open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Koreya arxipelaqı

**Koreya arxipelaqı** () — Sarı dənizdə, Koreya boğazı və Çecu boğazı sularında yerləşən 3,5 min ada və qayalıqdan ibarət olan Cənubi Koreyaya məsub olan arxipelaq.
Arxipelaqın ən iri adaları: Kocedo, Namhedo, Çindo. Arxipelaqa daxil olan adaların sahilləri girintili-çıxıntılıdır. Adalar əsasən təpəlik və alçaq dağlıq ərazilərdən ibarətdir. Üzəri subtropik meşə və kolluqlarla örtülüdür. Sahil suları bioresurslarla zəngindir. Balıqçılıq və molyusk ovlama tədərufatı inkişaf etmişdir.

## Mənbə
* Koreya arxipelaqı
Quriyalılar

**Quriyalılar** *()* — gürcü xalqının etnoqrfik qrupu. Əsasən, Gürcüstanın Quriya ölkəsində (Ozurgeti, Lançxuti və Çoxatauri bələdiyyələri ərazisi) yaşayırlar. Gürcü dilinin riy ləhcəsində danışırlar. Dindarları pravoslav etiqadındadırlar və Gürcü pravoslav kilsəsi icmasının üzvləridir. Hal-hazırda Gürcüstanda 300 000 quriyalı yaşayır.

Vaxuşti Baqrationi quriyalıları belə təsvir edir:

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* ''Гурийцы''// Большая советская энциклопедия. Том 7. Часть 3.

## Həmçinin bax
Aleksandr Aleksandrov (bəstəkar)

**Aleksandr Vasilyeviç Aleksandrov** () — Rusiya–sovet bəstəkarı və xor dirijoru. O, SSRİ xalq artisti (1937), SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1942, 1946) olmuşdur. Aleksandrov SSRİ və Rusiya himnlərinin musiqisinin müəllifidir.

## Həyatı
Aleksandr Vasilyeviç Aleksandrov 13 aprel 1883-cü ildə Rusiya imperiyasının Ryazan quberniyasında anadan olmuşdur.   Aleksandrov 1939-cu ildən Sov.İKP üzvüdür. O, sənətşünaslıq doktoru (1940), general-mayor (1943) olmuşdur. Aleksandrov "*Müqəddəs hərbə*" (1941) mahnısı ümumxalq şöhrəti qazanmışdır. Onun yaradıcılığı üçün axıcılıq, epik vüsət və s. xarakterikdir. Mahnılarında rus klassik musiqi ənənələrini davam etdirmişdir. "Lenin" ordeni, 2 başqa orden, həmçinin medallarla təltif edilmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
**В. Крылов.* «Композитор Александров. Под небом рязанским рождён» Издательство: Литера; 2013
Adonis

[thumb|right|250px|Cüzeppe Mazzuolinin müəllifi olduğu ''Adonisin ölümü'' heykəlində [Çöldonuzunun Adonisə hücum çəkməsi təsvir olunub. (Ermitaj, Sankt-Peterburq)]]
**Adonis** ()- Qədim Yunanıstanda və Finikiyada bitki və bərəkət tanrısı. Adonis təbiətin hər il canlanması ilə bağlıdır. Adonisə sitayiş e.ə. 2-ci minillikdən məlumdur. Aralıq dənizin dəki Finikiya koloniyalarında, sonradan Qədim Yunanıstanda, Babilistan, Suriya, Misir, Kipr və Lesbosda da yayılmışdır. Yunan mifologiyasına görə, Afroditanın sevgilisi idi. Rəvayətə görə, Adonisi qısqanc Artemidanın göndərdiyi çöldonuzu öldürmüşdür. Başqa bir rəvayətə görə, Apollon, oğlunun gözlərini çıxaran Afroditadan qisas almaq üçün Adonisi öldürmüşdür. Adonisə sitayişin xristianlığa təsiri olmuşdur. Antik incəsənətdə Adonis obrazı qəbirüstü relyeflərdə, həmçinin divar rəsmlərində və s. əksini tapmışdır. İntibah dövrü və barokko incəsənətində də Adonis ilə Afroditanın (Venera) məhəbbətindən və Adonisin ölümündən bəhs edən süjetlər həm təsviri sənətdə, həm də heykəltaraşlıqda geniş yayılmışdır.

## Mənbə

*
Hideo Yoşizava

— Keçmiş Yaponiya futbolçusu və baş məşqçisidir.

## Oyunçu karyerası
Hideo Yoşizava 1991-ci ildən 2001-ci ilə qədər *Honda* klubunda müdafiəçi kimi çıxış etmişdir.

## Baş məşqçi karyerası
2005-ci ildən Yoşizava baş məşqçi kimi fəaliyyət göstərir. İlk olaraq Yaponiya Futbol Liqasının klublarından olan *Honda* və *Ryukyu FK* klublarını çalışdırmışdır. Sonralar Regional Liqada mübarizə aparan *Matsumoto Yamaqa FK* klubunun məşqçisi oldu. 2012-ci ildə isə *Qaynare Tottori* klubu ilə müqavilə imzaladı.

## Məşqçi statistikası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Manager statistics at J.League Data Site 
*soccerway.com

## Həmçinin bax
Ambulatoriya

**Ambulatoriya** (; ) - əhaliyə xəstəxanadankənar həkim yardımı göstərən müalicə-profilaktika müəssisəsi. Ambulatoriya ərazi sahə prinsipi üzrə tibbi yardım göstərir. Ambulatoriyalar müstəqil və ya xəstəxana nəzdində ola bilər. Poliklinikadan fərqli olaraq, ambulatoriya xəstələrə yalnız əsas ixtisaslar üzrə (terapiya, cərrahiyyə və stomatologiya, bəzən pediatriya, ginekologiya) tibbi yardım göstərir. Ambulatoriya dispanserizasiya (xəstələri vaxtında aşkara çıxartmaq) və səhiyyə maarifi ilə də məşğul olur. Səyyar ambulatoriyalarda var. Onlarda terapiya və cərahiyyə kabinetləri olur.

## Mənbə

*
Amneziya

**Amneziya** (; hərfi tərcümədə *"yaddaşsızlıq"*) — yaddaşın müəyyən müddətə itməsi və ya bəzi hadisələrin yaddan çıxması. Amneziya zamanı yaddasaxlama funksiyası və hadisələrin yada salınması zəifləyir. Amneziya dərin şüur pozuntusu ilə müşayiət edilir və zəhərlənmə, infeksiya, yaxud boğulma nəticəsində beyin hipoksiyası, başbeyin zədələnmələri, amensiya, özündəngetmə, insult zamanı müşahidə olunur.
Çikaşi Suzuki

— Keçmiş Yaponiya futbolçusu və baş məşqçisidir.

## Karyerası
2012-ci ilin iyul ayından dekabr ayına qədər Suzuki Şimali Marian adaları milli komandasının baş məşqçisi olmuşdur.

O, Şri-Lanka millisinin Myanma qadın milli futbol komandasına 16-0 hesablı rekord məğlubiyyəti zamanı yığmanın baş məşqçisi olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Profile at Soccerway.com
* Profile at Soccerpunter.com

## Həmçinin bax
Ampeloqrafiya

**Ampeloqrafiya** () – mühit və insan fəaliyyətinin təsiri altında üzüm növləri və sortlarının əlamətlərinin dəyişilməsi qanunauyğunluqları haqqında elm. Ümumi və xüsusi Ampeloqrafiya kimi 2 hissədən ibarətdir. *Ümumi Ampeloqrafiya*. üzümkimilər fəsiləsinin sistematikasını, sortların təsnifatını və mənşəyini, xüsusi Ampeloqrafiya. isə ayrı-ayrı sortların botaniki təsvirini, onların aqrobioloji və texnoloji xarakteristikasını öyrənir. Üzüm sortlarının təsviri *Beynəlxalq Ampeloqrafiya Komissiyasının* qəbul etdiyi vahid sistem üzrə aparılır. Ampeloqrafiya üzümün seleksiyası və sortlar üzrə rayonlaşdırılması, onun yeni rayonlara yayılması məsələlərini həll edir. *Ampeloqrafiya* terminini ilk dəfə 1661-cı ildə Polşa alimi F.Y.Saks təklif etmişdir. Ampeloqrafiyanın elmi əsasları isə 1806-cı ildə İspan alimi S.Klemente tərəfindən qoyulmuşdur. Azərbaycanda Ampeloqrafiya məsələləri ilə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Üzümçülük və Şərabçılıq İnstitutu və onun təcrübə təsərrüfatları məşğul olur. Bu sahədəki tədqiqatların nəticələri R.Allahverdiyevin *“Azərbaycan SSR ampeloqrafiyası*” (rus dilində) əsərində ümumiləşdirilmişdir.

