ABŞ-nin birinci xanımlarının siyahısı

ABŞ-nin birinci xanımı Ağ Evin sahibəsi hesab olunur. Vəzifəni ənənəvi olaraq ABŞ Prezidentinin həyat yoldaşı tutur, lakin müxtəlif vaxtlarda bu titulu subay olan, dul olan və ya həyat yoldaşı olmayan, yaxud da həyat yoldaşı bu vəzifəni yerinə yetirə bilmədiyi hallarda prezidentin həyat yoldaşı olmayan qadınlar da daşımışdır. Bu vəzifə seçilmiş bir vəzifə deyil, heç bir rəsmiyyət daşımır və buna görə maaş verilmir. Bununla yanaşı, o, prezidentlə birlikdə, yaxud onu təmsil edərək bir çox rəsmi mərasimlərə qatıla və dövlət işləri ilə maraqlana bilər. Ənənəvi olaraq, birinci xanım vəzifədə olduğu vaxt ərzində kənar işlərdə işləmir, baxmayaraq ki, Eleonora Ruzvelt yazı yazaraq və mühazirə oxuyaraq pul qazanıb və bu pulun çoxunu xeyriyyə işlərinə sərf edib, həmçinin Cill Bayden də bu müddət ərzində pedaqoq kimi işinə davam edib. Birinci xanımın     və  daxil olmaqla öz şəxsi heyəti var.  Ağ Evin bütün ictimai işləri və təntənəli tədbirlərindən məsuldur və ABŞ Prezidentinin İcra Aparatının bir qoludur.

Əsas 46 birinci xanımdan əlavə, ümumi fəaliyyət göstərmiş 54 birinci xanım olub, ki, onların da 43-ü rəsmi və 11-i müvəqqəti fəaliyyət göstərib. Bu uyğunsuzluk ondan qaynaqlanır ki, bəzi prezidentlərin birdən artıq birinci xanımı olub. Donald Trampın 20 yanvar 2025-ci ildə prezident kimi ikinci dövr üçün vəzifəyə başlamasından sonra həyat yoldaşı Melanya Tramp ölkənin 44-cü rəsmi birinci xanımı statusuna sahib oldu.

Hazırda yaşayan 4 köhnə birinci xanım var: Hillari Klinton (həyat yoldaşı: Bill Klinton), Lora Buş (həyat yoldaşı: Corc Volker Buş), Mişel Obama (həyat yoldaşı: Barak Obama) və Cill Bayden (həyat yoldaşı: Co Bayden). Sonuncu vəfat edən birinci xanım Cimmi Karterin həyat yoldaşı Rozalin Karter olmuşdur. İlk birinci xanım Corc Vaşinqtonun həyat yoldaşı Marta Vaşinqton olmuşdur. Prezidentlər — Con Tayler və Vudro Vilsonun iki rəsmi birinci xanımı olmuşdur, hər iki prezident də birinci prezidentlik müddəti tamamlandıqdan sonra təkrar evlənmişdirlər. Dörd prezidentin həyat yoldaşı andiçmə mərasimindən əvvəl vəfat etmişdir, amma Ağ Ev və Milli Birinci Xanımlar Kitabxanası tərəfindən onlar da birinci xanım olaraq qəbul edilirlər: Marta Cefferson (həyat yoldaşı: Tomas Cefferson), Reyçel Cekson (həyat yoldaşı: Endrü Cekson), Hanna Van Büren (həyat yoldaşı: Martin Van Buren), və Ellen Artur (həyat yoldaşı: Çester Artur). Bir prezidentlə — Ceyms Byukenen ilə evli olmadığı halda, prezidentin himayəçilik etdiyi qardaşı qızı olan Harriet Leyn də birinci xanım olaraq qəbul edilir. Ağ Evdə sahibə kimi xidmət edən digər həyat yoldaşı olmayan qohumlar Birinci Xanımlar Kitabxanası tərəfindən tanınmır.

2007-ci ildə   çərçivəsində üz tərəfində birinci xanımların simaları təsvir olunan 10 dollarlıq qızıl sikkələr dəstini buraxmağa başlamışdır. Əgər prezident birinci xanımsız vəzifəsini icra edirdisə həmin dövrün dövriyyədə olan sikkələrində təsvir olunduğu kimi Azadlıq embleminin üz tərəfində təsviri və həmin prezidentin həyatının mövzularını əks etdirən əks təsviri olan qızıl sikkə buraxılırdı. Bu, Tomas Cefferson, Endrü Cekson, Martin Van Buren və Ceyms Byukenenin birinci xanımları üçün keçərlidir, ancaq Çester Arturun qadınların səsvermə hüququnu müdafiə edən sufrajist Alis Polu təsvir edən birinci xanımı üçün keçərli deyil.

## Hal-hazırda yaşayan birinci xanımlar
2025-ci ilin aprel ayı etibarilə yaşayan birinci xanımlar (*ən yaşlısından ən cavanına görə qeyd olunub*):

## Siyahı
Bu siyahıya vəzifədə olan prezidentlə evli olub-olmadığına baxmayaraq, birinci xanım kimi vəzifə almış bütün şəxslərlə yanaşı,  və Ağ Ev Tarix Assosiasiyası tərəfindən birinci xanım kimi qəbul edilən şəxslər daxil edilmişdir. Şəxslər əsasən tanındığı adları ilə verilmişdir. Siyahı xronolojik olaraq verilmişdir.

## ABŞ prezidentlərinin digər həyat yoldaşları
ABŞ prezidentlərinin bəzi həyat yoldaşları ABŞ-nin birinci xanımı olaraq qəbul edilmir.

Dörd prezident prezidentliklərindən əvvəl dul qaldı:

* Tomas Cefferson 1772–1782-ci illərdə, həyat yoldaşının vəfatına kimi Marta Cefferson ilə evli idi.
* Endrü Cekson 1794–1828-ci illərdə, həyat yoldaşının vəfatına kimi Reyçel Cekson ilə evli idi.
* Martin Van Buren 1807–1819-cu illərdə, həyat yoldaşının vəfatına kimi Hanna Van Büren ilə evli idi.
* Çester Artur 1859–1880-ci illərdə, həyat yoldaşının vəfatına kimi Ellen Artur ilə evli idi.

İki prezident prezidentliklərindən əvvəl dul qaldı və yenidən evləndilər:

* Teodor Ruzvelt 1880–1884-cü illərdə Alis Hetvey Li ilə evli idi. Daha sonra o, 1886-cı ildə Edit Ruzvelt ilə evləndi və Teodor Ruzvelt 1919-cu ildə vəfatına kimi onunla evli qaldı.
* Co Bayden 1966-cı ildən vəfat etdiyi 1972-ci ilə kimi Nilya Hanter Bayden ilə evli idi. O, daha sonra 1977-ci ildə Cill Cakops ilə evlənmişdir.

İki prezident prezidentliklərindən əvvəl boşandılar və yenidən evləndilər:

* Ronald Reyqan 1940-cı ildən 1949-cu ilə qədər Ceyn Vaymen ilə evli olmuşdur. O, daha sonra 1952-ci ildə Nensi Reyqan ilə evləndi və Ronald Reyqan vəfat etdiyi 2004-cü ilə kimi onunla evli qalmışdır.
* Donald Tramp 1977-ci ildən 1992-ci ilə qədər İvana Zelniçkova ilə, 1993-cü ildən 1999-cu ilə qədər isə Marla Meipl ilə evli olub. O, daha sonra 2005-ci ildə Melanya Knaus ilə evlənib.

İki prezident prezidentliklərindən sonra yenidən evləndilər:

* Millard Fillmor 1858-ci ildən 1874-cü ildə vəfat etdiyi vaxta qədər Karolayn S. Filmor ilə evli olmuşdur. Həyat yoldaşı 1881-ci ildə vəfat edib.
* Bencamin Harrison 1896-cı ildən 1901-ci ildə vəfat etdiyi vaxta qədər ilk həyat yoldaşının qardaşı qızı Meri Skot Lord Dimmik ilə evli olub. Həyat yoldaşı 1948-ci ildə vəfat etmişdir.

## Həmçinin bax

* ABŞ prezidentlərinin siyahısı

## Qeydlər


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* The First Ladies – White House 
* Biographies of the First Ladies of the United States of America – National First Ladies' Library 
* First Ladies National Historic Site