open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marafon (dəqiqləşdirmə)

*Marafon — Yüngül atletikada təşkil edilən çətin relyefə malik olan yollarda uzun məsafəli (42,195 m) dözümlülük qaçışı yarışıdır

*Marafon döyüşü — e.ə. 490-cı ildə yunanlarla-farslar arasında baş vermiş döyüş
*Marafon şəhəri — Yunanıstanda şəhər
Təvəkkül Bayramov

**Təvəkkül Tofiq oğlu Bayramov** () — Azərbaycanı təmsil etmiş taekvondoçu. Dünya və Avropa çempionatlarının mükafatçısı. 

## Həyatı
Təvəkkül Bayramov 27 iyun 1981-ci ildə Qubadlı rayonunun Çaytumas kəndində anadan olub.

2003-cü ildə dünya, 2004-cü ildə isə Avropa çempionatının bürünc medalını qazanıb. 2006-cı ildə Bonn şəhərində baş tutmuş Avropa çempionatında iki il əvvəlki nəticəsini təkrarlayıb.

2007-ci ilin may ayında dünya çempionatının finalına yüksələn Bayramov, həlledici görüşdə Türkiyə təmsilçisi Bəhri Tanrıquluya məğlub olaraq yarışı gümüş medalla başa vurub. Eyni ilin sentyabr ayında Mançester şəhərində keçirilmiş taekvondo üzrə dünya Olimpiya təsnifat turnirində iştirak etsə də, 1/8 finalda İtaliya təmsilçisinə məğlub olaraq Pekin Yay Olimpiya Oyunlarına vəsiqəni əldən verib.

2010-cu ildə Sankt-Peterburq şəhərində təşkil olunmuş Avropa çempionatında +87 kq çəki dərəcəsində yarışan taekvondoçu, bütün rəqiblərini üstələyərək, qitə birinciliyinin qalibi olub.

2012-ci ilin yanvar ayında Kazan şəhərində baş tutmuş taekvondo üzrə Avropa Olimpiya təsnifat turnirində iştirak etsə də, 1/4 finalda Sloveniya təmsilçisinə məğlub olaraq London Yay Olimpiya Oyunlarına vəsiqə qazana bilməyib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Təvəkkül Bayramov medalları ilə
Bütöv Qadın

**Bütöv Qadın** — 1973-cü ildə Marabel Morgan tərəfindən yazılmış, evli qadınlar üçün nəzərdə tutulmuş özünəkömək kitabıd. Kitab nəşr olunduğu ilk il ərzində 500.000-dən çox nüsxə sataraq, 1974-cü ildə ABŞ-də ən uğurlu qeyri-bədii kitab olmuşdur. Ümumilikdə, kitabın on milyondan çox nüsxəsi satılmışdır. Xristianlıq prinsiplərinə əsaslanan bu kitab "Tam Qadın ərinin xüsusi istəklərinə uyğunlaşmalıdır, istər salatlar, cinsiyyət, ya da idmanla bağlı olsun" fikrini öyrədirdi. Kitab, bəlkə də, ən çox qadınlara, ərlərini ön qapıda seksual geyimlərdə qarşılamağı tövsiyə etməsi ilə yadda qalmışdır; bu geyimlər arasında "kovboy qızı və ya şou qızı" kimi variantlar yer alırdı. Morgan yazırdı: "Bir qadın yalnız həyatını ərinə təslim edib, onu ehtiramla sevib və ona xidmət etməyə hazır olduqda, onun üçün həqiqətən gözəl olur."

## Tarixi
1970-ci ildə, Marabel Morgan *"Total Woman, Inc."* adlı bir şirkət qurdu, bu şirkət bu ideyanın bazarını araşdırmağa yönəlmişdi. Bundan sonra, o, xristian yönümlü evli qadınlara ərlərinə hörmətlə yanaşma yolları barədə seminarlar verdi.
Seminarlar hər biri iki saat davam edən dörd sessiyadan ibarət olub və qiyməti 15 dollar idi. Bir neçə il ərzində, Marabel Morgan 100-dən çox təlimçi yetişdirdi, onlar daha sonra 28 ştat və Kanadada əlavə kurslar keçdilər. 1975-ci ilə qədər 15,000-dən çox məzun olmuşdu, bunlar arasında müğənni Anita Bryant, golfçu Jack Nicklaus və boksaçı Joe Frazier'in həyat yoldaşları, habelə Miami Dolphins futbol komandasında oynayan 12 oyunçunun həyat yoldaşı da var idi. Morgan, kitabında dörd əsas fikrini qeyd etdi: ərinin səhvlərini görməmək və onun yaxşı tərəflərinə fokuslanmaq, onu fiziki baxımdan bəyənmək, ona dəyər vermək və ərinin kral, özünün isə kraliça olduğunu qəbul etmək. Bu kitab "The Total Woman" adlanır və 1973-cü ilin dekabr ayında Fleming H. Revell Company tərəfindən nəşr olundu. Bu kiçik nəşriyyat, evangelik yönümlü Baker Publishing Group-un bir alt şirkətidir. İlk nəşrdə 5,000 nüsxə çap olundu. Kitab, ilk il ərzində 500,000 nüsxədən çox satıldı və 1974-cü ildə ABŞ-də ən çox satılan qeyri-bədii kitab oldu. Paperback hüquqları 600,000 dollardan çox qiymətə satıldı.

## İstinadlar
Kuryer

**Kuryer** — bir yerdən və ya şəxsdən başqa yerə və ya şəxsə mesajlar, bağlamalar və ya məktublar çatdıran və ya verən şəxsdir.

## Sənaye dövründən əvvəl kuryerlər

Oktavian Avqustun dövründən etibarən qədim yunanlar və romalılar *anabasii* adı verdikləri at arabasından istifadə edən kuryerlər vasitəsilə uzun məsafələrə mesajlarını və ya əmrlərini çatdırırdılar. *Anabasii* sözü yunan dilindən tərcümədə "montaj" və ya "quraşdırmaq" demək olan *αναβασις* sözündəndir.

Bundan əlavə piyada poçtalyonlar da mövcud idilər və bu insanlar çox uzun məsafələri piyada qət edirdilər.

Qədim Yunanıstanda kuryer olmuş olan Fidippid eramızdan əvvəl 490-cı ildə yunanların farslar üzərində qələbə qazandığı Marafon döyüşündən sonra bu qələbə xəbərini Afinaya çatdırmaq üçün Marafon şəhərindən Afinaya kimi olan 42 km (26 mil) məsafəni qaçmışdır. Marafon kimi tanınan uzun məsafəli qaçış yarışı da, məhz bu qaçışın şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Kuryer (film, 2019)

**Kuryer** () — Olqa Kurilenko, Qari Oldmen, Dermot Malruni və Uilyam Mozelinin birlikdə rol aldığı ABŞ və Böyük Britaniyanın müştərək istehsalı olan 2019-cu ilin döyüş triller filmidir.

Filmin premyerası ABŞ-da noyabr ayının 22-də, Böyük Britaniyada isə dekabr ayının 20-də baş tutmuşdur. Filmin Rusiyada premyerası isə 12 dekabr 2019-cu ildə baş tutmuşdur.

## Süjet xətti

İlk baxışdan o (Olqa Kurilenko) sadəcə olaraq London gecələrində sürətlə hərəkət edən qara motosikletli kuryerdir. Ancaq belə nəhəng bir metropolda belə bu qadın küçə kameralarından yayınmağı bacarır və onun adına heç bir məlumat bazasında rast gəlmək mümkün deyildir. Çox güclü beynəlxalq cinayətkar şəbəkənin rəhbərinə (Qari Oldmen) belə meydan oxuyan bu qadın olduqca cəsarətlidir. Eyni zamanda bu qadını ələ keçirmək mümkün deyil. Heç kim bu qadının kim olduğunu bilmir. Onun əsl gücü də məhz buna görədir.

