open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aleksandr Zaxarçenko

**Aleksandr Vladimiroviç Zaxarçeno** (, ;), Ukraynalı separatçı və hərbi lider.

Zaxarçenko, Ukraynada müstəqillik elan edən Donetsk Xalq Respublikasının qurucu dövlət başçısı və baş naziri kimi 11 may 2014-cü ildən 2018-ci ilə, yəni ölümünə qədər vəzifədə qalmışdı. Sələfi Aleksandr Borodainin istefa etməsilə, 2014-cü ilin avqustunda baş nazir seçildi. 2014-cü ilin noyabrındakı seçkilərdə qalib gəldi.

Aleksandr Zaxarçenko 31 avqust 2018-ci Donetsk şəhərində baş vermiş partlayış nəticəsində 42 yaşında həlak olub.

## İstinadlar
Baysakal (Uçalı)

**Baysakal** (, ) — Başqırdıstan Respublikasının Uçalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Kirəbe kənd şurasının tərkibindədir.

## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Uçalı): 7&nbsp;km,
* kənd sovetliyindən (Kirəbe): 30&nbsp;km.
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Uçalı stansiyası): 62&nbsp;km.

## Əhali

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Socar AQŞ

**SOCAR-AQS** 2007-ci ildə SOCAR və Abşeron Qazma Şirkəti tərəfindən inteqrə olunmuş qazma və quyu xidmətlərini göstərən birgə müəssisə olaraq Ramin İsayevin rəhbərliyi ilə təsis edilmiş Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir. Sonradan idarəçilik bu sahədə diletant olanların əlinə keçmişdir. Şirkətin daxil olduğu Nobel Oil-un insan resursları üzrə meneceri Ellada Alışova əri Samir Mollayevi təsisçinin qılığına girərək baş direktor təyin etdirmişdir. Keçmiş baş direktor Ramin İsayev KİV-ə verdiyi müsahibələrində bu şəxsi haqlı olaraq "maymaq" adlandırmışdır. Ellada hazırda Azərbaycan Hava Yolları dövlət şirkətində analoji vəzifədə çalışsada tör-töküntüləri Nobel Oil və ona daxil olan şirkətlərdə, o cümlədən Socar Aqş MMC-də at oynadır. 

## Tarixi
Müəssisə, 2009-cu ildən etibarən IADC təşkilatının üzvüdür.http://www.iadc.org/contractor-members/ SOCAR-AQŞ, Dənizdə Neft və Qaz Quyularının Qazılması və Quyu Təmiri Xidmətlərinin Göstərilməsi, Kəmər Endirmə Xidmətləri, Atqıya Qarşı Avadanlıqların və Quyuağzı Avadanlıqların Təmiri və Sınağı Xidmətlərinin göstərilməsi üçün ISO 9001:2008, ISO 14001:2004 və OHSAS 18001:2007 beynəlxalq standartlarının tələblərinə əsasən sertifikatlaşdırılmışdır.

2017-ci ildə SOCAR-AQŞ dənizdə neft və qaz quyularının qazılması və quyu təmiri xidmətlərinin göstərilməsi sahəsi üzrə API Spec Q2 Keyfiyyət İdarəetmə Sisteminin tələblərinə əsasən sertifikatlaşdırılmışdır.

Hal-hazırda SOCAR-AQŞ dayaz sulu "Günəşli" yatağında yerləşən 7 və 8 saylı, "Qərbi Abşeron" yatağının 50 saylı, ‘’Bulla’’ yatağının 6 saylı və 18 saylı Dərin Dəniz Stasionar Özüllərində (DDSÖ) qazma işləri aparır.https://azertag.az/xeber/SOCAR_AQS_Amerika_Neft_Institutunun_API_Spec_Q2_sertifikatina_layiq_gorulub-1067155

## Mükafatlar
* 2010-cu ildə Yeni Qazma Texnologiyalarının və yeni İdarəetmə Metodlarının Tətbiqi nominasiyası üzrə Caspian European Club tərəfindən **İLİN ŞİRKƏTİ** adına layiq görülmüşdür.
* 2011–2013-cü illərdə də Caspian European Club tərəfindən **İLİN QAZMA ŞİRKƏTİ** mükafatına layiq görülmüşdür
* 2015-ci ildə BP Azərbaycanın yerli müəssisələr arasında elan etdiyi Qabaqcıl Texnologiyaların Uğurlu Tətbiqi nominasiyası üzrə **İLİN ŞİRKƏTİ** Mükafatını almışdır.
* "Caspian Business Award — 2016" mükafatına layiq görülərək **İLİN QAZMA ŞİRKƏTİ** elan edilmişdir.

## İstinadlar
# IADC Contractor Members
# SOCAR-AQŞ Amerika Neft İnstitutunun "API Spec Q2" sertifikatına layiq görülüb

## Həmçinin bax
* Azəri-Çıraq-Günəşli
* Neft Daşları
Simon Sequan

**Simon Sequan** həmçinin **Nikol Mine** kimi tanınan () — Fransız atıcılar və dəstəkçilər partizan qrupunun tərkibində Fransa Müqavimət Hərəkatının sabiq döyüşçüsü. Müharibə başlamazdan öncə o, üç qardaşı və atası ilə birgə fermada işləyirdi. Onun atası Birinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı idi və Tivar şəhərinin əsas məsləhətçisi idi. Partizan dəstəsinə qoşulduqdan sonra o, Nikol Mine adı ilə fəaliyyət göstərmişdir. Başlanğıcda Simon silah istifadə etmədən sadə tapşırıqları yerinə yetirdi. Onun müqavimət xarakterli ilk hərəkətlərindən birincisi Alman ordusuna məxsus velosipedi oğurlamaq idi ki, sonradan o, bununla məktubların daşınmasına yardım edirdi. Sonralar o, Alman əsgərlərinin yaxalanması, vaqonların relsdən çıxarılması və körpülərin partladılması kimi çox təhlükəli vəzifələri icra etmişdir.

O, 1944-cü ilin 23 avqustunda Şartr şəhərinin və 2 gün sonra Parisin azad edilməsində iştirak etmişdir. Nəticədə o, leytenant rütbəsinə layiq görülmüş və Hərbi xaç medalı ilə təltif olunmuşdur. Müharibədən sonra Sequan pediatr tibb bacısı kimi işləməyə başladı. Kurvil Su Er-də yerləşən bir küçəyə onun adı verilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mövlanə Muzeyi

**Mövlanə Muzeyi** Konyada yerləşən, öncədən Mövlanənin köşkü sayılan kompleksdə 1926-cı ildən bəri fəaliyyət göstərən muzeydir. "Mövlanə Türbəsi" olaraq da adlandırılır. Muzey 1927-ci ilin martın 2-də açılmışdır. 1954-cü ildən etibarən isə Mövlanə Muzeyi kimi adlandırılır.

(Yaşıl Qübbə) deyilən Mövlanənin türbəsi dörd qalın sütun üzərində tikilmişdir. O, gündən sonra tikinti işləri heç bitməmiş, 19-cu əsrin sonuna qədər tikilən əlavələrlə davam etmişdir. Osmanlı sultanlarının bir qisminin Mövləvi təriqətindən olması səbəbindən türbə xüsusi bir önəm əldə etmiş və yaxşı qorunmuşdur.

Muzeyin əhatə dairəsi bağçası ilə birlikdə 6.500 m² ikən aparılan genişləndirmə işləri nəticəsində əhatə dairəsi 18.000 m²-ə çatmışdır. Muzeyin bağçasında yerləşən və I Səlim tərəfindən tikilən kiçik su hövzəsi tikilisi Germiyanoğulları bəyliyi tərəfindən hədiyyə edildiyi deyilir.

Kompleksə giriş ödənişli olan dövrdə aid olduğu Mədəniyyət Nazirliyinə ən çox gəlir gətirən ikinci muzey idi. (Birinci Topqapı sarayı muzeyi.)

Türbə, Mövlanənin ölümündən sonra inşa edilmişdir. Mövlanə 1273-cü ilin 17 dekabr tarixində vəfat edəndən sonra məhz burada atasının yanında dəfn edildi.

