open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vrhbosna arxiyeparxiyası

alt=|thumb|Bosniya və Herseqovinanın katolik yeparxiyaları
**Vrhbosna arxiyeparxiyası** (, ) — mərkəzi Bosniya və Herseqovinanın paytaxtı Sarayevoda yerləşən və Roma adətini saxlayan katolik arxiyeparxiya. Ölkənin yeganə arxiyeparxiyası olmaqdan savayı, Bosniyanın tarixən ən qədim və ən vacib katolik yeparxiyasıdır. Vrhbosna Sarayevo şəhərinin tarixi adıdır.

## Tarixi
Vrhbosnada yeparxiyası VII əsrdə qurulmuşdur, ehtimal olunur ki, erkən dövrdə Salonaya (Splitə) bağlı idi. XIII-XIV əsrlərdə Bosniya güclü slavyan krallığına çevrildiyi zaman (vaxtaşırı Macarıstandan asılı olurdu, vaxtaşırı müstəqil idi) Vrhbosna yeparxiyası öz əhəmiyyətini gücləndirdi. 15-ci əsrin ikinci yarısında Bosniya və Herseqovina Osmanlı İmperiyasının hakimiyyəti altına düşdü. Əhalinin kütləvi şəkildə islamlaşdırması başlandı, lakin yerli əhalinin bir hissəsi xristian olaraq qaldı. Türklərdən azad olunduqdan sonra, ölkə əhalisi üç etno-konfessiya qrupuna bölünmüşdür: müsəlman bosniyalılar, pravoslav serblər və katolik xorvatlar. 1879-cu il Avstriya siyahıyaalınmasına görə, əhalinin 42,88% pravoslav, 38,75% müsəlman və 18,08% katolik idi.

1881-ci ildə Vrhbosna yeparxiyası arxiyeparxiya statusunu aldı.

1992-1995-ci illər Bosniya müharibəsi etno-konfessiya mənzərəsinin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməsinə səbəb oldu, xüsusən bosniya xorvatlarının müstəqil Xorvatiyaya kütləvi şəkildə köçməsi səbəbindən həm bütövlükdə ölkədə, həm də Vrhbosna arxiyeparxiyasında katoliklərin sayı kəskin azaldı. 1990-cı ildə  Vrhbosna arxiyeparxiyasında katoliklərin sayı 527 min nəfəri ötürdü, hal hazırda təxminən 215 min nəfər var, bu da azalmanın yarıdan çox olduğunu nümayiş etdirir.

Münagişə zamanı arxiyeparxiyasının bir çox katolik kilsəsi dağılmış vəziyyətdə idilər, müharibədən sonra onların bərpası arxiyeparxiyanın əsas vəzifəsi idi.

## Statistika
2004-cü ildəki vəziyyətə görə, arxiyeparxiyanın nəzdində 215.000 katolik (əhalinin 11%), 324 keşiş və 148 kilsə var idi. Yeparxiyanın kafedral kilsəsi Sarayevoda yerləşən İsanın Qəlbi Katedralıdır. 1990-cı ildən bəri arxiyeparxiyaya kardinal Vinko Puliç rəhbərlik edir. Pero Sudar köməkçi yepiskopdur.

Vrhbosna mitropoliyasına Banya Luka Roma-Katolik, Mostar Duvno və qonşu Şimali Makedoniya Respublikasında yerləşən Skopye yeparxiyaları tabedilər.

## İstinadlar


## Həmçinin bax

* Bosniya və Herseqovinada katolisizm

## Xarici keçidlər

* «Archdiocese of Serajevo» //Catholic Encyclopedia (1913) 
* gcatholic.org saytında statistika
* catholic-hierarchy.org saytında yeparxiya statistikası
Antalya Hava Limanı

**Antalya Hava Limanı** ((, ИАТА: *AYT*, ИКАО: *LTAI*) — Antalyanın mərkəzindən 10 km şərqdə yerləşən Türkiyənin beynəlxalq hava limanı. Turistlərin ölkənin Aralıq dənizi sahillərinə, yəni Kəmər (Tekirova, Camyuva, Kiriş, Göynuk, Beldibi), Lara, Bələk, Side, Manavqat, Alanya bölgələrində yerləşən kurortlarına çatdırılması baxımından əhəmiyyətə malikdir.

Xidmət göstərilən sərnişinlərin sayına görə ölkədə 3-cü, Avropada isə 15-ci yerdədir. 2015-ci ildə hava limanı 27 milyondan çox sərnişinə xidmət göstərmişdir. Bu Corendon Airlines, Pegasus Airlines və SunExpress üçün mərkəz hava limanıdır.

Hava limanının ən yüksək sərnişin axını turistik yay mövsümünə əsasən Avropanın, o cümlədən Rusiyadakı demək olar ki, bütün böyük hava limanlarından çarter reysləri ilə gəlir. Mövsümdənkənar dövrdə nəqliyyatın həcmi və uçuşların sayı kəskin azalır, əsasən müntəzəm daşınmalar həyata keçirilir.

Hava limanında bir daxili və iki beynəlxalq terminal var.

Hava limanının inşası 2 il çəkmiş və 1998-ci ildə ilk sərnişinləri qəbul etmişdir.

2003-cü ildə hava limanı 1998-ci ildən bəri 78 % artım göstərərək 10 milyon sərnişinə xidmət etmişdir. 2008-ci ildə AYT beynəlxalq sərnişin daşımalarında 30-cu ən yaxşı hava limanı idi. 2009-cu ildə AYT 15,210,733 beynəlxalq sərnişin ilə dünya hava limanları arasında bu kateqoriyada 30-cu yeri tutdu. 2010-cu ilin sonunda 18 milyondan çox beynəlxalq sərnişin ilə 23-cü yerə yüksəldi.

## Nəqliyyat əlaqəsi
### Avtobus
Beynəlxalq terminaldan saatda iki-üç dəfə daxili terminaldan və şəhər mərkəzindən 600 nömrəli şəhər avtobus keçir. Son dayanacaq avtovağzaldır, məsafədən asılı olmayaraq bir nəfər üçün gediş haqqı 4 lirədir. Daxili terminaldan Antalya şəhərinə də bir Havas avtobusu gedir, gediş haqqı 10 lirədir (hava limanına gedərkən, sərnişinin tələbi ilə beynəlxalq terminala gedə bilər).

### Taksi
Bütün hava liman terminallarında taksi dayanacaqları vardır. Onların xidmətlərindən gecə-gündüz istifadə etmək mümkündür. Hər bir dayanacaqda böyük şəhərlərə və kurortlara gediş haqqını göstərən qiymət siyahıları vardır.

## Transfer şirkətləri
İnternet, elektron poçt və ya telefon vasitəsilə rezervasiya etdikdən sonra sərnişinləri Anadolu sahilində, eləcə də geriyə çatdıra bilən çox sayda köçürmə şirkəti var. Onların xidmətləri bir qayda olaraq taksi ilə müqayisədə xeyli ucuzdur, lakin avtobuslardan daha bahalıdır.

## Qalereya

## İstinadlar
Banya Luka Roma-Katolik yeparxiyası

**Banya Luka yeparxiyası** (, ) — mərkəzi Bosniya və Herseqovinanın Banya Luka şəhərində yerləşən və Roma adətini saxlayan katolik yeparxiya.

Yeparxiya 5 iyul 1881-ci ildə, Vrhbosna mitropoliyasının suffraqan yeparxiyası olaraq quruldu. 1887-ci ildə yeparxiyada, 1969-cu il zəlzələsi ilə tamamilə məhv edilən Müqəddəs Bonaventura Katedrali inşa edildi. Katedralin müasir binası 1974-cü ildə salınmışdır. Yeparxiya əsasən tarixi serb çoxluğu olan müasir Serb Respublikası ərazisində yerləşir. Yeparxiya katoliklərinin böyük əksəriyyəti tarixən etnik xorvatlardır. 1990-cı ildə yeparxiyada 91 min katolik var idi. 1990-cı ildə yeparxiyada 91 min katolik var idi. 1992-1995-ci illər Bosniya müharibəsi etno-konfessiya mənzərəsinin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməsinə səbəb oldu, xüsusən bosniya xorvatlarının müstəqil Xorvatiyaya kütləvi şəkildə köçməsi səbəbindən bütövlüklə ölkədə katoliklərin sayı kəskin azaldı. Hazırda yeparxiyada katoliklərin sayı təxminən 40 mindir, yəni müharibədən əvvəl iki qat daha azdır. Münaqişə zamanı arxiyeparxiyasının bir çox katolik kilsəsi dağılmış vəziyyətdə idilər, müharibədən sonra onların bərpası arxiyeparxiyanın əsas vəzifəsi idi.

## Statistika
2006-cı ildəki vəziyyətə görə, arxiyeparxiyanın nəzdində 40.000 katolik (əhalinin 7.2%), 68 keşiş və 48 kilsə var idi. Yeparxiyanın kafedral kilsəsi Banya Lukada yerləşən Müqəddəs Bonaventura Katedralidır. 1989-cu ildən bəri, yeparxiyaya Franyo Komaritsa rəhbərlik edir. Marko Semren (O.F.M.) 2010-cu ildən köməkçi yepiskopdur.

## İstinadlar


## Həmçinin bax

* Bosniya və Herseqovinada katolisizm

## Xarici keçidlər

* Yeparxiyanın saytı
* «Diocese of Banjaluka» //Catholic Encyclopedia (1913)
* gcatholic.org saytında statistika
* catholic-hierarchy.org saytında yeparxiyanın statistikası
Mostar Duvno yeparxiyası

link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Map_of_Dioceses_in_Bosnia_and_Herzegovina_EN.png|alt=|thumb|Bosniya və Herseqovinanın katolik yeparxiyaları
**Mosta Duvno yeparxiyası** (, ) — mərkəzi Bosniya və Herseqovinanın Mostar şəhərində yerləşən və Roma adətini saxlayan katolik yeparxiya.

## Tarixi
Xristianlıq V-VI əsrlərdə müasir Bosniya və Herseqovinanın ərazisində yayılmağa başlandı. Bu dövrdə, Salona (müasir Split) arxiyeparxiyasından asılı olan bir neçə yeparxiya quruldu, o cümlədən qədim Duvno şəhərindəki (müasir Tomislavqrad) yeparxiya. XV əsrin ikinci yarısında Bosniya və Herseqovina türklərin hakimiyyəti altına keçdi və əhalinin kütləvi şəkildə islamlaşdırılması baş verdi. 1663-cü ildə Duvno Yeparxiyası rəsmi olaraq ləğv edildi.

Herseqovinada katolik quruluşlar yalnız XIX əsrin ortalarında təzədən yaranmağa başlandılar. 1846-cı ildə Herseqovinanın apostol vikariatı təşkil edildi. Bosniya və Herseqovinanın Avstriya-Macarıstana birləşdirildiyi 1878-ci il Berlin konqresindən sonra ordinar strukturların yaranması üçün fürsət yarandı. 1881-ci ildə apostol vikariatı mərkəzi Mostar şəhərində olan Mostar Duvno yeparxiyasına çevrildi. 1890-cı ildə Trebine-Mrkan yeparxiyası Mostar-Duvnoya birləşdirildi və sonuncu ləğv edilmədi, sadəcə Mostarın yepiskopu Trebine yeparxiyasının administrator vəzifələrini icra etməyə başladı.

Mostar-Duvno və Trebinye-Mrkan yeparxiyaları (katolisizm mənbələri onlar üçün birləşdirilmiş statistik məlumatlar verir) tarixən çox sayda Bosniya xorvatlarının yaşadığı ərazilərdə yerləşirlər, bu səbəbdən bu yepiskoplarda Vrhbosna arxiyeparxiyası və Banya Luka yeparxiyasından fərqli olaraq katoliklər demək olar ki ümumi əhalinin yarısını təşkil edirlər. Burada katoliklərin 1992-1995 Bosniya müharibəsi zamanı və sonrasında Xorvatiyaya axını da Bosniya Herseqovinanın digər bölgələrindən xeyli az idi. Beləliklə, 1990-cı ildə, statistikaya görə, birləşmiş diosezlərdə 208 min katolik yaşayırdı, 1999-cu ildə qaçqınlara görə onların sayı 199 minə düşdü, lakin 2004-cü ildə katolik əhalisi 208 minə çatdı.

## Statistika
2004-cü il tarixinə görə arxiyepiskopluqda 208 min katolik (əhalinin yüzdə 43-ü), 229 keşiş və 81 kilsə var idi. Yeparxiyanın sobor katedralı, Mostardakı Məryəm Ana Katedral Kilsəsidir. Ayrıca, katedral statusunu Trebinye şəhərindəki sobor da daşıyır (Trebinye-Mrkanın yeparxiyasının mərkəzi). 1993-cü ildən Ratko Periç Mostar-Duvnonun yepiskopu və Trebinye-Mrkanin administratorudur..

## İstinadlar


## Həmçinin bax

* Bosniya və Herseqovinada katolisizm

## Xarici keçidlər

* Yeparxiyanın saytı
* «Dioceses of Mostar and Markana-Trebinje» //Catholic Encyclopedia (1913)
* gcatholic.org saytında statistika
* catholic-hierarchy.org saytında yeparxiyanın statistikası
Narva çayı

**Narva** () — Estoniya və Rusiya Federasiyasının Leninqrad vilayətinin sərhədindəki çay. Alukse və Bek adları da ədəbiyyatda rast gəlinir. Sonuncu ad 17-ci əsrdə İsveç hakimiyyəti dövründə istifadə edilmiş və Adam Oleari tərəfindəndə xatırlanır. Çay sahilin boyunca yerləşən şəhərlər: İvangorod (Rusiya), Narva və Narva-Yıesuu (Estoniya). Çay sahillərini hazırda iki körpü birləşdirir. 1991-ci ildən bu yana Rusiya-Estoniya sərhədini təşkil edir. Çay sahili boyunca bölgə Prenarovye adlanır.

## Əsas məlumatları

Çay Çud-Pskov gölündən başlayır və Baltik dənizinin Fin körfəzindəki Narva buxtasına axır.

Çayın uzunluğu 77 km-dir, bunun 40 km-i yuxarı, 20 km-i orta, 17 km-i isə aşağı axar təşkil edir. Hövzəsinin sahəsi 56.200 km²-dir.
Çayın ağzında suyun axıdılması 399 m³/s və ya 12,58 km³/il təşkil edir ki, bu da mənbədən 78 m³/s və ya 2.46 km³/il çoxdur.
Çayın düşməsi 30 m-dir, bunun 19% -i (4–7,5 m) Narva şəlalələrinin, 16% (5 m) isə Omut astanalarının payına düşür.
Potensial su elektrik ehtiyatları: orta illik gücü 141 MVt, orta illik istehsal 1235 milyon kilovat-saatdır.
Orta eni 200–300 m, lakin su-elektrik stansiyasından aşağıda 390 m-ə qədər olur. Ən böyük eni isə Verxovski adasının yuxarı axınlarında müşahidə olunur — təxminən 900 m.
Orta dərinliyi 3–4 m, su-elektrik stansiyasının altında 6 m-dən 11 m-ə qədər artır. Mənsəbində isə 15 m-ə qədərdir.
Çay axınının orta sürəti 1 m/s, astanalarda 3 m/s, aşağı hissəsində isə 0,5 m / s-ə çatır.
Çayda buzlanma 5,5 aya qədər davam edir. Yayda isə suyu azalır.
Çayın qidalanmasının əsasını qar suları təşkil edir. Çud gölünün suyuda öz növbəsində əsas mənbəyidir.
Su-elektrik stansiyaları: Narva su-elektrik stansiyası.

Çayın boyunca olan şəhərlər: İvangorod (Rusiya), Narva və Narva-Yıesuu.

Gəmişilik üçün yararlıdır: Narva su-elektrik stansiyasının (14.9 km) və Narva su anbarının (15 km) altında. Bütünlüklə çay axınının 40% gəmiçiliyə yararlıdır. Əsas qolları: Plyussa, Rosson

## Etimologiya
Çayın adını Veps dili ilə müqayisə edən M. Fasmerin ən populyar etimologiyası Narvaine "astana" mənasındadır. Saitlərin əvəzlənməsini nəzərə alaraq Baltik mənşəli ümumi hidronimik kökdən Nar/ Ner -dən əməlkə gəlməsi deyilir. Nəhayət qədim alman dilindən narva "dar" mənasında olan sözdəm meydana gəlməsi deyilir. Əksər hallarda dar boğazlara da Narva deyilir.

1681, 1684, 1900, 1900, 1905 və 1933-cü il xəritələrində çay Narova kimi göstərilmişdir.

