open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hilda Zimmerma

**Hilda Zimmerma** (; ) — Avstriyalı siyasi fəal, Nasizmə qarşı mübarizə aparan.

Avstriya müqavimət hərəkatının üzvü, Ravensbrük həbs düşərgəsi və Ölüm yürüşündən xilas olmuş şəxs.

## Bioqrafiyası
12 sentyabr 1920-ci ildə Vyanada anadan olmuşdur. Valideynləri aktiv Sosial Demokratlar idi: anası Anna Vudsam Avstriya Sosialist Partiyasının təhsil şövbəsində işləyirdi, atası dəmiryolu işçisi olaraq eyni zamanda sadiq Sosial Demokrat idi.

Dörd yaşında ikən Hilda valideynləri və kiçik qardaşı Otmar ilə Kaqran kəndinə köçür. Əvvəlcə ailəsi ilə yaşayır, sonra bir müddət nənə və babasının yanında böyüyür. Valideynlər 1934-cü ildə işsiz qalır və Avstriya Vətəndaş müharibəsində iştirak edirlər. Tezliklə vbalideynləri həbs olunur: anası iki ay, atası isə altı ay həbsdə yatır. 14 yaşlı Hilda və 12 yaşlı qardaşı tək qalır. Onlara beynəlxalq yardım göstərilir. İlk dəfə 1935-ci ildə qısa müddətə həbs olunur, lakin qısa müddət ərzində sərbəst buraxılır.

1936-cı ildə Hildanın valideynləri boşanır. O dövrdə qız təmizlik sahəsində işləyir və ev təsərüfatına yardım kursunda təhsil alır alır. Sonra Macarıstandakı bir evdə dayə kimi işə düzəlir və yalnız 1938-ci ildə Avstriyaya qayıdır. Orada anası ilə Kaqranda yaşayır. 1939-cu ildə polis axtarış zamanı kommunist vərəqəsi tapdıqdan sonra qardaşı ilə birlikdə onuda həbs edir. Qardaşı məsuliyyəti öz üzərinə götürür və doqquz ay həbsdə qalır. Hilda isə bir həftə sonra sərbəst buraxılır. 1941-ci ildə Vyana Qadın Akademiyasında heykəltəraşlıq ixtisasına başlamış və 1944-cü ilin martında həbs olunana qədər təhsil almışdır.
İkinci Dünya müharibəsinin başlaması ilə qardaşı vermaxta çağırılır. 1943-cü ildə Hilda nasizmə qarşı müqavimətin yeraltı üzvləri ilə görüşür və özü də ona üzv olur. 1944-cü ilədək SSRİ-dən göndərilən rus paraşütçüləri ilə yerli anti-nasist hisslərini genişləndirməyə kömək edir. Nasistlər tərəfindən tutulur və dostları ilə birlikdə Ravensbrük həbs düşərgəsinə yerləşdirilir. Tətildə ailəsi ilə birlikdə olan qardaşı Otmar da Buhenvald həbs düşərgəsinə göndərilir. Müharibənin sonunda, düşərgənin boşaldılması zamanı Hilda Zimmerman qaçır və Qızıl Ordu tərəfindən onsuz da azad edilmiş Ravensbrükə qayıtarılır. Daha sonra yatalağ xəstəliyinə tutulur, sağaldıqdan sonra 1945-ci ilin iyulunda Berlin yolu ilə Vyanaya qayıtdı.

Avstriyada bir müddət sağ qalmış qardaşı ilə birlikdə yaşaır, keçmiş həbs düşərgəsi məhbusları ilə əlaqələrini davam etdirir və Avstriya kommunist gənclər təşkilatında (Kommunistische Jugend Österreichs) iştirak edir. Partiya qəzetinin işində fəaliyyət göstərir, Ümumdünya Gənclər və Tələbələr Festivalının iştirakçısı olur. Vyana Keçmiş Konsentrasiya Düşərgəsi Məhbuslar Birliyinin (KZ-Verband) üzvü və ömrünün sonuna qədər çalışdığı Avstriya Ravensbrük düşərgə icmasının () həmtəsisçisi olur. 1968-ci ildə Çexoslovakiyadakı hadisələrdən sonra Hilda Zimmerman Avstriya Kommunist Partiyasından uzaqlaşır.

25 mart 2002-ci ildə Vyanada vəfat edir. O, şəhərin mərkəzi qəbiristanlığında dəfn edilir.

## Mənbə
* Präambel der Vereinsstatuten der ÖLGRF
* Dagegen muss ich etwas tun. Portrait der Widerstandskämpferin Hilde Zimmermann
* Documentary about Hilde Zimmermann

## İstinadlar
Xaron

**Xaron**, **(134340) Pluto I**  kimi də tanınan peyk, Plutonun 5 təbii peyki arasından ən böyüyüdür. Peykin orta radiusu 606 kilometrdir. Xaron - Pluton, Erida, Haumea, Makemake və Gonggongdan sonra altıncı ən böyük transneptun obyektidir. 1978-ci ildə, ABŞ-nin Vaşinqtonda yerləşən ABŞ Hərbi Dəniz Rəsədxanasında fotoqrafiya lövhələrindən istifadə edilərək kəşf edilmişdir.

Diametri Plutonun yarısı qədər, kütləsi isə Plutonun səkkizdə biri qədər olan Xaron, aid olduğu planetlə müqayisədə olduqca böyük bir peykdir. Onun elə cazibə qüvvəsi var ki, Pluton sisteminin bari mərkəzi Plutonun xaricində yerləşir.

Xaronun şimal qütbünün qırmızı-qəhvəyi rəngli örtüyü, həyat üçün vacib ola biləcək maddə olan tolin üzvi makromolekullarından ibarətdir. Bu tolinlər Plutonun atmosferindən buraxılmış və Xarona qədər 19,000&nbsp;km məsafə qət etmiş metan, azot və digər bənzər qazlardan yaranmışdır.

Yeni üfüqlər kosmik gəmisi Plutonun sistemini ziyarət etmiş yeganə kosmik gəmidir. Həmin kosmik gəmi 2015-ci ildə Xaronun 27,000 kilometrliyinə qədər yaxınlaşmışdır.

## İstinadlar
Dəniz dibi haqqında müqavilə

**Dənizlərin və okeanların dibində və onların dərinliklərində nüvə silahlarının və digər kütləvi qırğın silahlarının yerləşdirilməsini qadağan edən müqavilə** (), həmçinin **Dəniz dibi haqqında müqavilə** kimi tanınır () və ya **Dəniz dibinfə silahların nəzarəti müqaviləsi** () — 

## İstinadlar
Aperitiv

**Aperitiv** — Aperitif (fransızca apéritif, latınca aperīre “açmaq” sözündən) yeməkdən əvvəl verilən içkidir (əsasən spitli) və iştahı açır, tüpürcəyi artırır və mədə şirəsinin ifrazını stimullaşdıraraq qida qəbulu üçün reseptorları hazırlayır.Bəzən yeməkdən əvvəl verilən, yüngül yeməklərə də aperitiv deyilir. Ən çox tanınan aperitiv içkilərə vermut, cin, şərab və s. daxildir.

## Növləri
Aperatif kimi spirtli, spirtsiz içkilər və şirələr istifadə olunur. Populyar aperitiflərə vermut, şeri (və ya xeres, ağ şərab), kampari, rakia (brendi), bexerovka (çex likörü), uzo (yunan brendisi), pastis, amontilyado və kir kokteyli daxildir. Aperitif kimi sərt spirtli içki də xidmət edə bilər: araq, viski, rom, cin. Alkoqolsuz içkilər kimi mineral sular, həmçinin qazlı, mineral və adi soyudulmuş sular daxildir. Aperatif üçün ən yaxşı şirələr limon, portağal, qreypfrut, nar, pomidor və üzümdür (şəkərsiz üzüm sortlarından).

Aperitiflər üç qrupa bölünür: tək, birləşdirilmiş və qarışıq.

* Tək aperitif yalnız bir içkidən ibarət olan bir aperitifdir, məsələn, yalnız bir vermut, bir növ şirə və ya mineral su verilir. 
* Qarışıq aperitif mineral su, şirələr və şərab kimi eyni vaxtda verilən bir neçə içkidən ibarətdir. Qarışıq aperitiflər müxtəlif içkilərin, məsələn, kokteyllərin xüsusi hazırlanmış qarışıqlarından ibarətdir.

