open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vaşinqton bayrağı

**Vaşinqton bayrağı** () — tünd yaşıl fonda ştat gerbi həkk olunmuş Vaşinqton ştatının bayrağı. Üzərində ABŞ prezidentinin şəkli olan və tam yaşıl fona malik yeganə ABŞ ştat bayrağıdır.

## Bayrağın təsviri
Bayrağın eninin uzunluğuna nisbəti 1:1.6-dır. Mərkəzində ştatın gerbi həkk olunmuş tünd yaşıl düzbucaqlı zolaqdan ibarətdir. Tünd yaşıl zolaq ştatın təxəllüsü olan "Həmişəyaşıl ştat" sözünü tərənnüm edir. Mərkəzdə isə ABŞ-nin ilk prezidenti olan Corc Vaşinqtonun portreti, onu ətrafında isə qızılı halqa vardır. Halqanın üzərində "Vaşinqton ştatının gerbi 1889" sözləri yazılmışdır.

Vaşinqton ştatının qanunlarının 434–04-cü maddəsində Vaşinqton bayrağının təsviri:
* Hər bir bayrağın rəsmi tanınma gerbi olmalıdır, bayrağın hər iki üzünə və hər iki üzündə də mərkəzdə yerləşdirilməlidir. Gerbin ətrafı nahamar ola bilər;
* Gerbin ölçüsü bayrağın proposiyasından asılı olaraq istifadə olunmalıdır :



Digər bütün hallarda gerbin diametrinin ölçüsü bayrağın ölçüsü ilə 1:3-ə nisbətində və bayrağın uzunluğunun eninə ölçüsü isə 1:1.6 nisbətində olmalıdır;
* Tekstil üçün rəng kodları Amerika Standart Rənglər İstinadında aşağıdakı kimidir :



* Bütün tekstil rəngləri solmaz yuyulan boyalar olmalıdır;

## Bayrağın istehsalı
Vaşinqton bayrağını istehsal etmək istəyən hər bir şəxs onun iki nüsxəsini Vaşinqton Dövlət Katibliyinə göndərməlidir. Əgər qəbul olunarsa bayrağın bir nüsxəsi "qəbul olundu" yazısı ilə işarələnərək həmin şəxsə göndərilir, digər nüsxə isə arxivdə saxlanılır.

Ştat qanununda göstərilir (RCW 1.20.010) : "Vaşinqton ştatının rəsmi bayrağı tünd yaşıl ipək və ya bayraq üçün parçadan olmalı və mərkəzində Vaşinqton ştatının gerbi işlənilməli, çap edilməli, boyanmalı və ya möhürlənməlidir. Bayrağın kənarı saçaqlı və ya saçaqsız ola bilər. Əgər saçaq istifadə olunursa, saçağın rəngi gerbdə istifadə olunan qızılı və ya sarı rənglə eyni olmalıdır. Bayrağın ölçüsü müxtəlif ola bilər."

## Həmçinin bax
* Vaşinqton gerbi
* Vaşinqton ştatının simvollarının siyahısı

## İstinadlar
Mirulduz Qarayev

** Qarayev Mir Ulduz Ağabəy oğlu ** - texnika elmləri doktoru, professor

## Həyatı
Qarayev Mir Ulduz Ağabəy oğlu 1923-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1946-cı ildə "Neft-mədən avadanlığı" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mexanika fakültəsini fərqlənmə ilə bitirmişdir. İkinci Dünya müharibəsinin iştirakçısıdır. İnstitutu bitirdikdən sonra, 1954-cü ilə qədər "Azərneftkəşfiyyat" İB sistemində müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. 1959-cu ildə "Struktur-axtarış qazıması prosesində qazıma nasoslarının hidravlik göstəricilərinin tədqiqi" mövzusunda namizədlik, 1982-ci ildə isə "Vurulan mühitin təsirini nəzərə almaqla, neft-mədən nasoslarının hidravlik göstəricilərinin tədqiqi" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir. 1982-1997-ci illərdə AzNKİ-nun "Hidravlika və hidravlik maşınlar", "Hidromaşınlar və hidrointiqallar" kafedralarına rəhbərlik edib. 

## Elmi fəaliyyəti
Hazırda Qarayev M.A. ADNA-da "Hidravlika" kafedrasının professorudur. O hidravlika və hidromaşınlar sahəsində tanınmış alimdir.

Elmi tədqiqatların sahəsi: neft hidravlikası; həmçinin özlü mayelərlə iş zamanı pərli nasosların işinin tədqiqi; porşenli qazıma nasosları. 

Qarayev M.A. 140-dan artıq elmi məqalənin, 17 monoqrafiyanın, tədris vəsaiti və broşüraların müəllifdir. 7 elmlər namizədi hazırlamışdır. 

Qarayev M.A. "SSRİ Neft Sənayesi Nazirliyinin Əlaçısı", "SSRİ Fəxri Neftçisi" adlarına layiq görülüb. O Böyük Vətən Müharibəsi ordeni, döyüş medalları və Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı, həmçinin Azərbaycanın "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.
Rauf Hüseynov (aktyor)

**Rauf Hüseynov** (d.31 mart 1989-cu il) — aktyor.

## Həyatı
Rauf Hüseynov, 31 mart 1989-cu ildə Ordubad rayonunun Azadkənd kəndində anadan olub. 2010-cu ildə Bakı Mədəni-Maarif Texnikumunun aktyor sənəti və rejissorluq fakültəsini bitirib. 2005-ci ildən Bakı Uşaq Teatrında çalışır. “Fədakar” filmindəki obrazına görə 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilib.

Ailəlidir, 2 övladı var 

## Teatr səhnəsindəki rolları
# Arzu Soltan “Cırtdanın qoçaqlığı” – Ağatlı oğlan
# Asif Bayramov “Şrek və dostları” – Siçan bəy
# Türk xalq nağılı “Qəhrəman köpək” – Köpək, “3 ayı balası” – Ayı
# Arzu Soltan “Fidan və Qoğal” – Dovşan
# Monqol xalq nağılı “Dələduz siçanlar” – Qoca siçan
# İlhamə Əhmədova “Heyvanların birliyi” – Keçi
# “Turp” xalq nağılı əsasında “Gücümüz birliyimizdədir” – Rauf
# Elçin “Humayın yuxusu” – Əjdaha
# Türk xalq nağılı “Ağıllı tülkü” – Ayı
# Arzu Soltan “Həyatla oyun” – Nicat
# Arzu Soltan “Qeyri adi məhkəmə” – Katib
# Arzu Soltan “ Məni xatırlayacaqlar” – Tələbə
# İntiqam Soltan “Vətən” – Mavi rəng
# İmir Məmmədli “Çarə” – Münəccim
# Karlo Qoldoni “Məzəli hadisə” – Zabit
# Abdulla Şaiq “Əşxas” – İblis
# Arzu Soltan “Günahsız günahkarlar” – Qurban

## Filmoqrafiya
# Həyat varsa... (serial, 2012-2014)
# Fədakar (film, 2015) – Bağı

## İstinadlar
Çevik Hərəkət Qüvvələri

**Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidmətinin Çevik Hərəkat Dəstəsi** — yaşıl beretlilər kimi tanınan Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidmətinin Çevik Hərəkat Xidmətidir.

## Vəzifələri


* **1.** Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının, güclü təsirli, zəhərli, zəhərləyici, radioaktiv, partlayıcı maddələrin və qurğuların, hərbi texnikanın, odlu silah və döyüş sursatının, nüvə, kimyəvi, bioloji və digər kütləvi qırğın silahlarının, kütləvi qırğın silahlarının hazırlanmasında istifadə oluna bilən materialların və avadanlıqların, eləcə də qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş digər əşyaların, habelə Azərbaycanın dövlət sərhədlərindən hər hansı bir yolla keçirilməsinin qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada qarşısının alınmasını təmin edir.
* **2.** Azərbaycanın dövlət sərhədinin mühafizəsi ilə əlaqədar səlahiyyətləri daxilində əməliyyat-axtarış, kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat fəaliyyətini həyata keçirir.



## Hərbi hissələri

* **Abşeron zonası üzrə**
# Xəzər rayonu ərazisində yerləşən "N" saylı hərbi hissə
# Xızı rayonu ərazisində yerləşən "N" saylı hərbi hissə
* **Aran zonası üzrə**
# Yevlax rayonu ərazisində yerləşən "N" saylı hərbi hissə

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sayço

— Yaponiya buddist rahibi, eyniadlı Çin tyantay məktəbinə əsaslanan tenday məktəbinin banisi.

