open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əsas mübadilə

**Əsas mübadilə**- standart şəraitlərdə orqanizmin normal həyat fəaliyyətini təmin etmək üçün zəruri olan enerjinin minimal miqdarıdır

## Standart şəraitlər
Standart şəraitlər dedikdə adətən aşağıdakı şərtlər nəzərdə tutulur:

# Oyaqlıq vəziyyətində
# Səhər
# acqarına
# uzanmış vəziyyətdə
# psixoloji və emosional sakitlikdə
# rahatlıq temperaturu (18–20º).

Kişilərdə əsas mübadilənin intensivliyi orta hesabla 1kkal/kq/saat təşkil edir, başqa sözlə, sutka ərzində əsas mübadiləyə 70kq çəkisi olan kişi 1700 kkal enerji sərf edir. Qadınlar üçün bu kəmiyyət 10% aşağıdır.

### Metabolizm
Metabolizm prosesində ayrılan istilik enerjisi bədən temperaturunun sabitliyini saxlamaq üçün sərf olunur. Bu enerji həm də hüceyrə metabolizmi, qan dövranı, tənəffüs, ifrazat, bədən temperaturunun sabit saxlanmasına, beyində həyati vacib sinir mərkəzlərinin fəaliyyət göstərməsinə, endokrin vəzlərinin sekresiyasına sərf olunur. Fiziki və əqli fəaliyyətdə, psixoemosional gərginlikdə, qida qəbulundan sonra, temperatura aşağı düşəndə orqanizmin enerji sərfi də artır.

BÇ- bədən çəkisi (kq)

B – boyu (m)

ƏM — əsas mübadilə

ƏM-nin miqdarı orqanizmdə anabolizm və katabolizm proseslərinin nisbətindən asılıdır.

## İstinadlar
Aişə Xatun Önal

**Aişə Xatun Önal** (29 iyul 1981, Adana, Türkiyə) — türkiyəli müğənni, aparıcı və aktrisa. Anadolu Universitetini bitirmişdir. 1999-cu ildə "Miss Turkey" gözəllik müsabiqəsində Türkiyə Gözəli seçilmişdir. Uzun müddət model və aparıcı kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2003-cü ildə "Sonunda" adlı albomundakı "Çeksene Elini" mahnısı ilə tanınmışdır. 2008-ci ildə "Sustuysam" albomunu təqdim etmişdir. 2014-cü ildə "Çak Bir Selam", 2015-ci ildə "Güm Güm" sinqlları ilə Türkiyə hit-paradlarını alt-üst etmişdir. 2017-ci ildə "Selam Dengesiz" adlı ikinci studiya albomunu təqdim etmişdir.

## Diskoqrafiya

### Albomları

### Sinqlları
* 2004 : Sonunda
* 2004 : Çeksene elini
* 2007 : Kalbe ben
* 2012 : Sen ve Ben ft. Birol Giray (BeeGee)
* 2014 : Çak Bir Selam (Gurcell Styl Mix)
* 2015 : Güm güm
* 2017: Olay

## Klipləri
* Ceksene Elini
* Kalbe Ben
* Hey DJ

## Filmoqrafiya

### Film
* Mumya Firarda (2002)
* Bu Film Bitmez (2001)

### Serial
* Derman Bey (2001)

## Hit-parad

## Həmçinin bax
* Rəsmi Facebook Səhifəsi
* Rəsmi Veb Satı 
* 

## İstinadlar
Çirkinli (dəqiqləşdirmə)

* Çirkinli — Tovuz rayonunun inzibati ərazi vahidindəki Çeşməli kəndinin tarixi adı.
* Quzeyçirkin — Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Çirkinli düşən — Kəlbəcər rayonunun Xoləzəy Alxaslı kəndində bir yer adı.
* Çirkinli (Miyanə) — Şərqi Azərbaycan ostanındakı Miyanə şəhristanının Mərkəzi bəxşinin Gərmə-i Cənubi dehistanında yerləşən kənd.
Ukraynadakı ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı

UNESCO-nun Ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısında Ukraynadan 7 adda (2014-cü ilə) tarixi abidə daxil edilmişdir. Bunlardan 6-si mədəni kriteriyalar üzrə, 1-i isə təbiət kriteriyalaları üzrə əlavə edilmişdir. Mədəni kriteriyalar üzrə əlavə edilən obyekrlərin biri  "insan zəkasının şedervi" kimi qəbul edilmişdir. Bundan başqa Ukrayna ərazisində olan daha 15 obyekt siyahıya daxil edilməyə namizəddir. 12 oktyabr 1988-ci ildə SSRİ-də "Ümumdünya mədəni və tarixi irsinin qorunması üzrə konvensiya" qəbul edilmişdir.  İlk dəfə 1990-ci ildə UNESCOnun "Ümumdünya irsi" Komitəsinin 14-cü sessiyasında Ukrayna ərazisində olan obyektlər siyahıya daxil edilmişdir.Aşağıdakı siyahı iki cədvəldən ibarədir. Birinci cədvəldə UNESCO-nun Ümumdünya irsinə daxil edilmiş obyektlər, ikinci siyahıda isə Ukrayna hökuməti tərəfindən siyahıya daxil edilməsi namizəd kimi göstərilən obyektlər əks olunur. Obyektlər siyahıya daxil edilmə ardıcıllığı ilə düzülmüşdür. Hər obyektin yerləşdiyi ünvan, coğrafi kordinatları, yaranma tarixi, siyahıya salınma tarixi, dəyərləndirilmə kriteriyası və identifikasiya nömrəsi qeyd edilmişdir.

## Siyahı

## Siyahıya daxil edilməyə namizəd obyektlər

## İstinadlar
Das adası

**Das adası** () — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə daxil olan Əbu-Dabi əmirliyinin bir parçası. Sahildən 160&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşir. Ada 1,2 x 2,4&nbsp;km ölçülərinə malikdir. Buradan neft və sıxılmış təbii qaz Avropa və Asiyanın bir çox limanlarına ixrac edilir. Neft hasilatı 1956–1960-cı illərdə gerçəkləşən kəşfiyyat işlərinin ardından baş vermişdir.

Das adası əvvələr tısbağa və dəniz quşlarının yuva qurduğu bir ərazi olmuşdur. Neft və qaz hasilatına baxmayaraq ada yenə də köçəri quşların əsas dayanacaq yerlərindən biridir. Burada qədim insanların, xüsusi ilə islam keramikanın izlərinə rast gəlinir. Balıqçılar və mirvari toplayan üzgüçülər fırtınadan qorunmaq üçün adaya sığınırdılar.

Adada iki şirkət fəaliyyət göstərir: "ADMA-OPCO" (neft) və "ADGAS" (sıxılmış təbii qaz). ümumi işçi personalı 2,5 min nəfər olsa da bəzən 4 min nəfərə çata bilir.

## İstinadlar
Cəbəl Əli Palması

**Cəbəl Əli Palması** (, ) — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə daxil olan Dubay əmirliyinin bir parçası olan süni ada.

## Tarix
Qumdan təşkil olunan ada dünyanın ən böyük süni havanı olan Cəbəl Əlidən 5 km cənub-qərbdə yerləşir. Süni şəkildə salınmış 3 Palma adaları qrupundan biridir. İlk işlər 2002-ci ildə başlanılmışdır. 2008-ci ilin əvvəllərində işlər bitirmişdir.

2011-ci ildə daşınmaz əmlak qiymətlərinin enməsi ilə Cəbəl Əli Palması adasında tikinti işləri dayandırılmışdır

## Mənbə
* 
*
Ədadil Qadınəfəndi

**Ədadil Qadınəfəndi** (d. 1845 — ö. 12 dekabr 1875) — 32. Osmanlı sultanı Əbdüləzizin ikinci xanımı.

## Həyatı
Ədadil xanım 1845-ci ildə Abxaz əsilzadəsi Tandal bəy Aredba və xanımı Aublaa xanımın ailəsində dünyaya gəlmişdir. Saray xidmətçilərindən biri tərəfindən saraya alınmış, Validə Pərtəvniyal Sultan tərəfindən xüsusi təhsil almışdır. Mavi gözləri və uzun qəhvəyi saçları ilə tezliklə vəliəhd Şahzadə Əbdüləzizin diqqətini cəlb etdi və 1861-ci ilin yazında cütlük Dolmabağça sarayında evləndi. Bir neçə ay sonra əri taxta çıxmış, Ədadil xanım da ikinci qadınəfəndi olaraq sarayda nüfuz qazanmışdır.

