open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pol Verlen

**Pol Verlen** (, ) — fransız şairi.

## Həyatı
Pol Verlen 1844-cü ildə Fransanın şərqində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Parisdə almış, və 20 yaşında şəhər Valisi idarəsində işə düzəlmişdir. Gənc və zərif hissiyyatlı Verlen bütün boş vaxtını poeziyaya həsr etmiş, ilk dəfə “Müasir Monparnas” jurnalında “Saturn şeirləri” dalı şeirlər silsiləsini çap etdirmişdir. Üç il sonra onun daxili sıxıntılarını açıq büruzə verən başqa əsərləri çap olunur. Həmən dövrdə o artıq sərsəm həyat keçirməyə başlamış və içkiyə meyli güclənmişdi. Buna baxmayaraq Matild Mote adlı mülayim və məlahətli bir qız ona ərə gedir və şair bir neçə ay xoşbəxt ailə həyatı sürür. 1870-ci ildə Parisin almanlar tərəfindən mühasirəyə alınması, ictimai qarışıqlıqlar, xüsusən də şair Artur Rəmbo ilə yaxınlığı Verlenin ailə həyatına son qoymuşdur.

Rəmbo ilə birgə o iki il avara həyat keçirmiş, İngiltərə və Belçikaya səfərlər etmişdir. Səfərləri vaxtı Verlen özünün “Sözsüz romanslar” adlı ən yaxşı şeirlər kitabını yazır. Sərxoşluq anlarının birində özünün yol yoldaşını güllə ilə vurur və Belçikada həbs edilir. İki il həbsxana həyatı yaşadıqdan sonra Verlen “Ağıllılıq” adlı yeni bir şeirlər kitabı hazırlayır. Bundan sonra da bir neçə dəyərli şeirlər silsiləsi yazmasına baxmayaraq, şairin yaradıcılığı həyatı boyu qiymətləndirilməmiş və 1896-cı ildə Paris şəhərində ömrünü rəzalət içərisində başa vurmuşdur.

## İstinadlar
Pol Elüar

**Pol Elüar**(, əsl adı Ejen Emil Pol Qrendel (); 14 dekabr 1895, Sen-Deni — 18 noyabr 1952, Paris) — Fransız şair.

## Həyatı

Pol Elüar (Pol-Öjen Qrindel) 1895-ci ildə Paris yaxınlığındakı Sən-Denis şəhərində anadan olub. İlk şerlərini 1913-cü ildə, hələ müharibə öz dəhşətli üzünü göstərmədiyi aylarda çap etdirib. Birinci Dünya müharibəsinin dəhşətləri onu sarsıdıb və o bir müddət anarxizmə, sonra isə sürrealizmə meyil göstərib. 1920-ci ildən “Ədəbiyyat” jurnalı ilə əməkdaşlıq edib, sonra isə özü “Məsəl” adlı jurnal nəşr edib.

Pol Elüar şerinin daimi, əsas mövzusu məhəbbət olub. 1926-cı ildə çap olunmuş “Kədər mərkəzi”, 1929-da “Məhəbbət, şeir”, 1932-də “İndiki həyat” kitabları ona şair şöhrəti gətirib. Otuzuncu illərdə baş qaldıran faşizm hədəsi onu siyasi həyata
bağlayıb. 1942-ci ildə o kommunist partiyasına üzv olub və müqavimət hərəkatına qoşulub. Elə həmin il “Azadlıq” poemasının da daxil olduğu “Poeziya və həqiqət” adlı kitabı nəşr olunub. 1944-cü ildə isə “Alman görüşü” adlı kitabını çap etdirib. Pol Elüarın müharibədən sonrakı dövrdəki yaradıcılığından da (1946—1953-cü illərdə yazılmış “Sonsuz poeziya”, 1947-də “Vaxt daşır”, 1951-ci ildə “Feniks” adlı kitabları) məhəbbət mövzusuna sadiqliyi duyulur.

Rol Elüar 1952-ci ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Jak Prever

**Jak Prever** (; ) — fransız şair və dramaturq.

## Həyatı
Jak Prever 1900-cü ildə Fransada anadan olub. Gənclik illərində bir müddət sürrealist şairlərlə yoldaşlıq etsə də, o, təbii, anlaşılan, populyar şer dilini üstün tutub. Güclü heysiyyat sahibi olan bu nəğməkar şair müxtəlif jurnallarda dərc olunmuş şerlərini toplayaraq 1946-cı ildə iki şer kitabı, "Sözlər" və "Əhvalatlar" adlı kitab-
larını nəşr etdirib.

Dərin və sadə, zərif hisslər və xoş ovqatla yoğrulmuş şerləri Jak Preverə böyük rəğbət qazandırıb və şöhrət gətirib. O eyni zamanda film senariləri də yazıb ("Qəribə əhvalat" — 1937; "Dumanlı sahil"—1945). Daha sonra isə Jak Preverin şerlər kitabları, 1957-ci ildə "Tamaşa", 1966-cı ildə "Fatras", 1972-ci ildə "Əşyalar və başqaları", 1980-ci ildə isə "Gecə günəşi" əsərləri çap olunub. Jak Prever sözün əsl mə’nasında nəğməkar şair idi. O, İv Montan, Jülyer Qreko, Sert Reyqani, Jak qardaşları kimi müğənnilərin mahnılarının mətnlərinin müəllifidir.

Jak Prever 1977-ci ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Marsel Eme

**Marsel Eme**(; ) — fransız yazıçı.

## Həyatı
Tanınmış fransız yazıçısı Mrasel Eme 29 mart 1902-ci ildə Fransanın Juani şəhərində anadan olub. Onun valideynləri Jura əyalətinin kəndliləri idi. Emenin uşaqlıq və yeniyetməlik illəri də həmin əyalətdə keçib. "Vuivra" romanının mövzusu da elə Jura əyalətinin
bir əfsanəsindən götürülüb.

Marsel Eme əsasən kənd mövzusunda yazan bir yazıçı kimi tanınıb. Onun əsərlərində fransız kəndinin həyat tərzi, yaxud şəhərə köçmüş kəndlinin iztirabları əsas mövzu olaraq qalır.

Eme bədii yaradıcılığa əsasən 30-cu illərdən başlayıb, 1930-cu ildə "Adsız küçələr", 1933-cü ildə "Yaşıl madyan", 1934-cü ildə "Cırtdan", 1935-ci ildə "Alçaq ev", 1936-cı ildə "Surdin dəyirmanı" romanlarını, "Şəkilli quyu" adlı hekayələr kitabıın nəşr etdirib.

40-cı illər Marsel Eme yaradıcılığının məhsuldar illəri olub. "Divardan keçən adam" (1943), "İnəklər" (1942), "Şagirdlər yolu" (1946), "Paris şərabı" (1947), "Urinus" (1948) və nəhayət tərcüməsi təqdim olunan "Vuivra" (1943) romanı da həmin illərdə yazılıb. "Vuivra", "Divardan keçən adam" (yaşlı nəslin nümayəndələri bu əsər üzrə çəkilmiş filmi görüblər), "Cırtdan" və başqa bir sıra əsərlərində Marsel Eme fantaziyaya mühüm yer verib. Amma Emenin fantastik əsərlərində həyat reallığı ilə fantaziya yanaşıdır və bir-birini yaxşı tamamlayır.

Marsel Eme dram əsərləri də yazıb ("Lüsyon və qəssab", "Ay quşları", "Başqalarının başı" və i.a.). "Çəkməli pişik" nağıllar silsiləsini isə Eme 1934–1958-ci illər arasında yazıb və özünün ifadəsi ilə desək bu nağıllar "dörd yaşdan yetmiş yaşa qədər uşaqlar üçün" yazılıb. Doğrudan da Marsel Eme elə nadir yazıçılardandır ki, əsərlərini böyüklər də, kiçiklər də maraqla oxuyur. Onun populyarlığına misal üçün deyə bilərəm ki, 1994-cü il üçün Fransanın ən böyük ədəbi mükafatını ("Qonkur" mükafatı) almış Didye Van Hover televiziya müsahibəsində bildirdi ki, ən çox sevdiyi yazıçı Marsel Emedir.

## İstinadlar
Əmr Diab

**Əmr Diab**(, tam adı — *Əmr Əbdül Basset Əbdül əl-Əziz Diab*, ; doğ. 11 oktyabr 1961, Port-Səid, Misir) — Misir müğənnisi və bəstəkarı.

