Cənubi Koreyada turizm nəqliyyatı

**Cənubi Koreyada turizm nəqliyyatı** — Turist baxımdan Cənubi Koreya planetin ən maraqlı ölkələrindən biridir. Bu gözəl dövlət, davamlı iqtisadi və mədəni inkişafda, beləliklə ən mürəkkəb səyyahları da cəlb edir. Dünyanın hər yerindən hər il 12 milyondan çox adam Respublikanın ən yaxşı yerlərini görmək üçün gəlir və ölkəsi ilə tanışlıq hər zaman yerli hava limanlarından birində başlayır. Koreya yaşayış səviyyəsini artırmaq üçün ictimai nəqliyyatı əlindən gəldiyi qədər sadələşdirmiş və inkişaf etdirmiş ən birinci ölkələrdəndir.

## Avtobus xidməti
Koreyada ictimai nəqliyyat vasitələrindən biri olan avtobuslar həm nəqliyyat xərclərinə , həm də nəqliyyat daxilindəki xidmətlərinə görə ən rahat nəqliyyat vasitələrindən biridir. Koreyada iki növ avtobuslar xidmət göstərir: şəhərlər daxilində və şəhərlər arasında (regional) . Regional avtobuslar ölçüsündən asılı olmayaraq demək olar ki, Cənubi Koreyanın bütün şəhərlərinə xidmət göstərir. Koreyada həmçinin avtobuslar: müntəzəm və yüksək sürətli(ekspress) olur . Bu avtobuslar həmçinin xidmət fərqinə görə müxtəlif rənglərə:mavi, yaşıl, qırmızı, sarı rənglərə malikdir. Yüksək sürətli avtobuslar ən uzun məsafələrdə fəaliyyət göstərir və bir neçə dayanacaq təşkil edir. Qalanlar qısa məsafələr üçün nəzərdə tutulmuşdur, onlar bir az yavaş olur və daha çox dayandırır. Çox şəhərlərdə müntəzəm avtobuslar var. Bir qayda olaraq onlar 15 dəqiqədən 1 saat aralığa qədər işləyir. Lakin, müntəzəm proqramlar yoxdur və gediş zamanı gün ərzində dəyişə bilər. Avtobuslarda qatarlara nisbətən daha çox istiqamət var, lakin onlar daha az rahatdırlar. Şəhərlər arası avtobuslar 100 km-dən daha çox məsafələrdə yüksək sürətli avtobuslarda istifadə olunur. Şəhər daxili avtobusların gediş qiyməti təxminən 1200 wondur. Metroların çıxışında ringlərdə gedəcəyiniz yer 10 km-dən artıq olarsa 5 km-dən bir 100 won əlavə ödənilir.

## Taksi xidməti
Koreyada taksilər təmiz, etibarlı və ən əsası çox sərfəlidir. Taksiləri həm istədiyiniz yollardan, həm telefonla sifariş edə bilərsiz. Standart taksilər narıncı, sarı və ağ rənglərdə olur. Narıncı taksilər 2 km-ə 3000 won ödənilir. Daha yüksək delüks xidmət göstərən taksilər isə qara rəngdə olur. 3 km-ə 5000 won ödənilir. Bu taksilərin digərlərindən fərqi odur ki, qara taksilərin sürücüləri bir neçə dil, xüsusən ingilis dilini bilirlər. Blue sedan taksilərlə rastlaşırsınızsa deməli bunlar elektrik taksilərdir. Parlaq sarı rəngli taksilər isə coop taksilər adlanır və əsasən Seul, Pohang, Dequ, Kwangju və Qumi şəhərlərində rast gəlmək olar. 6–7 sərnişin daşıyan və delüks taksilərlə eyni xidmət xərcləri tutan jumbo taksilər də xidmət göstərir. Jumbo taksilərə bənzəyən kiçik nəqliyyat vasitəsi van isə məsafəyə görə deyil, müştərinin razılığı ilə sizi istədiyiniz yerə aparır. Nəqliyyat nazirliyi və Seul bələdiyyəsinin təşəbbüsü ilə ilk 6 drone taksilərin test uçuşu da Cənubi Koreyada həyata keçirilib. 2025-ci ildə Koreyanın nəqliyyat sisteminin əsasını drone taksilərinin təşkil edilməsi nəzərdə tutulur.

