open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yusif Ziya Ortaç

**Yusif Ziya Ortaç** ()— türk şair, yazıçı, ədəbiyyat müəllimi və siyasətçi.

Türk şeirində Beş Hecaçılar olaraq adlandırılan qrupdan olan, Türk Ədəbiyyatının görkəmli yumor yazıçılarındandır. Beş Hecaçılar qrupunun üzvlərindən olan Orxan Seyfi Orxon ilə birlikdə Türk dərgiçiliyi sahəsində əsas yeri olan siyasi-yumoristik dərgisi "Ağbaba"nı yaratmış, bu dərgidəki yazıları ilə böyük kütlələri heyran etmişdir.

VIII və IX Dövr Ordu Millətvəkili kimi Türkiyə Böyük Millət Məclisində yer almışdır.

## Yaradıcılığı
Yusuf Ziya daha çox "qadın şairi" kimi tanınmışdır. Şeiri dərin deyildir. Onun ən qüvvətli yönü satirik şair olmasıdır. Heca vəzninə və türkcəyə xidmətlərini bu şəkildə dilə gətirir: "Biz şeirdə inqilab edən nəsilik. Düşünün, böyük şair Əhməd Haшиmиn "Zцcacи-sяnяtц fиkrяtlя yцksяlиrlяr hяp" deyə yazdığı bir zamanda bir neçə gənc çıxır, ərəb və əcəm notunu bir yana atıb heca vəznilə və danışılan İstanbul türkcəsiylə şeir sınaqlarına başlayır. Bu örnəksiz işi asan sanmayın. Deyəsən, bacardığımız ən gözəl və ən çətin iş elə budur: şeirin sözünü və səsini dəyişdirmək. O zamanlar bir ay əvvəl yazdığımız hər mənzumənin dilini bir ay sonra кöhnə sayırdıq. Bizim nəsil heç bir şey etməmiş olsa bеlə, böyük əsərləri yazacaq böyük sənətkarlara şeirin ana materialını, türk dilini ələkdən keçirdi, yoğurdu, hazırladı".

### Kitabları
* "Yanardağ" (1928)
* "Quş civiltiləri" (1938)
* "Bir sərv kölgəsi" (1938)

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Türkiyə ədəbiyyatı
İlhami Bəkir Tez

**İlhami Bəkir Tez**(1905–1984)—Türkiyə şairi.

## Həyatı
Əruzu yaxşı bilirdi. İlk şeirlərində heca vəznini işlətsə də, sonrakı şeirlərini sərbəst vəznlə yazır. Şeirində ahəng ünsürü açıqdır. Bu dönəmdəki şeirlərini "Həyat bilgisinə görə uşaq şeirləri" (1927), "Mavi kitab" və "24 saat" (Nazim Hikmətlə birlikdə hazırlamışdır və bir fəhlənin iş günündən bəhs edir), "Birinci forma A" (1930), "Hər hansı bir şeir kitabıdır" (1931), "Mustafa Kamal" (1933-cü ildə, cümhuriyyətin onuncu ilində yazdığı bir dastandır. Bu kitabında Atatürkün həyatına, qurtuluş savaşına və istiqlal fikrinə yer verir), "Olduğu kimi" (1935) adları altında toplayır. Sosialist şeiri Mayakovskidən öyrənir. Eşqə, fərdi mövzulara yer verir. Şeirlərində savaş və savaşın nəticəsi olan aclığı, mədən fəhlələrini işləyir. Sosial mövzulara marksist nöqteyi-nəzərdən yanaşır. Şeirlərində zaman-zaman yaşama sevinci də sezilir, yalın xalq dilinə yer verir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Türkiyə ədəbiyyatı
Nail Vəhdəti Çakırxan

**Nail Vəhdəti Çakırxan**() —Türkiyə mimar, şair və jurnalist.

Ağahan Mimarlık Ödülü sahibidir.

## Həyatı
1910'da Muğla'nın Ula ilçesinde doğdu. Muğla ve Konya'da lisyi okuduktan sonra Tıp ve Hukuk fakültelerini yarım bıraktı. Rusya'ya giderek tahsiline burada devam etti.
Önçülərindən olduğu sərbəst şeir anlayışının yayğınlaşmasına töhfəsi böyükdür. 1950-ci illərdən sonra şeiri tərk etmiş, daha çox siyasi mücadilə ilə uğraşmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Türkiyə ədəbiyyatı

## Xarici keçidlər
* http://www.akyaka.org/cakirhan/odul_evi/odul_evi_eng.htm Ders programı: | başlık = Revivalism and Twentieth-Century Architecture | erişimtarihi =  | yayımcı = Agha Khan Program for Islamic Architecture, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü | dil = İngilizce }} 
* http://www.akyaka.org/cakirhan/odul_evi/odul_evi_eng.htm Ödül evi fotoğrafları: | başlık = Some photos of the famous house, for which the "Aga Khan Prize" was given to Nail Çakırhan | erişimtarihi =  | yayımcı = www.akyaka.org | dil = İngilizce }}
Həsən İzzəddin Dinamo

**Həsən İzzəddin Dinamo** () — Türkiyə şairi.

## Həyatı
Şeirlərini "Yeni yol", "Sokak", "Həmlə", "Küllük", "Səs", "Yeni ədəbiyyat" dərgilərində çap etdirir. Bu dövrdəki şeirlərini "Adsız kitab" (1931-ci ildə, Vəhbi Cəm və Mehmet Cavad ilə birlikdə) və "Dəniz fənəri" (1937) adı altında nəşr etdirir. 1926-cı ildən etibarən çap olunan ilk şeirlərində Faruq Nafizin təsiri görünür və heca vəznini işlədir. Fərdi mövzulara yer verir. Nazimin "835 sətr" kitabını oxuyunca Nazimin təsiri ilə sərbəst vəzndə şeirlər yazmaya başlayır. Mövzuları fərdidən sosiala dönür. Şeirlərində ideoloji ünüsürlər çox bəlirgin, sənət dəyəri isə çox zəifdir. 1933-cü ildən sonrakı şeirlərində N. Hikmətin təsiri azalır, öz şəxsiyyətini tapmağa çalışır.

## Əsərləri

### Şeirləri

### Romanlar

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Türkiyə ədəbiyyatı
Ərcümənd Behzad Lav

**Ərcümənd Behzad Lav**(1903–1983)—Türkiyə şairi.

## Həyatı
Bu dövrdə aşağıdakı şeir kitablarını yayınlayır: "S. O. S." (1931), "Xaos" (1934), "Açıl, kilidim, açıl" (1940). İlk şeirlərini ənənəvi şeir tərzində yazır. Sonradan Nazim Hikmətin təsiri ilə sərbəst tərzdə şeirlər yazmağa başlamışdır. Daha çox sürrealizmin təsiri altına düşmüşdür.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Türkiyə ədəbiyyatı
Avstriyada təhsil

**Avstriyada təhsil** — Avropanın mərkəzində yüksək səviyyəli təhsil sistemi.

## Ali təhsil
Dövlət universitetlərində maksimum təhsil haqqı semestrdə 363 avrodur. Avropa məkanında ali və ikinci ali təhsil almağın ən əlverişli şərlərinin Avstriyada olduğu hesab edilir.

### Əsas üstünlükləri
* birbaşa orta təhsildən sonra qəbul olunmaq olur;
* qəbul üçün yaş məhdudiyyəti yoxdur;
* qəbul üçün alman dilini bilmək tələb edilmir;
* qəbul imtahanları yoxdur (istisna: tibb, psixologiya, yaradıcı ixtisaslar)
* qəbul yerləri məhdud deyil və müsabiqə yoxdur
* qəbul zamanı attestat və diplom qiymətləri nəzərə alınmır;
* maksimal təhsil haqqı semestrdə 363 avro;
* universiteti bitirdikdən sonra ölkədə qalıb işləmək hüququ verilir.

### Xüsusiyyətləri
Bütün Avstriya universitetlərində tədris  Bolonya prosesi  tələbləri ilədir. Universitetlərdə 330-dən çox fakültə vardır. Tələbələr eyni zamanda bir neçə universitetdə təhsil ala bilərlər. Tədris dövründə tələbələrin praktika keçməsi üçün geniş şərait yaradılır və universitet bu işdə tələbələrə kömək edir. Arzu edən tələbələr bir neçə semestri digər Avropa ölkələrinin universitetlərində keçirə bilərlər.