## Foto qalereya

Fayl:Mevlana museum - Şadirvan 03618.jpg
Fayl:Tilavet room in the Mevlâna Museum, Konya, Central Anatolia, Turkey 03558.jpg
Fayl:Interior of Mevlâna museum, Konya, Central Anatolia, Turkey 03561.jpg
Fayl:Tomb of Jalal ad-Din Muhammad Rumi at the Mevlâna mausoleum.jpg
Fayl:Ornamental_vase_(Mevlana_Müzesi).jpg
Fayl:Interior of Mevlâna Museum, Konya, Central Anatolia, Turkey 03570.jpg
Fayl:Niche_of_the_tomb_of_Rumi.jpg
Fayl:Mevlana Museum 03596.jpg
Fayl:Arabic inscriptions at the Mevlâna Museum, Konya, Central Anatolia, Turkey 03598.jpg
Fayl:Konya06.JPG


## İstinadlar
Pir Ömər

**Pir Ömər** () — Qaraqoyunlu sərkərdəsi.

## Həyatı
Qara Yusif 1410-cu ildə Ərzincanı Ağqoyunlulardan aldıqdan sonra Pir Ömər bəyi Ərzincan hakimi təyin etdi. Ardınca Bayburt, Tərcan və İspiri də ələ keçirərək bu əraziləri də Pir Ömərə verdi. Bundan sonra Qara Yusif geriyə Təbrizə qayıtdı. Qara Yusifin başının Sultan Şahruxa qarışmasından istifadə edən Ağqoyunlu Osman bəy 1416-cı ildə Ərzincana yürüş etdi. Pir Ömər tezliklə Qara Yusifdən kömək istədi. Qara Yusif oğlu Qara İsgəndərin başçılığı ilə Ərzincana ordu göndərdi. Bundan xəbər tutan Qara Yuluq Osman bəy geri çəkildi.

Ağqoyunluların Qaraqoyunlular ilə münasibətləri sabitləşdikdən sonra Qara Yusifin elçiləri ilə birlikdə Pir Ömər bəyin elçilərinin də Ağqoyunlu sarayına göndərildikləri mənbələrdə qeyd edilir.

Münasibətlərin sabitliyi isə 1420-ci ildə Qaraqoyunluların Kəmax qalasına hücumları ilə başladı. Kəmax qalasına Osman bəyin oğlu Yaqub bəy hakimlik edirdi. Pir Ömər 1420-ci idə ordusu ilə Kəmax qalasına hücuma keçdi. Qaraqoyunlu ordusu Kəmax qalasını ələ keçirə bilməsə də, Yaqub bəyin başçılıq etdiyi Ağqoyunluları məğlub etdi. Döyüşdə Yaqub bəy Pir Ömər tərəfindən əsir alındı. Pir Ömər Yaqub bəyi Təbrizə göndərdi.

Pir Ömər Qara Yuluq Osmandan gözlənilən hücumun qarşısını almaq üçün Qara Yusifdən kömək istədi. Qara Yusif Bayram bəyin başçılığı ilə 20 minlik qoşunu Pir Ömərə kömək üçün göndərdi. Bayram bəyin qüvvələrinin Van gölünün şimalındakı Aladağ yaxınlığına çatdığından xəbər tutan Osman bəy isə Pir Ömərin Bayram bəyin qüvvələri ilə birləşməsinin qarşısını almaq üçün əlindəki bütün qüvvələri ilə Pir Ömərin üzərinə hücuma keçdi. Baş vermiş şiddətli toqquşmada Pir Ömərin ordusu məğlub oldu və öldürüldü. (iyul-avqust 1420).

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* İlhan Erdem, "Akkoyunlu Devleti’nin Kurucusu Kara Yülük Osman Bey’in Hayatı ve Faaliyetleri", Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi , XXXIV/1–2, Ankara, 1990Metin
* Sözen,"Anadolu’da Ak Koyunlu Mimarisi", Türkmen Akkoyunlu İmparatorluğu, (Haz. N. Aygün Akkoyunlu, Dr. Adil Şen), Ankara, 2003.
* J. E. Woods. Yıllık Türk İmparatorluğu Akkoyunlular: aşiret, konfederasyon, imparatorluk. Çev. Sibel Özbudun. İstanbul: Milliyet yayınları, 1993.
* Ebû Bekr-i Tihrânî, Kitâb-ı Diyârbekriyye, C. I–II, ner. N. Lugal, F. Sümer, Ankara, 1993, çev. Mürsel Öztürk, Ankara, 2001.
* K. Yaşar Kopraman, Mısır Memlükleri Tarihi: Sultan el- Melik el- Mü’eyyed Şeyh el- Mahmud Devri (1412–1421), Ankara, 1989.
Hacı Şahverdi hamamı

**Hacı Şahverdi hamamı** — Bakı şəhərinin Sabunçu rayonunun Pirşağı qəsəbəsində yerləşən qədim hamam.

## Haqqında
Hacı Şahverdi hamamı XIX əsrdə Pirşağı qəsəbəsinin sakini Hacı Şahverdi tərəfindən inşa edilmişdir. Abidə yerli əhali arasında "Qum hamamı" kimi tanınır.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli, 132 nömrəli qərarı ilə "Yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı"na daxil edilmişdir.

2008-ci ilin yayında hamamın mühafizə edilməsi məqsədilə bir sıra bərpa işləri keçirilib.

## İstinadlar
İstamqulovo

**İstamqulovo** (,  — İstamğol) — Başqırdıstan Respublikasının Uçalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Uralsk kənd şurasının tərkibindədir.

## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzinə (Uçalı): 45 km,
* kənd sovetliyinə (Uralsk): 3 km.
* ən yaxın dəmiryol stansiyasına: 52 km.

## Əhali

### Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümum-Rusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (99 %) üstünlük təşkil edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qəzelşa (Uçalı)

**Qəzelşa** (, ) — Başqırdıstan Respublikasının Uçalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Naurız kənd şurasının tərkibindədir.
## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Şaran): 57&nbsp;km,
* kənd sovetliyindən (Naurız): 3&nbsp;km.
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Şatrım stansiyası): 67&nbsp;km.
## Əhali

### Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100 %) üstünlük təşkil edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
İslandiya Silahlı Qüvvələri

**İslandiya Silahlı Qüvvələri**  İslandiyaya kənardan gələ biləcək hərbi təhdidlərə qarşı qorumaqla vəzifəli olan qurumdur.

## Fəaliyyəti
Silahlı qüvvələr yalnız Sahil Təhlükəsizlik qurumundan ibarətdir.İslandiyanın NATO üzvü olmasına baxmayaraq hərbi gücü yox deyiləcək qədər azdır.  Təcili bir vəziyyətdə Milli Komissiyaya tabe olan üzvləri İslandiya müdafiəsidəi iştirak edə bilər. http://www.lhg.is/landhelgisgaeslan/hlutverk/nr/10 

## Tərkibi
İslandiya Sahil Təhlükəsizliyi, kiçik silah, donanma artilleriya və hava müdafiə silahları ilə silahlanmış üç gəmi və dörd təyyarədən ibarətdir. Bunların başqa , kəşfiyyat əməliyyatları və xüsusi məntəqədən üzrə Vkingasveitin, Milli Polis gücünün bir hissəsi olan bir ali təhsilli və təminatlı terrorla mübarizə bölüyü olan Milli Təhlükəsizlik qüvvəsi vardır.Həmçinin kiçik bir silahlı gücü olan sülhmıəramlı, Xarici İşlər Nazirliyinə bağlı bir Böhran Müdaxilə korpusu (ICRU) vardır. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ic.html 

## Müasir dövrdə Ordu quruculuğu
Sentyabr 2006 tarixinə qədər ölkədə yerləşən, ABŞ-yə bağlı silahlı qüvvələrin çəkilməsindən sonra bu qüvvələrin istifadə etdiyi Keflavikte yerləşən Donanma Hava Stansiyası bağlanan müqavilə əsasında İslandiyaya təhvil verilib. İslandiyanın, Norveç, Danimarka və digər NATO ölkələri ilə hərbi və digər təhlükəsizlik əməliyyatları haqqında sazişləri də vardır. İslandiya, hər il Şimal Vikinq adlı illik NATO təlimlərinə qatılır. https://shape.nato.int/

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# http://www.lhg.is/landhelgisgaeslan/hlutverk/nr/10 
# https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ic.html 
#https://shape.nato.int/

## Həmçinin bax
Finlandiya Quru Qoşunları

**Finlandiya Quru Qoşunları** (, ) — Finlandiya Silahlı Qüvvələrinin quru qoşunları. 1918-ci ildə qurulmuş olub piyada, meydança topçuları, zenit topçuları, texniki işçi, kommunikasiya və logistika bölmələri olmaqla altı yerə ayrılır.

## Silah tərkibi
* Ordunun istifadə etdiyi əsas silah sistemləri aşağıdakılardır:
* 160 Ana müharibə tankı
* 212 Piyada döyüş maşını
* 389 Zirehli personal daşıyıcı (ZPT) (tırtıllı)
* 471 ZPT (təkərli)
* 1,679 Həvəng 
* 656 Səhra artilleriyası
* 72 Qundağı Motorlu Artilleriya Sistemi
* 22 Çox lüləli minaatan
* 27 Vertolyot
* 30 İnsansız hava vasitəsi https://web.archive.org/web/20170706083808/http://maavoimat.fi/tietoa-meista

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* https://maavoimat.fi/etusivu
* https://web.archive.org/web/20170706083808/http://maavoimat.fi/tietoa-meista
Ev nandinası

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. Cinsin yeganə təmsilçisidir.

## Təbii yayılması
Təbiətdə növün arealı Çin və Yaponiyanı əhatə edir. Şimali Amerikada mədəni şəraitdə becərilir.

## Botaniki təsviri
Hündürlüyü 5-6 m-ə çatan, silindrik, zərif çətirli və düz dayanan, az budaqlanan yan zoğlu həmişəyaşıl ağac və ya koldur. Zoğların qabığı açıq qonur-bənövşəyi, sonradan boz-qonur, uzununa şırımlıdır. Kök sistemi uzun deyil. Tumurcuqların uzunluğu 1 sm, biz, yanlardan yapışıqlı, yaşılımtıl-qonur və ya qırmızımtıl pulcuqlu, paralel damarcıqlıdır. Yarpaqların uzunluğu 30-40 sm olub, budaqların yuxarı hissəsində yığılmışdır, ümumi görünüşü üçkünc, mürəkkəb, cüt olmayan-lələkvaridir. Xırda yarpaqları parlaq, rombvari, lansetvari, ucu biz, uzunluğu 10 sm-dək, eni 2,5 sm olub, tünd-yaşıldır. Payızda qırmızı-qonur və qırmızı olur, yazda qonurlaşır. Saplaqların uzunluğu 10-15 sm, bünövrəsi enli, xırda yarpaqların saplaqlarının uzunluğu isə 1-3 sm-dir. Çiçək qrupunun uzunluğu 20-40 sm olan, uc süpürgədir. Çiçəklərin diametri 6 mm, spiral yerləşmiş 3 sarı-ağ ləçəklər kasayarpaqlarını əmələ gətirir, nektarlıqları 3 və ya 6 ədəddir. Giləmeyvələri parlaq qırmızı, bəzən ağ, diametri 8 mm olub, ucu bizdir. İyun-iyulda çiçəkləyir. Sentyabr-oktyabrda meyvə verir. Oduncağı sarımtıl-qonurdur. Toxumla, kök zoğları, qələmlərlə və calaqla çoxaldılır.

## Ekologiyası
Rütubət və işıqsevən bitkidir. Dağ yamaclarında bitir.

## Azərbaycanda yayılması
Abşeronda, Gəncədə, Sumqayıtda və digər şəhər və rayonlarda mədəni şəraitdə park və bağlarda becərilir.

## İstifadəsi
Dekorativ bitkidir. Qrup və tək əkinlərdə istifadə edilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şişyarpaq şümşə

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Təbii yayılması
Təbii halda Şimali Afrika, Qərbi Avropa və Skandinaviya yarımadasında yayılmışdır.

## Botaniki təsviri
Hündürlüyü 15-25 m-ə və gövdəsinin diametri 60 sm-ə çatan həmişəyaşıl, sıx piramidal və ya uzunsov çətirli ağacdır. Aşağı əyilən və ya düz yönələn budaqları möhləm, şabalıdı, Qonur rəngli qabıqla örtülmüşdür. Bozumtul-qonur rəngli zoğları çılpaq və ya qısa sıx tüklərlə örtülü olur. Yarpaqlarının uzunluğu 2-10 sm, eni isə 2-4,5 sm-ə çatan, yumurtavari və ya tərsyumurtavari formada olub, kənarları 2-9 batıq dişli, dalğavari, parlaq, dərivaridir, üstdən tünd-yaşıl, altdan tutqun rənglidir. Aprel-may aylarında çiçəkləyir. Çiçəkləri keçən ilki zoğlarda qoltuğunda, çətirvari qalxanlarda yerləşir. Çiçəkləri ağ, ətirli, 4-5 üzvlü olub, qısa, çılpaq və ya qısatüklü çiçək saplağında yerləşir. Meyvəsi 7-11 mm uzunluğunda, 5-10 sm enində olub, qırmızı rəngli, kürəvi və ya yumurtavarıdır, 4, bəzən 5 çəyirdəklidir. Çəyirdəkləri çoxtilli olub, uzununa qabırğalıdır. Meyvəsi sentyabr-oktyabr aylarında yetişir. Toxumla çoxaldılır.

## Ekologiyası
Rütubətə və torpağa tələbkardır. Quru və ağır torpaqlarda nisbətən yavaş böyüyür.

## Azərbaycanda yayılması
Bakıda, Lənkəranda, Gəncədə park və bağlarda mədəni şəraitdə becərilir.

## İstifadəsi
Bitkini budamaqla müxtəlif forma vermək olur. Canlı çəpərlərin salınmasında və dekorativ kompozisiyaların tərtibatında, eyni zamanda tək əkinlərdə istifadə olunur.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kol qızılağacı

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid bitki yarımnövü.

## Areal
Çində, Yaponiyada, Rusiyada, Qərbi və Şərqi Sibirdə, Uzaq Şərqdə geniş yayılmışdır. Azərbaycanda isə Lənkəran, Masallı, Zaqatala rayonlarında rast gəlinir.

## Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1–3 m olan koldur. Qabığı tünd-boz,zoğları qırmızı-qonur,sarımtıl pulcuqlarla örtülmüşdür; yarpaqların uzunluğu 10 sm-dək, yumurtavari; dişli, üstü parlaq, tünd-yaşıl, çılpaq, alt tərəfi daha açıq, ətirli və yapışqanlıdır. Digər növlərdən fərqli olaraq yarpaqları açıldıqda, eyni vaxtda çiçəkləyir. Erkək çiçəkləri üç, bəzən bir ədəd qalxanvari genəlmiş,sırğanın oxunda spiralvari çiçək saplaqlarında oturur; çiçəkyanlığı sadə, əsasən dördyarpaqlı və ya dörd yerə bölünmüşdür; 4 erkəkciyi qısa saplı, iri, ikiyuvalı tozcuqludur. Dişi çiçəkləri ətli pulcuqların qoltuqlarında oturur, onların meyvələri yetişdiyi vaxt oduncaqlaşır. May ayının axırı-iyun ayının əvvəlində çiçəkləyir. Meyvələri payız aylarında yetişir, hamar və ensiz qanadcıqla əhatə olunmuş tünd-qonur rəngdə birtoxumlu qozalardır.

## Ekologiyası
Nəmişliyə tələbkar olan bu bitki tezböyüyən, kölgəyə və şaxtaya davamlıdır. Meşələrdə,çayətrafı qumluqlarda, çınqıllı yamaclarda bitir.

## İstifadəsi
Yarpaqlarında efir yağları,qatranlar,flavonoidlər və askorbin turşusu vardır.Bir çox xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilir

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kolxida şümşəsi

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Təbii yayılması
Cənubi Qafqazda və Kiçik Asiyada, Balkanlarda qarışıq meşələrdə bitir.

