open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alaciki

**Alaciki** Tiflis quberniyasının Tioneti qəzasında kənd adı.

## Toponimkası
Alacik- Tiflis quberniyasının Tioneti qəzasında kənd adı. XIX əsrin ortalarında Gürcüstanda rusca yazılışında "Çixeki" kənd icması vardı və bu icmaya Atan, Haqnəzər, Çik, Loru, Seyidbağlı və b. kəndlər daxil idi. Bu kəndlərin əhalisi XIX əsrin birinci yarısında gəlmə ermənilər idi. Qazax qəzasında (indi Ermənistanın İcevan rayonunda) da bu adda kənd vardı. 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana deportasiya edilmişdir. Əsli El-i Cik, yəni "Cik eli (tayfası)". Yenisey və İrtış sahillərində yaşamış qədim türkmənşəli Cik tayfası VI–VIII əsrlərdə Türk xaqanlığına daxil idi. VIII əsrdə ciklər İrtış boyunda kaymak-qıpçaqlara qarışmış və görünür, onların tərkibində Cənub şərqi Avropaya, oradan Cənubi Qafqaza gəlmişlər. Çik tayfa birləşməsi hazırda Tuva ərazisində yaşayır.

## Həmçinin bax
Tiflis quberniyası

## Xarici keçid
lib.az

## İstinad
Otello sindromu

**Otello sindromu** – (Patoloji qısqanclıq) şəxsin aşiq olduğu insanı xəstəlik dərəcəsində qısqanması

## Haqqında

Otello sindromu yaşayan insanlar özünü və sevdiyini yoracaq bir şəkildə sahiblənərək baş verəcək bədbəxtliklərdən qoruma altına alır. Bu qısqanclıq, yaşanan pis bir hadisə nəticəsində adamın sevdiyi şəxsi sədaqətsizliklə günahlandırması ilə ortaya çıxır. Bu sindromun təməlində özgüvən əskikliyi durduğu iddia edilir. Əgər birinin keçmişində tərkedilmə hadisəsi varsa, bu insanlarda Otello sindromu daha çox görülür.
Patoloji qısqanclıq kişilərə nisbətən, qadınlarda daha çox görülür və hər iki cinsdə fərqli şəkildə büruzə verilir. Qadınlar patoloji qısqanmanı daha emosional şəkildə və içəqapalı olaraq yaşayır. Kişilərdə isə qısqanclıq daha çox hərəkətlərində şiddət və cinayət olaraq üzə çıxır. Məhz bu səbəblə kişilərdə daha çox olduğuna dair bir fikir yaranır. Bu sindroma tutulan insanlar olmayan şeyləri olmuş kimi düşünürlər. Həyat yoldaşını və ya sevgililərini davamlı olaraq izləyib, hər hərəkətlərini araşdırırlar.

## Yaranması

Bu sindrom adını Uilyam Şekspirin Otello oyunundan alıb. Orada Otello xanımı Desdemonanın onu aldatdığını düşündüyünə görə onu haqsız yerə öldürür. Sonradan həyat yoldaşını günahsız yerə öldürdüyünü bilərək *“Mənim üçün ağılsızca, amma çox sevən biri deyin. Asan qısqanmayan, amma bir dəfə qısqandısa, özünü itirən, biri deyə bəhs edin”* deyir və özünü də öldürür.

## Xüsusiyyətləri

* Yüksək səviyyədə aldatılma qorxusu
* Hər kəsdən, hər şeydən qısqanmaq
* Sevgilidən, həyat yoldaşından ayrılmağın fobiya halına dönməsi
* Təhqir edərək qarşılarındakı şəxsi dəyərsiz hiss etdirmək
* İdarə edilə bilməyən və aşırı reaksiyalar
* Şiddətə meyil

Otello sindromunun simptomları adətən bəlli hadisələrdə görülür. Bu xəstəliyə tutulmuş insanlar elədiklərinin fərqində olmurlar. Sadəcə qısqanclıq duyğusu olduğunu düşünürlər. Bu duyğunun normal bir duyğu olduğunu və qısqanmalarının səbəbini özlərində görmədiklərini deyirlər. Bu şəxslərdə aşırı dərəcədə aldatılma duyğusu olur. Bu səbəblə sevgilisini hər kəsdən, hər şeydən qısqanırlar. Aşırı və idarə edə bilmədikləri reaksiyalar verirlər. Durmadan qarşılarındakı insana fərqli qadağalar qoyurlar. Sevdikləri şəxsdən ayrılmaq qorxusu ilə narahat həyat keçirirlər. Sevdikləri şəxsi təhqir edərək onlara özlərini dəyərsiz hiss etdirmək istəyirlər. Bu şəxslərdə həddindən artıq şiddətə meyil olur.

## Müalicəsi

Otello sindromunun müalicəsi ən az 4 ay, ən çox 2 il davam edir. Bu rəqəmlər insandan insana dəyişir. Müalicənin müddətində xəstəliyin dərəcəsinin də önəmi var. Bəzi xəstələrdə müalicə ömür boyu davam edir. Bu xəstəlik dərmanla və psixoloji olaraq müalicə olunur.

## Həmçinin bax

* Qüds sindromu
* Savant sindromu
* Kapqras sindromu

## İstinad

Otello sindromu

Otello sindromu haqqında
Abazadağ

**Abazadağ** — Suxumi rayonunda kənd adı.

## Toponimkası
Abazadağ- Suxumi rayonunda kənd adı. 1948-ci ildə gürcücə Kvaloni adlandırılmışdır. Xəzərlərin Abaz(Avas) tayfasının adından və dağ sözündən ibarətdir. Azərbaycanda Abazdağ (Qazax rayonu) və Avazdağ(Tovuz rayonu) dağ adları ilə mənşəcə eynidir.

## İstinadlar
Abanisxevi

**Abanisxevi** — Tiflis quberniyasının Telavi qəzasında çay adı.

## Toponimkası
Abanisxevi- Tiflis quberniyasının Telavi qəzasında çay adı. "Aban" və gürcücə xevi — "dərə" sözündən ibarətdir. E.əv 65-ci ildə Roma sərkərdəsi Qney Pompeyin başçılığı ilə Roma ordusu ilə Alban ordusu arasında vuruşma ilə əlaqədar olaraq antik mənbələrdə Abant çayının adı çəkilir. Telavi rayonunda indi də bir çay Abant adlanır. Abant hidronimi Aban adlı türk etnonimi adını əks etdirir.

## İstinadlar

## Xarici keçid
* axc.preslib.az
Oqtay Şahbazov

**Oqtay Qəşəm oğlu Şahbazov** () — dövlət xadimi, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər müdiri (1992–1993, 2016–2021), Dövlət qulluğunun 1-ci dərəcə dövlət müşaviri. Əməkdar dövlət qulluqçusu (2015) fəxri adı və "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir (2011).

## Həyatı
Oqtay Qəşəm oğlu Şahbazov 1941-ci il noyabrın 1-də İrəvan şəhərində anadan olmuşdur.

Orta məktəbi bitirdikdən sonra əmək fəaliyyətini 7 nömrəli Bakı Dövlət diyircəkli yastıq zavodunda cilalayıcı fəhlə kimi başlamışdır. 1959–1964-cü illərdə Azərbaycan Xarici Dillər Pedaqoji institutunda oxumuş, Azərbaycan və Alman dili müəllimi ixtisasına yiyələnmişdir. Əmək fəaliyyətini 126 nömrəli orta məktəbın alman dili müəllimi kimi davam etmişdir, sonra uzun illər S. M. Kirov adına Ali Xəzər Hərbi-dəniz Məktəbinin Xarici dillər kafedrasının alman dili müəllimi işləmişdir.

1980-ci ildən Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin İşlər İdarəsində müxtəlif rəhbər vəzifələrində işləmiş, 1990-cı ildə Azərbaycan KP MK-nin İşlər müdiri vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 1991-ci ildə XII çağırış Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı seçilmiş, fəal və səmərəli işinə görə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Fəxri fərmanı ilə təltif olunmuşdur. 1991-ci ildən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər müdirinin birinci müavini, 2016-cı ildən 2021-ci ilin yanvarın 26-dək Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər müdiri vəzifəsində çalışıb.