Tədrisi bitirən tələbə təhsil aldığı səviyəyə görə bakalavr, magistr və ya doktor dərəcəsini alır. Özünü müsbət tərəfdən göstərən məzun Avstriya və Avropanın digər ölkəkərində iş təklifi ala bilər. Avstriya universitetləri dünyada keyfiyyətli təhsili ilə tanınırlar.

### Təhsil haqqı
Hər universitetin öz təhsil tarifi vardır. Bunula belə 24 sentyabr 2009-cu il "Ali təhsil haqqında" qanuna əsasən dövlət universitetlərində təhsil haqqı bir semestr üçün €363,36-dir, bunun  €16,86-i universitet tələbə təşkilatının hesabına gedir.

Özəl təhsil müəssisəlrində təhsil haqqı yüksəkdir. Məsələn, *Webster* universitetinin bakalavr pilləsində təhsil haqqı €26.000, magistr pilləsində isə €20.000-dir.

*MODUL* özəl universitetində illik təhsil haqqı yaşayış xərci ilə birlikdə  €16.000-dur, bunun €10.000-u ilkin ödəniş kimi keçirilməlidir.

### Pulsuz ali təhsil
Pulsuz təhsil Avropa Birliyi ölkələrindən olan tələbələr, *Daueraufenthalt* vizası olan tələbələr və Vyana Dövlət Universitetində təhsil alan Azərbaycan, Belarus, Ukrayna,  Moldova, Tacikistan, Qazaxıstan, Özbəkistan və Ermənistan vətəndaşları üçündür.

## İstinadlar
Afina məktəbi (Rafael)

**Afina Məktəbi** () — Rafael Santinin Apostol sarayında yaratdığı əsər. "Afina məktəbi" əsəri Rafaelin, eləcə də bütün Renessans incəsənətinin ən tanınmış əsərlərindən biridir.
## Tarixi
Freska sarayın *Stanze di Raffaello* (Rafael otaqları) adlanan və pontifikin şəxsi istifadəsi üçün nəzərdə tutulmuş dörd otaqdan birində yerləşir. Papa II Yuli (hakimiyyət illəri 1503 - 1513) həmin otaqları rezidensiya kimi seçmiş və onların tərtibatını Rafael Santiyə sifariş etmişdir .

"Afina Məktəbi" pontifikin iş kabineti hesab olunan *Stanza della Segnatura* otağının divarını bəzəyir .

"Afina Məktəbi" freskasında müxtəlif elm sahələrində tədqiqatlar aparmış alimlər və mütəfəkkirlər təsvir edilmişdir. Rafael əsərdəki obrazların hansı alimlərə məxsus olduğu haqqında qeydlər qoymamışdır . Arxitektor və bioqraf Giorgio Vasari (oxunur Corco Vaza'ri; 1511 – 1574) "Afina Məktəbi"-ndəki personajların kimliyi haqqında hipotezlər irəli sürmüşdür. Hər obrazın məhz hansı tarixi şəxsə aid olduğu həmin obraza aid atributlarla da təxmin edilə bilər.

## Personajların siyahısı

# Kitiyalı Zenon və ya Eliyalı Zenon
# Epikür
# II Federiko Qonzaqa
# Boesius və ya Anaksimandr və ya Empedokl
# Averroes (İbn Ruşd kimi tanınır)
# Pifaqor
# Alkiviad və ya Makedoniyalı İsgəndər
# Antisfen və ya Ksenofon
# Hipatia (Rafaelin sevgilisinin, Marqaritanın üz cizgiləri)
# Esxin və ya Ksenofon
# Parmenid
# Sokrat
# Efesli Heraklit (portret Mikelanceloya bənzəyir)
# Platon 
# Aristotel, Nikomax etikası kitabını əlində tutub
# Diogen
# Plotin
# Evklid 
# Çox güman ki, Hipparx, digər versiyalarda Strabon və ya Zərdüşt
# Ptolemey
# Protoqen
# *R* — Apelles (Rafaelin üz cizgiləri)

## Fraqmentlər


Fayl:Raffael 060.jpg
Fayl:Raffael 070.jpg|Kitiyalı Zenon və ya Eliyalı Zenon
Fayl:Sanzio 01 Epicurus.jpg|Epikur
Fayl:Averroes closeup.jpg|Averroes və ya İbn Rüşd və  Pifaqor
Fayl:Raffael 068.jpg|Pifaqor
Fayl:Raffael 059.jpg|Makedoniyalı İsgəndər və Antisfen və ya Ksenofont
Fayl:Raffael 065.jpg|I Françesko Mariya
Fayl:Sanzio 01 Parmenides.jpg|Parmenid
Fayl:Raffael 069.jpg|Eshin və Sokrat
Fayl:Raffael 066.jpg|Heraklit Effesin obrazında Mikelancelo
Fayl:Raffael 067.jpg|Leonardo da Vinçi Platon obrazında
Fayl:Raffael 061.jpg|Aristotel
Fayl:Raffael 062.jpg|Diogen
Fayl:Sanzio 01 Euclid.jpg|Donato Bramante Evklid və ya Arximedin obrazında
Fayl:Raffael 071.jpg|Strabon və ya Zərdüşt, Ptolemey, Rafael Apelles obrazında və Pyetro Perucino və ya Timoteo Viti Protoqen obrazında
Fayl:Raphael School of Athens GNR.jpg

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* http://www.rafaelsanti.ru/txt/6afschk.shtml
Güzgü (cizgi filmi, 1990)

## Məzmun
Bu multiplikasiya filmi fantasmaqoriyadır, həyat güzgüsündə xeyir və şər qüvvələr qarşı-qarşıya dururlar... Xeyir baş verə biləcək bəlanın qarşısını alır. Təmizlik rəmzi olan xeyir, yəni su, çirkabı yuyub aparır...

## Film haqqında
Filmdə Azərbaycan xalq nağıllarının motivlərindən istifadə olunmuşdur.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi:** Tofiq Mirzəyev (Tofiq Mirzə kimi)
:**Kinorejissor:** Elçin Axundov
:**Quruluşçu rəssam:** Elçin Axundov, Gülşən Quliyeva
:**Kinooperator:** Ramiz Ağayev
:**Bəstəkar:** Eldar Mansurov
:**Səs operatoru:** Marat İsgəndərov
:**Montaj edən:** Nisə Hacıyeva
:**Cizgi rəssamı:** Bəhmən Əliyev, Vaqif Məmmədov, Rauf Dadaşov, Gülşən Quliyeva
:**Assistent:** Z.Rəhimova, Solmaz Hüseynova, Ziya Xəqani
:**Rəssam:** Hüseyn Cavid İsmayılov
:**Redaktor:** Çingiz Qaryağdı
:**Filmin direktoru:** Məmməd Qurbanov

### Filmi səsləndirən
:Həmidə Ömərova (titrlərdə yoxdur)

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 368-370.

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Güzgü (bədii film, 1990)

## Məzmun
Kədərli komediya janrında çəkilmiş film toyla bağlı adət-ənənələrimizdən bəhs edir.

## Festivallar və mükafatlar
: 1) 2002-ci ilin avqust ayında Bakıda "Araz" kinoteatrında keçirilmiş "Bizim Naməlum Kino" festivalı
:* Film qalib gəldiyi üçün rejissor Mehriban Ələkbərzadəyə pul Mükafatı verilmişdir.

## Film haqqında
Film rejissor Mehriban Ələkbərzadənin kinoda ilk işidir.

Film yazıçı İsi Məlikzadənin eyniadlı hekayəsi əsasında ekranlaşdırılmışdır.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
: **Ssenari müəllifi:** İsi Məlikzadə
: **Quruluşçu rejissor:** Mehriban Ələkbərzadə (Mehriban Ələkbərova kimi)
: **Quruluşçu operator:** Amin Novruzov
: **Quruluşçu rəssam:** Fikrət Əhədov
: **Geyim üzrə rəssam:** Nizami Bəydəmirov
: **Bəstəkar:** Cavanşir Quliyev
: **Səs operatoru:** Nataliya Nuriyeva
: **Rejissor:** Nazim Məmmədov
: **Montaj edən:** Nelli Mahmudova
: **Operator assistenti:** Kamal Məlikov
: **Qrim edən:** Gülnarə Qasmova
: **Quraşdırılmış səhnələrin operatoru:** Ramiz Babayev
: **Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı:** Sərvər Musayev
: **Bədii rəhbər:** Eldar Quliyev
: **Redaktor:** Eldəniz Quliyev
: **Filmin direktoru:** Davud Zöhrabov
: **Mətni oxuyan:** Arif Quliyev (titrlərdə yoxdur)

### Rollarda
: Ramiz Əzizbəyli — Nəsir
: Etibar Baxşıyev — Əlibala
: Fatma Mahmudova — Sara
: Lalə Bağırova — növbətçi qadın
: Fikrət Məmmədov — musiqiçi
: Dadaş Kazımov — kəndli
: Muxtar Avşarov — Muxtar
: Nazir Əliyev — müştəri

### Filmi səsləndirən
: Hacı İsmayılov — Nəsir (Ramiz Əzizbəyli) (titrlərdə yoxdur)

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 319; 367.