Nigahdan bir il sonra ilk övladı Mahmud Cəlaləddin Əfəndini, 1866-cı ildə isə Əminə Sultanı dünyaya gətirmişdir. Ancaq qızı çox keçmədən vəfat etmişdir. Abxaziyada yaşayan qardaşı Aslan bəyi yanına çağıraraq birlikdə həccə getmiş, həccdən döndükdən sonra bütün ailəsini İstanbula gətirtmişdir. Ancaq döndükdən qısa müddət sonra qardaşı xəstələnərək vəfat etmiş, bu səbəblə ağır böhran keçirən Ədadil xanım çox keçmədən vəfat etmişdir. Cənazəsi Sultan Mahmud türbəsi yaxınlığında dəfn edilmişdir.

## Övladları
* Mahmud Cəlaləddin Əfəndi (d. 16 noyabr 1862 — ö. 1 sentyabr 1888)
* Əminə Sultan (d. 30 noyabr 1866 — ö. 23 yanvar 1867)

## Mənbə
* https://web.archive.org/web/20060502150908/http://www.4dw.net/royalark/Turkey/turkey14.htm
* http://www.enfal.de/otarih44.htm
* https://books.google.com/books?BAAAAIAAJ
* https://books.google.com/books?qGAtAQAAIAAJ
* http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~royalty/turkey/persons.html
* http://4dw.net/royalark/
Gövhəri Qadınəfəndi

**Gövhəri Qadınəfəndi** () — 32-ci Osmanlı sultanı Əbdüləzizin beşinci xanımı.

## Həyatı
Gövhəri xanım 1856-cı ildə Anapada dünyaya gəldi. Atası abxaz bəylərindən Saleh bəy Svatnba, anası isə Şaziyə Tsanba xanım idi. Əsl adı Əminə olan bu qızcığaz kiçik yaşlarından bacısı Fatma xanımla birlikdə Osmanlı sarayına təhvil verilmişdir. Sarayda Validə Pərtəvniyal Sultanın himayəsində mükəmməl təhsil almışdır. Uzun qıvrım saçları və mavi gözləri ilə tezliklə Sultan Əbdüləzizin diqqətini cəlb etdi və 1872-ci ildə cütlük Dolmabağça sarayında evləndi. Nikah mərasimində olduqca sadə görünən Gövhəri xanım sultandan üzük hədiyyəsi aldı. Evlilikdən bir il sonra qızı Əsma Sultanı, daha sonra isə oğlu Mehmed Seyfəddin Əfəndini dünyaya gətirdi.

Ərinin devrilməsinin ardından xeyriyyə işləriylə məşğul olan Gövhəri xanım 6 sentyabr 1884-cü ildə Ortaköy sarayında vəfat etdi və Yeni məsciddə dəfn olundu.

## Övladları
* Əsma Sultan (d. 21 mart 1873 — ö. 7 may 1899)
* Mehmed Seyfəddin Əfəndi (d. 21 sentyabr 1874 — ö. 19 oktyabr 1927)

## Mənbə
* https://web.archive.org/web/20060502150908/http://www.4dw.net/royalark/Turkey/turkey11.htm
* https://books.google.com/books?BAAAAIAAJ

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Neşərək Qadınəfəndi

**Neşərək Qadınəfəndi** () — 32. Osmanlı sultanı Əbdüləzizin üçüncü xanımı.

## Həyatı
Neşərək xanım 1848-ci ildə Şimali Qafqazda — Qara dəniz sahilindəki Soçi şəhərində əslən ubix bir ailədə dünyaya gəldi. Əsl adı Nəsrin olan bu qızcığaz İsmayıl bəy Bərəkənin (d. 1812 — ö. 1876) qızı idi. Həsən bəy və Osman Paşa adlı 2 qardaşı Sultan Əbdülhəmidin ən yaxın adamları idi. Bibisi isə Osmanlı kaptanı-dəryalarından Atəş Mehmed Paşanın (ö. 1867) xanımı idi.

1859-cu ildə 4 çərkəz ailəsindən bir heyət toplandı və bölgədəki rus zülmünü Osmanlı sultanına şikayət etmək üçün İstanbula yollandı. Bu heyətə Nəsrinin atası İsmayıl bəy də var idi. İstanbula gələn bu 4 çərkəz bəyinə Osmanlı sultanı tərəfindən torpaq və mülklər hədiyyə edildi. Nəticədə İsmayıl bəy də ailəsiylə birlikdə Silivri yaxınlığında ona verilən mülkdə yaşamağa başladılar. 1868-ci ildə isə bu münasibətləri gücləndirmək üçün Nəsrin xanım Sultan Əbdüləzizlə evləndirildi və Osmanlı sarayına gəlin köçdü. İlk növbədə adı dəyişdirilərək Neşərək qoyuldu. 1872-ci ildə Yozğadda bir məscid inşa etdirdi. 1872–1874-cü illərdə 2 övladı dünyaya gəldi: Şahzadə Mehmed Şövkət Əfəndi və Əminə Sultan.

30 may 1876-cı ildə əri Sultan Əbdüləziz saray çevrilişi nəticəsində taxtdan endirilmiş, bir neçə gün sonra isə müəmmalı şəkildə Fəriyyə sarayında ölü tapılmışdı. Ərinin ölümündən bir həftə sonra da Neşərək xanım Fəriyyə sarayında vəfat etdi.

Ölümünün ardından həm Sultan Əbdüləzizin, həm də bacısının intiqamını almaq istəyən qardaşı Həsən bəy Bərəkə 15 iyun tarixində Mithat Paşanın köşkündə toplanan dövlət adamlarının məclisinə hücum edərək xarici işlər naziri Mehmed Rəşid Paşanı, keçmiş sədrəzəmlərdən Hüseyn Avni Paşanı və digər şəxsləri öldürdü. Çərkəz Həsən hadisəsində 5 nəfər ölmüş, 10 nəfər yaralanmışdı. Nəticədə ələ keçirilən Həsən bəy edama məhkum edildi.

## Övladları
* Mehmed Şövkət Əfəndi (d. 5 iyun 1872 — ö. 22 oktyabr 1899)
* Əminə Sultan (d. 24 avqust 1874 — ö. 29 yanvar 1920)

## Mənbə
* http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9A03E4DC1038E533A25755C2A9649C94699FD7CF
* Harun Açba (2007). *Kadın efendiler: 1839–1924*. Profil. ISBN 978-9-759-96109-1
Heyranidil Qadınəfəndi

**Heyranidil Qadınəfəndi** () — 32. Osmanlı sultanı Əbdüləzizin dördüncü xanımı.

## Həyatı
Heyranidil xanım 1846-cı ildə Qarsda dünyaya gəlmişdir. Ailəsinin mənsubiyyəti və saraya necə alınması barədə heç bir məlumat yoxdur. 21 sentyabr 1865-ci ildə Dolmabağça sarayında Sultan Əbdüləzizlə evlənmiş, bu nigahdan Nazimə Sultan adlı bir qızı və gələcəkdə son Osmanlı xəlifəsi olan Əbdülməcid Əfəndi adlı bir oğlu oldu.

Ərinin devrilməsi və ardından müəmmalı ölümündən sonra övladlarıyla birlikdə Fəriyyə sarayında gözaltına alındı. V Muradın qısa səltənətinin ardından azadlığa çıxdı və qızıyla birlikdə yaşamağa başladı. 26 noyabr 1898-ci ildə Ortaköydə vəfat etdi. Cənazəsi Sultan Mahmud türbəsinə dəfn edildi.

## Övladları
* Nazimə Sultan
* **[[Əbdülməcid (xəlifə)|Əbdülməcid Əfəndi]]**

## Mənbə
* http://freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com/~royalty/turkey/i343.html
Mehmed Şövkət Əfəndi

**Mehmed Şövkət Əfəndi** () — 32. Osmanlı sultanı Əbdüləzizin beşinci oğlu, Osmanlı şahzadəsi.

## Həyatı
Şahzadə Mehmed Şövkət Əfəndi 1872-ci ildə Dolmabağça sarayında dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan Əbdüləziz, anası isə onun üçüncü xanımı Neşərək xanım idi. 4 yaşında ikən atası taxtdan devrilmiş və bir neçə gün sonra şübhəli olaraq ölü tapılmışdı. V Muradın qısa səltənətinin ardından Ortaköydəki köşkdə yaşamağa başlayan Mehmed Şövkət Əfəndi ilk təhsilini 1879-cu ildə qardaşı Seyfəddin Əfəndi və bacısı Əsma Sultan, eləcə də Sultan Əbdülhəmidin övladları Səlim Əfəndi və Zəkiyə Sultanla birlikdə İhlamur sarayında almağa başladı. 3 aprel 1890-cı ildə Fatmayı-nur xanımla evləndi və bu evlilikdən 1 oğlu dünyaya gəldi. Sultan Əbdüləzizin oğul nəsli məhz onun ailəsindən törəyib. Məzarı Sultan Mahmud türbəsindədir. Məzar daşının üzərinə aşağıdakı yazı yazılmışdır:*Cennet mekân Sultan Abdülaziz Han Hazretlerinin mahdum-ı mükerremleri Şevket Efendi Hazretlerinin ruhuna Fatiha. Tarih-i veladetleri 1284 Sene-i Hicriyye, Tarih-i vefatları 17 Cemaziyelevvel 1317 ; 10 Teşrinievvel 1315*

