Atletiko Madrid FK

**Atletiko Madrid FK** — Madriddə yerləşən və La Liqada çıxış edən İspaniyanın peşəkar futbol klubu. Klub ev oyunlarını 70,692 tamaşaçı tutumu olan Metropolitanoda keçirir. Qazanılan liqa titulları baxımından, Atletiko Madrid İspaniya futbolunda Real Madrid və Barselonadan sonra üçüncü ən uğurlu klubdur.

## Tarixi
Atletiko Madrid 1903-cü il aprelin 26-da səhər tezdən İspaniyanın paytaxtı Puerta del Soldan bir neçə addım aralıda, Calle de la Cruzdakı Bask Cəmiyyətində yaradılıb. O vaxtdan bəri Los Rojiblancos İspaniya və Avropanın ən yaxşı klublarından birinə çevrildi.

İspaniya Vətəndaş Müharibəsinin yaratdığı fasilədən sonra Atletiko özünü ikinci divizionda tapmışdı. Bununla belə, Real Oviedo-nun stadionunun döyüşlər nəticəsində dağıdılması səbəbindən onlar 1939-cu ildə pley-offda Osasuna-nı məğlub etdikdən sonra daxili rəqabətin yüksək liqasına qayıda bildilər. Ev oyunlarını Chamartin'də keçirməsinə baxmayaraq, Valyecas Atletiko'nun titul qələbəsinin səhnəsi olacaqdı, burada Valensiya üzərində qələbə və Sevilya'nın 1939/40 mövsümünün son günündə Herkules'i məğlub edə bilməməsi Los Rojiblancosa ilk titulunu verdi. Atletiko, son oyun günündə Real Oviedo-nu dramatik şəkildə məğlub edərək, mövsümdən sonra ikinci titulunu təmin etdi.

1960-cı illərdə Atletiko ətrafdakı ən rəqabətli komandalardan biri idi. O vaxtlar əslində Real Madrid oyunçuları həmişə etiraf edirdilər ki, onların böyük rəqibi Barselona deyil, Atletiko'dur. Bu güclü Atletiko komandası 1961/61 mövsümündə finalda hazırkı çempion Fiorentinanı məğlub edərək Kubok Qalibləri Kubokunu qazanaraq qitədə uğur qazanmağa davam etdi. Los Rojiblankos əfsanəyə çevrilmiş üç oyunçu Migel Cons, Mendonca və Joaquin Peironun qolları ilə taybreyk finalında 3–0 qalib gəldi.

Atletiko'nun tarixindəki ən qaranlıq məqamlar arasında üç məğlubiyyətə uğramış avrokubok finalı var : 1974-cü ildə Bavariya və 2014-cü və 2016-cı illərdə Real Madrid. Bavariya'ya məğlubiyyət əslində Atletiko'nun Qitələrarası Kubokda iştirakına səbəb oldu, çünki Bayern Münhen bunu yerinə yetirə bilmədi. Onlar dünya çempionu olmaq üçün Estadio Visente Calderon-da arxadan gələn Independiente de Avellaneda-nı ümumi hesabda 2–1 məğlub etdi.

Dieqo Simeonenin Atletiko-nun yaxın tarixini təyin etdiyi kimi, Los Rojiblankosun tarixindəki digər böyük ad Luis Araqonesdir. O, 1964-cü ildən 1974-cü ilə qədər oyunçu kimi onillikdə komandanın beyni olub və klub tarixində ən çox qol vuran futbolçu kimi təqaüdə çıxıb. Daha sonra qitələrarası kuboku qazanmaqla başlayan tərəfi idarə etməyə davam etdi. O, Atletiko'nun ən çox vaxt keçirən baş məşqçisi kimi titulunu saxlayır və bir neçə kubok qazanıb.

Atletiko ilk dəfə 1960-cı ildə Alfredo Di Stefano, Ferenc Puskas və Paco Gentodan ibarət güclü Real Madrid'i devirdikdən sonra ölkə kubokunu qazandı. Bunu Estadio Santiago Bernabeu-da etdilər və gələn il də eyni şeyi etdilər, həmçinin 1961-ci ilin finalında Bernabeuda şəhər rəqiblərini məğlub etdilər. 1992-ci ilin finalı da yaddaqalan Paulo Futrenin əzəli rəqibini alçaltması və finalda Atletiko-nun 2–0 qalib gəlməsinə səbəb olması ilə yadda qaldı. Atletiko 1999–2013-cü illər arasında derbidə qalib gəlmədən çox çətin bir 14 illik dövr keçirəcək, 2013-cü ilin mayında Bernabeuda və Real Madridə qarşı Kral Kubokunu qazanaraq bu quraqlığa son qoymuşdu.

