open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Şəki hakimliyi

**Şəki hakimliyi** — 1551-ci ilə qədər, əsasən indiki Azərbaycan Respublikasının şimal-qərbində, qismən də indiki Gürcüstan Respublikasının şərqi və Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasının cənub ərazisində mövcud olmuş dövlət. Əvvəl monqol mənşəli Orlat sülaləsi tərəfindən, sonra isə islam dinini qəbul etmiş Qara Keşiş oğlu və onun nəslindən olan hökmdarlar tərəfindən idarə edilmişdir. Bu dövlətin ərazisi qərbdə Tiflis şəhəri yaxınlığından, şərqə – Qəbələ şəhəri yaxınlığına qədər, cənubda Kür çayından Böyük Qafqaz sıra dağlarına qədər, hətta bəzi məlumatlara görə daha şimala – Dərbənd şəhəri yaxınlığına qədər uzanmışdı.

## Mədəni mühit
XIV əsrin sonlarında yaranan Şəki hakimliyini idarə etmiş Orlat sülaləsi azərbaycanlılaşmış türkdilli monqol sülaləsi idi. Bu sülalənin ən azı iki nümayəndəsi elmə məlumdur (Seyid Əli Orlat və Seyid Əhməd Orlat).

## Hökmdarlar

### Orlat sülaləsindən olanlar
* **[[Seyid Əli Orlat]]**, təxminən 1393–1399
* **[[Seyid Əhməd Orlat]]**, 1399 — təxminən 1423/1424

### Sülaləsi dəqiq məlum olmayanlar
* **[[Əli inaq]]**, ən geci 1435 — ən azı 1435
* **[[Əbdülqafar]]**, ən geci 1447/1448 — ən azı 1468/1469
* **Şahhüseyn **, ən geci 1497–1497

### Qara keşiş nəslindən olanlar
* **Əlican xan/Candar Qara keşiş oğlu**, 1444/45–1456/57
* **Qutul xan (Əlican xanın oğlu)**, 1456/57–1468
* ** Zəki/Şəki xan(Qutul xanın oğlu)**, 1468–1488
* **[[Həsən sultan]]**, ən geci 1519 — may, 1524
* **[[Dərviş Məhəmməd xan]] (Həsən sultanın oğlu)**, may, 1524 — may, 1551

## Qeydlər




## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* И.П.Петрушевский. Очерки по истории феодальных отношений в Азербайджан и Армении в XVI — начале XIX вв., стр. 35; 72, Ленинград, 1949.
* Şəki xanlığının tarixindən, Bakı, 1993.
* Togan, Zeki Velidi. Ümumi türk tarihine giriş (cilt I). İstanbul: Enderun Kitabevi. 1981. səh. 538.

## Xarici keçidlər
* Mahmud İsmayıl."İki od arasında". Bakı. "Gənclik" nəşriyyatı. 1993 oxu
Sərdrud

**Sərdrud** və ya **Sərdəri** — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanının Mərkəzi bəxşində yerləşən bir şəhər. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 24,858nəfər və  6,903 ailədən ibarət idi.Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və Azərbaycan dilində danışırlar.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
When the Music Dies

**When the Music Dies** () — 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil etmək üçün seçilən Səbinə Babayevanın müsabiqədə ifa etdiyi mahnı.

Mahnı qabaqcıl Avropa musiqi istiqamətləri və Azərbaycan ənənəvi musiqisinin müstəsna qarışığından yaranmışdır. Mahnının yazılmasında milli musiqi alətləri olan kamança, balaban, qaval və davuldan istifadə edilmişdir. Mahnıda həmçinin muğam elementlərini də eşitmək olar.

Mahnı üzərində Oqtay Şərifov, Sərxan Vahabov, Şirzad Fətəliyev, Yaşar Baxış və muğam ustası Alim Qasımov birlikdə işləmişlər.

## İstinadlar
Sufiyan

**Sufiyan** — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Şəbistər şəhristanının Sufiyan bəxşində yerləşən şəhər.

2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 8,733 nəfər və 2,427 ailədən ibarət idi.

Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar.

Şəhər qədim Güney mahalında yer alır.

## Tanınmış şəxsiyyətləri
* Balə Xəlil Sufiyani

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kuzəkonan

**Kuzəkonan** və ya **Küzəkünan** *(adı gərək [[Miyana şəhristanı|Miyanə]]<nowiki/>də yerləşən "Kağızkonan" bölgəsi ilə səhv salınmasın)*  — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Şəbüstər şəhristanının Mərkəzi bəxşində yerləşən bir şəhər.

2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 8,733 nəfər və 2,427 ailədən ibarət idi.

Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və Azərbaycan dilində danışırlar.

## İstinadlar
Hadişəhr

**Hadişəhr**, **Ələmdar**, **Gərgər** və ya **Ələmdar-Gərgər** — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Culfa şəhristanının Mərkəzi bəxşində yerləşən bir şəhər. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 27,842 nəfər və 7,552 ailədən ibarət idi.Əhalisi tamamilə azərbaycanlılardan ibarətdir və Azərbaycan dilində danışırlar.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Gərgər (Hadişəhr)
Qaraağac (Çaroymaq)

**Qara Ağac** və ya **Qarağac** — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının şəhərlərindən və Çaroymaq şəhristanının paytaxtıdır.2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 4,157 nəfər və 936 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və Azərbaycan dilində danışırlar.

## İstinadlar
Bünab-i Mərənd

**Bünab-i Mərənd** (**Mərənd Binabı**) (*həmçinin *'Bünab-i Cədid** (**Yeni Bunab**) və sadəcə **Binab**'') — [[İran]]ın [[Şərqi Azərbaycan ostanı]]nın [[Mərənd şəhristanı]]nın Mərkəzi bəxşində yerləşən bir şəhər.

2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 4,430 nəfər və 1,236 ailədən ibarət idi.

Əhalisinin əksəriyyəti [[azərbaycanlılar]]dan ibarətdir və [[Azərbaycan dili]]ndə danışırlar.

== Tarixi ==

2004-ədək sadəcə **Bünab** adlanan bu yaşayış məntəqəsi yalnızca iri bir kənd sayılırdı, lakin həmin il şəhər statusu qazanmış və adı **Bünab-i Cədid** (yəni "Yeni Bünab") olaraq dəyişdirilmişdi. Bu ad isə 2012-də ([[Mərənd şəhristanı]]nda yerləşdiyinə görə) **Bünab-i Mərənd*' (yəni "Mərənd Bünabı, Mərənddə yerləşən Bünab") olaraq təkrarən dəyişdirildi.

== Coğrafiyası ==

Bünab-i Mərənd öz ətraf ərazisinin füsunkar təbiəti ilə seçilir — *Aladar* və *Ağcaqapı dərələrinin'' adlarını misal gətirmək olar. Şəhərin yaxınlığında həmçinin su anbarı yerləşir.

## İstinadlar
Aberdin

**Aberdin** — Böyük Britaniyada, Şotlandiyada şəhər. Aberdin Birləşmiş Krallığın nəhəng liman şəhəridir. Buradan neft buruqlarına xidmət göstərmək üçün xeyli gəmi yola çıxır. Şəhərin və qraflığın əhalisi birlikdə yarım milyondan artıqdır. Bilavasitə Aberdində 200 mindən artıq insan yaşayır. Aberdində iki universitetdən və çox sayda tədris və təhqiqat intstitutlarından ibarət güclü akademik baza var. Şotlandiyada əsas fəaliyyəti bütün sənaye sektorlarının inkişafına və onların əməkdaşlarının ixtisaslarının artırılmasına yönəlmiş bir sıra şirkətlər çalışır.

## Tarixi
Şəhərin əsası Qədim Romanın müstəmləkəsi Devanın yerində qoyulub və iki çayın – Di və Donun məcraları arasında uzanır. Bu çaylar şəhəri iki hissəyə — Köhnə Aberdinə (şimal hissə) və Yeni Aberdinə (cənub hissə) ayırır. XII əsrdən başlayaraq XV əsrə qədər Aberdin Şotlandiya krallarının iqamətgahı olub. XIX əsrdə Aberdin Şotlandiyanın şimal-şərq hissəsində mühüm şəhərlərindən birinə çevrilib.

## İqtisadiyyatı
Şəhər Avropanın enerji paytaxtıdır və upstream sektorunun dünya mərkəzi adını almaq uğrunda Hyustonla (ABŞ) rəqabət aparır. Bundan başqa, o, Şərq yarımkürəsində Britaniyanın və Avropanın bütün əməliyyatları üçün strateji bazadır. Aberdin həmçinin, sualtı işlərin mərkəzi, eləcə də yeni texnologiyaların işlənilməsi və bazara çıxarılması üzrə dünya lideridir.

XX əsrin 1960-cı illərində Şimal dənizində neft yataqlarının kəşf olunması məhz Aberdindən başladı. Bu tapıntı şəhəri çox sürətlə Avropada dəniz nefti hasilatının mərkəzinə çevirdi. Aberdin sahildən bir neçə yez kilometr aralıda yerləşən neft yataqlarının istismarının həyata keçirildiyi strateji məkan kimi seçildi. Ancaq şəhər bu statusunu təkcə Şimal dənizinə yaxınlığı ilə qazanmamışdı. Daha mühüm faktor nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı və şərq düzənlərinin mərkəzində yerləşməsiydi. Hazırda şəhərdə neft və xidmət şirkətlərinin çox sayda ofisləri cəmləşib.

## İstinadlar
Ervin Köniq

**Ervin Köniq** (; ) — İkinci dünya müharibəsi dövründə fəaliyyət göstərməsi ehtimal olunan Almaniya snayperi. Ervin Köniqin doğum tarixi və şəxsi həyatı haqqında qaynaqlarda heç bir məlumat yoxdur. Sovet mənbələrinə əsasən Köniq Üçüncü Reyx tərəfindən Vasili Zaytsevi öldürmək üçün Stalinqrada göndərilmişdir. Hər iki synayper arasında 6 aya qədər davam etmiş duel nəticəsində 1942-ci ilin qışında Zaytsev, Köniqi öldürmüşdür. Bəzi mənbələrdə Köniqin adı Haynts Torvald şəklində göstərilmişdir. Üçüncü Reyxin arvixlərində isə nə Ervin Köniq, nə də Haynts Torvald adlı zabit qovluğu tapılmamışdır. Bu barədə olan ən real ehtimal, Ervin Köniqin döyüş əhvalını yüksəltmək məqsədilə sovet mətbuatı tərəfindən uydurulmasıdır.

## İstinadlar
Engelbert Kempfer

**Engelbert Kempfer** (; ) — Səyyah. Kempfer səfərləri əsnasında Azərbaycana gəlmiş və bir müddət burada qalmışdır. Kempfer Bakı, Şamaxı, Şəki və Gəncənin XVII əsr gündəlik həyatı haqqında müxtəlif məlumatlar vermişdir.

## İstinadlar
Şair Alxasov

**Şair Balaşərif oğlu Alxasov** () — Qusar Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı.

## Həyatı
Alxasov Şair Balaşərif oğlu 1958-ci ildə Qusar rayonunun Çətgün kəndində anadan olmuşdur. 1985-ci ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu inşaat mühəndisi ixtisası üzrə bitirmişdir. Əmək fəaliyyəti dövründə "Azərelektroterm" İstehsalat Birliyində tikinti işləri üzrə müdir müavini, tikinti trestinin müdiri, "Bərpaçı-A" MMC-nin prezidenti, bir sıra tikinti şirkətlərinin rəhbəri vəzifələrində çalışmışdır.

Ailəlidir, 1 oğlu, 2 qızı vardır.

## Siyasi fəaliyyəti
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 dekabr 2007-ci il tarixli Sərəncamı ilə Qusar Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 31 may 2024-cü il tarixli Sərəncamına əsasən, Qusar Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edilib.

## İstinadlar
Partenit

**Partenit** (, , ) – Krım Muxtar Respublikasının tərkibində qəsəbə.

Qəsəbənin qərb sərhədində Ayı-Dağı yerləşir. Bu dağın hündürlüyü 570 metrdir.

## Tarixi
Qəsəbənin adı qədim yunan dilindəki  (qız) sözündən törəmişdir.

Partenit XIV—XV əsrlərdə Genuya Respublikasının tərkibində idi, 1475—1774-ci illərdə isə — Osmanlı İmperiyasının tərkibində idi.

Çox qəsəbənin tarixində müqəddəs yepiskop İoannın (bayraq və gerbdə təsvir edilmişdir) fəaliyyətiylə bağlanmışdır. O Ayı-dağın ətəyində monastırın əsasını qoydu,  həmçinin orada bir bazilikanı tikdi.

## Əhalisi
Rəsmi məlumat:
* 1926-cı ildə — 262 nəfər. (233 krımtatar, 17 rus, 6 ukraynalı)
* 1939-cu ildə — 583 nəf.
* 1989-cu ildə — 6207 nəf.
* 2001-ci ildə — 6391 nəf.
Qeyri-rəsmi məlumat:
* Hazırkı ildə — ~4000 nəf.

## İqtisadiyyatı

Əsas təbii Partenitin potensialı xoş iqlim şəraitdir. Partenit tanınmış kurort qəsəbədir. «Primorskoye» tədqiqat təsərrüfatı qəsəbədə işləyir. Bu müəssisə tərəfindən çox bitki cüri yaranmışdir.

## Coğrafiyası
Partenit mənzərəli vadidə yerləşir.

## İqlimi
Subtropik (Aralıq dənizi tipində), quru, isti, isə yumşaq müalicə iqlimi var.

## Sosial sferası
Qəsəbədə bir ümumtəhsil məktəbi, poliklinika, uşaq musiqi məktəbi, üç istirahət evi («Krım» və «Utyos» sanatoriyaları və «Ayvazovskoye» istirahət evi), kitabxanalar işləyirlər. Pravoslav dini icma işləyir. «Partenit Virtuozları» uşaq kamera orkestri xaricdə (Polşa və Çexiyada) çox tanınmışdır.

## Tanınmıș partenitlilər
* **Teyfuk Abdul** – Sovet İttifaqı Qəhrəmanı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Волшебный Партенит
* Путеводитель по Партениту
* Виртуальный тур по Партениту в панорамах на 360 градусов 
* Partenit qəsəbəsinin internet-portalı
Bakı zəlzələsi (1842)

**Bakı zəlzələsi** — 1842-ci ildə Bakı şəhərində baş vermiş 5 ballıq zəlzələ.

1842-ci il yanvar ayının 2-də Bakı şəhərində baş vermiş 5 ballıq zəlzələdən Abşeron yarımadasının şimal-şərq hissəsindəki Maştağa kəndində 700 evin hamısı uçmuşdur. Bu zəlzələ Bakıda da çox güclü hiss olunmuşdur.

## İstinadlar
Bruno Sutkus

**Bruno Sutkus** () — İkinci dünya müharibəsi dövründə fəaliyyət göstərmiş, alman qoşunlarında döyüşmüş litvalı snayper.

## Həyatı
Bruno Sutkus 1924-cü ildə o vaxtlar Almaniyanın tərkibində olan Tannenvelde (indiki Çkalovsk) qəsəbəsində anadan olub. Onun atası milliyətcə litvalı olub. 1938-ci ildə Hitler Gənclər Hərəkatına üzv olub. 18 yaşında Alman Nasional Sosialist Fəhlə Partiyasının hərbi qanadına üzv yazılıb. Onun çox sərrast atəş açma qabiliyyəti Vermaxt rəhbərliyi tərəfindən yüksək qiymətləndirildi və bu qabiliyyətinə görə Brunoya öz şəxsi snayper tüfəngi verildi. 1941-ci ildə Almaniya vətəndaşlığını alıb. 1943-cü ildə Vilnusda snayper kurslarında təhsil alıb. Onun hesabında təkcə 1944-cü ilin 6 ayında (iyun-noyabr ayları) 209 öldürülmüş düşmən əsgəri olub. 1945-ci ilin yanvarında vəzifəsi yüksəldilib və snayper məktəbində instruktor vəzifəsinə təyin edilib. İkinci dünya müharibəsinin sonunda meşələrdə fəaliyyət göstərən litvalı partizanlar ilə əlaqə yaradıb, lakin Sovet ordusu tərəfindən əsir götürülülərək Rusiyaya aparıldı. Burada ona snayper məktəbində instruktor kimi çalışmaq təklif edilsə də bundan imtina etdi. Qarşılığında Bruno hərbi əsirlər üçün Sibirdəki koloniyada ağır şərtlər altında məcburi əmək fəaliyyətinə cəlb edildi. 1949-cu ildən 1971-ci ilə kimi Sibirdə işləyib. 1971-ci ildə azad edildikdən sonra Vilnüsə köçüb. SSRİ-nin dağılmasından sonra Vilnüsdəki hərbi məktəblərdə snayperlik haqqında leksiyalar oxuyub. 1994-cü ildə Almaniya vətəndaşlığı əldə edib və 1997-ci ildə Almaniyaya köçüb. Bruno Sutkus 2003-cü ildə Almaniyada vəfat edib.

## İstinadlar
Snorri Sturluson

**Snorri Sturluson** (; ) - XII-XIII əsrlərdə yaşamış, İsland tarixçisi, şair və siyasətçi. Sturluson iki dəfə İslandiya parlamentinə seçilmişdir. Snorri Sturluson Norveç krallarının gündəlik həyat tərzləri haqqında olan Heimskringla kitabının müəllifi olmuşdur.

## İstinadlar
Dadli

**Dadli** — Böyük Britaniyada, İngiltərədə şəhər.

## Ərazisi
Böyük Britaniyada, İngiltərənin mərkəzi hissəsində, Staffordşir qraflığında şəhər. Әh. 79,4 min (2011), Qərbi Midlend konurbasiyasına (əhalisi təqr. 2,6 mln.) daxildir.

## Tarixi
Qara ölkə adlandırılan (18–19-cu əsrlərdə sənaye inqilabı illərində ətraf mühitin sənaye tullantıları ilə çirklənməsinə və hisin divarlara hopması nəticəsində binaların, əsasən tünd rəngdə olmasına görə) ərazidə ən iri şəhərdir. Şimala (Lankaşirə), şərqə (Birminhemə), qərbə (Uelsə) və cənuba (İngiltərənin cənub-qərbi) ayrılan dəmir yolları və avtomagistrallar qovşağıdır. Sənaye inqilabı dövründən yüklərin nəqli üçün inşa olunmuş kanallar (ən uzunu 2,9 *km*dir; hazırda istirahət məqsədilə istifadə edilir) şəbəkəsi saxlanılmışdır. Aeroport (Birminhemdə). 8-ci əsrdən Dadlinin yerində ağac (12-ci əsrdən daş) qəsr yerləşirdi; şəhər qəsrin ətrafında meydana gəlmişdir. 1647-ci ildə qəsr O. Kromvelin qoşunları tərəfindən dağıdılmışdır. 17-ci əsrdə Dadlidə yerli gil əsasında şüşə-keramika istehsalına başlanıldı. Dadli güclü sənaye mərkəzi kimi inkişaf edirdi: 18–19-cu əsrlərdə daş kömür hasilatı, sonra qara metallurgiya, metal emalı (mismar istehsalı), maşınqayırma, həmçinin toxuculuq və gön-dəri sənayesi meydana gəl di. 20-ci əsrdə köhnə sahələrin çoxu tənəzzül etdi. 18–19-cu əsrlərdə şəhərin simasını plansız inşa olunmuş yaşayış evlərinin əhatəsində çoxsaylı fabrik müəyyən edirdi; o dövrün bir çox xüsusiyyəti şəhərin müasir görünüşündə saxlanılmışdır. Qəsr qalıqları (12–13-cü əsrlər), kilsə (1840), 19-cu əsrin sonu –20-ci əsrin əvvəllərinə aid özəl evlər qalmışdır. "Uoterfront" biznes-parkı 20-ci əsrin sonlarında inşa edilmişdir. Texnoloji kollec; "Qara ölkə" muzeyi (1975; hisçəkmiş binalardan ibarət qədim tikililərin fraqmentləri, emalatxanalar,bazar, dükan lar, şaxta və s.), Şüşə muzeyi, İncəsənət qalereyası; zoopark fəaliyyət göstərir.

## İqtisadiyyat
İqtisadiyyatda xidmət sferası (işləyənlərin 60,9%-i, 2001; əsasən, yerli ehtiyacları ödəyir), o cümlədən mehmanxana-restoran biznesi (22,6%), maliyyə və biznes xidmətləri (13,1%), səhiyyə (10,0%), təhsil (6,9%) və digər xidmətlər (8,3%) üstün mövqe tutur; lakin ölkənin digər şəhərlərinə nisbətən Dadlidə bu sektor az inkişaf etmişdir. Sənayedə (tikintidə daxil olmaqla işləyənlərin 33,3%-i) maşınqayırma, o cümlədən sənaye avadanlıqlarının, avtomobillər üçün ehtiyat hissələrinin, metal məmulatların, həmçinin dəzgah və elektrotexnika məhsullarının ("Castle Engineering Resources", "MC Steel Structures", "Deepdale Enginee -ring" və s. şirkətlərin z-dları) istehsalı irəlidədir. Köhnə sahələrdən olan çinifayans və şüşə-saxsı sənayesi öz əhəmiyyətini saxlamışdır ("Royal Brierly Crystal", "Royal Doulton" və "Stuart Crystal" kimi tanınmış firmaların müəssisələri).

## Həmçinin bax
* Sənaye inqilabı

## İstinadlar
Xalq Cəbhəsi (qəzet)

**"Xalq Cəbhəsi" qəzeti** — Həftəlik ictimai-siyasi hakimiyyətyönlü Azərbaycan qəzeti. Rəhbəri Elçin Mirzəbəylidir.

## Tarixi
İlk nömrəsi 20 noyabr 2001-ci ildə çap olunmuşdur. Qəzetin ilk baş redaktoru Vüsalə Mahirqızı olmuşdur. Qəzetə müxtəlif illərdə Bəhmən Faziloğlu və Cavanşir Həsənli rəhbərlik edib. 2006-ci ildən etibarən "Xalq Cəbhəsi" qəzetinə Elçin Mirzəbəyli rəhbərlik edir.

Daha əvvəl "Xalq Cəbhəsi" qəzeti həftənin bazar və bazar ertəsi istisna olmaqla, həftənin 5 günü yayımlanıb.

2019-cu ildə “Xalq Cəbhəsi” qəzeti, xalqcebhesi.az saytı, BayMedia (baymedia.az) və Avrasiya (avrasiya.net) informasiya agentlikləri fəaliyyətlərini vahid platformada davam etdirəcəkləri açıqlanıb. Adıçəkilən kütləvi informasiya vasitələrinin daxil olduğu qrup “Xalq cəbhəsi” Media Qrupu adlanıb. "AXC TV" də media qrupa daxildir.

Qəzetin informasiya siyasətində Türk Dünyası və Güney Azərbaycan haqqında olan xəbərlər aparıcı yer tutur.

Qəzet Ədalət, Hüquq, Demokratiya Partiyası ideoloji, siyasi xəttini dəstəkləyir.

## Həmçinin bax

* Global Media Group
* Gündəlik Teleqraf
* Səs Media Qrupu
* Yeni Çağ (media qrup)
* Yeni Müsavat
* Modern Media Qrupu
* Day (media-şirkət)
* Liatris Holding

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*Rəsmi facebook səhifəsi
Viktor Naneyşvili

**Viktor İvanoviç Naneyşvili** () — sovet siyasi xadimi, 1903-cü ildən Rusiya Sosial-Demokrat Fəhlə Partiyasının üzvü.

## Həyatı
Viktor Naneyşvili 1878-ci ildə kəndli ailəsində dünyaya gəlmişdir. 1917-ci il inqilabı zamanı Bakıda olmuşdur. 1918-ci ilin aprelində Dağıstanın fövqəladə komissarı təyin edilmiş, 23 noyabr 1918-yanvar 1919 tarixlərində RKP(b)-nin Həştərxan quberniya komitəsinin sədri vəzifəsini icra etmişdir. 1920-ci il iyul ayının 23-dən sentyabr ayının 9-na qədər Azərbaycan SSR KP MK-nın prezidiumunun sədri, 1922-ci ilin sentyabrından 1923-cü ilin sonlarına qədər RKP(b)-nin Perm quberniyası komitəsinin katibi olmuşdur. 1924-cü ilin sentyabrından 1925-ci ilin iyununa qədər RKP(b)-nin Qazaxıstan partiya təşkilatının məsul (1-ci) katibi vəzifəsini icra etmişdir.

1931-ci ildən həbs olunduğu 1939-cu ilə qədər Moskva Ümumittifaq Ticarət Akademiyasına rəhbərlik etmişdir.

1939-cu il noyabr ayının 28-də həbs olunmuş, SSRİ Ali Məhkəməsi Hərbi Kollegiyası tərəfindən 21 mart 1940-cı ildə ölüm hökmünə məhkum edilmiş, 22 mart 1940-cı ildə güllələnmişdir. 1955-ci il mart ayının 19-da bəraət almışdır.

Qırmızı əmək bayrağı ordeni ilə mükafatlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1067418060
Noric

**Noric** və ya **Norviç** () — Böyük Britaniyada, İngiltərədə şəhər. Norfolk qraflığında yerləşir və regionun inzibati mərkəzidir.

XI əsr ərzində Norviç İngiltərədə Londondan sonra ikinci ən böyük şəhər idi. Sənaye inqilabına qədər Noric İngiltərənin ən sıx məskunlaşmış qraflığının paytaxtı olmuşdur. 2011-ci il siyahıyaalınmasına görə Noric 213,166 nəfər əhalisi var.

2012-ci ilin mayında Noric İngiltərənin ilk YUNESKO Ədəbiyyat Şəhəri seçilmişdir.

## İstinadlar
Suonsi

**Suonsi**  () — Böyük Britaniyada, Uelsdə şəhər.

## Tarixi
Svansi şəhəri Uelsin paytaxtı Kardiffdən sonra ikinci şəhərdi. Dənizkənarı bu şəhərin özünəməxsus mühiti var.

## İstinadlar
Azərbaycan–Argentina münasibətləri

**Argentina–Azərbaycan münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Argentina Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi
İki ölkənin xalqları arasındakı münasibətlər hələ SSRİ dönəmində də mövcud olmuşdur.

Argentina 9 mart 1992-ci ildə Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ilk ölkələrdən olub. Elə həmin vaxtdan etibarən iki ölkə arasında dostluq əlaqələrinin və əməkdaşlığın əsası qoyulmuşdur.

## Diplomatik əlaqələr

İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1993-cü il noyabrın 8-də qurulmuşdur.

### Səfirliklər
25 may 2010-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin göstərişi ilə Argentinanın paytaxtı Buenos Ayres şəhərində Azərbaycan səfirliyi təsis edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Argentinadakı səfirliyi 2010-cu ildə açılmışdır.

28 fevral 2012-ci ildə Argentina prezidenti Kristina Fernandes de Kirşner ölkəsinin Azərbaycanda səfirliyinin təsis edilməsinə dair fərman imzalamışdır. 2012-ci ilin mart ayında isə Argentina Milli Konqresinin yuxarı palatası olan Senat "Qardaş ölkə olan Azərbaycan Respublikasında Argentina Səfirliyinin təsis edilməsinə məmnunluğun ifadə edilməsinə dair bəyanat" adlı sənəd qəbul etmişdir. 2013-cü ildə isə Argentinanın Bakıda səfirliyi açılmışdır.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Argentina parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 13 dekabr 2005-ci ildə yaradılmış və ilk rəhbəri Rüstəm Xəlilov olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən də Rüstəm Xəlilov işçi qrupunun rəhbəridir.

23 avqust 2011-ci ildə Argentina Senatında Azərbaycanla dostluq qrupu yaradılmışdır.

23 avqust 2011-ci ildə Argentina Milli Konqresinin Senatında və 5 iyul 2011-ci ildə Deputatlar Palatasında Azərbaycanla Dostluq qrupları təsis edilmişdir. Dostluq qrupunun sədri Deputatlar palatasının üzvü Roberto Muyerondur. 2012-ci ilin 4–5 oktyabr tarixində Argentina Milli Konqresində Azərbaycanla Dostluq Qrupunun üzvləri Roberto Muyeron, Omar Bruna de Marçi, Kristina Reqatsoli, Alisia Marsela Komelli, Olqa Elizabet Qusman, Pedro Omar Molas, Aqustin Alberto Portela və Maria Hiqonet Azərbaycana səfər etmişdir.

## Müqavilə-hüquq bazası
İki ölkə arasında müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığa dair bir sıra sənədlər imzalanmışdır. Ümumilikdə Azərbaycan Respublikası ilə Argentina Respublikası arasında 18 sənəd imzalanmışdır.

## İqtisadi əlaqələr

### Əmtəə dövriyyəsi (min doll.)

## Mədəni əlaqələr
SSRİ-nin xalq artisti olmuş Rəşid Behbudov xarici ölkə qastrolları zamanı Buenos-Ayres şəhərində konsert proqramı ilə çıxış etmişdir.

## Diaspora

### Argentina azərbaycanlıları

## İdman sahəsində əməkdaşlıq

## Həmçinin bax
* Argentina azərbaycanlıları
* Argentina–Ermənistan münasibətləri
* Argentina–Türkiyə münasibətləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Azərbaycandaki Argentinanin səfirliyi Rəsmi saytı
* Argentinadaki Azərbaycanin səfirliyi Rəsmi saytı
* İkitərəfli münasibətlər
Mattias Hetsenauer

**Mattias Hetsenauer** () — İkinci dünya müharibəsi dövründə fəaliyyət göstərmiş avstriyalı snayper. Mattiasın hesabında 345 nəfər öldürülmüş düşmən əsgəri var. Onunla eyni polkda Vermaxtın ikinci ən məshuldar snayperi Yozef Allerberger xidmət etmişdi.

## Həyatı
Hetsenauer 1944-cü ildə martın 27-dən iyulun 16-na kimi snayper kurslarında hazırlıq keçib. 6 dəfə yaxınlaşdırma optikası olan Mauser 98k və 4 qat yaxınlaşdırma optikası olan Gewehr 43 snayper tüfənglərindən istifadə edib. O ən uzaq məsafədən öldürdüyü düşmən əsgərini 1.100 metr məsafədən vura bilib. 1944-cü il noyabrın 6-da artilleriya mərmisinin onun yaxınlığında partlaması nəticəsində kontuziya alıb. Döyüşlərdə göstərdiyi yüksək məhsuldarlığa və sərrastlığa görə Mattias 17 aprel 1945-ci ildə Dəmir Xaç Cəngavər Ordeninə layiq görülüb. Mattias müharibənin son günlərində Sovet Ordusuna əsir düşüb və QULAQda beş il məhbus həyatı yaşadıqdan sonra vətəni Avstriyaya geri dönüb.

## İstinadlar
Azərbaycanın inzibati bölgüsü

**Azərbaycanın inzibati bölgüsü** — Azərbaycanda 64 rayon, 11 respublika tabeli şəhər, 6 rayon tabeli şəhər, 12 şəhər rayonu, 262 qəsəbə, 190 qəsəbə ərazi dairəsi, 40 sahə ərazi dairəsi, 1724 kənd ərazi dairəsi və 4244 kənd var. Ərazisinə görə ən böyük rayon Quba rayonudur,ən kiçik rayon isə Tərtər rayonudur.

## Respublika tabeli şəhərlər

# Bakı
# Gəncə
# Naxçıvan
# Sumqayıt
# Lənkəran
# Mingəçevir
# Naftalan
# Xankəndi
# Şəki
# Şirvan
# Yevlax

## Rayonlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İnzibati-ərazi vahidləri — Prezident Kitabxanası

## Həmçinin bax
* Azərbaycan şəhərlərinin siyahısı
* Azərbaycanın iqtisadi rayonları
Robokop 3

***Robokop 3*** () — 1993-cü ildə çəkilən fantastik janrlı döyüş filmi.

## Məzmun
2035-ci il, gələcək zaman. "Omni Consumer Products" (OCP) şirkəti və bu şirkətin dəlisov rəhbəri Makdaqet Detroyt şəhərində yaşayan insanları aldadaraq, şəhərin kapitalını ələ keçirməyə çalışır. Makdaqetə qarşı Aleks Mörfi və əməkdaşı Lüis çıxır, lakin Aleksin əməkdaşı Makdaqetin əməkdaşları öldürülür və növbə Aleksə keçir. Aleks Mörfi şəhərdə yaşayan insanların köməyindən istifadə etmək məcburiyyətində qalır. Böyük qüvvə əldə etmək üçün Aleks polis qrupunu Makdaqetə qarşı hərəkata çağırır, lakin "OCP" şirkətinin rəhbəri Makdaqet Aleksi aradan qaldırmaq məqsədilə Yaponiyadan terminator-samurayı dəvət etdirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Erkən Bahar

**Erkən bahar** () – polyak neoromantik yazıçı Stefan Zeromskinin romanı. İlk dəfə 1925-ci ildə, Zeromskinin öldüyü ildə nəşr edilmişdir. Kitab 2007-ci ildə ABŞ-də "Coming Spring" kimi tərcümə edilmiş və nəşr edilmişdir.

Roman üç hissədən ibarətdir: Szklane Domy (Şüşə evlər), Nawłoć (Nawłoć mülkü) və Wiatr od wschodu (Şərq küləyi). Romandakı hadisələr 1914–1924-cü illər arasında, Polşanın İkinci Polşa Respublikası kimi yenidən qurulması və ondan əvvəl, həmçinin Sovet-Polşa müharibəsi dövründə baş verir. Rusiya inqilabı başlayan kimi, baş qəhrəman Sezari Baryka Sibirdə siyasi mühacirətdə olan polya atası ilə birlikdə Bakıdan qaçır. Ata yeni yaranmış Polşa dövlətinə gedərkən yolda ölür. Sezari heç vaxt getmədiyi, valideynlərinin ölkəsi olan Polşaya tək gəlir. Roman onun məyusluğundan bəhs edir, çünki qarşılaşdığı Polşa atasının ona dediyinə bənzəmirdi.

## İstinadlar
Robokop 2

***RoboKop 2*** () — 1990-cı ildə çəkilən fantastik janrlı filmdir.

## Məzmun
2030-cu il, gələcək zaman. Aleks Mörfi Detroyt şəhərində yenidən polis xidmətini davam etdirir. Detroyt şəhərində narkotikin "Nyuk" adlı yeni növünün satışı artmağa başlamışdı. Bu narkotiki isə narkobaron Keyn adında cinayətkar yayır. Aleks Keyni axtarmaq üçün onun izinə düşməyə başlayır. Lakin bu Aleks üçün asan başa gəlməyəcəkdir. Çünk Keynin məxfi laboratoriyasında yeni qatil-robot hazırlanmışdır...

## Xarici keçidlər
*
Yer hanası

**Yer hanası (toxucu dəzgah)** — üfüqi istiqamətdə, torpağa və ya döşəməyə uzadılan, parça, xalça və xalça məmulatları toxumaq üçün istifadə edilən sadə toxucu dəzgah.

Qədim zamanlardan bizim günlərə qədər əllə toxunan məmulatlar hana adlanan sadə dəzgahlarda toxuyurdular. Hana, paralel və əks tərəfləri olan dördbucaqlı şəklində toxucu dəzgahdır. Hananın ikinövü mövcuddur; yer hanası və divar hanası. İlk növbədə yer hanası meydana gəlmişdir. Yer hanası aşağıdakı əsas hissələrdən ibarət olur:

1. "Qılınc" adlanan zərbə aləti.
2. Köndələn dolağac (2 ədəd).
3. Dirək (mıxça) (4 ədəd).
4. Vərəngəlan (1 ədəd).
5. Küjü (kücü) ağacı (1 ədəd).
6. "Çatma" adlanan qollar (3 ədəd).
7. Asma iplər (2 ədəd).
8. Ağız çubuğu (1 ədəd).
9. Çarpaz çubuq (1 ədəd).


Yer hanasının hər bir hissəsinin öz vəzifəsi var. bir cüt köndələn dolağacdan, onları bir-birindən xeyli aralıda, sabit saxlayan iki cüt mıxçadan, gücü ağacından və gücülənmiş əriş taylarını üfüqi vəziyyətdə saxlayan 3 ədəd çatma ayağından ibarət idi. Hana kompleksi ağız çubuğu, çarpaz çubuğu, asma ipləri və taxta "qılınc" ilə tamamlanırdı.
XX əsrin əvvəllərinə qədər geniş çeşiddə istehsal edilən yun parçaların bəzi növləri (şal, mahud, tirmə, dügürd, cecim, çul, ladı və s.) yer hanasında istehsal edilirdi. Yer hanasında, daha çox qadınlar tərəfindən toxunan şal (yer şalı), əsasən, ailənin daxili ehtiyacını ödəməklə, əsrlər boyu ev peşəsi kimi qiymətləndirilmişdir. Ev toxuculuğunun abu bəsit formasında arğac ipi "qılınc" adlanan zərbə aləti vasitəsilə sıxlaşdırılıb bərkidilirdi. Ona görə də şalın bu növü xalq arasında "qılıncı şal" adı ilə də tanınırdı.

## Yer hanasının qurluşu

## Həmçinin bax
* Divar hanası

## Mənbə
Bornmut

**Bornmut** () — Böyük Britaniyada, İngiltərədə şəhər.

## Ümumi məlumat
Bornmut - İngiltərənin cənub sahillərində, 150 min nəfər əhalisi olan digər məşhur kurortdur. Hərtərəfdən geniş şam meşələri ilə əhatə olunmuş kurort özünün saf havası ilə şöhrət qazanmışdır. Bray-tonda olduğu kimi burada da dəbdəbəli mehmanxanalar və restoranlar çoxdur. Bu müəssisələr il boyu turistlərə xidmət göstərir. Brayton və Bommutda qış aylarında turistləri cəlb etmək məqsədilə festivallar, sərgilər, müsabiqələr və s. təşkil olunur.

## İstinadlar
Kommando (film, 1985)

***Kommando*** () — 1985-ci ildə rejissor Mark Lester tərəfindən çəkilən ABŞ filmi. Filmin distribütori 20th Century Fox kompaniyasıdır.

## Məzmun

Polkovnik Con Metriks keçmiş hərbiçidir. Günlərin birində Metriksin yanına keçmiş komandiri General Franklin Körbi gəlir. Metriks ondan öyrənir ki, keçmiş xüsusi təyinatlı əsgərlər öldürülməyə başlamışdır. Onun fikrincə, qatillər Metriksi də öldürməyə cəhd edəcəklər. Bu səbəbdən onu qorumaq üçün evində iki əsgər saxlayır. General yola düşəndən sonra qatillər qəflətən evə hücum edirlər. Onlar əsgərləri öldürürlər və Metriksın qızı Cennini girov olaraq qaçırırlar. Metriks qatillərin qarşısını almaq istəyir, lakin bunu bacara bilmir və onlar tərəfindən tutulur. Qatillərin başçısı isə Metriksın köhnə düşmənləri olan istefaya göndərilmiş diktator Arius və ona xidmət edən Bennetdir. Onlar Metriksa bildirirlər ki, əgər Val Varde ölkəsinin (uydurulmuş latın amerikasına məxsus ölkədir) prezidentini öldürsə, Arius hakimiyyətini yenidən bərpa edəcək və onda qızı xilas olacaqdır.

Metriksı Val Vardeyə uçan təyyarəyə aparırlar. Bu zaman Metriks təyyarədən suya atılaraq xilas ola bilir. Uçuş məntəqəsində Sidni adlı qızla tanış olur və onun sayəsində Ariusun bazasının yerləşdiyi adanın koordinatlarını öyrənir. Metriks və Sidni silah mağazasına daxil olurlar və bir çox silah əldə edirlər. Həmçinin, onlar dəniz təyyarəsini oğurlayaraq Ariusun yerləşdiyi adaya doğru yola düşürlər. Bu müddətdə Val Vardeyə uçaq təyyarədə Metriks tərəfindən zərərləşdirən banditlərin bədənləri tapılır və bu barədə Ariusa çatdırılır. Onlar Cennini öldürməyə qərara alırlar. Bu zaman Cennet gizlənməyi bacarır. Bu müddətdə Metriks Sindiyə tapşırır ki, General Franklin Körbi ilə saxlayaraq adanın koordinatlarını ona bildirsin. Çünki General Franklin Körbi bunu eşidəndə, adaya çoxlu sayda əsgər göndərəcəkdir. Bu zaman Metriks silahlanır və bazaya çatır. Metriks bazanın bütün əsgərlərinin müqavimətini dəf etməyi bacarır. Metriks Ariusu öldürdükdən sonra Cennini tapmağa çalışan Benneti müşahidə edir. Onlar arasında mübarizə başlanır. Mübarizənin sonunda Metriks ona qalib gəlir və onu öldürür. General Franklin Körbi əsgər heyəti ilə adaya çatır. General ondan xidmətinə geri dönməsini istəyir. Lakin Metriks cavabında bunun son müharibəsi olduğunu bildirir. Metriks, Sindi və Cenni dəniz təyyarəsi ilə buranı tərk edirlər.

## Rollarda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Kommando Rottentomatoes.com saytında
Dağıdıcı Konan

**Dağıdıcı Konan** () — 1984-cü ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi. Baş rolda Arnold Şvartsenegger iştirak edir. Filmə Universal Studios, Orion Pictures və Metro-Goldwyn-Mayer kimi film istehsal edən məşhur kompaniyalar distribütorlik etmişdir. Film Robert İrvin Hovardın "Barbar Konan" əsəri əsasında çəkilmişdir.

## Məzmun

Baş verən hadisələr «Barbar Konan» hekayəsinin ardını davam etdirir. Konan və onun köməkçisi oğru olan Malek, Şadizaranın kraliçası Taramisin himayədarlığı altına keçirlər. Taramis Konanı Şahzadə Cennanı və onun cangüdəni Bombaatanı qorumaq üçün vəzifələndirir. Kraliça onları sehrli kristal və Daqotun buynuzunu axtarmaq üçün göndərir. Bunun əvəzində isə Taramis Konanın sevgilisi Valeriyanı yenidən həyata qaytaracaqdır. Lakin bu müddətdə Taramis Bombaataya, tapşırığın sonunda Konanı öldürməyi tapşırır. Yol boyu onlara zənci qadın döyüşçüsü Zula və Konanın köhnə dostu sehrbaz Akiro qoşulur.

Onlar cadugər Tot-Amonun sehrli məbədinə daxil olmaq qərarına gəlirlər. Bu qəsrdə sehrli kristal saxlanılır. Cadugər Şahzadə Cennanı oğurlayır və qəsrinə aparır. Qəhrəmanlar Şahzadəni axtararaq qəsrə çatırlar. Bu zaman Konan bədheybətə dönən Tot-Amonla mübarizə aparmağa məcbur olur. Konanın qələbəsindən sonra Şahzadə Cenna sehrli kristalı məbəddən götürür. Ardınca onlar Daqotun buynuzunun axtarışına yollanırlar.
 
Qəhrəmanlar yeraltında yerləşən ovsunlu mağaraya sehrli kristalın sayəsində daxil olurlar və burada Daqotun buynuzunu tapırlar. Akiro divarlarda köhnə yazıları oxuyur və onlara buynuzun köməyi ilə Daqotun dirilməsi, dünyaya ziyan verəcəyini bildirir. Lakin Konan Valeriyanı diriltmək məqsədi ilə buynuzu götürür. Bu zaman yeraltı mağaranın döyüşçüləri onlara hücum edir və qəhrəmanlar tunel vasitəsi ilə buradan qaçmağa məcbur olurlar. Bombaata ona kraliçanın verdiyi tapşırığını yerinə yetirməyə başlayır. Bombaata tuneli arxasınca dağıdaraq, qəhrəmanları özündən uzaq salmağı bacarır və Şahzadə Cenna ilə birlikdə Şadizaraya yollanır.

Artıq onları kraliça Şadizarda gözləyərək, mərasim hazırlamışdır. Daqotun dirilməsi üçün buynuz onun qarşısına qoyulmuşdur. Daqot dirilən zaman Şahzadə Cenna onun üçün qurban getməlidir. Çünki Skelos kitabında yazılanlara görə əks halda dünya məhv ola biləcək vəziyyətə gələ bilər. Bu mərasim zamanı Konan dostları ilə birlikdə saraya daxil olur. Konan Bombaata ilə döyüşür və onu məğlub edir. Bu müddətdə Daqot artıq dirilmək üzrədir və Şahzadə Cenna qurban getməlidir. Zula Şahzadə Cennanı öldürməyə çalışan kahini məğlub edir. Daqot dirilmişdir və ona qurban aparmadıqlarına görə bədheybətə dönmüşdür. Daqot kraliçanı öldürür. Konan isə Daqot ilə mübarizə aparır və onun buynuzunu çıxarmağı bacarır. Bu zaman Daqot məhv olur.

Kraliça öldüyünə görə Şadizarın kraliçası Şahzadə Cenna olur. Şahzadə Cenna Zulanı döyüşçülərinin başçısı, Maleki təlxək və Akironu məsləhətçisi təyin edir. Konana isə onunla evlənərək, Şadizarın kralı olması təklifini verir. Lakin Konan onun təklifini qəbul etmir və yeni macəralarına hazırlaşaraq, səyahətə yollanır.

## Rollarda

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* 

## Həmçinin bax
Dəccal

**Dəccal** (*Dəccal, Dəccal,* ; الدجّال — "hiyləgər") — İslam dininə görə Qiyamət gününə, Mehdinin zühuruna yaxın çox nəhəng uzunqulağa minib zühur edərək insanları dindən uzaqlaşdıracaq əfsanəvi şəxs. Xristian dinində İsa peyğəmbərin düşməni.

## Tarix
Dəccal Quranda qeyd olunmur, lakin Məhəmməd peyğəmbərin hədislərində və yaxınlaşan "dünyanın sonu" *(fitan mələkhim)* hekayələrində tez-tez xatırlanır. Dəccal İblislə əlaqələndirilir və qiyamətdən əvvəl insanların son vəsvəsəsi olacaqdır. O, özünü əsl Məsih İsa və ya Mehdi kimi göstərəcəkdir. Məhəmməd peyğəmbər merac zamanı zamanı İsa peyğəmbəri Dəccalla səhv salmamaq üçün onu daha yaxşı görməyə çalışmışdır  .

Dəccal tək gözlü və qırmızı dərili, enli kürək və qıvrım saçlı olacaqdır  . Onun alnında kəf hərfi və ya bütöv kafir ("kafir") sözü olacaqdır  .

Dəccal qiyamətdən əvvəl şərqdən nəhəng bir eşşəyin belində zühur edəcək və Qüds şəhərinə doğru hərəkət edəcəkdir. O, Məkkə və Mədinədən başqa bütün dünyanı öz zalım gücünə tabe edə biləcək və bütün kafirlər və münafiqlər ona tabe olacaqlar. O, ilahilik iddiasında olacaq və əslində yalan olacaq möcüzələr göstərə biləcəkdır. Dəccalla bağlı hədislərin birində Məhəmməd peyğəmbər belə buyurur: "Onun suyu və odu olacaq. Lakin onun odu (dadlı) sudur. Onun suyu isə əslində axan oddur. Sizlərdən kim bu hadisələrin şahidi olsa, zənn etdiyi od kimi qəbul etsin. Axı əslində o dadlı və sərin sudur" . O, hətta ölüləri diriltməyi və çox yüksək sürətlə hərəkət etməyi bacaracaq. Bu yalançı möcüzələrin illüziyasını onun üçün şeytanlar yaradacaq  .

Onun hakimiyyəti 40 gün davam edəcək. Müsəlmanlar Dəccal və onun qoşunlarına qarşı vuruşacaqlar. Nəhayət, İsa peyğəmbər və cənnətdən enmiş Mehdi onu məğlub edib öldürəcəklər  .

## İstinadlar
Yırtıcı (film, 1987)

** Yırtıcı** () — 20th Century Fox kinokompaniyanın distribütorlik etdiyi 1987-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi. Baş rolda Arnold Şvartsenegger iştirak edir. Film həmin ildə Saturn mükafatına layiq görülmüş və Oskar mükafatına namizəd göstərilmişdir. Filmin çəkilişi Meksikanın Palenke şəhərinə yaxın cəngəllikdə baş tutmuşdur.
 
## Məzmun

Kosmik fəzada Yer kürəsinin ətrafından elmə məlum olmayan kosmik gəmi keçir. Bu kosmik gəmidən kapsul ayrılır. Həmin ayrılan kapsul Mərkəzi Amerikanın cəngəlliyinə yaxınlaşmaq üzrədir... ABŞ-yə məxsus təyyarə Cənubi Amerikada qəzaya uğrayır. Sağ qalan əsgərlər əsir düşürlər. ABŞ hərbi bazası həmin əsirləri xilas etmək üçün dəstə yaradır. Dəstəyə rütbəsi mayor olan  "Holland" ləqəbli Alan rəhbərlik edir. Onlar gizli olaraq Cənubi Amerikaya yola düşürlər. Dəstə cəngəliyə çatdıqdan bir müddət sonra naməlum səbəbdən öldürülən insanlarla qarşılaşırlar. Düşmənin qüvvələrinin qüvvələrini məhv etmək üçün Alan plan quraraq dəstə ilə birgə düşərgəyə hücum edir. Bütün düşərgə heyəti məhv edilir. Düşmən qüvvələrindən isə yalnız Anna adlı qız əsir götürülür. Bu zaman naməlum bir kəsin onları izlədiyi təsvir olunur.

Bir müddət sonra Anna dəstə heyətindən ayrılaraq qaçmağa başlayır. Haukins onun qarşısını alır, lakin bu zaman Anna gözəgörünməz varlığın onu parçalayaraq apardığını görür. Anna bu hadisəni dəstə heyətinə çatdırır. Bu gözəgörünməz varlığın kim olduğunu axtaran heyət yollarına davm edirlər. Ardınca Bleyn öldürülür və dəstə heyətini qəti bir plan hazırlamağa məcbur edir. Lakin hazırlanmış planlar nəticəsiz qalır. Hadisələr əsnasında Ponço yaralanır, Mak və Dillon isə Yırtıcını təqib edərkən öldürülür. Sağ qalan Alan, Anna, Billi və ağır yaralanmış Ponço buranı tez bir zamanda tərk etmək üçün yollarına davam edirlər. Bir müddət sonra Billi Yırtıcının onları təqib etməsini hiss edir və sağ qalanların buradan uzaqlaşması üçün öz canını fəda edir. Yırtıcı Billini öldürdükdən sonra onlara yetişir və Ponçonu öldürür. Bu zaman Alan ciddi xəsarət alır və Annanı vertolyota çatması üçün buradan qaçmasını deyir. Anna buradan qaçır, Alan isə Yırtıcı qısa müddət mübarizə apardıqdan sonra şəlaləyə tullanır. Şəlalədən palçığ olan sahəyə çıxan Alan Yırtıcının onu görmədiyini zənn edir. Həqiqətən də, Yırtıcı onu görmür və bu səbəbdən buranı tərk edir.

Bir müddət sonra Alan Yırtıcını məhv etmək üçün çoxlu tələlər qurur. Tez bir zamanda bura yetişən Yırtıcı bir çox tələlərə düşsə də, sağ qalır və Alan onunla mübarizə aparmaq məcburiyyətində qalır. Mübarizəni qalibiyyətlə başa vuran Alan, ölümcül hala düşən Yırtıcının özünü partladacağını görür və buradan uzaqlaşır. Bu zaman Yırtıcı məhv olur. Sonda Alan Annanın ona kömək üçün göndəriyi vertolyota çatır və buranı tərk edir.

## Rollarda

## Maraqlı faktlar
*Jan-Klod Van Damm "Yırtıcı" rolunu ifa etmək üçün filmə dəvət edilmişdi. Lakin kaskadyorlardan biri ilə mübahisə etdikdən bir müddət sonra film heyətini tərk edir. Onun yerinə isə boyca hündür olan qaradərili aktyor Kevin Piter Holl dəvət edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Yırtıcı filmi Allmovie.com saytında
*  Yırtıcı filmi Rottentomatoes saytında
Frayburq-im-Braysqau

**Frayburq-im-Braysqau** () — Almaniyanın cənub-qərbində yerləşən və Baden-Vürtemberq əyalətinin dördüncü böyük şəhəridir. Alman dilindən tərcümədə "frei" azad, "burg" isə qurulan, işlənən mənasındadır. Qara meşənin qərbindən, Ren ovalığına kimi yerləşən Frayburq, ilıq iqlimi ilə məşhurdur və Almaniyanın ən isti bölgəsidir. "Üç ölkə üçbucağında" () olan şəhər, İsveçrənin sərhəddindən 60&nbsp;km və Fransanın sərhəddindən 25&nbsp;km uzaqlıqda yerləşir. Əhalisinin təxminən 85%'i fransızca danışır və əhalinin əsas hissəsi katolikdir.

## Tarixi
1091-ci ildə Zähringerler bir qala tikdilər. Bu qaladan başlayaraq inkişaf edən qəsəbəyə 1120-ci ildə şəhər statusu verildi. Ondan sonra müxtəlif sülalələrin nəzarətində olan Frayburq, 1386-cı ildə Habsburgluların əlinə keçdi. Orta əsrlərdə şəhərin varlı olmasına səbəb Qara meşədə mövcud olan gümüş mədənləri idi. 1457-ci ildə şəhərdə bir universitet tikildi.

Otuz illik müharibədə böyük zərərə uğrayan Frayburq, 1648-ci ildə Avstriyanın qərb əyalətinin paytaxtı oldu. Amma 1713-cü ilə qədər bir neçə dəfə Fransa tərəfindən işğal edildi. 1805-ci ildə Frayburq, Baden krallığı tərəfindən ələ keçirildi.

1940-cı ildə Frayburqda qalan yəhudilər, cənubi Fransadakı Gurs çadır şəhərciyinə və oradan da Şərqi Avropadakı "məhv etmə şəhərciklərinə" göndərilərək öldürüldülər. 1944-cü ildə Royal Air Force şəhəri bombaladı və nəticədə 2.700 sakin həyatını itirdi.

## Əhali

## Mədəniyyət və təhsil
1457-ci ildə qurulan Freiburg Albert-Ludwigs universiteti, Almaniyanın ən qədim universitetlərindən biridir. Təxminən 20.000 tələbə, müxtəlif fakültələrə sahib Frayburq universitetində təhsil alırlar.

## Şəkillər

Freiburg-Muenster-22-Suedseite-2007-gje.jpg
Freiburg-Muensterplatz-Panorama-02-2012-gje.jpg
Freiburg-Muensterplatz-Markt-06-2007-gje.jpg
Freiburg-Augustinermuseum-02-Menhir-2016-gje.jpg
Freiburg-Augustinermuseum-04-Dompropheten-2016-gje.jpg
Freiburg-Colombipark-08-Schneckenreiter-2009-gje.jpg
Freiburg-Haus zum Walfisch-06-2007-gje.jpg
Freiburg-Kollegiengebaeude-06-2009-gje.jpg
Freiburg-Schwabentor-10-2007-gje.jpg
Freiburg-Werthmannstr-02-2009-gje.jpg


## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Elsax
Lətifə Uşşaqi

**Lətifə Uşşaqzadə** (, *Latife Uşakizade*, *Latife Uşaklıgil*) və ya **Lətifə Xanım** () () — Türkiyə Cümhuriyyətinin birinci prezidenti Mustafa Kamal Atatürkün həyat yoldaşı (1923–1925).

## Həyatı

Latifə Uşşaqi, 17 iyun 1899-cu ildə İzmirdə anadan olub. Uşak vilyətindən *"Helvacızadə"* kimi köçüb gəlmiş ailələri İzmirə köçüdükdən sonra İzmirin tanınmış ailələrindən birinə çevrilmiş və *"Uşakizadə"* olarak tanınmışlar. Uşakizadə Muammer bəy ilə Adəviyə xanımın qızı olan Lətifə Uşşaqlının Vəcihə (1907–1992), İsmayıl (1902–1973), Münci (1910–1932), Ömər (1903–1938) və Ruqiyə (1908–1970) adlarında 5 bacı-qardaşı vardı. Uşakizadə İzmirdə ailənin Köşkü bağçasınde yerləşən *"Camlı Köşk*" ibtidai məktəbini, İstanbul Arnavutköy Amerikan Kollecində orta məktəbi bitiri. Sonra Paris Universitetində siyaset və hüquq fakültəsində təhsil alır, Londonda dil kursunu bitirdi. Latife xanım aldığı təhsillə ingiliscə, fransızca, ispanca v almanca öyrənir. Sakarya döyüşlərində Atatürk ordusunun qələbə qazanmasını eşidərək universitetin üçüncü kursunda təhsilini dayandırır və Sakaryaya Müstafa Kamalı və ordusunu qarşılamaq üçün İzmirə gedir.

9 sentyabr 1922-ci ildə Türk ordusu İzmirə daxil olduqdan sonra Baş komandanlığa qərargah lazım olur və hərbi komandanlıq Qazi Mustafa Kamal Paşaya Göztəpədəki Uşakizade ailesinin malikənəsini məsləhət bilirlər. Ailesi xaricdə olan və malikənədə ata nənəsi ilə yaşayan Lətifə Uşşaqlı 14 sentyabrdan etibarən Mustafa Kamal Paşanı yaxından görürü. 16 gün sürən ve 30 sentyabr 1922-ci il tarixinədək bu müsafirlikdə *"Mudanya Atəşkəs Anlaşması"* çalışmaları hazırlanır.

## Adı
Türkiyə Respublikası təsis sonra 1923, Atatürk hər bir Türkiyə vətəndaşı (əvvəl, Osmanlı İmperiyası zamanı əhalinin mənşə və ya işğal, onun əhali üçün məlum olan bir ad idi bir soyadı qəbul ki,****** əzəldən, Məsələn, Əli Bəkri "). Uşaqizadə Ərəb dilində mənası, həm də "Uşaqlı" deməkdir.

## Lətifə Uşşaqi haqqında yazılmış kitablar
* *Gazi ve Latife* — İsmet Bozdağ, Emre Yayınları, 1991.
* *Mustafa Kemal'le 1000 Gün Latife Hanım'ın Atatürk'le Yaptığı Kısa Süren Evliliğin Öyküsü* — Nezihe Araz, Dünya Yayıncılık, 2005.
* *Latife Hanımın Sırları ve Türk Sosyetesi* — Mehmet Barlas, Birey Yayıncılık, 2005.
* *Latife Hanım* — İpek Çalışlar, Doğan Kitap, 2006.
* *Latife Hanım'ın Kağıtları* — Fatih Bayhan, Pegasus Yayınları, 2007.
* *Teyzem Latife* — Fatih Bayhan, M. Sadık Öke, Pegasus Yayınları, 2011.
* *Sen Latife Değil Latifsin* — Nezihe Araz, Özgür Yayınları, 2002.
* *Atatürk'ün Aşkı Latife* — Fatih Bayhan, Paradoks Kitap, 2012.
*"Uşakizade Köşkü ve Gazi Mustafa Kemal Paşa"* Ahmet Gürel, İzmir Özel Türk Koleji Yayını, 2007.

## Həmçinin bax
Pastora Soler

**Pilar Sançes Luke** (; ), daha çox **Pastora Soler** kimi tanınır () — İspaniya müğənnisi, Avroviziya 2012 mahnı müsabiqəsində İspaniyanın təmsilçisi.

## İstinadlar
Tropik il

**Tropik il** (Günəş ili) — fəsillərin dəyişməsinə əsaslanan il. 1 yanvar 2000-ci ildə tropik ilin uzunluğu: 365,2421897 gün, başqa sözlə 365 gün 5 saat 48 dəqiqə 45,19 saniyəyə olaraq hesablanışdır. Hal-hazırda dünyanın əksər ölkələrinin, o cümlədən Azərbaycanın rəsmi təqvimi olan Qriqori təqvimi tropik ilə əsaslanır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Böyük il

**Böyük il** — il ərzində ən çox sayda quşları müşahidə edənlər üçün keçirilən yarışma.

## İstinadlar
Abituriyent (jurnal)

***Abituriyent*** — təhsil alanlar üçün nəzərdə tutulmuş jurnal.

## Haqqında
Dövlət İmtahan Mərkəzinin mətbuat orqanı olan "Abituriyent" jurnalı təhsil işçiləri, şagirdlər, abituriyentlər, bakalavrlar, magistrlər, rezidentlər, müxtəlif qurumlarda vakant vəzifələr üzrə imtahana hazırlaşanlar üçün elmi-metodiki və informatik materialların çap olunduğu rəsmi müntəzəm nəşrdir.

Jurnal Respublika Mətbuat və İnformasiya Nazirliyinin 18 fevral 1999-cu il tarixli, B171 saylı, Ədliyyə Nazirliyinin 16 sentyabr 1996-cı il tarixli, D 1567 saylı qərarı ilə dövlət qeydiyyatından keçmişdir.

## İstinad


## Xarici keçidlər
* Rəsmi səhifə
Dandi

**Dandi** ( , ) — Böyük Britaniyada, Şotlandiya vilayətinin dördüncu böyük şəhəri.

## Təhsil
* Abertay Universiteti

## İstinadlar
Self Control (mahnı)

**"Self Control"** () – Lora Breniqanın ifa etdiyi populyar mahnılarından biridir. İlk dəfə İtaliya ifaçısı Raffaele Riefoli (qısa adı: RAF) tərəfindən ifa edilmişdir. Orijinal sinql uğur qazansa da, Lora Breniqan tərəfindən ifa edilən kaver versiya daha çox populyarlıq qazanmışdır.

## Komplizasiyaların siyahısı
; 7" single
# "Self Control" — 4:08
# "Silent Partners" — 3:58

; 12" maxi
# "Self Control" (extended version) — 5:00
# "Silent Partners" (extended version) — 4:10

## Hit parad mövqeyi

## Maraqlı faktlar
*Mahnının klipi Nyu Cersi və Nyu Yorkda çəkilmiş, ilk dəfə olaraq aprel ayında 1984-cü ildə istehsal edilmişdir.
*Bu mahnının remeyki "In The Night No Control" adı ilə Hind filmi olan Oyunçular kralı filmində səsləndirilmişdir.

## İstinadlar
Mortal Kombat: Shaolin Monks

**Mortal Kombat: Shaolin Monks** - "Midway Games" oyun şirkəti tərəfindən 2005-ci ildə yaradılan, döyüş oyunudur.

## Məzmun
"Mortal Kombat: Shaolin Monks" videooyunu "Mortal Kombat 2" seriyası hekayəsinin başlanğıcını izah edir. "Ölümcül döyüş" turnirinin əsas qəhrəmanları Kunq Lao və Liu Kenqdir. Şanq Tsunq Yeri ələ keçirmək niyyətindədir. Bu səbəbdən onlar Şanq Tsunqun qarşısını almaq üçün müxtəlif dünyalarda səyahət edirlər.

## Xarici keçidlər
*Rəsmi sayt
Mortal Kombat: Special Forces

**Mortal Kombat: Special Forces**- "Midway Games" oyun şirkəti tərəfindən 2000-ci ildə yaradılan, döyüş oyunudur.

## Məzmun

Kano cinayətkar dostları olan Simasız, Tasiya, Carek və Tremoru zindan azad edir və onlarla birgə şəhərin cənub hissəsində gizlənir. Bu barədə işçilərdən biri olan Cemini radioda məlumat yayır. Polis olan mayor Ceks Briqqs bu barədə eşidir və onların başçılarının Kano olduğunu təxmin edir. Ceks Ceminidən bu məlumatları leytenant Sançesə göndərməsini istəyir. Cemisi isə öz növbəsində məlumatı cinayətkar dəstəsini izləyən Sançesə çatdırır. Ceks Sançesin dəstəsinə çatdıqda, dəstənin məhv olunmasını görür. Ceks dostlarının intiqamını almaq üçün cinayətkar dəstəsinin izinə düşür. Ceks "Simasız" ilə qarşılaşır və onu öldürür. Cemini radioda cinayətkar dəstəsinin "Qara əjdaha" klanına mənsub olduğunu bildirir. Ardınca Ceks Tasiyanı öldürür. Ceks "Qara əjdaha" klanına məxsus ofisin açarını tapır və dəlilləri axtarmağa başlayır. Burada Ceks, Careki öldürür. Ceks tapdığı xəritənin koordinatlarını radio ilə Ceminiyə xəbər verir. Axtarış zamanı Ceks itirilmiş şəhər olan Sin Tszyana çatır və burada Yeraltı dünya portalını qoruyan Tremoru öldürür. Bu portalın Kano ilə əlaqədar olduğunu düşünərək, portala daxil olur və Kanonu tapır. Kano isə "Şitian gözü"nə sahib olmuşdur. Sonda Ceks Kanonu məğlub edir. Ceks "Şitian gözü"ndən istifadə edərək, Kanonu Yer dünyasına geri aparır.

## Xarici keçidlər
*Mortal Kombat: Special Forces Mortalkombat.wikia.com