open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jaeger-LeCoultre

**Jaeger-LeCoultre** — İsveçrə lüks saatlarının istehsalçısı.

## Tarixi
19-cu əsrin birinci yarısında əsası qoyulan Jaeger-LeCoultre fabriki Le Sentierdə (Vo Kantonu, İsveçrə) yerləşir. Şirkətin yüzlərlə ixtiraları və mindən çox markalı kalibrləri, o cümlədən dünyanın ən kiçik mexanizmi, dünyanın ən mürəkkəb qol saatı və demək olar ki, fasiləsiz hərəkətlə təchiz olunmuş saatları var. Jaeger-LeCoultre bu günə qədər səkkiz saat kolleksiyasına sahibdir və dənizin mühafizəsi, motorsport və polo kimi sahələrdə əməkdaşlıq edir. 2000-ci ildən şirkət dəbdəbəli mallar bazarında fəaliyyət göstərən İsveçrənin Richemont konqlomeratının 100% törəmə şirkətidir.

## İstinadlar
Hacıəmir-i Vanəbin (Astara, İran)

**Hacıəmir-i Vanəbin** () — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 

## Əhalisi

Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 194 nəfər yaşayır (58 ailə).

## İstinadlar
Chopard

**Chopard** — İsveçrə premium saatlar və zərgərlik istehsalçısı.

## Tarixi
1860-cı ildə İsveçrənin Yura dağlarında Sonvil şəhərində Şirkəti 24 yaşlı Louis-Ulysse Chopard təsis edib. Əvvəlcə Chopard müxtəlif innovativ ideyalardan istifadə edərək dəqiq cib saatlarının və xronometrlərin istehsalına diqqət yetirmişdir.

## İstinadlar
Seyid Şuşinskinin evi

**Seyid Şuşinskinin evi** —  Şuşa şəhərində XIX əsrdə tikilmiş yaşayış evi. Seyidli məhəlləsində yerləşir. XIX əsrin memarlıq abidəsidir. Azərbaycan xanəndəsi, Şuşa xanəndəlik məktəbinin nümayəndəsi, Azərbaycan SSR xalq artisti (1956) Seyid Şuşinskinin yaşadığı ev. 1992-ci ildə Şuşa şəhəri işğala məruz qalandan sonra dağıdılmışdır.
## Tarixi
Seyid Şuşinskinin evi Şuşa şəhərində Seyidli məhəlləsində yerləşir. Bina XIX əsrin memarlıq abidəsidir. Seyid Şuşinski (12 aprel 1889, Horadiz, Cəbrayıl qəzası, Yelizavetpol quberniyası – 1 noyabr 1965, Horadiz, Cəbrayıl qəzası, Yelizavetpol quberniyası) — xanəndə, bəstəkar, musiqi xadimi, Azərbaycan SSR xalq artisti (1935) və Azərbaycan xanəndəlik sənətinin tanınmış nümayəndələrindən biri olub. Seyid Şuşinskinin evi bir mərtəbəli olub, dörd otaqdan ibarət idi.  

Yaşayış binası Şuşa şəhərinin işğalından sonra erməni terrorçuları tərəfindən dağıdılmışdır. Şəhər azad edildikdən sonra binanın xarabalıqları aşkar edilmişdir. Yaşayış evinin qalıqları hazırda general Yaqub Quliyev küçəsində yerləşir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Şuşa abidələri
Şotlandiya sağlam fikir məktəbi

**Şotlandiya sağlam fikir məktəbi** — XVIII əsrin sonu və XIX əsrin əvvəllərində Şotlandiyada yaranan fəlsəfi məktəb.

## Tarixi
1760–1780-ci illərdə Şotlandiya məktəblərində yaranıb yayılmışdır. Ağlın intuitiv qabiliyyəti, anadangəlmə prinsiplərdən ibarət "sağlam fikir" fəlsəfəsinə əsaslanır. Devid Yumun skeptisizmi və fransız materializmi ilə mübahisələrdə formalaşmışdir. Banisi Tomas Rid, görkəmli nümayəndələri C. Osvlld, Ç. Bitti, D. Stüartdır. Ali ruhi aləmin, yəni tanrının varlığı fikrini müdafiə edirdi.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Шотландская школа / Л. Б. Макеева // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004–2017.
* *M. А. Абрамов.* Шотландская школа философии здравого смысла // Новая философская энциклопедия : в 4 т. / пред. науч.-ред. совета В. С. Стёпин. — 2-е изд., испр. и доп. — М. : Мысль, 2010. — 2816 с.
* Грязнов А. Ф. Реализм Шотландской школы // Философские науки, 1974. № 2.
* Грязнов А. Ф. Философия Шотландской школы. М.: Издательство Московского университета, 1979. — 127 с.
* James McCosh (1811–1894), The Scottish philosophy, biographical, expository, critical, from Hutcheson to Hamilton. London, Macmillan and Co, 1875, vii, 481 p.
* Goldberg M. A. Smollett and the Scottish School. Albuquerque, 1959.
* Grave S. A. Scottish Philosophy of Common Sense. Oxford, 1960.
* Seth A. B. Scottish Philosophy. Edinburgh, 1885.
* Шотландская философская школа // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890–1907.
Şuşa Rus-Azərbaycan məktəbi

**Şuşa rus-azərbaycan məktəbi** — Şuşada üçüncü dərəcəli xüsusi oğlan məktəbi. Məktəbin əsası 1893-cü ildə Camal bəy Fətəlibəyov tərəfindən qoyulmuşdur.

## Haqqında
Camal bəy Fətəlibəyov Qori müəllimlər seminarıyasının məzunu olmuşdur. Xalq arasında Camal bəyə hörmək yüksək olduğundan məktəbi bəzən "Camal bəyin məktəbi" adlandırırdılar. Məktəb üçün ayrıca tikili olmadığından 60 manat kirayə haqqı ödənilməklə Adigözəlovlar ailəsinin evində yerləşirdi.1893-cü ildə 25,1895-ci ildə 60. 1896-cı ildə 80 şagird təhsil alırdı və bu dövrə görə kifayət qədər yüksək nəticə hesab olunurdu. Tələbələrdən alınan təhsil haqqı hesabına məktəb idarə olunurdu. Maddi vəziyyəti aşağı olanlar isə təhsil haqqından azad olunurdu. Məktəbdə tədris müvafiq olaraq iki dildə, azərbaycan və rus dillərində aparılırdı. Bu məktəbdə oxunalar şəhər və realnı məktəbinə daxil ola bilirdilər. Camal bəy Fətəliyevdən sonra 1896-cı ildə məktəbin direktoru vəzifəsini Səməd bəy Ağayev yerinə yetirmişdir.

## Tədris olunan fənlər
* Ana dili
* Rus dili
* Riyaziyyat
* Rəsmxətt
* Nəğmə

## İstinadlar

## Mənbə
Çingizoğlu Ənvər, Qarabağda maarif: 1750–1950, Zərdabi LTD MMC,2013
Yaylım atəşi

**Yaylım atəşi** — hərbi ehtiram göstərilməsi üçün boş patronlarla açılan atəşdir. Xüsusi hallarda toplardan yaylım atəşi açıla bilər. Yaylım atəşi zamanı boş partonlarla 3 dəfə atəş açılır.

## İstinadlar
Tumaslı mədrəsəsi

**Tumaslı [[mədrəsə]]si** — Qarabağda yerləşən qədim mədrəsə.

## Haqqında

Mədrəsə Dizaq mahalı,Tumaslı kəndində yerləşirdi.Dövrün görkəmli ədiblərindən olan Molla Vəli Vidadi müəyyən müddət bu mədrəsədə müəllimlik etmişdi. Mədrəsədə təhsil alan şagirdlərin əksəriyyətini sunnilər təşkil edirdi. XIX əsrin əvvəllərində mədrəsədə müəllim edən şəxslər arasında  Mahmud əfəndi Tumaslı (1781–1842), Molla Mustafa  Tumaslı və başqaları var idi. Mədrəsədə təhsil görmüş şagirdlərdən bəziləri İstanbula da göndərilmişdi. Mədrəsənin tələbələrindən biri kimi xəttat Omsan Tumalıni nümunə göstərmək olar. Mədrəsəyə hamilik edən şəxs Mikayıl sultan Həsən ağa oğlu Tumaslı (1781–1847) idi. 
## Mənbə
Çingizoğlu Ənvər,Qarabağda maarif: 1750-1950,Zərdabi LTD MMC,2013
Rəşadiyyə məktəbi

**Rəşadiyyə məktəbi** ‒ Xurşud bəy Əzizbəyovun təşəbbüsü ilə 1915-ci ildə Şuşa şəhərində   fəaliyyətə başlamış məktəb.

## Haqqında
Məktəb "Rəşad" adlı gizli yeniyetmətlər cəmiyyətinin tərkibində yaradılmışdır.Məktəb fəaliyyətə başladığı dövrdə burada təhsil alan şagirlərin əksəriyyətini kasıb ailənin övladları və kimsəsiz uşaqlar təşkil edirdi.Bu səbəbdən də orada təhsil alan şagirdlərin qida,geyim,dərs vəsaiti kimi zəruri vəsaitləri məktəb tərəfindən qarşılanırdı.Məktəbin tədris fəaliyyətində dövrün nüfuzlu şəxsləri iştirak edirdi.Onların arasında Mirzə Cəlal Yusifzadə da var idi.1918-ci ildə türk ordusu Şuşa şəhərinə gəldiyi üçün məktəb əsgərlərin ixtiyarına verildiyi üçün fəaliyyətini dayandırmışdı.
Məktəbdə istifadə olunan dərsliklərə Ş.M.Qarabağinin "Risaleyi-hüruf və xütut" (1890); S.Ə.Təbrizinin "Kitabçeyiədəbiyyə" (1893); Ə.Axundzadənin "Xətti təliq və nəstəliq" (1894); M.H.Rüşdiyyənin "Vətən dili" (1884); M.Ələkbərin "Kitabipəndi ətfal" (1899); M.Şahtaxtinskinm "Sövti Şərq Əlifbası" (1902); M.N.Şirvaninin "Təftül arifin lisani türki" (1902); H.S.Eyvazovun "üsuli-tədris və təlim-tərbiyə" (1907); H.Məmmədlinin "Nümuneyi tədris və tərbiyə" (1907); M.Qəmərlinski, H. Nərimanbəyov, Şahtaxtinski, Rəcəbov, Qazıyev, Şərifbəyov və Cəfərbəyovun "Ana dili" (1911), Mirzə Hüseyn Həsənzadənin "Tamam əlifba" (1912), M.A.Abbaszadənin "Əlifba" (1913) və s kitablarını nümunə göstərmək mümkündür.

## İstinadlar

## Mənbə
Çingizoğlu Ənvər, Qarabağda maarif: 1750–1950, Zərdabi LTD MMC,2013
Şuşa müsəlman məktəbi

**Şuşa müəsəlman məktəbi** — 1849-cu ildə fəaliyyətə başlamış Şuşa şəhərində yerləşən məktəb.

## Haqqında
Məktəb Azərbaycanda ilk müsəlman şiə məktəbi hesab olunur. Bu tədris mərkəzini yaratmaqda məqsəd şiə təriqətinə mənsub müsəlman uşaqlarına şəriət dərsi keçmək və rus dilində müvafiq bilik vermək idi. Məktəbdə təhsil alan şagirdlərin əksəriyyətini bəy, xan və ruhani ailələrin övladları təşkil edirdi. Məktəbdə azərbaycan, ərəb, fars dilləri, hesab, coğrafiya, tarix, hüsnxət, rus qanunşünaslığı, ərəb dilinin qrammatikası ilə bərabər bu dildə olan kitablar əsasında məntiq, kosmoqrafiya və metafizika öyrədilirdi.

Hüquq etibarilə qəza məktəblərinə yaxın və tip etibari ilə yeganə olan məktəbdə şagirdlər yaş və bilik dərəcələrinə görə dərəcələrə bölünürdülər. Tədrisin ilk ilində şagirlər azərbaycan dili qrammatikası və ərəb əlifbası ilə tanış olub quranın təfsirini öyrənirdilər. Məktəbin ilk buraxılışı 1852-ci ildəolmuş və 6 nəfər məzun olmuşdur. Məktəb öz fəaliyyətini 1861-ci ildə dayandırmışdır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Çingizoğlu Ənvər, Qarabağda maarif: 1750–1950, Zərdabi LTD MMC,2013
Həmidə xanım Cavanşirin ev-muzeyi

**Həmidə xanım Cavanşirin ev-muzeyi** — Azərbaycanın ilk xeyriyyəçi və maarifçi qadınlarından olan Həmidə xanım Cavanşirin Ağcabədi rayonunun Kəhrizli kəndində fəaliyyət göstərən ev-muzeyi.

## Muzeyin yaranması
Şuşa qəzasının Ağcabədi kəndində doğulan Həmidə xanımın evi Sovet hakimiyyəti illərində əvvəlcə orta məktəb, sonra isə musiqi məktəbi kimi fəaliyyət göstərib. 1990-cı illərin əvvəllərində isə burada məcburi köçkünlər məskunlaşıb. 2005-ci ildə təmir edilən evdə muzey yaradılıb. Ev- muzeyin ümumi sahəsi 360 kvadratmetr, ekspozisiya sərgi sahəsi 120 kvadratmetrdir.

## Muzeydəki materiallar
2005-ci ildən fəaliyyət göstərən muzeyin 4 ekspozisiya salonu vardır. Bu otaqlardan biri Həmidə xanımın iş otağı, 2-ci və 3-cü salon qonaq otağı, 4-cü salon isə yemək otağıdır. Otaqların qarşısı dəhlizdən ibarətdir. Muzeyin 4 ekspozisiya salonunda ümumilikdə 192 eksponat nümayiş etdirilir. Həmidə xanımın həyat və fəaliyyətini əks etdirən fotolar, plakatlar, əl işləri, məişət əşyaları (divar saatı, şamdan, kömür ütüsü, çıraq, güldan, qablar), əlyazmalar, Cəlil Məmmədquluzadənin seçilmiş əsərləri, qəzet və jurnallar, xatirə albomu, evin qarşısındakı daşdan yonulan qoç fiquru ziyarətə gələnlərin böyük marağına səbəb olur.

## Muzeyin fəaliyyəti
2006-cı ildə muzeydə Azərbaycan tarixində, milli mədəniyyətin inkişafında, maarifçiliyin yayılması, cəhalətin aradan qaldırılmasında tarixi rol oynamış bir çox görkəmli ədəbi simaların geniş tanınmasında ədəbi məktəb olmuş "Molla Nəsrəddin" jurnalının 100 illik yubleyi keçirilmişdir. Həmidə xanımın doğum günü hər il qeyd edilir. Muzeyə Respublikanın bütün guşələrindən ekskursiyaya gəlirlər.

## İstinadlar
Şonan məbədi

və ya bəzən **Syonan məbədi** – Sinqapurun Makritçi rezervuarında yerləşmiş şintoist məbədi. Məbəd Yaponiya ordusu tərəfindən əsir götürülmüş britaniyalı və avstraliyalı əsgərlər tərəfindən Sinqapurun işğalı zamanı ölmüş yaponların xatirəsinə tikilmişdir.

## Tarixi
Şonan məbədinin orijinal strukturunda məbədin divarları yox idi. Məbəd bir neçə mərtəbəli pilləkənlə çıxılan daş platformanın üzərində tikilmişdi və məbədin damı platformanın perimetri ətrafında düzülmüş taxta sütunların üzərində dayanırdı. Rezervuarın filtrasiyası üçün də istifadə olunmuş tonlarla hamam çınqıl daşı ilə məbəd bağının səkisi salınmışdır.

İkinci dünya müharibəsindən sonra Şonan məbədinə od vurulmuş və məbəd tamamilə məhv olmuşdur. Məbədin sadəcə bir neçə daş qalığı qalmışdır. İllər keçdikcə məbədin 90 daş pilləli girişi və bünövrəsi böyüyən cəngəllik bitkiləri arasında gizli qalmışdır. Məbədin qranit daşından hazırlanmış fəvvarəsi toxunulmamış vəziyyətdə qalmışdır. Fəvvarənin altında naməlum şəxslər tərəfindən naməlum məqsəd üçün qazılmış gizli tunel aşkarlanmışdır.

## Əfsanələr
Şonan məbədi ilə bağlı sübut olunmayan bir çox iddia və nəzəriyyə mövcuddur. İddiaların birinə görə məbəd britaniyalılar tərəfindən deyil, yaponlar tərəfindən məhv edilmişdir. Bu iddiaya görə yapon əsgərlər geri çəkilərkən məbəddəki gizli xəzinəni qorumaq istəmiş və İmperator qvardiyası xəzinəni qanları ilə qorumağa and içərək kütləvi intihar ritualı təşkil etmişdir.

Sinqapur Paranormal Tədqiqatçıları qrupu bu iddiaları araşdırmaq qərarına gəlmiş və Yamaşita qızılı əfsanəsi ilə əlaqələr kəşf etmişdir. 1981-ci ilə aid bir qeyddə deyilir ki, müharibə illərində rezervuarda işləmiş Sappari adlı indoneziyalı bağban məbədin yaxınlığında dəyərli bir şeyin basdırıldığını görmüşdür. Məbədin qalıqları meşənin dərinliklərində yerləşdiyi üçün əlçatan deyil və məbədə çatmaq istəyərkən yolda itən şəxslər məbədin yapon ruhlar tərəfindən qorunduğunu iddia edirlər.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Mühasirə günü: 11 sentyabr 1683-cü il

**Mühasirə günü: 11 sentyabr 1683-cü il** (ing: **The Day of the Siege: September Eleven 1683**, pol: **Bitwa pod Wiedniem**, it: **11 settembre 1683**) — polyak-italyan müştərək istehsalı olan tarixi-dram janrında çəkilmiş olan filmdir. Film 2012-ci ildə ingilis dilində çəkilmişdir. Filmin rejissoru Renço Martinellidir.

## Süjet xətti

Film 1683-cü il sentyabrın 11-də Yan Sobieskinin komandanlığı altında olan Müqəddəs Liqa ordusunun Osmanlı İmperiyasının Avstriyanın paytaxtı Vyananı və oradan da Avropanın digər ərazilərini işğal etməsi planlarını pozduğu Vyana döyüşünü və bu döyüş zamanı Avropada baş verən hadisələri göstərir. Eyni zamanda bu hadisələr zamanı Xristian Avropasında rahib Marko d'Avianonun oynadığı rola da diqqət yetirilir.

## İstinadlar
Virmuni

*Virmuni dehestanı — İranda, Gilan ostanının Astara şəhristanının Mərkəz bəxşində inzibati ərazi vahidi.  
*Virmuni (Astara, İran) — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Hipernova

** Hipernova** — son dərəcə güclü nüvə çöküşü senarisinin nəticəsi olduğu düşünülən çox yüksək enerjili bir supernovadır. Bu halda , böyük kütləli bir ulduz (> 30 günəş kütləsi) güclu əkiz enerji şırnağı yayan və yığılma diski ilə əhatə olunaraq öz oxu ətrafında dönən bir qara dəlik yaratmaq üçün çökür. Bu, qeyri-adi dərəcədə yüksək kinetik enerjiyə malik olan, əksər supernovalardan daha böyük miqyaslı və parlaqlığı ən azı 10 dəfə daha böyük olan maddə yayan bir ulduz partlayışıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Çelvənd (Astara, İran)

**Çelvənd** () — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 

## Əhalisi

Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 903 nəfər yaşayır (201 ailə).

## İstinadlar
Hədis Nəcəfinin ölümü

**Hədis Nəcəfinin öldürülməsi** () — Məhsa Əminin öldürülməsindən sonra İranda başlayan etirazlarda iştirak edən 22 yaşlı azərbaycanlı Hədis Nəcəfinin İranın təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən 6 güllə ilə güllələnməsi.

## Haqqında
Hədis Nəcəfi 5 yanvar 2000-ci ildə Kərəc şəhərində anadan olub. Anası və atası Miyanədən olan azərbaycanlılardır. Ailədə özündən böyük 3 bacısı və bir kiçik qardaşı var. Valideynləri Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhərində anadan olublar. Hədis Nəcəfi dizayn üzrə təhsil alsa da Kərəcdə Mehrşəhr bölgəsində bir restoranda kassir kimi işləyib. Bəzi mənbələrə görə şairə və ədəbiyyatçı kimi tanınıb

Şəxsi instaqram səhifəsində yerləşdirdiyi son videosunda "Hazırda etirazlara gedirəm ki, bir neçə il keçdikdən sonra sevinəm ki, etiraz aksiyalarında iştirak etmişəm və artıq indi hər şey dəyişib" deyib.

Ölümündən əvvəl etiraz aksiyasında hicabsız dayanaraq sarı saçlarını yığıb önə atıldığını göstərən video ilə məşhurlaşıb.

## Ölümü
21 sentyabr 2022-ci ildə Kərəc şəhərində baş vermiş etiraz aksiyasında iştirak edən Hədis Nəcəfi sinəsindən, üzündən və boynundan 6 güllə yarası aldıqdan sonra yerindəcə keçinib 25 sentyabr 2022-ci ildə dəfn edilib. Ölümündən sonra İranda davam edən etiraz aksiyalarının simvollarından birinə çevrilib.

## Reaksiyalar

## Xatirəsi
2022-ci il noyabrın 28-də Azərbaycan Respublikasındakı gənc qızlar İranda qadın hüquqları uğrunda mübarizə aparan insanlara və orada öldürülmüş azərbaycanlı qızlar Hədis Nəcəfi, Əsra Pənahi və Aylar Həqqinin xatirəsinə fləşmob keçiriblər. Fləşmobun sonunda Hədis Nəcəfi və digər öldürülmüş azərbaycanlıların şəkilləri nümayiş etdirilib və "Xəbərimiz var, sizinləyik!" yazısı yazılıb. 

2023-cü ildə "ANİMAFİLM" studiyası tərəfindən Hədis Nəcəfi haqqında "Hədis" animasiya filmi çəkilib. Film həm də İranda gender, etnik və mədəni ayrı-seçkiliklə mübarizə aparanlara ithaf olunub.

## İstinadlar
Apedemak

**Apedemak**— Nubiyada yaşayan meroi xalqlarının sitayiş etdiyi aslan başlı döyüşçü tanrısı idi. Meroe hökmdarları tərəfindən tikilmiş Naka məbədində Apedemak dörd qollu üç başlı şir-tanrı və aslan başlı ilan kimi təsvir edilmişdir. Lakin o, adətən şir başlı adam kimi təsvir edilir.

Apedemak döyüş tanrısı Kuş sayılırdı. Kuşililər hesab edirdilər ki, Apedemak onların ordularına qələbələr gətirdi və düşmənlərini məğlub etdi. Kuşi fironları hərbi yürüşlər apararkən tez-tez Apedemakdan dəstək və yoldaşlıq tələb edirdilər.

Naga Löwentempel.jpg|Naqada Apedemak məbədi. Kral Natakamani və Kraliça Amanitore-nin düşmənləri vurduğunu təsvir edən dirəklər. Kraliça qılınc, kral balta tutur.
Sudan tempel of musawwar es sufra.jpg|Musəvvərət əs-Sufrada Apedemak məbədi, Arnehamani tərəfindən tikilmişdir.
File:NaqaLionTempleApedemakSnake.jpg|Naqa Aslan Məbədi: Apedemak aslan başlı qıvrılmış ilan kimi təmsil olunur


## İstinadlar
Arensnufis

**Arensnufis** — Arensnufis (Misir. Iryhemesnefer, ỉrỉ-ḥms-nfr, "yaxşı yoldaş") qədim Nubiyadakı Kuş krallığından olan bir tanrıdır və ilk dəfə eramızdan əvvəl 3-cü əsrdə Musavvrat əl-Sufrada təsdiqlənmişdir. Onun ibadəti Ptolemeylər dövründə (e.ə. 305–30) Nubiyanın Misirin nəzarətində olan hissəsinə qədər uzanırdı. Onun mifoloji rolu məlum deyil; o, şir və lələk tacı olan, bəzən də nizə ilə insan kimi təsvir edilmişdir. Arensnufis, Misir ilahəsi İsisin "yol yoldaşı" adlandırılan Filayedə və həmçinin Dendurda sitayiş edirdi. Qədim Misir dinində misirlilər onu öz tanrıları Anur və Şu ilə sinxronlaşdırdılar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ramiz Karaeski

**Ramiz Karaeski** və ya **Ramiz dayı** — Türk istehsalı olan Ezel teleserialında uydurma bir obraz. Tuncəl Kurtiz tərəfindən yetişkin halı, Ufuq Bayraqdar tərəfindən isə gəncliyi canlandırıldı. Ramiz dayı ilk dəfə 12 oktyabr 2009-cu ildə serialın 3-cü bölümündə göründü və 61-ci bölümdə ayrıldı.

## İstinadlar
Kürəkçay (dəqiqləşdirmə)

* Kürəkçay — Azərbaycanın Goranboy, Göygöl və Yevlax rayonları ərazisindən axan çay, Kürün sağ qolu.
* Kürəkçay (Goranboy) — Azərbaycanın Goranboy rayonunda qəsəbə.
* Kürəkçay müqaviləsi — Qarabağ və Şəki xanlıqlarının Rusiya İmperiyasının tərkibinə keçməsi barədə Qarabağ xanı İbrahimxəlil xan ilə Qafqazdakı rus qoşunlarının baş komandanı Pavel Sisianov arasında imzalanan müqavilə.
Kurtköy

**Kurtköy** — İstanbulun Pendik mahalında bir məhəllə.

## Haqqında
Məhəllə 1328-ci ildə Osmanlılar tərəfindən fəth edildi.

Məhəllənin əhalisi 179.775 nəfərdir.

## İstinadlar
Barbarossa (film)

**“Barbarossa”** (digər adları: **“Barbarossa: öncəgörmənin lənəti”**, **“Barbarossa: öncəgörücünün lənəti”**, **“Mühasirə lordu”**, **“Müharibə qılıncı”**) (ingiliscə: Barbarossa, italyanca: Barbarossa) 2009-cu ildə Renzo Martinelli tərəfindən çəkilmiş İtalyan tarixi filmidir.

Dünya premyerası 2 oktyabr 2009-cu ildə baş tutmuşdur.

## Süjet xətti

Film - epik dastan formasında olub - imperiyanın gücünə qarşı çıxan və müstəqilliyini müdafiə edən Milan şəhəri və Lombard Liqası ilə Frederik Barbarossa arasındakı qarşıdurmadan bəhs edir. Film 1176-cı ildə Leqnano döyüşü (I Fridrix Barbarossanın italyanların birləşmiş qüvvələri tərəfindən məğlubiyyətə uğradılması) ilə başa çatır.

## İstinadlar
Lbov Y. İ. və oğulları

"**Lbov Y. İ. və oğulları**" — Azərbaycanda fəaliyyət göstərmiş balıq sənayesi səhmdar cəmiyyətlərindən biri.

## Tarixi
"Lbov Y. İ. və oğulları"  səhmdar cəmiyyəti 1913-cü ildə, Rusiya imperiyası tərkibində yaradılmışdı. Təqribən 1 milyon manat əsas kapitalı var idi. Yalama, Lənkəran və Astarada siyənək balığı vətəgələri, iri soyuducuları, emal zavodları və s. fəaliyyət göstərmişdir. Azərbaycanda sovet hakimiyyətinin qurulmasından sonra müəssisələri milliləşdirilmişdir.

## İstinadlar
Lombard Liqası

**Lombard İttifaqı** və ya **Lombard Liqası** — təxminən 1167-ci ildə İtaliyanın şimalındakı Milan, Piacenza, Cremona, Mantua, Berqamo, Brescia, Boloniya, Padova, Treviso, Vicenza, Verona, Lodi və Parma da daxil olmaqla demək olar ki, bütün şəhərlərin, o cümlədən  Markiz Malaspina və Ezzelino da Romano kimi Lordların da iştirak etdiyi siyasi və hərbi ittifaqdır.
 
İttifaq Müqəddəs Roma İmperatorluğunun imperatoru I Fridrixin imperiyanın nüfuzunu və gücünü bütün İtaliyaya yaymaq cəhdlərinin qarşısını almaq üçün ona qarşı bir reaksiya olaraq yaradılmışdır. 1158-ci il Roncaglia dietinə əsaslanaraq, I Frederik İtaliya üzərində birbaşa imperiya nəzarəti olduğunu iddiasını etmişdir. İttifaq eyni zamanda özü də İtaliyada mərkəzləşmiş imperator hakimiyyətinin əleyhdarı olan Roma Papası III Pavel tərəfindən dəstəklənirdi. 29 may 1176-cı ildə baş vermiş olan Leqnano döyüşündə Fridrix məğlub oldu və müharibədən sonra bağlanmış Venesiya Sülhü ilə 1177-ci ildən 1183-cü ilə qədər davam etmiş olan altı illik atəşkəsə razılaşmışdır. 1183-cü ildə imzalanmış olan İkinci Konztanz Müqaviləsi ilə İtaliya şəhərləri imperiyaya sadiq qalmağa razılaşdılar, lakin öz torpaqları üzərində yerli hökumət hakimiyyətini də saxladılar.
 
1226-cı ildən Lombard İttifaqı, II Fridrixin İtaliyada ən qüdrətli gücə çevrilmək səylərinin artması ilə, əvvəlki prestijli günlərində olduğu kimi bir neçə dəfə yenidən yaradılmışdır. Viçenzanın tutulması və Kortenuevo döyüşü ilə imperatorun bacarıqlı bir strateq kimi nüfuzu artdı. O, Milanın bütün sülh təkliflərini rədd edərək və onların qeyd-şərtsiz təslim olmasını tələb etməklə öz gücünü səhv qiymətləndirdi. II Fridrixin nifrətinin onun mühakiməsini zəhərləməsi və bütün mümkün sülh müqavilələrini rədd etməsi ciddi tarixi əhəmiyyətə malik bir məqamdır. Milan və digər beş şəhər çox güclü müqavimət göstərmiş və 1238-ci ilin oktyabrında Breşiyanın mühasirəsi müvəffəqiyyətsiz olmuşdur.
 
Papanın dəstəyini bir daha əldə edən ittifaq, II Fridrixin bütün hücum cəhdlərini müvəffəqiyyətlə dəf edə bildi. 1249-cu ildə Parmanın mühasirəsi zamanı İmperator düşərgəsi hücuma məruz qaldı və tutuldu, bundan sonra İmperator tərəfdarları Parma döyüşündə darmadağın edildi. Frederik də İmperator xəzinəsini, üsyançı şəhərləri və papalığı idarə etmək ümidini itirdi. İttifaq 1250-ci ildə  II Frederikin ölümündən sonra ləğv edilmişdir.

## Müasir dövrdə ittifaqın yenidən yaradılması cəhdi
Müasir İtaliyada bu orta əsr ittifaqı ilə özünü siyasi cəhətdən bağlayan və Romanın mərkəzi hakimiyyətinə qarşı çıxaraq zəngin Şimal əyalətlərinin yoxsul Cənubdan ayrılması ideyasını müdafiə edən Leqa Nord yəni Şimal Liqası adlı siyasi partiya yaradılmışdır.
 
## İstinadlar
Karlen Abqaryan

**Karlen Aramoviç Abqaryan** (, ; ) — texniki kibernetika sahəsində SSRİ alimi, texnika elmləri doktoru (1966), professor (1968), SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (1987).

## Həyatı
Avtomatik idarəetmə sistemlərinin nəzəriyyəsi, diferensial və inteqro-diferensial tənliklər nəzəriyyəsi, çoxölçülü qeyri-stasionar idarəetmə sistemlərinin dinamik xarakteristikalarının qurulması üsulları üzərində işləmişdir. 1987–1992-ci illərdə SSRİ Nəzəri və Tətbiqi Mexanika Milli Komitəsinin üzvü, Amerika Riyaziyyat Cəmiyyətinin fəal üzvü olmuşdur. 30 elmlər namizədi və 5 elmlər doktoru hazırlamışdır. 3 medalla təltif olunmuşdur.

## Ailəsi
* Qızı Karine Karlenovna Abqaryan, MAİ-nin dosenti, Rusiya Elmlər Akademiyası Hesablama Mərkəzinin baş alimi.
* Oğlu Vartan Karlenoviç Abqaryan 1980-ci ildə Moskva Dövlət Universitetinin fizika fakültəsini bitirmişdir, MAİ-də elmi işçidir.
* Oğlu Aram Karlenoviç Abqaryan 1978-ci ildə Moskva Aviasiya İnstitutunu bitirmişdir.

## Əsərləri
* *Абгарян К. А., Рапопорт И. М.* Динамика ракет. — : Машиностроение, 1969. — 378 c. — 8000 экз.
** *Абгарян К. А., Калязин Э. Л., Мишин&nbsp;В.&nbsp;П., Рапопорт И. М.* Динамика ракет. — Изд. 2-е, перераб. и доп. — : Машиностроение, 1990. — 463 c. — 4400 экз. — ISBN 5-217-00354-5
* *Абгарян К. А.* Матричные и асимптотические методы в теории линейных систем. — : Наука, 1973. — 432 c.
* *Абгарян К. А.* Матричное исчисление с приложениями в теории динамических систем. — : ФИЗМАТЛИТ, 1994. — 544 c. — ISBN 5-02-014788-5
** *Абгарян К. А.* Матричное исчисление с приложениями в теории динамических систем. — : Вузовская книга, 2004. — 543 с. (2-ое изд.: 2008 г. — ISBN 978-5-9502-0337-4)
* *Абгарян К. А.* Введение в теорию устойчивости движения на конечном интервале времени. — : Наука, 1992. — 162 с. — ISBN 5-02-013999-8

## Tədris vəsaitləri
* *Абгарян К. А.* Динамика космических летательных аппаратов : (Конспект лекций) : Учеб. пособие. — : МАИ, 1975. — 161 с. : ил.
* *Абгарян К. А.* Матрицы и дифференциальные уравнения : (Пособие для аспирантов). — : МАИ, 1971. — 280 с.; 20 см.
* *Абгарян К. А.* Лекции по теории устойчивости. — : МАИ, 1972. — 118 с.
* Управляемость и наблюдаемость линейных систем : Учеб. пособие по курсу «Теория упр.» / *К. А. Абгарян, М. М. Хрусталёв, Э. Б. Жирнова* ; М-во высш. и сред. спец. образования СССР. Моск. авиац. ин-т им. Серго Орджоникидзе. [МАИ]. — : МАИ, 1977. — 78 с. : ил.; 21 см.
* Применение аналитических методов в задачах анализа и синтеза систем [Текст] : Учеб. пособие по курсу «Теория упр.» / *К. А. Абгарян, М. М. Хрусталёв, Э. Б. Жирнова.* — : МАИ, 1978. — 82 с. : ил.; 21 см.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Биография // Архивы РАН
* Его статьи на Math-Net.Ru
* [Его книги](https://search.rsl.ru/ru/search#p=2&q=author%3A(%D0%B0%D0%B1%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%8F%D0%BD%20%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B5%D0%BD%20%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87)) в каталогах РГБ.
* Биография // Большая российская энциклопедия
* *Юлий Шкроб*. "Вырастет гений" // Знание - сила, 2000, № 9.
Əlinəzərli (dəqiqləşdirmə)

* Əlinəzərli — Azərbaycanın Beyləqan rayonunda kənd.
* Orta Əlinəzərli — Azərbaycanın Beyləqan rayonunda kənd.
Əbdülhaq Abdullayev

**Əbdülhaq Ağsaqqal oğlu Abdullayev** (; ) —  Özbəkistan portret rəssamı, Özbəkistan SSR xalq rəssamı (1968), Özbəkistan Rəssamlıq Akademiyasının fəxri üzvü.

## Həyatı
Əbdülhaq Ağsaqqal oğlu Abdullayev 30 dekabr 1918-ci ildə Türkistan şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlıq illərində rəsm çəkməyə meyli müəyyən edilmişdir. 1928-ci ildə o, Daşkənddəki fəhlə məktəbinə daxil olmuş, burada digər fənlərlə yanaşı, rəsm çəkməyin əsasları ilə də tanış olmuşdur. Abdullayev məktəbdə rəssamlıq peşəsi haqqında ciddi düşünməyə başlamışdır. 1931-ci ildə rəssamlıq məktəbi yerləşdiyi Səmərqənd şəhərinə köçürülmüşdür. Abdullayev hansısa aktyorun portretinin surətini yazmışdı və məktəbdə yoxlanılanda onu imtahansız tələbə kimi qəbul etmişdilər. 1938–1941-ci illərdə Moskva Rəssamlıq İnstitutunda təhsil almışdır.

1940-cı, 1946-cı, 1953-cü illərdə Daşkənddə rəssamın əsərlərindən ibarət sərgilər keçirilmişdir. Abdullayev sənətlə bağlı bir sıra məqalələrin müəllifidir. 1950–1957-ci illərdə Rəssamlıq Məktəbində 1950–1957 və 1955–1957-ci illərdə Daşkənddə Nizami adına Pedaqoji İnstitutunda dərs demişdir. Rəssamın rəsmləri Özbəkistan, Rusiya, İtaliya, Hindistan və dünyanın digər ölkələrinin muzeylərində saxlanılır.

29 oktyabr 2001-ci ildə vəfat etmişdir. O, "Çiğatay" xatirə qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* АБДУЛЛАЕВ АБДУЛХАК АКСАКАЛОВИЧ Биографии
* Абдуллаев Абдулхак Аксакалович
Anuş Məhəlləh-ye Cokəndan (Talış)

**Anuş Məhəlləh-ye Cokəndan** () — İranın Gilan ostanının Talış şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 

## Əhalisi

Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 2,162 nəfər yaşayır (457 ailə).

## İstinadlar
Məhəllə (dəqiqləşdirmə)

**[[Məhəllə]]** — qəsəbə və şəhər daxilində formalaşmış yaşayış kvartalı. Həmçinin bu mənaları ifadə edə bilər:

* ''Məhəllə'' (film seriyası)
** ''Məhəllə'' (film)
** *[[Məhəllə 2 Moskvada]]*
** *[[Məhəllə 3]]*
* Məhəllə teatrı
Soli

* Soli (Mersin) — Mersində antik bir şəhər.
* ‎Soli (Astara, İran) — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Çelvənd

*Çelvənd dehestanı — İranda, Gilan ostanının Astara şəhristanının Ləvəndil bəxşində inzibati ərazi vahidi.  
*Çelvənd (Astara, İran) — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Meridian Air Cargo reys 3032

**Reys 3032 Meridian Air Cargo** () — Aviasiya qəzası, baş vermiş 16 iyul 2022-ci il Niş—Amman—Ər-Riyad—Əhmədabad—Dəkkə yük reysini yerinə yetirərkən.

Fəlakət yerli vaxtla təxminən 23:00-da baş verib, Ehtimal ki, mühərrikin yanması və uğursuz qəza enməsi səbəbindən baş verib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Veretekay

[thumb|Veret-hekau təsvir edən relyef. [II Ramses hakimiyyəti dövründən ]]
**Veretekay** (Misircə: "böyük sehr, böyük sehrbaz"; növbə ilə**Urthekau**, **Weret Hekau**) — qədim Misir tanrısı idi. O, fövqəltəbii güclərin təcəssümü kimi xidmət edirdi.

## Mifdə
Qorunmağa həsr olunmuş bir tanrı olaraq, o, tez-tez cənazə əşyalarında, xüsusən də silahlarda görünürdü ki, mərhumun özlərini yeraltı dünyasının təhlükələrindən qorusun. O, hamilə və əmizdirən anaları qorumaq üçün talisman kimi fil sümüyü bıçaqlarına da qoyulmuşdu.

Onun gücü Misir taclarının vacib keyfiyyətlərindən biri idi. Taclar ilahəsi kimi o, ilan və ya şir başlı qadın idi və dövlət ziyarətgahında yaşayırdı. Ra-Xoraxtanın arvadı başında günəş diski ilə təsvir edilmişdir. Veretekay tez-tez İsis, Sekhmet,  Mut, və başqalarına təyin edilmiş bir epitet idi.

## Həmçinin bax
* Horun gözü

## İstinadlar
Həm sevincdə, həm kədərdə (film, 2001)

**Həm sevincdə, həm kədərdə** (hindcə: **कभी ख़ुशी ख़ुशी कभी कभी ग़म**-->, Rom: **Kabhi Khushi Kabhie Gham**) — rejissoru Karan Johar olan Bollivud filmidir. Filmdə Amitabh Bachchan, Jaya Bachchan, Shahrukh Khan, Kajol, Hrithik Roshan, Kareena Kapoor və Rani Mukerji çəkilmişdirlər. Film Kuch Kuch Hota Hai filmindən sonra çəkilmişdir.

## Süjet xətti

Rahul Yaşvardhan və Nandinin ögey övladıdır. O məktəbi bitirib gələndə qardaşı Rohan 9 yaşındadır. Rahulun atası Hindistanın zəngin insanlarından biridir. O, oğlunu ən yaxın dostunun qızı Naina ilə evləndirmək istəyir, lakin Rahul onların evində dayə işləyən qadının qardaşı qızı Ancaliyə aşiq olur. Rahulun atası buna qarşıdır və Rahul vəziyyəti izah etmək üçün Ancalinin yanına gedəndə Ancalinin atasının öldüyünü görür və elə həmin gün onunla evlənir. Bundan xəbər tutan atası Rahuldan imtina edir. Rahul İngiltərəyə gedir, bir daha geri qayıtmır. Bu arada Rohan 10 ildən sonra məktəbi bitirib nənələrinin yanına qayıdır və orada qardaşının ögey qardaş olduğunu və eyni zamanda da baş vermiş olan bütün hadisələri öyrənir və bundan sonra atası ilə böyük qardaşını barışdırmaq üçün hərəkətə keçir.

## Aktyorlar və rolları

*Amitabh Bachchan --> Yashvardhan "Yash" Raichand
*Jaya Bachchan --> Nandini Raichand 
*Shahrukh Khan --> Rahul Raichand 
*Kajol--> Anjali Sharma Raichand 
*Hrithik Roshan --> Rohan Raichand 
*Kareena Kapoor --> Pooja Sharma Raichand 
*Farida Jalal --> Sayeeda 
*Rani Mukerji --> Naina Kapoor 
*Achala Sachdev --> Rohanın nənəsi
*Sushma Seth --> Rohanın nənəsi 
*Johnny Lever --> Haldiram 
*Simone Singh --> Rukhsaar 
*Alok Nath --> Bauji 
*Aryan Khan --> Rahul (uşaqlığı)
*Jibraan Khan--> Krish Rahul Raichand 
*Amar Talwar --> Mr. Kapoor (Nainanın atası)
*Ramona Sunavala --> Sonya 
*Jeroo Writer --> Tanya 
*Vikas Sethi --> Robbie 
*Shilpa Mehta --> *Ashfaque*in anası 
*Ashutosh Singh --> Ashfaque 
*Paarzun Dastur --> *Ashfaque*in əmisi 
*Jugal Hansraj --> Rohanın dostu

## İstinadlar
Dəli ürək (teleserial, 1998)

**Dəli ürək** — Sinegraf istehsalı, rejissorluğunu Osman Sınavın etdiyi türk serialı.

## Mövzu
Əsgərlikdən məzuniyyətə gəldiyi vaxtlarda, qardaşı Əli, bacısı Nazlı və dostu Gülçin ilə parkda gəzmək üçün dayandıqları vaxtda, terrorçular tərəfindən pusquya düşürülən hərbi maşına atəş açıldığı sırada Yusif Miroğlu, terrorçular ilə döyüşmüş və münaqişədən sonra medya onu qəhrəman elan etmişdir. Əsgərlikdən gələndən sonra, uşaqlığından bəri marağı olduğu Qara Həmid qarşısına çıxır, ancaq Qara Həmid Yusifi tanımır. Həmin gün Qara Həmid silahlı hücumdan Yusif Miroğlu tərəfindən qurtarıldığı üçün, bütün gözlər Yusif Miroğlunun üzərində olur. Əsgərlik yoldaşı olan Yılmaz ilə bu vaxtda qarşılaşmışdır. Yılmaz Kəsik Rəcəbin adamı olduğu üçün Yusifi Rəcəbin yanına aparır, ancaq Rəcəbin Qara Həmidə hazırlamış olduğu sui-qəstin Yusif Miroğlu tərəfindən qarşısı alındığını biləndə ona qarşı tərs davranır. Beləliklə Yusif Miroğlu, Qara Həmidin yanında olub və burada mafioz aləmində məşhurlaşır.

Yusif Miroğlu Fərayəni ilk dəfə olaraq maşın ustasında görüb və burada Ayşənin müəlliməsi olduğunu öyrənməsi sonrasında, arda-arda gələn təsadüflər ilə Fərayəyə aşiq olur. Fərayə məşhur iş adamı Gürkan Uluxanın qızıdır. Bundan başqa, Gürkan Uluxan və Savaş Doğan nişançıdüzü ərazilərini alaraq Plaza qurmaq istəyirlər. Qara Həmidində eyni ərazini istəməsi ilə birlikdə, Yusif Miroğluna sevdiyin qızı burax deməməsinin ardından, Miroğlu Qara Həmiddən ayrılaraq yenidən maşın təmircisinə geri qayıdır. Fərayə və Gürkan Uluxanın Qara Həmid tərəfindən etdirilən sui-qəst ilə öldürülməsindən sonra, Yusif Miroğlu Qara Həmidi qaçırdıb 2 milyon dollar cəza verir. Burada Qara Həmid sağ qolu Sabri tərəfindən yanlışlıqla vurulur.

Sonrasında isə Ağabəy ilə tanışması ilə birlikdə Yusif Miroğlu artıq mafioz və siyasət arasındakı ən vacib adamlardan biri olur. Bundan sonra gələn hadisələrdə, tez-tez pislər və vəzifəsini pisə istifadə edənlər ilə düşmən olur.

## Film heyəti

## Yayım təqvimi

## Bölümlər

## Təkrarlar
* 2001–2003 (Dəli ürək tarixi) Show TV
* 2002–2004 ATV
* 2005–2016 Kanal Avropa
* 2007 Kanal 1
* 2009–2011 Kanal 7, TRT Avaz
* 2013 Show TV (iyul–sentyabr) (Nostalgiya "kuşağı")
* 2014–2020 Show Max
* 2021 A2 TV

## Digər ölkələrdə nümayişi

## Həmçinin bax
* Dəli ürək bölümləri siyahısı
Rossimoda Ayaqqabı Muzeyi

**Rossimoda Ayaqqabı Muzeyi** () – İtaliyanın Stra kommunasında yerləşən və ayaqqabıya həsr olunmuş muzey.

## Tarixi
Muzey 1995-ci ildə Rossimoda ayaqqabı şirkətinin qurucusu Luicino Rossinin arzusuna əsasən yaradılmışdır. Əvvəlcə muzeyin sadəcə şirkətin tarixinə həsr olunması planlaşdırılsa da, daha sonra Riviera-del-Brenta bölgəsinin ənənəvi ayaqqabılarına, qədim Venesiyanın ayaqqabı ənənəsinə və beynəlxalq ayaqqabı dizaynerlərinə həsr olunmuşdur.

## Kolleksiya
Muzeydə dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan dəb dizaynerlərinin 1500-dən çox ayaqqabı modeli saxlanılır. Burada Endi Vorhol və Allen Consa məxsus ayaqqabı modelləri sərgilənir.

Sərgi bölgəsinin sahəsi 700 m2 təşkil edir və XVII əsrdə aid iki mərtəbəli zalda yerləşir. Burada Vigo şirkətinin digər moda evləri ilə əməkdaşlığı nəticəsində hazırlanan prototiplər sərgilənir. Birinci mərtəbə Donna Karan və Mark Ceykobs kimi ABŞ dizaynerlərinə, yuxarı mərtəbə isə Pucci, Yves Saint Laurent, Givenchi, Dior, Vivier, Fendi, Celine, Christian Lacroix, Kenzo kimi Avropa brendlərinə həsr olunmuşdur.

Muzeydə həmçinin Luicino Rossiya məxsus eskizlər, rəsmlər və heykəllər, Lakrua və Karl Lagerfeldə aid orijinal eskizlər, Endi Vorholun rəsmlərinin reproduksiyaları, Allen Cons və Daniel Spoerrinin heykəlləri saxlanılır.

## Qalereya

17th century man shoe1.JPG|XVII əsrə aid ayaqqabı.
18th century shoe1.JPG|XVIII əsrə aid ayaqqabı.
19th century clerical shoe1.JPG|XIX əsrə aid ayaqqabı.
Venetian woman shoe2.JPG|Venesiya qadın ayaqqabısı.


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Karan Cohar

**Karan Cohar** () — hind rejissoru və kinorejisorudur. O, Bollivudun ən gənc kinorejisor və kino prodüseridir.

## Bioqrafiyası
Karan Hiroo və Yaş Coharın oğludur. Greenlawns Liseyini bitirmişdir. Ticarət və İqtisadiyyatın H. R. Fakültəsini oxumuş və müvəffəqiyyətlə məzun olmuşdur. Fransada "Master Rejissor" dərəcəsi almışdır.

Karan Cohar aktyorluq debütünü Kajol və Şahrux Xanın rol aldığı Dilwale Dulhania Le Jayenge filmində Şahrux Xanın dostu rolu ilə etmişdir. O, eyni zamanda Dilwale Dulhania Le Jayenge filmində rejissor köməkçisi olmuşdur.

Müəyyən bir zaman ərzində atasının film istehsalı şirkəti olan Dharma Production iflas etmişdir. Karan Cohar atasının şirkəti olan Darmanı xilas etmək üçün qollarını çırmaladı və 1998-ci ildə Kajol və Şahrux Xanın rol aldığı ilk filmi olan Kuch Kuch Hota Hai filmini çəkmişdir. Filmdə məşhur aktyorlardan Salman Khan və Rani Mukherci də iştirak etmişdirlər.

Kuch Kuch Hota Hai filmi müvəffəqiyyət arxasınca müvəffəqiyyət qazanmışdır. Bu filmin kassa gəlirləri sayəsində Karan atasının şirkətini xilas etməyə nail olmuşdur. Karan Coharın böyük ekranda müvəffəqiyyətləri bundan sonra bir-birinin ardınca gəlməyə başladı.

2001-ci ildə Kabhi Khushi Kabhie Gham, 2003-cü ildə Kal Ho Naa Ho və 2006-cı ildə Kabhi Alvida Naa Kehna filmlərini çəkmişdir. 2010-cu ildə adını bütün dünyaya tanıdan, böyük gəlir və müvəffəqiyyət əldə edən və indiyə qədər Hindistanın ən yüksək ölkə xaricindən gəlir əldə edən filmi olan My Name Is Khan filmi ilə Karan Cohar Türkiyədə də tanınmışdır. Eyni zamanda bu film ilə Türkiyədə Karan Coharın filmlərinə maraq artmışdır.

## Filmoqrafiya
* Toplan, nəsə baş verir (film, 2021)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Heç vaxt əlvida demə (film, 2006)

**Heç vaxt əlvida demə** (Hind: **कभी अलविदा ना कहना**; Rom: **Kabhi Alvida Naa Kehna**; Alm: **Sag niemals leb wohl**) Bollivudda yazdığı orijinal ssenariləri və son illərdəki rejissorluğunu etdiyi mühüm filmləri ilə gündəmə gələn Karan Joharın üçüncü filmidir. Qısaca KANK kimi də tanınır. Filmin aktyorları sırasında Shah Rukh Khan, Rani Mukerji, Preity Zinta, Amitabh Bachchan, Abhishek Bachchan və Kirron Kher kimi məşhur Bollivud aktyor və aktrisaları olduğuna görə bu 2006-cı il filminə “Bollivudun ulduz paradı” ləqəbi verilmişdir.

Karan Coharın ilk iki filmində baş rolu oynayan Kacol, eyni ildə çəkilən Fanaa filmində iştirak etdiyi üçün bu filmdəki Maya rolundan imtina etməli olmuş, lakin Coharın müvəffəqiyyət ulduzu olaraq Rock'N Roll Soniye mahnısında qısa bir rəqs şousu edərək filmdə qonaq aktyor qismində iştirak etmişdir.

Filmin çəkilişlərin əksəriyyəti Nyu Yorkda aparılmış, qapalı çəkilişlərin bir hissəsi isə Mumbaydakı studiyalarda həyata keçirilmişdir. Daha əvvəl Dil Chahta Hai, Kal Ho Naa Ho və Don kimi mühüm filmlərin musiqisini bəstələyən Şankar-Ehsaan-Loy triosunun bəstələdiyi mahnıların sözlərini Caved Axtar və Bilal Şahvani yazmışdır. Təxminən 15.000.000 dollarlıq büdcə ilə çəkilən film 2007-ci ildə İstanbul Film Festivalı da daxil olmaqla bir çox ölkədə nümayiş etdirilmiş və böyük maraqla qarşılanmışdır. Lakin onun IMDb-də qazanmış olduğu 5.6 reytinqi digər Cohar filmlərinin xalları ilə müqayisədə diqqətəlayiqdir.

## Aktyorlar və rolları

* Amitabh Bachchan ... Samarjit Singh Talwar; "Sexy Sam"
* Shah Rukh Khan ... Dev Saran
* Abhishek Bachchan ... Rishi Talwar
* Rani Mukerji ... Maya Talwar
* Preity Zinta ... Rhea Saran
* Kirron Kher ... Kamal Saran
* Arjun Rampal ... Jay (qonaq aktyor)
* Kacol ... (qonaq aktyor)
* John Abraham ... (qonaq aktyor)

## Musiqi

* *Kabhi Alvida Naa Kehna* - Sonu Niqam & Alka Yagnik
* *Mitwa* - Shafqat Amanat Ali, Shankar Mahadevan & Caralisa
* *Where's The Party Tonight* - Shaan, Vasundhara Das, Loy Mendonsa & Shankar Mahadevan
* *Tumhi Dekho Naa* - Sonu Nigam & Alka Yagnik
* *Mitwa Revisited* - Shafqat Amanat Ali, Shankar Mahadevan & Caralisa
* *Rock'N Roll Soniye* - Shankar Mahadevan, Shaan, Mahalaxmi Iyer
* *Farewell Trance* - Shweta Pandit & Caralisa

## İstinadlar
Dəli ürək bölümləri siyahısı

Bu yazıda 1998–2002-ci illər arasında Show TV və ATV-də yayımlanan türk serialı "Dəli ürək"in bölümləri yer alıb. Serial 4 mövsüm və cəmi 113 seriyadan ibarətdir.

## Bölümləri

### 1-ci sezon (1998–1999) [[Show TV]]

### 2-ci sezon (1999–2000) [[Show TV]]

### 3-cü sezon (2000–2001) [[Show TV]]

### 4. Sezon (2002) [[atv (Türkiyə)|ATV]]
Kor məhəbbət (film, 2006)

**Kor məhəbbət** (Hind: **फ़ना**, Urdu: **فناء**, Rom: **Fanaa**) — Aamir Xan və Kajolun baş rollarda çəkildiyi 2006-cı il Bollivud filmidir. Filmin musiqi tərtibatçısı Jatin-Lalit, montaj rejissoru isə Ravi K. Chandran olmuşdur.

## Süjet xətti
Zooni (Kajol) kor, lakin çox gözəl bir qızdır. Bir gün o, bələdçi Rehan (Aamir Khan) ilə tanış olur və ona aşiq olur. Gözündən əməliyyat olunarkən Rehanı itirir. O, Rehanın öldüyünü düşünür, lakin illər sonra bunun doğru olmadığını başa düşür.

## Aktyorlar və rolları
* Kacol … Zooni Ali Beig
* Aamir Khan … Rehan Qadri / Rehan Khan
* Rishi Kapoor … Zulfikar Ali Beig
* Kirron Kher … Nafisa Ali Begum
* Tabu … Malini Tyagi
* Lara Dutta … Zeenat (qonaq aktyor)
* Shiney Ahuja … Suraj Ahuja (qonaq aktyor)
* Gautami Kapoor … Rubeina (Ruby)
* Sharat Saxena … Sushil Rawat
* Lilette Dubey … Madam
* Shruti Seth … Fatima (Fatty)
* Jaspal Bhatti … (Jolly Good — Sardarji)
* Vrajesh Hirjee … (Rehanın köməkçisi)
* Master Ali Haji … Rehan (Zooni və Rehanın oğlu)
* Sanaya Irani … Bobo
* Satish Shah …(təhlükəsizlik əməkdaşı)

## Musiqi

## Mükafatlar

### Filmfare mükafatları
* Ən Yaxşı Qadın Aktyor akademiyası: Kacol
* Ən Yaxşı Kişi Müğənni mükafatı: Shaan — *Chand Sifarish*
* Ən Yaxşı Mahnı Sözü mükafatı: Prasoon Joshi
* Blue Sky mükafatları
~Ən Yaxşı Kişi aktyor mükafatı
Əmir Xan

### Zee Cine Mükafatları
* Ən Yaxşı Qadın Aktyor mükafatı: Kacol
* Ən Yaxşı Kişi Müğənni mükafatı: Shaan — *Chand Sifarish*

### IIFA Mükafatları
* Ən Yaxşı Mahnı Sözü mükafatı: Prasoon Joshi
* Ən Yaxşı Kişi Müğənni mükafatı: Shaan

### Star Screen Mükafatları
* Ən Yaxşı Kişi Müğənni mükafatı: Shaan

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Rafiq Əsgərov

**Rafiq Əsgərov** () — Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin kontr-admiralı, Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Komandanı vəzifəsini ilk icra edən şəxs (1991–1993).

## Hərbi xidməti
Rafiq Əsgərov 1949-cu ildə Bakıda anadan olub. Orta təhsilini bitirdikdən sonra Ali Dənizçilik Akademiyasında təhsil almışdır.

Rafiq Əsgərov 1993-cü ildə müdafiə nazirinin əmrinə əsasən Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələri Komandanı vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

O, 1993-cü il ilə qədər idarə etdiyi müddətdə Hərbi Dəniz qüvvələrinin formalaşmasında müstəsna xidmətləri olmuşdur. Xüsusilə 1992-ci ildə keçmiş SSRİ-nin HDD-nin Qırmızı bayraqlı Xəzər Donanmasının Bakı və Moskva arasında bölünməsində yaxından iştirak etmişdir.

1993-cü ildə onu vəzifədə Fuad Yusifov əvəz etmişdir.

## İstinadlar
Sonu Niqam

**Sonu Nigam** (Hind: सोनु निगम; ) — Hind müğənnisidir. Xüsusi ilə də Bollivud filmləri üçün oxuduğu mahnıları ilə tanınır (İngiliscə: “playback singer”). Musiqiçi ailədən çıxmışdır. Əsasən Hind dilindəki mahnıları ilə tanınsa da, Benqalca, Pəncabca, Teluquca da mahnıları mövcuddur.

Sonu Nigam, Madhurima Mishra ilə evlidir və bu evlilikdən Neevan adlı bir oğlan uşağı dünyaya gəlmişdir.
Bicarbin (Talış)

**Bicarbin** () — İranın Gilan ostanının Talış şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi

Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 53 nəfər yaşayır (12 ailə).

## İstinadlar
Rəis (film, 2017)

**Rəis** (Hind: **रईस**; Rom: **Raees**) — rejissoru Rahul Dholakia və prodüserləri Farhan Akhtar, Ritesh Sidhwani və Gauri Khan olan hind döyüş-triller filmidir. Şahrux Xan və Nəvazuddin Sidqi bu filmdə baş rolları ifa edirlər. Mahirə Xan baş qadın rolunu oynayır. Film Mahirə Xanın ilk Bollivud işidir. Filmdəki hadisələr 1980-ci illərin Qucarat ştatında baş verir. Film sərt və ciddi bir polis tərəfindən qarşısı alınan bir qeyri-qanuni içki alverçisinin hekayəsindən bəhs edir.

Raees filminin çəkilişləri 2015-ci ilin aprelində başlamışdır. Film Hindistanın Respublika Günündə, 25 yanvar 2017-ci ildə buraxılmışdır.

## İstinadlar
Çennay ekspresi (film, 2013)

**Çennay ekspresi** (ing: **Chennai Express**, hind: **चेन्नई एक्सप्रेस**, tam: **சென்னை எக்ஸ்பிரஸ்**) — Rohit Shetty tərəfindən 8 avqust 2013-cü ildə ekranlaşdırılan Hindistan komediya filmi. Baş rollarda Şah Rukh Khan və Dipika Padukone oynamışdırlar. Film 6 kateqoriya üzrə Filmfare Mükafatlarına namizəd olsa da, heç bir mükafat almamışdır. Film 422 crore (68 milyon dollar) gəlir əldə etmişdir. Çennay ekspresi Hindistanın ən çox gəlir gətirən filmi olmuş və Baykerlər 3 filmi tərəfindən 4 ay sonra bu rekord sındırılana qədər bu adı özündə saxlamağı bacarmışdır.

## Süjet xətti

Hələ azyaşlı uşaq olanda Rahul hər iki valideynini ağır avtomobil qəzasında itirib. Yetim böyüyən Rahulu nənə-babası öz himayələrinə götürüb. Ancaq ad günü ərəfəsində sevimli babası gözlənilmədən dünyasını dəyişir. Onun kül halına gətirilmiş nəşini Rameşvarama aparmaq lazım gəlir. Ad günü ərəfəsində Rahul dostları ilə Qoaya istirahətə yollanmağa razılaşmışdı. Ancaq babasının son vəsiyyətini də yerinə yetirmək vacibdir. Nənəsinin heç bir şeydən şübhələnməməsi üçün Rahul Rameşvaram istiqamətində hərəkət edən Çennay sürət qatarına bilet alır. Ora yollanmazdan əvvəl dostları ilə Qoaya baş çəkməyi planlaşdırır. Habelə Mina adlı gözəl qıza rast gəlməsi ilə hərtərəfli düşünülmüş bütün planları alt-üst olur.

## İstinadlar
Baykerlər 2

**Baykerlər 2** (Hind: धूम २, ) — rejissor Sanjay Qadhvinin 2006-cı ildə çəkdiyi Hindistan filmi. Baykerlər trilogiyasının ikinci filmidir. 2004-cü ildə ilk "Baykerlər" filmi, 2013-cü ildə isə sonuncu hissəsi — "Baykerlər 3" ekranlara çıxmışdır.

## Süjet xətti
Film boyu polis Cey Dixit və dostu Əlinin sərgüzəştləri davam edir. Bu dəfə misilsiz qiymətli əşyaları oğurlayaraq tarixdə iz buraxmaq istəyən beynəlxalq bir oğrunu tutmaq lazımdır. İş elə gətirir ki, soyğundan sonra cinayətkar hadisə yerində iz buraxır. Ancaq polisin əlində bundan başqa dəlil yoxdur. Onu tutmaq üçün Cey oğru bir qızı onun yanına göndərir. Ancaq burada da onların hissləri işə qarışdığına görə məsələ əhəmiyyətini itirir..

## İstinadlar
Baykerlər

**Baykerlər** (hind: **धूम,** ) — rejissor Sanjay Qadhvinin 2004-cü ildə çəkdiyi hind filmidir. Baykerlər trilogiyasının ilk filmidir. Sonrakı illərdə iki davam filmi buraxılmışdır — bu filmlər müvafiq olaraq 2006 və 2013-cü illərdə buraxılmış olan "Baykerlər 2" və "Baykerlər 3" filmləridirlər. Françayzinqin dördüncü hissəsinin çəkilməsi də planlaşdırılır.

## Süjet xətti
Mumbay polisi hər dəfə quldurluq etdikdən sonra güclü motosikletləri sayəsində qaçaraq gizlənən bir dəstəni tutmaq işi ilə məşğul olur. Bu zaman bacarıqlı və vicdansız motosiklet satıcısı Əlidən qısa bir müddət ərzində şübhələnirlər. Lakin Komissar köməkçisi Jai Dixit onu dindirərkən, başqa bir soyğunçuluq hadisəsi daha baş verir. Jai polislərə motosiklet sürməyin sirlərini öyrədəcəyi halda, Əlinin səhvlərinə və etdiyi hərəkətlərə göz yumacağına söz verir. Daha sonra təqib zamanı gözəl Şinanı görən Əli özünü itirir və təqib müvəffəqiyyətsizliklə başa çatır. Bundan qəzəblənən Jai Əlini yanından qovur. Bundan sonra Əli quldur dəstəsinin başçısının əlinə keçir.

## İstinadlar
Baykerlər 3

**Baykerlər 3** () — rejissor Vijay Krişna Açaryanın çəkdiyi və baş rolda Əmir Xanın olduğu 2013-cü il istehsalı olan Bollivud filmidir. Film 5,4 milyard Hindistan rupisi gəlir əldə etmişdir. Bu seriada da əvvəlki seriada olduğu kimi Jai ​​Dixit rolunu canlandıran Abhişek Baççan və Ali Ekber rolunu canlandıran Uday Çopra eyni rolu oynayırlar. Serianın bu hissəsində onlar Çikaqoda bankı qarət edən hindli quldurun arxasınca düşürlər.

## Süjet xətti
1990-cı ildə Böyük Hindistan Sirkinin (The Great Indian Circus) sahibi İqbal Harun Xanın Qərbi Çikaqo Bankına (Western Bank of Chicago) külli miqdarda borcu mövcuddur. Ona görə də sirk borclara görə bağlanmaq ərəfəsindədir. İqbal Xan keyfiyyətli şoular sayəsində külli miqdarda pul qazanaraq borclarını ödəməyi planlaşdırır. Bunu nümayiş etdirmək üçün bankın sahibi Andersonu şouya dəvət edir. Andersonu keyfiyyətli tamaşalar sayəsində sirki irəli apararaq külli miqdarda pul qazanacağına və borcların qısa müddətdə ödəniləcəyinə inandıraraq sirkin bağlanmasını gecikdirməkdir. Anderson şouya gəlir. İqbal Xan bəzi sehrli fəndlər göstərir. Daha sonra o, Yer kürəsində əvvəllər göstərilməmiş bir şou göstərəcəyini deyir. İqbal Xan oğlunu qutuya qoyur və qutunu bağlayır. Qutunu açanda uşaq qutunun içərisində olmur. Sonra oğlu arxadan çıxıb gəlir. Tamaşa burada bitir. Lakin Anderson buna inanmır və qərarının qəti olduğunu bildirir. Bankirlər gedərkən İqbalın oğlu Sahir bankirlərə yalvarır ki, sirki bağlamasınlar. İqbal bankirlərə yalvardığı üçün Sahirə əsəbiləşir. Sonra İqbal Andersona silah çəkir. Lakin o, onu vurmur və gülləni başına vuraraq intihar edir.

2013-cü ildə Western Bank of Chicago və onun filialları Sahir Xan tərəfindən soyulmağa başlanmışdır. Sahir pulu alandan sonra özü ilə apara bildiyi qədər pul götürər, daşıya bilmədiklərini isə hündür yerdən aşağıdakı camaata paylayardı. O, qaçarkən qara motosikletdən istifadə edirdi. Polislər onun üzünü heç vaxt görməmişdilər, çünki o, həmişə dəbilqə taxırdı. Oğurluqlarının qarşısı alınmır və köməyə Hindistandan Jai Dixit və Əli Əkbər adlı iki polis çağırılır. Bu arada Sahir oğurladığı pulların hesabına Böyük Hindistan Sirkini yenidən yaradır.

## İstinadlar
Abdukadyr Urazbekov

**Abdukadyr Urazbekov** (; ) — Qırğızıstan MSSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyətinin sədri (1927–1937) və Mərkəzi İcra Hakimiyyətinin birinci sədri Qırğızıstan Sovet Sosialist Respublikası Komitəsi (1937).

## Həyatı

## İstinadlar