26 iyun 1987-ci ildə Atletiko Madrid tarixində ən uzun era, Jesus Gil dövrü başladı. Həmin gün Jesus Gil Salvador Santos Campano, Agustin Cotorruelo və Enrique Sanchez de Leonu məğlub edərək klub prezidenti seçkilərində qalib gəldi. O, Porto ilə Avropa kubokunu yenicə qazanmış və gəncliyinə baxmayaraq, artıq dünya səhnəsinin böyük ulduzlarından biri olan Paulo Futreni heyətinə cəlb etməklə bunu etdi. İşlədiyi müddətdə Jesus Gil bir liqa titulunu və üç Copa del Rey titulunu qazandı, lakin klub ikinci diviziona düşdüyü üçün məsul idi. O, məşqçiləri uddu, minlərlə mübahisədə rol aldı və siyasətə keçməsi onun diqqətini Marbella merliyinə yönəltməsinə səbəb oldu, bu da ona bir çox problem yaratdı. Oğlu Miguel Angel Gil Marin onun kölgəsində böyüdü və hazırda klubun əsas səhmdarı və baş direktorudur.

1995/96-cı illərdə mərhum Radomir Antiç ehtiyat oyunçular skamyasında oturaraq Atletiko Madrid həm liqa, həm də Kral Kuboku çempionu oldu. Onlar hər bir turnirdə 10 dəfə qalib olublar, lakin bu, onların hər ikisini eyni ildə qazandıqları yeganə mövsümdür.

Dubl qazandıqdan cəmi dörd il sonra Los Rojiblankos yüksək keyfiyyətli heyətə malik olmasına baxmayaraq, ikinci pillənin cəhənnəmine düşdü. 1999/2000 mövsümü hər cür insidentlərlə, həm meydanda, həm də meydandan kənarda qarışıqlıqlarla üzləşdi və bu, aşağı liqaya düşmək ilə başa çatdı. Daha sonra komandanın yüksək səviyyəyə qayıtması iki il çəkdi.

2011-ci ilin dekabrında Simeonenin gəlişi Atletiko'nun İspaniya və Avropadakı mövqeyini tamamilə dəyişdi. O, nəinki La Liqada Real Madrid və Barselona'nın duopoliyasını qıra bildi, həm də böyük supergüclərin büdcəsi ilə müqayisə olunmayan büdcə ilə qitədə iz buraxmağı bacardı. Onun meydançadakı uğurları Atletiko-ya büdcəsini beş dəfə artırmağa, görünməmiş sosial və institusional böyüməyə və hətta yeni stadionun tikintisini maliyyələşdirməyə imkan verdi.

21 may 2017-ci ildə Atletiko Estadio Visente Calderon ilə vidalaşdı. Bəziləri üçün bu, klubun böyük simvollarından birinin tapdalanması, bəziləri üçün isə Vanda Metropolitano-ya köçməklə müasirliyə doğru qaçılmaz bir yol idi. Bununla belə, onun da, ona adını verən insanın, klub tarixinin ən şərəfli prezidentinin xatirəsi də əbədi olacaq.

Atletiko oyunçusu Antuan Qrizman 10 yanvar 2024-cü ildə Real Madridə qarşı İspaniya Superkubokunun yarımfinalında vurduğu qol ilə Atletiko'nun bütün zamanların ən yaxşı bombardiri oldu. O, bunu 174 qol ilə bacardı.

## Heyəti

## Uğurları
* La Liqa: **Qaliblər (11):** 1939–40, 1940–41, 1949–50, 1950–51, 1965–66, 1969–70, 1972–73, 1976–77, 1995–96, 2013–14, 2020–21
* İspaniya ikinci futbol divizionu: **Qaliblər (1):** 2001–02
* Kopa del Rey: **Qaliblər (10):** 1959–60, 1960–61, 1964–65, 1971–72, 1975–76, 1984–85, 1990–91, 1991–92, 1995–96, 2012–13
* İspaniya Superkuboku: **Qaliblər (2):** 1985, 2014
* Prezident Kuboku FEF: **Qaliblər (1):** 1941–47
* Yeva Duarte Kuboku: **Qaliblər (1):** 1951
* UEFA Kuboklar Kuboku: **Qaliblər (1):** 1961–62
* UEFA Avropa Liqası: **Qaliblər (3):** 2009–10, 2011–12, 2017–18
* UEFA Superkuboku: **Qaliblər (3):** 2010, 2012, 2018
* Qitələrarası kubok: **Qaliblər (1):** 1974

## İstinadlar