open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Torches

***Torches*** — ABŞ musiqi qrupu Foster the People-ın debüt studiya albomu. 23 may 2011-ci ildə "Startime International və Columbia Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Social Cues

***Social Cues*** — ABŞ rok qrupu -ın beşinci studiya albomu. 31 yanvar 2019-cu ildə "RCA Records" tərəfindən buraxılıb. Albom "Qremmi" mükafatı qazanıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
It Won't Always Be Like This

***It Won't Always Be Like This*** — İrlandiyanın rok qrupu olan -in debüt studiya albomu. 9 iyul 2021-ci ildə "Polydor Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
The New Abnormal

***The New Abnormal*** — ABŞ rok qrupu The Strokes-un altıncı studiya albomu. 10 aprel 2020-ci ildə "Cult" və "RCA Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Pink Tape

***Pink Tape*** — ABŞ repçi-müğənnisi Lil Uzi Vert-in üçüncü studiya albomu. 30 iyun 2023-cü ildə "Generation Now" və "Atlantic Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Muna

* Muna (albom) — ABŞ indi-pop musiqi qrupu "Muna"nın üçüncü studiya albomu. 
* Muna çayı — Lena çayının sol qolu.
Doris (dəqiqləşdirmə)

* Doris — heyvanlar aləminin molyusklar tipinin i̇lbizlər sinfinin nudibranchia dəstəsinin dorididae fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
* Doris (albom) — ABŞ repçisi Earl Sweatshirtün debüt studiya albomu. 

## Həmçinin bax
* Doris (ad)
Əcdadların harayı

**Əcdadların harayı** — Amerika yazıçısı Cek Londonun 1903-cü ildə nəşr olunmuş əsəri.
Bu povest Cek Londonun ilk əsərlərinə aiddir. Əsas personaj it olduğu üçün çox vaxt uşaq ədəbiyyatı kimi təsnif edilir. Bununla belə, povestdəki ideyaların böyüklüyü və dərinliyi onu yetkin oxucular üçün də aktual edir. Əsərdə ən güclülərin sağ qalması, sivilizasiya və təbiət, tale, azad iradə və xüsusilə də heyvanlara qarşı zorakılıq kimi mövzulara toxunulur. Bu povesti ingilis dilindən azərbaycan dilinə tərcümə edən Seyran Şiriyev olmuşdur.

## Mövzusu
Povest Kanadanın Yukon şəhərində Qızıl Hücum zamanı baş verir. O dövrdə iri və güclü itlərə tələbat xüsusilə yüksək idi. Baş qəhrəman olan Bak də Kaliforniyadakı çoban fermasından gətirilmişdi. O, zaman keçdikcə özünü xizək itinin həyatının sərt reallığında tapır. Əsərdə Bakın sahiblərinin onunla necə kobud rəftar etməsindən, itlərin qəddarlığından bəhs edilir. Çətin hava şəraitinə baxmayaraq, sağ qalmaq üçün mübarizə aparan Bakın yaşadığı çətinliklər əsərdə öz əksini tapmışdır. Sonda o, insanlarla yaşamaqdan imtina edir və onları qoyub qaçır, canavar sürüsünə qoşularaq onlara başçı olur.

## İstinadlar
Öksüz Dədə

**Öksüz Dədə** — xalq ədəbiyyatı şairi. Onu *Öksüz Aşık* kimi də tanıyırlar.

## Həyatı
Şeirlərində Öksüz Dədə təxəllüsündən istifadə edən şairin doğum və ölüm tarixləri haqqında məlumat yoxdur. Dunay ətrafında böyümüş və III Muradın dövründə yaşadığı güman edilir. O, qəhrəmanlıq haqqında şeirlər yazan Yeniçəri şairi idi. 1557-1590-cı illərdə Səfəvi–Osmanlı müharibələrindən sonra İran şahzadəsi Heydər Mirzənin girov götürülməsindən sonra yazdığı şeirlərdə onun hansı dövrdə yaşadığı öyrənilir. O devşirmə olaraq Yeniçəri qəbul edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mətanət Məmmədova

**Mətanət Elmixan qızı Məmmədova** (tam adı:*Məmmədova Mətanət Elmixan qızı*) — Naxçıvan Muxtar Respublikasının "Əməkdar jurnalisti" (2008), Azərbaycan Respublikasının "Əməkdar jurnalisti" (2020), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

## Həyatı
Məmmədova Mətanət Elmixan qızı 10 mart 1973-cü ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunun Şahbuz qəsəbəsində (indiki Şahbuz şəhəri) anadan olub. 1980–1990-cı illərdə Şahbuz qəsəbə orta məktəbində təhsil alıb. 1991–1997-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində jurnalistika ixtisası üzrə təhsil alıb.

Ailədir. İki övladı var.

## Əmək fəaliyyəti
1990–2011-ci illərdə Şahbuz rayonunda nəşr olunan "Oğuz səsi" qəzeti redaksiyasında müxbir, məsul katib və redaktor vəzifələrində çalışıb. 2011–2017-ci illərdə Şahbuz Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini-İctimai-siyasi və humanitar məsələlər şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. 2017–2020-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin orqanı olan "Şərq qapısı" qəzetində müxbir və baş redaktorun müavini vəzifələrində işləyib. Çalışdığı mətbu orqanlarda, eyni zamanda ölkə mətbuatında bütün qəzet janrlarında, xüsusilə publisistik janrda yüzlərlə yazısı dərc olunub. "Nuhçıxan" İnformasiya Agentliyinin köşə yazarı olub.
2020-ci ildən 2021-ci ilədək Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Aparatının Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsində baş məsləhətçi vəzifəsində çalışıb. Dövlət qulluğunun kiçik müşaviridir. 2021-ci ildən "Səs" qəzetində çalışır.

## Üzvü olduğu təşkilatlar
* 2000-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür,
* Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.

## Təltifləri
7 mart 2008-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının "Əməkdar jurnalisti", 22 iyul 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikasının "Əməkdar jurnalisti" fəxri adlarına layiq görülüb. "Blokada Naxçıvanı" adlı ikicildlik kitabına görə Ali Məclis Sədrinin 8 fevral 2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Naxçıvan Muxtar Respublika mükafatı alıb.

## Kitabları
2010-cu ildə "Qəzet jurnalistikası", 2020-ci ildə "Naxçıvanın publisistik xəritəsi (Kitab Naxçıvan Dövlət Universitetinin Jurnalistika ixtisasında dərs vəsaiti kimi istifadə edilir), 2020-ci ildə "Naxçıvan blokadası" ikicildliyi, 2021-ci ildə "Qarabağ dastanı" adlı kitabları dərc olunub.

## İstinadlar
Venesiya Universiteti

**Venesiya Universiteti** — İtaliyanın Venesiya şəhərində San Servolo adasında yerləşən Beynəlxalq ali təhsil və tədqiqat universiteti. Universitet 15 dekabr 1995-ci ildə 5 universitet və 2 İtaliya institutunun konsorsiumu olaraq yaradılmışdır.

## Əlaqələri
* Boston Kolleci, ABŞ
* Dyuk Universiteti, ABŞ
* Münxen Lüdviq-Maksimilian Universiteti, Almaniya
* Təl-Əviv Universiteti, İsraili
* Koreya Universiteti, Cənubi Koreya
* Tsinxua Universiteti, ÇİN
* Ka Foskari Universiteti, İtaliya
* Venesiya Uava Universiteti, İtaliya
* Sankt-Peterburq Avropa Universiteti, Rusiya
* Vaseda Universiteti, Yaponiya
* Padua Universiteti, İtaliya
* Bordo Universiteti, Fransa

Üzv universitetlər Çin, Koreya, Yaponiya, İsrail, Rusiya, İsveçrə, Böyük Britaniya, Almaniya, Belçika, Fransa, Sloveniya, İtaliya, Cənubi Afrika, ABŞ və Kanadadır.

## Humanitar və Sosial Elmlər məktəbi
Məktəb hər il keçirilən iki akademik semestr (Payız və Yaz) ərzində universitet kursları, intensiv seminarlar, kursdankənar və birgə fəaliyyətlər və yay məktəbləri təklif edir. Bütün kurslar Üzv Universitetlərin professorları tərəfindən ingilis dilində təklif olunur və onlar Üzv Universitetlərdəki bütün tələbələr üçün açıqdır.

