open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vilfrid Skavn Blant

**Vilfrid Skavn Blant** () — İngilis şair və yazıçı.
O, xanımı Enn Blantla birlikdə Yaxın Şərqə səyahət etmiş və öz fermaları olan Crabbet Arabian Stud vasitəsilə ərəb atı qanlarının qorunmasında mühüm rol oynamışdır. O, daha çox 1914-cü ildə toplu nəşr olunan poeziyası ilə məşhurlaşmış, həmçinin siyasi esse və polemikalar yazmışdır. O, əlavə olaraq öz dövründə hələ də qeyri-adi olan güclü anti-imperialist baxışları ilə tanındı.

## İstinadlar
Enn Blant (15-ci baronessa Uentvort)

**Enn İzabella Noel Blunt, 15-ci baronessa Uentvort** () — həyatının çox hissəsini Leydi Enn Blant olaraq tanınmış və əri şair Vilfrid Blant ilə birlikdə İngiltərədəki Crabbet Arabian Stud və Qahirə yaxınlığındakı Şeyx Obeyd mülkünün həmtəsisçisi olub. İkisi 8 iyun 1869-cu ildə evləndilər. 1870-ci illərin sonlarından etibarən Vilfrid və Leydi Enn Ərəbistan və Yaxın Şərqdə geniş səyahət edərək Misir Əmiri Fendi Əl-Fayez və Əli Paşa Şərif kimi bədəvi şahzadələrindən ərəb atları satın aldılar. İngiltərəyə apardıqları böyük və nüfuzlu atlar arasında Azrek, Dajania, Sheba kraliçası, Rodania və məşhur Əli Paşa Şərif ayğırı Mesaoud da var idi. Bu günə qədər saf cins ərəb atlarının böyük əksəriyyəti öz nəsillərini ən azı bir Crabbet əcdadı ilə əlaqələndirirlər.

## İstinadlar
Leydi Bayron

**Anna İzabella Noel Bayron, 11-ci Baronessa Uentvort və Baronessa Bayron** () — **Annabella ləqəbli** və daha çox **Leydi Bayron** kimi tanınan o, İngiltərədə ilk sənaye məktəbini quran təhsil islahatçısı, xeyriyyəçi və fəal abolisionist. O, daha çox Lord Bayron kimi tanınan şair Corc Qordon Bayronla evləndi və bir ildən az müddətdə ondan ayrıldı, qanunların uşaqların yeganə qəyyumluğunu atalara verdiyinə baxmayaraq, qızları Ada Lavleysi öz himayəsində saxladı.

Leydi Bayronun ölümündən sonra Harriet Beecher Stowe tərəfindən nəşr olunan xatirələri, Lord Bayron və onun ögey bacısı arasında qohumluq əlaqəsi iddiaları ilə bağlı qorxularını ortaya qoydu. Leydi Bayronun şübhələri ilə bağlı qalmaqal Bayronun İngiltərəni tərk edib 1810-cu ildə yaşadığı Aralıq dənizinə qayıtmaq niyyətini artırdı.

Onların qızı Ada, kompüter elminin qabaqcılı və ilk proqramçı kimi tanınan Çarlz Bebbicin rəhbərliyi altında riyaziyyatçı kimi çalışmışdır.

## İstinadlar
Noel Lytton (Littonun 4-cü qrafı)

Podpolkovnik **Noel Antoni Skavn Litton**, Littonun 4-cü qrafı () — Britaniya ordusunun zabiti, ərəb atı həvəskarı (Crabbet Arabian Stud -dan) və yazıçı.

## İstinadlar
Judit Blant-Litton (16-cı baronessa Uentvort)

**Judit Enn Dorota Blant-Litton, 16-cı Baronessa Uentvort** (, ) — ərəb at yetişdiricisi və tennisçi. 1917–1957-ci illərdə Crabbet ərəb damazlığının sahibi olaraq, onun ərəb atı yetişdirilməsində rolu çox böyükdür. Bu gün dünyadakı bütün ərəb atlarının 90 faizindən çoxu öz nəsillərində Crabbet qanını daşıyır.

## İstinadlar
Postgenderizm

**Postgenderizm** — genderlərin sosial, mədəni və psixoloji ünsürlərinin azalmasından yaranan sosial, mədəni və siyasi hərəkat və binar gender anlayışının məhvinin arzuolunanlığını müdafiə edən görüş.

Postgenderistlər genderlərin insan potensialı üzərindəki uydurma və lazımsız məhdudiyyət olduğunu və neyrotexnlologiya, biotexnologiya və köməkçi reproduktiv texnologiyaların tətbiqinin köməyilə, insan həyatındakı sosial və mədəni dəyişikliklərin nəticəsində qeyri-ixtiyari genderləşmənin sonlanacağını müdafiə edirlər.

## İstinadlar
İntellektualizm

**İntellektualizm** — intellektin istifadəsini, inkişafını və həyata keçirilməsini vurğulayan və intellektualın şüurunun həyatı ilə eyniləşdirilən psixi perspektiv. Fəlsəfə sahəsində intellektualizm termini dünyanın xarakteri haqqında tənqidi düşüncənin iki üsulundan birini göstərir: yalnız ağıldan əldə edilən bilik olan rasionalizm və yalnız hiss təcrübəsindən əldə edilən bilik olan empirizm. Hər bir intellektual yanaşma dünyanın xarakterini "nədir" əvəzinə "nə olmalıdır" haqqında sübutları görməməzliyə vuran, səhv salan və ya təhrif edən səhvləri aradan qaldırmağa çalışır.

Sosiologiya sahəsində intellektualizm termini həm də intellektual insanların "düşünməyə həddən artıq diqqət yetirməsi" (məqsədin təkbaşınalığı) ilə bağlı sosial cəhətdən mənfi məna kəsb edir və bununla da "məhəbbət və hissin olmaması"nı (emosional soyuqluq) göstərir. Üstəlik, iyerarxik intellektualizm zəkanı təşkil edən zehni qabiliyyətlərin baş verdiyini və ümumidən xüsusiyə qədər bir iyerarxiyada düzüldüyünü irəli sürən bir zəka nəzəriyyəsidir, məsələn IQ testi.

## İstinadlar
Çərşənbə (dəqiqləşdirmə)

**[[Çərşənbə]]** — həftənin 3-cü günü. Həmçinin bu mənaları da ifadə edə bilər:

* Çərşənbə (mifologiya) — mifologiya.
* Çərşənbə axşamı — həftənin 2-ci günü.
* Çərşənbə Xatın — adət.
* *[[Wednesday (teleserial)|Wednesday]]* () — ABŞ teleserialı.
"Rəşadətli əməyə görə" medalı

* "1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı
* "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə Rəşadətli əməyə görə" yubiley medalı
* "Rəşadətli əməyə görə" medalı (Tatarıstan)

## Həmçinin bax
* "Rəşadətli əməyə görə" nişanı
Cimmi

**Cimmi** — ad.

* Cimmi Vels — internet-sahibkar, viki konsepsiyasının ideoloqu
* Cimmi Vilson — Amerikalı müğənni, bəstəkar və musiqili teatr aktyoru.
* Cimmi Durmaz — Türkiyənin "Qalatasaray" klubu və İsveç milli komandasında oynayan bir İsveç futbolçu
* Cimmi Terkelsen — Danimarkalı peşəkar kişi BMX velosipedçisi.
* Cimmi Morales — 2016-cı ildən Qvatemala prezidenti.
* Cimmi Dayer — ingilis futbolçu
* Cimmi Rid
Lipoma

**Lipoma** — Səthi dərialtı lipomalar ən geniş yayılmış xoşxassəli yumşaq toxuma törəmələridir. Səthi lipomaların çox nadir hallarda hansısa simptomlarla müşahidə edilir. Lipoması olan xəstələr həkimə adətən iki səbəbdən müraciət etmiş olur. Bəzi xəstələr lipomaların bədxassəli olduğundan narahatlıq hissi keçirir, digərləri isə sadəcə böyük ölçülü lipomaların kosmetik qüsur yaratdığından onun çıxarılmasını istəyir.