## Dəmiryolu nəqliyyatı
Cənubi Koreyada nəqliyyat ölkə daxilində fəaliyyət göstərən əla dəmir yolu sisteminə daxildir. Şəhərləri birləşdirir və səyahətləri asan, əlverişli və səmərəli edir. İlk dəmir yolu 1899-cu ildə Seul və Incheon birləşdirən inşa edilmişdir. Koreya müharibəsi dövründə bir çox xəttlər pis şəkildə zədələnmiş, lakin sonra — yenidən qurulmuş və təkmilləşdirilmişdir. Bu gün, dəmir yolları koreyalılar ölkə daxilində uzun məsafələrə səyahət etmək üçün istifadə etdiyi əsas yollardan biridir. Koreya Express qatarı 2004-cü ilin aprel ayında istifadəyə verildi. Xüsusi təchiz olunmuş bir otoyolda maksimum sürətə 300 km/saata çatmaq olar. Gyeongbu və Honam istifadə edilən iki xətt var. Qatarlar təyyarələri saymasaq, Koreyadakı ən sürətli nəqliyyat vasitəsidir. Koreyada şəhərlərarası səyahətlərdə istifadə olunan iki ayrı qatar sistemi mövcuddur. Onlardan biri ənənəvi ArirangA qatarları, digəri isə daha müasir sistem olan KTX yüksək sürətli qatarlarıdır. Rəngarəng xarici görünüşü ilə ArirangA qatarları olduqca maraqlıdır. KTX ölkənin ən məşhur dəmiryolu şirkətidir. Qatarlardakı səfərlər mümkün dərəcədə rahatdır. Hətta bəzi qatarlarda sərnişinlər üçün karaoke otaqları belə var. KTX Cənubi Koreyada Korail şirkəti tərəfindən idarə olunan yüksək sürətli dəmir yolu xidmətidir. Seul və Busan arasında ilk xəttin tikintisi 1992-ci ildə başlanılmış və birinci hissəsi 2004-cü ildə başa çatmışdır. Qalan hissəsi isə 2010-cu ildə tamamlanmışdır. Koreya qatarlarında xidmət çox yaxşıdır. Vaqonlar təmiz və rahatdır. Yerli avtobus stansiyalarından fərqli olaraq demək olar ki, hər bir dəmir yolu stansiyasında Koreya və İngilis yazıları var.

## Metro xidməti
Koreyada ən inkişaf etmiş nəqliyyat sistemlərindən biri metro sistemidir. 1968-ci ilə qədər koreyalılar tramvaylardan istifadə etdilər, sonra isə ilk əsas metro xətti təqdim edildi. Altı böyük şəhərdə bir metro sistemi var. Bunlar Seul, Busan, Daegu, Incheon, Gwangju və Daejeon şəhərləridir .

Mərkəz və əlaqəli şəhər Seul daxil olmaqla digər şəhərlərə də metro ilə getmək mümkündür. Metro sistemində 9 metro xətti və digər şəhərlərdə ayrı-ayrılıqda 4 və 3 metro xətti mövcuddur. Metro səhər saat 05:30-dan gecə yarısına qədər fəaliyyət göstərir. Kart yükləmə terminallarının yaxınlığında kömək etmək üçün gözləyən və sosial məsuliyyət xalı toplayan köməkçilər var.

SEUL METROSU — Yalnız Cənubi Koreyada deyil, Uzaq şərqdə də aparıcı metro sistemlərindən biri sayılan Seul Metrosu, hər il milyardlarla sərnişinə xidmət göstərir. Bu mənada, Avropa və Amerikadakı şəhərlərin metroları ilə müqayisə olunan Seul Metrosu demək olar ki, hamısını geridə qoydu. Seul Metrosu, Seul şəhər mərkəzini və ətraf rayonları birləşdirən yüksək texnologiyalı nəqliyyat vasitəsidir.

20 ayrı marşutu olan Seul Metrosu, şəhərin demək olar ki, bütün vacib yaşayış məntəqələri ilə əlaqəli gedib-gəlişləri təşkil edir. Bu səbəbdən Seulda yaşayanlar şəxsi avtomobilləri ilə yola çıxmaq məcburiyyətindən xilas olurlar. İldə təxminən 3 milyard sərnişinə xidmət edən Seul Metrosu dünyanın ən işlək 10 metrosu arasında yer alır. Metro rəsmi olaraq 15 avqust 1974-cü ildə istifadəyə verilib. Xəttin uzunluğu 331,5 km-dir. Şəhərin sərhədləri içərisindəki bütün xətlər nəzərə alındıqda, xəttin uzunluğu 1097 km-ə çatır.

## Su nəqliyyatı
Cənubi Koreya bir gəmiqayırma gücü və geniş bir bərə xidmətləri sistemi var. Ölkənin Çin, Yaponiya və Yaxın Şərqlə əməkdaşlıq edən dünyanın ən böyük tacir donanmalarından birinə malikdir. Cənubi Koreyanın cənub və qərb sahillərində bərə ilə xidmət edilən bir çox ada var. Koreyada feribot trafiki üçün 4 əsas liman var: Incheon, Mokpo, Pohang və Busan. Cənubi Koreyanın nəqliyyatında su nəqliyyatı əhəmiyyətli rol oynayır.

## Hava nəqliyyatı
Cənubi Koreyanın 1988-ci ilə qədər yalnız hava yolu şirkəti olan Korean Air, daha sonra başqa bir hava daşıyıcısı olan Asiana Airlines oldu. Hal-hazırda Cənubi Koreya havayolları 297 beynəlxalq marşruta xidmət göstərir. Ölkədə 100-dən çox hava limanı var. Lakin onlardan yalnız 16-ı fəaliyyət göstərir və onlardan yalnız üçü beynəlxalq uçuşlara xidmət göstərir. Ən böyük və ən müasir Incheon , 2001-ci ildə inşa edildi.**1. Incheon Beynəlxalq Hava Limanı** (Seul, Cənubi Koreya), paytaxtın 50 km qərbində yerləşən dövlətin əsas hava limanıdır. Şərqi Asiyadakı beynəlxalq mülki və yük hava daşımalarının əsas mərkəzi olan hava limanı dünyanın 11 ildə ən yaxşı və dünyada 57 milyondan çox adamın illik sərnişin dövriyyəsi ilə dünyanın ən böyük hava limanlarından birinə çevrildi. Binanın inanılmaz inkişaf etmiş infrastrukturu qonaqlara rahat bir bayram üçün lazım olan bütün şəraiti təklif edir. Şəxsi yataq otağı, bir spa, golf sahəsi, bir buzlanma meydançası, mini bağ və hətta Koreya mədəniyyət muzeyi də var.

**2. Jeju Beynəlxalq Hava Limanı**, iş yükü baxımından ölkədə ikinci sırada iştirak edir və 2016-cı ildə sərnişin dövriyyəsi təxminən 30 milyon adam oldu. Hava limanı, adətən, respublikanın ən məşhur turistik yerlərindən biri sayılan eponymous adada yerləşir. Koreya Jeju Hava limanı əsasən Çin, Hong Kong, Yaponiya və Tayvandan beynəlxalq uçuşlara xidmət göstərir.

**3. Beynəlxalq Hava Limanı Gimpo** — 2005-ci ilə qədər dövlətin əsas hava limanı. Seulun qərb hissəsində, paytaxtın mərkəzindən təxminən 15 km məsafədə, Gimpo şəhərində yerləşir. Rahat coğrafi mövqeyə görə bir çox xarici turist buraya gəlir, beləliklə illik sərnişin dövriyyəsi 25 milyon nəfərdən çoxdur.

**4. Kimhae Beynəlxalq Hava Limanı**, ölkənin ən böyük hava mərkəzlərindən və "Air Busan"ın əsas mərkəzlərindən biridir. Hər il Gimhae bütün dünyada 14 milyondan çox xarici turisti qarşılayır. Bu hava limanı Cənubi Koreyanın cənubundakı Busan şəhərində yerləşir. Yaxın gələcəkdə daha geniş bir genişlənmə planlaşdırılır ki, bu müddət ərzində daha bir pist və bir neçə yeni terminal əlavə olunacaq.

**5. Cheongju Beynəlxalq Hava Limanı**, Respublikanın 5-ci böyük hava qapısıdır. Aerodrom eyni adı olan şəhərdən uzaq deyil və hər il xaricdən gələn 3 milyon qonaq — əsasən Yaponiya, Çin və Taylanddan alır.

**6. Daegu beynəlxalq hava** limanı hazırda Cənubi Koreyada ən az məşğul hava limanıdır və hazırda əsasən daxili istiqamətlərə xidmət edir. Yaponiyaya və Vyetnama beynəlxalq uçuşlar ölkənin ən böyük havayolları — Asiana Airlines və Korean Air tərəfindən həyata keçirilir.

Daxili uçuşlar təmin edən ölkə daxilində fəaliyyət göstərən 16 hava limanı var. Onların əksəriyyəti respublikanın ən yaxşı kurort şəhərlərinə yaxındır, buna görə də, səyahətçilərin səyahətinə heç bir problem yoxdur.

Ölkə daxilində ən böyük hava limanları: Ulsan hava limanı; Gwangju Havaalanı; Yeosu Havaalanı; Muan Gukje Gonghang; Gunsan hava limanı; Sacheon hava limanı.

## Nəqliyyat xidmətlərinin ödənilməsi
Avtobus, metro, taksi və qatar bir ödənişli T-money toxunma ekrani ilə ödənilir. Həmçinin M-pass kartları alaraq birdəfəlik gediş bileti əldə edə bilərsiz. T-money kartları hər gəzinti üçün 0,1 dollara endirim təmin edir. Bu kartlar metro, avtobus köşklərində və T-money loqosu ölkənin hər tərəfində nümayiş olunan mağazalarda hər bir stenddə 30 dollara alına bilər. Cənubi Koreyada uşaqlar üçün nəqliyyat xərcləri böyüklər üçün nəqliyyat xərclərinin təxminən yarısına bərabərdir.