## Rollarda

* Olqa Kurilenko — *[[kuryer]]*
* Qari Oldmen — *İzekil Menninqs*
* Amit Şah — *Nik Merç (şahid)*
* Alisiya Aqneson — *agent Simmonds*
* Qreq Orvis — *[[snayper]]*
* Kreyq Konueyn — *agent Parlou* 
* Uilyam Mousli — *agent Brayant*
* Dermot Malruni — *xüsusi agent Roberts* 
* Kalliope Ceyn Teylor — *Elis Manninqs*

## İstinadlar
Vitex latifolia

*  — Vitex pinnata bitki növünün sinonimi.
*  — Vitex parviflora bitki növünün sinonimi.
*  — Vitex agnus-castus bitki növünün sinonimi.
*  — Vitex altissima bitki növünün sinonimi.
Şəki "ABAD" Keramika və Tətbiqi Sənət Mərkəzi

**Şəki "ABAD" Keramika və Tətbiqi Sənət Mərkəzi ** — Azərbaycanın Şəki şəhərində yerləşən Qafqazda ilk Keramika Mərkəzi. Mərkəzin binası həm də 1867-ci ildə tikilmiş tarix-memarlıq abidəsidir. Şəki şəhərinin Avropa Keramika marşrutuna daxil edilməsində mərkəzin xüsusi rolu olmuşdur.

## Tarixi
"Yuxarı Baş" Dövlət Tarix-Memarlıq qoruğu Şəki şəhərinin qədim tarixi hissəsində yerləşir. Qoruğun UNESCO-nun mədəni irs siyahısına salınması yönündə dövlət tərəfindən müvafiq işlər həyata keçirilir. Şəki Keramika və Tətbiqi Sənət Mərkəzinin binası da qoruğun UNESCO-nun müvafiq siyahısına salınacaq ərazisində, Qala divarlarının içərisində yerləşən beş kazarma binasından biridir.

Bina 1867-ci ildə tikilmiş tarix-memarlıq abidəsidir. O, uzun müddət kazarma kimi istifadə olunub və sonradan baxımsız və qəzalı şəraitdə qalıb. Daha sonra bina "Paşa Holdinq"in dəstəyi ilə yenidən qurulub və müasir avadanlıqlarla təchiz edilib.

2018-ci il oktyabr 29-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şəkiyə səfərləri çərçivəsində "ABAD" Keramika və Tətbiqi Sənət Mərkəzinin açılışında iştirak ediblər.

## Fəaliyyəti
Mərkəzin məqsədi Azərbaycanın tarixi keramika ənənələrinin qorunub saxlanılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi, həmçinin müxtəlif çeşidli Azərbaycan gilinin dünyada tanıdılmasıdır. Müəssisədə keramika sənətindən əlavə, xalçaçılıq və digər sənətkarlıq sahələri üzrə təlimlər keçirilir.

O, bir neçə beynəlxalq tədbirlərə, o cümlədən Beynəlxalq Keramika Simpoziumuna ev sahibliyi edib. Şəki şəhərinin Avropa Keramika marşrutuna daxil edilməsində mərkəzin xüsusi rolu olmuşdur.

## Art Hotel
ABAD Keramika və Tətbiqi Sənət Mərkəzinin birinci mərtəbəsində "Art Hotel by ABAD Guest" butik hoteli fəaliyyət göstərir. Otel şərq üslubunda dizayn edilmişdir. 20 nəfərə qədər qonağın yerləşə biləcəyi 8 otaqdan ibarətdir.

## Fəxri qonaqlar
* Albaniya prezidenti Bayram Beqay

## İstinadlar
Spironema

*  — Callisia bitki cinsinin sinonimi.
*  — Rotheca bitki cinsinin sinonimi.
*  — Cassytha bitki cinsinin sinonimi.
Adam Şiff

**Adam Bennett Şiff** (; ) — amerikalı siyasi xadim, demokratlar partiyasından olan konqresmen.

2001-ci ildən Kaliforniyanın 28-ci konqres dairəsindən ABŞ Nümayəndələr Palatasının üzvüdür. 2019-cu ildən Nümayəndələr Palatasının Kəşfiyyat Komitəsinin sədridir.

## Bioqrafiya
Yəhudi ailəsində anadan olub. Stanford Universitetini bitirib (1982) və Harvard Hüquq Məktəbində (1985) doktorluq dərəcəsi alıb, özəl hüquq təcrübəsi ilə məşğul olub. 1987-ci ildən 1993-cü ilə qədər Kaliforniya Mərkəzi Dairəsinin ABŞ Prokurorluğunun prokuroru olub. 2015–2019-cu illərdə ABŞ Nümayəndələr Palatasının Kəşfiyyat Komitəsinin sədr müavini olub.

## Mükafatları
* Dostluq ordeni (16 dekabr 2021-ci il, Ermənistan) — *Ermənistan Respublikası ilə Amerika Birləşmiş Ştatları arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 30-cu ildönümü münasibətilə, erməni-amerikan dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsinə və inkişafına, ümumbəşəri dəyərlərin qorunması mühüm töhfələrə görə*.
* Mxitar Qoş medalı (11 aprel 2011-ci il, Ermənistan) — *erməni-amerikan dostluq əlaqələrinin möhkəmlənməsinə və inkişafına, həmçinin erməni soyqırımının beynəlxalq səviyyədə tanınmasına mühüm töhfəyə görə*.

## İstinadlar
Güzel Zakirova

**Güzel Zakirova — (25 yanvar 1989)** — azərbaycanlı peşəkar qadın futbolçu. Rusiyanın "Ryazan" klubunun, həmçinin Azərbaycanın qadınlardan ibarət A Milli yığmasının keçmiş futbolçusu

## Həyatı və Karyerası
2006–2007-ci il futbol mövsümündə "Gömrükçü" klubunun formasını geyinmişdir.

Müdafiəçi çıxış edən futbolçu 2007 ildə "Ruslan-93" klubunda çıxış etmişdir. Həmin sezon Rusiyanın "Ryazan" klubuna icarə əsasında keçid etmişdir. Arxiv məlumatlarında daha sonrakı karyerası barədə məlumat yoxdur

## Milli Karyerası
Azərbaycanın qadınlardan ibarət A Milli komandasında çıxış etmişdir.

## İstinadlar
Kukla 2: Brams

**Kukla 2: Brams** ( ) — Rejissor Uilyam Brent Bell tərəfindən çəkilmiş Amerika qorxu filmi Kukla filminin davamı olan müstəqil filmdir.

## Rollarda

## İstinadlar
Toyoni gölü

– Yaponiyanın Hokkaydo prefekturasındakı Hidakasanmyaku-Erimo-Tokaçi Milli Parkında yerləşən göl. Ürək formasında olan görünüşünə görə tanınır.

## Adı və görünüşü

Toyoni gölü keçmişdə aynu dilində "Kamuito" () adı ilə tanınmışdır. Aynular gölü müqəddəs hesab etmiş, gölün yaxınlığında olarkən danışmağı qadağan etmişdirlər. Əfsanəyə görə yaxınlıqdakı katsura ağacının kökündəki su ilə qidalanan göl sağalmaz xəstəliklərə sağalda bilirdi. Meyci dövründən sonra yerli sakinlər gölün formasını at dırnağına oxşatdıqları üçün "At dırnağı gölü" ləqəbini və Toyoni gölü adını veriblər. Əfsanəyə görə Ezo adasını tədqiq edən səyyah Kondo Cuzo 1798-ci ildən buradan keçərkən yoldaşlarından biri atı ilə birlikdə uçurumdan düşmüş və göl at dırnağı formasını almışdır. Göl keçmişdə Batey gölü () adı ilə tanınmışdır.

Göl yuxarıdan baxıldıqda ürək formasını xatırlatdığından "Ürək gölü" ləqəbi ilə tanınır. Gölün ürək formasında olan görünüşü *"[[Ishiya]]"* şirniyyat şirkəti tərəfindən çəkilmiş  reklamından sonra məşhur olmuşdur. Gölə yuxarıdan tamaşa etmək üçün 2015-ci ildən etibarən helikopterlə turistik turlar təşkil olunur.

## Xüsusiyyətlər
Erimo qəsəbəsindən 9 kilometr uzaqlıqda yerləşən Toyoni gölü Hidaka regionunda yeganə təbii göldür. Diametri 1 kilometr, sahəsi 0,3 km², orta dərinliyi 12 metr, maksimum dərinliyi 19 metrdir. Şirinsulu və dimiktik göl olub dəniz səviyyəsindən 260 metr yüksəklikdə yerləşir. Noyabr ayının sonundan aprel ayının əvvəlinə qədər gölün səthi donmuş vəziyyətdə olur. Göl yeraltı sulardan qidalanır, ətrafı sıx meşə ilə əhatə olunmuşdur. Gölün ətrafında Yezonaki dovşanının yaşadığı müəyyən edilmişdir. 1950 və 1960-cı illərdə gölə *[[Hypomesus nipponensis]]* və al-əlvan qızılxallı kimi balıq növləri buraxılmışdır.

Gölün yaxınlığında Edo dövründə salınmış tarixi Sarudome dağ cığırı yerləşir. Gölün qoruyucu ilahı Hakuryuucin hesab olunur və 1936-cı ildə gölün yaxınlığındakı təpədə ona həsr olunmuş səcdəgah tikilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Toyoni gölündən mənzərələr
Əmirli (İraq)

** Əmirli ** (, ) — İraqın Səlahəddin mühafəzəsinin Tuzxurmatu qəzasında şəhər. Əhalisi əsasən əslən Bayat tayfasına mənsub şiə təriqətli müsəlman türkmənlərdən ibarətdir. Şəhər İran sərhədindən təxminən 100 kilometr aralı yerləşir. Əkinçilik bölgəsinin mərkəzidir.

## Tarix

### 2007-ci ildə bombalama

7iyun2007-ci ildə İŞİD tərəfindən Əmirli bazarında törədilən partlayış nəticəsində 165 nəfər həlak olmuş, 350 nəfər yaralanmışdır.

### 2014-cü ildə İŞİD tərəfindən mühasirəyə alınması

Şəhər və onun 20,000-ə yaxın şiə müsəlman türkmən əhalisi 2014-cü ilin iyun ayından başlayaraq İŞİD tərəfindən mühasirəyə alınıb. Ərzaq, su və təchizat tükənmək üzrə idi. BMT nümayəndəsi bildirib ki, "Əmirlidə insanların vəziyyəti çıxılmazdır və vətəndaşların mümkün qətliamının qarşısını almaq üçün təcili tədbirlərin görülməsi tələb edilir". Avqustun 31-də İraq ordusu Amerika Birləşmiş Ştatları, Peşmərgə və Əsaib Əhli-Həqin köməyi ilə mühasirəni yarmağa müvəffəq olub və şəhərə daxil olaraq əhalinin sevincinə səbəb olub. İranın Əmirlinin mühasirəsinin yarılmasında "hərbi planlaşdırma" rolu oynadığı bildirilir.

## İstinadlar

## Mənbə
*
Meysəm Təmmar türbəsi

** Meysəm Təmmar türbəsi** () — İraqın Nəcəf mühafəzəsinin Nəcəf şəhərində yerləşən türbə və məscid.

## Tarix
Həzrət Əlinin səhabəsi olan Meysəm Təmmarın türbəsi məşhur Kufə məscidinin qərbində və ondan 500 metr aralı Həzrət Əliyə nisbət verilən evin qarşısında yerləşir. Meysəm Təmmar türbəsinin ilkin tikilmə tarixi haqqında heç bir məlumat yoxdur. Lakin * Hacı Məhəmməd Rəşad ibni Nasir-i Mərz-i Nəcəfi * hazırkı türbəni 20ci əsrin ikinci yarısında 40 min İraq dinarı sərf etmək ilə tikmişdir. 2012-ci ildə isə Nəcəf mühafəzəsinin yenidən qurma şurası ziyarətgahın inkişaf etdirmək qərarına gəldi. Bu məqsədlə İraq rəsmilərinin iştirakı və təxminən dörd milyard İraq dinarı sərfi ilə Meysəm Təmmar ziyarətgahının inkişaf layihəsinin təməlqoyma mərasiminə start verildi.

## İstinadlar
İmamzadə Əqil türbəsi (Yasukənd)

** İmamzadə Əqil türbəsi ** — İran Azərbaycanının Kürdüstan ostanının Bicar şəhristanının Yasukənd şəhərində yerləşən türbə və məscid.

## Tarix
İmamzadə Əqil türbəsi bölgədə İslam dövründən qalmış ən qədim memarlıq əsərlərdən biridir və çox güman ki, Səlcuqlular dövrünə aiddir. Bu imamzadənin binası böyük bir tarixi ərazidə yerləşir və onun saxsı məmulatları çox güman ki Səlcuqlu və Elxanilər dövründən qalmışdır.

## Memarlığı
Bu bina kvadrat şəklində və daxili ölçüləri 6x5,6 metrdir. Binanın hər tərəfində tağ, künclərdə dairəvi sütunlar var. Bu binanın memarlığını fərqləndirən cəhətlərdən biri də müxtəlif dizayn və yazılarla kərpic hörmələridir və “Bismillah” kəlməsinin işlənməsidir. Binanın içərisində maraqlı stükko bəzəkləri və kufi xətti ilə yazılar var. Yazılarda Quran ayələri və ehtimal ki, tikilmə tarixi qeyd olunub. Binanın günbəzi dağıdılıb. Tikintidə istifadə olunan memarlıq və bəzək növü onun tikilmə tarixini Səlcuqlular dövrünə aid olduğunu göstərir və Elxanilər dövründə də istifadə olunduğunu göstərir. Bu binada istifadə olunan kərpiclər kvadrat və kiçik ölçülü, 15 x 10 sm, qalınlığı 5 sm, hündürlüyü 75 sm-dir. Astanaya giriş qapısının alt hissəsində ağacdan istifadə olunub, türbənin içərisində şaquli pilləkən də var.

Türbə Takistandakı “Pir məqbərəsi“ ilə, xüsusən də dekorativ simvollarına görə çox oxşardır. Bu bina İranda Səlcuqlular dövrünün ən mühüm tikililərindən sayıla bilər . Buna əsaslanaraq, Məhəmməd Əli Kuşa “Sima-ye Bicar-e Gərus” adlı kitabında bu imamzadənin yeddinci imama qədər olan nəslini yeddi vasitəçi ilə hesab edir ki, bu da belədir: İmamzadə Əqil bin Abdullah bin Əhməd bin Məhəmməd bin İbrahim bin Məhəmməd Yəmani bin Ubeydullah bin İmam Musa Kazım (ə.s.). İmamzadə Əqilin atası, İbn Təbatəbanın şəcərəsinə görə, 12-ci əsrdə Həmədan şəhərində yaşamışdır və hazırda onun türbəsi şəhərin məşhur ziyarətgahlarından biridir. Onun Əbu İshaq İbrahim, Əbülhüseyn Musa, Əbülhəsən Əli, Əbu Məhəmməd Qasım və Haşim adlı beş qardaşı var ki, onlar İmamzadə Əqilin əmiləridir və türbələri Nəhavənd şəhərində yerləşir.

## Qalereya


ایمامزادا عقیل1.jpg
Aghil14.jpg


## İstinadlar
Kukla (film, 2016)

**Kukla** və ya **Lənətlənmiş uşaq** (*orijinal adı: The Boy*) Rejissor Uilyam Brent Bell tərəfindən 2016-cı ildə çəkilmiş filmdir. Amerika qorxu filmidir. Filmin ssenari müəllifi Steysi Menerdir. Filmdə baş rolları Loren Koen və Rupert Evans ifa edirlər. Film Çin və ABŞ arasında istehsal olunmuş beynəlxalq müştərək layihədir. Filmin çəkilişləri 10 mart 2015-ci ildə Britaniya Kolumbiyası ştatının Viktoriya şəhərində başlamışdır. STXfilms 22 yanvar 2016-cı ildə Kukla filmini ABŞ-da nümayiş etdirmişdir. Film 10 milyon dollarlıq büdcəsi ilə dünya miqyasında 64 milyon dollar gəlir əldə etmişdir. Filmin müstəqil davamı olan Kukla II, 21 fevral 2020-ci ildə nümayiş edilmişdir.

## Rollarda

* Loren Koen - Qreta Evans
* Rupert Evans  - Malkolm
* Ceyms Norton – Cənab Helşayr
* Diana Hardcastle – Miss Helşayr
* Ben Robson - Koul
* Stefani Lemelin - Sendinin səsi
* Cett Kleyn - gənc Brahms Helşayr
* Ceyms Rassell - yetkin Brahms Helşir
* Lili Pater - Emili Kribbs

## İstehsal

### İnkişaf

14 iyul 2014-cü ildə Şeytan daxildədir filminin rejissoru olan Uilyam Brent Bellin prodüserlər Tom Rozenberq, Qeri Luçhesi, Roy Li, Mett Berenson, Cim Vedaa ilə bərabər Lakeshore Entertainment və Vertigo Entertainment şirkətləri ilə birlikdə istehsal edəcəkləri fövqəltəbii triller filmi olan The Inhabitant filminin rejissoru olacağı bildirilmişdir. Filmin ssenarisi Steysi Miner tərəfindən yazılmışdır.

