open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Koryo oteli

**Koryo oteli** Şimali Koreyada ikinci ən böyük fəaliyyət göstərən oteldir, ən böyüyü Yanggakdo otelidir.  Ryugyong oteli hər ikisindən daha böyükdür, lakin hələ fəaliyyət göstərmir. Koryonun əkiz qülləli binası 143 metr (469 fut) hündürlükdədir və 43 mərtəbəlidir.  1985-ci ildə  Kim İr Senin rəhbərliyi altında inşa edilmiş, "KXDR-in şöhrətini və gücünü nümayiş etdirmək" üçün nəzərdə tutulmuşdu.
Şimali Koreya oteli beş ulduzla mükafatlandırıb . Bildirilir ki, 2015-ci il iyunun 11-də naməlum şəraitə görə otelin bir hissəsi alovlanıb, nəticədə iki bina arasındakı körpü ciddi zədələnib .

## Adı
"Koryo" ingiliscə "Korea" adının alındığı qədim krallığın adıdır. Şimali Koreyanın Air Koryo aviaşirkətinin adında da istifadə olunur.
1946-cı ildən sonra bir müddət Şimali Koreyanın Demokratik Partiyasının lideri Ço Mansik köhnə Koryo otelində ev dustaqlığında saxlanıldı.

## Yerləşmə mövqeyi

Otel Pxenyan şəhərinin mərkəzində, Chung-gayok rayonunda Pxenyan stansiyasının yaxınlığında yerləşir.

## Xüsusiyyətləri

Otelin ekstravaqantlığı Şimali Koreyanın mədəni simvollarının mozaikasının üstünlük təşkil etdiyi geniş lobbiyə aparan 9 metr enində jade əjdaha ağzından   ibarət olan girişdə təsvir olunur.  Mozaika plitələrində aşağı dispersiyaya malik şüşə altında müxtəlif qiymətli metallar [10] və qiymətli daşlar istifadə olunur ki, onlar mozaikanın parlaqlığını qorumaq üçün hər iki ildən bir dəyişdirilir.
Oteldə 500 otaq var. Otaqlar minibar və televizorla təchiz olunub. Qonaqlar oteldə elektrik kəsilməsi barədə məlumat verdilər.

Otel hədiyyə mağazası
Rahatlıqlara valyuta hədiyyə mağazası, idman zalı, hovuz, a revolving restaurant on the 45th floor, 45-ci mərtəbədə fırlanan restoran  , 44-cü mərtəbədə dairəvi bar  və iki kinoteatr daxildir; biri 200 yerlik, biri isə 70 yerlikdir.  Birinci mərtəbədə qəhvəxana var.  Otelin ikinci mərtəbəsində bilyard otağı və zirzəmidə kazino da var. Casino blackjack, rulet və slot maşınları təklif edir. Kazinoda çinli işçilər çalışır.[daha dəqiq mənbə tələb olunur] Rahatlıqlara İnternetdən istifadə daxil deyil. Otelin bir çox mərtəbələri istifadəsizdir .

### Restoranlar
Hər qüllənin başında fırlanan restoran var, ancaq biri açıqdır. Fırlanan restoran, görünür, axşam saat 21:00-da bağlandı, lakin son illərdə qonaqlardan gələn çayın keyfiyyətindən asılı olaraq bağlanma vaxtı artırılmış və ya rahatlaşdırılmışdır. Yeganə açıq havada fırlanan restorana əlavə olaraq, oteldə Yapon restoranı və Koreya barbekü restoranı da daxil olmaqla daha dörd restoran var.

Restoranlar yapon əcnəbilər tərəfindən idarə olunur və özəl müəssisə kimi fəaliyyət göstərir, lakin onlar hökumətə pul ödəməlidirlər 
.

## Qonaq azadlığı
Bəzi məlumatlara görə, mühafizəçilər qonaqlara oteldən çıxmağa icazə vermirlər. Bununla belə, başqaları otelin ərazisində gəzmək ixtiyarını itirirlər. Otel şəhərin restoran zonasından və Pxenyan Dəmiryol Vağzalından bir neçə blok məsafədədir.

## İstinadlar
Ruhi Tuna

**Ruhi Tuna** () ― azərbaycanlı heykəltaraş, rəssam. O, 7 il İranda həbsdə olduqdan sonra Türkiyəyə getmiş, 8 il burada fəaliyyət göstərdikdən sonra isə Kanadaya köçmüşdür. Bütün fəaliyyəti boyunca onlarla tarixi şəxsiyyətə həsr edilmiş yüzlərlə heykəl düzəldib. Təkcə Türkiyədə Atatürkə qoyulmuş 300-dən çox heykəl və büstün müəllifidir.

## Haqqında
Ruhi Tuna 23 dekabr 1965-ci ildə Məlikkəndidə anadan olub. Kiçik yaşlarından rəssamlıqla məşğul olub. Azərbaycanın muxtariyyət istəyini simvollaşdıran bir karikatura çəkdiyi üçün həbs edilir. 7 il İran həbsxanalarında məhbus həyatı yaşayıb. İlk dəfə Qoşaçayda həbsdə olduğu müddətdə heykəltaraşlıqla məşğul olmağa başlayıb. Həbsdən çıxdıqdan sonra da heykəltaraş kimi fəaliyyətini davam etdirib. Təbrizdə Məhəmməd Hüseyn Şəhriyara və Kəleybərdə Nəbatiyə qoyulmuş heykəllərin müəllifidir. Həbsdən azad olunsa da təqiblərə məruz qaldığı üçün 1999-cu ildə Türkiyəyə köçüb. Burada yaşadığı dövrdə onlarla tarixi şəxsiyyətin heykəlini hazırlayıb. Təkcə Türkiyədə qoyulmuş Atatürkün 300-dən çox heykəlinin müəllifidir. Bundan başqa Türkiyənin Hacıbektaş şəhərində Yeddi Ulu Ozana qoyulmuş 7 heykəlin və Niğdə şəhərində qoyulmuş 21 heykəllik Türk böyükləri heykəllər kompleksinin müəllifidir. Aralarında Şah İsmayıl Xətai, Nadir şah, Ağa Məhəmməd şah Qacar və Atatürkün də heykəli olan bu 22 heykəllik kompleks 2013-cü ildə heç bir səbəb göstərilmədən yerindən götürülüb.

2006-cı ildə Türkiyədə vətəndaşlıq ala bilmədiyi üçün həyat yoldaşı Rima Muhitova ilə birlikdə Kanadaya köçüb. Burada York Universitetində vizual incəsənət, Rayerson Universitetində isə musiqi təhsili alıb. Kanadada yaşadığı dövrdə Məhəmməd Füzulinin, Nadir Şahın, Pir Sultan Abdalın, Hacı Bektaş Vəlinin, Əlişir Nəvainin, Üzeyir Hacıbəyovun, Salavat Yulayevin, Əbülfəz Elçibəyin eləcə də Türk dünyasının onlarla şəxsiyyətinin heykəllərini hazırlayıb.

30 oktyabr 2021-ci ildə Kanadada mədəaltı vəzi xərçəngindən dünyasını dəyişib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 2003-cü ildə Hacıbektaş şəhərində qoyulmuş Yeddi ulu ozan heykəli
* Ruhi Tuna öz düzəltdiyi Hacı Bektaşın heykəli haqqında
* Dəfnində çəkilmiş kadrlar
Ölü çörəyi

**Ölü çörəyi** () — Rəis Çəlikin 2019-cu il istehsalı türk filmi. Film Ərdahanlı yazıçı Dursun Akçamın eyni adlı əsəri əsasında ərsəyə gəlmişdir. Filmdə baş rolları Tərxan Ömərov, Borçalı aşığı Ziyəddin Əliyev, Silan Düzdaban və Mariam Buturişvili oynayır.
## Məzmun

İlk səhnədə aşıq və dostu buzun üzərində qırmızı bir alma tapırlar. Fikirləşirlər ki, görəsən bu alma bir gözəl tərəfindən dişlənilib ya yox.

