open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Billboard 200

**''Billboard'' 200** — Amerika Birləşmiş Ştatlarında nəşr olunan *[[Billboard]]* musiqi jurnalı tərəfindən hər həftə dərc olunan musiqi albomlarının siyahısıdır. Bu siyahı albom satışları əsasında hazırlanır. Albomların satışları hər həftənin bazar ertəsi hesablanmağa başlayır və həmin həftənin bazar günündə başa çatır. Daha sonra isə həmin həftə ən çox satılmış olan albom siyahının başında yerləşdirilir. Yeni siyahı hər həftənin cümə axşamı günündə elan edilir. *Billboard* 200 siyahısı dünyadakı ən mühüm musiqi siyahılarından biri hesab olunur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* *Joel Whitburn Presents the Billboard Albums, 6th edition*, ISBN 0-89820-166-7
* 

## Xarici keçidlər

* Billboard Top 200 siyahısında ilk 100-lük
* Billboard metodologiyası
Xeyirxah Filipp (Burqundiya hersoqu)

**Xeyirxah Filipp** (; ; ) — Burqundiya hersoqu.

## Həyatı
31 iyul 1396-cı ildə Dijonda doğuldu. Atası Burqundiya hersoqu Cəsur Filippin oğlu Qorxusuz Con, anası isə Bavariya hersoqu I Albertin qızı Bavariyalı Marqaritadır. Babası və onun ölümündən sonra Burqundiya hersoqu olan atası eyni soydan gəldikləri Fransa kralı VI Karlın səltənətində naib olaraq krallığı idarə edirdi. Ancaq o əsnada ailənin Orlean qolu ilə naiblik uğrunda mübarizə davam edirdi və bu mübarizədə güclənmək məqsədilə 28 yanvar 1405-ci ildə Fransa kralı VI Karlın qızı Mişellə nişanlandı və 1409-cu ilin iyununda hələ 13 yaşında ikən evləndirildi.

1419-cu ildə atasının sui-qəsdlə öldürülməsinin ardından Burqundiya hersoqluğuna gətirildi. Ancaq atasının Fransa kralının varisi dofen Karl tərəfindən öldürülməsi səbəbilə Fransa ilə münasibətləri pisləşdi. 1420-ci ildə İngiltərə kralı V Henriylə Fransa əleyhinə ittifaq qurdu və beləliklə, sonlanmaq üzrə olan Yüzillik müharibə yenidən alovlandı. Üstəlik, bacısı Annanı da 1423-cü ildə kralın qardaşı Bedford hersoqu Conla evləndirərək bu ittifaqı gücləndirdi. 23 may 1430-cu ildə Filippin orduları Kompeyn şəhərini işğal etdi və Janna Darkı əsir alaraq ingilislərə satdılar. Ancaq onun bu davranışı Fransadakı milliyyətçi fraksiyanın etirazlarına səbəb oldu. Bu səbəblə, 1435-ci ildə ingilislərlə ittifaqa zidd olmasına baxmayaraq Fransa kralı VII Karlla sülh bağladı və onun hakimiyyətini tanıdı. Ancaq onun fransızlarla olan sülhü çox çəkmədi və atasına qarşı ayaqlanan dofen Lüdoviki dəstəkləməyə başladı.

## Ailəsi
İlk evliliyi 1409-cu ilin iyununda Fransa kralı VI Karlın qızı Mişellə baş tutdu. Bu nigahdan bir qızı doğuldu. Ancaq xanımı gənc yaşda vəfat etdi.

* Aqnessa, körpə ikən vəfat etdi.

İkinci evliliyi 30 noyabr 1424 -cü ildə mərhum əmisinin dul xanımı Artualı Bonna ilə baş tutsa da, bir il sonra xanımı vəfat etdi və bu nigahdan övladı olmadı.

Üçüncü evliliyi isə 7 yanvar 1430-cu ildə Portuqaliya kralı I Conun qızı İnfanta İzabella ilə baş tutdu. Bu nigahdan cütlüyün 3 oğlu doğulsa da, bunlardan yalnız biri yetkinlik yaşına çatdı.

* Antoni (1430-1432)
* Xose (1432-1432)
* Cəsur Karl, Burqundiya hersoqu (1433-1477)

## Mənbə

* Blockmans, W.; Prevenier, W. [in Dutch] (1999). Edward Peters (ed.). *The Promised Lands: The Low Countries Under Burgundian Rule, 1369–1530*. Translated by Elizabeth Fackelman. University of Pennsylvania Press. ISBN 978-0-8122-1382-9
* Gillespie, Alexander (24 August 2017). *The Causes of War, Volume 3: 1400 CE to 1650 CE*. Hart Publishing. ISBN 978-1-84946-646-2
* Campbell, Lorne (1998). *National Gallery Catalogues: The Fifteenth Century Netherlandish Schools*. National Gallery company. ISBN 978-1-85709-171-7
* Vaughan, Richard (2004). *Philip the Good: The Apogee of Burgundy*. Boydell Press. ISBN 978-0-85115-917-1

## İstinadlar
Carnotaurus

**Karnotavr** () — əsasən böyük quru yırtıcılarından ibarət olan Terapoda qrupuna aid olan ətyeyən dinozavr idi. Bu tarixdən əvvəlki heyvan təxminən 71-65 milyon il əvvəl Orta Təbaşir dövründə mezozoy erasında yaşamış və "Ət yeyən" kimi tanınmışdır. Onun qalıqları Argentinada 1985-ci ildə paleontoloq Xose Fernando Bonapart tərəfindən aşkar edilmişdir. Bu növün xüsusiyyəti (elmi olaraq Carnotaurus sastrei adlanır) başında öküzlərdə görünənlərə oxşar, gözlərin üstündə yerləşən iki buynuza malik olmasından ibarətdir. Həmçinin, karnotavr dinozavrının başqa bir xüsusiyyəti, qalın, kobud dəri və sümük pulcuqları ilə örtülmüş, timsah görünüşlü bir bədənə sahib olması idi. Bu dinozavrın uzunluğunun 8 m, hündürlüyünün 3 m və bədən çəkisinin isə təxminən 2 ton olduğu güman edilir.
IMI Systems

**IMI Systems Ltd.** () — İsraildə yerləşən müdafiə sənayesi şirkətidir. Şirkət 1933-cü ildə yaradılmışdır. Bu şirkət əsasən İsrail təhlükəsizlik qüvvələri üçün silahlar, sursatlar və hərbi texnologiyalar istehsalı ilə məşğul olur. Şirkətin baş ofisi isə Ramat HaŞaron şəhərində yerləşir.

## İstinadlar
ACCULAR

**ACCULAR** — IMI Systems tərəfindən hazırlanmış və istehsal edilmiş və həm İsrail Müdafiə Qüvvələri, həm də beynəlxalq müştərilər tərəfindən istifadə edilməsi nəzərdə tutulan reaktiv artilleriya ailəsidir. Bu reaktiv artilleriya ailəsinin maksimum mənzili 40 km, döyüş başlığı 20-35 kq arasında olub, unitar nüfuzetmə və ya idarə olunan hissəcik döyüş başlıqları ilə təchiz olunurlar. Bu raketlər 10 m CEP dəqiqliyi ilə hədəflərini məhv etməyə qadir olan 2 müxtəlif kalibrdə istehsal olunurlar.

ACCULAR raketləri IMI-nin LYNX (MRL) buraxma qurğusundan, eləcə də bir sıra digər mövcud buraxılış qurğularından istifadə edilməklə istifadə edilə bilər.

YARS-ın dəqiqliyini yaxşılaşdırmaq üçün IMI ACCULAR (Accurate LAR- dəqiq LAR) təyinatına malik 122 mm-lik yeni raket versiyasını da hazırlayıb. Yeni LAR raketlərinin artan atəş məsafəsi, dəqiqliyi və aşağı qiyməti, idarəedilən 155 mm artilleriya mərmiləri ilə ciddi rəqabət aparmağa qadirdir.

4 metr uzunluğa malik ACCULAR raketi 35 kq ağırlıqdakı döyüş başlığı və 14- 40 km atəş məsafəsinə malikdir, tuşlama sistemi isə GPS-ə əsaslanır. Rəsmi olaraq maksimum hədəfdən yayınma əmsalı 10 metrdir, lakin IMI faktiki olaraq yayınmanın 2 ilə 3 metr arasında olduğunu iddia edir. Raket İsrail ordusu və adı açıqlanmayan xarici alıcı tərəfindən silahlanmaya qəbul edilib. Bu sursatlara malik YARS şassisinin iki konteyner paketinin hər birində 11 ədəd (cəmi 22 ədəd) raket yerləşdirilir. Raketin idarə edilməsi və uçuşu korpusda yer alan kompüter tərəfindən həyata keçirilir.

