Cozef Cekobs

**Cozef Cekobs** (; ) — ingilis ədəbiyyatşünas, folklorşünas, tarixçi, ədəbi tənqidçisi və ictimai xadimi.

Ən yaxşı ingilis folklorşünaslarından sayılan Cozef "Folklor" jurnalının naşiri, Britaniya Folklor cəmiyyətinin fəxri katibi və 1881-ci ildə London Folklorçular Konqresi ədəbi komitəsinin baş direktoru olmuşdur.  Bu sahədə bir sıra sanballı əsərlərin müəllifidir. O, Bibliyanın öyrənilməsində elmi arxeoloji üsulları tətbiq etmiş, *"Studies in Biblical Archeology"* (1894) kitabında müqayisəli metoda əsaslanaraq Bibliya ilə bağlı bir sıra mühüm nəticələri işıqlandırmışdır. *"As Others Saw Him"* (1895) əsərində İsa Məsihin həyatını yəhudi nöqteyi-nəzərindən təsvir etmişdir, həmçinin, o, ilk Yəhudi Ensiklopediyasının redaktorlarından biri (1901-1906) olub.
## Həyatı
### Erkən həyatı
Cozef Cekobs 29 avqust 1854-cü ildə Sidneyin, Yeni Cənubi Uels qəsəbəsində anadan olub. O, təxminən 1837-ci ildə Londondan mühacirət etmiş vergi ödəyicisi Con Ceykobs və həyat yoldaşı Sara xanımın sağ qalan altıncı oğlu olub.  Cozef Cekobs Sidney Qrammatika Məktəbində və riyaziyyat, kimya sahələri üzrə təqaüd qazandığı Sidney Universitetində təhsil alıb. Sidneydə təhsilini tamamlamayan Cozef, 18 yaşında Britaniyaya köçüb.

Cozef Cekobsun Kembricdə təhsil aldığı Müqəddəs İohan Kollecinin bakalavr pilləsini 1876-cı ildə bitirmişdir. Universitet illərində o, riyaziyyat, fəlsəfə, ədəbiyyat, tarix və antropologiyaya xüsusi maraq göstərmişdi. Britaniyada olarkən geniş yayılmış antisemitizmdən xəbərdar olan Cekobs, 1877-ci ilin iyununda *Macmillan's Magazine*-də nəşr olunan "Mordecai" adlı essesində öz fikirlərini bildirmişdi. 1877-ci ildə Berlinə köçən Cozef, yəhudi ədəbiyyatı və biblioqrafiyasını öyrənmək üçün Moritz Şteynşneyder rəhbərliyi altında və yəhudi fəlsəfəsi və etnologiyasını öyrənmək üçün isə Moritz Lazarusun rəhbərliyi altında çalışmağa başladı.

Sonra Britaniyaya qayıdan Cozef, burada Frensis Qaltonun rəhbərliyi altında antropologiyanı öyrənməyə başladı. Onun folklora olan marağı bu zaman daha da inkişaf etməyə başladı.  1878-1884-cü illərdə İvrit Ədəbiyyatı cəmiyyətinin katibi vəzifəsində çalışmışdır. Rusiya imperiyasındakı antisemit qırğınlarından narahat olduğundan, 1882-ci ilin yanvarında *The Times of London*-a bu mövzuda məktublar yazmağa başladı. Bu, ictimaiyyətin diqqətini məsələyə yönəltməyə kömək etdi, nəticədə onun 1882-1900-cü illərdə katibi olduğu *Mansion House Fondu və Komitəsi* formalaşdı. O, 1887-ci ildə Londonda Royal Albert Hall-da keçirilən İngiltərə-Yəhudi Tarixi sərgisinin "Ədəbiyyat və İncəsənət Komitəsinin" fəxri katibi olmuş və Lüsyen Volfla birlikdə sərginin kataloqunu tərtib etmişdir.

1888-ci ildə Cekobs İspaniyada köhnə yəhudi əlyazmalarını araşdırmaq üçün İspaniyaya səfər etdi. Madriddəki Kral Tarix Akademiyası onu akademiyanın müxbir üzvü seçdi. 

1891-ci ildə Amerika-Yəhudi Nəşr cəmiyyəti tərəfindən əvvəlcə Londonda, sonra isə ABŞ-də nəşr olunan "Rusiyada yəhudilərin təqibi" adlı qısa kitabında rus antisemitizmi mövzusuna qayıtdı. 1896-1899-cu illərdə Cekobs illik *Jewish Year Book*u nəşr etməyə başladı, seriyanın sonrakı nəşrləri başqaları tərəfindən davam etdirildi. O, həmçinin Yəhudi Tarix cəmiyyətinin prezidenti olub.
### Sonrakı həyatı
1896-cı ildə Cekobs Filadelfiyadakı Qratz Kollecində, həmçinin Nyu-York, Filadelfiya və Çikaqoda Yəhudi Qadınlar Şurasının qruplarına "Yəhudi tarixinin fəlsəfəsi" mövzusunda mühazirələr oxumaq üçün ABŞ-yə səfər etdi. 1900-cü ildə o, 600 müəllifin yazısının daxil olduğu Yəhudi Ensiklopediyasının redaktoru vəzifəsinə dəvət edildi.  Buna görə o, ABŞ-yə köçməli oldu. Həmçinin Amerika Yəhudi Tarixi cəmiyyətində iştirak etmiş Cekobs Yəhudi Nəşr cəmiyyətinin də üzvü olmuş  və Amerika Yəhudi İlahiyyat Seminariyasında dərs demişdi.

