open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cerolamo Sakkeri

**Cerolamo Sakkeri** (, ) — İtalyan riyaziyyatçısı və məntiqçisidir; öz tədqiqatları ilə qeyri-evkilid həndəsəsinin kəşfinə yardım edən riyaziyyatçılardan biridir; əksini fərz etməklə Evklidin beşinci (paralel düz xətlər haqqında) postulatını isbat etməyə cəhd etmişdir..

## Həyatı

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İzyomski-Amatuni binası (Rostov-na-Donu)

**İzyomski-Amatuni binası** — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən bina. Bina Suvorov küçəsinin tinində - Juravlyova xiyabanı, ev 102 ünvanında yerləşir. Binada yazıçılar Petronıy Qay Amantuni və Boris Vasileviç İzyomski yaşamışdır. Bina 1975-ci ildə inşa edilmişdir. Doqquz mərtəbədən ibarət olub, kərpicdən inşa edilən binadır.

## Tarixi
Bina Suvorov küçəsinin tinində - Juravlyova xiyabanı, ev 102 ünvanında yerləşir. Bina kərpicdən inşa edilmişdir. Doqquz mərtəbədən ibarətdir. Yazıçı Petronıy Qay Amantuni 1978-1982-ci illər ərzində bu binada yaşamışdır. O, «Qayana» triologiyasının müəllifidir. Boris Vasileviç İzyomski isə 1978-1984-cü illər ərzində bu binada yaşamışdır. O, don şair və yazıçılarından olan Vitali Aleksandroviç Zakrutkin, Pyotr Vasileviç Lebedenko, Yuri Aleksandroviç Dyakonov, A. A. Roqaçyova, K. V. Rusineviç, V. S. Molojavenko və başqalarının həyatı haqqında əsərlər yazmışdır. 
Boris Vasileviç İzyomski binanın üçüncü mərtəbəsində mənzil 153-də yaşayırdı. Mənzildə yazıçının yazı kabineti qorunub saxlanılmışdır. Pəncərələri Juravlev xiyabanına baxır. Yuri Aleksandroviç Dyakonov beşinci mərtəbədə iki otaqlı 92 nömrəli mənzildə yaşayırdı. Mənzilin ilkin qurulumu qorunmamışdır.

1985-ci ildə binanın fasadına memorial lövhə vurulmuşdur. Bu lövhədə yazılırdı: «Bu binada 1978-1984-ci illər ərzində yazıçı Boris Vasileviç İzyomski yaşayıb-yaratmışdır (1915-1984 il.)». 1988-ci ildə isə binaya ikinci lövhə vurulmuşdur. Bu lövhədə yazılırdı: «Bu binada 1978-1982-ci illər ərzində yazıçı Petronıy Qay Amantuni yaşayıb-yaratmışdır (1916 - 1982-ci il.)».

## Arxitektura
Kərpiçdən inşa edilən binanın alt mərtəbəsi hündür idi.
Bina Г-bənzər formaya malikdir. Doqquz mərtəbədən ibarətdir.

## Ədəbiyyat
* Главное призвание. - Дон. - 1975. - № 3. - С. 191 - 192.
* Писатели Дона - Ростов-н/Д, 1986. - С. 42 - 46, 152 - 159.

## Mənbə
* Ростов-на-Дону
* 100 лет Г. П. Аматуни
Serb Respublikasında almanlar

**[[Serb Respublikası]]nda [[almanlar]]** (, ) — Serb Respublikası ərazisində yaşayan və işləyən alman əsilli əhali. Almanlar Serb Respublikası ərazisində yaşayan 12 milli azlıqdan biridir. Onların hüquqlarını dirgər azlıqların hüquqları kimi Serb Respublikasının milli azlıqlar soveti qoruyur. Serb Respublikası ərazisində cəmi 95 alman əsilli əhali yaşayır.

## Tarixi
Almanlar Bosniya və Herseqovina ərazisində ilk dəfə Avstriyanın işğalı dönəmində ayaq basmışlar. Onlar əsasən alman tacirlərdən ibarət idi. Ticarətlə əlaqədar olaraq bölgəyə ayaq basmışdılar. Tacirlərin böyük qismi Srema və Banata (həmçinin Vyortemberq) ərazilərindən gələnlər idilər. Onlar tərəfindən işğal olunmuş torpaqlarda **Frans-Yozefsfeld** adlı (hazırda Novo-Selo adlanır) kənd salınmışdır. 1907-ci ildə kəndin adı Petrovo-Pole olaraq adlandırılır. Bu ad isə I Pyotrın şərəfinə verilir. Almanlar burada 1942-ci ilə qədər yaşayırlar. Müharibəyə qədər burada 2 min insan yaşayırdı (1931-ci il siyahıya alınmasına görə). Sonradan onlar almanlsr tərəfinfən işğal olunmuş Lodz əraxisinə köçmüşdülər. Ещё с десяток немецких семей проживал в Биелине.

Qanunvericilik və idarə sistemi baxımından Avstriya-Macarıstan və Yuqasloviya arasnda kəskin fərqlər mövcud idi. Bu səbəbdən Bosniya və Herseqovinada dövlət kadr heyətinin böyük qismini almanlar tuturdu. Onlar ısasən kanselyari işləri, registrator, hakim, vəkil və digər hüquq sahələrində işləyirdilər. Bosniyada alman fermerlər yaşayışı olmayan səhrada Prnyavira yaxınlığında, Banya-Luki və Priedoradan qərbdə özlərinə təsərrüfat qurmuşdular. İlk illərdə 70 alman ailəsi Viyaka çayı yaxınlığında özlərinə məskən salmışdılsr. Digər ərazilərdə belə almanlar tərəfindən kəndlər salınmışdı. Onlar Qloqovas və Şibovska kındlərinin əsasınl qoymuşlar. Almanlar əsasən üzüm yetişdirilməsi və maldarlıqla məşğul olurdular. 1921-ci ilə qədər Qloqovase kəndində almanlara məxsus ibtidai məktəb fəaliyyət göstərirdi. Sonradan burada digər millətlərin nümayəndələridə təhsil almsğa başlamışdır.

## Din
Serb Respublikasında yaşayan almanlar katolik məshəbində etiqad edirlər. Bu isə cənub almanları üçün xasdır. Serb Respublikası ərazisində almanlara aid olan iki alman katolik kildəsi vardır: Aleksandrovase (Laktaşi) və Nova-Topola (Qradişks). Novo-Selo kəndində isə bir məbəd olsa da, o müharibə zamanı bağlanmışdır.

## Təşkilat
Almanların Serb Respublikasında yerləşən yeganə cəmiyyəti 2005-ci ilin aprelində Banya-Luka şəhərində təşkil edilmişdir. Bu cəmiyyətin təşkilinin əsas hədəfi adət-ənənə, dil və mədəniyyətlərinin qorunmasıdır.

## İstinadlar
Anni Fişer

**Anni Fişer** (; ) — yəhudi əsilli macar pianoçusu. Təsirli ifası, "danışan", canlı səsləri, nəfis özünəməxsusluğu ilə daha da məşhurlaşmışdır.

## Həyatı
Anni Fişer 5 iyul 1914-cü ildə anadan olmuşdur. 1922-ci ildə, 8 yaşında ikən Budapeştdə Bethovenin 1 saylı konsertini ifa etmişdir. Ferens List Musiqi Akademiyasında tanınmış pianoçular Arnold Sekey və Ernst fon Donanyinin sinfində təhsil almışdır. 1933-cü ildə Ferens List adına 1-ci Beynəlxalq Müsabiqənin qalibi olmuşdur. 1940-cı ildə Macarıstan Berlin-Roma-Tokio oxu ölkələrinin ittifaqına qoşularkən həyat yoldaşı ilə birlikdə İsveçə qaçmış və 1946-cı ildə yenidən Budapeştə qayıtmışdır. Ferens List Musiqi Akademiyasında dərs demiş, 1965-ci ildə isə professor adına layiq görülmüşdür.

1926-cı ildə etibarən konsertlər vermişdir. Tamaşaçılar həmişə pianoçunu böyük şövqlə qarşılayır və hətta onun çıxışlarını Svyatoslav Rixterin ifasına bənzədirdilər. Fişerin əsas repertuarını Mosart, Bethoven, Şubert və Şuman kimi bəstəkarlar təşkil edirdi. Lakin pianoçu həmin sıraya List, Bartok, Koday kimi həmvətənlərinin də əsərlərini əlavə etmişdi. Avropa ölkələrində ABŞ-da, Kanadada, SSRİ-də qastrol proqramları ilə çıxış etmişdir.