## Ailəsi
3 aprel 1890-cı ildə Ulduz sarayında Fatmayı-nur xanımla (d. 2 yanvar 1873, Balıkəsir — ö. 1935, İstanbul) evləndilər. 1 övladı oldu:

* **[[Mehmed Cəmaləddin Əfəndi (Şahzadə)|Mehmed Cəmaləddin Əfəndi]]**

## Mənbə
* https://archive.org/stream/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005#page/n21/mode/1up
BF5

**BF5** bunlara aid ola bilər:

* Ben Folds Five — ABŞ alternativ rok qrupu.
* *[[Battlefield 5]]* — 2018-ci ildə buraxılan video oyunu.
BFV

**BFV** bunlara aid ola bilər:

*Baden Futbol Assosiasiyası — Almaniyanın regional futbol assosiasiyası.
*Bavariya Futbol Assosiasiyası — Almaniyanın regional futbol assosiasiyası.
*Hassiya Binqen FK — Almaniya futbol komandası.
* Bredli — 
*Konstitusiyanın Müdafiəsi üzrə Federal Xidmət və ya *Bundesamt für Verfassungsschutz* — Almaniya Daxili İşlər Nazirliyinə tabe olan xüsusi daxili xidmət qurumu.
*Buriram hava limanı — Tailandda aeroport. an airport in Thailand (IATA aeroport kodu: BFV)
* *[[Battlefield Vietnam]]* — 2004-cü ildə buraxılan videooyun.
* *[[Battlefield V]]* — 2018-ci ildə buraxılan videooyun.
Tualet Tarixi Muzeyi

**Tualet Tarixi Muzeyi** () – Ukraynanın paytaxtı Kiyev şəhərində yerləşən muzey. Muzey tualet mədəniyyətinin tarixinə həsr olunub. 5 sentyabr 2007-ci ildə açılıb.

Muzeydə 5000 il əvvələ aid olan tualet nümunələri, Leonardo da Vinçi tərəfindən ixtira olunmuş tualet, 580 digər eksponatı görmək mümkündür. Kolleksiyaya şüşə, taxta, plastik, metal, badam xəmirindən hazırlanmış suvenirlər daxildir. Muzey dünyada ən böyük tualet suvenirləri kolleksiyasına malik olduğuna görə Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Oksana Şişkova

**Oksana Valerivna Şişkova** (;  10 iyun 1991, Xarkov, Ukrayna SSR, SSRİ) — Ukrayna xizəkçisi, biatleti.
## Bioqrafiya
Oksana Şişkova 1991-ci il iyunun 10-da Xarkov şəhərində anadan olmuşdur. Üç il akrobatik gimnastika bölməsində oxuyub. Yeddi yaşında kunq-fu öyrənməyə başlayıb. On yaşlarında onun görməsi pisləşməyə başladı və gözdən əlil oldu. On üç yaşında Paralimpiya idmanı və atletika (100 m və 200 m) məşqlərinə başlamış, «Ukrayna idman ustası» adını almışdır. 2003-cü ildə Ukrayna Atletizm çempionatına qatıldı. 2004-cü ildə, gözdən əlil uşaqlar üçün olan internat məktəbində təhsil alarkən xizək və biatlona başladı.  
## İstinadlar
Mehmed Seyfəddin Əfəndi

**Mehmed Seyfəddin Əfəndi** () — 33. Osmanlı sultanı Əbdüləzizin ən kiçik oğlu, Osmanlı şahzadəsi.

## Həyatı
Şahzadə Mehmed Seyfəddin Əfəndi 1874-cü ildə atası Sultan Əbdüləzizin səltənəti əsnasında Dolmabağça sarayında dünyaya gəldi. Anası isə onun beşinci xanımı Gövhəri xanım idi. 2 yaşında atasının taxtdan endirilməsi və şübhəli ölümünün ardından anası ilə birlikdə Fəriyyə sarayında gözaltına alındı. Gənclik illəri bu sarayda nəzarət altında keçən Seyfəddin Əfəndi ilk təhsilini 1879-cu ildə qardaşı Şövkət Əfəndi və bacısı Əsma Sultan, eləcə də Sultan Əbdülhəmidin övladları Səlim Əfəndi və Zəkiyə Sultanla birlikdə İhlamur sarayında almağa başladı. Anasının 1894-cü ildə vəfatından sonra Sultan Əbdülhəmidin himayəsinə girdi. Donanmada hərbi təlim keçdi və yüksək rütbəyə gəldi.

Digər yandan saray musiqisi ilə də yaxından məşğul olurdu və III Səlimdən sonra Osmanlı sülaləsinin ən məşhur ikinci bəstəkarı idi. Tamburi Cəmil bəy müəllimlərindən biri idi. Qanun, piano, skripka və tamburda ifa etdiyi bir çox bəstələri vardı. Övladlarına da musiqi təhsili verən Seyfəddin Əfəndi 1924-cü ildə Osmanlı sülaləsinin sürgün edilməsi haqqında qanundan sonra Fransanın Nitsa şəhərinə getdi. Sürgünün üçüncü ilində Nitsada bağırsaq infeksiyası səbəbilə vəfat etdi. Cənazəsi Dəməşqə aparıldı və burada Süleymaniyyə təkyəsinin qəbiristanlığına dəfn olundu.

## Ailəsi
* **Nəşə-fələk xanım** (d. 5 yanvar 1880 — ö. 1930, Nitsa) — 4 dekabr 1899-cu ildə evləndilər. 1 övladı oldu.
** **[[Mehmed Əbdüləziz Əfəndi]]**
* **Nervaliter xanım** (d. 27 mart 1887, Poti — ö. 1935, Nitsa) — 23 fevral 1902-ci ildə evləndilər. 3 övladı oldu.
** **[[Mahmud Şövkət Əfəndi]]**
** **[[Əhməd Tövhid Əfəndi]]**
** **[[Fatma Gövhəri Sultan]]**

## Mənbə
* Nuri Özcan: *Şehzade Seyfeddin Efendi* Islam Ansiklopedisi, 2009, Band 37, Seite 30–31
* Hochspringen↑ Murat Bardakci: *Mahyacılığın son büyük üstâdı*, habertürk, 24 Juli 2012, abgerufen am 30. Juni 2014 Weblink
Anisxevi

**Anisxevi** Tiflis quberniyasının Tianeti qəzasında çay adı.

## Toponimkası
Anisxevi — Tiflis quberniyasının Tianeti qəzasında çay adı. Ani adından və gürcücə xevi "dərə" sözündən ibarətdir.

## Həmçinin bax
Tiflis quberniyası

## Xarici keçid
lib.az.maps

## İstinad
Sir-Bani-Yas

**Sir Bani Yas adası** () — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə daxil olan Əbu-Dabi əmirliyinin bir parçası. Fars körfəzində yerləşən ada. Əbu-Dabi əmirliyi ərazisinə daxildir.  Ölkənin cənub-qərbində yerləşir. Əbu-Dabidən 250&nbsp;km aralıda yerləşir.

## Təbiət

Sir Bani Yas adasının sahəsi 87&nbsp;km²-dir. Ən iri yaşayış məntəqələri: Zar və Dasa. Adanın ərazisi əasən düzənlikdir. Ən hündür nöqtəsi 131 metrlik Karn Bu Naydar dağıdır. Adada çay yoxdur.

1971-ci ildən adada təbiət parkının təşkili üçün işlər görülür. 7 adanında daxil olacağ parkda Ərəbistan yarımadasında bir zamanlar yaşamış canlılar aləmini bərpa etməkdir. Adada təbii şəraitdə Qazella, adi köpgəröküz, kanna, qarna, Asiya dağqoyunu, dəvəquşu və zürafə yaşayır. Ən iri yırtıcılardan Hepard və Kaftarlarda vardır.

Ada həm də dəniz qoruğu funksiyasını yerinə yetirir. Burada dəniz quşları, dəniz tısbağaları yumurta qoyur. Qoruğun ən böyük uğuru təbii şəraitdə Asiya hepardının bala verməsi olmuşdur.

Adanın sahil ərazilərində manqrov meşələri vardır.

## İqlim
Adanın iqlimi quru tropikdir. İl ərzində 10 – 20&nbsp;mm yağıntı düşür.  Yağıntı əsasən qış ayları müşahidə edilir noyabrdan martın əvvəllərinə kimi temperatur +25 °С olur. İyuldan Avqust ayları +45 °С  temeratur müşahidə edilir.

