open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Belarus Dövlət Universiteti

**Belarus Dövlət Universiteti** () — Belarusun paytaxtı Minsk şəhərində yerləşən dövlət ali təhsil müəssisəsi. Universitet Belarus Respublikası Təhsil Nazirliyinin strukturuna daxildir.

## Tarixi
Universitetin əsası 30 oktyabr 1921-ci ildə qoyulmuşdur.

### 1920–1930-cu illər
1921–1934-cü illərdə Belarus Dövlət Universitetində oxumuş tələbələrin sayı aşağıdakı cədvəldə göstərilmişdir:

## Mövcud vəziyyəti
Belarus Dövlət Universiteti ali təhsil müəssisələri içərisində öz nüfuzuna görə fərqlənir. Zəngin ənənələri olan universitetin 17 fakültəsində tələbələr üçün geniş təhsil imkanları yaradılmışdır.

## Tələbə şəhərciyi

Tələbə şəhərciyi Belarus Dövlət Universitetinin qeyri-rezident tələbələr, magistrant, aspirant və universitet əməkdaşları üçün mənzillə təmin edilməsi üçün yaradılmışdır. Strukturuna 10 yataqxana daxildir.. Həmin yataqxanalar bunlardır.:
* 1 nömrəli yataqxana — Sverdlova küçəsi, 34 ünvanında yerləşir;
* 2 nömrəli yataqxana — Oktyabrskaya küçəsi, 2 ünvanında yerləşir;
* 3 nömrəli yataqxana — Kurçatova küçəsi, 6 ünvanında yerləşir;
* 4 nömrəli yataqxana — Çyurlenisa küçəsi, 7 ünvanında yerləşir;
* 5 nömrəli yataqxana — Oktyabrskaya küçəsi, 4 ünvanında yerləşir;
* 6 nömrəli yataqxana — Oktyabrskaya küçəsi, 10 ünvanında yerləşir;
* 7 nömrəli yataqxana — Oktyabrskaya küçəsi, 10/2 ünvanında yerləşir;
* 8 nömrəli yataqxana — Kropotkina küçəsi, 51 ünvanında yerləşir (Universitetin əməkdaşları üçün);
* 10 nömrəli yataqxana — Kurçatova küçəsi, 8 ünvanında yerləşir;
* 11 nömrəli yataqxana — Djerzinski prospekti, 87 ünvanında yerləşir.

## Tanınmış məzunları
* Svetlana Aleksiyeviç — 2015-ci ilin ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatını alan belaruslu yazıçı.
* Anatoli Xriskeviç – tarixçi.
* İrina Xalip – jurnalist.
* Sandey Adelaca – jurnalist.

## Rəhbərlik
Universitetin rektoru Andrey Kraldur. Prorektorların sayı isə 6 nəfərdir ki, onlardan biri birinci prorektordur.

## Həmçinin bax

* Belarus universitetlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Sword Art Online: Infinity Moment

— Sword Art Online ranobe seriyasına əsaslanan 2013-cü il istehsalı videooyun. Videooyun Yaponiyada *PlayStation Portable* platforması üçün 14 mart 2013-cü ildə həm məhdud, həm standart nəşrdə buraxılmışdır. Sikvel oyunu *"Sword Art Online: Hollow Fragment"* (*PlayStation Vita*) oyununa bu oyunun bütün məzmunu daxildir.

## Geympley
Geympleyin MMORPG oyunlarınkına çox bənzərdir, lakin oyun onlayn deyil. Oyunda silahlar almaq və inkişaf etdirmək, missiyalara getmək, digər personajlarla qrup şəklində döyüşmək mümkündür. Baş qəhrəman Kirito qılınclar və baltalar kimi 10 cür silah gəzdirə bilər.

## Məzmun
Oyunun məzmunu orijinal hekayənin birinci arkından sonra baş verən alternativ hekayə haqqındadır. Hitklifi məğlub etmələrinə baxmayaraq Kirito və digər personajlar *Sword Art Online* oyununun içərisində qalırlar və digər VMMORPG oyunçuları (ikinci və üçüncü arkların personajları Lifa və Sinon kimi) özləri bu oyuna daxil olurlar.

## İstehsal
Oyun 14 mart 2013-cü ildə Yaponiyada *PlayStation Portable* platforması üçün buraxılmışdır. 2014-cü ilin iyununda *Bandai Namco Games* oyuna yeni oyun modu əlavə etmişdir. Yeni mod sayəsində oyunun əsas hekayəsini tamamladıqdan sonra əlavə geympleyə keçmək mümkündür.

## Qəbul
Oyunun ilk həftəsində Yaponiyada 138,180 nüsxəsi satılmışdır. Həmin həftə oyun Yaponiya proqram təminatı siyahısına başçılıq etmişdir. 2013-cü ilin iyun ayına qədər satılan nüsxələrinin sayı 200.000 keçmişdir. *[[Famitsu]]* oyuna 10 xal üzərindən 8, 7, 7 və 7 xal (ümumilikdə 29/40 xal) vermişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Bosniya və Herseqovinada futbol

**[[Bosniya və Herseqovina]]da [[futbol]]** ən məşhur idman növlərindən biridir.

## Milli yığma

**Bosniya və Herseqovinanın fulbol üzrə milli yığması** Bosniya və Herseqovinanın futbol birliyinin hərbərliyi altında təşkil edilmişdir. Komanda tarixində ilk qələbə 1996-cı ilin 6 noyabr tarixində İtaliya üzərində əldə edilmişdir. Reytinq sıralamasına görə ən yaxşı nəticəsini 2013-cü ilin avqustuna təsadüf edir. Bu zaman FİFA sıralamasında 13-cü yeri tutmuşdur.

Komanda öz tarixində ilk ən böyük turnirdə iştirakı Braziliyada keçirilən Futbol üzrə dünya çempionatı 2014 təsadüf edir. Komanda üç oyun keçirərək, qrup mərhələsini keçə bilməmişdir. Argentina və Nigeriyanın futbol üzrə milli komandalarına məğlub olduqdan sonra son oyunları İran yığmasına qarşı olur. Hələ 2012-ci ildə Futbol üzrə Avropa cempionatına qrup mərhələsinə Portuqaliyaya məğlub olduqdan sonra düşə bilməmişdir. Bu hadisə xaricində Bosniya və Herseqovina Avropa cempionatına bu qədər yaxın olmamışdır.

Milli yığmanın ev oyunlarını keçirdiyi stadion Zenisa şəhərində yerləşən Bilino Pole stadionudur.

## Ölkədə futbolun inkişafı
Sarayevoda futbol 1903-ci ildə, Mostaredə 1905-ci ildə yayılır. Bundan sonra isə Bosniyanın Banya-Luka, Tuzla, Zenisa və Bıxaç kimi iri şəhərlərinə belə yayılır. 1908-ci ildə Ölkədə ilk cempionat keçirilir.

Birinci Dünya müharibəsi ərəfəsində ölkədə Sarayevoda ŞAŞK, «Slaviya», «Cerzelez» («Sarayevski») və «Makkabi» («Barkovba») vardı. Üstəkik ölkənin digər şəhərlərində 20 komanda fəaliyyət göstərirdi. 1918-ci ildə Yuqoslaviya Krallığı qurulduqdan sonra yuxarı diviziyonda iki Bosniya komandası fəaliyyət göstərirdi. 1939-1940-ci il cempionatından sonra yarışma müharibə səbəbindən dayandırılır. Müharibədən sonra isə Bosniya Herseqovina Yuqoslaviya Futbol birliyinin üzvünə çevrilir.

## Klub komandaları
Bosniya və Herseqovinada «Sarayevo», «Jelezniçar» və «Velej» kimi iri klublar. Klublar əsasən Yuqoslaviyanın Birinci və İkinci divizyonlarında iştirak etmişdir. Yuqoslaviya liqasında iştirak edən məşhur bosniyalı futbolçular. Vahid Xalilxociç, Safet Suliç, YosipKatalinski, Asim Ferxatoviç, Duşan Baeviç.

## Fanatları
Ölkədə komandanın dəstəklənməsi məqsədi ilə «Manjiaci», «Horde zla» və s kimi fan-klublar fəaliyyət göstərir. Onlar arasında ən məşhuru BHFanaticosdur

## İstinadlar
Çövkən (film, 2013)

**Çövkən** — Azərbaycan filmi. Filmin rejissoru Rafiq Quliyevdir.

## Məzmun

## Haqqında
* Film YUNESKO-nun “Qeyri-Maddi Mədəni İrs Siyahısı”na daxil edilib.

## Festivallar və mükafatlar
* İdman Kinosu Beynəlxalq Federasiyası tərəfindən 9-cu Milan Beynəlxalq Festivalında təmsil olunub.
* Birinci mükafat — Beynəlxalq idman filmləri festivalı — 2013. Serbiya, Zlatibor şəhəri.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
Filmi izlə
Ya Qarabağ, ya ölüm (film, 2013)

**Ya Qarabağ, Ya Ölüm** — 2013-cü ildə çəkilən Azərbaycan sənədli filmi.

## Məzmun
Filmdə yaradıcı heyət Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Qarabağın bu gün düşmən tapdağında olduğunu hər kadrda dönə-dönə xatırlamağa, unutmamağa səsləyir.

## Haqqında
Çəkilişlər Xocavənd rayonunun Nərgiztəpə ərazisində, Bakı, Şamaxı və İsmayıllı rayonlarında aparılıb.

Film Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyətinin sifarişi və təşəbbüsü ilə çəkilib.

Filmin ideya müəllifi yaşadığı həyatda Qarabağ faciəsinin acısını təmamilə dadmış, vətən uçün qardaşları ilə birgə vuruşmuş Xocavənd RİH-nin başçısı Eyvaz Huseynovdur. Filmin iştirakçıları da bu gün türk dunyasının qəbul etdiyi, tanıdığı insanlardır: yazıçı-publisist, sənətçi Ahmet Şafak, xalq artisti Mənsum İbrahimov, Milli Konservatoriyanın rektoru Səyavuş Kərimi, vətənpərvərlik mahnılarının gözəl ifaçısı Şəmistan Əlizamanlı, Muğam Müsabiqəsinin iştirakçısı Səadət Cavadova. Çağdaş ədəbiyyatımızda öz imzası və istedadı ilə seçilən, Vətən, Yurd, Qarabağ mövzusunda əsərlərin müəllifi Sona Vəliyevanın filmdə səslənən şeirləri bizi düşmən tapdağında qalan torpaqlarımıza səsləyir...

## Təqdimatı
10 iyun 2013-cü il tarixdə Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyətinin təşəbbüsü və sifarişi ilə çəkilmiş "Ya Qarabağ, Ya Ölüm" filminin Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində təqdimat mərasimi keçirilmişdir.

## Filmin heyəti
filmin çəkilişinə rəhbərlik edən Bəxtiyar Qaraca

## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
Filmi izlə
Haleluya

**Haleluya** (*Halleluya*, *Aleluya* olaraq da yazılır) — "Yehovaya həmd olsun" mənasına gələn və ayinlərdə istifadə edilən ibranicə söz.

Haleluya sözü ilk xristianlar tərəfindan ibadətlərdə istifadə edilmiş, ortodoks, katolik, anqlikan və bəzi protestant ayinlərində və dini nəğmələrində yer almışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Doğma ocaq (film, 2012)

**Doğma ocaq** — Azərbaycanlı rejissor Rodion İsmailovun filmi.

## Məzmun
Xalqımızın qədim adət-ənənələrini özündə əks etdirən "Doğma ocaq" filmi Azərbaycan və Rusiya mədəniyyətlərinin yaxınlığını qabarıq şəkildə nümayiş etdirir. Filmin qəhrəmanı Lolitanın anası rus, atası azərbaycanlıdır. 10 yaşlı Lolita atasının valideynləri, doğmaları ilə tanış olmaq üçün ilk dəfə Azərbaycana gəlir. Burada gördükləri, doğmalarının münasibəti, adət-ənənələr, gözəl təbiət onun xatirəsində unudulmaz izlər buraxır.

## Haqqında
Film Azərbaycanın "Sinema evi" və Rusiyanın "DS film" studiyalarının müştərək istehsalıdır. Film Azərbaycanın Mədəniyyət və Turizm və Rusiyanın Mədəniyyət nazirliklərinin maliyyə dəstəyi ilə Tovuz rayonunun Köhnəqala kəndində çəkilib.

## Festivallar, mükafatlar
* "Ən yaxşı antropoloji film" mükafatı — 2013. Yekaterinburq. VIII Rusiya antropoloji filmlər festivalı
* "Ən yaxşı sənədli film" mükafatı — 2013. Qazaxıstan, Almatı şəhəri. "Şaken ulduzları" XI beynəlxalq kinofestivalı

## Filmin heyəti
Filmin rejissoru Rodion İsmailov, operator Mixail Qorobçuk, bəstəkar Vladimir Kuptsov, montaj edən Svetlana Lyadvina, prodüserlər Rodion İsmailov, Svetlana Dalskaya, Elçin Musaoğlu, Xaqani Həşimovdur.

## İstinadlar

## Mənbə
* "Doğma ocaq": Azərbaycanlı rejissorun yeni filmi beynəlxalq festivalda uğur qazanıb: [Rusiyanın Kazan şəhərində "Mənim böyük məmləkətim" sənədli filmlər festivalında Azərbaycanı Rusiyada yaşayan soydaşımız, rejissor və prodüser Rodion İsmayılov təmsil edib] //Mədəniyyət.- 2012.- 28 noyabr. — S. 4.
Şezlonq

**Şezlonq** ( — uzun stul) — istirahət üçün nəzərdə tutulmuş yumşaq kreslo. Çimərliklərin, üzmə hovuzlarının kənarlarında, eləcə də bağ mebeli qismində istifadə olunur. Müasir şezlonqlar alüminium, plastik, taxta və sintetik parçadan hazırlanır.

## İstinadlar
Kreslo

**Kreslo** () — dirsəklərə dayaq edilməsi üçün qolları olan stul növü.

## Çeşidləri
* **Çarpayı-kreslo** — açılıb-yığılan kreslo.
* **Transformer-kreslo** — əlavə təchiz olunmuş kreslo (məsələn, bir az genişləndirmək üçün mexanizmlə).
* **Yelləncək-kreslo**.
* **Ofis kreslosu** — qaldırıb-endirmək mexanizminə malik kreslo.
* **Masaj kreslosu**.
* **Siqaret çəkən üçün kreslo** — külqabı ilə təchiz olunmuş kreslo.
Bilici

* Bilici Qorğan — Şabran rayonunda kənd.
* Dağ Bilici — Şabran rayonunda kənd.
* Düz Bilici — Şabran rayonunda kənd.
Belici

* Belici (kənd) — Dağıstan Respublikasının Dərbənd rayonunda kənd.
* Belici (qəsəbə) — Dağıstan Respublikasının Dərbənd rayonunda qəsəbə.
* Belici (stansiya) — Dağıstan Respublikasının Dərbənd rayonunda stansiya.
Rəvan FK-ın rekordları

**[[Rəvan FK]]** — Bakı şəhərini təmsil edən peşəkar Azərbaycan futbol komandasıdır.

Bu siyahıda klubun Azərbaycan Premyer Liqasında oyunçaları tərəfindən qeydə alınmış rekordları və qeydləri əhatə edir. Bu siyahıda həmçinin klubun bombardirləri ilə, ən çox oyunda meydana çıxanlarla tanış olmaq mümkündür.

## Oyunçular

### Ən çox meydana çıxanlar
*17 may 2014 məlumatlarına əsasən.*

*Siyahıya ən azı 50 rəsmi oyun keçirən futbolçular daxil edilmişdir. Mötərizədə isə vurduğu qollar qeyd olunmuşdur.*

### Ən çox qol vuranlar
*17 may 2014 məlumatlarına əsasən.*

*Oyunların sayı, mötərizədə isə qolların sayı göstərilmişdir.*

## Komanda
### Qələbə rekordları
*Qələbə rekordu: **6–2** Turan Tovuz ilə, 2012-13 Azərbaycan Premyer Liqası, 30 Mart 2013
*Liqada qələbə rekordu: **6–2** Turan Tovuz ilə, 2012-13 Azərbaycan Premyer Liqası, 30 Mart 2013
*Azərbaycan Kubokunda qələbə rekordu: **5–2** Qaradağ ilə, 4 Dekabr 2013
*Səfərdə qələbə rekordu: **6–2** Turan Tovuz ilə, 2012-13 Azərbaycan Premyer Liqası, 30 Mart 2013
*Evdə qələbə rekordu: **5–1** Kəpəz ilə, 2011-12 Azərbaycan Premyer Liqası, 28 Aprel 2012

### Məğlubiyyət rekordları
*Məğlubiyyət rekordu: **0–5**
:v Bakı, 2013-14 Azərbaycan Premyer Liqası, 18 Avqust 2013
*Liqada məğlubiyyət rekordu: **0–4**
:v Bakı, 2013-14 Azərbaycan Premyer Liqası, 18 Avqust 2013
*Səfərdə məğlubiyyət rekordu: **0–5**
:v Bakı, 2013-14 Azərbaycan Premyer Liqası, 18 Avqust 2013
*Azərbaycan Kubokunda məğlubiyyət rekordu: **0–5**
:v Xəzər Lənkaran, 2-ci dövrənin 1/4 mərhələsi, 7 Mart 2013
*Evdə məğlubiyyət rekordu: **3–5**
:v AZAL, Azərbaycan Premyer Liqası, 14 May 2013

### Qollar
* Premyer Liqada bir mövsümdə ən çox qol vurma: **46** – 2012–13
* Premyer Liqada bir mövsümdə ən az qol vurma: **30** – 2013-14
* Premyer Liqada bir mövsümdə ən çox qol buraxma: **53** – 2012–13
* Premyer Liqada bir mövsümdə ən az qol buraxma: **22** – 2013-14

### Xallar
* Bir mövsümdə ən yüksək xal:
:**41** 32 oyuna, Azərbaycan Premyer Liqası, 2011–12
* Bir mövsümdə ən aşağı xal:
:**22** 38 oyuna, Azərbaycan Premyer Liqası, 2013–14

## Milli komanda oyunçuları
*4 fevral 2014 məlumatlarına əsasən.*

### Hazırkı Rəvan oyunçuları

### Rəvan forması geyinənlər

## İstinadlar
Tolbaçik

**Tolbaçik** — Kamçatkanın ərazisində yerləşən vulkanik massiv, Klyoçev vulkanları qrupunun cənub-qərbində yerləşir. Bölgədə beş yaşayış məntəqəsi vardır. Klyoçi, Mayskoe, Kozırevsk, Lazo və Atlasovo kimi yaşayış məntəqələrində ümumilikdə 8,1 min nəfər insan yaşayır. Petropavlovsk-Kamçatski şəhərindən 343&nbsp;km aralıda yerləşir.

Vulkanın hündürlüyü 3682 metrdir. Stratovulkanın tərkibinə Ostrıy Tolbaçik (3682 m) və Ploski Tolbaçik (3140 m) adlı iki vulkan krateri yerləşir. Ostrıy Tolbaçik sönmüş stratovulkandır və zivəsi dağılmiş formadadır. Ploski Tolbaçik isə stratovulkan olmaqla yanaşı aktivdir və zirvəsində iki kaldera vardır. İri kalderanın diametri 3&nbsp;km-dir. Kiçik kalderanın diametri isə 1,8&nbsp;km təşkil edir. Kraterik dərinliyi 400 metrdir. Burada 1975-76-cı illər ərzində vulkan püskürməsi baş vermişdir.

## Aktivlik

Vulkanın püskürməsi 1740, 1769, 1788—1790, 1793, 1904, 1931, 1939—1941, 1954, 1975—1976-cı illərə təsadüf edir. Bəzi hallarda mərkəzi kalderada püskürmələr və ya lava gölləri müşahidə edilmişdir. 1940-cı ildə 1950 metr yüksəklikdə güclü partlayış baş vermişdir. 

Yeni çat püskürməsi 27 noyabr 2012 ildə təsadüf edir. Kalderadan bir necə km aşağıda 5&nbsp;km uzunluğunda çat əmələ gəlmişdir. 1940-cı ildəki püskürmə yerindən Krasnıy konusuna qədər uzanır. 29 noyabr 2012-ci ildə püskürmə qırmızı həyəcan elan edilmişdir. Lava axınları  «Kamçatka Vulkanları» təbiət bazazını ağuşuna alır. 4 dekabrda püskürmə davam edir. Güçlü titrəyişlər və hündürlüyü 4&nbsp;km olan kül dumanları göyə qalxır. Yuxarı mərkəzdə aktivlik azalır. Buna qədər artıq 9&nbsp;km uzunluğu olan lava çayı əmələ gəlmişdi. Cənub çatında isə aktivlik davam etmişdir 17-18 dekabrda konus partlama həddinə gəlir. Mütəxəsislərin fikirinə görə püskürmə hələ uzun müddətli olacaqdır.

## İstinadlar

## Mənbə

* Tolbachik at Global Volcanism Program 
* Плоский Толбачик 
* Большое трещинное толбачинское извержение 
* Volcano Live
* Толбачинская группа вулканов 
* Tolbaçikdə baş verən fotoreportajlar 
* Камчатский туристический портал — вулкан Плоский Толбачик
* «Пекло». ТВ Центр Специальный репортаж.
Dilək yarımadası və Böyük Menderes Deltası Milli Parkı

**Dilək Yarımadası və Böyük Menderes Deltası Milli Parkı** () — Qorunma hüququna malik olan Milli park, Türkiyənin qərbində qərarlaşır. İnzibati cəhətdən Aydın ili və Quşadası rayonuna daxildir. Dilək yarımadasının 10, 985 ha ərazisi 19 may 1966-cı ildə milli park statusu alır. 1994-cü ildə onun ərazisinə Böyük Menderes deltası parkın ərazisinə daxil edilmişdir. 1994-cü ildə milli parkın ərazisi 16 690 ha ərazi böyümüşdür

## Biologiya
Parkın ərazisi rəngarəng bitki və heyvalar aləmi ilə zəngindir. Parkın ərazisi Ramsar konvensiyası, Bern konvensiyası, Bioloji müxtəliflik haqqında konvensiya, və Barselona konvensiyası ilə qorunur.

### Flora
Temperatur və iqlim rəngarəngliyi səbəbindən park ərazisində təkcə Egey florası deyil həm də bütün Türkiyə ərazisində rasyt gəlinən bitki örtüyünə rast gəlmək olar. Burada Aralıqdənizi regionu, Mərmər dənizi regionu və Qaradənizi regionuna xas bitkiləri görmək olur. Milli park ərazisində 800 növ bitki yetişir. Bunun səkkiz növü endemikdir. Üstəlik park ərazisində 30 aborigen növ vardır. Parkda yayılmış ağac və kollar: Pyrus elaeagrifolia, Eldar şamı (*Pinus brutia*) və Aşi sumaq (*Rhus coriaria*).

### Fauna
Çöl Qabanları (*Sus scrofa*) park ərazisində sahil zonasına tez-tez baş çəkirlər. Səbəb isə turistlər tərəfindən atılan qida qalıqlarıdır. Yarımadanın meşələrində redgion üçün tipik olan Adi çaqqal (*Canis aureus*) və Adi vaşaq (*Lynx lynx*), üstəlik bölgə üçün nadir hallarda müşahidə edilən Zolaqlı kaftar (*Hyaena hyaena*) və Qaraqulaq (*Caracal caracal*) kimi heyvanları müşahidə etmək olar.

Park ərazisində 250 növ quş yayılmışdır. Onlardan Kiçik qarabattaq (*Microcarbo pygmeus*), Kiçik ağ vağ (*Egretta garzetta*), səhra qızılquşu (*Falco naumanni*), *Charadrius alexandrinus* Ağquyruq dəniz qartalı (*Haliaeetus albicilla*) və Qıvrımlələk qutan (*Pelecanus crispus*) park ərazisində yuva quraraq bala çıxarır. Dəniz faunası Egey dənizinə xasdır.

## İstinadlar
Alan Hardaker kuboku

**Alan Hardaker kuboku** () — 1990-ci ildən bəri hər il İngiltərə Liqa kubokunun finalının ən yaxşı oyunçusuna verilən mükafatdır. Bu günə qədər mükafatı qazanan futbolçular aşağıdakılardır:

}
|-
|align=center|1998 
| Dennis Vays
|Çelsi
|Middlesbrout FK
|align=center|2–0
|-
|align=center|1999 
| Allan Nielsen
|Tottenhem Hotspur
|Lester Siti
|align=center|1–0
|-
|align=center|2000 
| Matt Elliott 
|Lester Siti
|Tranmer Rovers FK
|align=center|2–1
|-
|align=center|2001 
| Robbie Fovler
|Liverpul
|Birmingem Siti FK
|align=center|1–1 
|-
|align=center|2002
| Bred Friedel
|Bləkbörn Rovers FK
|Tottenhem Hotspur
|align=center|2–1 
|-
|align=center|2003 
| Jerzi Dudek
|Liverpul
|Mançester Yunayted
|align=center|2–0
|-
|align=center|2004
| Boudeviyn Zenden
|Middlesbrout FK
|Bolton Uonderers
|align=center|2–1 
|-
|align=center|2005 
| Con Teri
|Çelsi
|Liverpul
|align=center|3–2
|-
|align=center|2006 
| Ueyn Runi
|Mançester Yunayted
|Uiqan Atletik
|align=center|4–0
|-
|align=center|2007 
| Didye Droqba
|Çelsi
|Arsenal
|align=center|2–1 
|-
|align=center|2008 
| Conatan Voodgeyt
|Tottenhem Hotspur
|Çelsi
|align=center|2–1 
|-
|align=center|2009 
| Ben Foster 
|Mançester Yunayted
|Tottenhem Hotspur
|align=center|0–0 
|-
|align=center|2010 
| Antonio Valensiya
|Mançester Yunayted
|Aston Villa
|align=center|2–1 
|-
|align=center|2011 
| Ben Foster 
|Birmingem Siti FK
|Arsenal
|align=center|2–1 
|-
|align=center|2012 
| Stuart Douninq
|Liverpul
|Kardiff Siti FK
|align=center|2–2 
|-
|align=center|2013 
| Nathan Dyer
|Suonsi Siti AFK
|Bradford Siti AFK
|align=center|5–0
|-
|align=center|2014 
| Samir Nasri
|Mançester Siti
|Sanderlend AFK
|align=center|3–1
|-
|align=center|2015 
| Con Teri
|Çelsi
|Tottenhem Hotspur
|align=center|2&ndash;0
|-
|align=center|2016 
| Vinsent Kompani
|Mançester Siti
|Liverpul
|align=center|1&ndash;1 
|}

* Təkrar Hillsborough Stadionunda oynanılan oyunda Lester 1-0 qazanmışdır.
* Liverpul penalti zərbələri ilə 5-4 qazanmışdır.
* Man. Yunayted penalti zərbələri ilə 4-1 qazanmışdır.
* Liverpul penalti zərbələri ilə 3-2 qazanmışdır.

## İstinadlar
Vivyen Vestvud

** Vivyen Vestvud** (; ) — İngiltərəli modelyer. O, pin-up, pank və digər stil mədəniyyətlərini dəb ilə birləşdirən dizaynerdir. Vestvud 1971-ci ildə İngiltərədə sevgilisinin geyim mağazasında öz dizaynlarını satmağa başladı. 1981-ci ildə ilk kolleksiyasını yaratdı.

## Həyatı
Uşaq yaşlarından rəssamlıq məktəbində təhsil alan Vivyen Derek Vestvud ilə ailə qurur və bu evlilikdən Roz və Ben adlarında iki övlad sahibi olur. İlk həyat yoldaşından ayrılmasına baxmayaraq o, soyadını dəyişmir və səbəb olaraq da dünyada artıq bu adla məşhur olmasını göstərir. İkinci ailə həyatı Sex Pistols qrupunun üzvü Malkolm Maklaren ilə olur və bu evlilikdən də Cosef adlı bir oğlu dünyaya gəlir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Çili araukariyası

**** () —  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

Hündürlüyü 30–40 m-ə, gövdəsinin diametri 1-1,5 m-ə çatan piramida formalı həmişəyaşıl ağacdır. Cavan ağacların çətiri enlipiramida formalı, yan budaqları üfüqi və ya bir az meyllidir. Ağac yaşlandıqca aşağı budaqları tökülür. Qabığı boz-qonur, qatranlıdır. Tökulməyən yarpaqları oval-nizəşəkilli, məsaməli və hər iki tərəfdə zolaqlıdır, uzunluğu 30–50 mm, eni 8-25 mmdir ikievli və birevli olub, 10-15 il yaşayır. Yumurtacıq toxum pulcuğunda olur və örtücü pulcuqlarla birlikdə inkişaf edir. Dişi qozaları Şarşəkilli, tünd-qonur rəngli olub, uzunluğu 10-18 sm, eni 8-15 sm-ə qədərdir, 2-3 ilə  yetişir. Erkək qozaları şaquli yerləşir, sarımtıl-qonurdur, uzunluğu 7-15 sm, eni 5 sm-ə qədərdir, tək və topalarla yerləşir, mikrosporofilləri birdir. Toxumların rəngi açıq-qonur, açıq narıncı, üçbucaq formasındadır. Araucaria aracuana növü işıq və istiliksevəndir, quraqlığa davamlıdır. Münbit və əhəngsiz torpaqları sevir. Azərbaycanda Abşeron, Lənkəran və Astara bölgələrində, Gəncədə park və bağlarda, xiyabanlarda rast gəlinir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qırqovullar (yarımfəsilə)

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan yarımfəsiləsi.

Yarımfəsilənin 12 cinsinə aid növlər geniş yayılmışdır.

## Təsnifatı
Yarımfəsilə, bəzi növlər də göstərilməklə, aşağıdakı 16 cinsi özündə birləşdirir:

* *[[Afropavo]]* 
* *[[Argusianus]]*
** *[[Argusianus argus]]
* *Catreus*
* *Chrysolophus*
* *Crossoptilon*
* *Gallus*
* *Ithaginis*
* *Lophophorus*
** *Lophophorus impejanus*
** *L. lhuysii*
** *L. sclateri*
* *Lophura*
* *Pavo*
* *Phasianus* - [[Qırqovul]]
* *Polyplectron*
** *Polyplectron bicalcaratum
* *[[Pucrasia]]*
* *[[Rheinardia]]*
* *[[Syrmaticus]]*
* *[[Tragopan]]*

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Sandra Vayt

**Sandra Vayt** (; 17 avqust 1951, Qlazqo, Şotlandiya) — Şotlandiya parlamentinin deputatı, Şotlandiya Milli Partiyasının üzvü.

## Həyatı

### Siyasi fəaliyyəti
2016-cı il 1 mart tarixində Şotlandiya parlamentində Şotlandiya onun irəli sürüldüyü Xocalı soyqırımına dair qanunvericilik təşəbbüsünü sürüb.

### Şəxsi həyatı

## Həmçinin bax
* Con Suinni
* Nikola Stercen

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Sandra Uaytın rəsmi saytı
Xoruz

**Xoruz** — ümumi mənada toyuqkimilər dəstəsinə daxil olan quşların erkəyi.

## Banlaması
Xoruzlar banlamağa, adətən, həmişə 4 aylığından əvvəl başlayır. Ginnesin Rekordlar Kitabına ən uzun banlama 21,07 saniyə kimi düşmüşdür. İkinci ən uzun banlama isə 21,00 saniyədir.

## Həmçinin bax
* Asil

## İstinadlar
Zond adaları

**Zond adaları** (, sun. *Kapuloan Sunda*) — Cənub-Şərqi Asiyada Malay və Yeni Qvineya yarımadaları, eləcə də, Hind və Sakit okeanları arasında geniş arxipelaq. Tərkibinə bir neçə böyük və minlərlə kiçik ada daxildir. Bu adaların çox hissəsi İndoneziyaya, Kalimantan adasının şimal hissəsi isə Şərqi Malayziyaya, çox da böyük olmayan bir hissəsi isə Bruney dövlətinin ərazisini təşkil edir. Timor adasının bir hissəsi isə 2002-ci ildən etibarən Şərqi Timor dövlətinə aiddir.
Zaur Şəfiyev

**Zaur Şəfiyev** () — aktyor, rejissor asistenti, prodüser, səs aktyoru, mətn oxuyan.

## Həyatı
Zaur Şəfiyev 1980-ci il dekabrın 9-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Birinci sinfə Xətai rayonu 59 saylı orta məktəbində getmiş, daha sonra təhsilini Nizami rayonu 215 saylı məktəbdə davam etdirmiş və 1997 ci- ildə 245 saylı məktəbdən məzun olmuşdur. Daha sonra Xəzər Universitetinin beynəlxalq münasibətlər fakültəsini bitirmişdir. Sonra Rüstəm İbrahimbəyovun kino məktəbində kinoprodüser fakültəsində təhsil almış, İbrus Teatrında aktyor kimi işləmişdir. İlk rolu Rüstəm İbrahimbəyovun Molyerin *Tartüf* pyesi əsasında Azərbaycan adına uyğunlaşdıraraq səhnəyə qoyduğu tamaşada olub.

Zaur Şəfiyev bir sıra seriallarda, filmlərdə və qısametrajlı filmlərdə   çəkilmışdir. Qısametrajlı filmlərindən biri ilə Kann kinofestivalında iştirak etmişdir.

Aktyor 2012-2013-cü illərdə  Azərbaycan və Gürcüstan kinematoqraflarının birgə istehsalı olan serialda çəkilmiş, serial əvvəlcə *Fuad və Nene* olaraq adlandırılmış, daha sonra isə Əli və Teo olaraq dəyişdirilmişdir. Serial 2014-cü ilin sonlarında Lider TV-də yayınlanmışdır.  16 bölümdən ibarət olan serial 2016-cı ildə YouTube kanalında rus dili versiyasında paylaşılmışdır.

2013-ci ildə Almaniya, Ukrayna, Gürcüstan, Bolqarıstan istehsalı olan *Ursus* filmində *Tələt* rolunda çəkilmişdir. Filmin dünya üzrə premyerası 2019-cu ile planlaşdırılır.  

2017-ci ildə Reproduktiv Sağlamlıq çərçivəsində *Yarı yolda qoyma* reklamında oynayan aktyor, hal – hazırda ARB kanalında yayımlanan *Sarı gəlin* adlı serialda *Oğuz* rolunda çəkilir.

Son oynadığı qısametrajlı film *Не кино*'nun təqdimatı 3 iyul 2018-ci ildə Yarat mərkəzində keçirilmişdir.

## Teatr tamaşaları
* Yeddi pokırvalın rəqsi — Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrı - 2009 (Narbat)
* Квартиранты ада — 2009
* Tartüf — 2010 (Gənc adam)
* Karamazov qardaşları — 2010  (Qaraçı, hakim)

## Filmoqrafiya

## Oynadığı kliplər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Enlialın butulkaburun

****, və ya **şimal enlialın butulkaburunu** () —  Balinakimilər dəstəsinə,  cinsinə aid iri məməli növü. Cinsə daxil olan iki növdən biridir. Bu növ XIX-XX əsrlərdə kütləvi ovlanmaya məruz qalmışdır. Bu məməlilər digər balinakimilər arasında ən dərinə dalan dalğıclardandırlar. Onlar okeanın 1453&nbsp;m (4767&nbsp;ft) dərinliklərinə enə bilirlər.

## Xüsusiyyətləri
İri dəniz məməlisi 10—11 metr uzunluğa, 7,5 ton çəkiyə malik olurlar. Dərinə üzmələrinə baxmayaraq istirahəti əsasən dayazlıqlarda edirlər. Onlara insanlar və onların gəmiləri maraqlı gəldiyindən daha tez ovlanmalarına səbəb olur. Bu xüsusiyyətlər digər balinakimilərin bir qisminə də aiddir. 
Bu balinalar əsasən balıqlar və kalmarlarla qidalanırlar. Qidakanma zamanı hətta 1 saat suyun dibinə dalma xüsusiyyətinə malikdirlər. Bəzən Enlialın Butulkaburunların mədələrindən 10000 kalmar aşkarlanmışdır.

Enlialın butulkaburunu əsasən Atlantik okeanın şimal hissəsində yayılmışdır. Onlar subantarktik qurşaqda yayılmışlar. Enlialın butulkaburun balinaları Qrenland dənizi, Barens dənizi, Labrador dənizinin sularında daha çox yayılmışlar. Ümumi saylarının getdikcə azalması müşahidə edilir. 
Dişli balinalar əsasən sürü halında yaşayır. Bu dəstələrdə yaşından və cinsindən asılı olamayaraq Enlialın Butulkaburun balinalar bir yerə toplaşırlar. Hər dəstədə əsasən bir nəhəng erkək olur. Bəzən təkcə erkəklərdən ibarət ibarət olan dəstələrə belə rast gəlinir.

2006-cı ilin yanvarın 20-də Enlialın butulkaburun Temza çayı ilə Londonun Albert körpüsünə qədər irəliləmişdir. Xilasediçilər onu dənizə qaytarmaq istəsələrdə artıq yanvarın 21-də balina qıcolmadan ölür. Onun skeleti hazlrda London Təbiət Tarix Muzeyində saxlanılır. Əvvəllər Şimali Atlantikada 40,000-50,000 baş olduğu təxmin edilir. 1850 - 1973-cü illər arasında 88,000 baş Enlialın butulkaburun ovlanmışdır. 
Norveç 1973-cü ildə balina ovunu dayandırıb, lakin Enlialın butulkaburunu Farer adaları hələ də ovlayır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Rusiya məməliləri
Kasıb innovasiyası

**Kasıb innovasiyası** və ya **Kasıbyana innovasiya** — ehtiyacın ödənilməsi üçün ən sadə və mümkün ən səmərəli yolla, minimum vasitələr istifadə etməklə həyata keçirilən innovativ addımları özündə birləşdirir.

## Təsvir
Kasıbyana innovasiya prosesi hər hansı şəraitdə həll yolunun tapılması və işlərin həyata keçirilməsi zəncirində mürəkkəblikləri və xərcləri azaltmaq məqsədi daşıyır. Bu durumlarda innovatorun çox vaxt əlində az vasitə olur və o, problemləri "Piramidanın dibi"ndən başlamaqla həll etməyə çalışır.
* Hər hansı ayrı-seçkilik və lazımsız əlavələr olmadan ehtiyac olan şeyə dəqiq şəkildə cavab vermək üçün həll yolları maksimum saflaşdırılır.
* Tətbiq və reallaşdırma vasitələri yüngül, aydın və mümkün ən səmərəli şəkildə olmalıdır. Bu, bir tərəfdən xərcləri və qiymətləri azaltmağa xidmət edir, digər tərəfdən, təvazökar innovatorun sahib olduğu vasitələrin azlığından qaynaqlanır.
* Bu, istehlakçıların real ehtiyaclarını bilməyi və bu biliyə əsaslanıb innovasiya etməyi tələb edir.

## Mənşəyi
Kasıbyana və ya sadə innovasiya hind konsepsiyası Jugaad`dan mənbə götürür. Jugaad konsepsiyası hesab edir ki, bu addım, ümumiyyətlə, çətin mühitlərdə atılır.

Kasıbyana innovasiyanın ortaya çıxmasında həmçinin inkişafda olan ölkələrin (İOÖ) də böyük rolu var. Əldə olan resursların azlığı faktiki olaraq bu ölkələrdə sadə, az xərc tələb edən və ağıllı üsullarla lokal ehtiyaclara cavab vermək tələbini innovatorların qarşısına çıxarır.

## Kasıbyana innovasiya və aşağı xərclər
Kasıbyana innovasiya Aşağı-xərc (ingiliscə: Low Cost) yanaşması deyil, çünki burada məqsəd xərcləri və qiymətləri azaltmaq üçün daha az xidmət təklif etmək deyil. Kasıbyana innovasiyanın məqsədi hər hansı ehtiyacı onu sadələşdirməyə çalışmadan başa düşmək və ona dəqiq şəkildə cavab verməkdir. Həmçinin bunu qənaətbəxş bir üsulla və sofistikasiya olmadan etməyə çalışılır. Ehtiyacın özü yox, onun təmin olunması üsulları sadələşdirilir.

## Kasıbyana innovasiyanın prinsipləri
Kasıbyana innovasiyanın təməli olaraq müxtəlif prinsiplər göstərilir: *Uğursuzluq şəraitində imkanların araşdırılması, daha az ilə daha çoxu etmək, dəyişəbilərlik, sadəlik, marjinalların inteqrasiyası, intuisiya, mötədillik, çeviklik, yeni iqtisadi modellərin yaradılması, mövcud texnologiyaların yenidən istifadəsi.*

## Kasıbyana innovasiya və sənayedə TT (Tədqiqat və Təkmilləşdirmə)
Kasıbyana innovasiya çox vaxt Qərbdə böyük TT (R&D) laboratoriyaları tərəfindən yaradılmış bir sənaye innovasiyası modelləri ilə ziddiyyət təşkil edir.

## Misallar
* General Electric: MAC400
* Dacia (Renault) Logan
* Mobil telefonla ödəmə
* Su butulkasında lampalar
* Tata Nano
* MittiCool: gil torpaq üzərində soyuducu. Bir zəlzələdən sonra bir hindli dulusçu tərəfindən icad edilib və o, elektrik istifadə etmədən və təkraristifadəyə yararsız tullantılar yaratmadan klassik soyuducunun sahib olduğu performansı əldə edib.

## İstinadlar
Dil (coğrafiya)

**Dil** — bir tərəfdən sahilə bağlılığı olan, digər hissəsi isə suyun daxilinə doğru uzanan coğrafi obyekt. Eni 10 metrdən başlamış bir neçə km-ə qədər ola bilir.

## Yaranması və strukturu

Dillər əsasən Qum, Çınqıl, Qənbər, balıqqulağının dəniz dalğa və ya axınları nəticəsində qarışmasından meydana gəlir.

Dillər bəzən iki axının bir-birinə əks istiqamətdə hərəkət etdiyi ərazilərdə belə yarana bilir. Bu zaman açıq dənizdə sahilə perepentululyar olaraq dillər əmələ gəlir.

## Həmçinin bax
* Sədd adalar

## Ədəbiyyat
Sahillər / P. А. Kaplin, О. K. Leontev, S.А, Lukyanova, L. Q. Nikifirovo. М., Fikir, 1991, 479 с. ISBN 5-244-00449-2.
Maqura mağarası

**Maqura** — Bolqarıstannın Vidin vilayəti ərazisində, Rabışa kəndi yaxınlığında, Vidin şəhərinin ərazi vahidliyində yerləşir.

## Tarixi
Mağara hələ qədim zamanlardan məşhur olmuşdur. Belə ki, Roma imperiyası dövründə və orta əsrlərdə mağara tətqiq olunmuşdur.

## Xüsusiyyətləri
Mağaranın ümumi uzunluğu 3 kilometrə yaxındır. Mağara uzun və geniş dəhlizlərə sahibdir. Dəhlizlərlə sona qədər getmək məqsədilə insana 5 saat lazım gəlir. Maqura özünün stalaktit, stalaqmit və stalaqnatları ilə məşhurdur. Ən böyük stalaqnat (və ya stalaqnot) 20 m hündürlük və 4 m enə malikdir. Ən böyük stalaqmit isə 11 m uzunluq və 6 m diamtrə malikdir.

İl boyu mağarada temperatur sabit olaraq qalır. Maquranın teperaturu + 12&nbsp;°C təşkil edir.
Maquranın daxilində rütubət 80%-dir. Maqura mağarası 461 metr dəniz səviyyəsindən yuxarıda yerləşir. Mağaranın morfologiyası altı müxtəlif ölçülü zallar və onun ətrafında üç lateral qalereyalardan ibarətdir.

1974 və 1975-ci il yayı mağara uğurla Vassil Dimitrov tərəfindən astma xəstəliyinin müalicəsində istifadə edilmişdir.

## Fauna
Mağarada tapılan mağara ayısı, mağara kaftarı, tülkü, canavar, vəhşi pişik və su samurunun qalıqları aşkarlanmışdır. Hazırda isə burada yalnız əsasən yarasalar yaşayır.

## Rəsmlər
Mağarada 700 qaya üstü rəsm mövcuddur. Bu ilkin rəsm nümumələri Avropa və Balkanlarda üçün unikaldır. Bu rəsmlərdə qadın, ovçular, heyvanlar, bitkilər, günəş və ulduzlar təsvir edilmişdir. Bolqar araşdırmaçılarının fikirinə görə mağaranın divarlarında olan təsvirlərdə günəş təqvimi təcvir edilmişdir. Bu Avropada ilk təsvir edilən günəş təqvimidir. Təqvimdə 366 gün vardır. Alimlərin fikirinə görə insanlar hələ paleolit dövrübdən vaşayış olmuşdur (100 000 — 40 000 il bizim eradan əvvəl.).

## Müasir həyat
thumb|280px|Mağaranın görünüşü
Mağarada hazlrda Şərab saxlanılır. Üstəlik dövlət nağaraya turistlərin cəlb edilməsi məqsədilə müəyyən turlar təşkil edir. Turistlər üçün hündürlüyü 30, eni 58, uzunluğu 130 m olan zalda klassik müsiqilər səsləndirilir. Turustlərin sərbəst hərəkəti məqsədilə pilləkənlər hazırlanmışdır.

## İatinadlar
 

## Mənbə
* www.rus-edu.bg 
* http://www.belogradchik.info/1/index.php?option=com_content&task=view&id=15&Itemid=40
La Manqa kuboku

**La Manqa kuboku** — Qış kuboklarına aid olan futbol turniridir. Turnirin oyunları İspaniyanın La Manqa del Mar Menor (Mursiya) ərazisində keçirilir. Əsasən iştirakçıları yay mövsümündə liqaları başlayan ölkələr: İsveç, Finlandiya, Danimarka, Norveç, Rusiya, Ukrayna və ABŞ, Kanadadır. İlk turnir 1999-cu ildə keçrilmişdir və turnirin qalibi yarışın ən uğurlu komandası olan Rusenborq FK olmuşdur.

## Qaliblər

## Nəticələr

### Klublara görə çıxışlar

### Ölkələrə görə çıxışlar

## Xarici keçidlər
*History of tournament 
*Results (1999-2009)
*Results (2010-2012)
*La Manga Cup Standings 2000-2013
*La Manga Cup Live Scores
Soçi Milli Parkı

**Soçi Milli Parkı** () — Qərbi Qafqazda, Soçi şəhərinin yaxınlığında, Rusiyanın cənubunda yerləşən milli park. Soçi Milli Parkı Rusiyanın ən qədim 2-ci milli parkıdır: 5 aprel 1983-cü ildə təşkil edilmişdir.

## Topoqrafiya

Soçi Milli Parkının sahəsi 1.937,37&nbsp;km2 təşkil edir və Dünya irsi siyahısına salınmış Qərbi Qafqazda yerləşir. Milli park Böyük Soçi bölgəsini əhatə edir. Şimal-şərqdə Şepsi və Maqri çaylarının töküldüyü yerlər arasından — Tuapsinsk rayonu ilə sərhəddən Psau çayı ilə birlikdə Abxaziya ilə sərhədə qədər uzanır.

Bu bölgədən Soçi şəhərinə və müxtəlif şəhər və kənd yaşayış məntəqələrinə qədər milli park ərazisində yaşayış məntəqəsi yoxdur. Qafqaz Biosfer Qoruğunun ərazisi burada açıq-aydın nəzərə çarpır. Dərhal şimalında Qafqaz Təbiət Qoruğu yerləşir.

## İran bəbiri
2009-cu ildə milli parkda İran bəbirləri üçün xüsusi mərkəz açılmışdır. Mərkəzdə 2009-cu ilin sentyabrından Türkmənistandan gətirilmiş iki erkək bəbir, 2010-cu ilin mayından İrandan gətirilmiş iki dişi bəbir saxlanılır. Bu bəbirlərin balaları Qafqaz Biosfer Qoruğundan vəhşi təbiətə buraxılacaqdır.

2012-ci ildə bir cüt İran bəbiri Soçi Milli Parkından Portuqaliyanın Lissabon Zooloji Parkına aparılmışdır. 2013-cü ilin iyulunda cütlüyün balaları olmuşdur. Bu balalar son 50 ildə Rusiyada doğulduğu məlum olan ilk bəbir balalarıdır. Dünya Vəhşi Təbiət Fondu Rusiyanın növlər üzrə koordinatoru Nataliya Dronovaya görə bəbir balaları valideynlərindən təbiətdə sağ qalmaq üçün lazım olan bacarıqları öyrəndikdən sonra vəhşi təbiətə buraxılacaqlar.

## Qalereya

View from the Akhun mountain.JPG
Сочинский национальный парк (4).JPG
Река Сочи.JPG
Водопад Ивановский.jpg
Waterfalls Achipse1.jpg


## Həmçinin bax
*Ajek şəlaləsi
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Soçi Qoruğunun rəsmi saytı  — *ətraflı park profili*
* Soçi Milli Parkının xəritəsi
Lloqara Milli Parkı

**Lloqora** () — Albaniyanın cənub-qərbində yerləşən milli park. Vlyora bölgəsinidə, Vlyora şəhərindən 40&nbsp;km cənubda yerləşir. Ölkənin ilk yaradılmış milli parklarından biri. Park 1966-cı ilin 21 nayabrında yaradılıb. Milli Parkın sahəsi 10,1 hektardır. Ərazinin 470 metrdən 2018 metrə qədər olan şimal hissəsini meşə örtüyü tutur.

