open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əbrəc Əlbeyt Qüllələri

**Əbrəc Əlbeyt Qüllələri** — Səudiyyə Ərəbistanında ən yüksək bina, dünyanın isə ən böyük və yüksək otelidir.  Bununla yanaşı dünyanın ən böyük saatına malik ən yüksək saat qülləsidir.
## Tikintisi
2012-ci ildə açılmış bina dünyanın ən yüksək ikinci binasıdır. Kompleks krallığın ən böyük tikinti şirkəti olan Saudi Binladın Qrup tərəfindən inşa edilir. Bina Kəbənin içində olan Məscidül-Həramın yanındadır. Buna baxmayaraq binada 4,000 insan tutumlu məsciddə fəaliyyət göstərəcək. Hər il 2 milyon hacı burada yerləşdirilə bilər. Dünyanın ən böyük saat qülləsi: Bu Səudiyyə Ərəbistanının Məkkə şəhərində müqəddəs Məsci-
dül-Həramın yaxınlığında inşa edilmiş Əbrəc Əlbeyt Qüllələridir. Hər il 2 milyon hacıya xidmət göstərəcək kompleks dünyanın ən böyük saatına malik ən hündür saat qülləsi olmaqla yanaşı, 601 m hündürlüyü ilə Səudiyyə Ərəbistanının ən hündür binası, dünyanın isə ən böyük və ən hündür otelidir. 2012-ci ildə tamamlanmış binanın inşasına ümumilikdə 1,6 mlrd. dollar xərclənmişdir. Binanın ümumi tutumu 65 000 nəfərdir. Həmçinin, binada 4000 nəfərlik məscid də fəaliyyət göstərir. Saat qülləsinin dörd tərəfli saatının diametri 46 m olan hər bir tərəfi qızıl suyuna salınmış keramik lövhədən ibarətdir. Dünyanın ən hündür ikinci binası olan Əbrəc Əlbeyt Qüllələrinin Məscidül-Hərama baxan tərəfində ərəbcə yazılmış "Allahın adı ilə" kəlməsi iki milyon ədəd LED lampası ilə işıqlandırılır.  
## Qalereya

File:المسجد الحرام٣.jpg|Gecə görüntüsündə Saat Qülləsi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Reshaping Mecca—slide show, *[[:en:The New York Times]]*
Bakı Kristal Zalı

**Bakı Kristal Zalı** — Bakıda Avroviziya 2012 yarışmasının keçirilməsi nəzərdə tutulan idman-əyləncə kompleksi. Əvvəllər rəsmi olaraq təsdiqlənməsə də 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi də burada keçirilmişdi.

## Ümumi məlumat

5000 m2 ərazini əhatə edən 25 000 nəfərlik kompleks orijinal arxitekturası ilə fərqlənir və paytaxtın memarlıq quruluşuna xüsusi yaraşıq verir. 10 yanvar 2012-ci il tarixinə zalın çox funksional arenasının dam örtüyü tamamilə quraşdırıldı. Dam örtüyünün çəkisi 2400 tondu. İnşaat prosesində 500 nəfər çalışmışdır. Avroviziya müsabiqəsinin keçirilməsi üçün 6 həftəyə ərsəyə gəlmiş olan — "Bakı Kristal Zalı"nın səhnəsində işıq effektləri və televiziya avadanlıqları quraşdırılıb. "Bakı Kristal Zalı"nda istifadə olunan möhtəşəm işıqlandırma sistemi, 2500-dən çox projektor, 3.000 metrdən artıq naqil Almaniyadan gətirilib. Səhnənin bəzi elementləri hazır şəkildə Hamburq şəhərindən paytaxtımıza gətirilib. 2 ədəd yük təyyarəsi ilə isə Avropanın müxtəlif şəhərlərindən müasir işıq-diod texnologiyası və videokamera sistemi daşınıb. "Bakı Kristal Zalı"nın səhnəsində 1.300 m-dən artıq sahəsi olan işıq-diod ekranlar "elektron pəncərə"lər formasında yerləşdirilib. Bundan əlavə, şounu ekrana gətirmək üçün arenada xüsusi sistem vasitəsi ilə 25 HD kamera quraşdırılıb.

## Konsertlər

### Avroviziya

17 noyabr 2011-ci ildə CNN telekanalı Azərbaycanda final yarışmasına hazırlıqla bağlı geniş reportaj verdi. Telekanal reportajında "2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi"nin keçirilməsi ehtimal edilən Bakı Kristal Zalının eskizini nümayiş etdirdi.

25 yanvar 2012-ci il tarixində "Eurovision-2012" mahnı müsabiqəsinin Bakı Kristal Zalında keçiriləcəyi rəsmən təsdiqləndi. Avropa Yayım Birliyi (EBU) bu barədə açıqlama verdi.

Müsabiqənin Azərbaycan üzrə yayımçısı olan Azərbaycan İctimai Teleradio SC bu müsabiqə üçün 3 potensial yer təklif edibmiş, lakin EBU üstünlüyü yeni qapalı arenaya verib. Yeni tikilən "Baku Crystall Hall" təxminən 25 min tamaşaçı tutur. 16 minə yaxın tamaşaçı isə müsabiqənin yarımfinalını və finalını böyük monitordan canlı izləyə biləcəklər.

### Cenifer Lopez

2012-ci ilin sentyabrın 23-də Cenifer Lopez "Dance again" proqramı ilə Kristal Zalında səhnəyə çıxıb.

### Aygün Kazımova

2017-ci ilin sentyabrın 22-də Aygün Kazımova səhnə fəaliyyətinin 30 illiyi münasibətilə "Aygün-30 il" proqramı ilə Kristal Zalında səhnəyə çıxmışdır.

## İdman yarışları

2013–14 mövsümündə CEV Qadınlar Çempionlar Liqasının dördlər finalına ev sahibliyi qazanan Bakı şəhərinin arena seçimi Krsital Zalından yana oldu. Bu seçimdən sonra martın 15-i və 16-ı voleybol üzrə Çempionlar liqasının müvafiq olaraq iki yarımfinal, bir üçüncülük və bir final oyununa Kristal Zalı ev sahibliyi etmişdi. Sonda təmin etdiyi yüksək səviyyəli imkanlara görə zal bu mənada indiyə qədərki yarışlar içində ən möhtəşəm təşkilatçılığa imza atmışdı. Maraq üçün qeyd edək ki, turnirin final qarşılaşmasında Dinamo Kazan Vakıfbank Günəş Sığorta Qadın Voleybol Komandasına 3–0 hesab ilə qalib gələrək Avropanın bir nömrəli kubokuna yiyələnmişdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* "Baku Crystal Hall" yeni idman yarışlarına hazırlaşır
Rokfor pendiri

**Rokfor pendiri** () — göy pendirlərə aid olan fransız pendiri

## Mənbə
* http://www.roquefort.fr/
* Сыр "Рокфор"
Jerom Roten

**Jerom Roten** (; ) ― hücuma meyilli yarımmüdafiəçi mövqeyində oynayan fransız futbolçu. Ləqəbi "Robot Roten"dir. Hazırda Korsika klubu olan "Bastia"da oynayır.

## Karyerası

### Klub karyerası
Peşəkar futbolçu karyerasına "Kan"da başlayan Roten "Trua"nın formasını geyən zaman məşhurlaşıb. Bundan sonra "Monako"ya transfer olunub. 2003–2004-cü il mövsümündə keçirilən UEFA Çempionlar Liqasında "Monako"nun heyətində turnirin finalında oynasa da, klubu məğlub olub. "Monako"dan sonra Roten "Pari Sen-Jermen" klubuna transfer olunub və bu komandanın heyətində oynadığı 154 oyunda 13 qol vurub. Həmin mövsüm səkkiz dəfə Fransa milli futbol komandasının formasını geyinib. "Pari Sen-Jermen"də beş il oynadıqdan sonra "Qlazqo Reyncers"ə icarəyə verilib. 2009–2010-cu illərdə yenə də icarə şərtləri ilə Türkiyənin Ankaragücü futbol klubunun heyətində yaşıl meydançaya çıxıb. "Ankaragücü"nün heyətində 12 oyun keçirib. Klub Roteni birdəfəlik öz heyətinə transfer etmək istəsə də, "Pari Sen-Jermen" ilə razılıq əldə edə bilməyib. 2010-cu ildə Roten "Pari Sen-Jermen" klubunu da tərk edib və Korsika adasının "Bastia" klubu ilə müqavilə imzalayıb.

