open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qızıl Qapı (Qüds)

**Qızıl Qapı (Qüds)** — Məbəd dağının yeganə şərq qapısı və bir vaxtlar bu istiqamətdən şəhərə çıxışı təmin edən iki qapıdan biri. Məbəd dağının şərq divarının şimal hissəsində yerləşir. Bu, Qüdsün Köhnə Şəhərinin divarları içərisində bir neçə möhürlənmiş qapılar arasındadır, Hulda Qapısı və şərq divarının cənub tərəfində yerdən bir neçə mərtəbə yuxarıda yerləşən Bibliya və Xaçlılar dövrlərinə aid kiçik bir darvaza.
Qızıl Qapı orta əsrlərdən bəri peyğəmbərliyin yerinə yetirilməsi üçün qoyulmuşdur. Onların tikilmə tarixi mübahisəlidir və darvazanın ərazisində heç bir arxeoloji işin aparılmasına icazə verilmir, lakin mövcud baxışların bölündüyü iki tarix göstərilir: son Bizans və ya erkən Əməvi dövrləri.

## Etimologiya
Xristian ədəbiyyatında Qızıl Qapı adı istifadə olunur. Qızıl Qapının İbranicə adı Şaar Ha-Rachamim (İbranicə: שער הרחמים), Mərhəmət Qapısıdır. Ərəb dilində onlar Bab əd-Zəhəbi adı ilə tanınırlar. Bu da "Bab əz-Zəhəbi" yazılır "Qızıl Qapı" mənasını verir. Başqa bir ərəb adı Əbədi Həyat Qapısıdır. Bundan əlavə, müsəlmanlar arasında qoşa qapının iki qapısının hər birinin öz adı var: cənub qapısı Bab ər-Rəhmə, "Rəhmət qapısı", şimal qapısı isə Bab ət-Tövbə, "Tövbə qapısıdır. "

## Tarixi
İndiki darvaza, ehtimal ki, eramızın 520-ci illərində tikilmişdir. Eramızdan əvvəl, yaxınlıqda aşkar edilmiş İkinci Məbəd dövrünə aid xeyli köhnə qapının xarabalıqları üzərində və Yerusəlimdə I Yustinianın tikinti proqramının bir hissəsi idi. Alternativ bir nəzəriyyə onların 7-ci əsrin sonlarında Əməvi xəlifələri tərəfindən muzdlu Bizans sənətkarları tərəfindən tikildiyini bildirir.
810-cu ildə müsəlmanlar tərəfindən bağlanmış və 1102-ci ildə xaçlılar tərəfindən yenidən açılmış, 1187-ci ildə Qüdsü geri aldıqdan sonra Səlahəddin tərəfindən möhürlənmişdir. Osmanlı sultanı Qanuni Sultan Süleyman onları şəhər divarları ilə birlikdə bərpa etmiş, lakin 1541-ci ildə divarları örtmüş və bu günə qədər bu vəziyyətdə qalmışdır.
Osmanlı türkləri bağlı qapını müşahidə qülləsinə çevirdilər. Birinci mərtəbə səviyyəsindəki tağlı zal dörd sütunla Mərhəmət Qapılarına — Bab ər-Rəhmə və Tövbə Qapılarına, Bab əl-Tövbəyə aparan iki keçidə bölünür, üst mərtəbədəki otaqda tavan kimi iki örtülü günbəz vardır.
​
## İstinadlar
Herod qapısı

**Herod qapısı** — Yerusəlimin Köhnə Şəhərinin Müsəlman Məhəlləsinin qapısı. Köhnə şəhərin şimal divarında, Dəməşq qapısından bir qədər şərqdə, Şərqi Qüdsdəki Bab əl-Zaara ərəb məhəlləsi ilə üzbəüz yerləşir. Şimala baxır. Abidə dəniz səviyyəsindən 755 metr yüksəklikdə yerləşirlər.

## Tarixi
thumb|Çiçəklər Qapısı, 1905
İçəri Şəhərin şimal divarı boyunca qüllələrdən birindən açılan bu təvazökar darvaza Yerusəlimin ən yeni qapılarından biridir. 1539-cu ildə Qanuni Osmanlı sultanı Süleyman şəhərin divarlarını tikən zaman qüllənin şərq yan divarında dar bir kiçik darvaza qalmışdır. Onun girişi şərqdən düz bucaq altında idi. Qapı nadir hallarda açıldı və 19-cu əsrin əvvəllərində müvəqqəti olaraq daşlarla bağlandı. 1875-ci ilə qədər Bab əl-Xuta məhəlləsinin sakinlərinin xahişi ilə Köhnə şəhərin şimalında inkişaf etməyə başlayan yeni məhəllələrə rahat keçid yaratmaq üçün Osmanlılar şimal, ön divarda yeni bir qapı açdılar. Qüllənin Sultan Süleyman küçəsinə baxan və orijinal yan qapıları bağlandı. 

## Arxeoloji qazıntılar
1998-ci ildə və sonrakı bir neçə arxeoloji mövsümdə İsrail Qədim Əşyalar İdarəsinin arxeoloqları Çiçək Qapısının şərq tərəfində qazıntılar apardılar. Qazıntılar divara bitişik üç ayrı sahəyə yönəldilib. Dəmir dövründən türk hakimiyyəti dövrünə aid son təbəqəyə qədər 9 mədəni təbəqə aşkar edilmişdir.  Ən əhəmiyyətli tapıntılar arasında İkinci Məbəd dövrünə aid tikililər, Bizans-Roma divarının bütöv bir seqmenti və divarın altındakı iri miqyaslı istehkamların tikintisinə aid artefaktlar var. Bu tapıntılar Yerusəlim hökmdarlarının onun ən həssas yerlərindən biri olan şəhərin şimal divarının möhkəmləndirilməsinə verdiyi əhəmiyyəti vurğulayır. Həqiqətən də, tarixi hesabatlar göstərir ki, 1099-cu ildə Bulyonlu Qodfrinin komandanlığı altında səlibçi ordusu indiki Herod Qapısından bir qədər şərqdə yerləşən yarıqdan şəhərə daxil olub.
Darvazanın bir az kənarında bir neçə yəhudi evi var və onların arxasında əsasən qaraçıların məskunlaşdığı Bab əl-Xutanın kasıb məhəlləsi başlayır. Bundan əlavə, bu ərazidə kiçik bir bazar var.

## İstinadlar
Məlik Bəy

**Məlik Bəy** () — Orxan Qazinin 1324-cü il tarixli Mekece Vəqf Nizamnaməsində də adı keçən Osman Qazinin altı oğlundan biridir. Mənbələrdə Məlik bəy adının əslində titul olduğu və əsl adının Arslan bəy və ya Murad Arslan olduğu bildirilir.

## İstinadlar
Mehmet Taytak

**Mehmet Taytak** () — müəllim və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

## Həyatı
Mehmet Taytak 1959-cu ildə Afyonqarahisar ilinin Bolvadin ilçəsində anadan olub. İbtidai, orta və lisey təhsilini Bolvadi ilçəsində alıb. 1984-cü ildə Qazi Universiteti Təhsil Bölməsindən məzun olub.

1984-1987-ci illərdə Kayseri ilinin Tomarza ilçəsində Peşə Liseyinin Metal emalı şöbəsində müəllim olaraq çalışıb.

Uzun illərdir MHP üzvüdür. 1988 və 1991-ci illərdə Milliyyətçi İşçi Partiyasının Qərar Şurasına üzv seçilib. 2000-ci ildə MHP İntizam Şurasının üzvü, 2003 və 2006-cı illərdə MHP İdarə Heyətinin üzvü, 2009-cu ildə isə MHP Baş Katibi vəzifəsinə seçilib. 2011-ci ildən MHP-dən istefa verib. 2018-ci ildə növbəti dəfə MHP üzvü olub, 2018 və 2021-ci illərdə MHP İdarə Heyətinin üzvü vəzifəsinə seçilib.

2018 və 2023-cü illərdə MHP namizədi olaraq Afyonqarahisar ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. 28-ci çağırışda TBMM Müraciə Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Musa Küçük

**Musa Küçük** () — podratçı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Musa Küçük 1972-ci ildə Gümüşhane ilində anadan olub. İbtidai və orta təhsilini İstanbulda alıb. Bəyoğlu Sənaye Peşə Liseyindən məzun olub.

Uzun illər inşaat sənayesində çalışıb. Gümüşhanespor İdman Klubunun prezidenti vəzifəsində çalışıb. SONSAM Strateji Araşdırmalar İnstitutunun qurucu prezidenti olub.

MHP üzvüdür. 2002-2007-ci illərdə MHP İstanbul Kağıthane ilçəsi şöbəsinin sədr müavini, 2007-2011-ci illərdə isə MHP İstanbul il şöbəsinin sədr müavini olub. Üç dəfə MHP İdarə Heyətinin üzvü vəzifəsinə seçilib.

2023-cü ildə MHP namizədi olaraq Gümüşhane ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib.

Evli və 3 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Çobanbəy türbəsi

**Çoban bəy türbəsi** — Bursanın Mollaarap məhəlləsində, onun adını daşıyan küçədə yerləşir. Osmanlı dövlətinin yaradıcılarından olan Osman bəyin oğullarından Çobanbəyə məxsusdur. Türbədə Çoban bəyin sarkofaqı da daxil olmaqla beş sarkofaq mövcuddur. Türbənin kitabəsi olmasa da, vəqf qeydlərindən onun XIV əsrin əvvəllərində tikildiyi məlumdur.

## Memarlıq məlumatları

Türbənin kənarları 6,45 m-dir. Türbə kvadrat formasında olub, üstü yastı günbəzlə örtülmüşdür. Daş və kərpicdən hörülmüş əsas divarlarından qübbəyə keçid türk üçbucaqları ilə təmin edilmişdir. Giriş qapısı kərpicdən tikilmişdir və sivri önlüklüdür. Türbə cənub və şərq tərəfdən iki yuxarı və aşağı istiqamətli pəncərə ilə işıqlandırılmışdır. Türbənin qərb hissəsində yerləşən Çobanbəy məscidinin yalnız bünövrə qalıqları günümüzə qədər gəlib çatmışdır.

## Restavrasiyaları

Türbə 1971-ci ildə Bursa Qədim Əsərləri Sevənlərin Assosiasiyası tərəfindən təmir və bərpa edilmişdir.

## İstinadlar
Əkrəm Gökay Yüksəl

**Əkrəm Gökay Yüksəl** () — iş adamı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Əkrəm Gökay Yüksəl 1982-ci ildə Balıkəsir ilinin Edremit ilçəsində anadan olub. İbtidai, orta və lisey təhsilini Balıkəsirdə alıb. Muğla Universiteti Kənd Təsərrüfatı Bölməsindən məzun olub.

İş adamı olaraq çalışıb.

MHP üzvüdür. 2019-2023-cü illərdə MHP Balıkəsir il şöbəsinin sədri olub.

2023-cü ildə MHP namizədi olaraq Balıkəsir ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Ətraf Mühit Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Ərtoğrul Gazi Konal

**Ərtoğrul Gazi Konal** () — şəhər planlayıcısı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Ərtoğrul Gazi Konal 1987-ci ildə Almaniyanın Ştutqart şəhərində anadan olub. Karadeniz Universiteti Tədqiqat və Kadastr Bölməsindən, Ordu Universiteti İnşaat Texnologiyaları Bölməsindən və Anadolu Universiteti Biznes və İqtisadiyyat Bölməsindən məzun olub.

Enerji sistemləri və şəhərsalma sahələrində çalışıb.

2018-2022-ci illərdə MHP Giresul il şöbəsinin sədri olub.

2023-cü ildə MHP namizədi olaraq Giresun ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İctimai İşlər, Zonalaşdırma, Nəqliyyat və Turizm Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Konstantin Kapıdağlı

[thumb|Kapıdağlının çəkmiş olduğu [III Səlimin tablosu (1803)]]

**Konstantin Kapıdağlı** və ya **Kapıdağlı Konstantin** (  *Konstandinos Kizikinos*) — XVIII əsrin 2-ci yarısı və XIX əsrin 1-ci yarısında yaşamış Yunan əsilli Osmanlı rəssamıdır.

Konkret dünyaya gəldiyi zaman haqqında heç bir məlumat mövcud deyildir. Onun ilk rəsm əsərlərində kişi və qadın təsvirlərinə yer ayrılmışdır. Bu əsərləri hal-hazırda Topqapı sarayında nümayiş etdirilir. Konstantin 1789-cu ildə *III Səlimin taxtaçıxma mərasimi* adlı rəsm əsərini və 1803-cü ildə isə III Səlimin (təsbehli) portretini çəkmişdir.

III Səlimin sifarişi ilə Kapıdağlı tərəfindən hazırlanmış olan portretlər silsiləsi (Kapıdağlı seriyası) hal-hazırda da Topqapı Saray Muzeyində mühafizə olunur.

Konstantinin konkret ölüm tarixi də məlum deyildir.
thumb|III Səlimin taxta çıxma mərasimi, 1789-cu il.

## Kapıdağlı kolleksiyası

Fayl:Osman Gazi2.jpg|Osman Qazi
Fayl:Orhan Gazi.jpg|Orxan Qazi
Fayl:Murat Hüdavendigar.jpg|I Murad
Fayl:Yıldırım I. Bayezit.JPG|I Bəyazid
Fayl:Çelebi Mehmet.jpg|I Məhəmməd
Fayl:II. Murat.jpg|II Murad
Fayl:Fatih II. Mehmet.jpg|II Məhəmməd
Fayl:Sultan II. Bayezit.JPG|II Bəyazid
Fayl:Yavuz Sultan I. Selim Han.jpg|I Səlim
Fayl:Kanuni.jpg|I Süleyman
Fayl:II. Selim Han.jpg|II Səlim
Fayl:III. Murat Han.jpg|III Murad
Fayl:Mehmed III.jpg|III Məhəmməd
Fayl:Sultan I. Ahmet.jpg|I Əhməd
Fayl:Mustafa 1.jpg|I Mustafa
Fayl:Genç Osman.JPG|II Osman
Fayl:IV. Murat.jpg|IV Murad
Fayl:Ibrahim I.jpg|İbrahim
Fayl:4. Mehmet.jpg|IV Məhəmməd
Fayl:Süleyman II.jpg|II Süleyman
Fayl:Ahmet II.jpg|II Əhməd
Fayl:II. Mustafa.jpg|II Mustafa
Fayl:III. Ahmet.jpg|III Əhməd
Fayl:Mahmud1.jpg|I Mahmud
Fayl:OsmanIII.jpg|III Osman
Fayl:Mustafa3.jpg|III Mustafa
Fayl:Abdulhamid I.jpg|I Əbdülhəmid
Fayl:III. Selim.jpg|III Səlim


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Zuhal Karakoç Dora

**Zuhal Karakoç Dora** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Zuhal Karakoç Dora 1983-cü ildə Kahramanmaraş ilində anadan olub. İbtidai, orta və lisey təhsilini Kahramanmaraşda alıb. Anadolu Universiteti İngilis dili müəllimliyi Bölməsindən və Anadolu Universiteti Beynəlxalq münasibətlər Bölməsindən məzun olub. Qazi Universiteti Beynəlxalq əlaqələr Bölməsində magistr dərəcəsi, Ankara Yıldırım Beyazıt Universiteti Beynəlxalq münasibətlər Bölməsində isə PhD dərəcəsi alıb. Dosentdir.

OECD Təhsil İdarəetmə Komitəsinin nümayəndəsi, Avropa Şurası Təhsil İdarəetmə Komitəsinin nümayəndəsi, Avropa Şurasının Pestalozzi Təhsil Proqramlarının Milli Koordinatoru, Avropa Şurasının Miqrasiya Koordinasiya Bölməsinin məsləhətçi qrupunun nümayəndəsi, Milli Təhsil Nazirliyinin Avropa İttifaqı və Xarici Əlaqələr Baş İdarəsində Beynəlxalq müqavilələr və təqaüdlər şöbəsinin müdiri, AFAD-ın Strategiya Departamentinin rəhbəri və Xarici Əlaqələr Koordinatoru vəzifələrində çalışıb.

Suriyada vətəndaş müharibəsi çərçivəsində AFAD-ın Avropa İttifaqı ilə Əlaqələri üzrə Koordinatoru, Maliyyə məsələləri üzrə Koordinatoru və nümayəndə heyətinin rəhbəri vəzifələrində də təmsil olunub.

TBMM-də strateji əlaqələr üzrə sədr müavini vəzifəsində çalışıb. TOBB İqtisadiyyat və Texnologiya Universiteti və Milli Müdafiə Universitetində müəllim olaraq çalışıb. Kitabları, məqalələri və araşdırmaları dərc olunub.

2023-cü ildə MHP namizədi olaraq Kahramanmaraş ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Avropa İttifaqı ilə Uyğunlaşma Komissiyasının sözçüsü, TBMM Milli Müdafiə Komissiyasının üzvü, Avropa İttifaqının Birgə Parlament Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə, ərəbcə və almanca bilir. Evli və 1 uşaq anasıdır.

## İstinadlar
Ahmet Ərbaş

**Ahmet Ərbaş** () — iş adamı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

## Həyatı
Ahmet Ərbaş 1966-cı ildə Yozqat ilinin Yergöy ilçəsində anadan olub. 1992-ci ildə Ankara Universiteti Dil, Tarix və Coğrafiya Bölməsindən məzun olub. Karpaz Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunda və Kastamonu Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunda magistr dərəcəsi alıb.

Dövlət Arxivləri Baş İdarəsində mütəxəssis, TBMM-də məsləhətçi, Nəqliyyat Nazirliyində müşavir, Səhiyyə Nazirliyində isə baş müşavir vəzifələrində çalışıb.

2018 və 2023-cü illərdə MHP namizədi olaraq Kütahya ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. 28-ci çağırışda TBMM Daxili İşlər Komissiyasının sədr müavini vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə, fransızca və qırğızca bilir. Subaydır.

## İstinadlar
Maliyyə məhsulu

**Maliyyə məhsulu** — müəyyən bir müştərinin problemlərini həll etmək üçün xüsusi olaraq hazırlanmış maliyyə yeniliyi. Maliyyə məhsulu bir-biri ilə əlaqəli olan maliyyə xidmətləri, maliyyə alətləri və maliyyə texnologiyaları paketidir.

## Haqqında
Con F. Marşall öz əsərlərindən birində deyirdi ki, maliyyə innovasiyaları istehlak malları sənayesində məhsulların təkmilləşdirilməsi üçün aparılan tədqiqatların nəticələri ilə bağlıdır. Maliyyə yeniliklərinin yaradılması məhsulların təkmilləşdirilməsi yolları ilə sıx bağlıdır. Müəyyən bir müştərinin problemlərini həll etmək üçün hazırlanmış maliyyə yeniliyi maliyyə məhsuluna çevrilir. Maliyyə məhsulu geniş istifadə olunarsa, maliyyə alətinə çevrilir. Maliyyə məhsullarını maliyyə fəaliyyəti sektorundan asılı olaraq bölmək olar: sığorta məhsulu, bank məhsulu, pensiya məhsulu, investisiya məhsulu var.

Maliyyə məhsulu bu yaxınlarda yaradılmış, konkret müştəri üçün hazırlanmış, unikal və bahalı yenilik deməkdir. Maliyyə məhsulu maliyyə alətinin prototipidir. Maliyyə bazarında kommersiya münasibətləri proseslərində maliyyə məhsulunun həyata keçirilməsinin nəticəsi maliyyə alətidir. Ölkənin maliyyə bazarının inkişafından asılı olaraq "maliyyə bazarı" və "maliyyə aləti" anlayışlarının təfsiri asılıdır.

Strukturlaşdırılmış maliyyə məhsulları bu yaxınlarda qlobal bazarda meydana çıxdı, lakin aktiv şəkildə inkişaf etməyə başladı. Strukturlaşdırılmış maliyyə məhsullarına investisiyaların nominal həcmi hər il artır. Strukturlaşdırılmış maliyyə məhsulu kommersiya və investisiya bankları tərəfindən buraxılan mürəkkəb maliyyə məhsuludur. Məhsul strukturu sabit və dəyişkən aktivlərin hərəkətini birləşdirir.

## İstinadlar
Avatar: Sonuncu hava maqı (serial, 2024)

**Avatar: Sonuncu hava maqı** () —  (2005–2008) əsasında çəkilən, yayımlaması gözlənilən ABŞ Netflix serialı.

Serialın səkkiz seriyası 2024-cü ilin fevralın 22-də Netflix-də buraxılıb. Birinci mövsümün tənqidçilərdən aldığı qarışıq reaksiyadan sonra bəyan olunub ki, serialın həm 2-ci, həm də 3-cü mövsümü çəkiləcək.

## İstehsalı
2018-ci ildə Netflix bəyan edib ki, Avatarın remeykini 2019-cu ildə istehsal etməyə başlayacaq. Əvvəl deyilənə görə, orijinal serialın yaradıcıları, Maykl Dante DiMartino və Brayan Konietzko remeykin istehsalında baş yazıçı və icraçı prodüser olaraq iştrak etməli idilər. Lakin, 2020-ci ilin avqustun 12-də yayılmış DiMartinonun açıq məktubunda o yazıb ki, orijinalın yaradıcıları *Netflix-in* yanaşması ilə bədii fərqlərinə və studiyada mövcud olan "mənfi və dəstəksiz" () şəraitinə görə, həmin ilin iyununda layihəni tərk ediblər. DiMartino ilə Konietzkonun adları serialın birinci və altıncı seriyasının ssenari müəllifləri olaraq qeyd olunur. 2021-ci ilin avqust ayında rəsmən bəyan olunub ki, DiMartino və Konietzkonun yerinə Albert Kim təyyin olunub.

Hər mövsüm üçün səkkiz seriya nəzərdə tutulur və hər seriyanın qiyməti 15 million dollardan çox olacaq.

### Musiqi
Əvvəlcə layihənin bəstəkarı orijinal serialın musiqisinin müəllifi Ceremi Tsukerman olduğu haqqında məlumat yayımlanmışdır. Lakin DiMartino ilə Konietzko onu tərk edəndən sonra, Tsukerman layihədə iştirakını inkar etmişdir. 2023-cü ilin noyabrın 9-da yeni serialın bəstəkarı yaponəsilli amerikalı Takeçi Furukava olduğu bəyan olunmuşdur.

## Qəbulu
19–25 fevral arasında *"Avatar: Sonuncu hava maqı"* *Netflix*-in dünyada ən çox izlənilən proqramı olmuşdur. Seriala ilk həftə ərzində 21,2 million adam baxmış, ümumi izlənmə müddəti 154,4 milyon saatı keçmişdir.

## Qeydlər

## İstinadlar
Maliyyə mühəndisliyi

**Maliyyə mühəndisliyi** və ya *maliyyə injinirinqi* — biznes investisiya strategiyasını həyata keçirmək üçün müxtəlif risk və gəlir parametrləri ilə maliyyə alətlərinin birləşdirilməsi. Strukturlaşdırılmış maliyyə, sekuritizasiya, SPE, SPV-də istifadə olunur. Maliyyə mühəndisliyinin əlavə tərifi, yeni maliyyə alətlərinin və ya maliyyə əməliyyatlarının həyata keçirilməsi üçün yeni sxemlərin məqsədyönlü inkişafı prosesi, maliyyə idarəetmə sisteminin inkişafı və maliyyə təsirinin minimuma endirilməsi daxil olmaqla, lakin bununla məhdudlaşmayan maliyyə təsir tədbirləri kompleksidir. risklər, maliyyə və kredit əməliyyatlarının həyata keçirilməsi üçün uyğun olan yeni maliyyə alətlərinin və əməliyyat sxemlərinin hazırlanması.

Maliyyə innovasiyası yeni maliyyə alətləri və maliyyə texnologiyalarıdır. Maliyyə alətləri aşağıdakılara bölünür:

* konseptual vasitələr — qeyri-rəsmi intizam kimi maliyyənin əsasını təşkil edən anlayış və anlayışlar (dəyər nəzəriyyəsi, hedcinq nəzəriyyəsi və s.);
* fiziki vasitələr — müəyyən məqsədə çatmaq üçün istifadə edilə bilən alətlər və proseslər (alətlər — adi səhmlər, sabit gəlirli qiymətli kağızlar və s.; proseslər — qiymətli kağızların elektron ticarət sistemi və s.).

Nisbətən yeni maliyyə alətlərinə nağd pul vəsaitlərinin idarə edilməsi üzrə broker hesabları, istiqrazlar, birləşdirilmiş ipoteka kreditləri, faiz dərəcəsi svopları, çağırıla bilən konvertasiyalar, vergidən azad edilmiş üzən faizli istiqrazlar və bir çox başqaları daxildir.

Yeni maliyyə alətlərinin və əməliyyat sxemlərinin (yeni maliyyə texnologiyalarının) işlənib hazırlanması prosesi maliyyə mühəndisliyi adlanır. “Maliyyə mühəndisliyi” termini 1991-ci ildə yaranmışdır. C. Finerti tərəfindən müəyyən edildiyi kimi maliyyə mühəndisliyi innovativ maliyyə alətləri və proseslərinin layihələndirilməsini, işlənib hazırlanmasını və həyata keçirilməsini, o cümlədən maliyyə texnologiyaları sahəsində problemlərin həllinə yeni yanaşmaların yaradıcı axtarışını əhatə edir. Tərif “yenilikçi” və “yaradıcı” yanaşmaya xüsusi diqqət yetirir.

Təcrübə baxımından maliyyə mühəndisliyi bir çox fərqli sahələri əhatə edir. Əsas olanları səhmdar cəmiyyətlərin maliyyəsi; ticarət; vəsaitlərin uzunmüddətli və qısamüddətli investisiyalarının idarə edilməsi; Risklərin idarə edilməsi .

## İstinadlar
Naci Şanlıtürk

**Naci Şanlıtürk** () — iş adamı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Naci Şanlıtürk 1969-cu ildə İstanbulda anadan olub. İbtidai təhsilini Orduda, orta təhsilini Ordu İmam-Hatip Liseyində, lisey təhsilini isə Ordu Liseyində alıb. İstanbul Universiteti Tarix Bölməsindən və Anadolu Universiteti Ədliyyə Bölməsindən məzun olub.

1992-1995-ci illərdə Avstriyada ticarətlə məşğul olub. İnşaat, sığorta, turizm və otel sahələrində çalışıb. Ordu Sənayeçi və İş Adamları Dərnəyinin sədr müavini olub. Üç dəfə Ordu Ticarət və Sənaye Palatasının Şura üzvü vəzifəsinə seçilib.

Uzun illərdir MHP üzvüdür. 2020-2023-cü illərdə MHP Ordu il şöbəsinin sədri olub.

2023-cü ildə MHP namizədi olaraq Ordu ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İnsan Hüquqları Araşdırma Komissiyasının sözçüsü vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə və almanca bilir. Evli və 3 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Maliyyə vasitəçisi

**Maliyyə vasitəçisi** () — təşkilat, əsas funksiyası müxtəlif təsərrüfat subyektlərinin sərbəst vəsaitlərini toplamaq və onları müəyyən şərtlərlə öz adından bu vəsaitlərə ehtiyacı olan digər subyektlərə verməkdən ibarət olan müəyyən maliyyə institutu.

Maliyyə vasitəçilərinin olması ehtiyacı olanlar üçün çatışmayan vəsait əldə etmək imkanını asanlaşdırır və artıq vəsaiti olan şəxslər üçün müvəqqəti boş vəsaitlərin yerləşdirilməsi imkanlarını genişləndirir.

## Funksiyaları
* İnvestisiyaların müxtəlif maliyyə alətləri üzrə paylanması yolu ilə risklərin şaxələndirilməsinin həyata keçirilməsi.
* Borcalanın ödəmə qabiliyyətinin yoxlanılması, nəticədə kredit riskinin azalması.
* Məqbul şərtlərlə kredit verə biləcək kreditorların tapılması probleminin sadələşdirilməsi.
* Normal iqtisadi şəraitdə kredit üçün faiz dərəcəsinin azaldılması.
* Vəsaitlərin yığılması, bunun nəticəsində borcalanların böyük məbləğlərə olan tələbatı ödənilir.

## Əsas növləri
Maliyyə vasitəçilərinin dörd növü var:

* Depozit tipli maliyyə institutları
* Müqavilə üzrə əmanət təşkilatları
* İnvestisiya fondları
* Digər maliyyə təşkilatları

Son onilliklərdə maliyyə vasitəçilərinin maliyyə əməliyyatlarının həcmi artmışdır. Eyni zamanda, struktur dəyişiklikləri də baş verir.

## İstinadlar
Semih İşıqver

**Semih İşıqver** () — mühəndis və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Semih İşıqver 1980-ci ildə Elazığ ili anadan olub. Fırat Universiteti İnşaat mühəndisliyi Bölməsindən məzun olub.

Mühəndis olaraq çalışıb.

Uzun illərdir MHP üzvüdür. 2018-2023-cü illərdə MHP Elazığ il şöbəsinin sədri olub.

2023-cü ildə MHP namizədi olaraq Elazığ ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İctimai İşlər, Rayonlaşdırma, Nəqliyyat və Turizm Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə bilir. Evli və 3 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
SPV

**SPV** və ya **SPE** () — müəyyən bir layihəni həyata keçirmək və ya müəyyən bir məqsəd üçün yaradılmış xüsusi təyinatlı şirkət və ya "layihə şirkəti". SPV fərdi biznes proseslərini və maliyyə axınlarını effektiv idarə etməyə imkan verir.

Hal-hazırda SPE termini — xüsusi təyinatlı qurum — eyni mənada daha çox istifadə olunur.

Bir qayda olaraq, xüsusi təyinatlı nəqliyyat vasitələri (SPVs) müəyyən mülkiyyət hüquqları və ya öhdəlikləri əldə edərək, əməliyyat həyata keçirmək və borcalan kimi çıxış etmək üçün yaradılır. Bu şirkətlər layihənin təşəbbüskarı (benefisiar) tərəfindən təsis edilir. Bu, məsələn, əgər müxtəlif regionlarda müxtəlif iştirakçılar dəsti ilə, müxtəlif şəraitdə layihələr həyata keçirilirsə, bu lazımdır: bəzi yerlərdə yerli sərmayəçilər, digərlərində şəbəkə şirkətlərində və s. uyğun" xüsusi şirkətin fəaliyyəti çərçivəsində.

Tipik olaraq, belə bir şirkət, bir qayda olaraq, bir investisiya layihəsini həyata keçirmək, yeni bir iş sahəsini inkişaf etdirmək və ya müəyyən müvəqqəti tapşırıqlar üçün yaradılan bir törəmə müəssisədir. Çox vaxt ana şirkət belə bir törəmə müəssisənin 100% sahibidir, lakin bəzi yurisdiksiyalarda ən azı 3% payı olan digər sahiblər tələb olunur.

Daşınmaz əmlakla təminatla ipoteka krediti verildikdə belə xüsusi təyinatlı şirkət sekyuritizasiya təşkilatçısı ilə qanuni əlaqəsi olmayan, sekyuritləşdirilən aktivlərin balansına köçürülən törəmə cəmiyyətdir: belə bir əməliyyat zamanı ipoteka üzrə tələb hüquqları. daşınmaz əmlakın girovu ilə verilmiş kreditlər.

SPV "layihə şirkəti" yaratmağın əsas məqsədləri adətən üç qrupdan birinə təsnif edilə bilər:

* aktivlərin və ya kreditlərin sekuritizasiyası,
* risk paylaşımı,
* rəqabət mülahizələri, məsələn, müəyyən əqli mülkiyyətin yeni şirkətə verilməsi və ya yeni şirkətin köhnə müqavilələr üzrə öhdəliklərdən azad edilməsi (məsələn, lisenziyalaşdırma) və s.

## İstinadlar
Kamil Aydın

**Kamil Aydın** () — müəllim və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

## Həyatı
Kamil Aydın 25 mart 1963-cü ildə Ərzurum ilində anadan olub. Atatürk Universiteti Fənn və Ədəbiyyat Bölməsindən məzun olub. Həmin universitetdə Ədəbiyyat Bölməsində magistr dərəcəsi, İngiltərənin Vorvik Universitetində isə PhD dərəcəsi alıb.

Atatürk Universitetində senatının üzvü, şöbə müdiri və İntizam Komitəsinin üzvü vəzifələrində çalışıb. Media, mədəniyyət, incəsənət, təhsil, ədəbiyyat və beynəlxalq əlaqələr sahələrində layihələri, işləri, araşdırmaları və tədqiqatları olub.

MHP sədrinin müavinidir.

İyun 2015, noyabr 2015, 2018 və 2023-cü illərdə MHP namizədi olaraq Ərzurum ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. TBMM Milli Müdafiə Komissiyasının üzvü, TBMM Milli Təhsil, Mədəniyyət, Gənclər və İdman Komissiyasının sədr müavini, TBMM Xarici İşlər Komissiyasının üzvü vəzifələrində çalışıb. 28-ci çağırışda TBMM Xarici İşlər Komissiyasının üzvü, NATO Parlament Assambleyasının üzvü, ATƏT Parlament Assambleyasının üzvü vəzifələrində təmsil olunub.

İngiliscə və almanca bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Maliyyə ili

**Maliyyə ili (büdcə ili)** — büdcənin qurulduğu ənənəvi dövr — müəyyən bir şəxsin (ailə, biznes, təşkilat, dövlət və s.) gəlir və xərclərinin sxemi. Fiskal ili də kimi tanının,  — dövlət xəzinəsi.

Maliyyə ili təqvim ili ilə üst-üstə düşməyə bilər. Məsələn, ABŞ-də federal hökumətin maliyyə ili oktyabrın 1-dən sentyabrın 30-dək davam edir, 50 ştatdan 46-da isə iyulun 1-də başlayır və iyunun 30-da başa çatır. Yaponiyada maliyyə ili aprelin 1-dən martın 31-dək müəyyən edilir, Finlandiyada səhmdar cəmiyyətləri üçün nizamnamədə müəyyən edilir.

Rusiyada maliyyə ili yanvarın 1-də başlayır və dekabrın 31-də başa çatır. Maliyyə ilinin hesablanması üçün bu prosedur SSRİ-də 1931-ci ildən qüvvədədir — o zaman təsərrüfat ili adı istifadə edilmişdir. 1920-ci illərdə SSRİ-də təsərrüfat ilinin hesablanmasında kənd təsərrüfatı istehsalı dövriyyəsini əhatə etmək üçün oktyabrın 1-dən sentyabrın 30-dək təsərrüfat ilinin hesablanması müəyyən edilmişdir.

## Ölkələr üzrə maliyyə illəri

## İstinadlar
Yaffa qapısı

**Yaffa qapısı** — Yerusəlimin Köhnə Şəhərinin tarixi divarlarında daş portal. İçəri Şəhərin divarları içərisində səkkiz açıq qapıdan biri. İçəri Şəhərin qərb hissəsində, Yaffaya aparan qərb yolun və Betlehem və Hebrona gedən cənub yolunun mühüm kəsişməsində yerləşir. Bu iki yol bu günə qədər Yerusəlimin mərkəzi arteriyalarıdır.
İçəri Şəhərin qərbə, Aralıq dənizinə baxan yeganə qapısıdır. Bu tənzimləmə hücumçuların irəliləməsini yavaşlatmaq üçün müdafiə tədbiri kimi seçilmiş ola bilər, ya da qapını Yaffa yoluna yönəltmək üçün, zəvvarların Yaffa limanından səyahətlərinin sonunda gəldiyi yoldur.
İçərişəhərin divarlarının bütün digər hissələrinin tikintisində istifadə edilən daşlar kimi, Yafa qapısının daşları da qum rəngli iri yonma bloklardır. Girişin hündürlüyü təqribən 6 metr, divar isə ondan daha 6 metr yuxarı qalxır.

## Etimologiyası
Həm Yaffa Qapısı, həm də Yafa Yolu Aralıq dənizi sahilində Yunus peyğəmbərin dəniz səyahətinə çıxdığı və zəvvarların Müqəddəs şəhərə gedərkən gəmidən düşdüyü Yaffa limanının adını daşıyır. Yaffa yolunun qərb ucundan başlayan müasir 1 nömrəli magistral eyni marşrutun Təl-Əviv-Yaffaya son nöqtəsidir.
Qapının ərəbcə adı olan Bab əl-Xəlil (Dostun qapısı), Xevronda dəfn edilmiş Allahın sevimlisi İbrahimə aiddir. İbrahim Xevronda yaşadığı üçün Yaffa darvazasının başqa adı "Hebron qapısı"dır. Ərəblər bu qapını Bab Mihrab Davud (Davidin Namaz Qapısı) da adlandırırlar, çünki İslamda şah Davud peyğəmbər hesab olunur. Yaffa qapısının yaxınlığında qalanı yenidən tikən səlibçilər Yaffa qapısının indiki yerinin arxasında da bir darvaza tikib, onu Davud Qülləsinin adı ilə "Davud qapısı" adlandırdılar.

## İstinadlar
Pelin Yılık

**Pelin Yılık** () — mühəndis və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Pelin Yılık 1980-ci ildə Ankarada anadan olub. Qazi Universiteti Beynəlxalq əlaqələr Bölməsindən məzun olub. Atılım Universitetində magistr, Qazi Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunda isə PhD dərəcələri alıb.

Bir sıra universitetlərdə sağlamlıq idarəçiliyi və sağlamlıq turizmi mövzularında mühazirəçi olub. Səhiyyənin idarə edilməsi sahələrində məqalələri dərc olunub. Özəl Göz Xəstəxanaları Dərnəyinin sədr müavini və TOBB Sağlamlıq Məclisində nümayəndə vəzifələrində çalışıb. Özəl xəstəxanada insan resursları meneceri və rəhbər vəzifələrdə təmsil olunub. Bir sıra özəl xəstəxanaların yaradılmasında yer alıb. 2014-2023-cü illərdə özəl xəstəxanaların rəhbəri olub.

MHP üzvüdür. 2021-ci ildən MHP İdarə Heyətinin üzvüdür. MHP sədrinin ailə, qadın və əlillərlə iş üzrə müavinidir.

2023-cü ildə MHP namizədi olaraq Çanqırı ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. 28-ci çağırışda TBMM Kişi və Qadınlar üçün Bərabər cəmiyyət Komissiyasının sözçüsü, TBMM Səhiyyə, Ailə, Çalışma və Sosial Məsələlər Komissiyasının Katibi, Avropa Şurası Parlament Assambleyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə, italyanca və almanca bilir.

## İstinadlar
Kiçik Qərb Divarı

**Kiçik Qərb Divarı** — Dəmir Qapı yaxınlığında Kiçik Qərb Divarı, həmçinin HaKotel HaKatan (və ya sadəcə Kotel Katan), Kiçik Kotel (İvrit: הכותל הקטן) və Kleiner Koisel (yəhudi dilində "Kiçik Kotel/Divar") kimi tanınan yəhudi dini saytıdır. Divarın özü İkinci Məbəd dövrünə (e.ə. 516 — eramızdan əvvəl 70) aiddir. Bu, Qərb Divarının böyük hissəsinin davamıdır və demək olar ki, Müqəddəslər Müqəddəsi ilə üzbəüzdür. HaKotel HaKatan Qərb Divarının böyük hissəsi qədər məşhur və izdihamlı deyil. Divarın bu hissəsi Müqəddəslər Müqəddəsinə yaxın olduğuna görə dərin mənəvi əhəmiyyətə malikdir. Bununla belə, bu, Müqəddəslər Müqəddəsinə ən yaxın yer deyil, çünki Qərb Divar Tunelində birbaşa Müqəddəslərin Müqəddəsi ilə üzbəüz olan bir yer var.
​

## Tarixi
Divarın yanındakı keçid 1293 və ya 1296-cı illərdə Seyf əl-Dur tərəfindən əsası qoyulmuşdur.
1971-ci ilin sonlarında İsrail Dini İşlər Departamenti tərəfindən divar boyunca aparılan geniş tunellər Ribat Kürdün qismən dağılmasına səbəb oldu. Departament yeni meydan yaratmaq üçün 670 illik quruluşu sökərək vəziyyətdən istifadə etməyə çalışdı, lakin beynəlxalq etirazdan sonra geri çəkildi. Əvəzində beton dayaq və polad dayaqlardan ibarət təmir işləri aparıldı. Təmir zamanı işçilər divarda kiçik deşiklər qazıblar. Bu, Haredi yəhudilərinin etirazına səbəb oldu, onlar daş parçaları toplayıb Qərb Divarında təntənəli şəkildə dəfn etdilər.

## İstinadlar
Muğrabi məhəlləsi

**Muğrabi Məhəlləsi** — (Ərəb: حارَة المَغارِبة Hārat al-Maghāriba, İvrit: שכונת המוגרבים, Sh'khunat HaMughrabim), həmçinin Mərakeş məhəlləsi adlanır, 2-ci əsrdə şəhərin cənub-şərqində qurulmuşdur. Şərqdən Məbəd dağının qərb divarı, cənubdan Köhnə şəhər divarları (o cümlədən Maghribe qapısı) və qərbdən Yəhudi Məhəlləsi ilə həmsərhəd idi. O, şimaldakı Müsəlman məhəlləsinin bir uzantısı idi və Səlahəddinin oğullarından biri tərəfindən bağışlanmış İslam fondu və ya dini mülk kimi qurulmuşdur.
1967-ci ildə Altıgünlük müharibədən üç gün sonra Qərbi Qüds meri Teddi Kollekin göstərişi ilə Qərb Divarına aparan dar küçəni genişləndirmək və yəhudilərin girişini asanlaşdırmaq üçün İsrail qüvvələri tərəfindən yerlə-yeksan edilib. Bu gün Ağlama Divarı Meydanı məhəllənin yerləşdiyi yerdə yerləşir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Konur Alp Koçak

**Konur Alp Koçak** () — Türkiyə siyasətçisi, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Konur Alp Koçak 1983-cü ildə Karaman ilində anadan olub. Boğaziçi Universitetinin Siyasi Elmlər və Beynəlxalq Əlaqələr Bölməsindən və həmin universitetin Tarix Bölməsindən məzun olub. 2006-2007-ci illərdə Yaponiyanın Keio Universitetində təhsil alıb. 2010-cu ildə Ankara Universitetində beynəlxalq əlaqələr üzrə magistr dərəcəsi alıb. Birləşmiş Ştatların Corctaun Universitetinin Dövlət İşləri İnstitutunda hüquq üzrə altı ay təlim alıb.

TBMM Araşdırma şöbəsində hüquq üzrə mütəxəssis vəzifəsində çalışıb. 2014-2016-cı illərdə Brüsseldə Avropa Parlamenti Araşdırma İnstitutunun (EPRS) Xarici əlaqələr bölməsində siyasi şərhçi vəzifəsində, 2019-2023-cü illərdə isə TBMM Xarici əlaqələr üzrə sədr müavini vəzifəsində çalışıb. Siyasi Sosial Strateji Araşdırmalar Vəqfinin (TASAV) qurucularından olub. TÜRKGÜN qəzetində məqalələri dərc olunub. Xarici siyasət və dünya gündəminə dair 350-dən çox məqalə dərc olunub.

2023-cü ildə MHP namizədi olaraq Konya ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Avropa İttifaqının Uyğunlaşdırma Komissiyasının üzvü, TBMM Milli Müdafiə Komissiyasının üzvü, Avropa Şurası Parlament Assambleyasının üzvü, Avropa İttifaqı ilə Birgə Parlament Komissiyasının həmsədri vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə, yaponca və fransızca bilir. Evli və 1 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Nquyen

**Nquyen** — soyad.
	
* Nquyen Khan — Vyetnam Respublikasının (Cənubi Vyetnam) hərbi və dövlət xadimi.
* Nquyen Thi Din — Vyetnam inqilabçısı, Cənubi Vyetnamın milli azadlıq hərəkatının lideri.
* Nquyen Hıyu An — Vyetnam hərbçisi, Vyetnam Xalq Ordusunun generalı.
* Nquyen Nqok Tho — Vyetnam Respublikasının (Cənubi Vyetnam) dövlət və siyasi xadimi.
* Nquyen Hıy Tho — Vyetnam inqilabçısı
* Nquyen Van Thieu
* Nquyen Van Binx —
* Nquyen Kao Ki —
Rekoleta Mədəniyyət Mərkəzi

**Rekoleta Mədəniyyət Mərkəzi** (ing. Recoleta Cultural Center) — Argentinanın Buenos Ayres şəhərində yerləşən sərgi və mədəni tədbirlər mərkəzi.

Rekoleta Mədəniyyət Mərkəzi Argentina mədəniyyətinin simvoludur və Milli Tarixi Abidə elan edilib. Buenos Ayres şəhərinin Rekoleta məhəlləsində yerləşir. Burada heykəltəraşlıq və rəsm sərgiləri, eləcə də müxtəlif növ konsertlər, bədii tədbirlər, təqdimatlar və master klasslar keçirilir. 2006-cı ilin sentyabr/oktyabr aylarında burada Onedotzero festivalı uğurla keçirilmişdir.
 
## Tarixi

Binada əvvəlcə Rekoletos rahiblərinin monastırı yerləşirdi. Sonra bir müddət xəstəxana və 1859-cu ildə xeyriyyə məkanı kimi xidmət göstərmişdir.

Nəhayət, 1978-ci ildə Mədəniyyət Mərkəzi layihələndirildi və memarlar Jacques Bedel, Luis Benedit və Klorindo Testa orijinal quruluşu qoruyaraq lazımi islahatları həyata keçirdilər.

## Fəaliyyəti

Rekoleta Mədəniyyət Mərkəzində 27 sərgi salonu, mikro kinoteatr, tamaşa zalı və amfiteatr var. Ərazidə çoxsaylı tədbirlər keçirilir: sənət sərgiləri, solo konsertlər, konsertlər, teatr tamaşaları və tədbirlər. Bundan əlavə, burada kurslar və seminarlar təklif edən tədris sahəsi, həmçinin ən qabaqcıl texnologiya ilə təchiz edilmiş tədqiqat və musiqi laboratoriyası var. Rekoleta Mədəniyyət Mərkəzini ildə yarım milyondan çox insan, əsasən də gənclər ziyarət edir.

## Qalereya


File:Buenos_aires_design.jpg|
File:CCRecoleta008.JPG|
File:CCRecoleta007.JPG|
File:CCRecoleta006.JPG|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Centro Cultural Recoleta's official site
* Recoleta.com.ar (Portal del barrio de Recoleta) 
* Imágenes del Centro Cultural Recoleta
* Imágenes de la obra de Clorindo Testa
Yasin (ad)

**Yasin** — ad.

* Yasin — Məhəmməd peyğəmbərin adlarindan biri.
* Yasin Məmmədov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri.
* Yasin Əbdürəhmanov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri.
* Yasin Qarayev — Azərbaycanın tanınmış teatr və televiziya aktyoru vəikinci rejissor.
* Yasin Qaraməmmədli

;Digər
* Yasin surəsi — 36-cı surə Yasin surəsi (Məkkədə nazil olmuşdur, 83 ayədir).
* Ali-Yasin — Məhəmməd peyğəmbərin Əhli-Beyti.
Yeji

**Yeji** — kişi adı.

* Yeji Buzek — professor, Polşanın keçmiş baş naziri
* Yeji Yaxolkovski — polyak mənşəli Cənubi Afrika Respublikası dizayneri və arxitektoru.
* Yeji Andjeyevski

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yakob

**Yakob** — ad.
	
* Yakob Qogebaşvili
* Yakob Henle — alman anatomu və həkimi
* Yakob Astor — "Titanik" gəmisinin birinci sinif sərnişinlərindən biri.
* Yakob Qrimm
* Yakob Şturm
* Yakob Bryonnum Skavenius Estrup
;Digər
* Yakobi adası
Ziya

**Ziya** — ad. Mənası işıq, nur anlamındadır.
	
* Ziya Göyalp — Türkiyənin məşhur ictimai xadimi.
* Ziya Paşa — Türk yazıçısı, şairi və dövlət adamı.
* Ziya Kutnak
* Ziya Yergök
Chevrolet Cruze

**Chevrolet Cruze** — Chevrolet-in 2008-ci ildə təqdim etdiyi sedan modeli. Chevrolet Cobalt və Daewoo Lacetti modellərinin davamıdır. Avtomobil Cənubi Koreyada Daewoo Lacetti və Avstraliyada Holden Astra adı ilə satılıb.

Avtomobil Opel Astra J ilə eyni platforma və mühərrik seçimlərinə malikdir. 2010-cu ildə mühərrikin qeyri-kafi olması ilə bağlı söz-söhbətlərə görə 113 at gücünə malik mühərrik əvəzinə 124 at gücünə malik mühərrikdən istifadə edilib. General Motors tərəfindən Opel-də istifadə edilən eyni ECOTEC mühərrikləri istifadə olunur. 124 at gücü, 113 at güclü və 155 nm fırlanma anı hasil edən 1,6 litrlik atmosferli benzin mühərrikləri və 140 at gücü və 200 nm fırlanma anı hasil edən 1,4 litrlik turbo dəstəkli benzin mühərriklərinə əlavə olaraq, 163 at gücü və 360 nm fırlanma anı hasil edən RA 420 SOHC kodu ilə 2.0 dizel variantları var. Dizel mühərrik Hyundai və Kia modellərində CRDI adı altında Hyundai və GM KOREA ilə əməkdaşlıqda istehsal olunan dizel mühərrikidir. 5 pilləli mexaniki və 6 pilləli tam avtomatik (fırlanma anı çevirici) transmissiya variantları var. Cruze və Cruze LS kimi satılıb. LS modelində; 17 düymlük təkər diskləri, duman əleyhinə işıqlar, xrom bəzək, elektrik arxa şüşəsi var idi. 2011-ci ildə Design Edition modeli təqdim olundu, bu model Sonic Blue üzlük, spoyler, 18 düymlük təkər diskləri və xrom manqal ilə təchiz edilib.

## Xarici keçidlər
Yaponiya Uçan Boşqab Tədqiqat Assosiasiyası

– Yaponiyada uçan naməlum obyektləri araşdırmaq və tapmaq üçün yaradılmış təşkilat. Yaponiyadakı ilk belə ufologiya təşkilatıdır.

## Tarixi
Yaponiya Uçan Boşqab Tədqiqat Assosiasiyası 1955-ci ildə Yaponiyadakı UNO tədqiqatlarının qabaqcılı olmuş Kiniçi Aray tərəfindən qurulmuşdur. 1950-ci illərdə Yaponiyada UNO-larla bağlı hadisələrin və hekayələrin artdığını müşahidə edən Aray UNO-larla bağlı geniş müzakirələr aparmaq üçün bu təşkilatı yaratmaq qərarına gəlmişdir.

Təşkilat pik nöqtəsində 1000-ə yaxın üzvə malik olmuşdur. Təşkilatın məşhur üzvləri arasında yazıçılar Yukio Mişima, Şinichi Hoşi, Ciro Nitta, Şintaro İşihara, Yaponiya raketçiliyinin atası Hideo İtokava, bəstəkar Toşiro Mayuzumi kimi şəxslər olmuşdur. 1957-ci ildə üzv olmuş Mişima təşkilatın ən aktiv üzvlərindən biri olmuş, 1957-ci ildə Tokionun Hibiya bölgəsində baş tutmuş UNO müşahidə tədbirində iştirak etmişdir.

Yaponiya Uçan Boşqab Tədqiqat Assosiasiyası 1957-ci ildə digət təşkilatlarla birlikdə "universal sülh" birgə bəyannaməsini buraxmışdır. Xəbərdarlıq xarakterli bu bəyannamədə nüvə yarışının bəşəriyyətin gələcəyinə təhlükə təşkil etdiyi bildirilmiş və uçan boşqabların gəlişinə hazırlaşmaq üçün dövlətlər və irqlər arasındakı fərqliliklərin öhdəsindən gəlmək barədə çağırış edilmişdir. Həmin il SSRİ-nin Aya nüvə başlığı olan raket göndərməyə hazırlaşdığı xəbəri yayılmış və təşkilat bu cür raketin göndərilməməsi üçün SSRİ-nin Yaponiyadakı səfirinə məktub yazmışdır.

## Nəşrlər
Təşkilatın rəsmi jurnalı  adlanırdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Təşkilatın rəsmi jurnalının buraxılışları
Mustafa Kalaycı

**Mustafa Kalaycı** () — mühasib və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 23, 24, 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

## Həyatı
Mustafa Kalaycı 7 avqust 1960-cı ildə Konya ilinin Üçpınar ilçəsində anadan olub. Uludağ Universiteti İqtisadiyyat və İdarəetmə Bölməsindən məzun olub.

Ali Audit Şurasında auditor və baş auditor vəzifələrində çalışıb. Elmi və Texnoloji Tədqiqat Şurasında (TÜBİTAK) Təhsil Şurasının üzvü, Təşviq Fondu İdarə Heyətinin üzvü olub. Dövlət nazirinin məsləhətçisi, Baş nazirin isə baş müşaviri vəzifələrindən sonra Ali Audit Şurasının baş auditoru vəzifəsinə qayıdıb. Mühasiblər Palatasının, Dövlət Audit Kadrları Dərnəyinin və Ali Audit Kadrları Birliyinin üzvü vəzifələrində təmsil olunub.

Uzun illərdir MHP üzvüdür. MHP sədrinin müavinidir.

2007, 2011, iyun 2015, noyabr 2015, 2018 və 2023-cü illərdə MHP namizədi olaraq Konya ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 23, 24, 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. TBMM Plan və Büdcə Komissiyasının üzvü, TBMM Kəşfiyyat Komissiyasının üzvü, TBMM İctimai Təsərrüfat Müəssisələri Komissiyasının üzvü vəzifələrində təmsil olunub.

İngiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Cəlal Adan

**Cəlal Adan** () — meşə mühəndisi və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 21, 24, 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

## Həyatı
Cəlal Adan 1951-cı ildə Ağrı ilinin Tutağ ilçəsində anadan olub. İstanbul Universiteti Meşə təsərrüfatı Bölməsindən məzun olub.

Uzun illərdir MHP üzvüdür. 12 sentyabr 1980-ci il hərbi çevrilişindən əvvəl MHP-də müfəttiş və təlilçi olub. Daha sonra 1999-2002-ci illərdə DYP, 2007-2011-ci illərdə isə DP üzvü olub. 2011-ci ildə MHP-yə qayıdıb. MHP sədrinin baş müşaviri olub. 4 noyabr 2012-ci ildə MHP sədrinin siyasi məsələlərdən və TBMM-dən məsul müavini vəzifəsinə seçilib. 12 iyul 2018-ci ildə TBMM sədr müavini seçildiyinə görə vəzifəsindən istefa verib.

1991-ci ildə Doğru Yol Partiyasının namizədi olaraq İstanbul ilindən TBMM-nin 21-ci çağırışının deputatı seçilib. 2011, iyun 2015, noyabr 2015, 2018 və 2023-cü illərdə isə MHP namizədi olaraq İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 24, 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. TBMM Plan və Büdcə Komissiyasının və TBMM Ədalət Komissiyasının üzvü vəzifələrində təmsil olunub.

12 iyul 2018-ci ildə TBMM sədrinin müavini seçilib. TBMM sədri Binəli Yıldırımın 18 fevral 2019-cu ildə istefa verməsindən sonra 18-24 fevralda TBMM sədri olub.

İngiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Məhəmməd Levent Bülbül

**Məhəmməd Levent Bülbül** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

## Həyatı
Məhəmməd Levent Bülbül 1980-ci ildə Sakarya ilində anadan olub. Çankaya Universiteti Hüquq Bölməsindən məzun olub. Qazi Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunda özəl hüquq üzrə magistr dərəcəsi alıb.

Hüquqşünas olaraq çalışıb.

Uzun illərdir MHP üzvüdür. 2009-2013-cü illərdə MHP Hende ilçə sədri, 2013-2018-ci illərdə isə MHP Sakarya il sədri vəzifəsində çalışıb.

2018 və 2023-cü illərdə MHP namizədi olaraq Sakarya ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. 27-ci çağırışda TBMM Ədalət Komissiyasının üzvü, 28-ci çağırışda isə TBMM Konstitusiya Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub. 6 noyabr 2018-ci ildən MHP TBMM qrupunun sədr müavinidir.

İngiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Erkan Akçay

**Erkan Akçay** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 23, 24, 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

## Həyatı
Erkan Akçay 1961-ci ildə Burdur ilinin Yeşilova ilçəsində anadan olub. Qazi Universiteti İqtisadiyyat və İdarəetmə Bölməsindən məzun olub.

Maliyyə Nazirliyində mühasibat nəzarətçisi, İzmirin xəzinədarının müavini, Manisanın isə xəzinədarı olub. Balıkəsirdə Gəlirlər İdarəsinin rəisi və Vergilər İdarəsinin rəisi vəzifələrində də təmsil olunub.

Uzun illərdir MHP üzvüdür.

2007, 2011, iyun 2015, noyabr 2015, 2018 və 2023-cü illərdə MHP namizədi olaraq Manisa ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 23, 24, 25, 26, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. TBMM Plan və Büdcə Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub. 17 noyabr 2015-ci ildə MHP TBMM qrupunun müavinidir.

İngiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Sadir Durmaz

**Sadir Durmaz** () — iqtisadçı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 24, 25, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

## Həyatı
Sadir Durmaz 1963-cü ildə Kırşəhər ilinin Çiçəydağı ilçəsində anadan olub. Karadeniz Universiteti İqtisadiyyat və İdarəetmə Bölməsindən məzun olub.

Kənd Təsərrüfatı Kredit Kooperativləri Baş İdarəsində müfəttiş yardımçısı, müfəttiş, şöbə müdiri, sədr müavini və sədr vəzifələrində çalışıb. Beynəlxalq Kooperativ və Çalışma İqtisadiyyatı Araşdırma İnstitutunun (CIRIEC) İstanbul Daimi Komissiyası üzvü, Kooperativ Təhsil Vəqfi İdarə heyəti üzvü, GÜBRETAŞ İdarə Heyəti sədri, Güven Sığorta AŞ İdarə Heyəti sədri, Tarım Kredispor İdman Klubunun prezidenti vəzifələrdə çalışıb. Kənd Təsərrüfatı Kredit Kooperativlərinin Yenidən Qurulması Layihəsinin Koordinatoru olub. Qəzetlərdə, jurnallarda məqalələri dərc olunub.

Uzun illərdir MHP üzvüdür. 2006-cı ildə MHP İdarə Heyətinin üzvü seçilib. MHP sədrinin yerli idarələrdən məsul müavinidir.

2011 və iyun 2015-ci illərdə Yozqat ilindən, 2018 və 2023-cü illərdə isə Ankara ilindən MHP namizədi olaraq Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 24, 25, 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. TBMM Kənd Təsərrüfatı, Meşə və Kənd Məsələləri Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub. 28-ci çağırışda TBMM Ətraf mühit Komissiyasının sözçüsüdür.

İngiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Prabovo Subianto

**Prabovo Subianto Cocohadikusumo** (; ) — İndoneziyanın seçilmiş prezidenti, indoneziyalı siyasətçi, iş adamı və İndoneziya ordusunun keçmiş general-leytenantıdır. Hazırda müdafiə naziri vəzifəsini icra edir. O, indoneziyalı iqtisadçı Sumitro Cocohadikusumo və Dora Siqarın oğludur. Prabovo 1983-cü ildə mərhum prezident Suhartonun ikinci qızı olan Siti Hediati Haricadi (digər adı Titiek Suharto) ilə evləndi. Bununla belə, cütlük 1998-ci ildə İndoneziyada baş verən şiddətli siyasi böhran fonunda ayrıldı, bu böhranda Prabovo bəzi qalmaqallara səbəb olmaqda günahlandırıldı və daha sonra İordaniyaya sürgünə getdi. O vaxtdan bəri bir daha bir araya gəlmədilər.

Prabovo 1970-ci ildə İndoneziya Hərbi Akademiyasını bitirib və 1998-ci ildə Strateji Ehtiyat Komandanlığına (Kostrad) rəhbərlik təyin olunana qədər əsasən Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə (Kopassus) xidmət edib. Elə həmin il o, şərəfsizcəsinə ordudan tərxis olundu və sonradan insan hüquqlarının pozulması iddiası ilə ABŞ-yə girişi qadağan edildi. O, sağçı millətçi kimi təsvir edilmişdir.

2008-ci ilin əvvəlində Fadli Zon da daxil olmaqla Prabovonun yaxın ətrafı Qerindra partiyasını qurdu. 2009-cu il prezident seçkilərində o, Meqavati Sukarnoputrinin namizəd yoldaşı kimi vitse-prezidentliyə namizədliyini irəli sürdü. O, 2014-cü ilin prezident seçkilərində mübarizə apardı və əvvəlcə mübahisə etdiyi Cakarta qubernatoru Coko Vidodoya məğlub oldu. O, 2019-cu ildə prezidentliyə namizəd kimi Sandiaqa Uno ilə və Qerindra, Firavan Ədalət Partiyası (PKS), Milli Mandat Partiyası (PAN), Demokratik Partiya və Berkarya Partiyasının dəstəyi ilə növbəti uğursuz namizədliyini irəli sürdü. Nəticəni qəbul etməkdən imtina etməsi tərəfdarlarının Cakartada ölümcül iğtişaşlara səbəb olan etirazların təşkilinə gətirib çıxartdı. Bununla belə, qızğın mübarizədən sonra Prabovo 2019–2024-cü illərdə Müdafiə naziri kimi hökumətin kabinetinə daxil oldu.

10 oktyabr 2021-ci ildə Qerindra partiyası Prabovonu 2024-cü il İndoneziya prezident seçkilərində namizədliyini irəli sürdü. 2022-ci ilin iyununda Prabovo başqa bir siyasətçiyə prezidentliyə namizəd olmaq imkanı vermək istədiyini bildirərək partiyanın namizədliyini ilkin olaraq rədd etdi. Təklifdən imtina etməsinə baxmayaraq, Qerindra onun namizədliyini irəli sürməkdə israr etdi. 12 avqust 2022-ci ildə Prabovo 2024-cü il prezident seçkilərində iştirak etmək üçün Qerindranın namizədliyini qəbul etdiyini elan etdi.

## İstinadlar
Zülfüqar (dəqiqləşdirmə)

* Zülfüqar (Qaraqoyunlu)
* Zülfüqar (qılınc)
* Zülfüqar (tank)

## Həmçinin bax
* Zülfüqar
* Zülfüqarlı
* Zülfüqarov