Mustafa adlı bir yetim Aşıq Ziyəddinin yanında aşıqlıq öyrənir. Şeir dediyi zaman ustadı təklif edir ki, dilinin arasına iynə qoyub dodaqdəyməz desin. Ancaq  Mustafa dodaqdəyməzin qaydalarına əməl etmədi üçün iynə dodağını sancır. Daha sonra dostları ilə ziyarətgahın (övliya qəbri və dilək ağacı) yanında görüşən Mustafa kimin daha uzağa işəyəcəyi ilə bağlı bəhsə girir. Ziyarətgahın təhqir edilməsi xəbəri kəndə yayıldıqdan sonra kəndlilər yağışın yağmamasını bu hadisə ilə əlaqələndirir və qurban kəsməyə qərar verirlər.

Aşıq Ziyəddin Mustafaya əgər ümidsiz aşıq olarsa, Məleykə-pirin ona yuxuda badə (haqq aşıqlarına və dastan qəhrəmanlarına röyada müqəddəslərin əli ilə ərməğan olunan rəmzi məcazi içki) verəcəyini deyir. Ancaq bu həm də Mustafanın heç bir zamanın sevgisinə qovuşa bilməyəcəyinin, Məleykənin bunu bildiyi üçün badəni ona verdiyinin göstəricisidir. Aşıq Ziyəddin Mustafanı Ahıskaya Aşıqlar Məclisinə götürmək istəyir. Buna öyrənən Gülbəyaz ondan Ahıska alması gətirməsini istəyir. Aşıqlar Məclisində qadın aşıq Mustafaya qırmızı alma verir. Məclisin aparıcı iştirak edən aşıqlara həm ölçüdə balaca olub, həm də on adamdan böyük olan müəmmanı (tapmaca) soruşur.

Kəndlilər qurban kəsmək üçün ziyarətgaha gedirlər. Din adamı və Aşıq Ziyəddin onlara qurbanı ziyarətgahda kəsməyin mənasız olduğunu deyirlər. Ancaq kəndlilər qurbanın ən yaxşı orada qəbul ediləcəyini bildirir. Ancaq qurban kəsilərkən kəndlilər arasında ət üstündə dava düşür, əti parçalayıb dağıdırlar. Mustafanın daxil olduğu uşaqlar qurbandan onlara pay düşmədiyi üçün əsəbləşir və dilək ağacını yandırırlar. Aşıq Ziyəddin xəstə olduğunu bildirərək Mustafaya ustadlıq etməkdən imtina edir.

Ahıskadan qayıtdıqdan sonra Mustafa xəyallarında Məleykənin Gülbəyazı ona göstərdiyini, sevdiyinə qırmızı alma verdiyi an gözdən itdiyini, dilək ağacının almasını gəlinlik geymiş Gülbəyaza verərkən almanın yoxa çıxdığını görür. Mustafanın anası Aşıq Ziyəddini yenidən ustadlıq etməyə razı salır. Aşıq Ziyəddin onu Gülbəyazın toyuna aparır. Mustafa almanı qıza versə də bəy almanı yerə atır. Qardaşı ilə danışdığı zaman Mustafa Ahıska müəmmasının toxum olduğunu başa düşür. Bunu Aşıq Ziyəddininə xəbər verməyə gedəndə onun öldüyünü öyrənir. Həm sevdiyini, həm ustadını itirən Mustafa almanı gölə atır.

Sonuncu səhnədə aşıq və dostu almanın bir gözəl tərəfindən dişləndiyini, yoxsa Həvva alması olduğunu bilmədiklərindən ona toxunmurlar.

## Aktyor heyəti
*Tərxan Ömərov - Mustafa
*Ziyəddin Əliyev - Aşıq Ziyəddin
*Silan Düzdaban 
*Mariam Buturişvili - Gülbəyaz
*Dilan Aksüt
*Arda Yanikel 
*Anil Cavdar 
*Arif Yanikel
*Sevinc Yanikel
*Emrecan Cavdar
*Soner Yanikel

## Mükafatlar

## Həmçinin bax
*Aşıq Qərib (film, 1988)
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Kuban Sovet Respublikası

**Kuban Sovet Respublikası** — 1918-ci il 9-13 apreldə Kuban vilayəti Sovetlərinin 2-ci qurultayının qərarı ilə yaradılmışdır. 1918-ci il mayın 30-da Kuban-Qara Dəniz Sovet Respublikasına daxil edilmişdir.

## İstinadlar
Eldey

**Eldey** () — İslandiyanın cənub-qərbində, Reykyanes yarımadasından təxminən 10 mil (16 km) məsafədə yerləşən kiçik bir ada. Ada təxminən 3 hektar ərazini əhatə edir və hündürlüyü 77 metrə çatır. Adanın dik yamaclarında təxminən 16.000 cüt ilə dünyanın ən Şimal oluşası koloniyalarından biri də daxil olmaqla bir çox quş yaşayır. Adanın yuxarı hissəsində quraşdırılmış iki veb-kameradan istifadə edərək bu koloniyanı real vaxt rejimində müşahidə edə bilərsiniz.

1830-cu ildə vulkan püskürməsindən sonra Qeyrfuqlasker adasından quşlar buraya çoxlu sayda qanadsız qaqara populyasiyası köç edir. 1835-ci ildə kəşf edildikdən sonra koloniyanın sayı 50-yə yaxın olur. Kolleksiyalarında bu quşu görmək istəyən muzeylər tədricən quşları koloniyadan götürürlər. Balalarını yumurtadan çıxaran sonuncu cüt 1844-cü ildə öldürülür.

## İstinadlar

## Mənbə
* www.eldey.is
Limli

* Limli (Şərqi Azərbaycan) — Güney Azərbaycanın Muğan məntəqəsinin Xoruzlu mahalında yerləşən kənd.
* Limli (Biləsuvar) — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Paraqışlaq

* Paraqışlaq (Pərsabad) — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Paraqışlaq-i Ülya (Biləsuvar) — 
* Paraqışlaq-i Süfla (Biləsuvar) — 

## Həmçinin bax
* Parçaqışlaq
Zahid İsmayılov

**Zahid Kamil oğlu İsmayılov** () — azərbaycanlı dövlət və siyasi xadim, Naxçıvan Ali Məclisinin III çağırış deputatı.

## Həyatı
Zahid İsmayılov 1957-ci ildə Babək rayonunun Cəhri kəndində anadan olmuşdur. 1964–1974-cü illərdə Cəhri kənd orta məktəbində təhsil almışdır. 1974-cü ildə Naxçıvan şəhər 101 nömrəli Tikinti İdarəsində fəhlə olaraq işləməyə başlamışdır. 1977–1979-cu illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur. Hərbi xidməti başa vurduqdan somra Naxçıvan şəhər 2719 nömrəli Avtomobil Dəstəsində sürücü olaraq işləmişdir.

1988-ci ildə Naxçıvan Hərbi Qarnizonunun Zabitlər Evi nəzdində fəaliyyət göstərmiş muhasibatlıq kursunu bitirmişdir. 1989–1990-cı illərdə "Kamil" kooperativini yaradaraq həmin kooperativə sədrlik etmişdi.

### Ailəsi
Ailəlidir. Bir övladı var.

## Siyasi fəaliyyəti
1999-cu Azərbaycanda bələdiyyə seçkilərində Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasından Cəhri bələdiyyəsinin üzvü seçilmişdir. 2004-cü ilədək bələdiyyənin daimi komissiyasının sədri və bələdiyyənin suvarma suyuna nəzarət şöbəsinin müdiri olmuşdur.

2004-cü il bələdiyyə seçkilərində yenidən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasından Cəhri bələdiyyəsinin üzvü seçilmişdir. Eyni zamanda Cəhri bələdiyyəsinin sədri seçilmişdir.

Zahid İsmayılov 6 noyabr 2005-ci ildə keçirilən Naxçıvan Ali Məclisinə seçkilərdə 24 saylı Naxçıvan şəhər seçki dairəsindən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası üzvü olaraq deputatlığa namizəd olmuşdur. O, seçkilərdə 2730 səs (65,3%) toplayaraq seçkini birinci tamamlamış və deputat seçilmişdir. Naxçıvan Ali Məclisinin III çağırışının ilk iclasında Ali Məclisin Yerli özünüidarəetmə komissiyasının sədr müavini seçilmişdir.

Zahid İsmayılov Naxçıvandakı məmur özbaşınalığına və müxalif olmağın mümkünsüzlüyünə etiraz edərək 2009-cu ildə deputat mandatından imtina etdi və bələdiyyə sədri postundan da istefa verdi.

## Mənbə
* Naxçıvan Muxtar Respyblikası Mərkəzi Seçki Komissiyası:"Naxçıvanda Parlament seçkiləri: 6 noyabr 2005"; Naxçıvan-2006.
* Naxçıvan MR MSK 

### İstinadlar
Daş məscid

**Daş məscid** ― 1325-ci ildə Elxanilər dövründə Şərqi Azərbaycanın, Sərab şəhristanının, Əsnəq kəndində tikilmiş məscid.

## Həmçinin bax
*Ərk qalası
*Daşkəsən məbədi
*Olcaytu Xudabəndə türbəsi

## İstinadlar
Youlnir

**Youlnir** () — 28 dekabr 1965-ci ildə sualtı vulkan püskürməsi nəticəsində meydana çıxan İslandiya sahillərində qısa müddət ərzində mövcud olan ada. 1963-cü ildə sualtı püskürmələr nəticəsində meydana çıxan Surtsey adasından 0,9 km cənub-qərbdə yerləşirdi.

Youlnir kiçik bir ada olmuşdur. Sahəsi 0,3 km², ən yüksək nöqtəsi 70 m-ə çatırdı. Artıq 6 yanvar 1966-cı ildə ada tədricən aşınmağa başlayır. Avqustun 10-da püskürmələr dayandıqdan sonra Youlnirin konus formalı zirvəsi 64 metrə qədər azalır. Sentyabrın sonunda Youlnir demək olar ki, tamamilə su altında qalır. Oktyabr ayının sonunda isə ada tamamilə yoxa çıxır.

Bənzər bir şey Surtseyin yaxınlığında yerləşən Sirtlinqurda baş verir. Bir çox cəhətdən Youlnirə bənzəyirdi və yalnız 1965-ci ilin oktyabrında mövcud olmuşdur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Иллюстрированная информация об островах Сюртсей и Йоульнир
Qrimsey adası

**Qrimsey** () — Qrenland dənizində, İslandiyanın Nordürland-Eystra bölgəsinə aid olan ada. Adanın sahəsi 5,3 km²-dir. 2020-ci ilin yanvar ayına olan məlumata görə əhalinin sayı 61 nəfərdir. Əhalinin sıxlığı 11,51 nəf/km²-dir. Qrimsey İslandiyanın ən şimal məskunlaşma olan ərazisidir. Sandvik kəndi adada yeganə yaşayış məntəqəsidir.

## Coğrafiyası
Qrimsey adası İslandiya sahillərindən 40 kilometr şimalda, Şimal Qütb dairəsi xəttində yerləşir. İslandiyada Qütb gündüzlərinin olduğu yeganə yerdir . Qrimsey adasının ən yüksək nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 105 metr yüksəkliyə çatır.

## Heyvanlar
Adada köpək və pişik saxlamaq qadağandır. Səbəb isə burada şimal dəniz quşlarının böyük koloniyasının olmasıdır: adi təmizçi, qaqaralar və müxtəlif növ qağayılar.

## İqtisadiyyat və nəqliyyat
İqtisadiyyat kommersiya balıqçılığına əsaslanır. Kənd təsərrüfatı və dəniz quşu yumurtalarının toplanması da vardır. Turizm inkişaf edir. Adanın şimal hissəsində, Şimal Qütb dairəsindən kənarda, Aküreyriyə uçuşlar olan kiçik bir hava limanı var. Dalvikdən Qrimseyə həftədə üç dəfə, adətən istənilən havada və bütün il boyu bərə vardır.

## İstinadlar
Meybutsu

– Yaponiyada hər hansı yerə xas olan, həmin yerdə istehsal olunan əşya və ya suvenir. Məsələn, kokeşilər Akita prefekturasına, mozaikalı taxta qutular Hakone şəhərinə, dekorativ fənərlər isə Gifu prefekturasına aid meybutsu hesab olunur.

Çini qablar və keramika məmulatları regional üslub baxımından çox müxtəlif olduğu üçün onların çoxu meybutsu hesab olunur. Məsələn, Arita dulusçuluq məmulatları Şimali Kyuşu regionuna, Satsuma dulusçuluq məmulatları isə Cənubi Kyuşu regionuna xas meybutsudur. Meybutsular sadəcə suvenir yox, yemək formasında da ola bilər. Soba Naqano prefekturasının, yaşıl çay Şizuoka prefekturasının meybutsusu hesab olunur. Müxtəlif senbey və mancu növləri də meybutsudur.

Şəhərlərin müxtəlif bölgələrinin də meybutsusu ola bilər. Kioto şəhərinin Nişicin rayonu ipək parçaları, Tokio şəhərinin Yomoqi bölgəsi isə danbosu ilə məşhurdur.

Hər meybutsu özünəməxsus xüsusiyyətə malik olduğu üçün və regionunun mədəniyyətini əks etdirdiyi üçün insanlar hansısa regiona səyahət edəndə həmin regionunun meybutsusunu ailə üzvlərinə, dostlarına, iş yoldaşlarına hədiyyə kimi gətirirlər. Meybutsular ənənəvi xüsusiyyətlər daşısa da, marketinq strategiyaları müasirdir. Yaponiyanın hər bir regionu meybutsusunu reklam etmək və onları onlayn şəkildə satmaq üçün sayt açıb.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Bafomet

**Bafomet** — 14-cü əsrin əvvəllərində Katolik Kilsəsi tərəfindən xaric edilmiş Məbəd Cəngavərləri tərəfindən sitayiş edildiyi iddia edilən şeytan fiquru. İlk dəfə 1307-ci ildə tanrı kimi istifadə olunsa da, Bafomet termini 19-cu əsrdə populyarlaşdı. Xüsusilə bu tarixdən sonra Bafomet Elifas Levinin çəkdiyi "Sabbat Keçisi" olaraq da bilinən əsəri ilə xarakterizə olunmağa başladı. Bu təsvir kişilik və qadınlıq, yaxşı və pis, yuxarı və aşağı kimi təzadlı anlayışları ehtiva edir.
## Adın etimologiyası
Müasir akademiklər və "İngilis dilinin Oksford lüğəti"nə görə Bafomet qədim fransızcada yer alan və mənası Məhəmməd olan *Mahomet* sözündən törəmişdir. Qədim dövrlərdə xristianlar müsəlmanlara Məhəmmədə ibadət edən bütpərəstlər olaraq baxırdılar.

## Həmçinin bax
* Bafomet (heykəl)
* Satanizm

## İstinadlar
Sarolta Zalatnay

**Sarolta Zalatnay** (tam adı: *Sarolta Zalatnay*, ; ) — Macarıstan pop müğənnisi, yazıçı və aktrisa.

## Diskoqrafiya
# Ha fiú lehetnék (LP: 1970, CD: 2000)
# Zalatnay (LP: 1971, CD: 2000)
# Álmodj velem (LP: 1972, CD: 1994)
# Sarolta Zalatnay (Supraphon, (1973)
# Hadd mondjam el (1973)
# Szeretettel (1975)
# Színes trikó, kopott farmer (1976)
# Minden szó egy dal (1978)
# Tükörkép (1980)
# Nem vagyok én apáca (válogatás, 1985)
# Cini vagyok (1986)
# Privát levél (1988)
# Ave Maria (1989)
# Mindig kell egy barát (1995)
# Fák, virágok, fény (1998)
# Visszajöttem! (2003)
# Best Of Cini (2006)
# Magadat vállalni kell (2009)
# Zalatnay "50" (2015)

## Şəkilləri

Fayl:Zalatnay Sarolta.jpg
Fayl:Zalatnay Sarolta énekesnő. Fortepan 89974.jpg
Fayl:Zalatnay Sarolta énekesnő. Fortepan 89422.jpg
Fayl:A Metró együttes koncertje (1968) Fortepan 59457.jpg
Fayl:Zalatnay Sarolta-001.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Zalatnaycini.blogspot.com
* Arckép
* Sarolta Zalatnay, allmusic.com
* Zalatnay Sarolta az ország első dívájának számított, delina.hu
* Zalatnay Sarolta, music.hu
* 59 éves Zalatnay Sarolta, music.hu
* Zalatnay Sarolta.lap.hu – linkgyűjtemény, zalatnaysarolta.lap.hu
Şamaxı şəhər stadionu

**Şamaxı şəhər stadionu** — Azərbaycanın Şamaxı şəhərində yerləşən futbol stadionu. Stadionun açılışı 1 noyabr 2021-ci ildə baş tutmuşdur. Stadionda Şamaxı FK ev oyunlarını keçirir.

