open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Veryovka adına Ukraynanın Milli Əməkdar Akademik Xalq xoru

** Veryovka adına Ukraynanın Milli Əməkdar Akademik Xalq xoru** () — 1943-cü ildə Ukrayna SSR Xalq Komissarları Sovetinin 246 saylı “Dövlət Ukrayna Xalq Xorunun təşkili haqqında” qərarı ilə Xarkovda yaradılmış Ukrayna bədii kollektivi.
 1944-cü ildən komanda Kiyevdə yerləşir.
## Tarixi

thumb|200 px|right|Qriqori Veryovka
Qrupun təşkilatçısı və ilk rəhbəri 1965-ci ildən xor adlandırılan Qriqori Quryeviç Veryovka (1895-1964) olub. Elə həmin il xor kollektivi Əməkdar fəxri adına layiq görülüb. 1971-ci ildə kollektivə akademik fəxri adı verilmiş, 1997-ci ildə isə milli status verilmişdir.

1965-2016-cı illərdə xora SSRİ xalq artisti (1983), SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1978), Ukrayna Qəhrəmanı (2003) Anatoli Avdiyevski rəhbərlik edib.

2016-cı ildən xora Ukraynanın xalq artisti Zinovi Korinets rəhbərlik edir.

## Repertuarı
Xorun repertuarının əsasını Ukrayna folkloru, eləcə də digər xalqların mahnıları təşkil edir ki, onların çoxu Q.Veryokanın aranjimanını edir. Onun üçün, alçaq qadın səsinin melodiyası, ikisəsin unisonlarla növbələşməsi, oktava budaqları, beşlik, üçlük paralellikləri, triadalar, variasiya-tekstura harmonik işlənmə prinsipinin tətbiqi, subvokal texnikanın texnikası, timbral polifoniya elementləri kimi texnikalar xarakterik idi. Sonralar xorun repertuarı B.Lyatoşinski, L.Revutski, M.Lısenko və başqa bəstəkarların əsərləri ilə zənginləşdi. Sovet dövründə xorun repertuarında siyasi mövzularda mahnılar da var idi, məsələn, V.Vermeniçin “Mən partiyanı tərənnüm edirəm” mahnısı kimi.

2011-ci ildə sovet dövründə qadağan edilmiş Yevgeni Stankoviçin “Qıjı çiçəklənəndə” xalq operasının xorun premyerası böyük maraqla qarşılanıb. 2010-cu illərin ikinci yarısında xor həm də Krım tatar, macar və polyak kompozisiyaları ilə çıxış edərək, Ukraynanın müxtəlif regionlarının xüsusiyyətlərini əks etdirməyə çalışaraq, eləcə də polyak musiqiçiləri ilə bədii əməkdaşlıq çərçivəsində çıxış edib.

## Mükafatları
* *RSFSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanı* (5 iyun 1969) - qardaş milli mədəniyyətlər arasında əlaqələrin inkişafında və möhkəmlənməsində böyük xidmətlərinə və RSFSR-də Ukrayna ədəbiyyatı və incəsənətinin on günlüyündə fəal iştirakına görə..
* RSFSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanı (1979).
* Sülh və xalqlar arasında dostluq işinə verdiyi böyük töhfəyə görə Q.Q.Veryovka adına xor Ümumdünya Sülh Şurasının gümüş medalı ilə təltif edilmişdir..

## Qalmaqalları
2019-cu ilin oktyabr ayında qrup Yevgeni Koşevlə birlikdə “Kvartal 95” studiyasının “Axşam məhəlləsi” şousunun səhnəsində “Qorila şamı, palala” xalq mahnısı  ilə çıxış edib. Bu məsələ Ukrayna Milli Bankının keçmiş rəhbəri Valeriya Qontarevanın yandırılmış evi ilə bağlı insidenti lağa qoyduğu üçün, mediada söz-söhbətə səbəb olub.. Ukraynanın mədəniyyət naziri Vladimir Borodyanski hadisəni şərh edərək, Qontarevadan üzr istəyib..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт коллектива
* YouTube-канал хора
* Национальный заслуженный академический украинский народный хор им. Григория Веревки : Альбомы
Rza Həsənəliyev

**Rza Cahangir oğlu Həsənəliyev** () — Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi sədrinin müavini (1999–2022), gömrük xidməti general-leytenantı (2005), "Vətənə xidmətə görə" ordeninin tam kavaleri.

## Həyatı
Rza Cahangir oğlu Həsənəliyev 26 sentyabr 1961-ci ildə anadan olmuşdur. 1984-cü ildə Azərbaycan Dövlət Neft və Kimya İnstitutunu bitirmişdir.

Əmək fəaliyyətinə 1978-ci ildə Ordubad baramaaçan fabrikində fəhlə kimi başlamışdır. Daha sonra gömrük sistemində çalışmış, 1995–1999-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Hava Nəqliyyatında Baş Gömrük İdarəsində inspektor, komitənin işlər idarəsi rəisinin müavini, sonra isə həmin idarənin rəisi vəzifələrində çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 fevral 1999-cu il tarixli Sərəncamı ilə Rza Həsənəliyev Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi sədrinin müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir. O, 23 il bu vəzifədə çalışmış, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 avqust 2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən vəzifəsindən azad edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq sərəncamları ilə Rza Həsənəliyevə 17 yanvar 2002-ci ildə gömrük xidməti general-mayoru, 28 yanvar 2005-ci ildə isə gömrük xidməti general-leytenantı ali xüsusi rütbələri verilmişdir.

Ailəlidir, 1 övladı var.

## Təltifləri
* 1-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni — 28 yanvar 2015
* 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni — 31 yanvar 2013
* 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni — 25 yanvar 2011
* "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı — 26 yanvar 2010

## İstinadlar
Xidmət kimi proqram təminatı

**Xidmət kimi proqram təminatı** () — proqram təminatının abunə əsasında lisenziyalaşdırıldığı və mərkəzləşdirilmiş şəkildə yerləşdiyi lisenziyalaşdırma və çatdırılma modeli. SaaS həmçinin tələb olunan proqram təminatı, veb-əsaslı proqram təminatı və ya veb-host proqram təminatı kimi də tanınır. SaaS, xidmət kimi infrastruktur (IaaS) və xidmət kimi platforma (PaaS) ilə birlikdə bulud hesablamalarına xas biznes modelidir.

SaaS proqramlarına adətən veb brauzer istifadəçiləri ("incə" müştəri) daxil olurlar. SaaS ofis proqramı, mesajlaşma proqramı, əmək haqqı emal proqramı, DBMS proqramı, idarəetmə proqramı, CAD proqramı, inkişaf proqramı, oyunlaşdırma, virtuallaşdırma, mühasibatlıq, əməkdaşlıq, müştəri münasibətlərinin idarə edilməsi (CRM), idarəetmə məlumat sistemləri (MIS), müəssisə resurslarının planlaşdırılması (ERP), faktura, sahə xidmətinin idarə edilməsi, insan resurslarının idarə edilməsi (HRM), istedadların əldə edilməsi, öyrənmə idarəetmə sistemləri, məzmunun idarə edilməsi (CM), coğrafi informasiya sistemləri (GIS) və xidmət masasının idarə edilməsi daxil olmaqla bir çox iş proqramları üçün ümumi çatdırılma modelidir.

SaaS demək olar ki, bütün korporativ proqram təminatı şirkətlərinin strategiyalarına daxil edilmişdir.
## Tarixi
Biznes proqramlarının mərkəzləşdirilmiş hostinqi 1960-cı illərə təsadüf edir. Həmin illərdən başlayaraq, IBM və digər əsas kompüter provayderləri tez-tez vaxt mübadiləsi və ya kommunal hesablama kimi adlandırılan bir xidmət bürosu işi aparmağa başladılar. Bu cür xidmətlərə hesablama gücü və verilənlər bazası saxlanması, banklara və digər böyük təşkilatlara öz ümumdünya məlumat mərkəzlərindən təklif etmək daxildir.
## İstinadlar
O Yen Su

**O Yen Su** (; ) — Cənubi Koreya aktyoru

## Həyatı
1944-cü ildə Kyonqidoda anadan olub. "Kalmar oyunu" serialındakı təqaüdçü rolu ilə tanınıb. 2024-cü ilin mart ayında təcavüz iddiası üzrə 8 aylıq həbs olunub.

