Lyudmila Mirzəyeva

**Lyudmila Mirzəyeva** (tam adı: *Lyudmila Musa qızı Mirzəyeva*) — Azərbaycan alimi, AMEA akademik Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun texnika elmləri doktoru, dosent.

## Həyatı
Lyudmila Musa qızı Mirzəyeva 1953-cü il may ayının 16-da Azərbaycan Respublikası Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur.
O, 1970-ci ildə Xaçmaz rayonu Muxtadır qəsəbəsində orta məktəbi bitirdikdən sonra, həmin ildə Neft-Kimya İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) Kimya-texnologiya fakültəsinə daxil olmuşdur.

İnstitutu bitirdikdən sonra 1975-ci ildə təyinatla AMEA-nın Y.H.Məmmədəliyev adına Neft-kimya Prosesləri İnstitutuna göndərilmiş və Krekinq və piroliz laboratoriyasında mühəndis vəzifəsində işə başlamışdır. 1982-ci ildə «Avtomobil benzinləri və onlara yüksəkoktanlı əlavələr» laboratoriyasında mühəndis vəzifəsində işləmişdir. 1984-cü ildə «Effektli emulqatorlardan istifadə etməklə karbohidrogenli yanacaq kompozisiyaların yaradılması və onların alınması texnologiyasının işlənib hazırlanması» mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş və texnika elmləri namizədi elmi dərəcəsini almışdır. 1986-cı ildə böyük elmi işçi vəzifəsinə keçirilmişdir. 1995-ci ildə baş elmi işçi elmi adını almışdır. 2002-ci ildən aparıcı elmi işçi vəzifəsini icra etmişdir. 2004-cü ildən “Avtomobil benzinləri” laboratoriyasında aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. 2015-ci ildə “Ağır neft qalıqlarının termooksidləşdirici emalı prosesindən mühərrik yanacaqlarının və hidrogentərkibli qazın alınması texnologiyasının işlənib hazırlanması” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş və texnika üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 

## Əsas elmi fəaliyyətləri
L.M.Mirzəyevanın elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətini tərkibində kükürdlü birləşmələrin və benzolun miqdarı az olan Avro-3 və Avro-4 tələblərinə cavab verən ekoloji təhlükəsiz avtomobil benzinlərinin alınması texnologiyasının işlənib hazırlanması, müasir fiziki-kimyəvi analiz üsulları ilə Azərbaycan neftlərinin qarışığından alınmış katalitik krekinq benzininin tərkibi, fraksiyalar üzrə kükürdlü birləşmələrin paylanması reduksiyaedici – hidrogentərkibli qazın atmosferində ənənəvi hidrogenləşmədən istifadə etmədən və kükürdü sulfonlara və sulfoksidlərə qədər oksidləşdirərməklə alternativ oksidləşdirici kükürdsüzləşdirmə üsullarından istifadə etməklə benzinin tərkibində kükürdün miqdarının aşağı salınması təşkil edir.

## Əsas elmi nailiyyətləri
* Metaloksid katalizatorlarında 68-72 %-ə qədər mühərrik yanacaqları və hidrogentərkibli qaz almaqla ağır neft qalıqlarının emalı texnologiyasını işlənib hazırlanması.
* Avro-3, Avro-4 beynəlxalq standartlarına uyğun qələn, tərkibində kükürdün və benzolun miqdarı az olan, ekoloji cəhətdən təmiz mühərrik yanacağlarının alınması texnologiyasının işlənıb hazırlanması.
* Katalitik krekinq benzininin yüngül və ağır fraksiyalarını hidrotəmizləməklə ümumi kükürdün miqdarını 30 ppm-ə qədər azaltmağa imkan verən selektiv hidrotəmizləmə prosesi tədqiq edilmişdir.
* Мо-, Со-saxlayan heterogen katalizatorlarda katalitik krekinq benzinini oksidləşdirici kükürdsüzləşdirməklə onun tərkibində kükürdlü birləşmələri 86 % qədər azaldan alternativ üsul işlənib hazırlanmışdır. 

## Elmi – təşkilati fəaliyyəti
* TQDK-da maqistratura şöbəsində kimya fənni üzrə ekspert.

## Pedaqoji fəaliyyəti
* ADNA, «Neftin qazın kimyası və emalı texnologiyası» kafedrasında dosent.

## Elmi tədqiqatları
Onun rəhbərliyi altında bir namizədlik dissertasiya işi müdafiə olunub. Apardığı elmi tədqiqat işlərinin nəticələri 90 elmi əsərdə, o cümlədən 55 məqalə, 31 tezis, 4 Müəlliflik Şəhadətnaməsində öz əksini tapmışdır.

## Əsas elmi əsərləri
# Мурадов Н.З., Мирзоева Л.М., Гусейнова А.Д., Адигезалов С.Н., Ганбаров Р.Ю. Термодеструктивная переработка ТНО с одновременным производством Н2 // Нефтехимия, 1988 г., т. 28, № 6.
# Гусейнова А.Д., Мирзоева Л.М., Мамедова А.Х., Ахвердиев Р.Б., Гаджи-Касумов В.С., Якерсон В.И. Влияние реакционной среды на характеристики Ni-содержащего оксидного катализатора термоокислительной переработки мазута // Нефтехимия, 1992 г., Т. 32, № 2, с. 125-129.
# Гусейнова А.Д., Мирзоева Л.М., Юнусов С.Г., Аббасов М.Ф., Гусейнова И.С. Окислительное обессеривание пероксидом водорода бензинов каталитического крекинга, вырабатываемых из смеси бакинских нефтей // Нефтехимия, 2012, т. 52, № 2, с. 146-150.
# Мирзоева Л.М., Гусейнова А.Д., Гусейнова И.С., Ашрафов Р.А., Бабаева Ф.А. Снижение содержания бензола в риформате путем взаимодействия его узких фракций // ХТТМ, 2012, № 5, с. 26-28.

## Mənbə
* Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun alimləri: bioqrafik portret, elmə və təhsilə töhfələr. "Müəllim" nəşriyyatı, Baki 2019, s.204-205.
## İstinadlar