open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Saab 17

**Saab 17** — Saab şirkətinin istehsal etdiyi İsveç bombardmançı-kəşfiyyat təyyarəsidir.

Layihə əvvəlcə 1930-cu illərin sonlarında ASJA tərəfindən L 10 kimi başlandı və 1937-ci ildə şirkət Saab ilə birləşdikdən sonra Saab 17 adlandırıldı. Qanadları şığıyıcı bombardmançı kimi istifadə edilmək məqsədi üçün gücləndirildi. Mühərrik çatışmazlığı üzündən təyyarələrin mühərrikləri çıxarıldı və gələcək çatdırılma məntəqələri istiqamətində uçuruldular. Təyyarə müxtəlif mühərrik modeli ilə üç fərqli modeldə istehsal edilmişdir.

Təyyarə ilk uçuşunu 18 may 1940-cı ildə etmişdir və 1942-ci ildə İsveç Hərbi Hava Qüvvələrinin xidmətinə qəbul edilmişdir.

## Tekniki xüsusiyyətləri (B 17C)
*Mənbə:*
* **Ekipaj:** 2
* **Uzunluq:** 10 m
* **Qanad uzunluğu:** 13.7 m
* **Hündürlük:** 4.5 m
* **Qanad sahəsi:** 28.5 m²
* **Boş çəkisi:** 2,680 kq
* **[[Maksimum uçuş çəkisi]]:** 15,900&nbsp;kg
* **Motor:** 1 × Piaggio P.XIbis R.C.40D doqquz silindr ulduz tipi
* **Silahlar:**
** 2×8&nbsp;mm Ksp m/22F pulemyot, qabaqda
** 1× 8&nbsp;mm Ksp m/22R pulemyot, arxada
** 700 kq bomba

## İstinadlar
Monastır məktəbi (Bojenitsa)

**Monastır məktəbi** () — Bolqarıstanın qərbindəki Botevqrad icmasının Bojenitsa kəndində yerləşən diqqətəlayiq yer. Botevqrad icmasının ən qədim məktəb binasıdır.

## Tarixi
Kilsə kitablarının kənarlarındakı qeydlərə görə, Bojenitsa şəhərində məktəbin tikintisindən çox əvvəl də müəllimlər var idi. Məktəbdə müntəzəm təhsil və onun ilk binası Bolqarıstan Milli Dirçəlişi dövrünə, 1806-cı ilə təsadüf edir. Məktəbin ilk müəllimi Stoyan Knezovski idi, hansı ki sonradan keşiş təyin olunmuşdur. 1835-ci ildə Müqəddəs Paraskeva kilsəsinin yaxınlığında yeni məktəb tikildi. Müəllimlərin çoxu Bojenitsa və ya ətraf kəndlərdə yaşayırdılar. Müəllimlərin əmək haqqları aşağı idi və onlar şagirdlərindən müəyyən miqdarda ərzaq alırdılar. Məktəbdə 80-100 uşaq oxuyurdu, bəziləri bura ətraf kəndlərdən gəlirdilər. Əvvəlcə orada yalnız Çasoslov (dua kitabı), Zəbur və İncil kimi ilahiyyat fənləri tədris olunurdu, lakin sonradan yazı və riyaziyyat əlavə edildi. Sinif və ya qrup mövcud deyil idi: müəllim hər bir tələbə ilə fərdi işləyirdi, şənbə günü isə yoxlama günü sayılırdı. Dərslər iki saatdan üç saata qədər davam edirdi. Şagirdlərə bir saatdan iki saata qədər davam edən nahar fasiləsi verirdilər. İntizam sərt idi və həm müəllim, həm də tələbələr tərəfindən dəstəklənirdi. Aşağıdakı cəzalar tətbiq edilirdi: dik vəziyyətdə dayanma, diz çökərək dayanma, dəyənək ilə əlləri vurmaq. Məktəbdə təmizlk işləri şagirdlər tərəfindən aparılırdı. 1855-ci ildə məktəb yandı, 1880-ci ildə məktəb binası təzədən inşa edildi və günümüzə qədər salamat vəziyyətdə çatdı. Məktəbin özü 1943-cü ilə qədər fəaliyyət göstərirdi.

## Sərgi

Fayl:Monastery school, Bozhenitsa, Bulgaria 10.jpg
Fayl:Monastery school, Bozhenitsa, Bulgaria 13.jpg
Fayl:Monastery school, Bozhenitsa, Bulgaria 15.jpg
Fayl:Monastery school, Bozhenitsa, Bulgaria 23.jpg
Fayl:Monastery school, Bozhenitsa, Bulgaria 22.jpg


## Həmçinin bax

* Monastır məktəbi (Bolqarıstan)

## İstinadlar
Saab 105

**Saab 105** — Saab şirkəti tərəfindən hazırlanmış İsveç istehsalı olan reaktiv təlim təyyarəsidir. Təyyarə İsveç Hərbi Hava Qüvvələrində Sk 60 və Avstriya Hərbi Hava Qüvvələrində Saab 105Ö adı altında xidmətə qəbul edilmişdir.

## Tekniki xüsusiyyətləri (Saab 105Ö)

*Mənbə:*
* **Ekipaj:** 2
* **Uzunluq:** 10.80 m
* **Qanad uzunluğu:** 9.50 m
* **Hündürlük:** 2.70 m
* **Qanad sahəsi:** 16.30 m²
* **Boş çəkisi:** 2,849&nbsp;kg
* **[[Maksimum uçuş çəkisi]]:** 4,635&nbsp;kg
* **Motor:** 2 × General Electric J85–17B turbojet

## İstinadlar
Fuad Ələsgərov (rektor)

** Fuad Ələsgərov ** (*Fuad Nəsrullah oğlu Ələsgərov*) — 1989–1992-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin rektoru, iqtisad elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
1989–1992-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin rektoru olmuşdur. 1979–84-cü illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində dekan olmuşdur.

7 iyul 2020-ci ildə Bakı şəhərində vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sabiq rektor vəfat edib
Saab 18

**Saab 18**, Saab şirkətinin istehsal etdiyi İsveç bombardmançı-kəşfiyyat təyyarəsidir. Təyyarə, 1930-cu illərdə İsveç Hərbi Hava Qüvvələrinin inventarında olan Junkers Ju 86 təyyarəsini əvəz etmək  və hərbçilərin sürətli üç nəfərlik kəşfiyyat təyyarəsinə ehtiyacını ödəmək məqsədi ilə hazırlanmışdır. Təyyarə ilk uçuşunu 19 iyun 1942-ci ildə etdi və 1944-cü ilin iyununda xidmətə başladı..

## Tekniki xüsusiyyətləri (B 18B)
*Mənbə:*
* **Ekipaj:** 3
* **Uzunluq:** 13.23 m
* **Qanad uzunluğu:** 17 m
* **Hündürlük:** 4.35 m
* **Qanad sahəsi:** 43.75 m²
* **Boş çəkisi:** 6,100&nbsp;kg
* **[[Maksimum uçuş çəkisi]]:** 8,800&nbsp;kg
* **Motor:** 2 × Daimler-Benz DB 605 V12
* **Silahlar:**
** 1× 7.92&nbsp;mm-lik qabaqda stabil vəziyyətdə olan pulemyot; 2× 13.2mm müdafiə silahı
** 8× hava-yer tipi döyüş raketi
** 1,500&nbsp;kq bomba

## İstinadlar
Sxneti

**Sxneti** (  ) — Gürcüstanda, Tbilisi şəhər bələdiyyəsinin inzibati tabeliyindəki şəhər tipli qəsəbə. Qəsəbə Tbilisi dəmiryol stansiyasından 12 km məsafədə yerləşir. 

## Tarixi
Sknetidə kənd təsərrüfatının intensiv inkişafı XIX əsrin II yarısında başlamışdır. Burada XVII-XIX əsrlərdə tikilmiş üç kiçik kilsə salamat qalmışdır. 1967-ci ildən bəri şəhər tipli qəsəbənin statusuna malikdir. Sovet dövründə burada tikiş fabriki, kinoteatr, uşaq sanatoriyası fəaliyyət göstərirdi. 2008-ci ildə Tiflis şəhərinin bələdiyyəsinə daxil edilmişdir. 

Sxnetidə vərəmin müalicəsində ixtisaslaşmış sanatoriyalar olan iqlim kurortu var və qəsəbəyə gedən yolda ixtisaslaşmış ingilis dili məktəbi var. 

## Əhali

Gürcü müğənnisi Mariam Kaxelişvili burada doğulmuşdur.

