open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mehmet Əli Tələt

**Mehmet Əli Tələt** (d. 1952) — Şimali Kipr Türk Respublikasının 24 aprel 2005 – 23 aprel 2010 tarixində prezidenti.

6 iyul 1952-ci ildə Girnə şəhərində anadan olmuşdur.

## Xarici keçidlər
*Şimali Kipr Türk Respublikası Prezidentliği
Sirus Mirzəzadə

**Sirus Yədulla oğlu Mirzəzadə** () — Azərbaycanın xalq rəssamı (2018).

## Həyatı
S.Mirzəzadə 1944-cü ildə Bakıda anadan olub. 1966-cı ildə Ə.Əzimzadə adına rəssamlıq məktəbini, 1972-ci ildə Moskva Ali rəssamlıq məktəbini bitirib. 1972-ci ildə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvlüyünə qəbul olunub. Yaradıcılığa 1970-ci illərdən başlayan rəssam istər monumental-dekorativ, istərsə də dəzgah rəngkarlığı sahələrində fəal işləyir və bu iki fəaliyyət sferaları onun yaradıcılığında vəhdət təşkil edir.

Əməkdar rəssam S.Mirzəzadə Azərbaycan rəngkarlıq məktəbinin tanınmış nümayəndəsi kimi müasir təsviri sənətin zənginləşməsində xüsusi payı və xidmətləri olan rəssamlardandır. S.Mirzəzadə öz yaradıcılığında ənənə ilə müasirliyin, milli bədii təfəkkürlə beynəlmiləl bədii düşüncə tərzinin maraqlı sintezini yaradıb.

Uzunmüddətli bədii fəaliyyəti dövründə təkrarsız üsluba malik rəssam çoxsaylı əsərlər yaradıb, 1972-ci ildən etibarən respublika, ümumittifaq və beynəlxalq sərgilərdə mütəmadi olaraq iştirak edərək bir çox mükafatlara layiq görülüb. 1987-ci ildə Bakıda və Moskvada, 1995-ci ildə Fransada və Türkiyədə fərdi sərgiləri keçirilib. 1996-cı ildə "Humay" mükafatına, 2002-ci ildə isə Azərbaycanın əməkdar rəssamı fəxri adına layiq görülüb.

Əsərləri Azərbaycan, Rusiya, İran, Türkiyə, Almaniya, Niderland, Norveç, Fransa, Kuba, Rumıniya, Bolqarıstan, Macarıstan, Suriya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Böyük Britaniya, ABŞ və İtaliyada nümayiş etdirilib. Onun əsərləri muzeylərdə və şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.

Hazırda Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olur.

## Mükafatları
27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın xalq rəssamı fəxri adına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Bəylik

**Bəylik** — Azərbaycanda bir neçə yaşayış məntəqələrinin adları:
* Bəylik — Ağdaş rayonunda kənd.
* Bəylik — Laçın rayonunda kənd.
* Bəylik — Saatlı rayonunda kənd.
* *Bəylik* — Kəlbəcər rayonunun Alıbəyli kəndinin köhnə adı.

## Həmçinin bax
* Bəyli
Hacıbala Abutalıbov

**Hacıbala İbrahim oğlu Abutalıbov** () — Bakı Şəhər İcra hakimiyyətinin başçısı (2001–2018), Azərbaycan Respublikasının Baş nazirinin müavini (2018–2019).

## Həyatı
Hacıbala Abutalıbov 1944-cü il mayın 13-də Türkmənistanın Krasnovodsk şəhərində anadan olmuşdur. 1965-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir. Əslən Naxçıvan Muxtar Respublikası Ordubad rayonundandır.

1968-ci ildə keçmiş SSRİ-nin Leninqrad şəhərində A. F. İoffe adına Fizika-Texnika İnstitutunda aspiranturaya daxil olmuş, SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, Lenin mükafatı laureatı Yevgeni Fyodoroviç Qrossun və Marina Lazaryevna Bellenin rəhbərliyi altında 1976-cı ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş, 1987-ci ildə isə Lenin mükafatı laureatı akademik Aleksandr Aleksandroviç Kaplyanskinin rəhbərliyi ilə həmin institutda fizika-riyaziyyat elmləri doktoru yüksək elmi dərəcəsi adını almışdır. Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professordur. Amerika, İngiltərə, Fransa, Almaniya, Rusiya və sair dövlətlərin qabaqcıl elmi jurnallarında çap olunmuş 200-dən çox elmi əsərin və monoqrafiyanın, 30-dan çox elmi ixtiranın müəllifidir.

H. Abutalıbovun rəhbərliyi altında 10-dan çox elmlər doktoru və elmlər namizədi yetişmişdir. 1988-ci ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fizika İnstitutunda "Yarımkeçiricilərin kvant elektronikası" laboratoriyasının müdiridir.

1995-ci ilin fevral ayından 2000-ci ilin yanvar ayınadək Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə Suraxanı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı olmuşdur.

1999-cu ilin iyul ayında Azərbaycan Respublikası Prezidenti "Suraxanı Rayon İcra Hakimiyyətinin müsbət iş təcrübəsinin yayılması haqqında" Sərəncam imzalamışdır.

2000-ci ilin yanvar ayından 2001-ci ilin yanvar ayına qədər Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini vəzifəsində çalışmışdır.

2001-ci ilin yanvar ayından Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir.

21 aprel 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasını Baş nazirinin müavini təyin edilmişdir.

Yeni Azərbaycan Partiyası Veteranlar Şurasının üzvüdür, ailəlidir, iki oğlu var.

## Mükafatları
* 13.05.2014 —  "Şərəf" ordeni.

## İstinadlar
Məhsəti Gəncəvi

**Məhsəti Gəncəvi** () — XII əsrdə yaşamış, farsdilli ədəbiyyatın ən görkəmli qadın nümayəndələrindən biri, sufi əxi təriqətinin üzvü.

Məhsəti təxəllüsünün mənşəyi barədə bir neçə rəvayət vardır. Bunlardan birində deyilir ki, guya Sultan Səncərlə söhbətlərindən birində Mənicə öz mühitində hamıdan kiçik və görünməz olduğunu söyləyir. Sultan isə onunla razılaşmayıb deyir ki,"to, meh-həsti" (yəni, "sən hamıdan böyüksən"). Və guya "meh-həsti"-"məhsəti"yə çevrilib, onun təxəllüsü olur. Abbasqulu ağa Bakıxanovun "Gülistani-İrəm" əsərinin "Nəticə" adlanan hissəsində irəli sürülmüş fərziyyəyə görə, "Məhsəti" "mah" və "səti" olmaqla iki sözdən ibərətdir və "böyük xanım" anlamına gəlir. 2013-cü ildə UNESCO-nun Baş Konfransının 36-cı sessiyasında Məhsəti Gəncəvinin 900 illik yubileyinin dünya səviyyəsində qeyd edilməsi haqqında qərar qəbul edilib.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan mədəniyyətində seksuallıq və erotika
* Məhsəti

## Mənbə

## Xarici keçidlər

* Məhsəti Gəncəvi. Rübailər. Bakı: "Lider" nəşriyyat, 2004.
* Azərbaycan tarixində iz qoyan qadınlar — SİYAHI
Virtual reallıq

**Virtual reallıq** () — tamaşaçını ekran arxasındakı xəyali dünyaya aparmaq məqsədilə vizual və səs effektlərini təmin edən kompüter sistemləridir.

İstifadəçi kompüterin işıqlandırdığı və reallıq təəssüratı yaradan təsvir və səslərlə əhatə olunur. İstifadəçi süni aləmlə qarşılıqlı təsirini müxtəlif seanslar vasitəsilə: onun hərəkətlərini, hiss və audiovizual effektlərini əlaqələndirən dəbilqə və əlcəklər vasitəsilə həyata keçirir.

Virtual reallıqda gələçək tədqiqatlar müşahidəçinin reallığı hiss etməsinə istiqamətləndirilmişdir. Abstrakt götürdükdə o istifadəçinin təxəyyülündə yaranan xəyali dünyadır.

## Mənbə
* А. Россохин, В. Измагурова. Виртуальное счастье или виртуальная зависимость // Россохин А.В., Измагурова В.Л. Личность в измененных состояниях сознания. М.: Смысл, 2004, с. 516–523
* Myron W. Krueger, *Artificial Reality* (1983), *Artificial Reality II* (1991)
* Wellner, P., Mackay, W. & Gold, R. Eds. ''Special issue on computer augmented environments: back to the real world''. Communications of the ACM, Volume 36, Issue 7 (Июль 1993).