### Millî komanda karyerası
Roten Fransa milli futbol komandasının heyətində 14 oyuna çıxıb və iki qol vurub. FİFA Konfederasiyalar Kuboku 2003 və UEFA Avropa Kuboku 2004-də iştirak edən Fransa millisinin heyətində olub.

## Xarici keçidlər
* PSG Profili 
* Transfermarkt.com.tr Profili
* TFF Profili
* FFF Profili
Ömər Naci

**Ömər Naci** () — Türkiyənin siyasi xadimi, hərbçi, publisist, "İttihad və tərəqqi" cəmiyyətinin fəallarından biri. Türkiyə hökumətinin xüsusi tapşırıqlar üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi kimi Cənubi Azərbaycanda milli azadlıq hərəkatının güclənməsinə böyük kömək göstərmişdir.

## Həyatı
Ömrünün mühüm bir dövrünü İranda yaşamış, orada türklərin maariflənməsi və təşkilatlanması istiqamətində fəaliyyət göstərmişdir. Xoy şəhərində Mirzə Səidin açdığı Siratülmüstəqim məktəbinin müdiri olmuşdur. Məktəb bağlandıqdan sonra dağlara çəkilərək gizli fəaliyyət göstərmişdir.

## Hərbi fəaliyyəti
20-ci əsrin əvvəllərində onun səyi nəticəsində Osmanlı hökuməti Cənubi Azərbaycanda milli azadlıq hərəkatına kömək məqsədilə maliyyə yardımı ayırmışdır. Səttar xanın başçılıq etdiyi 1905–06-cı illər inqilabını yaxından izləmiş, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Baş komandanı Ənvər paşanın tapşırığına əsasən Cənubi Azərbaycan türklərinin siyasi cəhətdən təşkilatlanması işinə yaxından kömək göstərmişdir.

Birinci Dünya müharibəsi (1914–18) illərində türk-alman ordusunun Cənubi Azərbaycanda həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlarda yaxından iştirak etmişdir. Tarix ədəbiyyatında "kiçik müharibə" adlandırılan termin onun adı ilə bağlıdır. Beləki, 1915-ci ilin dekabrından başlayaraq, polkovnik Ömər Naci bəy və fon Şeybner-Rixterin komandanlıq etdiyi 650 nəfərlik kiçik mücahidlər dəstəsi Muş-Bitlis-Cənubi Azərbaycan istiqamətində uğurlu hərbi əməliyyat apararaq 1916-cı il yanvarın 14-də Təbrizə daxil olmuşdu. Döyüşdə aldığı yaradan Kərkük hərbi xəstəxanasında vəfat etmişdir.

## Həmçinin bax
* Mehmet Vehib paşa

## İstinadlar

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Məşrutə ensiklopediyası, Bakı, 2011. 624 səh.
* Лудшувейт Е.Ф., Турция в годы первой мировой войны, М., 1966.

## Xarici keçidlər
* "YAŞAYAN ÖLÜ" ÖMER NACİ
Yan Bjexva

**Yan Bjexva** () — Polşa yazıçısı.

## Həyatı
Yan-Lesman 1898-ci ildə Ukraynada anadan olmuşdur. Onun atası yol üzrə mühəndis işləmişdir. O Ukraynada ğənclik illərini keçirmişdir.

Bjexva onun təxəllüsüdür. Byexvanın tərcüməsi yəni bu sözün mənası "coxdanışan" "zarafatcıl" deməkdir. Sonradan o, 1958-ci ildə "Yetkinləşmək zamanı" povestini yazmışdır. Bu povestdə o, öz uşaqlıqlığı və tərcümeyi-halı haqqinda yazmışdır. Onun ilk şeiri 1915-ci ildə jurnalda çap olunmuşdur.

Uşaqlar üçün 1938-ci ildə "İynə sap ilə rəqs edirdilər" 1939-cu ildə " Ördək- qəribə qadın" əsərlərini yazmışdır.

1959-cu ildə Byexva uşaq ədəbiyyatında qazandığı nailiyyətlərə ğörə Dövlət mükafatına layiq ğörülmüşdür. Byexvanın uşaq ədəbiyyatında yaradıcılıq dairəsi çox ğenişdir. Onun yaradıcılığına da nağıllar, yumoristik şerlər, təmsillər və zarafatlar ğeniş yer tutur. Byexva kiçik yaşlı, məktəbli və ğənclər üçün də yazırdı. Bunlara misal olaraq "Padşah və Təlxək", " Şah haqqında nağıl" və s. Byexva fantastik povestlər də müəllifidir. O. bu povestləri şer formasında yazırdı" " Pan Doremi və onun yeddi qızı", triloğiya:"Pan Linzaqadın meşədə", "Pan Linza okeanın dibində", " Pan Linza ayda" və s. Byexva fantastik əsərində Pan Klyaksa haqqında yazmışdır. Pan Klyaksa şerbazdır. Bəzən Byexvanin yaratdığı nağılların qəhrəmanları başqa dahi nağşlların qəhrəmanlarına bənzəyir. Bunlara misal olaraq, "Qırmızı papaq", " Yatmış Ğözəl" və s. Byexvanın nağıllarının qəhrəmanları-heyvanlar, cücülər, quşlar, bəzən əşyalar, ev əşyalarş və s uşaqlara çox tanış, yaxın olurlar. Byexva bir ço tərcümələrdə etmişdir. O. rus dilindən öz ana dilinə "Qaydar haqqında hekayə". "Evseyko ilə əhvəlat" və s əsərlərini tərcümə etmişdir.

Yan Bjexva 1966-cı ildə vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Konfederasiya

**Konfederasiya** — müstəqil qurumlar və təşkilatlar tərəfindən, suverenliklərini mühafizə etmək şərtiylə, ortaq və məhdud mənfəətlərini təmin etmək məqsədilə müəyyən müqavilə ilə qurulan birliklər.

Konfederasiyada təşkilat və qurumlar ancaq müəyyən və məhdud məqsədlərlə birləşirlər. Konfederasiyanı meydana gətirən konfederasiyon təşkilat və quruluşların xüsusiyyətləri, konfederasiya halında da davam edər. Ortaq mənfəətlərini reallaşdırmağa yarayacaq nisbətdə bir əməkdaşlıq edirlər; bunun xaricində müstəqil təşkilat və quruluşlar kimi sifətlərini, hüquq və vəzifələrini bütünlüklə qoruyurlar.

Konfederasiyaya daxil konfederasiyon təşkilat və quruluşlar istər xarici, istərsə də daxili baxımdan tam mənasıyla öz hakimiyyətlərinə sahibdir. Üzv təşkilat və quruluş dövlət isə digər dövlətlərlə hər cür diplomatik münasibətlərdə ola bilirlər. Konfederasiyon dövlətlər konfederasiyaya daxil dövlətləri heç bir təəhhüd altına soxmadan başqa dövlətlərlə döyüşə girişdikləri kimi, eyni konfederasiyada üzv olan bir dövlət ilə döyüş etdiyi zaman, bu beynəlxalq hüquq baxımından bir vətəndaş müharibəsi hesab olunmur; iki dövlətin müharibəsi sayılır.

Konfederasiyada üzv dövlətlərin nümayəndələrindən meydana gələn bir məclisi vardır. Bu məclis tərəfindən alınan qərarları üzv dövlətlərin də tətbiq edə bilməsi üçün hər dövlətin ayrı-ayrı şəxsən səlahiyyətli orqanın tərəfindən mənimsənərək təsdiq edilməsi lazımdır.

