open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Esparron (Yuxarı Alplar)

**Esparron** (, ) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Barsiyonnet kantonuna daxildir.

INSEE kodu — 05049.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 36 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 22 nəfər arasında (15-64 yaş) 16 nəfər iqtisadi fəal, 6 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72,7%, 1999-cu ildə 66.7%). Fəal olan 16 nəfərdən 16 nəfər (10 kişi və 6 qadın) işlədi, işsiz qalmadı. 6 hərəkətsiz 2 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 1 nəfər - təqaüdçü, 3 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Mehmet Kaplan

**Mehmet Qaplan** (; ) — Türkəsilli İsveçli siyasətçi. İsveç Parlamentinin millət vəkili. Yaşıllar Partiyasının Məclis qrup sədri və idarə heyətinin üzvü.

## Həyatı
Bir yaşında olarkən ailəsi İsveç Krallığına köçüb. 1992-ci ildə Krallığın Texnologiya İnstitutunun şəhər planlama və ətraf üzrə ixtisasından təhsil alıb. 1995-ci ildə Stokholm Unveristetinin siyasi elmlər və psixologiya üzrə təhsil alıb. Türk, isveç və ingilis dillərini bilir.

### Ailəsi
Evlidir. İki övladı var.

## Fəaliyyəti

### Siyasi fəaliyyəti
* 1997-ci ildə Yaşıllar Partiyasının gənclər təşkilatına üzv olub.
* 2003-cü ildə partiyanın MKYK üzv olub.
* Hər il keçirilən konqreslər seçkilərində etimad qazanaraq partiyanın idarə heyətinin üzvü seçilib.
* 2006-ci ildə İsveç Parlamentinə keçirilən seçkilərdə partiyanın Stokholm şəhərindən millət vəkili seçilib.
* 2009-cu ildə Yaşıllar Partiyasının Məclis qrupunun ayri-seçkilik və inteqrasiya məsələləri üzrə təmsilçisi olub.
* 2010-cu ildə seçkilərdə təkrar millət vəkili seçilib.

### Siyasi vəzifələri
* 2010 yılından itibaren İsveç Parlamentdində Yaşıllar Partiyasının məclis qrup rəhbəri seçilib.
* 2006-ci ildən eitbarən İsveç Parlamentinin Avropa Birliyi komissiyasının üzvü olub.

### Keçmişdə tutduğu siyasi vəzifələri
* 2009–2010-ci illərdə İsveç parlamentinin xarici işlər komissiyasının üzvü,
* 2006–2010-cü illərdə Ədalət Komissiyasının üzvü,
* 2003–2006-ci illərdə Stokhlom Şəhər Bələdiyyəsinin sənaye və ticarət komissiyasının üzvü
*

## İstinadlar
Köhnə Çəçqab

**Eski Çäçqab** — Tatarıstan Respublikası Kaybiç rayonunda kənd. 

Əhalisi 463 nəfərdir (2010), tatarlar. Kazandan 100 km cənub-qərbdə yerləşir.

## İstinadlar
Distrikt

**Distrikt** (son latın dilində: districtus — rayon) — müxtəlif dövrlərdə müxtəlif əyalətlərdə və ölkələrdə mövcud olmuş inzibati-ərazi vahididir.

## Türkiyədə
İlçə, Türkiyədə inzibati baxımından mülki bölgülərdə ildən sonra gələn məskunlaşma vahididir.

Rayon (İlçə) vilayətin (il) ümumi hökumətinin alt səviyyəsini təşkil edir. Vilayət səviyyəsində təşkil edilən mərkəzi hökumət təşkilatlarının əksəriyyəti öz təşkilatlarını rayon miqyasında qurmuşdurlar. Bunlara “rayon təşkilatları” (türkcə: “ilçe kuruluşları”), başındakı idarəçilərə isə “rayon müdirləri” (türkcə: “ilçe müdürleri”) deyilir. Bəzi regional təşkilatların rayon təşkilatları da var.

Rayon rəhbərliyinin (türkcə: ilçe yönetimi) başında rayon qubernatoru durur. Rayon qubernatoru hökumətin rayondakı nümayəndəsidir. Rayon qubernatoru vəzifələrini qubernatorun nəzarəti və müşahidəsi altında həyata keçirir. Qubernator kimi siyasi səlahiyyəti olmayan rayon qubernatoru sadəcə olaraq vəzifə məmurudur. Rayon qubernatoru “ümumi fərman” ilə təyin olunur.

Rayon qubernatoru rayonda sağlamlıq və asayişi təmin etməyə borcludur. Rayon qubernatoru qanunların, qaydaların, fərmanların və hökumət qərarlarının dərc olunmasını da təmin edir; Qubernatorun əmr və sərəncamlarının icrasına cavabdehdir. Qubernatorlar bütün rayon işlərini birbaşa rayon rəhbərinə yazırlar. Rayon rəhbərləri adətən rayonun işləri ilə bağlı mənsub olduqları qubernatorlarla yazışır və görüşürlər; müstəsna hallarda, Daxili İşlər Nazirliyi və digər nazirliklərlə əlaqə qura bilsələr də, bu müstəsna hal haqqında qubernatora məlumat vermək məcburiyyətindədirlər.

Vilayətdə olduğu kimi, rayonda da rayon qubernatorunun rəhbərliyi altında mahalın inzibati idarə heyəti fəaliyyət göstərir. Mahalın inzibati heyəti katibdən (yazı işləri direktoru), əmlak direktoru, hökumət doktoru (hükûmet tabibi), xalq təhsili direktoru, kənd təsərrüfatı və kənd işləri üzrə direktordan ibarətdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* *Редин Д. А.* Административный статус уральских дистриктов конца первой четверти XVIII в. (предварительные наблюдения) // Проблемы истории России. — Вып. 5: На перекрестках эпох и традиций. — Екатеринбург: Волот, 2003. — С. 272—289.
* *Редин Д. А.* Административный статус зауральских дистриктов конца первой четверти XVIII в. (предварительные наблюдения) // Известия Уральский государственный университет. Серия 2. Гуманитарные науки. — 2005. — № 39. — С. 63—71.
* *Князьков С.* Очерки из истории Петра Великого и его времени. — Пушкино: Культура, 1990. — (Репринтное воспроизведение издания 1914 года).

## Xarici keçidlər

* Türkiyənin vilayət idarəsi üzrə baş idarənin hazırladığı distriktlərin ümumi siyahısı
Kaymakam (rütbə)

**Kaymakam** (Osmanlı dili: قائم مقام) — Osmanlı imperiyasının son dövrü ilə Türkiyə Respublikasının ilk illərində istifadə edilən miralay və mayor rütbələri arasındakı hərbi rütbədir və müasir rütbələr arasında polkovnik-leytenant hərbi rütbəsinə bərabərdir.

Bununla birlikdə Kaymakam rütbəsi də, 26 noyabr 1934-cü il tarixli 2590 saylı Ləqəb və Adların Ləğvi Haqqında Qanunun üçüncü maddəsinə müvafiq olaraq ləğv edilmişdir.

## Rütbə

Fayl:Turkey-Army-OF-4 (1933-1947).svg|alt=|1933-1935-ci illər arasında istifadə edilmiş Kaymakam rütbəsinin işarəsi
Fayl:Ottoman-Army-OF-4.svg|alt=|1909-1922-ci illər arasında istifadə edilmiş Kaymakam rütbəsinin işarəsi
Fayl:Piyade kaymakam.svg|alt=|1876-1909-cu illər arasında istifadə edilmiş Kaymakam rütbəsinin işarəsi
Fayl:Ottoman-Army-OF-4 (1856-1876).svg|alt=|1856-1876-cı illər arasında istifadə edilmiş Kaymakam rütbəsinin işarəsi


## İstinadlar
Kaymakam (dəqiqləşdirmə)

* Kaymakam — Türkiyə Respublikasının Mülki İdarəetməsində mövcud olan bir vəzifə adı.
* Kaymakam (rütbə) — Osmanlı ordusunda mövcud olmuş hərbi rütbə adı.
Berç və Svinnerton-dayer hipotezi

**Berç və Svinnerton-dayer hipotezi** — elliptik əyrilərin xüsusiyyətlərinə dair riyazi hipotez, minilliyin həll olunmamış məsələlərindən biri (onun həlli üçün Kleya İnstitutu tərəfindən 1 milyon dollar mükafat təklif edilmişdir). Bu hipotez elliptik əyrilərin ranqını hesablamaq üçün nisbətən sadə bir ümumi üsuldur.