Reaktiv tuşlama dəsti hədəfi dəqiq etmək üçün trayektoriyanın nizamlanmasına imkan verir. Bu raketlər hədəflərin fuqas və unitar döyüş başlıqları ilə dəqiq hədəfə alınması üçün qənaətli və effektiv bir seçim hesab edilir.

Bu YARS ailəsinin bütün raketlərinin istifadəçisi olduğu Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin ACCULAR raketinə də malik olması, yalnız rəsmi təsdiqi olmadığına görə ehtimal olaraq qalır.

## AccuLAR-160

İdarəolunan LAR-160 raketlərinin inkişaf etdirilmiş versiyası.

## AccuLAR-122

Xüsusi M270 MLRS buraxılış qurğuları ilə **Romaç** adı altında İsrail Silahlı Qüvvələri tərəfindən istifadə edilir. Hər buraxılış qurğusu dəqiqədə 18 raket atmağa qadirdir.

AccuLAR-122 həmçinin IMI PULS (RYAS) ilə də işləyə bilər. Maksimum 35 km mənzilə və 10 m CEP dəqiqliyinə malikdir.

## İstinadlar
Valualı Mişel (Burqundiya hersoqinası)

**Valualı Mişel** (; ) — Fransa kralı VI Karlın qızı, Burqundiya hersoqinası.

11 yanvar 1395-ci ildə doğuldu. Atası Fransa kralı VI Karl, anası isə Bavariyalı İzabelladır. 28 yanvar 1405-ci ildə Burqundiya hersoqu Qorxusuz Conun oğlu və varisi Filipplə nişanlandı və 1409-cu ilin iyununda hələ 13 yaşında ikən evləndirildi. Hər ikisi də Fransa kralı II Conun nəticəsi idi. Digər tərəfdən Mişelin qardaşı dofen Lüdovik də hersoqun qızı Marqarita ilə evləndirildi. Cütlüyün bu nigahdan Aqnessa adlı bir qızı doğulsa da, körpə ikən vəfat etdi.

Qaynatası Qorxusuz Conun qardaşı dofen Karl tərəfindən sui-qəsd nəticəsində öldürülməsi nəticəsində iki ailə arasında qalan Mişelin səhhəti pisləşdi. Əri Xeyirxah Filipp Burqundiya hersoqu təyin edildi. Ancaq Mişel hersoqina ünvanını çox daşıya bilmədi. 1522-ci ildə anidən səhhəti pisləşdi və vəfat etdi.

## Mənbə

* Smith, Kay Douglas; Smith, Robert Douglas; DeVries, Kelly (2005). *The Artillery of the Dukes of Burgundy, 1363–1477*. Boydell Press. pp. 16–19. ISBN 978-1-84383-162-4
* Royle, Trevor (2008). *Lancaster against York : the Wars of the Roses and the foundation of modern Britain*. New York: Palgrave Macmillan. p. 60. ISBN 9781403966728
* Vaughan, Richard (2005). *John the Fearless*. The Dukes of Burgundy. Vol. 2 (reprinted new ed.). Boydell Press. ISBN 978-0851159164

## İstinadlar
Artualı Bonna (Burqundiya hersoqinası)

**Artualı Bonna** (; ) — Never qrafı və Burqundiya hersoqinası.

İlk evliliyi 20 iyun 1413-cü ildə Burqundiya hersoqu Cəsur Filippin oğlu Never qrafı Filipplə baş tutdu. Cütlüyün bu nigahdan 2 oğlu dünyaya gəldi.

* Çarlz, Never qrafı (1414-1464)
* Con, Never qrafı (1415-1491)

Ancaq cəmi 2 il sonra əri Azenkur döyüşündə həlak oldu. Ərinin ölümündən sonra bir yaşlı oğlu Çarlz qraf təyin edildi və Bonna oğlunun mülklərini idarə etməyə başladı.

İkinci evliliyi isə 30 noyabr 1424-cü ildə mərhum ərinin qardaşı oğlu Burqundiya hersoqu Xeyirxah Filipplə baş tutdu. Ancaq ikinci evliliyindən övladı olmadı. Cəmi bir il sonra 15 sentyabr 1425-ci ildə Dijonda vəfat etdi.

## Mənbə

* Blockmans, W.; Prevenier, W. [in Dutch] (1999). Edward Peters (ed.). *The Promised Lands: The Low Countries Under Burgundian Rule, 1369–1530*. Translated by Elizabeth Fackelman. University of Pennsylvania Press. ISBN 978-0-8122-1382-9
* Gillespie, Alexander (24 August 2017). *The Causes of War, Volume 3: 1400 CE to 1650 CE*. Hart Publishing. ISBN 978-1-84946-646-2
* Campbell, Lorne (1998). *National Gallery Catalogues: The Fifteenth Century Netherlandish Schools*. National Gallery company. ISBN 978-1-85709-171-7
* Vaughan, Richard (2004). *Philip the Good: The Apogee of Burgundy*. Boydell Press. ISBN 978-0-85115-917-1

## İstinadlar
Qazandibi (Türkiyə)

**Qazandibi** və ya **qazan dibi** () — Türkiyə deserti və karamelize südlü pudinq növü. Osmanlı sarayının mətbəxlərində hazırlanmışdır və bu gün ən məşhur Türkiyə desertlərindən biridir.

Ənənəvi olaraq tavuk-göysünün dibi yandırılaraq hazırlanır. Kazandibinin bir variantı bunun əvəzinə muhallebidən istifadə edir.

## İstinadlar
Təhçin

**Təhçin** (; ) və ya **qazandibi** — əsasən düyü, qatıq, yumurta, zəfəran və müxtəlif ət növlərindən ibarət, Azərbaycan və İrana xas düyü yeməyi.

Təhçin ümumiyyətlə iki hissədən ibarətdir: birinci hissə təhdiq adlı qalın, zəfəran dadlı qabıqdır, tez-tez bişmiş qırmızı ət və ya toyuq ilə qarışdırılır; ikinci hissə bu qabığın üstünə düzülmüş adi düyüdür. Bununla belə, adi düyü təbəqəsi buraxıla bilər, nəticədə qəliblənmiş təhçin yaranır.

## Hazırlanması
Təhçin hazırlamaq üçün əvvəlcə düyü qaynadılır və süzülür. Ayrı bir qabda yumurtalar çalınır və qatıq, bir az su və duz ilə qarışdırılır. Bu qarışığa zəfəran məhlulu əlavə edilir. Süzülən düyünün təxminən yarısı bu sousla qarışdırılır və sonra dibinə qızdırılan yağ qoyulmuş qazana qoyulur, üzərinə hazırlanmış toyuq və ya qırmızı ət qatlanır; sonra qalan düyü inqrediyentlərin üzərinə tökülür və buxara buraxılır.

Təhçinin verilmə üsuluna görə, əvvəlcə qaba adi düyü düzülür, sonra üzərinə toyuq və ya hər hansı başqa hazırlanmış ət əlavə edilir, ardınca yenə adi düyü yerləşdirilir. Təxminən 2–3 barmaq qalınlığında olan təhçin daha sonra kəsilərək üstünə qoyulur. Yumurta və qatıq sayəsində təhçin adətən yağla zəngin olur, tez-tez yeməyin dibinə çökür.

## Növlər
Tahchin müxtəlif yollarla bişirilə bilər, məsələn:

* Toyuq təhçini ()
* Ət təhçini ()
* Badımcan təhçini ()
* İspanaq təhçini ()

## İstinadlar

## Xarici bağlantılar

* 
* How to cook Persian Tah-Chin
Kəlanə (çörək)

**Kəlanə** () — Kürdüstana xas olan çörək növü və ya bütöv qida. Yazda çörəyin içinə buğda unu və doqquzdon, digər fəsillərdə isə soğan doldurulur. Ənənəvi olaraq bu yastı çörək soğanı və ya yabanı sarımsaq ilə doldurulur və onları ev sobasında qızardılmış tavaya sığdırmaq üçün daha kiçik ölçülü edir.

## İstinadlar
Torpaq neft ilə zəngindir

***Torpaq neft ilə zəngindir*** — Azərbaycan rəssamı  Rasim Babayev tərəfindən 1976-cı ildə tamamlanmış rəsm əsəri. Əsər YARAT Müasir İncəsənət Məkanının kolleksiyasında saxlanılır.