## Mənbə
*
Amrita

**Amrita** (; ) – hind mifologiyasında əbədilik nektarı (içkisi). Ambroziyaya uyğundur. Amrita ilə bağlı əsatirlər geniş yayılmışdır. Ən məşhur əsatirə görə, dünya okeanının tanrılar və asuralar tərəfindən çalxalanmasından sonra oradan əlində Amrita ilə dolu qab tutan günəş ilahəsi Dhanvantari peyda olur. Digər əsatirə görə, Haruda anası Vinatinin azad olunması üçün bu içkini tanrılardan oğurlayıb ilannaqlara verməli idi. Döyüşdə Haruda İndranın başçılıq etdiyi tanrılara qalib gəlir və əbədilik içkisini qənimət kimi alaraq ilalara verir. Lakin sonra Haruda Amritanın geri alınması üçün İndraya kömək edir və əbədilik içkisi tanrılara qaytarılır.

## Mənbə
*
Anaqlifiya

**Anaqlifiya** (; ) - Stereoskopik (həcmi) təsviralma üsulu. Çap formaları hazırlamaq məqsədilə eyni obyektin iki fotoşəkli (ağ-qara) çəkilir. Stereocüt əmələ gətirən təsvirlər iki əlavə rəngə boyanır, yaxud müvafiq işıq süzgəclərindən keçirilməklə ekrana proyeksi yalanır. *Məsələn, təsvirin sağ gözə uyğun klişesi qırmızı boya ilə, sol gözə uyğun klişesi isə göy-yaşıl boya ilə basılır. Alınan basmaya qırmızı (sol göz) və göy yaşıl (sağ göz) rənglərdə şüşələri olan eynək lə baxılır. Hər göz “öz” təsvirini boz rəng də görür. Bu iki boz təsvir müxtəlif perspektivdə yerləşdiyindən ağ-qara rəngdə, həcmi və vahid təsvir kimi qavranılır.* Anaqlifiyadan ərazilərin həcmi modellərinin yaradılmasında, coğrafi və geoloji xəritələrdə relyefin həcmi təsvirlərinin verilməsində, tədris vəsaitləri üçün həcmi illüstrasiyaların hazırlanmasında, həmçinin stereoskopik filmlərin çəkilişində istifadə olunur.

## Mənbə
*
Anamnez

**Anamnez** (; ) — Xəstənin həyat şəraiti yaşayış tərzi, xəstəliyinin inkişaf tarixi və s. haqqında özündən və ya onun yaxın adamlarından toplanan məlumat; diaqnozun, proqnozun və müalicə taktikasının düzgün müəyyənləşdirilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Anamnezin toplanması müəyyən plan üzrə həyata keçirilir. Əvvəlcə xəstəliyin əsas inkişaf mərhələlərinin analizi, müayinə nəticələrinin qiymətləndirilməsi və tətbiq olunan müalicə üsulunun (*farmakoloji anamnez*) effektivliyi aydınlaşdırılır. Sonra xəstənin fiziki və psixi inkişafını səciyyələndirən əmək və məişət şəraiti (*sosial anamnez*), zərərli adətləri, həyatının müxtəlif dövrlərində keçirdiyi xəstəliklər, cərrahi əməliyyatlar, aldığı travmalar haqqında ətraflı həyat Anamnezi toplanır. Ailə (irsi) anamnezi, peşə anamnezi, aller qoloji anamnez həyat Anamnezinin tərkib hissələridir. Yoluxucu xəstəlik haqqında şübhə olduqda epidemioloji anamnezin toplanması vacibdir. Kliniki təbabətin bəzi sahələri xüsusi anamnez növlərə ayırmağı nəzərdə tutur. Anam nestik məlumatların diaqnostik və proqnostik əhəmiyyəti onların toplan masının tamlığından və dəqiq liyindən asılıdır.

## Həmçinin bax
* Qreyv xəstəliyi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Orphaned Land

** Orphaned Land ** — İsrail Oriental metal qrupu. Musiqi tərzləri Avropa metal və Yaxın Şərq musiqisinin tərzində yazılır.

## Haqqında və yaranışı
1991-ci ildə yaradılan qrup, ilk olaraq **Resurrection** adında yaradılmışdır. Daha sonra 1992-ci ildə adını dəyişdirilərək ** Orphaned Land ** oldu.
Ad dəyişiliyindən sonra onlar yaxın şərq regionunun mədəniyyəti və müasir dünya mədəniyyətini cəmləşdirərək öz musiqi üslublarını yaratdılar. Onlar əsasən dostluq, qardaşlıq və birlik haqqında musiqilər yazmağa başladılar. 1993-cü ildə onlar ilk demo “The Beloved's Cry” adlı albomlarını nəşr etdilər. Bu demodan sonra onlar Fransa albom şirkəti olan  "Holy Records" ilə birgə  ilk debüt albomlarını 1994-cü ildə  "Sahara" albomlarını nəşr etdilər.  Daha sonra 1996-cı ildə "El Norra Alila" adlı ikinci albomlarını nəşr etdilər.  Bu iki albomları çıxartdıqdan sonra onlar bir neçə albom şirkətlərindən təkliflər aldılar. 1997-ci ildə onlar "Century Media" albom şirkəti ilə birgə işləməyə başladılar və konsertlər də çıxış etdilər.

Uzun müddətdən sonra onlar 2004-cü ildə «Mabool» adlı üçüncü albomlarını nəşr etdilər. **[[Tufan (mifologiya)|Nuh Tufanı]]ndan** bəhs edilən bu albom ilə onlar  İsrailin ən məşhur metal musiqi qrupu oldular. Dünya turnelərə qatıldılar və  Wacken Open Air, Summer Breeze, Sonisphere və ProgPower kimi festivallar da nümayiş etdilər.

2010-cu il yanvarın 25-də onlar dördüncü "The Neverending Way Of ORwarriOR" adlı albomlarını nəşr etdilər. Bu albomun prodüserliyini Steven Wilson (Porcupine Tree) etmişdir.

## Qrup üzvləri
;İndiki

* Kobi Farhi – vokal (1991–ildən)
* Uri Zelcha – bas gitara (1991–ildən)
* Matan Shmuely – baraban, zərb alətləri (2007–ildən)
* Chen Balbus – gitara, piano, buzuki, Saz, ud, ksilofon, köməkçi vokal (2012–ildən)
* Idan Amsalem – gitara, bouzouki (2014–ildən)

;Keçmiş
* Matti Svatitzki – gitara (1991–2012)
* Sami Bachar – baraban, zərb alətləri(1991–2000)
* Itzik Levy – sintezator, piano (1991–1996)
* Eran Asias – baraban, zərb alətləri (2000–2004)
* Eden Rabin – sintezator, köməkçi vokal (2001–2005)
* Avi Diamond – baraban, zərb alətləri (2004–2007)
* Yatziv Caspi – zərb alətləri (2004–2007)
* Yossi Sassi – gitara, ud, saz, buzuki, , köməkçi vokal (1991-2014)

## Diskoqrafiya
;Albomlar
* Sahara - (1994)
* El Norra Alila (1996)
* Mabool - The Story of the Three Sons of Seven (2004)
* The Never Ending Way of ORwarriOR (2010)
* All Is One (2013)
;Ep-lər
* Ararat (2005)
* Sukkot in Berlin (2015)
;Demo-lar
* The Beloved's Cry (1993)
Maltalılar

**Maltalılar** —  Maltanın yerli əhalisi. Ümumi sayı — 740 min nəfərdir və onlardan 396 min nəfəri Malta ərazisində yaşayır. Avstraliyada 164 min, Böyük Britaniyada 40 min, ABŞ-də 50 min, Kanadada 39 minə yaxın maltalı məskunlaşıb.

Malta dili sami dillərinin ərəb dil qrupuna daxildir. Ərəb dilinə yaxın olsa da italyan və Avropa dillərinin güclü təsirinə məruz qalmışdır.

## Mənşəyi və tarixi
Maltalılar Avropada yeganə Semit dilli xalqdır. Onlar Aralıq dənizində Malta və Qotso adalarında məskunlaşmışlar. Əsas məşğuliyyətləri əkinçilikdir. Otlaqların azlığı heyvandarlığı məhdudlaşdırır. İqlim Maltada ildə 2-3 dəfə məhsul götürməyə imkan verir. Maltalıların mənəvi həyatında katolosizm çox böyük rol oynayır.

