Kübra Əliyeva (sənətşünas)

**Kübra Muxtar qızı Əliyeva** () — Azərbaycan sənətşünası, sənətşünaslıq üzrə elmlər doktoru, professor. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi (2014).

## Həyatı
Azərbaycanın nəşriyyat tarixində görkəmli yeri olan bərdəli Orucov qardaşlarından Abuzər Orucovun qız nəvəsi olan Əliyeva Kübra Muxtar qızı 1944-cü ildə Ağdam rayonunda ziyalı ailəsində anadan olub. 1963-cü ildə M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun (indiki ADMİU) Mədəni-maarif fakültəsinə daxil olub, 1967-ci ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

## Yaradıcılığı
1967-ci ildən başlayaraq Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun "Dekorativ tətbiqi sənət" şöbəsində baş laborant, elmi işçi vəzifəsində çalışıb.

Hal-hazırda həmin institutda "Təsviri və dekorativ-tətbiqi sənət" şöbəsində aparıcı elmi işçi vəzifəsində işləyir. 1978-1980-ci illərdə Moskva şəhərində Lomonosov adına Universitetin Tarix fakültəsində professor 
V.M.Vasilenkonun yanında təcrübə keçmiş, universitetdə mütəmadi olaraq mühazirələrdə çıxış etmişdir. Həmin illər ərzində Moskvada namizədlik dissertasiyasını təkmilləşdirmişdir. 1984-cü ildə Moskvada SSRİ Rəssamlıq 
Akademiyasının nəzdində olan "Təsviri sənətin nəzəriyyə və tarixi" Elmi tədqiqat İnstitutunda "Azərbaycanın xovsuz xalçaları" adlı dissertasiya işini müdafiə edərək sənətşünaslıq namizədi elmi dərəcəsini almışdır.

1979-cu ilin axırlarından 2001-ci ilə qədər Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət İnstitutunun rəssamlıq bölməsində (əvəzçiliklə) (Quba filialında 10 il) dosent vəzifəsində işləyərək onlarla peşəkar rəssamların 
yetişməsində əmək sərf etmişdir. 2001-ci ildən – 2004-cü ilə qədər (əvəzçiliklə) Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin "Memarlıq dizaynı" bölümündə savadlı memar – magistrlərin yetişməsində 
böyük əmək sərf etmişdir. 2003-cü ildən Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının "Sənətşünaslıq" kafedrasında müəllim – dosent, hal-hazırda isə professor vəzifəsində çalışır.

Uzun illər ərzində istər Azərbaycanda və istərsə də Avropa, Yaxın Şərq ölkələrində keçirilən samballı elmi simpoziumlara və konqreslərə dəvətlər alıb, Azərbaycan incəsənətinin bu və ya digər məsələlərini özündə əks etdirən məruzələrlə çıxış etmişdir.

Azərbaycan Ensiklopediyasının III cildindən başlayaraq X cildinə qədər Azərbaycan dekorativ – tətbiqi sənətinə aid 60-dan artıq məqalələrin müəllifidir. Rusiyada çap edilən xüsusi cild Ensiklopediyasındakı 
Azərbaycan xalçalarına aid məqalələrin müəllifidir. Bundan əlavə Azərbaycanın dövri mətbuatında, və xarici ölkələrdə nəşr edilən 100-dən artıq elmi məqalələri mövcuddur.

1989-cu ildə Əmək veteranı medalı ilə təltif edilmişdir.

1988-ci ildən Azərbaycan rəssamlar İttifaqının üzvüdür. Rəssamların yaradıcılığına həsr edilən onlarca kataloqun müəllifidir. Uzun illər Prezident Aparatı yanında Ali Attestasiya Komissiyasının eksperti və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Tarix muzeyinin eksperti olmuşdur, AMEA terminologiya komitəsinin üzvüdür.

2004-cü il may ayının 12-də Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının birdəfəlik elmi şurasında "XVI-XVII əsr Təbriz xalça məktəbi və onun Yaxın və Orta Şərq xalçaları ilə əlaqəsi" adlı doktorluq dissertasiyasını 
müvəffəqiyyətlə müdafiə etmişdir.

Müdafiədən sonra 5 beynəlxalq simpoziumda (Berlin, Bakı, Aşqabad, Dənizli, Kazan) iştirak etmiş, bir neçə kataloq və məqalə çap etdirmişdir.

2011-ci ildən «Qafqaz Albaniyasının memarlığı və incəsənəti» şöbəsinin rəhbəri vəzifəsini daşıyır. 30 ildən artıq pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olur, hazırda Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyası «İncəsənət tarixi» kafedrasının professorudur.

## Əsərləri
*Azərbaycan xovsuz xalçaları, Bakı, 1988.
*Xalı və xalçaçılıq terminləri lüğəti, Bakı, 1998.
*XVI-XVII əsr Təbriz xalça məktəbi və onun Yaxın və Orta Şərq xalça sənəti ilə əlaqəsi, Bakı, 1999 (Rasim Əfəndiyevlə birgə).
*Lətif Kərimov həyat və yaradıcılığı, Bakı, 2007 (Eldəniz İbrahimovla birgə).

## Filmoqrafiya
# Xalça haqqında dastan (film, 1985)
# Ağ rəngin simfoniyası (film, 2003)

## Mənbə
* Əliyeva Kubra Muxtar qızı

## İstinadlar