Səbinə Nemətzadə

**Səbinə Nemətzadə** () — Azərbaycanın şərqşünas alimi, əlyazmaşünas, sənət tarixçisi, ilahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru, AMEA Elm Tarixi İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini.

## Həyatı
Səbinə Ələsgər qızı Nemətzadə 1974-cü il oktyabr ayının 24-də Bakı şəhərində anadan olub. 1997-ci ildə Bakı Dövlət Universitetini əla qiymətlərlə bitirərək Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası M. Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutuda aspiranturanın əyani şöbəsinə qəbul olur. 2002-ci ildə "Əllamə Həsən İbn Sədidəddin İbn Əl-Mütəhhər Əl-Hilli və onun "İrşadül-əzhan ila əhkamil-iman" əsərinin fiqh tarixində yeri" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edir.

2001–2003-cü illərdə Müasir Təhsil Kompleksində ərəb dili fənnini tədris etmişdir.
2004–2005-ci illərdə Bakı Dövlət Universiteti Sosial Elmlər və Psixologiya fakültəsində "Şərq ölkələri fəlsəfə tarixi" fənnini tədris etmişdir.

Səbinə Nemətzadənin tədqiqatı tarixşünaslıq, dinin tarixi və fəlsəfəsi, İslam sənət tarixi, dinşünaslıq, İslam fəlsəfəsi, mədəniyyətin fəlsəfəsi elm sahələri üzrədir.

Fəlsəfə tarixçisi Səbirə Nemətzadənin bacısıdır.

Səbinə Nemətzadə jurnalist-publisist Hüseynbala Nemətzadənin qardaşı qızıdır.

## Yaradıcılığı

Səbinə Nemətzadə 2000-ci ildə aspiranturanı bitirərək M. Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutuna təyinat almışdır, kiçik elmi işçi vəzifəsiylə fəaliyyətə başlamış, 2001–2004-cü illərdə elmi işçi, 2004-cü ildən 2014-cü il 1 mart tarixinə qədər böyük elmi işçı vəzifələrində çalışmışdır.

2014-cü il 1 mart tarixindən institutun ərəbdilli əlyazmaların tədqiqi şöbəsinin aparıcı elmi işçisidir.
S. Ə. Nemətzadə "Əllamə Hilli və onun "İrşadül-əzhan ila əhkamil iman" əsəri" adlı monoqrafiya başda olmaqla 60-dan çox elmi əsərin müəllifidir. Bununla bərabər BDU-nun fəlsəfə fakültəsi üçün "Din fəlsəfəsi" proqramının həmmüəlliflərindən biridir. Onun əsərləri nəinki Azərbaycan, həmçinin MDB ölkələri və Türkiyə elmi içtimaiyyəti tərəfindən maraqla qarşılanmışdır. Moskva, Sankt-Peterburq, Ufa, Daşkənd, Almatı, Astana, Kazan və Türkiyənin bir-neçə şəhərlərində elmi ezamiyyətlərdə olmuş, beynəlxalq elmi konfrans və simpoziumlarda məruzələrlə çıxışlar etmişdir.

S. Nemətzadə ixtisasına müvafiq birdəfəlik elmi şuraların üzvü olmuş və dəfələrlə dissertasiya işlərinin ikinci rəsmi opponenti kimi çıxış etmişdir.

AMEA Ziya Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun doktorantıdır.

Səbinə Nemətzadə Türk Tarix Qurumunun XVII Qurultayında "Türk-islam Sanat tarihinde Yazma Eserler ve Nefis Tertibatlı, Nadide Bakü Elyazmaları" mövzusunda məruzə ilə çıxış etmişdir.

Səbinə Nemətzadə AR Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun 5-ci mobillik qrantı çərçivəsində Türkiyənin İstanbul şəhərində elmi ezamiyyətdə olub.
"İslam sənət tarixində əlyazmaların bədii tərtibat xüsusiyyətləri" mövzusundakı qısamüddətli elmi təcrübəkeçmə layihəsi Türkiyənin İstanbul şəhərindəki Mərmərə Universitetində İlahiyyat fakültəsi ilə İslam tarixi və sənətləri (Türk-İslam sənət tarixi) bölümləri arasında baş tutmuşdur.
Layihənin mərhələləri bir neçə elmi qurumun sıx və qarşılıqlı əməkdaşlığı ilə həyata keçirilmişdir. Treninq, brifing, kurs və dərs xarakteri daşıyan təcrübəkeçmə Mərmərə Universitetinin İlahiyyat fakültəsiylə yanaşı, Gözəl Sənətlər fakültəsi, İslam Araşdırmaları Mərkəzi (İSAM), Memar Sinan Universiteti, Ədəbiyyat fakültəsi sənət tarixi bölümü və s. kimi elm ocağlarında aparılmışdır.