## Həyatı
Əmr Diab 11 oktyabr 1961-ci ildə Port-Səiddə, Misir respublikasında doğulub.

## Diskoqrafiya
* 2014 — Shoft El Ayam
* 2013 — *El Leila (Tonight)*
* 2011 — *Banadeek Taala*
* 2010 — *Aslaha Btefre' * (Promo Single)
* 2009 — *Wayah* (With Her) — Onunla
* 2007 — *El Leila De* (This Night) — Bu gecə
* 2005 — *Kammel Kalamak* (Keep Talking)
* 2005 — Greatest Hits (1996–2003)
* 2004 — *Leily Nahary* (Cd-Single)
* 2004 — *Leily Nahary* (My Day, My Night) — Mənim günüm, Mənim gecəm
* 2004 — Greatest Hits (1986–1995)
* 2003 — *Allem Alby* (Teach My Heart) — Qəlbimi öyrədin
* 2001 — *Aktar Wahed* (The Most One) — Tək ulduz
* 2000 — *Tamally Maak* (Always With You) — Həmişə səninlə
* 1999 — *Amarein* (Two Moons) — İki ay
* 1999 — The Best Of Amr Diab
* 1998 — *Awedoony* (They Got Me Used To) — İstifadə etdilər
* 1996 — *Nour El-Ain* (Light Of The Eye — Habibi) — Gözümün nuru
* 1995 — *Ragaeen* (We’ll Be Back) — Biz qayıdacağıq
* 1994 — *Zekrayat* (Memories) — Xatirə
* 1994 — *W Ylomoony* (And They Blame Me) — Onlar məni suçlayırlar
* 1993 — *Ya Omrena* (Our Life) — Bizim həyat
* 1992 — *Ice Cream Fi Gleam* (Ice Cream In Gleam) — Ice Cream Fi Gleam
* 1992 — *Ayamna* (Our Days) — Bizim günlər
* 1991 — *Habibi* (My Love) — Məhəbbətim
* 1990 — *Matkhafeesh* (Don’t Worry) — Narahat olmayın
* 1989 — *Shawaana* (Missing You) — Darıxıram
* 1988 — *Mayyal* (In Love) — Vurulmuş
* 1988 — *Ya Helwa* (Hey Pretty) — Ey bəsdir
* 1987 — *Khalseen* (We’re Even) — Bəlkə biz də
* 1986 — *Hala Hala* (Welcome, Welcome) — Xoş gəldin, xoş gəldin
* 1985 — *We Mneen Ageeb Nas* (To whom I Complain?) — Kimə şikayət edim?
* 1984 — *Ghanny Men Albak* (Sing From Your Heart) — Qəlbinizdən oxuyun
* 1983 — *Ya Tareea* (O Road) — Ey yol
Suzanna Təmim

**Suzanna Təmim** (, ) — Livan müğənnisi.

## Həyatı
Suzanna Təmim 23 sentyabr 1977-ci ildə Livanın Beyrut şəhərində anadan olmuşdu.

Suzanna Təmim 28 iyul 2008-ci ildə öldürülüb.

## İstinadlar
Cəlaləddin Qasımov

**Cəlaləddin Qəzənfər oğlu Qasımov** () — Beynəlxalq Qaşqari Fondunun vitse-prezidenti, Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi Məsləhət Şurasının üzvü, yazıçı-publisist, Araşdırmaçı-tarixçi, polis mayoru.

## Həyatı
Cəlaləddin Qasımov 26 mart 1967-ci ldə Tovuz rayonunda anadan olub. 1984-cü ildə orta məktəbi bitirib, həmin il Moskva İdarəetmə İnstitutuna qəbul olub. 1985–87-ci illərdə hərbi xidmət keçib. Almaniyanın Verder şəhərində 6 ay SSRİ-nin məxfi rabitə kursant kursunda təhsil aldıqdan sonra Veymarın Nora qəsəbəsində yerləşən 8-ci ordunun qərargahında ilk qafqazlı olaraq məxfi stansiyada gizli radiostansiyanın rəisi vəzifəsində xidmət edib. 1987-ci ildə hərbi xidmət müddətini başa vurduqdan sonra təhsilini Azərbaycanda davam etdirərək Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə qəbul olub. Daha sonra Ukrayna Beynəlxalq Hüquq Akademiyasını, sonra isə Azərbaycan DİN-in Polis Akademiyasını bitirib. Ailəlidir. İki övladı var.

## Fəaliyyəti
1997-ci ildən polis orqanlarında çalışıb. Müxtəlif vaxtlarda Xətai rayon Polis İdarəsinin bölmələrində rəis müavini vəzifələrində işləyib, polis rəisi vəzifəsini icra edib. BPİ-də çalışıb. AVMVİB Polis Veteranı şöbəsində sədrin müavini vəzifəsində işləyib. Dünya Narkotiklərlə Mübarizə Aparan İdmançılar Federasiyasının Azərbaycan Respublikası üzrə rəhbəri təyin edilib. Bədii yaradıcılıqla da məşğul olan C. Qasımov tarixi romanlar müəllifi kimi tanınıb. O, AYB-nin üzvü, Mahmud Kaşqari adına Beynəlxalq Fondun vitse-prezidentidir. Bir neçə roman, povest və çoxsaylı məqalələrin müəllifidir. Yazıları qəzet və jurnallarda, internet portallarında müntəzəm olaraq dərc edilir. 2018-ci ildə çəkdiyi iki bədii film kino tarixində rekord vurub və ən çox mükafat alıb. "Şollerin arxivi" 8 ayda 25 festivalda uğur qazanıb. Film ABŞ, Belçika, Hollandiya, Meksika, Almaniya, Kanada, Fransa, İtaliya, Hindistan kimi ölkələrdə beynəlxalq festivallarda mükafat qazanıb. "Edam günü" filmi isə 7 ayda 16 festivalda uğur qazanıb.

### Kitabları
* "27 ildən sonra" (2013)
* "Çingiz xanın xəzinəsi" (2013)
* "Tariximizin açılmayan sirləri" (2015)
* "Vətən uğrunda vuran ürəklər" (2015)
* "Rəisin gündəliyi" (2019)
* "Edam günü" (2019)
* "Lena və Cəlil" (2021)

### Filmlər
* "Şollerin arxivi (film, 2018)"
* "Edam günü" (2019)
* "Nobel qardaşlarının ilk uğuru (film, 2019)"
* "Stalinin qaranlıq keçmişi (film, 2019)"
* "100 illik şərəfli ömür (film, 2019)"
* "Milyaner Musa Nağıyev" (2019)
* "Xəta və Xatirə" (2023)

## Xarici keçidlər
* Yaponiya azərbaycanlı rejissorun ikinci filmini də festivala qəbul etdi
* Beynəlxalq Qaşqari Fondunun vitse-prezidenti, tarixçi-araşdırmaçı

## İstinadlar
Şərqi Folklend

**Şərqi Folklend** (, ) — Folklend adaları arxipelaqının tərkibinə daxildir. Adanın qərbində yerləşən Qərbi Folklend adasından onun Folklend boğazı ayırır. Atlantik okeanın cənubunda yerləşir. Adanın şimal-şərqində Folklend adalarının paytaxtı olan Port-Stenli şəhəri yerləşir. Adalara Argentina iddia edir

## Coğrafiyası
Arxipelaqın ən iri adasıdır, sahəsi  6605&nbsp;km²; sahil xətdinin uzunluğu 1036,9&nbsp;km təşkil edir. Adanın cənub və şimal eni 2,4&nbsp;km olan bərzəx birləşdirir.

Adanın şimalı təpəlikdir və burada adanın və arxipelaqın ən hündür nöqtəsi yerləşir.  Asborn dağı 705 metr hündürlüyə malikdir.

## Əhali və iqtisadiyyat
Şərqi Folklen adasının əhalisi 2006-cı il məlumatına əsasən  2786 nəfər təşkil edir (Arxipelaqda yaşıyan əhalinin 94 %).
İqtisadiyyatın əsaslarını qoyunçuluq, balıqçılıq və turizm təşkil edir.
## İstinadlar
Report İnformasiya Agentliyi

**"Report" İnformasiya Agentliyi** — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən dövlət/hökumət nəzarətində olan hakimiyyətyönümlü informasiya agentliklərindən biri. Azərbaycan, rus və ingilis dillərində fəaliyyət göstərən Agentlik siyasət, iqtisadiyyat, cəmiyyət, idman, mədəniyyət və digər sahələr üzrə ölkədə və dünyada baş verən ən vacib hesab etdiyi hadisələri dərc edir.