Verdiyi konsertlər zamanı yazılmış bütün səsyazmaların buraxılışına qəti surətdə etirazını bildirmişdir. Fişer fikrini izah edərək, həmin səsyazmaların orijinal ifanın mükəmməlliyini əks etdirmədiyini əsas gətirirdi. Digər tərəfdən, studiya yazılışının da əleyhinə çıxırdı. Pianoçunun fikrincə canlı tamaşaçı kütləsi olmadan istənilən ifa edilmiş əsər qeyri-təbiilik nümunəsidir. Eyni zamanda, 1977-ci ildən etibarən Bethovenin bütün sonataları üzərində çalışaraq, həyatının 15 ilini studiya işinə sərf etmişdir. Bu silsilə Fişerin sağlığında işıq üzü görməsə də, sonradan yüksək qiymətləndirilmişdir.

Anni Fişer 10 aprel 1995-ci ildə vəfat etmiş və Farkaşreti qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

### Ailəsi
* Həyat yoldaşı (1937-ci ildən) — Alador Tot (1898–1968), musiqişünas, tənqidçi.

## Rəylər
Sovet musiqişünasları Yakov Platek və Lev Qriqoryevin fikrincə, "onun interpretasiyasının hər bir müxtəlifliyini güclü həyatverici qüvvə və nikbinlik birləşdirir. Bu o demək deyil ki, Anni Fişer dramatizmdən, kəskin təzadlardan və dərin həyəcanlardan uzaqdır. Əksinə, məhz musiqidə, bütöv romantik yüksəliş və böyük ehtiraslar sona qədər onun istedadını meydana çıxarır. Lakin bununla yanaşı, musiqiçinin ifasında daima fəal, iradi, təşkilati başlanğıc, özündə fərdiliyi əks etdirən hansısa "müsbət enerji" mövcuddur".

## Xatirəsi
2014-cü ilin aprelində Macarıstan Dövlət Opera Teatrında Anni Fişerin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə konsert təşkil edilmişdir..

## Mükafatlar
* Koşut Mükafatı (1949, 1955, 1965)
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (1974)
* Xidmətlərə görə Orden (Macarıstan) (1994).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Unofficial Website: Annie Fischer Legendary Pianist (with Biography, Discography, Concertography and Rare Photos) created and managed by Yuan Huang, Dec.2014
* 
*
Nəriman Nərimanovun büstü (Sumqayıt)

**Nəriman Nərimanovun büstü** —  Yerli əhəmiyyətli abidə 1964-cü ildə heykəltaraşlar M. Mirqasımov, Ə. İsmayılov və F. Leontyeva tərəfindən işlənmişdir. Sumqayıt şəhərində ən yaşlı monumental abidələrdən sayılır. Abidə 1964-cü ildə açılmışdır. Abidə Sumqayıt şəhəri, 15-məhəllə, Heydər Əliyev prospektində yerləşir. Büstün postamentində naşir, dramaturq və dövlət xadimi olan Nəriman Nərimanovun adı kiril əlifbası ilə yazılsa da 2000-ci illərdə yazı latınca ilə əvəzlənmişdir. Postament mərmər üzlüklə üzlənmişdir.

## Həmçinin bax
*Sumqayıtdakı şəhər heykəllərinin siyahısı
* Nəriman Nərimanovun xatirə muzeyi
* Nəriman Nərimanovun heykəli (Bakı)

## İstinadlar

## Mənbə
* Sumqayıt abidələri
Adriasovun binası (Rostov-na-Donu)

**Andriasovun binası** — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən bina. Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Universitetski xiyabanı, ev 53/54 ünvanında yerləşir. Binada yazıçı, jurnalist və dramaturq Mixail Andreyeviç Andriason yaratmışdır. Bina 1965-ci ildə inşa edilmişdir.

## Tarixi
Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Universitetski xiyabanı, ev 53/54 ünvanında yerləşir. Bina 1965-ci ildə inşa edilmişdir. Binada 1968–1984-cü illər ərzində rus və sovet yazıçı, jurnalist və dramaturq Mixail Andreyeviç Andriason yaşayıb-yaratmışdır. Mixail Andreyeviç Andriason Qukas Madoyan batalyonu haqqında povestin müəllifidir. Bütün hadisələr "Altı gün" povestində əks etdirilir. Onun "Yuri Tarasovun avtomatı", "Fəth ediləz yüksəklik", "Qızıl at haqqında əfsanə", "Pridonskaya bıl" və s. kitabların həmçinin müəllifidir. Mixail Andreyeviç Andriason Rostov-na-Donu şəhərində 25 aprel 1984-cü ildə 70 yaşında vəfat etmişdir.

Yazıçı binanın dördüncü mərtəbəsində üç otaqlı 27 nömrəli mənzildə yaşamışdır. Onun mənzilinin pəncələrələri Universitetski xiyabanına açılır. Hal-hazırda yazıçının iş otağı öz görkəmini olduğu kimi saxlamışdır.

1988-ci ildə binanın fasadına memorial lövhə vurulmuşdur. Bu lövhədə yazılır: "Bu binada 1969–1984-cü illər ərzində yazıçı Mixail Andreyeviç Andriasov yaşayıb-yaratmışdır (1914–1984)". Sonradan isə bu ərazidə burada onun barelyefi qoyulmuşdur.

## Arxitekturası
Bina doqquz mərtəbəlidir. Kərpiçdən inşa edilmişdir. Birinci mərtələsi nisbətən alçadır. Burada mağaza vitrinləri yerləşir.

Tikili düzbucaqlı formaya malikdir. Mərkəzi hissəsindən pilləkən keçir ki, onunda ərafında mənzillər yerləşir.

## Ədəbiyyat
* Комсомолец. — 1971. — 7 января.
* Писатели Дона — Ростов-н/Д, 1986. — С. 46–51.

## Mənbə
* Ростов-на-Дону
* Памятная табличка Андриасову М.А. на фасаде дома в котором жил писатель в Ростове-на-Дону
* Учитель живого слова
Məmməd Quliyev

* Məmməd Quliyev (aktyor) — Azərbaycanlı aktyor.
* Məmməd Quliyev (bəstəkar) — Azərbaycanlı bəstəkar.

## Həmçinin bax
* Məmməd 
* Quliyev
Kommerson delfini

**Kommerson delfini** () — rəngli delfinlər cinsinə aid olan () növ. Bu canlılar onları ilk dəfə təsvir etmiş Filiber Kommersonun şərəfinə adlandırılmışdır

## Xarici görünüşü
Bu delfinlər rəngarəng xarici görünüşə sahibdirlər. Başı, yan və quyruğu qara, boğazı və böyür nahiyyələri isə ağa rəngdə olur. İki rəng arasındakı keçid oldukca kəskin xəttlərlə təyin olunmuşdur. Balinakimilər arasında ən kiçik növ hesab edilirlər. Uzunluqları 1,3–1,7 m, çəkiləri isə 35–60 kq arasında dəyişir. Bel üzgəci uzundur. Hər diş cərgəsində 29–30 diş vardır.

## Yayılması
Kommerson delfini iki bir-birindən 8500&nbsp;km aarlıda yerləşən bölgələrdə yayılmışlar. Onlar əsasən Cənubi Amerikanın Pataqoniya sahilləri, Horn burnu, Magellan boğazı və Folklend adaları ətrafı ərazilərdir. İkini areal isə Hind okeanında yerləşən Kergelen ətrafı ərazilərdir.

## Davranış
Olduqca aktiv canlılardır. Onların tez-tez su üzərinə atlayışlarını və sürətli üzmələrini müşühidə etmək olar. Onların cəld şəkildə "aşağı-yuxarı" üzmələrini müşahidə etmək olur. Bu isə onların ovlamasına yardımçı olur.

Əsasən balıq və kalmarlarla qidalanırlar. Cənubi Amrrika sahillərində yayılmış canlılardan isə xərçəngkimiləri də yeyirlər.

3–15 başdan ibarət qruplarda birləşirlər.

Dişilər 6–9 yaşlarında yetkinləşir. Erkəklərdə buna yaxın yetkinləşirlər. boğazlıq dövrü 11 ay davam edir. 6 kq ağırlığında bala doğurla.

