open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bahaəddin Nəqşibənd məqbərəsi

**Bahaəddin Nəqşibənd məqbərəsi**

Baha əd-Din kompleksi, Buxaranın şəhərətrafı bölgəsində yerləşən dini ansambldır. Kompleks, Nəqşibənd dərviş ordeninin mərkəzi olaraq xidmət etmişdir. Onun başçısı Şeyx Bahaəddin Nəqşibənd 1389-cu ildə vəfat etmişdir və Buxara yaxınlığındakı Kasri Arifon kəndi (indiki Kaqan bölgəsində) yaxınlığında dəfn edilmişdir.

Məqbərə bir mədrəsə, iki məscid və bir minarədən ibarətdir.

Baha əd-Din ansamblı XVI əsrə xas — nekropol ilə ritual binanın birləşməsi formasını almışdır.

Hökmdar Əbülfəyz xanın anası (1711-1747) öz vəsaiti hesabına iki eyvanlı məscid tikdirir və XIX əsrdə Nəsrullah xanın vəziri Hakim Quşbəyi daha bir məscid tikdirir. Minarə (qüllə) 1720-ci ildə inşa edilmişdir.

Sovet dövründə bu ziyarətgah xarabalığa çevrilmişdi.

Özbəkistan müstəqillik əldə etdikdən sonra Bahaəddin Nəqşibəndin 675-ci ildönümü şərəfinə 1993-cü ildə ziyarətgah restavrasiya edildi.

Özbəkistan Prezidenti İslam Kərimovun təşəbbüsü ilə 2003-cü ildə kompleksin təkmilləşdirilməsi üçün böyük işlər görülür. Hündür günbəzli darvazaxana (giriş otağı) tikilir. Zəngin bəzədilmiş eyvanlar - terraslar bərpa edilir. Geniş bağ, Həzrəti Bahaəddinin müqəddəs məzarını və anasının dəfn olunduğu yeri vahid bir kompozisiyaya birləşdirir.

Həmçinin Daxmai Şoxon (hökmdarların nekropolu) da bərpa edildi, burada Temurilər, Şeybanilər, Həştərxanilər və Manqıtlar sülalələrindən olan bəzi hökmdarların qalıqları dəfn edilmişdir.

## Ədəbiyyat
* 
* 

## İstinadlar
Xylaria longipes

***Xylaria longipes*** – *[[Xylariaceae]]* fəsiləsinin *[[Xylaria]]* cinsindən olan göbələk növü. Görünüşünə görə **ölü köstəbək barmaqları** kimi də tanınır. "Longipes" sözü latınca "longus" (uzun) və "pes" (ayaq) sözlərininin birləşməsindən yaranmışdır.

## Haqqında
İlk dəfə 1867-ci ildə alman mikoloq Teodor Rudolf Jozef Nitşke tərəfindən *"Pyrenomycetes Germanici"* adlı əsərində təsnif edilmişdir. 1958-ci ildə R.Dennis göbələk üçün *Xylosphaera longipes* adını da təklif etmişdir.

Əsas tökülmüş yarpaqlardan və çürümüş budaqlardan ibarət mühitə malik meşə ərazilərində böyüyür. Amerika, Avropa, Afrika, Asiya qitələrində yayılmışdır. Təbiətdə tək və ya qrup şəklində rast gəlinir. Bir çox göbələk növü kimi saprofitdir.

Yeməli göbələk növü deyil. 2008-ci ildə aparılmış araşdırma zamanı skripka istehsalı üçün taxtanın keyfiyyətini artırmaq üçün istifadə oluna biləcəyi göstərilmişdir.

## İstinadlar
Hacı Rəhim Əfəndi məscidi

**"Hacı Rəhim Əfəndi məscidi** — Azərbaycanın Göyçay rayonunun Qaraman kəndində məscid 

## Tarixi
Məscid tikintisinə 1898-ci ildə başlanılmış, 1900-cü ildə tamamlanmışdır. Məscidin tikilmə tarixçəsi belədir: Əslən Göyçayın Alhoud kəndindən olan Hacı Rəhim Əfəndi səfər edir. O, buradakı möhtəşəm məscidləri, ibadət evlərini görüb, öz doğma yurdunda məscid tikdirmək qərarına gəlir. O, vətənə qayıdır və kənd camaatının köməkliyi ilə Qaraman kəndində məscidin tikintisinə başlayır. Nəhayət kənd camaatı və şəxsən onun iştirakı ilə məscidin təntənəli açılışı olur. Məscidin açılmasında onun əsas məqsədi müsəlmanlar üçün ibadət evi yaratmaq, habelə uşaqlara ilahiyyatdan və ümumiyyətlə, islam elmlərindən bilik vermək idi.

Lakin çox təəssüf ki, Hacı Rəhim Əfəndinin tikdirdiyi və öz memarlıq üslubu ilə Göyçay qəzasında yeganə olan bu məscid sovetlər dövründə bərbad hala salınıb. Belə ki, o, anbar kimi istifadə olunaraq uzun müddət baxımsız vəziyyətdə qalıb. Yalnız möhkəm memarlıq keyfiyyətinə görə məscid tamamilə uçub-dağılmamış, bu günə gəlib çatmışdır.

Məscidin 16 metr hündürlüyü olan minarəsi də var. Minarə bişmiş kərpicdən tikilib. Lakin o, axıra qədər tikilməyərək yarımçıq qalıb. Məscidin damı dəmir təbəqə ilə örtülüb. Bütün qapı və pəncərələri düzbucaqlı formadadır. Tarixi abidə kimi günümüzə qədər gəlib çatmış məscidin ümumi sahəsi 168 kvadratmerdir. Düzbucaqlı şəkildə tikilmiş məscidin uzunluğu 17, eni isə 15 metrdir. Binanı dörd tərəfdən 12 pəncərə işıqlandırır. Ön tərəfdən üç qapı (yan qapılar kiçik, orta qapı böyük) bu gün də fəaliyyətdədir. Qapının biri qadınlara aid bölümə aiddir. Məscid ətrafında imam-xətib hücrəsi, dəstəmazxana və sair təsərrüfat tikililəri vardır.

Məsciddə 25 noyabr 2009-cu il tarixindən Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsində qeydiyyatdan keçmiş icma fəaliyyət göstərir.
İrina Volobuyeva

**İrina Georgiyevna Volobuyeva** (; ) — SSRİ və ukrayna şairə və tərcüməçisidir. Qırğızıstan əməkdar mədəniyyət xadimidir. SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvüdür (1948).

## Həyatı
İrina Volobuyeva Poltavada, qulluqçu ailəsində anadan olub. 1938-ci ildə Tbilisi Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirib. Tələbə ikən universitet qəzetində öz şeirlərini və alman və gürcü şairlərinin şeirlərini çap etdirib.

## Yaradıcılığı
1939-cu ildən İ. Volobuyeva Bakı almanax, qəzet və jurnallarında original və tərcümədə şeirləri çap olunur. O Azərbaycan Yazıçılar İttifaqına qəbul edilir. O Mingəçevir qəzetində məsul katib işləyərək Mingəçevir SES tikintisi haqqında materiallar dərc edir. Həmçinin 1950-ci ildə onun Bakıda, " Azərnəşr" nəşriyyatında "Свет Мингечаура" ("Mingəçevir işığı") adlı şeirlər kitabı dərc edilir.

## Kitabları
* И. Волобуева. Свет Мингечуара. Стихи. Баку."Азернешр".1950. стр. 72
* И. Волобуева. Юным друзьям. Стихи. Баку. "Детюниздат". 1952. стр. 24

## İstinadlar
Sevilya Olimpiya Stadionu

**Sevilya Olimpiya Stadionu** və ya **Estadio La Cartuja de Sevilla** — rəsmi olaraq  Estadio La Cartuja de Sevilla kimi tanınan, İspaniyanın Sevilya şəhərində yerləşən çox məqsədli bir stadion. Əsasən futbol üçün istifadə olunur və ümumiyyətlə arena*la Cartuja* olaraq adlandırılır. 1999 Yüngül Atletika üzrə Dünya Çempionatı üçün 1999-cu ildə tamamlandı. 60.000 oturacaq tutumu olan Sevilya Olimpiya Stadionu, İspaniyanın ən böyük 6-cı və Əndəlüsün 2-ci ən böyük stadionudur. 2003 UEFA Kubok Finalında Seltik FK və Portu FK arasında oyun keçirildi.