2014-cü ildə SOCAR tərəfindən yaradılıb, hazırda "Global Media Group" şirkətinin tərkibinə daxildir.

## Tarixi
"Report-İA" MMC olaraq 2014-cü ildə təsis olunmuşdur. Əsas veb-resursu olan www.report.az 27 oktyabr 2014-cü ildən fəaliyyətə başlamışdır.

## Haqqında
"Report" İA gündəlik bülletenlər vasitəsilə də məlumatların abunəçilərə təqdim edilməsini həyata keçirir. Agentliyin dərc etdiyi məlumatlara abunə olan qurumlar və şəxslər www.report.az saytında gedən bağlı xəbərləri, analitik məlumatları oxumaq üstünlüyü qazanırlar.

Agentliyin əsas məqsədi ölkədə və dünyada baş verən ən vacib hadisələri öz oxucularına operativ şəkildə çatdırmaq, ictimai-siyasi, iqtisadi proseslərlə bağlı analitik materiallar təqdim etmək, gündəmin vacib hadisələri ilə bağlı eksklüziv müsahibə və açıqlamalar yaymaq, Azərbaycanda baş tutan irimiqyaslı tədbirləri foto, video reportajlar vasitəsilə işıqlandırmaqdan ibarətdir.

"Report"un özəl xəbərlərini gün ərzində 100-dən çox yerli və xarici mötəbər kütləvi informasiya vasitələri istinadla dərc edir.

Hazırda "Report"un bütün Azərbaycan üzrə müxbir postları mövcuddur, bölgələrin sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı materialların hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirilir.

Agentliyin Gürcüstan, Rusiya, Türkiyə, Ukrayna, ABŞ və Fransada fəaliyyət göstərən xüsusi büroları həmin ölkələrdə baş verən mühüm hadisələri, Azərbaycanla həmin ölkələr arasında əlaqələrin inkişafı ilə bağlı məqamları, orada yaşayan azərbaycanlıların fəaliyyətini diqqətlə izləyir, müxtəlif səpkili yazılar hazırlayır.

“Report” İnformasiya Agentliyinin bölgələrdə 9 bürosu fəaliyyət göstərir: Qərb, Şimal-qərb, Cənub, Yuxarı Şirvan, Şimal, Muğan, Aran, Qarabağ  və Naxçıvan.

Agentlik Azərbaycanda ixtisaslaşmış jurnalistlərin hazırlığına da töhfə verir. Media sahəsində peşəkar kadrlar yetişdirmək, dünya mətbuatının yararlandığı müasir trendləri gənc jurnalistlərə aşılamaq məqsədilə agentlikdə Media Məktəbi fəaliyyət göstərir. Məktəbdə tədrisin ən yeni üsullarla aparılması, gənclərin praktik bilik və bacarıqlarının gücləndirilməsi sayəsində onlarla gənc jurnalist "Report"da və digər KİV-də fəaliyyətə başlayıb.

Report.az mütəmadi olaraq beynəlxalq və yerli tədbirlərin informasiya dəstəkçisi kimi çıxış edir.

İlham Əliyevin Azərbaycan Respublikası kütləvi informasiya vasitələri nümayəndələrinin təltif edilməsi haqqında imzaladığı Sərəncamla "Report" İnformasiya Agentliyinin redaktoru İmdad Əlizadə "Tərəqqi" medalına layiq görülüb.

## Həmçinin bax

* Trend İnformasiya Agentliyi
* APA
* Səs İnformasiya Agentliyi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Report İnformasiya Agentliyinin rəsmi saytı (az.)
* Facebook səhifəsi 
* İnstagram səhifəsi 
* Telegram kanalı
İmanov

**İmanov** — Azərbaycanlılara məxsus soyad. İman adının soyad formasıdır. Son illər soyadın İmanlı forması daha çox istifadə edilir.

* Amangəldi İmanov — qazax milli-azadlıq üsyanın təşkilatçısı, inqilabçı
* Lütfiyar İmanov — Azərbaycan opera müğənnisi
* Kamran İmanov — Azərbaycan Respublikası Müəllif Hüquqları Agentliyinin sədri, professor
* Lətif İmanov — fizik, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının akademiki
* Davud İmanov — Rejissor, aktyor, ssenari müəllifi
* Tahir İmanov — aktyor, "Parni iz Baku" KVN komandasının keçmiş üzvü
* Cabir İmanov — Aktyor, "Parni iz Baku" KVN komandasının keçmiş üzvü
* Qalib İmanov — Tibb üzrə fəlsəfə doktoru
* Abbasağa İmanov — Operator
* Muxtar İmanov — Folklorşünaslıq sahəsində tanınmış Azərbaycan alimi
* Murad İmanov — Azərbaycanlı alim, riyaziyyat üzrə elmləri doktoru
* Nazim İmanov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı, AMEA İqtisadiyyat İnstitutunun direktoru
* Rafil İmanov — riyaziyyatçı, əməkdar müəllim və pedaqoq
* Vasif İmanov — Pirallahı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı
* Qorxmaz İmanov — iqtisad elmləri doktoru, professor.
* Yusif İmanov — Azərbaycanlı futbolçu, qapıçı. Azərbaycan klublarından Sabahın şərəfini qoruyur.

## Həmçinin bax
* İman
* İman (ad)
* İmanlı
* İmanova
* İmanovlar
Biri var idi, biri yox idi (V mövsüm)

*[[Biri var idi, biri yox idi (teleserial, 2011)|Biri var idi, biri yox idi]]* — ABC telekanalında yayımlanan ABŞ nağıl-dram serialıdır. Serialın V mövsümünün çəkiləcəyi ABC tərəfindən 7 may 2015-ci ildə elan edilmişdir. Beşinci mövsümün premyerasının 27 sentyabr 2015-ci ildə olacağı gözlənilir. 9 iyun 2015-ci ildə Rebekka Meyder və Şon Makuayrın serialın daimi aktyor heyəti sıralarına keçərək, əvvəlki mövsümlərdə olduğu kimi müvafiq olaraq Zelena/Qərbin qəddar cadugəri və Robin Hud obrazlarını canlandıracaqları elan edildi. Bir neçə gün sonra isə Uill Skarlett/Ürəklər Valeti rolunu canlandıran Maykl Soşanın daimi aktyor heyətindən uzaqlaşması xəbəri verildi. Bu mövsümün birinci yarısının əsas mövzusu Emmanın ürəyindəki qaranlıq ile mübahisəsi kimi qeyd edilmişdir. Serialın yaradıcısı Rayn Mörfi ikinci yarını isə qısaca "Hell" (Cənənnəm) kimi təqdim edib. Beşinci mövsümdə serialın seriyalarının sayı yüzə çataqcaq və yüzüncü seriyanın 2016-cı ildə yayımlanması planlaşdırılır. 

## Rollarda
### Əsas rollar

*Cinnifer Qudvin - Ağbəniz/Meri Marqaret Blnaşer 
*Cennifer Morrison - Emma Svon / Qara qu quşu
*Lana Parrilla - Qəddar Kraliça/Recina Mills 
*Coş Dallas - Cazibədar Şahzdə/Devid Nolan 
*Emili de Revin - Bell/Leysi 

*Kolin  O'Donok - Kapitan Qarmaq
*Robert Karlayl - Rumpelştilskin/Cənab Qold 
*Rebekka Meyder - Zelena/Qərbin qəddar cadugəri
*Şon Makuayr - Robin Hud

## Seriyalar


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qərbi Folklend

**Qərbi Folklend** (, ) — Folklend adaları arxipelaqının tərkibinə daxil olan ada. Atlantik okeanın cənubunda yerləşir. Şərqi Folklend adasından sonra arxipelaqın ikinci böyük adasıdır. Şərqi Folklend adasından Folklend boğazı vastəsi ilə ayrılır. Adalara Argentina iddia edir

## Coğrafiyası
Qərbi Folklend adasının sahəsi 4532 km²; sahil xətdinin uzunluğu 1258,7 km təşkil edir.

Şərq hissəsi təpəlikdir. Burada Hornbi dağları şimaldan cənuba doğru uzanır. Ən hündür nöqtəsi 700 metr yüksəkliyə malik Adəm dağıdır. İkinci hündür nöqtəsi Robinson dağıdır (695 m). İri çayları: Uarra və Çartres.

Adada pinqvin koloniyaları və digər dəniz quşları yaşayır.

## Əhali və iqtisadiyyat
2006-cı il məlumatına görə adada 127 nəfər insan yaşayır (2001-ci ildə 144 nəfər). Ən iri yaşayış məntəqəsi Port-Hovarddır, adanın şərqində yerləşir. İkinci yaşayış məntəqəsi Foks-Bey olaraq eyni adlı körfəzin sahində, adanın isə cənub-qərbində yerləşir. Adanın iqtisadiyyatının əsasını qoyunçuluq təşkil edir.

## İstinadlar
Varp mühərriki

**Varp mühərriki** — bir çox əsərlərdə təsvir olunmuş hipotetik işıqdan sürətli hərəki sistemdir. Varp mühərriki ilə təchiz olunmuş gəmi işıq sürətindən böyük bir sürətlə səyahət edə bilər.

## Xarici keçidlər
* Warp drive
Şahzadə-Çarlz adası

**Şahzadə-Çarlz** () — Kanada Arktik arxipelaqının tərkibinə daxil olan alçaq ada. İnzibati cəhətdən Nunavut vilayətinin Kikiktani ərazisinə daxildir. Hal-hazırda adada yaşayış yoxdur (2012).

## Coğrafiya
Ada Foks körfəzi sahilində, Baffin Torpağının qərbində yerləşir. Sahəsi 9521&nbsp;km² olaraq Adaların dünyada sahəsinə görə sıralamasında 78-ci, Kanadada isə 19-cu yerdədir. Sahil xətdinin uzunluğu 402 kilometrdir.

## Tarixi
Ada 1948-ci ilin iyul ayında aşkarlanır. 1949 ildə isə araşdırmaçı və kartioqraf T.Menninqom tərəfindən araşdırılır. Ada ingilis şahzadəsi Çarlzın şərəfinə adlandırılıb.

## İstinadlar

## Mənbə
* Kanadanın təbii ehtiyyatları
Françesko Solimena

**Françesko Solimena** (; doğum Kanal di Serino, Avellino, 4 oktyabr 1657 – ölüm Neapol, 3 aprel 1747) Barokko dövrü italyan rəssamlardan biri, neopolitan rəssamlıq məktəbinin qabaqcıl nümayəndələrindən biri.

## Bioqrafiyası
Françesko Solimena Avellino yaxınlığında, Kanal di Serinoda rəssam ailəsində anadan olmuşdu. Onun ilk müəllimi atası idi. 1674-cü ildə Françesko ömrünün böyük hissəsini keçirdiyi Neapola gəldi. 1702-ci ildə Monte Kazzinoda bir il keçirdi, və 1700 və 1707-ci illərdə Romada yaşadı. Neapolda o, Franseska di Mariya ilə birgə çalışırdı. 1723 və 1728-ci illərdə Solimena Vyanada yaşadı. Burada o, Şahzadə və Komandan Yevgeni Savayskoqonun sifarişlərini hazırlayırdı. O, görkəmli, hörmətli adam və uğurlu rəssam idi, rəssamlıq onu zəngin etmişdi.

Bəzən Solimena arxitektual layihələr həyata keçirirdi, məsələn, o, özü Neapol Palazzo Via San Potitoda saray tikdirmişdi və o, San Nikola della Karitanın Neapolitan kilsəsinin fasadının müəllifi idi.

Onun 1674-cü ildən sonra Neapoldan nadir hallarda çıxmağına baxmayaraq dövrünün ən təsirli rəssamlarından biri idi. Onun rəssamları arasında Neapolitan janrı rəssamı Qaspare Travesti və Sebastyan Konça, Françesko de Mura və Avstriya Barokko rəssamları Daniyel Qran, Paul Troqer var idi.

F. Solimenanın əsərləri Sankt Peterburqun Ermitaj, Londonun Milli Qalereyası, Nyu Yorkda yerləşən Metropoliten, Parisdəki Luvr, Los-Ancelesin Paul Qetti, Vyananın İncəsənət Muzeylərində və Neapol, Minneapolis, Zalsburq, Ştutqart, Hyuston və başqa şəhərlərdəki muzeylərdə saxlanılır.

## İşləri
* Məryəmin doğuşu (Nyu York, Metropoliten İncəsənət Muzeyo), 1690, kətan üzərində yağlı boya, 204.5 x 170.8 sm
* Qayda alleqoriyası (Sankt Peterburq, Ermitaj), 1690, kətan üzərində yağlı boya, 104 x 76 sm
* İsanın arzusu (Paris, Musée du Louvre)  1696-97, 75 x 65 sm
* Rebekka quyuda (Sankt Peterburq, Ermitaj), təxminən 1700, kətan üzərində yağlı boya, 72 x 63 sm
* XIV Lüdovikin alleqoriyası (London, Milli Qalereya), around 1700, kətan üzərində yağlı boya, 47 x 58.5 sm
* İmperator IV Karl (Neapol, Muzeo Nazionale di Kapodimonte), 1706-11, kətan üzərində yağlı boya, 180 x 130 sm
* Messalinanın ölümü (Los-Anceles, Paul Qetti Muzeyi), about 1708, kətan üzərində yağlı boya
* Yaqubun arzusu The dream of Jacob (Neapol, Kollezione Sanseverino), 1710, kətan üzərində yağlı boya, 112 x 140 sm
* Məsihin dirilməsi (Vyana, Belvedere), in 1720, 145.5 x 77 sm
* Avtoportret (Neapol, Muzeo Nazionale di Kapodimonte), around 1720, kətan üzərində yağlı boya, 129 x 114 sm
* Xeyirli hökumətin alleqoriyası  (Rorau, Harrax Ailə Kolleksiyası), 1728-30, kətan üzərində yağlı boya, 95 x 63 sm
* Yudif Olofernesin başını insanlara göstərir (Vyana, İncəsənət Muzeyi, ), təxminən 1730, kətan üzərində yağlı boya, 105 x 130 sm
* Bakirə və uşaq (Rorau, Harrax Ailə Kolleksiyası), 1730, kətan üzərində yağlı boya, 99 x 76 sm
* Rebekka atasının evini tərk edir (Rorau, Harrax Ailə Kolleksiyası) to 1731, kətan üzərində yağlı boya, 156 x 126 sm

## Xarici keçidlər

*Françesko Solimena onlayn
*Paul Qetti muzeyi: Françesko Solimena
*Scuola Media F. Solimena, Kanal di Serino.
Freyzer Kanyonu qızıl hərisliyi

**Freyzer Kanyonu qızıl hərisliyi** (həmçinin **Freyzer qızıl hərisliyi** və ya **Freyzer çayı qızıl hərisliyi**) - 1857-ci ildə baş vermiş qızıl hərisliyi.
Gürcüstan azərbaycanlılarının siyahısı

**Gürcüstan azərbaycanlıları siyahısı** — Gürcüstan hüdudlarında tarixən yaşayan və ya sadəcə doğulan azərbaycanlılar.

Gürcüstanda yaşayan azərbaycanlıların etnik tərkibini qarapapaqlar, qıpçaqlar, saklar, gögərlər və digər türkdilli tayfalar təşkil edir. Hazırda azərbaycanlılar əsasən Gürcüstanın Borçalı (Aşağı Kartli diyarı), Kaxeti və Msxeta-Mtianeti bölgələrində, Acarıstan Muxtar Respublikasında, həmçinin Tbilisi, Rustavi şəhərlərində tarixən kompakt şəkildə yaşayırlar. 2007-ci ilə olan təxminə əsasən sayları **360,000** nəfərdir.