## İstinadlar
Qafqaz canişinliyi (1785–1796)

**Qafqaz canişinliyi** () — 1785-ci ildə II Yekaterina tərəfindən Həştərxan quberniyasını dəyişdirərək Taurida vilayətindən bəzi torpaqlar əlavə etməklə qurulmuşdur. 1796-cı ildə I Pavel tərəfindən ləğv edilmişdir.

## General-qubernatorlar

## Həmçinin bax
*Qafqaz canişinliyi (1801-1917)

## İstinadlar
Özəl detektiv

**Özəl detektiv** — tədqiqat xarakterli hüquqi xidmətlər göstərməsi üçün fərdlər və ya qruplar tərəfindən işə götürülən şəxs, detektiv.

## Azərbaycanda
Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyində özəl detektivlərin fəaliyyəti haqqında heç bir məlumat verilmir. Buna baxmayaraq, ölkədə qeyri-qanuni fəaliyyət göstərən özəl detektivlər mövcuddur. Onlar adətən keçmiş polis işçiləri və hüquqşünaslardır.

## İncəsənətdə
Edqar Allan Ponun 1841-ci ildə yazdığı "*[[Morq küçəsində qətl]]*" hekayəsində təsvir etdiyi Ogüst Düpen personajı ədəbiyyatda ilk özəl detektivlərdən biri olaraq hesab edilir.

Böyük ehtimalla, ədəbiyyatdakı ən tanınmış özəl detektiv Şerlok Holmsdur. Personaj ilk dəfə 1887-ci ildə "*[[Al-qırmızı etüd]]*" povestində peyda olmuşdur. Digər popolyar özəl detektivə isə ilk dəfə 1920-ci ildəki "*[[Staylzda müəmmalı hadisə]]*" romanında təsvir edilmiş Erkül Puaronu aid etmək olar.

Çingiz Abdullayevin yaratdığı Dronqo, Elxan Elatlının Qanbay Qasımlı personajı da bu kateqoriyaya aiddir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Bureau of Labor Statistics information
Beril Dedeoğlu

**Beril Dedeoğlu** (tam adı **Hatice Beril Dedeoğlu**; ) — Türk akademik, yazıçı və siyasətçi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İzabella Redfern

**İzabella Rebekka Redfern** () — Alman-Amerikalı aktrisa və müğənni.

## Xarici keçidlər
* Website von Isabelle Redfern
* Interview Heide Soltau
* 
* Ballhaus Naunynstraße
Zaqes

**Zaqes** ( ზაჰესი, Zaqsi) — Gürcüstan, Tbilisi şəhərinin inzibati tabeliyindəki şəhər tipli qəsəbə. Qəsəbə Tbilisi bələdiyyəsinin (bölgəsinin) şimalında, Kür çayının sahilində yerləşir.

1967-ci ildən bəri şəhər tipli qəsəbənin statusuna malikdir. 2008-ci ilə qədər Mtsxeta-Mtianeti bölgəsinin Mtsxeta bələdiyyəsinin bir hissəsi idi. 2008-ci ildə Tiflis bölgəsinə daxil edildi. Mövcud statistikada qəsəbə Tbilisi şəhərinin daxilində hesaba alınır.

Kənd Zemo-Avçal Su Elektrik Stansiyasında və ya ZASES-də (rusca ZAQES) yaradıldı.

## Əhali

## Qeydlər
Həsən paşa (Məmlük)

Bağdadda **Həsən Paşa** (gürcü: ჰასან ფაშა; ) — Qustəntiniyyədən göndərilən Osmanlı valisi,(Gürcü mənşəli olduqları düşünülən) Məmlük sülaləsindən, o və oğlu Əhməd Paşa (1723–47) ilə vilayətə rəhbərlik etdilər.

## Həyatı
1638-ci ildə IV Murad Bağdadı ələ keçirdi və Dəclə və Fərat çayları arasındaki bölgəyə nəzarət etdi. 17-ci əsrdə Səfəviylə döyüşlər, Osmanlı İmperiyasının İraqdakı qüvvələrini zəiflətdi. İraqda mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi, qəbilələrin çatışmasınn artmasına səbəb oldu və sünnilərlə şiələr arasında düşmənçiliyin güclənməsiylə nəticələndi. Bu vəziyyət Ərəbistanda Bədəvi tayfalarının istila edilməsindən sonra dahada pisləşdi. Bədəvilərin İraqa basqınları əyalət iqtisadiyyatını ciddi şəkildə məhv etdi. Baban sülaləsinin başçılıq etdiyi kürdlər üsyan qaldırdı və Osmanlı qüvvələrinə qarşı silahlı əməliyyatlara başladılar, qısa müddətdə bütün İraq Kürdüstanını nəzarətə götürdülər. 1625–1668 və 1694–1701 arasında Siyab qəbiləsindən olan yerli şeyxlər Bəsrəni müstəqil hökmdar kimi idarə etdilər və Osmanlı Paşanın Bağdaddakı gücünü rəsmiyətə tanımadılar.

17-ci əsrin sonuna qədər bütün İraqın cənubu davamlı üsyanlara şahid oldu. Bəsrənin hakimiyyəti ələ keçirməyə çalışan bədəvi tayfalarından, Muntəfik və Qubaidlər vardı. Bağdad Paşalığı başçılığıyla Osmanlı ordusu 1701-ci ildə Bəsrəni ələ keçirdi və İraqın cənubuna sibat gətirdi.

Osmanlı İmperiyası 1683–1699-cu illər, Polşa-Türk müharibəsində məğlub olaraq Avropadakı torpaqlarının böyük qismini əldən verdi və onlardan vergi gəlirlərini itirdi. O əsnada Səfəvilərin savaşa girmə və hərbi işğalı təhlükəsi də vardı. Yaranmış şəraiti görən Həsən Paşa, Osmanlı hakimiyyətini Bağdad, Mosul və Şahrizor əyalətlərinin birləşməsi və öz hakimiyəti altına keçməsinə məcbur etdi. Osmanlı hakimiyyəti onun istəklərinə tabe olmağa məcbur qaldı..

Həsən Paşa, Məmlük sülaləsindən idi. O sultan IV Məhəmmədin ən sevilən Qızı ilə evləndi. 1683–1699-cu illər müharibəsində özünü göstərdi. Həsən Paşa əvvəlcə Qaramaniyə Vali vəzifəsini aldı, lakin tezliklə Bağdad Paşası təyin edildi. 1702-ci ildə İraqa gəldi, yerli ərəb qəbilələrinə nəzarət etdi, 1704-cü ildə Dəclə və Fərat çaylarının bütün qarışıqlığını susdurdu. 1715-ci ildə oğlunun Paşalıq Bəsrə valisi təyin edilməsini təmin edə bildi. İraqın cənubundakı ilhaqdan sonra Həsən Paşa Osmanlı İmperiyasının ən güclü qubernatorlarından biri oldu.

Həsən Paşa özünə inzibati sistem yaratdı, o cümlədən Daxili İşlər İdarəsi, Xəzinədarlıq və İdarə etmə işləri. Onun əmriylə, əsasən gürcülər və çərkəzlər oğlanlarının təhsil alınması üçün xüsusi bir məktəb açıldı. Bu islahatlar hakimin gücünü artırdı və əyalətin müdafiə sistemini sahmanlaşdırdı. 1723–1727-ci illərdə Səfəvilərlə müharibədə İraq ordusu demək olar ki, müstəqil olaraq hərbi əməliyyatlar apardı. Həsən Paşa 1723-cü ildə vəfat etdi, onun yerinə atasının siyasətini davam etdirən oğlu Əhməd Paşa gəldi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Telman Hüseynov (iqtisadçı)

**Telman Hüseynov** (tam adı: *Hüseynov Telman Əlihüseyn oğlu*; ) — Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru.

## Həyatı və təhsili
Telman Hüseynov 1934-cü il 28 dekabrda Cəbrayıl rayonunda anadan olmuşdur. 1955-ci ildə K.Marks adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutuna daxil olmuş və həmin institutu "Sənayenin iqtisadiyyatı" ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1962-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunda aspiranturaya qəbul olmuş, aspiranturanı bitirdikdən sonra 1967-ci ilədək orada kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır.

### Ölümü
4 avqust 2016-cı ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

## Fəaliyyəti

### Pedaqoji fəaliyyəti
1967-ci ildən D.Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunda pedaqoji fəaliyyətə başlamışdır. Ali məktəbdə işlədiyi 50 ilə yaxın müddətdə professor elmi adına layiq görülmüş, kafedra müdiri, fakültə dekanı, prorektor və rektor əvəzi vəzifələrində çalışmışdır.