## Tarixi
Yeməkdən əvvəl içilən içkilərin çox qədim tarixi var. Onları V əsrdə yaşamış Fotikuslu Mübarək Diadoxos xatırladır.

1796-cı ildə turinli şərabçı Antonio Karpano vermutu icad etdi. Fransada aperitiflər kimyaçı Cozef Dubonnetin 1846-cı ildə öz adını almış içkini yaratmasından sonra yaranıb. Dubonnet şərab qarışığına malyariya xəstəliyinin qarşısını almaq və müalicə etmək, acılığı yumşaltmaq üçün xinin əlavə etdi, o, xüsusi otlar və ədviyyatlar qarışığı topladı. 19-cu əsrdə aperitiflər Avropada, 20-ci əsrin əvvəllərindən isə ABŞ-da geniş yayıldı.

## Həmçinin bax
Dijestiv

Kokteyl

Məzə

Dim-sam - Çin mətbəxində aperitiv kimi verilən çay
Saleh Əhmədov

**Saleh Süleyman oğlu Əhmədov** () — Gəncə Şəhəri Nizami Rayonu İcra Hakimiyyətinin başçısı, Gəncə Şəhər Xalq Deputatlar Məclisinin Deputatı (1990-1995).

## Həyatı
Saleh Əhmədov 1953-cü il oktyabrın 23-də Gəncə şəhərində anadan olub. Orta məktəbi Gəncədəki Səməd Vurğun adına 16 nömrəli məktəbdə almışdır. 1969-cu ildə Odessa Dəniz Donanması Mühəndisləri İnstitutunun Mühəndiz Mexanik fakültəsinə daxil olub və 1974-ci ildə həmin institutdan məzun olmuşdur. Təhsilini başa vurduqdan sonra 1974–1976-cı illərdə Qori şəhərində həqiqi hərbi xidmətdə olub. Uzun illər Bakı və Gəncə şəhərində müxtəlif vəzifələrdə çalışdıqdan sonra 1992-ci ildə Gəncə Şəhəri Nizami Rayonu İcra Hakimi, 1992–1993-cü illərdə isə Gəncə Şəhər İcra Başçısının Müavini vəzifələrində çalışmışdır. 2020-ci ilin may ayında Bakı şəhərində uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat etmiş və Gəncə şəhərində dəfn olunmuşdur.

## Ailəsi

* Bir qızı, iki oğlu var. Oğlu Tural Əhmədov 1981-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olub. Ali təhsillidir. Hal-hazırda sahibkarlıqla məşğul olur və "Salehoğlu" MMC-nin icraçı direktorudur.
* Digər Oğlu Fariz Əhmədov Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti Beynəlxalq Magistratura və Doktorantura Mərkəzinin Direktorudur. 
* Qızı Əhmədova Aygün Saleh qızı Ali təhsillidir. Hal hazırda Gəncə regional elm mərkəzində kimya və biologiya lobaratoriyasında baş mütəxəssidir.

## Fəaliyyəti

* 1970–74-cü illər ərzində Bakı Metal Neft Qabları zavodunda, Respublika Səhiyyə Nazirliyinin xüsusi şöbəsində, Bakı Şəhəri Xüsusi Mexanikləşdirilmiş idarəsində və müxtəlif sahələrdə əmək fəaliyyəti ilə məşğul olub.
* 1976-cı ildən 1978-ci ilə kimi Bakı Limanında motorcu, Gəncə şəhər ixtisaslaşmış sənaye tikinti mexanizasiya trestinin 5 nömrəli idarəsində mexanik, xüsusi avtomobil sahəsində rəis vəzifələrində çalışıb.
* 1980–83-cü illərdə Gəncə şəhər 4 nömrəli ixtisaslaşmış mexanizasiya idarəsində rəis müavini əmək fəaliyyətini davam etdirib.
* 1983–91-ci illərdə Gəncə şəhər qaz istismar idarəsində rəis müavini və rəisi; vəzifəsində çalışmışdır.
* 04.01.1991-ci ildən 11.05.1992-ci illədək Gəncə şəhər ixtisaslaşdırılmış istehsalat təmir-tikinti trestində müdir vəzifəsində işləyib.
* 11.05.92-ci ildən 26.11.92-ci ilədən Gəncə şəhər Nizami rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı işləyib.
* 26.05.92 ci ildən 18.06.93-cü ilədək Gəncə şəhər İcra Hakiminin başçısının müavini vəzifəsində işləyib.
* 1990-cı ildə Gəncə Xalq Deputatları Məclisinə seçilmişdir və 1995-ci ilə qədər Gəncə şəhər deputatı olmuşdur. Eyni zamanda 1994–1995-ci illərdə Gəncə Şəhər Xalq Deputatlar məclisinin müşaviri işləmişdir.
* 1995-ci ildən ömrünün sonuna qədər "Salehoğlu" MMC-nə rəhbərlik etmişdir.

## İstinadlar
Müsbət ayrıseçkilik

**Müsbət ayrı-seçkilik** — cəmiyyətdə digər şəxslər ilə bərabər səviyyədə yaşamadığı düşünülən müəyyən qruplara müxtəlif imtiyazlar verməklə onlara dəstək vermək deməkdir.

## Tarixi
1789 Fransız İnqilabını ilə bərabərlik, azadlıq və insan hüquqları kimi məhfumlar yayılmağa başlanmışdır. 8 mart 1857-ci ildə Nyu-Yorkda geyim sektorunda çox ağır şərtlərdə işləyən qadınların etirazı ilə başlayan müddət, 1977-ci ildə də "8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Günü" olaraq rəsmiyyət qazanmışdır.
Doğumdan yaranmış xüsusiyyətlər səbəbiylə sosial, iqtisadi və siyasi sahədən təcrid olunmuş azınlıqlarların ayrı-seçkiliyini azaltmaq və uzun müddət də qarşısını almaq üçün müsbət ayrı-seçkilik anlayışı yaranmışdır. Müsbət ayrı-seçkilik könüllü ya da məcburi şəkildə irqi, etnik və cinsi mənsubiyyətə fərq qoymadan qrupların imtiyazlarını artırmaq və onların inkişafını təmin etmək məqsədilə hazırlanan xüsusi strategiyaya verilən termindir. Müsbət ayrı-seçkilik daha az təmsil olunmuş təbəqə, qrup və ya fərdlərə dair xüsusi rəftarı və ya üstünlüklərin verilməsini nəzərdə tutur. Qadınların kişilərə, əlillərin əlil olmayan şəxslərə, qaradərililərin digər şəxslərə müqayisədə müsbət şəkildə seçilməsi və üstünlük verilməsi bu strategiyanın əsas yönəldilmiş addımlardır. Müsbət ayrı-seçkiliyin əsas məqsədi cəmiyyətin bütün üzvlərini inteqrasiya etdirmək, bərabərliyi yaratmaq və ən önəmlisi müddətli istifadə olunan xüsusi strategiyadır.

## Kvota
Müsbət ayrı-seçkilikdə bərabərsizliyi müddətli şəkildə aradan qaldırır. Kvota ən çox istifadə olunan siyasətlərdən biridir və bununla qərar orqanlarında bərabərlik tənzimlənir. Azərbaycan qanunvericiliyi sosial müdafiəyə ehtiyacı olan və işə düzəlməkdə çətinlik çəkən vətəndaşlara kvotaların ayrılmasını nəzərdə tutur. Bu öz əksini "Məşğulluq haqqında" qanunda tapıb. Sənədə əsasən mülkiyyətindən və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq bütün qurumlar (kvota şamil olunmayan müəssisələr istisna olmaqla) kvota üzrə xüsusi iş yerləri müəyyən edilir. Qanuna əsasən sosial müdafiəyə ehtiyacı olan və işə düzəlməkdə çətinlik çəkən vətəndaşlar kateqoriyasına aşağıdakılar aid edlir:20 yaşadək gənclər, yetkinlik yaşına çatmamış uşaqları tərbiyə edən tək və çoxuşaqlı valideynlər, əlil uşaqları tərbiyə edən qadınlar, pensiya yaşına 2 ildən az qalmış şəxslər, əlillər, cəzaçəkmə yerlərindən azad edilmiş vətəndaşlar, məcburi köçkünlər, müharibə veteranları, şəhid ailələri.
Azərbaycan qanunvericiliyinə görə kvotalar "orta illik siyahı sayı 25 nəfərdən az olan müəssisələrə" şamil edilmir.
Bu qanun həmçinin hüquq-mühafizə, prokurorluq, hərbiyyə, mərkəzi və yerli seçkili orqanları kimi dövlət qurumlarına aid deyil.
Bəzi ölkələrdə isə kvotaların dövlət sistemində də tətbiq olunduğunu görmək olar.