Təbiətdə onlar 10 yaşdan yuxarı yaşaya bilmirlər. Bu növə aid ən çox yaşamış canlı 18 il həyat sürmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əhməd Muxtarov

**Əhməd Kərəm oğlu Muxtarov** () — Hacıqabul rayonu İcra Hakimiyyətinin başçısı.

## Həyatı
Ə. Muxtarov 05 fevral 1951-ci ildə Yevlax rayonu Malbinəsi kəndində anadan olub. 1967-ci ildə Yevlax rayonunun Malbinəsi kənd orta məktəbini bitirmişdir. 1968-ci ilin yanvar ayından 1968-ci ilin sentyabr ayına kimi Yevlax Neftbazasında operator işləmişdir. 1968-ci ildə D. Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun əyani şöbəsinə daxil olmuş və 1972-ci ildə həmin institutun uçot-iqtisad fakültəsini bitirmişdir. 1972-ci ilin sentyabr ayından 1972-ci ilin noyabr ayına kimi Yevlax şəhər Qarışıq Mallar Ticarəti İdarəsinin Şəhər ictimai iaşə idarəsində mühasib vəzifəsində işləmişdir. 1972-ci ilin noyabr ayından 1973-cü ilin noyabr ayına kimi Sovet ordusu sıralarında hərbi xidmətdə olmuşdur.

## Siyasi-İctimai fəaliyyəti
1974-cü ildə Yevlax şəhər Qarışıq Mallar Ticarəti İdarəsinin Şəhər ictimai iaşə idarəsində mühasib, 1974–1980-ci illərdə Yevlax birləşmiş Mülkü hava dəstəsində pullu komsomol komitəsinin katibi, Yevlax şəhər komsomol komitəsində Komsomool Təşkilatları şöbəsinin müdiri, Yevlax şəhər Komsomol Komitəsinin katibi və ikinci katibi vəzifələrində işləmişdir. 1980–1981-ci illərdə Yevlax rayonunun Xaldan mal-qara kökəltmə sovxozunda azad partiya komitəsinin katibi vəzifəsində işləmişdir. 1981–1983-cü illərdə Bakı Partiya məktəbində əyani təhsil almışdır. 1983–1991-ci illərdə Yevlax rayon XDS İcraiyyə Komitəsində İcraiyyə Komitəsi sədrinin müavini – rayon plan komissiyasının sədri, 1991–1992-ci illərdə Yevlax şəhər İcra Hakimiyyətində sənaye-nəqliyyat şöbəsinin müdiri, 1992–1995-ci illərdə Yevlax şəhər Xalq Deputatları Sovetində təlimatçı, 1995–1997-ci illərdə Yevlax şəhər İcra Hakimiyyətində iqtisadçı, 1997–2000-ci illərdə Azərittifaqın Yevlax rayon İstehlak Cəmiyyəti İdarə Heyətinin sədri, 2000–2005-ci illərdə Yevlax rayon İcra Hakimiyyəti başçısının sosial-iqtisadi məsələlər üzrə müavini, 2005–2006-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin "Azərdənizneftinşaat" trestində müdir müavini vəzifəsində işləmişdir.

2006-2019-cu illərdə Hacıqabul Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışıb.

## İstinadlar
Ədəbiyyat tarixi

**Ədəbiyyat tarixi** — Ayrı-ayrı söz sənətkarlarının həyat yaradıcıllığı tənqid olunur. Ədəbiyyatın keçdiyi yolu öyrənir. Ədəbiyyat tarixinin aşağıdakı növləri var:
* 1. Qədim dövr (ən qədim zamanlardan XIII əsrə qədər)
* 2. Orta dövr (XIII əsrdən XVII əsrə qədər)
* 3. Yeni dövr — 3 mərhələyə ayrılır (I. XVII–XVIII əsr) (II. XIX–XX əsr) (III. XX əsrin 20-ci illərinə qədər)
* 4. Ən yeni dövr (XX əsrin əvvəllərindən bu günə qədər)

## İstinadlar
Serb Respublikasında ruslar

thumb|300px|
**[[Serb Respublikası]]nda [[ruslar]]** () — Serb  Respublikası əraziaində yaşayan və işləyən rus əsilli əhali. 1991-ci il əhalinin siyahıya alınmasına görə Sosialist Bosniya və Herseqovina Respublikası ərazisində 297 nəfər rus yaşsyırdı (ümumi əhalinin 0,01%). 2013-cü il siyahıya alınmasına görə Serb Respublikası ərazuşisində 177 rus yaşayır. Hazırda ruslar Serb Respublikasının rəsmi milli azlıqları siyahısına daxil deyildir.

## Tarixi
Serb Respublikası ərazisində ilk dəfə ruslar XX əsrin əvvəllərində meydana gəlmişlər. Onlar əsasən keçmiş Rusiya imperiyasından olan miqrantlar idilər. Onlar Oktyabr inqilabından sonra ölkəni tərk etməyə məcbur olanlar idi. 1919-cu ildə "Ağlar" hərəkatının tərəfdarları Yuqoslaviya Krallığına pənah gətirmişlər. Onların böyük qismi müxtəlif mədəni və təhsil mərkəzlərində, kınd təsərrüfatı sahələrində, sənsyedə çalışırdılar. Hətta qarışıq ailələr meydana gəlmişdi. Sarayevoda Sarayevo Universitetində hətta balkan tarixçisi Aleksandr Vasileviç Solovev işləmişdir. İkinci dünya müharibəsindən sonra dövlət quruluşundə dəyişiklik baş verir. 1948-ci ildə bölgədə yaşayan rusların yarıdan çoxu Stalin və Tito arasında yaranmış konflikt səbəbindən SSRİ ərazisinə deportasiya edilir. Bosniya və Herseqovina ərazisində olduqca az rus qalırdı. 
Bosniya müharibəsi zananı ruslar keçmiş SSRİ adlı məkanın müxtəlif bölgələrindən bölgəyə gələrək Serb Respublikasının ordusuna qoşulurdu. Belə düşünülür ki, bu müharibə zamanı Rusiyadan gəlmiş 37 nəfər həlak olmuşdur. Rusiya vətəndaşlarının və dövlət orqanlarınln vəsaiti ilə Vişeqorod şəhərində öldürülmüş rusların şərəfinə abidə qoyulmuşdur. 12 aprel tarixi Serb respublikasında rus könüllüləri günü kimi qeyd edilir (). Hər il Vişeqorod şəhərində rus könüllüləri təntənəli şəkildə anılır.

## Bizim günlər
2000-ci illərdə istər rusiyadan istərsı Monteneqrodan ora bir qrupq rus köçmüşdür. Onların böyük bir qismi Trebine şəhərinə şəhərinə köçmüşdür. Burada yaşayan rusların böyük qismi provaslavdır. Onlara məsxus olan Uqlevik şəhərində Müqəddəs Aleksandr Nevski məbədi və Riteşiçdə Matrona Moskovskaya  monastrı fəaliyyət göstərir.

Serb Respublikası ərazisində ruslsra məxsus olan çoxlu mədəni və ictimai təşilstlar fəaliyyət göstərir:
* «Srpsko-ruski most» — Banya-Luka vı İstoçno-Saraevo
* «Bratstvo» — Banya-Luka vı İstoçno-Saraevo
* «Zavet» — Bielina
* Ruslara məxsus «Rus dünyası» fondu
* «Vozrozdeniya» rus dili və mədəniyyəti mərkəzi — Trebine.

## Tanınmış nümayəndələri
* **Yelena Yorevna Quskova**, tarix elmləri doktoru, Serb Respublikası Senatının üzvü.

## İstinadlar
İranın müdafiə sənayesi

**İranın hərbi sənayesi** zavodları ordunu müxtəlif növ silah və hərbi texnika ilə təchiz etmək məqsədilə yaradılıb. İran rəsmilərinin açıqlamalarına əsasən, ölkə 2003-cü ildə 100 milyon $ dəyərində xaricə silah ixrac etmişdir. İranın hərbi sənayesi İran Müdafiə Nazirliyinin nəzarəti altında fəaliyyət göstərir və aşağıdakı əsas bölmələrdən ibarətdir:

Həmçinin, İnformasiya texnologiyaları və Telekommunikasiya təhlükəsizliyi (STI) də İran müdafiə sənayesinin bir hissəsidir.

