Post folklor

**Post folklor** qeyri-rəsmi (arxa küçələr də daxil olmaqla) mədəniyyət, sənaye və post-sənaye cəmiyyətlərinin ədəbiyyatı, mətnləri, təcrübələri və artefaktları folklor qanunlarına uyğun olaraq mövcud olsa da, həmişə ənənəvi folklorla davamlılıqla əlaqəli deyil..

[мини|300px|"Cəhənnəmə quyu" şəhər əfsanəsinin mənbəyi olan [Kola dərin quyusu]]

"Cəhənnəmə quyu" şəhər əfsanəsinin mənbəyi olan Kola dərin quyusu.

Post folklora lətifə, şəhər mahnısı və əfsanəsi, bir sıra «nitq janrları» (şayiələr, dedi-qodular, söz-söhbətlər), eləcə də əlyazma albomlarının ornamentləri və məzmunu (əsgər, məktəb, qızlar arasında yaranan və s.), şəhər arqosu, həbsxana sənətkarlığı, qraffiti və döymə kimi mədəniyyət hadisələri, bəzək və jestlər, bir sıra kateqoriyaların-  cinayətkarlarin, yeniyetmələrin, hərbi xidmət əsgərlərin, turistlərin, alpinistlərin və s. ritualları aiddir..
"Post folklor" termini elmi dövriyyəyə professor Sergey Neklyudov tərəfindən 1995-ci ildə "Diri qoca" jurnalında dərc olunmuş «Folklordan sonra» məqaləsində  arxaik şifahi folklor əlamətləri olan, lakin onun meyarlarına tam uyğun olmayan müasir ədəbiyyat janrlarını göstərmək üçün daxil edilmişdir..
Arxaik yazısız cəmiyyətlərin və patriarxal kəndli mühitinin folklorundan fərqli olaraq, post folklor cəmiyyətin sosial, peşəkar, klan, yaş təbəqələşməsinə görə parçalanmışdır və vahid dünyagörüşünə malik deyildir. Peşəkar və həvəskar birliklər, cinayət klanları, qeyri-rəsmi gənclər qrupları və s. çərçivəsində formalaşmış qapalı ənənələr inkişaf edir ki, bu da spesifik subkultural kodların və mətnlərin yaranmasına gətirib çıxarır. Bu kodların bəziləri sonradan daha geniş yayıla bilər, məsələn, "oğru" ("блатная") mahnısı. .

Post folklor çərçivəsində ictimai və ailə şənliklərinin malik olduğu ritual əhəmiyyət itirilir; əsas "keçid mərasimlərinin" (doğum, toy, dəfn) transformasiyası və sadələşdirilməsi baş verir; xalq ənənəsi təqvim-mərasim folklorunu itirir. Kənd mühitində mövcud olan məkanın mifologizasiyasının arxaik mexanizmləri şəhər mühitinin "şaquli ölçüsündə" (hündürlük və yeraltı məkan, çardaq və zirzəmi otaqları ilə bağlı motivlər), şəhərin "mərkəzi" və "kənarları", şəhər məkanının "köhnə" və 'yeni "hissələri ilə ziddiyyət təşkil edərkən qismən aktuallığını saxlayırdı; Bu inkişafın ən vacib alətlərindən biri, özünəməxsus simvolikaya, mədəni və tarixi birliklərə malik olan qeyri-rəsmi şəhər mikrotoponimikasıdır. .

Post folklorun ənənələri bütövlükdə XIX əsrin ikinci yarısından gec olmayaraq kütləvi, o cümlədən möhtəşəm formaların inkişafı, onları təqdim etmək və yaymaq üçün yeni vasitələrin yaranması ilə müşayiət olunan (fotoqrafiya və səs yazısından başlayaraq, sonralar - kino və televiziya) intensiv urbanizasiyalaşdırma şəraitində formalaşmışdı: Post folklor mövzular, konstruktiv üsullar və bütün mətnlər mübadiləsi apardığı kütləvi mədəniyyətlə sıx əlaqədədir. XX əsrdə postfolklor onu yaradan şəhər mühitindən kənara çıxdı və ümummilli mədəniyyətin sahələrindən birinə çevrildi. Postfolklordan şifahi ənənənin bir çox xüsusiyyətlərinə, o cümlədən dəyişdirilə bilən nüsxələrin səsləndirilməsinə, tez-tez müəlliflik itkisinə, xüsusi klişe dəstinin istifadəsinə və s. malik olan şəbəkə kommunikasiyalarının mətnlərini ("İnternetlor") fərqləndirmək lazımdır. .

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Постфольклор  / С. Ю. Неклюдов // Полупроводники — Пустыня [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 271. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 27). — ISBN 978-5-85270-364-4.
* Гоголев А. И., Федорова А. Р. Современная якутская страшная история как жанр городского постфольклора // Человек и культура. — 2022. — № 2. — С. 38—48.
* Неклюдов С. Ю.  После фольклора // Живая старина. — 1995. — № 1.
* Наталія Лисюк, "Постфольклор в Україні" (2012)

## Ссылки
* Видео-лекция доктора филологических наук Сергея Неклюдова