open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Psevdo-Dionisi Areopagit

**Psevdo-Dionisi Areopagit** — "*Areopagitika*" adlanan teoloji əsərlər toplusunun (korpusunun) naməlum müəllifi. Bu əsərlər e.ə. I əsrində yaşamış Həvari Pavelin şagirdi Dionisi Areopagitə aid edilmişdir.

## Mənası
Areopagitçilər xristianlığa təsir edən neoplatonizm prosesini tamamlamışdılar. Bu cərəyanı İlahiyyatçı Qriqori və Nissalı Qriqori başlatmışdı. Areopagit yazılarının müəllifi Prokl Diadoxdan təsirlənmişdir və o, ilk dəfə xristian ibadətinə sistemli baxışı inkişaf etdirmişdi. O, bunu simvollar və müqəddəs ayinlər sistemi kimi görürdü. Bunlar gizli və ülvi fikirlərin sirli ifadəsi kimi xidmət edirdi.

## İstinadlar
Dionisi Areopagit

**Dionisi Areopagit** () — Afina mütəfəkkiri, xristian müqəddəsi. Kilsə ənənəsinə görə, Dionisi Areopagit Müqəddəs Pavelin şagirdi və Afinanın ilk yepiskopu idi. Onun bioqrafik məlumatlarına görə, o, Qalliyaya təbliğçilərin missiyasının başında həvari Klement tərəfindən göndərilmiş, orada Domisianın təqibləri altında həlak olmuşdur.

## İstinadlar
Agenor (Arqos padşahı)

**Agenor** ( ) — qədim yunan mifologiyasında personaj, Arqos padşahı. Bir şəcərəyə görə, Ekbas ( Arqosun oğlu) və Evrisabın övladı idi. O, Arqos Panoptun atası idi. Başqa bir şəcərəyə görə, Agenor Triopun oğlu və Krotopun atasıdır.

## İstinadlar
Mister Olimpiya 1982

**Mister Olimpiya 1982** — Bodibildinq üzrə ən populyar yarışın sayca onsəkkizincisi.  (IFBB) təşkilatçılığı ilə 1982-ci ilin oktyabrında, Böyük Britaniyada, London şəhərinin Uembli konfrans mərkəzində keçirilmişdir.

## Nəticələr
Mister Olimpiya 1982-nin qalibi Kris Dikerson oldu. Bu onun yeganə Mister Olimpiya titulu oldu və peşəkar bodibildinqdən getdiyini elan etdi. Kris Dikerson yarışma tarixində qalib gələn açıq ilk və yeganə gey bodibilder kimi də tarixə düşdü.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mr. Olympia
Arqos Panopt

**Arqos Panopt** ( , ) — qədim yunan mifologiyasında personaj. O, çox sayda gözü olan bir nəhəng idi.

Biri yarı yuxulu, digəri oyaq olan çoxlu gözləri onu ideal bir qəyyuma çevirmişdi. Hera inəyə çevrilmiş Zevsin sevimlisi olan İonu qorumaq tapşırığını ona vermişdi. Zevs oğlu Hermesə məşuqəsini azad etməyi tapşırmışdı. Böyük çətinliklə Hermes Arqosu yuxuya verə bilmiş, bundan sonra çox gözlü nəhəngi öldürmüşdü. Ölümündən sonra Hera ya Arqosu tovuz quşuna çevirmiş, ya da gözlərini tovuz quşunun quyruğuna qoymuşdur.

## İstinadlar
Eravtalion

**Eravtalion** () — yunan mifologiyasında Arkadiya ilə Pilos arasında müharibədə Pilos padşahı Nestor tərəfindən öldürülən Arkadiya zadəganı. Eravtalionun adı "*[[İliada]]*"da, Nestorun hekayəsində Areyfoyun silahlarını daşıyan "*bərabər tanrı*" kimi xatırlanır. Müharibə tanrısı Aresin hədiyyələri olan bu silahları Areyfoyun qatili Likurq götürmüşdü.

## İstinadlar
İvik

**İvik** ( , ) — qədim yunan liriki, Anakreonun böyük müasiri. Ellinistik İsgəndəriyyə alimləri tərəfindən Doqquz lirik kanonik siyahısına daxil edilmişdir.

İvikin həyatı haqqında demək olar ki, heç nə məlum deyil. Yunanıstanın Regi koloniyasında anadan olmuşdur. Bildirilir ki, ona Regi tiran ilə bir vəzifə təklif olunmuşdur, lakin İvik siyasi iğtişaşlar səbəbindən şəhəri tərk etmişdir. O, bir sərgərdan həyatı sürmüş, nəticədə Samos tiranı Polikratın sarayında qalan Anakreona qoşulmuşdur.

## İstinadlar
Asop (mifologiya)

**Asop** () — qədim yunan mifologiyasında çay tanrısı. Asop adlanan çaylardan ən böyük və ən məşhur ikisi Sikion və Beotiya mifologiyada öz yerini tapmışdır. Odur ki, mifoloji əfsanələrdə bu iki çay tez-tez qarışdırılır.

Zevs qızını qaçıranda Asop onu təqib etmiş, lakin Zevs onu perunla vurmuşdu. Buna görə də Asop çayında kömürlər var. Qartal şəklini alan Zevsə məğlub olmuşdur. Fliuntluların və sikionluların miflərinə görə, Milet yaxınlığında dənizə axan Meandr çayı Peloponnesə çatır və Asopu formalaşdırır. İvikin məlumatına görə, Sikiondakı Asop Frigiyadan axır. Onu buğaya bənzədirlər.

## İstinadlar
Doqquz lirik

**Doqquz lirik** () və ya **melik şairlər** —ellinistik İsgəndəriyyə alimləri tərəfindən tənqidi araşdırmaya layiq görülən qədim yunan şairlərinin kanonik qrupu. "Palatin antologiyası"nda deyilir ki, onlar lirik mahnı yaratmışlar.

Onlar:

* Spartalı Alkman (xor lirikası)
* Lesboslu Sapfo (monodik lirik)
* Midilli Alkey (monodik lirik)
* Teoslu Anakreon (monodik lirik)
* Metavrlı Stesixor (xor lirikası)
* Regili İvik (xor lirikası)
* Keyalı Simonid (xor lirikası)
* Keyalı Vakxili (xor lirikası)
* Fivli Pindar (xor lirikası)

Doqquz lirik şair ənənəvi olaraq əsasən xor şeirləri bəstələyənlər və monodik şeirlər bəstələyənlər arasında bölünür. Bu bölgü bəzi müasir alimlər tərəfindən mübahisələndirilir.

## İstinadlar
Ficar müharibələri

**Ficar müharibələri** (, **') — VI əsrin sonlarında əsasən [[Ərəbistan yarımadası|Ərəbistanın]] iki böyük qəbilə konfederasiyası, [[Qureyş]] və [[Həvazin]] arasında baş vermiş döyüşlər. Mənbələrin məlumatına görə, döyüşlər dörd il ərzində səkkiz gün davam etmişdir.

Münaqişə adını döyüşlərin müharibənin qadağan edildiyi müqəddəs aylarda baş verməsindən alır. Bu, adətən ticarətin qəbilə çəkişmələrinin müdaxiləsi olmadan baş tutmasına imkan verən qadağadır.

== Zəmin ==
Müharibə "[[Məkkə]] və [[Taif]] şəhərləri də daxil olmaqla iki böyük konfederasiya" arasında gedirdi: bir tərəfdən [[Qeys]] ( [[Qətafan]] istisna olmaqla) və digər tərəfdən [[Qureyş]] və [[Kinanə]]. Müxtəlif Qeysi qəbilələri, o cümlədən [[Həvazin]], [[Bəni-Səqif]], [[Bəni-Əmir]] və [[Bəni-Süleym]] iştirak edirdi.

[[Hiyrə]]nin [[Ləxmilər|Ləxmi]] padşahı [[III Numan ibn Munzir|III Numan]] Bəni-Əmirinin başçısı Ürvə Rəhhəli padşahın karvanını [[Hicaz]]da yerləşən [[Suk Ukaz|Ukazda]] illik bazara aparmağı tapşırmışdı. Qəbiləsindən qovulmuş Kinanə üzvü Bərrad ibn Qeys bu tapşırığı tələb etmişdi, lakin padşahın sarayına tez-tez gələn Ürvə Bərradı qanundankənar olduğu üçün ələ salmış, III Numanı bu vəzifəyə onun yerinə özünü təyin etməyə razı salmışdı. O, karvanı Ukaza apararkən Ürvə Bərrad tərəfindən pusquya salınaraq öldürülmüş və o, karvanın məhsullarını ələ keçirmişdir.**''' Bərradın hücumu ərəblər arasında döyüşün qadağan edildiyi müqəddəs aylarda baş vermişdir.

Buna cavab olaraq, Bəni-Əmirin və onun himayədar qəbiləsi olan Həvazinin başçısı Əbu Bəra öz qəbilələrini silahlanmağa çağırmışdı. Qureyşin lideri Hərb ibn Üməyyə Bərradın müttəfiqi idi, lakin Qureyş də Ürvə və Əbu Bəranın mənsub olduğu Bəni-Əmirin qolu olan Kilab ilə yaxın əlaqələrə malik idi. Bəni-Əmirin digər qolu olan Kilab və Kəb, "Haram"da (ərəblər tərəfindən Məkkə ətrafındakı toxunulmaz hesab edilən ərazilər) Qureyş və digər qəbilələri də əhatə edən sosial-iqtisadi və dini pakt olan "Hüms"ə aid idi. Kilab və Kəb "Haram"da yaşamırdı. Üzvlüklərini ana tərəfdən Qureyş nəslinə borclu idilər.

## İstinadlar
Teos

**Teos** () — Kiçik Asiyanın qərb sahilində yerləşən qədim İoniya şəhəri, mühüm ticarət limanı və ellinizm dövründən əvvəl regionun ən çiçəklənən şəhərlərindən biri. Xarabalıqları Smirnanın (indiki İzmir) cənub-qərbində, İzmirdən təxminən 30 kilometr məsafədə  yerləşir.

Teos Efesə tabe olan Katolik Kilsəsinin ləğv edilmiş yeparxiyasıdır.

## İstinadlar
Keya

**Keya** (Keos, Tsia, ) — Yunanıstanda, Egey dənizinin cənubunda ada. Afinaya ən yaxın olan Kiklad arxipelaqının adasıdır. Varlı afinalılar Keya adasını Attikaya yaxınlığına görə sevirdilər. Bu, Sunion burunundan cəmi 20 kilometr məsafədədir. Adaya Lavriondan bərələr və Pireydən sürətli qayıqlar xidmət göstərir. İnzibati mərkəzi İulidadır. 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən 2,455 nəfərlik əhaliyə sahib idi.

## İstinadlar
Kiklad adaları

**Kiklad adaları** və ya **Kiklad adaları** (, **, ) — Yunanıstan ərazisinin bir hissəsi kimi, Egey dənizinin cənubunda yerləşən arxipelaq. Şimal-qərbdən cənub-şərqə uzanan 200-dən çox adalar qrupudur. Ümumi sahəsi 2,6 min km2-dir. Yupiterin peyki Avropadakı Kiklad adalarının makulası onun şərəfinə adlandırılmışdır.

## Etimologiyası
Yunanca "" sözü hərfi mənada "dairəvi" deməkdir. Arxipelaqın adaları qədim zamanlarda yunanlar və Aralıq dənizinin bir çox digər xalqları üçün böyük mədəni və siyasi əhəmiyyətə malik olan Dilos adasını əhatə etdikləri üçün belə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Qadaralı Meleaqr

**Qadaralı Meleaqr** (; ) — qədim yunan epiqrammatiki. Meleaqrın özünün poetik irsi 134 kiçik şeirdən ibarətdir (ən uzunu cəmi 23 hekzametrdir). Onun üslubu bəzi ritorikaya yad deyil, buna görə onu sofist adlandırırdılar.

Maksimilian Voloşin "*[[İsgəndəriyyə mahnıları]]*"nın icmalında Mixail Kuzmini Meleaqr ilə müqayisə etmişdir.

## İstinadlar
Mirinalı Aqafi

**Mirinalı Aqafi** (, ; ) — Şərqi Roma şairi və erkən tarixçi. Ona verilən Sxolastik () ləqəbi onun hüquq fəaliyyəti ilə əlaqədardır.

## Həyatı
Kiçik Asiyada yerləşən Mirinada anadan olmuşdur. Daha sonra ailə Konstantinopola köçmüşdür. İlk təhsilini İsgəndəriyyədə, daha sonra Konstantinopolda almış və burada özünü hüquq karyerasına həsr etmişdir. O, hüquqşünas kimi işləməklə yanaşı, asudə vaxtını ədəbiyyat və poeziyaya, əsasən erotik əsərlərə həsr etmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

*
Salonikili Filipp

**Salonikili Filipp** (, ; ) — qədim yunan şairi.

"*[[Palatin antologiyası]]*" və "*[[Planud antologiyası]]*" Filippin əsasən təsviri olan təxminən səksən epiqramını ehtiva edir.

## İstinadlar
Planud antologiyası

**Planud antologiyası** (; , «Müxtəlif epiqramların antologiyası») — Bizans teoloqu və qrammatiki Maksim Planud tərəfindən orta yunan dilində 2,400 epiqramdan ibarət toplu (antologiya).

Antologiya bu gün "Yunan antologiyası" kimi tanınan mətnlər korpusunun bir hissəsidir. "Palatin antologiyası"nda tapılmayan 397 epiqram (həmçinin, 395 və çox vaxt 388 kimi qeyd olunur) adətən "Yunan antologiyası"na "Planud əlavəsi" kimi daxil edilir.

## İstinadlar
Maksim Planud

**Maksim Planud** (; ) — Bizans qrammatiki, riyaziyyatçısı, VIII Mixail Paleoloq və II Andronik Paleoloq dövründə yaşayıb-yaratmış ilahiyyatçı.

## Həyatı
Maksim Planud Vifiniyanın Nikomediya şəhərində anadan olmuş, lakin həyatının çox hissəsini Konstantinopolda keçirmişdir. 1287-ci ildə siyasi səhnəni tərk edərək rahib olmuş, özünü elmə və tədrisə həsr etmişdir. Təyin edildikdən sonra o, Manuil adını Maksim olaraq dəyişdirmişdir.

Planud Konstantinopolda imperator kitabxanasında zadəgan ailələrindən olan uşaqların təhsil almağa başladığı bir məktəb açmışdır. Məktəb humanitar elmləri dərindən öyrəndiyinə görə yaxşı reputasiya qazanmışdır. O zaman İtaliya Bizans imperiyası ilə kəskin rəqabət aparırdı. Latın dilini mükəmməl bilən Maksim Planud II Andronikin Genuya yaşayış məntəqələrindən birinə hücumuna etiraz etmək üçün Venesiyaya göndərdiyi elçilərdən biri seçilmişdir.

## İstinadlar
Qadara

**Qadara** (, gad´a-ra və ya , ga-der; ; , Umm-Qeys) — Şərqi Fələstində qədim istehkam şəhəri. İndiki dövrdə xarabalıqları İordaniyadakı Umm-Qeys (Mukes) təpəsində yerləşir.

## Tarixi
E.ə. III əsrdə burada Selevkilərin hakimiyyəti altında yunanlar və ellinləşmiş yerli sakinlər məskunlaşıblar. Polibiyə görə, Qadara Pereyanın ən möhkəmləndirilmiş şəhəri idi. E.ə. 218-ci ildə III Antiox şəhərin qarşısında düşərgə qurmuşdu, çünki o, İordan çayının şərqində Ptolemey hakimiyyətinin son qalalarından birini tutmaq niyyətində idi. Selevkilər fəal şəkildə mühasirə üçün lazım olan hər şeyi, o cümlədən ballistlər və daş atıcılar hazırlamağa başlamışdılar. Düşmənin hazırlığından vahiməyə düşən şəhər sakinləri təslim oldular, lakin bir il sonra, Rafiya döyüşündən sonra Antiox əvvəllər ələ keçirilən şəhəri Ptolemeylər sülaləsinə qaytarmaq məcburiyyətində qalmışdı. Təxminən e.ə. 100-cü illərdə tiranlar Zenon və onun oğlu Feodorun adları burada hallanır. E.ə. 93-cü ildə şəhər İudeya kralı Aleksandr Yannay, e.ə. 63-cü ildə isə imperator I Aleksandr tərəfindən fəth edilmişdir.

