinə görə məyus olan Sapir digər işlərə yönəldi və Yana materiallarını 1910-cu ilə qədər nəşrə hazırlamaq üçün vaxt tapa bilmədi. Bu isə Kroeberi dərin məyus etdi.
Sapir Kaliforniyanı tez tərk edərək Pensilvaniya Universitetində təqaüd vəzifəsinə başladı. Burada o, etnologiya və Amerika dilləri üzrə dərs deyirdi. Pensilvaniyada o, Boasın başqa bir tələbəsi Frank Spek ilə yaxından çalışdı və 1909-cu ilin yayında onlar birlikdə Katavba dili üzərində araşdırmalar apardılar. Elə həmin yay Sapir, tələbəsi Alden Mason ilə Yutaya getdi. Əvvəlcə Hopi dilini öyrənməyi planlaşdırsa da, Cənubi Payut dilini tədqiq etməyə qərar verdi. O, Toni Tillohaş ilə işləməyə başladı və Tillohaş ideal bir məlumat mənbəyi olduğunu sübut etdi. Tillohaşın öz dilinin səs nümunələri haqqında güclü intuisiyası, Sapiri fonemin təkcə dilin struktur səviyyəsində mövcud olan abstrakt bir anlayış deyil, eyni zamanda danışanlar üçün psixoloji reallıq olduğunu irəli sürməyə vadar etdi.

Tillohaş Sapirin yaxın dostuna çevrildi və onu Nyu-York və Filadelfiyadakı evində ziyarət etdi. Sapir, atasının köməyi ilə Tillohaşın bildiyi bir sıra Cənubi Payut mahnılarını transkripsiya etdi. Bu məhsuldar əməkdaşlıq, 1930-cu ildə nəşr olunan Cənubi Payut dilinin klassik təsvirinin əsasını qoydu və Sapirin Şoşone dilləri ilə Nahuatl dilləri arasındakı əlaqəni qəti şəkildə sübut edərək Uto-Aztek dil ailəsini təsdiqləməsinə imkan yaratdı. Sapirin Cənubi Payut dili üzərində işi dilçilikdə "analitik mükəmməllik nümunəsi" kimi tanınır.

Pensilvaniyada Sapirdən daha sürətli işləməsi tələb olunurdu. Onun "Cənubi Payut Qrammatikası", Boasın "Amerika Yerli Dilləri Haqqında Məlumat Kitabı" üçün hazırlanmalı idi. Boas, kitabın çapı üçün maliyyə hələ mövcud olduğu müddətdə onun ilkin versiyasını tamamlamasını istəsə də, Sapir keyfiyyəti güzəştə getmək istəmirdi və nəticədə kitab Sapirin məqaləsi olmadan çap olundu.
Boas, tələbəsi üçün sabit bir vəzifə tapmağa davam edirdi və onun tövsiyəsi ilə Sapir Kanada Geoloji Xidməti tərəfindən işə götürüldü. Bu qurum Kanadada antropologiyanın institusional əsaslarının qoyulmasını istəyirdi. Artıq ABŞ-ın azsaylı tədqiqat universitetlərindən birində işləmək ümidini itirmiş olan Sapir, bu təklifi qəbul etdi və Ottavaya köçdü.

### Ottava
1910–1925-ci illərdə Sapir Ottavada, Kanadanın Geoloji Tədqiqatlar Xidmətinin Antropologiya şöbəsini qurdu və rəhbərlik etdi. İşə götürüldüyü zaman o, Kanadadakı ilk tam ştatlı antropoloqlardan biri idi. Alim valideynlərini də Ottavaya gətirdi və tezliklə öz ailəsini qurdu, Litva yəhudi köklərinə malik olan Florens Delsonla evləndi. Nə Sapirlər, nə də Delsonlar bu izdivaca razı deyildilər. Vilnadan olan nüfuzlu yəhudi ailəsindən çıxan Delsonlar Sapirləri kənddən gələnlər hesab edir və onun tələffüzü çətin olan akademik sahədəki karyerasından təsirlənmirdilər. Edvard və Florens birlikdə üç övlad sahibi oldular: Herbert Maykl, Helen Rut və Filip.