Torpaq neft ilə zəngindir adlı əsər abstrakt ekspressionizm üslubunda, qətiyyətli fırça hərəkətləri və qalın boya qatları ilə işlənib. Əsər, rəssam yaradıcılığının tünd boyalarla işlədiyi dövrə təsadüf edir və totalitarizmin bütün nöqsanlarının lənətlənməsinə istiqamətlənir.

## Tarixi

Rasim Babayev müstəqil yaradıcılığına qrafik –rəssam kimi başlamışdır. Onun ilk linoqravürləri sənaye mənzərələrini, neft çənlərini, neft boruları ilə “cızılmış” və susuzluqdan çat-çat olmuş torpağı əks etdirirlər. Rəssam “neft və əmək poeziyasının” əvəzinə - torpağın ağrısını, ona yad olan insan fəaliyyətinin nəticələrini qabardır.

Tədricən bu səpgili əsərlərdə rəssamın simpatiyası insan qüdrətinin tərənnümünə deyil, onun təbiət qüvvələri, torpaq, kainat, qarşısında acizliyinin vurğulanmasına yönəlir. Rəssam neft emalı ilə bağlı insan fəaliyyətinin nəticələrini poetik, bəzədilmiş şəkildə deyil, “sərt həqiqət” kimi təsbit edir. Rəssamın təsviri incəsənətə belə yanaşması onun sonrakı boyakarlıq əsərlərində də davam edir. Onun *“Neftin doldurulması”* (1960), *“Qaradağ”* (1960) əsərləri rəssamın erkən yaradıcılığını əks etdirirlər. İlk işlərində rəssam belə sənaye mənzərələrini insansız təsvir edir. Onlarda yalnız ulu torpaq və insan fəaliyyətinin qarşı-qarşıya qoyulması obrazın əsasını təşkil edir. Bu baxımdan, *"Torpaq neft ilə zəngindir"* tablosu olduqca xarakterikdir.

Sənətşünas Ziyadxan Əliyev rəssam haqqında yazdığı məqalədə qeyd edir ki, doğma torpağa sıx bağlı olan rəssam, yurdun insana qürurverici hisslər bəxş edən motivləri ilə yanaşı, onun təzadlı yaşantılarına sevgisini və gördüklərinə biganə qalmadığını müxtəlif tutumlu əsərlərində sərgiləyə bilmişdir.

## Təsiri

Rəssam Aida Mahmudova Rasim Babayevin *"Torpaq neft ilə zəngindir"* əsərindən ilhamlanaraq *"Adsız"* kompozisiya yaratmışdır. Əsasən, tənzif parçasından hazırlanmış onun bu əsər fərdi mübarizənin elə cismani ifadəsidir ki, nəhəng nisbi ölçüsünə görə yerləşdiyi məkanı doldurması vasitəsilə seyrçilərlə paylaşmış olur.

## İstinadlar
Göy (qida)

**Göy**, **göy-göyərti**, **yemək göyü** və ya **səbzi-xurdan** ( ), **kanaçi** () və **pinçar** () — İran, Kürdüstan, Azərbaycan, Əfqanıstan və Ermənistan mətbəxlərində ümumi yan yemək. Bu, təzə otlar və çiy tərəvəzlər dəstinin istənilən birləşməsindən ibarətdir. İstənilən yeməklə verilə bilər. Reyhan, cəfəri və turp ən çox yayılmışlar arasındadır.

Ən çox həqiqi yeməklə birlikdə verilir. Bəzən ağ pendir və naan çörəklə verilir.

## İstinadlar
Ölü arının sancması

***Ölü arının sancması*** () – *"[[Breaking Bad]]"* serialının ikinci mövsümünün üçüncü seriyası. Seriyanın ssenaristi Piter Quld, rejissoru Terri Makdono olmuşdur. 22 mart 2009-cu ildə AMC kanalında yayımlanmışdır.

## Məzmun
Tuko Salamankadan qurtulan Volter Vayt və Cessi Pinkman evə qayıtmalı və qaçırıldıqdan sonra başlarına gələnləri izah etməyin bir yolunu axtarmalıdırlar. Volt vəziyyət üçün bir planı olduğunu açıqlayır və ayrılırlar. Volt supermarketə gedir və bütün paltarlarını çıxarır. O, xəstəxanaya aparılır və son bir neçə gündə nə baş verdiyini xatırlamadığını bildirir. Xəstəxana Voltla bağlı hansısa yanlış bir şey tapa bilmir və Volt müalicə ilə xemoterapiyanın buna səbəb olduğunu iddia edir. Xəstəxanaya Voltun yenə oxşar bir vəziyyətə düşəcəyinə inanır və onu psixiatrın yanına göndərir. Həkim-pasiyent məxfiliyinə güvənən Volt psixiatra əslində hər şeyi xatırladığını, sadəcə bir müddət uzaqlaşmaq istədiyini etiraf edir. Nəhayət getməsinə icazə verirlər.

Cessi evinə qayıdaraq zirzəmini təmizləyir və Voltla birlikdə metamfetamin hazırladığı nəqliyyat vasitəsinə minir. DEA agentləri Cessinin yerini yerini müəyyən edirlər və onu aparırlar. Henk Şrader Tukonu öldürdüyü vaxt Cessinin onun evində olduğunu göstərən sübutlara əsaslanaraq Cessinin harada olduğunu sorğu-sual edir. Cessi həftəsonunu Vendi adlı bir fahişə ilə keçirdiyini iddia edir. DEA agentləri Cessiyə inanmır və onu Tukonun dayısı Hektor Salamankanın yanına gətirirlər. Lakin Hektor DEA agentlərini sevmədiyi üçün Cessini identifikasiya etməkdən imtina edir, yanlış cavablar verir və işəyir. Sübut və şahid olmadığı üçün Cessini buraxırlar. Cessi valideynləri ilə əlaqə saxlamağa çalışır, lakin Cessiyə kömək etməkdən imtina edirlər. Axşam Volt Cessini met pişirməyə davam etməyə razı salır.

## İstehsal
Seriyanın ssenaristi Piter Quld, rejissoru Terri Makdono olmuşdur. 22 mart 2009-cu ildə ABŞ-də AMC kanalında yayımlanmışdır.

## Qəbul
*"[[The A.V. Club]]"* üçün yazan Donna Bouvman seriyaya A reytinqi vermişdir. *"[[IGN]]"* üçün yazan Set Amitin seriyanı bəyənmiş, "Pinkman və Voltun yaşadığı hər şeyin həm onlar, həm ailələri üzərindəki psixoloji təsirini" vurğulamış, seriyaya 9,8/10 xal vermişdir.

2019-cu ildə *"[[The Ringer]]"* seriyanı ən yaxşı 40-cı *"Breaking Bad"* seriyası adlandırmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ölü arının sancması rəsmi Breaking Bad saytında.
Burqundiyalı Marqarita (Bavariya hersoqinası)

**Burqundiyalı Marqarita** (; ) — Burqundiya hersoqu Cəsur Filippin qızı, Bavariya hersoqinası.

1374-cü ildə doğuldu. Atası Burqundiya hersoqu Cəsur Filipp, anası isə Flandriyalı Marqaritadır. 12 aprel 1385-ci ildə Kambredə Bavariya hersoqu I Albertin oğlu Uilyamla evləndirildi.  Atası tərəfindən planlaşdırılan siyasi bir evlilik idi. Belə ki, eyni mərasimdə qardaşı Qorxusuz Con da hersoqun qızı Marqaritayla evləndirildi.

Qaynatasının 1404-cü ildə ölümünün ardından əri taxta çıxdı və Bavariya hersoqinası olan Marqarita mühüm siyasi güc qazandı. Əri həm Hollandiya, həm də Eno qraflığını idarə etsə də, vaxtının çoxunu Hollandiyada keçirdi və onun yoxluğunda Eno qraflığı Marqarita tərəfindən idarə olundu. Cütlüyün yeganə övladı Jaklin isə 16 il sonra 1401-ci ildə dünyaya gəldi.

1417-ci ildə it dişləməsi nəticəsində bədəninə düşən infeksiya səbəbilə əri vəfat etdi. Onun ölümündən sonra mülklərin böyük hissəsi qızına miras qalsa da, Bavariya mülkləri qardaşı Con tərəfindən mənimsənildi. Qızının səltənəti dövründə mühüm siyasi fiqurlardan biri olan Marqarita 8 mart 1441-ci ildə, qızından illər sonra vəfat etdi.

## Mənbə

* de Sousa, Antonio Caetano (1735). ''Historia genealogica da casa real portugueza'' (in Portuguese). Lisbon: Lisboa Occidental. p. 147
* Lundy, Darryl. "The Peerage: Marguerite de Bourgogne"

## İstinadlar
Torre Rossa

**Torre Rossa** (; ) —  İtaliyanın Asti şəhərində yerləşən romanesk qüllə.

Təxminən   hündürlüyündə və 16 tərəfli çoxbucaqlı şəklindədir.

## Tarixi
Qüllə Asti şəhərində yerləşən ən qədim tikililərdən biridir. Onun tikintisi müxtəlif dövrləri əhatə etmişdir: qırmızı hissə e.ə. I əsrdə, ən yüksək hissəsi isə XI əsrdə tufdan tikilmişdir. Bu, Roma dövrünə aid iki şəhər qapısı qülləsindən biri idi. Xristian müqəddəsi Astili Sekundun burada həbs olunduğu və 30 mart 119-cu ildə başının kəsildiyi güman edilir.

XII əsrdə qüllə qonşu kilsənin zəng qülləsinə çevrilmişdir və bu funksiyanı bu günə qədər qoruyub saxlayır. Qüllənin zirzəmisi sabitliyi artırmaq üçün doldurulmuş və divarlarla örtülmüşdür. 1777-ci ilə qədər qüllənin üzərində mis qüllə quraşdırılmışdır, lakin təhlükəsiz olmadığı üçün sökülmüşdür.

## Ədəbiyyat
* Gabiani Niccola, *Le torri le case-forti ed i palazzi nobili medievali in Asti*, A. Forni ed., 1978
* Bera G., *Asti edifici e palazzi nel medioevo*, Gribaudo Editore Se Di Co, 2004
* Comitato Palio Rione Santa Caterina, *Il nostro Borgo*, Asti, 1979
* Stefano Giuseppe Incisa, *Asti nelle sue chiese ed iscrizioni*, C.R.A., 1974
* Taricco S., *Piccola storia dell’arte astigiana. Quaderno del Platano*, Ed. Il Platano, 1994
* V. Malfatto, *Asti antiche e nobili casate*, Il Portichetto, 1982
Kürd qəhvəsi

**Kürd qəhvəsi** () və ya **menengiç qəhvəsi** (   ), həmçinin **püstə qəhvəsi** və ya **terebint qəhvəsi** — kürd və türk mətbəxində ənənəvi isti içki. Əsas tərkib hissəsi kimi üyüdülmüş qovrulmuş terebint meyvələrindən (püstə ilə əlaqəlidir) hazırlanır və kofeinsizdir. Xüsusilə Cənub-Şərqi Anadolu bölgələrində yayılmışdır.

## Tarixi
İçki XX əsrin əvvəllərindən Diyarbakır, Adıyaman, Mardin və Batman kimi regionlarda istehsal olunur. Qovrulmuş və üyüdülmüş giləmeyvə XX əsrin əvvəllərindən Avropaya və bütün dünyaya ixrac edilir. Həm də Qaziantepin ənənəvi ixtisası sayılır.

XXI əsrin əvvəllərindən yağlı pasta şəklində işlənmiş giləmeyvə bankalarda markalı məhsul kimi ortaya çıxmışdır.

## İstinadlar
Xoreş

**Xoreş** ( ) və ya **xoreşt** (, ) — İran mətbəxi, Əfqanıstan mətbəxi, Tacik mətbəxi və həmçinin kürd mətbəxində buğda bişirilmiş ət yeməkləri üçün ümumi termin. Bu söz hərfi mənası "yemək" olan "xordan" felinin substantividir ().

Bu ümumiyyətlə İran, Əfqanıstan və kürd mətbəxində müxtəlif  buğda bişirilmiş ət yemək növlərinə aid edilir. Adətən plov (düyü) yanında verilir. İrandilli xalqların mətbəxlərində bir çox unikal inqrediyentləri olan çoxlu müxtəlif xoreşlər var. Vegetarian xoreşlər çox yayılmışdır. Xoreşlərdə fərqli və ətirli dad vermək üçün istənilən miqdarda zəfərandan istifadə edilir. İran mətbəxində ən məşhur xoreşlər qiymə, səbziqovurma və fisincan plovdur.

## İstinadlar
Narahat olma, əzizim

**Narahat olma, əzizim** və ya **Narahat olma, sevgilim** () — rejissor Oliviya Vayld tərəfindən çəkilmiş Amerika erotik psixoloji triller filmi. Filmin ssenarisi Keri və Şeyn Van Deyk və Silbermanın hekayəsi əsasında Keti Silberman tərəfindən yazılmışdır. Filmdə baş rolları Florens Pyu və Harri Stayls canlandırmışdır.  Köməkçi rollarda isə Uayld, Gemma Çan, KiKi Layn, Nik Kroll və Kris Payn iştirak etmişdirlər.

Filmin premyerası 23 sentyabr 2022-ci ildə Warner Bros. tərəfindən edilmişdir.

## Qısa süjet xətti

1950-ci illərdə yaşayan bədbəxt bir evdar qadın onu daimi olaraq narahat edən bir həqiqəti kəşf edir, onu çox sevən həyat yoldaşı isə qaranlıq bir sirri ondan gizlədir. Sonda bu sirrin ifşa edilməsi onlardan birinin ölümü ilə nəticələnir.

## Rollarda

## İstinadlar
Rass Kun

**Rass Cozef Kun** () — naurulu siyasətçi, Nauru Respublikasının keçmiş daxili işlər naziri (2012-ci ildə), Nauru-nun UNESCO üzrə Milli Komissiyasının üzvü (2008–2010 və 2012–2013-cü illərdə), Nauru Respublikasının keçmiş prezidenti (29 sentyabr 2022 – 30 oktyabr 2023).

## Həyatı
Kun 8 sentyabr 1975-ci ildə anadan olub. 2003 və 2004-cü illərdəki ümumi seçkilərdə nəzarətçi kimi fəaliyyət göstərib. O, 2005-ci ildə Ticarət Sənaye və Sərvətlər Nazirliyinin katibi vəzifəsini icra etmişdir. 2008-ci ildə Baş Katib, 2012-ci ildə Daxili İşlər Naziri vəzifələrini icra etmişdir. Parlamentə gəlməzdən əvvəl Ticarət, Sənaye və Ətraf Mühit Nazirliyində çalışmışdır. Kun həmçinin 2008–2010 və 2012–2013-cü illərdə YUNESKO üzrə Nauru Milli Komissiyasının üzvü olmuşdur. O, ilk dəfə Nauru parlamentinə 2013-cü ildə Ubenide seçki dairəsindən dörd millət vəkilindən biri olaraq seçilmişdir. 2016, 2019 və 2022-ci illərdə yenidən seçilmişdir.

Kuhn Ümumdünya Korrupsiyaya qarşı parlamentarilər Təşkilatının (GOPAC) üzvüdür. GOPAC seminarında iştirak etdikdən sonra o, Nauru Parlamenti üçün etika kodeksinin hazırlanması səylərinə rəhbərlik etmişdir. Bu məqsədlə o, Parlamentin Liderlik Məcəlləsi daimi komissiyasının sədri vəzifəsində çalışmışdır.

2022-ci il ümumi seçkilərindən sonra parlamentin ilk iclasında Kun Nauru prezidentliyinə yeganə namizəd idi. O, sentyabrın 29-da kabineti ilə birlikdə and içdi. Onun şəxsi portfelinə xarici işlər, ədliyyə və sərhəd nəzarəti daxil idi.

25 oktyabr 2023-cü ildə parlamentdən Kunun əleyhinə etimadsızlıq votumu verildi. 30 oktyabrda David Adanq parlament tərəfindən gizli səsvermə yolu ilə prezident seçildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Püstə ağacı (Rasim Babayev)

***Püstə ağacı*** — Azərbaycan rəssamı  Rasim Babayev tərəfindən 1969-cu ildə tamamlanmış rəsm əsəri. Əsər Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin kolleksiyasında saxlanılır.

## Tarixi və təhlili

"Püstə ağacı" tablosu rəssamın ən tanınmış əsərlərindəndir. Tablonun əsas qəhrəmanı elə mərkəzdə geniş və xaotik budaqları ilə əks olunan püstə ağacıdır. Sənətşünas Ülkər Əliyeva qeyd edir ki, əsərin yaranmasının belə bir maraqlı tarixçəsi var. *"Rəssamın o zamankı emalatxanası [[Azərbaycan Milli Kitabxanası|Milli Kitabxananın]] yaxınlığında yerləşirmiş. Emalatxanasının qarşısında duran püstə ağacı rəssam üçün çox doğma imiş. O, bu ağaca tamaşa edər, xəyallara dalarmış. Lakin bir gün bu püstə ağacı kəsilir və  yerinə yeni tipli ağac əkilir. Hadisədən xəbərsiz olan Rasim Babayev gördüyü mənzərədən təsirlənir. O, belə bir qərara gəlir ki, hər gün tamaşa etdiyi "köhnə dostu"nun xatirəsini kətan üzərində əbədiləşdirsin."*

Əsərin fonu və yeganə təsvir obyekti olan ağacın rəng koloriti bir-biri ilə səsləşir. Mavi rəngin fonda verilməsi rəssamın keçmişinə bağlılığını, sadiqliyi göstərir. Açıq və tünd qəhvəyi rənglərdə təsvir olunan püstə ağacının üzərindəki faktura isə sanki keçmişin və illərdir mövcud olduğu yerdə bir çox həyat fraqmentlərinə etdiyi şahidliyin izləridir. Ümumiyyətlə, qeyd etmək lazımdır ki, Rasim Babayevin yaradıcı işləri üçün seçdiyi rəng koloritində hər zaman əsərin məzmunu ilə uyğunluğu müşahidə edə bilərik.

Əsər, sadə kompozisiya quruluşuna malikdir. İzləyici, mərkəzdə hekayənin əsas qəhrəmanı olan püstə ağacını görürür. Lakin onun gövdəsinin və köklərinin torpağa necə güclü bağlı olduğu hissi rəssam tərəfindən izləyiciyə ötürülən bir nüansdır. Ağacın bir-birinin içindən keçən hərəkətli budaqları göyə doğru uzanır. İzləyicinin də baxışını aşağıdan- torpaqdan göyə doğru yönəldir.
## İstinadlar
İvan Nevistiç

**İvan Nevistiç** (; ) — Xorvatiya Futbol Liqasının "GNK Dinamo Zaqreb" klubunda qapıçı kimi çıxış edən xorvatiyalı peşəkar futbolçu.

## Klub karyerası
Nevistiç karyerasına "Dyakovo" klubunda başlayıb, 2015-ci ilin iyununda isə "Riyeka"nın gənclər komandasına qoşulub. O, ilk peşəkar müqaviləsini həmin klubla 2016-cı ilin iyununda imzalamışdır. Nevistiç peşəkar olaraq ilk illərinin çoxunu icarə əsasında "Varajdin" klubunda keçirib. O, burada bir mövsüm keçirmiş və 32 matçda oynamışdır. 2018-ci ilin iyulunda Nevistiç "Riyeka" ilə 4 illik yeni müqavilə imzalayıb. Elə həmin il Nevistiç Sloveniyanın "Mura" klubuna icarəyə verilir və o, burada sadəcə ehtiyat qapıçı kimi 1 oyunda iştirak edir.

"Riyeka" klubu 2020–21 UEFA Avropa Liqasında öz qrupunda sonuncu yeri tutduğuna görə Nevistiç qrup mərhələsindəki hər hansı digər qapıçıdan daha çox seyv (19) etmişdir.

## Beynəlxalq karyera
Nevistiç Xorvatiyanın U-14-dən U-20-ə qədər gənclərdən ibarət müxtəlif milli komandalarında çıxış edib. U-17 milli komandasının tərkibində ikən Bolqarıstanda keçirilən 2015 UEFA Avropa U-17 Çempionatında iştirak etmişdir. O, bu turnirdə ehtiyat qapıçı olmuş və yalnız bir matçda, İspaniya qarşı qrup finalında (0:0) oynayıb. Nevistiç Xorvatiya üçün həlledici olan bu matçda qapını təmiz saxlayıb. O, gənclərdən ibarət komandalar təkibində ümumilikdə 31 matçda iştirak etmişdir.

11 oktyabr 2019-cu ildə Nevistiç U-21 milli komandasındakı yeganə oyununu oynamış, Xorvatiyaya qarşı oyunda (1:4) fasilədə Adrian Şemperi əvəz etmişdir.

## İstinadlar
Valeriepieris dairəsi

**Valeriepieris dairəsi** — insan əhalisinin böyük hissəsinin sərhədləri içərisində yaşadığı dairə. Konsept ilk olaraq 2013-cü ildə Ken Myers adlı Texas ESL müəllimi tərəfindən hazırlanmış və Reddit-də paylaşılmış xəritə sayəsində populyarlaşıb. Konsept adını müəllimin Redditdəki istifadəçi adından alıb. Myersin orijinal dairəsi, mərkəzi Cənubi Çin dənizində yerləşən təxminən 4000 kilometr radius ilə Yerin ümumi səthinin təxminən 10%-ni əhatə edir. Xəritə məşhur memə çevrilmiş və çoxsaylı internet media orqanlarında bəhs edilmişdir.  Myersin orijinal xəritəsində Winkel tripel proyeksiyasından istifadə olunur, yəni onun dairəsi proyeksiyaya uyğunlaşdırılmayıb və kürənin səthindəki dairəyə uyğun gəlmir.
## İstinadlar
Ələmdar Məmmədov

**Ələmdar Məmmədov** — () Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru 130 elmi əsər müəllifidir. Genomun quruluşu və ekspressiyası laboratoriyasının müdiri. Elmi İşlər üzrə direktor müavini.

## Həyat və fəaliyyəti
Ələmdar Məmmədov 24 yanvar 1967-ci ildə Goranboy rayonu Qızılhacılı qəsəbəsind' anadan olub. İlk təhsilinə 1967-ci ildə Goranboy rayonunda başlayıb. 1978-ci ildə A. A. Jdanov adına Leninqrad Dövlət Universitetində Biologiya-Torpaqşünaslıq fakültəsi üzrə, bioloq-biofizik ixtisasında təhsil alıb.

### Elmi fəaliyyəti
Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyidə "Məhkəmə Tibbi Ekspertiza və Patoloji Anatomiya Birliyi" Publik Hüquqi şəxsi təşkilatında molekulyar biologiya üzrə ekspert kimi fəaliyyət göstərib. Hal — hazırda AMEA-nın Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutuda Genomun quruluşu və ekspressiyası laboratoriyasının müdiri Elmi İşlər üzrə direktor müavini vəzifəsində çalışır. Ələmdar Məmmədov 50 Xaricdə çıxmış elmi əsərləri, 27 Beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələri mövcuddur. Ümumilikdə 130 elmi əsərlərinin vardır.

## İstinadlar
Prayut Çan-o-ça

**Prayut Çan-o-ça** ( ; ) — Taylandın keçmiş siyasətçisi və hərbi zabitidir. O, 2014-cü ildə hərbi çevrilişlə hakimiyyəti ələ keçirdikdən sonra Taylandın 29-cu baş naziri olmuş və 2023-cü ilə qədər vəzifədə qalmışdır. O, eyni zamanda 2019-2023-cü illərdə öz hökumətində müdafiə naziri olmuşdur. Prayut Tayland krallığının baş komandanı vəzifəsində işləmişdir. 2010-cu ildən 2014-cü ilə qədər ordu və 22 may 2014-cü il və 10 iyul 2019-cu il tarixləri arasında Taylandı idarə edən hərbi xunta olan Sülh və Nizam üçün Milli Şuranın (NCPO) qurulduğu 2014-cü ildə Tayland çevrilişinə rəhbərlik etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
123 Sazişi

**123 Sazişi**, **Saziş 123** və ya **123 saylı Nüvə Razılaşması** — ABŞ-nin 1954-cü il Atom Enerjisi Aktının "Başqa Millətlərlə Əməkdaşlıq" başlıqlı 123-cü Maddəsi. ABŞ və hər hansı digər dövlət arasında nüvə sazişləri üçün ilkin şərt kimi əməkdaşlıq müqaviləsidir. Bu günə qədər ABŞ 48 ölkə ilə təxminən iyirmi üç saziş imzalayıb. Obama administrasiyası tərəfindən 2009-cu ildə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə imzalanmış 123 müqavilə 123 Sazişinin "qızıl standartı" adlandırılır.

ABŞ-ın 123 Sazişinin olduğu və ya olması üçün çalışdığı ölkələr aşağıdakılardır:

* Mərakeş
* Ukrayna
* Yaponiya (avtomatik təkrar emal hüquqları ilə)
* Euratom (avtomatik təkrar emal hüquqları ilə)
* Çin (yenidən emal hüquqları ilə, hər sorğu üçün təsdiq tələb olunur)
* İsveçrə
* Hindistan (Yenidən emal üçün *əvvəlcədən razılıq* ilə)
* Rusiya (2008-ci il sentyabrın 8-də Prezident Corc Buş ABŞ Konqresinə Rusiya ilə 123 saylı sazişə əlavə baxılması üçün heç bir əsasın olmadığını bildirmişdir.)
* Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri
* Misir
* Tayland
* Argentina
* Avstraliya
* Banqladeş
* Braziliya
* Kanada
* Kolumbiya
* İndoneziya
* Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE)
* Türkiyə
* Qazaxıstan
* Koreya Respublikası
* Cənubi Afrika
* Tayvan
* Sinqapur

## Təklif olunan
* Filippin
* Rumıniya

## İstinadlar
Vertigo Entertainment

**Vertigo Entertainment —** 2001-ci ildə Roy Li və Duq Devison tərəfindən təsis edilmiş, mərkəzi Los-Ancelesdə yerləşən Amerikanın film və televiziya istehsalı şirkətidir.

## Tarixi

2001-ci ildə BenderSpink-dən ayrıldıqdan sonra Roy Li şəriki Duq Devison ilə bərabər Vertigo Entertainment şirkətini yaratmışdır.

Vertigo Entertainment əvvəlcə Dimension Films ilə üç illik müddətində bədii filmlərin istehsalı ilə bağlı müqavilə imzalamışdır.

2004-cü ildə şirkət Universal Pictures ilə il ərzində çox sayda filmlərin istehsalı ilə bağlı müqavilə imzalamışdır. Müqavilə daha sonra 2008-ci ildə baş vermiş Amerika Yazıçılar Gildiyasının tətili zamanı ləğv edilmişdir. 2007-ci ildə studiya televiziyalar üçün şoular hazırlamaq məqsədi ilə Lionsgate Television ilə müqavilə imzalamışdır.

2010-cu ildə Vertigo Warner Bros ilə film istehsalı üçün ilk müqaviləsini bağlamışdır.

2013-cü ilin mart ayında Vertigo kabel televiziyası üçün layihələr hazırlamaq məqsədi ilə Fox 21 ilə iki illik müqavilə imzalamışdır.

2015-ci ilin dekabr ayında Vertigo Warner Bros ilə tərəfdaşlığını genişləndirmişdir. Bu əməkdaşlığın genişləndirilməsinə dram və komediya serialları üçün imzalanmış iki illik eksklüziv müqavilə daxil idi.

2017-ci ilin noyabr ayında Vertigo Sony Pictures Television ilə şəbəkə, kabel yayımı və yayım üçün dramlar, komediyalar və ssenarisiz proqramlar da daxil olmaqla çoxillik müqavilə imzalamışdır.

2020-ci ildə Vertigo Lionsgate ilə film istehsalı üçün müqavilə imzalamışdır.

## İstinadlar
Göknur Gülərüz

**Göknur Gülərüz** (4 fevral 2003) — Türkiyə Qadın Futbolu üzrə Super Liqada Fənərbaxçada 21 nömrəli forma ilə çıxış edən türk qadın futbolçu. O, Türkiyə millisində qapıçı kimi çıxış edir.

Gülərüz, Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandasının da futbolçusu olub.

## Həyatı
Göknur Gülərüz 4 fevral 2003-cü ildə Hatayın Antakya rayonunda anadan olub. O, orta məktəb təhsilini Hataydakı Özəl Birfen Kollecində tamamlayıb.

## Klub Karyerası
Gülərüz futbol karyerasına 12 yaşında, orta məktəbdə təhsil alarkən başlayıb. O lisenziyasını 10 sentyabr 2015-ci ildə Hatay Defne Spor Birfen Kollecinin məktəb komandasından alıb. 2016-cı ilə qədər gənclər komandasında çıxış edib.

O elə orta məktəbdə oxuyarkən Tavla Gençlikspora icarəyə verilib. Bu komandanın tərkibində Türkiyə Qızlar Gənclər Çempionatında və Türkiyə Qadınlararası Üçüncü Futbol Liqasında oynayıb. 2017 və 2019-cu illər arasındakı üç mövsümdə o, 24 matçda meydana çıxıb.

Bir illik fasilədən sonra 2021–22 Türkiyə Qadın Futbolu Super Liqasında oynamaq üçün Trabzonspora transfer olub.

2022-ci ilin avqustunda İstanbula köçüb və Fənərbaxça ilə müqavilə imzalayıb.

## Milli Komanda Karyerası

### Azərbaycan
Gülərüz 2022-ci ilin noyabrında Xorvatiya ilə yoldaşlıq oyunu üçün Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandasına çağırılıb. O, 2023-cü ilin aprelində iki yoldaşlıq oyunu üçün heyətdə olub. 2023-cü ilin sentyabrında 2023–24 UEFA Qadınlar Millətlər Liqasının C Liqasında iki matçda iştirak edib. Meydanda aktiv olmadan, bütün matçlarda ehtiyat(əvəzedici) qapıçı kimi çıxış edib.
Daha sonra isə Azərbaycan milli futbol komandasındakı karyerasını bitirmək qərarına gəlib.

### Türkiyə
Gülərüz qısa müddətdə Türkiyənin qadınlardan ibarət milli futbol komandasını seçib. O, 2023-cü ilin noyabr ayında komandaya qəbul edilib və 2023–24 UEFA Qadınlar Millətlər Liqası C-də Gürcüstana qarşı matçda Selda Akgözü əvəz edərək debüt edib.

## Karyera Statistikası

## Uğurları

### Türkiyə Qadınlar Futbol Super Liqası
* **Fənərbaxça**

*İkinci yer* (1): 2022–23

### Türkiyə Qadınlar Üçüncü Futbol Liqası
* **Tavla Gençlikspor**
*Çempion* (2): 2018–19, 2019–20

*İkinci yer* (1): 2017–18

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası

## İstinadlar
Dilara Soley Deli

**Dilara Soley Deli** () —

## Həyatı
## Klub Karyerası
## Milli Komanda Karyerası
## Həmçinin bax
## İstinadlar
Sony Pictures Television

**Sony Pictures Television** (Abr: **SPT**) beynəlxalq miqyasda fəaliyyət göstərən Amerika prodakşn/distribütor şirkətidir. Mərkəzi Kaliforniyanın Kalver Siti şəhərində yerləşən Sony Pictures Entertainmentin bir bölməsidir. Şirkət, Yaponiyanın Sony konqlomeratının bir hissəsidir.
Ubayama balıqqulağı təpəsi

– Yaponiyanın Çiba prefekturasının İçikava şəhəri yaxınlığında yerləşən arxeoloji qazıntı yeri. Şərqdən qərbə 130 metr, şimaldan cənuba 120 metr genişliyindədir.

## Tarixi
Bu neolitik balıqqulağı təpəsi Comon dövrünə aiddir və 3000-5000 il əvvələ aid olduğu təxmin edilir. 1893-cü ildən etibarən burada qazıntı işləri aparılır. Burada 30-dan çox molyusk növü tapılmışdır.

1926-cı ildə Tokio Antropologiya Cəmiyyəti tərəfindən aparılmış ən əhəmiyyətli qazıntı işləri zamanı iki qadın, iki kişi və bir uşağa aid sümük qalıqları ilə yanaşı fuqu balığının sümükləri də tapılmışdır. Əvvəlcə uşağın qadınlardan birinə aid olduğu güman edilsə də, daha sonra aparılmış DNT analizi bunun əksini sübut etmişdir. Onların ölümü naməlum qalmaqdadır. İndiyə qədər təpədə 39 çuxur yaşayış yeri və 147 insan qalığı, eləcə də, dulusçuluq məmulatları tapılmışdır.

## Status
17 avqust 1967-ci ildə Yaponiya hökuməti tərəfindən Milli Tarixi Yer statusu verilmişdir. Təpədə ictimai park yaradılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Kalver-Siti

**Kalver-Siti** () Kaliforniyanın cənub-qərbində, Los-Ancelesin qərb hissəsində yerləşən şəhərdir. Şimal tərəfdən şəhər praktiki olaraq Los Anceles Beynəlxalq Hava Limanına bitişikdir.

2019-cu ildəki nəticələrə əsasən şəhərin əhalisinin sayı 39,185 nəfər təşkil etmişdir. Şəhərin adı onun banisi olan Harri Kalverin şərəfinə verilmişdir.

Kalver-Siti kino sənayesinin doğulduğu yerlərdən biri hesab olunur. Burada ilk bədii filmlər 1910-cu illərdə çəkilmişdir və şəhərdə hal-hazırda Metro-Goldwyn-Mayer film şirkətinin bir neçə studiyaları yerləşir. 1932-ci ildən 1986-cı ilə qədər şəhərdə Hughes Aircraft Company şirkətinin qərargahı yerləşirdi. NPR və Sony Pictures Entertainmentin qərargahı da bu şəhərdə yerləşir. Həmçinin NFL Network studiyaları da Kalver-Sitidə yerləşir.