## Həmçinin bax
* İnformatika
* kompüter Əməliyyat Sistemləri
* kompüter şəbəkələri
Qulu Ağsəs

**Qulu Ağsəs** (tam adı:*Zeynalov Qulu Ağsəs oğlu*; ) — Ulduz jurnalının baş redaktoru, Azərbaycan Respublikası Prezident təqaüdçüsü, Azərbaycanın əməkdar jurnalisti (2015).

## Həyatı
1969-cu ildə Ağdam rayonunun Gülablı kəndində doğulub. İlk mətbu şeiri 1980-ci ildə "Pioner" jurnalında dərc edilib. 1990-cı ildə "Ulduz" jurnalında silsilə şeirləri işıq üzü görüb. 1991-ci ildə "168 saat" qəzetində jurnalist fəaliyyətinə başlayıb. "Azad Azərbaycan" qəzetində müxbir, məsul katib, baş redaktor, Azərbaycan Dövlət Teleradio Şirkətində redaktor, şöbə müdiri, baş redaktor müavini, müxtəlif qəzetlərdə redaktor vəzifələrində çalışıb. 2004-cü ildə "Ulduz" aylıq ədəbiyyat dərgisinin baş redaktor müavini təyin edilib. 2014-cü ildə Ulduz jurnalının baş redaktoru təyin olunub.

## Yaradıcılığı
Şeirləri 1993-cü ildə Azərbaycan Tərcümə Mərkəzinin "Altay-Alp" mükafatlarına layiq görülüb. Sonrakı illərdə Şahmar Əkbərzadə və Rəsul Rza Beynəlxalq Ədəbiyyat mükafatları ilə təltif edilib. Fikrət Sadıqın xatirəsinə təsis olunan "İşıq" və Mikayıl Müşfiq ədəbi mükafatları laureatıdır.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyi İdarə Heyəti və Avrasiya Yazarlar Birliyinin üzvüdür. 1999-cu ildə Prezident Heydər Əliyevin, 2007-ci ildə Prezident İlham Əliyevin fərmanı ilə Prezident təqaüdünə layiq görülüb. 2015-ci ildə "Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə" Əməkdar jurnalist fəxri adı alıb.

2023-cü ildə TÜRKSOY-un baş katibi Sultan Raev Qulu Ağsəsi "Türk dünyası mədəniyyət və sənətinə verdiyi töhfələrə görə" Nizami Gəncəvi medalı ilə təltif edib.

Azərbaycan Teleradio Şirkətinin Qızıl fondunda müəllif və redaktoru olduğu verilişlərlə yanaşı, "Yurd yeri" sənədli filmi, o cümlədən 2 radio-pyesi qorunub saxlanır. Şeirləri türk, rus, özbək, gürcü, ukrayna, polyak dillərinə tərcümə edilib..

Yaradıcılığı haqqında Bakı Slavyan Universitetinin dosenti Kəmalə Umudova "Adı soyadını eşidən şair – Qulu Ağsəs". (Bakı, "Təhsil", 2024, 144 s.) və şair-publisist Təranə Dəmir "Üşüyəndə özünü yandıran şair" ("Mücrü" Nəşriyyatı. 2024, 56 s.) adlı  kitablar yazıblar.

Qulu Ağsəsə həsr edilmiş "Külək poçtu" adlı sənədli film (Süleyman Muradlı çəkib) 2019-cu ildə Türkiyədə nümayiş olunub.

## Kitabları
Qulu Ağsəsin indiyəcən ölkədə və xaricdə 7 kitabı işıq üzü görüb: 

* "Sənsən hər yer" (şeirlər. Bakı: Adiloğlu, 2002, 86 s.)
* "Т.о.ч.к.и." (Стихи. Баку: AZERİ-PRESS, 2007, 52 с.)
* "Nabran novellası" (Bakı: Avrasiya press, 2009, 336 s.)
* "Biтpяна пoшта": (Bipшi/Пep. з азербайджанськоi  аК.: Факт, 2009, 88 с.)
* "Dawn" ("Dawn". A.Collection of Poems. Translation into English. Baku, Mutarjim. Publisher. 2016, 31 p.)
* "Yorğun ağacam" (Şeirlər. Təbriz: Nəbati və Azərturan, 2022, 116 səh.)
* "Görsən üşüyürsən... " (Şeirlər. Bakı, "Təhsil", 2024, 176 səh.).

## İstinadlar
Xəzangül Hüseynova

**Xəzangül Abbasqulu qızı Hüseynova** () — Azərbaycan Respublikasının Əməkdar mədəniyyət işçisi (2017), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1988). Türkiyə Avrasiya yazarlar birliyinin üzvü (2008), Beynəlxalq Rəsul Rza və Mikayıl Müşfiq mükafatçısı (2016). AYB GƏNCƏ bölməsinin sədri (2014 dən).

## Həyatı
Xəzangül Hüseynova 1947-ci il dekabr ayının 17-də Gürcüstanın Borçalı qəzasının Qirixlı kəndində doğulub. Orta məktəbi qızıl medalla, Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitunun Kimya-biologiya fakültəsinin kimya şöbəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib.

Yazıçı-filoloq, əməkdar müəllim, professor Bağır Bağırov "Xəzangül" adlı kitabını onun yaradıcılığına həsr edib. Şair İmir Məmmədlinin tərcüməsində "Ekvebi" adlı kitabı gürcü dilində nəşr olunub.

"Məhəbbətin qənimi" adlı mənzum pyesi Gəncədəki C. Cabbarlı adına dram teatrında müvəffəqiyyətlə tamaşaya qoyulub.

Gəncə şəhəri, N. Rəfibəyli adına 43 nömrəli orta məktəbin direktorudur.

1988-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

2014-cü il sentyabrın 10-dan Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gəncə bölməsinin sədridir" 2008-ci ildən Türkiyə Avrasiya Yazarlar Birliyinin üzvüdür. 2014-cü ilin Prezident təqaüdçüsüdür. Beynəlxalq Rəsul Rza mükafatçısı və həmçinin Mikayıl Müşfiq mükafatçısıdır.

27 noyabr 2017-ci ildə "Əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Kitabları
* "Qaya üstə bitən çiçək", Bakı, "Yazıçı", 1988
* "Yeddinci göylə söhbət", Gəncə, "Gəncə şəhər icarə Nəşriyyat-Poliqrafiya Birliyi", 1996. 220 səh.
* "Ömür şikəstəsi", Azərbaycan Dövlət Kitab palatası, 1998, 100 səhifə
* "Ekvebi" (gürcü dilində), Tbilisi, "Qulani", 1998, 79 səh.
* "Günəş məni aldadır" (uşaqlar üçün), Bakı, "Mütərcim", 1999, 78 səh.
* "Könlümdən baxan günəş" Bakı, "Teymur Poliqraf" MMC, 2008, 205 səh.
* "Bitmeyen Hazan", Ankara, "Bengü", 2008. 118 səh.
* "Özümü axtarıram", Bakı, "Nurlar", 2015. 319 səh.
* Seçilmiş əsərləri. 1-ci cild. Bakı, "Elm və təhsil", 2017
* Seçilmiş əsərləri. 2-ci cild. Bakı, Elm və təhsil", 2019
* "Zaveşanie BOQU", Xarkov, Fakt, 2018
* "Qələmin yazdığı, taleyin cızdığı həyat", Bakı, "Elm və təhsil", 2020
* "Göy dili", Bakı, "Elm və təhsil", 2022. 324 səh.
* "QƏZƏLLƏR" BAKI ELM VƏ TƏHSİL.2024 68 səh

## İstinadlar
İnformasiya mədəniyyəti

**İnformasiya mədəniyyəti** (en: Information culture, ru: Информационная культура) — insanın informasiya
cəmiyyətinə uyğunlaşması üçün zəruri olan bilik və vərdişlərdir. Hazırda bu anlayış altında, ilk növbədə, informasiya texnologiyalarından istifadə bacarığı və ona olan tələbat nəzərdə tutulur. Başqa sözlə, informasiya cəmiyyətində o insan “mədəni” hesab olunur ki, o, informasiya texnologiyalarından istifadə edə bilir. İnformasiya mədəniyyətinin formalaşmasında kom pyuter şəbəkələrinin rolu çox böyükdür.