## Tarixi
Stadionun inşası üçün ayrılan maliyyə vəsaitinin 87%-i UEFA tərəfindən, 13%-i isə AFFA tərəfindən təmin olunub və Şamaxı rayon İcra Hakimiyyətinin birgə layihəsi ilə tikilib. İnşaat işləri 2020-ci ildə başlayıb. Açılış 1 noyabr 2021-ci ildə baş tutub. Açılışda Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva iştirak ediblər.

10 noyabr 2021-ci ildə alınan qərara əsəsən 2022-ci ildən "Keşlə" FK adını "Şamaxı" FK dəyişərək Şamaxı şəhərini təmsil edir və ev oyunlarını da bu stadionda keçirir.

Stadionda ilk oyun 9 aprel 2022-ci ildə baş tutmuş və "Şamaxı" ilə "Neftçi" klubları (1:2) arasında keçirilmişdir. İlk qolu 10-cu dəqiqədə "Şamaxı"nın heyətində Rəhman Hacıyev vurmuşdur.

## Xüsusiyyətlər
Stadionun azarkeş tutumu 2200 nəfərdir və UEFA-nın ikinci kateqoriyalı sertifikatına malik olması planlaşdırılır. UEFA klub yarışlarının I, II və III təsnifat mərhələlərinin, eləcə də, əsas milli komandadan başqa bütün yaş qruplarına aid milli komandaların oyunları bu stadionda keçirilə bilər. Əsas meydanın tribunaları tavanla örtülüb və ətrafında qaçış zolağı yerləşir. Ot örtüyü sünidir. Stadion ərazisindəki idman kompleksində güləş və cüdo üçün nəzərdə tutulan zal, eləcə də, fitnes zalı tikilib. Bunlardan əlavə, stadionun ərazisində süni örtüklü iki minimeydança inşa edilib və bu meydançaların 300 nəfər azarkeş tutumuna malik tribunası var.

## Qeydlər

## İstinadlar
Boqoslov adası (ABŞ)

**Boqoslov adası** və ya **Aqasaquk** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Tülkü adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyasaka ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir. Umnak adasından şimalda yerləşir. Əhalisi yoxdur.

## Tarix
1867-ci ildə Alyaska ilə birlikdə ABŞ-yə satılır. Rəsmi olaraq, hazırkı ad 1881-ci ildə yerli əhalinin adaya "Sözlərin tanrısı" və ya "Tanrının sözü" dediyini öyrənərək amerikalılar tərəfindən adaya verilmişdir. Yerli əhalinin xatirələrinə görə, 1787-ci ildə rus dənizçilərinin bu adaya enərək oraya pravoslav xaçı qaldırdıqları və buna görə də ona "İlahi" adını verdikləri göstərilir.

## Coğrafiya
Sahəsi ≈0,7&nbsp;km² (173 akr). Ən yüksək nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 150 m yüksəklikdədir. Ada aktiv stratovulkanın yuxarı hissəsidir, püskürmələr zamanı adanın ölçüsündə və relyefində əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verir. 1796-cı ildən bəri 10-dan çox püskürmə qeydə alınmışdır, vulkanın hazırkı fəaliyyəti əsas adanın bilavasitə yaxınlığında yerüstü kaldera və kiçik adalar əmələ gətirir. Adanın formasına vulkanın daxili fəaliyyəti ilə əlaqədar su eroziyası və şaquli yer hərəkətləri də təsir edir.

Ada dağlıqdır, tundra bitkiləri, mamırlar və qıjılarla örtülüdür. Sahil zonasında dəniz şirlərinin yataqlarını müşahidə edə bilərsiniz.

Adada soyuq dəniz iqlimi hamikdir, tez-tez duman və yağıntılar müşahidə olunur.

## İstinadlar
Akun adası

**Akun** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Tülkü adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyasaka ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir. Umnak adasından şimalda yerləşir. Əhalisi yoxdur.

## Tarix
Bu ad 1830-cu ildə Veniaminov və Fyodor Litke tərəfindən verilmiş, hidroqraf Tebenkov 1852-ci ildə bu adı xəritəyə qeyd etmişdir. 1928-ci il mayın 22-də axşam saatlarında adanın sahillərində "Folklend ulduzu" yelkənli gəmisi qəzaya uğramışdır. Gəmi duman içində sahil daşlarına çırpəımışdır. Ertəsi gün sahil mühafizə gəmisi "Hayda" və "Kedr" mayak xidmət gəmisi qəzada zərərçəkənlərə yardım etmək üçün köməyə gəlir. ABŞ Sahil Mühafizəsi tarixində ən uğurlu xilasetmə əməliyyatlarından biri olan yelkənli gəminin 320 ekipaj üzvü və sərnişinindən 312-ni xilas etmək mümkün olmuşdur..

## Coğrafiya
Akutan adasının şərqində və Unimak adasının cənub-qərbində, Unimak boğazında yerləşir. Adanın sahəsi 166,77 km²-dir. Daimi əhalisi yoxdur. Adada rus kolonistlərinin yetişdirdiyi heyvanların nəslindən olan vəhşiləşmiş inəklərin nəsilləri yaşayır. Adanın şimal hissəsində Akun vulkanı yerləşir (Gilbert, 819 m). Poa adası Akundan 1,6 km cənubda yerləşir.

## İstinadlar

## Mənbə
* [https://web.archive.org/web/20120105033050/http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y Akun Island: Block 1051, Census Tract 1, Aleutians East Borough, Alaska
Avatanak adası

**Avatanak adası** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Tülkü adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyasaka ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir. Amukta adasından şərqdə yerləşir. Əhalisi yoxdur.

## Coğrafiya
Vulkanik mənşəlidir. Ada yüksək seysmik aktivliklə xarakterizə olunur. Ən yüksək nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 147 m yüksəklikdədir. Onun uzunluğu təxminən 16&nbsp;km-dir. Sahəsi təxminən 30&nbsp;km²-dir.

Adada soyuq dəniz iqlimi hamikdir, tez-tez duman və yağıntılar müşahidə olunur. Adanın sahil qayaları dəniz quşlarına ev sahibliyi edir. Təbii şərait tundra zonası üçün xarakterikdir.

## Tarix
1867-ci ildə Alyaska ilə birlikdə Alyaskanın satın alınması ilə ABŞ-yə verilir.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
*
Fərəc Yusifbəyli

**Fərəc Adil oğlu Yusifbəyli** () — azərbaycanlı dövlət və siyasi xadim, Naxçıvan Ali Məclisinin II çağırış üzvü.

## Həyatı
Fərəc Yusifbəyli 19 sentyabr 1956-cı ildə anadan olmuşdur. 1979-cu ildə Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu bitirmişdir. 1979-cu ildə Babək rayonu Yuxarı Ozanoba kənd orta məktəbində müəllim olaraq çalışmağa başlamışdır. Daha sonra eyni məktəbdə riyaziyyat müəllimi olaraq işləməyə davam etmişdir.

## Siyasi fəaliyyəti
Fərəc Yusifbəyli 1989-cu ildən Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin üzvü olmuşdur. O, Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası Naxçıvan Muxtar Respublikası Təşkilatının sədr müavini və Babək Rayon Təşkilatının sədri olmuşdur.

Fərəc Yusifbəyli Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası üzvü olaraq 2000-ci il Naxçıvan Ali Məclisinə seçkilərə 23 saylı Şıxmahmud seçki dairəsindən qatılmışdır. Seçkiləri birinci tamamlayaraq II çağırış Naxçıvan Ali Məclisinin deputatı seçilmişdir.

Fərəc Yusifbəyli 2004 tarixində Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasında təmsil olunsa da partiya rəsmi qeydiyyata 2005-ci ilin avqust ayında qeydiyyata alındığı üçün çağırış sonuna qədər Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası üzvü sayılmışdır. Son 2–3 ayda isə Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası üzvü olmuşdur.

Fərəc Yusifbəyli 2010-cu il Azərbaycan Milli Məclisinə seçkilərdə 5 saylı Şahbuz-Babək seçki dairəsi üzrə Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası sıralarından Böyük Quruluş Partiyası, Ədalət Partiyası və Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasını özündə birləşdirən İslahat Blokunun deputatlığa vahid namizədi seçilmişdir. Seçkiləri 684 səs (3,5%) toplayaraq Yeni Azərbaycan Partiyasının namizədi Siyavuş Novruzov və bitərəf namizəd Arzu Qurbanovdan sonra 3-cü sırada tamamlamışdır.

