open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andrey Bolkonski

**Knyaz Andrey Nikolayeviç Bolkonski** () - Lev Tolstoyun “Hərb və Sülh” romanının qəhrəmanı. Laura Jepsen qeyd edir ki, *“yazıçının real həyatda prototipi olan bir çox qəhrəmanlarından fərqli olaraq Knyaz Andrey tamamilə uydurma bir obrazdır.”*

## Romanda
Romanın başlanğıcında, yaraşıqlı və intellektual Andreyin evlilik həyatından narazı olması təsvir edilir və o, bu həyatdan qurtulmaq üçün ideallarının əleyhinə olaraq Üçüncü Koalisiyanın tərkibində Napoleon Bonaparta qarşı müharibəyə gedir və hamilə arvadı Lizanı qoca atası və bacısı Mariyanın yanında qoyur.

Andrey Austerlits döyüşündə yaralanır. Müharibə Andreyin dünyaya baxışının dəyişilməsinə səbəb olur. Müharibədən qayıdan Andrey arvadının doğum zamanı ölməsinin şahidi olur. Lakin onun yeni doğulmuş oğlunun həyatı xilas edilir. Lakin günahsız arvadını tərk edib getməsi və  onun ölümü Andreyin uzun sürən depressiyaya düşməsinə səbəb olur. Bundan sonra Andrey bir müddət evdə qalaraq övladının tərbiyəsi ilə məşğul olur və atasına xidmət edir.

1809-cu ildə Andreyi yenidən Peterburqa çağırırlar və burada o, ilk dəfə Nataşa Rostova ilə rastlaşır. O, Nataşa ilə evlənmək istəyir, lakin buna razılıq verməyən qoca knyaz Bolkonski, Andreyin yenidən evi tərk etməsinə səbəb olur. Andrey Avropaya gedir.

Andreyin yoxluğunda Nataşa Anatoli Kuragin tərəfindən yoldan çıxarılır və onunla qaçmağa çalışır. Lakin onların bu planı Sonya və Marya Dmitriyevnanın maneə törətməsi ilə baş tutmur. Onlar sonradan, Pyer vasitəsiylə öyrənirlər ki, Anatol Kuragin əslində başqa qadınla evli olub.

Andrey Nataşaya olan bağlılığı itirdikdən qısa müddət sonra, atası qoca knyaz Bolkonskinin ölüm xəbərini alır. Bundan sonra, o, yenidən Napoleona qarşı müharibədə iştirak etmək qərarına gəlir. Borodino döyüşündə o, ciddi yara alır. Cərrahiyyə masasında olarkən Andrey ayağı amputasiya edilən Anatolu görür. Düşüncələrə dalan Andrey həm Anatolu, həm də Nataşanı etdiyi səhvlərə görə bağışlayır və hələ də Nataşanı sevdiyini etiraf edir.

Yaralı vəziyyətdə olan Andrey Moskvaya gətirilir və burada o, yaralı zabitlərə yardım edən Sonya tərəfindən tapılır. Daha sonra, Nataşa da onu tapır və onlar yenidən birləşirlər. Nataşa ona qulluq edərək sağaltmağa çalışır. Lakin bir müddət sonra Andrey Nataşanın və bacısı Mariyanın gözləri önündə ölür.

## İstinadlar
Anatol Kuragin

**Anatol Vasiliç Kuragin** – Lev Tolstoyun “Hərb və Sülh” romanının, eyni zamanda roman əsasında çəkilmiş filmlərin və operanın qəhrəmanıdır. its various cinematic adaptations, and an operatic adaptation as well. Hərbçi olan Anatol, Elen Kuraginin qardaşıdır. Bacısının da köməyi ilə Anatol evli olmasına baxmayaraq, Nataşa Rostovanı yoldan çıxarır. Hətta Nataşa ona qoşulub qaçmaq da istəyir. Sonradan Anatol Napoleon müharibələri zamanı ayağını itirir.
## İnkişaf

Romanın inkişaf etdirilməsi zamanı Tolstoy obrazın adının “Pyotr” olmasını  və roman ərzində *“tam bir təkamül yolu keçməsini”* nəzərdə tutmuşdu.  Anatole Shosttak served as the real life inspiration for the fictional Anatole Kuragin.

## Təqdimat

Ester Polianovski Salaman yazır ki, *“Tolstoy bütün digər obrazlarından fərqli olaraq, Anatolun xasiyyəti haqqında bizə yalnız bir məlumat verir: o, nadir halda nəsə edirdi.”*

## Filmlərdə

1956-cı ildə çəkilmiş ABŞ filmində Anatol obrazı Vittorio Gassman, 1966-1967-ci illərdə çəkilmiş SSRİ filmində Vasili Lanovoy, 2007-ci ildə çəkilmiş mini serialda isə Almaniya aktyoru Ken Duken tərəfindən canlandırılmışdır.

## İstinadlar
Elen Kuragina

**Yelena "Elen" Vasiliyevna Kuragina** () — Lev Tolstoyun "Hərb və Sülh" romanının və roman əsasında çəkilmiş filmlərin qəhrəmanı.

## Romanda
Öz istəklərini həyata keçirmək üçün seksual vasitələrdən istifadə edən Elen, Pyer Bezuxovun cəmiyyətdə sevilən və cazibədar həyat yoldaşıdır. Maddi və social qazanc əldə etmək üçün Pyerlə evlənmişdir. Pyerlə evləndikdən sonar Elen Doloxovla əlaqəyə girir və bunu öyrənən Pyer Doloxovu duelə çağırır.

Əslində axmaq bir qadın olmasına baxmayaraq Elen, tezliklə Peterburq cəmiyyətində mədəni və dünyagörüşlü bir xanım kimi tanınır. O, tez-tez ziyafətlər təşkil edir və cəmiyyətin və dövlətin nüfuzlu adamları bu ziyafətlərə qatılır.

Romanın sonuna yaxın Elen dinini dəyişərək katolisizmi qəbul edir. Cinsi əlaqədə olduğu fransız zabitlərindən birindən tutduğu xəstəlikdən Elen dünyasını dəyişir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Hərb və Sülh romanındakı obrazların siyahısı
Fabio Kannavaro

**Fabio Cannavaro** () —  İtalyan futbolçusu.

İtalyanın ən keyfiyyətli müdafiə oyunçularından biri olan Cannavaro futbol həyatına Napolidə başladı. Daha sonra Parma ACa transfer olan Cannavaro, burdaki müvəffəqiyyətli performansıyla böyük komandaların diqqətini çəkdi. Parmadan İnter Milana oradan da Yuventusa transfer oldu. 2010-2011 mövsümü üçün Birləşmiş Ərəb Əmrlikləri komandası Al-Ahli Dubai ilə razılaşmışdır.

Milli Komanda yoldaşı Alessandro Nesta ilə Dünyanın ən yaxşı ikili müdafiə oyunçularından qəbul edilir. Milli formanı 1998, 2002 və 2006 Dünya Kuboklarında və 2000, 2004 Avropa Çempionatlarında ara vermədən geyinən Cannavaro milli formayla 90 oyuna çıxma müvəffəqiyyətini göstərmişdir. 2006-cı ildə göstərdiyi performans ilə UEFA tərəfindən ilin futbolçusu seçilmişdir. Ayrıca Fabio Cannavaro bu mükafatı alan 3 müdafiə oyunçusundan biridi.

## Statistika
*28 May 2011-ci statistikası..*
Sünəni-Tirmizi

**Sünəni-Tirmizi** () — Əhli Sünnənin hədis ədəbiyyatında ən güvənilən hədis kitablarından (Kütubi-Sittənin) biridir.

Müəllifi Tirmizidir. Əsərin əsil adı *"əl-Cəmius-Səhih"* olsa da müəllifinə nisbətlə *"Sünəni-Tirmizi"* olaraq adlandırılır.

## Haqqında

### Müəllif
Əbu İsa Məhəmməd ibn İsa ibn əd Dəhhaq Mərkəzi Asiyada yerləşən Tirmiz şəhərində doğulub. Haqqında məlumat azdır. Hədis toplamaq məqsədilə Xorasan, İraq, Hicaz və başqa yerlərə səfər etmiş və Buxari, Müslim ibn Həccac, Əbu Davud kimi bir çox alimlərdən hədis almışdır. Və həmçinin Heysəm ibn Kulab əl-Şasi, Məqhul ibn əl-Fəld, Məhəmməd ibn Məhbub əl-Məhbubi əl-Mərvəzi kimi alimlər ondan hədis nəql etmişlər.