Lipomalar nazik fibroz kapsulaya bürünmüş yetişmiş piy hüceyrələrinin toplumudur. Lipomalar bədənin piy toxuması olan istənilən hissəsində əmələ gələ bilər. Onlar adətən səthi olaraq dərialtı toxumada geniş müşahidə edlir, lakin bəzən fassiya və ya daha dərin əzələ qatlarında da əmələ gələ bilər. Lipomaların inkişafı etiologiyası hələ ki, dəqiq anlaşılmayıbdır.

Lipoma çox zaman dəri altı müəyyən edilən kiçik "tennis şarı" kimi xarakterizə edilir. Lakin, tennis şarından fərqli olaraq lipomalar yumşaq olur. Bir çox xəstədə bir neçə lipoma müəyyən edilə bilər. Bəzi hallarda isə çoxsaylı lipomaları olan xəstələrdə irsi çoxsaylı lipomatoz xəstəliyi müəyyən edilə bilər. Lipomaların maliqnizasiya olunaraq liposarkomaya transformasiyası çox nadir haldır.

Lipoma diaqnozu adətən kliniki müayinə əsasında qoyulur. Lipomalar yumşaq, asimptomatik və adətən yavaş böyüyən törəmələrdir. Əgər lipoma olduğu düşünülən törəmə hansısa simptomlara səbəb olursa (məs., ağrı və ya hərəkətin məhdudlaşdırılması) və ya sürətlə böyüyürsə və ya yumşaq əvəzinə bərkdirsə, onun biopsiya olunması tövsiyə edilir.

Lipomanın müalicəsi onun kapsula ilə birlikdə kəsilib çıxarılmasıdır. Lipomanın kəsilib götürülməsindən sonra təkrar əmələ gəlməsi nadir hallarda müşahidə edilir. Cərrahi müalicənin yan təsirlərinə seroma, çapığın əmələ gəlməsi və hematomanın formalaşması daxildir. Cərrahi kəsiklə lipomanın çıxarılmasına alternativ kimi liposaksiya və aşağı konsentrasiyalı deoksixolatın inyeksiyası metodları da tətbiq oluna bilər. Deoksixolat inyeksiyalarının geniş tətbiqi üçün daha irimiqyaslı araşdırmaların aparılması tələb olunur.

## Həmçinin bax
* Dərinin xoşxassəli törəmələri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Padşah (film, 1999)

**Padşah** (Rom: *Baadşah*) — Abbas-Mustanın rejissorluğu ilə 1999-cu ildə çəkilmiş olan hind komediya filmi. Filmdə baş rollarda Tvinkl Xanna ilə Şahrux Xan oynayır. 27 avqust 1999-cu ildə efirə buraxılmışdır. Bu filmlə Şahrux Xan Komik Rolda Ən Yaxşı Performans nominasiyası üzrə Filmfare Mükafatı nominasiyasını qazanmışdır.

## Süjet xətti

Şən və zarafatcıl oğlan olan Padşah ədalətsizliklə mübarizə aparan və insanlara kömək edən xüsusi detektivdir. Bir dəfə qaçırılan bir uşağı axtararkən baş naziri öldürməyi planlaşdıran terrorçularla qarşılaşır. Vəziyyət elə inkişaf edir ki, o, seçim qarşısında qalır: ya bu sui-qəsdin birbaşa icraçısına çevriləcək, ya da girov götürülən dostları öldürüləcək...

## İstinadlar
Anal fissur

**Anal fissur** və ya **Anal çat** — Anus dərisinin cırılmasına *anal çat* və ya *anal fissur* deyilir. Anal çat əsasən anal kanalın arxa komissurunda yerləşir. Nadir hallarda, xüsusilə qadınlarda ön komissurda da yerləşə bilər. Anal çatın uzunluğu 5–10 mm olur.

## Həmçinin bax
* Anal inkontinensiya
* Anal stenoz
* Anal tromboz

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Paraproktit

**Paraproktit** — Anus və rektum ətrafı nahiyədə irinli və ya iltihablaşmış kisənin (boşluğun) əmələ gəlməsi kəskin paraproktit (pararektal abses) adlandırılır. Paraproktit kişilərdə qadınlara nisbətən 2–5 dəfə çox rast gəlinir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Müttəfiqlər

**[[Alyans|Müttəfiq]]** — şəxslər, qurumlar və ölkələr arasında bir məqsədə çatmaq üçün ortaqlıqlar və ittifaqlar qurma, həmfikir olma, bərabər hərəkət etmə.

**Müttəfiqlər** bu mənaları ifadə edə bilər:

* Müttəfiq dövlətlər
* ''Müttəfiqlər'' (rəsm əsəri)
Furne qanqrensı

**Furne qanqrensı** — Əsasən kişilərdə rast gəlir. Anusətrafı nahiyənin və cinsi orqanların infeksion-iltihabi zədələnməsi ilə müşahidə olunur. Xəstəliyin yaranmasında kiçik dəri çapığı və yarasına aerob və anaerob mikrofloranın düşməsinin rolu böyükdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cozef Qoqen

**Cozef Amadi Qoqen** () — Amerikalı kompüter alimi. O, Kaliforniya və Oksford Universitetlərində Kompüter elmləri professoru olub, IBM və SRI International şirkətlərində tədqiqatçı kimi çalışmışdır.

1960-cı illərdə Lütfi Zadə ilə birlikdə qeyri-səlis məntiq üzrə tədqiqatlar aparmış və qeyri-səlis çoxluq nəzəriyyəsinə böyük töhfələr vermişdir .

## İstinadlar
Cinsiyyət sistemi

**Cinsiyyət sistemi** — cinsi əlaqədə olmaq üçün nəzərdə tutulan orqanlardan ibarət sistem.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Anorektal fistul

**Anorektal fistul** — anal kanal və perianal dəri arasında patoloji əlaqədir (kanal və ya tuneldir). Anorektal fistullar kişilərdə qadınlara nisbətən daha çox təsadüf olunur, uşaqlarda isə nadir hallarda rast gəlinir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Konstantin fon Neyrat

**Konstantin Karl Herman fon Neyrat** (; ) — alman diplomatı, Almaniyanın Xarici İşlər Naziri (1932-1938), Bohemiya və Moraviyanın Reyx-protektoru (1939-1943); SS-oberqruppenfüreri (21 iyun 1943), 1941-ci ilin sentyabrından sonra o, Hitler tərəfindən faktiki olaraq vəzifəsindən kənarlaşdırılaraq yalnız nominal olaraq Reyxprotektor vəzifəsini tutmuşdur.

## İstinadlar
Rektovaginal fistul

**Rektovaginal fistul** — doğuş, travma və ya digər səbəblərdən düz bağırsaq və uşaqlıq yolu arasında yaranan patoloji əlaqədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lüdviq Şverin fon Kroziq

**İohann Lüdviq (Luts) Şverin fon Kroziq** (; ) — alman siyasətçi və dövlət xadimi, təhsili üzrə hüquqşünas, 1932-1945-ci illərdə Almaniyanın maliyyə naziri.

Adolf Hitlerin intiharından sonra qross-admiral Karl Dönits ilə birlikdə "Flensburq hökuməti" formalaşdırmış və 23 may 1945-ci ildə bu hökumət ləğv olunana qədər baş nazir və xarici işlər naziri vəzifələrində çalışmışdır.

## İstinadlar
Rektal prolaps

**Rektal prolaps** — Düz bağırsağın anusdan xaricə çıxmasıdır. Rektal prolaps anal sfinkter əzələlərinin zəifləməsi ilə əlaqədar inkişaf edir. Düz bağırsağın sallanması cərrahi xəstəliklərin 0,2–0,9%-ni, ptoktoloji xəstəliklərin isə 3–5%-ni təşkil edir. Qadınlarda kişilərə nisbətən 6 dəfə çox rast gəlir (80%). Adətən 4 yaşa qədər uşaqlarda müşahidə olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rektosele

**Rektosele** — düz bağırsağın uşaqlıq yoluna tərəf qabarmasıdır. Düz bağırsağın divarı incəlir və o, defekasiya (gücənmə) zamanı uşaqlıq yolunu qabardır. Adətən qadınlarda müşahidə olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lingua Libre

**Lingua Libre** — azad lisenziya əsasında birgə, çoxdilli, audiovizual nitq korpusu qurmağı qarşısına məqsəd qoyan Vikimedia Fransa assosiasiyasının onlayn əməkdaşlıq layihəsi və aləti.

