open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Camino

**Camino** — azad və açıq mənbəli, Firefox əsaslı brauzer idi. O, xüsusi olaraq OS X əməliyyat sistemi üçün nəzərdə tutulmuşdur. O, XUL əsaslı istifadəçi interfeysinə malik idi və Mozilla üçün nəzərdə tutulmuş proqramlar işləyirdi. İlk versiyası 2002-ci il fevralın 13-də buraxılan veb-brauzerin inkişafı, 30 may 2013-cü ildə dayandırılıb.

Camino 2.1.2-də holland, alman, fransız, isveçli, italyan, yapon, ingilis, ispan, çin və norveç dili mövcud idi.

## İstinadlar
Dinqo çəpəri

İt Hasarı və ya Dinqo Hasarı — Avstraliyada uzunluğu 5614 km olan hasardır. Bəzən "Böyük Avstraliya səddi" də adlandırılır.

## Tarixi
19-cu əsrdə qoyunçuluq Avstraliya iqtisadiyyatının mühüm sahəsinə çevrildi. Qoyun ovlayan dinqolar tələyə düşüb, güllələnib və zəhərlənib. 19-cu əsrin sonlarında, təkcə Yeni Cənubi Uelsdə fermerlər vəhşi itlərlə mübarizə üçün hər il bir neçə ton striknin xərcləyirdilər.

Bu tədbirlər kifayət etmədikdə, 1880-ci illərdə mal-qaranı dinqolardan və otlaqları damazlıq dovşanlardan qorumaq üçün cənub Kvinslenddə qoyun otlaq sahələrini əhatə edən nəhəng bir zəncirvari hasarın tikintisinə başlandı. Tikinti əsasən 1885-ci ildə tamamlandı. 1960-cı illərdə [mənbə 3916 gün göstərilməyib] hasarın ayrı-ayrı hissələri bir-birinə bağlanaraq, yalnız magistral yolların kəsişmələrində kəsilən bir maneə meydana gətirdi. Hasar Kvinslendin Tuvumba şəhərindən Böyük Avstraliya Körfəzinə qədər uzanır və Avstraliyanın quraq şimal-qərbini nisbətən məhsuldar cənub-şərqdən ayırır. Hasarın saxlanması Kvinslend, Yeni Cənubi Uels və Cənubi Avstraliya ştatlarına ildə təxminən 15 milyon Avstraliya dollarına başa gəlir. Xüsusi patrullar hasar boyunca qaçaraq dovşanların və ya vombatın açdıqları tor və yeraltı çuxurların zədələnməsini axtarır və hasara girmiş dinqoları məhv edirlər.

## Həmçinin bax
* Avstraliya dovşanına davamlı hasar
* Avstraliyada invaziv növlər
* Emu üzərində müharibə
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Böyük Avstraliya səddi 
* İt hasarı
Blogger

**Blogger** və yaxud **Blogspot** internetdə bloq saytı açmağa imkan verən vebsaytdır. Hazırda 2 milyondan çox qeydiyyatdan keçmiş istifadəçisi olan Blogger sistemi istifadəçilərinə ödənişsiz olaraq bloqlar hazırlamağa imkan verir. O, Pyra Labs tərəfindən internetdə məlumat əldə etməkdə hər kəsə yardım etmək məqsədilə təsis edilib və daha sonra Google tərəfindən alınıb. Blogger internetdə ilk bloq xidməti təminatçısıdır. Gündə təxminən 18 milyon baxışla ən çox ziyarət edilən 10 şəbəkə saytından biridir. Türkcə də daxil olmaqla, onlarla dil seçimi ilə xidmətlər təqdim edir. O, istifadəçilərinə "ad".blogspot.com kimi ödənişsiz domen ayırır.

## İstinadlar
Orkut

**Orkut** — 2004-cü ildə türk proqram mühəndisi Orkut Büyükkökten tərəfindən "Google" əhatəsində qurulan sosial dostluq saytı. Onun təxminən 15 milyon üzvü var idi, onlardan 11 milyonu Braziliya vətəndaşı idi.

"Google"un verdiyi açıqlamaya görə, sosial şəbəkə 30 sentyabr 2014-cü ildə bağlanmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qayaqışlaq

* Qayaqışlaq (Duzluca) — Türkiyənin İğdır ilinin Duzluca ilçəsində kənd.
* Qayaqışlaq (Vərziqan) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Chromebook

**Chromebook**, Google tərəfindən hazırlanmış və Linux əsaslı Chrome OS əməliyyat sistemi ilə işləyən bir dizüstü kompüter və ya tabletidir. Chromebook'lar əsasən veb tətbiqlərinə yönəlmişdir, lakin Android və Linux tətbiqlərini də işlədə bilirlər.

## Tarixi
İlk Chromebook'lar 2011-ci ilin may ayında Acer və Samsung tərəfindən təqdim edilmişdir. Bu cihazlar, sürətli açılış vaxtı, uzun batareya ömrü və aşağı qiymətləri ilə diqqət çəkmişdir. Chromebook'lar, xüsusilə təhsil sektorunda populyarlıq qazanmış və bir çox məktəb və universitet tərəfindən istifadə edilməyə başlanmışdır.

## Xüsusiyyətləri
Chromebook'lar, aşağıdakı xüsusiyyətlərlə tanınır:

* *Chrome OS:* Chromebook'lar, Google tərəfindən hazırlanmış Linux əsaslı Chrome OS əməliyyat sistemi ilə işləyir. Bu əməliyyat sistemi, sürətli, təhlükəsiz və istifadəsi asandır.
* *Veb tətbiqlər:* Chromebook'lar, əsasən Google Chrome brauzerində işləyən veb tətbiqlərinə yönəlmişdir. Bu tətbiqlərə Gmail, Google Docs, Google Sheets və YouTube kimi məşhur Google xidmətləri daxildir.
* *Android və Linux tətbiqləri:* Chromebook'lar, Google Play Store vasitəsilə Android tətbiqlərini də işlədə bilir. Bəzi Chromebook'lar isə Linux tətbiqlərini də dəstəkləyir.
* *Bulud saxlama:* Chromebook'lar, Google Drive kimi bulud saxlama xidmətləri ilə inteqrasiya olunmuşdur. Bu, istifadəçilərin fayllarını buludda saxlamasına və istənilən cihazdan əldə etməsinə imkan verir.
* *Uzun batareya ömrü:* Chromebook'lar, aşağı güc istehlakı ilə uzun batareya ömrü təklif edir.
* *Aşağı qiymət:* Chromebook'lar, digər dizüstü kompüterlərlə müqayisədə daha aşağı qiymətə malikdir.
## İstinadlar


## Xarici keçidlər
İrabad

**İrabad** - İrəvan xanlığının Dərəkənd-Parçеnis mahalında kənd adı

## Tarixi
XIX əsrin ortalarından sonra kəndin adı mənbələrdə çəkilmir. Türk dillərində ir "dağın gündüşən tərəfi" , "dalğavarı dağ zirvəsi" və bət "yamac", "aşırım", "üz" sözlərindən ibarətdir. "Ir" sözü Azərbaycanda Kox-Ir (Qasım Ismayılov rayonu), Qara-Ir (Quba rayonu), təhrif olunmuş şəkildə Sarı-Yеr (Kəlbəcər rayonu) və s. dağ adlarında da əksini tapmışdır.

## Toponimi
Toponimin "bət" hissəsi isə, VII əsrdə Albaniyanın Artsak əyalətində Aqbеd ("Alban tarixi", kitab, fəsil), 1283-cü ilə aid  еrmənicə Xotavəng kitabəsində, Haqbat, (XVII əsrə aid еrməni mənbəyində - Axpat kimidir), İndi Azərbaycanda Ağbatxеyir (bu barədə bax: Bulxеyir), Girdəbad (Ağsu rayonu), Aqnabat (Qazax rayonunda dağ adı, türk dillərində əqin "təpə", "yüksəklik" və bət sözlərindən), Şahnabat (Quba rayonunda, Şahdağın ətəyində düzənlik, farsca şax, şəx, “dağ bеli” və bət sözlərindən), Salavat (Qəbələ və Quba r-nın arasında aşırım adı), Dağlıq Qarabağda Kasabеt kənd adı, Baran-Bеt dağ adı, Xoşabеt (Ismayıllı rayonu) və Çarçеnbеt (Laçın rayonu) dağ adlarında əksini tapmışdır.