### Əsər
Kitab cildlərə bölünür (Cildlərin sayı nəşr edildiyi zamana, məkana və nəşriyyata görə dəyişir). Hər cilddə kitablar və hər kitabda da bablar var. Hər kitabda , kitaba uyğun bablar və hər babda da mövzuya uyğun hədislər vardır. Ümumilikdə isə müəllif kitaba 3951 hədis yığmışdır. Kitabın ən qədim və ən güvənilən nüsxəsi Əhməd Məhəmməd Şakir nüsxəsidir və nüsxə ərəbcədir.

**Kitabları** (**Bölmələri**)

### Şərhlər
# İbn əl-Ərəbi əl-Məkki Əbu Bəkr Məhəmməd ibn Abdullah əl-İşbili, "Əridəul-əhvazi fi şərhit-Tirmizi".
# Əl-Hafiz Cəlaləddin əs-Süyuti, "Qüvvətül-muğtəzi aləl-Cəmi ət-Tirmizi".
# İbn Seyyidin-Nəsin şərhi; O, hicrətin 734-cü ilində vəfat etmişdir. İbn Seyyidin-Nəs bu əsərini vəfat etdiyinə görə tamamlaya bilməmişdir. O, yalnız kitabın üçdə bir hissəsini şərh etməyə müvəffəq olmuşdur. Sonra "Əlfiyyə" əsərinin müəllifi Zeynəddin Əbdürrəhim ibn Hüseyn əl-İraqi onu tamamlamışdır. Hicrətin 806-cı ilində vəfat etmişdir.
# Sirəcəddin əl-Bəlqini əş-Şəfii, "Əl-Urfuş-şəzi alə Cəmi ət-Tirmizi" *(əsər tamamlanmayıb)*.
# Məhəmməd Əbdürrəhman ibn Əbdürrəhim əl-Mübarəkfuri, "Töhfətül-əhvazi şərhu Cəmi ət-Tirmizi".

### Nəşrləri
Kitab Türk dilinə tərcümə olunub və nəşr olunub:
* "Sünen-i Tirmizi", çeviren: Abdullah Parlıyan, "Konya" Ktapçılık, Konya, 2004.(oxu )

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "Sünəni Tirmizi" oxu 
* İmam Tirmizi

## Həmçinin bax
* Kutubi-sittə
* Səhihi Buxari
* Səhihi Müslim
Tufangöl

[thumb|right|[Qəbələ rayonunda yerləşən göllərdən biri olan Tufangöl.]]

**Tufangöl**

 — Dəmiraparan çayının sol qolu Tufançayın sağ qolunun mənbəyindən 4&nbsp;km şimalda, dəniz səviyyəsindən 3,277 m yüksəklikdə yerləşir. Buzlaq (moren) mənşəyli olan Tufangölün ətrafı dağlarla əhatə olunmuş, qar və buzlaq suları ilə qidalanan şirin sulu göldür.Gölün uzunluğu 160 m, eni 125 m, dərinliyi  5,6 m -ə, çoxsulu dövürdə sahəsi 3,8 hektara çatır. Tufan gölün  suyu yay aylarında şəffaf olur və 2 m-ə  qədər  gölün dibi aydın görünür. Iyul ayında gölün suyunun t 0 – u +10 0 – dən yüksək olur.
Rayonun dağ yaylaqlarının Şimal sərhəddində yerləşən Tufan gölün əhatəsi ilin 8 – 9  ayı buludlu, qarlı, çovqunlu keçir. Bəzən qar örtüyü bütün  il ərzində əriməyə macal tapmır. Bu yerlərə bələd olan köçəri maldarlar (yerli əhali) Tufan gölü Nuhun gölü kimi tanıyırlar.
Tufangöl Böyük Qafqaz dağlarının Azərbaycan hissəsinin Başsuayrıcı silsiləsində, Quba və Qəbələ rayonlarının sərhəddində, Dəmiraparan çayının sol qolunun mənbəyinin yuxarı hissəsində yerləşir. Dəmiraparançayının sol qolundakı Tufançay Tufangöldən qidalanır. Belə ki, gölün səviyyəsindən bir qədər aşağıdan, dağın guney yamacında heç bir buzlaq və bulağın olmadığı yerdən gölün suyu sanki dağın döşünü yararaq axır və Tufançayın mənbəyini əmələ gətirir.
Tufangölə Qubanın Xınalıq kəndindən və Qəbələnin Laza kəndindən getmək mümkündür. Qəbələnin Laza kəndindən gölə getmək nisbətən asandır və məsafə yaxındır. Xınalıq kəndindən getdikdə isə əvvəlcə Tufandağ zirvəsinə (4191 metr) çıxmaq, sonra gölə enmək mümkündür. Bu iki kənddən başqa Şahyaylağından da Tufangölə qalxmaq mümkündür. 
Tufangöldən şimal-qərb istiqamətində bir neçə gölün yanyana olduğu Turfan gölləri vardır ki, onlar da çox ecazkar və mənzərəli ərazidə yerləşir.
## Həmçinin bax
* Azərbaycan gölləri

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan gölləri
* Azərbaycanın gölləri
* Coğrafi mövqeyi Rayonun iqlimi. Əsas iqlim tipləri. Rayonun iqliminin təsərrüfat, krort – turizm və sağlamlıq baxımından əhəmiyyəti

## İstinadlar
Azərbaycan SSR əhalisinin siyahıyaalınması (1959)

**Azərbaycan SSR əhalisinin siyahıyaalınması** — 1959-cu ildə aparılan siyahıyaalma





## İstinadlar
Aybroks stadionu

**Aybroks stadionu** — ilk adı Ibrox Park olan stadion Şotlandiyanın Qlazqo şəhərində yerləşir.

## İstinadlar
Real Sosyedad FK

**"Real Sosyedad"** — İspaniyanın peşəkar futbol klubu.

Real Sociedad, İspaniyada bir Bask şəhəri olan San Sebastianın futbol komandasıdır. Mavi-ağ rənglərə sahib olan komanda La Liqayada mübarizə edir. Matçlarını 32.000 tamaşaçı tutan Estadio Anoetada stadionunda keçirir. 2002-03 mövsümündə La Liqada Nihat Kahveçi, Darko Kovačević, Aitor López Rekarte, Xabi Alonso və Sander Westerveld kimi əhəmiyyətli oyunçularıyla həftələrcə lider olmuşdu. 4-2 məğlub etdikləri Real Madrid komandasıyla son ana qədər çempionluq mübarizəsini davam etdirmiş ancaq rəqiblərinin 29. liqa çempionluğunu qazanmalarına maneə ola bilməyib liqanı 2. sırada tamamlamışlar. 2003-04 UEFA Çempionlar liqasında qrupdan 2-ci olaraq çıxmışlar və 2. dövrdə Olimpik Lyon komandasına uduzmuşdular.

Real Sociedad xüsusilə Nihat Kahveçi getdikdən sonra böyük bir enişə uğradı. 

2006-07 mövsümünü çox pis keçirən komanda La Liqayadan düşmüşdür. Sociedad, Segunda Divisionda keçirdiyi üç mövsümün ardından 2010-11 mövsümündə yenidən La Liqayaya döndü. Bu mövsüm də çətin günlər keçirən komanda, liqası düşmə xəttinin 2 xal üzərində tamamlaya bildi.
Qazmaq

**Düyü Qazmağı** — Plov süfrəyə düzülərkən üzərinə qazmaq düzülür.

## Hazırlanma texnologiyası
Azərbaycanda düyü plovunun bir növü süzülüb sonradan dəmə qoymaqla hazırlanır. Bu üsülla hazırlanan plov süzmə plov adlanır. Yuyulub suyu süzülmüş düyü əvvəlcə islağa qoyulur, sonra isə duzlu suda bir az qaynadılır, süzülür və təpə şəklində qalaq-qalaq qazmağın üzərinə yığılır, zəfəran vurulur və yağ əlavə olunur. Düyü dəmə qoyulur. Düyünün altına qoyulan qazmaq bişərkən qızılı rəngə çalır və xırçıldayır. Əgər qazmaq əvəzinə düyünün altına ət qoyularsa buna "döşəmə plov" deyilir.
Plov süfrəyə verilərkən üzərinə qazmaq düzülür. Qazmağı düyünün özündən, yağlı xəmirdən, nazik yuxadan, hətta dairəvi kartof dilimlərindən də hazırlamaq olar. Düyüdən hazırlanan qazmağı zənnimcə çox bəyənəcəksiz. Şəkildə gördüyünüz şüyüdlü plovun üzərindəkı məhz düyü qazmağıdır.

