Korporativ inkişaf

**Korporativ inkişaf** — təşkilati məqsədlərə nail olmaq üçün strategiyaların planlaşdırılması və həyata keçirilməsini ifadə edir və bu proses əsasən birləşmə və satınalmalar (, *[[Abreviatura|Qısaca]]: M&A*) və ya aktivlərin/struktur bölmələrinin ayrılması (divestisiya) yolu ilə reallaşdırılır.
Korporativ inkişaf çərçivəsinə daxil olan fəaliyyətlərə strateji planlaşdırma, bazarların və rəqiblərin xəritələndirilməsi və monitorinqi, bazarlara və ya məhsullara mərhələli şəkildə daxil olma və ya onlardan çıxma, strateji ittifaqların, tərəfdaşlıqların və ya müştərək müəssisələrin () yaradılması, şirkətlərin müəyyən edilməsi və satın alınması (M&A), müxtəlif formalarda kapital və ya borc vəsaitləri hesabına maliyyələşmənin təmin edilməsi və ümumi korporativ maliyyələşmə, aktivlərin və ya bölmələrin ayrılması və ya bütöv şirkətin satışı, fond birjasında listinq, eləcə də müxtəlif kapitalın idarə edilməsi təşəbbüslərinin həyata keçirilməsi daxildir.

## Proses

Korporativ strategiya şirkətin mövcud vəziyyətindən və inkişafın nəzərdə tutulduğu sahədən asılıdır. Korporativ inkişaf, adətən, uzun müddət ərzində həyata keçirilən bir prosesdir və layihə irəlilədikcə ona düzəlişlər edilə və ya təkmilləşdirilə bilər.

## İdarəetmənin yenidən formalaşdırılması

Korporativ inkişafın təzahürlərindən biri şirkətin idarəetmə strukturunun yenidən formalaşdırılması ilə bağlıdır. Bu proses mövcud strukturda bəzi idarəetmə vəzifələrinin mərhələli şəkildə ləğv edilməsini və ya idarəetmə komandasını gücləndirmək məqsədilə yeni vəzifələrin yaradılmasını əhatə edə bilər. Bu yanaşma çərçivəsində korporativ inkişaf bəzən hazırkı menecerlərdən birinin və ya bir neçəsinin vəzifədən azad edilməsini və onların şirkəti irəli aparmaq üçün zəruri bacarıqlara malik şəxslərlə əvəz olunmasını da tələb edə bilər. Belə hallarda işə qəbul və potensial namizədlərin qiymətləndirilməsi funksiyalarını korporativ inkişaf komandası həyata keçirir.

## Şirkətin böyüdülməsi

Korporativ inkişaf prosesi şirkətin birləşmə və satınalmalar (M&A) yolu ilə böyüdülməsinə də tətbiq oluna bilər. Bu ssenaridə layihənin inkişafı satınalma və ya birləşmə üçün potensial hədəf şirkətlərin müəyyən edilməsini əhatə edir ki, bunun nəticəsində daha güclü və daha rəqabətqabiliyyətli yeni bir korporasiya formalaşsın. Komanda hər bir mümkün birləşmə və ya satınalmanın bütün ehtimal olunan nəticələrini təhlil edir və bu addımın müsbət artıma gətirib çıxaracağını, yoxsa şirkətə uzunmüddətli zərər verə biləcəyini proqnozlaşdırmağa çalışır.

İdarəetmə komandasının yenilənə bilməsi kimi, korporativ inkişaf müştəri yönümlü fəaliyyətlərin mövcud fokusunun dəyişdirilməsi üçün də istifadə oluna bilər. Bu, mövcud məhsullarla yeni bazarlara çıxış imkanlarının tədqiq edilməsini və ya bu cür genişlənməyə şərait yaradan tamamlayıcı məhsulların hazırlanmasını nəzərdə tuta bilər. Korporativ inkişaf strategiyası şirkətin məhsul və ya xidmətləri ilə bağlı tendensiyaları izləyir və daha çox müştəri cəlb etmək üçün strategiyaların formalaşdırılmasına kömək edir. Bundan əlavə, korporativ inkişaf müəyyən məhsul və ya xidmət üçün müvafiq qiymət siyasətini müəyyən etməklə şirkətin mənfəətinin maksimumlaşdırılmasına çalışır. Bu çərçivədə korporativ inkişaf komandası satış bölməsinin rəhbərləri ilə birlikdə məhsulların bazara çıxarılması, marketinq kampaniyalarının təşkili, bazar tədqiqatlarının təhlili, eləcə də müştəri tövsiyə və şikayətlərinin marketinq strategiyalarına daxil edilməsi məsələlərini müzakirə edir; buna görə geniş sahəvi biznes təcrübəsi çox vaxt üstünlük hesab olunur və şirkətlər bu cür addımlar üçün bəzən xarici firmaları cəlb edirlər.

Baza bazarının vəziyyətindən asılı olaraq, korporativ inkişaf daralan istehlak bazarından tədricən uzaqlaşmağı və daha yeni məhsullarla fərqli istehlak bazarında bazar payı qazanmağı da nəzərdən keçirə bilər. Məsələn, 1980–1990-cı illərdə bir çox yazı maşını istehsalçısı əsas fəaliyyət sahələrini tədricən dayandıraraq fəaliyyətlərini davam etdirmək üçün kompüter hissələri və aksesuarlarına yönəlmişdir.

## Mütəxəssislərə ehtiyac

Xüsusilə iri şirkətlərdə korporativ inkişaf müəyyən bir rəhbərin və ya xüsusi komandanın səlahiyyət sahəsi kimi təşkil olunur. Belə hallarda imkanlar və təşəbbüslər kifayət qədər çox olduğundan, onların baş icraçı direktorun (CEO) və ya xətti rəhbərlərin üzərinə ötürülməsi əvəzinə mütəxəssislər tərəfindən idarə olunması məqsədəmüvafiq hesab olunur. Məhsul və ya maliyyə məsələlərinə fokuslanan korporativ inkişaf rəhbərləri çox vaxt MBA, CFA (, ) və ya CPA (, ) kimi ixtisaslara malik olurlar. Strateji, texniki və taktiki məqsədləri maliyyə hədəfləri ilə uzlaşdırmaq üçün PhD və ya magistr (M.Sc.) kimi yüksək texniki dərəcələr də yüksək qiymətləndirilir. Müqavilə və qiymətləndirmə məsələlərinin mürəkkəbliyinə görə korporativ inkişaf komandalarına tez-tez hüquq və ya investisiya bankçılığı sahəsindən olan mütəxəssislər də cəlb olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*