### Aktyor seçimi

23 yanvar 2015-ci ildə Loren Koen o vaxta qədər adı *Kukla* olan filmdə baş rolu oynamaq üçün sənəd imzalamışdır. 11 mart 2015-ci ildə Cim Norton, Diana Hardkastl, Ben Robson, Rupert Evans və Ceyms Rasselində daxil olduğu, daha çox aktyor heyəti (kastinq) elan edilmişdir.

### Çəkilşlər

10 mart 2015-ci ildə *“Kukla”* filminin əsas çəkilişləri rəsmi olaraq Kanadada yerləşən Britaniya Kolumbiyası ştatının Viktoriya şəhərinin Kreyqdarroç qalasında başlamışdır. Filmin çəkilişləri bir ay sonra, 12 aprel 2015-ci ildə başa çatmışdır.

## Buraxılış

25 fevral 2015-ci ildə STX Entertainment filmin ABŞ-dəki hüquqlarını əldə etmiş və filmin 5 fevral 2016-cı ildə təqdim ediləcəyini bildirmiş, lakin 2015-ci ilin mart ayında filmin nümayiş tarixi 22 yanvar 2016-cı il olaraq müəyyən edilmişdir.

## İstinadlar
Dörd Böyüklər (Türkiyə)

**Dörd Böyüklər** () — Türkiyənin ən uğurlu 4 idman klubunu ifadə edən termin. Bunlar sırası ilə Beşiktaş, Qalatasaray, Fənərbaxça və Trabzonspordur.

Bu dörd klubda da forma geyinmiş yeganə iki futbolçu  və Burak Yılmaz olmuşdur.

## İstinadlar
Lophanthus

*  — Nepeta bitki cinsinin sinonimi.
*  — Agastache bitki cinsinin sinonimi.
*  — Waltheria bitki cinsinin sinonimi.
Kladogram

**Kladoqram** (Yunanca ***clados*** "budaq" və ***<span lang="el" dir="ltr">qramma</span>*** "xarakter") orqanizmlər arasında əlaqələri göstərmək üçün kladistikada istifadə olunan diaqramdır. Bununla belə, kladoqram təkamül ağacı deyil, çünki əcdadların nəsillərlə necə əlaqəli olduğunu və nə qədər dəyişdiklərini göstərmir, buna görə də bir çox fərqli təkamül ağacı eyni kladoqrama uyğun ola bilər.

## İstinadlar
Kladistika

Kladistika (; *[[Romanizasiya|Rom]]: klados*; ) — orqanizmlərin ən son ümumi əcdad fərziyyələri əsasında qruplara bölündüyü bioloji təsnifata yanaşmadır. Müştərək əcdaddan təkamül keçirən orqanizmlər qrupudur.

## İstinadlar
Helen

**Helen** — ad.

* Helen Herron Taft — ABŞ siyasətçisi
* Helen Mirren — Böyük Britaniya kino və teatr aktrisası.
* Helen Şarman — Böyük Britaniya kosmonavtı.
* Helen Keller — amerikalı pedaqoq, aktivist, yazıçı.
* Helen Feyn —
* Helen Hadsell
* Helen Napoleon Bonapart
* Helen Farkuar
* Helen Hartness Flanders
* Helen Kastor
* Helen Kem
* Helen Kreyton
* Helen Kvin
* Helen Siksus
* Helen Vanq

## İstinadlar
Motor Siç

**Motor Siç** () — Zaporojya şəhərində yerləşən dünya miqyasında təyyarə və helikopterlər üçün mühərriklərin istehsalı ilə məşğul olan ən böyük istehsalçılarından biri hesab olunur.

Şirkət təyyarələr və helikopterlər üçün mühərriklər istehsal etməklə yanaşı, Ukraynada sənaye müəssisələrində istifadə edilən qaz turbin qurğularının istehsalı ilə məşğul olan  yeganə müəssisədir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər

* JSC Motor-Sich web site
R-360 Neptun

**R-360 Neptun** () — Ukrayna tərəfindən istehsal olunmuş gəmi əleyhinə qanadlı raketdir. Çəkisi 870 kq olan bu raket 2014 və ya 2012-ci ildə yaradılmışdır. Raketin konstruksiyası, əhəmiyyətli miqyasda təkmilləşdirilmiş uçuş məsafəsi və elektronikası SSRİ istehsalı olan H-35 gəmi əleyhinə raketinə əsaslanır. 150 kq döyüş başlığı daşıyan raket saatda 900 km sürətlə 300 km-lik mənzilə malikdir. Sistem suüstü döyüş gəmilərini və çəkisi 5000 tona qədər olan nəqliyyat gəmilərini, konvoy halında və ya tək formada vurmaq üçün hazırlanmışdır. Raket eyni zamanda çəkisi 12000 tona qədər olan gəmiləri də məhv etmək qabiliyyətinə malikdir. Raketlər 3 platformadan işə salına bilər:

*Havadan;
*Qurudan;
*Dənizdən.

2019-cu ildə raketin üzərində bəzi modifikasiylar aparılmışdır. Bu modifikasiylar nəticəsində raketin lazer başlığı dəyişdirilmiş, hündürlük ölçən sistemi, starteri, qanadları, giroskop və naviqasiya sistemləri yenilənmişdir. Bununla da raketin dəqiqlik qabiliyyəti artırılmışdır.

Daha sonra raket Albe poliqonunda test edilmişdir. Bu zaman təhlükəsizliyi təmin etmək üçün 6500 km-lik məsafədə gəmi və təyyarələrin hərəkəti bir müddətlik dayandırılmışdır.
Raketin döyüş başlığı yüksək partlayıcı xüsusiyyətə malikdir. Bu başlıq ya hədəfə dəydiyi zaman, ya da hədəfə müəyyən məsafədə sensorlar vasitəsilə işə düşür. Əsas mühərriki Motor Siç şirkətinin istehsalı olan MS400 turbofan olan raketin iki mühərriki vardır. Bir mühərrik raketi işə salır, digəri isə raketi hədəfinə aparır. Raketin sahib olduğu elektron sistemlər raketin radarlarda görünmə ehtimalını minimuma endirir.

Neptun raket sistemi müstəqil hərəkət edən kreyserlər, destroyerlər, freqatlar, korvettalar, tank və personal-desant daşıyan gəmilər, nəqliyyat gəmilərinə qarşı müdafiə fəaliyyətini yerinə yetirmək üçün nəzərdə tutulmuş gəmi əleyhinə qanadlı raket sistemidir. Sistem, həmçinin əlverişsiz hava şəraitində və düşmənin radioelektron dalğaları qarışdırdı zaman da, fəaliyyət göstərə bilir və raketin elektron sistemi bundan təsirlənmir. Bir Neptun raket batareyasına 24 ədəd R-360 gəmi əleyhinə raket, hər birində 4 raket olmaqla 6 ədəd atış platforması, səyyar komanda mərkəzi, yükləməni həyata keçirən avtomobil və əlavə raket daşıyan avtomobil daxildir. Bu sistem dəniz sahilindən 25 km-ə qədər içəridə raketlərin atışını həyata keçirdə bilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

*Motor Siç
*Moskva (raket kreyseri)
*Ukrayna Silahlı Qüvvələri
*Qanadlı raket
*Gəmi əleyhinə raket

## Xarici keçidlər

* 
* Дослідна протикорабельна ракета «Нептун» (Україна. 2016 рік)
* 
* 
*
Kral Texnologiya Universiteti

**KTH Kral Texnologiya İnstitutu (KTH)** (isv. *Kungliga Tekniska högskolan*) — İsveçin ən böyük və ən qədim texniki universitetidir. 1827-ci ildə yaradılmışdır və Avropanın ən nüfuzlu texniki universitetlərindən biri hesab olunur. KTH mühəndislik, texnologiya, təbiət elmləri və memarlıq sahələrində təhsil və tədqiqat imkanları təklif edir.

## Tarixi

KTH 1827-ci ildə *Teknologiska Institutet* (Texnologiya İnstitutu) adı ilə yaradılmışdır. 1877-ci ildə adı *Kungliga Tekniska högskolan* (Kral Texnologiya İnstitutu) olaraq dəyişdirilmişdir. 1915-ci ildə KTH Stokholm şəhərinin mərkəzindəki indiki yerinə köçürülmüşdür.