## Tarix
Stadion, Sevilyanın 2004 Yay Olimpiya Oyunlarına və 2008 Yay Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi etmək üçün təkliflərinə daxil olanlardan biri idi. Son təklif uğursuzluğa düçar olduqdan sonra, həm Real Betis FK, həm də Sevilya FK öz stadionlarından istifadə etdiyi üçün stadion Seviliyanın əsas futbol komandalarından heç biri tərəfindən istifadə edilməmiş qaldı.

İspaniya milli futbol komandası vaxtaşırı stadiondan ev oyunları üçün istifadə edir, sonuncu dəfə 2021-ci ildə oynayır. Stadion əvvəllər İspaniya Kral Kuboku Finalına ev sahibliyi edirdi.

Royal İspan Tennis Federasiyası 2004 və 2011-ci illərdə Davis Kubokunun finalına ev sahibliyi etmək üçün onu iki dəfə seçib. Hər iki halda da gil meydançanın yerləşdiyi stadionun bir tərəfinə müvəqqəti bir dam quraşdırılmışdır.

5 fevral 2020-ci ildə stadion İspaniya Krallığı Futbol Federasiyası tərəfindən 2020-ci ildən 2023-cü ilə qədər dörd İspaniya Kral Kuboku finalına ev sahibliyi etmək üçün seçildi.

23 Aprel 2021-ci ildə stadionun UEFA Avro 2020 üçün ev sahibi stadionu olacağı açıqlandı. COVID-19 pandemiyası səbəbindən orijinal ev sahibliyi vəzifələrini yerinə yetirə bilməyən Bilbaodakı San Mames stadionu (2013) ev sahibi stadion olaraq əvəz etdi. Turnir zamanı və UEFA Festivalı çərçivəsində Sevilya gecə şəhər mənzərəsində işıq şousu ilə işıqlandırıldı.

## Beynəlxalq oyunlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi veb saytı
* İspan futbol stadionları
* Stadionunun şəkilləri 
* İspaniyadakı stadionlar
Talassofobiya

**Talassofobiya** — Dəniz və Okeandan qorxmaq . Dəniz və Okean fobiyası.

Bu sadəcə dənizdən qorxu deyil, okean və dənizin dərinliyində olacaq heyvan və s. dən qorxmaq.

Okeanı və ya Dənizi təssəvür edəndə, insanın daxilində qorxu baş verirsə, deməli Talassofobiyası vardır.

Elə düşünülür ki, insan həyatında bir dəfə belə dənizdə boğulma baş veribsə, o hadisədən Talassofobiya yaranmaqdadır.

## İstinadlar
Macar (Aşağı Tarım)

**Macar** () - İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Aşağı Tarım bəxşinin Niyərik qəsəbəsinin ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 67 nəfər yaşayır (19 ailə).

## İstinadlar
Monofoniya

**Monofoniya** ( – tək;  – səs) — bir neçə mənbədən (məsələn, orkestr alətlərindən) gələn səs dalğalarını birlikdə bir daşıyıcı üzərinə yazan səsyazma üsulu. Yazı ümumi qurğudan (məsələn, renroduktordan) səsləndirilir. Bu zaman müxtəlif mənbələrdən alınmış səslər sanki bir nöqtədən eşidildiyi üçün səslənmənin perspektivliyi təhrif olunur, səsin tembri dəyişir, ayrı-ayrı mənbələrə uyğun səslərin eşidilmə dəqiqliyi azalır və s. Monofonik səsyazma tədricən daha təkmil stereofonik səsyazma ilə əvəz olunur.

## İstinadlar
Monoxromatik işıq

**Monoxromatik işıq** ( – tək;  – rəng) — gözdə hiss olunan tezliklər diapazonunun müəyyən sabit tezliyi ilə xarakterizə olunan elektromaqnit dalğası. Başqa tezlikli elektromaqnik dalğaları (infraqırmızı, ultrabənövşəyi və s. şüalar) fiziki təbiətinə görə görünən işıq dalğalarından fərqlənmir və "monoxromatik" termini onlar üçün də işlədilir. Nəzəri hesablamalara görə ciddi monoxromatik dalğaların şüalanma müddəti sonsuz böyük olmalıdır. Real şüalanma prosesləri isə sonlu olduğundan onlar yalnız kiçik tezliklər intervalında "monoxromatik" qəbul edilir. Sərbəst qaz atomlarının ayrı-ayrı spektral xətləri monoxromatik işığa uyğundur. İşığı monoxromatik işığa yaxən dar spektral intervallara bölən cihaz monoxromator adlanır. Bəzi lazerlər vasitəsilə şüaların spektral intervalı atomun spektr xətlərininkindən ensiz olan monoxromatik şüalar almaq mümkündür.

## İstinadlar
Vaxt qrafiki

**Vaxt qrafiki**, hadisələrin siyahısının xronoloji ardıcıllıqla göstərilməsidir.

## Növləri

Vaxt qrafikləri üçün bir çox vizual üsulları var.

## Vaxt qrafiklərinin istifadəsi
Vaxt qrafikləri, bir mövzu üçün tarixi hadisələrin və meyllərin ardıcıllığını və ya xronologiyasını anlamaqda tələbələrə və tədqiqatçılara kömək etmək üçün təhsildə istifadə olunur.

### Tarixi araşdırmalarda
Vaxt qrafikləri, tarixin öyrənilməsi üçün faydalıdır, çünki zaman keçdikcə bir dəyişiklik hissi verir. Aşağıdakı nümunələri görə bilərsiniz:

* Azərbaycan tarixinin qrafiki
* Vətəndaş hüquqları hərəkatının qrafiki
* Avropa araşdırmalarının qrafiki
* İmperializmin qrafiki
* Günəş Sistemi araşdırma qrafiki
* Amerika Birləşmiş Ştatları tarixinin qrafiki
* Birinci Dünya Müharibəsinin Zaman Çizelgesi
* Dinin qrafiki

### Təbiət elmlərində
Vaxt qrafikiəri, astronomiya, biologiya və geologiya kimi mövzular üçün təbii dünyada və elmlərdə də istifadə olunur.

### Lahiyə  menecmentində
Layihə menecmenti üçün arı bir zaman qrafiki istifadə olunur.

## Həmçinin bax
* Xronologiya
* Kro‌noZum — Böyük Tarixin vaxt qrafiki görüntüləmək üçün açıq mənbə layihədir.
* Ətraflı logarifmik qrafiki
* Vaxt qrafiklərin siyahısı
* Yaşayan qrafik
* Logaritmik qrafiki
* Çoxlu dünyalar təfsiri
* Sinxronoptik görünüş
* Zaman kodu
* Zaman Akışı
* Dünya tarixinin vaxt qrafikləri

## İstinadlar

## Xarici linklər
Otluqbeli Döyüşü Şəhidləri Abidəsi

**Otluqbeli Döyüşü Şəhidləri Abidəsi** (türkcə: *Otlukbeli Savaşı Şehitleri Anıtı*) — Türkiyənin Ərzincan bölgəsinin Otluqbeli məntəqəsində yerləşən abidə. 2008-ci ildə açılışı edilən abidə 1473-cü ildə bu bölgədə iki türk-müsəlman dövləti olan Ağqoyunlu və Osmanlı arasında baş vermiş döyüşdə həyatını itirən döyüşçülərin xatirəsinə həsr edilmişdir.

## Döyüş
Otluqbeli döyüşü 1473-cü ilin 11 avqustunda Osmanlı hökmdarı II Mehmedlə Ağqoyunlu hökmdarı Sultan Uzun Həsən arasında baş vermişdir. İki dövlətin toqquşan maraqlari nəticəsində meydana çıxmış döyüş 8 saat davam etmiş və minlərlə insanın həyatını itirməsi ilə nəticələnmişdir. Döyüşün nəticəsində odlu silaha malik olan Osmanlı dövləti yalnız ənənəvvi süvari orduya malik Ağqoyunlu dövlətinə qalib gəlmişdir.

