open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Merton Miller

**Merton Miller** () (16 may 1923 - 3 iyun 2000) — amerikalı iqtisadçı. 1990-cı ildə Harri Markovits və Vilyam Şarpla birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

## Həyatı
Merton Miller Boston şəhərində vəkil Col Miller və evdar xanım Silviya Millerin övladı olaraq anadan olub. İkinci Dünya müharibəsi dövründə Xəzinə Nazirliyinin vergi tədqiqatları bölməsində iqtisadçı olaraq işlədi və 1952-ci ildə Con Hopkins Universitetində iqtisadiyyat üzrə doktorluq dərəcəsinə yüksəldi. Doktorluq dərəcəsinə yüksəldikdən sonra ilk akademik vəzifəsini London İqtisadiyyat məktəbində köməkçi qonaq olaraq yerinə yetirdi.

## Karyerası
Merton Miller 1958-ci ildə Karnegi Texnologiya İnstitutunda (indiki Karnegi Mellon Universiteti) həmkarı Franko Modilyani ilə birgə "Kapital xərcləri, Təşkilati maliyyə və İnvestisiya nəzəriyyəsi" () adlı bir məqalə yazmışdı. Bu məqalədə ənənəvi təşkilati maliyyə düşüncəsinə son nəticədə qarşı çıxırlar, ənənəvi yanaşmaya görə bir qurum düzgün borc/kapital nisbətini taparaq kapital xərclərini azalda bilər. Miller-Modilyani teoreminə görə isə düzgün nisbət yoxdur, beləliklə qurum idarəçiləri vergi borcunu azaldaraq, qurumun dəqiq kapitalını maksimallaşdırmağa çalışmalıdırlar. Bunlar olarsa borc nisbəti azalacaqdır.

Miller 8 kitabın müəllifidir. 1975-ci ildə Ekonometrika Cəmiyyətinə üzv olmuş və 1976-cı ildə isə Amerikan Maliyyə Birliyinin sədri olmuşdur. 1961-ci ildən 1993-cü ildəki təqaüdə çıxdığı dövrə qədər Çikaqo Universiteti Müəssisə Fakültəsində () işləmişdi. O, həm də təqaüdə çıxandan sonra da uzun müddət burada dərk keçməyə davam etmişdi.

## Şəxsi həyatı
Merton Miller ilk həyat yoldaşı ölən Elenor Millerlə üç övlad sahibi olmuşdu: Pamela (1952), Merqot (1955) və Lusi (1958). Həyat yoldaşı vəfat etdikdən sonra isə Katerina Millerlə evlənmişdi.

## Əsərləri
* 1972 - Merton Miller, Fema və F.Eucin. Maliyyə nəzəriyyəsi. Nyu York: Holt, Raynhart & Vinston. ISBN 0-03-086732-0. (İngiliscə).
* 1980 - Merton Mİller, R.H.Koas, Kessel və A.Reben. Tətbiqi qiymət nəzəriyyəsi üzrə esselər. Çikaqo: Çikaqo Universitetinin nəşriyyatı. ISBN 0-226-43200-9. (İngiliscə).
* 1986 - Merton Miller və Çarlz Upton. Makroiqtisadiyyat: Neoklassik giriş. Çikaqo: Çikaqo Universitetinin nəşriyyatı. ISBN 0-226-52623-2. (İngiliscə).
* 1991 - Merton Miller. Merton Millerin davamçıları. Nyu York: Con Uiley & Sons. ISBN 0-471-18340-7. (İngiliscə).
* 1991 - Merton Miller. Maliyyə innovasiyaları və bazar dəyişkənliyi. Kembric, MA: Blekvil nəşriyyat. SBN 1-55786-252-4. (İngiliscə).

## Həmçinin bax
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* Merton Miller haqqında Nobel mükafatı e-muzeyində məlumat
* Merton Miller haqqında faktlar
* Merton Millerin İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının təqdim olunma mərasimindəki çıxışı 

## İstinadlar
Vilyam Şarp

**Vilyam Şarp** (; ) — amerikalı iqtisadçı. Harri Markovits və Merton Millerlə birlikdə 1990-cı ildə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Maliyyə varlığının qiymətləndirmə modelini () meydana gətirənlərdən biridir. Riskə görə tənzimlənmiş investisiyaların qabiliyyətinin analizi üçün Şarp nisbətini meydana gətirmiş və seçim dəyərləndirilməsində istifadə olunan iki terminli seçim metodunun təkmilləşdirilməsində xidməti olmuşdur.

## Həyatı
Vilyam Şarp 16 iyun 1934-cü ildə Boston şəhərində anadan olub. 1951-ci ildə Berkli Kaliforniya Universitetinin tibb fakültəsinə qəbul olunsa da, təhsilinin ilk ilində fikrini dəyişdirərək Los Anceles Kaliforniya Universitetinə keçdi. Mühasibata qarşı marağı olmayan Vilyam Şarp iqtisadiyyat üzrə təhsil almağı qərarlaşdırdı. Universitetdə təhsil alarkən iki professordan təsirləndi: Armen Alçiyan və maliyyə professoru J. Fred Ueston.

Vilyam Şarp məzun olduqdan sonra 1956-cı ildə RAND Kooperasiyasında işləməyə başladı. Eyni zamanda Los Anceles Kaliforniya Universitetində Armen Alçiyanın elmi rəhbərliyində doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmək üçün hazırlaşmağa başladı. Vilyam Şarp 1961-ci ildə Təhlükəsizlik bazarı xətti () növlərindən biri olan qiymətli kağızların tək faktorlu modeli nəzəriyyəsi ilə doktorluq dərəcəsinə yüksəldi.

## Əsərləri

### Məqalələri
* 1963 — Portfel analizi üzrə sadələşdirilmiş model. İdarə elmi. **9** (2): 277–93.
* 1964 — Kapital qiymətləri: Risk şəraitində bazarda tarazlıq nəzəriyyəsi. Maliyyə jurnalı. **XIX** (3): 425–42.

### Kitabları
* 1970 — Vilyam Şarp. Portfel nəzəriyyəsi və kapital bazarı. (2000 təkrar çap) ISBN 0-07-135320-8.
* 1987 — Aktiv ayrılma alətləri. Elmi nəşriyyat.
* 1999 — İnvestisiya. (Qordon J. Aleksandr və Cefri Beyli ilə birlikdə). ISBN 0-13-010130-3.
* 2000 — İnvestisiyaların əsasları. (Qordon J. Aleksandr və Cefri Beyli ilə birlikdə). ISBN 0-13-292617-2.

## Həmçinin bax
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* Vilyam Şarp haqqında Nobel mükafatı e-muzeyində məlumat
* Vilyam Şarp haqqında faktlar
* Vilyam Şarpın İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının təqdim olunma mərasimindəki çıxışı
* Vilyam Şarpın müsahibəsi

## İstinadlar
Simeon Deni Puasson

**Simeon Deni Puasson** (; ) — Fransa riyaziyyatçısı, fiziki və mexaniki.

## Həyatı
1798-ci ildə Fransa Politexnik Məktəbinə daxil olmuşdur.

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Geri Bekker

**Hari Bekker** (; ) — amerikalı sosioloq və iqtisadçı. 1992-ci ildə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

## Həyatı
Hari Bekker 2 dekabr 1930-cu ildə Pensilvaniya ştatında anadan olub. 1951-ci ildə Prinston Universitetində magistr və 1955-ci ildə Çikaqo Universitetində doktorluq dərəcəsinə yüksəlmişdir. 1957–1968-ci illərdə Kolumbiya Universitetində mühazirə dedikdən sonra, Çikaqo Universitetinə qayıdır. 1967-ci ildə Con Beyts Klark medalı, 1992-ci ildə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı və 2007-ci ildə ABŞ Prezidentinin Azadlıq medalına layiq görülmüşdür. Hari Bekker irqçilik, cinayət, ailə quruluşu, narkotik aslılığı kimi ənənəvi sosioloji mövzularda tədqiqatlar aparan ilk iqtisadçılardan biridir.