## Təhsil

KTH bakalavr, magistr və doktorantura səviyyələrində təhsil proqramları təklif edir. Universitet mühəndislik, texnologiya, təbiət elmləri və memarlıq sahələrində geniş çeşiddə ixtisaslaşma imkanları təqdim edir. KTH-da təhsil ingilis dilində aparılır.

## Tədqiqat

KTH tədqiqat fəaliyyəti ilə tanınır. Universitet bir çox sahələrdə, o cümlədən informasiya və kommunikasiya texnologiyaları, enerji, nəqliyyat, biotexnologiya və materialşünaslıq sahələrində qabaqcıl tədqiqatlar aparır. KTH həmçinin bir sıra tədqiqat mərkəzlərinə və institutlarına ev sahibliyi edir.

## Kampus

KTH-nın əsas kampusu Stokholm şəhərinin mərkəzində yerləşir. Kampus müasir təhsil və tədqiqat binaları, kitabxanalar, laboratoriyalar və tələbə yaşayış komplekslərindən ibarətdir. KTH-nın həmçinin Stokholm xaricində bir neçə tədqiqat mərkəzi və kampusu vardır.

## Beynəlxalq əməkdaşlıq

KTH beynəlxalq səviyyədə tanınan bir universitetdir və dünyanın bir çox universitetləri ilə əməkdaşlıq edir. Universitet tələbə və müəllim mübadiləsi proqramları, birgə tədqiqat layihələri və beynəlxalq konfranslar təşkil edir.

## Məzunlar

KTH bir çox məşhur məzun yetişdirmişdir. Bunların arasında Nobel mükafatı laureatları, biznes liderləri, mühəndislər və elm adamları vardır.

## İstinadlar



## Xarici keçidlər

Rəsmi saytı
X-35

**X-35** (; NATO kod adı: AS-20 "Kayak") — Rusiya istehsalı olan turboreaktiv səssiz qanadlı raketdir. Vertolyot, gəmi və sahil müdafiə batareyalarından raket gücləndiricilərinin köməyi ilə buraxılan modeli **Uran** (SS-N-25 Switchblade) kimi tanınır. Ukrayna istehsalı olan R-360 Neptun gəmi əleyhinə qanadlı raketləri də, bu raketlərin əsasında yaradılmışdır.

Raketin döyüş başlığı HE parçalanmalıdır. Döyüş başlığının çəkisi 145 kq təşkil edir. Qanad uzunluğu 133 sm, əməliyyat mənzili 130-300 km, kruiz hündürlüyü 10-15 m, maksimum sürəti 0.8-0.95 mach, hədəfə istiqamətlənmə sistemi inertial başlıqlı ARGS-35E X diapazonlu terminal aktiv radar şəbəkəsidir.

## İstifadəçilər

### Cari istifadəçilər
*
*
*
*
*
* – 112 X-35 (3M-24)
*
*
*  – X-35-in yeni versiyası olan R-360 Neptun

### Baş tutmamış təklif
* – Bal sahil mühafizə kompleksinin satışı baş tutmamışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* R-360 Neptun

## Xarici keçidlər

* X-35 at CSIS Missile Threat
Göteborq Universiteti

**Göteborq Universiteti** (isv. *Göteborgs universitet*) — İsveçin ən böyük və ən qədim universitetlərindən biridir. 1891-ci ildə yaradılmışdır və Avropanın ən nüfuzlu universitetlərindən biri hesab olunur. Universitet geniş spektrdə təhsil və tədqiqat imkanları təklif edir, o cümlədən incəsənət, humanitar elmlər, sosial elmlər, təbiət elmləri, texnologiya, biznes, hüquq, təhsil və səhiyyə sahələrində proqramlar təklif edir.

## Tarixi
Göteborq Universitetinin kökləri 1891-ci ildə təsis edilən "Göteborgs högskola"ya (Göteborq Kolleci) gedib çıxır. 1954-cü ildə kollec universitet statusu aldı və adı "Göteborgs universitet" olaraq dəyişdirildi. Universitet illər ərzində böyüyərək İsveçin ən böyük ali təhsil müəssisələrindən birinə çevrilmişdir.

## Təhsil
Göteborq Universiteti bakalavr, magistr və doktorantura səviyyələrində geniş çeşiddə təhsil proqramları təklif edir. Universitetin səkkiz fakültəsi vardır:

* İncəsənət Fakültəsi
* İctimai Elmlər Fakültəsi
* Təhsil Fakültəsi
* Biznes, İqtisadiyyat və Hüquq Fakültəsi
* Sağlamlıq Elmləri Fakültəsi
* Humanitar Elmlər Fakültəsi
* İT Fakültəsi
* Təbiət Elmləri Fakültəsi

Universitet həmçinin bir sıra beynəlxalq magistr proqramları təklif edir və təhsilin əksəriyyəti ingilis dilində aparılır.

## Tədqiqat
Göteborq Universiteti tədqiqat fəaliyyəti ilə məşhurdur. Universitet bir çox sahələrdə, o cümlədən iqlim dəyişikliyi, davamlı inkişaf, qlobal sağlamlıq, materiallar elmi və gender tədqiqatları sahələrində qabaqcıl tədqiqatlar aparır.

## Kampus
Göteborq Universitetinin əsas kampusu şəhərin mərkəzində yerləşir və bir neçə binadan ibarətdir. Ən məşhur binalardan biri 1907-ci ildə tikilmiş əsas bina olan "Vasaparken"dir. Universitetin həmçinin şəhərin müxtəlif yerlərində digər kampusları və tədqiqat mərkəzləri vardır.

## Beynəlxalq əməkdaşlıq
Göteborq Universiteti dünyanın bir çox universitetləri ilə əməkdaşlıq edir və tələbə və müəllim mübadiləsi proqramlarında iştirak edir. Universitet həmçinin bir sıra beynəlxalq tədqiqat layihələrində iştirak edir və beynəlxalq konfranslara ev sahibliyi edir.

## Məzunlar
Göteborq Universiteti bir çox tanınmış məzun yetişdirmişdir, o cümlədən Nobel mükafatı laureatları, siyasətçilər, biznes liderləri və mədəniyyət xadimləri.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər

Rəsmi saytı
Vsevolod Lunyov

**Vsevolod Nikolayeviç Lunyov** (; ) — SSRİ memarı. Vorkutada çalışmışdır.

## Həyatı
Vsevolod Nikolayeviç Lunyov 21 iyun 1915-ci ildə Stavropol diyarında yerləşən Medvejye kəndində anadan olmuşdur. 1940-cı ildə Moskva Memarlıq İnstitutunu bitirmişdir. Ali təhsilini başa vurduqdan sonra orduya çağırılmış və Krasnodardakı kiçik komandirlər məktəbinə göndərilmişdir

İkinci Dünya müharibəsində sıravi rütbəsi ilə iştirak etmişdir. 1941-ci ilin avqustunda əsir düşmüş və 1943-cü ilin əvvəlində qaçaraq hücum sıralarına qoşulmuşdur. 1943-cü ilin yazında dövlət yoxlaması üçün Podolsk şəhərinə göndərilmiş, oradan "Vorkutauqol"un rəisi Mixail Mitrofanoviç Maltsevin xahişi ilə digər əsgərlərlə birlikdə Vorkutaya getmişdir. Azad edildikdən sonra, 1944-cü ilin iyulunda Vsevolod Lunyov 5 saylı tikinti idarəsinin istehsal-texniki hissəsinin rəisi vəzifəsində işləməyə başlamışdır. Altı ay sonra, 1945-ci ilin fevralında "Vorkutauqol" zavodunun konstruktor bürosuna keçmişdir.

22 sentyabr 1988-ci ildə Vsevolod Lunyov "Vorkutanın fəxri vətəndaşı" adına layiq görülmüşdür. 23 iyun 1991-ci ildə Lvovda vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Aleksandr Xodulov

**Aleksandr Dmitriyeviç Xodulov** (; ) — Rusiya rəssamı, 1993-cü ildən Rusiya Rəssamlar İttifaqının üzvü.

## Həyatı
Aleksandr Xodulov SSRİ xalq artisti, 6-cı çağırış SSRİ Ali Sovetinin deputatı Dmitri Fedoroviç Xodulovun çoxuşaqlı ailəsində ən kiçik, onuncu övladı olaraq anadan olmuşdur. Anası SSRİ-nin fərdi təqaüdçüsü, qəhrəman ana, Mariya Vasilievna Kuzmina idi. Xodulov Olekminski rayonunun Tokko kəndindən anadan olmuşdur.