## Ailəsi
Evlidir, iki övladı var.

## İstinadlar

## Mənbə
*
Barmaq meymunu

**Barmaq meymunu** və ya **Cırtdan oynağan** () — primatlar dəstəsinə, oynağanlar fəsiləsinə (*Callitrichidae*) daxil olan növ. Primatlar dəstəsinin ən kiçik nümayəndəsidir.

## Xarici görünüş
Barmaq meymunu ölçülərinə görə cırtdan sıçan lemuru ilə rəqabətdədir. Onların uzunluğu 11–15 sm arasında dəyişir. Quyruqlarının uzunluğu isə 17–22 sm-dir. Bu canlıların çəkisi 100–150 q arasıdır. Onların xəzləri sıx və uzun olur. Üzəri qızılı-boz rəngə çalır. Alt hissəsi ağ və ya narınçıdır. Boyun və baş nahiyyəsi ətrafında olan tüklər yalı xatırladır.

## Yayılması
Bu canlılar Amazonka çayı hövzəsində yayılmışlar. Onlara Kolumbiya və Ekvadorun cənubu, Peru və Boliviyanın şimalı, Braziliyanın qərbində rastlamaq mümkündür. Onlar əsasən çay kənarı sıx meşələrdə yayılırlar. Ömürlərinin böyük qismini ağaclarda keçirsələr də, yerə belə enirlər.

## Xüsusiyyətləri
Barmaq meymunları əsasən səhər və günün ikinci yarısında aktiv olurlar. Ağaclarda yaşayır və qidalanırlar. Dörd ayaq üzrətdə gəzsələrdə dikinə dura bilirlər. 1 metr məsafəyə tullanırlar. Bu canlılar bir necə nəsili özündə birləşdirən qohum qruplarda yaşayırlar. Xəzlərinə xüsusi qulluq edirlər. Öz ərazilərini işarələyirlər. Yad qrupdan olanlar dərhal ərazidən qovulur. Bəzən məsələ döyüçlər səviyyəsinə çata bilir.

## Qidalanması

onlar əsasən ağac şirələri ilə qidalanırlar. Ağacların qabığında dişləri ilə dəliklər açaraq şirə əldə edirlər. Bəzənsə həşəratlar, hörümçəkkimilər və ya meyvələrlə qidalanırlar.

## Çoxalması
Mənbələrə əsasən onlar arasında monoqam həyat tərzi üstünlük təşkil edir. Ancaq bəzi alimlər bunun tam əksini iddia edirlər. Boğazlıq dövrü 150 gün davam edir. Adətən dişi 2 bala doğur. Balaların atası və digər erkəklər dişinin balalarını südlə bəsləməsi üçün bellərində ana barmaq meymununa yemək gətirirlər. Artıq 2 yaşında cinsi yetkinliyə qədəm qoyurlar. Ən uzun ömürlü canlının yaşı 11 il olmuşdur.

## Təhlükələr
Onlara tez-tez rast gəlindiyindən nəslinin kəsilmə təhlükəsi yoxdur. Onlar yaşadığı məkana bağlı canlılar sayılmırlar.

## Ədəbiyyat
* Thomas Geissmann: *Vergleichende Primatologie*, Springer-Verlag 2002, ISBN 3-540-43645-6
* Ronald M. Nowak: *Walker's Mammals of the World*. Johns Hopkins University Press, 1999 ISBN 0-8018-5789-9

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Twin albino pygmy marmosets born in Sweden
* Primate Info Net ''Callithrix pygmaea'' Factsheet
Tatami daşları

– Yaponiyanın Okinava prefekturasının Kumecima şəhəri yaxınlığında yerləşən təbiət abidəsi. Kume adasının cənub-şərqindəki kiçik O adasının cənub sahilində, Kumecima Prefektural Təbiət Parkında yerləşir. Təbiət abidəsi bir-birindən nazik sərhədlərlə ayrılmış pentaqonal və heksaqonal qayalardan ibarətdir. Hər qayanın diametri 1–1,5 metrdir. Qayalar şimaldan cənuba 50 metr boyunca, qərbdən şərqə isə 250 metr uzunluğunda uzanır. Miosen dövründə andezitik lavanın soyuyaraq sütunvari yığılmasından əmələ gəlmişdir. Abidə tatami otaqlarına bənzədiyi üçün belə adlandırılıb. Bəzən isə tısbağa qınındakı kiçik sipərlərə bənzədilir. 1967-ci ildə Ryukyu hökuməti tərəfindən Milli Abidə kimi təsdiqlənmişdir. 1971-ci ildə imzalanan Okinava Reverziya Müqaviləsindən sonra Prefektural Mədəni Abidə statusu almışır. 2014-cü ildə 29,3 ha ərazi Milli Abidə kimi müəyyənləşdirilmişdir.

## Həmçinin bax
* Yaponiyanın milli abidələrinin siyahısı (Okinava)

## İstinadlar
Yal (heyvan)

**Yal** — məməlilərn bel və boyun nahiyyəsində bitən uzun və sıx tüklər nəzərdə tutulur. Bəzən canlılar arasında erkək və dişi fərdlərin əsas fərqləndiricisi rolunu oynayır. Ancaq yetkinlik dövrünü yaşamayan fərdlərdə bu hələ formalaşmır. Bəzi heyvanlarda yal bütün onurğa boyunca uzanır.

## Yalın müxtəlif formaları

Şəkil:Maehne.JPG|At
Şəkil:Mähnenrobben (auch Südamerikanischer Seelöwe - Otaria flavescens) (Peninsula de Valdes, Jan 1984).jpg|Cənub dəniz şiri
Şəkil:Berlin Tierpark Friedrichsfelde 12-2015 img18 Indian lion.jpg|Şir
Şəkil:Warthog Face 001.jpg|Afrika çay donuzu
Şəkil:Blue wildebeest.jpg|Antilop qnu
Şəkil:Papio hamadryas - 02.jpg|Pavian
Şəkil:Seattle-giraffe1.jpg|Zürafə
Şəkil:Crocuta-leipzig.jpg|Kaftar
Şəkil:American bison k5680-1.jpg|Bizon
Şəkil:Chrysocyon.brachyurus.jpg|Canavar


## İstinadlar
İspaniya 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında

**[[İspaniya]] [[2018 Qış Olimpiya Oyunları|2018 Qış Olimpiya Oyunlarında]]** 3 idman növündə 12 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. İspanlar 2018 Qış Olimpiya oyunlarında 2 medal qazanmışlar. Bundan öncə isə tarixləri ərzində cəmi iki medala sahib olmuşlar.
## Medallar

## Millinin tərkibi

#### [[Şəkil:Skeleton pictogram.svg|30px]] Skeleton

Bu idman növündə təsnifat mərhələsində idmançılar Beynəlxalq Bobsley və skeleton Federasiyasının 14 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak hüququ əldə edir. İspaniya kişi skeletonçuların yarışmasında təmsil olunacaqdır.

;Kişilər

#### [[Şəkil:Figure skating pictogram.svg|30px]] Fiqurlu konkisürmə

Bu yarışma üzrə lisenziyalar 2017-ci dünya çempionatına əsasən müəyyən edilir. İspaniya yarışmada 4 idmançı ilə təmsil olunacaqdır

#### [[Şəkil:Alpine skiing pictogram.svg|30px]] Dağ xizəyi idmanı

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları «B» kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən İspaniya «A» kateqoriyası üzrə 2 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. Lakin sonradan 1 qadın iştirakçı lisenziyasından imtina etmişdir.