## İstinadlar
Ləqəb və Adların Ləğvi Haqqında Qanun

**Ləqəb və Adların Ləğvi Haqqında Qanun** — Türkiyədə 26 noyabr 1934-cü il tarixli 2590 nömrəli qəbul edilmiş qanundur. Türkiyənin Rəsmi Qəzetində (2867 saylı, 3-cü cild, 6-cı səhifə) 29 noyabr 1934-cü ildə nəşr edilmişdir. Türkiyə Böyük Millət Məclisində köhnəlmiş olmasına görə müzakirə edilmişdir. Qanuna görə:

*Maddə 1 - Ağa, Hacı, Hafiz, Xoca, Molla, Əfəndi, Bəy, Bəyəfəndi, Paşa, Xanım, Xanıməfəndi və Həzrətləri kimi ləqəb və adlar ləğv edilmişdir. Kişi və qadın vətəndaşlar qanun qarşısında və rəsmi sənədlərdə yalnız adları ilə qeyd olunmalıdır.
*Maddə 2 - Mülki, rütbə və rəsmi nişanlar və medallar ləğv edilmişdir və bu nişanların və medalların istifadəsi qadağandır. Müharibə medalları istisnadır. Türklər xarici dövlət nişanələrini üstlərində daşıya bilməzlər.
*Maddə 3 - Hərbi rütbələrdən adın əvvələ gəlməsi şərti ilə quru qoşunlarında və hava qüvvələrində xidmət edən Müşir, Birinci Ferik, Ferik ve Liva rütbəli şəxslərə General, dənizdə xidmət edən Birinci Ferik, Ferik və Liva rütbəli şəxslərə Admiral adı verilir. General və Admiralların dərəcələrini göstərən rütbələrlə hərbi dəniz zabitlərinin və digər hərbi birləşmələrdə xidmət edənlərin dərəcələrini göstərən rütbələrlə təltif edilməsi Ali Hərbi Şuranın qərarı və Deputatlar Şurasının təsdiqi ilə müəyyən edilir.
İşıqlanma qurşaqları

**İşıqlanma qurşaqları** — Yerin kürə formasında olması, öz ətrafında və Günəş ətrafındakı hərəkəti səbəbi ilə ayrı-ayrı sahələrinin vahid zaman çərçivəsində müxtəlif dərəcədə işıqlanması və istilik alması nəticəsində yaranan coğrafi hadisədir. Günəş şüalarının düşmə bucağından, gecə və gündüzün uzunluğundan, fəsillərin yaranmasından asılı olaraq Yer üzərində beş işıqlanma qurşağı ayrılır.

## Haqqında
Şimal və Cənub tropikləri arasında isti işıqlanma qurşağı (və ya tropik qurşaq) yerləşir. Burada il ərzində Yer səthi çoxlu miqdarda istilik alır, iqlim çox istidir.

Tropiklər və qütb dairələri arasındakı ərazilərdə Şimal və Cənub mülayim işıqlanma qurşaqları ayrılır. Günəş burada zenitdə olmur. İlin dörd fəsli mülayim qurşaqlarda aydın hiss edilir. Şimaldan cənuba doğru iqlim istiləşir. İqlim isə bu qurşaqlar daxilində mülayimdir.

Şimal qütb dairəsindən yuxarıda Şimal soyuq işıqlanma qurşağı, Cənub qütb dairəsindən aşağıda Cənub soyuq işıqlanma qurşağı ayrılır. Onlara qütb qurşağı da deyilir. Bu işıqlanma qurşaqları daxilində yayda qütb gündüzləri olur. Günəş üfüqdəçox alçaqda durur. Yer səhti Günəş tərəfindən çox zəif qızdırılır. Qışda uzun müddət Günəş üfüqdə görünmür və qütb gecələri müşahidə edilir. Burada iqlim soyuqdur.

Beləliklə, Yer üzərində bir isti, iki mülayim və iki soyuq (qütb) işıqlanma qurşağı vardır.
## İstinadlar
Benkalis adası

**Benkalis adası** () — İndoneziya ərazisinə daxil olan ada. Ada inzibati baxımından Riau vilayətinin Benkalis dairəsinə daxildir.

## Coğrafiya
Benkalis adası Malakka boğazında, Sumatra sahillərindən bir qədər aralıda yerləşir. Benkalislə şəhər dövlət olan Sinqapur arasında məsafə 195 km-dir.

Adanın sahəsi 938,4 km²-dir. Adanın ölçüləri — 68×19 km.

## İnzibati bölgü
Riau vilayətinin Benkalis dairəsinə daxildir. Adada dairənin inzibati mərkəzi olan Benkalis şəhəri yerləşir.

## İqtisadiyyat
Adanın limanları vastəsi ilə meşə materialları, tütün, kauçuk və rezin bazarlara çıxarılır.

Sumatra ilə Benkalis arasında dəniz əlaqəsi mövcuddur Turistiki maşrutlar da vardı.

## Mənbə
*  Benkalis dairəsinin rəsmi saytı

## İstinadlar
Vəfalı Səriyyə (pyes)

**Vəfalı Səriyyə** və ya **Göz yaşları içərisində gülüş** — Cəfər Cabbarlının məşhur 4 pərdəli dramı, əsər 30 dekabr 1915-ci ildə yazılmışdır. Bu əsərdə müəllif cəmiyyətdəki ədalətsizliklərdən bəhs edir.

## Mövzu və Süjet
Əsərdə cəmiyyətdəki ədalətsizliklər özünü göstərirdi. Pyes XX əsrin əvvəllərində ədəbi-mədəni və mənəvi mühitin aydın şəkildə özündə əks etdirir. Vəfalı Səriyyə yaxud Göz yaşları içərisində gülüş ədəb- mədəni və mənəvi mühitin aydınlığa çıxmasında, peşəkar teatrın püxtələşməsində, yeni aktyor nəslinin yetişməsində əhəmiyyətli rol oynayır. Pyesin baş qəhrəmanları Səriyyə və Rüstəmdir. Əsərdəki qəhrəmanlasr iki hissəyə bölünür: bir tərəf müasir təhsili, savadı və tərbiyəni təmsil edir. Bunlar Səriyyə. Onun əmisi oğlu və sevgilisi Rüstəm, dayısı oğlu Məhərrəmdir. Mənfi tərəfdə isə Səriyyənin anası Çimnaz, onun dayısı Həmzə, dayısı oğlu Qurbandır. İkinci tərəf köhnə dədə-baba mühitini, təhsilsizliyi və müasir mədəniyyətdən uzaqlığı təmsil edir. Bu yaxın qohumlar arasında konfilikt sadədir: Səriyyə bir yerdə böyüdüyü əmisi oğlu student Rüstəmi sevir. Lakin qızın anası Çimnaz onu öz qohumuna-dayısı oğlu Qurbana vermək istəyir. Sonda pristav gəlib qanunsuzluğun qarşısını alır. Zorla kəbin kəsdirənləri məsluiyyətə cəlb edir.
Pyesin sonluğu M. F. Axundzadənin pyeslərini xatırladır:orada da sonda çar hökumət orqanlarının işə qarışması ilə ədalətin və həqiqətin qələbə çalmasının şahidi oluruq.

## İstinadlar
Abdullah Abdullah

**Abdullah Abdullah** (; ) — Əfqanıstan İslam Respublikasının baş icraçısı.

## Erkən Həyatı
Abdullah, Əfqanıstanın Kabil şəhərinin ikinci mahalında anadan olmuşdur.İlk illəri Pəncşir əyalətində yaşayan və atasının torpaq araşdırmasında inzibatçı vəzifəsini icra etdiyi Kabil arasında, ardınca Baş nazirlik ofisində yoxlama bölməsi arasında bölünmüşdür. O, Qəndəhar bölgəsindən olan Pəştun atası Klan Nərzai və Pəncşirdən olan tacik ananın oğludur. Kral Zahir şah hakimiyyətinin son illərində atası senator idi.Onun yeddi bacısı və iki qardaşı var.

Hökumət naziri olana qədər Abdullahın yalnız bir adı var; Qərb qəzet redaktorlarından bir soyad tələb etməsi onu "Abdullah Abdullah" adının tam mənimsəməsinə səbəb oldu.Abdullah Abdullah evlidir, üç qızı və bir oğlu var.

## İstinadlar
Əfqanıstan Prezidenti

**Əfqanıstanın Prezidenti** () — Əfqanıstan İslam Respublikasının prezidenti konstitusiyaya görə Əfqanıstan İslam Respublikasının dövlət və hökumət başçısı (2004–2021) və Əfqanıstan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı olmuşdur.

## Namizədlik üçün qanunlar
2004-cü il Əfqanıstan Konstitusiyasının 62-ci maddəsində deyilir ki, Prezident vəzifəsinə namizəd üçün:

# Əfqan vətəndaşı olan, müsəlman vətəndaşı olmaq;
# başqa ölkənin vətəndaşı olmamaq;
# namizədliyini elan edərkən ən azı qırx yaşında olmaq;
# bəşəriyyətə qarşı törədilmiş cinayətə, cinayət əməlinə görə məhkum edilməmiş və ya məhkəmə tərəfindən vətəndaş hüquqlarından məhrum edilmiş;
# əvvəllər prezident olaraq iki dəfədən çox vəzifə etməmişlər.

## İstinadlar
Əfqanıstan Milli Koalisiyası

## Haqqında
Qrup 2010 parlament seçkilərində namizədləri irəli sürdü, parlamentdəki 249 yerdən 90-dan çoxunu qazandı və beləliklə əsas demokratik müxalifət hərəkatına çevrildi.Nəticədə, yeni parlamentin prezident səlahiyyətlərinə bəzi yoxlamalar və tarazlıqlar tətbiq edəcəyi güman edilir.Koalisiya korrupsiyaya qarşı mübarizə və Əfqan seçki sistemində islahatlar da daxil olmaqla bir çox məsələlərə diqqət ayırmaq niyyətindədir. İndiki sözçü Sayeed Ağa Hüseyin Fazel Sangcharaki'dir.

Taliban üsyanları və Kərzayın danışıqlar strategiyası mövzusunda Doktor Abdullah belə dedi:

"Deməliyəm ki, Taliban yerləşdirilmək üçün vuruşmurlar. Dövləti alt-üst etmək üçün döyüşürlər. Deməli, faydasız bir məşqdir və sadəcə yanıldırır. ... Ölümlə mübarizə aparacaq qruplar var. Biz onlarla danışmağı xoşlayırıq ya da onlarla danışmağı sevməsək də, onlar mübarizəni davam etdirəcəklər. Onda biz hərbi yolla mübarizə aparmağa hazır olmalıyıq. Yerdəki Taliban baxımından, ölkənin müxtəlif yerlərindəki insanların köməyi ilə onları cəlb edə biləcəyimiz bir çox imkan və imkan var. sülh prosesi; təmin edilərsə, xəttin bu tərəfində əlverişli bir mühit yaradırıq. "
## İstinadlar
Manqole adası

**Manqole adası** () —  İndoneziya ərazisinə daxil olan ada. Sula adaları qrupunun ən böyük adasıdır. Qrupda öz növbəsində Molukk adalarına daxildir. Adadan şərqdə Taliabu adası, güzeydə isə Sanana adası yerləşir. 2010-cu il siyahıya alınmasına əsasən adada 36323 nəfər yaşayırdı. İqtisadiyyatının əsasını meşə sənayesi təşkil edir.
## İstinadlar
Arg (Kabil)

**Arg** ( — kiçik şəhər) — Kabildəki Prezident Sarayı.

## Tarixi
1880-ci ildə Əmir Əbdürrəhman Xan taxta çıxdıqdan sonra onun tərəfindən təməli qoyulur. Ətrafında su dolu bir xəndək olan bir qala kimi dizayn edilmişdir. Əbdürrəhman xan onu Arg-e-Shahi (Kralın Citadİngilis-Əfqan müharibəsi (1878–80-ci illər) əsnasında İngilis - Hind qoşunları tərəfindən məhv edilməyincə əmirliklərin qalası və ya qərargahı olaraq fəaliyyət göstərirdi.

Arg  Əfqanıstanın bütün padşahları və prezidentləri üçün kral və prezident sarayı olaraq xidmət etmişdir. Ancaq Hafizullah Amin də Tacbeg Sarayından ailəsi üçün iqamətgah olaraq istifadə etdi. Fərqli hökmdarların nəzdində dəyişikliklərə  məruz qalmışdır. 1978-ci il Saur inqilabı zamanı Məhəmməd Daud Xan və ailəsi Arg içərisində Əfqanıstan Xalq Demokratik Partiyasının (PDPA) üzvləri tərəfindən öldürüldü.

Arg bu gün aşağıdakılardan ibarətdir:

# Prezident Əşrəf Qani və Prezidentin Protokol Ofisi kimi fəaliyyət göstərən Gül Xana;
# Prezidentin İcra Aparatının rəhbərləri;
# Milli Təhlükəsizlik Müşavirinin binası; və Prezidentin sözçüsünün ofisləri.
# Əfqan Milli Təhlükəsizlik Qüvvələri (ANSF).
# Prezident inzibati binası.
# Nümayəndələri qəbul etmək və ya böyük iclaslar üçün müxtəlif binalar

## Qalereya

Fayl:Presidential Palace - panoramio (7).jpg|
Fayl:Presidential Palace - panoramio (8).jpg|
Fayl:Defense.gov photo essay 110604-D-XH843-035.jpg|
Fayl:Defense.gov photo essay 100308-D-7203C-010.jpg|
Fayl:Emir Adb or-Rahman's garden house, Kabul. Wellcome L0025012.jpg|
Fayl:Afghan President Ghani Delivers Remarks at a Joint Press Availability (25726594024).jpg
Fayl:Secretary Kerry Meets With Afghan President Ghani (26300077406).jpg


## İstinadlar
Qraubünden

**Qraubünden** və ya **Qrizon** (, , , , ) — İsveçrənin cənub-şərqindəki kanton. İnzibati mərkəzi Kur şəhəridir. Əhalisi 193 920 nəfərdir (kantonlar arasında 14-cü yer; 2012-ci ilin məlumatları).
## Tarixi
Roma İmperiyası dövründə, müasir Qraübundenin ərazisi Resiya əyalətinin bir hissəsi idi. Xalqların böyük miqrasiyası bu torpaqlara az təsir etdi; qorunan dil və qədim əhali. VI əsrdə Resiya Franklar Krallığı tərəfindən fəth edildi; Böyük Karlın rəhbərliyi altında bir neçə ölkəyə bölündü, X əsrdə Alemaniyaya qoşuldu və sonradan Kur yepiskopunun ən böyüyü olduğu bir çox dünyəvi və mənəvi bölgələrə ayrıldı. Kourou şəhərinə və kəndli icmalarına verilən imtiyazlar ölkənin demokratik inkişafının əsasını qoydu.

XVI əsrdə suveren evlərin bütün nümayəndələri öldü. Müstəqil idarəetmə alan bölgələr, üçü olan birliklər yaratdılar. Üç ayrı iclasdan əlavə ortaq bir şey var idi və cari işlər üçün - üç həmkarlar ittifaqı başçısından və doqquz deputatdan ibarət bir qurultay (Beitag). Lakin icmaların qərarları əksər icmalar tərəfindən təsdiqlənməyincə qüvvəyə minmədi. XV əsrdə Avstriyaya qarşı müdafiə məqsədi ilə İsveçrə Birliyi ilə "əbədi dostluq ittifaqı" bağlandı.

İslahat 1521-ci ildə buraya girdi və yepiskopun dünyəvi hakimiyyətinin süqutuna və din azadlığının elan edilməsinə səbəb oldu. 1524-cü ildə üç liq, Napoleonun 18-ci əsrin sonunda İsveçrəni fəth etməsinə qədər davam edən Üç Liqanın Azad Ölkəsinə birləşdi. Üç Liqa ilə İsveçrə Konfederasiyası arasında ittifaqın yaradılması eyni vaxta təsadüf edir.

## İstinadlar
Arqau

**Arqau** (, , , ) — İsveçrənin şimalında kanton. Kantonun əvvəllər istifadə olunan adı — Aarqau, indi köhnəlmiş transkripsiyadır. Adını ərazisindən axan eyniadlı çaydan almışdır. Qərb tərəfində Bern, Zoloturn və Bazel torpaqlarının kantonları, Sürixin şərq tərəfində və Cənubi Lütsern və Suq yerləşir. İnzibati mərkəz Aarau şəhəridir. Sahəsi — 1403.8 km², əhalisi 627.340 nəfərdir (2012).