## İstinadlar
Karandaş testi

**Karandaş testi** – şəxsin afro teksturalı saçının olub-olmadığını müəyyənləşdirmək üçün metod. Karandaş testində karandaş şəxsin saçına keçirilir. Karandaşın saçdan asanlıqla keçib-keçməməsindən asılı olaraq test "keçdi" və ya "keçmədi" olaraq dəyərləndirilir.

Karandaş testi Cənubi Afrika Respublikasının aparteid rejimi tərəfindən irqi mənsubiyyəti müəyyən etmək üçün istifadə olunurdu. Karandaş testinin nəticəsinə əsasən ağlarla və rəngli şəxslər fərqləndirilirdi. Test mövcud ailələrin və icmaların irqi əsaslarla bölünməsində rol oynamışdır. Aparteid rejiminin 1994-cü ildə başa çatmasından sonra karandaş testinin tətbiqi də dayandırılmışdır. Hazırda CAR-da karandaş rasizm simvolu kimi qəbul olunur.

## Arxa plan
1950-ci ildə qəbul edilmiş Əhalinin Qeydiyyatı Aktına əsasən cənubi afrikalılar fiziki və sosial-iqtisadi xüsusiyyətlərinə əsasən irqi qruplar üzrə təsnif olunmalı idilər. Şəxsin irqi həmişə aydın olmadığı üçün bir neçə test yaradılmışdır. Belə testlərdən biri karandaş testi olmuşdur.

Karandaş testi zamanı karandaş irqi aydın olmayan şəxsin saçına keçirilirdi. Əgər karandaş şəxsin saçından sürüşüb yerə düşərsə, şəxs testi keçmiş sayılırdı və ağ hesab olunurdu. Əgər karandaş şəxsin saçında ilişərsə, şəxs rəngli irqə mənsub sayılırdı. Şəxsin rəngli olaraq təsnif olunması ona "qara" hesab olunan şəxslərdən daha çox hüquq qazandırsa da, "ağ" hesab olunan şəxslərdən daha az hüquq və azadlığı olurdu.

Karandaş testinin alternativ forması rəngli olaraq təsnif olmaq istəyən qaralar üçün keçirilirdi. Bu versiyada şəxsin saçına karandaş keçirilir və ondan başını yelləməsi istənilir. Əgər karandaş yerə düşərsə, şəxs rəngli olaraq təsnif olunurdu, əgər tərpənməzsə, qara kimi təsnif olunmağa davam edirdi.

## Nəticələri
Karandaş testinin tətbiqi cənubi afrikalıların irqi mənsubiyyətlərinə görə bölünməsində vacib rol oynamışdır. Bəzi hallarda eyni ailədən olan şəxslər fərqli irqlərə mənsub edildikləri üçün ayrı yaşamağa məcbur olurdular.

Bu cür məşhur hadisələrin biri 1966-cı ildə baş vermişdir. İki ağ valideynin Sandra Leynq adlı tünd dərili qızı olmuşdur. 1966-cı ildə 11 yaşında ikən karandaş testindən keçə bilməmiş və ağların məktəbindən uzaqlaşdırılmışdır. Onun doğum irqi ağdan rəngliyə dəyişdirilmişdir. Sandra və onun ailəsi ağdərili cəmiyyət tərəfindən pislənmişdir. Sandranın atası qanla atası olduğunu sübut edə bilsə də, hökumət Sandranın ağ təsnifatını bərpa etməmişdir.

## İrsi
Aparteid rejiminin 1994-cü ildə başa çatmasından sonra karandaş testinin tətbiqi dayandırılmışdır. Hazırda CAR-da karandaş irqi ayrı-seçkiliyin simvollarından biri hesab olunur.

## İstinadlar
Seyid Qütb

**Seyid İbrahim Hüseyn Qütb** (), xalq arasında **Seyid Qütb** kimi tanınan Misir yazıçısı, pedaqoq, İslam alimi, qutbizmin banisi, inqilabçı və şairdir. O, 1950-1960-cı illərdə Misirdə Müsəlman Qardaşların aparıcı üzvü olub. 1966-cı ildə o, Misir prezidenti Camal Əbdül Nasirə qarşı sui-qəsd hazırlamaqda təqsirli bilinib və asılaraq edam edilib. O, Əl-Qaidə və İŞİD kimi qlobal cihadçı təşkilatların ideoloji köklərini dəstəkləyən dini-siyasi doktrina olan "sələfi cihadçılığının atası" hesab olunur. 

24 kitabın 30-a yaxın kitabı müxtəlif səbəblərdən (əsasən dövlət tərəfindən məhv edilmiş) çap olunmamış və minimum 581 məqalənin, o cümlədən romanlar, ədəbi-bədii tənqid və maarifləndirici əsərlərin müəllifi, dünyanın, məxsusən İslam dünyası, xüsusən də "Sosial Ədalət" və *Məalim fi əl-Tariq* ("*Yoldakı İşarələr"*) kitablarında İslamın ictimai və siyasi rolu ilə bağlı fəaliyyətilə tanınır. Onun şah əsəri *[[Fi Zilal əl-Quran]]* ("*Quranın kölgəsində"*) adlı Quranın 30 cildlik təfsiridir.

Qütbün yaxın ətrafı nüfuzlu siyasətçilər, ziyalılar, şairlər və ədəbiyyat xadimlərindən ibarət idi. 1940-cı illərin ortalarında onun bir çox yazıları məktəb, kollec və universitetlərin tədris proqramlarına daxil edilib.

Müşahidələrinin və tənqidlərinin əksəriyyəti müsəlman dünyasına yönəlsə də, Qütb həm də ABŞ cəmiyyətini və mədəniyyətini ciddi şəkildə rədd etməsi ilə tanınır, onu materialist, cinsi həzzlərə aludəçilik və zorakılıq kimi qiymətləndirirdi. O, zorakı, təcavüzkar cihadı müdafiə edirdi.  Qütb davamçıları tərəfindən böyük mütəfəkkir və İslam şəhidi  kimi təsvir edilsə də, bir çox müşahidəçilər onu Əl-Qaidə  kimi zorakı islamçı radikal qruplar üçün islamçı ideologiyanın əsas yaradıcısı və ilham mənbəyi kimi görürlər.  Qütb XX əsrin görkəmli islamçı ideoloqlarından hesab olunur. Şəhidlik statusu ilə güclənən Qütbün *cahiliyyə* ilə bağlı fikirləri və *[[Şəriət|şəriətin]]* tətbiqini *[[Tövhid|tövhidlə]]* yaxından əlaqələndirməsi müasir islamçı və cihadçı hərəkatlara böyük təsir göstərmişdir. Bu gün onun tərəfdarlarını "Qütbist" və ya "Qütbi" adlandırırlar.

## Həmçinin bax

* Həsən əl-Bənna
* Əbüləla Mövdudi
* İbn Qəyyim əl-Cövziyyə

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Olesya Vlasova

**Olesya Yuriyivna Vlasova** (; ) ― rus əsilli Ukrayna səhnə və kino aktrisası, Ukraynanın əməkdar artisti (2020). O, iki dəfə "Kiyev pektoralı" teatr mükafatının laureatı olub (1999, 2004) və "Ukrayna pravdası. Həyat" (2009) jurnalına görə Ukraynanın TOP-20 aktrisası sırasına daxil edilib.

## Bioqrafiya
Vlasova 14 sentyabr 1974-cü ildə Moskva vilayətində anadan olub.

O uşaqlıq dövrünün əvvəllərində valideynləri ilə birlikdə Odessaya köçmüş və məktəbi burada bitirmişdir. Vlasova 1990-1995-ci illərdə Odessa Teatr Liseyində təhsil alıb və Kanal 7-də teleaparıcı işləyib. 1999-cu ildə Kiyev Milli Teatrı, Kino və Televiziya Universitetini bitirib. 2000-ci ildən Peçerskdəki yeni dram teatrında () aktrisadır.

Vlasova ukraynalı aktyor İqor Rubaşkinlə evlidir. Onların Appolinariya (Polina) və Varvara adlı iki qızı var.

## İstinadlar
Quru (film, 2007)

**Quru: Müvəffəqiyyətə gedən yol** — 2007-ci ildə çəkilmiş olan Hindistanın bədii filmidir.

## Süjet xətti
Film ferma fəhləsindən başlayaraq Hindistanın ən böyük tekstil şirkətlərindən birinin sahibinə çevrilərək sənaye maqnatı olmuş, gənc hindli haqqındadır. Film müvəffəqiyyət arzusundan, bu yolda əldə etdiyi nailiyyətlərdən və çətinliklərdən bəhs edir.