## Tarix
İranın hərbi sənayesi ölkənin xaricdən asılılığını azaltmaq məqsədilə İranın sonuncu şahı Məhəmməd Rza Pəhləvinin əmri ilə yaradılıb. 1973-cü ildə İran Elektronika Sənayesi (IEI) xarici ölkələrdən alınan silahların təmir olunması məqsədilə yaradılmışdır. Ölkədə İslam İnqilabı baş verməzdən əvvəl İran öz silahlarının əksəriyyətini ABŞ və digər Avropa ölkələrindən alırdı. 1971–1975-ci illər arasında şah təkcə ABŞ-dən 8 milyard $ dəyərində silah almaq haqqında müqavilə imzalamışdı. 1979-cu ildə İslam İnqilabı baş verənə qədər ABŞ bu ölkəyə böyük miqdarda silah satmaqda davam etdi.

1977-ci ildə İran Müdafiə Sənayesi Təşkilatı İsraillə birlikdə Proyekt Flower adı altında birgə raket istehsalı üzərində işləməyə başladı. 1979-cu ildə ölkə ilk mərhələdə Sovet istehsalı olan RPQ-7, BM-21 "Qrad" və "Strela-2" raketlərini istehsal etməyə başladı.

İslam İnqilabı baş verdikdən sonra İran-İraq müharibəsi olduğuna görə ABŞ İrana silah satışına embarqo qoydu. Buna görə də İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu yerli istehsala üstünlük verməyə başladı.

1992-ci ildən etibarən burada tank, piyadaların zirehli maşını, raket, sualtı gəmi və döyüş təyyarəsi istehsalına başlanmışdı.

2007-ci ildə BMT Təhlükəsizlik Şurası İranın nüvə proqramına görə bu ölkədən istənilən növ silah və texnikanın alışına qadağa qoydu. Bu sanksiyalara baxmayaraq Sudan, Suriya, Şimali Koreya kimi ölkələr İrandan silah almağa davam etdi. Həmçinin, İran Rusiyadan S-300 HHM sistemləri aldı və onu Bavar-373 adı ilə istehsal etdi.

2 noyabr 2012-ci ildə İran Ordusunun briqada komandiri olan General Hasan Seifi öz müsahibəsində bildirmişdir ki, "İran müdafiə sənayesi sahəsində əhəmiyyətli inkişaf əldə etmişdir və bütün ölkələr İranın silah istehsalı sahəsindəki inkişafından xəbərdardır". 2016-cı il məlumatına əsasən, İran Müdafiə Nazirliyi 3150-dən çox milli firma, eləcə də 91 universitetlə qarşılıqlı əlaqədədir.
Körpə

**Körpə** — dişi və erkək insanın (qadın və kişinin) rəsmi və ya qeyri-rəsmi nikahından sonra anadan olan canlıdır. Körpələr anadan olmazdan əvvəl dişi insan 9 aylıq bir dövr keçirir. Bu, hamiləlikdir. Körpələr dünyaya gələn zaman çox zəif dəriyə malik olurlar. Onlar 3 aylıq olanadək ətrafı ağ-qara görürlər.

## Həmçinin bax
* Qohumluq münasibətləri

## İstinadlar
Kürəkən

**Kürəkən** — Bir insanın qızının, bacısının, ümumən bir qızın qohumları tərəfindən ərinə müraciəti. Məsələn:Mahmud kürəkən, Əhməd kürəkən və s.

"Kürəkən" sözü bəzi yerlərdə "yeznə" kimi də deyilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Qohumluq münasibətləri
Poqodinin binası (Rostov-na-Donu)

**Poqodinin binası** — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən bina. Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Sosialistiçeskaya küçəsi, ev 50 а ünvanında yerləşir. Binada yazıçı, jurnalist və dramaturq Nikolay Fyodroviç Poqodin yaratmışdır. Bina XIX əsrin sonlarında inşa edilmişdir.

## Tarixi
Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Sosialistiçeskaya küçəsi, ev 50a ünvanında yerləşir. Bina XIX əsrin sonlarında inşa edilmişdir. XX əsrin sonlarında isə ona əlavələr edilmişdir. Sovet senaristi və dramaturqu, RSFSR əməkdar incəsənət xadimi (1949), Lenin mükafatı laureatı (1959) və Stalin mükafatının iki dəfə qalibi (1941, 1951) Nikolay Fyodroviç Poqodin yaşamışdır. O, 1920-ci ildən rostovun "Trudovaya jizm" qəzetində çalışmışdır. Binada dörd il yaşadıqdan sonra 1925-ci ildə Moskvaya köçmüşdür.
1971-ci ildə binanın əsas girişi hissəsinə memorial lövhə vurulmuşdur. Bu lövhədə yazılır: "Bu binada 1921–1924-cü illər ərzində yazıçı Nikolay Fyodroviç Poqodin yaşayıb-yaratmışdır". Hal-hazırda yazıçının iş otağı öz görkəmini olduğu kimi saxlanılmamışdır.

## Arxitekturası
Bina XIX əsrin sonları inşa edilsə də, XX əsrin sonları ona əlavələr və artırmalar həyata keçirilmişdir.
Bina üç mərtəbəlidir. Kərpiçdən inşa edilsədə qara suvaqla üzlənmişdir. İkincinci və üçüncü mərtəbələrdə yerləşən mənzillərdə eyvanlar vardır. Məhəccərlərə sahibdir. Mərtəbələr arasında karnizlər vardır. Qəliz konfiqurasiyada inşa efilmişdir.

## Həmçinin bax
* Kostinin binası (Rostov-na-Donu)

## Ədəbiyyat
* Гегузин И. Страницы ростовской летописи. Ростов-н/Д, 1983. — С. 129 −136.
* Писатели Дона. — Ростов-н/Д, 1986. — С. 13.
* Тихомирова В. А. Ростовский областной краеведческий музей. Литературная секция // Из истории драматургии Дона… (рукопись). — С. 17–22.
* Ростовская область. Решение от 23 сентября 1997 года № 34. Об объявлении недвижимых памятников истории и культуры города Ростова-на-Дону под охраной органов местного самоуправления. Городская Дума Ростовская области.

## Mənbə
* Ростов-на-Дону
* Выявленные памятники Ростова-на-Дону
Yolanta Zavacka

**Yolanta Zavacka** (; ) — polşalı şahmatçı, qadınlar arasında beynəlxalq qrosmeyster (2005). 2004-cü ildə 18 yaş kateqoriyasında gənclər arasında şahmat üzrə dünya çempionu olub. Polşanın qadınlardan ibarət milli komandasının tərkibində 2005-ci ildə İsveçin Göteborq şəhərində keçirilmiş şahmat üzrə komandalararası Avropa çempionatında qızıl, 2007 və 2011-ci illərdə isə Yunanıstanın müvafiq olaraq İraklion və Porto Karras şəhərlərində keçirilmiş Avropa çempionatlarında isə gümüş medal qazanmışdır.

2006, 2011, 2015 və 2018-ci illərdə qadın şahmatçılar arasında Polşa çempionu olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* FIDE Chess profili
* Jolanta Zawadzka. Chess-DB.com  
* Jolanta Zawadzka. Chessgames.com 
* Jolanta Zawadzka. 365Chess.com
Yovşanlıtəpə yaşayış yeri

**Yovşanlıtəpə** — yaşayış yeri Ağdam rayonunun Alıbəyli kəndindən 500 m şərqdə, əkin sahələrinin əhatəsində yerləşir. Şimal-qərb, cənub-şərq uzunluğu 130 m, eni isə 70 m olan təpənin hündürlüyü 1 m-dir. Ehtimal ki, onun səthi sovet dövründə hamarlanmış və ətrafları əkin sahələrinə qatılmışdır. Bütün ətrafı boyunca söyüd ağacları əkilmiş təpənin səthini tamamilə yovşan kolları örtüb. Bu səbəbdən də yaşayış yeri Yovşanlıtəpə adı ilə qeydiyyata alınmışdır.

## İstinadlar
Stonewall Kitchen

[thumb|Firmanın [York (Men)|York qəsəbəsindəki binası]]
**"Stonewall Kitchen"** — ev yeməkləri istehsal edən ABŞ firması. Şirkətin məhsullarına cem, mürəbbə, souslar, marmeladlar daxildir.

## Tarixi
Şirkətin əsası 1991-ci ildə Con Kinq və Cim Skot tərəfindən qoyulmuşdur.

## Dəyəri
Firma hazırda 100 milyon dollarlıq bir dəyərə sahibdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Çeddi Caqan

**Çeddi Berret Caqan** () — Qayana dövlət və siyasi xadimi, Qayana prezidenti.

## Həyatı
ABŞ-dakı Hovard (1936–38), Şimal-Qərbi (1938–42) universitetlərində və Gənc Xristianlar Assosiasiyasının Mərkəzi kollecində (1938–42) təhsil almışdır. 1943–45-ci illərdə Corctaunda stomatoloq işləmiş, zəhmətkeşlərin hüquqları uğrunda hərəkata qoşulmuşdur. Siyasi hərəkət komitəsinin (1946) təsisçilərindən biridir.

## Fəaliyyəti
1945–47-ci illərdə Britaniya Qvianasının ağdərili olmayan əhalisinin ittifaqının sədri, 1947–53-cü illərdə Qanunverici şuranın üzvü olmuşdur. 1950-ci ildə arvadı Canet Caqanla birlikdə Mütərəqqi Xalq Partiyasını (MXP) təsis etmişdir; 1970-ci ildən MXP-nin baş katibi idi. 1953-cü ildən Ümumdünya Sülh Şurasının, 1969-cu ildən Şuranın Rəyasət Heyətinin üzvü ol muşdur. 1953 və 1957–64-cü illərdə baş nazir, eyni zamanda 1953-cü ildən kənd təsərrüfatı, sonra isə torpaq sahələri və mineral ehtiyatları naziri, 1957–61-ci illərdə ticarət və sənaye naziri, 1961–64 illərdə inkişaf və planlaşdırma naziri işləmişdir. Sol müxalifətin dəyişilməz lideri, Milli assambleyanın deputatı (1964–73, 1976–92) idi. 1992-ci ilin oktyabrından Qayananın prezidenti olmuşdur.

## Həmçinin bax
* Şimal-Qərb Universiteti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Cheddi Jagan Research Centre, an informational site maintained by Jagan's daughter, Nadira Jagan-Brancier.
* Cheddi Jagan Timeline Posted at Center for Cooperative Research
* An Appreciation of Dr. Cheddi Jagan". Indo Caribbean World, 12 March 1997.
Saylı Sarıcalı yaşayış yeri

**Saylı Sarıcalı** — yaşayış yeri Ağcabədi rayonu Sarıcalı kəndindən 1,6 km şimal-şərqdə 1 saylı Quzanlı qaçqın qəsəbəsinə gedən yolun üzərində yerləşir. Diametri 100 m, hündürlüyü 1 m-ə yaxın olan təpənin mərkəzi hissəsindən yol keçir. Abidənin səthi və ətrafları dağılsa da arxeoloji qazıntılar aparmaq üçün hələ də salamat hissələr qalmaqdadır. Yaşayış yeri Leylatəpə mədəniyyətinə aiddir.

## İstinadlar
Bəşirtəpə yaşayış yeri

**Bəşirtəpə** — yaşayış yeri Ağdam rayonu Kiçikli kəndinin cənub-şərq qurtaracağında, Böyükbəyli-Xındırıstan yolunun sağ tərəfində yerləşir. Yerli sakinlərin sözlərinə görə bu təpə vaxtilə çox hündür olmuş, keçən əsrin 80-ci illərində onun üzərində uşaq bağçası və 90-cı illərdə isə "20 Yanvar" şəhidlərinin xatirəsinə abidə ucaldılarkən səthi dağıdılmışdır. Təpə çox dağıntıya məruz qalıb və zibilliyə çevrilib, hal-hazırda hündürlüyü şimal tərəfdə 2 m, diametri isə 60 m olar. Toplanılmış saxsı məmulatının müqayisəli analizinə istinad edərək bu abidənin Leylatəpə mədəniyyətinə aid olduğunu söyləyə bilərik. Abidə çox dağıldığından və ərazisinin böyük hissəsinin həyətyanı sahələr tərəfindən zəbt edilməsi səbəbindən burada topoqrafiq ölçü işlərinin aparılması mümkünsüz olmuşdur.

## İstinadlar
Vladimir Canıbekov

**Vladimir Aleksandroviç Canıbekov** [d.13.5.1942, Qazaxıstan SSR, Cənubi Qazaxıstan vilayəti, Bostanlıq rayonunun İsgəndər kəndi. (Özbəkistan, indiki Daşkənd vilayəti. Bostanlıq rayonunun İsgəndər qəs.)] — SSRİ təyyarəçi kosmonavtı, aviasiya general mayoru, iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1978,1981).

## Həyatı
Yeysk Ali Hərbi Aviasiya Təyyarəçilər Məktəbini bitirdikdən (1965) sonra HHQ-də təyyarəçi-təlimatçı kimi xidmət etmişdir. 1970-ci ildən kosmonavtlar dəstəsindədir. 5 kosmik uçuş keçirmişdir. İlk uçuşunu (10–16.1.1978) “Soyuz-27” kosmik gəmisində (KG) gəmi komandiri kimi və “Salyut-6” orbital stansiyasında həyata keçirmişdir. Uçuş 5 sutka 22 saat 59 dəqiqə davam etmişdir. İkinci uçuşu (22–30.3.1981) “Soyuz-39” KG (beynəlxalq sov.-monqol ekipajının komandiri kimi) və “Salyut-6”orbital stansiyasında olmuşdur (uçuş müddəti 7 sutka 20 saat 42 dəq.). Üçüncü uçuşu (24.6.–2.7.1982) sov.-fransız ekipajının komandiri kimi “Soyuz T-6” KG və “Soyuz T-5” KG ilə birləşmiş “Salyut-7” orbital stansiyasında yerinə yetirmişdir. Uçuş 7 sutka 21 saat 51 dəqiqə davam etmişdir. 17–25.7.1984-cü ildə “Soyuz T-12” və “Soyuz T-11” KG ilə birləşmiş “Salyut-7” orbital stansiyasında komandir kimi dördüncü uçuşu həyata keçirmişdir. Uçuşun davam etdiyi 11 sutka 19 saat 14 dəq. ərzində o, açıq kosmik fəzaya çıxışı həyata keçirmişdir (3 saat 35 dəq.). 112 sutka 3 saat 51 dəqiqə davam edən beşinci uçuşu (6.6.–26.9.1985) “Soyuz T–13” KG-ndə (gəminin komandiri kimi) və “Salyut-7” orbital stansiyasında yerinə yetirmişdir. Açıq kosmosda 5 saat davam edən mürəkkəb texnoloji əməliyyatları yerinə yetirmişdir. 5 dəfə Lenin ordeni, Fransanın Fəxri Legion ordeni (1982) və medallarla təltif olunmuşdur.

## Mükafatları və təltifləri
* Lenin ordeni (5 dəfə)
* Fransanın Fəxri Legion ordeni (1982)
* "Qırmızı Ulduz" ordeni (1978, 1981)
* 2 dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı
* "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 20 illiyi" yubiley medalı
* "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 50 illiyi" yubiley medalı
* "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 60 illiyi" yubiley medalı
* "Sovet milislərinin 50 illiyi" yubiley medalı
O, həmçinin, Qaqarin, Kaluqa (Rusiya), Aralık (Qazaxıstan) və Hyuston (ABŞ) şəhərlərinin fəxri vətəndaşıdır.

## Həmçinin bax
* Qazaxıstan SSR

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://english.ohmynews.com/articleview/article_view.asp?article_class=4&no=363760&rel_no=1
Anqstremlər

**Anqstremlər, Onqströmlər (Ångström)** – İsveç alimləri ailəsi, ata, oğul, nəvə.

## Anders Yonas Anqstrem
A. Y. Anqstrem – fizik, Upsala universitetinin professoru (1958). Böyük dəqiqliklə Günəş spektri xətlərinin dalğa uzunluqlarını ölçmüş və onların ilk müfəssəl atlasını tərtib etmişdir. 10–10 m-bərabər olan uzunluq vahidinə onun ad verilmişdir.

## Knut Yuxan Anqstrem
K. Y. Anqstrem — geofizik, İsveç Kral Elmlər Akademiyasının üzvü (1893), Upsala universitetinin professoru (1896). O, infraqırmızı şüaların müxtəlif maddələr tərəfindən udulmasını tədqiq etmiş, kompensasiyalı pirheliometr və pirheometr yaratmışdır.

## Anders Knutson Anqstrem
A. K. Anqstrem – geofizik, İsveç Kral Elmlər Akademiyasının üzvü (1948). İsveç hava bürosunun başçısı (1940-cı ildən), Stokholmda Meteorologiya və Hidrologiya İnstitutunun direktoru (1949–54cü illər) olmuşdur. Yerin şüasaçma intensivliyini müəyyən etmək üçün empirik düstur çıxarmış, piranometr quraşdırmış, Günəş sabitinin və Günəş aktivliyinin dəyişməsinin tədqiq etmişdir.