Konfederasiya dövlət birliyi bir andlaşma ilə meydana gəldiyi üçün üzv dövlətlər istədikləri zaman konfederasiyon dövlətdən ayrıla bilərlər. Konfederasiya tipi dövlət birliyinə nümunə olaraq Müstəqil Dövlətlər Birliyi və İngilis Millətlər Birliyi verilə bilər. Tək əksəriyyətdə federasiya dövlət tipini hazırladığı üçün tarixi bir əhəmiyyəti vardır. Həqiqətən bu gün federasiya tipi dövlətlər, bir zamanlar konfederasiya şəklində idilər. Məsələn, İsveçrə 1848-ci il tarixə qədər konfederasiya halında idi. Bu tarixdə bugünkü federal dövlət vəziyyətinə gəldi. Bu gün bir federasiya dövlət şəkli meydana gətirən ABŞ, 1776-cı ildən 1787-ci ilə qədər konfederasiya dövlət şəkli idi. Bugünkü Birləşmiş Almaniya da 1870-ci ilə qədər konfederasiya dövlət vəziyyətində idi. Bu halda tarixi baxımdan konfederasiya, federal dövlət şəklini hazırlayan bir mərhələdir. Baxın. Argentina, Kuba, İspaniya, Kolumbiya, Meksika, Kanada federal dövlətlərə nümunə olaraq verilə bilər.
Lakin tam tərsi bir müddət olaraq bir istisna, federasiya dövləti olan Yuqoslaviyanın son iki üzvləri Serbiya və Monteneqro 2003-cü ildə Serbiya və Monteneqro adında bir konfederasiya dövlətinə çevrildi. Amma 2006-cı ildə bu konfederasiya iki üzv ölkənin sonunda yollarını tamamıyla ayırıb müstəqil olunca sona çatdı.

## İstinadlar
Eduard Qranvil Braun

**Eduard Qranvil Braun** (; ) — Böyük Britaniya şərqşünası, yazıçısı, tərcüməçisi, alimi.

## Həyatı
Bəhai dinini qəbul etmişdir. Babın Bəyan kitabını ingilis dilinə tərcümə etmişdir.

## Əsərləri
*"İran ədəbiyyatı tarixi", 1906

## İstinadlar

## Həmçinin bax


Fayl:Edward Granville Browne.jpg|Eduard Qranvil Braun 1900
Fayl:Edward-Granville-Browne.jpg|Eduard Qranvil Braun


## Xarici keçidlər

* Э. Г. Браун. Конспект Персидского Байана
* A YEAR AMONGST THE PERSIANS — IMPRESSIONS AS TO THE LIFE, CHARACTER, & THOUGHT OF THE PEOPLE OF PERSIA — Received during Twelve Months' Residence in that Country in the Year 1887—1888.
* The Persian Revolution of 1905—1909 , by Edward G. Browne, with a new introduction by Abbas Amanat in the Persia Observed series by Mage Publishers (1995, 2006)
* E.G. Browne. *[http://www.google.nl/books?id=fshmK9xYD6cC&pg=PP1&ots=BPRFpbtMXj&dq=literary+history+of+persia&sig=pJg34G1-x45HrnMJmooXTdWxazI#PPR5,M1 Literary History of Persia]*. (Four volumes, 2,256 pages, and twenty-five years in the writing). 1998. ISBN 0-7007-0406-X
* A Summary of the Persian Bayan is a Section 3 (pages: 316—406) of the book "Selection from the Writings of E. G. Browne on the Babi and Baha’i Religions" by Moojan Momen (Oxford: George Ronald, 1987. ISBN 0-85398-247-3, ISBN 0-85398-246-5)
* "Персидский Байан. Конспект" ("Selection from the Writings of E.G. Browne on the Babi and Baha’i Religions" стр. 316—406) Перевод с английского, издательство "Фолиантъ", Казань, 2002, 2006, ISBN 5-94990-001-4, 120 с.

## İstinadlar
İsrafil ağa Kərbəlayev

**İsrafil ağa Kərbəlayev** () — XX əsrin əvvəllərinə kimi Qazax qəzasının tanınmış bəylərindən, xeyriyyəçi. Qaçaq Kərəm ilə qan düşməni olmuşdur.

## Həyatı
İsrafil ağa Oruc oğlu Kərbəlayev 1866-cı ildə Qazax qəzasının Qıraq Kəsəmən (İndiki Ağstafa Rayon Qıraq Kəsəmən) kəndində varlı bəy ailəsində anadan olmuşdur.

İsrafil ağa Qazax şəhərində qədim hamam, Cümə məscidi və 3 nömrəli məktəbin binasını tikdirib.Yeniyetmə vaxtlarından qorxmaz, cəngavər bir bəy oğlu böyük hörmət qazanmışdır. Qıraq Kəsəmən kəndinin ağası olduqdan sonra isə gördüyü işlərlə nəinki öz kəndində, hətta bütün Qazax qəzası, Borçalı Göyçə mahaları, Gəncə və İrəvan quberniyalarında böyük nüfuz qazanmışdır. İsrafil Ağa Qıraq Kəsəmən kəndinin sakinlərinin malına və canından həmişə muğayat olar, kənddə çoxlu xeyriyyəçilik və abadlıq işləri görərdi.

Bu mənada o, kəndə ara sıra basqınlar edən erməni və gürcü oğuru dəstələrini əzib bura basqınlarının qarşısını almışdır. Onun xəbəri və icazəsi olmadan hətta bir çar məmuru belə kəndə gələ bilməzdi. Kovxası olduğu kəndin vergisini həmişə özü ödəyərdi. Əvizində isə kənd sakinlərindən mal-pul yox bir-biri ilə mehriban dolanmağı və oğurluq etməməyi tələb edərdi. Buna riayət etməyənləri isə cəzalandırardı.

Onun gənc vaxtlarda gücünə güc qatan qardaşlığı Molla Zal oğlu İsgəndərin oğlu Kərəm igidliyi idi. Amma onların necə möhkəm dost olmalarına baxmayaraq sonra bir-birinə düşmən olmuşdurlar. Belə ki, Kərəmin atasının (İsgəndər) torpaq məsələsində yaranan narazılığa görə İsrafil ağanın atası Oruc ağa ilə araları pozulmuş, məsələ məhkəməyə müraciətlə yekunlaşmışdı. Rəhim Hüseynov kitabında qeyd edir ki, Oruc ağa məhkəmə və polis vasitəsilə ilə İsgəndərə cürbəcür cəzalar verdirmişdi (Sibirə sürgün edilir, sürgündən qaçdıqdan sonra kəndinə qayıdır, burada öldürülür). Müəllifin eyni əsərində İsgəndərin oğlu Kərəmin atasının intiqamını almaq üçün Oruc ağanı öldürdüyü deyilir. Bundan sonra Oruc ağanın oğlu İsrafil ağa ilə Kərəm arasında qan düşmənliyi yaranır. Kərəm qaçaqlıq etməyə başlayır. Qaçaq Kərəm adı ilə məşhurlaşır. Ancaq onlar düşmən olsalar da mərdanə düşmənçilik etdilər. Hətta İsrafil ağanın özü Qaçaq Kərəm üçün mahnılar da yazıb. Qaçaq Kərəm qohumlarını təqibdən qorumaq üçün Təbrizə qaçır. Orada isə kəndlilərə əziyyət edən Zal xanı öldürdüyü qeyd olunur.

## Ölümü
Azərbaycanı bolşeviklər işğal etdikdən sonra İsrafil Ağanın bütün malı-mülki müsadirə edilib. 1917-ci ilin mart ayında Qıraq Kəsəmən kəndində "qolpun" deyilən su dərəsinin kənarında xaincəsinə güllələnib. Həmin yerə, bu gün də "Ağavurulan" deyirlər.

## Həmçinin bax
* İsrafil ağa hamamı

## İstinadlar
Hörmət

**Hörmət** və ya **sayğı** — şəxsiyyətə hörmətlə yanaşmaq, tənqidi şəxsin özü deyil onun fikrinə yönəltmək, etirazı mədəni şəkildə etmək, heç kimin fikrini "lağa" qoymamaq, hamının danışmaq hüququ olduğunu dərk etmək Yeri gəldikdə güzəştə getməyi bacarmaq, *"özünə rəva bilmədiyini, başqalarına rəva bilmə"* atalar sözünü unutmamaq.

Hər kəsə hörmət edən, sayğı göstərən və eyni zamanda da özünə hörmət qazanmağa çalışan insan bacarmalıdır.
* "Buyurun", "bağışlayın", "zəhmət olmasa", "üzr istəyirəm", "minnətdaram" və s. kimi kəlmələri dildə vərdişə çevirmək bacarığı;
* fikrini əsaslandırmaq, əsassız fikirdən qaçmaq bacarığı;
* "Bu mənim şəxsi fikrimdir", "Bu onun şəxsi fikridir", "Hər kəsin öz fikrini söyləmək haqqı var" və s. kimi düşüncələrini normal qəbul etməklə ona dəstək vermək bacarığı.