Maltalıların əcdadlarının finikiyalılar olması ehtimal olunur. Məhz Malta ərazisində mövcud olan koloniyaların mövcudluğu bunu deməyə əsas verir. Sonradan bu ərazi karfagenlərin, romalıların, bizanslıların (395-870), ərəblərin (870-1201), normanların təsiri altında olmuşdur. 1201-ci ildə Malta Siciliyaya birləşdirilmiş. 1550-ci ildən Maltada İoannitlər ordeni hakimlik etmişdir. 1800-cü ildən isə Böyük Britaniyanın koloniyasına çevrildi. 1964-cü ildə özünüidarəetmə statusu alan Malta 1974-cü ildə müstəqilliyini elan etdi.

## Təsərrüfatı və mədəniyyəti
Maltalılar bağçılıq, heyvandarlıq, balıqçılıq kimi təsərrüfat sahələri ilə məşğul olmuş, sənətkarlıqdan krujevalı bəzəklərin, geyimlərin toxunuşu üstünlük təşkil etmişdir. Ümumən kənd təsərrüfatında üzümçülük və bağçılıq daha öndə olmuş. Bölgədə əkilən kartof ixrac olunur.

Malta üçün xarakterik tikililər - önündə fasadlı qalereyası olan evlərdir. Şəhər və yaşayış məntəqələri Cənubi Avropa üçün xarakterikdir. Ölkə paytaxtı tarixi abidələrlə zəngindir.

Geyimləri Avropa geyimlərinə yaxındır. Ənənəvi qadın geyimi — *faldetta* adlanan qara örtüyü olan bərk altlıqlı paltardır.

## Ədəbiyyat
* Dünya xalqları və dinləri, под ред. В. А. Тишкова, М.-1998
* Справочник «Страны мира», М.-1989.

## İstinadlar
Retina

**Retina** — göz kürəsinin arxa divarını örtən, görmə hüceyrələrindən ibarət ağ təbəqə-torlu qişa.

## Ümumi məlumat
Gözün işığı qəbul edən təbəqəsidir. Beyindən gələn damar və sinirlərdən təşkil olunmuşdur.

Diabet və yüksək təzyiq ən böyük zərəri məhz göz gişasına vurur.

## İstinadlar
Kanxvado

**Kanxvado** və ya **Kanxva adası** () — Xanqan çayının mənsəbində yerləşən ada. Cənubi Koreyanın qərbində qərarlaşan əhali sayı 65 500 nəfər olan ada. Ümumi sahəsi 302,4 km² təşkil edir. Kanxva qəzasının İnçxon şəhər dairəsi ərazisinə daxildir. Yarımadadan kiçik bir qolla ayrılır. Əsas torpaqla bir necə körpü ilə birləşir. Belə bir rəvayət vardır ki, Koreya dövlətinin banisi Tanqun adada yerləşən Manisan dağına çıxaraq əcdadlara sitayişlə bağlı ainlər icra edərdi.

## Qeydlər

## İstinadlar
Lamet (xalq)

**Lamet** - Laos və Tailandda, Nantxa çayının hövzəsinin cənub hissəsində yaşayan mon-kxmer xalqı. Lamet dili Avstoasiya dilləri ailəsinin mon-kxmer qolunun  palaunq - va qrupuna mənsubdur. Şərti olaraq dağ kxmerləri qrupuna daxildirlər.

Bəzi mənbələrə əsasən lametlərin sayı 20 min nəfərə yaxındır. 
## Din
Lametlər arasında animizm, buddizm və ənənəvi dini inamlar geniş yayılmışdır. lametlərdə musiqi folkloru da inkişaf etmişdir.
## Əsas məşğuliyyətləri
Lametlər primitiv əkinçilik üsulu olan kəsmə-yandırma əkinçilik, balıqçılıq, ovçuluq, yığıcılıq və sair təsərrüfüt fəaliyyəti ilə məşğuldurlar.

## Mənbə
* * Чеснов Я. В. *Ламет* // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.  
## Xarici keçid
* Lametlər.Ethnologue: Languages of the World'', 15th edition. SIL International.
Kenci Kavay

**Kenci Kavay** (23 aprel 1957, Tokio) — yapon bəstəkarı.

## Həyatı

Kenci Kavay 23 aprel 1957-ci ildə Yaponiyanın Tokio şəhərində anadan olub.Uşaqlığından musiqiylə məşğul olurdu. Tokio Universitetini bitirib.

## Animasiyada işləri
* *«[[Mobile Suit Gundam 00]]»*
* *«[[A-Ko the Versus]]»* (OVA)
* *«[[Aka-chan to Boku]]»*
* *«[[Blue Seed]]»* (teleserial)
* *«[[Blue Seed]]»* (OVA)
* *«[[Burn Up!]]»*
* *«Corrector Yui»*
* *«D4 Princess»*
* *«Dai-Guard»*
* *«Dark Myth»*
* *«Devilman»*
* *«[[Death Note]]»*
* *«[[Eyeshield 21]]»* (tammetrajlı film)
* *«[[Fate/stay night]]»*
* *«[[Ghost in the Shell]]»* (tammetrajlı film)
* *«[[Ghost in the Shell|Ghost in the Shell 2: Innocence]]»*
* *«[[Gunparade March]]»*
* *«Guystars — Fractions of The Earth»*
* *«[[Hime-chan’s Ribbon]]»*
* *«[[Higashi no Eden]]»*
* *«[[Higurashi no Naku Koro ni]]»*
* *«[[Higurashi no Naku Koro ni|Higurashi no Naku Koro ni Kai]]»*
* *«[[Hyper Police]]»*
* *«Iczelion»*
* *«Irresponsible Captain Tylor»*
* *«Jinki:Extend»*
* *«[[Joker Game]]»*
* *«Kurogane Communication»*
* *«[[Luna Varga]]»*
* *«[[Maison Ikkoku]]»*
* *«[[Mermaid Forest]]»*
* *«Metal Fighter Miku»*
* *«[[Mighty Space Miners]]»*
* *«Mini Pato»*
* *«[[Mob Psycho 100]]»*
* *«Musha Maru Den Two»*
* *«[[Otogi Zoshi]]»*
* *«[[Patlabor]]»* (OVA)
* *«[[Patlabor]]»* (телесериал)
* *«[[Patlabor 1]]»* (tammetrajlı film)
* *«[[Patlabor 2]]»* (tammetrajlı film)
* *«[[Patlabor WXIII]]»* (tammetrajlı film)
* *«[[Ранма ½|Ranma ½]]»* (OVA)
* *«[[Ранма ½|Ranma ½]]»* (teleserial)
* *«Ranma ½: Big Trouble in Nekonron, China»* (tammetrajlı film)
* *«Rave Master»*
* *«[[Rune Soldier]]»*
* *«[[Samurai Pizza Cats]]»*
* *«SD Gundam Musha, Knight, Commando»*
* *«[[Sky Crawlers]]»* (2008, tammetrajlı film)
* *«[[Sorcerer Hunters]]»* (teleserial)
* *«Sorcerer Hunters»* (OVA)
* *«Starship Operators»*
* *«[[UFO Princess Valkyrie]]»*
* *«[[UFO Princess Valkyrie 2]]»*
* *«[[Vampire Princess Miyu]]»* (OVA)
* *«[[Vampire Princess Miyu]]»* (teleserial)
* *«[[Windy Tales]]»*
* *«YAT Anshin! Uchu Ryokou»*
* *«YAT Anshin! Uchu Ryokou 2»*
* *«[[You’re Under Arrest]]»* (tammetrajlı film)
* *«»*
* *«[[Zetsuai 1989]]»*