Bişmiş düyü qatıq və yumurta ilə çalınır, üzərinə zəfəran dəmləməsi əlavə olunur. Əgər zəfəran olmasa sarıkök tozu ilə əvəz etmək olar. Bu üsulda qazmaq qızılı rəngdə olur və yumşaq alınır. Bir şeyi yadda saxlamaq lazımdır ki, bu reseptə görə qazmaq daha zərif alınır. Lakin narahat olmağa dəyməz, qazmağın içərisi yumşaq, üstü qismən xırçıldayan olur. Bəzən qalın qazmaq da hazırlanır. Reseptdəki ərzaqların qədərini artırmaqla qalın qazmaq hazırlamaq olar. Təqdim etdiyim reseptdəki ingridientlərin miqdarına görə 23 sm genişliyində qazandan istifadə etmişəm. Əgər böyük qazandan istifadə edəcəksinizsə qazmaq üçün ərzaqları da ona uyğun müəyyən edin.

1 st yarım (bu, çiy düyünün miqdarı deyil!) qaynadılıb süzülmüş düyü bir qabın içinə tökülür, üzərinə 4 xörək qaşığı qatıq və ya xama,1 yumurta,1 cimdik duz əlavə olunur. 1 çay qaşığı döyülmüş sarıkök qatılır və bütün ərzaqlar qarışdırılır. Sarıkök əvəzinə zəfəran da qatmaq olar. Bunun üçün bir çimdik zəfəran telini həvəngdəstə ilə döyüb, toz halına salıb sonra 1 xörək qaşığı qaynar suda həll edib, dəmləmək lazımdır. Alınmış cövhər düyü, yumurta qarışığının üzərinə əlavə edib yüngülcə qarışdırılır.

23 sm genişliyində qazanın dibində 3–4 xörək qaşığı yağ əridilir. (Düyü bu qazanın içində dəm alacaq).
Yumurta düyü qarışığı kəfgir qaşıqla götürülür və qazanın dibinə, əridilmiş yağın üzərinə bərabər şəkildə yayılır. Yüngülcə özünü tutması üçün qapaq qoyulmadan və qarışdırılmadan bir neçə dəqiqə aşağı dərəcədə ocağın üzərində bişirilir ki, özünü tutsun. Asan olsun deyə əvvəlcədən qazmaq taxta qaşıqla 8 hissəyə kəsilərək bölünür. Sonra plov düyüsü qazmağın üzərinə əlavə olunur və plov dəmə qoyulur.
Süfrəyə verərkən qazmaq hissələrə bölünüb plovun üzərinə düzülür.
Lassi

**Lassi** (Pəncabca: ਲੱਸੀ, Hindcə: लस्सी, Urduca: لسی, Marathicə: ताक, Qucaratca: છાસ, , ) — Hindistan yarımqitəsində populyar və ənənəvi ayran. Su ilə qatıq və Hindistan ədviyyatlarının qarışdırılması ilə hazırlanır. Ənənəvi lassi (həmçinin duzlu lassi və ya, sadəcə lassi kimi tanınan) bəzən üyütülmüş qovrulmuş cirə ilə ətirli bir ləzzətli içkidir, digər tərəfdən şirin lassi ədviyyat yerinə şəkər və ya meyvə ilə qarışdırılır.

## Şəkillər
 
Şəkil:Lassi shop.jpg|Varanasidə * lassi* mağazası
Şəkil:Lassi in Varanasi.jpg|Varanasidə lassi saxsı stəkanda, *Kullhad*
Şəkil:Mint lassi.jpg|Nanəli duzlu lassi


## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Ayran
MTV Film Mükafatı

**MTV Film Mükafatları** () — , MTV (Music Television) tərəfindən hər il ənənəvi olaraq verilən film mükafatlarıdır. Dünayada MTV vasitəsilə yayınlanmaqdadır. Mükafat mərasimi əsnasında müxtəlif müğənnilərin performanslarına yer verilir və o il hit olmuş filmlərin parodiləri göstərilir.

#### Film nominasiyaları
MTV Film Mükafatları müxtəlif kateqoriyalar üzrə verilr. Kateqoriyalar bunlardır:
* Ən Yaxşı Film
* Ən Yaxşı Kişi rolu
* Ən Yaxşı Qadın rolu
* Ən Yaxşı Çıxış Edən Kişi rolu
* Ən Yaxşı Çıxış Edən Qadın rolu
* Ən Yaxşı Pis Xarakter
* Ən Yaxşı Komediya Performansı
* Ən Yaxşı Film Mahnısı
* Ən Yaxşı Öpüşmə səhnəsi(Bu mükafatı qazanan cütdən mərasim əsnasında öpüşmələri istənməkdədir)
* Ən Çaşdırıcı Səhnə
* Ən Yaxşı Döyüş Səhnəsi
* Ən Yaxşı Virtual Performans (2003-cü ildə verilmişdir)
* Hayatboyu Müvəffəqiyyət Mükafatı
Madyan

**Madyan** — yetkin dişi at və ya digər atkimilər növü. Əksər hallarda, bir madyan üç yaşından böyük bir dişi atdır və dişi at balası bir dişi atdır ki yaşı üç və ya daha gəncdir.

## İstinadlar
Film mükafatları

**Film mükafatları** və ya **Kinopriz** — filmlərə, onların yaradıcılarına və müxtəlif nominasiyalar üzrə aktyorlara verilən mükafatlar.

# Oskar mükafatı
# Qızıl Qlobus mükafatı
# Britaniya Akademiya Film mükafatı
# Cezar mükafatı	
# Nika mükafatı
# Qızıl Qartal
# Saturn mükafatı
# Qoya mükafatı
# Emmi mükafatı
# Asiya Kinoakademiyası mükafatı
# Avropa Kinoakademiyası mükafatı
# MTV film mükafatı
# «MTV-Rusiya» film mükafatı
# Qızıl Malina
# Jorj mükafatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qızıl Moruq mükafatı

**Qızıl Moruq Mükafatı** () və yaxud **Razzie mükafatı** — təsisçisi Con Vilsondur. Bu bütün mükafatların ilin ən pis film, Rejisor ve aktyorlarına verilən bir mükafatdır. Silvestr Stallone, Kevin Kostner, Şeron Stoun, Halle Berri kimi məşhur aktyorlar bu mükafatı alıblar.

## İndiki nominasiyaları
#### Film nominasiyaları
*"Ən pis film" kateqoriyasına görə Qızıl Moruq Mükafatı
*"Ən pis rejissor" kateqoriyasına görə Qızıl Moruq Mükafatı
*"Ən pis aktyor" kateqoriyasına görə Qızıl Moruq Mükafatı
*"Ən pis ikinci plan aktyoru" kateqoriyasına görə Qızıl Moruq Mükafatı
*"Ən pis ikinci plan aktrisası" kateqoriyasına görə Qızıl Moruq Mükafatı
*"Ən pis aktrisa" kateqoriyasına görə Qızıl Moruq Mükafatı
*"Ən pis köməkçi aktyor" kateqoriyasına görə Qızıl Moruq Mükafatı
*"Ən pis köməkçi aktrisa" kateqoriyasına görə Qızıl Moruq Mükafatı
*Ən pis cütlük" kateqoriyasına görə Qızıl Moruq Mükafatı
*Ən pis ssenariya" kateqoriyasına görə Qızıl Moruq Mükafatı

## Xarici keçidlər
*“Qızıl Moruq” mükafatı. Kəpəz TV, 01.02.2013
Britaniya Kino və Televiziya Sənətləri Akademiyası

**"BAFTA"** () — İngilis Film və Televiziya Sənətləri Akademiyasıdır. Oscarın Birləşmiş Krallıqdakı tayı olan bu akademiya hər il film, televiziya, uşaq film və televiziya əsərlərinə mükafatları verir.

1947də İngilis Film Akademiyası olaraq, David Lean, Aleksandr Közdə, Carol Reed, Charles Laughton, Roger Manvell kimi adlar tərəfindən qurulmuşdur. 1958-də Televiziya Prodüserləri və Rejissorları Loncası ilə birləşərək Film və Televiziya Klubu olmuşdur. 1976-da isə indiki adını almışdır.