## Xarici keçidlər
* Anders Jonas Ångström

## İstinadlar
Qaravəlli (Neftçala)

**Qaravəlli** — Azərbaycan Respublikasının Neftçala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## İstinadlar
Donato Cannotti

**Donato Cannotti** () — italyan humanisti, siyasi xadim, alim, komedioqraf. 

## Haqqında
Pizada təhsil almışdır. 1527-ci ildə N. Makiavellinin ölümündən sonra Florensiya Respublikasında katib vəzifəsini tutmuş, Mediçinin qayıdışından sonra 1530-cu ildə qovulmuş, Romada və Venesiyada yaşamışdır. Cannotti əqidəli respublikaçı olmuş, Florensiyada idaretmə sistem haqqında “Dela repubblica fiorentina”(1531) traktatını yazmış və “Dialogi de Republica Venetorum” (1540) kitabında Venesiya üçün aris tok ratik, monarxiya və demokratik institutlarının qarışığından ibarət ideal dövlət quruluşu layihəsini vermişdir. “Vurğun qoca” (1533 və1536-cı illər arasında, Plav tın “Tacir”inin süjeti əsasında) və “Milesia” komediyalarının müəllifidir. Mikelancelonun yaxın dostu idi.   

## İşləri
* Della repubblica fiorentina (1531)
* Dialogi de Republica Venetorum (1540)
* Il Vecchio amoroso, play
* Milesia in terzine, play
* Lettere a Piero Vettori
* Dialoghi de' Giorni che Dante Consumo nel Cercare l'Inferno e'l Purgatorio (1546)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kolumbiya ensiklopedik məqaləsi
* 
* Donato Cannottinin əsərləri
Vladimir

**Vladimir** — Kişi adı.

* Vladimir Lenin — Rusiya inqilabçısı, SSRİ-nin qurucusu.
* Vladimir Putin — Rusiyanın dövlət və siyasi xadimi
* Vladimir Konyagin — Azərbaycan kinooperatoru.
* Vladimir Savin — səs operatoru, ssenarist.
* Vladimir Canıbekov —
* Vladimir Adjamov —
* Vladimir Admoni —
* Vladimir Avramenka —
* Vladimir Barvinok —
* Vladimir Boltyanski —
* Vladimir Kaçalov —
* Vladimir Stupişin —

## Həmçinin bax
* Vladimir (dəqiqləşdirmə)
Tbilisoba

**Tbilisoba** () — Gürcüstanın paytaxtı Tbilisinin müxtəlifliyini və tarixini qeyd edən bir bayramdır.

## Haqqında
Tbilisoba bayramı hər ilin Oktyabr ayının son həftəsində qeyd edilir. Tbilisoba, ilk dəfə 1979-cu ilin Oktyabr ayının 28-də təşkil edilmişdir. Bu bayram, həmən o gündən bəri (1990-cı illərin əvvələrindən başqa) hər il qeyd edilir. Tbilisoba, yaxın vaxtlarda bəzi post-sovet ölkələrində də qeyd edilmişdir. Tbilisoba 2016-cı ilin Oktyabr ayında Rusiyanın paytaxtı olan Moskva şəhərində qeyd edilmişdir. Bayram, ənənəvi musiqili rəqsi, açıq hava konsertlərini və şəhərin tarixi hissəsini təşkil edən *Köhnə Tbilisi-*dən gələn müxtəlif mədəni fəaliyyətləri təqdim edir. Şəhərin keçmişini və bu gününü qeyd etməkdən başqa, Gürcüstanın dörd bir tərəfindən insanlar *[[Rtveli]]* () bayramında öz regionlarını təmsil edirlər.

## Tarixi
Tbilisoba keçmiş Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikası Kommunist Partiyasının birinci katibi olan Eduard Şevardnadzenin təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Bayram, 1990-cı illərin əvvəllərindəki vətəndaş iğtişaşı zamanı qeyd edilmədi. 1995-ci ildə yenidən qeyd edilməyə başlandı.

## Qalereya

Fayl:Тбилисоба3.jpg|2013-ci ildə Tblisidə Tbilisoba qeyd etmələri
Fayl:Тбилисоба.jpg|2011-ci ildə Tblisidə Tbilisoba qeyd etmələri
Fayl:Tbilisoba 2014 03.JPG|2014-ci ildə Tblisidə Tbilisoba qeyd etmələri
Fayl:Tbilisoba 2014 17.JPG|2014-ci ildə Tblisidə Tbilisoba qeyd etmələri
Fayl:Tbilisoba 2014 10.JPG|2014-ci ildə Tblisidə Tbilisoba qeyd etmələri
Fayl:Тбилисоба7.jpg|Tblisidə Tbilisoba bayramı üçün hazırlanmış Gürcü Milli Rəqsi
Fayl:Tbilisoba 2015 in Moscow 01.jpg|2015-ci ildə Moskvada Tbilisoba qeyd etmələri
Fayl:Tbilisoba 2015 in Moscow 07.jpg|2015-ci ildə Moskvada Tbilisoba qeyd etmələri


## Həmçinin Bax
* Novruz bayramı
* Rtveli
* Alaverdoba
* Kutaisoba

## İstinadlar
Anar Ələkbərov

**Anar Sahib oğlu Ələkbərov** () — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi, Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru, Heydər Əliyev Fondunun icraçı direktoru; Azərbaycan Avtomobil Federasiyasının prezidenti.

## Həyatı
Anar Ələkbərov Samux rayonunda anadan olub. O, 1998-ci ildə Bakıda Qərb Universitetinin Beynəlxalq menecment ixtisası üzrə bakalavr pilləsini bitirib. 2001-ci ildə Bakıda Qərb Universitetinin Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər ixtisası üzrə magistr dərəcəsinə yiyələnib.

2004-cü ildən Heydər Əliyev Fondunun icraçı direktoru vəzifəsində çalışır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 iyul 2012-ci il tarixli sərəncamı ilə Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru təyin edilib.

2013-cü ildə Fransanın "İncəsənət və ədəbiyyat ordeni" ilə təltif edilib.

21 fevral 2014-cü ildə Azərbaycan Avtomobil Federasiyasının prezidenti seçilib.

2014-cü ildə Azərbaycan və Macarıstan arasında əlaqələrin genişləndirilməsində və bu ölkədə mədəni-humanitar layihələrin həyata keçirilməsindəki xidmətlərinə görə Macarıstanın dövlət mükafatı — "Komandor xaç" ordeni ilə təltif edilib.

2014-cü ildə "Mehriban Əliyeva — xeyirxahlıq və ümid mücəssəməsi" adlı məqaləsi və "Mehriban" adlı kitabı çap edilib.

2017-ci ildə Azərbaycanın I vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın köməkçisi təyin olunub. Anar Ələkbərov Heydər Əliyev Fondunun icraçı direktoru vəzifəsində çalışır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 iyul 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru təyin edilib.

6 may 2019 ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunub.

Prezident İlham Əliyevin 2019-cu il noyabrın 29-da imzaladığı sərəncamla Anar Ələkbərov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası iqtisadiyyat nazirinin müavini Sahib Ələkbərovun oğludur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Heydər Əliyev Mərkəzi
* Heydər Əliyev Fondu
* Sahib Ələkbərov

## Xarici keçidlər
Raffaele Bombelli

**Raffaele Bombelli** (, ) — İtaliya riyaziyyatçısı və mühəndisi; "Cəbr" (1572-ci il) əsərinin müəllifidir; ilk dəfə riyaziyyata kompleks ədədlər anlayışını daxil etmişdir.

## Həyatı

## Fəaliyyəti

## İstinadlar
Onorio Fanyano

**Onorio Fanyano**, **Onorio Fanyano dei Toski Canfrançesko** (, ) — İtaliya riyaziyyatçısı. O, 1755-ci ildə onun adını daşıyan məsələnin analitik həllini dərc etmişdir.

## Həyatı
1715-ci ildə Seniqalliyada doğulmuşdur.

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ludoviko Ferrari

**Ludoviko Ferrari** (, 2 fevral 1522 – 5 oktyabr 1565) — İtaliya riyaziyyatçısıdır; 4 dərəcəli cəbri tənliyin həll üsulunu tapmışdır.