## İstinadlar
İqor Rımaruk

**İqor Rımaruk** (, ) — ukraynalı şair. Taras Şevçenko adına Milli Mükafat laureatı (2002). Ukrayna Yazıçılar Assosiasiyasının prezidenti və Mədəniyyət nazirinin kitab nəşri üzrə müşaviri (2007).

## Bioqrafiya
4 iyul 1958-ci ildə Myakotı kəndində (indiki Ukraynanın Xmelnitski vilayəti, İzyaslavski rayonu.) anadan olub. Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib (1979). 1978-ci ildə "Dnepr" () jurnalında debüt edir. O, “Suçasnist” () jurnalının baş redaktoru, “Dnepr” nəşriyyatının müasir Ukrayna ədəbiyyatı redaksiyasının rəhbəri, Ukrayna Milli Yazıçılar Birliyinin üzvü (1984), Ukrayna Yazıçılar Assosiasiyasının vitse-prezidenti kimi səlahiyyətli vəzifələrdə çalışıb. Ən yeni Ukrayna poeziyasının "Vіmdesyatniki" antologiyasının tərtibçisi (1990) olur. Nikolay Zerov və “Knijnik” kimi, İqor Rımaruk və 80-ci illərdə onun rəhbərlik etdiyi “Suçasnist” jurnalı Stalin repressiyaları ilə əbədi məhv edilmiş kimi görünən 20-ci illərin neoklassik modernizminin ruhunun birbaşa varisləri olur.

O, 2008-ci il oktyabrın 3-də qəzadan bir neçə gün sonra xəstəxanada dünyasını dəyişib. Lvovda Lıçakov qəbiristanlığında dəfn edilib.

## Mükafatları
Taras Şevçenko adına Ukrayna Milli mükafatı (2002) - "Deva Obida" şeirlər kitabına görə

## Şeir topluları
* "Visoka Voda" (Daşqın), 1984
* "Uprodovj sniqopadu" (Qar yağan zaman), 1988
* “Niçni qolosi” (Gecə səsləri), 1991
* “Zolotıy Doş” (Qızıl yağış), 1996, Ukrayna və alman dillərdə,
* “Diva Obida” (Bakirəlik cinayəti), 2002, Taras Şevçenko adına Ukrayna Milli Mükafatı,
* "Bermudski trikutnik" (Bermud üçbucağı), 2007,
* "Sloza Boqoroditsi" (Məryəmin göz yaşı), 2009,
* "Bojestvenniy viter" (İlahi külək), 2012.
## İstinadlar

## Mənbə
* Ігор Римарук. Як радісно бути поетом… 
* Кость Москалець. Ігор Римарук, «Бермудський трикутник»
* Віктор Неборак. Тернове небо Ігоря Римарука  // Сучасність.&nbsp;— 2009.&nbsp;— №&nbsp;10.&nbsp;— С. 160—166.
* В очікуванні Різдва 
* Вірші на Поетиці 
* Душа Римарука витікала через вірші
Məxmər əllər (film, 1979)

**Məxmər əllər** (ita: *Mani Di Velluto*) — 1979-cu ildə Castellano və Pipolonun rejissorluq etdiyi, baş rollarda Adriano Çelentano və Eleonora Giorginin çəkildiyi italyan komediya filmi.

## Süjet xətti

Mühəndis Qvido Kviller (Guido Quiller) zərgərlik mağazaları üçün zirehli şüşə sataraq özünə sərvət qazanmışdır; onun sərvəti 12 milyard lirə (1978-ci ilin məzənnəsi ilə 383.000 dollar) olaraq qiymətləndirilir. Amma o, istehsal etdiyi şüşələri ilə sığorta şirkətlərini və quldurları qəzəbləndirməyi də bacarmışdır. Arvadı (və sevgilisi) ondan boşanmaq və bütün pulunu ondan almaq istəyir. Sevgilisi ilə görüş zamanı Qvido ona boşandıqdan sonra tamamilə yoxsullaşacağını və hər şeyi yenidən başlamaq istədiyini bildirir. Ancaq qız yalnız onun bank hesabı ilə maraqlanır və onu tərk edir. Qvido qızın unutduğu pul kisəsini onun özünə qaytarmaq üçün sevgilisinin arxasınca gedərək mopedə minir, lakin mindiyi mopedin əyləci sıradan çıxır və Qvido fəvvarəyə düşür. Bu zaman onu maşında izləyən bir oğru ailəsi əlində çanta olan Kvilleri pul kisəsini oğurlayan həvəskarla səhv salırlar. Kviller fəvvarəyə yıxılandan sonra onun üzərində sənədləri tapmayan oğru ailəsi onu özləri ilə öz evlərinə aparmaq qərarına gəlir.

Bu oğru ailəsində qızın babası həbsdədir, nəvə cibgirdir, qardaşı isə saxta pul çap edir. Qvido xatırlayır ki, bir dəfə bir gözəl oğru qız onu metroda qarət etmişdi. Polis Kvillerin fidyə müqabilində qaçırıldığını fikirləşir. Qvido evə qayıdır, lakin qızla görüşməyə davam edir. Mühəndis qızın qəlbini əldə etmək üçün özünü yazıq oğru kimi göstərməli olur. O, qızın xoşuna gəlmək üçün müxtəlif soyğunçuluq və fırıldaq hadisələri ilə gündəmə gəlir.

Amma bir gün qız onun əsl adını öyrənir...

## İstinadlar
Ukraynanın əməkdar artisti

**Ukraynanın əməkdar artisti** () — Ukrayna Respublikasının dövlət mükafatı, “Ukraynanın Dövlət Mükafatları haqqında” Ukrayna Qanununa uyğun olaraq Ukrayna Prezidenti tərəfindən verilən fəxri ad. 29 iyun 2001-ci il tarixli Ukraynanın fəxri adları haqqında Əsasnaməyə əsasən bu ad aşağıdakılara verilir:

"Ukraynanın əməkdar artisti" fəxri adının verilməsi üçün təqdim olunan şəxslər ali və ya peşə təhsilinə malik olmalıdırlar. Titul Ukrayna vətəndaşlarına, əcnəbilərə və vətəndaşlığı olmayan şəxslərə verilir. Bu fəxri ad "Ukraynanın Əməkdar artisti" adını aldıqdan on il sonra verilə bilən "Ukraynanın xalq artisti" adından aşağıdır. Titul şəxslərin ölümündən sonra verilmir.

Bu fəxri adı alanlara döş nişanı (40 mm hündürlükdə x 30 mm enində, gümüşdən hazırlanmış) və sertifikat verilir. Təqdimat açıq şəkildə aparılmalıdır.

## Qeydlər


## İstinadlar
Ərbil qətliamı

**Ərbil qətliamı** — 31 avqust 1996-cı ildə İraq Silahlı Qüvvələrinin Ərbildə İraq Türkman Cəbhəsinə basqınları. Hadisə nəticəsində 48 nəfər edam edilmiş, 38 nəfər həbs edilmişdir.

## Qətliam
İraq qüvvələri 1991-ci ildə İraq üsyanları zamanı kürd üsyançılarının qələbəsindən sonra İraq Kürdüstanından geri çəkilmişdi. Kürd səlahiyyətliləri, xüsusən də Ərbilə nəzarət edən Kürdüstan Demokrat Partiyası İraq Türkman Cəbhəsinə sığınacaq vermiş, onların region daxilində fəaliyyət göstərməsinə və türkman məktəbləri açmasına icazə vermişdi, bu da İTC-nin şəhərdə əhəmiyyətli dərəcədə səlahiyyət əldə etməsinə səbəb olmuşdu.

Qətliam İraq Kürdüstanında vətəndaş müharibəsinin qızğın vaxtında İraq Silahlı Qüvvələrinin KDP lideri Məsud Bərzaninin Səddam Hüseynə Cəlal Tələbani ilə mübarizədə kömək istəməsi və KVİ-nin Ərbildən sıxışdırılması üçün məktub göndərməsindən sonra baş vermişdir. Səddam Hüseyn 31 avqust 1996-cı ildə 45,000 əsgər göndərmişdir. Bərzani qətliam əmrini verməmişdi, lakin İraq qüvvələri bu Ərbilə dəvəti Səddam rejiminə qarşı çıxan İraq türkman siyasi dissidentlərini cəzalandırmaq üçün bir fürsət kimi qəbul etmiş və binalara basqın etmişdilər. İTC qərargahı, 38 türkman məktəbi və mədəniyyət mərkəzində 38 nəfər həbs edilmiş, 48 nəfər edam edilmiş və basdırılmadan əvvəl naməlum yerə aparılmışdır. KDP, çox güman ki, İraq qüvvələrini narahat etmək və KVİ-yə qarşı İraqın silahlı dəstəyini itirmək istəmədikləri üçün qırğına məhəl qoymamışdı.

