McDonnell Douglas MD-11

**McDonnell Douglas MD-11** Amerikan istehsalı, üç мühərrikli, orta-uzun məsafələr üçün nəzərdə tutulmuş geniş gövdəli sərnişin təyyarəsi. DC-10 -dan təkmilləşdirilmişdir. Qanad sxemindəki dəyişikliklər, mühərrikin gücləndirilməsi, tamamilə rəqəmsal pilot kabinəsi strukturu onu DC-10 fərqləndirən bəzi xüsusiyyətləridir.

MD-11 təkmilləşdirmə proqramı 1986-cı ildə başlanılıb. 1976-cı ildə DC-10 üçün edilən iki dəyişiklik planı buna başlanğıc etmişdir. Bu planda təyyarənin bütün boyu uzadılaraq sərnişin tutumlu artırılmalı idi. 30 dekabr 1986-cı ilə çatdıqda plana uyğyn olaraq təyyarənin 52-si dəqiq 40-ı isə sonradan təhvil verilməsi üzrə 92 sifariş hazır idi. Bular sərnişin, yük və qarışıq kimi üç variantda istehsal olunacaq təyyarə idi.

İlk uçuş 10 yanvar 1990-cı ildə keçirilib. 7 dekabr 1990-cı ilin ilk təyyarə Finnair'e təslim edilmişdir. Lakin uzun uçuşlardaki yanacaq məsələləri səbəbi ilə ləğv edilən sifarişlər şirkəti çətin vəziyyətə saldı və strukturunun dəyişməsinə məcbur olundu.

1997-ci ildə Boeing ilə birləşmə sonrası təyyarənin yük məqsədli istehsalına davam ediləcəyi elan olundu. Lakin 1998-ci ildə tələb qıtlığı səbəbindən istehsalın başa çatacağı elan olundu. Son iki istehsalı 2000-ci ildə tamamlandı. MD-11 o dövürdəki rəqibləri Boeing 777 və Airbus A330/A340 -ın gerisində qalmışdı. Bundan əlavə, bu iki motorlu təyyarələrə görə üç mühərrikli təyyarənin texniki xidmət maliyyəti daha yüksək idi.

## Variantlar
MD-11 beş model olaraq yığılmışdır.
* **MD-11** (131 ədəd): sərnişin modeli.1988-ci ildən 1998-ci ilə kimi istehsal edilmişdir. İstifadəçilər: Alitalia (3); American Airlines (19); China Airlines (5); China Eastern Airlines (5); City Bird (3); Delta Air Lines (17); EVA Air (3); Finnair (4); Garuda İndonesia (6); Japan Air Lines (10); KLM Royal Dutch Airlines (10); Korean Air (5); LTU International Airways (4); Saudi Arabian Royal Uçuş (2); Swissair (16); Thai Airways International (4); Varig (6); VASP (6) and World Airways (3). 
* **MD-11C** (5 ədəd):sərnişin və yük daşıyan kompleks model
* **MD-11CF** (6 ədəd): yük məqsədli dəyişdirilə bilən model
* **MD-11ER** (5 ədəd): uçuş mənzili artırılmış model.
* **MD-11F** (53 ədəd): yük modeli

### Əsas istifadəçilər

* "Aer" şirkətləridir Lingus MD-11 (1)
* Air Asia MD-11ER (2)
* Air Namibia MD-11 (2)
* American Airlines MD-11 (19)
* Avianca MD-11ER (1)
* China Airlines MD-11 (5)
* China Eastern Airlines MD-11 (5), MD-11F (1), later MD-11F (6)
* Cielos Airlines MD-11F (1)
* City Bird MD-11 (6)
* Delta Air Lines MD-11 (17)
* El Al MD-11ER (2)
* Ethiopian Airlines MD-11 (1)
* Garuda İndonesia MD-11 (11), MD-11CF (2), MD-11ER (5)
* Ghana Airways MD-11 (1)
* Japan Air Lines MD-11 (10)
* Korean Air MD-11 (5), later MD-11F (5)



* LTU International Airways MD-11 (4)
* Malaysia Airlines MD-11 (3), MD-11CF (2), MD-11F (1)
* Martinair MD-11(7)
* Mandarin Airlines MD-11 (5)
* ; Airlines MD-11 (1), MD-11ER (2)
* Philippine Airlines MD-11CF (2), MD-11ER (2)
* SABENA MD-11 (2)
* Servicios de Transportes Aereos Fueguinos MD-11CF (1)
* Star Europe MD-11 (1)
* Swiss International Air Lines MD-11 (14)
* Swissair MD-11 (20)
* Thai Airways International MD-11 (4)
* Transaer MD-11ER (1)
* USAfrica Airways MD-11 (2)
* Varig MD-11 (23), MD-11ER (3)
* VASP MD-11 (9), MD-11ER (1)



## Xüsusiyyətləri

## Xarici keçidlər
* MD-11 Boeing.com həmçinin
* MD-11 tarix Boeing.com həmçinin
* MD-11 airliners.net səhifələrində
* Кева MD-11 site
* MD-11 istehsalı siyahıları planespotters.net 

## Həmçinin bax
* McDonnell Douglas DC-10
* McDonnell Douglas MD-12
**Oxşar təyyarələr**
* Lockheed L-1011
* Boeing 777–200ER
* Airbus A340–300
* McDonnell Douglas DC-10