## Botaniki təsviri
Hündürlüyü 2,5 m-ə qədər olan, sürünən gövdəli, sallaq budaqlı ağac və ya həmişəyaşıl koldur. Yarpaqları ellipsvari, uzunluğu 5-10 sm, dərili, cod kənarları dişli,üst tərəfi tünd-yaşıl rəngli, aşağı tərəfi açıq-yaşıldır. Yarpaqların qoltuqlarında yerləşmiş hamaşçiçəyi çətirşəkilli salxımlarda toplanmışdır. Erkək çiçəkləri üç çiçəkləri, dişi çiçəkləri isə bir çiçəkdən ibarətdir. Kasacığı yarıya qədər bitişik, 4 ədəd enli, ucu biz və üçkünc hissəlidir. Çiçək tacı ağımtıldır. Ləçəkləri erkək çiçəklərdə uzunsov-yumurtavari, dişi çiçəklərdə isə enli-yumurtavaridir. Meyvəsi 8–10 mm uzunluğunda, 7–10 mm enində, qırmızı rəngli olub, dörd çəyirdəklidir. Çəyirdəyi üç hissəli, kənarlardan sıxılmış, uzunsov, enli çıxıntılıdır. Yetişmiş meyvələri bütün qışı budaqların üzərində olur. Toxum və qələmlərlə çoxaldılır.

## Ekologiyası
Torpağa tələbkardır, kölgəli sahələrdə normal böyüyüb inkişaf edir.

## Azərbaycanda yayılması
Abşeronda, Lənkəranda, Gəncədə bağ və parklarda mədəni şəraitdə becərilir.

## İstifadəsi
Qışda giləmeyvələri çox dekorativ görünür. Canlı çəpərlərin salınmasında, qazonlarda, mərkəzi alleyalarda tək və ya qrup əkinlərində istifadə məqsədyönlüdür.

## Yarımnövləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mina Əhədi

**Mina Əhədi** (farsca:مینا احدی) — əslən İran azərbaycanlılarından olan siyasi aktivist. Hal-hazırda İran Fəhlə-Kommunist partiyasının Mərkəzi Komitəsinin və Siyasi Büronun üzvüdür.

## Həyatı
1956-cı ildə Cənubi Azərbaycanda Əbhər şəhərində anadan olmuşdur.

Həyat yoldaşı da siyasi aktivist olmuş və İran İslam Respublikası tərəfindən cütlüyün məxsusi olaraq evlilik ildönümü tarixində edam edilmişdir. Bu hadisə Mina Əhədinin edam hökmünə qarşı sonrakı mübarizəsinin əsas motivasiya qaynağı olmuşdur.

O, hal-hazırda Almaniyada yaşayır və işləyir. 2 qız övladı vardır.

## Siyasi fəaliyyəti
Mina Əhədi inanc əsaslı qanunlar sisteminə qarşıdır və bütün vətəndaşların bərabər olacağı hüquq sistemini dəstəkləyir. Bundan əlavə Mina Əhədi *Edam Əleyhinə Beynəlxalq Komitənin* və *Daşlama (Rəcm) Əleyhinə Komitənin* əsas simasıdır. O, həmçinin *Almaniya Keçmiş Müsəlman Mərkəzi Şurasının* əsas qurucusudur. Bu təşkilatın əsas məqsədi İslamdan imtina etmiş şəxslərə arşı olan düşüncənin dəyişməsi üçün mübarizə aparır.

Son dövrlərdəki ən böyük fəaliyyəti Nazənin Fatehinin İranda azadlığa buraxılmasına nail olmuşdur. Keçmiş Müsəlmanlar Mərkəzi Şurasındakı fəaliyyətinə görə İran islam Respublikası mərkəzi qüvvələr tərəfindən dəfələrlə ölümlə təhdid edilmişdir. Buna görə də ictimai yerlərdə yalnız polis qoruması ilə olur.

2007-ci ilin 20 oktyabrında *İlin Dünyəvisi mükafatı* ilə təltif edilmişdir. Onu bu mükafata *Birləşmiş Krallıq Sekulyarizm Cəmiyyəti* layiq görmüşdür.

## İstinadlar
Sperlonqa

**Sperlonqa** () — dəniz yanında yerləşən kiçik bir məskunlaşma yeri, əsasən Via-Flakka boyunca, Monte Magnonun uçurumunda. Şəhər öz adını dəniz kənarında yerləşən mağaralardan ("speluncae" = "mağara") alıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Şəhərin tarixçəsi 
* Museo Archeologico di Sperlonga
* Livius.org: Sperlonqda mağara
Çin dağdağanı

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Təbii yayılması
Amerika, Çin, Yaponiya, Koreya və Rusiyada təbii halda yayılmışdır.

## Botaniki təsviri
Hündürlüyü 20 m-ə çatan, oval formalı çətirə malik ağacdır. Yarpaqları yumurtavari, ucu sivri, qaidəsi enli, tünd-yaşıl rəngdədir, üstdən hamar, altdan isə çılpaq olur, torşəkilli damarları aydın görünür. Aprel ayında çiçəkləyir, oktyabrda isə meyvəsi yetişir. Meyvəsi tünd-çəhrayı rəngdədir. Ancaq payızda təzə yığılmış toxumlar vasitəsilə artırılır.

## Ekologiyası
Quru, daşlı torpaq şəraitində bitir.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda rast gəlinir. Azərbaycanda dekorativ bitki kimi yaşıllaşdırmada istifadə olunur.

## İstifadəsi
Tək və qrup əkinlərində istifadəsi məqsədyönlüdür.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kujay (Uçalı)

**Kujay** (, ) — Başqırdıstan Respublikasının Uçalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Tunqatar kənd şurasının tərkibindədir.
## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Uçalı): 73&nbsp;km,
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Kuramino stansiyası): 33&nbsp;km.
## Əhali

### Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (96 %) üstünlük təşkil edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Satışa qoşulmaq hüququ

**Satışa qoşulmaq hüququ** () — korporativ hüquqda mövcud olan hüquqi konsepsiya. “Birgə satış” və "təqib hüququ" kimi də adlandırılır. Satışa qoşmaq hüququnun əksidir.

ABŞ-də riskli kapital investorları investisiyadan “çıxmaq” üçün bir sıra hüquqi “alətləri” istifadə edirlər. Əsas üç üsul geri satınalma (ödəmə) hüququ, satışa qoşulmaq hüququ, satışa qoşmaq hüququ (). Azərbaycan Mülki Məcəlləsi qeyd edilən mexanizmlərin istifadəsinin mümkünlüyü barədə bir fikir söyləmir. Satışa qoşulmaq hüququ imkan verir ki, səhmdar(lar) öz səhmlərini üçüncü şəxsə satdığı halda investor öz (imtiyazlı) səhmlərini səhmdar(lar) ilə birgə satsın. Az sayda səhmlərə sahib olan investorlar üçün bu metod investisiyadan çıxış üçün əlverişli ola bilər. Çünki şirkətin səhmlərinin əhəmiyyətli hissəsinə sahib olan səhmdar, öz səhmlərini kənar şəxsə satdiqda, minoritar investor tanımadığı yeni səhmdarla münasibətdə olmaq məcburiyyətində qala bilər. Yeni səhmdarın (sahibkarın) idarəetmə metodlarına, strateji məqsədlərinə və mövcud risklərinə bələd olmaması investor üçün əhəmiyyətli təhlükələr yaradır  .

Belə bir mövqe var ki, qeyd olunan hüquqların istifadəsi səhmdarlar arasında imzalanan fərdi müqavilə vasitəsi ilə mümkündür. Lakin bu yanaşmanın zəif hissəsi odur ki, müqavilə pozulduqda zərərçəkən tərəf yalnız müqavilə öhdəliklərinin müdafiəsi vasitələrindən istifadə edə bilər.

Bu hüquq minoritar səhmdarlara imkan verir ki, şirkətdə onların səhmlərini alan investordan digər satan səhmdarlara göstərilən eyni münasibətin onlara qarşı da göstərilməsini tələb etsin. Bunun azlıq təşkil edən səhmdarlara faydası odur ki, onlar tərəfindən bəyənilməyən nəzarət paketinə malik səhmdarı olan şirkəti tərk edə bilərlər. Bundan əlavə, bu, bütün səhmdarlara eyni təkliflərin edilməsini təmin edir, azlıq təşkil edən səhmdarların öz səhmlərini daha az qiymətə satmağa məcbur edilməsinin qarşısını alır .

