open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marko Simone

**Marko Simone** ( ; 7 yanvar 1969, Castellanza, İtaliya) — İtaliyalı keçmiş futbolçu. Əsasən hücumçu və yarımmüdafiəçi kimi çıxış edib. Hal hazırda məşqçi kimi fəaliyyət gödtərir.

"Milan", "PSJ" və "Monako" klublarında oynaması ilə tanınır. Futbolçu İtaliya millisində 4 oyun keçirib.

İtaliya (1992, 1993, 1994 və 1996-cı illərdə "Milan"ın heyətində) və Fransa çempionu (2000-ci ildə "Monako"nun heyətində), Çempionlar Kubokunun (1990 və 1994), Avropa Superkubokunun (1989 və 1994), Qitələrarası Kubokun (1989) qalibi olub. Həmçinin Fransa Kuboku və Fransa Liqa Kubokunu (1998) qazanıb.

## Bioqrafiya
Marko İtaliya A Seriyasında 11 yanvar 1987-ci ildə "Komo" klubunun heyətində debürt edib. A seriyasında bir neçə oyundan sonra o, C1 seriyasında çıxış edən "Alzano" klubuna icarəyə verilib. Bu klubda Simone 1987/88 mövsümündə 15 qol vurub və mövsümün sonunda C1 seriyasının bombardiri olub. "Komo"da 3 mövsüm keçirdikdən sonra, futbolçu klub səviyyəsində əsas uğurlarını qazandığı İtaliya nəhəngi "Milan"a transfer olunur. "Milan"da ardıcıl 8 mövsüm forma geydikdən sonra Fransaya yollanan futbolçu, burada "PSJ", "Monako" klublarda forma geyinib.

Karyerasını başa vurduqdan sonra o, İtaliyanın "Leqnano" futbol klubunun direktoru təyin edilib. 2009-cu ildən o, həm də "AS Monako" üçün bazar məsləhətçisi vəzifəsini yerinə yetirir. Sonradan Marko "Leqnano" klubundakı vəzifəsini tərk edərək, futbol skautuna və FİFA agentinə çevrilir.

12 sentyabr 2011-ci ildə Marko, Jan Petitlə birlikdə "Monako"ya baş məşqçi təyin edilir.

7 noyabr 2013-cü ildə Simone "Lozanna" klubunun məşqçisi təyin edilir. 12 may 2014-cü ildə idman layihəsi onun ambisiyalarını əks etdirmədiyi üçün "Lozanna" ilə əməkdaşlığı davam etdirməmək qərarına gəlir.

13 oktyabr 2014-cü ildə "Lozanna"nın baş məşqçisi olur. Ancaq 2015-ci il martın 24-də ardıcıl 5 məğlubiyyətdən sonra o, vəzifəsindən azad edilib.

25 iyun 2015-ci ildə Fransanın ikinci divizionunda çıxış edən "Tur" komandasının məşqçisi təyin edilir. Marko 14 may 2016-cı ildə,"Tur"da tutduğu vəzifədən istefa verir.

Noyabrın 8-də "Laval" klubunun baş məşqçisi vəzifəsinə təyin edilir.

15 iyul 2017-ci ildə Tunisin yüksək divizionunda çıxış edən "Klub Afriken"in baş məşqçisi təyin edilir.

## Uğurları

### Komanda
; "Milan"

* İtaliya çempionu (4): 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1995/96
* İtaliya Superkubokunun qalibi (3): 1992, 1993, 1994
* UEFA Çempionlar Liqası (2): 1989/90, 1993/94
* UEFA Superkuboku (3): 1989, 1990, 1994
* Qitələrarası kubok (2): 1989, 1990

; "PSJ"

* Fransa Kuboku: 1997/98
* Fransa Liqa Kuboku: 1997/98
* Fransa Superkuboku: 1998

; "Monako"

* Fransa çempionu: 1999/00
* Fransa Liqa Kuboku: 2002/03
* Fransa Superkuboku: 2000

### Fərdi
* C1 Seriyasının bombardiri: 1988/89
* Fransada ən yaxşı əcnəbi oyunçu (2): 1997/98, 1999/00

## Statistika

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Gilan İspahbadları

**Gilan İspahbadları** *()* və ya **Gilan İspahbadlığı** — İranda Talışlar tərəfindən idarə olunan kiçik knyazlıq. Vladimir Minorskiyə görə 11-ci əsrdə qurulan bu knyazlığı ilk Talış dövləti hesab etmək olar. Paytaxtı əvvəlcə Şindan qalası, 14-cü əsrdən etibarən isə Astara olub. Bu dövlət barədə məlumat olduqca azdır. Qətran Təbrizinin divanında Rəvvadi hökmdarı Vəhsudanın Ərdəbilə ordu göndərməsi və oranın hakimini özündən asılı salmasını qeyd etməsi onu göstərir ki, bu dövlət 11-ci əsrdən gec olmayaraq qurulub. 

## Tarixi

Vladimir Minorskinin fikrincə, Gilan və Muğan arasındakı ərazidə uzun müddət mövcud olmuş və hökmdarları ***ispəhbad*** və ya ***sipəhbad*** tituluna malik olan knyazlıq haqqında ətraflı məlumat demək olar ki, yoxdur. İbn Xordadbehə görə, Muğan ***Şəklə*** mənsub idi. 936-cı ilə doğru Muğanın ispəhbadı *İbn-Dalüla*, Gilanın üsyançı başçılarından olan *Ləşkəri ibn-Mərdinin* yanında yer alır ve Azərbaycanda kürd kökənli hökümdar *Daysam ibn-İbrahimə* qarşı çıxır. Yenə Minorksi öz əsərində qeyd edir ki, onların qərargahı Arazın şimal sahillərində idi fəaliyyətləri isə daha çox cənubda, Talışda mərkəzləşmişdi. Minorski üsyançıların Gilanın sonrakı ispahbadlarıyla eyni kökdən gəlib gəlmədiyini təyin edə bilmədiyini deyir.

Minorskinin fikrincə, Astaranın sonrakı valilərinin hələ də İspəhbadlar nəslini davam etdirib-etdirmədiklərini bilmirik. Hətta ruslar tərəfindən Şimali Talışın fəthindən sonra (1813) belə, Talış xanları ailəsi bəzi xüsusi hüquqları qoruyub saxlasa da, onların qədim sipahbadlarla əlaqəsinin dərəcəsi diqqətlə araşdırılmalıdır.

## İstinadlar

## Qeydlər
Orta Dünya

**Orta Dünya** (;  **Éndor** (kv. *Endor*);  **Ennorat** (sind. *Ennorath*)) — Con Tolkinin legendariumunda, icad etdiyi kainatda bir qitə, hadisələrin baş verdiyi əsas məkan. "Hobbit" və "Üzüklərin hökmdarında" hadisələr tam olaraq,  "Silmarillion" və "Bitməmiş əfsanələr" əsərlərində isə qismən Orta Dünyada baş verir. 

Tolkin, Orta Dünyanın və onun ayrı-ayrı ərazilərində baş verən hadisələrin bir neçə xəritəsini hazırlamışdı. O, sağ olanda, onların heç də hamısı dərc olunmamışdır. Əsas xəritələr “Hobbit”, “Üzüklərin hökmdarı”, “Silmarillion” və “Bitməmiş əfsanələrdə” nəşr olunan xəritələr idi. Birinci Dövrün hadisələrinin əksəriyyəti həmin dövrün sonunda Orta Dünyanın batmış Beleriand adlı hissəsində baş verirdi. Beleriand xəritəsinin sağ kənarındakı Göy dağlar Orta Dünyanın İkinci və Üçüncü Dövrlərə aid xəritəsində yuxarı solundakı dağ silsiləsi həmin Göy dağlardı.
Tolkinin Orta Dünya xəritələri dünyanın yalnız kiçik bir hissəsini əhatə edir, Run və Harad torpaqlarının geniş hissələri, eləcə də digər qitələr göstərilmir. 

