Kərim bəy Sultanov

**Kərim bəy Sultanov** və ya **Şahzadə Sultanov** — 1930-cu illərin əvvəllərində Fransada fəaliyyət göstərmiş, özünü azərbaycanlı kimi təqdim edən şəxs. Müxtəlif mənbələrdə onun dələduzluq fəaliyyəti ilə məşğul olduğu qeyd olunur. Şəxsiyyətinə dair məlumatlar ziddiyyətlidir və ehtimal olunur ki, adı sonradan dəyişdirilmişdir.

## Əsli
Şahzadə Sultanovun mənşəyi barədə dəqiq məlumat yoxdur. O, müxtəlif vaxtlarda özünü Bakı əsilli, eləcə də Tunis mənşəli şəxs kimi təqdim etmiş, bəzən isə şahzadə titulundan istifadə etmişdir. Mənbələrdə irəli sürülən ehtimallara görə, o, bir vaxtlar Bakıda varlı ailələrdən birinə mənsub olmuş, Rusiyanın bölgəni işğalından sonra maddi imkanlarını da götürərək Parisə mühacirət etmişdir.

## Fəaliyyəti və həbsi
Mənbələrin məlumatına əsasən, Kərim bəy Sultanov yüksək sosial çevrələrlə əlaqələr qurmuş, Avropanın iri şəhərlərində yerləşən nüfuzlu hotellərdə və klublarda yaşam tərzi sürmüşdür. O, əsasən Qərbin ali təbəqələrinə mənsub şəxslərlə ünsiyyətdə olmuşdur.

1931-ci ilin dekabrında Parisdə Şanzelize ərazisində yerləşən bir klubda kart oyununda 120 min frank itirdikdən sonra binanı tərk edərkən iki mülki polis əməkdaşı tərəfindən saxlanılmışdır. Məlumata görə, o, saxlanılmamaq üçün hər bir polisə 5000 frank məbləğində pul təklif etmişdir. Lakin bu təklif qəbul edilməmiş və Sultanov axtarışda olduğu üçün nəzarət altına alınmışdır. Həmin vaxt onun barəsində bir neçə tacir, iş adamı və bir qadın opera sənətçisi tərəfindən dələduzluq iddiaları ilə məhkəmə prosesləri başladılmışdı. Şikayətçilər onun müxtəlif şəxslərdən ümumilikdə bir milyon frankdan artıq məbləğ əldə etdiyini bildirmişlər. Bundan əvvəl isə onun Fransadan çıxarılması ilə bağlı üç məhkəmə qərarının mövcud olduğu qeyd olunur; eləcə də, müxtəlif adlardan istifadə etməklə üç dəfə saxlanıldığı göstərilir.

Mənbələrə görə, Sultanov borc aldığı şəxslərə Sovet hökumətindən və Türkiyədən ona iri məbləğdə vəsaitin çatacağını, müəyyən vaxtdan sonra bu pulları əldə edəcəyini bildirmişdir. Bu iddialar vasitəsilə o, qarşı tərəflərin etimadını qazanaraq onlardan borc vəsait almışdır. O, guya Bakıdakı neft mədənlərindən 60 milyon frank, Türkiyədə isə silah-sursat ticarətindən 283 min ingilis lirası alacağına dair sənədlərə malik olduğunu iddia etmişdir.

Məlumata əsasən, Sultanovun əlində türk dilində tərtib edilmiş, möhür və markalarla təsdiqlənmiş müxtəlif sənədlər olmuşdur. Həmin sənədlərə istinad edərək o, Amerikan Ekspress Bankından bir milyon franklıq istiqraz almağa cəhd göstərmişdir. Lakin istiqrazın alındığı şəxslərin şikayəti nəticəsində bank tərəfindən vəsaitin verilməsi dayandırılmışdır.

Sultanovun iddia edilən Bakı neft mədənləri ilə bağlı vəsait verdiyi şəxslər arasında M. Çarlz Metzger də olmuşdur. Metzgerin ona 300 min frank təqdim etdiyi bildirilir. Bundan əlavə, Sultanov 1930-cu ildə məşhur ingilis bankiri Oecklinqerlə əlaqə qurmuş və Niş şəhərində görüş zamanı ondan 50 min ingilis lirası almalı idi. Lakin həmin dövrdə saxta çek imzaladığı üçün saxlanılmışdır. M. Metzger Sultanova güvəndiyi üçün çekdə göstərilən məbləği özü ödəyərək onun həbsdən azad edilməsinə nail olmuşdur. Digər hallarda isə ona inanan şəxslərdən biri 250 min frank, bir qadın opera sənətçisi 15 min frank, bir rus taciri isə 150 min frank vermişdir.

Mənbələrdə qeyd olunur ki, Sultanovu məhkəməyə verənlər arasında sabiq notarius Radois, bir neçə hotel sahibi, iki qrafinya, iki vikont, bir qadın opera sənətçisi və bir aşpaz qadın da olmuşdur.

## İstinadlar