## Kinomatoqrafda işləri
* *Sonuncu druid: Harmların müharibələri (film, 2014)*
* *İp Mən 2 (film, 2010)*
* *[[Apokalipsis: İkinci dünya müharibəsi (film, 2009)]]*
* *İp Mən (film, 2008)*
* *Ölüm dəftəri: L: Dünyanı dəyişmək (film, 2008)*
* *Ölüm dəftəri: Sonuncu ad (film, 2006)*
* *Ölüm dəftəri (film, 2006)*
* *Cırcılamalar ağlayanda (film, 2006)*
* *Ağılların savaşı (film, 2006)*
* *Pələngin və Əjdahanın darvazası (film, 2006)*
* *Yeddi qılınc (film, 2005)*
* *Qanlı Melori (film, 2002)*
* *Samuray (film, 2002)*
* *Qaranlıq sular (film, 2002)*
* *Avalon (film, 2001)*
* *Sevilməyən (film, 2001)*
* *Sadist və mazoxist (film, 2000)*
* *Yatmış gəlin (film, 2000)*
* *Zəng 2 (film, 1999)*
* *Xaos (film, 1999)*
* *Zəng (film, 1998)*
* *Danışan kəllə (film, 1992)*
* *Mikadroid (film, 1991)*
* *Sahibsiz it: Kerberos Panzer polisləri (film, 1991)*
* *Qırmızı eynək (film, 1987)*

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт Кэндзи Каваи
* Официальный сайт Кэндзи Каваи
Leonid Leonov

**Leonid Maksimoviç Leonov**(; ) — rus yazıçısı. Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1967).

## Həyatı
Leonid Maksimoviç Leonov 31 may 1899-cu ildə Rusiya imperiyasının Moskva şəhərində anadan olmuşdu.

Leonid Leonov 1915-ci ildə Arxangelsk şəhərində "Северное утро" adlı qəzetdə çalışmışdı. 1918-ci ildə 3-cü Moskva gimnaziyasını gümüş medalla bitirmişdi. Sonra Moskva Universitetində oxumuşdu.1920-ci ildə könüllü olaraq orduya yazılmışdı.

Leonid Leonov Qızıl Orduda xidmət etdikdən sonra, 1922-ci ildə Moskvada məskunlaşdı.

Leonid Leonov təklif edirdi ki, təqvimi İsa peyğəmbərin milad günündən deyil, İ. V. Stalinin doğum günündən başlansın.

Leonid Leonov Vanqanın möcüzəli uzaqgörənliyinə çox inandığına görə onunla tez-tez görüşür, məsləhətlər alırdı. Vanqa ona demişdi ki, növbəti romanı işıq üzü görən kimi o, həyatla vidalaşacaq. Yazıçı Leonov Vanqanın bu sözlərinə şübhə ilə yanaşsa da, daxilində bir narahatlıq vardı. Ona görə də romanının çap olunması vaxtını elə hey uzatmağa çalışırdı. Nəhayət ki, əsər işıq üzü görəndən bir neçə gün sonra Leonid Leonov həyatını qeyb etdi.

Leonid Leonov 8 avqust 1994-cü ildə SSRİ-nin Moskva şəhərində vəfat edib.

## Əsərləri
Leonid Leonov "Porsuqlar", "Rus meşəsi" (romanlar); "Canavar", "Çovğun", "Adi adam" əsərlərinin müəllifidir.

## Xarici keçidlər
Fereydanlılar

**Fereydanlılar** () — İranın qərbində – Firidunşəhr şəhər rayonunda yaşayan gürcü etnoqrafik qrupu. Gürcü dilinin fereydan dialektində danışırlar.

Fereydanlıların antropoloji əlamətləri: orta boy, düz uzun böyük burun, geniş üz, açıq-qəhvəyi və qara saç.

İslam dininin yalnız şiə təriqətindədirlər. XVII əsrin əvvəllərində Şah Abbas tərəfindən Sanqilo-Heretidən (Şərqi Gürcüstandan) İrana köçürülmüş Kaxeti gürcülərin nəslindəndirlər.

## Həmçinin, bax
*İran gürcüləri
## Linklər
* 
* Ферейданцы, или грузины в Иране
Fransis Leyn

**Fransis Leyn** (d. 23 sentyabr 1874; Çikaqo, Birləşmiş Ştatlar - ö. 17 fevral 1927; Çikaqo, Birləşmiş Ştatlar) — Birləşmiş Ştatları təmsil edən yüngül atlet. 1896 Afina Olimpiadasında bürünc medal qazanıb.

## Həyatı
Fransis Leyn 1874-cü ilin 23 sentyabr günündə Birləşmiş Ştatların İllinoys ştatının Çikaqondə anadan olub. 1927-ci ilin 17 fevral tarixində isə elə həmin şəhərdə ömrünün 52-ci yaşında vəfat edib.

### Afina Olimpiadası
Fransis Leyn 1896-cı ildə Yunanıstanın Afina şəhərində I Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. 100 metr məsafəyə qaçış yarışlarında mübarizə aparan Leyn təsnifat mərhələsində 12.2 saniyə nəticə ilə 1-ci yeri tutdu və finala vəsiqə qazandı. Finalda isə 12.6 saniyə nəticəyə imza atan Fransis Leyn Macarıstanlı Alajos Szoкolyi ilə birgə I Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı.

## İstinadlar
Efim Heller

**Efim Heller** (, ; 8 mart 1925, Odessa, Ukrayna SSR) sovet şahmatçısı, qrosmeyster. Efim iki dəfə Sovet Çempionu (1955, 1979) və altı dəfə Dünya Çempionluğuna namizəd olub (1953, 1956, 1962, 1965, 1968, 1971). O,  dörd dəfə Ukrayna Çempionluğu titulunu qazanıb (1950, 1957, 1958, 1959).

Heller Dünya Çempionu Boris Spasski və Anatoli Karpovun məşqiçisi kimi də fəaliyyət göstərib. Şahmatçı eyni zamanda yazıçılıqda edib.

## Həyatı

Heller Odessada yəhudi ailəsində böyüyüb. Heller şahmat üzrə ixtisaslaşmamışdan əvvəl yaşsı basketbol oynayırdı və bədən tərbiyyəsi doktorluğunu qazanmışdır. Ən yaxşı oyuncu kimi onun inkişafını İkinci Dünya müharibəsinin başlanması gecikdirdi.
 
Hellerin ilk diqqəti çəkən nəticəsi 1947-ci ildə Kievdə keçirilən, Alexei Sokolsky-nin qalib olduğu Ukrayna Şahmat Çempionatında 9½ / 15 xalla  altıncı yer olması idi. 1948-ci ildə Bakıda keçirilən turnirde 3-5-ci yerləri bölüşdü, turnirin qalibi Jüri Randviir  olmuşdur. 1948-ci ildə Ukrayna Çempionatında 11/18 xalla 5-8-ci yerləri bölüşdü, turnirin qalibi Sololsky və Poliak idi.
Marado

**Marado** və ya **Mara adası** () — Koreya boğazında yerləşən, Cənubi Koreya aid olan ada. Çejudodan 8&nbsp;km cənubda qərarlaşır. Soqvipxo şəhərinin ərazinə daxildir. Cənubi Koreyanın cənub nöqtəsini təşkil edir. Adada ibtidai məktəb, polis idarəsi, kilsə və mayak vardır.

## Coğrafiyası

Adanın sahəsi 0,3&nbsp;km², sahil xəttinin uzunluğu 4,2&nbsp;km təşkil edir. Ərazisində hündürlüyü 30-35 metr qayalıqlar mövcuddur. Maksimal hündürlüyü 39 metrdir. İqlimi subtropikdir. Ada xüsusi qorunan əraxidir. Adada ağaclar demək olan ki yoxdur.

## Əhali və turizm

Maradoda 90 nəfər yaşayır. Əhalinin əsas məşğuliyyəti turizmdir. 

## Qeydlər

## İstinadlar

## Mənbə
* A Tourist Boat Nudges Women Out of the Driver’s Seat
Kocedo

**Kocedo** və ya **Koce adası** () — Yapon dənizində, Koreya yarımadası sahillərində yerləşən, Cənubi Koreya aid olan ada. Kocedo sahəsinə görə Cənubi Koreyanın ikinci (383,44 km²) ən böyük adasıdır. Əsas yaşayış məntəqəsi Koce şəhəridir.

## Tarixi

Koreya müharibəsi dönəmində adada "№ 76" saylı hərbi düşərgə olmuşdur. Burada şimali koreyalı və çinli əsirlər saxlanılırdı. 7 may 1952-ci ildə amerikan ordusunun onları köçürməsi cəhdi zamanı düşərgədə üsyan başlayır. Düşərgə rəhbəri general F. Dodd öldürülür. Sovet mənbələrinin məlumatına görə üsyanın yatırılmasında zirehli texnikalardan və kimyəvi silahlardan istifadə edilmişdir.

## Qeydlər

## İstinadlar
Kadokto

**Kadokto** və ya **Kadok adası** () — Koreya boğazında, Koreya yarımadası sahillərində yerləşən, Cənubi Koreya aid olan ada. Kadokto sahəsinə görə Pusan regionunın ən böyük adasıdır. Kansoqu ratonu ərazisinə daxildir.

## Coğrafiyası

Naktoqan çayının mənsəbindən şərqdə yerləşir. Adada 10 kənd vardır: Tehan, Sonçhan, Tumun, Çanhan, Yolli, Çhonson, Tonson, Sanbuk vı Nulçxa.

## Tarixi

Adanın şimal-şərqində Veson qalası yerləşir. Qala İmcin müharibəsi zamanı yaponlar tərəfindən inşa edilmişdir. Qərbində isə Çhonsoncinson qalası və Koqa körpüsü yerləşir. Cənubunda Kadokto mayakı var.

## Mənbə
* Gadeokdo.com

## Qeydlər
Axiliya

**Axiliya** () – mədə şirəsində xlorid turşusu və pepsin fermentinin olmaması ilə səciyyələnən patoloji vəziyyət.  Axiliya mədənin vəzi apratının anadan gəlmə funksional zəifliyi, mədənin selikli qişasının xəstəliyi (atrofik qastritdə mədə vəzilərinin zədələnməsi) və ya başqa xəstəliklərin (intoksikasiyalar, anemiyanın bəzi formaları, sinir sisteminin funksional xəstəlikləri və s.) təzahürüdür.

## İstinadlar

## Mənbə
*
Oryukto

**Oryukto** və ya **Oryuk adası** ()  — Koreya boğazında yerləşən, Cənubi Koreya aid olan, Koreya yarımadası sahillərində yerləşən adalar qrupu. İnzibati Namqu rayonu ərazisinə daxildir. Adalar qrupu aşağıdakı adalardan ibarətdir:Panphesom, Solsom, Surison, Sonqotsom, Kulsom, Tındesom.

## Qeydlər

## İstinadlar
Mons

**Mons** və ya **Bergen** — Belçikanın fransızca danışılan Valloniya bölgəsində yerləşən şəhər.

## Tarixi
Zəngin bir tarixə və memarlıq mirasına sahib olan Mons 2002-ci ildən bəri Valloniya Bölgəsinin mədəniyyət paytaxtı hesab olunur.

## Əhalisi
94 964 nəfər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* www.mons.be Rəsmi sayt]
Aldosteronizm

**Aldosteronizm** — Aldosteronun hipersekresiyası və ya onun metabolizminin pozulması nəticəsində baş verən patoloji vəziyyət.

Bütün arterial hipertenziya hallarının 0,5–2%-ndə təsadüf edilir. Aldosteronizm birincili və ikincili olur. Birincili aldosteronizm böyrəküstü vəzilərin zədələnməsi nəticəsində arterial təzyiqin yüksəlməsi ilə yaranan kliniki sindromdur. İkincili aldosteronizm böyrəküstü vəzilərlə əlaqədar olmayan səbəblərdən baş verən simptomdur. Birincili aldosteronizm səbəbi böyrəküstü vəzilərin adenoması və ya onların qabıq maddəsinin yumaqcıq zonasının hiperpla ziyasıdır.

İkincili aldosteronizm böyrək arteriyalarının stenozu, bədxas səli arterial hipertenziya, renin ifraz edən şişlər və s. nəticəsində baş verir. Əsas əlamətləri diastolik arterial təzyiqin yüngül və ya orta dərəcədə yüksəlməsi, aldosteronun qanda və sidikdə konsentrasiyasının artması, başağrısı, əzələlərdə qıcolmalar, ürəkdöyünmə, poliuriya və nikturiyadır. Müalicəsi adətən natriumun azaldılması, fiziki gərginliyin dozalaşdırılması, siqaret çəkməkdən imtina etmək, bəzi hallarda adrenalek tomiya və dərman preparatlarının qəbulu ilə mümkün olur.

## Mənbə
*
Alebarda

**Alebarda** (; ; ) – kəsici və deşici soyuq silah növü. 14–18 əsrlərdə bir sıra Avropa ölkələrinin piyada qoşun larında istifadə olunurdu.

## Mənbə
*
Fridrix Vilhelm Argelander

**Fridrix Vilhelm Argelander** (; ) — Alman astronom və Geodeziya mütəxəssisi. Argelander *Berlin Elmlər Akademiyasının* üzvü (1870), Helsinqfors Universiteti və Bonn Universitetinin  professor olmuş, bir müddət Rusiyada işləmişdir. Günəşin hərəkətini tədqiq etmiş və dəyişən ulduzların müşahidə üsullarını müəyyənləşdirmişdir. Göyün Şimal yarımkürəsində 324.198 ulduzun kataloq və atlasını tərtib etmişdir.

## Mənbə
* 

## Xarici keçidlər
Arelat

**Arelat** (; ) – 9–14 əsrlərdə Cənub-Şərqi Fransada krallıq, Aşağı Burqundiya krallığının ikinci adı. Mərkəzi Arelat şəhəri idi. 879-cu ildə Frank dövlətinin parçalanması nəticəsində yaranmışdır. 933-cü ildə Arelat Yuxarı Burqundiya krallığı ilə birləşərək sonralar həm Arelat, həm də Burqundiya krallığı adlanırdı.

## Mənbə
*
Arefleksiya

**Arefleksiya** () — refleks qövsünün tamlığının pozulması və ya sinir sisteminin yuxarı şöbələrinin tormozlayıcı təsiri nəticəsində reflekslərin olmaması. Arefleksiya sinir impulslarının reflektor qövsün müxtəlif səviyyələrində (reseptorda, hissi neyronda, hissi lifdə, təmas neyronda, işçi orqanda) pozulması zamanı baş verir. Total və lokal regionar arefleksiyalar var. Total arefleksiyalar zamanı proses böyük beyin yarımkürələrinin, baş beyin kötüyünün və onurğa beyninin müxtəlif səviyyələrini zədələyir. Lokal — regionar arefleksiyalarnın izolə olunmuş və tər, bəbək, udlaq, dəri-vegetativ, yuxarı qarın, orta qarın, aşağı qarın formaları olur.

## Mənbə
*
Tonbeksom

**Tonbeksom** və ya **Tonbek adası** () — Pusan şəhəri, Xeunde-qu rayonu ərazisində yerləşən, Cənubi Koreya aid olan ada. Rəsmi olaraq ada adlandırılsa da, materiklə tombolodur. Ada ərazisində **Tonbek parkı** () yerləşir. Ada turistik mərkəz funksiyasını daşıyır.

## Qeydlər

## İstinadlar
Areometr

**Areometr** — () – maye (bəzən də bərk) cisimlərin sıxlığını, məhlulların qatılığını (konsentrasiyasını) təyin edən cihaz. Areomet ölçmə üçün mayeyə daldırılan üzgəc tipli sıxlıq ölçənlərə aiddir. İş prinsipi Arximed qanununa əsaslanır. Şkalalı borucuq şəklində olan üzgəc ölçmə aparmaq üçün tədqiq olunan mayeyə daldırılır. Üzgəcin dalma dərinliyinə (onun sıxışdırıb çıxardığı mayenin həcminə) və çəkisinə görə mayenin sıxlığı təyin edilir; mayenin sıxlığı az olduqca dalma dərinliyi böyük olur. Təcrübədə sabit çəki areometri daha çox işlədilir və sabit həcm areometri tətbiq edilir.

Sabitçəki areometrlərinə şkalası sıxlıq vahidləri ilə dərəcələnmiş densimetrlər və məhlulun konsentrasiyasını ölçmək üçün şkalası həcm, yaxud kütlə %-inə dərəcələnmiş areometrlər aid dir. Bir çox mayelərin sıxlığının temprdan asılılığını nəzərə alaraq bəzi areometrlərin termometri də olur. Maye və qatışıq məhlullarda sıxlığı və qatılığı ölçən areometrlərə müxtəlif adlar verilir: məs, *laktodensimetr* südün yağlılığını, *spirtölçən* suda olan spirtin miqdarını, *şəkərölçən* şirələrdəki şəkərin miqdarını təyin edir. Gövdəsi çətinəri metallardan hazırlanmış areometr, o cümlədən densimetr bir sıra ərinmiş metalların və duzların sıxlığını ölçmək üçün işlədilir.

Sabit həcm areometrlərindən istifadə edərkən cihazın mayeyə daldırılan hissəsi sabitdə rinlikdə yerləşdirilir. Areometrin mayedə qeyd olunan dərinliyə (sıxışdırılan mayenin həcmini göstərən nişanadək) dalması üçün əlavə olunan, yaxud götürülən çəki daşlarının kütləsi ilə sıxlıq təyin olunur. Bərk maddələrin sıxlığını ölçmək üçün gövdəsinin aşağı hissəsində tədqiq edilən nümunə yerləşdirilmiş əlavə qabı olan areometrdən yəni areometrik tərəzi istifadə edilir.

## Mənbə
*
Broadcom

**Broadcom Corporation** — rabitə avadanlıqları üçün inteqral mikrosxemlər istehsal edən amerikan korporasiyasıdır. Şirkət yarımkeçiricilərin satışına görə ilk 20 dünya liderlərinin siyahısındadır..

2015-ci ilin mayında Avago Technologies 37 milyard dollara "Broadcom Corporation" şirkətini almaq niyyətində olduğunu bildirdi. 2016-cı ilin əvvəlində, sazişin tamamlanmasından sonra Broadcom Limited (Sinqapurda qeydiyyatdan keçmiş) adlı, 15 milyard dollar dövriyyəli, yarımkeçiricilərin istehsal həcminə görə dunya yeddincisi olan yeni müştərək müəssisə yaradıldı.
Avago Technologies-in prezidenti və baş direktoru Xok Tan (Hock Tan) yeni müəssisənin idarəedicisi, Broadcom-un təsisçisi Henri Samueli isə texnologiyalar üzrə rəhbər təyin edildi..

## Tarixcəsi
1992 ildə Henri Samueli və Henri Nikolas Los-Anceles şəhərində *Broadcom* şirkətini təsis etmişlər. Üç ildən sonra isə şirkət İrvin (Kaliforniya) şəhərinə köçürülüb.

2015-ci ilin mayında Avago Technologies 37 milyard dollara "Broadcom Corporation" şirkətini almaq niyyətində olduğunu bildirdi. Saziş nəticəsində Broadcom Limited adlı, 15 milyard dollar dövriyyəli, yarımkeçiricilərin istehsal həcminə görə dunya yeddincisi olan yeni müştərək müəssisə yaradıldı..

## Loqotip
Qırmızı rəngdə olan Siqnal spektrinin üzərində qalın qara şriftlə yazılmış emblemdir.

## Alınmış şirkətlər
Müxtəlif illərdə yeni məhsul bazarlarina çıxmaq üçün *Broadcom* şirkəti tərəfindən alınmış sair şirkətlər.:

## İstinadlar

## Linklər
* Rəsmi səhifə
Cavaxetililər

**Cavaxi**; **cavaxetililər**; **cavaxlar** () —  gürcü xalqının etnoqrfik qrupu. Cavaxeti tarixi vilayətinin (indiki Axalkalaki, Ninosminda və Aspindza bələdiyyələri ərazisi) köklü əhalisi. Gürcü dilinin Cavaxeti dialektində danışırlar. 

## Məskunlaşma
Hal-hazırda cavaxetililər Samtsxe-Cavaxeti regionunun Axalkalaki və Ninosminda bələdiyyələri ərazisində, həmçinin, Tbilisidə və Gürcüstanın sərhədləri xaricində yaşayırlar. Cavaxetililərin sayı 5 000 nəfərdir (2010-cu il).

## Tarixi
Cavaxetililər "Zabaxa" adlı qədim gürcü tayfasının törəmələridirlər. Leonti Mroveliyə görə, Cavaxeti – "Paravan gölündən Kür çayı mənbəyinə qədər uzanan ölkə olmaqla" – əfsanəvi Mtsetos və Cavaxosun nəslinə məxsus idi. İki şəhər-qalanın – Sunda və Ərdəhanın, həmçinin Kacov şəhərinin tikilməsi bunların adına çıxılır.

XVI əsrin sonunda Cavaxeti ilə birlikdə bütün  Samtsxe-Saatabaqonu osmanlılar tutdular. Osmanlılar işğal etdikləri Gürcüstan ərazisinə «vilayəte Gürcüstan» adı vermişdilər və bu vilayətə Cavaxeti paşalığı da daxil idi.

XVIII əsrin 70-ci illərində Cavaxetidə olan alman səyyahı Güldenştedt bildirir ki, «Cavaxeti – gürcü ölkəsi, indi Türkiyənin əlindədir. Əhalinin çox hissəsi gürcüdür.

1828-1829-cu illərdə baş vermiş Rusiya-Osmanlı müharibəsindən sonra ölkənin cavaxetili əhalisi kəskin azaldı. 1829-cu ildən etibarən  rus generalı İvan Paskeviçin göstərişi ilə Cavaxetidə Osmanlı İmperiyasından gələn 7300  erməni ailəsi (təxminən, 58 000 nəfər) məskunlaşdırıldı. Cavaxetinin yerli sakinləri isə öz ev-eçiklərini tərk edərək Gürcüstanın başqa yerinə getməyə məcbur oldular.

## Din
Cavaxetililər pravoslav etiqadındadırlar və Gürcü pravoslav kilsəsi icmasının üzvləridir. İslam dininin sünnü təriqətində olan cavaxetililər isə XIX əsrin birinci yarısında regionun Rusiya imperiyasının ilhaqına məruz qalmasından sonra mühacirət etməyə məcbur olmuşlar.

## Görkəmli nümayəndələri
*Solomon Aslanişvili - ictimai fəal
*Şota Lomsadze - şair, tarixçi.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

* Хаханов А.С. Празднование Нового Года у грузин // Этнографическое обозрение, книга I, Москва, 1839.
* Мартиросов, Арам Георгиевич. Джавахский диалект грузинского языка. Тбилиси. Мецниереба, 1984

## Həmçinin bax
Bartelemi Derblo

**Bartelemi Derblo** (; ) — fransız şərqşünası. Şərq əlyazmalarını toplamış, şərq dilləri üzrə katib-tərcüməçi, *Kollec de Fransda* professor olmuşdur. Bartelemi Derblo *Kral kitabxanasında* işləmişdir. *[[Şərq kitabxanası]], yaxud Şərq xalqları haqqında bütün biliklərin lüğəti* (1697) monumental əsərinin, latınca izahı verilən *Ərəb-fars-türk lüğəti* və *Şərq antologiyası* əsərlərinin müəllifidir. Hər iki əsər əlyazması şəklində Paris Milli Kitabxanasında saxlanılır.

Kral kitabxanasındakı nadir Şərq əlyazmaları əsasında yazılmış *Şərq kitabxanası* ensiklopedik lüğətində Azərbaycan ədəbiyyatına dair altı məqalə dərc edilmişdir. Onlardan dördü Nizami Gəncəviyə, biri Xaqani Şirvaniyə, digəri isə Fələki Şirvaniyə həsr olunmuşdur. Həmin məqalələr, hələlik, Avropada Azərbaycan ədəbiyyatına dair ilk yazılı məxəzlər sayılır. Nizami Gəncəvi haqqında məqalələrdə şairin əsərlərinin fransız ədəbiyyatına təsirindən bəhsedilir. Bartelemi Derblonun Nizami Gəncəvinin nisbəsini *Gəncəvi* yox, *Gəncəli* kimi yazması onun vətəninin dəqiqləşdirilməsi baxımından təqdirəlayiqdir.

## İstinadlar

## Mənbə
*
Pennyendo

**Pennyendo** və ya **Pennyen adası** () — Sarı dənizndə yerləşən Cənubi Koreya aid olan ada. İnçhon limanından 200 km aralıda yerləşir. Şimali Koreya sahillərindən 10–15 km məsafədə qırarlaşır. Ada 45,8 km² sahəyə malik olaraq ölkənin altıncı böyük adasıdır. Hündürlüyü 136 m təşkil edir.

## Ərazi mübahisə
Pennyendo Şimali Koreya ilə sərhəddə yerləşdiyindən böyük əhəmiyyət daşıyır.

Adada Cənubi Koreyayanın dəniz piyadaları briqadası yerləşdirilmişdir.

2009-cu ildə Şimali Koreya dəniz sərhədini hədəf zonası elan edərək Seulu bu sularda provakasiyaya getməməyə çağırmışdır.

31 mart 2014 ildə Şimali Koreya Sarı dəniz istiqamətdə təlim atışları həyata keçir. Cənubi Koreya müdafiə nazirlərinin məlumatına görə bu atışlar zamanı Cənubi Koreyanın dəniz sularıda atəşə məruz qalmışdır. Buna cavab olaraq Cənubi Koreya artilleriyanı işə salmışdır. Təhlükədən dolayı adanın əhalisi yeraltı saxlanclarda yerləşdirilmişdir.

## Əhali və iqtisadiyyat
Adada 2009-cu ilə olan məlumata görə 5 000 nəfər yaşayır. Burada balıqçılıq təsərrüfatı inkişaf etmişdir. Ada Tumucin, Khondol və Saqot çimərlikləri ilə məşhurdur.

## Qeydlər

## İstinadlar
Oedo

**Oedo** və ya **Oe adası** () —  Cənubi Koreya aid olan ada. Koce şəhərinin bir hissəsini təşkil edir. 

## Tarixi

Əvvəllər qayalıqlardan ibarət olan ada elektrik və telefonla təhciz olunmamışdı. Bu zamanlar adada cəmi 8 ev mövcud olmuşdur.

1969-ci ildə Li Çan Ho və onun həyat yoldaşı adada bağ salmışdır. İlk əvvəllər burada portağal əkilmiş və ev donuzu təsərrüfatı yaradılmışdır. Ancaq onların bu cəhtləri uğursuz olur. Bu səbəbdən adada botanik bağ salınmışdır.

1976-cı ildə ada tamamən yaşıl rəngə bürünmüşdür. Bir çox nadir bitki növləri adaya gətirilmişdir. Oedo adası dəniz dəniz və yumşaq subtropik iqlimə.

## Botanik bağ

Ada 3000 növdən çox bitkinin evidir. Bağ o qədər gözəldir ki, Koreyada cənnət hesab edilir. Bağ ərazisindən çoxlu sayda turistik maşrutlar keçir.

## Qalereya

Fayl:Korea-Geoje-Oedo 4078-06.JPG|Hallyeo Haesang milli parkı
Fayl:Korea-Geoje-Oedo 4074-06.JPG|Botanik bağ
Fayl:Korea-Geoje-Oedo 4103-06 boat docking.JPG|
Fayl:Korea-Geoje-Oedo 4040-06.JPG|Botanik bağ
Fayl:Korea-Geoje-Oedo 4056-06.JPG|
Fayl:Korea-Geoje-Oedo 4080&1&2-06.jpg|Botanik bağ
Fayl:Korea-Geoje-Oedo 4077-06.JPG|Hallyeo Haesang milli parkı
Fayl:Korea-Goeje-Oedo 4036-06 lookout.JPG|Müşahidə məntəqəsi


## Həmçinin bax

* Tonbekson

## Qeydlər

## Mənbə
* Oedo tourism
* Oedo featured on JustEnoughKorean.com 

## İstinadlar
Kokaral adası

thumb|Keçmiş Kokaral adası.

**Kokaral** və ya **Kuqaral** (Yaşıl ada) — Qazaxıstanın Qızılorda vilayəti Aralsk rayonu ərazisində yerləşən keçmiş ada.

1973-ci ilə qədər Aral dənizinin şimalında mövcud olan ada. Ada 273&nbsp;km² (1960) sahəyə malik olmuşdur. Hündürlüyü 163 metrdir (Daut dağı). Gilli-qumlu suxurlardan təşkil olunmuşdur. Üzəri yarımsəhra bitkiləri ilə örtülmüşdür. Şimaldan Şevçenko körfəzi, qərbdən Auzı-Kokaral boğazı, şərqdən Berqa boğazı ilə yuyulur. Şimal sahillərində Kokaral, Avan və Akbastı kəndləri vardır.

1973-1987-ci illər ərzində yarımadada olmuşdur. 1987-ci ildən Kiçik Aral ilə Böyük Aral arasında bərzəxə çevrilmişdir.

2005-ci ildə Berqa boğazı üzərində Kokaral bəndi inşa edilmişdir. Bununla da, Böyük Arala axan suyun qarşısı alınmışdır. 
## Həmçinin bax
* Kokaral bəndi
* Berqa boğazı

## İstinadlar
Basaral

**Basaral** — Balxaş gölünün cənub-qərbində yerləşən ada. Mınaral kəndindən 2,5&nbsp;km aralıda qərarlaşır. İnzibati cəhətdən Jambıl vilayəti Moyumqum rayonu ərazisinə daxildir. Adanın uzunluğu 12&nbsp;km, eni 8&nbsp;km təşkil edir. Maksimal hünfürlüyü 393 metrdir. Sahilləri daşlı, sıldırımlıdır. Şimalı olduqca parçalıdır. Daş kömür dönəmində formalaşmışdır. Ərazisində bitən əsas bitkilər: Anabasis salsa, Xostək və s.

## İstinadlar
Jewel (müğənni)

**Jewel** () — müğənni.

## Həyatı
23 may 1974-cü ildə Yutada doğulmuşdur və qısa bir zamanda Alyaskaya köçmüşdürlər.

Anası Lenedra J. Carroll İrland əsilli, Atası alman-isveçrə əsillidir.

## Music career

### Spirit and This Way (1998–2002)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
II İzabella

**II İzabella** () () — İspaniya kraliçası. Atası İspaniya kralı VII Ferdinand, anası isə İki Siciliya kralı I Fransiskin qızı Mariya Kristinadır. Hələ 3 yaşında ikən atasının ani vəfatının ardından İspaniya kraliçası elan edildi. Ancaq onun taxta çıxması əmisi İnfant Karl İsidros tərəfindən tanınmadı və beləcə ölkədə vətəndaş müharibəsi başladı. 1833–1840-cı illərdə anası Mariya Kristinanın, növbəti 3 ildə isə ordu generalı Baldomerin naibliyi ilə ölkə idarə edildi. Bu müddət ərzində ölkədə mütləq monarxiyaya son qoyulmuş, 1834 və 1837-ci illərdə qəbul edilən qanunla konstitusiyalı monarxiyaya keçilmişdi.

1844-cü ildə hakimiyyəti ələ alan II İzabellanın səltənəti intriqalarla keçdi. Nəticədə 1868-ci ildə baş tutan inqilabla taxtdan devrildi və ailəsiylə birlikdə Fransaya qaçdı. 1870-ci ildə rəsmi olaraq taxtdan çəkildiyini elan etdi.

## Mənbə
* *Марта Шад.* Королевский дом Испании. — М.: Мой Мир, 2005. — (Власть и мифы. Великие династии) — ISBN 5-93820-997-6
* Испанские короли. — Ростов-на-Дону: "Феникс", 1998. — (Исторические силуэты) — ISBN 5-222-00028-1
* Barton, Simon (2009) *A History of Spain 2.ed.*, Londra:Palgrave Macmillan ISBN 978–0230200128 
* Carr, Raymond, (ed.) (2001) *Spain: A History* Oxford ISBN 978–0192802361 
* Esdaile, Charles J. (2000) *Spain in the Liberal Age: From Constitution to Civil War, 1808–1939* Wiley-Blackwell ISBN 978–0631219132 

## İstinadlar
Veysayd mehmanxanasının hekayələri

**"Veysayd mehmanxanasının hekayələri"** (Tales of a Wayside Inn) — Amerikan şair Lonqfello (Henry Wadsworth Longfellow) tərəfindən yazılmış şeirlər kitabıdır. Kitab 1863-cü ildə çap edilmişdir. Kitabın adındakı "Veysayd" mehmanxanası Amerika Birləşmiş Ştatları Massaçusets şəhərinin "Sudbury" əyalətində yerləşən bir mehmanxanadır. Lonqfello Massaçusets, Kembric şəhərindən 20 mil uzaqlıqda yaşayırdı. Bu mehmanxana Kembric insanlarının getməkdən ən çox həzz aldığı yerlərdən biri idi. Mehmanxananın adı ilə yanaşı həm də kitabda yer alan surətlər də real insanlardır və Lonqfelloun dostları olmuşdur. Kitab onların bir-birinə Veysayd mehmanxanasına gedərkən söylədiyi hekayələrdən ibarətdir. Kitabda bu hekayələr şeir formasında verilir.

## Yazılma və çap olunma tarixi
Lonqfello 1861-ci ildə həyat yoldaşının ölümündən sonra onda yaranan kədərlə mübarizə aparmaq üçün böyük öçülü bir əsərə başlayır. Bu kitabı yazarkən o həm də özünün ABŞ Vətəndaş müharibəsi dövründəki şəxsi mübarizəsi, böyük qardaşının müharibədə yaralanması və xəstələnməsini də aydınlaşdırmışdır. Kitabın "Sudbury hekayələri" adı ilə nəşr olunması düşünülmüşdür, lakin daha sonra bu adın Cefri Çoserin "Kenterberi Hekayələri" adı ilə bənzərliyinə görə kitabın adı çap olunmazdan əvvəl Lonqfellonun dostu tərəfindən, 1862-ci il 11 Oktaybrda dəyişmişdir.

