open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hişam Əl-Otaibi

**Hişam Əl-Otaibi** (1946 – 4 Yanvar 2017) — Küveytli siyasətçi. Əl-Otaibi 1998-ci ildən 1999-cu ilə qədər Küveytin Maliyyə və Sənaye naziri vəzifəsində çalışmışdır.

Əl-Otaibi 1946-cı ildə anadan olmuşdur. O, *Oklahoma Universiteti*nin mühəndislik elminin bakalavr səviyyəsinə qədər yüksələ bilmişdir.

O, 1990-cı illərdə Küveyt Fond Birjasının Baş Direktoru vəzifəsində çalışmışdır. Sonralar Hişam Əl-Otaibi 1998-ci ildən 1999-cu ilə qədər Küveytin Maliyyə və Sənaye naziri vəzifəsində çalışmışdır. Bundan əlavə, Əl-Otaibi Küveytdə, Böyük Britaniyada bir sıra beynəlxalq firma və təşkilatların bir sıra vəzifələrində çalışmışdır. O cümlədən Küveyt Qazma Şirkətinin və Küveyt Beynəlxalq İnvestisiya Şirkətinin direktoru olmuşdur.

Hişam Əl-Otaibi 4 yanvar 2017-ci ildə 70 yaşında vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Les Lazarovitz

**Les Lazarovitz** (Oktyabr 2, 1941 – Yanvar 6, 2017) — ABŞ-lı səs rejissoru. Onun *Ən yaxşı səs miksajı* nominasiyasında iki dəfə Oskar mükafatını əldə etmək üçün namizədliyi irəli sürülmüşdür.

Lazarovitz 6 yanvar 2017-ci ildə 75 yaşında xərçəng xəstəliyindən Floridada vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiyası
* *[[Qəzəbli öküz]]* (1980)
* *[[Tutsi]]* (1982)

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*
İbadilik

**İbadilik** () — orta əsrlərdə yaranmış müsəlman hüquq məzhəbi. Təsisçisi Cabir ibn Zeyd Əzdidir. İbadi məzhəbinin ardıcılları hal-hazırda Omanda, Şərqi Afrikada, Əlcəzairdə, Liviyada, Tunisdə,Yəməndə yaşayırlar. Cəfəri məzhəbi ilə ortaq görüşləri vardır.

## Tarixi
Orta əsrlər Müsəlman Şərqinin hüquq məzhəbidir. Təsisçisi Cabir ibn Zeyd Əl-Əzdidir. İslam dünyasında məşhur tabiinlərdəndir və İbn Abbasın şagirdlərindən sayılır. Hədis, fiqh və təfsir sahələrində dərin biliklərə yiyələnmişdir. İbadi məzhəbini Abdullah ibn İbad Təmimin adı ilə bağlayanlar da vardır. Abdullah ibn İbadın məzhəblə bağlı kəlam və siyasi məsələlərdə özünəməxsus mövqeyi olduğundan sözügedən məzhəb onun adı ilə tanınmışdır. İbadiyyənin başlanğıcı hicri 65-ci miladi 684-cü ilə aid edirlər. Abdullah ibn İbadın qatı xaricilərdən məhz bu ildə ayrıldığı qeyd edilir.

Ümumilikdə nə şiəlik nə də sünnilik məzhəbi ilə qatı şəkildə bağlı deyil və xaricilərin yumşaq qolu hesab olunur.

## Görüşləri
İbadi məzhəbinin əsas mənbələri Quran, Sünnə, icma və qiyasdır. Onlar xaricilərdən uzaq olduqlarını etiraf edirlər və özlərini mötədil qrupdan hesab edirlər. Onların bəzi əqidəyə adi məsələlərdəki görüşləri şiələrin görüşləri ilə üst-üstə düşür. Bunlar aşağıdakılardır: Vilayət məsələsini qəbul edir, Əhli-Beyt düşmənlərindən uzaq olduqlarını söyləyirlər; danışıqlarda təqiyyədən istifadəyə icazə verirlər; onlara görə Allahın sifətləri zatın özüdür, ondan ayrı deyildir; qiyamət günü Allahı görməyin mümkünlüyünü inkar edirlər.

Bəzi fiqhi məsələlərdə də onların görüşləri cəfəri məzhəbi ilə üst-üstə düşür: Xüffeynin üzərinə məsh çəkməyə icazə vermirlər; namazda durarkən əlləri bir-birinin üstünə qoymurlar və aşağı salırlar; əgər cünub olan şəxs qəsdən sübh azanına qədər qusul etməzsə, yaxud vəzifəsi təyəmmüm olduğu halda qəsdən təyəmmüm etməzsə orucu batildir; Kitab-Əhlinin yəni yəhudilərin və xaçpərəstlərin kəsdiyi heyvan ətini yeməyi özlərinə haram bilirlər; hamilə qadın öz iddəsini-təlaq verildiyi gündən hamiləliyini başa vurana qədər-gözləməlidir.

## Ardıcılları

İbadi məzhəbinin ardıcılları hal-hazırda Omanda, Şərqi Afrikada, Əlcəzairdə, Liviyada, Tunisdə yaşayırlar. İbadi məzhəbinin müftisi Şeyx Məhəmməd Xəlilidən ibadi fiqhi ilə cəfəri fiqhi arasındakı oxşarlıq haqqında soruşduqda o belə demişdir: "Bizim fiqhdə belə bir qayda var. Əgər məsələ ilə bağlı həm Həzrət Əlidən, həm də digər səhabələrdən fərqli görüşləri nəql olunubsa, biz Həzrəti Əlinin görüşünə üstünlük veririk".

## Həmçinin bax
* Zahirilik
* Məzhəblər
* Hənbəli

## Xarici keçidlər
FIQHI MӘKTӘBLӘRӘ BIR BAXIŞ

## İstinadlar
Eduardo Blasko Ferrer

**Eduardo Blasko Ferrer** (1956 – 12 Yanvar 2017) — İspaniya — İtaliyalı dilçi. Ferrer Sardiniyada yerləşən Kalyari Universitetinin professoru idi. O, daha çox Sardiniya dili haqqında bir neçə tədqiqatların müəllifi kimi tanınır. Blasko Ferrer Barselona anadan olmuş, Bastiya şəhərində vəfat etmişdir.

## Kitabları
**Grammatica storica del catalano e dei suoi dialetti con speciale riguardo all'algherese.* Tübingen: G. Narr, c1984.
**La lingua sarda contemporanea : grammatica del logudorese e del campidanese : norma e varietà dell'uso : sintesi storica*. Cagliari : Della Torre, c1986.
**Storia linguistica della Sardegna.* Tübingen : Niemeyer, 1984.
**Le parlate dell'alta Ogliastra : analisi dialettologica : saggio di storia linguistica e culturale.* Cagliari : Edizioni Della Torre, 1988.
**Ello, ellus : grammatica sarda.* Nuoro : Poliedro, c1994.
**La lingua nel tempo : variazione e cambiamento in latino, italiano e sardo.* Cagliari : CUEC, 1995.
**Breve corso di linguistica italiana : con facsimili, edizione e commento d'un testo quattrocentesco ad uso di seminari ed esercitazioni.* Cagliari : CUEC, 1996.
**Pro domo : grammatica essenziale della lingua sarda.* Cagliari : Condaghes, 1998.
**Italiano e tedesco : un confronto linguistico*. Torino : Paravia scriptorium, c1999.
**Italiano, sardo e lingue moderne a scuola.* Milano : F. Angeli, 2003.
**Storia della lingua sarda.* Cagliari : CUEC, 2009.
**Paleosardo. Le radici linguistiche della Sardegna neolitica.* http://www.degruyter.com/cont/fb/sk/detailEn.cfm?isbn=9783110235609&sel=fgs  Berlin : De Gruyter, 2010. ISBN 978-3-11-023560-9

## İstinadlar
Horasio Quarani

**Eraklio Katalin Rodrigez Sereyyo**, — Daha çox **Horasio Quarani** (May 15, 1925 – Yanvar 13, 2017) adı ilə tanınan Argentina folklorunun görkəmli musiqiçi nümayəndələrindən biridir. O, həm də yazıçı idi. Quarani 13 yanvar 2017-ci ildə 91 yaşında vəfat etmişdir.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*
*
Robert Pyer Sarrabere

**Robert Pyer Sarrabere** () — Roma-Katolik kilsəsinin yepiskopu.

1950-ci ildə kahin təyin edilmişdir. Sarrabere 1978-ci ildən 2002-ci ilə qədər Fransada Roma-Katolik Yeparxiyasının yepiskopu vəzifəsində çalışmışdır. O, 1975-ci ildən 1978-ci ilə kimi yeparxiyanın köməkçisi vəzifəsində çalışmışdır.