## İstinadlar
Kos

**Kos** (, ) və ya **İstanköy** — Egey dənizində Yunanıstana aid ada. Dodekanes adalar qrupuna (Egey dənizinin cənub-şərq hissəsindəki Cənubi Sporad adaları) daxildir. Kalimnos və Pserimosun cənubunda, Kiçik Asiya yarımadasındakı Göyova körfəzinin girişində yerləşir. Adanın 4 kilometr şərqində İoniya sahilləri, indiki Türkiyənin Bodrum kurort bölgəsi yerləşir. 2011-ci il siyahıyaalınmasına görə, əhalisi  nəfərdir. Dodekanes arxipelaqında Rodosdan sonra ikinci ən çox əhalisi olan adadır. Adanın və eyniadlı icmanın inzibati mərkəzi Kos şəhəridir.

Adanın adı, ehtimal olunur ki, qədim zamanlarda sikkələrdə emblem kimi təsvir edilən xərçəngdən gəlir.

## İstinadlar
Konstantin Kefala

**Konstantin Kefala** (; ) — Bizans alimi. O, "*[[Palatin antologiyası]]*"nın və "*[[Planud antologiyası]]*"nın əsasını təşkil edən ən mühüm epiqram kitablarından birini tərtib etmişdir. O, sarayın arxpapası kimi xidmət edirdi.

Ola bilsin ki, Konstantin Kefala adaşı olan Konstantinopol saraylarının arxpapası ilə eyniləşdirilir. O, Kefaloidlər aristokratik sinfinə mənsubdur və onun haqqında təxminən 917-ci ilə aid bir neçə şəhadət var. Kefala IX əsrin sonlarında böyük bir epiqram kolleksiyası tərtib etməklə tanınır. Bu kolleksiya Heydelberq Palatin Kitabxanasında saxlanılır və buna görə də "Palatin antologiyası" adlanır. Bu, Bizantidə "Suda" lüğəti və Maksim Planud tərəfindən geniş istifadə olunurdu.

## İstinadlar
Palatin antologiyası

**Palatin antologiyası** () və ya **Yunanıstan antologiyası** () — X əsr Bizans qrammatiki Konstantin Kefala tərəfindən tərtib edilmiş qədim və orta əsr yunan epiqramlarının toplusu (ümumilikdə təxminən 3,700). Antologiyanın adı onunla izah olunur ki, onun yeganə nüsxəsi Palatin Kitabxanasında (Heydelberq) qorunub saxlanılır.

Kefala uzun illər bu istiqamətdə işlər aparmışdır. Onun kolleksiyasına Qadaralı Meleaqr, Mirinalı Aqafi, Salonikili Filippin antologiyaları bizə məlum olmayan digər kolleksiyalar daxil idi. Buraya həmçinin, Kefalanın Yunanıstan və Kiçik Asiyada geniş səyahət etdiyi xristian məzar daşlarının üzərindəki yazılar da daxildir.

## İstinadlar
İas (Arqos padşahı)

**İas** () — qədim yunan mifologiyasında personaj, Arqosun səkkizinci padşahı, Arqos və Evadnenin oğlu. Başqa bir versiyaya görə, Tripun oğlu vəİonun atası idi.

Onun adından sonra Arqos şəhəri "İaslı" adlanır.

## İstinadlar
Kos (şəhər)

**Kos** () —Yunanıstanda şəhər, liman. Dəniz səviyyəsindən 15 metr yüksəklikdə, Kos adasının şimal-şərq hissəsində, "İpokratis" beynəlxalq hava limanından 21 kilometr şimal-şərqdə yerləşir. Cənubi Egey adaları periferiyasında yerləşən Kos icmasının inzibati mərkəzidir. 2011-ci il siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, şəhərin əhalisi  nəfərdir. Sahəsi 67,2 kvadrat kilometrdir. Dodekanes adalarında Rodosdan sonra ikinci ən çox əhaliyə malik şəhərdir.

## İstinadlar
Foroney

**Foroney** (, ) —qədim yunan mifologiyasında personaj, İnax və Meliyanın oğlu, bütün Peloponnes hökmdarı və ya Arqosun ikinci padşahı.

Arqosda onun məzarı var. Amfiaray və Adrast poeziyada Foronidlər, Io Foronida adlanır. Qədim bir "*Foronida*" poeması var idi.

## İstinadlar
Diogeniya (Keleyin qızı)

**Diogeniya** () — qədim yunan mifologiyasında persona, Elefsis padşahı Keley və Metaniranın qızı.

Pavsani Pamf və Homerə istinadən xəbər verir ki, Afina padşahı Erextey və İmmarad elefsislilərə başçılıq edən Evmolpun oğlu döyüşdə ölmüş, Keleyin qızları Diogeniya, Pammerop və Sesara tanrıçalara müqəddəs bir xidmət təşkil etmişdir.

## İstinadlar
Pamf

**Pamf** () — yarım əfsanəvi qədim yunan şairi.

Pavsaniyə görə, o, Elladanın ən qədim şairlərindən biri, Olendən sonra yaşamış və bəlkə də Orfeyin müasiri olmuşdur. Rəvayətə görə, o, afinalılar üçün ən qədim dini ilahiləri bəstələmişdir.

Linə həsr etdiyi mahnıda onu "Oytolin" adlandırmış və sonradan Safo bu adı Pamfın mahnılarından öyrənərək həm Adonis, həm də Oytolin üçün oxumuşdur.

## İstinadlar
Olen (şair)

**Olen** () — əfsanəvi yunan şairi.

Olen Delos adasına köçmüşdür, lakin əslən Likiyadandır. Herodotun dövründə tanrının məskəni adasında Apollonun ilk xidmətçilərini vəsf edən ilahiləri və digər "qədim nəğmələr" Delosdakı kultun bir hissəsi idi. Olenin keşiş poeziyası indi tamamilə itirilmişdir.

Apollonun hiperboreyalılar arasında müvəqqəti qalması haqqında əfsanə ona aid edilmişdir.

## İstinadlar
Orfey

**Orfey** (, ) — əfsanəvi müğənni və lirik musiqiçi, qədim yunan miflərinin qəhrəmanı. Şair və filosof kimi də tanınır. Orf sirlərinin kult ayinlərinin və orfizm dini-fəlsəfi doktrinasının banisidir. Orfey obrazı xeyli sayda sənət əsərində mövcuddur.

Orfey bədii obraz kimi sənətdə e.ə. VI əsrin birinci yarısından tanınır.

## İstinadlar
Kapaney

**Kapaney** () — qədim yunan mifologiyasında Fivə qarşı yürüşdə iştirak edən yeddi qəhrəmandan biri olan Sfenelin atası, Hippofoy və Astinomanın oğlu. Başqa bir versiyaya görə, Alektorun oğlu və Sfenelin atasıdır.

## İstinadlar
Alektor (Arqos padşahı)

**Alektor** () — qədim yunan mifologiyasında Anaksaqoridlər sülaləsindən olan Arqos padşahı.

Padşahlığın üçdə birini atası Anaksaqora miras qoymuşdur. Kahin və həkim Melampod Arqolida qadınlarını dəlilikdən sağaltdıqdan sonra Anaksaqor ona padşahlığın üçdə ikisi üzərində güc vermişdir. Alektor mülklərin qalan üçdə birində atasının yerinə keçmişdir.

## İstinadlar
Melamp

**Melampod** və ya **Melamp** (, «qara ayaq») — qədim yunan mifologiyasında İolk padşahı Amifaon və İdomenanın oğlu. Bir versiyaya görə, anası Rodop idi və o, Melampodu hündür yerə atmış, onun ayaqları yanmışdı və beləliklə, bu adı almışdır. Heyvanların dilini bilən keşiş idi. O, peyğəmbərlik hədiyyəsi ilə bəxş edilən ilk insan olan Dionisin şərəfinə məbədlər tikdirmişdir.

O, oğlu İfikli sağaltdıqdan sonra Filakdan hədiyyə olaraq bir inək sürüsü almışdır. Homerin sözlərinə görə, o, Pilosda yaşayıb, sonra Arqosda təqaüdə çıxmışdır.

## İstinadlar
Eros Benedini

**Eros Benedini** () — İtaliya həkimi və ədəbiyyatşünası.

## Həyatı
Mantuyadakı Karlo-Poma xəstəxanasının baş cərrahı olmuşdur. O, yüzdən çox elmi nəşrin müəllifi idi.

Mədəniyyət xadimi kimi 1972-ci ildə tarixçi Vittore Kolornidən Mantuya Vergili Milli Akademiyasının prezidenti vəzifəsini almışdır. Onun mandatı dövründə Vergilinin iki min illik yubileyi Mantuyada qeyd edilmişdir. Akademiyanın binasında mühüm restavrasiya işləri aparılmışdır. 1981-ci ilin mayında Vergili Akademiyası Milli Akademiya dərəcəsinə yüksəlmişdir.