### Elmi fəaliyyəti
1967-ci ildə namizədlk dissertasiyasını müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi, 1989-cu ildə iqtisad elmləri doktoru alimlik dərəcəsinə layiq görülmüşdür. Elm sahəsində əldə etdiyi nailiyyətləri ilə respublikada iqtisad elminin inkişafına sanballı nəzəri-praktik töhfələr vermişdir. Elmlər namizədi və elmlər doktoruna elmi rəhbər və məsləhətçi olmuş, uzun müddət Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının Ekspert Şurasının sədr müavini işləmişdir.

15 adda monoqrafiya, dərslik, dərs vəsaitinin, habelə 150-dən çox elmi məqalə və tədris proqramının müəllifi olmuşdur. "Azərbaycan neftmaşınqayırmasının əsas fondları və onlardan istifadənin yaxşılaşdırılması yolları" monoqrafiyası 1969-cu ildə SSRİ Xalq Təsərrüfatının Nailiyyətləri Sərgisinin bürünc medalı ilə mükafatlandırılmışdır. müstəqil Azərbaycanın iqtisadi təhsilinin təşkilində mühüm əhəmiyyət kəsb edən "Sənayenin iqtisadiyyatı", "Müəssisənin iqtisadiyyatı", "Firmanın iqtisadiyyatı" adlı dərslikləri bu gün də öz aktuallığını saxlayır.

## Fəxri adları və təltifləri
1991-ci ildə "Əməkdar iqtisadçı", 2006-cı ildə isə "Əməkdar müəllim",2015-ci ildə "Əməkdar elm xadimi" fəxri adlarına layiq görülmüşdür. 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeninə layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qrimuar

**Qrimuar** () və ya **qrimoriya** () — cinləri çağırmaq üçün istifadə olunan sehrli proseduralar (magiya) və ovsunları təsvir etdiyi, ümumiyyətlə cadugərlik reseptlərini tərif etdiyi güman edilən orta əsrlərə aid kitab.

Əksər hallarda, kitabların özündə sehrli qüvvələrin olduğuna inanılır. Buna baxmayaraq, Quran kimi qrimuar hesab edilməyən digər müqəddəs kitabların fövqəltəbii keyfiyyətə xas olduğu fərz edilir. Qrimuar içərisində yazılan mətnlər sadəcə ovsunlar, rituallar, sehrli alətlərin hazırlanma üsulu və sehrli proseduraların həyata keçirilməsi üçün lazım olan komponentlərin siyahısı aiddir.

Qrimuar termini Avropa mənşəlidir və tarix boyu seremonial sehrbazlar tərəfindən istifadə edilib. Buna baxmayaraq, tarixşünas Ouen Devis qeyd edir ki, bu növ kitablara dünyanın hər yerində rast gəlmək olar.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* 
* Internet Sacred Text Archives: Grimoires 
* Digitized Grimoires 
* 
* Scandinavian folklore
İradə Vəkilova

**İradə Vəkilova** (*İradə Ağacavad qızı Vəkilova *) — Azərbaycanlı jurnalist, publisist, ssenaristi, Əməkdar jurnalist, Azərbaycanda ilk müstəqil informasiya agentliyi olan "AssA-İradə"nin qurucusu

## Həyatı və təhsili
İradə Vəkilova 1935-ci ildə 20 avqustda anadan olmuşdur. 1956-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirmişdir. Moskvada sovet və xarici ölkə jurnalistləri üçün birillik xüsusi məktəbi qırmızı diplomatla bitirmişdir.

### Ölümü
İradə Vəkilova 1998-ci ildə 30 mayda vəfat etmişdir. Bakıda II Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.

### Ailəsi
Mənsur Vəkilovun həyat yoldaşı olmuşdur. İki övladı vardır: Məmmədrza (1964) və Rəna (1971). Dayısı Riza Abdullayev Türkmənistan SSR-nin xarici işlər naziri olmuşdur.

## Fəaliyyəti

### Mətbuat fəaliyyəti
Bir il Komsomolskaya pravda qəzetində tərcübə keçmişdir. 1957-ci ildən o dövrün populyar qəzeti olan "Molodjou Azərbaydjana" qəzetində işləsə də, bu nəşrdə 1953-cü ildən yazılar dərc olunmuşdur. Vişka qəzetində şöbə müdiri işləmişdir. Pravda,Komsomolskaya pravda (qəzet, Rusiya) kimi mərkəz qəzetlərdə müntəzəm olaraq yazılar dərc etdirmişdir. 40 illik jurnalistlik fəaliyyəti dövründə yüzlərlə məqalələri, İngiltərə,Kuba, Türkiyə kimi dövlətlərdə maraqlı reportajları ilə yanaşı, dörd kitabı çap olunmuşdur. Fazil Abbasov və digər jurnalist həmkarları ilə birlikdə qeyri-leqal "ASSA: Mətbuat dairələrində böyük hörməti olan İrada Vəkilova 1990-cı ildə rada "müstəqil informasiya agentliyini təsis etmiş, Azərbaycan informasiya qıtlığının olduğu bir vaxtda ölkəmizin həqiqətlərini onlarca xarici ölkəyə çatdırmışdır. İradə xanım 1991-ci ildə Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçən bu informasiya agentliyinin direktoru idi.
1995-ci ildə Azərbaycanın ən qocaman qəzetlerinden olan "Bakinski raboçi" qəzetinin baş redaktoru təyin edilmişdir. Çinin rəsmi gənclər qəzetində "Əfsanəvi İradə" başlıqlı iri dərc olunmuşdur.

## Yaradıcılığı

### Kitabları
"Evimizin işığı " (Bakı,Azərnəşr, 1982 , 201 səh.) kitabında 70–80-ci illərdə İradə xanımın qələmindən çıxan müsahibələr, reportajlar, oçerklər, yazılar, miniatürlar və məqalələr toplanmışdır. İlk kitabından başqa general Cümşüd Rəsulbəyov haqqında oçerki də ayrıca kitabça şəklində çap edilmişdir . Onun Moskvada "Azərbaycan haqqında oçerk " kitabı buraxılmışdır. Moldovada nəşr edilən Azərbaycan haqqında oçerklər kitabında bir oçerki də yer almışdır. Esseləri, şeirləri və s.: yazıları onun yüksək bədii təfəkkürə malik qələm sahibi kimi tanıtmışdır.

### Filmləri
10 sənədli və elmi filmin müəllifidir.Onun "Nəsirəddin Tusi" haqqında elmi — sənədli filmini bir çox xarici ölkələr satın almışlar. "Zaman amili" və "Bakı buxtası" filmləri də maraqla qarşılanmışdır.

## Həmçinin bax
* Məmmədrza ağa Vəkilov
* Fəxri Vəkilov
* Mustafa bəy Vəkilov
* Rəhim bəy Vəkilov
* Mədinə xanım Qiyasbəyli (Vəkilova)
* Mehdixan Vəkilov
* Səməd Vurğun
* Yusif Səmədoğlu
* Vaqif Səmədoğlu
* Aybəniz Vəkilova
* Cavanşir Vəkilov
* Balo bəy Vəkilov
* Leyla Vəkilli

## İstinadlar
Karl Pauker

**Karl Pauker**( ;) — Sovet xüsusi xidmət orqanlarının icra məmuru; İosif Stalinin təhlükəsizliyinin rəhbəri. 2-ci dərəcəli dövlət təhlükəsizlik komissarı (1935). Kütləvi repressiyaların təşkilatçısı.

## Həyatı və təhsili

### Erkən illəri. Birinci Dünya müharibəsi. Əsirlik həyatı.
1893-cü ilin yanvarında Lembergdə bərbər Benjamin Pauker ailəsində olduqca kasıb bir anadan olub. Yəhudi. İbtidai ev təhsili aldı. 1906-cı ildən teatr bərbəri, 1912-ci ildən şirniyyatçı kimi çalışmışdır. Budapeştdə yaşamışdır, burada opera evində makiyaj sənətçisi və bərbər kimi çalışmışdır.

