open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Avraam müqavilələri

**Avraam müqavilələri** və ya **Abraham müqavilələri** () və ya **İbrahim sazişləri** — 2020–2021-ci illərdə İsrail dövləti və bir sıra ərəb dövlətləri (ilk növbədə BƏƏ və Bəhreyn) arasında, münasibətlərin normallaşdırılması üçün imzalanmış müqavilələr. Müqavilələrin adı, inancı bütün tövhidi dinlərdə — İudaizm, Xristianlıq, İslam — əksini tapan ilk patriarx (peyğəmbər) İbrahimin (Avraamın) adı ilə əlaqəlidir.

2020-ci ilin avqust və sentyabrında elan olunmuş saziş, 2020-ci il 20 sentyabr tarixində Donald Trampın prezidentliyi dövründə ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə Vaşinqtonda imzalanmışdır.

BƏƏ və Bəhreyn, 1994-cü ildə İsraili dövlət kimi tanıyan İordaniyadan sonra ilk ərəb dövlətləri olmuşlar. Sonrakı aylarda Sudan və Mərakeş də İsrail ilə münsibətlərinin normallaşması üçün razılaşmışlar. Hərçənd, 2024-cü ilin vəziyyətinə görə Sudan tərəfindən saziş ratifikasiya olunmamış qalmışdı. 2025-ci ilin iyulunda, xəbər verildiyi kimi Trampın ikinci adminstrasiyası sazişi, bura Suriya, Livan və Səudiyyə Ərəbistanını daxil etməklə genişləndirməyə çalışır. 2025-ci ilin noyabrında isə elan olundu ki, Qazaxstan bu sazişə qoşulmağa razı olub. 22025-ci ilin dekabrında B.Netanyahu öz şəxsi təşəbbüsü ilə, İsrail Somalilendi müstəqil dövlət kimi tanıdıqdan və Somalilend sazişə qoşulmağa razılıq verdikdən sonra  sazişin təsir dairəsini genişləndirdi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Kemp-Devid sazişi
* Ərəb-İsrail müharibəsi (1948)
* Süveyş böhranı (1956)
* İran-İsrail proksi münaqişəsi
* İran-Səudiyyə Ərəbistanı proksi münaqişəsi
* İsrail-İordaniya sülh müqaviləsi (1994)
İbrahim ən-Nəxai

**Əbu İmran İbrahim ibn Yəzid ibn Qeys ən-Nəxai** (; ) — mühəddis və fəqih. Tabiun nəslindəndir.

## Bioqrafiyası
670-ci ildə Kufədə anadan olmuşdur. 658 və ya 666-cı ildə doğulduğu iddia edilir. Əslən Yəmənin Məzhic qəbiləsinin Nəxa qoluna mənsubdur. Aişə, Ənəs ibn Malik, Əlqamə, Məsruq və əl-Əsvəddən elm almışdır. Həmmad ibn Əbu Süleyman, Səmmak ibn Hərb, əl-Həkəm ibn Üteybə, İbn Əvn və əl-Əməş kimi məşhur alimlər onun tələbələrindəndir. Məşhur "əl-Müdəvvənə" əsərində, Əbu Yusif və Məhəmməd ibn əl-Həsənin əsərlərində, Əbu Nuaymın "Hilyətül-Övliya" əsərində onun bir sıra görüşlərinə yer verilmişdir. Yaşadığı dövrdə Kufədə siyasi və hərbi hərci-mərclik höküm sürmüşdür. Kufə bu dövrdə siyasi rəqiblər arasında tez-tez əl dəyişdirirdi. Belə ki, Kufəni ələ keçirən Muxtar ona vəzifə təklif etmiş, lakin Nəxai xəstəliyi bəhanə edərək bundan boyun qaçırmışdır. Əməvilərlə arası yaxşı olmamış, Əməvilərə qarşı qiyam qaldıran İbni-Əşası dəstəkləmiş, Həccaca lənət oxutdurmuşdur. Həbs edilmə əmri verilmiş, lakin onu həbs etməyə gələnlərin dostu çıxması sayəsində həbs edilməkdən qurtulmuşdur. 714-cü ilin sentyabr-oktyabr aylarında vəfat etmişdir. Cənazə namazının bir-neçə nəfərlə gizlincə qılınması onun Əməvilərlə ədavətini ömrünün axırına qədər davam etdiyini sübut edir.

## Hədis elmindəki yeri
Nəxai, hədis elmində bütün alimlər tərəfindən "siqa" olaraq qəbul edilən nadir alimlərdəndir. Əməş (yaxud Mənsur) – İbrahim – Əlqamə – İbn Məsud sənədi mühaddislərə görə ən səhih isnadlardan biridir. Nəxainin rəvayət etdiyi hədislərdən bir qisminə "*[[Kütübi-sittə|Kütubi-Sittə]]"*də yer verilmişdir.

## İstinadlar
Ruslan Nurullayev

**Ruslan Nurullayev** (11 avqust 2004, Kazan) — Azərbaycanı təmsil edən yunan-roma güləşçi.

## Həyatı
Ruslan Nurullayev 11 avqust 2004-cü ildə Rusiyanın Kazan şəhərində anadan olub. 2014-cü ildə güləşlə məşğul olmağa başlayıb. İqdam Ələkbərovun rəhbərliyi altında məşq edir, Gömrükçü İdman Klubunda çıxış edir. Azərbaycan İdman Akademiyasında təhsil alıb.

## Karyerası
Ruslan Nurullayev beynəlxalq səviyyədə birinci uğurlarına 2021-ci ildə imza atdı. İyunda Bolqarıstanda yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatını, iyulda isə Macarıstanda yeniyetmələr arasında Dünya Çempionatını bürünc medallarla başa vurdu.

Nurullayev 2021 və 2022-ci illərdə ardıcıl 2 dəfə Azərbaycan Çempionatlarının final görüşlərində təcrübəli güləşçi Ülvü Qənizadəyə məğlub olaraq turnirin gümüş medallarına sahib oldu. 2023 və 2024-cü illərdə isə Ruslan Nurullayev Azərbaycan Çempionatlarının qalibi oldu.

2023-cü ilin iyununda Nurullayev İspaniyada baş tutan 20 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq turnirin qalibi oldu. Avqustda İordaniyada U20 Dünya Çempionatında uğursuz çıxış etsə də (16-cı pillə) noyabrda Albaniyanın Tirana şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasında Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib oldu.

2024-cü il də Ruslan Nurullayev üçün uğurlu oldu. Əvvəlcə mayda Azərbaycanda baş tutan U23 Avropa Çempionatının, daha sonra isə iyunda Serbiyada baş tutan U20 Dünya Çempionatının bürünc medallarına sahib olan Nurullayev sentyabrda Pontevedra şəhərində İspaniya U20 Dünya Çempionatını da bürünc medalla başa vurdu.

2025-ci ildə yunan-roma güləşi üzrə Azərbaycan yığmasının əsas heyətinə cəlb olundu və həmin ilin fevralında Xorvatiyada Zagreb Open beynəlxalq turnirinin bürünc medalına sahib oldu. Martda isə o, Tirana şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq turnirin qalibi oldu.