## Əsərləri
* Gary S. Becker (1957, 1971, 2nd ed.). The Economics of Discrimination. Chicago, University of Chicago Press. ISBN 0-226-04115-8. (UCP descr)
* Gary S. Becker (1964, 1993, 3rd ed.). Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education. Chicago, University of Chicago Press. 978-0-226-04120-9. [2] (UCP descr)
* Gary S. Becker (1965) A Theory of the Allocation of Time, Economic Journal 75 (299), p p. 493–517.
* Gary Becker (1968). "Crime and Punishment: An Economic Approach". The Journal of Political Economy 76: pp. 169–217.
* Gary Becker and H. Gregg Lewis (1973). "On the Interaction between the Quantity and Quality of Children". The Journal of Political Economy 81: pp. S279–S288.
* Gary S. Becker ve Gilbert Ghez (1975). The Allocation of Time and Goods Over the Life Cycle. New York, Columbia University Press. ISBN 0-87014-514-2.
* Gary S. Becker (1976). The Economic Approach to Human Behavior. Links to chapter previews. University of Chicago Press.
* Gary Becker ve George J. Stigler (1977). "De Gustibus Non Est Disputandum". The American Economic Review 67(2): pp. 76–90 (different pagination).
* Gary Becker (1983). "A Theory of Competition among Pressure Groups for Political Influence". The Quarterly Journal of Economics 98: 371–400.
* Gary Becker ve Kevin M. Murphy (1988). "A Theory of Rational Addiction". The Journal of Political Economy 96: p. 675–700.
* Gary S. Becker (1991). A Treatise on the Family, Harvard University Press, ISBN 0-674-90698-5
* Gary S. Becker (1992). "The Economic Way of Looking at Life" (Nobel Prize Lecture ).
* Gary S. Becker, (1996), Accounting for Tastes, Harvard University Press, ISBN 0-674-54356-4
* Gary S. Becker ve Kevin M. Murphy, (2001), Social Economics: Market Behavior in a Social Environment, Harvard University Press.

## Həmçinin bax
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* Hari Bekker haqqında Nobel mükafatı e-muzeyində məlumat.
* Hari Bekker haqqında faktlar.
* Hari Bekkerin İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının təqdim olunma mərasimindəki çıxışı.

## İstinadlar
Qondvana

**Qondvana** — superqitə Rodiniyanın parçalanmasından sonra cənub yarımkürəsində yaranan və Afrika, Cənubi Amerika, Antarktida, Avstraliya, Yeni Zelandiya, həmçinin, Ərəbistan yarımadası, Madaqaskar və Hindistanı əhatə edən qədim geoloji qitədir. Eramızdan 360 milyon il əvvəl Paleozoy erasının beşinci dövründə, Qondvana Lavrasiya ilə birləşək superqitə olan Pangeyanın tərkibinə qatılmışdır. Qondvana qitəsi təxminən e.ə. 750 milyon və e.ə. 530 milyon illər boyu mövcud olmuşdu. Mezozoy erasında Qondvana qitəsində yağış meşələri yaranmış və faunada ilk dəfə olaraq nəhəng canlılar olan dinozavrlar peyda olmuşdur.

## İstinadlar
QONQO

**QONQO** () — ingilis dilində "Dövlətin təşkil etdiyi qeyri-hökumət təşkilatı" () ifadəsindən yaranmışdır. Nominal olaraq müstəqil, əslində isə dövlətin göstərişi, təşəbbüsü və/və ya iştirakı ilə yaradılmış və ölkə daxilində və xaricdə dövlətin mənafeləri üçün işləyən qeyri-hökumət təşkilatlarını işarələmək üçün istifadə olunan abbreviaturadır.

Belə yalançı qeyri-hökumət təşkilatları adətən qeyri-demokratik hökumətlər tərəfindən yaradılır və maliyyələşdirilirlər və mövcud iqtidarın mövcudluğuna və hərəkətlərinə haqq qazandıran vətəndaş cəmiyyəti təmsilçiləri kimi istifadə olunurlar..

Yalançı qeyri-hökumət təşkilatları başqa dövlətlərin daxili siyasətlərinə müdaxiləyə haqq qazandırmaq üçün də istifadə oluna bilərlər.

## Həmçinin bax

*İrəli (ictimai birlik)

## İstinadlar
Rodiniya

**Rodiniya** () - e.ə. 1,1 milyard və e.ə. 750 milyon illər ərzində Proterezoy dövründə mövcud olmuş qədim qitədir. Rodiniya qitəsinin mövcud olması mövzusu mübahisəlidir. Gec rifeyin ortalarında (750-700 *min.* il) parçalanmağa başlamışdır. Bu zaman əvvəlki etapın qitə rift sistemlərinin lateral yerdəyişmələri baş vermiş spredinq oxları meydana çıxmış və yeni okean hövzələrinin, o cümlədən Sakit okeanın əsası qoyulmuşdur. 

## İstinadlar

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Terra Australis Incognita

**Naməlum cənub torpaq** () — XV-XVIII əsrə aid dünya xəritələrində cənub yarımkürəsində təsvir edilən nəzəri materik. 

Hər xəritəçəkənin öz istəyinə görə təsvir etdiyi bu ərazidə dağ, meşə və çaylar da təsvir olunurdu. Bu materikin mövcudluğu barədə fərziyyələr belə bir yanlış təsəvvürə əsaslanırdı ki, Şimal yarımkürəsindəki geniş quru ərazilərinin qarşılığı kimi Cənub yarımkürəsində də böyük quru sahəsi olmalıdır, əks təqdirdə Yer baş-ayaq çevrilər. Sonradan Antarktida kəşf olunsa da, həmin dövrdə onun barəsində heç nə məlum deyildi, həm də Antarktidanın ölçüləri cənub torpağı barədə fərziyyələrdə irəli sürüləndən çox kiçikdir.

## Terminin tarixi
Bu terminin yaradıcısı məşhur yunan mütəfəkkiri Aristoteldir. 

Naməlum cənub torpağın xəritədə təsviri Eratosfen tərəfindən qeyd edilmişdir. Bu xəritədə Naməlum cənub torpaq Afrikanın qurtaracağı kimi təsvir olunmuşdu. Naməlum cənub torpağın mövcud olması barəsində dəqiq məlumat yoxdur. 

## İstinadlar
Robert Fogel

**Robert Fogel** (; d. 1 iyul 1926 - ö. 11 iyun 2013) — amerikalı iqtisadçı. İqtisadi tarix və yeni iqtisadi tarixlə bağlı tədqiqatları ilə tanınır. 1993-cü ildə Duqlas Nortla birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. İsveç Kral Elmlər Akademiyası İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının Duqlas Nort və Robert Fogelə verilməsinin səbəbini belə izah etmişdir: "*İqtisadi və nəzəri dəyişmələri izah etmək üçün iqtisadi nəzəriyyə və kəmiyyət metodları tətbiq edərək [[iqtisadi tarix]] mövzusundakı tədqiqatları yenilədikləri üçün təltif olunurlar*".

## Həyatı
Robert Fogel Nyu York şəhərində rus-yəhudi əsilli ailənin övladı kimi anadan olub. Robert Fogel 1944-cü ildə məşhur məktəb olan Stuyvesent Yüksək Məktəbindən məzun oldu. Sonra Kornell Universitetinə daxil olaraq burada tarix üzrə təhsil alıb. Həmin illərdə Gənc Amerikan Demokratlar birliyinin universitet yataqxanasında olan üzvlərinin rəhbəri olub. 1948-ci ildə məzun olduqdan sonra Kommunist partiyasının peşəkar təşkilatçısı oldu. 1960-cı ildə Kolumbiya Universitetində magistr, 1963-cü ildə isə Con Hopkins Universitetində doktorluq dərəcəsinə yüksəlir. Robert Fogel Con Hopkins Universitetində (1958-1959), Roçester Universitetində (1960-1965; 1968-1975), Çikaqo Universitetində (1964-1975; 1981) və Harvard Universitetində (1975-1981) mühazirələr dedi.

