open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gövhərşad məscidi üsyanı

**Gövhərşad məscidi üsyanı** () —1935-ci ilin avqustunda İranın Məşhəd şəhərindəki İmam Rza türbəsində Pəhləvi sülaləsindən olan Rza şahın qərbləşdirmə və dünyəvi siyasətinə qarşı reaksiya alovlandığı zaman baş tutmuş üsyan.

Hadisə "qanlı hadisə" kimi qiymətləndirilir.

## Zəmin
Rza şahın şiə cəmiyyətinə qarşı zorakı Qərbləşdirmə kampaniyası 1935-ci ilin yayında şahın ənənəvi islam geyimlərini qadağan etdiyi və bütün kişilərə Avropa tipli papaqlar taxmağa məcbur edilməsi əmri verdikdə rejimlə düşmənçilikdə kəskin artım görmüşdür.

## Hadisə
Bu hadisə 1935-ci ildə Rza şahın deislamlaşdırma fəaliyyətinə cavab olaraq baş vermişdir. Şahın "azğın" yeniliklərini, qərbləşməni, korrupsiyanı və ağır istehlak vergilərini pisləyən bir din xadiminə cavab olaraq bir çox tacir və yerli sakin türbəyə sığınmış, onu Əməvi xəlifəsi bənzədərək "Şah yeni Yeziddir" kimi şüarlar səsləndirmişdir.

Dörd tam gün ərzində yerli polis və ordu məbədə daxil olmaqdan imtina etmişdir. İranın Azərbaycan regionundan qoşunlar gəlib ziyarətgaha daxil olduqdan sonra qarşıdurma sona çatmışdır. Onlarla adam öldürülmüş, yüzlərlə insanı yaralanmış və şiə ruhaniləri ilə şah arasında son qopuşu qeyd edilmişdir.

## İtkilər
Bəqir əl-Ulum Tədqiqat İnstitutunun hesabatına görə, Rza şah qüvvələri tərəfindən öldürülənlərin sayı 2,000–5,000 arasında idi. Britaniya hesabatına görə, hadisə nəticəsində 2 ordu zabiti və 18 əsgər həlak olmuşdur. Bundan başqa, 2 əsgər itaətsizliyə görə yerindəcə edam edilmiş, 1 əsgər intihar etmişdir. Mülki şəxslər arasında 800–1,200 nəfər həlak olmuş, 100–500 nəfər yaralanmış və 800 nəfər həbs edilmişdir.

## İstinadlar
Kəşf-i hicab

***Kəşf-i hicab*** () — 8 yanvar 1936-cı ildə İran şahı Rza şahın bütün islami geyimləri qadağan edən fərman verməsi. Bu, sürətli şəkildə və məcburi formada yerinə yetirilmişdir. Hökumət həmçinin kişi ənənəvi geyimlərinin bir çox növlərini qadağan etmişdir.

Qadağa beş il müddətinə (1936–1941) qüvvədə qalmışdır. Rza şahın qalıcı miraslarından biri də geyimin İran siyasətinin ayrılmaz probleminə çevrilməsidir.

## İstinadlar
Radikal coğrafiya

**Radikal coğrafiya** — sosial problemləri, qeyri-bərabər inkişafı, məkanlaşma və istismarı, dövlətdə və ya dünyada sosial ədalətin təmin edilməsi məqsədilə regionlara münasibətdə dövlət və dövlətlərarası siyasətin formalaşmasında coğrafi amillərin nəzərə alınmasına yönəlmiş tədqiqat mövzularını nəzərə alaraq coğrafiyanın öyrənilməsinə yönəlmiş, marksist əsaslara söykənən tənqidi nəzəriyyə.

Termin və onun arxasında duran ideyalar 1970-ci illərdə anqlofon və frankofon coğrafiyasında üstünlük təşkil edən pozitivist tədqiqatlara cavab olaraq yayılmışdır. Radikal coğrafiya Viltam Bunge və Devid Harvinin əsərlərində formalaşdırıldıqdan sonra "solçu" intellektual dairələrdə populyarlaşmışdır. Anri Lefevr urbanizm və şəhər məkanı problemlərinə həsr olunmuş son əsərləri ilə onların davamçısı hesab edilə bilər.

Radikal coğrafiya ayrıca elmi istiqamət kimi öz yerini tutmamış, müəyyən edilmiş məsələlər üzrə nəşrlərin sayının dəfələrlə artmasına töhfə vermiş, daha akademik və daha az siyasiləşmiş tənqidi coğrafiyanın yaranması üçün əsas olmuşdur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* *[http://www.praxis-epress.org/availablebooks/introcriticalgeog.html Critical Geographies: A Collection of Readings]*, Praxis (e)Press, Harald Bauder and Salvatore Engel-di Mauro (eds.)
* *Social Justice and the City*, Ira Katznelson (Foreword), David Harvey, Blackwell Publishers, ISBN 0-631-16476-6
* «Antipode», A Radical Journal of Geography, Blackwell Publishing
* *[http://www.acme-journal.org ACME: An International E-Journal for Critical Geographies]*
Kondo Cuzo

və ya doğum adı ilə  – Yaponiya səyyahı və tədqiqatçısı. Tokuqava şoqunluğunun qulluqçusu olmuşdur. Yaponiyanın ən şimal torpaqları olan Ezo adasını və Kuril arxipelağını tədqiq etmişdir. Əsərlərində  təxəllüsündən istifadə etmişdir.

## Həyatı

Kondo 1771-ci ildə Yaponiyanın Edo şəhərində doğulmuşdur. Şoqunluqda bir sıra kiçik vəzifələr tutduqdan sonra 1798-ci ildə bir neçə məmurla birlikdə Ezo adasını kəşf və tədqiq etməyə göndərilmişdir. O, dörd dəfə Ezoya və Kuril adalarına səfər etmiş, səfərlərinin birində Rusiyanın Kuril arxipelağına daxil olan İturup adası ilə bağlı ərazi payı iddiasına qarşı gələrək adanı Yaponiya torpağı elan etmiş, adadakı bir neçə rus sakinini əsir götürmüşdür. O, səfərləri zamanı yerli tacir Takataya Kaheyin köməkliyindən yararlanmışdır.

Kondo şoqunluğa *"Henyo bunkay zuko"* adlı memorialını və tərtib etdiyi Ezo xəritəsini göndərmiş, Ezonun kolonizasiyasının və ruslardan müdafiəsinin vacibliyini vurğulamışdır. Kuril adalarında yaşayan aynuların yaponlaşdırılmasında iştirak etmişdir. 1808-ci ildə şoqunluğun sənədlər üzrə müvəkkili elan olunmuşdur. Coğrafiya və milli müdafiə mövzularında yazmaqla yanaşı, şoqunluğun xarici əlaqələr üzrə sənədlər toplusu olan *"Qayban tsuşo"nu* və şoqunluq hüquqları toplusu olan *"Kenkyo ruiten"i* redaktə etmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Kondonun kitabı Viktoriya və Albert Muzeyində.
Danimarka kinematoqrafiyası

**[[Danimarka]] kinematoqrafiyası** — Dan dilində 1897-ci ildən etibarən istehsal olunan və 1980-ci illərdən bəri müntəzəm olaraq yeni filmlər istifadəyə verən və əsasən Danimarka Kino İnstitutu *(Det Danske Filmstitut)* tərəfindən çəkilən filmləri təsvir etmək üçün istifadə olunan termindir. Danimarka kinematoqrafiyasında məzmun baxımından realizm, cinsi açıqlıq, dini və əxlaqi məsələlər kimi mövzulardan bəhs edilir.

Danimarka kinosunun ən məşhur rejissorları arasında Benjamin Kristensen, Karl Teodor Dreyer, Erik Ballinq, Qabriel Aksel, Bill Avqust, Lars fon Trier, Anders Tomas Censen, Tomas Vinterberq, Suzanna Bayr və Nikolas Vindinq Refn kimi məşhur adlar vardır.