## İstinadlar
Amir əş-Şəbi

**Əş-Şəbi** () və ya **Əbu Əmr Amir ibn Şurahil əl-Həmədani əl-Kufi** () — Tabiun nəsli mühəddislərindən biri.

## Bioqrafiyası
Xəlifə Ömərin xilafəti illərində - 641-ci ildə Kufədə anadan olmuşdur. Əslən yəmənli olan Himyəri sülaləsinə mənsubdur. Əli, Aişə, İmran ibn Husayn, Cərir ibn Abdullah, Əbu Hüreyrə, İbn Abbas, Abdullah ibn Ömər, Ədiyy ibn Hatim, Muğirə ibn Şöbə və s. səhabələrdən dərs almışdır. İsmayıl ibn Xalid əl-Əşəs, Davud ibn Əbu Hind, Zəkəriyya ibn Əbu Zaidə, əl-Əməş, Əbu Hənifə, İbn Əvn, Yunus ibn Əbu İshaq kimi görkəmli alimlərin müəllimi olmuşdur. Əbu Hənifənin elmə yönəlməsində xüsusi rolu olmuş, onun ən böyük ustadlarındandır. Çox güclü hafizəyə sahib olmuşdur. Beş yüzə yaxın səhabə ilə görüşmüşdür. Hələ səhabələrin dövründə onun Kufədə böyük bir elm məclisi var idi. Demək olar ki, bütün İslam ölkələrinin elm mərkəzlərində olmuşdur. Asim əl-Əhvəl onun haqqında belə demişdir: *"Kufə, Bəsrə və Hicaz əhlinin elmlərini ondan yaxşı bilən biri ilə qarşılaşmamışam."*O, Əməvilərə qarşı üsyan qaldırmış İbni Əşası dəstəkləmiş alimlərdəndir, lakin İbni Əşas Əməvilərə məğlub olduqdan sonra  pis vəziyyətdə qalmışdır. Doqquz ay gizlənmək məcburiyyətində qalan Şəbi, Həccac tərəfindən həbs edilmişdir. Həbs edilən Şəbi, Həccacın onun üslubuna və elminə valeh olması səbəbi ilə azadlığa buraxılmışdır. Mühəddis, münəkkid və müttəqi bir alim olan Şəbi, 744-cü ildə Kufədə vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Maqomed-Başir Xaniyev

**Maqomed-Başir Xaniyev** (25 aprel 2002, Sunja rayonu) — Azərbaycanı təmsil edən sərbəst güləşçi.

## Həyatı
Maqomed-Başir Xaniyev 25 aprel 2002-ci ildə Rusiyanın İnquşetiya dövlətinin Sunja rayonunda anadan olub. 2008-ci ildən güləşlə məşğul olmağa başlayıb. Zəlimxan Hüseynovun rəhbərliyi altında məşq edir.

## Karyerası
Maqomed-Başir Xaniyev Rusiya və Dağıstan miqyaslı bir sıra turnirlərdə uğurlara imza atdıqdan sonra 2022-ci ilin fevralında Azərbaycan Çempionatına dəvət edildi. Həmin turnirin qalibi olduqdan sonra o, 2023-cü ildə Azərbaycan Güləş Federasiyası (AGF) tərəfindən sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının heyətinə dəvət edildi.

Xaniyev 2023-cü ilin martında Buxarest şəhərində (Rumıniya) baş tutan 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq turnirin qalibi oldu. Həmin ilin iyununda İstanbulda Yaşar Doğunun xatirəsinə həsr olunmuş beynəlxalq turnirində qızıl, iyulda isə Varşavada Poland Open beynəlxalq turnirində gümüş medala sahib oldu. Sentyabrda Belqrad şəhərində (Serbiya) baş tutan Dünya Çempionatında mübarizə aparacaq sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının heyətinə cəlb edildi. Debüt Dünya Çempionatını o, 12-ci pillədə başa vurdu. Xaniyev 2023 və 2024-cü illərdə Azərbaycan Çempionatlarının bürünc medallarına sahib oldu.

2024-cü ilə Antalyada Yaşar Doğunun xatirəsinə həsr olunmuş beynəlxalq turniri beşinci pillədə tamamlamaqla başlayan Xaniyev həmin il Albaniyanın Tirana şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasında Dünya Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq turnirin qalibi oldu.

## İstinadlar
Tadamiçi Kuribayaşi

Yaponiya İmperator Ordusunun generalı, diplomat və Yaponiya İmperator Ordusu Baş Qərargahının komandiri idi. O, İvo Jima döyüşündə Yapon qarnizonunun komandiri olması ilə məşhurdur.

Hələ döyüşdən əvvəl general Kuribayaşi öz adamlarının çətinliklərini bölüşməkdə israr edirdi. O, həmçinin banzai ittihamlarına icazə verməkdən imtina etdi, bunu öz adamlarının həyatını lazımsız itki kimi qiymətləndirdi. Amerika Birləşmiş Ştatlarının Dəniz Piyadaları İvo Jimanı beş günə tutacağını gözləyirdi, lakin Kuribayaşi və adamları 36 gün dözdülər. Ehtimal olunur ki, Kuribayaşi gecə saatlarında Amerika qoşunlarına hücum zamanı əsgərlərini idarə edərkən döyüş zamanı öldürülüb, lakin onun cəsədi ABŞ ordusu tərəfindən heç vaxt müəyyən edilməyib. ABŞ Dəniz Piyadaları Korpusunun generalı Holland Smith Kuribayaşi haqqında dedi ki, "Sakit Okeandakı bütün düşmənlərimiz arasında Kuribayaşi ən şübhəlisi idi".

## İstinadlar
Ruslan Abdullayev (güləşçi)

**Ruslan Abdullayev** (3 dekabr 2004, Cəlilabad) — Azərbaycanı təmsil edən sərbəst güləşçi.

## Həyatı
Ruslan Abdullayev 3 dekabr 2004-cü ildə Cəlilabad şəhərində anadan olub. 2014-cü ildə güləşlə məşğul olmağa başlayıb. Təbriz Rüstəmovun rəhbərliyi altında məşq edir, 5 nömrəli UGİM-də çıxış edir. Azərbaycan İdman Akademiyasında təhsil alıb.

## Karyerası
Ruslan Abdullayev 2023-cü ildə yeniyetmələr arasında Azərbaycan Çempionatının qalibi oldu. Abdullayev həmin il həm də beynəlxalq səviyyədə birinci uğuruna imza atdı. O, 2023-cü ilin iyunda İspaniyada baş tutan 20 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq turnirin qalibi oldu. Avqustda isə Abdullayev İordaniyada baş tutan U20 Dünya Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu. Həmin il o, həm də Azərbaycana Çempionatının final görüşündə Nürəddin Novruzova məğlub olaraq gümüş medala sahib oldu.

2024-cü ildə Ruslan Abdullayev Albaniyanın Tirana şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasında Dünya Çempionatının final görüşündə məğlub olaraq turniri gümüş medalla başa vurdu.

## İstinadlar
Aleksey Şubin

**Aleksey Şubin** (; ) — ukraynalı sabiq futbolçu

## Həyatı
Futbol karyerasına 21 oktyabr 1992-ci ildə Ukrayna Kubokunun 1/16 finalında "Şaxtyor" da başlayıb. 2004-cü ildə Çerniqov şəhərinin "Desna" komandasına keçid edib. Rusiya–Ukrayna müharibəsi çərçivəsində Ukrayna ordusuna qoşulub. Xarkov vilayətinin Liptsı yaşayış məntəqəsi yaxınlığında döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən həyatını itirib. Vəfatı 7 mart 2025-ci ildə açıqlanıb.

## İstinadlar
Ali Tsokayev

**Ali Tsokayev** () – Azərbaycanı təmsil edən sərbəst güləşçi.

## Həyatı
Ali Tsokayev 10 aprel 2003-cü ildə Rusiyanın İnquşetiya dövlətində anadan olub. 2013-cü ildə güləşlə məşğul olmağa başlayıb. Zəlimxan Hüseynovun rəhbərliyi altında məşq edir. İnquşetiya Dövlət Universitetində təhsil alıb.

## Karyerası
Ali Tsokayev Rusiya və Dağıstan miqyaslı bir sıra turnirlərdə uğurlara imza atdıqdan sonra 2023-cü ildə Azərbaycan Güləş Federasiyası (AGF) tərəfindən osərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının heyətinə dəvət edildi.

Ali Tsokayev həmin ilin avqustunda İordaniyanın Amman şəhərində baş tutan 20 yaşlılar arasında Dünya Çempionatını bürünc medala başa vurdu. Həmin il o, həm də Azərbaycan Çempionatının final görüşündə məğlub olaraq turniri gümüş medalla başa vurdu.

2024-cü ilin mayında Tsokayev Azərbaycanda baş tutan 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında final görüşündə məğlub olaraq turnirin gümüş medalına sahib oldu. Həmin ilin U23 Dünya Çempionatında isə o, uğursuz çıxış etdi və turniri onuncu pillədə başa vurdu.

2026-cı il mart ayında Serbiyanın Zrenyanin şəhərində təşkil olunan güləş üzrə U-23 Avropa çempionatında yarımfinala vəziqə qazanıb.