BAFTA-nın ana ofisi Piccadilly, Londonda, amma İngiltərənin şimalında, Şotlandiyada, Uelsdə, Nyu-Yorkda və Los-Ancelesdə da ofisləri var.

Akademiyanın mükafatı Amerikalı heykəltaraş Mitzi Cunliffe tərəfindən hazırlanmış teatr maskası şəklindədir və 1955-ci ildə Televiziya Prodüserləri Loncası tərəfindən sifariş olunmuşdu.

1989-cu ildən bu yana Los-Anceles ofisi, BAFTA, hər il öz mükafatları olan Britanya Mükafatlarını verməkdədir.

## Film Mükafatları
* BAFTA Ən Yaxşı Film Mükafatı
* BAFTA Ən Yaxşı Rejissor Mükafatı
* BAFTA Ən Yaxşı Kişi rolu Mükafatı
* BAFTA Ən Yaxşı Qadın rolu Mükafatı
* BAFTA Ən Yaxşı Köməkçi Kişi rolu Mükafatı
* BAFTA Ən Yaxşı Köməkçi Qadın rolu Mükafatı
* BAFTA Ən Yaxşı Orijinal Ssenari Mükafatı
* BAFTA Ən Yaxşı Uyğunlaşdırma Ssenari Mükafatı

## Həmçinin bax
* Britaniya Akademiyası Film Mükafatları

## İstinadlar
Gecə reysi (film, 2005)

**Gecə reysi** () — 2005-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi.

## Məzmun
Bir-birindən xəbərsiz olan iki nəfər aeroporta gəlirlər və bir-birinə simpatiya hissi bəsləyirlər. N1019 reysi gəlir və onlar samolyot ilə uçmağa başlayırlar. Liza Rizert uçmaqdan bərk qorxur. Onun simpatiya hissi keçirdiyi Cekson Rippner əslində killerdir. Cekson onun atasını öldürmək hədəsi ilə gələrək Lizanın əli ilə məşhur biznesmeni öldürməlidir. Liza samolyotda olduğuna görə onun hal-hazırda başqa çıxış yolu qalmayıb...  
 
## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* 
## İstinadlar
Sezar mükafatı

**"Sezar"** () — 3 aprel 1976-ci ildə təsis edilmiş Fransanın film mükafatlarıdır. Namizədlər "Académie des Arts et Techniques du Cinéma" üzvləri tərəfindən təyin olunar. Bu mükafat ABŞ-də verilən Oskar mükafatının analoqudur. Mükafatın adı Fransız heykəltaraş Sezar Baldaççinidən (1921-1998) götürülmüşdür.

## İstinadlar
* Sezar mükafatı rəsmi saytı
Həlimə Nəsirova

**Həlimə Nəsirova** ()—opera müğənnisi, SSRİ xalq artisti.

## Həyatı
Həlimə Nəsirova 1925-ci ildə bir qrup özbək tələbəsi Bakı teatr texnikumunda təhsil almaq üçün Azərbaycana göndərilmişdir. Tələbələrdən biri gələcəkdə Özbəkistanın məşhur opera müğənnisi, SSRİ xalq artisti olan Həlimə Nəsirova idi.

Dahi Azərbaycan bəstəkarı Üzeyir Hacıbəylinin Bakıdakı ev-muzeyinin eksponatları arasında özbək milli xalatı — çapan və araxçını Üzeyir bəyə xalq yazıçısı Aybek və xalq artisti Həlimə Nəsirova bağışlamışlar.

## Fəaliyyəti
Həlimə Nəsirova yazırdı: "Mən bərəkətli Daşkənddə doğulmuşam, ancaq incəsənət əlifbasını Odlar Yurdunun günəşli paytaxtı — gözəl Bakıda öyrənmişəm".

## İstinadlar
Əşrəf Əlimirzəyev

**Əlimirzəyev Əşrəf Oruc oğlu** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1966).

## Həyatı
Əlimirzəyev Əşrəf Oruc oğlu 08 fevral 1910-cu ildə indiki Qəbələ rayonunun Qəmərvan kəndində anadan olmuşdur. Kiçik yaşlarında atasını itirmiş, məhz ona görə əmək fəaliyyətinə də çox erkən yaşlarından başlamışdır.

1933–1953-cü illərdə o vaxtkı Qutqaşın rayonunun "Yeni kənd", "Bakı fəhləsi", "Şən həyat" kolxozlarında mühasib, Qəmərvan Kənd Sovetinin sədri, Qutqaşın rayonu heyvandarlıq məhsulları üzrə tədarük müvəkkilinin müavini, 1953–1967-ci illərdə "Bakı fəhləsi", 1967–1976-cı illər "Xanlar" adına kolxozda sədr vəzifəsində çalışmışdır.

1958-ci ildə Heyvandarlıq sahəsində yüksək əmək göstəricilərinə və əmək fəaliyyətindəki nailiyyətlərinə görə Lenin ordeni və 1966-cı ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, ikinci Lenin ordeninə layiq görülmüş, 1958-ci ildə Azərbaycan SSRİ Ali Sovetinin (V–VI çağırış) deputatı seçilmişdir.

1966-cı Sov.İKP-nın XXIII və 1969-cu ildə Ümumittifaq kolxozçularının III Qurultayının nümayəndəsi seçilmişdir.

Dəfələrlə SSRİ Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri sərgisinin iştirakçısı olmuş, sərginin 4 qızıl və gümüş medalları ilə təltif edilmişdir. Təhsilə göstərdiyi qayğıya görə Qabaqcıl Maarif xadimi medalına layiq görülmüşdür.

İkinci dünya müharibəsinin iştirakçısı olmuş, qələbə medalı ilə təltif edilmişdir.

Qəmərvan kəndində sədr işlədiyi müddətdə məktəb binası, xəstəxana, klub, mehmanxana, su dəyirmanı, taxta emalı sexi, hamam tikdirmişdir. Kəndin mənzərəli guşəsində tikilmiş "Alimlər evi" yaradıcı elm adamlarının ixtiyarına verilmiş, həmçinin kəndə yol çəkilmiş, bir neçə çayın üzərində körpü qurulmuşdur.

Mirzəbəyli kəndində də öz işinə sadiq qalaraq məktəb binası, xəstəxana, müəllimlər üçün yaşayış evi, hamam tikdirmiş və yol çəkdirmişdir.

Əməyi həmişə yüksək qiymətləndirilmiş, göstərdiyi xidmətlərə görə Dövlətimiz tərəfindən dəfələrlə fəxri fərman, bir çox orden və medallara layiq görülmüşdür.

İttifaq əhəmiyyətli fərdi təqaüdçü olmuşdur.

Ə.O.Əlimirzəyev 13 yanvar 1982-ci il tarixdə vəfat etmişdir.

* Prоfеssоr Xalid Əlimirzəyevin qardaşıdır. Vətən müharibəsinin şəhidi İqbal Babayevin babasıdır (ana xətti ilə).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Əlimirzəyev Əşrəf Oruc oğlu
Vahid Qəhrəmanov

**Vahid Pənah oğlu Qəhrəmanov** () – hüquqşünas, hüquq elmləri doktoru (1950), professor (1951), AMEA-nın müxbir üzvü (1972), Əməkdar hüquqşünas (1966).

## Həyatı
Vahid Qəhrəmanov 1900-cü ildə Qəbələ şəhərində anadan olub.1919-cu ildə Nuxa gimnaziyasını bitirib, 1935–1937-ci illərdə Ümumittifaq Hüquq Akademiyasında təhsil alıb.

## Əmək fəaliyyəti
Vahid Qəhrəmanov 1926–1928-ci illərdə Ağdamda müstəntiq, daha sonra Kürdəmir qəzasında prokuror işləyib. Naxçıvan MR prokuroru və xalq ədliyyə komissarı (1929–1934), Ordubad Rayon Xalq İcraiyyə Komitəsinin sədri, Azərbaycan Respublikası prokurorunun baş köməkçisi (1934–1935) vəzifələrini icra edib. 1939–1941-ci illərdə Bakı hüquq məktəbinin direktoru, 1943–1978-ci illərdə (fasilələrlə) Bakı Dövlət Universitetinin Cinayət hüququ kafedrasının müdiri olub.

Vahid Qəhrəmanov Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi və Respublika Prokurorluğunda Elmi Məsləhət Şuralarının üzvü, həmçinin Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin Dövlət və Hüquq üzrə Elmi Şurasının sədri olub.