## İstinadlar
1987 Aralıq dənizi Oyunları

**1987 Aralıq dənizi Oyunları** — 1987-ci ilin 11–25 sentyabr tarixləri arasında Suriyanın Latakiya şəhərində keçirilmiş doqquzuncu Aralıq dənizi Oyunları. Bu oyunlarda 18 ölkədən 2180 atlet iştirak etmişdir.

## Xarici keçidlər
* International Mediterranean Games Committee 
* Mediterranean Games Athletic results at '''gbrathletics''' website
Qaracalı (Poldəşt)

**Qaracalı** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Poldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 468 nəfər yaşayır (89 ailə).  
## İstinadlar
Qaracalı

* Qaracalı (Əhər)
* Qaracalı (Poldəşt)
* Qaracalı (Urmiya)
* Qaracalı (Xoy)
* Qaracalı (Bicar)
## Həmçinin bax
* Qaracallı
Yürgen Habermas

**Yürgen Habermas** (; ) — Almaniya filosofu və sosioloqu, Qərb fəlsəfəsinin görkəmli nümayəndələrindən biri. Amerikan praqmatizminin inkişafında xidmətləri olmuşdur.

## Həyatı
Alman filosofu Habermas İsraillə həmrəylik bəyannaməsi imzalayıb. Frankfurt məktəbinin mühüm filosoflarından olan Habermas tərəfindən imzalanan İsraillə həmrəylik bəyannaməsi bu ölkənin Qəzzada törətməyə davam etdiyi müharibə cinayətlərini ağartmaq cəhdi kimi qiymətləndirildiyi üçün tənqid hədəfinə çevrilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Jak Lakan

**Jak Lakan** (; ) — Fransız psixoanalist. XX əsr Psixoanalizminin görkəmli nümayəndələrindən biri. Jak Lakan Ziqmund Freyddən sonra öz fikirləri ilə ən çox müzakirə olunan psixoloqlardan biridir.

## İstinadlar
Sultanabad (Ərdəbil)

**Sultanabad** - İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 2006-cı il siyahıya alınmaya görə kənddə 1,752 nəfər yaşayır (368 ailə).

## İstinadlar

## Mənbə
*https://en.m.wikipedia.org/wiki/Soltanabad,_Ardabil
Vəkilabad (Ərdəbil)

**Vəkilabad** () — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 888 nəfər yaşayır (180 ailə).

## İstinadlar
Kvazulu-Natal vilayəti

**Kvazulu-Natal** (; ) — Cənubi Afrikanın şərqində vilayət. 1994-cü ildə Kvazulu və Natal vilayətlərin birləşməsi yoluynan yaradılıb.

## İnzibati bölgü

Kvazulu-Natal 1 metropoliten bələdiyyəsi və 10 rayon bələdiyyəsindən ibarətdir:
**[[Amacuba Rayon Bələdiyyəsi|Amacuba Rayonu]]:* Nyukasl, Dannhauser, Emadlangeni
**[[Zululend Rayon Bələdiyyəsi|Zululend Rayonu]]:* Ulundi, Nonqoma, Abaqulusi, Ufonqolo, Edumbe
**[[Umxanyakude Rayon Bələdiyyəsi|Umxanyakude Rayonu]]:* Cozini, Hlabisa, Umhlabuyalinqana, Mtubatuba, Ze Biq Fayv Fols Bey, Seynt Luka Park
**[[Çetsvayo Kralın Rayon Bələdiyyəsi|Çetsvayo Kralın Rayonu]]:* Umhlatuze, Umlalazi, Nkandla, Mbonabi, Ntambanana, Mtoncaneni
**[[Umziyati Rayon Bələdiyyəsi|Umziyati Rayonu]]:* Msinqa, Nqutu, Umvoti, Endumeni
**[[Utukela Rayon Bələdiyyəsi|Utukela Rayonu]]:* Emnambiti/Ladısmit, İndaka, Umtşezi, Oxahkamba, İmbabazane, Cayants Kasl Geym Resörv
**[[Umqunqundlovu Rayon Bələdiyyəsi|Umqunqundlovu Rayonu]]:* Msunduzi, Umşuati, Umngeni, Riçmond, Mxambatini, Mpofana, İmpendle
**[[İlembe Rayon Bələdiyyəsi|İlembe Rayonu]]:* Kuadukuza, Nduedue, Mandeni, Maphumulo
**[[Dürban]]* 
**[[Uqu Rayon Bələdiyyəsi|Uqu Rayonu]]:* Hibiskus Kost, Umzumble, Umuziuabantu, Vulamehlo, Umdoni, Ezinqoleni
**[[Harri Quala Rayon Bələdiyyəsi|Hharri Quala Rayonu]]:* Dr.Nkosazana Dlamini-Zuma, Ubuhlebezue, Qreyter Kokstad, Umzimxulu

## İstinadlar
Pəmbək

**Tarixi yaşayış məntəqələri**

* Pəmbək mahalı
* Pəmbək sultanlığı
* Pəmbək distansiyası (1801-
* Pəmbək-Şörəyel distansiyası
* Pəmbək (Göyçə)
* Pəmbək (Pəmbək)
* Pəmbək çayı
İlanlı (Qobustan)

**İlanlı** — Azərbaycan Respublikasının Qobustan rayonunun Şıxzahırlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 4 dekabr 2001-ci il tarixli 228-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Qobustan rayonunun İlanlı kəndi Dərəkənd kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, Şıxzahırlı kəndi mərkəz olmaqla, Şıxzahırlı kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.

## Toponimikası
Tədqiqatçıların ehtimalına görə, oykonim türkdilli ilanlı tayfasının adı ilə bağlıdır. Türkmənlərin ersarı tayfasının bir qolu da ilanlar adlanır. Belə güman etmək olar ki, həmin tayfanın totemi ilan olduğu üçün bu adı daşımışdır. Eyniadlı yaşayış məntəqələri Cənubi Sibirdə, Səmərqənd vilayətində və Ermənistanda da qeydə alınmışdır.

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 47 nəfər əhali yaşayır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qədirli (Qobustan)

**Qədirli** — Azərbaycan Respublikasının Qobustan rayonunda yaşayış yeri. Qobustan rayonu İcra Hakimiyyətinin saytında rayonun Yekəxana kənd inzibati ərazi dairəsinin tərkibində kənd kimi qeyd olunur. Amma İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatında Qobustan rayonunun tərkibində Qədirli adında kəndin adı keçmir.

## Tarixi
* Kənd 1999-cu ildə yaradılmışdır.
15 aprel 2008-ci il tarixində Milli Məclis yanında toponimiya komissiyasının iclasında Qobustan rayonu ərazisində salınmış yeni yaşayış məntəqəsinin Əhmədli kəndi deyil, coğrafi relyefinə uyğun olaraq yerləşdiyi düzün adı ilə – Qədirli kəndi adlandırılması da müsbət qarşılanmışdır, və bu məsələ də təsdiqlənmək üçün Milli Məclisin müzakirəsinə tövsiyə olunmuşdur.

## Əhalisi

## Həmçinin bax
* Qobustan rayonu

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikasi Qobustan Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Mikael Tarıverdiyev

**Mikael Tariverdiyev** (; ) — erməni əsilli sovet bəstəkarı. RSFSR xalq artisti (1986).

## Filmoqrafiya
* Baharın on yeddi anı (film, 1973) 
* Qəribə təsadüf və ya həmişə təmizlikdə (film, 1975)

## Kitabları
*«Я просто живу» (*Mən sadəcə yaşayıram*), avtobioqrafiya, Moskva, Zebra, 2007

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Tariverdiev International Organ Competition''
* Tariverdiev.ru
* Tariverdiev at Lib.ru
*
Ni Hua

**Ni Hua** (, ) — Çin şahmatçısı, qrosmeyster (2003).

## Həyatı
2008-ci ilin aprelində Ni Hua və Bu Xiangzhi Wang Yue-dan sonra 2700 sərhəddini keçən növbəti şahmatçılar oldu.