S. Nemətzadə 15–17 may 2015-ci il tarixlərində Türkiyənin Samsun şəhərində Canik Bələdiyyəsi və "History Studies" beynəlxalq dərgisinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən "Geçmişten Günümüze Şehir ve Çocuk" IV beynəlxalq simpoziumda "Türk-İslam əlyazmalarındakı miniatür rəsimlərdə şəhər və mədəniyyət" mövzusunda elmi məruzə ilə çıxış etmişdir.

## Elmi əsərləri

### Monoqrafiya
* Əllamə Hilli və onun "İrşadül -əzhan ila əhkamil-iman" əsəri. Bakı, Nurlan, 2004, 160 səh.
* "Din fəlsəfəsi" kursu üzrə proqram (Ali məktəblər üçün), (həmmüəllifliklə).
* Əlyazmaçılıq. Ensiklopedik-terminoloji lüğət. (çapdadır).

### Bəzi elmi məqalələri
* "Mütəhhər Əl-Hilli və onun fiqhə aid əsərləri". Tarix, filologiya və ilahiyyat məsələləri, Bakı, Örnək,1999, səh 40–43
* "Mütəhhər Əl Hillinin "İrşadül-əzhan ila əhkamil-iman" əsərinin quruluşu haqqında" (Bakı əlyazmaları əsasında), Dil və ədəbiyyat. Nəzəri, elmi, metodik jurnal, 3(28), Bakı, 2000, s. 106–108
* "Müsəlman fiqhinin ilkin çağları". Orta əsr əlyazmaları və Azərbaycan mədəniyyəti tarixi problemləri. Əlyazmalar İnstitutunun 50 illiyinə həsr olunmuş VII Respublika elmi-nəzəri konfransının materialları, Bakı, Örnək 2000, s. 106–108
* "Əl-Hillinin "İrşadül-əzhan" əsərində hüquq məsələləri". Ekologiya, fəlsəfə, mədəniyyət (Elmi məqalələr məcmuəsi), 27-ci buraxılış, Bakı, Elm, 2001, s.239–241.
* "Əllamə Hillinin "İrşadül-əzhan ila əhkamil-iman" əsəri Bakı əlyazmalarının elmi-paleoqrafik təsviri". Ekologiya, fəlsəfə, mədəniyyət (Elmi metodik məcmuəsi), 29-cu buraxılış, Bakı, Elm, 2001, s.325–327.
* "Əllamə Hillinin "İrşadül-əzhan" əsərində cəza hüququ məsələləri". "Elm" qəzeti, 20 fevral 2002-ci il.
* "Xacə Nəsrəddin Tusi və Əllamə Hilli". Orta əsr əlyazmaları və Azərbaycan mədəniyyəti tarixi problemləri. Xacə Nəsrəddin Tusinin 800 illik yubileyinə həsr edilmiş VIII Respublika elmi-nəzəri konfransının materialları, Bakı, Nurlan, 2002, s.172–174.
* "Əllamə Hillinin "İrşadül-əzhan ila əhkamil-iman" əsərində müaməlat məsələləri". Dövlət və Din (İctimai fikir toplusu), may-iyun, 2011, 3(23), s.85–97
* "Fiqh elmi şərq alimlərinin nöqteyi-nəzərindən". Şərqşünaslığın aktual problemləri, akademik Vasim Məmmədəliyevin 70 illik yubileyinə həsr olunmuş Respublika Elmi Konfransının materialları, Bakı 14–15 noyabr, 2012-ci il, s.378–380.
* "Azərbaycan əlyazmaları və təzhib sənəti". Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 90 illiyinə həsr olunmuş "Azərbaycan tarixinin öyrənilməsində muzeylərin rolu" III Respublika elmi konfransı, AMEA, Azərbaycan Milli Tarixi Muzeyi, aprel 2013.
* Создание оцифрованных каталогов средневековых рукописей в контексте мировой культуры. VII международная конференция, "Central Asia 2013", Национальная Библиотека Узбекистана имени Навои. Ташкент, 2013, s.290–294. (həmmüəllifliklə).
* "Orta əsr əlyazmaları — islam kitab mədəniyyətinin və incəsənətinin mücəssəməsi kimi". Orta əsr əlyazmaları və Azərbaycan mədəniyyəti tarixi problemləri. Ümummilli lider H. Əliyevin anadan olmasının 90-cı ildönümünə həsr olunmuş XIII Respublika elmi konfransının materialları. Bakı,24 may, 2013, s.176–182
