Vitoriya-Qasteys

**Vitoria-Gasteiz** (Baskca:* Gasteiz*; İspanca:* Vitoria*; rəsmi adı:* Vitoria-Gasteiz*) — İspaniya nın şimalında muxtar ölkələrdən biri olan Bask ölkəsi nin Alava vilayətinə bağlı olan bir şəhər. Bask ölkəsi nin və Alava vilayətinin paytaxtıdır. Əhalisi (2010 cu il) 238,247 nəfərdir. Bask ölkəsində, əhali etibarilə, ikinci böyük şəhərdir.

Bu şəhərdə yaşayanlar "Vitorianos" və ya "Gasteiztarras" adı ilə xatırlanarlar; amma ənənəvi və  zarafat olaraq Bask "paxla yeyənlər" mənasını verən "Babazorros" olaraq da xatırlanır.

## Coğrafi mövqe
Vittoria-Gateizin coğrafi koordinatları 42 ° 51'K, 2 ° 41'B dir. Şəhərin əhəmiyyətli Bask Bölgəsi və İspaniya şəhərləri ilə sərhədləri: Madrid: 321&nbsp;km; Bilbao: 66&nbsp;km; Pamplona: 97&nbsp;km; San Sebastián: 103&nbsp;km; Burgos : 108&nbsp;km dir. 
 
Vittoria-Gateiz'in Alava vilayətində olan bələdiyyələr icinde mövqeyi su xəritədən izlənilə:

Şəhərdəki əhəmiyyətli səmtlər bunlardır: Casco Viejo, Zaramaga, Zabalgana, ENSANCHE, Əl Pilar, Lovaina, Salburua, Txagorritxu, San Martín, Mendizörroza, Ariznavarra, Aranzabela, Arambizcarra, Arana, Judizmendi, Santa Lucía, Adürza, San Cristóbal, Ali-GOBEO, Sansomendi, Arriaga-Lakua, Abechuco.

## Demoqrafiya
Vitoria-Gasteiz in əhalisi (2010 təxmini) etibarilə 238.247 nəfər olub əhali sıxlığı 860.69 nəfər / km ² dir. Vitoria-Gasteizdə  əhalinin inkişaf göstəricisi:
*1.000 adam*

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:500 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:240
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:30 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:6 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1842 text:1842
 bar:1857 text:1857
 bar:1860 text:1860
 bar:1877 text:1877
 bar:1887 text:1887
 bar:1897 text:1897
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1920 text:1920
 bar:1930 text:1930
 bar:1940 text:1940
 bar:1950 text:1950
 bar:1960 text:1960
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2010 text:2010

PlotData=
 color:d width:15 align:left

 bar:1842 from:0 till: 10
 bar:1857 from:0 till: 19
 bar:1860 from:0 till: 19
 bar:1877 from:0 till: 25
 bar:1887 from:0 till: 28
 bar:1897 from:0 till: 31
 bar:1900 from:0 till: 31
 bar:1910 from:0 till: 33
 bar:1920 from:0 till: 35
 bar:1930 from:0 till: 41
 bar:1940 from:0 till: 50
 bar:1950 from:0 till: 52
 bar:1960 from:0 till: 74
 bar:1970 from:0 till: 137
 bar:1981 from:0 till: 193
 bar:1991 from:0 till: 210
 bar:2001 from:0 till: 217
 bar:2010 from:0 till: 238

PlotData=

 bar:1842 at: 10 fontsize:s text: 10 shift:(-5,5)
 bar:1857 at: 19 fontsize:s text: 19 shift:(-5,5)
 bar:1860 at: 19 fontsize:s text: 19 shift:(-5,5)
 bar:1877 at: 25 fontsize:s text: 25 shift:(-5,5)
 bar:1887 at: 28 fontsize:s text: 28 shift:(-5,5)
 bar:1897 at: 31 fontsize:s text: 31 shift:(-5,5)
 bar:1900 at: 31 fontsize:s text: 31 shift:(-5,5)
 bar:1910 at: 33 fontsize:s text: 33 shift:(-5,5)
 bar:1920 at: 35 fontsize:s text: 35 shift:(-5,5)
 bar:1930 at: 41 fontsize:S text: 41 shift:(-5,5)
 bar:1940 at: 50 fontsize:S text: 50 shift:(-5,5)
 bar:1950 at: 52 fontsize:S text: 52 shift:(-5,5)
 bar:1960 at: 74 fontsize:S text: 74 shift:(-5,5)
 bar:1970 at: 137 fontsize:S text: 137 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 193 fontsize:S text: 193 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 210 fontsize:S text: 210 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 217 fontsize:S text: 217 shift:(-10,5)
 bar:2010 at: 238 fontsize:S text: 238 shift:(-10,5)

:Mənbə: INE - Instituto Nacional de Estadística, İspaniya
:Mənbə:Hollandca Wikipedia "Vitoria-Gasteiz" maddəsi

## Tarixi inkişaf
Şəhərin tarixi inkişafı bu xronologiya siyahısıyla yekunlaşdırıla bilər:
* 1181 : Şəhərin quruluşu
* 1199 : Kastilya Kralı VII Alfonso tərəfindən şəhərin mühasirəsi
* 1200 : Şəhərin VII Alfonsoya təslim olması və Kastilya Krallığına ilhaq edilməsi,
* 1431 : Kastilya Kralı II Juanın Vitoria - Gasteiz şəhərinə bəraət verməsi və xüsusi imtiyazaları tanıması.
* 1483 : Kastilya Kraliçası İsabella tərəfindən şəhərə verilmiş hüquqi imtiyazlarının tanınıb çoxaldılması.
* 1492: Digər İspan şəhərləri ilə birlikdə şəhərdə əsrlərdir yaşıyan Yəhudilərin Vitoriadan qovulmaları.
* 1722 : Şəhərdə Bartolomé Riegonun bir kitab Mətbəəsı və nəşr evini qurması. Bu günümüzdə də Vitoria - Gasteizdə çox əhəmiyyətli bir sənaye qolu olan tipografik sənayenin ilk nümunəsini təşkil etməsidir.
* 1765 : Şəhərin iqtsadi və sənaye sahələrində inkişafını təmin etmək üçün " Societad Bascongada de los Amigos del País " adlı bir təşkilatın qurulması.
* 1813 : İspaniyanın Fransaya qarşı Müstəqillik Döyüşündə  Vitoria Müharibəsi  ndə Fransızların məğlub edilməsi .  Lüdviq van Bethoven  bu qalibiyyət xatirəsinə orkestr üçün Opus 91 oalarak bilinən bir kompozisiya hazırlamışdır.
* 1861: Katolik Kilsəsi Vitoriayı bir yepiskopluq bölgəsi olaraq qəbul etməsi.
* 1980 : Vitoria - Gasteizin Bask Bölgəsi paytaxtı olaraq qəbul edilməsi. Şəhərdə Bask Bölgəsi şura , hökumət və bölgə idarəsinin və Avropa Birliyi Parlamentinin hissələrinin qurulması.
* 2012: Vitoria - Gasteiz Avropanın Yaşıl Paytaxtı olması .
**<span style="color:white">Vitoria-Gasteiz</span>**



Fayl:Vitoria plaza españa.jpg|Vitoria-Gasteiz - Plaza España Meydanı
Fayl:Vitoria blanca1.jpg |Vitoria-Gasteiz - Plaza Virgen Blanca Meydanı
Fayl:Vitoria - Monumento Batalla Vitoria1.JPG|Vitoria-Gasteiz - Plaza de la Virgen Blanca'da Vitoria Muharəbəsi üçün anıt
Fayl:Ajuria Enea.jpg|Vitoria-Gasteiz - "Ajuria Enea" Bask Bölgesi Başkanı (Lehendakarı) için resmi ikametgah sarayı
Fayl:Vitoria - Catedra Nueva 0000.JPG|Vitoria-Gasteiz - Yeni María Inmaculada Katedrali
Fayl:Gasteiz.jpg|Vitoria-Gasteiz - mərkəzdə Katedrale önündəki küçə
Fayl:Vitoria - San Miguel 07.jpg|Vitoria-Gasteiz - San Miguel Kilisəsinin əsas girişi 
Fayl:Catón de Carnicerías.JPG|Vitoria-Gasteiz - Köhnə şəhər, arxada "Doña Otxanda qulləsi".
Fayl::Gasteizko Zulueta jauregia.jpg|Vitoria-Gasteiz - Zulueta Qonağı
Fayl:El Caminante (Eguizabal).jpg|Vitoria-Gasteiz - El Camınante/Eguizabal (yürüyüşçü) heykəli
Fayl:Celedon.jpg|Vitoria-Gasteiz - geleneksel Çeledón Fiestaş de La Virgen Blanca etkinlikleri
Fayl:Palacio de Villasuso.JPG|Vitoria-Gasteiz - Montehermoso Kültür Merkezi
Fayl:Museos Bibat Vitoria-Gasteiz.jpg |Vitoria-Gasteiz - Baskça: Müseo Bibat, İspanca  Fournier de Naipes Müzeyii İskambil oyun kağızları müzeyi 
Fayl:Vitoria - Artium 01.JPG|Vitoria-Gasteiz - Artium. Çağdaş Bask gözəl sənətləri n=müzeyi 
Fayl:Estación de tren de Vitoria 3.jpg|Vitoria-Gasteiz Tren Garı
Fayl:Salburua auzoa.jpg|Vitoria-Gasteiz - modern Salburua səmti



## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
*Bask ölkəsi 
*Álava əyaləti

## Xarici keçidlər
*Vitoria - Gasteiz rəsmi saytı