## Akademik fəaliyyəti
Vahid Qəhrəmanov 1943-cü ildə Tbilisi şəhərində dissertasiya müdafiə edərək fəlsəfə doktoru, 1950-ci ildə Moskvada elmlər doktoru elmi adlarını alıb. 1951-ci ildə professor elmi adı verilib. 1972-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilib. Vahid Qəhrəmanov Azərbaycanda hüquq təhsili və hüquq elminin ilk yaradıcılarından biri, cinayət hüququ sahəsində tanınmış mütəxəssislərdəndir. O, 5 monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaiti, 60-dan artıq elmi məqalənin müəllifi olub. XX əsrin 70-ci illərində Respublikanın cinayət hüququ siyasətinin və cinayət məcəllələrinin işlənib hazırlanmasında böyük xidmətləri olub.

### Əsərləri
* Sovet cinayət hüququnda "cəza anlayışı";
* "Sovet cinayət hüququnda cəza sistemi";
* "Sovet cinayət hüququnda cəzanın müəyyən edilməsi";
* "Sovet cinayət hüququ";

## Ölümü
Vahid Qəhrəmanov 29 mart 1978-ci ildə Bakı şəhərində vəfat edib.

## Təltif və mükafatları
Vahid Qəhrəmanov Əməkdar hüquqşünas adına layiq görülüb, "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni və Azərbaycan Ali Sovetinin Fəxri fərmanları ilə təltif edilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Qəhrəmanov Vahid Pənah oğlu
* Qəhrəmanov Vahid Pənah oğlu
* Vahid Pənah oğlu Qəhrəmanov
Pikardiya

**Pikardiya** () Fransanın şimalında tarixi vilayət və bölgədir. Əsas şəhəri - Amyen. Əhalisi 1.9 milyondan çoxdur (regionlar arasında 12-ci yer).

## Coğrafiyası
Ərazisi 19399&nbsp;km²-dir. Ərazisindən Ena , Uaza və Somma çayları axır.

## Tarixi
"Pikardiya" adına ilk dəfə XIII əsrə aid yazılı mənbələrdə rast gəlinmişdir. O zamanlar [pikardiya ləhcəsinin] yayıldığı əraziləri bu cür adlandırırdılar. İngilislər və Burqundiya hersoqları Pikardiyanın fransız tax-tacına məxsus olmasına qarşı çıxırdılar. Parisi ələ keçirməyə çalışan bütün işğalçıların yolu Pikardiyadan keçirdi. Birinci Dünya müharibəsi gedişində Pikardiyanın bir çox qədim şəhərləri, o cümlədən Peronn və Sen-Kanten təmamilə dağılmışdı.

Pikardiya Qotik memarlığın vətənidir. Burada orta əsrlərə aid altı böyük kilsə vardır ki, onların da ən böyüyü Əmyendədir.

## Həmçinin bax
*Pikardiya dili
2012 İspaniya Superkuboku

**2012 İspaniya Super Kuboku** 23 və 29 avqust tarixlərində oynalınan 2 oyunla keçirildi. Turnirin finalında La Liqa 2011-12 çempionu Real Madrid ilə İspaniya Kral Kuboku 2011-12 qalibi Barselona qarşılaşdı. 2 oyundan sonra nəticə 4-4 olmasına baxmayaraq, qalib səfərdə vurduğu qol sayına görə Real Madrid oldu. Beləliklə Real Madrid 9-cu dəfə Super Kubokun sahibi oldu.

## Oyun
### Birinci oyun

### İkinci oyun

## Həmçinin bax
El Klassiko

## İstinadlar
Jorj mükafatı

**Jorj mükafatı** — Rusiyada təqdim olunan İnternet-kino mükafatı. Əsasən bloqerlərə və İnternet-jurnalistika sahəsində nailiyyətlər qazanan şəxsərə verilir. İlk təqdimatı 2005-ci ildə olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Byanka

**Byanka** (əsl adı **Tatyana Eduardovna Lipniskaya**; 17 sentyabr 1985, Minsk) —  R&B üslubunda belorus əsilli Rusiya müğənnisi.

## Mənbə
* MySpace
*  YouTube-də video
*  LiveInternet.ru-da Byankanın gündəliyi
* mail.ru-da bloq
* Müğənni Byankanın rəsmi saytı
İspaniya Super Kuboku 2011

**İspaniya Super Kuboku 2011**

## Oyun
### Birinci oyun

;Yardımçı hakimlər:
:Victoriano Díaz Casado
:Manuel Ángel Torre Cimiano
;Dördüncü hakim:
:José Antonio López Toca

### İkinci oyun

## Həmçinin bax
*El Klassiko
İspaniya Super Kuboku 2010

**İspaniya Super Kuboku 2010** — Kubokun qalibi "Barselona" olmuşdur. İki oyundan ibarət olan İspaniya Super kuboku, La Liqa çempionları ilə əvvəlki mövsümün İspaniya Kubokunun qalibləri arasında hər il keçirilən futbol turniridir. Bu final oyununda 2009/10 La Liqa qalibi "Barselona" və 2009/10 Kral Kubokunun "Sevilya" klubları qarşılaşıb. İlk oyun avqustun 14-də Sevilyadakı "Ramon Sançes Pisxuan" stadionunda keçirilib və meydan sahiblərinin 3:1 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb. Cavab oyunu avqustun 21-də Barselonada, Kamp Nou stadionunda baş tutub. "Barselona" 4-0 hesabı ilə qalib gəlib və ümumilikdə 5-3 hesabı ilə kuboku qazanıb.

## İstinadlar
Bernadotlar sülaləsi

## Arxa plan
Fin Müharibəsinin ardınca 1809-cu ildə, İsveç əsrlər ərzində İsveç krallığının şərq yarısını təşkil etmiş olan Finlandiyanı itirdi. Kral IV Qustav Adolfa qarşı hiddət üsyanı sürətləndirdi. Qustav Adolf devrildi və onun dayısı XIII Karl kral elan edildi. Yeni kral sonsuz olduğundan, 1810-cu ildə Riksdaq, İsveç parlamenti Danimarka şahzadəsi Xristian Avqust Şlesviq-Holşteyn-Sonderburq-Avqustenburqu vəliəhd seçsə də o sonrakı il vəfat etdi.
## Hakimiyyətə gəliş
Bu vaxtlar, İmperator Napoleon da Fransada kontinental Avropanın böyük hissəsini idarə edirdi və onun vassal krallıqlarının bəziləri onun qardaşları tərəfindən idarə edilirdi. Riksdaq Napoleonun bəyənəcəyi bir kral seçməyi qərara aldı. 21 avqust, 1810-cu ildə, Riksdaq Fransanın Marşalı Karl Jan Baptist Juls Bernadotu, İsveç taxt-tacına varis seçdi.
## Hakimiyyət dövrü
O qəyyumluğa gələndə, 1813-cü ildə Napoleondan üz çevirdi və İsveç anti-Napoleon ittifaqına qoşuldu. 1814-cü ildə Napoleon Rusiyaya hücum edəndə o çar I Aleksandra söz verdi ki, Napoleonun müttəfiqi Danimarka-Norveç dövlətinə müharibə elan edəcək. Elə həmin ilin 14 Avqustunda İsveç ordusu Norveçi ələ keçirdi və Norveç İsveçə birləşdirildi. Bernadot 8 Mart, 1844-cü ildəki ölümünə qədər 5 fevral 1818-ci ildən İsveçi XIV Karl İohann və Norveçi III Karl İohann kimi idarə etdi.
Bernadot'un sülaləsi şəxsi uniyanın bitməsi üçün danışıqlar aparan Norveç parlamentinin qərarına hörmət etdi və 1905-ci ildə Norveç müstəqil dövlət oldu.
## Gerb
Bernadotlar sülaləsinin gerbinin sol tərəfi Vaza sülaləsini, sağ tərəfi isə Jan Bernadotun mülkü olan Pontekorvo prinsliyini bildirir. 
## Sülalənin nümayəndələri
Lahıclar

**Lahıclar** — Azərbaycanın İsmayıllı rayonunun Lahıc kəndində yaşayan etnik tatlar. Dilləri tat dilinin cənub ləhcəsidir.

## Ümumi məlumat
Lahıc dilində boğaz (qartan) səslərdən istifadə olunur ki, bu digər tat ləhcələrində də olsa da, fars dilində bu səslər yoxdur.

