Tofiq Nəcəfli

**Tofiq Hümbət oğlu Nəcəfli**(1 noyabr 1960 Füzüli rayonu, Aşagı Seyidəhmədli kəndi) — AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun, “Azərbaycanın XV-XVIII əsrin tarixi” şöbəsinin müdiri. Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinin dosenti, Türkiyə Cümhuriyyəti Atatürk Araşdırma Mərkəzi elmi əsərlərin qiymətləndirilməsi şurasının üzvü, tarix üzrə elmlər doktoru.

## Həyatı
Tofiq Hümbət oğlu Nəcəfli 1960-cı ildə Füzuli rayonunun Aşağı Seyidəhmədli kəndində anadan olmuşdur. 1982—1987-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (hazırda Bakı Dövlət Universiteti) tarix fakültəsini əla qiymətlərlə bitirmişdir. 1990—1993-cü illərdə AMEA A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun aspiranturasında təhsil almış və 1993-cü ildə həmin İnstitutun «Azərbaycanın orta əsrlər tarixi» şöbəsinə kiçik elmi işçi vəzifəsinə qəbul olunmuşdur. 1994-cü ilin iyununda «Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin tarixi müasir türk tarixşünaslığında» mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 

Onun «Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin tarixi müasir türk tarixşünaslığında» (Bakı, 2000), “Qaraqoyunlular və Ağqoyunlular” (Təbriz, 2012) və “Azərbaycan Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətləri” (Bakı, 2012) adlı monoqrafiyaları çap olunmuşdur. Bununla yanaşı, o, 6 elmi-metodik kitabın və dərs vəsaitinin, habelə 100-dən artıq elmi məqalənin müəllifidir. Türkiyə, Çexiya, Rusiya Federasiyası və İran İslam Respublikasında keçirilmiş beynəlxalq elmi konfranslarda iştirak etmişdir. Türkiyə, İran, Argentina və Rusiyada onun elmi məqalələri çap olunmuşdur. O, nəşr olunmuş “Qubadlı: Azərbaycan torpağı Zəngəzurun qapısı” və çapa təqdim olunan iki cildlik «Naxçıvan tarixi» monoqrafiyasının həmmüəlliflərindən biridir. T.H.Nəcəfli həmçinin «Azərbaycan tarix atlası»na (Bakı, 2007) daxil olan XV-XVII əsrlər Azərbaycan tarixinə dair 7 xəritənin həmmüəllifidir. O, «Azərbaycan Səfəvi dövlətinin xarici siyasəti müasir Türkiyə tarixşünaslığında» adlı doktorluq mövzusu üzərində işi başa çatdırmış və müdafiə etmişdir. 2017-ci ildə tarix üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 

T.H.Nəcəfli Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində orta əsrlər tarixini tədris edir. O, həm də magistraturada “Xalqların böyük köçü və Azərbaycan” mövzusu üzrə mühazirələr oxuyur.

O, 1998-ci ildə müqəddəs Həcc və Kərbəla, 2001-ci ildə isə Məşhəd ziyarətlərində olmuşdur. Ailəlidir, iki övladı var. 

## Əsas elmi əsərləri

### Monoqrafiya və kitabları
# Azərbaycan tarixi. Abituriyentlər üçün vəsait. Bakı, Kür, 1999, 132 s.
# Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin tarixi müasir türk tarixşünaslığında. Bakı, Çaşıoğlu, 2000, 197 s.
# Azərbaycan tarixi. Abituriyentlər üçün vəsait. Bakı, Kür, 2001, 142 s.
# Tarixin interaktiv təlimi. Bakı, Çaşıoğlu, 2002, 128 s. (R.Məlikovla birgə).
# Orta əsrlər tarixi (7-ci sinif). Müəllimlər üçün vəsait. Bakı, Yeni nəsil, 2003, 128 s. (R.Məlikovla birgə)
# Əmir Teymur. Bakı, Yeni nəsil, 2002, 16 s. (R.İsmaylovla birgə).
# Azərbaycan tarixi. Test tapşırıqları. Ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinfi üçün dərs vəsaiti. (Həmmüəllif). Bakı, 2003, 184 s.
# Ə.Z.V.Toqan. Azərbaycan. Azərbaycan dilində çapa hazırlanmışdır (M.Ənsərli ilə birgə). Bakı, Ocaq, 2007, 88 s.
# Azərbaycan Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətləri. Bakı, Çaşıoğlu, 2012, 604 s.
# قاراقویونلوها و آغقویونلوها. تبریز. نشر اختر (Qaraqoyunlular və Ağqoyunlular. Təbriz, Əxtər nəşriyyatı), 2012, 176 s.
# Azərbaycan Respublikasında təhsil alan xarici tələbələr üçün Azərbaycan tarixi. Dərs vəsaiti. (Bilal Dədəyevlə həmmüəllif). Bakı, 2013, 287 s.
# Qubadlı: Qədim Azərbaycan torpağı Zəngəzurun  qapısı. Bakı, 2013, səh. (həmmüəllif)
# Gubadly the ancient Azerbaijani land Zangazurs gateway.  Baku, Turxan, 2013 (həmmüəllif). 
# Губадлы. Ворота древней Азербайджанской земли  Зангезура. Баку, Турхан,  2013 (həmmüəllif)
#Səfəvi-Osmanlı münasibətləri. Bakı: Turxan NPB, 2014, 516 s.
#Azərbaycan Səfəvi dövlətinin xarici siyasəti. Bakı: Turxan NPB, 2020, 520 s.
#Azərbaycan Səfəvi dövlətinin Hindistanın türk-müsəlman sultanlıqları ilə əlaqələri. Bakı: Turxan NPB, 2020, 400 s.
#Şəki: ən qədim zamanlardan günümüzədək. Bakı: Turxan NPB, 2020, 704 s. (Həmmüəllif).
#Azərbaycan Səfəvi imperiyasının Türküstan xanlıqları ilə siyasi əlaqələri. Bakı: “İdeal-Print” MMC, 2021, 342 s.
#İrəvan necə varsa: Keçmişdən bu günə. Bakı: Aspoliqraf, 2022, 520 s. (həmmüəllif). 
#Qızılbaş Ensiklopediyası, c. I. Bakı: Təhsil, 2024, 504 s. (Həmmüəllif).
#Qızılbaş Ensiklopediyası, c. II. Bakı: Təhsil, 2004, 624 s. (Həmmüəllif).

### Dərslik və dərs vasaitləri
#Azərbaycan tarixi. Abituriyentlər üçün vəsait. // Bakı, «Kür», 1999, 132 s.
#Azərbaycan tarixi. Abituriyentlər üçün vəsait. // Bakı, «Kür», 2001, 142 s.
#Tarixin interaktiv təlimi. // Bakı, «Çaşıoğlu», 2002, 128 s. (R.Məlikovla birgə).
#Orta əsrlər tarixi (7-ci sinif). Müəllimlər üçün vəsait. // Bakı, «Yeni nəsil», 2003, 128 s. (R.Məlikovla birgə).
#Əmir Teymur. // Bakı, «Yeni nəsil», 2002, 16 s. (R.İsmaylovla birgə).
#Azərbaycan tarixi. Test tapşırıqları. Ümumtəhsil məktəblərinin 10-cu sinfi üçün dərs vəsaiti. (Y.M.Mahmudlu, N.İ.Məmmədova, Q.Ə.Əliyevvə Z.F. Əliyev). Bakı, 2003, 184 s.
#Əhməd Zəki Vəlidi Toqan. Azərbaycan. Azərbaycan dilində çapa hazır¬lan-mışdır. (M.Ənsərli ilə birgə). Bakı, Ocaq, 2007, 88 s.
#Azərbaycan Respublikasında təhsil alan xarici tələbələr üçün Azərbaycan tarixi. Dərs vəsaiti. (Bilal Dədəyevlə həmmüəllif). Bakı, 2013, 2015.
#Ümumi tarix. Ümumtəhsil məktəblərinin 8-ci sinfi üçün dərslik. Bakı: Təhsil, 2015-2019, (həmüəllif).
#Ümumi tarix. Ümumtəhsil məktəblərinin 9-ci sinfi üçün dərslik. Bakı: Şərq-Qərb, 2016-2020, (həmüəllif). 

### Tərtibçisi olduğu kitablar

#İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri. Bakı: Çaşıoğlu, 2009. 
#İrəvan əyalətinin icmal dəftəri. Bakı: Çaşıoğlu, 2009. 
#Gəncə-Qarabağ əyalətinin icmal dəftəri. Bakı: Çaşıoğlu, 2010.

### Məqalələri

#Azərbaycanın Rusiyaya birləşdirilməsi gedişində xanlıqların ləğvi məsələsinə dair //«Azərbaycan məktəbi». Tarix, ictimaiyyat, coğrafiya tədrisi, 1989, №6, s.70-72.
#Rusiya işğalı ərəfəsində Azərbaycan xanlıqlarının daxili və xarici vəziyyəti. //«Azərbaycan məktəbi». Tarix, ictimaiyyat, coğrafiya tədrisi, 1990, №4.
#Türkiyə tarixşünaslığında Ağqoyunlu tayfa ittifaqının adı məsələsi. // «Elm», 1991, №39-40.
#Ağqoyunlu tayfalarının mənşəyi problemi Türkiyə tarixşünaslığında. // «Tarix», 1992, №1.
#Ağqoyunlu – Osmanlı münasibətləri məsələsi müasir türk tarixşünaslığında. // Azərb. EA Xəbərləri. Tarix, fəlsəfə və hüqüq seriyası, 1994, №1-4, s.114-119.
#Zəki Vəlidi Toğanın həyatı və elmi yaradıcılığı. //«Elturan», Bakı, 1996, s.26-28. (M. Ənsərli ilə birgə). 
#Səfəvi-Osmanlı münasibətlərində şiəliyin rolu (Müasir türk tarixşünaslığının materialları əsasında). //Azərbaycan EA Xəbərləri, Tarix, fəlsəfə və hüquq seriyası, 1998, №1-4, s.110-113. 
#Səfəvilər dövlətinin tarixi muasir türk tarixşünaslığında. //Azərbaycan EA Xəbərləri, Tarix, fəlsəfə və hüquq seriyası, 2001, №3, s.78-84.
#Qaraqoyunlu hökmdarı Qara Yusif. //«Hikmət» Elmi araşdırmalar toplusu, Bakı, 2005, №5-6, s.114-121.
#1473-cü il Ağqoyunlu – Osmanlı sülhü. //«Hərbi bilik». Bakı, 2005, №5, s.90-96.
#XVII yüzilliyin II rübündə Səfəvi – Osmanlı münasibətləri müasir Türkiyə tarixşünaslığında // AMEA Xəbərləri, TFH seriyası, 2004, № 4, s.96-110.   
#Qara Yusif. //«Tarix, insan və cəmiyyət», Bakı, 2005, №1, s.58-60.
