open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Media konqlomeratı

**Media konqlomeratı** (**media imperiyası**, **media holdinqi**, **media konserni** (), **media qrupu**, **media korporasiyası**, **multimediya holdinqi**) əhəmiyyətli miqdarda media qaynaqına sahib olan bir holdinq şirkəti.

## Nümunələr
2008-ci ildə Walt Disney şirkəti dünyanın ən böyük media quruluşu idi. İkinci, üçüncü və dördüncü sırada isə News Corporation, Viacom və Time Warner yerləşirlər .

Dünyada ən əhəmiyyətli olanlar arasında:
### A
* AOL
* AT&T
* Australian Broadcasting Corporation

### B
* Belo
* Bertelsmann
* Bonnier Group
* Bright House Networks
* British Broadcasting Corporation

### C
* Cablevision
* Cable One
* CanWest Global Communications
* Comcast
* Cox Enterprises
* CTVglobemedia

### D
* Discovery Communications
* Dish Network
* Dow Jones

### E
* E. W. Scripps Company

### F
* Fininvest
* Fairfax Media

### G
* Gannett
* General Electric
* Gruppo Editoriale L'Espresso

### H
* Hearst Corporation
* Hubbard Broadcasting Corporation

### I
* Insight Communications Company
* ITI Group

### L
* Lagardère Media
* Liberty Media

### M
* Mediacom
* Modern Times Group

### N
*NEOFORMAT
* New York Times Company
* News Corporation

### O
* Organizações Globo

### P
* PRISA

### S
* Sinclair Broadcast Group
* Sony

### T
* Televisa
* Thomson Reuters
* Time Warner
* Time Warner Cable

### V
* Viacom
* Village Voice Media
* Vivendi

### W
* Washington Post Company
* World Wrestling Entertainment

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Что кому принадлежит 
*  Structure and Dynamics of the Global Multi-Media Business Networks  Amelia Arsenault and Manuel Castells (2008) International Journal of Communication
*  Что кому принадлежит на ТВ
*  Концентрация медиаресурсов
*  Lasar’s Letter on the Federal Communications Commission  Media ownership controversy timeline, 1996—2004
* Свобода слова в США и в России («Эхо Москвы»)
* О методах американской журналистики
Ganihdar (Soyuqbulaq)

**Ganihdar** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 104 nəfər yaşayır (13  ailə). 
## İstinadlar
Yelena Dreyden

**Elena Vladimirovna Dreyden (Zelenskaya)** ( 19 noyabr 1981) — rus aktrisası.

## Həyatı
19 noyabr 1981-də doğulub. Omskdakı 125 saylı məktəbi bitirmişdir. 1999-cu ildən 2000-ci ilədək Omsk şəhərində Studio Dram Teatrında aktyorluq kursunda oxumuşdur. 2005-ci ildə Sankt-Peterburq Dövlət Teatr İncəsənət Akademiyasını bitirmişdir.

## Şəxsi həyatı
* Oğlu- Nikita
* Qızı- Sofiya

## Teatr əsərləri
* "Qurdlar və Qoyunlar"
* "Görünməz oğlan"

## Flimoqrafiya
* 2004-"Qırılan fənərlərin küçələri 6"
* 2004-"Nero Volfe və Arçie Goodvin'in yeni macəraları"
* 2004-"Bunker"
* 2006-"Heç bir istək yoxdu"
* 2006-"Əlahəzrətin gizli xidməti"
* 2007-"Döküm,4"
* 2008-"2 tabutdan ikisi"
* 2009-"Qırıq fənərlərin küçəsi 10"

## Həmçinin bax
* Vladimir Zelenski

## Xarici keçidlər
# Elena Dreyden
# [Ученик чародея (фильм, 2010)](https://ru.wikipedia.org/wiki/Ученик_чародея_(фильм,_2010))
# 500 дней лета

## İstinadlar
Zob Ahan Ərdəbil FK

**Zob Ahan Ərdəbil FK** - Ərdəbil şəhərinin Ərdəbil Əyalət Liqasında çıxış edən futbol klubu.
## Haqqında
Zob Ahan Ərdəbil FK klubunun mərkəzi Ərdəbil şəhərində yerləşir. Klubun oyunçularının əksəriyyəti Ərdəbillilərdir. Klub əsasən İran futbol liqasının aşağı diviziyonunda çıxış etmişdir. 

Klubun ən yaxşı göstəricisi İranın futbol üzrə II liqasında V yer tutmasıdır.

Klubun bir çox yetirməsi İranın məşhur futbolçularından olmuşdur. Bunlara misal olaraq Səccad Şahbazzadəni, Kərim Ənsarifərdi  göstərmək olar.

## Həmçinin bax
* İran milli futbol çempionatı
* Səccad Şahbazzadə
* Kərim Ənsarifərd
* Ərdəbil Əyalət Liqası

## İstinadlar
Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti

**Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti** — Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi yanında fəaliyyət göstərən dövlət xidməti;

## Haqqında
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2014-cü il 18 dekabr tarixli 409 nömrəli Fərmanı ilə yaradılmışdır. Dövlət Xidməti mədəni irsin qorunması, Azərbaycan ərazisində "İçərişəhər" Dövlət Tarix-Memarlıq və "Qala" Dövlət Tarix-Etnoqrafiya qoruqlarının əraziləri istisna olmaqla, dövlət mühafizəsində olan daşınmaz tarix və mədəniyyət obyektlərindən (abidələrindən) istifadə, onların bərpası, rekonstruksiyası, konservasiyası və yenidən qurulması sahəsində dövlət nəzarətini həyata keçirən icra hakimiyyəti orqanıdır.

## Vəzifələri
* müvafiq sahəyə aid olan dövlət proqramlarının və inkişaf konsepsiyalarının həyata keçirilməsində iştirak etmək,
* dövlət qurumlarının müvafiq sahə ilə bağlı fəaliyyətini əlaqələndirmək,
* öz tabeliyindəki elmi tədqiqat, layihə və istehsalat təşkilatlarının işini səmərəli təşkil etmək,
* tarix və mədəniyyət abidələrindən istifadə və onların təbliği işini, bu sahədə beynəlxalq və yerli tədbirlərin keçirilməsini təşkil etmək,
* tarix və mədəniyyət abidələrində təmir və bərpa işləri aparıldıqda, texniki-iqtisadi əsaslandırmanın hazırlanmasını və smeta sənədlərinin ekspertizadan keçirilməsini təmin etmək,
* tarix və mədəniyyət abidələrinin bərpası ilə bağlı layihə-smeta sənədlərini hazırlamaq,
* tarix və mədəniyyət abidələrinin mühafizəsinin dövlət monitorinqini həyata keçirmək,
* tarix və mədəniyyət abidələrinin yerləşdiyi ərazilərdə qazıntı işlərini təşkil edən hüquqi və fiziki şəxslərdən aparılmış tədqiqat işləri barədə hesabat tələb etmək,
* tarix və mədəniyyət abidələrinin bərpasına, mühafizəsinə və istifadəsinə dair layihələrin hazırlanmasında iştirak etmək,
* müvafiq sahədə inşa edilən, bərpa və təmir olunan obyektlərin, digər əsas fondların tikintisinə və təmirinə ayrılan vəsait hesabına görülən işlər üzrə sifarişçi funksiyasını yerinə yetirmək,
* müvafiq sahədə aparılan bərpa, tikinti-quraşdırma, cari və əsaslı təmir işlərinin təsdiq edilmiş layihə-smeta sənədlərinə uyğun həyata keçirilməsinə, vaxtında istifadəyə verilməsinə Azərbaycan Respublikasının Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinə uyğun olaraq texniki nəzarət etmək, tikintisi başa çatmış obyektlərin istismarına icazə verilməsi üçün sənədləri aidiyyəti üzrə təqdim etmək;

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Məhəmməd Xəlilov

**Məhəmməd Xəlilov** (tam adı: *Məhəmməd Ağaş oğlu Xəlilov*, ) — İkinci Dünya müharibəsi iştirakçısı, İtaliya Xalq Müqavimət Hərəkatının iştirakçısı, İtaliya Qəhrəmanı.

