open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Şalimar bağları

**Şalimar bağları** — Pakistanın Lahor şəhərində yerləşən Moğol bağları kompleksi. 1641-ci ildə tikinti işlərinə başlanılmış növbəti ildə isə tamamlanmışdır. Layihənin idarə olunması Şahcahan sarayının əyanı, Əlimərdan Xan və Molla Alaul Maulk Tuni ilə əməkdaşlıq edən Xəlilullah xanın nəzarəti altında həyata keçirilib. *Şalimar* sözünün mənası sirli olaraq qalır, ancaq güman ki, nın "*Lahoru sevmək: şərq şəhərinin topofiliyası*" kitabında irəli sürdüyü kimi söz  Ərəb və ya Fars mənşəli ola bilər.  Şalimar bağları Lahor şəhərinin əsas hissəsindən təxminən 5&nbsp;km şimal – şərqdə olan  böyük magistral yol boyu *Baqbanpura* yaxınlığında yerləşir. Şalimar bağlarının yaradılması üçün ilham mənbəyi olan əsasən beş coğrafi məkan var: Mərkəzi Asiya , Kəşmir, Pəncab, İran və Dehli sultanlığı.

## Tarixi

Şalimar bağlarının yeri Arain qəbiləsindən olan Mian ailəsinə məxsusdur. Ailəyə imperiyadakı xidmətlərinə görə Moğol imperatoru tərəfindən *Mian* kral titulu verilib. Mian ailəsinin başçısı Məhəmməd Yusif təzyiqlərdən sonra imperator Şahcahana yaxşı vəziyyəti və torpağı olan İshaq Puranı verib. Şahcahan isə bunun əvəzində Şalimar bağlarını ailənin idarəsinə verib.  Bağlar 350 ildən artıq müddətdə bu ailənin qəyyumluğu altında qalıb.
 
1962-ci ildə Pakistanda hərbi vəziyyət Mian ailəsinin üzvlərinə qarşı çıxdığı üçün prezident Eyyub xan Şalimar bağlarını milliləşdirib.

*Mela Çirağan* festivalı 1958-ci ildə Eyyub xanın qadağasına qədər Şalimar bağlarında təşkil olunurdu.

## Memarlığı
Şalimar bağları hündür kərpic divarları əhatə edən uzunsov paraleloqram formasında uzanır. Bağlar həmçinin özünün məşhur birləşdirilmiş dekorativ dizaynı ilə  tanınır. Bağın ölçüləri şimaldan cənuba 658 metr, şərqdən qərbə 258 metrdir.  1981-ci ildə Şalimar bağları 1972-ci ildə dünyanın mədəni və təbii irsi abidələrinin qorunması ilə bağlı olan YUNESKO konvensiyası altında Lahor qalası ilə yanaşı Ümumdünya irsi siyahısına əlavə edilib.

### Bağların üç  səviyyəli terrasları
Şalimar bağları biri digərindən 4-5 metr hündür olmaqla üç səviyyəli terrasdan təşkil olunub. Terraslara uyğun adlar aşağıdakı siyahıda göstərilib:
*Üst səviyyə və ya üçüncü səviyyə Fərəh Bakş adlanır (zövq gətirən mənasında)
*Orta səviyyə və ya ikinci səviyyə Faiz Bakş adlanır (səxavət gətirən mənasında) 
*Aşağı səviyəli terras Hayat Bakş adlanır (həyat verən mənasında)

### Fəvvarələr
Fəvvarələr aşağıdakı kimi bölünür:
*Üst səviyyəli terrasda 105 fəvvarə var
*Orta səviyyəli terrasda 152 fəvvarə var
*Aşağı səviyyəli terrasda 153 fəvvarə var
*Ümumilikdə isə bağlarda 410 fəvvarə var.

### Bağdakı ağaclar
Şalimar bağlarında olan ağacların bəziləri aşağıdakılardır:

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər

*UNESCO Ümumdünya irsi
*Səttar Sikander, ''Şalimar: Tipik müsəlman bağları'',  İslam Ekoloji Araşdırmalar Mərkəzinin Layihələndirilməsi
Arazdəyən

**Arazdəyən**, (1968-ci ildən: *Yerasx*) — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Vedi (Ararat) rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 28 km məsafədə Araz çayının sahilində yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Kənd Araz çayının yaxınlığında yerləşdiyi üçün Arazdəyən adlandırılmışdır. Toponim Araz və dəyən (döyən) feli sifətinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Hidrotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.

Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 3. VII.1968-ci il tarixli fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Yerasx qoyulmuşdur.

## Əhalisi
Ermənilər bura 1897-ci ildə köçürülmüşdür. Kənddə ermənilərlə yanaşı azərbaycanlılar da yaşamışdır.

## Həmçinin bax
* Arazdəyən-Culfa-Ordubad-Mehri-Horadiz dəmir yolu

## İstinadlar
Zamanov

**Zamanov** — Azərbaycanda soyad. 

;Bu soyadı olan tanınmış şəxslər
* **[[Abbas Zamanov]]** 
:* Abbas Zamanov (ədəbiyyatşünas) — ədəbiyyatşünas.
:* Abbas Zamanov (general) — Azərbaycan SSR-nin Prokuroru (1976-1986-cı illər). 
* Abbas Zamanov (general) — general.
* Nağdəli Zamanov — Azərbaycan alimi.
* Yaqub Zamanov —

## Həmçinin bax
* Zamanlı
* Zaman
Bakı Şəhər Halqası

**Bakı Şəhər Halqası** () — Bakı şəhərində, Dənizkənarı Milli Park yaxınlığında yerləşən motor yarışması dairəsi. 2016-cı ildən bu dairədə Avropa Qran Prisi və əlaqəli yarışların keçirilir.

## Tarixi

### İnkişaf
2013-cü ilin dekabrında Formula 1 prezidenti və baş direktoru Berni Ekklstoun bu yolda yarışmanın 2016-cı ildən keçirilməsinə başlanacağını açıqlasa da, sonradan Koreya Qran Prisinin müqavilə şərtlərinin pozulmasına görə yarışma tarixinin 2015-ci ilə keçirilməsini bildirmişdi. Lakin, 2014-cü ilin iyulunda yarışmanın 2016-cı ildən etibarən keçiriləcəyi xəbər verilmişdir.

### Dizayn
Altı kilometr uzunluğu olan və saat əqrəbi istiqamətinin əksinə hərəkət edən yol memar Hermann Tilke tərəfindən dizayn edilmişdir. Azadlıq meydanından başlayan yol Hökumət Evinin ətrafı ilə fırlanaraq Qız qalasına çatmaq üçün İçərişəhər ətrafında 2.2 km (1.4 mi) dairə edir və Neftçilər prospektinə çıxaraq başlanğıc yerinə dönür.
Trekin ən geniş yeri 13 metrdir, ən dar hissəsi trekin İçəri Şəhər ətrafında olan bölmələrində, o cümlədən 7-ci və 8-ci döngələrdə 7.6 metr təşkil edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Avropa Qran Prisi

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
*
Qaşun Qobisi

**Qaşun Qobisi** — düzənlik şərqdə Tyan-Şan və Xamiy dağları, cənubda Beyşan dağları ilə əhatələnir. Səhra Çinin Sincan-Uyğur Muxtar Rayonuda yerləşir. Qobinin bir hissəsini təşkil edir. Səhra şoranlıqlarla zəngindir. Daşlı səhradır. İl ərzində cəmi 50 mm yağıntı düşür. Yayda temperatur 40°S, qışda isə 32°S təşkil edir. Əsasən səhra bitkiləri yayəlmışdır. Heyvanlardan vəhşi eşşək, ceyran, vəhşi dəvə, gəmiricilər və sürünənlərə rast gəlmək olar.

## Mənbə
* Qobi səhrası
Önaltay Qobisi

**Önaltay Qobisi** — səhra Monqolustanın cənub-şərqində yerləşir. Qobi səhrasının bir hissəsini təşkil edir. Şimaldan Monqol Altayı, cənubdan isə Atas-Boqda və Saqan-Boqda dağları arasında yerləşir. Səhra əsasən orta və alçaq dağlıq yaylaları əhatə edir. Onun ərazisinin böyük hissəsi dəniz səviyədindən 700-1800 metr əraziləri əhatə edir. Səhra əsasən daşlı, bəzi yerlərdə isə qumlu-çınqıllı ərazilərdən ibarətdir.

Bitki örtüyünə nadir hallarda rast gəlinir. Burada səhranın mərkəz hissələrdə saksaul, acılıqotu və başqalarına rast gəlinir. Su mənbələrinə yaxın ərazilərdə qamış, yulğun, iydə, qovaq, dəvətikanı, şoranlıqlarda isə şorangə bitir.

## Canlılar aləmi
Önaltay Qobisi ərazisində antilop, qulan, nadir hallarda vəhşi dəvə, dağlıq ərazilədə isə qonur ayıya rast gəlinir.

## Mənbə
* Önaltay Qobisi
* Qobi səhrası

## Həmçinin bax
Qoa Universiteti

**Qoa Universiteti** () — Hindistanın Qoa ştatının mərkəzi olan Panaci şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Universitetin yaradılması ilə bağlı akt Hindistan Parlamentində 1984-cü ildə qəbul olunsa da, fəaliyyətə 1 iyun 1985-ci ildə başlamışdır.

## Kitabxanası
Universitetin zəngin kitabxana fondu var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Tatyana Sorokko

**Tatyana Sorokko** () (təxəllüsü **Соро́кко** 26 dekabr 1971, Arzamas-16) — rusiyalı Model və Moda redaktor.

## Həyatı
Tatyana Nikolayevna Sorokko 26 dekabr 1971-ci ildə indiki Arzamas-16 şəhərində.

## Karyera
* Tatyana Sorokko *[[Prada]]*, *[[Chanel]]*, *[[Alexander McQueen (brend)|Alexander McQueen]]*, *[[Christian Dior]]*, *[[Calvin Klein]]*, *[[Donna Karan]]*, *[[Valentino]]*, *[[Marc Jacobs]]*, *[[Ralph Lauren]]*, *Chloe*, *[[Christian Lacroix]]*, *[[Givenchy]]*, *[[Готье, Жан-Поль|Jean-Paul Gaultier]]*, *Gianfranco Ferre*, *Issey Miyake*, *[[Kenzo]]*, *Michael Kors*, *[[Karl Lagerfeld]]*, *[[Gianni Versace]]*, *[[Yves Saint Laurent]]* və digər moda evləri üçün podiuma çıxırdı. 
* *[[Vogue (jurnal)|Vogue]]*, *[[Harper's Bazaar]]*, *[[Marie Claire]]*,  *[[Cosmopolitan]]*, *[[ELLE]]* kimi brend jurnalların üz qabığını bəzəyirdi.
* *[[Pantene]]* kosmetik markanın "üzü" seçilmişdi, həmçinin *Donna Karan*, *[[Yves Saint Laurent]]*, *[[Ungaro]]*, *[[Versace]]*, brendlərin reklam kampaniyalarında iştirak etmişdi.

### Maraqlı faktlar
Tatyana Sorokko anketi:
*Boyu : 180 sm
*Sinə ətrafı : 86,5 sm
*Beli : 61 sm
*Omba genişliyi : 86,5 sm
*Saçlarının rəngi : Sarışın
*Gözlərinin rəngi : Mavi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Mucibur Rəhman

**Şeyx Mucibur Rəhman** (; ) — Banqladeş Respublikasının siyasi lideri və dövlətin qurucusu. Banqladeş Respublikası Müvəqqəti Hökumətin baş naziri olmuş və 1971-ci ildə Banqladeşin ilk prezidenti seçilmişdir. Xalq arasında **Şeyx Mucib** və ya sadəcə **Mucib** adlanan Mucibur Rəhman **Bangabandhu** ( — Banqladeş xalqının dostu) adına layiq görülmüşdür. O, həmçinin "Banqladeş xalqınının atası" adlanır. Onun qızı Şeyx Hasina 2009-cu ildə ölkənin baş naziri seçilmişdi.

## Həyatı
Mucibur Rəhman Britaniya Hindistanının Benqal əyaləti Gopalganc rayonu Tongipara kəndində anadan olmuşdur. Kəlküttə və Dakka Universitetlərində hüquq və siyasi elmlər ixtisaslarında təhsil aldı. Gənc yaşlarından İngilislərə qarşı azadlıq hərəkatına qoşulur və həbs edilir. 1949-cu ildə Avropa Birliyinin qurucuları arasında yer aldı və birliyin baş katibliyi vəzifəsini tutdu. 1955-ci ildə Pakistan Milli Məclisinə üzv seçildi. 1958-ci ildə inqilabla hakimiyyətə gələn Əyyub xana qarşı çıxdı. 1965-ci ildə Şərqi Pakistanın muxtariyyət verilməsi üçün proqram hazırladı. Ölkəni parçalamaq səbəbi ilə günahlandırılaraq həbs edilən Mucibur xalqın təzyiqi ilə azad edilir. 1969-cu ilin martında Əyyub xanın yerinə Yəhya xan hakimiyyətə keçdi.

Yəhya xan Mucibur Rəhmanın istəklərinə çox sərt münasibət bəslədi. Qərbi Pakistan ordusunu Şərqi Pakistana yeritdi. Şərqi Pakistan əhalisi Hindistana sığındı. Hindistan silahlı qüvvələri hesabına Qərbi Pakistanı məğlub etdilər. hakimiyyətə gələn Zülfüqar Əli Butto tərəfindən azadlığa buraxılan Mucibur 1972-ci ilin yanvarında Banqladeşin baş naziri olur. 1975-ci ilin əvvəllərindən prezident vəzifəsinidə ələ keçirdi. 1975-ci ilin 15 avqust tarixində çevrilişlə hakimiyyətdən getdi və ailəsi ilə birlikdə öldürüldü.

## Həmçinin bax
* Banqladeş istiqlal müharibəsi

## İstinadlar
Cunqariya

**Cunqariya** ( «sağ əl»;   *Zhǔngáěr*, ; ; ) — Mərkəzi Asiyada yerlən səhra Çinin şimal-qərbi, Monqolustanın qərbi və Qazaxıstanın şimal-şərqini əhatə edir. Şimal və şərqdə Monqol Altayı, cənubda isə Tyan-Şan dağları ilə əhatələnir. Mərkəzi Asiyanın tarixi və coğrafi regionudur. Səhrada əsasən yarımsəhra və çöl lanşaftı yayılmışdır. Cunqariyanın sahəsi 777 000&nbsp;km² təşkil edir.

## Coğrafiyası
Cunqariya düzənliyi dağ silsilələri ilə əhatələnmişdir. Şimal-qərbdən Cunqar Alatausu, şimal-şərqdən Monqol Altayı, cənubdan Şərqi Tyan-Şan dağları, şərqdən isə Monqol Qobisi ilə əhatələnir.

Dəhranın ümumi sahəsi 777 000&nbsp;km² təşkil edir. Geniş əraziyə malik səhra vaxtı ilə tarizdə mövcud olmuş dənizin dibidir. Dəniz Perm dövründə 280 milyon il öncə mövcud olmuşdur. Düzənliyin mərkəzində sahəsinə görə ikinci böyük səhra (düzənlikdə) yerləşir. Çində Dzosotın-Elisun adlanır (uyğurca Qurbantonqut). Səhranın mərkəzi hissəsi istənlən dəniz və okeanlardan uzqalığına görə Ginnesin Rekordlar Kitabına daxil edilmişdir ().

Cunqariyanın şimal və şərq hissəsi əsasən Cınqıl və Qrabendən təşkil olunub. Qərb hissə gilli, cənub isə qumlu suxurlardan ibarətdir. Bəzi hissələr duz gölləri və soranlıqlardır.

## İqlimi
Özünün iqlim xüsusiyyətlərinə görə Cunqariya Qobidən kəskin fərqlənmir. Əsas fərqlər isə güclü buxarlanma nisbətində yağıntının cuzi miqdarda düşmədi ilə seçilir. Yayda kəskin istilər, qışda isə sərt şaxtalar müşahidə edilir. Güçlü qum fırtınaları əsasən yaz ayları müşahidə edilir.

## Fauna
Cunqariya səhrasında Antilop, Xara-Sulta; Sayqa (təkcə qərb hissədə) yayılmışdır. Səhrada vəhşi dəvələrədə rast gəlinir. Cunqariyanın cənubunda üç növ təkdırnaqlı yayılmışdır: Ciqetay, Qulan və vəhşi Prjevalski atı.

Quşlardan 160 növünə rast (köçərilər və yumurta qoyaraq bala verənlər) gəlinir. Quşların böyük əksəriyyəti Ulyanur gölü və Urunqu çayı boyunca yayılmışlar.

## Flora
Bitkilər aləmi baxımından Cunqariya Qobinin hissələri arasında ən kasıbı hesab etmək olar. Səhranın şərq hissəsi digər ərazilərə nisbətəndə çoxdur. Cunqariyanın hec bir yerində ağaca rast gəlmək olmaz. Kol bitkilərindən Saksaul, Acılıqotu, Qəpikotu və Cuzqun, otlardan : Yovşan, Qızılsəbət, Cıl, təpəliklərdə isə Rəvənd və kiçik zanbaqlara rast gəlinir.

## Tarixi
Səhranın ərazisində vaxtı ilə Cunqar xanlığı mövcud olmuşdur.
## İstinadlar
Çubu regionu

— Yaponiyanın Honşu adasının mərkəzində yerləşən region. Çubu regionu doqquz prefekturadan ibarətdir: Niiqata, Toyama, İşikava, Fukui, Yamanaşi, Naqano, Gifu, Şizuoka, Aiçi. Bəzən onun tərkibinə Mie prefekturasını da daxil edirlər. Bundan əlavə, Çubu bəzən Tokai, Koşinetsu və Hokuriku regionlara bölünür. Lakin, bu regionları heç bir rəsmi statusu yoxdur.

## Coğrafiya
Çubu regionu şimal-qərbdə Yapon dənizi ilə, cənubda isə Sakit okean ilə sərhəddir; şərqdə o, Kanto regionu, qərbdə isə Kansai regionu ilə həmsərhəddir. Regionun mərkəzi dağlar ilə doludur. O cümlədə, Yaponiyanın ən böyük dağı olan Fuci də bu regionun Şizuoka və Yamanaşi prefekturaların arasında yerləşir.

### Regionlar
#### Tokai
 Tokio və Naqoya şəhərlərin arasında olan dəmir yolunun ətrafında yerləşir. O, Şizuoka, Aiçi, Gifu və Mie prefekturalardan ibarətdir. Tokai  hissəsi sayılır.

##### Çukio
 mərkəzi Naqoya şəhərində yerləşir və bundan başqa o, Aiçi, Gifu və Mie prefekturaların hissələrdən ibarətdir.

#### Koşinetsu
 Yamanaşi, Naqano və Niiqata prefekturalardan ibarətdir.

#### Hokuriku

 Çubunun Yapon dənizinin sahilində uzanıb. Bu onu  hissəsi eləyir. Beləliklə o, Niiqata, Toyama, İşikava və Fuki prefekturalarının hissələrdən ibarətdir.

### Parklar
* Çubu-Sanqaku Milli Parkı
* Hakusan Milli Parkı
* Minami Alpları Milli Parkı

### Dağlar
* Fuci
* Yapon alpları
* Şiçito-Mariana dağları
* Akaişi dağları
* Kiso dağları
* Hida dağları
** Norikura
** Ontake
** Yariqa
** Hotaka

### Çaylar

#### Yapon dənizinə tökülən
* Aqano çayı
* Şinano çayı
* Seki çayı 
* Hime çayı
* Kurobe çayı
* Coqanci çayı
* Cindzu çayı
* Şo çayı
* Oyabe çayı
* Tedori çayı
* Kudzuryu çayı

#### Sakit okeana tökülən

*Fuci çayı
*Abe çayı
*Oi çayı
*Tenryu çayı
*Toyo çayı
*Yanagi çayı
*Şonai çayı
*Kiso çayı
*Naqara çayı
*İbi çayı
*Kuşida çayı
*Miya çayı

## İqtisadiyyat
Çubu regionu Yapon emal sənayesinin mərkəzidir. Burada Yaponiya hasilatının 20%-ə yaxın istehsal edilir. Bundan əlavə bu regionda düyü, meyvələr və giləmeyvələr istehsal olunur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Böyük Alagöl

**Böyük Alagöl** — Qarabağ vulkanik yaylasında, Kəlbəcər rayonunda yerləşən şirin sulu göl. Kiçik Qafqazın göllərinə aid edilir və qərbdə Ermənistanla həmsərhəddir.

## Tarixi
Kəlbəcər rayonunun mərkəzi 1993-cü il aprel ayının 2-də Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən zəbt edildiyindən, göl ermənilərin işğalı altında idi. 15 dekabr 2020 tarixindən Azərbaycan geri almışdır.

## Haqqında
Dəniz səviyyəsindən 2729 m yüksəklikdə yerləşir, ən uzun yeri 3,7 km, ən enli yeri 9 m-dən artıqdır, gölün həcmi isə 24,3 mln m³. Gölün ətrafı qiymətli alp çəmənlikləridir.

Sahəsi 5,1 km², uzunluğu 3670 m, maksimal eni 2875 m, orta eni 1365 m, sahil xəttinin uzunluğu 24,8 km, maksimal dərinliyi 9,4 m-dir.

Böyük Alagölün yerləşdiyi ərazidə, yay vaxtı quruyan göllər də daxil olmaqla 30-a qədər göl var. Bunlardan ən böyüyü Kiçik Alagöl (sahəsi 0,9 km²), Cilligöl (sahəsi 0,3 km²) və Dikpiləkən çayının mənbəsində (3028 m) yerləşən Dikpiləkən gölüdür (sahəsi 0,06 km²). Böyük Alagölə 7 çay tökülür. Bunlardan ən böyüyü Qurbağalı və Azad çaydır.

Sərçəlidağ silsiləsinin şimal-qərb yamacından mənbəyini alan və Kiçik Alagölə tökülən Qurbağalıçay, bu rayonda vulkanik püskürmələr baş verməmişdən əvvəl yəqin ki, Böyük Alagölə tökülən Azadçay, Dikpiləkənçay və s. birləşərək Göyçə gölünə axırmış. Lakin vulkanik püskürmənin baş verməsi ilə əlaqədar olaraq relyef dəyişmiş, bu isə həmin yerlərin Göyçə gölü ilə əlaqəsini kəsmiş, təbii çökəkliklərdə ayrı-ayrı göllərin və bataqlıq sahələrinin əmələ gəlməsinə səbəb olmuşdur. Hal-hazırda Böyük Alagölün ərazisində, ümumi sahəsi 3,5 km²-ə çatan 6 bataqlıq sahəsi var. Bu da hövzənin 2,7%-i təşkil edir. Yaxın keçmişdə həmin bataqlıq sahələri bir-biri ilə əlaqədar olan göllər sistemini təşkil etmişdir. Aşınma nəticəsində göllərin sahilləri alçalmış və suyun çalalarda toplanmağına şərait olmadığına görə bataqlığa çevrilmişdir.

Böyük Alagölün güzgü səthi noyabrın əvvəllərindən aprel ayının axırlarına kimi, bəzi soyuq illərdə isə may ayının ortalarına kimi buz qatı ilə örtülü olur. Buzun qalınığı burada 0,8–1,0 m- ə çatır. İyun-avqust aylarında suyun temperaturu 14°-16 °C arasında dəyişir. Suyun şəffaflığı 0,8–1,4 metr arasında dəyişir.

Gölün suyu hidrokarbonatlı olmaqla, ionların ümumi miqdarı 53–59 mq/l arasında dəyişir. Təsərrüfatın bütün sahələrində işlədilə bilər.

Hazırda gölün suyundan yalnız yaylaqlardakı mal-qaranın sulanmasında istifadə edilir. Orta çoxillik dövrdə Böyük Alagöldən yeraltı axım vasitəsilə Göyçəgölünə nəql edilən suyun miqdarının 100 milyon m³-dən çox olması güman edilir. Həmin suyun relyefin mailliyi ilə Tərtərçay hövzəsinə axıdılması mümkünlüyü aşkar edilmişdir.Göldən gələn su Ermənistana doğru axır və burada Arpa çayının sularını ötürərək Sevan gölünün sularını doldurmaq üçün istifadə olunur. Tərtər çayında suyun doldurulması üçün gölün sularının şərqə yönəldilməsi planlaşdırılır.

## Qalereya

## Həmçinin bax
* İşıqlı Qaragöl

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sedan

**Sedan** — minik maşının baqaj hissəsi salonundan ayrılmış, adətən iki və ya üç tamölçülü oturacaqlar sırası olan və avtomobillərdə ən geniş istifadə olunan ban növü.

## Xüsusiyyətlər

Sedanlarda arxa şüşə demək olar ki bütün hallarda arxa çərçivədə sıx yerləşir, qalxıb/düşmür, baxmayaraq, ki arxa oturacağın arxasında lyuk ola bilər, hətta o, uzun əşyaları daşımaq üçün özü də yığıla bilər.

Keçmiş SSRİ və inkişaf edən ölkələr kimi ərazidə avtomobilizasiya yeni başladığından dördqapılı sedanlar hələ çox populyar olacaqlar. Hətta SSRİ-də 80-ci illərdə hetçbeklərin kütləvi istehsalına keçmək eksperimenti alınmadı və 90-cı illərdə sedanlar yenə öz yerlərini möhkəmləndirdilər. İnkişaf edən ölkələrdə Peugeot 206 və Volkswagen Polo kimi avtomobillərini sedan banında istehsal edirlər.

## İstinadlar
Ən yaxşı döyüş və macəra filminə görə Saturn mükafatı

**Ən yaxşı döyüş və macəra filminə görə Saturn mükafatı** (()) — Elmi Fantastika, Fentezi və Qorxulu Filmlər Akademiyası () tərəfindən 1994-cü ildə təsis edilmiş, ilin ən yaxşı döyüş və macəra janrında olan filminə verilən mükafatdır. 1994–2010-cu illərdə *Ən yaxşı döyüş, macəra və triller filminə görə Saturn Mükafatı* (()) adı ilə verilirdi.

## Ən Yaxşı Döyüş, Macəra və Triller Filmi
"†" — həmçinin Ən yaxşı filmə görə "Oskar" mükafatı qazanmışdı.

"‡" — həmçinin Ən yaxşı filmə görə "Oskar" mükafatına nominasiya göstərilmişdi.

### 1990-cı illər

### 2000s

## Ən Yaxşı Döyüş və Macəra Filmi

### 2010-cu illər

## Həmçinin bax
Qampaha

**Qampaha** ( ;  ) — Şri-Lankanın Qərb vilayətinin Qampaha dairəsinin əsas şəhəri. Şəhər Şri-Lankanın kommersiya paytaxtı Kolombonun şimal-şərqində yerləşir. Qampaha Qərb vilayətinin Kolombo, Neqombo, Kalutara, Panadura və Avissavella şəhərlərindən sonra ən böyük 6-cı şəhəridir. Qampaha şəhəri Neqombo şəhərindən sonra Qampaha dairəsinin ən böyük ikinci şəhəri hesab olunur. Şəhərin sahəsi 13&nbsp;kmSuperscript text2 təşkil edir. Burada 75 hökumət institutunun ofisi yerləşir.

## Etimologiya

Sinhal dilində *"Qampaha"* (ගම්පහ) *"Beş kənd"* deməkdir. Bu "beş kənd" İhalaqama, Pahalaqama, Medaqama, Pattiyaqama və Alutqamadır. Amma hazırda Pattiyaqama Qampaha şəhərinin inzibati bölgüsünə daxil edilmir və bu barədə müzakirələr gedir. Qampaha şəhərinin keçmiş adı Henaratqodadır.

## Tarix

1815-ci ildən əvvəl Qampaha ərazisində sıx meşə yerləşirdi. Seylonun 5-ci qubernatoru Edvard Barns Neqombo-Kolombo yolunun tikintisinə izləmək üçün etdiyi səfərdə 1825-ci ildə Qampahaya gəlmişdir. Britaniya koloniyaçıları 1864-cü ildə şəhərdə Henaratqoda dəmiryol stansiyasını (indiki Qampaha dəmiryol stansiyası) tikmişdirlər və bu stansiya şəhərin inkişaf etməsinə təkan vermişdir. Şri-Lankanın ilk kauçuk ağacı 1867-ci ildə Henaratqoda botanika bağında əkilmişdir. Britaniya 1828-ci ildə burada Moraqoda kilsəsini tikəndə Qampaha və ətraf ərazilərdə əhalinin sayı az idi. 1920-ci ildə şəhərdə 52 yolun, əsas küçənin, ictimai marketin, xəstəxananın və elektrik generatorunun tikilməsi planlaşdırılmışdır.

## Demoqrafiya
	
2011-ci ilin statistikasına görə şəhərdə 9.889 nəfər yaşayır. 2012-ci ilin məlumatına görə isə Qampaha dairəsinin əhalisi 196.445 nəfərdir.
			

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər

* MSN Map - elevation = 14m
* Detailed map of Gampaha and Sri Lanka
Sic

**Sic** — Latın sözüdür, "belə", "belə halda", "yalnız belə" mənasını daşıyır. 

## İstinadlar
Hüseyn Hüseynov (riyaziyyatçı)

**Hüseynov Hüseyn Şirin oğlu** () — Azərbaycan riyaziyyatçısı.

## Həyatı
Hüseyn Hüseynov 17 iyul 1951-ci ildə Ağsu rayonunun I Qaraqaşlı kəndində, Azərbaycanda dünyaya gəlib. 1973-cü ildə Bakı Dövlət Universiteti, Mexanika-Riyaziyyat Fakültəsində bakalavr təhsilini tamamlayıb. 1976-cı ildə Moskva Dövlət Universitetinin aspiranturasını bitirib, fizika-riyaziyyat elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır.

1977–1980-ci illər arasında Azərbaycan Elmlər Akademiyası, Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu, Funksiyonal Analiz şöbəsində köməkçi dosent heyətində uzman tədqiqatçı olaraq işləyib. 1980–1982-ci illər arasında Moskva Dövlət Universitetində tədqiqatlara davam edib. 1990-cı ildə Moskva Dövlət Universitetinin doktoranturasında doktorluq elmi dərəcəsi üçün müvəffəqiyyətlə elmi işi müdafiə etmiş və fizika-riyaziyyat elmlər doktoru elmi dərəcəsi almışdır. 1982–1992-ci illər arasında Azərbaycan Elmlər Akademiyası, Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu, Operatorların Spektral Teorisi Elmi şöbəsinin sədri vəzifəsini icra edərkən, 1986-cı ildə Dosent, 1992-ci ildə Professor adlarını alıb. 1993-cü ildə TÜBİTAK vasitəçiliyi ilə Türkiyəyə gəlib.

1993–2001-ci illər arasında Ege Universitetində, 2001-ci ildən etibarən Atılım Universiteti Riyaziyyat Bölümündə müəllim olaraq fəaliyyət göstərib və bir çox tələbə yetişdirib..

Ege Universitetində yetişdirdiyi bakalavr dərəcəsi tələbələri; Nüket Aykut və Ferihe Atalan, Doktora tələbələri; İlkay Yaslan, Bəxtiyar Orunov, Filiz Aras, Şerife Faydaoğlu, Nüket Aykut və İsmail Yaslan.

1997–1999-cu illər arasında ´´Periodik Əmsallı Fərq Tənliklərinin Qərarlığı Problemi´´ və 2007–2008-ci illər arasında ´´Hermitik Olmayan Diskrit Schrödinger Tənliyi Üçün Özdeğer Problemi və Tədbiqləri´´ adlı TÜBİTAK layihələrinin icrası ilə məşğul olub.

Atılım Universitetində işlədiyi illərdə Prof. Dr. Hüseyn Hüseynov Universitet Senatı Üzvü və Universitet İdarə Heyəti Üzvü, Fən Ədəbiyyat Fakültəsi Heyət və İdarə heyəti üzvü olub.

Prof. Dr. Hüseyn Hüseynovun tədqiqat mövzuları; Otomorfik Funksiyonların Spektral Teorisi, Riemann Manifoldlarının Spektral Geometriyası, Lineer və Lineer Olmayan Funksiyonal Analiz, Diferensiyal və Fərq Operatorları üçün Düz və Tərs Spektral Problemlər və onların Kortewegdə Vries Tipi Lineer Olmayan Tənliklərə Tədbiqlər və Zaman Şkalasıdır.

Prof. Dr. Hüseyn Hüseynov özəlliklə Sturm-Liouville tipi operatorların spektral teorisi və zaman şkalası(Time Scales) mövzularındakı işləri ilə dünyada öndə gedən bir alimdir.

100-dən çox elmi məqaləsi və 2000-ə yaxın elmi istinadları ilə Türkiyə və dünyada hörmətli riyaziyyatçılar arasındadır.

Prof. Dr. Hüseyn Hüseynov evli və iki oğul atası idi. 20 mart 2015-ci ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Pikaçu (dəqiqləşdirmə)

**[[Pikaçu]]** "Pokemon" media franşizində bir pokemon növüdür.

**Pikaçu** aşağıdakı mənaları da verə bilər:
*Pikaçu (virus), kompüter virusu.
*Pokemon Pikaçu, yanında gəzdirilə bilən "virtual ev heyvanı".
*Yaqo Pikaçu (d. 1992), braziliyalı futbolçu.
**"Pikachu"*, Oliver Heldensin mahnısı.
Alter eqo

**Alter eqo** () — həqiqi və ya alternativ uydurma insan şəxsiyyəti. Latınca bir termin olan "alter ego" anlayışına son illərdə filmlərdə, kitablarda daha çox rast gəlinir. Alter eqo çox zaman eqo anlayışıyla qarışdırılsa da mənası çox fərqlidir. Eqo sözünün əvvəlinə artırılan "alter" ifadəsi "bir başqası" mənasını verir. Bu "Mənim içimdə bir mən var, məndən başqa" kimi izah edilə bilər. Alter eqo şəxsin öz şəxsiyyətindən fərqli olduğuna inanılan alternativ şəxs mənasına gəlir. 

## Yaranması
Bu termini ilk dəfə Kitiyalı Zenon işlətmişdir. "Alter eqo" adı isə XIX əsrin əvvəllərində psixoloqlar tərəfindən təsdiqləndi və geniş işlənməyə başlandı.
Kansay regionu

və ya  — Yaponiyanın Honşu adasının mərkəz-cənub hissəsində yerləşən region. O, yeddi prefekturadan ibarətdir: Hyoqo, Nara, Şiqa, Vakayama, Mie, Osaka və regionun mərkəzi olan Kioto.

## Adı
**Kansay** sözü yapon dilində *sərhəddən qərbdə* deməkdir. Bu ad müasir Şiqa prefekturada yerləşən, X əsrdə Kanto və Kansay regionları rəsmən bölən sərhədlə bağlıdır. Məhz buna görə də Kanto sözü yaponca *sərhəddən şərqdə* deməkdir.

**Kinki** sözü  və  sözlərdən ibarətdir, çünki keçmişdə Yaponiya İmperiyasının paytaxtı bu regionda yerləşən Kioto şəhərində idi.

## Coğrafiya
Kansay regionu şimalda Yapon dənizi ilə, cənubda isə Sakit okean ilə sulanır; şərqdə o, Çubu, qərbdə isə Çuqoku regionu ilə həmsərhəddir; cənub-qərbdə onu Şikoku adasında yerləşən eyniadlı region ilə Naruto boğazı ayırır. Naruto boğazının üzərində Kansay regionun Avaci adasını Çuqoku adası ilə Onaruto körpüsü birləşdirir.

### Parklar
* İse-Şima Milli Parkı
* Yoşino-Kumano Milli Parkı

### Dağlar
* Çuqoku dağların şərqi hissəsi

### Göllər
* Biva gölü

### Çaylar
* Kuzuryu çayı 
* Kita çayı
* Yura çayı
* Yodo çayı
** Yasu çayı
** Katsura çayı
** Kamo çayı
** Kizu çayı
** Doton çayı
* Yamato çayı
* Maruyama çayı
* Kako çayı
* İbo çayı
* Kinokava çayı
* Yamato çayı
* Kumano çayı
* Muko çayı

## Əhali
Kansayın Kioto, Osaka və Kobe şəhərlərdən ibarət olan urbanizasiya əhali sayısına görə Böyük Tokio Ərasisindən sonra Yaponiyanın ikinci ən böyük urbanizasiya ərazisidir.

## Tarix
Regionda yerləşən Nara şəhəri Yaponiyanın ilk daimi paytaxtı olub. O, ipək yolunun kənarında yerləşirdi. 794-cü ildən bəri Yapniyanın paytaxtı Kansay regionun Kioto şəhəri olub. 1603-cü ildə isə onun yerini Edo (müasir Tokio) almışdı. Lakin ona baxmıyaraq ki, paytaxt artıq Kansayda deyildi, Osaka və Kioto hələ də Yapon iqtisadiyyatın mərkəzləri idilər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
İli çayı

**İli çayı** (, , ) — Çay başlanğıcını Çin ərazisindən götürərək (Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonunun İli-Qazax Muxtar dairəsi) Qazaxıstanın Almatı vilayəti ərazisindən keçərək Balxaş gölünə tökülür. Vilayətin və ölkənin iri çaylarındandır.

## Coğrafiyası

Çay başlanğıcını Çində Tyan-Şan dağlarından 3 540 m yüksəklikdən götürür. İlenin uzunluğu 1439 km təşkil edir. Bunun 815 km (56,6%) Qazaxıstan ərazisindən axır. Ölkənin iri çaylarından hesab edilir. Çay qərbə istiqamətlənərək Balxaş gölünə tökülür. Çay gölün hidrologiyasına böyük təsir göstərir. Belə ki, gölə İle çayının töküldüyü hissə şirin sulu olduğu halda qərb hissənin suyu şordur. İlenin axdığı dərənin yaxınlığında Çin ərazisində hündürlüyü 6350 m olan dağ vardır.

## Deltası
Çay Balxaş gölünə töküldüyü yerdə iri delta əmələ gətirir. Deltada çay kiçik qollara ayrılır. Qollar arasında ən irisi Janatasdır. Deltada Kuyqan yaşayış məntəqəsi yerləşitşir. Balxaş gölü kimi delata düzənlik ərazisindədir.

## Qolları

İlenin nisbətən iri qolları: Qurtı, Qaskelen, Talğar, Türgen, Şelek, Şarın, Qorğas, Qaş, Kyunes, Köksu, Aqiaz, Muzart, Bayanköl. Çay və bulaqların böyük əksəriyyəti Cunqar Alatausundan başlanğıcını götürür.

## Yaşayış məntəqələri
Sahillərində Baqanas, Qapşağay, Qulca, Qukyore, Tamukun, Salakun, Dadou, Kalatuox, Kuolakun, Aşağı Tekes, Tuobi Erkun, Yuxarı Tekes və Dubin kimi yaşayış məntəqələri vardır.

## Tarixi
Çay XX əsrin əvvələrinə qədər Çinə gedən karvanlar üçün əhəmiyyətli yol hesab edilirdi. Səhra və quru çöllərin ortası ilə axan çay insanlar üçün böyük əhəmiyyətə malik olmusdur və bu gündə aktuallığını itirmir. Hazırda isə çay ətrafına gələnlərin böyük əhsəriyyəti turistərdir ki, onlarda İledən Balxaşa təşkil oluna turistik maşrutlar üzrə tərəkət edirlər. Cənub hissədən İleyə Çarım çayı tölülür. Çarım özünün kanyonu ilə məşhurdur. Çarımın İle töküldüyü yerdən bir qədər aralıda məşhur *Oxuyan barxan* və çay üzərində yerləşən Qapşağay səddi yerləşir. İlenin çay sahilində Altın-Emel milli parkı vardır. Parkda Qulan və Prjevalski atı yayılmışdır.
Mahmud Kaşğari 1072–74-cü illərdə yazdığı Divani Lüğət əl-Türk əsərində çay haqqında məlumat verərək onun türk məşəlli olmasını bildirmişdir

İle çayında 1729-cu ildə kazaxlarla cunqarlarla döyüş baş vermişdir.

## İqtisadi əhəmiyyəti
Çayın əsasən dərin dərələrlə axması onun suyunun əkinçiliyinə cəlb olunmasına imkan vermir. Çayın suyundan istifadə etmək məqsədi ilə 1965–1970-ci illərdə İle şəhəri yaxınlığında, Almatı Taldıqorğan avtomagistralı boyunca Qapşağay SES inşa edilmişdir (Almatıda 70 km aralıda). Burada Qapşağay şəhərçiyi salınır. 2004-cü ildə Qapşağay SES yaxınlığında *Köçəri* filmi çəkilmişdir.

Hazırda Çin ərazisində İle çayından Tarim çökəkliyinin qərbinə su kanalının tikintisi planlaşdırılır].

## İstinadlar

## Mənbə
* İlinin balıqlar aləmi
* İli düzənliyi
Birəli

**Birəli** — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Vedi (Ararat) rayonunda kənd.

## Tarixi
Kəndin başqa adı Pirli olmuşdur. Rayon mərkəzindən 32 km məsafədə, Xaçdağının ətəyində yerləşir. 1590-cı il tarixli "İrəvan əyalətinin müfessəl dəftəri"ndə Pirilər formasında, 1728-ci ildə tərtib edilmiş "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri" ndə Yuxarı Pirli, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Birəli kimi qeyd edilmişdir.

## Toponimi
Birəli toponimi Pirilər toponiminin dəyişdirilmiş formasıdır. Kəndin qədim, ilkin adlarına (Pirilər, Pirli) istinad edib bu qənaətə gəlirik ki, toponim pirilər//pirli etnonimi əsasında forlmalaşmışdır. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 3. VII.1968-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Lancar qoyulmuşdur. XIX əsrdə Batum əyalətinin Artvin dairəsində Brili, həmin əyalətin Batum dairəsində Brili, Tiflis quberniyasının Qori qəzasında Brili, Kutais quberniyasının Raçin qəzasında Brili, Şimali Qafqazda Vladiqafqaz əyalətində Bira-Jenq, Baki quberniyasının Cavad qəzasında Bir-Alambek, Ter əyalətində Bir Ağqan, Zəngəzur qəzasında Birulu toponimləri ilə mənşəcə eynidir. Bu toponimlərin bə'ziləri Altay-türk dilərində birə "kiçik çay" sözündəndir. Məsələn, Amur çayının Böyük Birə və Kiçik Birə qolları vardır (yenə orada). Naxçıvanda (Şərur rayonunda) bir çay Birəliçay adlanır, lakin XIX əsrdə İrəvan quberniyasında Aşağı Pirili və Yuxarı Pirili, hazırda Azərbaycanda Böyük Pirəli və Kiçik Pirəli (Qəbələ rayonu) kənd adları, ehtimal ki, tayfa adından ibarətdir. 1593-cü ilə aid mənbədə "Gəncə sancağının Ahiştabad aranında" (yə'ni qışlağında) Peyrəlu tayfasının yaşaması qeyd olunmuşdur	

## Əhalisi
1948-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana köçürülmüş və ermənilər yerləşdirilmişdir.

## İstinadlar
Daşlı (Vedibasar)

**Daşlı** — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Vedi (Ararat) rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 3&nbsp;km məsafədə, Vedi çayının yanında yerləşir. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Toponim Azərbaycan dilində işlənən daş sözünə çoxluq mənası ifadə edən -lı şəkilçisinin
qoşulması əsasında yaranıb. Relyeflə bağlı yaranan toponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.

Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 3.VII.1968-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Daştakar («daşt» çöl,
«kar» daş deməkdir) qoyulub.

## Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 84 nəfər, 1873-cü ildə 147 nəfər, 1886-cı ildə 135 nəfər, 1897-ci ildə 184
nəfər, 1904-cü ildə 238 nəfər, 1914-cü ildə 261 nəfər, 1916-cı ildə 171 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.

1918-ci ildə ermənilər tərəfindən azərbaycanlılar qovulmuş və xaricdən İran və Türkiyədən ermənilər köçürülərək burada yerləşdirilməyə başlamışdır. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra kənddən qovulmuş sağ qalan azərbaycanlılar öz doğma ocaqlarına dönə bilmişlər. Kənddə ermənilərlə yanaşı 1922-ci ildə 93 nəfər, 1926-cı ildə 95 nəfər, 1931-ci ildə 117 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.

1947-1948-ci illərdə SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə azərbaycanlılar tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya edilərək Azərbaycana köçürülmüşdür. İndi burada yalnız ermənilər yaşayır.

## İstinadlar
İmperator saray muzeyi

**İmperator saray muzeyi** (ənənəvi Çin heroqlifləri ilə: 國立故宮博物院, sadələşdirilmiş Çin heroqlifləri ilə: 国立故宫博物院, Pinyin (pīnyīn) — Çin yazısının ən çox istifadə olunan latın transkripsiyası sistemi ilə: Guólì Gùgōng Bówùyùan, Palladiya — Çin yazısının rus dilində ümumi qəbul edilmiş transkripsiya sistemi ilə: Голи Гугун Боуюань,- hərfi mənada: Milli muzey "Keçmiş imperator sarayı", ingilis dilində: National Palace Museum) — Çin Respublikasının (Tayvan) paytaxtı Taybey şəhərində bədii-tarixi muzey. Ziyarətçilərinin sayına görə dünyada yeddinci muzey. Ədəbiyyatda ən çox "Ququn (Gugong) muzeyi kimi (Çinin paytaxtında da bu adda muzey olmasına baxmayaraq) də tanınır.

## Ümumi məlumat
Taybey şəhərindəki imperator saray muzeyi Çin sivilizasiyasının neolit dövründən Tsin imperiyasının süqutuna qədər 8 min ildən çox dövrünü əhatə edən tarixinə və mədəniyyətinə aid maddı-mədəniyyət nümunələrindən ibarət kolleksiyasının toplandığı zəngin bir muzeydir . Muzeyin kolleksiyasında 697 490 əşya vardır, onların əksəriyyəti əvvəllər imperator Tsyanlunun kolleksiyasında olmuşdur. Muzeyin geniş zallarında həmişə ən yaxşı eksponatlar nümayiş etdirilir, eksponatların əksəriyyəti — rəssamlıq və qrafika əsərləri, nefritdən, farfordan, tuncdan hazırlanmış əşyalar vaxtaşırı olaraq ehtiyatda saxlanılanlarla əvəz olunur.

Muzeyin kolleksiyası aşağıdakl bölmələrdən ibarətdir:
* tunc heykəltaraşlıq
* kalliqrafiya
* rəssamlıq
* nefritdən hazırlanmış əşyalar
* keramika
* nadir kitablar
* tarixi sənədlər
* qiymətli paltarlar, bəzək və yardımçı əşyalar

Hazırda muzeydə 93 minə yaxın kalliqrafiya abidələri, farfor və nefritdən, digər yarımqiymətli hazırlanməş əşyalar, rəssamlıq ərərləri (peyzajlar və portretlər), 562 min köhnə kitablar və sənədlər saxlanılmaqdadır. Bu siyahıya, həmçinin 13 000 ədəd tuncdan hazırlanmış əşyalar, 7 500 ədəd şəkil, 6 000 ədəd kalliqrafiya əsərləri. 13 500 ədəd nefritdən hazırlanmış əşya və həmçinin kifayət qədər köhnə pullar, paltarlar və bəzək əşyaları və sair maddi-mədəniyyət əşyaları vardır.

Muzey 10 oktyabr 1925-ci ildə Pekində, şəhərin qadağan olunmuş hissəsində açılmışdır. 1948-ci ilin fevralında, Çində vətəndaş müharibəsi zamanı bu kolleksiyanın xeyli hissəsi Tayvana daşınmışdır. Həmin dövrdə Pekindən dəniz yolu vasitəsilə muzeyin ən qiymətli əşyalarından ibarət 972 yeşik eksponat daşınmışdır. Tayvana gətirildikdən sonra bu eksponatlardan ibarət yeşiklər bir müddət dəmiryol anbarlarında, sonralar isə şəkər zavodunun anbarlarında saxlanılmışdır. Daha sonra, 1964-cü ilin martından 1965-ci ilin aprelinədək olan dövrlərdə xüsusi muzey kompleksi inşa edilənədək bu eksponatlar müxtəlif muzeylərində saxlanılmışdır. Yeni muzey 12 noyabr 1965-ci ildə açılmışdır.

2016-cı ildə Taybeydəki imperator saray muzeyinə 6 142 892 adam ziyarət etmişdir.

İmperator saray muzeyinin direktoru Çjou Kuntsin (Çin dilində:周功鑫) Tayvan hökumətinin üzvüdür və birbaşa ölkənin baş nazirinə tabedir.

## Xarici keçid
* İmperator saray muzeyinin rəsmi saytı

## İstinadlar
My name is İntiqam 2: Moldova

## Mövzu
İntiqam Ağayev artıq Moldovaya yollanır. Səyavuş və İntiqam çalışırlar ki, İntiqam Kişinyovun meri seçilsin. Ancaq onun rəqibi Qabriel onun mer seçilməsinə mane olur. Və bu zaman onların sərgüzəştləri davam edir. İntiqam köməyə dostu Dünyamalını çağırır. Dünyamalı ona kömək edir. İntiqamın üzərindən Qabrielin yerləşdirdiyi kameranı çıxardır. İntiqam və Qabriel televizora səs verməyə çıxırlar. Səs vermədə ən çox səslə Qabriel qalib olur. İntiqamın atası onu geri gətirir. Artıq İntiqamın toyudur. Ancaq ondan hamilə olan qız geri qayıdır.

## Yaradıcı heyət

Quruluşçu Rejissor: İlham Yaşaroğlu

Əsərin müəllifi: Fariz Əliyev

Ideya müəllifi: Fariz Əliyev

Ssenari müəllifi: Ənvər Abbasov, Fariz Əliyev, Samid Ağayev, İlham Yaşaroğlu

Quruluşçu Operator: Rəşad Qarayev

Quruluşçu Rəssam: 
İqbal Ağayev  Maqsud Məmmədov

Səs: PicMus

Rejissor Asistenti: Bəhruz Mustafayev

Rəssam Asistenti: Azər Orucov

İşıqçı: Valeriu Şhova

Montaj: İlham Yaşaroğlu

Operator: Elvin Mustafayev

Stediacem operatoru: Elvin Mustafayev

Səs operatoru: Orxan Ağalarov

Boom operatoru: Rüstəm Rüstəmov

Səs montajı: Orxan Həsənov

Musiqi və səs effektləri: İslam Şirvani

Səs miksajı: ProMete

Balanslama: İslam Şirvani və ProMete

Qrafika: İlkin Eminov

Color collection: Valeriu Şhova

Fokus — Poller: Ruhin Mirzəyev

Texniki Redaktor: ProMete

İcraçı prodüser: Kamran Ağabalıyev

İnzibatçı: İsmayıl Bağırov, Böyükağa Axundov, Vüsal Cabbarov

Sürücülər: Elşən Vahidov, Mübariz Şahbazov

Fotoqraf: Asif Əliyev

Afişa: Taleh Kərimli

Contect menecer: Azər Ağayev

## Aktyorlar

Müşfiq Şahverdiyev—İntiqam Ağayev

İlkin Misgərli—Səyavuş

Ənvər Abbasov—Dünyamalı

Miraslan Ağayev—Dünyamalının atası

Adil Zeynalov—Abuzər

Niftulla Əsgərov—Abış Ağayev

Qızılgül Quliyeva—Qızılgül Ağayeva

İon Mocaranu—Qabriel

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
Filmi izlə
İli-Qazax Muxtar dairəsi

**İli-Qazax Muxtar dairəsi** (; ; ) — Çinin Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu ərazisinə daxil olan muxtar dairə. Dairə Çinin şimal-şərq hissində yerləşir.

## Tarixi
1757-ci ildə Cunqar xanlığının çinlilərin Sin sülaləsi imperatoru Aysinqioro Xunlinin hakimiyyəti dönəmində varlığına son qoması ilə ərazi çinlilərin əlinə keçir. 1761-ci ildə ərazidə Sinszyan (Yeni Torpaq) vilayəti yaradılır. İli çayı vadisində isə uyğur və qazaxların köçəri icmaları dərbəst yaşıyırdılar. Hətta ərazinin bir qismi Böyük Cuzun tərkibinə daxil idi. XIX əsrdə İli vilayəti ərazisində müstəqil İli sultanlığı yaradılır. Rusiya İmperiyası ilə münaqişədə sultanlıq müstəqilliyini itirərək imperiyanın tərkibinə keçir. Rusiya bir müddət sonra Sin imperiyası ilə imzaladığı Livadiy və Peterbur anlaşmaları ilə İli sultanlığının ərazisini Çinə qaytarır.

1916-ci ildə Rusiya ipmeriyasında yaşayan bir qrup qazaklar təqiblərə və işgəncələrə məruz qalmamaq məqsədi ilə bu əraziyə pənah aparmışlar.
Rusiya vətəndaş müharibəsi zamanı ağlar, qazaxlar və uyğurlar əraziyə köç etmişlər.

1930-cı illərdə qazaxlar, uyğurlar, tatarlar və özbəklər artıq SSRİ-dən, Qazaxıstanda  baş verən açlıqdan (1932-1933) və komunistlərin təqiblərindən əraziyə kütləvi şəkildə pənah gətirmişdilər.

1950-ci ildə ərazidə İli rayonu (伊犁专区) yaradılır və 12 uezdə bölünür.

1954-ci ildə bölgədə ərazinin etnik xüsusiyyətləri nəzərə alınaraq İli-Qazax Muxtar dairəsi yaradılır. 1955-ci ildə dairənin ərazisinə İli, Altay və Taçen rayonları daxil edilir.

1962-ci ildə Çində ölkə əhalisinin çinliləşdirilməsinə etiraz olaraq SSRİ-yə köç etmişlər.

1970-ci ildə Taçendə Çuquçaq vilayəti təşkil edilir. 
10 sentyabr 1975-ci ildə İli-Qazax Muxtar dairəsinin inzibati mərkəsi Kulcadan Kuytun şəhərinə köçürülür.

## Coğrafiyası və inzibati bölgüsü

İli-Qazax Muxtar dairəsi Tyan-Şan dağları ilə iki hissəyə bölünür. Tyan-Şandan şimalda Cunqariyada Altay və Çuquçak vilayətləri, həmçinin Kuytun uezdi yerləşir. Tyan-Şan dağlarından cənubda dairənin dalan hissəsi yerləşir. Dairənin tərkibinə 2 Şəhər Uezdi, 7 Uezd və 1 Muxtar Uezd  daxildir.  

## Ərazisi və Əhalisi
Dairənin  273.200&nbsp;km² təşkil edir. Ərazinin böyük hissəsi səhralıqlardan ibarətdir. Kontinental ilqimə malik ərazidə əhalinin bir hissəsi köçəri həyat sürür. Dairədə 2000-ci ilə olan məlumata əsasən 3.880.000 nəfər yaşayır. Əhalinin milli tərkibi Çinlilər (Xanlılar) 45,2 %, Qazaxlar 25,4 %, Uyğurlar 15,9 %, Dunqanlar (8,3 %), Monqollar (1,69 %), Sibolardan (0,83 %) ibarətdir. Daiənin mərkəzi Kulca şəhəridir. Ən böyük şəhər isə Altaydır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Subdivision info (in Simplified Chinese)
* A TALE OF TWO CITIES: NEW MUSEUMS FOR YINING AND URUMQI   "CHINA HERITAGE NEWSLETTER", China Heritage Project, The Australian National University. ISSN 1833-8461. No. 3, September 2005. (Talks about Ili Kazak Autonomous Prefecture Museum in Yining).

## Həmçinin bax
* Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu
* Qızılsu-Qırğız Muxtar dairəsi
Malay Federasiyası

**Malay Federasiyası** () — 1948-ci ildən 1963-cü ilə qədər mövcud olan 11 ştatın bir federasiyası (9 Malay sultanlığı və ingilis yaşayış yerləri Pinanq və Malakka) . Paytaxtı — Kuala Lumpur.
## Tarixi
1946-cı ildə bu 11 ştatdan vahid ingilis müstəmləkəsi - Malay ittifaqı təşkil olundu . Malay millətçilərinin kəskin mübarizəsi və etiraz çıxışlarının güclənməsi nəticəsində ittifaq tezliklə dağıldı və 1948-ci ilin yanvarından Malay ittifaqı Malay Federasiyası halında təşkil olundu.

Malay ittifaqının tərkibində hüquq və imtiyazlarından məhrum olan Malay sultanları Federasiyanın tərkibində dövlət başçısı mövqelərinin bərpa olunmasına nail oldular. Malay sultanlıqları Böyük Britaniyanın protektoratlıqları oldular, Pinanq və Malakka isə Britaniya müstəmləkə əraziləri kimi qalmaqda davam edirdilər.

31 avqust 1957-ci ildə  Federasiya Millətlər cəmiyyətinin tərkibində müstəqillik hüququ əldə etdi və BMT-nin üzvü oldu . .
 
1963-cü ildə Malay Federasiyası, Sinqapur, Saravak və Şimali Borneo Malayziya dövlətində birləşdilər , 9 avqust 1965-ci ildə Sinqapur Malayziyadan ayrılaraq müstəqil dövlət oldu .
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Colonial administration records (migrated archives): Malaya at The National Archives (Pg. 52)
* The UK Statute Law Database: Federation of Malaya Independence Act 1957 (c. 60)
* United Nations Treaty Collection: No.10760: Agreement relating to Malaysia
Melodi Qardo

**Melody Gardot** () — Qremmi mükafatçısı, yazıçı, bəstəkar.

## Həyatı
Melodi Qardot 2 fevral 1985-ci ildə doğulmuşdur. Ona blyuz və caz musiqisində Cudi Qarland Cenis Coplin Mayls Deyvis Dyuk Ellinqton Stan Qetz və Corc Göşvinin böyük təsiri olmuşdur. Onu həm də Nina Simyone ilə müqayisə edirlər. Qardot buddizmi öyrənir. O həm də özünü dünya vətəndaşı adlandırır. 2003cü ildə Filadelfiyada ağır yol qəzası keçirmişdir. Belə ki o işıqforun qırmızı işığına məhəl qoymamış və ağır qəza nəticəsində başından onurğa sütunundan ciddi xəsarət almış çanağının iki yerdən qırmışdır. Qəza onun həm də yaddaşının bir müddətinə pozulmasına da səbəb olmuşdur. Müalicədən sonra o yenidən musiqi karyerasına davam etmiş və 5 musiqidən ibarət Some Lessons: The Bedroom Sessions adlı EP albomunu öz prodüerliyi ilə buraxmışdır.

Musiqiyə o 9 yaşından başlamış Filadelfiyada piano dərsləri almışdır. Onun xəstəxanda olmağının müğənni üçün ən böyük faydası gitarda ifa etməyi öyrənməsidir. 2006ci ildə o ilk albomu olan Worrisome Heart-ı ardından ikinci albom olan My One and Only Thrill albomlarını dinləyicilərə təqdim etmişdir. İkinci albomdan olan "Who Will Comfort Me?" mahnısı Smooth Jazz radiosunda ilk 10luğda olmuşdur. Həmçinin o 2009da yeni EP albomu olan Live from SoHo-nu bitirmişdir. O 2007ci ildə Beynəlxalq Gənc Solist mükafatı ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar
40-cı Saturn mükafatı

**40-cı Saturn mükafatı** — 2014-cü ilin ən yaxşı elmi fantastika, fentezi, qorxu filmi və digər janrlarda olan filmlərə, seriallara və ev buraxılışlarına Elmi Fantastika, Fentezi və Qorxulu Filmlər Akademiyası () tərəfindən verilən mükafatdır. Nominasiyalar 25 fevral 2014-cü ildə elan edilmişdi. Mərasim 26 iyun 2014-cü ildə baş tutumuşdu.

## Qaliblər və nominasiyalar

### Film
Nankin Universiteti

**Nankin Universiteti** () — Çin Xalq Respublikasının Nankin şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Universitetin əsası 1902-ci ildə qoyulmuşdur.

Çində qızların qəbul edildiyi ilk ali məktəbdir.

1937-ci il İkinci Çin-Yapon müharibəsi dövründə Nankin Universiteti Tsinxua və Pekin Milli universitetləri ilə, daha sonra isə Kunmin əyalətində yerləşən Birləşmiş Cənub-Qərbi Milli Universiteti ilə Çanqşa şəhərində **Çanqşa Müvəqqəti Universiteti** adı altında birləşdirilmişdir.

## Kitabxanası
Universitetin zəngin kitabxana fondu var.

## Xarici əlaqələri
Şərqi Asiya Tədqiqat Universitetləri Assosiasiyasının üzvüdür.

## Reytinqi

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Harbin Texnologiya İnstitutu

**Harbin Texnologiya İnstitutu** () — Çin Xalq Respublikasının Harbin şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
İnstitutun əsası 1920-ci ildə qoyulmuşdur.

## Kitabxanası
İnstitutun zəngin kitabxana fondu var.

## Reytinqi

## Həmçinin bax

*Pekin Texnologiya İnstitutu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Udey Hüseyn

Uday Hüseyn Al-Tikrit (18 iyun 1964, Bağdad — 22 iyul 2003, Mosul), keçmiş İraq lideri Səddam Hüseyn'in böyük oğludur.

Səddam Fədailəri ilə bir çox media quruluşunun başında olmuşdur. Gənclik Televiziyası və Babil qəzetinin sahibi olan Udey ayrıca həftəlik 7 qəzet, televiziya kanalları, bir gecə klubu və aralarında İngilis musiqi parçaları da çalan bir kanalın da olduğu çoxlu sayda radionun sahibi olmuşdur.

Udeyin də qardaşı Qusey kimi ən böyük qazancının neft qaçaqçılığı olduğu deyilirdi. 1998-ci ildə Babil Universitesində "soyuq müharibənin ardından dünya" adlı 400 səhifəlik tezis ilə doktorluq ali dərəcəsi alan Udey 2000-ci ildə də İraq Milli Məclisinin üzvü idi. Olimpiya Komitəsi və Jurnalistlər Birliyinin rəhbərliklərini də məhz Udey etmişdir. 22 İyul 2003-cü il tarixində ABŞ əsgərlərinin keçirdiyi basqınında, qardaşı Qusey ilə birlikdə Mosulda öldürülmüşdür.

İblisin əkizi filmində Udey Hüseynin həyatı əsas mövzu obyektidir.

## İstinadlar
Yaponiya imperiyası

**Yaponiya imperiyası** ( *Day Nippon Teykoku, Böyük Yapon İmperiyası*) - 3 yanvar 1868-ci ildən 3 may 1947-ci ilə qədər mövcud olmuş dövlət. Hüquqi olaraq bu termini Yaponiyaya 29 noyabr 1890-cı ildən 3 may 1947-ci ilə kimi olan dövrdə tətbiq etmək olar.

## Tarixi
Siyasi olaraq Yaponiya imperiyasının başlanğıcını 9 noyabr 1867-ci ildə impertor hakimiyyətinin qayıtmasını göstərmək olar. Bu hakimiyyət 2 sentyabr 1945-ci il kapitulyasiyasına kimi davam edib. Bu dövrdə Yaponiya konstitusiyası hakimiyyətin hökumət və dövlət başçısı olan imperatora qaytarılmasını bəyan edirdi. Faktiki olaraq imperiya 1871-ci ildən müharibəsonrası konstitusiyanın qəbul edildiyi 1947-ci ilə kimi davam etdi. Yaponiya imperiyasının tarixini üç yerə bölmək olar: Meyci dövrü (1867-1912), Taysö dövrü (1912-1926) və Söva dövründə (1921-1989) Xiroxito hakimiyyətinin ilk 21 ili.

## Həmçinin bax
* Yaponiya
* Yaponiya İmperator Ordusu
* İkinci Dünya müharibəsi
* Sakit okean cəbhəsi
* Yaponiya tarixi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Ensiklopediya 
* Yaponiya İmperiyası haqqında məlumat