1982-ci ildən Rovereto Agiati Akademiyasının üzvü olmuşdur.

## İstinadlar
İşğal (dəqiqləşdirmə)

*İşğal ( — tutmaq, zəbt etmək) ümumi mənada — silahlı qüvvələrin köməyi ilə özünə aid olmayan ərazilərin zor gücünə zəbt edilməsi
*İşğal (film, 2017) — Keri Murnion və Conatan Milott tərəfindən 2017-ci ildə çəkilmiş olan Amerika döyüş triller filmidir.
*İşğal (film, 2018) — Luk Sparkın rejissorluğu və ssenari müəllifliyi ilə 2018-ci ildə çəkilmiş Avstraliya elmi fantastika döyüş filmidir
*İşğal: Yağış — 2018-ci ildə çəkilmiş İşğal filminin davamı olan Avstraliya istehsalı elmi fantastika döyüş filmidir
Səddam fədailəri

"**Səddam fədailəri**" () — BƏƏS Partiyasına və İraqın keçmiş prezidenti Səddam Hüseynə məxsus hərbi təşkilat. Bu, İraq Silahlı Qüvvələrinin bir hissəsi deyildi, lakin birbaşa Respublika Prezidenti ilə əlaqəli idi və onun liderləri prezident Səddamın əmrlərini oğlu Udey Hüseynin vasitəsilə yerinə yetirirdi.

"Səddam fədailəri" 1995-ci ildə Səddam Hüseynin böyük oğlu Uday Hüseyn tərəfindən BƏƏS rejiminə qarşı daxili təhlükələri aradan qaldırmaq məqsədi ilə yaradılmışdır. Onların vəzifəsi Səddamın şəxsi düşmənlərini məhv etmək və üsyanları yatırmaq idi.

## İstinadlar
Mantuya

**Mantuya** (, , , местн. *Màntua*, &nbsp;) — İtaliyanın Lombardiya regionunda, eyniadlı əyalətin inzibati mərkəzi olan şəhər. Şəhər üç tərəfdən Minço çayının qolları ilə əhatə olunmuşdur.

2008-ci ilin iyul ayından Lombard incəsənət şəhəri olmaqla Sabbyoneta ilə birlikdə YUNESKO-nun Ümumdünya İrs siyahısına daxil edilmişdir.

2016-cı ildə Mantuya İtaliyanın Mədəni İrs, Mədəni Fəaliyyətlər və Turizm Nazirliyi tərəfindən İtaliyanın Mədəniyyət Paytaxtı adına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Nestor sarayı

**Nestor sarayı** () ― Mikena sivilizasiyasının mühüm mərkəzi. "*[[Odisseya]]*" və "*[[İliada]]*"da "Qumlu Pilos" Nestor padşahlığı ilə birlikdə xatırlanır.

Qəsəbə uzun onilliklər ərzində mövcud olmuşdur. Aşkar edilmiş artefaktların əksəriyyəti e.ə. XIII əsrə aiddir. Saray kompleksi təxminən e.ə. 1200-cü ildə yanğınla məhv edildi.

2016-cı ilin iyun ayında arxeoloji sahənin üzlənməsi və gəzinti yolları quraşdırıldıqdan sonra ziyarətçilər və turistlər üçün yenidən açılmışdır.

## İstinadlar
Fridrix Lübker

**Fridrix Henrix Kristian Lübker** (; ) — Almaniya klassik filoloqu və müəllimi.

## Həyatı
Huzum kompastoru Detlef Lorens Lübkerin ailəsində anadan olmuşdur. 12 yaşından Lübker Huzumdakı Herman Tast məktəbində oxuyub. 1826-cı ildə 16 yaşında Kil Universitetində filologiya və ilahiyyat fakültəsini öyrənməyə başladı. 1830-cu ildə Lübker Berlin Universitetində təhsilini davam etdirdi. 1832-ci ildə Kildə fəlsəfə doktoru dərəcəsi aldı.

Lübkerin ən məşhur əsəri 1855- ci ildə nəşr olunan "*[[Klassik qədim əsərlərin real lüğəti]]*"dir. O, filologiya, ilahiyyat və pedaqogika üzrə də əsərlər yazmışdır.

## İstinadlar
Fivə qarşı yeddi

**"Fivə qarşı yeddi"** () — qədim yunan mifologiyasının klassik süjetlərindən biri, Fiv taxtının varisləri, atası Edip olan Eteokl və Polinik qardaşları arasında əfsanəvi qarşıdurma. Yeddi qəhrəmanın Fivə qarşı yürüşü qardaşı Eteoklu devirərək Poliniki yenidən taxta çıxarmaq istəməklərindən baş tutmuşdur. Arqoslu Adrast istisna olmaqla, onların hamısı ölmüş, lakin onların qisasını oğulları və varisləri epiqonlar almışdır.

## İstinadlar
Klitiya

**Klitiya** () — yunan mifologiyasında personaj, okeanida, Okean və Tefidanın qızı.

O, Heliosa aşiq olmuş, lakin o, onu rədd etmişdir. O, Heliosun Levkofeyaya olan məhəbbətini Levkofeyanı torpağa basdıran Əhəməniyyə hökmdarı atası Orxama danışdı. Klitiya aclıqdan öldü və heliotrop çiçəyə çevrildi.

## İstinadlar
Merop (Kos padşahı)

**Merop** və ya **Merops** ( ) — qədim yunan mifologiyasında personaj, Kos padşahı. Kos adını qızının və sakinləri meroplular qoydu. O, pəri Efimiya ilə evləndi, Artemida onu oxlarla deşdi və Persefona onu ölülər səltənətinə apardı. Onun yasını tutdu və qartala çevirdi, Qartal bürcü oldu. Bəzi məlumatlara görə, o, ilk dəfə tanrılara sitayiş etməyə başlamışdır.

## İstinadlar
Fidipp

**Fidipp** () — Fessalın oğlu, Yelenanın nişanlısı. Kos və onun qardaşı Antifos sakinlərindən Troyaya 30 gəmi gətirmişdir. "İliada"da yalnız bir dəfə xatırlanır. Troyadan qayıdarkən Kafereya dağı yaxınlığında tufana düşmüş, Kos sakinləri ilə birlikdə Andros sahillərinə çıxmış, sonra Kiprdə məskunlaşmışdır.

## İstinadlar
2:22

**2:22** — Rejissor Pol Karri tərəfindən çəkilmiş Amerika — Avstraliyanın müştərək istehsalı olan triller filmi. Filmdə baş rolları Tereza Palmer və Mişel Hauzman ifa etmişdirlər. Film 29 iyun 2017-ci ildə ictimaiyyətə təqdim edilmişdir.

## Rollarda
* Tereza Palmer — *Sara*
* Mişel Hauzman — *Dilan*
* Meyv Dermodi — *Sendi*
* Sem Rid — *Conas*
* Remi Hiy — *Benni*
* Simona Kessel — *Serena*
* Con Uotters — *Bill*
* Kerri Armstronq — *Ketrin*
* Cessika Klark — *Evelin*
* Riçard Deyvis — *İnki*
* Zara Maykls — *Elli*

## Qəribə fakt
* Filmdə olan əsas kişi rolunu Armi Hammer və ya Benjamin Uoker oynaya bilərdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Priam

**Priam** ( ) — altıncı və sonuncu Troya padşahı, Laomedont və Strimonun oğlu. Ümumilikdə o, 40 il hakimiyyətdə olmuşdur. Priamın adı "ilk", "ən yaxşı" mənasını verən het-luvimənşəli bir epitetdir.

Skepsisli Demetrinin dediyinə görə, onun sərvəti Abidos yaxınlığındakı Astirax qızıl mədənlərindən gəlirdi.

## İstinadlar
Neley (Poseydonun oğlu)

**Neley** (, «mərhəmətsiz») — yunan mifologiyasında personaj, Poseydon və Tironun oğlu, Pelinin əkiz qardaşı, Messeniyada Pilosun qurucusu və padşahı, Nestor haqqında Homer şeirlərinin qəhrəmanı.

Neleyin anası Tiro özünün qurduğu Elidadakı Salmoniya şəhərinin kralı Eol nəslindən olan Salmoneyin qızı idi. Ata tərəfdən o, Yelena və Prometeydən (müvafiq olaraq üçüncü və beşinci nəsillərdə), ana tərəfdən isə Arkadiya padşahlarının nəslindən idi. Salmoneyin ölümündən sonra Tiro Fessaliyadakı İolk şəhərinin kralı olan əmisi Krefey tərəfindən böyüdülmüşdür.

## İstinadlar
Andaç (Uludərə)

**Andaç** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Uludurə rayonunda kənd.

## Tarixi
Kəndin köhnə adı 1946-cı il inzibati rayon qeydlərində Zap, 1928-ci il qeydlərində isə Alamon və ya Alaman adlanır. Bu, da kürdcə "bayraqlı" deməkdir. 1990-cı ilə qədər Hakkarinin Çukurca rayonuna bağlı idi. Daha sonra Hakkari vilayətinin Uludere rayonuna bağlanan kənd 1990-cı ildə Şırnak vilayətinin yeni qurulan Uludere rayonuna birləşdirilmişdir.

## İstinadlar
Pilos

**Пи́лос** () — Yunanıstanın Peloponnes adasında yerləşən şəhəri. İoni dənizinin Navarin buxtasının sahilində, Aralıq dənizinin ən əlverişli yerlərindən birində, Kalamatadan 40 kilometr cənub-qərbdə yerləşir. Peloponnes periferiyasında Messiniya periferik vahidində Pilos-Nestor icmasının inzibati mərkəzidir. Əhalisi 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən 2,345 nəfərdir.

## İstinadlar
Bağlı (Uludərə)

**Bağlı** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Uludurə rayonunda kənd.

## Tarixi
Kəndin köhnə adı 1928-ci il qeydlərində kürdmənşəli **Kalik** və ya **Kaluk** kimi istinad edilir. Əvvəllər Hakkari vilayətinin Uludere rayonuna bağlı olan kənd 1990-cı ildə Şırnak vilayətinin yeni yaradılmış Uludere rayonuna birləşdirilmişdir  1993-cü ildə PKK münaqişəsi səbəbilə boşaldılan kənd 2006-cı ildə yenidən məskunlaşmağa açılmışdır.

## İstinadlar
Daşdələn (Uludərə)

**Daşdələn** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Uludurə rayonunda kənd.

## Tarix
Kəndin köhnə adı 1928-ci il qeydlərində **Nirve** kimi istinad edilir. Köhnə kənd boşaldılıb, magistral yolun kənarında yeni yaşayış məntəqəsi salınıb. Əvvəllər Hakkari vilayətinin Uludere rayonuna bağlı olan kənd 1990-cı ildə Şırnak vilayətinin yeni yaradılmış Uludere rayonuna birləşdirilib.

## İstinadlar
Ortasu (Uludərə)

**Ortasu** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Uludurə rayonunda kənd.

## Tarixi
Kəndin adı köhnə qeydlərdə var&nbsp;**Roboski**, 1928-ci ilin qeydlərində **Robozik** kimi tanınır. 2011-ci ildə Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin sərhəd qaçaqmalçılarına qarşı bombardman etdiyi kənddir. Hadisə 34 nəfərin ölümünə görə Roboski qətliamı kimi tanınır. Kəndin yenisi 3 kilometr kənarda yaradılmışdır. Əvvəllər Hakkari vilayətinin Uludere rayonuna bağlı olan kənd 1990-cı ildə Şırnak vilayətinin yeni yaradılmış Uludere rayonuna birləşdirilib.

## İstinadlar
Hilal (Uludərə)

**Hilal** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Uludurə rayonunda bəldə.

## Tarixi
Şəhər 1928-ci ildən eyni addadır. Hilal əvvəllər kənd olsa da, 1973-cü ildə bələdiyyə statusu alaraq bəldəyə çevrilib. 2000-ci illərdə köhnə bəldə mərkəzi boşaldıldı və əlaqə yolunun altındakı magistral yola köçürüldü.

## İstinadlar
Şənoba (Uludərə)

**Şənoba** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Uludurə rayonunda bəldə.

## Tarixi
Şəhərin adı 1928-ci il qeydlərində kürdcə "üç təpə" mənasını verən **Səgirək** kimi qeyd olunur. Əvvəllər kənd ikən 26 dekabr 1998-ci ildə bələdiyyə statusu alaraq bəldəyə çevrilmişdir.

## İstinadlar
Common Vulnerabilities and Exposures

**Common Vulnerabilities and Exposures** – ictimaiyyətə məlum olan informasiya təhlükəsizliyi boşluqları və istismarları üçün istinad təmin edən sistem. The MITRE Corporation tərəfindən idarə olunan ABŞ Milli Kibertəhlükəsizlik Tədqiqat Mərkəzi, ABŞ Daxili Təhlükəsizlik Departamentinin Milli Kibertəhlükəsizlik Bölməsinin maliyyə dəstəyi ilə sistemi idarə edir.  Sistem rəsmi olaraq 1999-cu ilin sentyabrında ictimaiyyət üçün istifadəyə verilmişdir.

Security Content Automation Protocol CVE-dən istifadə edir. CVE ID-ləri Mitrenin sistemində, eləcə də ABŞ Milli Boşluqlar Bazasında verilir.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Cinnamon

**Cinnamon** — GNOME əsasında Linux və Unix sistemləri üçün azad və açıq mənbəli masaüstü mühitidir. Linux Mint, Fedora Linux, Debian, Ubuntu kimi Linux paylanmalarında mövcuddur.
## İstinadlar
Ağsu (Silopi)

**Ağsu** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Silopi rayonunda kənd.

## Tarixi
Kəndin köhnə adı 1916-cı il və 1928-ci illərdə qeyd **Harbol** və ya **Hərbol** kimi istinad edilir. Əvvəllər Mardin vilayətinin Silopi rayonuna bağlı olan kənd 1990-cı ildə Şırnak vilayətinin yeni qurulan Silopi rayonuna birləşdirilib.

## İstinadlar
Ağtəpə (Silopi)

**Ağtəpə** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Silopi rayonunda kənd.

## Tarix
Kəndin əvvəlki adı 1928-ci ildə qeydlərində Girəgevr idi ki, bu da kürd dilində "ağ təpə" deməkdir. Əvvəllər Mardin vilayətinin Silopi rayonuna bağlı olan kənd 1990-cı ildə Şırnak vilayətinin yeni qurulan Silopi rayonuna birləşdirilib.

## İstinadlar
Ağulduz (Silopi)

**Ağulduz** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Silopi rayonunda kənd.

## Tarix
Pınarönü kəndinin məzrası olduğu halda 2019-cu ildə kənd statusu almışdır.

## İstinadlar
Başaq (Silopi)

**D** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Silopi rayonunda kənd.

## Tarix
Kəndin köhnə adı 1928-ci il qeydlərində kürdmənşəli **Zidikan** və ya  **Zeydikan** kimi qeyd olunur. 2014-cü ildə kənd sakinləri 1990-cı illərdə tərk etdikləri və "qadağan olunmuş ərazi"yə daxil etdikləri Cudi dağının ətəyindəki kəndlərinin əkin sahələrinə qayıtdılar. Əvvəllər Mardin vilayətinin Silopi rayonuna bağlı olan kənd 1990-cı ildə Şırnak vilayətinin yeni qurulan Silopi rayonuna birləşdirilib.

## İstinadlar
Başverimli (Silopi)

**Başverimli** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Silopi rayonunda bəldə.

## Tarixi
Bəldənin adı 1928-ci il qeydlərində ərəbcə "orta" mənasını verən **Vəhsid**, 1960-cı il qeydlərində isə **Verimli** olaraq qeyd edilir. Əvvəllər kənd ikən 1999-cu ildə bələdiyyə statusu alaraq bəldə çevrilmişdir.

## İstinadlar
Çalışqan (Silopi)

**Çalışqan** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Silopi rayonunda kənd.

## Tarixi
Şəhərin adı 1928-ci il qeydlərində ərəbcə "yeni quyu" mənasını verən **Qittəyicədid** kimi qeyd olunur. Əvvəllər kənd ikən 30 dekabr 1998-ci ildə bələdiyyə statusu alaraq qəsəbəyə çevrilmişdir.

## İstinadlar
İsidore Ramişvili

**İsidore Ramişvili** (; ) — gürcü sosial-demokrat siyasətçi, jurnalist, Kutaisi quberniyasından birinci çağırış Dövlət Dumasının deputatı, Rusiya imperiyasında menşevik hərəkatının liderlərindən biri.

Birinci rus inqilabı zamanı o, Kutaisi qubernatorluğu üzrə Birinci Dövlət Dumasına seçilmiş və onun aparıcı menşevik deputatlarından biri olmuşdur. O, həmçinin İosif Stalinin partiyadan qovulması ilə nəticələnən proseslərə də rəhbərlik edib. 1908-ci ildə həbs olunub, Rusiya inqilabına qədər Həştərxanda sürgündə olub.

Petroqrad Sovetinin İcraiyyə Komitəsinin üzvü vəzifəsində çalışmışdır. O, 1917-ci ilin martında Petroqrad dəfn mərasimini təşkil etmək üçün yaradılmış xüsusi komitəyə rəhbərlik etmişdir.

Bolşevik Oktyabr İnqilabından sonra o, Gürcüstana qayıdıb, burada 1919-cu ildə Gürcüstan Demokratik Respublikasının Təsis Məclisinə deputat seçilib. 1918-ci ilin yayından 1920-ci ilin sentyabrına qədər o, Gürcüstan hökumətinin Abxaziyadakı elçisi olub. 1921-ci ilin əvvəlində Qırmızı Ordunun Gürcüstana hücumu onu siyasətdən getməyə məcbur edib.

## İstinadlar

### Ədəbiyyat
*Mikaberidze, Alexander (ed., 2007), Ramishvili, Isidor. *The Dictionary of Georgian National Biography*. Retrieved on April 28, 2007.
*Jones, Stephen F. (2005), *Socialism in Georgian Colors: The European Road to Social Democracy, 1883-1917*. Harvard University Press, .
Daşdələn (dəqiqləşdirmə)

* Daşdələn — bitkilər aləminin daşdələnçiçəklilər dəstəsinin daşdələnkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.
* Daşdələn (Uludərə) — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Uludurə rayonunda kənd.
Windows Package Manager

**Windows Package Manager** (**winget**) — Microsoft tərəfindən Windows ƏS-i üçün yaradılmış azad və açıq mənbəli paket meneceridir. Əmr sətiri utilitasından və proqramların quraşdırılması üçün xidmətlər dəstindən ibarətdir.

## Əmrlər

## İstinadlar
Bağlı

* Bağlı (Uludərə) — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Uludurə rayonunda kənd.
* Hacı Bağlı (Sulduz) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sulduz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Tallin Universitetinin Akademik Kitabxanası

**Tallin Universitetinin Akademik Kitabxanası** () — Estoniyanın Tallin şəhərində yerləşən ən böyük və ən qədim elmi kitabxanalardan biridir. Bu kitabxana 1946-cı ildə təsis edilib və Tallin Universitetinin tərkibində fəaliyyət göstərir.

## Əsas xüsusiyyətləri
### Kolleksiyası
Kitabxananın kolleksiyası genişdir və Estoniyanın elmi, akademik və mədəni irsinin qorunmasına xüsusi diqqət yetirir. Kolleksiyada kitablar, elmi nəşrlər, jurnallar, dövri nəşrlər, arxiv materialları və elektron resurslar var. Kitabxana həmçinin çoxsaylı nadir və qədim əlyazmaları da saxlayır.

### Xidmətləri
Akademik Kitabxana geniş istifadəçi kütləsinə xidmət göstərir, xüsusilə tələbələrə, tədqiqatçılara və alimlərə. Kitabxanada kitabların və digər resursların istifadəsi, elektron mənbələrə giriş, arxiv materiallarının tədqiqi və elmi məlumatların araşdırılması üçün şərait yaradılıb. Kitabxana həmçinin rəqəmsal mənbələrə çıxışı asanlaşdırmaq üçün müxtəlif onlayn xidmətlər təklif edir.

Beynəlxalq əməkdaşlıq: Kitabxana Estoniya və xaricdə yerləşən müxtəlif elmi və akademik kitabxanalarla əməkdaşlıq edir. Bu əməkdaşlıq kitabxanalar arasında məlumat mübadiləsi, resursların paylanması və beynəlxalq elmi tədqiqatların dəstəklənməsi məqsədi daşıyır.

Araşdırmalar və təlimlər: Kitabxana tədqiqatçılar üçün bir çox təlim və seminarlar təşkil edir. Kitabxana, həmçinin elmi işçilərə akademik resurslardan səmərəli istifadə etməyi öyrətmək üçün xüsusi təlim proqramları təklif edir.

Kitabxana Tallin Universitetinin və bütün Estoniyanın akademik icması üçün mühüm mərkəzlərdən biridir və elmi tədqiqatların inkişafına böyük töhfə verir.

## İstinadlar
Ambroziana Kitabxanası

**Ambroziana Kitabxanası** () — İtaliyanın Milan şəhərində yerləşən dünyanın ən qədim və məşhur kitabxanalarından biridir. 1609-cu ildə kardinal Federiko Borromeo tərəfindən təsis edilib. Kitabxana, həmçinin Ambroziana Pinakotekası adlı bir sənət qalereyası ilə birlikdə fəaliyyət göstərir və qədim kitablar, əlyazmalar, incəsənət əsərləri, xəritələr və daha çoxunu ehtiva edən çox zəngin bir mədəniyyət və elmi irsə malikdir.

## Əsas xüsusiyyətləri
### Kolleksiyası
Ambroziana Kitabxanasının kolleksiyası əlyazmalar, qədim kitablar, incunabula (XV əsrin sonlarına aid erkən çap kitabları) və müxtəlif mədəniyyətlərin mühüm sənədləri ilə zəngindir. Bu kolleksiyada yunan, latın, ərəb, suriyaca, gürcü və digər dillərdə qiymətli əlyazmalar var. Kitabxana həm də Leonardo da Vinçinin "Codex Atlanticus" kimi məşhur əsərlərinin saxlanıldığı yerdir.

Kitabxananın təsisçisi olan kardinal Borromeo, mədəni və elmi bilikləri geniş ictimaiyyətə çatdırmaq məqsədilə bu kitabxananı yaratmışdır. O, kitabları və elmi bilikləri zəngin elitadan kənar tutmağa çalışan yanaşmanı dəyişdirmək və bu bilikləri daha geniş kütləyə əlçatan etmək istəyirdi.

Kitabxana ilə birgə fəaliyyət göstərən Pinakoteka Ambroziana sənət qalereyası Avropa rəssamlıq sənətinin bir çox şedevrini, o cümlədən Leonardo da Vinçinin, Rafael Sanzionun, Caravaggionun və Bottiçellinin əsərlərini ehtiva edir.

### Nadir əlyazmalar və sənədləri
Kitabxanada Homer, Vergilius və Dante Alighieri kimi yazıçıların qədim nüsxələri, eləcə də bir çox tarixi mətnlərin əlyazmaları saxlanılır. Kitabxana tədqiqatçılar və tarixçilər üçün əvəzolunmaz bir mənbədir.

Rəqəmsal arxivlər və müasir tədqiqat — son illərdə Ambroziana Kitabxanası qədim kolleksiyalarının rəqəmsal nüsxələrini yaratmağa başlamışdır ki, bu da tədqiqatçıların dünyanın hər yerindən bu qiymətli resurslara daxil olmasını asanlaşdırır.

Ambroziana Kitabxanası həm tədqiqatçılar, həm də mədəniyyət həvəskarları üçün Milanın əsas mədəni mərkəzlərindən biridir və həm tarixi, həm də bədii dəyərlərə malikdir.

## İstinadlar
Amerika Filatelist Tədqiqat Kitabxanası

**Amerika Filatelist Tədqiqat Kitabxanası** () — ABŞ-da yerləşən dünyanın ən böyük filateliya (poçt markaları və əlaqəli materialların toplanması və tədqiqi) üzrə ixtisaslaşmış kitabxanalarından biridir. Bu kitabxana filateliya sahəsində çalışan tədqiqatçılar, kolleksiyaçılar və həvəskarlar üçün əsas məlumat mənbəyi kimi fəaliyyət göstərir.

## Əsas xüsusiyyətləri
### Kolleksiyası
Kitabxanada poçt markaları, filateliya tarixçəsi, zərflər, poçt əşyaları və digər əlaqəli materiallar haqqında nəşrlər saxlanılır. Kolleksiya, həmçinin nadir poçt sənədləri, beynəlxalq poçt sistemləri haqqında məlumatlar, müxtəlif ölkələrin markalarına aid kataloqlar, filateliya jurnalları və məqalələri də əhatə edir.

