Arif Əfəndiyev (kimyaçı)

**Arif Cavanşir oğlu Əfəndiyev** () — Azərbaycanlı alim, AMEA akad. M. F. Nağıyev adına Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunun kimya elmləri doktoru, Professor.

## Həyatı
Arif Əfəndiyev 10 oktyabr 1948-ci ildə Ermənistan SSR-in Qafan şəhərində anadan olub. M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunu bitirib. Professor Arif Əfəndi AMEA-nın Akademik M. F. Nağıyev adına Kimya Problemləri İnstitutunda laboratoriya müdiri vəzifəsində çalışır.

## Əsas elmi nailiyyətləri
Xlorlu karbohidrogenlərin katalitik oksidləşmə reaksiyalarının kinetika və mexanizminin elmi əsasları hesablanmışdır. Aşağı molekullu spirtlərin, karbohidrogenlərin katalitik oksidləşdirici dehidrogenləşmə reaksiyalarının elmi əsaslarınin hazırlanması. 60-a qədər yeni bioloji aktiv maddələr sintez olunmuşdur.

## Pedaqoji fəaliyyəti
* Azərbaycan Pedaqoji Universitetində Dövlət İmtahan komissiyasının sədri.
* Bakı Dövlət Universitetinin Fiziki və Kolloid kimya kafedrasında əvəzedici müəllim.

## Elmi – təşkilati fəaliyyəti
* Azərbaycan Respublikası Həmkarlar İttifaqı Konfederasiyasının məclisinin üzvü.
* AMEA Azad Həmkarlar İttifaqı sədr müavini, məclisinin üzvü, Kimya Problemləri İnstitutunun Həmkarlar Təşkilatının sədri, elm və müdafiə Şuralarının üzvü.

## Təltif və mükafatları
* Tərəqqi medalı
* AMEA Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanı
* AP HTK yubiley medalı AMEA Azad Həmkarlar İttifaqının Fəxri fərmanı
* YİLKVİ Fəxri fərmanı

## Elmi tədqiqatları
Arif Əfəndiyevin apardığı tədqiqatların nəticələri:
* Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı — 358
* xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı — 99
* beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı — 46
* Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı	11
Kadr hazırlığı:
* fəlsəfə doktorlarının sayı — 10
* elmlər doktorlarının sayı — 1

