İv Montan

**İv Montan** (, , əsl adı **İvo Livi**, ; ) — fransız şanson müğənnisi və aktyoru.

## Həyat və yaradıcılığı
İvo Livi 13 oktyabr 1921-ci ildə İtaliyanın Monsummano-Alto şəhərində dünyaya gəlmişdir. O, Cüzeppina və Covanni Livinin 3 uşağından balacası idi. Qısa müddət sonra ailə Fransaya köçür və Marseldə məskunlaşır. ABŞ-a köçmək fikirləri olsa da, viza problemləri ilə əlaqədar bu mümkün olmur.

1929-cu ildə onlar Fransa vətəndaşlığı alırlar. Gələcək müğənni gənclik illərində əvvəlcə bacısının bərbərxanasında, sonra isə gəmi təmiri müəssisəsində fəhlə işləyir. O öz sənət fəaliyyətini müğənni kimi kinoteatrlarda, klublarda və müzik-hollarda başlamışdır. Təxəllüs kimi o, "İv Montan" adını götürür (İv — İvo adının fransız variantıdır). Özünün verdiyi izaha görə bu təxəllüsün seçilməsi onunla əlaqədardır ki, o uşaq olanda anası onu evə çağırarkən italyan və fransız sözlərini qarışdıraraq "İvo, monta!", yəni "İv, yuxarı qalx!" deyərmiş.

O, bu təxəllüs altında səhnəyə ilk dəfə 17 yaşında çıxmışdır. 1944-cü ildə Montanın Parisdəki çıxışı zamanı Edit Piaf onu görür. Bu tanışlıqdan sonra 1946-cı ilədək onlar birlikdə səhnəyə çıxırlar. Piaf onun repertuarı ilə şəxsən məşğul olur və öz mahnılarının müəlliflərindən Montan üçün bir neçə mahnı yazmalarını xahiş edir. 1946-cı ildə onlar ayrılırlar.

1949-cu ilin avqustunda Montan Sen-Pol-de-Vansda Simona Sinyore ilə tanış olur. Tezliklə Simona birinci əri İva Alleqredən ayrılır və 1951-ci ilin dekabrında Montanla ailə həyatı qurur. Bu cütlük çox populyar idi və şəkilləri jurnalların üz qabığından düşmürdü. Onlar dəfələrlə filmlərdə tərəf müqabili olmuşdular.

1985-ci ildə Simona Sinyore vəfat etdi. 1986-cı ildə "Jan de Floret" filminin çəkilişlərində Montan bir neçə il əvvəl işə qəbul etdiyi katibəsi Karol Amyellə sevgi macərası yaşayır. Amyel İv Montanın yeganə övladının, 1988-ci ilin dekabrında dünyaya gələn Valentinin anasıdır.

İv Montan 1991-ci il noyabrın 9-da "İP-5: Dərisi qalınlar adası" filminin çəkilişləri zamanı soyuqlayaraq, çəkiliş meydançasında vəfat etmişdir.

## Siyasi baxışları
Solçu fikirləri ilə məşhur olan İv Montan, bu səbəbdən SSRİ-də çox populyar idi. Kommunizm ideyalarını dəstəkləyən Montan, hətta 1956-cı il Macarıstan hadisələrindən sonra SSRİ-yə qastrol səfərlərini ləğv etmədi. Buna görə fransız mətbuatı onu ciddi tənqid etsə də, SSRİ-də onu sevinclə qarşılamışdılar.

## Filmoqrafiyası
* 1946 — İşıqsız ulduz / *[[:fr:Étoile sans lumière|Étoile sans lumière]]*
* 1946 — Gecənin qapıları / *[[:fr:Les Portes de la nuit|Les Portes de la nuit]]*
* 1947 — Büt / *[[L'Idole]]*
* 1950 — İtirilmiş suvenirlər / *[[:fr:Souvenirs perdus|Souvenirs perdus]]*
* 1951 — Qırmızı taverna / *[[:fr:L'Auberge rouge|L’Auberge rouge]]*
* 1952 — Paris həmişə mahnı oxuyur! / *[[:fr:Paris chante toujours !|Paris chante toujours !]]*
* 1953 — Qorxunun mükafatı / *[[:fr:Le Salaire de la peur (film)|Le Salaire de la peur]]*
* 1954 — Bizim dövr / *[[:fr:Tempi nostri|Tempi nostri]]*
* 1955 — Qəhrəmanlar yorulublar / *[[:fr:Les héros sont fatigués|Les héros sont fatigués]]*
* 1955 — Napoleon / *[[Napoléon (film, 1955)|Napoléon]]*
* 1955 — Gecə Marqaritası / *[[:fr:Marguerite de la nuit|Marguerite de la nuit]]*
* 1956 — İnsanlar və canavarlar / *[[:fr:Uomini e lupi|Uomini e lupi]]*
* 1956 — Digər günlər kimi adi gün / *[[:fr:Un matin comme les autres|Un matin comme les autres]]*
* 1957 — Külək qızılgülü / *[[:fr:Die Windrose|Die Windrose]]*
* 1957 — Salem cadugərləri / *[[:fr:Les Sorcières de Salem|Les Sorcières de Salem]]*
* 1957 — Geniş mavi yol / *[[:fr:La grande strada azzurra|La grande strada azzurra]]*
* 1958–1 May / *[[:fr:Premier mai|Premier mai]]*
* 1959 — Qanun / *[[:fr:La Legge|La Legge]]*
* 1959 — Canqo Reynhart / *[[:fr:Django Reinhardt|Django Reinhardt]]*
* 1960 — Eşqə qapılaq / *[[:fr:Le Milliardaire|Le Milliardaire]]* (*Let’s Make Love*)
* 1961 — Sığınacaq / *[[:fr:Sanctuaire|Sanctuaire]]*
* 1961 — Siz Bramsı sevirsinizmi? / *[[:fr:Aimez-vous Brahms ?|Aimez-vous Brahms ?]]* (*Goodbye Again*)
* 1962 — Mənim geyşam / *[[:fr:Ma Geisha|Ma Geisha]]*
* 1965 — Yataqlı vaqonlarda qətl / *[[:fr:Compartiment tueurs|Compartiment tueurs]]*
* 1966 — Müharibə qurtarıb / *[[:fr:La guerre est finie|La guerre est finie]]*
* 1966 — Bəs Paris yanmadı? / *[[Paris brûle-t-il ? (film, 1966)|Paris brûle-t-il ?]]*
* 1966 — Böyük mükafat
* 1967 — Yaşamaq üçün yaşamaq / *[[:fr:Vivre pour vivre|Vivre pour vivre]]*
* 1968 — Bir dəfə gecə, qatarda / *[[:fr:Un soir, un train|Un soir, un train]]*
* 1969 — Cənab Azadlıq / *[[:fr:M. Liberté|M. Liberté]]*
* 1969 — Zeta / *[[:fr:Z (film, 1969)|Z]]*
* 1969 — Şeytanın quyruğundan / *[[:fr:Le Diable par la queue|Le Diable par la queue]]*
* 1970 — Etiraf / *[[:fr:L'Aveu|L’Aveu]]*
* 1970 — Melinda / *[[:fr:Melinda (film, 1970)|Melinda]]*
* 1970 — Qırmızı dairə / *[[:fr:Le Cercle rouge|Le Cercle rouge]]*
* 1971 — Böyüklük iddiası / *[[:fr:La Folie des grandeurs|La Folie des grandeurs]]*
* 1972 — Hər şey yaxşıdır / *[[:fr:Tout va bien|Tout va bien]]*
* 1972 — Sezar və Rozali / *[[:fr:César et Rosalie|César et Rosalie]]*
* 1973 — Oğul / *[[:fr:Le Fils|Le Fils]]*
* 1973 — Mühasirə vəziyyəti / *[[:fr:État de siège|État de siège]]*
* 1974 — Müğənninin tənhalığı / *[[:fr:La Solitude du chanteur de fond|La Solitude du chanteur de fond]]*
* 1974 — Təsadüf və zorakılıq / *[[:fr:Le Hasard et la violence|Le Hasard et la violence]]*
* 1974 — Vensan, Fransua, Pol və digərləri / *[[:fr:Vincent, François, Paul... et les autres|Vincent, François, Paul… et les autres]]*
* 1975 — Xüsusi bölmə / *[[:fr:Section spéciale|Section spéciale]]*
* 1975 — Vəhşi / *[[:fr:Le Sauvage|Le Sauvage]]*
* 1976 — Pistolet "Piton 357" / *[[:fr:Police Python 357|Police Python 357]]*
* 1977 — Super kələkbaz / *[[:fr:Le Grand escogriffe|Le Grand escogriffe]]*
* 1977 — Təhlükə / *[[:fr:La Menace (film, 1977)|La Menace]]*
* 1978 — Cənuba gedən yol / *[[:fr:Les Routes du sud|Les Routes du sud]]*
* 1979 — Qadının işığı / *[[:fr:Clair de femme (film)|Clair de femme]]*
* 1979 — Və… İkar kimi / *[[:fr:I... comme Icare|I… comme Icare]]*
* 1981 — Silah seçimi / *[[:fr:Le Choix des armes|Le Choix des armes]]*
* 1982 — Tam od, tam alov / *[[Tout feu, tout flamme]]*
* 1983 — Ofisiant / *[[:fr:Garçon !|Garçon !]]*
* 1986 — Jan de Floret / *[[:fr:Jean de Florette (film)|Jean de Florette]]*
* 1986 — Mənbədən Manon / *[[:fr:Manon des sources (film, 1986)|Manon des sources]]* ("Jan de Floret"in davamı)
* 1988–26 nəfərə 3 bilet / *[[:fr:Trois places pour le 26|Trois places pour le 26]]*
* 1991 — Neçayevin qayıdışı / *[[:fr:Netchaïev est de retour|Netchaïev est de retour]]*
* 1992 — İP-5: Dərisi qalınlar adası / *[[:fr:IP5|IP5 : L'île aux pachydermes]]*

## Diskoqrafiyası
* 1960 — Let's Make Love [Bonus Tracks] (Sony Music Distribution)
* 1962 — Montand Chante Prévert (Versailles Records)
* 1964 — En Balade (Columbia)
* 1964 — Le Paris de Montand (Sony Music Distribution)
* 1968 — La Bicyclette (Polygram)
* 1968 — Je Sais Que Vous Etes (PolyGram)
* 1974 — Montand de Mons Temps (TriStar Music)
* 1981 — Olympia '81 (PolyGram)
* 1988 — D'Hier Et D'Aujord'Hui (Polygram)
* 1992 — Recital Au Theatre de L'Etoile (Sony Music Distribution)
* 1994 — One Man Show (Sony Music Distribution)
* 2008 — Best of Yves Montand [Klub] (Klub Publishing)
* 2008 — Les Débuts de Yves Montand, Vol. 1 (1945–1948) (Forlane)
* 2010–10 Chansons Pour l'Été (Tsk)
* 2010 — Je Soussigné (Tsk)
* 2010 — A Paris (Original Sound) (Tsk)
* 2010–18 Titres Eternels
* 2011 — Le Music-hall à La Français

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* International Jose Guillermo Carrillo Foundation
*