Çay 1927-ci ildə Estoniya tərəfinin təşəbbüsü ilə adlandırıldı. 1927-ci il "Starı Narvski Listok" qəzeti bu hadisəni belə təsvir edir: "Ana Dili Akademik Cəmiyyətinin təklifinə və Virskago Dairə İdarəsinin qərarına (" Riigi Teataja "1927 № 5) əsasən "Narova" sözünün əvəzinə bundan sonra "Narva" sözü istifadə ediləcəkdir. Buna görə adlar belə olacaqdır:Ust Narova–Ust-Narva; Narova çayı–Narva çayı; Narovo dairəsi-Narva dairəsi.

1976-cı ildə xəritədə Narva çayı kimi göstərilmişdir.

## Fauna

Narva balıqla zəngindir. Burada Rutilus, xanı, çapaq, adi durnabalığı, qızılüzgəc və başqa balıq növləri Çud gölü və Narva su anbarında olduğu kimidir.

## İstinadlar
Emajogi çayı

**Emajogi** (, , ; ) — Estoniyada çay. Narva çay hövzəsinə daxildir. Eston dilində *Emojogi* sözü *Ana-çay* mənasını verir. Çayın aşağı axaraları gəmiçilik üçün yararlıdır. Çayın sahilində Tartu şəhəri yerləşir.
## Ümumi məlumat

Çayın uzunluğu  — 99,3&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi— 9628,1&nbsp;km²-dir. Mənsəbində orta su sərfi 70,1 m³/saniyədir.

Emajogi çayı öz mənbəyini Vırtsyarv gölündən götürür. Pyoxayarv gölündən Vırtsyarv gölünə kimi olan 82&nbsp;km-lik hissə Kiçik Emajogi (*Väike Emajõg*i) adlanır. Çayın aşağı axarları (101&nbsp;km) — Böyük Emajogi adlanır.  Çay dekabr-mart aylarında donur. Tartu şəhərindən mənsəbə qədər gəmişilik üçün yararlıdır.

## Tarixi
1030-cu ildə Emayıqi çayının sahilində Yaroslav Mudrının dəstəsi Yuriyev şəhərinin (indiki Tartu) əsasını qoymuşdur.

1234-cü ildə Omovje döyüşündə Novqorod-Vladimir ordusunun başında knyaz Yaroslav Vsevolodoviç Livonyalı Qılıç Qardaşları ordeninin qoşunlarını məğlub etdir.

1341-ci ildə Livoniyalı Almanlar Lotiqolda Pskov səfirlərini öldürdükdən sonra Pskov qoşunun komandanı İlya Borisoviç nə Novqoroddan, nə də Olqerdadan kömək gözləmədən pskovlılarla birlikdə Emayıqi çayının hər iki sahilindəki alman yaşayış məntəqələrini darmadağın etdi.

1472-ci ildə Pravoslav keçişi İsidor çayda 72 nəfərlə birlikdə boğuldu.

3 may 1704-cü ildə Emayıqi çayının ağzındakı general-mayor fon Verdenin komandanlığı altında rusiyalı karbasların dəstəsi Karl Lyoşernin komandanlığı altında olan İsveç göl flotiliyasına hücum etdi. Döyüşdə 13 isveç gəmisi tutuldu, biri partladıldı və biri qaçmağı bacardı. Tutulan gəmilərdən 86 silah və 138 əsir götürüldü.

## Görməli yerləri
Tartu şəhərindəki çay sahilində “Tartunun yüz mininci sakini” (heykəltaraş Mare Mikoff, 1977) heykəltaraşlıq kompozisiyası quraşdırılmışdır.

Daş Körpü

## İstinadlar
Alternativ hip-hop

**Alternativ hip-hop** — alternativ rep kimi də tanınır, ümumiyyətlə hip hop musiqisinin alt hissəsidir. AllMusic bunu aşağıdakı kimi müəyyənləşdirir: "Alternativ rep, gangsta, bas, hardcore, pop və party rep kimi ənənəvi stereotiplərdən hər hansı birinə uyğunlaşmayan hip hop qruplarına aiddir.

Alternativ hip hop 1980-ci illərin sonlarında inkişaf etmiş və 1990-cı illərin əvvəllərindən ortalarına qədər tanınmışdır.Həbs edilmiş Arrested Development və The Fugees kimi bəzi qruplar dağılmadan kommersiya uğurları qazana bilsələr də, alternativ rep hip-hop və ya pop tamaşaçılardan daha çox alternativ rok dinləyiciləri tərəfindən qəbul edildi.

## Mənşə tarixi
Alternativ repin mənşəyini Beastie Boys və Run-DMC musiqi fəaliyyətlərinə başladığı 1980-ci illərə təsadüf etmək olar və janr nəhayət 1980-ci illərin sonlarında, De La Soul, Tribe Called Quest zirvəsində olduqda meydana gəlmişdir. Jungle qardaşları. ABŞ-nin Şərq Sahili haqlı olaraq alternativ hip-hopun doğma yeri hesab olunur, baxmayaraq ki, Qərbdə alternativ rap qrupları var - yalnız Del Tha Funkee Homosapien, The Pharcyde, Freestyle, Digital Underground. Cənub əyalətlərinin nümayəndələri Həbs olunan İnkişaf və Goodie Mob daxildir.

## Populyarlıq düşüşü
90-cı illərdə 80-ci illərdə bu qədər sürətlə inkişaf edən alternativ rapun populyarlığı aşağı düşdü. Bu, digər janrların - gangsta rap, hardcore rap və gi-funkın çiçəklənməsi ilə əlaqədar idi. Rep səhnəsində yeni ifaçılar meydana çıxır, küçə sözləri ilə və sözlərindəki nihilist meylləri ilə alternativ rap sənətçilərini toplayır. Bu ilk ölüm sahibi və amansız qeydlər sənətçilərinin iştirak etdiyi Qərb Sahilində meydana gəldi. Dre, 2Pac, Snoop Dogg, Eazy-E. 90-cı illərin ortalarından bəri, Wu-Tang Clan, Notorious B.I.G., Mobb Deep, Nas və Big Pun kimi sərt rap sənətçilərinin sıx olduğu Şərq Sahilində yer itirməkdədir. Alternativ rap əsas səhnəni tərk etməyə və yeraltına qərq olmağa başlayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Alternativ rep haqqında
* Rep növləri
Shopify

**Shopify Inc**. — baş ofisi Kanadanın paytaxtı Ottavada yerləşən elektron ticarət şirkətidir. Onlayn mağazalar və pərakəndə satış nöqtələri sistemləri üçün xüsusi E-Ticarət platforması

xidməti göstərir. Shopify onlayn pərakəndə satıcılarına kiçik ticarətçilər üçün bir onlayn mağazanın işlənməsi prosesini sadələşdirmək üçün ödənişlər, marketinq, göndərmə və müştəri cəlbetmə vasitələrini toplu xidmətlər paketini təklif edir.

Şirkət, 2019-cu ilin İyun ayına qədər platformasını istifadə edən təxminən 175 ölkədə 1,000,000-dən çox müəssisəsinin olduğunu, ümumi mal həcminin 2018-ci il təqvimi üçün 41.1 milyard dolları keçdiyini bildirdi.

## İstinadlar
Şimali Koreyada COVID-19 pandemiyası

Şimali Koreya koronavirus barədə bir neçə məlumatları gizlədiyindən ilk koronavirus xəstəsinin bu xəstəliyə nə vaxt yoluxduğu bilinmir.

## Gedişat
Şimali Koreya bu dövrdə sərhədlərini bağlayan ilk ölkələrdən oldu.Hökumət geniş səyahət məhdudiyyətlərini tətbiq etdi,yanvar aylarının sonlarında turistlərin ölkəyə gəlməsi qadağan edildi.Sərhədin çox hissəsi bağlansa da, Dandonq və Sinicu arasındakı körpü bağlanmadı. Koreya bir neçə təchizat və avadanlıqları xəstəxanalara gətirdi.

Fevralın əvvəlində Nampo limanında və digər sərhəd bölgələrdə daha çox dezinfeksiyanın aparıldığı bildirildi. Bütün nəqliyyat dayandırıldı. Restoranlar, kafelər, bazarlar bağlandı.

12 fevralda karantin günü 14 gündən 30 günə qədər uzadıldı.Hökumət vaksinin tapılacağına qədər məktəbin,bazarların,restoranların,sərhədlərin bağlı qalacağını bildirdi.