Hələ eramızdan əvvəl Gürcüstanın cənub və cənub-şərq ərazisində türkdilli tayfaların yaşaması haqqında çoxsaylı mənbələr, o cümlədən gürcü mənşəli tarixçilərin və etnoqrafların da etirafları mövcuddur. XV–XVI əsrlərdə Qafqazda türk faktorunun güclənməsi ilə əlaqədar olaraq Gürcüstana da etnik azərbaycanlıların kütləvi köç etməsi müşahidə olunmuşdur. Borçalının dağətəyi və dağlıq bölgələrində hazırda mövcud olan kəndlərin bir çoxu məhz bu dövrdə meydana gəlmiş və ya böyümüşdür. XVII əsrin ilk yarısında İran şahları, xüsusilə I Şah Abbas tərəfindən Kartli və Kaxeti çarlığı ərazisinə azərbaycanlıların, İranın Fereydan əyalətinə isə gürcülərin köçürülməsi və ya köçünün stimullaşdırılması bəzi tarixçilər tərəfindən dini-etnik ayrı-seçkilik kimi xarakterizə edilsə də, şahlığın ərazisində yaşayan xalqların coğrafi diversifikasiyası yolu ilə idarə edilməsinin asanlaşdırılması kimi tarixi mühakimələr daha inandırıcı görünür.

## Gürcüstan azərbaycanlılarının siyahısı

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Borçalı
* Azərbaycan–Gürcüstan münasibətləri
Raul Meyreles

**Raul Meyreles** (17 mart 1983, Portu) — Portuqaliyalı futbolçu. Hal-hazırda Fənərbaxça PFK-da oynayır.

## İstinadlar
Robin van Persi

**Robin van Persi** () (6 avqust, 1983) — hollandiyalı keçmiş futbolçu. Əsas mövqeyi hücumçu olsa da, lazım olanda sağ, sol cinahda və hücumçu arxasında da oynayıb. O, 2005–2017-ci illərdə Niderland milli futbol komandasında çıxış edib.

## İlk illəri
Robin van Persi Rotterdamda böyüdü. Və həmin Şəhərin Ekselsior Rotterdam klubunda futbola başladı.

## Klub Karyerası
### Feyenoord
Mövsüm əvvəlində Robin van Persi Feyenoord ilə 3.5 illik müqavilə imzaladı. Van Persi bu klubda 2002-ci ildə UEFA Avropa Liqasını qazanmışdır. Keçirdiyi üç ildə 61 matçda 14 qol atmışdır.

### Arsenal
Robin Van Persi bu klubda 194 oyunda 96 qol atmışdır.

### Mançester Yunayted
Hollandiyalı 86 oyunda 48 qol atmışdır.

### Fənərbaxça
#### 2015–2016
Robin van Persi Fənərbaxçadakı ilk mövsümündə Türkiyə Super Liqasında  31 görüşdə 16 qol atdı, 3 məhsuldar ötürmə etdi.Avrokuboklarda  12 matçda 1 qol atmışdır. Türkiyə Kubokunda isə 5 oyunda 5 qol atmışdır.

#### 2016–2017
Robin Van Persi Türkiyə Super Liqasında 24 matçda 9 qol atmışdır. Türkiyə kubokunda 4 matçda 4 qol, avrokuboklarda isə 1 qol atmışdır.

## Milli Komanda Karyerası
102 oyunda 50 qol atmışdır.

## İstinadlar
Samuel Holmen

**Samuel Holmen** (28 iyun 1984, İsveç) — isveçli futbolçu. Hal-hazırda Fənərbaxça PFK-da forma geyinir.

## İstinadlar
Mixal Kadleç

**Mixal Kadleç**(13 dekabr 1984, Çexiya) — çex futbolçu. Hal-hazırda çex klubu 1. FC Slovácko-da oynayır. Bir vaxtlar Fənərbaxça PFK-nın formasını geyinib.

## İstinadlar
Dieqo Ribas

**Dieqo Ribas** (28 fevral 1985, Braziliya) hücumameyilli yarımmüdafiəçi. Hal-hazırda Fənərbaxça PFK-da forma geyinir.

## İstinadlar
Miroslav Stoh

**Miroslav Stoh** (19 oktyabr 1989, Nitra) — slovakiyalı futbolçu. Hal-hazırda Fənərbaxça PFK-da, sol cinahda oynayır.

## İstinadlar
Lukas Podolski

**Lukas Podolski** () — Polşa əsilli Almaniyalı futbolçu. Hal-hazırda Qurnikda forma geyinir.

## Həyatı
Lukas Podolski, peşəkar futbolçu Valdemar Podolski və həntbol oyunçusu Kristina Podolskanın oğlu olaraq Polşanın Qlivise şəhərində doğulmuşdur. 1987-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Almaniyaya köçmüşdür. Podolski 2011-ci ildə evlənmişdir.

## Klub karyeraları
**Köln**

Futbola 1991-ci ildə Cuqend 07 Berqhem klubunun futbol məktəbində başlamışdır. 1995-ci ildə Köln futbol klubunun U-15 komandasına keçdi. 2003-cü ildə ilk dəfə Köln'ün ikinci komandasında oynamışdır. Daha sonra U-19 komandasında göstərdiyi uğurlardan sonra 18 yaşında birinci komandada oynamışdır. Lakin Köln liqanı sonuncu yerdə bitirdikdən sonra ikinci liqaya düşmüşdü.

2004–05 ci illərdə 2. Bundesliqada uğurlu bir il keçirərək 30 oyunda 24 qol vurub, 11 asist etmişdir. Beləliklə, qol kralı olmuşdur. İl sonunda isə Köln klubu yenidən Bundesliqaya qayıtmışdır.

Bu liqadakı ikinci ilində də uğurlu çıxış edərək 12 qol vurmuşdur. Üçüncü ildə klubun ən güclüsü olmağına baxmayaraq klub yenidən ikinci liqaya qayıtmışdır.

** Bavariya **

10 iyul 2006-cı ildə təxminən 10 milyon avroya 2010-cu ilin sonuna qədər Bavariya ilə razılaşmışdır. Lakin il sonunda 22 oyunda sadəcə 4 dəfə fərqlənmişdir. O, bu klubda ilk Avropa qolunu da vurmuşdur.

2006/07-ci illərdə 5 qol vuran futbolçu Münhen klubu ilə liqa çempionluğu da yaşamışdır. Bundan əlavə Almaniya Kubokunun da sahibi olmuşdur. Növbəti ildə isə liqa ikincisi və UEFA Çempionlar Liqasının dörddə bir finalçısı olan klubda ilk 11'də oynaya bilmədi və klubdan ayrıldı.

**Köln'ə qayıdış**

2009/10-cu illərdə yenə 10 milyon avroluq razılaşma ilə köhnə klubu Kölnə geri dönmüşdür. Birinci il o qədər uğurlu ola bilməyən Podolski növbəti ildə 13 qol və 8 asist etmişdir. 11 mart 2011-ci ildə Bundesliqadakı 50-ci qolunu vurmuşdur. Lakin klubun uğurlarının ardı gəlmədiyi üçün il sonunda Bundesliqadan ayrılanlardan biri olmuşdur.

**Arsenal**

2012/13-cü illərdə Almaniyadan ilk dəfə ayrılan Podolski Arsenala transfer olundu. Birinci ilini 11 qol və 10 asist ilə bağladı. UEFA Çempionlar Liqasında 4 qol vura bildi. Zədələndiyi üçün növbəti ilin birinci hissəsində oynaya bilmədi. Daha sonra isə yalnız FA Kubokunda final oynadı.

**İnter Milan**

Podolski 2014/15 ilin qış transfer mərhələsində İnter Milana kirayə göndərilmişdir. İl sonunda isə klubdan ayrıldığını bildirmişdir.

**Qalatasaray**

4 iyul 2015-ci ildə 2.5 milyon avroya Qalatasaray ilə razılaşmışdır.

**[[Qurnik Zabje FK]]**

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 

## Həmçinin bax
Padua Universiteti

**Padua Universiteti** ( - **UNIPD**) — İtaliya Respublikasının Padua şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; Dünyanın ən qədim ali məktəblərindən biridir.

## Tarixi
1222-ci ildə yaradılmış Padua Universiteti İtaliyanın və ümumiyyətlə Avropanın ən qədim universitetlərindən biridir. Həmin vaxt akedemik azadlıqlar uğrunda rəhbərliklə mübahisə yaşamış və bu səbəbdən Bolonya Universitetini tərk etmiş tələbə və müəllimlər tərəfindən Padua Universiteti yaradılmışdır. Universitet ilkin olaraq anatomik mərkəz kimi fəaliyyət göstərirdi; hansı ki, bura həmin dövrlərdə ictimai təzyiqlər altında insan bədənini öyrənən alimlər və rəssamlar üçün nəzərdə tutulmuşdu.

