LGA2011

"Extreme" ardıcıllığı prosessor ailəsini aktuallaşdıran Intel bizlərə Haswell-E ailəsini tanış etdi. X99 çipsetli və LGA 2011-v3 soketli anakartlarda vəzifə yerinə yetirən Core i7-5960X / 5930/5280 prosessorlar, İntelin çeşiddə olan sürətləndirmə potensialı yüksək modellər arasında iştirak edir. İntelin təqdim etdiyi LGA 2011 soketinin son yəni üçüncü versiyası içərisində bəzi pinler yoxdur lakin prosessorlar üzərində bu sancaqlara qarşılıq gələn yuvalar mövcuddur. Güc və gərginlik tarazlığı üçün edilən bu hərəkət əslində sürətləndirməyi düşünənlər üçün açıq bir nöqtədir. Çünki yüksək sürətlərə çıxmaq üçün normaldan bir az daha çox güc lazımdır.

Məhz bu səhvin fərqinə varan ASUS, X99 çipsetli anakartlarında istinad soket yerinə öz rozetkası olan "OC Socket" quruluşunu seçim edir. Boş pinlərin böyük bir qisimini dolduraraq öz soketinden təşkil edir. Firma, güc bəsləməsi mənasında canavar prosessorları dəstəkləyəcək bir addım atmışdır. Yaxşı nədir bu OC Socketi? Nə işə yarayar? Asusu  buna itələyən şey tam olaraq nədir? Bu sualların cavablarını daha ətraflı axtaraq.
Əvvəlcə bunu ifadə edək ki OC Socket quruluşu, sürətləndirmə və performans ilə oynama etməyi üstün etməyən istifadəçilər üçün aktiv deyil. Yəni İntelin boş buraxdığı lakin Asusun doldurduğu bu pinler davamlı olaraq aktiv vəzifə almır. Fərqli bir quruluş olduğu üçün OC Socket üzərində istifadə prosessorların zəmanət əhatəsindən çıxıb- çıxmayacağı da maraq mövzusudur, lakin bu mövzudan İntelin xəbəri olduğu üçün ASUS bu mövzuda problem olmadığını ifadə edən bir şərh etmişdi.

OC Socket arxitekturası əslində yalnız çox sancaqlardan ibarət bir dizayn hadisəsindən ibarət deyil. Sürətləndirmə potensialını artıran OC Socket, dövrə kartının digər işçiləri ortaq şəkildə bir vəzifə boynuna götürür. "Extreme Engine Digi + IV" və inkişaf etdirilmiş UEFI BIOS ilə birlikdə bir qrup içərisindədir.
Yuxarıdakı diaqram əslində OC Socket'in haradan faydalandığını və hansı bölgələrlə ortaq işlədiyini göstərir. Ötürülməsi birə olmadığını ifadə, yalnız nümunə bir sxemdir. Sol bölgə Digi + VRM kontrolcüsüyle əlaqəli, üst bölmə CPU VRM sistemiylə ortaq şəkildə işləyərkən sağ tərəf isə DDR4 yaddaş interfeysi ilə maraqlanır.
DDR4 yaddaşlar ilə maraqlanan sağ tərəf isə yaddaşların daha aşağı voltajlar ilə daha yüksək tezliklərə çıxması üçün məşğul olur. Aşağı gerginliyin yaddaşlar üzərində iki fərqli qaytarılması var. Bunlardan birincisi yaddaşın ola biləcək ziyan almasının qarşısını keçərək yaddaşların ömrünü uzun tutmaq. İkinci olaraq yüksək dalğalardakı stabilitenin üst səviyyələrdə olmasını təmin etmək, eksponent səkkiz slot da doluykən.
Tamamilə özəlləşdirilən OC Socket quruluşu Asusun bütün sabitlik və etibarlılıq testlərindən ən yüksək dəyərləri əldə edir. Sürətləndirmə etməyi düşünənlər  bu nöqtədə dövrəyə girir .Çünki "sabitlik" ən çox istənilən vəziyyətdir. Alınan testlərə baxılacaq olsa gərginlik parametrləri istənilən dəyərə davamlı olaraq yaxın qalması bunun ən yaxşı siqnalıdır. Prosessor tam yükteyken ən kiçik bir gərginlik düşməsi yaşanmır. Stabil gərginlik halıyla edilən yükseltme əməliyyatlarının sabit qalmasını və davamlılığını təmin edir.Bütün bu sürətləndirmə potensialını təmin edən və istinad dizayndan fərqli olan OC Socket arxitekturası əsasən LGA 2011-3 soketinden saxlayır, yalnız xüsusi bir versiyada. İntelin Haswell-E ailəsinin üzvləri olan Core i7-5960X, Core i7-5930K və Core i7-5280K prosessorlarına ev sahibliyi edəcəkdir. Yazının başında da ifadə etdiyimiz kimi OC socket bağlayıb açmağa ehtiyac yoxdur. Sürətləndirmə və ya performansa söykənən hər hansı bir əməliyyat edilmədiyi təqdirdə dövrəyə girmir.

## Həmçinin bax
*LGA 1366-da pərin(fan) sürətinin idarəedilməsi alqoritmləri