## Mənbə
* Sir Bani Yas — Abu Dhabi Islands Archaeological Survey
* Desert Islands official website
* Desert Islands Resort & Spa
Asmaşi

**Asmaşi** Kutaisi quberniyasının Leçxum qəzasında bulaq adı.

## Toponimkası
Asmaşi -  Kutaisi quberniyasının Leçxum qəzasında bulaq adı. İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında Asma, Şimali Qafqazda Stavropol quberniyasında Asmaevo kənd adları ilə mənaca eynidir. Azərbaycanda Xaçmaz rayonunda Asmaçay hidronimi də bu sıraya aiddir. Türk dillərində asma, asba "yayda quruyan su mənbəyi" sözündəndir.
## Həmçinin bax
Kutaisi quberniyası

## İstinad
Ziqen

**Ziqen** () — Almaniya şəhəri, Şimali Reyn-Vestfaliya torpağına aid edilir. Arnsberq inzibati dairəsinə aid olan Ziqen-Vittgenştayn rayonunun mərkəzi. Əhalisi 103 555 nəfərdir. Şəhərin ərazisindən Ziq çayı axır. Zigerland filiz rayonunun mərkəzi. Barokko dövrünün məşhur rəssamı Piter Paul Rubensin doğum yeri.

## Coğrafiyası

### Coğrafi mövqeyi
Ziqenə yaxın iri şəhərlər arasında Hagen (65&nbsp;km), Frankfurt-Mayn (120&nbsp;km), Koblens (65&nbsp;km) və Köln (75&nbsp;km) var.

### İqlimi
Ziqenin hündürlükdə yerləşməsi onun iqliminə çox təsir göstərir. İl ərzində orta hesabla 1160,8&nbsp;mm yağıntı düşür. Beləliklə, yağıntının miqdarına görə Ziqen Almaniyanın iri şəhərlərinin arasında Vuppertaldan sonra ikinci yeri tutur. Ən nəmli ay dekabr (137,5&nbsp;mm yağıntı), ən quru isə apreldi (80,3&nbsp;mm yağıntı).

Orta illik temperatur 8,6&nbsp;°C təşkil edir. Ən isti ay iyul (17,1&nbsp;°C), ən soyuq isə yanvardı (0,5&nbsp;°C).

## Siyasət

### Gerbi
Şəhərin gerbində gümüş meydanda olan qapı ilə dişli divar əks olunub, qapının ətrafında alçaq itiuclu qalalar var. Qapının üstündə riza adlanan mavi xələt, mavi mitre və gümüşlü örtükdə yepiskop təsvir olunub, onun sağ əlində gümüşlü əsa, sol əlində isə açıq kitab var.

## İstinadlar
Xortisa

**Xortisa** () — Dneprdə ən böyük ada, Zaporojye şəhəri yaxınlığında (indiki Dnepr HES) yerləşir. Milli Tarix və Mədəniyyət Qoruğudur. Ada şimal-qərbdən cənub-şərqə doğru uzanır, uzunluğu 12,5 km, eni isə 2,5 km-dir.

Xortisa adı ilk dəfə Bizans imperatoru VII Konstantin Baqryanarodnının "İmperiyanın idarəsi haqqında" traktatında xatırlanmışdır.

2007-ci ildə Xortisa "Ukraynanın yeddi möcüzəsi"ndən biri adlandırılmışdır.

## Etimologiya
"Xortisa" adının bir neçə versiyası mövcuddur. Adanın (mənbələrdə *Xrtiç adası*) adını qonşu çay Xortisadan alır, burada "xort" — 

Fayl:DneproGES Khortitsa.jpg|Xortitsanın şimal qayalı hissəsi və Dnepr HES
Fayl:Дніпро Хортиця.jpg|Dnepr və Xortisanın şimal-şərq sahili
Fayl:Hortiza.JPG|Elektrik enerjisi ötürücü xətləri və muzey kompleksinin binaları
Fayl:На честь розгрому поляків.jpg|1649-cu ildə Polşanın məğlub edilməsi xatirəsinə abidə
Fayl:Khortytsya Cossacks Festyval Horsemans.jpg|Xortisada kazak festivalı, 2005
Fayl:Khortytsya Cossacks Festyval Lava.jpg|Xortisada kazak festivalı, 2005
Fayl:Khortytsya Cossacks Festyval.jpg|Xortisada kazak festivalı, 2005
Fayl:Kosakentheater.JPG|Kazakların teatrda çıxışı
Fayl:Малая Хортица (2018).jpg|
Fayl:Показательные выступления казаков в Хортице, апрель 2018.jpg|
Fayl:Малая Хортица (крест).jpg|



## Həmçinin bax
* Tağlı körpü (Zaporojya)

## Ədəbiyyat
* *Новицкий Я. П.* Остров Хортица на Днепре, его природа, история, древности // Новицький Яків. Твори у 5 томах / упорядник Бойко А.. — Запоріжжя: Тандем-У, 2007. — Т. 1. — 508 с. — ISBN 978-966-488-001-2.
* *Вилинов Ю.* Остров в филиграни эпох и путей. Хортицкий коллаж. — Запорожье: "Полиграф", 2003. — 206 с.
* *Супруненко В. П.* Остров Хортица. Тайна географических названий: топонимика, природа, достопримечательности. — Запоріжжя: "Просвіта", 2006. — 48 с. — ISBN 966-653-180-1.
* Заповідна Хортиця: Збірник праць співробітників заповідника. Випуск 1. — Запоріжжя: Дике Поле, 2006. — 304 с.

#### Ensiklopedik məqalələr
* Хортица // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890–1907.
* Хортица // Советская историческая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. Под ред. Е. М. Жукова. 1973–1982.
* *Репченко П. С.* Хортиця // Українська радянська енциклопедія. В 12-ти томах / За ред. М. Бажана. — 2-ге вид.. — К.: Гол. редакція УРЕ, 1974–1985.
* Хортиця // В. А. Смолій, В. К. Федорченко, В. І. Цибух. Енциклопедичний словник-довідник з туризму / Передмова В. М. Литвина. — К.: Видавничий Дім "Слово", 2006. — 372 с. &lt;nowiki&gt;ISBN 966-8407-55-5

## Xarici keçidlər
* 
* Национальный заповедник "Хортица"
* Сайт-путеводитель по Хортице с интерактивной картой
* 
* Интерактивная карта острова // ГИС Градостроитель

## İstinadlar
W-Trio

**W-Trio** — Bakıda yaradılan, Azərbaycanın qızlardan ibarət pop qrupu. 1999–2006-cı illərdə fəaliyyət göstərmişdir. Aygün Kazımova, Zülfiyyə Xanbabayeva, Ağadadaş Ağayev, Brilliant Dadaşova kimi ulduzların mahnılarında bek-vokal oxuyublar. Xüsusilə Aygün Kazımovanın konsertlərində dəfələrlə səhnə almışdırlar. Qrup **"Ay ləli yar"** mahnısı ilə məşhurlaşmışdır. "W-Trio"nun eks-kollektivi (Röya Ayxan, Elnarə Xəlilova, Natavan Həbibi) qrup parçalanandan sonra cəmi bir dəfə bir araya gələ bilib. O da xalq artisti Aygün Kazımovaya qarşı birləşərək "Kimdir nömrə 1" mahnısını ifa ediblər.

## Qrupun üzvləri
### [[Röya Ayxan]]
Qrupu ilk tərk etmişdir. Hal-hazırda solo fəaliyyətini davam etdirir. Azərbaycan Respublikasının Xalq Artistidir.

### [[Elnarə Xəlilova]]
Qrupu tərk etdikdən sonra "SS Production" ilə 5 illik müqavilə imzalayaraq, ardıcıl olaraq sinqllarını təqdim etmişdir. Elnarə Xəlilova 2006-cı ildə teleaparıcı Rövşən Cahangirovla ailə həyatı qurmuş və sənətdən bir müddət uzaqlaşmışdır. Hal-hazırda solo fəaliyyətini davam etdirir.

### [[Natavan Həbibi]]
2006-cı ildə qrupdan ayrılmışdır. Natavan Həbibinin qrupdan ayrılması ilə qrup dağılmışdır. Hal-hazırda solo fəaliyyətini davam etdirir. Dağıstan Respublikasının Əməkdar Artistidir.

### [[Səidə Sultan]]
Röya Ayxan qrupu tərk etdikdən sonra, onun yerinə gəlmişdir. Hal-hazırda solo fəaliyyətini davam etdirir.

### [[Xuraman Şuşalı]]
Elnarə Xəlilova qrupu tərk etdikdən sonra, onun yerinə gəlmişdir. Xuraman Şuşalının qrupdan ayrılması ilə qrup dağılmışdır. Hal-hazırda solo fəaliyyətini davam etdirir.