İnformasiya mədəniyyəti:
*Cəmiyyətin informasiya resurslarından və informasiya kommunikasiya vasitələrindən effektli istifadə etmək bacarığıdır
*Cəmiyyətdə informasiyalaşma və informasiya texnologiyaları vasitələrinin inkişafı sahəsində qabaqcıl nəaliyyətlərin tətbiqidir
*Müasir texniki vasitə və metodlardan, kompüter texnologiyalarından istifadə etməklə informasiyanın əldə edilməsi və ötürülməsi bacarığıdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* İnformatika
* Kompüter əməliyyat sistemləri
* Kompüter şəbəkələri
Fişinq

**Fişinq** () – ingilis dilindən tərcümədə "balıq ovu" deməkdir və qlobal şəbəkədə balıq ovunu xatırladan fırıldaqçılığın bir növüdür. Belə ki, fırıldaqçı (fişer) İnternetdə "tələ" quraraq, bu tələyə düşən İnternet istifadəçilərini aldatmaqla məşğuldur. Fişer müxtəlif üsullarla İnternet istifadəçilərindən bank hesablarını, kredit kartlarını və İnternetə çıxış üçün lazım olan informasiyaları öyrənir.

Fişinq kiberdələduzluğun xüsusi növüdür, istifadəçiləri aldatma yolu ilə adətən maliyyə xarakterli fərdi məlumatları təqdim etməyə məcbur etməyə yönəlir. Dələduz bank saytı kimi görünən (və ya maliyyə əməliyyatları aparılan istənilən digər sayt kimi, məsələn, eBay) saxta veb-sayt yaradır. Sonra cinayətkarlar istifadəçiləri bu sayta aldadıb aparmağa cəhd edirlər ki, bu saytda onlar login, parol və ya PIN-kod kimi konfidensial məlumatları daxil etsinlər. Çox zaman dələduzlar bunun üçün həmin saytlara istinadları spamın köməyi ilə yayırlar.

## İstinadlar

## Mənbə
* https://web.archive.org/web/20040626065827/http://www.webplanet.ru/news/focus/2004/6/15/phishing.html
* http://www.computerra.ru/focus/317787/

## Həmçinin bax
Murad Köhnəqala

**Mahmudov Murad Piri oğlu** (*Murad Köhnəqala*; ) — Azərbaycan şairi, publisist.

## Həyatı
Murad Köhnəqala 1959-cu il oktyabrın 15-də Tovuz rayonunun Köhnəqala kəndində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbi bitirmişdir. Tovuz rayonu 1 saylı toxumçuluq sovxozunda fəhlə işləmişdir (1976-1977). Ordu sıralarında xidmət etmişdir (1977-1979). Tərxis ediləndən sonra Şəmkir rayonunun Zəyəm Cırdaxan kəndində zərgər Sərdar Sultanovun şagirdi olmuşdur. Tovuz şəhər təmir-tikinti sahəsində fəhlə (1980-1982), Bakı şəhər metro tikintisində fəhlə (1983-1988) işləmişdir. 

## Yaradıcılığı
1980-ci illərdən mətbuatda öz şerlərini vaxtaşırı çap etdirir. Moskvada Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda təhsilini davam etdirmişdir (1985-1990). Respublika Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzində elmi redaktor işləmişdir (1991-1992). Bir vaxt "Yol" qəzetinin təsis etdiyi "Altun Ay" mükafatına layiq görülmüşdür (1992). Avrasiya Mətbuat fondunda əlaqəçi jurnalist olmuşdur. Sonra Sibirdə, Uzaq Şərqdə yaşamışdır (1993-1996). Bakı İncəsənət mərkəzinin şeir şöbəsində çalışmışdır. 1994-cü ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə üzv olsa da, sonradan öz ərizəsilə üzvlükdən çıxıb. Azad Yazarlar Ocağı adlı ədəbi təşkilatın yaradıcısı olub. Müstəqil media orqanlarında bədii və publisistik yazılarla çıxış edir.

## Kitabları
* "Alma əhvalatı"
* "Bulud pinəçisi"
* Nizami Cəfərovla türk dünyasına səyahət / M. Köhnəqala, Ş. Göytürk.- Bakı: AzAtaM: Elm və Təhsil, 2015.- 120 s.
* "Yuxularım"
* "Amurun hekayələri"

## Mükafatları
* "Altun Ay" mükafatı — 1992

## İstinadlar
Elxan Məsumov

**Məsumov Elxan Əsgər oğlu** — azərbaycanlı rejissor və ssenari müəllifi.

## Həyatı
Elxan Məsumov 20 oktyabr 1957-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1964-1974-cü illərdə Bakının 125 saylı məktəbində orta təhsil alıb. Bununla yanaşı 8 illik musiqi təhsili də almışdır. 1974-1979-cu illərdə Mirzağa Əliyev adını Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində Tofiq Kazımovun kursunu qırmızı diplomla bitirib. Tələbəlik illərində Məmməd Səid Ordubadinin "Qılnc və qələm", Yusif Səmədoğlunun "Qətl günü", İlyas Əfəndiyevin "Bizim qəribə taleyimiz" və s. əsərləri tamaşaya qoymuşdur. 1979-cü ildə Şəki Dövlət Dram teatrında Sabit Rəhmanın "Yalan" pyesini diplom işi kimi səhnələşdirmişdir. Daha sonra təyinatla Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verlişləri Komitəsində rejissor köməkçisi kimi çalışmağa başlamışdır. 1981-1985-ci ildə Moskvada öz təhsilini davam etdirmişdir. 1984-cü ildə II dərəcəli rejissor assistenti, 1986-cı ildə III dərəcəli rejissor assistenti, 1988-ci ildə I dərəcəli rejissor, 1991-ci ildə isə ali dərəcəli rejissor statusunu alaraq 33 il Azərbaycan Dövlət Televiziyasında çalışmışdır. Lider Televiziyasında 6 il işləmişdir və bu dövrdə "Ögəylər" filmini ekranlaşdırmış, "Proekt 066" nəzdində sənədli filmlər hazırlamış və Humay mükafatına layiq görülmüşdür. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin rejissor sənəti fakültəsinin "Televiziya rejissoru" kafedrasının müəllimidir.

## Filmoqrafiya
#Bağışla (film, 1983)
#Ögeylər (film, 2005)
#Bakı milyonçuları. Ağa Musa Nağıyev (film, 2008)
#Sarı simin möcüzəsi (film, 2011)
#Ömrüm boyu körpü tikmək istəmişəm (film)
#Balet uçuş deməkdir (film)
#Sazbənd (film)
Bəhramnamə

**Bəhramnamə** — bəstəkar Eldar Mansurov tərəfindən bəstələnmiş muğamla müasir musiqi növlərinin sintezindən ibarət musiqi albomu.

"BƏHRAMNAMƏ" (Bahramnameh) əsəri 2004-cü ildə bəstəkar Eldar Mansurov tərəfindən yaranmışdır. Bu əsər onun atası - görkəmli tarzən Bəhram Mansurovun xatirəsinə həsr olunub.

Eldar Mansurov "BƏHRAMNAMƏ"də vaxtilə atasının ifa etdiyi azərbaycan muğamlarının lent yazılarından istifadə edib. Belə ki, bu əsərdə muğam hissələri Bəhram Mansurovun, digər musiqi parçaları isə Eldar Mansurova aiddir. Bəstəkar burada muğamla rok və simfonik musiqinin sintezini yaradıb. "BƏHRAMNAMƏ"nin instrumental versiyası 12 müğamdan ibarətdir. Bunlar: Bayatı-Şiraz, Segah, Mahur-Hindi, Şur, Şüştər, Rast, Hümayun, Bayatı-kürd, Çoban-bayatı, Nəva-Nişapur, Kürdü-şahnaz və Çahargahdır. "BƏHRAMNAMƏ"nin ikinci versiyası vokal-instrumental formadadır. Bu da muğamla rok musiqisinin sintezi əsasında qurulmuşdur.

Eldar Mansurovun "BƏHRAMNAMƏ" əsəri eyniadlı konsert proqramı ilə 2005-ci il dekabrın 1-də Heydər Əliyev Sarayında keçirilmişdir. Həmin konsertdə Bəhram Mansurovun kiçik oğlu, tarzən Elxan Mansurov, müğənni Manana və xanəndə Elbrus Abdulzadə Eldar Mansurovun yaratdığı rok-qrupla birlikdə çıxış etmişlər.

## Həmçinin bax

**Video**
* https://www.youtube.com/watch?v=VKqVS2nBDII Eldar Mansurov - "Bəhramnamə" concert, live (December 1,2005)
* https://www.youtube.com/watch?v=o_rh7V2lI50 Eldar Mansurov - "Bəhramnamə-2" concert, TV version (2012)
Verilənlər bazasının idarəetmə sistemi

**Verilənlər bazasının idarəetmə sistemi (VBİS)** – birləşdirilmiş dil və proqram təminatından ibarətdir ki, bunun vasitəsilə verilənlər bazası təşkil olunur. VBİS xüsusi proqram vasitələri olub, informasiyaların saxlanması və axtarışını avtomatlaşdırır.

VBİS tətbiqi xarakterinə görə fərdi və çoxistifadəçili ola bilər.
* Fərdi VBİS – bir kompüterdə işləyən lokal verilənlər bazasını təşkil etməyə imkan verir.
* Çoxistifadəçili VBİS klient-server arxitekturasında informasiya sistemi təşkil etməyə imkan verir.

VBİS-nə aiddir: Paradox, dBase, FoxPro, Microsoft Access, Microsoft SQL Server, İnterBase, Oracle və s.

VBİS-nin yerinə yetirdikləri əməliyyatlar:
* informasiyanı strukturlaşmış formada təqdim edir;
* verilmiş kriterilər üzrə informasiyanın axtarışını və seçimini yerinə yetirir;
* VB-da saxlanılan informasiyalar üzərində hesablamalar aparır;
* VB-dan informasiyalar çapa verir;
* VB-na yeni informasiyalar daxil edilir;
* VB-da saxlanılan informasiyalar redaktə edilir.

## VBİS arxitekturası
Bir VB ilə bir neçə istifadəçi işləyə bilər. Bunun üçün şəraitdən asılı olaraq VB-nın arxitekturası seçilir:
* Lokal arxitektura – həm proqram, həm də VB bir kompüterdə yerləşir.
* Fayl-server arxitekturası – VB xüsusi ayrılmış güclü kompüterdə (serverdə) yerləşir, fərdi kompüterlər ona lokal şəbəkə vasitəsilə birləşdiriliblər. Bu kompüterlərdə klient proqramlar qurulublar. Mənfi cəhəti – klientlərdən birində yerləşən proqram hər hansı cədvəllə işini qurtarmayınca, digər proqramlar bu cədvələ müraciət edə bilməzlər.
* Klient-server arxitekturası – serverdə həm VB saxlanılır, həm də VBİS proqramı işləyir. Cədvəllə eyni zamanda istənilən sayda istifadəçilər işləyə bilərlər, lakin konkret yazının dəyişdirilməsi yalnız birinə icazə verilir. Mənfi cəhəti – etibarlılığı çox yüksək deyil. Server sıradan çıxarsa, bütün iş dayanır.
* Paylanmış arxitektura – şəbəkədə bir neçə server fəaliyyət göstərir və effektivliyi artırmaq məqsədilə VB-nın cədvəlləri bu serverlər arasında paylanıblar. Hər bir serverdə VBİS-nin surəti işləyir. Xüsusi proqramlar (server əlavələri) istifadə olunur. Mənfi cəhəti yaradılmasının mürəkkəb və bahalı olması, server kompüterlərinə yüksək tələbatın olması.
* İnternet-arxitekturası – VB və VBİS-nə müraciət standart protokol üzrə veb brauzerlərdən (veb səyyahlardan) yerinə yetirilir. Xüsusi klient proqramları işləmək lazım gəlmir.

## Həmçinin bax
* İnformatika
* kompüter şəbəkələri
* kompüter proqramları
* Veb səyyah

## Keçidlər
* http://www.elm.az
* http://www.ikt.az
* http://www.az-muallimi.com/ 
* http://www.akademiya.net/
* http://www.internet.news.az/
Mənim üçün varsan (film, 2005)

## Məzmun

## Film haqqında
* Film Güllü Məmmədovanın əsəri əsasında çəkilmişdir.

## Filmin heyəti

### Rollarda
:Rada Nəsibova
:Elşən Rüstəmov
:Sərdar Rüstəmov — polis rəisi

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Ölümdən 24 saat əvvəl (veriliş, 2007)

## Məzmunu

Veriliş 2009-2010-cu il üçün Azərbaycan teleməkanında olduqca böyük uğur qazanıb. Verilişin aparıcısı və müəllifi tanınmış jurnalist İradə İsaqdır. Verilişin 2010-cu ilin noyabr ayına qədər 40 buraxılışı olub. Portret verilişlər silsiləsində ən reytinqli verilişlərdən hesab olunur. Nəzakət Məmmədova ilə bağlı veriliş isə oktyabrın 7-si 2010-cu ildə ölkə telekanalları içərisində günün birinci reytinqli proqramı olmuşdur.

Verilişin uzun müddət müəllifi, aparıcısı, prodüseri, müxbiri, rejissoru İradə İsaq olub. Verilişin bir il tək əməkdaşı olub, tək hazırlayıb. Yalnız 2010-cu ilin oktyabr ayından rejissoru Yeganə Əbdülməmmədova, prodüseri İlqar İsayev olub.

Verilişdə həyatları əks olunan məşhurlar bunlardır:

## 2009-cu il
#Səxavət Məmmədov
#Turan Cavid (ümumi Cavidlər ailəsinin həyatı və ölümü)
#Elçin Cəlilov
#Reyhan Müslümova
#Kazbek (skripkaçı)
#Rübabə Muradova
#Gülşən Qurbanova
#Rəşid Behbudov
#Eldəniz Zeynalov

## 2010-cu il

*10.Nizami Rəmzi
*11.İslam Rzayev
*12.İlham-Fərizə
*13.Rafiq Babayev
*14.Kamal Xudaverdiyev
*15.Məmmədbağır Bağırzadə
*16.Hikmət Mirməmmədli
*17.Tükəzban İsmayılova
*18.Anatoli Banişevski
*19.Xəlil Rza
*20.Ağasəlim Çıldağ
*21.Hüseynağa Hadıyev
*22.Lütviyyə Səfərova
*23.Məmməd Araz
*24.Ofeliya Məmmədzadə
*25.Hamlet Qurbanov
*26.Nəcibə Məlikova
*27.Ziya Bünyadov
*28.Ceyhun Mirzəyev
*29.Telman Adıgözəlov
*30.Vəfa Fətullayeva
*31.Ofeliya Aslan
*32.Fatma Mehrəliyeva
*33.Çingiz Mustafayev
*34.Əbülfəz Elçibəy
*35.Nəzakət Məmmədova
*36.Hüseynağa Atakişiyev
*37.Mailə Muradxanlı
*38.Ramiz Əliyev
*39.Mübariz İbrahimov
*40.Rəsul Rza və Nigar Rəfibəyli
*41. Mir Mövsüm Ağa
*42. Həsənağa Turabov
*43. Şəfa
*44. Baba Pünhan
*45. Fərid və Əhməd
*46. Tamilla Məmmədzadə
*47. Leyla Bədirbəyli

## 2011-ci il
*48. Ülvi Bünyadzadə
*49. Məhəmmədhüseyn Şəhriyar
*50. Məşədibaba
*51. Rəcəb Musayev (Yeni Ulduz 2-nin qalibi)
*52. Fərhad Atakişiyev
*53. Aşıq Gültəkin
*54. Rüfət Mehdiyev
*55. Vaqif Mustafazadə
*56. Klara Yusifzadə
*57. Elçin Həmidov
*58. Barat Şəkinskaya
*59. Xeyransa Məmmədova
*60. Lütfəli Adbullayev
*61. Tələt Rəhmanov
*62. Şahin Cəbrayılov
*63. Nəriman Nərimanov
*64. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
*65. Anar Məmmədxanov
*66. Vaqif İbrahimoğlu
*67. Əliağa Vahid
*68.Sara Qədimova
*69. Oqtay Ağayev
Leonid Kuravlyov

**Leonid Vyaçeslavoviç Kuravlyov** () — aktyor.

## Həyatı
Leonid Kuravlyov 8 oktyabr 1936-cı ildə Moskvada təyyarə zavodunun çilingəri Vyaçeslav Yakovleviç Kuravlyovun (1909–1979) ailəsində anadan olmuşdur. 1941-ci ildə kiçik Leonidi anası gözəllik salonu işçisi Valentina Dmitriyevna Kuravlyova (1916–1993) ilə birlikdə yanlış ittihama görə şimala, Murmansk vilayətindəki Zaşeyek qəsəbəsinə sürgün etdilər. Beləliklə, Leonidlə anası İmandra gölünün sahilində bir neçə il yaşadılar. Sonradan Leonid sürgündə keçirdiyi illər həyatının "xoşbəxt illəri" adlandırmışdı.

Orta məktəbdə L.Kuravlyov dəqiq elmləri öyrənməkdə çətinlik çəkirdi. Buna görə əmisi qızı ona Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutuna daxil olmağı məsləhət gördü, çünki burada texniki elmlər tələb olunmurdu. L.Kuravlyov ilk cəhddən olmasa da, orta məktəbi bitirdikdən iki il sonra bura daxil ola bildi. Əvvəlcə o digər tələbələrdən fərqlənmirdi, hətta dərsləri yaxşı oxuya bilmədiyi üçün oradan qovulmaq təhlükəsi də yaranmışdı. Lakin tədrisin sonuna yaxın o digər tələbələrdən parlaq yaradıcılıq bacarığı ilə seçilməyə başladı. Çoxları Kuravlyovu yalnız komediya rolları ilə əlaqələndirir, lakin onun karyerasında böyük sırf dramatik, ciddi rollar da var idi.

Aktyor cəmi bir dəfə evlənib, onun həyat yoldaşı ixtisasca müəllimə olan Nina idi. Birgə nikahdan onların üç övladı olub. Onların evliliyi təxminən 50 il, 2012-ci ildə Ninanın vəfatına qədər davam edib. Yoldaşının ölümündən qısa müddət sonra Kuravlyovun özü də filmlərdə çəkilməyi və ictimaiyyətə görünməyi dayandıraraq tənha bir həyat sürməyə başladı. 2022-ci ilin yanvarın 30-da Leonid Kuravlyov Moskvada vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# İvan Vasilyeviç peşəsini dəyişir (film, 1973)
# Baharın on yeddi anı (film, 1973)
# Peterburqdan anonim adam (film, 1977)
# Görüş yerini dəyişmək olmaz (film, 1979)
# Həyat üçün təhlükəlidir! (film, 1985)
# Deribasovskda hava yaxşıdır və ya Brayton-Biçdə yenə yağışlar yağır (film, 1992)

## İstinadlar
 

## Mənbə
* Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 222.
Pyer Rişar

**Pyer Rişar** (, tam adı **Moris Şarl Leopold Defey Pyer Rişar**, (fransızca Pierre Richard Maurice Charles Léopold Defays); ) — fransız kinoaktyor, komik, rejissor.

## Həyatı
16 avqust 1934-cü ildə Valansyen Nor-da anadan olmuşdur.

## Filmoqrafiya
# Oyuncaq (film, 1976) / Le Jouet
# Uğursuzlar (film, 1981) / La Chèvre
# Əkiz (film, 1984) / Le Jumeau

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mişel Pfayfer

**Mişel Meri Pfayfer** () – amerikalı aktrisa və prodüser. O, "Qızıl qlobus" da daxil olmaqla bir çox mükafatların sahibidir. Mişel həmçinin 3 dəfə Oskar mükafatında namizədlərdən biri olub.

## Həyatı
Film karyerasının başlanğıcını 1980-ci ildə rol aldığı *The Hollywood Knights* ilə etdi, amma ilk dəfə "Scarface" filmindəki performansıyla diqqətləri üzərinə çəkdi. Pfayfer Dangerous Liaisons filmindəki performansıyla Ən Yaxşı Köməkçi Qadın Aktrisa Akademiya Mükafatına və The Fabulous Baker Boys (1989) və Love Field (1992) filmləriylə Ən Yaxşı Qadın Aktrisa Akademiya Mükafatına namizəd göstərildi. Ticari baxımdan böyük uğur əldə edən filmləri isə Batman Returns (1992), What Lies Beneath (2000), və Hairspray (2007) 'dir. Oynadığı digər filmlər arasında Ladyhawke (1985), The Witches of Eastwick (1987), Married to the Mob (1988), The Age of Innocence (1993), Wolf (1994), Təhlükəli düşüncələr (1995), I Am Sam (2001) kimi istehsallar vardır.

## Filmoqrafiya
# Çapıqlı üz (film, 1983) / Scarface
# Ladyhawke (1985)
# The Witches of Eastwick (1987)
# Married to the Mob (1988)
# The Fabulous Baker Boys (1989)
# Love Field (1992)
# Batman Returns (1992)
# The Age of Innocence (1993)
# Wolf (1994)
# Təhlükəli düşüncələr (1995)
# What Lies Beneath (2000)
# I Am Sam (2001)
# Hairspray (2007)
# The Family (2013)
# Ana! (2017)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mişel Meri Kinotap.com
Verilənlər

**Verilənlər** () – texniki vəsaitlərlə saxlanması, emal edilməsi və ötürülməsi üçün formal şəkildə təsvir olunan (kodlaşdırılan) məlumatdır. Verilənlər faktları, mətn, qrafik, müxtəlif şəkilləri, səsləri, analoq və ya rəqəm video-seqmentləri təsvir edirlər.

Verilənlər sistemin informasiya istifadəçiləri tərəfindən istifadə olunan işlənməmiş materiallarıdır. Verilənlər termini latınca "datum" fakt sözündən yaranmışdır. Verilənlər ümumi halda ad, qiymət, tip və s. kimi struktur xarakteristikaları ilə təyin olunurlar. Verilənlər – mətn, rəqəm, zaman, pul, memo, OLE, məntiqi və s. tiplərə malik olurlar.

## Terminologiya
“Verilənlər” anlayışı “informasiya” anlayışı ilə sıx bağlıdır. Verilənlər, informasiya almaq üçün “xammaldır”. Eyni bir verilən müxtəlif insanlara müxtəlif informasiyalar verə bilər. Məsələn, riyaziyyata aid kitabdan daha çox faydalı informasiyanı riyaziyyatçı ala bilər, başqa sahənin adamı (bioloq, tarixçi və s.) üçün isə həmin kitab heç bir informasiya daşımayan verilənlər yığınından ibarətdir. Eyni bir televiziya verilişi kiməsə yeni informasiyalar verməklə onu düşundürür, başqası üçün isə orada səslənənlər dəyəri olmayan verilənlər yığınıdır.

Verilənlər hər hansı maddi daşıyıcıda: kağızda, kompakt diskdə, maqnit diskində saxlanıla bilər. Deməli, verilənləri müxtəlif texniki qurğular vasitəsilə emal etmək olar. Onlar başqa formaya çevrilə, qruplaşdırıla, çeşidlənə və s. bilər. Məsələn, məktəbdəki şagirdlər haqqında məlumatlar kompüterin sərt diskində verilənlər bazası şəklində saxlanıla bilər, onları siniflər üzrə qruplaşdırmaq, yaxud əlifba sırasıyla düzmək olar.

Verilənlər yalnız insan onunla maraqlandıqda informasiyaya çevrilir. İnsan informasiyanı verilənlərdən alır, onu qiymətləndirir, təhlil edir və təhlilin nəticəsinə uyğun olaraq hər hansı qərar qəbul edir. Yuxarıda göstərilən məktəbdəki şagirdlərlə bağlı verilənlər bazasında əməliyyat aparmaqla müəyyən informasiya almaq olar. Məsələn, məktəbdə Günel adında neçə qız var, şagirdlərdən neçəsi Əli bəy Hüseynzadə küçəsində yaşayır və s.

## Verilənlərin xarakteristikası
Verilən bəzən konkret və ya real fakta uyğun gəlməyə bilər. Bəzən qeyri-dəqiq həqiqətdə mövcud olmayan anlayışları ifadə edə bilər. Odur ki, verilənlər dedikdə öyrənilən obyektin, hadisənin və ya fikrin təsviri başa düşülür. Verilənlər ad, qiymət, tip və struktur xarakteristikaları ilə təsvir olunurlar.