1914-cü ildə Birinci Dünya müharibəsinin başlaması ilə əlaqədar olaraq ordu sıralarına çağrılmışdır. Qalisiya Lancers 1-ci alayında döyüşmüşdür, çavuş rütbəsindən mayora yüksəlmişdir. 1915-ci ilin aprel ayında rus qoşunları tərəfindən əsir götürülmüşdürş Türküstanda bir hərbi əsir düşərgəsində saxlanılmışdır. Səmərqənd bölgəsindəki beynəlmiləlçi hərbi əsirlər hərəkatının üzvü olmuşdur. 1917-ci ilin martında sərbəst buraxılmışdır. Səmərqənddə yaşamışdır, dərzi və bərbər kimi çalışmışdır.

## İstinadlar
Çəmən (Aşağı Tarım)

**Çəmən** () - İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Aşağı Tarım bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 169 nəfər yaşayır (61 ailə).
## İstinadlar
Tikintidə Təhlükəsizliyə Nəzarət Dövlət Agentliyi (Azərbaycan)

** Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Tikintidə Təhlükəsizliyə Nəzarət Dövlət Agentliyi**

## Haqqında
**Tikintidə Təhlükəsizliyə Nəzarət Dövlət Agentliyi** ölkə ərazisində qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada öz səlahiyyətləri daxilində tikinti sahəsinə aid fəaliyyətin bütün mərhələlərində təhlükəsizlik tələbləri ilə bağlı dövlət siyasətinin hazırlanmasında iştirak edən, bu siyasətin həyata keçirilməsini təmin edən və həmin sahədə dövlət nəzarətini həyata keçirən icra hakimiyyəti orqanıdır.

## Xidmətin fəaliyyəti haqqında
Tikintidə Təhlükəsizliyə Nəzarət Dövlət Agentliyi öz səlahiyyətləri daxilində tikinti sahəsinə aid fəaliyyətin bütün mərhələlərində təhlükəsizlik tələbləri ilə bağlı dövlət siyasətinin hazırlanmasında iştirak edir, bu siyasətin həyata keçirilməsini təmin edir və həmin sahədə dövlət nəzarətini həyata keçirir;

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi

## İstinadlar
Antonov A-40

**Antonov A-40** Krılya tanka (ru: Антонов А-40 Крылья танка, “qanadlı tank”) - Antonov şirkəti tərəfindən hazırlanmış Sovet tanklı playner layihəsi idi. Layihə, hər hansı bir tankın hava qüvvələrini və ya partizanları dəstəkləmək üçün bir təyyarənin köməyi ilə döyüş bölgəsinə endirilməsini nəzərdə tuturdu. Bir prototipi 1942-ci ildə sınaqdan keçirildi və istifadəsi imkansız olduğu üçün layihə ləğv edildi.

## Tekniki xüsusiyyətləri
*Mənbə:*
* **Ekipaj:** 2
* **Tutum:** 1 × T-60
* **Uzunluq:** 12.06 m
* **Qanad uzunluğu:** 18.00 m
* **Qanad sahəsi:** 85.8 m²
* **Boş çəkisi:** 2,004&nbsp;kq
## İstinadlar
Azərbaycanda etimad referendumu (1993)

**Azərbaycanda Etimad Referendumu**- 29 Avqust 1993-cü ildə Sürət Hüseynovun çevrilişindən sonra keçirilən prezident Əbülfəz Elçibəyə etimad referendumu.

## Haqqında
1993-cü il avqustun 29-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Əbülfəz Elçibəyə etimad göstərilməsi məsələsi haqqında ümumxalq səsverməsi olmuşdur.
Referendumda "***Siz Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə etimad edirsiniz mi?"*** sualı verilmiş, seçici siyahılarına salınmış 4.097.367 vətəndaşın 3.767.928 nəfəri seçkilərdə iştirak etmiş, 92,02 faizi Ə.Elçibəyə etimad göstərilməsi əleyhinə səs vermiş, yalnız 77.730 nəfəri, yaxud 2,1 faizi ona etimad göstərmişdir. Seçici fəallığı 91,6% olmuşdur.

## Nəticələr

## İstinadlar
Azərbaycanda müstəqillik referendumu (1991)

**Azərbaycanda Müstəqillik Referendumu**- SSRİ-nin dağılmasından 3 gün sonra, 29 Dekabr 1991-ci ildə Azərbaycanda keçirilən müstəqillik referendumu. Referendumun lehinə 99,8% səs vermişdir.

## Haqqında
1991-ci il dekabrın 29-da Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında Ali Sovetin Konstitusiya Aktının qəbul olunması məsələsi barədə referendum keçirilmiş və "***Siz Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin qəbul etdiyi Konstitusiya Aktına tərəfdarsınızmı?"*** sualı qoyulmuşdu.

## Nəticələr
Referendumda 3.751.174 nəfər və ya səsverənlərin siyahılarına daxil edilmiş vətəndaşların 95,27 faizi iştirak etmiş, səsverənlərin 99,58 faizi sualın lehinə 0,2 faizi isə əleyhinə səs vermişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Seçkilər və Referendumlar-1991
Azərbaycanda konstitusiya referendumu (1995)

**Azərbaycanda Konstitusiya Referendumu**-12 noyabr 1995-ci ildə 1995-ci il Azərbaycanda parlament seçkilərinin ilk mərhələsi ilə birgə səsverməyə qoyulmuş konstitusiya referendumudur. Seçicilərə "***Siz prezident [[Heydər Əliyev]]in sədrlik etdiyi Komissiyanın hazırladığı və təqdim etdiyi ilk milli konstitusiya layihəsinin [[Azərbaycan Konstitusiyası|Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası]] olaraq qəbul edilməsinə razısınız mı?***" soruşulmuşdur.

## Nəticələr

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Zirehli maşın

Zirehli avtomobil tarixi kəşf, daxili təhlükəsizlik, silahlı müşahidə və digər sub-müharibə missiyaları üçün istifadə olunan yüngül təkərli zirehli döyüş nəqliyyat vasitəsidir..

## İstinadlar
Yüngül tank

**Yüngül tank** sürətli hərəkət üçün hazırlanmış və bu gün ilk növbədə kəşfiyyat məqsədləri üçün və ya əsas döyüş tankının dəstəklənməsi üçün uyğun olmayan yerlərdə səfər qüvvələrini dəstəkləmək üçün, istifadə olunan bir tank variantıdır. İlk yüngül tanklar ümumiyyətlə zirehli maşınlar kimi zirehli quruluş və silahlarla təchiz edilmişdi, lakin tırtıldan istifadə etmələri sahədəki üstün hərəkətliliklərinin təminatçısı idi.

## Həmçinin bax
* Tip 63 yüngül tankı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qalaç Məhəmməd qalası

**Qalaç Məhəmməd qalası** — Balakən şəhəri ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi.

## Tarixi

Qala XIX əsrdə Balakən camaatının ağsaqqalı olan Qalaç Məhəmməd tərəfindən inşa etdirilmişdir. Ağsaqqalın ərazini ələ keçirən Rusiya İmperiyası ordusuna təslim olmasından sonra Şeyx Şamil qalanı ələ keçirərək yandırmışdır.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Abidə əyri dördbucaqlı formasına malik qala divarları və divarların əhatə etdiyi ərazinin mərkəzində yerləşən qüllədən ibarətdir. Divarların hündürlüyü iki metrə çatır. İnsan boyu hündürlükdə divarlar boyunca mazqallar yerləşdirilmişdir. Qala divarlarının əhatə etdiyi ərazinin ölçüləri 20 x 50 metrə bərabərdir.

Qalanın mərkəsində yerləşən qüllənin üç mərtəbəsi dövrümüzə çatmışdır. Qüllənin yeganə qapısı yer səviyyəsində yerləşir. Qapının ölçüləri 0.86 x 1.45 metrə bərabərdir. Qüllənin divarlarında da mazqallar yerləşdirilmişdir. Qüllə daha əvvəl beş mərtəbəli olmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
T-60

T-60, SSRİ mənşəli yüngül tankdır. Tank, T-38 amfibiya tankının əvəzinə hazırlanmış və Qırmızı Ordu tərəfindən İkinci dünya müharibəsi dövründə aktiv şəkildə istifadə edilmişdir. Ümumi olaraq 6,292 ədəd istehsal edilmişdir. Asqı sistemi burulma çubuğu, yanacaq tutumu 320 litr, əməliyyat mənzili 450 km, maksimum sürəti 44 km/s təşkil edir.
Dayan (Xudafərin)

**Dayan** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 46 nəfər yaşayır (10 ailə).

## İstinadlar
Neytral zona

**Neytral zona** ( ()) — narahatlıq və ya qeyri-müəyyənlik üzündən boş qalan və tərəflər arasında fikir ayrılığı olan bir torpaqdır. or jurisdiction. Bu termin əvvəlcə feodalizm dövründə feodallar arasında iddia edilən torpaqları təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir. Müasir dövrdə iki düşmən xəndəyi arasındakı ərazini təsvir etmək üçün istifadə olunur və çox vaxt Birinci Dünya müharibəsi ilə əlaqələndirilir.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya

* 
*
Avropa Kompüter Ticarət Şousu

**European Computer Trade Show** (**ECTS**, ) — Avropada IT sahəsinə, xüsusilə də kompüter oyunları sənayesinə həsr olunan illik tədbir. Birinci tədbir 1989-cu ildə, axırıncı tədbir isə 2004-cü ildə keçirilmişdir.

