Yol (film, 1954)

**"Yol"** () — rejissor Federiko Fellininin filmi.

## Məzmun
Federiko Fellini özünün dünya şöhrətli "Yol" filmini 1954-cü ildə çəkmişdir. Bu filmdə Fellini neorealizmin ənənələrindən tam uzaqlaşmasa da, artıq "Yol" filmi kinoda neorealizmin süqutundan xəbər verirdi. Filmin qəhrəmanları səfil, kasıb, avara sirkçilər idi. Fellini filmində əbədi xeyir və şər, ağıl və güc kimi yeni məhfumları açıqlayaraq italyanlara qədim Komedi Del Arte teatrının komik maskalarını xatırlatdı. Filmdə şər xeyirə qalib gəlir və nəhəng, qəddar, küt Zampano (Entoni Kuinn) zəif, köməksiz Censamina (Cülyetta Mazina) ilə kobud davranır. Fellini filmində bir-birinə əks, tənhalığı mütləq və aydın olan varlıqları seçmişdir. Tamaşaçı film boyu onların birləşməsinə ümid edir. Əsasən də o vaxt ki, Censamina kilsədə Zampanoya onun və özünü taleyi haqqında şikayət edir. Lakin Zampano intim dəqiqələrdə belə onun zəif, ümidsiz hisslərinə qarşı çıxır və heyvancasına onun güclə yaranmış hisslərini rədd edir. Üçünçü personaj olan Mattonun (Ricerd Beyzhard) filmə daxil edilməsi Zampano və Censamina arasındakı uçurumu dərinləşdirmək rolu oynayırdı. Nəticədə cevik və həyatsevər olan Matto Zampanonu ələ salır. O, həmişə gülür. Bəlkə də ona görə ki, o özünün yaxın ölümünü qabaqcadan görürdü. Matto ölənəcən Censaminanın Zampanodan ayrılmasını istəyirdi. Filmdə Matto obrazı tənhalığın tutqun rənglərini daha da tutqunlaşdırır. Buna davam gətirməyən Zampano həssas və məntiqli kəndirbaz Mattonu öldürür. Lakin dəhşətdən və əzabdan ağlını itirmiş Censamina Zampanonu tərk edib gedəndə və özündən sonra özünün qəmli mahnısını qoyanda Zampanoda tədricən o qədər də aydın olmayan həyəcanlı və xeyirxahlığa meyilli insani hisslər oyanır. Filmin son epizodunda Zampano dəniz kənarında uzanıb yaralanmış vəhşi heyvan kimi zarıyır.

Bu film üzərində həvəslə işləyən Felliniyə elə gəlirdi ki, o dünyanı hamıya sevdirə və öz dayaq nöqtəsini tapa biləcəkdir. Fellinin dayaq nöqtəsi ən adi insan "məni"dir.

Bu film haqda Fellini belə deyirdi: "Bu film həyatımın ən vacib mərhələsi, bəlkə də sonudur. Mənim mənəvi maraqlarımın və estetik tələblərimin ifadəsidir".

Fellini "Yol" filmində insanları haqq, yaxşılıq, sevgi yoluna göndərmək istəyirdi. O, bu filmdə hər bir insan qarşısında müəyyən məsələlər qoyur: özünüdərketmə, özünüinkişafetmə, başqa insanlarla yaxınlaşma, humanist olma, tənhalığı rametmə və s.

Fellinin bu filmində oynadığı Censamina obrazı Cülyetta Maziniyə Oskar mükafatı qazandırsa da, o bu rolunu özününkü hesab etmirdi. Doğrudur, Fellini sonrakı, məsələn, "Fırıldaqçılar" (1955), "Kabiriya gecələri" (1957) filmlərində yenə də realist səpkili süjetlərə müraciət edib. Lakin fırıldaqçıların müxtəlif fırıldaq əməllərindən və həyat nəticələrindən faciəvi cəza almalarından, hamıya etibar edən Kabiriyanın yazıqlığı və xeyirxahlığında Fellini təkcə həyatın sosial qanuna uyğunluğunu deyil, həmçinin əzəldən xeyrin və şərin mübarizəsində xristian möhfümatı axtarırdı.

## Film haqqında
* Federiko Fellini bu filmin ssenarisini hələ 1949-cu ildə yazmışdı. Lakin çəkilişləri faktiki olaraq yalnız 1953-cü ilin sonlarında reallaşdıra bilmişdi.
* Film neorealizm janrında çəkilmişdir.
* Filmə görə italyan kinotənqidçiləri Fellinini neorealizmdən universalizmə keçərək simvolik pritça çəkdiyi üçün tənqid etmişdilər.

## Mükafatlar və nominasiyalar

### Mükafatlar

#### 1957-ci ilin "Oskar" mükafatı:
:Xarici dildə ən yaxşı filmə görə – Dino de Laurentis, Karlo Ponti

#### 1954-cü ilin Venesiya kinofestivalının mükafatı:

:Gümüş Şir – Federiko Fellini

### Nominasiyalar

#### 1957-ci ilin "Oskar" mükafatı:
:Ən yaxşı ssenariya görə – Federiko Fellini, Tullio Pinelli

#### 1956-cı ilin "BAFTA" mükafatı:
:Ən yaxşı film
:Ən yaxşı xarici aktrisa – Cülyetta Mazina

#### 1954-cü ilin Venesiya kinofestivalının mükafatı:

:Qızıl Şir – Federiko Fellini
 
## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifləri:** Federiko Fellini, Tullio Pinelli, Ennio Flayano
:**Rejissor:** Federiko Fellini
:**Operator:** Otello Martelli
:**Bəstəkar:** Nino Rota
:**Prodüser:** Dino de Laurentis, Karlo Ponti

### Rollarda
:Entoni Kuinn – Dzampano
:Cülyetta Mazina – Celsomina
:Riçard Beyshart – Matto
:Aldo Silvani – Ciraffa
:Marçella Rovere – Vedova
:Liviya Venturini – Suorina

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
* 
* 
* Filmin musiqisi
* Fellini bu filmiylə dünyaya səs salmışdı — bir obrazın tarixçəsi

## Həmçinin bax