## Haqqında
Lingua Libre şifahi (audio) və ya işarəli (video) istənilən dildə sözlərin, ifadələrin və ya cümlələrin qeydinə imkan verir. Sözlər yerində, əvvəlcədən və ya mövcud Vikimedia kateqoriyasından təkrar istifadə etməklə yaradılmış siyahı şəklində spikerə təqdim olunur. Spiker sadəcə olaraq ekranda göstərilən sözü oxuyur və proqram oxunan sözdən sonra səssizliyi aşkar etdikdə növbəti sözə keçir. Yaradıcısı Nikolas Vionun köməyi ilə açıq mənbəli Shtooka yazıcı proqramından götürülmüş bu prinsip saatda bir neçə yüz söz yazmağa imkan verir. Daha sonra qeydlər avtomatik olaraq Wikimedia Commons media kitabxanasına yüklənir.

2021-ci ilin yazında Lingua Libre Strasburqda baş vermiş yanğına görə oflayn olmuşdu, lakin heç bir səs yazısı itirilmədi.

### Yazılmış səslərin istifadəsi
Yazıları Lingua Libre və ya Commons-da tapmaq olar. Onlar əsasən digər Vikimedia layihələrində, məsələn, Vikilüğətdəki sözləri və ya Vikipediya məqalələrində xüsusi isimləri göstərmək üçün istifadə olunur.

Yazıların dil tədrisi kontekstində təkrar istifadəsi nəzərdə tutulur. Dil öyrənənlər tələffüzləri sərbəst yükləyə və məşhur lüğət proqramı olan GoldenDict-də istifadə edə bilərlər. Beləliklə, audioyazılardan internetə ehtiyac olmadan GoldenDict-də "Tələffüz lüğətləri" kimi istifadə oluna bilər.

Qeydlər həmçinin Təbii Dil Emalı layihələrində, məsələn, Mozilla-nın DeepSpeech nitq tanıma mühərriklərini idarə etmək üçün təkrar istifadə olunur.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Sistosele

**Sistosele** — Qarının alt divarını təşkil edən əzələ və fassiyaların zəifləməsi nəticəsində sidik kisəsinin uşaqlıq yoluna doğru qabarmasıdır. Yüngül dərəcəli sistosele zamanı xəstələrin şikayətləri olmur. Tez-tez sidik qaçırma, usaqlıq yolundan sallanan sidik kisəsinin əllənməsi əsas şikayətlərdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yoşka Fişer

**Yoşka Fişer** ( ; əsl adı **Yozef Martin Fişer**, ; ) — Yaşıllar Partiyasından olan alman siyasətçi. 1998-2005 -ci illərdə Almaniyanın xarici işlər naziri və vitse-kansler vəzifələrində çalışıb.

## İstinadlar
Anal qaşınma

**Anal qaşınma** () — ilə birlikdə perianal nahiyədə ağrılar, qızartı, masserasiya, sulanma, yanma hissi və perianal dərinin sərtləşməsi müşahidə olunur. Bu əlamətlər cinsi orqanlara və qasıq nahiyəsinə sirayət edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Anal tromboz

**Anal tromboz** — Anal kanal ətrafında hemorroidal damar yumaqcıqlarının (kavernoz cisimciklərin) birinin və ya bir neçəsinin mənfəzinə qan laxtasının toplanması hadisəsidir.

## Həmçinin bax
* Anal fissur

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Skibidi Toilet

***Skibidi Toilet,*** rus əsilli Aleksey Gerasimov adlı şəxs tərəfindən yaradılmış və onun DaFuq!?Boom! YouTube kanalına yüklənmiş YouTube videoları və YouTube shorts ibarət 3D animasiya seriyasıdır. Source Filmmaker istifadə edilərək düzəldilən seriya, insan başlı tualetlər və Kamera başlı, Radio başlı, Televizor başlı insansı varlıqlar (qısaca İttifaq) arasında gedən müharibə haqqında bir seriyadır. İlk bölüm 2023-cü ilin fevralında dərc olundu. *Skibidi Toilet* müxtəlif sosial media platformalarında, xüsusən Alfa nəsli tərəfindən populyarlaşan internet mem kimi viral oldu. Bir çox şərhçi serialı Alfa nəslinin internet mədəniyyətinə ilk addımı kimi gördü.

## Serialın gedişatı
Serial içərisində insan başı olan tualetlər və Kamera, Radio (ing: "Speaker") və Televizor başlı robotlaşmış insanların (qısaca ittifaq) arasında gedən müharibə haqqında danışır.

Hər iki tərəf müxtəlif silahlardan/texnikalardan istifadə edərək döyüşürlər.

Tualetlərin lideri Half-life oyunundan alınmış G-Man (serial içərisində G-toilet)dir

ittifaq isə boyları 70 metrə çatan titan adlandırdıqları özlərinə bənzəyən üç ədəd Müharibə Robotuna malikdir.

Astro Toilet adlanan tualetlər isə həm normal tualetlərə həm də ittifaqa qarşı döyşən fərqli bir tualet irqidir.

____

*Business Insider* serialı "həm tualetlər, həm də düşmənləri daha güclü döyüşçülər [istehsal etdiyi] üçün sonsuz silahlanma yarışı" kimi təsvir etdi.

**Serial haqqında bütün məlumatları öyrənmək üçün** 

## İstinadlar
Rektal qanaxma

**Rektal qanaxma** — Anal kanaldan öz-özünə qan gəlməsi, defekasiya və ya gücənmə zamanı qan xaric olunması hadisəsidir. Yoğun bağırsağın anal kanala yaxın sol hissəsindən qanaxmalar açıq və parlaq qırmızı rəngli olur. Yoğun bağırsağın sağ yarısından qanaxma tünd rəngdə, mədə və onikibarmaq bağırsaqdan qanaxmalar isə qara rəngdə, qəhvə çöküntüsünə bənzər (melena) olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Anal inkontinensiya

**Anal inkontinensiya** — qazların, duru və bərk nəcisin saxlanıla bilməməsinə deyilir. Çanaq sümüklərinin travmaları – çanaq dibi əzələlərinin zədələnməsi nəticəsində yarana bilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Anal stenoz

**Anal stenoz** — Anal kanalın daralması, diametrinin azalması və elastiklik qabiliyyətinin itirilməsi *anal stenoz* və ya *anal darlıq* adlandırılır. Anal darlıq həqiqi anatomik darlıq, əzələ sıxlıması və funksional daralma formalarında olur. Anodermada əməliyyatdan sonrakı çapıq toxumasının inkişafı həqiqi anal daralmadır. Anal kanalın normal diametri sakitlikdə 3 sm, açılma zamanı 5–9 sm, tam sıxılma zamanı isə 2,5 sm hədlərindədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Milli Qəhrəman ordeni (Gürcüstan)

**Milli Qəhrəman ordeni** (*[[Gürcüstan|gürc]]*. "საქართველოს ეროვნული გმირი") – Gürcüstanın ən yüksək dövlət mükafatlarından biri olub, ölkənin müstəqilliyi, suverenliyi və ərazi bütövlüyünün qorunması uğrunda göstərilən qəhrəmanlığa görə təqdim edilir. 

## Tarixi
Milli Qəhrəman ordeni 2004-cü ildə Gürcüstan hökuməti tərəfindən təsis edilmişdir. Orden, Gürcüstan dövlətçiliyinin inkişafına, milli təhlükəsizliyin qorunmasına və xalqın rifahı naminə fədakarlıq göstərmiş şəxslərə təqdim edilir.

## Təsviri
Milli Qəhrəman ordeni xüsusi dizayna malikdir. Orden: 

* Qızıl və digər qiymətli metallardan hazırlanır;
* Gürcüstanın milli rəmzləri ilə bəzədilir;
* Qəhrəmanlığa layiq görülən şəxslərə rəsmi mərasimlə təqdim edilir.

## Təltif olunanlar
Con Makkeyn

Lex Kaçinski

Zviad Qamsaxurdiya

Merab Kostava

Georgi Mazniaşvili və başqaları.