## TEDİS Mərkəzi
TEDIS (Paylaşılmış Kəşfiyyat Sistemlərində Texnologiyalar üzrə Araşdırmalar Mərkəzi) 1999-cu ildə Universitetdə yaradılmış tədqiqat mərkəzidir. Mərkəz beynəlxalq idarəetmə komitəsinin nəzarəti altında innovasiya və rəqabətqabiliyyətlilik üzrə tədqiqatlar aparır. TEDIS həmçinin Duke Universitetinin Qloballaşma, İdarəetmə və Rəqabət Qabiliyyəti Mərkəzi ilə əməkdaşlıq edərək sənaye məhəllələri, qloballaşma və qlobal dəyər bağlantıları üzrə birgə tədqiqat proqramı hazırlayıb.

TEDIS Mərkəzi 4 əsas sahəyə diqqət yetirir:
* Sənaye rayonları, texnologiyaları və şəbəkələri
* KOM-lar, Yerli Klasterlər və Beynəlxalqlaşma
* Yaradıcılıq, Dizayn və İnnovasiya
* Nəqliyyat, Logistika və Təchizat bağlantısının İdarə edilməsi

## Tematik Ekoloji Şəbəkələr mərkəzi
Tematik Ekoloji Şəbəkələr Mərkəzi ətraf mühit və davamlı inkişaf sahəsində təlim və tədqiqat mərkəzidir. 2003-cü ildə İtaliyanın Ətraf Mühit, Quru və Dəniz Nazirliyi ətraf mühitin mühafizəsi üzrə Çin-İtaliya Əməkdaşlıq Proqramı çərçivəsində Potensialın Gücləndirilməsi fəaliyyəti, eləcə də Şərqi Avropa, Mərkəzi Asiya və Şərqi Avropa ölkələri üçün Davamlılıq kursu üçün bu Mərkəzi elmi tərəfdaş kimi seçdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Official website
* Venice International University on Facebook
* Venice International University on Flickr
* Venice International University on Twitter
Andreas

**Andreas** — ad.
	
* Andreas fon Bextolşeym — alman elektrik mühəndisi, sahibkar.
* Andreas Qurski — alman fotoqraf.
* Andreas Moqensen — Danimarka astronavtı.
* Andreas Qrifius — alman şairi, dramaturqu.
* Andreas Papandreu — Yunanıstan dövlət xadimi.
* Andreas Vagenhaus — 
* Andreas Raelert — 
* Andreas Umland —
Ancela

**Ancela** — ad.
	
* Ancela Kavanya — məşhur italyan müğənnisi, aparıcısı, aktrisası
* Ancela Lensberi — ABŞ-İngiltərə aktrisası, müğənni, prodüser və yazıçıdır.
* Ancela Devis — Amerikalı hüquq müdafiəçisi
Helena

**Helena** — ad.

* Helena Barlou — İngiltərə keçmiş uşaq aktrisası.
* Helena Kottler Vurnik — Avstriya əsilli sloveniyalı rəssam.

## Həmçinin bax
* Helena (Montana) — ABŞ-nin Montana ştatının paytaxtı.

## İstinadlar
Herman

**Herman** — ad.

* Herman Hesse — alman-isveçrə yazıçısı, şairi və rəssamı
* Herman Qmayner — Avstriyalı filantropist və Sos Uşaq kəndlərinin yaradıcısı
* Herman Obert — Almaniya mühəndisi və alimi.
* Herman Van Rompöy — belçikalı siyasətçi
* Herman Rorşax — İsveçrəli psixiatr və psixoloq
* Herman Abert
* Herman və Dorotiya
* Herman Brox
* Herman Feşbax
* Herman Zauppe

## İstinadlar
Yussuf

**Yussuf** — soyad.
	
* Ayila Yussuf — Nigeriya futbolçusu.
* Zaydu Yussuf — Fransa futbolçusu.

## Həmçinin bax
* Yusuf (ad)
* Yusif (ad)
Rumi

;Şəxslər	
* Mövlana Cəlaləddin Rumi
* Yaqub paşa Rumi
* Şüheyb ər-Rumi
* Rumi Utsuqi
;Digər
* Rumi təqvim
* Rumi pendiri
York Universiteti (İngiltərə)

**York Universiteti** () — İngiltərənin York şəhərində kollegial ali təhsil müəssisəsi. 1963-cü ildə yaradılmış universitet geniş spektrli fənləri əhatə edən 30-dan çox şöbə və mərkəzə qədər genişlənmişdir.

Universitet York şəhərinin cənub-şərqində yerləşir. Universitet şəhərciyi təxminən 500 akr (200 hektar) əraziyə malikdir.

## Tarixi
Universitet ilk tələbələrini 1963-cü ildə 216 bakalavr, 14 aspirant və 28 akademik və inzibati heyətlə qəbul etdi. Universitet altı fakültə ilə işə başladı: 
İqtisadiyyat, Təhsil, İngilis dili, Tarix, Riyaziyyat, Siyasət. 
 
O dövrdə universitet 3 binadan ibarət idi. Bir il sonra, hazırda universitetin əsas hissəsini təşkil edən Heslinqton şəhərciyində tikinti işləri başladı.

## Kollecləri

York Kollec-universitetidir və 11 kollecdən ibarətdir

## Kampusları

* Qərb kampusu 
* Mərkəzi kampusu 
* Universitet kitabxanası 
* Heslinqton Holl 
* Elm Parkı və kampusdakı təşkilatlar 
* Kral malikanəsi 
* Şərqi Kampus

## Akademik şöbələri

Universitet Bortvik Arxiv İnstitutu, İntibah və Erkən Müasir Araşdırmalar Mərkəzi, XVIII Əsr Araşdırmaları Mərkəzi, Müasir Araşdırmalar Mərkəzi, Orta Əsr Araşdırmaları Mərkəzi, Effektiv Təhsil İnstitutu da daxil olmaqla bir sıra fənlərarası tədqiqat mərkəzlərinə ev sahibliyi edir.

* Arxeologiya şöbəsi
* Memarlıq və Ətraf Mühit Departamenti (2025-ci ilin sentyabrında açılır)
* Biologiya kafedrası
* Kimya kafedrası
* Kompüter Elmləri şöbəsi
* İqtisadiyyat və Əlaqədar Araşdırmalar bölməsi
* Təhsil şöbəsi
* Fizika, Mühəndislik və Texnologiya məktəbi
* İngilis dili və əlaqəli ədəbiyyat şöbəsi
* Ətraf Mühit və Coğrafiya bölməsi
* Səhiyyə Elmləri bölməsi
* Tarix fakültəsi
* İncəsənət tarixi kafedrası
* Dil və Dilçilik Bölməsi
* York Hüquq məktəbi
* Biznes və Cəmiyyət məktəbi
* Riyaziyyat kafedrası
* Hull York Tibb məktəbi
* İncəsənət və Yaradıcı Texnologiyalar məktəbi
* Təbiət Elmləri məktəbi
* Fəlsəfə kafedrası
* Fəlsəfə, Siyasət və İqtisadiyyat məktəbi
* Siyasət və beynəlxalq əlaqələr şöbəsi
* Psixologiya şöbəsi
* Dəmir Yolu Tədqiqatları İnstitutu
* Biznes və Cəmiyyət məktəbi
* Sosiologiya şöbəsi
* İncəsənət və Yaradıcı Texnologiyalar məktəbi

## Həmçinin bax
* Birləşmiş Krallıq universitetlərinin siyahısı

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Semyon

**Semyon** — ad.

* Semyon Ayzenşteyn — Rusiya radiotexniki.	
* Semyon Timoşenko — Sovet İttifaqı marşalı.
* Semyon Çuykov — Rusiya boyakarı.
* Semyon Budyonnı — Sovet İttifaqı marşalı.
* Semyon Sviqun — Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri
* Semyon Nadson — Rusiya şairi.
* Semyon Bretanitski — Azərbaycan skripkaçısı.
* Semyon Farada — Rusiya teatr və kino artisti.
Stevan

**Stevan** — ad.
	
* Stevan Todoroviç
* Stevan Şuplikats
* Stevan Mokranyats — Serbiya bəstəkarı.
* Stevan Bates — Müdafiəçi mövqeyində çıxış edən serb futbolçu.
Stiven

**Stiven** — ad.
	
* Stiven Spilberq — görkəmli Amerika rejissoru, prodüseri və ssenaristi. 
* Stiven Kinq – öz qorxu janrlı romanları ilə məşhur olan ABŞ-li yazıçı.  
* Stiven Frirz — Akademiya mükafatına namizədliyi olan İngilis film rejissoru.  
* Stiven Hokinq — 
* Stiven Cerrard — İngilis futbolçu.  
* Stiven Soderberq — ABŞ rejissoru.  
* Stiven Çunq

## Həmçinin bax
* Stiv
Ötüken Senger

**Ötüken Sırrı oğlu Senger** (tam adı:*Ötüken Senger*) — Türkiyə Cümhuriyyəti Qars bələdiyyə başçısı, professor.

## Həyatı

Prof. Dr. Ötüken Senger 1978-ci ildə Qarsda anadan olub. İbtidai, orta və lisey təhsilini şəhərdə başa vuran Senger Atatürk Universitetinin Mühəndislik Fakültəsinin İnşaat Mühəndisliyi fakültəsini bitirib.

Kafkas Universiteti Ərdahan Peşə Məktəbinə müəllim vəzifəsinə təyin olunan Senger, magistratura təhsilini Kafkas Universiteti Elm və Texnologiya İnstitutunun Tətbiqi Riyaziyyat bölməsində tamamlayıb. 2018-ci ildə Kafkas Universitetinin İqtisadiyyat və İnzibati Elmlər Fakültəsində İdarəetmə İnformasiya Sistemləri Departamentini quran Prof. Dr. Ötüken Senger eyni kafedranın müdiri vəzifəsinə təyin edilib və eyni kafedrada professor-müəllim vəzifəsində çalışıb.

Babaları qərbi Azərbaycandan Qars köç ediblər.

### Siyasi fəaliyyəti

Siyasi fəaliyyətlə məşğul olub. Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının üzvüdür. 31 mart 2024-cü ildə Türkiyədə keçirilən bələdiyyə seçkilərində Milliyyətçi Hərəkat Partiyasından Qars bələdiyyə sədri seçilmişdir.

## İstinadlar
Daniel Şahverdiyan

**Daniel (Danuş) Aleksandroviç Şahverdiyan** (; ) — Ermənistan bolşevik inqilabçısı, siyasətçisi, RSDF(b)P üzvü (1902), Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasının prokuroru (1922–1923).

## Həyatı
Daniel Aleksandroviç Şahverdiyan 11 yanvar 1882-ci ildə Borçalı qəzasında yerləşən Aygehad kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Tiflisdə almışdır. 1911-ci ildə Peterburq Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. Ermənistan Sosial Demokratları İttifaqının yaradılmasında, bolşevik "*Kayt*", "*Mer xrev*" və "*Banvori kriv*" qəzetlərinin nəşrində, RSDF(b)P Qafqaz təşkilatlarının 1-ci qurultayının işlərində iştirak etmişdir (1903). 1902-ci ildən inqilabi fəaliyyətlə məşğul olmuş, 1904-cü ildən partiya üzvü olmuşdur. 1921-ci və 1924–1928-ci illərdə SSRİ və SSRİ-nin Türkiyədəki ticarət nümayəndəsi olmuşdur. 1922–1923-cü illərdə Ermənistan SSR Xalq Ədliyyə Komitəsində Xalq Komitəsi sədrinin müavini olmuşdur. Repatriasiyanın təşkilində Şahvedyanın böyük əməyi var. 1928–1929-cu illərdə SSRİ Qızıl Xaç Cəmiyyətinin İngiltərə, Almaniya və Belçikadakı nümayəndəsi olmuşdur. 1928-ci ildən SSRİ Xalq Xarici Ticarət Komissarlığında işləmişdir.

Daniel Şahverdiyan 24 oktyabr 1941-ci ildə Stalin repressiyalarının qurbanı olmuşdur. Ermənistana səfəri zamanı Anastas Mikoyan Daniel Şahverdiyanı edam etməkdən xilas etməyə çalışmış, lakin buna nail ola bilməmişdi.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* Ազատյան Հ. Գ., Դանուշ Շահվերդյան (Պրոֆեսիոնալ հեղափոխական. կյանքն ու գործունեությունը), Ե., 1975։
Rusiya Sosial-Demokrat Fəhlə (bolşeviklər) Partiyası

**Rusiya Sosial-Demokrat Fəhlə (bolşeviklər) Partiyası** () və ya qısaca **RSDF(b)P** () — 1917-ci ilin yazından 1918-ci ilin martına qədər Vladimir Leninin başçılıq etdiyi, RSDFP-nin partiya sənədlərində olmayan bolşevik fraksiyasının adı. 1917-ci ilin oktyabrında sosialist inqilabı həyata keçirərək Müvəqqəti hökuməti silahlı yolla devirmiş və Rusiyada hakimiyyəti ələ keçirmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 

## Xarici keçidlər

* *[[:ru:Рабинович,_Александр_Евгеньевич|Александр Рабинович]].* Большевики приходят к власти: Революция 1917 года в Петрограде
Olqa Şatunovskaya

**Olqa Qriqorevna Şatunovskaya** (; ) — sovet siyasi aktivisti və inqilabçısı. Sov.İKP MK-nın Partiya Nəzarəti Komitəsinin üzvü, Sovet İttifaqında destalinizasiyanın həyata keçirilməsində mühüm rol oynamış məşhur köhnə bolşevik. QULAQ-da həyatda qalmış Şatunovskaya, Nikita Xruşşovun Stalinin cinayətlərini araşdırmaq üçün yaratdığı Şvernik Komissiyasının üzvü idi.

## Həyatı
Bakıda yəhudi ailəsində anadan olub. Atası Qriqori Şatunovski (1871–1922) hüquqşünas olub və Sankt-Peterburq Universitetində təhsil alıb.

Şatunovskaya 16 yaşında Kommunist Partiyasının üzvü olub. Fevral inqilabından sonra "Bakinski raboçi" qəzetinin redaksiyasında işləyib. Anastas Mikoyanın yaxını olaraq, Bakı Kommunası dövründə Bakı Xalq Komissarları Sovetinin mətbuat bürosuna rəhbərlik etmiş, Bakı Xalq Komissarları Sovetinin sədri Şaumyanın katibi olmuşdur. 1920-ci ildən Komsomol Mərkəzi Komitəsinin katibi, Azərbaycan Kommunist Partiyası rayon komitəsinin katibi olub, sonra Bryansk quberniyasında partiya işində işləyib. 1925-ci ildən yenidən Azərbaycanda, rayon komitəsinin katibi işləyib və Bakı partiya komitəsinin üzvü olub.

1937-ci ilin noyabrında həbs edilib, 1938-ci ilin mayında NKVD-nın "əks-inqilabçı Trotskiçi təşkilat" ittihamı ilə 8 il müddətinə əmək düşərgəsinə göndərilib. 1953-cü ildə Stalinin ölümündən sonra Sovet Partiya Nəzarəti Komitəsinin üzvü və Xruşşovun yumşalma siyasəti zamanı reabilitasiya üzrə xüsusi komissiyanın rəhbəri olub. Şatunovskaya eyni zamanda Kirovun qətlinin baş müstəntiqi olub.

1956–1962-ci illərdə Sov.İKP MK-nın üzvü olub, 1960-cı ildə repressiyaya məruz qalanların reabilitasiyası ilə bağlı məsələlərlə məşğul olub, Sovet İttifaqının Rəyasət Heyəti tərəfindən yaradılmış Şvernik Komissiyasının üzvü olub. 1962-ci ildə təqaüdə çıxıb.

1990-cı il noyabrın 23-də vəfat edib. Moskvada Vvedenski qəbiristanlığında dəfn edilib.

Onun övladları və nəvələri tərəfindən qeydə alınan xatirələri əsasında filosof və esseist Qriqori Pomerants tərəfindən 2004-cü ildə "Məhkumun rəhbərlik etdiyi istintaq" () adlı kitab nəşr olunub.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Biography of Shatunovskaya (in Russian)
* Khrushchev Era Politics and the Investigation of the Kirov Murder, 1956–1957
* Documentary: How Two Little-Known Officials Dismantled the Stalinist System
Ştrbske-Pleso

**Ştrbske-Pleso** () — Slovakiyada moren mənşəli göl. Göl Slovakiyanın Yüksək Tatra dağlarında yerləşir. Gölün uzunluğu 640 metr, eni isə 600 metrdir. Göl sahilinin uzunluğu 2,245 km-dir. Ümumi sahəsi — 19,67 hektardır. Ştrbske-Pleso gölünün orta dərinliyi 6,61 metr, ən dərin yeri isə 20,3 metrdir. Göl suyunun həcmi  — təxminən1,3 milyon m³-dir. Ştrbske-Pleso gölü böyüklüyünə görə ölkənin ikinci gölüdür.

## Coğrafiyası
Göl dəniz səviyyəsindən 1345 metr yüksəklikdə yerləşib. Gölün olduğu bölgədə 100-dən çox göl və bir neçə şəlalə mövcuddur. Gölün cənubunda, Ağ Vaq və Popradom çayları arasında yerləşən aşırım var. Ştrebske-Pleso gölü qarışıq meşələrlə əhatə olunub. Meşələrdə əsasən fıstıq ağacları üstünlük təşkil edir. Göl şimal və qərbdən Solisko dağları ilə, cənub və şərqdən isə moren tirələri ilə əhatə olunub. Ştrebske-Pleso gölü Avropanın əsas suayrıcı xəttində yerləşir. Göl suyu həm Baltik, həm də Qara dəniz hövzəsinə aiddir.

Ştrbske-Pleso gölü buzlağın əriyərək geri çəkilməsi zamanı, moren çöküntülərinin hesabına yaranmışdır.

Göl ərazisində havanın orta temperaturu qışda −1,4 °C, yayda isə 9,3 °C olur. Orta illik yağıntı — 373-560 mm arasında dəyişir. Qışda gölün suyu donur. Göl suyunun səviyyəsi ən az dekabr-fevral ayları arasında, ən yüksək səviyyə isə iyulda olur. Səviyyələr arasında fərq maksimum 1 metr olur.

Göldə əsasən kumja, durna balıqları üstünlük təşkil edir. Ərazidə adi tışbağaya, qurbağaya rast gəlinir.

Göl kənarında Ştrbske qəsəbəsi yerləşir.

## İstinadlar
Diqqət müddəti

**Diqqət müddəti** — diqqət yayınmadan əvvəl bir işə fikrini cəmləmək üçün sərf olunan vaxt. Diqqətin başqa bir fəaliyyətə nəzarətsiz şəkildə yönəldilməsi zamanı diqqət dağınıqlığı baş verir. Diqqət təlimi zamanı şagirdlərin uzun müddət müzakirə mövzusuna diqqətini cəmləməyə öyrədilməsi və prosesdə dinləmə və analitik bacarıqların inkişaf etdirilməsinin təhsilin bir hissəsi olduğu bildirilir.

İnsanların təxmini diqqət müddətini ölçmək diqqətin nə üçün istifadə olunduğundan asılıdır. "Müvəqqəti diqqət" və "seçilmiş davamlı diqqət" terminləri qısa müddətli və diqqət mərkəzində olan diqqəti ayırmaq üçün istifadə olunur. Müvəqqəti diqqət diqqəti müvəqqəti cəlb edən və ya yayındıran stimula qısamüddətli reaksiyadır. Tədqiqatçılar insanın müvəqqəti diqqətinin dəqiq miqdarı ilə razılaşmırlar, halbuki seçilmiş davamlı diqqət zamanla tapşırıqda ardıcıl nəticələr verən diqqət səviyyəsidir. Sağlam şəxslərin diqqət müddəti ilə bağlı ümumi hesablamalar 5 saatdır. İnsanlar eyni şeyə yenidən fokuslana bildikləri üçün bu mümkündür. Bu diqqəti yeniləmək qabiliyyəti insanlara bir neçə dəqiqədən çox davam edən şeylərə, məsələn, uzun filmlərə "diqqət yetirməyə" imkan verir. Daha böyük uşaqlar özlərindən kiçik uşaqlardan daha uzun müddət diqqət etmə müddətinə sahib ola bilərlər.

## İstinadlar
TOML

**Tom's Obvious, Minimal Language** (**TOML**) — konfiqurasiya faylları üçün fayl formatı. "Minimal" olmağı hədəfləyən aydın semantika sayəsində oxumağın və yazmağın asan olması nəzərdə tutulur və birmənalı şəkildə lüğətə uyğunlaşdırılmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Tom Preston-Verner tərəfindən yaradılıb və açıq mənbədir. TOML bir sıra proqram layihələrində istifadə olunur və bir çox proqramlaşdırma dillərində tətbiq edilib.
## Sintaksis
TOML-un sintaksisi `key = value` cütlərindən, `[bölmə adlarından]` və `#` (şərhlər üçün) ibarətdir. Sintaksisi bir qədər .INI fayllarının sintaksisinə bənzəyir, lakin TOML formal spesifikasiyanı ehtiva edir.

TOML String, Integer, Float, Boolean, Datetime, Array və Table kimi data növlərini dəstəkləyir.
### Nümunə

```toml
# Bu TOML sənədidir

title = "Vikipediya."

[database]
server = "192.168.1.1"
ports = [ 8000, 8001, 8002 ]
connection_max = 5000
enabled = true

# Massivlər (array) içərisində yeni sətirlər qoymaq olar
hosts = [
  "alpha",
  "omega"
]

[servers]

  # Abzaslar da dəstəklənir amma tələb olunmur
  [servers.alpha]
  ip = "10.0.0.1"
  dc = "eqdc10"

  [servers.beta]
  ip = "10.0.0.2"
  dc = "eqdc10"
```


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Tunisin fəthi (1535)

**Tunisin fəthi** 1535-ci ilin iyun ayında Tunis şəhərinin Osmanlı imperiyasının nəzarətindən çıxaraq İspaniya imperiyasının nəzarəti altına keçməsi ilə nəticələnən döyüşdür.

## Arxa plan

1532-ci ildə Osmanlı sultanı olan I Süleyman Əlcəzairdə olan Barbaros Xeyrəddin Paşanı İstanbula çağırtdıraraq ona yeni bir donanma yaratmasını əmr etmişdir. 1532-ci ilin avqust ayında Xədim Həsən Ağanı öz yerinə naib təyin edərək yola çıxan Barbaros Xeyrəddin Paşa 1533-cü ilin dekabr ayının axırlarında İstanbula çatır. Burada Osmanlı donanmasının admiralı rütbəsinə yüksəldildikdən sonra 1534-cü ilin may ayında səksən gəmi ilə bərabər İtaliyaya hərbi səfər təşkil etmişdir. O, burada bir sıra kiçik hücumlar həyata keçirdikdən sonra, Tunis istiqamətində hərəkət etmişdir. Buraya təşkil etmiş olduğu hücumlar nəticəsində 1534-cü il avqust ayının 16-da Hafsilərin nəzarəti altında olan şəhəri ələ keçirmişdir. Belə bir ağır məğlubiyyətə düçar olduqdan sonra Hafsilərin başçısı olan Mövlay Həsən Müqəddəs Roma İmperatoru V Karldan kömək istəmək məcburiyyətində qalmışdır.

## Fəth

1535-ci ilin may ayında imperator V Karl Andrea Dorianın komandanlığı altında böyük bir donanma hazırlatmış və özünün də iştirakı ilə Halkü'l-Vad ərazisinə qoşun çıxardılmışdır. V Karla sadiq olan dövlətlər ilə bərabər, Genuya Respublikası, Portuqaliya krallığı, Papa dövləti və Malta Cəngavərləri də bu mühasirə zamanı imperatordan öz dəstəklərini əsirgəməmişdirlər. Osmanlı imperiyası isə öz növbəsində müttəfiqi olan Fransa krallığından dəstək almışdır. Baş vermiş olan hərbi əməliyyatlar zamanı Osmanlı tərəfi məğlubiyyətə düçar olarkən, Barbaros Xeyrəddin Paşa isə öz növbəsində Əlcəzairə çəkilmək məcburiyətində qalmışdır. Tunisi ələ keçirdikdən sonra V Karl, Mövlay Həsənin hakimiyyətini özünə qaytarmış və öz əsgərlərinin bir hissəsini şəhərdə yerləşdirdikdən sonra avqust ayında buradan ayrılmışdır.

## İstinadlar
Macəra zamanı (I mövsüm)

Pendlton Vordun müəllifi olduğu "Macəra zamanı" Amerika animasiya serialının ilk mövsümü 2010-cu il aprelin 5-də "Cartoon Network" telekanalında yayımlanmağa başlamış və həmin il sentyabrın 27-də başa çatmışdır. Serial "Frederator Studios" və "Cartoon Network Studios" tərəfindən istehsal edilmişdir. Əsər "Frederator" şirkətinin "Nicktoons Network" şəbəkəsi üçün hazırladığı "Random! Cartoons" animasiya layihəsi çərçivəsində istehsal olunmuş qısametrajlı filmə əsaslanır. Mövsümün süjet xətti Finn adlı gənc oğlanın və onun ən yaxın dostu, həm də qəyyumluğunda olan qardaşı Ceyk adlı sehrli itin macəralarından bəhs edir. Ceyk istədiyi vaxt öz forma və ölçülərini dəyişmək qabiliyyətinə malikdir. Finn və Ceyk post-apokaliptik "Ooo" ölkəsində məskunlaşıblar. Onlar burada serialın digər əsas qəhrəmanları - Şahzadə Saqqız, Buz Kralı, Vampir Kraliçası Marselin, Qabarıq Kosmos Şahzadəsi və BMO ilə qarşılıqlı münasibətdə olurlar. 

İnternetdə viral uğur qazandıqdan sonra qısametrajlı film "Cartoon Network" şirkətinin diqqətini cəlb etmiş və televiziya kanalı tərəfindən tam metrajlı seriala çevrilmişdir. Serialın ilkin baxışı 2010-cu il martın 11-də baş tutmuş, rəsmi premyerası isə həmin ilin aprelin 5-də gerçəkləşmişdir. Mövsümün ssenari strukturu tanınmış ssenaristlər - Adam Muto, Elizabet İto, Pendlton Vord, Şon Himenes və Patrik Makheyl tərəfindən işlənib hazırlanmışdır. Layihənin yaradıcı heyətinə həmçinin Kent Osborn, Pit Braunqardt, Niki Yanq, Armen Mirzayan, C.K. Kuintel, Koul Sançes, Tom Herpiç, Bert Yun və Ako Kastuera daxil olmuşdur. 

Mövsümün ilk seriyaları olan "Slumber Party Panic" və "Trouble in Lumpy Space" 2,5 milyon tamaşaçı tərəfindən izlənilib. Bu göstərici "Cartoon Network" kanalının tamaşaçı sayının əvvəlki illə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə artdığını göstərmişdir. Mövsüm 27 sentyabr 2010-cu il tarixində "Gut Grinder" adlı final seriyası ilə başa çatmışdır. Serial efirə çıxdıqdan qısa müddət sonra tənqidçilərin müsbət rəyini qazanmış və tamaşaçıların böyük marağına səbəb olmuşdur. 2010-cu ildə "Macəra zamanı" serialının "My Two Favorite People" adlı bölümü, qalib gəlməsə də, "Primetime Emmi" mükafatlarında "Qısa formatlı animasiya oroqramı" kateqoriyası üzrə namizəd olmuşdur. Mövsümün yayımlanmasından sonra müxtəlif epizodları əhatə edən bir sıra toplu DVD-lər buraxılmışdır. 2012-ci il 10 iyul tarixində mövsümün tam versiyası Region 1 DVD formatında, 2013-cü il 4 iyun tarixində isə Blu-ray formatında təqdim edilmişdir. 

## Epizodlar

## İstinadlar
Macəra zamanı (II mövsüm)

Pendlton Vordun yaradıcısı olduğu "Macəra zamanı" cizgi serialının ikinci mövsümü 11 oktyabr 2010-cu ildən, 2 may 2011-ci ilədək Cartoon Network telekanalının efirində yayımlanmışdır. Serialın animasiya elementləri Cartoon Network Studios və Frederator Studios tərəfindən birgə hazırlanmışdır.

## Epizodlar
* It Came from the Nightosphere
* The Eyes
* Loyalty to the King
* Blood Under the Skin
* Storytelling
* Slow Love
* Power Animal
* Crystals Have Power
* The Other Tarts
* To Cut a Woman's Hair
* The Chamber of Frozen Blades
* Her Parents
* The Pods
* The Silent King
* The Real You
* Guardians of Sunshine
* Death in Bloom
* Susan Strong
* Mystery Train
* Go with Me
* Belly of the Beast
* The Limit
* Video Makers
* Mortal Folly
* Mortal Recoil
* Heat Signature
Macəra zamanı (III mövsüm)

Pendlton Vordun yaradıcısı olduğu "Macəra zamanı" cizgi serialının üçüncü mövsümü 11 iyul 2011-ci ildən, 13 fevral 2012-ci ilədək Cartoon Network telekanalının efirində yayımlanmışdır. Serialın animasiya elementləri Cartoon Network Studios və Frederator Studios tərəfindən birgə hazırlanmışdır.

## Epizodlar
* Conquest of Cuteness
* Morituri Te Salutamus
* Memory of a Memory
* Hitman
* Too Young
* The Monster
* Still
* Wizard Battle
* Fionna and Cake
* What Was Missing
* Apple Thief
* The Creeps
* From Bad to Worse
* Beautopia
* No One Can Hear You
* Jake vs. Me-Mow
* Thank You
* The New Frontier
* Holly Jolly Secrets (Part 1)
* Holly Jolly Secrets (Part 2)
* Marceline's Closet
* Paper Pete
* Another Way
* Ghost Princess
* Dad's Dungeon
* Incendium
Macəra zamanı (IV mövsüm)

Pendlton Vordun yaradıcısı olduğu "Macəra zamanı" cizgi serialının dördüncü mövsümü 2 aprel 2012-ci ildən, 22 oktyabr 2012-ci ilədək Cartoon Network telekanalının efirində yayımlanmışdır. Serialın animasiya elementləri Cartoon Network Studios və Frederator Studios tərəfindən birgə hazırlanmışdır.

## Epizodlar
* Hot to the Touch
* Five Short Graybles
* Web Weirdos
* Dream of Love
* Return to the Nightosphere
* Daddy's Little Monster
* In Your Footsteps
* Hug Wolf
* Princess Monster Wife
* Goliad
* Beyond this Earthly Realm
* Gotcha!
* Princess Cookie
* Card Wars
* Sons of Mars
* Burning Low
* BMO Noire
* King Worm
* Lady & Peebles
* You Made Me
* Who Would Win
* Ignition Point
* The Hard Easy
* Reign of Gunters
* I Remember You
* The Lich
Macəra zamanı (V mövsüm)

Pendlton Vordun yaradıcısı olduğu "Macəra zamanı" cizgi serialının beşinci mövsümü 12 noyabr 2012-ci ildən, 17 mart 2014-cü ilədək Cartoon Network telekanalının efirində yayımlanmışdır. Serialın animasiya elementləri Cartoon Network Studios və Frederator Studios tərəfindən birgə hazırlanmışdır.

## Epizodlar
* Finn the Human
* Jake the Dog
* Five More Short Graybles
* Up a Tree
* All the Little People
* Jake the Dad
* Davey
* Mystery Dungeon
* All Your Fault
* Little Dude
* Bad Little Boy
* Vault of Bones
* The Great Bird Man
* Simon and Marcy
* A Glitch is a Glitch
* Puhoy
* BMO Lost
* Princess Potluck
* James Baxter the Horse
* Shh!
* The Suitor
* The Party's Over, Isla de Señorita
* One Last Job
* Another Five More Short Graybles
* Candy Streets
* Wizards Only, Fools
* Jake Suit
* Be More
* Sky Witch
* Frost & Fire
* Too Old
* Earth & Water
* Time Sandwich
* The Vault
* Love Games
* Dungeon Train
* Box Prince
* Red Starved
* We Fixed a Truck
* Play Date
* The Pit
* James
* Root Beer Guy
* Apple Wedding
* Blade of Grass
* Rattleballs
* The Red Throne
* Betty
* Bad Timing
* Lemonhope (Part 1)
* Lemonhope (Part 2)
* Billy's Bucket List
Macəra zamanı (VI mövsüm)

Pendlton Vordun yaradıcısı olduğu "Macəra zamanı" cizgi serialının altıncı mövsümü 21 aprel 2014-cü ildən, 5 iyun 2015-ci ilədək Cartoon Network telekanalının efirində yayımlanmışdır. Serialın animasiya elementləri Cartoon Network Studios və Frederator Studios tərəfindən birgə hazırlanmışdır.

