Ermənistanda qadınlar

**Ermənistanda qadınlar** — Birinci Ermənistan Respublikası yaranandan bəri bərabər hüquqlara, o cümlədən səsvermə hüququna malikdirlər. 21–23 iyun 1919-cu il tarixlərində Ermənistanda ümumi seçki hüququ ilə ilk birbaşa parlament seçkiləri keçirilmişdir. 20 yaşına çatmış hər bir şəxs cinsindən, etnik mənsubiyyətindən və dini inancından asılı olmayaraq səsvermə hüququna malik idi. Ermənistan dövlətinin əsasını qoymaqda məsuliyyət daşıyan 80 yerlik qanunverici orqanın tərkibində üç qadın deputat var idi. Onlar: Katarin Zalyan-Manukyan, Perçuhi Partizpanyan-Barseğyan və Varvara Saakyan.

İndiki Ermənistan Respublikasının konstitusiyası 1991-ci ildə qəbul edilmişdir və gender bərabərliyinə rəsmi zəmanət verir. Bu, qadınların Ermənistanda həyatın bütün sahələrində fəal iştirakına şərait yaratmışdır. Erməni qadınları əyləncə, siyasət və digər sahələrdə böyük nüfuz qazanmışlar.

## Əmək

2023-cü ildə Ermənistan işçi qüvvəsində qadınların ən yüksək faizinə (52,76%) malik olduğuna görə dünyada 1-ci yerdə qərarlaşmışdır.

2018-ci ildə "Grant Thornton International" biznes sorğusuna əsasən, Ermənistanda qadınların yüksək vəzifələrdə tutduğu nisbət bir qədər artaraq 31%-dən 32%-ə yüksəlmişdir. Bununla belə, sorğu edilən erməni biznesləri arasında rəhbər vəzifələrdə müxtəliflikdə heç bir irəliləyiş qeydə alınmamışdır. Bu bizneslərin 17%-də yüksək vəzifələrdə qadın yoxdur (2017-ci ildə 10%).

Corctaun Qadınlar, Sülh və Təhlükəsizlik İnstitutunun 2021-ci il məlumatlarına əsasən, Mərkəzi və Şərqi Avropa ölkələri arasında Ermənistanın qadınların biznesə maliyyə cəlb edilməsi üzrə göstəriciləri regionda Azərbaycana verilən minimum göstəriciyə (27,7) və Estoniyaya verilən maksimum göstəriciyə (98,4%) nisbətən 40,9% təşkil etmişdir.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının hesabatına əsasən, 2011-ci ildə Ermənistanda 24 qadın bələdiyyə sədri və icma lideri olmuşdur. Daha 50 qadın aşağı səviyyəli inzibati vəzifələrdə çalışmışdır.

## Qadınlara qarşı zorakılıq
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qadınlara Qarşı Zorakılıq üzrə Qlobal Məlumat Bazasına əsasən, 2021-ci ildə erməni qadınların 8,2%-i məişət zorakılığına məruz qalmışdır.

BMT İnsan Hüquqları Şurasının 2010-cu ildə qeyd etdiyi kimi, Ermənistanda məişət təcavüzü və gender əsaslı qərəzliliyə qarşı əsaslı qanunlar yoxdur.

Məxməri inqilabdan sonra yeni hökumət məişət zorakılığı ilə mübarizə üçün bəzi addımlar atmışdır. 2018-ci ildə Sosial Məsələlər və Əmək Nazirliyi "Məişət zorakılığı haqqında" Qanunun icrasını təmin etmək məqsədilə qanunvericilik aktlarını və normativ hüquqi aktları hazırlayacaq və məişət zorakılığı hallarına baxacaq cavab mexanizmlərini hazırlamaq məqsədilə Məişət Zorakılığı Şurası yaratmışdır. 2019-cu ildə sığınacaqların yaradılması, regional böhran mərkəzlərinin inkişafı və hər bir regionda halların həlli üçün aydın protokolların yaradılması və sağ qalanlara dəstək fondunun yaradılması üçün fərmanlar imzalanmışdır.

## Sağlamlıq və rifah
2010 və 2011-ci illərdə Qadınlar Aylığı zamanı və "Sizin üçün, Qadınlar" xeyriyyə proqramı çərçivəsində Ermənistanın paytaxtı İrəvanda yerləşən Surb Astvatkamayr Tibb Mərkəzi Ermənistan qadınlarına tam bir ay ərzində pulsuz ginekoloji və cərrahi xidmətlər təklif etmişdir. Müalicə üçün ölkənin hər yerindən qadınlar gəlmişdir.

## Selektiv abort
Oğulun qız övladının olmasını üstün hesab edən patriarxal sosial normalar ucbatından ölkədə cinsin seçmə abortunun problem olduğu bildirilmişdir. Buna baxmayaraq, gənc erməni kişilərin xaricə iş dalınca getməsi nəticəsində yaranan "beyin axını" şəklində güclü mühacirət səbəbindən ölkədə kişilərdən daha çox gənc qadınlar, xüsusən də 20 yaşdan yuxarı olanlar arasında var: qadınlar 15–29 yaş arası əhalinin 55,8%-ni təşkil edir.

## Həmçinin bax
* Ermənilər
* Ermənistanın dövlət quruluşu

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Zohrab Center Book of the Week: The Other Voice: Armenian Women's Poetry Through the Ages. Retrieved 22 may 2014.
* Women’s Resource Center Armenia
* Armenia: Women Suffer in Silence . Amnesty.org. 13 November 2008. Retrieved 18 June 2013.
* Women's Organisations Armenia