## Mahnıları
* Ay ləli yar
* Kimdir nömrə 1 (duet Cin (Ceyhun Zeynalov))
* Gəl məni aldatma yar
* Eşq
* Eşq (duet Aygün Kazımova)
* Bu gecə (duet Şeron qrupu)
* Bu nə gündür ay aman

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
Yas adası

**Yas adası** () — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə daxil olan Əbu-Dabi əmirliyinin bir parçası. Fars körfəzində yerləşən ada. Əbu-Dabi əmirliyi ərazisinə daxildir.  Süni ada Əbu-Dabi hava limanı yaxınlığında yerləşir. sahəsi 2500 ha-dır. Yasda tikinti işlərinə 2007-ci ildə başlanmışdır. Adada yerləşən Yas Marina trassında 2009-cu ildən Əbu-Dabi Qran Prisi keçirilir
2009—cu ilin noyabrında World Travel Awardsda Yas adası ən aparıcı turistik layihə olaraq təstiqləni

;Attraksionlar
* Ferrari World
* Yas Marina
* Southern Marina
* Warner Bros. Movie World
* Yas Island Water Park
* Yas Arena

;Mehmanxana və yaşayış evləri
* Yas_Marina_Hotel
* Signature Hotel
* Links Golf Course Hotel
* Waterfront Beach Resort
* Yas Hotel
* Northern Villas
* Beachfront Villas
* Waterfront Apartments
* Northern Marina Village
* Yas Village

;İstirahət və digər obyektlər
* Yas Mall
* Links Golf Course
* Northern Golf Course
* Yas Village Town Center

## İstinadlar

## Mənbə
* Adanın rəsmi saytı
* Hani Rashid and Asymptote Architecture
* Arup Lighting
* Lighting Leader Rogier van der Heide
* Süni Yas adası
Atlantida mağarası

**Atlantida** — Ukrayna ərazisində yerləşən karst mağarası. Mağara Zbruç çayının vadisində, Zavale-Kamenes kəndinin yaxınlığında yerləşir. 1975-ci ildən mağara geoloji təbiət abidəsi kimi qorunur. Qorunma ərazisi 10 hektardır. Əraziyə Xmelnis vilayətinin turizm və ekskursiya birliyi nəzarət edir.

## Ümumi məlumat
Atlantida Podolye ərazisində yerləşən mağaralardan yeganə üç mərtəbəli qurluşa malik mağaradır. Alt mərtəbə (birinci) hündür və geniş zala malikdir. İkinci mərtəbə alçaq olub 1-1,5 metrdir. Üçüncü mərtəbə isə hündürlüyü 5 metr olan iki girişə malikdir. Birinci və ikinci mərtəbələrin kəsişdiyi ərazidə böyük zal mövcuddur (12 metr). Mağara divarlarında gipsin müxtəlif rəngli formaları diqqəti cəlb edir. Mağarada uzunluğu 1,5 metr olan kristallara rast gəlinir. Stalaktit və stalaqmitlər var. Onlar şəffaf, sarı, çəhrayı rənglərdədir. İşıqlanma zamanı əsrarəngiz mənzərə yaranır. Mağarada ayrıca zallar və dəhlizlər mövcuddur (Makov, Qızıl payız, Radosti, Smex və s.) Mağarada nadir yarasa növlərinə təsadüf olunur.

## Öyrənilmə tarixi
1969-cu ildə aşkar olunub. Mağaranın geniş tədqiqatına 1979-cu ilin payızından başlanılıb.

## Ədəbiyyat

* *Кривошия В.* В галереях Атлантиди: Суботній репортаж // Прапор Жовтня (Кам’янець-Подільський). — 1980. — 2 серпня. — С. 4.
* *Цуканов М.* У залах «Атлантиди»: Маршрути — далекі і близькі // Прапор Жовтня. — 1983. — 15 жовтня. — С. 4.
* Геологічні пам’ятки України: Довідник-путівник. — К., 1985.
* Атлантида — підземна перлина Кам’янеччини // Недря Т. В. Печери Поділля: Туристичний путівник. — Кам’янець-Подільський: Рута, 2010. — С. 52—63.
İstək liseyi

thumb|Sumqayıt şəhərində yerləşən kampusu
**İstək liseyi** — I-XI sinif şagirdlərinə Azərbaycan və Beynəlxalq bölmələr üzrə təhsil xidməti göstərmiş ümumtəhsil müəssisəsidir.

İSTƏK liseyi təsisçisinin 05.07.2018-ci il tarixli qərarına əsasən İSTƏK liseyi təhsil müəssisəsi kimi fəaliyyətini dayandırmışdır.

## Ümumi məlumatlar
2014-cü ildə təsis olunan lisey Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 074503 №-li lisenziyası əsasında Bakı (İSTƏK Beynəlxalq məktəbi, İstək ibtidai beynəlxalq məktəbi, Xalqlar Dostluğu və Gənclik), Sumqayıt, Quba, Şirvan, Lənkəran, Ağdaş, Mingəçevir, Gəncə  və Şəki şəhərlərində fəaliyyət göstərir. Təhsil prosesində dövlət təhsil standartları və beynəlxalq proqramları birgə tətbiq edən İstək liseyi milli dəyərlərə sədaqətlə şagirdlərin dövrün tələblərinə uyğun bilik və bacarıqlara sahib olmasına imkan yaradır.

## İstək Beynəlxalq məktəbi

İstək liseyinin Bakı şəhərinin Nərimanov metro stansiyasının yaxınlığında yerləşən kampusu beynəlxalq təhsil proqramları, maddi – texniki bazası, dünya şöhrətli ali məktəblərə qəbul və beynəlxalq olimpiadalarda nəticələri ilə dünya təhsilini hamı üçün əlçatan edir. Binası, üstün texnologiyaları, beynəlxalq proqramları ilə liseyin şagirdləri fənləri xarici dillərdə mənimsəyərək bütün dünyada tanınan beynəlxalq sertifikat əldə edə bilirlər. Liseyin maddi-texniki bazası liseydə 20-dən artıq növ üzrə sosial fəaliyyət proqramlarının həyata keçirilməsi, şagirdlərin dərəcə və olimpiada siniflərində xüsusi hazırlıq keçməsi, təbiət elmləri və kompüter laboratoriyaları ilə biliklərini bacarıqlara çevirməsinə imkan verir. Liseydə Beynəlxalq bölmə üzrə qız və oğlan şagirdlər  I-VI sinifdən 20 nəfərdən ibarət siniflərdə təhsil alırlar. Hər il beynəlxalq proqramlara və xaricdə təhsilə maraq göstərən yüzlərlə şagird və valideynin seçimi olan İstək Beynəlxalq məktəbi  şagirdlərin milli dəyərlərə sadiq, yüksək təhsilli, dövrün tələblərinə uyğun bilik və bacarıqlara sahib şəxsiyyət kimi yetişməsi üçün şərait yaradır.
 
## "İstək" oyunları
300px|thumb|right|III İstək oyunlarının qalibi Lənkəran İstək liseyinin futbol komandası

İstək oyunları hər il liseyin şagirdləri arasında keçirilən ümumlisey spartakiadasıdır. Lisey bu spartakiadaların təşkilinə 2015 ci ildə "I İstək oyunları" adı ilə start vermişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*İstək liseyi-facebook
*İstək liseyi rəsmi sayt
Ukraynanın yeddi möcüzəsi

**Ukraynanın yeddi möcüzəsi** () — Ukraynanın yeddi tarixi-mədəni abidələri, müəyyən edilmiş eyniadlı Ümumukrayna müsabiqəsi.

## Aksiya
Aksiya 2007-ci ilin may ayında Ukraynalı siyasətçi Nikolay Tomenkonun təşəbbüsü ilə başlamışdır.

Regional təşkilat komitələri müsabiqəyə müxtəlif obyektlər qoydular. Məqsədli təxminən min obyekt seçildi. Yüz min nəfərdən (mədəniyyətşünas, tarixçi, turizm mütəxəssisi) ibarət olan bu min nəfərdən ibarət ekspert məclisindən əvvəl siyahıdan 100, ondan sonra isə internetdən səsvermə üçün 21 obyektdən seçilmişdir.

Müsabiqənin yekun nəticələri 21 avqust 2007-ci ildə elan edilmişdir.

Səsvermə 7 iyul 2007-ci ildə başlamışdır. Nəticələri saxtalaşdırmaq cəhdləri səbəbindən səsvermə dayandı.

"Ukraynanın yeddi möcüzəsi" seçimi İnternet səsverməsi və yüzlərlə insanın ekspertlər şurasının — kültürşünaslar, tarixçilər, turizm mütəxəssisləri fikrini nəzərə alaraq həyata keçirildi. İnternetdə səsvermədə 77 min nəfər iştirak edib.

## Qaliblər
* "Kamenets" milli tarixi-memarlıq qoruğu;
* Kiyev-Peçersk lavrası;
* Sofiyevka parkı;
* Müqəddəs Sofiya baş kilsəsi (Kiyev);
* Xersones;
* Xortisa;
* Xotın qalası.

Bundan əlavə, üç obyektə əlavə namizədlik verilib: bəzi abidələrə də xüsusi nominasiyalar verildi:
* Livadiya sarayı — müasir tarixi abidəsi;
* Ostroj qalası — dini abidə;
* "Pisanka" muzeyi — müasir Ukrayna abidəsi.

## Siyahı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* Ukraynanın yeddi möcüzəsi
Səadət adası

**Səadət adası** () — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə daxil olan Əbu-Dabi əmirliyinin bir parçası. Fars körfəzind yerləşən ada. Əbu-Dabi əmirliyi ərazisinə daxildir.

## Tikinti işləri
Bu təbii adada ada-şəhərin qurulması planlaşdırılır. Gələcəkdə adada 160 minisan yaşamalıdır. Burada 5 ulduzlu otelər, qolf meydançaları və s. inaşa edilir. Adaya Əbu-Dabidən gələn körpü ilə getmək mümkündür.

Bu planlaşdırılan işlərin 2020-ci ildə bitirilməsi düşünülür.

## Görməli yerləri
* Zayed Milli Muzeyi (Şeyx Zeyd muzeyi).
* Əbu-Dabi Solomon Quqqenhaym muzeyi, Frenk Henrinin layihəsi.
* Luvr Əbu-Dabi Muzeyi, Jan Nuvelin layihəsi.
* Performing Arts Center, Zaha Hadidin layihəsi.
* Milli muzey, Norman Fosterin layihəsi.
* Dəniz muzeyi, Tadao Andonun layihəsi.
* Manarat Al Saadiyat (əyləncə mərkəzi).

## İstinadlar

## Mənbə
* Saadiyat Island
* Василий Бабуров. Остров счастья завтрашнего дня (статья о проекте застройки острова Саадийят) // «Архитектурный вестник», № 2 (95) 2007
Maravah adası

**Maravah adası** () — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə daxil olan Əbu-Dabi əmirliyinin bir parçası. Fars körfəzində yerləşən ada. Əbu-Dabi əmirliyi ərazisinə daxildir. Eyni adlı biosfer parkının ərazisinə daxildir.
## Coğrafiyası
Ada əmirlik mərkəzndən 100&nbsp;km qərbdə, sahildən isə 15&nbsp;km aralıda yerləşir. Maravah ətrafında bir neçə ada vardir.

Geoloji baxımdan relikt əhəng daşından təşkil olunub. Burada duzlu sahələr vardır.
## Tarix
Ada haqqında ilk məlumat 1829-cu ildə Ost-hind şirkətinin araşdırması zamanı əldə edilmişdir.

1992-ci ildə genişmiqyaslı arxeoloji araşdırmalar aparılmışdır. Nəticədə 13 arxeoloji obyekt daş dövrünə, 14 tikili isə erkən islam dönəminə aid olan maddi mədəniyyət nümunələri aşkarlanmışdır.
## İstinadlar
Borakay

**Borakay adası** () — Filippinin mərkəzi hissəsində, kiçik bir tropik ada. "Conde Nast Traveler" (2016) jurnalına görə dünyanın ən yaxşı turistik adası.
13 aprel 2018-ci il tarixində filippin Prezidenti Rodriqo Duerte adanın tuistlər üçün bağlanmasına göstəriş vermişdir. 26 aprel 2018-ci ildən etibarən ada turistlər üçün 6 ay müddətinə bağlı qalacaqdır.

## Coğrafiya
Borakay Panay adasından 2 km şimalda yerləşir. Adanın sahəsi 10,32 km², uzunluğu 7, eni isə 1 km-dir.

## İqtisadiyyat
Borakay Filippinin əsas istirahət bölgələrindən sayılır. Ada dalğıclıq və kaytsörfinq həvəskarlarını özünə cəlb edir. Ağ çimərliyə sahibdir.

## İstinadlar
Kristina Qrimi

**Kristina Qrimini** (d. 12 mart 1994, Nyu-Cersi, ABŞ — v. 11 iyun 2016, Florida, ABŞ) — rumın-italyan əsilli ABŞ müğənnisi.

## Həyatı və karyerası
12 mart 1994-cü ildə, Nyu-Cersi, ABŞ-də anadan olmuşdur. 10 yaşında piano çalmağı öyrənmişdir. Kristina, 2009-cu ildə YouTube-da öz mahnılarını yerləşdirməyə başladı. 2014-cü ildə "The Voice" (azərbaycanca: Səs Amerika) mahnı müsabiqəsinə qatılmış və 3-cü olmuşdur.

## Ölümü
10 iyun 2016-cı ildə Orlando şəhərində fanatlarına imza günü keçirirdi. Orlandodakı "Florida Plaza Live" konsert salonunda naməlum şəxs tərəfindən 3 dəfə güllə yarası aldı. Daha sonra silahlı özünü də silahla öldürmüşdür. Araşdırmalar nəticəsində məlum olmuşdur ki, silahlı əqli cəhətdən qüsurlu olan, Kristina Qriminin fanatı imiş. 11 iyun 2016-cı ildə Kristina vəfat etmişdir.

## 2014 : "The Voice"

## Diskoqrafiya

### Albom

### Yığma mahnılardan ibarət albomu

### EP-ləri

## Mahnıları
* Just A Dream (2010)
* Advice (2011)
* King Of Thieves (2011)
* Not Fragile (2011)
* Liar Liar (2011)
* King Of Thieves(2011)
* Counting (2011)
* Unforgivable (2011)
* Find Me (2011)
* Ugly (2011)
* Tell My Mama (2013)
* Think Of You (2013)
* The One I Crave (2013)
* Get Yourself Together (2013)
* My Anthem (2013)
* Over Overthinking You (2013)
* With Love (2013)
* Absolutely Final Goodbye (2013)
* Feelin' Good (2013)
* I Bet You Don't Curse God (2013)
* How To Love (2014)
* Shrug (2015)
* Stay With Me (2015)
* Deception (2016)
* Without Him (2016)
* Snow White (2016)
* Anybody's You (2016)
* Invisible (2017)

## Klipləri

## Turlar

### Xalq konserləri
* The Voice – Summer Tour (2014)
* Before You Exit – January and February UK/Europe Tour (2015)

## Mükafatları

## Filmoqrafiya

### Televiziya

### Film

## Həmçinin bax
* Rəsmi Veb Saytı
* Rəsmi Facebook Səhifəsi

## İstinadlar
İzmirCon

**İzmirCon** və ya **İzmir Konvensiyası** – hər il Türkiyənin İzmir şəhərində keçirilən videooyun konvensiyası. İlk dəfə 2003-cü ildə baş tutumuşdur.
Konvensiya Türkiyədəki bir çox universitet klubu və videooyun cəmiyyəti tərəfindən təşkil olunur və heç bir gəlir güdmür. Təşkilati rəhbər hər il bu cəmiyyətlər arasından gələn şəxslərdən ibarət olur.

İlk illərində (2003-2006) kafe kimi məkanlarda təşkil olunsa da, 2007-ci ildən İzmir Təpəqüllə Konqress və Salon Mərkəzində keçirilir.

2007-ci ildən bəri hər il tədbirə yüzlərlə şəxs qatılır. 2012-ci ildəki tədbirə 650 nəfər qatılmışdı.

2018-ci ildəki tədbir 12-13 may tarixlərində keçirilmiş və mövzusu "Stimpank" olmuşdur.

## Proqram

## Keçirilmiş tədbirlər




## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Bəraət gecəsi

**Bəraət gecəsi** - Şaban ayının 15-ci gecəsidir. Bəraət borc, xəstəlik, günah və cəzadan qurtulmaq deməkdir. Rəsulullahdan (s.ə.s.) bu gecəyə məxsus nəql olunan xüsusi ibadət şəkli yoxdur.

Bəraət gecəsi Ramazan ayına hazırlaşmaq üçün fürsət sayıla bilər. Bu haqda bir hədisdə belə buyrulur:

 “Şaban ayının on beşinci gecəsini ibadətlə keçirin, gündüzündə isə oruc tutun. Çünki, Uca Allah bu gecə dünya səmasına rəhməti ilə təcəlli edir və “Yoxdurmu tövbə edən ki, tövbəsini qəbul edim. Yoxdurmu ruzi istəyən ki, ruzisini verim. Yoxdurmu şəfa istəyən ki, şəfa verim. Başqa istəyi olan yoxdurmu ki, ona istədiyini verim".

Bu hədisin sənədi rəvayət zəncirindəki ravilərdən biri hədis alimləri tərəfindən zəif qəbul edilir. Ancaq digər rəvayətlər bunu dəstəkləyir.

Həzrət Aişə (r.anha) Peyğəmbərimizin (s.ə.s) belə buyurduğunu  nəql edir: “Allah Təala şaban ayının on beşinci gecəsi dünya səmasını rəhmət, məğfirət və lütfləri ilə doldurar. Kəlb qəbiləsinin qoyunlarının tüklərinin sayından çox insanı bağışlayar.”

Muaz ibn Cəbəl Rəsulullahın (s.ə.s) belə buyurduğunu nəql edir: “Allah Təala Şaban ayının on beşinci gecəsi xüsusi rəhmət və məğfirət edər. Müşrik və müsəlman qardaşına kin bəsləyən xaricindəki bir çox insanı bağışlayar”.

Başqa hədisdə isə Peyğəmbərimiz (s.ə.s) Allahın bu gecədə möminləri bağışladığını, kafirlərə möhlət verdiyini bildirmişdir.

Hədislərdə vurğulanan əsas xüsus bu gecənin əfv və məğfirət gecəsi olduğudur. Ancaq Allaha şərik qoşan, təkəbbür və qürura məğlub olan, möminlərə kin və nifrət bəsləyənlərin bu bərəkətdən və feyzdən məhrum olacağına işarə edilir. Həmçinin başqa rəvayətlərdə zina edən və adam öldürənin də bu gecədə təyin olunan əfv və məğfirətdən məhrum qalacağını bildirilir.

İmam Şafei həzrətləri də beş gecədə edilən dualara cavab veriləcəyini bildirmişdir ki, həmin gecələr cümə, ramazan və qurban bayramı gecələri, rəcəb ayının ilk və şabah ayının on beşinci gecəsidir.

Bu gecədə cərəyan edən hadisələr Allah Rəsulu (s.ə.s) Həzrət Aişəyə (r.anha): “Bu gecədə nələr olduğunu bilirsənmi?”˗ deyə soruşmuş, ardınca da: “Bu gecədə il ərzində kimlərin doğulub və öləcəyi yazılır (Lövhi-məhfuzdan siyahısı çıxarılır), saleh əməllər mələi-əlaya yüksəldilir, maddi-mənəvi ruzi-bərəkət endirilir.”˗ demişdir.

Həzrət Ömər (r.a), Abdullah ibn Məsud (r.a) və bəzi mənəviyyat böyüklərinin Bəraət gecəsi bu duanı oxuduğu nəql olunur:

 “Allahım, bizi şakilər (Sənə üsyan edən) olaraq yazmışsan oradan adımızı sil; bizi səidlər (həqiqi möminlər) zümrəsinə yaz. Əgər bizi səidlər zümrəsində yazmışsan, adımızı orada sabit eylə. Şübhəsiz ki Sən dilədiyini silər, dilədiyini də saxlayarsan. Zatən Ummul-Kitab (Əsas kitab-Qədər proqramı) Sənin dərgahındadır.”

## İstinadlar
Paşa bəy Rüstəmov

**Paşa bəy Rüstəmov** - praporşik 
1914-cü il iyulun 24-də  Azərbaycan süvari alayına qəbul edilib. 1916-cı il dekabrın 5-də kiçik uryadnik,  
1917-ci il sentyabrın 15-də baş uryadnik, həmin il oktyabrın 1-də podpraporşik  
rütbəsilə təltif olunub. 1916-cı il mayın 31-də döyüşlərdə göstərdiyi igidliyə görə  
“Müqəddəs Georgi” ordeninin dördüncü dərəcəsi ilə təltif olunub.  
1918-ci ilin oktyabrından Milli Azərbaycan ordusunda hərbi xidmətə  
başlayıb. Qarayazıda yerləşən Azərbaycan süvari alayının komandiri, polkovnik  
(sənəddə adını oxumaq mümkün olmadı - Ş.N.) Azərbaycan Əlahiddə  
korpusunun komandirinə yazır ki, xalqımıza sidq-ürəklə xidmət edən podpraporşik  
Paşa bəy Rüstəmovun praporşik rütbəsilə təltif olunmasını tamamilə qanuni hesab  
edirəm.  
Arxivdə saxlanan bir sənddə 1918-ci il oktyabrın 14-də Paşa bəyin  
bolşeviklərə qarşı döyüşdə göstərdiyi igidliyi təsvir olunmuşdur: “Zığ yüksəkliyi  
yaxınlığındakı döyüşdə zabitlərin sayının çatışmazlığı üzündən kiçik gizir Paşa bəy  
Rüstəmov yarımbölüyə komandirliyi qəbul etdi. Onda Hövsan tərəfindən  
yüksəkliyə hücumu süvari ilə bizim piyada aparırdı.  
Kiçik gizir Paşa bəy Rüstəmov Suraxanı tərəfdən rəqibin cinahına çıxaraq,  
öz cürətli hücumu ilə daşnak və bolşevikləri tutduqları səngərlərdən qovmağa  
kömək etdi.  
Ümumiyyətlə, arxa cəbhədə olduğu kimi, ön cəbhədə də kiçik gizir Paşa bəy  
Rüstəmov tapşırılmış zabit vəzifələrinin hamısını layiqincə yerinə yetirirdi”.  
Paşa bəy 1895-ci il mayın 12-də Gəncə qəzasının Yuxarı Ayıblı kəndində  
anadan olub. Subaydır. Müharibədən əvvəl təsərrüfatda işləyib.  

Savadlıdır.  
## İstinadlar
Məcidiyyə ordeni ilə təltif edilənlərin siyahısı

Məcidiyə ordeni ilə təltif edilənlər

#Mehralı bəy Darvazlı
## 1868
#Mirzə Fətəli Axundov
## 1872

# Yusif İzzəddin Əfəndi

## 1879

#II İsa Sultan Şahtaxtinski Üçüncü dərəcəli

## 1904
#Hacı Zeynalabdin Tağıyev
## 1918
#Nuru paşa1918-ci il 6 avqust birinci dərəcəli “Məcidiyyə” ordeni ilə  
(qılıncla birgə) təltif olunmuşdur.  
#Osman ağa Gülməmmədov Türkiyənin beş qılınclı “Məcidiyyə” ordeni 
#Adil bəy Həyatov
#Cavad bəy Şıxlinski
#Teymur bəy Novruzov
#Kəlbəli xan Naxçıvanski (III)
#İskəndər bəy Sultanov (II)
#Sayad bəy Zeynalov

## İstinadlar
İsveçrə Xalq Partiyası

**İsveçrə Xalq Partiyası** (Schweizerische Volkspartei, SVP; Geden, PPS), digər adı ilə **Demokratik Mərkəz Birliyi** (Union démocratique du centre, UDC; Unione Democratica di Centro, UDC) — İsviçrədəki Milli mühafizəkar və sağ populist bir siyasi partiyadır.

Əvvəllər mərkəzdəki bir fermer partiyası olmuşdur, 1980-ci illərdən sonra Kristof Blochernin qeyri-rəsmi liderliyində sağçı populizmə tərəf getdi. 1990-cı illər və 2000-ci illər də səslərini artıtaraq 29 %-ə çatıb.

## Tarix
Köklərini 1917-ci ildə Berndə yaradılan Fermerlər Partiyasına əsaslanır. Bu partiyalar süst bir federasiya qurdular, belə ki, 1929-cu ildə liderlərindən biri, Rudolf Minger Federal Şuraya seçilib. O zamandan bəri partiyanın Federal Şurada bir stulu yerləşir. 1936-cı ildə partiya rəsmən Fermerlər, Tacirlər və Sərbəst Çalışanlar Partiyası olaraq təşkilatçılıq etdi Glarus və Grisons Demokratik Partiyaları ilə birləşərək SVP adını aldı

SVP, ənənəvi olaraq İsveçrənin Almanca danışılan bölgələrində güclüdür. Ancaq 2000-ci illərdən etibarən Fransızca danışılan bölgədə də güc qazanmışdır. 2007-ci il etibarilə partiyanın ən güclü olduğu bölgələr Thurgau və Schwyz (hər ikisində də 40%-in üzərində), ən gücsüz olduğu bölgələr isə Fribourg, Valais və Ticinodur.

