Ədalət Qasımov

**Ədalət Qasım oğlu Qasımov** — AMEA-nın A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun "Əliyevşünaslıq" şöbəsinin müdiri, tarix üzrə elmlər doktoru.

## Həyatı
Ədalət Qasım oğlu Qasımov 5 dekabr 1956-cı ildə Naxçıvan şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. 1963–1973-cü illərdə Naxçıvan şəhər 1 saylı orta məktəbində orta təhsil almışdır.
1973-cü ildə Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsinə daxil olmuş, 1977-ci ildə həmin institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1977–1979-cu illərdə AMEA Tarix İnstitutunun əyani aspiranturasında təhsil alıb. 1986-cı ildə "Naxçıvan MSSR zəhmətkeşlərinin maddi rifahının və mədəni səviyyəsinin yüksəlməsi (1971–1980-ci illər)" mövzusu üzrə namizədlik dissertasiyasını uğurla müdafiə etmişdir.

Naxçıvan Muxtar Respublikasının, eləcə də müasir tariximizin digər məsələləri ilə bağlı 3 monoqrafiya və 100-dən çox məqalə nəşr etdirmişdir. 2011-ci ildə "Heydər Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respublikasının inkişaf tarixi (1969–2003-cü illər)" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Hazırda AMEA Tarix İnstitutunun "Əliyevşünaslıq" şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışır.

## Əsərləri

### Monoqrafiya
# Heydər Əliyev inkişaf strategiyası və Naxçıvan Muxtar Respublikası (XX əsrin 70–80-ci illəri). Monoqrafiya. Bakı, "Təhsil", 2009. 320 s.
# Heydər Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respub¬likasının inkişaf tarixi (1969–2003-cü illər) Bakı: Turxan, NPB, 2013. 264 s.
# Heydər Əliyev (iki cilddə) I cild. Bakı: Turxan, NPB, 2013. 500 s. Həmmüəllif (buraxılışa məsul)
# Heydər Əliyev (iki cilddə) II cild. Bakı: Turxan, NPB, 2013. 704 s. Həmmüəllif (buraxılışa məsul)
# Heydər Əliyev. Azərbaycan elminin keşiyiyndə (iki cilddə) I cild. Bakı: Turxan, NPB, 2013. 668 s. Həmmüəllif (buraxılışa məsul)
# Naxçıvan Ensiklopediyası. II cild. I–II c. Bakı, 2005. 685 s. Həmmüəllif
# Naxçıvan tarixi. II cild. Bakı, 2015. Həmmüəllif