Pxenyana qayıdan başqa ölkələrdə təhsil alan tələbələr üçün xəstəxanalarda yataqxanalar tikildi.

Kim Çen In ölkədə yeni xəstəxanaların tikilməsi barədə qərar verdi. Cənubi Koreya prezidenti Mun Çje İn ilə məktublaşdı. Tramp da Şimali Koreya ilə bu barədə çalışmağa hazır olduğunu bildirdi.

27 martda 2280 koreyalı karantində idi.

30 martda Kim Çen In Putinlə məktublaşdı. Putin Şimali Koreyaya yardım edəcəyini açıqladı və tibbi avadanlıqlar göndərdi.

Şimali Koreya yoluxanlar,ölənlər və sağalanlar barədə bütün məlumatları gizlədiyindən hətta ÜST belə bu barədə məlumat yaymır.

## İstinadlar
Maks Born

**Maks Born** (; ) — alman nəzəri fiziki və riyaziyyatçısı, kvant mexanikasının banilərindən biri. Fizika üzrə Nobel mükafatı (1954) luareatı. Dünyanın bir neçə elmi cəmiyyətinin üzvü, o cümlədən SSRİ Elmlər Akademiyasının xarici üzvü (1934).

Born kvant nəzəriyyəsində fundamental nəticələrin müəllifidir: o, matris mexanikasının yaradıcılarından biri olmuş, Şredinger dalğa funksiyasının ehtimal olunan bir şərhini təklif etmiş və dağılma kvant nəzəriyyəsinə (Born yaxınlaşması) və digər elmi fənlərə əhəmiyyətli töhfələr vermişdir. Kristal qəfəsləri dinamikası, bərk maddələrin, maye və qazların termodinamikası və kinetik nəzəriyyəsi, nisbilik nəzəriyyəsi və elastiklik nəzəriyyəsi məsələləri ilə məşğul olmuşdur. Kvant mexanikasının fikirlərini elmin müxtəlif sahələrindən (atomların və molekulların quruluşu, bərk vəziyyət fizikası və başqaları) verilən suallara tətbiq etmiş və xətti olmayan elektrodinamikanın (Born — İnfeld nəzəriyyəsi) qurulmasına cəhd etmişdir. Göttingen və Edinburqda Born böyük elmi məktəblər yaratmış və elmin fəlsəfi və sosial problemlərinə dair nəşrlər nəşr etmişdir. İkinci Dünya müharibəsindən sonra sülh uğrunda elm adamları hərəkatının yaradıcılardan və fəal iştirakçılardan biri oldu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* American Institute of Physics History Search: Max Born
* Encyclopædia Britannica, Max Born – full article
* Annotated bibliography for Max Born from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues
* Freeview video of Gustav Born (son of Max) with conversation and film on Gustav's memories of his father by the Vega Science Trust
* Max Born information from Nobel Winners site
Sinsinnati

**Sinsinnati**  () — ABŞ-nin Ohayo ştatının cənub-qərbində, Hamilton dairəsində şəhər. Ohayo və Kentukki ştatlarının sərhədində, İndiana ilə sərhədə yaxın Ohayo çayında yerləşir. 1788-ci ildə Almaniyadan gələn mühacirlər tərəfindən qurulmuşdur. Əhalisinin, 2010-cu ilə görə, 296.943 nəfər (ABŞ-nin 55-ci ən böyük şəhəri), şəhərətrafı bölgələri – 2.155.137 nəfər (21-ci ən böyük) olması, Sinsinnatini ştatın ən çox məskunlaşdığı üçüncü şəhərinə çevirir; əhalinin təxminən 53% -i ağlardır.

XIX əsrin əvvəllərində, Sinsinnati, ölkənin mərkəzində, ölçüsü və sərvət baxımından şərq sahilindəki şəhərlərlə rəqabət aparan ilk Amerika şəhəri idi. İlk böyük kontinental şəhər olaraq bəzən "ilk təmiz Amerika şəhəri" adlanır. Əvvəlcə, avropalıların və ya şərq sahilindəki şəhərlərin təsiri olmadan inkişaf etdi. Bu və ya digər şəkildə, XIX əsrin sonlarında, su nəqliyyatından dəmiryoluna keçid ilə, Sinsinnatinin inkişafı əhəmiyyətli dərəcədə yavaşladı və dənizdən uzaq bir başqa şəhər Çikaqo tərəfindən əhali və əhəmiyyət baxımından üstələndi. Əsasən 1850-1900-cü illər arasında qurulan Over-Reyn rayonu uzun illərdir Alman mühacirlərinin mərkəzi olmuşdur və hazırda ABŞ-nin Tarixi Yerləri Milli Reyestrinə daxil edilmiş ən böyük tarixi ərazilərdən biridir. Sinsinnati zəngin tarixi memarlıq kolleksiyası ilə tanınır.

Sinsinattidə Procter & Gamble, Kroger, Convergys, Chiquita, General Electrics Aviation, Macy's, Toyota North America, Kao Brands, Fifth Third Bank şirkətlərinin, habelə  The United States Playing Card Company zavodunun baş ofisləri yerləşir.

## İstinadlar
Muxtar Əbülyazov

**Muxtar Əbülyazov** (; ) — Qazaxıstanın enerji, ticarət və sənaye naziri (1998–1999). BTA bankının prezidenti. Və Qazaxıstan Seçim Partiyasının lideri. O, eyni zamanda Qazaxıstanda energetika, sənaye və ticarət naziri vəzifəsini tutmaqla yanaşı, dövlətə məxsus KEGOC-un (Qazaxıstan Elektrik Şəbəkə Əməliyyat Şirkəti) keçmiş rəhbəri idi. Ablyazov sədr vəzifəsini icra edərkən BTA Bankdan 6 milyard dolları mənimsəməkdə ittiham olunur..2015-ci ildə Lyon bir Fransa məhkəməsi ekstradisiya qərarı verdi. Bununla birlikdə, 2016-cı ilin dekabrında Fransanın Ali məhkəməsi, Dövlət Şurası (Fransa)) Rusiya Siyasi hüquq pozuntusu səbəbi ilə ekstradisiya əmrini ləğv etdi. Ardınca Ablyazov Fleury-Mérogis Həbsxanasından azad edildi və hazırda Parisdə, Fransada yaşadığı güman edilir. İngiltərə Ali Məhkəməsi Ablyazov barəsində iki dəfə həbs qərarı çıxardı; ən son 25 iyul 2019 və 2012-ci ildə çıxarılan məhkəmə qərarına hörmətsizliyə görə məhkəmə qərarı ilə 22 aya qədər uzadıldı.

## Həyatı
Ablyazov, Qazaxıstan Sovet İttifaqının tərkibində olduğu bir vaxtda, Cənubi Qazaxıstan vilayətinin Vannovka kəndində anadan olmuşdur. Atası Qabyl Ablyazov, (1935-ci il təvəllüdlü) mühəndis işləyib və texniki məktəbdə müəllim olub. Anası Rauza Tolebergnova, (1940-cı il təvəllüdlü) kitabxanaçı idi. Uşaq ikən kitab oxumağı və şahmat oynamağı çox sevirdi. Ablyazov, məmləkətindəki Lomonosov Regional School adlı bir rusdilli məktəbdə oxuyurdu, burada hər sinifdə üstün idi. Gecə də qismən bir kənd təsərrüfatında yükləyici kimi çalışırdı. 17 yaşında Ablyazov nəzəri və professor olmaq istədi. Abay Qazax Milli Pedaqoji Universitetində oxuyub, daha sonra kursun ikinci ilində Milli Tədqiqat Nüvə Universiteti MEPhİ-yə (Moskva Mühəndislik Fizika İnstitutu) keçib. Orada Ablyazov 1986-cı ildə məzun oldu və nəzəri fizika ixtisası aldı. Bitirdikdən sonra Əl-Farabi Universitetində kiçik elmi işçi kimi çalışmışdır.1987-ci ildə Ablyazov Alma Şalabayeva ilə evləndi.

1990-cı ildə Ablyazov Moskva Mühəndislik və Fizika İnstitutunda aspiranturaya qəbul edildi. Bu səbəbdən Qazaxıstan Milli Universitetində kiçik elmi işçi vəzifəsindən azad edildi.