### 2007 seçkiləri və partiyanın parçalanması
İsveçrənin hökumət sistemi, "sehrli formul" deyilən bir alicənablıq müqaviləsinə əsaslanır. 7 üzvlü Federal Şuradakı üzvlər böyük partiyaların ümumi seçkilərdəki səslərinə görə dağılır. SVP, bu şuraya 1929-cu ildən bəri üzvdür, artan populyarlığı sayəsində 2003-cü ildən bəri ikinci bir stul daha tutmuşdur. Bu kresloya birbaşa partiyanın seçkilərdəki uğurunun arxasında olduğu qəbul edilən insan, Kristof Blocher oturmuşdur.

Noyabr 2007-ci il seçkiləri, SVP-nin İsveçrədəki ən güclü partiya olduğunu təsdiq etdi. Mübahisəli və qıcıqlandırıcı bir siyasi kampaniyada seçicilər açıq şəkildə Blocheri hökumətdən atma cəhdlərinə qarşı birləşməyə çağırıblar, nəticə olaraq SVP 1919-cu ildən bəri bir partiyanın aldığı ən yüksək səs faizini aldı, Məclisdəki 200 kreslodan 62-ni qazandı.

### Minarə referendumu
thumb|200x200px|Wangen bei Otelindəki Türk Mədəniyyət Ocağı məscidinin minarəsi<br />
Ölkədə yalnız dörd minarə olmasına qarşılıq olaraq 2000-ci illərdən etibarən İsveçrədə minarə tikintilərinə qarşı əməliyyatlar aparılır, ancaq bunlar kanton hakimiyyətə maneçilik törədirdi. Buna qarşı SVP, 1 May2007-ci ildə "Egerkinger Komitəsini" quraraq Federal Demokratik Birlik Partiyasıyla birlikdə hərəkətə keçdi. Komitənin hazırladığı hesabatın ardından 29 Noyabr 2009-cu ildə keçirilən referendumda İsveçrə xalqı 57,5% nisbətində yeni minarə tikintilərinə əleyhinə səs verdi.

## Seçki nəticələri

## İstinadlar
Maktan adası

**Maktan adası** (, ) —  Filippinin Sebu vilayətinə daxil olan ada. Visay adaları qrupuna daxildir. Sebu adasından şərqdə, Sebu şəhərinin qarşı tərəfində yerləşir. İnzibati cəhətdən Lapu-Lapu şəhər dairəsi və Kordova regionuna daxildir
## Tarixi
1521-ci ildə ada sahilində Maktan döyüşü baş vermişdir. Döyüş Fernan Magellanın rəhbərlik etdiyi İspan ekspedisiyası ilə yerli əhali arasında baş verir. Bu döyüşdə yerli əhalinin döyüşçüsü Lapu-Lapu döyüş əsnasında Magellanı öldürmüşdür.

## Sənaye və iqtiadiyyat
Adada Gitara istehsal edilir.

## Turizm və nəqliyyat
Ada turizmin inkişaına görə seçilir. Çoxlu sayda otellərə sahibdir. Maktan Sebu adasına iki körpü il birləşmişdir. Adada ölkənin böyüklüyünə görə ikinci hava limanı yerləşir.

## Mənbə
* Mactan International Airport 
* Lapu-Lapu City Government
Betmen Başlayır

**Betmen Başlayır** () — 2005-ci ildə *"[[DC Comics]]in"* uydurma personajı Betmenin komikslərindən uyğunlaşdırılan, rejissoru Kristofer Nolan olduğu, Kristian Beylin Betmen rolunu ifa etdiyi və Maykl Keyn, Liam Nison, Keti Olms, Qari Oldmen, Killian Merfi, Morqan Friman, Tom Uilkinson, Rutqer Auer, Mark Bun Xunior, Ken Vatanabenin rol aldığı ABŞ superqəhrəman filmi. Yeni çəkilən seriyanın ilk filmi Brüs Ueynin yarasadan qorxusu, ailəsinin vəfatı və Betmenə çevrilməsindən bəhs edir. Filmin hekayəsi klassik Betmendən:
*""* və *""* romanlarından ilhamlanmışdır. 1997-ci ildə nümayiş etdirilən
*"[[Betmen və Robin (film, 1997)|Betmen və Robin]]"* filmindən sonra, bir çox davam filmlər gündəmə gəldi. Kristofer Nolan və Devid Qoyer film üçün çəkilişlərə 2003-cü ildən başladı. Ssenaristlər təməlində humanizm və realizm dayanan daha qaranlıq və real bir hekayəni hədəf aldı. Məqsəd, tamaşaçının Betmen və Brüs Ueynə əhəmiyyət verməsi idi. Çikaqo və İngiltərədə çəkilişləri baş tutan filmdə, kompüter dəstəyi yalnız bir qədər istifadə edildi. Film üçün *"Batmobile"* və *"Yarasa"* kostyumu yenidən yaradılıb.

Film maliyyə və tənqidi baxımdan müvəffəqiyyətli oldu. Film 15 iyun 2005-ci ildə ABŞ və Kanadada 3,858 kinoteatrda nümayiş etdirildi. Film ilk həftəsində 48 milyon Amerikan dolları qazandı. Film nümayişdən çıxdıqdan sonra təxminən 370 milyon ABŞ dolları əldə etmişdi. Film haqqında *"[[Rotten Tomatoes]]"* saytında edilən şərhlərin 84%-i müsbət idi. Tənqidçilər *"Betmen Başlayır"* filminin özündən əvvəl çəkilən Betmen filmlərindən daha qaranlıq olduğu fikrində birləşdi.

## Rollarda
* Kristian Beyl, **[[Betmen|Brüs Ueyn və ya Betmen]]** rolunda: Səkkiz yaşında olarkən ata və anasının oğru tərəfindən öldürülməsinə şahid olan milyoner, biznesmen. O, illərdir dünyaya səyahət edərək ədalətsizliyə qarşı mübarizə yollarını axtarır və Qoufama qayıdır. Gecələr Brüs Qoufamı qoruyan Betmenə çevrilir. 11 sentyabr 2003-cü il tarixində filmin aktyor heyətində iştirak edən Beylin, Darren Aronofskinin çəkməyi planlaşdırdığı filmdə də *"[[Betmen]]"* rolunu oynaması istənilirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*  Arxivləşdirilib: https://web.archive.org/web/20050323030314/http://www2.warnerbros.com/batmanbegins/flash/index.html saytından 23 may 2005 tarixində.
* 
* 
* 
* 
* ''Batman Begins'' Production Notes, page 1 and pages 2–6. Warner Bros. via CinemaReview.com. Archived from the original  on September 9, 2015.
Mehmed Abid Əfəndi

**Mehmed Abid Əfəndi** () — 34. Osmanlı sultanı II Əbdülhəmidin ən kiçik oğlu, Osmanlı şahzadəsi.

## Həyatı
Şahzadə Mehmed Abid Əfəndi 1904-cü ildə Ulduz sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdülhəmid, anası isə onun son xanımı Naciyə xanım idi. Atasının 1909-cu ildə devrilməsindən sonra ailəsi ilə birlikdə 5 yaşında Salonikiyə sürgün edildi. Sürgündə 1 il yaşadıqdan sonra atasıyla birlikdə Bəylərbəyi sarayına alındı və atasının vəfatına qədər burada qaldı. Qalatasaray və Həbibiyyə kolleclərində təhsil aldı. 1923-cü ildə anası vəfat etdi. Bir il sonra isə Osmanlı sülaləsinin sürgün qanunu ilə ölkəni tərk etdi. Əvvəlcə Beyruta, daha sonra Nitsaya köçdü. Burada bacısı Ayşə Sultanla birlikdə yaşadı. Daha sonra Parisə getdi və 1936-cı ildə hüquq və siyasi elmlər fakültəsini bitirdi. 1940–1948-ci illərdə Tuluza, Nitsa, Madrid, Lissabon, Qahirə, İsgəndəriyyə və Tiranada yaşadı. Bundan başqa Albaniyanın Fransadakı səfiri oldu. 8 dekabr 1973-cü ildə Beyrutda vəfat etdi və Dəməşqdə Süleymaniyyə təkyəsinin qəbiristanlığına dəfn edildi.

## Xanımları
* **Pınarıdil Fəxriyə xanım** — Parisdəki Bobigny məzarlığındadır.
* **Səniyə Zoğu** (d. 15 noyabr 1908, Albaniya — ö. 15 aprel 1969, Kann) — 1936-cı ilin martında evləndilər. Albaniya kralı Əhməd Zoğunun bacısıdır. 1948-ci ildə ayrıldılar.

## Mənbə
* Şadiye Osmanoğlu (Sultan Abdülhamit'in Kızı), *Hayatımın Acı ve Tatlı Günleri*, Bedir yayınları No. 43, 1966
* Salih Bozok, Cemil S. Bozok, *Hep Atatürk'ün Yanında*, Çağdaş Yayınları, 1985 s. 42
* http://www.ekrembugraekinci.com/makale.asp?id=460

## İstinadlar