Kitabxana müasir tədqiqatçıların ehtiyaclarına uyğun olaraq rəqəmsal mənbələr və onlayn arxivlər təklif edir. Bu, tədqiqatçıların dünyanın istənilən yerindən kitabxananın kolleksiyalarına çıxış əldə etməsinə imkan yaradır. Onlayn resurslar arasında filateliya jurnalları, məqalələr və kataloqların rəqəmsal nüsxələri mövcuddur.

APRL tədqiqatçılara və filatelistlərə öz araşdırmaları üçün xüsusi yardım və məlumat dəstəyi verir. Buraya xüsusi mövzular üzrə məsləhət, materiallara çıxış və tədqiqat materiallarının əldə olunması daxildir. Kitabxananın əməkdaşları tədqiqatçılara düzgün materialları tapmaqda və istifadə etməkdə kömək edirlər.

### Filateliya cəmiyyətləri ilə əməkdaşlıq
Kitabxana Amerika Filateliya Cəmiyyəti () ilə sıx əməkdaşlıq edir və bu cəmiyyətin üzvlərinə xüsusi xidmətlər göstərir. Bu əməkdaşlıq, kitabxananın beynəlxalq səviyyədə filateliya ilə bağlı tədbirlər təşkil etməsinə və tədqiqatların yayılmasına imkan yaradır.

APRL-də nadir filateliya kitabları, qədim poçt materialları və məşhur filatelistlərin şəxsi arxivləri saxlanılır. Bu nadir materiallar, filateliyanın inkişafı və tarixini araşdırmaq istəyən tədqiqatçılar üçün çox dəyərli mənbələrdir.

Amerika Filatelist Tədqiqat Kitabxanası dünya üzrə filateliya sahəsində ən zəngin və hörmətli kitabxanalardan biridir və poçt tarixini öyrənənlər üçün unikal resursdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*"The APRL is hobby's greatest treasure trove" by Kathleen Wunderly
*''Philatelic Literature Review'', Journal of the American Philatelic Research Library

## Xarici keçidlər
* 
* Library catalog
* Library blog
* American Philatelic Research Library – Pieper O’Brien Herr Architects
Ortasu

* Ortasu (Çaroymaq) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Ortasu (Uludərə) — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Uludurə rayonunda kənd.
Amsterdam İctimai Kitabxanası

**Amsterdam İctimai Kitabxanası** (; **OBA**; , ) — Niderlandın ən böyük və ən qabaqcıl ictimai kitabxanalarından biridir. 2007-ci ildə açılmış mərkəzi binası ilə tanınan OBA, Amsterdamın mərkəzində yerləşir və müxtəlif yaş qrupları və maraq dairələri üçün geniş xidmətlər təklif edir.

## Əsas xüsusiyyətlər
### Müasir arxitekturası
Kitabxananın mərkəzi binası memar Jo Coenen tərəfindən dizayn edilib və Amsterdamın IJ çayının sahilində yerləşir. Müasir və geniş interyerə malikdir, oxumaq, öyrənmək və ictimai tədbirlər keçirmək üçün çoxlu açıq və rahat məkanlara malikdir. Burada həmçinin kafelər, restoranlar və oxu zalları var.

### Kolleksiya
OBA geniş kitab kolleksiyasına sahibdir. Kitabxanada bir çox dillərdə kitablar, jurnallar, dövri nəşrlər, filmlər, musiqi diskləri, rəqəmsal resurslar və daha çoxu mövcuddur. Niderland və dünya ədəbiyyatı, elmi nəşrlər, mədəniyyət, tarix, təbiət elmləri kimi müxtəlif sahələr üzrə geniş məlumat resursları təqdim edilir.

OBA ən müasir texnologiyaları istifadə edərək rəqəmsal kitablar, audiokitablar, filmlər və digər mənbələr təklif edir. Kitabxananın üzvləri bu mənbələrə onlayn platforma vasitəsilə rahatlıqla çıxış edə bilirlər.

Amsterdam İctimai Kitabxanası təkcə kitablar üçün məkan deyil, həm də mədəni tədbirlər və ictimai tədbirlərin keçirildiyi mərkəzdir. Burada mühazirələr, seminarlar, sərgilər, kitab təqdimatları, film nümayişləri və uşaqlar üçün interaktiv tədbirlər təşkil olunur. Kitabxana mədəniyyət və təhsil mübadiləsi üçün canlı bir platforma rolunu oynayır.

## Uşaq və gənclər üçün xidmətlər
OBA uşaqlar və gənclər üçün xüsusi sahələr və proqramlar təqdim edir. Uşaq bölməsində interaktiv tədris proqramları, oxu saatları və təlimlər təşkil olunur. Kitabxana gənc oxucuların maraqlarını dəstəkləmək və onların təhsilinə kömək etmək üçün müxtəlif resurslar və fəaliyyətlər təklif edir.

OBA tələbələr, tədqiqatçılar və peşəkarlar üçün geniş məlumat bazaları və tədqiqat vasitələri təqdim edir. Burada təhsil və araşdırma üçün lazım olan mənbələr, elmi nəşrlər və araşdırma alətləri asanlıqla tapıla bilər.

Amsterdam İctimai Kitabxanası təkcə oxumaq üçün deyil, həm də mədəni mübadilə və sosial fəaliyyətlər üçün açıq, müasir və dinamik bir məkandır. Şəhər sakinləri və ziyarətçilər üçün kitablar və biliklərlə zəngin bir mədəniyyət mərkəzidir.

## İstinadlar
Bavariya Dövlət Kitabxanası

**Bavariya Dövlət Kitabxanası** () — Almaniyanın ən mühüm və qədim kitabxanalarından biridir. Münhendə yerləşir və dünyanın ən böyük elm və mədəniyyət kitabxanalarından sayılır. Kitabxana XVI əsrdə Bavariya hersoqu II Albert tərəfindən qurulmuşdur və bu gün də həm elmi araşdırmalar, həm də ictimaiyyət üçün açıq olan zəngin bir mənbədir.

## Haqqında
Kitabxana nəhəng kolleksiyalara sahibdir və bu kolleksiyalar arasında tarixi əlyazmalar, qədim çap olunmuş kitablar, xəritələr, musiqi əsərləri və fotoşəkillər var. Kitabxana təkcə yerli alman ədəbiyyatı ilə deyil, həm də beynəlxalq miqyasda nadir əsərlər və mənbələrlə tanınır.

Bavariya Dövlət Kitabxanasının rəqəmsallaşdırma proqramı çərçivəsində bir çox sənədləri onlayn şəkildə də əldə etmək mümkündür ki, bu da tədqiqatçı və maraqlananlar üçün əhəmiyyətli bir mənbədir.

## Sahələri
* Tarix, general
* Tarixdən əvvəlki və erkən tarix
* Bizans
* Qədim tədqiqatlar, o cümlədən. qədim tarix Orta əsrlər və müasir latın filologiyası
* Almaniya, Avstriya və İsveçrənin tarixi
* Fransa və İtaliyanın tarixi
* Rumıniya
* Rumın dili və ədəbiyyatı
* Alban dili və ədəbiyyatı
* Şərqi, şərq-mərkəzi və cənub-şərqi Avropa (təfsilatlar: Rusiya, Belarusiya, Ukrayna, Moldova, Polşa, Çexiya, Slovakiya, Bolqarıstan, Sloveniya, Xorvatiya, Bosniya və Herseqovina, Serbiya, Monteneqro, Makedoniya, Albaniya, Kosovo) Müasir Yunanıstan (dil və ədəbiyyat daxil olmaqla)
* Musiqişünaslıq
* Kompüter Elmləri, Kitab Elmləri və Kitabxana Elmləri

## Kitabxananın kolleksiyası
* 10 milyondan çox kitab
* Qədim əlyazmalar
* XV əsrdən əvvəl çap olunmuş nadir incunabula əsərləri
* Xəritələr, musiqi notları, fotoşəkillər və s.

Bavariya Dövlət Kitabxanası həmçinin rəqəmsallaşdırma sahəsində qabaqcıl addımlar atmışdır və geniş rəqəmsal kolleksiyaları ilə qlobal tədqiqatçılar və maraqlananlar üçün açıqdır. Bu kitabxana elmi araşdırmalar üçün böyük əhəmiyyət daşıyır və tarix, ədəbiyyat, incəsənət və digər sahələr üzrə zəngin mənbələrlə tanınır. Kitabxananın onlayn resursları vasitəsilə nadir sənədlərə və mənbələrə dünyanın hər yerindən çıxış mümkündür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Website of the Bayerische Staatsbibliothek (in English)
*Website of the Bayerische Staatsbibliothek (in German)
*Website of the digital collections of the Bayerische Staatsbibliothek
*Website of the Munich Digitization Center
*hu-berlin.de – Lecture of Prof. Dr. Peter Zahn on the history of the Bayerische Staatsbibliothek (in German)
*europeana
*Website of bavarikon, the internet portal of the Free State of Bavaria for the presentation of art, culture and stocks of knowledge from Bavarian institutions.
Baden Dövlət Kitabxanası

**Baden Dövlət Kitabxanası** () — Almaniyanın Karlsrue şəhərində yerləşən böyük regional kitabxanalardan biridir. XVIII əsrin sonunda Baden hersoqu tərəfindən təsis edilmiş kitabxana, Baden-Vürtemberq əyalətinin mədəni və elmi mərkəzlərindən biridir.

## Kolleksiyası
Tarixi əlyazmalar və nadir çap olunmuş kitablar, elmi və mədəni ədəbiyyat, xəritələr, musiqi notları və digər qiymətli sənədlərdən ibarət zəngin kolleksiyaya sahibdir.

Baden Dövlət Kitabxanasının əsas missiyası, regional və elmi tədqiqatları dəstəkləmək, mədəni irsi qorumaq və onu ictimaiyyətə çatdırmaqdır. Kitabxana həm yerli əhaliyə, həm də qlobal tədqiqatçılara açıqdır və bu məqsədlə rəqəmsal mənbələrə çıxışı da təmin edir.

Baden Dövlət Kitabxanası xüsusilə orta əsr əlyazmaları, musiqi arxivləri və regional Baden mədəniyyəti ilə bağlı sənədləri ilə tanınır. Rəqəmsallaşdırma proqramı ilə bu kitabxana da öz materiallarını geniş auditoriya üçün əlçatan edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
*
Avstraliya Milli Universitetinin Kitabxanası

**Avstraliya Milli Universitetinin Kitabxanası** () — Avstraliyanın paytaxtı Kanberrada yerləşən Avstraliya Milli Universitetinə (AMİ) bağlı geniş elmi kitabxana şəbəkəsidir. Kitabxana, universitetin tədqiqat və təhsil ehtiyaclarını qarşılayan mühüm bir resursdur və Avstraliya və beynəlxalq səviyyədə tanınan bir kitabxanadır.

## Əsas xüsusiyyətləri
* *Zəngin kolleksiya* — 2 milyondan çox kitab, jurnal, əlyazma və rəqəmsal mənbələri əhatə edir. Kitabxanada elm, humanitar elmlər, sosial elmlər və texnologiya kimi müxtəlif fənlər üzrə zəngin ədəbiyyat mövcuddur.
* *Rəqəmsal mənbələr* — elektron kitablar, onlayn jurnallar, məlumat bazaları və arxivlər kimi geniş çeşidli rəqəmsal resursları ilə tələbələrə və tədqiqatçılara dünya miqyasında elmi məlumatlara çıxış imkanı verir.
* *Xüsusi kolleksiyalar* — kitabxana Avstraliya və Sakit okean bölgəsi ilə bağlı nadir əlyazmalar və xüsusi kolleksiyalarla tanınır. Bu kolleksiyalar Avstraliyanın tarixi, siyasəti, mədəniyyəti və coğrafiyası ilə bağlı tədqiqatlar üçün əvəzolunmaz mənbədir.
* *Tədqiqat dəstəyi* — kitabxana  tələbə və alimlərə tədqiqat prosesində kömək edən resurslar və xidmətlər təqdim edir. Kitabxanada məsləhətçilər və ekspertlər tədqiqat üçün mənbələrin tapılması və istifadəsi mövzusunda dəstək verirlər.

Kitabxana rəqəmsal platformalar və geniş açıq kolleksiyalar vasitəsilə təkcə universitet icmasına deyil, qlobal tədqiqatçılara da xidmət edir.

## İstinadlar
Litva Elmlər Akademiyasının Kitabxanası

**Litva Elmlər Akademiyasının Kitabxanası** () — Litvanın ən iri və əhəmiyyətli akademik kitabxanasıdır. 1805-ci ildən fəaliyyət göstərən kitabxana, Litva Elmlər Akademiyasının tədqiqatçılarına və universitet tələbələrinə geniş məlumat resursları təqdim edir.

## Əsas xüsusiyyətləri
* *Zəngin kolleksiya* — kitabxanada 2 milyondan çox kitab, elmi jurnallar, əlyazmalar və digər resurslar mövcuddur. Kolleksiya, müxtəlif elmi sahələri əhatə edir, o cümlədən humanitar elmlər , sosial elmlər, təbiət elmləri və texnologiya.
* *Tədqiqat dəstəyi* — kitabxana, tədqiqatçılara elmi araşdırmalarında kömək etmək üçün məsləhət xidməti, seminarlar və müxtəlif proqramlar təqdim edir. Tədqiqatçılar üçün xüsusi təlimlər təşkil edilir.
* *Rəqəmsal resurslar* — Litva Elmlər Akademiyasının Kitabxanası, rəqəmsal mühitdə geniş resurslar təqdim edir, o cümlədən elektron kitablar, onlayn jurnallar və məlumat bazaları. İstifadəçilərə istənilən yerdən kitabxananın resurslarına çıxış imkanı verir.
* *Xüsusi kolleksiyalar* — kitabxana, Litva tarixini, mədəniyyətini və elmini əks etdirən nadir əlyazmalar və xüsusi kolleksiyalarla tanınır. Bu kolleksiyalar, tədqiqatçılar üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
* *İctimaiyyətə açıq xidmətlər* — kitabxana, yalnız akademik istifadə üçün deyil, həm də geniş ictimaiyyətə xidmət edir. Kitabxana ziyarətçiləri, mədəni tədbirlər, sərgilər və seminarlarla tanış ola bilərlər .

Litva Elmlər Akademiyasının Kitabxanası, elmi tədqiqatlar üçün əvəzsiz bir resurs olmaqla yanaşı, Litva mədəniyyətinin qorunması və yayılmasında da mühüm rol oynayır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

*
*
*
*
*
*
* 
*
*
Alvar Aalto Kitabxanası

Alvar Aalto Kitabxanası () — Finlandiyanın Varkaus şəhərində yerləşən və məşhur finlandiyalı memar Alvar Aalto tərəfindən dizayn edilmiş bir kitabxanadır. Kitabxana, 1960-cı illərdə açılmışdır və Aaltonun funksionalist memarlıq üslubunun gözəl bir nümunəsidir.

## Əsas xüsusiyyətləri
### Memarlığı
Alvar Aalto, kitabxananın dizaynında işıq, forma və məkanın harmoniya içində birləşməsinə diqqət yetirmişdir. Aalto'nun imzası olan təbii materiallardan, xüsusilə ağ ağacdan istifadə edərək, kitabxana içərisində rahat və dostyana bir mühit yaradır.
### Kolleksiyası
Alvar Aalto Kitabxanası geniş kitab, jurnal və digər resurslardan ibarət bir kolleksiyaya sahibdir. Kitabxanada yerli və beynəlxalq ədəbiyyat, elmi araşdırmalar və mədəniyyətə dair materiallar mövcuddur. Kitabxana, yalnız oxu və tədqiqat üçün deyil, həm də müxtəlif mədəni tədbirlər və seminarlar üçün açıq bir məkandır. Həmçinin kitabxana, yerli icma ilə sıx əlaqələr qurmağa kömək edir.
Müasir dövrdə kitabxana, rəqəmsal resurslar və onlayn xidmətlər təqdim edir, bu da istifadəçilərə geniş məlumatlara asanlıqla çıxış imkanı verir.

Alvar Aalto Kitabxanası, yalnız bir kitabxana olmaqla qalmır, eyni zamanda memarlıq, mədəniyyət və cəmiyyətin qarşılıqlı əlaqəsini simvollaşdıran bir məkandır. Kitabxana, Alvar Aaltonun dizayn prinsiplərinin və funksionalizmin əhəmiyyətini nümayiş etdirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
* Alvar Aalto Foundation website
* 

* Vyborg Library on Architectuul
*The restoration of Alvar Aalto Library in Vyborg at Google Arts and Culture