## Epizodlar
* Wake Up / Escape from the Citadel
* James II
* The Tower
* Sad Face
* Breezy
* Food Chain
* Furniture & Meat
* The Prince Who Wanted Everything
* Something Big
* Little Brother
* Ocarina
* Thanks for the Crabapples, Giuseppe!
* Princess Day
* Nemesis
* Joshua and Margaret Investigations
* Ghost Fly
* Everything's Jake
* Is That You?
* Jake the Brick
* Dentist
* The Cooler
* The Pajama War
* Evergreen
* Astral Plane
* Gold Stars
* The Visitor
* The Mountain
* Dark Purple
* The Diary
* Walnuts & Rain
* Friends Forever
* Jermaine
* Chips and Ice Cream
* Graybles 1000+
* Hoots
* Water Park Prank
* You Forgot Your Floaties
* Be Sweet
* Orgalorg
* On the Lam
* Hot Diggity Doom
* The Comet
Macəra zamanı (VII mövsüm)

Pendlton Vordun yaradıcısı olduğu "Macəra zamanı" cizgi serialının yeddinci mövsümü 2 noyabr 2015-ci ildən, 19 mart 2016-cı ilədək Cartoon Network telekanalının efirində yayımlanmışdır. Serialın animasiya elementləri Cartoon Network Studios və Frederator Studios tərəfindən birgə hazırlanmışdır.

## Epizodlar
* Bonnie and Neddy
* Varmints
* Cherry Cream Soda
* Mama Said
* Football
* Stakes Part 1: Marceline the Vampire Queen
* Stakes Part 2: Everything Stays
* Stakes Part 3: Vamps About
* Stakes Part 4: The Empress Eyes
* Stakes Part 5: May I Come In?
* Stakes Part 6: Take Her Back
* Stakes Part 7: Checkmate
* Stakes Part 8: The Dark Cloud
* The More You Moe, The Moe You Know
* Summer Showers
* Angel Face
* President Porpoise Is Missing!
* Blank-Eyed Girl
* Bad Jubies
* King's Ransom
* Scamps
* Crossover
* The Hall of Egress
* Flute Spell
* The Thin Yellow Line
Macəra zamanı (VIII mövsüm)

Pendlton Vordun yaradıcısı olduğu "Macəra zamanı" cizgi serialının səkkizinci mövsümü 26 mart 2016-cı ildən, 2 fevral 2017-ci ilədək Cartoon Network telekanalının efirində yayımlanmışdır. Serialın animasiya elementləri Cartoon Network Studios və Frederator Studios tərəfindən birgə hazırlanmışdır.

## Epizodlar
* Broke His Crown
* Don't Look
* Beyond the Grotto
* Lady Rainicorn of the Crystal Dimension
* I Am a Sword
* Bun Bun
* Normal Man
* Elemental
* Five Short Tables
* The Music Hole
* Daddy-Daughter Card Wars
* Preboot
* Reboot
* Two Swords
* Do No Harm
* Wheels
* High Strangeness
* Horse and Ball
* Jelly Beans Have Power
* Islands Part 1: The Invitation
* Islands Part 2: Whipple the Happy Dragon
* Islands Part 3: Mysterious Island
* Islands Part 4: Imaginary Resources
* Islands Part 5: Hide and Seek
* Islands Part 6: Min & Marty
* Islands Part 7: Helpers
* Islands Part 8: The Light Cloud
Macəra zamanı (IX mövsüm)

Pendlton Vordun yaradıcısı olduğu "Macəra zamanı" cizgi serialının doqquzuncu mövsümü 21 aprel 2017-ci ildən, 21 iyul 2017-ci ilədək Cartoon Network telekanalının efirində yayımlanmışdır. Serialın animasiya elementləri Cartoon Network Studios və Frederator Studios tərəfindən birgə hazırlanmışdır.

## Epizodlar
* Orb
* Elements, Part 1: Skyhooks
* Elements, Part 2: Bespoken For
* Elements, Part 3: Winter Light
* Elements, Part 4: Cloudy
* Elements, Part 5: Slime Central
* Elements, Part 6: Happy Warrior
* Elements, Part 7: Hero Heart
* Elements, Part 8: Skyhooks II
* Abstract
* Ketchup
* Fionna and Cake and Fionna
* Whispers
* Three Buckets
Macəra zamanı (X mövsüm)

**Macəra Zamanı** (ing. *Adventure Time*) — Pendleton Vord tərəfindən yaradılmış məşhur Amerika cizgi serialının onuncu və final mövsümüdür. Bu mövsüm 17 sentyabr 2017-ci ildən 3 sentyabr 2018-ci ilədək *Cartoon Network* telekanalında yayımlanmışdır. Cizgi serialı *Cartoon Network Studios* və *Frederator Studios* tərəfindən hazırlanmışdır.

## Ümumi məlumat

Onuncu mövsüm serialın son mövsümü olmuşdur. Mövsüm ümumilikdə 16 seriyadan ibarətdir və Finn, Ceyk və digər Ooo Krallığının sakinlərinin macəralarını davam etdirir. Mövsümün əsas mövzusu qəhrəmanların dostluq, sülh və fədakarlıq anlayışlarını kəşf etməsidir.

## Yaradılış və istehsal

Pendleton Vord cizgi serialının əsas yaradıcısıdır. Animasiya *Cartoon Network Studios* və *Frederator Studios* tərəfindən hazırlanmışdır. Mövsümün istehsalında bir çox rejissor və ssenarist iştirak etmişdir.

## Yayım

Mövsümün ilk seriyası 17 sentyabr 2017-ci ildə yayımlanmış, son seriyası isə 3 sentyabr 2018-ci ildə efirə verilmişdir. Mövsümün final seriyası *"Come Along with Me"* adlanır və serialın əsas hekayəsini tamamlayır.

## Qəbul

Onuncu mövsüm tənqidçilər və izləyicilər tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. Xüsusilə son epizod möhtəşəm final olaraq xarakterizə edilmişdir. Serialın sonu izləyicilərin və tənqidçilərin diqqətini cəlb etmiş və serialın təsirini və mədəniyyətə qatqısını vurğulamışdır..

## Epizodlar
* The Wild Hunt
* Always BMO Closing
* Son of Rap Bear
* Bonnibel Bubblegum
* Seventeen
* Ring of Fire
* Marcy & Hunson
* The First Investigation
* Blenanas
* Jake the Starchild
* Temple of Mars
* Gumbaldia
* Come Along With Me
Çörçill (Manitoba)

**Çörçill** — Kanadanın Manitoba əyalətində şəhər.

Şəhərdə ağ ayılar üçün həbsxana mövcuddur. Əvvəllər təyyarə anqarı olmuş tikili oktyabr və noyabr aylarında şəhərdən keçərkən evlərə soxulan və yemək oğurlayan ağ ayılar üçün həbsxanaya çevrilib. Ayıların sayı qış miqrasiyası dövründə iki dəfə artır və bu da şəhər əhalisinin qış aylarında kəskin azalmasına səbəb olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Milana Rəhimova

**Milana Rəhimova** (29 aprel 2004, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanlı peşəkar qadın futbolçu. Türkiyənin "Ünye" futbol klubunun və Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli yığmasının müdafiəçisi.

## İlk illəri
29 aprel 2004-cü ildə anadan oldu. 
## Peşəkar Karyerası
2018-2019-cu illərdə Bakının "Keşlə" klubunda çıxış edib. 

2022-ci ildə "8-li İOEUGİM" klubunda çıxış edib.
 Qələbə ilə yekunlaşan bir sezon keçirdikdən sonra, 2021/2022 Azərbaycan Yüksək Qızlar Liqası, mövsümünün ən yaxşısı seçilib. 