## Nəticələri

## İstinadlar
Murad Əhmədiyev

**Murad Əhmədiyev** () — Azərbaycanı təmsil edən yunan-Roma güləşçisi.

1 mart 2026-cı il tarixinə olan məlumata görə, 320 xal göstəricisi ilə Azərbaycan idmançılarının reytinqində altıncı yeri tutur.

## Həyatı
Murad Əhmədiyev 6 sentyabr 2001-ci ildə Balakən rayonunda anadan olub. 2011-ci ildə güləşlə məşğul olmağa başlayıb. Səməd Çöpsiyevin rəhbərliyi altında məşq edir, Neftçi İdman Klubunda çıxış edir. Azərbaycan İdman Akademiyasında təhsil alıb.

## Karyerası
Murad Əhmədiyevin beynəlxalq turnirlərdə debütü 2021-ci ilə təsadüf edib. Həmin il o, Dortmund şəhərində (Almaniya) baş tutan gənclər arasında Avropa Çempionatında və Ufa şəhərində (Rusiya) baş tutan gənclər arasında Dünya Çempionatında mübarizə apardı və müvafiq olaraq turnirləri 17-ci və 20-ci pillələrdə tamamladı. Həmin il o, Azərbaycan Çempionatını bürünc medalla başa vurdu. 2022-ci ildə isə Əhmədiyev özünü sərbəst güləş növündə sınadı və Azərbaycan Çempionatının final görüşündə məğlub olaraq turnirin gümüş medalına sahib oldu..

2023-cü ilin martında Əhmədiyev Rumıniyanın Buxarest şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq turnirin qalibi oldu. Həmin il o, həm də Albaniyanın Tirana şəhərində U23 Dünya Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu. Əhmədiyev 2023 və 2024-cü illərdə ardıcılı olaraq 2 dəfə Azərbaycan Çempionatlarının qalibi oldu.

Murad Əhmədiyev 2024-cü ildə yunan-rona güləşi üzrə Azərbaycan yığmasının əsas heyətinə cəlb edildi. Yanvarda o, Xorvatiyada Zagreb Open beynəlxalq turnirini beşinci pillədə tamamladı. Fevralda isə Əhmədiyev Rumıniyanın Buxarest şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında debüt etdi və turniri 17-ci pillədə başa vurdu. Həmin ilin aprel və may aylarında müvafiq olaraq Avropa və Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirlərində çıxış etsə də, olimpiya lisenziyasına sahib ola bilmədi. Həmin ilin mayında isə Murad Əhmədiyev Azərbaycanda baş tutan 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında bürünc medalın sahibi oldu. Noyabrda isə o, Albaniyada U23 Dünya Çempionatını onuncu pillədə tamamladı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Murad Əhmədiyev ''Beynəlxalq Güləş Federasiyasının'' saytında
Bloom (Larkin Poe albomu)

**Bloom** — ABŞ rok qrupu -nun səkkizinci studiya albomu. 24 yanvar 2025-ci ildə "Tricki-Woo" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Surgery and Pleasure

***Surgery and Pleasure*** — ABŞ indi-rok qrupu -ın altıncı studiya albomu. 7 mart 2025-ci ildə buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Around the Fur

***Around the Fur*** — ABŞ alternativ metal qrupu Deftones-un ikinci studiya albomu. 28 oktyabr 1997-ci ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Mikio Aoki

**Mikio Aoki** () – 1999-2000-ci illərdə Nazirlər Kabinetinin Baş Katibi vəzifəsində çalışmış və Keyzo Obuçinin komasından sonra qısa müddətə baş nazir vəzifəsini icra edən yapon siyasətçisi idi. Liberal Demokrat Partiyasının (LDP) üzvü olan o, eyni zamanda Şura Palatasında LDP-nin sədri vəzifəsini də icra edib.

## İstinadlar
Masayoşi İto

**Masayoşi İto** () – yapon siyasi xadimi idi. O, 1980-ci ildə Masayoshi Ohiranın qəfil ölümündən sonra Yaponiya Baş naziri vəzifəsini icra edirdi. Daha sonra o, 1980-1981-ci illərdə Yaponiyanın xarici işlər naziri vəzifəsində çalışıb.

## İstinadlar
Time 'n' Place

***Time 'n' Place*** — Britaniya indi-pop qrupu -nun ikinci studiya albomu. 1 oktyabr 2018-ci ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Stories from the City, Stories from the Sea

***Stories from the City, Stories from the Sea*** — İngiltərə musiqiçisi Pi Cey Harvinin beçinci studiya albomu. 23 oktyabr 2000-ci ildə "Island Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Eupatorium truncatum

*  — Eupatorium perfoliatum bitki növünün sinonimi.
*  — Eupatorium sessilifolium bitki növünün sinonimi.
Viviania

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qaradöş pufayaq

**Qaradöş pufayaq** (**Eriocnemis nigrivestis**) - İspan dilində "zamarrito pechinegro" adı ilə tanınan, Ekvadora endemik olan bir kolibri növü. Növ "Nəsli kəsilməkdə" (Endangered) statusuna malikdir və təxminən 100–150 fərd qalıb.

## Təsviri

Növün uzunluğu 8–9 sm-dir. Cinsi dimorfizm mövcuddur: erkək fərdin üst və alt hissələri qara, quyruq örtükləri tünd mavi, boğazı və quyruqaltı örtükləri bənövşəyi-mavi rəngdədir. Dişi fərd isə üstdən tunc-yaşıl, sağrı və quyruq üstü örtükləri mavi-yaşıl, alt hissələri qızılı-yaşıl, çənəsi isə açıq mavi rəngdədir. Hər iki cinsin dimdiyi düz və qara, quyruğu çəngəlşəkilli, ayaqları isə ağ "puf" şəklindədir, bu da növün ümumi adının mənbəyidir.

Cavan fərdlər də yetkinlər kimi cinsi dimorfizm göstərir, lakin rəngləri daha solğundur və dimdiyin alt hissəsi qırmızı-narıncı rəngdədir.

Növün xarakterik səsi yoxdur, ümumiyyətlə çox sakitdir, lakin uçarkən monoton və metalik "tsit tsit tsit" səsi çıxara bilər. Cavan fərdlər yemək istəyərkən yüksək tonlu cığırma səsi çıxarır. Juveniles emit a high-pitched chirp when begging for food.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qaradöş meşə bildirçini

**Qaradöş meşə bildirçini** (**Odontophorus leucolaemus**) — "Odontophoridae" fəsiləsinə aid quş növü. Kosta-Rika və Panamada rast gəlinir. Təbii yaşayış yeri subtropik və ya tropik rütubətli dağ meşələridir.

## Təsvir
Qaradöş meşə bildirçini orta ölçülü "Yeni Dünya" bildirçini növüdür, uzunluğu 22–25.5 sm, dişilərin orta çəkisi 286 qram, erkəklərin isə 300 qramdır. Erkəklər dişilərdən daha böyük olsa da, cinsi dimorfizm yoxdur və görünüşlə fərqləndirmək mümkün deyil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Laçın Vəliyev

**Laçın Vəliyev** (4 fevral 2002, Göyçay rayonu) — Azərbaycanı təmsil edən yunan-roma güləşçi.

## Həyatı
Laçın Vəliyev 4 fevral 2002-ci ildə Göyçay rayonunda anadan olub. 2013-cü ildə güləşlə məşğul olmağa başlayıb. Kamran Baxışovun rəhbərliyi altında məşq edir, Daxili İşlər Nazirinin İdman Cəmiyyətində çıxış edir. Azərbaycan İdman Akademiyasında təhsil alıb.

## Karyerası
Laçın Vəliyevin beynəlxalq səviyyədə debütü 2017-ci ilin sentyabrına təsadüf edib. Həmin il o, Yunanıstanın Afina şəhərində baş tutan yeniyetmələr arasında Dünya Çempionatını 12-ci pillədə başa vurdu.

2018-ci ildə isə Vəliyev artıq birinci uğuruna imza atdı. Mayda o, yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Həmin ilin iyulunda isə Zaqreb şəhərində (Xorvatiya) yeniyetmələr arasında Dünya Çempionatını onuncu pillədə tamamladı.

Laçın Vəliyev üçün 2019-cu il də uğurlu alındı. İyunda İspaniyada gənclər arasında Avropa Çempionatını yeddinci pillədə başa vurduqdan sonra o, həmin ay İtaliyada yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatının final görüşündə məğlub olaraq turnirin gümüş medalla başa vurdu. İyulda ayında isə Laçın Vəliyev Bolqarıstanın Sofiya şəhərində baş tutan yeniyetmələr arasında Dünya Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq turnirin qalibi oldu. Vəliyev həmin mövsüm yeniyetmələr arasında Avropa və Dünya Çempionatında ciddi uğurlara imza atsa da, gənclər arasında Dünya Çempionatında uğursuzluğa düçar oldu (24-ci pillədə başa vurdu).

2021-ci il Laçın Vəliyev üçün beynəlxalq arenada medalsız nəticələndi. Vəliyev mayda KYRM-da U23 Avropa Çempionatını, iyulda Almaniyada gənclər arasında Avropa Çempionatını, avqustda isə Rusiyada gənclər arasında Dünya Çempionatını yeddinci pillələrdə baş vurdu. Həmin il onun yeganə uğuru Azərbaycan Çempionatını gümüş medalla başa vurmaq oldu.

Laçın Vəliyev üçün ən uğurlu mövsümlərdən biri 2022-ci ilə təsadüf edib. Həmin ilin martında U20 Azərbaycan Çempionatının qalibi olan Vəliyev həmin ay həm də Bolqarıstanın Plovdiv şəhərində 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında bürünc medalın sahibi oldu. Daha sonra Vəliyev iyunda İtaliyanın Roma şəhərində 20 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq turnirin qalibi oldu. Avqustda isə o, Sofiya şəhərində (Bolqarıstan) U20 Dünya Çempionatını bürünc medalla başa vurdu. Vəliyev mövsümü noyabrda İspaniyada baş tutan U23 Dünya Çempionatını yeddinci pillədə tamamlamaqla və Azərbaycan Çempionatını bürünc medalla başa vurmaqla tamamladı.

2023-cü il ərzində beynəlxalq turnirlərdə mübarizə aparmayan Laçın Vəliyev həmin ilin sonlarında Azərbaycan Çempionatının final görüşündə məğlub olaraq turniri gümüş medalla tamamladı.

Uzun fasilədən sonra Laçın Vəliyev beynəlxalq səviyyədə birinci uğuruna 2024-cü ilin mayında Azərbaycanda baş tutan 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında bürünc medalın sahibi olmaqla imza atdı.

## İstinadlar
Alfredo Pyeroni

**Alfredo Pyeroni** (; ) — İtaliya jurnalisti və müəllifi.

"Corriere della Sera", "Resto del Carlino" və "Gazzetta del Popolo" nəşrlərində müxbir kimi işləməyə başlamışdır. 1958-ci ildə jurnalist həmkarı Oriyana Fallaçi ilə münasibət qurmuşdur. 1975–1977-ci illərdə "Il Resto del Carlono" nəşrinin baş redaktoru olmuşdur.

Pyeroni 2011-ci ildə vəfat etmişdir və Trento yerləşən monumental qəbiristanlıqda dəfn edilmişdir.

## Əsərləri
* Alfredo Pieroni, Dizionario degli italiani che contano, Milano, Sperling & Kupfer, 1986.
* Alfredo Pieroni, E se USA e URSS si alleassero?, Milano, Sperling & Kupfer, Collana "SAGGI", 1988.
* Alfredo Pieroni, I russi. L'anima e la storia di un popolo, Milano, Mondadori, 1992.
* Alfredo Pieroni, Perché le sinistre non vinceranno mai più a meno che, Milano, Longanesi & Co, 1996.
* Alfredo Pieroni, Il figlio segreto del Duce. La storia di Benito Albino Mussolini e di sua madre, Ida Dalser, Milano, Garzanti, 2006. ISBN 9788811600503

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Alfredo Pyeroni — IMDB
Sally Face

***Sally Face*** — "*Portativ Moose*" təxəllüsü ilə tanınan müstəqil videooyun tərtibatçısı Stiv Qabri (Steve Gabry) tərəfindən hazırlanmış və psixoloji dəhşət və sirr elementlərini özündə cəmləşdirən macəra oyunu. Solli Fişer – üzü bütünlüklə və ya qismən çapıqlı olan, habelə protez gəzdirən baş qəhrəmandır. Bu gənc oğlan dostları ilə bərabər yaşadığı ərazidə baş verən müəmmalı qətlləri araşdırmağı, onların üstünü açmağı öz ixtiyarına götürüb. Beş epizoda ayrılan və hər birində müxtəlif mərhələləri əks olunan videooyun 2016–2019 tarixləri arasında hissə-hissə yayımlanıb.

## Geympley
"*Sally Face*" nağıl söyləmə, tədqiq və tapmacaların həlli ilə işarələ-klik mexanikasını birləşdirən macəra oyunudur. Oyunda oyunçu davamlı olaraq hekayənin gizli elementlərini üzə çıxarmaq üçün müxtəlif cür personajlarla interaksiya etməyə cəlb edilir. Oyunda həmçinin bonus minioyunlar var ki, onlar hekayənin dərinliyini artırır.

## Süjet

## İnkişafı

## Qəbulu

## İstinadlar
Gil palçıq vulkanı

**Gil palçıq vulkanı** – Ələt burnunun 5 km cənubunda yerləşən palçıq vulkanı.

## Haqqında
Ələt burnundan 5 km cınubda yerləşir. Vulkan dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 18 m olan kökəyəbənzər sahəni təmsil edir. Morfolofi olaraq ada şərqdə yüksək hissədən və cənub-qərbdə daralan dildən ibarətdir. Hündür hissənin sahəsi 900x750 m, dilin uzunluğu 2600 m, eni 70 mdən 200 m-ə qədərdir. Palçıq vulkanı brekçiyasının sahəsi 170 ha, orta qalınlığı 15 m-dir. 

Adadan cənub-şərqə seysmik profildə antiklinal əyilmə, Gil adasında isə pilosen çöküntülərində şimal-qərb periklinalı inkişaf etməyən, zəif əks olunan gömülmüş qalxım qeyd edilir. İlk dəfə 1810-cu ildə, daha sonra 1859-cu il 23 iyunda, 1895, 1896-cı illərdə püskürüb.

## Həmçinin bax
* Torağay palçıq vulkanı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Palçıq vulkana çevriləndə
Flavi Arrian

**Flavi Arrian** (, , təx. e. 86 - 160 ili) - antik tarixçi və coğrafiyaşünası, Roma imperiyasında yüksək vəzifələr tutub.

## Bioqrafiya
Məlumdur ki, dövrün digər görkəmli müəllifi Kassi Dion Kokkean Flavi Arrianın bioqrafiyasını qələmə alıb, lakin bu əsər günümüzə qədər qalmayıb. Buna baxmayaraq, Arrian haqqında müəyyən qədər məlumatlar mövcuddur. Beləliklə, Flavi Arrian Kiçik Asiyada Vifiniya vilayətinin Nikomediya şəhərində imkanlı ailədə anadan olub. B.e.I əsrinin ikinci yarısından Arrianın ailəsi Roma imperatorları Flavilərin sülalə adını qəbul edib. O mükəmməl yunan təhsilini alıb. Arrian həm qədim yunan, həm də latın dilini bilirdi və hər iki dildən istifadə edirdi, bununla belə, əsərlərini qədim yunan dilində yaradırdı. Antik müəllif filosof Epiktetin tələbəsi idi və müəllimi haqda da əsərlər yaratmışdı. Bir yazıçı kimi Arrian Ksenofontun üslubunu təqlid edirdi.
Gəncikən Arrian hərbi işin nəzəriyyəsinə yiyələnmişdi və təcrübəsini də keçmişdi. Bütün bilik və bacarıqlarının sayəsində Arrian gənc yaşından vacib vəzifələri icra edirdi. Belə ki, o əvvəl senator, sonra konsul vəzifəsində çalışıb, 131-137-ci illərdə isə imperator Adrian tərəfindən Kappadokiyaya leqat təyin olmuşdu.
ümumilikdə, Roma imperatoru Adrianın dövründə Arrian karyerasının ən parlaq dövrünü yaşamışdı.

