open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Taro Kono

**Taro Kono** () – 2022-ci ildən 2024-cü ilə qədər Rəqəmsal Transformasiya Naziri vəzifəsində çalışmış yapon siyasətçisidir. Liberal Demokrat Partiyasının üzvü, o, əvvəllər 2015-2016-cı illərdə və 2020-ci ildən 2021-ci ilə qədər İnzibati İslahat və Tənzimləmə İslahatları Naziri vəzifələrində çalışıb, həmçinin Şizobenin Müdafiə naziri və Baş Naziri olub. O, həmçinin 1996-cı ildən Kanaqavanın 15-ci dairəsini təmsil edən Nümayəndələr Palatasının üzvüdür.

## İstinadlar
Yohei Kono

**Yohei Kono** () – yapon siyasətçisi və Liberal Demokrat Partiyasının keçmiş prezidentidir. O, 2003-cü ilin noyabrından LDP-nin 2009-cu il seçkilərində çoxluğu itirdiyi 2009-cu ilin avqust ayına qədər Nümayəndələr Palatasının sədri vəzifəsində çalışıb. Kono 1890-cı ildə Nümayəndələr Palatasının yaradılmasından bəri ən uzun müddət spiker olaraq çalışdı.

## İstinadlar
Alp xalq musiqisi

**Alp xalq musiqisi** (almanca: *Volksmusik* – "xalq musiqisi" və ya alman dilində daha geniş mənada "xalqın musiqisi") – Sloveniyanın Alp bölgələrində, Şimali Xorvatiyada, Almaniyada, Avstriyada, İsveçrədə və İtaliyanın Cənubi Tirol bölgəsində yaranmış bir sıra ənənəvi xalq musiqisi üslublarının ümumi adı.

Bu musiqi janrı əsasən yerli dialektlərə əsaslanır və yerli və regional həyat tərzini, mədəniyyətini və ənənələrini, xüsusən də Alp fermerləri və kəndlilərinin həyatını əks etdirir.

Əvvəllər şifahi ənənə vasitəsilə ötürülən bu musiqinin ən qədim tarixi qeydləri XVI əsrə aiddir, məsələn, Georq Rau (1488–1548) tərəfindən yazıya alınmış "*Appenzell Kuhreihen"* Alp xalq musiqisi əsasən improvizasiya və variasiya ilə seçilir, sadə major tonallı melodiyalar və harmoniyalar ilə xarakterizə olunur.

Bu musiqidə istifadə edilən tipik alətlərə *alpenhorn* (Alp borusu), *hackbrett* (simli zərb aləti), zitra, akustik gitaralar, hətta violalar və harmonikalar daxildir. Ahəngdar vokal ifalar geniş yayılıb, bəzi parçalar isə jodl ifası (İsveçrə, Avstriya, Almaniyanın Bavariya bölgəsi və İtaliyanın Cənubi Tirol bölgəsində geniş yayılmış xüsusi bir vokal ifa texnikası) tələb edir, xüsusən də sürətli rəqslər və ya nəfəs alətləri ilə ifa edilən musiqi parçaları üçün instrumental aranjimanlar daha çox istifadə olunur.

Alp xalq musiqisi bu gün də Avropanın Alp bölgələrində bir çox yerli ansambllar və musiqi qrupları tərəfindən ifa edilir. Lakin bu janr Volkstümliche Musik (televiziya və ticarət məqsədilə yaradılan populyar alman xalq musiqisi) ilə qarışdırılmamalıdır.

1970-ci illərdən etibarən Yeni xalq musiqisi janrının nümayəndələri – məsələn, Verner Pirçner və Biermösl Blosn – ənənəvi üslubları caz, folk, elektron musiqi, rok və digər janrlarla birləşdirməyə çalışmışlar. Bu janrın məşhur nümayəndələri arasında Hubert fon Qoyzern, Atvenger və Kristina Lauterburq kimi musiqiçilər var.

## Biblioqrafiya
* Marçello Sors Keller, *Şifahi ənənə və xor ənənəsi: Trentinoda musiqişünaslıq araşdırması*, Bolonya, Forni Editore, 1991.
* Marçello Sors Keller, *Alplarda bölgələr, təbəqələr və səs landşaftları. Musiqi etnologiyasının bəzi tarixi terminlərindən istifadə haqqında*, T. Nussbaumer (red.), *Alplarda xalq musiqisi: Mədəni üfüqlər və krossoverlər*, Zaltsburq, Verlaq Muller-Speyser, 2006.
* Marçello Sors Keller, *Constantin Niqra və ballada tədqiqatları. Şimali İtaliya, Fransa və Roman dilli İsveçrə arasındakı əlaqələr haqqında düşüncələr*. *Bülletün. İsveçrədə Xalq Musiqisi Cəmiyyəti*, X(2011), 33–40.

## İstinadlar
Sadakazu Taniqaki

**Sadakazu Taniqaki** () – 1983-2017-ci illərdə Nümayəndələr Palatasının üzvü, 2003-2006-cı illərdə Maliyyə Naziri, 2009-2012-ci illərdə Liberal Demokrat Partiyasısının Prezidenti və Müxalifətin Lideri, 2012-ci ildən 2012-ci ilədək Ədliyyə Naziri və 2012-ci ildən 2012-ci ilədək Ədliyyə Naziri vəzifələrində çalışmış yapon siyasətçisidir. 2014-2016. O, eyni vaxtda Yaponiya Baş naziri olmayan ikinci LDP lideri idi. O, 2016-cı ildə əlil arabasından istifadə edən onurğa iliyi zədəsindən sonra siyasətdən təqaüdə çıxdı.

## İstinadlar
Komi Can't Communicate fəsillərinin siyahısı

"Komi Can't Communicate" Tomohito Oda tərəfindən yazılan və çəkilən manqa seriyasıdır. Manqa əvvəlcə 15 sentyabr 2015-ci ildə vanşot kimi nəşr olunmuşdur. Manqa seriyası kimi 18 may 2016-cı ildən 29 yanvar 2025-ci ilə kimi "Shogakukan" nəşriyyatının "Weekly Shōnen Sunday" jurnalında serializasiya olunmuşdur. İlk tankobon cildi 16 sentyabr 2016-cı ildə, 37-ci və sonuncu tankobon cildi 18 mart 2025-ci ildə buraxılmışdır. Manqanın fərdi fəsilləri  adlanır. Manqa seriyası 2022-ci ildə Shogakukan Manqa Mükafatının "Ən yaxşı şonen manqası" kateqoriyasının qalibi olmuşdur.

Manqa seriyası həddən çox sosial narahatlığı olan, insanlarla kommunikasiya qurmaqda çətinlik çəkən Şoko Komi adlı lisey şagirdindən bəhs edir. O, elit şagirdlər üçün nəzərdə tutulmuş İtan Özəl Liseyinə daxil olur. Komi liseyin ilk günündəcə öz gözəlliyi və zərifliyi ilə digər şagirdləri özünə heyran qoyur. Sinif yoldaşları Komini "liseyin Madonnası" və ya "ilahəsi" adlandırırlar. Lakin əslində Komi kommunikasiya pozuntusundan əziyyət çəkir. Kominin bu problemini onun yanında əyləşən digər şagird Hitohito Tadano kəşf edir. Tadano Komidən bir arzusunun olub-olmadığını soruşur. Komi ən böyük arzusunun insanlarla danışmaq və 100 dost qazanmaq olduğunu bildirir. Tadano Komiyə hədəfinə çatması üçün kömək etməyə qərar verir.

Manqa seriyası əsasında çəkilən 8 seriyalıq dorama adaptasiyası 6 sentyabrdan 1 noyabr 2021-ci ilə kimi NHK General TV kanalında yayımlanmışdır. "OLM" studiyası tərəfindən istehsal olunan anime serialı adaptasiyasının ilk mövsümü 7 oktyabrdan 23 dekabr 2021-ci ilə kimi, ikinci mövsümü 6 apreldən 23 iyun 2022-ci ilə kimi yayımlanmışdır.

## Cild siyahısı

## İstinadlar
Keykavus (mifologiya)

**Kay Kavus** (avesta: Kavi Usan; pəhləvi: Key-Us və ya Kay Us; fars: Kay Kavus və ya Key-Kavus; tacik. Kay-Kovus) qədim İranın mifik hökmdarı .

Firdovsinin “Şahnamə” dastanının əhəmiyyətli (və poetik cəhətdən görkəmli) bir hissəsi Keykavusun hakimiyyətinə həsr edilmişdir.

## Avestada

Kavi Usan Kaviylər siyahısında üçüncü yerdə qeyd olunur  . Deyilənə görə, o, Ərzifya dağındakı Ardvisuraya (Arədvi Sura Anahitaya) 100 at, 1000 öküz və 10.000 qoyun qurban verib, ən yüksək hökmdar olmaq üçün ondan bəxt diləmiş və ilahə onun duasını qəbul etmişdir  . Quşun lələyi sayəsində Varaqn Kavi-Usan, “Varahran-yaşta”nın sözləri ilə desək, ayğır, dəvə və çay gücünə sahib idi  .

Avestadakı "Sudqar-naska"da onun göyə uğursuz uçuşundan bəhs edilir  .
Yoşimasa Hayaşi

**Yoşimasa Hayaşi** () – 2023-cü ilin dekabrından Nazirlər Kabinetinin Baş Katibi vəzifəsini icra edən yapon siyasətçisidir. Hayaşi əvvəllər kabinetdə beş vəzifə tutmuşdur: Müdafiə Naziri (avqust 2008-sentyabr 2008), İqtisadi və Maliyyə Siyasəti üzrə Dövlət Naziri (iyul 2009 - Sentyabr 2009-cu il, Fiskal və Kənd Təsərrüfatı Naziri) 2012–sentyabr 2014, fevral 2015–oktyabr 2015), təhsil, mədəniyyət, idman, elm və texnologiya naziri (avqust 2017–oktyabr 2018) və xarici işlər naziri (noyabr 2021–sentyabr 2023).

## İstinadlar
Toşimitsu Motegi

**Toşimitsu Motegi** () – 2021-2024-cü illərdə Liberal Demokrat Partiyasının Baş Katibi vəzifəsində çalışmış yapon siyasətçisidir. O, əvvəllər 2019-2021-ci illərdə Xarici İşlər Naziri və 2012-2014-cü illərdə İqtisadiyyat, Ticarət və Sənaye Naziri vəzifələrində çalışıb. Liberal Demokrat Partiyası. O, LDP daxilində Heisei Kenkyūkai fraksiyasına rəhbərlik edir.

## İstinadlar
Yoko Kamikava

**Yoko Kamikava** () – 2023-cü ilin sentyabrından 2024-cü ilin oktyabrına qədər Xarici İşlər Naziri vəzifəsində çalışmış yapon siyasətçisi və keçmiş beyin mərkəzi tədqiqatçısıdır. O, 2020-ci ilin sentyabrından 2021-ci ilin oktyabrına qədər Ədliyyə Naziri vəzifəsində çalışıb, həmçinin Şinzookuda və Yapon kabinetlərində Gender Bərabərliyi və Sosial Məsələlər üzrə Dövlət Naziri vəzifəsində çalışıb. O, 2012-ci ilin dekabrından Nümayəndələr Palatasının üzvüdür.

## İstinadlar
Herriet Akland

**Ledi Kristian Henrietta Karolin Akland** (lang-en|Lady Christian Henrietta Caroline Acland}}; doğum adı **Foks-Streqveys** (); ) və ya qısa şəkildə **Herriet Akland** — Britaniyalı zadəgan qadın və gündəlik müəllifi. O, həyat yoldaşı ilə birlikdə Britaniya Şimali Amerikasında oldu və şəxsi cəsarəti ilə məşhurlaşdı. O, Saratoqa abidəsinin ikinci mərtəbəsindəki bir neçə bürünc rölyefdən birində yad edilir və bu abidə
Nyu-York ştatında yerləşir.

## Erkən həyat
Herriet Akland, 3 yanvar 1750-ci ildə Somerset əyalətinin Kilmington şəhərində dünyaya gəlib. O, Stephen Fox-Strangways (İlchester Baronunun oğlu) və Elizabeth Hornerin qızı idi. Atası titulunu aldıktan sonra Harriet "Lady Harriet Fox-Strangways" olaraq adlandırıldı. 16 yanvar 1750-ci ildə Londondakı St James kilsəsində şəhadətname alıb. Ailəsi, Britaniya aristokratik Viq dairəsinə aid idi və onun ikinci əmisi oğlu, britaniyalı siyasətçi Charles James Fox idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sanae Takaiçi

**Sanae Takaiçi** () – 2025-ci ildən Yaponiyanın Baş naziri vəzifəsini yerinə yetirən yapon siyasətçi. Yaponiya Liberal Demokrat Partiyasının prezidentidir. O, bu vəzifələri icra edən ilk qadın, eləcə də, Nara prefekturasından ilk şəxsdir. 1993–2003-cü illərdə Nümayəndələr Palatasının üzvü olmuşdur.

Sanae Takaiçi Yamatokoriyamada doğulmuş və Kobe Universitetindən məzun olmuşdur. 2005-ci ildən o, Şinzo Abe və Fumio Kişidanın baş nazirlikləri dövründə də bir neçə nazir postunda çalışıb. Siyasi karyerasından öncə kitab müəllifi olmuşdur. 1993-cü ildə Nümayəndələr Palatasına seçilmiş və 1996-cı ildə Liberal Demokrat Partiyasına üzv olmuşdur. Bir müddət Daxili İşlər və Kommunikasiyalar Naziri vəzifəsini yerinə yetirmişdir. 2021-ci ildə LDP liderliyi üçün namizəd olmuş, lakin üçüncü olmuşdur. 2022–2024-cü illərdə İqtisadi Təhlükəsizlik Naziri olmuşdur. 2025-ci ildə partiyanın ilk qadın prezidenti seçilmişdir. Yaponiya İnnovasiya Partiyası ilə əldə olunan koalisiya razılaşmasından sonra 21 oktyabr 2025-ci ildə Milli Diet tərəfindən ölkənin ilk qadın baş naziri seçilmişdir.

## İstinadlar
Takeşi İvaya

**Takeşi İvaya** () – Liberal Demokrat Partiyasının yapon siyasətçisidir. O, Nümayəndələr Palatasının Pəhriz və ya milli qanunverici orqanın üzvü və Xarici İşlər Naziridir. O, 2 oktyabr 2018-ci ildən 2019-cu il sentyabrın 11-dək müdafiə naziri vəzifəsində çalışıb.

## İstinadlar
Lissotis melanogaster

**Lissotis melanogaster** — Həmçinin *qaraqarın dovdaq* və ya *korhaan* kimi də tanınan, Afrika qitəsində yaşayan və dovdaqlar ailəsinə aid olan yer quşu.

## Yayılması və yaşayış yeri

Bu növ Afrikanın subsaxara regionunda savanna, əkin sahələri və hündür açıq çəmənliklərdə rast gəlinir. Cənubi Afrika, Zimbabve, Botsvana, Tanzaniya və Nigeriyanın bəzi bölgələrində də rast gəlinir. Hartlaub dovdağından fərqli olaraq, daha çox yağışlı əraziləri üstün tutur və bir çox yerdə yalnız güclü yağışlardan sonra görünür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sindziro Koidzumi

**Sindziro Koidzumi** () – 2019-cu ilin sentyabrından 2021-ci ilin oktyabrınadək Ətraf Mühit Naziri vəzifəsində çalışmış yapon siyasətçisidir. O, həmçinin Liberal Demokrat Partiyasının Nümayəndələr Palatasının üzvü kimi də fəaliyyət göstərir. O, keçmiş baş nazir Cuniçiro Koyzuminin ikinci oğlu və aktyor Kotaro Koizuminin kiçik qardaşıdır

## İstinadlar
Debillik (psixologiya)

**Debil** əvvəlki dövrlərdə psixologiya və psixiatriyada əqli qüsuru ifadə etmək üçün istifadə edilən bir termin olmuşdur. **Debillik** (latınca *dēbilis* — zəif) inkişaf ləngiməsi və ya döl beyninin üzvi zədələnməsi nəticəsində yaranan əqli geriliyin bir dərəcəsidir. İlk dəfə 1890-cı ildə Valanten Manyan tərəfindən ayrılmışdır. Termin populyarlaşdıqdan sonra psixoloji bir termin kimi deyil, daha çox təhqir kimi istifadə edildiyi üçün psixoloji ictimaiyyət tərəfindən istifadə edilmədi. Debil əvəzinə alternativ sözlərdən istifadə olunmağa başladı. İngilis dilli ölkələrdə isə bu terminin əvəzinə 1910-cu ildə psixoloq Henri H. Qoddard tərəfindən təqdim edilən "moron" termini istifadə olunmağa başladı.

## Mənşəyi və istifadəsi
Qoddard tərəfindən təqdim edilən moron termini qədim yunan sözü olan ** (*moros*) kəlməsindən yaradılmışdır, bu da "küt" mənasını verir və Binet şkalası ilə yetkinlik yaşı 7 ilə 10 arasında olan bir insanı təsvir etmək üçün istifadə olunurdu. *Debil* sözü "axmaq" və "zəif düşüncəli" kimi əvvəllər psixologiyada istifadə olunurdu, lakin indi psixoloqlar tərəfindən istifadə olunmur.

Köhnəlmiş tibbi təsnifatda (ICD-9, 1977) debil zəif təfəkkürlü insanların İQ 50–70 diapazonunda olan "əqli gerilik", "yüngül zehni subnormallıq " və ya "yüksək dərəcəli qüsur" olduğu deyilirdi.

Qoddardın öz ideyalarını populyarlaşdırmaq cəhdlərinə qarşı müqavimət başladıqdan sonra o, əvvəllər söylədiyi fikirlərdən əl çəkməli oldu.

## Həmçinin bax
* Anadangəlmə yod çatışmazlığı sindromu
* Evfemizm

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tomomi İnada

**Tomomi İnada** () – Yaponiyalı hüquqşünas və siyasətçidir, 2005-ci ilin sentyabrından 1-ci Fukui prefekturasını təmsil edən Nümayəndələr Palatasının üzvüdür. O, əvvəllər 2016-cı ilin avqustundan 2017-ci ilin iyuluna qədər Müdafiə Naziri vəzifəsində çalışıb və Yaponiya Müdafiə Nazirliyi daxilində ört-basdır edilən qalmaqala cavab olaraq istefa verib. O, Pəhrizdə (milli qanunverici orqan) Nümayəndələr Palatasının üzvü kimi dördüncü müddətində Liberal Demokrat Partiyasının Siyasət Araşdırma Şurasının sədri kimi vaxt keçirdi. O, Fukui prefekturasındandır.

## İstinadlar
SSRİ konstitusiyası

**SSRİ konstitusiyası** — SSRİ-nin əsas qanunu.

## Həmçinin bax
* 1936-cı il SSRİ Konstitusiyası
* 1977-ci il SSRİ Konstitusiyası

## İstinadlar
Həbib əl-Əcəmi

**Əbu Məhəmməd Həbib ibn İsa ibn Məhəmməd əl-Əcəmi əl-Farisi** (; ) — Bəsrəli sufi. Həsən əl-Bəsrinin yetirməsi.

## Bioqrafiyası
Əslən iranlı olan Həbib haqqında mənbələrdə məlumatlar olduqca azdır. Mənufi onun əmir olduğunu yazmışdır. Sufiliyə yönəlmədən öncə ticarətlə məşğul olmuş və sələmçilik etmişdir. Yolda gedərkən uşaqların ondan qorxmasını görüb, əməllərindən peşman olan Həbib, Həsən əl-Bəsrinin yanınna gedərək tövbə etmişdir. Əttarın nəql etdiyinə görə Həbib, gündüzləri Həsən əl-Bəsridən elm öyrənər, gecələri isə Fərat çayının sahilindəki zaviyədə (red — dini tikili) ibadətlə məşğul olardı. Quranı səlis oxuya bilmədiyi üçün ona "Əcəmi" deyilmişdir. Dövrünün mənbələrinin yazdığına görə o, duası məqbul bir şəxs olub. İbn Həcər onu "siqa" adlandırıb. Həbib, Həsən əl-Bəsri, İbn Sirin, Əbu Təmimə əl-Hüceymi və Bəkir ibn Abdullahdan hədis rəvayet edib. Həbibdən isə Süleyman ət-Teymi, Həmmad ibn Sələmə, Cəfər ibn Süleyman və Mötəmir ibn Süleyman hədis rəvayət etmişdir. Buxari əsərlərində ondan bəhs etmişdir. Həbibə Nəqşibəndiyyə, Qədiriyyə və Mövləviyyə silsilərində yer verilmiş, Davud ət-Tai müdiri, Həsən əl-Bəsri isə mürşidi olaraq göstərilmişdir. Həyat yoldaşı — Amrə də xanım sufilərdən olub. Mənbələrdə Həbibin vəfatı üçün hicri 113 (731), 120 (738), 125 (743) və 130-cu il (747–48) olmaqla fərqli tarixlər verilmişdir.

## İstinadlar
Mayk Qodvin

**Mayk Qodvin** (; ) — amerikalı hüquqşünas və yazıçı. O, Elektron Sərhəd Fondunun (EFF) ilk məsləhətçisi olmuşdur. Eyni zamanda İnternet atasözü olan Qodvin qanununun və İnternet memi anlayışının yaradıcısıdır. 2007-ci ilin iyulundan 2010-cu ilin oktyabrına qədər Vikimedia Fondunun baş məsləhətçisi olub. 2011-ci ilin mart ayında Open Source Initiative şurasına seçilib. Qodvin 1994-cü ildən "Reason" jurnalının redaktoru kimi fəaliyyət göstərir. 2019-cu ilin aprelində Internet Society cəmiyyətinin idarə heyətinə seçilib. 2015-2020-ci illərdə R Street İnstitutunda baş məsləhətçi və innovasiya siyasətinin direktoru olub. 2020-ci ilin avqustunda o və Blackstone Hüquq Qrupu TikTok əməkdaşları adından Tramp administrasiyasına qarşı məhkəmə iddiası qaldırmış və 2021-ci ilin iyunundan 2022-ci ilin iyununa qədər orada çalışmışdır. 2022-ci ilin oktyabr ayından "məxfilik üçün təhlükəsiz reklam" startapı olan Anonym-də siyasət və məxfilik üzrə rəhbər vəzifəsində çalışıb.

## İstinadlar
İtsunori Onodera

**Itsunori Onodera** () – Liberal Demokrat Partiyasının yapon siyasətçisi və Dietdəki Nümayəndələr Palatasının (milli qanunverici orqanın) üzvüdür. O, 2012–2014-cü illərdə və 2017–2018-ci illərdə müdafiə naziri vəzifələrində çalışıb.

## İstinadlar
Qodvin qanunu

**Qodvin qanunu** — "Onlayn müzakirə uzandıqca, nasistlər və ya Hitler ilə bağlı bir müqayisə etmə ehtimalı birə yaxınlaşır" şəklində deyilən internet atalar sözü.

## Tarixi
Amerikalı vəkil və yazıçı Mayk Qodvin tərəfindən 1990-cı ildə anlayışı qoyulan Qodvin qanunu ilk olaraq Usenet xəbər qruplarının müzakirələrinə istinad edirdi. O, 1990-cı ildə Qodvin qanununu memetikada təcrübə kimi təqdim etdiyini, xüsusən də Holokostu əhəmiyyətsizləşdirdiyinə inandığı bu cür müqayisələrin tez-tez rast gəlindiyini nəzərə aldığını bildirmişdi. Daha sonra bu, İnternet forumları, söhbət otaqları və sosial media şərhləri kimi istənilən onlayn müzakirələrdə, habelə "Reductio ad Hitlerum" olan çıxışlarda, məqalələrdə və digər ritorikalarda istifadə edilməyə başlandı.

2012-ci ildə Qodvin qanunu Oksford İngilis dili lüğətinin üçüncü nəşrinə daxil edildi.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Nobuo Kişi

**Nobuo Kişi** () – yapon siyasətçisidir. O, 2012-ci ildən 2023-cü ilə qədər Liberal Demokrat Partiyasının üzvü olaraq Yamaquçinin 2-ci Dairəsini təmsil edən Nümayəndələr Palatasında oturub. 2020-ci ilin sentyabrından 2022-ci ilin avqustuna qədər müdafiə naziri vəzifəsində çalışıb. O, Yaponiyanın keçmiş baş naziri Şinzo Abenin kiçik qardaşıdır.

## İstinadlar
Britaniya Film Təsnifatı Şurası

**Britaniya Film Təsnifatı Şurası** () və ya qısaca **BBFC** — filmlər və video oyunları yaş qruplarına əsasən təsnif etmək məqsədilə 1912-ci ildə yaradılmış qeyri-hökumət təşkilatı. Onun qərargahı London şəhərində yerləşir.

## İşarələri
BBFC hal-hazırda aşağıda göstərilən işarələrdən istifadə edir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı

### BBFC haqqında daha əvvəl yazılanlar
* 
* Baron, Saskia (writer and director) *Empire of the Censors* – two-part TV documentary, pc. Barraclough Carey, prod. Paul Kerr, BBC2, tx. 28 & 29 may 1995
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### BBFC haqqında XXI əsrdə yazılanlar
* Barker, Martin. (2016). ‘Knowledge-U-Like’: The British Board of Film Classification and its Research. *Journal of British Cinema and Television*, *13*(1), 121–140.
* Barker, Martin, Mathijs, E., Sexton, J., Egan, K., Hunter, R., & Selfe, M. (2007). *Audiences And Receptions Of Sexual Violence In Contemporary Cinema*. University of Wales.
* French, Philip, & Petley, Julian. (2007). *Censoring the moving image*. Seagull Books.
* Kapka, Alexandra. (2017). ‘Cuts are not a viable option’: The British Board of Film Classification, *Hate Crime* and Censorship for Adults in the Digital Age. *Journal of British Cinema and Television*, *14*(1), 77–97.
* Kenny, Oliver. (2022). British Film Censorship in the Twenty-First Century. In S. Choe (Ed.), *The Palgrave Handbook of Violence in Film and Media* (pp. 143–168). Palgrave Macmillan.
* Petley, Julian. (2011). *Film and video censorship in contemporary Britain*. Edinburgh University Press.
* Pett, Emma. (2015). A new media landscape? The BBFC, extreme cinema as cult, and technological change. *New Review of Film and Television Studies*, *13*(1), 83–99. 

## Xarici keçidlər
* BBFC homepage
* Talking Pictures website: Article by Nigel Watson about film censorship issues accompanied by classroom activities for students
BPM (musiqi)

**Beats per minute** və ya qısaca **BPM** () — musiqidə tempi müəyyən etmək üçün istifadə olunan bir vahid. Bir dəqiqə ərzində olan zərbələrin (vuruşların) sayını göstərir.

Bir BPM 1/60 zərbəyə bərabərdir. 60 BPM sürəti olan musiqinin hər bir saniyəsinə bir zərbə düşür. Bir dəqiqə ərzində olan zərbələrin sayını əl və ya ayaqlarla, həmçinin də metronom adlı alətlə müəyyənləşdirmək mümkündür. Bunu bir qədər sadələşdirmək lazım gələrsə, 30 saniyə ərzindəki zərbələrin sayı 2-yə vurulmalıdır.

Yazılmış hər hansısa bir əsərin BPM-ni hesablaya bilən xüsusi proqramlar mövcuddur. Bir treki başqa bir trekə qoşmaq üçün trek keçidləri zamanı və yaxud da trekin arxa fonuna ritm əlavə edilərkən hər iki trekin BPM dəyərləri eyni olmalıdır. Əks təqdirdə isə, ritm və orijinal hissə arasında dəyişikliklər baş verəcək və səslər bir-birlərinə qarışacaqdırlar.

## Bəzi musiqi janrlarında dəyərlər
Janr: Ən aşağı temp (BPM) — Ən yuxarı temp (BPM)

Big Beat: 110–136

Breakbeat: 100–120

Country: 104–132

Dance: 110–135k

Disco: (88)100–130(143)

Drum'n'Bass: 145–170

Electro: 90–130

Funk: 76–108

Hip Hop: 80–130

House: 110–128

J-Pop: 150–190

Nu R & B: 70–110

Pop: 80–120

Reggae: 65–80

Techno: 130–140

Trance: 130–145

Dubstep: 140–145

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* 
* 
* 
* Snoman, Rick (2009). *The Dance Music Manual: Tools, Toys, and Techniques*, 2nd ed. Oxford, UK: Elsevier Press. 

## Xarici keçidlər
* 
* Tempo Terminology, Virginia Tech Department of Music
İbn Həzm

**İbn Həzm** () və ya **Əbu Məhəmməd Əli ibn Əhməd ibn Səid ibn Həzm əl-Əndəlüsi əl-Qurtubi** () — Zahiri məzhəbinin ikinci imamı, üsulçu, fəqih, mühəddis, tarixçi və şair.

## Bioqrafiyası

Bəzi mənbələrin yazdığına görə fars, bəzi mənbələrə görə isə ispan əsilli olub. Atası Əndəlüs Əməvilərinə vəzirlik edib. Sarayda oxumağı və yazmağı öyrənmiş Quranı əzbərləmişdir. İbn Həzmin ilk müəlimi Əbül-Qasım Əbdürrəhman ibn Əbu Yezid əl-Əzdi olmuşdur. İbn Həzm ondan hədis, kəlam, cədəl (debat) və dil öyrənmişdir. əl-Qəttanidən məntiq öyrənmişdir. Bunlardan başqa İbn Həzm, Əbu Ömər Əhməd ibn Məhəmməd ibn Cəsur, Yəhya ibn Məsud ibn Vəchil-Cənnə, Əbu Bəkr Hümam ibn Əhməd əl-Qadi, Abdullah ibn Rəbi, Məhəmməd ibn Səid ibn Nəbat, Əbdürrəhman ibn Abdullah ibn Xalid, Abdullah ibn Yusif, Qazı Yunus ibn Abdullah ibn Muqis, Əhməd ibn Ömər ibn Ənəs əl-Uzri kimi bir çox alimdən dərslər almışdır. Vəba epidemiyasında əvvəl qardaşını, sonra isə atasını itirmişdir. Bərbərlərin evlərini qarət etməsi nəticəsində Qurtubəni tərk edərək Məriyəyə köçmək məcburiyyətində qalmışdır. Əməvi sülaləsini hakimiyyətə gətirmə iddiası ilə günahlandırılaraq Məriyə əmiri tərəfindən həbs edilmişdir. Bir-neçə ay həbsdə qaldıqdan sonra Hüsnül-Qəsrə sürgün edilmişdir. Burada bir müddət yaşadıqdan sonra Bələnsiyəyə gedərək Əbdürrəhman əl-Mürtəzanı dəstəkləmişdir. Əbdürrəhman əl-Mürtəza tərəfindən vəzir təyin edilən İbn Həzim, Əbdürrəhman əl-Mürtəzanın ölümündən sonra yenidən təzyiqlərə məruz qalaraq həbs edilmişdir. O, Qasım ibn Həmmudun xilafəti dövründə Qurtubəyə qayıtmış və 1021-ci ilə qədər burada qalmışdır. V Əbdürrəhman əl-Müstəzhir ibn Hişamın vəziri olan İbn Həzm, Müstəzhir-Billahın öldürülməsindən sonra taxta çıxan III Məhəmməd əl-Müstəkfi-Billah tərəfindən yenidən həbs olunmuşdu. III Hişam əl-Mutəd-Billahın hakimiyyətə gəlməsinə qədər həbsdə qalan İbn Həzm, Bərbərlərin qiyam qaldırması nəticəsində qaçaraq Şatibəyə gəlmiş və burada "*[[Təvqül-həməmə|Təvqül-hümamə]]*" adlı əsərini qələmə almışdır. Buradan Malyorkaya gələrək Maliki alimi Əbülvəlid əl-Baci ilə debat etmişdir. Debatı uduzan İbn Həzm İşbilyəyə getmiş və burada onun kitablarını yandıran Mötəzid-Billah Abbad ibn Məhəmməd əleyhinə "*Nəqtül-Ərus*" adlı əsərini qələmə almışdır. İşbilyədə də rahatlıq tapmayan İbn Həzm əcdadlarının vətəni olan Ləbləyə gəlmiş və burada 1064-cü ilin Şaban ayında vəfat etmişdir.

## Əsərləri

Əsərlərindən bəziləri bunlardır:

* *Əl-İhkəm*. Üsulu fiqh haqqında qələmə alınmış əsərdir.
* *Əl-Mühəlla*. Zahirilik nöqtəyi-nəzərindən qələmə alınmış əsərdir.
* *Əl-Fəsl*. Dinlər və məzhəblər haqqında qələmə alınmış əsərdir.
* *Müdəvətün-Nüfus*. Əxlaqla bağlı qələmə alınmış əsərdir.

## Həmçinin bax

* Davud əz-Zahiri
* Zahirilik

## İstinadlar
Berta Kyossler-İlq

**Berta Kyossler-İlq** () — almanəsilli argentinalı tibb bacısı. Folklorşünas kimi daha çox tanınır. Gənc yaşlarında Maltada yaşayan alman konsulu olan əmisi ilə birlikdə bir müddət vaxt keçirmiş və adanın folklorunu sənədləşdirmişdir. 1912-ci ildə həkim Rudolf Kyössler ilə evlənmiş və onunla birlikdə Argentinaya köçmüşdür. Onlar uzaq Pataqoniya bölgəsində, San Martín de los Andes adlı kiçik şəhərdə məskunlaşmış və burada yerli Mapuçe xalqının nümayəndələri ilə dostluq münasibətləri qurmuşdur. İllər ərzində onların hekayə və ənənələrini sənədləşdirmək imkanı əldə etmişdir. 1940-cı ildən başlayaraq o, bu mövzuya dair bir neçə əsər yazmışdır. Onun "Araukan ənənələri" (1962) adlı kitabı "Mapuçe xalqı danışır" (2006) adlı əsərinin bir hissəsini təşkil edir.

## Həyatı
Berta Kyossler-İlq 1881-ci ildə Almaniyanın Bavariya bölgəsində, Obernzell şəhərində doğulmuşdur. Gənc yaşlarında Maltaya köçmüş və orada alman konsulu olan əmisi ilə birlikdə yaşamışdır. O, adanın yerli əhalisinin folkloru və ənənələrini araşdırmışdır. 1906-cı ildə Manuel Maqri tərəfindən toplanmış nağılları uğurla alman dilinə tərcümə etmişdir.

Frankfurtda tibb bacısı kimi təhsilini tamamladıqdan sonra Münxendən olan həkim Rudolf Kyössler (1889-cu il təvəllüdlü) ilə tanış olmuş və onunla evlənmişdir. Berta həm ərindən bir neçə yaş böyük idi, həm də o, katolik, Kyössler isə lüteran protestant idi. Buna görə də onlar ailələrinin razılığını almadan İtaliyanın Genuya şəhərində evlənmişlər. 1912-ci ildə onlar Buenos-Ayresə köçmüş və şəhərdəki Alman xəstəxanasında işləməyə başlamışlar. 1913-cü ildə ilk qızları dünyaya gəlmiş və Berta onu valideynlərinə göstərmək üçün Almaniyaya qayıtmışdır. Lakin I Dünya Müharibəsi başlayanda o, Almaniyada qalmalı olmuşdur. Müharibə zamanı Qırmızı Xaç tibb bacısı kimi Verden döyüşündə iştirak etmişdir. Müharibədən sonra, 1920-ci ildə o, qızı ilə birlikdə Argentinaya qayıda bilmişdir.

Orada yaşayan həmvətənlərinin təşviqi ilə ailə San Martín de los Andes şəhərinə köçmüşdür. O dövrdə bu şəhərin əhalisi cəmi 400 nəfər idi və orada heç bir həkim yox idi.

## Fəaliyyəti
Berta Kyössler ailəsini böyütməklə yanaşı, Mapuçe xalqının ənənələrinə də dərin maraq göstərməyə başlamışdır. Mapuçelərin utancaqlığını aşmaq hər zaman asan olmasa da, zamanla onların etibarını qazanmış və dostluq münasibətləri qurmuşdur. Onların hekayələrini dinlədikdən sonra hər axşam onları alman dilində qeyd etmiş və bir çox yerli ifadələri izah etmişdir. Onun əlyazmaları Mapuçe mədəniyyəti haqqında əhatəli araşdırmalardan ibarət idi. Buraya şeirlər, mahnılar, dualar, musiqi və uşaq oyunları daxil idi. Onun işlərinin əhəmiyyətli bir hissəsi 1962-ci ildə nəşr olunmuşdur. Lakin səylərinə baxmayaraq, 1965-ci ildə vəfat etdikdə onun əlyazmalarının böyük hissəsi hələ də çap olunmamış qalmışdır. Onun övladlarının səyləri sayəsində əsərlərinin qalan hissəsi 2006-cı ildə ispan dilində nəşr edilmişdir.

## İstinadlar
Erigeron hirsutus

*  — Erigeron major bitki növünün sinonimi.
*  — Erigeron pumilus bitki növünün sinonimi.
*  — Erigeron sublyratus bitki növünün sinonimi.
*  — Aster sampsonii var. sampsonii bitki yarımnövünün sinonimi.
Yuriko Koike

**Yuriko Koike** () – 2016-cı ildən Tokio qubernatoru vəzifəsində çalışmış yapon siyasətçisidir. Əvvəllər o, eyni zamanda 1992-1993-cü illərdə Müşavirlər Palatasının üzvü, 1993-cü ildən 2016-cı ilədək Nümayəndələr Palatasının üzvü, 2003-cü ildən 2003-cü il avqustun 2003-dək Müdafiə Naziri kimi fəaliyyət göstərib.

## İstinadlar
Türkiyədə etirazlar (2025)

2025-ci il martın 19-da Əkrəm İmamoğlunun həbsindən sonra Türkiyədə etirazlar başladı. Etirazlarda nümayişçilər ifadə azadlığı, media senzurası və avtoritarizm kimi sosial məsələləri qaldırdı. Nümayişlər iştirakçıların Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın əsas siyasi rəqibinə qarşı siyasi motivli atdığı hüquqi addıma qarşı ciddi ictimai etirazılar qaldırıldı. İstanbul, Ankara və İzmirlə yanaşı Trabzon, Konya, Adana, və Çorum kimi illərdə də etirazlar başladı. Media senzurasına görə etirazların baş verənlərdən daha böyük olduğu təxmin edilir.

Nümayişçilər Əkrəm İmamoğlu ilə yanaşı Zəfər Partiyasının sədri Ümit Özdağın həbsinə, təqaüdçü və işçilərin maaşlarının aşağı olmasına, işsizlik kimi sosial və hüquqi problemlərə də etiraz edirlər.

## Həmçinin bax
* Gəzi parkı etirazları

## İstinadlar
Suni Pas

**Suni Pas** () – Argentina əsilli müğənni, bəstəkar, gitarist, şair, folklorçu, tərcüməçi və müəllim. O, çoxlu sayda musiqi albomlarının müəllifidir. Pas, "yeni mahnı" kimi tanınan proqressiv Latın Amerikası musiqi hərəkatının bir hissəsidir. ABŞ-də daha çox ifaçı və məhsuldar mahnı müəllifi kimi tanınan Pas, otuz ildən artıq müddətdə bütün yaş qruplarından olan auditoriyalara Latın Amerikası mədəniyyətini təqdim edib. O, Smitsoniyan Folkveys etiketi altında səkkiz CD buraxıb, uşaqlar üçün 400-dən çox mahnı yazdırıb və Arlo Qatri, Pit Siqer, Qay Karavan və Fil Oks kimi ABŞ musiqi ikonaları ilə birlikdə dünya səhnəsində çıxış edib.

## Həyatı
Argentina-İtaliya-Katalon əsilli yazıçılar, musiqiçilər, dilçilər və şairlərdən ibarət istedadlı bir ailədə doğulan Pas 12 yaşından etibarən gitara çalmağa, mahnılar yazmağa, xor ifaçısı kimi çıxış etməyə və ailə məclislərində oxumağa başlayıb. 1960–1963-cü illərdə Çilidə yaşayıb. 1963–1965-ci illər arasında isə iki övladını təkbaşına böyüdüb və dolanışığını təmin etmək üçün reklam mahnıları yazıb və ifa edib, eyni zamanda MakKen Erikson-Çili reklam agentliyində reklam mətnləri yazmağı öyrənib.

1967-ci ildə Pas iki övladı ilə birlikdə Kaliforniyaya köçüb. Orada ibtidai məktəblər üçün Latın Amerikası mədəniyyətini mahnılar, hekayələr və rəqslər vasitəsilə təqdim edən tədris proqramları hazırlayıb. O, səs texnikası üzrə təhsil alıb, Sosiologiya və ədəbiyyat üzrə bakalavr dərəcəsinə doğru addımlar atıb, yenidən ailə həyatı qurub və Los-Anceles və Oklend məktəblərində ifa etməyə icazə alaraq ABŞ-də müəllimlik və müğənnilik karyerasına başlayıb.

Yeni mahnı hərəkatından təsirlənən Pas, Latın Amerikasında yoxsulluq və sosial bərabərsizliyi əks etdirən sözlərlə xalq üslubunda mahnılar yazmağa başlayıb.

1977-ci ildə Pas Rutgers Universitetində magistr təhsilini tamamlayıb və müəllimlik sertifikatı alaraq Nyu-Yorkda dərs deməyə başlayıb. Onun iki oğlu var və o, onları musiqi fəaliyyətinə cəlb etməkdən zövq alır. Böyük oğlu Xuan, bir neçə albomunda sintizatorda ifa edib. Kiçik oğlu Ramiro Fauve isə müğənni-bəstəkar və istedadlı rəssamdır və anası ilə musiqi yaratmağa davam edir. Paz hazırda Nevada və Kaliforniyanın Los-Anceles şəhərləri arasında yaşayır.

## İstinadlar
Katarina Dobler

**Katarina "Kati" Dobler** () — avstriyalı folklorşünas və xalq mədəniyyətinin fəal təbliğatçısı.

## Həyatı və təhsili
Katarina Dobler 1918-ci il noyabr ayının 9-da anadan olub. O, ibtidai təhsilini Zell an der Pram şəhərindəki məktəbdə almışdır. Daha sonra isə Dobler Qriskirxendə orta məktəbi bitirib ticarət təcrübəsi keçmiş və satıcı kimi işləmişdir. 1941–1945-ci illər arasında Linz şəhərində işçi məktəbində oxuyub və orta təhsilini tamamlayıb. Daha sonra Qrats Universitetində folklorşünaslıq, alman dili və fəlsəfə ixtisasları üzrə təhsil alaraq 1950-ci ildə doktorluq dərəcəsi alıb. O, namizədlik dissertasiyasını Anton Şosserin dialekt poeziyası mövzusunda yazıb.

## Fəaliyyəti
Katarina Dobler əvvəlcə dövlət idarəsində ofis işçisi kimi çalışmağa başlayıb. Daha sonra mərkəzi kataloq üzərində işləyib. 1956-cı ildə federal xidmətə daxil olub və Yetkin Təhsili üzrə Federal Departamentdə (sonradan Yuxarı Avstriya Yetkin Təhsilinin Təşviqi Agentliyi) işləyib, burada direktor müavini vəzifəsinə yüksəlib. O, bölgəsinin vətənpərvərlik ruhunun, dialektlərinin və abidələrinin qorunması üçün fəal mübarizə aparıb. Dobler "Vətən Qayğısı İşçi Qrupunu" yaradıb və idarə edib, eyni zamanda dövlət assosiasiyalarının yaradılmasına təşəbbüs göstərib.

1969-cu ildə Dobler yaradıcı asudə vaxt fəaliyyətləri üçün təhsil mərkəzləri təsis edib. Onun səyləri nəticəsində Zell an der Pram Qalasının sökülməsi planı ləğv edilib. Zell an der Pram qalası bərpa edilərək 1979-cu ildə Dövlət Təhsil Mərkəzi kimi fəaliyyətə verilmişdir. 1985–1991-ci illərdə Dobler Stelzhamerbund təşkilatının sədri olub.

## Mükafatları
* 1975 – Zell an der Pram bələdiyyəsinin fəxri üzvülüyünə seçilib.
* 1979 – Avstriya Respublikasına xidmətlərinə görə Qızıl Şərəf medalı ilə təltif edilib.
* 1980 – Almaniya Federativ Respublikasının Xidmət ordeni ilə təltif edilib.
* 1984 – Zell an der Pram bələdiyyəsinin fəxri vətəndaşı seçilib.
* 1985 – "Hofrat" peşə titulu ilə təltif edilib.
* 1996 – Reyxersberq Avqustinian Kanonlarının fəxri üzvülüyünə seçilib.
* 1998 – Bavariya-Şvabiya hökumət dairəsinin xidmət medalı ilə təltif edilib.

## İstinadlar
Edit Hörandner

**Edit Hörandner** (*qızlıq soyadı* **Klenk**) (d. 1939 – ö. 2008) — Avstriyalı folklorşünas və pedaqoq. Vyana Universitetinin Folklor İnstitutunda doktorluq dərəcəsi aldıqdan sonra, 1966–1968-ci illərdə Avstriya Folklor Atlası layihəsində (*Gesellschaft für den Volkskundeatlas in Österreich*) tədqiqatçı kimi çalışıb. 1968–1986-cı illərdə Vyana Folklor İnstitutunda elmi işçi olub. Daha sonra Qrats Universitetində folklor üzrə professor vəzifəsinə təyin edilib və 2007-ci ildə təqaüdə çıxana qədər burada çalışıb. Onun tədqiqat sahələri xalq təbabəti, qida mədəniyyəti, milli geyimlər, inanclar və batil etiqadlar olub. Sonrakı dövrlərdə yaşlanma, uşaqların gündəlik həyatı və Hellouin bayramı barədə tədqiqatlar aparıb və bu mövzularda dərs deyib.

## Həyatı və ailəsi
Edit Klenk 12 fevral 1939-cu ildə Kornoyburqda doğulub. O, jandarma zabiti Anton Klenk və həyat yoldaşı Anna Klenkin qızı idi. 1957-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Vyana Universitetində fəlsəfə, alman dili və ingilis dili üzrə təhsil alıb və 1958-1959-cu illərdə Boston Universitetində bir semestr oxuyub.

1963-cü ildə Vyana Folklor İnstitutu açıldıqdan sonra, o, təhsilini folklor və ingilis dili istiqamətində dəyişib. 1966-cı ilin iyul ayında Terminologiya, metodlar və Vyana folklorunun məqsədləri: iki yenilənmiş müasir adət formasının təqdimatı və təsnifatı mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək doktorluq dərəcəsi alıb.

1972-ci ildə Bizansşünas Volfram Hörandner ilə evlənib və 1973-cü ildə Maqdalena adlı qızları dünyaya gəlib.

## Fəaliyyəti
Edit Klenk, universitetdə oxuyarkən Riçard Volframın tələbəsi olub və o, onu "Avstriya Folklor Atlası" layihəsində işləməyə təşviq edib. 1966–1968-ci illərdə Avstriya Folklor Atlası (AFA) layihəsində işləyib. Daha sonra Vyana Universitetinin Folklor İnstitutunda elmi işçi vəzifəsində çalışıb. Evləndikdən sonra Avstriya yayım korporasiyasında bir müddət müstəqil jurnalist kimi çalışıb. 1986-cı ildə Qrats Universitetində folklor üzrə professor təyin olunub.

AFA-da çalışdığı müddətdə ənənəvi qida və qidalanma vərdişlərini araşdırıb. Daha sonrakı tədqiqatları əkin və məhsul yığımı, həmçinin Milad bayramı ilə bağlı olub. 1976-cı ildən etibarən sənaye dövründən əvvəlki Avropada ət, donuz əti və kolbasa saxlama ənənələri ilə bağlı araşdırmalara rəhbərlik edib. Hörandner inanclar və batil etiqadlar, uşaqların gündəlik həyatı, yaşlanma prosesi və Hellouin bayramının Kelt mənşəyi barədə tədqiqatları ilə də tanınır. 1982-ci ildə "Model. Oyma qəliblər: Lebkuçen, Spekulatius və Springerle üçün" adlı kitabını nəşr etdirib. Bu əsər şirin çörəklər və biskvitlərin hazırlanması üçün oymalı taxta qəliblər haqqındadır. Onun ən əhəmiyyətli uğurlarından biri 1988-ci ildən etibarən "Qrats Avropa etnologiyası üzrə araşdırmalar" layihəsinə verdiyi töhfələr olub.

2007-ci ildə Qrats Universitetindən təqaüdə çıxıb və cəmi doqquz ay sonra, 20 iyun 2008-ci ildə Qratsda vəfat edib.

## İstinadlar
Həsən Şeyx Mahmud

**Həsən Şeyx Mohamud**, ( Somali: *Xasan Sheekh Maxamuud* - ərəb: *الشيخ حسن محمود* ‎, 29 noyabr 1955-ci ildə anadan olub) Somali Respublikasının prezidenti, dövlət xadimi və alimi. 2012-ci ildən 2017-ci ilədək və daha sonra 2022-ci ildən etibarən Somali Respublikasının prezidenti vəzifəsini icra etmişdir.

## Həyatı
Həsən Şeyx Mahmud, 1955-ci ildə Somali Respublikasının **Calalaqsi** şəhərində anadan olmuşdur. O, əvvəlcə Somali Milli Universitetində təhsil almış və 1981-ci ildə burada bakalavr dərəcəsi əldə etmişdir. Daha sonra Hindistanın '''Bhopal Universiteti'''ndə təhsilini davam etdirərək texniki təlim üzrə magistr dərəcəsi qazanmışdır. Somalidə təhsilini başa vurduqdan sonra, Həsən Şeyx Mahmud Lafole Texniki Məktəbində müəllim kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1984-cü ildən etibarən **Somali İdarəetmə və İdarəçilik İnstitutunun** dekanı olmuşdur.

## Karyerası

Həsən Şeyx Mahmudun siyasi fəaliyyətinin başlanğıcı 2011-ci ilə təsadüf edir. Bu il, o, Sülh və İnkişaf Partiyasını (PDP) qurmuş və partiyanın prezidenti seçilmişdir. 2012-ci ilin sentyabr ayında Somali Federal Parlamentinin seçkiləri nəticəsində Həsən Şeyx Mahmud Somali Respublikasının prezidenti seçilmişdir.

## Ailəsi
Ailəlidir və 7 övladı var. Somali və ingilis dillərində danışa bilir.
## Mükafatlar
2013-cü ilin aprelində o, Time jurnalının illik siyahısında dünyanın 100 ən nüfuzlu adamından biri seçildi.

## Mənbə
Elizabet Meri Rayt

**Elizabet Meri Rayt** (10 oktyabr, 1863 – 1958) — ingilis dilçi və folklorşünas idi.

## Bioqrafiyası
Elizabet Meri Li 10 oktyabr 1863-cü ildə Londonun İst-End bölgəsində anadan olmuşdur. O, anqlikan ruhanisinin ən böyük qızı idi. Bir il Somersetdə yaşadıqdan sonra, ailəsi 1873-cü ildə Herefordşirdəki Tedstoun Delamer kəndinə köçmüşdür. 

Bir müddət internat məktəbində oxuduqdan sonra, Elizabet evdə "çox asan və xoş, lakin bir qədər faydasız" həyat keçirmişdir. Lakin qardaşının məktəb yoldaşının bacısı Sofi Vayse ona vaxtını və istedadını daha faydalı işlərə sərf etməyi tövsiyə etmişdir. Atasının məsləhəti ilə Elizabet Oksforddakı Ledi Marqaret Holl kollecində təhsil almaq üçün müraciət etmiş və 1887-ci ilin oktyabrında ora qəbul olunmuşdur.

İkinci kursunda o, Jozef Raytın "Qədim ingilis dili" üzrə mühazirələrinə qatılmışdır. Üçüncü ilində Jozef Rayt ondan gələcəkdə orijinal elmi iş yazmaq istəyib-istəmədiyini soruşmuşdur. Bundan sonra Elizabet onun rəhbərliyi altında Şimali İngiltərənin Nortumbriya bölgəsinin dialekti üzrə qrammatika hazırlamışdır.

Elizabet və Jozef 1896-cı ildə evlənmişlər. Onlar birlikdə 1898–1905-ci illər arasında altı cildlik "İngilis dialekt lüğəti" kitabını hazırlamışlar. Elizabet, lüğətin hazırlanması üçün tələb olunan yazışmaların və 50,000 prospektin (kitabın məzmunu, əhəmiyyəti və satış şərtləri haqqında məlumat verən çap materialları) çapının təşkilində əsas işləri icra etmişdir.

2 iyul 1934-cü ildə Rayt Lids Universitetindən fəxri "ədəbiyyat doktoru" dərəcəsi almışdır.

1930-cu ildə Jozef Rayt vəfat etdikdən sonra, Elizabet onun iki cildlik bioqrafiyasını nəşr etdirmişdir. Jozef Raytın "Milli Bioqrafiya Lüğəti" qeydlərində cütlük "Oksfordun ən xoşbəxt ailəsi" kimi təsvir olunmuşdur.

Onların iki övladı olmuş, lakin hər ikisi uşaqlıqda vəfat etmişdir. Elizabet Rayt 1958-ci ildə vəfat etmiş və Vulverkot qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

## Əsərləri

### Kitabları

* 
*  ( and .)

**Jozef Raytla birgə**

* 
*  (Abridgement of preceding work.)
* 
* 

### Məqalələri

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Apolitiklik

**Apolitiklik** — bütün siyasi mənsubiyyətlərə qarşı apatiya və ya antipatiya. Siyasətlə maraqlanmayan və ya məşğul olmayan bir şəxsə *apolitik* deyilir.  Apolitik olmaq insanların siyasi məsələlərdə qərəzsiz mövqe tutduqları vəziyyətlərə də aid ola bilər. Collins English Dictionary apolitiki "siyasi cəhətdən neytral; münasibətsiz" kimi tərif edir.
## Tarixi

Klassik antik dövrdə epikürçülər şəhər həyatından ayrılma doktrinalı mövqeyini qorudular. Onlar bədən və zehni problemlər üçün əziyyət çəkmədən zövq almaq üçün siyasi fəaliyyətə bu hədəflərə çatmayacaq lazımsız stres mənbəyi kimi baxırdılar. Bununla belə, qəti şəkildə siyasətdən kənar deyildilər və siyasi fəaliyyətlərdə iştirak edirdilər, bu da onları sevindirir və ya əzablardan qaçmağa kömək edirdi.

## İstinadlar
Malik ibn Dinar

**Əbu Yəhya Malik ibn Dinar əl-Bəsri** (; ) — sufi və mühəddis. Tabiindəndir.

## Bioqrafiyası
Bəsrədə anadan olub. Elm öyrənmək üçün Xorasan və Hindistana getmişdir. Köhnə və cırılmış kitabları təmir edərək dolanmışdır. Rəvayətə görə gəncliyini eyş-işrətdə keçirən Malik, bir səs eşitdikdən sonra Həsən əl-Bəsrinin yanına gedərək tövbə etmişdir. Səid ibn Cübeyr və Həsən əl-Bəsridən elm almışdır. Əsasən Həsən əl-Bəsrini təqib etmiş, zöhd, sədaqət, zikir və mərifət kimi məsələlərə fokuslanmışdır. Həsən əl-Bəsridən başqa Şəqiq əl-Bəlxi, Rəbiə əl-Ədəviyyə və Əbdülvahid ibn Zeyd ilə söhbət etmişdir. Əbu Bəkrin nəvəsi Qasım ibn Məhəmməddən hədis rəvayət etmişdir. Bəzi mənbələr Xorasanda vəfat etdiyini yazsalar da o, Bəsrədə vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Tacikistan vilayətləri

Tacikistan Respublikası birinin muxtar statusu () olmaqla 3 vilayətə () bölünür. Bunlardan başqa 13 respublika tabeli rayon () və vilayət statusuna bərabər paytaxt Düşənbə şəhəri vardır. Tacikistanda hər bir vilayət rayon () adlanan hissələrə bölünür və bu rayonlar da qəsəbə () və kəndlərə () bölünür.

## Vilayətlər

## Həmçinin bax
* Tacikistanın dövlət quruluşu
* Tacikistan şəhərləri
## İstinadlar
Şahsevən ləhcəsi

**Şahsevən ləhcəsi** — şahsevənlər tərəfindən danışılan Azərbaycan türkcəsinin ləhcəsi. Bugünkü İranın Qum, Tehran, Qəzvin və Zəncan şəhərlərində danışılır.

## Şahsevən ləhcəsində danışıq nümunəsi
"Alaḉığı her adam ġurar hā veli yaraşıḫ olmaz meselem damm̥ar içine onnan. sōra zad ėler her adām ġurabilmez alaḉığı alaḉığın özünün de hemi o. tikmesinin bir ustası var hemi ġurmasının bi ustası va"

"burda şahsevenin arasında gėderük elḉilige ġoḫum ōlluḫ onnan başlėy bi hefte. toyumuzu ėlerüh ġoḫum yanı bir̥rik bāhem ōlluḫ fāmil ōlluḫ dē oğlan süver. dėyer fulan ġızı men alım biz de gėderük elḉiligine"

"birinin adı peyāmdī birinin adı bābəkti ġızımın da adı perinaz'dı"

## İstinadlar
Coreopsis linearifolia

*  — Bidens ugandensis bitki növünün sinonimi.
*  — Bidens angustissima bitki növünün sinonimi.
Coreopsis coronata

*  — Bidens trichosperma bitki növünün sinonimi.
*  — Bidens aurea bitki növünün sinonimi.
*  — Cosmos caudatus bitki növünün sinonimi.
*  — Coreopsis nuecensis bitki növünün sinonimi.
Coreopsis serrulata

*  — Bidens serrulata bitki növünün sinonimi.
*  — Bidens bipontina bitki növünün sinonimi.
Rut Tonq

**Rut Lindall Tonq** (d. 7 fevral, 1898 – ö. 19 sentyabr, 1981) — britaniyalı hekayəçi, yazıçı və folklorşünas.  O, bir neçə folklor toplusu və müxtəlif məqalələr nəşr etmişdir. O, mübahisəli bir fiqur olaraq qalır, tənqidçilər onun folklorçu kimi etibarlılığını şübhə altına alırlar.

## Bioqrafiyası
Rut Tonq Hendsvortda anadan olmuşdur. O, Konqreqasional kilsənin keşişi Edvin Tonq və onun həyat yoldaşı Mabel Consun üçüncü və ən kiçik övladı idi. Ailə Rutun uşaq illərində Tauntona, sonra isə 1909-cu ildə Midlseksə köçmüşdür. Gənc yaşlarında Tonq London Musiqi kollecində təhsil almış, daha sonra isə London Şəhər Ədəbiyyat İnstitutunda oxumuşdur. O, müəllim kimi çalışmış, həm musiqiyə, həm də drama maraq göstərmişdir.

1950-ci illərdə o, Somersetdəki Kroukomb kəndinə köçərək folklorla bağlı hekayə tamaşaları və mühazirələr deməyə başlamışdır. O, həm yerli auditoriyalar qarşısında çıxış etmiş, həm də radio verilişlərində iştirak etmişdir. Tonq folklorşünas Ketrin Briqsin toplularına nağıllar təqdim etmiş və onunla birlikdə "*İngiltərənin xalq nağılları*" kitabı üzərində çalışmışdır.

Tonq təhsilli və orta sinifdən gəlməsinə baxmayaraq, Somerset kəndliləri ilə dərin bir bağlılıq hiss etdiyini bildirirdi. O, Cümə gecəsi "Çan Saatlarında" doğulduğunu iddia edirdi, bunun ona kənd insanları ilə xüsusi bir əlaqə verdiyini söyləyirdi. Ancaq qeydiyyat sənədləri onun bazar ertəsi günü doğulduğunu göstərir.

O, asrai, dəniz morqanı, tənbəl Lourens, hayter sprayts, palıd adamlar, və digər varlıqlar haqqında hekayələr danışırdı. Bu personajların çoxu Ketrin Briqsin *"Əfsanələr ensiklopediyası"*nda və daha sonrakı folklor və fantastika toplularında yer almışdır.

## Mübahisələr
Tonqun folklor sahəsindəki işi qarışıq rəylərlə qarşılanmışdır. Bəzi tənqidçilər onun mənbələrinin qeyri-müəyyən olduğunu və topladığı materialların tarixlərinin çaşdırıcı olduğunu qeyd edirdilər. Tonq isə buna cavab olaraq demişdi ki, qeydlərinin çoxu evində baş verən yanğında məhv olub.

O, "problematik fiqur" kimi xatırlanır və folklor toplularının orijinallığı şübhə altına alınır. Tonqun toplama metodları arasında uşaqlıq xatirələrindən nağılları təkrarlamaq və hekayələri yalnız yaddaşına əsasən yenidən yazmaq var idi. Müasir tənqidçilər onun toplularında tapılan unikal varlıqların və fərqli üslubun yalnız onun işlərində mövcud olmasına şübhə ilə yanaşırlar. Onun bəzi nağılları uydurduğu və başqa kitablardan material götürdüyü ehtimal olunur.

## Əsərləri

* *"İngiltərə nağılları", redaktorlar: Ketrin Briqs və Rut L. Tonq (1965)*
* *"Somerset folkloru" (1965)*
* *"Zınqırov uşaq və ya Somerset müğənniləri: altmış il ərzində toplanmış bəzi mahnılar haqqında hesabat" (1968)*
* *"Unudulmuş ingilis qraflıqları nağılları" (1970)*
* *"İngilis dilində Britaniya xalq nağılları lüğəti", müəllif Ketrin M. Briqs (1970) –* Tonq bu kitaba çoxsaylı hekayələr töhfə vermişdir..

## İstinadlar
Məşğulluq Araşdırmaları İnstitutu

**Məşğulluq Araşdırmaları İnstitutu** Böyük Britaniyanın insan resursları və məşğulluq üzrə tədqiqat aparan və konsultasiya təklif edən mərkəzidir.

İnstitut “məşğulluq siyasəti və insan resurslarının idarə edilməsində davamlı təkmilləşdirmələrə dəstək” məqsədi daşıyır.

İnstitutun qərargahı Brayton, Birləşmiş Krallıqda yerləşir. İnstitutun həmçinin Londonun mərkəzində Vestminsterdə peyk ofisi var.

## Tarix
IES 1969-cu ildə Sasseks Universitetinin kampusunda İnsan Gücü Tədqiqatları İnstitutu kimi yaradılmışdır. Əvvəlcə instituta İmperiya Kimya Sənayesinin (Imperial Chemical Industries) o vaxtkı sədr müavini ser Piter Allen, sonra isə Burnli Cekson Baronu Villis Cekson rəhbərlik etmişdi.

İnstitut 1994-cü ildə indiki adını almışdı. İnstitutun mərkəzi 2009-cu ildə Bratyona köçürülmüşdü.

## Əsas insanlar
İnstitutun idarə heyətinin hazırkı sədri Devid Smitdir.  İdarə Heyətinin digər üzvləri arasında Unipart-dan Con Qretreks, Həmkarlar İttifaqı Konqresindən Nikola Smit və London Kral Kollecindən professor David Gesti görmək olar.

İnstitutun əvvəlki işçiləri arasında Stiven Haddrill (2007–2011)  və Şeyla Forbs da var.

Digər görkəmli keçmiş şura üzvlərindən Brendan Barberi qeyd etmək olar.&nbsp;&#x5B; ** &#x5D;

2018-ci il məlumatına əsasən institutun direktoru Naycel Migeri əvəz etmiş Toni Vilsondur.

## İstinadlar

# High Performance, Sydney Morning Herald, 6 Noyabr 2006. Retrieved 23 April 2012.
# "Institute for Employment Studies - Foundations". foundations.org.uk. Retrieved 11 December 2024.
# Institute for Employment Studies: About us
# A short history of IES
# An overview of IES
# IES Council. Retrieved 13 November 2017.
# FRC Board Archived 2011-06-23 at the Wayback Machine. Financial Reporting Council. Retrieved 23 April 2012.
# A short history of IES

## Xarici keçidlər

*
Ətik Əli Paşa məscidi (Ədirnə)

**Ətik Əli Paşa məscidi** () — Türkiyənin Ədirnə ilinin Meydan məhəlləsində yerləşən məscid.

Səlimiyyə məscidinə 1,5 km məsafədə, Ətik Əli Paşa küçəsində yerləşən məscid bu gün də istifadəyə açıqdır. Vəqflər Ümumi Müdirliyinin himayəsində olan məscid Ədirnə Mədəni və Təbii İrsi Qoruma Şurasının 04.07.2003-cü il tarixli 7697 saylı qərarı ilə dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
## Tarixi
Məscidin tikilmə tarixi dəqiq bilinməsə də, II Bəyazid dövrünün baş vəzirlərindən olan Ətik Əli Paşa tərəfindən tikildiyi məlumdur. Xədim  ləqəbli Ətik Əli Paşanın vəfat ili 1506-cı il olduğundan məscidin bu tarixdən əvvəl tikildiyi güman edilir.
### Restavrasiyası
Təkyə-i Əli Paşa məscidi kimi də tanınan məscid 1910-cu ildə müharibə zamanı məscidə dəyən güllə nəticəsində dağılıb. 1897-ci ildə yanındakı təkkə ilə birlikdə 28.750 kuruşa təmirinə başlansa da,  təmiri yarımçıq saxlanılmışdır. 2012-ci ildə məscidin bərpasına qərar verilmiş, 2014-cü ildə isə məscid bərpa edilmişdir. Bərpa zamanı eyvanına qədər çökmüş minarə və dam örtüyü təmir edilib, həyəti abadlaşdırılıb, ətraf divarları əsaslı təmir olunub. Birinci mərhələdə təmir üçün 450 min türk lirəsi ayrılıb.

## Memarlığı
Kvadrat planda tikilmiş hörgü formasındakı məscidinin damı taxtadan, minarəsi isə kərpicdəndir. Girişdə hər iki tərəfi divarlardan ibarət fasadın çəhrayı və qara rəngli qranit sütunlu köhnə üslublu tağı vardır. Divarları kobud yonulmuş daşdan olan məscid tək günbəzlidir.

## Külliyyəsi
thumb|right|Ətik Əli Paşa məscidinin külliyəsi

Məscid külliyəsi qalsa da, onun əsas daşların bəziləri günümüzə gəlib çatmayıb.

## Qalereya

Şəkil:Atik Ali Paşa Camii 2025.jpg|Məscidin xaricdən görünüşü
Şəkil:Atik Ali Paşa Camii *6.jpg|Məscid
Şəkil:Atik Ali Paşa Camii, Edirne 28.JPG|Məscidin yan tərəfdəki külliyəsi
Şəkil:Atik Ali Paşa Camii, Edirne 24.JPG|Məscidin şadırvanı


## İstinadlar
Konstantinos Tasulas

**Konstantinos Tasulas** () — 2025-ci ildən Yunanıstan prezidenti. O, əvvəllər 2019-2025-ci illərdə Yunanıstan Parlamentinin prezidenti vəzifəsində çalışıb. Yeni Demokratiya partiyasının üzvü olan o, əvvəllər 2000-ci ildən 2025-ci ilə qədər Yanninanın deputatı olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*