## İstinadlar
Cedevita

**Cedevita —** 1929-cu ildə yaradılan şirkət, çaylar, həll oluna bilən içkilər (içki düzəltmək üçün toz halında maddələr) və dietik məhsullar istehsal edən xorvat şirkəti; Şirkətin tanınan sahibi Xorvat Əczaçılıq şirkəti Pliva idi. 2001-ci ildən Cedevita Atlantik qrupun bir hissəsinə çevrilib.

## Şirkətin tarixi
Cedevita 1929-cu ildə Zaqrebdə Boroqaj adlanan ərazidə İsveç şirkəti Wander AG-nin bir qolu kimi istehsala başlayıb. İlk istehsal etdiyi dietik məhsullar idi. 1947-ci ildə Trogirdə bitkilər yetişdirmək və çay istehsal üçün yeni zavodu tikildi. Şirkət Xorvatiyanın Zaqreb şəhərində KK Cedevita basketbol klubuna sposorluq edir.

İlk həll olunan vitaminli içkilər (Cedevita apelsin dadı ilə) 1969-cu ildə yaradılıb. Lakin istehsalına 1970-ci ildən başlanılıb. 1985-ci ildə şirkət limon, 1990-cı ildə isə qreyfrut dadı ilə həll oluna bilən içkilər istehsalına başladı. 1999-cu ildə meşə giləmeyvəsi və alma dadı ilə içkilər istehsala başlandı. Daha sonrfa tropik ətir və mandarin dadı içkilərə verilməyə başlandı. Şəkərsiz içkilər 1985-ci ildə istehsala başlandı. "Cedevita Junior" adı altında uşaqlar yüksək vitamin və minerallardan ibarət içkilər də istehsal edilirdi. Atlantik qrup tərəfindən dərs edilən məlumatlara görə, Cedevita Atlantikin brendlərindən ən çox satılan məhsuldur.

## İstehsal edilən məhsulları
* Cedevita (həll olunan içki)
* Şəkərlə zənginləşdirilmiş vitaminlər (Cedevita, Pepermint, Rondo C və Vau Vau)
* Çaylar (marka adı Cedevitadır)
* Dietik məhsullar (marka adı Naturavitadır)
* Rondosept (ağız iltihabı və farangit üçün təyin olunan həblər)
* Rehidromiks (kəskin və ya xroniki ishal üçün təyin olunan həblər).

## Korporativ statistika
* İşçilər: 251–500.
* 2008-ci il üçün gəliriː 25–50 milyon avro.
* 1929-cu il yanvar ayının 1-də yaradılıb.

## Xarici keçidlər
https://www.cedevita.com/ — Şirkətin rəsmi veb saytı.

## İstinadlar
Pentarxiya

**Pentarxiya** ( – beş hakimiyyətlilik) — Antik dövrdə kilsənin idarəetmə sistemi. IX əsrdə rəsmi xristian kilsəsi beş patriarxlığa bölünürdü: Roma, Konstantinopol, İsgəndəriyyə, Antioxiya və Yerusəlim. Onların hər birinin başında patriarx dururdu. V əsrin sonlarından etibarən Roma patriarxı özünü "Papa" adlandırırdı. Patriarx kilsə strukturunda ən yüksək vəzifə idi. Ondan yüksəkdə Ümumdünya kilsə məclisi dururdu. Yalnız Ümumdünya kilsə məclisi patriarxı adi kilsə xidmətçisi statusuna sala bilərdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Zveçevo

**Zveçevo** **—** 20 oktyabr 1921-ci ildə Pojeqada yaradılmış və güclü spirtli içkilər istehsal edən *Stock Cognac Medicinal (Stok Müalicəvi Konyak)* adlı şirkətin sonradan istehsal etdiyi şokoladın adı, daha sonra da şirkətin yeni adı.

## Haqqında
Stock Cognac Medicinal adlı şirkət 1936-cı ildən şokolad və şirniyyat məhsulları istehsalına başladı. Nestle şirkətindən 1936-cı ildən 1946-cı ilə qədər şokolad fabriki icarəyə götürüldü. 1951-ci ildə şirkət adını dəyişərək "Zvečevo d.d. Požega" adlanmağa başladı. 1960-cı illərdə bütün diqqət kakoa məhsulları, güclü spirtli içkilər və süd tozunun istehsalına yönəldildi. gəlir gətirməyən və dəbdən düşmüş meyvə suları və un istehsalı dayandırıldı. Nestle ilə 1970-ci ildən kooperasiya yaradıldı və 1995-ci ilə qədər davam etdi. 
Trip_to_Croatia-Day_5-Zadar-Chocolat_Croate_Zvecevo_(2240455051).jpg|
Mond_kokos_(8553107629).jpg|
Mond_kokos_split_(8553107609)_(2).jpg|
Super_Sandwich_split_(8265459999).jpg|
Super_Sandwich_(8266528360).jpg|


## Xarici keçidlər
Şirkətin rəsmi veb saytı

## İstinadlar
Salonitana tarixi

**Salonitana tarixi** (xorv. *Historia Salonitana, Povijest biskupa Salone i Splita) *'—**' Historia Salonitanorum atque Spalatinorum pontificum və ya Salona və Split yepiskoplarının tarixi.

## Haqqında
Foma Splitskinin qısaca *Historia Salonitana, yəni* Salonitana tarixi kimi tanınan bu əsəri XIII əsrdə qələmə alınmış salnamədir və xorvatların erkən tarixi ilə bağlı dəyərli məlumatları özündə əks etdirir. Bu əsər ilk dəfə İohannes Lusius tərəfindən çap edilib. Əsərin geniş versiyası *Historia Salonitana maior,* yəni Əsas Salonatina tarixi adlanır və XVI əsrdə çap edilib. Hər ikisinin tənqidi mətnləri isə Nada Klaiç tərəfindən 1967-ci ildə Belqradda yenidən çap edilib. Xronikada xorvatların gəlişi barədə belə məlumat verilirː

: 

Bu məlumat *Chronicle of the Priest of Duklja (*Duklyadan olan anonim keşişin xronikası) əsərində verilən məlumatla müqayisədə *De Administrando Imperioda* (İmperiya idarəçiliyindən) olan məlumata daha çox bənzər idi.

Xronikada qeyd edilir ki, Bizans imperatoru Heraklius və Papa IV İohannes bəzi xorvatları xristianlığa döndərdi. Bu hər iki şəxs VII əsrin ortalarında ölüb və faktiki olaraq xorvatların Adtiratikdə təxminən əsrin əvvəllərindən bəri yaşadığını ortaya qoyur.

Bu əsərdə xorvat kralı Dmitri Zvonimir və IV Pyotr Kreşimirlə bağlı geniş məlumatlar verilib.

## İstinadlar
Yuray Şijqoriç

**Yuray Şijqoriç** (Yuriy Şijqoriç, Georq Sisqorey, xorv. Juraj Šižgorić, lаt. Georgius Sisgoreus, Georgius Sisgoritus; d. təx. 1420 və ya 1445 — ö. təx. 1509) — latınca şeirlər yazan xorvat şair.

## Haqqında
Yuray Şijqoriç Dalmatiyalı idi. Şibenikdə doğulmuşdu. Həmin vaxtı Şibenik Venesiya Respublikası tərkibinə daxil idi. Şijqoriç Paduan Universitetinin Hüquqşünaslıq üzrə doktorluq dərəcəsini almışdır. Təhsilini başa vurduqdan sonra doğulduğu yerə qayıdaraq kilsədə yüksək vəzifələrdə işləyir. Tez-tez də Şibenik yepiskopunu əvəz edirdi. 1477-ci ildə Venesiyada şeirlərini çap etdirir. Bu toplu — Elegiarum et carminum libri tres ("Elegiya və lirik şeirlərdən ibarət 3 kitab") — xorvat şairlərinin əsərləri arasında ilk çap edilmiş əsərdir. Şeirlərinin motivləri əsasən antik tarix və mifologiyasından götürülmüşdü və avtobioqrafik xüsusiyyətlər izlənirdi. Yuray antitürk əhval-ruhiyyəli əsər müəlliflərindən biridir (Şibenik ərazilərinin boşaldılmasına elegiya həsr edib). İlliriya atalar sözlərini toplayaraq latın dilinə tərcümə etmişdir (bu əsər günümüzə qədər gəlib çatmayıb). Şijqoriç həm də 1487-ci ildə qələmə alınan İlliriya və Şibenik şəhəri barədə tarixi əsərin müəllifidir. Bu əsərdə dalmatin slavyanları illiriyalarlıların nəsilləri adlandırılır.