;Kişilər

#### [[Şəkil:Cross country skiing pictogram.svg|30px]] Xizək yürüşü

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak edə bilər. «A» kateqoriyası üzrə lisenziya qazanmaq üçün idmançı reytinq üzrə 100 xal qazanmalıdır. Bununla belə MOK-ləri «B» kteqoriyasını ödəyə biləcək 1 qadın və 1 kişi olmaqla iştirakçı ilə təmsil oluna bilər. Təsnifata əasən İspaniya 2 idmançı ilə təmsil olunmaq hüququ əldə etmişdir.
; Kişilər
;; Uzaq məsafəli yarış

;; Sprint

#### [[Şəkil:Snowboarding pictogram.svg|30px]] snoubord

Kecəndəfəki yarıçmalara nisbətdə bir çox dəyişikliklər baş vermişdir. Paralel slalom əvəzinə biq-eyr əlavə edilmişdir. Kişilərin snoubord-kross yarışmalarında iştirakçıların sayı dəyişdirilmiş, yarımfinal raundu ləğv edilmişdir. Finalda idmançılar üş cəhd yerinə yetirməli olurlar. Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Hər idman növü üçün ayrıca qaydalar mövcuddur. Təsnifata əsasən İspaniya bu idman növü üzrə 4 idmançı ilə təmsil olunur.
;Kişilər
;; Snoubord-kross

;Qadınlar
;; Fristayl

## İstinadlar

## Mənbə
* İspaniyanın olimpiya komitəsi
* millinin tərkibi
İrina Perlova

**İrina Aleksandrovna Perlovna** () — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2002).

## Həyatı
1939-cu ildə anadan olmuşdur. Belarus Teatr və İncəsənət İnstitutunun aktyor fakültəsini bitirmişdir.

1967-ci ildən Səməd Vurğun adına Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrının aktrisası və rejissoru olub. O, həmçinin Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında və Bakı Kamera Teatrında çalışmışdır.

15 sentyabr 2010-cu ildə vəfat edən İrina Perlova İsraildə dəfn olunmuşdur.

## Mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 10 aprel 1981
* "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı — 24 dekabr 2002

## İstinadlar
Kiyev Milli Ticarət və İqtisadiyyat Universiteti

**Ticarət və İqtisadiyyat Kiyev Milli Universiteti** () — Ən böyük Ukrayna universitetlərindən biri də Kiyev şəhərində yerləşir.

## Tarix
1946 – Kiyev Milli Ticarət və İqtisadiyyat Universitetinin tarixi 1946-cı ilə qədər Sovet İttifaqı Yazışma İnstitutunun Kiyev şöbəsi ilə başlamışdır.

1959 – Sovet İttifaqı Ticarət Birliyi birliyin Kiyev filialı Sovet Ticarətinin Xarkov İnstitutuna, eyni zamanda Donetsk Sovet Ticarət İnstitutuna tabedir.

1966 – Ukrayna SSR Nazirlər Sovetinin 1966-cı il 4 mart tarixli 195 nömrəli qərarı ilə Kiyev Ticarət və İqtisadi İnstitutu Donetsk Sovet Ticarət İnstitutunun Kiyev şöbəsi əsasında yaradılmışdır ki, bu da Odessa və Çernovtsı filiallarını əhatə etmişdir.

1994 – Ukrayna Nazirlər Kabinetinin 29 avqust 1994-cü il tarixli 542 saylı qərarı ilə Kiyev Dövlət Ticarət və İqtisadiyyat Universitetinə çevrildi.

2000 – Ukrayna Prezidentinin 11 sentyabr 2000-ci il tarixli 1059/2000 saylı fərmanı universitetə milli statusu verdi.

## Universitetin Azərbaycan tərəfdaşları
* Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti

## İstinadlar
* 

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt  
* Ticarət və İqtisadiyyat Kiyev Milli Universiteti  
* Ticarət və İqtisadiyyat Kiyev Milli Universiteti 
* Kyiv National University of Trade and Economics on QS Top Universities 
* Kyiv National University of Trade and Economics (KNUTE) on Times Higer Education 
* KNUTE on 4ICU University Web Rankings & Reviews
Qarasim Tağızadə

**Qara Tağızadə** (tam adıyla: **Qarasim Əbdülhəsən oğlu Tağızadə**; ) — [Azərbaycanlılar. [Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, professor.

## Həyatı
Qarasim Tağızadə 1946-cı ildə Beyləqanda dünyaya gəlib. Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirib. 1991-ci ildə Azərbaycanın Əməkdar incəsənət xadimi, 1998-ci ildə Azərbaycanın Xalq artisti fəxri adlarına layiq görülüb. 2003-cü ildən prezident təqaüdçüsü olmuşdur. Qarasim Tağızadə 2018-ci il mart ayında vəfat etmişdir.

Həyat yoldaşı: Lətafət Firuz qızı  Tağızadə. 05.01.1950-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub.  "Azərbaycan qadını" jurnalının ədəbi redaktoru,  Aile, Qadın ve Uşaq Problemləri  üzrə Dövlət Komitəsinin metbuat xidmərinin rəhbəri,  1989-cu ildə əməkdar jurnalist.  1998-ci ildə "Ilin Sőz Ustası" , 2000-ci ildə BMT-nin təsis etdiyi " Dünyanın sülh elçisi" ,  "Qızıl qələm" mükafatlarına, 2012-ci ildə "Tərəqqi medalı"na layiq görülmüşdür.

## Mükafatları
* 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.
* 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
* 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü olmuşdur.

## İstinadlar
Niderland 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında

**[[Niderland]] [[2018 Qış Olimpiya Oyunları]]nda** 2 idman növündə 34 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. 
## Medallar

## Millinin tərkibi

#### [[Şəkil:Bobsleigh pictogram.svg|30px]] Bobsley

Bu idman növündə təsnifat mərhələsində idmançılar Beynəlxalq Bobsley və Skeleton Federasiyasının 14 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak hüququ əldə edir. Bu yarışmanın nəticəsi olaraq Niderland bu idman növünün 1 nominasiyasında iştirak hüququ əldə etsə də ondan imtina etmişdir.

#### [[Şəkil:Skeleton pictogram.svg|30px]] Skeleton

Bu idman növündə təsnifat mərhələsində idmançılar Beynəlxalq Bobsley və skeleton Federasiyasının 14 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak hüququ əldə edir. Niderland 2 qadın skeletonçu ilə təmsil olunmaq hüququ əldə etmişdir. Ancaq bir müddət sonra onlardan birindən imtina etmişdir.

;Kişilər

#### [[Şəkil:Speed skating pictogram.svg|30px]] Konki yürüşü

Bu isman növünün qaydalarına dəyişiklik edilmişdir. Belə ki, idmançı startdaca 16 dairə vurmalıdır. Bu yürüşün nəticəsi olaraq 4-cü yer tutan idmançı finmal mərhələsinə qatılır. Bundan sonra 1994-cü ildən bəri yalnız bir dəfə 500 metr məsafəni qət edəcəklər. Kvotaların müəyyənləşdirilməsi 2017/2018 dünya çempionatına əsasən müəyyən edilir. Buna əsasən təsnifat siyahısı tərtib olunmuşdur. Bunun nəticəsi olaraq Niderland bütün kvotaları əldə edən yeganə ölkə olmuşdur.

;kişilər
;; Fərdi yarışlar

;; Komanda yürüşü

;;qadınlar
;; fərdi yarışlar

;; Komanda yürüşü

#### [[Şəkil:Short track speed skating pictogram.svg|30px]] Şort-trek

Bu yarışma üzrə lisenziyalar 2017-ci dünya çempionatına əsasən müəyyən edilir. Nəticədə Niderland 10 idmançı olmaqla yarışmada təmsil olunacaqdır.
; kişilər

; Qadınlar

#### [[Şəkil:Alpine skiing pictogram.svg|30px]] Dağ xizəyi idmanı

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları «B» kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Fransa 2 idmançı kvotası əldə etmişdir.. Lakin sonradan bu kvotalardan imtina edir.
#### [[Şəkil:Snowboarding pictogram.svg|30px]] snoubord

Kecəndəfəki yarıçmalara nisbətdə bir çox dəyişikliklər baş vermişdir. Paralel slalom əvəzinə biq-eyr əlavə edilmişdir. Kişilərin snoubord-kross yarışmalarında iştirakçıların sayı dəyişdirilmiş, yarımfinal raundu ləğv edilmişdir. Finalda idmançılar üş cəhd yerinə yetirməli olurlar. Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Hər idman növü üçün ayrıca qaydalar mövcuddur. Təsnifata əsasən Niderland bu idman növü üzrə 4 idmançı ilə təmsil olunur. Lakin sonradan bu kvotalardan birindən imtina etmişdir.