Şəhərin adını “*vəhşi göyərçinlər şəhəri*” kimi tərcümə etmək mümkündür (*Culver* — göyərçin deməkdir və *pigeon* və *dove* ilə sinonim sözlərdir).

## Coğrafiyası

ABŞ Siyahıyaalma Bürosu tərəfindən verilmiş olan məlumata əsasən, Kalver-Sitinin ümumi ərazisi 13,31 kvadrat kilometrdir. Bu ərazinin 13,237 kvadrat kilometri quru ərazisi və 0,073 kv. kilometri isə su ərazisidir. Su ehtiyatlarının ərazisi şəhərin ümumi ərazisinin 0,5%-ni təşkil edir.

Şəhər dəniz səviyyəsindən 29 metr yüksəklikdə yerləşir.

## Demoqrafiyası

2010-cu il siyahıyaalınmasının nəticələrinə əsasən Kalver-Sitinin əhalisi 38,883 nəfər təşkil etmişdir. Əhalinin orta sıxlığı isə bir kvadrat kilometrə təxminən 2921,3 nəfər təşkil etmişdir.

## Qardaşlaşmış şəhərlər

*  İksan, Cənubi Koreya.
*  Kaiçuka, Yaponiya.
*  Letbric, Alberta, Kanada.
*  Uruapan, Meksika.

## Qalereya

Image:MGM-studios-1922.jpg
Image:CulverCity-1913.jpg
Image:Culvercenterentrance.jpg


## İstinadlar
Rədd ol (film, 2017)

**Rədd ol** və ya **Tələ** () — Cordan Pilin rejissorluq debütü olan və eyni zamanda ssenarisini yazdığı 2017-ci il istehsalı olan Amerika qorxu filmidir.

## Rollarda

*Deniel Kaluya — Kris Vaşinqton
*Ellison Uilyams — Rouz Armitaj 
*Ketrin Kiner — Rouzun anası Missi Armitaj 
*Bredli Uitford — Rouzun atası Din Armitaj  
*Kaleb Lendri Cons — Rouzun qardaşı Ceremi Armitaj  rolunda 
*Markus Henderson — Uolter, Armitaj ailəsinin bağbanı
*Betti Qebriel — Corcina, xadimə
*Lakit Stenfild — Andre Heyvort/Loqan Kinq
*Stiven Rut — Cim Hadson
*Lil Rel Haueri — Krisin dostu Rod Uilyams
*Erika Aleksandr — detektiv Latoya
*Eşli Lekonte Kempbell — Lissa Dits
*Con Uilmot — Qordon Qrin
*Karen L. Larki — Emili Qrin
*Culi Enn Doan — Eyprl Drey
*Ruterford Kreyvens — Parker Drey
*Ceraldin Sinqer — Filomena Kinq

## İstinadlar
Karlos Kayzer

**Karlos Enrike Rapozo** və ya **Karlos Kayzer** (; ) — Braziliyalı futbolçu hesab edilən şəxs. Peşəkar futbolçu kimi bacarıqları olmasa da, iyirmi il ərzində Braziliya, Argentina və Meksikanın yüksək divizionlarında çıxış edən bir çox komanda ilə müqavilə bağlamağı bacarıb. O, bütün karyerası ərzində bir oyun keçirməyib. Cəmi bir dəfə meydana çıxmaq üzrə olsa da, həmin oyunda isinmə hərəkəti zamanı qırmızı vərəqə alıb. Karlos çoxlu zədələrə məruz qalmaqla və tez-tez komanda dəyişikliyi etməklə, həmçinin digər hiylələrlə futbolçu keyfiyyətlərinin olmadığını gizlədə bilib. The Guardian Kayzeri futbol tarixinin ən böyük fırıldaqçısı adlandırıb.

## Kitab
Jurnalist Rob Smitin "Kayzer: Heç Vaxt Futbol Oynamayan Ən Böyük Futbolçu" kitabı 2018-ci ildə nəşr edilib.

## İstinadlar
Qızıllı məscid (Təbriz)

** Qızıllı məscid ** — İran Azərbaycanının Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanının Təbriz şəhərində yerləşən məscid. Bu məscid 2005-ci il dekabrın 3-də 16671 nömrəsi ilə İranın milli abidələri siyahısında qeydə alınıb. Məscid Hacı Mirzə Yusif Təbatəbayinin sifarişi ilə inşa edilmişdir. Ərazisində və altında xeyli sayda qızıl və gümüş sikkələrin aşkar edilməsi və görünməsi ilə əlaqədar bu məscid belə adlandırılmışdır.

## Memarlığı
Bu məscidin döşəməsi küçə səviyyəsindən bir metr hündürdür. Onun girişi və pəncərələri Firdovsi küçəsinə baxır. Məscidin on iki daş sütunu və iyirmi dənə kərpicdən qayırılmış balaca günbəzi var . Məscidin uzunluğu 24 metr, eni isə 20 metrdir. Həm də üç şimal, şərq və qərb tərəfində nisbətən geniş sahəyə malikdir.

## Qalereya

Qizilli Mosque (Qızıllı məçidi) at Tabriz (13961126000913636543329132359144 71199).jpg
Qizilli Mosque 2020-02-18 02.jpg
Qizilli Mosque 2020-02-18 03.jpg


## İstinadlar
Miçio Kaku

– yaponəsilli Amerika fiziki.

## Həyatı
O, Edvard Tellerin tələbəsidir və müasir dünya fizikasının böyük nəzəriyyəçilərindən biridir. Kaku sim nəzəriyyəsinin banilərindən biridir. Onun sim nəzəriyyəsi və kvant sahə nəzəriyyəsi üzrə dərslikləri var. Harvard Universitetini bitirib, Berkli Universitetində doktorluq dərəcəsi alıb. O, hazırda Nyu York Şəhər Kollecində professordur.

O, ətraf mühitin tərəfdarları ilə nüvə enerjisindən istifadənin əleyhdarları arasında bölünüb. O, həm də Yerdənkənar Kəşfiyyat Axtarışı Layihəsinin (SETI) tərəfdarlarından biridir.

Şizu Kaku ilə evlidir və iki qızı var.

## İstinadlar
İmamzadə Əlaəddin türbəsi (Avəc)

** İmamzadə Əlaəddin türbəsi** — İran Azərbaycanının Qəzvin ostanının Avəc şəhristanının İmamzadə Əlaəddin kəndində yerləşən türbə və məscid. Türbə Avəc şəhərindən 20 km qərbdə Quzey dağının ətəyində yerləşir. Binada 2019-cu ildən etibarən təmir işləri aparılmışdır.

## Memarlığı
Təxminən 15,5 x 14,5 metr ölçüləri olan  bu türbə memarlıq cəhətindən düzbucaqlı formaya malikdir və onun əsas gövdəsi platforma və bir metrlik altlıq üzərində yerləşdirilib. Binanın daxili və xarici bəzəkləri demək olar ki yoxdur və sadə formadadır.

## İstinadlar
Tuba məscidi (Təbriz)

** Tuba məscidi ** — İran Azərbaycanının Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanının Təbriz şəhərində yerləşən məscid. Məscid eyni adlı parkın yanında Xiyavan məhəlləsində yerləşir. Tuba məscidi bu məhəllədə yerləşən 20 məsciddən birisidir.

## Tarix
Elə də uzun bir tarixə malik olmamasına baxmayaraq Təbrizin böyük və əhəmiyyətli məscidlərindən biri sayılır. Məscid Qacar dövrünün sonlarında Təbriz tacirlərindən olan Hacı Rza Tubanın sifarişi ilə onun şəxsi mülkündə tikildiyi üçün Tuba məscidi adlanır. Burada həmçinin * Azərbaycan Fəxriləri muzeyi və qəbristanlığı * yerləşir. Qəbristanlıqda dəfn olunan şəxslərdən Bağır xanı nümunə göstərmək olar.

## Memarlığı
Məscid iki minarədən və bir böyük yaşıl rəngli qübbədən ibarətdir. Məscidin mehrabı rəngli kaşılar ilə bəzədilmiş olub üzərində isə müqəddəs quran ayələri yazılmışdır. Məscidin girişi də nisbətən böyük olub mehrab kimi üzərində quran ayələri yazılmış göy və mavi kaşılar ilə örtülmüşdür.

## İstinadlar
Zamanda əsir (film)

***Zamanda əsir*** və ya ***Zaman*** 2021-ci ildə çəkilmiş Amerika triller filmidir.

COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar olaraq müəyyən bir yubanmadan sonra, *“Zamanda əsir”* film 23 iyul 2021-ci ildə Universal Pictures tərəfindən ABŞ-da teatrlarda nümayişə buraxılmışdır.

