Argentina dövlət başçılarının siyahısı

Argentinanın bir çox fərqli tipdə dövlət başçıları, eləcə də bir çox fərqli hökumət tipləri olub. Kolumbaqədərki dövrdə, bu gün Argentinanı təşkil edən ərazilərin əksəriyyəti, Şimal-Qərb və Kuyo bölgələrinin ink sakinləri istisna olmaqla, heç bir mərkəzləşdirilmiş hökumət olmadan Amerika xalqları tərəfindən məskunlaşmışdı. Amerikada ispan müstəmləkəçiliyi zamanı İspaniya kralı Yeni dünyada fəth edilmiş ərazilər üzərində ali hakimiyyət səlahiyyətini özündə saxlayır, yerli idarəetmə üçün vitse-krallar təyin edirdi. Sonradan Argentinaya çevriləcək ərazilər əvvəlcə Peru vitse-krallığının, sonra isə Rio-de-la-Plata vitse-krallığının bir hissəsi idi. May inqilabı Argentina İstiqlal müharibəsini başlatmaqla vitse-kral Baltazar İdalqo de Sisnerosu ilk milli hökumətlə əvəz etdi. Bu, əyalət deputatlarının birləşməsi ilə sonradan Xunta Qrandeyə çevriləcək və əvvəlcə bir neçə üzvdən ibarət olan Primyera Xunta idi. Xuntaların böyüklüyü onların üzvləri arasında daxili siyasi mübahisələrə səbəb olurdu və buna görə də onları üç üzvdən ibarət Birinci və İkinci Triumvirat əvəz etdi. XIII ilin Məclisi Rio-de-la-Plata Birləşmiş Əyalətlərinin ali direktoru adlanan və dövlət başçısının atributlarına bənzər yeni icra hakimiyyəti orqanı yaratdı. İkinci məclis, Tukuman Konqresi 1816-cı ildə müstəqillik elan etdi və 1819-cu il Argentina Konstitusiyasını qəbul etdi. Lakin bu konstitusiya mərkəzi hökumətlə Federal Liqa əyalətləri arasında silahlı münaqişələr zamanı ləğv edildi. Bu, Argentinada hər hansı bir dövlət başçısının olmadığı və "XX ilin anarxiyası" kimi tanınan dövrü başlatdı.

1826-cı ildə mərkəzi hökuməti təşkil etmək üçün yeni cəhd oldu. Yeni konqres yeni konstitusiya yazdı və bu prosesdə Bernardino Rivadavianı prezident seçdi. Rivadavia Argentinanın ilk prezidenti olub. Lakin qısa müddət sonra o istefa verdi və 1826-cı il Konstitusiyası ləğv edildi. Argentina əyalətləri daha sonra mərkəzi dövlət başçısı olmayan bir konfederasiya kimi təşkilatlandılar. Bu təşkilati formada Buenos-Ayres əyalətinin qubernatorları öz üzərlərinə bütün əyalətlərin adından xarici borcların ödənilməsi və xarici əlaqələri idarə etmək kimi bəzi vəzifələr götürdülər. Bu qubernatorlar, Xuan Lavalle istisna olmaqla, Buenos-Ayres qanunverici orqanı tərəfindən təyin edildi. Xuan Manuel-de-Rosas 1852-ci ildə Kaseros döyüşündə Xusto Xose-de-Urkisa onu məğlub edənə qədər ardıcıl on yeddi il qubernator vəzifəsini saxladı. Urkisa daha sonra yeni Konstitusiya məclisini çağırdı və düzəlişlər yolu ilə Argentinanın hazırkı konstitusiyası olan 1853-cü il Konstitusiyasını elan etdi. 1854-cü ildə Urkisa həm hökumət, həm də dövlət başçısı kimi fəaliyyət göstərən müasir Argentinanın ilk prezidenti oldu. Bununla belə, Buenos-Ayres əyaləti konstitusiyanı rədd etdi və 1859-cu il Sepeda döyüşünün nəticələrinə qədər müstəqil dövlət olsa da, daxili münaqişə bundan sonra da davam etdi. Yalnız 1861-ci ildə Pavon döyüşündən sonra keçmiş bonaerense lideri Bartolome Mitre vahid Argentina Respublikasının ilk prezidenti oldu.

Konstitusiyalı prezidentlərin ardıcıllığı 1930-cu ilə qədər, Xose Feliks Uriburu mülki-hərbi dövlət çevrilişi ilə hakimiyyəti ələ keçirənə qədər fasiləsiz davam etdi. Uzun onilliklər ərzində qanuni prezidentlər və qeyri-qanuni vasitələrlə hökuməti ələ keçirən digərləri arasında növbəlilik var idi. Bu vasitələrə dövlət çevrilişləri, eyni zamanda əsas siyasi partiyaların qadağan edilməsi və seçki saxtakarlığı daxildir. Sonuncu dövlət çevrilişi 1976-cı ildə baş verdi və 1983-cü ildə başa çatan Milli Yenidən Təşkil Prosesi ilə nəticələndi. Öz səlahiyyətlərini Konstitusiya mandatı xaricində həyata keçirən hər hansı de-fakto rəhbərin prezident və ya dövlət başçısı kimi retrospektiv tanınması Argentina siyasətində mübahisəli və aktual məsələdir. Bununla belə, onların hakimiyyətdə olarkən qəbul etdikləri qərarlar de-fakto hökumət doktrinasına uyğun olaraq etibarlı hesab edilmişdir. Bu doktrina 1994-cü il konstitusiya düzəlişi ilə rədd edildi və potensial gələcək çevrilişlər üçün tətbiq olunmayacaqdı. Hazırkı dövlət başçısı 10 dekabr 2023-cü ildə vəzifəyə başlayan prezident Xavyer Mileydir.

## Partiya mənsubiyyəti

## Rio-de-la-Plata Birləşmiş Əyalətləri (1810–1831)

### Xunta sədrləri (1810–1811)

### [[Triumvirat]]lar (1811–1814)

### Ali Direktorlar (1814–1820)

### Buenos-Ayres əyalətinin beynəlxalq əlaqələri idarə edən qubernatorları (1820–1826)
1820–1826-cı illər arasında Birləşmiş Əyalətlər pakt və müqavilələrlə birləşdirilmiş muxtar əyalətlərin sərbəst ittifaqı kimi fəaliyyət göstərirdi (bax: Pilar müqaviləsi, Beneqas müqaviləsi, Dördtərəfli müqavilə), lakin 1825-ci il Konstitusiya Konqresinə qədər heç bir faktiki mərkəzi hökumət yox idi.

### İlk prezident hökuməti (1826–1827)

### Buenos-Ayres əyalətinin beynəlxalq əlaqələri idarə edən qubernatorları (1827–1831)

## [[Argentina Konfederasiyası]] (1831–1861)

### Beynəlxalq əlaqələri idarə edən qubernatorlar (1831–1852)

### [[Argentina Konfederasiyası]]nın müvəqqəti direktoru (1852–1854)

### Konfederasiya prezidentləri (1854–1861)

## Argentina Respublikası (1861–indiyədək)

### Prezidentlər (1861–indiyədək)

## Argentina dövlət başçılarının fərdi xronologiyası

## Argentina dövlət başçılarının partiya mənsubiyyəti üzrə xronologiyası

## İstinadlar

## Qeydlər

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Rulers.org — Argentina list of rulers for Argentina