#Seyfəddin Ərşahinin «Ağqoyunlular. Siyasi, mədəni, iqtisadi və sosial tarix» monoqrafiyası haqqında bəzi qeydlər. //Azərbaycan tarixi muzeyi - 2005. Bakı, 2005, s.60-68. (O.Əfəndiyevlə birgə).
#Saray Khatun. //”Азербайджан и азербайджанцы”. Баку, 2006, №1-4, p.87-91.
#Role of Qajars in Azerbaijans political life in XVI - XVII centuries. // «Азербайджан и азербайджанцы». Baku, 2006, №1-4, p.137-147. (G.C.Nəcəfli ilə birgə).
#XIV yüzilliyin II yarısında Azərbaycanda siyasi vəziyyət və hakimiyyət uğrunda mübarizə Türkiyə tarixşünaslığında. // Tarixin problemləri. Bakı, 2006, №4, s. 358-364. 
#Müasir Türkiyə tarixşünaslığı Elxanilər dövründə Azərbaycanda etnik proseslər haqqında. //AMEA Z.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitunun «Elmi Araşdırmalar», VIII buraxılış, Ba¬kı,  2006, sayı 1-4, s. 373-377.
#Türkiyə tarixşünaslığında Ağqoyunlu – Osmanlı müharibəsinin tədqiqinə dair. //AMEA Fəlsəfə və Siyasi-Hüquqi Tədqiqatlar İnstitutunda keçirilən «Şah İsmayıl Xətainin ədəbi irsində bədii-fəlsəfi, ictimai-siyasi görüşlər» adlı elmi praktik konfransın materialları. // Renessans, Bakı, 2006, №3-4, s.54-60.
#Azərbaycan Qaraqoyunlu hökmdarı Qara Yusifin siyasi və hərbi fəaliyyəti. // «Hərbi bilik», 2006, №5. s.66-74.
#Qaraqoyunlu – Teymuri münasibətləri müasir Türkiyə tarixşünaslığında. // AMEA Xəbərlər, TFH seriyası, Bakı, 2006, №7, s. 75-86.
#Political situation and struggle for seizing the power in Azerbaijan in the II half of the XIV century in Turkish historiography. //«Азербайджан и азербайджанцы». Баку, 2006. №5-12, s. 89-93.
#Şah İsmayılın Sultan II Bayəzidlə qarşılıqlı münasibətlərinin müasir Türkiyə tarixşünaslığında əksi. //AMEA-nın Xəbərləri, Tarix, fəlsəfə və hüquq seri¬yası, Bakı, 2007, №8, s.33-53.
#XVII yüzilliyin II rübündə Səfəvi – Osmanlı münasibətləri müasir Türkiyə tarixşünaslı¬ğında. AMEA Tarix İnstitutu Elmi Əsərlər 21-ci cild. Bakı, 2007, s.34-49.
#Азербайджано-индийские торговые отношения (XV-XVII vv.). //«Азербайджан и азербайджанцы». Баку, 2008, №5-8, s.148-154. 
#Çaldıran döyüşünün müasir Türkiyə tarixşünaslığında tədqiqinə dair. //AMEA-nın Xəbərləri, Tarix, fəlsəfə və hüquq seriyası, Bakı, 2009, №10, s.28-46.
#Сефевидско-османские отношения на первой половине XVII века в современной турецкой историографии. //«Азербайджан и азербай-джанцы», Баку, 2009, №1-2, s. 104-115
#XV-XVI əsrlərdə Naxçıvanın ictimai-iqtisadi həyatı. //Naxçııvan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri. Ədəbiyyatşünaslıq, Dilçilik, Sənətşünaslıq və Redaqogika seniyası. Naxçıvan, «Qeyrət», 2009, № 2, s. 51-59.
#Azərbaycan Qaraqoyunlu dövlətinin qurucusu Qara Yusif.// «Elm», 2003, №17-18.
#473-cü il Ağqoyunlu-Osmanlı sülhü müasir Türkiyə tarixşünaslığında. // «Elm»,  23 noyabr 2004.
#«Ruhnamə»nin ruhuna dair». //«Elm», 2004, №23-26. (O.Əfəndiyev və X.Qasımovla birgə).
#Səfəviləri özümüzə qaytaran alim. //«Elm», 2006, №9-10. (G.C.Nəcəfli ilə birgə).
#Qaraqoyunlu tayfa ittifaqının adı və mənşəyi məsələsi Türkiyə tarixşünaslığında. // Azərbaycan tarixinin problemləri. Bakı, 1992, s.49-54.
#Türk tarixşünaslığı XIV əsrin ikinci yarısında Azərğaycanda siyasi vəziyyət haqqında. //Müstəqil Azərbaycan Respublikasına həsr edilmiş Azərbaycan tarixi problemlərinin cavan tədqiqatçılarının ikinci Respublika elmi konfransının məruzələri. Bakı, 1992, s.135-137.
#Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin siyasi tarixinin Türkiyə tarixşünaslığında tədqiqinə dair. // Azərbaycan tarixinin problemləri. Bakı, 1993, s.40-43.
#Türk tarixşünaslığı XV yüzillikdə Azərbaycanda dövlət quruluşunun bəzi məsələləri haqqında. //Azərbaycan EA Aspirantlarının elmi konfranslarının materialları. Bakı, 1993, s.121-124.
#Qaraqoyunlu-Ağqoyunlu münasibətləri məsələsi müasir türk tarixşünaslığında. //Tarixi keçmişsiz bu günümüz və gələcəyimiz yoxdur. Bakı, 1995.
#Səfəvi-Osmanlı siyasi münasibətləri müasir türk tarixşünaslığında. // Azərbaycan çoxtərəfli qarşılıqlı əlaqələrdə. İkinci Bakı Beynəlxalq Simpoziumunun məruzələri. Bakı, 1997, s.160-163.
#XVI əsrin əvvəllərində Səfəvi-Osmanlı münasibətlərinin müasir türk tarixşünaslığında tədqiqinə dair. //«Şah İsmayıl və onun dövrü» Beynəlxalq konfransın məruzələri. Bakı, 1997, s.98-100.
#Səfəvi-Osmanlı müharibələri və Naxçıvan. // Naxçıvan.  Bakı, «Elm», 1999, s.62-72.
#Təlim prosesində innovasion metodlardan istifadə. //«Tarix fənni üzrə dərsliklərin hazırlanması layihəsi. Bakı, 2000, s.5-14.
#«Qədim türk yazılı abidələri» mövzusunda dərsə dair metodik tövsiyyələr. //Tarixin tədrisində müasir üsullar (şərhlər, tövsiyələr, nümunələr). Bakı, 2000, s.29-35.
#Əmir Teymur. // Naxçıvan ensiklopediyası. Bakı, 2002, s.554.
#Teymurilər dövləti. // Naxçıvan ensiklopediyası. Bakı, 2002, s.554-556.
#Şərur döyüşü. // Naxçıvan ensiklopediyası. Bakı, 2002, s.543.
#Çuxursəd bəylərbəyliyi. // Naxçıvan ensiklopediyası. Bakı, 2002, s.94.
#Təbriz bəylərbəyliyi. // Naxçıvan ensiklopediyası. Bakı, 2002, s. 556.
#XVI-XVII əsrlərdə Səfəvi-Osmanlı müharibələri. // Naxçıvan ensiklopediyası. Bakı, 2002, s.507-509.
#1473-cü il Ağqoyunlu-Osmanlı sülhü müasir Türkiyə tarixşünaslığında. // Ümummilli əbədi liderimiz Heydər Əliyevin əziz xatirəsinə və 28 may-Respublika gününə həsr olunmuş Dünyada yeni inkişaf meylləri istiqamətində türk dünyası, Azərbaycan və Türkiyə beynəlxalq elmi praktik simpoziumun materialları. Bakı, 2004, s.136.
#Etnic processes in Azerbaijan at the times of Elkhamids in contemporary Turkish historiography. //Congress of Restoration Plan of Rab-I Rashidi. Iranian Culture and Civilization in the Ilkhanid Period. Tabriz, 2005, p. XVI-XVIII. 
#Ziyadoğlu Qacarlar sülaləsi Qarabağda. // «Qarabağ dünən, bu gün və sabah». 5-ci elmi-əməli konfransın materialları. Bakı, 2006, s.230-235.
#Şərqin ilk diplomat qadını Saray Xatun. // «Şah İsmayıl Xətai». Elmi praktik konfransın materialları. Bakı, 2006, s.42-46.
#XVI- XVIII yüzilliklərdə Qacarların Azərbaycanın siyasi həyatında rolu. // «Şah İsmayıl Xətai». Elmi praktik konfransın materialları. Bakı, 2006, s. 47-54. (G.C.Nəcəfli ilə birgə).
#Османо-сефевидское противостаяние второй четверти XVII века в современной турецкой истографии - //«Şah İsmayıl Xətai». III Elmi- praktik konfransın materialları. Bakı, 2006, s. 48-54.
#XV-XVII yüzilliklərdə Naxçıvanın ictimai-iqtisadi və mədəni həyatı. // «Şah İsmayıl Xətai». IV Elmi- praktik konfransın materialları. Bakı, 2007, s. 31-44.
#Qaraqoyunlu-Ağqoyunlu-Osmanlı münasibətləri müasir Türkiyə tarixşünaslığında. //«Şah İsmayıl Xətai». V Ümumrespublika Elmi-praktik konfransın materialları. Bakı, 2007, s. 100-138.
#Причины войн между государствами ильханидов и золотой орды в современной турецкой историографии. // VI-е Дзагуровские чтения. «От античности к возрождению». Материалы меъдународной научно-методической конференции. Махачкала, 2007, с. 92-94.
#Qarabağ XV yüzillikdə. // «Qarabağ dünən, bu gün və sabah» 6-cı elmi- əməli konfransının materialları. Bakı, 2007, s.309- 319.
#Çaldıran döyüşü ərəfəsində Səfəvi- Osmanlı münasibətləri müasir Türkiyə tarixşünaslığında. //«Şah İsmayıl Xətai». VI Ümumrespublika Elmi-praktik konfransın materialları. Bakı, 2007, s.134-140.
#Səfəviləri özümüzə qaytaran alim. (G.C.Nəcəfli ilə birgə). //Azərbaycan Səfəvişünaslığının banisi. Oqtay Əfəndiyev-80. Bakı:2007.
#Təlim prosesində innovasion metodlardan istifadə. //Tarixin metodoloci və aktual problemləri. Azərbaycan Tarix Qurumunun beynəlxalq elmi- nəzəri konfransı. 27-28 iyun, Bakı, 2007, s. 148-150.
#Sovet tarixşünaslığında əxiliyin tədqiqinə dair. //Tarix və gerçəklik. Bakı, Viktorya Printing House, 2008, c. 1, s.51-63.
#Qarabağ XVI əsrdə. //«Qarabağ dünən, bu gün və sabah» 7-ci elmi- əməli konfransının materialları. Bakı, 2008, s.237-248.
#Sovet Tarihçiliginde Ahiligin Araştırılması Hakkında. I Uluslararası Ahilik Kültürü ve Kırşehir Semmpozyumu Bildiri özetleri. 15-17 Ekim 2008. Kırşehir, 2008, s. 181-182.