## Əsərləri

## Tərcümələr

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan Zəhmətkeşlər Təşkilatı

**Azərbaycan Zəhmətkeşlər Təşkilatı** — 1942-ci ildə Təbrizdə yaradılmış təşkilat. Təşkilat üzvlərinin əsas tələbləri xalqın güzəranını yaxşılaşdırmaq, zorakılığa və istismara son qoymaq, əyalət əncümənlərini bərpa etmək, Azərbaycana mədəni muxtariyyətin verilməsi olub.

## Haqqında
1941-ci ilin avqust sentyabr aylarında Britaniya və SSRİ qoşunları İrana daxil oldular. 1941-ci il sentyabrın 17-də Rza Pəhləvi taxtından imtina edərək İranı tərk etdi. Bundan sonra ölkə ərazisində həbsdə olan siyasi məhbuslar azadlığa buraxıldılar və müxtəlif siyasi təşkilatlar yaranmağa başladı. Azərbaycan Zəhmətkeşlər Təşkilatı 1942-ci ilin yanvar ayında Təbrizdə yaradılıb. Təşkilat İsrafil Qadiri, Hüseyn Rizvan, Əhməd İslami və digərlərinin topladıqları dəstələrin birləşməsindən yaranıb. Təşkilatın proqramında xalqın güzəranını yaxşılaşdırmaq, zorakılığa və istismara son qoymaq, əyalət əncümənlərini bərpa etmək, Azərbaycana mədəni muxtariyyətin verilməsi, mədəni-maarif işlərinin Azərbaycan dilində aparılması və faşistpərəst qüvvələrin cilovlanması tələb olunurdu. Azərbaycan Zəhmətkeşlər Təşkilatının təkcə Təbrizə təşkilatında 10.000-dən çox üzv olub. Sadıq Padeqan, Mir Rəhim Vilayi İsrafil Qadiri, Şövkət xanım Elmdust, А. Mizani, Məmi Nünəkərani, Səlim Hacızadə təşkilatın Mərkəzi Komitəsinin üzvü olublar. Təşkilat üzvlərinin əksəriyyəti iri torpaq sahibkarları, mülkədarlar tərəfindən haqları tapdalanan şəxslər idi. Təşkilatın fəaliyyəti hökuməti narahat etdiyi üçün üzvləri daim təqiblərə məruz qalırdılar. Təbriz Jandarm İdarəsinin rəisi tərəfindən təşkilatın fəal rəhbərlərindən olan İsrafil Qadiri, Səlim Hacızadə və digərləri həbs olunublar. Fəal üzvlərindən məhrum olan təşkilat 1942-ci ilin payızında fəaliyyətini dayandırıb. Təşkilat dağıldıqdan sonra üzvlərinin əksəriyyəti "Azadlıq Cəbhəsi" təşkilatına üzv olublar.

## Həmçinin bax
* Demokratiya ocağı
* Azərbaycan cəmiyyəti

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat

*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Şah Mənsur

**Şah Mənsur** () — sonuncu Müzəffəri hökmdarı, Şah Şücanın qardaşı II Şərafəddin Müzəffərin oğlu.

## Həyatı
Şah Şücanın oğlu Mücahiddin Zeynalabidinin hakimiyyətdə olduğu dövrdə Şuştər hakimi idi. Zeynalabidinin Əmir Teymurla münasibətlərinin pozulmasından sonra, o, Şuştərə Şah Mənsurun yanına getdi. Lakin burada Şah Mənsur tərəfindən həbs edildi.

Qüvvə toplayan Şah Mənsur, Müzəffəri taxtını ələ keçirmək üçün Şiraza doğru yürüşə başladı. Həmin dövrdə Əmir Teymur tərəfindən Müzəffəri taxtına əyləşdirilmiş qardaşı Şah Yəhya, Şah Mənsurun üzərinə gəlməsi xəbərini aldıqdan sonra paytaxtı tərk etdi. Beləliklə, 1387-ci ildə Şah Mənsur özünü Müzəfəri hökmdarı elan etdi.

Lakin Müzəffəri sülaləsinin digər üzvləri onun hakimiyyətini qəbul etmədilər və ona qarşı ittifaq yaratdılar. İmadəddin Əhməd, Şah Yəhya və Şuştərdə həbsdən qaçmağı bacaran Zeynalabidinin ittifaqı Şah Mənsur tərəfindən məğlubiyyətə uğradıldı. Zeynalabidin 1391-ci ildə Rey yaxınlığında ələ keçirildi və gözlərinə mil çəkilərək həbsə atıldı.

Daha sonra Şah Mənsur Şah Yəhyanın tabeliyindəki Əbərkuha doğru hərəkətə keçdi. Tərəflər arasında Şah Mənsurun Şah Yəhyanın əlindəki Yəzdə hücum etməyəcəyi təminatı ilə sülh müqaviləsi imzalandı.

Şah Mənsur 1393-cü ildə Şiraz yaxınlığında Əmir Teymur tərəfindən məğlub edildi və öldürüldü.

## İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
*
Səngi Muğan palçıq vulkanı

**Səngi Muğan palçıq vulkanı**– Bəndovan burnundan 15 km şimal-şimal - şərqdə yerləşir.

## Haqqında
Səngi Muğan palçıq vulkanının ada ölçüsü 1500*530 olan oval formaya malikdir. Yüksək yayla şəklində olan adanın mərkəzi hissəsi cənub-şərq tərəfdən cənub-şərqdən şimal-qərbə doğru uzanan krater bəndi ilə haşiyələnir. Yayla eni 25-30 m (cənub-qərbdə) və 70-80 m (qərbdə) olan daşlı sahil düzənlik zolağı ilə haşiyələnir. Adanın cənub-şərq hissəsində hündürlüyü 5 m olan iki təpə vardır ki, bunlardan birinin üzərində 1891-ci ildə hündürlüyü 33,5 m olan mayaq qurulmuşdur. Brekçiyanın sahasi 213 haŞ orta qalınlığı 15 m-dir. 
Səngi Muğan iri uzununa və eninə yerdəyişmə kəsişməsində yerləşən asimmetrik braxiantiklinalla əlaqədardır. Vulkan pozulmaların kəsişməsində yerləşir.  İlk dəfə 1903-cü il, daha sonra 1923, 1932,1933, 2008-ci illərdə püskürüb.

## Həmçinin bax
* Torağay palçıq vulkanı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Palçıq vulkanları qrupu DTQ
Filippin Hərbi Hava Qüvvələri

**Filippin Hərbi Hava Qüvvələri** (FHHQ) (ingiliscə: ***Philippine Air Force***, PAF) Filippin Silahlı Qüvvələrinin hərbi aviasiya qolu olub, ölkənin hava müdafiəsini təmin edir. FHHQ Filippin Ordusu və Filippin Dəniz Qüvvələri ilə yanaşı ölkənin ümumi təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır.

## Tarixi
Filippin Hərbi Hava Qüvvələri 1 iyul 1947-ci ildə qurulmuşdur. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Filippin Ordusunun hava qolu kimi formalaşmış və daha sonra müstəqil bir qüvvəyə çevrilmişdir. Qurumun yaradılmasında ABŞ-ın yardımı önəmli rol oynamış və ilk dövrlərdə onun strukturu və avadanlıqları əsasən Amerika istehsallı idi.

**Vəzifələri:**

FHHQ-nin əsas vəzifələri aşağıdakılardır:

* Filippinin hava məkanını qorumaq
* Humanitar yardım və fələkətlərə cavab vermək
* Daxili təhlukəsizliyi təmin etmək
* Terrorizmlə mübarizə və asayışı qorumaq

## Mənbə
Nihad Quluzadə

**Nihar Quluzadə** (15 iyul 2002, Bakı) — Azərbaycanı təmsil edən yunan-roma güləşçi.

## Həyatı
Nihad Quluzadə 15 iyul 2002-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 2011-ci ildə güləşlə məşğul olmağa başlayıb. İlham Vəzirovun rəhbərliyi altında məşq edir, Neftçi İdman Klubunda çıxış edir. Azərbaycan İdman Akademiyasında təhsil alıb.

## Karyerası
Nihad Quluzadənin beynəlxalq səviyyədə birinci uğuruba 2018-ci ilin mayında KYRM-da baş tutan yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatında bürünc medala sahib olmaqla imza atdı. Həmin il o, həm də Zaqreb şəhərində yeniyetmələr arasında Dünya Çempionatını 8-ci pillədə başa vurdu. 2019-cu ilin mayında isə İtaliyada yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatını beşinci pillədə tamamladı.

2021-ci ilin noyabrında o, Serbiyanın Belqrad şəhərində baş tutan 23 yaşlılar arasında Dünya Çempionatını bürünc medalla başa vurdu.

2022-ci il isə Nihad Quluzadə üçün ən uğurlu mövsümlərdən biri oldu. O, əvvəlcə iyunda Roma şəhərində (İtaliya) 20 yaşlılar arasında Avropa Çempionatında, ardınca isə avqustda Sofiya şəhərində (Bolqarıstan) 20 yaşlılar arasında Dünya Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq U20 Avropa və Dünya çempionu oldu. Noyabrda isə Quluzadə Pontevedra şəhərində (İspaniya) baş tutan 23 yaşlılar arasında Dünya Çempionatını final görüşündə məğlub olaraq turniri gümüş medalla başa vurdu.

Növbəti, 2023-cü il Nihad Quluzadə üçün uğursuz oldu və o, il ərzində yalnızca Albaniyada baş tutan U23 Dünya Çempionatında çıxış etdi və həmin turniri 8-ci pillədə tamamladı.

2024-cü ildə Nihad Quluzadə formasını bərpa etdi və mövsüm ərzində uğurlu nəticələrə imza atdı. O, əvvəlcə mayda Azərbaycanda 23 yaşlılar arasında Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib oldu, ardınca isə noyabrda Albaniyada 23 yaşlılar arasında Dünya Çempionatını bürünc medalla başa vurdu.

## İstinadlar
İran Ordusu

**İran İslam Respublikasının Ordusu** (fars. ارتش جمهوری اسلامی ایران), İranın rəsmi silahlı qüvvələridir. Bu ordu dövlətin daxili və xarici təhlükəsizliyini qorumaq məqsədi ilə formalaşdırılmışdır.

## Tarix
Müasir İran Ordusu 20-ci əsrdə qurulmuşdur. 1921-ci ildə Rza Şahın hakimiyyətə gəlməsindən sonra İran ordusu modernləşdirilməyə başlanıldı.

1979-cu il İslam İnqilabından sonra orduda əsas dəyişikliklər baş verdi. Yeni hökumət köhnə şah dövrünə sadiq zabitləri təmizləyərək orduya yeni kadrlar cəlb etdi. Bu dövrdə İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (Sepah) yaradıldı və paralel hərbi güc kimi fəaliyyət göstərməyə başladı.
1980-1988-ci illərdə baş verən İran-İraq müharibəsi İran Ordusunun gücünü sınayan ən böyük hadisələrdən biri oldu. Müharibə dövründə İran əsasən daxili resurslarından istifadə edərək hərbi texnika və silah istehsalını artırdı.

## Quruluş və Struktur
İran Ordusu iki əsas hissədən ibarətdir:

# **Adi Ordu (Artesh)** - Ənənəvi silahlı qüvvələr.
# **Sepah (İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu - İİKK)** - İslam İnqilabını qorumaq üçün yaradılıb.

#### Qoşun və qüvvələr

# **Artesh (Ənənəvi Ordu):**
#* Quru Qoşunları
#* Hərbi Hava Qüvvələri
#* Hərbi Dəniz Qüvvələri
#* Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunları
# **İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (Sepah, İİKK):**
#* Quru Qoşunları
#* Hərbi Dəniz Qüvvələri
#* Hərbi Hava Qüvvələri
#* Qüds Qüvvələri (xüsusi əməliyyat birliyi)
#* Bəsic Könüllüləri (daxili təhlükəsizlik və ictimai nizamı qoruma)

Hər iki ordu birbaşa İranın Ali Rəhbərinə tabedir.

## Həmçinin baxın
İran Silahlı Qüvvələri

İranın Ali Rəhbəri

## Mənbə
Zənbil palçıq vulkanı

**Zənbil adası palçıq vulkanı**– Səngəçal burnundan 12 km cənub-şərqdə yerləşir. 

## Haqqında

Adanın uzunluğu dil ilə bərabər 2.5 km, eni 875 m-dir. Ada krater bəndi qalığının seqmentidir. Mərkəzi hissəsi Xəzər səviyyəsindən 3-4 m yüksələn təpə şəklindədir, yastı zirvəsi və uçurumlu yamaclara malikdir. Vulkanın boğazı adanın şimal sahilində yerləşir. Krater sahəsinin diametri 150 m-dir. Brekçiya örtüyünün orta qalınlığı 45 m olub, 25 ha sahəni tutur.
Vulkan asimmetrik Duvannı-dəniz strukturunun cənub-qərb qanadının tağa yaxın hissəsində yerləşir, Səngəçal-dəniz strukturundan daralma ilə ayrılır və Xərə-Zirə adasına doğru enir. Məhsuldar qat çöküntüləri tağ və tağyanı hissələrdə tavandan 800 m dərinliyə qədər yuyulub. Qırışıq vulkanın əlaqədar olduğu uzununa və eninə pozulmalarla mürəkkəbləşib. Zənbil adası palçıq vulkanı ilk dəfə 4 sentyabr 1961-ci ildə püskürüb. Daha sonra 20 avqust 1995-ci ildə püskürüb. Yeraltı uğultu, partlayış, hündürlüyü təqribən 300 m olan alov müşahidə edilib. Brekçiyanın səthində diametri 2 m olan çuxurlar, sahənin mərkəzi hissəsində 0.12 ha yanmış brekçiya qeyd edilib. 3 ay ərzində alov dilləri müşahidə edilib. Xətti və radial çatlar qeyd edilib.

## Həmçinin bax
* Torağay palçıq vulkanı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycanın hələ də tam öyrənilməyən dünya əhəmiyyətli xəzinəsi - palçıq vulkanları
Doqquz sehrbaz

**Doqquz sehrbaz qadın** və ya *doqquz bacı* () — dünya mifologiyalarında geniş yayılmış doqquz qız motivinin Artur əfsanələrindəki variantlarından biridir. Onlar ilk dəfə Ceffri Monmutlunun Avalonu və sonradan Morqan le Fey obrazına çevriləcək personajı təqdim etməsi zamanı mühüm rol oynayır. Bundan əlavə, "*Mabinogion*" toplusunun "Efrauq oğlu Peredur" adlı hissəsində əsas motiv kimi yer alır.

## Annvfn və İstavinqun

Preyddeu Annvfn əsərində, Annvfn (Kelt mifologiyasının digər dünyası) adasında yaşayan doqquz bakirə kahin sehrli bir qazanın keşiyini çəkir. Onların sehrli güclərinə oddan nəfəs almaq da daxildir. Kral Artur və döyüşçüləri bu qazanı ya oğurlayır, ya da məhv edir, lakin Annvfn bakirələrinin taleyi bilinmir. Kelt mifologiyasında bu doqquz fövqəltəbii qadınların motivi başqa hekayələrdə də rast gəlinir və ehtimal ki, qədim Kelt dinindəki kahin qadın qruplarından qaynaqlanır.

İstavinqun (*Ystavingun*) cadugərləri haqqında isə *Pa qur* poemasında (təxminən 1100-cü il) bir sətirlik qeyd var. Burada Kayın (sonrakı ənənədə Sir Kay) bu dağlıq ərazidə doqquz cadugəri öldürməsi onun ən böyük nailiyyətlərindən biri kimi təsvir edilir. İstavinqunun dəqiq yeri bilinmir, lakin bəzi tədqiqatçılar onu İngiltərədəki Stenton Mur və oradakı "*Doqquz Xanım*" adlı daş dairəsi ilə əlaqələndirirlər. Bəzi alimlər, məsələn, Con və Keytlin Metyus, *Pa qur* poemasındakı qadınların əslində Preyddeu Annvfn əsərindəki kahinlər olduğunu düşünürlər.

Tədqiqatçılar Norris Leysi və Con Kox doqquz cadugərin motivini VII əsrə aid Breton haqioqrafiyası Vita Prima Samsonis ilə də əlaqələndirirlər. Bu mənbədə Sent Samson, Lur adasında yaşayan Teomaksa (Theomaxa) adlı cadugər qadınla qarşılaşır. Teomaksa Samsonun gənc köməkçisinə hücum edir və özünü Tanrının düşməni elan edir. Samson ona tövbə etməyi təklif etsə də, cadugər bundan imtina edir və uçaraq qaçmağa çalışır. Lakin Samson onu yerindəcə hərəkətsizləşdirir və dua edərək onun ölümünü diləyir. Dualar bitər-bitməz, Teomaksa yıxılıb ölür.