Robert Fogel İnid Kassandra Morqanla 1949-cu ildə evləmiş, 2 övlad sahibi olmuşdu.

## Əsərləri
* The Union Pacific Railroad: A Case in Premature Enterprise, 1960.
* Railroads and American Economic Growth: Essays in Econometric History, 1964.
* Time on the Cross: The Economics of American Negro Slavery, 2 volumes, 1974. (Stenli İnqermanla birlikdə)
* Without Consent or Contract: The Rise and Fall of American Slavery, 2 volumes, 1989.
* Economic Growth, Population Theory and Physiology: The Bearings of Long-Term Processes on the Making of Economic Policy, 1994.
* The Slavery Debates, 1952-1990: A Retrospective . Baton Rouge: Louisiana State University Press, 2003. 106 pp. ISBN 0-8071-2881-3.
* The Fourth Great Awakening and the Future of Egalitarianism Chicago: University of Chicago Press, 2002
* The Escape from Hunger and Premature Death, 1700-2100: Europe, America, and the Third World. New York: Cambridge University Press, 2004. 189pp. ISBN 0-521-80878-2.

## Həmçinin bax
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* Robert Fogel haqqında Nobel mükafatı e-muzeyində məlumat
* Robert Fogel haqqında məlumatlar
* Robert Fogelin İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının təqdim olunma mərasimindəki çıxışı
* Robert Fogelin müsahibəsi

## İstinadlar
Kommersiya hüququ

**Kommersiya hüququ** — kommersiya, və ya sahibkarlıq (biznes) hüququ ticarət, kommersiya, satışla məşğul olan şəxslərin və hüquqlarına, münasibətlərinə və hərəkətlərinə tətbiq olunan hüquq sahəsidir. O, mülki hüququn sahələrindən biri hesab olunmaqla bərabər, xüsusi və ümumi hüquqla bağlı məsələlərin tənzimlənməsini həyata keçirir.

Kommersiya hüququ özündə tapşıran və agent; quru və su yolu ilə daşınmalar; ticari gəmiçilik; qarantiya; dəniz, yanğın, həyat və qəza sığortası; qiymətli kağızlar və ortaqlıq kimi sahələri ehtiva edir. O, həmçinin, korporativ müqavilələr, əmək münasibətləri və istehlak mallarının istehsalı və satışını tənzimləmək üçün istifadə oluna bilər. Bir çox ölkələr, Azərbaycan da daxil olmaqla, özündə kommersiya hüququna dair normaları geniş şəkildə əks etdirən mülki məcəllələr qəbul etmişdir.

ABŞ-də kommersiya hüququ Konqres tərəfindən ştatlararası sahibkarlıq münasibətlərini tənzimləyən normalarla yanaşı, ştatların də öz səlahiyyətləri dairəsində oxşar münasibətləri nizamlayan daxili aktları mövcuddur. Kommersiya hüququ sahəsində vahid normativ akt yaratmağa bir neçə dəfə cəhd edilmişdir; bu cəhdlərdən ən uğurlusu isə bütün 50 ştatda (ştat qanunvericilikləri tərəfindən bəzi dəyişikliklərlə birgə), Kolumbiya Federal Mahalı və Birləşmiş Ştatların digər ərazilərində tətbiq olunan Vahid Kommersiya Məcəlləsinin qəbul edilməsi olmuşdur.

Müxtəlif tənzimləyici vasitələr biznesin, xüsusilə işçilər və müştərilərlə əlaqədar fəaliyyətin necə aparılmasına nəzarət edir. Şəxsi həyatla bağlı aktlar, Təhlükəsizlik barədə qanunlar (məsələn, ABŞ-də Əməyin Təhlükəsizliyi və Sağlamlıq Aktı), ərzaq və dərman vasitələri haqda qanunları nümunə kimi göstərmək olar.

## Mənbə
* "Commercial Law: An Overview". Legal Information Institute. Retrieved 7 July 2012.
Çiyni bələdiyyəsi

* Çiyni bələdiyyəsi (Ağsu) — Ağsu rayonunda bələdiyyə.
* Çiyni bələdiyyəsi (Ucar) — Ucar rayonunda bələdiyyə.
Duqlas Nort

**Duqlas Nort** (; ) — amerikalı iqtisadçı. 1993-cü ildə Robert Fogellə birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. İsveç Kral Elmlər Akademiyası İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının Duqlas Nort və Robert Fogelə verilməsinin səbəbini belə izah etmişdir: "*İqtisadi və nəzəri dəyişmələri izah etmək üçün iqtisadi nəzəriyyə və kəmiyyət metodları tətbiq edərək [[iqtisadi tarix]] mövzusundakı tədqiqatları yenilədikləri üçün təltif olunurlar"*.

## Əsərləri
* The Economic Growth of the United States, 1790–1860, Prentice Hall, 1961.
* Institutional Change and American Economic Growth, Cambridge University Press, 1971 (Lens Devislə birlikdə).
* The Rise of the Western World: A New Economic History, 1973 (Robert Tomasla birlikdə).
* Growth and Welfare in the American Past, Prentice-Hall, 1974.
* Structure and Change in Economic History, Norton, 1981.
* Institutions, Institutional Change and Economic Performance, Cambridge University Press, 1990.
* Empirical Studies in Institutional Change, Cambridge University Press, 1996 (edited with Lee Alston & Thrainn Eggertsson).
* Understanding the Process of Economic Change, Princeton University Press, 2005.
* Violence and Social Orders: A Conceptual Framework for Interpreting Recorded Human History, Cambridge University Press, 2009 (Con Cozef Uallis və Berri R. Ueynqestlə birlikdə).

## Həmçinin bax
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* Duqlas Nort haqqında Nobel mükafatı e-muzeyində məlumat
* Duqlas Nort haqqında faktlar
* Duqlas Nortun İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının təqdim olunma mərasimindəki çıxışı
* Duqlas Nortun müsahibəsi

## İstinadlar
Dilican Beynəlxalq Məktəbi

**Dilican Beynəlxalq Məktəbi** () — Ermənistanda açılacaq beynəlxalq məktəb

Məktəbin dəyəri 150 milyon dollardır. Səhmdarları arasında Rusiyanın 30-dan artıq iri holdinqinin rəhbərləri var.

2014-cü il oktyabrın 11-də fəaliyyətə başlayacaq. İlk mövsümdə 100 nəfər tələbə təhsil alması və 2023-cü ildə isə bu rəqəmin 650-yə çatması gözlənilir.

## İstinadlar
E.ə. 333

## Hadisələr
* İss vuruşması — III Daranın özünün başçılıq etdiyi İran orduları ilə Makedoniyalı İsgəndərin ikinci döyüşü.

## Doğumlar

## Vəfatlar

## İstinadlar
Surikatlar (film, 2008)

**"Surikatlar"** () — Kalaxari səhrasında yaşayan surikatlar klanının həyatına həsr edilmiş tammetrajlı Britaniya sənədli filmi. Film elmi-kütləvi teleproqramlara daha əvvəl prodüserlik etmiş Ceyms Honeybornun rejissor kimi debütü olmuşdur. Filmdə kadr arxası mətnləri filmin premyerasının baş tutmasına  az qalmış dünyasını dəyişmiş Pol Nyuman oxumuşdur.

Filmin premyerası 2008-ci il 15 oktyabr tarixində  Dinardedə (Fransa) keçirilən kino festivalında olmuşdur.

## Süjeti

Filmdə Kalaxari səhrasında yaşayan surikatlar klanının həyatında bir neçə ay ərzində baş verən hadisələrdən danışılır.

