Böyükada

**Böyükada** (; **Prinkipo**, ) — Mərmərə dənizində yerləşən Şahzadə adaları arxipelaqına daxil olan ən böyük ada. Ada İstanbuldan bir qədər aralıda yerləşir. Adanın sahəsi 5,36 km², əhalisi isə 7335 nəfər təşkil edir (2000).

## Coğrafiyası

Materikdən eni 2,3 km olan Böyükada boğazı ilə ayrılır. İnzibati cəhətdən İstanbul ilçəsinin Adalar bələdiyəsinə daxildir. Ada iki dairəyə bökünür: Nizam və Maden.

Adada yaşayan əhalinin böyük qismi şimal və şimal-şərq hissədə cəmləşmişdir. Burada Böyükada qəsəbəsi yerləşir. Qərb sahilində Nizam, şimal-şərqində isə Təpəköy kəndləri vardır. Adanın cənub (nisbətən dağlıqdır) hissəsində yaşayış yoxdur.

Adada iki iri təpədən ibarətdir. Cənubundakı təpə Yorqi dağıdır ki, onunda 211 metr hündürlüyü vardır. Şimalındakı təpə isə İsa təpəsi adlanır. İki zirvə adasındakı ərazidə Müqəddəs Nikolay kilsəsi yerləşir. Adanın qərbi Dil Burnunda bitir. Cənubunda çəmərlik mövcuddur.

## Tarixi
Bizans imperiyası dönəmində ada imperator ailəsinin saxlandığı yer olmuşdur. Üstəlik adada monastır fəaliyyət göstərirdi. XX əsrin əvvəllərində Sulran və onun ailə üzvlərinin villaları inşa edilmişdir. Adada məscid, katolik və erməni kilsələri, sinaqoq mövcuddur.

İnqilabdan sonra adada knyaz Dmitri Borisoviç Qolısın yaşamışdır. O, inqilaqda iki sonrra adada vəfat edir. SSRİ ərazisindən sürgün edilən Lev Troyski ömrünün dörd ilini adada keçirmişdir.

1950-ci illərə qədər adanın əhalisinin böyük qismi yunan balıqçıları və yunan, erməni və yəhudi zənginləri təşkil edirdi.

## Çağdaş dövr
Hazırda adada 7 min insan yaşayır. Adaya ancaq bərələrlə getmək olur. Ada daxilində yerli əhali və turistlər ancaq piyada hərəkət edə bilirlər. Digər geniş yayılmış nəqliyyat növü velosipetdir. Adanın ən hündür nöqtəsi olan Yorqi dağına atla və ya piyada qalxılır. Üstəlik at arabaları da bu gün də burada aktualdır.

## Görməli yerləri

Adada olan Hamidiyə Camisi (Hamidiye Camii) II Sultan Əbdülhəmid tərəfindən 1892–1893 illərdə inşa etdirilmişdir. Burada sinaqoq, katolik və erməni kilsələri vardır. Osmanlı dövrünün varlı yunanlarının villaları bu gündə qalmaqdadır. Burada məşhur "Yunan kimsəsizlərevi" (Prinkipo Palace) İsa təpəsində yerləşir. İlk əvvəllər bu binanı fransız şirkəti 1898-ci ildə mehmanxana və kazino kimi inşa etdirmişdi. Ancaq onun açılışına Əbdülhəmidin icazısi olmadığından yunanlar üçün kimsəsiz uşaqlara ev kimi verilir. Bu fəaliyyət 1903–1964 illərə qədər davam edir. 2010-cu ildə İstanbul provaslav kilsəsi Avropa məhkəməsində iddia əsnasında mülkə sahib çıxır. Gələcəkdə onun bərpa edilməsi planlaşdırılır.
Adada, həmçinin, kilsələr mövcuddur:
* Müqəddəs Geirgiy Kudun məbədi, belə düşünülür ki, 963 ildə inşa edilmişdir. Adanın ən hündür cənub zirvəsində inşa edilmişdir.
* "İsa" məbədi — şimal təpəsinin üzərində inşa edilmişdir.
* Kilsə və məbəd Müqəddəs Nikola (Aziz Nicola Rum manastir)
* Məbəd Dmiti Solun () 1856-cı ildə, iki təpənin ortasında inşa edilmişdir.

## Şəkillər

Fayl:Buyukada 1196.jpg|
Fayl:Adalar 5536.jpg|Mərkəzi meydan
Fayl:Adalar 5540.jpg|
Fayl:Adalar 5565.jpg|Məçid
Fayl:Splendid Hotel.jpg| Splendid Palace Hotel (1908) mehmanxanası
Fayl:Adalar 5563.jpg|Küçə


## İstinadlar

## Mənbə
* http://www.buyukada.org/
* Böyükada