## Avalon bacıları
Ceffri Monmutlunun XII əsrə aid Vita Merlini əsərində Avalon sehrli ada kimi təsvir olunur. Burada doqquz sehrbaz bacı — *Morqen, Moronoe, Mazoe, Qliten, Qlitonea, Qliton, Tayronoe və Titen* (bəzən isə iki Thitis bacısı) yaşayır. Onlar güclü sehrbazlar və şəfa verən həkimlər kimi tanınır, forma dəyişdirmə qabiliyyətlərinə malikdirlər. Taliesin tərəfindən Avalon adasına aparılan Kral Arturun müalicə olunması da onların öhdəsinə buraxılır. Qrupun lideri olan Morqen sonrakı Artur əfsanələrində Arturun bacısı Morqan le Feyə çevrilmişdir. Digər səkkiz bacı isə başqa heç bir orta əsr mənbələrində təkrar qeyd olunmur.

## İstinadlar
Çiaki Kuriyama

**Çiaki Kuriyama** () – Yapon aktrisası, müğənnisi və modelidir. O, Qərbdə Kinji Fukasakunun 2000-ci ildə çəkdiyi "Battle Royale" filmindəki Takako Çigusa və Quentin Tarantinonun 2003-cü ildə "Kill Bill: Volume 1" filmindəki Qoqo Yubari rolları ilə məşhurdur.

## İstinadlar
Marselo Zarvos

**Marselo Uxoa Zarvos** () — əslən yunan olan braziliyalı pianoçu və bəstəkardır.

O gənc yaşlarından etibarən klassik musiqiyə başlamışdır. O, Massaçusets ştatının Boston şəhərində yerləşən müstəqil musiqi konservatoriyası olan Berkli Musiqi Kollecində təhsil almışdır. Zarvos daha çox caz musiqisi və albomlarından birində bərabər işlədiyi saksofonçu Piter Epstein ilə musiqi karyerasında nailiyyətlər əldə etmişdir. O, *Cessika Steynin öpüşü*, *Yerdəki qapı*, *Sin Nombre* və *Boynton çimərlik klubu kimi* müxtəlif filmlərin saundtreklərini bəstələmişdir. O həmçinin Robert Pattinsonun baş rolda oynadığı "Məni yaddan çıxarma" filminin musiqisini bəstələmişdir. 14 fevral 2010-cu ildə onun oğlu olan Xulian Fransis Zarvos dünyaya gəlmişdir. Zarvosun həyat yoldaşı olan Canel Moloni aktrisadır. 2011-ci ildə o, baş rolda Vanessa Hudcensin oynadığı *Beastly* və Mel Gibson və Codi Fosterin oynadığı *The Beaver* filmlərinin musiqisini bəstələmişdir. Çirkli sirlər filmi üçün bəstələdiyi "Eduardın sirri" () adlı bəstəsi, "Skripka" () və "Kreyq narahatlığı" () onun görkəmli əsərlərindən bəziləridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Zarvos.com
*Marcelo Zarvos - Edward's Secret
Losing Myself

***Losing Myself*** — Minnesotalı repçi Lil Shine-ın debüt studiya albomu. 31 oktyabr 2022-ci ildə buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Məkkənin mühasirəsi (683)

**Məkkənin mühasirəsi** () — 683-cü ilin sentyabr-noyabr aylarında baş vermiş və İkinci Fitnənin ilk toqquşmalarından biri olmuşdur. Məkkə şəhəri, Əməvi xəlifəsi I Yezidin hakimiyyətini irsi yolla əldə etməsinə qarşı çıxan ən mühüm rəqiblərdən biri olan Abdullah ibn Zübeyr üçün sığınacaq yerinə çevrilmişdi. İslamın digər müqəddəs şəhəri olan Mədinə də Yezidə qarşı üsyan etdikdən sonra, Əməvilər Ərəbistanı nəzarət altına almaq üçün ordu göndərdilər. Əməvi ordusu Mədinə əhalisini məğlub edərək şəhəri ələ keçirdi, lakin Məkkə bir ay davam edən mühasirəyə müqavimət göstərdi və bu müddət ərzində Kəbə yandırıldı və yanğın nəticəsində müəyyən qədər zədələndi.

Yezidin qəfil ölüm xəbəri gəldikdən sonra mühasirə sona çatdı. Əməvi sərkərdəsi Hüseyn ibn Nümeyr Abdullah ibn Zübeyr özü ilə birlikdə Şama getməyə və xəlifə kimi tanınmağa razı salmağa çalışsa da, uğur qazana bilmədi və qoşunları ilə birlikdə geri çəkildi. İbn Zübeyr vətəndaş müharibəsi dövründə Məkkədə qaldı və qısa müddət ərzində müsəlman dünyasının böyük bir hissəsində xəlifə kimi tanındı. Lakin 692-ci ildə Əməvilər Məkkəni yenidən mühasirəyə alaraq ələ keçirdilər və bununla da vətəndaş müharibəsinə son qoydular.

## İstinadlar
第一集

***第一集*** — Çin indi-rok qrupu yourboyfriendsucks!-ın debüt minialbomu. 6 may 2016-cı ildə buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Comedown Machine

***Comedown Machine*** — ABŞ rok qrupu The Strokes-un beşinci studiya albomu. 26 mart 2013-cü ildə "RCA Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Əhməd Qurtubi

**Əhməd Qurtubi** () və ya **Əbu Abbas Əhməd ibn Ömər ibn İbrahim əl-Ənsari əl-Qurtubi** () — Əndəlüslü Maliki fəqihi. Müfəssir. İbni Müzəyyən künyəsi ilə tanınır.

## Bioqrafiyası
1182-ci ildə Qurtubədə dünyaya gəlmişdir. Kiçik yaşda atası ilə birlikdə Məğribə getmişdir. Tilimsanda Əbu Məhəmməd Abdullah ibn Süleyman və Əbu Həsən Əli ibn Məhəmməd əl-Yahsubidən hədis və fiqh öyrənmişdir. O, *"Muvatta"* və *"[[Səhihi Müslim]]"* kitablarının rəvayet icazətini (diplomu) almışdır. Mərakeşdə Əbu Qasım Əbdürrəhman ibn İsa əl-Əzdi və Əbu Abdullah Məhəmməd ibn Əbdürrəhman ət-Tücibidən, Seutada Əbdülhəqq ibn Məhəmməd ibn Əbdülhəqq əl-İşbilidən elm öyrənmişdir. Məkkə, Mədinə, Qüds, İskəndəriyəyə gedərək, buralardakı alimlərdən bəhrələnmişdir. İskəndəriyyədə məskunlaşaraq müəllimliklə məşğul oldu. Əbu Həsən ibn Yəhya əl-Qureyşi, Əbdülmümin ibn Xələf əd-Dimyəti, Məhəmməd ibn Əhməd əl-Qurtubi, Əbu Abdullah İbni Əbbar onun tələbələrindən bir-neçəsidir. Gənclik illərində əqli (dünyəvi) elmlərlə məşğul olsa da sonradan hədis, fiqh, bəlağat, Ərəb dili və ədəbiyyatı ilə məşğul olmuş və bu elmlərdə ustalaşmışdır. Əhməd Qurtubi dəlilləri zəif hesab etdiyi məsələlərdə malikilərin fikirlərinə qarşı çıxmış, bəzən şafiilərin və ya əhli-hədisin nəzərinə üstünlük verimişdir. Əhməd Qurtubi 2 noyabr 1258-ci ildə (hicri 4 Zilqadə 656) İskəndəriyyədə vəfat etmişdir. İbn Fərxun onun hicri 626-cı ildə (miladi 1229) öldüyünü desə də bu doğru deyildir.

## Əsərləri
* Təlxisu Səhihi Müslim.
* əl-Müfhim şərhu Səhihi Müslim.
* Kəşfül-Qinə ən hükmil-vəcd vəs-səma (ənil-vəcd vəs-səma).
* İxtisaru Səhihil-Buxari.

