Nevenka Petriç

**Nevenka Petriç** (, d. 11 mart 1927, Maslovare, Yuqoslaviya Krallığı — ö. 27 dekabr 2015, Belqrad, Serbiya) — Serbiya yazıçısı, şairi və pedaqoqu. Partizanlara 14 yaşındaykən qatılmışdır. Yuqoslaviya yerli rəhbərliyində gənclər rəhbəri və daha sonra *Sağlamlıq və Sosial Siyasət* başçısı olmuşdur. *[[Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası|Yuqoslaviya]] Qadın Məclisinin* üzvü, *[[Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası|Yuqoslaviya]] Qadınların Sosial Karyera Konfransı* katibi (1961-1969) və *[[Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası|Yuqoslaviya]] Ailə Planlaması Şurası* (1968-1976) başçısı olmuşdur. *Beynəlxalq Planlaşdırılmış Valideynlik Federasiyası Mərkəzi Şurasında* Avropanı təmsil etmiş və o orqana aid olan *Avropa Təhsil Komissiyası*-nın prezidenti olmuşdur. *[[Birləşmiş Millətlər Təşkilatı]]nın Əhali Fondu-*nun araşdırma layihələrinə kömək etmişdir.

## Həyatı
Nevenka Petriç, 1927-ci ildin Mart ayının 11-də Maslovaredə (İndiki Bosniya və Herseqovina, Serb Respublikası) anadan olmuşdur. İbtidai məktəbdən məzun olduqdan sonra Nevenka Petriç, Banya Lukadakı *Qızlar üçün Mülki Məktəb-*ə getmişdir, ancaq 1941-ci ilin Aprel ayının 6-da Yuqoslaviyanın Berlin-Roma-Tokio oxu tərəfindən işğalı zamanı Yuqoslaviyanın bütün məktəblərinin fəaliyyətləri 1945-ci ilə qədər dayandırılmışdır. Bu səbəblə Nevenka Petriçin təhsili də yarıda qalmışdır. Nevenka Petriçin ailəsi, 14 yaşındakı Nevenka da daxil olmaq üzrə 1941-ci ildə partizanlara qatılmışdır.

### Yuqoslaviya Azadlıq Müharibəsi 1941-1945
*Yuqoslaviya Azadlıq Müharibəsi* (1941-1945) əsnasında Nevenka Petriç Alman işğalçılara qarşı vuruşan bir döyüşçü idi. Nevenka Petriç qısa bir müddət sonra eskandron, batalyon, vahid, Banya Luka bölgəsi və daha sonra Mərkəzi Bosniyanın gənclik lideri oldu. Həm vətəndaşlar həm də ordu arasında azad olunmuş və işğal altındakı torpaqlarda anti-faşist gənclər təşkilatları qurmaq üçün təsirli bir şəkildə çalışdı. Başlanğıcda Banya Luka və Prinyavorda iki gənclik eskadronu mövcud idi, daha sonra mərkəzi Bosniya—Vlaşiç, Travnik, Uzlomas, Doboy, Derventa, Teşaniy və digər yerlərdə yeni eskandronlar quruldu. Müharibə xidməti üçün 1941 Spomenisa mükafatına və başqa mükafatlara layiq görülmüşdür.

Banya Luka bölgəsi üçün *Yuqoslaviya Gənc Kommunist Liqası Birinci Regional Konfransı-*da Nevenka Petriç, Banya Luka bölgəsi üçün gənclik ittifaqı YKGİ-nın (*Yuqoslaviya Komunist Gənclər İttifaqı,*  ***SKOJ,*** ) ilk prezidenti seçildi. Bir müddət sonra, 1944-cü ilin Sentyabr ayında Tesliçdə keçirilən *Mərkəzi Bosniya Gənclik Konfransı-*da, mərkəzi Bosniyanın hamısında gənclik prezidenti seçildi.

### Azadlıqdan Sonra
1945-ci ilin baharında azadlıqdan dərhal sonra Nevenka Petriç, azad edilmiş Banya Luka şəhərində işləməyə başladı.1945-ci ilin Aprel ayının 22-də Mitropolit Banya Luka gəncliyinin ilk prezidenti seçildi və qısa müddət sonra, Banya Luka bölgəsi üçün *YKGİ Region Bələdiyyə Məclisi Prezidenti* vəzifəsinə seçildi. 1949-cu ildə təşkilat katibi seçildi və 1950-ci ildən sonra *Bosniyalı Krayina Xalq Gənclik Bölgə Komissiyası Prezidenti* olaraq təyin edildi. Bu mövqedə ikən, Belqraddakı *Yüksək Siyasət Məktəbi-*ə (1951-1954) göndərildi və burada qənirsizlik ilə məzun oldu. 1954-cü ildə Banya Lukaya geri qayıtdı və Banya Luka Şəhər Şurasında *Sağlamlıq və Sosial Siyasət Baş Zabiti* olaraq təyin edildi. 1956-cı ildə Belqradın mərkəzi Bələdiyyələrinə Stari Qradda *Sağlamlıq və Sosial Siyasət Baş Zabiti* olaraq təyin edildi.

### Milli Səviyyədə İşi
Nevenka Petriç, 1961-ci ilin 2-4 May tarixlərində Zaqreb şəhərində keçirilən *[[Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası|Yuqoslaviya]] Qadınların Sosial Karyera Konfransı* üçün katiblik etmək üzrə Yuqoslaviyanın Bütün Respublikaları və Muxtar vilayətlərində Məsul Məclisə seçildi. Bu mövqedə iki dörd illik müddətdə vəzifə etmişdir. Nevenka Petriç, bu dövrdə həm elm, həm də təhsil sahəsində həm regional, həm də dövlət səviyyəsində fəal idi.

1967-ci ildə *[[Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası|Yuqoslaviya]] Ailə Planlaması Şurası* prezident müavini seçildi və sonrakı il dörd illik müddətə prezident seçilmişdir. Bundan sonra yenə dörd illik müddətə prezident seçilmişdir.

### Beynəlxalq Səviyyədə İşi
*Yuqoslaviya Planlaşdırılmış Valideynlik Şurası-*ın prezidenti olaraq Nevenka Petriç, həm təhsildə, həm də *Planlaşdırılmış Valideynlik*-də Avropa və beynəlxalq səviyyədə fakultativ funksiyalar həyata keçirmişdir. Londondakı bu beynəlxalq təşkilatın Yuqoslaviya nümayəndəsi olmuşdur. Bu tutumda, *Beynəlxalq Planlaşdırılmış Valideynlik Federasiyası Avropa Komissiyası-*ın sədri və Avropa səviyyəsində əlaqədar bir komitənin üzvü olaraq seçilmişdir. Həmçinin, Avropanın nümayəndəsi olaraq *Beynəlxalq Planlaşdırılmış Valideynlik Federasiyası Mərkəzi Şurası-*ın üzvü idi.

1982-ci ildən 1992-ci ilə qədər Sarayevo Universiteti Rektorluğuna bağlı BMT-nin beynəlxalq səviyyədəki *Cinslər və Məsuliyyət verən Valideynləri Arasındakı Əlaqələrin Humanitar İnkişafı*-ın direktoru idi.
 
Nevenka Petriç, 1982-ci ildən 1992-ci ilə qədər Birləşmiş Millətlər Təşkilatının *Əhali Fondu-*nun mütəxəssislərindən biri idi. Bu tutumda, bəzən Hindistan, İndoneziya, Yunanıstan, Rumıniya və digər ölkələrdə müəyyən elmi və araşdırma layihələrinin həyata keçirilməsinə qatılmışdır.

### Digər Fəaliyyətləri
Nevenka Petriç, *Serbiya Yazıçılar İttifaqı*-nın üzvü və *Yuqoslaviya Yazıçılar İttifaqı*-nın Prezident Müavini olmuşdur.

## Təhsili
Nevenka Petriç, 1963-ci ildə *[[Belqrad Universiteti]]nin Fəlsəfə Fakültəsi*-dən yarımştat bir şagird olaraq məzun olmuşdur. 1987-ci ildə Sarayevo Universitetinin Fəlsəfə Fakültəsində aspirantura almış və doğum və özünü idarə üzərinə bir tezis hazırlamışdır.

## Biblioqrafiya

### Akademik Və Ümumi
Nevenka Petriç bir trilogiyanın yanında, "*Ulduzlara çatdıq*" (I, II və III) (1996) olmaqla on üç kitab nəşr etmişdir. Həmçinin, Nevenka Petriçin 50 il ərzində nəşr olunan biblioqrafiyası, "*Nevenka Petriç: Biblioqrafiya* *1945-1995*" (893 əsər ehtiva edir) başlıqlı kitabın yanında, "*Ailəmin Yüz və Əlli İli 1855-2005*" (2006). Yuqoslaviyada planlaşdırılmış valideynlik hüququnun konstitusiya insan hüququnu vurğulayan həkimlik tezisi olan "*İnsan Azadlıqları, Doğum, Özünü İdarə*" də nəşr olunmuşdur.

Nevenka Petriç həmçinin ingilis dilində əsərlərdə yaratmışdır.

### Şairlik
Nevenka Petriç həmçinin dörd şeir kolleksiyasının müəllifidir:
* "Gözlərimlə İşıq Şüası Axtardım" () (1993), 57 səhifə
* "Küləkdə Kitabə" () (1994), 65 səhifə
* "Bahar Razılaşmaları" () (1994), 79 səhifə 
* "Çiçəyin Üzərindəki Şeh Damcısı" () (1996)

## Xarici Keçidlər
* Nevenka Petriç-in saytı

## İstinadlar