### Məqalələri
# Zəhmətkeşlərin kommunist tərbiyəsində mədəni-maarif ocaqlarının rolu. Mədəni-maarif işi. 1984, № 2. s.26–27
# Kənddə mədəni quruculuq. Kənd həyatı. 1984, № 10. s.43–44
# Yetkin sosializm dövründə Naxçıvan MSSR zəhmətkeşlərinin maddi rifahının daha da yaxşılaşması (1971–1980-ci illər). Azərbaycan SSR EA Xəbərləri. Tarix, fəlsəfə və hüquq seriyası, 1984, № 2. s.17–24
# İnkişaf etmiş sosializm şəraitində Naxçıvan MSSR zəhmətkeşlərinin mədəni səviyyəsinin yüksəlməsi (1971–1980-ci illər). Azərbaycan SSR EA Xəbərləri. Tarix, fəlsəfə və hüquq seriyası. 1985, № 2. s.17–24
# Naxçıvan MSSR zəhmətkeşlərinin maddi rifahının və mədəni səviyyəsinin yüksəlməsi (1971–1980-ci illər). Azərbaycan SSR EA Tarix İnstitutu. Gənc alimlərin Böyük Vətən müharibəsində Sovet xalqının qələbəsinin 40 illiyinə həsr olunmuş II elmi konfransın materialları. I hissə, Bakı. 1987. s.3–7
# Naxçıvan MSSR texniki-peşə təhsili sistemində ixtisaslı fəhlə kadrlarının hazırlanması (1981–1985-ci illər). Böyük Oktyabr Sosialist inqilabının 70 illiyinə həsr olunmuş elmi konfransın materialları. Bakı, 1988. s.117–119
# Gəncləri dövlətin idarə olunmasına cəlb etmək sahəsində Azərbaycan LKGİ-nin fəaliyyəti (60–80-ci illər). Azərbaycan SSR EA Tarix İnstitutu Elmi konfransın materialları. Bakı, 1989 s.130–133
# Daimi komissiyalar vasitəsilə zəhmətkeşlərin dövlətin idarə olunmasında iştirakı (1960–1985-ci illər). Azərbaycan EA Tarix İnstitutu. Azərbaycan Dövlət quruluşunun bərpa olunması gününə həsr olunmuş elmi konfransın əsərləri. Bakı, 1991. s.213–217
# Azərbaycan Respublikasında icraedici orqanlarının fəaliyyətində deputatların və sovet fəallarının rolu (60–80-ci illər). Azərbaycanın tarixi problemləri üzrə gənc tədqiqatçıların birinci respublika elmi konfransının məruzələri. II hissə, Bakı, 1991. s.269–271
# Azərbaycan Respublikası yerli sovetlərinin sessiya fəaliyyətinin bəzi məsələləri haqqında (1960–1980-ci illər). Azərbaycan tarixinin problemləri. Bakı, 1992. s.202–206
# Naxçıvanın müasir dövr tarixinin öyrənilməsi və elmi ədəbiyyatda əks olunması məsələlərinə dair. Naxçıvan tarixinin səhifələri. ("Uluslararası qaynaqlarda Naxçıvan" beynəlxalq simpoziumunun materialları). Bakı, 1996. s.154–159
# Naxçıvan MR-də xalq maarifi (1946–1960-cı illər). Azərbaycan Respublikası Odlar Yurdu Universiteti. Odlar Yurdu Universitetinin elmi və pedaqoji xəbərləri. Bakı, 1998, № 1. s.180–182
# Naxçıvan Muxtar Respublikası müharibə illərində (1941–1945-ci illər). Naxçıvan Muxtar Respublikası. Məqalələr toplusu. Bakı, Elm, 1999. s.112–120
# Naxçıvan Muxtar Respublikasında mədəniyyətin inkişafı (1946–1991-ci illər). Naxçıvan Muxtar Respublikası. Məqalələr toplusu. Bakı, Elm, 1999. s.166–174
# Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosial və mədəni inkişafı (70-ci illər). Naxçıvan Dövlət Universitetinin Elmi əsərləri. Tarix və ictimai elmlər seriyası. Naxçıvan, 1999, № 5. s.33–35
# Mürəkkəb şəraitdə tarixi nailiyyət. Naxçıvan qəzeti. 23 fevral 1999-cu il
# Naxçıvanın geosiyasi vəziyyəti. Azərbaycan Respublikası Odlar Yurdu Universiteti. Odlar Yurdu Universitetinin elmi və pedaqoji xəbərləri. Bakı, 2000, № 3. s.206–213
# Tariximizin tanınmış tədqiqatçısı və təbliğatçısı. Tarix və onun problemləri. Nəzəri, elmi, metodik jurnal. Bakı, 2003, № 2. s.229–231
# Naxçıvan Muxtar Respublikası 1946–1990-cı illərdə. Naxçıvan: Tarixi gerçəklik, müasir durum, inkişaf perspektivəri (9–10 iyun 2006-cı ildə keçirilmiş beynəlxalq simpoziumun materialları) Naxçıvan, 2006. s.131–143
# Naxçıvanın XX əsr tarixi Azərbaycan tarixşünaslığında. AMEA Tarix İnstitutu. Elmi əsərlər. Bakı, 2007, 21-ci cild. s.96–105
# XX əsrin sonu – XXI əsrin əvvəllərində Azərbaycan Respublikası Quba-Xaçmaz regionunun sosial-iqtisadi vəziyyəti. AMEA Tarix İnstitutu. Elmi əsərlər. Bakı, 2007, 22-ci cild. s.184–189
# Tariximizin tanınmış tədqiqatçısı və təbliğatçısı. Tarix elminə həsr olunmuş ömür. Bakı, 2008. s.74–78
# Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosial-iqtisadi həyatı (1991–2005-ci illər). Naxçıvan bu gün: islahatlar, perspektivlər. (5–6 oktyabr 2007-ci ildə keçirilmiş beynəlxalq simpoziumun materialları). Naxçıvan, 2008. s.190–198
# Faşist Almaniyası üzərində qələbənin təmin edilməsində Naxçıvan Muxtar Respublikasının töhfəsi. Azərbaycan 1941–1945-ci illər müharibəsində. Məqalələr toplusu. Bakı, Elm, 2008. s.210–221
# Canlı həyat məktəbi"Azad Azərbaycan" qəzeti, 1 iyul 2008
# Heydər Əliyev və XX əsrin 70–80-ci illərində Naxçıvan Muxtar Respublikasının inkişaf strategiyası. Heydər Əliyev və Azərbaycan. Bakı, 2008. s.320–330
# Naxçıvanın erməni təcavüzündən qorunmasında Heydər Əliyevin xidmətləri. Tarix və onun problemləri. Nəzəri, elmi, metodik, jurnal. Bakı, 2009, № 3. s. 215–222
# Heydər Əliyev və XX əsrin 70–80-ci illərində. Naxçıvan Muxtar Respublikasının ictimai-siyasi həyatı. AMEA Naxçıvan Bölməsinin Xəbərləri. İctimai və humanitar elmlər seriyası. Naxçıvan, 2009, № 3. s.5–14
# Heydər Əliyevin Naxçıvana gəlişi və muxtar respublikada ictimai-siyasi dəyişikliklər. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti. Xəbərləri. Humanitar elmlər seriyası. Bakı, 2009, № 5. s.142–149
# Heydər Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respublikasında təhsilin inkişafı (XX əsrin 70–80-ci illər). Tarix və gerçəklik. Bakı, 2009, cild 1 (5). s.120–125
# Стратегия развития региона в Азербайджане в 70-е годы ХХ столетия (по материалом Нахчыванской АР.). Федерация. Научный журнал проблемах политики, экономики, социологии и права. Москва, 2009, № 6–7. с.49–54
# Гейдар Алиев и автономный статус Нахчывана. Исторические науки. Москва, 2009, № 4. с.21–15
# Haydar Aliyev Türkiyə-Naxçıvan ilişkilerinin kurucusudur. Kültür evreni. Uluslararası sosiyal bilimlər dərgisi. Ankara, 2009, № 4. s.298–304
# Heydər Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikasını sosial-iqtisadi, siyasi və mənəvi böhrandan çıxarmaq sahəsində fəaliyyəti (1991–1993-cü illər). Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti. Xəbərləri. Humanitar elmlər seriyası. Bakı, 2010, № 1. s.85–94
# Heydər Əliyevin inkişaf strategiyası və Naxçıvan Muxtar Respublikası (XX əsrin 70–80-ci illəri). Dirçəliş — XXI əsr jurnalı, Bakı, 2010, № 141–142. s.146–153
# Heydər Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respublikasında kənd təsərrüfatının inkişafı (XX əsrin 70–80-ci illəri). Naxçıvan Dövlət Universiteti Elmi Əsərlər. Tarix və ictimai elmlər seriyası. Naxçıvan, 2010, № 1 (29). s.117–125
# Naxçıvanın tarixi taleyində Heydər Əliyevin rolu. Bakı Universitetinin Xəbərləri. Bakı, 2010, № 1. s.187–192
# Haydar Aliyev and Iran-Nakhchivan Ulationships. Кавказ и Мир. Международный научный журнал Тбилиси, 2010, № 5. s.46–53
# Heydər Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respublikasında Mədəniyyətin inkişafı (XX əsrin 70–80-ci illəri). AMEA Tarix İnstitutu. Elmi əsərlər
# Heydər Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respublikasının inkişaf strategiyası (1969–2003-cü illər). AMEA Xəbərləri. Tarix, fəlsəfə və hüquq seriyası. Bakı, 2009, № 12. s.141–150
# Heydər Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respublikasının iqtisadi inkişafı (XX əsrin 70–80-ci illəri). Tarix və onun problemləri. Nəzəri, elmi, metodik jurnal, № 2, Bakı, 2010. s. 112–118
# Heydər Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respublikasının ictimai-siyasi həyatı (1993–2003-cü illər). AMEA Tarix İnstitutu. Elmi Əsərlər. Bakı, 2009, cild 27. s. 172–182
# Heydər Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respublikasının mədəni-mənəvi həyatı (1993–2003-cü illər). ADPU Xəbərləri. Humanitar elmlər seriyası. Bakı, 2010, № 3. s. 117–124
# Heydər Əliyev və Naxçıvan MR-in xarici iqtisadi əlaqələri (1993–2009-cü illər). Kültür evreni Uluslararası sosiyal bilimlər dərgisi. Ankara, 2010, № 6. s.255–261
# Роль Гейдар Алиева в развитии и укреплении автономного статуса Нахчывана. Азербайджан и азербайджанцы. Призидум НАНА, Баку, 2010, № 1–2. s. 22–27

## İstinadlar