## Həyatı
Sayço çin mənşəli buddizm dindar ailəsində anadan olub. O, bu Nare keqonsyu Today-dzi mərkəzi məbəddə keşiş tərəfindən məktəbdə oxuyub. O, paytaxtda və paytaxt intriqalarda və savaşlarda məyus oldu və dağlarda məskən salmaq qərarına gəldi. O, əvvəllər  Yaponiyaya gətirən Qandzin Tyantay məktəb mətnləri ilə maraqlanıb.
 
Hökmdar yanında kammu Xeynan-kyo şəhəri 794-cü ildə yeni paytaxtı Kioto müasir olub. İmperator rahibləri alimlərin axtarırdı. O, Sayçonu çağırdı və rahibləri qrupu ilə birlikdə Çinə buddizm öyrənmək üçün göndərildi. Məktəbə tyantay-tszun sayço tyantay dağında düşüb, orada ординацию alıb və 806-cı ildə Yaponiyaya qayıdıb, özüylə çoxlu sayda buddist gətirdi.
Cinqu

**İmperatriça Cinqu** () — Yaponiya imperatriçası.

## Həyatı
Cinqu 169-cu ildə anadan olub. Yaponiyanı 201-269-cu illərdə qədər idarə etmişdir. İmperator Çayın həyat yoldaşıdır. Bundan başqa, İmperatriça Cinqu ərinin ölümündən sonra 269-cu ildə oğlu taxta gələnə qədər ölkəyə rəhbərlik etmişdir. Yaponiya imperatorları siyahısına görə Yaponiyanı imperiya sistemi ilə idarə edən 15-ci hökmdardır. Amma bəzi mütəxəssislər əslində 15-ci hökmdarın oğlu olduğunu müdafiə edirlər.
Yoşido Kenko

## Həyatı
Administrasiya məmurunun oğlu **Kenko** 1283-cü ildə anadan olub. Onun orijinal adı **Urabe Kaneyoşi** idi. O, İmperator sarayında qvardiya zabiti olub. Mərhum həyatda o, ictimai həyatdan uzaqlaşıb, Yoşida Kenk adını dəyişdi və Buddist rahib və tərki-dünyaya gəldi. Bunun səbəbləri məlum deyil, amma tərpənmirdi ki, ya Zülmü Əyalətinin prefekti və ya İmperator Qo-Daiqo-nun vəfatı ilə əlaqədar onun qızı matəm üçün onun bədbəxt məhəbbəti onun çevrilməsinə səbəb olub.

O da şeir yazıb və imperiya məhkəməsində (1335 və 1344-cü illərdə onun iştirakı ilə sənədləşdirilir) bəzi şeir müsabiqələri daxil olsa da, Kenk-in möhkəm şöhrəti ölümündən sonra Tsurezurequsada nəşr olundu. 243 qısa oçerklər toplusu ilə əsaslanır. Ənənəvi olaraq "Bekarçılıq Oçerk kimi tərcümə olsa da," daha dəqiq tərcümə "İstirahət Saat və ya İstirahət Saat Göstəriş Qeydlər" olardı. İnşaların mövzuları təbiətin gözəlliyi, həyatın faniliyi, ənənələr, dostluq, və digər mücərrəd anlayışlar daxildir.

Tsurezurequsa 15-ci əsrdə artıq populyar idi və irəliyə 17-ci əsrdən klassik baxılıb. Bu, müasir Yapon orta məktəbin tədris proqramının, eləcə də bəzi Beynəlxalq Bakalavr Diplomu məktəb Proqramının bir hissəsidir.

## İstindlar
https://en.wikipedia.org/wiki/Yoshida_Kenk%C5%8D
Doqquzuncu Planet

**Doqquzuncu Planet** və ya **Planet X** — ləqəbli nəhəng, buzlu planet daxil olduğumuz Günəş sisteminə aid olması fərz edilir. Bu fikri irəli sürənlər Kaliforniya Texnologiya İnstitutunun əməkdaşları Mayk Braun və Konstantin Barigindir. Planetin mövcudluğu Koyper qurşağındakı cisimlərin hərəkəti vasitəsilə təxmin edilib. Bu planetin Nis modelindəki fərzi beşinci nəhəng planet olma ehtimalı da var.

## İstinadlar
Azərbaycan Milli Qvardiyası

**Azərbaycan Milli Qvardiyası** — Azərbaycanda Milli Qvardiya Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 25 dekabr 1991-ci il tarixli 524 saylı Fərmanı ilə yaradılmışdır.

## Milli Qvardiyaların tarixi
Uzaq keçmişlərdə mühafizə işini əsasən o zamanlar mövcud olmuş xüsusi keşikçi dəstələri və yaxud seçmə qoşun hissəsi olan qvardiyalar təşkil edirdi. "Qvardiya" — italyan mənşəli sözdür. Mənası "imtiyazlı seçmə qoşun hissəsi" deməkdir. Ancaq qvardiya mənşəli mühafizə dəstələri hələ quldarlıq dövründə meydana çıxmışdılar və monarxların, yaxud sərkərdələrin keşikçiləri şəklində fəaliyyət göstərirdilər. "Qvardiyaçı" termini ilk dəfə XII əsrdə İtaliyada dövlət bayrağını mühafizə edən dəstənin adını ifadə etmək üçün işlədilmişdir. XV əsrdə Fransada, İngiltərədə, İsveçdə, Prussiyada, XVII əsrdə Yaponiyada, XIX əsrdə isə bir çox digər dövlətlərdə qvardiyalar yaradılmışdı. Rusiyada ilk qvardiyanı 1687-ci ildə I Pyotr yaratmışdır. Orta əsrlərdə Şərqdə də muzdlulardan və qullardan ibarət keşikçi dəstələrinin seçmə hissəsi olan qvardiyalar təşkil edilirdi.

## Haqqında
Milli Qvardiya isə ilk dəfə Böyük Fransa inqilabı dövründə Parisdə yaradılmışdır. Azərbaycanda dövlət səviyyəsində mühafizə xidmətinin qurulması işinə isə ilk dəfə 1918–1920-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə başlanmışdır. SSRİ dağıldıqdan sonra öz müstəqilliyini əldə etmiş Azərbaycanda siyasi, iqtisadi, qanunvericilik sistemlərində olduğu kimi, inzibati orqanlarda da yenidənqurma işləri aparılaraq yeni şəraitə uyğun optimal idarəçilik formaları axtarılmağa başladı. Mühafizə sisteminin əhəmiyyəti getdikcə daha da artdı, onun strukturu təkmillləşdi, tərkibi genişləndi. 25 dekabr 1991-ci ildə Milli Qvardiya yaradıldı. Qvardiyanın Əsasnaməsi, strukturu və vəzifə maaşları təsdiq edildi. İlk vaxtlar Milli Qvardiyada hərbi xidmət könüllülük qaydasında iki illik müqavilə əsasında idi. Şəxsi heyətin seçimi MTN, DİN və MN-in kadr orqanlarının köməkliyi ilə həyata keçirilirdi. 31 iyul 1992-ci il tarixli Fərmanın tələblərinə əsasən Milli Qvardiyanın ştat vahidi artırıldı. Bununla əlaqədar Milli Qvardiyada Alay yaradıldı.

## Qalereya

Fayl:Dmitry Medvedev in Azerbaijan 3 September 2010-1.jpeg|
Fayl:Prezydent Lech Kaczyński w towarzystwie Prezydenta Alijewa dokonał przeglądu Kompanii Reprezentacyjnej.jpg|
Fayl:Spotkanie Prezydenta RP z Prezydentem Republiki Azerbejdżańskiej Ilhamem Alijewem (03).jpg|
Fayl:Petro Poroshenko in Azerbaijan (07-14-2016) 05.jpg|
Fayl:Dmitry Medvedev in Azerbaijan 3 July 2008-7.jpg|
Fayl:Dmitry Medvedev in Azerbaijan 3 July 2008-2.jpg| 
Fayl:The opening ceremony of the first European games 5.jpg| 
Fayl:2010 Moscow Victory Day Parade-9.jpeg| 


## İstinadlar
İşiqaki

**İşiqaki** () — Yaeyama adalarına Sakişima qrupuna Ryukyu arxipelaqına daxildir. Senkaku adaları ilə birlikdə İşiqaki dairəsinə, Yaeyama qəzası və Okinava prefekturası ərazisinə daxildir.

## Coğrafiyası
İşiqaki prefekturanın ücüncü böyük adasıdır. Onun sahəsi 222,6 km² təşkil edir. Adanın əhalisi 46 489 nəfər təşkil edir (2008). Ada İriomote-İşiqaki Milli Parkı ərazisinə daxildir

Ada prefekturanın mərkəzi olan Nahadan 410 km aralıda yerləşir. Tayvan adasından isə 270 km məsafəyə malikdir. Şimal-şərqə doğru ensiz yarımadalar əmələ gətirir.