## İstinadlar
Şükrü Kaya

**Şükrü Kaya** () — Türk ədibi, görkəmli siyasi xadim.

## Həyatı
İstanbulun işğalından sonra Maltaya sürgün edilmiş, sürgündən qaçaraq bir müddət İtaliya və Almaniyada yaşamışdır. Türkiyəyə döndükdən sonra yüksək dövlət vəzifələrində çalışmış, daha çox bədii tərcümə fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.

## İstinadlar
Ceyms Moriyer

**Ceyms Yustinyen Moriyer** () — İngilis yazıçısı.

## Həyatı
O, bir müddət İranda diplomat kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Yazıçının 1824-cü ildə Londonda nəşr olunan "İsfahanlı Hacıbabanın macərəları" romanı böyük şöhrət qazanmışdır. Məşhur yazıçı Volter Skott C. Y. Moriyeri "ən yaxşı ingilis romançısı" adlandırmışdır.

## Xarici keçidlər
* ''The Adventures of Hajji Baba of Ispahan set forth in Eighty Chapters'' , полный текст.
* ''Ayesha, Maid of Kars'' на Google Books (PDF, ок. 17 МБайт).

## İstinadlar
Qarşılıqlı yardım

**Qarşılıqlı yardım** () Pyotr Kropotkinin Etika ilə birlikdə iki ən mühüm kitablarından biridir. *Qarşılıqlı Yardım* *Etika*dan  öncə çap olunaraq sözügedən kitabda bəhs olunan tezislərin əsaslarını qüvvətləndirmişdir.

Çarlz Darvinin *"Təbii seçmə yolu ilə növlərin əmələ gəlməsi və ya yaşama uğrunda mübarizədə əlverişli fərdlərin saxlanması"* (*On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life*) əsərindən fərqli olaraq Kropotkin bu əsərində yüzlərlə örnək vasitəsilə təbiətdəki gücsüz fərdin qarşılıqlı yardım yolu ilə güclü cəmiyyət yaradaraq düşməninə qarşı mübarizə apara bildiyini qeyd etmişdir.

## İstinadlar
Google Maps

**Google Xəritələr** (; keçmiş **Google Local**) veb xəritə tətbiqetməsidir, Google tərəfindən hazırlanır, pulsuzdur (qeyri-kommersiya məqsədilə), bir çox xəritə əsaslı xidmətləri özündə birləşdirir (Google Maps saytı, Google Ride Finder, Google Transit) və üçüncü tərəfə Google Maps API-lərindən istifadə etməklə xəritələri digər veb-səhifələrdə yerləşdirmək imkanı verir. Bu xidmət həmçinin küçə xəritələri, nəqliyyat marşrutlarının planlaşdırmalarını təklif edir.. Google Maps-in peyk xəritələri dərhal yenilənmir, onların adətən bir neçə ay, bəzən isə bir neçə il yaşı olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
O-de-Sen

**O-de-Sen** (, — «Yuxarı Sena») — Fransanın mərkəzinin şimalında yerləşən, İl-de-Frans regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 92. İnzibati mərkəzi — Nanter. Əhalisi — 1 590 749 nəfər (departamentlər arasında 5-ci yer, 2010-ci ilin məlumatları).
## Coğrafiyası
Ərazisi — 176&nbsp;km². Departamentin ərazisində Sena çayı axır.

Departament 3 rayondan  Antoni, Bulon-Biyankur və Nanter, 45 kanton və 36 kommunlardan ibarətdir
## Tarixi
O-de-Sen 1968-ci ildə keçmiş *Sena* və *Sena və Uaza* departamentlərinin ərazisində yerləşir.
## Görməli yerləri
* Rayon La Defans
** 231 metr yüksəklikdəki Tour First, Avropanın ən hündür binalar siyahısında (Rusiya  daxil olmaqla), AB-də ən yüksək binaların siyahısında 8-ci yerdədir və Fransanın ən yüksək binasıdır. (tikinti kimi ).

## Qalereya

Fayl:Château de Malmaison - Appartement de Joséphine 001.jpg|
Fayl:Parc de Saint-Cloud 002.jpg|
Fayl:Chateau Sceaux.jpg|
Hôpital beaujon.jpg|
Paris-prefecture-de-police.jpg|


## Həmçinin bax
Nöyi-sür-Sen - kommunası
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Préfecture
* Conseil général
Mirzə Heybət Axundzadə

**Mirzə Heybət Axundzadə** — Azərbaycan şairi, "Gülüstan" ədəbi məclisinin üzvlərindən biri.

## Həyatı
“Fəda” təxəllüsü ilə şeirlər yazmış Azərbaycan şairidir. O, XIX əsr Azərbaycan ədəbi-mədəni mühitində fəaliyyət göstərmiş, dövrünün görkəmli alimi, filosofu və mütəfəkkiri Abbasqulu ağa Bakıxanov tərəfindən yaradılmış “Gülüstan” ədəbi məclisinin fəal üzvlərindən biri olmuşdur.

## Ailəsi
Mirzə Heybət Axundzadənin ailə üzvləri arasında qızı Səkinə Axundzadə, oğlu İbrahim Axundzadə, eləcə də oğlunun övladları olan Rəxşəndə Babayeva və Reyhan Topçubaşova yer alır.

## İstinadlar
Mirəli Axundov

**Axundov Mirəli Abdulla oğlu** () — BDU-nun biologiya fakültəsinin ilk məzunlarından, biologiya elmləri doktoru, professor, Əməkdar elm xadimi.

## Həyatı
Mirəli Axundov 1937-ci ildə Respublikamızda ilk dəfə olaraq genetika kafedrası təşkil etmiş və ömrünün son illərinədək həmin kafedraya rəhbərlik etmişdir. Respublikamızda biologiya elmi biliklərinin yayılmasında Mirəli Axundovun xidmətləri əvəzsizdir. O, Respublikamızda yeganə olan təkamül-təlimi tədris muzeyinin yaradıcısıdır. Onun təşəbbüskarlığı ilə yaradılan muzeyin əsas məqsədi – üzvi aləmin təkamülünün real bir proses olduğunu nümayiş etdirməkdir. Muzeydə təkamülü sübut edən embrioloji və paleontoloji dəlillərə, müqayisəli-anatomiya dəlilərinə və digər materiallara istinad edilir.

## Kitabları
* "İnsan genetikasına səyahət" Bakı 1975

## Ədəbiyyat
* Əli Hüseynov, Məcnun Babayev. "Məşhur biologiya alimləri", Bakı, "Maarif", 2002. səh.131

## Xarici keçidlər
* BDU muzeyləri – keçmişlə bu gün arasında körpü kimi
* Şəki Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi
Günah çıxarma

thumb|right|250px|Günah çıxarma mərasimi
**Günah çıxarma** — xristianlıqda tövbəkarların günahlarını bir din adamının qarşısında etiraf edərək bağışlanması.
Aykut Oray

**Aykut Oray** (13 oktyabr 1942, Üsküdar, İstanbul - ö. 11 avqust 2009, Köyceğiz, Muğla), Türk teatr, kino və serial aktyoru.

## Fimloqrafiyası
* Hayal ve Gerçek - 2007
* Şarkılar Susmasın - 2006
* Janjan - 2006
* Eve Giden Yol 1914 - 2006
* Eksik Etek Şehmuz 2006
* Davetsiz Misafir - 2005
* Halk Düşmanı - 2004
* Uy Başuma Gelenler - 2004
* Ömerçip - 2002
* Koltuk Sevdası - 2001
* Şellale - 2001
* Şarkıcı - 2000
* Gurbetçiler - 1996
* Çiçek Taksi - 1995
* Zzzzt FM - 1994
* Rumuz Sev Beni - 1993
* Sevgili Ortak - 1993
* Yazlıkçılar - 1993
* Ana....Şehmuz - 1991
* Bir Milyara Bir Çocuk - 1990
* Bizimkiler - 1989
* Bir Garip Yolcu - 1972

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Aykut Oray rəsmi saytı
* IMDb'de Aykut Oray
* Sinema Türk'te Aykut Oray
Feodosiya

**Feodosiya** (, ,  — "Tanrıdan Verilmiş") ya də **Kəfə** (, , ) — Ukraynanın Krım Muxtar Respublikasında kurort şəhəri, Qara dənizin limanı.