Filmin əvvəlində bir neçə surikat balası dünyaya göz açır. Filmdə onlardan olan Kolo adlı surikat öz marağı ilə başqalarından fərqlənir  və filmin baş qəhrəmanı olur. Hələ ki gündüz ailənin yaşlı üzvləri olmayıb qida axtardığı vaxt körpələr öz böyük qardaşıyla (hansının ki, 1 yaşı var) qalırlar. O onları müdafiə edir  və onlara qida tapmağı və təhlükəni hiss etməyi  öyrədir. Surikatların əsas düşmənləri — səmadan öz ovunu güdən qartal, həmçinin yaxınlıqdakı ağacda yaşayan və otda görünməz dərəcədə gizlənən kobradır.Hətta bir dəfə kobra hətta surikatların yuvasına girir, amma toplaşmış heyvanlar onu birlikdə qovurlar. Hələ  surikatlarla birgə onlara heç bir təhlükə törətməyən torpaq altında yaşayan sincablar da yaşayırlar.

Eyni zamanda, səhrada quraqlıq dövrü ləngiyir, uzun müddətdir isə  yağış yoxdur. Qidanın axtarışə üçün hətta bir dəfə ailə  öz yuvasından uzağa gedir və birdən peyda olan qartal Kolonun qaçmağa vaxt tapmamış böyük qardaşını tutur. Nəhayət, yağışlar yenə də gəlir, və səhrada həyat yenidən dirilir. Klanın  ərazisinə yem axtarışında olan rəqib surikat klanı gəlir və onların arasında savaş başlanır. Nəticədə Kolo öz ərazisindən uzaqlara qaçmalı  olur və evə yolu itirir. Yalqızlıqda bir neçə gün keçirdikdən sonra o ağaclara çıxıb ətraf əraziləri müşahidə edərək, həmçinin qoxuya  görə geri yolu  tapır. Eyni zamanda, onun anasının yeni balaları dünyaya gəlir. İndi artıq onlar üçün Kolo — böyük qardaş, müəllim və müdafiəçidir.

## Çəkiliş qrupu
*Rejissor: Ceyms Honeyborn
*Ssenari: Ceyms Honeyborn, (mətn) MakKoll Aleksandr Makkol Smit
*Prodüserlər: Ceyn Houli, Trevor İnqman, Nil Naytinqeyl
*Operatorlar: Barri Britton, Toni Miller, Mark Peyn-Cill
*Bəstəkar: Sara Klass 
*Kadrarxası səs: Pol Nyuman

## Keçidlər
* https://www.youtube.com/watch?v=tZVX_AKgstc
* «Surikatlar»  afisha.ru saytında
Buzlu vedrə əzabı

**Buzlu vedrə əzabı** () — 2014-cü ilin yayında məşhurlaşan bir fəaliyyət.

Bu fəaliyyətinin qaydasına görə iştirakçılar ya başlarına bir vedrə soyuq su tökməli, ya da ABŞ-nin ALS Assosiyasına xeyriyyə məqsədilə pul ödəməlidirlər. Bu fəaliyyət Şimal yarımkürəsində sosial medyada məşhurlaşıb.

## Məşhurlaşması

"Ice Bucket Challenge" kampaniyasına, yəni Buzlu su kampaniyasına görə, ya ALS üçün yardım edəcəksəniz, ya da buz dolu bir vedrə suyu başınızdan aşağı tökəcəksiniz. Bütün dünyada 2014-cü ilində həm yardım edib, həm də məlumatlandırmaq məqsədi ilə başlarından aşağı buzla dolu 1 vedrə su tökürlər. Fəaliyyətə qoşulan adam seçdiyi 3 adama meydan oxuyur və eynisini ondan istəyir. Meydan oxunan kişi 24 saat içində eynisini bir başqasına edir. Mark Zukerberq, Bill Geyts, Lady Gaga, Kriştiano Ronaldo, Beyonce , Jennifer Lopez kimi dünyaca məşhur insanlar kampanyaya böyük dəstək verdi.

### Türkiyədə
Türkiyədə isə ilk dəstək Nevzat Aydından gəldi. Aydın Arda Turan, Ali Sabancı ve Burcu Esmersoya meydan oxuyandan dərhal sonra , bu dəfə Arda Turan eyni şeyi etdi. ALS-nin Türkiyədə ilk bəlli olması futbolçu Sedat ilə ortaya çıxdığına görə, xüsusən futbolçuların bu kampanyaya dəstək verməsi gözlənilirdi.

## [[Yan amiotrofik skleroz]] xəstəliyi

ALS, yəni Amyotrofik Lateral Skleroz mərkəzi sinir sistemində moto neyron yəni sinir hücreyrələri itkisi səbəbi ilə yaranan bir xəstəlikdir. Məşhur fizik-nəzəriyyəçi Stiven Hokinq də bu xəstəliyə sahibdir.

Bu xəstəliyin zehni funksiyalara və yaddaşa təsiri yoxdur, amma sinir əlaqəsi pozuqluğundan səbəb əzələ əriməsinə və əzələlərin gücsüzləşməsinə səbəb olur. Ümumiyyətlə, 40–50 yaşlarda görülməyə başlayan xəstəlik 100.000 insanda 1 görülən nadir bir xəstəlik növüdür. Əvvəlcə udqunma çətinliyi ilə başlayaraq bədənə yayılan xəstəlik , tənəffüs çatışmazlığına da səbəb ola bilər.

## Tənqid
Buzlu su kampaniyası fəaliyyəti bir çox tərəflərdən tənqid edilmişdir. Xeyriyyəçilik üçün pulun yerinə, özünü promotsiya eləmək mənasız fəaliyyət kimi tənqid edilmişdir.

Tənqid su qıtlığından əziyyət çəkən yerləri laqeyd qoyulmasına yönəlmişdir. İçməli su qıtlığına görə yaranmış infeksiyalar və əlverişsiz sanitar-gigiyenik şərait səbəbindən hər gün dünyada 1,4 min uşaq dünyasını dəyişir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* İnternet
* Selfi

## Xarici keçidlər
Nyuton beşiyi

thumbnail

**Nyutonun beşiyi** — müxtəlif növ enerjilərin bir-birinə çevrilməsini nümayiş etdirmək üçün İsaak Nyuton tərəfindən düşünülmüş mexaniki sistem.

## Tarixi
İlk dəfə 1967-ci ildə aktyor Saymon Prebbl tərəfindən hazırlanan bu oyuncağı günümüzdə bir çox ofislərdə və kabinetlərdə stolüstü əşya kimi görmək olar. Dünyada ən böyük Nyuton beşiyinə Miçiqan ştatının Kalamazoo şəhərində rast gəlmək olar. O,hər biri 6,8 kq olan 16 ədəd boulinq şarından ibarətdir.

## Xarici keçidlər

*Further explanation
Aleks Salmond

**Aleksandr Eliott Anderson Salmond** (; ) — Şotlandiya Milli Partiyasının keçmiş lideri, 2007–2014-cü illərdə Şotlandiyanın Birinci naziri.

## Həyatı

### Siyasi fəaliyyəti

### Şəxsi həyatı
Salmondun sevimli hobbisi at yarışıdır.

## Həmçinin bax
* Con Suinni

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Aleks Salmondun rəsmi saytı
Sibir haskisi

**Sibir haskisi** — it cinsi.

## Ümumi məlumat
Bu itlər buz mavisi gözləriylə qorxuducu olsalar da, əslində, sevgi dolu bir heyvandırlar. Azadlıqlarına düşkündürlər və inadcıldırlar, yaltaqlanmağı sevmirlər. Bəzilərinin göz rəngi fərqli ola bilər (hətta gözlərinin rəngləri ayrı-ayrı da olur). Uşaqlara qarşı çox xoşgörüşlüdür. Əslində hamı ilə yaxşı keçinir amma quş, siçan kimi balaca heyvanları ovlamaq istəyir, tək qalanda sıxılıb evdəki bəzi əşyaları gəmirə bilər. Boş yerə hürməzlər, amma ulaya bilərlər. İstiyə qarşı dözümləri yoxdur, 60 dərəcə soyuğa kimi dözə bilərlər. Zəif yerleri burun, qulaq və gözleridir, bu orqanları çox həssas və daima nəzarətdə olmalıdırlar.

