open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sonuncu rəqs (miniserial, 2020)

**Sonuncu rəqs** — "ESPN Film" və Netfliksin 2020-ci ildə birgə istehsalı olan sənədli idman serialı. Rejissoru Ceyson Hehir olan serial əsasən Maykl Cordanın karyerasından, xüsusilə də onun Çikaqo Bulls komandasında oynadığı son mövsümdən bəhs edir.

Serialda Bulls komandasının bütün oyunlarında iştirak / pərdə arxası məqamları lentə almaq hüququ olan çəkiliş qrupunun eksklüziv kadrları, həmçinin Cordan, Skotti Pippen, Denis Rodman, Stib Kerr və Fil Cekson kimi bir çox NBA məşhurlarının müsahibələri yer alıb.

ESPN2 serialın ailə baxışı üçün nəzərdə tutulmuş alternativ versiyasını yayımladı və bu versiyada isə serialda eşidilən söyüşlərin əksəriyyətini çıxardı.  Rejissorluğu və redaktəsi baxımından bu serial tənqidçilər tərəfindən bəyənildi. Serial 72-ci Praymtaym Emmy Mükafatlarında Ən yaxşı sənədli serial üzrə Emmy Mükafatını qazandı.

## Qısa məzmun
Bu sənədli mini serialda Maykl Cordanın karyerası və Çikaqo Bullz komandası, həmçinin onun 1997-98-ci illərdə Bulls komandasının tərkibində olduğu mövsüm və komandada oynadığı son mövsüm haqda materiallar əksini tapıb: serialda əvvəllər heç vaxt yayımlanmayan kadrlardan istifadə edilib.

## Serialın istehsalı və yayımı
Serialda  müsahibələrlə yanaşı, Çikaqo Bulls komandasının 1997-98-ci illərdəki  mövsümündən heç vaxt yayımlanmayan kadrlar var. 500 saatdan çox davam edən və lentə alınan bu kadrlar 10 seriyalı sənədli filmin hazırlanmasında  istifadə edilib. O zamanlar NBA Entertainment-in rəhbəri olan Adam Silverin dediyinə görə, Cordan  bu çəkilişlərə kadrların yalnız onun birbaşa icazəsi ilə istifadə olunacağı şərti ilə  razılıq verib.  Uzun illərdən və serial təkliflərindən əksər hallarda imtina etdikdən sonra, Cordan Mayk Tollinin sənədli  serial təklifini qəbul etdi.

ESPN və Netflix 10-hissəli sənədli serialın birgə istehsalına başladıqlarını 2018-ci ilin May ayında elan etdilər və ilk rəsmi treyler 25 dekabr 2018-ci ildə yayımlandı. 2019-cu ilin dekabrında digər treyler yayımlandıqdan sonra serialın yayım tarixi 2020-ci ilin Iyun ayına təxirə salındı. Lakin, COVID-19 pandemiyası səbəbindən ESPN serialın son treylerini 31 Mart 2020-ci ildə yayımladı və "Sonuncu rəqs"in premyerasını 19 Aprel 2020-ci il tarixinə çəkdi.

Hehirin sözlərinə görə, Cordan şəxsi həyatının məxfiliyini qorumaq üçün müsahibələri evində  lentə almaqdan imtina edib. Müsahibələr üç fərqli evdə çəkilib: biri prodüser tərəfindən icarəyə götürülmüş evdə, ikisi isə prodüseri  dostlarının evində. Beşinci seriya 26 yanvar 2020-ci ildə helikopter qəzasında həlak olan Kobe Brayantın xatirəsinə həsr olunub. Serialın əvvəlində Bryantın müsahibəsi yer alıb.

## İstinadlar
Urumi

**Urumi** (; ; ) – əyilgən və qamçıyaoxşar tiyəsi olan hind qılıncı. Hindistanın Kerala ərazisində yaranmışdır. Bu qılınc növünün ilk dəfə Sanqam dövründə hazırlandığı düşünülür.

Urumi polad qamçı hesab olunur və ondan istifadə etmək üçün xeyli təcrübə tələb olunur. Buna görə hind döyüş sənətlərində urumi ən sonda öyrənilən silahlardan biridir.

## Etimologiya
"Urumi" sözü bu silahın malayalam dilindəki adıdır və silah ən çox bu adla tanınır. Malayalam dilində bu silaha "çuttuval" da deyilir. Bu söz hərfi tərcümədə "qıvrılan qılınc" deməkdir. Tamil dilində bu silaha "surulkatti" (qıvrılan bıçaq) və ya "surulval" (qıvrılan qılınc) deyilir.

## İstifadəsi
Uruminin sapı dəmirdən və ya misdən hazırlanır. Tiyəsi isə qalınlığı 1,9-2,54 sm olan əyilgən poladdan ibarətdir. Tiyənin uzunluğu silahdan istifadə edən şəxsin qol uzunluğuna əsasən hazırlanır. Bu, adətən 122-168 santimetrdir. Çox vaxt bir sapa birdən çox tiyə bərkidilir. Şri-Lankada bir urumi 32 tiyədən ibarət ola bilir. Adətən hər əldə bir dənə olmaqla iki urumi eyni anda istifadə olunur.

Urumidən istifadə edərkən çox gücdən istifadə olunmur, çünki mərkəzəqaçma qüvvəsinin təsiri ilə ciddi zədələnmələr baş verə bilər. Silahın istifadəçiləri fırlatma və çeviklik texnikalarına yiyələnərək tiyənin impulsunu izləməyi öyrənirlər. Urumi çox sayda rəqibə qarşı döyüşmək üçün yaxşı silah hesab olunur. Silah istifadə olunmadıqda qıvrılmıç vəziyyətdə qurşaqdan kəmər kimi taxılır.

## Mədəniyyətdə
Cənubi Hindistanda yaşayan bir qurbağa seliyində aşkarlanmış bir peptidə *[[urumin]]* adı verilmişdir. *"[[League of Legends]]"* video oyunu üçün 2022-ci ildə buraxılmış, Hindistan mədəniyyətindən ilhamlanaraq dizayn edilmiş Nila adlı personajın əsas silahlarından biri urumidir.

## İstinadlar
Newgrounds

**Newgrounds** Amerika onlayn əyləncə saytı və şirkətidir. O, dörd uyğun veb-sayt kateqoriyasında oyun, çəkiliş, audio və incəsənət yaradıcılığı kimi istifadəçi tərəfindən yaradılan məzmuna ev sahibliyi edir. Newgrounds ziyarətçilərə səs vermək və istifadəçi yaradılmasını qiymətləndirmək imkanı verir.

Saytın sahibi Tom Fulp saytı və şirkəti 1995-ci ildə təsis edib. Şirkətin baş ofisi Pensilvaniya ştatının Glenside şəhərində yerləşir.

Time jurnalı saytı 2010-cu ildə "50 ən yaxşı sayt" siyahısında 39-cu yerə layiq görüb.

## Xarici linklər

* Rəsmi internet saytı
Vaçaqan çayı

**Vaçaqan** () — Ermənistanda çay, Oxçuçayın qolu. Çayın uzunluğu 5 kilometrdir və Sünik mərzində yerləşən Qafan şəhərinin ərazisindən keçir. Mənbəyi Zəngəzur dağ silsiləsində Xustup dağının şimalındandır. Hövzənin sahəsi 35 km2-dir.

## İstinadlar
Bazar tendensiyası

**Bazar tendensiyası** — bazar tendensiyası, maliyyə bazarlarının zamanla müəyyən bir istiqamətdə hərəkət etmə meyli. Bu tendensiyalar uzun zaman çərçivələri üçün *sekulyar*, orta zaman çərçivələri üçün *birinci dərəcəli* və qısa zaman çərçivələri üçün *ikinci dərəcəli* olaraq təsnif edilir. Treyderlər bazar tendensiyalarını texniki analizdən istifadə edərək müəyyən etməyə çalışırlar. Onlar cari qiymətin dəstək və müqavimət səviyyələrinə uyğunlaşması nəticəsində bazar tendensiyasını proqnoz edirlər. 