## Qardaş şəhərlər
* Xarkov, Ukrayna (1996)
* Samara, Rusiya (1999)
* Ptolemayida, Yunanıstan (2002)
* Stavropol, Rusiya (2002)
* Kursk, Rusiya (2002)
* Donetsk, Ukrayna (2002)
* Şevçenko rayonu, Kiyev, Ukrayna (2003)
* Nikolayev, Ukrayna (2003)
* Berqamo vilayəti, İtaliya (2003)
* Azov, Rusiya (2006)
* Kolobjeq, Polşa (2007)
* Şərqi rayon, Moskva, Rusiya (2007)
* Severodvinsk, Rusiya (2008) 
* Sərdarabad, Ermənistan (2008) 
* Aşkelon, İsrail  (2010)
* Kronştadt, Rusiya (2010)

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Nestea

**Nestea** – alkoqolsuz içkidir. Soyuq çaydır. Nestea brendi məşhur İsveçrə kompaniyası olan Nestle kompaniyasına mənsubdur. 1977-ci ildən etibarən istehsal edilmişdir.

## Tərkibi
Tərkibi bu maddələrdən ibarətdir: Su, şəkər, limon turşusu, Sitrat-Natrium, estrakt çayı və aromatizorlar

## Maraqlı faktlar
* ABŞ, İsrail və Meksika kimi ölkələrdə Nestea içkisindən diet kimi istifadə edilir.
* İsrail ölkəsində istehsal olunan Nestea içkisi Coca-Coladan daha məşhurdur.

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Feri Cansel

**Feri Cansel** (7 iyul 1944, Lefkoşa – 2 sentyabr 1983, İzmir) – Türkiyə aktrisasıdır. Erotik filmlərdə populyarlıq baxımından Zerrin Egeliler, Arzu Okay, Zerrin Doğan, Figen Han kimi aktrisalar sırasındadır. Feri Cansel aktrisa olan Zümrüt Canselin anasıdır.

## Həyatı
Feri Cansel 7 iyul 1944-cü ildə Türkiyənin Lefkoşa (Nikosiya) şəhərində doğulmuşdur. Bir müddət sonra ailəsi ilə birgə Böyük Britaniyaya köçmüşdür. Türkiyəyə gələndən sonra asan iş tapmaq üçün saxta evlilik edir. 1960-cı illərin sonu 1970-ci illərin əvvəllərində bir sıra filmlərə rol aldıqdan sonra bir çox erotik məzmunlu filmlərdə iştirak edərək populyarlıq qazanır. Əsasən, bu janrlı filmlərdə 1974-1978-ci illər arası iştirak edir. Feri Cansel 1983-cü ildə nişanlısı Melik Ük tərəfindən öldürülmüşdür.

## Filmoqrafiya
### Erotik filmləri
*Sarı Necmiye 
*Profesyonel 
*Şaşırtma Beni 
*Püsküllü Bela 
*Hasan Almaz Basan Alır 
*Kadınlar 
*Ah Deme Oh De 
*Ye Beni Mahmut
*Beş Dakikada Beşiktaş
*Malın Gözü Kadınlar
*Deli Deli Tepeli

### Macəra filmləri
*Bir Çirkin Adam (1969) 
*Turist Ömer Arabistan'da (1969) (komediya)
*Cilveli Kiz (1969) 
*Malqoçoğlu Cem Sultan (1970)
*Turist Ömer Yamyamlar Arasında (1970) (komediya)
*Turist Ömer Boğa Güreşçisi (1971) (komediya)
*Gönül Hırsızı (1971) 
*Kara Cəllad (1971)
*Kanunsuz Sokak (1971)
*Kırk alan Memiş (1972) 
*Balıkçı Osman 
*Ali baba ve kırk haramiler 
*Ben böyle doğdum

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Figen Han

**Figen Han** (5 fevral 1950-ci il, İstanbul) – Əsl adı Nevval Karpuz olan türk aktrisasıdır.

## Həyatı
Figen Han 5 fevral 1950-ci il tarixində Türkiyənin İstanbul şəhərində doğulmuşdur. 1966-cı ildə ilk filmi olan "Göylərdəki sevgili" filminə çəkilir. 1974-cü ildə "Atını Seven Kovboy", 1975-ci ildə isə "Hababam Taburu" adlı filmlərdə rol alır. Figen Han əvvəlcə fantastik filmlərdə, sonradan isə erotik məzmunlu filmlərdə  çəkilməyə başlayır. Onun son filmi 1983-cü ildə çəkilən "Bir zamanlar qardaş idilər" adlı filmidir.

## Xarici keçidlər
*
Necla Fide

**Necla Fide** () – Türk aktrisasıdır. Müxtəlif erotik və macəra janrlı filmlərdə iştirak etmişdir. Həmçinin, Necla bir neçə müddət modellik karyerasında çalışmışdır. 1986-cı ildən başlayaraq film karyerasına bir müddət ara verir. 2008-ci ildə televiziyaya qayıdaraq "Son cəllad" filmində rol almışdır. Məşhur türk serialları olan "Akasya durağı", "Eşref saati", "Kiçik qadınlar", "Dodaqdan qəlbə", "Yarpaq tökümü" seriallarında iştirak etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Uşi Karnat

**Karnat Uşi** (, 3 mart 1952-ci il) – alman pornoaktrisasıdır. Əvvəlcə kosmetoloq, sonradan isə pornoulduz olmuşdur.

## Filmoqrafiya
* 1971 St. Pauli Report.
* 1975 Schulmädchen-Report 9: Reifeprüfung vor dem Abitur.
* 1982 Heiße Höschen.
* 1982 Josefine Mutzenbacher… wie sie wirklich war. Teil III.
* 1982 Josefine Mutzenbacher… wie sie wirklich war. Teil IV.
* 1983 Katharina und ihre wilden Hengste.
* 1983 Katharina die Sadozarin.
* 1983 Rasputin — Orgien am Zarenhof.
* 1984 Diamond Baby.
* 1984 Der Frauenarzt vom Place Pigalle.
* 1985 Inside Marilyn.
* 1987 Attention! Filettes.

## Xarici keçidlər
* 
* Uschi Karnat in der Online-Filmdatenbank]
Mixaela Şaffrat

**Mixaela Şaffrat** (, 6 dekabr 1970) – Almaniya pornoaktrisasıdır. Filmlərdə "Cina Uild" ləqəbi ilə məşhurdur..

## Həyatı
Qərbi Almaniyada dünyaya gələn Mixaela yetkin yaşına çatdıqdan sonra uşaq həkimi vəzifəsində çalışmağa başladı. Mixaela 7 oktyabr 1994-cü ildə Aksel Şaffrat ilə evlənir. 1999-cu ildə avropalı pornorejissor Herri S. Morqan Şaffrat və həyat yoldaşının  da oynadığı həvəskar bir pornofilmi çəkir. Bu isə Mixaelaya böyük populyarlıq gətirir. Ardınca Mixaela Şaffrat "Cina Uild" () adı ilə səkkiz pornofilmdə iştirak etmişdi. 2000-ci ildən etibarən Mixaela pornofilmlərdə çəkilməyi dayandırır və normal tərzdə çəkilən filmlərdə rol alır. Həmin ildən başlayaraq Mixaela Şaffrat müxtəlif Alman filmlərində iştirak edir.

## Mükafatlar
*1999: Venus Award: Yaxşı debüt
*2000: Venus Award: Yaxşı ifaçı

## İstinadlar
Zümrüt Cansel

**Zümrüt Cansel** (23 mart 1963, Böyük Britaniya) – Türk aktrisasıdır. Anası aktrisa Feri Cansel olub. Zümrüt Canselin əsl adı "Zümrüt Vedjhi"dir. Zümrüt Canselin ilk iştirak etdiyi film "Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor" adlı komediya janrlı filmdir. Onun həyat yoldaşı Eser Özaltınderendən üç övladı vardır.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Leyla Ceyd

**Leyla Ceyd** (, ) – Böyük Britaniya modeli və pornoaktrisasıdır. 1998–2005-ci illər ərzində Leyla Ceyd "IAFD" saytında məlumata görə 318 pornoqrafik xarakterl film və videoda iştirak etmişdir.