## Mənbə
* Naxçıvan Muxtar Respyblikası Mərkəzi Seçki Komissiyası:"Naxçıvanda Parlament seçkiləri: 6 noyabr 2005"; Naxçıvan-2006.

### İstinadlar
Foks adaları

**Foks adaları**  () — Aleut adaları silsiləsinin şərq hissəsində yerləşən bir qrup ada. "Foks" ingilis dilindən tərcümədə "tülkü" deməkdir.

Adalar inzibati cəhətdən Amerikanın Alyaska Ştatının bir hissəsidir.

## Coğrafiya

qərbdən şərqə:
* Aduqak; 31 m; 
* Ananqula); 
* Umnak — 1777&nbsp;km²; Vsevidov dağı — 2149 m; 39 nəf. (2000); 
* Boqoslov — 0,7&nbsp;km²; 150 m; 
* Unalaşka — 2721&nbsp;km²; Muşkin vulkanı — 2036 m; 1759 nəf (2000); 
* Amaknak — 8,5 км²; 2524 nəf (2000); 
* Sedanka — 103,31&nbsp;km²; 410 m; 
* Akutan — 334&nbsp;km²; Akutan dağı — 1303 m; 713 nəf. (2000); 
* Akun — 167&nbsp;km²; Müqəddəs Gilbert dağı — 818 m; 
* Avatanak — 30&nbsp;km²; 147 m; 
* Aiktak; 148 m; 
* Unimak — 4070 км²; Şişaldin vulkanı — 2857 m; 64 nəf. (2000); 
* Sanak; 
* Amak — 15&nbsp;km²; Amak vulkanı — 488 m; 

## Tarix
Adalar 1741-ci ildə ikinci Kamçatka ekspedisiyası zamanı Vitus Berinqin ekspedisiyası tərəfindən aşkar edilmişdir. Adaların adı 18-ci əsrdə rus sənayeçiləri tərəfindən verilmişdir.

1763-1765-ci illərdə yerli əhalinin rus sənayeçilərinə qarşı üsyanı nəticədə minlərlə yerli öldürülmüşdür.

1867-ci ildə ərazi Rusiya İmperiyası ilə bağlanmış müqavilə nəticəsində Şimali Amerika Birləşmiş Ştatlarının bir hissəsi olur. 
## İstinadlar
Boqoslov adası

* Boqoslov adası (Rusiya) — Rusiyanın Kamçatka diyarı ərazisində yerləşən ada. 
* Boqoslov adası (ABŞ) —
Vəlisurki

**Vəlisurki** — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında qışlaq adı. Azərbaycan dilində beli (dağın beli) və türk dillərində soruq — "şoran", "duzlaq", "dağlarda şor göl" sözlərindən ibarətdir. Soruq (suruq) sözü Azərbaycanda Türyançay dərəsi ilə Göyçay dərəsi arasında Surxay xan dağının zirvəsində, Ərəb-Kükəl kəndindən şimalda Şiştəpədə yerləşən Surxab (soruq və qədim türkcə ep "dayanacaq" - 147, 1, 513-514 - sözlərindən) qalasının (Musa Kalankatlının "Alban tarixi"ndə ermənicə təhrif forması Sirxarn) və Qafan rayonunda Sirkə-Tas kənd adı ilə mə'naca eynidir.

## Həmçinin bax
* İrəvan
* İrəvan xanlığı
* İrəvan qəzası

## İstinadlar
Avstraliya Leyboristlər Partiyası

**Avstraliya Leyboristlər Partiyası** (; **ALP**) — Avstraliyada əsas sol mərkəzçi siyasi partiya. Bu, mərkəz sağ  siyasət güdən Avstraliya Liberal Partiyası ilə birlikdə Avstraliya siyasətindəki iki əsas partiyadan biridir. Partiya 2013-cü il seçkilərindən bəri federal parlamentdə müxalifətdədir. ALP hər bir ştatda və ərazidə siyasi şöbələri olan federal bir partiyadır. Onlar hazırda Viktoriya, Kvinslend, Qərbi Avstraliya, Avstraliya Paytaxt Ərazisi və Şimal Ərazisində hökumətdədirlər. Leyboristlər Partiyası Avstraliyanın ən köhnə siyasi partiyasıdır, 1891-ci ildə yaradılmışdır.

## Həmçinin bax
* Demokratik Leyboristlər Partiyası (Avstraliya)
## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* Bramble, Tom, and Rick Kuhn. *Labor's Conflict: Big Business, Workers, and the Politics of Class* (Cambridge University Press; 2011) 240 pages.
* Calwell, A. A. (1963). *Labor's Role in Modern Society*. Melbourne, Lansdowne Press.
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* 
* Australian Labor Party Victorian Branch Rules, April 2013 
* 125th anniversary of the Manifesto of the Queensland Labour Party
* Manifesto of the Queensland Labour Party, 1892 - UNESCO Australian Memory of the World Register
* OM69-18 Charles Seymour Papers 1880-1924
Vayz Blad

**Vayz Blad** (; ) — amerikalı müğənni və bəstəkar. O, beş albom və dörd minialbom buraxıb.

Karyera boyu onun musiqisi əhəmiyyətli dəyişilib. O, Oreqonun Portlend şəhərində fəaliyyət göstərən noiz musiqi səhnəsinin Jackie-O Motherfucker qrupunda bas-gitaraçı kimi iştirak edib və Satanized qrupunun vokalısti olub. Weyes Blud kimi o, iki albomunu özü yayımlamışdı. Səhnə adını Weyes Blood'a dəyişərək o, "The Outside Room" (2011) albomunu Not Not Fun Records albom şirkətində buraxmışdır. 
Daha sonra o, "The Innocents" (2014) və "Front Row Seat to Earth" (2016) albomları "Mexican Summer" adlı müstəqil albom şirkətində buraxır. "Titanic Rising" (2019) adlı ən son studiya albomunu Sub Pop-da buraxaraq tənqidçilər tərəfindən müsbət rəylər qazanıb.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* The Outside Room (2011)
* The Innocents (2014)
* Front Row Seat to Earth (2016)
* Titanic Rising (2019)
* And in the Darkness, Hearts Aglow (2022)

## Xarici keçidlər

*Official website
*Weyes Blood Bandcamp'da
*Weyes Blood YouTube'da

## İstinadlar
Əsgər (ad)

**[[Əsgər]]** — ən kiçik hərbi rütbə.

* Əsgər Abbasov — 
* **[[Əsgər Abdullayev]]** — 
** Əsgər Abdullayev (futbolçu) — 
** Əsgər Abdullayev (mühəndis) — 
** Əsgər Abdullayev (tarixçi) — 
** Əsgər Abdullayev (general-leytenant) — 
* Əsgər ağa Gorani — 
* Əsgər Əhmədov — 
* Əsgər Ələkbərov — 
* Əsgər Əliyev — 
* Əsgər Həsənov — 
* Əsgər Hüseynov — 
* Əsgər xan Xançobanlı — 
* Əsgər İsmayılov
** Əsgər Ələkbər oğlu İsmayılov — həkim, Azərbaycan SSR xalq səhiyyə komissarı və naziri (1941–1947)
** Əsgər Cəfər oğlu İsmayılov — Azərbaycan kinooperatoru və ssenaristi
* Əsgər Məmmədoğlu — 
* Əsgər Rəhimov — 

## Həmçinin bax
* Əsgər (dəqiqləşdirmə)
Çuqinadak

**Çuqinadak** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Dörd Dağ adalarına daxil olan ada.

## Coğrafiya
Adanın sahəsi 167 km²-dir. Adanın uzunluğu 23 km, eni isə 9,7 km-dir. Ən yüksək nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 1730 m yüksəklikdədir. Adada dünyanın ən aktiv vulkanlarından biri — Çuqinadakın demək olar ki, yarısını tutan Klivlend vulkanı yerləşir. Vulkanı adanın alçaq şərq hissəsindən dar bir quru zolaq ayırır.

Ada tundra bitkiləri, mamırlar, şibyələrlə örtülüdür. Adada soyuq dəniz iqlimi hakimdir, tez-tez duman və yağıntılar müşahidə olunur.

## İstinadlar
Klivlend vulkanı

**Klivlend vulkanı** () — Şimali Amerikada, Alyaska ştatı, Çuqinadak adasında yerləşən aktiv vulkan. Vulkan 1730 m yüksəklikdə yerləşir. Aleut adalarının ən aktiv vulkanıdır.

## Fəaliyyət
Bu vulkanın 19-cu və 20-ci əsrlərdə bir çox qeydə alınmış püskürmələri, həmçinin 18-ci əsrdə ərazidə vulkanik fəaliyyətin bir neçə hesabatı vardır. Son püskürmə 2011-ci ildə baş vermişdir. Vulkan 2011-ci il dekabrın 30-da 4,5 kilometr məsafəyə kül püskürmüşdür. 
## Mənbə
* NASA
## İstinadlar
Kaqamil adası

**Kaqamil adası** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Dörd Dağ adalarına daxil olan ada.

## Coğrafiya
Dörd Dağ adaların ən şərqində yerləşir. Çuqinadak adasından 6,0 km şimalda və Uliaqa adasından 1,2 mil (1,9 km) cənubdadır. Kaqamilin uzunluğu təqribən 10 km, eni isə 5 km-ə qədər olan qayalı, yaşayış olmayan adadır. Adada sönmüş vulkan var. Adanın cənub hissəsində iki zirvəsi olan bir vulkan vardır: biri dəniz səviyyəsindən 890 m yüksəklikdə, digəri dəniz səviyyəsindən 690 m yüksəklikdədir. Adada soyuq dəniz iqlimi hakimdir, tez-tez duman və yağıntılar müşahidə olunur.

## İstinadlar
Andreyanov adaları

**Adreyanov adaları**  (, ) — Aleut arxipelaqında yerləşən bir qrup ada. Qərbdə Amçitka boğazı ilə Siçovul adalarından, şərqdə Amukta boğazı ilə Dörd Dağ adalarından ayrılır. 
## Coğrafiya
Adaların uzunluğu təxminən 440 km-dir. Qrupa 46 vulkanik ada və bir çox kiçik qayalıq daxildir. Delarov adaları da daxil olmaqla ümumi sahəsi 3924,737 km²-dir. Ən yüksək nöqtəsi Tanaqa vulkanıdır (1806 m).

Delarov adaları Adreyanov adalarının alt qrupudur və arxipelaqın ən qərb adalarını əhatə edir.

Qrupun ən böyük adaları bunlardır: Qorelı, Tanaqa, Kanaqa, Adak, Kaqalaska, Bolşoy Sitkin, Atka, Amlia və Siquam.

Andreyanov adaları demək olar ki, davamlı külək səbəbindən adətən dumanlı və ağacsız olur. Bitki örtüyü subarktik kolluqlar və çəmənliklərdən ibarətdir. Burada qütb tülkülərinə, sahil sularında isə çoxlu treska və kambalakimilərə rast gəlinir.

Adalar seysmik aktiv zonada yerləşir. Burada hər gün rixter şkalası üzrə 3 bal gücündə təkanlar qeydə alınır. Ən böyük zəlzələlər 1957 və 2007-ci illərdə müvafiq olaraq 8,6 və 7,2 bal gücündə baş vermişdir.

## Tarix
Adalar ilk dəfə 1760-1764-cü illərdə rus dənizçiləri Andreyan Tolstı, Pyotr Vasyutkin və Maksim Lazarevin ekspedisiyası nəticəsində kəşf və təsvir edilmişdir. 1761-ci ildə "Andreyan" gəmisinin adı ilə adlandırılmışdır.

İkinci Dünya müharibəsi zamanı adalarda bir neçə Amerika hərbi bazası yerləşirdi. Müharibədən sonra Adak adasındakı baza genişləndirilərək daimi hala gətirilir, lakin 1995-ci ildə bağlanılır.

## Əhali
2000-ci il siyahıyaalınmasına görə əhalisi 412 nəfər olmuşdur. Ən böyük yaşayış məntəqəsi olan Adak eyni adlı adada yerləşir. 18-ci əsrdə adalarda 3000-ə qədər aleut yaşayırdı.
## İstinadlar
Hind-Avropa xalqları

Hind-Avropa xalqları Avrasiyanın bütün ərazilərində yaşamış və müxtəlif dövrlərdə sivil dünyada məskunlaşmış köçəri xalqlardırlar.

Aralarında eyni dilin differensiasiyalaşması yolu ilə əmələ gəldiyi düşünülən (beləliklə, bu dillərin strukturları eynidir, lakin bir-birlərinin nitqini başa düşə bilmirlər) linqvistik qohumluğun mövcudluğundan və eyni həyat tərzini yaşamalarından başqa bu xalqların arasında heç bir vəhdət yoxdur. Bu xalqlar basqınları zamanı fəth etdikləri cəmiyyətlər üstündə, əgər onlar sivilizasiyalı cəmiyyətlər olmuşdularsa, onların sivilizasiyalarını və mədəniyyətlərini mənimsəyərək, ibtidai icma səviyyəsindəki cəmiyyətlər isə sivilizasiyalı cəmiyyətə çatacaq sinfi cəmiyyəti yaradaraq hakim sinfi formalaşdırdıqları üçün cəmiyyətlərə və kütlələrə öz dillərini tətbiq etdirmişdirlər. Fin, Eston, Macar və Bask dillərindən başqa bütün Avropa dillərinin onlara Avropaya gətirdikləri dillər olduğu və İran ilə Hind dillərinində eyni struktura malik olan dillər olduğu nəzərə alındığından, bu dillər ailəsinə Hind-Avropa dilləri və tarixdə bu dillərdə danışan xalqlara isə Hind-Avropa xalqları deyilir.

Bununla belə, bəzi tədqiqatçılar Hind-Avropa dilləri və tayfaları nəzəriyyəsinin qeyri-kafi və qeyri-müəyyən olduğunu iddia edir və bu birləşmənin digər etnik dil ailələrindən müstəqil olmadığını, əksinə, həmin ailələrdən ayrılaraq inkişaf etdiyini iddia edirlər və beləliklə, onlar hesab edirlər ki, Hind-Avropa nəzəriyyəsi yenidən nəzərdən keçirilməlidir.
Tomas Kreçmann

**Tomas Kreçmann** (; ) — Almaniya aktyoru, Oskar mükafatı laureatı.

## Həyatı
Tomas Kreçmann Almaniya Demokratik Respublikasında, Dessau şəhərində anadan olub və boya-başa çatıb. Aktyorluq karyerasına başlamazdan əvvəl o, peşəkar üzgüçü olub və gənclərdən ibarət milli komandanın üzvü olub. 19 yaşında Kreçmann Almaniya Federativ Respublikasına köçmüşdür.

Kretçmann Lena Roklin ilə evlənmiş, onunla üç övladı var: oğulları Nikolas (1998-ci il təvəllüdlü) və Saşa (2002-ci il təvəllüdlü) və qızı Stella (1999-cu il təvəllüdlü). Ancaq 2009-cu ilin martında cütlük boşanmışdır.

Tomas Kreçmann bir çox filmlərə çəkildə də, daha çox 2002-ci ildə "Pianoçu" filmindəki alman zabiti Vilm Hosenfild rolu ilə bütün dünyada böyük şöhrət qazanmışdır.

## Filmoqrafiya
* Pianoçu (film, 2002)
* Bunker (film, 2004)
* Şər yuvası: Qiyamət (film, 2004)
* Kinq Konq (film, 2005)
* Hostel 3 (film, 2011)
* Drakula 3D (film, 2012)
* Stalinqrad (film, 2013)
* Qisasçılar: Altron dövrü (film, 2015)
* 

## İstinadlar
Züy

**Züy** — Nəfəslə çalınan musiqi alətlərində səsi əsas alətin ahənginə uyğunlaşdırma, onun çaldığı havanı təkrar etmə.

## İstinadlar
Kosa Mihal

**Mixail Kosses** və ya İslamı qəbul etdikdən sonrakı adı **Abdullah Kosa Mihal Qazi (qısaca Abdullah Qazi və ya Kosa Mihal)** (?-1328) — Bizans tabeliyində Çirmenkiya (Harmanqaya) təkfuru (başçısı), daha sonra 1303-cü ildən Osmanlı tabeliyində yenə Harmanqaya sancaqbəyliyinin (və ya uc bəyliyinin) sancaqbəyi (və ya uc bəyi), həmçinin Osmanlıda Akınçı bölüyünün qurucusu, Mihaloğulları nəslinin əcdadı.

## Kökü
Mixail Kossesin hansı nəslə aid olduğu mübahisəlidir. Tarixçi Yozef fon Hammer və bir sıra tarixçilər, Mixail Kossesin Paleoloq sülaləsindən olduğunu iddia edirlər. Bir nəzəriyyəyə görə, *Mixael Kossesin* mənşəyi.  John III. Doukas Vatazesin sərhəd qüvvəsi kimi yerləşdirdiyi Kuman-Qıpçaqlara əsaslanır.

## Bizansın Çirmenkiya Təkfurluğunun təkfuru Mixail Kosses
Mixail Kosses 1303-cü ilə qədər İmperator II Andronikos Paleoloqos tərəfindən Çirmenkiya təkfuru təyin edilmişdir.

## Osmanlıda Harmanqaya sancaqbəyi Abdullah Bəy
1303-cü ildə Osman Qazi ilə Əskişəhir bəyi arasında bir toqquşmada Mixail Kosses Əskişəhər bəyinin tərəfində döyüşür və əsir düşür. Nəticədə Mixail Kosses müsəlman olur və daha əvvəl Osman Qazi tərəfindən fəth edilmiş Harmanqayaya (keçmiş Çirmenkiyaya) yenidən rəhbər təyin edilir. Kosa Mihal Mihaloğulları nəslinin əcdadı və Axıncı bölüyün qurucusudur.

## Kinoda
* "*[[Kuruluş Osmancık]]*" adlı serialda Əhməd Məkin tərəfindən canlandırılmışdır.
* Quruluş Osman adlı serialda Mixail Kossesi Sərhəd Kılıç canlandırır.
İntihar (rəsm əsəri)

**İntihar** () ― Eduard Mane tərəfindən 1877-1881-ci illər arasında tamamlanan kiçik yağlı boya tablosu. Manetin yaradıcılığı çərçivəsində rəsm çox az tədqiq edilmişdir, çünki sənət tarixçiləri Manet sənətinin inkişafı çərçivəsində əsərə yer tapmaqda çətinlik çəkmişlər.

Rəsmin təsviri məzmunu yenicə özünü güllələmiş kimi görünən bir adamla - çarpayıda əyilmiş halda hələ də əlində silah tutan - və bir neçə mebel parçası ilə məhdudlaşır. Manet intiharın əvvəlki təsvirlərini sildi və heç bir hekayə məzmunu və ya "mənəviləşdirmə meyli" təmin etdi. Ulrike İlq tablonu Qustav Kurbetin realizmi ilə əlaqələndirərək qeyd edir ki, Kurbet *[[Ornanda dəfn (Kurbe)|Ornanda dəfn]]* (1849–50) əsərində də ölüm təsvirindən istifadə edib, bu əsər Kurbet sonralar onu yeni bədii yanaşmasının başlanğıcı kimi təsvir edib.

*Le Suicidé*-nin realizmi, onun faktiki intiharı təsvir etdiyinə dair fərziyyələri gücləndirdi, lakin mövzu, əgər varsa, məlum deyil. Fərziyyələr on ildən çox əvvəl Manetin studiyasında intihar edən Manetin köməkçisi ilə bağlı idi. Rəsmlə əlaqəli olması təklif edilən başqa bir intihar Emil Zolanın 1866-cı ildə yazdığı bir rəssamın intiharıdır. Son tənqidçilər bu assosiasiyaları kiçik hesab edirlər.

Manetin bu təsvirə yanaşması onun intihar təsvirinin yalnız tarixi rəsm janrına sığdığı akademik ənənədən ayrılmaq arzusunu ifadə edə bilər - burada ölüm və intihar qurbanlıq, idealizm və ya qəhrəmanlıqla əlaqəli povestə yerləşdirilir. Fransız dilindəki nümunələrə Jak-Lui Davidin “Sokratın Ölümü” (1787) əsəri daxildir, bu əsərdə Sokratın sürgünə getməkdənsə, özünü baldıra ilə öldürmək seçimi təsvir edilir. Manetin rəsminin altında belə bir möhtəşəm ifadə yoxdur. Sənətkar bizə nə vaxt, nə məkan, nə də baş qəhrəman verib. Rəsm diqqətlə tərtib edilməkdən daha çox açıq şəkildə qurulmuşdur. Bu ənənədən uzaqlaşma müasir tamaşaçılar arasında mübahisəli olardı.

## İstinadlar
Honkonq gerbi

**Çin Xalq Respublikasının Honq-Konq Xüsusi İnzibati Bölgəsinin Regional Emblemi** 1 iyul 1997-ci ildə Honq-Konqun suverenliyinin Böyük Britaniyadan Çin Xalq Respublikasına verilməsindən sonra istifadəyə verilmişdir.

Emblem dairəvi şəkildə Honq-Konqun regional bayrağı ilə eyni dizayn elementlərinə malikdir. Xarici ağ üzük Ənənəvi Çin və İngilis qısa formasında ərazinin rəsmi adı olan "Hong Kong" başlığı ilə göstərilir.

## Tarix

### Müstəmləkə nişanı

Müstəmləkə nişanı 1843-cü ildən bu və ya digər versiyada 1959-cu ildə verilmiş gerblə əvəz olunana qədər istifadə olunurdu. Bir neçə düzəliş zamanı nişan ideyası qaldı. Ön planda sol tərəfdəki iskeledə üç tacir və bir yığın yük təsvir edilmişdir. Arxa planda, konik təpələrlə dəstəklənən limanda kvadrat formalı bir gəmi və Çin tullantıları var idi. Yuxarıda Böyük Britaniyanın kral silahları var idi.
Dəli (dəqiqləşdirmə)

* Dəli
* Dəli Alı
* Dəli Quşçu
* Dəli yığıncağı
* Dəli Kür (film, 1969)
* Dəli Kür
* Dəli Qurd
* Dəli Hüseyn Paşa
* Dəli Domrul
* Dəli Xosrov Paşa
* Dəli Yusif (film, 1975)
* Dəli Yuanna
* Dəli Pyotr

## Həmçinin bax
* Dəlilər
Bahar (ad)

**Bahar** — Azərbaycanda qadın adı və dörd fəsildən biri olan yaz fəsilinin digər adı.

* Bahar Muradova — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı,
* Bahar Abdullayeva — Aktrisa
* Bahar Kian Əfşar —
* Bahar Şirvani —

## Həmçinin bax
* Bahar (dəqiqləşdirmə)
* Baharlı
Pol Klodel

**Pol Klodel** () – Fransa şairi, dramaturqu və diplomatı. Fransada müasir dövrün ən böyük şairlərindən və dini dramaturqlarından biri hesab olunur. Kamilla Klodelin balaca qardaşıdır. Fransa–Yaponiya münasibətlərinin inkişafına töhfələr vermişdir.

## Fəaliyyəti
1890-cı ildə Fransa Xarici İşlər Nazirliyinin imtahanlarında birinci yeri tutduqdan sonra diplomat karyerası başlamışdır. Otuz il boyunca ABŞ, Çin, Avropa və Cənubi Amerikada müxtəlif diplomatik missiyalarda iştirak etmişdir. 1921-ci ilin dekabrından 1927-ci ilin fevralına qədər Tokioda Fransanın Yaponiyadakı səfiri kimi fəaliyyət göstərmişdir. Yaponiyadakı fəaliyyəti boyunca iki ölkə arasındakı mədəni əlaqələrin gücləndirilməsi üçün işlər görmüş, Fransa-Yaponiya Cəmiyyətini qurmuşdur. 1923-cü ildə baş vermiş Böyük Kanto zəlzələsindən sonra göstərdiyi xeyriyyə fəaliyyətləri onun Yaponiyadakı reputasiyasını artırmışdır.

Klodel Yaponiya mədəniyyətini və ruhunu öyrənməyə çalışmış, Yaponiya haqqındakı mühazirələrini və yazılarını "Yüksələn günəşdəki qara quş" (; 1928) adlı əsərində toplamışdır. Ən məşhur pyesi hesab olunan "Atlas başmaq" pyesini 1927-ci ildə Tokioda yaşayarkən tamamlamışdır.