Kiçik yaşlarından İskəndər rəsm çəkməyə həvəs göstərmişdir. 1977-ci ildə L. A. Kim adına Yakutsk Uşaq Rəssamlıq Məktəbini, 1981-ci ildə isə P. P. Romanov adına Yakut Rəssamlıq Məktəbinin teatr dizaynı fakültəsini bitirmişdir.

1987-ci ildə Aleksandr Xodulov V. İ. Surikov adına Moskva İncəsənət İnstitutunun monumental rəssamlıq fakültəsində təhsil almışdır. Professor Yuri Konstantinoviç Korolyovun (həmin illərdə Dövlət Tretyakov Qalereyasının direktoru) emalatxanasında təhsil almışdır.

## Tənqidi
Lyudmila Podpruginaya görə, Aleksandr Xodulovun rəsmlərində realist meyllər müşahidə olunur, rəngkarlıq qrafik aydınlıq və yığcamlıq əldə edir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
*
İrina Taqunova

**İrina Mixaylovna Taqunova** (; ) — Rusiya filoloqu, myanmaşünas.

## Həyatı
Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunu bitirmişdir (1958). 1958–1973-cü illərdə SSRİ Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunun dil şöbəsində işləmişdir. 1963-cü ildə "Birma dili" monoqrafiyasının müəlliflərindən biri olmuşdur (məsul redaktor V. M. Solntsev). O, xüsusilə, Birma postpozisiyalarının öyrənilməsi ilə məşğul idi.

## İstinadlar
Svetlana Snapkovskaya

**Svetlana Valentinovna Snapkovskaya**  (; ) — Belarus tarixçisi, pedaqoji elmlər doktoru, tarix elmləri doktoru, Belarus Dövlət Universitetinin Sosial-mədəni Kommunikasiyalar fakültəsinin mədəniyyətşünaslıq kafedrasının pedaqogika üzrə ixtisaslaşmış professoru.

Elmi maraq dairəsi: yerli təhsil və pedaqogika tarixi; mədəniyyət nəzəriyyəsi və tarixi; rus və belarus dili və ədəbiyyatının tədrisi metodikası.

## Fərdi nəşrlər

* Креативное образование в рамках концепции «Университет 3.0»: от методологии к опыту реализации: материалы круглого стола научно-теоретического журнала Российской академии образования «Педагогика» в Белорусском государственном университете, *Король, Андрей Дмитриевич; Бозиев, Руслан Сахитович; Бровка, Наталья Владимировна; Жук, Ольга Леонидовна; Здрок, Оксана Николаевна; Медведев, Дмитрий Георгиевич; Морозова, Наталья Иосифовна; Снапковская, Светлана Валентиновна (2019)*
* Культурная и антропология и этнокультурология: учебная программа УВО по учебной дисциплине для специальности: 1-21 04 01 Культурология (по направлениям), направление специальности 1-21 04 01-02 Культурология (прикладная). № УД-7913/уч.*Снапковская, Светлана Валентиновна; Карпиевич, Виктор Александрович (2020)*
* Методологические ресурсы и прогностический потенциал отечественного образования, *Снапковская, Светлана Валентиновна (2021)*
* Насущные проблемы поликультурного образования в условиях глобализации, *Снапковская, Светлана Валентиновна (2022)*
* Педагогическая историография Беларуси: содержание и этапы развития, *Снапковская, Светлана Валентиновна (2018)*
* Программа производственной преддипломной практики для специальности 1-21 04 01 «Культурология (по направлениям)», *Снапковская, Светлана Валентиновна; Малая, Наталья Владимировна (2019)*
* Факторы кризиса образовательных систем в Беларуси: исторические уроки педагогического опыта, *Снапковская, Светлана Валентиновна (2018)*
* Языковой фактор&nbsp;— ключ к этнокультурной идентичности, *Снапковская, Светлана Валентиновна (2020)*

## Nəşrlər

* «Сыном маладой Беларусі…»: Педагагічная спадчына Вацлава Ластоўскага // Роднае слова. 1993. №&nbsp;10. С. 38-41.
* Ля вытокаў нацыянальнай педагогікі: 3 гісторыі школы і педагагічнай думкі Беларусі канца XIX&nbsp;— пачатку XX ст. Мн., 1995.
* Шляхі развіцця школы на Беларусі ў канцы XIX&nbsp;— пачатку XX ст. Мн., 1997.
* Адукацыйная палітыка і школа на Беларусі ў канцы XIX&nbsp;— пачатку XX стст. Мн., 1998.
* Гісторыя адукацыі і педагагічнай думкі Беларусі (60-я г. XIX&nbsp;— пачатак XX ст.). Мн., 2001.
* Гісторыя адукацыі і педагагічнай думкі: вучэб.-метад. дапам. / С.&nbsp;В.&nbsp;Снапкоўская; Бел. дзярж. пед. ун-т імя М. Танка. Мн., 2006.

## İstinadlar
Kirill Makarov (rəssam)

**Kirill Vitaliyeviç Makarov** (; ) — Rusiya rəssamı.

## Həyatı
5 yanvar 1988-ci ildə Leninqradda anadan olmuşdur. A. L. Ştiqlits adına Sankt-Peterburq İncəsənət və Sənaye Akademiyasını bitirmişdir (2005–2011). 2011-ci ildən Kirill Makarov müstəqil emalatxanalar birliyində rəssamın ilk fərdi sərgisi "Gizli səviyyə" (2011) keçirildiyi Sankt-Peterburqdakı Nepokorennye studiyasında fəaliyyət göstərir. Moskvada "Fəth edilməmişlər" ( RuArts qalereyası, 2012) iştirakçılarının əsərlərini nümayiş etdirən "Varlıq yeməyi" sərgisi zamanı tənqidçilər Makarovun yaradıcılığını xüsusi qeyd edilmişdir.

Moskvada Makarovun debüt sərgisi 2013-cü ildə Vinzavod Müasir İncəsənət Mərkəzində gənc rus rəssamlarına dəstək məqsədilə START xüsusi layihəsi çərçivəsində təşkil olunmuşdur. Kurator Vladimir Loqunov Kirill Makarovu "obrazlı variantda rəssamlıqda qalan vizual vasitələrin arsenalına inanan müasir rəssamın parlaq nümunəsi" kimi təsvir etmişdir.

## İstinadlar
Baqdad (Tasmaniya)

**Baqdad** () — Avstraliyada, Tasmaniya adasındakı Hobartın  şimalında qəsəbə.

Baqdad Konstitusiya təpəsində səyahətlərini davam etdirənlər üçün vacib bir istirahət yeri və at dəyişdirmə yeri idi. İndi bura meyvə bağları və kiçik qarışıq təsərrüfatlar sahəsi və şəhərətrafı qəsəbədir.

## Tarixi
Şəhərin adını Kral Dəniz Qüvvələrində sıravi kəşfiyyatçı Hyu Cermeyn vermişdir. O, Ceyms Bekhausa, 1901-ci ildə nəşr etdirdiyi "Avstraliya koloniyalarına ziyarətin narrativi" kitabında qeyd edildiyi kimi, səyahət edərkən çantasında iki kitabı daşıdığını söyləmişdir: "Bibliya" və "''Min bir gecə''".

Bağdad Poçt şöbəsi 1 dekabr 1878-ci ildə açılmışdır. 1891-ci ildən 1947-ci ilə qədər şəhəri Hobartla bir dəmir yolu xətti birləşdirmişdir.

2003-cü ilin aprelində, İraq müharibəsinin başlanğıcında, şəhərin veb-saytı iraqlılarla əlaqə saxlamağa çalışan dünyanın hər yerindən internet istifadəçiləri tərəfindən bombardman edilmişdir.

## Əhalisi
Avstraliya Statistika Bürosu tərəfindən keçirilən 2006-cı il siyahıyaalınmasına görə, Baqdadda 996 nəfər yaşayırdı. Onların 51,7 faizini kişi, 48,3 faizini isə qadınlar təşkil etmişdir.

Sakinlərin əksəriyyəti (86,9%) Avstraliyada anadan olmuşdur, digər 2,6 faizi isə İngiltərədəndir.

Badad sakinlərinin yaş bölgüsü daha çox Avstraliya əhalisi ilə müqayisə edilə bilər. 2006-cı ildə sakinlərin 62,8%-i 25 yaşdan yuxarı idi. Avstraliyada orta göstərici 66,5% idi 37,2%-i Avstraliyada orta hesabla 33,5%-lə müqayisədə 25 yaşdan kiçik idi.

## İstinadlar
Yenö Zador

**Yenö Zador** (; ) — macarəsilli ABŞ bəstəkarı, müəllimi, musiqi tənqidçisi. Fəlsəfə doktoru (1921).

## Həyatı
Riçard Heybergerin rəhbərliyi altında Vyana Konservatoriyasında və Leypsiqdə Maks Regerdən bəstəkarlıq təhsili almışdır. 1915–1920-ci illərdə musiqi tənqidçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1922–1939-cu illərdə Yeni Vyana Konservatoriyasında, sonra isə Budapeşt Musiqi Akademiyasında bəstəkarlıqdan dərs demişdir.

1939-cu ildə faşist Almaniyası tərəfindən Avstriyanın Anşlussundan sonra ABŞ-yə mühacirət edib və orada Hollivudda yaşamışdır.

ABŞ-də uğurlu Hollivud film bəstəkarı olmuşdur.

## İstinadlar
Laslo Halas

**Laslo Halas** (; ) — macarəsilli ABŞ opera rejissoru, dirijoru və pianoçusu. 1943-cü ildə Nyu-York Şəhər Operasının ilk direktoru təyin edilmiş, 1951-ci ilə qədər bu vəzifəni tutmuşdur. Daha sonra Pibodi Musiqi Konservatoriyasının və İstmen Musiqi Məktəbinin musiqi fakültələrində dirijorluq və opera şöbələrinin bir hissəsi olaraq xidmət etmişdir. O, violonçel ifaçısı Süzett Forq Halas ilə 50 ildən çox evli olmuşdur.

## İstinadlar
Xristofor Kolumb (Zador)

***Xristofor Kolumb*** () — bəstəkar Yenö Zadorun I Frans İosifin nəvəsi Avstriyalı İosif Fransın alman dilində librettosu ilə müşayiət olunan birpərdəli operası. Yəhudiəsilli macarıstanlı olan Zador operanı 1939-cu ildə Nasist Almaniyasının təqiblərindən qaçmaq üçün Avropanı tərk etdikdən sonra Atlantik okeanı boyunca səyahət edərkən yazmışdır. Əsər Xristofor Kolumbun 1492-ci ildə Amerikaya ilk səyahətini təsvir edir. Soprano İosefa Çekova 9 oktyabr 1939-cu ildə dünya premyerası üçün əsərin ingilis dilinə tərcüməsini yazmışdır. Onun tərcüməsi bir neçə dəfə əsərin ABŞ-də ifaları üçün, o cümlədən 1975-ci ildə Amerika Simfonik Orkestri tərəfindən hazırlanmış operanın səsyazmasında istifadə edilmişdir. Opera təxminən bir saat davam edir.

## Süjet
Opera beş səhnəyə bölünən bir pərdədə baş verir. İlk səhnə Ferdinand və İzabellanın İspaniya məhkəməsində baş verir və Kolumbun İspaniya monarxları qarşısında uğurlu maliyyələşdirmə kampaniyasını dramatikləşdirir. Qalan dörd səhnənin hamısı "*[[Santa Mariya]]*" gəmisində baş verir və son səhnə Kolumbun 12 oktyabr 1492-ci ildə San-Salvadora enişini təsvir edir.

## Tarixi
Yenö Zador Anşluss günündə Avstriyadan qaçmış yəhudiəsilli macarıstanlı idi. Nasist Almaniyasının yüksəlişi ilə əlaqədar olaraq Avropada təhlükəsizliyinin müvəqqəti olduğunu dərk edən o, ABŞ-də iş axtarmış və Nyu-York Musiqi Kollecinin fakültəsində vəzifə tutmuşdur. Məktəb Zadora ABŞ vizası təmin etmiş və o, 1939-cu ildə ABŞ-yə getmişdir. Atlantik okeanı boyunca səyahət edərkən Zador "*Xristofor Kolumb*" operasına musiqi yazmış, partitura həm Kolumbun Yeni dünyaya səyahətinin, həm də Holokost zamanı Zadorun Amerikaya səyahətinin interpretasiyası olmuşdur.

"*Xristofor Kolumb*"un dünya premyerası 8 oktyabr 1939-cu ildə baş tutmuşdur. "Radio City Music Hall" Əvvəlcə operanın RCMH-də nümayişi planlaşdırılırdı, lakin bilet tələbi kifayət qədər yüksək idi ki, tamaşa satılan daha böyük Mərkəz Teatrına köçürülmüşdür. Premyerada soprano İosefa Çekova tərəfindən Avstriyalı İosif Fransın orijinal almanca librettosunun ingilis dilinə tərcüməsindən istifadə edilmişdir.

1956-cı ildə Takson Simfonik Orkestri Çekovanın ingilis dilinə tərcüməsindən istifadə edərək operanı ifa etmişdir. Onun tərcüməsi həmçinin Amerika Simfonik Orkestrinin 1975-ci ildə Laslo Halasın rəhbərliyi altında operanın səsyazmasında istifadə edilmişdir.

## Mənbə
### İstinadlar

### Əlavə ədəbiyyat
* 
*
Avstriyalı İosif Frans

**İosif Frans Leopold Anton İqnati Mariya fon Habsburq-Lotaringiyalı** (; ) — Avstriya ershersoqu, Macarıstan şahzadəsi. Habsburq-Lotaringiyalı evinin nümayəndəsi. Macarıstanın sonuncu palatini olan atası kimi ershersoq Avstriyalı İosif 1919–1920-ci illərdə Macarıstan taxt-tacı üçün mümkün namizəd hesab olunurdu.

## İstinadlar
Meri Ceyn Patterson

**Meri Ceyn Patterson** (; ) — ABŞ pedaqoqu. O, əvvəllər köləlikdə olan qadının övladıdır. Patterson bakalavr dərəcəsi almış ilk afroamerikalı qadındır. 1862-ci ildə Oberlin Kollecində dördillik "cənablar kursunu" bitirmişdir. O, əvvəlcə Filadelfiyanın Rəngli Gənclər İnstitutunda dərs demişdir. Daha sonra Vaşinqtonda Danber Liseyi kimi tanınan Rəngli Gənclər üçün Hazırlıq Liseyində dərs deməyə davam etmişdir. O, liseyin ilk qaradərili direktoru olmuşdur. O, qaradərililərin təhsilinin müdafiəçisi olmuş, sonradan Rəngli Qadınların Milli Assosiasiyasına çevrilən Rəngli Qadın Liqasının yaradılmasına kömək etmişdir. Humanitar sahədə çalışan Patterson həm də Vaşinqtondakı qaradərili institutlara vaxt və pul ayırmışdır.

## Erkən həyatı
Meri Ceyn Patterson Henri Patterson və Emelin Eliza Teylor Pattersonun uşaqlarının ən böyüyü idi. Onun neçə bacısı olduğuna dair ziddiyyətli məlumatlar var, lakin əksər mənbələr yeddi ilə on arasında sitat gətirir. Henri Patterson kərpicçi və suvaqçı işləmişdir. Bəzi mənbələrdə onun köləlikdən azadlığını 1852-ci ildə əldə etdiyi bildirilsə də, əslində o, azad doğulmuşdu. Henri Patterson köləlik edən Emelini satın alaraq, 1838-ci ildə və yenidən 1840-cı ildə müvəffəqiyyətlə azad edilməsi üçün ərizə vermişdir. Cütlük 1840-cı və ya 1841-ci ildə Emelin azad edilənə qədər uşaq sahibi olmağı gözləmişdir. Onların böyük övladı Meri Ceyn Patterson 1844-cü ildə anadan olmuşdur. Beləliklə, ailənin qaçaq kölə olduğunu bildirən bəzi hesablara baxmayaraq, onlar 1852-ci ildə Şimali Karolina ştatının Roli şəhərindən Ohayo ştatının abolitionist Oberlin şəhərində məskunlaşmaq üçün köçəndə əslində azad vətəndaşlar idilər.

1857-ci ildə Patterson Oberlində bir illik hazırlıq kursu keçmişdir. O, bunu Oberlindəki xanımlar üçün adi akademik cəhətdən daha az çətin olan iki illik kursla davam etdirməmişdir. Bunun əvəzinə o, yunan, latın dili və ali riyaziyyat modulları daxil olmaqla, "cənablar" üçün nəzərdə tutulmuş kursu izləməyi seçmişdir. Meri Ceyn Patterson bakalavr dərəcəsi əldə edən ilk afroamerikalı qadın idi.