## İstinadlar
Elşən Qapaqov

**Elşən Rafiq oğlu Qapaqov** (Qazax rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovniki, "Zəfər" ordeni laureatı.

## Həyatı
Elşən Qapaqov Qazax rayonunda anadan olub.

## Hərbi xidməti
1990-cı ildə Türkiyədə hərbi təhsil alıb və sonra Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin zabiti olub.

Azərbaycan Ordusunun polkovniki olan Elşən Qapaqov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Qapaqov "Zəfər" ordeni ilə təltif edildi.

Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Qapaqov "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

Azərbaycanın Ağdam rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Qapaqov "Ağdamın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

## İstinadlar
Aviaquldurluq

Aviaquldurluq və ya təyyarə qaçırma, bir təyyarənin silah gücünə və ya fiziki güclə ələ keçirilməsidir. Aviaquldurluq müxtəlif məqsədlərə xidmət edə bilər, aviaquldurlar əvvəllər sərnişinləri girov götürür və ya öldürür, hətta 11 sentyabr terror aktlarında olduğu kimi təyyarəni silah kimi də istifadə edirlər. Aviaquldurluq siyasi və şəxsi səbəblərdən ola bilər.

Tarixdə ilk qeydə alınan təyyarə qaçırma hadisəsi 1931-ci ildə Peruda baş vermişdir. 1 May 1961-ci ildə Miami-Key West uçuşunu həyata keçirən təyyarənin Antulio Ramirez adlı şəxs tərəfindən Kubaya qaçırılmasından sonra aviaquldurluğa dair ilk qanuni tənzimləmə, həmin il ABŞ-da həyata keçirilmişdir. Bu qanunla aviaquldurluq, uçuş zamanı hər hansı bir ticarət təyyarəsini haqsız olaraq şiddət tətbiq edərək, zorla və ya təhdidlə ələ keçirmək və ya idarə etmək olaraq təyin edildi və buna görə ağır cəzalar müəyyən edildi. 1961-ci ilin sonuna qədər daha 3 aviaquldurluq hadisəsi baş vermişdir. 1963-cü ildə, BMT-nin üzvü olan ölkələri aviaquldurluğa qarşı bir konvensiya imzalamağa təşviq etməsindən yeddi il sonra, 1970-ci ildə Haaqada yığışan təxminən 50 dövlət öz aralarında aviaquldurluğa dair konvensiya imzaladılar. Müqavilədəki təyyarə qaçırdanların müvafiq ölkəyə təhvil verilməsi tələbi diqqət cəlb edən maddədir. Bununla birlikdə, qanuni tənzimləmələrə baxmayaraq, 1970-ci illərdə həm siyasi, həm də şəxsi səbəblərə görə aviaquldurluq hərəkətlərində bir yüksəliş müşahidə edilmişdir.

1970-ci illərdə müxtəlif qruplar, xüsusən də Fələstinli partizanlar və kubalılar fərqli qaçırma üsullarına müraciət etmişdirlər. 1973-cü ildə ABŞ Federal Aviasiya İdarəsi sərnişinlərin yoxlanılması tətbiqinə başladı. Üstlərində silah gəzdirdiklərini müəyyənləşdirmək üçün sərnişinlərin və onların baqajlarının rentgen yoxlanışları, həmçinin sərnişinlərin təyyarəyə minmək üçün keçdikləri qapılarda silahlı zabitlərin olması kimi yeni qabaqlayıcı tədbirlərin tətbiq edilməsi ilə xüsusilə 1980-ci illərdən bəri təyyarələrin qaçırılması sayında əhəmiyyətli bir azalma müşahidə edilmişdir.

## İstinadlar
Kubalılar

Kubalılar (isp: Cubanos), Kubada yaşayan insanlara və vətəndaşlıq əlaqəsi ilə əlaqəli olan hər kəsə verilən addır. Kuba bir çox etnik və milli mənsubiyyətə sahib insanların evidir. Ölkə sakinlərinin əksəriyyəti təxminən 500 il əvvəl Avropadan gələn mühacirlərin nəsillərindəndir. Bunun xaricində Afrikadan qul kimi gətirilən insanların nəsillərinin də ölkədə əhəmiyyətli bir sayı mövcuddur. Kuba sakinləri başda ispan olmaqla, fransız, portuqal və Afrika mədəniyyətlərinin qarışığı olan bir mədəniyyətə sahibdirlər.

## İstinadlar
Ki-Vest

**Ki-Vest** — ABŞ-dəkı Florida Keysin bir hissəsidir. Adanın uzunluğu 6.4 kilometr, eni 3.2 kilometrdir. Key West City və heç bir ölkə tərəfindən tanınmayan Conch Republic adadadır.

1950-ci illərin sonuna qədər adada bir çox duz gölməçəsi mövcud idi. Daha sonra bu gölməçələr dolduruldu.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* Barnett, William C. "Inventing the Conch Republic: The Creation of Key West as an Escape from Modern America", *Florida Historical Quarterly* (Fall 2009) 88#2 pp.&nbsp;139–172. .
* Boulard, Garry. State of Emergency': Key West in the Great Depression". *Florida Historical Quarterly* (Oct. 1988) Vol. 67, No. 2, pp.&nbsp;166–183. .
* Levy, Philip. The Most Exotic of Our Cities': Race, Place, Writing, and George Allan England's Key West". *Florida Historical Quarterly* (Spring 2011), Vol. 89, No. 4: 469–499. .
* Ogle, Maureen. *Key West: History of an Island of Dreams* (University Press of Florida, 2003). . .

## Xarici keçidlər

* City of Key West
Konk Respublikası

**Konk Respublikası** — ABŞ-yə məxsus olan Florida Keysin bir hissəsi sayılan Key Westdə yerləşən və heç bir ölkə tərəfindən tanınmayan bir mikrodövlətdir. 23 aprel 1982-ci ildə ABŞ-dən ayrılmasının elanından sonra regionun turizm fəaliyyəti artmışdır.
Florida Keys

**Florida Keys** — ABŞ-nin Florida əyalətində yerləşən bir qrup arxipelaqdır. Təxminən 1700 adadan ibarətdir. Floridanın 24 kilometr cənubundadır. Ən ucunda yerləşən Key West, Kubadan 140 kilometr məsafədədir. Florida Keys 23,5 ilə 25,5 enlik arasında yerləşir. Bu xüsusiyyətlərinə görə adalarda subtropik iqlim mövcuddur. Adaları "Overseas Highway" ("Xarici magistral") adlanan bir yol birləşdirir.

## Əhalisi
Adaların əhalisi 2000-ci il siyahıyaalınmasında 79.535 olaraq müəyyən olunmuşdur. Bir kvadrat kilometrə 223,66 nəfər düşür. Əhalinin 32% -i Key Westdə yaşayır. Yalnız Dry Tortugos arxipelaqında yaşayış mövcud deyildir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* Jeff, Ripple (1995). *The Florida Keys: the Natural Wonders of an Island Paradise*, Photographs by Bill Keogh, Stillwater, Minnesota: Voyageur Press. .
* Jason Project The Story of Water Movement and Land Formation – accessed January 28, 2006.
* Florida Keys Fish

## Xarici keçidlər

* A Gazetteer of the Florida Keys 
* 
* City of Key West
* City of Marathon
* History of the Conch Republic
* National Park Service: Dry Tortugas
* NOAA Marine Sanctuary

### Media
* Key West Citizen
Aleksey Avdeyev

**Aleksey Yureviç Avdeyev** () — Rusiya Federasiyası hərbi xadimi. 2019-cu ildən Cənub Hərbi Dairə Komandanının müavini, general-leytenant (2016).

## Həyatı
1967-ci il mayın 17-də Daşkənddə anadan olmuşdur. 1984-cü ildə Sverdlovsk Suvorov hərbi məktəbini bitirmişdir. 1988-ci ildə V.I.Lenin adına Qırmızı Ulduzlu Daşkənd Ali Ümumqoşun  Komandanlıq məktəbindən müdavim olmuşdur.

