open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Milan Yazbets

**Milan Yazbets** — Sloveniyanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2011-ci ildən)

## İstinadlar
Türkiyə əhalisinin siyahıyaalınması (1935)

**1935–ci il Ümumtürkiyə əhali siyahıyaalınması** — 1935–ci il, 20 oktyabr tarixində Türkiyə Respublikasında keçirilmiş əhalinin ikinci siyahıyaalınması.

## Əhalinin dini tərkibi

## Əhalinin danışdığı dillər

## Əhalinin doğum yeri
Siyahıyaalınmanın yekunlarına görə Türkiyə vətəndaşlarından 367.801 nəfəri Yunanıstanda, 227.464 nəfəri , 158.145 nəfəri , 69.798 nəfəri SSRİ–də, 61.649 nəfəri  və 77.302 nəfəri digər ölkələrdə olmaqla cəmi 962.159 nəfəri xaricdə doğulmuşdu.

## Mənbə
# Britannica Book of the Year 1950. Editor–in–chief: Walter Yust; London Editor: John Armitage. London: Encyclopaedia Britannica Ltd., 1950, 718 pages.
# Buran, Ahmet - Berna Yüksel Çak (2012), Türkiye’de Diller ve Etnik Gruplar, Akçağ Yayınları, Ankara, 318 s., ISBN 978-605-5413-54-5 (makale yazarı: Doğan Çolak), sayfa 227–232 // Dil Araştırmaları Dergisi (ISSN: 1307–7821). Güz 2012 Sayı 11. Genel Yayın Yönetmeni: Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun. Ankara — 2012 — 235 sayfa.
# Türkiye Cumhuriyeti'nin İkinci Nüfus Sayımı: 20 İlkteşrin 1935 "Ne Bir Eksik Ne Bir Fazla" // Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi
# Türkiye'nin Etnik Coğrafyası. Proje Kodu: 2013–26. Proje Yürütücüsü: Şükrü Aslan. Araştırmacılar: Murat Arpacı, Öykü Gürpınar, Sibel Yardımcı. İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2015, 204 sayfa. ISBN 9786055005191

## Qeydlər




## İstinadlar
Hudzon körfəzi

**Hudzon körfəzi** (, , ) — Şimal Buzlu okeanın akvatoriyasına daxil olan və birbaşa boğaz vatəsi ilə Atlantik okeana çıxışı olan körfəzdir (Faktiki olaraq isə Hudzon daxili dənizdir). Körfəz Kanadanın  Kvebek, Ontario, Manitoba və Nunavut vilayətlərinin ərazisi ilə hüdudlanır. Labrador dənizi ilə Hudzon boğazı vastəsilə birləşir, Şimal Buzlu okean ilə Foks körfəzi vastəsilə birləşir. Körfəzin sahəsi 1,23 milyon km² təşkil edir.

Dərinliyi 258 metrdir. Oktyabrdan iyul ayına qədər buzla örtülü olur. Sularında Terka, Kambala və seld kimi balıqlar tutulur. Suiti bölgə üçün əhəmiyyətlidir. Əsas limanları Çörçil və Port-Nelsondur.

Körfəzin daxilində bir sıra adalar vardır: Sauthempton (ada), Kots, Mansel, Nottinqem, Solsberi, Lonq-Aylend, Belçer adaları, Ottava adaları, Sliper adaları.

Korfəzə axan ən iri çaylar: Telon, Çörçil, Nelson, Severn, Uinisk, Xeys, Kaskattama, Ketl, Niskibi, Ta-Ann, Tleviaza, Karibu, Sil, Nastapoka, Ptit-Balen, Qrand-Balen, Kоqаluk, Pоvоnqnituk.

## Geologiya
Körfəz b.e.ə 6200 il  iqlim dəyişikliyi nəticəsində nəhəng buz gölünün çökəkliyə dolması nəticəsində meydana gəlmişdir. Bununla belə dəqiq tarix mübahisə doğurur.

## Tarixi

Körfəzə ilk daxil olan avropalı Sebastyan Kabot olmuşdur. O, 1506—1509-ci illərdə Hindistana gedən Şimal-Qərb keçidini tapmaq məqsədilə bölgəyə ekspedisiya təşkil etmişdir. 1610-ci ildə ingilis dənizçi Henri Hudzon körfəzin şərq sahillərini tətqiq etmişdir. Bu səbəbdən körfəzin bu sahili onun şərəfinə adlandırılmışdır. Hudzon məhz körfəzin bu hissəsində üsyan qaldırmış heyət üzvləri tərəfindən tərk edilmişdir. Bu hadisədən sonra onun haqqında heç bir məlumat yoxdur. 1612—1613-ci illərdə körfəzin qərb sahillərini Tomas Battonun təşkil etdiyi ekspedisiya tətqiq edir. Onun eskpedisiyası körfəzdə yerləşən bir sıra coğrafi obyektlərin açılışını etmiş və onları adlandırmışdır. 1631-ci ildə körfəzin örgənilməsi üçün Tomas Ceyms böyük tədqiqat işləri aparır. Körfəzin cənub-şərq hissəsi onun şərəfinə adlandırılır. 1631 ildə əraziyə ekspedisiya təşkil edən Lyuk Foks həlak olmuşdur. 1670-ci ildə körfəz *Hudzon körfəz Kompaniyası* tərəfindən daha ətraflı tətqiq edilir.

## İstinadlar
 

## Mənbə
* Atlas of Canada, online version.
Arturas Jurauskas

**Arturas Jurauskas** (; ) — Litvanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2012-2013)

## İstinadlar
Türkiyə əhalisinin siyahıyaalınması (1945)

**1945–ci il Ümumtürkiyə əhali siyahıyaalınması** — 1945–ci il, 21 oktyabr tarixində Türkiyə Respublikasında keçirilmiş əhalinin dördüncü siyahıyaalınması.

## Mənbə
# Türkiye'nin Etnik Coğrafyası. Proje Kodu: 2013–26. Proje Yürütücüsü: Şükrü Aslan. Araştırmacılar: Murat Arpacı, Öykü Gürpınar, Sibel Yardımcı. İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2015, 204 sayfa. ISBN 9786055005191
# Sosyoloji. — Kürt sorununda antropolojik ve demografik boyut: Sayım ve araştırma verilerinden elde edilen bulgular (yazarlar: Sinan Zeyneloğlu, Hatice Yaprak Civelek, Yadigar Coşkun), sayfa 335–384. // Sakarya Üniversitesi  Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi . Genel Yayın Yönetmeni: Cüneyt Birkök . Cilt: 8. Sayı: 1. Hendek: Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 1 Ocak – 30 Haziran 2011, 1760 sayfa.

## Qeydlər




## İstinadlar
Pindo dağı

**Pindo dağı** () — İspaniyanın Qalisiya muxtar bölgəsində yerləşən dağ. Əsasən qranitdən ibarət olub 627 m hündürlüyündədir. Dağın mifoloji əhəmiyyəti vardır.

## Coğrafiya

Pindo dağı Kanota bələdiyyəsi yaxınlığında, Atlantik okeanı sahili boyunca uzanan sıra dağların bir parçasıdır. Bölgədəki dik yamaclar nəqliyyatı çətinləşdirir. Təbii sahələr qorunmuşdur. Dağdakı şəkilləndirilmiş qayalar "döyüşçü" adlandırılır.

## Tarix

Dəniz quldurlarından qorunmaq məqsədi ilə X əsrdə dağda San Xurxo Sisnando Menedes qalası inşa edilmişdir. Qala Rodriqo Peres de Trabanın əlinə keçmişdir. 1467-ci ildə üsyan zamanı dağıdılmışdır.

İkinci dünya müharibəsi müddətində dağdan çıxarılan volfram silah istehsalı üçün Almaniyaya satılırdı.

## Mifologiya

Buraya 1745-ci ildə səyahət etmiş rahib Sarmiento gündəliklərində dağla bağlı əfsanələrdən bəhs etmişdir. Dağda keltlər tərəfindən oyulmuş "döyüşçü" () adlı qayalar vardır. Mifoloji əhəmiyyətinə görə dağ bəzən *"Keltlərin Olimpi"* adlandırılır.

## Status

Dağ 1999-cu ilin fevralından Cəmiyyət Əhəmiyyətli Ərazidir. Bu 43&nbsp;km2 ərazini (10 %-i su) əhatə edir və burada 49 növ ciddi qorunur.