### Kanadanın Geoloji Tədqiqat Xidməti
Kanadanın Geoloji Tədqiqat Xidmətinin Antropologiya şöbəsinin direktoru kimi Sapir, Kanadanın yerli xalqlarının mədəniyyətlərini və dillərini sənədləşdirmək layihəsinə başladı. O əməkdaşlarıyla birlikdə ilk sahə tədqiqatı olan Nutka dili üzərində işləmək üçün Vankuver adasına getdi. Antropologiya şöbəsində Sapirdən başqa Marius Barbo və Harlan Smit adında iki əməkdaş da vardı.

Sapir dilçiliyin etnoqrafik təsvir üçün əsas olduğunu vurğulayırdı. O, qeyd edirdi ki, necə ki, heç kim Latın dili bilmədən katolik kilsəsinin tarixindən danışmağa və ya alman dilini bilmədən alman xalq mahnılarını araşdırmağa cəhd etməz, eləcə də yerli xalqların folklorunu onların dillərini öyrənmədən tədqiq etmək mənasızdır. Bu dövrdə sənədləşdirilmiş Kanadanın yerli dilləri Boas tərəfindən tədqiq edilmiş Kvakiutl, eləcə də Tşimşyan və Hayda dilləri idi. Sapir yerli dilləri öyrənməyin əhəmiyyətini vurğulamaq üçün Avropa dillərinin sənədləşdirilməsi zamanı istifadə olunan standartları nümunə kimi göstərirdi.

Həvəskar və hökumət tərəfindən dəstəklənən antropoloqların işindən narazı qalan Sapir bu sahəni peşəkarlaşdırmaq üçün böyük universitetlərdən birində antropologiya üzrə akademik proqram yaratmağa çalışdı.
Kanadada olduğu müddətdə Sapir həmçinin yerli xalqların hüquqlarının müdafiəçisi kimi çıxış etdi. O, yerli icmalar üçün daha yaxşı tibbi xidmətlərin tətbiq olunmasını açıq şəkildə müdafiə etdi.

### İşi ilə əməkdaşlıq

1915-ci ildə Sapir Kaliforniyaya qayıtdı, çünki o Yana dili üzrə mütəxəssis olduğu üçün təcili şəkildə çağırılmışdı. Kreber Yahi dilinin sonuncu yerli danışanı olan İşi ilə əlaqəyə girmişdi və dili təcili sənədləşdirmək üçün birinə ehtiyac duyurdu. Yahi dili də Yana dili ilə yaxından əlaqəli olan dil idi. Ona görə də Yana dilinin mütəxəssisi olaraq Sapiri bu iş üçün çağırdılar. Avropalı-amerikalılarla heç bir əlaqəsi olmadan böyüyən İşi yalnız Yahi dilində danışırdı və xalqının sağ qalan son üzvü idi. O, Kreber ailəsi tərəfindən himayəyə götürülmüşdü, lakin vərəm xəstəliyinə tutulmuşdu və az ömrü qalmışdı. Sapirlə işləyən Yana dilinin danışanı Sam Batvi Yahi ləhcəsini başa düşə bilmirdi və Kreber yalnız Sapirin İşi ilə ünsiyyət qura biləcəyinə inanırdı. Sapir San-Fransiskoya səyahət edərək 1915-ci ilin yayı boyunca İşi ilə işləməyə başladı və təkcə bir dildə danışan biri ilə işləmək üçün yeni metodlar icad etməli oldu. İşidən əldə edilən məlumatlar Yana dilinin müxtəlif dialektləri arasındakı əlaqəni anlamaq üçün misilsiz idi. İşi 1916-cı ilin əvvəlində xəstəlikdən vəfat etdi və Kreber onun sağalmamasında Sapirlə apardığı yorucu işin də rol oynadığına inanırdı. Sapir bu iş haqqında belə yazırdı:

### Çikaqo illəri
Çikaqoya yerləşmək Sapiri həm intellektual, həm də şəxsi baxımdan yenidən canlandırdı. O, ziyalılarla ünsiyyət qurur, mühazirələr oxuyur, poeziya və musiqi klublarında iştirak edirdi. Çikaqodakı ilk magistr tələbəsi Li Fanq Kuey oldu. Sapirin ailəsini 1926-cı ilə qədər nənəsi Eva himayə edirdi. Həmin il Sapir ikinci dəfə ailə həyatı qurdu və Viktoriya Makklenaqan ilə evləndi. Viktoriya ondan on altı yaş kiçik idi. O, Sapir ilə ilk dəfə Ottavada tələbə olduğu zaman tanış olmuşdu, sonradan Çikaqo Universitetinin Uşaq Araşdırmaları Departamentində işləməyə başlamışdı. Onların oğlu Paul Edvard Sapir 1928-ci ildə dünyaya gəldi. Digər oğlu David Sapir isə Qərbi Afrika dilləri, xüsusilə Diola dilləri üzrə ixtisaslaşmış dilçi və antropoloq oldu. Sapir həmçinin Çikaqo Sosiologiya Məktəbinin üzvü kimi, eyni zamanda psixoloq Harri Stek Sallivan ilə dostluğu sayəsində akademik çevrədə təsir gücünə malik oldu.

### Yel Universiteti
1931-ci ildən 1939-cu ildə vəfatına qədər Sapir Yel Universitetində dərs demiş və Antropologiya Departamentinin rəhbəri olmuşdur. O, antropologiya, dilçilik və psixologiyanı birləşdirən, "mədəniyyətin şəxsiyyətə təsiri"ni öyrənməyə yönəlmiş bir fənlərarası proqram yaratmaq üçün Yelə dəvət edilmişdi. Sapirə ayrıca bir antropologiya departamenti qurmaq vəzifəsi verilsə də, bu, Yel Universitetinin Sosiologiya Departamenti tərəfindən yaxşı qarşılanmadı. Çünki onlar Samner Vilyamın "Təkamülçü sosiologiya" yanaşmasını izləyirdilər və bu yanaşma Sapirin Boasçı metoduna zidd idi. Bundan başqa İnsan Münasibətləri İnstitutunun iki antropoloqu Uissler Klark və Corc Piter Merdok da Sapirin işini dəstəkləmirdilər.

Sapir Yeldə akademik mühitdə çətinlik çəkirdi. Universitetin 569 müəllimi arasında cəmi dörd yəhudi müəllimdən biri olduğu üçün, ali fakültənin akademik məsələləri müzakirə etdiyi müəllimlər klubuna üzvlükdən məhrum edilmişdi.

Yeldə Sapirin aspirantları arasında Morris Svodeş, Uorf Benjamin Li, Haas Meri Rosamund, Çarlz Hokett və Harri Hoyer kimi tanınmış alimlər var idi və onların bir neçəsini özü ilə birlikdə Çikaqodan gətirmişdi. Sapir, Sami dilləri üzrə gənc mütəxəssis Harris Zelliqi intellektual varisi hesab edirdi, baxmayaraq ki, Harris heç vaxt rəsmi olaraq onun tələbəsi olmamışdı.

1936-cı ildə Sapir İnsan Münasibətləri İnstitutu ilə antropoloq Hortense Poroşkodelin Missisipi ştatının İndianola şəhərindəki qaradərili icması ilə bağlı araşdırma təklifinə görə mübahisə etdi. Sapir onun tədqiqatının, sosioloq Con Dollardın işindən üstün tutulmalı olduğunu müdafiə etsə də, mübahisəni uduzdu və Poroşkodel Yeldən ayrılmaq məcburiyyətində qaldı.

Sapir Yeldə çalışdığı müddətdə Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasına, ABŞ Milli Elmlər Akademiyasına və Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinə üzv seçilmişdi.

1937-ci ilin yayında Ann-Arbor şəhərində Amerika Dilçilik Cəmiyyətinin Dilçilik İnstitutunda dərs dediyi zaman Sapirin bir neçə il əvvəl diaqnozu qoyulmuş ürək xəstəliyi ilə bağlı problemləri yaranmağa başladı. 1938-ci ildə Yeldən məzuniyyət götürməli oldu və onun dərslərini Uorf Benjamin Li tədris etdi, bəzi tələbələrinə isə Corc Piter Merdok rəhbərlik etdi. 1939-cu ildə Sapir vəfat etdikdən sonra Corc Piter Merdok antropologiya departamentinin rəhbəri oldu. Merdok, Boasçı mədəni antropologiya nəzəriyyəsini rədd etdiyi üçün, Sapirin antropologiya, psixologiya və dilçiliyi birləşdirmək səylərini demək olar ki, tamamilə ləğv etdi.