## Həmçinin bax
* Verilənlər tipi
* İnformatika
* Kompüter şəbəkələri
* Kompüter proqramları
* GIGO (zibil girən zibil çıxar)
* Verilənlərin ötürmə mühitləri
* Verilənlərin şifrələnməsi standartı
* Data minig
* Data mərkəzi
* Data SoCool
* Datafikasiya
* Dataizm
* Data jurnalistikası
* DataMatrix
* Databaza
* Dataverse
*

## Mənbə
Ceff Brices

**Ceff Brices** — ABŞ aktyoru.

## Şəxsi həyat
Bridges 1977-ci ildə Syuzan Gestonla evləndi. 19 oktyabr 2020-ci ildə Bridges ona lenfoma diaqnozu qoyulduğunu və kimyaterapiyadan keçdiyini açıqladı. Bridges, müalicə zamanı COVID-19 ilə müqavilə bağladığını da açıqladı və bunun xərçəngin "bir parça tort kimi görünməsinə" səbəb olduğunu söylədiyi çətin bir təcrübə olduğunu qeyd etdi. O, hazırda COVID-19-a qarşı tam peyvənd olunduğunu söylədi.

## İstinadlar
Qvinet Peltrou

**Qvinet Keyt Peltrou** () — amerikalı aktrisası və müğənnisi.

## Həyatı
Qvinet Peltrou 27 sentyabr 1972-ci ildə Kaliforniyanın Los-Anceles şəhərində anadan olmuşdur. O, aktrisa Blythe Danner və film prodsseri Bruce Paltrowın qızıdır. Atası əslən yəhudi, anası isə yarı holland, yarı ingilisdir. Özündən kiçik Jake Paltrow adlı qardaşı var. Əmisi isə opera müğənnisidir.

Aktrisa Santa Monika şəhərində böyüyüb. 2003-cü ildə ingilis əsilli müğənni Chris Martinlə ailə həyatı quran aktrisa 2014-cü ildə ondan boşanmışdır. Cütlyün iki övladı var.

## Filmoqrafiya
# Kapitan Krük (1991)
# Yeddi (1995)
# Möhkəm səkkizlik (1996) — Klementina
# Aşiq Şekspir (film, 1998)
# Böyük ümidlər (film, 1998)
# Sübut (2005) — Ketrin
# Dəmir adam (2008) — Pepper Potts
# Dəmir adam-2 (2010)

## İstinadlar

## Xarici keçidləri
* Gwyneth Paltrow Internet Movie Database Səhifəsi
Mel Gibson

**Mel Kolmsil Cerard Gibson** (; ) — Avstraliya-Amerika əsilli kinoaktyor, rejissor, ssenarist və prodüserdir.

## Həyatı
Mel Gibson 3 yanvar 1956-cı ildə ABŞ-nin Nyu-York ştatının Pikskil şəhərində anadan olmuşdur. Ailədə 11 uşaqdan 6-cısı idi. Atası Hatton Gibson dəmiryolu konduktoru kimi çalışırdı. Mel doğulduqdan dərhal sonra ailə Avstraliyanın Yeni Cənubi Uels əyalətinə köçür. Məktəbi bitirdikdən sonra Sidney şəhərində yerləşən Yeni Cənubi Uels Universitetində təhsil almışdır.

## Şəxsi həyatı
7 iyun 1980-ci ildə Robin Mur ilə ailə həyatı qurmuşdur. 2006-cı ilin avqustunda cütlük ayrı yaşamağa başladı və 2009-cu il aprelin 13-də Robin boşanmaq üçün məhkəməyə müraciət etdi. Aprelin 28-də Mel Gibson "X Adamlar: Rosomaxa" filminin açılış mərasiminə rus pianoçusu Oksana Qriqoryeva ilə birlikdə gəldi və mayın 26-da Cey Lenonun televiziya şousunda Oksanadan uşağı olacağını etiraf etdi. 30 oktyabr 2009-cu ildə onların Lüsiya adlı qızları dünyaya gəldi. 2010-cu ilin aprelində Mel Gibson Oksana Qriqoryeva ilə münasibətləri kəsdiyini elan etmiş və iyun ayında Lüsiyanın himayəsinin valideynlərdən hansına verilməsi barədə məhkəmə çəkişməsi başlamışdır. Mel Gibsonun Robin Murla evliliyindən 7 uşağı var.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Vill Smit

**Villard Kristofer Smit kiçik** () — tanınmış Amerika aktyoru.

Forbes jurnalının versiyasına görə, Hollivud ulduzları arasında ən çox qazanan aktyor Vill Smitdir. Onun illik qazancı 80 milyon dollar təşkil edir. Smiti "Hollivudun ən zəhmətkeş aktyoru" adlandırırlar. Aktyora isə ötən il ən çox şöhrət qazandıran Varner Brosun "Mən əfsanəyəm" filmi olub. Smit cari ildə Hollivudun özünəməxsus rekordunu müəyyənləşdirib. O, hər birinin xəzinə yığımı 100 milyon dolları keçən 8 filmdə çəkilib. Hollivud milyonçularının siyahısında ikinci yerdə "karib piratı" Conni Depp gəlir.

## Həyatı
Vill Smit səhnədən getməyə hazırlaşmasa da, artıq özünə varis hazırlayıb. Onun varisi oğlu Ceyden olacaq. "Xoşbəxtlik axtarışında" filmində onunla tərəf-müqabili olan oğlu yenidən atası ilə "Nyutonun qanunu" filmində rol alacaq. Filmin prodüseri Vill Smitin özüdür. Ceyden atasının prodüser olduğu filmdə məktəb ekskursiyasından sonra qapalı elmi mərkəzə düşən istedadlı gənc ixtiraçı obrazını canlandıracaq. Filmin premyerası 2009-cu ilə planlaşdırılıb.

## Filmoqrafiya
# Pis oğlanlar (1995)
# Qara geyimli adamlar (1997)
# Vəhşi, vəhşi, Vest (1999)
# Bager Vansın əfsanəsi (2000)
# Əli (2001)
# Qara geyimli adamlar-2 (2002)
# Pis oğlanlar-2 (2003)
# Cersidən olan qız (2004)
# Mən əfsanəyəm (film, 2007)

## İstinadlar
Tommi Li Cons

**Tommi Li Cons** (; ( 15 sentyabr 1946-cı il, Texas, ABŞ) — Amerika aktyor və rejissoru, üç dəfə  "Oskar" mükafatı alıb. Daha çox təmkinli şerif və xüsusi agent rollarının ifaçısı kimi tanınır.

## Filmoqrafiya
# Amansız qatillər (film, 1994)
# Qocalara burada yer yoxdur (film, 2007)
Dahilərin divanı (veriliş, 2007)

## Məzmunu
Tok-şou proqramıdır. Veriliş dahilərin həyat və fəaliyyətini, onların dahi olub-olmamalarını müzakirə edir. Burada divan qurulur və görkəmli şəxslərin tarixdə atdıqları səhv və düz addımlar araşdırılır.

## Veriliş haqqında
Verilişin efir günü bazar günləri olmuşdur.

## Verilişin heyəti

### Veriliş üzərində işləyənlər
:**Layihənin rəhbəri:** Xəyyam Abdullayev
:**Prodüser:** Xəyyam Abdullayev
:**Rejissor:** Kənan Mustafayev
:**Operatorlar:** Ruslan Məmmədov, Məmməd Vəliyev, Orxan Cəfərov, Nicat Tağıyev, Azər Nağıyev
:**Rəssam-dizayner:** Natiq Mirzəyev
:**Səs rejissoru:** Asif İsmayılov
:**Texniklər:** Riyad Qədirov, Elşən Mahmudov
:**İşıqçı:** Elçin Qasımov
:**Dekoratorlar:** Mahir Qurbanov, Azər Səlimov
:**Studiya rəisi:** Bəxtiyar Quliyev
:**Montaj:** Nikolay Karabanov
:**ANS qrafika:** Zaur Rəcəbov, Seymur Əlibəyov, Səməd Abbasov
:**Baş operator:** Azər Qarayev
:**Aparıcı:** Nadir Bədəlov
:**Baş redaktor:** Vaqif Əlixanlı
:**Baş prodüser:** Ələkbər Kazımovski
:**İdeya:** Vahid Mustafayev
Xəbərçi (veriliş, 1991)

**"Xəbərçi"** — 1991-ci ildən 2016-cı ilə qədər Azərbaycanın ANS TV kanalında hər gün yayımlanan informasiya proqramı.

## Tarixi

Veriliş ilk dəfə ANS TV telekanalının ilk verilişi kimi 1991-ci il noyabrın 26-da efirə çıxıb. Veriliş həmçinin "İqtisadiyyat" (Hesab vaxtı), "İdman" (Passport) və "Hava" buraxılışlarından ibarət olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Anatoli Papanov

**Anatoli Dmitrieviç Papanov** () — sovet teatr və kino aktyoru, RSFSR əməkdar artisti (1958), RSFSR xalq artisti (1966), SSRİ xalq artisti (1973).

## Həyatı
Anatoli Papanov 31 oktyabr 1922-ci ildə Vyazma şəhərində doğulub.

## Filmoqrafiya
# Avtomobildən qorun (film, 1966)
# Brilyant əl (film, 1968)
# Peterburqdan anonim adam (film, 1977)
# Məhəbbətim mənim, kədərim mənim (film, 1978)
# 53-cü ilin soyuq yayı (film, 1987)
# Düşərsən, əlimə!

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Anatoli Papanovun doğum günüdür
Vaxtanq Kikabidze

**Vaxtanq Kikabidze** () — Sovet və gürcü müğənnisi, bəstəkarı, kino aktyoru, kinorejissoru, ssenaristi, siyasətçisi;  Gürcüstan SSR xalq artisti (1980), Ukraynanın əməkdar artisti (2013), SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1978).  Gürcüstan parlamentinin VII çağırış deputatı (2020-2023).

## Həyatı
Vaxtanq Konstantinoviç Kikabidze 1938-ci ilin 19 iyulunda Tbilisi şəhərində anadan olub. 1961-ci ildə Tbilisi Xarici Dillər İnstitutuna daxil olub və paralel olaraq aktyorluq və müğənnilik karyerasını davam etdirib. Onun kinodakı ilk debütü 1966-cı ildə "Dağlarda görüş" filmindən başlayır. Aktyor bir sıra kinolarda çəkilsə də, ona əsl şöhrəti 1977-ci ildə Georgi Daneliyanın "Mimino" filmindəki baş rolu gətirib. Bu filmə görə o, SSRİ Dövlət Mükafatına layiq görülüb.

Vaxtanq Kikabidze həmçinin populyar estrada müğənnisi kimi də şöhrət tapıb.

O, 2023-cü il yanvarın 15-də Tbilisi xəstəxanasında, 85 yaşında beyin şişindən vəfat edib.  17 yanvar tarixində vida və vətəndaş anım mərasimi keçiriləcək.  O, Tbilisidəki Mtatsminda Panteon qəbiristanlığında dəfn olunacaq.

## Azərbaycan qastrolları
2018-ci ilin yanvarında Qəbələ XII Beynəlxalq "Veselo" Yumor və Musiqi Festivalı çərçivəsində Vaxtanq Kikabidzenin solo konserti keçirilib.

## Filmoqrafiya
# Qəm yemə! (1969)
# Mimino (film, 1977)

## Ailəsi
Aktrisa Liana Qudadzenin əmioğlusudur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qoy oturmuşuq (veriliş, 2007)

## Məzmun
Əyləncəli verilişdə dəvət olunan qonaqlar maraqlı mövzularda əhvalatlar və xatirələrini danışırlar.

## Veriliş haqqında
Veriliş həftəiçi hər gün efirdə olur.

## Verilişin heyəti

### Veriliş üzərində işləyənlər
:**Layihənin rəhbəri və prodüseri:** Şahin Əhədov
:**Rejissor:** Asif Cabbarov
:**Operatorlar:** Ruslan Məmmədov, Məmməd Vəliyev, Orxan Cəfərov, Nicat Tağıyev, Azər Nağıyev 
:**Rəssam:** Natiq Mirzəyev
:**Səs rejissorları:** Asif İsmayılov, Fərhad Məhərrəmov
:**Texniklər:** Elşən Mahmudov, Riyad Qədirov (Riad Qədirov kimi)
:**İşıqçılar:** Elçin Qasımov, Nailə Quliyeva
:**Dekorçular:** Azər Səlimov, Renat Musalov, Təbiət Bayramov
:**Studiya rəisi:** Bəxtiyar Quliyev
:**Montaj:** Səbinə Yaqubova, Marina İsmayılova
:**ANS qrafika:** Zaur Rəcəbov (Zaur G.Rəcəbov kimi), Seymur Əlibəyov
:**Baş operator:** Azər Qarayev
:**Aparıcılar:** Arif Quliyev, Şamil Süleymanov, Şərqiyyə Hüseynova
:**Baş redaktor:** Vaqif Əlixanlı, Kamran Qasımov
:**Baş prodüser:** Ələkbər Kazımovski, Şahin Əhədov
:**Prodüser:** Şahin Əhədov
Məhkəmə (veriliş, 2007)

## Məzmunu
Veriliş əsl məhkəmə prosesinin prototipidir.

## Veriliş haqqında
Verilişin efir günü bazar ertələridir.

## Verilişin heyəti

### Veriliş üzərində işləyənlər
:**Layihənin rəhbəri:** Vahid Mustafayev
:**Quruluşçu rejissor:** Naili Süleymanzadə
:**Prodüser:** İlhamə Mehdiyeva
:**Operatorlar:** Ruslan Məmmədov, Məmməd Vəliyev, Orxan Cəfərov, Nicat Tağıyev, Azər Nağıyev
:**Montaj:** Elçin Eminov, Nikolay Karabanov, Ələkbər Hüseynov
:**Qrafika:** Zaur Rəcəbov (Zaur G.Rəcəbov kimi), Səməd Abbasov, Seymur Əlibəyov
:**Baş operator:** Azər Qarayev
:**Baş prodüser:** Ələkbər Kazımovski
"Hacı Mail" nağılı... (film, 2005)

**"Hacı Mail" nağılı…** — 2005-ci ildə Hacı Mail-ə ithafən çəkilmiş film.

## Məzmun
Film böyük alim və arif, dəyərli insan, Hacı Mailin əziz xatirəsinə həsr olunmuşdur. Qəzəl ustadı olan Hacı Mail Füzulidən ilham almışdır:

Olmayıb bir özgə ustadım mənim, Mail bilir
Bir Füzulini fəqət, mürşidi-kamil bilmişəm.


## Film haqqında
* Hacı Mailin 1999-cu il avqust ayında İran televiziyası tərəfindən lentə alınmış son kadrları da filmə əlavə edilmişdir.
* Filmdə "Nəsimi" filmindən kadrlardan istifadə edilmişdir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
: **Ssenari müəllifi:** Zahir Adiloğlu
: **Quruluşçu rejissor:** Ələkbər Muradov
: **Quruluşçu operator:** Sərvər Rəşidoğlu
: **Rejissor assistenti:** Murad Muradov
: **Montaj:** Azər Süleymanov
: **Mətni oxuyan:** Rasim Balayev
: **Musiqi tərtibatı:** Nərgiz Kərimi
: **Məsləhətçi:** Mustafa Mailoğlu
: **Redaktor:** Müsəllim Həsənov
: **Koordinator:** Anar Şuşalı
: **Baş redaktor:** Məqsəd Nur

### Rollarda
: Süleyman Əlizadə
: İsa Əlizadə

### Filmdə iştirak edənlər
: Naib Zeynalov (Hacı Mailin sinif yoldaşı)
: İslam Rzayev (xalq artisti)
: Məmməd Adilov (AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun direktoru, filologiya elmləri doktoru)
: Hacı Kamal (Nardaran kənd sakini)
: Şahin Fazil (şair)
: Əliəkbər Ocaqnəjad (İran İslam Respublikasının Bakıdakı mədəniyyət mərkəzinin rəhbəri)
: Vasim Məmmədəliyev (akademik)
: Mirhaşım Talışlı (şair)
: Şövkət Hicran (Hacı Mailin tələbəsi)
: Tələt Qasımov (əməkdar artist)
: Ələmdar Mahir (şair)
: Allahşükür Paşazadə (Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri)
: Rasim Balayev (xalq artisti)
: Fərrux Zeynalov (millət vəkili)
: Əliəsgər Şerdust (İran-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin sədri)
: Füzuli Əliyev (Hacı Mailin oğlu)
: Mustafa Mailoğlu (Hacı Mailin oğlu)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Seans (veriliş, 2007)