## Qalereya

A Moa (5517797508).jpg
O Guerreiro, Monte Pindo.jpg
Penedo.JPG
O Pindo GDFL200512.jpg
Carnota - Monte Pindo (A Coruña, Galicia, España) 04.JPG
Carnota - Monte Pindo (A Coruña, Galicia, España) 09.JPG
Carnota - Monte Pindo (A Coruña, Galicia, España) 08.JPG


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Avropa Ətraf Mühit Agentliyi
* Adının mənşəyi haqqında
E.ə. 42

## Hadisələr

## Doğumlar
* Tiberi
* Mark Klavdi Marsell

## Vəfatlar
* Mark Yuni Brut (d. E.ə. 85) — Romalı sərkərdə, sui-qəsdçi.
Sofiya Hellkvist

**Sofiya Hellkvist** ( və ya rəsmi adı: ; d. 6 dekabr 1984, Elvdalen, İsveç) — Varmland Düşesi. İsveç şahzadəsi Karl Filip Edmund Bertilin həyat yoldaşı; keçmiş erotik qlamur model və realiti-şou iştirakçısı.

## Həyatı
Sofiya Hellkvist 1984-cü ilin dekabrın 6-da İsveçin mərkəzindəki Elvdalendə, orta sinif mənsubu olan ailədə anadan olub və "adi vətəndaş" sayılır.

Məktəbi Stokholmda başa vurandan sonra, Nyu-Yorkdakı biznes və ingilis dili məktəbində oxuyub. Daha sonra yoqa kurslarında təhsil alıb, Stokholm Universitetində qlobal etika, uşaqlar və gənclərin hüquqlarını öyrənib.

Model karyerası da olan Sofiya 20 yaşında ikən "Paradise Hotel" realiti-şousuna qatılmışdır.

## Kral ailəsinin üzvü
13 iyun 2015-ci ildə İsveçin paytaxtı Stokholmdakı kral sarayında, XVIII əsrə aid Slottsçyurk kilsəsində ölkə kralı 16-cı Karlın oğlu, 36 yaşlı şahzadə Karl Filipp Edmund Bertil ilə toyu olmuşdur. Beləliklə ölkədəki krallıq tarixində ilk dəfə Sofiya Hellkvistin timsalında sadə xalq nümayəndəsi krallıq ailəsinə qəbul edilmiş və şahzadə titulu almışdır.


Prince Carl Philip and Princess Sofia in 2015-6 crop3.jpg|
Prince Carl Philip and Princess Sofia in 2015-3.jpg|
Wedding of Prince Carl Philip, Duke of Värmland, and Sofia Hellqvist in 2015-7.jpg|



## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rathakit Manathat

**Rathakit Manathat** — Tailandın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2012-ci ildən)

## İstinadlar
İsmətulla İrqaşev

**İsmətulla İrqaşev** () — Özbəkistanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (?-2012)

## İstinadlar
Karl Filip Edmund Bertil

**Karl Filip Edmund Bertil** ( və ya rəsmi adı: ; ) — Varmland Dükesi. İsveç şahzadəsi.

## Həyatı
Şahzadə Karl Filip 13 may 1979-cu ildə Stokholmda anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirəndən sonra İsveçdə və xarici ölkələrdə təhsil almışdır. Daha sonra İsveç Hərbi-Dəniz Qüvvələrində xidmət edib. Hazırda ehtiyatda olan mayordur.

Fotoqrafiya və qrafik dizaynla maraqlanan şahzadə İsveçlə bahəm, ABŞ-də da bu sənətləri öyrənib. O, idmanla məşğul olur, Skandinaviyadakı avtoyürüşlərdə çıxış edir.

13 iyun 2015-ci ildə İsveçin paytaxtı Stokholmdakı kral sarayında, XVIII əsrə aid Slottsçyurk kilsəsində ölkə kralı 16-cı Karlın oğlu, keçmiş erotik qlamur model və realiti-şou iştirakçısı Sofiya Hellkvist ilə toyu olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* The Royal Court of Sweden: Prince Carl Philip
* Bernadotte and Galliera princely inheritance
Piri Torpağı

**Piri Torpağı** () — Yarımada Qrenlandiyanın şimal qutaracağında Viktoriya-Ford və İndependes-Ford körfəzləri sahillərində yerləşir. Yarımada şimalından Linkoln dənizi və Şimal Buzlu okeanın suları yuyur. 
Yarımadanın qərbdən şərqə uzunluğu 375&nbsp;km təşkil edir. Ərazi dağlıqdır və ən hündür zirvə 1920 m təşkil edir. Sahilləri parçalıdır və fiordlarla zəngindir. Ən iri fiord Frederik-Hayd-Frorddur. Qərb sahillərində buzlaqlar vardır. Yarımadada Qrenlandiyanın ucqar şimal nöqtəsi olan Morris-Cesul burnu yerləşir.

Yarımada ABŞ qütb araşdırmaçısı Robert Pirinin şərəfinə adlandırılmışdır. O bu ərazini 1900-cü ildə araşdırmışdır.

## Mənbə
* Torpağı
* Torpağı
Fuad

**Fuad** (; ) — kişi adı.

## Bu ada malik şəxslər
* Fuad Poladov — Azərbaycan aktyoru, lirik-psixoloji üslublu aktyorluq məktəbinin qabaqcılsənətkarlarından biri
* Fuad Aslanov — azərbaycanlı boksçu.

* **[[Fuad Əliyev (dəqiqləşdirmə)]]**
:* Fuad Əliyev — Azərbaycan siyasətçisi.
:* Fuad Əliyev (güləşçi) — Azərbaycan güləşçisi.
:* Fuad Əliyev (həkim) — Azərbaycan həkimi.
:* Fuad Əliyev (kimyaçı) — kimya elmləri doktoru, professor, 2014-cü ildən AMEA-nın həqiqi üzvü, akademik.

* Fuad Mustafayev — ANS Şirkətlər Qrupunda Təsisçilər Şurasının Fəxri sədri.
* Fuad Seyidzadə — azərbaycanlı memar.
* Fuad Quliyev — Azərbaycan Baş nazirinin birinci müavini (5 mart 1994 – 2 may 1995).
* Fuad Sezgin — İslam tarixi, elm və texnologiya tarixi sahəsində türk alimi.
* Fuad Xəlilov — Azərbaycan SSR əməkdar rəssamı.
* Fuad Umay — həkim və siyasətçi.
* Fuad Dündar
* Fuad Lətifov

## İstinadlar
Georgi

**Georgi** — Daha çox slavyanlarda istifadə edilən ad və soyad.

* Georgi Jukov — Sovet İttifaqı Marşalı.
* Georgi Çiçerin — Rusiya marksist inqilabçısı, sovet diplomatı və siyasətçisi, musiqişünası.
* Georgi Pırvanov — Bolqarıstan siyasətçisi.
* Georgi Malenkov — Komunist partiyasının lideri və Sovet siyasətçisi.
* Georgi Qurciyev —
* Georgi Kostaki — yunan əsilli sovet kolleksiyaçısı.
* Georgi Poltavçenko — Sankt-Peterburqun qubernatoru (2011).
* Georgi Uqulava — Gürcüstan siyasətçisi (Birləşmiş Milli Hərəkat Partiyası).
* Georgi Çelpanov — Rusiya alimi.
* Georgi Daneliya — Rejissor.
* Georgi Mdivani — Ssenari müəllifi
* Georgi Arbatov —
* Georgi Lomaya —
* Georgi Brim —
* Georgi Cibladze —
* Georgi Lasxişvili —
* Georgi Qulumbəyov — 
* Georgi Şxvaçabaya —
* Georgi Aleksandrov (filosof) —
* Georgi Cimiyev —
* Georgi Lapiti — 

;Bu soyadı olan tanınmış şəxslər
* Susanne Georgi — Danimarkalı müğənni.

;Digər
* Georgi lenti — Rusiyanın imperiya simvollarından biri.
* Müqəddəs Georgi ordeni — 1769-cu ildə Rusiya imperatoru II Yekaterina tərəfindən təsis olunmuş orden

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
2015 Bilderberq konfransı

thumbnail|"İnteralpen" oteli
**2015 Bilderberq konfransı** () — Bilderberq klubun 2015-ci ildə təşkil olunan toplantısı.

## Toplantı məkanı
Toplantı 2015-ci il 11-14 iyun tarixləri arasında Avstriyanın Tirol əyalətinin Telfs-Buhen qəsəbəsindəki "İnteralpen" otelində keçirilir. Bu toplantıya 22 ölkədən 140-a yaxın şəxs dəvət alıb. Eyni məkanda Bilderberq klubun 1988-ci ildə təşkil olunan toplantısı da keçirilmişdir.