## Həmçinin bax
* Satışa qoşmaq hüququ
* Üstünlük hüququ

## İstinadlar
Kalkan (Uçalı)

**Içmanqol** (, ) — Başqırdıstan Respublikasının Uçalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Uçalı kənd şurasının tərkibindədir.
## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Uçalı): 26&nbsp;km,
* kənd sovetliyindən (Uçalı): 16&nbsp;km.
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Uçalı stansiyası): 18&nbsp;km.
## Əhali

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Latina əyaləti

**Latina** () — İtaliya da vilayət, Lasio regionun cənubunda yerləşir, Tirren dənizi sahilində.

## Coğrafiya
Vilayətin əhəmiyyətli bir hissəsi ən yüksək nöqtəsi Monte Petrella (1533 metr) olan əhəngdaşı təpələri və Aurunci () dağları tərəfindən əhatə olunmuşdur. Düz ərazi olan Aqro Pontino () əvvəl bataqlıqlar oluşmuşdur 20-ci əsrdə əkinçilik üçün qurudulmuşdur. Həm də Tirren dənizində yerləşən Ponsian adaları vilayətə daxildir.

## Şəhərlər
Demək olar ki, vilayətin bütün şəhərləri qədim romalılar tərəfindən əsası qoyulmuşdur. 
* Apriliya
* Formiya

## Qalereya

Inaugurazione Littoria 001.jpg|**[[Latina]]**
Tempio_Giove_Anxur.jpg| Yupiter məbədi (Tempio di Giove Anxur)  Terraçində, e.ə. IV əsr 
Gaeta (5068602194).jpg|**[[Qaeta]]**
Formia_0011.jpg|**[[Formiya]]**
Itri 2012 by-RaBoe 06.jpg|**[[İntri]]** 
Veduta di Sperlonga dal paese 1.JPG|**[[Sperlonqa]]**  
CastelloFondi.jpg|**[[Fondi]]**
Sabaudia_torre_civica.jpg|**[[Sabaudiya]]**
Ponza01.jpg|**[[Pontsa]]**
Spiaggia di Ventotene2.jpg|**[[Ventotene]]**
Satışa qoşmaq hüququ

**Satışa qoşmaq hüququ** () — korporativ hüquqda mövcud olan hüquqi konsepsiya. “Satışa məcbur etmək” və bəzi ədəbiyyatlarda "özünlə dartmaq hüququ" kimi də adlandırılır. Satışa qoşulmaq hüququnun əksidir.

Satışa qoşmaq hüququ investora imkan verir ki, o öz səhmlərini kənar şəxsə satdıqda, səhmdarı (sahibkarı) öz səhmlərini satmağa məcbur etsin. Əksəriyyət riskli kapital investisiyalarda bu şərtlər sahibkar və investor(lar) arasında imzalanan səhmdarlar müqaviləsində əks olunur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində bu üsulun istifadəsini qadağa edən norma olmasa da, mövcud səhmdarlar tərəfindən öz səhmlərini kənar şəxsə satışında müəyyən məhdudiyyətlər qoyulub .

Bu hüquq majoritar səhmdarlara minoritar səhmdarları şirkətin satılmasına qoşulmağa məcbur etmək imkanı verən hüquqdur. Bu zaman majoritar səhmdar minoritar səhmdara hər hansı digər səhm satanların təklif etdiyi eyni qiyməti və şərtləri təklif etməlidirlər. Bu hüquq majoritar səhmdarları qorumaq üçün nəzərdə tutulub. Bəzi alıcıların şirkətə tam nəzarət etmək istədiyini nəzərə alaraq, müvafiq hüquq minoritar səhmdarları ləğv etməyə və şirkət səhmlərinin 100%-ni alıcıya satmağa kömək edir .

## Həmçinin bax
* Satışa qoşulmaq hüququ
* Üstünlük hüququ

## İstinadlar
Qərb dağdağanı

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Təbii yayılması
Şimali Krım, Şimali Qafqaz, Şimali Amerikada yayılmışdır. 

## Botaniki təsviri
Quru, daşlı torpaq şəraitində bitir.

## Ekologiyası
Quru, daşlı torpaq şəraitində bitir.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda rast gəlinir. Azərbaycanda dekorativ bitki kimi yaşıllaşdırmada istifadə olunur.

## İstifadəsi
Dekorativ bitkidir. Xiyabanlarda, bağlarda, parklarda tək və qrup əkinlərində istifadə edilir. Quru daşlıq yamaclarda tarlaqoruyucu əkinlər üçün yararlıdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Komor adaları Silahlı Qüvvələri

**Кomor adaları Silahlı Qüvvələri** (фр Arme dveloppement nationale de), kiçik nizami ordu və polisdən ibarət olan 500 nəfərlik müdafiə qüvvələridir. http://bbs.tiexue.net/post2_5181791_1.html

## Fəaliyyəti
Fransa ilə qarşılıqlı müdafiə haqqında müqavilə imzalanmışdır, tTəlim, ərazi sularından qorunmasını , hava müşahidəsini Komor hərbi dəniz qüvvələri təmin edir. Fransa Komor adaları hökumətində bir neçə yüksək rütbəli zabit saxlayır. Fransanın Komorda kiçik dəniz bazasına və xarici legion (DLEM) dəstəsi var. http://bbs.tiexue.net/post2_5181791_1.html

## Silah və Texnika
* FN FAL avtomat
* AK avtomatı
* НСВ dəzgahlı pulemyot
* RPQ-7 Tank əleyhinə qranatatan
* Mitsubishi markalı pikap L200 https://web.archive.org/web/20150204044216/http://www.worldguide.de/wg/km/km1601.htm

## Hərbi hava qüvvələri

## Dəniz Qüvvələri
1981-ci ildə 2 Yamauri patrul gəmiləri istismara verildi.

## İstinadlar
# http://bbs.tiexue.net/post2_5181791_1.html
# https://web.archive.org/web/20150204044216/http://www.worldguide.de/wg/km/km1601.htm
Kalkan

**Kalkan** — Türk soyadı.

* Murad Kalkan — idmançı.

;Yaşayış məntəqələri
* Kalkan (Uçalı) — Başqırdıstan Respublikasının Uçalı rayonunda yerləşən kənd.

;Digər
* Kalkan (balıq) —
* Kalkan (silah) —
Qarağan şoranı

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Rusiyada, Dərbənddə və Azərbaycanda Xəzər dənizinin şimal sahilində, Kür çayı ətrafında təsvir edilmişdir. Qafqazda, Avropada, Orta Asiyada, İranda təbii halda bitir.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 20-60 sm, bəzən isə 100-130 sm-ə qədər olan geniş şaxələnmiş kolcuqdur. Qaidə hissəsində süpürgəvari, yazda sıx tüklənmiş və qışda məhv olan budaqlara malikdir. Yarpaqları növbəli düzülüşlü, cavan yarpaqları silindrvarı, sıx saqqalvarı tüklənmişdir, yaşlı budaqlarda isə çılpaqdır. May ayında çiçəkləyir. Çiçəkləri sayca çox, boz rənglidir və enli süpürgəvari çiçək qrupunda yerləşir. Çiçəkyanlığının yarpaqcıqları demək olar ki, tamamilə sərbəstdir, çiçəkləyəndən sonra sıxlaşır. Noyabr ayında meyvə verir. Meyvələri qanadlı, nazik pərdəli, gümüşü-ağ, sarımtıl və ya çəhrayıdır. Toxumları ovalşəkilli, qara rəngli, xırda nöqtəli, parıldayandır. Meyvələri dekabr ayında yetişir.

## Ekologiyası
Dağ ətəyində və aşağı dağ qurşağında şoranlarda və ya şoranlaşmış torpaqlarda yaxşı bitir. Duzadavamlı bitkidir.

## Azərbaycanda yayılması
Xəzər və Kür-Araz ovalıqlarında, Qobustanda, Samur-Dəvəçi, Naxçıvan düzənliklərində (Ordubadda), aranda və dağ ətəyində, səhra və yarımsəhralarda geniş yayılmışdır.

## İstifadəsi
Potaş hazırlamaq üçün xammal kimi istifadə edilir. Xüsusilə yaxşı inkişaf etmiş qarağan yarımsəhralığı qiymətli otlaq sahələri hesab edilir. Sabun hazırlanmasında istifadə edilir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Xylosalsola arbuscula

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Mərkəzi və Ön Asiyada rast gəlinir.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 30-100 sm olan,şaxələnmiş budaqlı koldur. Yarpaqları ensiz-xətvari, ətlidir. Çiçəkləri bir ədəd yarpaq qoltuqlarında sünbülvari və ya süpürgəvari çiçək qrupuna yığılmışdır.

## Ekologiyası
Çox vaxt duzlu, çınqıllı və qumluca torpaqlarda, səhralarda və yarımsəhralarda bitir.

## Azərbaycanda yayılması
Xızı rayonu ətrafında rast gəlinir.

## İstifadəsi
Xırdabuynuzlu heyvanlar üçün qış yemidir. Dəvələr şoran otunu il ərzində yeyir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Noaea mucronata

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
İran və Naxçıvanda təsvir edilmişdir.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 15-40 sm olan şaxəli budaqlanmış yarımkolcuqdur. Gövdələri açıq-boz qabıqlı, qıvrılandır. Aşağı hissəsi odunlaşmışdır. Cavan zoğları sarımtıl, çox hallarda tüklüdür. Yarpaqları bizvari, uzunluğu 3–7&nbsp;mm-dir. Çiçəkləri sünbülvari çiçək qrupunda yerləşir. İyun ayında çiçəkləyir. Meyvələri qanadlı, sarı və ya narıncı rənglidir, sonra qaralır, üç qanad digərlərindən iri, böyrək şəkillidir. Meyvəsi oktyabr ayında olur.

## Ekologiyası
Şoranlaşmış torpaqlarda və şorakətləşmiş gilli yamaclarda rast gəlinir.

## Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan düzündə (Naxçıvan, Ordubad), daşlı yamaclarda təbii halda bitir.

## İstifadəsi
Tərkibində alkaloidlər vardır. Yaşıllaşdırmada istifadəsi öyrənilməmişdir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

## Yarımnövləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Halothamnus glaucus

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
İranda, Orta Asiyada yayılmış, Qafqazda təsvir edilmişdir.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 25-70 sm-ə çatan, göyümsov, aşağı hissəsində oduncaqlaşmış budaqları açıq-boz, yuxarı doğru yönəlmiş zoğları çılpaq və şaxəli olan yarımkolcuqdur. Yarpaqları oturaq və sallanandır, növbəli düzülüşlüdür, eni 2–3&nbsp;mm,uzunluğu 30&nbsp;mm-ə qədərdir. Çiçəkləri sünbülvari çiçək qrupunda yerləşir. May ayında çiçəkləyir və sentyabr ayında meyvə verir. Meyvələrdə qanadlar təkdir, tərs yumurtavarı, sarımtıl və ya azca çəhrayıdır.

## Ekologiyası
Gilli, daşlı, çox zaman lilli yamaclarda dağınıq halda bitir, bəzi yerlərdə isə cəngəlliklər əmələ gətirir. Arandan aşağı dağ qurşağına qədər şoranlaşmış düzənliklərdə rast gəlinir.

## Azərbaycanda yayılması
Samur-Dəvəçi, Kür-Araz ovalıqlarında, Qobustan, Abşeron və Naxçıvan düzənliyində geniş yayılmışdır.

## İstifadəsi
Xırdabuynuzlu mal-qara tərəfindən yeyilir. Tərkibində alkaloid vardır.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 
* 

## Yarımnövləri
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Xasuxa Maqomedov

**Xasuxa Maqomedov** () — SSRİ ərazisində sonuncu qaçaqlardan biri, Şimali Qafqazda 1940—1944-cü illərdə antisovet hərəkatının iştirakçısı. Milliyyətçə çeçen olmuşdur.

## İlk illəri
Xasuxa Maqomedov 1907-ci lin may ayının ortalarında sadə dağlı ailəsində, Qaten Qala kəndində (hazır kı Çatoy rayonunun Aslanbek Şeripov kəndi) anadan olmuşdur. Valideynləri doqquz övlada sahib idilər. Maqomedovun 18 yaşında ikən atası vəfat etmişdir. Evləndikdən sonra sadə kəndli həyatı keçirir və ailəsini bununla dolandırırdı. Cavanlıqda mədrəsədə oxumuş və ərəb dilini öyrənmişdir.

## Qaçaqlıq
1939-cu ildə Xasuxa Maqomedovun həyatında bir dönüş nöqtəsi olur. 32 yaşına qədər sadə bir kəndli həyatı keçirmişdir. 1939-cu ilin yayında o, öz həmkəndlisini qətlə yetirmişdir. Bundan sonra isə qaçaqlığa başlamışdır.

## Fəaliyyəti
Xasuxa Sovet hökumətibnə qarşı vuruşan Xasan İsrailovun dəstəsinə qoşulur. Xasan İsrailovun ölümü və Çeçen və İnquşların deportasiyasından sonra tək başına Sovet hakiyyətinə qarşı mücadilə aparır. Rəsmi dövlət məlumatına görə Xasuxa Maqomedov 194 hücum təşkil etmiş və tək başına 13 nəfərin ölümündə iştirak etmişdir. Onun öldürdükləri arasında — Rayonun DTX rəyisi, partiya-sovet fəaliyyəti işçiləri, təhlükəsizlik və milis orqanları işçiləri olmuşdur. 1976-cı ildə öldürüldüyü ana qədər qeyri-leqal vəziyyətdə olmuş və 35 il qaçaqlıq etmişdir.

## Ölümü
1976-cı ilin martında Bena kəndinin sakinləri tərəsindən Xasuxanın kənd yaxınlığındakı dərədə olması barədə məlumat daxil olur. Artıq bu zaman onun yetmişə yaxın yaşı vardı. Onun tutulması əməliyyatına SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi, SSRİ Daxili İşlər Nazirliyi və 3394 saylı hərbi hissəsnin əsgərləri cəlb olunur. Nəticədə Xasuxa başından aldığı güllə yarasından həlak olur. Axtarış zamanı onun üzərindən TT tapancası, Mosin tüfəngi, 2 əl qumbarası və çoxlu sayda qüllə aşkar edilir. Qaçağın aÇdığı atəşdən dövlət işçisi olan Seyid Səlim Cabdarxanov həlak olmuşdur. Onun dəqiq dəfn olunduğu yer bilinmir. Xasuxa Maqomedov Çeçen İçker Respublikasının "Millət şərəfi" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Хасуха Магомадов. Последние годы. - Мовлади Абдулаев, Шатой.

* фотографии материалов уголовного дела
Qvineya-Bisau Silahlı Qüvvələri

**[[Qvineya-Bisau|Qvineya-Bissau]] silahlı qüvvələri** quru qoşunları, hərbi hava qüvvələri, hərbi dəniz qüvvələri və jandarma qüvvələrini əhatə edən və dövlət quruluşunun qorunması, əhalinin və Qvineya-Bisau Respublikasının ərazi bütövlüynü qorumaqla səlahiyyətli olan qurumdur.

## Tərkibi
Quru qoşunları kəşfiyyat bölüyündə 5 piyada batalyonu, 1 artilleriya taburu və zirehli tank eskadron ordunun arsenalındadır. Personalın ümumi sayı 6000 nəfərdən 3500 nəfərədək ibarətdir. Hazırda 10-dək çox köhnə tank, 9 döyüş kəşfiyyat maşınları PТ-76 Т-34–85, 15 yüngül üzən tank, 16 zirehli transportyor, 10, 20, 18 yedəyə alınanlar top, 8 minaəleyhinə maşın , 30 zenit topları, БТР-60 БРДМ-2 БТР-40 azı 15 zirehli transportyor, 20 çin istehsalıə zirehli avtomobillər vardır. http://www.angop.ao/angola/en_us/noticias/politica/2012/5/25/Military-equipment-used-Guinea-Bissau-Luanda,461e9972-e612-4230-bfc5-c7c465600b6e.html 

## Hərbi hava qüvvələri
Qvineya-Bissau hərbi hava qüvvələri quru qoşunlarının təyyarə ilə dəstəklənməsi üçün fəaliyyətdədir. Burada 100 hərbçi xidmət edir və yalnız bir mübariz hava vasitəsi olan Mi-8 çoxməqsədli helikopter vardır. Artıq yararsız olub və anbarda saxlanmasına baxmayaraq üç döyüş təyyarəsi və 4 ədəd SA31 helikopter mövcuddur. http://www.angop.ao/angola/en_us/noticias/politica/2012/5/25/Military-equipment-used-Guinea-Bissau-Luanda,461e9972-e612-4230-bfc5-c7c465600b6e.html 

## Hərbi dəniz qüvvələri
Ölkənin hərbi dəniz qüvvələri 350 hərbçi və 6 hərbi gəmidən ibarətdir.

## Jandarma qüvvələri
Jandarma qüvvələri Qvineya-Bissauda ölkə daxilində sabitliyin və təhlükəsizliyin qorunub saxlanması üçün lazım dəstək üçün müharibə illərində formalaşdırmışdır. Məhdud sayda atıcı silah, zirehli texnika və 2000 nəfər insani qüvvə mövcuddur. http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8610924.stm

## İstinadlar
# https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-10871260
# http://www.angop.ao/angola/en_us/noticias/politica/2012/5/25/Military-equipment-used-Guinea-Bissau-Luanda,461e9972-e612-4230-bfc5-c7c465600b6e.html 
# http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8610924.stm
Hirohito

**Hirohito** () və ya **imperator Şova** (; ) — 124-cü Yaponiya imperatoru (Yamato sülaləsindən), generalissimus, imperator Taysenin oğlu, 4 dəfə Millətlər Liqasının daimi üzvü.

## Hakimiyyətin başlanğıcı

25 dekabr 1926-cı ildə atası imperator Taysenin vəfatından sonra, taxt-tac Hirohitoya miras qaldı və onun hakimiyyət dövrünə "Şova" (yap. 昭和時代;*sōwa* "Mədəni dünya") şüarı verildi. Hirohitonun imperatorluq dövrünün ilk hissəsi (1926–1945-ci illər) ölkənin artan hərbi gücüylə qeyd olundu. 1900-cü ildən Yaponiya İmperator ordusu və Yaponiya İmperiya donanması Nazirlər Kabinetinin formalaşmasında veto hüququna malik idilər. 1921 və 1944-cü illər arasında daxili və xarici siyasətdə sağ qanadlı siyasi qüvvələr hədəflərinə çatmaq üçün zorakılıq məqsədli ən azı 64 hadisə törədiblər və bunlardan ən əhəmiyyətlisi 1932-ci ildə Yaponiya baş naziri İnukai Tsuyoşinin sui-qəsdidir. O vaxtdan bəri, hərb Yaponiyanın bütün siyasi həyatına tamamilə nəzarət etdi və Yaponiya ikinci Çin-yapon müharibəsi (1937–1945), daha sonra isə İkinci Dünya müharibəsinə daxil oldu.

## İkinci Dünya müharibəsi
İkinci Dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra, bir çoxları kimi öz işində məsuliyyət daşıyan Hirohito və digərləri, o cümlədən ABŞ-nin işğalçı administrasiyası imperatorun yalnız rəsmi dövlət başçısı olduğunu və əslində bütün gücün hərbi birləşmədə olduğunu iddia etdi. Çin, Tayvan, Koreya və Cənub-Şərqi Asiyada bir çox insanlar Hirohitonun "Asiya Hitleri" olduğunu və müharibə cinayətkar kimi cəzalandırılmasını tələb edirdi. Müharibənin başlanğıcına qədər Hirohito, protokola uyğun olaraq qəti qərar qəbul etmədən uzaq qaldı.

Baş nazir Fumimaro Konoe, 5 sentyabrda imperiya qərarı layihəsini, bu fərmanın formal olaraq hazırlanacağı imperiya yığıncağının başlamasından bir gün əvvəl təsdiqlədi. Həmin axşam İmperatorla şəxsi görüşdə Dəniz Donanmasının Baş Qərargahı Osami Naqano və Ordu Baş Qərargahı General Hacimə Suqiyama iştirak edib.

## Ədəbiyyat

*  A controversial book that posited Hirohito as a more active protagonist of World War II than publicly portrayed; it contributed to the re-appraisal of his role.
*  Winner of the 2001 Pulitzer Prize for General Non-Fiction and the 2000 National Book Critics Circle Award for Biography.
* Dower, John W. *[[Embracing Defeat: Japan in the Aftermath of World War II]]*, W. W. Norton and Company, 1999. – 'A superb history of Japan's occupation' (Ian Buruma, The New York Review of Books). Winner of the 2000 Pulitzer Prize for General Non-Fiction and the 1999 US National Book Award.
* 
* Fujiwara, Akira, *Shōwa Tennō no Jū-go Nen Sensō (Shōwa Emperor's Fifteen-year War)*, Aoki Shoten, 1991.  (Based on the primary sources)
* Hidenari, Terasaki *Shōwa tennō dokuhakuroku*, Bungei Shūnjusha, 1991
* 
* 
* Laquerre, Paul-Yanic *Showa: Chronicles of a Fallen God*, Kindle, 2013. ASIN: B00H6W4TYI
* Mosley, Leonard *Hirohito, Emperor of Japan*, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, 1966.  , The first full-length biography, it gives his basic story.
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Emperor Shōwa and Empress Kōjun at the Imperial Household Agency website
* Reflections on Emperor Hirohito's death
*
Gəncə mədrəsəsi

**Gəncə mədrəsəsi** və ya **Pavel Sisianov adına Gəncə müsəlman mədrəsəsi** — Gəncə şəhərinin əsas meydanında vaxtilə mövcud olmuş mədrəsə binasıdır. Şah Abbas məscidini əhatə edən mədrəsə binasının dövrümüzə yalnız məscidin qərb tərəfində həyə boyunca yerləşən dörd otaq və divarlar qalmışdır.

## Tarixi

Gəncə mədrəsəindən bəhs edən B.N.Zavıpkin yazır: *“Məscid...hücrələrdən təşkil edilmiş bina ilə əhatə olunmuşdur. Bu hücrələrin bəzisi boşdur, bəzilərində isə məsciddə xidmət edən şəxslər yaşayırlar. Lakin, şəhərə qonaq gələn müsəlmanlar və qeyri-müsəlmanlar, o cümlədən məscidin alimlərindən dərs alan gənclər də burda sığınacaq tapırlar.”* Gəncə mədrəsəsinin memarlıq quruluşu və planı haqqında ətaflı məlumat Rusiya Dövlət Mərkəzi Hərbi-Tarixi Arxivində saxlanan Gəncə qalasının 1797-ci ilə aid planında verilmişdir.

Rusiya imperiyası tərəfindən Gəncə qalasının işğalından sonra Pavel Sisianov mədrəsə otaqlarının birini özünə ofis etmiş, son günlərini burada yaşamışdır. 1850-ci ildə Gəncədə səfərdə olan Qafqazın baş hakimi Mixail Vorontsov onun yaşadığı kabinetə xatirə olaraq yazılı lövhə vurdurmuşdur. Gəncə qalasının işğalının 100 illiyi ərəfəsində Gəncə Müsəlman Mədrəsəsinə Pavel Sisianovun adı verilmişdir.

Mədrəsə ətrafındakı böyük komplekslə birgə 1960-cı illərdə SSRİ hakimiyyəti tərəfindən dağıdılmışdır.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Mədrəsənin dövrümüzə çatmış qalıqları çox da böyük olmayan bir mərtəbəli otaqlardır. Bu otaqların hər biri böyük oxvari tağ vasitəsiylə həyə açılan müstəqil girişə malikdir. Otaqlar, aralarında inşa edilmiş kar divarlar vasitəsiylə bir-birindən ayrılmışdır. Otaqların tağvari örtüyü ara divarlara söykənir. Mədrəsənin kənar divarları onu ətraf küçələrdən tamamilə izolyasiya edir ki, bunun da nəticəsində qapalı daxili həyət yarnır. Gəncə mədrəsəsi yaxınlıqda yerləşən Şah Abbas məscidi kimi bişmiş kərpic və gəc məhlulundan inşa edilmişdir.

