Honkonq Mərkəzi Kitabxanası

**Honq Konq Mərkəzi Kitabxanası** ―Honq Konqda ən böyük kitabxana; Honq Konq İctimai Kitabxanalarının qabaqcıl kitabxanası. Çin Xalq Respublikasının Honq Konq Xüsusi İnzibati Bölgəsinin Milli Kitabxanası kimi fəaliyyət göstərir və Honq Konq İctimai Kitabxanasının baş qərargahı kimi də istifadə edilir. Honq Konq adasındakı Kozuey-Bey adlı rayon və körfəzin ərazisindəki Morton-Terras küçəsi ilə Kozuey-Bey küçələrinin kəsişməsində yerləşir. 

Viktoriya Limanı ilə üzbəüz yerləşən 12 mərtəbəli hündür binası ümumilikdə (hər mərtəbəsinin sahəsi 33,800 kv. m (364,000 kv fut)) 9,400 kv. m. (101,000 kv fut) ərazini əhatə edir. Mərkəzi Kitabxananın inşa edilməsinə 690 milyon Honq Konq dolları (88 milyon dollar) sərf edilib. Kitabxananın kolleksiyaları Honq Konq İctimai Kitabxanalar Sisteminin 1/5-ni təşkil edir (12,1 milyon adda resursdan 2,3 milyon adda resursu).

Kitabxananın 11-ci mərtəbəsində Honq Konq İctimai Kitabxanasının baş ofisi yerləşir. Honq Konq Mərkəzi Kitabxanasının ön fasadı üzərindəki tağvari qapı Bilik Qapısını simvolizə edir, onun üzərindəki üçbucaq, kvadrat və dairənin isə özünəxas mənası vardır. Dairə göyü, kvadrat torpağı, üçbucaq isə biliyin bir məkannda cəmlənməsi mənasını ifadə edir. Bu memarlıq üslubu əvvəlcə mübahisələrə səbəb olmuş və Şəhər Şurasının üzvlərinin tənqidlərinə məruz qalmışdır.

Honq Konq Mərkəzi Kitabxanası enerji və məlumat ötürülməsi baxımından da xüsusi dizayna malikdir. Rəqəmsal xidmət üçün hər cür şəraiti yaradan elektrik xətləri və data ötürülməsi sistemi mövcuddur.

## Xidmətlər
2001-ci il 17 may tarixində oxucuların istifadəsinə verilmiş Honq Konq Mərkəzi Kitabxanası tam çeşidli kitabxana xidmətlərini təqdim edir:

* İnklüziv arayış-məlumat xidmətləri;
* Özü şarj olan terminallar; 
* Bukdrop xidməti (kitabxananın işləmədiyi saatlarda xidmət göstərir);
* Məlumat məntəqələri;
* Multimedia İnformasiya Sistemi.

## Onlayn İctimai Giriş Kataloqu
Onlayn İctimai Giriş Kataloqu (OİGK) oxuculara Honq Konq İctimai Kitabxanalarının bütün Çin və İngilis kolleksiyaları ilə tanış olmaq imkanı yaradır. Müəllif, başlıq, mövzu və s. axtarış elementləri mövcuddur.

Oxucuların axtarışlarını yalnız kitablar, audio-vizual materiallar və ya bəzi digər kateqoriyalar və ya materiallarla məhdudlaşdırmaq kimi fuknsiyası yoxdur.

İstənilən OİGK terminalından oxucular onlara lazım olan resursların rəfdə, istifadədə və ya kiminsə istifadə üçün saxladığı hesabında olub-olmadığını dərhal biləcəklər. Əgər o, kiminsə istifadəsindədirsə, oxucular resursun qaytarılma tarixini də əvvəlcədə öyrənə biləcəklər.

Oxucular kitabxana ilə bağlı keçirilən və ya keçirilməsi nəzərdə tutulan tədbirlər barədə məlumat almaq istəyərlərsə, və ya oxucuların nə qədər kitab götürdüyünü, hansı resurs üçün nəzərdə tutulan müddətin başa çatdığını və başqa bu kimi hesab adreslərində yoxlama əməliyyatları aparmaq istəyərsə, bunun üçün sadəcə kataloqdakı siyahıdakı seçimləri izləmək yetərlidir. Oxucular həmçinin istənilən OİGK terminalında yeniləmə və öncədən sifariş etmə xidmtindən yararlana bilərlər.

## Multimedia İnformasiya Sistemi
Multimedia İnformasiya Sistemi Honq Konq Mərkəzi Kitabxanasında informasiya texnologiyaları və kompüter proqramlarının hərtərəfli istifadəsinin göstəricisidir. Bu sistemdə 3 səviyyə üzrə "Audio-on-demand (AOD - səs yazısı resursları üzrə axtarış etmək üçün)" və "Video-on-demand (VOD - video yazısı resursları üzrə axtarış etmək üçün)" sistemi qurulub:

* 1-ci səviyyə: Keyfiyyət baxımdan yüksək olan video-audio serverlər üzərindən yaradılıb. İstifadəçilər bu sistemə sinxron şəkildə daxil olmaq imkanına malikdir.
* 2-ci səviyyə: Serverlər və avtomat musiqi aparatlarından (cukbokses - qrammafon vallarının avtomatik şəkildə oxunmasını təmin edən elektromexaniki cihaz) ibarətdir. Bu daha az istifadə edilən audio/video resursların rahat şəkildə axtarışı üçün daha sərfəli üsuldur. 
* 3-cü səviyyə: Ənənəvi video/audio paylama şəbəkəsindən istifadə edilir. İstifadəçilər LD, VCD, DVD, CD pleyer və kaset pleyerindən istifadə edərək resursu bir çox formatlarda əldə edə bilərlər.

İstifadəçilərin AOD/VOD sisteminin birinci səviyyəli video və üçüncü səviyyəli audio/videodan istifadəsini təmin etmək üçün Honq Konq Mərkəzi Kitabxanasında 90-a yaxın ATM (verilənlərin ötürülməsinin asinxron vasitəsi) terminalları quraşdırılmışdır. Bununla yanaşı istifadəçilər Mərkəzi Kitabxanadakı 400-dən çox lokal şəbəkədən mərkəzləri vasitəsi ilə də AOD sistemindən istifadə edə bilər.

Bundan əlavə, Honq Konq Mərkəzi Kitabxanası rəsmlər, əlyazmalar, mikrofilmlər, hesabatlar, afişalar, daxili proqramlar, qəzetlər, fotoşəkillər, xəritələr, fotolar, qara-ağ sənəd şəkilləri və d. materiallardan istifadəni də təmin edir. Müəlliflik hüquqları / lisenziya sənədləşdiriləndən sonra materiallar rəqəmsallaşdırlır və açıq şəkildə hər kəsin istifadəsi üçün əlçatan formada multimediya bazasında qorunub saxlanılır.   

Ənənəvi kitabxana xidmətləri ilə müqayisədə rəqəmsal kitabxana daha yaxşı xidmətlər göstərə bilər:

* İstifadəçi şəbəkə olan mərkəzlərdə məlumatı axtara bilər;
* Bir neçə istifadəçi eyni kitabxana materiallarını eyni vaxtda axtara və istifadə edə bilər; 
* Məlumatı araşdırmaq və əldə etmək daha effektiv, səmərəli və hərtərəfli olur;
* Tədqiqat vasitələri əng formatı, üslub və struktur üzrə axtarışına və digər parametrlərinə görə çox müxtəlif olur.

Multimedia İnformasiya Xidmətləri artıq digər ictimai kitabxanalara da şamil edilmişdir. İstifadəçinin tələbindən asılı olaraq, Honq-Konq Mərkəzi Kitabxanası da istifadə üçün daha çox xidmət mərkəzləri yarada bilər. 

## Hüquqi Depozit Kitabxanası

Honq Konq Mərkəzi Kitabxanası enerji təchizatı, telekommunikasiya və sonrakı dəyişiklik və inkişafı təklif etmək üçün şəbəkə döşəmə sistemi üzərində qurulmuş intellektual binadır. Honq Konq Mərkəzi Kitabxanası doqquz qlobal təşkilat üçün Honq-Konqda hüquqi depozit kitabxanası kimi təyin edilmişdir:

* Asiya İnkişaf Bankı
* Avropa Birliyi
* Beynəlxalq Əmək Təşkilatı
* Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı
* Birləşmiş Millətlər Təşkilatı
* Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı
* Dünya Bankı
* Ümumdünya Ticarət Təşkilatı
* Ümumdünya Ərzaq Proqramı

Bu təşkilatlar tərəfindən nəşr olunan materialların nüsxələri bu kitabxanaya göndəriləcəkdir. Bu materiallar müxtəlif üsullarla ictimaiyyətə açıqdır.

Oxu masalarının hamısı ayrı-ayrı enerji təchizatı və məlumat mübadiləsi üçün elektrik yuvaları ilə təchiz edilmişdir ki, onların vasitəsilə kitabxana istifadəçiləri kitabxana şəbəkəsinə və internetə daxil olmaq üçün öz portativ kompüterlərindən istifadə edə bilərlər. 

Oxucular həmçinin Lokal şəbəkə / verilənlərin ötürülməsinin asinxron vasitəsi iş mərkəzləri vasitəsilə CD-ROM-larda və İnternetdə çoxlu multimedia verilənlər bazası əldə edə bilərlər.

## Xüsusi Kolleksiyalar
Honq Konq Mərkəzi Kitabxanasındakı 11 xüsusi kolleksiya birbaşa olaraq Honq Konqla bağlıdır:

* Honq Konq Kolleksiyası,
* Honq Konq Şifahi Tarix Kolleksiyası,
* Honq Konq Universitetinin hər kəs üçün açıq olan Kurs Materialları Kolleksiyası,
* Honq Konq Ödənişsiz Musiqi Kolleksiyası,
* Hok Hoi Kolleksiyası,
* Koteval Kolleksiyası,
* Honq Konq Mübadilə Kolleksiyası,
* Kral Asiya Cəmiyyəti Kolleksiyası ((Honq Konq Şöbəsi),
* Honq Konq Ədəbiyyat Kolleksiyası,
* Honq Konq Kənd Həyatı Kolleksiyası,
* Sənədlər Toplusu Kolleksiyası.

## Konfrans zalları
Honq-Konq Mərkəzi Kitabxanasının bir neçə mərtəbəsində ilk olaraq 1 saatlıq müddətə ödəniş etməklə daha sonra müddəti hər 30 dəqiqədən bir uzatmaqla icarəsi mümkün olan konfrans zalları var. 

### Kafe
Рядом с библиотекой на первом этаже за книжным магазином находится кафе Délifrance. Для него есть места как в помещении, так и на открытом воздухе.

Birinci mərtəbədə - kitabxananın yaxınllığında kitab mağazasının arxasında "Délifrance (Delifrons)" kafesi yerləşir. Bu kafe həm qapalı, həm də açıq məkanla istifadəçilərə xidmət göstərir.

### '''İncəsənət hissəcikləri'''
Kitabxana üçün yaradıcı mühit yaratmağa kömək etmək üçün Honq Konq Mərkəzi Kitabxanasında Dekorativ İncəsənət Əsərlərinin Dizaynı üzrə Müsabiqəyə üç əsər seçilmiş və kitabxananın ətrafında yerləşdirilmişdir. Bu əsərlərə aşağıdakılar daxildir:

* Çiçəklənmə
* Müdriklik çeşməsi
* Maarifləndirmə

## Hasarlar

Kitabxanada ölümlə nəticələnən üç hadisədən sonra, gələcək intiharların qarşısını almaq üçün 2015-ci ildə beşinci və altıncı mərtəbələrdə künclərin ətrafındakı bəzi məhəccərlər boyunca hündür hasarlar quraşdırılmışdır. 2016-cı ildə kitabxanada daha bir intihar hadisəsi baş verdi. İndi üçüncü mərtəbədən altıncı mərtəbəyə kimi hasarlar quraşdırılıb.

## Dizayn mübahisəsi
Kitabxana hökumətin baş memarı Ho Çiu-fan tərəfindən layihələndirilib. Layihə 1995-ci ildə Şəhərsalma Şurasına təqdim edildikdə, onun üzvləri xüsusilə onun xarici görünüşünə görə məyus oldular. Elayn Çanq Lay-kvak 1997-ci ilin fevralında Şəhər Xidmətləri Departamentinin direktoru olduqdan sonra o, şəhər şura üzvlərindən və mədəni dairədən dizayna qarşı sərt tənqidlər eşitdi, buna görə də o, Memarlıq Xidmətləri Departamentinin Direktoru Pau Şiu-hunqdan yeni dizayn tərtib etməsini tapşırdı və Pau vəzifəyə 4 tanınmış Honq Konq memarını dəvət etdi. 

1997-ci ilin iyulunda Müvəqqəti Şəhər Şurasının sədri Ronald Lyunq Dinq-bonq Çunqun icazəsi olmadan bu məsələdə tədbirlər gördüyünə görə açıq şəkildə danlandı və qalmaqal baş verdi. Şuranın Kitabxanaları Seçmə Komitəsinin sədri Kam Nay-Vay da Çunqu prosedurları pozduğuna və Şuranın qərarlarına qarşı çıxdığına görə tənqid etdi. 8 avqust 1997-ci ildə Müvəqqəti Şəhər Şurası hər biri 21 səslə bərabərliklə nəticələnən Rokko Yim Sen-kee tərəfindən hazırlanmış dizayn və orijinal dizayn arasında səsverməyə qərar verdi, sonra Şuranın sədri Leyunq öz yekun qərarını verdi. Yimin dizaynı memarlar tərəfindən orijinaldan daha üstün olmasına baxmayaraq, orijinal dizayn üçün ikinci səsvermə keçirilmişdir. 

## Anekdot
Kitabxanada məşhur müasir Çin yazıçılarına həsr olunmuş bir neçə xatirə lövhəsi var idi, onlardan biri hazırcavab və bilikli alim-roman müəllifi Tsyan Çjunşu (錢鍾書) üçün qoyulub. Kitabxana ilk dəfə açılanda məlum oldu ki, Tsyan adındakı ikinci hissə, çjun (鍾, "lütf etmək") yanlış olaraq çjun (鐘, "saat") kimi təqdim edilmişdir. Bu yanlışlıq Honq-Konqdakı ictimai kitabxanalar arasında ən çox məlumat kitabçası olan yeni kitabxananın ünvanına bəzi tənqidlər səsləndirilməsinə səbəb oldu.

## Xarici keçidlər

* Hong Kong Public Libraries Honq Konq İctimai Kitabxanasının rəsmi veb saytı.
* Hong Kong Central Library Honq Konq Mərkəzi Kitabxanasının rəsmi veb saytı.
* Hong Kong Library Association Honq Konq Kitabxana Assosiasiyasının rəsmi veb saytı.

## İstinadlar