open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əmətullah Sultan

**Əmətullah Sultan** (Osmanlıca: **إيمت الله بن مصطفى ساني**) (d. 22 iyun 1701 - ö. 19 aprel 1727) — 22-ci Osmanlı sultanı II Mustafanın qızı.

## Həyatı
Əmətullah Sultan 22 iyun 1701-ci ildə Ədirnə sarayında dünyaya gəldi. Atası II Mustafa, anası isə Şahsüvar Sultandır. 2 yaşı olanda atası taxtdan endirilmiş, bu səbəblə anasıyla birlikdə Köhnə saraya köçmüşdür. Gənclik illərini burada keçirən Əmətullah Sultan 1720-ci ildə əmisi Sultan Əhmədin istəyilə bibisi Fatma Sultanın dul qalan kürəkəni Mosul bəylərbəyi Osman Paşa ilə nişanlandı. Eyni mərasimlə bacısı Ayşə Sultan da Silahdar İbrahim Paşayla nigahlanmışdır.

Osman Paşanın saraya göndərdiyi qiymətli əşyalardan sonra, 9 sentyabr 1720-ci ildə şeyxülislam Abdullah Əfəndi cütlüyün nigahını bağladı. Bu evlilikdən Hibətullah adlı bir qızı dünyaya gəlmişdir. Çox keçmədən Osman Paşa müxtəlif əyalətlərdə xidmətə göndərilmiş və 1724-cü ildə vəfat etmişdir. Bir daha evlənməyən Əmətullah Sultan 3 il sonra 1727-ci ildə vəfat etmişdir.

Qızı Hibətullah xanım Sultan isə 1740-cı ilin noyabrında Hacı Əli Paşa ilə evlənmiş, 1766-cı ildə vəfat etmişdir. Məzarı Nuruosmaniyə türbəsində nənəsinin yanındadır.

## Mənbə

* Mustafa Çağatay Uluçay (2011). *Padişahların kadınları ve kızları*. Ankara, Ötüken
* Duindam, Jeroen; Artan, Tülay; Kunt, Metin (August 11, 2011). *Royal Courts in Dynastic States and Empires: A Global Perspective*. BRILL. ISBN 978-9-004-20622-9
* Sakaoğlu, Necdet (2008). *Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler*. Oğlak Yayıncılık. ISBN 978-9-753-29623-6
Daniel Antoş

**Daniel Antoş** (7 mart 2000-ci ildə Avstriyada anadan olub) — Avstriya Birinci Liqa təmsilçilərindən olan *Liferinq* klubunda qapıçı kimi çıxış edən peşəkar Avstriyalı futbolçu.

## Klub karyerası

### Liferinq
Antoş Rapid Vyana akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Antoş 2016-cı ildə Zalsburq U-19 komandası ilə UEFA Gənclər Liqasında iştirak etmişdir. O, turnirdə debütünü 7 mart 2017-ci ildə Atletiko Madrid U-19 komandasına qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmış və komandası 2-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

Antoş öz peşəkar karyerasında debütünü 21 may 2018-ci ildə *Avstriya Lustenau* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Həmin görüşdə Liferinq liqa görüşündə rəqibi ilə 0-0 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.

## Karyera statistikası

### Klub

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Avstriya Superkuboku görüşləri daxildir.

## Uğurları

### Klub
 **"[[Red Bull Zalsburq]]"**
*  UEFA Gənclər Liqası — 2016–2017

## Xarici keçidlər
* 

## İstinadlar
Onore Domye

**Onore Viktoren Domye** (; ) — fransız qrafiki, boyakar və heykəltəraşı, XIX əsrin ən böyük siyasi karikatura ustalarından biri.

## Həyat və yaradıcılığı
Onore Viktoryen Domye 26 fevral 1808-ci ildə Marsel şəhərində anadan olmuşdur. 1814-cü ildə ailəsi ilə birlikdə Parisə gəlmişdir. 1822-ci ildən A. Lenuarın emalatxanasına və Süis akademiyasına getmiş, Luvrda qədim sənətkarların yaradıcılığını öyrənmişdir. 1820-ci illərdə litoqraf J. M. Beliarın assistenti olmuş, kiçik nəşriyyatlar üçün vinyetkalar, titul səhifələri və s. işləmişdir. Domyenin siyasi karikatura ustası kimi formalaşmasında 1830-cu il inqilabının böyük təsiri olmuşdur.

## Qalereya

Fayl:Honoré Daumier 010.jpg|*Dəyirmançı, onun oğlu və uzunqulaq*, 1849
Fayl:An unhappy young child hung on a wall by his nurse, who has gone dancing Wellcome V0011764.jpg|*Rəqs edən tibb bacısı tərəfindən bədbəxt bir gənc uşağı divara asması*. Rəngli litoqrafiya O.Domye, c. 1850.
Fayl:Honoré Daumier 006.jpg|*Həvəskar çapetmə*.Painting, c.1857-1860.
Fayl:Honoré Daumier 003.jpg|*Krispin və Skapin*, 1858-1860.
Fayl:1858 comediens 280.jpg|*Cəmiyyətin komediyaçıları*Litoqrafiyanın çapı:*Le Charivari*, 1858.
Fayl:Nadar in a balloon (125970030).jpg|*"NADAR élevant la Photographie à la hauteur de l'Art"* 
Fayl:Honoré Daumier 032.jpg|*Şahmatçılar*, 1863.


## Ədəbiyyat
* *Калитина Н. Н.* Домье. М., Искусство, 1955.
* *Пассерон Р.* Домье: свидетель своей эпохи. М., Изобразительное искусство, 1984.
* *Прокопьева С. И.* Образ зрителя в театральных сценах Домье // Материалы XI научной конференции в память проф. М. В. Доброклонского. СПб., 1998.
* *Щербакова Н.* Оноре Домье: от политической карикатуры к маске // Искусствознание. 2014, № 3–4. С. 184–199.
* *Яворская Н. В.* Оноре Домье. — Л.: Издательство Ленинградского областного союза советских художников, 1935 (Художественное наследие. Западноевропейское искусство). — 156 с.: 46 ил.
* *Harper Paula.* Daumier Clowns: Les Saltimbanques et les Parades. New York-London, 1981.
* *Childs E. C.* Daumier and Exotocism. Satirising the French and the Foreign. New York, Peter Lang Publishing Inc., 2004.

## Xarici keçidlər

* Daumier works at National Gallery of Art
* Daumier Website, complete website on Daumier's life and work; Bibliography, Exhibitions etc.
* Daumier's biography, style and critical reception
* Web Gallery of Art
* Daumier Lithographs and some information at Brandeis University
* Prints at the Art Institute of Chicago

## İstinadlar
Arnem-Lend

**Arnemland** () — Avstraliyanın şimalıda yerləşən yarımada, ölkənin ayrıca regionlarından biri. Yarımadada Kakadu Milli Parkı yerləşir ki, oda YUNESKO-nun ümumdünya irsi siyahısındadır.
İngilis dilli mənbələrdə Arnemland ancaq Avstraliyanın Şimal ərazisinin şimal-şərq bölgəsi nəzərdə tutulur. İnzibati baxımından 97 min km² ərazini əhatə edir. Burada 16 230 nəfər yaşayır (2007).

Sovet mənbələrində isə Arnemland bütünlükdə Şimal ərazisinin şimal bölgəsinə şamil edilirdi. Yarımadanın sahillərini Timor, Arafur dənizləri və Karpentariya körfəzi yuyur.

## Coğrafiyası
Yarımadanın səthi hamar təpəli platodan ibrətdir. Şimalda hündürlük 180 m, cənubda isə 400 m təşkil edir. Sahilləri olduqca parçalıdır.

Çay vadilərində rütübətli tropik meşələr yayılmışdır. Dağ ətəklərində evkalit meşələri və savanna hakimdir. Burada Ram-Canql uran yatağı vardır.

## Dilləri
Region dil baxımından olduqca rəngarəngdir. Bu baxımından ancaq Yerni Qvineya ilə müqayisə edilə bilər. Burada Avstraliya dillərinın 14-dən 7 yayılmışdır.

## Mənbə
*Arnhem Region 
*Gove Online Community Website
*Bawaka
Səlcuq Xatun

**Səlcuq Xatun** () — 5-ci Osmanlı sultanı Çələbi Mehmedin qızı. **Bibi Sultan** olaraq anılır.

## Həyatı
Səlcuq Xatun 1407-ci ildə Amasyada dünyaya gəldi. Atası Sultan Çələbi Mehmed, anası isə onun kənizlərindən Qumru Xatundur. 1425-ci ildə Candaroğlu İsfəndiyar bəyin oğlu İbrahim bəylə evləndirildi. Qaynatasının 1439-cu ildə vəfatının ardından əri İbrahim bəy hakimiyyəti ələ aldı. Ancaq cəmi 4 il sonra vəfat etdi. Ərinin vəfatından sonra Bursaya geri dönən Səlcuq Xatunun bu nikahdan 4 övladı dünyaya gəldi.

Qalan ömrünü Bursada xeyriyyəçiliklə məşğul olan Səlcuq Xatun 1450-ci ilin oktyabrında Bursada bir məscid və imarət, 1465-ci ildə yenə Bursa yaxınlığında Nilüfər çayı üzərində bir körpü və Ədirnədə bir məscid inşa etdirmişdir.

II Bəyazid və Cem Sultan arasında başlayan taxt mübarizəsində **Böyük bibi** ünvanıyla sülh danışıqları apardı. Cem Sultanın 1481-ci ildə Bursadakı 22 günlük səltənəti əsnasında onun tərəfində durdu. Səlcuq Xatunun köşkü Bursadakı Cem Sultan tərəfdarlarının mərkəzi iqamətgahına çevrilmişdi. II Bəyazidin orduyla Bursaya irəliləməsini eşidən Cem Sultan böyük bibisi Səlcuq Xatunu bir qrup üləma ilə birlikdə qardaşının yanına göndərdi. Səlcuq Xatun qardaşı nəvəsinə qardaş qanı axıtmamasını və ölkə torpaqlarının bölüşdürülməsini məsləhət gördü. Ancaq dövlət adamlarının buna qarşı çıxması nəticəsində Bibi Sultanın bu təklifi rədd edildi.

Ardından Bursaya qayıdan Səlcuq Sultan 2 qardaş arasındakı bu müharibəyə son qoya bilmədi və 1485-ci ildə Bursada vəfat etdi. Cənazəsi Yaşıl türbədə dəfn edilmişdir.

## Övladları

* **Əmir Yusif Çələbi** (ö. sentyabr 1441, Kastamonu) — Kastamonuda Sərçəoğlu məscidi yaxınlığındakı türbəyə dəfn edilmişdir.
* **İshaq Bali bəy** (ö. 1443-cü ildən sonra, Bursa)
* **Hafsa Xatun** (ö. may 1442, Kastamonu) — Kastamonuda Sərçəoğlu məscidi yaxınlığındakı türbəyə dəfn edilmişdir.
* **Xədicə Xatun** (ö. 1502, Bursa) — Anasının sağlığında Qoca Mehmed Paşanın oğlu və II Bəyazidin lələsi Mahmud Çələbiylə evlənmiş, bu nigahdan 4 övladı dünyaya gəlmişdir.
** Süleyman bəy (ö. 1515) — Həm anasının, həm də nənəsinin vəqf mülklərini idarə etmişdir. Adları bilinən 4 övladı vardı:
*** Osman Çələbi
*** Mehmedşah Çələbi
*** Əli Çələbi
**** Şahənşah Çələbi
**** Aləmşah Çələbi
**** Mehmed Çələbi
*** Xanzadə Xatun
** Xundi Xatun (ö. mart 1500)
** Şahzadə Xatun (ö. oktyabr 1495) 
** Fatma Xatun

## Mənbə
* Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı
* Çelebi Sultan Mehmed'in kızı Selçuk Hatun kiminle evlendi. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı. Belleten Dergisi sayı Nisan 1957, Cilt 21 - Sayı 82 Sayfalar: 253-260.

## İstinadlar
Nuşaqak yarımadası

**Nuşaqak yarımadası** ()  — Alyaska ştatının cənub sahillərində yerləşən yaşayışı olmayan yarımada. Yarımada Alyaska yarımadasından qərbdə yerləşir.. Sahəsi 210 000 ha-dır. Yarımada 1910-cu oldə amerikan sahil və geodeziya xidməti tərəfindən adlandırılmışdır.Burada çoxlu sayda göl və su tutarı vardır.

## Coğrafiyası
Yarımadaya ya qayıqla, ya da Dillinhem şəhərindən təyyarə ilə gəlmək olar.. Yarımada Bristol körfəzini Nuşaqak körfəzindən ayırır. Qərb hissədə Hagemeyster adası yerləşir. Nuşaqak ərazisindən İquşik və Teklunq çayıları axaraq Nuşaqak körfəzinə tökülür. Yarımadanın maksimal hündürlüyü 170 metrdir.

## Fauna
Yarımada ərazisində qağayı, Kanada durnası, ağbaş qartal kimi quşlar vmüşahidə edilir. Digər quçlardan burada adi güləyənquşu, Amerika çayördəyi, kiçik güləyənquşu, adi qaqa, qütb qaqarı, qara qılquyruq, boz ördək, dəniz qaraördəyi, Anas carolinensis, qayaördəyi, Somateria spectabilisа, uzunburun pazdimdik, yaşılbaş ördək, moryanka, bizquyruq ördək, enlidimdik cürə, qırmızıdöş qaqar, kiçik qaqa və Amerika qu quşu. Məməlilərdən quruda qonur ayı, sığın, sahil sularında isə ağ balinanı müşahidə etmək olar.

## İstinadlar
Ak Bars Arena

**Ak Bars Arena** (2019-cu ilə qədər –**Kazan Arena**) — Rusiyanın Kazan şəhərində yerləşən stadiondur. Stadionun tikintisi 2013-cü ilin iyulunda tamamlanmışdır. Rubin Kazan öz ev oyunlarını bu stadionda keçirir. Tamaşaçı tutumu 45379 nəfərdir.

## Ümumi baxış

Stadionun arxitektural konsepti *Populous* şirkəti tərəfindən hazırlanmışdır. Stadion yerləşdiyi ərazidə bənzərsiz rezonans doğurmuşdur.

Stadion Rubin Kazanın köhnə stadionu olan Mərkəzi Stadionu əvəz etmişdir.

Stadion 2013 Yay Universiada Oyunlarının açılış və bağlanış mərasimlərinə, 2017 FİFA Konfederasiyalar Kubokunun bəzi oyunlarına ev sahibliyi etdi.

2018 FİFA Dünya Kubokunun altı oyununa da ev sahibliyi edən bu stadionla bağlı belə bir maraqlı fakt var. Belə ki, mundiallar tarixində çempion komandalardan üçü (Braziliya, Argentina, Almaniya) məhz bu stadionda turnirlə vidalaşdı.

## 2017 FİFA Konfederasiyalar Kuboku zamanı

## 2018 FİFA Dünya Kuboku zamanı

## Qalereya

Kazan-arena-stadium.jpg|Stadionun ümumi görünüşü
Kazan-arena-screen.jpg|Media fasadı
Kazan-arena-stroitelstvo.jpg|Tikintilər ərəfəsində stadion
Opening of the Summer Universiade in Kazan 6 July 2013 01.jpeg|Stadionda 2013 Universiada oyunlarının açılış mərasimi keçirilir


## İstinadlar
Azərbaycandakı tarixi abidələrin milli qeydiyyatı

Azərbaycandakı tarixi abidələrin milli qeydiyyatına daxildir:
* Azərbaycanda qeydiyyata alınmış dünya əhəmiyyətli memarlıq abidələrinin siyahısı
* Azərbaycanda qeydiyyata alınmış dünya əhəmiyyətli arxeoloji abidələrin siyahısı
* Azərbaycanda qeydiyyata alınmış ölkə əhəmiyyətli memarlıq abidələrinin siyahısı
* Azərbaycanda qeydiyyata alınmış ölkə əhəmiyyətli arxeoloji abidələrin siyahısı
* Azərbaycanda ölkə əhəmiyyətli bağ-park, monumental və xatirə abidələrinin siyahısı
* Azərbaycanda qeydiyyata alınmış yerli əhəmiyyətli memarlıq abidələrinin siyahısı
* Azərbaycanda qeydiyyata alınmış yerli əhəmiyyətli arxeoloji abidələrin siyahısı
* Azərbaycanda yerli əhəmiyyətli bağ-park, monumental və xatirə abidələrinin siyahısı
* Azərbaycanda yerli əhəmiyyətli dekorativ-tətbiqi sənət nümunələrinin siyahısı