Növbəti ildən etibar isə, legioner həyatı yaşayıb. Belə ki, Şırnak əyalətinin "Nuhspor" klubuna transfer olub. 2023-cü ilin yanvar ayında isə, eyni bölgənin "Şırnak Belediyesi 72" klubuna transfer oldu. 

2023-cü ildən 2024-cü ilə qədər  "Neftçi" qadın klubunda çıxış etmişdir. Həmin sezon Azərbaycan çempionu olmuşdur. 

2024-cü ildə Türkiyənin  "Ünye" klubuna transfer oldu

## Milli karyerası
Müdafiəçidir.2019-cu ildə U17 yaş qrupu üzrə Azərbaycan Millisini təmsil edib. . 2024-cü ildən etibarən isə, Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli yığmasında çıxış edir.  

## Uğurları
* **Neftçi FK**
**  **Azərbaycan Yüksək Qızlar Liqası: Çempion (1):** *(2023/2024)* 

## İstinadlar
Jooble

JOOBLE kimi stilizə edilmiş Jooble, 2006-cı ildə əsası qoyulmuş beynəlxalq iş toplayıcı və iş elanı axtarış sistemidir.

## Tarixi
JOOBLE ideyası 2006-cı ildə ortaya çıxdı. Başlandıqdan altı ay sonra startap əməliyyat mənfəəti əldə etməyə başladı. İlk böyük investor Horizon Capital 2014-cü ildə Jooble-a sərmayə qoydu.

2014-cü ildə Google axtarış motoru sıralama qaydalarını dəyişdi, bu da müxtəlif sənayelərdəki şirkətlər üçün böhrana səbəb oldu və Jooble özü yalnız 2017-ci ildə çıxdı. Üç il sonra, 2020-ci ildə Jooble, o vaxtlar postsovet ölkələrində məşhur olan Hotwork iş toplayıcısını əldə etdi.

2022-ci ildə Jooble İndoneziyanın onlayn təhsil platforması olan JayJay startapına 1 milyon dollar sərmayə qoydu. O, 2022-ci ildə iOS və Android-də JOOBLE Job Search mobil proqramını işə salıb. 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya hücumundan sonra sayt Rusiya və Belarusda fəaliyyətini dayandırdı. Elə həmin il JOOBLE Avropa şirkətləri ilə birlikdə ukraynalı qaçqınların işlə təmin olunmasına kömək edən UA üçün iş ver layihəsinə start verdi.

## Ümumi baxış
JOOBLE LinkedIn və Google-un qlobal tərəfdaşıdır. Jooble hər gün dünyanın hər yerindən 140 000-dən çox resursu olan vakansiyaları birləşdirir. Mənbələrə korporativ vebsaytlar, sosial şəbəkələr, elanlar və digər resurslar daxildir. JOOBLE gəlirini iş axtaranlar üçün pulsuz olaraq xidmətini tərk edərək digər iş axtarış saytlarına yönləndirmələrin satışından əldə edir. Şirkətin baş direktoru Dmitri Qrin olmaqla 330+ işçisi var.

## İstinadlar
Pony (albom)

**Pony** — İngiltərə müğənnisi Rex Orange County-nin üçüncü studiya albomu. 25 oktyabr 2019-cu ildə "RCA Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
In the End It Always Does

***In the End It Always Does*** — İngiltərə indi-pop musiqiçisi -un ikinci studiya albomu. 30 iyun 2023-cü ildə "Dirty Hit" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Buds

***Buds*** — ABŞ sörf-rok musiqi qrupu -ün debüt studiya albomu. 21 iyun 2023-cü ildə buraxılıb. Alboma daxil olan "Freaks" mahnısı 2020-ci illərin sonlarında TikTok-da populyarlıq qazanmışdır.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Vultures 1

***Vultures 1*** — ABŞ hip-hop superqrupu -in debüt studiya albomu. Qrup repçilər Kanye Vest və -dən ibarətdir. Albom Kanyenin YZY brendi tərəfindən 10 fevral 2024-cü ildə "The College Dropout"-un 20-ci il dönümündə buraxılıb. Albomdakı mahnılar üçün bitlərin hazırlanmasında 50-dən çox prodüserin əməyi olub.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Zeyd

**Zeyd** — ad.
	
* Zeyd ibn Əli — Əli ibn Hüseynin oğlu və Hüseyn ibn Əlinin nəvəsi idi.
* Zeyd ibn Harisə — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri və onun oğulluğu.
* Zeyd ibn Sabit — həzrəti Məhəmməd peyğəmbərin səhabəsi, katibi.
* Zeyd əl-Xeyr — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri.
* Zeyd ibn Ərqam — Məhəmməd peyğəmbərin səhabəsi.

## Həmçinin bax
* Zeyd kəndi — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Şahindej şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Bandana (albom)

**Bandana** — ABŞ hip-hop duosu -in ikinci studiya albomu. 28 iyun 2019-cu ildə "ESGN, Keep Cool Records, Madlib Invazion və RCA Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
The Slow Rush

***The Slow Rush*** — Avstraliya musiqiçisi Tame Impala-nın dördüncü studiya albomu. 14 fevral 2020-ci ildə işıq üzü görüb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Svan qülləsi

**Svan qülləsi** () — Gürcüstanın şimal-qərbindəki tarixi dağlıq bölgə olan Svanetidə yerləşən, tetraedral quruluşa malik müdafiə qülləsi. VIII-XVIII əsrlərdə tikilmiş bu tarixi tikililərdən eyni zamanda yaşayış yeri, fövqaladə vəziyyət olduğu zaman və tez-tez oluna biləcək hücumlardan qorunmaq üçün mühafizə, müdafiə postları kimi də istifadə edilmişdir.
## Təsviri

Adətən bir tərəfindən Svan ailələrinin yaşayış binası kimi istifadə olunan qüllə taxta və ya daş tavanlarla ayrılmış üç-beş, nadir hallarda altı mərtəbəli olurdu. Birinci mərtəbəsi pəncərələri və boşluqları olmayan yaşayış yeridir. Burada, müdafiə zamanı kvadrat zalın ətrafında taxta arakəsmələrin arxasında təkcə ailələr deyil, həmçinin mal-qaralar da yerləşirdirilirdi. Zalın mərkəzində tavanı yanmaqdan qoruyan nazik daş plitəli açıq kamin də var idi. Qüllənin girişi bir mərtəbə yuxarıda, taxta pilləkənlə qalxılan yerdədir. Həmçinin bu mərtəbədə mal-qaranın yemi və alətləri üçün anbar var idi. Mərtəbələr biri-birinə taxta pilləkənlərlə  bağlanırdı. Mühasirə zamanı düşmən qüvvələrin nüfuz etməməsi üçün tavanlardakı bacalar qüllənin əks künclərində yerləşdirilmişdi. Qqllələrin üstü taxta dam örtüyü ilə örtülmüşdü. Hər mərtəbədə təbii havalandırma üçün dar boşluqlar var idi. Qüllələrin divarlarının qalınlığı, eləcə də tavanların hər birinin perimetri hər mərtəbə yuxarı qalxdıqca darlaşır və Svan qülləsinə yuxarıya doğru daralan trapesiya formasını verir. Üst mərtəbədəki boşluqlar daha böyük və daha genişdir. Bu boşluqlar aşağı mərtəbələrdəki boşluqlardan fərqli olaraq tağlı formaya malikdirlər. Damda taxta çuxur vardır.
 
Qüllələrin çoxu hal-hazırda bağlıdır və onlardan anbar kimi istifadə olunur. Bəzi qüllələri ziyarətçilər ödənişlə ziyarət edə bilirlər.

## Maraqlı faktlar
Yüksək dağ mənzərəsi və kəndlərin unikal birləşməsi ilə, orta əsr görünüşünü qoruyub saxlamış Yuxarı Svanetinin Mestia bölgəsindəki Uşqulinin Svan icması olan Çacaşi kəndi 1996-cı ildən YUNESKO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilib. Burada 200-dən çox Svan qülləsi, Svan qalalı evləri və orta əsr kilsələri qorunub saxlanılmışdır.

Gürcüstanda Vake parkının arxasında Tısbağa gölünə baxan Tbilisi Açıq Hava Etnoqrafiya Muzeyinin bir hissəsi kimi Tbilisi yaxınlığında Svan qülləsinin müasir rekonstruksiyası tikilir.