## Əsas elmi əsərləri
# Trixlorbenzolların katalitik oksidləşməsi. N. F. Aykan, S. A. Əliyev, S. N. Cəlilova, İ. H. Məlikova, A. C. Əfəndi. Akademik M. F. Nağıyevin 100-illik yubileyinə həsr olunmuş elmi konfransın məruzələrinin tezisləri, 2008, s.69.
# Karbon monooksidin tullantı qazlarında birgə oksidləşdirilməsi. İ. S. İbrahimov, T. T. Yarıməmmədov, K. S. Salmanova, İ. H. Məlikova, A. C. Əfəndi. Akademik M. F. Nağıyevin 100-illik yubileyinə həsr olunmuş elmi konfransın məruzələrinin tezisləri, s.69
# Окислительное дегидрирование спиртов Ъ1-Ъ3 на сплавных и гидридных каталитических системах. А. М. Алиева, А. Д. Эфенди, С. А. Алиев, Р. С. Султанова. Материалы научной конференции, посвященной 100-летнему юбилею чл.корр. АНА Г. Х. Эфендиева, Баку-2007.
# Vanadium əsasında oksid katalizatorların oksidləşmə-reduksiya xassələrinin tədqiqi. Azərb. Kimya jurnalı, 2006, № 3, s.58.
# Sənaye tullantı qazlarında karbohidrogenlərin üzvi birləşmələrin və CO-nun katalitik oksidləşməsi. Kimya Problemləri jurnalı, 2007, № 4, s.637.
# Karbon monooksidin karbohidrogenlərlə birgə katalitik oksidləşməsi. Akad. H. Əliyevin 100 — illik yubileyinə həsr olunmuş "Ekologiya, həyat və cəmiyyət problemləri" Beynəlxalq elmi konfrans, Bakı, 2007, s.512.
# Рустамова Дж. Т., Алиева А. М., Эфенди А. Дж., Меликова И. Г., Бабаев Э. М., Исмаилова Б. А., Шихлинская Т. А., Магеррамова Л. Г. Превращение метанола на природных цеолитах и его модифицированных формах. //European Journal of Analytical and Applied Chemistry. Вена. 2015, № 2, р. 85–91.
# Fakhriyya M. Nasiri., Fikret A. Kuliev, Arif J. Efendy, Lyudmila I. Kojarova, Farida A. Abdullayeva, Irada H. Melikova, Natevan F. Aykan. The Study of Inhibition Effect of Rhenium Thioacetic and Dithiocarbonic Acids in Oxidation Reaction. //J/Advances in Chemical Engineering and Sciences. 2015. V. 5, No3, p.338–340.
# Рустамова Дж. Т., Эфенди А. Дж., Кожарова Л. И., Алиева А. М., Айкан Н. Ф., Меликова И. Г. Адсорбционные свойства природных цеолитов по двуокиси серы. The Second European Conference on Chemical Sciences. 20th may 2015, Vienna, 2015, з.29–31.
# Рустамова Дж. Т., Эфенди А. Дж., Кожарова Л. И., Алиева А. М., Айкан Н. Ф., Меликова И. Г. Адсорбционные свойства природных цеолитов по двуокиси серы. The Second European Conference on Chemical Sciences. 20th may 2015, Vienna, 2015, з.29–31
# Babayev E. M., Efendi A. C. Yunisova F. A. Aykan N. F. Catalytic Activity of Oxovanadium Catalysts Supportedon SiO2 or Al2O3 in the Selective Oxidation of p-Chlorotoluene. // Journal of Environmental Science, Computer Science and Engineering & Technology, March 2016 — may 2016; A; Vol.5. No.2, P. 17–22
# Efendi A. C., Babayev E. M., Nasiri F. M. Ismayilova B. A., Yunisova F. A. Selective gas phase oxidation of monochlorotoluenes over modified oxovanadium systems supported on Al2O3 and SiO2 . //Turkish Chemical Journal. 2016, Pş 208.
# Irada G. Malikova, Arif Dzh. Efendi, Adile M. Aliyeva, Huseyn M. Faradjev, Jeyran T. Rustamova, Lala G. Magerramova. Mechanism and Kinetic Model of Heterogeneous Catalystic Process of Demercaptanization of Oil // Elixir Appl. Chem. 2016, V.99. pp. 43300–43304
# Эфенди А. Д., Бабаев Е. М., Меликова И. Г., Айкан Н. Ф., Насири Ф. М. Катали-тическое окисление полихлорсодержащих бензолов и толуолов. Нефтепеработка и нефтехимия. 2017, № 7. C. 15–19
# Кожарова Л. И., Эфенди А. Дж., Шихлинская Т. А., Насири Ф. М., Алиева А. М., Рустамова Дж. Т. Механизм реакции окислительного аммонолиза фурфурола в жидкой фазе. Журнал нефтепереработка и нефтехимия. 2017, № 6, c. 17–20.
# Рустамова Дж. Т., Эфенди А. Дж., Алиева А. М., Меликова М. Г., Кожарова Л. И., Шихлинская Т. А. Изучение адсорбции хлорокислов азота на основе природного цеолита клиноптилолита. Журнал нефтеперера-ботка и нефтехимия. 2017, № 9, с. 20–26
# Ismayilova B. A., Efendi A. C., Tagiyev D. B., Babayev E. M., Aliyeva A. M., Rustamova C. T., Aykan N. F. Etherification of dichloromaleic anhydride with low molecular (C1-C4) aliphatic alcohol in the presence Zeolite catalysts //JECET; Journal of Environmental Science, Computer Science and Engineering & Technology. March 2017 — may 2017; Sec. A; Vol.6. No.2, 122–127.
# Fakhriyya Nasiri, Fikret Guliyev, Arif Efendi, Farida Abdullayeva, Lyudmila Kojarova, Jeyran Rustamova, Tarana Shikhlinskaya. Synthesis of methyl-2,5-dihydroxyphenlsulfide and study of its antioxidant action. //Elixir International Journal. Applied Chemistry. 2017, v.106, p. 46583–46584.
# Меликова И. Г., Эфенди А. Д., Исмаилова Б. А., Фараджев Г. М., Магеррамова Л. Г., Гаджиева К. И. Изучение кинетических закономерности этерификации дихлормалеинового ангидрида с метанолом в присутствии цеолитных катализаторов. //Журнал Общей химии. 2018, т.88, № 12., с.1960–1966.
# Рустамова Дж. Т., Эфенди А. Дж., Алиев С. А., Меликова И. Г., Кожарова Л. И., Шихлинская Т. А., Алиева А. М. Изучение адсорбции хлорокислов азота на основе природного цеолите – клиноптилолита. /Журнал нефтепереработка и нефтехимия. 2018, № 7.c. 35–37.
# Насири Ф. М., Кулиев Ф. А., Эфенди А. Дж., Абдуллаева Ф. А., Кожарова Л. И., Рустамова Дж. Т., Исмаилова Т. А., Шихлинская Т. А. Синтез метил-2,5-дигидроксифенилсульфида и исследование его антиоксительного действия. //Science and World. International Scientific journal. 2018, № 6 (58), V. 11, pp.40–42.
# Рустамова Дж. Т., Эфенди А. Дж., Насири Ф. М., Байрамова С. А., Алиев С. А., Мамедов С. И., Мансурова К. А. Цеолита–условия образования в природе, свойства и применение. East European Science Journal. 2018, V.9(37), pp. 67–71.
# Рустамова Дж. Т., Эфенди А. Дж., Насири Ф. М., Шихлинская Т. А., Исмаилова Т. А., Байрамова С. С., Мансурова К. А. Влияние физико-химических свойств цеолитов на их адсорбционные способности. //Norwegian Journal of development of the international Science. 2019. N31. Part 1. P. 7–12.
# Алиева А. М., Эфенди А. Дж., Магеррамова Л. Г., Кожарова Л. И., Меликова И. Г., Бабаев Э. М. Способы получения альтернативных видов топлив на основе метанола //Журнал нефтепереработка и нефтехимия. 2019, № 2.c. 27–32
# Кожарова Л. И., Эфенди А. Дж., Алиева А. М., Насири Ф. М., Шихлинская Т. А., Рустамова Дж. Т. Некоторые кинетические закономерности процесса окислительного аммонолиза фурфурола в жидкой фазе //Журнал нефтепереработка и нефтехимия. 2019, № 6.c. 27–32

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* science.gov.az