Cin Kennedi Smit

**Cin Enn Kennedi Smit** (tam adı: ; ) — ABŞ diplomatı, fəal, yazar, ABŞ-nin İrlandiyadakı səfiri (1993-1998). Kennedi ailəsinin üzvüdür: Cozef Patrik Kennedi və Roza Kennedinin ailəsində dünyaya göz açıb. Doqquz övladdan səkkizincisi və yaşca ailənin ən kiçik qızıdır. Prezident Con Kennedi, Senator Robert Frensis Kennedi, Senator Ted Kennedi və Xüsusi Olimpiadanın yaradıcısı Yunis Kennedi Şrayverin bacısıdır.

ABŞ-nin İrlandiyadakı səfiri olarkən Smit, Şimali İrlandiya sülh prosesində Prezident Bill Klintonun Dublindəki nümayəndəsi kimi çıxış etmişdir. ABŞ hökumətindən Şinn Feyn partiyasının sədri Cerri Adams üçün viza verilməsini xahiş etdiyinə görə sərt tənqid edilmişdi. Halbuki Smitin ailəsi iddia edirdi ki, onun bu addımı İrlandiya Respublikaçı Ordusunun 1994-cü ildə atəşkəs elan etməsində təsirli olmuşdu. İrlandiya Prezidenti Meri Makelis ölkədəki xidmətlərinə görə 1998-ci ildə Smitə fəxri İrlandiya vətəndaşlığı vermişdi.

Smit, sağlamlıq imkanları məhdud insanların incəsənətlə məşğul ola biləcəyi cəmiyyətin yaradılmasını nəzərdə tutan beynəlxalq səviyyədə tanınmış qeyri-hökumət təşkilatı "Çox Xüsusi İncəsənət"-in () təsisçisidir. 2011-ci ildə Prezident Barak Obama tərəfindən həmin təşkilatdakı fəaliyyətinə və əlillərə qayğısına görə ABŞ-nin vətəndaşlara təqdim edilən ən yüksək mükafatı olan Prezident Azadlıq medalı ilə təltif edilmişdir.

## Həyatı və təhsili
Cin Enn Kennedi Massaçusetsin Boston şəhərində böyük bacısı Ketlin Kavendişin səkkizinci ad günündə anadan olmuşdur. Cozef P. və Roza Kennedilərin doqquz övladından səkkizincisidir. Prezident Con Kennedi, Senator Robert Frensis Kennedi, Senator Ted Kennedi və Xüsusi Olimpiadanın yaradıcısı Yunis Kennedi Şrayverin bacısıdır. Deyilənə görə, Kennedi uşaqları arasında ən utancağı və ən tədbirlisidir. Manhettenvil Kollecində təhsil alıb. Burada gələcək gəlinləri Etel Skeykl (Etel 1950-ci ildə Cinin böyük qardaşı Robert ilə ailə həyatı qurur) və Coan Bennett (Coan 1958-ci ildə Cinin kiçik qardaşı Ted ilə ailə həyatı qurur) ilə rəfiqə olur. Kennedi Manhettenvildən 1949-cu ildə məzun olur.

## Fəaliyyəti
### Siyasətə daxil olması
Kennedinin siyasi fəaliyyəti böyük qardaşı Conun siyasi fəaliyyəti ilə sıx əlaqəli idi. Belə ki, o, qardaşının 1946-cı il Konqres, 1952-ci il Senat və nəhayət 1960-cı il Prezident seçkilərində təbliğat və təşviqat kampaniyasının aparılmasında çalışır. Cin və bacı-qardaşları Cona Texas və Viskonsin kimi qabaqcıl ştatlarda səs toplaması üçün kömək edirdilər. Cin bu kampaniyalarda könüllüdən çox bir bacı kimi dəstəyini nümayiş etdirir və valideynlərinin onlara verdikləri nəsihəti vurğulayırdı: "bir şeyi əldə etmək üçün birgə səy göstərin".

1968-ci ildə Demokrat Partiyasından Prezidentliyə seçkilərin ilkin mərhələsini qazandıqdan sonra iyunun 5-də sui-qəsdə məruz qalan Robert Frensis Kennedinin qətli zamanı Cin və həyat yoldaşı Los-Ancelesdə Ambassador Hoteldə idilər.

### Çox Xüsusi İncəsənət
1974-cü ildə Cin "Çox Xüsusi İncəsənət" təşkilatını qurmuşdur. Hazırda Con F. Kennedi Mərkəzinin bir departamenti kimi fəaliyyət göstərir. Qurum sağlamlıq imkanları məhdud gənclər və yaşlılar üçün incəsənət və təhsil proqramları təşkil edir. 2011-ci ildə əldə edilən məlumata görə qurumun proqramları 43 ştat və 52 dövlətdə 276,000 şagirdə xidmət göstərib. Smit daha çox əlilin proqramlara cəlb edilməsi məqsədilə təşkilatın nümayəndəsi kimi tez-tez dünya ölkələrinə səfər edir.  Onun Corc Plimptonla birgə müəllifi olduğu *Cəsarət Salnamələri: Çox Xüsusi Rəssamlar* kitabı 1993-cü ilin aprelində Random House nəşriyyat evi tərəfindən çap edilmişdir.

### ABŞ-nin İrlandiyadakı səfiri
1993-cü ildə Smit ABŞ Prezidenti Bill Klinton tərəfindən ABŞ-nin İrlandiyadakı səfiri təyin edilmişdir. Beləcə ABŞ Prezidenti Franklin Delano Ruzvelt-in hakimiyyəti dövründə ABŞ-nin Birləşmiş Krallıqdakı səfiri təyin edilmiş atasının başlatdığı diplomatik irsi davam etdirmişdir. Səfir kimi, Smit Şimali İrlandiya sülh prosesində əsas rol oynamışdır. Özünün ekumenist görüşlərinin ifadəsi olaraq, heç olmasa bir dəfə Anqlikan birliyinin muxtar əyaləti olan İrlandiya Kilsəsinin kafedralında fikir ümumiliyinə nail olmuşdur.

İrlandiya Prezidenti Meri Makelis ölkədəki xidmətlərinə görə 1998-ci ildə Smitə fəxri İrlandiya vətəndaşlığı vermişdi. Mərasimdə Makelis Smitin "sabitqədəmliyi"ni xüsusilə vurğulamışdı. İrlandiyanın Baş naziri Berti Ahern Smitə belə demişdi: "Siz İrlandiyada hər kəs üçün daha yaxşı həyat qurmağa kömək etdiniz".

10 aprel 1998-ci il tarixli məşhur Belfast Sazişinin bağlanmasından təxminən üç ay sonra — 4 iyul 1998-ci ildə Smit səfir vəzifəsindən azad edildi.

#### Şinn Feyn qalmaqalı
1994-cü ildə ABŞ hökumətinin Şinn Feyn partiyasının sədri Cerri Adamsa viza verməsini dəstəkləyən Cin Kennedi Smit artıq ABŞ xarici siyasətində diqqət mərkəzində idi. Smit regiondakı fəaliyyətinə görə alqışlansa da, viza məsələsindəki mövqeyinə görə tənqid atəşinə tutulmuşdu. Ailəsi iddia edirdi ki, həmin illərdə sülhə nail olma prosesində bu, olduqca həlledici amil idi. Öz xatirələrində qardaşı Ted yazırdı: "Cini inandırmışdılar ki, Adams artıq silahlı mübarizəyə davam etməklə İRA-nın vahid İrlandiya yaratmaq məqsədinə nail olacağına inanmır" və "Onun nə düşündüyünü aşkar etmək, təyyarədən endikdən sonra Cinlə etdiyimiz cəmi bir neçə saatlıq söhbət qədər vaxtımızı aldı — Şimali İrlandiya çıxmazında bir nailiyyət imkanı idi onun düşündüyü ən önəmli məsələ".

1996-cı ilin martında Dublindəki ABŞ səfirliyində ABŞ hökumətinin Adamsa viza verməsi ilə bağlı Smitin xahişini rədd edən və ona "müxalif kanal" məktubu göndərən iki Xarici Xidmət əməkdaşından qisas aldığı üçün ABŞ-nin Dövlət Katibi Vorren Kristofer tərəfindən Smitə töhmət verilmişdi. Xarici Xidmət Jurnalı ABŞ Dövlət Departamentinin məsələ ilə bağlı hesabatını "şiddətli tənqidi" adlandırdı. 1996-cı ilin dekabrında Smitin səfirliyin işçilərinə Dublindəki yaşayış yerini təmir etmək üçün vergi ödəyicisinin pulunu xərcləməklə bağlı təzyiq göstərdiyi ətrafında xəbərlər yayılmışdı. Bununla əlaqədar Smitin səfirliyi idarə etməsi *[[Boston Herald]]* qəzeti tərəfindən tənqid edilmişdi. Həmçinin Smitin ABŞ-nin maraqların toqquşması qanunlarını pozduğu da baş qaldıran iddialar arasında idi. 2000-ci il 22 sentyabr tarixli press-relizində ABŞ Ədliyyə Nazirliyi Smitin ona qarşı qaldırılmış iddiaları həll etmək üçün 5,000 ABŞ dolları xərclədiyini bəyan etmişdir.

## Mükafatları və sonrakı fəaliyyəti

İrlandiyadakı və əlillər cəmiyyətindəki fəaliyyətinə görə Smit bir neçə mükafata layiq görülmüşdür. 1998-ci ildə İrlandiya hökuməti tərəfindən ona fəxri vətəndaşlıq verilmiş, Şimali İrlandiyada sülhə nail olunması və sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlara göstərdiyi dəstəyə görə 2007-ci ildə Boston İrland Cəmiyyəti tərəfindən Qızıl medal ilə təltif edilmişdir. 2009-cu ldə Smit və Ted Kennedi Şimali İrlandiyadakı sülh prosesinə dəstəklərinə görə Tippereri Sülh Mükafatına layiq görülüblər.

2011-ci ilin fevralında Prezident Barak Obama tərəfindən əlillərlə çalışmalarına görə ABŞ-nin vətəndaşlara təqdim edilən ən yüksək mükafatı olan Prezident Azadlıq medalı ilə təltif edilmişdir.

## Xatirə
2016-cı ilin oktyabrında Smit, Kennedi klanı haqqında xatirələrindən bəhs edən *"Doqquzumuz: Böyüyən Kennedi"* kitabını dərc etdirmişdir.

## Şəxsi həyatı
19 may 1956-cı ildə Cin Kennedi Müqəddəs Patrik kafedralına məxsus kiçik kilsədə keçirilən mərasimdə biznesmen Stiven Edvard Smit ilə ailə həyatı qurmuşdur. İki uşağı var: vəkil Stiven Edvard Smit (oğul) və həkim Vilyam Kennedi Smit. İki qızı isə övladlığa götürüblər: Amanda Smit və Kim Smit.

1990-cı il 19 avqustda  Stiven Edvard Smit xərçəngdən həyatını itirmişdir.  Bir il sonra kiçik oğlu Vilyam Floridada zorlama cinayətini törətməkdə təqsirli bilinsə də, bəraət almışdır.

Smitin böyük bacısı Yunis Kennedi Şrayver 11 avqust 2009-cu ildə vəfat etmişdir. Yunisin 14 avqust 2009-cu ildə keçirilmiş yas mərasimində Smit iştirak etməmiş, həmin gün nasaz qardaşları Tedə baş çəkmişdir. Ted Kennedi isə həmin il avqustun 25-də vəfat etmişdir. Beləcə, Cin Kennedi Smit Cozef və Roza Kennedilərin həyatda qalan tək övladıdır. Smit, Tedin 29 avqustda keçirilən yas mərasiminə qatılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Kennedi Mərkəzi: ABŞ-nin İrlandiyadakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri, Cin Kennedi Smit