## İstinad
*Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli, 132 nömrəli qərarına 1 nömrəli əlavə, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, İstifadə tarixi:9 yanvar 2015
Qalaktika mühafizəçiləri

*Qalaktika mühafizəçiləri (2008) — Marvel Comics nəşriyyatı tərəfindən 2008-ci ildə yaradılmış kosmik superqəhrəman komandası. 
*Qalaktika mühafizəçiləri (film, 2014) — 2014-cü il istehsalı ABŞ superqəhrəmanlıq filmi.
Gələcəyə qayıdış (dəqiqləşdirmə)

*Gələcəyə qayıdış (film, 1985) — elmi fantastika, macəra və komediya filmi.
*Gələcəyə qayıdış 2 (film, 1989) — fantastika filmi.
*Gələcəyə qayıdış 3 (film, 1990) —
Çita yarımadası

**Çita yarımadası** () — Yaponiyanın Aiçi prefekturası ərazisində yerləşir. Honşu adasının mərkəzi hissəsində Sakit okeanının sahillərində qərar tutur. Şimaldan cənuba doğru uzanır və İse körfəzinin şərq sahillərini təşkil edir. Uzunluğu 40&nbsp;km, eni 5–14&nbsp;km təşkil edir. İse və Mikava körfəzlərini ayırır. Relyefi təpəlidir. Şimalda 40 m, mərkəzdə 70 m, cənubda isə 90–100 m təşkil edir. İllik orta temperatur 15&nbsp;°C-dir. İllik yağıntının miqdarı 1500&nbsp;mm-dir. Yaşayış məntəqələri əsasən sahil zolağında yerləşir. Yarımadadan qərbdə yerləşən süni adada Cubu beynəlxalq hava limanı yerləşir.

## Ədəbiyyat
* Коваленко А. "Самурайские хроники. Ода Нобунага ". — К.: Дух и буква (издательство), 2013. — 960 с. с ил. ISBN 978-966-378-293-5 — С. 836.
Azər Süleymanov

**Azər Mirzə oğlu Süleymanov** () — Gürcüstan Respublikasının ictimai-siyasi xadimi. Gürcüstan parlamentinin deputatı.

## Həyat və fəaliyyəti
1967-ci il 23 iyul tarixində Gürcüstan Respublikasının Marneuli rayonunda anadan olub. 1984-cü ildə rus məktəbini bitirib. 1991-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini bitirib. 1991–1996-cı illərdə biznes sahəsində çalışıb. Aqro firmanın direktoru olub. Marneulidə Aqropolm adlı ticarət şirkətinin iqtisadiyyatçısı kimi fəaliyyət göstərib. 1996–1999-cu illər ərzində Marneuli İcra hakimiyyətinin iqtisadiyyat şöbəsinin müdiri vəzifəsini yerinə yetirib.

1999–2003-cü illərdə majoritar yolla seçilərək millət vəkili olub.

2003–2008-ci illərdə Kvemo-Kartli qubernatorunun müavini kimi çalışıb.

2008–2012-ci illərdə millət vəkili olub. 2012–2016-cı illərdə yenidən millət vəkili olaraq fəaliyyət göstərmişdir. Milli Hərəkat Partiyasının və Siyasi Şuranın üzvü və liderlərindən biridir.

2016-cı fevralın 17-də Gürcüstan parlamentində Xocalı soyqırımı haqqında çıxışı edərək bildirib ki, hələ də Xocalı soyqırımına dünya birliyi tərəfindən siyasi qiymət verilməyib. Gürcüstan parlamentinin üzvlərinə Xocalı soyqırımı haqqında ətraflı məlumat verən deputat qeyd edib ki, 24 il bundan əvvəl Ermənistan silahlı qüvvələri Rusiya ordusunun köməyi ilə Xocalı şəhərində yaşayan azərbaycanlıları işgəncə ilə öldürüblər. Onun sözlərinə görə, bu dəhşətli cinayətləri törədənlər hələ də azadlıqdadır.

## İstinadlar
Otkrıtiye Arena

**Otkrıtiye Arena** () — Rusiyanın paytaxtı Moskvada yerləşən stadiondur. Spartak Moskva öz ev oyunlarını bu stadionda keçirir. Rusiya millisi də bəzən oyunlarını burada keçirir. Stadion **Spartak Stadionu** adı ilə də tanınır. Tamaşaçı tutumu 45360 nəfərdir.

Stadion öz adını Spartakın baş kommersiyaçısı olan *Otkrıtie Holdinq*dən götürüb.

## Tarixi

Stadionun təməlqoyma mərasimi 2 iyul 2007-ci ilə salınmışdı, lakin bu mərasim müxtəlif səbəblərdən dəfələrlə ertələndi. İlk əvvəl stadionun inşasının 2009 ilə 2010-cu illərin arasında tamamlanması planlaşdırılmışdı. Lakin həmin vaxt stadion dizayn mərhələsindəydi. 2010-cu ildə stadion layihəsinə yenidən baxıldı. Çünki memari məclisə təqdim edilən layihə çox sadə idi. *AECOM* və *Dexter Moren Associates* şirkətlərinin birlikdə ərsəyə gətirdiyi bu layihəylə inşa edilən stadionu ən çox maliyyələşdirən Spartak Moskvanın sahibi də olan rus iş adamı Leonid Fedunun şirkəti olan Lukoyl idi.

19 fevral 2013-cü ildə *Otkrıtie Bank* ilə imzalanan müqaviləyə görə  yeni stadionun adı 6 illik "Otkrıtie Arena" adlandırılacaqdı. 21 avqust 2014-cü ildə stadionda Spartakın qurucuları olan Starostin qardaşlarının heykəllərinin açılışı oldu. Stadionun adını daşıyan Romalı Qladiator Spartakın 24,5 metrlik heykəli stadionun yaxınlığında dikildi.

Stadionun rəsmi açılışı 5 sentyabr 2014-cü ildə oldu. Stadionda ilk rəsmi oyunda Spartak ilə Srvena Zvezda komandaları oynamışdı. Stadionda ilk rəsmi qolu cərimə zərbəsindən Spartakın futbolçusu Dimitri Kombarov vurmuşdu. Stadion keçmiş Tuşino Hava Limanının ərazisində tikilmişdir. 

Stadion həmçinin 2017 FİFA Konfederasiyalar Kubokunun keçirildiyi 4 stadiondan biridir. Stadionda İncubus, Triggerfinger, Guns N’ Roses və Depeche Mode kimi görkəmli musiqiçilər performans göstərmişlər. 2018 FİFA Dünya Kubokunun 5 oyunu da burada oynanmışdır.

Stadionda naviqasiya köməkçisi, saxlama otaqları, itmiş mallar bürosu kimi xidmətlər fəaliyyət göstərir. Bundan əlavə, burada əlillər üçün hərəsində 50 yer olmaqla 2 sektor var. Stadionun bu hissəsi rampa, pilləkən və liftlərlə təchiz olunmuşdur.

## 2017 FİFA Konfederasiyalar Kuboku zamanı

## 2018 FİFA Dünya Kuboku zamanı

## İstinadlar
Spinalonqa yarımadası

**Spinalonqa yarımadası** () — Krit adasının şərqində yerləşən yarımada. Adaya Elunda kəndi sahəsində ensiz, qumlu dillə birləşir.

## Tarixi
Qədim zamanlarda əraziusə heç bir yarımada olmamışdır. Onuun yerində zəngin qədim yunan, sonradan romalılara aid liman şəhəri olan Olus mövcud olmuşdur.

B. e II əsrində baş vermiş güclü zəlzələ nəticəsində böyük bir ərazi suyun dibinə gömülmüş və yerində yarımada əmələ gəlmişdir. Venesiyalı kartoqraf Vinçenso Mariya Koronellinin məlumatına görə, XVI əsrin əvvəllərində venesiyalılar Eleuda limanını dəniz quldurlarından qorunmaq və onu möhkəmləndirmək məqsədilə yarımadanın bir hissəsini qurudan ayıraraq Spinalonqa adasını əmələ gətirirlər.