## Karyera
Ablyazov Sovet İttifaqının dağılması və Qazaxıstanın Müstəqilliyinin başlanğıcı dövründə işə başladı. İlk işi kompüter və surət maşınlarının alqı-satqısı idi. 1991-ci ildə Ablyazov ilk şirkətini qeydiyyata aldı və ilk qızının adı olan "Mədinə" adlandırdı.

1992-ci ildə Ablyazov Qazaxıstanın bütün bölgələrini duz, şəkər, çiçək, kibrit, çay, şokolad və dərman kimi məhsullarla təmin etməklə işinə başlamışdır. Bu işi həyata keçirmək üçün Ablyazov Astana Holdinq Qazaxıstan da qurulmuş və tərkibində olan: Astana-Şəkər, Astana-Qida, Aral-Duz, The Shymkent Makaron fabriki, Astana-Tibbi xidmət, Astana-Motors, Astana-Interotel, Astana-Bank, Ticarət Evi Zhanna.

1997-ci ildə Ablyazov dövlətə məxsus KEGOC rəhbəri təyin edildi. KEGOC rəhbər təyin edildiyi vaxt iflasa yaxın bir şirkət idi. Bir ildə dövlət şirkətini gəlirli hala gətirə bildi.

1998-ci ildə KEGOC rəhbəri olaraq Ablyazov Enerji, Sənaye və Ticarət naziri seçildi.

## İstinadlar
Georgi Brim

**Georgi Brim** () —	rəssam.

## Həyatı

### Təhsili və işləri

## Yaradıcılıq fəaliyyəti

## Qalereya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lukka yığıncağı

**Lukka yığıncağı** (Lukka şəhərində keçirildiyi üçün belə adlandırılıb) —e.ə. 56-cı ildə  Qay Yuli Sezar ilə siyasi müttəfiqləri  Qney Pompey və Mark Krass arasında baş tutmuş görüşdür. Həmi dövrdə Roma qarışıqlıq içində idi. Klodiusun populist kampaniyaları Krass və Pompey arasındakı münasibətləri pozmuşdu, habelə, həm Krass, həm də Pompey Sezarın Qalliya səfərində qazandığı şöhrətdən narahat idi. E.ə. 56-cı ilə qədər üç nəfər arasındakı bağlar pozulmuşdu. Sezar əvvəl Krassı, sonra isə Pompeyi Lukkaya görüşə çağırdı. Bu görüş, tərəflər arasında yaradılmış I Triumvirat ittifaqını yenilədi. Pompey və Krass növbəti il keçiriləcək konsulluq seçkiləri üçün namizədliyə razılaşdılar. Seçiləndən sonra, Sezarın Qalliyadakı komandanlığı 5 illiyinə uzadılacaqdı. Krass isə Parfiya ilə müharibədə əlverişli rol oynayan Suriya valiliyini əldə edəcəkdi. Pompey isə Hispaniya vilayətini əlində saxlayacaqdı. 

Plutarx yığıncağı belə təsvir ediri:

*Sezar Qalliyadakı məsələləri həll etdikdən sonra, Romadakı planlarını həyata keçirmək üçün qışı Po çayı ətrafında keçirməyi qərara aldı. Tək ona görə yox ki, buradakı vəzifəyə namizədlər onun gücündən və maddi köməyindən istifadə edərək xalqa rüşvət verib seçkilərdə qalib gəlməyə çalışırdı, həm də ona görə ki, buraya gələn nüfuzlu şəxslə onun gücünü artıracaq bütün addımları atırdılar. Onu Lukkada görmək üçün gələnlər arasında Pompey və Krassla yanaşı, Sardiniya valisi Appius, Hispaniya prokonsulu Nepos, yüz iyirmi liktor və iki yüzdən çox senator var idi. Məclisdə aşağıdakı məsələlər həll edildi: Pompey və Krass növbəti il üçün konsul seçilməli idi. Sezar onlara səs vermək üçün növbəti beş il Qalliyadakı komandanlığı və pul əldə etdi.  Bu, ağıllı insanlar üçün çox qəribə görünürdü. Sezardan pul alan şəxslər də, senatı Sezara pul verməyə çağırırdı. [[Gənc Kato]] orada deyildi, o qəsdən bir missiya bəhanə edilərək Kiprə yola salınmışdı. Əvəzində isə Katonun sərt davamçısı sayılan Favonius yığıncaqda heç bir müxalif addım ata bilmədi.Çünki əksəriyyət Pompey və Krassdan qorxurdu və ümidlərini bağladıqları Sezarı razı salmağa çalışırdılar*. 

## İstinadlar
Çuvaldar boyu

**Çavuldur** və ya **Çuvaldar boyu** — Oğuz Xaqanın Dastanına görə Oğuzların 24 boyundan biri və Qaşgarlı Mahmuda görə Divân-ı Lügati't-Türk'təki yirmi iki Oğuz boyundan yirmincisi; Çuvaldarlardır. Qaşqarlı Mahmudun lüğətindəki Oğuz boylarının adları, zamanlarındaki deyiliş şəkillərinə görə yazmışdır. Ankarada Yukarı Çavundur və Aşağı Çavundur kəndləri var. Ayrıca Türkmənistanda da Çavundur vilayəti var.

Bu boyların Üç Oxlar Qolundan (sol qolundan) Oğuz Xaqanın oğlu Göy Xanın soyundan gəldikləri kəbul edilir. Çuvaldar boyu Qaşqarlı Mahmudun "Man qışlaq" "Oğuz ölkəsində bir yer adı" şəklində təsvir etdiyi bölgəyə, Xəzər Dənizi sahilindəki yarım adaya gedərək yurd tutmuşlar və buraya Man qışlaq adını vermişlər. 1916 ilində Kilisli Müəllim Rüfətın yayımladığı Kitabi dədə qorquda Oğuzlarda "Çuvaldar" şəklində istifadə edilən bu boy adı, Türkmənçədə "Çovdur" olarak günümüzə gəlib çatmışdır. Günümüz Türkmənistanında "Çovdur" adını daşıyan çoxlu yer və yurd adları vardır.

Əlamət olarak Şunqar (akdoğan) quşunu istifədə edirdilər. "Çavuldur" kəliməsi məşhur, şöhrətli mənasında istifədə edilirdi.

## İstinadlar
Alayuntlu boyu

**Alayuntlu və ya Ulanyuntlu boyu**, Oğuz Xaqan Dastanına görə Oğuz Türklərinin 24 boyundan biri və Qaşqarlı Mahmuda görə Divân-ı Lügati't-Türk'təki yirmi iki Oğuz boyundan onyedincisi  Alayuntlulardır. Alayuntlu kəliməsi  Ala-ala bədənli +  yunt-At(cinsi) + lu bu birləşmələrdən yaranmışdır.

Alayuntlu boyunun onqonu kərkincək qızılquş ()-dur.

## İstinadlar


## Həmçinin bax

* Oğuzların damğaları
Büğdüz boyu

**Büğdüz boyu** — Oğuz Xaqanın Dastanına görə Oğuzların 24 boyundan biri və Qaşqarlı Mahmuda görə Divân-ı Lügati't-Türk'təki irmi iki Oğuz boyundan səkkizincisi; "Büğdüz"lərdir.

Oğuz türklərinin Üçoqlar qolundan bir boydur. Oğuzların müsəlmanlaşmağa başladıqları 10. əsirdən batıya köçdə önemli rol oynadılar. Daha çox Batı Anadoluya ve Orta Anadoluya gəlib yerləşdilər.

Büğdüz: "Hər kəsə təvaze göstərər və xidmət edər mənasındadır. Dəclə Kürdləri bəyi olub, Həzrəti Peyğəmbərə elçi gedən (622-623 illəri arasında Mədinəyə çatan), Bogduz-Aman Xanədanı nümayəndəsi və Kürmançın iki ana qolundan olan Boğlular, Yenikənd-Yabgularından onuncu əsrdəki Şahməlikin Atabəyisi olan Quzulu, Hələb Türkmənlərindən Büğdüzler bu boydandır.

## İstinadlar
Omar Torriyos Herera

**Omar Torriyos Herrera** () — Omar Torriyos kimi daha çox tanınan Panama Müdafiə Qüvvələri komandiri və de-fakto 1968-1981-ci illərdə qeyri-rəsmi Panama prezidenti. Bunun əvəzinə “Panamanın Ali Lideri, İnqilab və Ali Hökumət Başçısı” adından istifadə etmişdir. Hakimiyyətə gəldikdən sonra bir sıra sosial islahatlara başlamış və rejimi mütərəqqi hesab edilmişdir.

Ən çox 1977-ci ildəki Torriyos-Karter müqaviləsini müzakirə etməsi ilə məşhurdur. Bu müqavilə ilə Panama Atlantik okeanı və Sakit okeanı birləşdirən ən qısa su yolu olan Panama kanalı üzərində tam suverenliyini təmin etmişdir. Bu razılaşma ABŞ-nin 1903-cü ildən bəri istifadə etdiyi Panama kanalının 1999-cu ildən Panamanın nəzarəti altına alınmasını şərtləndirirdi. 31 dekabr 1999-cu ildə sazişin son mərhələsi olaraq ABŞ Panama kanalındakı nəzarətindən imtina etmişdir. Beləliklə kanal və onun ətrafındakı bütün bölgələr Panamanın suverenliyi altına daxil olmuşdur.

Oğlu Torino Torriyos 2004-2009-cu illərdə Panama prezidenti olmuşdur.

## İstinadlar
Mezoarxey

**Mezoarxey-** 3,200 - 2,800 milyon il əvvəli əhatə edən Arxey Eonu dövründəki geoloji dövrdür. Avstraliyadan gələn fosillər, stratolitlərin, ilkin dəniz yosunlarının Mezoarxeydən bəri yer üzündə böyüdüklərini göstərir. İlk superqitə Vaalbara təxminən 2800 milyon il əvvəl bu dövrdə dağılmışdır.

Ən erkən riflər bu dövrdə və yəqin ki, stromatolitlər tərəfindən əmələ gəlmişdir. Bu dövrə aid süxurlarda aparılan oksigen izotoplarının təhlili 55-85&nbsp;°C ətrafında bir okean istiliyinin, digər hava dəyərləndirmələri isə 50&nbsp;°C-dən aşağı olduğu nəticəsinə gətirib çıxardı. Atmosferdəki azot qazının günümüzə köklü şəkildə bənzədiyi və karbon qazının təxminitəzyiqinin, ehtimal ki, 0.7 bardan aşağı olduğu düşünülür.


## İstinadlar
Kürasaoda COVID-19 pandemiyası

Kürasaoda ilk koronavirus xəstəsi 13 martda təsdiq olunub.

## Gedişat
Kürasaoda ilk koronavirus xəstəsi 13 martda təsdiq olunub. Bu insan Niderlanddan Kürasaoya istirahət məqsədilə gedən 68 yaşlı kişi idi. Həmin gün onun həyat yoldaşında da bu xəstəlik aşkarlandı. O vaxtdan bəri cütlüklə əlaqədə olan hər kəs koronavirus testindən keçirildi.

## İstinadlar
Rubikon çayı

**Rubikon** (, , tələffüzü: [rubiˈkone]) - Ravennadan cənubda, İtaliyanın şimal-şərqindəki dayaz çaydır. Eramızdan əvvəl 49-cu ildə məşhur bir şəkildə Yuli Sezar tərəfindən keçilən bir çay üçün də eyni ad işlədilir. Sübut olunmamış olsa da, bəzi tarixçilər iki çayın həqiqətən eyni olduğuna inanırlar. 

80 kilometr uzunluğundakı Rubikon çayı mənbəyini Apennin dağlarından götürür və İtaliyanın Emilia-Romanya bölgəsindən keçərək  Adriatik dənizinə tökülür. Latınca *Rubicō* sözü qırmızı mənasını verən rubeusun sifətindən gəlir. Buna səbəb, palçıq yataqlarının üzərindən keçən çayın qırmızı rəngə boyanmasıdır.

## Tarixi
Roma Respublikası dövründə Rubikon çayı Cənubdakı Roma əhalisinin yaşadığı vilayətlərlə şimal-şərqdəki Cispaline Gaul vilayəti arasındakı sərhəddi təmsil edirdi. Şimal-qərbdən isə sərhəddi Arno çayı ilə ölçürdülər. 

### Yuli Sezar
 
E.ə. 49-cu ildə təxminən yanvarın 10-da Yuli Sezar Qalliyadan qayıdarkən XIII Legion Gemina ilə Romaya irəliləyirdi. Bu həmin dövrdə respublika qanunlarına zidd idi. Tarixçi Suetonius bu hadisəni təsvir edərkən qeyd edir ki, Sezar Rubikon çayını keçməzdən əvvəl xeyli tərəddüd içində idi, lakin fövqəltəbii bir hadisə nəticəsində bu addımı atmağa qərar verdi.

Suetoniusa görə Sezar məşhur ālea iacta est ("Püşk atılmışdır") ifadəsini həmin vaxt işlədir. "Rubikonu keçmək" ifadəsi isə bu hadisədən sonra, bir şəxs və ya qrup tərəfindən geri dönüşü olmayan riskli addım atmaq mənasında istifadə edilir. Sezarın sürətli hərəkətini görən Seant və konsullar ona qarşı döyüşməyə hazır deyildilər, bu səbəbdən də Romanı tərk edərək Pompeyə ordu yığmaq səlahiyyəti verdilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Livius.org: Rubico 
* Lüğətlərdə Rubikon
Fındıqlı meşəsi

**Fındıqlı Meşəsi** — Güney Azərbaycanda meşə. Meşə bugünkü Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanında, Ərdəbil-Astara yolunda yerləşir.  

## İstinadlar
İlham Nağıyev

**İlham Əli oğlu Nağıyev** () — Azərbaycanlı iqtisadçı və sahibkar, "GESCO" ASC-nin təsisçisi və "Binə Aqro" QSC-nin həmtəsisçisi. "Baku United FC" futbol klubunun prezidenti və "Odlar Yurdu" Təşkilatının təsisçisidir.

## Həyatı
İlham Əli oğlu Nağıyev 1 yanvar 1988-ci ildə Bakıda doğulmuşdur.

### Təhsili
İlham Nağıyev 1994–2004-cü illərdə Bakı şəhəri Nərimanov rayonu 200 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır. 2004-cü ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Biznesin İdarəedilməsi və Menecment fakültəsinin qiyabi şöbəsinə qəbul olmuşdur. 2005–2006-cı illərdə Londonda SOAS Universitetində, 2006–2009-cu illərdə London Şəhər Universitetinin (CASS Business School) Biznesin İdarəedilməsi fakültəsində əyani təhsil almışdır. 2010–2012-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində Biznesin İdarəedilməsi üzrə magistr dərəcəsi (MBA) almışdır. 2021-ci ildə Nyu-York Universiteti, HEC Paris və London İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbinin ortaq "TRİUM Executive MBA" magistr proqramına daxil olmuşdur.

## Karyera
2010–2013-cü illərdə "GESCO" ASC-də Baş icraçı direktor vəzifəsində çalışan İlham Nağıyev 2019-cu ildən 2022-ci ilədək şirkətin Müşahidə Şurasının sədri olmuşdur.

2013-cü ildən 2016-cı ilədək İlham Nağıyev Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin kadr şöbəsinin müdir müavini, daha sonra müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

2016-cı ildə İlham Nağıyev "Binə Aqro" QSC-nin Strateji İnkişaf üzrə vitse-prezidenti, 2017-ci ildən 2019-cu illərdə şirkətin icraçı direktoru vəzifələrində çalışmışdır. 2019-cu ildən 2021-ci ilə qədər İlham Nağıyev "Binə Aqro" QSC-nin Müşahidə Şurasının sədri olub.

2008-ci ildə İlham Nağıyev Böyük Britaniya, Çexiya, Litva, Rumıniya, Avstriya və Almaniyada yaşayan azərbaycanlıların gənclər təşkilatı kimi fəaliyyət göstərən Odlar Yurdu Təşkilatını təsis etmişdir. İlham Nağıyevin sədrliyi ilə Odlar Yurdu Təşkilatı Avropa ölkələrində bir sıra tədbirlər həyata keçirmişdir:

2008-ci ildə Londonda azərbaycanlı gənclər arasında "Heydər Əliyev Kuboku" mini futbol turniri;

2008-ci ildə Odlar Yurdu Təşkilatı tərəfindən Baku United FC futbol klubu yaradılmışdır.

2012–2013-cü illərdə Baku United FC peşəkar komanda olaraq İngiltərə Milli Futzal Liqasına qoşuldu.

2013-cü ildə İngiltərə Super Liqasında klub çempionluq qazana bildi və 2014-cü ildə UEFA Futzal Kubokunda İngiltərəni təmsil etmək hüququ qazanmışdır

## Məqalələr
# Thinking aloud…
# Smart Agro Accelerator by Bine Agro
# Happy Republic Day!
# The Singapore model in the South Caucasus
# Peace in South Caucasus critical to developing EU-China trade links
# Azərbaycanda və dünyada informasiya texnologiyalarının inkişaf tendensiyaları
# Once An Economic 'Frozen Zone,' Southern Caucasus May See Economic Boost Beyond Oil
# Texnologiya əsrində Azərbaycan: Gələcəyin İT tendensiyaları və biz
# Impacts of Covid-19 on the world economy
# İlham Nağıyev: Yeni İT trendlərinin biznesin inkişafına təsirləri

## İstinadlar
Stara-Reka qoruğu

**Stara-Reka qoruğu** () — Bolqarıstandakı Mərkəzi Balkan Milli Parkındakı doqquz qoruqdan biridir. Qoruq Balkan dağlarının bənzərsiz ekosistemlərini qorumaq üçün 19 mart 1981-ci ildə təşkil edilmişdir. 1974.7 ha (19.747&nbsp;km²) bir ərazini əhatə edir.
## Coğrafiya
Qoruq Plovdiv vilayətinin şimal hissəsində Karlovo şəhərindən bir neçə kilometr şimalda yerləşir. Balkan dağlarının cənub yamaclarını əhatə edir. Levski (2166 m) və Qolyam-Kupen (2169 m) zirvələrindən dağ zəncirinin əsas silsiləsindən Stara Reka vadisi və onun qolları boyunca cənuba doğru uzanır.

Qoruğun hündürlüyü 1000 ilə 2169 m arasında dəyişir. Balkan dağlarının cənub yamaclarında il ərzində orta hesabla 120 gün davam edən qar örtüyü ilə mülayim iqlim var. Torpaq növləri müxtəlifdir - ən yüksək bölgələrdə dağ çəmən torpaqlarından tutmuş aşağı yüksəkliklərdə qəhvəyi meşə və qəhvəyi torpaqlara qədər dəyişir.
## Flora
Stara Reka Təbiət qoruğundakı meşə arealı əsasən dörd-beş növ ağacdan ibarətdir. Qoruğun ən aşağı hissələri qayalıq palıdı, meşə fıstığı, ağ göyrüş, Ostrya carpinifolia, Carpinus orientalis ilə örtülmüşdür. Çöl ağcaqayını, Sallaq tozağacı daha yüksəklərdə böyüyür. Adi küknar meşələri ən yüksək ərazilərdə yayılmışdır.

Qoruq nadir növlərlə zəngindir. 45 növ Bolqarıstanın Qırmızı Kitabına daxil edilmişdir, bunlardan 20-i endemikdir. Məsələn, Primula frondosa, Centaurea kerneriana, Campanula trojanensis, Stachys alpina və başqaları.
## Fauna
Stara Reka Təbiət Qoruğunda Balkan dağlarının cənub yamacları boyunca qərbdən gələn qarapaça populyasiysası var. Qonur ayı, canavar, çöl pişiyi, meşə sansarı və susamuru üçün də vacib bir sığınacaqdır.

Yırtıcı aviafaunaya məzar qartalı, berqut, cırtdan qartalça, ütəlgi qızılquş, şahin, bildirçinçalan və adi yapalaq kimi quş növü ilə təmsil olunur. Qoruma üçün digər vacib quşlar: adi bonazi tetrası, ağbel ağacdələn, qara ağacdələn.

## Qalereya

Fayl:Стара река 2015 02.jpg|
Fayl:Зелена прохлада.JPG|
Fayl:Непоклатимо спокойствие.JPG|
Fayl:Стара река, сенки.jpg|


## İstinadlar

## Mənbə
* 
*
Moxoviçok gölü

**Moxoviçok** () — Qazaxıstanın Şimali Qazaxıstan vilayətinın Mamlyut rayonunda yerləşən göl. Dubravnoe kəndindən 10 km şimal-qərbdə yerləşir. Onu cənub-qərbdən Kazak gölü, şimal-şərqdən Pleşkovo gölü əhatə edir. Göl bölgəsi Rusiya ilə sərhəddə yerləşir.

1940-cı illərin topoqrafik araşdırmasına görə, gölün səthi sahəsi 1,2 km²-dir. Gölün ən böyük uzunluğu 1,3 km, ən böyük eni 1,2 km-dir. Göl dəniz səviyyəsindən 135.1 m yüksəklikdə yerləşir.

Göl yerli əhəmiyyətli balıqçılıq hovuzları siyahısındadır.

## İstinadlar
Bua-de-Vo qəbiristanlığı

**Bua-de-Vo qəbiristanlığı** () — İsveçrənin Lozanna şəhərinin mərkəzi nekropollarından biri.

Qəbiristanlıq milli əhəmiyyətli mədəni irs kimi tanınır ().

## Tarixi
Qəbiristanlığın açılması qərarı XX əsrin əvvəllərində, Lozannanın digər qəbiristanlıqlarında dəfn üçün, demək olar ki, yer qalmadığı üçün qəbul edildi. Yeni nekropolun memarlıq dizaynı üçün müsabiqə elan edildi, qalib Alfons Laverryer oldu. Parisdəki Per-Laşez qəbiristanlığından ilham alan Laverryer, 1922-ci ildən 1951-ci ilə qədər qəbiristanlığın ümumi konsepsiyası üzərində işləmişdir: Bua-de-Vonun mərkəzində fəvvarə və güllüyü olan park sahəsi düzəltdi, eyni zamanda öz məzarının və bir sıra digər məzar daşlarının layihəsini hazırladı.

Hazırda dəfnlərin ümumi sayı 26 minə çatır. Müasir Olimpiya Oyunlarının qurucusu Pyer de Kuberten və Koko Şanel də daxil olmaqla bir çox məşhur insanlar burada dəfn olunmuşdur.

Şəhərdə dəfn edilməsini istəyən ABŞ yepiskopu Çarlz Brent 1929-cu ildə Lozanna şəhərində vəfat edəndə, hakimiyyət qəbiristanlıqda tanınmış əcnəbilərin dəfn edilməsi üçün bir yer ayırmışdı.

## Görkəmli qəbirlər

* Ejen Violle-de-Dük (1814–1879), 18-ci ərazi, hissə 101 
* Pyer de Kuberten (1863–1937), 9-cu ərazi, hissə 153-154
* Koko Şanel (1883–1971), 9-cu ərazi, hissə 130

## İstinadlar
Bayuvi-Dupki–Cincirsa

**Bayuvi-Dupki — Cincirsa qoruğu** () — Bolqarıstanın cənub-qərbindəki Pirin Milli Parkında yuerləşən təbiət qoruğu. Blaqoevgrad vilayətinin Razloq icmasında yerləşir. Bayuvi-Dupki — Cincirsa ölkənin ən qədim qoruqlarından biridir.  Rumeliya və Bosniya şamından ibarət meşələri qorumaq üçün 1934-cü ildə qurulmuşdur (hər iki şam ağacı da Balkan endemikdir). Onun ərazisi 1976 və 1980-ci illərdə genişləndirilmiş və 2873 ha (28.73 km²) əraziyə çatdırılmışdır. 1977-ci ildə qorunan təbiət ərazisi YUNESKO-nun Biosfer Qoruğu elan edilmişdir.
## Coğrafiya
Qoruq 1200 ilə 2907 m arası yüksəklikdə yerləşir. Geoloji cəhətdən Proterozoy mərmərləri üstünlük təşkil edir. Çoxsaylı mağaraları olan bir karst relyefi meydana gəlir.
## Flora
Flora təxminən 500 növ damar bitkisindən ibarətdir. Bitkilər arasında 16 növ endemik, 42 növü regionaldır. Burada yayılmış 46 növ bitki Bolqarıstanın Qırmızı Kitabına daxil edilmişdir. Nadir və endemik damar bitkiləri - Sarı acıçiçək, Çəhrayı rodiola, Alp edelveysi və başqaları.

Qoruğun təxminən 60% -i əsasən Rumeliya və Bosniya şamından ibarət meşələrlə örtülüdür. Digər ağac növlərinə adi şam, qara şam, adi küknar və Avropa ağ şamı daxildir. Meşənin orta yaşı 150 ildən çox, bəzi ağacların yaşı isə 500 ildən çoxdur. Malka Cincirsa meşəsinin bəzi hissələri 500 ilə 550 yaş arasındadır. Bəzi Rumeliya şamları 45 m-dən çox hündürlüyə və 2 m-dən çox diametrə çatır. Bəzi ağacların 1000 ildən çox yaşı var.