Ən hündür nöqtəsi Omoto dağıdır (529 m). Adanın ən böyük şəhəri İşiqakidir. Qəsəbələri: Miyara, Siraho, Hirae, Ohama, Maesato, Kabira.

## Şəkillər

Fayl:Kabira Bay Ishigaki Island41s3s4500.jpg|
Fayl:Ishigaki Island ISS038.jpg|


## İstinadlar

## Mənbə
* English language guide to Ishigaki island
* Ishigaki City official website 

## Həmçinin bax
Kanamara Matsuri

— Yaponiyanın Kavasaki şəhərində,  keçirilən şintoizm festivalı. Festivalın konkret keçirildiyi gün dəyişkəndir: əsas tədbirlər aprel ayının ilk bazar gününə düşür. Penis tədbirin əsas mövzusudur, özünü şəkillərdə, konfetlərdə, naxışlı tərəvəzlərdə, dekorasiyalarda və mikoşi paradlarında göstərir.

*Kanamara Matsuri* yerli penis məbədində keçirilir. Əfsanəyə görə gənc bir qadının vajinasında gizlənmiş itidişli iblis (*vagina dentata*) iki kişinin toy gecəsində axtalamasına səbəb olmuşdur. Nəticədə, qadın bu problemi həll etmək üçün dəmirçidən kömək istəyir, dəmirçi iblisin dişlərini qırmaq üçün polad penis hazırlayır. Beləliklə, problem həll olunur. Əfsanə Bazil Hol Çemberleyn tərəfindən Aynu dilində *"Qadınlar adası"* adı ilə çap olunmuşdur.

Kanayama məbədi zöhrəvi xəstəliklərdən qorunmağı arzu edən fahişələr arasında məşhurluq qazanmışdır.

Deyilənlərə görə, məbəd biznesdə və klanda müvəfəqiyyət təklif edir: asan doğuş, evliklik və münasib evlilik.

İlk festival 1977-ci ildə keçirilmişdir. İlk öncə kiçik festival olacağı güman olunmuşdu, amma daha sonra böyük festivala çevrilmişdir. Müasir dövrdə festivala çoxlu sayda turist axışır və əldə olunan gəlir QİÇS tədqiqatları üçün sərf olunur.

## Qalereya

Fayl:Kanamara-mikoshi2.jpg 

Fayl:Kanamara-mikoshi1.jpg　
Fayl:Elizabeth-mikoshi.jpg　
Fayl:Peniscandy.jpg　


## Həmçinin bax
* Okunitama məbədi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Yamasakidə festivalın bir günü
*Məbədin rəsmi saytı  (Yapon dilində)
*Tədbirin rapartu
*Digər raport 
*Hörmət obyekti
*Kanamara Matsuri videosu 
*Festivalın tarixi
Türkiyə–Azərbaycan Strateji Əməkdaşlıq Sazişi

**Strateji Əməkdaşlıq Sazişi**, Azərbaycan və Türkiyə arasında, Azərbaycan adına prezident İlham Əliyev və Türkiyə adına köhnə prezidenti Abdullah Gül tərəfindən imzalanmış əməkdaşlıq və qarşılıqlı dəstək andlaşmasıdır. Müqavilənin bir şərtinə görə, Türkiyə və Azərbaycan ölkələrindən birinə qarşı hərbi hücum və ya hücum vəziyyətində hücuma uğramayan ölkə "bütün imkanlarını istifadə edərək" hücuma uğrayan ölkəni dəstəkləyəcək.

## Məzmunu
Razılaşmanın 23 maddə və beş hissədən ibarətdir: "Hərbi-siyasi və təhlükəsizlik problemləri", "Hərbi və hərbi-texniki əməkdaşlıq", "Humanitar məsələlər", "İqtisadi əməkdaşlıq" və "Ortaq və Son müddəalar".

Müqavilə 21 dekabr 2010 tarixində Azərbaycan Milli Məclisində, 2 fevral 2011 tarixində də Türkiyə Böyük Millət Məclisi tərəfindən qəbul olunub.

## Ayrıca bax
* Azərbaycan–Türkiyə münasibətləri

## İstinadlar
Yuri adası

**Yuri adası** (, ) — Kuril adalarına daxil olan Cənubi Kuril sırasına daxildir. İnzibati cəhətdən Rusiyaın Cənubi Kuril şəhər dairəsinə daxildir.

Yaponiya adaya iddia edir. İnzibati cəhətdən Hokkaydo qubernatorluğu Nemuro dairəsi ərazisinə daxil edilir. Yaponlar adanı Habomay  adarı qrupuna daxil edirlər.

Adı Aynuların dilindən əmələ gəmişdir.

Adada hazırda yaşayış yoxdur. Burada vaxtı ilə Katernaya qəsəbəsi vardı.

Ada federal əhəmiyyətli Malıy Kuril yasaqlığı ərazisinə daxildir. Sahil xətdinin uzunluğu 27&nbsp;km ən hündür nöqtəsi 44 metrdir (Lomot burnu). Sahəsi 13&nbsp;km² təşkil edir.

Yuri adası Voyeykov boğazı ilə Zelyonı adasından ayrılır. Tanfilev adasından Tanfilev boğazı ilə ayrılır.

## İstinadlar
 

## Mənbə
* Yuri adası
Qara Yanvar qurbanlarının siyahısı

**Qara Yanvar qurbanlarının siyahısı** — 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə ötən gecə SSRİ Müdafiə Nazirliyi və Daxili İşlər Nazirliyinin qoşun hissələri Bakıya və Azərbaycanın bir neçə rayonuna yeridilmiş, dinc əhalini müxtəlif tipli silahlardan atəşə tutularaq qətlə yetirilmişdir.

Qətlə yetirilənlərdən çoxu xüsusi amansızlıqla öldürülmüşdür.

Qara Yanvar nəticəsində 117 nəfər həyatını itirmiş, 744 nəfər yaralanmış, 841 nəfər həbs olunmuş, 200 ev və mənzil, 80 avtomaşın, o cümlədən təcili yardım maşınları, dövlət və şəxsi əmlak məhv edilmişdir.

Qətlə yetirilənlər sırasında milislər, fəhlələr, tələbələr, şagirdlər də olmuşdur.

Öldürülənlərdən 106 nəfər azərbaycanlı, 6 nəfər rus, 3 nəfər yəhudi, 2 nəfər isə tatar milliyyətinə mənsub idi.

## Qara Yanvar faciəsinin qurbanları

## 20 Yanvar günündən sonra qətlə yetirilənlər

## 20 Yanvar səbəbilə intihar edənlər

## Barəsində məlumat olmayanlar və sonradan şəhid elan edilənlər

## Naməlum meyidlər

## Biblioqrafiya
* Черный январь. Баку — 1990: документы и материалы.- Баку: Азернешр, 1990.- 288 s.
* Rafiq Səməndər. Şəhidlər. Bakı: Gənclik, 1990.- 448 s.
* Qulu Kəngərli. Qara yanvar şəhidləri.- Bakı: Gənclik, 1992.- 312 s.
* 20 Yanvar faciəsi və rabitəçilər.- Bakı: Nurlan, 2003.-95 s.
* Çapay Sultanov. The Last Blow from the Empire: Baku, 20 January, 1990.- Baku: Qismət, 2008.- 520 s.
* Vahid Məhərrəmov. Qanlı gecə — Qanlı tarix. Bakı: Hərbi Nəşriyyat, 2011.- 96 s.
* Tacir Qurbanov, Almara Nəbiyeva, Maral Qocaman. Azadlıq Carçıları. Bakı: "Zərdabi Nəşr" MMC, 2021.- 240 s.
Aki (Ceyms Bond)

**Aki** — personaj.

## Həyatı
Aki **Ceyms Bondun "Yalnız iki dəfə yaşayırsan" adlı** 1967-ci ilə aid filminin personajıdır. O filmdə **Aki** və ya **Akiko Vakabayasi** adlı gənc qadın obrazını canlandırır. O, Yaponiyada Ceyms Bondun SPECTRE qarşı kömək edir ki, o, muzdlu qatil, onun agenti isə **Kissy Suzuki**nin Şirkəti əvəzləsin. Burada o, Bondu hələ öldürməyə cəhd etməyəcək. Ümumilikdə çox müsbət xarakterli tənqid qəbul olunacaq.

## İstinadlar
Vaşinqton gerbi

**Vaşinqton ştatının gerbi** () — üzərində Qilbert Styuart tərəfindən çəkilmiş ABŞ-nin ilk prezidenti Corc Vaşinqtonun portretinin həkk olunduğu gerbdir. Kənar halqasında "Vaşinqton ştatının gerbi" və ştatın ABŞ-yə qatılma ili olan "1889" sözləri yazılıb. Vaşinqton bayrağının hər iki üzündə Vaşinqton gerbi həkk olunub. Gerb Çarlz Tolkott tərəfindən Qilbert Styuartın rəsmi əsasında dizayn edilmişdir.
Dyomin adaları

**Dyomin adaları** () — Kuril adalarının cənubunda yerləşən Cənubi Kuril sırasına daxildir. Rusiyanın Saxalin vilayəti, Cənubi Kuril şəhər dairəsi ərazisinə daxildir. Adaya Yaponiya iddia edir. Yaponlar adanı Hokkaydonun Nemuro dairəsi ərazisinə daxil edirlər. Adanı yaponlar Habomay adaları qrupuna daxil edirlər.

Ada Rusiyaya məxsus dövlət təbiət qoruğu Kurilsk qoruğu ərazisində yerləşir. Adada yaşayış yoxdur. Ada öz adını hidroqraf Leonid Aleksandroviç Dyomnin şərəfinə adlandırılmışdır.

Şimal-şərqdən cənub-qərbə 4,5&nbsp;km məsafədə uzanır. Adadan 4&nbsp;km qərbdə Yuri adası, 5&nbsp;km şimalda isə Zelyonı adası yerləşir.
## İstinadlar
 

## Mənbə
* misestudchino: 千島列島 — Chishima rettō (archipiélago de las Mil Islas)
Akiko Vakabayaşi

– Yaponiya aktrisası.

## Həyatı
Akiko Vakabayaşi 26 avqust 1941-ci ildə Tokioda anadan olub. 17 yaşında filmlərə çəkilməyə başladı və öz fəaliyyətinə 13 il ərzində ildə 31 filmdə (əsasən Toho istehsalının) iştirak etmişdir. Yaponiyanın hüdudlarından kənarda, tamaşaçıların əksəriyyəti demək olar ki, məlum deyil. Filmdə aldığı zərbədən sonra 1971-ci ildən flmlərə çəkilmir.

## İstinadlar
Tanfilev adası

**Tanfilev adası**  — ada Kuril adalarının cənubunda yerləşir. Rusiyanın Saxalin vilayəti Cənubi Kuril şəhər dairəsi ərazisində daxil edilir. Yaponiya adaya iddia edir. Yaponlar adanı Hokkaydonun Nemuro dairəsi ərazisinə daxil edilir. Yaponlar adanı Habomay adaları qrupuna daxildir.

## Coğrafiyası

Müxtəlif məlumata görə adanın sahəsi12,92- 25&nbsp;km² təşkil edir. Uzunluğu 8,3&nbsp;km, eni 6,4 kilometrdir. Adanın relyefi düzənlikdir, hündürlüyü 9-18 metrdir. Ada əsasən ot bitkiləri ilə örtülüdür.
Ada Zelyonı adasından Zelyonı boğazı ilə ayrılır. Nemuro yarımadasından Sovet boğazı ilə ayrılır. Aydın səmada Hokkaydodan aydın görünür. 
Ada Təbaşir dövrü suxurları ilə örtülmüşdür. Yapon alimlərinin fikirinə görə ada Nemuro yarımadasının davamıdır və Kuril adalarına daxildir.

## Tarixi
Adaya ilk ayaq basanlar Aynlar olmuşdur, hansıkı sahillərində balıq ovu ilə məşğul olurdular. Adanın ilkin adlarından biri Suysyo-cima olmuşdur.
Ada Meyci dövrü (1868—1912) ərzində yaponları maraqlandırır. Onlar adanı Hoyomay kəndi ərazisinə daxildir. Bir müddət sonra ada Habomay kənd vahidliyinə daxil edilir. Bu dövrdə adada 1000 nəfər yaşayırd. Əhali balıq və krab ovu ilə məşğul olurdular. Hətta burada zavod fəaliyyət göstərirdi.

1945 ildə ada SSRİ qoşunları tərəfindən işğal edilir. Polis raportuna görə adaya 19 sovet əsgəri daxil olmuşdur. Adaların əhalisi Hokkaydo adasına köçürülmüşdür.

1946-ci ildə ada Sovet geobotaniki Qavriila Tanfilevin şərəfinə adlandırılmişdir.

## Son dövr

1946 ildə adada SSRİ dövlət sərhəd xidmətinin əsgərləri yerləşdirilmişdir. Adada yaşayış yoxdur. Mövsüm ərzində işçilər ziyarət edir.
1990-х və 2000-х illərdə Rusiya Yaponiyaya Kuril adalarına tam nəzarət etmədini nümayiş etdirmişdir. 1997 ildə rusların adata il ayaq basmasının 300 illiyi müünasibəti ilə xaç abidəsi qoyulmuşdur, 2005 ildə isə xaçın yerində kilsə zəngi inşa edilmişdir. Bu addımın atılması onun Hokkaydodan aydın görünməsi ilə bağlı olmuşdur. Yaponlar bunu təxribat hesab etmişlər.

Ada Kuril Dövlət Təbiət Qoruğu ərazisinə daxildir.

## İstinadlar
Kaneko Kentaro

– Yaponiya diplomatı.

## Həyatı
Kaneko Kentaro  Savara rayonunda samurayları ailəsində anadan olub. 9 yaşından o Şuyukan oxumağa başladı. O, tələbə olmaq üçün İvakur Missiyasının üzvü seçilib və Birləşmiş Ştatlardakı Harvard universitetində oxumaq üçün, missiyasının Yaponiyaya Avropaya və bütün dünyaya edirdilər. Halbuki, Kaneko ABŞ-nin Harvard Universitetində yapon tələbə yoldaşı və gələcəyin diplomatı Jutar Göstərdiyi ev başqaları ilə bölüşüb. O həmçinin Amerikada, o cümlədən hüquqşünaslar, alimlər, jurnalistlər və sahibkarlar əlaqələrin geniş spektrini hazırlayıb.

Harvard universitetini bitirdikdən sonra Tokio imperator universitetinin lektoru kimi, Kaneko 1878-ci ildə Yaponiyaya qayıdıb.

16 may 1942-ci ildə vəfat edib.

## Xarici keçidlər
* National Diet Library Photo & Bio
* History of Japanese at Harvard
* Photo/studio portrait of Kaneko Kentarō (ca. 1904) , by Maruki Riyō
* 1878 Portrait Photo
Vilbur Skovil

**Vilbur Skovil** () — amerikalı kimyaçı-alim. 1912-ci ildə **kapsikum** (qırmızı bibər) bibərlərinin acılıq testini təklif etmişdir, nəticədə bu bibərlərin adını**Skovil** (scoville) qoymuşdular. "Acılıq cədvəlini" (Skovilin acılıq miqyası) yazdığına görə məşhur olmuşdur. Bu cədvələ bibərlərin və təbii mənşəli kimyəvi maddələrin və onların acılıq dərəcəsində paylanmış siyahısı vardır.

## İstinadlar
Şən Rocer

**Şən Rocer** () — ingilis dilində ənənəvi olaraq XVIII əsrdə dəniz quldurlarının bayrağına deyilən ad. Bayraqda adətən kəllə sümüyü və iki çarpazlaşmış sümükdən ibarət olan simvol əks olunurdu.

## İstinadlar
Yaponiya Liberal Demokrat Partiyası

**Yaponiya Liberal-Demokratlar Partiyası** (, LDP) — Yaponiyanın siyasi partiyası.

## Tarixi
LDP 15 noyabr 1955-ci ildə iki partiyanın birləşməsi nəticəsində yaranmışdır: Liberal və Demokratiklar. Partiyaların birləşməsi zərurəti ölkədə Yaponiya Sosial-Demokrat Patiyasının güclənmiş mövqelərini zəyiflətməkdən irəli gəlirdi. Partiyanın ilk sədri 1956-cı ilin aprelində növbədən kənar qurultayda Yaponiyanın baş naziri İçiro Hatoyama seçilir. Bundan sonra partiya ölkənin aparıcı partiyasına çevrilir. Partiya sədrləri həm də ölkənin baş naziri olmuşlar (Yohei Kono istisnadır).

Partiya 1955-ci ildən 1993-ci ilə qədər iqtidarda olmuşdur. 11 aydan sonra 1994–1996 illər ərzində Sosialist partiyası ilə koalisiya qururlar. 1996–2009 illər ərzində yenidən hakimiyyətdə olmuşdur.

2009-ci ildə seçkilərində hakim partiyaya çevilə bilmirlər. 2012-ci il seçkilərində yenidən iqtidara çevrilirlər.

## Siyasi xüsusiyyətləri
Partiyanın əsas qüvvəsi kənd təsərrüfatı ilə bağlı insanlardır. Üstəlik partiyanı bürokratlar, iri şirkət rəhbərləri və onların işçiləri dəstəklənir.

Partiya konservativ kursa sadiqdir. Əhalinin böyük qismi tərəfindən dəstəklənir. Bu partiya solçu partiyalara nisbətdə dəqiq ideologiya və fəlsəfəyə malik deyildir.
Sağ partiyalara nisbətdə isə bir o qədər də radikal deyil. Partiya ABŞ ilə yaxşı əlaqələrə malikdir. 90-cı illərdən Asiya və Sakit okean hövzəsi regionunda mövqelərini güçləndirmə xəttini tutmuşdur. Ölkədə elmin inkişafına xüsusi diqqət yeririrlər.

## Rəhbərlik
Partiyanın səfdri baş katibi təyin etmək hüququna malikdir. Siyasi rəhbərliyin, iqtisadi komitənin və icraetmə sovetinin rəhbəridir. Ölkənin idarə edilməsi üçün partiyaya seçiçilərin 50 % səsini toplamaq lazımdır.

## Mənbə
* Rəsmi sayt 

## İstinadlar
Kanto düzənliyi

**Kanto düzənliyi** () və ya **Tokio düzənliyi** () — Yaponiyanın ən böyük düzənliyi, Honşu adasının şərqində, Sakit okean sahilində, Kanto regionunda yerləşir və region ərazisinin təqribən 40%–ini təşkil edir. Sahəsi 13 min km²–dir. Şimaldan cənuba 110&nbsp;km, qərbdən şərqə 140&nbsp;km məsafədə uzanır. Tektonik çökəklikdir. Vulkan külü ilə örtülmüş Pleystosen çöküntülərindən təşkil olunmuşdur. İqlimi rütubətli mülayimdir. Sıx çay şəbəkəsi var. Çayları (): Toneqava (), Karasuqava (), Vataraseqava (), Omoiqava (), Kinuqava (), Taqava (), Kokaiqava (), Qoqyoqava (), Tamaqava (), Akikava (), Saqamiqava (), Arakava (), Edoqava (), Sumidaqava (), Kuciqava () və . Gölləri (): Kasumiqaura (), Kitaura (), İnbanuma (), Teqanuma (), Uşikunuma () və Yanakakodur (). Düzənliyin əksər çayları başlanğıcını şimalda və ya qərbdə yerləşən dağlardan götürür, şərqdə Sakit okeana və ya cənub–qərbdə Tokio körfəzinə tökülürlər. Çaylardan ən irisi (322&nbsp;km) uzunluğuna görə ölkənin ikinci böyük çayı hesab edilən və şərqdə Sakit okeana tökülən Toneqavadır. Tez–tez zəlzələ olur. Kanto regionunda 1923–cü ildə baş vermiş zəlzələ (Rixter şkalası ilə 7.9 bal) nəticəsində Tokio şəhəri dağılmış, Tokio–Yokohama ərazisində təqribən 130–143 min insan həyatını itirmişdi. Yaponiyanın "əsas kənd təsərrüfatı bölgəsi, ən önəmli sənaye və urbanizasiya mərkəzi olan" Kanto regionunda əhalinin (42.607.376 nəfər; 2010) əksəriyyəti Kanto düzənliyində məskunlaşmışdır. Düzənliyin ərazisində Tokio (8.949.447 nəfər; 2010), Yokohama (3.689.603 nəfər; 2010), Kavasaki (1.425.678 nəfər; 2010), Saytama (1.222.910 nəfər; 2010), Çiba (962.130 nəfər; 2010), Saqamihara (717.561 nəfər; 2010), Funabaşi (609.081 nəfər; 2010), Haçioci (579.799 nəfər; 2010), Utsunomiya (511.296 nəfər; 2010), Kavaquçi (500.311 nəfər; 2010), Matsudo (484.639 nəfər; 2010), İçikava (474.926 nəfər; 2010), Maçida (426.827 nəfər; 2010), Yokosuka (418.448 nəfər; 2010), Fucisava (409.734 nəfər; 2010), Kaşiva (404.079 nəfər; 2010) kimi böyük və çox sayda daha kiçik şəhərlər yerləşir. Ümumiyyətlə, Kanto regionu əhalisinin 95.07%–i (40.505.386 nəfər; 2010) şəhərlərdə yaşayır.

## Şərhlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Yaponiyanın fiziki xəritəsində Kanto düzənliyi. Miqyas 1 sm–də 20 km (1: 2 000 000)
Sakamoto Ryoma

**Sakamoto Ryoma** () — Edo dövrünün yapon siyasi və ictimai xadimi. Yaponiya milli qəhrəmanların biri. Əsl adı — **Sakamoto Naonari**dir.

## Həyatı
Saamoto Ryoma 3 yanvar 1836-cı ildə anadan olub. O, Sakamoto Hatibeyanın ikinci oğlu idi. Bir illik gəliri yüksək idi və ildə 197 koku təşkil edib.

Uşaqlıqda Ryoma pis oxuduğuna görə ona savadsız deyirdilər. Buna baxmayaraq, oğlan Hinzo Benzinin rəhbərliyi altında bu məktəbdə qılıncoynatma sayəsində öz xarakterini tərbiyə edirdi. 1853-cü ildə o, Edo şəhərində təhsilini davam etdirib, "Qılınc qütb ulduzu" qılıncoynatma üslubunu mənimsəyib. Müəllimi Sadakiti Tibı idi. Ryoma neçə ildən sonra vətənə qayıtdı, ancaq qılınc sənətini təkmilləşdirmək məqsədilə 1856-cı ildə səyahətə ikinci dəfə gedib. O, qılıncoynadmağla özünə şöhrət qazanmışdı, bu üslub ustası üzrə diplom alıb və 1858-ci ildə evə qayıdıb.

Həyatının sonunda Ryoma Toca knyazlığının Fukuki Naqasaki və öz funksiyasını yerinə yetirdi. 10 dekabr 1867-ci ildə vəfat edib.

## Şəkilləri

Fayl:Narasaki Ryo.jpg|Həyat yoldaşı
Fayl:Sakamoto Ryōma.jpg
Fayl:Sakamoto Ryoma.jpg
San Siro

**San Siro,** həmçinin rəsmi adı olan **Cüzeppe Meattsa** adı ilədə tanınır — İtaliyanın Milan şəhərində yerləşən futbol stadionu.

Milan və İnter klublarının ev stadionudur.

Stadion öncə San Siro adlandırılıb, sonradan stadiona, hər iki Milan klubunun formasını geyinmiş hücumçu Cüzeppe Meattsanın adı verilib.

## Tarixi
İlk əvvəllər "San Siro" Milan klubunun stadionun yerləşdiyi ərazinin adı idi. Buna görə də azarkeşlər stadionu San Siro olaraq adlandırırdılar.

Ancaq 1920-ci illərin ortalarında "rossonerilər"in azarkeşləri üçün Milanın ilk stadionu kiçik sayılmağa başlayır. O zaman Milanın prezidenti, varlı bir iş adamı olan Pyero Pirelli, yeni arenanın tikintisi üçün torpaq sahəsi alır. 1926-cı ilin sentyabrında, 35 mindən çox tamaşaçı tutumu olan yeni San Siro Futbol Stadionun açılışı olur.

İllər sonra yerli bələdiyyə stadionu Milan klubundan alır. Şəhər və klub tədricən stadionu genişləndirir və artıq 1940-cı ildə İtaliyanın Almaniyaya qarşı oyununda stadionun tutumu 65.000 tamaşaçıya çatdırılır.

1947-ci ildə İnter klubu öz stadionunun kiçik olması səbəbindən oyunlarını San Siro stadionunda keçirtmək istədiyini təklif edir. Milan bu təklifi qəbul edir. Hər iki klubun azarkeşlərinin stadiona yerləşməsi üçun stadionun tamaşaçı tutumunun artırılması qərara alınır. San Siro təmir üçün bağlanır və təmir 1955-ci ildə bitir. Artıq stadionun tamaşaçı tutumu 82.000 nəfər olur.

1979-cu ildə San Siro, İtaliya futbol tarixində 1934 və 1938-ci illərdə Dünya Kubokunu qazanan və hər iki komandada çıxış etmiş Cüzeppe Meatsanın şərəfinə *Cüzeppe Meatsa* adlandırılmağa başlayır. İndi İtaliyada stadionun hər iki adı danışıq dilində istifadə olunur. Ancaq San Siro tarixi adı dünyada daha məşhurdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı 
* Rəsmi facebook səhifəsi
Yaponiya (dəqiqləşdirmə)

**[[Yaponiya]]** Şərqi Asiyada ölkədir.

**Yaponiya** aşağıdakı mənaları da verə bilər:

* Yaponiya
* ''Yaponiya'' (film), 2008-ci ildə çəkilmiş və baş rollarını Şeyn Brolli və Peter Fondanın ifa etdiyi film.
* Yaponiya (film, 1960), qisametrajlı Disney filmi.
Liza - Dram Kraliçası

"**Liza - Dram Kraliçası**" () — "Simpsonlar" cizgi serialının iyirminci mövsümünün doqquzuncu seriyasıdır və ilk dəfə 25 yanvar 2009-cu ildə yayımlanmışdır. Britaniyalı kinoaktrisa Emili Blant Cülyetta obrazını səsləndirərək seriyada qonaq aktyor kimi iştirak etmişdir. Brayan Kelli seriala beş mövsümlük fasilədən sonra ssenari müəllifi kimi geri qayıtmışdır.

## Məzmun

Liza incəsənət sinifində olarkən, onun kimi Coş Qrobandan xoşu gələn Cülyetta Hobbs adlı ağıllı bir qızla tanış olur. Qızlar özlərinə onları real dünyadan uzaqlaşdıran uydurulmuş dünya yaradırlar. Onlar özlərinin kraliça olduğu və hamının bərabər yaşadığı bu dünyanı *"Equalia"* adlandırırlar. Lakin tezliklə Liza yaratdıqları uydurma dünyaya çox aludə olur və bu səbəbdən də dərslərini pis oxumağa başlayır. Marc Cülyettanın davranışlarını izlədikdən və onun yaxınları ilə görüşdükdən sonra qızının psixi sağlamlığı barədə narahat olmağa başlayır. O, Lizanın rəfiqəsilə görüşməsinə mane olmağa çalışır.

Ertəsi gün Cülyetta Lizaya yaratdıqları uydurma dünyanın idarə edilməsi haqqında planlarını müzakirə etmək üçün, onunla birlikdə baxımsız vəziyyətdə olan bir restorana qaçmağı təklif edir. BMT sammitində Azərbaycanı təmsil etməyə hazırlaşan Liza bu sammiti qaçırır. Martin, Marc ilə əlaqə saxlayır və ona Lizanın itkin düşməsi haqqında məlumat verir. Restoranı özlərinə sığınacaq kimi işlədən Dolf, Cimbo və Kerni, ora gəldikdə burada Liza və Cülyettanı görür və onları tutaraq tələyə salırlar. Dolf və Cimbo restoranı tərk etdikdən sonra Liza və Cülyetta *"Equalia"* haqqında nağıllarla Kerninin diqqətini yayındıraraq tələdən çıxmağı bacarırlar. Lakin bu zaman Dolf və Cimbo restorana geri qayıdırlar. Onlar qızların əlyazmalarını yandıraraq məhv etmək istəyirlər. Bu zaman Kerni onlarla mübarizə apararaq, Liza ilə Cülyettanın restorandan qaçmasına şərait yaradır. Liza azad olduqdan sonra Cülyettaya, artıq uydurulmuş dünyanı unutmağı və real dünyada yaşamaq istədiyini bildirir. Cülyetta Lizanın bu qərarından məyus olur və *"həqiqi dünya, yalnız bundan daha yaxşı heç nə uydura bilməyən insanlar üçündür"* söyləyərək onunla vidalaşır. Liza Cülyettanın dəli olduğu qənaətinə gəlir və onların dostluqları sona çatır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Liza - Dram Kraliçası''  TV.com saytında
*
Sovet-yapon deklarasiyası (1956)

**Sovet-yapon deklarasiyası (1956)** — 19 oktyabr 1956-cı ildə Moskvada imzalanmış və 12 dekabr 1956-cı ildə qüvvəyə minmişdir.

## Şərtləri
Deklarasiyaya görə 1945-ci ilin 9 avqustunda başlamış müharibə rəsmən bitmiş elan edilir. İki ölkə arasında sülh və dostluq şəraitində diplomatik əlaqələrin qurulmasını üzərinə götürür.
Deklarasiyaya görə SSRİ və Yaponiya ticarət və dəniz ticarəti, balıqçılıq və dənizdə baş verə biləcək bədbəxt hadisələr zamanı qarşılıqlı yardım göstərilməsi nəzərdə tutulurdu.

Üstəlik ölkələr BMT prinsipləri cərcivəsində fəaliyyət göstərməyi üzərlərinə götürürlər. Ölkələr bir-biirinin daxili işələrinə qarışmırlar. Üstəli SSRİ Yaponiyanın BMT təşkilatına üsvlüyünə yardım göstərməcəyini bildirir. SSRİ bütün Yaponiya vətəndsşlarını Yaponiyaya qaytarmağı öhtəsinə götürür.

Deklarasiyanın nəticəsinə hörə hər iki ölkə bir-birinə olan iddialardan imtina edirlər.

Sülh anlaşmasının önəmli şərti Sovet tərəfindən Şikotan və Habomay adalarının Yaponiyaya qaytarılmasını nəzərdə tuturdu.

## Anlaşma sonrası
Nikita Xruşşov anlsşmaya uyğun olaraq adaları (iki adanı) Yaponiyaya qaytarmağı düşünürdü. O, Yaponiyanı birtərəf ölkə kimi görmək istəyirdi. Düşünülürdü ki, Yaponiya İsveçrə və Avstriya timallı bir ölkə olacaqdır. ABŞ bu anlaşmanı özü üçün təhlükə hesab edirdi. Bu səbəbdən Yaponiyaya təzyiq göstərməyə başlayır. ABŞ Yaponiyaya açıq şəkildə bildirir ki, əgər Yaponiya Kunaşir və İturup adalarına olan iddiadan əl çəksə o xaman San-Fransisko sülh müqaviləsinın üçüncü bəndinə əsasən Ryukyu adalarını və Okinava adasını öz idarəçiliyinə alaraq ərazisinə qatacaqdır.

19 yanvar 1960 Yaponiya ilə ABŞ arasında qarşılıqlı anlaşma və təhlükəsizlıq haqqında müqaviləyə görəyə amerikanlar Yaponiyaya məxsus adalarda 10 il müddətində öz bazalarını saxlaya bilərdilər.
27 yanvar 1960 ildə SSRİ bu anlaşmanın ona və Çinə qarşı yönəldiyini bildirərək adaları Yaponiyaya qaytarmaqdan imtina edir. Səbəb kimi adalarda ABŞ-yə məxsus bazaların yerləşdirilə biləcəyi göstərilir.

## Rusiyanın diplomatik mövqeyi
14 noyabr 2004 Rusiyanın xariçi işlər naziri Sergey Lavrov Rusiya prezidenti Vladimir Putinnin Yaponiyaya səfəri zamanı SSRİ-nin varisi olaraq Rusiya 1956-cı il deklarasiyasına uyğun şəkildə ərazi mübahusəsini həll etməyin mümkünlüyünü bildirmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* South Kuriles/Northern Territories: A Stumbling-block in Russia–Japan Relations
Honey and Clover

— Çika Umino tərəfindən yaranmış manqa və onun əsasında *[[J.C.Staff]]* tərəfindən istehsal olunmuş anime serial. Anime 14 aprel 2006-cı ildə Fuji TV-də noitaminA blokunun ilk animesi kimi yayımlandı.

## Məzmun

Kollecdən 10 dəqiqəlik məsafədə hamamsız altıotaqlı ev. 25 il bundan əvvəl tikilib, aylıq ödəmə haqqı - 38 000 yen. Heç bir səs izolyasiyası olmayan uçuq ev. Yaşayanların hamısı tələbədir. Pəncərələr şərqə baxdığından səhərlər işıqlı olur.

Bədii kollecin tələbəsi Yuta Takemoto özbaşına tələbə həyatına qədəm qoyur. O, sempayları Şinobu Morita və Takumi Mayama ilə bir evdə otaq tutub və özünə həyatda yer tapmaq ümidləri ilə doludur.

Günlərin bir günü kollecin cavan professorlarından biri Şüci Hanamoto onları qardaşıqızı Haqumi ilə tanış edir. Haqumi istedadlı rəssamdır və Takemotonan Morita dərhal ona vurulurlar. Hər ikisi haqumiyə qarşı hisslərini fərqli bildirirlər: Morita öz ağlasığmaz layihələrində iştirak etməyi məcbur etməklə onu qorxudur, Takemoto isə hisslərini ona dost olmağa çalışaraq gizlədir.

Üçlüyün sonuncusu Mayama isə çoxdan professorun köhnə dostu olan Rika Haradaya vurulub. "Harada design" şirkətinin başçısı olan Rika avtomobil qəzasında həyat yoldaşını itirib və Mayamanın hisslərinə ağır zərbə yetirəcəyindən qorxaraq onu özündən uzaqlaşdırmaq çalışır. Mayamaya qarşı hisslər keçirən biridə var - bu, Mayamaya cavabsız vurulan, lakin onun özünə qarşı yalnız dost hissləri keçirən bədii kollecin başqa bir tələbəsi Ayumi Yamadadır.

## Keçidlər
; Əsas keçidlər
* Anime serialın rəsmi saytı
* Serialın səhifəsi  J.C.Staff stiduyasının saytında.
* «Hachimitsu to Clover» manqasının səhifəsi 
; Verilənlər bazasında
Zelkova serrata

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Vətəni Yaponiya, Çin, Tayvan və Koreya olan yarpaqlarını tökən bir ağac növü. Əsasən bəzək ağacı kimi yetişdirilir.

## Botaniki xarakteristikası
Zelkova serrata əsasən uzun olur və bəzən 30 m ola bilir. Yarpaqları orta böyüklükdədir. Yaz aylarının sonunda yarpaqlarını tökməyə başlayır. Yarpaqları tikanlı olduğu üçün "serrata" adı verilmişdir. Yarpaqları tüksüzdür. Yarpaqlar yay və yaz aylarında tünd yaşıl, payızda qırmızı, sarı və ya narıngı rənglərdə ola bilir. Yaz aylarında "monoecious" adlı çiçək açır.

## Ehtiyaçları
Bu ağac günəş sevən bitki deyil. Nəmli və sulu torpaqları, muson iqlimini sevir. Torpaq zəngin ve gübrəli olmalıdır.

## Şəkillər

Aoba-dori Ave 2.JPG|Tokio'da bir binanın yanındakı Zelkova serrata
Autumn Leaf 08Nov17.jpg|Yazda Zelkova serrata yarpaqları
Japanese Zelkova, 1895-2007.jpg| Zelkova serrata
Zelkova serrata bonsai 2.jpg|Zelkova serrata
Keyaki, Kita-iwaoka,Tokorozawa.jpg|Bələdiyə tərəfindən qorumaya alınmış Zelkova serrata
Leaf20090129.jpg|Zelkova serrata yarpağı
Omotesando Tokyo spring 2012.JPG|Tokionun məşhur yollarından biri olan Omotesandō, Zelkova serrata ile örtülüdür
Omotesando Tokyo 2012 winter.JPG|2012 qışında Omotesandō. Zelkova serrata yarpaqları tökülmüş halda.
Zelkova serrata japan 2006 04.jpg|Payızda Zelkova serrata
Zelkova serrata5.jpg|Yazda Zelkova serrata budağı
Korea-Buan County-Naesosa-Zelkova-01.jpg|Koreyada yaşlı Zelkova serrata
230502 Kinonebashi Tamba Hyogo pref Japan01s3.jpg|Zelkova serrata çaylara yaxın ərazilərdə sıx olur.
Zelkova serrata6.jpg|Zelkova serrata yarpağı
Zelkova serrata.JPG|YZelkova serrata (Koreya)


## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qartal (əməliyyat)

**"Qartal" əməliyyatı** — 29 avqust-6 sentyabr 2008-ci il tarixində Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi tərəfindən Qusar rayonu ərazisində qanunsuz fəaliyyət göstərən ekstremist "Meşə Qardaşları" təşkilatına qarşı keçirilən əməliyyat

## Haqqında
Avqustun 25-də hüquq-mühafizə orqanlarına Mollaçiyevin başçılıq etdiyi 4 nəfərdən ibarət silahlı dəstənin qanunsuz yolla Azərbaycana keçdiyi barədə məlumat daxil oldu. Məlumatdan sonra Daxili Qoşunlar, Sərhəd Qoşunlarının bölmələri və MTN qanunsuz fəaliyyət göstərən "Meşə qardaşları" təşkilatının üzvlərinin zərərsizləşdirilməsi üçün birgə əməliyyat keçirdi. Sonradan onların Qusarın Həzrə kəndi və Avaran  kəndləri yaxınlığında meşə massivində gizləndikləri məlum oldu. Əməliyyat zamanı Daxili Qoşunlarla dəstə üzvləri arasında silahlı insident baş verdi və Daxili Qoşunların əsgəri Əli Yolçuyev həlak oldu. Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin rəsmi məlumatına görə, Mollaçiyev və Samir Mehdiyev "Meşə qardaşları" adlı silahlı birləşmənin fəaliyyətini bərpa etməyi, respublikanın şimal rayonlarında qanunsuz hərbi birləşmələr yaratmağı və ümumən Azərbaycanda ictimai-siyasi sabitliyin pozulmasına yönəlmiş terrorçuluq əməlləri törətməyi planlaşdırmışdılar. MTN tərəfindən bu cinayətkar niyyətlərin qabaqlanması üçün xüsusi əməliyyat hazırlanaraq həyata keçirilmiş və görülən təxirəsalınmaz tədbirlər nəticəsində 13 nəfər yaxalanaraq təqsirləndirilən şəxs qismində cinayət məsuliyyətinə cəlb olunub və barələrində həbs-qətimkan tədbiri seçilmişdir. Əməliyyat zamanı terrorçu qruplaşmanın 3 üzvü – Telman Abdullayev (Həmzət), Ramil Əsədullayev və Gülşad Əlixanov zərərsizləşdirilmişdir. Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin Dağıstan bölməsinin əməkdaşlarının keçirdiyi xüsusi əməliyyat zamanı "Dağıstan əmiri" adlandıran, "Meşə qardaşları" terror təşkilatının lideri İlqar Mollaçiyev öldürülmüşdür.

## Xarici keçidlər
* Убит Ильгар Моллачиев 
* Боевики хотели взорвать пол-Хасавюрта, но вывели на своего "эмира" (Дагестан)
* Три вахаббита убиты в Гусарском районе в ходе столкновения с полицией 
* В ходе спецоперации в Азербайджане убиты три ваххабита 
* В Азербайджане обезврежены члены организации "Лесные братья" 
* Все ещё не найден преступник, ранивший в Гусаре двух полицейских 

## İstinadlar
Yamatolar

**Yamatolar** (大和民族 Yamato-minzoku) — Yaponiyada yaşayan yerli etnik grupdur. 19. əsrin sonlarınada Yaponiya adasında yaşayan xalqlarla Ryukyulular, Aynular, Koreyalılarla Yaponya daxil olan etnik xalqları ayırmaq üçün istifade edilməyə başlanmışdır.

"Yamato" adı 4. əsrdə Yaponiyada hakimyətdə olan Yamato hökümdarından gelməkdədir.

## İstinadlar
Yaponiya Demokratlar Partiyası

**Yaponiya Demokratlar Partiyası** () — Yaponiyanın siyasi partiyası olaraq 1998-ci ildə qurulmuşdur. Müxtəlif cəbhələrin birləşməsindən yaranmışdır. Bu partiyanı 1955-ci ildə qurulmuş Yaponiya Liberal-Demokratlar Partiyası ilə səhv salmaq lazım deyildir.  
Sosial liberalizmə sadiq olması ilə seçilən partiya sağ mərkəzçilər ilə sol mərkızçilərin ümumi mənafeyləri baxımından yaranmışdır.  
## 2009 il seçkilər
2009-ci il seçkilərində Demokratlar partiyası iki palatada hakim mövqe əldə edə bilir. Bunun nətincəsində uzun zaman ölkəni idarə edən Liberal Dekokratlar Partiyası müxalifətə keçməsi ilə nəticələnir. Patiya hökuməti qurmaq hüququ əldə etmişdir
16 sentyabr 2009 partiyanın sədri Yoriko Hatoyama ölkənin baş naziri olur və nazirlər kabinetini qurur. Ada Yaponiya Sosial-Demokratlar Partiyası və Yeni Xalq Partiyası ilə birlikdə koalisiya qurmalı olurlar.

2009 ilin dekabrında Hotayama korrupsiya məsələsində əlinin olması aşkarlandıqdan sonra 2010-cu ildə istehfaya detməli olur. Onu bu vəzifədə Naoto Kan əvəzləyir.

Naotonun rəhbərliyi 2011 ci ilin martında Yaponiyada baş vermiş zəlzələnin nəticələrini aradan qaldırılması məsələsində acizliyi ortaya çıxdığından 30 avqusta Naoto istehfa verməli olur.Yesihiko Nado baş nazir olur.

## Mövqeləri
2012 il seçkiləri nəticəsində Demokratlar parlametdə 173 mandat itirərək cəmi 57 yerə sahib çıxır. Bununla belə bu partiya yarım əsr ərzin ölkəni idarə edən Liberal Dekokratlar Partiyasını hakimiyyətdən uzaqlaşdıra bilmişdir. 2012-ci il seçkilərində Liberal Dekokratlar Partiyası yenidən ölkənin hakim partiyasına çevrilmişdir.

## Ədəbiyyat
*Kenji Kushida and Phillip Lipscy. 2013. ''Japan under the DPJ: The Politics of Transition and Governance''. Stanford: Brookings/Walter H. Shorenstein Asia Pacific Research Center
* Phillip Lipscy and Ethan Scheiner. 2012. "Japan under the DPJ: The Paradox of Political Change without Policy Change " *Journal of East Asian Studies* 12(3): 311-322.
* Japan after Kan: Implications for the DPJ’s Political Future, Q&A with Richard J. Samuels (MIT) August 2011
*Daniel Sneider, The New Asianism: Japanese Foreign Policy under the Democratic Party of Japan (*Asia Policy*, July 2011)
*Leif-Eric Easley, Tetsuo Kotani and Aki Mori, Electing a New Japanese Security Policy? Examining Foreign Policy Visions within the Democratic Party of Japan (*Asia Policy*, August 2009)
*Linus Hagström (2010) The Democratic Party of Japan’s Security Policy and Japanese Politics of Constitutional Revision: A Cloud over Article 9? *Australian Journal of International Affairs* 64 (5): 512–28.

## Həmçinin bax
* Yaponiya Liberal-Demokratlar Partiyası

## İstinadlar

## Mənbə
* Yaponiya Demokratlar Partiyası 
* Yaponiya Demokratlar Partiyası
Vətənpərvərlərin İctimai Partiyası

**Vətənpərvərlərin İctimai Partiyası** () — Yaponiyanın ilk siyasi partiyası. Partiya sağ liberalizmə sadiq olmuşdur. Vətənpərvərlərin İctimai Partiyası 1874-cü ildə yaradılmışdır. 1890-cı ildə Yaponiya Liberal Partiyası ilə birləşmişdir.

## Tarixi

### 1874
1873-cü il hökumət nümayəndələri İtaqaki Taysuke, Soyeşima Taneomi, Qoto Şyociro və Eto Şinpey müxalifətə keçərək hökumətə petisiya göndərirlər. Burada ümumxalq parlamentinin çağılma istəyi bildirilirdi.

12 yanvar 1874 ildə hərəkat tərəfdarları "Xoşbəxtlik və Çiçəklənmə" şirkətinin Tokionun Hinca taronunda yerləşən binasında toplantı keçirirlər. Burada partiyanın platforması və bəyanmaməsi qəbul edilir. Partiyanın yaradılma səbəbi xalqla hökumət arasında əlaqələrin təşkilini nəzərfə tuturdu. Bununla da xalq hüquqları hərəkatı başlamış olur.

15 yanvar 1874-cü ildə partiya üzvləri parlamentin yaradılması tələbi ilə petisiya imzalayırlar. Lakin bu fikir xalq arsında rəğbət qazana bilmir. Onlar bu cətinlikləri aradan qaldırmaq məqsədilə xalq arasında təbliğat aparmaq məqsədilə tədbirlər planı işlənir.

### 1890
3 iyun 1890-cı ildə üç partiya "Koin Klubu" () adlı birlikdə birləşdirilir. "Klubun" əsasında 15 sentyabr 1890 ildə Kobstutsiya-Liberal Partiyası təşkil olunur.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
*
Fiziki kəmiyyət

**Fiziki kəmiyyət** — cismin və ya hadisənin təcrübədə ölçülə bilən xarakteristikasıdır. Hər bir fiziki kəmiyyətin öz adı, işarəsi, vahidləri, simvolu və s. vardır. Uzunluq, həcm, zaman, sürət, qüvvə, temperatur, tutum, kütlə və s. bunlara aiddir.

## Fiziki kəmiyyətlər
*Uzunluq
*Həcm
*Sahə
*Kütlə
*Qüvvə
*Sıxlıq
*Zaman
*Sürət
*Temperatur
*Cərəyan şiddəti
*İşıq sürəti

## Vahidlər
**Uzunluq vahidləri:**
# Millimetr
# Santimetr
# Destimetr
# Metr
# Kilometr
# Meqametr

**Kütlə vahidləri**
# Milliqram
# Qram
# Kiloqram
# Sentner
# Ton

**Temperatur vahidləri**
# Selsi
# Kelvin
**Tutum vahidləri**
# Millilitr
# Litr

**Zaman  vahidləri**
# Saniyə
# Dəqiqə
# Saat
# Sutka

**Skalyar və vektorial kəmiyyətlər**

*Skalyar kəmiyyətlər*  yalnız ədədi qiyməti olan, istiqaməti olmayan kəmiyyətlərdir.

*Vektorial kəmiyyətlər*  həm ədədi qiyməti, həm də istiqaməti olan kəmiyyətlərə deyilir.
Templ Qrandin

**Templ Qrandin** (; d. 29 avqust 1947, Boston, Massaçusets, ABŞ) — ABŞ-nin Kolorado Ştat Universitetinin professoru; ABŞ-dəki bütün heyvandarlıq fermalarının üçdə birinin dizaynını qurmuş alim. Heyvanlar mövzusunda peşəkar bir baytar, bir yazıçı və ixtiraçıdır. Autizm sahəsində dünya səviyyəli fərqlilik yaratmaq məsələsində də olduqca iddialıdır. Çünki o, özü də autizmlidir.

## Həyatı
3 yaşında ikən ona autizm diaqnozu qoyulub. Həkimi onu autizm sahəsində peşəkar təhsil verən bir məktəb əvəzinə, nitq terapiyası verilən yaşıdlarının getdiyi bir bağçaya istiqamətləndirir.

Templ 4 yaşında ikən danışmağa başlayır. Ailəsi onun "fərqli" təhsil almasını istəmir. Templ, onu həm xəstə, həm də xüsusiləşdirən xüsusiyyətləri səbəbilə ona lağ edilən bir məktəbdə oxuyur.

Yay aylarını xalasının fermasında keçirən Templ, heyvanlarla hər zaman daha yaxından maraqlanırdı. Onun vizual zəkası, fərqli xüsusiyyətləri və heyvanlara marağını görən litseydəki müəllimi sayəsində bacarıqları üzə çıxmağa başlayır.

Xalasının fermasında iynə vurulacaq olan mal-qaraları sakitləşdirmək üçün "sıxışdırma maşınından istifadə edildiyini" görən Templ Qrandin, 18 yaşında autistlər üçün sakitləşdirici, onları sığortalanmış hiss etdirən "qucaqlama maşını" icad etdi.

İnsanlarla çətinliklə ünsiyyət qursa da psixologiya və heyvan davranışları üzrə magistr və doktorantura təhsili alır.

1980-ci illərdə autizm haqqında çıxışlar etməyə başlayır. Autist uşaqların valideynləri ilk dəfə "bu qədər dərin məlumatlara sahib olur", övladlarının nəyi niyə etdiyini başa düşməyə başlayırdılar. 1995-ci ildə çap olunan "Marsdakı antropoloq" adlı bir kitabı və müxtəlif vasitələrlə onunla maraqlanan "Time", "People", "Forbes" kimi jurnallar, "New York Times" kimi qəzetlər sayəsində hekayəsi milyonlarla insan tərəfindən öyrənilir.

2010-cu ildə Qrandin, "Time" jurnalının "Ən Yaxşı 100 adamı"ndan biri seçilir.

Qrandin, "mal-qaranı başa düşmək üçün onlar kimi düşünmək lazım olduğunu" fikirləşir, heyvanların rifahı üçün yaşayır. Sosiallaşmağı sıxıcı görür. Saçqurutma feni və ya bir motosikletin səsindən narahatlıq keçirir. Televizor izləmir, duyğusal əlaqələri başa düşmür. Amma yaşadığı hər cür çətinliyə baxmayaraq autizmin aradan qaldırılması istiqamətindəki işləri dəstəklənmir; çünki o, nevromüxtəlifliyi müdafiə edir.

2010-cu ildə onun barəsində HBO film şirkəti tərəfindən "Templ Qrandin" filmi çəkilmişdir.

Hazırda Templ Qrandin hündür boylu, əsmər, oğlan kimi geyinən bir qadındır. Heç vaxt evlənməyib və uşağı da yoxdur.

## Mənbə
*Qeyri-Adi Uğur Hekayəsi Temple Grandin. cazibe.info, 20.11.2015 

## Xarici keçidlər

*