## Görməli yerləri
Yarımadada hazırda bazilika və 3 köhnə yel dəyirmanının qalıqları indidə qalır.

## İstinadlar
Dan-Aksel Zaqadu

**Dan-Aksel Zaqadu** () — Bundesliqa təmsilçilərindən olan Borussiya Dortmund klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusu.

## Klub karyerası

### Erkən karyerası
Zaqadu öz futbolçu karyerasına yerli klublardan olan *Kreteil* klubunun akademiyasında başlamışdır. 2011-ci ildə 12 yaşı olarkən Pari Sen-Jermen klubu ilə müqavilə imzalamışdır. O, növbəti beş mövsümü PSJ akademiyasında keçirtdikdən sonra 2016-cı ildə əvəzedici komandaya dəvət almışdır. Zaqadu CFA liqasında 9 oyunda iştirak etmişdir.

### Borussiya Dortmund
5 iyun 2017-ci ildə Zaqadu Bundesliqa təmsilçilərindən olan Borussiya Dortmund klubuna pulsuz transfer olmuş və beş illik müqavilə imzalamışdır. O, Dortmund klubunda ilk qolunu 28 oktyabr 2017-ci ildə Hannover 96 klubuna qarşı oyunda vurmuş və 59-cu dəqiqədə qırmızı vərəqə alaraq meydanı tərk etmişdir. Həmin görüşdə Dortmund rəqibinə 2-4 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Milli karyerası
Zaqadu Fransanın U-16, U-17 və U-18 yığmalarında çıxış etmişdir. Hal-hazırda U-19 millisinin kapitanıdır.

## Şəxsi həyatı
Zaqadu Fransada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Kot-d'İvuar vətəşdaşlarıdır.

## Karyera statistikası

;Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* France profile  at FFF
* Dan-Axel Zagadou on Borussia Dortmund's official website
* 
*
Serxio Qomez Martin

**Serxio Qomez Martin** (4 sentyabr 2000-ci ildə anadan olub) — Bundesliqa təmsilçilərindən olan Borussiya Dortmund klubunda yarımmüdafiənin sol cinahında çıxış edən peşəkar İspaniya futbolçusu.

## Klub karyerası

### Barselona
Martin Kataloniya əyalətinin Barselona vilayətinin Badalona şəhərində anadan olmuşdur. Qomez *Traxana*, *Badalona* və Espanyol klublarında çıxış etdikdən sonra 2010-cu ildə Barselona klubunun akademiyasına qəbul olmuşdur. Akademiyada inkişaf etdikdən sonra Qomez əvəzedici komanda ilə debütünü 6 yanvar 2018-ci ildə Sequnda Diviziyasında *Real Zaraqoza* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, Abel Ruizi əvəz etmiş və komandası rəqibi ilə 1-1 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.

### Borussiya Dortmund
30 yanvar 2018-ci ildə Bundesliqa təmsilçilərindən olan Borussiya Dortmund klubu ilə müqavilə imzalamışdır. O, əsas komandaya yüksələnə kimi klubun U-19 komandasında çıxış etmişdir. Qomez 1 iyul 2019-cu ilə kimi bu komandada çıxış etməlidir. O, əsas komanda ilə debütünü 8 aprel 2018-ci ildə etmişdir.

## Karyera statistikası

;Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*
Səadabad paktı

**Səadabad paktı** — Türkiyə, İran və Əfqanıstan arasında, 1937-ci il 8 iyul tarixində Tehranda Səadabad sarayında imzalanan dörd tərəfli hücum etməmə paktı.

## Paktın bağlanmasının səbəbləri
# Sərhəd problemlərinin birdəfəlik şəkildə həllini tapması: Pakta üzv dövlətlərin hamısının İranla sərhəd problemi mövcud idi. Həmçinin mövcud sərhəd problemləri səbəbindən xüsusilə Türkiyə-İraq-İran üçbucağında kürd tayfaları sərhəd tanımadan üsyanlar edirdilər. Bu, paktın imzalanmasının ən əhəmiyyətli səbəbidir.
# Ölkələrin müstəqilliklərini bildirmək istəyi: Müstəmləkə və yarım müstəmləkə dövrlərindən qısa müddət əvvəl xilas olan bu dövlətlərin müstəqilliklərini tanıtdırması son dərəcə vacib idi. İlk dəfə olaraq bu məqsədlə, 1935-ci il 2 oktyabrda Cenevrədə Türkiyə, İran və İraq arasında üç tərəfli müqavilə paraflandı. Bura daha sonra Əfqanıstan da qoşuldu. Daha sonra İraq-İran sərhəd mübahisələrinin həlli (Şəttül-Ərəb uyğunsuzluğu), Türkiyə ilə İran arasında dostluq çərçivəsi daxilində sərhəd problemi daxil olmaqla hər bir sahəni tənzimləyən sazişlərin aktı; 1937-ci il 8 iyul tarixli Səadabad Paktının imzalanmasına imkan vermişdir.

Tərəflər; sazişdə ümumi olaraq bir-birilərinin daxili işlərinə qarışmayacaqlarını, ortaq maraqlarına aid olan məsələləri bir-birilərinə danışacaqlarını, bir-birlərinə qarşı hücum etməyəcəklərini və sərhədlərinin qorunmasına hörmət göstərəcəklərini vəd etmişdilər. Ancaq paktın əsas səbəbi olan kürd tayfaları problemi, 7-ci maddəninbu ifadələrində gizlidir: Pakta bağlı olan tərəflərdən hər biri öz sərhədləri daxilində digər bağlı tərəflərin müəssisələrini dağıtmaq, nizam və təhlükəsizliyini sarsıtmaq və ya siyasi rejimini pozmaq məqsədilə silahlı dəstələr, birliklər və ya təşkilatların qurulmasını və hərəkətə keçmələrini əngəlləmək vəzifəsi boyunlarına qoyulurdu. İkinci Dünya müharibəsi şəraitində sazişin digər müddəaları yararsız qalmış, lakin 7-ci maddə müqavilənin davamını təmin etmişdir. Səadabad Paktı; 1979-cu ildə İrandakı İslami rejim, paktı ləğv etdiyini işarə edənə qədər hüquqi varlığını davam etdirmişdir.

## Paktın yaranması
İraq, İngiltərəyə olan bağlılığını tarazlaşdırmaq üçün İran və Türkiyəyə hücum etməmə paktı təklif etmişdir. Türkiyə isə ayrı-ayrı paktlar yerinə regional pakt qurulmasını təklif etmişdir. SSRİ-nin təklif etdiyi, Əfqanıstanın paktda yer alması fikri də qəbul ediləndən sonra pakt Tehranda imzalanmışdır

## İstinadlar
Macəra axtarışında (film, 1996)

**Macəra axtraışında** () — 1996-cı ildə Jan-Klod Van Damm tərəfindən çəkilən macəra filmidir, o həm də filmin ssenaristlərindən biri və baş rolun ifaçısıdır.

## Məzmunu

Kafelərin birində yaşlı bir ziyarətçi xuliqanların dəstəsi ilə təkbətəkdir. Sarsıdılmış ustanın kim olduğu soruşulur. Xatirələr yaşlı insanı uzaq keçmişə aparır.

Tibetin İtirilmiş Şəhərinin başçısı müxtəlif ölkələrin ən güclü döyüşçülərinə "Qanq-qenq" turnirində iştirak etmək üçün dəvətnamə göndərir. Qalibin mükafatı nəgəng Qızıl Əjdahadır.

Kristofor Dyubua (*[[Jan-Klod Van Damm]]*) — yoxsul gənclərin dəstəsinin rəhbəridir. Quldurlar onun pullarını oğurlamağa çalışır, onların bazasına vururlar, sonra polis Dyubuanı təqib etməyə başlayır. Limanda gizlənir və gözlənilmədən oradan üzüb qaçır. Komandada "dovşan" aşkar edilir və o qula çevrilir. Dyubua tezliklə bunlardan qurtulmaq qərarına gəlir, lakin onların gəmisi ingilislər Edqar Dobbs (*[[Rocer Mur]]*) tərəfindən basqına məruz qalır. Döyüşdə Dobbs və Dyubua bir-birlərinin həyatlarını xilas edir. Dobbs Dyubuanı evə qaytarmağı söz verir və hələlik onun Siam yaxınlığında adada qoca muay tay müəlliminin nəzarətində qalmasına razılıq verir.

Bir müddət sonra nəhayət Dyubua Qızıl Əhdaha uğrunda mübarizəyə qatılır və bütün rəqiblərini məğlub edərək finala çıxır. Finalda digər bir rəqib — Monqolustan döyüşçüsü Xan ilə döyüşür. Şiddətli döyüş Dyubuanın qələbəsi ilə başa çatır.

## Rollarda

* Jan-Klod Van Damm — *Kristofer Dyubua*
* Rocer Mur — *lord Edqar Dobbs*
* Ceyms Remar — Maksi Devayn
* Canet Qann — Karri Nyuton
* Cek Makki — Harri Smit
* Aki Aleonq — Xao
* Abdel Qissi — Xan, monqol döyüşçüsü
* Stefanos Miltsakakis — Yunan döyüşçüsü
* Onq Soo Han — Korean Fighter
* Luis Mendilor — Riqqi
* Çanq Çinq Penq Çaplin — Tçi ustası
* Peter Uong — Çin döyüşçüsü (Şaolin)
* Kitao — Kyoşiro Oyama (sumo)
* Sesar Karneiro — Braziliya döyüçüsü (kapoeyra)
* Habby Heske — Almaniya döyüşçüsü
* Peter Malota — İspaniya döyüşçüsü
* Azdine Nuri — Türkiyə döyüşçüsü
* Mark Anthoni Baca — Stuntman

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Macəra axtarışında filmi azərbaycan dilində 
* 
* 
*
Sitoniya yarımadası

**Sitoniya yarımadası** () Yunanıstanda yerləşən yarımada. Halkidiki yarımadasının cənubunda yerləşən üç yarımadadan biridir. Sahillərini Egey dənizinin suları yuyur. Eyni adlı icmanın ərazisini təşkil edir. İcmanın mərkəzi Nikiti şəhəridir.

## Adının mənası və tarixi
Yarımadanın adı poseydonun oğlu Sitonun adı ilə bağlıdır.

Antik dövrlərdə Sitoniyada Qaleps, Torona, Sinq, Sarta, Derra.

## Coğrafiya
Sitoniya qərbdən Kasandra körfəzi, şərqdən Ayon-Orosla əhatələnir. Yarımadanın cəmnub qutaracağında Drepanon burnu yerləşir. Şimalından İtamos silsiləsi keçir. Ən hündür nöqtəsi  Astrapokamreno dağıdır (808 m). Silsilə şam meşələri ilə örtülüdür. 

Sitoniyanın ən görməli yerləri sırasına antik dövrə aid qalanın qalıqları, Ayos Anastasis bazilikası, daş yel dəyirmanı, XVI əsrə aid məbəddir. Sitoniyanın cənub-qərb sahillərində Yunanıstanın ən təhlükəsiz limanı olan Porto-Kufo yerləşir. İkinci Dünya müharibəsi zamanı almanlar tərəfindən alman qoşunlarının qərargahı kimi istifadə edilmişdir. К югу от Порто Куфо, в Картлаии, — живописные скалистые бухты. Природными красотами известные также пляжи Каламици, Тристиника, Коракас, Криаристи.

Halkidikinin əsas turizm bölgələrindən sayılır. Əsas turizm şəhəri Porto Karasdır. Mehmanxana kompleksləri sahil boyu 10 km məsafədə uzanır və 18 ha ərazini əhatəı edir..

## İstinadlar
Mani yarımadası

**Mani yarımadası** () — Yunanıstanda yerləşən yarımada. Peloponnes yarımadasının cənubunda yerləşən üç yarımadadan biridir. Sahillərini qərbdən Aralıq dənizi və onun körfəzləri olan Mesiniakos və Lakonikos yuyur. Maniu yarımadası iki hissədən ibarətdir:Daxili və Xarici Mani. Xarici Mani təbiət baxımından zəngindir. Çimərliklərə sahibdir. Tayqet dağı turistlər və alpinistlər arasında məşhurdur.

## Tarixi
Mani yarımadasında antik dövrdə Spartalır aid kəndlər olmuşdur. Burada sərt qanunlar hökm sürmüş, hərbi qaydalar tətbiq olunmuşdur. Xristinlıq gəldikdən sonra isə müəyyən yumşalmalar müşhidə edilsə də, patriarxat quruluş olduğu kimi qalmışdır. Eyni zamanda yerli yunanların artan qruplaşmaları əsasən orta əsrlərdə xarici dövlətlərin daimi müdaxiləsi nəticəsində, onların həyat tərzini, dili və mədəniyyətini qorumaq arzusudan doğurdu. Orta əsrlərdə Mani, həm yerli klanlar arasında olan maniotlar, həm də müxtəlif dövlətlərin (Bizans İmperiyası, Venesiya, Osmanlı İmperiyası) rəqabət meydanı olmuşdur. Bu səbəbdən yarımadada çox gözəl qəsrlər meydana gəlmişdir.  XVI əsrdən isə maniot klanları Yunanıstanın istiqlal mübarizəsinə qatılmışlar. maniotların bir çoxu həm də yarımadad bir millərtin hakim olması məqsədi ilə yerli müsəlmanlara qarşı soyqırım həyat keçirmişlər.

## İstinadlar
Rocer Mur

** [[Ser]] Rocer Corc Mur ** (; ) — Britaniyalı kinoaktyor, ssenarist və prodüser. Əsasən Ceyms Bond rolu ilə məşhurlaşmışdır.

## Həyatı

### Gənclik illəri
Rocer Mur 14 oktyabr 1927-ci ildə London yaxınlığındakı Stokuelldə (Stocwell) anadan olub. Atası Corc Mur polis, anası Lilian Mur evdar qadın olub.

Rocer 18 yaşında ikən milli orduya gedib və kapitan rütbəsinə qədər qalxıb. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra Dramatik İncəsənət Kral Akademiyasında () oxuyub.

### Ceyms Bond obrazı
Rocer Mur daha çox Ceyms Bond haqqında lentə alınan filmlərin qəhrəmanı kimi tanınmışdır. Aktyor "Yaşa və ölməyə imkan ver" (Live and Let Die, 1973), "Qızıl tapançalı adam " (The Man with the Golden Gun, 1974), "Məni sevən casus" ("The Spy Who Loved Me, 1977), "Ay yarışçısı" (Moonraker, 1979), "Ancaq sənin gözlərin üçün" (For Your Eyes Only, 1981), "Səkkizayaqlı ilbiz" (Octopussy,1983) və "Öldürməyə baxış" (A View to a Kill,1985) filmlərində 007 nömrəli agent rolunu oynayıb.

Rocer Mur 23 may 2017-ci ildə 89 yaşında vəfat edib.

## Mükafatları
* Britaniya İmperiyası Ordeni (1999, 2003);
* Hollivud şöhrət ulduzu (2007);
* Fransanın Ədəbiyyat və İncəsənət ordeni

## Maraqlı məlumatlar
* 7 dəfə Ceyms Bond rolunu oynayan Rocer Mur çəkiliş meydanında atəş açmaqdan qorxurmuş. O, atəş açarkən güllə səsini eşitməmək üçün qulağını tıxacla bağlayırmış.
* 12 il müddətində kinoekranlarda müasirliyin ən əsas casusu – Ceyms Bondu canlandıran əfsanəvi britaniyalı aktyor Rocer Mur etiraf edib ki, çəkiliş zamanı ən çox əziyyət çəkdiyi məsələ tətiyə basmaq idi.
* "Sinema" kinosənayesinin jurnalına müsahibəsində 85 yaşlı aktyor çəkiliş meydanında atəş səsinə heç cürə alışa bilmədiyini deyib: "Mən atışmadan nifrət edirdim. Hər dəfə tətiyi çəkməzdən əvvəl gözlərimi qıymaq məcburiyyətində qalırdım. Məhz bu səbəbdən qulaqlar üçün tıxacdan istifadə etmək məcburiyyətində qaldım".
* Ümumiyyətlə aktyor çəkiliş vaxtı tez-tez qorxu hiss keçirdiyini bildirib: "Ən yaxşı hissləri evə qayıdarkən barmaqlarımı sayanda və "yaxşı ki, hamısı yerindədi" deyə düşünəndə keçirirdim".

## Filmoqrafiya

## Xarici keçidlər

* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Aşağı meydan

**Aşağı meydan** və ya **Torpaq meydanı**— Şuşa şəhərinin ən qədim şəhər meydanlarından biridir. Şuşa qalasının aşağı hissəsində yerləşir.

## Tarixi

Aşağı meydan adı Meydanın yerləşdiyi ərazi ilə müqayisədə Aşağı meydanın ərazisinin Şuşa qalasının aşağı hissəsində yerləşməsi ilə əlaqəlidir. Aşağı meydan xalq arasında həm də *Torpaq meydanı* adı ilə tanınır. Bu adın yaranmasının səbəbi isə Şuşanın digər şəhər meydanlarından fərqli olaraq daşlarla döşənməməsi və torpaq örtüyə malik olması ilə əlaqəlidir.

Şuşa şəhərinin tarixi qeyd edilməmiş baş planında Aşağı meydanın qərb tərəfində yerləşən, bir-birinə bitişik iri ictimai binalar diqqət çəkir. Həmin binaların heç biri dövrümüzə çatmamışır. Planda heç bir izah və şərh verilmədiyinə görə həmin binaların hansı funksiyanı yerinə yetirməsi naməlumdur. Qarabağ tarixçisi Baharlının məlumatına görə, Aşağı meydanda Qazı Mirzə Əli hamamı yerləşirdi.

## Xüsusiyyətləri

Aşağı meydan düz Aşağı məhəllənin ortasında yerləşir. Ərazinin sakit, düz relyefi, geniş ölçüləri, ictimai ticarət kompleksinin olması və Aşağı bazar küçəsi vasitəsiylə Yuxarı Gövhər ağa məscidi ilə əlaqələndirilməsinə əsaslanan E. Avalov Aşağı meydanın şəhərin ən qədim meydanlarından biri olmasını və uzun müddət əsas ictimai-ticarət mərkəzi kimi fəaliyyət göstərməsini qeyd edir.
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Həmçinin bax
* Şuşa Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu
Sputnik böhranı

**Sputnik böhranı** (, ) — 1957-ci il 4 oktyabrda Sovet İttifaqının kosmosa atdığı Sputnik süni peykindən sonra ABŞ və SSRİ arasında baş verən böhran. Kosmik yarış bu böhranla başlamışdır.

1950-ci illərin əvvəlində həm ABŞ, həm də SSRİ kosmosa ilk süni peyki buraxmaq üçün bir-biri ilə yarışa girmişdilər. İki dövlətin uğursuz sınaqlarından sonra heç gözlənilməz bir zamanda SSRİ, bir basketbol topu böyüklüyündə 85 kq ağırlığında olan Sputnik-1 peykini orbitə qaldırıldığını açıqladı. Bu ABŞ üçün tam olaraq şok oldu. Bu hadisə həm kosmos texnologiyası yarışında geridə qalmaq demək idi, həm də daha vacib olanı, bu sınağı müvəffəqiyyətlə həyata keçirən Sovetlərin nüvə silahını ABŞ üzərinə göndərəcəyi paranoyası bütün amerikalıları təşvişə salan məsələyə çevrilmişdi. Bundan dərhal sonra, ABŞ bir sıra atışı daha sınaqdan keçirdi, ancaq heç birində müvəffəqiyyət qazanmadı. Sovetlər, 1957-ci il 3 noyabrda tarixində isə kosmosa gedən ilk canlı olan Layka adlı iti daşıyan Sputnik-2 peykini də uğurla atdı. Bu, Kosmos Dövrünü açmaq yarışını Sovetlərin qazandığı mənasına gəlirdi.

## Xronologiya
* 1957-ci il 4 oktyabr SSRİ: Sputnik-1 (83.6 kg) atıldı
* 1957-ci il 3 noyabr SSRİ: Sputnik-2 (508.3 kg) Layka ilə birlikdə atıldı
* 1957-ci il 6 dekabr ABŞ: Vanguard TV-3 çıxış platformasında partladı
* 1958-ci il 3 fevral SSRİ: Sputnik-3 sınağı uğursuzluqla nətiçələndi
* 1958-ci il 5 fevral ABŞ: İkinci Vanguard sınağı uğursuzluqla nətiçələndi
* 1958-ci il 5 mart ABŞ: Explorer-2 sınağı uğursuzluqla nətiçələndi
* 1958-ci il 17 mart ABŞ: Vanguard 1 (1.47 kg) atıldı
* 1958-ci il 26 mart ABŞ: Explorer-3 orbitdə
* 1958-ci il 28 aprel ABŞ: Üçüncü Vanguard sınağı uğursuzluqla nəticələndi
* 1958-ci il 15 may SSRİ: Sputnik-3 (1,327 kg) orbitdə
* 1958-ci il 17 may ABŞ: Vanguard sınağı dördüncü səfər də uğursuzluqla nəticələndi
* 1958-ci il 26 iyun ABŞ: Vanguard beşinci səfər yenə də uğursuzluqla nəticələndi
* 1958-ci il 26 iyul ABŞ: Explorer 4 orbitə girdi və Van Allen Qurşaqlarını xəritəyə daxil etdi
* 1958-ci il 24 avqust ABŞ: Explorer 5 sınağı dördüncü səfər uğursuzluqla nəticələndi
* 1958-ci il 26 sentyabr ABŞ: Vanguard sınağı altıncı səfər də uğursuzluqla nəticələndi

## İstinadlar
Eççi

– yapon dilində əyləncəli seksual hərəkətləri bildirmək üçün istifadə olunan slenq. Sifət kimi "seksual", "iyrənc", "ehtiraslı" mənalarını verir, isim kimi isə kiminsə əxlaqsız davranışını bildirmək üçün işlədilir.  sözündən daha yumşaqdır, "hentay" kimi əxlaqsızlığı bildirmir.

Yaponiyada media istifadəçiləri "eççi" sözündən müxtəlif əsərlər üçün işlətməyə üstünlük verirlər. Eççi olaraq təsvir olunan əsərlərdə cinsi əlaqə və cinsi orqanlar göstərilmir, lakin seksual mövzulara toxunulur. Eççi fanservisin bir növüdür, şonen, seynen və harem animanqalarında tez-tez rast gəlmək olar.

Eççi sözü yapon dilində "hentay" sözünün ilk hərfi olan "h"-nin tələffüzündən yaranmışdır. Belə ki, bu hərf yapon dilində "eççi" kimi tələffüz olunur. Termin ilk dəfə 1950-ci illərdə işlənməyə başlamışdır. Eççi sözünə sinonim olaraq "sekkusu" ("seks" sözünün yaponca tələffüzü) sözü də işlədilir.

Eççi janrında olan əsərləri klassifikasiya etmək üçün bir neçə element vardır. Qadının bədən hissələrini (döş və arxa kimi) göstərmək, hamamda, onsendə səhnələr təsvir etmək, döyüş səhnələri zamanı paltarın cırılmasını nümayiş etdirmək bunlara misaldır.

Eççi janrında olan əsərlərdə personajlar tez-tez yarıçılpaq və çılpaq görünürlər. Çılpaqlığın dərəcəsi əsərdən əsərə dəyişir. Buna görə də bəzən eççi səhnələrinə senzura tətbiq olunur. Eççi əsərlərində qadın altpaltarına da tez-tez vurğu edilir.

## İstinadlar
Volqoqrad Arena

**Volqoqrad Arena** () – Rusiyanın şəhəri Volqoqradda yerləşən stadiondur. 2018 FİFA Dünya Kubokuna ev sahibliyi etmiş stadionlardan biridir. Rotor Volqoqrad klubu da öz ev oyunlarını burada keçirir. Tamaşaçı tutumu 45568 nəfərdir.

## Tarixi
Stadion dağıdılan Mərkəzi Stadionun yerində, Volqa çayının yaxınlığında inşa edilib. Köhnə stadion 1958-ci ildə, köhnə neft deposunun yerində inşa edilmişdi. Stadionun tikintisi zamanı 300 partlamamış bomba tapılıb və ərazidən kənarlaşdırılıb.

## Təsvir

Arenanın dizaynı açıq tenderin qalibi olan *Sport-Engineering* şirkəti tərəfindən hazırlanmışdır. *Stroytransqaz* proyektin əsas podratçısı oldu. Əvvəlcə, yerli aidiyyət orqanları inşa işləri də daxil olmaqla layihənin xərcinin 10 milyard rubl olaraq hesabladılar. 2014-cü ilin oktyabrında isə bu rəqəm qaldırılaraq 17 milyard oldu. Stadion FİFA standartlarına cavab verəcək şəkildə tikilmişdir. Stadionun tamaşaçı tutumu 45568 nəfərdir. Bunlara 2280 yerlik media salonu, 640 oturacaqlı VİP box və 460 əlil insanlar üçün yerlər də daxildir. Stadionun əsas memari xüsusiyyəti kabloların birləşərək yaratdığı "velosiped təkəri" şəklində damdır. Stadionun 42 lifti var. Bunlardan 24-ü əlil insanlar üçündür. Stadion "Funktion One" səs sistemləri ilə təchiz olunub.