## İstinadlar
Hal-hazırda yaşayan yüz dahi

**Hal-hazırda yaşayan yüz dahi** () — *Creators Synectics* konsaltinq şirkəti tərəfindən hazırlanan, Böyük Britaniyanın Daily Telegraph qəzeti tərəfindən 28 oktyabr 2007-ci ildə dərc edilmiş və indiyədək dünyanın diqqətində olan siyahı.

## Siyahının liderləri

1-2. Albert Xoffman (kimyaçı, İsveçrə) — 27 bal 
1-2. Tim Berners-Li (kibernetik, Böyük Britaniya) — 27 bal 
3. Corc Soros (maliyyəçi və filantrop, ABŞ) — 25 bal 
... 
5-6. Nelson Mandela (siyasətçi, Cənubi Afrika Respublikası) — 23 bal 
... 
12-14. Əli Cavan (alimi, ABŞ) — 20 
...

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* «Daily Telegraph»-da verilmiş orijinal siyahı 
* Rus dilində tam siyahı
Hibiskus çayı

**Hibiskus çayı** — rozella () bitkisinin kasacıqlarından hazırlanan içki. Bu çay bütün dünyada həm soyuq, həm də isti olaraq içilir.

Hibiskus çayının ağızbüzən turş dadı var. Şirinləşdirmək üçün ona şəkər və ya nabat əlavə edilir. Çay C vitamini və mineralları ilə zəngindir və xalq təbabətində ondan sidikqovucu kimi, ürək və sinir xəstəliklərinin, eləcə də xərçəngin müalicəsi üçün istifadə olunur. Afrikada, xüsusilə də Sahel bölgəsində bu bitkinin qurudulmuş güllərindən bitki mənşəli çay, Şərqi Afrikada isə "Sudan çayı" adı ilə öskürək sakitləşdirici məhlul hazırlanır. Bitkinin duz, istiot, çadıruşağı otu və doşab ilə qarışdırılaraq əldə olunan şirəsindən öd kisəsinin tədavisində istifadə olunur. Tailandda isə qandakı xolesterolun səviyyəsini azaltmaq üçün bu bitkidən hazırlanan çay içilir.

## Xarici keçidlər
* Məkkə teli barədə məlumat J. Morton (1987) tərəfindən
Adolf de la Qartsa

**Adolf Cozef DeLaGartsa** (; ) — müdafiəçi mövqeyində çıxış edən ABŞ futbolçusu. Hazırda MLS-də çıxış edən "Nyu İnqlend Revolyuşn" klubunda çıxış edir. 2010-cu ilin əvvəllərində üç MLS kubokunu və "Supporters' Shield" mükafatını qazanan "La Qelaksi" heyətinin daimi üzvü idi.

2012-ci ildə ABŞ milli komandasında debüt edən Qartsa 2013-cü ildən mənşe vətəni Quam millisinin heyətində oynamağı seçdi.

## Öncəki həyatı
de la Qartsa Merilend ştatının Brayans-Roud adlı yerdə andan olub. Atası meksikan-çamorro mənşəli idi, anası isə yerli amerikan xalqları nümayəndəsi idi.

## Mükafatları
**LA Qelaksi**

* MLS kuboku: 2011, 2012, 2014
* Supporters' Shield: 2010, 2011

**Hyuston Dinamo**

* ABŞ Açıq Kuboku: 2018

**Nyu İnqlend Revolyuşn**

* Supporters' Shield: 2021

**İndividual**

* "LA Qelaksi"də ilin ən yaxşı müdafiəçisi: 2012, 2014
* MLS İllik Humanitar mükafatı: 2014

## Xarici keçidlər
* MLS oyunçu profili
Sahel

**Sahel** (, *sahel* - sahil, sahilkənarı) — Afrikada Şimali Saxara ilə Cənubi Saxara arasında özünəməxsus keçid olan məhsudar torpaqlara malik tropik savanna. Daha çox Afrikanın Sudan bölgəsi kimi tanınır (Sudan dövləti ilə qarışdırmamalı)

## Həmçinin bax
*Sudan (bölgə)
Sudan (bölgə)

**Sudan** ( — *bilâd as-sudan*; hərfi mənada "qaralar ölkəsi") — Mərkəzi Afrikanın Saxaradan cənubda 5-co şimal yarımkürəsinin ekvtordan şimala 5-ci paralelinə kimi olan şimal hissəsi. Qərbdən Seneqaldan, Şərqdən Efiopiya, cənubdan Keniya ilə əhatələnib. İqliminin münasib olmasına baxmayaraq e.ə. I minillikdən başlayaraq eramızın I minilliyi də daxil olmaqla bütün Afrika əhalisinin yarısı bu ərazilərdə məskunlaşıb. Shəsi 5 mln. km²-ə yaxındır. Sudan və Saxara arasında sərhəd zona Sahel adlanır.

## Mənbə
* Readers Digest: Atlas of the World, (1991) Rand-McNally ISBN 0-276-42001-2

## Həmçinin bax
* Sahel
Mixail Tuxaçevski

**Mixail Nikolayeviç Tuxaçevski** ()— sovet hərb xadimi, hərbi nəzəriyyəçi, Sovet İttifaqı marşalı (1935).

1937-ci ildə "Antisovet trotskist hərbi təşkilat" işində mühakimə edilərək güllələnmişdir. 1957-ci ildə bəraət almışdır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Соколов Б. В. Тухачевский: Жизнь и смерть красного маршала
* М. Н. Тухачевский. Персональный сайт
Ağ çay

**Ağ çay** (), (Pinyin:báichá) — yüngül oksidləşdirilmiş çay çaydır və Camellia sinensis bitkisinin qönçələri və yarpaqlarının uclarından toplanılır. Yarpaqları və qönçələr oksidləşmə və ya əlavə çay emalın qarşısını almaq üçün yüngül emaldan əvvəl təbii günəş işığında qurudulur.

"Ağ çay" adı çay bitkisinin açılmamış qönçələrinin üzərində olan gözəl gümüşü-ağ tüklərə görə verilib. Bu bitkiyə ağımtıl görünüş verir. İçki özü ağ və ya rəngsiz deyil, bir qədər solğun sarı rəngdədir.

Ağ çay yağ yığılmasının tənzimlənməsi ilə piylənməni azaltmaq olar.

## İstinadlar
Alfa hissəciyi

**Alfa zərrəcik (α — zərrəcik)** — 2 proton və 2 neytrondan ibarət olan 42He nüvəsidir. α zərrəciyin kütləsi mα=4,0027 а.е.м.= 6,644 q, spini və maqnit momenti sıfra bərabərdir. Əlaqə enerjisi 28,11 МеВ (1 nuklona 7,03 МеВ). Maddədən keçərkən α — zərrəcik ionlaşma, atom və molekulaların həyəcanlanması hesabına, həmçinin molekulların dissosiasiyası nəticəsində tormozlanır. Havada α — zərrəciyin uçuş yolunun uzunluğu l=aυ -dur, burada υ -başlanğıc sürət, α=9,7.10−28 s3 sm−2(l~3–7 sm üçün)-dir. Bərk maddə üçün l ~10−3 csм (şüşədə sм) olur.
Nüvə fizikasında çox fundamental kəşflər, gəlməsinə görə, alfa zərrəciyin öyrənilməsinə borcludurlar. Belə ki, Alfa zərrəciyin səpilməsinin tədqiqi -atom nüvəsinin, yüngül elementlərin α -zərrəcikləri ilə şüalandırılması nüvə reaksiyalarının və süni radioaktivliyin kəşfinə gətirib çıxartdı.

Alfa hissəciyi nüvə reaksiyaların həyata keçirilməsinə səbəb olur. Alfa hissəciyi axımına Alfa şüalanması deyilir. Alfa hissəciyi Alfa dağılması zamanı çoxlu kinetik enerjisini itirir. Həmçinin, Alfa hissəciyi nüvə reaksiyaları əsasında da formalaşa bilir. Məhz 1919-cu ildə ilk nüvə reaksiyasını həyata keçirən Ernest Rezerford reaksiyada Alfa hissəciyindən istifadə etmişdir..