2000-ci ildə İstanbulda Olimpiyada ilk çıxışını 9 oyundan 5.5 xal ilə bitirdi.

2004-cü il FİDE Dünya Çempionatında ilk turda Evgeny Vladimirov üzərində qələbə qazanır, lakin növbəti turda həmyerlisi Ye Jiangchuan-a məğlub olur.

2008-ci ilin may və iyun aylarında keçirilən Çin Çempionatında 11 oyundan 7.5 xal ilə çempion adını qazanır.

2009-cu ilin yanvarında ənənəvi Reggio Emilia şahmat turnirinin ilk Çinli qalibi kimi tarixə düşür.

2010-cu ilin aprel ayında Asiya Çempionatının qalibi olur.

2015-ci ildə 11 oyundan 10.5 xal ilə Avstraliya Açıq Çempionatında birinci yeri tutur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Ni Hua. Chess-DB.com  
*Ni Hua. 365chess.com 
*Ni Hua. fide.com 
*Ni Hua. chessgames.com
Cığalızadə Yusif Sənan Paşa

**Cığalızadə Yusif Sənan Paşa** () — 1591–1595 və 1599–1604 tarixlərində ümumilikdə 10 il kaptan-ı dərya, III Mehmed dönəmində 27 oktyabr 1596–5 dekabr 1596 tarixlərində ümumilikdə bir ay 9 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.

## Həyatı
Cığalızadə Yusif Sənan Paşa 1545-ci ildə Siciliyanın Messina şəhərində əslən Genuyalı olan məşhur Cicala ailəsində dünyaya gəlmiş, əsl adı Scipione Cicala olmuşdur. 1560-cı ildə baş verən Cərbə dəniz döyüşü əsnasında atası ilə birlikdə Osmanlılara əsir düşərək İstanbula gətirilmiş, burada dəvşirilərək Əndəruna daxil olmuşdur. Burada Yusif Sənan adını götürmüş, ailəsi ilə bağlı olaraq isə tarixi qeydlərdə Cığalızadə olaraq qeyd edilməkdədir.

Yusif Sənan Paşa əvvəlcə sarayda silahdar və qapıçıbaşı vəzifələrinə gətirildi. Daha sonra yeniçəri ağalığı ilə saraydan ayrılmışdır. 1583-cü ildə vəzirliyə yüksəldi və İrəvan bəylərbəyi təyin olundu. 1585-ci ildə Təbriz və Tiflisi mühasirəyə alan Səfəvilərə qarşı güclü müqavimət göstərmiş, 1591-ci ildə kaptan-ı dərya təyin edilmişdir.

Sultan III Mehmedin Əyri Səfərinə komandan olaraq qatılmış, 26 oktyabr 1596 tarixində baş tutan Xaçoba döyüşündə göstərdiyi məharətə görə sədrəzəmliyə yüksəlmişdir. Ancaq döyüş meydanından qaçan sipahi dəstələrinə verdiyi sərt cəza tədbirləri və Krım xanı II Qazi Gəray xanı vəzifəsindən azad etməsi dövlət adamları arasında narazılıqlara yol açdı. Bundan başqa vəzifədən alınan Kürəkən İbrahim Paşanın yenidən sədarətə gətirilməyini istəyən Validə Safiyə Sultan və qızı Ayşə Sultanın da təkidiylə Yusif Sənan Paşa 40 günlük sədarətin ardından vəzifəsindən azad edildi.

Bir müddət Konyada sürgün həyatı yaşayan Yusif Sənan Paşa 1599 tarixində ikinci dəfə kaptan-ı dərya təyin olundu. 1604-cü ildə şərq sərdarı olaraq Səfəvi cəbhəsinə göndərildi və yerinə Bosniyalı Dərviş Mehmed Paşa kaptan-ı dəryalığa gətirildi. 1605 tarixində orduyla birlikdə Təbrizə irəliləyərkən Səfəvi dəstələri ilə qarşılaşdı və məğlub oldu. Orduyla birlikdə Van qalasına çəkildi və bu əsnada 1605-ci ilin dekabr ayında Diyarbəkir yaxınlığında vəfat etdi.

Cığalızadə Yusif Sənan Paşa İstanbulun Cağaloğlu səmtində bir saray və hamam inşa etdirmiş, bu səbəblə səmtin adı Cığalızadə və ya Cağaloğlu olaraq qalmışdır. İnşa etdirdiyi hamam 1741-ci ildə bərpa edilmiş və günümüzə qədər gəlib çatmışdır. Bundan başqa 1590-cı ildə Bağdadda inşa etdirdiyi Cığalızadə Karvansarası da hal-hazırda ayaqda qalmaqdadır.

## Həmçinin baxın
* III Mehmed
* Kaptan-ı dərya
* Sədrəzəm
* Durğunluq dönəmi Osmanlı sədrəzəmləri

## Mənbə
İqor Kovalenko

**İqor Kovalenko** (, 29 dekabr 1988, Dnepropetrovsk vilayəti, Ukrayna) — Latviya şahmatçısı, qrosmeyster (2011).

Ukraynalı qrosmeyster hazırda Latviyanı təmsil edir. Beynəlxalq usta (2008) və qrosmeyster (2011). O, 2013-cü və 2014-cü illərdə Latviya Çempionatının qalibi və 2013-cü ildə 27 Qrosmeysterin iştirak etdiyi Riqa Texniki Universiteti Open turnirinin birincisi olmuşdur. İqor Kovalenko 2014-cü ildə 41-ci Tromso Olimpiadasında Latviya komandası heyətində ikinci lövhədə oynayaraq (+5 −2 =4) nəticəsini göstərmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Igor Kovalenko. Chess-DB.com  
*Igor Kovalenko. 365chess.com 
*Igor Kovalenko. fide.com 
*Igor Kovalenko. chessgames.com
Ubinilium

**Unbinilium** (**Ubn**) - kimyəvi elementlərin dövri sistemində 120-ci element. Qələvi- torpaq metalı
Robert Anker

**Rengert Robert Anker** () — Niderlandlı yazıçı. 1993-cü ildə yazdığı *De terugkeer van kapitein Rob* novellasına görə Anker Ferdinand Bordeviyk Mükafatına layiq görülmüşdür. 2002-ci ildə isə yazdığı *Een soort Engeland* əsərinə görə Libris Mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Divanxana (Poldəşt)

**Divanxana** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Poldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 532 nəfər yaşayır (105 ailə).  
## İstinadlar
Şeyx Həmzəli (Poldəşt)

**Şeyx Həmzəli** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Poldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə nə qədər əhalinin yaşaması barədə məlumat yoxdur.  
## İstinadlar
Şıxlar (Qobustan)

**Şıxlar** — Azərbaycan Respublikasının Qobustan rayonunun Xilmilli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Şıxlar kəndi XVI–XVII əsrlərdə Şıx tayfasının üzvlərinin burada məskunlaşması ilə yaradılıb. SSRİ dövründə kifayət qədər inkişaf etsə də, SSRİ dağıldıqdan sonra yaranmış iqtisadi tənəzzül dövründə XX əsrin 90-cı illərində əhali tədricən kəndi tərk etməyə başlayıb. Sakinlərin əksəriyyəti ya yaxınlıqdakı kəndlərə, ya da Qaradağ rayonundakı Şıxlar kəndinə köçdü. Bəziləri isə Bakıda məskunlaşdı.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə heç kəs yaşamır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikasi Qobustan Rayon İcra Hakimiyyəti
Tamara Qaçeçiladze

**Tamara "Tako" Qaçeçiladze** (, ) — Gürcüstan müğənnisi, bəstəkarı və aktrisası. O, Gürcüstanı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Musiqi karyerası
Tamara Qaçeçiladze vətəni olan Gürcüstanı 2008 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edə bilmək üçün Gürcüstanın GPB telekanalının təşkil etdiyi milli seçim turunda "Me and My Funky" adlı mahnı ilə iştirak etmiş və onuncu yerdə qərarlaşaraq, yarışmada məğlub olmuşdur. Daha sonra müğənni 2009-cu ildə "Stephane & 3G" qrupunun üzvü olaraq Gürcüstanın Avroviziya üçün keçirdiyi milli seçim turuna yenidən qatılmışdır. Qrup ifa etdikləri "We Don't Wanna Put In" mahnısı ilə seçim turunda qələbə qazansa da, mahnının siyasi mesaj daşıması səbəbindən Gürcüstanın müsabiqədə iştirakı təxirə salınmışdır.

Tamara Qaçeçiladze "Keep the Faith" mahnısı ilə Gürcüstanı Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir. Müğənni 9 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində səhnə almış və səsvermədə 11-ci yerdə qərarlaşaraq, finala adlaya bilməmişdir.

## Həyatı
Tamar Qaçeçiladze 17 mart 1983-cü ildə Gürcüstanın paytaxtı Tbilisi şəhərində anadan olmuşdur.

## Diskoqrafiya
### Sinqlları

## İstinadlar
Keep the Faith

**Keep the Faith** () — Gürcüstanın 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Tamara Qaçeçiladze "Keep the Faith" mahnısı ilə Gürcüstanı İsveçin paytaxtı Stokholmda keçirilən Avroviziya 2016-da təmsil etmişdir. Mahnının sözləri Gürcüstanı 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi-də təmsil edən Anri Coxadzeyə və musiqisi isə ifaçı Tamara Qaçeçiladzeyə aiddir.

## İstinadlar
Le Kuanq Lem

**Le Kuanq Lem** (, 3 mart 1991, Hoşimin, Vyetnam) — Vyetnam şahmatçısı, qrosmeyster, Dünya Blitz Çempionu (2013).

Le 2006, 2008, 2010, 2012 və 2014-cü illərdə Şahmat Olimpiadalarında Vyetnam üçün mübarizə aparmışdır. Xüsusilə də onun 2012-ci il Şahmat Olimpiadasında 1-ci lövhədə 10 oyundan 8 xal nəticəsi Vyetamın kişilərdən ibarət yığmasını yekunda 7-ci etdi və bu, Vyetnam Şahmat tarixində ən yüksək nəticə idi.

2010-cu ildə Le Moskva Open turnirində iştirak etdi. +5=4 nəticəsi ilə o, Konstantin Chernyshov, Evgeny Bareev və Ernesto Inarkiev ilə 1–4-cü yerləri bölüşdürdü. Həmin turnirdən dərhal sonra Le 9 oyundan 7 xal (+5=4) nəticəsi ilə 9-cu Aeroflot Open turnirinin qalibi oldu. İyul ayının 15-dən 25-dək o, ilk dəfə dəvətli Dortmund turnirində iştirak etdi. Onunla yanaşı burada 9 dəfə Dortmund çempionu və keçmiş dünya çempionu Vladimir Kramnik, Şəhriyar Məmmədyarov, keçmiş FİDE çempionu Ruslan Ponomariov, 2004-cü il Dünya Çempionatı finalçısı Peter Leko və Arkadij Naiditsch də yarışırdılar. İlk raundda Le qara fiqurlarla Kramniklə qarşılaşaraq heç-heçə etdi və dördüncü raundda Ponomariovu, 5-ci raundda isə Lekonu məğlub etdi. Bununla da (+2=7–1) nəticəsi ikinci yeri qazandı.

2011-ci il fevralın 7-dən 11-dək o, bir daha Aeroflot Open turnirində müvəffəqiyyətlə iştirak edərək 9 oyundan 6.5 xal ilə qrosmeysterlər Nikita Vityuqov və Yevgeni Tomaşevski ilə birinci yeri bölüşdürdü. O, Aeroflot Open turnirində iki dəfə qalib gəlmiş yeganə oyunçudur. Bu qələbə avtomatik olaraq ona Dortmund Invitational turnirinə vəsiqə qazandırdı.

2013-cü ilin mayında Filippində keçirilən Asiya Qitə Çempionatına qatıldı və klassik hissəni dördüncü yekunlaşdıraraq Blitz turnirinin qalibi oldu. 2013-cü ilin iyun ayında Le Xantı-Mansidə keçirilən sürətli şahmat üzrə Dünya Çempionatında iştirak edərək, Məmmədyarov, Nepomniachtchi və Aleksandr Qrişçukdan sonra dördüncü oldu. Bundan sonra Dünya Blitz Çempionatının qalibi oldu. O, dünya Çempionu titulunu qazanmış ilk Vyetnam oyunçusudur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Le Kuanq Lem. Chess-DB.com  
* Le Kuanq Lem. 365chess.com 
* Le Kuanq Lem. fide.com 
* Le Kuanq Lem. chessgames.com 
* Le Kuanq Lem. chess.com
Kişi sözü (teleserial, 2016)

**Kişi sözü** — 2016-2017-ci illərdə Azad Azərbaycan TV-də yayımlanmış romantik komediya janrlı Azərbaycan teleserialı. 13 seriya yayımlandıqdan sonra 14 yanvar 2017 tarixində fəaliyyətini dayandırmışdır.

## Məzmun
Əjdər (Əjdər Həmidov) və Elnur (Elnur Hüseynov) uzaq vaxtlardan dostdurlar, həmçinin, onlar övladları Nurlana (Nurlana Cəfərova) və Cavidi (Cavid Gül) göbəkkəsdi edirlər. Lakin Nurlana İslamla (İslam Mehrəliyev), Cavid isə Aydanla (Aydan Axundova) evlənmək istəyir. Buna baxmayaraq, sonuncu 13-cü seriyada Nurlana ilə Cavid, İslamla Aydan evlənir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Quruluşçu rejissor :** Ramin Hacıyev
:**Baş redaktor :** Ənvər Abbasov
:**Ssenari müəllifləri :** Elnur Hüseynov, Tərlan Nur-Yaşar, Samid Ağayev
:**Rejissor assistenti :** Elnur Hüseynov
:**Montaj :** Mirzə Dadaşov
:**Qrim :** Aybəniz Hüseynova
:**Operatorlar :** Rövşən Əkbərli, Nurani İsgəndərov, Elvin Zeynalov
:**Səs rejissoru :** Vüsal Həsənli
:**Sürücülər :** Niyaməddin, Mirağa, Vüqar
:**Kastinq :** Elnur Orucov
:**Koordinatorlar :** Şəhriyar Şirinalıoğlu, Əli Mürşüdov, Kənan Piriyev
:**İcraçı prodüser :** Mənsur İbrahimov
:**Baş prodüser :** Elməddin Cəfərov

### Rollarda

## Seriyalar
### Mövsüm 1
2016-2017, Seriyaların sayı: 13

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
Filmi izlə
Çay Qurbançı

**Çay Qurbançı** — Azərbaycan Respublikasının Qobustan rayonunun Qurbançı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Çay Qurbançının əhalisi türk mənşəlidir. Əsasən heyvandarlıqla məşğul olmuşdur. Çay Qurbançının əvvəli Qurbançı kəndi yaxınlığında olan Şəhərgahla əlaqəlidir. Çay Qurbançının Molla İsa  qəbiristanlığı vardır. Bu qəbiristanlığın olması burada uzun müddət yaşayış olduğunu göstərir. Qurbançı kəndi təqribən 200 il əvvəl buradan köçən əhali hesabına formalaşmışdır. Sovetlər vaxtı (təqribən 1930-cu illərdə) Çay Qurbançı ayrıca kolxoz olmuşdur.  

## Toponimikası
Etnotoponimdir. Oykonim çay və Qurbançı (etnotoponim) komponentlərindən düzəlib, "çay kənarındakı Qurbançı kəndi" mənasındadır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Baş Qafqaz silsiləsinin ətəyində yerləşir.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 65 nəfər əhali yaşayır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
NTV

**NTV** bu mənaları ifadə edə bilər:

* NTV (Azərbaycan) — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən televiziya kanalı.
* NTV (Rusiya) — Rusiyada fəaliyyət göstərən televiziya kanalı.
* NTV (Türkiyə) — Türkiyədə fəaliyyət göstərən televiziya kanalı.
Xəlfəli (Qobustan)

**Xəlfəli** — Azərbaycan Respublikasının Qobustan rayonunun inzibati ərazi vahidində yaşayış sahəsi. Yaşayış məntəqəsinin adı 2020-ci ildə dərc olunmuş "İnzibati Ərazi Bölgüsü Təsnifatı, 2019" sənədində adı keçməsə də, Qobustan rayon İcra Hakimiyyətinin saytında yaşayış məntəqəsinin Qobustan rayonunun Qurbançı kənd inzibati ərazi dairəsinin tərkibində olduğu göstərilir.

## Tarixi
* Yaşayış sahəsi 1999-cu ildə yaradılmışdır. 
* Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin təsdiq etdiyi kapital qoyuluşu proqramına əsasən Xəlfəli yaşayış məntəqəsinin qazlaşdırılması 2012-ci ildə nəzərdə tutulmuşdur.

## Əhalisi

## Həmçinin bax
* Qobustan rayonu

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikasi Qobustan Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Historyja majho žyccia

**Historyja majho žyccia** (, ) — Belarusun 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

NAVI qrupu "Historyja majho žyccia" mahnısı ilə Belarusu Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən Avroviziya 2017-də təmsil etmişdir. Bu Belarusun Avroviziyadakı ilk belarus dilində səslənən mahnısı olaraq müsabiqə tarixinə düşmüşdür. Mahnı qrupun vokalisti Artsyom Lukyanyenka tərəfindən bəstələnmişdir.

## İstinadlar
Allahverdi kəndi

*Allahverdi kəndi (Çaypara) 
*Allahverdi kəndi (Poldəşt)
*Allahverdi kəndi (Maku)
## Həmçinin bax
*Allahverdi (ad)
*Allahverdi xan
İsakənd (Soyuqbulaq)

**İsakənd** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 389 nəfər yaşayır (63 ailə).  Əhalisini kürdlər təşkil edir.
## İstinadlar
Svennik Hoyer

**Svennik Hoyer** (3 Avqust 1931 – 8 Yanvar 2017) — Norveçli siyasi alim.

Hoyer 1931-ci ildə Berumda anadan olmuşdur. O, 1959-cu ildə Oslo Universitetinin siyasi elm fakultəsini, 1974-cü ildə isə fəlsəfə doktoru fakultəsini magistr səviyyəsində bitirmişdir. O, 1985-ci ildə Oslo Universitetində Tədqiqat İnstitutunun professoru təyin olunmuşdur. Onun elmi maraqlarına jurnalist peşəsi və jurnalistikanın inkişafı kimi aspektlər, mətbuatın struktur inkişafı, mətbuat və siyasət arasında qarşılıqlı əlaqə və texnologiya və cəmiyyət arasında qarşılıqlı əlaqələr daxildir.

## İstinadlar
Covanni Vastola

**Covanni Vastola**  () — Yarımmüdafiəçi kimi çıxış etmiş peşəkar İtaliya futbolçusu. Vastola 20 yanvar 2017-ci ildə 78 yaşında vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mandi Ceyms

**Mandi Ceyms** (9 dekabr 1978) — Birləşmiş Ştatları təmsil edən bədii gimnast.

## Karyerası
Mandi Ceyms Birləşmiş Ştatları 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 9-cu pillənin sahibi olub.

## İstinadlar
Divanxana (dəqiqləşdirmə)

**[[Divanxana]]** — şərq–müsəlman dövlətlərində inzibati hökumət idarələrinə verilən ümumi ad. Həmçinin bu mənalara gələ bilər:

* Divanxana (Poldəşt)
* Divanxana (Şuşa)
* Divanxana (Şirvanşahlar sarayı)

## Həmçinin bax
* Divan (dəqiqləşdirmə)
Gürzə (hərbi birləşmə)

**"Gürzə"** — Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının xüsusi təyinatlı dəstəsi.

## Yaradılması
Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının xüsusi təyinatlı hərbi qulluqçulardan ibarət xüsusi təyinatlı dəstələri mövcuddur. Həmin dəstərin hamısı vahid "Kommando" adı altında birləşiblər. Ümumi olaraq isə Daxili Qoşunların 9 Xüsusi Təyinatlı Dəstəsi mövcuddur. "Gürzə" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsidə onlardan biridir.

"Gürzə" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsi əsasən gizirlərdən və zabitlərdən ibarətdir. Baş geyimləri qırmızı beretdir. Komandirləri "Zəfər" ordenli Cavid Tağıyevdir.

## Tarixi
"Gürzə" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsinin hərbi qulluqçuları 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı həmçinin Füzuli şəhərinin və Şuşa şəhərinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə savaşmışdır. Dəstənin şəxsi heyətindən 7 nəfər şəhid olmuşdur, 28 nəfər isə yaralanmışdır. XTD Komandiri vəzifəsini icra edən Cavid Tağıyev noyabrın 8-də Şuşa istiqamətində yaralanmışdır.

## İstinadlar
Akim Latifu

**Akim Latifu** () — Zirə FK klubunda müdafiəçi kimi çıxış etmiş Nigeriyalı peşəkar futbolçu.

## Uğurları
### Klub
 **[[Hodd FK|Hodd]]**
* **[[Norveç Kuboku]]**
** Qalib (1): 2012

### Milli
### Şəxsi
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Analıq medalı

**Analıq medalı** - SSRİ Ali Sovetinin 8 iyul 1944-cü il tarixli qanunu ilə təsis olunmuş SSRİ medalı.

## Qalereya

Fayl:MMaterA01.jpg|1 dərəcəli Analıq medalı (qabaq tərəfi)
Fayl:MMaterA01R.jpg|I dərəcəli Analıq medalı (arxa tərəfi)
Fayl:MMaterB01.jpg|2 dərəcəli Analıq medalı (qabaq tərəfi)
Fayl:MMaterB01R.jpg|II dərəcəli Analıq medalı (arxa tərəfi)
Fayl:Awards_of_the_USSR-1945._CPA_984.jpg|Analıq medalı poçt markasında (1945)


## Xarici keçidlər
*Медаль Материнства.
Balakənd

* Balakənd (Loru)
* Balakənd (Saatlı)
* Balakənd (Sabirabad)

## Həmçinin bax
* Balakən (dəqiqləşdirmə)
Balakənd (Saatlı)

**Balakənd** — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Əhalisi

## İstinadlar
Qarabulaq (Soyuqbulaq)

**Qarabulaq** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 245 nəfər yaşayır (39 ailə).  Əhalisini kürdlər təşkil edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Yan Nepomnyaşşiy

**Yan Aleksandroviç Nepomnyaşşiy** (, ) — Rusiya şahmatçısı, qrosmeyster, Rusiya Çempionu (2010).

## Həyatı

## Karyerası
2008-də Aeroflot Opendə ilk yeri tutaraq 2008 Dortmund Sparkassen Chess Meeting-ə vəsiqə qazanır.

2010-da Riyekada 11 oyundan 9 xal ilə Avropa Çempionatının qalibi olur. Həmin ildə Rusiya Çempionatında ilk yeri tutur. Qeyd edək ki, əlavə görüşdə Sergey Karyakin üzərində qələbə qazanır.

2011-ci ildə 22 kateqoriyalı Mixail Talın xatirəsinə həsr edilmiş turnirdə 3–5-ci yerləri bölüşdürür. 2013-cü ildə Avropa Çempionatında bu dəfə 1–8-ci yerləri bölür.

2013-də Antalyada keçirilən komandalar arası Dünya Çempionatında Rusiya komandasının tərkibində qızıl medal qazanıb.

2014-cü ildə keçirilən blitz üzrə Dünya Çempionatının gümüş mükafatçısıdır.

2015-ci il Aeroflot Opendə ikinci olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Ian Nepomniachtchi. Chess-DB.com  
* Ian Nepomniachtchi. 365chess.com 
* Ian Nepomniachtchi. fide.com 
* Ian Nepomniachtchi. chessgames.com
Aleksandr Moiseyenko

**Aleksandr Moiseyenko** ( , 17 may 1980, Severomorsk, Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası) Ukrayna şahmatçısı, qrosmeyster (1999).

2003-cü ildə İstanbulda keçirilən Avropa birinciliyində 13 oyundan 8.5 xal ilə 4-11-ci yerləri bölüşdürmüşdür və bunun hesabına Tripolidə keçiriləcək FİDE Dünya Çempionatına vəsiqə qazanmışdır. İlk raundda Dolmatov üzərində 1.5-0.5 hesabı ilə qalib gəlmiş, növbəti raundda Bologan üzərində qələbəni qeyd etmişdir. Növbəti matçda Akopiana məğlub olmuşdur.

2004-cü ildə Olimpiadada qızıl medal almış Ukrayna millisinin tərkibində çıxış edirdi.

2013-cü ildə Avropa Çempionatında birinci olmuşdur. Ümumilikdə 3 dəfə millinin tərkibində Olimpiadalarda iştirak edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Alexander Moiseenko. Chess-DB.com  
*Alexander Moiseenko. 365chess.com 
*Alexander Moiseenko. fide.com 
*Alexander Moiseenko. chessgames.com
Maksim Matlakov

**Maksim Sergeyeviç Matlakov** (, 5 mart 1991, Leninqrad, Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası) Rusiya şahmatçısı, qrosmeyster (2010).

O, 2009-cu il Sankt-Peterburq Çempionatının qalibi adını qazanmışdır.

Matlakov 2012-ci il 13-cü Avropa Şəxsi Çempionatında taybreykdə 6-cı olaraq, 2013-cü il Dünya Kubokuna vəsiqə qazanmışdır. O, birinci raundda Niderland qrosmeysteri Jan Smeetsi məğlub etmiş, ikinci raund taybreykində isə Azərbaycanlı qrosmeyster Şəhriyar Məmmədyarova uduzmuşdur.

Matlakov 2009-cu il Gipslis xatirəsinə həsr olunmuş turnirin qalibi olmuşdur.

2013-cü ildə Sankt-Peterburqda Çiqorin xatirəsinə həsr olunmuş turnirdə 1-11-ci yerləri, 2014-cü il Moscow Open turnirində isə 1-4-cü yerləri bölüşdürmüşdür. Matlakov 2013-cü il Avropa Klub Kubokunda 5-ci lövhədə gümüş medal qazanaraq Sankt-Peterburq komandasını təmsil etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Maxim Matlakov. Chess-DB.com  
*Maxim Matlakov. 365chess.com 
*Maxim Matlakov. fide.com 
*Maxim Matlakov. chessgames.com
Bosniyalı Dərviş Mehmed Paşa

**Bosniyalı Dərviş Mehmed Paşa** () — 1595–1596-cı illərdə kaptan-ı dərya, I Əhmədin hakimiyyəti dövründə,21 iyun 1606–9 dekabr 1606 tarixlərində isə ümumilikdə 5 ay 18 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamı.

## Həyatı
Mehmed Paşa əslən bosniyalı olmuşdur. Dəvşirilərək qapıqulu ocağına daxil olmuş, gənc yaşında bostancıbaşı olduğundan *"Cıvan bey"* olaraq anılmışdır. Gənc padşah I Əhmədin gözünə girən Dərviş Paşa 1605-ci ildə vəzirliyə yüksələrək kaptan-ı dərya seçildi. Dövrün validə sultanı olan Handan Sultan Dərviş Paşanı oğlundan uzaqlaşdırmaq istəsə də, Handan Sultan 12 noyabr 1605 tarixində vəfat etdi və beləliklə, Dərviş Paşanın mövqeyi gücləndi.

Avstriya cəbhəsinin sərdarı Sədrəzəm Lələ Mehmed Paşa Avstriya ilə sülh danışıqları səbəbilə 1606-cı ilin may ayında paytaxta geri döndü. Ancaq Lələ Mehmed Paşanı özünə rəqib olaraq görən Dərviş Paşa sədrəzəmi paytaxtdan uzaqlaşdırmaq niyyətində idi. Bu məqsədlə sədrəzəmin Səfəvi cəbhəsinə yollanması üçün gənc padşaha təkidlər edirdi. Nəhayət, I Əhməd lələsi olan Lələ Mehmed Paşanı Səfəvi cəbhəsinə göndərmək üzrə qərar verdi. Ancaq Lələ Mehmed Paşanın cəbhəyə getmək istəməməsi səbəbilə padşahla münasibətləri pozulmuş, I Əhməd hətta öz lələsini edamla qorxutmuşdur. Bu olanları qəbul edə bilməyən Lələ Mehmed Paşa bir müddət sonra iflic keçirərək vəfat etdi.

Dərviş Mehmed Paşa 21 iyun 1606 tarixində vəzir-i əzəm təyin edildi. Lələ Mehmed Paşanın vəfatının ardından sərvətinin bir qisminin ordu xərclərinə, bir qisminin isə öz ailəsinə xərclənməsi üzrə padşah fərmanı olsa da, Dərviş Paşa xəzinənin boş olması səbəbilə mərhum sədrəzəmin bütün sərvətini müsadirə etdi. O illərdə İstanbulda İngiltərə elçisi olaraq fəaliyyət göstərən Sir Henri Lello öz xatirələrində Dərviş Paşanın xəzinənin boş olma bəhanəsiylə vəqflərin əlavə gəlirlərini mənimsədiyini və varlı yəhudi zərgərlərdən gümüş, zinət əşyaları aldığını qeyd edir.

Sədrəzəm olmaq niyyətiylə Lələ Mehmed Paşanı zorla Səfəvi cəbhəsinə göndərmək istəyən Dərviş Paşa özü sədarətə gəldikdən sonra Səfəvilərlə müharibədən çəkinmiş, yerinə bostancıbaşı Fərhad ağanı paşa rütbəsiylə göndərmişdir. Ancaq Fərhad Paşa getdiyi Aydın və Saruhan bölgələrində yerli xalqa zülm etmiş, nəticədə yerli xalqdan bir qrup insan paytaxta gələrək şikayətlərini bildirmişdir. Dərviş Paşanın ilk siyasi səhvi sayılan bu hadisə onu I Əhmədin gözündən salmışdır.

Sədarətə gələn Dərviş Paşa saray yaxınlığında özünə aid bir köşk inşa etdirmiş, köşkün inşası üçün çəkilən bütün xərcləri isə yəhudi bir tacirə ödətmişdir. Həmin yəhudi tacir isə *"köşkün zirzəmisindən saraya gedən gizli yolla padşaha sui-qəsd edəcək"* şayəsini bütün şəhərə yaymış, bu uydurma xəbər I Əhmədin də qulağına çatmışdır. Hələ təcrübəsiz bir gənc olan I Əhməd araşdırma aparmadan Dərviş Mehmed Paşanın edamına qərar vermiş, 9 dekabr 1606 tarixində Dərviş Mehmed Paşa saray ağaları tərəfindən qətlə yetirilmişdir.

## Həmçinin baxın
* I Əhməd
* Kaptan-ı dərya
* Sədrəzəm
* Durğunluq dönəmi Osmanlı sədrəzəmləri

## İstinadlar
Konstantin Lupulesku

**Konstantin Lupulesku** (; doğ. 25 mart 1984, Buftya, Rumıniya) — rumıniyalı şahmatçı, qrosmeyster (2006). Ölkəsinin ən yüksək əmsallı oyunçusudur.

## Şahmat karyerası
Gənclər arasında Avropa çempionatının ikiqat mükafatçısıdır: bürünc (1998, Murekk, 14 yaşadək kateqoriyasında) və gümüş (2000, Halkidiki, 16 yaşadək kateqoriyasında). Yeddi dəfə Rumıniya çempionatında medal qazanıb: beş dəfə qızıl (2007, 2010, 2011, 2013, 2015), iki dəfə bürünc (2008, 2009).

Dəfələrlə Rumıniyanı komanda yarışlarında təmsil etmişdir:
* dörd dəfə şahmat olimpiadalarında (2004, 2008, 2012, 2014)
* altı dəfə Avropa çempionatlarında (2005, 2007, 2009, 2011, 2013, 2015)
* 16 yaşadək yeniyetmələr arasında şahmat olimpiadasında (2000)
* iki dəfə 18 yaşadək yeniyetmələr arasında Avropa çempionatlarında (2001, 2002)

O, 2009, 2011, 2013 və 2015-ci il Dünya Kuboklarında iştirak etmiş və ilk raundlarda müvafiq olaraq Liviu-Diter Nisipianu, Rüstəm Qasımcanov, Krişnan Sasikiran və İqor Lısıy tərəfindən məğlub edilmişdir. Lupulesku 2003 və 2006-cı illərdə Buxarest turnirinin qalibi olmuşdur. 2008-ci ildə Timişoara turnirində Vladislav Nevedniçi ilə birinci yeri bölüşdürmüşdür. Eyni ildə Buxarestdə keçirilmiş Viktor Çokıltyanın xatirə turnirində ikinci yeri tutmuş və Open Romgaz turnirində Tamaz Gelaşvili, Anton Filippov, Nicat Məmmədov və Aleksandr Zubarev ilə 4-8-ci yerləri bölüşdürmüşdür. 2013-cü ildə şahmat üzrə şəxsi Avropa çempionatında Aleksandr Moiseyenko, Yevgeni Romanov, Aleksandr Belyavski, Qrant Melkumyan, Fransisko Valexo Pons, Sergey Movsisyan, Yan Nepomnyaşşiy, Aleksey Dreev və Yevgeni Alekseyev ilə 1-8-ci yerləri bölüşdürmüşdür. 2014-cü ildə İrəvan-da keçirilmiş şahmat üzrə şəxsi Avropa çempionatında 11 raundda 8 xal toplayaraq 6-cı yeri tutmuşdur. Eyni ildə Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasının 23-cü ildönümünə həsr olunmuş ənənəvi “Baku Open-2014” Beynəlxalq şahmat festivalında iştirak etmişdir. O, “A” (güclülər) turnirində Rusiya şahmatçısı Ernesto İnarkiyev ilə eyni xal toplayaraq 1-2-ci yerləri bölüşdürüb. Əlavə göstəricilərə görə turnirin qalibi adını Ernesto İnarkiyev qazanıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*FIDE Chess profili
*Constantin Lupulescu. Chess-DB.com  
*Constantin Lupulescu. Chessgames.com 
*Constantin Lupulescu. 365Chess.com
Evdə tək 4

**Evdə tək 4** — 2002-ci ildə çəkilmiş ABŞ filmi.

## Məzmun
Kevin (Mayk Veinberq) atası Piter (Ceysin Beqe) və anası Keit (Klara Kari) boşanmaq qərarına gəlirlər.9 yaşlı Kevin MkKallisters (Mayk Veinberq) atası zəngin qız və böyük sarayı olan Natali (Coanna Qoinq) ilə evlənməyi fikirləşirlər. Piter (Ceysin Beqe), üç uşaq Baz (Qiden Cakobs), Meqan (Çelsi Rasso) və Kevin (Mayk Veinberq) atası idi. O, Kevin (Mayk Veinberq) saraya dəvət edir və Kevin (Mayk Veinberq) qardaşı Baz (Qiden Cakobs) ilə yola getmədiyi üçün bu təklifi qəbul edir. Kevin (Mayk Veinberq) burada isə sarayın mühafizəçisi Preskot (Erik Avari) ilə yola getmir. Sonra isə evə bir-iki dəfə Marv (Frenç Stevart) və Vera (Missi Pile) soxulur və Kevin (Mayk Veinberq) onların qarşısını alır. Daha sonra oğruların kraliçanı oğurlamaq planını Kevin (Mayk Veinberq) eşidir. Lakin, Kevin (Mayk Veinberq) atası Piter (Ceysin Beqe) evə oğruların girməyinə inanmır və o, özü oğruların qarşısını almaq üçün planlar qurur. Kevin (Mayk Veinberq) elə bilir ki, Preskot (Erik Avari) oğruların başçısıdır.
Bundan sonra sonuncu dəfə Marv (Frenç Stevart) və Vera (Missi Pile) saraya gələrək kraliçanı oğurlamaq istəyirlər. Lakin, Kevin (Mayk Veinberq) hazırladığı planla onlara imkan vermir və Kevin (Mayk Veinberq) bilirki Molli (Barbara Bekok) oğruların başcısıdır. Sonda Piter (Ceysin Beqe) və Keit (Klara Kari) barışırlıar və kral ailəsi Milad bayramın onların evində keçirəcəklərinə söz verirlər.

## Rollarda

## İstinadlar
Sokulluzadə Lələ Mehmed Paşa

**Sokulluzadə Lələ Mehmed Paşa** () — I Əhməd dönəmində 26 iyun 1604–21 iyun 1606 tarixlərində ümumilikdə 1 il 10 ay 26 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır. Rumeli bəylərbəyi ikən almanlara təslim etdiyi Esterqon qalasını 10 il sonra sədarət dönəmində geri aldığı üçün "Esterqon fatehi" olaraq anılır.

## Həyatı
Bosniya yaxınlığındakı Yaytse şəhərində doğulmuşdur. Məşhur Osmanlı sədrəzəmi Sokullu Mehmed Paşanın uzaq qohumudur. Kiçik yaşlarında Topqapı Sarayına gətirildi və Əndəruna daxil oldu. Sultan I Əhmədin şahzadəlik dönəmində lələsi olmuş, bu səbəbdən lələ ünvanı almışdır. 24 fevral 1591 tarixində yeniçəri ağası seçilmiş, bu vəzifədə ikən 1594-cü ildə Avstriya səfərinə çıxdı. 1594-cü ilin avqust ayında Qaraman bəylərbəyi, 26 sentyabr 1594 tarixində isə Anadolu bəylərbəyi təyin edildi. Bir müddət sonra Rumeli bəylərbəyi seçildi. Bu vəzifədə ikən Esterqon qalası Avstriya ordusu tərəfindən mühasirəyə alındı. 2 avqust 1595 tarixində başlayan mühasirə 28 gün davam etdi. Lələ Mehmed Paşanın qapı xalqından olan İbrahim Peçəvi, bu mühasirəni öz xatirələrində ən kiçik xırdalığına qədər qeyd etmişdir. Lələ Mehmed Paşa 30 avqust 1595 taixində qalanı təslim etdi.

1596 tarixində vəzirlik rütbəsi verildi. Sədrəzəm Yemişçi Həsən Paşanın 1601-ci ildə çıxdığı Avstriya səfərindən sonra Macarıstan sərdarı təyin olundu. 1596 tarixindəki Xaçoba müharibəsinə qatıldı. 17 avqust 1598 tarixində yenidən Rumeli bəylərbəyi təyin olundu. 1599-cu ilin noyabr ayında Budin bəylərbəyi seçildi. Malqoç Yavuz Əli Paşanın vəfatının ardından 1604-cü ildə sədarətə gətirildi.

Sədrəzəmliyinin ilk ilində Vaç və Hatvan qalalarını aldı. 10 il əvvəl təslim etdiyi Esterqon qalasını 29 avqust 1605 tarixində mühasirəyə aldı və 3 oktyabr tarixində ələ keçirdi. Qala ikinci fəthinin ardından 1683 tarixinə qədər Osmanlı mülkü sayıldı. Macar əsilzadəsi olan İstvan Bocskai`nin macar kralı olmasını təmin etdi. I Əhmədin təmsilçisi olaraq ona qılınc və tac geydirdi.