## Nəticəsi
Həmin gün KDP qüvvələri Ərbildə 13 KVİ silahlısını ələ keçirərək edam etmişdir, İraq əsgərləri isə Ərbilin kənarında 700 KVİ və İraq Milli Konqresi döyüşçüsünü öldürmüşdür. İraq qoşunları daha sonra Ərbili KDP-yə qaytarmış və oradan çəkilmişdir. KDP KVİ-ni İran–İraq sərhədinə qədər sıxışdırmış, burada ABŞ növbəti qətliamların qarşısını almaq üçün müdaxilə etmişdir. Bu zaman 6,000-dən çox KVİ döyüşçü İraqdan təxliyə edilmişdir. KDP KVİ-nin qalası olan Süleymaniyyəni ələ keçirmiş, lakin KVİ oktyabrda onu geri almışdır.

## Mirası
2018-ci ildə İraq Türkman Cəbhəsinin lideri Aydın Maruf Səddam Hüseynin BƏƏS rejiminin silahlı qüvvələrinin 48 türkmanı mühakimə olmadan edam etdiyini demiş və əlavə etmişdir ki, "İraq tarixinin əvvəlki mərhələsi türkmanların ölkədəki siyasi, mədəni və sosial varlığını məhv etmək cəhdlərinin şahidi olub". İraq Türkman Cəbhəsinin Ərbil qolunun lideri İmdad Bilal bildirmişdir ki, Osmanlı imperiyasının süqutundan sonra "bir çox İraq rejimi İraq türkmanlarına təzyiq göstərmək və onların kimliyini ortadan qaldırmağa çalışmaq siyasəti həyata keçirmişdir".

2022-ci ildə İraq Türkləri Dərnəyi "Ərbil qətliamının 26-cı ildönümündə vətən, millət, bayraq, azadlıq uğrunda şəhidliyə gedən şəhidlərimizi hörmət, sevgi və həsrətlə yad edirik. ruhları şad olsun, məkanları cənnət olsun". Ərşad Saleh qeyd etmişdir ki, "Dörddə bir əsrdən çox, düz 26 il əvvəl Gökbörü şəhəri Ərbildə türkman soyqırımı baş vermişdir. 31 avqust 1996-cı ildə Ərbil Türkman soyqırımında şəhid olan qəhrəmanlarımızı anırıq. Bu, yaxın tariximizin ən ağrılı hadisələrindən biridir".

## İstinadlar
Anna Borisoqlebskaya

**Anna İvanovna Borisoqlebskaya** (; ) — ukraynalı kino və teatr aktrisası, Ukrayna SSR xalq artisti (1936).

## Bioqrafiya
Anna Borislebskaya 13 iyul 1868-ci ildə Vitebsk quberniyasının (indiki Pskov vilayəti) Sebeji şəhərində anadan olmuşdur. Milliyyətinə görə o, özünü belarus-ukrayn-rus hesab edirdi. Borislebskaya uşaqlığını Xarkov quberniyasının İzyum şəhərində keçirib və təhsilini Xarkovdakı Xeyriyyə Cəmiyyəti məktəbində alıb. 1886-cı ildə Xarkov Universitetində müəllim adı almaq üçün imtahan vermiş və elə həmin il İzyum rayonunun Novoselovtsı kəndində müəllimlik etməyə başlamışdır.

Borisoqlebskaya 29 sentyabr 1939-cu ildə Kiyevdə vəfat etmişdir. O Kiyevdə, Baykovo qəbiristanlığında dəfn edilib və qəbri Ukrayna Teatr Aktyorları İttifaqı tərəfindən qorunur.

### Karyera
Uşaqlıqdan teatra maraq göstərib. O, peşəkar səhnəyə 1888-ci ildə qədəm qoyub. Borisoqlebskaya 1902-ci ilə qədər Marko Kropivnitskinin truppasında, daha sonra isə dörd il Panas Saksaqanski və İvan Karpenko-Karinin truppasında çalışmış, 1906-1907-ci illərdə isə Şatkivski və Kolesnıçenko truppaları ilə qastrollarda olmuşdur. 1907-1917-ci illərdə Kiyevdə Nikolay Sadovskinin rəhbərlik etdiyi Ukrayna stasionar teatrında işləyib.

Borisoqlebskaya 1919-cu ildə T. G. Şevçenko adına Birinci Dövlət Ukrayna Dram Teatrının (o dövrdə Kiyevdə, indi Dnepropetrovskda) həmtəşkilatçısı olmuşdur. 1920-1925-ci illərdə o, Qərbi Ukraynada olub, burada müxtəlif teatr truppalarında, xüsusən də Orel-Stepnyakın yanında çıxış edib.

1925-ci ildən ömrünün sonuna kimi İvan Franko adına Kiyev Teatrının səhnəsində işləyib. O, daha çox görkəmli personaj aktrisası kimi tanınırdı.

## İşləri

### Teatr

* Sekleta ("İki dovşan üçün", )
* Qanna (“İstedadsız”, İvan Karpenko-Kari)
* Şkandıbixa ("Limerivna", Panas Mirni)
* Xivriya (“Saroçinskaya yarmarkası”, Staritski)
* Klara (“Qorxu”, Aleksandr Afinoqenov)
* Arina (“97”, Nikolay Kuliş)
* Mariya Tarasovna, Varvara (“Platon Kreçet ”, “Boqdan Xmelnitski”, Aleksandr Korneyçuk)

### Filmoqrafiya

* Terpilika (“Natalka-Poltavka”, film-pyes, 1911)
* "Cənab Ştukareviç, ya da olmayan Okazia", 1912
* Köhnə qaraçı (“Zaporojye xəzinəsi”, 1912)
* Ulyana, Semyonun anası (“Koliyivşçina”, 1933)
* Nümayəndə (“Stozhary”, qısametrajlı film, 1939)
* Toxucu ("Şors", 1939)

## İstinadlar
Hunter × Hunter (anime serialı, 2011)

**Hunter × Hunter** — 2011–2014-cü illərdə yayımlanan, Yoşihiro Toqaşinin eyniadlı manqası əsasında hazırlanmış anime serialı. Serialın hekayəsi Qon Friks adında yeniyetmə oğlanın ölmüş bildiyi atasının əslində sağ və məşhur ovçu olduğunu öyrənməsi və onu tapmaq üçün müxtəlif macəralara atılmasını, atası kimi ovçu olmaq istəməsi və bu yolda yaşadıqlarından bəhs edir.

Seriyanın yeni animesi 24 iyul 2011-ci il tarixində elan edilmişdi. Sözügedən animenin 1999-dakı serialla əlaqəsi yoxdur və hekayəni başdan təsvir edir.

## Seriala ümumi baxış

## İstinadlar
Müdafiə etmək

**Vəkillik** və ya **müdafiə etmək** — bir və ya bir neçə məqsədə çatmaq üçün, özünün, başqa bir şəxsin və ya bir qrup şəxsin adından çıxış etmək, nümayəndəsi olmaq, hərəkət etmək, müəyyən məqsəd(lər)ə nail olmaq və ya müdafiə etmək üçün həyata keçirilən bütün işlərə aiddir. Bu kontekstdə qərar qəbul etmə proseslərinə təsir göstərməyi hədəfləyən vəkillik anlayışı lobbiçilik anlayışını da əhatə edir, lakin ən düzgün mənada lobbiçilikdən çox daha geniş anlayış sərhədlərinə malikdir. Vəkillik ümumiyyətlə siyasətlə əlaqəli anlayış olsa da, onun təkcə siyasi deyil, həm də iqtisadi, sosial və hətta diplomatik nəticələri də ola bilməkdədir.

Bir şəxsin özünün fikir və düşüncə azadlığı ilə bağlı olub, bütün həyati məsələlərində müdafiə sistemini inkişaf etdirməsinə də vəkillik deyilə bilər.

Hətta məhkəmələrdə də bunu əks istiqamətdə edən, yəni həqiqəti əks etdirməyən müdafiələr mövcuddur.

Vəkillik ümumiyyətlə birbaşa nəzarət-tarazlıq mexanizmləri arasında sayılmasa da, əslində vətəndaş cəmiyyətinin dövlətə nəzarətinə verdiyi töhfələrinə görə bu sistemdə mühüm yer tutmuş hesab edilə bilər. Eynilə, bu mövzuya hakimiyyət bölgüsü nöqteyi-nəzərindən baxıldıqda, müntəzəm olaraq gündəmə gətirilən səlahiyyətlər arasındakı nəzarət-tarazlıq mexanizmlərinə oxşar bir fəaliyyət ilə vətəndaş cəmiyyətinin üç əsas səlahiyyətli orqanı olan qanunverici, icraedici və məhkəmə hakimiyyəti orqanları üzərində dövlətin varlığının səbəbi olan fərdin nəzarətini gücləndirməyə imkan verir.

Bu mənada vəkillik, vətəndaş cəmiyyətini gücləndirərək demokratiyanın daha yaxşı bir formada həyata keçirilməsinə mühüm töhfələr verir.
Müqəddəs hami

**Müqəddəs hami** Katolik, Anqlikan və Şərqi Ortodoks inancında bir millətin, yerin, sənətin, fəaliyyətin, sinfin, qəbilə, ailə və ya şəxsin ilahi müdafiəçisi sayılan müqəddəsdir.

## Nümunələr

### Qitələr

* **[[Asiya]]:** Məryəm, Yusif, Fransisk Ksaveri .
* **[[Afrika]]:** Qara Musa, Məryəm (Bizim Kibeho Xanımımız).
* **[[Amerika]]:** Məryəm (Nuestra Señora de Guadalupe),  Rosa de Lima, Cozef.
* Antarktida: Məryəm (Qarların xanımı), Covanni Bosko.
* **[[Avropa]]:** Nursiyalı Benedikt, Kiril və Methodius, İsveçli Brijit, Sienalı Ketrin, Edit Şteyn.
* **Okeaniya:** Pierre Çanel.

### Regionlar

* **[[Kiçik Asiya|Anadolu]]:** Həvari Yəhya.
* **[[Elzas]]:** Elzaslı Odiliya.
* **Avstraliya:** Məryəm (Xristianların Məryəm Dəstəkçisi).
* **[[Mərkəzi Afrika]]:** Məryəm (Məryəmin nöqsansız ürəyi).
* **[[Mərkəzi Amerika]]:** Pedro de Betankur, Oskar Arnulfo Romero .
* **[[Şimali Afrika]]:** Karfagenli Sprianus.
* **[[Skandinaviya]]:** Ansgar.
* **[[Cənubi Amerika]]:** Rosa de Lima.
* **[[Antil adaları]]:** Helftalı Gertrude, I Qriqori
* **[[Orta Şərq|Yaxın Şərq]]:** Müqəddəs Georgi.

## İstinadlar
Azərbaycan anklavları (dəqiqləşdirmə)

## Siyasi
* Kərki. Azərbaycan Respublikasının, o cümlədən Naxçıvan Muxtar Respublikasının tamamilə Ermənistan ilə əhatə edilmiş kəndi.
* Yuxarı Əskipara və Barxudarlı. Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun tamamilə Ermənistan ilə əhatə edilmiş kəndləri.

## Etnik və ya linqvistik
* Dərəgəz və Lüftabad. Şimali Xorasanda 2 azərbaycandilli anklav.
* Gürcüstanda azərbaycandilli anklavlar. Azərbaycanlıların Kvemo-Kartlidə 6, Msxeta-Mtianetində 1, Kaxetiyada 2 etnik anklavı vardır.

## İstinadlar
Ser Sandford

**Ser-Sandford** () - Kolumbiya dağlarının ən yüksək zirvəsidir, Britaniya Kolumbiyasının on dördüncü ən yüksək zirvəsidir (Peakbagger.com  -a görə on səkkizinci).

Kinbasket su anbarının Qızıl qol qolunun cənub-qərbində Selkerk dağlarının Big Bend silsiləsinin Sir Sandford alt silsiləsində yerləşir. Mütləq hündürlüyü 3519 metr, nisbi hündürlüyü 2707 metrdir. İlk dəfə bu zirvəyə 1912-ci ildə Howard Palmer, E. V. D. Holvay, Rudolf Aemmer, Edvard Fyuz qalxmışdır.. Zirvə Kanada dəmir yolu şəbəkəsini yaradan və onun ərazisində saat qurşaqlarını tətbiq edən görkəmli mühəndis Ser Sandford Fleminqin adını daşıyır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Əmir (ad)

**Əmir** — kişi adı.

* Əmir Hüseyn Sadiqi — İran futbolçusu, müdafiəçi. 
* Əmir Kır — Türk əsilli belçikalı siyasətçi.
* Əmir Rüstəmov — general-mayor.
Lyubov Qakkebuş

**Lyubov Mixaylivna Qakkebuş** (; ) — Ukraynalı səhnə aktrisası, müəllim və tərcüməçi, Ukrayna SSR xalq artisti (1943). O, 80-dən çox aparıcı və köməkçi rolu, o cümlədən Vilyam Şekspirin "Makbet" pyesində Ledi Makbet və Henrik İbsenin "Kabuslar" pyesində Fru Alvinq rollarını ifa edib.

## Erkən həyat və təhsil
Lyubov Qakkebuş 26 sentyabr 1888-ci ildə Rusiya İmperiyasının Nemirov şəhərində anadan olub. O, Moskva Kamerni teatrında oxuyub və Moskvada Ukraynanın Kobzar klubunun səhnələşdirdiyi həvəskar tamaşalarda çıxış edib.

## Karyera
Qakkebuş 1917-ci ildə Kiyevdəki Ukrayna Xalq Teatrının səhnəsində *Miss* (Aleksandr Olesin "Payız" əsəri) rolunda debüt edib. O, 1919–1921-ci illərdə Kiyevdə Ukrayna Sovet Respublikasının Şevçenko adına Birinci Teatrında, 1921–1922-ci illərdə isə Vinnitsada İvan Franko adına Milli Akademik Dram teatrında oynamışdır.

Qakkebuş 1922-ci ildən 1926-cı ilə qədər Berezil teatrında çalışmış və 1926-cı ildə əri Vasil Vasilko Qakkebuş ilə birlikdə Odessaya köçmüşdür. O 1926–1928-ci illərdə Odessanın Ukrayna Dram Teatrında işləyib. 1928-ci ildə Qakkebuş və Vasilko Xarkova köçdülər və burada Qakkebuşun əri Çervonozavodsk Ukrayna Dram Teatrının bədii rəhbəri oldu. Qakkebuş 1933-cü ilə qədər Xarkovdakı Çervonozavodsk Ukrayna dram teatrında, 1933–1938-ci illərdə isə Donetsk Tatrında işləmişdir.

Qakkebuş İkinci Dünya müharibəsi illərində evakuasiyada olan Şevçenko adına Xarkov Ukrayna teatrının truppasına qatılıb. O, 1943-cü ildə Ukrayna SSR xalq artisti adına layiq görülüb.

Qakkebuş aktyorluqdan başqa teatrlarda, Kiyev Lısenko Musiqi və Dram İnstitutunda (1922–1926), Odessa (1926–1928) və Xarkovdakı (1929–1933) musiqi və dram institutlarında, həmçinin Kiyev Teatr İncəsənəti İnstitutunda (1944–1947) aktyorluq sənətindən dərs demişdir.

1944-cü ildən etibarən Qakkebuş Kiyevdə məskunlaşdı və tərcümə işi ilə məşğul olmağa başladı. O, Molyer, Qorki ("Burjua"), Trenyov, Afinogenov və Romaşovun Ukrayna dilinə tərcümələrinin müəllifidir.

Lyubov Qakkebuş 28 may 1947-ci ildə Kiyevdə vəfat etmişdir.

1970-ci ildə Lyubov Qakkebuşun 1938–1947-ci illərdə Kiyevin Velyka Jitomıska küçəsi, 17-də yaşadığı evin fasadına qranitdən xatirə lövhəsi vurulmuşdur.