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Benetise

**Benetise** (çex: *Benetice*) - Çex Respublikasının müalicəvi suları ilə dünyada məşhur olan şəhəri.

2007-ci ilin statistik məlumatlarına görə şəhərin 37 nəfər əhalisi vardır. Paytaxt Praqadan təxminən 130&nbsp;km qərbdə.

## Xarici keçidlər
* www.benetice.eu Benetise
Stefani Mayer

**Stefani Morqan Mayer** (; ) — müasir ABŞ yazıçısı. 37 dilə tərcümə edilən və milyonlarla tirajla çap edilən "Alatoran" romanlar seriyasını yazandan sonra dünya şöhrəti qazandı. Kitabları dünya üzrə 100 milyon tirajla çap edilib.

## Həmçinin bax
* Alatoran (romanlar seriyası)

## Mənbə
* rəsmi saytı
* 

## Qeydlər
# *Twilight* author, Stephenie Meyer is America’s JK Rowling . Independent (19.11.2009). 
# 1 2 Whitworth D. Harry who? Meet the new J.K. Rowling // The Times. — 2008. 
# 1 2 3 Grossman L. It's Twilight in America: The Vampire Saga // Time :2009. 
# Mills T. News Review interview: Stephenie Meyer // The Times. — 2008. 
# The Twilight Saga: The Official Illustrated Guide. 
# Stephen King says *Twilight* author ‘can't write’ (03.02.2009).

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Avstriya universitetlərinin siyahısı

Avstriyada bütün universitetlər federal Elm və Nəqliyyat Nazirliyinin tabelindədir. Universitet müəllimləri və əməkdaşları dövlət qulluqçularısayılırlar. Bütün dövlət universitetləri dövlət büdcəsindən maliyyələşirlər və ölkə vətəndaşları üçün ali təhsil pulsuzdur.

"Der Spiegel" jurnalının tədqiqatının nəticəsinə görə Avstriya universitetləri Avropa məkanında orta yerlərdədir. Vyana, Zalsburq və Qrats universitetlərinin dörd fakültəsi qitədə ən yaxşı reytinqdədir. Zalsburqda hüquq, Vyanada iqtisadiyyat, Qratsda texniki elmlər yüksək səviyyədə keçilir.

Avstriya universitetlərində ümumilikdə 210 min tələbə təhsil alır, onun yarısı — 80 min nəfəri Vyana universitetinin tələbələridir. Tələbələrin 12% xarici tələbələrdir. Almaniya və İtaliyadan olan tələbələr kifayət qədər çoxdur. Universitetlərdə 18 min nəfər müəllim dərs deyir.

## Əsas universitetlər
Vyana Universiteti
http://www.univie.ac.at/ 

Vienna University of Technology
http://www.tuwien.ac.at/english/ 

University of Innsbruck
http://www.uibk.ac.at/ 

University of Linz Johannes Kepler
http://www.jku.at/ 

Vienna University of Economics and Business Administration
http://www.wu-wien.ac.at/english 

Qrats Universiteti
http://www.kfunigraz.ac.at/ 

University of Technology, Graz
http://www.tugraz.at/ 

University of Agricultural Sciences of Vienna
http://www.boku.ac.at/ 

University of Klagenfurt
http://www.uni-klu.ac.at/ 

Vienna University of Veterinary Medicine
http://www.vu-vien.ac.at/ 

University of Leoben
http://www.unileoben.ac.at/ 

Technical College Joanneum
http://fh-johanneum.at/ 

Danube University Krems
http://www.donau-uni.ac.at/en/ 

Graz Medical University
http://www.meduni-graz.at/ 

University of Music and Performing arts Vienna
http://www.mdw.ac.at /

Salzburg University
http://www.uni-salzburg.at/ 

Medical University of Vienna
http://www.meduniwien.ac.at/ 

University Mozarteum Salzburg
http://www.moz.ac.at/ 

Innsbruck Medical University
http://www.i-med.ac.at/ 

Hagenberg Institute of Technology
http://www.fh-hagenberg.at/ 

University of Art and Industrial Design
http://www.ufg.ac.at/portal 

Academy of Fine Arts Vienna
http://www.akbild.ac.at/ 

University of Applied Arts Vienna
http://www.dieangewandte.at/ 

Salzburg Institute of Technology
http://www.fh-sbg.ac.at

## Həmçinin bax

* Avstriyada təhsil
* Ölkələr üzrə universitetlərin siyahısı

## İstinadlar
Yapı Kredi Bank Azərbaycan

**Yapı Kredi Bank Azərbaycan** — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bank. 2000-ci ildə fəaliyyətə başlayıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəsmi saytı
MR-angioqrafiya

**Maqnit-rezonans angioqrafiya (MR-angioqrafiya, MRA)** — maqnit-rezonans tomoqrafiyası vasitəsilə qan damarlarının şəklinin əldə edilməsi üsulu.

## İstinadlar
30 Seconds to Mars (albom)

**30 Seconds to Mars** — Thirty Seconds to Mars musiqi qrupunun ilk studiya albomu.

13 avqust 2002-ci ildə yayımlanan albom, Virgin Records etiketi ilə satışa buraxılmışdır.

## İstinadlar
Qəbulzadələr

**Qəbulzadələr** — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biridir.

## Soyun yaranması
Qəbulzadələrin əsli Şirvandandır. Onlar Şirvan (Şamaxı) xanının sarayına daxil olan, yazıb-oxumağı bilən kübar nəsildir. Sarayda onlar xanın qəbul məsələlərinə baxıblar. Nəsil haqqında yazıda deyilir: “Şirvandan – Qobustandan gəlibdir Qaxa Şeyx Bünyadın oğlu Məhəmməd. Onun oğludur Pirməhəmməd. Onun oğludur Molla Qabil. Onun oğludur Molla Xəlil. Onun oğlanları: Qabil, Hacı, Musa”

## Soyun tanınmış nümayəndələri

*Baba bəy Qəbulzadə — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü.
*Abdulla Qəbulzadə — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü.
*İslam bəy Qəbulzadə — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü.
*Həmzət bəy Qəbulov-Şirvanlı — publisist.
*Mustafa bəy Qabulov — Bakı şəhərinin pоlismеystri.
*Xalidə Hasilova — Azərbaycanın yazıçısı, Azərbaycan Əməkdar Mədəniyyət İşçisi.

## Mənbə

http://www.525.az/view.php?lang=az&menu=7&id=7939&type=1

## Həmçinin bax
Xalidə Hasilova

**Xalidə Məmməd qızı Hasilova** () — Azərbaycanın yazıçısı, Azərbaycan Əməkdar Mədəniyyət İşçisi.

## Həyatı
Xalidə Hasilova 1920-ci ildə Zaqatalada anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Leninqrad Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. Müxtəlif illərdə "Azərbaycan qadını" jurnalında ədəbi işçi (1952-1953), "Göyərçin" jurnalının baş  redaktoru (1966-1972), uzun illər isə "Azərbaycan qadını" jurnalının baş redaktoru kimi  çalışmışdır.