Avstriya ilə sülh danışıqları səbəbilə 1606-cı ilin may ayında paytaxta geri döndü. Ancaq Lələ Mehmed Paşanı özünə rəqib olaraq görən Dərviş Paşa sədrəzəmi paytaxtdan uzaqlaşdırmaq niyyətində idi. Bu məqsədlə sədrəzəmin Səfəvi cəbhəsinə yollanması üçün gənc padşaha təkidlər edirdi. Nəhayət, I Əhməd lələsi olan Lələ Mehmed Paşanı Səfəvi cəbhəsinə göndərmək üzrə qərar verdi. Ancaq Lələ Mehmed Paşanın cəbhəyə getmək istəməməsi səbəbilə padşahla münasibətləri pozulmuş, I Əhməd hətta öz lələsini edamla qorxutmuşdur. Bu olanları qəbul edə bilməyən Lələ Mehmed Paşa bir müddət sonra iflic keçirərək vəfat etdi. Məzarı Əyyub Sultan məscidindəki Sokullu Mehmed Paşa türbəsinə dəfn edilmişdir.

## İstinadlar
Rey Robson

**Rey Robson** (, 25 oktyabr 1994, Quam) ABŞ şahmatçısı, qrosmeyster (2010).

16 iyul 2009-сü ildə gənclər arasında ən gənc ABŞ Çempionu olmuşdur. Dünya Kubokunda iştirak etsə də, uğur əldə edə bilməmişdir. 2014 Millionaire Chess turnirinin finalında Uesli So tərəfindən məğlub edilmişdir.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər

*Ray Robson. Chess-DB.com  
*Ray Robson. 365chess.com 
*Ray Robson. fide.com 
*Ray Robson. chessgames.com 
*Ray Robson. chess.com
Qaraqışlaq (Soyuqbulaq)

**Qarabulaq** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,455 nəfər yaşayır (255 ailə).  
## İstinadlar
Yaku Meyte

**Yaku Meyte** (11 fevral 1996-cı ildə Parisdə anadan olub) — *Ridinq* klubundan icarə əsasında Liqa 1 təmsilçilərindən olan *Sojo* klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Kot-d'İvuar futbolçusu.

## Karyerası

### Klub
#### Pari Sen-Jermen
Meyte öz peşəkar karyerasında debütünü PSJ klubu ilə 9 aprel 2016-cı ildə etmişdir. O, 91-ci dəqiqədə Liqa 1 komandalarından olan Genqam klubu ilə qarşılaşmada Jan-Kevin Oqustini əvəz etmişdir. Həmin görüşdə PSJ Genqama səfərdə 2-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

#### Ridinq
29 iyul 2016-cı ildə Meyte İngiltərə klublarından olan Ridinq klubu ilə üç illik müqavilə imzalamışdır. Meyte Ridinq klubu ilə debütünü 9 avqust 2016-cı ildə EFL Kubokunda *Plimut Arqli* klubuna qarşı oyunda etmişdir. Meyte klubu ilə ilk qolunu isə 21 yanvar 2017-ci ildə Çempionşip görüşündə *Derbi Kauntri* klubu ilə oyunda vurmuşdur. Həmin görüşdə Ridinq rəqibinə 3-2 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

7 iyul 2017-ci ildə Meyte Liqa 1 təmsilçilərindən olan *Sojo* klubuna mövsüm sonuna qədər icarəyə verilmişdir.

### Milli komanda
Meyte Fransada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Kot-d'İvuarlıdır. Meyte Kot-d'İvuarın U-17 və U-20 komandalarında çıxış etmişdir.

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar
İlhan Cavcav

**İlhan Cavcav** (4 oktyabr 1935, Ankara - 22 yanvar 2017, Ankara), Türk iş adamı və 22. Gənclərbirliyi prezidenti. 1977-ci ildən ölənə qədər Gənclərbirliyi prezidentliği etmişdir. 2017-ci ildə beyin qanaması nəticəsində öldü.

## İstinadlar
Mark Baeke

**Mark Baeke** (d. 24 iyul 1956, Sint-Niklaasda – ö. 21 yanvar 2017) — Müdafiənin sol cinahında çıxış etmiş peşəkar Belçikalı futbolçu.

Baeke bütün karyerası boyunca Belçikanın *Beveren* klubunda çıxış etmişdir. O, Belçika milli futbol komandası ilə 15 oyunda iştirak etmişdir. Baeke həmçinin 1982 FİFA Dünya Kuboku və UEFA Avropa Kuboku 1984 turnirlərində iştirakçı olmuşdur.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*Royal Belgian Football Association: Number of caps
Xose Luis Astiqarraqa Lizarralde

**Xose Luis Astiqarraqa Lizarralde** (May 4, 1940 – Yanvar 20, 2017) — Roma-Katolik kilsəsinin yepiskopu.

Lizarralde 1964-cü ildə kahin təyin edilmişdir. Astiqarraqa Lizarralde 1992-ci ildən 2016-cı ilə qədər Perunun Yurimaqaus Apostol kilsəsinin yepiskopu vəzifəsində çalışmışdır.

## İstinadlar
Nikola Bittner

**Nikola Bittner** (9 iyul 1977) — Almaniyanı təmsil edən bədii gimnast.

## Karyerası
Nikola Bittner Almaniyanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 8-ci pillənin sahibi olub.

## İstinadlar
Sancaq (dəqiqləşdirmə)

* **Sancaq** — Dəftərxana ləvazimatı: Kağızları bir-birinə bərkidən, ucu iti olan dəmir alət.
* Sancaq (Soyuqbulaq) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Sancaq (bayraq) — bayraq.
* Sancaq (bölgə) — bölgə.
* Sancaq (gəmi) — gəmi.
Rumen Radev

**Rumen Georgiyev Radev** () — Bolqarıstanlı siyasi xadim. Bolqarıstanın 5-ci Prezidenti.

## Həyatı
Rumen Radev 18 iyun 1962-ci ildə Bolqarıstanın Dimitrovqrad şəhərində anadan olub.

## Fəaliyyəti
20 yanvar 2026-cı ildə istefa verəcəyini açıqlayıb.

## İstinadlar
Men körfəzi

**Men körfəzi** () — Şimali Amerika sahillərində yerləşən körfəz.

Körfəz Keyp-Kod və Yeni Şotlandiya yarımadaları arasında yerləşir. Maksimal dərinliyi 329 metrdir. Şimal-şərqində Fandi körfəzi yerləşir. Cənub-qərbində isə digər iri Massaçusets körfəzi qərarlaşır. Mərkəzi sahilində Men ştatının iri Portlend şəhəri yerləşir.

Sahillərində ən iri limanlar — Boston, Portlend (ABŞ), Sent-Con (Kanada).

Körfəzə axan iri çaylar — Annapolis, Kennebank, Kennebek, Sako, Sent-Krua, Merrimak, Penobskot, Sent-Con, Piskataqa çayı və s. Bura tökülən çayların hövzəsinin sahəsi 179&nbsp;008&nbsp;km² təşkil edir.

Körfəzdə yerləşən Makias-Sil və Nort-Rok ABŞ və Kanada arasında mübahisəli ərazidir. 
## Mənbə
* Gulf of Maine Research Institute
Makias-Sil

**Makias-Sil** () — Men körfəzində yerləşən kiçik ada. Ada Fandi körfəzi ilə sərhəddə, Sautuest-Hed burnu və Qran-Manan adası arasında yerləşir.

Adanın sahəsi 0,08 km² təşkil edir. Nort-Rok adası ilə birlikdə Kanada və ABŞ arasında mübahisə prednetidir.

Adada daimi yaşayış yoxdur. Burada olan mayakda iki işçi işləyir. Adanı tez-tez Kanadanın vəhşi təbiət xidmətinin əməkdaşları ziyarət edir.

## Mənbə
* Canadian Department of Foreign Affairs 
* Canadian Wildlife Service 
* The Atlantic Cooperative Wildlife Ecology Research Network (ACWERN) 
* Aerial photo of Machias Seal Island
* Machias Seal Island — A Geopolitical Anomaly
* Bold Coast Charter Company
Tut ağacı (Soyuqbulaq)

**Tut ağacı** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 237 nəfər yaşayır (38 ailə).

## İstinadlar
Yevgeniya Boçkaryova

**Yevgeniya Boçkaryova** (10 iyun 1980) — Rusiyanı təmsil edən bədii gimnast.

## Karyerası
Yevgeniya Boçkaryova Rusiyanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində bürünc medalın sahibi olub.

## İstinadlar