Arkanzas

**Arkanzas** — Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Litl-Rok şəhəridir.

## Ümumi məlumat
Arkansas, ABŞ-nin Cənub əyalətlərindən biridir. Təqribən 3 milyon əhalisi ilə Arkansas 137.754&nbsp;km² bir sahə də yerləşir. İki coğrafi bölgəyə ayrılır: Dağlıq bölgələr və düzənliklər. Şərqdə və qərbdəki düzənliklər Mississippi Çayı və Qərbi Körfəz Sahilindən meydana gəlir. Şimalda və qərbdəki dağlıq bölgələr, Ozark Platosu, Ouachita Dağları və onların arasından axan Arkanzas çayı vadisidir.

Rütubətli subtropik iqlimi var (illik yağıntı 1000&nbsp;mm-dən çox). Ərazisindəki  subtropik  meşələrin  8,6 mln. ha-ından istifadə edilir. Əkinçilik və maldarlıq inkişaf etmişdir. Pambıq (ölkə  pambığının  10%-i), soya, çəltik becərilir. Neft, təbii qaz, tikinti materialları və boksit çıxarılır. Yeyinti, meşə və  ağac  emalı,  radioelektronika,  kimya və  alüminium  sənayesi  var.  Böyük  şəhərləri: Litl-Rok, Fort-Smit, Fayettevilldir.

## Tarixi
Arkanzasa çatan birinci Avropalı XVI əsrin sonunda İspan tədqiqatçısı Hernando de Soto idi. Arkanzas Luiziana ştatının alınmasında Napoleon Bonapartdan alınan ərazidən  formalaşdırılan bir neçə Amerika ştatlarından biridir. Erkən ispan dili (ispanlar) və ya dövlətin  erkən fransız tədqiqatçıları ona ehtimal  olunur ki çayaşağı yaşamış Quapaw  üçün İllinoys tayfasının  adını verdilər. Qərbə hərəkət edən hərəkətə  qədər Arkanzasda yaşamış başqa Doğma Amerikan tayfalar Quapaw, Caddo və Osage millətləri var idi. Onların məcburi hərəkətlərində qərbə (ABŞ Hindistan çıxarılma siyasətlərinin altında), Beş Mədəni Tayfa onun ərazi dövrü ərzində Arkanzası məskunlaşdırdı.

Arkansasın ərazisi iyul 4, 1819-da təşkil edildi. İyun 15, 1836-da, Arkanzas Ştatı 25-ci əyalət (ştat) kimi İttifaqı quruldu. Plantatorlar (toxumsəpənlər) pambığı becərmək üçün Deltasında əsaslandı; bu əksər kölə edilən Afro-amerikalıların burada hər cür şərayiti var idi. Başqa ərazilər daha çox dolanacaq (yaşamaq üçün zəruri olan) fermerlərinə və qarışıq təsərrüfata malik idi.

Arkanzas Meksikadan müstəqillik üçün onun müharibəsində Texasa kömək etməkdə aparıcı rol oynadı; o müharibə mübarizəyə kömək etmək üçün Texasa qoşunu və materialları göndərdi. Texas sərhədinə Vaşinqton şəhərinin yaxınlığı 1835-36 Texas İnqilabında şəhəri cəlb etdi .Bəzi dəlil  Sem Houstonu təklif edir döyüş başlayanda və onun həmvətənləri 1834. Vaşinqtonda meyxanada qiyamı planlaşdırdı Arkanzasdan və cənub-şərqi dövlətlərdən  könüllülərin axını Texas döyüşü sahələrinə tərəf şəhərdən axdı.

Meksikalı Amerikan Müharibəsi 1846-cı ildə başlayanda, Vaşinqton könüllü qoşunu döyüş üçün hazırladı. Qubernator Tomas S. Çəkdi , Birləşmiş Ştatlar Ordusuna qoşulmaq üçün atlı qoşunun və piyada qoşunun bir batalyonunu təchiz etmək üçün dövlətə müraciət etdi. Yerlilərin on şirkəti yığışdı, harada onlar Arkanzas Atlı qoşununun birinci Polyuna formalaşdırıldılar. Arkanzas daim tarixi və demokratik bir ştat olaraq qaldı.

## Ştatın ən böyük şəhərləri
# Litl-Rok - əhalisi 187,452
# Fort Smit - əhalisi 84,375 
# Fayettevill - əhalisi 72,208
# Pine Bluff
# Jonesboro

ABŞ-nin 42. Prezindenti Bill Klinton, Arkanzasda doğulub və prezident olmamışdan qabaq bir müddət Arkanzas qubernatoru olmuşdu.

Littlerock.JPG|Liitle rock ştatın paytaxtı
GarrisonFSM.jpg|Fort Smit şəhəri


## İstinadlar