;Kişilər
;;Fristayl

;Qadınlar
;; Fristayl

;;Slalom

## İstinadlar
Abdulla Babayev

**Abdulla Murtuz oğlu Babayev** () — Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1998).

## Həyatı
Abdulla Murtuz oğlu Babayev 1924-cü il aprelin 1-də Babək rayonunun Tumbul kəndində anadan olmuşdur. 1941-ci ildə orta məktəbi bitirən Abdulla Babayev 1959-cu ilə qədər Naxçıvan dəmiryol hissəsində müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1959–2011-ci illərdə Naxçıvan Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblının solisti kimi fəaliyyət göstərən Abdulla Babayev öz repertuarını daim zənginləşdirmiş, Azərbaycan muğamlarının, xalq və bəstəkar mahnılarının mahir ifaçısı kimi böyük tamaşaçı rəğbəti qazanmışdır. Onun ifasında səslənən "Naxçıvan", "O Naxçıvandır", "Təki sən səslə məni" mahnıları bu gün də sevilə-sevilə dinlənilir. Abdulla Babayev Rusiya, Qazaxıstan, Özbəkistan, Tacikistan, Gürcüstan və Türkiyədə qastrol səfərlərində olmuş, Azərbaycan musiqisinin təbliği və yaşadılması istiqamətində mühüm xidmətlər göstərmişdir.
Əməyi yüksək qiymətləndirilən Abdulla Babayev 1970-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əməkdar artisti, 1998-ci ildə isə Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti fəxri adlarına layiq görülmüş, 1996-cı ildə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunmuşdur. Abdulla Babayev 2002-ci ildə Prezident təqaüdçüsü olmuşdur. Abdulla Babayev 2015 mart ayının 10-da vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Azərbaycanda tonqal qalamaq adəti

**Tonqal qalamaq** — Novruz bayramının adət ənənələrindən biri.

## Haqqında
Çərşənbələrdə (və Novruz axşamında) tonqal qalanması, göyə yanar fişənglər, tarixən üskü — lopa atılması, bayram süfrəsi düzəldilməsi Azərbaycanda qədim el adətidir. Tonqal qalamaq, oddan atdanmaq, başı üzərinde lopa-üskü fırlayıb göyə atmaq əski mifik dünyagörüşlə bağlı məsələdir. İşığın, günəşin gücünə inanan qədim insan odun-alovun köməyi ilə yad-yabançi ruhları, soyuq, qaranlıq, xəstəlik gətirən, yaşayışa sıxıntı verən pis — şər qüvvələri qovub uzaqlaşdırmağın mümkünlüyünə inanırdı. Burada bütün məqamlarda od — Günəşin rəmzi kimi düşünülürdü.

Çillədən-qışdan çıxmaq üçün tonqal, od yandırılması əslində dolayısı ilə həm də Günəşin-yazın çağrılması mərasimidir. Bu aktın icrası zamanı tonqalın üstündən atılarkən:

söylənməsi də əski təsəvvürlə, çillədən, qışın ağrı-acısından qurtulmaq üçün oda — mikrogünəşə bir xilaskar kimi yanaşılması qənaəti ilə bağlıdır.

Əsasən də yetkinlik yaşına çatan gənc qızlar kənardan onun dediklərini eşitməsinlər deyə ürəyində bu nəğməni oxuyarlar.

Od yaşamaq, yaşatmaq rəmzidir.

## Tarixi qaynaqlarda Novruz
Yazılı mənbələrə istinadən demək olar ki, Novruz bayramı eradan əvvəl 505-ci ildə yaranmışdır. Dünyəvi şair Nizamülmülkün "Siyasətnamə"sin də, Ömər Xəyyamın "Novruznamə"sin də və digər şair və yazıçılarımızın əsərlərində Novruz bayramı xalqımızın ən geniş şəkildə qeyd etdiyi bayramlardan biri kimi vurğulanmışdır. Nizami Gəncəvinin "İskəndərnamə" poemasında Nüşabənin İsgəndəri məhz Novruz bayramında qonaq çağırması və tonqal ətrafında ona müxtəlif cür Novruz adət-ənənəsini özündə əks etdirən nemətləri təqdim etməsi bu bayrama xüsusi önəm verildiyini göstərir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Novruz bayramı
* Çərşənbə (mifologiya)

## Xarici keçidlər
* Milli adət və ənənə — Novruz bayramı
Fəxrəddin Kərimov

**Fəxrəddin Kərimov** () — Azərbaycan dirijoru, Azərbaycanın xalq artisti (2015), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2020-ci ildən).

## Həyatı
Dirijor Fəxrəddin Kərimov 1954-cü ildə anadan olmuşdur. Bülbül adına orta ixtisas məktəbini bitirdikdən sonra 1973–1978-ci illərdə P. İ. Çaykovski ad. Moskva Dövlət Konservatoriyasında violino sinfi üzrə təhsil alib. 1982–1988-ci illərdə H. A. Rimski-Korsakov ad. Leninqrad (Sankt-Peterburq) Dövlət konservatoriyasının opera-simfonik dirijorluğu şöbəsində Rusiyanın xalq artistləri V. Gergiyev və prof. İ. Musinin sinfində oxuyub. 1989–1991-ci illərdə Kirov ad. opera və balet teatrinda (Mariinski teatr) təcrübəçi-dirijor olub (rəhbər — V. Gergiyev). 1991–2001-ci illərdə İstanbulun Memar Sinan ad. Universiteti nəzdində Dövlət Konservatoriyası simfonik orkestrinin dirijoru kimi çalışıb. 1995-ci ilde İstanbul şəhəri Bələdiyyəsi rəhbərliyinin dəvəti ilə C. R. Rey adına konsert zalı nəzdində opera və simfonik orkestri yaradaraq 1995–1999-cu illərdə həmin kollektivə rəhbərlik edib. 2000-ci ildə İzmir Dövlət opera və balet teatrı tərəfindən S. Prokofyevin "Romeo və Culyetta" baletinə musiqi rəhbəri qisminde dəvət alan F. Kərimov 2001–2004-cü illərdə bu teatrda baş dirijor vəzifəsində çalişıb.
Qastrol marşrutları Almaniya, Polşa, Ruminiya, Rusiya, Belarus, Turkiyənin bir çox şəhərlərindən keçir. Bir çox festivalların — "Belıye noçi" (1996,Sankt-Peterburq), I Beynəlxalq türk musiqisi festivalı (1999), K. Silvestri adina beynelxalq festival (2000,Rumıniya), "İ. Arxipova və V. Pyavko devət edirlər…"(2004,Yakutsk) və s. iştirakçısı olub. 2004-cü ildən Azərbaycan Dövlət simfonik orkestrinin dirijoru, Baki Musiqi Akademiyasının vokal və opera hazırlığı kafedrasının dosentidir. 30 dekabr 2015 tarixində Azərbaycan xalq artisti adına layiq görülmüşdür.

9 may 2018-ci ildə və 10 may 2019-cu ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür. 7 may 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Aslanov

**Aslanov** — Azərbaycan soyadı.

### A
* Armais Aslanov (1923–1992) — dövlət xadimi.
* Aslan Aslanov (alim) (1926–1995) — azərbaycanlı filosof.
* Aslan Aslanov (aşıq) (d. 1928) — azərbaycanlı aşıq.
* Aslan Aslanov (dövlət xadimi) (d. 1961) — Şəmkir rayon icra hakimiyyəti keçmiş başçısı.
* Aslan Aslanov (jurnalist) (d. 1951) — azərbaycanlı jurnalist.
* Azad Aslanov (d. 1949) — azərbaycanlı yazıçı və şair.

### B
* Babək Aslanov (d. 1974) — Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
* Bəylər Aslanov (d. 1957) — geologiya-minerologiya elmləri doktoru.

### Ç
* Çingiz Aslanov — azərbaycanlı telejurnalist.

### E
* Elbəy Aslanov (d. 1951) — azərbaycanlı alim.
* Elçin Aslanov (d. 1934) — Azərbaycan rəssamı.
* Eldar Aslanov (d. 1976) — siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru.
* Elnur Aslanov (d. 1977) — siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru.
* Elşən Aslanov (d. 1971) — səs rejissoru.

### Ə
* Əmir bəy Aslanov (1892–1938) — pedaqoq.
* Əmrah Aslanov (1920–1982) — Azərbaycan hərbçisi.

### H
* Hamlet Aslanov (d. 1938) — kənd təsərrüfatı elmləri doktoru.
* Həmdulla Aslanov (d. 1950) — Azərbaycan riyaziyyatçısı.
* Həzi Aslanov (1910–1945) — azərbaycanlı general-mayor.
* Həzi Aslanov (II) (d. 1950) — azərbaycanlı hüquqşünas.

### İ
* İsa Aslanov (d. 1898) — azərbaycanlı müəllim.

### M
* Mahir Aslanov (1920–2002) — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV və V çağırış deputatı.
* Mirabbas Aslanov (d. 1923) — azərbaycanlı filoloq və jurnalist.

### N
* Niyazi Aslanov (1960–1992) — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
* Novruzəli Aslanov (d. 1963) — Azərbaycan siyasətçisi.

### Q
* Qaçay Aslanov — Bərdə rayon PK-nın ikinci katibi.
* Qəşəm Aslanov (1934–1984) — azərbaycanlı dövlət xadimi.

### O
* Oktay Aslanov (d. 1952) — biologiya üzrə fəlsəfə doktoru.

### R
* Rafiq Aslanov (d. 1962) — Azərbaycan mühəndisi.
* Ramal Aslanov (d. 1992) — Azərbaycan idmançısı.
* Ramiz Aslanov (d. 1947) — pedaqoji elmləri doktoru.
* Rəşad Aslanov (d. 1977) — azərbaycanlı diplomat.
* Rza Aslanov (1949–1990) — Kirovabad şəhər Partiya Komitəsinin birinci katibi.

### S
* Səlvər Aslanov — Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin rektoru.

### Ş
* Şikar Aslanov (1970–1992) — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı. Qarabağ müharibəsi şəhidi.

### T
* Telman Aslanov (d. 1947) — kimya üzrə elmlər doktoru.
* Teymur bəy Aslanov (1899—…) — mühəndis və Repressiya qurbanı.
* Teyyub Aslanov (d. 1967) — azərbaycanlı xanəndə.

### V
* Vüqar Aslanov (1970–1994) — Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.

### X
* Xeyrulla Aslanov
* Xəzər Aslanov (d. 1970) — Xızı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı.
* Xudadat bəy Məlik-Aslanov (1879–1935) — azərbaycanlı ixtiraçı-mühəndis və Repressiya qurbanı.

### Y
* Yadigar Aslanov (d. 1966) — azərbaycanlı prokuror.

### Z
* Zeyqəm Aslanov (1973–1994) — Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
* Zəkəriyyə bəy Aslanov (1858–1938) — pedaqoq və Repressiya qurbanı.

## Həmçinin bax
* Aslanova
* Aslanovlar
Aslanova

**Aslanova** — Azərbaycan soyadı.

*Çimnaz Aslanova (1904—1970) — Azərbaycan dövlət və ictimai xadimi.
*Kübra Aslanova (d. 1949) — IX çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı.
*Mina xanım Aslanova (1898—…) — Azərbaycan pedaqoqu.
*Rəbiyyət Aslanova (d. 1951) — fəlsəfə elmləri doktoru.
*Sona Aslanova (1924—2011) — Azərbaycan aktrisası.
*Valentina Aslanova (d. 1945) — Azərbaycan aktrisası.
*Zəminə Aslanova (d. 1940) — Azərbaycan pambıqçısı.
## Həmçinin bax
*Aslanov
*Aslanovlar
Gəzinti (film, 2015)

** Gəzinti ** () — rejissor Robert Zemekisin 2015-ci ildə çəkdiyi ABŞ tarixi filmi.
## Məzmunu
Bioqrafik janrda olan film Filipp Petinin həyatından bəhs edir. Filipp Peti 1974-cü ildə Nyu-Yorkda yerləşən Dünya Ticarət Mərkəzinin ən yüksək nöqtəsində 400 metr hündürlükdə kəndir üzərində gəzmiş fransız kəndirbazıdır. Filmdə Filipp Petinin obrazını kinoaktyor Cozef Qordon-Levitt canlandırmışdır.
## Film haqqında
* Filmdə  alman bəstəkarı Lüdviq van Bethovenin "Für Elisa" əsərindən istifadə olunmuşdur.
* Film tənqidçilərin yüksək rəyini alıb. Rotten Tomatoes  saytında film 202 resenziya əsasında 86% reytinqə malikdir və orta balla 10 ballıq sistemdən 7,2 bala layiq görülüb.
## Rollarda
* Cozef Qordon-Levitt — *[[Filipp Peti]]*
* Şarlotta Lebon — *Anni Eliks*
* Ceyms Bec Deyl — *Jan-Pyer*
* Kleman Siboni — *Jan-Lui*
* Sezar Dombua — *Jan-Fransua*
* Ben Şvars — *Albert*
* Ben Kinqsli — *papa Rudi*
* Stiv Valentayn — *Barri Qrinhaus*
## Xarici keçidlər
*  
*  
* 
* 

## İstinadlar
Tolqa Sarıdaş

**Tolqa Sarıdaş ** () — Türk aktyor.

## Həyatı
Əslən Sivaslıdır. İstanbulda doğulub, böyümüşdür. Xəlil Aqqənd liseyindən məzun olub. Liseydəki təhsili bitdikdən sonra aktyorluğa maraq göstərib. Əsənyurd bələdiyyə teatrı və Zeytun budağı teatrlarında aktyorluq edib. Bir neçə film və teleserialdan sonra *[[Möhtəşəm əsr (teleserial, 2011)|Möhtəşəm yüzil]]* adlı teleserialda canlandırdığı şahzadə Cahangir roluyla Türkiyədə məşhurlaşmağa başlayıb. *[[Günəşin qızları]]* adlı teleserialda Ali Mərdoğlu rolunu canlandırmışdır. 20 yanvar 2017-ci ildə yayımlanan Pis uşaq filmində Meriç Tuna rolunda olmuşdur. 2017-2019 illəri ərzində *[[Söz (teleserial, 2017)|Söz]]* adlı hərbi serialda Yavuz Qarasu obrazını canlandırmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Filipp Peti

**Filipp Peti** (; ) — fransız küçə kəndirbazı. 

Yüksək yüksəklikdəki heyrətamiz çıxışları ilə tanınan Filip 7 avqust 1974-cü ilin səhəri Nyu-York şəhərindəki Dünya Ticarət Mərkəzinin Şimal və Cənub əkiz qüllələri arasında uzanan dar kəndir üzərindən gəzintisindən sonra dünya şöhrəti qazanmışdır.

Şousunu yerdən 415 metrdən çox hündürlükdə göstərmək üçün o, 200 kiloqramdan çox ağırlığında bir kabel və təxminən 8 metr uzunluğunda və 25 kiloqram ağırlığında unikal bir balans dirəyi  istifadə etmişdir. Filipp 45 dəqiqə kəndirin üzərində qalmış və bu müddət ərzində səkkiz dəfə irəli-geri gəzmişdir. Sevgilisi Anni sonralar xatırlayır: 

Filip tamaşadan dərhal sonra polis tərəfindən həbs edildi, lakin məhkəmə Nyu-Yorkun Mərkəzi Parkında uşaqlar üçün pulsuz tamaşa müqabilində bütün ittihamları ləğv etdi.