## Bəzi filmlər

*Ali məhəbbət (film, 2012)
*Alleqro (film, 2005)
*Bir rumka daha
*Dalğaları yararkən
*Doqvill (film, 2003)
*Vicdanı oyadan

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* David Bordwell: *Essay on Danish Cinema*, in *Film* #55, Denmark 2007
* Marguerite Engberg: *Dansk stumfilm. De store år,* vol. 1–2. Copenh. 1977 (summary in English)
*
*
* Ebbe Villadsen: *Danish Erotic Film Classics* (2005)

## Xarici keçidlər

* Danish Film Institute
*  Steele Review
*  About all Danish cinemas (Dan dilində)
* Danish cinema
* Royal Danish Ministry of Foreign Affairs
Trixago

*  — Teucrium bitki cinsinin sinonimi.
*  — Stachys bitki cinsinin sinonimi.
*  — Bellardia bitki cinsinin sinonimi.
Aspasia

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
LoL Park

**LoL Park** () – Cənubi Koreyanın Seul şəhərinin Çonno rayonunda yerləşən, *"[[League of Legends]]"* müsabiqələri üçün nəzərdə tutulmuş arena. League of Legends Koreya Çempionlarının (LCK) oyunları bu arenada keçirilir.

## Tarixi
Cənubi Koreyada *"[[League of Legends]]"* yarışlarının keçirilməsi məqsədilə "LoL Park"ın tikintisi *"[[Riot Games]]"* tərəfindən 2017-ci ildə açıqlanmışdır. Tikilinin açılışı 17 sentyabr 2018-ci ildə, bütün kompleksin rəsmi açılışı isə 16 yanvar 2019-cu ildə baş tutmuşdur. Burada yerləşən "LCK Arena" Cənubi Koreyada *"League of Legends"* kiberidmanına həsr olunmuş ilk stadiondur. Arenada ilk oyun 16 yanvar 2019-cu ildə LCK çərçivəsində "T1" ilə "Jin Air Green Wings" arasında baş tutmuşdur. 2023 "League of Legends" üzrə Dünya Çempionatının açılışı və oyunları "LoL Park"da baş tutmuşdur.

## Xüsusiyyətlər
"LoL Park" çox kompleksi kiberidman qurğusudur və burada LCK oyunlarının keçirilməsi üçün nəzərdə tutulan "LCK Arena" kiberidman stadionu yerləşir. Stadionun tutumu 400–500 nəfərdir və yarımdairəvi formadadır.

Kompleksə foye, 100 nəfər tutuma malik *"Bilgewater"* kafesi, sərgi zalı, görüş və qarşılama zonası yerləşir. Buradakı *"Riot PC Room"* internet-kafesi 24 saat fəaliyyət göstərir və 100 nəfərlik tutuma malikdir. Mağaza bölməsində *"Riot Games"* tərəfindən buraxılmış rəsmi məhsullar satılır. Qurğunun qonaqlar üçün nəzərdə tutulmuş hissəsinin interyerini dizayn edərkən *"League of Legends"*dəki Cəngəlliyin xəritəsindən ilhamlanmışdırlar.

## Qalereya


LOL Park Stadium.jpg|LCK Arena.
LOL Park uniforms.jpg|Komanda formaları.
LOL Park PC Room 2.jpg|Riot PC Room.
LOL Park Statue.jpg|Heykəl.



## İstinadlar
Bünyadlılar məscidi

**Bünyadlılar məscidi** — Azərbaycanda Əmircan qəsəbəsində yerləşən və 1904-cü ildə tikilmiş memarlıq abidəsi, məscid.

## Haqqında
Bünyadlılar məscidi Bakının Əmircan qəsəbəsində yerləşir. 1904-cü ildə Əmircanın Bünyadlılar məhəlləsində tikilib. Məsciddə onun inşa tarixini göstərən daş kitabə də həkk olunub. Kitabədə yazılıb:

Məscidin əsas qapısının üzərindəki daş kitabədə isə məscidin memarı haqda məlumat verilir. Məscidin memarı Mirzə Məlik Abbasqulu olub. Kitabədə yazılıb:

Azərbaycanda sovet işğalından sonra rəsmi olaraq 1928-ci ildən dinlə mübarizəyə başladılar. Həmin ilin dekabrında Azərbaycan KP MK-i bir çox məscid, kilsə və sinaqoqları maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verdi. Əgər 1917-ci ildə Azərbaycanda 3.000 məscid var idisə 1927-ci ildə bu rəqəm 1.700, 1928-ci ildə 1369, 1933-cü ildə isə 17 idi. Bünyadlılar məscidi də bu dövrdə ibadətə bağlanıb. Məscidin binasında toxuculuq fabriki fəaliyyət göstərib.

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra 1994-cü ildən etibarən məscid dindarların istifadəsinə verilib.

## Memarlığı
Məscidin iç sahəsi 10x12 metrdir. Yonulmuş sal daşlardan inşa olunub və səkkiz tağı var. Məscidin günbəzi bu tağlar üzərində dayanıb. Günbəzdə 16 pəncərə qoyulub. Yerdən tavanadək hündürlüyü 5 metr, günbəzədək hündürlüyü 13 metrdir. Mehrabın hündürlüyü 3,5 metrdir. Məscidin iki hücrəsi də var. Onların hər birinin sahəsi 5x3 metrdir.

## İstinadlar
Nikon

**Nikon Korporasiyası** (株式会社ニコン*Kabushiki-gaisha Nikon* ) (həmçinin **Nikon** və **Nikon Corp.** kimi tanınır) optik avadanlıq və kamera cihazları üzrə ixtisaslaşmış Yaponiyada yerləşən çoxmillətli şirkətdir . Xüsusilə kameraları ilə dünyada tanınan şirkətin digər məhsulları arasında durbin, mikroskop, optik ölçü cihazları və yarımkeçirici istehsalında istifadə olunan dəqiq emal cihazları var. İlk dəfə 1917-ci ildə *Nippon Kōgaku* (日本光学: "Yaponiya Optik Şirkəti") adı ilə qurulan şirkət ilk dəfə 1946-cı ildə istehsalına başladığı fotoaparat obyektivlərində Nikon markasından istifadə etdi. Fotoqrafiya sənayesindəki uğurlarının nəticəsi olaraq, şirkət 1988-ci ildə Nikon Corporation adını aldı və bu gün Mitsubishi Şirkətlər Qrupunun tərkibində fəaliyyət göstərir.

## Tarix
Nikon 1917-ci ildə üç böyük yapon optik istehsalçısının bir araya gəlməsi ilə qurulub. Bu gün Nikon təxminən 17.000 işçisi ilə fəaliyyətini davam etdirir.

## İstinadlar
Kənd Həyatı

**Kənd Həyatı** () — Azərbaycan "YouTube" kanalı. Çəkilişlər Qusar rayonunun Hil kəndində aparılır. Kanal ferma həyatı haqqındadır, televiziyada da yayımlanır. Kanalın 6,9 milyon abunəsi var.

## Yaradılışı və fəaliyyəti
Kanalın yaradıcısı Əmiraslan Rəmixanov COVID-19 pandemiyasına qədər Bakıda aşpazlıq peşəsi ilə məşğul olub və kanalın videolarının əsas qəhrəmanı olan anası Əzizə də Qusarın Hil kəndində bu peşə ilə məşğul idi. Pandemiya dövründə kəndinə qayıdan Əmiraslan "Country Life Vlog" ("Kənd Həyatı") kanalı adı altında YouTube-a videolar yükləməyə başlayıb. Kanal əsasən Azərbaycan və ləzgi mətbəxindən olan yeməklər haqqındadır. Videolara ingiliscə, rusca və çincə subtitrlər əlavə edilir. Daha geniş auditoriyaya sahib olan "Taste Life" kanalı "Kənd Həyatı" kanalının 10-a yaxın videosunu hələ kanal abunəçilərinin sayı az olanda paylaşmışdır.

Rəmixanovlar videoları öz əkin sahələrində çəkirlər və yeməklərin hazırlanmasında öz becərdikləri tərəvəzlərdən istifadə edirlər. Sırf çəkiliş üçün dekorativ görünüşlü kiçik koma da tikilib. Kanalın məşhurluğu Azərbaycandan olan digər video blogerlərin də bu sahəyə maraq göstərməsinə gətirib çıxarıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi YouTube kanalı səhifəsi
ABŞ diplomatik missiyalarına edilmiş hücumlar (2012)

**2012-ci ildə ABŞ diplomatik missiyalarına edilmiş hücumlar** və ya **Müsəlmanların məsumiyyəti filminə verilmiş reaksiyalar** — 2012-ci ilin sentyabr ayında ABŞ-da nümayiş etdirilmiş və küfr kimi qəbul edilmiş *[[Müsəlmanların məsumiyyəti (film, 2012)|Müsəlmanların məsumluğu]]* filminə görə müsəlmanların sıx yaşadığı ölkələrdə həyata keçirilmiş silsilə etiraz və hücumlardır.

Dünyanın bir çox müsəlman ölkələrində etiraz aksiyaları həyata keçirilmişdir. ABŞ bayraqları yandırılmış, konsulluqlara hücumlar təşkil edilmişdir. Liviyanın Benqazi şəhərində yerləşən ABŞ konsulluğuna raket buraxıcı qurğular ilə hücum təşkil edilmiş və bu hücum nəticəsində ABŞ səfiri Kristofer Stivens də daxil olmaqla 4 nəfər həlak olmuşdur. İslamist seqment bu hadisəyə ən çox reaksiya vermişdir. Misir, Suriya, Bəhreyn, Pakistan, Somali, Nigeriya və İran da daxil olmaqla bir çox müsəlman ölkələrində etiraz aksiyaları baş tutmuşdur. Dünya miqyasında baş vermiş olan hadisələr nəticəsində 50-dən çox insan ölmüş, 694-dən çox insan isə yaralanmışdır.

## Etirazların həyata keçirildiyi ölkələr
*  (həmçinin silahlı hücum)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ABŞ-nin bəyanatı

Bu film ABŞ administrasiyası tərəfindən pislənilmişdir. ABŞ dövlət katibi olan Hillari Klinton belə demişdir:

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Kristofer Stivens
* ABŞ-nin Benqazidəki nümayəndəliyinə hücum

## Xarici keçidlər

* Barack Obama: A Detailed Response to Benghazi
* Provocation and protest collected news and commentary at *[[Al Jazeera English]]*
* U. S. Embassies, Consulates, and Diplomatic Missions
* Map of known protests at Google Maps
Uelsli Şarlotta Avqusta

**Uelsli Şarlotta Avqusta** (; ) — Birləşmiş Krallığın kralı IV Georqun yeganə qızı. Babası III Georq və atası naib Şahzadə Georqun ölümünün ardından onun taxta çıxması gözlənilirdi. Ancaq hələ 21 yaşında ikən hər ikisindən öncə, doğuş əsnasında vəfat etdi.

2 may 1816-cı ildə Londonda gələcəkdə Belçika kralı olacaq Saksen-Koburq-Qotalı Leopoldla evləndirildi. Cütlüyün evlənməsinin ardından Leopold feldmarşal ünvanı aldı və Bant ordeni ilə mükafatlandırıldı. Cütlük bu evliliyində xoşbəxt olsa da, çox keçmədən 5 noyabr 1817-ci ildə Şarlotta ölü bir oğlan uşağı dünyaya gətirdi və ertəsi gün özü də vəfat etdi. Leopoldun xanımının ölümündən məyus olduğu bilinir.

## Mənbə

* Chambers, James (2007).  London: Old Street Publishing. ISBN 978-1-905847-23-5
* Gibbs, Ronald S.; Danforth, David N.; Karlan, Beth Y.; Haney, Arthur F. (2008). *[https://books.google.com/books?id=v4krPhqFG8sC Danforth's obstetrics and gynecology]*. Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 978-0-7817-6937-2
* Holme, Thea (1976).  London: Hamish Hamilton. ISBN 978-0-241-89298-5
* Pakula, Hannah (1997). *[https://books.google.com/books?id=vpfuc37LLEAC An Uncommon Woman: The Empress Frederick, daughter of Queen Victoria, wife of the Crown Prince of Prussia, mother of Kaiser Wilhelm]*. New York: Simon & Schuster. ISBN 978-0-684-84216-5
* Plowden, Alison (1989). *Caroline and Charlotte*. London: Sidgwick & Jackson. ISBN 978-0-283-99489-0
* Raessler, Daniel M. (2004). "Miles (née Guest), Jane Mary (c. 1762–1846)". In Matthew, H.C.G.; Harrison, Brian (eds.). *Oxford Dictionary of National Biography*. Vol. 38. Oxford University Press. p. 133. ISBN 978-0-19-861388-6
* Smith, E.A. (2001). *George IV*. New Haven, Conn.: Yale University Press. ISBN 978-0-300-08802-1
* Williams, Kate (2008). *Becoming Queen Victoria*. New York: Ballantine Books. ISBN 978-0-345-46195-7
* McAllen, M. M. (2014). *[https://books.google.com/books?id=CkvpCAAAQBAJ Maximilian and Carlota: Europe's Last Empire in Mexico]*. San Antonio, Texas: Trinity University Press. ISBN 9781595341853

## İstinadlar
Orleanlı Luiza (Belçika kraliçası)

**Orleanlı Luiza** () və ya **Orleanlı Luiza Mariya Tereza Şarlotta İzabella** () () — Fransa kralı I Lui-Filippin qızı, I Belçika kraliçası.

3 aprel 1812-ci ildə Palermo, Siciliyada dünyaya gəldi. Atası Orlean hersoqu və gələcək Fransa kralı Lui-Filipp, anası isə Mariya Amaliyadır. 1830-cu ildə atası Fransanın son kralı olaraq taxta çıxdı və kralın böyük qızı olaraq münasib bir namizədlə evlənməsi planlaşdırıldı. Nəticədə, 9 avqust 1832-ci ildə Belçika kralı I Leopoldla evləndirildi və cütlüyün bu nigahdan 4 övladı doğuldu.

* Lui-Filipp (24 iyul 1833 - 16 may 1834)
* II Leopold
* Filipp, Flandriya qrafı
* Şarlotta, Meksika imperatriçası

## Mənbə

* Madeleine Lassère (2006). *Louise, reine des Belges. 1812-1850*. Paris: Perrin. ISBN 2-262-02366-2
* Mia Kerckvoorde (2002). *Louise d’Orléans, reine oubliée, 1812-1850*. Paris: Duculot. ISBN 2-8011-0949-5

## İstinadlar
Anhedoniya

**Anhedoniya** – zövq alma qabiliyyətinin itirilməsi və ya azalması kimi müəyyən edilən bir psixoloji vəziyyətdir. Anhedoniya depressiyanın əsas simptomlarından biri olaraq qəbul edilir, lakin şizofreniya, bipolyar pozuntu, posttravmatik stres pozuntusu (PTSP) və bəzi narahatlıq pozuntuları kimi digər psixi sağlamlıq problemləri ilə də əlaqəli ola bilər. Bu vəziyyət, fərdin normalda xoşbəxtlik və ya zövq hissi yaradan fəaliyyətlərə qarşı laqeyd qalması və ya maraq göstərməməsi ilə xarakterizə olunur.

## Növləri

Anhedoniya adətən iki əsas növə bölünür:

# **Sosial anhedoniya**: Bu növ anhedoniya, fərdin sosial əlaqələrdən, ailə və dostlarla vaxt keçirməkdən zövq almaq qabiliyyətinin azalması və ya itirilməsi ilə xarakterizə olunur. Sosial anhedoniya olan insanlar adətən sosial münasibətlərdən və qarşılıqlı əlaqələrdən çəkinirlər və izolyasiya olunmağı üstün tuturlar.
# **Fiziki anhedoniya**: Fiziki anhedoniya, yemək yemək, idman etmək, musiqi dinləmək və ya digər fiziki fəaliyyətlərdən zövq almaq qabiliyyətinin itirilməsi və ya azalmasıdır. Bu növ anhedoniya olan insanlar fiziki zövq verən fəaliyyətlərə qarşı maraqlarını itirirlər.