## Antropoloji düşüncə
Sapirin antropoloji düşüncəsi öz dövründə təcrid olunmuşdu. Mədəniyyətin insan davranışına təsiri yollarını araşdırmaq əvəzinə, Sapir cəmiyyəti təşkil edən fərdi şəxsiyyətlərin tərkibinin mədəniyyət nümunələrini necə formalaşdırdığını anlamağa maraq göstərirdi. Bu, onun fərdi psixologiyaya maraq göstərməsinə səbəb olmuş və onun mədəniyyətə baxışı müasirlərinin çoxundan daha çox psixoloji yönümlü olmuşdur.

Bəzi tədqiqatçılar Sapirin ədəbiyyata olan marağı ilə onun antropoloji düşüncəsi arasında sıx əlaqə olduğunu irəli sürmüşlər. Onun ədəbi nəzəriyyəsi fərdi estetik duyğuların və yaradıcılığın öyrənilmiş mədəni ənənələrlə qarşılıqlı təsirdə olub, unikal və yeni poetik formalar yaratdığını müdafiə edirdi. Bu yanaşma isə Sapirin fərdlərin və mədəniyyət nümunələrinin bir-birini dialektik şəkildə təsirləndirdiyi fikri ilə üst-üstə düşür.

Sapirin Amerika dilləri arasında xüsusi maraq göstərdiyi dil ailəsi Atabask dilləri idi, bu dil ailəsi onu xüsusilə heyran edirdi. O, şəxsi məktublarından birində yazmışdı:

Sapir həmçinin Vişram Çinuk, Navaxo, Nutka, Kolorado çayı Numik, Takelma və Yana dilləri və mədəniyyətləri üzərində tədqiqatlar aparmışdır. Onun Cənubi Payut dili üzərində apardığı araşdırmalar və Toni Tillohaş ilə əməkdaşlığı nəticəsində, 1933-cü ildə fonemin xarakteristikası sahəsində təsirli olacaq bir məqalə yazmışdı.

Amerika dilləri üzrə işi ilə tanınsa da, Sapir ümumiyyətlə dilçilik sahəsində də geniş yazılar yazmışdır. Onun "Dil" () adlı kitabı Çin dilindən tutmuş Nutka dilinə qədər müxtəlif nümunələrlə dillərin qrammatik-tipoloji təsnifatını təqdim edir, həmçinin dilin təkamülü və dil, irq və mədəniyyət arasındakı əlaqələrin şərti xarakter daşıması ilə bağlı mülahizələr irəli sürür. Sapir, eyni zamanda, ABŞ-də Yəhudi-Alman fonologiyası haqqında 1915-ci ildə yazdığı məqalə ilə İdiş dili araşdırmalarının pionerlərindən biri olmuşdur.

Sapir beynəlxalq köməkçi dil hərəkatında da fəal iştirak etmişdir. "Beynəlxalq Köməkçi Dilin Funksiyası" adlı məqaləsində o, qrammatik qaydaların sistemli olmasının üstünlüklərini vurğulamış və beynəlxalq köməkçi dilin seçimində milli dillərin təsirlərindən uzaq, dilin əsas prinsiplərinə əsaslanan yanaşmanı müdafiə etmişdir.

O, Beynəlxalq Köməkçi Dil Assosiasiyasının ilk tədqiqat direktoru olmuş və 1930–1931-ci illərdə bu təşkilata rəhbərlik etmişdir. 1927–1938-ci illər arasında isə Dilçilik Araşdırmaları üzrə Məsləhət Şurasının üzvü olmuşdur.

## Seçilmiş nəşrlər

### Kitabları
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Oçerklər və məqalələr
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Bioqrafiyalar
* 
* 
* 
* 
* 

### Yazışmalar
* 

## İstinadlar