## İstinadlar
Şəhrbani

**Şəhrbani** (; ), əvvəllər **Nəzmiyyə** (, ) — İranda şəhərlərdə polis vəzifələri olan bir hüquq-mühafizə qüvvəsi. Qacarlar sülaləsi dövründə əsası qoyulmuş, nəticədə 1991-ci ildə kənd və yol polisi Jandarma və İslam İnqilabı Komitələri ilə birləşdirilərək İran İslam Respublikasının (Fərəcə) Hüquq-Mühafizə Komandanlığı yaradılmışdır.

## İstinadlar
Viktoriya İnqrid Dezira Bernadot (İsveç vəliəhdi)

**Viktoriya İnqrid Alisa Dezire** (isv. *Victoria Ingrid Alice Désirée*; 14 iyul 1977, Stokholm) — İsveç vəliəhdi şahzadəsi, Vestergotland hersoginyası. Kral XVI Karl Qustav və Kraliça Silvianın böyük övladıdır. 1979-cu ildə İsveç konstitusiyasına edilən dəyişikliklərdən sonra o, İsveç taxt-tacının varisi oldu.

## Erkən həyatı və təhsili

Şahzadə Viktoriya 14 iyul 1977-ci ildə Stokholmda anadan olub. Atası İsveç kralı XVI Karl Qustav, anası isə Almaniya əsilli Silvia Sommerlatdır. Viktoriyanın kiçik qardaşı Karl Filip və kiçik bacısı şahzadə Madlen var.

Viktoriya 1980-ci ilin 1 yanvarında vəliəhd şahzadə elan edildi. O, İsveç tarixində taxt-tacına birbaşa varislik hüququ olan ilk qadındır. Bu, 1979-cu ildə qəbul edilmiş yeni varislik qanununun nəticəsi idi, hansı ki, cinsi ayrı-seçkiliyi aradan qaldıraraq monarxın ən böyük övladının, cinsindən asılı olmayaraq, taxta çıxmasını təmin edirdi.

Şahzadə Viktoriya İsveç və xaricdə geniş təhsil almışdır. Uppsala Universitetində fransız dili, ədəbiyyatı və tarixi üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır. Daha sonra Fransanın Anje şəhərindəki Qərbi Katolik Universitetində və ABŞ-ın Yel Universitetində təhsilini davam etdirmişdir. Viktoriya həmçinin İsveç Silahlı Qüvvələrində hərbi təlim keçmiş və İsveç Xarici İşlər Nazirliyində və İsveçin BMT-dəki daimi nümayəndəliyində çalışmışdır.

## Vəliəhd Şahzadə kimi fəaliyyəti

Vəliəhd şahzadə kimi Viktoriya İsveçdə və xaricdə rəsmi tədbirlərdə iştirak edir və kral ailəsini təmsil edir. O, həmçinin bir sıra xeyriyyə təşkilatlarının hamisidir. Viktoriyanın fəaliyyəti əsasən İsveçin mədəniyyətinin, təhsilinin, ətraf mühitin mühafizəsinin və uşaqların rifahının təşviqinə yönəlmişdir. 

2010-cu ildə Viktoriya özünün şəxsi məşqçisi Daniel Vestlinqlə ailə həyatı qurdu. Toy mərasimi Stokholm Kafedralında keçirildi və geniş şəkildə işıqlandırıldı. Cütlüyün iki övladı var: 2012-ci il təvəllüdlü şahzadə Estel və 2016-cı il təvəllüdlü şahzadə Oskar.

## Şəxsi həyatı

Şahzadə Viktoriya İsveçdə populyar bir fiqurdur və onun şəxsi həyatı ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir. O, açıq və səmimi şəxsiyyəti, həmçinin müxtəlif sosial məsələlərdə fəal mövqeyi ilə tanınır. Viktoriya həmçinin disleksiyadan əziyyət çəkir, bu da onun təhsil illərində çətinliklərə səbəb olmuşdur. Lakin o, bu çətinliyin öhdəsindən gələrək uğurlu bir təhsil və karyera qurmağı bacarmışdır.

## Mükafatları

Şahzadə Viktoriya bir sıra İsveç və xarici orden və medallarla təltif edilmişdir, o cümlədən:

* Serafim ordeni (İsveç)
* Qütb Ulduzu ordeni (İsveç)
* Müqəddəs Olaf ordeni (Norveç)
* Dannebroq ordeni (Danimarka)
* Ağ Fil ordeni (Tailand)

O, həmçinin bir neçə universitetin fəxri doktorudur.

## İstinadlar
Komi mifologiyasında mələk

**Mələk** —  komi xalqları tərəfindən xristian ənənəsindən götürülmüş, lakin onlar arasında hələ də geniş istifadə olunmayan obraz. Komi-zıryan mifinə görə, mələklər anası ördək tərəfindən qoyulmuş iki yumurtadan birindən yaratdığı Yen tanrısının köməkçiləridir. Yeri və göyü tikdikdən sonra Yen göydə yaşamağa getmiş və mələkləri də özü ilə aparmışdır.

## İstinadlar
Az Abrau Muzeyi

**Az Abrau muzeyi** – Azərbaycanın və Qafqazın şərabçılıq tarixinə həsr olunmuş muzey. Muzey Şəki şəhərində, ölkənin şimal-qərbində, Bakıdan 350 km aralıda yerləşir. 2023-cü ilin iyununda açılmışdır.

## Tarixi
Muzey 2021-ci ildə zavodun yenidən qurulmasından sonra Şəki Şərab müəssisəsinin bazasında 2023-cü ilin iyun ayında açılmışdır. Muzey müasir Şəki Şərab zavodunun ərazisində yerləşir. Bina 2004–2008-ci illərdə tikilmişdir. 18 noyabr 2008-ci ildə zavodun rəsmi açılışında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev iştirak etmiş və zavodu işə salmışdır. 2021-ci ilə qədər müəssisə "ASC" brendi ilə fəaliyyət göstərmişdir, 2021-ci ildə isə özəlləşdirmədən sonra burada Qafqaz Şərabçılıq Tarixi Muzeyi yaradılmışdır. Muzeyin və zavodun açılış mərasimində Azərbaycan iqtisadiyyat nazirinin müavini Sahib Ələkbərov iştirak etmişdir.

## Ekspozisiyası
Muzeydə şərabçılıq və üzümçülüyün tarixi və mədəniyyətindən, şərab istehsalı üsullarından bəhs edən zəngin sərgi təqdim olunur. 500-ə yaxın eksponat olan eksponatlar arasında orijinal şərab şüşələri, etiketlər kolleksiyası, rəsm və fotoşəkillər, videomateriallar və qazıntılar zamanı tapılan artefaktlar, habelə qeyri-adi şərab qablarının surətləri var.

Muzeydə Azərbaycanda şərabçılığın Tunc dövrünün əvvəllərindən XIX əsrin sonlarına qədər – alman müstəmləkəçiliyi dövrünə qədərki inkişaf dövrlərini əks etdirən müxtəlif əşyalar nümayiş etdirilir. Muzeydə fotoşəkillər, video materiallar və stereo fotoşəkillər var. Tarixi və bədii filmlərin nümayişi üçün kiçik kinozal da var. Muzeyin qiymətli eksponatlarından biri də Sergey Prokudin-Qorskinin 1905-ci ildə Qafqazın üzüm bağlarında çəkdiyi üzümün ilk fotoşəkillərindən biridir.

Muzeydə dörd sərgi salonu var. Birincidə 1849–1850-ci illərdə Fransa yazıçısı Jan Pyer Muane ilə birlikdə Qafqaza gələrək Nuxa (Şəkinin köhnə adı) şəhərini təsvir edən rəssam Aleksandr Dümaya aid miniatürlər var. İkinci zalda həm Avropada, həm də Qafqazda üzümçülüyün və şərab kultunun inkişafını görmək olar. Üçüncü zal Azərbaycanda XIX əsrdə şərabçılığın tarixinə və alman koloniyalarının yarandığı dövrə həsr olunmuşdur. Dördüncü zalda ölkədə və rayonda şərabçılığın müasir dövrü və gələcək planlardan bəhs edilir. Burada panoramik pəncərələr vasitəsilə içkilərin qablaşdırılması prosesini müşahidə etmək, qazsız və köpüklü şərabların istehsalının bütün mərhələləri ilə tanış olmaq mümkündür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*