Viktoriya Briker

**Viktoriya Rifler Briker** (; ) — Amerikalı antropoloq, etnoqraf və dilçisi olub, müasir və tarixi Mayya mədəniyyətinə dair inqilabi tədqiqatları ilə geniş tanınır.

## Həyatı və təhsili
Honqkonqda doğulmuşdur. O, Stenford Universitetində bakalavr təhsili almış və 1962-ci ildə fəlsəfə və humanitar elmlər üzrə bakalavr dərəcəsi ilə məzun olmuşdur. Daha sonra Harvard Universitetində magistratura təhsilinə davam etmiş, 1963-cü ildə antropologiya üzrə magistr, 1968-ci ildə isə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almışdır.

## Fəaliyyəti və tədqiqatları
Briker bütün akademik karyerasını Tuleyn Universitetində keçirmişdir:

* 1969-1970-ci illərdə qonaq mühazirəçi,
* 1970-1973-cü illərdə dosent,
* 1973-1978-ci illərdə dosent-professor,
* 1978-ci ildən tam professor vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Hal-hazırda Tuleyn Universitetinin təqaüddə olan professorudur.

Onun tədqiqatları əsasən Qvatemala, Çyapas və Yukatan bölgələrindəki Mayya mədəniyyətinin müxtəlif aspektlərinə yönəlmişdir.

* Çyapasda o, Mayya ritual yumoru, şifahi tarix və mədəni canlanma kimi mövzuları tədqiq etmişdir.
* Qvatemala və Yukatanda isə mədəni canlanma, Mayya-ingilis dili lüğəti, Mayya dili və etnobotanika sahələrində tədqiqat aparmışdır.
* Mayya astronomiyası, təqvimləri, astrologiyası, falçılığı və yazı sistemi ilə bağlı tədqiqatlar aparmışdır.
* Drezden və Madrid kodekslərinin araşdırılması üzərində çalışmışdır.

Onun Çol, Cotcil və Yukatek Mayya dilləri üzrə yazılı və səsli materialları Latın Amerikası Yerli Dilləri Arxivində saxlanılır. Bundan əlavə, onun səs yazıları və əlyazmaları Amerika Fəlsəfi Cəmiyyətinin arxivlərində mövcuddur.

Briker ispan dili və iki Mayya dilində – Yukatek və Cocil dillərində danışır.

## Fəxri adları və mükafatları
O, bir çox elmi cəmiyyətlərin üzvüdür və akademik jurnallarda və elmi birliklərdə rəhbər vəzifələrdə çalışmışdır.

Vəzifələri və üzv olduğu cəmiyyətlər:

* 1973–1976 – *Amerikan Etnoloqu* jurnalının redaktoru
* 1978– *Mayya Linqvistikası* jurnalının redaktor müavini
* 1980– Amerika Antropologiya Assosiasiyasının icra heyətinin üzvü
* 1981– *Mərkəzi Amerika Tədqiqat İnstitutunun* redaksiya heyətinin üzvü
* 1988–1991 – Tuleyn Universitetinin Antropologiya Departamentinin rəhbəri
* 1991-ci ildən – *Milli Elmlər Akademiyasının* üzvü
* 2002-ci ildən – *Amerika Fəlsəfi Cəmiyyətinin* üzvü
* Amerika Etno-Tarix Cəmiyyətinin üzvü
* Amerika Linqvistika Cəmiyyətinin üzvü
* Amerikanistlər Cəmiyyəti üzvü

Briker Mayya mədəniyyəti və dili üzrə aparıcı tədqiqatçılardan biri kimi tanınır və bu sahədə mühüm elmi töhfələr vermişdir.

## Biblioqrafiyası

* 1973 – *Ritual Humor in Highland Chiapas*. University of Texas Press. .
* 1981 *– The Indian Christ, the Indian King: The Historical Substrate of Maya Myth and Ritual*. University of Texas Press. .
* 2002 – with Helga-Maria Miram. *An Encounter of Two Worlds: The Book of Chilam Balam of Kaua.* Middle American Research Institute. .
* 2011 – with Harvey M. Bricker; winner of the John Frederick Lewis Award. *Astronomy in the Maya Codices*. American Philosophical Society Press. 
* 2019 – *A Historical Grammar of the Maya Language of Yucatán, 1577–2000*. University of Utah Press. .

## İstinadlar