Universitet 1339-cu ildən 1813-cü ilə qədər iki təşkilata – "Universitas Artistarum" və "Universitas Iuristarum"a bölünmüşdü. "Universitas Artistarum"da mülkilik, hüquq və ilahiyyat, "Universitas Iuristarum"da isə astronomiya, dialektika, fəlsəfə, qrammatika, tibb və natiqliq sənəti tədris edilirdi.
[thumbnail|Girolamo Martinenqonun diplomu, [1582-ci il.]]
Padua Universiteti İntibah dövründə əsas elm (astronomiya, tibb, hüquq) mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. Burada Covanni Piko della Mirandolla, Nikolay Kuzanus, Nikolay Kopernik, Pietro Bembo, Torkvato Tasso, Qalileo Qaliley, Andreas Vezali kimi dahilər təhsil almış və müəllimlik fəaliyyəti ilə məşğul olmuşlar. 1678-ci ildə dünyada ilk dəfə qadın – Yelena Kornaro Piskopiya fəlsəfə üzrə doktorluq dərəcəsi əldə etmişdir.

XIX-XX əsrlərdə universitetdə desentralizasiya tendensiyaları müşahidə edilmiş və Paduanın sərhədlərindən kənarda laboratoriya və kampuslar yaradılmışdı. 8 fevral 1848-ci ildə 1848-1849-cu illərin inqilabı zamanı tələbələrin Avstriya hökmranlığına qarşı üsyanı baş verir. Bunun  nəticəsi olaraq universitet 1850-ci ilə qədər bağlı qalmışdır. 1995-ci ildə isə universitetə müstəqillik verən yeni nizamnamə qəbul edilmişdir.

## Simvolları
Universitetin devizi belədir:

## Fakültələri
Hazırda universitetdə 13 fakültə var (2014):
*Humanitar elmlər;
*Fəlsəfə;
*İqtisadiyyat;
*Mühəndislik;
*Hüquq;
*Fizika-riyaziyyat;
*Tibbi cərrahlıq;
*Əczaçılıq;
*Kənd təsərrüfatı;
*Psixologiya;
*Politologiya;
*Statistik;
*Veterinar.

## Xarici əlaqələri
Hələ orta əsrlərdə burada bütün Avropadan gələn tələbələr təhsil alırdı və "milliyyətlərə" bölünürdülər.

Universitetin rəhbəri Avrasiya İpək Yolu Universitetləri Konsorsiumunun İcraedici Şurasına daxildir.

Koimbra qrupunun üzvüdür.

## Reytinqi

## Şəkilləri

University hall.JPG|Universitet zalı
Orto botanico padova.JPG|Universitetin Botanika bağı
Padua University courtyard.jpg|Universitetin həyəti


## Məzunları
* Stanislav Ojexovski
## Həmçinin bax

* Anatomik teatr

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Göy qulaq

**Göy qulaq** () — Marvel Comics nəşriyyatı tərəfindən yaradılmış super qəhrəman personajı. Göy qulaq Nyu-Hempşir ştatının Salem şəhərindən olan 4 yaşlı eşitmə qüsurlu və komiks fanatı Antoni Smitin şərəfinə yaradılmışdır.

## Yaradılma səbəbi
4 yaşlı Antoni Smit komiks fanatı və eşitmə qüsurlu idi. Buna görə anası Kristina Alessandro tərəfindən ona eşitmə aparatı verilmişdir, lakin 2012-ci ildə Smit məktəbdə onu geyməkdən imtina etmişdir. Sonda Smit "Super qəhərmanlar göy qulaqlar geyinmir" demişdir. Bu vəziyyətdən çıxmaq üçün anası Kristina Marvel Comicsin Nyu-Yorkdakı qərargahına email yollamışdır. Dizayner və köməkçi redaktor Nelson Ribeyro bu emaili alar-almaz əsl adı Antoni Smit olan Göy qulaq adlı super qəhrəman personaj yaradıb onun şəkillərini Alessandro ailəsinə göndərmişdir. Daha sonra rəssam Manni Mederos Göy qulağın uşaq halında eskizlərini çəkmişdir. Mederos bu prosesi *"The Huffington Post"* qəzetinə danışmışdır: *"Niyə super qəhrəmanın özü uşaq ola bilməzdi?"*. Marvel Comics Alessandro ailəsi 1980-ci illərdə Şahingözün eşitmə qabiliyyətinin 80 %-ni itirdiyindən eşitmə aparatı taxdığı sayları və üzərində Göy qulaq və *"Eşitmə aparatıma təşəkkür edirəm! Onun sayəsində darda olanları eşidə bilirəm!"* sözləri yer alan komiks göndərmişdir.

Növbəti həftə Smit komiksi də götürərək məktəbəqədər təhsil müəssəsinə aparmışdır. Smitin babası və Nyu-Hempşir senatı Lou Alessandro demişdir: *"Bunun yaxşı an olduğunu düşünürəm. Bu yaxşı hekayə idi. Dünya bunu bilməlidir"*. 2013-cü ilin martında Antoni Smit Ünsiyyət və Eşitmə Mərkəzində posterdə yer almaq üçün keçirilən tədbirdə iştirak etmişdir.

## İstinadlar
Qırxlı oymağı

**Qırxlı oymağı** — Avşar elinin qolu.
## Tarixi
Nadir şah Əfşar bu oymaqdan idi. Mirzə Mehdi Astarabadi *Cahan Guşəyə-də* yazıb: "o böyük kişi Qırxlı Avşarlardan idi və Avşarlar o Türkmənlərdən ki, əski yaşayış yerləri Türkistan imiş." Həmçinin Nəvai buyurur ki, Nadir şah Qırxlı elindən idi və onlar Türkistandan İrana gəlmişdilər.

## Mənbə
*Ənvər Çingizoğlu, Aydın Avşar. Avşarlar. Bakı, "Şuşa", 2008, 334 səh.
*Mirzə Mehdi Astarabadi. *Cahan Guşə.*
## İstinadlar
Gökçə Bahadır

**Gökçə Bahadır** () — Türkiyə aktrisası.

Akademiya İstanbul Radyo Televizyon hissəsindən məzun olub. Müjdat Gezen İncəsənət  Mərkəzinde aktrisalıq dərsi alıb. Universitetdən məzun olduqdan sonra Best TV-də VJ-lik, sonra isə Show TVdə Siqnal verilişinin aparıcılığını etdi. "Tatlı Hayat", "Beşik Kertmesi", "Mühürlü Güller" kimi məşuur seriallarda rol alıb.*Hayat Bilgisi* serialinda Törpü rolunu canlandırıb. Gökçe Bahadır *Yaprak Dökümü* serialinda Leyla rolunu canlandırmışdır.14 sentyabr 2012-ci ilde Kayıp Şehir adli serialda Aysel rolunu canlandırmısdır. Star tvdə yayımlanan Aramızda qalsın tele-serialında Yadigar rolunu canlandırmıştır.

## Şəxsi həyatı
Əli Sunal ilə bir neçə ay evli qalmışdır. Cütlük 23 fevral 2012 tarixində boşanmışdır.

## İstinadlar
Qaraməmməd

**Qaraməmməd** (*Meğraşen*) — Qars vilayətinin Qars qəzasında, indiki Amasiya rayonunda kənd.Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 26. IV.1946-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilərək Meğraşad qoyulmuşdur.

## Tarixi
Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

## Toponimi
XIX əsrə aid mə'lumatda kəndin qars əyalətində yerləşdiyi göstərilir,. 1590-cı ilə aid mənbədə Qara Məhəmməd kimidir. 1918-ci ildə kənddə Türkiyədən gəlmə ermənilər də məskunlaşdıqdan sonra əhali qarışıq olmuşdur. XX əsrin 30-cu illərində ayrılıqda qalmış azərbaycanlılar sıxışdırılıb çıxarılmışdır. 1946-cı ildə kənd ermənicə Meğraşen adlandırılmışdır. 1728-ci ilə aid mənbədə qeyd edildiyinə görə kənd Ərəbgirli camaatından bir qrup ailənin ayrılaraq kənarda məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır Ərəb dilində qəryə "kənd" sözündən və Məhəmməd şəxs adından ibarətdir.

### Antropotoponimi
Toponim Qaraməmməd şəxs adı əsasında formalaşmışdır. Antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.