## Həyatı
Leyla Ceyd 1 oktyabr 1980-ci il tarixində Böyük Britaniyanın Torki şəhərində doğulmuşdur. Pornoqrafik karyerasına başlamamışdan əvvəl hospitalda sanitar vəzifəsində işləmişdi. 18 yaşı tamam olanda "Ben Dover's Butt Bangers Bonanza" adlı pornoqrafik məzmunlu filmə çəkilir. 2000-ci ildə "Add N to X" qrupunun ifa etdiyi "Plug Me In" adlı erotik xarakterli klipdə iştirak edir. 2002-ci ildə "First Choice Models Inc" adlı model agentliyini yaradır. 2004-cü ildə "KSEX Radio"da "People’s Choice Awards" mükafatında iştirak edən hakimlərdən biri idi. 2005-ci ildən etibarən onun "www.laylajade.com" adlı rəsmi veb-saytı açılır.

## Mükafatlar
* 2001: AVN Awards nominasiyası: "Violation of Bridgette Kerkove" videosu
* 2001: AVN Awards nominasiyası: "Max Extreme 11" videosu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Leyla Ceyd IAFD
* Leyla Ceyd AFDB
Treysi Lordz

**Treysi Lordz** () — ABŞ pornoaktrisası, prodüseri, rejissoru və müğənnisi. 1987-ci ildə pornokaryerasını başa vuraraq televiziya filmlərində rol almış və müğənnilik etmişdir.

## Həyatı
Treysi Lordz 7 may 1968-cı ildə Ohayo ştatında anadan olub. Əvvəlcə televiziya filmlərinə çəkilmiş, sonralar isə pornoqrafik filmlərdə rol alıb. Treysi ilk pornokaryerasına 1984-cü ildən başlayıb. Treysi Lordz 16–19 yaşlarında porno filmlərə çəkilib. Sonralar isə müxtəlif filmlərdə iştirak edib. Treysi 100-dən çox filmdə rol alıb. Məşhur filmləri arasında "What Gets Me Hot!", "Those Young Girl", "Talk Dirty To Me Part III" və "Tracy, I Love You" filmlərini göstərmək olar. Treysinin sonuncu pornoqrafik filmi olan 1987-ci ildə çəkilmiş "Tracy, I Love You" filmi onun başqa filmlərindən fərqli olaraq ABŞ ərazisində göstərilməsinə icazə verilir. Çünki Treysi əvvəlki pornoqrafik filmlərdə həddi-buluğa çatmamış yaşında olan zaman çəkilib. Treysi Lordz 2002-ci ildə Ceff Li ilə ailə həyatı qurub. 2007-ci ildə isə Treysinin oğlu olur. Onlar hal-hazırda Kaliforniyada yaşayırlar. Treysi Lordzun mahnılarından biri olan "Control" mahnısı Ölümcül döyüş filmində səslənmişdir.

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt
* 

## İstinadlar
Meridian

**Meridian** (latınca: meridies - Günorta xətti) – Coğrafi qütübləri yer səthindən keçməklə birləşdirən qısa xətt meridian adlanır. Meridianlar yarım çevrədir. Bütün meridianlar 360 dərəcədə kəsişirlər. Bütün meridianların uzunluqları eynidir. Onların uzunluğu 20 003,93&nbsp;km-dir. Beynəlxalq təcrübədə meridianların başlanğıcı Böyük Britaniyanın paytaxtı London şəhərindəki Qrinviç rəsədxanasından keçir. Başlanğıc meridianı, ya da sıfırıncı meridian da deyilir. Xəritədə digər meridianlardan daha qalın göstərilir. Qrinviç meridianı Yer kürəsini Şərq və Qərb yarımkürələrinə bölür.
Paris meridianı

**Paris meridianı** – Paris rəssədxanasından keçən meridiana deyilir. Meridianın adı 1884-cü ildə Fransada qəbul olunmuşdur. Coğrafi uzunluqların hesablanmasında istifadə olunur.

## Ədəbiyyat
* Paul Murdin: *Full Meridian of Glory. Perilous Adventures in the Competition to Measure the Earth.* 2009, ISBN 978-0-387-75533-5
Qrinviç meridianı

**Qrinviç meridianı** () – Böyük Britaniyanın paytaxtı Londondakı Qrinviç qəsəbəsində yerləşən Qrinviç rəsədxanasından keçən meridiana deyilir. Bu meridian sıfırıncı meridian adlanır. Əvvəllər sıfırıncı meridian İngiltərədə "Qrinviç meridianı" , Fransada "Paris meridianı" və Rusiyada "Pulkov meridianı" adlanırdı. 1884-cü ildə ABŞ Konqresində sıfırıncı meridian kimi "Qrinviç meridianı" anlayışı qəbul olunmuşdur.

Qrinviç meridianı Yer kürəsini Şərq və Qərb yarımkürələrinə bölür.

## Coğrafiya

:

## Ədəbiyyat
* Хауз Д. Гринвичское время и открытие долготы. — Москва, 1983.
Fatality

**Fatality** () — Mortal Kombat faytinqləri seriyasında xüsusi fənd. Yalnız bu kompüter oyununda mövcuddur (halbuki buna bənzər sxem "Killer Instinct"də də istifadə olunur). Məhz bu, Mortal Kombatı digər faytinqlərdən fərqləndirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Fatality — The Mortal Kombat Wiki
* Mortal Kombat Secrets: Finisher Theater
* SydLexia.com — The MK Fatality Fest
Qəlbi ilə çəkən rəssam

**Qəlbi ilə çəkən rəssam** — 2011-ci ildə Azərbaycanda istehsal olunmuş sənədli film.

## Məzmunu
Film Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının birinci vitse-prezidenti, YUNESKO-nun incəsənət məsələləri üzrə fəxri prezidenti, Azərbaycanın və SSRİ-nin Xalq Rəssamı Tahir Salahova həsr olunmuşdur.

## Filmin heyəti
"Yaddaş" Sənədli Filmlər Studiyasında çəkilmiş filmin ssenari müəllifi Toğrul Cuvarlı, operatoru Adil Abbasovdur.

## Uğurları
2011-ci il oktyabrın 1-dən 5-dək Rusiyanın Yekaterinburq şəhərində keçiriləcək XXII "Rossiya" açıq sənədli filmlər festivalında Azərbaycanı təmsil edəcək.

## İstinadlar
"Rossiya" açıq sənədli filmlər festivalı

**"Rossiya" açıq sənədli filmlər festivalı** — Rusiyada hər il keçirilən kino festivalı.

## Tarixi
"Rossiya" açıq sənədli filmlər festivalı Rusiya Federasiyası Mədəniyyət Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə 1988-ci ildən bəri hər il keçirilir. Seçim komitəsinə hər il Rusiyadan və xaricdən 300-dən çox film təqdim olunur.

## İstinadlar
Vanessa del Rio

**Vanessa del Rio** () — əslən kubalı olan ABŞ pornoaktrisasıdır. Əsl adı Anna Marya Sançesdir. 197 pornofilmdə çəkilmişdir. "AVN" (Adult Video News) jurnalında ən yaxşı pornoaktrisalar sırasında 8-ci yeri tutur.

## Filmoqrafiya
* 1976. China Doll.
* 1976. Come with Me My Love.
* 1979. Tigresses… and Other Man-Eaters!
* 1980. Dracula Exotica.
* 1980. Scent of Heather.
* 1981. Dancers.
* 1982. Beauty.
* 1982. Foxtrot.
* 1982. Luscious.
* 1986. Beyond Desire.
* 1996. Porno O. D.