* "Azərbaycan mədəniyyətinin təbliğində yazılı abidələrin — əlyazmaların rolu (Bakı əlyazmaları)". Kitabxanaşünaslıq və informasiya elmi-nəzəri və praktik jurnal, BDU, 2013, s.128–131.
* Сабина Нейматзаде. "Художественно оформленные и иллюстрированные рукописные книги — как персонификация тюрко-исламского искусства". Материалы международной научно-практической конференции "XII веков развития исламской науки и культуры в Казахстане", Институт востоковедения им. Р. Б. Сулейменова, 25–26 сентября, 2013, Алматы.
* Сабина Нейматзаде. "Оцифровка художественно оформленных и раритетных рукописей в целях сохранности культурного наследия". Росия-Голландия, Санкт-Петербург. http://cultural-heritage-conf.ru/ 
* "Художественное оформление рукописей Священного Корана — в контексте Исламской Культуры" III международный научно-практический симпозиум "Исламоведческие исследования в современной России и СНГ: Достижения, проблемы, перспективы". Казань, 20–21 марта 2014 года.
* "Искусство тазхиба в тюрко-мусульманских рукописных книгах". Международная научная конференция "Румянцевские чтения — 2014". Библиотека как феномен культуры в трансформирующемся обществе 15–16 апреля 2014 года, Москва, Российская государственная библиотека и Библиотечная Ассамблея Евразии.
* "Культура рукописной книги мусульманского мира". Международная конференция, посвящённая обсуждению проблем исламоведения. "Ислам как единство в многообразии". Российский университет дружба народов, Москва, 24–25 апреля 2014 г.
* "Культура оформления переплетов рукописных книг на Мусульманском Востоке". II Международная научная конференция "Духовная жизнь региональных сообществ: история, культура, повседневность" Казань, 14–15 мая 2014 г.
* "Комплектование, классификация, каталогизация восточно-мусульманских рукописных книг на фоне новых цифровых технологий". Научный журнал библиотековедение. Библиотечная Ассамблея Евразии, Москва, 2014(2).
* "Роль поощрения изучения письменного наследия в формировании духовно-мировоззренческих ценностей у молодежи". Azərbaycan tarixinin öyrənilməsində muzeylərin rolu, IV Respublika konfransı, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi, 19 iyun, 2014.
* "Роль информационно-комуникативных технологий в формировании информационного общества". Международная научная конференция "Столицы в контексте информационного общества", Акимат города Астаны, ОО "Казахстанский Философский Конгресс" и Общественный фонд "Астана-Зерттеу", 26 – 27 июня 2014 года, Астана. (həmmüəllifliklə)
* Сабина Нейматзаде. "Комплектование, классификация, каталогизация восточно-мусульманских рукописных книг на фоне новых цифровых технологий". Научный журнал библиотековедение. Библиотечная Ассамблея Евразии, Москва, 2014(3).
* Нейматзаде, Сабина Алескер кызы. Возможности цифровых технологий для комплектования, классификации и каталогизации восточно-мусульманских рукописных книг.

## Beynəlxalq simpozium, konfrans və tədbirlər
* Международная научно-практическая конференция 120-летию Карима Хакимова "Россия и Исламский мир: История и перспектива цивилизационного взаимодействия", Уфа 24–26 марта, 2011
* Бизнес и политика в России анализ современных проблем: актуальные задачи государства. Х межрегиональная конференция, Москва, 4–5 май 2011 года.
* "İlk qadın nazir Tahirə Tahirova". Müsəlman Şərqində ilk dünyəvi qız məktəbinin yaradılmasının 110 illiyinə həsr olunmuş Beynəlxalq Elmi Simpozium, AMEA Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi, Bakı, 6–7. X.2011.
* Международная научная конференция "Институты памяти в меняющемся мире", Государственный Эрмитаж, Философский факультет, Кафедра музейного дела, кафедра музейного дела и охраны памятников, 5–6 апреля 2012 г. Санкт-Петербург.
* XIX Санкт-Петербургские религиоведческие чтения, "Сакральный текст в истории и культуре", Министерство Культуры Российской Федерации, Государственный Музей Истории Религий, 11–13 декабря 2012 года Санкт-Петербурге.
* Vasim Məmmədəliyevin yubileyinə həsr olunmuş "Azərbaycan Şərqşünaslıq elminin inkişaf yolları" beynəlxalq elmi konfrans. AMEA, Ziya Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutu Bakı, 2013
* VII международная конференция, "Central Asia 2013", Национальная Библиотека Узбекистана имени Навои, 22–26 апреля 2013, Ташкент.
* Международная научно-практическая конференция "XII веков развития исламской науки и культуры в Казахстане", Институт востоковедения им. Р. Б. Сулейменова, 25–26 сентября, 2013, Алматы.
* Международная научная конференция "Раскрывая культурное наследие: новые задачи для библиотек, архивов и музеев" (Россия-Голландия), Российская Национальная Библиотека, Голландский Институт, Петровская Историческая Общества, 8–9 октября, 2013, Санкт-Петербург.
* Sabina Nematzade. Bolu Halk kültürü ve Köroğlu sempozyumu, Abant İzzet Baysal Universitesi, 26–27 ekim, 2013, Bolu.
* "Maddi mədəniyyət abidələrinin bərpası, konservasiyası və mühafizəsi problemlər" mövzusunda beynəlxalq elmi konfrans, AMEA, Azərbaycan Milli Tarixi Muzeyi, 28–31 oktyabr, 2013, Bakı
* Sebine Nematzade. Türkoloji sənətşünaslıq: Problemlər və perspektivlər. III Beynəlxalq elmi konfrans. AMEA, Memarlıq və İncəsənət İnstitutu. Bakı, 2013
* Uluslararası İbn Haldun Sempozyumu, Hitit Universitesi, İlahiyyat fakültesi, 1–3 kasım, 2013, Çorum
* Halk kültüründe Su sempozyumu, Namık Kemal Universitesi, Motif vakfı, 7–8 kasım, Tekirdağ.
* Международная научно-практическая конференция "Сто и один: язык, народ, культура в пространстве библиотеки", Российская Национальная Библиотека, Санкт-Петербургский Дом Национальностей, Национальный Университет, ноябрь, 2013, Санкт-Петербург.
* III Международный симпозиум "Исламоведческие исследования в современной России и СНГ: достижения, проблемы, перспективы". Казанский Государственный Университет. Институт международных отношений, истории и востоковедения / Центр изучения истории и культуры ислама. Казань, 20–21 марта 2014 г.
* Международная научная конференция "Румянцевские чтения — 2014". Библиотека как феномен культуры в трансформирующемся обществе 15–16 апреля 2014 года, Москва, Российская государственная библиотека и Библиотечная Ассамблея Евразии.
* Международная конференция, посвящённая обсуждению проблем исламоведения. "Ислам как единство в многообразии". Российский университет дружба народов, Москва, 24–25 апреля 2014 г.
* II Uluslararası Şeyh Şa’ban-i Veli Sempozyumu (Kastamonu’nun Manevi Mimarlari) 04–06 Mayıs 2014 – Kastamonu
* II Международная научная конференция "Духовная жизнь региональных сообществ: история, культура, повседневность" Казань, 14–15 мая 2014 г.
* Международная научная конференция "Столицы в контексте информационного общества", Акимат города Астаны, ОО "Казахстанский Философский Конгресс" и Общественный фонд "Астана-Зерттеу", 26 – 27 июня 2014 года, Астана.
* "Художественное оформление рукописей Священного Корана — в контексте Исламской Культуры" III международный научно-практический симпозиум "Исламоведческие исследования в современной России и СНГ: Достижения, проблемы, перспективы". Казань, 20–21 марта 2014 года.
* "Искусство тазхиба в тюрко-мусульманских рукописных книгах". Международная научная конференция "Румянцевские чтения — 2014". Библиотека как феномен культуры в трансформирующемся обществе. Организаторы: Российская государственная библиотека и Библиотечная Ассамблея Евразии. Материалы международной научной конференции, 15–16 апреля, в 2-х томах, Москва, Пашков дом, 2014 года стр.64–68 (том.2).
* "Культура рукописной книги мусульманского мира". Международная конференция, посвящённая обсуждению проблем исламоведения. "Ислам как единство в многообразии". Российский университет дружба народов, Москва, 24–25 апреля 2014 г.
* "Halvetilik ve nimetullahiye — ortak felsefi ve ahlaki yonler" II. Uluslararasi Şeyh Şa’ban-ı Veli Sempozyumu, (Kastamonu’nun Manevi Mimarlari) Kastamonu, Türkiye, 4–6 mayis.
* "Культура оформления переплетов рукописных книг на Мусульманском Востоке". II Международная научная конференция "Духовная жизнь региональных сообществ: история, культура, повседневность" Казань, 14–15 мая 2014 г. (plenar iclas).
* "Роль информационно-комуникативных технологий в формировании информационного общества". Международная научная конференция "Столицы в контексте информационного общества", Акимат города Астаны, ОО "Казахстанский Философский Конгресс" и Общественный фонд "Астана-Зерттеу", 26 – 27 июня 2014 года, Астана. (həmmüəllifliklə) стр. 62–65.
* "Роль Института Рукописей имени М. Физули в изучении, сохранении и поощрении культурного наследия Азербайджана". Международная научно-практическая конференция посвященной 10-летию Музея Первого Президента Республики Казахстан "Музей в современном обществе. Поиски новых путей развития". 25 август, Астана. (həmmüəllifliklə)
* "Türk-İslam sanat tarihinde yazma eserler ve nefis tertibatlı, nadide Bakü elyazmaları". "Türk-tarih kongresi 15–19 eylül, 2014, Ankara.
* "Бестиарные мотивы в Бакинской рукописи дивана Амир Шахи Сабзавари". Конференция "Бестиарный код культуры (RES ET VERBA — 4)". Москва, 26–27 сентября 2014.
* "Бестиарный код и мусульманская каллиграфия". Конференция "Бестиарный код культуры (RES ET VERBA — 4)". Москва, 26–27 сентября 2014.
* "Рукописные книги, оформленные с тюрко-мусульманскими мотивами: методы их описания и хранения". Российская Библиотека 300 лет библиотеки Российской Академии Наук. Санкт-Петербург, Ноябрь 2014
* "Восточно-мусульманские рукописи с художественными оформлениями — в фондах Института Рукописей имени М. Физули НАН Азербайджанской Республики". III Международной конференции "Архивное востоковедение" Институт Востоковедения РАН, 12–14 ноября 2014 г. Москва.
* "Sandıklı və Abşeron ilçeleri: ortak ve farklı gelenekler" (həmmüəllifliklə) Sandıklı Sempozyumu, 15–18 ekim, 2014.
* "Marka kentlerde turizmin gelişmesini koşullandıran faktörler" Sandıklı Sempozyumu (həmmüəllifliklə), 15–18 ekim, 2014.
* "Tusi məktəbinin nümayəndəsi Əllamə Həsən ibn Sədidəddin ibn əl-Mütəhhər əl-Hilli" Nəsirəddin Tusinin xatirəsinə həsr olunmuş "Riyaziyyatin və Astronomiyanin Tarixi, Mövcud Durumu və Gələcəyə Baxış" mövzusunda Beynəlxalq Konfrans. 10–12 sentyabr, 2014, Bakı, Azərbaycan
* Astronomiya (İlmul-fələk) elminə dair Bakı Əlyazmaları (həmmüəllifliklə Nərgiz Əliyeva). Nəsirəddin Tusinin xatirəsinə həsr olunmuş "Riyaziyyatin və Astronomiyanin Tarixi, Mövcud Durumu və Gələcəyə Baxış" mövzusunda Beynəlxalq Konfrans. 10–12 sentyabr, 2014, Bakı, Azərbaycan (həmmüəllifliklə)
* 15–17 may 2015-ci il tarixlərində Türkiyənin Samsun şəhərində Canik Bələdiyyəsi və "History Studies" beynəlxalq dərgisinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən "Geçmişten Günümüze Şehir ve Çocuk" IV beynəlxalq simpoziumda "Türk-İslam əlyazmalarındakı miniatür rəsimlərdə şəhər və mədəniyyət" mövzusunda elmi məruzə ilə çıxış etmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Səbirə Nemətzadə
* Hüseynbala Nemətzadə