Vitali Şevçenko

**Vitali Viktoroviç Şevçenko** (; doğ. 2 oktyabr 1951, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — hücumçu mövqeyində çıxış etmiş sovet futbolçusu, Rusiya futbol məşqçisi.

## Həyatı

### Klub karyerası
Vitali Şevçenko 2 oktyabr 1951-ci ildə Bakı şəhərində futbolçu ailəsində anadan olub. Onun atası, Viktor Şevçenko, 1946-1953-cü illər aralığında Bakının "Neftyanik" komandasında çıxış edib.

Vitali futbol oynamağa küçədə, Bakının dar məhəllələrində başlayıb. 1968-ci ildə — 17 yaşında olarkən "Neftçi"yə gəlib. Əsas komandanın heyətində ilk rəsmi oyununu 2 may 1968-ci ildə, SSRİ çempionatı çərçivəsində "Ararat Yerevan"a qarşı keçirib. Onun 82-ci dəqiqədə meydana çıxdığı görüş, bakılıların 2:0 hesablı qələbəsi ilə nəticələnib.

Şevçenkonun "Neftçi"dəki ilk mövsümü o qədər də uğurlu alınmayıb. O, meydana çıxdığı 17 oyunda 1 dəfə fərqlənmiş, komandası isə çempionatı 9-cu pillədə başa vurmuşdur. Növbəti mövsümdə 17 oyun keçirib, 2 qola imza atıb. 1970-ci il mövsümündə 27 oyunda 8 qolun müəllifi olan Şevçenko, komandasının liderlərindən birinə çevrilib.

1973-cü ildə Kiyev "Dinamo"suna keçsə də, komandada möhkəmlənə bilməyib. O, "Dinamo"nun heyətində 1973–1975-ci illər ərzində cəmi 7 oyun keçirib, 1 qol vurub. 1975-ci ildə Odessanı təmsil edən "Çernomorets" komandasına keçib. Futbolçu karyerasını 1983-cü ildə Moskvanın "Lokomotiv" komandasında başa vurub.

### Milli karyerası
Şevçenko 1970–1972-ci illər aralığında formasını geyindiyi SSRİ milli futbol komandasının heyətində ümumilikdə 13 oyun keçirib, 4 qol vurub.

### Məşqçi karyerası
1985–1992-ci illərdə "Lokomotiv Moskva" komandasının rəisi olub. Özünün dediyinə görə, o, daha çox rəis yox, Yuri Syominin köməkçi məşqçisi olub.

1992-ci ildə ölkəsinin aparıcı klublarından biri olan "Bolivar"ın prezidenti Mario Merkadonun dəvəti ilə məşqçi karyerasını davam etdirmək üçün Boliviyaya gedib. Burada baş məşqçi qismində iki dəfə ölkə çempionatının qalibi, bir dəfə isə ölkə Kubokunun finalçısı olub.

1994-cü ildə İsraildə gedib və "Hapoel Beer-Şeva" klubuna baş məşqçi təyin olunub. Komanda onun rəhbərliyi altında çempionatı üçüncü yerdə başa vurub və UEFA Kubokuna vəsiqə qazanıb. Növbəti mövsümdə klubun yeni prezidentiylə fikir ayrılıqları yarandığından, İsrailin başqa komandası — "İroni Rişon-le-Sion"la müqavilə bağlayıb. Lakin yeni komandada çox qalmayıb və bir müddətdən sonra yenidən "Hapoel Beer-Şeva"ya qayıdıb.

1996-cı ildə Rusiyaya qayıdıb və may ayında "Uralmaş" komandasına baş məşqçi təyin olunub. Mövsümün sonunda "Uralmaş" 18 komanda arasında 15-ci olaraq yüksək liqanı tərk edib.

1997-ci ildə yarım il Rusiya birinci liqasında çıxış edən İjevskin "Qazovik-Qazprom" komandasında bəş məşqçi kimi çalışıb.

1998 mövsümünü "Uralan" komandasının baş məşqçisi postunda keçirib. Klub onun rəhbərliyi altında uğurla çıxış edərək çempionatı yeddinci yerdə başa vursa da, komandanın yeni prezidentiylə fikir ayrılıqlarına görə Elista təmsiçisini tərk etməli olub.

1999-cu ildə "Torpedo Moskva" komandasına baş məşqçi təyin olunub. Dörd il burada çalışan Şevçenkonun ən yüksək nəticəsi — 2000-ci ildə ölkə çempionatında üçüncülük olub. 2002-ci ildə komandada maliyyə çətinlikləri yarandığından, həmin ilin yayında "Torpedo"nu tərk edib.

Sonralar "Saturn" (2002–2003), "Rostov" (2004), "Metallurq" (2005) və "Terek" (2006) komandalarında baş məşqçi kimi çalışıb.

27 iyun 2010-cu ildə Volqoqradın "Rotor" komandasına baş məşqçi təyin olunub. 2010-cu ilin dekabrında baş məşqçi postunu tərk edib.

## Mükafatları

### Oyunçu kimi
**Dinamo Kiyev**
* SSRİ çempionatı: 1975
* UEFA Kuboklar Kuboku: 1974/1975
* UEFA Superkuboku: 1975

### Şəxsi
* SSRİ-də mövsümün ən yaxşı 33 oyunçusu siyahısında № 1: 1971

### Məşqçi kimi
**Bolivar**
* Boliviya çempionu: 1992, 1994
* Toto Kubokunun qalibi: 1995/1996

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vitali Şevçenko ''Footballfacts.ru'' saytında
* Vitali Şevçenko ''Transfermarkt.com'' saytında
* Vitali Şevçenko ''Nationall-football-teams.com'' saytında