## Əhalisi
1897-ci ildə kənddə 20 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Ermənilər buraya 1828-ci ildən sonra İran və Türkiyədən köçürülmüşdür. Azərbaycanlılar 1918–20-ci illərdə tarixi vətənlərindən deportasiya olunmuşdur.

## İstinadlar
Qoncalı

**Qoncalı** — Qars vilayətinin Qars qəzasında, indi Amasiya rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 14&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşir. Erməni mənbələrində Xancallı kimi qeyd edilir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

## Toponimi
Toponim gəncəli türk etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir. Ehtimal ki, mənşəcə Anadoludakı Qonça kəndindən çıxmış ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Ermənistan prezidentinin 19. IV.1991-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Zarişat qoyulmuşdur.

## Əhalisi
Kəndin köklü sakinləri azərbaycanlıların etnogenezində iştirak edən qarapapaq türk tayfaları olmuşdur. Siyahıyaalmalarda qarapapaqlar xalq kimi göstərilmişdir. Kənddə 1886-cı ildə 178 nəfər, 1897-ci ildə 253 nəfər, 1908-ci ildə 303 nəfər, 1914-cü ildə 392 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən qırğınlarla qovulmuşdur. 1920-ci il noyabrın 29-da indiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra azərbaycanlılardan sağ qalanlar geri öz -kəndlərinə qayıtmışdır. Burada 1922-ci ildə 95 nəfər, 1931-ci ildə 134 nəfər, 1987-ci ildə 236 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918–1920-ci illərdə əhalisi qovulduqdan sonra 1926-cı ilə qədər kənd boş qalmışdır. 1926–1960-cı illərdə kənddə ermənilər yaşamışlar. Sonra onlar Gümriyə köçdükdən sonra Azərbaycan türkləri məskunlaşmışlar 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycvana qovulmuşdur. 1988-ci ilin noyabr ayının axırlarında azərbaycanlılar yenidən Ermənistan dövləti tərəfindən qovulmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.

## İstinadlar
Ərgəz məscidi

**Ərgəz məscidi** — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indiki Keşişkənd rayonunun (Yeğeqnadzor rayonu) Ərgəz kəndində məscid. Malışkə kəndindən 5&nbsp;km şimal-şərqdə yerləşir.

## Tarixi
Məscid 629-630-cu illərdə tikilmişdir. Məscid 1857-ci ildə uçurulmuşdur. 1871-cı ildə yenidən bərpa edilmişdir.

## İstinadlar
Edj

**Edj** () — Şpitsbergen arxipelaqının cənub-şərqində yerləşən, yaşayışı olmayaq ada. Sahəsi 5074&nbsp;km² təşkil edir. Bu göstəriçi ilə ada arxipelaqda üçüncüdür. Ada ingilis taçiri Tomas Edjin (1587/1588–1624) şərəfinə adlandırılıb. Böyük ehtimal ki, ada pomorlardan sonra 1613-cü ildə kəşf edildilmişdir.

## Coğrafiya və iqlimi

Ada qumlardan və bərk suxurlardan təşkil olunmuşdur. 1880&nbsp;km² ərazisi buzlaqlarla örtülüdür
Onlardan ən iriləri Stune və Yuxan Kralı buzlağıdır. Ərazi əsasən Arktik səhralar və Tundra ilə örtülüdür. Tundra bitkilərindən Şibyə və Mamır geniş yayılmışdır. Ən iri körfəzləri: Hyuford, Stur-Ford və Bloford.

## Mənbə
* Kapp Heuglin  in the Svalbard place names database, Norwegian Polar Institute (URL accessed 29 July 2006)
* C. Michael Hogan (2008) Bear: ''Ursus maritimus'', globalTwitcher.com, ed. Nicklas Stromberg 
* David Roberts, *Four Against the Arctic: Shipwrecked for Six Years at the Top of the World* ISBN 978-0-7432-2431-4
* Website specifically dedicated to Edgeøya including background regarding geology, flora and fauna, photos.
* Svalbard Images (2008) ''Edgeøya'' 
* Günter Schilder (1984) "Development and Achievements of Dutch Northern and Arctic Cartography in the Sixteenth and Seventeenth Centuries", in: *Arctic*; Vol. 37, No. 4, December 1984.
* 
* Svalbard place names database: Edgeøya in the Norwegian Polar Institute  (URL accessed 29 July 2006)
Zamanın ruhu

**Zeytgeyst** (alm. "zeitgeist" — zamanın və ya dövrün ruhu) — müəyyən dövrə məxsus düşüncə tərzini müəyyən edən və standartlaşdıran intellektual moda və ya hegemon düşüncə ənənəsidir. Məsələn, 20-ci əsrin arxitekturasına və digər incəsənət sahələrinə modernizmideyaları mühüm təsir göstərmişdir. Zeytgeyst termini filosof Hegelin adı ilə əlaqələndirsələr də, o heç vaxt bu termindən istifadə etməmişdir. O tarix üzrə mühazirələrində *Geist seiner Zeit* (öz dövrünün ruhu) ifadəsini işlətmişdir. O yazırdı ki, heç kim öz dövründən irəliyə düşünə bilməz, çünki həmin dövrün ruhu elə insanın ruhudur. Bu cür ideyaları Qerder, Spenser və Volterkimi filosoflar da səsləndirmişlər.Höte zamanın ruhuna, dövr üçün hökmran olan mənəvi cəhətlər kimi baxırdı: Əgər bir tərəf daha güclü olmaqla, əks tərəfi sıxışdıraraq arxa plana keçirirsə, o zaman belə üstünlüyü zamanın ruhu adlandırmaq olar və bu ruh həmin zaman kəsiyinin məzmununu müəyyən edir.Bu konsepsiya, həmçinin, tarixi görməkli qəhrəmanların və dahilərin fəaliyyətinin nəticəsi kimi müəyyən edən və Tomas Karlayl tərəfindən məhşurlaşdırılmış "Görkəmli insanlar nəzəriyyəsi"ni də özündə ehtiva edir.

Hegel hesab edirdi ki, incəsənət yarandığı dövrün mədəniyyətini əks etdirir. Mədəniyyət və incəsənət qarşılıqlı əlaqədədir, çünki rəssam öz dövrünün məhsuludur və əsərlərində həmin dövrün mədəniyyətini canlandırır. Bundan başqa o, hesab edirdi ki, müasir dünyada rəssam öz yaşadığı dövrün ruhunu yox, incəsənət fəlsəfəsi və nəzəriyyəsinə əsaslanan "azad və etik mədəniyyəti" əks etdirən klassik incəsənət nümunəsi yarada bilməz.

Sosial və mədəni çoxnövlüyün və rəngarəngliyin mövcud olduğu sivilizasiyalar üzrə mədəniyyət və incəsənətin təhlili zamanı "zeytgeyst" səmərə vermir. 


## İstinadlar
Səhənd TV

**"Səhənd TV"** — "İran Radio və Televiziya" şirkətinin sahibi olduğu regional İran telekanalı. Telekanalın yayımı İranın Şərqi Azərbaycan ostanı ərazisini əhatə edir. Telekanal 12 noyabr 2000-ci ildən bəri azərbaycan və fars dillərində yayımlanır. Telekanal İranın "Azərbaycan TV", "Eşraq TV" və "Savalan TV" telekanalları ilə əməkdaşlıq edir.

## Həmçinin bax

* Azərbaycandilli televiziya kanallarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Vellinqton (ada)

**Vellinqton adası** () — Sakit okeanda yerləşir. Pataqoniya arxipelaqının iri adalarından biridir. İnzibati cəhətdən Maqalyanes-i-la-Antarkrika-Çilena ərazisinə daxildir. Materik məşəllidir. Sahəsi 5556&nbsp;km², əhalisi isə 250 nəfər təşkil edir.

## Coğrafiyası
Ən hündür nöqtəsi 1463 metrdir. Qayalıq ərazilər, nadir meşələrlə örtülüdür. Sahilləri sıldırım və Fiordlarla zəngindir. İqlimi soyuq və yağmurludur. İllik yağıntının miqdarı 9000&nbsp;mm təşkil edir. Buludlu havalar üstündür. Orta temperatur +9° S - dir. 
## Tarixi
Ada 1520-ci ildə Magellan boğazı kəşf edilərkən aşkarlanır. 6000 il öncə isə ada alakaluflar tərəfindən mədkunlaşılıb. Onlar köçəri həyat sürürdü. Onların nəsilləri hal-hazırda İden adasında yaşayırlar.