Hərbi məktəbi bitirdikdən sonra, 1988-1996-cı illərdə Şimali Qafqaz Hərbi Dairəsində müxtəlif komandir vəzifələrində xidmət etmişdir.

1999-cu ildə Rusiya Federasiyası Silahlı Qüvvələrinin Ümumqoşun Akademiyasını bitirmişdir. 2008-ci ildə Rusiya Federasiyası Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının Hərbi Akademiyasında təhsil almışdır.

## Hərbi karyerası
Rusiya Federasiyası Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının Hərbi Akademiyasını bitirdikdən sonra motoatıcı diviziyanın komandiri (Sibir Hərbi Dairəsi) təyin edilmişdir.

2010-cu ilin ortalarında təşkilatlanma və səfərbərlik şöbəsinin müdiri - Sibir Hərbi Dairəsinin təşkilati və səfərbərlik işləri üzrə qərargah rəisinin müavini (Novosibirsk) təyin olunmuşdu.
2011-ci il yanvarın 9-da Rusiya prezidentinin fərmanı ilə 41-ci Ümumqoşun ordusu (Novosibirsk, Mərkəzi Hərbi Dairə) komandanının müavini təyin edilmışdir.

2012-ci ildə Rusiya prezidentinin fərmanı ilə Qırmızı Bayraqlı 6-cı Ümumqoşun Ordusunun (Sankt-Peterburq, Qərb Hərbi Dairəsi) komandanının birinci müavininin baş qərargah rəisi təyin olunmuşdir.

Aleksey Avdeyevə general-mayor hərbi rütbəsi Rusiya Prezidentinin 13 dekabr 2012-ci il tarixli 1641 nömrəli fərmanı ilə verilmişdir.

2014-cü ilin iyulundan 2017-ci ilin aprelinədək - 29-cu Ümumqoşun Ordusunun komandanı olmuşdur. Avdeyevə General-leytenant hərbi rütbəsi Rusiya Prezidentinin 11 iyun 2016-cı il tarixli 276 nömrəli fərmanı ilə verilmişdir. 2017-ci ilin aprelindən 2018-ci ilin aprelinədək - Qərb Hərbi Dairəsinin Qırmızı Bayraqlı 1-ci Qvardiya Tank Ordusunun komandanı olmuşdur.

2018-ci ilin aprelindən 2019-cu ilədək - Rusiya Federasiyası Silahlı Qüvvələrinin Ümumqoşun Akademiyasının rəhbəri vəzifəsini yerinə yetirmişdir. 2019-cu ildən - Cənub Hərbi Dairəsi komandanının müavini təyin edilmişdir.

Şimali Qafqazda döyüş əməliyyatlarının iştirakçısı olmuşdur.

## Mükafatları
* "Vətənə xidmətə görə" 
* 3-cü və 4-cü dərəcəli "Jukov" ordeni
* "Hərbi xidmətlərə görə", 
* "Dostluq" ordeni 
* "Suvorov" medalı 
* "Qüsursuz xidmətə görə" fərqlənmə nişanı
* Rusiya Federasiyasının ordenləri

## İstinadlar
Nobel Sülh Mərkəzi

Norveçin Oslo şəhərindəki **Nobel Sülh Mərkəzi** — () Nobel Sülh Mükafatı və onun təmsil etdiyi amallar üçün bir vitrindir. Mərkəz eyni zamanda mədəniyyət və siyasətin, müharibə, sülh və münaqişələrin həlli kimi mövzularında iştirak, mübahisələrin həlli yollarının birləşdiyi bir arenadır. Mərkəz Oslo, Norveç Bələdiyyə Meydanında (Rådhusplassen) yerləşir.

## Tarixi

Nobel Sülh Mərkəzi, 2005-ci ildə Norveç Kralı Əlahəzrət V Harald tərəfindən Norveç və Kanada kral ailələrinin qatıldığı bir mərasimlə açıldı. Nobel sülh mükafatı laureatı Vanqari Maatai də açılışda iştirak edirdi. Mərkəz ildə 250.000 ziyarətçini qəbul edir və Norveçin ən çox ziyarət edilən muzeylərindən biridir. Nobel Sülh Mərkəzi keçmiş Oslo Vestbanestasjon (Oslo Qərb dəmir yolu stansiyası) binasında yerləşir. 1872-ci ildən qalma keçmiş stansiya binası memar Corc Andreas Bull (1829–1917) tərəfindən çəkilmişdir. 1989-cu ildə dəmir yolu stansiyası kimi istifadəsi dayandırıldı. Limana baxır və Alfred Nobelin ölümünü anmaq üçün hər 10 dekabrda Nobel sülh mükafatı mərasiminin keçirildiyi Oslo Bələdiyyə Sarayının yaxınlığında yerləşir.

İngilis memar David Adjaye, rəng sxemləri daxil olmaqla Mərkəzin yaradıcı dizaynından məsuldur; Amerikalı dizayner David Smoll, yüksək texnoloji qurğularını inkişaf etdirdi. Nobel Sülh Mərkəzi Norveç Mədəniyyət Nazirliyi, xüsusi sponsorlar və giriş haqları tərəfindən maliyyələşdirilir. Zaman-zaman keçirilən sərgilər tamamilə maliyyələşdirilir.

Mərkəzdə Alfred Nobel və digər Nobel mükafatlarının hekayəsini izah edilməklə yanaşı Nobel sülh mükafatı laureatları və onların işləri təqdim olunur. Bu, multimedia və interaktiv texnologiya, sərgilər, görüşlər, diskusiyalar, teatr, konsert və konfransların, eləcə də geniş təhsil proqramının və müntəzəm bələdçi turlarının istifadəsi ilə həyata keçirilir.

Nobel Sülh Mərkəzi, Nobel Fondunun xaricdən təmsil etdiyi və eyni zamanda Nobel mükafatının təqdimatı ilə əlaqədar məlumatlandırma işləri və tənzimləmələri idarə edən Nobel qurumları şəbəkəsinin təməli və bir hissəsidir. Kjersti Floqstad Nobel Sülh Mərkəzinin direktorudur. Olav Njolstad, Norveç Nobel Komitəsi tərəfindən təyin olunan Mərkəzin idarə heyətinin sədridir.

## Həmçinin bax
* Nobel Mükafatı Muzeyi
* Nobel fondu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi veb sayt
Azərbaycanda repressiya qurbanlarının siyahısı (1939–1954)

**Azərbaycanda repressiya qurbanlarının siyahısı (1939–1954)** — 1939–1954-cü illərdə Azərbaycanda repressiyaya məruz qalan insanların siyahısı.

## 1939

# Ağa Axundov (16 aprel; 15 il iş alıb)
# Əsəd bəy Axundov (19 aprel)
# Qafur Əfəndizadə
# Seyfulla Şamilov (9 iyun)
# Teymur bəy Aslanov (28 dekabr)
# Mixail Rayev-Kaminski
# Yusif Zeynalov
# Rəhim Rəhimzadə
# Zeynal Tağıyev
# Ələkbər Şahbazov
# İsmayıl Xanlarov
# Zeynal Hacıyev
# Cəlil Vəzirov
# Qədim Qədimbəyov
# İsgəndər Məmmədov
# Şahid Hüseynov
# Əli bəy Qulubəyov
1939-cu il oktyabrın 29-da bu on bir nəfər barədə son ittihamnamə tərtib olunub, baxılmaq üçün Zaqafqaziya Hərbi Dairəsinin hərbi tribunalına göndərildi. Dekabrın 3-də Tiflisdə hərbi tribunalın hazırlıq iclasında ittihamnamələr yenidəe nəzərədən keçirildi və onlara verilən cəza tədbirləri dəyişilməz olaraq qaldı. Dekabrın 27-də Bakıda Zaqafqaziya Hərbi Dairəsinin Hərbi Tribunalarının səyyar sessiyası tərəfindən keçirilən qapalı məhkəmə iclasına işə təkrar baxıldı. Məhkəmədə Zeynal Tağıyevdən və Firuz Süleymanovdan başqa, heç kəs özünü müqəssir saymadı və onların hamısına müxtəlif müddətə iş kəsildi. Teymur bəy Aslanov da 1939-cu il dekabrın 28-də verilən məhkəmə qərarına görə əks-inqilabi Milli üsyançı təşkilatın üzvü kimi 12 il müddətinə azaldıqdan məhrum edildi və Qazaxıstanın Karaqanda vilayətinin Cezkazqan şəhərinə sürgünə göndərildi. Və üstəlik, belə bir qərar da çıxarıldı ki, cəza müddəti bitəndən sonra o, yalnız Blxaş şəhərinə yaşaya bilər…"

## 1940
# Sara Sultanova

## 1941
# Atababa Musaxanlı
# Bəhram Hüseynov

## 1942
# Cahan Talışinskaya
# Səlim bəy Behbudov
# Mövsüm bəy Əhmədov
# Əkrəm Cəfərov (5 sentyabr)
# Zülfüqar Abdullayev (22 sentyabr)
# Şirməmməd Muradov (22 sentyabr)
# Məmmədhəsən Ağayev (2 aprel)
# Abbasov Rəcəbəli Nəbi oğlu (21 fevral)
# Abbasov Ağayar Nəsir oğlu (25 iyun)
# Baxşıyev Əbdül Muradəli oğlu (25 fevral)
# Qafarov Əzizulla Səfər oğlu (5 sentyabr)

## 1943
# Ənvər Yusifoğlu (25 sentyabr)

## 1944
# Şahmar Abdullayev (8 sentyabr)

## 1945
# Əliağa Mustafayev

## 1948
# İsmixan Rəhimov
# Gülhüseyn Hüseynoğlu
# Hacı Zeynalov
# Aydın Vahidov
# Azər Ələsgərov
# Musa Abdullayev
# Kamal Əliyev
# Kamil Rzayev

## 1949
# Süleyman Vəliyev

## 1954
# Mircəfər Bağırov

## Mənbə
* https://www.gender-az.org/index_az.shtml?id_main=17&id_sub=81&id_sub_sub=246
* "Yaddaşın bərpası", 1 ("Sərhəd" qəzetinin xüsusi buraxılışı)
* https://fuzulibaratov.wordpress.com/2017/04/12/1937/

### İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycanda repressiya qurbanlarının siyahısı (1920-1936)
* Azərbaycanda repressiya qurbanlarının siyahısı (1937-1938)
Yohanna Bayştayner

**Yohanna Bayştayner** (; ) — Avstriyalı klassik gitaraçı.

## Bioqrafiyası
Yohanna Bayştayner doqquz yaşında Viner Norştatda Yosef Matias Hauverin adına musiqi məktəbində musiqi öyrənməyə başlayır. 1992-ci ildə Vyana Musiqi və Səhnə Sənətləri Universitetinə gitara sinifini bitirir. Bundan əlavə Bayştayner musiqişünaslıq ixtisası üzrə təhsil alır və 2005-ci ildə "Fiqurlu konkisürmə, sinxron üzgüçülük və bədii gimnastikada klassik musiqi" () adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə edir.

Yohanna Bayştayner ilk günlərdən bu günə qədər geniş bir repertuara sahibdir. Xüsusilə bəstəkar Robert Qulya, Ruben Paçe və Eduard Şafranskinin əsərlərinin dünya premyeralarını səsləndirir. Gitaraşı ayrıca öz əsərlərini də bəstələyir və ifa edir. Bayştayner Soçi Simfonik Orkestri, Malta Filarmoniya Orkestri, Macarıstan Radio Simfonik Orkestri, Qraz Kamera Filarmoniyası, Budapeşt Simli Kamera Orkestri və dirijorlar Oleq Soldatov, Mişel Kastelletti, Bela Draxoşom, Axim Golubtin və rəqqas Rafael ramires ilə əməkdaşlıq etmişdir.

2017-ci ildə Bayştayner Malta Milli kitabxanasının yanında Manoel Teatrında konsert vermək üçün Valletta Beynəlxalq Barok Musiqi Festivalına dəvət edilir.

Yohanna Bayştayner madridli usta Paulino Bernabenin konsert gitarasında çalır.

## Mükafatlar və fəxri adlar
2008: Konkordiya teatrının 200 illik kristal kuboku, (Monte Kastello di Vibio, İtaliya.)
2011: Almaniyanın Berlin şəhərindəki Hoenşyonhausen Qalasının Fəxri Üzvlüyü.
2016: Teatr della Konkordiya 2016-nın Minkusun Don Kixot baletinin mövzusundakı Fantaziya əsərinə görə mükafatları.

## Diskoqrafiya

### CD-lər
* *Dance Fantasy* (2001)
* *Salon* (2002)
* *Between present and past* (2004)
* *Virtuosi italiani della chitarra romantica* (2007)
* *Austrian Rhapsody* (2012)
* *Don Quijote* (2016)

### DVD-lər
* *Live in Budapest* (2010)

### Bədii filmlər üçün musiqi
Truce/Atəşkəs (ABŞ 2004, rejissor: Metyu Markoni),

S. O. S Love!/S. O. S. Sevgi! (Macarıstan 2007, rejissor: Tamas Şaş)

## İstinadlar
Anna Nevil

**Anna Nevil** (; ) — İngiltərə kralı III Riçardın xanımı, İngiltərə kraliçası.

İngiltərə taxt-tacı uğrunda Lankaster və York ailələri arasında çıxan Gül müharibəsində mühüm rol oynamış Nevil ailəsinin üzvü olan Anna Nevilin ilk evliliyi atasının planı əsasında baş tutdu. IV Eduarda qarşı üsyan çıxaran atası Riçard Nevil Lankasterləri dəstəkləməyə başladı və yeni müttəfiqlərinin taxt namizədi olan VI Henrinin yeganə oğlu Vestminsterli Eduardla qızını evləndirdi. Bu nikah səbəbilə Uels şahzadəsi ünvanı alan Anna Nevilin ilk evliliyi çox çəkmədi. Vestminsterli Eduard 1471-ci ilin mayında döyüş meydanında həlak oldu.

York kralı IV Eduardın səltənətini yenidən bərpa etməsinin ardından Anna Nevil bağışlanaraq Londona geri çağırıldı və kralın kiçik qardaşı olan Qloçester hersoqu Riçardla evləndi. Üstəlik bacısı İzabel Nevil də kralın digər qardaşı Klarens hersoqu Corcla evli idi. Riçard Plantagenetin 1483-cü ilin iyununda qardaşı oğlunu devirərək hakimiyyəti ələ almasının ardından Anna Nevil də İngiltərə kraliçası oldu. Ancaq 1485-ci ilin martında ərindən 5 ay öncə vəfat etdi. Cütlüyün yeganə övladı olan Midlhamlı Eduard isə cəmi 7 yaşında naməlum səbəblə vəfat etdi.

## Həyatı

## Mənbə

* Licence, Amy (15 April 2013). *Anne Neville: Richard III's Tragic Queen*. Amberley Publishing Limited. ISBN 978-1-4456-1177-8
* Hicks, Michael (26 August 2011). *Anne Neville: Queen to Richard III*. History Press. ISBN 978-0-7524-6887-7
* Turnbull, Stephen R. (1985). *The Book of the Medieval Knight*. Arms and Armour Press. ISBN 978-0-85368-715-3
Petrokemija

**Petrokemiya** (*xorv.* *Petrokemija*) — kimyəvi sənaye sahəsi ilə məşğul olan xorvat firması. 1968-ci ildə "INA" dövlət neft şirkətinin filialı kimi "Gübrələr zavodu" (xorv. Tvornica gnojiva) adı altında əsası qoyulub. Kənd təsərrüfatı üçün gübrə istehsalına görə ixtisaslaşıb. Ölkədə "İNA"dan sonra ikinci ən böyük ixracat firması.

## Tarixi
Maslovina və Qərbi Slavoniyada neft-qaz ehtiyatlarının axtarışı 1926-cı ildə Lipika yaxınlığında, qonşu Buyavitsa qazından istifadə edən Brezinedə texniki karbon zavodunun tikintisini şərtləndirdi. Kutində Qara karbon adlanan amorf kütlədən 1938-ci ildə Qoyla qazının köməyi ilə istifadə edilməyə başlandı. 1940-cı ildə 1982-ci ilə qədər fəaliyyət göstərən əhəng zavodundan istifadə edilməyə başlandı. 1955-ci ildə gil zavodu tikildi. Bu zavod bir çox sahələrin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradırdıː neft və qida sahəsindən tikintiyə və kənd təsərrüfatına qədər, xüsusilə heyvandarlıqda yem əlavələri istehsalına qədər. Xatırlanan zavod Metan adı altında fəaliyyət göstərdi və qısa bir müddət də kimyəvi məhsullar zavodu kimi işlədi.

1943-cü ildən mineral gübrələrinin zavodunun tikinti layihəsi mövcud idi. 1968-cı ildə Kutinin şərq hissəsində neft-kimya məmulatlarının istehsalı zavodunun daxilində mineral gübrələr zavou inşa edildi. həmin ildə də zavod 750 min tonluq istehsalla dünyanın ən iri şirkətlərinin onluğuna daxil oldu. 1 iyun 1968-ci ildə mineral gübrələr zavodu kimyəvi məhsullar istehsal edən zavodla birləşdi. 1970-ci ildə zavod "INA-Petrokemija" adı altında İNA şirkətinin texnoloji funskionallığa malik 4 bölməsindən biri oldu. 1998-ci ildə isə müstəqil səhmdar cəmiyyət kimi qeydiyyatdan keçdi.

CROBEX-in fond indeksinə daxil edilmiş (qoşulmuş) 24 şirkətdən biri olub Zaqreb fond birjasında qiymət təyin etməyə buraxıldı.

## İstinadlar
Navarralı Janna

**Navarralı Janna** () () — İngiltərə kralı IV Henrinin xanımı, İngiltərə kraliçası. Bretan hersoqu IV Conla baş tutan ilk nigahı səbəbilə Bretan hersoqinası olan Janna Navarra kralı II Çarlzın qızıdır.

İlk ərinin vəfatından sonra oğlunun azyaşlı olması səbəbilə 1399-1403-cü illərdə naib olaraq hersoqluğu idarə etdi. Daha sonra İngiltərə kralı IV Henriylə evlənsə də, bu evlilikdən övladı olmadı. Ərinin ölümündən sonra İngiltərə kralı olan ögey oğlu V Henriylə münasibətləri yaxşı olsa da, daha sonra bu münasibəti pisləşdi və bütün mal-dövləti əlindən alınaraq həbs edildi. 3 illik həbsin ardından Janna V Henrinin ölümündən qısa müddət öncə azadlığa buraxıldı.

## Həyatı

## Mənbə

* Neil D. Thompson and Charles M. Hansen, *The Ancestry of Charles II, King of England* (American Society of Genealogists, 2012)
* Hollman, Gemma. *Royal Witches: From Joan of Navarre to Elizabeth Woodville*. The History Press, 2019
* Jones, Michael (1988). *The Creation of Brittany*. London: Hambledon Press. p.&nbsp;123. ISBN 090762880X
* Leese, Thelma Anna (2007). *Blood Royal: Issue of the Kings and Queens of Medieval England, 1066–1399*. Heritage Books Inc. p.&nbsp;219
Anika Boşkoviç

**Anika Boşkoviç** (*d.* 1714, Raqusa Respublikası – ö. 13 avqust, 1804, Raqusa) — Raqusalı yazıçı.

## Haqqında
O pastoral mahnılar yazır və onları italyan dilindən tərcümə edirdi. Yezuitlər tərəfindən təbliğ olunan xristianlıq mövzuları onun yaradıcılığın əsas mövzusu idi. Onun adı Raqusa ədəbiyyatında ən vacib qadın adlarından biridir. "Dialoq" (1758) əsəri Raqusa ədəbiyyatında qadın müəlliflərdən tərəfindən yazılan ilk və yeganə bədii əsəridir.

Boşkoviç 3 noyabr və ya 3 dekabr tarixində 1714-cü ildə Raqusada doğulub. Ailədə 9 uşaqdan ən kiçiyi idi. Onun valideynləri Paula Bettera varlı italyan ailədən idi. Atası Nikola Boşkoviç isə mənşəcə Orahov Do-dan olanbosniyalı tacir idi. Qardaşı Rocer Jozef Boşkoviç tanınmış fizik, astronom, riyaziyyatçı, filosof, diplomat, şair, ilahiyyatçı, yezuit priyesti və erudit idi. Digər qardaşları Latinist Baro Boşkoviç və şair Petar Boşkoviç Raqusa mədəniyyətinə öz töhfəsini veriblər. Anika Boşkoviçin müasirləri Mariya Bettera-Dmitroviç, Lukretsiya Boqaşinoviç və Dositey Obradoviç idi.

## İstinadlar
Real Madrid FK 2013/2014 mövsümü

**[[Real Madrid FK|Real Madrid Futbol Klubu]] 2013–14 mövsümü** — klubun mövcudluğunun 110-cu və İspaniya futbolunun ən yüksək divizionunda ardıcıl 83-cü mövsümüdür. Daxili çempionatla yanaşı Real Madrid bu mövsümdə də İspaniya Kral Kuboku və UEFA Çempionlar Liqasında da mübarizə aparırdı. Mövsüm 1 iyul 2013–30 iyun 2014 tarixləri arasındakı dövrü əhatə edir.

Komanda rekord sayda — 33-cü La Liqa çempionluğu uğrunda yarışdı, həmçinin 17-ci dəfə ardıcıl qatıldığı UEFA Çempionlar Liqasında 10-cu titul uğrunda (rekord) mübarizə apardı. Kral Kubokuna 1/16 finaldan qatıldılar. Real Madridin bu mövsümdə forma sponsoru Bwin.com-un yerini alan Emirates oldu.

## Xülasə

### Sentyabr

### Oktyabr

## Forma
**Təchizatçı:** Adidas / **Sponsor:** Emirates





## Heyət

## Transferlər

### Gələnlər

Ümumi xərc: 174.7 mln €

### Gedənlər

Ümumi gəlir: 122.4 mln €
Xalis gəlir:  52.3 mln €

## Mövsümöncəsi və yoldaşlıq oyunları

   

## Turnirlər

### [[La Liqa]]

#### Liqa cədvəli

#### Nəticələrin xülasəsi

#### Tura görə nəticələr

#### Oyunlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Klarens hersoqu

**Klarens hersoqu** () — Birləşmiş Krallığın monarxial strukturunda olan əsilzadə ünvanlarından biri. Orta əsrlər dönəmində bu ünvan 3 dəfə təsis edilmiş, Corc Plantagenetin 1478-ci ildə edam edilməsi ilə ləğv edilmişdir.

Ünvan ilk dəfə 1362-ci ildə İngiltərə kralı III Eduardın ikinci oğlu Antverpenli Lionel üçün təsis edilmiş, ancaq onun oğul övladı olmadığı üçün ünvan onun vəfatından sonra boş qalmışdır.

Ünvan ikinci dəfə 1412-ci ildə İngiltərə kralı IV Henrinin ikinci oğlu Lankasterli Tomasın şərəfinə təsis edildi. Ancaq onun da qanuni övladı yox idi və gənc yaşında vəfat etmişdi.

Ünvan sonuncu dəfə 1461-ci ildə İngiltərə kralı IV Eduardın qardaşı Corc Plantagenetin şərəfinə təsis edildi. Ancaq o, qardaşına qarşı üsyan etdi və 1478-ci ildə ələ keçirilərək şərab çəlləyində boğularaq edam edildi. Onun oğul övladı olsa da, vətənə xəyanətlə təqsirləndirildiyi üçün bütün ünvanları ailəsinin əlindən alındı.

Ünvan daha sonra 1553-cü ildə İngiltərə taxtına əyləşən Ceyn Qreyin əri Gilford Dudli üçün verilmək istəndi. Belə ki, Ceyn Qrey sələfi VI Eduard tərəfindən varis olaraq göstərilmişdi ancaq o, ərini kral-konsort olaraq təyin etmək istəmədi. Bu səbəblə öz tacqoyma mərasimində ərinə Klarens hersoqu ünvanı verməyi planlaşdırırdı. Ancaq bu plan baş tutmadı və cəmi 9 gün sonra Ceyn Qrey taxtdan endirildi. Cütlük London qalasına həbs edildi və 12 fevral 1554-cü ildə edam edildi.

XVIII əsrdə bu ünvan səlahiyyətləri genişləndirilmiş formada yenidən bərpa edildi. **"Klarens və Müqəddəs Endryu hersoqu"** olaraq yenidən adlandırılan ünvan 1789-cu ildə Böyük Britaniya kralı III Corcun üçüncü oğlu Vilhelmin şərəfinə yaradıldı. Onun 1830-cu ildə Böyük Britaniya kralı olması nəticəsində ünvan taxt-tacla birləşdi. Ancaq IV Vilhelmin qanuni övladı yox idi və bu səbəblə bu ünvan da ləğv edildi.