1927-ci ildə Vaşinqtona təyin olunmuş, Brian-Kelloq paktının imzalanmasında vacib rol oynamışdır. 1935-ci ildə Belçikanın Brüssel şəhərində diplomatik karyerasını başa çatdırmış, müxtəlif pyeslər, poemalar, esselər yazmağa davam etmişdir. 1946-cı ildə Fransa Akademiyasının üzvü seçilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Paul-claudel.net (fransız dilində)
Hakim sinif

Hakim sinif və ya iqtidar sinfi, hakimiyyəti və idarəçiliyi əlində saxlayan və cəmiyyətin gedişatını istiqamətləndirən sosial sinfi nümayiş etdirən termindir. Marksist terminologiyaya görə, bu təbəqə burjuaziya adlanır və o, dövlət aparatından və onun hüquq-mühafizə orqanlarından istifadə etməklə digər məzlum siniflərə, xüsusən də fəhlə sinfinə təzyiq göstərir.

Sosioloq C. Rayt Millsə görə, hakim təbəqə elitadan fərqlidir. Millsə görə, elita siyasi gücə malik kiçik qrupdur. Bu sinfə siyasətçilər, siyasi rəhbərlər və hərbi liderlər daxildir. Lakin hakim sinif sərvət, yaxud da zor gücündən birbaşa istifadəyə əsaslanır və təhsildən tutmuş hökumət siyasətinə qədər geniş spektri əhatə edir.
Riçard Koks

**Riçard Koks** (; ) – 1613-1623-cü illərdə Ost-Hind şirkətinin Yaponiya postunun meneceri. Onun Yaponiyadakı biznes fəaliyyətləri uğursuzluqla nəticələnmişdir. Yaponiyadakı həyatı boyunca yazdığı zəngin informasiyalı gündəliyi ilə tanınır.

## Karyerası

1565-ci ildə xırda torpaq sahibi Robert Koksun üçüncü oğlu kimi doğulmuşdur. Ost-Hind şirkəti Hirado limanında (indiki Naqasaki prefekturası) ticarət postu qurmaq üçün Riçard Koksun başçılığı altında bir çox taciri Yaponiyaya göndərmişdir. Koks iki dəfə Edo şəhərini ziyarət etmişdir. 1616-cı ildəki ilk ziyarəti zamanı şoqun Tokuqava Hidetada ilə qısa görüşü baş tutmuşdur. Lakin ingilislərin Yaponiyadakı ticarət fəaliyyətləri uğursuzluqla nəticələnmişdir. Hirado limanı ticarət üçün əlverişsiz idi, eləcə də, holland və portuqal tacirlər Yaponiyada ingilislərlə rəqabət aparırdılar.

Koksun effektiv olmayan rəhbərliyi şirkətin Yaponiyadakı tənəzzülünü sürətləndirmişdir. 1623-cü ildə Ost-Hind şirkətinin Hiradodakı ticarət postunu bağlamasından sonra Koksun şirkətə böyük borcu qalmışdır. Londonda keçiriləcək məhkəməyə çağırılan Koks 27 mart 1624-cü ildə yolda ikən dənizdə ölmüşdür. Koksun idarəçiliyi qeyri-effektiv və məsuliyyətsiz olsa da, Yaponiyadakı iqtisadi uğursuzluğun səbəbləri sadəcə onunla bağlı deyildi.

### Gündəliyi
Koks Yaponiyada yaşayarkən 1615-ci ilin iyunundan 1619-cu ilin yanvarına, eləcə də, 1620-ci ilin dekabrından 1622-ci ilin martına kimi gördükləri barədə tamamlanmamış gündəliyində qeydlər aparmışdır. Onun bu qeydlərinə yazdığı uzun məktublar da aiddir. Koksun gündəliyi həmin dövrdə Hirado limanının gündəlik həyat tərzi, biznes münasibətləri, məbədlər və abidələrə ziyarətlər haqqında informasiyalar ilə zəngindir. Gündəlikdə Edo qəsri, Kamakurada Böyük Budda heykəli, Kiotodakı Sancusanqendo məbədi, dini festivallar, populyar əyləncə növləri, zəlzələlər, xidmətçi intiharları, cinayət üçün tətbiq edilən cəzalar haqqında təsvirlər verilmişdir. Koksun gündəlikdə siyasi hadisələrlə bağlı qeyd etdiyi qeyri-dəqiq şayiələr həmin dövrün adi insanlarının siyasət barədə necə də avam olduqlarını göstərir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
*
Siçovul adaları

**Siçovul adaları** (, ) — Aleut arxipelaqında yerləşən bir qrup ada. Şərqində Near adaları, qərbində isə ondan Amçitka boğazı ilə ayrılan Andreyanov adaları qrupu yerləşir. Adaların heç birində yaşayış yoxdur. 

## Coğrafiyası
Qrupun qərbdən şərqə adaları: Buldır, Kiska, Kiçik Kiska, Sequla, Sıçovul, Xvostov, Piramida, Davıdova (şimalında Lopi adacığı yerləşir), Kiçik Sitkin, Amçitka və Semisopoçnı. Arxipelaqın ümumi sahəsi təxminən 934,594 km²-dir. Adalar əsasən dağlıqdır (hündürlüyü 1221 m-ə qədər, Semisopoçnı adasında). Aktiv vulkanları vardır. Amçitkada Dəniz samurlarının qoruğu vardır.

Siçovul adaları seysmik aktiv bölgədə yerləşir. Sakit okean və Şimali Amerika plitələrinin sərhəddində yerləşir. 1965-ci ildə adalarda 8,7 bal gücündə güclü zəlzələ baş verir. 

## Tarix
Adalar 18-ci əsrdə rus sənayeçiləri tərəfindən kəşf edilmişdir. 1827-ci ildə dünyanı gəzərkən Aleut adalarını ziyarət edən Fyodor Litke tərəfindən sıçovul adlandırılır. 

## İstinadlar
Uşaqlar Günü (Yaponiya)

– Yaponiyada hər ilin 5 mayında baş tutan milli bayram. Uşaqlar günündə ailələr oğlanlara döyüşçü kuklaları verirlər. Oğlan uşaqları koynobori uçururlar, kaşivamoçi və çimaki yeyirlər.

## Tarixi
Bayramın orijinal adları **Tanqo festivalı** və ya **Süsən festivalı** idi. Qədim Çində hər ilin beşinci ayının beşinci günündə dərman bitkilərini toplamaq və karnizdən yomoqi asmaq ənənəsi mövcud idi ki, xəstəliklər evdən uzaq olsun. Bu ənənə Yaponiyaya keçəndə çəltik əkinçiliyi ilə bağlı olan tabularla və purifikasiya ritualları ilə əlaqələndirilmişdir. Tanqo festivalı ilə bağlı ilk tarixi qeydlər 839-cu ilin 5-ci ayının 5-ci gününə aiddir. Süsənlərin şəri qovduğuna inanıldığı üçün Nara dövründə insanlar həmin gün süsən çələngi taxırdılar. Bu adətlər zamanlar unudulsa da, müasir dövrdə bəzi evlərdə süsən və yomoqidən istifadə etmək ənənəsinə rast gəlinir. Digər adətlərə süsən ləçəkləri ilə birlikdə düyü şərabı içmək və suda üzən süsənlərlə birlikdə hamam qəbul etmək aiddir.

XII əsrdə döyüşçü təbəqənin güclənməsindən sonra süsənlər döyüş sənətləri ilə əlaqələndirilmiş və həmin gün oğlan uşaqlarına döyüşçü təsvirlərinə malik çərpələnglər vermək adəti geniş yayılmışdır. Edo dövründə oğlan uşaqlarına koynobori hədiyyə edilməyə başlanmışdır. Bunun səbəbi koy balıqlarının uğurla əlaqələndirilməsi idi, çünki qədim Çin əfsanəsinə görə çayın yuxarı axını ilə üzən koy balığı sonda əjdahaya çevrilirdi.

Hər ilin 3-cü ayının 3-cü günü qızlar üçün nəzərdə tutulan Gəlincik festivalı kimi qeyd olunduğu üçün 5 may tarixi zaman keçdikcə **Oğlanlar gününə** çevrilmişdir. 1948-ci ildə 5 May milli bayram elan olunmuş və adı dəyişdirilərək Uşaqlar günü olmuşdur. Lakin hələ də bəzi ailələrdə bu gün Oğlanlar günü kimi qeyd olunur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Kids Web Japan