Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy

**Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy** (UDRP) — internet domen adlarının qeydiyyatı ilə bağlı mübahisələrin həlli üçün ICANN tərəfindən müəyyən edilmiş proses. UDRP hal-hazırda bütün ümumi yüksəksəviyyəli domenlərə (.com, .net, .org və s.), bəzi ölkələrin yüksəksəviyyəli domenlərinə və bütün yeni ümumi yüksəksəviyyəli domenlərə (.xyz, .online, .top və s.) tətbiq olunur.

## Tarixi
ICANN ilk dəfə qurulanda ona tapşırılan əsas vəzifələrdən biri əmtəə nişanı sahibinin razılığı olmadan əmtəə nişanlarının domen adları kimi istifadəsi olan "Əmtəə nişanı dilemması" idi. 1990-cı illərin sonlarında bu problemli olaraq müəyyən edildi və istehlakçıların aldadılmasına səbəb ola biləcəyi qəbul edildi. Böyük Britaniya Apellyasiya Məhkəməsi bu cür domen adlarını "fırıldaqçılıq aləti" kimi qiymətləndirmişdi.

İlk addımlardan biri Üzv Dövlətlərin BMT-nin Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatına (ÜƏMT) əmtəə nişanları və domen adları arasındakı gərginliyə dair hesabat hazırlamaq tapşırığı verməsi oldu. 30 aprel 1999-cu ildə dərc edilmiş ÜƏMT Hesabatı "çox vaxt beynəlxalq xarakter daşıyan mübahisələr kontekstində neytral məkana" imkan verən "pis niyyətli qeydiyyatlarla bağlı məcburi inzibati prosedur"un yaradılmasını tövsiyə etmişdir. Prosedur rəqabətli hüquqlara malik olan işlərə baxılmaq üçün nəzərdə tutulmamışdı və məhkəmələrin yurisdiksiyasını istisna etmirdi. Bununla belə, o mənada məcburi olardı ki, "domen adı müqaviləsində hər bir domen adı tətbiqi ona qarşı üçüncü tərəf tərəfindən iddia irəli sürüldüyü təqdirdə prosedura təqdim edilməlidir. ÜƏMT Hesabatında UDRP-nin hazırkı üç mərhələli sınağı da müəyyən edilmişdir. Prosedur rəqabət edən hüquqların olduğu halları həll etmək məqsədi daşımır, həmçinin məhkəmələrin yurisdiksiyasını istisna edə bilməz. Bununla belə, o mənada məcburi olacaq ki, "domen adı müqaviləsində hər bir domen adı tətbiqi ona qarşı üçüncü tərəf tərəfindən iddia qaldırılıbsa, proseduru təqdim etməsi tələb olunacaq". ÜƏMT Hesabatı həmçinin UDRP-nin cari üç mərhələli testini müəyyən etmişdi.

25 və 26 avqust 1999-cu il tarixdə Çilinin Santyaqo şəhərində keçirilən toplantılarında ICANN Direktorlar Şurası ÜƏMT-nin İnternet Domen Adları Prosesi Hesabatında yer alan tövsiyələr, habelə qeydiyyatçılar və digər maraqlı tərəflər tərəfindən təqdim edilmiş şərhlər əsasında UDRP Siyasətini qəbul etmişdir.

24 oktyabr 1999-cu ildə ICANN Şurası mübahisələrin həlli inzibati prosedurunun hər bir mərhələsi üçün prosedurları və digər tələbləri müəyyən edən Vahid Domen Adı Mübahisələrinin Həlli Siyasəti üçün Qaydalar toplusunu (UDRP Qaydaları) qəbul etdi. Prosedur ICANN tərəfindən akkreditə olunmuş mübahisələrin həlli xidmət təminatçıları tərəfindən idarə olunur.

ICANN tərəfindən qəbul edildikdən sonra UDRP 1 dekabr 1999-cu ildə qüvvəyə mindi ​​və onun əsasında ÜƏMT tərəfindən müəyyən edilən ilk iş worldwrestlingfederation.com domen adı ilə bağlı "World Wrestling Federation Entertainment, Inc v. Michael Bosman" işi idi. O vaxtdan bəri ÜƏMT UDRP çərçivəsində bir sıra ümumi və mühüm maddi və prosessual məsələlərə dair presedent hüququnu ümumiləşdirmək üçün qlobal miqyasda istifadə olunan Hüquq İcmalını təqdim edir.
## İstinadlar