Daha sonra bu ünvan **"Klarens və Avandol hersoqu"** adı altında Böyük Britaniya kraliçası Viktoriyanın varisi Albert Eduardın (gələcəkdə VII Eduard) böyük oğlu Albert Viktorun şərəfinə 1890-cı ildə təsis edildi. Ancaq cəmi 2 il sonra o, pnevmoniyadan vəfat etdi və ünvan yenidən ləğv olundu.

Bundan başqa kraliça Viktoriya digər oğlu Şahzadə Leopoldun şərəfinə **"Klarens qrafı"** ünvanını 1881-ci ildə bərpa etdi. Onun 1884-cü ildə vəfat etməsinin ardından ünvan oğlu Şahzadə Karl Eduarda verildi. Ancaq onun Birinci Dünya müharibəsi illərində Böyük Britaniyaya qarşı döyüşməsinin ardından 28 mart 1919-cu ildə qəbul edilən dövlət fərmanıyla ünvan əlindən alındı.

## Klarens hersoqları

### Birinci təsisi (1362-1368)

### İkinci təsisi (1412-1421)

### Üçüncü təsisi (1461-1478)

## Oxşar ünvanlar

### Klarens və Müqəddəs Endryu hersoqu

### Klarens qrafı

### Klarens və Avandol hersoqu

## Mənbə

* https://www.thegazette.co.uk/London/issue/13097/page/377
* https://www.thegazette.co.uk/London/issue/26056/page/3019
One Day Love

**One Day Love** — 1971-ci ildəki Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin mahnısı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Diggiloo.net
Ofidiyofobiya

**Ofidiyofobiya** - ilan qorxusu. Zoofobiya (heyvan qorxusu) içərisində ən geniş yayılmış fobiyalardan biridir. Ofidiyofobiya zəhər, yaxud yarana biləcək digər təhlükələr səbəbiylə ilanlardan uzaq durma istəyindən fərqlidir. Bu fobiyanın daşıyıcıları sadəcə ilan ilə təmasda olmaqdan deyil, həm də onları düşünməkdən, şəkil və videolarını görməkdən belə belə qorxur.

## Bədii ədəbiyyatda
Qeyri-tibbi mətbuatda və ədəbiyyatda film personaji İndiana Cons ofidiyofobiyası olan biri kimi göstərilmişdir.

## İstinadlar
Psixotrop maddə

**Psixotrop maddə** və ya **psixoaktiv maddə** mərkəzi sinir sisteminə təsir edərək onun quruluşunu molekulyar səviyyədə dəyişir. İnsanlarda psixotrop maddələr psixikada düşüncə, qavrama, emosional vəziyyətlərdə dəyişiklik yaradır. Psixotrop maddə asılılıq yaratma xüsusiyyətinə malik ola bilər. Ən çox dünyada yayılmış psixotrop maddə kofeindir. Psixotrop maddənin yuxarı dozası toksik və ölümcül ola bilər.
Zlata Kolariç-Kişur

**Zlata Kolariç-Kişur** (; ) — Xorvat yazıçısı.

## Haqqında
Kolariç-Kişur Slavonski Brodda anadan olub. Lakin sonradan ailəsi ilə birlikdə Pojeqaya köçüb. O uşaqlığını "Moja Zlatna Dolina" (Mənim Qızıl vadim) adlı əsərində təsvir edir. O, 1919-cu ildən 1990-cı ilə qədər Zaqrebdə yaşayıb. O Hinko Kolariç Kişur ilə evlənib. 24 sentyabr 1990-cı ildə Zaqrebdə 96 yaşında vəfat edib.

## Əsərləri
* *Bizim şən dünyamız* (1933)
* *Uşaq yalanından* (1935)
* *Gülün, uşaqlar!* (1935)
* *Tarix və reallıq* (1940)
* *İşıqdan qaranlığa* (1950)
* *Qış tarixi* (1950)
* *Günəşli cığırlarda* (1951)
* *Uşaq oyunları* (1953, 1956, 1963)
* *Yerinə yetirilməmiş arzular* (1954)
* *Güllər* (1955, 1958)
* *Quşlar festivalı* (1958, 1959, 1961)
* *Adriatik sahillərində musiqi və zarafatla* (1961)
* *Mənim Qızıl vadim* (1972)
* *Mənim sevincim* (1981)
* *Xorvat uşaq yazıçılar – xorvat ədəbiyyatının beş əsri, 181/III* (1991)
* *Seçilmiş əsərlər* (1994)

## İstinadlar
Slavko Kolar

**Slavko Kolar** (*xorv. Slavko Kolar*; *d. [[1 dekabr]] [[1891]]* – ö.*[[15 sentyabr]] [[1963]]*) — Xorvat yazıçı.
## Həyatı
Gələcək yazıçının atası müəllim idi. Uşaqlığı Çazma şəhərində valideynləri ilə keçirib. Pojeqa və Zaqreb gimnaziyalarında təhsil alıb. Krijevtsidə kənd təsərrüfatı üzrə təhsil alıb. Birinci Dünya müharibəsindən sonra öz təhsilini Fransada davam etdirib. Vətənə qayıtdıqdan sonra Krijevtsi, Çazma, Qorni Xruşevets, Petrinya, Slavonski Brod, Pojeqa və Bojyakovinada aqronom işləyib.

## Yaradıcılığı
Slavko Kolar Xorvatiya ədəbiyyatında realizm cərəyanının təmsilçilərindən idi. Əsərlərinin əsas mövzusu kəndli həyatının və əyalət ziyalılarının problemləri idi. Parlaq yumorist və satirik yazıçıdır. Slavko Koların əsərləri siyasi satira və yumoru elementlərini özündə əks etdirir. Psixoloji satiranın yaranmasında onun istedadı xüsusilə üzə çıxmışdır.

Onun qələmindən bir neçə hekayələr toplusu, 6 teatr pyesi, 4 kino və 1 telessenari, aqronomiya üzrə 8 elmi-populyar kitab və b. əsərlər çıxmışdır.

Yazıçının həyatı ilə bağlı 100-dən çox əsər çap olunub.

1963-cü ildə vəfat edib və Zaqrebdə Miroqoy qəbristanlığında dəfn edilib.

## Əsərləri
* *Gülməli hekayələr ([[1917]])*
* *Biz varıq — ya da yoxuq ([[1933]])*
* *Biz ədalətin tərəfindəyik ([[1936]])*
**Hara gedirsən, Avropa? ([[1938]])*
* *Öz vücudunun hakimi ([[1942]])*
* *Naftalinə doğru geriyə ([[1946]])*
* *Əsas olan başda papaq olsun ([[1956]])*

## İstinadlar
Dinko Şimunoviç

**Dinko Şimunoviç** (*d.* 1873, *[[Knin]]* — ö.1933, *[[Zaqreb]]*) — xorvat yazıçı.

## Həyatı
Knində anadan olub. Təxminən 20 il Dalmatin Zaqoryesinə yaşayır və orada məktəb müəllimi kimi işləyir. 1927-ci ildə təqaüdə çıxmış, 1929-cu ildə Zaqrebə gəlmiş və 1933-cü ildə orada vəfat etmişdir.

## Yaradıcılığı
Şimunoviç bir neçə hekayələr kitabı, çoxlu sayda oçerk və felyetonlar və iki roman qələmə almışdır. Əsərləri yaşadığı və işlədiyi ərazinin insanlarının həyatına həsr olunub. Müasir şəhər həyatının obrazının qəbul edilməzliyini vurğulayan yazıçı ziyalıların taleyini, kənd sakinlərinin bir çox şeylərdən məhrum edildiyini işıqlandırmaqla cəmiyyətin və təbiətin patriarxal tərzini poetikləşdirirdi. Tədqiqatçılar Dinko Şimunoviçi XX əsr ən tanınmış xorvat novellaçılarından biri adlandırırlar.

## Əsərləri

### Hekayələt topluları
* Mrkodol (1909)
* Derdan (1914)
* Krkedən və Tsetin (1930)
* Ölümdən sonrakı hekayələr (1936)

### Romanları
* Yad (1911)
* Vinçiç ailəsi (1923)

## İstinadlar