## Həmçinin bax
* Trayqen adası

## Mənbə
* Ada haqqında məlumat
Pataqoniya arxipelaqı

**Pataqoniya arxipelaqı** () — Cənubi Amerikanın Sakit Okean sahillərində, Çilinin cənub-qərbində bir sıra adalar qrupunu və minlərlə kiçik ada və qayaları özündə birləşdirən arxipelaq.

## Coğrafiyası
Adalar materik məşəllidir. Buradan Sahil Andları keçir. Sahilləri fiordlarla parçalanıb. Bütünlüklə dağlıq relyefə malikdir. Ən hündür nöqtəsi 1341 metr təşkil edir (Santa-İnes a.)

Qrupa aşağıdakı arxipelaqlar daxildir:
* Çiloe arxipelaqı (Archipiélago de Chiloé)
* Quaitekas arxipelaqı (Guaitecas Archipelago)
* Çonos arxipelaqı (Chonos Archipelago)
* Quayaneko arxipelaqı (Guayaneco Archipelago)
* Kampana arxipelaqı (Campana Archipelago)
* Marde-de-Dios arxipelaqı (Archipiélago Madre de Dios)
* Karaleva Adelaida arxipelaqı (Queen Adelaide Archipelago)
Ən iri adaları: Çiloe, Vellinqton (ada), Santa-İnes, Maqdalena, Littl Vellinqton, Kampana, Madre-de-Dios. Ən əsas limanı və şəhəri Çiloe adasında yerləşən Ankuddur.

İqlimi okeanın təsirinə məruz qaldığından rütubətlidir. İl ərzində 3000 mm yağıntı düşür. Bu xüsusiyyət onu dünyanın ən rütubətli ərazilərdən biridir. Orta aylıq temperatur +3°S, +7°S — +9°S, +14°S arasında dəyişir.

Adalarda qarışıq meşələrə rast gəlinir. Şimalda həmişə yaşıl bitkilər, cənubda isə yarpağını tökən bitkilərdən təşkil olunmuş meşələrdən ibarətdir. Arxipelaqın ərazisində Ernan-do-Maqalyanes milli parkı yerləşir.

## Mənbə
* Pataqoniya arxipelaqı
Azər Kərimov

* Azər Kərimov (pedaqoq) (Fəzi oğlu) — texnika elmləri doktoru (1994), professor (1995).
* Azər Kərimov (riyaziyyatçı) (Əli oğlu) — fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor. 

## Həmçinin bax
* Azər Kərimli
* Azər
* Kərimov
Matkot

**Matkot** () — İsraildə oynanılan və çimərlik tennisinə oxşar raket oyunu. İsrailin milli idman növü hesab olunur. Oyunda əsas məqsəd taxta raketka ilə rezin topu qarşı tərəfə yerə düşmədən göndərməkdir. Oyunda əsasən 2 nəfər iştirak etsə də, bəzən bu say artıq ola bilir.

## Haqqında

Matkot çimərlik idman oyunudur və bu idman növü üzrə heç bir yarış keçirilimir. Oyunçuların əsas məqsədi qara rezin topu irəli göndərməkdir. İdmanın adı ivrit dilində "raketka" mənasını verən "matka" sözündən yaranmışdır. Bu sözün mənşəyi isə naməlumdur.

Raketkalar taxtadan hazırlanır, lakin tutacaqlar əsasən plastikdən ibarət olur. Xammal kimi bəzən karbon lifi də istifadə olunur. Raketkanın baş hissəsi müxtəlif ölçülərdə və formalarda olur. Amma çox vaxt dairə formasında və 30 sm diametrində olur. Raketkanın tutacağı isə qısa olur.

Oyunda istifadə olunan top skvoş idmanında istifadə olunan topa çox bənzəyir. Lakin ondan fərqli olaraq daha yüngül olur.

Bu idman növü getdikcə İsraildən qıraqdan da inkişaf edir. Tailand və Braziliya çimərliklərində matkot freskobol adı ilə oynanılır.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* Matkot necə oynanılır
Siri

**Siri** — Apple şirkətinin iOS əməliyyat sistemi üçün hazırladığı rəqəmsal assistentdir. O, səsli komandaları başa düşür və istifadəçinin tapşırıqlarını təbii dilin emalı vasitəsilə emal etdikdən sonra icra edir. Siri, həmçinin zamanla istifadəçinin ehtiyaclarını öyrənərək ona fərdiləşdirilmiş nəticələr göstərir.

## Dəstəklənən dillər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Makkenzi-Kral

**Makkenzi-Kinq** () — Kanada Arktik arxipelaqına daxil olan ada. Hal-hazırda yaşayış yoxdur (2012).

## Coğrafiya

Adanın sahəsi 5048 km² təşkil edir. Adaların dünyada sahəsinə görə sıralamasında 115-ci, Kanadada isə 26-cı yeri tutur. Sahil xətdinin uzunluğu 444 km təşkil edir.

Makkenzi Kinq adası Kraliça Yelezaveta adalarına daxil olan iri adalardandır. Qrup özünə Brok, Borden adalarını özündə birləşdirir.

Ada kvadrat formaya malik olaraq 75 – 80 km ölçülərə malikdir. Ada alçaq relyefə malikdi.

## Tarixi
Ada Vilyamur Stefanson tərəfindən 1915-ci ildə kəşf edilir. Sonradan adaya Kanadanın baş naziri Vilyam Layon Makkenzi Kinqin şərəfinə adlandırılır.

## İstinadlar
Amoç

**Amoç** () — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd. Rusiya imperiyası zamanına aid rəsmi sənədlərdə kəndin adı həmçinin *Amvoç* və *Amaca* kimi də qeyd edilir. 7 noyabr 1995–ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995–ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən Odzun kəndi ilə birlikdə "Odzun bələdiyyəsi"ni () təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin (de–yuri) daimi əhalisi 157 nəfərdir.

## İstinadlar
Ermənistan Respublikasının Milli Məclisi

**Ermənistan Respublikasının Milli Məclisi** () — Ermənistan Respublikasında qanunvericilik hakimiyyətini həyata keçirən dövlət hakimiyyəti orqanı. Birpalatalı orqan olub (1995-ci ildə) I çağırışda 190 deputatdan ibarət idi, (1999-cu ildə) II çağırışdan etibarən isə 131 deputatdan ibarətdir.Halhazırda 132 deputatdan ibarətdir.

## Ermənistan Respublikasının Məclis spikerləri (1918–1920)
*Avetik Sahakyan 1 Avqust 1918 – 1 Avqust 1919
*Avetis Aharonyan 1 Avqust 1919 – 4 Noyabr 1920
*Hovhannes Kajaznuni 4 Noyabr 1920 – 2 Dekabr 1920

## Ali Məclisin sədri(1990–1995)
*Levon Ter-Petrosyan 4 Avqust 1990 – 11 Noyabr 1991
*Babken Ararktsyan 24 Dekabr 1991 – 27 İyul 1995

## Milli Məclisin sədri (1995-)
*Babken Ararktsyan 27 İyul 1995 – 4 Fevral 1998
*Xosrov Harutyunyan 4 Fevral 1998 – 11 İyul 1999
*Karen Dəmirçyan 11 İyul 1999 – 27 Oktyabr 1999
*Armen Xaçataryan 2 Noyabr 1999 – 12 İyun 2003
*Artur Baqdasaryan 12 İyun 2003 – 1 İyun 2006
*Tiqran Torosyan 1 İyun 2006 – 26 Sentyabr 2008
*Hrayr Karapetyan (icra edici) 26 Sentyabr 2008 – 29 Sentyabr 2008
*Ovik Abraamyan 28 Sentyabr 2008 – 21 Noyabr 2011
*Samvel Nikoyan 6 Dekabr 2011–31 May 2012
*Ovik Abraanyan 31 May 2012 – 13 Aprel 2014
*Galust Sahakyan 29 Aprel 2014 – 18 May 2017
*Ara Babloyan 18 May 2017 – 14 Yanvar 2019
*Ararat Mirzoyan 14 Yanvar 2019 – 2 avqust 2021
*Alen Simonyan 2 avqust 2021 - hal-hazırda

## Həmçinin bax
*Ermənistan SSR Ali Soveti