Əhliman Muradov

**Əhliman Xanəlioğlu Muradov** () – Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor 

## Həyatı
Azərbaycan Respublikası, Siyəzən şəhərində 9 iyul 1947-ci ildə anadan olub. Ailəlidir, 3 uşaq atasıdır. 2015-ci ildə 28 may tarixində vəfat etmişdir.

## Təhsili Elmi Dərəcəsi və Elmi adlar

1970-ci ildə Bakı Dövlət Universitetini bitirib.
1975-ci ildə “Boşalma cərəyanının modulyasiya rejimində qaz boşalması müsbət sütununu tədqiqi” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib.
1993-cü ildə “Qeyri stasionar və qeyri bircins plazmanın dinamik xüsusiyyətləri və elektronların sürətlənməsi” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib.
1995 – professor

## Əmək fəaliyyəti

1974-1979 Fiziki Elektronika kafedrasında assistent, 
1979-1984 - baş müəllim, 
1984-1995 - dosent, 
1995-ci ildən professor.
Dərs dediyi fənlər
Ümumi fizika, 
Radiofizika, 
Elektron-ion cihazları və electron optikası, 
Qaz boşalması və plazma fizikasının nəzəri əsasları.
60 elmi əsərin müəllifidir
2 kitabın müəllifidir

## Beynəlxalq seminar,simpozium və konfranslarda iştirakı
1973 - XI ICPIG . Praqa, Çexoslovakiya. 
1986 - Atom spektroskopiyası üzrə XI Beynəlxalq konfrans. Bolqarıstan, Varna.
1986 – Qaz boşalması fizikası üzrə ЫЫЫ-cü Ümumittifaq konfrans. Ukrayna, Kiyev. 
1988 - Qaz boşalması fizikası üzrə ЫВ-cü Ümumittifaq konfrans, Rusiya, Maxaçkala. 
1990 – Alçaq temperaturlu plazma spektroskopiyası üzrə Ümumittifaq konfrans, Rusiya, Petrozavodsk 
1991 - XX ICPIG, Piza, İtaliya 
1992 - Qaz boşalması fizikası üzrə ВЫ-cı Ümumittifaq konfrans, Rusiya, Kazan 
2000 - National atomic and molecular physics simposium, Atatürk Üniversitesi, Türkiyə 
2005 - “Fizika-2005” Beynəlxalq konfrans, Bakı
2006 - TPE-06 3rd International Conference on Technical and Physical Problems in Power Engineering, Ankara, Türkiyə 
2008 - Fizikanın Aktual Problemləri, V Beynəlxalq konfrans, Bakı.

## Tədqiqat sahəsi

Birbaşa, pilləli ionlaşma, ambipolyar diffuziya və rekombinasiya nəzərə alınmaqla inert qaz və civə buxarı mühitində elektrik boşalması plazmasının dinamik xassələrinin öyrənilməsi. 
Plazmada ikiqat təbəqələr və elektronların sürətlənməsi prosesinin tədqiqi. Rəqslərin mövcud olduğu şəraitdə plazma diaqnostikasının işlənməsi. 
Həyəcanlaşmış atomların iştirakı ilə plazmada baş verən bəzi proseslərin reaksiya sürətlərinin və effektiv kəsiklərinin təyini.

## Seçilmiş əsərləri

1. Əcəbşirizadə Ə., Muradov Ə., Səmədov Z. «FGK 3 Ori ulduzunun atmosfer modelinin təyini», Astrophys. And Space Science, 2004, V. 293, p. 289.
2. Sobhanian S., Khorram S., Muradov A. “«Metastabil səviyyələrin müxtəlif dağılma mexanizmləri zamanı boşalmanın sütununun impedansı»”. European Journal of Physics. Applied Phys. V. 30, № 3, P. 201, 2005. 
3. Гусейнов Т. Х., Мослехи-Фард М, Мурадов А. Х. «İkiqat təbəqəli anod potensial düşgüsünün elektronların sayının balansına təsiri», Письма в ЖТФ, 2005, c. 31, вып.5, s. 1
4. A.X.Muradov, T.X. Quseynov Konik boruda neon qaz boşalması plazmasının impedansinin ekcperimental tədqiqi. NANA, Fizika-riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsi, XIII cild, Bakı, Elm, 2007, səh.312-314.
4. 5. A.X.Muradov, T.X. Quseynov Kiçik diametrli boruda boşalmanın dinamik xüsusiyyətləri. BDU xəbərləri, Bakı, 2008, №2, s.152-156.