## Tarixi
Qədim dövrlərdə Roma şəhəri Vindonissa kantonun ərazisində yerləşirdi. III əsrdə alemanların kanton ərazisinə köçürülməsi başlandı və V əsrin sonlarında burada Frankların hakimiyyəti gəldi. 843-cü il Verden müqaviləsinə əsasən, Argau'nın qərbindəki bir hissəsi I Lotara, digəri Alman Lüdovikə keçdi. Orta əsrlərdə kantonun ərazisi Burqundiya ilə Almaniya arasındakı sərhəd bölgəsi və ərazi mübahisələrinin mövzusu idi. 1415-ci ilə qədər Lenzburg və Cyburg sayları, sonra da Habsburqlar tərəfindən idarə edildi. 1415-ci ildə kantonun bir hissəsi Bern kantonunun bir hissəsi olaraq İsveçrə Konfederasiyasının tərkibinə daxil oldu.

## Coğrafiyası
Kantonun çox hissəsi dağlıq bir ölkədir. Arqau, ən düzən İsveçrə kantonlarından biridir. Əsas çay Arqau — Are — kantonu iki hissəyə bölür; şimal-qərbdə Yura dağları (ən yüksək nöqtəsi Vasserflou dağı, 869 m), cənub-şərqdə (Mittelland) Linden dağları yerləşir (hündürlüyü 897 m-ə qədər). Arqau ərazisi Are və Reyn hövzələrinin çayları ilə suvarılır (şimal-qərb hissəsində); kanton, mənzərəli və bərəkətli Arsk vadisinə axan bir çox geniş vadilər tərəfindən girilir.

## İstinadlar
Sürix (kanton)

**Sürix** (, ; ; ) — İsveçrənin şimal-şərqindəki almandilli kanton. İnzibati mərkəzi eyniadlı şəhərdir. Əhalisi 1 504 346 nəfərdir (kantonlar arasında 1-ci yer; 2017-ci ilin məlumatları).
## Coğrafiya
Sürix kantonu Alp dağlarının şimalında yerləşir. Kantonun sahəsi 1729&nbsp;km² (kantonlar arasında 7-ci yer). Bu torpaqların 43,4% -i kənd təsərrüfatı məqsədləri üçün istifadə olunur, 30,7% -i meşələrdir. Torpağın 20.1% -i binaların və ya yolların altındadır və 5.8% -i heç bir şəkildə istifadə edilmir.

## İstinadlar
Beynəlxalq İslam Ticarət və Maliyyə Korporasiyası

**Beynəlxalq İslam Ticarət və Maliyyə Korporasiyası (BİTMK)** — İslam dünyasında iqtisadi inkişafı təmin etmək və insanların həyat səviyyəsini daha da yaxınlaşdırmaq üçün İslam Əməkdaçlıq Təşkilatıına (İƏT) üzv ölkələr arasında ticarətin inkişafına yardım edir.

İslam İnkişaf Bankı (İİB) Qrupu tərkibində muxtar müəssisə kimi fəaliyyət göstərən Beynəlxalq İslam Ticarət və Maliyyə Korporasiyası İİB Qrupu çərçivəsində müxtəlif tədbirlər həyata keçirərək ticarətin maliyyələşdirilməsinə və biznesin inkişafına güclü zəmin yaratmışdır.

## Fəaliyyətinin prinsipləri
Bu qurum İslam şəriətinə uyğun ticarət və maliyyə lideri olaraq, İƏT-ə üzv ölkələrin hökumətləri və biznes subyektləri üçün öz təcrübə və vəsaitlərini təqdim edir. BİTMK öz fəaliyyətində əsas diqqəti üzv ölkələr arasında ticarəti stimullaşdırmaq və daha da inkişaf etdirmək, ticarətdə İslam maliyyəsinin diversifikasiyasını aktivləşdirmək kimi məsələlərin həllinə yönəldir.

Bununla yanaşı BİTMK İslam İnkişaf Bankı Qrupunun üzvü olaraq, ticarətin inkişafında təsirli nəticələr əldə etmək üçün özəl və dövlət resurslarının səfərbərliyində bir vasitəзi kimi üzv dövlətlərin hökumətləri ilə geniş əməkdaşlıq imkanlarına malikdir. Bu da BİTMK-ya İƏT-ə daxil olan ölkələrdə biznes subyektlərinin maliyyə və ticarət əməliyyatlarına daha yaxşı daxil olmaları və qlobal bazarda upurla rəqabət aparmaları üçün zəruri təhsil və təlim verməyə kömək edir.

BİTMK bu işləri görən zaman özünün ticarət sahəsindəki bilik və bacarıqlarını bölüşməklə tətbiqinə çalışmaq, insanları əməkdaşlığa cəlb etməklə onları yaxınlaşdırmaq, iqtisadiyyatları, cəmiyyətləri və fərdləri zənginləşdirmək kimi amallarına doğru hərəkət edir. Təşkilat həmçinin, öz fəaliyyətində beynəlxalq standartları tətbiq edərək iki əsas sektorda "maliyyə və ticarət" və "ticarət və reklam"-da İİB qrupunun inkişaf məqsədlərinə nail olmağa yardım edir. Yəni, ticarətin genişlənməsini həyat səviyyəsinin yüksəldilməsinin başlıca rəhni kimi təbliğ edir.

## Mənbə
* Ruslan Atakişiyev. Faizsiz bankçılığa giriş. Bakı: İdrak, 2011, s. 45–46.

## Həmçinin bax
* İslam İnkişaf Bankı
* İslam Tədqiqat və Təlim İnstitutu

## Xarici keçidlər
* ITFC homepage
* IDB homepage
* OIC homepage
Volkswagen AG

**Volkswagen AG** — alman avtomobil konserni (şirkətlər qrupu). Şirkətin baş ofisi Volfsburqda yerləşir. Şirkət Volkswagen markasının adını daşıyır (tərcüməsi — "xalq maşını"). Bəzi Alman dilli mənbələrdə rəsmi addan əlavə, bəzən İngilis dilli mənbələrdə — Volkswagen Konzern, Volkswagen Qrupu, bəzən VW Qrupu və ya sadəcə VAG olaraq xatırlanır.

Volkswagen, avtomobil istehsalı və əlaqəli xidmətlər istehsalı ilə məşğul olan 342 şirkətdən ibarətdir. 2011-ci ilin sentyabr ayına olan məlumata görə, Porsche Automobil Holding SE (həmçinin Porsche SE kimi də tanınır) Volkswagen AG-nin səsvermə səhmlərinin 50,73% -nə sahibdir. Öz növbəsində, Volkswagen AG aralıq holdinq şirkəti Porsche Zwischenholding GmbH-nin 49,9% -i (qalan 50,1% birbaşa Porsche SE-yə məxsusdur), Porsche Zwischenholding GmbH isə nüfuzlu avtomobillər istehsalçısı Porsche AG-nin 100% səhmlərinə sahibdir.

## İstinadlar
Ləyaqət Əli Xan

**Ləyaqət Əli Xan** () — Pakistan İslam Respublikasının 1-ci baş naziri.

## Həyatı
Ləyaqət Əli Xan 1 oktyabr 1895-ci ildə Hindistanın Haryana əyalətində olan İngilis Hindistanı, Pəncab əyalətinin Karnal şəhərində aristokrat Nausherwani Müsəlman Marhal Jatt ailəsində anadan olmuşdur. urdu dilini mənimsəmişdi və doğma urdu dilində danışırdı

Atası Nəvab Rüstəm Əli xan, yerli əhali və ailəsi tərəfindən böyük hörmətə sahib olan İngiltərə hökuməti tərəfindən Rukun-əl-Daulah, Şamsher Jang və Nawab Bahadur titullarına sahib idi. Əli xan ailəsi, mülkləri (cəmi 300 kənd, Karnaldakı 60 kəndin cagiri də daxil olmaqla) həm Pəncab, həm də Muzaffarnagar'ın şərqində genişlənmiş bir neçə mülkədarlardan biri idi. Valideynləri Nawab Rüstəm Əli Xan və Mahmoodah Begum, Hindistanın Haryana, Karnal xaricində yerləşən şahzadələr ailəsində bir yerdə basdırılırlar. Liaquat Əli Xanın keçmiş şəxsi iqamətgahı, Uttar Pradeş'in Muzaffarnagar'ın Jansath Tehsil'də, atasının əmlakından təxminən 80&nbsp;km məsafədə yerləşir və indi Uttar Pradesh hökuməti tərəfindən bir turist məkanı olaraq açılmağı düşünülür. Liaqatın babası Nəvab Əhməd Əli Xanın 1857-ci il üsyanı əsnasında İngilis ordusuna verdiyi dəstək (mənbə-Lepel Griffin'in Pəncab rəhbərləri Cild Birinci). Liaquat Əli Xanın anası Mahmoodah Begum, rəsmi təhsilə başlamazdan əvvəl evdə Quran və hədis dərslərini təşkil etdi. Ailəsinin İngiltərə hökuməti ilə güclü əlaqələri var idi.

