İvan Neumıvakin

**İvan Pavloviç Neumıvakin** () — sovet və rus təbibi, kosmos və alternativ təbabətlə məşğul olmuşdur. Tibb elmləri doktoru, RSFSR-in əməkdar ixtiraçısı, Latviya SSR Dövlət mükafatı laureatı (1982).

Sovet dövründə Neumıvakin SSRİ Elmlər Akademiyasının Tibbi və Bioloji Problemlər İnstitutunda işləyib və yüzlərlə elmi məqalənin müəllifi olmuşdur.

I. P. Neumıvakin eyni zamanda müalicə və insan sağlamlığı mövzularında məşhur kitabların müəllifidir, burada bir çox xəstəliklərin "müalicəsi" üçün elmə əsaslandırılmamış alternativ təbabəti təbliğ etmişdir. Alternativ müalicə üsullarının müəllifi olmuşdur. Soda və hidrogen peroksid ilə, o cümlədən bioenerji informatikasına inam kimi metodlara müraciət edirdi. Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyası ictimai təşkilatının üzvü (akademik) olmuşdur.

## Həyatı və karyerası

I. P. Neumıvakin 1951-ci ildə Qırğızıstan Dövlət Tibb İnstitutunun tibb fakültəsini bitirmiş və ordu sıralarına çağırılmışdır. Uzaq Şərqdə aviasiya bölmələrində hərbi həkim işləyib. 1952-ci ildə Moskva Hərbi Hava Qüvvələri Elmi-Tədqiqat Aviasiya Tibb İnstitutunda aviasiya təbabəti ixtisası üzrə yeddi aylıq yenidənhazırlanma kursunu bitirmişdir. 1959-cu ildə o, SSRİ Müdafiə Nazirliyinin Aviasiya və Kosmik Təbabətin Tədqiqat-Sınaq İnstitutu (NIİAKM) kimi tanınan instituta köçürüldü.

İ. P. Neumıvakin öz kitabında NIIIAKM-də işləyərkən astronavtların xarici tənəffüsü ilə bağlı tədqiqatlar apardığını, bu sahədə bir sıra ixtiralar etdiyini və telemetriya kanalları vasitəsilə müvafiq məlumatların ötürülməsini mümkün edən bir sıra kiçik ölçülü cihazlar yaratdığını bəyan etmişdi.

İnstitutda işləyərkən Neumıvakin 1963-cü ildə baş vermiş " Vostok-5 " və " Vostok-6 " iki kosmik gəminin dünyada ikinci qrup kosmik uçuşunun proqramının formalaşmasında və birbaşa tibbi-bioloji dəstəyində iştirak etdi.

1963-cü ildə SSRİ Səhiyyə Nazirliyinin Tibbi-Bioloji Problemlər İnstitutuna köçürüldü və rütbəli uçuşda olan kosmik gəminin göyərtəsində tibbi yardımın göstərilməsi üsul və vasitələrinin işlənib hazırlanması laboratoriyasının müdiri təyin edildi. Burada onun tibb xidməti polkovnik-leytenantı idi.

1965-ci ildə "Kiçik ölçülü alətlərdən istifadə etməklə aviasiya və kosmos təbabətində xarici tənəffüsün funksiyasının tədqiqi" mövzusunda tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir (elmi rəhbər akademik B. E. Voçal).

1967-ci ildə "Kosmik biologiya və tibb" ixtisası üzrə baş elmi işçi (dosent) elmi rütbəsi təsdiq edilmişdir. Tibb xidməti polkovniki rütbəsi ilə Kosmik uçuşlar zamanı və uçuşlardan sonra reabilitasiya dövründə tibbi yardımın göstərilməsi vasitələri və üsullarının işlənib hazırlanması şöbəsinə rəhbərlik edirdi.

RSFSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 31 yanvar 1979-cu il tarixli Fərmanı ilə RSFSR-in əməkdar ixtiraçısı adına layiq görülmüşdür.

1982-ci ildə "Fenibut"yeni yerli trankvilizatorun sintezi, farmakologiyası, klinikası və sənaye istehsalına tətbiqi, profilaktik və müalicəvi praktika işinə görə SSRİ-nin müxtəlif təşkilatlarının əməkdaşlarına Latviya SSR Dövlət Mükafatı verilmişdir. Onların arasında I. P. Neumıvakin də var idi.

1980-ci ildə ehtiyata göndərildikdən sonra fəaliyyətini davam etdirib və 1982-ci ildə "Müxtəlif uzunmüddətli uçuşlar zamanı astronavtlara tibbi yardımın göstərilməsinin prinsipləri, üsulları və vasitələri" mövzusunda tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə etmiş, tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsinə 1983-cü ildə Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən layiq görülmüşdür.

O, Rusiyada təbii vasitələrlə müalicə edən ənənəvi təbabətin dirçəlişinin təşəbbüskarlarından biri idi. O, əmin idi ki, bəşəriyyətin yüz illər boyu inkişaf etdirdiyi üsul və vasitələrdən istifadə etməklə bir çox xəstəlikləri müalicə etmək olar. Müalicə üçün daxili istifadəyə çox aşağı konsentrasiyalarda hidrogen peroksidin istifadəsini təklif etmişdi. 1991-ci ildə Rusiya Ənənəvi Təbabət Assosiasiyasının (RANM) yaradılmasında iştirak edib, onun rəyasət heyətinin üzvü və vitse-prezidenti olmuşdur.

2013–2018-ci illər arasında tələbəsi və həmkarı A. V. Zakurdaev ilə birlikdə o, YouTube-da elmi-populyar kanalında təqdim olunan sağlamlığın əsasları haqqında 100-dən çox video hazırlamışdır. O, 100-ə yaxın kitabın müəllifidir, böyük tirajlarla çap olunmuş və bu günə kimi "Dilya" nəşriyyatında yenidən nəşr olunmaqda davam edir. Bu kitabların üçdə ikisi həm xalq, həm də rəsmi təbabətdə istifadə olunan dərman bitkiləri haqqındadır.

I. P. Neumıvakin 22 aprel 2018-ci ildə ürək tutmasından vəfat etmişdir. Son vəsiyyətinə əsasən Starı Oskolda dəfn edilmişdir.

## Alternativ tibb sahəsində fəaliyyəti
Təqaüdə çıxdıqdan sonra Neumıvakin alternativ təbabətlə maraqlanmağa başladı və ömrünün sonunda o, xalq həkimi və hidrogen peroksid və soda istifadə edərək müalicə üsullarının müəllifi kimi tanındı. Neumıvakin tərəfindən təklif olunan müalicə üsullarının qəbuledilməzliyi və effektivliyinin elmi təsdiqi yoxdur. Kirov vilayətinin Borovitsa və Krımın Maloreçenskoye kəndlərində "Neumıvakin Sağlamlıq Mərkəzləri" yaradıldı.

İvan Pavloviç öz fikirlərini " sui-qəsd nəzəriyyəsi " ilə əsaslandırırdı: "Rəsmi tibb bəzi alternativ müalicə üsul və vasitələrinin olduğunu görməmək və eşitməmək üçün hər şeyi edir…".

## Elmi işi
1964-cü ildə kosmonavtlar üçün ilk yardım dəstləri hazırlanmış və kosmosda ilk tibbi yardım dəstlərindən istifadə etməyi öyrətmək üçün Korolev OKB-1 və Kosmonavt Hazırlıq Mərkəzinə verilmişdir. Sonrakı illərdə Neumıvakin kosmik gəmi ekipajlarına tibbi yardım göstərmək sisteminin yaradılmasında iştirak etmişdi.

İ. P. Neumıvakinin rəhbərliyi altında "Salyut" orbital stansiyası üçün bortda ilk yardım dəstlərinə və tibbi dəstlərə daxil edilmiş effektiv üsullar hazırlanmışdır. Onun qeyri-adi təşkilati zəkası və yaradıcı yanaşması uzunmüddətli kosmik uçuşlar zamanı yaranan çox mürəkkəb problemləri səmərəli həll etməyə imkan verirdi.

I. P. Neumıvakin "Kosmik Biologiya və Tibb Təlimatı"nın (Moskva: Tibb, 1983) yaradılmasında iştirak etmiş və onun müəlliflər qrupunun üzvü olmuşdur.

## Mükafat və titulları
* 1976 — "Şərəf Nişanı" ordeni
* 1979 — RSFSR-in əməkdar ixtiraçısı adı
* 1982 — Latviya SSR Dövlət Mükafatı — trankvilizator Fenibutun tətbiqinə görə mükafatlandırılan qrupun tərkibində.

Neumıvakin həmçinin ictimai mükafatlara da layiq görülüb:

* 2005 — Ənənəvi xalq təbabətinin inkişafına verdiyi şəxsi töhfəyə görə "Peşə — Həyat" beynəlxalq mükafatı laureatı.
* Fəxri iştirakçı, kəhrəba "Ustad ulduzu"
* Mərhəmət ordeni ilə təltif edilmişdir — Beynəlxalq Mərhəmət Akademiyasının mükafatı
* Elm və təcrübə magistri
* Şərəf, şücaət, mərhəmət, yaradıcılığa görə ordeni
* Vətənpərvərlik xidmətinə, xeyriyyəç ilik f aliyyətinə və pravoslav ziyarətgahlarının bərpasına verdiyi töhfəyə görə Rus Pravoslav Kilsəsinin III dərəcəli Moskvanın Müqəddəs Mübarək Şahzadəsi Daniel ordeni ilə təltif edilmişdir.

#### Elmi əsərləri
* *Neumyvakin I. P.* Təkmilləşdirilmiş portativ quru spirometr // Eksperimental Biologiya və Tibb Bülleteni. — 1965. — Cild. 60. — № 7. səh. 122–123. — 
* *Neumyvakin I. P.* Qeyri-adi ətraf mühit faktorları ilə əlaqədar dərman sabitliyinin öyrənilməsi. // I. P. Neumyvakin və b. — Kosmik biologiya və tibb. — 1970. — № 4. — səh. 84–85.
* *Neumyvakin I. P.* Kosmonavtları dərman dəstləri ilə təmin etmək üçün ilk yardım dəstlərinin doldurulması prinsipləri // I. P. Neumyvakin, T. N. Krupina, L. G. Polevoy, L. A. Semeikina — Kosmik biologiya və aerokosmik tibb . — 1978. — T. 12. — № 3. — səh. 27–31. — 
* *Neumyvakin I. P.* Müxtəlif müddətlərdə uçuşlar zamanı astronavtlara tibbi yardım göstərməyin prinsipləri, üsulları və vasitələri: M. — 1982. — 114 səh.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vremya telekanalının "Böyük kəşflər" layihəsinin populyar elmi proqramı (Böyük kəşflər. İvan Neumyvakin / 2013) https://archive.today/20180704185023/https://ntvplus.ru/tv/review/632605 .
* I. P. Neumyvakinin anadan olmasının 90 ili.