## İstinadlar
Ələkbər

**Ələkbər** — kişi adı.
	
* Ələkbər Muradov — Azərbaycan kino və televiziya rejissoru, ssenarist, kinooperator.
* Ələkbər Quliyev — Azərbaycan alimi və dövlət xadimi, akademik, biologiya elmləri doktoru.
* Ələkbər Heydəri
* Ələkbər Qasımov
Vsesvit

***Vsesvit*** (, "Kainat") — Ukraynanın ictimai-siyasi və ədəbi-bədii illüstrasiyalı xarici ədəbiyyat jurnalı, Ukraynanın ən qədim ədəbi jurnalı.
## Tarixi
[thumb|left|200px|"Vsesvit" jurnalının redaksiyasında (soldan sağa): [Aleksandr Dovjenko, Kost Qordiyenko, Mikola Xvılev. Xarkov, 1925]]
1925-ci ilin yanvarında Vasili Ellan-Blakitni, Mikola Xvılev və Aleksandr Dovjenko tərəfindən yaradılmışdır. 1925-ci ilin yanvarından 1934-cü ilin oktyabrınadək Xarkovda ayda iki dəfə, 1958-ci ilin iyulundan indiyədək Kiyevdə nəşr olunur. XX əsrin sonlarına qədər aylıq nəşr olunurdusa, indi iki ayda bir dəfə nəşr olunur.

Jurnalın mövcud olduğu dövrdə onun səhifələrində 500-dən çox roman, minlərlə şeir toplusu, hekayə və dramatik əsər, minlərlə məqalə, esse, reportaj, 105 ölkədən müəlliflərlə müsahibələr 84 dildən tərcümə olunub.

1993-cü ilə qədər nəşrin daimi prinsipi yalnız sovet və postsovet məkanında ilk dəfə olaraq ukrain dilinə tərcümə edilmiş xarici ədəbiyyat əsərlərinin nəşri idi. O günlərdə müxtəlif millətlərdən olan insanlar ukrain dilini mükəmməl bilmədən, səthi də olsa, Ukraynada təklif olunan dünya ədəbiyyatının ən yaxşı əsərləri ilə tanış olmaq üçün ukrain dilində jurnal axtarır və oxuyurdular. Bu dövrdə “Vsesvit” jurnalı bütün sovet və postsovet məkanında təkcə Ukrayna millisinin deyil, həm də dünya mədəniyyətinin formalaşmasında aparıcı rol oynamışdır.

Vsesvit jurnalı əsasında güclü Ukrayna tərcümə və tərcüməşünaslıq məktəbi yaradılmışdır. Jurnalda müntəzəm olaraq görkəmli Ukrayna yazıçıları, tənqidçiləri, ədəbiyyatşünasları və tərcüməçiləri, o cümlədən İvan Bilık, İvan Dzyuba, Pavel Zaqrebelnı, Dmitri Zatonski, Roman Lubkivski, Dmitri Nalivayko, Dmitri Pavlıçko, Yuriy Pokalyam Skurşukski, Nikolay Pokalyasim Skurşuk, Nikolay Ryabçuk, Maksim Strixa, Les Tanyuk və digər məşhur müəlliflərlə çalışırdı.

1989-cu ildə jurnal Mikola Lukaş adına “Ars Translationis” (“Tərcümə sənəti”) ədəbi mükafatını təsis edib və hər il ən yaxşı Ukrayna tərcüməçilərinə verilir.

Uzun illər jurnalın baş redaktorları yazıçı və publisist Aleksey Poltoratski (1958-1970), 1986-2007-ci illərdə isə ukraynalı ədəbiyyatşünas Oleq Mikitenko olub.
## Baş redaktorları
* Vasili Blakitni (1925)
* Yevqen Kasyanenko (?—1934)
* F.Taran (?—1934)
* *Olmayıb* (1934—1958)
* Oleksey Poltaratski (1958—1970)
* Dimitri Povlıçko (1971—1978)
* Vitali Kototiç (1978—1986)
* Oleq Mikitenko (1986—2007)
* Yuri Mikitenko (2007—2012)
* Dimitri Drozdoviski (2012-ci ildən)
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *Я.I. Дзира*. «Всесвіт»  
* *М.&nbsp;Н.&nbsp;Москаленко*. «Всесвіт»  
## Xarici keçidlər
* Офіційний сайт журналу «Всесвіт» 
* 
* Онлайн-підписка на електронну версію журналу 
* Архів номерів журналу  в е-бібліотеці «Чтиво»
* 
* 
* Анрій Кемаль. У пошуках справжнього ринку (2016) 
* 
* 
* ''Феномен «Всесвіту» в українській культурі''. Максим Стріха. Екземпляри ХХ. Літературно-мистецька періодика ХХ століття
Con Ernest Vilyamson

**Con Ernest Vilyamson** () - Dünyada ilk dəfə sualtı filmi çəkmiş şəxs. Sualtı fotoşəkilləri çəkmək üçün *fotosferi* icad etmişdir. Vilyamson sualtı qayıqdan ilk foto çəkmiş şəxs kimi də tarixə düşüb.

## Həyatı

Con Ernest Vilyamson 1881-ci ilin 8 dekabr tarixində Böyük Britaniyanın Liverpul şəhərində anadan olub.
Atası Amerika Birləşmiş Ştatlarının Virciniya ştatının Norfolk şəhərindən olan dəniz kapitanı Çarlz Vilyamson dövrünün tanınmış dənizçilərindən biri olmuşdur. Atası Çarlz konsentrik dəmir halqalardan hazırlanmış və *akkordeon kimi uzanan* dərin dəniz borusu icad etmişdi. Boru sualtı təmir və gəmilərin xilas edilməsi üçün istifadə edilmişdir. 

1912-ci ildə Vilyamson müxbir kimi işləyərkən Norfolk Limanında sualtı fotoşəkillər çəkmək üçün bu cihazdan istifadə etmişdir. Daha sonra o, məşhur fransız yazıçısı Jül Vernin şərəfinə adlandırdığı fotosfer cihazısını ixtira edərək onunla Baham adalarında sualtı kinofilmlər çəkməyə başlamışdır.

Vilyamson *Sualtı Film Korporasiyası* adlı film şirkəti yaratmışdır. 1914-cü ildə onun ilk sualtı kinofilm olan və köpəkbalıqlarından bəhs edən *Otuz min lye su altında* filmi təqdim olunub. Film öz adını Jül Vernin 1870-ci ildə tamamladığı macəra romanı İyirmi min lye su altından götürüb. Con Ernest Vilyamsonun rəhbəri olduğu *Sualtı Film Korporasiyası* dünyada yaradılmış ilk qurulan ilk kinostudiyalardan biri olan Tanhauzer Film Korporasiyası ilə əməkdaşlıq edərək sualtı filmlər mövzusunda müxtəlif filmlər çəkməyə davam etmişdir.

## İstinadlar
Sahibə Əhmədova

**Sahibə Əliqulu qızı Əhmədova ** () — Azərbaycanın opera müğənnisi, xanəndə, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti.

## Həyatı
Əhmədova Sahibə Əliqulu qızı 1956-cı il yanvar ayının 11-i Ağcabədi rayonunun Hacılar kəndində anadan olub.
Orta təhsilini həmin rayonun Boyat kəndində alıb. Uşaqlıqdan milli musiqiyə böyük marağı olub. İlk musiqi müəllimi Ağcabədi rayonunda fəaliyyət göstərən "Rast" ansamblının tanınmış xanəndələrindən olan əmisi oğlu Sabir Abbasov olub. 1975-ci ildə Asəf Zeynallı adına Orta-ixtisas Musiqi Texnikumunun xanəndəlik fakültəsinin muğam şöbəsinə daxil olub və görkəmli muğam ustadı, Əməkdar müəllim Nəriman Əliyevdən dərs alaraq muğam sənətinin sirlərini öyrənib. Texnikumda təhsilini davam etdirməklə yanaşı, 1976-cı ilin oktyabr ayından etibarən ustad tarizən Bəhram Mansurovun təşəbbüsü ilə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında işə başlayıb. Opera səhnəsində ilk ifa etdiyi obraz M. Maqomayevin "Şah İsmayıl" operasından Ərəbzəngi obrazı olub. Elə ilk gündən Sahibə xanımın özünəməxsus tərzdə və yüksəs peşəkarlıqla ifa etdiyi bu obraz tamaşaçıların yaddaşında bu günə qədərdə böyük iz buraxıb və haqlı olaraq da "Səhnəmizin Ərəbzəngisi" adını qazanıb. Sonralar isə opera səhnəsində silsilə ana obrazlarında çıxış edib. Ü. Hacıbəylinin "Leyli və Məcnun" operasında Leylinin anası, Məcnunun anası, Z. Hacıbəyovun "Aşıq Qərib" operasında Qəribin anası, Ş. Axundovanın "Gəlin qayası" operasında Camalın anası, R. Mustafayevin "Vaqif" operasında qarı və s. obrazları müvəffəqiyyətlə ifa edib. Operanın nəzdində respublikamızın hüdudlarından kənarda Rusiya, Bolqarıstan, Türkiyə kimi bir çox ölkələrdə qastrol səfərlərində olub. Həmçinin Sahibə xanım M. Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyasının solisti olaraq bir çox dövlət səviyyəli tədbirlərin və konsert proqramlarının iştirakçısı olub. Muğam və xalq mahnılarımızın mahir ifaçısı olan Sahibə xanımın ifasında "Bayatı-Şiraz", "Çahargah", "Şur", "Segah", "Orta Mahur", "Mahur-hindi", "Rahab", "Bayatı-kürd", "Qatar", "Şahnaz" muğam dəstgahları, "Qarabağ şikəstəsi", "Arazbarı", "Simayi-Şəms" kimi zərbi-muğamları lentə alınıb və bir çoxu Azərbaycan Televiziyasının Qızıl Fondunda saxlanılır. O cümlədən, Sahibə xanım "Uca dağlar", "Ahu kimi", "Alma almaya bənzər", "Dağlardan aşdım" və s. xalq mahnılarını böyük şövqlə ifa edib. Uzun illər göstərdiyi fəaliyyətin nəticəsi olaraq bir çox diplom və fəxri fərmanlarla təltif olunub. 16 sentyabr 2006-cı il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Respublikanın "Əməkdar artist"i fəxri adına layiq görülüb.