## Xarici keçidlər

* Hanson, Dian. That’s "Slut" with a capital "S" 
* Perez, Rob. Vanessa Del Rio did it… her way 
* İntervyu 
* İntervyu 
* blog

## İstinadlar
Beynəlxalq Kanoe Federasiyası

Beynəlxalq Kanoe Federasiyası () 1946-cı ildə yaranmışdır. Baş ofisi Lozannadadır, və bütün dünyada bütün aspektləri idmanın qayığına idarə edir. Hal-hazırda o 150 çəkilmiş milli federsiyaya malikdir.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Kanoe və Avarçəkmə Federasiyası
* Akademik avarçəkmə
* Beynəlxalq Avarçəkmə Federasiyası

## İstinadlar
Brin Benson

**Brin Benson** () — alban əsilli ABŞ pornoaktrisası.

## Həyatı
Brin Benson 22 aprel 1984-cü il tarixin Tirana şəhərində doğulmuşdur. Məktəbi bitirdikdən sonra insan psixiologiyası və seksualogiyası üzrə təhsil almışdır. Həmin müddətdə Tanya Ceyms ilə birgə ailəsindən gizli olaraq pornoqrafik filmdə iştirak etmişdir. Onun ciddi olaraq bu karyeraya marağı yox idi. Bir müddət sonra onun fotoları internet səhifələrində görünür və böyük bacısı bundan xəbər tutur. 2003-cü ildə rəsmi olaraq porno karyerasına başlamışdır. İlk illərdə fotolar çəkdirmiş, sonralar isə filmlərdə çəkilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi səhifə
Stoya

**Stoya** () — serb və şotland əsilli ABŞ pornoaktrisası. "Stoya" onun ləqəbidir. "Stoya" ləqəbini pornofilmlərdə istifadə edir. Bu ad onun nənəsinin soyadının kiçildilmiş variantıdır. Əsl adı isə Cessika Stoyadinoviçdir.

## Həyatı
15 iyun 1986-cı ildə doğulub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Devon (pornoaktrisa)

**Devon Stiker** (25 mart 1977, Allentaun, Pensilvaniya, ABŞ) — ABŞ pornoaktrisası və rəqqasəsi.

## Həyatı
Devon 25 mart 1977-ci ildə ABŞ-də anadan olmuşdur. Bir bacısı ve iki qardaşı vardır. 15 yaşına qədər gimnastika ve rəqs dərsləri almışdır. Liseyi bitirdikdən sonra ofisiantlığa başlamış ve daha sonra Pensilvaniyanın Ridinq şəhərində yerləşən "Al's Diamond Cabaret" adlı klubda rəqqasə olaraq 3 il çalışmışdır.

İlk olaraq erotik filmlərdə rol almışdır. Bir müddət sonra porno sektoruna girmiş ve "Vivid Entertainment" ilə müqavilə imzalamışdır. 2001-ci ildə "Penthouse" jurnalında ayın mükafatını qazanır (). 2002-ci ildə porno karyerasında ilk mükafatını almışdır. Daha sonra "Digital Playground" Devonla 2004-cü ildə müqavilə imzalamışdır. 2006-cı ilin yanvar ayında "Ecstasy Mobile" ilə müqavilə imzalamışdır. 2006-cı ilin mart ayında "Black Kat Productions" studiyası ilə müqavilə imzalamışdır. Lakin bu kompaniyanın istehsal etdiyi filmlərdə Devon rol almamış və bu səbəbdən şəxsi prodüserlik karyerasına başlamışdır. 2006-cı ilin oktyabr ayında "Shane’s World" ilə müqavilə imzalayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Terababes.com.
* Rogreviews.com.
*
Boş funksiya

**Boş funksiya** – təyin oblastı sıfra bərabər olan funksiyaya deyilir.

: f_A: \varnothing \rightarrow A.

## İstinadlar
Fuad Əmircan

**Fuad Əmircan ** () — Azərbaycan legionerlərindən biri.

## Həyatı

Fuad Əmircan 1911-ci ildə Şəkidə anadan olub. 1921-ci ildə Türkiyəyə mühacirət etdikdən sonra 1922-ci ildə İstanbulda, Qalatasaray Liseyinə daxil olub. Liseyi bitirdikdən sonra isə Parisdə Siyasi Elmlər İnstitutunu bitirib. Almaniyada hüquq təhsili aldıqdan sonra Türkiyəyə qayıdıb, bir neçə türk qəzetlərində icmalçı jurnalist kimi işləyib.

İlk dəfə 1934-cü ildə Vəlid Əbüziyanın “Zaman” qəzetində işləməyə başlayıb. Daha sonra Səlim Emeçin “Son Posta”, Ethem İzzət Benicenin “Gecə Postası”, Asım Usun “Xəbər”, Yunus Nadinin “Cümhuriyyət” qəzetində fəaliyyət göstərib. 1939-cu ildə Ziyad Əbüzziyanın “Təsviri-əfkar” qəzetində Salim Sabit imzası ilə sosial, siyasi yazılar qələmə alıb.

Prof. Dr Belma Emircanla ailə həyatı qurmuşdur. Bonnda vəfat etmişdir. Cənazəsi İstanbula gətirilib ailə qəbirstanlığına bastırılmışdır.

İstanbulda Qalatasaray məktəbini bitirdikdən sonra əvvəl Parisdə, sonra da Almaniyada təhsil alan F. Əmircan 1941-ci ildə "Təsviri-əfkar" qəzetinin müxbiri olaraq Almaniyada çalışır və elə burada Azərbaycan legionerləri ilə əlaqə saxlayır. F. Əmircanın fəallığı ilə Azərbaycan legionerlərinin "Azərbaycan", "Hücum" qəzetləri və "Milli Birlik" jurnalı nəşr edilir. F. Əmircan 1943-cü ildə Azərbaycan Milli Birlik Məclisi sədrinin müavini seçilir. 1943-cü ilin noyabr ayında Milli Azərbaycan Komitəsinin birinci qurultayında F. Əmircana böyük etimad göstərilir və o, Azərbaycan Milli Komitəsinə Başqan yardımçısı seçilir. İkinci Dünya hərbindən sonra Fuad Əmircan müxtəlif mətbu orqanlarda "Dəryal" təxəllüsü ilə məqalələrlə çıxış edir.

O, 1955–1961-ci illərdə Türkiyənin Almaniya səfirliyində mətbuat attaşesi, sonradan isə Ankarada Mətbuat İşləri Komitəsinin direktoru olaraq çalışıb. O, 1961–1974-cü illərdə "Amerikanın səsi" Radiosunun Türkiyə şöbəsinin direktoru işləyib. 1974-cü ildə Verner Hoferlə birgə onun "Dünyaya iki baxış" kitabı nəşr edilib. Onun yazılarında Azərbaycanı işğalda saxlayan Sovet rejimi kəskinliklə tənqid edilir. 

## Yaradıcılığı
Aprel işğalından sonra Zaqatalada işğala qarşı başlamış üsyan haqqında "İntiqam alan kölgə" hekayəsini yazıb.

## İstinadlar
Əhməd Hüseynzadə

**Şeyx Əhməd Salyani** və ya **Əhməd Hüseynzadə** (tam adı: *Əhməd Məhəmmədəli oğlu Hüseynzadə*; ) — azərbaycanlı ilahiyyatçı alim; Qafqaz müsəlmanlarının III şeyxülislamı (1862–1884).

Qafqaz müsəlmanlarının I şeyxülislamı Məhəmmədəli Hüseynzadənin oğlu, mütəfəkkir Əli bəy Hüseynzadənin babasıdır.

## Həyatı
Əhməd Hüseynzadə 1812-ci ildə Salyanda anadan olmuşdur. Sonralar Tiflisə köçən atası Məhəmmədəli onu əvvəlcə Qafqaz Müsəlman Ruhani məktəbinə, sonra isə Şərqin dini mərkəzi olan İraqda ali dini təhsil almağa göndərilmişdir. Yüksək dini rütbələrlə qayıdan Əhməd Hüseynzadə Tiflis və Gəncə qəzalarında dini vəzifələrdə çalışmış, həm də ədəbi-bədii yaradıcılıqda məşğul olmuşdur. Ərəb və fars dillərini mükəmməl bilib.

### Şeyxülislamlıq
1862-ci ildə imperator II Aleksandr Axund Əhməd Hüseynzadənin Zaqafqaziya Şeyxülislamı təyin olunması və ona diyarın gəlirləri hesabına ayda 1600 rubl məvacib verilməsi barədə qərarı təsdiq etmişdi.

1872-ci aprelin 5-də Zaqafqaziya Şiə müsəlmanları Ruhani İdarəsi və Zaqafqaziya Sünni müsəlmanları Ruhani İdarəsi yaradıldı və yeni ştat cədvəlləri əsasında idarə aparatları formalaşdırıldı. Bundan sonra Əhməd Hüseynzadənin fəaliyyəti genişləndirildi və vəzifə səlahiyyətləri bir qədər artırıldı.

Axund Əhməd Hüseynzadə yaradıcılığa çox gənc yaşlarında başlamışdır. Dövrünün görkəmli islamşunas alimi olmaqla yanaşı, digər müəyyən elmləri də yaxşı bilmiş və bir neçə fənnə dair dərsliklər yazmışdır. Yazdığı əsərlər rus, fars, ərəb dillərində geniş oxucu kütləsinə malik olmuşdur.