## İstinadlar
Gədikli

* Fəthi Gədikli – Türkiyə hüquqçusu, hüquq elmləri doktoru, professor, diplomat.
* Yusif Gədikli — Türkiyə ədəbiyyatşünası, publisisti və tərcüməçi
* Gedikli (Duzluca) —
Playboi Carti (miksteyp)

**Playboi Carti** (həmçinin **Self Titled** kimi bilinir) — amerikalı repçi Playboi Carti-nin ilk miksteypi. 14 aprel 2017-ci ildə "AWGE" və "Interscope Records" tərəfindən buraxılıb. Miksteyp Pi'erre Bourne, Southside və digər prodüserlərin iştirakı ilə ərsəyə gəlib. Bəzi treklərdə repçilər Lil Uzi Vert, ASAP Rocky və holland müğənni Leven Kali qonaq ifaçı kimi yer almışdır.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Die Lit

***Die Lit*** — amerikalı repçi Playboi Carti-nin ilk studiya albomu. 11 may 2018-ci ildə "AWGE və Interscope Records" tərəfindən buraxılıb. Albomda repçilər Skepta, Trevis Skott, Lil Uzi Vert, Pi'erre Bourne, Niki Minaj, Brayson Tiller, Chief Keef, Gunna, Red Coldhearted, Young Thug və Young Nudy qonaq ifaçı kimi yer alıblar. Albomun prodüserliyində Pi'erre Bourne, Don Cannon, Maaly Raw və başqalarının iştirakı olub.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Veliçko Çolakov

**Veliçko Çolakov** () — Bolqarıstanı və Azərbaycanı təmsil edən ağır atlet.

## Karyerası
Karyerasının birinci uğuruna Veliçko Çolakov 2002-ci ildə gənclər arasında Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi olmaqla imza atdı.

2003-cü ildə Veliçko Çolakov Kanadada baş tutan Dünya Çempionatında gümüş medalla başa vurdu.

2004-cü ilin mayında Veliçko Çolakov Kiyev şəhərində baş tutan Avropa Çempionatının qalibi oldu. Həmin avqustunda Afina şəhərində (Yunanıstan) baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında isə Veliçko Çolakov 447.5-lıq (207.5 + 240.0) nəticə göstərdi və olimpiadanın bürünc medalına sahib oldu.

Olimpiadadan sonra Veliçko Çolakov 2006-cı ildə Polşada baş tutan Avropa Çempionatını gümüş medalla başa vurdu.

2008-ci ildə Veliçko Çolakov və digər bolqar idmançılarından götürülən dopinq-testin analizinin müsbət nəticə verməsi barədə məlumat verildi. Bununla da Bolqarıstan ağır atletləri 2008-ci il olimpiadasında mübarizə aparmadı.

Bir müddət beynəlxalq turnirlərdə çıxış eləməyən Veliçko Çolakov daha sonra bir neçə bolqar ağır atletləri ilə birgə Azərbaycan yığmasının heyətinə cəlb edildi. Veliçko Çolakov 2012-ci ildə Azərbaycanı London şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil eləməli olsa da, son anda zədə səbəbilə olimpiada da mübarizə aparmadı.

Veliçko Çolakov 20 avqust 2017-ci ildə 35 yaşında ürəyində olan problemlərə görə vəfat etdi.

## İstinadlar
Goblin

***Goblin*** — amerikalı repçi Tyler, the Creator-un ilk studiya albomu. 10 may 2011-ci ildə "XL Recordings" tərəfindən buraxılıb. Albomda Tayler uydurma terapevti Dr. TC ilə arasında olan söhbətlərə yenidən davam edib. Bu söhbətlər ilk dəfə Taylerin 2009-cu ildə buraxılmış "Bastard" adlı əvvəlki miksteypində təqdim edilmişdi. Albomdakı treklərin demək olar hamısının prodüserliyini Taylerin özü etmişdir, həmçinin Odd Future qrupunun üzvü Left Brain-in iştirakı da olmuşdur.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Wolf

***Wolf*** — amerikalı repçi Tyler, the Creator-un ikinci studiya albomu. 2 aprel 2013-cü ildə "Odd Future Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Flower Boy

***Flower Boy*** (digər adı **Scum Fuck Flower Boy**) — amerikalı repçi Tyler, the Creator-un dördüncü studiya albomu. 21 iyul 2017-ci ildə "Columbia Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Whole Lotta Red

***Whole Lotta Red*** — amerikalı repçi Playboi Carti-nin ikinci studiya albomu. 25 dekabr 2020-ci ildə "AWGE" və "Interscope Records" tərəfindən buraxılıb. Albomun üzərində iş 2018-ci ilin sonlarında başlayıb və 2020-ci ilin noyabrında başa çatıb. Albom 24 trekdən ibarətdir. Bəzi treklərdə repçilər Kanye Vest, Kid Cudi və Future qonaq ifaçı kimi yer alıb. Albomun hazırlanmasında Kanye Vestlə yanaşı digər prodüserlər Pi'erre Bourne, Maaly Raw, Wheezy, F1lthy və başqalarının iştirakı olub.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Tecon

**Tecon** (, ) Cənubi Koreyanın mərkəzində, Chungcheongnam-do əyalətinin inzibati mərkəzi olan birbaşa tabeliyində olan şəhərdir. Şəhərin rəsmi adı Daejeon Metropolitan Citydir (, *Daejeon-gwangyeoxi*). 1,564 min əhalisi olan Koreyanın beşinci ən böyük şəhəri. Cənubi Koreyanın elmi və texnoloji paytaxtı hesab olunur.

## Coğrafiya
Şəhərin coğrafi koordinatları: 36° 10' ~ 36° 29' Ş. w. 127° 14' ~ 127° 33' düym. d.

Daejeon Cənubi Koreyanın orta hissəsində, Seuldan 167 kilometr, Busandan 294 kilometr və Qvanqjudan 169 kilometr məsafədə yerləşir.

## İqlimi
Daejeon rütubətli musson iqliminə malikdir. Qış sərin və günəşlidir, müddəti iki aya yaxın, yayı isti və yağışlı, müddəti beş aydır.

## Tarixi
Dəmir yolu şəhərdən keçməzdən əvvəl bu, kiçik Xanbat qəsəbəsi idi. 1905-ci ildə burada Seuldan Busana gedən dəmir yolu marşrutu üzərində qatar stansiyası tikildi və şəhər sürətlə inkişaf etməyə başladı. 1932-ci ildə Chungnam əyalətinin mərkəzi Qonqjudan Daejeona köçürüldü. Koreya Müharibəsinin əvvəlində şəhər böyük bir münaqişənin yeri idi: Daejeon Hücum.

## Nəqliyyatı
Qatar stansiyası. İki ekspress yolunun kəsişməsi — Gyeongbu və Honam. Şəhərə Cheongju Beynəlxalq Hava Limanı xidmət göstərir.

Daejeonda bir metro var. Fəaliyyətə başlaması — 2006.

## Mədəniyyəti
1993-cü ildə şəhər beynəlxalq sərgiyə ev sahibliyi etdi (World Expo 1993). EXPO körpüsü bu tədbir üçün tikilib.

Şəhərin K-Liqa futbol komandası, Daejeon Citizen var.

Tongsan Parkında yerləşən Daejeon İncəsənət Muzeyi texnologiya və sənəti birləşdirən eksponatları ilə tanınır. 1998-ci ildə təsis edilib.

## Elmi
1959-cu il martın 1-də şəhərdə Atom Enerjisi Elmi-Tədqiqat İnstitutu (AERİ) yaradıldı, 1973-cü il fevralın 17-də Radiologiya Elmi-Tədqiqat İnstitutu (RRI) və Kənd Təsərrüfatında Radiasiya Elmi-Tədqiqat İnstitutu (RRIA) ilə birləşdirildikdən sonra adı verildi. Koreya Atom Enerjisi Tədqiqat İnstitutu (KAERI). 1990-cı ildə şəhərdə Koreya Respublikasının Milli Elm və Texnologiya Muzeyi açılmışdır. 2011-ci ildə Təməl Elmlər İnstitutu ümumi sayı 1800 nəfərdən çox olan 30-dan çox elmi-tədqiqat laboratoriyasını birləşdirərək təşkil edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Koreyanın xüsusi şəhərləri
* İnçxon
* Ulsan

## Xarici kecidlər
Şəhərin rəsmi saytı

## İstinadlar
Odri Azulay

**Odri Azulay** (; ) — Mərakeş əsilli fransız siyasətçi və dövlət xadimi, 15 noyabr 2017-ci ildən YUNESKO-nun baş direktoru. Fransanın mədəniyyət və kommunikasiya naziri (2016–2017).

## Həyatı

### Erkən illər
O, 4 avqust 1972-ci ildə Parisin ətrafı La Celle-Saint-Cloud[fr]-də Mərakeş əsilli yəhudi ailəsində anadan olub. Onun əcdadları Essaouira şəhərində yaşayırdılar. Audrey Azoulay, Mərakeş kralı II Həsənin müşaviri Andre Azulanın qızıdır (uşaqlıqda Odri məktəb tətillərini Mərakeşin kral sarayında keçirirdi). Paris-Dauphine Universitetində elmlər magistri və Lancaster Universitetində MBA dərəcəsi almışdır. Parisdəki Siyasi Araşdırmalar İnstitutunu və Milli İdarəçilik Məktəbini bitirmişdir.

### Siyasi karyera
2000-ci ildə Milli İdarəçilik Məktəbini bitirdikdən sonra İl-de-Frans regionunun Hesablama Palatasında çalışıb və Dövlət Xidmətlərinin Qiymətinə və Səmərəliliyinə Nəzarət Komitəsinin üzvü olub. 2006-cı ildə Milli Kino və Animasiya Mərkəzinə[fr] köçdü və orada audiovizual şöbəyə rəhbərlik etdi. 2014-cü ildə o, prezident Fransua Ollandın müşaviri oldu və xüsusilə audiovizual xidmətlərin və kino bazarının tənzimlənməsi problemləri ilə məşğul oldu. Azulenin əsas vəzifələrinə Netflix xidmətlərinin və digər tələb olunan video (VoD) sistemlərinin yaranması ilə əlaqədar Avropa bazarında fransız kinosunun qorunması problemi də daxildir.

12 fevral 2016-cı ildə Manuel Valsın ikinci hökumətində Fransanın Mədəniyyət Naziri oldu.

6 dekabr 2016-cı ildə o, Mədəniyyət və Rabitə Naziri portfelini alaraq Cazeneuve hökumətinə qoşuldu.

17 may 2017-ci ildə Azulenin vəzifəsi Fransuaza Nissenə getdiyi Eduard Filip hökuməti quruldu və o, özü heç bir təyinat almadı.

### UNESCO-nun baş direktoru
25 may 2017-ci ildə o, 2017-ci ilin martında mandatı başa çatan bolqar İrina Bokovanı əvəz etmək niyyətində olduğu YUNESKO-nun baş direktoru vəzifəsinə seçki kampaniyası çərçivəsində Siciliyadakı Taorminada keçirilən G7 sammitinə gəldi. 13 oktyabr 2017-ci ildə təşkilatın İcraiyyə Şurasının səsverməsi nəticəsində Qətər nümayəndəsi Həməd Əl-Kəvarinin lehinə 28 səs əleyhinə 30 səs toplayaraq YUNESKO-nun Baş direktoru seçilib.

10 noyabr 2017-ci ildə YUNESKO-nun Baş Konfransı təyinatı təsdiqlədi, Azulenin vəzifəyə başlaması noyabrın 15-nə təyin edildi.

9 noyabr 2021-ci ildə o, ikinci səlahiyyət müddətinə yenidən seçildi.

## Həmçini bax
* İrina Bokova
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Audrey Azoulay’s website as Candidate for Director-General for UNESCO
Igor

***Igor*** — amerikalı repçi Tyler, the Creator-un beşinci studiya albomu. 17 may 2019-cu ildə "Columbia Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
HGTV (Britaniya və İrlandiya telekanalı)

**HGTV (Home & Garden Television)** — Böyük Britaniya və İrlandiyada fəaliyyət göstərən televiziya kanalıdır. Kanal əsasən ev təmiri, dekorasiya, bağçılıq və daşınmaz əmlakla bağlı proqramlar yayımlayır. 

## Tarix
HGTV ilk dəfə ABŞ-da 1994-cü ildə yaradılmış və sürətlə populyarlaşmışdır. Böyük Britaniya və İrlandiya versiyası isə 21 yanvar 2020-ci ildə fəaliyyətə başlamışdır. O, *Discovery Inc*. şirkətinə məxsus olan **Home** kanalını əvəz etmiş və daha geniş proqram seçimləri təqdim etməyə başlamışdır.

## Proqramlar
HGTV Böyük Britaniya və İrlandiya versiyası ABŞ-da yayımlanan Populyar proqramlardan bəziləri:

* *Property Brothers*
* *Fixer Upper*
* *My Lottery Dream Home*
* *Good Bones*
* *Beachfront Bargain Hunt*

## Yayım
HGTV Böyük Britaniya və İrlandiya ərazisində **Sky, Virgin Media və Freeview** platformaları vasitəsilə yayımlanır. Bundan əlavə, kanalın məzmunu **[[Discovery+]]** platformasında da təqdim olunur.

## İstinadlar
Yango

**"Yango Group"** – taksi sifarişi xidməti, ictimai nəqliyyat haqqında məlumatlandırma, çatdırılma, ərzaq çatdırılması, elektron market, xəritələr, əyləncə xidmətləri və süni intellekt səs assistenti də daxil olmaqla müxtəlif xidmətlər təklif edən texnoloji xidmətlər ekosistemidir.

"Yango" 2018-ci ildə taksi sifarişi xidməti platforması kimi yaradılıb. Platformanın xidmət göstərdiyi ilk ölkələr Finlandiya və Kot-d'İvuar olub. 2024-cü ilə olan məlumata görə, "Yango" Avropa, Afrika, Yaxın Şərq, Cənubi Asiya və Cənubi Amerikada 25-dən çox ölkədə fəaliyyət göstərir. Azərbaycanda şirkət "Yango Ride", "Yango Delivery", "Market", "Yemek", "Yango Transport" və "Yango Tech" daxil olmaqla müxtəlif xidmətlər təklif edir.

## Tarixi
"Yango" ilk olaraq "Yandex Taxi" komandası tərəfindən yaradılan və Rusiyanın İT konqlomeratı olan "Yandex LLC" nin Niderlandda qeydiyyatdan keçmiş holdinq şirkəti olan "Yandex N. V."nin törəmə şirkəti "Ridetech International B. V." tərəfindən idarə olunan brend kimi fəaliyyətə başlamışdı. 2022-ci ildən etibarən "Yango" baş ofisi Dubayda yerləşən Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin "RideTechnology Global FZ-LLC" şirkəti tərəfindən müstəqil şəkildə idarə olunur.

"Yango Group" Azərbaycanda 2022-ci ildə, baş ofisi Dubayda yerləşən Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin "RideTechnology Global FZ-LLC" şirkəti vasitəsilə fəaliyyətə başlayıb. Servis ilk olaraq Bakıda istifadəyə verilib.

2023-cü ilin avqust ayında "Yango" taksi sifarişi xidməti Azərbaycanda sürətə və sürücülük tərzinə nəzarət funksiyalarını təqdim edib. Bu funksiya nəqliyyat vasitəsinin sürətini və kəskin manevrlərini real zaman rejimində izləməyə imkan verir. Bu yenilik 2024-cü ilin fevral ayınadək sürət həddini aşan və kəskin manevrlər edən sürücülərin sayının 1,5 dəfə azaltmağa imkan verib.

2024-cü ilin əvvəlində "Yango" Azərbaycanda öz tətbiqinin supertətbiqə çevrilmə prosesinin bir hissəsi olaraq onu "Naviqator" və "İctimai Nəqliyyat" əlavələri ilə genişləndirib. Bu əlavələr istifadəçilərə mövcud taksi sifarişi xidmətləri ilə yanaşı ictimai nəqliyyat marşrutları ilə bağlı ətraflı məlumatlara çıxış əldə etməyə imkan verir.

2024-cü ilin may ayında e-ticarət üçün nəzərdə tutulmuş B2B proqram təminatı həlli olan "Yango Tech" Azərbaycanda yerli çatdırılma platforması olan "Gap Go" ilə ilk tərəfdaşlığına start verib.

2024-cü ilin sentyabr ayında "Yango" Bakıda ərzaq çatdırılması üzrə "Yango Market", həmçinin restoran yeməklərinin çatdırılması üzrə "Yemək" xidmətlərini istifadəyə verib.

## İstinadlar
Laki (film)

**Laki** () — Con Kerroll Linçin rejissorluğu ilə 2017-ci ildə çəkilmiş ABŞ istehsalı dram filmi. Ssenari müəllifləri Loqan Sparks və Draqo Sumoncadır. Filmin baş rolunu canlandıran aktyor Harri Din Stentonun vəfatından əvvəl son filmi olub. Film səhra qəsəbəsində yaşayan 90 yaşlı qoca ateistin həyatından bəhs edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 
* 
*
Mən burdayam, İlahi!

**Mən burdayam, İlahi!** — Tammetrajlı bədii müharibə filmi. Rejissor Qulu Əsgərov tərəfindən 2023-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Vətən müharibəsi mövzusunda çəkilib.

## Məzmun
Müharibədə yaralanan qazinin (Rasim Cəfərov) Üç aylıq komadan ayılır anasının rəhmətə getdiyini və  qızının internata himayəyə verildiyini öyrənir. Daha  sonra həyatını qaydasına salmağa çalışır ki, övladına sahib çıxa bilsin.
Öz qızını geri qaytarmaq uğrunda apardığı mübarizədən bəhs edən filmdə ağır döyüş səhnələrindən daha çox, müharibənin insan psixologiyasında buraxdığı izlər və müharibədən çıxmış insanların yaşamaq üçün mübarizəsi ön plana çəkilib.

## Film haqqında
Filmin ilk premyerası 27 sentyabr 2023 Alov qüllələrində yerləşən “Park Cinema” kinoteatrlar şəbəkəsində baş tutub. Filmin ikinci premyerası 9 Noyabr 2023-cü ildə  Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonuna daxil olan Laçın rayonunda yeni yaradılmış kinoteatr binasında baş tutub.

## Filmin heyəti
### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi :** Nicat Dadaşov
:**Quruluşçu rejissor :** Qulu Əsgərov
:**Prodüser :** Nicat Dadaşov, Həsən Axundov
:**Quruluşçu operator :** Vasif Vəlizadə
:**Quruluşçu rəssam :** Ziya Doluxanov
:**Bəstəkar :** Rasim Məmmədov
:**Səs mexaniki :** Sergey  Mutverinko
:**Rejissorlar :** Orxan Cahangir
:**Səs rejissoru :** Rasim Mehdizadə
:**Montaj :** Vüsal Rüstəmov
:**Geyim üzrə rəssam :** Anna Jironkina
:**Qrim üzrə rəssam :** İlkanə Müşviqqızı
:**Fokus puller :** Ruhin Mirzoyev
:**Dekor rəssamı :** Valeh Davudov
:**İşıq ustası :** Rufiz Paşayev
:**Xətt prodüseri :** Şafiq Xammədov

## Rollarda
:Rasim Cəfərov – Teymur Osmanov
:Günay Həsən— Sevinc
:Aygün Əlipənahova  – Sara
:Leyli Vəliyeva – Leyla
:Ayşad Məmmədov – Vaqif
:Nəsibə Eldarova – Nigar Ana
:Günəş Bağırov  - Tərbiyəçi
:Oktay Mehdiyev – Həkim

## Xarici keçidlər
* Vətən müharibəsi haqda film çəkilir - “Mən burdayam, İlahi!”
*"Mən burdayam, ilahi": Müharibə adamının filmi
*“Mən burdayam, İlahi...”
*Şəhid və qazilərimizə ithaf olunan “Mən burdayam, İlahi!” adlı tammetrajlı filmin nümayişi keçirilib - 
*Park Cinemada “Mən burdayam, İlahi!” tammetrajlı bədii filminin premyerası oldu
Maqnoliya (film)

**Maqnoliya** () — Pol Tomas Andersonun rejissorluğu ilə 1999-cu ildə çəkilmiş ABŞ istehsalı epik, psixoloji dram filmi. San Fernando vadisində keçən film, ölmək üzrə olan bir ata, onun gənc arvadı, onun dayəsi, məşhur itmiş oğlu, aşiq polis, dahi uşaq, əvvəllər vunderkind olmuş bir adam, veriliş aparıcısı və onun qızı daxil olmaqla bir-birləri ilə əlaqəsi olan insanların həyatından bəhs edir. Tom Kruz filmdəki performansına görə 2000-ci ildə "Qızıl Qlobus" mükafatına layiq görülüb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*The Best and Worst of ''Magnolia''’s Multiple Melodramas from *[[The A.V. Club]]*
Qanso Naqahama-ya

– Yaponiyanın Fukuoka şəhərində yerləşən ramen dükkanı.

## Tarixi
"Naqahama-ya" 1952-ci ildə yemək yeməyə çox vaxt ayıra bilməyən yerli balıqçıların ehtiyacını qarşılamaq məqsədilə yaradılmışdır. Dükkan Fukuokanın mərkəzində yerləşən Naqahama məhəlləsində yerləşdiyi üçün bu adı almışdır. Dükkanın təklif etdiyi nazik əriştə və donuz sümüyü bulyonundan ibarət olan ramen populyar olmuş və Naqahama rameni kimi tanınmağa başlamışdır.

Fukuoka şəhərində orijinal dükkanın köhnə işçiləri tərəfindən yaradılmış bir çox Naqahama-ya ramen dükkanı yerləşir. Onlardan bəziləri özlərini *"qanso"* (orijinal) dükkanı adlandırırlar. 2008-ci ildə orijinal dükkan müvəqqəti olaraq bağlanmış və sadəcə rəsmi filialı fəaliyyət göstərməyə davam etmişdir. 2010-cu ildə orijinal dükkan yeni bir məkanda açılmış və filial bağlanmışdır.

## Xüsusiyyətlər
Orijinal dükkanın yerləşdiyi keçmiş məkanda dükkanın yeni yerini göstərən neon lövhələr, oxlar və bannerlər quraşdırılmışdır. Keçmiş yer tarixi yer hesab olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Koen qardaşları

**Coel Deniel Koen** (29 noyabr 1954) və **İtan Cessi Koen** (21 sentyabr 1957) — Amerikalı rejissor qardaşlar. 13 dəfə "Oskar" mükafatına namizəd göstəriliblər. Onlar "*Farqo*" və "*[[Qocalara burada yer yoxdur]]*" filmlərinə görə "Oskar" mükafatına layiq görülüblər.

## Həyatları
Coel Deniel Koen və qardaşı İtan Cessi Koen ABŞ-nin Minnesota ştatında dünyaya gəlib. Onlar Minneapolis şəhərində boya-başa çatıblar. Onların anası Rena (qızlıq soyadı; Neumann 1925–2001) St. Cloud Universitetində sənətşünaslıq sahəsi üzrə dərs demiş, atası Edvard Koen (1919–2012) isə Minnesota Universitetində iqtisadiyyat professoru olmuşdur. Qardaşların İsraildə yaşayan Debora adlı yaşca böyük psixiatr bacıları da var. Koenlərin valideynləri aşkenazi yəhudiləridir.

## Filmləri

## İstinadlar
Pol Tomas Anderson

**Pol Tomas Anderson** ( ) — amerikalı film rejissoru. O, müasir ABŞ kinosunun ən görkəmli rejissorlarından biri hesab olunur. 

## Həyatı
Pol Tomas Anderson 26 iyun 1970-ci ildə Los-Anceles şəhərinin Studio City bölgəsində doğulub. Onun atası Erni Anderson Amerika Yayım Şirkətində çalışan aktyor idi. Pol dörd qardaş-bacısı ilə birlikdə San Fernando vadisində böyüyüb. Onun atasının ilk evliliyindən dünyaya gəlmiş beş ögey qardaş-bacısı var. Polun anası ilə olan münasibəti isə yaxşı deyildi. Pol daha çox atasına yaxın idi. Atası onu yazıçı və ya rejissor kimi karyera qurmaqda dəstək olmuşdur.

## Karyerası
Anderson Nyu-York Universitetinin Film Məktəbində oxuyub. O, həmin illər öz filmlərini çəkərək daha çox öyrənməyin mümkün olduğunu düşünərək məktəbi tərk etmişdir. O, ilk olaraq qısametrajlı filmlər və kliplər çəkmiş və bu sayədə öz üslubunu və istedadını inkişaf etdirmişdir. 

