open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Evrim Akın

**Evrim Akın** — Türkiyə kino və teatr aktrisası, teleaparıcı.

## Həyatı

Evrim Akın 12 iyun 1979-cu ildə Türkiyənin paytaxtı Ankara şəhərində anadan olmuşdur. Boyu 160 sm-dir. O, 17 yaşında ikən atası vəfat etmişdir.

## Karyerası
Karyerasına İzmirdə Konak Bələdiyyə Teatrında başlayan Evrim Akın daha sonra *Müjdət Gəzən Sənət Məktəbinə* daxil olmuşdur.
### Filmləri
#### Bədii filmləri
* Şaşqın | 2006 | Zeynəb rolunda
#### Televiziya filmləri
* Memleket Hikayeleri - Ana Beni Eversene | 2006 | Handan Karadağ rolunda

### TV serialları
*Güldür Güldür | 2019 | Özge rolunda
*Alemin Kralı | 2011 | Jülide Mermercin rolunda
*Bez Bebek | 2007 | Bez Bebek Nana rolunda
*Avrupa Yakası | 2004-2006 (cəmi 52 bölümdə) | Selin Yerebakan rolunda
*Estağfurullah Yokuşu | 2003 | Gümüş rolunda
*Analık | 2003 | ... rolunda
*Şizofren Aşk | 2003 | Zeynep Gülfer rolunda
*Canım Kocacığım | 2002 | Lara rolunda
*Nisan Yağmuru | 2001 | Kiraz rolunda
*Kimsecikler | 1999 | Ayşegül rolunda
*Eltiler | 1997 | Hande rolunda

## Mükafatları
* 23 Aprel 2009-cu il | *Aslan Maks Mükafatları* | *Ən yaxşı qadın aktrisa* mükafatı

## Xarici keçidlər
*Facebook-ta Evrim Akın resmi hayran sayfası
## İstinadlar
* SinemaTurk.com :Evrim Akın filmleri ve dizileri

## İstinadlar
Misrəddin Sadıqov

**Sadıqov Müsrəddin** (tam adı: *Sadıqov Misrəddin Allahverdi oğlu*; ) — fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.

## Həyatı

Misrəddin Sadıqov 1954-cü il, dekabrın 10-da Ermənistan Respublikasının Krasnoselo rayonunun Cil kəndində anadan olub. 1962-1972-ci illərdə Krasnoselo rayonunun Cil kənd orta məktəbində oxuyub. 1972-1977-ci illərdə BDU-nun  Mexanika-riyaziyyat fakültəsinin əyani şöbəsində təhsil alıb. 1993-cü ildən BDU-da çalışır.

Ailəlidir, üç övladı var.

* 20 Yanvar şəhidi Yusif Sadıqovun qardaşıdır.
* Azərbaycan alimi, filologiya elmləri doktoru, professor, AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda "Terminologiya" şöbəsinin müdiri və AMEA Rəyasət Heyəti yanında Terminologiya Komissiyasının sədr müavini Sayalı Sadıqovanın qardaşıdır.

## Təhsili, elmi dərəcə və elmi adları

* 1972-1977,tələbə, Mexanika-riyaziyyat fakültəsi,BDU
* 1981-1984,dissertant, Azərbaycan EA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu
* 1984, f.-r.e.n., «Diferensial daxilolmanın optimal trayektoriyasının xassəsi»
* 1993, f.-r.e.d., «Çoxdəyişənli hamar olmayan variasiya məsələsinin və diferensial daxilolmanın tədqiqi»

## Əmək fəaliyyəti
* 2008- h/h , professor, İdarəetmə nəzəriyyəsinin riyazi üsulları kafedrası, Mexanika-riyaziyyat fakültəsi, BDU
* 1998-2008, professor, Optimallaşdırma və idarəetmə  kafedrası, Tətbiqi-riyaziyyat fakültəsi, BDU
* 1997-1998, baş müəllim,Optimallaşdırma və idarəetmə  kafedrası, Tətbiqi-riyaziyyat fakültəsi, BDU
* 1994-1998, şöbə müdiri, Azərbaycan EA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu
* 1987-1993, baş elmi işçi, Azərbaycan EA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu
* 1985-1987, kiçik elmi işçi, Azərbaycan EA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu
* 1981-1985, proqramçı-riyaziyyatçı, Azərbaycan EA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu
* 1979-1981, mühəndis-proqramçı, Azərbaycan EA-nın Kibernetika İnstitutu
* 1978-1979, baş laborant, Azərbaycan EA-nın Kibernetika İnstitutu

## Apardığı dərslər

Variyasiya hesabı, Stoxostik optimal idarəetmə məsələsi, Oyunlar nəzəriyyəsi, İdarəetmə və müşahidə.

94 elmi məqalənin və 5 monoqrafiyanın  müəllifi, 20-dən artıq beynəlxalq seminar, simpozium, konfranslar iştirakçısı, 99 seçilmiş əsərləri, 8 kitabın müəllifidir.

## İstinadlar
*http://www.cilliler.com/blog/misr_ddin_sadiqov/2012-03-29-70
Anatoli Quskov

**Anatoli Mixayloviç Quskov** () — Azərbaycan SSR daxili işlər naziri (1953–1954), Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri (1954–1956).

## Həyatı
3 sentyabr 1913-cü ildə Moskva şəhərində anadan olmuşdur. Milliyyətcə rusdur. 1939-cu ildən daxili işlər və dövlət təhlükəsizlik orqanlarında çalışmışdır. Böyük Vətən Müharibəsinin başlanmasından sonra hərbi əks-kəşfiyyat istiqaməti üzrə, 1942-ci ildən isə SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığının hərbi əks-kəşfiyyat qüvvələrində fəaliyyət göstərmişdir. 1951–1953-cü illərdə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin aparatında işlədikdən sonra, daxili işlər və dövlət təhlükəsizlik orqanlarında fəaliyyətini bərpa etmişdir. 8 avqust 1953-cü ildən 26 aprel 1956-cı ilə qədər Azərbaycan SSR hüquq-mühafizə orqanlarına (1953–1954-cü illərdə daxili işlər naziri, 1954–1956-cı illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri) rəhbərlik etmişdir.

## İstinadlar
Suus

***"Suus"*** () — Kosovo-Alban ifaçı və bəstəkarı Rona Nişliu səsləndirməsində alban dilli folklor ballada. Mahnı musiqi mütəxəssisləri və tənqidçiləri tərəfindən müsbət rəylər alaraq, Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin *"Həqiqi qalibləri"* siyahısına daxil edilmişdir.

## Mahnı
Böyük musiqiçi kütləsi tərəfindən müsbət müzakirələrə hədəf olaraq  "Şah əsər" adlandırılan "Suus" hüznlü sülh əsərinin sözləri Rona Nişliu, bəstəsi isə Florent Boşnyakuya məxsusdur.

Mahnının mövzusu 1999-cu ildə baş verən dəhşətli Kosova müharibəsi və bu çətin günlərdə ifaçının məruz qaldığı həqiqi acıları əks etdirir. O, sözügedən böhranlı anlarda doğma vətəni Mitrovitsanı tərk etmək məcburiyyətində qalmışdır. Mahnının sözlərində yer alan *"Bu dünyada artıq mərhəmət yoxdur, hətta zamanın belə bizə ayıracaq "Zamanı" qalmayıb. Dünənlərin heç bir əhəmiyyəti yoxdur, çünki dünən mövcud ola bilməyənlər onsuzda təlatümlü dənizlərdə məhv oldular. Sabahlar da heç bir ümid gətirməyəcək. Mənə ağlamağı öyrədin! Ağla! Ağla!"* kimi cümlələrdə, Rona Nişliunun müharibə kədəri əks-səda verməkdədir. Mərsiyə xarakterli əsərin sonunda yer alan nida beyti mahnının ruhunu ümumiləşdirir.

Musiqi əsərindəki vokal çıxışı səbəbilə də təriflərə layiq görülən istedadlı ifaçı Rona Nişliu müəllifi olduğu "Suus" mahnısı haqqında: *"Mahnı bütün insanların yaşaya biləcəyi çətin anlardan bəhs etsədə, sonda mütləq bir işıq mövcuddur"* ifadələrini söyləmişdir.