## İstinadlar
Mister Olimpiya 1979

**Mister Olimpiya 1979** — Bodibildinq üzrə ən populyar yarışın sayca onbeşincisi.  (IFBB) təşkilatçılığı ilə 1979-cu ilin 6 oktyabrında, ABŞ-nin Ohayo ştatının Kolumbus şəhərində keçirilmişdir.

## Nəticələr
Yarışın ümumi mükafat fondu 50 000 dollar idi. Frank Zeyn ardıcıl olaraq üçüncü dəfə bu titula sahib oldu.

### 200 funta (90,7 kq) qədər

### 200 funtdan (90,7 kq) yuxarı

### Mütləq çempion

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Mr. Olympia
"Kraliça Tamara" ordeni (1918)

**Kraliça Tamara ordeni** — 1918-ci il noyabrın 4-dən sonra Gürcüstanda döyüşmüş Gürcü Legionu və Alman Qafqaz Yürüşünün üzvlərinə verilən gürcü hərbi ordeni idi. 1918-ci il dekabrın 13-də 5352 saylı fərmanla sərəncam təsdiqləndi və 1921-ci ildə Qırmızı Ordunun işğalına qədər bu formada mövcud oldu.

## Təsvir
Medal yalnız səkkizguşəli döş ulduzundan ibarətdir. Mavi minalanmış medalyonda müqəddəs Tamaranın zərli portreti bir qədər sağa çevrilmişdir. Üzərində **ქართული ლეგიონი** 1915 *(Georgian Legion 1915)* yazılıb. İkinci dərəcəli medalyon qızılla örtülmüş və adsızdı. Üçüncü dərəcəli medalyon isə sadəcə gümüşlə örtülmüşdür. Müvəqqəti və ya sonrakı hökumətin imkanları məhdud olduğundan, orden alanlar yalnız mükafat sertifikatı ala və öz vəsaitləri hesabına dekorasiya edə bilərdilər. Ümumilikdə, mükafat təxminən 2800 dəfə verildi və ən məşhur almanlar arasında feldmarşal Paul fon Hindenburq və general Erich Ludendorff da var idi.

## Daşıma üsulu
Mükafat sinənin sol tərəfinə taxılır. Medal simvolunun əvəzinə lentin tokasına kiçik qara üfüqi xətlərdən ibarət mərkəzi zolaqlı qırmızı lent taxıla və forma ilə geyilə bilər.

## İstinadlar
Yongma Land

**Yongma Land** () – Cənubi Koreyanın Seul şəhərinin Çunnan rayonunda yerləşən tərk edilmiş əyləncə parkı. Nostalji görüntüsü səbəbilə fotoqraflar, kospleyerlər, eləcə də, K-pop müğənniləri və qrupları arasında populyar yerdir.

## Tarixi
"Yongma Land" 1980-ci ildə ailəvi əyləncə parkı kimi açılmışdır. Həmin dövr Cənubi Koreyada tema parkalarının populyarlaşdığı və xaricə səyahətin geniş yayılmadığı dövr olduğu üçün "Yongma Land" 1990-cı illərin ortalarına qədər popular əyləncə parkı olmuşdur. Parkda həmin dövr üçün Cənubi Koreyada nadir olan açıq üzgüçülük hovuzu və ən böyük qarda sürüşmə təpəsi yerləşirdi.

1989-cu ildə *"Lotte World"* adlı daha böyük əyləncə parkının açılmasından sonra "Yongma Land" öz populyarlığını itirməyə başlamışdır. 1995-ci ildə parkda yenidənqurma işləri aparılsa da, parka bitişik olan beşmərtəbələli idman kompleksinin tikintisi iqtisadi böhran səbəbilə 1999-cu ildə dayandırılmışdır. 2011-ci ildə əyləncə parkı kimi fəaliyyət göstərməsi üçün müvafiq lisenziya verilməmiş və park fəaliyyətini dayandırmışdır.

## Xüsusiyyətlər
Park tərk edilmiş və baxımsız vəziyyətdədir. Burada avtodrom, səkkizayaqlı, vikinq gəmisi, kloun motivləri olan amerikan təpələri, karusel kimi attraksionlar yerləşir.

## Populyarlığı
"Yongma Land" əyləncə parkı kimi fəaliyyətini dayandırsa da, nostalji görüntü səbəbilə fotoqraflar, peşəkar video istehsalçıları və kospleyerlər arasında populyar yerə çevrilmişdir. Hər gün parka 50–60 ziyarətçi gəlir. Parkın sahibi müəyyən məbləğ qarşılığında parkda gəzməyə icazə verir, daha böyük məbləğ qarşılığında isə parkın işıqlarını yandırır.

Park film və K-pop qruplarının kliplərinin çəkilişlərində istifadə olunur. İlk olaraq Pek Çi-yon 2013-cü ildə *"Hate"* klipinin çəkilişi üçün bu məkandan istifadə etmişdir. Daha sonra "Crayon Pop" qrupunun *"[[Bar Bar Bar]]"* mahnısının (2013), "EXO" qrupunun *"[[Ko Ko Bap]]"* mahnısının və "Dreamcatcher" qrupunun *"BECause"* mahnısının klipi burada çəkilmişdir. BTS və GOT7 kimi K-pop qrupları albom üzlükləri üçün bu parkın fotolarından istifadə etmişdir. "Ürəksiz şəhər" (2013) kimi Koreya serialları və "Hədəf" (2014) kimi Koreya filmlərinin bəzi çəkilişləri burada baş tutmuşdur.

## İstinadlar
Riçard Hanson

**Sör Riçard Deyvis Hanson** () — Cənubi Avstraliyanın dördüncü baş naziri (30 sentyabr 1857 – 8 may 1860-cı illərdə). Cənubi Avstraliyanın Ali Məhkəməsində Baş Hakimi (20 noyabr 1861 – 4 mart 1876-cı illərdə).

## Mənbə
* 'Hanson, Sir Richard Davies (1805–1876)', *Australian Dictionary of Biography*, Volume 4, MUP, 1972, pp 336–340. Retrieved 20 January 2009
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* South Australian Parliament — Hanson
Exploration Flight Test 1

**Exploration Flight Test 1** () — Amerikanın çox missiyalı və qismən təkrar istifadə edilə bilən Orion kosmik gəmisinin ilk ekipajsız sınaq buraxılışıdır.

Buraxılış 2014-cü il dekabrın 5-də, UTC vaxtı ilə 12:05-də (7:05 EST) Kanaveral burnunda Launch Complex SLC-37 -dən Delta IV Heavy daşıyıcı raketdən istifadə edilərək baş tutdu.
Missiyanın müddəti 4 saat 24 dəqiqə idi, bu müddət ərzində gəmi növbə ilə iki fərqli orbitə çıxarıldı və son mərhələdə Kaliforniya sahillərində Sakit Okeana eniş etdi.
Qayıdanda cihazın maksimal sürəti 8900 m/s olub. Proqram Apollon proqramı üçün 1960-cı illərdəki inkişaflara əsaslanır .

## İstinadlar
Məhəmməd Bassem Adel

**Məhəmməd Bassem Adel** () - Suriya Hərbi Hava Qüvvələrinin mayor rütbəli pilotu. Suriya Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus MiQ-23 qırıcı təyyarəsini 1989-cu ildə İsrailə qaçırmışdır.

## Həyatı

## İstinadlar
İlqar Abbasov

* İlqar Namaz oğlu Abbasov — Şirvan Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı (2019-cu ildən)
* İlqar Rza oğlu Abbasov — general-mayor, Azərbaycan Respublikasının Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin rəisi (2022–2025)

## Həmçinin bax
* İlqar
* Abbasov
Xose Mariya Aznar

**José María Alfredo Aznar López** (İspanca tələffüz: xoˈse maˈɾi.a alˈfɾeðo aθˈnar ˈlopeθ; ) 1996-2004-cü illər arasında İspaniyanın Baş Naziri vəzifəsində çalışmış siyasətçidir. Hal-hazırda News Corporation şirkətinin direktorudur.