## Ölümü
Şeyxülislam Axund Əhməd Hüseynzadə 1884-cü iləcən şeyxülislam olmuş, 1887-ci ildə Tiflisdə vəfat etmişdir. Qızı Xədicə Hüseynzadə Əli bəy Hüseynzadənin anasıdır.

## Kitabları
# "Ağızdan-ağıza keçmiş hədislər"
# "Müəllimul-ətgal-fi-təriqe-təlimi ətfal"
# "Bəsaül nas-fi-məmləkətül Qafqaz"
# "Tarixi-ədəbiyyati-türk"
# "Tərbiətül-ətfal"
# "Dilguşə"

## İstinadlar

## Mənbə
* Fuad Nurullayev. Şeyxulislamlıq zirvəsi: Hacı Allahşükür Paşazadə. Bakı, "Nurlar", 2014, səh. 47–53. ISBN 978-9952-490-50-3
Axund Mirbağır Ağa Ağazadə

**Axund Mirbağır Ağa Ağazadə**() — görkəmli azərbaycan ruhanisi və ictimai xadimi.

## Həyatı
Mirbağır Ağa Ağazadə 1857-ci ildə Salyan şəhərinin köhnə Bərəüstü məhəlləsində siravi ruhani Hacı Zeynalabidinin ailəsində anadan olmuşdur. Salyanda yaradılmış mədrəsədə (onun yaradıcısı Mir Heydər ağa olmuşdur) ilk təhsilini almışdır. O, şeyx Əbdül Səməd Ağa, Seyid İbrahim Salyani, Axund Mirzə Xəlilullah və b. Ilə birlikdə 1887-ci ildə ona dərs deyən müctəhidlər Seyid Kazım Təbatəbai və Ayətullah Şərəbyani ona Nəcəfül-Əşrəf şəhərinə oxumağa getməyi məsləhət görmüşlər. Onunla birgə bir neçə azərbaycanlı da təhsilini həmin ruhani məktəbində davam etdirmişdir.

Göstərilən Ruhani Akademiyasında astronomiya, riyaziyyat, həndəsə, nəbatət, təbabət elmlərinə mükəmməl yiyələnən Mirbağır Ağa böyük elm sahibi kimi tanınmışdır. Bundan başqa o, bir nurlu sima kimi ağsaqqal, sözünün yerini bilən, əsasən vətənpərvər olaraq özünü tanıtmışdır. Nəcəfül-Əşrəfdə müvəffəqiyyətlə təhsilini başa vurduqdan sonra imtahan verərək "Qərineyi – İctihad" ali ruhani adı ilə 1909-cu ildə Salyana dönmüşdür. O, Salyana təhsil alarkən evləndiyi seyid Mirsəfiyyə ilə qayıtmışdır və ondan bir oğlu və üç qızı anadan olmuşdur.

Mirbağır Ağa el ağsaqqalı kimi çox böyük hörmətə malik olmuşdur. Salyan sakinləri hər hansı vacib məsələ çıxdıqda ilk növbədə onun yanına gəlib məsləhət alar və razı qalardılar. Onun elmi biliklərə yiyələnməsi camaata xeyir gətirirdi. İnqilab dövründə inqilabçıları, rəssam Əzim Əzimzadəni zirzəmidə gizlətmişdir.

Onun nüfuzunun böyük olması, əlbəttə, dar düşüncəli dövlət aparatı işçilərini rahat buraxa bilməzdi. Ermənilər keçən əsrin əvvəlində Kür çayı boyu Salyana hücum etdikdə Mirbağır  Ağa  vaxt itirmədən türklərə müraciət etmiş və  kömək istəmişdi. Ağanın bu addımı sonralar ona baha başa gəlmiş və ilk repressiya qurbanlarından biri olmuşdur. 1930-cu ildə həbs edilmiş və 1932-ci ildə Stalinə məktubla müraciət etmişdir. 1933-cü ildə həbsdən qayıtdığı vaxt tikdirdiyi məscidlərdən və mədrəsələrdən əsər-əlamət qalmamışdı. Adi ruhani kimi fəaliyyət göstərmiş və yenə də əvvəliki böyük nüfuzu qalmışdı. Lakin 1937-ci ildə həbs edildikdə qərarı qəti verdilər: "Güllələnsin və bütün mülkiyyəti əlindən alınsın!" Bu, onun ailəsinə və əsasən  xalqına ağır cəza idi.

Mirbağır Ağa Qazaxıstanın Karaqanda şəhərində 1941-ci ildə vəfat etmişdir.

## Mənbə
* http://salyan-mks.az/mirbagiraga.html
2007-ci ildə Axund Mirbağır Ağa Ağazadə haqqında yazılmış kitab.
Yeni İsrail şekeli

**Yeni İsrail şekeli** (, "*şekel xadaş*") — İsrailin pul vahidinin tam adı. 4 sentyabr 1985-ci il-ci ildə köhnə şekeli əvəz etdi (24 fevral 1980-ci ildən dövriyyədə idi). Bir şekel 100 aqroya bərabərdir, *aqora*; çoxluqda — , *aqorot*).

Yeni şekel İsrail Dövlətinin yeganə qanuni ödəniş vasitəsidir və Ramallahda Fələstin Muxtariyyətində, həmçinin Qəzza zolağında ən güclü valyuta hesab olunur.

Yeni şekel Fələstin muxtariyyəti ərazisində də dövriyədədir.

* İstifadə edilən adlar: "şekel" и "şah" .
* Çoxluq halda: "şkalim (xadaşim)" ().
* Valyutanın izahı:
** ש"ח (valyutanın tam adı "שקל חדש"),
** NIS ( qısa adı),
** ILS, ISO 4217 standartı.

## Yeni şekelin dövriyyəsi
Dövriyyədə 20, 50, 100 və 200 şekellik banknotlar, 10 aqorotluq, ½, 1, 2, 5 və 10 şekellik dəmir pullar vardır.2 şekellik dəmir şekeldövriyyəyə 27 dekabr 2007-ci ildəndir) Döriyyəyə 500 şekellik banknotların buraxılması nəzərdə tutulur.

Yeni şekel 1 yanvar 2003-cü ildən sərbəst beynəlxalq dövriyyədə olan valyutadır və 17 bu tip valyuta siyahısındadır.

## Yeni şekel qalereyası

Fayl:20 NIS Bill (polypropylene) Obverse & Reverse.jpg|20 şekelli banknot
Fayl:50 NIS Bill Obverse & Reverse.jpg|50 şekelli banknot
Fayl:100 NIS Bill Obverse & Reverse.jpg|100 şekelli banknot
Fayl:200 NIS Bill Obverse & Reverse.jpg|200 şekelli banknot
Fayl:2 Shekel coin.jpg| 2 şekelli banknot; onu "şnekel" də adlandırırlar


## İstinadlar
Molossiya

**Molossiya**, rəsmən **Molossiya Respublikası** *(Republic of Molossia)* — ABŞ-nin Nevada ştatının Deyton şəhəri yaxınlığında 1977-ci ildə Ceyms Spilman (Kral I Ceyms) və Kevin Bo (baş nazir) tərəfindən müstəqilliyi elan olunmuş virtual-dövlət.

## Qalereya

Şəkil:Molossia - Border with United States.jpg|Molossiya sərhəd işarəsi
Şəkil:Molossia - President Kevin Baugh 1.jpg|Prezident Kevin Bo
Şəkil:Molossia - Customs post.jpg|Molosiya gömrük polis bölməsi
Şəkil:Coat of arms of the Republic of Molossia.svg|Molossiya gerbi


## Qaynaqlar
* http://www.molossia.org/

## Həmçinin bax
* Siland
* Banan respublikası
* Virtual ölkə
Donetsk (dəqiqləşdirmə)

* **[[Donetsk]]** — Ukraynanın şərqində yerləşən böyük sənaye və iş mərkəzi, Donetsk vilayətinin inzibati mərkəzi.
* Donetsk (Rusiya) — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Rostov vilayətinə daxildir.
* Donetsk vilayəti — Ukraynanın şərqində yerləşən ərazi vahidi (vilayət).
* Donetsk milli universiteti — Donetsk şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.