İsa Hüseynov (kimyaçı)

**İsa Şahruddin oğlu Hüseynov** () – kimyaçı alim, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akad. Ə.Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, kimya üzrə fəlsəfə doktoru.

## Həyatı
İsa Şahruddin oğlu Hüseynov 1957-ci il dekabrın 17-də Balakən rayonunun Qazma kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Qazma 1 saylı orta məktəbin 
8-ci sinfindən sonra Bakı şəhər 5 saylı kimya-biologiya təmayüllü məktəbə qəbul ounmuş və 1975-ci ildə həmin məktəbi bitirərək Balakən rayon sanitar-epidemoloji stansiyasında əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 

1977-ci ildə  Ukrayna Respublikasının Lenin komsomolu adına Lenin ordenli Lvov Politexnik İnstitutunun “Üzvi birləşmələrin kimyəvi texnologiyası” fakültəsinə qəbul olumuş və 1982-ci ildə adı çəkilən fakültəni bitrirərək “Aktiv-bioloji birləşmələrin kimyəvi texnologiyası” ixtisası üzrə mühəndis- kimyaçı-texnoloq kvalifikasiyası almışdır.1982-ci ildə təyinat üzrə Azərbaycan EA Aşqarlar Kimyası İnstitutuna işə qəbul olunmuş, 1986-cı ildə AEA-nın Kimya Texnologiyasının Nəzəri Problemləri İnstitutuna keçirilmişdir.    

1986-91-ci illərdə adı çəkilən institutun aspiranturasının qiyabi şöbəsində təhsil almış, 1993-ci ilin fevral ayında həmin institutun ixtisaslaşmış elmi şurasında  “Kimyəvi kinetika və kataliz” və “Neft kimyası” ixtisasları qovşağında namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 
İsa Hüseynov 1991-2005-ci illərdə Bakı şəhərinin müxtəlif kimya müəssisələrində- Bakı kimya əczaçılıq zavodunda sex ustası, texnoloq və istehsalat – texniki şöbənin rəisi,  1 saylı əcza-depoda bioloq, AR Səhiyyə Nazirliyinin Əczaçılıq və Tibb Sənayesi Birliyində kimyaçı-texnoloq, Suraxanı r-n 411 saylı aptekdə kimyaçı-analitik vəzifələrində çalışmışdır. 

2005-2015-ci illərdə AMEA akad.  M.Nağıyev adına Kimya  Problemləri İnstitutunda (indi Kataliz və Qeyri-Üzvi Kimya İnstitutu) böyük emi işçi olmuşdur.   
2015-ci ildən AMEA akad. Ə.Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutuna keçmiş və hazırda həmin institutun 2 saylı “Mühərrik yağlarına yuyucu-dispersedici aşqarlar” laboratoriyasında aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışır. 

2011-2016-cı illərdə AMEA akad. Ə.Quliyev adına AKİ-nin kimya üzrə elmlər doktoru hazırlığı üçün doktoranturada təhsil almış, doktorluq dissertsiysını tamamlamışdır.

## Elmi fəaliyyəti
İsa  Hüseynov iştiraki ilə AMEA akad. M.Nağıyev adına KPİ-də işlədiyi laboratoriyanın tematik planına əsasən epixlorhidrinin aminlər, sulfo- və aminsalisil turşuları ilə, aminsirkə turşusunun bir və ya iki əsaslı spirtlərlə reaksiyaları əsasında polifunksional üzvi birləşməlrin, epixlorhidrin əsasında epoksid  birləşmələrin sintezi və fiziki-kimyəvi xassələrinin öyrənilməsi üzərində tədqiqat işləri aparmış və sintez edilmiş fenoksi birləşmələrin lipidlərin parçalanmasında aktiv bioloji birləşmələr kimi və β-adrenoblokatorlar qismində istifadə edilməsi öyrənilmişdir.

AMEA akad. Ə.M.Quliyev adına AKİ-də kimya elmlər doktorluğu hazırlığı üzrə doktoranturada təhsil müddətində doktorluq işinin mövzusu ilə əlaqədar  izoksazol, oksazol, triazol, pirrol, pirazolpiridinlər və s. kimi birləşmələrin tətbiqi ilə heterotsiklik sulfamid birləşmələrinin yeni alınma üsullarının  işlənib hazırlanması, bioloji-aktiv heterotsiklik sulfamid birləşmələrinin sintezi, onların fiziki-kimyəvi, bio-aktiv, antioksidant,  antikorroziya,  antimikrobvə bakterisid xassələrinin öyrənilməsi və alınan sulfamid birləşmələrinin  sürtkü yağları və sürtkülərə əlavə edilən aşqarlar kimi tədqiqi üzərində çalışmışdır.

## Elmi əsərləri
İsa Şahruddin oğlu Hüseynov 67 elmi əsərin, o cümlədən 1 müəlliflik şəhadətnaməsi, 5 patent, 35 məqalə və 26 tezisin müəllifidir.