## Buraxılış tarixi

## Beynəlxalq arenada
"Suus" mahnısı Albaniyanın ənənəvi musiqi hadisəsi hesab edilən *Festivali i Këngësin*, 29 dekabr 2011-ci il tarixində təşkil edilən əlli illik yubiley buraxılışının finalında qələbə qazanmışdır. Bu, mahnının beynəlxalq səhnələrdə səslənməsinə şərait yaratdı.

***Qitə*** ***çıxışları***

Rona Nişliu "Suus" mahnısını daha da tanıtmaq və mənəvi ruhunu izləyici kütləsi ilə paylaşmaq məqsədi ilə Kipr, Macarıstan, Monteneqro, Rumıniya və Niderland da daxil olmaqla çoxsaylı ölkələrin səhnələrində canlı olaraq ifa etmişdir.

***Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi 2012***

22 may 2012-ci tarixində keçirilən sayca 58-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin ilk yarı-final mərhələsində "Suus" mahnısı ilə Albaniyanı təmsil edən Rona Nişliu, ölkəsini ikinci sırada böyük finala yüksəltmişdir. Möhtəşəm finalda Macarıstandan sonra və Litvadan əvvəl səhnədə 3-cü nömrə altında "Suus" mahnısını bir daha canlı olaraq səsləndirən ifaçı, müsabiqənin yekun səsvermə nəticələrinə əsasən, ümumilikdə 146 xal toplayaraq beynəlxalq yarışmanı 5-ci sırada tamamlamışdır. Aşağıdakı cədvəldə "Suus" mahnısına təqdim olunan xallar sistemi göstərilmişdir;

**"Suus" musiqi əsərinə təqdim edilmiş xallar(Yalnız böyük finalda);**

{| class="wikitable"
|-
! scope="col" width="20%" | Xal
! scope="col" | Ölkə
|-
! scope="row" | 12 xal
| 
|-
! scope="row" | 10 xal
| 
|-
! scope="row" | 8 xal
| 
|-
! scope="row" | 7 xal
|
|-
! scope="row" | 6 xal
| 
|-
! scope="row" | 5 xal
| 
|-
! scope="row" | 4 xal
| 
|-
! scope="row" | 3 xal
| 
|-
! scope="row" | 2 xal
|
|-
! scope="row" | 1 xal
| 

## Çartlarda

## Qeydlər

## İstinadlar
Oferta

**Oferta** - razılaşdırmanın əsas şərtlərini özündə əks etdirən formal təklif. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 408-ci maddəsində ofertanın anlayışı və onunla bağlı normalar əksini tapmışdır. Həmin Məcəllənin 408.1-ci maddəsində qeyd olunmuşdur ki, "müqavilə bağlanması haqqında təklif (oferta) o zaman verilmiş sayılır ki, bir və ya bir neçə şəxsə ünvanlanmış bu təklifdə onu vermiş şəxsin (oferentin) razılıq (aksept) olduqda, öz təklifinin icrasına hazır olduğu ifadə edilsin". Ofertanın verildiyini müəyyənləşdirməyə kömək edən bir neçə qayda mövcuddur. Oferta o zaman etibarlı hesab olunur ki, o:
# oferent vasitəsilə ünvan sahibinə verilməlidir;
# ayrıca şəxsə, şəxslər qrupuna və ya bütün dünyaya ünvanlana bilər;
# aydın və birmənalı olmalıdır;
# "qeyri-ciddi sözlərdən", əlavə məlumat almaq üçün sorğudan fərqləndirilməlidir.
Oferta üçün gecikmiş aksept yeni oferta sayılır.

## Mənbə
*SEC FAQ on tender offers
*Essential Contract Law, Geoff Monahan.
*Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi
Maria Farantouri

**Maria Farantouri** - (, 28 noyabr 1947-ci il, Afina) — Yunanıstan müğənnisi və ictimai xadimi.

Yunan musiqisinin dirçəlişində mühüm rol oynayıb. Bəstəkar Mikis Theodorakis ilə əməkdaşlığı ilə tanınır. Böyük səs diapazonuna və əla dramatik ifaya malikdir. 1967-ci ildə qurulumuş Yunanıstan hərbi xuntasına qarşı mübarizəsi ilə də tanınır. Onun haqqında Londonun "Guardian" qəzeti yazırdı: "Onun səsi Olympus və Tanrılardan bir hədiyyədir".

## Mənbə
* Maria Farantourinin tərcümeyi-halı (yunan dilindən tərcümə).
Marşrut

**Marşrut** (alm. *Marschroute*, fr. *marche* — hərəkət, irəliyə gediş və *route* — yol) — əsas məntəqələr göstərilməklə müəyyən coğrafi orientirlərlə müqayisədə hansısa obyektin hərəkəti.

Marşrutun əvvəli və son nöqtəsi olur. Marşrutun yolu əvvəldən müəyyən edilir və ondan istifadə edənlər məlumatlı olurlar.

## Həmçinin bax
* Turist marşrutu
* Nəqliyyat logistikası
* Cədvəl
* Yol

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Яндекс. Словари
Qəhrəman (film, 1983)

**Hero** (mənası: Qəhrəman) 1983-cü ildə istehsal olunan Hindistan filmi. Filmin rejissoru Subaş Qaydır. Ceki Şrof  filmin əsas rolunda yer almışdır. O bu filmlə ilk uğurlarını qazanıb. Minakşi Sişadri isə 1981-ci il Hindistan gözəli müsabiqəsində iştirak edən və bu filmlə kifayət qədər uğur qazanan digər əsas rol ifaçısıdır.

## Rollarda
* Ceki Şrof — Ceki/Caykişan
* Minakşi Sişadri — Radha Matxur
* Sanciv Kumar — Damodar Matxur
* Şami Kapur — Şrikant Matxur
* Amriş Puri — Paşa
* Madan Puri — Baharat
* Rancit
* Bindu — Camuna — Radhanın dul xalası
* Baharat Buşan — Ramu
* Şakti Kapur — Cimi Tapa
* Urmila Bhat — Sandiya Matxur

## Musiqi
Musiqilərin müəllifi Laxmikant Pyarelal cütlüyüdür. Sözlərin müəllifi Anand Bakşidir.

## Digər məlumatlar
* 1983-cü il filmləri

## Xarici keçidlər
* '''Hero''' İMDB Səhifəsi
III İsmayıl

**III Şah İsmayıl** (; tam adı: *Əbu Turab İsmayıl ibn Seyid Murtuza;* ) — Səfəvilər xanədanlığından olan XIII İran şahənşahı. Hüquqi olaraq İran şahı olmuşdur. Dövləti onun adından Kərim xan Zənd və Raziya Sultan idarə etmişdir.

## Həyatı
Şah İsmayıl 1733-cü ildə anadan olmuşdur. Sultan Hüseynin nəslindəndir, atası Seyid Murtuza Mirzə, anası Səfəvi hökmdarı Sultan Hüseynin qızı Məryəm sultandir.

1747-ci ildə Nadir şah öldürüldükdən sonra İranda və Azərbaycanda hakimiyyət uğrunda mübarizə başlandı. İranın cənubunda isə özlərinə Şiraz şəhərini mərkəz seçən fars Zəndlər sülaləsi hakimiyyət uğrunda mübarizə aparırdılar. Onlara çox gözəl aydın idi ki, Nadir şahın öldürülməsinin və Əfşarlar İmperiyasının parçalanmasının ən böyük səbəblərindən biri də məhz Səfəvilər sülaləsi amili idi ki, Kərim xan Zənd və Əli Mərdan xan Bəxtiyari də bundan məharətlə istifadə etdilər. Belə ki, 1747–1749-cu illərdə Əfşar Xanədanlığı özü də dərin siyasi böhran keçirirdi. Hakimiyyət uğrunda mübarizələr və daxili çəkişmələr nəticəsində dövlət zəifləmişdi. Bu sülalənin hakimyyəti yalnız Xorasanda mövcud idi. 1749-cu il dekabr ayında saray çevrilişi nəticəsində Şahrux İran şahlığından məhrum edildi və 19 yanvar 1750-ci ildə hakimiyyətə, II Süleyman şah Səfəvi adı ilə Mir Seyid Məhəmməd gəldi, lakin az sonra 1750-ci ilin mart ayında saray çevrilişi nəticəsində II Süleyman şah Səfəvi devrildi və hakmiyyətə yenidən Şahrux şah Əfşar gəldi. Bu hadisələrlə eyni vaxtda 1750-ci il yanvarın 19-da İsfahana daxil olan Əli Mərdan xan Bəxtiyari və Kərim xan Zənd tərəfindən hakimiyyətə III Şah İsmayıl adı ilə 17 yaşlı İsmayıl gətirildi. Və əslində (hüquqi olaraq) İranda Səfəvilər sülaləsinin hakimiyyəti bərpa olundu, lakin İsmayılın heç bir real gücü və hakimiyyəti yox idi. Belə ki, dövləti onun adından vəkil adı ilə Kərim xan Zənd və Raziya Sultan idarə edirdi. Əslində Zəndlər və Bəxtiyarilər III Şah İsmayıldan xalqı yatışdırmaq və öz hakimiyyətlərini rəsmi etmək üçün istifadə edirdilər. Onu isə İranın cənubunda Abadan şəhərində qalada həbsdə tuturdular və o, heç bir vəzifəsini icra edə bilmirdi. Əli Mərdan xan Bəxtiyari öldürüldükdən sonra isə Kərim xan Zənd, tək başına İranın cənubunu idarə edir və bu dövrdə yenə də III Şah İsmayıl qalada həbsdə saxlanılırdı. 1773-cü ildə isə III Şah İsmayıl İranın cənubunda Xuzistan vilayətindəki Abadan şəhərində saray dustaqlığındaikən vəfat etdi.

## Ədəbiyyat
* E. van Donzel, B. Lewis, Ch. Pellat Encyclopédie de l'Islam G. P Maisonneuve & Larose SA Paris 1978.
* İran Ensiklopediyası saytı
* Abu’l-Ḥasan Ḡaffārī Kāšānī. "Golšan-e morād". ed. Ḡ-R. Ṭabāṭabāʾī Majd. Tehran. 1990. səh. 42, 58, 110
* Abu’l-Ḥasan Golestāna. "Mojmal al-tawārīḵ". ed. M.-T. Modarres Rażawī. Tehran. 1977. səh. 172–73, 181–82, 192, 214–15.
* Ṣādeq Nāmī. "Tārīḵ-e gītīgošāy". ed. S. Nafīsī. Tehran. 1938. səh. 16.
* J. R. Perry, "The Last Safavids, 1722–1773". Iran IX. 1971. səh. 66–69.

## Həmçinin bax
* Səfəvilər dövləti

## Xarici keçidlər
Disney’s Aladdin (Capcom)

**Disney’s Aladdin (Capcom)** -  "Capcom" oyun şirkəti tərəfindən 1993-cü ildə yaradılan macəra oyunudur.

## Məzmun

Videooyunun süjeti cizgi filminin hekayəsinə yaxındır. Küçə oğrularından biri olan Ələddin sehrli çıraq tapır və bu çıraqda üç arzunu yerinə yetirən Cin vardır. Şahzadə Jasminə vurulmuş Ələddin Cindən onu şahzadəyə döndürməsini istəyir və arzusuna nail olur. Lakin Aqrabah Sultanının qəddar vəziri Cəfər, onun taxt-tacına sahib olmaq üçün müxtəlif hiylələrə əl atır. Cəfər Sultanın taxtını ələ keçirdikdən sonra Jasmini əsir edir və sehrli çırağa sahib olur. Bu səbəbdən Ələddin Abu və sehrli xalçanın köməyi ilə Aqrabahı bu fəlakətdən xilas etməyə qərar verir. Ələddin müxtəlif macəralardan keçəndən sonra Cəfərlə döyüşür və ona qalib gəlir. Sonda Ələddin Jasmini xilas edir və Aqrabahda əvvəlki kimi mehribanlıq olur.  

## Raundlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Moby Games'' informasiya saytında
* «Aladdin» oyunu Sega Genesis
* Oyunun kodu
* Aladdin  
* Rom, skrinşotlar
Azərbaycandakı vulkanların siyahısı

[thumb|[Axarbaxar (dağ)|Axarbaxar]]
[thumb|[Böyük İşıqlı]]
Azərbaycandakı aktiv və sönmüş vulkanların siyahısı.

Bu siyahı lava püskürən vulkanlar haqqındadır.

## Mənbə
* Siebert L, Simkin T (2002-). Volcanoes of the World: an Illustrated Catalog of Holocene Volcanoes and their Eruptions. Smithsonian Institution, Global Volcanism Program Digital Information Series, GVP-3, (http://www.volcano.si.edu/world/).
Monroviya

**Monroviya** () — Liberiyanın paytaxtı. Monserrado qraflığında yerləşir, Atlantik okeanı sahilində limandır. Əhalisi 1 010 970 nəfərdir (2008).

## Təhsil
Monroviyada Liberiya Universiteti, Kattinqton Kolleci və digər dövlət və özəl təhsil müəssisələri vardır. Şəhərdə Doqliooti adına Tibb Kolleci və Tubman adına Tibb İnstitutu vardır.

## Maraqlı faktlar
Monroviya, Vaşinqtondan sonra ABŞ prezidentinin soyadı ilə adlanmış paytaxtdır.

## Məşhur monrovililər
* Corc Vea — Liberiya siyasətçisi və keçmiş futbolçu.
* Uilton Sankavulo — Liberiya siyasətçisi, yazıçı. Liberiya Dövlət Şurasının keçmiş sədri (1995—1996).

## İstinadlar
Would You

**Would you** — Belçikanın 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı. Yarımfinalda məğlub olub.

## İstinadlar
La La Love

**La la love** — Kiprin 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı. 65 xalla 16-cı olub.

## İstinadlar
Erkül Puaro

**Erkül Puaro** () — ingilis yazıçısı Aqata Kristi tərəfindən yaradılmış ədəbi personaj, belçikalı detektiv, 1920–1975-ci illərdə yazılmış 33 roman, 51 hekayə və 1 pyesin, onlar əsasında çəkilmiş film, teleserial, teatr və radiotamaşaların baş qəhrəmanı. Erkül Puaro detektiv ədəbiyyatının sevilən personajlarından biridir. O, "Üç pərdəli faciə" əsərində öldürülmüşdür, lakin oxucular onu çox sevdiyi üçün bu əsər çox satılmır.

## Həmçinin bax
* Mavi qatarın sirri
* Komissar Meqre
* Niro Vulf
* Şerlok Holms

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Raund Meypl

**Raund Meypl** () — İngiltərənin Saffolk qraflığında kənd. Edvardston yaxınlığında yerləşir.

## Görməli yerləri
* The Flushing 
* Seasons 
* Quicks Farmhouse 
* Little Thatch, Hathaway Cottage

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://www.geograph.org.uk/gridref/TL9543
Piqmey (xalq)

**Piqmeylər** — Mərkəzi Afrikanın ilk sakinlərindən biri olaraq qəbul edilən, hal-hazırda Ekvatorial Qvineyada yaşayan və 1,5 metri keçməyən boyları ilə "cırtdanboylu" deyə adlandırılan yerli qəbilə

## Qalereya

Fayl:Baka dancers June 2006.jpg|Kamerunun bir şərq vilayətində Baka rəqqasları
Fayl:Pygmy house outsideview.jpg|Konqo Demokratik Respublikasında tapılan, yarpaq və taxta çubuqlardan qurulmuş piqmey komaları
Fayl:Pygmy height compared to European (brown).svg|Avropalı bir insanın boyu ilə piqmey qəbiləsi nümayəndəsinin boyu arasındakı nəzərə çarpan fərq


## İstinadlar
Velosiped oğruları (film, 1948)

**"Velosiped oğruları"** () — rejissor Vittorio de Sikanın filmi.

## Məzmun
Filmdəki hadisələr 1940-cı illərdə baş verir və İtaliyanın müharibədən sonrakı dövrünü əks etdirir. Ailə başçısı, iki uşaq atası Antonio Riçi işsizdir. Uzun axtarışlardan sonra o, nəhayət, afişaları yapışdırmaq işinə qəbul olunur. İşə başlamaq üçün ona təcili velosiped lazımdır. Əmək birjasının məmuru ona "Velosiped yoxdursa, iş də yoxdur" – deyir. Antonionun əvvəl velosipedi var idi. Lakin onu yemək üçün az miqdarda pul əldə etmək üçün lombarda vermişdi. Velosipedi lombarddan almaq üçün arvadı Antonioya sonuncu qiymətli şeyi verir. Bu, onun cehizi olan altı döşəkağı idi.