16 mart 2024-cü ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra dünyasını dəyişib.

## İstinadlar
Beynəlxalq Dənizçilik, Kəşfiyyat və Ətraf Mühit Filmləri Festivalı

**Beynəlxalq Dəniz Filmləri Festivalı, kəşfiyyat və ətraf mühit** () - Fransanın cənub-şərqində Provans-Alp-Kot-d'Azür bölgəsində, Var departamentində daxil olan Tulon kommunasında keçirilən beynəlxalq film festivalı. Festival 1954-cü ildən etibarən hər il təşkil olunur və əsasən sualtı dünya, dəniz və ətraf mühit mövzuları ilə bağlı filmlər nümayiş olunur. Sualtı fotoqrafiyanın qabaqcıllarından sayılan Fransada festival ilk illər də, həvəskar şəkildə təşkil edilib, 80-cı illərdən etibarən isə daha ciddi büdcə və iştirakçı sayı ilə baş tutmuşdur. Tədbir YUNESKO və Beynəlxalq Kino və Televiziya Şurası tərəfindən də dəstəklənməkdədir.
Mister Olimpiya 1978

**Mister Olimpiya 1978** — Bodibildinq üzrə ən populyar yarışın sayca ondördüncüsü.  (IFBB) təşkilatçılığı ilə 1978-ci ilin sentyabrında, ABŞ-nin Ohayo ştatının Kolumbus şəhərində keçirilmişdir.

## Nəticələr
Yarışın ümumi mükafat fondu 26 000 dollar idi. Frank Zeyn ikinci dəfə bu titula sahib oldu.

### 200 funta (90,7 kq) qədər

### 200 funtdan (90,7 kq) yuxarı

### Mütləq çempion

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Mr. Olympia
Dalğıc skafandrı

** Dalğıc skafandrı** - suyun dərinliklərində (600 metrə qədər) dalğıc əməliyyatları üçün nəzərdə tutulmuş avadanlıqdır, bu müddət ərzində skafandr pilotu normal atmosfer təzyiqində saxlayır və bu, müvafiq olaraq dekompressiya narahatlığını aradan qaldırır, azot, oksigen və s. zəhərlənmələrin qarşısını alır.
Qunqaşan

**Qungaşan** (Qonqa, Konka, Qanq-ka, Qonqa-Şan; ) Daşüeşan dağ sistemindəki dağ, Çinin Sıçuan əyalətindəki ən yüksək dağdır.

## Tarixi

O zamanlar Bokunka adlanan dağın hündürlüyünün ilk məsafədən ölçülməsi 1877–1880-ci illərdə qraf Bela Seçeninin ekspedisiyası tərəfindən aparılmışdır. Bu tədqiqatçılar dağın hündürlüyünün dəniz səviyyəsindən 7600 metr hündürlüyündə olduğunu müəyyən etmişdirlər. 45 il sonra, bu dəfə Ganga Ka adlanan dağın missioner J. X. Edqar tərəfindən şəkili çəkilmişdir .

1930-cu illərin əvvəllərində (və ya 1929) kəşfiyyatçı Cozef Rok hündürlüyü ölçmək üçün yeni bir cəhd etmiş, bundan sonra dağın hündürlüyünün 30,250 fut (9220 m) olduğu ortaya çıxmışdır. Onu dünyanın ən hündür dağı kimi Milli Coğrafiya Cəmiyyətinə teleqrafla göndərmişdilər. Bundan sonra hesablamaları yoxlamaq qərara alınmışdır. Müzakirələrdən sonra onlar rəsmi nəşrdə 7803 m (25,600 fut) yüksəklik haqqında razılığa gəlmişdirlər.

1930-cu ildə isveçrəli coğrafiyaçı Eduard İmhof dağın hündürlüyünün 7590 metr (24900 fut) olduğunu bildirmiş və həmçinin də geoloq Arnold Geim bu ekspedisiyada iştirak etmişdir.

1932-ci ildə ABŞ-dan olan Terris Muri Artur Emmons, Cek Yanq və Riçard Burdsal qərb yamacından qalxaraq 7590 m hündürlüyü təsdiqləmişdirlər. Bu zirvə, 1958-ci ilədək amerikalılar tərəfindən fəth edilmiş ən yüksək nöqtə olmuşdur. Ekspedisiya iştirakçıları alpinizm haqqında klassik "İnsanlar buludlara qarşı" kitabını yazmışdırlar .

The Himalayan Indexi 5 əlavə dırmaşma və 7 uğursuz cəhdi təsvir etmişdir. 1981-ci ildə səkkiz yapon alpinist uğursuz cəhd zamanı yıxılaraq ötmüşdürlər. 1999-cu ilə qədər dırmanma zamanı həlak olan alpinistlərin sayı zirvəni fəth edənlərin sayından çox idi. SummitPost xəbər verir ki, 2003-cü ilə qədər dağın cəmi 8 dəfə müvəffəqiyyətlə zirvəsinə qalxmaq mümkün olmuşdur. Cəmi 22 alpinist zirvəyə qalxmış və 16 alpinist həlak olmuşdur.

7 oktyabr 2017-ci ildə Çexiyadan Pavel Koržinek (Pavel Kořínek) son on beş il ərzində ilk dəfə olaraq bu dağın zirvəsinə çatmağa nail olmuşdur.

## Təsviri
Dasuü Şan silsiləsində, Dadu və Yalong çayları arasında yerləşir, Çin-Tibet dağlarının hissəsindədir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* *Michael Brandtner* . Minya Konka Schneeberge im Osten Tibets. Die Entdeckung eines Alpin-Paradieses. Detjen-Verlag, Hamburq 2006, ISBN 3-937597-20-4
* *Arnold Heim* . Minya Qonqkar. Verlag Hans Huber, Bern-Berlin 1933.
* *Eduard İmhof* . Die großen kalten Berge von Szetschuan. Orell Füssli Verlag, Sürix, 1974.
* *Jill Neate* . Yüksək Asiya: 7000 metrlik zirvələrin təsvir edilmiş tarixi. ISBN 0-89886-238-8
* 

## Xarici keçidlər
*  — mountain.ru
Konservaçan olduğunu fərz et

**Konservaçan olduğunu fərz et** () – nəticələrini əsassız və ya həddən artıq sadələşdirilmiş fərziyyələrə əsaslandıran iqtisadçıları və digər nəzəriyyəçiləri ələ salmaq üçün istifadə olunan ifadə.

## Tarixi
İfadənin ilk dəfə 1970-ci ildə Britaniya iqtisadçıları tərəfindən işlədildiyi güman olunur. İfadənin işləndiyi ilk kitab Kennet Bouldinq tərəfindən yazılmış *"İqtisadiyyat elm kimi"* (1970) kitabı olmuşdur:

İfadə 1981-ci ildə nəşr olunmuş bir kitabdan sonra populyarlaşmış və iqtisadi mövzularda yazan bir çox şəxs tərəfindən istifadə olunmuşdur.