## Qalereya

Fayl:Mestia_(59).jpg| Mestia, 2012
Fayl:Mestia,_evening.jpg|Mestia
Fayl:Ushguli_Svaneti_Georgia.JPG|Uşqulidə Svan qüllələri
Fayl:Village_Chazhashi.jpg|Çaçaşidəki Svan qala evləri


## Həmçinin bax
* Çacaşi
* Mestia
* Uşquli
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Грузинская советская энциклопедия, Том 9., Тбилиси 1985, 312с.

## Xarici keçidlər

*Haut Svaneti Unesco.
*“Gürcüstan gördüyüm kimi ” – XX əsr gürcü rəssamının nadir etnoqrafik eskizləri *Georgian Journal* 6 fevral, 2016
Bosniya və Herseqovina–Yaponiya münasibətləri

**Bosniya və Herseqovina–Yaponiya münasibətləri** (; ) – Bosniya və Herseqovina ilə Yaponiya arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. Bosniya və Herseqovinanın Tokioda səfirliyi, Yaponiyanın Sarayevoda səfirliyi yerləşir.

## Tarixi
Yaponiya Bosniyada sülhü təmin etmək üçün 1995-ci ildə yaradılmış Sülhün Tətbiqi Şurasının üzvü olmuşdur. Yaponiya Bosniya və Herseqovinanın müstəqilliyini 23 yanvar 1996-cı ildə tanımışdır. İki ölkə arasında diplomatik əlaqələrin əsası 9 fevral 1996-cı ildə qoyulmuşdur. 1998-ci ilin fevralında Yaponiyanın Sarayevoda rəsmi nümayəndəliyi açılmışdır. Bu nümayəndəlik 2008-ci ilin yanvarında səfirlik səviyyəsinə qaldırılmışdır. Bosniya və Herseqovinanın Yaponiyadakı səfirliyi 1998-ci ilin dekabrında açılmışdır.

1999-cu ilin sentyabrında Serb Respublikasının baş naziri Milorad Dodik Yaponiyaya rəsmi səfər etmişdir. Yaponiya ilə Bosniya və Herseqovina arasında ilk sammit görüşü 2005-ci ilin martına gerçəkləşmişdir. Belə ki, Bosniya və Herseqovina Nazirlər Kabinetinin sədri Adnan Terziç Yaponiyaya rəsmi səfər etmişdir. Bosniya və Herseqovinanın rəyasət heyətinin sədri Jelko Komşiç 2019-cu ildə Naruhitonun taxta çıxma mərasimində iştirak etmişdir.

## Mədəniyyət
Boşnak müğənni Yadranka Stoyanoviç Yaponiya incəsənətinə, xüsusilə, hayku və ukiyo-eyə maraq göstərmiş, 1988–2011-ci illərdə Yaponiyada fəaliyyət göstərmişdir. O, Yaponiya filmləri və teleserialları üçün bir sıra mahnılar ifa etmişdir. Stoyanoviç 2016-cı ildə Banya Luka şəhərində ölmüşdür. Yaponiyanın *"[[B-come]]"* musiqi qrupu 2016-cı ildə Sarayevo və Banya Luka şəhərlərində onun xatirəsinə konsertlər vermişdir.

2016-cı ildə Yaponiya ilə Bosniya və Herseqovina arasındakı münasibətlərin 20 illiyi qeyd olunmuş, bu münasibətlə Bosniya və Herseqovinada şamisen, Ryukyu musiqisi kimi mədəniyyət tədbirləri keçirilmişdir.

Bosniya futbol məşqçisi İvitsa Osim 2006–2007-ci illərdə Yaponiya milli futbol komandasının baş məşqçisi olmuşdur. Yaponiya futboluna verdiyi töhfələrə görə 2016-cı ildə "Doğan günəş" ordeni ilə təltif olunmuşdur. Onun sitatları və sözləri Yaponiyada xeyli populyar olmuş, "Osimin sözləri" adı ilə nəşr olunaraq 400.000-dən çox nüsxə satmışdır. Digər boşnak futbol məşqçisi Vahid Halilhociç də 2015–2018-ci illərdə Yaponiya millisinin baş məşqçisi olmuşdur.

### Dil
2000-ci ilin martında Derventa şəhərində yerləşən bir liseydə yapon dili tədris olunmağa başlamışdır. 2007-ci ildə liseydə yapon dilinin tədrisi dayandırılsa da, 2019-cu ildə dərslər bərpa olunmuşdur. 2013-cü ilin oktyabrında Sarayevo Universitetində yapon dilinin tədrisi başlanmışdır. Hazırda Sarayevo Universiteti Bosniya və Herseqovinada yapon dilinin tədris olunduğu yeganə ali təhsil müəssisəsidir. Sarayevoa Universiteti 2015-ci ildə Sakura şəbəkəsinin üzvü olmuşdur. 2014–2017-ci illərdə Banya Lukada yerləşən bir liseydə yapon dili tədris olunmuşdur.

2018-ci ilin məlumatına əsasən Bosniya və Herseqovinanın təhsil müəssisələrində 65 nəfər yapon dilini öyrənir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Yaponiyanın Bosniya və Herseqovinadakı səfirliyi
* Bosniya və Herseqovinanın Yaponiyadakı səfirliyi
Arnem döyüşü

**Arnem müharibəsi** — İkinci Dünya müharibəsinin Qərb cəbhəsində Hollandiyada Müttəfiqlər ilə Nasist Almaniyası arasında baş vermiş olan müharibədir. Müharibə sentyabr ayının 17-də İngiltərə və Polşa desantlarının Arnemə enməsi ilə başlamış və sentyabr ayının 26-da Almaniyanın qələbəsi ilə başa çatmışdır. Xüsusilə Arnem körpüsü müharibənin simvoluna çevrilmişdir.

## İngilislərin planı
Plana əsasən, desantlar 30-cu Britaniya korpusu əraziyə gələnə qədər 48 saat ərzində strateji əhəmiyyətə malik olan körpüləri tutmalı və beləliklə də, Almaniyanın sənaye ürəyi olan Rura yol açılmalı idi.
Vilhelm Bitrix

**Vilhelm Bitrix** (),İkinci Dünya müharibəsi zamanı Alman SS Obergruppenführer və Waffen-SS generalı olmuşdur.

Almaniyanın Harz dağlarında yerləşən Verniqerode şəhərində anadan olmuş olan Bitrix Birinci Dünya müharibəsi zamanı zabit və hərbi pilot kimi xidmət etmiş və eyni zamanda Fraykorun üzvü olmuşdur. 1939-cu ildə 1-ci SS Panzer Diviziyası "Leibstandarte SS Adolf Hitler" diviziyasına və 1934-cü ildə isə SS-Verfügungstruppeyə qoşulmuşdur. 1939-cu ildə baş vermiş olan Polşa yürüşündə və 1940-cı ildəki Fransa yürüşündə *Deutschland Alayı*na (Almaniya alayı) komandirlik etmişdir.

Daha sonralar isə 2-ci SS Panzer Diviziyası "Das Reich" diviziyasının komandanlığına gətirilmişdir. 1944-cü ilin sentyabr ayında Niderlandda baş tutmuş olan Niderland əməliyyatı zamanı (Market Garden əməliyyatı kimi də adlandırılır) həyata keçirilmiş olan hava hücumlarında Müttəfiqlər tərəfindən yaxşı xatırlanır. O, həmçinin 2-13 aprel 1945-ci il tarixləri arasında baş tutmuş olan Vyanaya hücum əməliyyatı zamanı şəhərin müdafiəsinə cəlb edilmiş olan Alman korpusuna komandanlıq etmişdir.

8 may 1945-ci ildə Waffen-SS zabiti kimi həbs edildikdən sonra o, Fransaya ekstradisiya edilmiş və burada 5 il həbs cəzasına məhkum edilmişdir. 1953-cü ildə isə ikinci dəfə mühakimə olunsa da, 1954-cü ildə Bordo Fransa məhkəməsi tərəfindən bəraət almışdır.

19 aprel 1979-cu ildə isə Bavariyanın Volfratshauzen şəhərində yerli xəstəxanada vəfat etmişdir.

## İstinadlar