Birinci iş günündə Antonio üstündə Rita Heyvortun şəkli olan afişanı yapışdırır. Bu vaxt velosipedi oğurlayırlar. Antonio balaca oğlu Bruno ilə ümidsiz halda axtarışa çıxır. Tamaşaçılar ata-oğulun gözü ilə varlı və kasıb Romanı gəzirlər. Bu axtarışlar filmin süjet xəttini təşkil edir. Bəzən Antonioya elə gəlir ki, velosipedi tapmağa lap az qalıb, amma o, hər dəfə fikrində yanılır.

Axırda o, bu vaxt ərzində özünün işsiz, ailəsinin ac olduğunu düşünüb özü bir velosipedi oğurlamağa cəhd edir. Ancaq onu tuturlar. Bunların hamısı balaca Brunonun gözünün qarşısında baş verir. Ona görə də velosipedin sahibi Antonionu bağışlayır və düşünür ki, onu tutanların etdiyi təhqirlər kifayətdir.

Film faciəli sonluqla başa çatır. Antonio heç nəyi olmadan, oğru damğası altında, sabahkı günə inamsız vəziyyətdə oğlu ilə yoluna davam edir.

## Film haqqında
* Film Fəxri "Oskar" mükafatı (1950), BAFTA mükafatı, Lokarno kinofestivalının xüsusi mükafatını qazanmışdı. 1995-ci ildə isə Vatikanda tərtib edilmiş "Bütün zamanların 45 ən böyük filmi" siyahısına bu filmin də adı daxil edilmişdi. Bu siyahı dünya kinosunun yaranmasının 100 illiyi münasibətilə hazırlanmışdı.

## Mükafatlar və nominasiyalar

### Mükafatlar

#### 1950-ci ilin "Oskar" mükafatı:
:Fəxri Oskar

#### 1950-ci ilin "BAFTA" mükafatı:
:Ən yaxşı film

#### 1950-ci ilin "Qızıl Qlobus" mükafatı:
:Ən yaxşı xarici film

#### 1950-ci ilin Buxarest Film Festivalı:
:"Qızıl Canavar" mükafatı

### Nominasiyalar

#### 1949-cu ilin "Oskar" mükafatı:
:Ən yaxşı uyğunlaşdırılmış ssenariyə görə – Çezare Zavattini

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Əsərin müəllifi :** Luici Bartolini
:**Ssenari müəllifləri :** Çezare Zavattini
:**Rejissor :** Vittorio de Sika
:**Operator :** Karlo Montuori
:**Bəstəkar :** Alessandro Çikonyini
:**Prodüser :** Vittorio de Sika

### Rollarda
:Lamberto Makorani – Antonio Riççi
:Entso Stayola – Bruno Riççi
:Lianella Karell – Mariya Riççi
:Yelena Altyeri
:Cino Saltamerenda – Bayokko
:Culio Kyari
:Vittorio Antonuççi – oğru
:Mikele Sakara
:Fausto Querzoni
:Karlo Yakino

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər

* 
* ''Bicycle Thieves'' essay at Criterion Collection by Godfrey Cheshire ("*Bicycle Thieves*: A Passionate Commitment to the Real")
* ''Bicycle Thieves'' essay at Criterion Collection by Charles Burnett ("*Bicycle Thieves*: Ode to the Common Man")
*  by A. O. Scott (*The New York Times*) at YouTube
*
Əbu Musa, Böyük və Kiçik Tunb adalarının tutulması

**Əbumusa, Böyük və Kiçik Tunb adalarının qəsbi** — Britaniya qüvvələri Əbumusa, Böyük və Kiçik Tunb adalarından geri çəkilən zaman 30 noyabr 1971-ci ildə baş verdi. 30 noyabr 1971-ci ildə İran Hərbi Dəniz Qüvvələri orada yerləşmiş kiçik ərəb polis təşkilatının müqaviməti altında adaları qəsb etdi.


Şəkil:Alghasemi to British Foreign Secretary.jpg
Şəkil:Memorandum of Understanding.jpg
Şəkil:MOU-map.jpg
Şəkil:British Foreign Secretary to the Iranian Minister of foreign Affairs.jpg
Şəkil:Iranian Foreign Minister to the British Foreign Secretary-2.jpg
Şəkil:Iranian Foreign Minister to the British Foreign Secretary-1.jpg
Şəkil:British Foreign Secretary to the Iranian Foreign Minister.jpg
Şəkil:sheikSaghar.jpg


## İstinadlar
Sari

**Sari** — İranın Mazandaran ostanının və Sari şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 259,084 nəfər və 71,522 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti mazandaranlılardan ibarətdir və mazandaran dilində danışırlar. Mazandaranlılardan əlavə, türkmənlər, ermənilər də az sayda bu şəhərdə yaşayırlar.

## Qardaş şəhərlər
* Qomel, Belarus

## Şəkillər

Fayl:Sari tomb of abbas01.jpg|İmamzadə Abbas
Fayl:میدان ساعت ساری - panoramio (1).jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sari Britannika Ensiklopediyası
Lemma

**Lemma** ( — ehtimal) — başqa hökmlərə kömək edən isbat olunmuş hökmdür. Lemma köməkçi teoremdir.

## Xarici keçidlər
* Opinion 82: A Good Lemma is Worth a Thousand Theorems
Oqtay Şəhriyarlı

**Oqtay Şəhriyarlı** — Azərbaycanlı şair-publisist.

## Həyatı
13 mart 1959-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Şəhriyar kəndində anadan olub.

İlk şeri 1974-cü ildə Masallı rayonunda çıxan "Çağırış" qəzetində çapdan çıxıb.
1976–1978-ci illərdə Sumqayıt şəhərində çıxan "Sosialist Sumqayıtı" qəzetində ştatdankənar müxbir kimi fəaliyyət göstərib. İstehsalatda çalışan insanlar daima O. Şəhriyarlının mövzusu olardı.

1974-cü ildən indiki dövrə qədər müxtəlif mətbuat orqanlarında şerləri çapdan çıxır.

2003-cü ildən Dünya Azərbaycanlılarının Mədəniyyət Mərkəzinin Bakı şöbəsinin üzvüdür.

Hal-hazırda "Bütövlük" ictimai-siyasi hüquq qəzetinin xüsusi müxbiridir.

"Şəhriyarda səkkiz ocaq" kitabı çapa hazırlanır.

Ailəlidir, iki oğul, iki qiz atasıdır.

Hal-hazırda Bakı şəhərində yaşayır.

## Şeirləri
# Masallım mənim http://shahriyarli.vsayt.com/2012/04/19/masallim-mənim/
# Bu dünyada yaşamağa nə var ki http://shahriyarli.vsayt.com/2012/06/05/bu-dunyada-yasamaga-nə-varki/
# Nə gözəl yaraşır elə Şəhriyar http://shahriyarli.vsayt.com/2012/04/22/48/
# Ana dilim http://shahriyarli.vsayt.com/2012/04/22/ana-dilim/
# Mənim balamdır http://shahriyarli.vsayt.com/2012/04/21/mənim-balamdir/
# İlk müəllimim http://shahriyarli.vsayt.com/2012/06/02/ilk-muəllimim/
# Anamdır mənim http://shahriyarli.vsayt.com/2012/06/02/allaha-ən-yaxin-anamdir-mənim/
# Mənə dünyam qədər əzizsən gülüm http://shahriyarli.vsayt.com/2012/05/20/mənə-dunyam-qədər-əzizsən-gulum/
# Atam dünyamdır mənim.http://shahriyarli.vsayt.com/2012/04/22/atam-dunyamdir-mənim/
# Qaytararıq Qarabağı.http://shahriyarli.vsayt.com/2012/05/15/qaytarariq-qarabagi/
# Gözəllik diyarı Yardımlıdadır http://shahriyarli.vsayt.com/2012/05/18/gozəllik-diyari-yardimlidadir/
# Ananı baladan ayırma gəlin http://shahriyarli.vsayt.com/2012/06/02/anani-dogmalardan-ayirma-gəlin/
# Deputatım mənim http://shahriyarli.vsayt.com/2012/04/21/deputatim-mənim/
# Yaşa Zəlimxan yaşa http://shahriyarli.vsayt.com/2012/05/06/yasa-zəlimxan-yasa/
# Bir sən bir mən birdə allahım http://shahriyarli.vsayt.com/2012/04/20/bir-sən-bildin-bir-mən-bir-də-allahim/
# Xəzərim mənim http://shahriyarli.vsayt.com/2012/04/22/xəzərim-mənim/
# Qəbrin nurla dolsun əziz dost http://shahriyarli.vsayt.com/2012/05/16/qəbrin-nurla-dolsun-əziz-dost/
# Allaha ən yaxın anamdır mənim http://shahriyarli.vsayt.com/2012/06/02/allaha-ən-yaxin-anamdir-mənim/
# Sən əsgər gedirsən, qoru vətəni http://shahriyarli.vsayt.com/2012/06/02/sən-əsgər-gedirsənqoru-vətəni/
# Qocalır anam http://shahriyarli.vsayt.com/2012/04/19/14/

## İstinad
*
Frikazoid! (cizgi serialı, 1995)

**Frikazoid** () — Warner Bros. kino şirkəti tərəfindən 1995-1997-ci illərdə istehsal olunan cizgi serialdır. Cizgi filminin baş qəhrəmanı super qəhrəman Frikazoyddur. Frikayd personajını Pol Ruqq səsləndirir.

## Hekayə
Dekster Duqlas kompüter oyunlarıyla maraqlanan gənclərdən biridir. Günlərin birində kompüter klaviaturasının üzərinə pişik çıxaraq, gəzməyə başlayır. Bu zaman kompüterin monitorunda "@[=g3,8d]\&fbb=-q]/hk%fg" kodu yazılır. Dekster "Enter" klavişini basan zaman kompüter monitorunun içinə girərək, "Frikazoid" adında super qəhrəman olur. Cizgi seriyasındakı hekayələr Vaşinqton şəhərində baş verir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kids' WB! rəsmi saytı
* Cartoon Network rəsmi saytı
Kuçerov reaksiyası

**Kuçerov reaksiyası** — asetilen birləşmələrinin hidratlaşma reaksiyası ilə karbonil birləşmələrinin yaranmasıdır.

## Reaksiyalar
:: \mathsf{HC\equiv CH + H_2O \xrightarrow[]{HgSO_4, H^+} CH_3CHO}

:: \mathsf{C_6H_5C\equiv CH + H_2O \xrightarrow[]{HgSO_4, H^+} C_6H_5C(O)CH_3}

## Tarixi
İlk dəfə bu reaksiya 1881-ci ildə Rusiya kimyaçısı Mixail Qriqoryeviç Kuçerov tərəfindən kəşf edilmişdir. Kuçerov reaksiyasında katalizatorun zərərli təsiri səbəbindən ötrü hal-hazırda bu reaksiyadan istifadə edilmir. Kuçerov reaksiyasının əsasında Asetilendən Asetildehid almaq dayanır. Reaksiyanın katalizator kimi Civə (Hg2+) ionunun duzlarından istifadə edilir.

## Xarici keçidlər
*Kuçerov reaksiyası
Mixail Kuçerov

**Mixail Qriqoryeviç Kuçerov** (, 1850-1911) — Rusiya üzvi kimyaçısıdır. Əsas elmi işləri Doymamış karbohidrogenlərə aiddir. 1881-ci ildə Kuçerov reaksiyasını elmə daxil edir. Bu kəşfə görə 1885-ci ildə mükafata layiq görülür. 1915-ci ildə onun adını daşıyan mükafatı kimya sahəsində işləyən alimlərə təqdim edilməyə başlanılır.

## Ədəbiyyat
* Пешекерова М. С., Михаил Григорьевич Кучеров, в кн.: Материалы по истории отечественной химии, М. — Л., 1954;
* Есафов В. И., М. Г. Кучеров, М., 1972.
Əbu-Dabi

**Əbu-Dabi** (, , ) — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin və Əbu-Dabi əmirliyinin paytaxtı. Ölkənin siyasi, iqtisadi, sənaye və mədəni mərkəzi, onun BƏƏ-nin ÜDX-ə töhfəsi 56 %-dir (2008). Şəhərin əhalisi — 1 463 491 nəfər (2007).

## Tarixi
1760-cı ildə salınıb. Onun yerində eramızdan əvvəl 3 mininci ildə yaşayış məskəni olması barədə arxeloji qazıntılardan təsdiqlər vardır.

## Coğrafyası
Fars körfəzində şimal-şərq hissəsində bir adada, Materikdən dörd kilometr aralıda yerləşir. Adanı materiklə üç avtomobil körpüsü birləşdirir.

## İqlim
Tropik səhra iqliminə aitdir. Abu Dhabi dünyanın ən isti şəhərlərindən biridir. Yağıntı çox az duşur (ildə təxminən 50&nbsp;mm), yayda temperatura 50&nbsp;°C çata bilər. Qışda hava bir az soyuq olur. Isti ay — avqust ayıdır, orta temperatur °C +35,2 təşkil edir. Dubay iqlimi ilə müqayisədə yağıntı az, yayda temperatura daha yüksək, qışda isə bir az az aşağı olur.

## Nəqliyyat
Dəniz Limanı Mina Zaid. Beynəlxalq Hava Limanı
Nəqliyyatın əsas növünü taksi təşkil edir.Tikilməkdə olan metronu , 2015-ci ildə istifadəsi planlaşdırılır .

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Əbu-Dabinin informasiya portalı
* Free Things to do in Abu Dhabi
Buz dövrü (film, 2002)

***Buz dövrü*** () — 2002-ci ildə "Blue Sky Studios" şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş animasiya.

## Məzmun
Eramızdan 20 min il əvvəl canlılar Buz dövrünün yaxınlaşması ilə əlaqədar cənuba köç edirlər. Lakin köç edən canlılardan fərqli olaraq Mamont Manfred və tənbəl Sid yerlərində yaşamağa qərara gəlirlər. Bu müddətdə pələng dəstəsi insanların yaşadığı yerə hücum edir. Bu zaman körpəsi olan ana onlara yem olmamaq üçün buradan qaçır və sonda körpəsi ilə birgə çayda üzməyə məcbur olur. Ölməmişdən əvvəl ana körpəsini Mamonta və tənbəl Sidə verir. Bu səbəbdən onlar körpəni geri qaytarmaq üçün uzun müddət səyahət etməyə məcbur olurlar. Bu müddətdə isə körpəni əldə etmək pələng dəstəsinin başçısı bu işi Diyeqoya tapşırır...  
 
## Xarici keçidlər
*
Ratatuy (film)

**Ratatuy** () — Pixar tərəfindən istehsal olunmuş 2007-ci ilin komediya-dram janrındakı cizgi filmi. Studiyanın sayca səkkizinci filmidir. Rejissor Bred Börd bu filmdə Yan Pinkavanın orijinal ideyasını böyük ekrana gətirib. Filmin adı həm fransız mətbəxinə aid olan yeməyə, həm də siçovul olan əsas personajın növünə istinad edir. Parisdə keçən film “Auguste Gusteau's” adlı restoranda aşpaz olmaq arzusunda olan istedadlı siçovul Remi haqqında ürəkaçan hekayə təqdim edir. Filmdə Remi həmin restoranda qab yuyan kimi çalışan səriştəsiz gənc oğlan Linqvini ilə tanış olur. İkisi dostlaşır və bir-birlərinə kömək edərək ləzzətli yeməklər hazırlamağı və uğurlu aşpaz olmağı bacarırlar.

“Ratatuy” filminin yaradılması üzərində işlər 2000-ci ildə Yan Pinkava film üçün ilk konsepsiyaları hazırlayanda başladı. O, layihənin ilkin mərhələlərində iştirak etsə də, son nəticədə filmin rejissoru olmamışdır. 2005-ci ildə o, hekayəyə inamı olmadığı üçün Pixar-dan üz döndərmişdir. Bundan sonra Bred Börddən rejissor kimi işə başlaması və hekayəni inkişaf etdirməsi üçün dəyişikliklər etməsi istəndi. Bred Börd və filmin istehsal komandasının bəzi üzvləri film üçün ideya və ilham almaq üçün Parisə səfər etdilər. Cizgi filmdəki yeməklərin real və iştahaaçan görünməsini istəyən komanda Fransa və ABŞ-dən olan peşəkar aşpazlardan kömək və məsləhət almışdır. Prodüser Bred Lüis “The French Laundry” restoranında işləyib və orada filmdə təsvir olunan confit byaldi adlı yeməyi hazırlamağı öyrənib. Filmin musiqisini Maykl Cakkino bəstələyib və Paris şəhərinin ab-havasından ilhamlanıb.

“Ratatuy” filminin ilk nümayişi 22 iyun 2007-ci ildə Los-Ancelesdəki Kodak Teatrında baş tutub. Film 29 iyun 2007-ci ildə ölkənin bütün kinoteatrlarında ekranları bəzəyib. Film dünya miqyasında 623,7 milyon dollar dəyərində gəlir əldə edib və tamaşaçıları heyrətləndirib. “Ratatuy” 2007-ci ilin ən çox gəlir gətirən filmlərindən altıncısı kimi kinoteatrlarda öz buraxılışını yekunlaşdırıb. Həmin ilin ikinci ən çox qazanan cizgi filmi olub və “Üçüncü Şrek” filmini üstələyə bilməyib. Film bir çox cəhətinə görə tənqidçilərdən yüksək qiymət alıb. Film "Ən Yaxşı Animasiya Filmi" nominasiyasında "Oskar"a layiq görülüb və çox sayda mükafata namizəd göstərilib. 2016-cı ildə BBC tərəfindən dünyanın hər yerindən olan tənqidçilər arasında keçirilən sorğuda "Ratatuy" XXI əsrin 100 ən yaxşı filmindən biri seçilib.

## Saundtrek

## Mükafatları
Cizgi filmi "ən yaxşı animasiya filmi" nominasiyası üzrə Oskar, Qızıl qlobus, BAFTA, Qremmi və s. mükafatlara layiq görülmüşdür.

## Xarici keçidlər
* Animasiyanın rəsmi saytı 
*
Buz dövrü: Ərimə

**Buz dövrü: Ərimə** () — 2006-cı ildə istehsal olunmuş animasiyadır.

## Məzmun
Mamont Manfred (qısa adı: Menni), tənbəl Sid və pələng Diyeqo macəralarına davam edirlər. Onlar öyrənirlər ki, yaşadıqları sahə əriməyə başlayacaqdır. Bu səbəbdən buranı tərk etmək məcburiyyətində qalırlar. Skret adında dələ isə əvvəlki kimi öz palıd qozasının axtarışındadır. Mamont Menni hələ öz növündən biriylə qarşılaşmamışdır. Dünyada qalan son mamont olduğuna inanmağa çalışarkən Elli adlı mamontla tanış olur. Ancaq Elli özünün mamont olduğunu qəbul etməməkdədir. Elli qardaşlarını opossumlar olan Kreş və Eddini hesab edir…

## Saundtrek

## Xarici keçidlər
*
Buz dövrü: Dinozavrların şəfəqi

**Buz dövrü: Dinozavrların şəfəqi** () - 2009-cu ildə istehsal olunmuş animasiyadır.

## Məzmun
Sid öz ailəsini qurmaq istəyir. O, yumurtaları tapır. Tezliklə bu yumurtalardan dinozavr balaları çıxır. Qəzəblənmiş ana dinozavr balalarını tapır və onları Sidlə birlikdə dinozavrların yaşadığı yeraltı dünyasına aparır. Onun dostları gecikmədən Sidi xilas etməyə yollanırlar...

## Xarici keçidlər
*
Buz dövrü: Kontinental dreyf

**Buz dövrü 4: Kontinental dreyf** () - 2012-ci ildə istehsal olunmuş animasiyadır.

## Məzmun
Hadisələrdən yeddi il keçmişdir. Mamontlar olan Menni və Ellinin "Şaftalı" adlı qız övladı böyümüşdür. "Şaftalı" İtan adlı mamonta aşiqdir. Lakin atası Menni övladını özgə şəxslərdən qorumaq səbəbindən buna razılıq vermir. Onlar arasında mübahisə baş verir. Menninin qızına köstəbək Luist aşiqdir. Lakin "Şaftalı" onu dostu kimi qəbul edir...

## Treklərin syahısı

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
*
Buz dövrü: Mamont miladı

**Buz dövrü: Mamont miladı** () — 2011-ci ildə "Blue Sky Studios" tərəfindən istehsal olunmuş qısametrajlı animasiyadır.

## Məzmun
Safsar Sid mamontların ailəsinə mənsub daşı təsadüfən sındırır. Manfred Sidə deyir ki, bu daşı sındıran hər bir kəs Santa Klausun qara siyahısına düşür və hədiyyə almır. Sid qərara gəlir ki, Şimal qütbünə gedərək Santa Klausdan üzr istəsin. Onun ardınca digər qəhrəmanlarda gedirlər. Ancaq səyahət zamanı yeni problem çıxır. Qəhrəmanlar təsadüfən Santa Klausun hədiyyə düzəldən emalatxanasını dağıdırlar. Bu səbəbdən onlar bütün dünya üçün Yeni ili mütləq xilas etməlidirlər…

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
*
Sepanlı oymağı

**Sepanlı** və ya **Sepanlu**- Qacar elinin oymaqlarındandır ki, Astrabada köçürülüblər.

## Tanınmış şəxsləri
*Məhəmmədəli Sepanlı - İran şairi və tərcüməçisi
*Şəhrizadə Sepanlı - İran-ABŞ müğənnisi
*Pərvanə Sepanlı - İran-Kanada müğənnisi

## İstinadlar
Əbu-Dabi əmirliyi

**Əbu-Dabi əmirliyi** — () —  Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin tərkibinə daxil olan ən iri əmirlik.

Paytaxtı, eyni zamanda Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin paytaxtı olan Əbu-Dabi şəhəridir. Ərazisi — 67 340 km², əhalisi — 1 975 000 nəfər (2008-ci il). Əbu-Dabi ölkənin  70 % ÜDM təmin edir.

Əmirliyin  Əl-Əyn şəhəri ölkənin əhali sayına görə ikinci şəhəridir.

## İstinadlar
Paytaxtların dəyişdirilməsi

**Paytaxtların dəyişdirilməsi** —  paytaxt funksiyalarının ölkə daxilində bir şəhərdən digərinə keçirilməsi (bir sıra hallarda xüsusi olaraq bu məqsədlə tikilmiş yaşayış məskənlərinə).

## Mənbə
* Мониторинг новостей и материалов о переносах и проектах переносов столиц
* Обзор новых столиц 
* Обзор новых столиц
* Обзор новых столиц
Adamstaun

**Adamstaun** () — Pitkern adalarında yeganə yaşayış məntəqəsi, qiyamçı Con Adamsın şərəfinə adlandırılıb. Əhalisi — 47 nəfər (adanın 56 nəfər vətəndaşı vardır). Adamstaun dünyanın ən kiçik paytaxtıdır.

## Mənbə
* 

## İstinadlar
Türkiyə Elmlər Akademiyası

**Türkiyə Elmlər Akademiyası** ( — **TÜBA**) — Türkiyədə elmi fəaliyyətə dəstək verən muxtar elmi cəmiyyət. Akademiya rəsmi şəkildə Türkiyə Baş Naziri ofisinə tabedir və əsasən dövlət büdcəsindən maliyyələşir. Ancaq fəaliyyətində inzibati və maliyyə müstəqilliyinə malikdir.

Akademiya 1993-cü ilin sentyabrında təsis edilib. Mərkəzi idarəsi Ankarada yerləşir, prezidenti — doktor Yusel Kanpolatdır. 2010-cu ilin məlumatına görə akademiyanın 135 üzvü vardır (19 qadın və 116 kişi). Onlardan 83-ü həqiqi, 37-i fəxri və 15-i assosasiyalı üzvdür. TEA-nın 79 akademiki texniki elmləri, 32 akademik tibbi elmləri, 24 akademik humantar sahəni təmsil edirlər.

Akademiyanın əsas vəzifəsi elmi adları vermək, elmi tədqiqatların əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirmək, elm sahəsi üzrə qanunvericiliyi tədqiq etmək və müvafiq təklifləri verməkdir. Həmçinin onun əsas vəzifələri sırasına gənc alimləri dəstəkləmək və Türkiyənin ali məktəbləri üçün dərsliklərin hazırlanması da aiddir.

Bilavasitə elmi tədqiqatların təşkili və aparılması ilə Türkiyə Elmi və Texnoloji Tədqiqat Şurası (*Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu*, *TÜBİTAK*) məşğul olur.

## İstinadlar

## Mənbə
* TEA-nın rəsmi saytı
Microsoft Money

**Microsoft Money** — proqram, şəxsi büdcənizi planlaşdırma və düzgün xərcləməyə yardım edir. Windows əməliyyat sistemində işləyir. Windows Mobile üçün də versiyasida var. Microsoft Money Plus son versiyadır, 2007-ci ilin avqustunda buraxılmışdı. 4 növü var: Essentials, Deluxe, Premium и Home & Business.

Proqram buraxılışı 10 iyun 2009-cu ildə dayandırıldı.

## Mənbə
* http://www.microsoft.com/money/
Alofi

**Alofi** (*Alofis*) () — qəsəbə, Sakit okeanın cənub hissəsində yerləşən  Niue adasının inzibati mərkəzi . Koordinatları: 19°4' c.e. 169°95' q.u. Dəniz səviyyəsindən hündürlüyü — 20 m. Əhalisi — 614 nəfər (2001-ci il, siyahıyaalma). İki hissədən ibarətdir — Şimali Alofi (əhalisi 256 məfər) və hökumət idarələri yerləşən Cənubi Alofi (əhalisi 358 nəfər). Həmçinin liman şəhəridir, kopra və banan aparılır.
 
Alofi adanın qayalı sahili boyu bir neçə kilometr uzunluğunda olan yaşayış məntəqəsidir. Qəsəbənin bir neçə gözəgəlimli binasından əlavə kanoe yaxınlaşması üçün sahil yeri vardır. Məhz burada vaxtilə 1744-cü ildə Ceyms Kuk uəursuz şəkildə sahilə çıxmağa cəhd etmişdi.

2004-cü ilin yanvarında şəhər ona güclü zərbə vuran tropik siklonun qurbanı olmuşdu.

## Xarici keçidlər
* Niuenin tarixi
Diastola

**Diastola** (, mənası: Genişlənmə) — ürək dövrünün fazasıdır. Bu zaman ürəyin sağ və sol mədəciklərinin əzələsinin boşalması nəticəsində həcmi genişlənərək, qulaqcıqlardan gələn qanı qəbul edir. Buna yüklənmə/dolma fazası da deyirlər.
Bu zaman ürəyin aorta və ağciyər arteriyası qapaqcıqları qapanır, sol ikitaylı və sağ üçtaylı qapaqcıqlar açılmış olurlar. Bu an damar divarlarının müqaviməti nəticəsində qapanmış aorta aypara qapaqcıqlarına soykənən qan axını diastolik təzyiqi yaratmış olur.
Diastolik təzyiq damar divarlarının müqavimətindən və aypara qapaqcıqların intaktlığından asılıdır. İnsan ölən zaman ürək diastola vəziyyətində olur.

Adətən ürək dayanmaları diastola fazasında baş verir. Yalnız hiperkalimiyalı (qan zərdabında K++ ionunun miqdarının normadan artıq olması) ürək dayanmaları sistola fazasında baş verir.

## Yarımfazaları

Doastola fazası özü 4 yarımfazaya bölünür:
**1.** Boşalma yarımfazası: aorta və ağciyər arteriyasının aypara qapaqcıqlarının qapanması;
* EKQ: **T**-dişciyi  ilə **P**-dişciyi  arasındakı **T**-**P** məsafəsi;
* Exo: Sistolik qovulmanın sonu və **E**-dalğasının başlancığı;

**2.** İlkin yüklənmə/dolma ("aktiv diastola") yarımfazası: ürək mədəciklərinin açılmış taylı qapaqlardan qanı bir növ sovuraraq qəbul etməsi;
* EKQ: **T**-**P** məsafəsinin son yarısı;
* Exo: **E**-dalğası.

**3.** Diastaza yarımfazası (Əvvəllər ilkin yüklənmə yarımfazasına aid edilirdi):
* EKQ: **P**-dişciyi ;
* Exo: **E** və **A**-dalğası.

**4.** Son yüklənmə/dolma yarımfazası: qulaqcıqların yığılmasından taylı qapaqların qapanmasına qədər ki zaman kəsiyi;
* EKQ: **P**  -**R**  dişcikləri arasındakı **P**-**R** məsafəsi
* Exo: **A**-dalğası.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Sistola
QuackShot

**QuackShot** (,  - I Love Donald Duck: Guruzia Ou no Hihou - Ai Rabu Donarudo Dakku Gurujia Ō no Hihō?) - Sega oyun şirkəti tərəfindən 1991-ci ildə yaradılan, macəra oyunudur. Bu oyunda Donald Dakın sərgüzəştlərindən danışılır.

## Hekayə

Kapital bankı olan maqnat Donald Dak (və ya Ördək Donald) kitabxanada dayısı Skrucun yazdığı "Garuzia kralının xəzinə xəritəsi" adlı səhifəyə rast gəlir. Donald düşünür ki, yalnız bu onun varlanmasına gətirib çıxara bilər. Bu səbəbdən Donald macəralara qatılır. Amma bu zaman "Böyüg Pis Pit" () onu izləməyə başlayır. Pit onun xəzinəsini ələ geçirmək niyyətindədir. Donald xəritədən istifadə edərək müxtəlif macəralarla qarşılaşır. Transilvaniyada Drakula üzərində qələbə çaldıqdan sonra tam xəritəni tapır. Bu xəritədə Hindistanda Maxaraca, Misir, Vikinqlərin kabusları və nəhayət, Cənub Qütbü göstərilmişdir. Vikinqlərə çatdıqdan sonra qızılları göstərən xəritəni tapır. Burada göstərilir ki, xəritəni suya atan zaman Ördəkin qızılının yeri göstəriləcəkdir. Bu müddətdə Donald Pitə qalib gəlir. Qızıl ətrafında gəzən kabuslar üzərində qələbə çaldıqdan sonra qızıl yerinə çatır. Bura çatan zaman Donald heykəli görərək təəccüblənir. Amma bu zaman təyyarə ilə Hyu, Dyu və Lui heykəli sındırırlar. Heykəlin daxilində qızıllar yerləşir. Artıq Donald qızılları tapmışdır. Donald evə qayıdan zaman zinət əşyasını Deyziyə () verir və onlar gün doğanadək təyyarə ilə səyahət edirlər.

## Xarici keçidlər
* QuackShot (1991) Gamekult.com saytında
Onuncu krallıq (teleserial, 1999)

**Onuncu krallıq** () - 2000-ci il 27 fevralda istehsal olunan televiziya serialıdır. ABŞ-nin NBC kanalında mini-serialın reytinqi az olduğuna görə davamı çəkilməmişdir. Lakin filmlər haqqında ən böyük informasiyaya malik olan Internet Movie Database (IMDb) saytında böyük səs toplamışdır. Filmin büdcəsi qiymətləndirməylə $44 milyon ABŞ dollardır. 2000-ci ildə Emmi mükafatını qazanmışdır.

Teleserial gənc bir qadın və atasının Nyu-Yorkdan sehrli bir güzgü vasitəsilə paralel pəri nağılları dünyasına teleportasiya olunmasından sonrakı macəralarından bəhs edir. İlk göstərim 14,04 milyonun üzərində izləyiciyə çatdırıldı.

## Məzmun
Virciniya Nyu Yorkun Mərkəzi parkında restoranda çalışır və restoran sahibi olmaq xəyalındadır. Lakin bu zaman parallel dünyadan trollelər gəlir. Onlar digər dünyada yerləşən Şahzadə Vendellin döndüyü iti axtarır. Vendelin ruhu itdə, itin ruhu isə Vendeldədir. Bu it trollelərdən qaçmaq üçün sığınacaq axtarmağa məcbur olur və Virciniya velosiped sürərkən qəsdən onun təkərləri altına düşür. Virciniya iti özü ilə birgə götürür, lakin trollelərin onu təqib edəcəyindən xəbəri yoxdur...

## Rollarda

## Dünya ölkələrində çıxış tarixi və adı
Filmin ilk çıxış tarixi  27 fevral 2000 Böyük Britaniya və ABŞ-də baş tutmuşdur. Norveçdə 30 iyun 2004, Yunanıstanda isə 18 noyabr 2006-cı il tarixində DVD premyerası verilmişdir. Alman DVD variantında filmin adı "Das 10te Königreich" (), televiziya variantında isə ABŞ-də alternativ kimi istifadə edilən "The Tenth Kingdom" adına uyğun olaraq "Das zehnte Königreich" () kimi göstərilir. İtalyan variantında filmin adı "Sehrli aləmin təmsilləri"  () kimi səslənir.
Azərbaycanda ANS TV və Lider TV kanallarında yayımlanmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
* Onuncu krallıq  
* Filmin resenziyası  
* Onuncu krallıq
Şahmar Usubov

**Şahmar Şahhüseyn oğlu Usubov** () — Xocalı rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı.

## Həyatı
Şahmar Şahhüseyn oğlu Usubov 1953-cü il avqust ayının 4-də Yuxarı Qarabağın Xocalı kəndində anadan olub. Xocalı kənd orta məktəbini bitirib. 1970–1971-ci illərdə Xocalı tərəvəzçilik, südçülük sovxozunda fəhlə işləyib.

1971–1972-ci illərdə D. Bünyadzadə adına Xalq Təsərrüfatı İnstitutunda dinləyici olub.

1972–1974-cü illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olub.

1974-cü ildə Xocalı 2№-li sovxozda fəhlə işləyib.

1974–1979-cu illərdə D. Bünyadzadə adına Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun qiyabi şöbəsində təhsil alıb. Həmçinin 1974–1979-cu illərdə Şuşa türməsində böyük mühasib vəzifəsində çalışıb.

1979–1990-cı illərdə Xocalı Tərəvəzçilik, südçülük sovxozunda mexanizasiya mühasibi, baş mühasibin müavini, baş iqtisadçı vəzifələrində işləyib.

1990-cı ildən 1998-ci ilədək Respublika Aqrar-Sənaye bankının Xocalı filialının müdiri vəzifəsində çalışıb.

1998–1999-cu illərdə Bakı şəhər Əzizbəyov rayon enerji satış idarəsində müdir işləyib.

1999–2000-ci illərdə Bakı şəhər Xətai rayon qaz-istismar idarəsində qazın qəbulu, nəqli və satışı sahəsində rəis vəzifəsində işləyib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Xocalının icra başçısının yolu türmədən də keçib
Eyvaz Hüseynov

**Eyvaz Mövsüm oğlu Hüseynov** () — Azərbayacan Respublikası Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, Birinci Qarabağ müharibəsi veteranı, Aprel döyüşləri iştirakçısı, İkinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.

## Həyatı və təhsili
Eyvaz Hüseynov 15 fevral 1959-cu ildə Azərbaycan Respublikası Xocavənd (keçmiş Martuni) rayonunun Muğanlı kəndində anadan olmuşdur. 1976-cı ildə Xocavənd rayon Kuropatkin kənd tam orta məktəbini bitirmişdir. 1976-cı ildə Çingiz İldırım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutuna daxil olmuş, 1981-ci ildə həmin institutun "Elektron hesablayıcı maşınları" fakültəsini bitirərək, mühəndis –sistemotexnik ixtisasına yiyələnmişdir.

### Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var.

## Fəaliyyəti

### Əmək fəaliyyəti
1981-ci ildə Bakı radio zavodunda mühəndis, 1988-ci ildə Xocavənd rayonu Muğanlı kənd "Səməd Vurğun" adına kolxozda Baş mühasib, 1990-cı ildə Muğanlı kənd Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifələrində işləmişdir. 2 iyul 1992-ci il tarixdə Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir. Birinci Qarabağ müharibəsi veteranıdır. 1988-ci ildə Xocavənd özünümüdafiə dəstəsini yaratmış, həmin dəstənin komandiri olmuşdur. Torpaqların müdafiəsi uğrunda erməni separatçılarına qarşı aparılan döyüşlərdə dəfələrlə yaralanmışdır. Xocavənd istiqanətində aparılan bir çox döyüş əməliyyatlarına rəhbərlik etmişdir. 2016-cı il Aprel döyüşlərində və İkinci Qarabağ müharibəsində iştirak etmişdir. Azərbaycan Respublikasının nüfuzlu kütləvi informasiya vasitələrində, ictimai siyasi mövzuda araşdırma xarakterli məqalələri dərc olunmuşdur.

## Təltifləri
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 fevral 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakına görə 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
* "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.

## Filmoqrafiya
* Ruhum qarabağlıdır (film, 2012)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Qarabağ veteranı – icra başçısı
Murad Babayev

**Murad Köçəri oğlu Babayev** () — 1991–1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru.

## Həyatı
Murad Babayev 10 dekabr 1951-ci ildə Cəbrayıl rayonunun Şükürbəyli kəndində Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Babayev Köçəri Oruc oğlunun ailəsində anadan olub. 1968–1973-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində təhsil alıb. 1973-cü ildə Binəqədi rayonunda təcrübəçi müstəntiq, 1977–1980-ci illərdə Bakı şəhərində açılmamış ölüm hadisələri üzrə müstəntiq, 1982-ci ildə Mingəçevir şəhərində prokuror vəzifəsində çalışıb.

1987-ci ildə Azərbaycan Respublikası Baş prokurorunun müavini, 26 noyabr 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru vəzifəsinə təyin edilib. 1992-ci ilin sonunda vəzifəsindən istefa verib. 1993-cü ilin fevralında Bakı şəhər Nəqliyyat prokuroru təyin edilib. 7 il bu vəzifədə işləyəndən sonra təqaüdə çıxıb. Bundan sonra Təfəkkür Universitetində hüquq kafedrasının müdiri işləyib.

Ailəlidir, bir qız və bir oğul atasıdır.

6 yanvar 2013-cü ildə 62 yaşında ürək tutmasından vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Eks-Baş prokuror Murad Babayevlə FOTOSÖHBƏT
Sprite

**Sprite** () - qazlı alkoqolsuz içkidir. The Coca-Cola Company tərəfindən 1961-ci ildən ABŞ-də istehsal olunur. "Sprayt" sözü balaca elf olan "Sprayt-Boy" personajından götürülüb. İlk dəfə "7 Up" içkisinə rəqabət olaraq hazırlanmışdır. Hal-hazırda bu alkoqolsuz içki dünyanın 190-dan çox ölkəsində istehsal olunur.

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt 
* Rəsmi sayt 
* Koka-Kolanın rəsmi saytı
Nərgiz Birk-Petersen

**Nərgiz Birk-Petersen** (; ) — azərbaycanlı hüquqşünas və aparıcı.

## Həyatı
Nərgiz-Birk Petersen (Nərgiz Abbaszadə) 1976-cı ildə Bakıda doğulub. 16 yaşında Xəzər Universitetində təhsil alarkən universitet kanalında ingiliscə yayımlanan xəbər proqramında müxbir kimi fəaliyyət göstərib. Sonra hüquq təhsili almaq üçün ABŞ-yə gedib. Burada hüquq təhsili almaqla yanaşı model kimi çalışıb. Universitetdə təhsilini başa vurduqdan sonra Rusiya və ABŞ-də vəkillik edib. Azərbaycanca, danimarkca, ingiliscə və rusca danışa bilən Birk-Petersen Eldar Qasımov və Leyla Əliyeva ilə birlikdə Bakıda keçirilən 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin aparıcısı olub.

2020 Yay Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi etmək üçün namizəd şəhərlər sırasında olan Bakının bu təbdirlə bağlı təşkilat komitəsinin üzvü olub.

Anası Məleykə Abbaszadə DİM-in Rəyasət heyətinin sədridir.

Nərgiz Birk-Petersen öz həyat yoldaşı Ulrik və iki övladı ilə Kopenhagen şəhərində yaşayır və Danimarka vətəndaşıdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Dəvəli oymağı

**Dəvəli oymağı**  — Qacar elinin oymaqlarındandır.

## Tanınmış şəxsiyyətləri
*Əmir Huşəng Dəvəli
*Möhsün Dəvəli

## Mənbə
*Ənvər Çingizoğlu, Dəvəli qacarlar, Bakı:Mütərcim, 2018, 184 səh.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Qacar eli
Apia

**Apia** — Samoanın yeganə şəhəri və paytaxtı.

## Əhalisi, dil və dini
Əhalisi 35 min nəfərdən çoxdur. Şəhərdə əsasən м samoalılar (93 %), avropalılar və avropa-polineziya qarışığı olan insanlar yaşayır. Rəsmi dillər samoa və ingilis dilləridir. Dini inancları olanlar əsasən protestantlar (50 %) və katoliklərdir (45 %).

## Mənbə
*  Samoa Starts Daylight Saving Time in 2009
* Словарь географических названий зарубежных стран. — 3-е изд. перераб. и доп. — М.: Недра, 1986. — С. 23. — 459 с.
Dəvəli

* Dəvəli (Vedibasar) — Vedibasar mahalında kənd.
* Dəvəli (Kayseri) — Kayseri ilinin bir ilçəsi. 
* Dəvəli oymağı —

## Həmçinin bax
* Dəvəçi