## İstifadəsi
Zarafat və onun tətbiqi 1981-ci ildə Corc Qudman tərəfindən yazılmış *"Kağız pul"* kitabından sonra məşhurlaşmışdır. O, inflyasiyanın başa çatacağını fərz edən iqtisadçıları ələ salmaq üçün bu zarafatdan bəhs etmiş, "konservaçan olduğunu fərz et" ifadəsinin həmin iqtisadçıların deduktiv məntiqinə qarşı ittiham kimi təqdim etmişdir.

ABŞ prezidenti Ronald Reyqan bu zarafatı 9 aprel 1987-ci ildə Perdyu Universitetinin tələbələrinə danışmışdır: "Bir gün bir iqtisadçı, bir kimyaçı və bir mühəndis kimsəsiz adaya düşürlər. Onların ancaq bir lobya konservi olsa da, konservaçan yox idi. Mühəndis palma ağacına çıxmağı, dəqiq məsafədən və dəqiq bucaqdan konservi ataraq onu açmağı təklif edir. Kimyaçı razılaşmır və konservi günəşin altında qoymağı təklif edir. Konservdəki lobyalar o qədər şişəcək ki, konserv özündən açılacaq. İqtisadçı isə iki təklifi də məntiqsiz adlandırır və deyir ki, iki metodda da biz çox lobya itirəcəyik, lakin mənim planım üzrə getsək heç bir lobya itirməyəcəyik. Mühəndis və kimyaçı razılaşaraq onun planını soruşurlar. İqtisadçı isə cavab verir: Fərz edək ki, bizim konservaçanımız var".

İtaliyanın maliyyə naziri Tommazo Padoa-Skoppa 2006-cı ildə siyasətdən uzaqlaşmış iqtisadçıları təsvir edərkən bu ifadəni işlətmişdir. Avstraliyada "reallıqdan uzaqlamış xəzinədar"ı təsvir etmək üçün bu ifadə istifadə olunmuşdur.

## Həmçinin bax
* Okkam ülgücü

## İstinadlar
Vera Xolodnaya

**Vera Vasilyevna Xolodnaya** (**Levçenko**; ; ) — Rusiya İmperiyasının kino aktrisası. O, Rusiya İmperiyasında ilk səssiz film ulduzu idi. Onun yalnız beş filmi günümüzə qədər gəlib çatmışdır və oynadığı rolların sayının 50-dən 100-ə qədər olduğu fərz edilsə də, dəqiq sayı bəlli deyil.

## Erkən həyatı
Vera Levçenko Poltavada (Rusiya İmperiyası, indiki Ukrayna) anadan olmuş, 2 yaşında ikən dul nənəsi ilə Moskvaya köçmüşdür. O, klassik balet üzrə karyera qurmaq arzusunda idi və Böyük Teatrın balet məktəbinə daxil olmuşdu. Vera uşaqlıqdan ailə teatrlarında iştirak edirdi. O 10 yaşı olanda məşhur Perepelkina gimnaziyasına göndərildi. 

## Şəxsi həyatı
Vera məzuniyyət gecəsində o vaxt tələbə, gündəlik idman qəzetinin redaktoru və yarış sürücüsü olan Vladimir Xolodnı ilə tanış oldu. Onlar hər iki ailənin narazılığına baxmayaraq, 1910-cu ildə evlənirlər. 1912-ci ildə onların qızı, Yevgeniya doğulub və bir il sonra Nata adlı bir qızı övladlığa götürüblər.

## İstinadlar
Hunter × Hunter: Phantom Rouge

— Yoşihiro Toqaşinin Hunter × Hunter manqa seriyası əsasında çəkilmiş, 2013-cü ildə yayımlanan yapon animasiya filmi.

## İstinadlar
Dövlət quruluşu

**Dövlət quruluşu** — dövlətdə əsas qanunlarla (Konstitusiya, əsas qanunlar, müstəqillik bəyannamələri və s.) müəyyən edilən siyasi-hüquqi, inzibati, iqtisadi və sosial münasibətlər sistemi, habelə dövlət quruluşu cəmiyyətin sosial-iqtisadi inkişafı və dövlətdə siyasi qüvvələrin balansı.

“Dövlət quruluşu” anlayışı konstitusiya ilə təsbit edilən və qorunan münasibətlər və dəyərlər sistemi olan “konstitusiya quruluşu”ndan daha genişdir.

## Həmçinin bax
* Dövlət quruluşu formaları
* Siyasi sistem

## Ədəbiyyat
* *Яценко Н. Е.* Толковый словарь обществоведческих терминов. — СПб, 1999.
* Большой юридический словарь / Под ред. *А. Я. Сухарева*, *В. Е. Крутских*. — М, 2002.
* *Иванец Г. И., Калинский И. В., Червонюк В. И.* Конституционное право России: энциклопедический словарь / Под общей ред. *В. И. Червонюка*. — М.: Юрид. лит., 2002. — 432 с.
Estoniyanın dövlət quruluşu

Estoniya müstəqil demokratik parlamentli respublikadır, burada hakimiyyətin əsas daşıyıcısı xalqdır.

## Riyqikoqu
270px|thumb|Binanın fasadı
270px|thumb|Riyqikoqunun yığıncaq otağı.

Ştatın ən yüksək nümayəndəli və qanunverici orqanı 4 il müddətinə seçilən 101 deputatdan ibarət Riyqikoqu adlanan birpalatalı parlamentdir. Parlament seçkilərində yalnız 18 yaşdan yuxarı Estoniya vətəndaşları səs vermək hüququna malikdir. Estoniya ərazisində yaşayan vətəndaşlığı olmayan şəxslərin, habelə xarici dövlətlərin vətəndaşlarının Estoniyada yaşama müddətindən və doğulduğu ölkədən asılı olmayaraq parlament seçkilərində iştirak etmək hüququ yoxdur.

Parlamentin hazırkı tərkibi 2023-cü il martın 5-də seçilib.

## Respublika hökuməti
İcra hakimiyyətini respublika hökuməti () həyata keçirir. Hökumətin başçısı Baş nazirdir, onun namizədliyi parlamentdə təmsil olunan siyasi qüvvələrin rəhbərləri ilə müvafiq məsləhətləşmələrdən sonra Respublika Prezidenti tərəfindən təklif edilir. Parlament təklif olunan namizədliyi təsdiq edərsə, hökumətin tərkibi respublika Prezidentinə təqdim edilir, o, sərəncamla hökumət üzvlərini rəsmi olaraq vəzifəyə təyin edir.

## İstinadlar
Almaniya Konstitusiyası

**Almaniya Federativ Respublikasının Əsas Qanunu** (), və ya qısaca , **Qrundqezets**, **əsas qanun** (, ) — Almaniyanın konstitusiyası ölkənin hüquqi və siyasi sisteminin əsaslarını müəyyən edir. Əsas Qanun 1949-cu ildə qərb işğal zonalarında konstitusiyanı müvəqqəti əvəz edən qanun kimi qəbul edilmiş və sonra Almaniyada fəaliyyətini davam etdirmiş, 1990-cı ildən isə vahid Almaniyanın tam hüquqlu konstitusiyası olmuşdur. Milli Sosializm təcrübəsini yaşamış ölkənin Əsas Qanununda əsas vətəndaş hüquqları xüsusi əhəmiyyət kəsb etmişdir.

## İstinadlar
Qəpəq

**Qəpəq** - orta əsrlərdə, xüsusilə, Səfəvilər dövründə geniş yayılmış atüstü oyun. Novruz bayramında, digər el şənliklərində daha çox icra olunub. Bu oyunun rəsm təsvirlərinə Səfəvilərin Qəzvin şəhərindəki "Qırx sütun" sarayının daxili divarında rast gəlinmişdir. XVI əsr İran şairi Əbdi bəy Şirazi "Çiçəklər bağı" əsərində həmin rosmdən bahs etmişdir. Məlumata görə, Qəpəq oyununda 6-8 nəfər iştirak edirmiş. Meydanın ortasında basdırılmış hündür dirəyin "qəpəq" ağacının ucuna içi gümüş pulla dolu kiçik bardaq və qızıl bir cam-piyalə qoyulur. El-oba şənliklərində, təntənəli günlərdə keçirilən oyunlarda bardaq qızıl sikkələrlə doldurulurmuş. Oyunçular atlarını çaparaq müəyyən məsafədən tək-tək hədəfə ox atırlar. Hədəfi vuran qalib sayılır və bardaqdan tökülən sikkələr ona çatır.

## İstinadlar