## Mükafatları
* Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri fərmanı — 18.05.1972
* Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri fərmanı — 24.02.1979
* Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni — 18.04.1980

## Yaradıcılığı
Azərbaycan qadınlarının həyatından bəhs edən "Hamı doğmadır mənə", "İnsan ömrü bir nəğmədir" pyeslərini yazmışdır. Maraqlı nəsr əsərlərinin müəllifi kimi tanınan yazıçının "İlk məktub" (1951), "Lalənin kitabı" (1955), "İki yoldaş" (1956), "Onun taleyi" (1969), "Nəğməli könül" (1976), "Məhəbbət olmayanda" (1983), "Çətin yollar boyunca" (1986), "Xoruzlu dəsmal" (1994) və s. kitabları çap olunmuşdur. Uzun illər "Göyərçin" və "Azərbaycan qadını" jurnallarının redaktoru olmuş X.Hasilova "Kiçik hekayələr" (1950), "Lalənin kitabı" (1955), "Ulduzlu papaq" (1960), "Atlas yarpaqlar" (1965) və s. uşaq kitablarının müəllifidir. Eyni zamanda, o, kiçik yaşlı uşaqlar üçün tərcümələri ilə də  ədəbiyyatımızı zənginləşdirmişdir.  N.Nosovanın "Şən ailə" (1951), N.Tixonovun "İgid partizan" (1955), İlda Pereranın "Zənci balası Atolo" (1965), Ə.Nesinin "İndiki uşaqlar möcüzədir" (1972), Melih Bayramın "Günəş gözlü Mustafa Kamal" (1992) və b. kitabları bu qəbildəndir.  Xalidə Hasilova bir sıra nəzəri məqalələrin də müəllifidir ki, onların əksəriyyəti uşaq ədəbiyyatı problemlərilə əlaqədardır.  Bunlardan "Uşaq ədəbiyyatında ədəbi tənqid haqqında" "Gözəl duyğular", "Uşaqlara yüksək  keyfiyyətli əsərlər verək", "Ədəbiyyat və tərbiyə" və s. göstərmək olar.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* Xalidə Hasilova
Baham adalarında təhsil

Baham adalarının əhalisi az olduğuna görə ali məktəbləri yoxdur. (2003-ci il məlumatlarına görə 297,48 min nəfər). 1964-cü ildə ada hökuməti Yamaykadakı Vest-Hind Universiteti ilə razılığıa gələrək Nassau adasında onun qiyabi filialının açımasına nail oldu. Əhalinin bir hissəsi ABŞ, Böyük Britaniya və Kanadada ali təhsil alır. Əhalinin 98% -i savadlıdır.

## Həmçinin bax
* Baham adaları
* Ölkələr üzrə universitetlərin siyahısı

## İstinadlar
Qaragül qoyunu

**Qaragül qoyunu** — qabayunlu qoyun cinsi. Əsasən dərisindən və südündən istifadə edilir..

Qaragül qoyunu əsasən Türkmənistan və İranda saxlanılır.

## Qaragül xəzi
Qaraqul xəzinə müxtəlif cins qoyun qurularının dərilərinə aid edilir və bunlar da özlərinin ilkin tük örtüyünün burulma quruluşuna görə fərqlənirlər.
Qaraqul xəzi aşağıdakı kimi fərqlənir:
* təmizcinsli qara rəngli qaraqul;
* təmizcinsli rəngli qaraqul;
* təmizcinsli boz rəngli qaraqul;
* metis (quyruqlu) qara rəngli qaraqul;
* metis (quyruqlu) rəngli qaraqul;
* metis cinsdən olan qara rəngli qaraqul;
* metis müxtəlif cinsdən olan rəngli qaraqul;
* Doğulmayan, qaraqul cinsli quzu dərisi qaragülçə

Bunlar yaş fərqinə görə (hətta bir aya qədər günlərin sayına görə) və tük örtüyünün inkişaf dərəcəsinə görə üç yerə ayrılır:
* qolyak-lütcə (cox zəif tük örtüyü olan)
* Muar-cox qısa parlaq, iynəyəbənzər dalğavari tük örtüklü (qaragülçə ölü)
* Klyam zahılığın axırıncı mərhələsindəki embrion dərisi və doğulmuş 1–2 günlük quzu dərisi; tük örtüyü müardan çoxdur və burulma təzə başlayır(buna qaragül-qaragülçəsi deyilir)
* Sumuşka- doğlmuş, 2–4 günlük quzu dərisi:
* Yaxobob-doğuluş 1-aya qədər qaraqul cinsli quzu dərisi.
* Merluşka:-30 günlük quzu dərisi (qara palıdı və ağ rəngli)

Qaragül xəzi müxtəlif qoyunların quzu dərilərindən ibarətdir. Qara, boz və çal rəngli təmiz cinsli qaragül dərisi, qara və əlvan rəngli müxtəlif cinslərin (zərif yunlu qoyunlardan başqa) qarışığından olan qaragül dəri saf və qarışıq cinsli qaragülçə (doğulmamış quzu), təbii və boyanmış krım dərisi, təbii və boyanmış güllü dəri, Rusiya və səhra müarının dərisi , güllü və safcinsli yaxobab dərisi bu qrupa daxildir.

Bunlardan başqa sənayedə şiraz, Xorason, Əfqan, Tehran, Qərbi Cin və Monqolustan quzu dəriləri də emalı edilir.

Qaraqul quzu dərisi qoyunların tükü yaşına görə çox dəyişilir. Dəriyə qiymət verilməsində bu halın çox böyük əhəmiyyəti vardır. Qoyunun yaşı artdıqca, dərisinin keyfiyyəti aşağı düşür. Quzunun ilk doğulan günlərində alınan dərisi ən qiymətli dəridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əli Məhzun Zeynalabdinzadə Rəhimov

**Əli Məhzun Zeynalabdinzadə Rəhimov** (təxəllüsü: *Yetim cücə*) — şair

## Həyatı
Əli Məhzun Zeynalabdinzadə Rəhimov: "Molla Nəsrəddin" çilərdən biri, "Bürhani-həqiqət jurnalının müdiri və mühərriri kimi tanınmış şair-jurnalistdir. Onun dərin mənalı, oxucunu düşünməyə vadar edən yazıları, bəzən başqa müəlliflərin əsərləri kimi qələmə verilən satirik şeirləri müxtəlif mətbu orqanlarda dərc olunmuşdur.

Molla Nəsrəddinçi Əli Məhzun Rəhimovun "İranlı olmasaydı" satirik şeirinin "Mollanəsrəddin" ədəbi məktəbinin istedadlı nümayəndələrindən olan Bayraməli Abbaszadənin 1948-ci ildə nəşr olunan "Seçilmiş əsərləri" və 1964-cü ildə çapdan buraxılan "Seçilmiş şeirləri" kitabına daxil edilməsi maraq doğurur.

"İranlı olmasaydı" satirik şeiri "Molla Nəsrəddin" məcmuəsinin 1914-cü il aprelin 11-də nəşr olunan 13-cü nömrəsində şeirin sonunda müəllifin gizli imzası "Yetim cücə" kimi göstərilməsi
Bayraməli Abbaszadənin ədəbi irsini oxuculara təqdim edən tədqiqatçı İ.Rzayevi bu gizli imza çaşdırmışdir. Təkzibolunmaz fakt odur ki, "Yetim cücə"B.Abbaszadənin deyil, Əli Məhzun Zeynalabdinzadə Rəhimovun gizli adı-imzası olmuşdur. Bu gizli adimzanın həqiqətən də "Bürhani-həqiqət" məcmuəsinin 1917-ci il aprelin 15-də çıxan 6-cı nömrəsində "Hərdənbir" başlığı ilə dərc olunan yazının Əli Məhzuna məxsus olduğu və həmin yazının "Yetim cücə" gizli adı ilə verilməsi bu məsələyə aydınlıq gətirir. Bu barədə ilk dəfə tanınmış ədəbiyyatşünas-alim, filologiya elmləri doktoru, professor Asif Rüstəmli "Özgə imzalar" sərlövhəsi ilə "Azərbaycan" jurnalının 1989-cu il 1-ci sayında (səh.176-180)çap etdirdiyi məqaləsində, sonra isə Bayraməli Abbaszadəyə həsr etdiyi "Tufanlardan keçən ömür" (Bakı, Sabah, 1995, səh.40-41)monoqrafiyasında məlumat vermişdir.

"Molla Nəsrəddin" məcmuəsində "İrəvan səyahətim"adlı yazıda oxuyuruq: "…Çıxıb bazara Yetim cücəni… Məhkəmə pişiyini xəbər aldım, dedilər ki, onlar adam içinə çıxmağa ehtiyat edirlər…"
Məlum faktdır ki, Yetim cücə Əli Məhzun Rəhimovun, Məhkəmə pişiyi isə Cabbar Əsgərzadənin imzalarıdır. Bunlar danılmaz faktdır.

## Ədəbiyyat

*Hüseyn Həşimli. Əli Məhzun və "Ədəbiyyata dair" əsəri. Bakı: Nurlan, 2009, 80 səh.

## İstinadlar
Parazitizm

**Parazitlik** və ya **parazitizm** – növlər arasında qida əlaqə forması olub, partnyor orqanizm (konsument) canlı sahibinin bədənindən həm qidalanma mənbəyi, həm də məskunlaşma (yaşama) yeri (daim və ya müvəqqəti) kimi istifadə edir. Parazitlər öz sahibindən xeyli kiçik olur. Parazitizm yırtıcılardan fərqli olaraq növlərin dar çərçivədə ixtisaslaşması ilə səciyyələnir. Belə ki, sahib paraziti yalnız qida ilə deyil, həm də mikroiqlim,
mühafizə və s. ilə təmin edir. Parazit sahibinin orqanizminin xüsusiyyətlərinə nə qədər yaxşı uyğunlaşarsa, onun orada çoxalmaq və nəsilvermək ehtimalı da artar.
  