Stadiona Volqoqrad Hava Limanından 6 nömrəli avtobus, Volqoqrad Dəmiryolu Stansiyasından isə 12 nömrəli trolleybus gedir.

## 2018 FİFA Dünya Kuboku zamanı

### Turnirdən sonra
Turnirdən sonra da stadionda Rotor Volqoqrad öz ev oyunlarını burada keçirəcək. Arenanın şəhərin mədəni və idman tədbirləri, festivallar, sərgilər və konsertlər üçün bir yer kimi xidmət etməsi gözlənilir. Gələcəkdə stadionda fitness mərkəzi də tikiləcək.

## İstinadlar
Attika meşə yanğınları (2018)

**Attika meşə yanğınları** () – 23 iyul 2018-ci ildə Yunanıstanın Attika regionunun sahilyanı hissələrində başlayan meşə yanğınları. 25 iyula kimi yanğınlar nəticəsində 81 nəfər ölüb, 187 nəfər (164 yetkin, 23 uşaq) yaralanıb. Bu fəlakət 2007-ci ildə 84 nəfərin ölümünə səbəb olan meşə yanğınlarından bəri Yunanıstandakı ən ölümcül fəlakətdir.

Çoxu sahildə yerləşən Mati qəsəbəsindən olmaqla 700-dən çox sakin təxliyə olunub. Yanğının söndürülməsində 250-dən çox yanğınsöndürmə maşını və 600-dən çox yanğınsöndürən iştirak edir. Baş nazir Aleksis Tsipras Attikada fövqəladə vəziyyət və ölkə üzrə 3 günlük yas elan edib. Albaniya, İtaliya, Almaniya, Polşa, İsrail, Fransa, Rumıniya, Portuqaliya, İspaniya və Kipr Yunanıstana kömək edib və ya təklif edib.

## Beynəlxalq kömək
*  – Yanğınsöndürmə maşınları və yanğınsöndürənlər.
* 
*  – İki ədəd Canadair CL-415 su tankeri təyyarəsi.
*  - 50 yanğınsöndürən.
*  - A C-27 J Spartan təyyarəsi və C-130 Hercules təyyarəsi, 20 əsgər.
*  – İki ədəf Canadair CL-415 su tankeri təyyarəsi.

## İstinadlar
Yeniceoba

**Yeniceoba** — Cihanbeyli ilçəsindəki Konya vilayətinin bir məhəllə.

## Tarixçə
Yeniceoba tarixi Xetlilərə qədər gedər. Yeniceoba Məhəlləsindəki infrastruktur işləri əsnasında, Xetlilərə aid daş dövrə və Roma İmperiyasına aid məzar daşları tapılmışdır. Yeniceoba daha sonra müxtəlif qəbilələrə ev sahibliyi etdi. Bunlar: Frigiyalılar, Lidyalılar, Bizanslılar, Səlcuqlular və Osmanlılardır. Şəhərin ilk qurulması Roma İmperiyası dövründə olduğu təxmin edilir. Ayrıca Tekmezar ve Küçükkartal Yaylalarında bulunan mezarlıklardan ve Yeniceoba Lisesi inşaatı kazısında bulunan aslan heykellerinden Yeniceoba Məhəlləsi'nin bulunduğu bölgede Selçuklular Devrinde yerleşimin olduğu anlaşılmaktadır.

Konar-Göçer olan aşiret, köçəri olduğundan, yazları Yeniceoba'da, və qışları ise Adana'nın Yenice beldesinde keçirərdi. Beləliklə, adı Yeniceoba adını aldı. Bu gün yerləşmiş olan Yeniceoba sakinləri Malatya, Adıyaman, Kahramanmaraş və Diyarbakır vilayətlərdən, 1800–1850-ci illərdən arası Haymana-Cihanbeyli ovasına yerleşmişler. Bu illər arasında ilk olaraq, Ankara'ya bağlı Karagedik Məhəlləsi, daha sonra Konya'nın Pazarözü Yaylası, Tol Yaylası və Haci Bektaş Yaylası'nın bulunduğu bölgədə iqamət etmişdir. Son olaraq Yeniceoba xalqı, Yeniceoba Məhəlləsi bu gün bulunduğu bölgəyə, 1853-cü ildə yerləşdilər.

1876-cı ildə Yeniceoba, Osmanlı İdarə Təşkilatlanmasında, Konya vilayətinə bağlı Aşiret-i Rişvan Esbikeşan qəzasına bağlamışdır. 26 mart 1913-cü ildə inzibati quruluşlanmada sonra, Saideli (Kadınhanı) qəzasına bağlanmışdır və Yeniceoba Nahiyə Təşkilatı və Bələdiyyə Təşkilatı yaradılmışdır. Türkiyədə, 1926-cı ildə edilən dəyişikliklə, Cihanbeyli ilçəsinə bağlanmışdır. Türkiyə Respublikası qurulması ilə, dövlətin inzibati təşkilatı dəyişikliyindən sonra, 30 may 1926-cı ildə Yeniceoba Nahiyə Təşkilatı və Bələdiyyə Təşkilatı qaldırılaraq Yeniceoba Muxtarlığa çevrilmişdir. (1926-cı ildə Molla Ömər Kart Bələdiyyə Başkanlığı yapmıştır).

13 noyabr 1955-ci ildə Yeniceoba Bələdiyyə Təşkilatı yenidən yaradılmışdır. Yeniceoba, 2014-cü ildən məhəllə olmuşdur.

## Mədəniyyət
Yeniceoba'da 7 ədəd Mədəniyyət və Turizm Nazirliyindən, qeydə alınmış arxeolojik sit sahəsi və 1 ədəd tarixi konak var. Bunlar: Karayusuf Höyük, Celildağı Örenyeri, İnler Tepesi Örenyeri, Gülderesi Örenyeri, Küçükçat Höyüğü, Mehmettepe Höyüğü, Yeniceoba Höyüğü və Hacı Ahmet Kart Konağı.

## İqtisadiyyat
Yeniceoba'nın xalqı %80'nin əkinçilik iş qolunda, %10-u istehsal sənayesində və %10-u xidmət sektorunda fəaliyyət göstərir. Yeniceoba Sənayesində PVC qapı pəncərə emal edən atelyelər, mərmər sexləri, mebel imalatçıları, əkinçilik alət və maşınlarını istehsal edən atelyelər var.

Yeniceoba'nın şəhərləşmə sürəti gündən günə artmaqdadır. Türkiyənin inkişaf etmiş qəsəbələrinin başında gəlməkdədir. Küçə və küçə yolları açıldı. Xalqın bütün ehtiyaclarını qarşılayan alver mərkəzinə, salonları və zərgər dükanları ilə müasir bir şəhər görünüşündədir. Yeniceoba'da çoxu mahalda olmayan ağ əşya mağazaları xalqın bütün ehtiyaclarını qarşılayacaq vəziyyətdədir.

## İstinadlar
İşıq çəngəli

**İşıq çəngəli** — elektrik cihazlarını elektrik xəttinə calamaq üçün haça şəkilli metal alət. Hər ölkədə fərqli işıq çəngəli və işıq nəlbəkisi standartları tətbiq olunur. Dünyada ən çox iki gərginlik və tezlik sistemi yayılıb. Bunlardan biri 100-127 V, 60 Hz-lik Amerikada , digəri isə 220-240 V, 50 Hz-lik Avropa standartıdır.

## İstinadlar
Foks yarımadası

**Foks yarımadası** — Baffin Torpağının cənubunda yerləşən yarımada. Kanadanın Nunavut vilayəti ərazisinə daxildir. Yarımada Foks körfəzini Hudzon boğazından ayırır. Onun qərb qutaracağında olan Kuiun burnunda inuitlərə aid Keyp-Dorset kəndi vardır. Qərb sahillərində yerləşən İnuksuk Point inuksuklarla məşhurdur. Onların sayı yüzə çatır.