## Konfransın gündəliyi
Konfransda müzakirə olunan əsas mövzuların siyahısı toplantıdan əvvəl klubun saytında dərc olunub. Konfransın gündəliyinə bu mövzular daxildir:
*Süni İntellekt;
*Kibertəhlükəsizlik;
*Kimyəvi silahlarla bağlı təhlükələr;
*Cari iqtisadi məsələlər;
*Avropa strategiyası;
*Qloballaşma;
*Yunanıstan;
*İran;
*Yaxın Şərq;
*NATO;
*Rusiya;
*Terrorizm;
*Birləşmiş Krallıq;
*ABŞ;
*ABŞ-dəki seçkilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Vikinqlər Qalisiyada

**Vikinqlər Qalisiyada** — IX-XII əsrdə Atlantik okeanı vasitəsilə vikinqlərin Qalisiyadakı fəaliyyətləri.

## Tarix
Vikinq döyüşçülər, səyyahlar, tacirlər VIII əsrdən başlayaraq Skandinaviyadan Qərbi Avropaya yayılmağa başlamışdırlar. Sahillər və çaylar boyunca basqınlar edərək yeni ərazilərdə məskunlaşırdılar. Normandiyaya yerləşərək yeni bir hersoqluq yaratmışdırlar. Bu hersoqluğun idarəsində həm vikinqlər, həm də normanlar iştirak edirdilər.

Vikinqlər IX əsrdə Qalisiyaya hücum etməyə başlamışdırlar. Bartin Annalsa görə vikinqlər Qalisiyaya 849-cu ilin avqustunda çatmışdırlar. Bu tarixdə bir vikinq donanması Qalisiyanın Qaronne çayı boyunca kəndləri talan etmişdilər. Asturiya kralı I Ramiro Oviedo vikinqlərlə döyüşərək onların geri çəkilməsinə məcbur etmişdir. Əfsanəyə görə fırtına ilə gələn vikinqlərin geri çəkilməsi dua vasitəsilə mümkün olmuşdur.

858-ci ildə vikinqlər ikinci dəfə Qalisiyaya gəldilər. Fransa sahillərini talan etdikdən sonra Ria de Arouza, İriya Flaviya Padron və Kampostelyaya çatdılar. Yerlilər vikinqlərin talanından xərac verməklə qurtulsalar da, vikinqlər burada məskunlaşmağa davam etmişdirlər. Kont Pyerin liderliyində düşmənin 38 gəmisi məhv edilmişdir.

951-ci ildə I Oviedo Ordono dövründən sonra normanlar və vikinqlər yenə geri qayıtmışdırlar. İnsanların müdafiəni yaxşı təşkil etdiklərindən işğalçılar 964-cü ildə geri qayıtmağa məcbur olmuşdurlar.

968-ci ildə normanlar danimarkalı və norveçli vikinq müttəfiqləri ilə Komposteladakı zəngin kilsə torpaqlarını işğal etmək fikrinə düşmüşdürlər. Norveç kralı II Qrafel qardaşı Qunroda 200 gəmi vermişdir. Bu gəmilərin yüzü Britoniya, Kantabriyanı ələ keçirmək üçün idi. Vikinqləri durdurmağa çalışarkən ölən Sisnandonun yerinə Resendo da uğursuz olmuşdur. Bölgə normanlar və vikinqlər tərəfindən ələ keçirilmişdir. Gəmilər 970-ci ildə Ferroldan zəngin qənimətlə yola çıxmış, amma yolda Qonzalo Sançez ordusunun hücumuna məruz qalmış və Qunrod öldürülmüşdür.

## Qalereya

Drakkar Catoira..jpg 
Viking landing.jpg
Viking Expansion.svg
Wikingerschiff Oslo.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vikinq işğalları haqqında
Roça Forte qalası

**Roça Forte qalası** () — İspaniyanın Qalisiya muxtar bölgəsində yerləşən qala.

## Tarixi
Qala haqqında ilk məlumat 1253-cü ildə verilmişdir, lakin qalanın bu tarixdən daha əvvəl tikilməsi ehtimal olunur. Sənədlər bu qalanın məskunlaşıldığını göstərir. Arxiyepiskopluğun əmlakı kimi arxiyepiskop burada öz təyinatlarını həyata keçirmişdir. 1280-ci ildə qala kral Afonsonun əlinə keçmişdir.

1317-ci ildə papa Berenquel de Landoiranı Santyaqonun yeni arxiyepiskopu təyin etmişdir. Yeni arxiyepiskop qalanı və Santyaqo kilsəsini nəzarəti altına almışdır. Bu zaman baş verən üsyanlarda qala ilk dəfə mühasirə alınmışdır. Dağılmış qala yenidən bərpa olunmuşdur.

Berenquelin ölümündən sonra yerinə Martino Fernandez gəlmişdir. Taxt-tac uğrunda gedən vətəndaş müharibəsində Qalisiyada vəziyyəti qeyri-sabit qılmışdır.

1455-ci ildə qalanın komandiri Alvaro Sançez Davila olmuşdur. 1472-ci ildə qalanın divarları sökülməyə başlamışdır. 1489-cu ildə qalanın sonuncu komandiri Alvaro Sançez Davila ölmüşdür.

## Qalereya

Castelo da rocha forte Escaleiras 2.JPG
Basamento dun dos torreóns castelo da rocha.JPG
Castelo da rocha forte Torreón e muro oeste.JPG
Castelo da rocha forte Cimentos muro noroeste.JPG
Proxectiles de catapulta do Castelo da Rocha.JPG


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Abdi İbrahim Absieh

**Abdi İbrahim Absieh** () — Cibutinin Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2013-cü ildən)

## İstinadlar
Mohamed Keyta

**Mohamed Keyta** — Qvineyanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2013-cü ildən)

## İstinadlar
Bilderberq toplantılarının siyahısı

1954-cü ildən bəri Bilderberq klubunun dəvəti ilə yalnız bir sıra görüşlər keçirib:

* 1976-cı ildə Bilderberq konfransının aprel ayında ABŞ-nin Virciniya ştatının Hot Springs şəhərindəki "The Homestead" hotelində keçirilməsi planlaşdırılmışdı. Lakin şahzadə Bernardın cəlb olunduğu Lokxid skandalı səbəbindən ləğv edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Bolqarıstan 2015 Avropa Oyunlarında

**Bolqarıstan** — 12–28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunlarındaki iştirakı. Bolqarıstan 2015 Avropa Oyunlarında 7 idmançı ilə 1 idman növündə təmsil olundu. Bolqarıstan 2015 Avropa Oyunlarında 1 qızıl, 4 gümüş və 5 bürünc medal qazanaraq ümumilikdə 10 medal ilə medal sıralamasında 27-ci yeri tutdu.

## Ümumi məlumat

## Bədii Gimnastika
**Qadınlar**

## İstinadlar
Bosniya və Herseqovina 2015 Avropa Oyunlarında

**[[Bosniya və Herseqovina]]** — iyun ayının 12-dən 28-nə kimi Azərbaycanda keçirilən 2015 Avropa Oyunlarında iştirak edən ölkələrdən biridir.

Bosniya və Herseqovina ümumilikdə 57 idmançı ilə təmsil olunub.

## İstinadlar
Amed İFK

**Amed İFK** — 1-ci Liqada mübarizə aparan Türkiyə futbol klubu.

## Tarixi
1972-ci ildə Turan İçkilərinin sponsorluğu ilə qırmızı-ağ rənglərlə və *"Məlikəhməd Turanspor"* adı ilə qurulmuşdur. 1985-ci ildə sponsorun geri çəkilməsi səbəbindən adı sadəcə *"Məlikəhmədspor"* olmuşdur. 1990-cı ildə klub bələdiyyə tərəfindən satın alınmış, adı *"Diyarbəkir Bələdiyyəspor"* olmuş, rəngləri yaşıl-ağa dəyişdirilmişdir. 1993-cü ildə adı *"Diyarbəkir Böyükşəhər Bələdiyyəspor"* olmuşdur. 1996-cı ildə Rifah partiyasının üzvü, bələdiyyə başçısı Əhməd Bilgin və klub prezidenti Fərid Çağlayan qalatasaraylı olduqlarından klubun rəngləri qırmızı-sarı olmuşdur. 1999-cu ildə Demokratik Xalq Partiyasından bələdiyyə başçısı seçilən Feridun Çelik klubunun adını DİSKİ şirkətindən gəlir almaq məqsədilə *"DİSKİspor"* etmişdir. 15 aprel 2007-ci ildə səfərdə *"Aksarayspor"*la bərabərə qalaraq liqanın bitməsinə 2 tur qalmış çempion kimi Türkiyə 3-cü divizyona çıxmışdır. Uzun illər *"Diyarbəkirspor"*dan sonra Diyarbəkirin ikinci ən güclü klubu sayılan *"DİSKİspor"* 2009–10 mövsümündə yenə 4-cü divizyona düşmüşdür. 2010–11 mövsümündə klubun adı yenidən *"Diyarbəkir Böyükşəhər Bələdiyyəspor"* olmuşdur.

2012–2013 mövsümündə 1-ci qrupu lider bitirərək 3-cü divizyona çıxmışdır. 19 may 2013-cü ildə klubun rənglərinin qırmızı-yaşıl olması qərara alınmışdır.

28 oktyabr 2014-cü ildə keçirilən iclasda klubun adı kürd mənşəli söz olan "Amedspor" ("Amed" kürd dilində Diyarbəkir deməkdir) ilə əvəzlənmiş, rəngləri sarı-qırmızı-yaşıl olmuşdur. Klub yeni adı ilə ilk oyununa 30 oktyabrda Türkiyə Kubokunun 3-cü mərhələsi çərçivəsində *"Alanyaspor"* qarşısında çıxmış və 3:2 qalib gəlmişdir.

Lakin 7 iyul 2015-ci ildə Türkiyə Futbol Federasiyası (TFF) bu ad dəyişikliyini qəbul etməmişdir. Əvəzində, 12 avqust 2015-ci ildə TFF keçirdiyi iclasda klubun adının "Amed İFK" (türk dilində: "Amed SFK") etməsinə icazə vermişdir. Klubun və yəni loqosunun rəngləri yaşıl-qırmızı-ağ olmuşdur.

## Liqalarda
* **[[Türkiyə 1-ci Liqası|1-ci Liqa]]:** 2 mövsüm
** 2024-h.h
* **[[Türkiyə 2-ci Liqası|2-ci Liga]]:** 14 mövsüm
** 2007–2010, 2013-2024
* **[[Türkiyə 3-cü Liqası|3-cü Liga]]:** 16 mövsüm
** 1994–2007, 2010–2013
* **[[Türkiyədə həvəskar futbol liqalarının siyahısı|Türkiyə Həvəskarlar Liqası]]:** 22 mövsüm
** 1972–1994

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
* Türkiyə Futbol Federasiyası rəsmi veb-saytı — Amed
Manipa boğazı

**Manipa boğazı** () — Boğaz Malay arxipelaqında yerləşən Buru adasını Seram, Ambon, Manipa və başqa adalarından ayırır. Adaların hamısı Molluk adaları qrupuna daxildir.
Sakit okeanına daxil olan Seram dənizini Banda dənizi ilə birləşdirir. Molluk arxepelaqının cənubunda yerləşən mühüm dəniz yolu üzərində yerləşir.

Qərb mənbələrində bəzən «*Buru boğazı*» () adlandırılır.

## Coğarfi yerləşimi
Molluk adalarının cənub hissəsində yerləşir.  Şumaldan Seram dənizi (), cənubdan isə Banda dənizi ilə əhatələnir. Hər iki dəniz Sakit okeanın akvatoriyasına daxuldir.

Boğazın şərq hissəsi Kelanq () və Boano () boğazları ilə birləşir. Boğaz daxilində çoxlu sayda adalar vardır. Onlardan ən irisi Ambelay adasıdır..

Minimal eni 26&nbsp;km, uzunluğu 80&nbsp;km təşkil edir. Boğaz dərinliyi kifayət qədər dərindir. Manipa adasının cəbubunda dərinlik 4&nbsp;km keçir. Ən dərin yeri 4085 m təşkil edir.  
Bölgədə yerləşən adaların demək olar ki, hamısı boğaz akvatoriyasına daxildir, boğazın özü isə İndoneziyanın Maluku vilayətinə daxildir. Boğaz sahillərində (qərb) Namlea () Buru vilayətinin inzibati mərkəzi, Tumulexu-Alam (şərq) (), Vaeyose () (Seram adası), Asilulu () (Ambon adası).

## Təbiəti
thumb|left|240px|XX əsrə aid şəkil
Ərazinin ekosistemi Banda və Seram dənizləri ilə eynidir. Suyun səthində temperatur  27-28°S təşkil edir. Duzluğu 34-35 %-dir. Boğaza tökülən ən iri çay Apodur.

Boğazda güclü axınlar baş verir, hansı ki Musson küləkləri nəticəsində yaranır. Şimal hissədə axınların güçü 5,5&nbsp;km/s, cənubda isə 1,8&nbsp;km/s təşkil edir. Sahilə yaxın hissələrdə mərcan rifləri geniş yayılmışdır.

Boğaz seysmik baxımından aktiv zonada yerləşir. Sonuncu dəfə bu tip təkanlar 2014-ci ilin oktyabrında baş vermişdir. 2006-cı ilin 14 martında  6,4 maqnitudasında zəlzələ baş vermir və bunun nəticəsində sunamı yayanır. Sumaninin nəticəsində 6 yaşayış məntəqəsi ciddi dağıntılara səbəb olur.

## Nəqliyyat əhəmiyyəti
Manipa boğazının kifayət qədər dərin olması onun əhəmiyyətini artırır. Bu onun istənilən növ gəmilərin hərəkətinə imkan verir.

İkinci Dünya müharibəsi dönəmində boğazın dərin olması səbəbindən ABŞ və Yapon sualtı qayıqları ərazidən sərbəst üzmüşlər. Bu səbəbdən boğaz bir necə dəniz döyüşünə şahidlik etmişdir.
Boğazın suları balıqlarla zəngindir. Ərazidə Tuneç, Sardina və Stavrida kimi balıqlar tutulur. Sahillərində turizm inşah etdirilmişdir.

## İstinadlar

}}
Asuero yarımadası

**Asuero yarımadası** () — Mərkəzi Amerikada Panamanın cənubunda yerləşən yarımada.
## Coğrafiya
Yarımada Panama bərzəxinin cənubunda yerləşir. Cənubdan və qərbdən Sakit okean, şərqdən Panama körfəzinin suları ilə əhatələnir. Maryato burnu yarımadanın cənub-qərbində yerləşir və Şimali Amerikanın ən ucqar cənub nöqtəsidir. Panamanın üç vilayətini yarımada ərazinində yerləşir: Errera, Los-Antos, Veraqus. Yarımada Kolumbiyalı siyasətçi və yazıçı Visente Asueronun () şərəfinə adlandırılmışdır.

## Mənbə
* "Azuero Peninsula" *Encyclopædia Britannica*
* PanamaInfo: the Azuero Peninsula 
* Alfalfa Travel Guide: the Azuero Peninsula 
* Grandiablos, diablicos and other Azuero traditions
Suya tullanma

**Suya tullanma**, müəyyən bir yüksəklikdən atlayıb, havada estetik hərəkətlər etdikdən sonra suya dimdik girməyə dayanan idman növüdür. Ümumiyyətlə balıqlama edilən atlayış əsnasında ayrıca müxtəlif gimnastika və akrobatika hərəkətləri həyata keçirilir.

* **Tramplen atlanma**. Yarışmalarda tramplen atlanmaları, su üzündə 5 və 10 metr yüksəklikdəki sabit bir platformla 1 ya da 3 metr yüksəklikdəki elastik  sıçrayış taxtasından  edilir. Olimpiya oyunlarında ancaq 10 metrlik yüksəkliklə 3 metrlik sıçrayış taxtaları istifadə olunur. Yarışmalarda ən azından 3 hakim sıçrama,bədənin havadakı vəziyyəti,nəzərdə tutulan hərəkətin edilməsini,suya baş vurmanı nəzərə alaraq xal verirlər.Hər atlanma üçün verilən xallar toplanır çətinlik səviyyəsinə vurulur.11 atlanmadan sonra ən çox bal yığan idmançı birinci olur. Kişilərdə 5-i vacib,6-si sərbəst 11 atlayış,qadınlarda 5-i sərbəst və 5-i  vacib olan 10 atlayış edilir.
* **Qüllə atlanma.** Tramplendən fərqli olaraq,üzərindən atlanan platform tərpənən deyil və sudan yüksəkliyi 10 metrdir.  
Yarışmalarda atlayışlar 5 qrupda həyata keçirilir;ayrıca ancaq sabit platformlarda əlüstü furuşla atlanmalar da edilir. Birinci qrupda yer alan idmançı üzü suya taxtanın və ya platformanın ucundan atlanar. İkinci qrupda kürəyi suya  olan idmançı sıçrayaraq havada tərs mayallaq aşaraq suya baş vurar. Üçüncü qrupda üzü suya olan idmançı havada dönərək üzü tramplenə dönük vəziyyətdə suya daxil olar. Dördüncü qrupda  platformanın ucundan üzü suya dönük olan idmançı atlandıqdan sonra havada dönərək yenə üzü tramplenə dönük vəziyyətdə suya daxil olar. Beşinci qruptadakı idmançı qeyri-adi hərəkətlə,bundan əvvəlki  4 qrupdakı hərəkətlərin brini edərək , eyni zamanda 3 dönüşlə birlikdə önə doğru 1 yarım mayallaq aşaraq suya daxil olur.

Siyahıda yer alan atlayışların çoxu 3 ayrı vəziyyətdə həyata keçirilə bilər. Bunlar düz,suya baş vuraraq və çömbəlmiş vəziyyətdə edilir. Birinci vəziyyətdə diz və ombalar düz tutulur. İkincisində diz düz tutulur,amma omba bədəndən önə doğru əyilir. Üçüncüsündə həm dizlər,həm də omba əyilir bədən bir topu xatırladır. Ən qarışıq hərəkətlər bu vəziyyətlərin hər hansınınsa birləşməsində yaranan vəziyyətlərdir.

## Olimpiya oyunlarında

Olimpiada kimi bəzi müsabiqələrdə idmançının sayı çox olduğundan seçmə mərhələsi keçirirlir və seçmə mərhələsindən sonra ilk 12-lik növbəti mərhələyə keçir.

## Həmçinin bax
* Hündürlükdən tullanma

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://www.olympic.org/olympic-games
Tbilisi daşqını (2015)

**Tbilisi daşqını** — 14 iyun 2015-ci ildə Gürcüstanın paytaxtı Tbilisi şəhərində baş vermiş daşqın. Daşqın nəticəsində azı 12 adam ölüb. Hadisə ilə bağlı iyunun 15-də Gürcüstanda matəm elan olunub.

## Haqqında
Bazar gününə keçən gecə baş vermiş leysan yağışlar nəticəsində şəhərin bir neçə rayonunda daşqın baş verib. Evlərin həyətləri, binaların birinci mərtəbələri və yüzlərlə evin zirzəmiləri, yeraltı keçidlər suyun altında qalıb.

Daşqın zamanı şəhər zooparkından 6 şir, 6 pələng, 7 ayı və 13 canavar qaçıb. Qaçan heyvanların axtarışı aparılır. Heyvanlardan bəzilərini tutmaq mümkün olub, bəziləri isə öldürülüb.
 
## İstinadlar
Həbib

**Həbib** — Azərbaycanlı kişi adı.

* Həbib Bayramov — Tarzən. Azərbaycanın xalq artisti (1983).
* Həbib Elqaniyan — Tehran yəhudi Cəmiyyətinin prezidenti
* Həbib Minaçeviç Minaçev
* Həbib Qaramani — XV əsr xəlvəti şeyxlərindən biri.
* Həbib bəy Səlimov — general-mayor, ADR ordusunun ilk baş qərargah rəisi,
* Həbib Rəhimoğlu — Ermənistanın əməkdar jurnalisti.
* Həbib İsmayılov — Azərbaycan kino rejissoru.
* Həbib Zərbəliyev —

## Həmçinin bax
* Həbibə
* Həbibi
* Həbibli
* Həbibov

## İstinadlar
Kamil

**Kamil** — Azərbaycanlı kişi adı.

* Kamil Cəlilov — mahir qaboy ustası, "Şöhrət" ordenli Azərbaycanın xalq artisti.
* Kamil Jordan — Fransız riyaziyyatçı;
* Kamil Nəsibov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
* Kamil Katibli — Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti Məxfi şöbənin müdiri
* Kamil Balakişiyev — Azərbaycan tibb elminin möhkəm dayaqlarından biri sayılan görkəmli alim
* Kamil Qubuşov — Aktyor. Film səsləndirənlər. Filmlərdə iştirak edən.
* Kamil Vəli Nərimanoğlu — filologiya elmləri doktoru, Azərbaycan-Avrasiya Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri.
* Kamil Nəcəfzadə — Azərbaycan quruluşçu kino rəssamı.
* Kamil Rüstəmbəyov — Azərbaycan kinorejissoru
* Kamil Sultanov — Aktyor
* Kamil Ramazanov —
* Kamil Şahbazov —

;Digər
* Kamil Ocaq Stadionu — Qaziantepdə olan stadion.

## Həmçinin bax
* Kamilə
* Kamal
* Kamilzadə
* Kamilov

## İstinadlar
Finlandiya 2015 Avropa Oyunlarında

**Finlandiya** — 12–28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunlarındaki iştirakı. Finlandiya 2015 Avropa Oyunlarında 6 idmançı ilə 1 idman növündə təmsil olundu. Finlandiya 2015 Avropa Oyunlarında 1 bürünc medal qazanaraq ümumilikdə 1 medal ilə medal sıralamasında 40-cı yeri tutdu.

## Ümumi məlumat

## Bədii Gimnastika
**Qadınlar**

## İstinadlar
Xorvatiya 2015 Avropa Oyunlarında

**Xorvatiya** — iyun ayının 12-dən 28-nə kimi Azərbaycanda keçirilən 2015 Avropa Oyunlarında iştirak edən ölkələrdən biridir. 

Xorvatiya ümumilikdə 106 idmançı ilə təmsil olunub.

## İstinadlar
İslandiya 2015 Avropa Oyunlarında

**İslandiya** — 12–28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunlarındaki iştirakı. İslandiya 2015 Avropa Oyunlarında 18 idmançı ilə qatıldı. İslandiya 2015 Avropa Oyunlarında medal qazana bilmədi.

## Ümumi məlumat
İslandiya bayrağını 2015 Avropa Oyunlarının açılış mərasimində Bakı Olimpiya Stadionuna idman gimnastı Telma Hermannsdottir gətirdi.

## İdman Gimnastikası
**Kişilər**

**Qadınlar**

## İstinadlar
Fransa 2015 Avropa Oyunlarında

**Fransa** — 12–28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunlarındaki iştirakı. Fransa 2015 Avropa Oyunlarında 251 idmançı ilə təmsil olundu. Fransa 2015 Avropa Oyunlarında 12 qızıl, 13 gümüş və 18 bürünc medal qazanaraq ümumilikdə 43 medal ilə medal sıralamasında 5-ci yeri tutdu.

## Ümumi məlumat

## Bədii Gimnastika
**Qadınlar**

## İstinadlar
Kosovo 2015 Avropa Oyunlarında

**Kosovo** — 12–28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunlarındakı iştirakı. Kosovo 2015 Avropa Oyunlarında 19 idmançı ilə qatıldı. Kosovo 2015 Avropa Oyunlarında 1 bürünc medal qazandı və medal sıralamasında 40-cı yeri tutdu.

## Medalçılar

## Ümumi məlumat
Kosovo 2015 Avropa Oyunlarına 19 idmançı ilə 9 idman növündə qatıldı. Kosovo bayrağını 2015 Avropa Oyunlarının açılış mərasimində Bakı Olimpiya Stadionuna cüdoçu Maylinda Kelmendi gətirdi.

## Atıcılıq
;Qadınlar

## Boks
;Kişilər

## Cüdo
;Kişilər

;Qadınlar

## Güləş
;Kişilər

## Kamandan oxatma
;Kişilər

;Qadınlar

;Qarışıq

## Karate
;Kişilər

## Şosse velosipedi
;Kişilər

## Taekvondo
;Kişilər

## Üzgüçülük
;Kişilər

;Qadınlar

## İstinadlar
Böyük Avstraliya körfəzi

**Böyük Avstraliya körfəzi** — Nəhəng, açıq hövzəyə malik, Hind okeanına aid körfəz. Avstraliyanın mərkəz və qərb hissələrinin cənubunda yerləşir. Körfəzin sahəsi Avstraliyanın Qərb burnundan Tasmaniya adasındakı cənub-qərb burnuna qədər uzanır. Sahil xəttinin uzunluğu 1160&nbsp;km, sahəsi isə 1335 min km² təşkil edir. Ən böyük dərinliyi 5670 metrdir. Əsas limanı Adelaidadır. Körfəzin sahilləri əsasən Qərbi Avstraliya və Cənubi Avstraliya ştatları ərazisinə daxildir.

Sahil xətti əsasən qayalıqdır və hündürlük 60 metrə çatır. Bəzi hissələrdə qum çimərlikləri və terraslı qayalıqlara rast gəlinir. 
## Flora və fauna
Körfəzin ərazisinin böyüklüyünə və dərinliyinin çoxluğuna baxmayaraq flora və fauna baxımından çox kasıb heab edilir. Səbəb isə körfəzə az miqdarda çayın axmasıdır. Bununla belə sularında Köpəkbalığı üstünlük təşkil edir, əsasən sahil zolağında daha çox yayılmışdır. Əsl balinalar əsasən körfəzin daxilində köç edir.

## Tarixi
Körfəzin akvatoriyası ilk dəfə avropalı səyyalar  XVII əsrdə görünür. 1627-ci ildə isə Holland səyyahı Tissen körfəzin qərb sahillərinə qədər üzür. 1802-ci ildə isə ingilis araşdırmaçı kapitan Metyu Flinderson katerik ətrafına dalanaraq körfəzin ərazisini xəritəyə salmışdır.

## Mənbə
*Great Australian Bight Marine Park - Eyre Peninsula  - the South Australian portion of the park
*Great Australian Bight Trawl Fishery
*Wild Down Under Great Australian Bight  -  BBC Nature Documentary webpage for the fauna of the region
*aerial video of the Great Australian Bight
Basketbol Yay Olimpiya oyunlarında

**Olimpiya oyunlarında Basketbol**- 1936-cı ildən etibarən nizamlı olaraq keçirilən olimpiya idman növüdür. Olimpiya oyunlarında oynanılmamışdan əvvə 1904-cü ildə nümayiş oyunu kimi oynandı. Qadın Basketbol komandasının Olimpiadada oynaması isə 1976-cı ildən bəri keçirilməkdədir. Amerika Birləşmiş Ştatları bu idman nöbündə çox inkişaf etmişdir. Qatıldığı 17 müsabiqənin 14-ündə çempion olmuşdur. Bu çempionatlarda 1936-cı ildən 1968-ci ilə qədər ard-arda çempion oldu. Amerika Birləşmiş Ştatlarının Qadın Basketbol milli komandası qatıldığı 9 çempionatın 7-sində çempion olub. 1996-cı ildən 2012-ci ilə qədər ard-arda çempion olub.

## Kişilər çempionatı

## Konfederasiyalara görə performans
Taskmaster (komiks)

**Taskmaster** — Marvel Comics nəşriyyatının uydurduğu anti-qəhrəman. İlk dəfə 1980-ci ilin mayında *"Qisasçılar"* komiksinin 195-ci buraxılışında görünmüşdür.

İndiyə qədər heç bir filmdə Taskmaster görünməsə də, 2014-cü ildə *"Qisasçılar Məxfi: Cəzalandıran və Qara dul"* və *"Qəhrəmanlar birliyi: Dəmir adam və Kapitan Amerika"* animasiyalarında yer almışdır.

## Bioqrafiya

Əsl adı bilinmir. Qəribə bacarığını uşaq yaşlarında ikən kəşf etmişdir. Anasının çağırdığı psixoloqlar onun digərlərinin hərəkətlərini təqlid edə bildiyini söyləmişdilər. Gənclik illərində bacarığından öz ehtiyacları üçün istifadə etmişdir. Məktəbdən məzun olduqdan sonra cinayətlə mübarizə aparmağa başladı, amma daha sonra cinayətkar olmağın daha əlverişli olduğu qərarına gəlmişdir.

Televizorda döyüş proqramlarını izləyərək hərəkətlərini əzbərləməyə başlamışdır. Öyrəndiyi döyüş texnikaları ilə adi cinayətkarları peşəkar cinayətkarlara çevirən bir akademiya qurmuşdur. Məqsədi cinayətkar qrupları işçi ilə təmin etmək idi. Akademiyasını Soutqemptondakı Uzun adada qurmuşdur.

Qisasçılar tərəfindən planları əngəllənincə akademiya əməliyyatlarını təxirə salmalı olmuşdur. Qisasçılar akademiyanın bir çox üzvünü yaxalasalar da, Taskmaster qaça bilmişdir. Taskmaster Manhettenin qərb bölgəsində yeni akademiya açmışdır. Amma Hörümçək-adam və Qarışqa-adam buranı da tapa bilmişdirlər. Taskmaster yenidən qaçmağa məcbur olmuşdur. Daha sonra bir səyyar karnavaldan əməliyyatları üçün istifadə etməyə başlamışdır. Amma bu yer Şahingözün böyüdüyü yer idi və Qarışqa-adam ilə Şahingöz onun planlarını yenidən dayandırmışdılar. Taskmaster yenidən qaçmışdır.

Taskmaster yenə bir sirkdən öz məqsədləri üçün istifadə etməyə cəhd etmişdir. Bir neçə ay idarə edə bilmişdir. Amma sirkin Ohayodakı çıxışında Şey arxa planda nələrin baş verdiyini anlamış və hökumət cəsusunu xəbərdar etmişdir. Cəsus onu yaxalamış, amma cəsusun onun adamı olduğu məlum olmuşdur.

## Gücləri

Super gücü yoxdur, amma gördüyü hərəkətləri əzbərləyib təqlid edə bilər. Buna görə də adi insandan daha sürətli, dayanıqlı, güclü ola bilir. Rəqibinin hərəkətlərini izləyərək onun döyüş stilini oğurlamaq bacarığına sahibdir.

## Video oyunlarda

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
Su xizəyi

**Su xizəyi**, suyun üzərində oynanan bir idman növüdür. Bu idman ilk dəfə Ralph Samuelson tərəfindən 1922-ci ildə Lake City, Minnesotada keçirilmişdir. Su xizəyi dəniz, göl kənarında yerləşən ölkələrdə populyar idman növünə çevrilmişdir.

Standart su xizəkləri əvvəllər ağacdan düzəldilirdi, indi isə düzəldilməsində texnoloji alətlərin və cihazların köməyi ilə şüşə liflərdən istifadə olunur. Bu xizəklərdə xizəkçinin ayağını yerləşdirə biləcək bir yer olmalıdır. Sürətli qayığının arxasındakı ipə tutunaraq xizək üzərində getməyə çalışırlar.

Təcrübəsiz xizəkçilər üçün qayıq saatda 25–35&nbsp;km sürətlə getdiyi halda, təcrübəli xizəkçilər üçün qayıq saatda 45–55&nbsp;km sürətlə gedir.
Əyyub Əsgərov

**Əyyub Əsgərov** — BDU-nun Beynəlxalq hüquq və xarici ölkələrin dövlət hüququ kafedrasının müdiri

## Həyatı
Əyyub İsmayıl oğlu Əsgərov 23 fevral 1913-cü ildə anadan olmuşdur.

Əyyub Əsgərov 1927-ci ildə oxumaq üçün hərbi məktəbə göndərilmişdir. O, Bakı Piyada Məktəbində təhsilini başa vurduqdan sonra müxtəlif hərbi və siyasi vəzifələrdə çalışmışdır.

Əyyub Əsgərov 1931-ci ildən 1938-ci ilədək, eyni zamanda hərbi intizam müəllimi işləmişdir. O, 1933-cü ildə Bakıda Kommunist Universitetini bitirmişdir.

Əyyub Əsgərov 1934-cü ildə BDU-nun Hüquq fakültəsinə daxil olmuş və 1939-cu ildə oranı bitirmişdir. Ə. İ. Əsgərov 1941-ci ildən 1943-cü ilədək Azərbaycan SSR KP Şamxor (indiki Şəmkir) rayonunun birinci katibi vəzifəsində çalışmışdır.

Əyyub Əsgərov 1947-ci ildən başlayaraq BDU-nun Dövlət hüququ kafedrasında müəllim işləmişdir.

Ə. İ. Əsgərov 1951-ci ildə namizədlik, 1970-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. O, 1972-ci ildən professordur. Əyyub Əsgərov 1976-cı ildə BDU-nun Beynəlxalq hüquq və xarici ölkələrin dövlət hüququ kafedrasının müdiri təyin edilmişdir. O, Əməkdar elm xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.

Ə. İ. Əsgərov 100-dən artıq elmi əsərin müəllifidir. Onun rəhbərliyi ilə 20-dən çox hüquq elmləri namizədi dissertasiya işi müdafiə edilmişdir.

## Əsərləri

## İstinadlar
Əbuzər Gəffari

**Əbuzər Cundəb ibn Cunadə əl-Ğəffari** (; ) — Məhəmməd peyğəmbərin səhabəsi, Dörd sadiq səhabədən biri.

əl-Ğəffari Əli Şəriəti, Məhəmməd Şarkavi və Sami Ayad Hanna da daxil olmaqla çoxları tərəfindən İslam sosializminin əsas sələfi, ilk İslam sosialisti və ya ümumiyyətlə ilk sosialist olaraq qəbul edildi. O, Osmanın xəlifəlik dövründə hakim sinif tərəfindən sərvət yığılmasına etiraz etdi və sərvətin bərabər şəkildə bölüşdürülməsini çağırdı.

## İstinadlar
Şuqnanlılar

**Şuqnanlılar** (özünüadlandırma: *xuqni*, *xununi*) — Pamir xalqlarından biri.

## Tarixi

## Yaşadıqları zona

## Dilləri
Şuqnanlılar Şuqnan dilində danışırlar.

## Dinləri
Şuqnanlılar müsəlmandırlar. İslam dininin şiə məzhəbinin İsmaili təriqətindədirlər.

## Mənbə

## Ədəbiyyat
* История Шугнана (Тарих-и Шугнан) / пер. А. А. Семенова. — Ташкент, 1916 г.
* Калландаров Т. Магия в семейно-бытовой обрядности шугнанцев, 2001. Этнографическое обозрение, № 1.
* Данные Комиссии по национальной политике.
* Каландаров Т. С. Шугнанцы (историко-этнографическое исследование). — М., 2004 http://static.iea.ras.ru/books/Kalandarov_Shunganzy_new.pdf
Neyyerzaman Hatəmi

**Neyyerzaman Mehdiqulu qızı Hatəmi** () — şərqşünas-alim, Bakı Dövlət Universiteti Şərqşünaslıq fakültəsinin professoru (1970), Azərbaycan SSR Əməkdar elm xadimi.

## Həyatı
1916-cı ildə İranda doğulmuşdur. 1936-cı ildə Tehran Universitetinin Pedaqogika fakültəsinə daxil olmuşdur. Bu fakültəni uğurla bitirdikdən sonra Tehran Universitetinin Filologiya fakültəsində təhsil almışdır. 1946-cı ildən Azərbaycan Dövlət Universitetində çalışmışdır. 1954-cü ildə namizədlik, 1968-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş, 1970-ci ildə professor elmi adı almışdır. İran filologiyası kafedrasında müəllim, baş müəllim, dosent, professor vəzifələrini tutmuşdur. Bu illər ərzində fars təmayüllü məktəblərin I-XI sinifləri, digər orta məktəblərin V-XI sinifləri üçün bir çox dərsliklər yazmışdır. Fars danışıq dili və Tehran dialektinə həsr olunmuş əsərləri Azərbaycan şərqşünas-lığında yüksək qiymətləndirilir. 1999-cu ildə Tehranda nəşr olunmuş 60 min sözü əhatə edən ikicildlik «Farsca-Azərbaycanca sözlük» əsəri İran dilçiliyi sahəsində əldə edilmiş nailiyyətlərdəndir. Ali məktəb tələbələri üçün I, II və III kurs «Fars dili» dərsliklərinin müəllifidir.

Əməkdar elm xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür. Rəhbərliyi ilə 4 elmlər namizədi, 1 elmlər doktoru hazırlanmışdır.

2000-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## Kitabları
# Fars dili : 9-11-ci siniflər üçün. ADU-nun şərqşünaslıq fakültəsinin II kurs tələbələri üçün dərslik. Bakı: Yazıçı, 1986. 287 s.
# Fars dili : 9-11-ci siniflər üçün /müştərək - T. Rüstəmova [red.H. Mahmudov]. Bakı: Azərtədrisnəşr, 1965.
# Fars dili : 9-10-cu siniflər üçün /müştərək -  T. Rüstəmova ; [red. H. Mahmudov]. Bakı: Maarif, 1966.
# Fars dili : Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin I kurs tələbələri üçün dərslik /[ red. H. Rüstəmov]. Bakı: Maarif, 1984.
#Fars danışıq dili : ADU-nun şərqşünaslıq fakultəsinin tələbələri üçün dərs vəsaiti / [red. Ə. Şəfai, T. Rüstəmova]. Bakı: Azərb. Dövlət Tədris-Pedaqoji Ədəbiyyatı, 1965. 317 s.
# Fars dili [Mətn]: XI sinif üçün dərslik / müştərək - Ş.İ. Şirəliyev, Bakı: Maarif, 1993. 144 s.
# Fars dili [Mətn]: XI sinif üçün dərslik / müştərək - Ş.İ. Şirəliyev, Bakı: Maarif, 1996. 184 s.
#Fars dili : ADU-nun Şərqşünaslıq fakültəsinin I və II kurs tələbələri üçün dərslik /müştərək - H. Ə. Əlizadə; [red. R. Sultanov]. Bakı: Azərtədrisnəşr, 1961. 481 s.
# Zəban farsi [Mətn] : Azərbaycan məktəblərinin VI-VII sinifləri üçün fars dili dərsliyi /müştərək - Ə. Azəri; [red. R. Sultanov]. Bakı: Azərnəşr, 1959.253 s.
#Fars dili [Mətn]: Üçüncü sinif üçün dərslik / müştərək - M.Ş. Rəhimov. Bakı: Maarif, 1992. 104 s.
# Fars dili [Mətn]: M.Ə. Rəsulzadə adına BDU-nun Şərqşünaslıq fakültəsinin III kurs tələbələri üçün dərslik / İxtisas red. M.Ş. Rəhimov. Bakı: Maarif, 1992. 312 s.: 
# Fars dili [Mətn] : üçüncü sinif üçün dərslik / müştərək - M. Ş. Rəhimov ; ixtisas red. A. Ə. Ələkbərova. Bakı: Maarif, 1985. 103 s.

## Mənbə
Qiyasəddin Cahangir mirzə

**Qiyasəddin Cahangir mirzə** () — Əmir Teymurun böyük oğlu.

## Həyatı
Cahangir mirzə Əmir Teymur oğlu 1356-cı ildə Cığatay ulusunun Keş (Şəhrisəbz) şəhərində anadan olmuşdu.

Özbək xanın soyundan olan və Xanzadə ləqəbi ilə tanınan Süyün Bek xanımla Əmir Teymurun böyük oğlu Cahangir mirzənin evləndirilməsi qərarlaşdırıldı. Əmir Teymur 1373-cü ildə yenidən Xarəzmə hücum etdi. Bu yürüşün səbəbi Yusif Sufinin sözünü yerinə yetirməməsi və Qat vilayətinə əsgər göndərərək oranı dağıdıb əhalisini pis vəziyyətdə qoyması idi. Əmir Teymurun Xarəzm istiqamətində irəlilədiyini öyrənən Yusif Sufi narahat olmuş və sülh üçün Xanzadənin tezliklə göndərilməsini qəbul edərək toy hazırlıqlarına başlamışdı. Bu evlilik nəticəsində Əmir Teymurun böyük oğlu Cahangir mirzə də xan nəslinə kürəkən olmuşdu. Cahangir mirzə və Xanzadədən daha sonra Əmir Teymur tərəfindən Teymurlu taxtına varis təyin olunacaq Pir Məhəmməd anadan olmuşdur.

## Ailəsi

### Xanımları

* Xanzadə Sevinbəy ağa
* Ruqiyə Hanikə ağa
* Bəxt Mələk ağa

### Oğulları

* Məhəmməd mirzə
* Pir Məhəmməd mirzə

### Qızları

* Yadigar Sultan
* Cahan Sultan
* Fatma Sultan
* Payəndə Sultan

## İstinadlar
Sapata yarımadası

**Sapata yarımadası** () — Kubanın cənub hissəsində, Matansas vilayəti ərazisində yerləşir. Yarımadada Sapata milli parkı yerləşir. Yarımadanın şərqində Batabano, şimalında Kazones (en), şərqində Donuzlar körfəzi, cənubda Ensenada de la Broa körfəzləri yerləşir.

## İstinadlar
Mənuçöhri

**Mənuçöhri** () — İran şairi.

## Həyatı
Mənuçöhri 1000-ci ildə Damğan şəhərində anadan olmuşdu.

Mənuçöhri 1041-ci ildə vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Deminq (Vaşinqton)

**Deminq** () — ABŞ-nin Uatkom əyaləti, Vaşinqton ştatında siyahıyaalınma üçün müəyyənləşdirilmiş yaşayış məntəqəsi. 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına əsasən yaşayış məntəqəsinin əhalisi 353 nəfər olmuşdur. Yaşayış məntəqəsində Nuksak qəbiləsinin hökumət mərkəzidir.

## Tarixi
Adı ilk poçt müdiri Corc Deminqin adından götürülmüşdür.

## Əhalisi
### 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması
2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına görə burada 353 nəfər əhali, 143 şəxsi təsərrüfat və 97 ailə vardı. Əhalinin sıxlığı 30.0 nəfər/km²-di. Burada 162 ev var və evlərin sıxlığı 11.9/km²-di. Əhalinin etnik tərkibini 93.2%-i Ağ amerikalılar, 0.8%-i Afroamerikalılar, 2.0%-i Hindilər, 1.1%-i digər irqdən olanlar və 2.0%-i isə iki və daha artıq irqdən olanlar təşkil edirdi.

143 şəxsi təsərrüfatın 31.5%-ində özləri ilə yaşayan 18 yaşından kiçik uşaq olanlar, 51.7%-ində evli ailə, 8.4%-ində əri olmayan qadın, 7.7%-ində arvadı olmayan kişi, 32.2%-ində isə ailəsi olmayanlar vardı. Şəxsi təsərrüfatın 27.3%-ində tək bir şəxs və 19.6%-ində isə tək yaşayan 65 yaşdan böyük şəxs vardı. Hər şəxsi təsərrüfatda ortalama 2.47 nəfər, hər ailədə isə ortalama 2.97 nəfər vardı.

Şəhər əhalisinin orta yaşı 44.0-dür. Əhalinin 19.1%-i 18 yaşdan kiçik, 8.7%-i 18-24 yaş arasında, 23.6%-i 25-44 yaş arasında, 36.1%-i 45-65 yaş arasında, 12.5%-i isə 65 yaşdan böyükdür. Əhalinin 45.9%-i kişi, 54.1%-i qadındır.

### 2000-ci il əhalinin siyahıyaalınması
2000-ci il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına görə burada 210 nəfər əhali, 73 şəxsi təsərrüfat və 54 ailə vardı. Əhalinin sıxlığı 15.4 nəfər/km²-di. Burada 80 ev var və evlərin sıxlığı 5.9/km²-di. Əhalinin etnik tərkibini 92.86%-i Ağ amerikalılar, 1.43%-i Afroamerikalılar, 3.81%-i Hindilər, 1.43%-i digər irqdən olanlar və 0.48%-i isə iki və daha artıq irqdən olanlar təşkil edirdi.

73 şəxsi təsərrüfatın 34.2%-ində özləri ilə yaşayan 18 yaşından kiçik uşaq olanlar, 58.9%-ində evli ailə, 9.6%-ində əri olmayan qadın, 5.5%-ində arvadı olmayan kişi, 26.0%-ində isə ailəsi olmayanlar vardı. Şəxsi təsərrüfatın 19.2%-ində tək bir şəxs və 4.1%-ində isə tək yaşayan 65 yaşdan böyük şəxs vardı. Hər şəxsi təsərrüfatda ortalama 2.88 nəfər, hər ailədə isə ortalama 3.15 nəfər vardı.

Şəhər əhalisinin orta yaşı 35-dir. Əhalinin 30.5%-i 18 yaşdan kiçik, 8.6%-i 18-24 yaş arasında, 28.6%-i 25-44 yaş arasında, 23.3%-i 45-65 yaş arasında, 9.0%-i isə 65 yaşdan böyükdür.

Hər şəxsi təsərrüfatın orta illik gəliri $52,292, hər ailənin orta illik gəliri isə $58,194 təşkil edir. Kişilərin orta illik gəliri $27,292, qadınların orta illik gəliri isə $24,750 olmuşdu. Yaşayış məntəqəsində adam başına düşən illik gəlir  $18,165 olmuşdu. Ailələrin 0%-i, əhalinin isə 0%-i gəliri yoxsulluq həddinin aşağısındadır.

## Media
Deminqdə təxminən 25&nbsp;km məsafəyə yayımlanan KAVZ (102.5 FM) radio stansiyası mövcuddur.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* KAVZ Yerli Radio Stansiya

## Həmçinin bax
Jeniva (Vaşinqton)

**Cenevrə** () — ABŞ-nin Uatkom əyaləti, Vaşinqton ştatında siyahıyaalınma üçün müəyyənləşdirilmiş yaşayış məntəqəsi. 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına əsasən yaşayış məntəqəsinin əhalisi 2321 nəfər olmuşdur.

Adam başına düşən illik gəlirə görə Vaşinqton ştatında 85-ci, Uatkom əyalətində isə birinci olmuşdur.

## Coğrafiyası
Ümumi ərazisi 3.3&nbsp;km² olub, bunun 2.7&nbsp;km² quru, 0.6&nbsp;km² isə sudur.

## Əhalisi

### 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması
2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına görə burada 2321 nəfər əhali, 867 şəxsi təsərrüfat və 683 ailə vardı. Əhalinin sıxlığı 859.6 nəfər/km²-di. Burada 911 ev var və evlərin sıxlığı 337.4/km²-dir. Əhalinin etnik tərkibini 92.7%-i Ağ amerikalılar, 0.9%-i Afroamerikalılar, 0.8%-i Hindilər, 1.9%-i Asiyalılar, 1.3%-i digər irqdən olanlar və 2.4%-i isə iki və daha artıq irqdən olanlar təşkil edirdi.

867 şəxsi təsərrüfatın 33.9%-ində özləri ilə yaşayan 18 yaşından kiçik uşaq olanlar, 67.8%-ində evli ailə, 3.5%-ində əri olmayan qadın, 7.5%-ində arvadı olmayan kişi, 21.2%-ində isə ailəsi olmayanlar vardı. Şəxsi təsərrüfatın 14.8%-ində tək bir şəxs və 4.5%-ində isə tək yaşayan 65 yaşdan böyük şəxs vardı. Hər şəxsi təsərrüfatda ortalama 2.67 nəfər, hər ailədə isə ortalama 2.93 nəfər vardı.

Yaşayış məntəqəsi əhalisinin orta yaşı 43.6-dır. Əhalinin 23.2%-i 18 yaşdan kiçik, 7.2%-i 18-24 yaş arasında, 21.9%-i 25-44 yaş arasında, 35.0%-i 45-65 yaş arasında, 12.7%-i isə 65 yaşdan böyükdür. Əhalinin 49.8%-i kişi, 50.2%-i qadındır.

### 2000-ci il əhalinin siyahıyaalınması
2000-ci il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına görə burada 2257 nəfər əhali, 778 şəxsi təsərrüfat və 655 ailə vardı. Əhalinin sıxlığı 837.9 nəfər/km²-di. Burada 809 ev var və evlərin sıxlığı 300.3/km²-di.  Əhalinin etnik tərkibini 95.92%-i Ağ amerikalılar, 0.22%-i Afroamerikalılar, 0.84%-i Hindilər, 0.75%-i Asiyalılar, 0.04%-ni Okeaniya adalarından olanlar, 0.97%-i digər irqdən olanlar və 1.24%-i isə iki və daha artıq irqdən olanlar təşkil edirdi.

778 şəxsi təsərrüfatın 43.6%-ində özləri ilə yaşayan 18 yaşından kiçik uşaq olanlar, 73.9%-ində evli ailə, 6.7%-ində əri olmayan qadın, 3.6%-ində arvadı olmayan kişi, 15.8%-ində isə ailəsi olmayanlar vardı. Şəxsi təsərrüfatın 11.7%-ində tək bir şəxs və 3.2%-ində isə tək yaşayan 65 yaşdan böyük şəxs vardı. Hər şəxsi təsərrüfatda ortalama 2.90 nəfər, hər ailədə isə ortalama 3.11 nəfər vardı.

Yaşayış məntəqəsi əhalisinin orta yaşı 38.2-dir. Əhalinin 29.5%-i 18 yaşdan kiçik, 6.6%-i 18-24 yaş arasında, 27.5%-i 25-44 yaş arasında, 27.9%-i 45-65 yaş arasında, 8.6%-i isə 65 yaşdan böyükdür. Hər 100 qadına 100.4 kişi, yaşı 18-dən böyük hər 100 qadına isə 96.3 kişi düşür.

Hər şəxsi təsərrüfatın orta illik gəliri $65,324, hər ailənin orta illik gəliri isə $71,389 təşkil edir. Kişilərin orta illik gəliri $48,103, qadınların orta illik gəliri isə $40,089 olmuşdu. Yaşayış məntəqəsində adam başına düşən illik gəlir $25,374 olmuşdu. Ailələrin 0%-i, əhalinin isə 2.0%-inin gəliri yoxsulluq həddinin aşağısındadır, bunların isə 0%-ini 18 yaşdan kiçik olanlar, 0%-ini isə 65 yaşdan böyük olanlar təşkil edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax