Tassilin Accer

**Tassilin Accer** (Bərbər: *Tassili n Ajjer,* ; "Çaylar yaylası") — Əlcəzairin cənub-şərqindəki geniş yaylada, Böyük səhrada yerləşən milli parkdır. İbtidai icma quruluşuna aid mağara sənətinin ən vacib qruplarından birinə sahib olan və 72000 kvadrat kilometrdən çox ərazini əhatə edən Tassilin Accer 1982-ci ildə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.

## Qədim sənət
Buradakı ilk dəfə 1910-cu ildə bildirilən süxur formalaşması qaya sənətinin ibtidai icma dövründəki parietal əsərləri ilə qeyd olunan bir arxeoloji ərazidir və şəhərin indiki səhradan daha çox yaşana bilən bir savanna olduğu dövrdəki son buzlaq dövrünün sonuna, erkən neolit ​​dövrünə aiddir.

Mənbələr xeyli dərəcədə fərqlənsə də, ən qədim sənət əsərlərinin 12 min il əvvələ aid olduğu güman edilir. Böyük əksəriyyəti əlaqəli çöküntülərin tanışlığına görə, eramızdan əvvəl doqquzuncu və onuncu minilliklərə aiddir. İndiyə qədər müəyyən edilmiş 15.000 oyma arasında təsvir edilən fiqurlar əsasən antiloplar və timsahlar, mal-qara sürüləri və ov və rəqs kimi fəaliyyət göstərən insanlar da daxil olmaqla böyük vəhşi heyvanlardır. UNESCO-ya görə, " Rəsm və oymaların müstəsna sıxlığı…*Tassilini* dünyaca məşhur etdi."

## Coğrafiya
Tassilin Accer Əlcəzairin cənub-şərqində, Liviya, Niger və Mali sərhədlərində, 72.000 km2 sahəni əhatə edən geniş yayladır. Ən yüksək nöqtəsi olan Adrar Afao dəniz səviyyəsindən  hündürlükdə yerləşir.

Arxeoloji sahə milli park, biosfer qoruğu olaraq təyin edilmiş və **Tassili n'Ajjer Milli Parkı** kimi UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.

Yayla böyük geoloji və estetik maraq oyadır. Aşınmış qum daşından ibarət qaya meşələrinin geoloji formasiyasının panoraması Ay səthinin mənzərəsinə bənzəyir.

## Geologiya
Yayla əsasən qum daşından ibarətdir. Qum daşı nazik xarici təbəqə ilə örtülmüş metal oksidləri ilə qaya birləşmələrini qara rəngdən tutmuş tünd qırmızıya qədər müxtəlif rənglərə boyayır. Ərazidəki eroziya bir çox digər möhtəşəm quru formalaşmaları ilə birlikdə 300-ə yaxın təbii körpünün meydana gəlməsinə səbəb olmuşdur.

## Ekologiya
Qum daşının hündürlüyü və su tutma xüsusiyyətləri səbəbindən buradakı bitki ətrafdakı çöllərə nisbətən bir qədər zəngindir. Buraya ərazinin daha yüksək şərq hissəsindəki *Cupressus dupreziana* və mərsin kimi nəsli kəsilməkdə olan endemik növlərinin dağınıq meşələri daxildir.

Qərbi Afrika timsahının relikt populyasiyaları Tassili Accerdə XX əsrə qədər davam etmişdir. Bölgənin qayaüstü rəsmlərində təsvir edilmiş daha böyük məməlilərdən qalan yeganə canlı olan muflon da daxil olmaqla müxtəlif fauna hələ də yaylada yaşayır.

## Qalereya

Fayl:Rock columns at Tassili n'Ajjer.jpg|Olduqca yüksək qaya sütunları (fotoşəkil 30 000&nbsp;ft-dən çəkilib)
Fayl:Dunes at Tassili n'Ajjer - detail.jpg|Tassili Accerdə qum təpələri, dyunlar
Fayl:Great god of Sefar.jpg|Ritual fiqur və ya şaman
Fayl:Tassili - catapulte?.jpg|İnsan fiqurları
Fayl:Tassili Sahara 74.jpg|Tassili n'Ajjer'in cənub kənarındakı qum və qaya mənzərəsi
Fayl:African cave paintings.jpg|İnsan fiqurları
Fayl:Tassili Desert Algeria.jpg|Qum daşı qayaları  və uçurumlar
Fayl:Tassili - whites and blacks leaving in harmony?.jpg|İnsan fiqurları


## Tin-Taqirt qaya qravüraları

Fayl:TinTaghirtOstrich.jpg|Dəvəquşu
Fayl:Sleeping Antelope Tin Taghirt.jpg|Yatmış antilop 
Fayl:Bubalus Tin Taghirt.jpg|Bubalus
Fayl:TinTaghirtHumanBeings.jpg|İnsanlar
Fayl:TinTaghirtFootprints.jpg|Ayaqizləri


## İstinadlar