## Həyatı

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Stsipion Ferro

**Stsipion Ferro** (, 6 fevral 1465 – 5 noyabr 1526) — İtaliya riyaziyyatçısıdır; bir tip kub tənliklərin radikallarda həll qaydasını tapmışdır.

## Həyatı

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Antonio Kataldi

**Antonio Kataldi** (; ) — İtaliya riyaziyyatçısı. Bolonya və Florensiya şəhərlərində fəaliyyət göstərmişdir. "Ədəddən kvadrat kök almağın ən qısa üsulu haqqında trakat"da ilk dəfə olaraq kəsilməz kəsrləin köməyi ilə kvadrat köklərin alınması üsulunu vermişdir; paralellər nəzəriyyəsi ilə məşğul olmuşdur. Həmçinin, P_{17} və P_{19}-un tam rəqəm olduğunu proqnozlaşdırmışdır və bunu Maren Mersennin analoji ixtirasından 100 il əvvəl etmişdir.

## İstinadlar
Tofiq Mirzəyev

* Tofiq Mirzəyev (aktyor) — aktyor, Rejissor.
* Tofiq Mirzəyev (dövlət xadimi) — Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsinin katibi (1988-1990).

## Həmçinin bax
* Tofiq
* Mirzəyev
Bonaventura Kavalyeri

**Bonaventura Kavalyeri** (, ) — İtaliya riyaziyyatçısı; sahələrin və həcmlərin hesablanması üçün "bölünməyənlər" üsulunu yaratmışdır; bu üsul inteqral hesabının formalaşmasına kömək etmişdir.

## İstinadlar
Serb Respublikasında çinlilər

**[[Serb Respublikası]]nda [[çinlilər]]**  (, ) — граждане Serb Respublikası ərazisində yaşayan və işləyən çinli icması. Hazırda çinlilər Serb Respublikasının rəsmi milli azlıqları siyahısına daxil deyildir.

## Tarixi
1990-cı illərin sonları 2000-ci illərin əvvəlləri Serb Respublikası ərazisində ilk çin miqrantlsr görünməyə başlamışdır. Onlar əraziyə əsasən ticari məqsədlər üçün gəlsələrdə, bir qismi bölgəni tərk etməmiş və burada daimi yaşayış qurmuşlar. Çinlilər ölkənin hər bir yerinə yayılmışlar. Onların böyük qismi Banya-Luna ərazisində yaşayır. Onların əsas məşğuliyyəti ticarət, biznes və kənd təsərrüfatı sahələrində çalışırlar. Kənd təssərüfatında çalışanların böyük qismi əkinçilikdədirlər. Mordiç şəhərində onlara donuz fermaları vardır. Biznes sahəsində əsasən Çin məhsullarının satışı ilə məşğul olurlar. Onlara məxsus restoranları vardır.

Şərqi Saraevo Univerditetinin Çinşunaslıq və çin dili kafedraları fəaliyyət göstərir. Burada əsasən çinli pedaqoqlar tərəfindən aparılır. Şərqi Sarayevo Universiteti çin mədəniyyətinin əsas təbliğ vastəsidir. Burada daimi görüşlər keçirilir. Çin tarixi və mədəniyyəti təbliğ edilir. Sərqi Sarayevo kitabxanasında 1000 ədəb kitab saxlanılır. Onların hamısı Çin haqqındadır.

## İnanc
Çinlilərin az bir qismi ənənəvi dinlər, böyük qismi isə qeyri ənənəvi dinlərə edir. Əhali arasında daosizm və xristian dininə etiqat edir.

## Assosasiya
Banya-Luka şəhərində Çin Xalq Respublikası və Bosniya Herseqovina dostluq cəmiyyəti fəaliyyət göstərir. 1997-ci ildə təşkil edilən cəmiyyətin 100 üzvü vardır. 2016-ci ilin martında isə Şərqi Sarayevo Universitetində serb-çin dostluq qrupu təşkil edilmişdir. Cəmiyyətin əsas hədəfi iki ölkə arasında mədəni, elmi, iqtisadiyyat və ticarət əlaqələrin təmin edilməsinə xidmət edir.

## Tanınmış məxsləri
* **Syoy Syoszun**, Şərqi Sarayevo Universitetinin Çin filologiyası fakultəsinin professoru.
* **Soyozan Eleyen Vanger**, Şərqi Sarayevo Universitetinin Çin filologiyası fakultəsinin professoru.
* **Bey Dun**, Şərqi Sarayevo Universitetinin Çin filologiyası fakultəsinin professoru.
* **Bey Syonçun**, Şərqi Sarayevo Universitetinin Çin filologiyası fakultəsinin professoru.
* **Yo Yousi**, Şərqi Sarayevo Universitetinin Çin filologiyası fakultəsinin professoru.
## İstinadlar
Fukutsu

**Fukutsu** — Yaponiyanın Fukuoka prefekturasında yerləşən şəhər.

Şəhər 24 yanvar 2005-ci ildə yaradılmışdır. Ərazisi 52.71 km² olan şəhərin əhalisi 1 avqust 2014-cü il etibarilə 57,907 nəfərdir.

## İstinadlar
Nina Persson

**Nina Elisabeth Persson** — İsveçli müğənni.

## Həyatı
Nina Persson 6 sentyabr 1974-ci ildə İsveçin Orebro şəhərində anadan olmuşdur. 16 İyun 2001-ci ildə ABŞ-lı musiqiçi Nathan Larsonla evlənmiş və 30 Sentyabr 2010-ci ildə Nils adını verdikləri bir oğlan uşaq dünyaya gətirmişdir.
 
1992-ci ildən bəri The Cardigans adlı İsveç musiqi qrupunun solistidir.

## İstinadlar
Migel Munyoz Mükafatı

**Migel Munyoz Mükafatı** (ispanca: Trofeo Miguel Muñoz) 2005/06 mövsümündə İspan qəzeti olan "Marca" tərəfindən yaradılmış, əfsanəvi "Real Madrid" məşqçisi Migel Munyozun adına həsr edilmiş futbol mükafatıdır.

Mükafat "MARKA" dərgisinin özünəməxsus qiymətləndirmə sisteminə söykənməkdədir. Məşqçilər keçirdikləri hər oyuna görə xal qazanırlar. Həm La Liqada həm də ikinci divizyonda ən yüksək xalı toplayan baş məşqçi mövsümün sonunda qalib sayılır.

## La Liqa

## İkinci Divizyon
Cessika Ceyms

**Cessika Ceyms** () — ABŞ pornoaktrisası.

## Həyatı
Cessika Ceyms yetkin kino karyerasına 2002-ci ildə başlayıb və 2009-cu ildə Brazzers ilə müqavilə imzalamışdır.

## İstinadlar
Vyaçeslav İvanov

* Vyaçeslav İvanov (şair) — şair.
* Vyaçeslav İvanov (filoloq) (1929—2017) — Rusiya dilçisi, antropoloqu.

## Həmçinin bax
* Vyaçeslav
* İvanov
Eberqin binası (Rostov-na-Donu)

**Eberqin binası** — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən bina. Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Serafimoviç küçəsi, ev 76 ünvanında yerləşir. Binada konstruktivizm stilinə sahibdir. Bina 1934-cü ildə inşa edilmişdir. Regional əhəmiyyətli mədəni irsi siyahısına daxil edilmişdir.

## Tarixi
Rostov-na-Danu ərazisində məşhur rostovlu arxitektor Lev Leonidoviç Eberqin layihəsi əsasında inşa edilmişdir. O, Rostov-na-Donu şəhərində bir çox tarixi binaların layihə müəllimidir. 1932-ci ildən Rostov-na-Donuda yaşayan arxitektor. Teatralnı meydanında yerləşın M. Qorki adına Rostov Akademik teatrının tikintisinə öz töhfəsini vermişdir. Onun layihəsi əsasında «Rostov» mehmanxanası, «Rusiya» kinoteatrı, "Zolotoy Kolos" yaşayış binası və s. binalar inşa edilmişdir. O, həm də yaşadığı binanı da özü layihələndirmişdir. Rostov-na-Donu şəhəri, Serafimoviç küçəsi, ev 76 ünvanında yerləşən binada 1934-1954-ci illərdə yaşamış və fəaliyyət göstərmişdir.

Bina 1934-cü ildə konstruktivizm stilində inşa edilmişdir. Binada 6 mənzil sahibi vardı. Binanın birinci mərtəbəsində mənzil № 1 ünvanında saatsaz V. V. Mixalov yaşayırdı. Onun emalatxanası müharibəyə qədər fəaliyyət göstərmişdir. Müharibə bitdikdən sonra saatsaz emalatxanası 1990-cı illərə qədər fəaliyyət sürmüşdür. Sonradan bu saatsaz emalatxanası kafe olmuşdur. № 2 isə mühəndis А. İ. Lvov yaşamışdır.

Binanın ikinci mərtəbəsində, mənzil № 3-də Lev Leonidoviç Eberq, mənzil №4 ünvanında isə uşaq həkimi Q. M. Mereynes öz ailəsi ilə birlikdə yaşayırdı. 
Binanən üçüncü mərtəbəsində mənzil № 5-də mühəndis-inşaatçı Q. F. Perkunun ailəsi yaşayırdı. 1922-ci ildə Eberqlə birlikdə «Perkun və Eberq» tikinti şirkətlərini qurmuşdular. Şirkət bir neçə il fəaliyyət göstərmişdir.

## Arxitekturası
Eberqin binası şəhərin tarixi hissəsində yerləşir. Bina üç mərtəbədən ibarətdir. Kərpiçdən inşa edilmişdir. 2 və 3 mərtəbələrdə eyvanlar vardır. Binanın fasadı qara suvaqla üzlənmişdir. Bina zirzəmiyə sahibdir. Mənzil sahibləri burada kömür və odun saxlayırdılar. Mənzillərdə iri sobalar vardı. Hər mərtəbədə iki mənzil vardı. Hazırda bina öz ilkin görüşünü itirmişdir.

## Mənbə
* Ростов-на-Дону
* Выявленные памятники Ростова-на-Дону
* Дом, где жил и работал Л. Ф. Эберг 
* Дом, который построил Эберг
Bənövşələrtəpə yaşayış yeri

**Bənövşələrtəpə** — Ağdam rayonunun Bənövşələr qəsəbəsinin ərazisində, Xındırıstan-Baş Qərvənd yolunun sağında yerləşir. Bu ərazisi 1,5 ha, hündürlüyü 4 m olan, qəsəbə və yol tikintisi zamanı hər tərəfi dağıdılmış təpədir. Təpənin dağıdılmış mərkəzi hissəsinin kəsiyində çiy kərpicdən hörülmüş və iki tərəfi də suvanmış müxtəlif ölçülü divar qalıqları aydın görünür. Kərpıclərin ölçüləri müvafiq olaraq 37x19x15, 44x16x11 və 42x17x19 sm-dir. Burada, torpaq götürülərkən dağıdılmış neolit dövrünə aid iri təsərrüfat küpünün qalıqları da aşkar olunub. Küpün qısmən mühafizə olunmuş alt hıssəsinin hündürlüyü 82 sm, maksimal diametri 70 sm, yastı oturacağının diaetri 21 sm — dur. Toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit dövrünə aiddir.

## İstinadlar
Baharlı yaşayış yeri

**Baharlı** — abidə Ağdam rayonu Mirəşelli kəndinin Bənövşələr köçgün qəsəbəsindən 500 m cənub-qərbdə yerləşir. Bu diametri 78 m, hündürlüyü 1,5 m olan təpə Qarabağ müharibəsi zamanında səngər qazılması nəticəsində dağıdılmışdır. Toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit və son tunc – erkən dəmir dövrlərinə aiddir.

## İstinadlar
Vəlibəytəpə yaşayış yeri

**Vəlibəytəpə** — Abidə Ağdam rayonunun Baharlı köçgün qəsəbəsindən 100 m şimalda yerləşir. Bu cənub tərəfdən qobu ilə əhatə olununmuş, diametri 140 m, hündürlüyü 4 m olan təpədir. Toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit, Kür-Araz mədəniyyəti, antik və orta əsrlər dövrlərini əks etdirir.

## İstinadlar
Klirinq

**Klirinq** qiymətli kağızlar və törəmə maliyyə vasitələrinin qarşılıqlı hesablamalar sistemidir. Bir qayda olaraq ticarət meydançasında, birjanın hesablama palatası tərəfindən yaxud ixtisaslaşmiş klirinq təşkilatı tərəfindən yerinə yetirilir. Klirinq sistemi bağlanmış sazişlər üzrə netto-mövqeni hesablamaq imkanı verir. Fərz edək ki, broker günün birinci yarısında beş səhm alıb və dərhal ikisini satıb. Günün ikinci yarısında daha beşini alıb və üçünü satıb. Ticarət sessiyasının sonunda onun yekun mövqeyi beş səhmə bərabər olur. Klirinq nəticəsində razılaşmaların bir qismi bağlanır və brokerin yekun mövqeyi beş səhm alması ilə nəticələnir. O onların haqqını öz kontragenti olan ticarət palatasına ödəməlidir.

Bununla belə, beş səhmi kimin isə alması üçün bu qiymətli kağızları ona kimin isə satması lazımdır. Və bu əks tərəf ticarət palatasına həmin beş səhmi verməlidir. Nəticədə klirinq mərkəzi öz üzərinə heç bir risk götürmür, onun səhmlər üzrə təmiz mövqeyi sıfıra bərabər olur: o nəyi alırsa, - onu da verir. Açıq mövqelərin klirinq mərkəzi tərəfindən öz üzərinə götürülməsi prosesi novasiya adlandırılır.

Eyni zamanda qiymətlər əhəmiyyətli dərəcədə enib-qalxa bilən qiymətli kağızlar törəməsi bazarı kimi bir sıra bazarlarda, klirinq mərkəzi iştirakçılardan alqıya yaxud satqıya olan açıq mövqelərin miqdarına uyğun olaraq girov daxil etməyi tələb edir. Belə ödəməni depozit marja adlandırırlar. Gün ərzində mövqe bağlanmadığı halda, o derivativlər bazarında gündəlik reprezentativ yenidən qiymət qoyma üzrə, məsələn bağlanma qiyməti üzrə qabaqcadan qiymətləndirilir. Əgər bu halda depozit marjanın ölçüsü azalırsa, hərrac iştirakçılarına fərqi ödəmək tələbi irəli sürülür. Və əgər artırsa, bu halda hesablarda azad pul qalığı qalır. Bu məbləğ müsbət yaxud mənfidir və variasiya marjası adlandırırlır.

Dünyada ən tanınmış klirinq mərkəzlərindən olan LCH.Clearnet ancaq birjalara xidmət göstərmir, o 348 trilyon dollar dövriyyəsi olan banklar arası bazarın törəmə borc maliyyə alətlərinin təxminən yarısına xidmət göstərir.

## Mənbə:
Kəbləhüseynli yaşayış yeri

**Kəbləhüseynli** — abidə Ağdam rayonunun eyniadlı kəndinin mərkəzində yerləşir. Bu şərq-qərb istiqamətində uzanan maksimal diametri 120 m, hündürlüyü 3m olan təpədir. Onun cənub tərəfi həyatyanı sahələr, şimal tərəfi kənd yolu salınarkən dağıdılmış, şərq tərəfi isə tamamılə sıyrılıb dasınmışdır. Təpənin şimal-şərq tərəfində 1,3 m dərinlikdə dəmir dövrünə aid qəbirlər dağıdılmışdır. Ehtimal ki, təpə həmin dövrdə nekropol kimi istifadə olunmuş dur. Kənd sakinlərin söylədiklərinə görə torpaq qazılarkən buradan çoxlu sayda saxsı qab çıxarılır. Onların bir qısmı kənd sakinlərində, bəziləri isə Xındrıstan kənd orta məktəbində saxlanılır. Təpənin dağıdılmış mərkəzi hissəsində 20 sm dərinlikdə, uzunluğu 2 m olan divar qalığı aşkar olundu. Divar 40x15x9,5 sm ölçüsündə çiy kərpiclərdən tikilmiş, 50 sm hündürlükdə mühafizə olunmuşdur. Bu divar qalığından 15 m şimalda, 1 m dərinlikdə 2 təsərrüfat küpü aşkar olundu. Onlar da torpaq qazılması nəticəsində üzə çıxarılmış və dağıdılmışdır. Şiş oturacaqlı birinci küpün mühafizə edilmiş alt hissəsinin hündürlüyü 130 sm, gövdəsinin maksimal diametri 110 smdir. İkinci küpdən isə yalnız ağız hissəsinin fraqmenti mühafizə edilmişdir ki, onun da diametri 104 sm idi. Toplanılmış saxsı kolleksiya neolit və erkən dəmir dövrlərinə aid edilir.

## İstinadlar