Eynşteyn tapmacası

**Eynşteyn tapmacası** – çox adam tərəfindən bilinən məşhur bir məntiqi tapmacadır. Əfsanəyə görə həmin tapmaca Albert Eynşteyn tərəfindən uşaqkən yaradılmışdır. Lakin başqa fərziyyəyə görə, tapmaca məşhur riyaziyyat müəllimi və ədəbiyyatçı Luis Kerroll tərəfindən hazırlanmışdır. Amma onu da demək lazımdır ki, tapmacada danışılan siqaret, məsələn, "Kools" adlı siqaret nə Luis Kerrollun vaxtında, nə də Albert Eynşteynin uşaqlığında yaranmamışdır. Ona görə də, bunun kim tərəfindən hazırlanması haqqında tapılan dəqiq dəlil yoxdur.

Tapmaca çox vaxt "Eynşteyn tapmacası" və ya "Zebra tapmacası" olaraq adlandırılır.  İlk dəfə olaraq tapmaca 25 mart 1963-cü ildə "Life International" jurnalında dərc olunmuşdur. Bu jurnalın səhifələrində dünyanın fərqli yerlərindən tapmaca həll edən yüzlərlə adamın adları və tapmaca həllini ehtiva edən sayı nümayiş olunmuşdur.

Bir çoxları deyir ki, bu tapmacanı həll etmək çox çətin işdir. Dünyada yaşayan insanların 2/100 faizi tapmacanı həll edə bilər. Yəni, faizə daxil olan insanlar tapmacanı beyinlərində həll edərək tapa bilərlər. Məhz həmin insanlar 2/100 faizə daxildirlər. Ancaq bu fərziyyənin Albert Eynşteynin söyləməsi haqqında sübut edən heç bir dəlil yoxdur.

Tapmaca heç bir dəftər istifadə etmədən açmasını tələb edir. Bu da tapmacanın həll edilməsi qaydasını çox çətinləşdirir. Bir çox insanlar bu tapmacanı həll edən zaman müxtəlif dəftərlərdən istifadə edirlər.

## Tapmaca

# Küçədə beş ev vardır.
# İngilis qırmızı evdə yaşayır.
# İspanda it var.
# Yaşıl evdə qəhvə içirlər.
# Ukraynalı çay içir.
# Yaşıl ev sağ tərəfdən Ağ evin yanındadır.
# Kim ki, "Old Gold" siqareti çəkir, ilbiz sahibidir.
# Sarı evdə "Kools" siqareti çəkirlər.
# Mərkəzi evdə süd içirlər.
# Norveçli birinci evdə yaşayır.
# Kim ki, "Chesterfield" siqaretini çəkir, qonşusu tülkü saxlayır.
# Kim ki, at saxlayır, evin qonşusunda  "Kool" siqaretini çəkirlər.
# Kim ki, "Lucky Strike" siqaretini çəkir, portağal şirəsini içir.
# Yapon "Parliament" siqareti çəkir.
# Norveçli Göy evin yanında yaşayır.

Kim suyu içir? Kim Zebr saxlayır?

Aydınlıq maraqlarına görə, beş evdən hər biri fərqli bir rəngə boyanmışdır və onların sakinləri fərqli milli ekstraktı və müxtəlif içkiləri içirlər, müxtəlif heyvanlar saxlayırlar və Amerika siqarlarının fərqli markalarını çəkirlər. Əlavə bir qeyd: 6-cı bənddə, "sağ tərəfdə" dedikdə, oxucuya görə sağ tərəf nəzərdə tutulur.

## Həlli

Sualların cavabı: Yapon Zebr saxlayır; Norveçli Su içir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Generator of logic puzzles similar to the Zebra Puzzle
* Formulation and solution in ALCOIF Description Logic
* Oz/Mozart Solution 
* Common Lisp and C/C++ solutions 
* English solution (PDF)
* A GNU MathProg model for solving the problem, included with the GNU Linear Programming Kit 
* Solution to Einstein's puzzle using the method of elimination 
* Formulation and solution in python using python-constraint
* Solution of Who Owns Fish version on chessandpoker.com
* Some samples of logic grid puzzles in the Zebra Puzzle genre 
* [Bulmacanın takibi kolay, adım adım çözümü](http://writer.zoho.com/public/d6DQ9N0c9O6W89N78NbVll4X6/Quiz-(1)---Solution) 
* История публикации загадки в Интернете и её распространения 
* От Эйнштейна к Шерлоку Холмсу (дедуктивный метод поиска в базе данных) 
* Online-Lösungsformular