## Cavanlığı

Aznar 1953-cü ildə Madrid şəhərində anadan olmuşdur. O, jurnalist və radio aparıcısı olan Manuel Aznar Acedonun oğlu və keçmiş bask millətçi yayımçısı olan Manuel Aznar Zubiqarayın nəvəsi idi. Onun babası Franko dövrünün falanqist təbliğatçısı və tanınmış jurnalisti olmuşdur. Həm atası, həm də babası Franko dövründə ispan vilayətlərində dövlət vəzifələrində işləmişdirlər. Madridin Complutense Universitetində hüquq təhsili almış və bu universiteti 1975-ci ildə bitirmişdir. 1976-cı ildə isə vergi müfəttişi olmuşdur.

## İstinadlar
News Corporation

**News Corporation** (və ya **News Corp**) dünyanın ən böyük media qruplarından biri hesab olunur. Onun sahibi və sədri Rupert Merdokdur.

News Corporation Nyu York Fond Birjası və Avstraliya Fond Birjası vasitəsilə ictimai bir şirkətdir. Əvvəllər şirkətin baş ofisi Avstraliyanın Adelaida şəhərində yerləşirdi, lakin sonradan ABŞ-ın Delaver ştatına köçürülmüşdür.

News Corporation şirkətinin baş ofisi Nyu Yorkda Rokfeller Mərkəzinin binasında yerləşir. Şirkətin 2005-ci ildəki göstəricilərə əsasən illik gəliri 23,8 milyard ABŞ dolları təşkil etmişdir ki, bu gəlirlərin də təxminən 70%-i ABŞ-dan əldə edilmişdir.

Şirkət bütün dünyada kitab nəşriyyatlarına, qəzetlərə, jurnallara, səsyazma şirkətlərinə və radio stansiyalara, idman komandalarına və liqalara, kinostudiyalara, televiziya stansiyalarına, kabel və peyk yayımı distribyutorlarına, internet saytlarına və müxtəlif kiçik təşkilatlara sahibdir.

20th Century Fox, Fox televiziyaları ilə bərabər, Eurosport, Direct TV, Sky televiziyaları və eyni zamanda da 2006-cı ildən Türkiyədən satın alınmış olan TGRT kanalı da şirkətin mülkiyyətindədir. Bundan əlavə, MySpace sosial şəbəkə xidmətini də 580 milyon dollara satın almışdır.

## İstinadlar
Vüqar Rəhimov

**Vüqar Həmidulla oğlu Rəhimov** (; ) — Azərbaycan əsilli Ukrayna güləşçisi, Avropa çempionatının gümüş və  ikiqat bürünc mükafatçısı. 2012-ci il London Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı. Ukraynanın beynəlxalq dərəcəli idman ustası.

## Karyerası
Vüqar Rəhimov 5 fevral 1986-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. Atası fabrikdə, anası isə uşaq bağçasında tərbiyəçi işləyirdi. Ailədə 4 uşaq olublar — 3 qardaş, 1 bacı.

Vüqarda güləşə sevgi bu idman növü ilə məşğul olan böyük qardaşları — Atamoğlu və Rəhim (sonralar gənclər arasında yunan-Roma güləşi üzrə Ukrayna çempionu olub) sayəsində yaranıb. İdman zalına ilk dəfə 14 yaşında, Bakının Binə kəndində getmiş və burada qardaşları ilə birlikdə məşq etməyə başlamışdır.

2002-ci ildə yunan-Roma güləşi üzrə yeniyetmələr arasında Azərbaycan çempionu olub. Lakin buna baxmayaraq onu 50 kq çəki dərəcəsində yeniyetmələr arasında Avropa çempionatına aparmayıblar. Bu hadisədən sonra Nikolayev şəhərində yaşayan əmisinin dəvəti ilə Ukraynaya gedib. Bir il sonra, 2003-cü ildə isə Zaporojya şəhərinə köçüb və burada Yevgeni Çertkovun rəhbərliyi altında məşqlərə başlayıb.

2004 və 2005-ci illərdə gənclər arasında güləş üzrə Avropa çempionatlarında bürünc, 2006-cı ildə isə gümüş medal qazanıb. 

Ukraynanı 55 kq çəki dərəcəsində yeddi dəfə (2005–2007, 2009–2011, 2013) dünya çempionatlarında, beş dəfə (2006–2007, 2009–2011) isə Avropa çempionatlarında təmsil edib. Dünya çempionatlarında ən yaxşı nəticəsi yeddinci yer (2006), Avropa çempionatlarında isə ikinci yer (2011) olub.

2012-ci ilin may ayında Helsinki şəhərində keçirilmiş güləş üzrə dünya Olimpiya təsnifat turnirində bütün rəqiblərinə qalib gələrək 2012-ci il London Yay Olimpiya Oyunlarına vəsiqə əldə edib. Olimpiya Oyunlarına təsnifat mərhələsindən başlayan Vüqar, ilk görüşündəcə çinli Li Şujinə məğlub olaraq mübarizəni dayandırıb.

2019-cu ildə Vüqar Rəhimov yunan-Roma güləşi üzrə Ukrayna yığmasına böyük məşqçi təyin edilib.

## Şəxsi həyatı
Zaporojye Milli Universitetinin bədən tərbiyəsi fakültəsində təhsil alıb.  Müsəlmandır. İdmanda kumirləri Buvaysar Saytiyev və Fərid Mansurovdur.

2006-cı ildə ukraynalı xanım ilə ailə həyatı qurub. Nina adlı qızları var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vüqar Rəhimov Bakıda Avropa çempionatında. 2010-cu il
Kapitalizmin tarixi

Kapitalizm istehsalat vəsaitinin özəl mülkiyyət olmasına və onların qazanc əldə etmə məqsədilə istifadəsinə əsaslanan iqtisadi sistemdir. Kapitalizmə həmçinin azad ticarəti, kapital yığımını, könüllü birjanı və muzdlu əməyi aid etmək olar. Kapitalizmin yaranması, inkişafı və yayılması geniş araşdırma və debatların mövzusuna çevrilmişdir. Bu debatlar bəzən kapitalizmlə əlaqədar vacib suallara cavab vermək üçün lazım olan maddi tarixi məlumatın necə əldə edilməsi barədə olur.

## İstinadlar
İlqar Abbasov (general-mayor)

**İlqar Rza oğlu Abbasov** () — Azərbaycan Respublikasının Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin rəisi (2022–2025), general-mayor (2022).

## Həyatı
İlqar Rza oğlu Abbasov 11 aprel 1975-ci il tarixdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirmişdir.

İlqar Abbasov 1996-cı ildə Azərbaycan Respublikası Prokurorluğu orqanlarında daimi qulluğa qəbul olunmuş, Naxçıvan Muxtar Respublikası Prokurorluğunda, Lənkəran və Səbail rayon prokurorluqlarında, Baş Prokurorluq və Bakı Şəhər Prokurorluğunda prokuror köməkçisi və idarə prokuroru, eləcə də Azərbaycan Respublikası Baş prokurorunun köməkçisi, Baş prokuror yanında Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Baş İdarəsi rəisinin müavini, Bakı şəhər prokuroru vəzifələrində çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 avqust 2014-cü il tarixli Sərəncamı ilə İlqar Abbasova III dərəcəli dövlət ədliyyə müşaviri ali xüsusi rütbəsi verilmişdir. 15 iyul 2022-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin rəisi vəzifəsinə təyin olunmuş və ona general-mayor ali hərbi rütbəsi verilmişdir. İlqar Abbasov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 oktyabr 2025-ci il tarixli müvafiq sərəncamları ilə Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyinin rəisi vəzifəsindən azad edilmiş və həqiqi hərbi xidmətdən ehtiyata buraxılmışdır.

İlqar Abbasov 28 sentyabr 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunmuşdur. Bundan əlavə, o, dəfələrlə yubiley medalları ilə mükafatlandırılmışdır.

## İstinadlar
Avstriya–Yaponiya münasibətləri

**Avstriya–Yaponiya münasibətləri** () – Avstriya ilə Yaponiya arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi

### İlk dövrlər
Yaponiyada olmuş ilk avstriyalı şəxs 1629-cu ildə Kristof Karl Fernberger olmuşdur. O, hollandların Yaponiyadakı ticarət mərkəzi olan Hiradonu ziyarət etmişdir.