Mənbələr onun Buxarinin "Səhih"inə şərh yazdığı və "ət-Təzkirə fi zikril-məvtə ve əhvəlil-axira" adlı bir əsərinin də olduğunu qeyd etmişdir.

## İstinadlar
Starz (albom)

**Starz** — İsveç repçisi -in dördüncü studiya albomu. 15 may 2020-ci ildə "YEAR0001" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Andorra həmşahzadələri

**Andorra həmşahzadələri** — Andorra Knyazlığının dövlət başçıları.Andorra həmşahzadələri birlikdə Fransa və İspaniya arasında Pireney yarımadasında yerləşən, dənizə çıxışı olmayan Andorra Knyazlığının dövlət başçılarıdır (). 1278-ci ildə Urgel yepiskopu ilə Fuiks qrafı arasında bağlanmış müqavilə ilə əsası qoyulmuş bu unikal diarxik nizam orta əsrlərdən bu günə qədər davam edir.  Hazırda Urgel yepiskopu və Fuiks qraflığının varisi olaraq Fransa Prezidenti Andorranın həmşahzadələri kimi xidmət edirlər.

## Həmçinin bax
## İstinadlar
Berkli Musiqi Kolleci

**Berkli musiqi kolleci** — 1945-ci ildə Massaçusets ştatının Boston şəhərində yaradılmış müstəqil musiqi konservatoriyasıdır. 2021-ci ilin məlumatlarına əsasən bu ali təhsil müəssisəsində 7,177 tələbə qeydiyyatdan keçmişdir. Akkreditasiya olunmuş dörd illik bakalavr proqramına malik olan bu musiqi kolleci bəstəkarlıq, müasir bəstəkarlıq və prodüserlik, kino musiqisi, caz bəstəkarlığı, dirijorluq, musiqi təhsili, prodüserlik və mühəndislik, musiqi sintezi, musiqi terapiyası, ifaçılıq, peşəkar musiqi və mahnı yazılması ixtisasları üzrə məzunlar yetişdirir.

## Tarixi

Berkli Lourens Berk tərəfindən "Şillinqer musiqi evi" () adı altında təsis edilmişdir. Konservatoriyanın yaradılmasının əsas məqsədi riyazi proseslərə əsaslanan harmoniya və kompozisiya metodu olan Şillinqer metoduna əsasən təhsil vermək idi. Bu metod öz adını Berkin də müəllimi olmuş Cozef Şillinqerdən almışdır. 1954-cü ildə təhsil proqramının genişləndirilməsi ilə bərabər Berk məktəbin adını oğlu Li Berkə görə Berkli musiqi məktəbi kimi dəyişdirmişdir. 1973-cü ildə isə akkreditasiyanın alınması ilə məktəbin adı yenidən dəyişdirilərək Berkli musiqi kolleci edilmişdir. 2003-cü ildə isə məktəbin onlayn xidmət bölməsi olan Berkleemusic açılmışdır.

Məktəbin yaradıldığı illərdə demək olar ki, bütün musiqi məktəbləri ilk növbədə klassik musiqiyə diqqət yetirirdi. Berklinin əsas məqsədi isə digər məktəblərdə olmayan müasir musiqi (daha dəqiq deyilərsə caz) üzrə təhsil verməklə bu kollecin tələbələrini gələcək musiqi karyerasına hazırlamaq idi. Film musiqisi, mahnı yazılması və musiqi terapiyası zamanla eyni məqsəd üçün kollecin təhsil proqramına daxil edilmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* Small, Mark, "All the Right Moves – Lee Eliot Berk", *Berklee Today*, Vol. 15, Issue 3, Spring 2004. Interview with Lawrence Berk's son, Lee Eliot Berk, the then retiring second president of Berklee College of Music.

## Xarici keçidlər

*
Fərid Sadıxlı

**Fərid Sadıxlı** (2 fevral 2003, Bakı) — Azərbaycanı təmsil edən yunan-roma güləşçi.

## Həyatı
Fərid Sadıxlı 2 fevral 2003-cü ildə Bakı şəhərində anadan olub. 2012-ci ildə güləşlə məşğul olmağa başlayıb. İlham Vəzirovun rəhbərliyi altında məşq edir, Neftçi İdman Klubunda çıxış edir. Azərbaycan İdman Akademiyasında təhsil alıb.

## Karyerası
Fərid Sadıxlının beynəlxalq turnirində debütü 2019-cu ilə təsadüf edib. Həmin ilin iyununda o, İtaliyada baş tutan yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq turnirin qalibi oldu. Həmin ilin iyulunda Fərid Sadıxlı Azərbaycanda baş tutan Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalında da bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq turnirin qızıl medalına sahib oldu. Bir həftə sonra isə o, Sofiya şəhərində (Bolqarıstan) baş tutan yeniyetmələr arasında Dünya Çempionatını bürünc medalla başa vurdu.

Gənc yaşda ciddi uğurlara imza atan Fərid Sadıxlının nəticələrində daha sonra eniş qeydə alındı. Uzun müddət beynəlxalq turnirində çıxış etməyən Fərid Sadıxlı 2021 və 2022-ci illərdə Azərbaycan Çempionatlarının final görüşlərində məğlub olaraq gümüş medalların sahibi oldu.

Sadıxlı 2023-cü ildə tədricən yeni uğurlara imza atmağa başladı. Həmin ilin avqustunda o, İordaniyada 20 yaşlılar arasında Dünya Çempionatının final görüşündə məğlub olaraq turniri gümüş medalla başa vurdu. Noyabrda isə Fərid Sadıxlı Albaniyada 23 yaşlılar arasında Dünya Çempionatında bürünc medalın sahibi oldu.

## İstinadlar
For Cryin' Out Loud!

***For Cryin' Out Loud!*** — ABŞ musiqiçisi Finneasın ikinci studiya albomu. 4 oktyabr 2024-cü ildə "OYOY və Interscope" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Sloveniya Prezidenti

**Sloveniya Prezidenti** — Sloveniya Respublikasının dövlət başçısı.
## Həmçinin bax
## İstinadlar
C,XOXO

***C,XOXO*** — ABŞ müğənnisi Kamila Kabellonun dördüncü studiya albomu. 28 iyun 2024-cü ildə " və Interscope Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
The Black Parade

***The Black Parade*** — ABŞ rok qrupu -ın üçüncü studiya albomu. 23 oktyabr 2006-cı ildə  tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Microgyne

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 

## Növləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şifropank

**Şifropank** — sosial və siyasi dəyişiklikləri həyata keçirmək üçün güclü kriptoqrafiya və məxfiliyi artıran texnologiyaların geniş yayılmasını müdafiə edən biri. Şifropank hərəkatı 1980-ci illərin sonlarında yaranıb və 1992-ci ildə aktivistlərin, texnologistlərin və kriptoqrafların qeyri-rəsmi qruplarının fərdi məxfiliyi artırmaq və dövlət və ya korporativ nəzarətə müqavimət göstərmək strategiyalarını müzakirə etdiyi "Cypherpunks" elektron poçt siyahısının yaradılması ilə maraq qazanıb. Fəlsəfədə dərin libertarian olan hərəkat, mərkəzsizləşdirmə, fərdi muxtariyyət və mərkəzləşdirilmiş hakimiyyətdən azad olmaq prinsiplərinə əsaslanır. Onun cəmiyyətə təsiri qlobal maliyyə, rabitə və məxfilik təcrübəsini dəyişdirən texnologiyaların inkişafına, məsələn, şifropankın mərkəzləşdirilməmiş və senzuraya davamlı pul ideallarını təcəssüm etdirən Bitcoin və digər kriptovalyutaların yaradılmasına qədər uzanır.

Hərəkat həmçinin təhlükəsiz mesajlaşma proqramları və məxfiliyə yönəlmiş veb brauzerlər kimi gündəlik texnologiyalarda şifrələmənin əsas axınına töhfə verir. Şifropank etikası XXI əsrdə rəqəmsal hüquqlar, nəzarət və şəxsi azadlıqlar ətrafında müzakirələrə davamlı təsir göstərmişdir. Hərəkat 1990-cı ildən fəaliyyət göstərir və daha özəl və təhlükəsiz rəqəmsal dünyanın təşviqinə yönəlmiş təşəbbüsləri ruhlandırmaqda davam edir.

## İstinadlar