Mədrəsənin eynitipli oxvari tağlardan əmələ gələn memarlıq kompozisiyası kompleksin bütün ərazisini əhatə edən qalereya formalaşdırır (bu baxımdan Şuşadakı Aşağı Gövhər ağa məscidini əhatə edən və qapalı həyət yaradan mədrəsə Gəncə kompleksinin memarlığını təkrarlayır), kompleksin mərkəzində qalan məscid və giriş portalı isə qalereya fonunda effektiv fərqlənirdi.

## Məşhur müəllimləri

* Mirzə Şəfi Vazeh

## Məşhur tələbələri

* Mirzə Fətəli Axundzadə
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
*
Üstünlük hüququ

**Üstünlük hüququ** () — korporativ hüquqda mövcud olan hüquqi konsepsiya.

Üstünlük hüququ səhmdarlara öz mövcud paylarına mütənasib olaraq yeni buraxılmış səhmləri birinci növbədə əldə etməyə imkan verən hüquqdur. Səhmdarlar yeni emissiya olunmuş səhmləri almaq hüququna malikdirlər, lakin onları almaq məcburiyyətində deyillər. Səhmdar bu hüquqdan istifadə etməməyi qərar verərsə, həmin səhmlər açıq bazarda satıla bilər.

Böyük Britaniya şirkətlərində səhmdarların üstünlük hüququ 2006-cı il tarixli Şirkətlər haqqında Qanunla tənzimlənir. Qanunun 561(1)-ci maddəsinə əsasən, şirkətin səhmlərinin hər hansı başqa şəxslərə təklif edilməsinə qədər aşağıdakı qaydalara riayət edilməlidir:

1. Səhmlər şirkətin hər bir səhmdarına eyni və ya oxşar şərtlərlə təklif edilməlidir.

2. Səhmdarın təklifi qəbul etməsi üçün ağlabatan müddət müəyyən edilməlidir.

Qanunun 562(5)-ci maddəsinə görə, səhmdara təklifin qəbul edilməsi üçün verilən müddət 14 gündən az olmamalıdır. Bu da şirkətlərə yeni səhmdarların daxil olmasının qarşısını almağa imkan verir.

## Həmçinin bax
* Satışa qoşmaq hüququ
* Satışa qoşulmaq hüququ

## İstinadlar
Edison Miranda

**Edison Miranda**( 7 Yanvar, 1981,Kolumbiya.) — 2001-2014-cü illərdə fəaliyyət göstərmiş, Kolumbiyalı peşəkar boksçu.
## Həyatının ilk illəri
Miranda 1981-ci ildə Buenaventura, Kolumbiyada anadan olmuşdur. O, bir aylıq olanda anası tərəfindən tərk edilir. 9 yaşında Kolumbiyada küçə həyatı yaşamaqdan qaçır. O, anasının axtarışına çıxır və sonda anasının qardaşını tapır. Dayısı ona heç nə demir və düşünür ki, əgər o doğrudan da bacısının oğludursa, onun ayağında doğum ləkəsi olmalıdır. Miranda ləkəni göstərərək bunu sübut edir. Adam onu anasının yeni evinə gətirir. Anası onu yenidən tərk edir.  12 yaşına  qədər  bağayarpağı sahəsində çalışır. Növbəti il tikintidə işləyir. 14 yaşında mal-qara qəssabı olaraq çalışır. 15 yaşında yarım il boks təlimi aldıqdan sonra həvəskar boks karyerasına başlayır. Miranda 132 döyüşdən 128-ni qazanır və Kolumbiyanın dörd milli  tituluna sahib olur. Edison 2000-ci ildə Argentinada keçirilən olimpiyada da bürünc medal əldə edir, lakin 2000-ci ildə Kolumbiya milli komandasına vəsiqə qazana bilmir.

## Peşəkar karyerası
### Orta çəki (Middleweight)
132 döyüşdən sonra Miranda peşəkar boksçu olur. 2002-ci ilin mart ayında Dominika Respublikasına gəlir. 2004-cü ilin 24 Dekabrında Miranda Dominikanı tərk edir və Barrankillaya geri dönür. Dostlarının da köməyi ilə xəyallarını gerçəkləşdirir və ABŞ-da Warrior’s Boxing Promotions ilə müqavilə imzalayır.  Beləliklə Hollywood'da ilk Amerikan döyüşü olur. 2005-ci il ,mayın 25-i Floridada baş tutan döyüşdə Miranda Sam Reesi məğlub edir.

## IBF eliminator titulu
Miranda 2006-cı il, martın 24-də  Howard Eastman ilə döyüşür.Hollywoodda  "Seminole Hard Rock Hotel and Casino"da baş tutan döyüşə Miranda çox yavaş başlayır. Lakin 5-ci raundda ona güclü zərbələr endirir və onun əlini zədələyir. Gözləmədən sonra o, geri qayıdır və 7-ci raundda Eastmanın çənəsinə çox pis zərbə endirir, hakim oyunu dayandırır və Mirandanı Eastmanı dayandıra bilən ilk insan elan edir.

### Miranda Qibbs və Qrİn'ə qarşı

16 Dekabr, 2006-cı ildə Miranda Villi Qibs ilə Florida da döyüşür. Sağ əli ilə ona güclü zərbələr endirir və  ilk raunnda aşağı göndərir.
2 Mart , 2007-ci ildə Miranda Qrin üzərində Puerto Rikoda möhtəşəm qələbə qazanır.
  
## WBC eliminator titulu
19 May, 2007-ci ildə təxmini iki raund məğlubiyyətdən sonra, Miranda yeddinci raundda Kelli Pavlik tərərfindən Menfisdə keçirilən döyüşdə vəhşicəsinə dayandırılır. 7 raund davam edən oyunda Edison məğlub olur.  Qalib olan Palvik isə orta çəki üzrə çempion  olan Cermain Taylor ilə qarşılaşır.

## Lusiyan But ilə döyüş
17 Aprel 2010-cu ildə EDdison Miranda Lusiyan Bute ilə Montrealda qarşılaşır. Döyüşü təxmini 15000 azarkeş izləyir. İlk iki raundda Miranda məğlub olur.Üçüncü raundda  çənəsinə zərbələr almasına baxmayaraq, Miranda ayağa qalxmağa çalışır. Lakin hakim bir neçə saniyə sonra döyüşü dayandırır.

## İstinadlar
Korporativ hüquq

**Korporativ hüquq** – kommersiya hüququ institutu olaraq, özündə hüquqi şəxsin təsis olunmasını və fəaliyyəti ilə bağlı münasibətlərin hüquqi nizamlanmasının xüsusi və ümumi metodlarını, davranış norma və qaydalarının vəhdətini təşkil edir. Bu, hüquqi şəxslərin statusunu, fəaliyyətini və yaradılmasını tənzimləyən, eləcə də korporativ münasibətlərin bütün iştirakçıları üçün mütləq olan və dövlət məcburiyyətinin təsiri ilə qorunan hüquq normaları sistemidir. Həmçinin korporasiyanın idarəetmə orqanları tərəfindən müəyyən edilən, onların üzvlərinin iradəsini əks etdirən, korporasiyanın bütün iştirakçıları üçün mütləq olan və korporativ məcburiyyət gücü ilə qorunan, onun yetərsizliyi zamanı isə dövlət məcburiyyəti gücü ilə qorunan normaların cəmidir.

Korporativ hüquq elmi biliklərin bir sahəsi kimi özündə korporativ normaların, doktrinal tədqiqatların, eləcə də əsas anlayışların təyini, korporativ münasibətlərinin hüquqi tənzimləməsi prinsipləri, nəzəriyyələri və korporativ hüququn predmeti olan tətbiqi baxışların işlənib hazırlanması da daxil olmaqla korporativ hüquqi münasibətləri birləşdirir.

Korporativ hüquq elmi dedikdə təşkilatın hüquqi tənzimlənməsi və korporasiyanın fəaliyyəti haqda olan dinamik inkişaf edən bilik sahəsi (sistemi) başa düşülür. O, korporasiyanın yaranması və fəaliyyəti, korporativ münasibətlərin mahiyyəti ilə bağlı olan obyektiv qanunauyğunluqları öyrənir.

## Ədəbiyyat
* Emin Kərimov. Azərbaycan korporativ (şirkətlər) hüququ. Bakı, 2014, 233 səh.

## İstinadlar