18 oktyabr 1869-cu ildə Tokioda Anton fon Pets tərəfindən Yaponiya ilə dostluq, ticarət və dənizçilik müqaviləsi imzalanmışdır. Bu müqavilə daha sonra I Frans İosif və Meyci tərəfindən imzalanmış və 1 dekabr 1871-ci ildə qüvvəyə minmişdir. Bu, Avstriya ilə Yaponiya arasında diplomatik əlaqələrin başlanğıcı qəbul olunur. 1873-cü ildə Yaponiya hökuməti tərəfindən Avropaya göndərilmiş İvakura missiyası Vyanada keçirilmiş dünya sərgisində iştirak etmişdir. 1883-cü ildə Avstriyanın Yaponiyadakı diplomatik missiyası nümayəndəlik statusuna qaldırılmışdır.

Meyci dövründə bir sıra avstriyalılar Yaponiyaya gələrək məüyyən sahələrdə töhfələrini vermişdirlər. Avstriyalı general Teodor fon Lerx Yaponiyanı dağ-xizək idmanı ilə tanış etmiş, bu idman növünün Yaponiyadakı qabaqcılı olmuşdur. Hüquqşünas Lorenz fon Ştayn Meyci konstitusiyasının (1889) hazırlanmasında iştirak etmişdir. Avstriyalı diplomat Heynrix fon Kodenhov-Kalerqi ilə evlənmiş Mistuko Aoyama Avropaya miqrasiya etmiş ilk şəxslərdən biri olmuşdur.

### XX–XXI əsrlər
1907-ci ildə Avstriya–Macarıstanın Tokiodakı nümayəndəliyi səfirlik statusuna qaldırılmış və Yaponiya Vyanaya səfir təyin etmişdir. 1914-cü ildə Birinci Dünya müharibəsinin başlaması səbəbilə ölkələr arasındakı diplomatik əlaqələr kəsilmişdir.

1935-ci ildə Mitsui Takaharu tərəfindən Tokioda Yapon–Avstriyalı İcmasının əsası qoyulmuşdur. Ölkələr arasında diplomatik əlaqələr 1953-cü ildə bərpa olunmuşdur. 15 noyabr 1955-ci ildə Yaponiya Avstriyanın tərəfsizliyini tanıyan ilk ölkə olmuşdur. 1957-ci ildə Tokio və Avstriyadakı nümayəndəliklər səfirlik statusuna qaldırılmışdır.

1959-cu ildə Yaponiya baş naziri Nobusuke Kişi Avstriyaya səfər etmişdir. 1965-ci ildə Vyanada Yaponşünaslıq İnstitutunun əsası qoyulmuşdur. 1999-cu ildə Avstriya prezidenti Tomas Klestil Yaponiyaya səfər etmişdir. 2002-ci ildə Yaponiya imperatoru Akihito Avstriyada rəsmi səfərdə olmuşdur. 2009-cu ildə ölkələr arasındakı diplomatik əlaqələrin 140 illiyi qeyd olunmuş, həmin il "Yaponiya–Avstriya ili" elan olunmuş və Avstriya prezidenti Haynz Fişer Yaponiyaya səfər etmişdir.

## Mədəniyyət
Vyana Filarmonik Orkestrı və Vyana Oğlan Xoru mütəmadi olaraq Yaponiyada konsertlər verir. Avstriya Avropaya səyahət edən yapon turistlərin ən çox ziyarət etdiyi ölkələrdən biridir. Vyana, Zalsburq və İnsbruk onların ən çox ziyarət etdikləri şəhərlərdir. Yaponiya və Avstriya şəhərləri arasında 30-dan çox əməkdaşlıq müqaviləsi imzalanmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Avstriyanın Tokiodakı səfirliyi
* Yaponiyanın Vyanadakı səfirliyi
Ukrayna SSR Əməkdar elm və texnika xadimi

**Ukrayna SSR əməkdar elm və texnika xadimi** — Ukrayna Sovet Sosialist Respublikasında fəxri ad.

## Haqqında

* İlk dəfə 1934-cü il yanvarın 13-də Ümumkrayna Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin (VUCİK) və Ukrayna SSR Xalq Komissarları Sovetinin qərarı ilə “Əməkdar elm və texnika (və ya incəsənət) xadimi fəxri adı şəklində yaradılmışdır. Elm və texnologiya sahəsində xüsusilə qiymətli işlərə və ya xüsusilə mühüm kəşflərə və ixtiralara və ya görkəmli elmi populyarlaşdırma fəaliyyətlərinə görə verilir. 
* Sonradan mükafatın adı bir neçə dəfə dəyişdi. 
* "Ukrayna SSR Əməkdar Elm Xadimi Mükafatı" adı Ukrayna SSR Ali Radasının Rəyasət Heyəti tərəfindən 26 noyabr 1944-cü ildə qəbul edilmiş "Ukrayna SSR-nin fəxri adları haqqında" Əsasnamə ilə təsdiq edilmişdir . Əsasnamədə həmçinin “ Ukrayna SSR-nin əməkdar elm və texnika xadimi” adı da müəyyən edilib . 1969-cu ildə Ukrayna SSR Ali Radası Rəyasət Heyətinin qərarında yalnız bir "Ukrayna SSR-nin əməkdar elm xadimi" adı verilmişdir.Ukrayna SSR elm və texnika işçisi”.
* 1988-ci il noyabrın 15-də Ukrayna SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə yenidən yaradılmışdır.
* Ukrayna SSR Ali Radası Rəyasət Heyətinin 15 noyabr 1988-ci il tarixli "Ukrayna SSR-nin fəxri adları sisteminə dəyişikliklər edilməsi haqqında" Fərmanı ilə "Ukrayna SSR-nin əməkdar elm xadimi" adı ləğv edildi və "Ukrayna SSR əməkdar elm və texnika xadimi" adı təqdim edildi.

## İstinadlar
Tin (dəqiqləşdirmə)

* Tin — etrusk mifologiyasında baş tanrı.
* Tin (Türk mifologiyası) —
* Tin (Xudafərin) —
* Tin (Hurand) —
Karl Cenkins

**Ser Karl Uilyam Pamp Cenkins** — Uelsli multi instrumentalist və bəstəkar. Daha çox Adiemus və Palladio əsərləri ilə tanınır. 

## İstinadlar
Ursula fon der Leyen

**Ursula fon der Leyen** () — 2019-cu ildən Avropa Komissiyasının 13-cü prezidenti vəzifəsində çalışan alman həkim və siyasətçi. O, 2005-2019-cu illər arasında Almaniya federal hökumətində çalışıb, Angela Merkelin kabinetində ardıcıl vəzifələr tutub, axırıncı dəfə federal müdafiə naziri olub. Von der Leyen mərkəz-sağ Xristian Demokrat İttifaqının (XDİ) və onun Aİ-yə bağlı qrupu olan Avropa Xalq Partiyasının (EPP) üzvüdür.

Ursula fon der Leyen Belçikanın Brüssel şəhərində alman ailədə doğulub və böyüyüb. Onun atası Ernst Albrext Avropanın ilk dövlət qulluqçularından biri idi. O, ikidilli olaraq alman və fransız dillərində böyüyüb və atası Almaniya siyasətinə qoşulduqda 1971-ci ildə Almaniyaya köçüb. O, 1978-ci ildə London İqtisadiyyat Məktəbini bitirib, 1987-ci ildə isə Hannover Tibb Məktəbindən tibbi lisenziya alıb. Həkim yoldaşı Heiko von der Leyen ilə evləndikdən sonra 1990-cı illərdə ailəsi ilə birlikdə dörd il ABŞ-da yaşayıb. Almaniyaya qayıtdıqdan sonra 1990-cı illərin sonlarında Hannover bölgəsində yerli siyasətlə məşğul olub və 2003-2005-ci illərdə Aşağı Saksoniya əyalət hökumətində kabinet naziri vəzifəsində çalışıb.

2005-ci ildə o, federal kabinetə qatılıb, əvvəlcə 2005-2009-cu illərdə ailə və gənclər naziri, sonra 2009-2013-cü illərdə əmək və sosial işlər naziri, nəhayət, 2013-2019-cu illərdə ilk qadın müdafiə naziri olub. O, vəzifəsini tərk edərkən, Merkel kansler olduqdan sonra Merkelin kabinetində davamlı olaraq xidmət edən yeganə nazir idi. O, 2010-2019-cu illərdə XDİ liderinin müavini vəzifəsində çalışıb və Merkeldən sonra Almaniya kansleri vəzifəsinə əsas namizəd və Yens Stoltenberqdən sonra NATO baş katibi vəzifəsinə favorit kimi baxılıb. Böyük Britaniyanın müdafiə naziri Maykl Fallon 2019-cu ildə onu NATO ictimaiyyətində "ulduz" və "beş ildən çox NATO nazirlərinin duayeni" kimi təsvir edib. 2023-cü ildə o, yenidən favorit hesab edilib.

2 iyul 2019-cu ildə von der Leyen Avropa Şurası tərəfindən Avropa Komissiyasının prezidentliyinə namizəd kimi təklif edilib. İyulun 16-da Avropa Parlamenti tərəfindən seçilib, dekabrın 1-də isə vəzifəsinə başladı. O, bu vəzifəni tutan ilk qadındır. 2022-ci ilin noyabrında von der Leyen Komissiyanın Rusiya Federasiyası üçün Beynəlxalq Cinayət Tribunalının yaradılması üzərində işləyəcəyini elan etdi. O, 2022 və 2023-cü illərdə Forbes tərəfindən dünyanın ən güclü qadını seçilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi səhifəsi
Xorvatiya almanları

Xorvatiyada özlərini alman hesab edən 2900 nəfərdən çox əhali var ki, bunların əksəriyyəti Dunay şvabiyalılardır. Almanlar rəsmi olaraq avtoxton milli azlıq kimi tanınırlar və beləliklə, onlar Xorvatiya Parlamentinə on bir digər milli azlığın üzvləri ilə birgə xüsusi nümayəndə seçirlər. Onlar əsasən Şərqi Slavoniyada Osijek (almanca: *Esseg*) ətrafında cəmləşiblər.

## Etnologiya
Alman icması ənənəvi olaraq Şimali Xorvatiya və Slavoniyada yaşayırdı. Erkən müasir dövrdə onlar Habsburq monarxiyasının digər ərazilərindən məskunlaşmışdılar və indiki Xorvatiya ərazisində əsasən Hərbi Sərhəd ərazilərində məskunlaşmışdılar. Qərbi Slavoniyada yaşayan Dunay şvabları güclü xorvatlaşmaya məruz qalmışdılar. Xorvat ziyalıları yalnız 1865-ci ildə alman azlığını tanımışdılar.

## Tarix

Avstriya-Macarıstan İmperiyasının dağılması və Serb- Xorvat-Sloven Krallığının yaradılması ilə Xorvatiya almanları etnik azlığa çevrildi. 1920-ci ildə almanlar *Kulturbund* mədəniyyət birliyini yaratdılar. Kulturbund 11 aprel 1924-cü ildə Daxili İşlər Naziri Svetozar Pribiçeviç tərəfindən qadağan edildi. Ljuba Davidoviçin başçılıq etdiyi növbət hökuməti və Demokratik Partiya bu qadağanı götürdü.

1922-ci ildə onlar Alman Partiyasını (*Partei der Deutschen*) yaratdılar. Partiya 1929-cu ildə Kral Alekandr diktaturasının bir hissəsi olaraq qadağan olunana qədər mövcud oldu.

Xorvatiyada alman əhalisi 1900-cü il siyahıyaalınmasında 85,781 nəfərə çatmışdı, halbuki bu rəqəm İkinci Dünya müharibəsindən sonra almanların köçündən sonra kəskin şəkildə azaldı. 1910-cu il Avstriya-Macarıstan siyahıyaalmasında 134.000 nəfər alman qeydə alınıb. İkinci Dünya müharibəsindən sonra 100 min yuqoslav almanı Avstriyaya qaçdı. Onların Almaniyaya repatriasiya edilməsinə mane olan Potsdam müqaviləsində nəzərdə tutulmamışdı. Çünki müttəfiqlər onları Yuqoslaviya vətəndaşları hesab edirdilər. Lakin iyunun 4-də Yuqoslaviya Kommunist Partiyası Yuqoslaviya almanlarının vətəndaşlığını ləğv edən fərman imzaladı. Bundan sonra onların əmlakı müsadirə olundu və əksəriyyəti Almaniya və Avstriyaya köçdü. Bəziləri Yuqoslaviyaya qayıtmağa müvəffəq olaraq öz evlərinə döndülər.

Tarixən almanların üstünlük təşkil etdiyi Çeminak şəhərində 1906–1907-ci illərdə kilsə tikilmişdi. Şəhərdəki alman əhalisi 1945-ci ildə tərk etmək məcburiyyətində qalmışdı. 1990-cı ildə Xorvatiyada baş verən demokratik dəyişikliklərdən sonra, əsasən Almaniyada yaşayan şəhərin keçmiş sakinləri kilsəni təmir etdirdilər. Lakin, 10 aprel 1992-ci ildə kilsə Xorvatiya istiqala müharibəsi çərçivəsində serb qüvvələri tərəfindən yandırıldı. 2001-ci ildə Xorvatiya hökumətinin müxtəlif səviyyələri 2005-ci ilə qədər aparılan təmir işlərinə öz töhfəsini verdi

1996-cı ildə Xorvatiya və Almaniya Xorvatiyada Dünya Müharibəsi zamanı alman məzarlarının müəyyənləşdirilməsini asanlaşdırmaq üçün müqavilə imzaladılar. Pula, Split və Zaqrebdə alman hərbi qəbiristanlıqları mövcuddur. 2005-ci ildə Xorvatiya hökuməti milliləşdirilmiş Avstriya əmlakının qanuni sahiblərinə qaytarılması haqqında geniş qanun qəbul etdi.

## Demoqrafiya
2011-ci il siyahıyaalmasına görə, Xorvatiyada 2965 alman yaşayır.

## İstinadlar
Vilyam Y. Slaks

**Vilyam Yarnel Slaks** () —Amerikalı hüquqşünas, siyasətçi və hərbi zabit.

Amerika Vətəndaş Müharibəsi zamanı Amerika Konfederativ Dövlətləri üçün döyüşmüşdür. Kentukki ştatında anadan olan Slaks uşaq ikən Missuriyə köçdü  və daha sonra hüquq peşəsini seçdi. 1842–1843-cü illərdə Missuri Baş Assambleyasında xidmət etdikdən  sonra o, 1846-cı ildən başlayaraq Amerika–Meksika müharibəsi zamanı on dörd ay ərzində Birləşmiş Ştatlar Ordusunda kapitan kimi vuruşdu. O, həmçinin Embudo keçidi döyüşündə və Pueblo de Taosun mühasirəsində də iştirak etmişdi. Hüquq karyerasına qayıdan Slaks öz bölgəsində nüfuz qazandı.

## Mənbə
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Bazar kapitalizasiyası

**Bazar kapitalizasiyası** () — obyektin cari bazar (birja) qiymətinə əsasən hesablanmış  dəyəri. Bu maliyyə göstəricisi bazar alətlərinin, subyektlərinin və bazarların ümumi dəyərini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. Xüsusilə, aşağıdakılar fərqlənir:

* Qiymətli kağızın bazar kapitalizasiyası müəyyən bir  emissiya edilmiş qiymətli kağızın bazar dəyəridir. Ən çox istifadə edilən kotirovka birjadadır;
* Səhmdar cəmiyyətinin bazar kapitallaşması həmin səhmdar cəmiyyətin bütün səhmlərinin təxmini dəyəridir. Bu, səhmdar cəmiyyətin səhmlərinin sayının və onların cari qiymətinin hasilidir.
* Fond bazarının bazar kapitalizasiyası həmin bazarda satılan qiymətli kağızların ümumi bazar dəyəridir.

## Kapitalizasiya səviyyələri
Rusiyada 2012-ci ildə fond bazarının kapitalizasiyası ÜDM- in 45%-ni təşkil edib. Bəzi digər ölkələrdə bu rəqəm daha yüksək ola bilər (mötərizədə ÜDM məlumatları alıcılıq qabiliyyəti pariteti ilə avroya çevrilir ):

* ABŞ: 10,7 trilyon avro (ÜDM-in 108%-i),
* Avropa İttifaqı : 6,0 trilyon avro (ÜDM-in 59%-i) [10,98 trilyon 108 ÜDM-in %-i],
* Yaponiya: 2,4 trilyon avro (ÜDM-in 75%-i) [3,46 trilyon, 108 ÜDM-in %-i].
Kraliça Tamara ordeni

**Kraliça Tamara ordeni** bu mənaları ifadə edə bilər:

* Kraliça Tamara ordeni (1918)
* Kraliça Tamara ordeni (2009)
Düz bağırsaq polipləri

**Düz bağırsaq polipləri** — Polip yoğun bağırsağın (kolon və düz bağırsağın) selikli qişasının anomal böyüməsi nəticəsində inkişaf edən və bağırsağın mənfəzinə doğru böyüyən kütlədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Koksiqodiniya

**Koksiqodiniya** — büzdüm nahiyəsində müşahidə edilən ağrılardır. Əksər hadisələrdə xəstəliyin əsasında büzdüm nahiyəsinin travmaları durur. Qadınlarda kişilərə nisbətən 3 dəfə çox rast gəlir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Embudo keçidi döyüşü

**Embudo keçidi döyüşü** — Amerika ordusunun Şimali Nyu-Meksiko ərazisini işğalına qarşı xalq üsyanı olan Taos üsyanının bir hissəsi.

Amerika–Meksika müharibəsi zamanı 29 yanvar 1847-ci ildə, indiki Nyu-Meksikoda baş vermişdir.

## Mənbə
* Twitchell, Ralph Emerson, *The History of the Military Occupation of the Territory of New Mexico from 1846 to 1851*, Denver, Colorado: The Smith-Brooks Company Publishers, 1909
* Herrera, Carlos R., *New Mexico Resistance to U. S. Occupation*, published in *The Contested Homeland, A Chicano History of New Mexico*, Albuquerque: University of New Mexico Press, 2000
* Cooke, Philip St. George (1964). The Conquest of New Mexico and California, an Historical and Personal Narrative. Albuquerque, NM: Horn and Wallace. pp. 114–115.

## İstinadlar
Pilonidal xəstəlik

**Pilonidal xəstəlik** — adətən ombanın yanları arasında və tez-tez yuxarı ucunda bir kist şəklində meydana gələn bir dəri infeksiyası növüdür.

## Pilonidal sinus
*Pilonidal sinus* və ya *dermoid sist*, türk ədəbiyyatında qıl dönməsi büzdüm nahiyəsində dəriyə açılmış bir və ya bir neçə ədəd dəlik, dəlik(lər) ətrafı bölgədə qızartı, iltihab, şiş və ya abses tipində təzahür edən xəstəlikdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mali i Lopes dağı

**Mali i Lopes (İnək dağı)**, **Mali i Lopës** (alb) — Albaniyanın mərəkəzi, qismən də şərq hissəsində yerləşən dağ massivi. Mali i Lopes dağı Diber və Mat bələdiyyələrinin sərhəddində yerləşir. Ən yüksək zirvəsi *Maja e Dhoksit* olub, hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 2021 metrdir. Mali i Lopes dağı şimaldan Zalli və Bulkizes, şərqdən Zalli və Okştunit, cənubdan Kaptina və Martaneşit, qərbdən isə Mat vadiləri ilə həmsərhəddir.

## Ümumi məlumat
Dağ silsiləsi qərbdən şərqə doğru təxminən 7,5 km məsafədə uzanır. Şimal-qərb hissəsində hündürlük 1200 metr, cənubda isə hündürlük 700 metrə qədər enir. Şimal ərazisində bir neçə kar relyef forması mövcuddur. Dağlar qərbdən şərqə doğru tədricən enir, kəskin meyillik çox azdır. Dağlıq ərazinin cənubunda Martaneş dağlıq rayonu yerləşir və ərazinin ən yüksək nöqtəsi olan Maja e Dhoksit zirvəsi bu bölgədədir.

Geoloji baxımdan ərazi əsasən ultraəsas maqmatik süxurlardan təşkil olunub. Az miqdarda mezozoyun əhəngdaşları yayılıb. Bulqize yaxınlığında xromit yataqları mövcuddur. Bu yataqlar dünyada ən önəmli xromit yataqlarından biridir.

Bölgədə bir çox dağ gölləri mövcuddur. Göllərin bir çoxu buzlaq mənşəlidir. Əksər göllər 1650–1710 metr yüksəklikdə yerləşir. Ərazidəki ən böyük buzlaq mənşəli göl — Sopa gölüdür. Əksər göllərdə bəndlər inşa edilmiş və axımına nəzarət olunur. Ərazidəki digər göllər aşağıdakılardı: Bardhe, Sopotit, Zi, Kocesit. Silsilənin şimal və şərq yamaclarının suları Qara Drin çayının hövzəsinə aiddir.

Bitki örtüyü meşə və alp çəmənlik bitkilərindən ibarətdir. Meşələrində daha çox palıd və fıstıq ağacları üstünlük təşkil edir.

## Xarici keçidlər
* Tourenbeschreibung von Palm Tree Productions (ing)

## İstinadlar
Mendeleyev (dəqiqləşdirmə)

**[[Dmitri Mendeleyev]]** (1834–1907) Rus kimyaçı idi.

**Mendeleyev** həmçinin bu mənaları ifadə edə bilər:

* Mendeleyev silsiləsi
* Mendeleyev cədvəli
Okyyokyudl

**Okyyokyudl** () və ya **Ok buzlağı** – İslandiyada yerləşmiş buzlaq. 2014-cü ildə tamamilə əridiyi elan olunmuşdur.

## Yerləşməsi

Buzlaq İslandiyanın qərbində, Reykyavikin şimal-şərqində, Ok qalxan vulkanı üzərində yerləşirdi.

## Əriməsi
Ok buzlağı 2014-cü ildə buzlaqşünas Oddur Siqudsson tərəfindən "ölü" elan olunmuşdur. 2018-ci ildə Rays Universitetinin antropoloqları Simen Hov və Dominik Boyer buzlağın əriməsi haqqında *"Ok deyil"* adlı sənədli film çəkmişdirlər. Onlar burada buzlağın əriməsi haqqında xatirə lövhəsi quraşdırmağı təklif etmişdirlər. Lövhə 18 avqust 2019-cu ildə quraşdırılmış, üzərində həm islandca, həm də ingiliscə yazı yazılmışdır:

Lövhənin sonunda quraşdırıldığı aydakı qlobal karbon dioksid miqdarı (415 ppm) yazılmışdır. Mərasimdə İslandiya baş naziri Katrin Yakobsdouttir, İslandiyanın ətraf mühit naziri Qudmundur İnqi Qudbrandsson və keçmiş İrlandiya prezidenti Meri Robinson iştirak etmişdirlər. Mərasimdən öncə *[[NASA Earth Observatory]]* buzlağın 1986–2019-cu illər arasındakı fotolarını paylaşmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Kamilla

**Kamilla** — ad.
	
* Kamilla Klodel — Fransa heykəltaraşı, fransız şair
* Kamilla Pfeffer — Almaniyanı təmsil edən bədii gimnast.
* Kamilla Patrisia — İtaliyanı təmsil edən bədii gimnast.
* Kamilla Trever — Rusiya tarixçisi
* Kamilla Əliyeva
* Kamilla Lekberq
* Kamilla Bekon-Smit

## Həmçinin bax
* Kamila
* Kamille süsəni
Steni Hoyer

**Steni Hamilton Hoyer** () — Amerikalı siyasətçi və təqaüdçü vəkil. Merilend ştatının 5-ci konqres dairəsi üzrə ABŞ nümayəndəsi (1981-ci ildən). DC Hoyer Merilend konqres nümayəndə heyətinin dekanı. Nümayəndələr Palatasının ən yüksək səviyyəli Demokratı. ABŞ Nümayəndələr Palatasının partiya lideri (2007–2011 və 2019–2023-cü illərdə).

## İstinadlar