Rəfail Həsənov

**Rəfail Həsənov** () — Bakı Dövlət Universitetinin Sosiologiya kafedrasının müdiri (2019), sosiologiya elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
R.M.Həsənov 12 noyabr 1962-ci ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1979-cu ildə Bakı şəhərinin 190 saylı məktəbini bitirdikdən sonra Kazan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Tarix-fililogiya fakültəsinin tarix, ictimaiyyətşünaslıq və ingilis dili şöbəsinə daxil olmuş və 1985-ci ildə oranı bitirmişdir. 1989-cu ilədək Kazan şəhərində peşə məktəbi və texnikumda komsomol komitəsinin azad katibi olmuş, orduda hərbi xidmət keçmişdir. 
1994-cü ildə “Şəxsiyyət azadlığı və ictimai məsuliyyət” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını, 2004-cü ildə isə “Transformasiya şəraitində vətəndaş cəmiyyətinin formalaşması” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 
1998-ci ildən BDU-nun Sosiologiya kafedrasında dosent vəzifəsində çalışır. 2011-ci ildən həmin kafedranın professorudur. 
 
O, 2002-ci ilin avqustundan Harvard Universitetinin Mərkəzi Avrasiya Tədqiqatlar Mərkəzinin (CESS), 2012-ci ildən bu günə kimi ABŞ-nin Merivud Universitetində yerləşən Yaxın Şərqdə Dövlət İdarəçiliyi və Siyasəti Assosiasiyasının (AMEPPA) və 2019-cu ildən Ümumdünya Sosiologiya Assosiasiyasının üzvüdür.

100-ə yaxın elmi məqalənin, 1 monoqrafiyanın, 2 kitabın, 2 dərs vəsaitinin və 1 dərsliyin  müəllifidir. Xaricdə çıxan nüfuzlu jurnallarda məqalələri dərc olunmuşdur.

Ailələdir, 3 övladı var.

## Təhsili və elmi adları
* 1985-ci ildə Kazan Dövlət Pedagoji İnstitutunun tarix-filologiya fakültəsinin tarix, ictimaiyyətşünaslıq və ingilis dili şöbəsini bitirib.  
* 1994-cü ilin yanvar-iyul aylarında Bakıda Britaniya Şurasının sponsorluğu ilə Nottingem Trent Universitetinin Biznes Fakültəsinin hazırlıq kursunu bitirib.   
* 1994-cü ildə Fəlsəfə elmləri namizədi elmi dərəcəsini almışdır.  
* 2006-cı ildə Sosiologiya elmləri doktoru elmi dərəcəsini almışdır.  
* 2011-ci ildə professor elmi adını almışdır.

## Əmək fəaliyyəti
* 1980-1985 - KDPİ-nin tələbəsi
* 1986-1988 - Kazan şəhərində gənclər təşkilatında çalışmışdır. 
* 1989-1997 - Azərbaycan Dövlət Neft Akadem-nın “Politologiya” kaf-nın baş laborantı;
* Azərb. Respub. Sosioloji Tədqiqatlar Mərkəzində mühəndis-sosioloq; Xəzər universitetində “Fəlsəfə və sosial elmlər” kafedrasının müdiri və “Sosial elmlər və  hüquq” fakültəsinin dekanı vəzifələrində çalışmışdır. 
* 1998 - Bakı Dövlət Universitetində Sosiologiya kafedrasının dosenti.
* 2011 - Bakı Dövlət Universitetində Sosiologiya kafedrasının professoru.
* 2006-2008 - Azərbaycan Dillər Universitetində Təhsilin Qiymətləndirilməsi və 
* Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin direktoru (yarım ştat).      
* 2009-2012- Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq elm və təhsilə inteqrasiya 
* departamentinin üzvü (tam ştatda)
* 2014-2015 - Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Bilik Fondunun
* aparat  rəhbəri (müşavir).
* 2017 – bu günədək "Metafizika" beynəlxalq fəlsəfi və fənlərarası araşdırmalar jurnalının ilk sayından jurnalın redaksiya heyətinin üzvüdür.
* 2019 – bu günədək - Bakı Dövlət Universitetində “Sosiologiya” kafedrasının müdiri, professor

## Tədqiqat sahəsi və tədris etdiyi fənlər
Keçid dövründə vətəndaş cəmiyyəti quruculuğu, tranzitologiya və Azərbaycanda demokratikləşmə problemləri.
* Sosiologiya tarixi
* Sosioloji tədqiqatların metodologiyası və metodları

## Seçilmiş əsərləri
* Трансформационные процессы и проблема национальной безопасности в Азербайджане. Баку, «Инфо», 2003 (совместно);
* Формирование гражданского общества в условиях трансформации. Баку,«Kitab aləmi», 2003;
* Sosiologiya. Dərs vəsaiti. Bakı, 2003 (həmmüəllif);
* Ислам в общественно-политической жизни современного Азербайджана. «Социологические исследования». №3, 2003 (Москва), s.96-101;
* Проблемы демократизации: формирование гражданского общества в Азербайджане. «Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Xəbərləri. Tarix, Fəlsəfə, Hüquq Seriyası». №5-6, 2005, s.54-66;
* Social Capital, Civic Engagement and the Performance of Local Self-Government in Azerbaijan. ‘Nationalities Papers’, UK, Volume 37 Issue 1 January 2009, pp.&nbsp;89–114. 
* Siyasi soisologiya. Ali məktəb tələbələri üçün dərs vəsaiti. Bakı, 2010. 
* Mediation as an important factor in the formation of civil society institutions. European science review. № 11-12 2014, Vienna, November-December, pp.&nbsp;53–55
* Sosial siyasət. Ali məktəblərin bakalavr pilləsi üçün dərslik. Bakı, 2016.

## Beynəlxalq proqram və qrantlar
* USİA və ACTR/ACCELS tərəfindən təşkil edilmiş RSEPF proqramı çərçivəsində post-doktor elmi tədqiqat layihəsi. ABŞ, İndiana Universiteti (Sentyabr 1994 – mart 1995).
* Vətəndaş Təhsili Proqramı Tərtibi üzrə qrant. ABŞ, Montana Dövlət Universiteti (Sentyabr – noyabr 2000).
* Açıq Cəmiyyət İnstitutunun Dəstək Fondu tərəfindən elan edilmiş elmi tədqiqat layihəsi (Group RSS program of the Open Society Support Foundation)  Qrant (# 2086/863/2000)                (2000 – 2002)  
* Açıq Cəmiyyət İnstitutu və Təhsil Nazirliyinin ali məktəblər üçün “Sosiologiya” dərsliyinin hazırlanması üzrə elan etdiyi müsabiqənin qalibi (2001-2002) 
* Almaniya Akademik Mübadilə Xidməti (DAAD) tərəfindən elan edilmiş müsabiqənin qalibi. İ. V. Göte adına Frankfurt-Mayn universitetində elmi tədqiqat işi (İyul- Sentyabr 2002).
* Açıq Cəmiyyət İnstitutu FDFP Proqramının qalibi. ABŞ, Braun universiteti. (2003).
* Açıq Cəmiyyət İnstitutu FDFP Proqramının davamı. ABŞ, Braun universiteti. (2005) 
* Açıq Cəmiyyət İnstitutu FDFP Proqramının davamı. ABŞ, Braun universiteti. (2007) 
* Avrasiya Fondu - Qafqaz Resurs və Tədqiqat  Mərkəzinin Tədqiqat Layihəsi (07/2007 - 04/2008).
* BDU-nun “Universitetdaxili 50+50” qrantının qalibi (12/2010 - 08/2011).
* Ural Federal Universitetinin (Rusiya Federasiyasının) II kurs magistrləri üçün “Layihələrin idarə edilməsində keyfiyyət metodları” mövzusunda 12 saatlıq on-line rejimində (skaypla) mühazirə (Müqavilə №3.1.1.4; 2 dekabr, 2013).
* Litva Respublikasının Vilnyus şəhərində yerləşən Litva Pedaqoji Universitetində II-V/2015-ci il, Yaz semestrində "Azərbaycan multikulturalizmi" fənnini ingilis dilində tədrisi (Azərbaycan Respublikasının millətlərarası, multikulturalizm və dini məsələlər üzrə Dövlət müşavirliyi xəttilə).
* Almaniya Akademik Mübadilə Xidməti (DAAD) tərəfindən elan edilmiş müsabiqənin qalibi. İ.V.Göte adına Frankfurt-Mayn universitetində elmi tədqiqat işi (İyun - Avqust 2017).

## Konfranslar
* Harvard Universitetində 2003-cü ildə keçirilən konfrans.  
* "Qloballaşma şəraitində mədəniyyətlərin qarşılıqlı təsiri" mövzusunda beynəlxalq konfrans.  15-16 iyun, 2009. Moskva.  
* "Qloballaşma şəraitində mədəniyyətlərin qarşılıqlı təsiri" mövzusunda beynəlxalq konfrans.  29-30  iyun, 2010. Bakı.  
* Balkan ölkələrinin III Təhsil konfransı. 5-7 may, 2010. Ədirnə, Türkiyə.   
* Qloballaşma şəraitində mədəniyyətlərin qarşılıqlı təsiri. Beynəlxalq konfransın materialları. Moskva, 15-16 iyun, 2009// “Azərbaycanda ali təhsil sahəsində islahatlar: problemlər və perspektivlər.” Moskva, 2010. Səh. 489-494.  
* Beynəlxalq elmi-praktiki konfrans (Bakı, 3 iyul, 2010). Kultroloqların II forumu: “Mədəni müxtəliflik sosial-siyasi dəyər kimi” // “Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətinin humanitar aspektləri.” Moskva, 2011. Səh. 29-35.  
* "Qloballaşma şəraitində mədəniyyətlərin qarşılıqlı dialoqu". Bakı Forumunun Materialları. // “Qloballaşma və Azərbaycanın milli-mədəni inkişaf problemləri”  Moskva. “Kanon” nəşriyyat evi, 2012. Səh. 444-447.  
* İnstitutlar və sahibkar davranışı”. Beynəlxalq elmi-praktiki konfransın materialları. // “Davamlı inkişaf: problemlər və perspektivlər”. Bakı, 2019. Səh. 127-130.   
* "Orta sinif və onun Azərbaycanda formalaşması xüsusiyyətləri”. Sosial Elmlər üzrə Birinci Beynəlxalq Konqres.  Üfüq Universiteti. Ankara, Türkiyə. 8-14 Fevral 2021.

## Digər fəaliyyətlər
* Mərkəzi Avropa Universitetində (Macarıstan, Budapeşt) Sosiologiya üzrə keçirilən sessiyanın iştirakçısı (29/11 - 04/12 2004);
* Dünya Bankının "İrriqasiya paylanma sistemi və layihənin idarə olunmasının yaxşılaşdırılması" mövzusunda keçirdiyi treninqdə qısa müddətli konsultant (30/09- 2010);
* 2008-ci ilin iyun ayında Avropa Birliyinin TEMPUS proqramı çərçivəsində Polşanın Varşava Universitetində Təhsildə Keyfiyyətin Təminatı seminarında iştirak;
* DAAD tərəfindən müliyyələşdirilən "Euro Caucasus" layihəsinin II fazasının iştirakçısı. Saarland Universiteti, Saarbrükken, Almaniya. (1/IV - 31/V - 2011). "Beynəlxalq münaqişələrin həlli yolları" adlı tədris proqramının (kurrikulumun) hazırlanması.
* TEMPUS layihəsinin nümayəndələrinin görüşü. Brüssel, Belçika (12-13/XII - 2011).
* 2012-ci ildən bu günədək AR Prezidenti yanında AAK-ın Fəlsəfə, Psixologiya, Siyasi elmlər və Sosiologiya üzrə Ekspert Şurasının üzvü, 2019-cu ildən isə həmin Şuranın sədr müavini. 
* 2019-cu ildən bu günədək Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurasının Psixologiya və sosiologiya üzrə elmi şurasının üzvü.

## Mükafatlar
* BDU-nun Sosial Elmlər və Psixologiya fakültəsinin Ən yaxşı müəllimi Fəxri Fərmanı ilə təltif. 2009-cu il. 
* Azərbaycan Respublikasi Təhsil Nazirinin 25 Noyabr 2019-cu il K-1768 nömrəli Əmri Ilə Azərbaycan Respublikasının “Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyi (1919-2019)” yubiley medalı ilə təltif.

## Elmi kadrlarin yetişdirilməsi
* Fəlsəfə üzrə altı fəlsəfə doktoru yetişdirmiş, 4 elmlər doktorunun elmi məsləhətçisidir.

## İstinadlar