Parazitlik əlaqələri ziyanverici həşərat və bitki, qansoran həşərat, heyvan və s. ola bilər. Parazit həşəratlar çox vaxt epidemiyanın yayıcısı ola bilər (bitlər-tif, gənələr-ensefalit xəstəliyi və s.). Parazitin sahiblə sıx təmasda olması iki cür seçmə nəticəsidir. Parazitlərin çoxları tam və uzun müddət sahibindən istifadə edərək onun tez ölümünə səbəb olmur və özünün daha yaxşı yaşamasını təmin edir. Öz növbəsində sahibinin orqanizminin müqavimət gücünə görə seçmə onun üzərində parazitlik edənin vurduğu ziyan getdikcə az hiss olunur. Təkamül gedişində sahib və parazit arasındakı kəskin əlaqələr neytral hala, daha sonra isə iki növ arasındakı əlaqə hər ikisinə faydalı əlaqəyə çevrilir.
  
Yırtıcılıq, parazitizm və digər qida əlaqələri variantlarının əsas ekoloji rolu canlı orqanizmlərin ardıcıl olaraq bir-biriləri ilə qidalanaraq maddələrin dövranına şərait yaratmaqdır, məlumdur ki, onsuz həyatın mövcudluğu qeyri-mümkündür. Bu əlaqələrin digər mühüm rolu növlərin sayının qarşılıqlı tənzimlənməsidir

## İstinadlar
Kommensalizm

**Kommensalizm** ( – müsbət qarşılıqlı təsirin daha sadə tipi sayılır)İki bioloji növ arasında gedən qarşılıqlı təsirin bu formasında növün biri öz fəaliyyəti ilə (kommensala) qida və ya sığınacaq verir. Başqasının yaşayış yerinə köçən orqanizmlər (kommensallar) "ev yiyəsinə" heç bir ziyan yetirmir. Sığınacaq kimi ya tikintidən (yuva), yaxud digər növün bədənindən istifadə olunur.

Ağacların gövdə qabıqlarında epifit bitkilərin məskunlaşması da kommensalizm sayılır. Quş  və  gəmiricilərin yuvalarında buğumayaqlıların olduqca çoxlu növləri məskunlaşır və orada parçalanmış (çürümüş) üzvi qalıqların və ya digər birgə sakinlərinin qalıqları hesabına qidalanırlar. Bir çox növlər yalnız yuvalarda yaşayır və oradan kənara çıxmırlar, belə növlər nidikol adlanır.
  
Kommensalizm  əlaqə tipi təbiətdə olduqca mühüm hesab edilir. Belə əlaqə növlərin daha sıx birgə yaşamasına, mühitdən, qida resurslarından daha tam istifadə etməyə şərait yaradır. Lakin bəzən kommensalizm başqa əlaqə tipinə keçir. Məsələn, qarışqa yuvasında çoxlu qarışqalarla birlikdə stafilinid böcəyinin növlərinə rast gəlinir. Onların yumurtaları, sürfə və pupları qarışqa balaları ilə birlikdə olur. Bu balalar böcəyin yumurta, sürfə  və baramasına qulluq edir, onları yalayır və xüsusi kameralara daşıyırlar. Bəzən qarışqalar iri böcəyi də qidalandırır 

## Mənbə
Kler Forlani

**Kler Antonia Forlani** (; 17 dekabr 1971, London, Böyük Britaniya) — ingilis aktrisa.

## Həyatı
Kler Forlani Tvikenhemdə anadan olub. 11 yaşında Ferraradan İtaliyaya, sonra isə Londona köçüb. Londonda İncəsənət Pedaqoji məktəbinə daxil olub və altı il burada təhsil alıb.

## Karyerası
Forlaninin valideynləri 1993-cü ildə San Fransiskoya köçüblər. Sonralar Forlani J. F. K.-televiziya verilişinə çəkilib. "Ehtiyatsız gənclik" və "Polis Akademiyası: Moskva missiyası" filmində rol alıb. 1995-ci ildə Kevin Smitin Malltrats filmində Brendi Svenninqin köməkçisi, 1996-cı ildə "The Rock" filmində Ceyd Ancelo, 1998-ci ildə *Tanış olun, Co Blek* Syuzan Perriş rolunu oynayıb. 2003-cü ildə Ceki Çan ilə birgə "Medalyon" filmində baş rola çəkilib.

## Filmoqrafiya
Tretyakov qalereyası

**Tretyakov Qalereyası** — Rusiyanın ən böyük muzeylərindən biri, Moskvada yerləşir. O, rus incəsənətinin simvoludur. Qalereya dəyərli rus kolleksiyalarına və daha sonra sovet incəsənəti və mədəniyyətinə, əlli mindən çox rəngkarlıq, qrafika, heykəltaraşlıq və tətbiqi incəsənət nümunələrinə malikdir.

## Tarixi
Tretyakov Qalereyasının tarixi 1856-cı ildən başlanır. Moskvanın tanınmış taciri Pavel Tretyakov öz ilk rəngkarıq işlərini rus rəssamlarından alır və bununla ən gözəl incəsənət əsərlərinin kolleksiyası onun həyatının işinə çevrilir.

Tretyakov sayəsində Qalereya rus peredvijniklərinin-XIX əsrin II yarısında rus rəssamlar məktəbinin üzvlərinin ən yaxşı kolleksiyalarının sahibinə çevrildi. İlya Rupin(onun "Dəhşətli İvan və onun oğlu" əsəri daxilolmaqla), Perov, Kramskoy, N.Ge, Savrasov, Şişkin, Vasnetsov, Vereşşaqin, Serov, Aleksandr İvanov (oz kətan üzərində məşhur əsəri "İsanın insanlardan əvvəl təzahür etməsi" ilə) və başqaları Rus incəsənətinin öncülləri idilər.XII-XⅦ əsrlərin qədim Rus ikona rəngkarlığı,Andrey Rublyovun məşhur "Üçlük" əsəri Qalereyaya daxil edildi.

1892-ci ildə Tretyakov öz qalereyasını Moskvaya bağışladı. Sonralar bu Qalereya onun şərəfinə "Tretyakov Qalereyası" adlandırıldı. Unikal muzey əldə edən dünya şöhrətli Moskva şəhəri bu vaxtdan sonra dünya maştabında mədəni missiyanı gerçəkləşdirməyə başladı. Qalereya ümumicəmiyyət mülkiyyətinə çevrildi.

Tezliklə o, yalnız Rusiya deyil, həm də Avropada şöhrət qazandı.

Oktyabr inqilabından sonra SSRi-ni təşkil edən Respublikalarının rəssamları da bu Qalereyada əsərlərini sərgiləmək şansı qazandılar.Ölkənin hər yerindən ən məşhur rəssamların ən gözəl əsərləri Qalereyaya daxil edildi. İndi məşhur Rus rəssamları Rokotov, Brevlov, Vrubel, Konenkov, Valentin İvanov, Milkinov, Anikuşinin əsərlərinin yanında həmçinin T.Salahov, M.Abdullayev, S.Bəhlulzadə, T.Nərimanbəyov və s. kimi görkəmli Azərbaycan rəssamlarının əsərlərini də görmək mümkündür.

Qalereyada incəsənət sərgilərindən başqa depo,əlyazmalar bölməsi,böyük kitabxana və fotokolleksiya da var.

## Qeydlər
* http://www.biografii.ru/index.php?name=Meeting&file=anketa&login=tretiakov_p_m 
* http://ru.wikipedia.org/wiki/Архитекторы_московского_модерна_(книга)

## Xarici keçidlər
*http://www.googleartproject.com/#utm_campaign=ru&utm_medium=ha&utm_source=ru-ha-emea-ru-sk&utm_term=art
*http://www.tretyakovgallery.ru/
*http://www.pinakoteka.ru/paint/
Qonaqkənd xalçaları

**Qonaqkənd xalçaları** — Azərbaycanın Quba-Şirvan xalçaçılıq mərkəzinin Quba qrupuna aid olan bu xalçalar qədim və zəngin tarixə malikdir.