Nyu-York şəhərindəki Dünya Ticarət Mərkəzinin Əkiz Qüllələri 2700-dən çox insanın həyatına son qoyan 11 sentyabr terror hücumları zamanı yerlə-yeksan edildi. Filipp Peti bu faciəyə böyük ağrı ilə reaksiya verdi və onların yenidən qurulmasına çağırdı: "*İki qüllə yenidən səmaya toxunduqda, bütün inşaatçıların kollektiv səsini ifadə edərək, bir daha onların arasında gəzəcəyimə söz verirəm. Bu, bizim hava qələbə mahnımız olacaq!*"

2015-ci ildə onun həyatından bəhs edən Gəzinti filmi çəkilmişdir. Filmdə Filipp Petinin obrazını kinoaktyor Cozef Qordon-Levitt canlandırmışdır.

## Filmoqrafiya
* Gəzinti (film, 2015)

## Xarici keçidlər
* Columbia Artists Management Inc. — Philippe Petit

* MSA — The Man Who Walked Between The Towers. Co-produced by Michael Sporn Animation and Weston Woods Studios
* Philippe Petit Signature visible in the 1980s
* photos of Philippe Petit crossing the Twin Towers along with others
* Philippe Petit: The journey across the high wire, TED2012, Filmed Mar 2012, Posted may 2012.
## İstinadlar
İsraildə idman

İsraildə idman milli mədəniyyətin mühüm bir hissəsidir. İsraildə idman həm rəqabət, həm də istirahət üçündür. İsraillilər, geniş yayılmış  atletika,futbol,basketbol idman növləri ilə məşğul olurlar. İsrail olimpik oyunlarda cüdo ,kano  və sörfinq üzrə 8 medal qazanıb və bir israilli 2009 şahmat üzrə dünya kubokunda birinci olub.
National Pearls

***National Pearls*** - Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin 2015-ci ildə işıq üzü görən ilk albomu.

## Hazırlanması

## Mahnıların siyahısı

## Həmçinin bax
* Məktub

## İstinadlar
Məktub (albom)

**Məktub** - Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin 2017-ci ildə işıq üzü görən albomu.

## Hazırlanması

## Mahnıların siyahısı

## Həmçinin bax
* National Pearls

## İstinadlar
The Last of the Real Ones

***The Last of the Real Ones*** () – ABŞ rok qrupu Fall Out Boy tərəfindən buraxılmış sinql. 14 sentyabr 2017-ci ildə Şimali Amerikada, 15 sentyabr 2017-ci ildə bütün dünyada buraxılmışdır. 16 sentyabr 2017-ci ildə House of Blues konsert zalında, 18 sentyabr 2017-ci ildə *"[[Jimmy Kimmel Live!]]"* verilişində canlı ifa olunmuşdur.

## Musiqi videosu
*"The Last of the Real Ones"* üçün musiqi videosu sinqlın buraxıldığı üçün gün buraxılmışdır. Videoda maşının baqajına bağlanmış Pit Vents lamalar tərəfindən kürəklə döyülür. Bu video Kanye Vestin "Flashing Lights" mahnısının musiqi videosunu xatırladır. Belə ki, həmin videoda da Kanye Vest baqaja bağlanmış vəziyyətdədir və qadın tərəfindən kürəklə döyülür. Makkoy | Meyer cütlüyü videonun rejissorları olmuşdurlar.

## Şəxslər
**Fall Out Boy**
* Patrik Stamp – əsas vokalist, piano, proqramlaşdırma, bəstə
* Pit Vents – bass gitara, bəstə
* Co Troman – əsas və ritm gitaralar, bəstə
* Endi Hörli – drumlar, zərb alətləri, bəstə

**İstehsal**
* Karlo "İllancelo" Montagnese – bəstə, istehsal

## Hit-paradlarda

## İstinadlar
Məmməd Koxa bulağı

**Məmməd Koxa bulağı** — Azərbaycanın Qazax rayonunun Daş Salahlı kəndində bulaq. Avey mağarasının yanında yerləşir.

1914-cü ildə Qazax general qubernatoru Məmməd Mahmudov (Məmməd Koxa) tərəfindən dağın döşündən yerin altı ilə çəkilib.

Bura Qazax rayonunun əsas turizm mərkəzlərindən biridir. Qonaqlar üçün bura görməli yerlər marşrutunda olur. Avey dağının aşağısında çox mənzərəli bir yerdə yerləşir.

## İstinadlar
Nohur bulağı

**Nohur bulağı** — Azərbaycanın Qazax rayonunun Ağköynək kəndində bulaq.

Qonaqlar üçün bura görməli yerlər marşrutunda olur.

## İstinadlar
İlkay Gündoğan

**İlkay Gündoğan** () — La Liqa təmsilçisi "Barselona" klubunda çıxış edən Almaniya futbolçusu, Almaniya milli futbol komandasının üzvü.

2025-ci il may ayında "Qalatasaray FK" İlkay Gündoğanla iki illik müqavilə imzalamağa rəsmi razılıq əldə edib.

## İstinadlar
Bruno Manser

**Bruno Manser** () İsveçrə ətraf mühit aktivisti olub. 1984-cü ildən 1990-cı ilə kimi Malasiyanın Penan qəbiləsində (Sarawak ştatı) yaşayıb və ağac tədarükü edən şirkətlərə qarşı dəfələrlə mübarizələr təşkil edib. 1990-cı ildən başlayaraq o, tropik meşələrin qorunması və yerli xalqların, xüsusən də Penanlıların insan hüquqları uğrunda ictimai fəaliyyətə başladı və bu fəaliyyəti onunla Malaziya hökuməti arasında münaqişəyə səbəb oldu. O, 1991-ci ildə İsveçrə qeyri-hökumət təşkilatı (QHT) Bruno Manser Fondunu yaradır. Bruno Manser 2000-ci ilin mayında Sarawaka son səfəri zamanı yoxa çıxır və ölü olduğu qəbul olunur. 

## Gənclik illəri və təhsili
Bruno Manser 25.08.1954-cü ildə Bazeldə çox uşaqlı ailədə doğulub. Manser gənclik illərində müstəqil düşüncəli insan olub.

Manser Mahatma Qandinin (Satyagraha) şiddətə qarşı olan idelogiyalarının dönməz tərəfdarları olaraq İsveçrə ordusunda məcburi hərbi xidmət keçməkdən imtina etdiyi üçün 19 yaşında 3 ay Lucerne həbsxanasında qalmalı olmuşdur. 1973-cü ildə həbsxananı tərk etdikdən sonra o, İsveçrə Alp otlaqlarında 12 il xırda və iri buynuzlu maldarlıqla məşğul olur. Manser bu dövrdə əl işləri, müalicə və mağaralar ilə maraqlanır. O, kərpic kəsir, dəri emal edir, arı saxlayır, hörür, rəngləyir və öz paltar və ayaqqabısını hazırlayırdı. Bruno Manser həmçinin alpnizim və dırmanma texnikası ilə məşğul olurdu. Sadə həyat sürmək üçün o, 30 yaşında Borneoya gedir.

## Penanların axtarışında
Manser 1983-cü ildə Malaziyanın Terengganu ştatına gedir və yerli ailədə yaşayır. 1984-cü ildə tropik meşələri araşdırarkən Manser ibtidai həyat keçirən Penan qəbiləsi barədə eşidir. Bu qəbiləni araşdırdıqdan sonra qərara gəlir ki, bir neçə il onlarla yaşasın və Sarawak ştatına gəlir.

O, Malaziyada İngilis mağara ekspedisiyasına qoşularaq Gunung Mulu Milli parkını tədqiq edir. Manser ekspedisiyadan sonra "insanlığın əsl mahiyyətini" və "hələ də təbiətlə ahənglə yaşayan insanları" tapmaq üçün Saravak cəngəlliklərinin dərinliklərinə irəlləyir. Tezliklə o, azır, ərzağı bitir və zəhərli göbələk yediyi üçün xəstələnir. Lakin, bütün bu çətinliklərə baxmayaraq Manser Penanları taparaq onlarla yaşamağa başlayır.

## Aktivist fəaliyyət
Tropik meşələrin qorunması üçün apardığı fəaliyyətə görə Malaziya hökuməti onu bir neçə dəfə həbs etmək istəyir və onu persona non grata elan edir. 1998-ci ildə Saravakın baş nazirinə müraciət edir ki, Penan qəbiləsi ərazisində biosferin formalaşdırılması üçün onunla əməkdaşlıq etsin. Lakin onun müraciəti rədd olunur.

## Yoxa çıxma
15 fevral 2000-ci ildə manser Penan qəbiləsini ziyarət etmək üçün Kalmantan adasına gedir. Son dəfə onu 25 may 2000-ci ildə görürlər və ondan sonra heç bir məlumat alınmır. 2005-ci ildə o, rəsmi olaraq ölü elan olunur.

## Referenslər
İddiaçıların turniri 2018

**İddiaçılar turniri 2018** — 2018-ci il martın 10-dan 28-dək Berlində keçirilən şahmat turniri. Turnirin qalibi hazırkı şahmat tacının sahibi Maqnus Karlsenlə 2018-ci ilin noyabrında İngiltərənin paytaxtı Londonda keçiriləcək şahmat üzrə dünya çempionu adı uğrunda matçda oynamaq hüququ qazanacaq.

Turnirin təşkilatçısı FİDE-in rəsmi partnyoru olan "Aqon" şirkətidir ().

## Mükafat fondu
250px|thumb|Turnir zalı
Ümumi mükafat fondu (Əsasnamə 3.8.1)  €420,000-dur (US$516,000):

* €95,000-turnirin qalibi
* €88,000 -ikinci yer
* €75,000 -üçüncü yer
* €55,000 dördüncü yer 
* €40,000 beşinci yer
* €28,000 altıncı yer
* €22,000 yeddinci yer
* €17,000 səkkizinci yer

Mükafat fondu eyni xala malik şahmatçılar arasında bərabər bölüşdürüləcək.

## Nəticələr

### Turnir cədvəli

### Raundlara görə nəticələr
Adı birinci qeyd edilmiş şahmatçı ağlarla oynayır. 1–0 ağların qələbə qazandığını bildirir, 0–1 qaraların qələbə qazandığını bildirir, və ½–½ heç-heçəni bildirir. Mötərizədəki rəqəmlər şahmatçıların əvvəlki raundlarda topladığı xalları göstərir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Turnirin rəsmi saytı
İncəbellim (mahnı)

**İncəbellim** - Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin National Pearls albomuna daxil olan mahnısı.

## Mahnı haqqında
Mahnının sözləri Anara, bəstə Emin Sabitoğluna, aranjemanı isə Qara Dərvişə aiddir.

## Mahnı sözləri
İncə donlum yer basmayıb yeriyən,
Başım baxtı, evim taxtı,  sevgilim.
Evdən çıxıb yüyürəndə sərvi boylum,
Badam yesə boylu görünər incəbellim,
Topuğunda sarmaşanda qarasaçlım.
Qoşa badam sığmayan dar ağızlım,
Qar üstünə qan dammış tək alyanaqlım.
Evdən çıxıb yüyürəndə sərvi boylum,
Badam yesə boylu görünər incəbellim,
Topuğunda sarmaşanda qarasaçlım,
Sevgilim, gözəlim, adaxlım.

## Həmçinin bax
* National Pearls

## İstinadlar
Yenilməz Batalyon (Teymurun Mahnısı) (mahnı)

**Yenilməz Batalyon (Teymurun Mahnısı)** - Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin National Pearls albomuna daxil olan mahnısı.

## Mahnı haqqında
Mahnının sözləri Qılman İlkinə, bəstə Cahangir Cahangirova, aranjemanı isə Qara Dərvişə aiddir.

## Mahnı sözləri
Yel əsər, dağıdar dağda dumanı.
Anamın gözləri yoldadır, bircə gümanı,
Bircə mənə qalmış gümanı,
Gedim görüm əziz anamı,
A köhlən atım...
Bulud kəs aranı,
Qoy arabanı kəndə çatsın.
Aaa... dağda yelə dönək
Düzdə selə dönək, a köhlən atım,
A qarlı dağlar...
Dərələr, dağlar aşdım yenə mən
Atlarım qanadlı quş təki bu düzlərdə şığıyar,
Mehribanım, boz at, kəhərim,
Çox uzaq deyil mənim səfərim,
A köhlən atım...
Bulud kəs aranı,
Qoy arabanı kəndə çatsın.
Aaa... dağda yelə dönək
Düzdə selə dönək, a köhlən atım,
A qarlı dağlar...


## Həmçinin bax
* National Pearls

## İstinadlar
Çıx Yaşıl Düzə (mahnı)

**Çıx Yaşıl Düzə** - Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin National Pearls albomuna daxil olan mahnısı.

## Mahnı haqqında
Mahnının sözləri İslam Səfərliyə, bəstə Arif Məlikova, aranjemanı isə Qara Dərvişə aiddir.

## Mahnı sözləri
Qəlbimi dindir, 
Sənə sözüm var.
Naz - naz eyləmə, 
Gəl görüşək yar.
Çıx yaşıl düzə, 
Qonaq gəl bizə,
Gözüm yoldadır, 
Xoş xəyaldadır.
Tez gəl, ey gülüm, 
Gözəl sevgilim,
Xəyalımda var 
Sevdalı bir yar.
Çıx yaşıl düzə, 
Qonaq gəl bizə.
Yanağı çiçək, 
Gözləri göyçək,
Üzəngidən tut 
Sən məni görcək.
Çıx yaşıl düzə, 
Qonaq gəl bizə,
Gözüm yoldadır, 
Xoş xəyaldadır.
Tez gəl, ey gülüm, 
Gözəl sevgilim,
Xəyalımda var 
Sevdalı bir yar


## Həmçinin bax
* National Pearls

## İstinadlar
Zibeydə (mahnı)

**Zibeydə** - Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin National Pearls albomuna daxil olan mahnısı.

## Mahnı haqqında
Mahnının sözləri Zeynal Cabbarzadəyə, bəstə Tofiq Quliyevə, aranjemanı isə Qara Dərvişə aiddir.

## Mahnı sözləri
Alagöz Zibeydə, sən qəşəngsən, qəşəng.
Həsrətin qəlbimi yandırır, ay mələk.
Alagöz Zibeydə, sən qəşəngsən qəşəng.
Həsrətin qəlbimi yandırır, ay mələk.
Sənin mən hicrinə dözmərəm,
Səndən mən əlimi üzmərəm.
Alagöz, şirinsöz Zibeydə,mən sənə yalvarıram,
Dərdindən heyvatək saraldım,gəl mənə, yalvarıram. 
Alagöz, şirinsöz Zibeydə, mən sənə yalvarıram, 
Dərdindən heyvatək saraldım, gəl mənə, yalvarıram. 
Yaz gəlib, hər yanda gül açmışdır çəmən,
Bənövşə tək boynum əyilmişdir qəmdən.
Yaz gəlib, hər yanda gül açmışdır çəmən,
Bənövşə tək boynum əyilmişdir qəmdən.
Sənin mən hicrinə dözmərəm,
Səndən mən əlimi üzmərəm.
Alagöz, şirinsöz Zibeydə,mən sənə yalvarıram,
Dərdindən heyvatək saraldım,gəl mənə, yalvarıram. 
Alagöz, şirinsöz Zibeydə, mən sənə yalvarıram, 
Dərdindən heyvatək saraldım, gəl mənə, yalvarıram. 


## Həmçinin bax
* National Pearls

## İstinadlar
Sən Ey Uşaqlıq (mahnı)

**Sən Ey Uşaqlıq** - Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin National Pearls albomuna daxil olan mahnısı.

## Mahnı haqqında
Mahnının bəstəsi Vasif Adıgözəlova, aranjemanı isə Qara Dərvişə aiddir.

## Mahnı sözləri
Nəğmə susdu dodaqlarda, 
Dilə gəldi tüfənglər. 
Mənim atam uzaqlarda 
Cəbhələrdə bir əsgər.
Anamızın laylaları, 
Nənnilər də pozuldu.
Arzuladıq ilk baharı, 
İstəyimiz yad oldu.
Sən, ey uşaqlıq, 
Sən bizdən uzaq düşdün artıq. 
De, səni yellər apardı,
Ya soyuq əllər apardı?
Görmədik biz gül dəstəsi, 
Görmədik biz oyuncaq. 
Ata səsi, ana səsi 
Eşitmədik doyunca.
Öz qoynuna aldı bizi 
Bu buruqlar şəhəri. 
Yarı böldük tikəmizi, 
Gözlədik al səhəri.
Sən, ey uşaqlıq, 
Sən bizdən uzaq düşdün artıq. 
De, səni yellər apardı,
Ya soyuq əllər apardı?


## Həmçinin bax
* National Pearls

## İstinadlar
Sinyaya veçnost

**Sinyaya veçnost** - Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin National Pearls albomuna daxil olan mahnısı.

## Mahnı haqqında
Mahnının sözləri və bəstəsi Müslüm Maqomayeva, aranjemanı isə Qara Dərvişə aiddir.

## Mahnı sözləri
Море вернулось
Говором чаек, 
Песней прибоя
Рассвет пробудив.
Сердце, как друга,
Море встречает,
Сердце, как песня,
Летит из груди.
О, море, море,
Преданным скалам
Ты ненадолго
Подаришь прибой.
Море, возьми меня
В дальние дали
Парусом алым
Вместе с собой.
Грустные звёзды
В поисках ласки
Сквозь синюю вечность
Летят до земли.
Море навстречу им
В детские сказки
На синих ладонях
Несёт корабли.
О, море, море,
Преданным скалам
Ты ненадолго
Подаришь прибой.
Море, возьми меня 
В дальние дали
Парусом алым 
Вместе с собой.
С собой! С собой! С собой! С собой!

## Həmçinin bax
* National Pearls

## İstinadlar
Slovakiya 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında

**[[Slovakiya]] [[2018 Qış Olimpiya Oyunları]]nda**  5 idman növü üzrə 56 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.
## Medallar

## Millinin tərkibi

### Biatlon

Olimpiya Lisenziyalarının böyük qismi 2016/2017 Biatlon üzrə dünya kuboku əsasında müəyyən edilmişdir. Slovakiyanın kişilərdən ibarət yığması 16-cü yeri tutmuşdur. Qadınlardan ibarət yığma isə 17-ci yeri tutmaqla 5 idmançı ilə təmsil olunmaq hüququ əldə etmişdir

; Kişilər

;; qadınlar

;Qarışıq estafet

#### Fiqurlu konkisürmə

Bu yarışma üzrə lisenziyalar 2017-ci dünya çempionatına əsasən müəyyən edilir. Bunun nəticəsi olaraq Slovakiya 2 nominasiya üzrə lisenziya əldə edə bilmişdir.

#### Dağ xizəyi idmanı

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları «B» kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Slovakiya 5 olimpiya lisenziyası qazanmışdır
;Kişilər

;Qadınlar

#### Xizək yürüşü

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak edə bilər. «A» kateqoriyası üzrə lisenziya qazanmaq üçün idmançı reytinq üzrə 100 xal qazanmalıdır. Bununla belə MOK-ləri «B» kteqoriyasını ödəyə biləcək 1 qadın və 1 kişi olmaqla iştirakçı ilə təmsil oluna bilər. Təsnifata əasən Slovakiya 4 lisenziya əldə edə bilmişdir.
; Kişilər
;; Uzaq məsafəli yarış

;; Sprint

; Qadınlar
;; Uzaq məsafəli yarış

;; Sprint

#### snoubord

Kecəndəfəki yarıçmalara nisbətdə bir çox dəyişikliklər baş vermişdir. Paralel slalom əvəzinə biq-eyr əlavə edilmişdir. Kişilərin snoubord-kross yarışmalarında iştirakçıların sayı dəyişdirilmiş, yarımfinal raundu ləğv edilmişdir. Finalda idmançılar üş cəhd yerinə yetirməli olurlar. Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Hər idman növü üçün ayrıca qaydalar mövcuddur. Təsnifata əsasən Slovakiya bu idman növü üzrə 1 idmançı ilə təmsil olunur.

;Qadınlar
;; Fristayl

### Xizək idmanı

Olimpiya oyunlarında iştirak etmək üçün 2017/2018 il dünya kubokunda göstərdiyi performans 1 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən kvota müəyyən edilir. Slovakiya bu yarışda 5 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.
; Kişilər

; Qadınlar

;;Qarışıq

### Hokkey

#### Kişilər

Dünya çempionatında ilk 8 yeri tutan olimpiyadaya yollanır. Slovakiya yığması isə 87-ci ola bilmişdir

;Tərkib

## İstinadlar

## Mənbə
* Slovakiya millisi   
* Slovakiya Milli Olimpiya Komitəsi
Vayxır piri

**Vayxır piri** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Vayxır kəndində ziyarətgah.

## Haqqında
Vayxır piri xalq arasında künbəz adlanır. Pirin binası bişmiş kərpiclə üzlük çəkilməklə bərpa edilmişdir. Bina dairəvi formadadır. Girişi ş. tərəfdəndir. Girişin hər iki tərəfində olan dördkünc formalı sütunun üzərində tağşəkilli ocaq düzəldilmişdir. Pirin divarında taxçalar vardır. Binanın dam örtüyü konusvarı formada olub, dəmirdən hazırlanmışdır. İçərisində iki qəbir vardır. Rəvayətə görə qəbirlər müqəddəs insanlara aiddir. Vaxtilə qəbir daşlarında olan yazılar oxunmaz hala düşmüşdür. Piri XVIII–XIX əsrlə aid etmək olar.

## İstinadlar
Vayxır mədənləri

**Vayxır mədənləri** — Naxçıvan Muxtar Respublikası Babək rayonu ərazisində aşkar olunmuş qədim mədənlər.

I və II Kültəpə yaşayış yerlərinin yaxınlığında oval çalalardan ibarətdir. Burada filizin saflaşdırılması nəticəsində əmələ gəlmiş süxur yığınlarının toplandığı sahədə (1,2 km2) kəşfiyyat qazıntıları zamanı daş çəkic, boz rəngli gil qab qırıqları aşkar olunmuşdur. Tapıntıların e. ə. II minilliyə aid olması ehtimal olunur.

## İstinadlar
Yağmur piri

**Yağmur piri** Culfa rayonunun Teyvaz kəndindən ş.- də ziyarətgah.

Pir daş hörgü ilə iki hissəyə bölünmüşdür. Pirin girişi cənub tərəfdəndir. Onun cənub, şərq və qərb divarlarında şam yandırmaq və nəzir qoymaq üçün xüsusi taxçalar düzəldilmişdir. Pirin divarları Azərbaycanın qədim memarlığı üçün xarakterik olan tikinti texnikası ilə tikilmişdir. Divarlar yanlardan iri daşlarla hörülmüş, onların arası isə kiçik həcmli daşlarla doldurulmuşdur. Divarlar bərkidici məhlul olmadan inşa edilmişdir. Pirin arxitektura özəllikləri və daşların şibyə ilə örtülməsi onun uzun müddətdən bəri istifadə edildiyini göstərir. Pirin içərisindəki taxçalarda XII–XIV əsrlərə aid yağdanlara rast gəlinmişdir. Lakin pirin tikilmə tarixi e.ə. IX–VI əsrlərə aiddir.

## İstinadlar