## Tarixi
İlkin olaraq, ECTS sadəcə sənayedəki peşəkar şəxslər və jurnalistlər üçün nəzərdə tutulmuşdu. Buna baxmayaraq, icazəsiz şəxslər tez-tez saxta kimliklərlə tədbirdə iştirak edirdi. Bu kimi halların çox olması tədbirin ictimaiyyətə açıq şəkildə keçirilməsinə səbəb olmuşdur.

ECTS tədbirləri 1995-ci ildəki tədbir istisna olmaqla, hər ilin avqust–sentyabr aylarında keçirilirdi. Tədbir həmişə Böyük Britaniyanın paytaxtı olan London şəhərində keçirilmişdir.

Tədbirin təşkilatçısı "CMP Media" 2005-ci ilin aprel ayında tədbiri ləğv etdiklərini anons etmişdir.

## Tədbirlər

## İstinadlar
Sev və inan (kitab)

**Sev və inan** — Ceylan Mumoğlunun bir sıra psixoloji məsələlər üzərində qurulmuş məsləhətlərinin yer aldığı, ümumilikdə 3-cü kitabı.

Bundan əvvəl yazıçının psixoloji-fəlsəfi elmi-xronika olan “Aydınlanma səyahəti” kitabı və “Qurbağa öpüşü” adlı hekayələr toplusu işıq üzü görüb.

Kitab 2020-ci ildə "Hədəf Nəşrləri" və "XAN" nəşriyyatının elan etdiyi yay oxu marafonunun oxunacaq kitablar siyahısında yer alıb.

## Məzmun

Kitabda Türkiyədə yaşayan həmyerlimiz, yazıçı-motivator Ceylan Mumoğlunun bir sıra psixoloji məsələlər üzərində qurulmuş məsləhətləri yer alıb. “Sev və inan!” sevgisizliyi yaradan səbəblərə qalib gəlməyi, insanda aktiv qüvvə olan sevgini düzgün istiqamətləndirməyi və bunu həyatın bütün sahələrinə tətbiq etməyi aşılayan kitabdır. Müəllifə görə, bugünkü cəmiyyətimizdə, xüsusilə gənclərin özünəinam və cəsarət mövzularında dəstəyə ehtiyac olduğunu müşahidə etməmək mümkün deyil. Bunun səbəbi ölkəmizdə psixoloji maarifləndirmə işinin zəif olması ilə əlaqəlidir. Ceylan Mumoğlu "sevgi" və "inam" kimi əhəmiyyətli psixoloji ehkamları “xoşbəxtlik” və “uğur” hədəfinə çatmaq üçün əsas vasitə hesab edir. Kitabın bir qismi də beyin və onunla əlaqəli məsələlərə, mütaliə vərdişinin yaradılmasına həsr olunub.

## Satış

"Kitabevim.az" kitab mağazaları şəbəkəsində Hədəf Nəşrləri və “XAN” nəşriyyatının 2019-cu ilin may ayı ərzində ən çox satılan 15 yerli müəllifin kitablarının siyahısında 12-ci olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Ceylan Mumoğlunun rəsmi saytında Sev və İnan  
* Google Books-da Sev və inan
*
Ağır tank

**Ağır tank** — ümumiyyətlə yüngül sinifli tanklardan daha qalın bir zirehə və daha böyük bir çapa malik olan silahı olan, lakin onlardan daha az hərəkətli və çevik olmayan və eyni zamanda da daha yüksək istehsal və istifadə xərcləri olan bir tank sinifidir.

Sinifin mənşəyi Birinci Dünya müharibəsi və ilk tanklara əsaslanır; piyada ilə yaxından işləmək və həm artilleriya, həm də ilk tank əleyhinə silahlara qarşı durmaq üçün hazırlanan ilk tanklar neytral zonada yaşamaq üçün kifayət qədər zirehə sahib idi. Yüngül tanklar təqdim edildiyi zaman daha böyük dizayna malik olan tanklar ağır tanklar kimi tanınmağa başlanmışdır. Oxşar bir "hücum" rolu İkinci Dünya müharibəsində də istifadə edilmişdir.

Tankların başqa tanklar ilə mübarizə aparması adi hala gəldikdən sonra, ağır tanklar çox güclü tank əleyhinə silahlarla, əsas etibarilə toplarla təchiz olunmağa başlanılmışdırlar. İkinci Dünya müharibəsinin sonunda həm ağır istehkamlara, həm də digər tanklara qarşı ağır tanklar istifadə edilmişdir. Hücumlara rəhbərlik etmək üçün istifadə edildiklərində "hücum tankları" kimi də tanınırdılar. Onlar ümumiyyətlə xüsusi ağır tank bölmələrində təşkil olunurdular.

Əsas döyüş tankı sinifinin ortaya çıxmasından sonra bir neçə yeni model istisna olmaqla ağır tank istehsalı başa çatdırılmışdır. 1960-cı illərdə artıq ağır tankların dövrü başa çatmışdı.

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* 
* Постановление № 71сс/о Совет Труда и Обороны о системе танкового вооружения РККА, 13 августа 1933 года.
Əhməd Paşa (Məmlük)

**Əhməd Paşa** (Ərəbcə: أحمد باشا, Osmanlıca: أحمد پاشا; ) — Osmanlı Paşası, Məmlük hanedanından hükümdar (1723-1734 ve 1736-1747).

## Həyatı
Əhməd Paşa, Həsən Paşa'nın oğlu ve varisiydi. 1715 yılında Əhməd Paşa, Bəsrə Eyaləti valiliğinə seçildi. Həsən Paşa'nın ölümündən sonra Əhməd Paşa,  Bağdad, Bəsrə ve Şəhrizor'un hökmdarı oldu ve Mosul paşalığı isə İraq sülaləsi Cəlili tərəfindən idarə edildi.

Atası kimi, öz işlərində Məmlüklü inzibati və hərbi metodlarını əsas qoydu. Həsən Paşanın siyasətini davam etdirən Əhməd Paşa, İraqda nizam-intizam qurdu. İtaət etməyən bədəvi tayfalarını tabe etdi və xəzinəyə sabit vergi axınını təmin etdi. Həmçinin Səfəvilərin hərbi genişlənməsi təhlükəsini diqqətə alaraq İraqın müdafiəsiylə məşğul oldu. Ölkənin müdafiəsi üçün Əhməd Paşa 2000 nəfərlik Məmlüklərdən oluşan "qoruma muhafizləri" yaratdı. Əhməd Paşa 1723-1727, 1730-1736 və 1743-1746-cı illər, Osmanlı-Səfəvi müharibələrində yaxından iştirak etdi. 1734-1736 illərində, Səfəvilərlə müharibədə Əhməd Paşa çox müstəqil əməl etməsi üçün İraqın hakimiyyətindən fasiləsilə açmasına səbəb oldu. Bunun üçün I Mahmud onu İraqın hakimiyyətindən uzaqlaşdıraraq Hələb şəhərinə göndərdi və İraq əyalətini Bağdad və Bəsrə əyalətlərinə böldü. Ancaq 1736-cı ildə Əfşarların ilərləməsi  I Mahmudı Əhməd Paşanı Bağdada qaytarmağa məcbur etdi. O İraqı 11 il daha müstəqil şəkildə idarə etdi. Əhməd Paşa 1747-ci ildə vəfat etdi, hakimiyyət qardaşı oğlu Süleyman Əbu Leyla Paşaya (1749-1762) miras qaldı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Poliqon

**Poliqon** və ya **çoxbucaqlı** () — sonlu sayda ardıcıl sınıq xəttlərdən ibarət qapalı fiqur. Poliqonlardan kompüter qrafikasında üçölçülü görünüşlü şəkillər yaratmaq üçün istifadə olunur. Adətən üçbucaqlı formasında olan poliqonlar obyektin səthinin modelləşdirilməsində, təpələrin seçilməsində və obyektlərin renderləndirilməsində istifadə edilir. Poliqon hesabı hər kadrda render edilən poliqonların sayına deyilir.