Corcina Horne ilə evlənən Cekobsun bu evlilikdən iki oğul və bir qızı dünyaya gəlib. 1900-cü ildə Nyu-Yorkda yerləşən Yəhudi Ensiklopediyasının redaktoru olduqdan sonra daimi olaraq ABŞ-də məskunlaşdı.

O, 30 yanvar 1916-cı ildə 62 yaşında Nyu-Yorkun Yonkers şəhərindəki evində vəfat edib.

## Karyerası

Cozef Cekobs 1880-ci illərdə Frensis Qaltonun rəhbərlik etdiyi London Universitet Kollecindəki Statistika laboratoriyasında antropologiya elm sahəsi üzrə təhsil alıb. Onun Yəhudi statistikası üzrə tədqiqatları: "Sosial, həyati və antropometrik" (1891) əsəri o zamanlar "Yəhudi irqi elmi" adlanan yolun ilk tərəfdarı kimi ona şöhrət gətirdi.

1908-ci ildə o, Amerika Yəhudi Nəşrləri cəmiyyəti üçün Bibliyanın ingilis dilinə yeni tərcüməsini edən yeddi redaktordan ibarət şuranın üzvü təyin edildi.

1913-cü ildə *The American Hebrew* jurnalının redaktoru olmaq üçün seminariyadakı vəzifələrindən istefa verdi.

1920-ci ildə Filadelfiyada "Yəhudilərin Sivilizasiyaya töhfələri" kitabı nəşr olundu.

Ceykobsun qeyd olunan kitablara:"Ezop nağılları" (1889), "Rəssamın zövq sarayı (1890)", "Baltaser Qrasianın dünyəvi müdriklik sənəti" (1892), "Hauell məktubları" (1892), Barlaam və Josafhat (1896), Min bir Gecə (1896 və s.) əlavələri ilk dəfə Uilyam Kekston tərəfindən çap olunmuşdu. Cekobs həmçinin, Britannika Ensiklopediyasının və Ceyms Hastinqsin Din və Etika Ensiklopediyasının müəllifi idi.

## Folklor

Cekobs 1899-1900-cü illərdə Folklor jurnalını və 1890-1916-cı illərdə Con Dikson Battenin illüstrasiyaları ilə çoxsaylı nağıl kolleksiyalarını: ingilis nağılları, kelt nağılları, hind nağıllarını nəşr etdirmişdi. O, ingilis uşaqlarına ingilis nağılları ilə tanış olmağı arzulayırdı, halbuki onlar əsasən fransız və alman nağıllarını oxuyurdular.

O, nağıllar adı altında çoxlu nağıllar toplasa da, onların çoxu qeyri-adi nağıl növləri idi. "İki bacının balladası" (ingilis nağıllarında)  və "Tam Lin" (daha çox ingilis nağıllarında) balladaların nəsr versiyalarıdır, "Qoca qadın və onun donuzu" (ingilis nağıllarında) uşaq boxçasıdır, Henni-Penni (ingilis nağıllarında) nağıldır və "Basdırılmış Ay" (daha çox ingilis nağıllarında) nağılları isə qeyri-adi dərəcədə mifik çalarlara malikdir.

## İrsi
Yaşadığı müddətdə Cozef Cekobs folklor üzrə "aparıcı ingilis avtoritetlərindən biri"  və "nağıllar və nağılların araşdırılması üzrə aparıcı tənqiqatçı" kimi qəbul edilmişdi. 1954-cü ildə yazan O.  Somek Filips qeyd edir ki, Cekobs həyatında çox şeyə nail olsa da, "insanlar onu ən yaxşı folklorşünas kimi" xatırlayır.

"Amerika Yəhudi il kitabı" üçün Cekobsun nekroloqunu yazan Mayer Şulzberqer onu "dövrümüzün yəhudilərinin mühüm simalarından biri" kimi səciyyələndirib.  Şulzberqer Cekobsun ədəbi üslubunu yüksək qiymətləndirərək, ədəbiyyat sahəsində karyera qurduğu halda "Britaniyanın ədəbi ləyaqətlilərinin tanınmış şərəf siyahısında yüksək yer tuta biləcəyini" bildirmişdi. Şulzberqer onu "nəcib təbiətə, paxıllıq etməyə qadir olmayan", eləcə də "bilik üçün doymaz susuzluğa" malik olan insan kimi xarakterizə edib.

Ölümündən sonra onun hekayələri, xüsusilə 1918-ci ildə Flora Anni Stilin Artur Rekhemin illüstrasiyaları ilə ingilis nağılları kitabında yenidən nəşr olundu.
## Əsərləri
### Yəhudi və Bibliya tədqiqatları
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *The Jewish Encyclopedia*, from 1900, as a contributor
* 
### Ədəbi tənqidləri
* 
* 
* 

### Nağıllar, Xalq nağılları
:Redaktor kimi
*  , reprint of Thomas North's *The Morall Philosophie of Doni*
* *Fables of Aesop as first printed by William Caxton in 1484 with those of Avian, Alfonso and Poggio*, David Nutt (publisher), 1889 (Vol. 1, Vol. 2)
*  †
*  †
*  †
*  †
*  †
*  , illustrated by Richard Heighway
*  , illustrated by W. Frank Calderon
*  †
*  † – also known as *European Folk and Fairy Tales*
:† Illustrated by John D. Batten
;Digəri
* 
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* works by Joseph Jacobs at The Baldwin Online Children's Project
* Joseph Jacobs at SurLaLune Fairy Tale Site