Zazalar

**Zazalar** və ya **Dımli** - əsasən Türkiyədə yaşayan xalq. Zazalar Türkiyənin türklər, kürdlər və ərəblərdən sonra dördüncü ən böyük etnik qrupudur. Ana dilləri Hind-Avropa dil ailəsinin İran qrupuna aid edilən zaza dilidir ve bu dil talış dili və tati dillərinə yaxın və oxşardır.

## Məskunlaşma

Hazırda əsasən Türkiyədə (milliyyətçi zaza kəsiminin iddiasına əsasən Türkiyə əhalisinin 3,33%-i) , qismən İranda , İraqda və Suriyada , müəyyən səbəblərdən doğan miqrasiya nəticəsində isə az sayda toplumlar şəklində dünyanın bir çox ölkəsində məskunlaşmış zazaların sayına dair dəqiq statistik - elmi məlumatlar yoxdur . Milliyyətçi zaza qeyri-dövlət təşkilatlarının iddialarına görə dünya üzrə zazaların ümumi sayı 4 - 6 milyon nəfər civarındadır .

### Türkiyədə
Zazalar Türkiyədə türklərdən və kürdlərdən sonra ən böyük üçüncü etnik toplumu təşkil edirlər . Bingöl və Tunceli vilayətində əhalinin çoxluğunu təşkil etsələr də Türkiyənin digər vilayətlərində azlıqdadırlar .

## Subetnik qruplar
Zaza-Talış toplumu bir-biri ilə yaxın bir neçə qrupa etnik qrupa bölünür :
:* Zaza
::* Deylemi
::* Çarojlar
:* Dimili
::* bacalan
::* şəbək
::* sarlı
::* avroman

## Zaza tayfaları
Abas • Abdalan • Ağuçan • Alan • Ali • Ali Abas • Alxan • Alz • Arê • Aslan • Aşur • Az • Badil • Balaban • Balçık • Bali • Bamasur • Beyit • Bêx • Bêxtiyar • Bılêçık • Birm • Butk • Cafer • Çarek • Çekel • Çin • Demen • Derık • Dewrêscemal • Dersimli • Ferat • Fınd • Gınic • Gulabi • Hadik • Heciyan • Hemoçık • Hesn • Heyder • Heyr • Holik • Hoş • İbık • İksor • İzol • Karsan • Keçel • Kem • Khal • Khew • Khud • Khurêş • Kılawus • Kırdaşi • Kımsorçık • Kulik • Laçin • Lol • Nemremu • Nenik • Okçı • Phezgewr • Pilvank • Pirsultan • Qerebali • Qırğ • Qoçgiri • Reşık • Rut • Sandalan • Sarısaltuğ • Sefılçık • Semk • Sewdax • Seydan • Seydal • Seysabun • Seykemal • Sıl(êman) • Sis • Sur • Şad • Şawel • Şemk • Şêlm • Şêxmamed • Şeyx Hasanlı • Şırtık • Tanriverdi • Taw • Titenik • Usıv • Xıd • Xırançık • Xormeçık • Zeng • Zerkhewık • Zıkte

* Türkiyə Respublikasında Tunceli yaşayış məntəqəsinin keçmiş adı Dersim olmuşdur . Eyniadlı vilayətin əhalisinin əksəriyyətini hazırda zazalar təşkil edir . Vilayətdəki zaza əhalisi Şeyx Hasanlı və Dersimli tayfalarının ayrılıqda əmələ gətirdikləri tayfa konfederasyonunda birləşmişdir . **Şeyx Hasanlı** tayfası Oğuz türklərinin Bayat boyuna mənsubdurlar . XIII əsrdə Xorasandan köç edərək Andoluya gəlmiş öncə Malatyada sonralar isə indiki Tünceli (keçmiş Dersim) bölgəsində məskunlaşmışdırlar . Hazırda tayfanın Malatyada qalmış bölümü türkcə , Tuncelidə məskunlaşmış qismi isə zazaca danışırlar .

## Zaza əsilli məşhurlar
* Mahsun Qırmızıgül (hər iki valideyni) - Türkiyəli müğənni
* Yıldız Tilbe (anası) - Türkiyəli müğənni
* Yılmaz Güney (babası)
* Ali Sürmeli
* Ahmet Aslan
* Necati Şaşmaz
* Songül Öden

### Siyasətçilər
* Cevdet Yılmaz : 5 iyul 2011 tarixindən 61-ci TC Hökuməti **Kalkınma Bakanı**

## Xarici keçidlər
* ''I. Uluslararası Zaza Dili Sempozyumu'' (2011) 
* ''II. Uluslararası Zaza Tarihi ve Kültürü Sempozyumu'' (2012)  
* Encyclopaedia İranica : Gurani
* Zazader.org 
* Frankfurt Zaza Dil Enstitüsü
* Zazalar ve Zazaca Dili
* Roşan Lezgîn, "Among Social Kurdish Groups – General Glance at Zazas", zazaki.net
* Türksolu Gazetesi İnternet Sitesi : Zaza "kim"liği ve Alevilik 
* Celaleddin Harezmşah ve Zazalar
* Türkiye Gazetesi : Zazalar İranileşmiş Türklerdir!
* Güneydoğu Zazaları 
* "Kurmanc" ve "Zaza" sözlerinin aslı 

## Şərhlər

## İstinadlar