Poliqonlardan istifadə beşinci nəsil videooyun konsolları ilə daha çox istifadə edilmişdir. Poliqonlar hər növbəti nəsildə daha mürəkkəb olur.

## Ədəbiyyat

* 

## Xarici keçidlər

* Poliqonlardan həndəsi və bioloji modelləşdirmədə istifadə
* Kompüter qrafikalarında poliqonlardan istifadə
Jale Aylanç

**Jalə Aylanç** () — Türk teatr, kino və serial aktyoru, səs aktyoru.

## Həyatı
Aylanç 7 iyul 2020-ci ildə 72 yaşında vəfat etdi. Bir gün sonra Ankaradakı Karşıyaka qəbiristanlığında dəfn edildi.

## Mükafatları
*İncəsənət İnstitutu, 1990, Teatr Şərəf Mükafatı
*5. Beynəlxalq Ankara Teatr Festivalı [tr], 2000, Şərəf Mükafatı

## İstinadlar
Annika Ljungberg

**Annika Ljungberg** (tələffüz: [ˌanːika ˈʝɵŋˈʝɵbæɹʝ], tamamilə: **Karin Annika Ljungberg**, eyni zamanda ***Mary Joe***; ) — İsveç müğənnisidir. Rednex qrupu ilə 1994-cü ildə tanınıb.

## Çıxış etdiyi qruplar
* Rednex "qrupu"

## Rednex ilə nəşrlər
* Cotton Eye Joe (1994)
* Old Pop in an Oak (1995)
* Sex and Violins (Album 1995)
* Wish You Were Here (1995)
* Wild and Free (1995)
* Rolling Home (1995)
* Riding Alone (1997)
* Mama Take Me Home (2006)
* Fe Fi (2006)
* Anyway You Want Me (2007)
* Looking for a Star (2007)
* Well o’ wee (2007) (feat. Ro-mania)
* Railroad, Railroad (2008) (feat. Ro-mania)
* Football is Our Religion (2008) (EM-Song)

### Solo
* Flower in My Garden (1996)
* Me and Myself (Album 1997)
* The Reddest Rose (1997)
* Me and Myself (1997)
* Legend of Mana (Playstation-Track 1998)
* Tell Me Why (Single mit Countrysängerin Jill Johnson, 1998)
* Sail Away (2002)

## İstinadlar
Daniel Alvarado

**Daniel Alvarado** () — Venesuelalı aktyor.

## Həyatı
Alvarado 12 avqust 1949-cu ildə Venesuelanın Marakaibo şəhərində anadan olub. 1973-cü ildə başlayan və 2020-ci ildə ölümünə qədər davam edən aktyor karyerasında, əsasən Latın Amerikasında televiziya seriallarında göründü. Üç dəfə ailəli olan 7 uşağı var.

## Ölüm
Alvarado 8 iyul 2020-ci ildə Venesuelanın Karakas şəhərində 70 yaşında vəfat etdi.

## Filmoqrafiya

### TV serialları
* *[[Dulce Amargo]]* (2012)
* *[[Calle luna, Calle sol]]* (2009)
* *[[Mi Prima Ciela]]* (2007)
* *[[Por Todo lo Alto]]* (2006)
* *[[Mujer con pantalones]]* (2005)
* *[[Cosita Rica]]* / *El Barrio República* (2003)
* *[[Amor Real]]* (2003)
* *[[Mi Gorda Bella]]* (2002)
* *[[Mambo y Canela]]* (2002)
* *[[Guerra de Mujeres]]* (2001)
* *[[Amantes de Luna Llena]]* (2000)
* *[[Toda Mujer]]* (1999)
* *[[Samantha (telenovela)|Samantha]]* (1998)
* *[[El Perdon de los Pecados]]* (1996)
* *[[Pecado de Amor]]* (1996)
* *[[Morelia (telenovela)|Morelia]]* (1995)
* *[[Peligrosa]]* (1994)
* *[[Rosangelica]]* (1993)
* *[[Bellisima]]* (1991)
* *[[La revancha (1989 TV series)|La Revancha]]* (1989)
* *[[Alba Marina]]* (1988)
* *[[Doña Perfecta]]* (1985)
* *[[La Dueña (Venezuela)|La Dueña]]* (1984)
* *[[La Mujer Sin Rostro]]* (1984)
* *[[La Fruta Amarga]]* (1981)
* *[[La Fiera]]* (1978)

### Mini-seriallar
* "ADDA" (1990)

### Kino
* * / *Wayuu: the girl from Maracaibo* (2012)
* *Antigua vida mía* / *Antigua, My Life* (2001)
* *Macbeth-Sangrador* / *Bleeder* (1999)
* *De amor y de sombras* / *Of Love and Shadows* (1994)
* *Desnudo con naranjas* / *Naked with Oranges* (1994)
* *Cuerpos perdidos* / *Corps perdus* (1990)
* *Disparen a matar* / *Shoot to Kill* (1990)
* *Río Negro* / *Black River* (1990)
* *L'Aventure extraordinaire d'un papa peu ordinaire* / *Extraordinary Adventure of an Ordinary Papa* (1989)
* *El Compromiso* (1988)
* *Con el corazón en la mano* (1988)
* *El Secreto* / *The Secret* (1988)
* *Eroi dell'inferno* / *Hell's Heroes* (1987)
* *Macu, la mujer del policía* / *Macu, the Policeman's Woman* (1987)
* *De mujer a mujer* / *From Woman to Woman* (1986)
* *Cangrejo II* (1984)
* *Los Padrinos'' (1973)

## İstinadlar

## Xarici istinadlar
* 
* Daniel Alvarado in VenCOR
Məntiqi əməliyyat

Məntiqdə **məntiqi əməliyyatlar**a hərəkət deyilir, bunun nəticəsində mövcud olanlardan istifadə edərək yeni anlayışlar yaranır. Dar mənada məntiqi əməliyyat anlayışı riyazi məntiq və proqramlaşdırmada istifadə olunur. 

## Formal məntiq
**Anlayışlarla məntiqi əməliyyatlar** — nəticəsi anlayışların tərkibində və ya həcmində dəyişiklik, habelə yeni konsepsiyaların formalaşması ilə nəticələnən belə zehni hərəkətlər.

İlk növbədə konsepsiyaların dəyişməsi ilə əlaqəli olan əməliyyatlar daxildir:
* inkar;
* məhdudiyyət;
* ümumiləşdirmə;

İlk növbədə anlayışların əhatə dairəsinə aid olan əməliyyatlar daxildir:
* məntiqi üstəgəlmə;
* məntiqi vurma;
* məntiqi çıxma.

Bu əməliyyatlar dəst nəzəriyyəsini istifadə edərək riyazi olaraq yazıla bilər.

Riyazi məntiqə keçid mülahizələr anlayışı və mürəkkəb mülahizələr əldə etmək üçün onların üzərində əməliyyatlar qurulması ilə əlaqələndirilir.

## Riyazi məntiq
Məntiqi bir əməliyyat (*məntiqi bir operator*, *məntiqi bir bağlayıcı*, *təklif bağlayıcı*) daha sadə olanları birləşdirərək yeni ifadələr tərtib etməyə imkan verən ifadələr üzərində işdir.

Əsas olanlar ümumiyyətlə birləşmə (\land və ya &amp;), dizyunksiya (\lor), implikasiya (\to), inkar (\neg). Klassik məntiq mənasında, məntiq cəbri ilə məntiqi bağlayıcıları müəyyən etmək olar. Asinxron ardıcıl məntiq bir əmri əməliyyatı şəklində bir məntiqi-dinamik bir bağlayıcı təyin edir (\angle).

## Proqram dilində

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Buz Kralı

**Buz Kralı** (həmçinin **Saymon Petrikov** kimi bilinir) — "Macəra zamanı" cizgi serialındakı personajlardan biri. Tom Kenni tərəfindən səsləndirilmişdir.

İlkin mərhələdə obraz daim şahzadələri ələ keçirməyə can atan bədniyyətli bir əfsunçu qismində təqdim edilmişdir. Sonrakı mövsümlərdə aydın olmuşdur ki, onun bu cür davranışlarının səbəbi məhz başına taxdığı və ona buz qüvvələri bəxş edən tacdır. Üçüncü mövsümdə məlum olur ki, o, əvvəllər Saymon Petrikov adlı adi bir insan olmuş, lakin tacı taxdıqdan sonra əqlini itirmişdir.

## İstinadlar
Kəbəloba qülləsi

**Kəbəloba qülləsi** və ya **Kint bürcü** — Zaqatalanın qədim Kebeloba kəndi ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Qüllənin giriş qapısı şimal-şərq divarında, yer səviyyəsində yerləşir. Digər üç divarın hərəsində isə bir mazqal vardır. İkinci yarusun hər divarında iki mazqal yerləşdirilmişdir. Burada döşəmə səviyyəsində axar yeri düzəldilmiş və taxta novla əlaqələndirilmişdir.

Qüllənin üçüncü yarusu ehtimal ki, yaşayış məqsədi ilə istifadə edilmişdir. 1.30 x 0.75 m tərəflərə malik böyük pəncərənin bu mərtəbədə yerləşməsi də həmin ehtimal təsdiq edir. Pəncərə qüllənin şimal-şərq divarındadır. pəncərə kanarı kimi iri monolit daşlar istifadə edilmişdir. Həmin daşlarda açılmış dəliklərdən taxta pəncərə qapaqları asılırdı. Bu cür konstruksiya XX əsrin ortalarına kimi Zaqatalanın mülki tikililərində aktiv istifadə olunursu. Pəncərə olan divarla üzbəüz divarın aşağısında döşəmə səviyyəsində axar yer düzəldilmişdir.

Qülləyə yaxınlaşan düşmənlərə atəş açılması üçün qüllənin üçüncü və dürdüncü mərtəbələrinin hər bir divarında iki mazqal vardır. Car kəndindəki Çingizqala abidəsində olduğu kimi Kəbəloba qülləsində də mazqallar fasada 5-6 sm enə malik və uzaqdan demək olar ki, görünməyən (tikilinin hörgü xüsusiyyətləri də nəzərə alındıqda mazqalın düşmən tərəfindən görülməsi qeyri-mümkündür) yarıq formasındadır. Qüllənin içinə doğru mazqallar genişlənərək 50-60 sm-ə qədər çatır.

Beşinci mərtəbənin divarları qüllənin ümumi divar kütləsindən irəli çıxaraq hər tərəfdə beş kronşteynə dayanır. Beləcə qüllə müdafiəçilərinə hücumçunu yaxına buraxmadan məğlub etmək imkanı yaradılır. Qülləyə gətirən yol və yamaclar maşikullar səviyyəsində künclərdə yerləşmiş və sərt şəkilcə aşağı əyilmiş mazqallarla qorunur. Bina tağtavanlı örtüyə malik olmuşdur. Dağılaraq dövrümüzə çatmamış tağların qalıqların şimal-qərb divarında görmək mümkündür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Katex qüllələri

**Katex qüllələri** — Balakən rayonunun Katex kəndi ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi kimi qeydiyyata alınmış qüllələr.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Qüllələrin inşasında ərzidən keçən çayda bol olan yerli daşlardan istifadə edilmişdir. Qüllələrin aşağı hissələri böyük ölçülü kobud daşlardan, yuxarı hissələri isə səliqə ilə kəsilmiş kiçik ölçülü qaya daşlarından inşa edilmişdir. İnşaat zamanı keyfiyyətli əhəng məhlulundan istifadə olunurdu. Məhlulun möhkəmliyi o qədər yüksəkdir ki, qüllələrdən qopub düşmüş hissələr parçalanmadan iri bloklar şəkildə qalmışdır. 

Qüllələrin divarlarının qalınlığı aşağıda 0.9 metrdən başlayır və yuxarı qalxdıqca 0.5-0.6 metrə qədər azalır.  Qüllələrin xarici divarları zəif maililiyə malikdir. Maşikulların kronşteynləri bir neçə sıra iri daşlardan formalaşdırılmışdır. Onlar divar səthindən irəli çıxaraq, bir-birini üstündə asılır. Kronşteynlərin sayı bəzi qüllələrdə hər divarda altıya qədər çatır. 

Saxlanılmış üçbucaq formalı frontonlara əsasən demək olar ki, qüllələrin hamısı iki tərəfli dama malik olmuşdur. Şalban yerlərinin qalıqlarına əsasən mərtəbələrarası örtüyün bu qüllələrdə daş yox taxtadan icra edildiyi müəyyən olunmuşdur. Belə təcrübədə, şalbanların üzəri örtülür, örtüyün üzəri isə plitələr və ya qamışla döşənirdi. Hər mərtəbənin döşəməsində kvadrat şəkilli oyuq vardır ki, bu da mərtəbələri bir-biri ilə əlaqələndirmək üçün istifadə edilirdi.


Fayl:Müdafiə qalası, Katex.jpg|
Fayl:Katex Qalası (yandan görünüş).jpg|
Fayl:Müdafiə qalası.jpg|
Fayl:Dördbucaqlı qala 1.jpg|


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Aypara caz folklor ansamblı

**Aypara** — 1984-cü ildə bəstəkar Vaqif Gərayzadənin yaratdığı qrup.

## Qrup haqqında
Qrup *Vaqif Gərayzadənin rəhbərliyi ilə caz-folklor ansamblı" adı ilə 1984-cü ildən fəaliyyətə başlamış, 1988-ci ildən isə *Aypara* adlanmışdır. Qrupun yaradılmasında məqsəd 80-ci illərin əvvəlində incəsənətə, xüsusilə Azərbaycan milli cazına gətirilən yeniliyi inkişaf etdirərək təkmilləşdirmək idi. Yarandığı ildən etibarən bütün respublika müsabiqələrində birinci yeri tutub. İlk vaxtlar [[Alim Qasımov]] (1987), [[Aygün Kazımova]] ("Bakı Payızı 1988" müsabiqəsi), [[Zülfiyyə Xanbabayeva]] ("Bakı Payızı 1988" müsabiqəsi) kimi ifaçıları qrup müşayiət etmişdir. Qrup 1988-ci ildə "Товарищ Песня!" ([[Moskva]], [[Rusiya]]) festivalına qatılmış və laureatlardan biri olmuşdur. Bundan başqa, [[Tbilisi]], [[İrəvan]], [[Vitebsk]], [[Yuqoslaviya]]da keçirilən bir sıra müsabiqə və festivallarda iştirak etmişdir.

1991-ci ildə *Azərbaycanın səsi* beynəlxalq müsabiqəsində laureat, Vaqif Gərayzadə isə *Qitənin ən yaxşı aranjimançısı* adına layiq görülmüşdür.

1991–1992-ci illərdə [[Sevda Ələkbərzadə]] qrupla birgə fəaliyyət göstərmişdir. 1994-cü ildə Zülfiyyə Xanbabayeva qrupda ifaçı kimi çalışıb. Həm Aygün Kazımova, həm də Zülfiyyə Xanbabayeva karyeraları boyunca daim bu qrupla birgə konsert və ya digər tədbirlərdə birlikdə çıxış etmişlər. 1999-cu lldə Vaqif Gərayzadə *W-trio*, 2002-ci ildə isə *Şeron* qruplarını yaratmış və 2006-cı ilə qədər bu qruplar fəaliyyət göstərmiş, qrupların musiqiçi tərkibi *Aypara'' qrupunun üzvləri idi. Ardından Samir Piriyev, Ramal İsrafilov və Kazım Can qrupun üzvlərinə çevrilmişdir. Sonuncu tərkib isə əvvəlkilər qədər uğur qazanmadı.

1993-cü ildə Rəşad Haşımov (pianoçu), Asif Kərimov (skripka), İlqar Quliyev (vokal), Vilayət Qəhrəmanzadə (solo gitara) Vaqif Gərayzadənin təklifi ilə "Rast" pop-qrupunu yaratmışlar.

1997-ci ildə qrupun ilk albomu işıq üzü görmüşdür: "Aypara" Folk Jazz Band — "Oriental" albomu 1997 (səsyazma — fevral, aprel)

# Azərbaycan dastanı (05:22) bəstəkar Vaqif Gərayzadə
# Oriental Jazz (Dialogue) (09:39) bəstəkar Vaqif Gərayzadə
# Köhnə Məhəlləmiz (06:39) bəstəkar Vaqif Gərayzadə
# Şirvan Naxışları (07:36) bəstəkar Vaqif Gərayzadə
# Humayun sayağı (04:24) bəstəkar Vaqif Gərayzadə (solo saksofon Eldar Zeynalov)
# Novruzu (06:29) bəstəkar Vaqif Gərayzadə
# Mənzərə (03:50) bəstəkar Aytən İsmixanova
# Cahargah-fantaziya (05:35) bəstəkar Vaqif Gərayzadə

## İstinadlar
T-38

T-38, bir Sovet amfibiya yüngül tankıdır. Tank T-37A tankının təkmilləşdirilmiş bir modeli olub SSRİ tərəfindən İkinci dünya müharibəsi dövründə istifadə edilmişdir. 1940-cı ildə yerinə T-40 tankları hazırlanmışdır. Asqı sistemi yaylı boji, əməliyyat mənzili 170 km, maksimum sürəti 40 km/s olmuşdur.

## İstinadlar
Süleyman Əbu Leyla Paşa

**Süleyman Əbu Leyla** (Ərəbcə: سليمان باشا أبو ليلة, Osmanlıca: سليمان پاشا أبو ليلا, gürcü: სულეიმან აბუ ლიილი; d. 1762) - Məmlük sülaləsindən olan İraq hökmdarı (1749-1762).

## Ümumi məlumat
Məmlük sülaləsindən olan Bağdad Paşalıq'ın ilk hökmdarı Həsən Paşa Bağdada 1702-ci ildə gəldi və 1704-cü ildə İraq hökmdarı oldu. Onun varisi Əhməd Paşanın rəhbərliyi ilə vilayətin idarəçiliyində islahatlar aparıldı və İraqın müdafiə sistemini sahmanlaşdırdı. Bağdad Paşalıq əyalətini idarə etmək üçün Məmlüklüdən gələn mühacirlər tez-tez iştirak edirdi və Əhməd Paşanın rəhbərliyi altında iki min Məmlüklərdən bir Mühafizə Birliyi yaradıldı.

## Həyatı

Süleyman Əbu Leyla Paşa Məmlük sülaləsindən idi və "Məmlük Qvardiyasında" xidmət etmişdir. sonra Əhməd Paşanın kürəkəni oldu. Əhməd Paşanın ölümündən sonra türk sultanı I Mahmud  İraqdakı Məmlükları hakimiyyətdən uzaqlaşdırmağa çalışdı. 1747-1748-ci illərdə Osmanlı sultanı Bağdadda 3 qubernator dəyişildi. Türk hakimiyyətinin hərəkətləri yerli əhali və Məmlüklərin narazılığı ilə qarşılandı. Sonda Süleyman Əbu Leyla Bağdadın Paşasına qarşı üsyan etdi və öz qüvvələriylə Bəsrədən Bağdada köçdü. Şəhəri atəşə tutdu və üç gün davam edən döyüşlərdən sonra Osmanlının təin etdiyi Paşa Bağdadı tərk etməyə məcbur qaldı.

İstanbul hakimiyyəti, İraq üzərində nəzarətini itirərək, 1749-cu ildə Süleyman Əbu Leylayı Bağdad Paşası təyin etdi. Bu, 84 il ərzində Məmlüklərə İraq üzərində nəzarət etməyə imkan verdi. Əbu Leyla, hakimiyyəti dövründə Ərəb və Kürd tayfalarını kontrol etməyi bacardı.  O, həmçinin Avropa tacirlərini dəvət edərək onlarla ticarət qurdu. İngilis Şərqi Hind şirkətinə Bəsrədə ticarət mərkəzi yaratmağa icazə verdi, 1763-cü ildə Süleymanın ölümündən sonra bu ticarət mərkəzi açıldı.

Süleyman Əbu Leyla Paşa 1762-ci ildə vəfat etdi. Ölümündən sonra canişini üçün yeddi namizəd vardı və hamısı Məmlüklərdəniydi. Əbu Leylanın namizədləri arasında qarşıdurma olsa da sonunda İraqdakı hakimiyyət Ömər Paşaya(1762-1776) keçdi.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
Kutammaku

**Kutammaku** və ya **Batammariba torpağı** — Toqonun şimalında yerləşən və 2004-cü ildə UNESCO-nun Ümumdünya irsi təyin edilmiş mədəni landşaft. Ərazidə hələ də üstünlük verilən ənənəvi palçıq qalalar var. Ənənəvi palçıq evləri Toqonun milli simvolu kimi tanınır. Bu evlərin çoxunda iki mərtəbə, bəzilərində isə yastı bir dam var.

2008-ci ildə UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs Şöbəsi (ICH), abidələrin Ümumdünya irsi siyahısına yazılmasını tamamlamaq üçün "Batammaribanın qeyri-maddi mədəni irsinin mühafizəsi"-ni qurdu. Məqsəd, nəsillərarası ötürülmədə davamlılığın təmin edilməsi və mədəniyyətin bütün vacib sahələrində bacarıq və biliklərin qorunması idi. Bu proqram, Mədəniyyət Nazirliyi və Toqonun İbtidai Təhsil Nazirliyi tərəfindən koordinasiya edilmişdi.

UNESCO, Kutammakuya 2018-ci ilin oktyabrın 19-dan 24-dək yağan yağışların yaşayış və qeyri-maddi irsə vurduğu ziyanı qiymətləndirmək üçün təcili bir missiya təşkil etdi.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* Philippe et Marie Huet, Koutammakou : portraits en pays somba, Nord Bénin, Hesse, Saint-Claude-de-Diray, 2012, 155 p. ()
* Albert-Marie Maurice, Atakora : Otiau, Otammari, Osari, peuples du Nord-Bénin (1950), Académie des Sciences d’Outre-Mer, Paris, 1986, 481 p. ()
* Paul Mercier, Tradition, changement, histoire. Les “Somba” du Dahomey septentrional, Anthropos, Paris, 1968, 538 p.
* Suzanne Preston-Blier, The Anatomy of Architecture – Ontology and metaphor in Batammaliba architectural expression, Cambridge University Press, Cambridge, 1987, 314 p. ()
DP-28

Degtyaryov pulemyotu (abr DP, ru: Ручной пулемёт Дегтярёвa Пехотный / Ruchnoy Pulemyot Degtyaryova Pekhotny), 1928-ci ildə SSRİ-də Vasily Degtyaryov tərəfindən hazırlanmış yüngül pulemyotdur.

1928-ci ildən 1960-cı ilə qədər istifadə edilmişdir. 7.62x54mm çapında güllələrdən istifadə edirdi. İstifadəsi çox asan və istehsalı da çox ucuz idi. Ən vacib xüsusiyyəti AK-47 kimi çirkə və palçığa qarşı müqaviməti olduqca güclü olub, hər cür iqlimdə istifadəsinin mümkünlüyü idi. Aparılmış testlər zamanı lüləsinin yanmasına baxmayaraq 500 mərmi ata bilməsi müəyyənləşdirilmişdir.

## Qaleriya

Fayl:DPM DD-ST-85-01255.jpg|DPM
Fayl:Chinese_Type_53.jpg|ÇXR istehsalı olan Type 53
Fayl:DP magazine RCR Museum.JPG|DP-28 pulemyotunun maqazininin görünüşü 
Fayl:DM-ST-89-01130.JPEG|RP-46
Fayl:DM-ST-89-01134.JPEG|RP-46
Fayl:Korean War HA-SN-98-07010.jpg|Koreya müharibəsi zamanı tək qalmış 32-ci alay səviyyəsindəki döyüş komandasının və ya 7-ci piyada diviziyasının əsgəri M1 yaxud M2 Carbine silahı və DP yüngül pulemyotu ilə 
Fayl:DP LMG Polish Army.jpg|Polşa Silahlı Qüvvələrinin arsenalındakı DP yüngül pulemyotu
Hue (videooyun)

**Hue** () – 2016-cı ildə buraxılmış, *Fiddlesticks* tərəfindən istehsal olunmuş, Henri Hoffman və Den Da Roka tərəfindən dizayn olunmuş pazl platforma oyunu. 30 avqust 2016-cı ildə Microsoft Windows, PlayStation 4 və Xbox One platformaları üçün buraxılmışdır. Daha sonra 29 noyabr 2016-cı ildə PlayStation Vita, 6 iyun 2019-cu ildə Nintendo Switch, 23 aprel 2020-ci ildə iOS versiyaları buraxılmışdır.

## Geympley
Oyunun hekayəsi ağ-qara dünyada itmiş anasını axtaran personajın macərası haqqındadır. Oyunçu rəngli hissələri yox edə, tapşırıqları həll edə və yeni tapşırıqlara keçə bilər. Oyunçu oyunun gedişində yeni rəngləri açır və tapşırıqların çətinliyi artır.

## Qəbul

Oyun Metacritic platformasında əsasən müsbət rəylər almışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*