### Elmi məqalələri
* И.Ш.Гусейнов, С.К.Шарифова, С.Б.Зейналов. Исследование  реакции  эпихлоргидрина с сульфо- и аминосалициловой  кислотами.// Журнал хим. проблемы, Баку,  2006, №3,  с.544
* И.Ш.Гусейнов, С.Б.Зейналов, Ф.А.Кулиев, С.М.Багирзаде, Н.А.Касумова.// Исследование влияния аминометил производных пространственно-затрудненных фенолов  на процесс перекисногo  окисления липидов. Журнал  хим. проблемы, Баку,  2006, № 4, с.678
* И.Ш.Гусейнов, С.Б.Зейналов, Ф.А.Кулиев, М.И.Абдуллаева, С.Б.Касумова. // Изучение  1-фенокси-3-аминопропанолов-2  на  -адреноблокирующую активность.  Журн.  хим. проблемы, Баку,  2007,  № 1,  с.95
* И.Ш.Гусейнов.// Продукты реакции глицина с двухатомными спиртами и синтез эпоксифиров на их  основе. Азерб. xим. журн., Баку, 2008, 
№ 3, с.198.                           
* И.Ш.Гусейнов, С.Б.Зейналов,Ф.А..Кулиев.// Новые данные реакции  оксида этилена с кетонaми. Всесоюзный Институт Научной  и Технической информации ВИНИТИ. №102115214/28а-39 Библиографическая Карточка «648-В 2009. 23.10.2009. Москва.    
* И.Ш.Гусейнов, С.А.Мамедов, С.И.Мамедова, Ф.А.Кулиев, Н.П.Ладохина.// Синтез N,N1 –алкилен-бис-сульфамидов и исследование их свойств.  Азерб.    хим. журнал, Баку, 2011, № 2, с.59 
* И.Ш.Гусейнов, С.А.Мамедов, С.И.Мамедова, Н.П.Ладохина, З.Р.Агаева.// Полиаминопроизводные сульфамидов в качестве ингибиторов  коррозии стали  Азерб. хим. журнал. Баку, 2012, № 2, с.48
* И.Ш.Гусейнов, С.А.Мамедов, С.И.Мамедова, Н.П.Ладохина, М.Ф.Фарзалиев, Ф.А.Фатализаде.//  Синтез N-замещенных производных арилсульфонилгидразидов и исследование их в качестве присадок к смазочным маслам. РАН, «НЕФТЕХИМИЯ», Москва, “Наука”, 2012, Т.52,   № 4, с.317 
* И.Ш.Гусейнов, С.А.Мамедов, Л.М.Шахгельдиева, С.И.Мамедова, Н.П.Ладохина.//Синтез 1- (арилсульфонил )-пиразоло[1,5-а]пиридинов  РАН,  Журнал Oрганической Xимии, Санкт-Петербург,“Hаука”,  2012,  Т.48,    вып.10, с.1385
* И.Ш.Гусейнов, В.М.Фарзалиев, С.А.Мамедов, Ф.А.Фатализаде, Н.П.Ладохина.// Влияние структуры      базовых kомпонентов на свойства  пластичных смазок  Азерб. жим. Журнал, Баку, 2013, № 2, с.26
* И.Ш.Гусейнов, С.А.Мамедов, С.И.Мамедова, Н.П.Ладохина,  Ф.А.Фатализаде, Ш.К.Казимзаде.// Арилсульфонил-2-карбамилгуанидины в  синтезе  гетарилсульфамидов и исследование        свойств полученных соединений. РАН, «НЕФТЕХИМИЯ», Наука, 2014, т.54, № 3, с.230
### Müəllif şəhadətnamələri
* И.Ш.Гусейнов, А.Б.Кулиев, М.М.Джавадов, Б.А.Абушова. // N--фенилизопропил (N1-диэтил-карбомоил)-тиоацетамид в качестве противоизносной и противокоррозионной присадки к маслам № 1319515, Москва, 1987, Aвторское Свидетельство.

### Patentləri
* İ.Ş.Hüseynov, S.M.Bağır-zadə, S.B.Zeynalov, N.Ə.Qasımova.// Aminturşuların aminlərinin alınma üsulları. Azərbaycan patenti İ 2008  0133,Bakı, 2008 
## Beynəlxalq konfranslarda iştirakı
* Bitki yağlarının təbiətinin kipləşdirici-yağlayıcı sürtkülərin keyfiyyətinə təsiri. VIII Beynəlxalq Neftkimya üzrə Məmmədəliyev konfransı, Bakı ş, 3-6 oktyabr 2012, s 406-407. F.A. Fətəlizadə, İ.Ş.Hüseynov, S.Ə.Məmmədov, N.P.Ladoxina
* N-β-xlorpolialkilarilsulfamidlərin törəmələrinin sintezi və aşqarlar kimi tətbiqi. I Beynəlxalq kimya və kimya mühəndisliyi konfransı, Bakı şəhəri, 2013, s 28-29. İ.Ş.Hüseynov, N.P.Ladoxina, Ş.K. Kazimzadə, S.Ə. Məmmədov

## Xarici keçidlər
* AMEA-nın rəsmi saytında kimya üzrə fəlsəfə doktoru İsa Hüseynov haqqında məlumat