O, rejissorluq karyerasına 1996-cı ildə lentə aldığı "*Çətin səkkizlik*" adlı ilk bədii filmi ilə başlayıb. Filmin uğuru Andersona daha böyük imkanlar təqdim etmişdir. O, 1997-ci ildə çəkdiyi "*Boogie Nights*" filmi ilə sıçrayış edib. 1970-ci illərdəki pornoqrafiya sənayesi haqqında olan bu film Andersonun şah əsəri hesab edilir. "*Boogie Nights*" ən yaxşı orijinal ssenari nominasiyasında "Oskara" namizədlik əldə etmişdir. 

Andersonun növbəti böyük layihəsini 1999-cu ildə "''Maqnoliya''" filmi ilə gerçəkləşdirib. *'Maqnoliya*" Berlin Beynəlxalq Film Festivalında "Qızıl Ayı" qazanın. Üstəgəl, "Oskar" mükafatına da namizəd oldu. Tom Kruz filmdəki çıxışına görə "Oskar" mükatına sahib olub.

Onun ən diqqətəlayiq əsərlərindən biri də 2007-ci ildə Deniel Dey-Lüisin baş rolda oynadığı "*Qan töküləcək*" filmidir. Neft kəşfçisinin hekayəsindən bəhs edən bu film, acgözlük və korrupsiya mövzusundadır. Anderson sözügedən filmə görə "Ən Yaxşı Rejissor" nominasiyası üzrə "Oskar"a namizədlik qazanmışdır.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar
Pol Dano

**Pol Frenklin Dano** ( ) — ABŞ aktyoru. Karyerasına Brodvey tamaşalarında çıxışlar edərək başlayıb. 2001-ci ildə çəkilmiş "*L.I.E*." filmindəki roluna görə "Müstəqil ruh" mükafatına layiq görülüb. 2006-cı ildə rol aldığı "*[[Balaca günəş işığı (film, 2006)|Balaca günəş işığı]]*" filmi ilə geniş tanınma əldə edib. O, Pol Tomas Andersonun rejissorluğu ilə çəkilmiş "*Qan töküləcək*" filmində əkiz personajları canlandırıb. Bu filmdəki performansına görə aktyor "BAFTA" mükafatına namizəd göstərilib.  

## Həyatı
Pol Dano Nyu-York ştatında yerləşən Nyu-York şəhərində anadan olub. Anası evdar qadın atası isə maliyyə məsləhətçisidir. Aktyorun özündən yaşca kiçik Sara adlı bacısı var. Pol uşaqlığını Nyu-York şəhərində böyüyərək keçirib və təhsil almaq üçün Browning School-a gedib. Dano uşaq ikən ailəsi ilə birlikdə Konnektikut ştatında yerləşən New Cannan şəhərinə köçüb. Bir müddət sonra onlar yenidən köçmək qərarına gəldilər və nəhayət, onlar Konnektikutdakı digər şəhər olan Wiltonda məskunlaşdılar. Pol Dano Viltondakı məktəbdə təhsilinə davam etmiş və 2002-ci ildə bu məktəbdən məzun olmuşdur. Pol daha sonra Nyu-York şəhərində yerləşən Eugene Lang kollecinə təhsil almağa yollanmışdır.

## Filmoqrafiya
* Balaca günəş işığı (2006)
* Qan töküləcək (2007)
* Günün cəngavəri (2010)
* Rubi Sparks (2012)
* 12 illik əsarət (2013)
* Əsirlər (2013)
* Sahildəki adam (2016)
* Betmen (2022)

## İstinadlar
Mister və missis Smit (film)

**Mister və missis Smit** () — Daq Laymanın rejissorluğu ilə 2005-ci ildə çəkilmiş ABŞ istehsalı döyüş-komediya filmi. Film Bred Pitt və Ancelina Colinin canlandırdığı evli cütlükdən bəhs edir. Onlar kənardan adi cütlük kimi görünürlər, amma əslində hər ikisi fərqli təşkilatlar üçün işləyən muzdlu qatillərdirlər. Çoxlu tamaşaçı toplayan və xeyli gəlir gətirən çox uğurlu film olmaqla yanaşı, "Mister və missis Smit" filmi Bred Pitt və Ancelina Colinin şəxsi münasibətlərinin inkişafında da rol oynamışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 
* 
* ''Mr. & Mrs. Smith'' at The Numbers
Bencamin Battonun müəmmalı hekayəsi

**Bencamin Battonun müəmmalı hekayəsi** () — Devid Finçerin rejissorluğu ilə 2008-ci ildə çəkilmiş fentezi, romantik dram filmi. Film Frensis Skott Fitsceraldın 1922-ci ildə yazdığı eyniadlı qısa hekayə əsasında çəkilib. Filmdə Bred Pitt dünyaya qoca gəlib böyüdükcə gəncləşən personajı canlandırır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 
* ''The Curious Case of Benjamin Button: The Man Who Watched the Hours Go By'' an essay by Kent Jones at the Criterion Collection
Amasya Arxeologiya və Mumiya Muzeyi

**Amasya Arxeologiya və mumiya muzeyi** və ya **Amasya muzeyi** — 1958-ci ildə qurulan etnoqrafiya, arxeologiya və mumiya muzeyi. Türkiyənin şimalında, Amasyada yerləşən bu milli muzeydə, şəhərdə və ətrafında tapılmış arxeoloji əsərlər, eləcə də bölgənin tarixi və mədəniyyəti ilə bağlı etnoqrafik əşyalar nümayiş etdirilir.

1958-ci ildə yaradılmış muzeydə 11 müxtəlif sivilizasiyaya aid arxeoloji, etnoqrafik tapıntılar, sikkələr, möhürlər, əlyazmalar və mumiyalar da daxil olmaqla, təxminən 24.000 eksponat var.
## Tarixi

1925-ci ildə Sultan II Bəyazid kompleksi daxilində mədrəsənin 2 otağında bir neçə arxeoloji əsər və İslam dövrünə aid bəzi mumiyaların bir yerdə saxlanması nəticəsində muzey anbarı yaradılmışdır.

Muzeyin rəsmi açılışı 1958-ci ilin iyununda baş tutdu. Eksponatların sayının artması səbəbindən sərgi üçün daha çox yer tələb olunduğu üçün eksponatlar 1962-ci ildə Göymədrəsə məscidində, XIII-cü əsr Səlcuqlu dövrünə aid monumental binaya köçürüldü.

1977-ci il martın 22-də muzey yeni, müasir binasına köçürüldü. 14 iyun 1980-ci ildə eksponatların xronoloji ardıcıllıqla düzülməsindən sonra, muzey hazırkı formasını alaraq ictimaiyyətə açılmışdır.
## Muzey

Muzey 3 mərtəbəli binada yerləşir. Zirzəmidə anbar, laboratoriya və xidməti otaqlar var. Birinci mərtəbədə kiçik sərgi zalı və istirahət otağı var. Üst mərtəbədə arxeoloji artefaktların və etnoqrafik əşyaların nümayiş olunduğu 2 böyük sərgi salonu var. Muzeyin bağçasında I Məsudun məqbərəsinin içərisində Elxanilər dövrünə aid daş əşyalar və mumiyalar nümayiş etdirilir.

Muzeydə

* 5574 arxeoloji artefaktlar
* 17287 etnoqrafik əşya 
* 1247 tədqiqat məqsədli eksponat
* Cəmi: 23958 ədəd eksponat var
## Mumiyalar

Muzeyin bağçasında Sultan I Məsudun məqbərəsində Elxanilər dövrünə aid 6 mumiya sərgilənir. Bu bölmə muzeyin ən çox ziyarət edilən bölməsidir.

Mumiyalar Anadolu valisi Şəhzadə Cumudar, Amasya əmiri İşbuğa Noyan, cariyəsi İzzettin Mehmet Pərvanə və onların oğul və qızlarına aiddir.  Mumiyalar Burmalı Minare Məscidi və Fəthiyyə Məscidinin türbələrindən gətirilmişdir.
## İş vaxtı

Muzey Mustafa Kamal Paşa prospektində yerləşir, şəhərin mərkəzində.

Hər gün yerli vaxtla 8:30-dan 19:00-a qədər (qış aylarında 17:00) açıqdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 
* Amasya Müzesi
* Amasya Müzesi Fotoğrafları
* Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Amasya Müzesi
Odalar Məscidi

**Odalar Məscidi** — ya da Kemankeş Mustafa Paşa məscidi, əvvəllər Konstantinopol Müqəddəs Məryəm Kilsəsi İstanbulda bir Osmanlı məscidi idi. Otaqlar öz adlarını 18-ci əsrdə yaxınlıqda yerləşən yenicərilərin yaşayış məskənlərindən almışdır. Məlumdur ki, mahiyyət etibarilə Bizans dövrünə aid pravoslav kilsəsi olan bu bina ilk dəfə 1475-ci ildə İstanbulun fəthindən sonra 1640-cı ildə məscidə çevrilənə qədər Müqəddəs Məryəmə ithaf edilmiş katolik kilsəsi kimi fəaliyyət göstərmişdir. . 1919-cu ildə baş verən yanğın nəticəsində ciddi ziyan görən məscid zamanla xarabalığa çevrilib. 2011-ci ildə müasir tikililər arasında itən bəzi divarlardan başqa binadan heç nə qalmadı.

## İstinadlar
Sekbanbaşı Məscidi

**Sekbanbaşı Məscidi** və ya **Arxihorofilakos Kilsəsi** — Türkiyənin İstanbul şəhərində yerləşən məsciddir. Əvvəlcə Bizans kilsəsi idi, lakin Hafiz Hüseyn əl-Ayvansarayinin yazılarına görə Osmanlı dövründə sekbanbaşı İbrahim Ağa tərəfindən məscidə çevrilmişdir. Məscid Fatih səmtinin Kırkçeşmə səmtində Kendir küçəsində Bozdoğan su kəmərinin yanında yerləşirdi.

## Tarixi
Məscid 1838-ci ildə baş vermiş yanğında zədələnmiş, lakin bir qədər sonra təmir edilmişdir. 1918-ci ildə, Osmanlı İmperatorluğunun son bir neçə ilində məscid və ətrafı bir daha yandı. Məscid bu dəfə təmir olunmayıb və tədricən tərk edilib. 1943-cü ildə Türkiyə hökuməti Atatürk Bulvarını genişləndirmək istəyərkən, məscidin çox zədələnmiş bünövrəsi tamamilə söküldü. 1954-cü ildə məscidin yerləşdiyi yer tamamilə təmizləndi və orada çoxmənzilli binalar tikildi. Bu gün məsciddən heç nə qalmayıb. Lakin tamamilə dağıdılmamışdan az əvvəl Semavi Eyice tərəfindən tələsik qazıntı aparıldı və Sekbanbaşı Məscidinin bəzi alt tikililəri üzə çıxdı. Bu infrastrukturlar yerində araşdırılmış və tədqiq edilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Coğrafi bloklama

**Coğrafi bloklama** — istifadəçinin coğrafi mövqeyinə əsasən internet məzmununa çıxışı məhdudlaşdıran texnologiya. Geo-bloklama sxemində istifadəçinin yeri İnternet geolokasiya üsullarından istifadə etməklə müəyyən edilir, məsələn istifadəçinin IP ünvanını qara siyahı və ya ağ siyahı ilə yoxlamaq və istifadəçinin fiziki yerini təxmin etmək üçün şəbəkə bağlantısının ucdan-uca gecikməsini ölçmək. Bu yoxlamanın nəticəsi sistemin veb-sayta və ya konkret məzmuna girişi təsdiq edib-etmədiyini müəyyən etmək üçün istifadə olunur. Geolokasiya digər aspektlərlə yanaşı, təqdim olunan məzmunu, məsələn, malların göstərildiyi valyutanı, mövcud malların qiymətini və ya çeşidini dəyişdirmək üçün də istifadə edilə bilər.

Termin ən çox internetdə filmlər və televiziya şouları kimi premium multimedia məzmununa girişi məhdudlaşdırmaq üçün, ilk növbədə müəllif hüquqları və lisenziyalaşdırma səbəbləri ilə əlaqələndirilir. Coğrafi blok üçün zərərli trafiki bloklamaq və ya qiymət diskriminasiyasını tətbiq etmək, məkan autentifikasiyası, fırıldaqçılığın qarşısını almaq və onlayn qumar oyunları (qumar qanunları regiona görə dəyişir) kimi digər səbəblər də mövcuddur.
## Əsaslandırma
Audiovizual əsərlərə eksklüziv ərazi hüquqlarının mülkiyyəti regionlar arasında fərqlənə bilər, Bu məzmun provayderlərindən təyin olunmuş regiondan kənarda istifadəçilərə girişə icazə verməməyi tələb edir. Məsələn, HBO Now onlayn xidmət olsa da yalnız ABŞ-də yaşayanlar üçün əlçatandır və digər ölkələrdə fəaliyyət göstərə bilməz, çünki onun ana şəbəkəsi HBO artıq müxtəlif yayımçılara (məsələn, Kanadada HBO kataloq lisenziyasını Bell Mediaya vermişdi) proqramlaşdırma üçün eksklüziv hüquqlar vermişdi. Bənzər səbəblərə görə, Netflix kimi abunə olunan seç-izlə xidmətlərində mövcud olan məzmun kitabxanası da bölgələr arasında dəyişə bilər və ya xidmət istifadəçinin ölkəsində ümumiyyətlə mövcud olmaya bilər.

Coğrafi bloklama digər məqsədlər üçün də istifadə edilə bilər. Onlayn mağazalar tərəfindən qiymət diskriminasiyası coğrafi bloklama yolu ilə tətbiq oluna bilər, hansı ki istifadəçiləri saytın xarici versiyasından onlayn məhsul almağa yönləndirir və burada qiymətlər yerli versiyadan lazımsız dərəcədə yüksək ola bilir. "Avstraliya Vergisi" buna misal olaraq göstərilmişdir və bu, hökumətin ölkədə coğrafi bloklamanın bu şəkildə necə istifadə oluna biləcəyini məhdudlaşdırmaq üçün təzyiqinə səbəb olmuşdur.

Qeyd edilən digər istifadə üsullarına veb-sayta aidiyyəti olmayan ölkələrdən girişin bloklanması (xüsusilə həmin ölkədən gələn trafikin əksəriyyəti zərərli olarsa) və yerli qanunlara əsasən qeyri-qanuni məzmuna və ya xidmətlərə könüllü olaraq girişin bloklanması daxildir. Buna onlayn qumar və Məlumatların mühafizəsi haqqında Ümumi Reqlamentə (GDPR) əsasən məsuliyyətlə bağlı narahatlıqlar səbəbindən Avropa İqtisadi Bölgəsində istifadəçilərə girişi bloklayan müxtəlif beynəlxalq veb-saytlar daxil ola bilər.

## Həmçinin bax

* İnternet senzurası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Geo-Blocking: What It Is and How You Can Get Around It
* Facebook: Coğrafi kısıtlama yöntemini kullanıyoruz
Gölköy (Qaraqoyunlu)

**Gölköy** — Türkiyənin İğdır ilinin Qaraqoyunlu ilçəsində kənd.

## Tarixi
Əvvəllər Mürşişəli kəndinə bağlı olan Göl kəndi 2021-ci ildə "Gölköy" adlı kəndə çevrilmişdir.

## İstinadlar
Ağbulaq (Ağyaxa)

**Ağbulaq** — Türkiyənin Qars ilinin Ağyaxa ilçəsində kənd.

## Tarixi
Kənd 1928-ci ildən eyni addadır.

## İstinadlar
Aslanxana (Ağqaya)

**Aslanxana** —Türkiyənin Qars ilinin Ağyaxa ilçəsində kənd.

## Tarixi
Kəndin köhnə adı 1902-ci il qeydlərində "Asdəqani" olmuşdur. Bu, ermənicə "buralı" deməkdir.

## İstinadlar

## Mənbə
Boyundaş (Ağyaxa)

**Boyundaş** — Türkiyənin Qars ilinin Ağyaxa ilçəsində kənd.

## Tarixi
Kəndin köhnə adı 1900 və 1928-ci il qeydlərində ermənimənşəli **Dələvər**, 1946-cı il qeydlərində **Dələvar** kimi qeyd edilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
Büyükdurduran (Ağyaxa)

**Böyükdurduran** —Türkiyənin Qars ilinin Ağyaxa ilçəsində kənd.

## Tarixi
Kəndin köhnə adı 1928-ci il qeydlərində "Böyük Qımılı" kimi qeyd olunur.

## İstinadlar
Böyükpirvəli (Ağyaxa)

**Böyükpirvəli** —Türkiyənin Qars ilinin Ağyaxa ilçəsində kənd.

## Tarixi
Kəndin köhnə adı 1889-cu il qeydlərində "Pirvəli", 1928-ci il qeydlərində isə "Köhnə Pirvəli" kimi qeyd edilmişdir. 

## İstinadlar
Camışlı (Ağyaxa)

**Camışlı** — Türkiyənin Qars ilinin Ağyaxa ilçəsində kənd.

## Tarixi
Camışlı kəndi 1927-ci ilə qədər yaşayış yeri olmayıb, Şahnalar kəndinin ərazisidir. Adını kənddən keçən Qars çayının Çamışboğan yerindən almışdır. Köhnə torpaq reyestrində heç bir ad yoxdur. 1940-cı ildə oba ikən sonradan kənd statusu almışdır. Kənddə köhnə tikililər yoxdur.

## İstinadlar
Huşartsan

**Huşartsan** — erməni soyqırımı qurbanlarına həsr olunmuş ilk memorial olan mərmər abidə. Bu, 1919-cu ildə Osmanlı imperiyasının İstanbul şəhərində, Taksim meydanı yaxınlığında, qismən indiki Gəzi parkı ərazisində ucalmışdır. Abidə keçmiş Panqaltı erməni qəbiristanlığının ərazisində yerləşirdi. 1922-ci ildə Türk Milli Hərəkatı zamanı abidə sökülmüş və sonradan naməlum şəraitdə itmişdir.

## Tarixi
İlk anım mərasimindən sonra soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə abidənin ucaldılması planları həyata keçirilmişdir. Layihəni həyata keçirmək üçün komissiya yaradılmışdır. Nəhayət, abidə 1919-cu ildə Panqaltı erməni qəbiristanlığının ərazisində ucaldılmışdır. Daha sonra 1930-cu illərdə Türkiyə hökuməti tərəfindən sökülərək müsadirə edilən qəbiristanlıq İstanbulun Taksim meydanı yaxınlığında, indiki Gəzi parkında yerləşirdi. Abidə erməni soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə həsr olunmuş ilk memorial olmuşdur.

1922-ci ildə Türk Milli Hərəkatının dirçəlməsi zamanı abidə sökülmüş və sonradan naməlum şəraitdə itmişdir. Tarixçi Gevork Pamuqcıyanın sözlərinə görə, abidənin əsası sonuncu dəfə "Hərbiyyə" kazarmasının (hazırda İstanbul Hərb Muzeyi) bağçalarında görülmüşdür.

## Mirası
Bildirilir ki, abidənin təsviri erməni yazıçısı və naşiri Teotiqin 1919-cu ildə yazdığı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə həsr olunmuş kitabının üz qabığında yer almışdır.

Gəzi parkı etirazları zamanı müxtəlif fəallar abidənin yenidən qurulmasını tələb etmişdilər. "*Dur De*" adlı qeyri-hökumət təşkilatının aparıcı üzvü Çingiz Alqan abidənin yenidən tikilməsinə dəstəyini bildirmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Full online edition of Teotig's Hushartsan April Tasnemegi (in Armenian)
Frakiyanın işğalı

**Frakiyanın işğalı** — Birinci Dünya müharibəsindən sonra Müttəfiq dövlətlər tərəfindən həyata keçirilmiş işğal prosesi. Mudros barışıq müqaviləsindən sonra Ədirnə–İstanbul dəmir yoluna nəzarət etmək üçün bir Fransa alayı Frakiyaya yerləşdirilmişdi. Fransa generalı Franşe d'Espre ilə Yunanıstan Baş naziri Venizelos arasında imzalanan müqavilə ilə Quləliburqaz–Xədimköy xətti Yunanıstan ordusunun işğalına buraxılmışdır. 14 yanvar 1919-cu ildə Xədimköydən Quləli və Burqasa qədər bütün dəmir yolu stansiyaları Yunanıstan qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir.

San-Remo konfransında Müttəfiqlər Şərqi Frakiyanı Ədirnə ilə birlikdə Yunanıstana verməyə qərar vermişdilər. Şərqi Frakiyanın Yunanıstana veriləcəyi aydınlaşınca region xalqı həll yolunu Ankara hökumətində axtarmağa başlamışdır. 9 may 1920-ci ildə Ədirnədə toplanan Osmanlı imperiyasının Frakiya Paşalı Müdafiə Komitəsinin II konqresində Ədirnə və Şərqi Frakiyanın Yunanıstana verilməsini qəti şəkildə rədd edilmiş, ölkə ərazisini müdafiə etməyə qərar verilmişdir. Bu məqsədlə yerli əhalidən əsgər toplamaq və silahlı müdafiə tədbirləri görmək qərarı alınmışdır.

Sevr müqaviləsinin imzalanmasını asanlaşdırmaq və Osmanlı imperiyasına həm faktiki, həm də qanuni olaraq son qoymaq üçün Yunanıstan ordusu Müttəfiq dövlətlərin təşviqi ilə həm Anadoluda, həm də Frakiyada hərəkətə keçmişdir. 20 iyul 1920-ci ildə başlayan Yunanıstan hücumunun sonunda Ədirnə 24 iyul 1920-ci ildə ələ keçirilmişdir. Ədirnə və Şərqi Frakiya Yunanıstan tərəfindən ilhaq edilsə də, regionda işğala qarşı silahlı mübarizə davam etmişdir. 25 iyul 1920-ci ildə Frakiyada işğal əməliyyatı başa çatdıqdan sonra Yunanıstan kralı I Aleksandr yeni işğal edilmiş yerləri görmək üçün səfərə çıxmışdır. İzmir batalyonunun başında əvvəlcə Ədirnəyə, oradan da Kırklareli üzərindən Midyeyə getmiş, Averof döyüş gəmisi ilə Gelibolu və İzmir vasitəsilə Afinaya qayıtmışdır.

## İstinadlar
Denis Beçiroviç

**Denis Beçiroviç** (; ) — Bosniya və Herseqovina siyasətçisi, professoru və tarixçisi, Bosniya və Herseqovina Rəyasət Heyətinin Bosniya xalqından olan 8-ci və indhazırkı ki bosniyalı üzvü. O, əvvəllər 2019–2022-ci illərdə Milli Xalqlar Palatasının üzvü olmuşdur.

## İstinadlar
Həssənal Bolkiah

**Həssənal Bolkiah** və ya **Həsənal Bolgiah** (; ) — Bruney sultanı, Bruneyin baş naziri, müdafiə naziri və maliyyə naziri.

## Sərvəti
2010-cu ildə Bruney sultanının şəxsi sərvəti 20 milyard dollar həcmində qiymətləndirilmişdir.

Onun 1984-cü ildə 400 milyon dollara tikilən sarayı 200.000 m2-lik ərazini əhatə edir və Nurul İman adlanır. 1788 otağı, 257 hamamı, 5,000 nəfərlik dövlət zalı, 1500 nəfərlik məscidi, 110 avtomobillik qarajı var. Bundan əlavə, sultanın sərəncamında daha üç saray mövcuddur.

## Ailəsi
İlk evliliyi 29 iyul 1965-ci ildə dayısı qızı Salehə ilə baş tutdu. Cütlüyün bu nikahdan 4 qızı və 2 oğlu dünyaya gəldi.

* **[[Rəşidə Səadətül Bolkiah]]** (26 iyul 1969-)
* **[[Mütəvəkkilə Həyatül Bolkiah]]** (12 oktyabr 1971-)
* **[[Əl-Möhtədi Billah (Bruney)|Əl-Möhtədi Billah]]** (17 fevral 1974-)
* **[[Məcidə Nurül Bolkiah]]** (16 mart 1976-)
* **[[Hafizə Sürurül Bolkiah]]** (12 mart 1980-)
* **[[Əbdülmalik (Bruney)|Əbdülmalik]]** (30 iyun 1983-),

İkinci evliliyi 28 oktyabr 1981-ci ildə Məryəm Əbdüləzizlə baş tutdu. Cütlüyün bu nikahdan 4 övladı doğulsa da, 2 fevral 2003-cü ildə boşandılar.

* **[[Əbdüləzim (Bruney)|Əbdüləzim]]** (29 iyul 1982 – 24 oktyabr 2020)
* **[[Əzimə Nemətul Bolkiah]]** (26 sentyabr 1984-)
* **[[Fəzilə Lübəbül Bolkiah]]** (23 avqust 1985-)
* **[[Əbdülmətin (Bruney)|Əbdülmətin]]** (10 avqust 1991-)

Üçüncü evliliyi isə 2005-ci ilin avqustunda Əzrinaz Mazhar Hakimlə baş tutdu. Cütlüyün bu nikahdan 2 övladı dünyaya gəlsə də, 2010-cu ildə boşandılar.

* **Əbdülvəkil** (1 iyun 2006-)
* **Əmirə Vərdətül Bolkiah** (28 yanvar 2008-)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Boryana Krişto

**Boryana Krişto** (və ya **Kristo**; , qızlıq soyadı **Krjel**, *Krželj* ; ) — Bosniya və Herseqovina siyasətçisi, 25 yanvar 2023-cü ildən Bosniya və Herseqovina Nazirlər Şurasının (Baş nazir) sədri.

## Şəxsi həyatı
Otorinolarinqoloq Branko Krişto ilə evlidir.

## İstinadlar
Nikolay Denkov

**Nikolay Denkov** (; ) — Bolqarıstan dövlət və siyasi xadimi, 6 iyun 2023-cü ildən Bolqarıstan Baş naziri. Əvvəllər o, Bolqarıstan Respublikasının təhsil naziri olmuşdur.

Baş nazirin seçilməsi üçün deputatlar arasında təşkil edilən səsvermə prosesində Denkovun namizədliyini 132 deputat dəstəkləmiş, 69 nəfər əleyhinə səs vermiş, bitərəf qalan olmamışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Məhəmməd Şahabuddin

**Məhəmməd Şahabuddin** (; ) — Banqladeş hüquqşünası və təqaüdə çıxmış hakimi, 24 aprel 2023-cü ildən Banqladeş prezidenti.

2023-cü ildə Məhəmməd Şahabuddin Banqladeşin 22-ci prezidenti kimi and içmişdir. Onun andiçmə mərasimində Banqladeşin Baş naziri Şeyx Hasina, kabinet üzvləri və yüzlərlə qonaq iştirak etmişdir.

## İstinadlar
İbrahim Traore

**İbrahim Traore** (; ) — Burkina-Faso silahlı qüvvələrinin kapitanı, "Kobra" xüsusi bölməsinin komandiri. O, 2022-ci ilin sentyabr çevrilişi zamanı ölkədə hakimiyyəti ələ keçirərək müvəqqəti dövlət başçısı olmuşdur.

## Həyatı
Traore 2022-ci ilin yanvarında baş tutmuş silahlı çevrilişin iştirakçılarından biri idi. Hakimiyyət dəyişdikdən sonra Kaya şəhərində "Kobra" dəstəsinin rəisi vəzifəsində çalışmış və cihadçılara qarşı döyüşlərdə iştirak etmişdir.

Bu zaman Traore yeni hökumətin lideri Pol-Anri Sandaoqo Damibain islamçı radikalların üsyanını cilovlaya bilməməsi ilə bağlı hərəkətlərindən narazı qalmışdı. Bundan əlavə, hakimiyyət "Kobra" döyüşçülərinin maaşlarını gecikdirirdi. 30 sentyabrda hərbçilər "Vaqner" qrupundan olan Rusiya muzdlularının köməyi ilə Damibanı devirmiş və Traore ölkənin başçısı olmuşdur.

## İstinadlar
Apolliner Yoahim Kyelem de Tambela

**Apolliner Yoahim Kyelem de Tambela** (; ) — Burkina-Faso siyasi və dövlət xadimi, hüquqşünas, publisist, vəkil, 21 oktyabr 2022-ci ildən Burkina-Faso baş nazirinin səlahiyyətlərini icra edən.

## Həyatı
O, ölkənin müvəqqəti prezidenti İbrahim Traore tərəfindən 21 oktyabr 2022-ci ildən Burkina-Fasonun baş nazirinin səlahiyyətlərini icra etmək üçün təyin edilmişdir.

## İstinadlar
İshaq Zida

**İshaq Yakuba Zida** (; ) — Burkina-Faso dövlət və hərbi lideri, prezident səlahiyyətlərini icra edən (1 noyabr – 17 noyabr 2014) və 1 noyabr 2014-cü ildən 7 yanvar 2016-cı ilə qədər Burkina-Faso Baş naziri. O, dövlət çevrilişinə cəhdlə bağlı 2015-ci il sentyabrın 16-dan 23-dək bir həftə müddətinə bu vəzifədən məhrum edilmişdir.

2020-ci ildə keçirilən prezident seçkilərində iştirak edərək 1,5% səs toplamışdır.

## İstinadlar
Jilber Dyendere

**Jilber Dyendere** (; ) — Burkina-Faso hərbi və siyasi xadimi, 16 sentyabr 2015-ci il çevrilişindən sonra Milli Demokratiya Şurasının sədri.

## Şəxsi həyatı
Dyendere qətl, hücum və dövlət təhlükəsizliyinə zərər vurmaqda ittiham olunaraq 30 il həbs cəzasına məhkum edilmiş siyasətçi Fatu Diallo Dyendere ilə evlidir.

## İstinadlar
Jerve Ndirakobuka

**Jerve Ndirakobuka** ( ; ) — Burundi siyasətçisi, keçmiş polis məmuru və üsyançı komandir, 7 sentyabr 2022-ci ildən Burundi Baş naziri vəzifəsini icra edir. O, əvvəllər Daxili İşlər, İctimai Təhlükəsizlik və İcma İnkişafı Naziri olmuşdur. Ndirakobuka 2015-ci ildə Burundidə vətəndaş etirazlarını zorakı yolla basdırması ilə tanınır. Prezident Evarist Ndayişimiye onu təhlükəsizlik naziri təyin etdiyi zaman Ndirakobuka insan haqlarının pozulmasına görə ABŞ və Avropa İttifaqının sanksiyaları altında idi.

## İstinadlar
Şeyx Süleyman Məscidi

** Şeyx Süleyman Məscidi** — İstanbuldakı Şərq Pravoslav Pantokrator Monastırının bir hissəsi olan köhnə Bizans binasından çevrilmiş bir məsciddir. Onun Bizans dövründə istifadəsi aydın deyil. Kiçik bina Konstantinopolda Bizans orta dövrü memarlığının kiçik bir nümunəsidir.

## Yer
Tikili Fatih rayonunun Zeyrek məhəlləsində, Zeyrek küçəsində, keçmiş Pantokrator Manastırından təxminən 120 metr cənub-qərbdə, indi Zeyrek Məscidinin bir hissəsidir.

## İstinadlar
Mozambikdə islamçı üsyan

**Mozambikdə islamçı üsyan** — Mozambikin Kabu-Delqadu vilayətində hökumət ilə Mozambik qanunvericiliyini şəriət qanunlarına uyğunlaşdırmağa və beləliklə də ölkəni islam dövlətinə çevirməyə çalışan islamçı qruplaşmalar arasında silahlı münaqişə. Əsas fəal üsyançı qruplaşma "Ənsar əl-sünnə"dir.

İslamçı yaraqlıların terror hücumlarının əsas hədəfi mülki şəxslər olmuşdur. 2018-ci ilin ortalarından etibarən İslam Dövləti Mərkəzi Afrika vilayətinin Mozambikin şimalında da fəallaşdığı iddia edilir. Qruplaşma 2019-cu ilin iyununda Mozambik təhlükəsizlik qüvvələrinə qarşı ilk hücumunu öz üzərinə götürmüşdür. 2020-ci ilin birinci yarısında 2019-cu ildə olduğu qədər hücumlar həyata keçirilmişdir.

## İstinadlar
Onore Traore

**Nabere Onore Traore** (; ) — Burkina-Faso dövlət və hərbi lideri, prezident səlahiyyətlərini icra edən (31 oktyabr – 1 noyabr 2014-cü il).

23 noyabr 2014-cü ildə Burkina-Faso hökuməti qurulmuşdur. Burada İshaq Zida Onore Traorenin yerinə müdafiə naziri təyin edilmişdir.

## İstinadlar