## Həyatı və Fəaliyyəti
Məhəmməd Ağaş oğlu Xəlilov 12 yanvar 1920-ci ildə Sabirabad rayonunun Cavad kəndində anadan olmuşdur. 1938-ci ildə orta təhsilini başa vurub əmək fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.

İkinci Dünya müharibəsi başlayanda muharibəyə yollanmış, hərbi məktəbi bitirərək leytenant rütbəsi almışdır. İlk döyüş tapşırığını Ukraynanın Poltava vilayətində yerləşən Xarkov şəhərindəki 4-cü polkun 4-cü batalyonunda yerinə yetirmişdir. Birinci rotanın 4-cü vzvodunda pulemyotçular komandiri olmuşdur. Ukrayna cəbhəsində xidmət edən Məmməd Xəlilov ağır yaralanaraq almanlara əsir düşür və hərbi əsirlər eşelonunun tərkibində əvvəlcə Almaniyaya, sonra İtaliyaya göndərilir. Pyaçentsa şəhəri yaxınlığında yaranmış fürsətdən istifadə edən M. Xəlilov əsirlikdən qaçır və Birinci Partizan Diviziyasında M. Buskontinin komandir olduğu İkinci briqadaya qoşulur. M. Xəlilov bu diviziyanın döyüşçüləri ilə birlikdə Hitler işğalçılarına qarşı bir sıra aksiyalarda fəal iştirak etmiş, buna görə, Müttəfiqlərin Mərkəzi Aralıq dənizi bölgəsindəki qoşunlarının komandanı marşal Aleksander tərəfindən imzalanmış 123811 nömrəli "Vətənpərvər sertifikatı" ilə təltif edilmişdir. O dövrdə İtaliyada nəşr olunan "Unita" qəzeti yazırdı: *Bakıdan olan türk Məhəmməd kinoteatrda növbəti partlayışı törətmişdir, möhkəm mühafizə edilən körpünü partlatmışdır*. Bir müddət sonra onu İtaliya Kommunist Partiyasına üzv seçirlər. Ona zəmanəti şəxsən Palmirro Tolyatti verir. Bu dövrdə o, artıq "Luçano" ləqəbli məşhur partizan və partizan dəstəsinin qərargah rəisi idi.

Sabirabad tarix-diyarşünaslıq muzeyindəki guşələrin birində Məhəmməd Xəlilovun keçdiyi döyüş yolunu əks etdirən sənədlər nümayiş etdirilir. Döyüşçünün əsir düşərgəsində olduğunu və onun İtaliya Müqavimət Hərəkatının diviziyasında düşmənə qarşı keçirilən əməliyyatlarda iştirakını əks etdirən sənədlər vardır.

*Partizan Luçano* adı ilə tanınmış Məhəmməd Xəlilov *İtaliyanın Milli Qəhrəmanı* adına layiq görülmüşdür.

Onun adına sənədli film də çəkilmişdir. Bu sənədli filmdə *Luçano* ləqəbli partizan, İtaliyanın Milli Qəhrəmanı, döyüşlərdə göstərdiyi şücaətə görə "*Vətənpərvərlik sertifikatı*" alan "İtaliya Muqavimət Hərəkatı Qəhrəmanı" Ukrayna və İtaliyanın fəxri vətəndaşı, Qrebenka şəhərinin ömürlük Xalq Deputatı olan Məhəmməd Ağaş oğlu Xəlilovun həyatı və İkinci Dünya Muharibəsi illərindəki partizanlıq həyatından bəhs edir.

### Ölümü
Uzun illər müəllimlik etmiş Məhəmməd Xəlilov 1997-ci ilin avqustun 5-də vəfat etmişdir.

## Mükafatları
* İtaliya Milli Qəhrəmanı
* Ukrayna və İtaliyanın fəxri vətəndaşı

## Şəkillər

Fayl:Sabirabad.Muhammed Khalilov.Hero of Italy.png|Məhəmməd Xəlilov.Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı və İtaliya qəhrəmanı.
|Məhəmməd Xəlilov.Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı və İtaliya qəhrəmanı.


## İstinadlar

## Mənbə
* *Muğan-Şirvan* qəzeti, *14 dekabr 2006-cı il.*

## Ədəbiyyat
* Ruhulla Zahidov: "Talelər qovuşan yerdə"

## Həmçinin bax
* Azərbaycanlılar Antifaşist müqavimət hərəkatında
Akvamen (film)

**Akvamen** eyniadlı DC personajı əsasında 2018-ci ildə çəkilmiş ABŞ superqəhrəman filmi. Warner Bros. Pictures tərəfindən birgə istehsal edilən və yayımlanan film, DC Genişləndirilmiş Kainatının (DCEU) altıncı filmidir. Filmin rejissorluğu Ceyms Vana, ssnarisi isə Devid Lesli Conson-McQoldrik və Vil Beylə aiddir.

## İstinadlar
Roqaşka-Slatina

**Roqaşka-Slatina** () — Sloveniyanın şərqində bolneoloji (əsasən müalicəvi sular) kurort şəhəri. Sele şəhərindən 45 km, paytaxt Lyublyanadan 82 km məsafədə yerləşdir. Şəhər "Donat Mg” adlı müalicəvi suyu ilə məşhurdur.

## Tarixi
Roqaşka-Slatina —  Sloveniyanın və Avropanın ən qədim və məşhur kurort şəhərlərindən biridir. Slatina vadisi qədim zamanlardan məlumdur. Roma imperiyasına aid olan *Petovium Celeia* adlı yolun qalıqlarının bu ərazidə aşkarlanması, Roqaşkanın Roma dövründən bəri məşhur olmasını ehtimal etməyə əsas verir. Həmin ərazinin yaxınlığında Roma fibulası və qəpikləri aşkar edilmişdir. Həmin vaxtdan etibarən “Donat Mg” suyunun müalicəvi xüsusisəyyətləri məlum olmuşdur. Bu suyun müalicəsi xassələri barədə əfsanələr yaranmış, ziyarətçilərin sayı artmışdır. “Donat Mg” müalicəvi suyu barədə ilk yazılı məlumat 1572-ci ildə məşhur əlkimyaçı Leonard Turneysserin “Pison” əsərində qeyd edilmişdir. O, suyun tərkibində qızıl, "berkler", kükürd, maqnit və "yabanı" su aşkar etmişdir. 

Qraf Pyotr Zelinski 17-ci əsrdə bu sudan istifadə etməklə müalicə olunduqdan sonra, həkimlərin bu suya marağı artmışdır. Aparılmış təqdiqatlar nəticəsində bulağın müalicəvi xüsusiyyətləri təsdiq edilmiş və 19-cu əsrdə ərazidə müasir sanatoriya yaradılmışdır.

1685-ci ildə Roqaşkanın mineral suyu barədə monoqrafiya yazılmışdır.  Həmin vaxt Avropada yalnız bir bu cür monoqrafiya mövcud idi.

Kurortun yaranma vaxtı 1803-cu il hesab edilir. Həmin vaxt ətraf əraziləri qraf Ferdinand Attems almışdır. Onun təşəbbüsü ilə Roqaşka kurortuna ilk həkim təyin olunur.  Həmin həkim Qraz, Vyana və Budapeştin həkimləri ilə sıx əlaqədə idi.  Qraf Ferdinand Attems tezliklə suyun  Avstriya, Macarıstan, Xorvatiya, İtaliya, Yunanıstan və Misirdə satışını təşkil edir.

1908-ci ildə həkim-geoloq D.Knettanın rəhbərliyi altında “Donat Mg” suyunun müasir quyusu aşkar edilmişdir.Tərkibində maqneziumun yüksək olmasına görə, mineral su metabolik xəstəliklərin və diabetin müalicəsində, eyni zamanda profilaktikasında istifadə olunur.