## İstinadlar
Ceraldın oyunu (film)

***Ceraldın oyunu*** () — 2017-ci ildə rejissor Mayk Flanaqan tərəfindən çəkilmiş və Flanaqan ilə Ceff Hovard tərəfindən müştərək formada süjet xətti yazılmış psixoloji qorxu triller filmi. Film Stiven Kinqin 1992-ci ildə qələmə aldığı eyniadlı romanı əsasında çəkilmişdir və uzun müddət bu filmin ekranlaşdırılması qeyri-mümkün hesab edilmişdir. Karla Qucino və Brus Qrinvud öz tətilləri üçün şəhərdən uzaqda olan gizli bir evə getmiş evli cütlüyü canlandırırlar. Əri qəfil infarktdan öldükdən sonra, yanında açarları olmayan və xilas olmaq ümidi az olan əli çarpayıya qandallanmış qadın daxilindəki şeytanlarla mübarizə apararaq sağ qalmağın yolunu tapmağa çalışır.

Ceraldın oyunu filminin dünya premyerası 19 sentyabr 2017-ci ildə BFI Southbank-da baş tutmuş və Netflix tərəfindən 29 sentyabr 2017-ci ildə yayımlanmışdır. Film Quqinonun performansını yüksək qiymətləndirən tənqidçilərdən çox müsbət rəylər almışdır. Flanaqanın rejissorluğu, filmin mövzuları və işlənmə dərəcəsi də xüsusilə seçilmişdir. Filmin Rusiyada premyerası 28 sentyabr 2017-ci ildə baş tutmuşdur.

## İstinadlar
Ekranlaşdırılmanın qeyri-mümkünlüyü

**Ekranlaşdırılmanın qeyri-mümkünlüyü** () — hər hansısa bir ədəbiyyat əsərinin müvəffəqiyyətli bir formada film adaptasiyasına keçməsinə mane olan spesifik haldır. Mülahizələrin geniş spektri əsərin ekranlaşdırılmasının qeyri-mümkünlüyünə səbəb ola bilər. Bunlara həmçinin də, estetik ənənələr, tamaşaçı gözləntiləri, texnoloji məhdudiyyətlər və etik və ya siyasi mülahizələr daxildir.

XXI əsrdə televiziyanın qızıl dövrü hesab edilən prestijli və yaxşı maliyyələşdirilən serialların yüksəlişi ilə əvvəllər çəkilməsi mümkün hesab olunmayan bəzi əsərlər ekranlaşdırılmışdır. Müvəffəqiyyətlə ekranlaşdırılan, lakin əvvəllər ekranlaşdırılması qeyri-mümkün hesab olunan belə əsərlərə *[[Üzüklərin hökmdarı]]*, Dyuna, *Gözətçilər*, Amerikalı psixopat və *[[Ceraldın oyunu (film, 2017)|Ceraldın oyunu]]* daxildir.

## İstinadlar
Amerikalı psixopat (roman)

**Amerikalı psixopat** — Bret İston Ellis tərəfindən 1991-ci ildə nəşr olunmuş romandır. Roman 2000-ci ildə eyniadlı filmlə ekranlaşdırılmışdır.

## Mövzusu
Kitabda qələmə alınmış hekayə 1980-ci illərdə baş verir və Nyu-Yorkun Manhetten ərazisində yaşayan, olduqca zəngin, xarici görünüşünə çox böyük əhəmiyyət verən və yaraşıqlı hesab edilən investisiya bankiri Patrik Beytmanın həyatından bəhs edir. Beytman hər nə qədər investisiya bankiri kimi tanınsa da, onun hamıdan gizli qalan bir sirri var. Belə ki, Beytman həm də serialı qatildir.

## Ekranlaşdırılması
Kitab 2000-ci ildə eyniadlı filmlə ekranlaşdırılmışdır. Filmin rejissoru Meri Harron olmuşdur. Filmdə baş rolda isə Kristian Beyl çəkilmişdir.

## Həmçinin bax
* Patrik Beytman
* Amerika psixopat

## İstinadlar
Eyüpspor FK

** Eyüpspor FK ** - 1919-cu ildə Eyüpsultanda qurulan və Super Liqada mübarizə aparan türk idman klubudur. Klub Eyüp İdman Yurdu adı altında yaradılıb. 2500 nəfərlik Eyüp Stadionunda futbol matçları oynanılır.

## Tarixi

Eyüpspor FK 1919-cu ildə Camal Kılıç, Şahap Efe və Fikri Balkanlı tərəfindən Eyüp İdman Yurdu adı ilə qurulmuşdur. İstiqlaliyyət müharibəsi illərində klubdakı bəzi şəxslərin müharibədə iştirak etdiyi üçün fəaliyyətini dayandıran klub müharibədən sonra yenidən fəaliyyətə başlayıb. 1927-ci ildə federasiyaya üzv olan Eyüpspor 1933-34 mövsümündə İstanbul 2-ci Liqasının çempionu olub və İstanbul Liqasına yüksəlib. 1956-cı ildə peşəkarlaşan Eyüpspor 1959-60 mövsümündə Yerli Liqada İstanbul çempionluğunu qazanıb. 1970-1971 mövsümündə 3-cü liqadan başlayan Eyüpspor, 3 mövsüm peşəkar liqalarda iştirak etdikdən sonra həvəskar liqaya düşü. 1982-1983 mövsümündə peşəkar liqadan, bu dəfə 2-ci liqaya qədəm qoydu. Ancaq yenidən aşağı liqaya düşən Eyüpspor 1 mövsüm həvəskar liqalarda oynadıqdan sonra 1984-cü ildən peşəkar liqalarda mübarizəni davam etdirdi.

2013-14 mövsümündə 2-ci liqadan 3-cü liqaya düşüb.
2014-15 Mövsümünü 3-cü Liqa 2-ci Qrupun lideri kimi başa vurdu və yenidən 2-ci Liqaya yüksəlməyi bacardı.
2018-19 2-ci Liqa Ağ qrupunda yer alan Eyüpspor mövsümə Ferruh Özgünlə başlayıb və 9-cu həftədən sonra Ekrem Alın rəhbərliyi altında liqada mübarizə aparıb. Keçirdiyi 34 matçda 12 qələbə, 10 heç-heçə və 12 məğlubiyyətə imza atıb. 46 xal toplayaraq qrupunu 9-cu pillədə başa vurub. Murat Özkaya mövsümdən sonra keçirilən ümumi qurultayda "Eyüpspor"un yeni prezidenti olub. 

2020-21 mövsümündə 2-ci Liqa Qırmızı qrupu mövsümün bitməsinə 1 həftə qalmış çempionluğunu elan etdi və 37 ildən sonra 1-ci Liqaya yüksəldi.  
2024-cü il aprelin 7-də "Altay"ı 4:1 hesabı ilə məğlub edərək tarixində ilk dəfə Super Liqaya yüksəlib. 

## Heyəti

## Məşqçilər

* Ali Beratlıgil (?-?)
* İlhan Uralgil (1982-83)
* Halil Güngördü (1990-91)
* Erkan Yanardağ (1991-92)
* Suat Mamat (1992)
* Metin Kurt (1992-93)
* Nevruz Şerif (1995-96)
* Erkan Yanardağ (1996)
* Abdülkerim Durmaz (2000-01)
* Ender Konca (2002)
* Turhan Özyazanlar (2002-03)
* Yücel Uyar (2003-04)
* Mücahit Yalçıntaş (2005)
* Mehmet Şahan (2005-06)
* Nurettin Yılmaz (2006-09) 
* Raif Öztürk (2009)
* Nevruz Şerif (2009)
* Adnan Dinçer (2009-10)
* Xəmzə Xəmzəoğlu (2010)
* Cihat Arslan (2010-11)
* Turhan Özyazanlar (2011)
* Bahattin Demircan (2011-12)
* Hasan Çelik (2012)
* Eren Koç (2012-13)
* Murat Şahin (2013)
* Eren Koç (2013)
* Armağan Turhan (2013)
* Ümit İnal (2013)
* Hikmet Sevim (2014-2016)
* Ekrem Al (2017)
* Erdoğan Yılmaz (2017)
* Adnan Karakaya (2017)
* Ekrem Al (2017-18)
* Ferruh Özgün (2018)
* Ekrem Al (2018)
* Mehmet Ali Honca (2019)
* Zafer Turan (2019-2022)
* Xəmzə Xəmzəoğlu (2022)
* İbrahim Üzülmez (2022-2023)
* Zafer Turan (2023)
* Arda Turan (2023-)

## Oyunçu Statistikası

## İstinadlar