## Səbəbləri

Anhedoniya, həm bioloji, həm də psixoloji səbəblərdən yarana bilər. Məsələn:

* **Bioloji səbəblər**: Dopamin, serotonin kimi neyrotransmitterlərin qeyri-normal səviyyələri və ya beyindəki digər kimyəvi balanssızlıqlar anhedoniya ilə əlaqəli ola bilər.
* **Psixoloji səbəblər**: Travma, uzun müddətli stres, narahatlıq, depressiya və digər emosional problemlər anhedoniyaya səbəb ola bilər.

## Müalicə yolları

Anhedoniyanın müalicəsi, adətən, vəziyyətin əsas səbəbini müəyyən etməyə və buna müvafiq bir müalicə planı hazırlamağa yönəlir. Müalicə üsulları aşağıdakılardan ibarət ola bilər:

* **Dərmanlar**: Antidepressantlar və ya digər psixotrop dərmanlar beyindəki kimyəvi balansı tənzimləmək üçün istifadə edilə bilər.
* **Psixoterapiya**: Koqnitiv-davranışçı terapiya (KDT) və ya digər terapiya növləri vasitəsilə fərdlərin anhedoniya ilə əlaqəli mənfi düşüncə və davranışları üzərində işləmələri təmin edilə bilər.
* **Yaşayış tərzində edilən dəyişikliklər**: Sağlam qidalanma, müntəzəm fiziki fəaliyyət və stressin idarə olunması anhedoniyanın müalicəsinə dəstək ola bilər.

## Diaqnostika

Anhedoniya, adətən, bir psixoloji mütəxəssis tərəfindən psixi sağlamlıq qiymətləndirməsi və diaqnostik testlər vasitəsilə müəyyən edilir. Fərdin simptomları, tarixçəsi və həyat tərzi nəzərə alınaraq diaqnoz qoyulur.

## Əlavə ədəbiyyat

* American Psychiatric Association. (2013). *Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.)*.
* Joiner, T. E., & Lonigan, C. J. (2000). *Anhedonia: Symptoms, causes, and treatment*. Journal of Clinical Psychology.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Anhedonia - WebMD
* Depression and Anhedonia - Verywell Mind
Şahzadə Filipp (Flandriya qrafı)

**Şahzadə Filipp** (; ) — Belçika kralı I Leopoldun oğlu, Flandriya qrafı.

24 mart 1837-ci ildə Brüssel yaxınlığındakı Laykendə dünyaya gəldi. Atası I Belçika kralı I Leopold, anası isə Fransa kralı I Lui-Filippin qızı Luiza-Avqusta idi. 14 dekabr 1840-cı ildə Flandriya qrafı ünvanı aldı. 1869-cu ilin yanvarında qardaşı oğlu Şahzadə Leopoldun ölümüylə Belçika taxtının varisi elan olundu. Ancaq qardaşı II Leopolddan öncə 1905-ci ildə vəfat etdi və oğlu Albert Belçika taxtının varisi təyin olundu.

25 aprel 1867-ci ildə Berlində Hohensollernli Mariya Luiza Aleksandra ilə evləndi və cütlüyün 5 övladı doğuldu:

* Boduen (3 iyun 1869 - 23 yanvar 1891), qrip səbəbilə vəfat etdi.
* Henretta (30 noyabr 1870 - 28 mart 1948)
* Jozefina Mariya (30 noyabr 1870 - 18 yanvar 1871)
* Jozefina Karlona (30 noyabr 1870 - 6 yanvar 1958)
* I Albert

## Mənbə

* Keith Hitchins (1994). *Rumania, 1866–1947*. Oxford University Press. p. 13. ISBN 0-19-822126-6
* Jørgen Pedersen (2009). *Riddere af Elefantordenen, 1559–2009* (in Danish). Syddansk Universitetsforlag. p. 463. ISBN 978-87-7674-434-2
* Damien Bilteryst, Philippe Comte de Flandre, Frère de Léopold II, Bruxelles, Editions Racine, juin 2014, 336 p. ISBN 978-2-87386-894-9

## İstinadlar
Maltəpə Universiteti

**Maltəpə Universiteti** () — Türkiyənin İstanbul şəhərinin Maltəpə ilçəsində yerləşən özəl universitet. 9 iyul 1997-ci ildə "İstanbul Mərmərə Təhsil Vəqfi" (İMEV) tərəfindən yaradılmışdır. 9 fakültə, 1 konservatoriya, 1 magistratura institutu, 3 kollec və 1 peşə məktəbi ilə təhsil verir.

## Tarixi
Universitetin Qəyyumlar Şurasının sədri Hüseyn Şimşək tərəfindən 1991-ci ildə Mərmərə Təhsil Qurumları, 1996-cı ildə İstanbul Mərmərə Təhsil Vəqfi (İMEV), 1997-ci ildə Maltəpə Universiteti təsis edilmişdir. 9 iyul 1997-ci il tarixli 4282 saylı qanunla yaradılan və 2547 saylı qanunun müddəalarına tabe olan Maltəpə Universiteti 1997–1998-ci tədris ilində əlavə kvota ilə təhsilə başlamışdır.

Universitet hazırda bakalavriat, magistratura və doktorantura proqramları ilə təhsil verir.

## Kampus
Mərmərə Təhsil Kəndi 2002-ci ildə İMEV başda olmaqla Mərmərə Təhsil Qurumlarını bir araya toplamaq məqsədilə şam meşələri arasında 1000 dekar açıq və 300 dekar qapalı sahədə qurulmuşdur.

Kampusda həmçinin 8000 nəfər tutumlu Mərmərə Açıq Hava Teatrı və 2000 kvadratmetr sahəni əhatə edən iki kino və televiziya məkanı yerləşir.

## İstinadlar
İstanbul Kent Universiteti

**İstanbul Kent Universiteti** — İstanbulun Bəyoğlu ilçəsində yerləşən özəl Türkiyə universiteti.

## Tarixi
İstanbul Kent Universiteti Əngəlsiz Təhsil Vəqfi (ENEV) tərəfindən təsis edilib. 2017–2018-ci tədris ilində ilk tələbələrini qəbul edən 2 fakültə və 1 peşə məktəbi, 19 proqram və şöbəsi olan universitet birinci kursda 760 tələbə ilə təhsil fəaliyyətini davam etdirmişdir.

## İstinadlar
ABŞ-nin Benqazidəki nümayəndəliyinə hücum

**ABŞ-nin Benqazidəki nümayəndəliyinə hücum** və ya **2012-ci il Benqazi hücumu** — 11 sentyabr 2012-ci ildə Liviyanın Benqazi şəhərində yerləşən ABŞ konsulluğuna islamçı yaraqlıların təşkil etdiyi hücumdur. Hücum zamanı ABŞ-nin Liviyadakı səfiri olan Kristofer Stivens və daha üç Amerika rəsmisi həlak olmuşdur. Əvvəlcə bu hadisənin İslam əleyhinə olan "*[[Müsəlmanların məsumiyyəti (film, 2012)|Müsəlmanların məsumluğu]]*" filminə reaksiya verən qəzəbli kütlə tərəfindən həyata keçirildiyi iddia edilmişdir. Daha sonra isə hücumun islamçı yaraqlılar tərəfindən planlaşdırılan terror aktı olduğu məlum olmuşdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* ABŞ diplomatik missiyalarına edilmiş hücumlar (2012)
* Kristofer Stivens

## Xarici keçidlər
* Плохое кино. Снятый в США антиисламский фильм привел к гибели людей/ lenta.ru
* Сюжет: Вооруженное нападение на консульство США в Ливии
* Консульство США на востоке Ливии подверглось нападению
* МВД Ливии подтверждает гибель посла США при нападении в Бенгази
Qəsdən yandırma

**Qəsdən yandırma** və ya **qəsdən yandırmaq** — zərər vermək məqsədi ilə hər hansısa bir əmlakı, binanı və ya torpaq sahəsini yandıraraq sıradan çıxarmaq deməkdir. Qəsdən yandırmaq təsadüfi yanğınlardan fərqlidir. Belə yanğınlar qəsdən və bilərəkdən törədilir və bir çox ölkələrin qanunlarına əsasən bu hərəkət cinayət hesab olunur. Bu cür cinayətlər zamanı ən ağır cəzalar can itkisi baş verən zaman verilir.

Rusiya imperiyasında qəsdən yandırmaq aqrar terror zamanı Rusiya kəndlilərinin hakimiyyətə qarşı etirazlarının ümumi forması idi

## İstinadlar

## Həmçinin bax

*Molotov kokteyli

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* White, J. & Dalby, J. T., 2000. "Arson". In D. Mercer, T. Mason, M. McKeown, G. McCann (Eds.) *Forensic Mental Health Care*.  Edinburgh: Churchill Livingston. 

## Xarici keçidlər

*
* How to combat arson
* An actual Arson Investigation Report
13 saat: Benqazinin məxfi əsgərləri

**13 saat: Benqazinin məxfi əsgərləri** () — Mitçell Zukoffun kitabı əsasında rejissor Maykl Bey tərəfindən çəkilmiş ABŞ dram filmidir. Filmin çəkilişləri 27 aprel 2015-ci ildə Libya başlamışdır.

Filmin premyerası isə 12 yanvar 2016-cı ildə baş tutmuşdur. 2014-cü ilin axırlarında çəkilmiş və gizli saxlanılmış Kloverfild, 10 filminin () treyleri də ilk dəfə olaraq bu filmin nümayişindən əvvəl göstərilmişdir.

## Süjet xətti

2012-ci il sentyabr ayının 11-də, 11 sentyabrdakı terror hücumlarının 11-ci ildönümündə bir qrup İslam terrorçusu Benqazi şəhərində yerləşən Amerika konsulluğuna hücum təşkil edir. Bir neçə saatdan sonra, həmin ilin sentyabr ayının 12-nə keçən gecə silahlılar Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin yerli şöbəsinə hücum edirlər. Bu hücumlar nəticəsində ABŞ-nin Liviyadakı səfiri Kristofer Stivens və iki GRS əməkdaşı da daxil olmaqla, ümumilikdə 4 amerikalı həlak olmuşdur.

## Rəylər

Film kino tənqidçilərindən qarışıq rəylər almışdır. Film Rotten Tomatoes saytında 187 rəy əsasında 51% reytinq yığmış və orta hesabla 10 baldan 5,5 bal əldə edə bilmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* İslam terrorizmi
* Kristofer Stivens
* ABŞ-nin Benqazidəki nümayəndəliyinə hücum
* ABŞ diplomatik missiyalarına edilmiş hücumlar (2012)

## Xarici keçidlər

* 
* 
* 
* 
* 
*  
* ''13 Hours: The Secret Soldiers of Benghazi'' at *History vs. Hollywood*
Deykstra alqoritmi

**Deykstra alqoritmi** — qovşaqlar arasında ən qısa yolları tapmaq üçün alqoritm. 1956-cı ildə kompüter alimi Edsger Deykstra tərəfindən hazırlanmış və üç il sonra nəşr edilmişdir.

## İstinadlar
Heidenheim FK

**1. FK Haydenhaym 1846** — Baden-Vürtemberq əyalətinin Haydenhaym şəhərindən olan alman peşəkar futbol klubu. 2023–24 mövsümündən bəri onlar debüt mövsümünü 8-ci yerdə başa vurduqdan sonra Almaniya futbol liqası sistemində ən yüksək pillə olan Bundesliqada oynayırlar.

## İstinadlar
Yücel Artantaş

**Yücel Artantaş** (; ) — 22-ci çağırış (2002–2007) Türkiyə Böyük Millət Məclisinin azərbaycan əsilli millət vəkili, Türkiyə Azərbaycan Dərnəkləri Federasiyasının fəxri başqanı

## Həyatı
1952-ci ildə İğdırda anadan olub. Əslən azərbaycanlıdır. Ankara Qazi Universitetinin İqtisadiyyat və İdarəetmə Fakültəsinin Dövlət İdarəçiliyi bölməsini bitirib. Kent-Koopun İcraçı Üzvü olub. Ankara Böyükşəhər Bələdiyyəsi baş katibinin müavini vəzifəsində çalışıb. O, SSK İdarə Heyətinin üzvü olub. Ailəlidir və iki övladı var.

### Parlament fəaliyyəti
2002-ci ildə 22-ci çağırış (2002–2007) Türkiyə Böyük Millət Məclisinə millət vəkili seçilib. Türkiyə-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun sədr müavini olub. 15 may 2006-ci ildə Dünya Azərbaycanlılarını Əlaqələndirmə Şurasının İdarə heyəti sədrinin müavini seçilmişdir. Türkiyə Azərbaycan Dərnəkləri Federasiyasının fəxri başqanı olmuşdur.

### Ölümü
27 avqust 2024-cü ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra Ankara şəhərində vəfat edib.

## Təltifləri
Yücel Artantaş Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi sahəsində fəaliyyətlərinə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* https://www.youtube.com/ANKARA Eski Iğdır Milletvekili Artantaş için TBMM'de tören (VİDEO EKLENDİ)watch?v=DPG06FsHjgw
II Şahnəzər

**II Şahnəzər** — Vərəndə məliki və Qarabağ xanı Pənahəli xanın Xəmsə məlikləri arasında əsas müttəfiqi.

## Faəliyyəti
II Şahnəzərin anası Zöhrə xanım Naxçıvan xanının qızı idi.  Zöhrəni Məlik Hüseyn qaçırmış və onunla evlənmişdi. Bir və ya iki il sonra Şahnəzər dünyaya gəlmişdi. Şahnəzər Nadir şahın ölümündən sonra atabir qardaşı olan Hovsepi öldürərək hakimiyyətə gəlmişdi. Azərbaycan tarixçiləri Mirzə Adıgözəl bəy və Əhməd bəy Cavanşirə görə isə o, qardaşını yox, əmisini öldürərək hakimiyyətə gəlmişdir. Daha sonra II Şahnəzər Hovsepin oğlu Sayı bəyi də öldürmüşdür.

II Şahnəzər Qarabağ xanı Pənahəli xanın hakimiyyətini qəbul etmişdir. O, qızı Hurizad xanımı Pənahəli xanın oğlu İbrahimxəlil xanla evləndirərək Qarabağ xanlığı ilə ittifaqını daha da gücləndirmişdir.

II Şahnəzərin qanuni yolla hakimiyyətə gəlməsi haqqında fikir də mövcuddur. Tarixçi Pavel Çobanyanın fikrinə görə, Azərbaycan tarixçiləri Mirzə Adıgözəl bəy və Əhməd bəy Cavanşir onun qanunsuz yolla hakimiyyətə gəldiyini göstərərək Qarabağ xanlarının və onların övladlarının irsi hüquqlarını təsdiq etmək və Məlik-Şahnəzərlərin Rusiya hakimiyyəti qarşısında nüfuzdan salmaq istəyirdilər. Buna baxmayaraq, Azərbaycan tarixçilərinin II Şahnəzərin qanunsuz yolla hakimiyyətə gəlməsi haqqında fikirləri erməni müəllifləri tərəfindən qəbul edilmiş və təkrarlanmışdır.

## Mirası
Erməni müəllifi Raffi II Şahnəzəri qohumlarını öldürdüyü, Vərəndədə hakimiyyəti zorla ələ keçirdiyi və Qarabağ xanı Pənahəli xanla müttəfiq olduğu üçün "xain və cani" adlandırır. Raffiyə görə, II Şahnəzər şəxsi həyatında farsların çoxarvadlılıq adətlərini qəbul etmiş, bununla da xristian mənşəli insanların dini hislərinə təsir etmiş, digər məliklərin nifrətinə səbəb olmuşdur. Qarabağa səfər etmiş erməni səyyahı Yosef Emin qeyd edir ki, II Şahnəzərin müttəfiqi Mirzə xanın arvadı məliyi "*Pənahəli xanın həqiqi dostu, fars dilində təhsil almış və müsəlmanların bizim dağlarımızda təsisçisi*" kimi təsvir edirdi. Qadının fikrinə görə, II Şahnəzər xristian adına layiq deyildi. II Şahnəzər xalq hekayələrində təlxək Pele Puği vasitəsilə gülməli vəziyyətlərə düşərək ələ salınmışdır. O, Amaras monastırını təmir edərək, bəzi müəlliflərə görə, günahlarının bağışlanacağına ümid etmişdir.

II Şahnəzərin oğlu Məlik Cümşüd Qarabağ xanı İbrahimxəlil xanın Qacarlara qarşı mübarizəsinə kömək etmişdir. Cümşüd 1805-ci ildə İbrahimxəlil xanın rusların hakimiyyətini qəbul etməsinə kömək etmiş, İbrahimxəlil xan Qacar şahzadəsi Abbas Mirzənin tərəfinə keçəndə Dmitri Lisaneviçlə birlikdə onu öldürmüşdür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Belçikalı Şarlotta (Meksika imperatriçası)

**Belçikalı Şarlotta** (; ) — Belçika kralı I Leopoldun qızı, Meksika imperatriçası.

## İstinadlar
Axund Abuturab türbəsi

**Axund Abuturab türbəsi** — Azərbaycanda Mərdəkan qəsəbəsində yerləşən 1908-ci ilə aid ölkə əhəmiyyətli tarix-memarlıq abidəsi, türbə.

Türbə, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

## Haqqında
Mirzə Əbu Turab Axundzadə 1817-ci ildə Bakının Əmircan kəndində anadan olub. İlk təhsilini Bakıda, Mirzə Həsib Qüdsinin mədrəsəsində alıb. Daha sonra isə Mədinədə və Bağdadda təhsil alıb. Ərəb, fars, türk və rus dillərini bilib. Əbu Turabın təşəbbüsü ilə Əmircan kəndində ilk qızlar mədrəsəsi açılıb. Həyat qəzetində müxtəlif məqalələrlə çıxış edib. 1908-ci ildə dünyasını dəyişib və Mərdəkanda dəfn edilib. Elə həmin ildə Murtuza Muxtarovun sifarişi ilə İosif Ploşkonun layihəsi əsasında Mirzə Əbu Turab Axundzadənin məzarının üzərində türbə ucaldılıb. Türbə Pir Həsən məzarlığında yerləşir.

Səkkizüzlü formaya malik türbə Orta əsr Azərbaycan türbələrinə xas olan ənənəvi plan quruluşunda inşa olunub. Səkkiz qoşa sütun üstündə dayanıb. Tikilinin həcm həlli pavilyon şəklində təsvir olunub və günbəzlə tamamlanıb.

Türbənin daxilində və ətrafında ümumilikdə 4 sənduqə tipli məzar daşı var. Türbənin mərkəzində daşdan yonulmuş və ornamentlə bəzədilmiş sənduqə qəbir Mirzə Əbu Turab Axundzadəyə, onun ayaq tərəfində yerləşdirilən sənduqə isə xeyriyyəçi, milyonçu Hacı Zeynalabdin Tağıyevə məxsusdur. Milyonçu 1924-cü il sentyabrın 4-də öz vəsiyyətinə uyğun olaraq Mirzə Əbu Turab Axundzadənin ayağının altında (məzarının aşağı hissəsində) dəfn olunub. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qızı Sara xanım da vəfat etdikdən sonra 1991-ci ildə atasının yanında dəfn olunub. Bundan başqa türbənin ərazisində Sara Tağıyevanın repressiyaya məruz qalmış həyat yoldaşı Zeynal bəy Səlimxanovun da məzar daşı var. Zeynal bəy Səlimxanov repressiya qurbanı olduğu üçün harda dəfn olunduğu bilinmir. Qoyulmuş məzar daşı isə rəmzidir.

1987-ci ilin mühəndis tədqiqatı zamanı daş sütunların içində olan metal boruların korroziyaya uğradığı aşkar edilib. Həmin il abidədə möhkəmləndirmə işləri həyata keçirilib.

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra türbə, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

2003-cü ildə türbədə qəzalı vəziyyət yarandığından metal borular çıxarılıb, dəmir-beton konstruksiyalı günbəz sökülüb, daşlarla üzlənib, yeni bitki ornamentləri işlənib. Türbəyə məxsus orijinal daşların və sütunların bir neçəsi abidənin ərazisində eksponat kimi nümayiş etdirilir.

## Həmçinin bax

* Pir Həsən ziyarətgahı

## İstinadlar
Slavika Cukic Deyanoviç

**Slavika Cukic Deyanoviç** (; ) — serb siyasətçi, uzun müddət *Serbiya Sosialist Partiyasının* üzvü olmuş və 25 iyun 2008-ci ildən etibarən Serbiya Milli Assambleyasının sədridir.

Slavika Cukic Deyanoviç Serbiya Milli Assambleyasına rəhbərlik edən ikinci qadındır. Nataşa Miçiç 2001-2004-cü illər arasında müstəqil Serbiya Respublikasının parlamentinin ilk sədri olmuşdur.

## Bioqrafiyası

Slavika Cukic Deyanoviç 1983-cü ildə Belqrad Universitetinin Tibb fakültəsində magistr dərəcəsi almış, 1986-cı ildə isə doktorantura təhsilini başa vurmuşdur. Deyanoviç 1982-ci ildən etibarən Kraquyevaçdakı Tibb Fakültəsində işləmişdir. 1992-ci ildə professor assistenti, daha sonra isə dosent və birinci assistent olmuşdur. 1996-cı ildə isə professor adı almışdır. 1995-2001-ci illər arasında Kraquyevaçdakı Kliniki Hospitalın direktoru vəzifəsində işləmişdir. Deyanoviç Kraquyevaçdakı Psixiatriya Klinikasının direktoru, Tibb Fakültəsinin dekanı və Serbiya Psixiatrlar Assosiasiyasının vitse-prezidenti vəzifələrində işləmişdir. Psixotrop maddələr komissiyasının prezidenti, Elm və Texnologiya Bölməsinin tərkibində fəaliyyət göstərən tibbi tədqiqatlar üzrə şöbənin idarə heyətinin üzvü olmuşdur.

## Siyasi karyerası

18 yaşı olarkən Yuqoslaviya Kommunistlər İttifaqının üzvü olmuşdur. Deyanoviç İttifaqın Daimi Fəaliyyət Konfransının rəhbəri və Kraquyevaç Liqasının Bələdiyyə Komitəsinin üzvü idi. Deyanoviç 1990-cı il sentyabr ayının 12-dən Serbiya Sosialist Partiyasının üzvüdür. O, Serbiya Sosialist Partiyasının İcraiyyə Komitəsinin üzvü və Serbiya Sosialist Partiyasının Kraquyevaç Regional Komitəsinin sədri idi. O, 1996-cı ildə birinci dəfə SSP-nin vitse-prezidenti seçilmiş və 1997-ci ilin aprel ayına qədər bu vəzifədə qalmışdır. O, 12 may 2002-ci ildə və 4 dekabr 2006-cı ildə yenidən SSP-nin vitse-prezidenti vəzifəsinə seçilmişdir. O, iki müddət ərzində Serbiya Assambleyasının və Federal Parlamentin üzvü kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, Müvəqqəti Serbiya hökümətinin kabinetində 2000-ci ilin oktyabr ayından 2001-ci ilin yanvar ayına qədər Ailə naziri olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Official Biography of The President of the National Assembly of Serbia
*
Boris Tadiç

**Boris Tadiç** (; ) — Serb siyasətçidir. O, 2004-2014-cü illər arasında Serbiya Demokrat Partiyasının, 2004-2012-ci illər arasında isə Serbiya Respublikasının prezidenti olmuşdur.

Boris Tadiç 2002-ci ildə Yuqoslaviya Federativ Respublikasının nəqliyyat naziri olmuşdur. Serbiya və Monteneqro parlamentində müdafiə naziri vəzifəsində fəaliyyət göstərmiş və elə həmin il parlamentin spikeri seçilmişdir.

Serbiya Demokrat Partiyasının Baş Assambleyasının katibi, idarə heyətinin vitse-prezidenti və vəkili, 2004-2014-cü illər arasında isə partiyanın sədri vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir.

O, 2004-cü ildə Serbiyada keçirilmiş olan prezident seçkilərinin birinci turunda 27,3% səslə qalib gəlmişdir. 27 iyun 2004-cü ildə keçirilmiş seçkilərin ikinci turunda isə rəqibi olan Tomislav Nikoliçə qalib gələrək Serbiya və Monteneqronun prezidenti seçilmişdir.

2012-ci il aprel ayının 5-də, prezident seçkilərinə bir il qalmış o, prezident postundan istefa verərək növbədənkənar prezident seçkilərinin keçirilməsi haqqında qərar qəbul etmişdir. 2012-ci il may ayının 6-da keçirilmiş prezident seçkilərinin birinci turunda 25,31% səs yığaraq birinci olmuşdur. O, prezident seçkilərinin ikinci raundunda isə rəqibi olan Tomislav Nikoliçlə növbəti dəfə mübarizə aparmalı olmuşdur. Seçkilərin ikinci turunda 47,31% səs əldə etmiş olsa da, onun rəqibi olan Tomislav Nikoliç 49,54% səs yığaraq birinciliyi əldə etmiş və Serbiyanın prezidenti seçilmişdir.

O, 2014-cü ildə Serbiya Demokrat Partiyasından istefa verərək, özünə Serbiya Yeni Demokrat Partiyası adlı yeni bir siyasi partiya yaratmışdır.

Boris Tadiç ingilis və bir azda fransız dilini bilir. Evlidir və iki övladı var.

Onun boyu  təşkil edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Sarayevo
* Bosniya və Herseqovina
* Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası

## Xarici keçidlər

* Centre for modern skills
*2008 Official Presidential Campaign Website
**Boris Tadić YouTube channel
**Boris Tadić MySpace campaign page
Qadınlarda eyakulyasiya

**Qadınlarda eyakulyasiya** və ya **qadınlarda boşalma** — çox vaxt sıx bir həzz hissi ilə müşayiət olunan, orqazm əsnasında parauretral kisənin zərbələr nəticəsində gözlə görünən miqdarda maye ifraz etməsi hadisəsidir. Qadın eyakulyasiyası fizioloji cəhətdən cinsi əlaqədən fərqli bir şeydir. Bu eyakulyasiya mayesi, Skin kisəsi kimi də adlandırılan parauretral kisələrdə əmələ gələn sulu mayedir. Parauretral kisələr Bartonlin kisələri ilə qarışdırılmamalıdır. Bu kisələrə çox vaxt qadın prostatı da deyilir. Eyakulyasiya mayesi orqazm əsnasında sidik borusunun uc hissəsində olan çox kiçik dəliklərdən və sidik borusunun sağ və sol tərəflərində yerləşən kisələrdən ifraz olunur.

Qadınların eyakulyasiya prosesi haqqında olduqca az sayda tədqiqat işləri aparılmışdır. Elmi ictimaiyyət tərəfindən müştərək təriflərin və tədqiqat metodologiyasının qəbul edilməməsi, bu barədə empirik məlumatların olmamasının əsas səbəbidir. Bu sahədə aparılmış olan tədqiqat işləri yüksək səviyyədə seçilmiş iştirakçılardan, dar nümunəli tədqiqatlardan və ya çox kiçik nümunə ölçülərindən ziyan görmüş və nəticə etibarilə hələ də əhəmiyyətli nəticələr əldə edilməmişdir. Mayenin tərkibinə dair aparılmış tədqiqat işlərinin əksəriyyəti mayenin sidik və ya sidik əsaslı (mayenin tərkibinin sidiyin tərkibi ilə oxşarlığının müəyyənləşdirilməsi) olub-olmamasını müəyyən etməyə yönəlmişdir.

Mayenin uretranın içindən və ətrafından, Skin vəzi (Skin kisəsi) tərəfindən ifraz olunub-olunmaması da müzakirə mövzusuna çevrilmişdir. Mayenin dəqiq mənbəyi və təbiəti tibb elminin mütəxəssisləri arasında mübahisə mövzusu olmağa davam edərkən və G nöqtəsinin mövcudluğuna dair şübhələr ilə əlaqədar olarkən, Skin vəzisinin mayenin mənbəyi olduğuna dair son dərəcə əhəmiyyətli sübutlar mövcuddur. Bununla bərabər, qadın eyakulyasiyasının dəqiq əmələ gəlmə forması, üsulu hələ də, qeyri-müəyyən olaraq qalmağa davam edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Eyakulyasiya

## Xarici keçidlər

* Female Ejaculation The Double Standard In the Bedroom  by Eric Jackson, 2008/09/22
* The-Clitoris.com: Female Ejaculation & The G-Spot: Instructions & diagrams from a feminist perspective.
* The History of Female Ejaculation Series by Mark Zedler, The Mysterious World of Female Ejaculation
* Electronic Journal of Human Sexuality: Urethral Expulsions During Sensual Arousal and Bladder Catheterization in Seven Human Females by Gary Schubach ("Female Ejaculation" Bibliography)
* An Annotated Bibliography on Sexual Arousal, Orgasm, and Female Ejaculation in Humans and Animals
Quşçuçay (Aşağı Tarım)

** Quşçuçay ** və ya ** İmam arxı ** — İran Azərbaycanın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Aşağı Tarım bəxşinin Quşçu kəndinin yanından axan çay.

## İstinadlar
Lüksemburq sarayı

**Lüksemburq sarayı** () — Parisdə yerləşən saray və park ansamblı, erkən klassisizmin memarlıq abidəsi, Mariya Mediçi üçün Salomon Debrosun layihəsinə əsasən 1615-1631-ci illərdə Lüksemburq bağlarında (Sen-Jermen, Parisətrafı ərazisi) Latın məhəlləsinin yaxınlığında tikilmişdir.

1612-ci ildə Kral IV Henrixin öldürülməsindən iki il sonra onun dul arvadı və gənc kral XIII Lüdovikin tabeliyində olan regent Mariya Mediçi Luvrdan ayrılıb ona doğma Florensiyanı xatırladan saraya köçmək qərarına gəldi. Kraliça Lüksemburq hersoqu Fransua de Pinayın mehmanxanasını geniş bağçası ilə birlikdə satın aldı və memar Salomon Debrosa sarayı “Toskana üslubunda” yenidən tikməyi tapşırdı (ilk, reallaşdırılmamış layihə Pierre Le Muet tərəfindən işlənib hazırlanmışdır). Nəticə orijinal bir kompozisiya oldu. Üç hissəli “Fransız sxemi” üç rizalit, hündür damlar və günbəzlər F. Mansart tərəfindən erkən fransız klassizminin ənənəvi şatoları ilə əlaqələndirilir. 1626-cı ildə memar Debrosun ölümündən sonra saray Jacques Lemercier tərəfindən tamamlandı. Sarayın interyerlərini Domeniko Passignano və onun tələbələri çəkiblər.

Kraliça sarayın ikinci mərtəbəsinin yan qalereyalarını pəncərələr arasındakı boşluqlara yerləşdirərək rəsmlərlə bəzəmək qərarına gəldi. 1621-ci ilin sonunda Mariya Mediçi görkəmli flamand barokko rəssamı P. P. Rubens ilə yazışmalara başladı. Rəssam **"Mariya Mediçinin triumfu"** adlı iki rəsm silsiləsinin planlaşdırılan dövrünün yalnız bir hissəsini tamamlaya bildi. 1622-ci ilin yanvar-fevral aylarında rəssam proqramı aydınlaşdırmaq və müqavilə bağlamaq üçün Parisə gəldi.

Tikinti başa çatdıqdan bir neçə ay sonra XIII Lüdovik Mariya de Mediçini Parisdən uzaqlaşdırdı. 1642-ci ildə kraliçanın ölümündən sonra sarayda Orlean hersoqları yaşayırdı: Marinin oğlu Qaston d'Orleans və nəvəsi "Böyük Mademoiselle" Anne de Montpensier . 1778-ci ildə Kral XVI Lüdovik onu qardaşı, gələcək Kral Lüdovik XVIII-ə verdi.

18-ci əsrin əvvəllərində Rubensin şah əsərləri gənc Antuan Vatto tərəfindən öyrənildi. 1723-cü ildən Orlean hersoqu Filipin ölümündən sonra boş sarayın binası Lüksemburq Muzeyinə çevrildi. Rubensin və C.-nin rəsmləri orada saxlanılırdı. Jordaens və digər Flaman rəssamları. Kitabxananın interyerlərindəki rəsmlər Delakrua tərəfindən yaradılmışdır. Memar Jan-Fransua Şalqrin möhtəşəm pilləkən tikdi və Rubensin rəsmləri şərq binasına köçürüldü. 1802-ci ildə onlar Luvr muzeyinə köçürüldü.

İnqilab zamanı saray “milli sərvət” kimi tanınaraq həbsxanaya çevrildi. 1795-ci ildən İcraçı Direktoriya orada yerləşirdi. 1799-cu ildə bina Senata verildi və burada dəbdəbəli rəsmi şənliklər keçirildi. 18-19 Brumaire dövlət çevrilişindən sonra (9-10 noyabr 1799) Napoleon Lüksemburq sarayında dövlət başçısı vəzifəsini tutdu  . Həmin 1799-cu ildə saray Senata verildi  .

Nasist işğalı zamanı sarayda Lüftvaffenin Fransadakı qərargahı yerləşmiş, Hermann Görinq vaxtaşırı orada qalmış və aviasiya feldmarşalı Huqo Şperrle kifayət qədər uzun müddət orada yaşamışdı. Hazırda Fransa Senatı burada oturur. Binaların bir hissəsi sərgi üçün təhvil verilib.

## İstinadlar
Fransa parlamenti

**Fransa Parlamenti** () — Fransanın qanunverici orqanıdır (parlament).

## Tərkibi
Müasir Fransa parlamenti iki palatadan ibarətdir:

* Yuxarı palata (*chambre haute*) —  Fransa Senatı (*Sénat*)
* Aşağı palata (*chambre basse*) — Fransa Milli Assambleyasıdır (*Assemblee nationale*).

Palataların hər biri müxtəlif məkanlarda yerləşir:

* Senat - Lüksemburq sarayı
* Milli Assembleya - Burbonlar sarayı

Bununla belə, bəzən konstitusiya quruluşunu müzakirə etmək üçün Parlamentin birgə Konqresi (*Congrès du Parlement français*) çağırılır.

## Xarici keçidlər

* Parlamentin rəsmi veb-saytı   
* CHPP (Comité d'histoire parlementaire et politique) veb-saytı  
* Siyasi Atlas üzrə Fransa Parlamenti
Yeddilər türbəsi (Təbriz)

** Yeddilər türbəsi  ** və ya ** Hacı Qaffar məscidi ** — İran Azərbaycanının Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanının Təbriz şəhərində yerləşən türbə və məscid.

## İstinadlar
FRcollection

**FRcollection** — Bakıda əsasən Azərbaycan mədəni irsindən ibarət şəxsi kolleksiya.

## Tarixi
"FRcollection" Fuad Cəbrayılov və Ruslan Hüseynov tərəfindən yaradılmış, 5 minə yaxın eksponata sahib olan şəxsi kolleksiyadır. Kolleksiya 2003-cü ildən bəri yığılmağa başlanmış, 2012-ci ildə 2 kolleksiya birləşdirilmiş və beləliklə, eksponat sayı 5 minə çatmışdır. Kolleksiyaya XVII-XX əsrlərə aid toxuculuq məhsulları və ənənəvi geyimlər, baş örtükləri, geyim aksesuarları, müxtəlif regional işləmələr, baş geyimləri, qızıl və gümüş zərgərlik məhsulları, metal bəzək materialları, ağacdan düzəldilmiş əsərlər, başmaqlar, arxeoloji əsərlər, keramika məhsulları və s. daxildir. Kolleksiyanın sahibləri Azərbaycanın bölgələrini gəzərək, müxtəlif nümunələri toplamışdır. Eksponatların arasında bir sıra Osmanlı geyimləri də var.

"FRcollection"-a məxsus toxuculuq kolleksiyasında milli geyimlər XVIII-XX əsrlərə aiddir, ancaq geyimlər arasında XIX əsr nümunələri çoxluq təşkil edir. Qadın geyimləri daha çoxdur, bu geyimlər daha çox varlı və elit ailələrə məxsusdur. Geyim kolleksiyasına çuxa, kürk, əba, köynək, şalvar, arxalıq, çəpkən, bahari, ləbbadə, küləçə, nimtənə, nilufər, cütbalaq, çaxçur, çadra, çarşaf, çarıq, sapox, başmaq, başörtüyü, rübənd, cutqu, Buxara papaq, araqçın, şəbkülah nümunələri daxildir.

Kolleksiyaya həmçinin XVIII əsrin sonu, XIX əsrin əvvəlinə aid Quran qabı, XIX əsr aid, flora motivləri ilə bəzənmiş alınlıq baş bəzəyi, XVIII əsrə aid daraq qabı, XVIII əsrə aid, Qacar üslubunda möhür qabı daxildir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Jabrayilov, F. (2024). AZERBAYCAN’IN İKİ GENÇ KOLEKSİYONCUSU OLAN RUSLAN HÜSEYNOV & FUAD CEBRAYILOV’UN “FRCOLLECTION” ADLI ÖZEL KOLEKSİYONUNUN İNCELENMESİ. UNIMUSEUM, 7(1), 46-59.
Aysel Öndər

**Aysel Öndər** () — türk Paralimpiya atleti. Bir çox dünya və Avropa çempionluğu titullarının və müxtəlif dünya, Paralimpiya və Avropa rekordlarının sahibidir. O, T20 kateqoriyasında 400 metr sprint (qısa məsafəyə qaçış) yarışlarında mübarizə aparır.

## Həyatı
Aysel Öndər 24 iyun 2005-ci ildə Hatayda doğulub. O, ibtidai və orta təhsilini İzmirdə alıb.

Öndər 13 yaşında ikən futbol oynayırdı. Bir gün bədən tərbiyəsi müəllimi Öndəri atletika yarışına aparır və o, iştirak etdiyi bu ilk yarışda birinci yeri tutur. O, daha sonra müxtəlif kros yarışlarında iştirak edib. Atletika üzrə məşqçi Damla Tanın diqqətini çəkib və Tan onu atletikaya cəlb etmək üçün Öndərin ailəsi ilə əlaqə saxlayıb. Futbol oynamağa daha çox həvəsi olduğu üçün o, təxminən bir il və ya il yarım hər iki idman növü ilə eyni vaxtda məşğul olub və daha sonralar atletikanı seçib. Bununla belə, Öndər bəzən hobbi olaraq qardaşları ilə birlikdə futbol oynamağa davam edib.

## Karyerası
Enka SK klubunun üzvüdür və məşqçisi Damla Tandır.

Öndər 2024-cü ildə Fransanın Reyms şəhərində keçirilən Virtus Dünya Qapalı Atletizm Çempionatında 400 m qaçışında qızıl medal qazanmış və 57.54 san. ilə qapalı məkanda yeni dünya rekordu qırmışdır. Bundan əlavə, o, 200 m məsafəyə qaçışda 25.12 saniyə nəticə ilə gümüş medal qazanmış, 4x200 m estafetdə isə daha bir qızıl medal qazanaraq 1:46.82 nəticə ilə qapalı məkandakı daha bir dünya rekordunu yeniləmişdir.

Öndər 2024-cü ildə Yaponiyanın Kobe şəhərində keçirilən Dünya Paraatletika Çempionatında 400 metr məsafəyə qaçışda 55,19 nəticə ilə gümüş medal qazanıb.

O, 2024-cü ildə İsveçin Uppsala şəhərində keçirilən Virtus Avropa Atletika Çempionatında ümumilikdə beş qızıl medalın sahibi olmuş, 2 kateqoriyada Avropa, 1 kateqoriyada isə dünya rekordunu yeniləmişdir.

Önder 2024-cü ildə Fransanın paytaxtı Parisdə keçirilən Yay Paralimpiya Oyunlarında Türkiyədən 400 m T20 məsafəyə yarışan ilk idmançı kimi ölkəsini təmsil etmək hüququ qazanıb. O, 2024-cü il avqustun 2-də 400 m məsafəyə T20 yarışının 2-ci yarışını birinci yerdə tamamlayıb və 54.96 nəticə ilə yeni dünya və Paralimpiya rekordunu təyin etdi. Final mərhələsində o, qızıl medalçıdan cəmi 0,07 saniyə geri qalaraq 55,23 nəticə ilə gümüş medal qazandı.

## İstinadlar