## Görməli yerləri

* Pleterye ordeninin monastrı
* maralçılıq ferması
* şüşə fabriki
* bir neçə orta əsrlərə aid qala

## İstinadlar
Hamarxəzli susamuru

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Adından da görümdüyü kimi bu növə daxil olan canlıların xəzləri digər samurlara nisbətdə daha hamar olur.

## Ekologiya və yayılması
Bu növə Hindistanın şərq ərazilərindən tutmuş Cənub-Şərqi Asiyayada, İraqın bəzi ərazilərində rastlanılır. Əsasən iri meşə çayları ətrafında, bataqlıqlarda yayılırlar. Bununla belə yaxşı yaşayış yeri tapmaq üçün quruda uzun məsafələri belə qət edə bilirlər.

Yuvalarını yeraltı dəliklərdə və ya qayalıqların arasında qururlar. Bəzən isə qunduzlar kimi yuva hazırlayırlar.

## Növün qorunması
Həssas növlər siyahısına daxildir. Arealı və saylarında azalma müşahidə edilir. Buna səbəb su-bataqlıq ərazilərinin azalması, brakonyerlik və suların pestisidlərlə zəhərləndirilməsidir.

## Təsviri
7-11 kq arası çəkiyə, 1.3 m uzunluğa sahib olur. Digər susamurları kimi hamarxəzli susamurunun da barmaqları arasında pərdə var. Tükləri qısa olduğundan xəzi daha hamardır. Xəzinin rəngi açıqdan tutmuş tünd qəhvəyi tonlar arasında dəyişir.

## Qidalanması
Qida rasionuna həşəratlar, qurdlar, xərçəngkimilər, qurbağalar, gəmiriçilər, quşlar daxildir. Ancaq onlar daha çox sürünənlər və balıqları daha üstün tuturlar. Balıqlar onların qida rasionunun 75-dən 100 % qədərini təşkil edir.

## Çoxalması
Monoqam çütlüklər əmələ gətirirlər. Bu növdə çütləşmənin dəqiq vaxtı bilinməsə də, mussonların təsirinə məruz qalan ərazilərdə çütləşmə avqustan dekabra qədər davam edir. Boğazlıq dövrü 61-65 gün davam edir. Ortalama 2-5 arası bala doğurlar. Yeni doğulan balalar kor və köməksiz olurlar. Artıq 30 günlüyündə gözləri açılır, 60 günlüyündə isə artıq üzməyi bacarırlar. Cinsi yetkinliyə 2 yaşında çatlırlar.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mi-2 helikopterinin vurulması (1992)

**Mi-2 helikopterinin vurulması** — 11 oktyabr 1992-ci il tarixdə Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycana məxsus döyüş helikopterinin Səfiyan yaxınlığında ermənilər tərəfindən vurulması hadisəsi.

## Hadisədən əvvəl
6 avqust 1992-ci il tarixdə Qarabağ müharibəsi gedişində Azərbaycana məxsus Mi-24 döyüş helikopterinin Qasapet yaxınlığında ermənilər tərəfindən raketlə vurulmuşdur.

## Həlak olanların siyahısı
# Zakir Yusifov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.

## Həmçinin bax
* Laçın rayonu

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 279.
Quytal (Soyuqbulaq)

**Quytal** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 204 nəfər yaşayır (31 ailə).

## İstinadlar
Endi Serkis

**Endrü Klement Serkis** (  — İngilis aktyoru və film rejissoru.

Üzüklərin hökmdarı üçləməsində Qollumu və Meymunlar planetindəki Sezarı canlandırmışdır. 
## Həyatı
Serkis, Midlseksin Ruislip Manor bölgəsində doğulub böyümüşdür. Onun anası Layl ingilisdir və əlil uşaqlara müəllimlik edir, atası Klement Serkis iraqda doğulub və ginekoloqdur. Serkisin atasını tam soyadı Sarkisyandır və o, erməni əsillidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
* Rəsmi saytı
* My Preciousss - Andy Serkis Yahoo Group 
* Endi Serkis Reportajı 
* Extraordinary Rendition blog 
* Official Sugarhouse Lane vebsaytı
* The Jolly Boys Last Stand
Oktanol-1

**Oktanol-1** – üzvi maddə olub, yağ spirtlərinin sinfinə aiddir. Sitrus efir yağlarının tərkibində (qreypfrut yağında, apelsin yağında) olur. Spirtdə, petroleyn efirində yaxşı, suda isə pis həll olur. Tünd yağlı-sitrus iylidir.

## Alınması
Sənayedə oktanol Tsiqler üsulu ilə etilen və trietilalüminumdan əmələ gələn spirtlərin rektifikasiyası ilə alınır:
* Al(C2H5)3 + 9 °C2H4 → Al(C8H17)3 + 3O + 3H2O → 3 °C8H17OH + Al(OH)3
Oktanolu həmçinin oktan tuşusu və onun efirlərinin, eləcə də, kokos yağından alınan yağ turşularının oktil efirlərinin hidrogenləşməsindən alırlar.

## Tətbiqi
Parfüm kompozisiyalarının, ətirlərin və qida esensiyalarının tərkib hissəsi kimi tətbiq olunur. n-Oktanol – su binar sistemi famakoloji kimyada tətbiq olunur, belə ki, bir çox birləşmələrin lipofilliyini qiymətləndirmək üçün əlverişli modeldir. C. Hansh oktanolu lipidlərlə formal oxşar olduğuna görə (uzun alkil zənciri və həm protondonor, həm də akseptor xassələr göstərən funksional qruplar) lgP-ni təyin etmək üçün standart həlledici kimi qəbul etmişdir.

## Təhlükəsizliyi
Selikli qişanı qıcıqlandırır, görmə və parenximal orqanlara (qaraciyər, dalaq, mədəaltı vəz və s.) təsir göstərir. Buraxıla bilən qatılıq həddi (BQH) 10 mq/m2-dir.

## Mənbə
* Хейфиц Л. А., Дашунин В. М. Душистые вещества и другие продукты для парфюмерии.— М.: Химия, 1994. — 256 с. – 2000 экз. – ISBN 5-7245-0967-9.
* Войткевич С.А. 865 душистых веществ для парфюмерии и бытовой химии. – М.: Пищевая промышленность, 1994. — 594 с. — 1000 экз.
* Кнунянц И. Л. Химическая энциклопедия. – М.: Большая российская энциклопедия, 1992. — Т. 3. — 639 с. — 50 000 экз.
* Энциклопедия МОТ по охране труда. Раздел Сернистые соединения, органические
Xırdameyvəli albalı

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
İran, Gürcüstan və Orta Asiyada geniş yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 2 m-ə çatan şaxəli, qışda yarpaqlarını tökən koldur. Budaqlarının qabığı boz, zoğları qonurdur, çılpaq və ya qısa tükcüklüdür, müxtəlif hissələrə şaxələnmişdir. Yarpaqları enli, tərsyumurtavarı və ya uzunsov ellipsvaridir, küt və ya sivrikənarlı olub, ucdan qatlanmamışdır. Üstdən tünd yaşıl, altdan açıq yaşıldır, qısa saplaqlarda yerəlşir. Aprel ayında çiçəkləyir. Çiçəkləri tükcüklü olmaqla, çiçək saplaqlarının üzərində 2–5 ədədi bir yerdə və ya tək-tək yerləşir. Çiçək saplaqları çiçəklərdən uzundur. Ləçəkləri ağ və ya çəhrayı rəngdədir, 5–7 mm uzunluqda olmaqla çiçək yatağının uzunluğuna bərabərdir. Kasacığın hissələri çiçək yatağından qısadır. Meyvələri iyun ayında yetişir, çəyirdəklidir. Meyvələri qırmızımtıl, çılpaq, yumru olub, uzunluğu 6–8 mm-dir, dadı turşməzədir, yeyilir. Çəyirdəyi hamar və ovalşəkillidir.

## Ekologiyası
Quraqlığa davamlıdır. Xüsusən daşlı, gilli və quru yamaclarda normal böyüyüb inkişaf edir.

## Azərbaycanda yayılması
Abşeronda, Qobustanda, Böyük və Kiçik Qafqazda, Naxçıvan MR-da, Samur-Dəvəçi düzənliyində yayılmışdır.

## İstifadəsi
Meyvələri mürəbbə və kompotlar üçün yararlıdır. Şirəsindən çaxır və içkilərin rənglənməsi üçün istifadə edilir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
İtiucluyarpaq dovşanalması

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Vətəni Şərqi Sibir, Şimali Çindir.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 3 m-ə çatan, yarpağı tökülən koldur. Çətiri yumru, bəzən şaxələnmişdir, budaqları möhkəmdir. Vegetasiya müddətində sürətlə böyüyür. Hündürlüyə və eninə illik boy artımı 30 sm-dir. Yarpaqları yumurtavaridir, yazda və yayda tünd yaşıl rəngli, payızda alqırmızı rəngli olub, diametri 2-dən 6 sm-ə qədərdir. İyun ayının əvvəlindən iyul ayının əvvəlinə qədər çiçəkləyir. Çiçəkləri hamar, yumru, çəhrayı rəngli olub, 0,7 sm uzunluqdadır. Meyvələri avqust ayının axırında yetişir, qara rənglidir. Vegetasiyası yanvardan noyabra qədərdir.

## Ekologiyası
İşıqsevən, kölgəyə, quraqlığa, soyuğa davamlıdır, torpağa tələbkar deyildir.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbii halda rast gəlinir.

## İstifadəsi
Bitkinin gözəl yarpaqları payızda çox dekorativdir. Yaxşı budanır. Yaşıllaşdırmada tək əkinlərdə, canlı hasarların salınmasında geniş istifadə olunur.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Rövşən Hüseynov (kaskadyor)

**Rövşən Hüseynov** — Aktyor, kaskadyor.

## Həyatı
Rövşən Hüseynov 1 iyul 1963-ci ildə  Naxçıvan Muxtar Respublikası Kəngərli rayonun Qabıllı kəndində anadan olmuşdur. NTUU "KPI", Ukraynanın Milli Texniki Universiteti "Kiyev Politexnik İnstitutu"  (1981-1991) məzunudur.

Hal-hazırda Rövşən Ukraynanın Kiyev şəhərində yaşayır. Onun "Rotorstunts" adlı kaskadyor şirkəti ilə müqaviləsi var. Ukrayna və Rusiya məxsus filmlərə çəkilir. Həmçinin filmlərdəki digər aktyorların sərgilədiyi qeyri-adi hərəkətləri əvəzləyən obrazlardan biri də Rövşəndir. Bu səbəblə O çox vaxt pərdə arxasında iştirak edir.  Amma bilməliyik ki, O 20 filmə çəkilsə də, onlarla filmin arxa planında iştirak etdiyi üçün biz onu ancaq qısa kadrlarda görürük. O, pərdə arxası səhnələrin kaskadyorudur. Onişenko adlı Ukraynalı milyader, Jan Clude Vandamı "Qüllə"(Башня) filmində çəkilmək üçün Ukraynaya dəvət edir. 5 milyon dollarlıq sərmayə ilə "Qüllə" filminə həm sponsorluq həm də rejissorluq etmək istəyən Onişenko ukrayna energetika rəhbəri imiş. Filmdə kaskadyor hərəkətləri Rövşən və onun komandası həyata keçirəcəkmiş. Lakin Onişenko ölkəni tərk edib getdiyi üçün film yarımçıq qalır. Kiyevə gələn Vandam isə bir müddət orada qalaraq geri dönür. Rövşən 3 gün Vandam ilə vaxt keçirir. Onunla ünsiyyət qurur.

## Kino fəaliyyəti

Unudulmamış ataların kölgələri (Тени незабытых предков), Deyə bilmərəm (Не скажу), qardaş qardaşa (Брат за брата),  ağ canavarlar-2 (Белые волки-2),Gözləmə siyahısı (Лист ожидания), Cinayətin əsas səbəbi (Веское оснавание на убийства) Rusiyanın məşhur aktyoru Andrey Merzlikin'in baş rol aldığı film, Sərt (Круты), Bum-2, milad ağacı (Ёлки-палки), lombard, Qarlet və s.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rusiya film portalı
* Unudulmamış ataların kölgələri (Тени незабытых предков)
* Cinayətin əsas səbəbi (Веское оснавание на убийства)
* "Rotorstunts" kaskadyor şirkəti
* Prezidentin can güdəni
* Azercell reklam çarxı
* qardaş qardaşa (Брат за брата)
Sıx dovşanalması

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Təbii şəraitdə Çinin qərb rayonlarında bitir.

## Botaniki xarakteristikası
1,5 m hündürlüyündə alçaqboylu koldur. Şaxələnmiş formasına və yerə yapışan zoğlarına görə bu cür adlanır. Xırda, tünd yaşıl rəngli yarpaqları budaqların üzərində sıx yerləşir. May ayından başlayaraq iyulun əvvəllərinə qədər çiçəkləyir. Çiçəkləmə dövründə çoxsaylı çəhrayı çiçəkləri onu bəzəyir, payızda çətiri al qırmızı meyvələrlə əhatə olunur. 9 yaşından bol çiçəkləyir və meyvə verir. Meyvələri oktyabr-noyabr aylarında tam yetişir. Torpağa toxunan budaqları kök atma qabiliyyətinə malikdir. Toxumlarla və qələmlərlə çoxalır.

## Ekologiyası
Şaxtaya və quraqlığa davamlı, işıqsevən bitkidir.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbii halda rast gəlinir.

## İstifadəsi
Tək və qrup əkinlərində, daşlıq yerlərdə yaşıllaşdırma işlərində çox əlverişlidir. Mədəni şəraitdə 1896-cı ildən becərilir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Dilsa dovşanalması

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Çində yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 1-2 m olan, yarpaqlı koldur. Budaqları bozumtul-qara və ya qonurtəhər-qara, nazik, möhkəm tükcüklü, parlaqdır. Yarpaqları xətvari-lansetvari, çılpaq, (0,6)-2,5 x 0,8-1,5 sm, sıx, sarımtıl-boz və ya boz çalarlı, parlaq, ucu bizdir. Çiçək qrupu 3-7 çiçəkli, çiçək saplağı tükcüklü; çiçək altlıqları xətvari-lansetvari, 2-3 mm, tükcüklüdür. Çiçəklərin diametri 6-7 mm-dir. Hipantisi tükcüklü, ovaldır. Ləçəkləri düz, çəhrayı, enli, əks-yumurtavaridir, diametri 3-4 mm, bünövrəsi qısa, ucu kütdür. Erkəkcikləri 15-20 ədəd, ləçəklərdən qısadır. Meyvəsi tünd qırmızı, diametri 5-8 mm-dir.

## Ekologiyası
Yamaclarda, çay vadilərində, otlu yerlərdə, kolluqlarda, sıx meşələrdə, 1000-3600 m hündürlükdə bitir.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbii halda yayılmışdır.

## İstifadəsi
Dekorativ bitkidir, park və bağ salmada istifadə edilir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Retel (rayon)

**Retel** () — Fransanın Şampan-Ardenn regionunun rayonlarından biri. Departament — Ardenlər. Suprefektura — Retel. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 35 152 təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı —  29 nəf./km². Sahəsi — 1200&nbsp;km².

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
* Fransanın prefektura və suprefektura siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Milli Statistika İnstitutu — Retel rayonu
Roann (rayon)

**Roann** ()— Fransanın Ron-Alp regionunun rayonlarından biri. Departament — Luara. Superfektura – Roann. Rayon əhalisi 2006 cı ildə 153 402 təşkil edir. Əhalinin sıxlığı - 86  nəf. /km². Sahəsi – 1780&nbsp;km².
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
* Fransanın prefektura və superfektura siyahısı
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Milli Statistika İnstitutu – Raonn rayon
Şaxələnmiş dovşanalması

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Yarpaqlı koldur. Çində yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Düz dayanan, çox sıx çətirşəkilli, enli, hündürlüyü 2-2,5 m, çətirinin diametri 4-5 m-dək olan bitkidir. Budaqları qırmızımtıl-qonur, zoğları çoxsaylı, enli, şaxələnmiş, nazikdir. Yarpaqların uzunluğu 0,8-2 sm, yumurtavari və ya ellipsvari, əsasən ucu biz, üstü parlaq tünd yaşıl, çılpaq, alt tərəfi göyümtül, payızda tünd narıncı və ya narıncı-qırmızı-qonurdur. Maydan  iyunadək çiçəkləyir. Çiçəkləri xırda, ağ, çəhrayı çalarlı, ətirli, çox vaxt 3 ədəd qalxanvari dəstələrdə yerləşir. Ləçəkləri düz dayanan, xırda, əks yumurtavaridir. Meyvələri sentyabrda yetişir, uzunluğu 1,1 sm, diametri 0,6-0,7 sm, oval, parlaq tünd qırmızı, 2 çəyirdəklidir.

## Ekologiyası
-290C-dək şaxtaya davamlıdır. Nəmişli, gillicəli, yaxşı drenajlı torpaqlarda, günəşli yerdə asanlıqla becərilir. Məhsuldar olmayan torpaqlara dözür, əsasən yamaclarda bitir və quraqlığa davamlıdır. Havanın çirklənməsinə dözür.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbii halda yayılmışdır.

## İstifadəsi
1904-cü ildən mədəni şəraitdə becərilir. Parlaq yaşıl yarpaqları, tünd qırmızı meyvələri və payız yarpaqları ilə çox dekorativdir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Elvin Həsən

**Elvin Həsən** () — Makedoniyanın türk əsilli dövlət xadimi, keçmiş Makedoniya Dövlət İmtahan Mərkəzinin müdir müavini, Makedoniyanın hal-hazırkı xarici sərmayə ilə iş üzrə naziri.

## Həyatı
Elvin Həsən 1985-ci ildə Makedoniyanın İştip şəhərində türk əsilli ailədə anadan olmuşdur.

2007-ci ildə bakalavr təhsilini bitirdikdən sonra Radoviş şəhərinə bağlı Əliqoç-Qoçəli kəndində müəllim olaraq 10 il çalışmışdır.

### Təhsili
2007-ci ildə Qotse Delçev Universitetinin Metodologiya fakültəsinin Məktəb müəllimliyi bölməsindən məzun olmuşdur. Magistr və doktorantura təhsilini Az. Kiril ve Metodologiya Universitetinin Pedoqoji İnistitutunda almışdır.

## Fəaliyyəti

### Qeyri-hökumət təşkilatlarında
2011-ci ildə qoşulduğu Üfüq dərnəyində bir sıra vəzifələrdə çalışmışdır. 2016–2018-ci illərdə həmin dərnəyin rəhbərliyini etmişdir.

Makedoniyanın Türk Hərəkat Partiyası katibinin müavini olmaqla yanaşı, həmin partiyanın III bölgə kordinatorluğunu, partiyanın təhsil komissiyası rəhbərliyini və THP Radoviş təşkilatının rəhbəri vəzfivələrində olmuşdur.

### Dövlət orqanlarında
3 avqust 2017-ci ildə Makedoniyanın Dövlət İmtahan Mərkəzinin müdir müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Özündən əvvəlki nazir Adnan Kahılın vəzifəsindən azad edilməsindən sonra Türk Hərəkat Partiyasının təklifi ilə həmin vəzifəyə Elvin Həsən namizəd göstərilmişdi. Makedoniya parlamentində keçirilən səsvermə zamanı 64 lehinə, 6 əleyhinə və 1 bitərəf səslə Xarici Sərmayə ilə İş üzrə nazir seçilmişdir.

## İstinadlar
Göyümtülyarpaq dovşanalması

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Vətəni Çindir.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 2 m olan həmişəyaşıl koldur. Cavan budaqları tükcüklü, qabığı qırmızı-qəhvəyi rənglidir. Yarpaqları ellipsvari uzunsov, 2-6 sm uzunluğunda, 1,5-3 sm enindədir. Üst səthi tünd-yaşıl rəngli, parlaq, alt səthi isə göyümtül tükcüklüdür. Yarpaq saplağı 3-6 mm uzunluğundadır. Çiçək salxımı 4-5 sm diametrində olub, 9-13 ədəd çəhrayı-bənövşəyi çiçək qrupundan təşkil olunmuşdur. May ayında çiçəkləyir, toxumları noyabr ayında yetişir. Meyvəsi dairəvi, qırmızı-rəngli, 5-7 mm diametrindədir, yetişən zaman tünd qırmızı rəng alır. Toxumla çoxalır. Meyvələri uzun müddət kolun üzərində qalır.

## Ekologiyası
Abşeronun torpaq-iqlim şəraitinə davamlıdır.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbii halda yayılışdır.

## İstifadəsi
Meyvələrinin və yarpaqlarının rənginə görə çox dekorativdir. Başqa ağac və kolların fonunda tək-tək və qrup halında əkilməsi məqsədyönlüdür.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Gözəl dovşanalması

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Qərbi Çində təbii halda yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
3 m hündürlüyündə həmişəyaşıl koldur. Cavan budaqlarının qabığı tünd boz rəngli, aşağıya doğru sallanır. Yarpaqları xırda, uzunsov ellipsvari, 8-10 mm uzunluğunda, 3-5 mm enindədir və parlaqdır. Meyvəsi dairəvi, qırmızıdır, 2-3 toxumludur. Toxumla çoxaldılır.

## Ekologiyası
Abşeronun torpaq-iqlim şəraitinə davamlıdır.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbii halda rast gəlinir. Mərkəzi Nəbatat bağında introduksiya edilmişdir.

## İstifadəsi
Park və bağlarda tək və qrup əkinlərində istifadə edilə bilər.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bəhmən Quliyev

**Bəhmən Quliyev** (*Quliyev Bəhmən Hidayət oğlu*; d. 14 fevral 1969. Qırıxlı, Xanlar rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Tibb elmləri doktoru, Professor. İ.İ.Meçnikov adına Şimal‑Qərb Dövlət Tibb Universitetinin urologiya kafedrasının professoru.

## Həyatı
Quliyev Bəhmən Hidayət oğlu 1969-cu il fevralın 14-də Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun Qırıxlı kəndində anadan olub. 1986-cı ildə Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseyi fərqlənmə ilə bitirib və təhsilini davam etdirmək üçün Leninqrada göndərilib. 1993-cü ildə İ.P.Pavlov adına Sankt-Peterburq Tibb Universitetinin müalicə fakültəsini bitirib. O, 1993-1996-cı illərdə “urologiya” ixtisası üzrə internatura və klinik ordinaturada təhsil alıb. 1996-cı ildən Rusiyanın Şimal-Qərb bölgəsinin ən böyük stasionarlarından biri olan 2 saylı şəhər çoxprofilli xəstəxanasının urologiya şöbəsinin ordinatoru vəzifəsində çalışır. 2010-cu ildə bu şöbənin bazası əsasında Rusiyanın bütün regionlarının, eləcə də MDB ölkələrinin xəstələrinə yüksək ixtisaslı yardım göstərən Elmi-Praktik Urologiya Mərkəzi yaradılıb. B.Quliyev bu elmi-praktik mərkəzin direktor müavinidir. 2003-cü ildə ona tibb elmləri namizədi, 2008-ci ildə tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsi verilib. 2006-cı ildə “urologiya” ixtisası üzrə ali ixtisas dərəcəsi alıb. 2010-cu ildən B.Quliyev İ.İ.Meçnikov adına Şimal-Qərb Dövlət Tibb Universitetinin urologiya kafedrasının professorudur.

## Karyera və Üzvlük

* Müqəddəs Fedorovun adı. Sankt-Peterburq Elmi Uroloqlar Cəmiyyətinin həqiqi üzvü
* Rusiya Uroloqlar Assosiasiyasının üzvü
* Rusiya Onkoloqlar Assosiasiyasının üzvü
* Avropa Urologiya Assosiasiyasının üzvü
* Dünya Endourologiya Assosiasiyasının üzvü
* Ümumdünya Urologiya Assosiasiyasının üzvü
* Urologiya bülleteni” jurnalının redaksiya heyətinin üzvü

## İstinadlar
Mondidye (rayon)

**Mondidye** () — Fransanın O-de-Frans regionun rayonlarından biri. Departamenti — Somma. Suprefektura — Mondidye. Rayon əhalisi 2013-cü ildə 56 628 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 61 nəf / km². Rayon ərazisi — 916 km².

## Tərkibi
Mondidye rayonun kantonları (22 mart 2015-ci ilə qədər):

* Ai-syür-Nua
* Mondidye
* Moröy
* Rozyer-an-Santerr
* Rua

Mondidye rayonun kantonları (22 mart 2015-ci ildən 31 dekabr 2016-cı ilə qədər):

* Ai-syür-Nua
* Am
* Moröy
* Rua

Mondidye rayonun kantonları (1 yanvar 2017-ci ildən):

* Ai-syür-Nua
* Moröy
* Rua

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
* Fransanın prefektura və suprefektura siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Milli Statistika İnstitutu — Mondidye rayonu
Aktau Beynəlxalq Hava Limanı

**Aktau Beynəlxalq Hava Limanı** ()  — Qazaxıstanın Aktau şəhərində yerləşən hava limanı. 1993-cü ildə tikilib. Sovet dövründə Şevçenko-Mərkəz adlanırdı.

## Qəza və hadisələr

* 25 dekabr 2024-cü ildə Azərbaycan Hava Yollarının 8243 nömrəli reysini yerinə yetirən olan "Embraer 190" təyyarəsi qəza enişi etmək istəyərkən hava limanı yaxınlığında qəzaya uğramış və təyyarədə olan 67 sərnişindən 38-i həlak olmuşdur.

## İstinadlar
Ərdəbil Əyalət Liqası

**Ərdəbil Əyalət Liqası** — Ərdəbil ostanının futbol liqası.

## Haqqında
İran milli futbol liqalarından biridir. Ərdəbil ostanındakı futbol klubları iştirak edir. İran futbol piramidasında III Diviziyondan sonrakı V səviyyəli liqadır. Viziyon Asiya proqramının bir hissəsidir. 
## İştirak edən klublar
* Dosostkaran Mağan
* İstiqlal Parsabad 
* Qandomkaran
* Şəhid
* Gülşəhr Niman
* Zob Ahan Ərdəbil FK
* Dahiari
* İstiqlal Sareyn
* Şəhid Tirağlı
* Kişvaraz Alnı
## Həmçinin bax
* İran milli futbol çempionatı
* Zob Ahan Ərdəbil FK

## İstinadlar
Ənvər Quliyev

**Ənvər Quliyev** (*Quliyev Ənvər Məmmədqulu oğlu*; ) — Tibb elmləri doktoru, professor. Çikaqo Reproduktiv Genetika İnstitutunun elmi direktoru.

## Həyatı
Quliyev Ənvər Məmmədqulu oğlu 1943-cü il iyunun 28-də Azərbaycan Respublikasında anadan olub. 1966-cı ildə Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetini bitirdikdən sonra həmin universitetin Mərkəzi Elmi-Tədqiqat Laboratoriyasının baş elmi işçisi vəzifəsində çalışıb. 1977–1979-cu illərdə Tibb Elmləri Akademiyasının Tibbi Genetika İnstitutunun insanın sitogenetikası laboratoriyasının baş elmi işçisi olub. 1979–1980-ci illərdə Ə. Quliyev Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (Cenevrə) qeyri-yoluxucu xəstəliklər şöbəsində məsləhətçi olub. 1980–1986-cı illərdə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının irsi xəstəliklər proqramının rəhbəri olub. 1986–1990-cı illərdə SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının Tibbi Genetika İnstitutunun prenatal diaqnostika şöbəsinin müdiri olub. 1990-cı ildən bu günə qədər Çikaqo Reproduktiv Genetika İnstitutunun elmi işlər üzrə direktorudur.

## İstinadlar
Candaran (Soyuqbulaq)

**Candaran** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 222 nəfər yaşayır (31  ailə). 
## İstinadlar
Meyer dovşanalması

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
100-dən çox növü Avropa, Asiya, Şimali Afrikada yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 3 m-dək olan, kənarları bütöv yarpaqlı kollardır. Çiçəkləri xırda, ağ və ya açıq çəhrayıdır. Meyvəsi çox xırda, unlu, qırmızı və ya qara, 2-4 toxumlu almadır.

## Ekologiyası
Quraqlığa davamlıdır.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqazda, Talışda təbii halda rast gəlinir.

## İstifadəsi
Canlı hasarların tərtibatında, yamacların bərkidilməsində, meşə-bağlarda peyvənd kimi istifadə edilir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Fransanın prefektura və suprefekturalarının siyahısı

**Fransanın prefektura və suprefektura** — departamentlərin (prefektur) və rayonların (suprefektur) inzibati mərkəzləri olan kommunalardır. 2015-ci ildən etibarən Fransanın ərazisi 101 departament (5 xarici ölkə daxil olmaqla) və 335 rayon (12 kənar) (Mayotta daxil olmayan) bölünmüşdür. Bu siyahı ,departament və rayonlara bölünməklə, Fransanın  prefektur və suprefekturları göstərilmişdir. Fransa dənizaşırı departamentləri və Korsika rənglə göstərilmişdir.


Fayl:Palais des rois de Sardaigne 02.jpg|Nitsada prefektura
Fayl:Tulle Préfecture.jpg|Tülda  prefektura
|Pontuazda prefektura
Fayl:Hôtel de Guise Préfecture de l'Orne à Alençon DSCF2223.JPG|Alansonda prefektura 


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar
Küləsərmərgan (Soyuqbulaq)

**Küləsərmərgan** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
İranda 2016-cı il siyahıyaalınmasına əsasən, bu kəndin əhalisi 24 nəfərdir. və dörd ailə var. İndi bu kənddə altıdan çox ailə yaşayır .

Qacarlar dövründə, feodal quruluşunun mövcud olduğu dövrdə bu kənddə 20-dən çox ailə yaşayırdı. İranda Qacar hakimiyyətinin süqutundan və Pəhləvilər sülaləsinin yüksəlişindən sonra İranda feodalizm sistemi dağıdılmış və bu kənddə yalnız bu kəndin mülkədarı və onun tayfası qalmışdır.

## İstinadlar
Haməd bin Abdullah bin Səud bin Xudeyr

**Haməd bin Abdullah bin Səud bin Xudeyr** () — Səudiyyə Ərəbistanının Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2018–2023)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* H. E. Dr. Hamad A. S. Khudair
Voronov burnu

**Voronov burnu** () — Rusiya, Arxangelsk vilayəti, Mezenski rayonuna daxildir. Ağ dənizə daxil olan Mezen körfəzi sahillərini yuyur. Abramovski ilə Zimniy sahillərinin kəsişməsindədir. Qum-gil materialından təşkil olunmuş dik və sıldırımlı yamaclara sahibdir. Burunun üzəri ot bitkiləri ilə örtülüdür. Düzən ərazilərdə isə kol bitkiləri bitir. Dənizə baxan hissə isə ot örtüyündən məhrumdur. Elədə mayilli olmayan çimərliklər sərt qumdan təşkil olumnmuşdur. Qabarma və çəkilmə zamanı su burunun 5-10 metr sahil ərazisini basır (bəzi ərazilərdə 100 m).

Buruna ən yaxın sərhəd gözətçi məntəqəsi Koyda kəndindən 20&nbsp;km şərqdə yerləşir. Burundan 9&nbsp;km cənubda *Kedovski koşki* adlı su altı daşlı-qumlu silsilə keçir. Voronov burnundan şimalda lövbər artmaq, balıq ovlamaq, sualtı və dibdərinləşdirilmə işlərinin qadağan edildiyi bir sahə vardır. Burundan 12 mil şimal-şərqdə Morjoves adası yerləşir.

## İstinadlar

## Mənbə
* СЕВЕРНАЯ ЧАСТЬ БЕЛОГО МОРЯ С  МЕЗЕНСКИМ ЗАЛИВОМ

### Xəritələr
* voronov burnu Wikimapia xəritəsində
* Voronov burnu. İctimmai Kadastr xəritəsi 
* Topoqrafik xəritə Q-38 1 : 1 000 000
* Topoqrafik xəritə Q-38-13_14
Təyyar Altıkulac

**Təyyar Altıkulac** () — Türkiyənin İstanbul 29 Mayıs Universitetinin Direktorlar və Qəyyumlar Şurasının sədri, doktor.

## Mükafatları
10 yanvar 2019-cu ildə Təyyar Altıkulaca Azərbaycan ilahiyyat elminin inkişafında və Azərbaycan-Türkiyə əlaqələrinin möhkəmləndirilməsindəki müstəsna xidmətlərinə görə Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun fəxri doktoru diplomu təqdim edilmişdir. Təyyar Altıkulac həm də Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu ilk fəxri doktorudur.

## İstinadlar
Vli boğazı

**Vli boğazı** (, ) və ya **Vlistorm** — Niderlanda məxsus olan Vliland adasını  Tershellinq adasından ayıran boğaz. orta əsrlər dönəmində Eyssel çayının mənsəbini təşkil edirdi. Flevo gölünü şimal dənizi ilə birləşdirirdi. Bu gündə bu yolla Harlingen limanına Vli vastəsi ilə getmək mümükündür. 
## Tarixi

Erkən orta əsrlərdə dənizin bu sahəsi tamamilə fərqli idi. B.e. 800 il əvvəl Zyoyderze mövcud olmamışdan öncə Vlilandvə Tershellinqin sahəsi indikindən adha böyük idi. Vli ensiz dərin keçid olaraq Şimal dənizini Almere gölü o da, öz növbəsində Zyoyderze ilə birləşdirirdi. Bu göllər öz növbəsində eysselin hövzəsini təşkil edirdi.

Orta əsrlər dönəmində baş vermiş güclü fırtınalar bölgənin şəkillənməsinə öz təsirini göstərmişdir. 1164-cı İldə Müqəddəs Yulian, 1219-cu ildə isə Müqəddəs Marseliya fırtınaları nəticəsində daxili Almere gölü ətraf ərazilərin su basması sayəsində Zyoydere körfəzinə çevrilməsinə səbəb olmuşdur.

1666-cı ildə ingilis admiralı Robert Holms tərəfindən, ingilislərin sahil xəttində yerləşən xain saylar arasında olan yolları tapa bilməyəcəyinə yanlış olaraq inanan və Vli boğazına sığınan 130 gəmidən ibarət olan holland tacirlərinə aid donanma yandırılmışdır. Bu hadisə tarixə “Holms Tonqalı” olaraq düşür.

Afslyoytdeyk inşa edildikdəmn sonra çayın dənizə axan köhnə yatağı bağlanılır. Afslyoytdeykin inşası Vlidə su axınıənı 19 % artırmışdır.
## İstinadlar
Manuel Adalberto Karlos Monteneqro Lopes da Kruz

**Manuel Adalberto Karlos Monteneqro Lopes da Kruz** () — Braziliyanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2018-ci ildən)

## İstinadlar
Yuxarı Dəngüz (Bükan)

**Yuxarı Dəngüz** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bükan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 136 nəfər yaşayır (24 ailə).

## İstinadlar
Morjoves adası

**Morjoves adası** - Ağ dənizə daxil olan Mejen körfəzində yerləşən ada. İnzibati baxımından Arxangelsk vilayəti, Mejenski rayonu, Koyden kənd inzibati vahidliyinə daxildir.  
## Coğrafiyası
Ada Voronov burnundan 12 mil şimal-şərqdə, Konuşin burnundan isə 38 mil cənub-qərbdədir. Adanın sahəsi 110 км²-dir. Bununla belə dəniz tərəfindən yuyulması davam etdiyindən sahəsi azalır. Şimal-şərqində mayak və hidrometeoloji stansiya vardır (16 fevral 2018-ci ildə fəaliyyətini dayandırmışdır). Şərq və cənub-şərq sahillərinə yaxın *Morjovskie koşki* adlı dayazlıq vardır.

Ərazisində tundra bitkiləri yayılmışdır. Axar və gölləri vardır. Əsasən qumlu-gilli suxurlardan təşkil olumnmuşdur. Dairəvi forrmaya malikdir.

## Adanın tarixi
22 iyul 1941-ci ildə Morjoves adasında 13 nömrəli artilleriya batareyası var idi - dörd 180&nbsp;mm artilleriya qurğusu.

## İstinadlar

## Mənbə
* СЕВЕРНАЯ ЧАСТЬ БЕЛОГО МОРЯ С  МЕЗЕНСКИМ ЗАЛИВОМ 

### Xəritələr
* Morjoves. Yandex xəritələr
* Topoqrafik xəritə Q-38-07_08
Azərbaycan Milli Hökumətinin himni

**Azərbaycan Milli Hökumətinin himni** və ya "**Yaşa, yaşa Azərbaycan!**" — Cənubi Azərbaycanda (Təbrizdə) Seyid Cəfər Pişəvərinin (1893–1947) başçılığı ilə qurulmuş və bir il fəaliyyət göstərmiş (12.12.1945 – 12.12.1946) Azərbaycan Milli Hökumətinin himni. Himnin sözlərinin müəllifi Mir Mehdi Etimad, bəstəkarı isə Cahangir Cahangirovdur.

## Sözləri
### Tam versiyası

### Qısaldılmış versiyası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Himnin tam versiyası
Xırdayarpaq dovşanalması

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Himalayda yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 50-100 sm-dək, diametri 3 m-dək olan həmişəyaşıl yarımkoldur. Zoğları tükcüklüdür. Yarpaqların uzunluğu 0,6-0,8 sm, yumurtavaridən əks-yumurtavariyədək, ensiz bünövrəli, ucu yumru və ya oyuqlu, möhkəm, dərili, üstü parlaq, sıx yaşıl, alt tərəfi ağımtıl və ya bozumtuldur. May-iyunda çiçəkləyir. Çiçəklərin diametri 0,8 sm, ağ, əsasən tək, bəzən 2-4 ədəd qalxanvari dəstələrə yığılmışdır. Meyvələri sentyabrda yetişir, diametri 0,6 sm, şarşəkillidir.

## Ekologiyası
-290C-dək şaxtaya davamlıdır.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda dağətyi ərazilərdə rast gəlinir.

## İstifadəsi
Tək və qrup əkinlərində istifadəsi məqsəd yönlüdür.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Tünd rəngli dovşanalması

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Zaqafqaziya, Dağıstan, şimali-şərqi Azərbaycan, Gürcüstan, şimali Ermənistan, şimali-şərqi Türkiyədə yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 50-125 sm, şaxələnmiş budaqları olan koldur. Cavan zoğları tünd qırmızı, parlaq çox qısa, yapışqan tükcüklərlə örtülmüşdür. Yarpaqları nazik, dərivari, üstü açıq, sarımtıl-yaşıl, tutqun, çılpaq və ya orta damarcığın ətrafında seyrək tükcüklü, alt tərəfi açıq, yaşılımtıl-bozumtul, nazik tükcüklü, uzunluğu 11,5-20 mm-dək və eni 8,5-16 mm, bünövrəsi qeyri-bərabərdir. Saplaqların uzunluğu (1,5) 2-3 mm, nazik tükcüklərlə örtülmüşdür. Çiçəklərin uzunluğu 18-30 mm-dır. Çiçək qrupu düz dayanan, möhkəm, qısa, uzunluğu 8-16 mm, 3-6 (8) çiçəkli, 1-3 çiçəkli yarımçətirlərdən ibarətdir. Çiçək saplağının uzunluğu 1-1,5 (2) mm, boz tükcüklüdür. Kasacığın dişcikləri eni üçkünc, ucu daralmışdır. Çiçək tacı xırda, eni 6-8 mm, ləçəkləri şaxələnmiş, ağ, əyilmiş, uzunluğu 2-2,5 mm, əks-yumurtavari-yumru, bünövrənin üzərində tükcüklü, kənarları kəsiklidir. Sütuncuqları 2, yumurtalığın ucu tükcüklüdür. Meyvələri əks-yumurtavari, uzunluğu 5-7 mm, eni 4-6 mm, qonurtəhər, al qırmızı-qara rəngdədir. Çəyirdəkləri 2, əks-yumurtavari, uzunluğu təxminən 5 mm, qonurdur.

## Ekologiyası
Meşə zolağının aşağı və orta hissələrində, quru, əsasən açıq, daşlıq və çöl yamaclarında və kolluqlarda bitir.

## Azərbaycanda yayılması
Zaqafqaziya, şimali-şərqi Azərbaycan, Şəkidən 8 km şimala, çınqıllı yamaclarda yayılmışdır.

## İstifadəsi
Tək və qrup əkinlərində istifadəsi məqsəd yönlüdür.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Çoxçiçəkli dovşanalması

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Təbii halda Qafqaz, Orta Asiya, Qərbi Sibir və Qərbi Çində bitir.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 3 m olan koldur. Cavan budaqları nazik, tüklü olub, aşağıya doğru əyilir. Enli yumurtavari yarpaqlarının uzunluğu 5 sm-dir, yazda gümüşü-boz, yayda tünd yaşıl, payızda isə tünd qırmızı rəngdə olur. 6-20 ədəd iri ağ çiçəkləri qalxanşəkilli çiçək qrupuna yığılmışdır. Çiçəkləmə may ayında başlayır və 16-25 günə qədər davam edir. Bu dövr bitki çox gözəl görünür. Meyvələri avqustda yetişir. 5-6 yaşından başlayaraq meyvə verir.

## Ekologiyası
Soyuğa və quraqlığa davamlıdır. Məhsuldar və əhənglə zəngin, rütubətlənmiş torpaqlarda yaxşı inkişaf edir.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqaz, Talış və Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.

## İstifadəsi
Yaşıllaşdırmada bu növün ensiz, uzun yarpaqlı və bol meyvə verən dekorativ formasından da (f.calicarpa) istifadə edilir. Tək və qrup əkinləri üçün yararlıdır. Toxumla və kolun bölünməsi ilə çoxalır. Al qırmızı, bol, şarşəkilli meyvələri payızda bitkinin dekorativliyini artırır.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

## Yarımnövləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Sallaq dovşanalması

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Cənubi-Şərqi Çində yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 1,5 m olan, sallaq budaqlı koldur. Nazik budaqları tund qəhvəyi rənglidir. Yarpaqları dairəvi, iti uclu, 1-3 sm uzunluğunda, 1-1,5 sm enindədir, parlaq tünd yaşıldır. Çiçəkləri mürəkkəb qalxıncıqlara toplanmışdır, çəhrayı rənglidir. May ayında çiçəkləyir, meyvələri sentyabr-oktyabr  aylarında yetişir, al-qırmızıdır. Toxumla çoxaldılır.

## Ekologiyası
Torpaq-iqlim şəraitinə davamlıdır.

## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbii halda rast gəlinir.

## İstifadəsi
Yaşıllaşdırmada canlı çəpərlərin salınmasında, tək əkinlərdə istifadə olunur.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
V Məhəmməd (Malayziya kralı)

**V Məhəmməd** (Cavi: *V سلطان محمد*; ) — Kelantan sultanı, 2016-cı ilin 13 dekabrında 5 il müddətinə Malayziya kralı seçilib. 6 yanvar 2019-cu ildə taxtdan imtina edib.

## Həyatı
V Məhəmməd 1969-cu il oktyabrın 6-da Malayziyanın Kelantan ştatında doğulub. O, Böyük Britaniyada ali diplomat təhsili alıb. Hobbiləri arasında ekstremal idman növləri, dözümlülük tələb edən maneəli yerlərdə qaçış və idman atıcılığı xüsusi yer tutur.

2018-ci ilin noyabr ayının 22-də Rusiya paytaxtında "Miss Moskva-2015" müsabiqəsinin qalibi Oksana Voyevodina ilə evlənib. Rusiyalı model Oksana kralla evləndikdən sonra İslamı qəbul edib və müsəlman adı (*Rihana*) götürüb.

V Məhəmməd ölkənin 1957-ci ildə müstəqillik qazanmasından sonra 15-ci hökmdar olub. Konstitusiyaya əsasən, Malayziya kralı taxt-tacına ölkənin 9 ştatının sultanlarından biri 5 illik müddətə və rotasiya prinsipi əsasında sahib olur. 2016-cı ilin dekabrında V Məhəmməd tacı Kedah ştatının sultanı Abdul Halim Muadzamdan təhvil alıb.

O, 2019-cu ilin yanvarın 6-dan etibarən Federal Konstitusiyanın 32 (3.) maddəsinə əsasən ölkənin 15-ci kralı olaraq istefa verib. Həmçinin ölkənin tarixində ilk dəfə olaraq kral öz taxtından imtina edib. Bu 1957-ci ildə Malayziyanın Britaniyadan müstəqillik qazanmasından sonra ilk taxtdan imtina halıdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Malayziyanın dövlət quruluşu

## Xarici keçidlər
* Kral ölkənin borclarını qaytarmaq üçün bu addımı atdı
Hind milli təqvimi

**Hind milli təqvimi** və ya **Saka təqvimi** – hazırda Hindistanda istifadə olunan bir milli təqvimdir.

## Aylar
Konuşin burnu

**Konuşin burnu** () — Rusiya, Arxangelsk vilayəti, Nenets Muxtar Dairəsi ərazisinə daxil olan, Kanin yarımadasında yerləşən burun.  Burun Volosova çayı mənsəbindən 6,7 mil cənubda yerləşir. Ağ dənizə daxil olan Mezen körfəzi sahillərini yuyur. Öz növbəsində hündürlüyü 50 metrə çatan bir tirənin dənizə aşılan bir çıxıntısıdır. Burundan şimaldakı sahillər Kanin sahili, cənubdakı sahillər isə Konuşin sahili adlanır. Əsasən qumlu-gilli suxurlardan təşkil olunmuşdur. Burundan şimalda dəniz sahili nisbətən hündür və sərtdir. Cənubda doğru isə hündürlük azalır. Burunda *Konuşinski mayakı* quraşdırılmışdır.

Burun sahilinə yaxın ərazidə dərinliyi 5 m, eni isə 3 mil olan dayazlıq vardır. Burundan cənub-qərbdə bir necə adacıq vardır.
## Mənbə
* СЕВЕРНАЯ ЧАСТЬ БЕЛОГО МОРЯ С  МЕЗЕНСКИМ ЗАЛИВОМ
### Xəritələr
* Konuşin burnu Wikimapia xəritəsində
* Konuşin burnu. İctimmai Kadastr xəritəsi 
* Topoqrafik xəritə Q-38-07_08 

## İstinadlar