Be-200

**Beriev Be-200 "Altair"** — Rusiya istehsalı amfibiya təyyarə.

Be-200, A-40 amfibiya təyyarəsində istifadə olunan idealardan ilhamlanaraq yaradılmışdır. Təyyarə yanğınların söndürülməsi üçün suyu həm aerodromda, həm də suyun səthində sürüşmə rejimində doldurula bilər. Əsas tətbiqlər: yanğınsöndürmə, axtarış-xilasetmə əməliyyatları, ekoloji missiyalar, sərnişinlərin və yüklərin (humanitar yardımların) daşınması. Bir sıra uçuş xüsusiyyətlərinə görə Be-200-ün dünyada analoqu yoxdur.

Təyyarənin adı Qartal bürcündəki Əltair ulduzunun adına uyğun olaraq seçilmişdir. Həm də "Al" Beriev A-40 *Albatro*su, "ta" Taqanroqu, "ir" təyyarənin hazırlandığı İrkutsk şəhərini təmsil edir.

Azərbaycan Rusiyadan 2008-ci ildə BE-200ÇS təyyarəsi almışdır.

## Tarixi
Amfibiya təyyarəsinin yaradılması üzrə işə başlamaq qərarı o vaxtkı hökumətin 17 iyul 1992-ci il tarixli 497 nömrəli qərarı ilə qəbul edilmişdir.

Be-200ÇS prototipinin ilk uçuşu 24 sentyabr 1998-ci ildə baş tutub.

## Konstruksiya

## Modifikasiyaları

## Texniki göstəricilər

* Ekipaj: 2 nəfər
* Sərnişin tutumu:BE-200ÇS- 43 sərnişinə qədər, sərnişin variantı — 72 sərnişinə qədər
* Uzunluğu: 32.05 m
* Qanadların eni: 32.78 m
* Hündürlük: 8.90 m
* Qanad sahəsi: 117,44 m²
* Kabin ölçüləri (UxWxH): 18.7 m x 2.4 m x 1.8 m
* Boş çəki: 28000 kq
* Faydalı yükün çəkisi: 5000 kq yük, üstəgəl çənlərdə 12 m³ su (eyni zamanda və ya ardıcıl axıdılma imkanı ilə 8 bölməli su çəni)
* 12m³ suyun səthdən toplanma vaxtı: 14 saniyə
* Əməliyyat yerinə yetirə biləcəyi maksimum dalğa hündürlüyü: 1.3m
* Maksimum uçuş çəkisi:
** Qurudan: 41000 kq
** Sudan: 37900 kq
** Su hövzəsində suyu dolduraraq: 43000 kq
* Uçuş xüsusiyyətləri
** Maksimum sürət: 7000 m hündürlükdə 700 km/saat
** Kruiz sürəti: 550–610 km/saat
** Uçuş sürəti: 220 km/saat
** Eniş sürəti: 195 km/saat
** Su doldurarkən sürət: 150–190 km/saat
** Praktik uçuş məsafəsi: 3300 km
** Praktik tavan: 8000 m
*** Qalxma sürəti: 12.2 m/s

## İstifadəsi
2003-cü ildən BE-200 Rusiya və digər ölkələrdəki meşə yanğınları ilə mübarizədə istifadə olunur

Fövqəladə Hallar Nazirliyinə məxsus BE-200ÇS:

29 aprel 2015: Nepal Federativ Demokratik Respublikasının ərazisində baş vermiş güclü zəlzələ ilə əlaqədar bu ölkəyə humanitar yardım yola salıb. Azərbaycan Respublikasının 13 və Gürcüstanın 4 vətəndaşının Bakıya təxliyə olunub.

17 dekabr 2015: "Günəşli" yatağında baş vermiş qəzanın nəticəsində itkin düşənlərin axtarışı

27 dekabr 2015 – 22 aprel 2016: Günəşli yatağında baş verən qəzadan itkin düşmüş neftçilərin ayrı-ayrı vaxtlarda Xəzər dənizinin Türkmənistan sahəsində tapılan meyidlərinin Azərbaycana gətirilməsi

27 noyabr 2016: İsraildə meşə yanğınları söndürülüb

10 dekabr 2019: "Eurohome" tikinti bazarındakı yanğının söndürülməsi

15 – 18 yanvar 2021: Hirkan milli parkında yanğının söndürülməsi

5 – 16 avqust 2021: Türkiyə respublikasında meşə yanğınlarının söndürülməsi

23 – 30 iyun 2022-ci il tarixinlərində Azərbaycan FHN-ə məxsus təyyarə Türkiyədəki meşə yanğınlarının söndürülməsində iştirak edib..

11 iyul 2022: Xaçmaz rayonunda meşəlik ərazidə baş vermiş yanğının söndürülməsinə cəlb olunub.

16 avqust 2022: Şabran rayonunda baş vermiş yanğının söndürülməsi

28 avqust 2022: Masallı rayonunun Məmmədoba kəndi yaxınlığında baş vermiş yanğının söndürülməsi əməliyyatına cəlb olunmuş FHN-ə məxsus "BE-200ÇS" amfibiya tipli təyyarədə texniki problem yaranıb. Təyyarə Lənkəran Beynəlxalq Hava Limanına qəza enişi edib.

2024-cü ilin ortalarında yenidən istifadədə görülüb.

2024-cü ilin avqust-oktyabr aylarında meşə yanğınları ilə mübarizə üçün Türkiyədə olub.

## Qəzalar
14 avqust 2021 tarixində Türkiyədə Rusiyaya məxsus "Be-200" təyyarəsi yanğınları söndürmək tapşırığını yerinə yetirdikdən sonra qəzaya uğrayıb. Qəza nəticəsində təyyarənin göyərtəsində olan beş rusiyalı və yanğın ocaqlarını göstərən üç türkiyəli hərbçi həlak olub.

## İstifadəçilər və sifarişçilər

### İstifadəçilər:
:
* G. M. Beriyev adına Taqanroq Aviasiya Elmi-Texniki Kompleksi — 2 ədəd (01 və 02 nömrəli prototiplər)
* Fövqəladə Hallar Nazirliyi — 6 təyyarə
* Rusiya Federasiyasının dəniz aviasiyası — 1 ədəd
:
* Fövqəladə Hallar Nazirliyi — 1 ədəd BE-200ÇS. 2008-ci il may ayında Rusiyadan alınıb. Xaricə satılmış ilk BE-200ÇS təyyarəsidir.

### Sifarişçilər:
Rusiya Fövqəladə Hallar Nazirliyi — 8+24 ədəd

İndoneziya — 4 ədəd

Çin — 4 ədəd

ABŞ — 10 ədəd

Çili — 2 ədəd

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# https://russianplanes.net/reginfo/1935
# https://russianplanes.net/planelist/Beriev/Be-200