## Məzmunu
Veriliş Azərbaycan kinosuna həsr olunmuşdur.

## Veriliş haqqında
Verilişin efir günü şənbə günləridir.

## Verilişin heyəti

### Veriliş üzərində işləyənlər
:**Layihənin rəhbəri:** Həmidə Ömərova
:**Aparıcı:** Həmidə Ömərova
:**Rejissor:** Vasif Abdiyev
:**Studiya operatorları:** Vüqar Həsənli, Əli Aslanoğlu, İlham Nəcəfov
:**Səs rejissorları:** Faiq Mövlamov, Pərviz İsmayılov, Elşən Nuriyev
:**Kompüter dizaynerləri:** Elməddin Xəlilov, Şaiq Əliyev, İlham Qasımlı (İlham Qasımov kimi)
:**Operatorlar:** Ayaz Zahidov, Mirəhməd Eminov, Fərhad Quliyev
:**Montaj:** Elçin Eminov, Nikolay Karabanov
:**ANS qrafika:** Zaur Rəcəbov (Zaur G. Rəcəbov kimi), Seymur Əlibəyov
:**Arxivariuslar:** Gülnaz Əliyeva, Könül Yusifova
:**Qrim:** Nazimə Əliyeva, Aytən Əliyeva, İranə Rəhimova (İranə Rəhimli kimi)
:**Baş prodüser:** Ələkbər Kazımovski

#### Verilişdə iştirak edənlər
:Naibə Allahverdiyeva
:Vaqif Mustafayev
:Şövqi Hüseynov
:Rəhman Rəhmanov
Rafiq Savalan

**Ağayev Rafiq İmanqulu oğlu** () — nasir, publisist, tərcüməçi, 1988-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1976), Jurnalistlər Birliyinin "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (1971)

## Həyatı
Ağayev Rafiq İmanqulu oğlu 1940-cı il dekabrın 1-də Bakı şəhərində fəhlə ailəsində anadan olub. İbtidai təhsilini Bakıda, orta təhsilini Neftçalada alıb. Eyni zamanda neft mədənlər idarəsinin elektrik quraşdırma sexində fəhlə işləyib (1956–1958). ADU-nun filologiya fakültəsində təhsilini davam etdirib (1958–1964). Əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Şirkətində Azərbaycan radiosu təbliğat və xəbərlər baş redaksiyasında müxbir kimi başlayıb (1964–1966). Kiçik redaktor, böyük redaktor, siyasi icmalçı (1966–1975), radionun uşaqlar üçün proqram baş redaksiyasının baş redaktoru (1975–1996) vəzifələrində çalışıb.

Teleşirkətdə "Səhər" proqramının baş redaktor müavini vəzifəsində işləyirdi (1996-cı ildən). Hər bazar günü uşaqların maraqla dinlədikləri "Biləyən" radio verilişinin yaradıcısı, müəlliflərindən biri və redaktoru idi (1975-ci ildən). Ədəbi fəaliyyətə 60-cı illərdən başlayıb. Onun hekayələri, felyetonları, publisist yazıları və tərcümələri dövri mətbuatda müntəzəm çap olunub, efirdə səslənib. Son illər televiziya və dövri mətbuatda islam tərbiyəsi mövzusunda çıxışlar edib, "İmam Əli" (22 seriya) və "İmam Rza" (29 seriya) filmlərinin dublyajına rəhbərlik edib.

30 oktyabr 2023-cü ildə vəfat edib.

## Əsərləri
# Nigarın nağılları. Bakı: Gənclik, 1979, 95 səh.
# Ağ qızılın nağılı. Bakı: Gənclik, 1985, 35 səh.

## Tərcümələri
# L. N. Tolstoy. Əsərləri. XII c. Bakı: Yazıçı, 1983, 233 səh.
# L. N. Tolstoy. Əsərləri. XVI c. Bakı: Yazıçı, 1984, 292 səh. (şərikli)
# V. V. Ovçinnikov. Palıd kökləri. Bakı: Azərnəşr, 1985, 300 səh.
# M. M. Zoşşenko. Lenin haqqında hekayələr. Bakı: Gənclik, 1988, 40 səh.
# F. Məmmədova. Azərbaycanın siyasi tarixi və tarixi coğrafiyası. Bakı: Elm, 1990, 256 səh.

## Filmoqrafiya
# Dağlı çörəyi (film, 2007)
# Bakı milyonçuları. Ağa Musa Nağıyev (film, 2008)

## İstinadlar
Bünyad Məmmədov

**Bünyad Məmmədov** — azərbaycanlı rejissor.

## Həyatı
Bünyad Məmmədov 1930-cu ildə indiki Mingəçevir şəhərinin ətrafında, artıq adı xəritədən silinmiş kiçik kənddə dünyaya göz açıb. İncəsənət İnstitutunu bitirib (1956) təyinatla kinostudiyaya göndərilib. Lətif Kərimovun çəkiliş qrupunda rejissor köməkçisi işləyib. 1957-ci ildə Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində əmək fəaliyyətinə başlayıb. 48 ildən artıq orada çalışıb, rejissor köməkçi vəzifəsindən baş rejissorluğa qədər yüksəlib. Əməkdar artist idi.

## Filmoqrafiya
# Ağ atlar üçün vals (AzTV)
# Astana (film, 1986)

## İstinadlar
Zəif bənd

**Zəif bənd** — televiziya oyunu.

Layihə veriliş kimi ilk dəfə 2000-ci il 14 avqust tarixində BBC telekanalında yayımlanmağa başlayıb. Bu layihəni Anna Robinson adlı məşhur qadın aparıcı yaratmışdır. Bu veriliş həm də bilik oyunudur. Sonralar veriliş Azərbaycan, ABŞ, Sinqapur, Türkiyə, Rumıniya, İspaniya, Meksika, İtaliya, İsrail, Makedoniya Respublikası, Cənubi Afrika, Tailand, Sloveniya, Fransa, Honkonq, Braziliya, Almaniya, Çili, Şimali Koreya, Yaponiya, Çin, Çexiya, Yunanıstan, Şotlandiya, İrlandiya, Livan, Rusiya, Serbiya, Portuqaliya və Polşada yayımlanmağa başlayıb.

Azərbaycanda veriliş ilk dəfə Lider TV tərəfindən 2001-ci ildən yayımlanmağa başlanmışdır. İlk aparıcısı Kamilə Babayeva olmuşdur. 2006–2011-ci illərdə veriliş dayandırılmışdır. 2011-ci ilin noyabrından veriliş Lider TV-də bərpa edilir və yeni aparıcısı Solmaz Süleymanlı olur. Veriliş hər şənbə günü saat 18:00-da yayımlanırdı, lakin 2014-cü ildə veriliş yenidən bağlanılmışdır.

## Oyunun qaydaları
Oyunda 9 iştirakçı olur. Əvvəlcə onlar bir otaqda otururlar və söhbət edirlər. Oyunun hər raundunun axırında hər oyunçu digər şəxsin adını yazır. Beləcə ən çox kimin adı çıxarsa, o həmin raundu tərk edir. Tərk edən şəxs digər bir otaqda öz iradlarını bildirir. Adlar heç-heçə olarsa, raundun ən güclü bəndinə istədiyi birini çıxartmağa icazə verilir. Oyunda pas və bank sözləri işlədilir. Belə ki, əgər səndən qabaqkı oyunçu suala doğru cavab verərsə, pulların itirilməməsi üçün həmin oyunçu bank deyir. Verilən sualın cavabını bilmədiyi zaman pas deyə bilər və beləcə aparıcı doğru cavabı səsləndirir.

Oyunda xallar mövcuddur.

### Verilişin başlanğıcı və sonu
Hər bir ölkədə olduğu kimi, Azərbaycanda da verilişin əvvəlində aparıcı bu ifadələri deyir: ""Zəif bənd" oyununa xoş gəlmisiniz", qaydaları deyir və iştirakçılarla tanış olur. Verilişin sonunda isə ""Zəif bənd" oyununa baxdınız, bu sadəcə bir oyun idi. Hələlik!". Digər ölkələrdə isə:

# İngiltərə — Welcome, to the Weakest Link
# Tailand — İnbintan japha kosorayta so Weakest Link Kamçatçuta
# Ermənistan — İn yerki nerk şadneni Amenatyum qnam ayrik siteren

## Xarici ölkələr

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İşıq Universiteti

**Işık Universiteti** -Türkiyənin İstanbul şəhərində yerləşən universitet. 1885-ci ildə yaradılıb.

## Mənbə
* Işık Ana Səhifə
* Işık Ana Səhifə (ing.)

## Həmçinin bax