«İSİ» JURNALLARINDA DƏRC OLUNMUŞ MƏQALƏLƏR

1. Каган Ю. М., Миленин В. М., Мурадов А. Х. «Heliumda modullaşmış elektrik boşalmasının parametrlərinin tədqiqi», ЖТФ, 1973, т. 43, стр. 2003.
2. Воробьева Н. А., Каган Ю. М., Миленин В. М., Мурадов А. Х. «Katodun emissiya cərəyanının stratların mövcud olma sərhəddinə təsiri», ЖТФ, 1974, т. 44, № 1, стр. 196.
3. Каган Ю. М., Лягущенко Р. И., Миленин В. М., Мурадов А. Х. « Elektrik boşalmasının müsbət sütununun modullaşma rejimi haqqında», ЖТФ, 1975, т. 45, № 5, стр. 1019.
4. Данилов М. Ф., Каган Ю. М., Миленин В. М., Мурадов А. Х. «Helium qazında və helium-neon qarışığındakı boşalmanın müsbət sütununun modullaşması zamanı elektrik parametrlərinin tədqiqi», ЖТФ, 1975, т. 45, № 11, стр. 2424.
5. Каган Ю. М., Миленин В. М., Мурадов А. Х. «Helium qazında boşalmanın müsbət sütununun modullaşması zamanı optik parametrlərinin tədqiqi», Оптика и спектроскопия, 1976, т. 40, вып. 2, стр. 235.
6. Мурадов А.Х. «Boşalmanın müsbət sütununda metastabil helium atomlarının konsentrasiyasının raqsləri haqqında», Оптика и спектроскопия, 1985, т. 59, вып. 4, стр. 901.
7. Мурадов А.Х. «Alçaq təzyiqli civə plazmasında ikiqat elektrik təbəqələrinin tədqiqi», Физика плазмы, 1985, т. 11, вып. 11, стр. 1385.
8. Мурадов А.Х. «Plazmada rəqslər mövcud olduqda zond xarakteristikalarının və onların törəmələrinin ölçülməsi», Теплофизика Высоких Температур, 1986, т. 24, вып. 2, стр. 400.
9. Мурадов А.Х. «Anizotrop plazmada elektronların enerjiyə görə paylanma funksiyasının istiqamətlənmiş hissəsinin ölçülməsi», Приборы и техника эксперимента, 1988, № 1, стр. 23.
10. Мурадов А.Х. «İonizasiya-rekombinasiya rejimində olan elektrik boşalmasının nəzəriyyəsinə dair», 1988, Известия ВУЗ-ов «Радиофизика», 1988, т. 31, № 6, стр. 763.
11. Гусейнов Т.Х., Мурадов А.Х. «Heliumda boşalmanın daralmasında elektronların sürətlənməsinin tədqiqi», ЖТФ, 1991, т. 61, № 5, стр. 130.
12. Мурадов А.Х., Гусейнов Т.Х. «Civə boşalmasının daralma oblastında həcmi yüklərin laylari barədə», Теплофизика Высоких Температур, 1991, т. 29, вып. 4, стр. 821.
13. Ajabshirizadeh A., Samedov Z., Muradov A. «FGK 3 Ori ulduzunun atmosfer modelinin təyini», Astrophys. And Space Science, 2004, V. 293, p. 289.
14. Гусейнов Т.Х., Мослехи-Фард М, Мурадов А.Х. «İkiqat təbəqəli anod potensial düşgüsünün elektronların sayının balansına təsiri», Письма в ЖТФ, 2005, т. 31, вып. 5, стр. 1.
15. Sobhanian S., Khorram S., Muradov A. «Metastabil səviyyələrin müxtəlif dağılma mexanizmləri zamanı boşalmanın sütununun impedansı» European Journ. of Phys. Appl. Phys., 2005, V. 30, № 3, p. 201.

KİTABLAR

1. Muradov A.X..Quseynov T.X. Vakuum texnikasından laboratoriya işlərinə rəhbərlik, dərslik, Bakı, 2002, 68 s.
2. Muradov Ə.X., Hüseynov T.X Vakuum texnikası praktikumu, metodik vəsait, 77 səh.