## Abidə
Otluqbelinin bölgə valisi Şefik Aygöl 2008-ci ildə Kiçik Otluqbeli kəndində, yəni Otluqbelinin 4&nbsp;km şimalında abidənin ucaldılması barədə əmr vermişdir.  Şefik Aygöl bu məsələ barədə demişdir:

Abidə kiçik göl olan Otluqbeli, digər adı ilə Acıgöl gölünün yaxınlığında yerləşir. Abidənin ərazisi 1.000 m2-dan ibarətdir. Abidənin açılışı 11 avqust 2008-ci ildə, yəni tarixi döyüşün 535-ci ildönümündə edilmişdir.
 
Abidə komandanlar olan II Mehmed və Uzun Həsənin relyeflərini özündə əks etdirdiyindən diqqət çəkir və hər iki tərəfdən ölən bütün əsgərlərə həsr olunmuşdur.

## References
Denis Barvinko

**Denis Barvinko** (; ) — Ukrayna Premyer Liqasında Metallist Xarkov FK klubunda oynayan peşəkar ukraynalı futbol müdafiəçisidir.

## Həyatı və karyerası
Denis Barvinko 16 fevral 1994-cü ildə Dneprdə anadan olmuşdur.

2007-2009-cu illərdə Ukrayna Uşaq və Gənclər Futbol Liqasında Metallurq Zaporojye futbol komandasının üzvü olaraq karyerasına başladı. Bundan sonra Metallist Xarkov futbol koBmandasına gəldi. 2011-ci ildə bu komandanın üzvü olaraq turnirlərdə iştirak etdi. 12 avqust 2011-ci ildə Ukrayna Gənclər Çempionatında Kiyevin Obolon komandasına qarşı səfər matçında debüt etdi (1:0). Barvinko oyunun bütün dəqiqəsində iştirak edirdi. Ukrayna Kubokunun 1/16 final matçında Bereqvideykoya qarşı oyunda iştirak etdi (0: 3).  60-cı dəqiqədə onu Robert Heqedos əvəz etdi. 44 -cü dəqiqədə Barvinko Conatan Kristaldoya məhsuldar ötürmə verdi.

1 aprel 2012-ci ildə Krivbas komandasına qarşı Ukrayna Premyer Liqası oyununda (1:1) Barvinko sol müdafiəçi olaraq 75-ci dəqiqədə Marlosa ötürmə verdi. Barvinkonun Ukrayna çempionatındakı debütü müsbət qiymətləndirildi. 2015-ci ildə Belarusun "Naftan" komandasında göründü, lakin, bu əməkdaşlıq yaxın deyildi. Bunun əvəzinə "VPK-Aqro" üçün Ukrayna Həvəskarlar Çempionatında oynadı.

### Milli komandadakı karyerası
2011-ci ilin oktyabrında 19 yaşa qədərki Ukrayna milli komandasının İtaliyaya qarşı iki yoldaşlıq oyunu üçün çağırıldı. 2011-ci ilin dekabr ayının sonunda zədə səbəbindən milli komandaya çağırılmadı. 2012-ci ilin aprelində Belçikaya qarşı iki yoldaşlıq oyununa çağırıldı.

Bu yaxınlarda "Enerji Pridniprovsk" komandasının baş məşqçisi olaraq çalışan Barvinko 10 sentyabr 2021-ci ildə vəfat etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi UAF Saytındakı Profil (Ukr)
*
Kanazava qəsri

– Yaponiyanın İşikava prefekturasının Kanazava şəhərində yerləşən, qismən bərpa olunmuş qəsr. 1580-92-ci illərdə tikilmişdir. 

Orijinal qəsrdən ancaq bir qüllə, İşikava darvazası və 54 metr uzunluğundakı blok struktur salamat qalıb. Hazırda qəsrin ərazisində Kanazava Universiteti və Kenroku parkı yerləşir, Maedanın malikanəsi isə ictimaiyyətə açıqdır. XXI əsrdə qəsrin bəzi hissələri bərpa olunmuşdur.

## Tarixi
Kanazava qəsri Yamazaki adlandırılmış kiçik kəndin ərazisində tikilmişdir. Oda Nobunaqaya tabe olan militan buddist keşişlərinə məxsus monastır da burada yerləşirdi. 1580-ci ildə Maeda Toşiie Kanazava qəsrini tikdirməyə başlamış və tikinti işləri 1592-ci ildə tamamlanmışdır. 

Tokuqava dövründə Maedanın Kaqa mülkü bütün Yaponiyada ən böyük hesab olunurdu və illik gəliri 1 milyon koku təşkil edirdi. Qəsr gözəlliyinə görə təkcə Edo və Osaka qəsrlərindən geri qalırdı. 

Çox nüfuzlu olduğu üçün Maeda klanı Edoda yerləşən mərkəzi hökumət tərəfindən ciddi nəzarət altında olmuşdur. Qəsr çox yaxşı müdafiə olunsa da, klanın əsas hərbi mərkəzi Myoryu məbədində yerləşirdi və bu məbəd qəsrin yaxınlığında yerləşirdi. Ətrafdakı məbədlərə oxşasa da, tikili əslində yeddimərtəbəli qəsr idi, hətta damı buddist məbədinin damı kimi tikilmişdi. Əsas darvazanın içərisində sikkə kolleksiyası sandığı yerləşirdi. Məbədin içərisində gizli qapılar və keçidlər mövcud idi, bütün pəncərələr mərkəzi quyuya baxırdı. Bu quyu həm su təchizatı üçün istifadə olunurdu, həm də su quyusundan Kamazava qəsrinə gizli keçid var idi. 

Kanazava qəsri bir çox yanğından ziyan görmüşdür. Qəsrdə ilk yanğın 1602-ci ildə baş vermiş və əsas tenşu yanmışdır. Bundan sonra qəsrdə 30 müxtəlif yanğın qeydə alınmışdır. Hər yanğından sonra qəsr bərpa olunmuşdur. İşikava darvazası 1788-ci ildə yenidən tikilmiş və qəsrin əsas arxa darvazası olmuşdur.  Meyci dövründə qəsrin tikililəri sökülməyə başlamışdır. 1881-ci ildə qəsrin ikinci meydanı yanğın nəticəsində məhv olmuşdur. 

## İncəsənət
Maeda Toşii qəsr üçün "gölməçə bağı" da saldırmış və bu bağça Yaponiyada məşhur olmuşdur. Hazırda bu bağça Kenroku parkı kimi fəaliyyət göstərir. Bu bağ həm əyləncə məqsədi üçün salınmışdı, həm də bağdan keçən çayların vasitəsilə qəsr şəhərinin ehtiyacları qarşılanırdı. Bağdan keçən çaylar Biva gölünün miniatür formasında olan kiçik göl əmələ gətirmişdi. No tamaşalarının Kaqa-Hoşo məktəbi və Kutani dulusçuluğu burada yaranmışdır.

## Qalereya

Kanazawa Castle, Kanazawa City; April 2016 (03).jpg|Sakura mövsümündə.
Kanazawa Castle 20200819 02.jpg|Gecə mənzərəsi.
First Ishikawa Gate of Kanazawa Castle.JPG|İşikava darvazası.
Hashizume-mon (45975373411).jpg|Haşizume darvazası.
Kanazawa Castle - 19 - 2016-04-16.jpg|Kahoku darvazası.
Kanazawa Castle (interior) - Kanazawa, Japan.JPG|İnteryeri.


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Elnur Əliyev (siyasətçi, 1979)

**Elnur Əliyev** () — Mədəniyyət nazirinin birinci müavini (2021–2022). İkinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi. Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin Himayəçilər Şurasının sədri.

## Həyatı
Elnur Əli oğlu Əliyev 1979-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində bakalavr (1999-cu il) və magistr (2001-ci il) dərəcələrini əldə edib. 2009–2013-cü illərdə Böyük Britaniyanın Mançester Biznes Məktəbinin Maliyyə üzrə Biznes İdarəedilməsi (MBA) proqramını müvəfəqiyyətlə bitirib.

Elnur Əliyev 2000–2004-cü illərdə Xarici İşlər Nazirliyində çoxtərəfli diplomatiya sahəsində çalışıb, regional təşkilatlar çərçivəsində (Aİ, QDİƏT, GUAM, ECO və s.) əməkdaşlığa töhfə verib və bir sıra regional əməkdaşlıq qruplarında sədrlik edib.

2004–2008-ci illərdə Azərbaycanın Belçika Krallığındakı Səfirliyində işləyib və müxtəlif sahələrdə Azərbaycan və Aİ arasında əməkdaşlığın əlaqələndirilməsinə məsul olub.

