Luis Alberto Lakalye Pou

**Luis Alberto Lakalye Pou** (; ) — Uruqvaylı siyasətçi və hüquqşünas, Milli Nümayəndə (2000–2015), Baş Assambleyanın aşağı palatasının sədri (2011–2012-ci illərdə), Uruqvayın senatoru (2015–2019-cu illərdə), Uruqvayın 42-ci Prezidenti (2020-ci ildən).

## Həyatı
Lakalye Pou 11 avqust 1973-cü ildə paytaxt Montevideoda anadan olmuşdur. Lakalye Pou ölkə hökuməti ilə tarixi əlaqələri olmuş bir ailədən gəlir; keçmiş prezident Luis Alberto Lakalye və keçmiş birinci xanım və senator Xulia Pounun oğludur. Onun Pilar və Xuan Xose adlı iki bacısı var və Luis Alberto de Herreranın ata nəvəsidir. O, həm də siyasi xadim Joaquin Suarezin uzaq qohumudur.

Lakalye Pou uşaqlıq və yeniyetməlik illərində Pocitos məhəlləsində yaşayıb. Atası 1990-cı ildə prezident vəzifəsinə başlayanda ailəsi Pradodakı Suarez prezident iqamətgahına köçmüşdür. 14 yaşında, ABŞ-də tibbi məsləhətləşmə zamanı böyümə hormonu ilə problemi olduğu ortaya çıxdı. Yetkinlərin 1.70 metr boyuna çatmasına imkan verən hormonal enjeksiyonlarla müalicə almışdır. O, gənclik illərində sörfinqlə məşğul olmuş, həmçinin Montevideo Kriket Klubunda futbol oynamışdır. İngilis Montevideo məktəblərində təhsil almışdır. 1993-cü ildə hüquq təhsili almaq üçün Uruqvay Katolik Universitetinə daxil olmuş, 1998-ci ildə oranı bitirmişdir.

## Siyasi karyerası
1999-cu il ümumi seçkilərində Lakalye Pou 2000–2005-ci illər üçün Canelones nümayəndəsi seçildi. 2004-cü ildə ulu babası Luis Alberto de Herrera tərəfindən qurulan bir hərəkat olan milli partiyanın azğın fraksiyasından yenidən seçildi. Lakalye Pou, 2010-cu il bələdiyyə seçkilərində 22,82% səs toplayan və geniş cəbhə"dən Marcos Carambula tərəfindən məğlub olaraq Kanelonların İntendantına namizəd idi. O, 404 (Montevideo) və 400 (Canelones) siyasi siyahılarına rəhbərlik etmişdir.

## Prezidentliyə namizədliyi
### 2014

30 mart 2014-cü ildə Lacalle Pou prezidentliyə namizədliyini irəli sürdü. 1 iyun 2014-cü ildə respublika senatoru seçildiyi oktyabr prezident seçkilərində Partiyasından namizəd göstərilmişdir. 30 noyabr 2014-cü il prezident seçkilərinin ikinci turunda məğlub olmuşdur.

### 2019

2019-cu il prezident seçkilərində Lakalye Pou Enrike Antia, Karlos Yafiliyola, Xorxe Larranaqa və yeni namizəd Xuan Sartori ilə mübarizə apardı. Lakalye Pou səslərin 53%-ni qazandı və bu, Beatris Argimonu iyunun 30-a keçən gecə vitse-prezidentliyə namizəd elan etmək üçün kifayət etdi.

27 oktyabr 2019-cu il, bazar günü keçirilən 2019-cu il ümumi seçkilərinin birinci turunda o, 28,62% səslə ikinci yeri qazandı. Prezidentliyə namizədlərdən heç biri səs çoxluğu qazana bilmədiyi üçün noyabrın 24-də seçkilərin ikinci turu keçirilmişdir. İkinci turda Luis Lakalye Pou qeyri-rəsmi səslərin 48,71%-ni qazandı. Rəqibi, "geniş cəbhə"nin namizədi və keçmiş Montevideo intendenti Martines səslərin 47,51%-ni qazandı. Lakalye Pou qeyri-rəsmi olaraq özünü qalib elan etdi, çünki artıq hesablanmış səslər geri dönməz bir tendensiyaya işarə etdi. Martines 28 noyabr 2019-cu ildə məğlubiyyətini etiraf etdi. Noyabrın 30-da ümumi səslərin 48,8%-ni toplayan Lakalye Pounun 47,3% səs toplayan Martines üzərində qələbəsi təsdiqləndi. O, 1995-ci ildə atası vəzifədən getdikdən sonra prezidentliyə qalib gələn ilk Milli/Blanco namizədi idi.

## Uruqvay prezidenti
Lakalye 2020-ci il martın 1-də vəzifəsinin icrasına başlayıb. Baş Assambleya qarşısındakı konstitusiya andından sonra o, vitse-prezident Beatriz Argimon ilə birlikdə ulu babası Luis Alberto de Herrera məxsus olan 1937-ci il istehsalı olan Ford V8 kabrioletində Libertador prospekti boyunca parad keçirmişdir. Parad Müstəqillik meydanında sona çatmış, burada o, prezidentlik kəmərini vəzifəsini başa vuran Tabare Vaskesdən qəbul etmişdir.

Seçki kampaniyası zamanı dövlət kəsirini azaltmaq üçün dövlət xərclərini azaltacağına söz verdi. Liberal olduğunu iddia edərək, "vergi təzyiqi" qarşısında iş adamlarına üstünlük vermək istədiyini bəyan etdi. O, inauqurasiyadan əvvəl zəngin əcnəbiləri cəlb etmək üçün cəlbedici vergi siyasətinin qurulmasını təklif edib. Solçu Frente Amplio partiyası keçmişdə olduğu kimi yenidən "vergi cənnətinə" çevrilmək riski ilə üzləşən ölkə üçün "geriyə" səbəb ola biləcək təşəbbüsləri pisləyirdi.

### Kabinet

Lakalye 16 dekabr 2019-cu ildə Milli Partiya, Kolorado Partiyası, Açıq Kabildo, Müstəqil Partiya və Xalq Partiyasından ibarət "çoxrəngli koalisiya" seçki ittifaqı tərəfindən qurulan Nazirlər Kabinetinin qurulduğunu elan etdi. O, "xalqla çox danışan hökumət" yaratmaq istədiyini bəyan etdi.

## Xarici siyasəti
Lakalye Pounun prezidentliyinin ilk günlərində Uruqvayın beynəlxalq münasibətləri əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdi. Vəzifəyə gəldikdən sonra Venesueladakı Nicholas Maduro hökumətini qınadı. Lacalle onu andiçmə mərasiminə dəvət etməməyə qərar verərək, "bu, baxacağım şəxsi qərardır. Bu Ofis deyil, protokol deyil, bu qərarı verən şəxsimdir". Kuba və Nikaraqua prezidentləri də dəvət olunmamışdır. Bununla belə, Lakalye hökuməti Quaidonu Venesuelanın qanuni prezidenti kimi tanımaqdan imtina etdi və əvəzində onu Milli Assambleyanın sədri kimi tanıdı və bildirdi ki, Quaidonu eyni zamanda Maduronun hakimiyyətdə olduğu kimi tanımaq "hələlik ata bilməyəcəyimiz bir addımdır". 2021-ci ilin yanvarında Lakalye hökuməti yeni Milli Assambleyanı tanımaqdan imtina etdi və Maduronun "diktator rejimi"nin "qanunun aliliyini" pozduğunu bəyan etdi.

Lakalye hökuməti, Uruqvayın Cənubi Amerika Millətlər İttifaqından (UNASUR) çıxarılmasını əmr etdi və bunun "ölkənin birləşmə məqsədlərinə zidd olaraq ideoloji siyasi ittifaqa çevrilmiş bir təşkilat olduğu" üçün baş verdiyini iddia etdi. Bundan əlavə, ölkənin Amerikalararası Qarşılıqlı Yardım Müqaviləsinə (TİAR) qayıdacağını və hökumətin Luis Almaqronu Amerika Dövlətləri Təşkilatının prezidenti seçilməsində dəstəkləyəcəyi bildirilmişdir. Lakalye ümumi xarici ödənişlər kimi Cənub Ümumi Bazarının (MERCOSUR) qaydalarının çevikləşdirilməsinin tərəfdarı olmuşdur. O, azad ticarət zonasının dərinləşdirilməsini də təklif etmişdir. Lakalye Pou hökuməti Rusiyanın 2022-ci ilin fevralında Ukraynaya müdaxiləsini pisləyib və münaqişənin "sülh və davamlı" həlli kimi Minsk razılaşmalarının tətbiqini müdafiə edib. İsrail-Həmas müharibəsi zamanı o, HƏMAS-ın hərəkətlərini terrorizm kimi pisləyərək, İsrail xalqı ilə həmrəy olduğunu bildirib. Lakalye hökuməti Yeni Zelandiyada Trans-Sakit Okean Tərəfdaşlığına daxil olmaq üçün də müraciət edib.

### Covid-19 pandemiyası

COVID-19 pandemiyası Lakalye Pounun prezidentliyinin ilk günlərində meydana gəlmişdir. Martın 14-də Lakalye ictimai çıxışların ləğv edilməsini və bəzi ictimai yerlərin bağlanmasını tələb etdi. Maarifləndirmə kampaniyası başladıldı və vətəndaşlara evdə qalmaları tövsiyə edildi. Dövlət və özəl məktəblərdə dərslərin iki həftəlik dayandırılması da elan edildi. Martın 16-da Lakalye Karrasko Beynəlxalq Hava Limanı istisna olmaqla, bütün sərhəd keçidlərini bağlamaq əmri verdi. Argentina ilə sərhəd martın 17-də gecə yarısından bağlanmışdır.

Lakalye "şəxsiyyət azadlığını" əsas gətirərək karantin tətbiq etməkdən imtina etmişdir. 17 aprel tarixində rəhbərliyinin hökumətə məsləhət vermək üçün metod və tədqiqatları təyin edəcək ekspertlərdən ibarət bir qrup yaratmağa qərar verdiyini bildirdi. Ekspertlər: riyaziyyatçı, elektrik mühəndisi və Latın Amerikası Elmlər Akademiyasının akademiki Fernando Paqanini; ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının ilk uruqvaylı alimi və Uruqvay Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti Dr. Rafael Radi; və Milli Tibb Akademiyasının prezidenti və 2019-cu ildə Ümumdünya Qastroenterologiya Təşkilatı tərəfindən magistr dərəcəsinə layiq görülmüş Dr. Henri Koen. Qrup 14 aydan sonra dağıldı.

### 2022 referendumu

2020-ci ilin aprelində Lakalye administrasiyası Konstitusiyanın 168-ci maddəsinə uyğun olaraq Hökumətin İcraedici Qolunun səlahiyyətləri haqqında "təcili baxılmalı" qanun layihəsini təqdim etdi. Bu layihə iqtisadiyyat, ictimai təhlükəsizlik, təhsil və iş kimi müxtəlif sahələrdə dəyişiklikləri özündə ehtiva edirdi. O, həm Senat, həm də Nümayəndələr Palatası tərəfindən təsdiqləndi və 9 iyul 2020-ci ildə qüvvəyə mindi. Qanuna müxalifəti PIT-CNT milli həmkarlar ittifaqı mərkəzi və müxalifət partiyası olan "geniş cəbhə" təmsil etdi və qanunun 135 maddəsi ilə referenduma müraciət etmək üçün imza toplama kampaniyasına başladı. Nəhayət, 27 mart 2022-ci ildə referendum keçirildi və bu Qanunun 135 maddəsinin ləğv edilməməsi seçiminə seçicilərin 50% — i, ləğv seçiminə isə 48% səs verdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər