Qərbi Slavyan dilləri

**Qərbi slavyan dilləri** — slavyan dil qrupunun bir hissəsidir. Bunlara polyak, çex, slovak, kaşub, yuxarı sorb dili və aşağı sorb dili daxildir.  Dillər Çexiya, Slovakiya və Polşanı, eləcə də keçmiş Şərqi Almaniyanı və Ukrayna və Belarusiyanın ən qərb bölgələrini (və Litvanı ) əhatə edən davamlı bir bölgədə danışılır.
## Təsnifat

Qərbi Slavyan  qarşılıqlı surətdə başa düşülə bilmək dərəcəsinə əsaslanan üç alt qrupa, Çex-Slovak, Lexitik və Sorba aşağıdakı kimi bölür:
## Fərqli xüsusiyyətlər
Qərbi slavyan dillərinin, e.ə. III-VI əsrləri ətrafında Şərq slavyan və cənub slavyan budaqlarından ayrıldıqları kimi bəzi fərqli cəhətləri bunlardır:

* inkişaf proto-slavyan müasir Polish / Czech / Slovak **' kimi ''TJ,'' palatalized ''TS'' daxil ''dj,'' ''(d) z,''  ("gecə"; rus  müqayisə et  ); 
* qrupların saxlanması, polyak **' olduğu kimi *kv*, *gv*  ("ulduz"; rus  müqayisə et  ; lakin qeyd də rus   və Ukrayna   , "çiçək"); 
* *tl*, *dl*, Polyak / Slovak / Çex **'  (" ard "; rus  müqayisə et  ); 
* palated ''h'', Polşa **' kimi *š-ə* çevrildi  ( Locative **' işi  , "uçmaq"); 
* ''pj'', ''bj'', ''mj'', ''vj'' qrupları Polşalı **' olduğu kimi *l* hərfini epentez etmədən (yumşaq) samit formalarına **'  ("Mən  "; rus  müqayisə et  ); 
* [[Vurğu|sabit stresə]] meyil (ilk və ya son hecada); 
* sifət ''deklentasiyasının mənşəli təklik'' üçün ''-ego'' / ''-ého'' sonluqlarından istifadə edilməsi; 
* Slovak / Polish / Çex **' aparıcı deyil, *tъ* çox əvəzlik forma *tъnъ* istifadə  ( "bu" (Masc). Müqayisə Russian   ); 
* genitive forma *čьso* üçün adlıq və accusative *čь (to)* yerinə, Polşa gedən / Çex **' uzadılması  ("nə", rus  müqayisə edin  ).

Qərbi Slavyan dilləri kiril istifadə Şərqi Slavyan qolu və hər ikisini istifadə edən Cənubi Slavyan dilindən fərqli olaraq [[Latın qrafikası|latın qrafikalı hərflərlə]] yazılmışdır.

== Tarix ==
Erkən slavyan genişlənməsi c. Orta Avropaya çatdı. 7-ci əsrdə və sonrakı əsrlərdə Qərbi Slavyan ləhcələri ortaq Slavyan dilindən ayrıldı. 9-cu əsrin Qərbi Slavyan poliqonlarına [[Nitra]] və [[Böyük Moraviya]] Knyazlığı daxildir. Qərbi slavyan tayfaları Limes Sakoniae boyunca [[Karolinq imperiyası]]nın şərq hissələrində yerləşdilər..Obotritlərə [[Sakslar|Saksonlara]] qarşı apardığı müharibədəki dəstəyi müqabilində Charlemagne tərəfindən ərazilər verildi.

Orta əsrlərdə Qərbi Slavyan tayfaları XI əsrdə Wendish [[Səlib yürüşləri|Səlib yürüşü]]ndən sonra qətiyyətli şəkildə Alman Ostsiedlung tərəfindən yenidən şərqə tərəf çəkildi. Sorbs və Obodrites və Veleti kimi digər Polabiya slavyanları [[Müqəddəs Roma İmperiyası]]nın hakimiyyəti altına keçdilər və güclü almanlaşdırıldı.

[[Polyak]]ların mərkəzi Polşa qəbiləsi öz dövlətini - Polşa Düşesi - 10-cu əsrdə Duke [[I Meşko]] altında qurdu; sonradan 1025-ci ildə bir krallıq oldu (bax: Polşa Krallığı (1025–1385) ). Hələ bir knyaz ikən [[I Cəsur Boleslav|, I Cəsur Boleslav]]  Müqəddəs Roma İmperatoru Otto III tərəfindən **' ("Qardaş və İmperatorun Partnyoru") olaraq elan edilmişdi ki, bu zaman Polşanın heç olmasa nominal olaraq Müqəddəs Romanın dayağı hesab olunduğunu bildirirdi.

Bohemilər 9-cu əsrdə Müqəddəs Roma İmperiyasına daxil olan Bohemiya Hersoqluğunu qurdular. 12-ci əsrin sonlarında Güclü krallıq statusuna qaldırıldı ki, bu da 1212-ci ildə Siciliyanın Qızıl Buğasında qanuni olaraq tanınıb. Qalan Sorbsun vətəni olan Lusatia, 11-ci əsrdə Bohemiyanın tac ölkəsinə çevrildi və 1335-ci ildə Sileziya yolunu izlədi. Slovaklar isə əksinə, Macarıstan Krallığına daxil olaraq heç vaxt Müqəddəs Roma İmperiyasının bir hissəsi olmamışdılar. Macarıstan 16-cı əsrdə Avstriya və Bohemiya ilə birlikdə Habsburg monarxiyası altına keçdi və beləliklə Bohemians, Moravian, Slovaks və Sileansyanı vahid bir hökmdar altında birləşdirdi. Lusatia 1635-ci ildə Saksoniyaya, 1740-cı ildə Sileziya bölgəsinin əksər hissəsi Prussiyaya məğlub olsa da, qalan Qərbi Slavyan Habsburq hakimiyyəti Avstriya imperiyasının, sonra Avstriya-Macarıstan İmperiyasının tərkibində qaldı və bundan sonra 1992-ci ilədək Çexoslovakiya şəklində birləşdi.

Ötən əsrdə bəziləri Sileziya, Laçian və Moravianı ayrıca dil olaraq standartlaşdırmaq və tanımaq üçün səy göstərdilər.

## Həmçinin bax

* Slavyanlar 
* Slavyan dili

## İstinadlar