E. Əliyev 2008–2017-ci illərdə Ciddədə yerləşən İslam İnkişaf Bankına müxtəlif vəzifələrdə, o cümlədən beynəlxalq ticarətin maliyyələşdirilməsində MDB üzrə baş menecer vəzifəsində çalışıb.

Elnur Əliyev 2017–2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindəki (BƏƏ) Səfirliyində ticarət nümayəndəsi vəzifəsində çalışıb.

2017-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin müvafiq Sərəncamı E. Əliyevə ikinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi diplomatik rütbəsi verilib.2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası mədəniyyət nazirinin müşaviri vəzifəsinə təyin edilib. O, bu vəzifədə 2021-ci ilə qədər çalışıb

2020-ci ildən Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin Himayəçilər Şurasının sədridir.

Mədəniyyət nazirinin birinci müavini (07.09.2021–03.11.2022).

İngilis, rus, fransız dillərində danışır.

Evlidir, üç övladı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin Himayəçilər Şurasının sədri Elnur Əliyev | Tam Vaxtı
* Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin icraçı direktoru: Beynəlxalq ictimaiyyəti Azərbaycanın haqq işini dəstəkləməyə çağırırıq
* Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi bu il bir sıra layihələr həyata keçirəcək

## Mənbə
* Elnur Əli Oğlu Əliyev
Düymə hüceyrəsi

Bir **düymə hüceyrəsi**, **saat batareyası** və ya **sikkə batareyası**, ümumiyyətlə 5 ilə 25&nbsp;mm arasında əyilmiş silindr şəklində olan kiçik bir tək hüceyrəli bir batareyadır.

## Hüceyrə kimyasının xüsusiyyətləri

## Növ təyinatı

## Sağlamlıq problemləri

## Həmçinin bax
*Batareya ölçülərinin siyahısı
*Batareya növlərinin siyahısı
*Batareyanın geri çevrilməsi
*Süni kardiostimulyator
*İmplantasiya edilə bilən kardioverter-defibrilator

## İstinadlar

## Mənbələr

## Xarici linklər
*Coin cell reference table
*Watch battery cross reference table
*(boşaltma xüsusiyyətləri daxildir) 
*&nbsp; 6 September 2006 (batareyaların təkrar emalı və atılması)
The Ladd Company

**The Ladd Company** — ABŞ kino istehsalı şirkət, əsası 1979-ci ildə Alan Ladd Jr., Jay Kanter və Gareth Wigan tərəfindən qoyulmuşdur, 20th Century Fox-dan ayrıldıqdan sonra. O, m.in kimi kult filmləri istehsal edib: *[[Ülgücün üzəri ilə qaçan (film, 1982)|Ülgücün üzəri ilə qaçan]]* (*Blade Runner*, 1982) və Oskar mükafatı laureatı *[[Cəsur ürək (film, 1995)|Cəsur ürək]]* (*Braveheart*, 1995). Lakin bir neçə film uğursuzluqlara çevrildikdən sonra şirkət on ildən çox böyük maliyyə böhranına düşdü. 1984-cü ildə iflas elan etdi, bir il sonra isə sonuncu film çıxdı. Həmin il Alan Ladd Jr. MGM/United Artists-i əldə etdi. Şirkətin reallaşdırdığı ən son istehsallar bunlardır: *[[An Unfinished Life]]* (2005) və *[[Gone Baby Gone]]* (2007), hər ikisi Miramax Films tərəfindən paylanılıb. Sonra şirkət fəaliyyətini dayandırdı və 2007-ci ildə ləğv edildi. Onun simvolu ağac idi. Ladd deyir: "Deyə bilərsiniz ki, onun həyat ağacı ilə bağı var" ("You could say it has a tie in with the tree of life").

## İstinadlar
Roz Kristian Raponda

**Roz Kristian Osuka Raponda** (; ) — 16 iyul 2020-ci ildən etibarən Qabon Baş naziri olaraq çalışan və ölkənin ilk qadın Baş naziri olan qabonlu siyasətçi.

## Həyatı
Raponda 1964-cü ildə Librevil şəhərində anadan olub. Raponda Mponqe xalqındandır. Raponda Qabon İqtisadiyyat və Maliyyə İnstitutundan iqtisadiyyat və dövlət maliyyəsi dərəcəsi alıb.

## Fəaliyyəti
Raponda Qabon İqtisadiyyat baş direktoru və Mənzil Bankının baş direktor müavini olaraq çalışıb. 2012-ci ilin fevral ayından 2014-cü ilin yanvar ayına qədər Büdcə və İctimai Maliyyə Naziri olaraq çalışdı. Raponda hakim Qabon Demokrat Partiyasını təmsil edərək 26 yanvar 2014-cü ildə paytaxt Librevilə bələdiyyə sədri seçildi. 1956-cı ildən bu vəzifəni tutan ilk qadın oldu və 2019-cu ilə qədər bu postda çalışdı. Eyni zamanda Afrika Birləşmiş Şəhərləri və Yerli Hökumətlərinin sədri oldu.

12 fevral 2019-cu ildə 2019-cu ilin yanvar ayında baş verən uğursuz dövlət çevrilişindən sonra Prezident Əli Bonqo Ondimba tərəfindən Qabon Müdafiə Naziri təyin edildi. Raponda 2016-cı ildən bu vəzifəni tutan Bonqo ailəsinin üzvü Etyen Massar Kabinda Makaqanın yerinə keçdi. 16 iyul 2020-ci ildə sələfi Julyen Nkoqe Bekale istefa verdikdən sonra Qabon Baş naziri təyin edildi. Ölkəsində bu vəzifəni tutan ilk qadındır. Onun təyin edilməsi uğursuz çevrilişdən sonra Ondimbanın dördüncü kabinet dəyişikliyidir. Onun təyinatı COVID-19 pandemiyası və ölkənin əsas qaynaqlarından biri olan neft qiymətlərinin düşməsi səbəbindən ikili sağlamlıq və iqtisadi böhranlarla xarakterizə olundu.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Batareya ölçülərinin siyahısı

Bu məqalədə ev, avtomobil və yüngül sənayedə bəzi ümumi birincil və ikincil batareyaların ölçüləri, formaları və ümumi xüsusiyyətləri araşdırılacaq.
Standartlaşdırma

## Marka üçün qeyri-standart adlar

## Batareya kimyası və gərginliyi

## Fiziki dəyişkənlik

## Silindrik batareyalar

## Düzbucaqlı batareyalar

## Kamera batareyaları

## Düymə hüceyrələri — sikkə, saat

## Lityum-ion batareyalar (şarj edilə bilən)

## Köhnəlmiş batareyalar

## Həmçinin bax
* Batareya qutusu
* Batareyanın Utilizasiyası
* Batareya (vakuum borusu)
* Batareya növlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Əlavə oxu
* IEC 60086–1: Primary batteries — Part 1: General
* IEC 60086–2: Primary batteries — Part 2: Physical and electrical specifications
* IEC 60086–3: Primary batteries — Part 3: Watch batteries
* IEC 60086–4: Primary batteries — Part 4: Safety of lithium batteries
* ANSI C18.1, Part 1 Portable Primary Cells and Batteries With Aqueous Electrolyte — General and Specifications
* ANSI C18.1, Part 2 Portable Primary Cells and Batteries With Aqueous Electrolyte Safety Standard
* ANSI C18.2, Part 1 Portable Rechargeable Cells and Batteries — General and Specifications
* ANSI C18.2, Part 2 Portable Rechargeable Cells and Batteries Safety Standard
* ANSI C18.3, Part 1 Portable lithium Primary Cells and Batteries — General and Specifications
* ANSI C18.3, Part 2 Portable lithium Primary Cells and Batteries Safety Standard
* MOD Defence Standard 61–017 The Selection and Introduction of Batteries and Fuel Cells for Service Use
* MOD Defence Standard 61–021 Generic Specification for Batteries

## Xarici keçidlər

* A growing list of battery equivalents and details. Courtesy of the Highfields Amateur Radio Club (Cardiff, UK). (Archived on 31 Jan 2016)
* Duracell Technical OEM Data Sheets
* Energizer/Eveready Data Sheets
* Energizer/Eveready European Data Sheets
* Energizer/Eveready Obsolete Battery Data Sheets
* Brand Neutral Drawings Of Common Batteries Based On ANSI C18–2007
* EU Report on battery labelling
* Batteries CROSS-REFERENCE INDEX
Corc Qafarov

**Corc Qafarov** — Azərbaycanlı aktyor.

## Həyatı
Qafarov Corc Maris oğlu 24 fevral 1995-ci ildə Latviya Respublikasının Riqa şəhərində anadan olmuşdur. Atası Maris Beinerts latviyalı, anası Leyla Qafarova isə azərbaycanlıdır. Corc 5 yaşında anası ilə birlikdə Azərbaycana gəlib. Valideynlərinin boşanması nəticəsində Corc və qardaşı Jerar uşaq evinə düşür və orada böyüməyə başlayırlar. Bu dövrdə onun atası Latviyada, anası isə Azərbaycanda qalır. 24 may 2014-cü ildə Corcun anası xərçəng xəstəliyindən dünyasını dəyişir. 