Tolkin dəfələrlə qeyd edib ki, Orta Dünya bizim Yer planetimizdə yerləşir (daha doğrusu, uzaq keçmişdə «yerləşirdi»). O, bu barədə həm “Üzüklərin hökmdarı” əsərində həm də məktublarında qeyd etmişdi. Onun sözlərinə görə, Üçüncü Dövr təxminən altı min il əvvəl başa çatmışdır. Şırın ətrafı indiki Şimal-Qərbi Avropadır (məsələn, Hobbiton Oksford kimi eyni çografi enlikdə yerləşir). Lakin o, bəzi məktublarda cavab olaraq öz hekayələrini «ikinci dərəcəli reallıqa» aid edib (). 1971-ci ilin yanvarında verdiyi müsahibəsində təsvir etdiyi hadisələr başqa bir dövrdə baş verdiyini hesab etmək olarmı sualına o, belə cavab vermişdi: «Xeyr.... amma digər bir təsəvvür səviyyəsində - bəli, olar». Buna baxmayaraq, o, hadisələrin Yer planetində baş verdiyini təsdiqləmişdir;  Midqard və Orta Dünyanı müqayisə edərək demişdi: «Bəli, bunlar eyni sözdür. İnsanların əksəriyyəti Orta Dünyanın elmi fantastikadakı kimi başqa bir aləm və ya başqa bir planet olduğunu düşünməklə yanılırlar, bu sadəcə dəbdən çıxmış köhnə bir sözdür ki yaşadığımız dünyanı ifadə edirdi, hansı ki Okeanla əhatə olunmuş kimi təsəvvür edilirdi». 1971-ci ilin sonunda o, təsvir etdiyi hadisələri «Yer planetinin tarixində qısa bir epizod» olduğunu bir daha təsdiqləmişdir.

## Adlanması

**Middle-earth** sözü - qədim ingiliscə *[[Midqard|middangeard]]* sözündən orta ingiliscəyə keçən *middel-erde* sözünün müasir dildə tam tərcüməsidi, hansı ki, cənnətlə cəhənnəm arasında yerləşən real, insanların yaşadığı dünyanın adı idi. Tolkin bu termini Ⅷ əsrdə yaşamış ingilis rahibi Kinevulfun "Məsih" və "Helen" şeirlərindən götürmüşdü. 

Orta Dünya kvenya dilində *Endor* və ya *Endore* (kv. Endor, Endórë), «orta torpaq» adlanırdı, sindarin dilində eyni ad *Ennorat* (Sind. Ennorath) kimi səslənirdi. Orta Dünya vaxtilə Tərk edilmiş Torpaqlar, Xarici Torpaqlar, Böyük Torpaqlar kimi də adlandırılırdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
II Mitridat

**II Mitridat** () — e.ə. 124-87-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Parfiya hökmadarı. II Mitridat bütün Parfiya hökmdarları kimi Arşakilər sülaləsindən idi.

Onun dövründə Parfiya dövləti daha da gücləndi. Artıq ölkənin sərhədləri Dəclə çayına qədər uzanırdı. Tezliklə Şərqi Anadolu torpaqları da ələ keçirildi.

## Daha ətraflı
II Mitridat Parfiyanın ən güclü hökmdarı olmuşdur. O, "Şahlar şahı", "Şahənşah" kimi titullar qəbul etmişdi.

## Mənbə
* Ümumi tarix (dərslik) 6-cı sinif. Bakı, 2021.

## Xarici keçidlər

* Arşakilər
* Parfiya
*
Toronto Beynəlxalq Film Festivalı

**Toronto Beynəlxalq Film Festivalı** (*)* qısaca **TIFF** *—* hər il 480 mindən çox insan iştirak edən dünyanın ən böyük ictimai film festivallarından biri.

2016-cı ildə festivalda 83 fərqli ölkənin istehsalı olan 397 film ekranlarda göstərildi. Festivalda 480 min nəfər izləyicini 5 min nəfərlik işçi heyəti qarşılamışdır. Festival 1 maydan sonrakı cümə axşamı gecəsi (Kanadada sentyabr ayının ilk bazar ertəsi günü) başlayır və on bir gün davam edir.

Festivalda həmçinin Xalqın seçimi mükafatı tədbiri də keçirilir. Festivalın hazırkı idarəçi direktoru Kameron Beleydir.

2021 Toronto Beynəlxalq Film Festivalı 9–18 sentyabr 2021-ci il tarixi aralığında baş tutmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Fırıldaqçı (film, 1981)

**Fırıldaqçı** —  Kəmal Sunal, Ülkü Özen, Ali Şen, Turgut Özatay, Reha Yurdakul, Nizam Ergüdenin rol aldığı Türkiyə filmi.

## Süjet
Rıfkı (Kemal Sunal) mərhum atasının malını satmaq üçün Almaniyadan kəndinə qayıdır. Kəndə çatdıqda sonra Rıfkı yağış üçün dua edən kəndlilərə yarım saatda yağış yağdırır. Evdə qalan yaşlı qadınların taleyini açır. O, şikəstləri üfürərək ayağa qaldırır. Bu arada bəzi mənfəətpərəstlər Rıfkını kəndin bələdiyyə sədri seçkisinə qatılmasını istəyir. Başqa bir bələdiyyə namizədi Rıfkıya seçkiyə qatılmaması üçün rüşvət verir. Rıfkı seçkilərdə qazanır və kənddə olan bir çox problemləri həll edir.

## Filmin heyəti

## İstinadlar
Franzeska Ral

**Franzeska Luiza Ral** (*;* ) — amerikalı aktrisa.

## Həyatı
Ral 23 avqust 1994-cü ildə Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərində anadan olmuşdur. Nyu-York Universitetində aktyorluq ixtisası üzrə təhsil almışdır. 2012-ci ildə Milli Gənc İncəsənəti Mükafatı qazanmışdır.

## Karyerası
Ral Netflix-də yayımlanan *"Nifrət edənlər geri çəkilir"* serialında 2016 və 2017-ci illərdə iki mövsümdə yer almışdır. 2016-cı ildə *"Mavi qanlar"* adlı teleserialın "Dovşan çuxurundan aşağı" bölümündə Qabriella Moretti rolunu canlandırmışdır.

2019-cu ildə isə Netflix-in digər serialı *"Qəribə şeylər"*in 3-cü mövsümündə xilasedici Hater rolunu canlandırdı. Həmin ildə komediya filmi *"Hə, Tanrı, hə"* flmində Laura rolunda yer almışdır.

## Filmoqrafiya

### Film

### Televiziya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Əli ibn İsa ibn Cərrah

**Əli ibn İsa ibn Davud ibn Cərrah** (; ) — Abbasilər xilafətində fars əsilli məmur.

## Həyatı
Abbasilər hökumətində uzun müddət xidmət keçmiş ailədən olan Əli ibn İsa Abbasilər sarayında hakimiyyətə yüksəlmiş, 913–917-ci, 918–923-cü və 927–928-ci illərdə vəzir vəzifəsində çalışmışdır. Əli ibn İsanın Abbasilər dövlətinin süqutu ilə nəticlənən tənəzzülü ilə üst-üstə düşən siyasi karyerası keşməkeşli olmuş, rəqibi Əbülhəsən Əli ibn Fərat və onun tərəfdarları ilə tez-tez sürgünlərə səbəb olmuş hakimiyyət mübarizəsi ilə yadda qalmışdır. İbn Fəratın səxavətindən və israfçılığından fərqli olaraq, Əli ibn İsa fitnə-fəsadın sərt və qətiyyətli rəqibi olmuş, bu ona çoxlu düşmənlər qazanmışdır. Buna baxmayaraq, o, sonrakə illərdə idarəetmə üzrə istedadı və dürüstlüyü səbəbindən "yaxşı vəzir" kimi yadda qalmışdır.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* van Berkel, Maaike M. L. (2013). "ʿAlī b. ʿĪsā b. Dāʾūd b. al-Jarrāḥ". In Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis; Nawas, John; Rowson, Everett (eds.). Encyclopaedia of Islam, THREE. Brill Online. ISSN 1873-9830.

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* Bowen, Harold (1928). The Life and Times of ʿAlí Ibn ʿÍsà, ‘The Good Vizier’. Cambridge: Cambridge University Press. OCLC 386849.
* Bowen, Harold (1960). "ʿAlī b. ʿĪsā". In Gibb, H. A. R.; Kramers, J. H.; Lévi-Provençal, E.; Schacht, J.; Lewis, B. & Pellat, Ch. (eds.). The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume I: A–B. Leiden: E. J. Brill. pp. 386–388. OCLC 495469456.
* Kennedy, Hugh (2004). The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century (Second ed.). Harlow: Longman. ISBN 978-0-582-40525-7.
Bilad əş-Şam

**Bilad əş-Şam** () — Raşidi, Əməvi, Abbasi və Fatimi xilafətlərində vilayət. Vilayət 634–647-ci illərdə müsəlmanlar tərəfindən fəth edilən Bizansın Şərq diosezinin ərazisinə uyğun gəlirdi. Əməvilər dövründə (661–750) Bilad əş-Şam xilafətin paytaxt vilayəti olmuş və vilayətin müxtəlif yerləri Əməvi xəlifələri və şahzadələri üçün iqamətgahı olmuşdur.

## Toponim
Bilad əş-Şam adı ərəb dilində "sol tərəfdəki bölgə" kimi tərcümə olunur. Vilayət özlərini doğan günəşə tərəf baxan hesab edən Hicaz (Qərbi Ərəbistan) sakinlərinin baxış bucağından belə adlandırılmışdır. Odur ki, onlar özlərinin sol tərəfində Suriya bölgəsi, sağ tərəfində isə Yəmən bölgəsini ("sağ tərəfdəki bölgə") yerləşdirmişdir.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
*
*

## Əlavə ədəbiyyat
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
*
*
Emi Saymetz

**Emi Linni Saymetz** (*;* ) — amerikalı aktrisa, yazıçı, prodüser, rejissor və redaktor.

## Həyatı
Saymetz 25 noyabr 1981-ci ildə Florida ştatının Tampa şəhərində anadan olmuşdur. Los-Ancelesə köçməmişdən əvvəl Florida Dövlət Universitetində film təhsili almışdır. Təhsil aldığı müddətdə dayə, ofsiant və dərzi olaraq işləmişdir.

## Şəxsi həyatı
Saymetz 2016-cı ildə film istehsalçısı Şen Kerrat ilə nişanlanmışdır. 2019-cu ildə cütlük ayrılmışdır.

## Filmoqrafiya

### Film

### Televiziya

## Mükafatlar və namizədliklər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Şərqi Ərəbistan

**Şərqi Ərəbistan** və ya **Bəhreyn** () — Ərəbistanın şərq hissəsini əhatə edən tarixi region. Region Bəsrənin cənubundan İran körfəzi sahilləri boyunca uzanırdı və Bəhreyn, Küveyt, Əl-Xasa, Qətif, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər, İraqın cənubu, Əhvaz və Omanın şimalını əhatə edirdi. Şərqi Ərəbistanın bütün sahil xətti əsrlər boyu "Bəhreyn" kimi tanınırdı.

## Həmçinin bax
* Gerra

## İstinadlar
Medison Beyli

**Medison Lilli Beyli** (*;* ) — amerikalı aktrisa.

## Həyatı
Beyli 29 yanvar 1999-cu ildə Şimali-Karolina ştatının Kernersvill şəhərində anadan olub Çarlestonda böyümüşdür. Üç qardaşı və üç bacısı var. Böyük ögey qardaşı Orion Beyli, böyük ögey bacısı Triniti Beyli, kiçik ögey qardaşı Meraki Beyli, kiçik bacısı Kendra Beyli və qardaşı Maykl Beylidir. İlk ailəsi Afrika və İtaliya əsilli idi. Övladlığa götürüldüyü ailəsi isə ağdərilidir. Ögey anası 2018-ci ildə vəfat etmişdir. Beyli Kerensvilldə Şəqri Forsit tam orta məktəbini bitirmişdir.

## Karyerası
Beyli əvvəlcə müğənni olmaq istəyirdi. Amma tamaşaçıların qarşısında mahnı oxuyanda səhnə qorxusu yaşadıqdan sonra 15 yaşında aktrisa və model karyerasına başladı. Profesional aktrisalıq karyerasına 2015-ci ildə *"Xanım Mersedes"* və *"Konstantin"* seriallarında rol alaraq başladı.2018-ci ildə CW telekanalında yayımlanan *"Qara işıqlandırma"* elmi fantastika serialının iki mövsümündə Vendi Hernandez rolunu canlandırmışdır. İlk mövsümü 2020-ci ildə Netflix-də yayımlanan *"Xarici banklar"* serialında Kiara "Kay" Kerrara rolunda yer almışdır.

## Şəxsi həyatı
Beyli panseksualdır.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Paul Ehrenfest

**Paul Ehrenfest** () - statistik mexanika sahəsinə ilə onun kvant mexanikası ilə əlaqələrinə, o cümlədən faza keçidi nəzəriyyəsi və Ehrenfest teoremi böyük töhfələr verən Avstriya-Hollandiyalı nəzəri fizik idi. O, 1912-ci ildə Praqaya səfəri zamanı Albert Eynşteynlə danışıq qurdu və tez-tez Eynşteyni qəbul etdiyi Leydendə professor oldu.

Paul Ehrenfest Vyanada Moraviyanın Loštice şəhərindən (indiki Çexiyanın bir hissəsi) yəhudi valideynlərində anadan olub və böyüyüb. Valideynləri Zigmund Ehrenfest və Johanna Jellinek ərzaq mağazası işlədirdilər. Ailə həddindən artıq dindar olmasa da, Paul ibrani dilini və yəhudi xalqının tarixini öyrəndi. Sonralar o, həmişə yəhudi köklərini vurğulayırdı. Erenfest ibtidai sinifdə əla oxudu, lakin Akademisches Gymnasium -da yaxşı nəticə göstərmədi, ən yaxşı fənni riyaziyyat idi. Frans İosif Gimnaziyasına köçdükdən sonra göstəriciləri yaxşılaşdı. 1899-cu ildə buraxılış imtahanlarını verdi.

## İstinadlar
Xanım Fatimeyi-Zəhra məscidi (Yasamal)

**Xanım Fatimeyi-Zəhra məscidi** və ya **Fatimeyi-Zəhra məscidi** — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin Yasamal rayonu sahəsində məscid.

## Tarixi
Məscid Bakıda, Yasamal rayonunda,Çingiz Mustafayev küçəsi 90-da yerləşir. İbadətgah Kərbəlayi Əli Əşrəf Ələsgəroğlu tərəfindən 1919-cu ildə inşa edilmişdir. Məscid 2010-cu ildə təmir edilib.

## Haqqında
Məscid iki mərtəbədən ibarətdir. Kişilər üçün ibadət zalı birinci mərtəbədə, qadınlar üçün isə ikinci mərtəbədə yerləşir. Qadınların ibadət zalına giriş və qadınların dəstəmazxanası məscidin arxa tərəfindədir. Kişilərin dəstəmazxanası isə məscidin ön hissəsində giriş qapısının yanında yerləşir.
İbadətgahda eyni anda 350 nəfər ibadət edə bilər. İbadət evinin bir minarəsi və bir günbəzi var. Məscidin daxilində, günbəzin altında dairəvi formada "Ayət əl-Kürsi" (Bəqərə surəsi 255, 256, 257-ci ayələr) yazılıb. Günbəzin pəncərələri arasında 14 məsumun adı yazılıb. İbadət zalında mehrabın yuxarısına Təthir ayəsi (Əhli Beytin (s.ə) şəninə nazil olan ayələrdən biri) həkk olunub. Məscidin daxilində, divara İmam Hüseynin (ə.s) məzar üzərindən olan mərmər daş vurulub. Daşın üzərində ərəbcə "Ya Hüseyn" yazılıb. İbadətgahın üçpilləli taxta minbəri var.

## Xarici keçidlər
* https://scwra.gov.az/az/view/objects/40
* https://kataloq.gomap.az/az/all-poi/culture/mosque/95aaf4d4d56611e0ad4900226424597d
* http://yasamal-ih.gov.az/page/46.html
* https://sirat.az/2022/03/22/yasamal-rayonu-xanim-z-hra-m-scidi/

## İstinadlar
Kazale FK

**ASD Kazale Futbol Klubu** (əvvəllər **AS Kazale Kalçio**), italyanca adı "Il **Football Club Casale A.S.D.**" olan futbol klubu. İtaliyanın Pyemont regionunda yerləşən, Kasale Monferrato şəhərini təmsil edir. Klub hal hazırda İtaliya D seriyasında çıxış edir.

Komandanın qara rəngli formasının sinəsində ağ ulduz olduğuna görə komandanın ləqəbi "*nerostellati"dir* ("ulduzlu-qaralar").

## Tarixi

Klub 1909-cu ildə yaranıb. Komanda qurulanda, Kasale şəhəri İtaliyada yeni futbol hərəkatının coğrafi mərkəzində yerləşirdi. Ətrafda Cenoa, Pro Vercelli, Milan, Torino və Yuventus İtaliya futbol liqasında aparıcı klublar var idi və Kasale tezliklə onların sıralarına qoşulur.

1913-cü ilin mayında Kasale, "Riding" futbol klubunu 2–1 hesabı ilə məğlub edərək, İngilis peşəkar komandasını məğlub edən ilk İtalyan klubu oldu. İtaliyada turda olan "Riding" klubu, bu tur zamanı bütün digər oyunlarında qalib gələrək Cenoa, Milan, Pro Vercelli və hətta İtaliya millisini məğlub etmişdi.

Növbəti mövsümdə Kasale ilk və yeganə milli titulunu qazanır. O zaman İtaliya futbol çempionatı regional əsasda təşkil edilirdi və ölkə çempionatı üç mərhələyə bölünurdu. Kasale Ligurian-Piedmontese divizionunun qalibi olaraq, ikinci yerdə qərarlaşan Cenoa ilə birlikdə ən yaxşı şimal komandalarının yarışdığı dviziona yüksəlir. Burda İnter Milan, Yuventus, Viçentsa və Verona kimi komandalarla birlikdə mübarizə aparır. Həmin divizionunda qalibi olan Kasale finalda mərkəzi-cənub çempionu Latsionu iki oyunun hər birində (7–1, 0–2) məğlub edərək İtaliya çempionu olur.

Birinci Dünya müharibəsindən sonra Kasale bir neçə onillik ərzində yüksək divizionda qalır.

Zamanla inkişaf edən futbola uyğunlaşmayan Kasale tədricən zəifləyir və aşağı diviziona düşür. 1934-cü il onların A Seriyasındakı son ili olur. Klub daha sonra maliyyə problemlərinə görə iki dəfə, 1993 və 2013-cü illərdə yenidən qurulur. 2013-cü ildə Kasale Futbol Klubu indiki adını alır.

"Kasale" və "Alessandria" azarkeşləri arasında qızğın rəqabət var.

## Unudulmaz oyunçuları
1913–14-cü illərdə skudetto qazanan komandada meydana çıxan beş oyunçu İtaliya milli komandasında oynayıb, hamısı 1912–1914-cü illər arasında beynəlxalq oyunlarda debüt edib:

* Luici Barbesino
* Covanni Gallina
* Anjelo Mattea
* Cüzeppe Parodi
* Amedeo Varese

## Titulları

### Milli titullar
**[[İtaliya A Seriyası|A Seriyası]]**

* **Qalib** : 1913–14

**[[İtaliya B Seriyası|B Seriyası]]**

* **Qalib** : 1929–30

**İtaliya Kuboku Dilettanti**

* **Qalib** : 1998–99

### Submilli titullar
**Seriya C**

* **Qalib** : 1937–38 (Girone C), 1947–48 (Girone D)

**C2 seriyası**

* **Qalib**: 1988–89 (Girone A)

**D seriyası**

* **Qalib**: 1973–74 (Girone A), 1985–86 (Girone A)
* Prometed: 2003–04

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Con Karter (film, 2012)

**Con Karter** (*)* — 2012-ci ildə Endryu Stantonun rejissorluğu ilə çəkilmiş və Walt Disney Pictures tərəfindən istehsal olunmuş ABŞ elmi fantastika filmi. Film yazıçı Edqar Rays Berrouzun Barsoom kitab seriyasındakı ilk kitabı olan "Mars şahzadəsi" kitabının motivləri əsasında çəkilmişdir. Film aktyor Teylor Kitçin canlandırdığı Con Karter obrazının planetlərarası macəralar zamanı başına gələn müxtəlif hadisələr haqqındadır.

Filmin rejissoru olan Endryu Stanton, Nemonun axtarışında (2003) və VALL-İ (2008) kimi Pixar animasiyalarını idarə etmiş və Con Karter filmi ilə birlikdə ilk canlı filmini idarə etmişdir. Filmin ssenari müəllifləri müştərək formada Mark Endryus və Maykl Çabondur.

## İstinadlar
Ouşen-Fols

**Ouşen-Fols** () — Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyalətində yerləşən keçmiş şirkət şəhərciyi. Ouşen-Folsda mövsümi olaraq 50 nəfər yaşadığı üçün tam olaraq kabus şəhər hesab olunmamaqdadır. Buna baxmayaraq bir çox mənbələr tərəfindən kabus şəhər kimi təqdim edilir. 

Şəhər XX əsrin əvvəllərində *Crown Zellerbach* şirkətinin ərazidəki su dəyirmanlarında çalışan işçilərin yaşaması üçün salınmış və obyekt fəaliyyətinin zamanla azalmasına görə şəhər tərk edilmişdir. Ouşen-Folsa Britaniya Kolumbiyasının digər şəhərindən quru yolu ilə getmək mümkün deyil. 

Şəhərə kiçik gəmilərlə 6 saatlıq səfərdən sonra çatmaq mümkündür. Şəhər yağışın bolluğu ilə seçilir - hər il təxminən 4,390 millimetr (172,8 düym) həcmində yağıntı olur. XX əsrin ortalarında şəhər sakinləri *Yağış insanlar* mənasına gələn () təxəllüsündən istifadə edirdilər. 

## İstinadlar
Saqreş

**Saqreş** () — Portuqaliyanın Faro rayonunun bir hissəsi olan şəhər və rayon. Vila du Bişpu bələdiyyəsinin tərkib hissəsidir. Köhnə inzibati bölgüyə görə, Alqarve (bölgə) əyalətinin bir hissəsi idi. Alqarvenin bir hissəsi olan Alqarve iqtisadi-statistik alt regionuna daxildir. 2001-ci ildə əhalinin sayı 1939 nəfərdir. 34,28 km² ərazini tutur.

Bu şəhərin ərazisində (daha doğrusu, koordinatları  olan nöqtədə.   ) ən uzun birbaşa (yəni Yer kürəsinin böyük dairəsinin qövsü boyunca) quru marşrutunun başlanğıc nöqtəsidir, uzunluğu 11241 km-dir və Jinjiang şəhəri ərazisində bitir. Çin (    )  .

Ərazinin himayəçisi müqəddəs Məryəm ( ) hesab olunur.

## Tarix
Rayonun əsası 1519 -cu ildə qoyulmuşdur.

## Görməli yerləri
Şəhər XV əsrdə şahzadə Henri tərəfindən yaradılmış məşhur dənizçilik məktəbi ilə tanınır.

Həmçinin maraq doğurur:

* Saqreş qalası (Fortaleza de Sagres)
* San Visente burnundakı qala (Fortaleza do Cabo de São Vicente)
* Belişe qalası (Fortaleza de Belixe)
* Baleyra fortu (Forte da Baleeira)

Yaxınlıqda yerləşir:

* San Visente burnu 15-ci əsrdə Portuqaliyanın coğrafi kəşflərinin simvoludur.
* Koşta de Visentina təbiət qoruğu.

## İstinadlar
Uğuzlar

**Uğuzlar** və ya **Uzunlar** — Azərbaycan mifoloji mətnlərində nəhəng varlıqlar.

## Təsviri

### Uğuzlar
Azərbaycanın bəzi bölgələrində yazıya alınmış rəvayətlərə görə, uğuzlar əvvəllər yaşamış, iri cüssəli, azman varlıqlardır. Yemək istədikləri bir şeyi əlləri ilə Günəşə qaldırıb, pişirib yeyərlərmiş. Onlar tərəfindən böyük xalçalar hazırlanıb. Normal boyda olan insanlar onların gözündə cırtdan görünərdi. İnsanlar köhnə məzarların içində tapılan böyük sümüklərin azmanlara aid olduğunu iddia edər və "Uğuz ölçüsü" adlandırardılar. Bədəni böyük olan insanlara da "Uğuzdan qalma" deyilərdi.

Xalq inanclarında Uğuz və Təpəgöz fərqlidir. Uğuzlar insan sayılır və xalça hörür. Onlar köçəridirlər və harada ölsələr, orada basdırılırlar. Təpəgöz isə divlər taydasındandır. Uğuz kimi onun da boyu ucadır. Ancaq insan sayılmır və başında sadəcə bir göz olur.

Uğuzlar haqqında inanclar mifik dövrlərdən qalma böyük insan şəklində varlıqların, dağ böyüklüyündə insanların və kələntərlərin mövcudluğuna inamın yadigarıdır. Qədim dövr mifoloji düşüncələrinə görə, keçmiş dövr insanları çox böyük olarmış, ayaqlarının sırf dizdən aşağısı iki metr yarım olurmuş və min ildən daha çox yaşayarmışlar. Bu inanca görə insanlar getdikcə balacalaşırlar və vaxt keçdikcə daha balaca olacaqlar.

### Uzunlar/Uzuxlar
Azərbaycan mifoloji mətnlərində Uğuzların adına Uzunlar olaraq da rast gəlinir. Bu mətnlərdə Uzunlar keçmiş dövrdə yaşamış, uzun boylu, üç yüz ilə qədər ömrü olan varlıqlardır. Onlardan danışılanda "bizim əcdadımız olub" deyilər. Uzunlar insan irqini meşədə tapmış, uzunların qocası gələcəyi görərək insanların uzunları əvəz edəcəyini bildirmişdir.

## Yayıldığı bölgələr
Oğuzlar və ya uğuzlar haqqında rəvayətlərə ən çox Gəncəbasar bölgəsində rast gəlinir. Ehtimal edilir ki, Gürcü folkloruna oğuzlar haqqındakı süjet Azərbaycandan keçmişdir.

## Həmçinin bax

* Təpəgöz

## İstinadlar

## Mənbə
* Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, 2003, Yurt Yayınevi .
Möhtədi (xəlifə)

**Əbu İshaq Məhəmməd ibn əl-Vasiq** () və ya **əl-Möhtədi** (; ) — 14. Abbasi xəlifəsi.

## Mənbə

* Ya‘kūbî, *Târîḫ*, II, 483, 484, 504-506.
* Taberî, *Târîḫ* (Ebü’l-Fazl), IX, 154, 157, 279, 326, 391-469, 473.
* Mes‘ûdî, *Mürûcü’ẕ-ẕeheb* (Abdülhamîd), IV, 182-197.
* Hatîb, *Târîḫu Baġdâd*, III, 347-351.
* İbnü’l-İmrânî, el-İnbâʾ fî târîḫi’l-ḫulefâʾ (nşr. Kāsım es-Sâmerrâî), Kahire 1984, s. 133-136.
* İbnü’l-Esîr, *el-Kâmil*, VII, 195-235.
* İbnü’t-Tıktakā, *el-Faḫrî*, s. 246-249.
* Nüveyrî, *Nihâyetü’l-ereb*, XXII, 320-327.
* Hudarî, *Muḥâḍarât: ʿAbbâsiyye*, s. 289-294.
* Hakkı Dursun Yıldız, İslâmiyet ve Türkler, İstanbul 1976, s. 105-125, 128.
* H. Kennedy, The Prophet and the Age of the Caliphates, London 1986, s. 172, 174-175.
* Hasan Yaşaroğlu, Taberistan Zeydîleri (doktora tezi, 1998), MÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, s. 83-84.
* Gülgûn Uyar, Ehl-i Beyt: İslâm Tarihinde Ali-Fâtıma Evlâdı, İstanbul 2004, s. 332.
* Halîl Şâkir Hüseyin, “Cühûdü’l-ḫalîfeti’l-ʿAbbâsî el-Mühtedî fi’t-teṣaddî li-sayṭarati’t-Türk 255-256h.”, Mecelletü âdâbi’l-Müstanṣıriyye, XV, Bağdad 1407/1987, s. 485-508.
* Ch. Melchert, “Religious Policies of the Caliphs from al-Mutawakkil to al-Muqtadir, A.H. 232-295/A.D. 847-908”, Islamic Law and Society, III/3, Leiden 1996, s. 334-338.
* K. V. Zetterstéen, “Mühtedî”, *İA*, VIII, 793-794.
* a.mlf. – [C. E. Bosworth], “al-Muhtadī”, *EI2* (İng.), VII, 476-477.

## İstinadlar
Mötəmid (xəlifə)

**Əbül-Abbas Əhməd ibn Cəfər** () və ya **əl-Mötəmid** (; ) — 15. Abbasi xəlifəsi.

## Mənbə

* Ya‘kūbî, *Târîḫ* II, 619-624.
* Taberî, *Târîḫ* (Ebü’l-Fazl), IX, 462, 474-667; X, 7-29.
* Mes‘ûdî, *Mürûcü’ẕ-ẕeheb* (Abdülhamîd), IV, 189-229.
* İbnü’l-İmrânî, el-İnbâʾ fî târîḫi’l-Ḫulefâʾ (nşr. Kāsım es-Sâmerrâî), Leiden 1973, s. 137-139.
* İbnü’l-Esîr, *el-Kâmil*, bk. İndeks.
* Nüveyrî, *Nihâyetü’l-ereb*, XXIII, 327-343.
* Zehebî, *Aʿlâmü’n-nübelâʾ*, XII, 540.
* Süyûtî, *Târîḫu’l-ḫulefâʾ*, s. 363-368.
* Artuk, *İslâmî Sikkeler Kataloğu*, I, 107-114.
* Hakkı Dursun Yıldız, İslâmiyet ve Türkler, İstanbul 1980, s. 128-130.
* Cebrâil Süleyman Cebbûr, el-Mülûkü’ş-şuʿarâʾ, Beyrut 1401/1981, s. 141-142.
* W. Montgomery Watt, İslâm Düşüncesinin Teşekkül Devri (trc. Ethem Ruhi Fığlalı), Ankara 1981, s. 318.
* Hasan İbrahim, İslâm Tarihi, III, 352-359.
* H. Kennedy, The Prophet and the Age of the Caliphates, London 1986, s. 175-181.
* İslâm Tarihi Kültür ve Medeniyeti, İstanbul 1988, I, 138-140.
* M. Sa‘d eş-Şeybânî, Târîḫu’l-ʿIrâḳ, Tunus 1996, s. 37-50.
* C. Melchert, “Religious Policies of the Caliphs”, Islamic Law and Society, III/3, Leiden 1996, s. 338-342.
* K. V. Zetterstéen – [F. Işıltan], “Mûtemid”, *İA*, VIII, 753.
* H. Kennedy, “al-Muʿtamid ʿAlā’llāh”, *EI2* (İng.), VII, 765-766.
* Şerare Yetkin, “Abbâsîler”, *DİA*, I, 51-52.

## İstinadlar
Qonsalu Velyu Kabral

**Qonsalu Velyu Kabral** () — portuqaliyalı dənizçi.

Məsihin ordeninin komandiri, şahzadə Henrinin xidmətində kapitan olmuş, Veleda meri Fernand Velho və Maria Alvares Kabralın oğludur.

Şahzadənin adından 1432-ci ildə Diogo de Silves tərəfindən kəşf edilən Santa Mariya və San Migel adalarının dəqiq yerini müəyyən etmək üçün səyahətə çıxdı. Tapşırığı uğurla yerinə yetirərək Azor adalarının "ikinci" kəşfçisi oldu. Geri dönərkən Formigaş qayalarını aşkar etdi.

1444-1446-cı illər səyahəti zamanı o, Azor adaları arxipelaqının daha altı adasını kəşf etdi.

Nailiyyətlərinə görə o, Azor adalarında torpaq sahibi oldu.

## Ədəbiyyat

* 
* 
*
Fallik tipli mərasimlər

**Fallik tipli mərasimlər** — fallus (kişi cinsiyyət orqanının incəsənətdə təsviri) nümayişi ilə keçirilən mərasimlərdir. Qədim və müasir Yunanıstanda, Yaponiyada və Azərbaycanda rast gəlinir. Yaponiyada bu adət Kanamara Matsuri festivalında davam etdirilir. Azərbaycanda Kos-kosa oyunu zamanı Kosanın sümüyə bez parçası dolayaraq fallus şəklinə gətirməsi və buna aid mətnlərdə rast gəlinən məlumatlar oyunun fallik tipli olmasını göstərir. Bu da oyunun bərəkət və bolluq mövzusundan qaynaqlandığını göstərir.

## İstinadlar
Balaca cadugər Sabrina (film, 1996)

**Balaca cadugər Sabrina** (*)* — Archie Comics-in eyniadlı komiksinə əsaslanan 1996-cı il istehsalı ABŞ telefilmi.

## Mövzu
Filmin baş rolunda xalaları ilə birlikdə yaşayan qız Sabrina Soyer yer alır. Sabrina 16 yaşında cadugər olduğunu öyrənir.

## Rollarda
* Melissa Coan Hart — Cadugər Sabrina Soyer
* Şerri Miller — Hilda xala
* Karlen Fernetz — Zelda xala
* Mişel Badon — Marni Littlfayld
* Rayan Reynolds — Set
* Tobas Mehler — Harvi
* Lalaynia Lindberq — Katya la Mor
* Lora Harris — Freddi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Missi Payl

**Endre Key "Missi" Payl** (*;* ) — amerikalı aktrisa və müğənni. Əsasən Çarli və şokolad fabriki (2005) və Evdə tək 4 (2002) filmləri ilə tanınır.

## Həyatı
Missi Payl 16 noyabr 1972-ci ildə Texas ştatının Hyuston şəhərində Linda və Frenk ailəsinin ən kiçik qızı olaraq dünyaya gəlmişdir. O, Tennesi ştatının Memfis şəhərindıə böyümüşdür. Debbi və Culiya adlı iki böyük bacısı, Sem və Paul adlı iki böyük qardaşı və Qordon adlı ögey qardaşı, Meredit adlı ögey bacısı var. Payl Cənubi Karolina İncəsənət Universitetinə qəbul olub 1995-ci ildə məzun olmuşdur.

## Şəxsi həyatı
Payı 2000-ci ildən 2005-ci ilə qədər Antoni Sekr ilə evli olmuşdur.

Payl 12 sentyabr 2008-ci ildə təbiətşünas Keyzi Enderson ilə evlənmişdir. Payl 2013-cü ildə ayrıldıqlarını təsdiqlədi. Onun bu evlilikdən bir qızı var.

## Filmoqrafiya

### Film

### Televiziya

### İnternet

### Teatr

## Diskoqrafiya

### Albomlar
* *It's OK to Be Happy*, Smith & Pyle (2008)

### Sinqllar
* "One Night Stand", Smith & Pyle (2010)
* "Rafael", Smith & Pyle (2010)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Ofis (teleserial, 2005)

**Ofis** (*)* — ABŞ istehsalı sitkom teleserialı. Serial uydurma şirkət olan "*Dunder Mifflin Paper Company*"nin Pensilvaniya ştatının Skranton şəhərindəki ofisinin işçilərinin günlük həyatından bəhs edir. 24 mart 2005-ci ildən 16 may 2013-cü ilədək NBC kanalında yayımlanıb və cəmi doqquz mövsüm davam etmişdir. Ricky Gervais və Stephen Merchant tərəfindən yaradılmış 2001–2003-cü illərdə BBC telekanalında yayımlanan eyniadlı Britaniya serialı əsasında çəkilib. Simpsonlar, Saturday Night Live, King of the Hill teleseriallarındakı işləri ilə tanınan yazıçı Greg Daniels ABŞ üçün ekranlaşdırıb.

Ofis studiya auditoriyası və ya gülüş treki olmadan tək kamera istifadə edilərək real sənədli film üslubunda lentə alınıb. Teleserialın 201 seriyası NBC kanalında efirə çıxıb. "Ofis"in orijinal əsas heyətinə Stiv Kerelı, Reyn Vilson, Con Krasinski, Cenna Fişer və B. J. Novak daxildir. Serialın sonrakı epizodlarında aktyor heyətində bəzi dəyişikliklər baş vermişdir. Ed Helms, Rəşidə Cons, Emi Rayan, Mindi Kalinq, Kreyq Robinson, Ceyms Speyder, Elli Kemper və eləcə də Ketrin Teyt kimi orijinal əsas heyətdən kənar bir neçə məşhur ulduz şouya qoşulub.

## Rollarda
* Stiv Kerrel — Dunder Mifflinin müdirü Maykl Skott rolunda
* Reyn Vilson — Ofisdəki qəribə işçilərdən biri Duayt Skrat rolunda
* Con Kresinski — Ofisdəki satıcılardan biri Cim Helpert rolunda
* Cenna Fişer — Ofisdəki resepsiyonist Pem Bisli rolunda
* Benjamin Novak — Ofisdə əvvəlcə təcrübəçi olaraq işləyən sonra isə ofis işçisi olan Rayen Hord rolunda
* Ed Helms — Endi Bernard rolunda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kamran Kərimov

**Kamran Kərimov** (tam adı: *Kamran Seyran oğlu Kərimov* d. 1976, Bakı) — nağara ifaçısı, Azərbaycan respublikasının əməkdar artisti.

## Həyatı
Kamran Kərimov, 1976-cı ildə Bakı şəhərində (Azərbaycan) musiqiçi ailəsində anadan olub. Onun ilk müəllimi, babası Nəriman Qasımov, 1986-cı ildə isə 1 N-li pionerlər evində, dayısı məşhur nağara ifaçısı Elşən Qasımovdan dərs almışdır. 1991–1995-ci illərdə Asəf Zeynallı adına Musiqi Kollecində təhsil almışdır. 1997-ci ildə Bakı Musiqi Akademiyasının "Zərb alətləri" şöbəsinə qəbul olub, 2002-ci ildə oranı bitirmişdir.

## Fəaliyyəti
1998 ci ildə Fikrət Əmirov adına keçirilən "Zərb Alətləri" müsabiqəsində laureat olmuşdur. 1998 ci ildən, Azərbaycanın (xalq, estrada və caz) musiqi janrında nağara alətini Dövlət tədbirlərində, böyük layihələrdə təbliğ etməkdədir.
ABŞ, Fransa, Yaponiya, Koreya, Çin, Bəhreyn, İngiltərə, İspaniya, İtaliya, İsveç, İsveçrə, Almaniya, Avstriya, Hollandiya, Danimarka, Misir, Küveyt, Türkiyə, Rusiya, İran, Macarıstan, Özbəkistan, Malayziya, Gürcüstan və s. ölkələrdə qrup və solo şəklində çıxışlar edib. 2000–2002ci illərdə A.Zeynallı adına musiqi kollecində, 2009-cu ildən Azərbaycan Dövlət Milli Konservatoriyasında müəllim vəzifəsində çalışır. 2015-ci ildə "Əməkdar Artist" adına layiq görülmüşdür.

## Xarici keçidlər

### Rəsmi Video və Audio kanalları
* Youtube kanalı
* Spotify
* Apple music

### Sosial media hesabları
* Instagram hesabı
* Facebook səhifəsi

## İstinadlar
Helena Bonem Karter

**Helena Bonem Karter** (*;* ) — ingilis aktrisa. O, iki Akademiya mükafatı, dörd Britaniya Akademiyası Televiziya mükafatı, beş Emmi mükafatı və doqquz dəfə Qızıl qlobus mükafatına namizəd göstərilməsindən əlavə, Britaniya Akademiyası Film mükafatı da daxil olmaqla müxtəlif mükafatlar almışdır.

Bonem Karter *"Mənzərəli otaq"* (1985) və *"Xanım Ceyn"* (1986) filmləri ilə tanınıb.

## Həyatı
Karter 26 may 1996-cı ildə Londonun İslinqton ərazisində anadan olmuşdur. Atası Reymond Bonhem Karter bank müdiri idi və 1960-cı illərdə Bank of England bankında müdir olaraq işləmişdir. Anası Elena italyan və yəhudi əsillidir. Karterin Eduard və Tomas adında iki qardaşı var.

## Karyerası

## Şəxsi həyatı
2008-ci ilin avqust ayında Karterin dörd qohumu Cənubi Afrikada safari avtobusu qəzasında öldü.

Karter 1994-cü ildə film çəkilişində Kennet Branaq ilə tanış oldu. Cütlük 1995-ci ildə ailə həyatı qurub beş illik münasibətdən sonra 1999-cu ildə ayrıldı.

Karterin ikinci evliliyi Tim Barton ilə olmuşdur. Cütlük 2001-ci ildə evlənib 2014-cü ildə ayrılmışdır. Həmin evlilikdən Billi (2003) və Nill (2007) adlı iki oğlu var.

## Filmoqrafiya

## Mükafatlar və namizədliklər

## Qalereya

Fayl:Helena Bonham Carter 2005.jpg|Karter Toronto Beynəlxalq Film Festivalında (2005)
Fayl:Colin Firth and Helena Bonham Carter filming (cropped).jpg|Karter Kolin Fört ilə *"Kral nitqi"* filminin çəkiliş yerində (2009)
Fayl:Helena Bonham Carter (Berlin Film Festival 2011).jpg|Karter Berlin Beynəlxalq Film Festivalında (2011)


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cozef fon Semlin

**İohann Cozef fon Semlin** (*doğum adı:* **Mustafa Əli Mirzə Xan**; ) — Nadir şahın məşhur oğlu. Atasının öldürülməsindən sonra bir sadiq adamı Əli Mirzə xanı Avstriyanın Vyana şəhərindəki Mariya Terezanın yanına gətirdi və o, ona İohan Cozef Freiherr fon Semlin adını verdi.  1746-cı ildə Fon Semlin 10 yaşında olanda onu alman dilini və Avropa mədəniyyətini öyrənmək üçün Qratsa göndərdilər.  1756-cı ildə o, xristianlığı qəbul etdi və iki il sonra Vyanaya qayıtdı.

## Erkən həyat
Fon Semlin 1736-cı ildə  İsfahanda, Səfəvilər dövlətində anadan olmuşdur.

1746-cı ildə 10 yaşında Qratsa köçdü və alman dilini öyrənməyə başladı.

## Hərbi xidmət
Vyana hərbi məktəbində təhsilini başa vuran Fon Semlin Avstriya ordusuna qatıldı və bir neçə ildən sonra komandir rütbəsinə yüksəldi.  Von Semlin Rusiya imperiyasının xidmətinə girdi və Yeddillik böyük bir müharibədə mayor rütbəsində döyüşdü. Müharibənin sonunda o, "Şərəf" medalı aldı.

Prussiyadakı müharibədə əsir düşmüş, qoşunları arasında Fars şahzadəsi kimi tanınırdı. Böyük Fridrix onu öz sarayına dəvət etdi və Mariya Terezaya qaytardı.