Ailəsinin hind müsəlman mütəfəkkiri və filosofu Seyid Əhməd Xana dərin hörməti var idi və atası gənc Liaqat Ali Xanın İngilis təhsil sistemində təhsil almasını istədi; buna görə ailəsi Əli xan məşhur hüquqşünas Aligarh Müsəlman Universitetinə (AMU) göndərdi, burada hüquq və siyasət elmləri aldı.

1913-cü ildə Əli Xan 1918-ci ildə Siyasi Elm və LLB dərəcəsini bitirərək Muhammadan Anglo-Şərq Kollecinə (indiki Aligarh Müsəlman Universiteti) qatıldı və 1918-ci ildə əmisi oğlu Cahangira Begumla evləndi. Atasının ölümündən sonra 1919-cu ildə Əli Xan, İngiltərə hökuməti tərəfindən qrantlar və təqaüdlər verərək İngiltərəyə getmiş, ali təhsilini davam etdirmək üçün Oksford Universitetinin Exeter Kollecində iştirak etmişdir. 1921-ci ildə Əli Xan universitetin müəllim heyəti tərəfindən Hüquq və Ədalət üzrə magistr dərəcəsinə layiq görüldü. Oksfordda bir məzun olan Əli xan tələbə ittifaqlarında fəal iştirak etdi və Fəxri Xəzinədar seçildi. Məclis Cəmiyyəti - Hindistanda təhsil alan tələbələrə universitetdə hind tələbələrinin hüquqlarını tanıtmaq üçün qurulan tələbə birliyi. Bundan sonra, Əli xan Londonda Məhkəmə binalarından biri olan Daxili Məbədə qoşulmağa çağırdı.1922-ci ildə İngilis hüquq professorlarından biri tərəfindən Vəkillər Kollegiyasına çağrıldı və hüquq işlərində vəkil olaraq başladı.

## İstinadlar
Manqalur

**Manqalur** (; ) — Hindistanın Karnataka ştatında şəhər, Karnatakanın əsas limanı. Ştatın paytaxtı Banqalordan 350&nbsp;km qərbdə, Ərəb dənizinin Malabar sahillərində, Qərb Qatlarının ətəyində yerləşir. Karnatakanın cənub-qərbindəki Dakşin Kannada dairəsinin inzibati mərkəzi (əvvəllər Cənubi Kannada). Təmiz çimərliklər, geniş yollar və sakit əraziləri olduğu üçün Manqalor Hindistanın 8-ci ən təmiz şəhəri olaraq tanınır. Manqalor, Hindistanda biznes etmək üçün ən yaxşı 13-cü şəhər və Karnatakada (Banqaloradan sonra) 2-ci yerdədir.
Təmizxan (film, 2002)

**Təmizxan filmi** () — Rejissor Məcid tərəfindən 12 aprel 2002-ci ildə kinoteatrlara verilən,Tamil dilində çəkilən Hindistan detektiv komediya filmi.Hindistanın ilk detektiv komediya filmi adını alan Təmizxan filminin baş rolunu Vicay və Priyanka Çopra oynayır.Bu film Priyanka Çopranın çəkildiyi ilk filmdir.Çopra çox maraqlı debüt edib.

Filmin çəkilişləri 2001-ci ildə başlayıb.Priya rolu üçün Triputasami gətirilir.Lakin,həmin vaxtlarda o,ağır qəza keçirir.Buna görə də,Priya roluna 2000-ci ilin Dünya Gözəli Priyanka Çopra gətirilir.Bu film onun ilk filmi olur.

## Məzmun

Surya problemləri qanuni yolla düzəldən,lakin,təmizlik xəstəsi olan vəkildir.Ona görə də,ona Təmizxan deyirlər.O,İş başında Priya adlı bir gözəl qıza vurulur.Ədalətli mühakimə etməkdə onun kimisi olmayan qaynanası Şaktivel öldürülür.Suryanın bacısı Caya cinayətkarların əlində acınacaqlı bir sonluqla qarşılaşır.Surya isə yeraltı başçıların suallarını inkar edir.Priya isə cinayətkarların başçısının qızıdır.Surya Priyayla evlənmək və cinayətkarları öldürmək planını fikirləşir.Hər hind filmi kimi bu film də xoşbəxt sonluqla-evliliklə bitir.

## Film heyəti və əlavə məlumatlar
İstehsalçı:Venkateşvaran

Rejissor:Məcid

Ssenari müəllifi:Çandrasekar

Əsərin müəllifi:Məcid

Bəstəkar:İmman

Kinematoqrafiya:Ekambaram

Redaktor:Vicayan

Şirkət:GV Films

Vaxt:162 dəqiqə

İlk baxış tarixi:12 aprel 2002

Dil:Tamil

Ölkə:Hindistan

#### Rollarda:
Vicay-Surya

Priyanka Çopra-Priya

Nassar-Şaktivel

Revathi-Caya

Puca-Şaktivelin qızı

Vivek-Nandakumar

Aşiş Vidyarti-Vidya

Delhi Qaneş-Lakşminarayanan

Vinu Çakravarti-vəkil

Bhaşkar-Qaneşan

Minnal Dipa-Priyanın sevgilisi

Balaci-Suryanın dostu

Çaruhasan

Purnam Vişvinatan

Besant Ravi

Vinsent Roy

Muthukalayi-sürücü

Bayilvan Raqnatahan

Film tənqidçilər tərəfindən xoş qarşılandı.Əsasən də,Çopra bəyənildi.Caya rolunu oynayan Revathidən başqa bütün rollar bəyənildi.

## Mahnılar
Mahnılar İmman tərəfindən bəstələnib.İmman bu film çəkiləndə 17 yaşında idi və debüt edirdi.Filmdə mahnılardan birini həqiqətən də,Priyanka Çopra oxuyub.
Diferensial tənliklər

[thumb|350x350px| İstilik bərabərliyini həll etməklə yaradılan bir nasos korpusundakı istilik köçürməsinin vizuallaşdırılması . [İstilik korpus içərisində yaranır və sərhəddə soyudulur, sabit bir temperatur paylanmasını təmin edir. ]]
Riyaziyyatda **diferensial tənlik** bir və ya daha çox funksiya və onların törəmələrini əlaqələndirən bir tənlikdir.  Bu cür münasibətlər olduqca yaygın olduğundan, diferensial tənliklər mühəndislik, fizika, iqtisadiyyat və biologiya da daxil olmaqla bir çox fənlərdə məşhur rol oynayır. 

Diferensial tənliklərin öyrənilməsi əsasən onların həllərinin (tənliyi ödəyən edən funksiyaların məcmusu) və həllərinin xüsusiyyətlərinin öyrənilməsindən ibarətdir. Yalnız ən sadə diferensial tənliklər açıq formullarla həll edilə bilər; lakin verilmiş bir diferensial tənliyin həllərinin bir çox xüsusiyyətləri onları dəqiq hesablamadan müəyyən edilə bilər. 

Həlllər üçün qapalı formalı bir ifadə olmadıqda, kompüterlər istifadə edilərək sayları yaxınlaşdırıla bilər. Dinamik sistemlər nəzəriyyəsi, diferensial tənliklərlə təsvir olunan sistemlərin keyfiyyətcə təhlilinə diqqət yetirir, halbuki müəyyən bir dəqiqlik dərəcəsi ilə həlli təyin etmək üçün bir çox sayda metod hazırlanmışdır. 

## Tarix
Diferensial tənliklər İsaak Nyuton və Qotfrid Leybnits tərəfindən riyazi analizin kəşfi sayəsində meydana çıxdı. Nyuton 1671-ci ildə çıxmış *Methodus Fluxionum et Serierum Infinitarum* adlı əsərinin ikinci fəslində üç növ diferensial tənlik sadalayır: 
: 
\begin{align}
& \frac {dy}{dx} = f(x) \\[5pt]
& \frac {dy}{dx} = f(x,y) \\[5pt]
& x_1 \frac {\partial y}{\partial x_1} + x_2 \frac {\partial y}{\partial x_2} = y
\end{align}


Bütün bu hallarda y funksiyası x (və ya x_1 və x_2) dəyişənlərinin naməlum funksiyasıdır və f isə məlum funksiyadır. 

Sonsuz sıralardan istifadə edərək bu nümunələri və digərlərini həll edir və həllərin qeyri-bərabərliyini müzakirə edir. 

Yakob Bernulli 1695-ci ildə Bernulli diferensial tənliyini təklif etdi. Həmin tənlik
: y'+ P(x)y = Q(x)y^n\,
şəklində adi diferensial tənlikdir.

## Növləri
Diferensial tənlikləri bir neçə növə bölmək olar. Tənzimlənmənin xüsusiyyətlərini təsvir etməkdən başqa, bu diferensial tənliklərin bu sinifləri bir həll üçün yanaşma seçimini məlumatlandırmağa kömək edə bilər. Tez-tez istifadə olunan fərqlər bu tənliyin olub-olmadığını ehtiva edir: Adi / Qismən, Xətti / Qeyri-xətti və Bircins / Qeyri-bircins. Bu siyahı tam deyil; Müxtəlif kontekstlərdə çox faydalı ola biləcək bir çox digər diferensial tənliklərin xüsusiyyətləri və alt sinifləri var. 



## Proqram təminatı

* ExpressionsinBar
* Maple: dsolve
* SageMath
* Xcas: desolve(y'=k*y,y)


## İstinadlar
Lələkəpeştə

**Lələkəpeştə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## İstinadlar
Şükri əl-Qüvvətli

**Şükri əl-Qüvvətli** (; ) — Suriyanın 1-ci prezidenti. Osmanlı İmperatorluğunun ərəb ərazilərinin müstəqilliyi və birliyi yolunda çalışan bir dissident kimi fəaliyyətə başlamış və fəallığına görə həbs edilmiş və işgəncələrə məruz qalmışdır. Suriya Krallığı qurulanda Qüvvətli monarxizmdən məyus olsa da, Respublika İstiqlal Partiyasını qurdu. 1920-ci ildə Suriyaya nəzarəti ələ alan fransızlar tərəfindən Qüvvətli dərhal edam edildi. Bundan sonra özünü Səudiyyə Ərəbistanı ilə güclü əlaqələr quraraq Suriya-Fələstin Konqresinin baş səfiri vəzifəsində çalışdığı Qahirəyə yerləşdirdi. Bu əlaqələri Böyük Suriya qiyamının (1925–1927) maliyyələşdirilməsində kömək etdi. 1930-cu ildə Fransa hakimiyyəti Qüvvətlini əfv etdi və bundan sonra Suriyaya qayıtdı və burada tədricən Milli Blokun əsas lideri oldu. 1943-cü ildə Suriyanın prezidenti seçildi və üç il sonra ölkənin müstəqilliyinə nəzarət etdi.

Qüvvətli 1948-ci ildə yenidən seçildi, lakin 1949-cu ildə hərbi çevrilişə məruz qaldı. Daha sonra Misirdə sürgünə getdi, 1955-ci ildə Suriyaya qayıdıb prezident seçkilərində iştirak etdi. Getdikcə sola hakim olan bir hökuməti idarə edən bir mühafizəkar Qüvvətli, Soyuq Müharibə dövründə rəsmi olaraq neytralizmi qəbul etdi. ABŞ-dən kömək istəməsi rədd edildikdən sonra Şərq blokuna yaxınlaşdı. O, həmçinin Suriyaya Bağdad Paktının təsirinə qarşı çıxmaq üçün Misir və Səudiyyə Ərəbistanı ilə bir müqavilə bağladı. 1957-ci ildə ABŞ və Pakt ölkələri cəhd göstərsə də, istefa edə bilmədiyi Qüvvətli, Suriyadakı solçu təkanların qarşısını almağa çalışdı, lakin heç bir nəticə vermədi. O vaxta qədər, Qüvvətlinin keçmiş müttəfiqi Misir prezidenti Cəmal Əbdünnasir ilə müstəqil şəkildə koordinasiya edərək hərbi Qüvvətlinın yurisdiksiyasından yan keçdiyinə görə onun siyasi nüfuzu geri alındı.

Bir neçə ay davam edən birlik danışıqlarından sonra 1958-ci ildə Qüvvətli, Birləşmiş Ərəb Cümhuriyyətini yaratmaq üçün Suriyanı Misirlə birləşdirdi və Nasirin prezident olacağı üçün geri çəkildi. Minnətdarlıqla Nasir Qüvvətliyə "Birinci ərəb vətəndaşı" fəxri adını verdi. Bununla birlikdə, Qüvvətli, Suriyanı Misirin tabeliyində olan bir polis dövlətinə endirdiyinə inanaraq birliyə məyus oldu. O, 1961-ci ildə Suriyanın ayrılmasını dəstəklədi, lakin sonradan prezidentlik müddətini başa vurmaq planları reallaşmadı. Qüvvətli 1963 bəəsçi çevrilişindən sonra Suriyanı tərk etdi və 1967-ci ildə Altı Günlük Müharibədə Suriyanın məğlub olmasından bir neçə həftə sonra Livanda infarktdan öldü. 1 iyulda Dəməşqdə dəfn edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Reyms

**Reyms** ( ) — Fransanın şimal-şərqində, Qrand Est bölgəsindəki Marna departamentində yerləşən şəhər və kommuna. 2016-cı ilə qədər Fransadakı torpaq islahatının başladığı tarix, ən çox məskunlaşdığı şəhər olan Şampan-Arden bölgəsinə daxil olmuşdur. 2016-cı ildə 183,113 əhalisi olan Reyms Fransanın on ikinci böyük şəhəridir.

Reyms "tacqoyma şəhəri" və ya "krallar şəhəri" adlandırıldı, çünki Reyms kafedralının sonradan inşa edildiyi yerdə, Frankların Həvarisi, Müqəddəs Remigiya, vəftiz edilmiş Kral I Xlodviq və bundan sonra, on əsrdən çox müddətə Fransanın bir çox kralları, I Lüdovikdən başlayaraq burada tacqoyma etdilər. Bundan əlavə, şəhər müxtəlif mədəniyyət tədbirləri ilə məşhurdur. Reyms Fransız İncəsənət və Tarix Şəhərlərinin milli siyahısındadır və onun ərazisində YUNESKO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil etdiyi dörd obyekt var.

## İstinadlar
Ceyms Nyumen

**Ceyms Nyumen** (; ) — Böyük Britaniyalı musiqiçi, söz müəllifidir. Pop ulduz Con Nyumenin qardaşıdır. Ceyms Nyumen həm də,səsyazmalar edir, yəni, ulduz müğənnilərə albom çıxartmaqla da məşğuldur. O, 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Böyük Britaniyanı "My Last Breath" (Mənim son nəfəsim) mahnısı ilə təmsil edəcək və birbaşa finala vəsiqə qazanacaq.

## Diskoqrafiya

## İstinadlar
Yaşıl Kitab

**Yaşıl Kitab**—Yaşıl Kitab Liviya lideri Müəmmər Qəddafinin siyasi fəlsəfəsini izah edən qısa bir kitabdır. Kitab ilk dəfə 1975-ci ildə işıq üzü gördü. "Bütün insanlar tərəfindən oxunması nəzərdə tutulurdu." Bunun qismən Kiçik Qırmızı Kitabdan ilham aldığı deyilir (Sədr Mao Tse-tungdan sitatlar) .Onlar həm ölkələrində, həm də xaricində geniş yayılmışdır və "bir çox yaddaqalan şüarları ilə sadə, başa düşülən bir tərzdə yazılmışdır. ". İngilis dilində tərcüməsi Liviya Xalq Komitəsi tərəfindən verildi və 1976-cı ildə Martin, Brian & O'Keeffe tərəfindən Londonda İngilis / Ərəb dilində bir nəşr nəşr edildi. Liviya Vətəndaş Müharibəsi zamanı kitabın nüsxələri anti- Qəddafi nümayişçiləri tərəfindən yandırıldı.

## Təsir

#### Liviyada
İngilis müəllifi və Böyük London Şurasının keçmiş üzvü Corc Tremlettin dediyinə görə, liviyalı uşaqlar həftədə iki saat dərs proqramı çərçivəsində kitabı oxuyurdular. Liviyada çıxışlar zamanı hər gün televiziya və radiolarda yayımlanırdı.

#### Dünyada
1993-cü ilə qədər Fransa, Şərqi Avropa, Kolumbiya və Venesueladakı universitet və kolleclərdə Yaşıl Kitab mövzusunda mühazirələr və seminarlar keçirildi.

## Kitab
Yaşıl Kitab üç hissədən və 110 səhifədən ibarətdir.

# Demokratiya probleminin həlli: xalqın hakimiyyəti (1975-ci ilin sonlarında nəşr olundu)
# İqtisadi problemin həlli: sosializm (1977-ci ilin əvvəlində dərc edilmişdir)
# Üçüncü beynəlxalq nəzəriyyənin sosial əsasları (1981-ci ilin sentyabrında dərc edilmişdir)

## Həmçinin bax
*Cəmahiriyyə
*İndoktrinasiya
*Ruhnamə

## İstinadlar
Giorgi Çauçidze

**Giorgi Çauçidze** (; ) — Gürcüstan pedaqoqu. O, 2019-cu ildə Milli Müəllim Mükafatı müsabiqəsinin qalibi olmuşdur.

## Həyatı
Giorgi Çauçidze 30 noyabr 1975-ci ildə Çiaturada anadan olub. 1992 ildə Çiaturanın bir sayılı orta məktəbini bitirdikdən sonra Tbilisi Dövlət Universitetinin tarix fakultəsinə daxil oluşdur, hansını 1997 ildə bitirib. 1996 ildə eyni universitetinin Hüquq fakultəsini bitirib. 2013-2015 ilərində ilia dövlət universitetində Təhsil İdarəetmə Magistr dərəcəsini alıb.

Giorgi Çauçidze 1997 ilindən itibarən Təhsil sahəsindədir. Gürcüstan Silahlı Qüvvələrində xidmət etmişdir.

## Ailə
2014-cü ilində Natia Trapaidzeylə əvlənmiştir hansı ki, onün kimi müəlimədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* გიორგი ჭაუჭიძის საქმიანობა და მოკლე ბიოგრაფია
Giorgi Vaşadze

**Giorgi Vaşadze** () — Gürcü siyasətçi və Gürcüstan parlamentinin keçmiş üzvü. 21 oktyabr 2012-ci ildə Vahid Milli Hərəkət partiyasının siyahası ilə Gürcüstan Parlamentinə seçildi. Vahid Milli Hərəkat Fraksiyasının üzvü, Azlıqların Büdcə və Maliyyə Komitəsi sədrinin müavini, Gürcüstan Parlamentinin Təhsil, Elm və Mədıniyyət komitəsinin üzvü, Audit keyfiyyətinə nəzarət və Daxili nəzarət produsedurları üzrə komətəsinin üzvü olmuşdur.
 
Giorgi Vaşadze İnnovasiya və İnkşaf Naminə Qeyri Hökumət Təşkilatı Fondunun təsisçisidir, məqsıdi davamlı inkişaf etməkdə olan ölkələrdə inovasiya potensialının güclənməsinə və onların qlobal bilik cəmiyyətə inteqrasiyasına dəstək verməkdir. Bilik iqtisadiyyatı başlanğıçları üçün innovativ layihələrin təşəbbüsü, aşağıdan yuxarı ictimai və elektron demokratiya layihələrinin dəstəklənməsi, Ukrayna hökumətinin antikorrupsiya islahatlarında dəstəklənməsi və Gürcüstanın ən yaxşı təcrübəsinə əsaslanan yeni dövlət xidmətlərinin tətbiqi.

## Təhsil
Harvadar Business School - Liderlik inkişaf proqramı. Gürcüstan Texniki Universtetinin Dövlət idarəçiliyi üzrə iki dərəcə və Tbilisi Dövlət Universitetinin hüquq dərəcəsini almışdır.

## Karyera
Giorgi Vaşadze köklü islahatların başlanması, planlaşdırılması və idarə olunması sahəsində böyük təcrübəyə malikdir. 2005-ci ildən etibarən Gürcüstan Ədliyyə Nazirliyinin bir çox layihələrində fəal iştirak edir və uğurlar əldə edir. Mülki Reyestr Agentliyi (Gürcüstan, 2006-2010) rəhbərliyi altında biometrik pasportlar, şəxsiyyət vəsiqələri, rəqəmsal imzalar, vətəndaş portalı - www.my.gov.ge, vahid demoqrafik reyestr, vizual tanıma, sürətli xidmətlər, uzaq xidmətlər (onlayın, zəng) tətbiq etmişdir. Əlavə olraq *Baby Book* layihələri və. s.

## İstinadlar
Giorgi Şarvaşidze

**Giorgi Şarvaşidze** () — Gürcüstan siyasətçisi, 2013–2016 illərdə Gürcüstanin təhsil və elm nazirinin müavini, 2016 ilin 23 sentyabrdan Tbilisi Dövlət Universitetinin rektoru.

## Həyatı
1984-cü ildə Tbilisi Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirib. 2006-cı ildə Tbilisi Dövlət Pedaqoji Uniuversitetini təhsil İdarəedilməsi üzrə doktorluq dərəcəsi ilə bitirib.

1983–1993-cü illərdə Tbilisi 6 saylı gimnazyada müəllim olmuşdur. 1988–1989-cu ilərdə Gürcüstan Təhsil Nazirin köməkçisi olmuşdur. 1989–1990-cı ildə Tbilisi Dövlət Universitetində baş elmi işçi idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Giorgi Şarvaşidzenin bioqrafiyası Tbilisi Dövlət Universitetinin saytında
Sula adaları

**Sula adaları** — Malay arxipelaqına daxil olan adalar qrupu. Sulavesi adasından şərqdə yerləşir. Ərazisi 4800 km²-dir. Əsas adaları: Taliabu, Manqole, Sanana. Ən hündür zirvəsi 1157 metr olan zirvə Taliabu adasında yerləşir. Ərazisi əsasən qranit, qum və əhəngdaşından ibarətdir. İqlimi ekvatorialdır, il ərzində 1700-3000 mm yağıntı düşür. Rütubətli həmişəyaşıl meşələrə sahibdir. Tropik əkinçilik yayılmışdır. 

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0251-2 (Т. 15).
Bahar qalxanı əməliyyatı

**Bahar qalxanı əməliyyatı** () - 2020-ci ilin fevralın 27-də Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Suriyanın şimalındakı İdlib bölgəsində Suriya ordusu və müttəfiqlərinə qarşı başlatdığı hərbi əməliyyat. Rusiya və Türkiyə rəhbərlərinin görüşünün nəticəsində döyüş əməliyyatları ərazisində martın 6-da atəşkəs elan edilmişdir.

## İstinadlar
Bouzer (personaj)

və ya **Kral Kupa** () — "Nintendo" şirkətinin "*[[Mario (franşiza)|Mario]]*" franşizasında personaj və franşizanın əsas antaqonisti. Yaponiyada personaja  titulu verilmişdir. ABŞ-da personaja ilk vaxtlarda "Kupalar kralı Bouzer" (Bowser, King of the Koopas) və "Sehrbaz kral" (The Sorcerer King) deyə xitab edilirdi. Bouzer tısbağayabənzər Kupa irqinin öndəridir və 1985-ci ildə satışa çıxarılmış "*[[Super Mario Bros. (videooyun, 1985)|Super Mario Bros.]]*" videooyunundan bəri Marionun əzəli düşməni olmuşdur.

Onun əsas hədəfləri Şahzadə Piçi qaçırmaq, Marionu məğlub etmək və Göbələk krallığını fəth etməkdir. O, debütündən bəri "*[[Mario (franşiza)|Mario]]*" franşizasının hər bir videooyununda görünür və adətən əsas antaqonist rolunu canlandırır. Bouzer Kenni Ceyms tərəfindən səsləndirilir. Animasiya və videooyunlara əlavə olaraq, o, 1993-cü ildə ekranlaşdırılmış "*[[Super Mario qardaşları (film, 1993)|Super Mario qardaşları]]*" filmində də olmuşdur. Burada o, Dennis Hopper tərəfindən canlandırılmışdır.

## Konsepsiya və yaradılması
Bouzer "Nintedo" dizayneri və prodüseri Şigeru Miyamoto tərəfindən yaradılmışdır. Miyamoto ilkin mərhələlərdə "Toei Animation" tərəfindən istehsal edilmiş "Böyük Alakazam" filmindəki Buğa kral personajına əsaslanaraq Bouzeri buğa kimi təsvir edirdi. Buna baxmayaraq, "Nintendo" geymdizayneri Takaşı Tezuka personajın buğadan çox tısbağa bənzədiyini qeyd etmişdir. Miyamoto və Tezuka Bouzerin xarici görünüşünü dəqiqləşdirmək üçün birgə işləmək qərarını alırlar. Personaj tısbağayabənzər Kupa Trupa irqinin öndəri olduğundan onlar yeni bir təsvir üzərində işləməyə başladılar. Miyamoto persojanın axırıncı dizaynı barədə bunun Bouzeri "artıq babat göstərə bilər" demişdir.

Miyamoto onu  adlandırmışdır. Kupa () sözü Koreya yeməyi olan qukbapın () yapon dilindəki qarşılığıdır. Miyamoto Bouzerin adı üçün yenə Koreya yeməklərinin yapon dilindəki qarşılıqları olan Miyamoto Yukke () və Bibinba () sözlərindən də istifadə etməyi düşünürdü. Bouzerin Koreya dilindəki adı qukbaq yox, elə Kupadır (). Personaj "Super Mario World" videooyununun satışa çıxarılmasına qədər ingilis dilində "Koopa" yox, "Kuppa" adlandırılırdı.

## Səs və təsvir
"*[[Super Mario Sunshine]]*" videooyununun satışa çıxarılmasına qədər Bouzerin səsi əsasən kompüter ilə yaradılmış bağırtılar, nəriltilər və qəhqəhələrdən ibarət idi. 2002-ci ildə "*Super Mario Sunshine*" videooyununun satışa çıxarılması ilə radio xadimi və səs aktyoru Skott Berns Bouzerin ilk səsli dialoqunu səsləndirmiş və daha bir neçə il onunla işləməyə davam etmişdir. 2005-ci ildə "*[[Super Mario Strikers]]*" videooyununun satışa çıxarılması ilə Kennet U. Ceyms Bouzerin yeni səs aktyoru olmuşdur. Ceymsin bu rolu öz boynuna almasına baxmayaraq, Bernsin köhnə səsyazmalarından da bir neçə il istifadə edilmişdir. Erik Nyusom personajı "*[[Super Paper Mario]]*" videooyununda səsləndirmişdir. Bəzi oyunlarda kompüterləşdirilmiş bağırtılardan hələ də istifadə edilir.

## Həmçinin bax
* Bouzett

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Bouzer — *[[Giant Bomb]]* saytında.
* Bouzer — *Play Nintendo* saytında.
Nintendo

— Yaponiya çoxmillətli elektronika və videooyun şirkəti. Baş qərargahı Kioto şəhərində yerləşir. "Nintendo" bazardakı ən böyük videooyun şirkətlərindən biridir. Şirkət "*[[Mario (franşiza)|Mario]]*", "*[[The Legend of Zelda]]*", "*[[Animal Crossing]]*" və "*[[Pokemon|Pokémon]]*" kimi ən çox tanınan və ən çox satan videooyun franşizalarının yaradısıdır.

"Nintendo" Fusaciro Yamauçi tərəfindən 23 sentyabr 1889-cu ildə yaradılmışdır və ilkin dövrlərində əldəqayırma hanafuda kartları istehsal etmişdir. 1963-cü ildə şirkət artıq taksi xidməti, sevgi otelləri kimi bəzi biznes sahələrinə girişmiş, ancaq uğur tapa bilməmişdir. Şirkət 1960-cı illərdə bütün keçmiş ticarət müəssisələrini oyuncaq istehsalına ayırmışdır. "Nintendo" 1970-ci illərdə videooyun şirkətinə çevrilmişdir. 1980-ci illərdən bəri şirkətin əsas diviziyaları olan "*[[Nintendo of America]]*" və "*[[Nintendo of Europe]]*" tərəfindən dəstəklənən "Nintendo" videooyun sənayesindəki ən təsirli şirkətlərdən, eləcə də dəyər baxımdan 2018-ci ildə 37 milyard ABŞ dolları ilə Yaponiyanın ən dəyərli şirkətlərindən birinə çevrilmişdir.

## Marketinq

### Loqolar
"Nintendo" şirkətinin ən çox tanınan loqosu cıdır yolu formalı olanıdır, hansı ki, 1960-cı illərdən bəri istifadə olunur. Ağ rəngli zəmində yerləşən qırmızı rəngli yazıdan təşkil olunmuş loqo 1985-ci ildən 2006-cı ilə qədər Qərb bazarlarından istifadə edilmişdir. Yaponiyada loqonun rəngsiz, monoxromatik versiyası "Nintendo" korporasiyas;nın "Famicom", "Super Famicom", "Nintendo 64", "GameCube" konsolları, eləcə də marketinq işlərində istifadə olunmuşdur. 2006-cı ildən sonra "Wii" konsolunun satışa çıxarılması ilə "Nintendo" loqosunu boz rəngli, rəngsiz zəminli versiyası ilə dəyişmişdir. "Nintendo" şirkətinin rəsmi loqosu bu variasiyadır. 2015-ci ildən bəri istehlakçı məhsullar və marketinq üçün loqonun qırmızı zəminli ağ variantından istifadə olunur.


Fayl:Nintendo.png | 1889–1950
Fayl:Nintendo - 1960.svg| 1960–1965
Fayl:Nintendo - 1967.png | 1967–1975
Fayl:Nintendo red logo.svg | 1975–2006
Fayl:Nintendo gray logo.svg | 2006–2016
Fayl:Nintendo.svg | 2016–


## Şirkət strukturu

### Direktorlar şurası

#### Səlahiyyətli direktorlar
* Şuntaro Furukava. Prezident.
* Şiqeru Miyamoto. Peşə yoldaşı.

#### Direktorlar
* Şinya Takahaşi. Baş idarəedici administrator, "Nintendo Entertainment Planning & Development" şöbəsinin ümumi meneceri.
* Ko Şiota. Baş adminstrator, "Nintendo Platform Technology Development" şöbəsinin ümumi meneceri.
* Satoru Şibata. Baş adminstrator, marketinq və lisenziyalar üzrə ümumi menecer.

#### Adminstratorlar
* Duq Bouzer, president and COO of Nintendo of America
* Yoşiaki Koyzumi, Eyci Aonuma və Hisaşi Noqami. "Nintendo Entertainment Planning & Development" şöbəsinin ümumi menecer müavinləri.
* Takaşi Tezuka. "Nintendo Entertainment Planning & Development" şöbəsinin baş məmuru.

## Qeydlər

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər

* 
*
Taksi (dəqiqləşdirmə)

**[[Taksi]]** — müəyyən ödəniş haqqı qarşılığında müəyyən yerə getmək üçün sürücüsü olan avtomobildir. Həmçinin bu mənaları da ifadə edə bilər:

* ''Taksi'' (film seriyası)
** ''Taksi'' (film, 1998)
** *[[Taksi 2]]*
** *[[Taksi 3]]*
** *[[Taksi 4]]*
** *[[Taksi 5]]*
* ''Taksi'' (film, 2004)
* ''Taksi'' (film, 2015)
* ''Taksi sürücüsü'' (film)
Cianni De Byazi

**Ciovanni "Cianni" De Byazi** (, ) — İtaliya keçmiş futbolçusu, baş məşqçisi. Futbolçu kimi yarımmüdafiəçi mövqeyində oynamışdır. Onun həm İtaliya, həm də ki Albaniya vətəndaşlığı var. De Byazi Albaniya milli futbol komandasını hansısa bir böyük turnirin, yəni UEFA Avro 2016-nın təsnifat mərhələsindən keçirən ilk baş məşqçi idi.

## Futbolçu karyerası
De Byazi İtaliyanın Trevizo əyalətinin Sarmede kommunasında anadan olmuşdur. Yarımmüdafiəçi olan de Byazi peşəkar karyerasına "İnter Milan" FK-da start vermişdi. Onun birinci heyətdə olmasına baxmayaraq, komanda üçün heç vaxt çıxış etməmişdir və 1975-ci ildə Seriya C liqasında oynayan "Recana" FK-a, növbəti il isə Seriya A liqasına təzəcə yüksəlmiş "Peskara Kalsio" FK-a icarəyə verilmişdir. O, 1977-ci ildə "Breşiya" FK-a transfer edilmişdir. De Byazi klubda növbəti beş mövsüm çıxış etmişdir, amma onlardan yalnız birini A Seriyasında liqasında keçirmişdir. O, 1983-cü ildə "Palermo" komandasına transfer edilmişdir. De Byazi daha sonra "Viçentsa" və "Trevizo" komandalarında oyun keçirmişdir. De Byazi futbolçu karyerasını 1990-cı ildə sona çatdırmışdır.

## Məşqçilik karyerası

### Deportivo Alaves
Cianni de Byazi 22 sentyabr 2017-ci ildə İspaniyanın "La Liqa"sında çıxış edən "Alaves" FK-nun baş məşqçisi təyin olunmuşdur. O, həmin ilin noyabr ayının 27-də bu vəzifədən azad edilmişdir.

## Şəxsi həyatı
Cianni de Byazi 28 mart 2015-ci ildə İtaliya vətəndaşlığına əlavə olaraq, Albaniya vətəndaşlığı almışdır.

## Baş məşqçi statistikası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*
*Former coach of Albania Gianni De Biazi of Arbëresh descent?