Corc uşaq evində qaldığı müddətdə idman, rəqs və rəsmlə məşğul olur. Rəqslə qatıldığı televiziya yarışmasında Corcu Rejissor Yavər Rzayev görüb bəyənir və görüşə dəvət edir. Yavər Rzayev onu öz filmində baş rolda görmək istəyir. Corca 11 yaşında təklif olunan filmə görə həyatı bir anlıq dəyişir və aktyorluq karyerası başlayır. O, 2014-cü ildə Nadir Əliyev adına 282 nömrəli tam orta məktəbi, 2014-2018-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Dram-Kino aktyorluğunu bitirib. Corc Qafarov 2018-2019-cu illərdə 1 illik əsgərlik ximətini bitridikdən sonra, 2019-cu il dekabrın 17-də Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram teatrının aktyorluq vəzifəsinə cəlb olunmuşdur. O, 2019-cu ildə Suraxanı Rayonu, Qaraçuxur bələdiyyəsinə üzv seçilmişdir və ordakı fəaliyyəti ilə birlikdə aktyorluq karyerasını da davam etdirir.Roza Zərgərli onu övladlığa götürür

## Filmoqrafiya

* "İlahi məxluq" filmi (2011);
* "Dolu" filmi (2012);
* "Bakı, mən səni sevirəm" filmi (2015);
* "Sonuncu" filmi (2012);
* "Tək olanda qorxma..." teleserialı (2013);
* "Qisas" teleserialı (2014);
* "28 iyun" filmi (2016);
* "CekPot" filmi (2016);
* "Bir Ovuc Sonsuzluq" filmi (2017);
* "CekPot" filmi (2016);
* "Bir Ovuc Sonsuzluq" filmi (2017);
* "İmtahan" teleserialı (2019-2020);
* "Ata Ocağı" teleserialı (2020-2021);
* ”Блеск” serialı ( 2023 )

## İstinadlar
Fillip Noys

**Fillip Noys** () - Avstraliyalı rejissor, ssenarist, aktyor və kino prodüseri.

## Həyatı

Fillip Noys 29 aprel 1950-ci ildə Avstraliyanın Yeni Cənubi Uels əyalətinin Qriffit şəhərində anadan olub. 1975-ci ildə Noys özünün ilk filmini, 50 dəqiqəlik *Tanrı bilir niyə, amma bu işləyir* sənədli filmini çəkib. Noysun ilk tammetrajlı filmi tanınmış avstraliyalı aktyor Bill Hanterin iştiraki ilə çəkilmiş *Backroads* filmi olur. Daha sonra *Kinofront* filmində rol alır. 

Film Avstraliya Kinematoqrafiya və Televiziya Akademiyası tərəfindən “Ən yaxşı film”, “Ən yaxşı rejissor” və “Ən orijinal ssenari” kateqoriyaları üzrə mükafatlara namizəd göstərilib. 

London kinofestivalının açılışı bu filmlə olub, həmçinin Nyu-York kinofestivalında da iştirak edib. Nikol Kidmanın iştirakı ilə çəkilən *Ölü sakitliyi* filminin beynəlxalq uğuru Fillip Noysun Hollivuda gedən yollarını açmış olur. Burada o, altı film çəkib. Onlardan ikisi *Vətənpərvərlərin oyunları* və Harrison Fordun iştirakı ilə çəkilmiş “Birbaşa və aşkar təhlükə” siyasi trillerləridir. 

2002-ci ildə rejissor Avstraliyaya qayıdır və burada *Dovşanlar üçün qəfəs* filmini çəkir, elə həmin il *Sakit amerikalı* filmi də ekran üzü görür. Fillip Noysun ən çox gəlir gətirən filmi 2010-cu ildə çəkilmiş *Solt* filmidir. Film 295 milyon dollar gəlir əldə edib.

## İstinadlar
Bill Dük

**Bill Dük** () — 26 fevral 1943-cü ildə Poukipzi şəhərində (Nyu-York ştatı, ABŞ) anadan olub. Etel Luis və Uilyam Henri Dük (böyük) ailəsində anadan olub. Datçess Kommuniti kollecində aktyorluq və yazıçılıq üzrə təhsil alıb. Daha sonra aktyor sənətinin incəliklərini Boston Universitetində, ardınca Nyu-Yorkun Universiteti nəzdində Tiş ali məktəbində və Amerika Kino-İncəsənət İnstitutunda mənimsəyib.

Xarizmatik xarici görünüş və ədaya malik aktyoru, rejissorlar başlıca olaraq döyüş filmlərinə çəkib. Çəkildiyi lentlərdə daha çox mənfi obrazlar yaradıb. 80-ci illərdə ABŞ teleməkanında bir sıra səs-küylü seriallara, o cümlədən "Hill-Strit blüzü" və "Mayami Polisi" seriallarına rejissorluq edib.

Kinoda aktyor debütü 1976-cı ildə baş tutub. "Avtoyuyucu" adlı filmdə radikal müsəlman inqilabçı Əbdül Məhəmməd Əkbər roluna çəkilib. 1980-ci ildə "Amerikalı jiqolo" melodramında homoseksual sutenyor rolunu oynayıb. Yekəpər afroamerikalı aktyorun boyu 194 sm-dir. Kinoda onu məşhur edən rollar "Kommando", "Yırtıcı" və "Motor ləqəbli Cekson" filmlərində oynadığı rollar sayılır.
Qara qırğı (film, 2001)

**Qara qırğı** (orijinal adı: Black Hawk Down) — 2001-ci ildə Ridli Skott tərəfindən çəkilmiş bir döyüş filmi. Mark Boudenin yazdığı Black Hawk Down: A Story of Modern War () kitabına əsaslanır. 2001-ci ildə Səs və fantastika üzrə Akademiya Mükafatını almışdır. Cerri Brukheymerin Ridli Skott ilə bərabər prodüseri olduğu film müharibə və qəhrəmanlıqdan bəhs edir. 1993-cü ildə Birləşmiş Millətlərin Sülhməramlı Qüvvələri Somaliyə bir neçə Amerika əsgəri göndərdi. Əməliyyat səhv gedir və tələyə düşürlər. 18 saatlıq dəstək komandasını gözləmələri onlara çox şey öyrədir.

## Süjet xətti
1993-cü ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Somaliyə ərzaq dəstəyindən sonra gələn dəstəkləri adamları tərəfindən yığdıran Məhəmməd Farrah Aidid on minlərlə insanın ölümünə səbəb olmuşdur. Bu hadisəyə son qoymaq üçün xüsusi təlim keçmiş bir qrupun Aididin iki önəmli adamını şəhərin mərkəzindəki bir binada ələ keçirməsinə qərar verilir. Plana görə, şəhərə vertolyotla gedilməlidir. Bu iki nəfər binada yaxalanacaq və atışma olmadan geriyə qayıdılacaqdır. 45 dəqiqədə başa çatdırılması planlaşdırılan bu missiya, helikopterlərdən birinin vurulması ilə birdən -birə tərsinə çevrilir. Bundan sonra az sayda əsgər ilə minlərlə Somalili arasında 18 saat davam edəcək müharibə başlayır.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya
* 

## Xarici keçidlər

* 
*
Blackpink videoqrafiyası

2016-cı ildə YG Entertainment tərəfindən yaradılan Cənubi Koreyalı qız qrupu "Blackpink"-in videoqrafiyası aşağıda göstərilmişdir.
## Musiqi videoları

## Rəqs videoları

## DVD və Blu-ray (BD)

## İstinadlar
Bayantxevi

**Bayantxevi** Tiflis quberniyasının Qori qəzasında kənd adı. 

## Toponimkası
Bayantxevi -  Tiflis quberniyasının Qori qəzasında kənd adı. Azərbaycanda Bayan (Daşkəsən r-nu) və İranda çoxlu Bayan kənd adları ilə eynidir. Qədim türkmənşəli Bayan tayfasının adından və gürcücə xevi "dərə" sözündəndir.

## İstinadlar

## Xarici keçid
* lib.az/maps
Xan qəbiristanlığı (Bağçasaray)

**Xan qəbiristanlığı** - Bağçasarayda yerləşən, Krım tatar Xan sarayının qəbiristanlığı. Burada 9 Krım xanı və onların 45 ailə üzvü dəfn edilib. Qəbiristanlığın ərazisində iki türbə də mövcuddur.

## Haqqında
Krım tatar Xan sarayının qəbiristanlığı Böyük məscidin cənubunda yerləşir. Bu qəbiristanlıqda 9 Krım xanı və onların 45 ailə üzvü dəfn edilib. Bundan başqa burada XVI əsrə aid içərisində 6 məzar olan I Dövlət Gərayın türbəsi, XVII əsrə aid içərisində 9 məzar olan III İslam Gərayın türbəsi və içərisində II Məngli Gərayın məzarı olan rotunda yerləşir. Hər türbənin daxilində və cığırlar boyunca mərmərdən və ya əhəngdaşından yonulmuş qəbirüstü abidələr yerləşir. Türbələrin kənarında salamat qalmış baş daşları ilə yanaşı bir qismi salamat qalmış məzar daşları da mövcuddur. Onların ümumi sayı 98 ədəddir. Uzun illər boyunca bəzi qəbirlər itib ya da məzar daşları dağılıb. Baş daşlarının bəzilərinin üst hissəsi qadın və ya kişi papağı şəklində düzəldilib. Baş daşlarının üzərində olan epitafiyaların bəzilərində dünyasını dəyişmiş şəxs üçün duaların edilməsi və ya hər hansısa şeirlərdən hissələr qeyd edilib. 

### Dəfn olunan xanlar
Xan nəslinin tədqiqatçısı bioqraf Halim Gərayın məlumatına görə Xansarayda Krım xanlığının bu xanları dəfn ediliblər:
# I Dövlət Gəray - 1577 (abidə qorunmayıb)
# II Qazi Gəray - 1607 (abidə qorunmayıb)
# III İslam Gəray - 1654 (abidə qorunmayıb)
# IV Mehmed Gəray - 1674
# I Səlim Gəray - 1704
# II Məngli Gəray - 1739
# II Səlim Gəray - 1748
# Arslan Gəray - 1767
# Kırım Gəray - 1769

## Şəkilləri

Ханський палац 4.jpg|
CmentarzChanowMauzoleum Islama III Gireja.jpg|III İslam Gərayın məzarı
Бахчисарайский дворец 80.jpg|
CmentarzChanowRotundaMegli II Gireja2.jpg|II Məngli Gərayın məzarı
Могила Кирим Герая.jpg|Krım Gərayın məzarı
CmentarzChanow 7.jpg


## Həmçinin bax
* Əski türbə
* Hacı Gəray türbəsi
* II Mehmed Gəray türbəsi

## İstinadlar
Nukleoplazma

**Nukleoplazma** — Bir hüceyrənin sitoplazması kimi, nüvədə də karioplazma və ya kariolimfa və ya nüvə şirəsi olaraq da bilinən nukleoplazma var. Nukleoplazma bir növ protoplazmadır və ətrafı nüvə qabığıdır (nüvə membranı olaraq da bilinir). Nukleoplazmaya xromosomlar və nukleotidlər daxildir. Nukleotidlər (DNT replikasiyası kimi məqsədlər üçün lazımdır) və fermentlər (nüvədə baş verən hərəkətləri yönləndirən) kimi bir çox maddə nukleoplazmada həll olur. Nukleoplazmanın həll olunan maye hissəsinə nukleosol deyilir karioplazma nüvə şirəsi di. Karioplazmada xromatin ve nüvecikler , müxtəlif zülallar, fermentlər, amin turşuları, sərbəst nukleotidler olur.

*nüvəcik — dəyirmi və bərk cisimcik olub, membran quruluşuna malik deyil . Tərkibi ribosom RNT-si , DNT və zülallardan ibarətdir .*

*xromatin — DNT ve zülallardan təşkil olunmuşdur . Hüceyrənin bölünməsi zamani xromosomlara çevrilir .*

## Etimologiya
"Nukleoplazma" termini Edvard Van Beneden (1875) və "karioplazma" — Valter Fleminq tərəfindən təqdim edilmişdir.

## İstinadlar
Yerkrapa

**Yerkrapa Könüllülər İttifaqı** ( *«Yerkrapa» kamavorakan miutyun, YeKM*) və ya **Yerkrapa Müharibə İştirakçıarı İttifaqı** (Yerkrapa – *Yurd müdafiəçiləri*) — Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçıları tərəfindən yaradılmış Ermənistan qeyri-hökumət təşkilatı. Vazgen Sarkisyanın təşəbbüsü ilə yaradılmış təşkilatın tərkibi ilk növbədə 6 min erməni müharibə iştirakçısından ibarət idi. Yerkrapa böyük və nüfuzlu müharibə iştirakçıları qrupudur. Yerkrapa ittifaqı Birinci Qarabağ müharibəsində fəal iştirak etmişdi. Buna baxmayaraq, Sarkisyanın ölümündən sonra Yerkrapanın Ermənistan siyasətində təsiri azalmağa başlamışdır. Yerkrapa 5–30 min müharibə iştirakçısını öz təşkilatı altında cəmləşdirmişdi. Tomas de Vaala görə, 1994-cü ildən sonra Yerkrapa ölkənin ən güclü təşkilatına çevrilmişdir. Təşkilat Azərbaycan mətbuatında "terror təşkilatı" kimi də qiymətləndirilir.

## Hərbi əməliyyatlar
Yerkrapa Ermənistan ordusunun ehtiyat hissəsi rolunu daşıyır. Təşkilat 2016-cı il Aprel döyüşləri, eləcə də İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı cəbhə xəttinə minlərlə silahlı könüllü göndərmişdir.

## Siyasi fəaliyyət
Vazgen Sarkisyanın başçılıq etdiyi Yerkrapa parlament fraksiyası artıq 1998-ci ildə Ermənistan Milli Məclisinin ən böyük fraksiyasına çevrilmişdi (69 üzvdən ibarət idi). Fraksiya ittifaq üzvlərindən ibarət idi. 1998-ci ilin yayında fraksiya Ermənistan Respublikaçı Partiyası ilə birləşmişdir. Yerkrapa bir siyasi hərəkat olaraq artıq 2001-ci ildə nominal siyasi təsirini itirmişdir.

2008-ci ildə Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin o vaxtkı Baş Qərargah rəisi Seyran Ohanyanın rəhbərlik etdiyi bir qrup yüksək rütbəli hərbi xadim təşkilatın siyasətə qarışmasına etiraz etmişdir. Onlar 25 fevral 2008-ci ildə Yerkrapadan ayrılmışdır. Bu addım mübahisəli keçən 2008-ci il prezident seçkilərindən sonra keçirilən etiraz aksiyalarında sədr müavini Myasnik Malxasyan və bir neçə üzvün keçmiş prezident Levon Ter-Petrosyanı dəstəkləməsindən sonra atılmışdı. Yerkrapaın o vaxtkı sədri və müdafiə nazirinin müavini Manvel Qriqoryanın Ter-Petrosyanla da görüşdüyü, o cümlədən ona siyasi dəstək vəd etdiyi iddia edilmişdir.

2019-cu ildə Sasun Mikayelyan təşkilatın hakim partiyanın qanadı olaraq xidmət etməyəcəyini barədə israr etmişdir.

## Sədrlər
* Vazgen Sarkisyan (1994–1999)
* Manvel Qriqoryan (1999–2019)
* Sasun Mikayılyan (2019–)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Tatul Akopyan

**Tatul Aşıği Akopyan** (; ) — Ermənistan müxbiri və müstəqil siyasi analitiki.

## Həyatı
Tatul Akopyan 29 dekabr 1969-cu ildə, SSRİ respublikalarından olan Ermənistan SSR-nin şimal-şərqində, Azərbaycan SSR ilə sərhəd yaxınlığındakı Balakənd kəndində anadan oluşdur. O, İrəvan Dövlət Universitetində təhsil almış və 1995-ci ildə həmin universitetin Jurnalistika fakültəsindən məzun olmuşdur. Akopyan həmçinin, Gürcüstanın paytaxtı Tbilisi şəhərindəki Gürcüstan İctimaiyyətlə Əlaqələr İnstitutunun məzunudur.

## Karyerası
Akopyan əvvəllər "*Ankakhutyun*" (1991–1995), "''Yerkir''" (1998–2000), "*Azg*" (2000–2006), "*Aztag*" (2005–2016) və "*The Armenian Reporter*" (2008–2009) qəzetlərində müxbir, o cümlədən Ermənistan İctimai Radiosunun "*Radiolur*" xəbər proqramının regional məsələlər üzrə müşahidəçisi (2004–2008) kimi çalışmışdır. O, 2009-cu ildən 2021-ci ilin fevralına qədər müstəqil "Sivilitas fondu"nun (CivilNet) müxbiri və analitiki olaraq çalışmışdır.

Akopyan 2014-cü ildən İrəvanda yerləşən "ANİ Erməni Araşdırmaları Fondu"nun direktorudur. O, hal-hazırda Tbilisidə yerləşən "Aliq Media" erməni xəbər agentliyinin köşə yazarıdır.

## Şəxsi həyatı
Akopyan ailəlidir və iki oğlu var. O, erməni, rus, ingilis və ispan dillərində danışır.

## Əsərlər
* Կանաչ ու սև. արցախյան օրագիր [Yaşıl və qara: Qarabağ gündəliyi] (2008)
* Հայացք Արարատից. հայերը և թուրքերը [Ağrıdan görüntü: Ermənilər və türklər] (2012)
* Մահվան հովիտ․ 44-օրյա աղետ [Ölüm vadisi: 44 günlük fəlakət] (2021)

## İstinadlar
Andreas Umland

**Andreas Umland** () — Almaniya politoloqu, tarixçisi və rus dili tərcüməçisi. O, müasir Rusiya və Ukrayna tarixi üzrə ixtisaslaşmışdır.

## Həyatı
Andreas Umland 1967-ci ildə Almaniya Demokratik Respublikasının Yena şəhərində anadan olmuşdur. O, müasir Rusiya və Ukrayna tarixini, eləcə də rejim dəyişikliklərini araşdırır. Umland postsovet məkanında ultrasağ, bələdiyyə demərkəzsizləşdirilməsi, Avropa faşizmi, postkommunist ali təhsili, Şərqi Avropa geosiyasəti, Ukrayna və Rusiya millətçiliyi, Donbass və Krım münaqişələri, eləcə də Avropa İttifaqının qonşuluq və genişlənmə siyasətləri haqqında məqalələr dərc etmişdir. O, Kiyevdəki Ukrayna Gələcək İnstitutunun baş mütəxəssisi və Stokholmdakı İsveç Beynəlxalq Əlaqələr İnstitutunun elmi işçisidir. Umland Kiyevdə yaşayır və Kiyev-Mogilyov Akademiyası Milli Universitetində Siyasət üzrə dosent kimi dərs deyir. O, 2005–2014-cü illərdə Kiyev-Mogilyov Akademiyası və Yena Universiteti tərəfindən birgə idarə olunan Almaniya və Avropa Araşdırmaları üzrə yeni bir magistr proqramının yaradılmasında iştirak etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Scopus Author ID
* WorldCat Identity
* AcademicInfluence.com site
* AcademicTree site
* Amazon author site
* MeinProf.de site
* GoogleScholar site
* MicrosoftAcademic site 
* ResearchGate site
* Academia.edu site
Varlıq və Yoxluq

**Varlıq və Yoxluq.Fenomenoloji ontologiya təcrübəsi** () — filosof Jan-Pol Sartr tərəfindən 1943-cü ildə yazılmış kitab. Kitabın əsas məqsədi insanın varlığının onun mahiyyəti ilə bağlı olduğunu əsaslandırmaqdır. Sartrın "Genesis and Nothing" əsərini yazmaqda əsas vəzifəsi azad iradənin mövcud olduğunu göstərmək idi.

## Məzmunu
Girişdə Sartr həm əvvəlki fenomenoloqların (ilk növbədə Edmund Husserl və Martin Haydeqqer), həm də digər cərəyanların, idealizm, rasionalizm və empirizmin tənqidi ilə öz şüur, varlıq və fenomen nəzəriyyəsini tərtib etdi. Sartr hesab edir ki, müasir fəlsəfənin əsas uğurlarından biri fenomenologiyadır, çünki mövcud olanı "gizli" bir təbiətə (məsələn, Kantian noumenonuna) bənzəyən dualizm növlərini təkzib etdi, fenomenologiya "səhnə arxasında dünyanın" illüziyasını yox etdi. "

Fenomenin mahiyyətinin öyrənilməsinə əsaslanaraq, iki növ varlığın mahiyyətini, özündə olmaq və özü üçün olmaqdan bəhs edir. Öz-özünə olmaq, təxminən insan adlandırıla bilsə də, özü üçün olmaq şüurun varlığıdır.

## Həmçinin bax
* XX əsrin 100 kitabı (Le Monde)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Being and nothingness: an essay in phenomenological ontology'', By Jean-Paul Sartre, Citadel Press, 2001
* Class Lecture Notes on Sartre’s Being and Nothingness by Professor Spade at Indiana University.
* Dr. Bob Zunjic : SARTRE 's Being and Nothingness (Outline)
Kiçik xan məscidi

**Kiçik xan məscidi** və ya **Kiçik saray məscidi** — Bağçasarayda Krım xan sarayıda yerləşən XVI əsrə aid məscid.

## Haqqında
Kiçik xan məscidi XVI əsrdə bazilik sakral memarlıq ənənəsi ilə tikilib. Bu məscid Göz yaşı bulağının yanında yerləşir və xan ailəsi eləcə də yaxın yüksək çinli məmurların ibadəti üçün tikilib. Məscidin damında yaşıl dam plitələri qorunub saxlanıb. Bir vaxtlar bütün Xan sarayının binalarının damı bu yaşıl dam plitələri ilə üzlü olub. Hazırda isə Kiçik xan məscidi Xan sarayında həmin dam plitələrinin qorunduğu tək tikilidir. 1991-ci ildə aparılan bərpa işləri zamanı XVI əsrə aid freska hissələri tapılıb. Məscidin girişinin üzərində yazılıb:

## Həmçinin bax
* Böyük Cami
* Kökköz məscidi
* Böyük Xan məscidi
* Taxtalı məscid

## İstinadlar
Haşim əl-Ətasi

**Haşim əl-Ətasi** ( ; ) — 1936–1939, 1949–1951 və 1954–1955-ci illərdə Suriya Respublikasının Prezidenti.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Astara teleqülləsi

**Astara teleqülləsi** — Azərbaycanın cənub-şərqində, Astara şəhərində yerləşən televiziya qülləsi. Teleqüllə poladdan hazırlanmışdır və hündürlüyü 243.9 metrdir. Teleqüllə FM-radio və televiziya yayımının ötürülməsi məqsədilə, həm də mobil təkrarlayıcı kimi istifadə olunur.

Teleqüllənin özünün hündürlüyü 200, antenalar ilə birlikdə isə ümumi hündürlüyü 243.84 metrdir.

## İstinadlar
Suriya prezidentlərinin siyahısı

**Suriya prezidenti** — Suriya xalqı tərəfindən seçilmiş dövlət başçısı.

## [[Fransanın mandatı]]
### [[Suriya Federasiyası]] (1922–1925)
*Sübhi Bərəkat

### [[Suriya Dövləti (1925–1930)|Suriya Dövləti]] (1925–1930)
*Sübhi Bərəkat
*Fransua Pyer-Alip*
*Əhməd Nami
*Tacəddin Həsəni*
*Leon Solomyak*

### [[Suriya Respublikası (1930–1946)|Suriya Respublikası]] (1930–1946)
*Məhəmmədəli bəy əl-Abid
*Haşim əl-Ətasi
*Bəhic Xətib
*Xalid Əzm*
*Tacəddin Həsəni
*Cəmil Ülşi*
*Əta Əyyubi
*Şükri əl-Qüvvətli

## [[Suriya Respublikası (1946–1958)|Suriya Respublikası]] (1946–1958)
*Şükri əl-Qüvvətli
*Hüsnü Zəim
*Sami Hinnavi*
*Haşim əl-Ətasi
*Ədib Şişəkli
*Fövzi Silu
*Ədib Şişəkli
*Məmun Küzbəri*
*Haşim əl-Ətasi
*Şükri əl-Qüvvətli

## [[Birləşmiş Ərəb Respublikası]] (1958–1961)
*Cəmal Əbdünnasir

## [[Suriya Ərəb Respublikası]] (1961-ci ildən)
*Məmun Küzbəri*
*İzzət Nüss*
*Nazim Qüdsi
*Lüəyy əl-Ətasi
*Əmin Hafiz
*Nurəddin əl-Ətasi
*Əhməd Xətib*
*Hafiz Əsəd
*Əbdülhəlim Xəddam*
*Bəşşar əl-Əsəd
Interlingue

**Interlingue**, 1922-ci ildə nəşr olunan beynəlxalq bir köməkçi dildir. Yaradıcısı Edgar de Wahl, həm qrammatik nizamlılığı, həm də təbii xarakterini maksimum dərəcədə əldə etmək üçün hazırlamışdır. Sözlük müxtəlif dillərdən əvvəlcədən mövcud olan sözlərə və tanınmış prefiks və şəkilçilərdən istifadə edərək törəmə sistemə əsaslanır.

## Ədəbiyyat
"Qərbi" dəki əsas ədəbi mətnlər Cosmoglotta -da ortaya çıxdı. İnterlingue dilində nəşr olunan həm orijinal, həm də tərcümə əsərləri də var idi. Digər mətnlər Helvetia jurnalında çıxdı, lakin bunlar daha az yayılmışdı. *Micri chrestomathie*, 1933-cü ildə nəşr olunan Jaroslav Podobský, H. Pášma və Jan Kajšın mətnlərindən ibarət bir tərcümə əsərinin nümunəsidir.

Ayrı kitablar şəklində nəşr olunan bəzi orijinal mətnlər bunlardır:
* *Krasina, raconta del subterrania del Moravian carst*, 1938-ci ildə Jan Amos Kajš tərəfindən nəşr edilmişdir.
* *Li astres del Verne*, həm 1935-ci ildə, həm də 1947-ci ildə nəşr olunan Jaroslav Podobskinin orijinal şeirlər toplusudur.
* *Li sercha in li castelle Dewahl e altri racontas*, 2021-ci ildə Vicente Costalago tərəfindən yazılıb nəşr edilmişdir.

## İstinadlar
Bəhicə

**Bəhicə** () — ərəb mənşəli ad.

* Bəhicə Qadınəfəndi — 34. Osmanlı sultanı II Əbdülhəmidin on ikinci xanımı.
* Bəhicə Sultan — 31. Osmanlı padşahı Sultan Əbdülməcidin qızlarındandır.
Azadoğlu

**Azadoğlu** – Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasının Məhərrəmkənd rayonunda yerləşən kənd. Eyni adlı kənd inzibati vahidliyini əmələ gətirir.
## Coğrafi mövqe
Kənd rayon mərkəzi olan Məhərrəmkənddən 25&nbsp;km şimal-şərqdə, Kiçik Samur çayının sol sahilində yerləşir. 
## Tarix
2010-ci il məlumatına görə kənddə 1,697 nəfər yaşayır. Əhalisnin əksəriyyəti ləzgilərdir. Kənddə 28 küçə vardır.
## Toponim
Azadoğlu toponimi fars dilindən "Azad" (sərbəst) və azərbaycan dilindən olan "oğlu" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir.

## Əhali
1915-ci il Qafqaz təqvimində 112 nəfərlik kəndin əhalisi "Tatarlar", yəni azərbaycanlılar olaraq göstərilir. 
## İstinadlar
Kinandromorfizm

thumb|200 px|() kəpənəyinin mozaik kinandromorfu.
[thumb|200px|[Turpəng kəpənəyinin () bilateral kinandromorfu.]]

**Kinandromorfizm** ( — qadın + ,  — kişi +  — görünüş, forma) — canlıların görünüşündə həm kişi, həm də qadın xüsusiyyətlərini birlikdə göstərən orqanizmlər. Orqanizmin bədəninin bir hissəsi kişidir, digər hissəsi isə qadın fərdinə bənzəyir. Sadə dillə desək, ginandromorf qismən kişi və qismən qadın məxluqdur və bu iki bədən hissəsi fiziki cəhətdən çox asanlıqla fərqlənir. Kinandromorf canlıları təbiətdə çox nadirdir. Kinandromorf xüsusiyyətlərinə kəpənəklər, güvə, xərçəng və xərçəngkimilərdə, quş növləri və bəzi digər böcək növlərin də rast gəlinir. Kinandromorfizm məməlilərdə görülmür.

Kinandromorfizm orqanizmin anomaliyalı inkişafıdır. Eyni bir orqanizmdə bədənin ayrı-ayrı böyük hissələrində həm erkək, həm də dişi fərdə aid genotip və əlamətlər formalaşır. Kinandromorfizm yumurtahüceyrənin yetişmə prosesində cinsiyyət xromosomlarının düzgün olmayan paylanmasının nəticəsində yaranır. Yumurtahüceyrənin yetişməsi, mayalanması və ziqotun bölünməsi proseslərinin pozulması bütövlükdə kinandromorfizmin inkişafına səbəb olur. Kinandromorflara çox nadir hallarda  rast gəlinir, lakin onlar mövcuddur. Kinandromorfizm hadisəsi – cinsi dimorfizm yaxşı inkişaf etmiş növlər arasında çox aydın şəkildən görünür. Kinandromorfların müxtəlif tipləri məlumdur: lateral, ön-arxa və mozaik.

* Lateral kinandromorfizm zamanı bədənin uzunuluğu boyunca sağ yarım hissəsi dişi cinsin, sol yarım hissəsi isə erkək cinsin əlamətlərinə malikdir. Bu, yalnız xarici əlamətləri deyil, cinsiyyət orqanlarını da əhatə edir.
*  
* Ön-arxa kinandromorfizm zamanı bədənin ön hissəsi erkək, arxa hissəsi isə dişi fərdin əlamətlərinə malikdir. Kinandromorfizmin bu tipində müxtəlif cinslərə aid əlamətlərin birinciyə nisbətən tam əksinə yerləşməsi də mümkündür.
* 
* Mozaik kinandromorfizm zamanı isə bədənin çox hissəsi bir cinsin əlamətlərini daşıyır, az bir hissəsində isə əks cinsin əlamətləri vardır.
 

Morpho didius gynandromorphe GLAM muséum Lille 2016.JPG|() Kinandromorf (bədənin sol yarısı dişidir).
Ornithoptera gynandromorphe GLAM muséum Lille 2016.JPG|() bilateral kinandromorf (bədənin sol yarısı dişidir, sağ erkək).
Goliathus cacicus gynandromorphe GLAM muséum Lille 2016.JPG|() bilateral kinandromorf (bədənin sol yarısı dişidir, sağ erkək).


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* DERGİ - Yarı erkek yarı dişi hayvanlar.
* Ginandromorfizm Nedir? - Yarısı erkek yarı dişi görünümlü canlılar.
Yusif Əzmə

**Yusuf əl-Əzmə** (, ; ) — Suriya hərbi xadimi. Meysəlun döyüşündə həlak olmuşdur. Əslən Suriya türkmanlarındandır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ektoplazma

**Ektoplazma** — Ektoplazma (ekzoplazma) (qədim yunan sözlərindən ἐκτός (èktòs): xaricində və πλάσμα: plazma, hərfi mənası: forması olan) hüceyrə sitoplazmasının dənəvər olmayan xarici hissəsidir, endoplazma isə çox vaxt dənəvər olan daxili təbəqəsidir . Aydındır və qoruyur, həm də hüceyrədəki komponentləri daşıyır.  Üstəlik, ektoplazmada çox miqdarda aktin filamentləri meydana gəlir ki, bu da hüceyrə membranı üçün elastik dayaq yaradır. 
Aktin və miozin mikrofilamentlərindən ibarətdir.

## İstinadlar