Hərbi xidməti zamanı aldığı iki xəsarətlə Fon Semlin 1792-ci ildə 810 qulden aylıq pensiya ilə təqaüdə çıxdı.

## Təqaüd

Fon Semlin ordudan təqaüdə çıxdıqdan sonra Fransa hökumətinin diqqətini çəkdi.  Napoleonun səfiri fon Semlindən İran taxtını ələ keçirməyə cəhd göstərməsini və ona hərbi dəstəyi təklif etdi.  Fon Semlin təklifi rədd edərək dedi: "Nə mən, nə də övladlarım tovuzquşu taxtı (*Moğol taxtı*) haqqında düşünmürəm. İran şahı olmaq hüququm olsa belə, onu bu yaşa qədər məni dəstəkləyən Müqəddəs Roma imperatoru II Fransa verirəm."

## Ölüm
Fon Semlin 90 yaşında Vyana yaxınlığındakı Mödlinqdə vəfat etdi və öz bağçasında dəfn edildi.  Onun vəsiyyətinə uyğun olaraq, onun dəfnində iştirak edən hər kasıba 5 qulden verildi.  O, ölümünə qədər əsl adı olan Əli Mirzə xandan istifadə edərək qanun layihələri imzalayıb.

## Şəxsi həyat
Fon Semlin 1792-ci ildə türk qadını Roza ilə evləndi.  Onların İohann (Yəhya) və Cozef (Yusif) adlı iki oğlu var idi.  Qanuni yaşa çatdıqdan sonra hər ikisi Avstriya ordusuna qatıldılar.

## Həmçinin bax
* Əfşarlar

## İstinadlar
Murtuza Mirzə Əfşar (Nəsrullah Mirzə)

**Murtuza Mirzə Əfşar** — Nadir şahın oğlu və Karnal qələbəsindəki roluna görə adı dəyişdirilərək **Nəsrullah Mirzə** adlandırılan Əfşar şahzadəsi.  O, Səadət xanın qüvvələrini məğlub edərək onu əsir alan Əfşar ordusunun mərkəzinə komandanlıq edərək Karnal döyüşündə istedadlı bir sərkərdə olduğunu sübut etdi.

O, həmçinin 1743-46-cı illər İran-Osmanlı müharibəsi zamanı müstəqil olaraq komandanlıq etdi və burada Nadir şah tərəfindən Osmanlının nəzarətində olan Mosul vilayətinə soxulmaq və iki Osmanlı ordusundan biri ilə döyüşmək tapşırığı aldı, atası Nadir şah isə şimalda Qarsda digər orduya qarşı yürüdü.  O, Mosul döyüşündə Mosul ətrafındakı türk və kürd qüvvələrinə həlledici zərbə vurdu.

## Həmçinin bax
*Cozef fon Semlin

## İstinadlar
Nikolai Albov

**Nikolay Mixayloviç Albov** (; ) — Rusiya botaniki və coğrafiyaşünası. İlk olaraq Qafqazın kəşfiyyatçısı kimi iz qoymuş, İsveçrə Botanik Cəmiyyəti tərəfindən maliyyələşdirilən bir sıra geniş səfərlər etmidi. 1895-ci ildə Argentinaya köçdükdən sonra Cənubi Amerikanın cənub bölgələrinə səfər etmişdir. O, Pataqoniya və Tierra del Fueqo üzərində geniş səyahət etmiş və (rus və fransız dillərində yazaraq), onun florasını təsvir edən ilk Avropa tədqiqatçısı kimi tanınır.    

O, 155 bitki nümunəsinin adını dərc etdirmişdi. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sadiq dost

**Sadiq dost** (*)* — görkəmli irland yazıçısı Oskar Vayld tərəfindən yazılmış nağıl.Nağıl ilk dəfə 1888-ci ildə "Xoşbəxt şahzadə və digər nağıllar" antologiyasında nəşr edilib.Antologiyaya "Sadiq dost"dan başqa "Bülbül və qızılgül", "Eqoist nəhəng", "Görkəmli raket" nağılları da daxildir.

Bir çox əsərlərin müəllifi Oskar Uayldı ən çox məşhurlaşdıran onun nağıllları olmuşdur. Kiçikhəcmli əsərlərin adi dialoqlarında belə böyük mətləblər ifadə etmək bacarığı, humanizm, ədalətsizliyə və amansızlığa qarşı üsyankarlıq,onları ifşa etmək onun yaradıcılığının əsas məziyyətlərindəndir.Bu məqamda demək olar ki, bu nağılda bədii gülüş aparıcıdır. Əlbəttə ki, bu gülüş ironiya, kinayə olub insanlardan istifadə edən, hər cür əliaçıqlığa, sədaqətə, dostluğa yad olan insanlaradır.
İbrahimli

**İbrahimli** — Azərbaycan soyadı.

### A
* Anastasiya İbrahimli (d. 1993) — Qazaxıstan əsilli Azərbaycanlı ağır atlet.

### C
* Cümşüd İbrahimli (d. 1941) — heykəltaraş.

### F
* Fəzail İbrahimli (d. 1951) — millət vəkili, Milli Məclisin sədr müavini, professor.
* Fikriyyə İbrahimli (d. 1955) — kliniki farmakoloq.

### G
* Günay İbrahimli (d. 1991) — azərbaycanlı müğənni.

### H
* Hikmət İbrahimli (d. 1964) — tibb elmləri doktoru, stomatoloq.

### X
* Xaləddin İbrahimli (d. 1958) — Tarix elmləri doktoru.

### İ
* İbrahim İbrahimli (1952—2021) — Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XII çağırış deputatı.
* İsmayıl İbrahimli (d. 1998) — Azərbaycanlı futbolçu. Qarabağ futbol klubunun və futbol üzrə Azərbaycan Milli komandasının yarımüdafiəçisi.

### O
* Ozal İbrahimli (d. 1992) — jurnalist.

### Y
* Yusif bəy İbrahimli (1883—1920) — azərbaycanlı siyasətçi.

## Həmçinin bax
* İbrahimov
* İbrahimova
* İbrahim (ad)
Ramiz Heydər

**Ramiz Heydər** – Azərbaycan şairi.

40-a yaxın şeir və poemalar kitabının müəllifidir. 30-a yaxın dram əsəri Bakı, Ağdam, Naxçıvan və Sumqayıt teatrlarında, həmçinin Moskvada səhnəyə qoyulmuş, şeirlərinə 500-dək mahnı bəstələnib.

## Bioqrafiyası
Ramiz Heydər 1934-cü ildə Bakıda, müəllim ailəsində anadan olub. 16 yaşında, məktəbli ikən "Pioner" jurnalında ilk şeri dərc edilib. 1957-ci ildə Moskva Ədəbiyyat İnstitutunu bitirmişdir, 40-a yaxın şeir və poemalar kitabının müəllifidir. Onun 30-a yaxın dram əsəri Bakı, Ağdam, Naxçıvan və Sumqayıt teatrlarında, həmçinin Moskvada səhnəyə qoyulmuş, şeirlərinə 500-dək mahnı bəstələnmişdir.

Sənətşünaslıq namizədi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun elmi işçisi, Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin dosentidir. O, Azərbaycan kinosunun müxtəlif problemləri mövzusunda xeyli elmi əsərin müəllifidir və kino problemlərinə həsr olunmuş monoqrafiyaların müəllifidir.Prezident təqaüdçüsüdür.

Ramiz Heydər "Həyəcan", "Mən Bakı küləyiyəm", "Oğlumla söhbət", "Ayrılma məndən", "Mənim sevgi dünyam", "Bir əsrin insanları", "Bir ovuc günəş", "Ömrümün laylası", "Əgər sevgim olmasa", "İlhamlı gələcək", "Mən-Bakı neftçisiyəm" şeirlər-poemalar kitablarının müəllifidir.

## İstinadlar
EOKA-B

**EOKA-B** ilk dəfə Makariosun 19 iyul 1974-cü ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasında etdiyi çıxışlarda istifadə etdiyi terror təşkilatı tərifidir.

Kipr adasında qurulan EOKA 1970-ci ilə qədər İngilislərə, kommunistlərə və Kipr türklərinə qarşı (kütləvi məzarlıqlar, insan qırğınları kimi) fəaliyyətlərdə iştirak etmişdi. Lakin 1971-ci ildə Yunan Hərbi Xuntasının lideri Dimitri İonidas, Kipr türklərinin məhv edilməsi üçün Makarios idarəçiliyinin üsullarını kafi görməyib və EOKA-nı yenidən aktivləşdirmək üçün təşkilata pul və silah bağışlamağa başlayıb.

Makarios Nikos Sampsonun rəhbərliyi ilə dövlət çevrilişinə səbəb olan bu hərəkətlər dövrünü onun əvvəllər təsdiq etdiyi terror aktları dövründən ayırmaq üçün EOKA-B terminindən istifadə edib.

## İstinadlar
Noveze FK

**Noveze** () — İtaliyanın Novi Liqure şəhərini təmsil edən futbol klubu. Hal hazırda həvəskar səviyyədə oynayır. İtaliya A Seriyası və B seriyasında bir mövsüm oynamadan milli çempionluq qazanan yeganə İtaliya klubudur.

## Tarixi
Klub 1919-cu ildə yaradılıb. 1921-ci ildə ikinci divizionda 3-cü yeri tutması Novezeyə İtaliya futbolunun elitasına daxil olmağa imkanı verir.

1921/22 mövsümü komandanın tarixində ən uğurlu mövsüm olub. İtaliya Milli futbol Çempionatının finalənda "Sampierdareze"ni məğlub edən Noveze ölkə çempionatının qalibi olub. Qeyd etmək lazımdır ki, 1921/22 mövsümündə İtaliyada iki fərqli yüksək divizion var idi. O vaxt əsasən İtaliyanın şimalından olan bir sıra aparıcı komandalar çempionatda islahat təklif etmişdilər. Ancaq bu təklif bir çox klublar tərəfindən dəstəklənməmişdi. Nəticədə, əksəriyyəti Şimali İtaliyadan olan 24 böyük komanda çempionatı tərk edərək öz qurduqları liqalada yarışmalı olmuşdular.

Çempionluqdan sonra Novesenin nəticələri aşağı düşməyə başlayır. Bir neçə ildən sonra komanda yüksək divizionu tərk edir.

## Titulları

### Daxili yarışlar

#### [[İtaliya A Seriyası|İtaliya Futbol Çempionatı]]
Çempion (1): 1921–22

### Regional yarışlar

#### Yüksəliş liqası
Çempion (2): 1920–21, 1953–54

Birinci Divizion

Çempion (2): 1941–42, 1951–52

## İstinadlar
Apple Music

**Apple Music** — Apple tərəfindən hazırlanmış musiqi dinləmə xidməti.

İstifadəçilər dinləmək istədikləri musiqini öz cihazlarına yükləyə və ilk olaraq yaradılmış pleylistləri dinləyə bilərlər. Buraya internet üzərindən yayımlanan "Beats1" radio kanalı daxildir. O, sənətçilərin pərəstişkarları üçün media platforması bloqunda yazır. Buraya iTunes Radio-nun bəzi xüsusiyyətləri daxildir. O, istifadəçi zövqünə əsasən musiqi tövsiyələri təqdim edir və Siri səs əmrləri ilə inteqrasiya olunub. Buraya həmçinin gündə 24 saat 100-dən çox ölkəyə canlı yayım edən Beats 1 internet radiostansiyası və sənətçilərə öz verilişlərini, fotolarını, videolarını və mahnılarını abunəçilərlə paylaşmağa imkan verən Connect bloq platforması daxildir.

Apple Music 8 iyun 2015-ci ildə elan edildi. 30 iyun 2015-ci ildə dünyanın 100-dən çox ölkəsində buraxılmışdır. Yeni abunəçilər tətbiqi 3 aylıq sınaq müddəti ilə sınaqdan keçirə bilərlər.

2016-cı ilin dekabr ayına olan məlumata görə, Apple Music-in 20 milyondan çox abunəçisi var.

Şirkətin açıqlamasına görə, 2016-cı ilin sentyabr ayına olan məlumata görə, Apple Music 17 milyon abunəçiyə çatıb.

## Xarici keçidlər
I Osmanın yuxusu

**I Osmanın yuxusu** və ya **Osman Qazinin yuxusu** — Osmanlı imperiyasının qurucusu I Osman barəsində danışılan dövlətin qurulması haqda rəvayət. Rəvayətə görə Osman bəy yuxusunda Şeyx Ədəbalının qoynunda ayın doğub öz qoynunan girdiyini və göbəyindən çıxan ağacın bütün dünyanı örtdüyünü görmüşdü.

Oruc bəy yuxunun Osman Qaziyə yox atası Ərtoğrul Qaziyə aid olduğunu demişdir. Onun rəvayətinə görə də şeyxin qoynunda çıxan ay Ərtoğrulun qoynuna girir. Sonra isə göbəyində çıxan ağacın kölgəsindən dağlar görsənir.

## Yuxu
Yuxu Aşıqpaşazadə tarixində belədir:

## Dəqiqiliyi
Bir çox alim yuxunun Osman Qazinin ölümündən yüz ildən çox müddət sonra — XV əsrdə ortaya çıxdığını və sonrakı dövrdə yaradıldığını qəbul edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Aişə Xatun

**Aişə Xatun** () — 9-cu Osmanlı sultanı Yavuz Sultan Səlimin xanımı və Krım xanı Məngli Gərayın qızı.

## Həyatı
Həyatı haqqında yetərli məlumat yoxdur. Atası Məngli Gəray həm Krımdakı səltənətini gücləndirmək, həm də Osmanlıda davam edən taxt mübarizəsində yer almaq məqsədilə şahzadələrdən birinə yaxınlaşmaq niyyətində idi. İlk seçimi Sultan Bəyazidin ən kiçik oğlu və Krım yaxınlığındakı Kəfədə sancaqbəyi olan Şahzadə Mehmed oldu. Gəlinən qarşılıqlı razılığa əsasən, Aişə Xatun 1504-cü ildə Şahzadə Mehmedlə nikahlandı. Bəzi mənbələrə görə, şahzadənin Fatma xanım Sultan (ö. 1566) adlı yeganə övladı məhz bu nikahdan dünyaya gəlmişdir. Ancaq taxt mübarizəsinin qızğın ərəfəsində ikən Şahzadə Mehmed 1507-ci ildə anidən vəfat etdi. Üstəlik onun taxt mübarizəsini davam etdirəcək bir oğlu da yox idi. Bu səbəblə yeni evlilik sazişi bağlananadək Aişə Xatun Krıma geri qaytarıldı.

Bu səbəblə, Məngli Gəray qurulan bu ittifaqı davam etdirmək məqsədilə, qızını bu dəfə də Sultan Bəyazidin Trabzonda sancaqbəyi olan oğlu Şahzadə Səlimlə evləndirmək istədi. Üstəlik Şahzadə Səlimin bir varisi və taxt iddiasını dəstəkləyən güclü müttəfiqləri vardı. Ancaq bu müttəfiqlərinin dəstəyinə baxmayaraq, Şahzadə Səlim 1511-ci ilin avqustunda Çorlu yaxınlığında atasına məğlub oldu və az sayda adamıyla birlikdə Kəfəyə, ordan isə Krıma qaçdı. Burada ikən Məngli Gərayın ittifaq təklifini qəbul etdi və atasının etirazlarına baxmayaraq xanın qızı Aişə Xatunla nikahlandı.

Bu əsnada Sultan Bəyazid öncə böyük oğlu Şahzadə Əhmədi, daha sonra isə Şahzadə Qorqudu İstanbula çağıraraq taxtı onlara verməyə cəhd etmiş, ancaq paytaxtdakı yeniçərilər və dövlət bürokratiyasındakı Səlim tərəfdarları buna qarşı çıxmışdı. Bu səbəblə əlacsız qalan Sultan Bəyazid Şahzadə Səlimə məktub yazaraq onu paytaxta çağırdı və taxtı təhvil verdi.

Beləcə, Aişə Xatun da Şahzadə Səlimlə birlikdə İstanbula yola düşdü və onun digər taxt iddiaçılarını (qardaşları və onların oğulları) aradan qaldırdığı müddət boyunca 1513-cü ilin aprelinədək İstanbulda onu gözlədi. Tamamilə siyasi bir evlilik olan bu nikahdan övladı olmayan Aişə Xatun bəzi mənəblərdə Bəyxan və Şah Sultanın anası olaraq qeyd edilsə də, onların doğum və evlənmə tarixləri bu iddianı çürüdür. Yavuz Sultan Səlimin vəfatının ardından köhnə saraya göndərilən Aişə Xatunun son illəriylə bağlı məlumat yoxdur. 1539-cu ildə köhnə sarayda vəfat etdi.

## Mənbə
* Peirce, Leslie P., *The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire,* Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-508677-5
* Sakaoğlu, Necdet, *Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler,* Oğlak Yayıncılık. (2008) ISBN 978-9-753-29623-6
* Bahadıroğlu, Yavuz, *Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları,* 15. Baskı, 2009, ISBN 978-975-269-299-2

## İstinadlar