Gələcək qiymətləri heç vaxt bilmək mümkün olmadığı üçün tendensiya yalnız retrospektiv olaraq müəyyən edilə bilər. 

## Bazar terminologiyası

"Buğa bazarı" və "ayı bazarı" terminləri müvafiq olaraq yuxarı və aşağı bazar tendensiyalarını təsvir edir və ya bütövlükdə bazarı, ya da xüsusi sektorları və qiymətli kağızları təsvir etmək üçün istifadə olunur.

## İstinadlar
Ağqala (Səreyn)

**Ağqala** () — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 286 nəfər yaşayır (65 ailə).

## İstinadlar
Bəhmən Mirzə Qacar hamamı

**Bəhmən Mirzə Qacar hamamı** — XIX əsrin əllinci illərinin əvvəllərində şahzadə Bəhmən Mirzə Qacar Şuşada məskunlaşarkən inşa etdirdiyi ilk tikililərdən biri də hamam olub.

## Haqqında
Şahzadənin saray kompleksinə daxil olan həmin hamam məxsusi olaraq bəyin ailəsinə xidmət edib. 1884-cü ildə onun ölümündən bir ay sonra baxımsızlıq ucbatından uçub dağılıb.

## Həmçinin bax
* Bəhmən mirzə Qovanlı-Qacar
* Bəhmən Mirzə Qacar türbəsi
* Bəhmən Mirzə xəzinəsi

## İstinadlar
Dafni Kin

**Dafni Mariya Kin Fernendez** (; ) — Britaniya-İspaniya aktrisası. Debüt işi "The Refugees" teleserialında Ana "Ani" Kruz Oliver rolu olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Nerea Kamaço

**Nerea Kamaço Ramos** (; ) — İspaniya aktrisası. Debüt işi 2008-ci idə "Camino" filmi olmuşdur. 
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Cenna Aşkoviç

**Cenna Noel Aşkoviç Stenli**; doğum adı: **Min Ci** (, ; ) — Cənubi Koreya doğumlu ABŞ aktrisası, müğənnisi və prodüseri.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər

* 
*
Kristina Pimenova

**Kristina Ruslanovna Pimenova** (; ) — ABŞ-də yaşayan Rusiya fotomodeli.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Yuliya Volkova

**Yuliya Oleqovna Volkova** (; ) — T.A.T.u. qrupunun üzvü olan Rusiya müğənnisi.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Məcmuə

**Məcmuə** — məqalələrin, elmi, yaxud bədii əsərlərin toplu şəkildə çap olunduğu dövri nəşr; jurnal. Ərəb mənşəli söz, ümumi isimdir. Məsələn: "Molla Nəsrəddin" məcmuəsi, "Qobustan" məcmuəsi və s. "Məcmuə" anlayışı, dilimizdə jurnal mənasını ifadə etsə də, fərqli anlama malikdir. Əsasən məqalə, bədii və yaxud elmi-tənqidi əsərlərin birgə, cəm halda dərc olunduğu toplu mənasını ehtiva edir.

## Həmçinin bax
* Dövri mətbuat
* Jurnal

## İstinadlar
Mariya Valverde

**Mariya Valverde Rodrigez** (; ) — İspaniya aktrisası.

## Həyatı
Mariya Valverde 1987-ci il martın 24-də Madriddə doğulub.

2009–2014-cü illər arasında birlikdə üç filmdə rol aldığı ispan aktyor Mario Kasas ilə münasibətdə olub. 2017-ci ilin mart ayında venesuelalı dirijor Qustavo Dudamel ilə evlənib.

## Filmoqrafiya
* Melisa P. (film, 2005)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Lusiya Xil

**Lusiya Xil Santiaqo** (; ) — İspaniya müğənnisi və aktrisası.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* 
*
Alisa Paqani

**Alisa Paqani** (; ) — İtaliya aktrisası, fotomodeli və yazıçısı. Əsasən Netflix serialı "Baby"də Ludovika Storti rolu ilə tanınır.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Ana Fernandez Qarsia

**Ana Fernandes Qarsia** (; ) — İspaniya aktrisası. Netflix serialı "Cable Girls"də Karlota rolu ilə tanınır.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Maria Adanez

**Maria Adanez Almenara** (; ) — İspaniya aktrisası, rejissoru, ssenaristi və prodüseri.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Miriam Giovanelli

**Miriam Giovanelli** () — İtaliya-İspaniya aktrisası və fotomodeli.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Anna Kastilo

**Anna Kastilo Ferre** (; ) — İspaniya aktrisası.

## Filmoqrafiya
* Heç yerdə (film, 2023)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Daşa Astafeva

**Darya "Daşa" Viktorivna Astafeva** (; ) — Ukrayna aktrisası, müğənnisi və fotomodeli.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Qışlaq-i Padarhacıbəhriş (Biləsuvar)

**Qışlaq-i Padarhacıbəhriş** () — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 94 nəfər yaşayır (20 ailə).

## İstinadlar
Nataşa Yarovenko

**Natalya "Nataşa" Yarovenko** (; ) — İspaniyada yaşayan Ukrayna aktrisası.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
*
Sia

**Sia Keyt İzobelle Fürler** () — avstraliyalı müğənni və bəstəkar. O, karyerasına 1990-cı illərin ortalarında Adelaidada eysid caz qrupu Crisp-də müğənni kimi başlayıb. 1997-ci ildə Crisp dağılanda o, Avstraliyada solo sənətçi kimi *OnlySee* adlı debüt studiya albomunu təqdim edib. Daha sonra o, Londona köçmüş və ingilis duosu Zero 7-ə vokalist kimi üzv olmuşdur. Sia 2001-ci ildə *[["Healing Is Disfficult"]]* adlı ikinci studiya albomunu, 2004-cü ildə isə üçüncü albomu olan *[[Colour the Small One|Colour the Small One-ı]]* yayımlayıb.

Sia 2005-ci ildə Nyu-Yorka köçür və ABŞ-də qastrol səfərinə başlayır. 2008 və 2010-cu illərdə müvafiq olaraq onun dördüncü və beşinci studiya albomları *[[Some People Have Real Problems]]* və *[[We Are Born]]* buraxılır. Bu albomlar onun əvvəlki albomlarına nisbətən daha böyük diqqəti cəlb etdilər. Hər biri ayrı-ayrılıqda Avstraliya Səsyazma Sənayesi Assosiasiyası tərəfindən qızıl sertifikat alıb. Getdikcə artan şöhrətindən narahat olan Sia, ifasına fasilə verir və diqqətini digər sənətçilər üçün mahnı yazmağa yönəldir: "Titanium" (Devid Quetta ilə), "Diamonds" (Rihanna ilə), "Wild Ones" (Flo Rida ilə) kimi uğurlu işlərə imza atıb.

## İstinadlar
Tiqran Bekzadyan

**Tiqran Bekzadyan** () — Ermənistan siyasətçisi. O, Birinci Ermənistan Respublikasının Bakı və Tiflisdəki nümayəndəsi vəzifəsində çalışmışdır.

## İstinadlar
Martiros Arutyunyan

**Martiros Arutyunyan** () — Ermənistan siyasətçisi, Ermənistan Respublikası parlamentinin 2-ci çağırış deputatı. O, 1920-ci ildə Ermənistanın Azərbaycandakı səfiri olmuşdur.

## İstinadlar
Şəmsabad

* Şəmsabad (Ağdaş) — Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Şəmsabad (Meşkinşəhr)
* Şəmsabad (Nir)
* ‎Şəmsabad (Səreyn)
Külür (dəqiqləşdirmə)

* Külür — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanının Şahrud bəxşində şəhər.
* Külür (Ərdəbil) — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əndərab

* Əndərab (Ərdəbil) — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
* Əndərab (Sərab) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kəlxoran

* Kəlxoran (Ərdəbil)
* Viyand-i Kəlxoran — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Kəlxoran-i Viyənd — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Elsa Pataki

**Elsa Lafuente Medianu** (); əsasən **Elsa Pataki** kimi tanınır (; ) — İspaniya aktrisası və fotomodeli. Pataki əsasən "Forsaj" filmlər seriyasındalı Elena Neves rolu ilə tanınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Cerni Smollett

**Cerni Diana Smollett** (; ) — ABŞ aktrisası. Cerni karyerasına uşaq yaşlarında "On Our Own" (1994-95) və "Full House" (1992-94) kimi televiziya sitkomları ilə başlamışdır.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Oliviya Kuk

**Oliviya Keyt Kuk** (; ) — İngiltərə aktrisası. Əsasən "Bates Motel" (2013–17) dram-triller teleserialında Emma Desodi və "Vanity Fair" (2018) dram miniserialında Beki Şarp rolları ilə tanınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Cefri Epşteyn

**Cefri Epşteyn** (; ) — Yəhudi əsilli ABŞ maliyyəçisi və uşaqlara qarşı seksual hərəkətləri məhkəmə tərəfindən təsdiq olunmuş seks-cinayətkar. Nyu-Yorkun Bruklin rayonunda böyüyən Epşteynin kollec dərəcəsi olmamasına baxmayaraq, peşəkar həyatına Manhettendə Dalton məktəbində müəllimlik etməklə başlayıb. Məktəbdən qovulduqdan sonra bank və maliyyə sektoruna daxil olub, Bear Stearns-də müxtəlif vəzifələrdə çalışıb və nəhayət öz şirkətini yaradıb. Epşteyn elit sosial dairəni, bir çox qadın və uşaqları öz işlərinə cəlb edirdi; sonra o və onun bəzi tərəfdaşları həmin qadın və uşaqlara qarşı cinsi istismar etmişdi.

## İstinadlar
Yoşioka Yayoy

– Yaponiya həkimi, pedaqoqu və ictimai fiquru. Yaponiyada qadınlar üçün ilk tibb məktəbini açmışdır.

## Həyatı
1871-ci ildə Şizuoka prefekturasında doğulmuşdur. Atası Vaşiyama Yosay Şizuoka prefekturasına Qərb tibbini gətirməsinə görə tanınan həkim idi. İki böyük qardaşı kimi o da Tokioya gedərək Saysey Qakuşa Tibb Kollecində təhsil almışdır. 1892-ci ildə lisenziyasını əldə etmiş, 1895-ci ildə Tokioda öz klinikasını açmışdır. Ona özəl məktəbində alman dilini öyrədən, keçmiş tibb tələbəsi Yoşioka Arata ilə 1895-ci ildə evlənmişdir. Həyat yoldaşının dəstəyi ilə 1900-cu ildə Tokio Qadınlar Tibb Məktəbini açmışdır. İlk ildə məktəbin cəmi 4 tələbəsi var. Dərslərin biri üçün tələbərinə öz oğlunu doğma anına baxmağa icazə vermişdir. Tezliklə məktəb böyümüş, yüzlərlə tələbəsi olmuş və 1912-ci ildə Tokio Qadınların Peşəkar Tibb Məktəbinə çevrilmişdir.

Yayoy tələbələrinin məzun olan kimi lisenziyalı doktor olmaları üçün tam akkreditasiya üçün mübarizə aparmış və 1920-ci ildə bu statusu əldə edə bilmişdir. O, Tokio xəstəxanalarından birini idarə etmiş, müxtəlif hökumət və ictimai təşkilatın aktiv üzvü olmuşdur. Yaponiyanın İkinci dünya müharibəsindəki məğlubiyyətindən sonra ABŞ rəsmiləri dövlət xidmətlərinə görə onun fəaliyyətinə son qoymuşdur. Lakin 1951-ci ildə bu məhdudiyyət ləğv olunmuş və qurucusu olduğu məktəbin yenidən prezidenti seçilmişdir.

## Mükafatları
1955-ci ildə Yaponiyada qadınlar üçün təqdim olunan Fucin Bunka mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Aftafa (Kövsər)

**Aftabə** () — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 
## Coğrafi yerləşməsi
Xalxal şəhristanının Səncid bölgəsinin Gəncgah kəndistanında, bölgənin mərkəzindən 15 km. qərbdə, Xalxal-Ərdəbil avtomobil yolunun 5 kilometrliyindədir.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 143 nəfər yaşayır (28 ailə).

## İstinadlar
Uşaq baxıcısı (film, 2017)

**Uşaq baxıcısı** () — 13 oktyabr 2017-ci ildə yayımlanmış ABŞ istehsalı qorxu-dram filmi.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
*
Uşaq baxıcısı: Qatil kraliça (film, 2020)

**Uşaq baxıcısı: Qatil kraliça** () — 2020-ci ildə yayımlanan ABŞ istehsalı komediya-qorxu filmi. 
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
*
Karli Çaykin

**Karli Hanna Çaykin** (; ) — ABŞ aktrisası. Karyerasına 2009-cu ildə "Suburgatory" sitkomu ilə başlamışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
İndiana Evans

**İndiana Rouz Evans** (; ) — Avstraliya aktrisası, müğənnisi və bəstəkarı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Coğanab

* Coğanab (Heris)
* Coğanab (Ərdəbil)
* Coğanab-i Ülya (Kəleybər)
* Coğanab-i Süfla (Kəleybər)
* Coğanbozorg (Təbriz)
Emili Brauninq

**Emili Ceyn Brauninq** (; ) — Avstraliya aktrisası. Debüt işi "The Echo of Thunder" (1998) telefilmi olmuşdur.

## Filmoqrafiya
* Kabus gəmi (film, 2002)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Alludo

**Corel Korporasiyası** (, ; "**Co**wpland **Re**search **L**aboratory" abbreviaturasından) - Qrafika üzrə ixtisaslaşmış Ottava, Ontario mərkəzli Kanada proqram təminatı şirkəti. O, CorelDRAW kimi proqram başlıqlarının istehsalı və AfterShot Pro, PaintShop Pro, Painter, Video Studio və WordPerfect-in sahibi kimi məşhurdur.

## Məhsullar

* Corel Chess - Don Deyli və Larri Kaufman tərəfindən hazırlanmış şahmat mühərriki
* Corel Designer - Əvvəlki adı *Micrografx Designer,* peşəkar texniki illüstrasiya proqramı.
* Corel Digital Studio - dörd proqram dəsti: PaintShop Photo Express (Paint Shop Pro-nun yüngül versiyası), VideoStudio Express (video redaktə proqramı), DVD Factory (DVD yazmaq və konvertasiya üçün proqram), WinDVD (DVD pleyer proqramı).
* CorelDRAW - Vektor qrafikası redaktoru.
* Corel Graphics Suite - CorelDRAW, PhotoPaint və Capture proqramlarının birləşməsi.
* Corel Home Office Ability Office 5-ə əsaslanan və həmçinin Corel-in WinZip proqram təminatına əsaslanan ofis dəsti. O, Corel-in öz WordPerfect fayl formatlarını dəstəkləmir.
* Corel KnockOut - Professional şəkil maskalama plaqini.
* Corel Paint It! TouchXüsusi olaraq Windows 8 sensor ekranlı kompüterlər üçün yaradılmış çəkmə və rəngləmə proqramı.
* Corel Painter - Əvvəlki adı *Fractal Painter,* ənənəvi mediyanı simulyasiya edən proqram - boyama, karandaşlar, fırçalar və s.
* Corel Photo Album - Jasc Software-dən qalan rəqəmsal fotoşəkillərin təşkili üçün mürəkkəb proqram.
* Corel Photo-Paint - Adobe Photoshop ilə müqayisə edilə bilən bitmap qrafika proqramı, CorelDRAW Graphics Suite ilə birləşdirilmişdir.
* Corel SnapFire - Google-un Picasa təklifi ilə rəqabət aparmağa imkan verən rəqəmsal fotoşəkil idarəetmə dəsti, sonradan *Corel MediaOne* kimi işlənib hazırlanmış və bazara çıxarılmışdır.
* Corel Ventura - Corel 1990-cı illərin əvvəllərində DOS versiyasına sahiblənərkən böyük və sadiq istifadəçi kütləsinə malik masaüstü nəşriyyat proqramı. 2002-ci ildə buraxılmış 10-cu versiyasından sonra inkişafı dayandırıldı.
* Corel Linux OS (dayandırıldı) - 1999-cu ildə avtomatik quraşdırma proqramını özündə birləşdirən Linux-un ilk GUI əsaslı paylamalarından biri.
* CorelCAD - 2D və 3D kompüter dəstəkli layihələşdirmə proqramı.

## İstinadlar
Nobuko Yoşiya

– Yaponiya yazıçısı.

## Həyatı
Niiqata prefekturasında bir dövlət məmurunun qızı kimi doğulmuşdur. Yeniyetmə yaşlarından etibarən əsərlər yazmağa başlamışdır. 1916-1924-cü illərdə yayımlanmış *"Çiçək hekayələri"* adlı əsəri qız tələbələr arasında populyar olmuşdur. *"Yerin sonuna qədər"* adlı əsərinə görə 1920-ci ildə "Osaka Asahi" qəzetinin mükafatını qazanmışdır. Bu əsər Tokioda təhsil alarkən əldə etdiyi xristianlıq təcrübələrini əks etdirirdi.

Yoşiyanın romanları qadın idealları, problemləri, digər qadınlarla münasibətlərə həsr olunduğu üçün əsasən qadın oxucular tərəfindən oxunurdu. Həyatını Monma Çiyo adlı qadın partneri ilə birlikdə keçirmiş, onunla səyahətlər etmişdir.

Əsas əsərləri siyahısına *"Qadınların dostluğu"* (1933-34), *"Bir ərin isməti"* (1936-37), *"İblis alovu"* (1951), *"Atakake insanları"* (1951-52) və *"Tokuqava xanımları"* (1966) daxildir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Kamakura Nobuko Yoşiya Memorial Muzeyi
Qaraqışlaq (Kövsər)

**Qaraqışlaq** () — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 338 nəfər yaşayır (73 ailə).

## İstinadlar
Yoşimasu Todo

– klassik məktəbin nümayəndəsi olan Yaponiya həkimi. Çin tibbinin yaponlaşdırılması üçün töhfələr vermişdir. Əsl adı **Tamenori** olsa da, **Yoşimasu Şusuke** adı ilə də tanınmışdır.

Müasir Hiroşima prefekturasının ərazisini əhatə edən Aki vilayətində doğulmuşdur. Tibb təhsilini Kioto şəhərində almış və Yamavaki Toyonun köməyi ilə öz klinikasını açmışdır. O, *qoseyho* məktəbinin yin-yan və bədənin beş elementi nəzəriyyələrini rədd edərək, tibbi müalicənin simptomlar əsasında aparılmalı olduğunu müdafiə etmişdir. *"Şan han lun"* və *"Jingui yaolüe"* kimi klassik Çin əsərlərindəki müalicələrin effektivliyini təcrübi olaraq təsdiqləmiş və bu metodları 1764-cü ildə *"Ruijuho"* adlı kitabında nəşr etdirmişdir.

Yoşimasu deyirdi ki, bütün xəstəliklərin mənbəyi bir "zəhər"dir və "korlaşdırma" xüsusiyyətinə malik güclü dərmanlardan istifadə edərək aqressiv müalicə ilə bütün xəstəliklərə qalib gəlmək olar. 1759-cu ildə yazdığı *"İdan"* əsərində qeyd etmişdir ki, həkimlər xəstəlikləri sağaltsalar da, ölüm qərarı Cənnət tərəfindən verilir. Onun bu sitatı dövrün həkimləri arasında böyük mübahisə yaratmışdır.

Yoşimasu bir çox tanınmış həkim yetişdirmiş və müalicə metodları Yaponiyada geniş istifadə olunmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Ağcaqışlaq-i Ülya

* Ağcaqışlaq-i Ülya (Ərdəbil)
* Ağcaqışlaq-i Ülya (Kəleybər)

## Həmçinin bax
* Ağcaqışlaq
Rəqəmsal distribusiya

**Rəqəmsal distribusiya**, həmçinin **onlayn distribusiya** və ya **elektron proqram təminatının distribusiyası** — audio, video, e-elektron kitablar, video oyunlar və digər proqram təminatı kimi rəqəmsal media məzmununun fiziki daşıyıcı olmadan çatdırılması və ya distribusiyası. Termin ümumiyyətlə kağız, optik disklər və VHS video kassetləri kimi fiziki distribusiya üsullarından yan keçərək internet kimi onlayn çatdırılma mühiti üzərində distribusiyanı təmin etmək üçün istifadə olunur. Şəbəkədə ötürmə qabiliyyətinin inkişaf etdirilməsi ilə XXI əsrdə onlayn distribusiya "Amazon Video" və "Netflix" kimi platformalarla məşhurlaşmışdır.

## Həmçinin bax
* Active Shooter (videooyun)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qışlaq-i Qaracalıhacısadiq (Biləsuvar)

**Qışlaq-i Qaracalıhacısadiq** () — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 47 nəfər yaşayır (8 ailə).

## İstinadlar
Kərəc (Təbriz)

**Kərəc** — İranda, yerləşən Şərqi Azərbaycan əyalətinin Təbriz şəhərinin ərazilərindən biri. Kərəcin ilkin adı "Kərgic"dir, mənası gips və əhəngin tapıldığı yerdir. Bura hal-hazırda Təbriz şəhərinin məhəllələrindən biridir və Təbrizin beşinci mahalı bələdiyyəsinin mühafizə zonasında yerləşir. 1977-ci ildə burada "Kərəc parkı" salınmışdır.

## İstinadlar
Əliabad (Nir)

**Əliabad yada Vələzaqərd** () — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 279 nəfər yaşayır (77 ailə).

## İstinadlar
Əsrlərə görə Ay tutulmaları

Bu məqalədə əsrlər üzrə qruplaşdırılmış Ay tutulmalarının statistikası verilmişdir. Tetradlar, vaxt və digər faktlar haqqında ətraflı məlumatı əlaqəli istinadlarda tapa bilərsiniz.

## Ümumi statistika
Eramızdan əvvəl 20-ci əsrdən 30-cu əsrə qədər olan beş minillikdə cəmi 12.064 Ay tutulması baş verib.

Bu dövrdə ən uzun qismən Ay tutulması 8 fevral 2669-cu ildə baş verəcək və 3:30:02 davam edəcək. Ən uzun tam tutulma 31 may 318-ci ildə baş verib və 01:46:36 davam edib.

## Əsrlərə görə Ay tutulmaları

## İstinadlar
Volles xətti

**Volles xətti**—Volles xətti 1859-cu ildə İngilis təbiətşünası Alfred Russel Volles tərəfindən çəkilmiş və ingilis bioloqu Tomas Henry Huxley tərəfindən adlandırılmış və Asiya ilə Avstraliya arasında keçid zonası olan Asiya və Volles biocoğrafi aləmlərini ayıran fauna sərhəd xəttidir. Xəttin qərbində Asiya növlərinə aid orqanizmlərə rast gəlinir; şərqdə Asiya və Avstraliya mənşəli növlərin qarışığı mövcuddur. Volles XIX əsrdə Şərqi Hindistana səyahətləri zamanı bu aydın bölünməni fərq etdi.

Xətt İndoneziyadan, Borneo və Sulavesi (Celebes) arasında və Bali ilə Lombok arasındakı Lombok boğazından keçir. Bali və Lombok arasındakı məsafə kiçikdir, təxminən 35 kilometr (22 mil). Bir çox quş növlərinin paylanması xətti müşahidə edir, çünki bir çox quş açıq okean suyunun ən qısa hissələrini belə keçmir. Bəzi yarasaların xətti keçən paylamaları var, lakin daha böyük yerüstü məməlilər ümumiyyətlə bu və ya digər tərəflə məhdudlaşır; istisnalara Sulavesidəki makakalar, donuzlar və tarsierlər daxildir. Digər bitki və heyvan qrupları fərqli naxışlar nümayiş etdirir, lakin ümumi nümunə diqqəti cəlb edir və kifayət qədər ardıcıldır. Flora fauna ilə eyni dərəcədə Wallace xəttini izləmir. Xətti keçməyən bitkilərin bir cinsi, təbii olaraq Filippinin Mindanao adasında baş verən bir növ, Eucalyptus deglupta istisna olmaqla, Avstraliya cinsi Evkaliptdir.

## İstinadlar
Qoşaqışlaq

* Qoşaqışlaq (Əzizbəyov)
* Qoşaqışlaq-i Rzalıbəy (Biləsuvar)
* Qoşaqışlaq-i Həsən (Pərsabad)
* Qoşaqışlaq-i Xasayi (Biləsuvar)
* Qoşaqışlaq-i Qambayi (Biləsuvar)
* Qoşaqışlaq-i Mansur və Rəhman (Biləsuvar)
Şərəfabad

* Şərəfabad (Ərdəbil) — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
* Şərəfabad (Vərziqan) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Gürgabad

*Gürgabad (Ərdəbil) — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 
*Gürgabad (Sərdəşt) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qulucan

* Qulucan (Ərtik) — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Artik rayonunda kənd.
* Qulucan (Zəngibasar) — Zəngibasar rayonunda kənd.
* Qulucan (Ərdəbil)
Rüstəmabad

* Rüstəmabad (Gilan) — İranın Gilan ostanında yerləşən şəhər.
* Rüstəmabad (Kövsər) —
Gəzvar

* Gəzvar-i Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
* Gəzvar-i Süfla — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Aftafa (dəqiqləşdirmə)

* Aftafa — Əsasən, misdən hazırlanan və əl-üz yumaq üçün istifadə edilən məişət əşyası. 
* Aftafa (Kövsər) — İranın Ərdəbil ostanında kənd.
Everscale

**Everscale** (Everskeyl, ing. ever – "həmişə" və scale – "miqyas", yəni, sonsuz miqyaslı) – beşinci nəsil Proof-of-Stake alqoritmli blokçeyn və kriptovalyutadır. Everscale-in arxitekturası təhlükəsizlik, genişlənmə və adəmimərkəziyyətçilik trilemmasının həllinə diqqət yetirir..

Everscale-in əsas xüsusiyyəti, hər biri blok zəncirlərini təşkil edən yükdən asılı olaraq dinamik olaraq axınlara bölmək qabiliyyətidir. Beləliklə, əməliyyatların paralel icrası təmin edilir ki, bu da saniyədə 1.000.000-dan çox əməliyyatın ümumi icra sürətinə nail olmağa imkan verir..

Everscale tamamilə öz virtual maşınınında — TVM-də (Trustless Virtual Machine) işləyən ağıllı müqavilələr sistemi üzərində qurulub. Blokçeyn vəziyyətində dəyişiklik yalnız ağıllı müqavilənin icrası ilə baş verə bilər. Ağıllı müqavilələr bir növbədə təşkil edilən mesajlar vasitəsilə bir-biri ilə və istifadəçilərlə qarşılıqlı əlaqə qurur.

Everscale bazar dəyərinə görə ilk 200 blokçeynlər sırasındadır.

## Tarixi

### Blokçeyn startı
TON üzərində işlərin başa çatması elan edildikdən sonra Telegram komandası layihə kodunu GPL lisenziyası altında ictimaiyyətə təqdim etdi. Bu, TON-un ideyalarını müstəqil layihələrə reallaşdırmaq şansını verdi.

7 may 2020-ci ildə EverX komandası (TON əməliyyat sistemini hazırlayan), həmçinin Broxus da daxil olmaqla bir qrup peşəkar validator və tərtibatçı: Everstake, Chorus one, Certus one, P2P.org, Dokia Capital, Bitscale Capital, MinerGate, Block rock və bir sıra digər komandalar Free TON blokçeyn platformasını işə saldılar. Layihənin açılışı YouTube-da canlı yayımlanmışdır. Blokçeyn tokeni TON Crystal adlandırıldı. Daha sonra Warp Capital, IT Gold və bir neçə başqa komanda da qlobal menecmentin üzvü oldu.

Blokçeyn inkişaf konsepsiyası, istifadəçilərin özləri tərəfindən başlatılan və şəbəkəni təkmilləşdirməyə və yeni həllər təqdim etməyə yönəlmiş müsabiqələr vasitəsilə layihə tokenlərinin meritokratik paylanması ideyasını ehtiva edirdi.

### Blokçeyn inkişafı
2020–2021-ci illər arası blokçeyn faydalı yeniləmələr aldı. Everscale-in vaytpeyperi çıxdı. Noda proqram təminatı tamamilə yenidən dizayn edildi və Rast proqramlaşdırma dilində yenidən yazılmışdır – bu da şəbəkə miqyasının əhəmiyyətli dərəcədə artmasına və blokçeynin texnoloji tərəfində əhəmiyyətli dəyişikliyə səbəb olmuşdur. Nəticədə, şəbəkə layihə tərtibatçılarının orijinal həllini təmsil etməyə başladı. Nəticədə rebrendinq ideyası tərtibatçılar arasında fəal müzakirə olunmağa başladı.

### Rebrendinq
8 noyabr 2021-ci ildə Free TON layihəsinin Everscale (sonsuz miqyaslı) rebrendinqi təklifi üzrə səsverməsi oldu. Rebrendinqin səbəbləri arasında şəbəkənin inkişafı nəticəsində formalaşan TON-dan əhəmiyyətli fərqləri vurğulamaq zərurəti də var idi. Şəbəkənin rebrendinqi nəticəsində ekosistemin bütün əsas obyektlərinin adlarında da dəyişikliklər olub. Şəbəkə valyutası adını TON Crystal-dan Everscale-ə dəyişdi, token tikeri adı EVER oldu. Everscale qrant sistemininə keçdi.

## Linklər
# Rəsmi sayt
# layihənin Vikipediyası
# Everscale Bloqu
# EverX – layihənin əsas yaradıcısı
# Broxus – Everscale ekosistemi yaradıcısı

## Qeydlər
Paulita Pappel

**Paulita Pappel** () — İspaniya kinoistehsalçısı və ssenaristi.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Ana Mena

**Ana Mena Rojas** () — İspaniya müğənnisi və aktrisası. Karyerasına 2009-cu ildə "Marisol, la película" teleserialı ilə başlamışdır.

## Albomlar
* 2018 – *Index*
* 2023 – *Bellodrama*

## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Nataliya Sançez (aktrisa)

**Nataliya Sançez Molina** (; ) — İspaniya aktrisası və müğənnisi. 
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Sexy Cora

**Sexy Cora**; doğum adı **Karolin Vozniça** (; ) — Almaniya pornoaktrisası, fotomodeli, müğənnisi və rəqqasəsi.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
*
Viktoriya Zdrok

**Viktoriya Nika Zdrok** (; ) — Ukrayna-ABŞ pornoaktrisası, yazıçısı və fotomodeli.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Puma Svid

**İohanna Yussinniemi** (; ) — səhnə adı **Puma Svid** () olan İsveç pornoaktrisası və rəqqasəsi.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Katya Sambuka

**Katya Sambuka** (; doğum adı: **Yekaterina Mixailova** (); ) — Rusiya müğənnisi, aktrisası, televiziya aparıcısı və erotik modeli.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
*
Anna Polina

**Anna Polina** () — Rusiya-Fransa pornoaktrisası və fotomodeli.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
* 
*
Azərbaycan SSR hökuməti (1975–1980)

**1975—1980-ci illər Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının hökuməti** — Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IX çağırışının birinci sessiyasından sonra formalaşdırılmış tərkibi. 1 avqust 1975-ci ildən Azərbaycan SSR Ali Sovetinin X çağırışının birinci sessiyasınadək, yəni 27 mart 1980-ci ilədək fəaliyyət göstərmişdir.

Hökumət kabinetinin fəaliyyət müddəti dövründə vəfat etmiş kabinet üzvləri — Məmməd Xəlilov, Nəsrulla Nəsrullayev, Arif Heydərov, Mehdi Mustafayev, Abdulla Qədirov

## Azərbaycan hökumətinin tərkibi

## Qeydlər

## İstinadlar
Natalya Starr

**Natalya Starr** (; ) — Polşa–ABŞ pornoaktrisası və qlamur modeli.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* 
*
Leoni Sent

**Leoni Sent** (; ) — Almaniya aktrisası, televiziya aparıcısı və keçmiş pornoaktrisası.
## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər
İslamabad (Nir)

**İslamabad** () — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 567 nəfər yaşayır (110 ailə).

## İstinadlar
Azərbaycan SSR hökuməti (1971–1975)

**1971–1975-ci illər Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının hökuməti** — Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VIII çağırışının birinci sessiyasından sonra formalaşdırılmış tərkibi. 2 iyul 1971-ci ildən Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IX çağırışının birinci sessiyasınadək, yəni 1 avqust 1975-ci ilədək fəaliyyət göstərmişdir.

Hökumət kabinetinin fəaliyyət müddəti dövründə vəfat etmiş kabinet üzvləri — Nikolay Saakov, Sadıq Rəhimov.

## Hökumətin tərkibi

### Nazirlər Sovetinin sədri və onun müavinləri

### Azərbaycan SSR nazirləri

### Komitə, birlik və idarə rəhbərləri

### Naxçıvan MSSR Nazirlər Sovetinin sədri

## Qeydlər

## İstinadlar
Azərbaycan SSR hökuməti (1955–1959)

**1955–1959-cu illər Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının hökuməti** — Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IV çağırışının birinci sessiyasından sonra formalaşdırılmış tərkibi. 26 mart 1955-ci ildən Azərbaycan SSR Ali Sovetinin V çağırışının birinci sessiyasındək, yəni 26 mart 1959-cu ilədək fəaliyyət göstərmişdir.

Hökumət kabinetinin fəaliyyət müddəti ərzində vəfat etmiş kabinet üzvləri — Mahmud Əliyev.

## Haqqında
26 mart 1955-ci ildə keçirilmiş Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IV çağırışının birinci sessiyasında yeni Azərbaycan SSR hökuməti – Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 32 nəfərlik tərkibi təşkil edildi. Hökumət Azərbaycan SSR Ali Sovetinin V çağırışının birinci sessiyasında yeni kabinet seçilənədək fəaliyyət göstərdi.

### Struktur dəyişiklikləri
Hökumətin fəaliyyət göstərdiyi 4 il ərzində kabinet üzvlərinin müxtəlif səbəblərdən dəyişdirilməsindən yanaşı, bir sıra struktur dəyişiklikləri olmuşdur:
* 29 sentyabr 1955-ci ildə Azərbaycan SSR Çoxişlənən Sənaye Malları Nazirliyi əsasında Azərbaycan SSR Toxuculuq Sənayesi Nazirliyi və Azərbaycan SSR Yüngül Sənaye Nazirliyi yaradılmış;
* 11 avqust 1956-cı ildə Azərbaycan SSR Avtomobil Nəqliyyatı və Şosse Yolları Nazirliyi Azərbaycan SSR Avtomobil Nəqliyyatı Nazirliyinə çevrilmiş;
* 4 sentyabr 1956-cı ildə Azərbaycan SSR Toxuculuq Sənayesi Nazirliyi Azərbaycan SSR Yüngül Sənaye Nazirliyinə birləşdirilmiş;
* 6 iyun 1957-ci ildə Azərbaycan SSR Ət və Süd Məhsulları Sənayesi Nazirliyi, Azərbaycan SSR Ərzaq Malları Sənayesi Nazirliyi, Azərbaycan SSR Tikinti Materialları Sənayesi Nazirliyi, Azərbaycan SSR Balıq Sənayesi Nazirliyi, Azərbaycan SSR Yüngül Sənaye Nazirliyi, Azərbaycan SSR Şəhər və Kənd Tikintisi Nazirliyi və Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Tikinti və Arxitektura İşləri üzrə Dövlət Komitəsi ləğv edilmiş, Azərbaycan SSR Sovxozlar Nazirliyi Azərbaycan SSR Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə birləşdirilmiş, Azərbaycan SSR Tikinti Nazirliyi yaradılmışdır. Bundan əlavə, Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Dövlət Elm-Texnika Komitəsinin sədri Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti heyətinə daxil edilmiş;
* 31 dekabr 1957-ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət Nəzarəti Nazirliyi ləğv edilmiş və onun əsasında Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Sovet Nəzarəti Komissiyası yaradılmışdır.

## Hökumətin tərkibi
### Nazirlər Sovetinin sədri və onun müavinləri

### Azərbaycan SSR nazirləri

### Komissiya və komitə sədrləri

## Qeydlər

## İstinadlar
Şotland milliyətçiliyi

**Şotlandiya milliyətçiliyi** və ya **şotland milliyətçiliyi** () — şotlandların vahid millət təşkil etməsi ideyasını elan edən, vahid milli kimliyin yaradılması və saxlanmasını müdafiə edən siyasi-ictimai hərəkatlar toplusu. Şotlandiya milliyətçiləri Şotlandiyanın Birləşmiş Krallıqdan müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparır.

Şotlandiya millətçiliyi 1920–1970-ci illərdə fəal şəkildə formalaşmış və indiki ideoloji yetkinliyinə 1980–1990-cı illərdə çatmışdır. Millətin mənşəyi, siyasi kontekst və unikal xüsusiyyətlər, o cümlədən gel dili, poeziyası və kinosu şotlandların fərdi kimliyini və milli kimliyini dəstəkləyir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Şimal dənizinin neftli-qazlı hövzəsi

**Şimal dənizinin neftli-qazlı hövzəsi** — Şimal dənizində, Norveç, Birləşmiş Krallıq, Danimarka, Niderland və Almaniyanın nəzarət etdiyi ərazilərdə yerləşən neftli-qazlı hövzə.

## Xarakteristikası
Sahəsi 700 min km, bunun 500 min km-i şelfdədir. Ehtiyatları 3500 milyon ton neft və 8000 milyard ton qazdır. 211 neft-qaz və neft, 160 qaz və qaz-kondensat yatağı var. Onlardan ən böyüyü Statfyord (400 milyon ton), Brent (215 milyon ton), Ozeberq (145 milyon ton), Qroningen (1960 milyard mY), Trolldur (1287 milyard mY).

Burada 6 min quyu fontan və mexanikləşdirilmiş üsullarla istismar olunur. İllik hasilatı təxminən 177 milyon ton neft və 186 milyard m qaz.

## İstinadlar
Qızılvəng (Babək)

**Qızılvəng** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Qoşa Dizə kənd inzibati ərazi dairəsində qəsəbə. 8 fevral 2000-ci il tarixli 809-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Qoşa Dizə kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Qızılvəng qəsəbəsi rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatından çıxarılmışdır.

## Toponimikası

## Tarixi

### Tarixi abidələri
Qızılvəng qəsəbəsində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmışdır:

## Coğrafiyası və iqlimi

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Mədəniyyəti
Qəsəbədə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.

## Təhsil
Qəsəbədə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.

## Din
Qəsəbədə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.

## Səhiyyə
Qəsəbədə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Sust (Babək)

**Sust** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonu ərazisində kənd.

## Toponimikası
Kəndin ətrafında qəribə bir sakitlik var. Kəndin adı "sakitlik", "sustalmaq" sözündən götürülüb və bəzi tədqiqatçılar duzla əlaqələndirsələr də, "sakit guşə" anlamında işlənir.

## Tarixi
Hazırda kənd ərazisi Kəngərli rayonun ərazisi hesab olunur. Sustdə vaxtilə çox böyük bir şəhər olub. Bu yaşayış məntəqəsi XV-XVII əsrlərdə ölkə üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edib. Şərqdən Qərbə gedən karvanların bir çoxu buradan keçib. Kəndin şərqində duz emal olunub və Avropadan bura karvanlar duz aparmaq üçün gəlib. Buranın duzu yüksək keyfiyyəti ilə seçilib. Amma XX əsrin 70-ci illərindən başlanan köçürülmə siyasəti kəndin tamamilə boşalmasına səbəb olub. 1970-80-ci illərdə Sovet hakimiyyətinin kəndlərin mərkəzləşdirilməsi ilə bağlı uğursuz siyasəti kəndin boşalması ilə nəticələnib. Diqqətdən kənar qalan Sustun əhalisi rayonun başqa bir kəndinə — Böyükdüzə köçürülüb. Hazırda kənddə cəmi bir ailə yaşayır.

Kəndin ətrafındakı tarixi yurd yerlərinin "Kitabi-Dədə Qorqud"da yer alması bu ərazilərdə qədimdən insanların məskunlaşdığını göstərir.  

### Tarixi abidələri
Sust kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri qeydə alınmışdır:

Kənddə XVIII əsrə aid olan qəbiristanlıq da var. 

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənddə olan günəşli saatların miqdarı 2400-dən artıqdır, bu göstərici dağlarda 2900-ə çatır.

## Əhalisi
Kənddə 9 nəfərdən ibarət 1 ailə yaşayır. 

## İqtisadiyyatı
Yerli əhali vaxtilə qoyunçuluqla məşğul olub. Burda qoyunçuluq üçün olduqca əlverişli mühit var. Ətrafda bitən yarımsəhra və səhra bitkiləri qoyunçuluq üçün əhəmiyyətli qida mənbəyidir. Kəndin yuxarısında yaylaq var. Yaylaq və qışlaq bir-birinə yaxın olduğu üçün qoyunçuluq üçün əlverişlidir. Kəndin ətrafındakı çox sayda zağada (süni mağara) isə qoyun sürüləri saxlanılıb.

Sustun çox sayda kəhriz sistemi olub və bu kəhrizlər əhalini suyla təmin edib. Kəndin yaxınlığında yüksək dağlıq tədricən Araza doğru əyilir və həmin sular burda səthə yaxınlaşır. 

Kəndin yaxınlığında iki mühüm duz layı varmış. Onlardan birinin tərkibindəki duzun miqdarı 96.44 faiz olub. Sovet dövründə duzun istismarı çətinləşdiyi üçün mədən fəaliyyətini dayandırıb.

## Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.

## Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.

## Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.

## Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Fizzə Bağırova. Bir kəndin taleyi, yaxud Sust kəndi barədə qeydlər (https://nuhcixan.az/)

## Həmçinin bax
Andrea Karboni

**Andrea Karboni** () – İtaliya A Seriyasında çıxış edən Monzanın və 21 yaşadək futbolçulardan ibarət İtaliya milli futbol komandasının müdafiəçisi.

## Karyerası

### [[Kalyari FK|Kalyari]]
Kalyaridə ilk matçına 23 iyun 2020-ci ildə keçirilən SPAL-Kalyari matçının 90+5-ci dəqiqəsində çıxıb. Matç Kalyarinin 0–1 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.Kalyarinin heyətində 50-ci matçına 6 fevral 2022-ci ildə keçirilən Atalanta-Kalyari matçının 87-ci dəqiqəsində çıxıb. Matç Kalyarinin 1–2 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. 30 iyun 2022-ci ildə Kalyaridən ayrıldı.

### Monza
30 iyun 2022-ci ildə Kalyaridən Monzaya transfer olundu. Monzada ilk matçına 13 avqust 2022-ci İldə keçirilən Monza-Torino matçının 63-cü dəqiqəsində çıxıb. Matç Torinonun 1–2 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Buz nəhəngi

**Buz nəhəngi** — i əsasən, karbon, oksigen azot və kükürd kimi hidrogen və heliumdan daha ağır elementlərdən ibarət nəhəng planetdir. Günəş sistemində iki buz nəhəngi var: Uran və Neptun.

Astrofizikada və planetar elmdə "buzlar" termini  müvafiq olaraq donma nöqtələri 273 K (0°C), 195 K (-78°C) və 91 K (-182°C) olan su, ammonyak və ya metan kimi təxminən 100 K-dən yuxarı donma nöqtələrinə malik uçucu kimyəvi birləşmələrə aiddir  (bax Uçucu maddələr). 1990-cı illərdə Uran və Neptunun, əsasən hidrogen və heliumdan ibarət qaz nəhəngləri olan digər nəhəng planetlərdən, Yupiter və Saturndan ayrı nəhəng planetlər sinfi olduğu müəyyən edilmişdir.

## İstinadlar
Bioloji məskunlaşma

**Bioloji məskunlaşma**—Müəyyən sahədə məskunlaşan bir və ya bir neçə növ bitki və heyvan orqanizmlərinin məcmusu

## İstinadlar
Masayuki

**Masayuki** — ad.

* Masayuki Hisataka — "9-cu dan qara kəmər" sahibi
* Masayuki Okano — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
* Masayuki (animator) — animator.
XBIZ Award

**XBIZ Award** () porno sənayesininin sənətçilərinə verilən mükfatatdır. Mükafat XBIZ tərəfindən ilk dəfə 2003-cü ildə verilmişdir.  

## Xarici keçidlər

*
XRCO Award

**XRCO Award** — X-Rated Critics Organization tərəfindən hər il porno sənayesindəki sənətçilərə verilən mükafat. Mükafat mərasimi əsasən yaz aylarında keçirilir.
SSRİ Ali Sovetinin Məlumatı

***SSRİ Ali Sovetinin Məlumatı*** — SSRİ Ali Sovetinin həftəlik rəsmi nəşridir. Dövri nəşr SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1938-ci il 24 yanvar tarixli "SSRİ Ali Sovetinin orqanı olan SSRİ Ali Sovetinin Məlumatının nəşr edilməsi haqqında" Fərmanına uyğun olaraq nəşrə başlamışdır.

1938-ci il aprelin 7-dən SSRİ-nin paytaxtı Moskvada nəşr edilmişdir. İlk 16 il qəzet şəklində, 1954-cü il yanvarın 20-dən ittifaq respublikalarının dillərində kitab formatında bülleten kimi nəşr olunurdu. "Xəbərlər" SSRİ qanunlarını, SSRİ Ali Sovetinin qərarlarını, SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərman və normativ qərarlarını; SSRİ-nin xarici dövlətlərlə bağladığı və SSRİ Ali Soveti tərəfindən təsdiq edilmiş müqavilələri, sazişləri və konvensiyaları; SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin SSRİ adlarının verilməsi və orden və medalları ilə təltif edilməsi haqqında fərmanları; SSRİ Ali Sovetinin və onun palatalarının, onların daimi komissiyalarının, SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin SSRİ Ali Sovetinin deputatlarının seçilməsi və geri çağırılması ilə bağlı işi haqqında məlumat materiallarını; xarici dövlətlərin səfirləri tərəfindən SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədrinə etimadnamələrin təqdim edilməsi haqqında; SSRİ Ali Sovetinin Parlament qrupunun fəaliyyəti haqqında, ittifaq respublikalarının inzibati-ərazi bölgüsündə dəyişikliklər haqqında və s. dərc edirdi.

Oxşar "Xəbərlər"i bütün ittifaq respublikalarının Ali Sovetləri nəşr edirdi.

"Xəbərlər"in son sayı 1991-ci ilin dekabrın 25-də işıq üzü gördü, bundan sonra SSRİ Ali Sovetinin ləğvi ilə birlikdə nəşri dayandırıldı.

## Nəşrin dilləri
* 1938-ci ildən ilk nömrələrindən ittifaq respublikalarının bütün əsas dillərində nəşr olunur.
* Kareliya-Fin SSR-nin yaradılması və Baltikyanı dövlətlərin və Bessarabiyanın SSRİ-yə daxil edilməsi ilə əlaqədar "1941-ci il yanvarın 5-dən redaktorlar "SSRİ Ali Sovetinin Xəbərlərini" Fin, Moldova, Eston və Latviya dillərində nəşr etməyə başlayırlar".

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ведомости Верховного Совета СССР // Советская историческая энциклопедия. Т. 3. — М.: Böyük Rusiya Ensiklopediyası (nəşriyyat), 1963. — С. 24.
* 
* Ведомости Верховного Совета СССР (ЭЛЕКТРОННАЯ БИБЛИОТЕКА "НАУКА ПРАВА") (1954–1989)
* Ведомости Верховного Совета СССР (1989–1991)
* ЭЛЕКТРОННАЯ БИБЛИОТЕКА "НАУКА ПРАВА" (1941, 1942, 1954–1991)
Mayumi

**Mayumi** — Yaponiya qadın adı.

* Mayumi Kaci — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.  
* Mayumi Omatsu — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.
Qordon Vilson (Şotlandiya siyasətçisi)

**Robert Qordon Vilson** (; ) — Şotlandiya siyasətçisi və hüquqşünası. O, 1979–1990-cı illərdə Şotlandiya Milli Partiyasının (şmp) lideri və 1974-cü ildən 1987-ci ilə qədər Dandi-İsti təmsil edən parlament üzvü olmuşdur. O, 1983–1986-cı illərdə Dandi Universitetinin rektoru olmuşdur.

## Əsərləri
* *SNP: The Turbulent Years 1960–1990*, 2009. 
* *Pirates of the Air: The Story of Radio Free Scotland*, 2011 
* *Scotland: The Battle for Independence*, 2014 

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Thomas A. W. Stewart, "'A disguised Liberal vote'? – third-party voting and the SNP under Gordon Wilson in Dundee during the 1970s and 1980s", *Contemporary British History*, vol. 33, no. 3 (2019), pp. 357–382.
* *Scottish National Party Leaders*, edited by James Mitchell and Gerry Hassan, Biteback Publications, 2016.
Billi Vulf (siyasətçi)

**Vilyam Katbertson Vulf** (; ) — Şotlandiya mühasibi, sənayeçisi və siyasətçisi. O, 1969–1979-cu illərdə Şotlandiya Milli Partiyasının (ŞMP) milli təşkilatçısı (lideri) olmuşdur. Vulf ŞMP-nin müasir, proqressiv siyasi hərəkata çevrilməsində və ŞMP-nin sosial-demokrat siyasi hərəkatının inkişafında mərkəzi rol oynamışdır.

## Şəxsi həyatı
Vilyam Vulf 1953-cü ildə Arna Dinviddi ilə evlənmişdir və cütlüyün dörd övladı olmuşdur. O, 2010-cu ilin martında 86 yaşında Hamiltondakı Oudston Xəstəxanasında vəfat etmişdir. Aleks Salmond və İan Qrey ona başsağlığı verən siyasi liderlər arasında idi. Salmond Vulfun "ŞMP-ni müasir siyasi partiyaya çevirdiyini" bildirmişdi.

## Əsərləri
**Scotland Lives: the Quest for Independence*, 1973

## İstinadlar
Bu, Şotlandiyanın neftidir

**Bu, Şotlandiyanın neftidir** () — 1970-ci illərdə Şotlandiya Milli Partiyasının (ŞMP) istifadə etdiyi siyasi şüar.

Şotlandiya sahillərində yerləşən Şimal dənizinin neftli-qazlı hövzəsində yataqların istismar edilməsindən sonra ŞMP bu faktdan öz siyasi kampaniyası üçün istifadə etməyə başlamışdı. ŞMP iddia edirdi ki, neft hasilatından əldə olunan gəlir yalnız Şotlandiyanın müstəqilliyi halında onun inkişafı üçün xərclənə bilər. Bunun ardınca onlar Şotlandiya parlamentinin bərpası və sonradan Şotlandiyanın tam suverenliyi məsələsini qaldırmışdılar.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Murkens, J, Jones, P & Keating, M (2002) *Scottish independence — A Practical Guide*. Edinburgh University Press. Edinburgh.
* Kemp, A.G & Stephen, L (1999) *Expenditures and Revenues from the UKCS — Estimating the hypothetical Scottish Shares 1970—2003* North Sea Study Occasional Paper No. 70. Department of Economics. University of Aberdeen.
* Wälde, T. Thomas W. Wälde Scotland’s Oil Does it have a future?, published oinline at https://web.archive.org/web/20070929134513/http://www.dundee.ac.uk/cepmlp/journal/html/Vol14/Vol14_5.pdf, accessed September 20, 2007.
Ayumi

**Ayumi** — Yaponiya adı.

* Ayumi İvata — Yaponiyalı oxatan.  
* Ayumi Kayhori — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.  
* Ayumi Tsuci — Yaponiya səs aktrisası.  
* Ayumi Oya — Yaponiya qadın futbolçusu. 
* Ayumi Hara — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.

## Həmçinin bax
* Ayu
İrənçi (Nir)

**İrənçi** () — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 373 nəfər yaşayır (81 ailə).

## İstinadlar
Talıb Musayev

**Talıb Qurban oğlu Musayev** () — Azərbaycan-sovet ictimai-siyasi dövlət xadimi. Ermənistan Kommunist Partiyasının Basarkeçər (1946–1953) və Qarabağlar (1942–1946) rayon komitələrinin birinci katibi. Ermənistan SSR Ali Soveti sədrinin birinci müavini. Maksim Musayevin atasıdır.

## Həyatı
Talıb Qurban oğlu Musayev 1908-ci ildə Basarkeçər rayonu Nərimanlı kəndində anadan olmuşdur. 1936-cı ildə Basarkeçər rayon komsomol komitəsinə I katib seçilib. 1937-ci ildə onu rayon partiya komitəsinin III, bir az sonra isə II katibi seçilər. 1938-ci ildə Zodda ekstern imtahanla tam orta təhsil haqda attestat alaraq İrəvan pedaqoji institutuna qiyabi daxil olub. 1943-cü ildə ali təhsil diplomu ilə institutu bitirib.

1939-cu ildə Basarkeçər Rayon İcraiyyə komitəsinin sədri, 1942-ci ildə Qarabağlar, 1946-cı ildə isə Basarkeçər Rayon Partiya Komitəsinin I katibi təyin olunub. 1948-ci ildə vəzifəsinin icrasında qalmaqla Moskvada Marksizm-Leninizm kursunu da oxumuşdur.

Basarkeçər rayonu Partiya Komitəsinin birinci katibi, Ermənistan SSR Ali Sovetinin sədrinin birinci müavini olmuş, bir neçə dəfə Ermənistan SSR Ali Sovetinin üzvü seçilmişdir.

21 fevral 2003-cü ildən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü olmuşdur.

Talıb Musayev 4 aprel 2005-ci ildə vəfat etmişdir. Mehdiabad qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

## Kitabları
* Ermənilər və faciələrimiz. Bakı: Nurlar, 2008.

## İstinadlar