Lonqfello bu mehmanxananı 1862-ci ildə bir dostu ilə ziyarət etmişdir. Həmin vaxt mehmanxananın adı "Red Horse Tavern" adlanırdı və 1861-ci ildə sahibinin ölümündən sonra bağlanmışdı. 1897-ci ilə qədər bura mehmanxana kimi yenidən açılmadı. Lonqfello vəfat etmiş mehmanxana sahibinin qohumu ilə tanış olur və ondan buranın tarixi haqqında məlumatlar alır. 1923-cü ildə Henri Ceyms buranı satın alır, yenidən bərpa edir və bir xeyriyyə mərkəzinə bağışlayır. Bu günlərdə həmin mehmanxana hələ də qalmaqdadır.

Kitabdakı əksər hekayələr Lonqfellonun geniş ədəbi mütaliəsinin nəticəsidir-onların coxu Avropa əfsanələrinə, bir neçəsi isə Amerikaya aid mənbələrə aiddir. Onlardan ən məşhuru isə "Paul Revere's Ride" şeiridir. "Kral Olafın Dastanı" isə kitabdakı ən qədim şeirdir. Lonqfello bu şeiri 1856-cı ilin əvvəlində yazmağa başlamışdır.

Kitab ilk dəfə 1863-cü il 23 Noyabrda 15000 nüsxə ilə çap edilmişdir və çap olunduğu gün satılıb qurtarmışdır. Nyu-York Tayms qəzeti kitabı "mükəmməl şərh" deyə adlandırmışdır. Kitab ikinci dəfə 1870-ci ildə və üçüncü dəfə isə 1872–1873-cü illərdə map edilmişdir. Sonrakı nüsxələrinin satılmasına baxmayaraq, onlar ilk nüsxələr qədər məşhurlaşa bilmədi.

### Analiz
Kitabda yer alan və real həyatda var olan surətlər: Daniel Tridvel (teoloq), Liman Hou (mülkədar), Henri Veyls (tələbə), Ole Bul (musiqiçi), İsak Edrehi (İspan yəhudi), Tomas Viliam Parsans (şair).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
http://www.wayside.org/history/longfellows-tales-wayside-inn-1862
Arlekin

**Arlekin** () – 16 əsrin II yarısında Dzan Qanassa ləqəbli italyan aktyoru tərəfindən yaradılmış ənənəvi *del-arte komediyası maskası*. Adının orta əsrlər fransız misteriyasındakı *Erlekin*, yaxud *Ellekin* adlı komik iblis obrazından alındığı ehtimal olunur. Del arte komediyasında arlekin çox vaxt nökərdir.

Əvvəllər arlekin obrazı tamaşanın intriqasını inkişaf etdirən şən, sadəlövh ac adam idi; atributları kasıblıq bildirən rəngbərəng yamaqlı ağ kostyum, alnında fırı (*orta əsrlərin təsəvvürlərindəki şeytanın xırda buynuzlarını xatırladan*) olan tünd rəngli tüklü maska, dovşanquyruqlu ağ papaq (qorxaqlıq əlaməti) və taxta qılınc olmuşdur.

17 əsrdə maskanın estetikləşməsi italyan aktyoru D. Byan kolellinin adı ilə bağlıdır: Arlekin obrazı nəcibləşmiş, yamaqlar al-əlvan üçbucaq və romblara çevrilmiş, maskanın tüklülüyü itmiş, plastikası rəqsə yaxınlaşmışdır; Arlekinin özü daha bic, diri baş, bəzən isə acıdil olmuşdur. İtalyan aktyorlarından T. Martinelli, A. Konstantini, E. Gerardi, 20 əsrdə M. Moretti və F. Soleri arlekin maskasının görkəmli ifaçıları olmuşlar.

## İstinadlar

## Mənbə
*
Asinergiya

**Asinergiya** () — bir neçə əzələ qrupunu birgə fəaliyyətə yönəltmək qabiliyyətinin olmaması nəticəsində hərəkətlərin pozulması. İlk dəfə 1909-cu ildə ildə J. Babinski tərəfindən beyincik xəstəlikləri zamanı təsvir edilmişdir. Asinergiyası olan xəstələr mürəkkəb hərəkət etmək üçün bədənin müxtəlif hissələrində sadə hərəkətlər seriyasını eyni vaxtda yerinə yetirə bilmirlər və nəticədə həmin mürəkkəb hərəkət sadə hərəkətlər yığımına çevrilir. Asinergiya həmçinin bəzi qabıqaltı törəmələrin, məs., zolaqlı cismin zədələnməsi zamanıda müşahidə olunur.

## Mənbə
*
Aalen mərtəbəsi

**Aalen mərtəbəsi** – Yura sistemindən Orta şöbənin birinci mərtəbəsi. 1864-cü ildə İsveçrə geoloqu Mayer-Eymar tərəfindən ayrılmışdır. Aalen mərtəbəsinin dəniz çöküntüləri gil, qumdaşı, tuflu qumdaşıdan ibarətdir.

## Stratiqrafik izah

## Paleontologiya

### Ammonitlər

### Belemnitlər

## İstinadlar
1998 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatı

**1998 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatı** — 1998-ci il 10 noyabr və 15 noyabr aralığında Finlandiyanın Lahti şəhərində keçirilən dünya çempionatıdır.

## İstinadlar
Ankaray

**Ankaray** - Türkiyənin paytaxtı, Ankara şəhərində fəaliyyət göstərən yeraltı dəmiryol xətlərindən biri. Uzunluğu 9,5&nbsp;km-dir.

Ankarada nəqliyyatın sıxlığını aradan qaldırmaq üçün 7 aprel 1992-ci ildə inşası başlayan Ankaray yüngül relsli sistemi 30 avqust 1996-cı ildə istifadəyə verilmiş və Ankara şəhərlərarası avtobus terminalı ilə Dikimevi stansiyaları arasında fəaliyyətə başlamışdır.

## Xarici keçidlər
Heteroxromiya

**Heteroxromiya** - gözlərin fərqli rəngdə olması deməkdir.

## Təsnifat
right|thumb|360x360px|Anadangəlmə Heteroxromiya: Avtosoma dominant modada (kişilər və ya qadınlar) miras qalmış

#### Anomal işıqlı süsən
[right|thumb|Tam Heteroxromiya [iridum göstərən Waardenburg Sindromu II Tipli fərdi]]

### Alınmış (irsi olmayan) Heteroxromiya it.
thumb|link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Sled_dog_on_Svalbard_with_heterochromia.jpg|Alınmış(irsi olmayan) Heteroxromiya it.|alt=Alınmış(irsi olmayan) Heteroxromiya it.
 
* 

### Mərkəzi heteroxromiya
thumb|200x200px|Mərkəzi Heteroxromiya|alt=Mərkəzi Heteroxromiya

## İstinadlar
Amelanizm

**Amelanism** (kimi də tanınan amelanosis) — anormallıq, adətən, tyrosinase funksiyanın genetik zərərlə bağlı melanin adlı piqmentləri olmaması ilə səciyyələnən piqmentasiyadır. Amelanism adamlar o cümlədən balıq, amfibilərin, reptililərin, quşların və məməlilərin təsir göstərə bilər. Amelanistic heyvanın görüntülərini qalan non-melanin piqmentlər asılıdır. Amelanism-in əksi melanism, melaninin izafiliyi.

Oxşar vəziyyəti, albinizmi, çəhrayı və ya qırmızı gözləri gözlər, dərisi, saçları, tərəzi, lələkləri və ya kutikul pərdədə piqmentin olmaması heyvanlarda ilə seçilən irsi şərtdir .

## İstinadlar
Anna Kendrik

**Anna Kuk Kendrik** (; ) — ABŞ aktrisası. 1998-ci ildə rol aldığı "Ali cəmiyyət" Brodvey müzikalına görə "Toni" mükafatına namizəd olub. Komediya filmi "*[[:en:Camp (2003 film)|Düşərgə]]"* və "*[[Alatoran (film, 2008)|Alatoran]]*" film seriyası ilə tanınmağa başlayıb. "*[[:en:Up in the Air (2009 film)|Up in the Air]]*" və "*[[:en:Pitch Perfect|Pitch Perfect]]*" filmlərindəki roluna görə "Oskar" mükafatına namizəd göstərilib.

## References

## Xarici keçidlər