Qoruğun ən yüksək hissələri 100 yaşına çatan dağ şamı ilə örtülmüşdür. Bu kolların hündürlüyü 1,5-dən 2 m-ə qədərdir, lakin bəzi ərazilərdə 3 m-ə çatır.
## Fauna
Qarapaça faunanın tipik nümayəndəsidir və qoruğun simvollarından biridir. Digər vacib qorunan növlərə qonur ayı, canavar, ağac sansarı, Daşlıq dələsi, Adi tülkü, Avropa cüyürü, Çöldonuzu, Adi sincab, Berqut və s. göstərmək olar. Sürünənlərin və amfibiyaların tipik nümayəndələri: adi gürzə, eskulap dırmanantəlxəsi, Diridoğan kərtənkələlər və ot qurbağasıdır

## İstinadlar
Toni dövrü

**Toni** (- gərilmək, dartmaq) — Neoproterozoy erasının ilk dövrüdür. Bu dövr təxminən 1000 milyon il əvvəldən 720 milyon il əvvələ qədər dəvam etmişdir. Toni, Mezoproterozoy erasının Steni dövründən əvvəl və Kriogen dövründən sonrakı dövrdür.

Orta Steni zamanı meydana gələn superqitə Rodiniyanın parçalanmasına aparan rift, 900-850 Milyon il əvvəl başlayan bu dövrdə meydana gəldi.

## Biologiya
Akritarxların ilk böyük təkamülü Toni zamanı baş vermişdir.

İlk heyvan fosilləri Toninin sonlarına, 800 milyon əvvələ aiddir. Bunun bariz nümunəsi, kəşfçiləri və bir çox digər alimlər tərəfindən "süngər" kimi təsvir olunan Otavia antikadır.

## İstinadlar
Kosmos-366

**Kosmos-366** — SSRİ Müdafiə Nazirliyinin Strela-1M seriyalı telekommunikasiya peyki.

Peyk, Kosmos-3M adlı raketa daşıyıcısının vasitəsilə yeddi digər Strela-1M peyki ilə birlikdə 25 aprel 1970-ci ildən etibarən Plesetsk kosmodromunundan 132/2 start meydançasından buraxılmışdır. Peyklər mesajları bort yaddaşında saxlamaq və onları müəyyən bir vaxtda və ya qəbul edən abunəçinin görünmə zonasında Yerdən gələn əmr ilə retranslyasiya etməklə "qeyd-əks etdirmə" rejimində aşağı yerətrafı orbitinə göndərildilər.

## İstinadlar
Bronislav Boqatıreviç

**Bronislav Boqatıreviç** () — Katın qırğınında öldürülən Polşa Ordusunun generalı.

## Həyatı
Bronislav Boqatıreviç xidmətinə rus ordusunun zabiti olaraq başlamışdır. Daha sonra Polşa müstəqilliyini qazandıqdan sonra xidmətinə burada davam etmişdir. Sovet-Polşa müharibəsi zamanı Belarus ərazisində müdafiə qüvvələrinə komandanlıq etmişdir. Bu döyüşdən sonra orduda xidmətinə davam etdi və Ali Hərbi Məktəbdə təhsilini başa vurduqan sonra general rütbəsinə qədər yüksəlir.

1939-cu ildə Polşa Sovet ordusu tərəfindən işğal edildikdən sonra Bronislav Boqatıreviç NKVD tərəfindən həbs olundu. 1940-cu ilin aprel ayında Katın qırğınında qəltə yetirilən 14 Polşa generalından biri də o idi.

## Həmçinin bax
* Katın qırğını
* Molotov-Ribbentrop paktı
* Birinci Dünya müharibəsi
* Sovet-Polşa müharibəsi
* İkinci Dünya müharibəsi

## İstinadlar
Ksaveri Çerniçki

**Ksaveri Çerniçki** () — Katın qırğınında öldürülən Polşa Ordusunun generalı.

## Həyatı
1905-ci ildə rus donanmasında miçman rütbəsində qulluq etməyə başladı. Birinci Dünya müharibəsinin sonuna qədər gəmi kapitanı rütbəsinə qədər yüksəlir. 1917-ci ildə rus ordusundakı vəzifəsindən istehfa etdi. 1919-cu ildə könüllü olaraq Polşa donanmasında xidmət etməyə başladı. Polşa donanmasının Baltik dənizinin sahillərini yenidən əldə etməsində xüsusi xidmətlər sərgilədi. Sovet-Polşa müharibəsində Modlin dəniz istehkamının komandanı olaraq iştirak etdi. 1938-ci ilə qədər donanma admiralı rütbəsinə qədər yüksəlməyi bacardı.
1939-cu ildə Polşanın işğalından sonra NKVD tərəfindən əsir götürüldü. 1940-cı ilin aprel ayında 14 yüksək rütbətli polyak zabiti ilə birlikdə Katın qırğınının qurbanı oldu.

## Mükafatları
*  Dördüncü dərəcəli zabit xaçı
*  Birinci dərəcəli qızıl xaç
*  1918–1921-ci il müharibəsi medalı
*  Fəxri legion ordeni
*  Müqəddəs Anna ordeni
*  Müqəddəs Stanislav ordeni
*  Qılınc ordeni

## Həmçinin bax
* Katın qırğını
* Molotov-Ribbentrop paktı
* Birinci Dünya müharibəsi
* Sovet-Polşa müharibəsi
* İkinci Dünya müharibəsi

## Xarici keçidlər
* Portrait in oil on canvas  Polish Navy
* Polyakca bioqrafiyası 

## İstinadlar
Aleksandr Kovalevski

**Aleksandr Kovalevski** () — Katın qırğınında öldürülən Polşa Ordusunun generalı.

## Həmçinin bax
* Katın qırğını
* Molotov-Ribbentrop paktı
* Birinci Dünya müharibəsi
* Sovet-Polşa müharibəsi
* İkinci Dünya müharibəsi

## Ədəbiyyat siyahısı
* Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019–09–07].
* Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
* Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
* Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
* Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
* Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
* Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
* Henryk Piotr Kosk: Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. T. 1 A-Ł. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks", 1998. ISBN 83-87103-55-1.
* Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
* Władysław Ryłko: Zarys historii wojennej 7-go pułku artylerii polowej.  Warszawa: Zakłady Graficzne "Polska Zjednoczona", 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
* Piotr Stawecki: Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918–1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 83-11-08262-6.

## İstinadlar
Stanislav Haller

**Stanislav Haller** () — Katın qırğınında öldürülən Polşa Ordusunun generalı.

## Həyatı
1894-1918-ci illərdə Haller Avstriya-Macarıstan ordusunda xidmət edib. Digər hərbi vəzifələri ilə yanaşı, o, həmçinin Krakov qalasının komandandı idi. 1918-ci ildə yeni yaranan Polşa ordusuna qoşuldu. Sovet-Polşa müharibəsində polyakların qalib gəlməsində xidmətləri oldu. 1919-1920-ci illərdə və 1923-1925-ci illərdə və 1926-cı ildə Polşa ordusunun Baş qərargah rəisi vəzifəsini yerinə yetirdi. 1926-cı ildə Yuzef Pilsudskinin qurmuş olduğu rejimin müxalifi kimi istehfa etdi.

1939-cu ildə Sovetlər tərəfindən həbs olundu və əsir düşərgəsinə yerləşdirildi. NKVD tərəfindən 1940-cı ilin aprel ayında Polşa ordusunun yüksək rütbəli 14 generalı ilə birlikdə Katın qırğınına qurban getdi.

## Həmçinin bax
* Katın qırğını
* Molotov-Ribbentrop paktı
* Birinci Dünya müharibəsi
* Sovet-Polşa müharibəsi
* İkinci Dünya müharibəsi

## Ədəbiyyat siyahısı
* Stalisław Haller (sic!) (1926). Naród a armja (The Nation and the Army). Kraków, Księgarnia Krakowska. p. 88.
* various authors (1984). O przewrocie majowym 1926; opinie świadków i uczestników (On the May Coup d'etat; opinions of witnesses and participants). Andrzej Wierzbicki, Stanisław Haller, Jan Rzepecki. Wydawnictwa MON. p. 164. ISBN 83-11-07122-5.

## İstinadlar