Masuci İbuse

Masuci İbuse (井伏 鱒二, İbuse Masudzi, 15 fevral 1898 – 10 iyul 1993) yapon yazıçısı idi. Onun Hiroşimanın bombalanmasından bəhs edən "Qara yağış" romanı Noma Mükafatına və Mədəni Əməklər Ordeninə layiq görülmüşdür.

## Erkən həyatı və təhsili
İbuse 1898-ci ildə torpaq sahibi olan (mülkədar) bir ailədə, hazırda Hiroşima prefekturasının Fukuyama şəhərinə daxil olan Kamo kəndində anadan olmuşdur.

İbuse Hiroşima Orta Məktəbinə qəbul imtahanından keçə bilmədi, lakin 1911-ci ildə Fukuyama Orta Məktəbinə qəbul olundu. Fukuyama Orta Məktəbi elit bir akademiya hesab olunurdu və nüfuzlu alimlərlə əlaqəli idi. Məktəbin müəllimləri onun nüfuzlu keçmişi ilə öyünürdülər, lakin İbuse buna əhəmiyyət vermirdi. O, bu məktəbi Qərb ideallarını izləyən bir yer kimi təsvir etmişdir; "Həyatımın Birinci Yarısı" əsərində qeyd edir ki, məktəbdə holland elmlərinə və fransız hərbi təlimlərinə xüsusi önəm verilirdi. İbuse bu məktəbdə məsxərəyə qoyulurdu və bu səbəbdən gülünc hədəfinə çevrilməmək üçün eynək taxmaqdan çəkinirdi.

İbuse təhsilində Qərb təsirlərindən həzz alsa da, babası Çin ədəbiyyatı üzrə xüsusi dərslik təşkil etdi. Lakin İbusenin tərbiyəçisi vəfat etdikdən sonra bu təlim dayandı. Onun məktəbi tez-tez tələbələrə bədii ədəbiyyat oxumağı qadağan edirdi, bu da İbusenin bu dövrdə bir çox məşhur əsərləri oxumasına mane olurdu.

Bununla belə, İbuse Şimazaki Toson və Mori Oqayın əsərlərini oxudu. 1916-cı ildə İbuse Kuçiki Sansuke təxəllüsündən istifadə edərək Oqaya məktub yazdı. Oqai Sansukenin məşhur alim olduğuna inanırdı və Sansukeyə minnətdarlığını bildirən bir cavab göndərdi. Orta məktəbdə olarkən İbusenin qardaşı Fumio Tokio jurnalı olan *Shusai Bundan* İbusenin adından istifadə edərək bir şeir təqdim etdi. İbuse Fukuyama orta məktəbinin direktoru tərəfindən danlanıb, lakin o, həm də təriflənib. O, iki fanat məktubu alıb.

İbusenin aldığı töhmət onun təsviri sənətə maraq göstərməsinə təsir etdi. İbuse Fukuyama orta məktəbində incəsənət təhsili alıb. O, dərslərdən həzz alırdı, lakin həyatını rəssam olmağa həsr etmək istədiyini hiss etmirdi. İbuse 1917-ci ildə orta məktəbi bitirmişdir. Daha sonra o, tanınmış rəssam Hashimoto Kansetsunun rəhbərliyi altında bədii səylərini davam etdirməyə çalışdı, lakin Kansetsu ona bu fürsəti rədd etdi. &#x5B; **' &#x5D;</sup>

== Universitet təhsili ==
1917-ci ildə, on doqquz yaşında, İbuse [[Tokio]]dakı [[Vaseda Universiteti]]ndə təhsil almağa başladı. Onun seçiminə qardaşı Fumio və dostu Yamane Masakazu böyük təsir göstərib. İbuse əvvəlcə şeir və rəsm öyrənməklə maraqlanırdı, lakin bədii ədəbiyyatı öyrənməyə həvəsləndirildi və sonunda [[fransız ədəbiyyatı]] üzrə ixtisaslaşdı.

Tokioya köçdükdən sonra, İbuse Fukuyama kəndini tərk edib böyük şəhərə köçməkdə birmənalı deyildi. İbuse bu təcrübəni ''Thoughts One Ninth Fevral'' kitabında təsvir etdi: "Bəzən hiss edirəm ki, mənim yarısı ölkəyə qayıtmaq, digər yarısı isə sona qədər Tokiodan yapışmaq istəyir." Tokio İbuse üçün sürreal göründü. O, özünü tənha hiss etdi və Fukuyamadakı evinə həsrət qaldı. Buna baxmayaraq, İbuse Vaseda Universitetinin yaxınlığındakı pansionatda qalmağa qərar verdi. O, tez-tez köçürdü, lakin həmişə Vasedanın yanında qalır və Fukuyamaya yalnız arabir baş çəkirdi.

Vaseda Universitetində olduğu müddətdə İbuse universitet tələbələrinin siyasi iğtişaşlarının və radikallığının şahidi olub. Ancaq dövrün siyasi ideologiyaları İbuseyə müraciət etmədi. Davamlı tətil və üsyanlardan narazı idi. Tokioda İbuse ekssentrik gənclər və ədəbi namizədlərlə dostluq edirdi, lakin tez-tez təkliyindən və [[Geyşa]] ilə qarşılaşmasından ilham alırdı. O, yazıçıların ehtiyacını başa düşməyə çalışmaq üçün saatı lombard qoyub getdi.

1918-ci ildə İbuse [[Naturalizm (ədəbiyyat)|təbiətşünas]] yazıçı İvano Homei ilə tanış oldu. Homeinin ədəbiyyatı İbuseyə müraciət etdi və daha sonra İbusenin bəzi ədəbi əsərlərinə təsir etdi. İbuse Vasedada tələbə Aoki Nampaçi ilə də dost oldu. Aoki bir mentor idi və İbusenin yazılarına böyük təsir etdi. Aokinin təsirini "Sazan" filmində tapmaq olar, burada İbuse Aokinin dostluğunu ideallaşdırır və onun bu dostluğa qarşı hisslərini sazan kimi ifadə edir. İbuse həm də [[Vilyam Şekspir|Şekspir]] və [[Matsuo Başo|Başonun]] əsərlərindən, eləcə də [[fransız ədəbiyyatı]]ndan təsirlənmişdir. İbuse ilk ədəbi əsərləri nəsrdə idi və o, ilk esselərini Aokinin ölümündən az sonra 1922-ci ildə yazmağa başladı.

İbuse [[Epilepsiya|epilepsiya xəstəsi olan]] professorlarından biri olan Noburu Kataqaminin nöbetin başlanğıcında şahidi oldu. İki professoru ilə mübahisələrdən və Katagami ilə insidentdən sonra İbuse həm Vasedadan, həm də sənət məktəbindən ayrıldı. Utanan Katagami, İbusenin Vaseda Universitetinə qəbul edilməsinə qarşı kampaniya apardı.

== Ədəbi karyerası ==
İbuse 1920-ci illərin əvvəllərində hekayələr dərc etməyə başladı. Onun ilk töhfələrindən biri ''Seiki'' jurnalı oldu. Əvvəlcə 1919-cu ildə Aoki üçün yazılmış və "Salamander" adı verilmişdir. 1923-cü ildə "Həbsxana" adlandırıldı. İbuse 1920-ci illərin sonlarında, Yaponiyanın bəzi ən yaxşı tənqidçiləri tərəfindən onun işi müsbət qeyd edildiyi zaman tanınmağa başladı. 1929-cu ildə ''"Səməndar"'' ın nəşri ilə o, özünəməxsus yumor və acılıq qarışığı ilə seçilən üslubda yazmağa başladı.

O '', John Manjirou, The Cast-Away: onun həyatı və macərası'' üçün Naoki mükafatına layiq görüldü və eyni zamanda kəskin müşahidə qabiliyyətini nümayiş etdirərək, hərarət və xeyirxahlıqla dolu əsərləri dərc etməyə davam etdi. Onun işlətdiyi mövzular adətən [[heyvan]] alleqoriyalarından, tarixi fantastikadan və kənd həyatından istifadə edən intellektual fantaziyalar idi.

[[İkinci Dünya müharibəsi]] illərində İbuse hökumət üçün təbliğat yazıçısı kimi çalışıb.

İbuse karyerasının çox hissəsi üçün tanındı və qiymətləndirildi, baxmayaraq ki, o, müharibədən sonra məşhurlaşdı. O, 1949-cu ildə **' üçün ilk Yomiuri Mükafatını qazandı. 1966-cı ildə o, *"Qara Yağış* " romanını nəşr etdi və bu, ona beynəlxalq şöhrət və bir sıra mükafatlar, o cümlədən Noma Mükafatı və Yapon müəllifinə verilə biləcək ən yüksək mükafat olan "Mədəni Xidmətlərə görə" ordeni qazandı. Roman öz materialını Xirosimanın bombalanmasından götürür və adı nüvə partlayışına aiddir. İbuse bombardman zamanı orada olmayıb, lakin o, hekayəsini qurmaq üçün sağ qalanların gündəliklərindən istifadə edib. İbusenin *Kakitsubatanın* daha əvvəlki hekayəsi ("The Crazy Iris", ilk dəfə 1951-ci ildə nəşr olunub) oxşar mövzulardan bəhs edir.

İbuse 10 iyul 1993-cü ildə sətəlcəm xəstəliyindən Tokiodakı xəstəxanada öldü.

## Seçilmiş əsərləri
* *Yu Hei* *Confinement*, 1923
* *Sanshouo*, 1929 – *Salamander and Other Stories* (trans. by John Bester)
* *Sazanami Gunki*, 1930–1938 – *Waves: A War Diary*
* *Shigotobeya*, 1931
* *Kawa*, 1931–1932 – *The River*
* *Zuihitsu*, 1933
* *Keirokushu*, 1936 – *Miscellany*
* **', 1937 – ''John Manjiro, the Cast-Away: His Life and Adventures''
* ''Shukin Ryoko'', 1937
* ''Sazanami Gunki'', 1938 – trans. in ''Waves: Two Short Novels''
* ''Tajinko Mura'', 1939
* ''Shigureto Jokei'', 1941
* ''Ibuse Masuji Zuihitsu Zenshu'', 1941 (3 vols.)
* ''Hana No Machi'', 1942 – ''City of Flowers''
* ''Chushu Meigetsu'', 1942
* ''Aru Shojo No Senji Nikki'', 1943 – ''A Young Girl's Wartime Diary''
* ''Gojinka'', 1944
* ''Wabisuke'', 1946 – trans. in ''Waves: Two Short Novels''
* ''Magemono'', 1946
* ''Oihagi No Hanashi'', 1947
* ''Ibuse Masuji Senshu'', 1948 (9 vols)
* ''Yohai Taicho'', 1950 – ''Lieutenant Lookeast and other stories''
* ''Kakitsubata'', 1951 – ''The Crazy Iris''
* ''Kawatsuri'', 1952
* **', 1952 – *No Consultations Today*
* *Ibuse Masuji Sakuhinshu*, 1953 (5 vols.)
* *Hyomin Usaburo*, 1954–1955
* *Nyomin Nanakamado*, 1955
* *Kanreki No Koi*, 1957
* *Ekimae Ryokan*, 1957
* *Nanatsu No Kaidō*, 1957
* *Chinpindo Shujin*, 1959
* *Bushu Hachigatajo*, 1963
* *Mushinjo*, 1963
* *Ibuse Masuji Zenshu*, 1964 (2 vols.)
* *Kuroi Ame*, 1966 – *Black Rain* (trans. by John Bester)
* *Gendai Bungaku Taikei*, 1966
* *Hanseiki*, 1970 – *The First Half of My Life*
* *Shincho Nihonbungaku*, 1970
* *Tsuribito*, 1970
* *Ibuse Masuji Zenshu*, 1975 (14 vols.)
* *Choyochu No Koto*, 1977–1980 – *Under Arms*
* *Ogikubo Fudoki*, 1981 – *An Ogikybo Almanac*

## Filmlər və Teatr Uyğunlaşdırmaları
* "Qara Yağış", 1989, rejissor: Şohey İmamura

## İstinadlar

* McDowell, Edwin (5 avqust 1985). "ATOM BOMBASININ DƏHŞƏTİNİ XATIRLAYAN KİTABLAR". The New York Times. ISSN 0362–4331. 14 may 2024 tarixində əldə olunub.
* Halloran, Fumiko Mori (8 sentyabr 1985). "BOMBALAR DÜŞDÜKDƏN SONRA". The New York Times. ISSN 0362–4331. 14 may 2024 tarixində əldə olunub.
* Treat, John Whittier (1988). Pools of Water, Pillars of Fire: The Literature of Ibuse Masuji. University of Washington Press. .
* POOLS OF WATER/PILLARS OF (cl). University of Washington Press. səh. 30–31. .
* "読売文学賞" [Yomiuri Ədəbiyyat Mükafatı] (yapon dilində). Yomiuri Shimbun. 26 sentyabr 2018 tarixində əldə olunub.
* Sun, Baltimore (13 iyul 1993). "* Masuji Ibuse, 95, görkəmli yapon…". Baltimore Sun. 27 dekabr 2024 tarixində əldə olunub.
* "Masuji Ibuse vəfat edib; Yaponiya yazıçısı, 95 yaşında". Əvvəlki versiyadan arxivləşdirilib (21 yanvar 2018). 27 dekabr 2024 tarixində əldə olunub.
* Encyclopædia Britannica 2005 Ultimate Reference Suite DVD, məqalə- "Ibuse Masuji"

## Xarici bağlantılar
* Petri Liukkonen. "Masuji Ibuse". Books and Writers.
* http://www.f.waseda.jp/mjewel/jlit/authors_works/modernlit/ibuse_masuji.html
* 
* https://web.archive.org/web/20081113121501/http://www.facm.net/eng/episode2.htm