#Naxçıvan XVI-XVII əsrlərdə. //Naxçıvan bu gün: islahatlar, perspektivlər. Bakı, Nurlan, 2008, s.86-97.
#Garabagh in XV century. // Garabagh yesterday, today, and tomorrow. II Volume, Baku, 2009, p.210-217.
#Qarabax v XV столетии. «Qarabağ dünən, bu gün və sabah». Baku, 2009, s.182-190.
#1472-1473-cü illər Ağqoyunlu – Osmanlı müharibəsinin müasir Türkiyə tarixşünaslığında əksi. // Tarix və gerçəklik. Bakı, Viktorya Printing House, 2008, c.2, s.3-22.
#XVI əsr Azərbaycanın siyasi həyatında Ziyadoğlu Qacarların rolu. «Qarabağ dünən, bu gün və sabah». VIII. Bakı, 2009, s.163-170.
#İlhan Erdem, Kazım Paydaşın «Ağqoyunlu dövləti tarixi. Siyasət-təşkilat-kültür» adlı monaqrafiyası haqqında bəzi qeydlər. //Journal of Qafqaz University. Sosial Science. Bakı, 2009, sayı 26, s. 35-42.
#XVII əsrin əvvəllərində Səfəvi-Osmanlı müharibələri və Azərbaycan (Müasir türkiyə tarixşünaslığına bir nəzər). //Qarapapaqlar. Tbilisi, 2009, №11 (29), s.10-13.
#XV-XVII əsrlərdə Naxçıvanın siyasi vəziyyəti. Tarix və gerçəklik. 2009, 1(5), s. 3-23.
#XV-XVII əsrlərdə Naxçıvanın ictimai-iqtisadi həyatı. Naxşıvan Dövlət Universiteti Elmi Əsərlər. Ədəbiyyatşünaslıq, Dilçilik, Sənətşünaslıq və Peda¬qogika seriyası. Naxçıvan, 2009, №2, s. 51-59.
#XV əsrin II yarısında Ağqoyunlu-Məmlük münasibətlərinin müasir Türkiyə tarixşünaslığında tədqiqinə dair. Azərbaycan EA  Xəbərləri, Tarix, fəlsəfə və hüquq seriyası, 2009, №12, s.45-60.
#Safavi-Ottoman wars and Azerbaijan at the beginning of the XVII century  (Aglance on Turkish historiography). Кавказ и Мир. Международный научный журнал. Тбилиси, 2010, №5. p.101-105.
#Çaldıran döyüşü ərəfəsində Səfəvi-Osmanlı münasibətlərinin müasir Türkiyə tarixşünaslığında tədqiqinə dair. //Naxçıvan Dövlət Universiteti Elmi Əsərlər. Tarix və ictimai elmlər seriyası. Naxçıvan, 2010, №1 (29), s. 8-16
#Qarabağ XV-XVII əsrlərdə. (I yazı). Qarapapaqlar. Tbilisi, 2010, №1 (31), s.20-27.
#Qarabağ XV-XVII əsrlərdə. (II yazı), Qarapapaqlar. Tbilisi, 2010, №2 (32), s.10-15.
#Uzun Hasan döneminde Akkoyunlu-Memlük ilişkileri. //XVI. Türk Tarih Kongresi. 20-24 eylül 2010. Ankara, Bildiri özetleri, s. 117.
#Османо-сефевидское противостаяние второй четверти XVII века в современной турецкой истографии. //Кавказ и Мир. Международный научный журнал. Тбилиси, 2010, №8. с.158-166.
#Karakoyunlu-Memlük ilişkilerinin çağdaş Türkiye tarihinde araştırılmasına dair. //Fırat Üniversiteti Orta Doğu  Araştırmaları Dergisi, cilt: VI, sayı 2, Elazığ, 2010, s. 103-115. 
#Rəmzi Kılıçın “Qanuni dövrü Osmanlı-İran münasibətləri (1520-1566)” kitabı haqqında bəzi qeydlər. //Journal of Qafqaz University. Tarix, hüquq və siyasi elmlər. №30, Bakı, 2010, s. 35-47.
#Cahangir Zeynaloğlunun «Şirvanşahlar yurdu» əsəri haqqında. /AMEA Tarix İnstitutu Elmi Əsərlər, 28-ci cild. Bakı, 2011, s.73-78.
#Gədəbəy bölgəsi orta əsrlərdə. // AMEA Tarix İnstitutu Elmi Əsərlər, 29-cu cild. Bakı, 2009, s. 19-25.
#M.Çələbinin “Şücaətnamə” əsəri XVI əsr Azərbaycan tarixinin mənbəsi kimi. // Qarapapaqlar. Tbilisi, 2011, №5 (47), s.26-33.
#Azərbaycan Ağqoyunlu dövlətinin Gürcüstanla münasibətləri. //Qarapapaqlar. Tbilisi, 2011, №10 (52), s. 21-27.
#Sovyet tarihçiliginde Ahiligin araştırılması hakkında. //1. Uluslararası Ahilik Kültürü ve Kırşehir Sempozyumu 15-17 Ekim 2008 Kırşehir. Bildiriler. II cilt. Kırşehir, 2011, s. 823-832.
#Sultan Süleymanın Azərbaycana yürüşlərinin Türkiyə tarixşünaslığında tədqiqinə dair. //Azərbaycan Respublikası uğurlar və perspektivlər 16 noyabr 2011-ci il Beynəlxalq elmi konfransın materialları. Bakı, 2012, s. 39-49.
#Şah Abbas dövründə Səfəvi-Moğol münasibətləri Türkiyə tarixşünaslığında. //Journal of Qafqaz University. Tarix, hüquq və siyasi elmlər. №32. Baku, 2011, s. 1-15.
#XVI əsrin II rübündə Səfəvi-Osmanlı münasibətlərinin Türkiyə tarixşünaslığında tədqiqinə dair. //AMEA Tarix İnstitutu Elmi Əsərlər, 38-ci cild. Bakı, 2011, s.41-52.
#Azərbaycanda Cəlalilər hərəkatı və Koroğlu. //Folklor və tariximiz mövzusunda Respublika Elmi Konfransının materialları 19-20 noyabr 2012-ci il. Bakı, 2012, s. 186-195.
#I Şah Abbas dövründə Səfəvi-Şeybani münasibətləri Türkiyə tarixşünaslığında. //Tarix və gerçəklik. Bakı, 2012, s. 18-40.
#XVI əsrin sonu – XVII əsrin əvvəllərində Qafqaz uğrunda Səfəvi-Osmanlı-Rusiya rəqabəti. //AMEA Tarix İnstitutu Elmi Əsərlər, 40-cı cild. Bakı, 2012, s. 192-208.
#XVI əsrin I yarısında Osmanlı-Səfəvi müharibələrinin səbəbləri Türkiyə tarixşünaslığında. //Akademik Ziya Bünyadov-90. “Orta əsrlər Şərqinin tarix¬şünaslığı və mənbəşünaslığı” Beynəlxalq elmi simpoziumunun materialları. Bakı, 7-8 may 2012-ci il. Bakı, Elm, 2012, s. 377-380.
#El renacimiento de una potencia. //Historia. Tomo XXXII, №125, Marzo-mayo 2012, p.47-58.
#İrəvan şəhəri Səfəvi-Osmanlı müharibələri dövründə (XVI-XVII əsrin I yarısı). //Antik və orta əsrlər Azərbaycan şəhərləri: arxeoloji irsi, tarixi və memarlığı. Beynəlxalq elmi konfransın materialları. 27-28 oktyabr 2010. Şəmkir-Gədəbəy. Bakı, 2012, s. 459-473.
#Tufan Gündüzün “Son Qızılbaş Şah İsmayıl” kitabı ilə bağlı bəzi qeydlər. //Geostrategiya. №3. Bakı, 2013, s.15-20.
#Qaraqoyunluların mənşəyinə dair. //Qaraqoyunlular – 600. Respublika konfransının materialları. Bakı, 2013, s. 5-27.
#Uzun Hasan devri Akkoyunlu-Memluk ilişkileri. //Asiya Minor Studies, c.1, sayı 2. Kilis, 2013, s.93-106.
#14-15. Yüzyıllarda Azerbaycan-Avrupa Ekonomik İlişkileri Açısından Karadeniz Ticaretinin Rolü. /Tarih boyunca Karadeniz ticareti ve Canik-Samsun. Samsun, 2013, s. 817-826.
#Bir bilim kurumu olan Marağa rasathanesi. /II.Uluslararası Selçuklu Kültür ve Medeniyeti Sempozyumu. Selcuklularda Bilim ve Düşünce.  Bildiriler. Cilt, III, Tabii Bilimler. Secuklu Belediyyesi yayınları. Konya, 2013, s. 129-154 (B.Dədəyevlə  həmmüəllif).
#I Şah Abbas dövründə Səfəvi dövləti ilə Moskva knyazlığı arasında münasibətlər Türkiyə tarixşünaslığında. //Geostrategiya. №5 (17), Sentyabr-oktyabr. Bakı, 2013, s. 15-21.
#Səfəvi-Məmlük münasibətləri müasir Türkiyə tarixşünaslığında. //Journal of Qafqaz University. Tarix, hüquq və siyasi elmlər. c.1, №1, Baku, 2013, s. 3-15.
#XVIII əsrin I yarısında Səfəvi-Osmanlı münasibətləri Türkiyə tarixşünaslığında //AMEA Tarix İnstitutu Elmi Əsərlər, 44,45,46, 47-cı cildlər. Bakı, 2013, s. 222-246.
#Səfəvilərin etnik mənsubiyyəti məsələsi müasir Türkiyə tarixşünaslığında. //Geostrategiya. №02 (20), Mart-aprel. Bakı, 2014, s. 27-34.
#Bütöv Azərbaycanın qurucusu: görkəmli dövlət xadimi Şah İsmayıl Xətai. / Tarixi və milli-mənəvi dəyərlər kontekstində Azərbaycan milli kimliyi. Bakı, Elm və təhsil, 2014, s. 81-96.
#The relations of the Safavi state and the Turkestan khans in the XVII century in modern Turkish historiography //Кавказ и Мир. Международный научный журнал. Тбилиси, 2014, №18. с.77-84.
#Osmanlı imperatorluğunda baş mimarlığa kadar yükselen Tebrizli mimar Alinin hayatı ve eserleri. //Turkish Studies- International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/4, Ankara, 2014, s. 329-340.
#Qəsri-Şirin sülhündən sonra Səfəvi-Osmanlı münasibətləri müasir Türkiyə tarixşünaslığında //Geostrategiya. №5 (23), Sentyabr-oktyabr. Bakı, 2014, s. 16-20.
#Naxçıvan diyarı XV-XVII əsrlərdə /Naxçıvan qədimdən günümüzə qədər. Bakı, 2014, s.138-161.
#Səfəvi-Şeybani münasibətləri Türkiyə tarixşünaslığında. //Journal of Qafqaz University. Tarix, hüquq və siyasi elmlər. c.2, №2, Baku, 2014, s.166-182.
#Azərbaycan Səfəvi dövlətinin Venesiya və Papalıqla münasibətləri. //Geostrategiya. №1 (25), Yanvar-fevral. Bakı, 2015, s. 7-12.
#Взаимоотношения Азербайджанского государства Сефевидов с Россией в XVI-XVII вв. //Вопросы истории, №4. М.: 2015, c. 122-136.
#Amasya sülhündən sonra Səfəvi-Osmanlı münasibətləri müasir Türkiyə tarixşünaslığında. //Geostrategiya. №05 (29), sentyabr-oktyabr Bakı, 2015, s. 14-20.
#Mərkəzləşdirilmiş Azərbaycan dövlətinin qurucusu: görkəmli dövlət xadimi Şah İsmayıl Xətai. //Qarapapaqlar. №9 (97) Sentyabr. Tbilisi, 2015, s. 44-50.
#Tarix İnstitutunda aparılan tədqiqatlar ölkə başçısının çağırışları və tapşırıqları əsasında həyata keçirilir. //Azərbaycan qəzeti, 03 oktyabr 2015.
#Uzun Hasan devrinde Akkoyunlu-Memlük münasebetleri /XVI. Türk Tarih Kongresi 20-24 Eylül 2010 Ankara. Gongreye sunulan Bildiriler, 2. Cilt, Orta Asya ve Kafkasya tarihi. Ankara, 2015, s. 315-330.
#Amasya sülhündən sonra Səfəvi-Osmanlı münasibətləri müasir Türkiyə tarixşünaslığında. // Geostrategiya. №05 (29), sentyabr-oktyabr. Bakı, 2015, s. 14-20.
#Azərbaycan Səfəvi dövlətinin Portuqaliya və İspaniya ilə münasibətləri Türkiyə tarixşünaslığında //Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Xəbərlər, İctimai elmlər seriyası, №2. Bakı, 2016, s. 163-177.
#XVII əsrdə Azərbaycan Səfəvi dövlətinin Türküstan xanları ilə münasibətləri müasir Türkiyə tarixşünaslığında. //Geostrategiya. №03 (33), may-iyun. Bakı, 2016, s. 15-20.
#Azerbaycan Cümhuriyyeti ile Türkiye Cümhuriyyüti arasında bilimsel ilişkilere dair. /I. Türkiye-Azerbaycan ilişkileri ve gelecek perspektivi Çalıştayı. Ankara, Atatürk Araştırma Merkezi, 2016, s.103-110.
#Azərbaycan Səfəvi dövlətinin Gürcüstanla münasibətləri (XVI-XVII əsrlər) Türkiyə tarixşünaslığında. / Journal of Qafqaz University. Tarix, hüquq və siyasi elmlər. C.4, №1. Baku, 2016, s. 3-19.
#О флагах Азербайджанского государства Сефевидов. //Geostrategiya. №02 (38), mart-aprel. Bakı, 2017, s. 19-24.
#Azərbaycan Səfəvi dövlətinin bayraqlarına dair. // Geostrategiya. №04 (40), iyul-avqust. Bakı, 2017, s. 11-16.
#Bakı nefti orta əsr mənbələrində. // Geostrategiya. №06 (42), noyabr-dekabr. Bakı, 2017, s. 10-16.
#Safevi Devletinin bayrakları. // Alevi Araştırmaları Dergisi, Yaz/Summer 2018, Sayı/Issue 15, Ankara, 2018, s. 31-46. (B.Dədəyevle həmmüəlif).
#Akkoyunlu-Memluk devleti ilişkileri. 18. Türk Tarih Kongresi. Türk Tarih Kurumu, Ankara: 2018, s. 254-255.
#XIV-XV Yüzyıllarda Azerbaycan‐Avrupa Ekonomik İlişkileri Açısından Karadeniz Ticaretinin Rolü. //Osmanlı Araştırmaları-2. Doğu ve Batı Türklüğünün Ortak Tarihi Devirleri ve Münasebetleri. Toplum ve Ekenomi. Konya: 2018, s. 253-261.
#1590 İstanbul Barış Antlaşmasından sonra Safevi-Osmanlı diplomatik ilişkileri. //XVII. Türk Tarih Konqresi 15-17 Eylül 2014 Ankara. Gongreye sunulan Bildiriler. IV. Cilt-IV Kısım. Osmanlı tarihi. – Ankara: 2018, – s. 1603-1622.
#Çaldıran döyüşü ərəfəsində kəşfiyyatın roluna dair // Geos¬t¬ra¬tegiya. №06 (48), noyabr-dekabr. – Bakı, 2018, – s. 21-28. (B.Dədəyevlə müştərək).
#Kahkaha Kalesi'nin 20 Yıllık Mahpusu: İsmail Mirza Safevi //Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt:6 / Sayı: 2, – Haziran 2019, – s. 495-518.
#Qəhqəhə qalasının 20 ilik məhbusu: İsmayıl Mirzə Səfəvi. //Aydın gələcək. Mədəni-ictimai jurnal, Təbriz: Yaz 1398, s. 44-58.
#Azərbaycan Səfəvi dövlətinin Böyük Moskva knyazlığı ilə münasibətləri (XVI-XVII yüzillər) //Yeni Türkiye, Temmuz-Ağustos 2019, sayı 108, s. 106-122. 
#Qazi Bürhanəddinin Ağqoyunlularla münasibətləri. /Kadı Burhaneddin Kitabı. Sivas: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, 2020, s. 67-80.
#Klassik ənənələrlə yaşayan alim. Azərbaycan qəzeti, 19 mart 2020-ci il, s. 6.
#Azərbaycan şəhərlərinin inkişafında Böyük İpək yolunun əhəmiyyəti (XIII-XV əsrlər). /Koreya-Azərbaycan II Humanitar Forumu, (Seul-Bakı, 27 noyabr 2021-ci il.) Materialları. Seul, 2021, s. 169-184.
#Akkoyunlu-Memluk Devleti İlişkileri. / XVIII. Türk Tarih Kongresi, 1-5 Ekim 2018, Ankara. Kongreye Sunulan Bildiriler. Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara: 2022, X. Cilt, s. 805-824.
#Safevi Devleti’nin Hindistan’daki Müslüman Türk Sultanlıkları ile İlişkileri. Uluslararası Türk Dünyası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 2022; 3 (1): s.1-31.
#II. Şah Abbas Döneminde Safevi Devleti ile Buhara Hanlığı Arasında Siyasi İlişkiler. Uluslararası Türk Dünyası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 2022; 3 (2): s.76-90.
#Ağqoyunlu hökmdarı Həsən Padşahın Polşa kralı IV Kazimirlə əlaqələri. //Azərbaycan tarixşünaslığı (Elmi əsərlər), №2 (83), Bakı: 2022, s. 172-188.
#XVII əsrin I yarısında Səfəvi-Polşa əlaqələri tarixindən. //AMEA Sosial Elmlər, Bakı: 2022, №1, s. 112-126.
#Karabah Tarihinin Genel Hatları: Ortaçağdan Rus İşgaline Kadar Karabağ. /Kadim Vatan Karabağ, Divan Kitab, Ankara: 2022, s. 340-365 (Ahmet N. Özdal həmmüəllif).
#From the history of Safavid-Poland relations in the first half of the 17th century. //Studia Wschodnioeuropejskie, №28, Azerbaijan, its impact on Europe’s energy security and relations with Poland - yesterday and today, Warszawa: 2023, p. 111-129.
#“I Şah Abbasın islahatları” – Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, C. 9, S. 4, 2022, s. 1938-1969.
#“Zəngəzur bölgəsi XV əsrdə” – ELMİ İŞ Beynəlxalq elmi jurnal, Bakı, 2023, s. 7-11. 
#“Azərbaycanın Təbriz şəhərinin mühüm ticarət mərkəzinə çevrilməsində Böyük İpək yolunun rolu (XI-XV əsrlər)”, /1st Internatıonal Sılk Road Conference 26-27 May 2023 Nakhchivan State University (Azerbaijan) Azerbaijan, Editor Prof. Dr. Hacıfakhreddin SEFERLİ, IKSAD Publications – 2023, p. 301-309.
#“Mərkəzləşdirilmiş Azərbaycan Səfəvi dövlətinin qurucusu” (t.e.d. M.Süleymanovla həmmüəllif) – “Azərbaycan qəzeti, 17 iyul 2023-cü il”
#Nadir xan Əfşarın Səfəvi imperiyasının ərazisini işğaldan azad etmək uğrunda mübarizəsi. // AMEA Sosial Elmlər, №1, Bakı, Elm, 2023, s.157-169.
#Azərbaycan şəhəri İrəvan XVI-XVII əsrlərdə. /”Qərbi Azərbaycanın tarixi və mədəni irsi” mövzusunda respublika elmi konfransının materialları Bakı, 20 oktyabr 2023. Bakı, “Fyuzat” nəşriyyatı, 2023, s. 45-60.
#I Şah Abbas dövründə Səfəvi dövlətinin Böyük Moskva knyazlığı ilə əlaqələri, //AMEA Sosial Elmlər, №2, Bakı, Elm, 2023, s. 98-114. (F.Hüseynlə həmmüəllif).
#“Lənkəran bölgəsinin orta əsrlər tarixinə dair” //“Doğumunun 800-cü ilindә Şeyx Zahid Gilani Beynәlxalq Simpoziumunun Materialları, 13-15 dekabr 2018, Lәnkәran. Lənkəran Dövlət Universiteti, 2023, s. 131-144.
#“XVII əsrin I yarısında Azərbaycan Səfəvi imperiyasının Xivə xanlığı ilə hərbi-siyasi əlaqələri”, /Book of Proceedings 1ST Uzbekistan-Azerbaijan Academic Forum on Educational Research & Innovation “Inspiring Regional Collaborations”, 21 October, 2023/ Jizzakh, Uzbekistan, Edi¬tors-in-chief Azamat Akbarov, Shavkat Sharipov, 2024, s. 137-151.
#“Yaqub Mahmudov və Azərbaycan milli tarix elmi”, Tarix və gerçəklik, 2024, №1, s. 92-94.
#Şah İsmail Safevinin siyasi portresi, Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi, Sayı: 30 Kış 2024, s.36-63.
#“I Şah Abbas Səfəvinin siyasi portreti”, AMEA-nın həqiqi üzvü, tarix elmləri doktoru Nərgiz Axundovanın 65 illik yubileyi münasibətilə Beynəlxalq elmi Konfrans, 10 sentyabr 2024-cü il Tezislər, Bakı: 2024, s. 55-56.
#Şah İsmayıl dövründə Səfəvi dövlətinin Hindistanın Türk-Müsəlman sultanlıqları ilə əlaqələri, 1-ci Beynəlxalq Şah İsmayıl Xətayi Simpoziumu Materialları 4-5 Sentyabr 2024, Bakı, s. 209-222.
                                                                                        

## İstinadlar