## İstinadlar
* О.И. Василенко, Б. С. Ишханов, И. М. Капитонов, Ж. М. Селиверстова, А. В. Шумаков "РАДИАЦИЯ", М., Изд-во Московского университета. 1996.
* В. Соловьев "Альфа-, бета- и гамма-спектроскопия", пер. с англ., в.2, М., 1969;
* М. Кюри "Теория атомного ядра. Ядерные модели", М., 1981.
* С. Г. Кадменский, В. И.Фурман "Альфа-распад и родственные ядерные реакции", М., 1985.
Günel

**Günel** — Qadın adı.

* Azeri Kızı Günel — Azərbaycanlı Türkiyə müğənnisi
* Günel Mövlud — 
* Günel Babayeva — 
* Günel Məcidova — 
* Günel Məmmədova — 
* Günel Həmidova — 
* Günel Anarqızı — 
* Günel Əmənullayeva —
Dhothar

**Dhothar** bir jat qəbiləsi. Dhotharlar Pakistan və Hindistanın Pəncab əyalətində yaşayırlar.

Pakistanda yaşayan dhotharlar müsəlman və Hindistanda yaşayan dhotharlar siqhizm etiqadlıdırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mixay Gimpu

**Mixay Gimpu** Rumınca: Mihai Ghimpu; Latınca: Michaël Gimpius (19 noyabr 1951 Kolonita, Moldova) Moldovalı siyasətçi.28 avqust 2009-cu ildən 30 dekabr 2010-cu ilə qədər parlament spikeri idi. və 11 sentyabr 2009-cu ildən 28 dekabr 2010-cu ilədək müvəqqəti prezident idi.

## İstinadlar
Alfa dağılması

**Alfa parçalanma** — atom nüvələrinin  α-zərrəciklərinin buraxılması ilə müşayiət olunan parçalanması. Bu zaman kütlə ədədi 4, atom nömrəsi isə 2-yə enir. Alfa-parçalanması yalnız ağır nüvələrdə (Atom nömrəsi 82, kütlə ədədi 200-dən çox) baş verir.  Nüvənin əsas (həyəcanlanmamış) halından Alfa parçalanma həm də  α-radioaktivlik adlanır.  α-şüalı radioaktivliyin A.Bekkerel (A.Becquerel) tərəfindən kəşfindən sonra o, radioaktiv maddə tərəfindən buraxılan şüalanmanın ən zəif keçən növü adlandırıldı, 1909-cu ildə isə E.Rezerford (E.Rutherford) və T.Royds (T.Royds) isbat etdilər ki,  α-zərrəciklər  4He-un 2 dəfə ionlaşmış atomlarıdır. A.-p. zamanı nüvənin yükü z (elementar yük vahidilə) 2 vahid, kütlə ədədi isə 4 vahid azalır.

A.-p. zamanı ayrılan enerji  α-zərrəcik ilə nüvə arasında onların kütlələri ilə tərs mütənasib olaraq bölünür. Əgər sonuncu nüvə həyəcanlanmış halda yaranırsa, onda α -zərrəciyin enerjisi bu həyəcanlanmanın enerjisinə qədər azalır və əksinə, əgər həyəcanlanmış nüvə parçalanırsa, artır (uzun məsafə qət edən  α-zərrəciklər).  α-zərrəciklər spektrinin incə quruluşu nüvələrin həyəcanlanmış hal enerjisini təyin etməyə imkan verir.  α-radioaktiv nüvələrin yarımparçalanma periodu  T½ buraxılan  α zərrəciklərinin enerjisindən eksponensial asılıdır.

Zərrəciklərin potensial cəpərdən keçməsinin kvant-mexaniki təsvirinə əsaslanan A.-p. nəzəriyyəsi (bax. Tunel effekti) 1928-ci ildə amerika fiziki Q.Qamov və bundan asılı olmayaraq İngiltərədə Q.Herni və E.Kondon tərəfindən inkişaf etdirilmişdir.  α-zərrəcik nüvədən uçub-çıxarkən potensial cəpəri keçməlidir. A.-p. ehtimalı çəpərin zərrəciyi buraxma qabiliyyəti ilə düz mütənasibdir-nüvədə  α-zərrəciyin kinetik enerjisi böyük olduqca, o da böyük olur. A.-p. ehtimalı nüvənin ölçülərindən də asılıdır; bu, ağır atomların ölçülərini təyin etmək üçün istifadə olunur, həmçinin nüvədə  α-zərrəciklərin yaranma ehtimalından da asılıdır.
Həyəcanlanmış nüvələrin A.-p.-sı nüvə reaksiyalarının köməkliyi ilə öyrənilir. Ağır nüvələrin uzun qaçan  α-zərrəciklərinin buraxılmasına gətirən, dərin yerləşən həyəcanlanmış səviyyələrin parçalanması çoxdan məlum idi və radioaktivlik hadisəsinə aid edilir. Nüvələrin müşahidə olunan yaşama müddəti  10-12s-dən (Neytron rezonanslarının A.-p., bax. Neytron spektroskopiyası) 10-22 s (yüngül nüvələrin səviyyələrinin parçalanması) diapazonunda yerləşir. Yüngül nüvələrin bəzi parçalanmış səviyyələrinin gətirilmiş eni mümkün maksimum qiymətlərə malik olur ki, (viqner sərhəddinə) bu da onların cırlaşmış  -klaster xarakterini göstərir. Nüvənin yüksək həyəcanlanmış səviyyələrinin A.-p.-nın öyrənilməsi həyəcanlandırma enerjisinin böyük qiymətlərində nüvə quruluşu tədqiqatının informatik metodlarından biridir.

## İstinadlar
* Küri М."Радиоактивность", пер. с франц. 2 изд., М., 1960; 
* Учение о радиоактивности, История и современность, М., 1973.

## Xarici keçidlər

*The LIVEChart of Nuclides - IAEA
İmereti ləhcəsi

**İmereti ləhcəsi** — Gürcü dilinin ləhcələrindən biridir. Gürcüstanın İmereti mxaresində danışılan gürcü dili ləhcəsidir. Özlüyündə bir çox şivələrdən ibarətdir.

## Mənbə
Sarı çay

**Sarı çay** — adətən yaşıl çay ilə eyni şəkildə emal olunmuş xüsusi çay. Çayda istifadə olunan yarpaqlar yavaş bir quruma fazası ilə qurudulur, nəm çay yarpağının oturmaq və saralmaqına icazə verilir. Çay ümumiyyətlə çox sarı-yaşıl görünüşü var və həm ağ çay və həm də yaşıl çaydan fərqlidir.

## Xarici keçidlər
* yellowtea.net
Mədəni-tarixi psixologiya

**Mədəni-tarixi psixologiya**-1920-ci illərin sonunda Lev Viqotski tərəfindən yaradılan və Şərqi Avropa və dünyanın başabaşında onun tələbələri və ardıcılları tərəfindən inkişaf etmiş psixologiya nəzəriyyəsi.Mədəni-tarixi psixologiyanın əsas xarakteri onun tendensiyası müxtəlif yanaşmalar və metodlardan yararlanma ilə insanlar haqqında biliklərin inteqrasiyası idi.

## İstinadlar
Buzlu çay

**Buzlu çay**, **Buz çay** və ya **Soyuq çay** — buz ilə bir stəkan soyuq çayın qarışığıdır, şəkərli və ya şəkərsiz verilir. Buzlu çay həmçinin popyular paketlənmiş içkidir. Buzlu çay limon, şaftalı, malina, turş limon, pəşın meyvəsi, çiyələk və gilas kimi geniş yayılmış ilə dadlandırılmış sirop ilə qarışıq ola bilər.

## Xarici keçidlər
* Buzlu çay tarixçəsi
Darcilinq çayı

220px|right|thumb|Darcilinq çayı 
**Darcilinq çayı** — Hindistanın Darcilinq rayonundan çay növü. Qara, ağ və ya Oolonq kimi mövcuddur. Düzgün dəmlənən zaman, o, bir çiçək ətri ilə incə gövdəli, açıq rəngli infuziya verir.

## Həmçinin bax
*Hindistanda çayçılıq

## Xarici keçidlər

* Darcilinq Çay Assosiasiyasının veb səhifəsi
Dəm çaydanı

**Dəm çaydanı**, **balaca çaydan** və ya **çaydanlıq** — çay yarpaqların və ya bitki mənşəli qarışığı qaynar və ya qaynara yaxın suda dəmləmək üçün istifadə edilən qab.Bir boyun və yan dəstəyi ilə təchiz olunmuş bütün forma və ölçülərdə olur.Çaynik saxsı, qalayla qurğuşunun qarışığı, çini, şüşə və ya çuqun cinsində ola bilər.

## Şəkillər

Fayl:Chinese teapot.JPG
Fayl:Different Teapots.png
Fayl:Porcelain Teapot.jpg
Fayl:TeaPot.jpg
Əvəz qatilləri (film, 1998)

**Əvəz qatilləri** () — 1998-ci ildə ABŞ rejissoru Antuan Fukua tərəfindən çəkilən filmdir.

## Məzmun
Professioanl muzdu qatil olan Con Li yalnız qanqsterləri öldürməknən məşğuldur. Vey adında böyük banda başçısının oğlu Sten Zidkov adında polis tərəfindən öldürülür. Bu hadisədən sonra Vey Con Lini yanına çağırır və ondan Stenin az yaşlı oğlunu öldürməyi təklif edir. Lakin Con Li az yaşlı uşağı görən zaman planından daşınır. Bunun əvəzini isə banda ondan mütləq çıxacaqdır. Bu səbəbdən Con Li ailəsini qorumaq üçün vətəninə dönməlidir. Bunun üçün ona sənəd lazımdır. Con Li bunun üçün saxta sənədlərin hazırlanması ilə məşğul olan Meq Kobun adlı cavan qıza müraciət edir. Bu müddətdə onu banda dəstəsi izləyir...

## Rollarda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Azdavay

**Azdavay** — Türkiyənin Kastamonu vilayətində ilçə. İl mərkəzində ayrıca xəstəxana və xilasetmə məntəqəsi vardır. Əhalisi 2000-ci il siyahıyaalınmasına görə 10,000 nəfərə yaxındır Amma əhali artımı aşağıdır.

## İstinadlar
Çaydan

**Çaydan** — qaynar su hazırlamaq üçün istifadə edilən kiçik bir mətbəx ləvazımatı. Çaydanlar, bir soba üzrə yerləşdirilməsi ilə və ya öz elektrik qızdırıcı element tərəfindən qızdırıla bilər. İlk çaydanlar bişirməkdən başqa məqsədlər üçün qədim Mesopotamiyada istifadə olunmuşdur.

## İstinadlar
Ceyhun Cəfərov

**Ceyhun Cəfərov** () — Kürdəmir Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı.

## Həyatı
Cəfərov Ceyhun Fərrux oğlu 1 dekabr 1965-ci ildə Yevlax şəhərində anadan olmuşdur. 1992-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasını, 2007-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini bitirmişdir.

1983–1984-cü illərdə Konstruktor-Texnoloji Bürosunda texnik vəzifəsində işləmiş, 1984–1986-cı illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur. 1986–1991-ci illərdə Nəsimi rayon İstilik-İstismar sahəsində çilingər, 1991–1993-cü illərdə Konstruktor-Texnoloji Bürosunda texnik, 1993-cü ildə "Pərviz" firmasında iqtisadçı-əmtəəşünas, 1993–1994-cü illərdə Maddi-texniki Təchizat idarəsində baş mühəndis, 1994–1995-ci illərdə "Azərbərpa" İstehsalat Birliyində rəis müavini, 1995–1996-cı illərdə Nərimanov Rayon İcra Hakimiyyətinin Kommunal Təsərrüfat şöbəsində müdir müavini, 1996-cı ildə Nərimanov rayon Mənzil Kommunal Təsərrüfatı Birliyində Texniki Nəzarət şöbəsində müdir, 1996–1999-cu illərdə Nərimanov rayon Mənzil Kommunal Təsərrüfatı Birliyində rəis, 2000–2006-cı illərdə Xətai rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyində rəis, 2006–2011-ci illərdə Yasamal Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının birinci müavini, 2011–2014-cü illərdə isə Tərtər Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində çalışmışdır.

Azərbaycanın Respublikası Prezidentinin 16 aprel 2014-cü il tarixli Sərəncamı ilə Kürdəmir Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilib.

2020-ci ilin avqust ayının 20-də Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin sərəncamı ilə Kürdəmir Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edilmişdir.

2000-ci ilin avqustundan Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. Ailəlidir, iki övladı,1 nəvəsi var.

## İstinadlar
Hakan Peker

**Hakan Peker** () — Türk rəqqas, bəstəkar, müğənni və musiqi prodüseridir. Ən yaxşı mahnıları sırasında "Bir Efsane" mahnısını göstərmək olar.

## Həyatı
Sənət həyatına Seyyal Taner və Deniz Erkanatın yanında rəqqas olaraq başlayan Hakan Peker 1981-ci ildə Türkiyə Rəqs Çempionatında birinci yeri tutdu. TRT 1 kanalının əyləncə proqramlarında və müxtəlif yerli və xarici konsert təşkilatlarında iştirak etdi. 1989-cu ilin aprel tarixində ilk albomu işıq üzü gördü. "Bir Efsane" adını daşıyan albomla eyni adı daşıyan çıxış mahnısı hit oldu. 1990-cı ildə çıxardığı "Şüşədən Şüşəyə" (Camdan Cama) adlı albomu sənətçiyə istədiyi müvəffəqiyyəti qazandıraraq onu məşhurlaşdırdı. "Şüşədən Şüşəyə" mahnısı eyni il Sinan Özen tərəfindən də səsləndirilmişdi. Bu albomların ardından müxtəlif albomlar çıxarmış və Türkiyədə məşhur olmuşdur.

## Albomlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəsmi sayt
Separatizm

Separatizm, hər hansı bir mədəni, etnik, qəbilə, dini, irqi qrupun ümumi sərhədlərindən ayrı olan muxtariyyət və ya muxtariyyət tələbini ehtiva edən bir termin.
**Separatizm** — istənilən formada dövlətin və cəmiyyətin fundamental əsaslarını sarsıtmaqla, ölkənin milli təhlükəsizliyinə ciddi təhlükə mənbəyi ola bilən fəaliyyətdir.

## İstinadlar
Erl Qrey çayı

**Erl Qrey çayı** () — ətirli sitrus meyvə olan berqamotun qabığından çıxarılmış yağın əlavə etməsindən alınan bir fərqli ləzzət və ətri ilə bir çay qarışığı.

## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
*Leydi Qrey çayı
Qovuqlu çay

**Qovuqlu çay** (digər adları: *qovuq çay*, *şarcıq çay*, *inci çay* və ya *babl çay*) — qovuqlu içkilər növündən çay. 1980-ci illər əsnasında Tayvanın Tayçunq şəhərinin çay mağazalarında ilk dəfə servis edildi. Ən çox qovuqlu çay reseptləri meyvə və ya süd ilə qarışıq bir çay döşəməni ehtiva edir. Qovuqlu çayların ümumiyyətlə, iki fərqli növü var: meyvə dadlı çaylar və süd çayları.

Qovuqlu çay ən çox çeynənən tapioka topları'ndan ("boba") ibarətdir, lakin o, çəmən jeli, aloe vera, qırmızı lobya və partlayan boba kimi digər əlavələrlə də hazırlana bilər.

Qovuqlu çayları iki kateqoriyaya bölünür: südsüz çaylar və südlü çaylar. Hər iki növ əsas olaraq qara çay, yaşıl çay və ya oolong çay seçimi ilə gəlir. Südlü çaylara adətən toz və ya təzə süd daxildir, lakin qatılaşdırılmış süd, badam südü, soya südü və ya kokos südündən də istifadə edilə bilər.

## Şəkillər
 
Fayl:BubbleTeaHoneydewMapleStreet20July2008.jpg|Yaşıl qovun dadlı qovuqlu çay
Fayl:Bubble Tea.png|Süd çayı dadlı qovuqlu çay


## İstinadlar
Leydi Qrey çayı

**Ledi Qrey çayı**()- daha məşhur Erl Qrey qarışığının bir incə, ətirli variasiyası. Berqamot yağı, limon və portağal qabıqları ilə ətirlənən qara çaydır.

## Həmçinin bax
*Erl Qrey çayı
Pontedeume

**Puentedeume** () — İspaniyanın La Corunya  əyalətində, Qalisiya muxtar ərazisinin tərkibində  yerləşən sahilyanı şəhər. Yaxınlığında Minho, Cabanas, Vilarmaior, Monfero bələdiyyələri vardır. Ərazisi 29,62 km², əhalisi 8370 nəfər (2010).

Şəhərin emblemində Atlantik okeanına tökülən Eume çayı təsvir edilib.

## Mənbə
*Fotos de Pontedeume y su comarca 

## İstinadlar