Orta ömürləri 11–13 ildir. Erkəyinin çəkisi: 20 ilə 27, dişisinin çəkisi: 16 ilə 23 kq arasıdır. Hündürlükləri: Erkək 54–60 sm, Dişi 51–56 sm.

## Xüsusiyyətləri
Ağıllı, çox oyunçu, ictimai, Ailələrinə bağlı ancaq inadçı və tənbəl itdirlər. Ağıllı və ictimai, çox asan öyrənirlər, amma öz məntiqlərində məqsədsiz tapdıqları əmrlərə gəlməməkdə israr edərlər. Əmr verilməsi çətin bir irqdir. Evdəki / ətraflarındakı digər heyvanlarla çox yaxşı dolanarlar ancaq siçan və kiçik quşlar kimi kiçik heyvanları ovlamağa meyillidirlər. Çox asan öyrənərlər ancaq əmrlərə cavab almaq üçün səbir və ardıcıllıq lazımdır. Hava isti olmadığı müddətcə qaçıb oynamağı çox sevərlər ancaq istilərdə qorunmalı sərin bir yerdə tutulmalıdırlar. Bu itlərin bir xarakterik xüsusiyyəti hürməyi sevməmələridir, ona görə də gözətçi iti olaraq çox uyğun deyil. Hürməklərinə qarşı uluma çox sevərlər. Uşaqlarla araları çox yaxşıdır, onlara qarşı çox tutarlı və səbirlidirlər. qalın kürklərinə görə istiyə dözümləri yoxdur. Azadca qaçıb oynamağı çox sevərlər. Boş buraxılmağa gəlməzlər, çünki qaçıb başı boş gəzməkdən xoşları gəlir.

## Baxımları
Azadca qaçıb oynamağı çox sevən bir irqi olduqlarından ötəri ev həyatı üçün çox uyğun itlər deyildirlər. Hava isti olmadıqca çox yaxşı qaçış dostlarıdır. Tüklərinin uzun olmamasından ötəri nizamlı aralığla fırçalamaq lazımdır. Fırçalarkən incitməməyə diqqət edin, hirslənə bilərlər(hirsləndiyi zaman adama cumada bilər və bəzəndə cummaları öldürücü ola bilər). Olduqca çox məşq ehtiyacları vardır. Tək başlarına olmağı heç sevməzlər, tək başlarına qalanda ətrafdakı obyektləri gəmirməyə başlaya bilərlər.

## Tarixçələri
Bu irqi əsrlər Sibirdə Çukçi xalqı tərəfindən xizək çəkmə, Ren maralı sürülərini otarmaq və gözətçi iti olaraq istifadə edilmişlər. 1905-ci ildə bu itlər Alaskaya aparılmışdır. Bölgədə 1925-ci ildə ortaya çıxan difteriya epidemiyası üçün lazım olan dərmanları, bu itlərdən ibarət bir çox bölgəyə gətirməyi bacarmışdır və bu hadisədən sonra insanların diqqətini çəkmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pert (Şotlandiya)

**Pert** (, ) — Böyük Britaniyaın Şotlandiya regionunda yerləşən  şəhər, Pert və Kinross vilayətinin inzibati mərkəzi (1975-ci ilədək Pertşir qraflığının inzibati mərkəzi).
Kilmarnok

**Kilmanrok** (, ) — Böyük Britaniyada, Şotlandiya (Şotlandiya Boyük Britaniya dövlətinin vilayətidir) vilayətində şəhər.
Folkirk

**Folkirk** (, ) — Şotlandiyanın mərkəzi hissəsində şəhər, eyniadlı vilayətin inzibati mərkəzi.

## İstinadlar
Çertyojçu

**Çertyojçu** — mühəndis və arxitektorların istiqamət verməsi ilə texniki çertyojlar hazırlayan şəxsdir.

Əvvəlki dövrlərdə çertyojçular çertyoj taxtaları önündə oturur və karandaş, qələm, kompas, üçbucaq və düz xətkeşlər və digər vasitələrdən istifadə edərək əllə çertyoj çəkirdilər. 1980–1990-cı illərdə CADD sistemləri ortaya çıxmaqla çertyoj taxtalarını istifadədən uzaqlaşdırmağa başladı. Bu sistemlər çertyojların daha sürətli hazırlana bilməsinə səbəb oldu. CADD yolu ilə çertyoj çəkənlər CADD operator da adlanırlar.
Con Xarsani

**Con Xarsani** () () — Macarıstanda anadan olmuş, sonradan ABŞ-yə köçmüş iqtisadçı. 1994-cü ildə Con Neş və Reynhard Zeltenlə birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

Con Xarsani daha çox oyunlar nəzəriyyəsi ilə bağlı tədqiqatları ilə tanınır, xüsusilə təkmilləşdirdiyi əskik bilgili oyunların analizi üçün nəzərdə tutulan Bayesiyan oyunları olaraq adlandırılan xeyli yenilikçi metodla tanınır. Eyni zamanda siyasi və əxlaqi fəlsəfədə (xüsusilə Praqmatizm etikası) iqtisadi məntiq və oyunlar nəzəriyyəsinin istifadəsindəki önəmli xidmətləri ilə tanınır.

Altsheymer xəstəliyi diaqnozu qoyulan Con Xarsani 2000-ci ildə Kaliforniya ştatının Berkli şəhərində ürək tutmasından vəfat etdi.

## Əsərləri
Praqmatizm etikası ilə bağlı tədqiqatlarına Brisbeyndə olarkən başlamışdı. İki məqalə nəşr etdirmişdi. Con Xarsani məqalələrində əxlaqi problemlərdən əvvəl insanların şəxsi tarixləri və əxlaqi seçimləri arasındakı fərqin göstərilməli olduğunu açıqlamışdı.

Con Neşin oyunlar nəzəriyyəsi ilə bağlı nəşrindən sonra Con Xarsaninin bu mövzuya marağı artmışdır.

* "Cardinal Utility in Welfare Economics and in the Theory of Risk-Taking", Journal of Political Economy (1953)
* "Cardinal Welfare, Individualistic Ethics and Interpersonal Comparisons of Utility", Journal of Political Economy(1955)
* "Bargaining in Ignorance of the Opponent's Utility Function", Journal of Conflict Resolution (1962)
* "Games with Incomplete Information Played by "Bayesian" Players, I–III. Part I. The Basic Model", Management Science, Vol. 14, No. 3, Theory Series (1967)
* Essays on Ethics, Social Behavior, and Scientific Explanation, Dordrecht, Holland: Reidel Publishing Company (1976)
* Rational Behavior and Bargaining Equilibrium in Games and Social Situations, Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press (1977)
* Papers in Game Theory, Dordrecht, Holland: Reidel Publishing Company (1982)
* A General Theory of Equilibrium Selection in Games (Reynhard Zeltenlə birlikdə), Cambridge, MA: MIT-Press. (1988)

## Həmçinin bax
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* Con Xarsani haqqında Nobel mükafatı e-muzeyində məlumat
* Con Xarsani haqqında faktlar
* Con Xarsaninin İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının təqdim olunma mərasimindəki çıxışı

## İstinadlar
Ağdaş (dəqiqləşdirmə)

* Ağdaş — Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunda şəhər, rayonun inzibati mərkəzi.
* Ağdaş (Kəlbəcər) — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Ağdaş (Cəlilabad) — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Ağdaş (qəzet) — Azərbaycanın Ağdaş rayonunda çıxan əyalət mətbuatı.
* Ağdaş (Loru) — Tiflis quberniyasının Loru-Borçalı qəzasında, indi Allahverdi (Tumanyan) rayonunda kənd.

;İranda
* Ağdaş (Xoy) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanına aid kənd.
* Ağdaş (Çaldıran) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanına aid kənd.
* Ağdaş (Əhər) —
* Ağdaş (Ərdəbil) — İranın Ərdəbil ostanında kənd.
* Ağdaş (Gavbazə) — İranın Kürdüstan ostanında kənd.
* Ağdaş (Kürdüstan) — İranın Kürdüstan ostanında kənd.
* Ağdaş (Çaroymaq) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Ağdaş (Miyandoab) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd.
* Ağdaş (Savə) — İranın Mərkəzi ostanında kənd.
* Ağdaş (Germi) —

;Dağlar
* **Ağdaş** — Füzüli rayonu ərazisində dağ. Hündürlüyü 222 m.;
* **Ağdaş** — Gədəbəy rayonu ərazisində dağ;
* **Ağdaş** — Kəlbəcər rayonu ərazisində dağ;
* **Ağdaş** — Qazax rayonu ərazisində dağ.

## Həmçinin bax
* Ağdağ
* Ağdaş Dram Teatrı
Donanma Cəmiyyəti

thumb|right | 200px | Donanma ianə Medalı (ön tərəf).
thumb|right | 200px | Donanma ianə Medalı (arxa tərəf).

**Donanma Cəmiyyəti** gerçək adı ilə **Donanma-yı osmani Muavenet-i Milliyə Cəmiyyəti** — 19 iyul 1909-cu ilda Yağcızade Şefik bəy adında bir tacirin liderliyində qurulan, xalqdan və vətəndaş təşkilatlardan maddi yardım əldə edib Osmanlı Donanmasını gücləndirməyi qarşısına məqsəd qoyan bir təşkilatdır.

## İstinadlar
Ağdərə (dəqiqləşdirmə)

;Yaşayış məntəqələri
* Ağdərə — Azərbaycan Respublikasının qərbində, inzibati olaraq Tərtər rayonu ərazisində şəhər.
* Ağdərə rayonu — Keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti tərkibinə daxil olan, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli Qərarına əsasən ləğv olunmuş rayon.

**Qəsəbələr**
* Ağdərə (Ordubad) — Azərbaycan Respublikasının Ordubad rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.

**Kəndlər**
* Ağdərə (Tovuz) — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Ağdərə (Xızı) — Azərbaycan Respublikasının Xızı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Ağdərə (Dərələyəz) — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indiki Keşişkənd (Yeğeqnadzor) rayonunda kənd.
* Ağdərə (Xoy)
* Ağdərə (Qəzvin)
* Ağdərə (Nir)
* Ağdərə (Həmədan)
* Yuxarı Ağdərə (Tikantəpə)
* Ağdərə (Qars)
* Ağdərə-i Cədid (Kəleybər)
* Ağdərə-i Qədim (Kəleybər)

;Dərələr, dağlar
* Ağdərə — Ağsu rayonunun Bico kəndi ərazisində dərə;
* Ağdərə — Şamaxı rayonu ərazisində dərə
* Ağdərə — Zəngilan rayonunun İsgəndərbəyli, Sadallı və İərifli kəndləri ərazisində dərə.
* Ağdərə — Tərtər rayonu ərazisində dağ;
Ağsu (dəqiqləşdirmə)

;Kəndlər
* Ağsu — Azərbaycan Respublikası ərazisində şəhər, eyniadlı rayonunun inzibati mərkəzi.
* Ağsu rayonu — Azərbaycan Respublikası ərazisində rayon.
* Ağsu (Göygöl) — Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Ağsu (Laçın) — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Ağsu (Susuz) — Qars ilinin Susuz ilçəsinin Mərkəz bucağında kənd.
* Ağsu (Dərələyəz) — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indiki Keşişkənd (Yeğeqnadzor) rayonu ərazisində kənd.
* Ağsu — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indiki Keşişkənd (Yeğeqnadzor) rayonu ərazisində kənd.
* Aksu (şəhər) — Çin Xalq Respublikasının Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonunda bir şəhər.
* Ağsu (Xalxal) — Ərdəbil ostanında kənd.
* Ağsu (Silopi)
;Çaylar
* Ağsu — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Qafan rayonunda çay.
* Ağsu çayı — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Vedi (Ararat) rayonunda çay.

;Digər
* Ağsu sikkələri
* Ağsu təpəsi
* Ağsu aşırımı
Ağdam (dəqiqləşdirmə)

* Ağdam — Azərbaycanın Ağdam rayonunun inzibati mərkəzi.
* Ağdam rayonu — Azərbaycanda rayon.
* Ağdam (Xocavənd) — Azərbaycanın Xocavənd rayonunda kənd.
* Ağdam (Tovuz) — Azərbaycanın Tovuz rayonunda kənd.
* Yuxarı Ağdam — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Qazax qəzasında, indi Karvansaray (İçevan) rayonunda kənd.
* Ağdam Qalal — Azərbaycanın Zaqatala rayonunda kənd. 5 oktyabr 1999-cu ildə ləğv olunub.
* Ağdam (şərab) — "Ağdam" ağ portveyni, tünd şərab.
* Ağdam — Abşeron yarımadasında göl. 
* Ağdam Dəmir Yolu və Avtovağzal Kompleksi — Azərbaycanın Ağdam şəhərində dəmir yolu və avtovağzal kompleksi.
Soyuq ov 3

**Soyuq ov 3** () Norveç istehsalı olan qorxu/triller filmi. 2006 və 2008-ci illərdə uğurla nümayiş olunmuş Soyuq ov və Soyuq ov 2: Dirilmə filmlərinin davamıdır.

## Məzmun
Beş gənc xizək sürmək və tətillərini keçirtmək üçün Norveçin şimalındakı dağlara üz tuturlar. Lakin burada bilmədikləri sirr var. Naməlum qatil tərəfindən bir-bir öldürüləcək bu gənclər başlarına gələcək fəlakətdən xəbərsizdirlər.

## Rollarda
* İda Marie Bakkerud / Hedda
* Kim S. Falk-Yorgqnsen / Anders
* Pal Stokka / Maqni
* Culie Rusti / Siri
* Artur Berninq a/ Saymen
* Sturla Rui / Knut
* Terce Ranes / Eynar
* Nils Conson / Con
* Hallvard Holmen / Bcorn Braz
* Trine Viggen / Maqni Braz

## İstehsal
Bu filmin çəkilişləri əvvəlki 2 filmdə olduğu kimi Norveçin şimalında olan *Jotunheimen (Nəhənglərin Evi)* dağlarında baş tutub.

## Nümayiş
Filmin premyerası 15 oktyabr 2010-cu ildə Norveçdə keçirilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Filmin rəsmi saytı 
* 
* http://film.joy.az/drama/2266-fritt-vilt-box-set.html//
Azərbaycan Britaniya Kolleci

**ABC Azərbaycan Beynəlxalq Təhsil Mərkəzi** və ya **Azərbaycan Britaniya Kolleci** ( köhnə adı – **Bakı İstedadlar Məktəbi** və ya **Bakı İstedadlar Təhsil Kompleksi** — Bakının Bibiheybət qəsəbəsində yerləşən məktəb. Məktəbin əsas özəlliyi təhsilin ingilis dilində aparılmasıdır.

## Haqqında
ABC 2012-ci ildən fəaliyyətə başlayıb, hazırda bağça, məktəbəqədər hazırlıq, ibtidai və orta təhsil imkanları yaradan qabaqcıl təhsil müəssisəsi kimi Azərbaycan da daxil olmaqla, 25 müxtəlif ölkədən olan 760 şagirdə xidmət göstərməkdədir.

7 hektar ərazidə inşa olunan təhsil kompleksi 1200 şagirdin təhsil alması üçün nəzərdə tutulub.  Gələcəkdə 120 şagirdlik yataqxananın, tibb məntəqəsinin, robot texnikası və animasiya otaqlarının yaradılması planlaşdırılır. Kompleksdə tədris ingilis dilində aparılacaq. Neft şirkətinin prezidenti Rövnəq Abdullayevin dediyinə görə, neft şirkətinin mühəndislərə olan tələbatını ödəmək üçün belə bir  təhsil kompleksi yaradılıb.
Bakı Müasir İstedadlar Məktəbinin yaradılması prosesinə Böyük Britaniyanın bu sahədə zəngin təcrübəyə malik “Gabbitas” məsləhətçi təhsil şirkəti də cəlb edilib.  ARDNŞ əməkdaşlarının iştirakı ilə aparılan müsahibələrdə dünyanın müxtəlif ölkələrində ingilis məktəblərinin yaradılması işində böyük təcrübə qazanmış 50-dən çox iddiaçı arasından ən layiqli mütəxəssislər seçilib. Müsahibələrin nəticələrinə görə, məktəbin bütün rəhbərliyi xarici vətəndaşlar olacaq. Belə ki, məktəbin direktoru vəzifəsinə keçirilən beynəlxalq müsabiqənin qalibi Qrem Pollok, Məktəbəqədər təhsil bölməsinin və İbtidai təhsil bölməsinin rəhbəri vəzifələrinə elan olunmuş müsabiqənin qalibləri Alison Kuk və Kiz Cekson olub.

2017-ci ildən məktəbin yeni adı Azərbaycan Britaniya Kolleci (ABC) adlanır. Kembric Beynəlxalq Məktəbi isə məktəbin şüarı olaraq müəyyən edilib.

## Məktəbin direktorları
Qrem Pollak məktəbin ilk direktorudur.
Hasan Hasanov ikinci direktordur.

## İstinad

## Xarici keçidlər
*Azərbaycan Britaniya Kollecinin rəsmi veb saytı 
*Azərbaycan Britaniya Kollecinin rəsmi Facebook səhifəsi
*Azərbaycan Britaniya Kollecinin rəsmi Instagram səhifəsi
Reynhard Zelten

**Reynhard Zelten** (; ) — alman iqtisadçı.

Reynhard Zelten Polşanın Vrotslav şəhərində anadan olub. Atası yəhudi, anası isə protestantdı. Oyunlar nəzəriyyəsi ilə bağlı tədqiqatlarına görə 1994-cü ildə Con Xarsani və Con Neşlə birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Həmçinin məhdud səmərəlilik mövzusundakı tədqiqatları ilə də tanınır və təcrübi iqtisadiyyatın qurucularından biri olaraq hesab olunur. Bundan başqa Reynhard Zelten "Selten's Horse" adlı oyun hazırlamışdır.
 
## Əsərləri
* Preispolitik der Mehrproduktenunternehmung in der statischen Theorie, Berlin-Heidelberg-New York: Springer-Verlag. (1970) (Almanca)
* General Equilibrium with Price-Making Firms (Tomas Marşakla birlikdə), Lecture Notes in Economics and Mathematical Systems, Berlin-Heidelberg-New York: Springer-Verlag. (1974)
* A General Theory of Equilibrium Selection in Games (Con Xarsani ilə birlikdə), Cambridge, MA: MIT-Press. (1988)
* Models of Strategic Rationality, Theory and Decision Library, Series C: Game Theory, Mathematical Programming and Operations Research, Dordrecht-Boston-London: Kluwer Academic Publishers. (1988)
* Enkonduko en la Teorion de Lingvaj Ludoj – Ĉu mi lernu Esperanton? (Conatan Pol ilə birlikdə), Berlin-Paderborn: Akademia Libroservo, Institut für Kybernetik. (1995) – Esperanto dilində
* Game Theory and Economic Behavior: Selected Essays, 2. vol Cheltenham-Northampton: Edward Elgar Publishing. (1999)
* New edition of: Models of Strategic Rationality (1988), with a Chinese Introduction. Outstanding Academic Works on Economics by Nobel Prize Winners. Dordrecht-Boston-London: Kluwer Academic Publishers. (2000)
* Chinese Translation of: Models of Strategic Rationality (1988). Outstanding Academic Works on Economics by Nobel Prize Winners. Dordrecht-Boston-London: Kluwer Academic Publishers. (2000)
* Russian Translation of: A General Theory of Equilibrium Selection in Games (Con Xarsani ilə birlikdə), Cambridge, MA: MIT-Press. (2000)

## Həmçinin bax
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* Reynhard Zelten haqqında Nobel mükafatı e-muzeyində məlumat
* Reynhard Zelten haqqında faktlar
* Reynhard Zeltenin İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının təqdim olunma mərasimindəki çıxışı
* Reynhard Zeltenin müsahibəsi
* Reynhard Zeltenin şəkilləri

## İstinadlar
Birinci Balkan müharibəsi

**Birinci Balkan müharibəsi** - 7 oktyabr 1912-30 may 1913-cü ildə Bolqarıstan krallığı, Serbiya krallığı, Yunanıstan krallığı və Çernoqoriya krallığından ibarət Balkan İttifaqının Osmanlı dövlətinə qarşı başladığı müharibə. Bu müharibə ilə Balkan dövlətləri, Osmanlı dövlətinin Balkan yarımadasındakı torpaqlarının böyük bir hissəsini ələ keçirmişdir. Bu müharibə nəticəsində Osmanlı dövləti Ədirnə və Qırxlareliyə qədər olan  Midye-Enez xəttinin qərbindəki bütün torpaqlarını Balkan dövlətlərinə buraxmağa məcbur qalmışdır.

## Müharibənin başlanması
8 oktyabr 1912-ci ildə Bolqarıstan, Serbiya, Yunanıstan və Çernoqoriyadan ibarət "Balkan ittifaqı" Osmanlı imperiyasına müharibə elan etdi. Beləliklə, tarixdə *Birinci Balkan müharibəsi* (8 oktyabr 1912-ci il - 30 may 1913-cü il) adlandırılan müharibə başlandı. Müharibənin baaşlamasının səbəbi Bolqarıstan, Serbiya, Yunanıstan və Çernoqoriyanın öz ərazilərini genişləndirməyə can atmaları olmuşdur.

## Müharibənin gedişatı
Müharibənin birinci mərhələsi (oktyabr-dekabr 1912-ci il) Balkan ittifaqı qoşunlarının hücumları ilə səciyyələnirdi.
Müharibəyə hazır olmayan  Osmanlı qoşunları elə ilk günlərdən Frakiyanı tərk edərək Çatalcaya doğru geri çəkilmək məcburiyyətində qaldı. Serblər Kimovoda, yunanlar isə Salonikdə türkləri məğlub etdilər. Müvəqqəti barışıq zamanı Osmanlı, Serbiya və Bolqarıstan hərbi əməliyyatları dayandırsalar da, Yunanıstan və Çernoqoriya müharibəni davam etdirirdilər. Müharibənin ikinci mərhələsi (fevral-may 1913-cü il) Ədirnəyə hücüm istisna olmaqla, mövqe müharibəsi ilə fərqlənirdi.

## Nəticə
Osmanlının məğlubiyyətini gözləməyən Avropa dövlətləri təşvişə düşərək 1913-cü il 3 mayda tərəflər arasında barışıq sazişi imzalatmağa nail oldular. Elə həmin il 30 mayda isə Londonda sülh müqaviləsi bağlandı. Bu müqavilənin şərtlərinə görə Osmanlı imperiyası Balkanlarda, Egey dənizində olan torpaqlarının çoxundan əl çəkmək məcburiyyətində qaldı. Albaniya müstəqil knyazlıq elan edildi.
## Həmçinin bax
* Balkan müharibələri
* İkinci Balkan müharibəsi

## İstinadlar
Robert Lukas

**Robert Lukas** (; ) — ABŞ iqtisadçısı. 1995-ci ildə iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatını "rasional gözləntilər fərziyyəsini inkişaf etdirdiyinə, tətbiq etdiyinə, bununla da makroiqtisadi təhlili dəyişdirdiyinə və iqtisadi siyasət haqqında anlayışı dərinləşdirdiyinə görə aldı. Yeni klassik makroiqtisadiyyatın inkişafında mərkəzi fiqur kimi geniş qəbul edilir. Robert Lukas 10 ən yaxşı iqtisadçıdan biri olaraq qəbul olunub.

1959-cu ildə Çikaqo Universitetinin tarix fakültəsini bitirən Robert Lukas, 1964-cü ildə həmin universitetdə iqtisadiyyat üzrə doktorluq dərəcəsinə yüksəlmişdir. Yenidən Çikaqo Universitetinə geri döndüyü 1975-ci ilə qədər Karnegi Mellon Universitetində işləmişdi.

## Əsərləri
* Lucas, Robert (1972). "Expectations and the Neutrality of Money". Journal of Economic Theory 4: 103–124.
* Lucas, Robert (1976). "Econometric Policy Evaluation: A Critique". Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy 1: 19–46.
* Lucas, Robert (1988). "On the Mechanics of Economic Development". Journal of Monetary Economics 22: 3–42.
* Lucas, Robert (1990). "Why Doesn't Capital Flow from Rich to Poor Countries". American Economic Review 80: 92–96.
* Lucas, Robert (1981). Studies in Business-Cycle Theory. MIT Press. ISBN 0-262-62044-8.
* Lucas, Robert (1995) — Monetary Neutrality Prize Lecture — 1995 Nobel Prize in economics , December 7, 1995
* Stokey, Nancy; Robert Lucas; and Edward Prescott (1989), Recursive Methods in Economic Dynamics. Harvard University Press, ISBN 0-674-75096-9.

## Həmçinin bax
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* Robert Lukas haqqında Nobel mükafatı e-muzeyində məlumat
* Robert Lukas haqqında faktlar
* Robert Lukasın İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının təqdim olunma mərasimindəki çıxışı
* Robert Lukas haqqında digər məlumatlar

## İstinadlar
Araz (Babək)

**Araz** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Araz kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 1 mart 2003-cü il tarixli 423-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Nehrəm kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibində faktik mövcud olan ərazi vahidi Araz kəndi adlandırılmış və rayonun ərazi vahidləri uçot məlumatına daxil edilmişdir. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Araz kəndi Nehrəm kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Araz kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.

## Toponimikası
1972-ci ildə Araz su qurğuları tikintisinin fəhlə qəsəbəsi kimi yaranmışdır. Adını ərazisindəki eyniadlı çaydan almışdır.

## Əhalisi
Azərbaycanda 2009-cu il əhali siyahıyaalınması zamanı kəndin əhalisi 133-ü kişi, 124-ü isə qadın olmaqla 257 nəfər olmuşdur.

## İqtisadiyyatı
2014-cü ildə otuz bir min nəfər əhalinin yaşadığı 7 yaşayış məntəqəsini birləşdirən Şəkərabad–Babək–Nehrəm–Araz dairəvi avtomobil yolunun yenidən qurulması məqsədilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Naxçıvan Muxtar Respublikasının Nazirlər Kabinetinə ilkin olaraq 5,0 (beş) milyon manat ayrılmışdır.

## Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.

## Təhsil
Kənddə Araz kənd ümumi orta məktəbi fəaliyyət göstərir.

## Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.

## Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Eduard Brenli

**Eduard Yucin Dizayr Brenli** () — Parisin Katolik İnstitutunda fransız ixtiraçı, fizik və professorlardan biri idi. O ilk növbədə, simsiz teleqrafın və 1890-cı illər ərzindəki Brenlinin dalğa reseptorunu ixtira etməklə tanındı.

## Həyatı
Eduard Brenli 23 oktyabr 1844-cü ildə doğulmuşdu. Eduard Brenli 1940-cı ildə vəfat etdi. Onun cənazə mərasimi Parisin Notr-dam kilsəsində baş tutdu və Fransanın o zamanki prezidenti, Albert Lebrun da iştirak etdi.

O, Parisdə Pere Laçois Qəbiristanlığında (Père Lachaise Cemetery) dəfn edildi.

## Dalğa reseptoru
Dalğa reseptoru radio kommunikasiyası üçün ilk geniş ölçüdə istifadə edilən detektor idi.

## Mükafatları
Brenli düz üç dəfə Nobel mükafatı lauretı olmaq üçün namizədliyini irəli sürdü, lakin heç birində bu mükafatı ala bilmədi. 1911-ci ildə o, öz rəqibi Mariya Küriyə qalib gələrək Fransa Elmlər Akademiyasına seçildi. Hər ikisi Akademiyada rəqib idilər: o bir qadın və o bir dindar katolik, hansı ki, Parisin Katolik Universitetində bir kürsü üçün Sorbonneni tərk etmişdi. Brenli nəhayət iki səslə seçilərək qalib gəldi. 1936-cı ildə o, Papa Elmlər Akademiyasına seçildi.

## İstinadlar
Araz (dəqiqləşdirmə)

* Araz — İran və Azərbaycan arasından axan çaydır.
* Araz (ad) — Kişilərə verilən şəxs adı.
* Araz (kinoteatr)
* Araz (musiqi qrupu) — İranda məşhur Azərbaycandilli musiqi qrupu.
* Araz (qəzet) — Sovet dövründə Füzulidə nəşr olunmuş qəzet.
* Araz (qəzet, London) —
* Araz (dərgi, İsveç) —
* Araz (nəşriyyat) — Azərbaycanda nəşriyyat.
* Araz (arxeoloji ekspedisiya) — "Araz" Arxeoloji – Etnoqrafik Ekspedisiyası
* Araz (supermarket)
* Araz daşqını (1896) —
* Araz tıs-tısı —
* Araz yovşanı —
* Araz Mahnı və Rəqs ansamblı —
* Araz Vadisi İqtisadi Zonası —

## Qəsəbə, kənd və bələdiyyələr
* Araz (Babək) — Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunda kənd.
* Araz (qəsəbə) — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
* Araz Zərkar — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Araz Dilağarda — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Araz Dilağarda bələdiyyəsi — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunda bələdiyyə.
* Araz Zərgər bələdiyyəsi — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunda bələdiyyə.
* Quru Araz — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Sərdarabad (Oktemberyan) rayonunda kənd

## Oxşar mənalarda
* Arazı — Araz ətrafı rayonlarda toy şənliklərində ifa olunan qədim yallı növlərindən.
* Arazbar — Qarabağda tarixi bölgələ.
* Arazbarı (muğam) — "Şur" muğam ailəsinə daxil olan zərbi muğamdır.
* Araz Naxçıvan PFK — Naxçıvanda futbol klubu.
* Araz Naxçıvan (Futzal) — Naxçıvanda futzal klubu.
* Araz Cümhuriyyət — 1918-ci ilin noyabr ayında Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyəti və Osmanlı imperiyasının dəstəyi ilə Naxçıvanda Cəfər Qulu xan tərəfindən yaradılmış dövlət.
* Araz su anbarı — Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikasının İran İslam Respublikası ilə sərhəd hissəsində Araz çayının üzərində yaradılmış, su anbarı.
* Şirvan "Araz" zavodu — Azərbaycan Respublikası Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin tabeliyindəki müəssisə.
* Kür-Araz mədəniyyəti – Erkən Tunc dövrünə (e.ə. IV minilliyin sonu – III minillik) aid mədəniyyət.
* Kür-Araz ovalığı — Böyük Qafqaz, Kiçik Qafqaz və Talış dağları arasındakı məkanı əhatə edir.

## Həmçinin bax
* Araz (ad)
* Arazbarı