open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Three Days Grace

**Three Days Grace** – Kanada rok musiqi qrupu.

## Haqqında
1992-ci ildə Ontario, Kanadada yaradılmışdır. Qrupun ilk adı Groundswell olsa da, daha sonra 1995-ci ildə qrupa gitaraçı və vokalçı Adam Qontier, zərb alətləri və köməkçi vokalçı Nil Sanderson və bas gitara Bred Uolst qrupa üzv oldu. 1997-ci ildə isə qrup adını dəyişərək Three Days Grace etdi. Daha sonra qrupun gitaristi Berri Stok gələrək qrup tamamlanmış oldu. Alternativ rok/metal, hard-rok üslubun da ifa etməyə başladı. Qrupun ilk studio albomu 2003-cü ildə "Three Days Grace" adlı albomu olmuşdur. Albomdan sonra qrup həmən ildə iki "I Hate Everything About You" və "Just Like You" sinqllarını çıxartdı.

## Dəyişiklik haqqında
Qrupun əsas vokalisti olan Adam Qontier, 2013-cü ildə qrupdan ayrılmaq istədiyini bildirmişdir. O bunu onun sağlamlığı ilə əlaqədar olduğu üçün etmişdir. Adam-ın yerinə Matt Uolst qrupa üzv olmuşdur.

## Diskoqrafiya

### Studiya albomlar
* Three Days Grace (2003)
* One-X (2006)
* Life Starts Now (2009)
* Transit of Venus (2012)

### Sinqllar
* 2003:"I Hate Everything About You"
* 2003:"Just Like You"
* 2004:"Home"
* 2006:"Animal I Have Become"
* 2006:"Pain"
* 2007:"Never Too Late"
* 2007:"Riot"
* 2008:"Time Of Dying
* 2009:"Break"
* 2010:"The Good Life"
* 2010:"World So Cold"
* 2011:"Lost In You"
* 2012:"Chalk Outline"
* 2013:"Misery Loves My Company"
Toyonaka

**Toyonaka** () — Yaponiyanın Kansai regionunda yerləşən Osaka prefekturasında şəhər.

## Həmçinin bax
Vilyam Lou

**Vilyam Lou** () — ABŞ alimi.

## Həyatı
1988-ci ildə Vilyam Lou “IBM”-in vitse-prezidenti olduqdan 2 il sonra “Xerox” şirkətinə işləməyə keçib. 1990-cı illərdən mühəndis biznes xidmətləri təklif edən müxtəlif şirkətlərin icraedici vəzifələrində çalışıb.

1981-ci ildə çıxan ilk kütləvi “IBM PC” fərdi kompüterin yaradılması üzrə layihəyə rəhbərlik etmişdir.

2013-cü ilin oktyabr ayında Vilyam Lou 72 yaşında ABŞ-də ürəktutmasından vəfat edib.

## Fəaliyyəti
“Apple” və digər şirkətlərin fərdi kompüterlərin satışına başladığı 1970-ci illərin sonunda “IBM” kütləvi kompüterlərə böyük əhəmiyyət verməyib, belə ki, güclü, bahalı maşınların elmi və dövlət müəssisələrinə satışı ilə məşğul olub.

Şirkətdə 1962-ci ildə məhsulların sınağı üzrə mühəndis qismində fəaliyyətə başlayan U.Lou “IBM”-ə  rekord müddətə - bir il ərzində fərdi kompüter yaratmağı təklif edib və o buna nail olub. “IBM 5150” modelinin hazırlanması 1980-ci ilin iyulunda başlayıb və artıq 1981-ci ilin avqustunda başa çatıb. Alimin ideyasını Don Estricin rəhbərliyi altında 12 nəfərdən ibarət qrup həyata keçirib.

İşin sürəti onunla izah edilir ki, U.Lou və onun həmkarları kənar istehsalçıların proqram təminatında istifadə etmək qərarına gəlib. Belə ki, “IBM 5150” modeli “Intel 8088” mikroprosessoru və o vaxtlar az tanınan  “Microsoft” korporasiyasının müəllifi olduğu “MS-DOS 1.0” əməliyyat sistemi ilə işləyib. Kompüterin qiyməti monitorsuz 1565 dollar olub və nəticədə “IBM”-in inkişaf etməkdə olan bazara gecikmiş gəlişi ona böyük uğur gətirib.

## İstinadlar
Nikolas Gillen

thumbnail|Nikolas Gillen 1942-ci il

**Nikolas Gillen** (d.1902, Kuba-v.1989) — İspaniya Vətəndaş Müharibəsinin iştirakçısı, “Lenin Sülh Mükafatı” laureatı, Kuba Yazıçılar Birliyinin sədri.

## Həyatı
Nikolas Gillen 1902-ci ildə Kubada dünyaya gəlib. Gənclik illərindən başlayaraq mətbuatda müxtəlif şeirləri ilə çıxış edib. 1937-ci il İspaniya Vətəndaş Müharibəsinin iştirakçılarındadır. 

Altı il doğma vətənindən sürgün olunub və yalnız Kuba İnqilabı uğurla başa çatdıqdan sonra vətəninə qayıda bilib. Şeirlərində kapitalizmin ədalətsizliklərini göstərən, irqçiliyi pisləyən, yaradıcılığının ana xəttini “ağlar-qaralar” mövzusu təşkil edən şairin damarlarından həm afrikalı, həm də avropalı qanı axırdı. O, “Lenin Sülh Mükafatı” və bir neçə nüfuzlu ödüllərin sahibi olub, Kuba Yazıçılar Birliyinin sədri kimi yüksək vəzifədə çalışıb. 

Nikolas Gillen 1989-cu ildə uzun sürən xəstəlikdən vəfat edib.

## İstinadlar
Səyahət (film, 1974)

**"Səyahət"** () — rejissor Vittorio de Sikanın İtaliya-Fransa istehsalı olan filmi.

## Məzmun

Adriana de Mauro Çezare Braciyə aşiq olub. Lakin Çezare atasının son qərarını biləndən sonra öz qardaşı Antoni ilə Adriananın evlənməsinə razılıq verir. Amma məsələ elə gətirir ki, Antonio avtomobil qəzasında həlak olur. Adriana ərinin ölümünə kədərlənir və Çezare onu yenidən həyatına qaytarmağa çalışır. Qadının keçirdiyi ağır günlər nəticəsində onda ağrılar və başgicəllənmələrlə müşahidə olunur. Çezare onu həkimə aparır. Həkim müayinədən mənfi diaqnoz qoyur: Adriana sağalmaz xəstəliyə tutulub və çox yaşamayacaq. Çezare vaxt itirmədən ona evlilik təklifi edir. Buna baxmayaraq, onların münasibətləri Adriananın anasının xoşuna gəlmir.

## Film haqqında

* Film Vittorio de Sikanın kinoda son işidir. Belə ki, film ekranlara çıxandan səkkiz ay sonra rejissor vəfat etmişdir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Əsərin müəllifi :** Luici Pirandello
:**Ssenari müəllifləri :** Diyeqo Fabbri, Massimo Françoza, Luiza Montanyana
:**Rejissor :** Vittorio de Sika
:**Operator :** Ennio Qvarnyeri
:**Rəssam :** Luici Skaççyanoçe
:**Bəstəkar :** Manuel de Sika
:**Prodüser :** Karlo Ponti
:**Montaj :** Kim Arkalli
:**Geyim rəssamları :** Marsel Eskofye, Bruno Raffaelli
:**Qrim :** Cüzeppe Annunsiata, Ron Berkeli, Alessandro Yakoponi
:**Səs rejissoru :** Karlo Palmyeri
:**Dirijor :** Aleksandr Blonkştayner
:**Xoreoqraf :** Umberto Perqola

### Rollarda

## Mükafatlar və nominasiyalar

### Mükafatlar

#### [[1974]]-cü ilin "[[Devid di Donatello]]" mükafatı:

:Ən yaxşı aktrisa – Sofi Loren

#### [[1974]]-cü ilin "San-Sebastyan" beynəlxalq kinofestivalının mükafatı:

:Ən yaxşı aktrisa – Sofi Loren

## İstinadlar
Deicide

**Deicide** — 1987-ci ildə Floridada yaradılan ABŞ metal musiqi qrupu.

## Haqqında
Qrupun ilk adı "Carnage" olsa da Glen Benton gəldikdən sonra "Amon" adı verilmişdir. Qrup "Amon" adı altında iki demo albom — "Feasting the Beast" (1987) və "Sacrificial" (1989) adlı albomları buraxmışdır. 1989-cu ildə isə Roadrunner Records albom şirkəti ilə müqavilə imzalayaraq , qrupun adını "Deicide" etmişlər. Bundan sonra qrup 1990-cı ildə ilk studio albomları olan Deicide (1990) qrup adını daşıyan albomu çıxartdılar. Qrup sözlərin anti xristianlıq haqqında və şeytana dəstək temasında olduğu üçün qrupu tənqid edirdilər. Bundan ötrü Deicide, demək olar ki, yalnız mövzunun anti xristianlıq üçün mahnı ifa edir və bu qrup, bəzi ölkələrdə konsertdə çıxış etməyə qadağan olunub və buna bənzər bir çox digər mübahisəli qruplar (məsələn, Slayer, Cannibal Corpse) kimi. Deicide death metal üslubunun ən məşhur və tənqid edici qruplarından hesab edilir.1992-ci ildə Deicide və Gorefest qruplarının Fryshuset Club Stokholm şəhərində çıxışı zamanı partlayış baş vermişdir. Xoşbəxtçilikdən heçkimə zərər gəlməmişdir. Glen Benton bu sözləri demişdir:
Əgər siz qorxursunuzsa və zorkarılıq edəcəksinizsə nə edə bilərəm? Siz musiqiyə belə qiymət verməməlisiz.

## Qrup üzvləri

### İndiki üzvləri
* Glen Benton – vokal, bas gitara (1987–indiyədək)
* Steve Asheim – zərb alətləri (1987–indiyədək)
* Kevin Quirion – gitara (2008–2009, 2009–2010, 2011–indiyədək)
* Mark İnqlış — gitara (2016-indiyədək)

### Keçmiş üzvləri
* Brayan Hoffman — gitara (1987–2004)
* Erik Hoffman — gitara (1987–2004)
* Ralf Santolla — gitara (2005–2007, 2008, 2010–2011)
* Cek Oven – gitara (2004–2016)

## Diskoqrafiya

### Studiya albomları
* Deicide (1990)
* Legion (1992)
* Once Upon the Cross (1995)
* Serpents of the Light (1997)
* Insineratehymn (2000)
* In Torment in Hell (2001)
* Scars of the Crucifix (2004)
* The Stench of Redemption (2006)
* Till Death Do Us Part (2008)
* To Hell with God (2011)
* In the Minds of Evil (2013)
* Overtures of Blasphemy (2018)
* Banished by Sin (2024)
Simpoh Ayer

**Simpoh Ayer** () — Dillenia cinsinə aid bitki növü. Tropik Cənub-Şərqi Asiyada ikinci dərəcəli meşələrdə və bataqlıq yerlərdə tapılır. 6 metrə qədər yüksek bir böyük, həmişəyaşıl koldur. Davamlı 10-12 sm eni olan sarı güllər verir. .

Simpoh Ayer, Bruneyin milli gülüdür.

## İstinadlar
Cult of Luna

**Cult of Luna** — 1998-ci ildə vokalçı Klas Ryudberq və gitaraçı Yohannes Persson tərəfindən qurulmuş İsveç metal musiqi qrupu.

## Haqqında
Qrup yaradılandan bir müddət sonra Erik Olefsson, Maqnus Lindberq və Fredrik Kixlberq da qrupa qoşularaq tam kollektiv təşkil etdilər. Qrup tərzi ağır musiqi və kədərli musiqi, sözlərdən ibarətdir.1999-cu ilin yanvarında qrupun birinci demo albomu "Col" albomu olmuşdur. Bu albomdan sonra "Trastock festivalda" canlı çıxışlar edən qrup üzvləri, daha sonra 2001-ci ildə "Cult of Luna" adlı ilk studio albomlarını çıxartdı. Sonra ara vermədən digər The Beyond (2003) , Salvation (2004) , Somewhere Along the Highway (2006) və Eternal Kingdom (2008) — illər də albomlar çıxardaraq qrup Avropa turların da çıxış edərək bu üslubda ən öndə gedən qruplardan biri olmağı bacardı.

## Qrup üzvləri

### İndiki üzvləri
* Yohannes Persson — gitara, vokal
* Erik Olefsson — gitara
* Fredrik Kixlberq — gitara, vokal
* Andreas Yohansson — bas gitara
* Anders Teqlund — sintezator
* Tomas Xedlund — zərb alətləri
* Maqnus Lindberq — zərb alətləri, səs rejissoru

### Keçmiş üzvləri
* Marko Hilden – zərb alətləri
* Aksel Stattin – bas gitara
* Klas Ryudberq — vokal

## Diskoqrafiya
* Cult of Luna (EP) (2001)
* Cult of Luna (2001)
* The Beyond (2003)
* Salvation (2004)
* Somewhere Along the Highway (2006)
* Eternal Kingdom (2008)
* Vertikal (2013)
* Vertikal II EP (2013)
* A Dawn to Fear (2019)
* The Long Road North (2022)
Metamfetamin

**Metamfetamin** və ya Azərbaycan dilində tanınan adı ilə **patı** — narkotik və hallüsinasiya xüsusiyyəti olan sintetik maddə. Bir çox narkotik maddə kimi 6–24 saat davam edən güclü eyforiya, asılılıq yaratma qabiliyyətinə malikdir. Tərkibi cəhətdən amfetaminə yaxın psixoaktiv maddədir.
IUPAC adı (S)-N-metil-1-fenil-propan-2-amin olan metamfetamin, ümumi adı Desoxyn® olaraq 5/10 mg həblər halında ABŞ bazarında var. Ancaq maddə qaçaq istehsal ilə tanınmışdır. Efedrin ya da Psevdoefedrin molekulunu hidrogenizə edərək asanlıqla əldə edilə bilindiyi üçün hər yerdə istehsal etmək mümküdür. "Meth lab" adlanan bu yerlər, istehsal əsnasında xaric olan fosfata görə qırmızı rəngə boyanır və pişik sidiyi qoxusu verir.

Metamfetaminin müxtəlif jarqon adları var: met, patı, mavi (*blue*), kristal, buz, bleyd (*blade*), qara gözəl (*black beauty*), krenk (*crank*), ays (*ice*), şüşə (*glass*), vayt (*white*), çılçıraq (*chandelier*). Metamfetaminin qlobal istehsalı və qaçaqmalçılığı günümüzdə əsas problemə çevrilib, onun istehsalı və dövriyyəsindən narkotik kartelləri və cinayət təşkilatları külli miqdarda gəlir əldə ediblər.

## Tarixçəsi
1887-ci ildə amfetaminin sintezlənməsindən qısa müddət sonra, metafemtamini ilk dəfə 1893-cü ildə kimyagər Naqai Naqayoşi efedrin maddəsindən sintezlədi. "Metamfetamin" termini bu yeni qarışığın kimyəvi quruluşundan törəmişdi: Methyl alpha-methylphenylethylamine. Kristallaşdırılmış metafemtamini 1919-cu ildə əczaçı Akira Oqata efedrinin redoks üsuluyla qırmızı fosfor və yod istifadə etməklə sintezlədi.

## Təsirləri
Metamfetaminin uzun müddətli istifadəsi kilo itkisi, dişlərin çürüməsi, dəri yaraları, paranoya və aqressiya kimi bir çox problemə səbəb ola bilər. Metamfetamin istifadəsi cinayət, zorakılıq və riskli seksual davranışların artması ilə əlaqələndirilir.
Maddə qəbul edildiyi zaman təzyiq və bədən istiliyi yüksəlir, göz bəbəkləri genişlənir. İshal, ürəkbulantısı, qusma müşahidə edilir. Beynin funksiyaları pozulur, depressiyaya gətirib çıxarır. İstifadəçilərdə qalıcı anedoniya meydana gəlir. Heroindən daha çox asılılıq yaratdığı irəli sürülmüşdür. Davamlı istifadəçilərində "Met ağzı" deyilən diş çürükləri müşahidə edilir, immun sistemi zəifləyir. Bu kəslərdə stafilokok infeksiyalarına tez-tez rast gəlinir. Çəki itkisi və qısamüddətli libido artımına, bundan əlavə erektil disfunksiyaya səbəb olur. Qüvvətli sistemik reaksiya ilə ölüm baş verə bilər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* LSD

## Xarici keçidlər
* Methamphetamine — Drugabuse.gov
Sinay dağı

**Sina dağı** ( *Har Sinai*,  ), **Musa dağı** () və ya **Tur dağı** —  Misirin Sina yarımadasında dağ. Dinlər tarixində bu dağın əhəmiyyətli yeri vardır. Məhz bu dağda Musa peyğəmbər Allahla vasitəsiz danışmışdır.

## İstinadlar
Penalti zərbəsi

**Penalti** 11 metrlik nöqtədən, ingilislərin ölçü vahidi ilə 12 yardlıq məsafədən vurulur. Bu isə 10,97 metr deməkdir və cərimə meydançasının eninin (16,5 metr) 2/3 hissəsinə bərabərdir. Penalti vurulan zaman cərimə meydançasında hakimdən, qapıçıdan və zərbəni vuracaq futbolçudan başqa heç kim olmamalıdır. Digər futbolçular topdan 9,15 m aralı dayanmalıdırlar və yeri gəlmişkən, bu tələbə riayət məsələsində problem hələ də tam həllini tapmayıb.

## Tarixi
Penaltinin yaranma tarixi 1891-ci il yanvarın ilk günləri hesab olunur. İngiltərə Kuboku uğrunda Notts Kaunti ilə görüşün başa çatmasına bir neçə dəqiqə qalanadək 0:1 hesabı ilə geridə olan Stok Siti hücumlarına ara vermir və epizodların birində Stok Siti futbolçusunun qapıya endirdiyi zərbədən sonra rəqib oyunçu boş qapıya istiqamətlənən topun qarşısını əllə kəsir. O vaxtkı qaydaya uyğun olaraq hakim cərimə zərbəsi təyin edir və“Notts Kaunti komandasının bütün oyunçuları qapı qarşısında canlı sədd quraraq təhlükənin qarşısını alıb qələbə hesabını qoruyurlar. Bu isə böyük narazılığa səbəb olur.

Şimali İrlandiyadan olan Vilyam Makkram bildirdi ki, cərimə meydançasında qayda pozuntusuna görə təyin olunmuş zərbə cərimə meydançası daxilində xüsusi müəyyənləşmiş nöqtədən vurulsun. Müəyyən bürokratik maneələrə baxmayaraq, təklif böyük əksəriyyət tərəfindən bəyənildi, müdafiə olundu və 1891/92-ci il mövsümündən Britaniyada tətbiq edilməyə başladı.
 
Amma ilk vaxtlar penalti təyin olunur və zərbə qayda harda pozulubsa oradan vurulurdu. Bundan başqa, oyunda penaltinin tətbiq olunub-olunmaması komandaların razılığı ilə həyata keçirilirdi. Ancaq zaman-zaman penalti oyun qaydalarına daxil edildi və qərara alındı ki, zərbələr 12 yardlıq məsafədən, yəni 11 metrlik nöqtədən (lap dəqiqi 10,97 m) vurulsun.
 
Burada da Stok Siti ilə bağlı tarixi hadisə baş verdi. Aston Villa ilə görüşün başa çatmasına 30 saniyə qalmış komanda penalti vurmaq hüququ qazanır, lakin Aston Villanın məşqçisi oyunçularına tapşırır ki, mümkün qədər zərbənin vurulmasına mane olsunlar. Nəticədə oyunun vaxtı bitir və Stok Siti məğlubiyyətlə barışmalı olur. Yenə də narazılıqlar, mübahisələr və şikayətlər başlayır ki, buna da 1903-cü ildə nöqtə qoyulur: qərara alınır ki, penatli təyin olunubsa, mütləq vurulmalıdır, hətta vaxt başa çatsa belə.
 
İlk vaxtlar penalti zamanı qapıçılara 6 yard, yəni 5,5 metr irəli çıxmağa icazə verilirdi, ancaq 1905-ci ildən onların bu sərbəstliyi əllərindən alındı – hazırda qapıçılar zərbə anında yalnız qapı xətti üzərində sağa-sola hərəkət edə bilər.

## Maraqlı məlumatlar
Penalti zərbələrindən ən çox qol vurmuş futbolçu 164 qolla (194 penalti zərbəsindən 30-u dəqiq olmayıb) Kristiano Ronaldodur.Penalti zərbələrində ən çox uğursuz olan futbolçu isə Lionel Messidir.O 140 zərbədən 31-ini dəqiq yerinə yetirə bilməyib.

## İstinadlar
İdarəetmə paneli (Windows)

**İdarəetmə paneli** () Microsoft Windows-un istifadəçi interfeysinin bir hissəsidir. Bu panel vasitəsilə sistem quraşdırılması üzrə əsas vəzifələri yerinə yetirmək olar. Məsələn, qurğuların əlavə edilməsi və nizamlanması, proqramların quraşdırılması və ləğv edilməsi, istifadəçi hesablarının idarə edilməsi, xüsusi imkanların əlavə edilməsi və s. Sadaladığımız bu və digər imkanlar idarə panelinin appletləri hesab olunur və .cpl fayl uzantısı ilə sistem qovluğunda qorunur. Belə faylların əksəriyyəti C:\Windows\system32 və C:\Windows\winsxs (bu qovluqların altqovluqlarında) sistem qovluqlarında yerləşdirilmişdir. İdarəetmə panelində görünən bütün tətbiqlərin mənbə faylı məhz bu qovluqlardadır. İdarəetmə panelində appletlərin əksəriyyəti Microsoft istehsalının müəyyən edilmiş sistem utilitlərindən təşkil olunmuşdur, amma bəzi hallarda kənar istehsalçılar tərəfindən öz proqram və ya aparat məhsulunu rahat idarə etmək üçün idarəetmə panelinə öz tətbiqlərini əlavə edirlər. İlk dəfə idarəetmə paneli Windows 2.0 versiyasında çıxmışdır. Zamanla tətbiqlərin sayının artması ilə bu tətbiqləri kateqoriyalar üzrə çeşidləmək mümkündür. Həmçinin istifadəçi panelə baxış rejimini də dəyişə bilər.

## İdarəetmə panelinə giriş
İdarəetmə panelinə giriş müxtəlif üsullarla həyata keçirilir.
# "Start" menyusunun sağ tərəfində "İdarə paneli" bəndinin seçilməsi ilə. Həmçinin iş masasına panelin qısayol keçidini də əlavə etmək olar.
# İdar etmə panelinə Windows 7-də Bələdçi panelinin naviqasiya bölməsindən keçid etmək olar.

## İdarə panelinin görünüşünün nizamı
Windows-un son versiyalarında idarəetmə paneli iki cür rejimə malikdir.
* **Kiçik və ya Böyük işarələr.** Bütün appletlər, idarəetmə panelinin pəncərəsində yerləşir və əlifba sırası ilə düzülmüşdür.
* **Kateqoriya.** Bütün appletlər nizamlama qrupunun funksionallığı üzrə çeşidlənmişdir. Müəyyən qrupdan nizamlamaya giriş əldə etmək üçün, uyğun olan kateqoriyanı seçmək lazımdır.

Windows 7 versiyasında idarəetmə panelində nizamlamaların 8 kateqoriyası:

# Sistem və təhlükəsizlik.
# Şəbəkə və internet.
# Avadanlıq və səs.
# Proqramlar.
# İstifadəçiləri hesabları və ailə təhlükəsizliyi.
# Rəsmiləşdirmə və fərdiləşdirmə.
# Saat, dil və region.
# Xüsusi imkanlar.

Baxışın rejimi, idarəetmə panelinin pəncərəsinin sağ yuxarı küncündə "Baxış" menyusu vasitəsilə dəyişdirilir. Onun köməyi ilə işarələrin böyük və ya xırda ölçüsünü olar.

## İdarə panelinin ayrı elementlərinə giriş
# Sadə giriş. Windows 7 idarəetmə panelindəki bir çox tətbiqlərə giriş üçün alternativ yollar mövcuddur. Məsələn, "Fərdiləşdirmə" appletinə giriş Windows 7 İş masasının istənilən boş yerində tək siçan çıqqıltısı ilə ekrana çıxmış kontekst menyusunda uyğun olan bəndi seçib giriş əldə etmək olar.
# CPL-faylların köməyi ilə giriş. Konsolda tələb olunan faylın tam adını daxil etmək və Enter-i basmaq lazımdır. Bu halda əməliyyat sistemi uyğun olan komponentinin işə salacaqdır.
Sinab alması

**Sinab alması** — Azərbaycanda məşhur alma sortlarından biridir. Azərbaycanda əsasən Quba rayonunda yetişdirilir.
Gümbəzli hamam (Quba)

**Gümbəzli hamam** və ya **Çuxur hamam** — Quba rayonunda tarixi abidə.

## Tarix

XVIII-XIX əsrlərə aid bir abidədir. El arasında bura "Çuxur hamam", "Gümbəzli hamam", "Bəkir hamamı", "Məşədi Əlimərdan hamamı" adları ilə tanınır. Abidə Şərq memarlığınını incilərindən sayılır.

Fransız yazıçısı Aleksandr Düma Qafqaz səfəri zamanı bu hamamda çimib. Yerli əhalinin söylədiyinə görə, 1918-ci ildə ermənilər Qubada törədilən soyqırımı zamanı adamları hamamın buxarında boğub, sonra isə cəsədləri çalaya töküblər.

Hamam 1985-ci ilə kimi təyinatına uyğun istifadə olunub. Kanalizasiya xətti tutulduğundan buranın fəaliyyətini dayandırmaq qərarına gəliblər.

1986-1987-ci illərdə hamamda təmir bərpa işləri aparılmışdır.

2015-ci ildə hamamı yenidən bərpa etməyə başlayıblar. 26 mart 2018-ci ildə yenidən bərpa olunmuş hamamın açılışı baş tutub. Hamamın bərpası ABŞ Səfirlərinin Mədəni irsin Qorunması Fondunun maliyyə dəstəyi və Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə əməkdaşlıq şəklində gerçəkləşib. Açılış mərasimində mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayev, ABŞ-nin Azərbaycandakı səfiri Robert Sekuta və xanımı, həmçinin, Quba rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Ziyəddin Əliyev iştirak ediblər.
 
Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən tarixi abidə kimi qorunur. Ətrafına vaxtilə UNESCO tərəfindən məhəccərlər inşa edilib.

## Memarlıq
Hamam Quba şəhərinin mərkəzində Musəbəyov küçəsi ilə Ərdəbil küçəsinin kəsişməsində yerləşir.
 
Şərq memarlığının ən orijinal nümunəsi olan gümbəzli hamam ümumi bir zaldan, bəylər üçün nəzərdə tutulan 4 otaqdan, istirahət və çay içmək üçün planlaşdırılan daha 3 otaqdan ibarətdir. Hamam 1 qapılı, 6 pəncərəli, 1 mərtəbəlidir və qırmızı kərpicdən inşa edilib. Bu səbəbdən bəzən bu hamama qubalılar Qırmızı hamam da deyirlər. Hamamın içərisində milli ornamentlərdən xüsusi ustalıqla istifadə edilib. Böyük və kiçik olmaqla iki tağdan ibarətdir.

Hamamın istilik sistemi ancaq odunla işləyib. Gümbəzlərinin hündürlüyü 9 metrdir. Hamamın qızdırılmasında istifadə edilən soba həm də döşəmənin isidilməsində istifadə olunub. Belə ki, sobadan hamamın döşəməsi boyu istiliyə davamlı kərpicdən kanallar çəkilib və sobadan çıxan istilik həm də döşəməni isidib.

## Qalereya


Fayl:Model of the Domed bath in Guba 01.jpg|Hamamın maketi.
Fayl:Interior of the Domed bath in Quba 02.jpg|Hamamın interyeri.
Fayl:Interior of the Domed bath in Guba 04.jpg|Hamamın interyeri.



## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Qubada “Günbəzli hamam” abidəsi bərpa olunur //Mədəniyyət.- 2015.- 18 dekabr.- S.11.

## Xarici keçidlər

* Tikdim ki, izim qala | Qubanın əsrlərlə danışan sirri – Çuxur hamam | I buraxılış 
* Qubadakı “Günbəzli hamam”ın bərpası sentyabr ayında yekunlaşacaq
Dieqo Luqano

**Dieqo Luqano** ( 2.11.1980, Kanelones, Uruqvay) — uruvaylı futbolçu. İngiltərənin Vest Bromviç Albiyon və Uruqvay milli futbol komandasının müdafiəçisidir.

## Həyatı
Futbolçu 1980-ci ilin 2 noyabrında anadan olub.

## Karyerası
Dieqo da əksər cənubi amerikalılar kimi "köhnə qitə" klublarının diqqətinə San Paulodakı oyunuyla düşüb. 2006-cı ildə Fənərbaxçanın heyətinə cəlb olunub. Etibarlı müdafiə və hücumlara aktiv dəstəyiylə seçilən stoper 2011-ci ilə qədər Türkiyədə qaldı. Fənərbaxçanın qitəmiqyaslı yarışlardan kənar qalması Luqanonun Pari Sen-Jermen ilə anlaşmasına səbəb oldu. Ançelotti Dieoqoya etimad göstərmədi və futbolçu 2013-cü ilin yanvarında Malaqaya, avqustunda isə Vest Bromviçə keçdi. Uruqvay millisinin heyətində 87 matç keçirib. 2010-cu il dünya çempionatını 4-cü pillədə tamamlayan komanda 2011-ci ildə Amerika Kubokunu əldə edib.

### Beynəlxalq qollar
Mənbə:

## Uğurları

### Klub
;  Nasyonal
* Uruqvay Çempionatı (2) :2000, 2001

;  San Paulo
* Paulisto Liqası (1): 2005
* Braziliya Çempionatı (1): 2006
* Libertadores Kuboku
** Qalib (1): 2005
** Finalçı (1): 2006

;  Fənərbaxça
* Türkiyə Super Liqası (2): 2006–07, 2010–11
* Türkiyə Super Kuboku (2): 2007, 2009

### Beynəlxalq
;  Uruqvay
* Amerika Kuboku 2007: Dördüncü yer
* FİFA Dünya Kuboku 2010: Dördüncü yer
* Amerika Kuboku 2011: Qalib
* Lunar Yeni İl Kuboku 2003: Qalib

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəsmi sayt 
*Football Database profili və statistika
* TFF saytında profili
* Soccerway profili
Katrina Kaif

**Katrina Kaif** () — Böyük Britaniyalı Hindistan kino aktrisası və modeli.

## Həyatı
16 iyul 1983-cü ildə Honkonqda anadan olmuşdur, bir müddət Havayda yaşadıqdan sonra Londona köçmüşdür. Atası əslən Kəşmirdən anası isə Böyük Britaniyalıdır. Aktrisanın hər iki valideyni Böyük Britaniya vətəndaşlarıdır. Atası əslən qafqaz kökənlidir.

## Filmoqrafiya
* Gizli eşq (film, 2006)
* Əlvida London (film, 2007)
* Bharat (film)

## İstinadlar
İvan Seçenov

**İvan Seçenev** () — rus alimi. Elmdə bioritmlər və digər maraqlı sahələri araşdırmışdır.

## İstinadlar
Mezolit dövrü

**Mezolit** (yun. mezos - orta, litos - daş "orta daş")— Daş dövrü mərhələsi, orta daş dövrü.

## Xarakterik xüsusiyyətləri
* 100 min il bundan əvvəl başlayan soyuqlaşmanı 13 min il bundan əvvəl istiləşmə əvəz etdi;
* mezolit dovrünün inkişafı bu dövrdə yaşayan insan cəmiyyətlərinin proqresləri ilə müşahidə olunur. İnsanlar arasında münasibətlər, incəsənət, din, ənənə, qanun və qadağalar bu dövrün əsas xüsusiyyətlərindəndir.ox və kaman ixtira edildi, heyvanların daha uzaq məsafədən ovlanmasına imkan yarandı, ovçuluq təsərrüfatından (yığıcılıq, ovçuluq) istehsal təsərrüfatına (əkinçilik və maldarlıq) keçid başlandı;
* əsas əmək aləti toxa olduğu üçün ilk əkinçilik toxa əkinçiliyi adlandı, ən qədim əkinçilik məskəni 10 min il bundan əvvəl Ön Asiyada meydana gəldi;
* heyvanların əhliləşdirilməsinə başlandı;
* ibtidai heyvandarlığın əsası qoyuldu, yığıcılıqdan əkinçilik, ox və kamanın ixtirası nəticəsində qida ehtiyatı artdı və ibtidai maldarlığın əsası qoyuldu

## Azərbaycan mezolit dövründə
* Azərbaycanda Mezolit dövrü Qobustan və Damcılı abidələri əsasında öyrənilmişdir;
* Ox və kamanın yaranması ilə qida ehtiyatı artdı;
* Ox və kamanın yaranması ilə heyvanları daha asan ovluya bilirdilər;
* Ovçuluq, yığıcılıq və balıqçılıqla məşğul olurdular;
* Çaxmaqdaşı və sümükdən əmək alətləri düzəldirdilər (Qobustandakı Mezolit yaşayış yerlərindən çaxmaqdaşı və sümükdən düzəldilmiş əmək alətləri aşkar edilmişdir);
* Incəsənətlə məşğul olurdu (qaya üstündə çəkilmiş müxtəlif rəsmlər ovsun, totem, dini ayinlər və ov səhnələri ilə bağlı idi);
* Axirət dünyasına inanırdılar (dəfn etdiyi ölülərin yanına məişət əşyaları qoyurdu);
* Ox və kaman ixtira edildi;
* İstehlak təsərrüfatından istehsal təsərrüfatına keçidin əsası qoyuldu;
* Həmin dövrdə insanlar kiçikölçülü- mikrolit əmək alətlərindən istifadə etmişlər.
Yuxarı Qılıçbağ

**Yuxarı Qılıçbağ,** və ya **Yuxarı Qılıcbağ**, həmçinin **Verin Qlıçbağ,** və ya **Verin Qılıçbağ** — Azərbaycan Respublikasının Xocalı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Ehtimal edilir ki, bu keçmiş kəndin ərazisi hal hazırda Xocalı rayonunun Xanabad kənd inzibati ərazi dairəsinin tərkibinə daxil olunur. Hal hazırda, Azərbaycan Respublikasının inzibati ərazi bölgüsündə Xocalı rayonunun tərkibində bu adda kənd qeyd olunmur, bu kəndin yaxınlığındakı başqa bir kəndə birləşdirildiyi və ya ümumiyyətlə ləğv edildiyi ehtimal edilir.

## Tarixi
Burada ilkin yaşayışın XIX əsrin əvvəllərinə aid olduğu deyilir.

Kənd Sovet vaxtı Azərbaycan SSR-nın inzibati-ərazi bölgüsünün 1961-ci, 1964-cü, 1968-ci illərin nəşrlərinə əsasən o zamanlar mövcud olmuş Stepanakert rayonunun Xanabad kənd Sovetinin nəzdində idi və orada Verin Qlıçbağ adı ilə qeyd olur, amma 1979-cu il nəşrli Azərbaycan SSR-nin inzibati ərazi bölgüsündə bu kənd artıq qeyd olunmur.

Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 15 may 1978-ci il tarixli Fərmanı ilə Stepanakert rayonu mərkəzinin Stepanakert (indiki Xankəndi) şəhərindən Əsgəran fəhlə qəsəbəsinə keçirilməsi və Stepanakert rayonunun Əsgəran rayonu adlandırılması haqqında Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin qərarı təsdiq edilmişdi. Həmçnin, 26 noyabr 1991-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətini ləğv etmək haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu № 279-XII ilə Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti Stepanakert şəhərinin tarixi adını qaytarılmaqla Xankəndi şəhəri adlandırılmasını, Əsgəran rayonunun ləğvini, Xocalı şəhəri mərkəz olmaqla Xocalı rayonu yaradılmasını, ləğv edilmiş Əsgəran rayonunun ərazisi Xocalı rayonunun tərkibinə verilməsini qərara aldı. Bununla, keçmiş yaşayış məntəqəsi hal hazırda Xocalı rayonunun Xanabad kənd inzibati ərazi dairəsinin ərazisində yerləşmiş olur.

Keçmiş kəndin ərazisi 1990-cı illərin əvvəllərində Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. 19–20 sentyabr 2023-cü ildə aparılan lokal xarakterli antiterror əməliyyatları nəticəsində Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin nəzarətinə qaytarılmışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
İqlimi mülayimdir. Cənub–qərbdən Aşağı Qılıncbağ kəndilə həmsərhəddir.

## Əhalisi
Əhalisinin sayı 700 nəfərə yaxındır. SSRİ dövründə (daha dəqiqi 1990-cı ildə) kənddə 30 ev var idi. Bu 30 evin 12-si ermənilərə, 17-i azərilərə, 1-i fars millətinin nümayəndəsinə aid olduğu deyilir.

## Nəqliyyat
Kənddə ən böyük küçə Koroğlu küçəsi idi. Həmçinin burada Münəvvər Kələntərli küçəsi, tarixi Qılıncbağ yolu mövcuddur.

## Həmçinin bax
* Aşağı Qılıçbağ

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cümə məscidi (Quba)

**Cümə məscidi** — Azərbaycanın Quba rayonunun ərazisində yerləşən tarixi-memarlıq abidəsi.

## Tarixi

Zəngin memarlıq üslubuna malik olan ən qədim ibadət məkanlarından biri — Cümə məscidi — hicri 1217-ci (m. 1802) ildə inşa edilmişdir. Mənbələrə görə, onun tikintisi ya Qazi Nəsrullah əfəndinin oğlu Qazi İsmayıl əfəndinin maddi dəstəyi ilə, ya da Hacı İsmayılın oğlu Hacı Nəsrullah tərəfindən həyata keçirilmişdir. Binanın tikilisi 1792-ci ildə başlanmış və müəyyən fasilələrlə 10 ilə başa çatdırılmışdır. Bu məscid təkcə Qubada deyil, ölkənin bütün şimal-şərq bölgəsində ən qədim dini mərkəzlərdən biri olub.

Məscid və onun nəzdində olan mədrəsə 1924-cü ilədək fəaliyyət göstərmiş, qırmızı imperiya dövründə onun fəaliyyəti qadağan edilmişdir. 1933-cü ildə mədrəsə, minarə, sonralar isə digər tikililər dağıdılmışdır. Məscidin dağıdılacağını bilən rayon əhalisi, gecə ilə dəyirman daşlarını və çuvallarla buğdalarını gətirib məscidi dəyirmana çevirib ki, onu dağıdılmaqdan xilas etsinlər. Bir müddətdən sonra bura anbar kimi istifadə olunub. Daha sonra isə burada xalça muzeyi fəaliyyət göstərib.

Azərbaycan müstəqillik yoluna qədəm qoyduqdan sonra məscid yenidən dindarların istifadəsinə verilmiş və dini qurum kimi ədliyyə nazirliyində qeydiyyatdan keçmişdir. Qısa müddət ərzindən məscidin ətrafına şəbəkəli hasar çəkilmiş, su-konalzasiya xətləri qoşulmuş, dəstəmazxana və mədrəsənin tikintisi də başa çatmişdır və digər abadlıq işləri də görülmüşdür. Türkiyənin Dini İşlər Nazirliyinin Azərbaycandakı nümayəndəliyi məscidə 5 min dollar dəyərində minbər bağışlayıb. Həmin qurum, qubalı dindarların xahişlərini nəzərə alaraq, 1993-1994-cü illərdə burada hündürlüyü 50 metr olan yeni osmanlı üslublu minarə də inşa etdirib.

## Memarlıq
Məscid səkkiztinli prizma şəklində olub içəri tərəfdən hündürlüyü 28 m, sahəsi 400 m2-dir.

Məscidin tikintisində istifadə olunan zığ kərpiclər, rayonun 8-10 kilometrliyində yerləşən İqrığ kəndində hazırlanıb. Quba camaatı həmin kənddən kərpicləri əlləri ilə bir-birinə ötürə-ötürə məscid tikilən yerə gətirib. Məscidin tikintisində, əsasən un, yumurta və əhəngdən istifadə olunub. Məscidin mehrab hissəsi (yəni qiblə olan tərəfi) Mədinə şəhərində olan Quba məscidində olduğu kimi işlənib.

## Qalereya

Fayl:Interior of the Juma Mosque 01.jpg|Tavanı
Fayl:Interior of the Juma Mosque 04.jpg|Çılçıraq
Fayl:Interior of Cuma Mascid Mosque - Quba - Azerbaijan - 02 (18041980061).jpg|İnteryeri, mehrabı
Fayl:Minaret of Juma Mosque in Quba.jpg|Minarəsi
Fayl:Azerbaijani Islamic carpet 01.jpg|Namaz qılınan xalça
Fayl:Quba's Juma Mosque.JPG|Meydan ərazisindən ümumi görünüşü
Fayl:WikiCamp Azerbaijan 2018 46.jpg|İnteryeri



## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Quba Cümə məscidinin tarixi minarəsi
Pol Oster

**Pol Oster** () — Amerikalı yazıçı, şair və ssenarist.

## Həyatı
Pol Oster 1947-ci ildə ABŞın Nyu Cersi vilayətində doğulub. Kolumbiya Universitetində İngilis, Fransız və İtalyan ədəbiyyatı üzrə təhsil alan 1971–1974-cü illər arasında Fransada yaşayan və ənənəvi kitab mövzularının xaricinə böyük uğurla çıxıb yaradıcılığının sərhədlərini genişləndirə bilən Pol Osterin əsas əsərləri arasında Nyu-York Trilogiyası, Yalnızlığın kəşfi, İllüziyalar Kitabı, Qırmızı Dəftər, Leviathan, Vəhy Gecəsi, Duman, Görünməyən, Yüksəklikdən Qorxma, Yazı Otağında Səfərlər, Qaranlıqdakı Adam vardır. Osterin yazıçılığa ilk başladığı illərdəki çətin günlərində Pol Benjamin imzası ilə nəşr etdirdiyi bir detektiv romanı da var. Bu roman yazıçının avtobioqrafik romanı olan Cibi Cırıq-ın əlavəsi olaraq çap olunmuşdur.

## Fəaliyyəti
2006-cı ildə İspaniyanın mühüm mükafatlarından olan Asturias Mükafatını ədəbiyyat sahəsində Pol Oster qazanmışdır. Yazıçının Tüstü, Gömgöy Üz adlı ssenariləri məşhur rejissor Uayne Uanq tərəfindən filmə çəkilmişdir. Daha sonra Lulu Körpüdə adlı kitabını da özü filmə çəkmiş, həm ssenarist, həm də rejissor olaraq yaradıcılığın bütün sahələrində özünə yer etmişdir. Film haqqında bir çıxışında öz yazma metodu barədə danışarkən Piter Brukun bir reportajından sitat gətirərək işlərində miflərin uzaqlığı ilə gündəlik həyatın sadəliyini birləşdirməyə çalışdığını bildirmişdir.

## Mükafatları
*	1989 Prix France Culture de Littérature Étrangère Nyu-York Trilogiyası üçün

*	1990 Morton Dauwen Zabel Award American Academy of Arts and Letters–dən

*	1991 PEN/Faulkner Award for Fiction Şans Musiqisi üçün

*	1993 Prix Médicis Étranger Leviathan üçün

*	1996 Bodil Awards – Ən Yaxşı Amerika Filmi: Tüstü

*	1996 Independent Spirit Award – Ən Yaxşı Ekran Oyunu: Tüstü

*	1996 John William Corrington Award for Literary Excellence

*	2001 IMPAC Award Timbuktu üçün

*	2003 American Academy of Arts and Sciences ardıcılı

*	2004 IMPAC Award İllüziyalar kitabı üçün

*	2005 IMPAC Award Məbəd Gecəsi üçün

*	2006 Ədəbiyyat üzrə Prince of Asturias Mükafatı

*	2006 American Academy of Arts and Letters-də ədəbiyyat üzrə seçilmişdir

*	2007 Honorary doctor University of Liège-dən

*	2007 IMPAC Award The Brooklyn Follies üçün

*	2007 Commandeur de l'Ordre des Arts et des Lettres

*	2008 IMPAC Award Travels in the Scriptorium üçün

*	2009 Premio Leteo (León, Spain).

*	2010 Médaille Grand Vermeil de la ville de Paris

*	2010 IMPAC Award Man in the Dark

*	2011 IMPAC Award Invisible

*	2012 IMPAC Award Sunset Park

## Həmçinin bax
* 4 3 2 1 (roman)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://www.oxonianreview.org/wp/the-tyrannies-and-epiphanies-of-chance/
* Pol Oster-Bruklin dəlilikləri 
* http://www.theguardian.com/lifeandstyle/1999/may/29/paulauster 
* Paul Auster: Düşünürdüm ki, mənim üçün yazarlığın sonu çatıb 
* QİSMƏT. Paul Auster: İldırımdan qaçış
* Amerika yazıçısı: "Klaviatura məni həmişə hürküdüb"
* http://blogs.villagevoice.com/music/2008/09/interview_paul.php 
* http://www.openlettersmonthly.com/first-person-singular/ 
* http://www.pwf.cz/archivy/autori/paul-auster/en/
* http://www.canal-l.com/index.php?id_video=315
Start menyusu

(**"Start" menyusu**) Windows sisteminin əsas menyusu — tapşırıqlar panelində "Start" düyməsinin basılmasıyla və ya klaviaturada Windows loqotipi işarələnmiş klavişin sıxılmasıyla ekrana gələn Microsoft Windows menyusudur. Burası proqramların icrası üçün mərkəzi göndərilmə nöqtəsidir. İlk dəfə Windows 95 versiyasında çıxmışdır. Windows XP versiyasından başlayaraq, iki seçimə malikdir:
"Klassik" — Windows ME/2000/98/95 versiyalarında çıxmışdır.

"Standart" — Windows XP, Windows Vista defolt seçimdə təqdim olunur. Windows 7 versiyasında yalnız "Standart" menyu təqdim ounur "Klassik" seçim olmur.

İş masasının bəzi mühitlərində (məsələn, GNOME, Xfce, IceWM, FVWM 95, JWM, QVWM, KDE Plasma, LXDE, XPWM) analoji menyu var.

## Versiyalar arası fərq

### [[Windows 9x]]/2000-də "Start" menyusu
* "Sənədlər", "Proqramlar", "Axtarış" və "Quraşdırmalar" aiddir.
* Menyunun sol tərəfində Windows versiyası göstərilmişdir.
* İstifadəçinin adı əks olunmurdu.
* Sistemdən çıxış və kompüteri söndürmə ümumi bir bənddə "Söndür" düyməsində əks olunurdu.

### [[Windows XP]] versiyasında "Start" menyusu
* İstifadəçi adının və avatarının təsviri
* Brauzerə və E-mail-ə giriş
* Tez-tez istifadə edilən proqramlara giriş
* Xüsusi qovluqların açılışı
* Kompüterin söndürülməsi

### [[Windows Vista]]-da "Start" menyusu
* Menyunun sol tərəfində yerləşən "Bütün proqramlar" punktu
* "İşə salma" menyusunun alt sol hissəsində sənədlərin və proqramların sürətli axtarış sahəsi
* "Sənədlər" qovluğunun tərkib hissələri, "Şəkillərim", "Videolarım" və s. alt qovluqların menyunun sağ tərəfində yerləşməsi.

### [[Windows 7]]-də "Start" menyusu
* Tez-tez baxılan faylların, tətbiqlərin sürətli açılışı funksiyası əlavə edilmişdir. Məsələn, əgər Microsoft Word bəndinə seçsək, onda bu bənddə tez-tez açılan faylların siyahısı çıxacaq.
* Bəzi menyu bəndləri də əlavə edilmişdir ("Recorded TV" və s.).

### [[Windows 8]]-də "Start" ekranı
"Start" menyusu Windows 8-də sistemin yeni Metro-interfeys hissəsi olan "Start" ekranı ilə əvəz edilmişdi.

### [[Windows 10]]-da "Start" menyusunun qaytarılması
Windows 10-da, Windows 7-in "Start" menyusu və 8-in "Start" ekranı birləşdiriliblər. Menyunun sol hissəsində tətbiqlərin siyahısı, sağ tərəfində isə tiles-lar vardır.
Tvinkl Xanna

**Tvinkl Xanna** (; ) — Hindistan kino aktrisası, prodüseri, yazıçısı və sahibkarı. O, Bollivudun əfsanəvi aktyorları Raceş Xanna və Dimpl Kapadiyanın qızıdır.

## Həyatı
Tvinkl Xanna 29 dekabr 1974-cü ildə Punada anadan olmuşdur. Əsl adı Tina Jatin Xannadır. Atası aktyor Raceş Xanna, anası aktrisa Dimpl Kapadiadır. Bir bacısı var, aktrisa Rinke Xanna. Akşay Kumarla ailəlidir, iki övladı var. 

Tvinkl Xanna uşaqlıq illərini Mumbay şəhərində keçirmiş və "New Era High School" və "Narsee Monjee College of Commerce & Economics"də təhsil almışdır. O, ailəsinin təsiri altında böyüdüyü üçün incəsənətə və ədəbiyyata böyük maraq göstərmişdir.

Tvinkl Xanna 1995-ci ildə Bollivud karyerasına "Barsaat" filmi ilə başlamışdır. Bu film onun debütü olmaqla yanaşı, ona "Filmfare Award for Best Female" Debut mükafatını qazandırmışdır. Daha sonra aşağıdakı filmlərdə rol almışdır:
* "Jab Pyaar Kisise Hota Hai" (1998) – Salman Xan ilə birgə
* "Baadshah" (1999) – Şahrux Xan ilə
* "Mela" (2000) – Amir Xan ilə
* "Love Ke Liye Kuch Bhi Karega" (2001)
Tvinkl Xanna karyerası boyunca müxtəlif filmlərdə yer alsa da, aktrisalıq sahəsində böyük uğur qazanmadı və 2001-ci ildə aktyorluğu tərk edərək dizayn və yazıçılıq sahəsinə yönəldi.

Aktyorluqdan uzaqlaşdıqdan sonra Tvinkl Xanna "The White Window" adlı interyer dizayn şirkətini qurdu. O, Hindistanın aparıcı memarlıq və dizayn mütəxəssislərindən biri kimi tanındı və məşhur müştərilər üçün premium interyer layihələri həyata keçirdi. Onun şirkəti mükafat qazanan dizayn layihələrinə imza atmışdır. 

Tvinkl Xanna Hindistanın ən məşhur müasir yazıçılarından biridir. O, satirik və yumoristik üslubu ilə tanınır. Aşağıdakı bestseller kitabları qələmə almışdır:
* "Mrs Funnybones" (2015) – Hindistanda ən çox satılan kitab olub.
* "The Legend of Lakshmi Prasad" (2016) – Feminist mövzular və qadın hüquqları haqqında qısa hekayələr toplusu.
* "Pyjamas Are Forgiving" (2018) – Sevgidən və şəxsi inkişafdan bəhs edən roman.

Tvinkl Xanna həmçinin "The Times of India" və digər nəşrlərdə satirik köşə yazıları yazır. O, cəmiyyətin müxtəlif aspektlərini tənqid edən yazıları ilə geniş oxucu kütləsinə sahibdir.

Tvinkl Xanna eyni zamanda uğurlu prodüserdir. 2018-ci ildə "Pad Man" filmini prodüser kimi təqdim etdi. Bu film menstrual sağlamlıq haqqında sosial mesaj verən və real hekayəyə əsaslanan bir layihə idi. Film "Milli Mükafat" (National Award for Best Film on Social Issues) qazandı. O, həmçinin "Thank You" (2011) və "Tees Maar Khan" (2010) kimi filmlərin prodüserliyini etmişdir.

## Filmoqrafiya
* Ped Men (film, 2018)

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər

* 
* Collected News and commentary at *[[The Times of India]]*
* The Legend of Laxmi Prasad by Twinkle Khanna
Dimpl Kapadiya

**Dimpl Kapadiya** () — kəşmirli hind aktrisası

## Həyatı
8 iyun 1957-ci ildə anadan olmuşdur. Tam adı Dimpl Cunnibhay Kapadiyadır. Əslən Qucaratlıdır. Aktrisa Tvinkl Xannanın anasıdır. Karyerasına gənc yaşlarından başlayıb. 1973-cü ildə "Bobbi" filminə çəkiləndə 16 yaşı olub. 1991-ci ildə "Qara şahzadə Adjuba" filminə də çəkilib. 1973-cü ildə Radjeş Xanna ilə ailə həyatı qurub. İki qızı var.

## İstinadlar
Whitechapel (musiqi qrupu)

**Whitechapel** — 2006-cı ilin fevral ayında Noksvilldə (Tennessi) yaradılan ABŞ metal musiqi qrupu.

## Haqqında
Qrup vokalçı Phil Bozeman, gitaraçı Brandon Cagle, və gitaraçı Ben Savage tərəfindən qurulub. Daha sonra qrupa bas gitara üçün Gabe Crisp, və zərb alətləri üçün Derek Martin qatıldı. Həmin ildə qrup iki Demo 1 (2006) və Demo 2 (2006) demo albomları buraxdı. Onlar öz qrupunun adını London şəhərində Whitechapel rayonunun tanınmış, məşhur qatil İçalatçı Cek cinayətlərinə görə götürüblər.2007-ci ildə qrup Böyük Britaniyada, Candlelight Records ilə müqavilə imzalayıb və az sonra qrupda zərb alətləri üçün Kevin Lane gəldi və həmin ilin iyununda qrup "Defilement The Somatic" ilk studio albomunu buraxıb. Daha sonra qrup 2007-ci ildə Metal Blade Records şirkəti müqavilə imzalayaraq,2008-ci ildə "This Is Exile" adlı albomlarını buraxıb. Həmən ilin avqust ayında qrup (The Summer Slaughter Tour)-a qatılaraq Impending Doom, A Different Breed of Killer, və Through the Eyes of the Dead qrupları ilə konsertlər də çıxış etdi. Həmən ildə qrup digər məşhur metal qrupları ilə konsertlər də çıxış etmişdir. Parkway Drive,Unearth,Cannibal Corpse, Behemoth, Slayer və Marilyn Manson.

8 iyun 2010-cu ildə "A New Era of Corruption" adlı üçüncü studiya albomu çıxdı.

8 noyabr 2011-ci ildə EP "Recorrupted" albomu və 5 trekdən ibarət olmuşdur.

30 aprel 2012-ci ildə isə "Creation Hate" və "I, Dementia" adlı siqnlları çıxıb. 19 iyun 2012-ci ildə isə qrupun dördüncü studiya albomu qrupun adını daşıyan "Whitechapel" adlı albom olmuşdur.

## Qrup üzvləri

### İndiki üzvləri
* Phil Bozeman — vokal
* Ben Savage — gitara
* Zach Householder — gitara, köməkçi vokal
* Alex Wade — gitara
* Gabe Crisp — bas gitara
* Ben Harclerode — zərb alətləri

### Keçmiş üzvləri
* Brandon Cagle — gitara
* Derek Martin — zərb alətləri
* Kevin Lane — zərb alətləri

## Diskoqrafiya

### Studiya albomları
* The Somatic Defilement (2007)
* This Is Exile (2008)
* A New Era of Corruption (2010)
* Whitechapel (2012)
* TBA (2014)

### EP-lər
* Recorrupted (2011)

### Demolar
* Demo 1 (2006)
* Demo 2 (2006)
A kapella

**A kapella** ( — kiçik kilsə) — orta əsrlərdə katolik kilsəsində musiqiçilər üçün ayrılan yer.

Əvvəllər kilsə musiqiçiləri yalnız müğənnilərdən ibarət olduğu üçün kapella sözü xoru bildirirdi, sonralar isə kilsə musiqisində alətlərdən istifadə olunması və kübar musiqinin inkişafı ilə əlaqədar olaraq hər hansı bir yerdə (kilsədə və ya sarayda) xidmət edən musiqiçilər qrupu Kapella adlandırılmağa başladı.

A kapella ifadəsi ( – "kapella üslubunda" deməkdir) xorun müşayiətsiz oxunması mənasında istifadə olunur.

Nazim Əliverdibəyovun "Bayatı-Şiraz" xor kompozisiyası a kapella xoru üçün yazılmış ilk muğam əsərlərindən biridir.

19-cu əsrdə intibah tərzi kilsə musiqilərində adətən musiqi alətlərindən istifadə olunurdu, bu tərz isə eyni tip musiqilərin hər hansı bir musiqi aləti olmadan səsləndirilməsidir. Daha çox kilsə ansambllarında edilməklə birlikdə Rok, Jazz, Pop, Rep kimi musiqi növlərində də kapellaya rast gəlinir.

Kapella qrupları içərisində yer alan tenor, soprano, bariton, mezzo soprano, alto və bas səsləri fərqli fərqli tonlarda yazılmış əsəri bir arada icra edir. Həmçinin musiqi aləti yerinə bir insan səsini yəni beatbox edilərək də kapella oxumaq mümkündür və daha asandır.

## İstinadlar
Anaksimen

**Anaksimen** ya da **Anaksimenes** (yun. *Ἀναξιμένης*, ) — qədim yunan filosofu, Milet məktəbinin üçüncü nümayəndəsi, Anaksimandrın tələbəsi.

## Fəlsəfəsi

Anaksimen ”**[[hava]]nı**” ilk ünsür saymış və hər şeyin ondan yaranmasını iddia etmişdir. Başqa şeylər isə havanın qatlaşması və seyrəkləşməsindən əmələ gəlmişdir. Onun iddiasına görə, hava seyrəkləşdikcə oda, qatlaşdıqca bərk maddə və mayelərə çevrilir. O həmçinin qeyd etmişdir ki, bunun nəticəsində hər şey müxtəlif formalar alır.

Anaksimenə görə hər şeyin başlanğıcı qeyri-məhdud havadır. Dünyada nə varsa, nə olubsa, gələcəkdə nə olacaqsa hətta tanrılar və ilahi şeylər də havadan yaranmışdır.

Fales kimi Anaksimenes də yeri yastı şəkildə təsəvvür edirdi. O qeyd edirdi ki, yer havada üzür, həm də o həyatverici rol oynayır. Ruhlar havanın nəfəsi və onun əsməsidir. Həm də hava ruhları səmada planetləri saxladığı kimi saxlayır. Anaksimenes planetlərin yerə yaxınlıq məsafəsini də düzgün təyin etmişdir. O deyirdi ki, yerə ən yaxın olan planet aydır, ondan sonra isə günəş gəlir. Ən uzaqda olanlar isə ulduzlardır

## Mənbə
*  (**"Fəlsəfəsi"** bölümü)

## Ədəbiyyat
*  
* Фрагменты ранних греческих философов, т. 1. — М.: Наука, 1989. — С. 129—135.
* Лосев А. Ф. История античной эстетики. Ранняя классика. — М.: Ладомир, 1994. — С. 312—317.
* *Таннери П.* Первые шаги древнегреческой науки. — СПб., 1902.
* Томсон Дж. Исследования по истории древнегреческого общества, т. 2. Первые философы. Пер. с англ. — М.: 1959. — С. 153—154.
* Трубецкой С. Н. Курс истории древней философии. — М.: Русский двор, 1997.
* *Bicknell P. J.* Anaximenes’ Astronomy // Acta Classica. — 1969. — Vol. 12. — P. 53-85.
* *Graham D. W.* Explaining the Cosmos: the Ionian Tradition of Scientific Philosophy. — Princeton, NJ: Princeton University Press, 2006.
* *Graham D. W.* A New Look at Anaximenes // History of Philosophy Quarterly. — 2003. — Vol. 20(1). — P. 1—20.
* *White S. A.* Milesian Measures: Time, Space, and Matter // In: P. Curd and D. Graham (Eds.), Oxford Handbook to Presocratic Philosophy. — Oxford: Oxford University Press, 2008. — P. 89—133.

## Həmçinin bax
* Milet məktəbi
* Anaksimandr

## İstinadlar
Sensualizm

**Sensualizm** (,  - hiss) — idrak nəzəriyyəsində istiqamət.

Empirik biliklər hisslər və hissiyyat vasitəsilə ümumiləşdirilir və sistemə salınır. İdraka belə yanaşma fəlsəfədə sensualizm adlanır. Antik dövrdə yaranan bu istiqamət fəlsəfədə XVII-XVIII əsrlərdə daha geniş yayılmağa başladı.

Sensualizm bütün növ biliklərin hiss üzvləri vasitəsilə əldə edilməsi konsepsiyasıdır. Bu konsepsiyaya görə, duyğular, qavrayış və hafizə tək-tək cisim və hadisələr haqqında biliklərin əsasini təşkil edir. İlkin biliklərin fikri əməliyyatın köməyi ilə ümumiləşdirilməsi anlayışların, biliklərin formalaşdırılmasına gətirir.

## Əsas nümayəndələri

* Protaqor
* Epikür
* Con Lokk
* Etyenn Kondilyak
Rocer Bekon

**Rocer Bekon** (; ) — ingilis filosofu və təbiətşünası.
Sxolastik metodlarla elmin insanlara fayda verməli olduğunu irəli sürdü. Bekon Aristotelin baxışlarına istinad edərək göstərirdi ki, duyğular mühüm psixi proseslərin daha vacibi olmaqla, biliklərin yaranmasına material verir.
## İstinadlar
Yaylıq (xalq mahnısı)

**Yaylıq** — Azərbaycan Xalq mahnısı. Duet şəklində oxunur. Mahnı məhəbbət mövzusundadır.

### Mahnının sözləri
**"Yaylıq"**

***QIZ:***
: Anamdan bir yaylıq aldım,
: Heç bilmirəm harda saldım.
: Səndədirsə, ver yaylığı,
: Yaylıq salar ayrılığı, gülüm,
: Gözəl oğlan, ver yaylığı.
: Yaylıq salar ayrılığı, yarcan,
: Gözəl oğlan, ver yaylığı.

***OĞLAN:***
: Yaylığını tanı, ay qız,
: Məndə yaylıq hanı, ay qız?
: Kim deyir yaylıq məndədir?
: Bəlkə qalıb, çəməndədir, ay gözəl,
: Gəl axtar, tap yaylığını.

***QIZ:***
: Ay kələkbaz oğlan, oğlan,
: İnciyərəm səndən, inan.
: Gəlməsə yaylıq qarşıma,
: Xəbər verrəm qardaşıma,
: yar, yarcan,
: Gözəl oğlan, ver yaylığı.
: Xəbər verrəm qardaşıma, yarcan,
: Gözəl oğlan, ver yaylığı.

***OĞLAN:***
: Qurban olum göz-qaşına,
: Gedib demə qardaşına.
: Sevgilinəm, gəl incimə,
: Yaylıq məndədir, gözəllər gözəli,
: Al, ay gözəl, al yaylığı.

## İstinadlar
Desidofobiya

**Desidofobiya** — qərar vermə qorxusu.

Desidofobiya sözündən ilk dəfə Prinston Universitetinin filosofu Volter Kaufmanın 1973-cü ildə geniş şəkildə fobiya haqqında yazdığı “ Təqsirsiz və Ədalətsiz “ kitabında istifadə olunur.

“Təqsirsiz və Ədalətsiz” kitabında Kaufman desidofobiyalı insanları,  mübahisələrdə həqiqəti aşkara çıxarmaq üçün müxtəlif yolları müəyyənləşdirməyə cəsarəti və ya istəyi olmayan şəxslər kimi təsvir etmişdir. Onlar həqiqətin nə olduğuna qərara verməyi başqa birisinin öhdəsinə buraxırlar. Bu, valideyn , həyat yoldaşı , kilsə , universitet və ya siyasi partiya da  ola bilər. Əgər bir dəfə desidofobiyalı şəxs doğrunun nə olduğuna qərar verməyi başqa birisinin öhdəliyinə atarsa, bundan sonra da o, həmin şəxsin dediyi hər bir şeyi doğru kimi qəbul edəcəkdir.