## İstehsalı
Şəkildə təsvir edilən xalça Qubadan 40km cənubda yerləşən eyni adlı qəsəbənin adını daşıyır. Xalçalar təkcə Qonaqkənddə deyil, Qubanın, Dəvəçinin, Qusarın xalçaçılıq məntəqələrində də istehsal olunur. Sovet dövrünə aid və xarici mənbələrdə bu xalça "Sumax" və ya "Sumaxça" kimi tanınır.

## Bədii xüsusiyyətləri
"Qonaqkənd" xalçasının kompozisiyası kontur xətlə yerinə yetirilmiş və şaquli istiqamətdə uzadılmış böyük fiqurlu medalyondan ibarətdir. Onun daxilində səkkizbucaqlı medalyon (göl) yerləşir. Xalçanın mərkəzində dörd künc boyunca uzunsov səkkizbucaqlı göllər yerləşir. Belə medalyonları Qubanın xovsuz "Sumax" xalçalarında və "Köhnə Quba" xalısının naxışlarında görmək olar. Mərkəzi medalyonun çıxıntılı üzlərinə dörd tərəf üzrə piramida təsvirli ornamental formalar verilmişdir. Bu piramidalar öz əsasları ilə sanki köbə zolağına söykənir. Ara sahənin qalan hissələri Quba — Şirvan tipli xalçalara xas olan müxtəlif ölçülü elementlərin sırası ilə örtülmüşdür. Ümumi köbə bir neçə zolaqdan, o cümlədən orta haşiyədən, kiçik haşiyədən, zəncirədən və mədahildən ibarətdir.
XVIII əsrdə, xüsusən XIX əsrin ikinci yarısında yarmarkaların genişlənməsi ilə bu xalçanın kompozisiyası böyük ölçülü xovsuz xalçalarda ("Sumax") tətbiq olunmağa başladı.

## Texniki xüsusiyyətləri
"Qonaqkənd" xalçalarının ölçüsü 120x180sm-dən 150x250sm-ə qədər dəyişir. Dərbənddə və Dağıstanın cənub rayonlarında 12 kvadrat metrlik xalılar istehsal olunurdu. İlmələrin sıxlığı 40x40 ilmədən 50x60 ilməyə qədərdir (bir kvadrat metrdə 160000 ilmədən 250000 ilməyə qədər). Xovun hündürlüyü 4–6 mm-dir.

## İstinadlar
Icon in Me

**Icon in Me** (**iMi**) — Moskvada yaradılan, Rusiya metal-qrupu. 2004–2007-ci illərdə "Hostile Breed" adı altında fəaliyyət göstərmişdir.

## Diskoqrafiya
* Human Museum (2009)
* Moments (2010)
* The Quest (2011)
* Head break solution (2011)
* Lost for Nothing (2012)
* Black Water (2013)

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Banqladeş universitetlərinin siyahısı

**[[Banqladeş]] universitetləri** üç tipə bölünürlər: dövlət (ictimai) universitetlər (dövlət tərəfindən maliyyələşirlər), özəl universitetər və beynəlxalq universitetlər (beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən maliyyələşirlər. Məsələn, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı).

1921-ci ildə yaradılmış Dəkkə Universiteti ölkənin ən birinci universitetidir. O Banqladeş prezidenti tərəfindən 1973-cü ildə yaradılmış *Banqladeş universitet qrantları komissiyası* ilə sıx bağlıdır. Universitetlərin əksəriyyəti çox profillidir. Onların fəaliyyətinə tədris, biznes-tədqiqatlar, mühəndis və texnologiya tədqiqatları daxildir. Bunula yanaşı yeddi universitet islam, iki universitet aqrar sahəni tədris edir. Həmçinin tibb və veterinar istiqamətli universitetlər də vardır.

## Dövlət universitetləri
Banqladeşdə 30 dövlət universiteti vardır. Onlar dövlət tərəfindən maliyyələşir və özünü idarəeədən dövlət müəssisəsi statusuna malikdirlər. Paytaxt Dəkkə şəhərində 12 dövlət universiteti vardır. Kuştiyə şəhərindəki dövlət universiteti islam universitetidir. Əyalətlərdəki universitetlərdən biri veterinar, biri texnologiya, biri isə aqrar sahə üzrə mütəxəssis buraxır.

## Xüsusi universititetlər
Aşağıdakı iki universitet bütün ölkə üzrə kolleclər vasitəsi ilə fəaliyyət göstərirlər. Əsas baza Qazipur şəhərində yerləşir.

## Beynəlxalq universitetlər
Banqladeşdə iki beynəlxalq universitet vardır. Onların biri Dəkkə yaxınlığındakı Qazipur şəhərində yerləşir və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı tərəfindən maliyyələşir və idarə olunur. Digəri isə Çittaqonq şəhərində yerləşərək ABŞ-nin Asiya Qadınları Ali Dəstək Fondu (AUSWF) tərəfindən maliyyələşərək idarə edilir.

## Həmçinin bax

* Banqladeş
* Universitet
* Ölkələr üzrə universitetlərin siyahısı

## Mənbə
* Banqladeş universitet qrantları komissiyası
* Banqladeş təhsil informasiyası və statistikası bürosu
* Universitetlər Administrasiyası

## İstinadlar
Emi Adams

**Emi Lu Adams** () — ABŞ aktrisası. Həm komediya, həm də drama filmlərindəki rolları ilə şöhrət qazanıb. O, üç dəfə dünyanın ən çox qazanan aktrisalarının illik siyahısında yer alıb. Emi iki "Qızıl Qlobus" mükafatı laureatıdır.

Emi Adams karyerasına 1990-cı illərdə musiqili teatrlarda rəqqasəlik edərək başlamışdır. O, 1999-cu ildə "*Drop Dead Gorgeous*" komediya filmində ilk rolunu almışdır. O, bu dövrlərdə müxtəlif teleseriallarda qısa çıxışlar edir, aşağı büdcəli filmlərdə "ləçər qız" rolunu oynayırdı. Emi 2002-ci ildə kinorejissor Stiven Spilberqin "*[[Bacarırsan tut məni]]*" filmində çəkilib.

## Həyatı
Emi Adams İtaliyanın Aviano şəhərində amerikalı ailədə anadan olub. O, dünyaya gələndə atası ABŞ ordusunda xidmət edirdi və İtaliyadakı Caserma Ederle hərbi kompleksində yerləşdirilmişdi. Eminin dörd qardaşı və iki bacısı var. O, səkkiz yaşında olarkən Kolorado ştatının Kasl-Rok şəhərinə köçüb. Onun atası hərbidəki işindən ayrıldıqdan sonra gecə klublarında və restoranlarda müğənnilik etməyə başlamışdır. Emi Adams uşaq ikən atasının şoularına getməyi və barda Şirli Temples içməyi sevdiyi xatırlayır. Onun ailəsi imkansız olduğu üçün bahalı tətillərə gedə bilmirdi. Onlar bu səbəbdən düşərgə edir və təbiətdə yürüyşə çıxırdılar. Emi valideynləri ilə birlikdə onların ifa etmək üçün yazdığı qısa məzəli tamaşaları oynamaqdan həzz alırdı. 

Emi Mormon inancı ilə böyüyüb, ancaq o, valideynləri 1985-ci ildə boşandıqdan sonra bu dinə etiqad etməyi dayandırdı. Emi dindar olmasa da, tərbiyəsindən sevgi və şəfqət kimi mühüm dəyərləri öyrəndiyini deyir. Valideynləri boşandıqdan sonra atası Arizonada yaşamağa getdi və yenidən evləndi, uşaqlar isə analarının yanında qaldılar. Anası part-time iş kimi bodibildinq yarışlarında iştirak etməyə başlamışdı. O, məşq etmək üçün idman zalına gedəndə uşaqları da özü ilə gətirirdi. Emi Adams uşaqlıqda nadinc uşaq olduğunu deyir.

## Filmoqrafiya
* Bacarırsan tut məni (2002)
* Doubt (2008)
* Night at the Museum: Battle of the Smithsonian (2009)
* Julie & Julia (2009)
* The Fighter (2010)
* The Muppets (2011)
* The Master (2012)
* Polad adam (2013)
* O (2013)
* Amerikalı kələkbaz (2013)
* Böyük gözlər (2014)
* Betmen Supermenə qarşı: Ədalət şəfəqində (2016)
* Arrival (2016)
* Gecə heyvanları (2016)
* Ədalət liqası (2017)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əliyevlər

**Əliyevlər** — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.

## Genealogiya

## İstinadlar

## Qalereya

Fayl:Heydar Aliyev 1997.jpg|Heydər Əliyev
Fayl:Ilham Aliyev addressed the nation, 2023 (cropped).jpg|İlham Əliyev
Fayl:Leyla Aliyeva.png|Leyla Əliyeva
Fayl:Heydar Aliyev grandson.jpg|Heydər Əliyev
I Firuz

**I Firuz** ( tərcümədə "Qalib" deməkdir) — Sasanilər nəslinin 17-ci hökmdarı. (459–484), II Yezdəgirdin böyük oğlu.

## Həyatı
Ağsuvar xan Sasani şahı I Yezdəgirdi özündən asılı vəziyyətə saldı və 459-cu ildə himayə etdiyi sasani vəliəhdi Firuzu Sasani taxtına çıxartmağa nail oldu. Firuz Ağ hunlardan asılılığı qəbul edərək, hər il onlara vergi verirdi. O, eyni zamanda Seyhun çayı ətrafındakı torpaqları Ağ hunlara güzəştə getmışdi. Lakin az sonra Firuz öhdəsinə götürdüyü şərtləri pozaraq, ağ hunlara qarşı yürüşə başladı. Sasani hökmdarlarının ikiüzlü siyasətinə bələd olan Ağsuvar xan bu yürüşün qarşısını almaq üçün əvvəlcədən tədbirlər görmüşdü. O, bütün hərbi qüvvələrini bir yerə toplayaraq döyüşə xeyli qoşun çıxardı, onları dağlıq əraziyə saldı. Onlar Turan taktikası ilə sasaniləri dar keçiddə tutdular. Dara düşən Firuz ağır vergi şərtlərini qəbul etdi. Ağsuvar ona cavab olaraq bunu göndərdi: "Gələrsən, əsgərlərinin də görəcəyi bir yerdə ayaqlarıma düşərək üzr dilərsən, ancaq onda çəmbəri qaldıraram". Sasani hökmdarı xaqanın ayaqlarına düşərək üzr istədi. Firuz artıq qürurunu itirmişdi. Firuz intiqam almaq məqsədilə yeni bir döyüşə başladı. Bu döyüşdə də xaqan yeni bir taktikadan istifadə edərək 484-cü ildə Firuzu və onun 7 oğlunu öldürdü.
Akson

**Akson ** (, ) – neyronun 2 çıxıntısından biridir. Hüceyrənin cismindən çıxan impulslar bu çıxıntı vasıtəsilə gəlir. Uzun, adətən, az şaxələnən çıxıntılardır. Uzunluğu 1 m-ə çatır. Hər bir sinir hüceyrəsinin 1 aksonu vardır.

## İstinadlar
Sarqas dənizi

**Sarqas dənizi** – Şimali Amerika materikinin yaxınlığında yerləşir. Sarqas dənizi Atlantik okeanında yerləşir və dünyada sahili olmayan yeganə dənizdir.
## Coğrafiyası
thumb|138px|left|<small>Sarqas dənizindəki sarqass yosunları</small>

Dəniz 23—35° ş. e. və 30—68° q. u. arasında yerləşir. Sahəsi axınlardan asılı olaraq 6—7 mln km² təşkil edir. Sahildddən kifayət qədər aralıda yerləşir. Bermud adalarında şimal-şərqdədir. Suyunun temperaturu qışda 18—23 °С, yayda isə 26—28&nbsp;°C olur. Duzluğu 36,5—37 ‰-dir. Dib hissəsinin böyük qismi Şimali Amerika novu ərazisində yerləşir. Burada dərinlik 6000 metrə çatır. Maksimal dərinlik isə  6995 m-dir.

Ərazisinin böyük hissəsini saqassum adlı qonur rəngli yoisunlar örtmüşdür. Dəniz xaricində ümumi kütlələri 4—11 mln ton olaraq qiymətləndirilir. Onların bu ərazidə böyük miqdarda toplanmasının səbəbi dəniz axınlarıdır. Dənizdə çoxsaylı və rəngaraən canlı növləri yaşayır (Skumbrlar, Uçan balıqlar, Dəniz iynəsi, Yengəclər, Dəniz tısbağaları və s.).

Sarqas dənizində böyük tullan topaları vardır. Onların böyük qismi plastik kütlələrdən ibarətdir. Onların bir yerə toplanmasına əsas səbəblərdən biri də dəniz axınlarıdır .

## Maraqlı məlumatlar
1492-ci ildə Xristofor Kolumb Atlantik okeanında bir dəniz kəşf edir və bu dənizi "Böyük üzümlər yığımı" mənasına gələn "Sarqas" adlandırır. Dünyanın ən təmiz dənizidir. Həm də bütün dənizlərdən sahilsiz olması, okean ilə sualtı tirələr vasitəsilə ayrılmasına görə fərqlənir. Sahili isə çayların axınıdır. Sarqas dənizi əvvəllər təmiz olub, 60 m dərinliyini görmək mümkün idi. Lakin sonralar mazutla çirklənmişdir.

### Ginnesin Rekordlar Kitabı
Sarqas dənizinin 6 mln km² sahəsi Sarqassum adlanan qonur yosunlarla örtülüdür. Bu səbəbdən Sarqas dənizi Ginnesin Rekordlar Kitabına düşmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sarqas sahilsiz dənizdir
* Sarqas dənizi ilk dəfə kosmosdan çəkildi  — Membrana.ru, 7 İyun 2007
* Atlantik okeanın dənizi
Toyuq korluğu

**Toyuq korluğu** – insanın gözündə çöpcüklərin pozulması və A vitaminin çatışmaması nəticəsində yaranır. Elmi adı "Hemeralopiya " adlanır. Hemeralopiyanın əsas müalicəsi çoxlu sayda A vitamini qəbul etməkdir.

## İstinadlar
Molla Əhmədli

**Molla Əhmədli kəndi** — Gürcüstan Respublikasının Bolnisi rayonunun tabeçiliyində kənd.

## Coğrafi mövqeyi
Molla Əhmədli kəndi Maşaver və Xram çaylarının qovuşuğunda, rayon mərkəzindən 28 km gündoğar səmtdə, dəniz səviyyəsindən 400 m yüksəklikdə yerləşir.

## Əhalisi
1870-ci ildə 5 ailədə 34 nəfər, 1926-cı ildə 9 ailədə 54 nəfər, 2002-ci ildə 43 ailədə 192 nəfər, 2006-cı ildə 43 ailədə 148 nəfər.

## Maarif
İlk ibtridai məktəb 1933-də yaradılıb. Hal-hazırda bir ibtidai məktəb (2005-də 3 sinifdə 14 şagird) fəaliyyətdədir.

## Mənbə
www.borchali.net 

## Həmçinin bax
Abdallı (Borçalı)

**Abdallı** — Gürcüstan Respublikasının **[[Aşağı Kartli|Aşağı Kartli mxaresinin]]** Çörük Qəmərli rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd.

## Coğrafiyası
Abdallı kəndi Maşaver çayının sol sahilində, rayon mərkəzindən 11 km günbatarda, avtomobil magistral yolunun kənarında, dəniz səviyyəsindən 620 metr hündürlükdə yerləşir.

## Tarixi
1903-cü ildə erməni-azərbaycanlı münaqişəsi zamanı bu kənd Ağdamın Abdal-Gülablı kəndindən qaçqın düşən insanlar tərəfindən salınıb. İlk öncə bu kənd Marneuli rayonunun Kişmiştəpə ərazisində məskunlaşmışdır. Sonradan 1905-ci ildə indiki Abdallıya köçüb. Bir il sonra kəndin varlı təbəqəsi Dmanisi rayonunun Qızılkilsə kəndinə köç etmişlər. Sonradan kəndin adı dəyişdirilərək Cavşanı olmuşdur. Lakin 1990–1991-ci illərdə Gürcüstan hakimiyyətinin zorla gürcüləşdirmə siyasəti çərçivəsində kəndin əhalisinin istəyinin əleyhinə olaraq kəndin adı dəyişdirilərək Cavşaniani qoyulub. Kəndin əhalisi indi də Abdallının tarixi adı geri qaytarılmasını tələb edir.

Abdallı toponimi qədim Ağ Hunlar sayılan Abdal tayfası ilə əlaqələndirilə bilər.

## Əhalisi
Əhalisi 1870-ci ildə 216 nəfər; 1918-ci ildə 253 nəfər, 1926-cı ildə 40 ailədə 232 nəfər, 2002-ci ildə 232 ailədə 829 nəfər, 2006-cı ildə 185 ailədə 800 nəfər olub.

### Tanınmış şəxsiyyətləri
Abdallının tanınmışları içərisində ilk öncə məşhur Borçalı qaçağı Kor İsmayıl yada düşür. Gürcü və rus çarlarına qarşı amansız mübarizə aparan İsmayılın dəstəsində 100-dən çox Borçalı fəalı vardı. Çox təəssüf ki, sapı özümüzdən olan baltalar tərəfindən həlak edilən İsmayılın gerbi hazırda Cəfərli kəndindədir. Onun övladları Abdallıda və Qoçuluda yaşayırlar.

## Təhsil
Hazırda kənddə 2 orta məktəb və klub fəaliyyət göstərir. İlk orta məktəb 1927-ci ildə açılıb (2005-ci ildə 13 sinifdə 136 şagird təhsil alırdı).

## Memarlıq abidələri
Abdallı kəndi yaxınlığında qaya üzərində Koroğlu qalası yerləşir.

## Mənbə
'''borchali.net''' — də: Abdallı kəndi 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Daşdıqullar

**Daşdıqullar** və ya **Daşlıqullar** — Gürcüstan Respublikasının Bolnisi rayonunun tabeçiliyində kənd.

## Coğrafi mövqeyi
Daşdıqullar kəndi Maşaver çayının sol sahilində, avtomobil yolunun kənarında, rayon mərkəzindən 12&nbsp;km şərqdə, dəniz səviyyəsindən 430 m hündürlükdə yerləşir.

## Toponimi
Dəşti-Qullar, Daşlı-Qullar, Dəşti-oğullar anlamları var. Bulqarların qıpçaq tirəsi kollar, alban tayfası krllər, qıpçaq- qrapapaqlar içində ki Kul tayfası ilə ilgili ola bilər. Kəndin adı XIX əsr sənədlərində Ağbabalı kimi də gedir.

## Əhalisi
1870-ci ildə 25 ailədə 168 nəfər, 1918-ci ildə 180 nəfər, 1926-cı ildə 40 ailədə 184 nəfər, 2002-ci ildə 279 ailədə 893 nəfər, 2006-cı ildə 279 ailədə 900 nəfər.

## Maarif
Məktəb 1924-cü ildə açılmışdır. Hal-hazırda orta məktəb (2005-ci ildə 11 sinifdə 240 şagird) fəaliyyətdədir.

## Mənbə
*www.borchali.net 

## Həmçinin bax
Dəllər (Bolnisi)

**Dəllər kəndi** – Gürcüstan Respublikasının Bolnisi rayonunun tabeçiliyində kənd.

## Coğrafi mövqeyi
Dəllər (Müşevan) kəndi Maşaver çayının sağ sahilində, rayon mərkəzindən 14&nbsp;km günbatarda, dəniz səviyyəsindən 750 m hündürlükdə yerləşir.

## Toponimi
Dəllər və ya Aran-Dəlləri deyilir. Türkmənşəli Tele/Tələ tayfasının adını əks etdirir. Bu tayfa Kolayır kəndindəki Dəllər nəsliylə genetik qohumdur.

Yaxında X-XI əsrlərə aid kiçik ölçülü salon formalı kilsə aşkarlanıb.

## Əhalisi
1870-də 7 ailədə 47 nəfər, 1918-də 198 nəfər, 1926-da 53 ailədə 314 nəfər, 2002-də 290 ailədə 1194 nəfər, 2006-da 246 ailədə 1200 nəfər.

## Maarif
Məktəbin tarixi 1931-ci ildən başlanır. Hal-hazırda Bir baza məktəbi (2006-da 9 sinifdə 142 şagird) fəaliyyətdədir.
Əsmələr

**Əsmələr** — Gürcüstan Respublikasının Bolnisi rayonunun tabeçiliyində kənd.

## Coğrafi mövqeyi
Əsmələr kəndi Maşaver çayının sol sahilində, avtomobil yolunun kənarında, rayon mərkəzindən 7&nbsp;km şərqdə, dəniz səviyyəsindən 445 m hündürlükdə yerləşir.

## Əhalisi
1870-ci ildə 6 ailədə 40 nəfər, 1918-ci ildə 66 nəfər, 1926-cı ildə 8 ailədə 43 nəfər, 2002-ci ildə 91 ailədə 286 nəfər, 2006-cı ildə 91 ailədə 268 nəfər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
www.borchali.net 

## Həmçinin bax
Dendrit

**Dendrit** (, ) — neyronun 2 çıxıntısından biri olan qısa və çox şaxələnən çıxıntılardır. Sinir impulsları bu hüceyrələrlə daxil olur.

## İstinadlar
Hasanxocalı

**Hasanxocalı**, **Həsənxocalı** — Gürcüstan Respublikasının Bolnisi rayonunun tabeliyində kənd.

## Coğrafi mövqeyi
Hasanxocalı kəndi Maşaver çayının sol sahilində, Marneuli-Bolinisi şose yolunun kənarında, rayon mərkəzindən 13 km gündoğar səmtdə, dəniz səviyyəsindən 430 m hündürlükdə yerləşir.

## Əhalisi
1803-cü ildə 22 ailədə 76 nəfər, 1870-ci ildə 21 ailədə 141 nəfər, 1918-ci ildə 180 nəfər, 2002-ci ildə 264 ailədə 846 nəfər, 2006-cı ildə 258 ailədə 794 nəfər.

## Mənbə
www.borchali.net 

## Həmçinin bax
Potsxveriani

**Potsxveriani** və ya **Babakişilər** — Gürcüstan Respublikasının Bolnisi rayonunun tabeçiliyində kənd.

## Coğrafi mövqeyi
Musoprian kəndi rayon mərkəzindən 16 km qərbdə, dəniz səviyyəsindən 760 m yüksəklikdə yerləşir.

Məxzlərdə Musapirilər kimi qeyd edilib, Babakişilər deyilir.

## Əhalisi
1870-ci ildə 5 ailədə 34 nəfər, 1918-ci ildə 228 nəfər, 1926-cı ildə 32 ailədə 288 nəfər, 2002-ci ildə 222 ailədə 724 nəfər, 2006-cı ildə 185 ailədə 721 nəfər.

## Maarif
İlk məktəb 1931-ci ildə yaradılıb. hal-hazırda bir baza məktəbi (2005-də 9 sinifdə 74 şagird) fəaliyyətdədir.

## İstinadlar

## Mənbə
www.borchali.net

## Xarici keçidlər
Çatax (Borçalı)

**Çatax** — Gürcüstan Respublikasının Bolnisi rayonunun tabeliyində kənd.

## Coğrafi mövqeyi
Poladauri kəndi Bolnisçayın sol sahilində, rayon mərkəzindən 16&nbsp;km güneydə, dəniz səviyyəsindən 750 m yüksəklikdə yerləşir.

1951-ci il 6 sentyabr tarixə qədər olan rəsmi adı Çataxdır.

## Əhalisi
2002-ci ildə 495 nəfər (63,%-311 nəfər Borçalı türkü)

## Maarif
Hal-hazırda bir ibtidai məktəb var.

## Mənbə
www.borchali.net 

## Həmçinin bax
ISBN

**Kitabın beynəlxalq standart nömrəsi (İSBN)** () — hər hansı nəşriyyatın kitabının və ya broşürünün beynəlxalq standart eyniliyini müəyyən edən nömrə.

## Nömrənin tərkibi
Nəşrlər üçün identifikatorlar beynəlxalq standart kitab nömrələnməsi sahəsində milli agentliklər tərəfindən təyin edilir. Rusiyada 9 dekabr 2013-cü il tarixinədək bunu Rusiya Kitab Palatası, Belarusda — Milli Kitab Palatası, Ukraynada — Ukraynanın Kitab Palatası, Qazaxıstanda — Qazaxıstan Respublikasının Kitab Palatası həyata keçirib. 2006-cı il nəşrinə qədər olan kitablara verilən beynəlxalq standart kitab nömrələri beynəlxalq standart kitab nömrəsinin abreviaturasından (nəşrin dilindən asılı olmayaraq) və dəyişkən uzunluqda dörd sahəyə defis və ya boşluqla ayrılmış on simvoldan ibarətdir:

## Ədəbiyyat
* Əliquliyev R. M., Ağayev N. B., Alıquliyev R. M., Plagiatlıqla mübarizə texnologiyaları // Bakı. İnformasiya Texnologiyaları nəşriyyatı. 2015. 146

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* ASIN ()
* ISMN ()
* ISAN ()
* ISRC (}
* ISSN ()
* ISWC (, see http://iswc.org)

## Xarici keçidlər
* The International ISBN Agency
* International ISBN Agency 
* Onlayn-konvertr ISBN isbn.org saytında
* Numerical List of Group Identifiers  
* Перевод EAN/Bookland в ISBN-13