Lloqara aşırımında meydana gələn hava axınları ərazidə bitən ağaclara qeyri-adi forma veriri. Bəzi ağaclar yer səthinə tam fərqli bir bucaq üzrə bitirlər. Məsələn "Bayraq şamı" ağacı.(). Aşırım boyu uzanan yolda çoxlu turistlər üçün istirahət və gecələmə məntəqələri var. Milli parkın ərazisi piyada turizm həvəskarlarının sevimli məkanıdır. Parkda hər il beynəlxalq paraplan yarışları keçirilir.

## Florası
Bu region  aralıq dəniz bitkilərinin müxtəlifliyi ilə seçilir. Park ərazisində alp və subalp çəmənlikləri, qara şam (), Pinus heldreichii (*Pinus heldreichii*), makedoniya ağ şamı (*Abies borisii-regis*), göyrüş (*Fraxinus*) kimi ağac bitkiləri geniş yayılıb. Nadir və sayı azalmış növlərdən giləmeyvəli qaraçöhrə (*Taxus baccata*) və buynuzcuqlu seratoniya (*Ceratonia siliqua*) misal göstərmək olar.

## Faunası
        
* Ağbaş kərkəs
* Berqut
* Lan
* Avropa cüyürü
* Meşə pişiyi
* Qarapaça
* Adi sincab
* Adi canavar
* Tülkü
Park ərazisində müxtəlif kəpənək növlərinə də, rast gəlinir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Llogara, Vlora Albania 
*Llogora Tourist Village
*Albania Open Para-gliding Competition
Qabriela Qunçikova

**Qabriela Qunçikova** (;  27 iyun 1993, Kromerjij, Çexiya) — Çexiya müğənnisi. O, çex-slovak telekanalında yayımlanan *SuperStar* musiqi yarışmasında ikinci yer qazanmış və 2011-ci ildə "Yeni sənətkar" kateqoriyasında *Český slavík* mükafatına layiq görülmüşdür. Qunçikova "I Stand" mahnısı ilə Çexiyanı 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Musiqi karyerası
### 2011–2015: ''SuperStar 2011'' və ''Let's Dance'' yarışmaları
2011-ci ildə Qabriela Qunçikova çex-slovak telekanalında yayımlanan *SuperStar* musiqi yarışmasında iştirak etmişdir. Nəticədə yarışmada ikinci yeri qazanan ifaçı Universal Music Group albom şirkəti ilə anlaşma imzalamışdır. Eyni zamanda həmin ildə Qunçikovanın *Dvojí tvář* adlı debüt albomu işıq üzü görmüşdür. 2011-ci ilin sentyabr ayında o, Slovakiyanın *Ulduzlarla rəqs* yarışmasında iştirak etmişdir. Qunçikovanı yarışmada peşəkar rəqqas Peter Modrovski müşayiət etmişdir. Cütlük nəticə olaraq yarışmada yeddinci yerdə qərarlaşmışdır. 2011-ci ildə Qunçikova "Yeni sənətkar" kateqoriyasında *Český slavík* mükafatına layiq görülmüşdür.

2013-cü ildə Qunçikova Amerikalı vokal müəllimi Ken Tamplin ilə işləməyə başlamışdır. Onun ikinci studiya albomu olan *Celkem jiná* da məhz bu il təqdim olunmuşdur. 2014-cü ildə o, Tamplinin dərslərini bitirdikdən sonra Amerikanın Trans-Siberian Orchestra proqressiv rok qrupuna vokalist olaraq qoşulmuşdur. Lakin növbəti ildə Qunçikova qrupdan ayrılmışdır.

### 2016–hal-hazırda: Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
2016-cı ilin mart ayında Çex telekanalı ČT Qabriela Qunçikovanın "I Stand" mahnısı ilə Çexiyanı İsveçin paytaxtı Stokholmda keçirilən 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcəyini bildirmişdir.. Qunçikova "I Stand" mahnısı ilə müsabiqənin 10 may tarixində baş tutan birinci yarımfinal mərhələsində 10-cu səhnə almışdır. Nəticədə isə 161 xalla 9-cu yerdə qərarlaşaraq, Çexiyanı Avroviziya tarixində ilk dəfə final mərhələsinə yüksəldə bilmişdir. Finalda bir daha öz mahnısını ifa edən Qunçikova 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı şouda 41 xal toplayaraq, 25-ci yerdə qərarlaşmışdır.

## Diskoqrafiya
### Albomlar
* *Dvojí tvář* (2011)
* *Celkem jiná* (2013)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Başqırd qoruğu

**Başqırd Dövlət Təbiət Qoruğu**  Başqırdıstan Respublikasının Cənubi Ural dağları razisində yerləşir.

## Tarixi
Qoruq 11 iyul 1930-ci ildə təşkil edilmişdir. Qoruğun ərazisi 49 609 hektardır.

1951-ci ildə Başqırdıstan MSSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə qoruq ləğv edilir. Qoruğun ərazisi Lesxozlara verilir. Ərazisində meşə tədarük edilir.

1958-ci ilin noyabrında Başqırd qoruğu yenidən bərpa edilir. 1986-cı ilə qədər qoruq 3 hissədən ibarət olmuşdur: Ural-Tau, Cənubi Kraka və Pribel. 1986-ci ildə qoruğun bir hissəsində müstəqil Şulqan-Taş qoruğu təşkil edir.

2006-cı ildə Lomonosov adına Universitetin əməkdaşları və tələbələr tərəfindən qoruğun xəritəsi tərtib edilir

## Coğrafiyası

Qoruq Başqırd Uralının mərkəzi hissəsində yerləşir. İnxibati cəhətdən Başqırdıstanın Burzyan, Abzelilov və Belores rayonları ərazisində yerləşir. Qoruğun şimal sərhədi Kaqa çayı, şərqdə Uraltu dağları, cənubda Uzyan, qərbdə isə Kraka dağının şərq ətəkləridir.

Qoruğun ərazisi ümumilikdə dağlıqdır. Ərazisi demək olar ki, meşə ilə örtülüdür. İqlimi atlantik kontinentaldır. Qış ayları bəzən -45&nbsp;°C şaxtalar müşahidə edilir. Yayda yüksəkliklərdə bəzən şaxtalar müşahidə edilir. İllik yağıntının miqdarı 500&nbsp;mm-dir. Yağıntı əsasən yay-payız aylarına təsadüf edir.

## Flora və Fauna
Qoruğun ərazisində ümumilikdə 700 növ ot, kol və ağac növü yetişir. Burada 51 növ məməli, 155 növ quş, 27 növ balıq, 4 növ suda-quruda yaşayan və 6 növ sürünən yaşayır.

## Təhlükə
* 6 iyun 1998 Burzyan rayon administrasiyasının rəhbəri Başqırd qoruğunun ərazisinin bir qismini iki kolxozun mövsümü olaraq nəzarətinə verilməsi haqqda qərar qəbul etmişdir. Başqırdıstan Nazirlər Kabineti bu qərarı qanunsuz elan etmişdir.
*  Başqırdıstan Xromit ehtiyatları ilə əlaqədar qoruğun ərazisində hasilat işlərinə başlamağı düşünür. Bu müəyyən narazlıqlara səbəb olmuşdur.

## Qalereya

Fayl:Маралы в Башкирском заповеднике.jpg|
Fayl:Башхардский шарьяж.jpg|
Fayl:Горный перевал Башхард.jpg|
Fayl:Перевал Башхард.jpg|


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *Позднякова Э. П., Лоскутов А. В., Скокова Н. Н.* Башкирский заповедник // Заповедники европейской части РСФСР. II / Под ред. В. В. Соколова, Е. Е. Сыроечковского. — М.: Мысль, 1989. — С. 234—263.
* ''Салихова Галина.'' Билет за границу «Седьмого климата».// Статья в ж.«Ватандаш». 2013, № 11. 
* *Кучеров Е. В., Мулдашев А. А., Галеева А. Х.* Охрана редких видов растений на Южном Урале. М., 1987.
* *Мартыненко В. Б., Соломещ А. И., Жирнова Т. В.* Леса Башкирского государственного заповедника. Уфа, 2003.

## Mənbə
* Başqırd qoruğu
* МГУ и Центр «СканЭкс» разработали карту Башкирского заповедника
* ''Кучеров Е. В., Нигматуллин А. Ф., Япаров И. М.'' Башкирский заповедник. // Статья в Башкирской энциклопедии
Hovi Star

**Hovav Sekulets** (;  19 noyabr 1986, Hayfa, İsrail) və ya səhnə adı ilə **Hovi Star**  — İsrail müğənnisi, bəstəkarı və aktyoru. O, İsraili 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Həyatı və musiqi karyerası
Hovav Sekulets 19 noyabr 1986-cı ildə İsrailin Hayfa şəhərində anadan olmuşdur. O, altı yaşında ikən İsraildə keçirilən uşaqlar üçün musiqi yarışmalarına qatılmışdır. Hərbi xidmət zamanı Hovi İsrail Müdafiə Qüvvələri orkestrının tərkibində yer almışdır. İfaçı eyni zamanda açıq şəkildə geydir. O, musiqi ilə yanaşı həm də qrim artistidir.

2009-cu ildə Hovi İsrailin *Kokhav Nolad* musiqi yarışmasında iştirak etmişdir. Yarışmada ümumilikdə yeddinci yeri qazanan ifaçı həmin ildə eyni zamanda ölkəsində keçirilən uşaqların mahnı festivalında özünün bəstələdiyi "Little boy, big boy" mahnısı ilə çıxış etmişdir. Növbəti ildə Hovi *Kokhav Nolad* musiqi yarışmasına aparıcı olaraq dəvət olunmuşdur. Aparıcılıq etdiyi müddətdə o, həm də musiqi karyerasını davam etdirmiş və ifaçının "Playing dangerous" və "Boyfriend" kimi sinqlları buraxılmışdır.

Musiqiyə bir illik fasilə verdikdən sonra Hovi "W.S.I.L." mahnısı ilə yenidən İsrail səhnəsinə geri dönmüş və tur çərçivəsində dünyanın bir çox ölkələrində konsert proqramları ilə çıxış etmişdir.

Bəstəkar olaraq Hovi bir çox İsrail müğənniləri üçün mahnılar yazmışdır. O, eyni zamanda bir çox xarici filmlərin ivrit dilinə olan dublyajlarında səs aktyoru olaraq rol almışdır.

2015-ci ildə Hovi Star İsrailin 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi milli seçim turunda iştirak etmiş və nəticədə bütün rəqiblərini geridə qoyaraq qələbə qazanmışdır. İfaçının Avroviziya səhnəsində ifa etdiyi "Made of Stars" mahnısı 2016-cı ilin mart ayında videoklip ilə birlikdə təqdim olunmuşdur.

Hovi müsabiqənin 12 may tarixində baş tutan ikinci yarımfinal mərhələsində 4-cü səhnə almışdır. Nəticədə isə 147 xalla 7-ci yerdə qərarlaşaraq, müsabiqənin final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdır. Finalda bir daha öz mahnısını ifa edən Hovi 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı şouda 135 xal toplayaraq, 14-cü yerdə qərarlaşmışdır. Finalda İsrail təmsilçisinin Almaniyadan 12 xal qazanması şounun yadda qalan məqamlarından biri olmuşdur.

## Diskoqrafiya
### Sinqllar

## İstinadlar
Made of Stars

**Made of Stars** () — İsrailin 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Hovi Star "Made of Stars" mahnısı ilə İsraili İsveçin paytaxtı Stokholmda keçirilən Avroviziya 2016-da təmsil etmişdir. Mahnı İsrail bəstəkarı  Doron Medali tərəfindən xüsusi ilə Hovi üçün yazılmışdır.

## İstinadlar
Rusiya 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında

## Medalçıların siyahısı

## Ağır atletika

**Kişilər**

**Qadınlar**

## Yüngül atletika
**Kişilər**

**Qadınlar**
Milli futbol komandalarının ən yüksək və ən aşağı FİFA reytinqi sıralamalarının siyahısı

## Milli futbol komandaların ən yüksək-ən aşağı FİFA reytinqi (1993-)
Son Dəyişiklik: 05 may 2016 15:51:54
Xanqaraqoyunlu

**Xanqaraqoyunlu** — 1947-ci ildə Otuzikilər kəndinə birləşdirilmişdir. Hazırda  Otuzikilər Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun inzibati ərazi vahidində kənddir.

## Tarixi
Azərbaycan Respublikası Dövlət Tarixi Arxivində saxlanılan əhalinin 1842-1848-ci illərin siyahıya alınması sənədlərinə əsasən Çar Rusiyası zamanında Xanqaraqoyunlu Yelizavetpol quberniyasının, Şuşa qəzasının Qaraqoyunlu kəndi kimi qeydə alınmışdır. Bu kənd  uzun müddət Qaraqoyunlu adlanmışdır. 1848 ilin siyahıyaalınmasında Xanqaraqoyunlu kəndinin əhalisi General-mayor Mehdiqulu xanın qızı Xurşidbanu Natəvanın rəiyyətləri kimi siyahıya alınmışlar. 1863-cü ilin siyahıya alınmasında Xanqaraqoyunlu kəndi Cavanşir qəzasının Qaraqoyunlu kəndi adı ilə yazılmışdır. 1873-cü ilə aid siyahıyaalınmada bu kənd Gəncə qəzasının tərkibində Xanqaraqoyunlu kimi göstərilmişdir. 1886-cı ilin siyahıyaalınmasında Xanqaraqoyunlu Cavanşir qəzasının kəndi kimi qeydə alınmışdır. Həmin ildə aparılmış siyahıyaalınmada bu kəndin əhalisi Xanqaraqoyunlu kəndinin əhalisi adı ilə siyahıya alınmışdır.

Azərbaycan Respublikası Dövlət Tarixi Arxivində saxlanılan 1823-cü ilə aid Qarabağ əyalətinin siyahıyaalınmasına istinadən Qarabağ xanı Mehdiqulu xanın rəiyyətləri olan Qaraqoyunlu (Xanqaraqoyunlu-O.Z.B) kəndinin yüzbaşısı Fətəli Yüzbaşı olmuşdur. Bu tarixi sənəddə Qaraqoyunlu kəndinin 53 tüstüdən ibarət olması yazılmış, vergi ödəyənlərin, ödəməyənlərin sayı göstərilmişdir. Kəndin 39 vergi ödəyəni ilə yanaşı, 14 vergi ödəməyəni də olmuşdur. Fətəli Yüzbaşının, onun iki yaxın qohumunun, iki mollanın, iki xidmətçinin, üç yoxsulun, üç dul adamın adı vergi ödəməyənlərin siyahısında idi. Hər il üç ay müddətinə xanın at ilxısına baxmaq üçün kənddən bir nəfər mehtər təyin edilmişdir.

Xanqaraqoyunlu 1842-ci ildə 100 tüstüdən ibarət olmuşdur. Əhalisinin ümumi sayı 396 nəfərdən ibarət Xanqaraqoyunluda 245 kişi, 151 qadın yaşamışdır. 1848-ci ildə isə yalnız kişilərin siyahıya alınması aparılmışdır. Aparılmış siyahıya alınmaya görə, 310 nəfər kişi sakini olmuş Xanqaraqoyunlu 109 tüstüdən ibarət idi. 1863, 1873, 1886-cı illərdə kişilərin adı ardıcıllıqla siyahıya alınmış, qadınların yalnız sayı göstərilmişdir.
	
1863-cü ildə aparılmış siyahıya alınmaya əsasən Xanqaraqoyunlu 111 tüstüdən ibarət olmuşdur. Xanqaraqoyunluda əhalinin ümumi sayı təxminən 527 nəfər olmaqla 304 kişi, 223 qadın yaşamışdır. 1873 ilə aid siyahıya alınmada 179 tüstüdən ibarət Xanqaraqoyunlunun 946 sakini olmuşdur. 544 kişi siyahıya alınmış, 402 qadının sayı göstərilmişdir. 1886 ilin siyahıya alınmasına görə, Xanqaraqoyunlu kəndi 222 tüstüdən ibarət olmuşdur. 1112 nəfər əhalisi olmaqla 633 kişi, 379 qadın yaşamışdır.

Xanqaraqoyunlu kəndi 1947-ci ildə Otuzikilər kəndinə birləşdirilmişdir. Hazırda Otuzikilər Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun Otuzikilər inzibati ərazi vahidində kənddir.

## Təhsili
Telman Qurbanov adına Xanqaraqoyunlu kənd tam orta məktəbi.

## İstinadlar
 

## Mənbə
*Orxan Zakiroğlu (Baharlı).Qaraqoyunlular. I kitab. Bakı, 2015.