Alyaska Universiteti

**Alyaska Universiteti** — ABŞ-ın Alyaska ştatının Ferbanks şəhərində dövlət tədqiqat universiteti. Universitet Alyaska Universitet Sisteminin flaqman kampusudur.

## Tarixi
Alyaska Universiteti 1917-ci ildə Alyaska Kənd Təsərrüfatı Kolleci kimi təsis edilmişdir. Əvvəlcə Alyaska Kənd Təsərrüfatı Kolleci adlanırdı. 1935-ci ildə Alyaska Qanunverici orqanı kollecin adını rəsmi olaraq Alyaska Universitetinə dəyişdirən Qanun layihəsini qəbul etdi.

1975-ci ildə Kansler Hovard A. Katlerin təyin edilməsi ilə Alyaska Universiteti Alyaska Ferbanks Universitetinə çevrildi və Ümumdünya Universitet Sisteminin əsas tədqiqat bölməsi siyahısına daxil oldu.
Bundan sonra həm universitetin tələbə sayı, həm də tədqiqat missiyası əhəmiyyətli dərəcədə artdı.

## Akademik strukturu
Universitet "R2: Doktorantura universitetləri — yüksək tədqiqat fəaliyyəti" kateqoriyasına aiddir.

1960-cı ildə universitetin akademik departamentləri 6 kollecə ayırdı:

* İncəsənət və Ədəbiyyat
* Davranış Elmləri və Təhsil
* Biologiya Elmləri və Bərpa Olunan Resurslar
* Biznes, İqtisadiyyat və İdarəetmə
* Yer Elmləri və Mineral Sənayesi
* Riyaziyyat, Fizika Elmləri və Mühəndislik

### Məktəb və Kollecləri
Universitetin 9 Akademik Məktəb və Kolleci var:

* Mühəndislik kolleci
* İncəsənət kolleci
* Elm və Riyaziyyat kolleci
* Kənd və İcma İnkişafı kolleci
* Aspirantura məktəbi
* Təhsil məktəbi
* Balıqçılıq və Okean Elmləri kolleci
* Biznes və Təhlükəsizlik İdarəetmə kolleci
* Təbii Sərvətlər məktəbi

Universitetdə 120-dən çox fənn üzrə 190 müxtəlif dərəcə və sertifikat proqramı mövcuddur.

### Fəxri Kolleci
Universitetin Fəxri Kolleci 1983-cü ildə yaradılıb və tələbələrə peşə təhsili almaq üçün əlavə imkanlar təqdim edir. Tələbələr proqramı keçdikdın sonra dərəcəyə doğru əsas akademik kursları bitirir və diplom layihəsini tamamlayır.

### Kitabxanaları

#### Elmer E. Rasmuson kitabxanası
* **Alyaska Film arxivi** — Alyaska haqqında ən böyük kino materialları toplusunu ehtiva edir.

#### Keyt B. Mather Kitabxanası
Kitabxana Beynəlxalq Arktika Araşdırma mərkəzində yerləşir.

### Araşdırma mərkəzləri
Universitet sistem tədqiqatlarının 90%-dan çoxunu həyata keçirən Alyaskanın ilk tədqiqat universitetidir. Araşdırma fəaliyyəti bir neçə institut və mərkəzdə təşkil olunur:

* Geofizika İnstitutu — 1946-cı ildə Konqresin aktı ilə yaradılmış Geofizika İnstitutu digər sahələr arasında seysmologiya, vulkanologiya və aeronomiya üzrə ixtisaslaşmışdır.
* Beynəlxalq Arktika Araşdırma mərkəzi — qütbün şimalını və iqlim dəyişikliyinin səbəblərini və təsirlərini araşdırır.
* Şimal Mühəndisliyi İnstitutu — Mühəndislik və Mədən Kollecinin bir qoludur və mühəndisliyin bir çox müxtəlif sahələrində tədqiqatlar aparır.
* Tədqiqat Hesablama Sistemləri şöbəsi — Geofizika İnstitutunun tərkibində olan ən yüksək hesablama bölməsidir.
* Alyaska Kənd Təsərrüfatı və Meşə Təsərrüfatı Təcrübə stansiyası — Kənd təsərrüfatı və Meşəçilik elmləri ilə bağlı problemlərin həllinə yönəlmiş tədqiqatlar aparır.
* Arktika Biologiya İnstitutu — yüksək enlik bioloji sistemlərinə yönəlmiş tədqiqatlar aparır.
* İribuynuzlu heyvanların Araşdırma Stansiyası — öküz, şimal maralları və mal-qara üzərində uzunmüddətli tədqiqatlar aparır.
* Dəniz Elmləri İnstitutu — Balıqçılıq və Okean Elmləri Kollecinin filialıdır və okeanoqrafiya, dəniz biologiyası və balıqçılıq üzrə mövzuları araşdırır.
* Sikuliaq tədqiqat gəmisi — ən müasir elmi avadanlıqlarla təchiz edilmiş, buza davamlı gəmi olan gəmi. Milli Elm Fondunun Balıqçılıq və Okean Elmləri Kolleci tərəfindən idarə olunur.

## Nəşriyyatı
Universitetdə bir neçə kitab nəşriyyatı var, o cümlədən Alaska Press, Alyaska Mətbuat press, Alyaska Ana Dili Mərkəzi, Alyaska Dəniz Qrantı, Şimali Alyaska Universiteti Muzeyi, Kooperativ Genişləndirilməsi Xidməti və Alyaska Yerli əhali Bilik Şəbəkəsi də daxil olmaqla bir neçə kitab nəşriyyatı var. Alyaska Universiteti Fondu da kitablar nəşr edir.

Seriya nəşrlərə aşağıdakılar daxildir:

* Avrora — ildə bir dəfə nəşr olunur
* Agroborealis — ildə 2 dəfə Təbii Sərvətlər və Genişləndirmə Məktəbi tərəfindən istehsal olunur.
* Ice Boks — tələbə ədəbi jurnalı
* Permafrost — İngilis Departamentinin ədəbi jurnalı
* Alumnus — Məzunlar Assosiasiyasının xəbər bülleteni. İldə iki dəfə nəşr olunur.

## Həmçinin bax
* Alyaska Ankoric Universiteti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Alaska Fairbanks Athletics website