Yarımadanın uzunluğu 241 km, eni isə 80–161 km arasında dəyişir.

Yarımada ingilis araşdırmaçısı Lyuk Foksın şərəfinə adlandırılmışdır.

## Araşdırılması
Yarımadanın ilk araşdırılması 1631-ci ildə Lyuk Foks tərəfindən gerçəkləşdirilmişdir. Belə düşünülür ki, o "Çarlz" gəmisində 1631-ci ilin sentyabrında Dorçester burnuna qədər irəliləmişdir. Foks Liss yarımadası boyunca bir çox coğrafi obyektlərə ad qoymuşdur: Dorset, Kinq-Çarlz, Kuin və Dorçester burunları. Ancaq onun adlandırdığı coğrafi obyektlərin dəqiq koosdinatları bəlli deyildir. Onun adlandırdığı ehtimal edilən bu obyeklərin bugünkü yerləri Foksun təsvirini ilə üsrt-üstə düşmür.

Yarımadanın bəzi sahələri Donald Bakster Makmillan tərəfindən araşdırılmışdır. O, 1921–1922-ci illərdə Skuner buxtasında qışlamışdır. 1927-ci ildıəə isə yarımadfanın şimalında Corc Putnam olmuşdur. İnteryeri isə Cozef Soper tərəfinddən 1928 və 1929-cu illərdə araşdırılmışdır. 1928–1929-cu illərdə Soper Keyp-Dorsetdə yaşamışdır. Yarımadanın kartoqrafiya işləri 1956–1957-ci illərdə başa çatmışdır.

## İstinadlar
Yaşa və ölməyə imkan ver (film, 1973)

**Yaşa və ölməyə imkan ver** () — 1973-cü ildə Qay Hamilton tərəfindən çəkilən detektiv filmi .

## Film haqqında
* Film Yan Fleminqin eyniadlı romanı əsasında çəkilmişdir.
* Film Britaniya superagenti Ceyms Bond haqqında səkkizinci filmdir.
* Filmdə kinoaktyor Rocer Mur ilk dəfə Ceyms Bond obrazını canlandırmışdır.
## Mükafatları
Film 1974-cü ildə "*Live and Let Die*" bəstəsinə (Pol Makkartni və Wings tərəfindən) görə Oskar mükafatı nominasiyasının "Ən yaxşı mahnı" kateqoriyasına layiq görülmüşdür.
## Xarici keçidlər

* 
* 
* 
* 
* 
* MGM Official Site: ''Live and Let Die''
## İstinadlar
Meta İnkoqnita yarımadası

**Meta İnkoqnita yarımadası** () — Baffin Torpağının cənubunda yerləşən yarımada. Kanadanın Nunavut vilayəti ərazisinə daxildir. 
## Coğrafi yerləşmə
Yarımadanın sahilləri dağlıqdır. Maksimal hündürlüyü 853 metrdir.Cənub-qərb sahilində eskimoslara aid  Kimmirut adlı kənd vardır.

## Flora və fauna
Əsasən tundra bitkiləri yayılmışdır. Yarımada bütünlüklə bu bitkilərlə örtülüdür. Burada Cırtdan tozağacı, keçə rododendron kimi bitkilər yayılmışdır. 
Heyvanlar aləmindən Şimal maralı, Müşk öküzü, dovşan, arktika canavarı, tüklü, ağ ayı, morj, suiti, balınalar, su quşlarına rast gəlinir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Quaternary geology of western Meta Incognita Peninsula and Iqaluit area, Baffin Island, Nunavut / D.A Hodgson. Ottawa : Geological Survey of Canada, 2005. ISBN 0-660-19405-8
Aşina Şeer

**Aşina Şeer** (taxt adı **Tubu xaqan** 都布可汗; ) — Göytürk şahzadəsi, Qərbi Göytürk xaqanlığı taxtına iddiaçı.

## Həyatı
609-cu ildə doğulmuşdu. Atası Çula xaqan idi. 11 yaşında artıq **To şad** titulu ilə Qobi çölündə töleslər və seyantoları idarə edirdi. 628-ci ildə Tonq Yabqu xaqanın ölümündən sonra özünü Tubu xaqan adı ilə Qərbi Göytürk hakimi elan etsə də, nə nuşibilər, nə də tulular onun hakimiyyətini qəbul etmədi.

Bir müddət sonra 634-cü ildə Seyanto xanlığının hökmdarı İncu Bilgə xaqana qarşı yürüşə başlayan Şeer Şərqi Göytürk xaqanlığını diriltmək və İllig xaqanın qisasını almaq istəyirdi. Bununla belə İşbara Teriş xaqan onu dəstəkləmədiyi üçün bu plan da iflasa uğradı və Şeer Qaoçanqa sığındı.

Bu dəfə də İşbara Teriş xaqandan öz qısasını almaq istəyən Şeer 635-ci ildə Tan sülaləsinə sığındı. Sərkərdəlik verilən Şeer tezliklə imperatorun kiçik bacısı ilə də evləndi.

640-cı ildə Qaoçanq hökmdarı Ku Ventay (麴文泰) Qərbi Göytürklərlə ittifaqa girməsi Tan sülaləsi üçün yararlı bəhanə oldu. Qaoçanı mühasirədə saxlayan Xu Çünçinin ordusunda Şeer də iştirak edirdi. Bundan əlavə o Koquryo-Tan müharibəsində iştirak etmiş, minbaşı olmuşdu. Seyanto xanlığının işğalında da iştirak edən Şeer rüşvətə qarşı olması ilə tanınırdı.

647-ci ildə Kuça və Qaraşəhri işğal edən Çin ordusunun komandiri idi. Müavini isə başqa bir türk sərkərdə olan Kibi Heli idi. 653-cü ildə Sağ Ordular Sərkərdəsi təyin olunmuşdu.

655-ci ildə 46 yaşında vəfat etmişdir. Ölümündən sonra **Yuan** 元 (başçı) adı verilmişdir.

## Ailəsi
Tan sülaləsi imperatoru Qaoçunun 14-cü qızı Şahzadə Xenyanqla evlənmişdir. Oğlu:

* Aşina Taoçen (阿史那道真) — Hsü Renkuyun 670-ci ildəki Tibet yürüşündə iştirak etmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Qədim Tan kitabı, cild 59
* Yeni Tan kitabı, 35-ci bioqrafiya
Nizami küçəsi (Şuşa)

**Nizami küçəsi** və ya **Şeytan bazar küçəsi** — Şuşa şəhərinin tarixi mərkəzində yerləşməkə Meydandan başlayan və Rasta bazar küçəsinin davamı olan tarixi küçədir. Qarabağ xanının vəziri və şair Molla Pənah Vaqifin malikanəsi bu küçədə olmuşdur.

## Tarixi
Şuşanın əsas ticarət küçəsi olan Rasta bazar küçəsi Meydanda *Hacı Əmiraslanın karvansarası* ilə kəsişərək cənuba doğru Şeytan bazar adı ilə davam edir. Bu küçədə Molla Pənah Vaqifin dövrümüzə çatmamış malikanəsi olmuşdur.

## Xüsusiyyətləri
Şeytan bazar küçəsi Rasta bazar küçəsi uzunluğunun (təxminən 300 m) 1/3 qədər uzunluğa malik olmaqla, müstəqil küçədən çox, küçə hissəsi təsiri bağışlayır. Şeytan bazar küçəsinin salınması zamanı kifayət qədər sakit relyefdə horizontal qatdan istifadə edilmişdir. Küçə bir qədər şimal-cənub maililiyinə malikdir, cənub qurtaracağında bu xüsusiyyət daha çox hiss olunur. Rasta və Aşağı bazar küçələri kimi, Şeytan bazar küçəsində də inşaat işləri sərt qırmızı xətt üzrə aparılmışdır. Küçənin qərb tərəfi cənub qurtaracağı istisna olmaqla eyni formalı plana malik olan kvadrat şəkilli karvansara ilə tutulmuşdur. Karvansaraylar bir-birindən kiçik küçə ilə ayrılır. Həmin karvansaralardan birincsinin şimal-cənub fasadı ilə Meydanda yerləşən *Hacı Əmiraslanın karvansarası*nın cənub-qərb fasadına birləşir və beləliklə də Şeytan bazar küçəsinin Meydana çıxışını formalaşdırır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Həmçinin bax
* Şuşa Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu