open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
AIM-7 Sparrow

**AIM-7 Sparrow** — ABŞ istehsalı olan orta mənzilli, siqnallarını yarı aktiv radarlardan qəbul edən hava-hava raketidir. Sparrow və onun törəmələri 1950-ci illərin sonundan 1990-cı illərədək Qərb blokunun fasilələrlə əyani olaraq orta mənzilli hava-hava raketləri idi. Tədricən AIM-120 AMRAAM ilə əvəz edilmişdir və hələ də istifadə olunur. Lülə çapı 200&nbsp;mm, partlayıcı maddə növü yüksək patlayıcılı parçalanma, partlayıcı ağırlığı 40 kq (AIM-7F/M), əməliyyat mənzili 11&nbsp;km (AIM-7C), 32&nbsp;km (AIM-7D), 45&nbsp;km (AIM-7E/E2), 70&nbsp;km (AIM-7F/M/P), maksimum sürəti 2.5 mach (AIM-7A/B) – 4 mach (AIM-7C/E/F), təşkil edir.

## İstifadəçilər

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Divanxan

**Divanxan** — İçərişəhərdə Şirvanşahlar sarayı kompleksinə daxil edilən 15-ci əsrə aid olan memarlıq abidəsidir.

Azərbaycan memarlığının qiymətli nümunələrindən biri sayılır.

Səkkizguşəli günbəzlə örtülmüş mərkəzi köşkdən və dördbucaqlı həyəti əhatə edən tağlı formadan ibarətdir.

Əhəng daşından tikilmişdir və zərif sütunları, sütun başlıqları daşdan yonulmuşdur.

Daş üzərindəki oyma bəzəklər, xüsusən giriş baştağının yuxarı hissəsindəki sənətkarlıqla işlənmiş nəbati ornamentlər incəliyi ilə diqqəti cəlb edir.

Divanxanın kompozisiyası 2000-ci ildə Dünya Mədəniyyət Mirasları siyahısına daxil edilmişdir.

## Ədəbiyyat
Dadaşov S., Hüseynov M.Bakının memarlıq abidələri. B., 1955; Bretaniükiy L. Baku. Arxitekturno-xudojestvennıe pamətniki. 2 izd., L.–M., 1970; Fatullayev — Fiqarov Ş.S. Arxitekturnaə gnüiklopediə Baku. Baku–Ankara, 1998.
Sementerio del Buseo (Montevideo)

**Sementerio del Buseo** () ― Uruqvayın paytaxtı Montevideo şəhərində yerləşən qəbiristanlıq. 1872-ci ildə salınmışdır.

O, Rio-de-La-Plata çayının sahilinin yanında, şəhərin Buseo rayonunda yerləşir. Yaxınlığda Britaniya qəbiristanlığı yerləşir.

## İstinadlar
Abano-Terme

**Abano-Terme** — İtaliyada Venesiya əyalətinin Padua bölgəsində balneoloji bir kurort şəhərciyi. Paduadan 8 km cənub-qərbdə yerləşir. Əhalisi — 19,2 min nəfər. (2007). Sahəsi 21 km².

10 avqustda yad olunan Müqəddəs Lavrentiy kommunanın himayədarı sayılır.

## Tarixi
Abano termlərindən Klavdiy Klavdianın əsərində bəhs olunur. Romalılar burada Aponium (Aqua-Patavinorum) yaşayış məskənini qurdular .

Ostqotlar kralı Theodorixin bir məktubunda termlərin təsviri yer alır. Termlər VI əsrdə lombardlar tərəfindən məhv edilmişdir və 12-ci əsrdə Abano Bagni muxtar bir kommunaya çevrildiyi zaman bərpa edildi.

Roma İmperiyasının süqutundan sonra Padua yepiskopluğu bölgədə termal mənbələrin inkişafı üçün fövqəladə tədbirlər gördü. İnfrastrukturun inkişafı, ictimai hamamların və istirahət zonalarının tikilməsi üçün tədbirlər görülmüşdür ki, bu da Abano Termenin dövrümüzün ən populyar termal kurortlarından biri kimi formalaşmasına böyük təkan vermişdir .

1403-dən 1797-dək şəhər Venesiya Respublikasına məxsus idi. Petrarxa, Şekspir, Mozart, Byron, Goethe əsərlərində və məktublarında Abanonun məşhur isti su qaynaqları haqqında yazırdılar. Hazırda Avropanın ən iri müalicə kurortlarındandır.

## Müalicə
Abano Terme termal bulaqları Avropadakı ən isti mənbələrdən biridir (suyun temperaturu 87 ° -ə qədər). Sular radon xlorid və sulfid natrium brom yodludur. Müalicə hamam və inhalyasiya yolu ilə həyata keçirilir. Bulaq suyu tənəffüs sistemi, əzələ-hərəkət sistemi, periferik sinir sistemi, qadın xəstəliklərinin müalicəsində istifadə olunur. Sulfid lil palçığı da müalicə üçün istifadə olunur (dəri və oynaq xəstəliklərinin müalicəsi) .

## Görməli yerlər
Müqəddəs Lorens Katedrali (1780-ci il) 9–10 əsrlərə aid bir zəng qülləsi ilə. Madonna della Salute Kilsəsi (1428-ci il). Moretto, Reni, Tiepolo-nun əsərləri olan Montironi İncəsənət Qalereyası.

Şəhərdən aralıda San Daniele monastırı (XI əsr). Praglia Abbatlığı (XVI əsr).

## Əhali

## İstinadlar
Şaolinin ilan və durna döyüş sənətləri (film, 1978)

**Şaolinin ilan və durna döyüş sənətləri** (ing. *Snake & Crane Arts of Shaolin*, çin. *蛇鶴八步*) — rejissoru Çen Çi Hva olan və baş rolda Ceki Çanın oynadığı 1978-ci ildə çəkilmiş Honq Konq hərəkət filmidir.

"Golden Harvest"in istehsalı olan film Lo Wei Motion Picture Company tərəfində nümayiş olundu. Tu Vi Ho ilə yanaşı Çen də filmin kaskadyor koordinatoru idi.

= Məzmunu =

Tzin sülaləsi dövründə səkkiz Şaolin ustası ən yaxşı döyüş texnikalarını "ilan və durnanın səkkiz pilləsində" birləşdirdi. Texnikaları güc simvolu olaraq əjdahanın nizəsi ilə birlikdə mühafizə üçün Ustad Lin-ə verilən bir kitabda yazdılar. Kitab döyüş sənətləri dünyasındakı ən təhlükəli sirr sayıldı və təlimatda olduğu kimi səkkiz bilici də yox oldu.

Səkkiz klan hamısı kitab axtarmağa insanları göndərdi, buna görə Hu Yinqen adlı bir oğlan hədəflə görünəndə bir çox insan onu təqib etməyə başladı. Bir çox məşhur döyüşçünün toplandığı bir şəhərə gedir və dilənçi paltarında Huan Tzu adlı bir qızın köməyinə gəlir. Onu döyüşdə ona məğlub olaraq kitab üçün İnfan pulu təklif edən dilənçi klanının liderinə aparır. Uşaq kitabdan çiynində yara izi olan bir adam tapmaq üçün yem kimi istifadə etdiyini izah edir. İnfenə Tan klanının başçısı Tan Piner tərəfindən hücum edilir və o, kitabın atasının itməsi ilə məşğul olmasını istədiyini iddia edir. Bununla birlikdə, Infeni ilan və vinç texnikasından istifadə etdiyini görəndə mübarizəni bitirir.
Əbdülqədir Paşa

**Əbdülqədir Paşa** () — IV Mehmed səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, kaptan-ı dəryası.

## Həyatı
Doğum tarixi məlum deyil. Atası Sultan Mehmed dönəminin kaptan-ı dəryalarından Hüsambəyzadə Əli Paşadır. Bu səbəblə bəzi mənbələrdə Hüsambəyzadə olaraq anılır. Dərya bəylərindən olub, atasının vəfatının ardından 1661-ci ilin dekabrında kaptan-ı dəryalığa gətirildi. Ancaq 2 ay sonra vəzifədən alınaraq Rodos bəylərbəyi, 1663-cü ildə isə Sivas sancaqbəyi olaraq təyin edildi. Ardından ikinci dəfə Rodos bəylərbəyliyinə təyin edilsə də, çox keçmədən kaptan olaraq Qara dənizə göndərildi. 1680-ci ildə Mustafa Paşanın vəfatı ilə başsız qalan Osmanlı donanmasını İstanbula gətirmişdir. Bu xidməti mükafatlandırıldı və üçüncü dəfə Rodos bəylərbəyi təyin edildi. Bu vəzifədə ikən 1685-ci ildə vəfat etdi.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani I, səh. 132
Alme

**Alme** (; ) – İtaliyada, Lombardiya bölgəsinin Berqamo əyalətində bir şəhər. Şəhər Berqamo əyalətinin idarə mərkəzinə tabedir.

## Ümumi məlumat
Əhalisi 5612 nəfərdir (30 sentyabr 2005-ci il tarixinə), əhalinin sıxlığı 2.806 nəfər / km²-dir.

Sahəsi 1,96 km² ərazini əhatə edir.

Poçt kodu – 24011. Telefon kodu – 00035.

Kommunanın hamisi müqəddəs Vəftizçi Yəhya sayılır. Kommunanın bayramı 24 iyun tarixindədir.

## Qalereya

Fayl:Almè.JPG|
Fayl:Villa d'Almè railway station.jpg|


## Xarici keçidlər
* Şəhərin rəsmi saytı

## İstinadlar
Page Up və Page Down klavişləri

**Page Up** və **Page Down** klavişləri (bəzən qısaca PgUp və PgDn) iki geniş yayılmış kompüter klaviaturalarıdır.

**Page Down klavişi** (Page Down key) – müxtəlif proqramlarda müxtəlif funksiyaları yerinə yetirən, ancaq ən çox mətn prosessorlarında sənədi bir ekran səhifəsi qədər aşağı fırlatmaq üçün istifadə olunan klaviş. IBM PC (və onlarda münasib) klaviaturalarında Page Down klavişi rəqəm klaviaturasının "3" klavişi ilə birləşdirilib (PgDn kimi nişanlanıb) və Num Lock indikatoru sönəndə aktivləşir. Genişləndirilmiş klaviaturalarda və Apple’s Extended keyboard klaviaturasında daha bir Page Down klavişi var ki, o da əsas klaviatura ilə rəqəm klaviaturası arasındakı ayrıca redaktə klavişləri qrupunda yerləşir.

**Page Up klavişi (Page Up key)**- klaviaturada klaviş; bu klaviş müxtəlif proqramlarda fərqli funksiyaları yerinə yetirir, ancaq çox zaman mətn redaktorlarında sənədi bir ekran səhifəsi qədər yuxarıya sürüşdürür. IBM PC (və onlarla münasibət) klaviaturalarında Page Up klavişi rəqəm klaviaturasının "9" klavişi ilə birləşdirilib (PgUp kimi işarələnib) və Num Lock indikatoru sönəndə işlək olur. Genişləndirilmiş klaviaturalarda və Apple’s Extended Keyboard klaviaturasında əsas və rəqəm klaviaturalarının arasında yerləşən qrupda daha bir Page Up klavişi var.

## İstinadlar
MK-83

Mark 83 (MK-83) ABŞ istehsalı bir bomba. Mark 80 seriyasındandır. Düşmənin böyük binaları, fabrikləri, enerji mərkəzləri, körpüləri, yeraltı bunkerləri və təyyarə anqarları MK-83 seriyası bombalarının əsas hədəfləridir.

## Mark 80 seriyası
* MK-81
* MK-82
* MK-83
* MK-84
MK-82

**Mark 82** (MK-82) ABŞ istehsalı bir bombadır. Mark 80 seriyasından ən çox istifadə ediləndir. Düşmən tanklarına və digər yerdəki hədəflərə, eləcə də kiçik binalara hücum etmək üçün istifadə olunan sadə, ucuz və təsirli bir sərbəst düşmə bombasıdır. Qiymət: 268.50 $

## Mark 80 seriyası
* MK-81
* MK-82
* MK-83
* MK-84
MK-84

**Mark 84** (MK-84) ABŞ istehsalı bir bombadır. Mark, 80 seriyasının ən böyüyüdür. Düşmənin böyük binaları, fabrikləri, güc mərkəzləri, körpüləri, yeraltı bunkerləri və təyyarə anqarları MK-84 seriyası bombalarının əsas hədəfləridir. F-16-ların ən böyük silahlarından biridir.

MK-84 bombası 15,2 m enində və 11 m dərinliyində bir krater yarada bilər. 380&nbsp;mm qalınlığında metal deşə bilən bu bombanın dağıdıcı diametri 336 metrdir.

## Mark 80 seriyası
* MK-81
* MK-82
* MK-83
* MK-84
Yovan Tsokiç

**Yovan Tsokiç** (; ) ― yarımmüdafiçə mövqeyində oynamış Serbiya futbolçusu.

O, peşəkar futbolda debütunu 1948-ci ildə "Srvena Zvezda" klubunun heyətində etdi. Həmin il o, klubla birgə Yuqoslaviya kubokunun qalibi oldu. Növbəti il o, "OFK Belqrad" klubuna transfer olundu və 1952-ci ildə orada çıxış etdi. Elə o ərəfələrdə Tsokiç milli komandadan dəvət aldı, 2 noyabr tarixində Misirə qarşı ilk oyuna çıxdı və qol müəllifi oldu (ümumi hesab Yuqoslaviyanın xeyrinə 5:0 oldu).

1953-cü ilin baharında o, geri "Srvena Zvezdaya" qayıtdı və onunla yerli çempionatın qalibi oldu.

Tsokiç İtaliyada Almaniyaya keçdi, oradan da ABŞ-yə emiqrasiya etdi.

O, 2004-cü ildə Nyu-Cersi ştatının Elizabet şəhərində vəfat etdi.

## İstinadlar
Təndirli

* Təndirli dağı — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonu ərazisində dağ.
* Təndirli (Miyanə) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Həmçinin bax
* Təndir
Əcəmi

* Əcəmi (Yevlax) — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 
* Əcəmi (Miyanə) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 
* Əcəmi (Maku) —
* Əcəmi (Həştrud) —  

## Həmçinin bax
* Əcəm
Xatunabad

* Xatınabad — İranın Kirman ostanının Şəhr Babək şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 
* Xatunabad (Sayınqala) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
* Xatunabad (Sərab) —
* Xatunabad (Bostanabad) —
* Xatunabad (Miyanə) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Şal (dəqiqləşdirmə)

* Şal — İranın Qəzvin ostanının Buyinzəhra şəhristanının Şal bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 
* Şal (Miyanə) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 
* Şal (Ərdəbil)
* Şal (geyim) — 
* Şal (parça) —
İbrahimkəndi

* İbrahimkəndi (Germi)
* İbrahimkəndi-i Vusta (Pərsabad) —  
* İbrahimkəndi-i Süfla (Pərsabad) — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisində kənd.
* İbrahimkəndi-i Ülya (Pərsabad) —  

## Həmçinin bax
* İbrahimkənd
İbrahimabad

* İbrahimabad (Bicar)
* İbrahimabad (Xudabəndə) — İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* İbrahimabad (Mahnişan)
* İbrahimabad (Zəncan)
* İbrahimabad (Qoşaçay) — Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* İbrahimabad-i Cədid (Pərsabad) — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisində kənd.

## Həmçinin bax
* İbrahim (ad)
Orucqışlaq

* Orucqışlaq-i Hacıümran (Pərsabad) — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
* Orucqışlaq-i Murad (Pərsabad) — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
* Orucqışlaq-i Hacıalmazxan (Pərsabad) — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 
* Orucqışlaq-i Hacıismayıl (Pərsabad) — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
GBU-12 Paveway II

GBU-12 Paveway II
Əsas funksiyası:lazer başlıqlı silah
Çəkisi:227&nbsp;kq 
Uzunluq:2.21 m
Çapı:273&nbsp;mm
Mənzil:Təxminən 13&nbsp;km


GBU-12 Paveway II, çox məqsədli bomba MK-82-yə əsaslanan ABŞ istehsalı Paveway seriyalı lazerlə idarə olunan silahdır. 1976-cı ildə istifadəyə verilmiş, ABŞ ordusu və müxtəlif NATO qoşunları tərəfindən istifadə edilmişdir. Lazer təyyarədən və ya yerdən hədəfin üzərinə tutulur və bombanın önündəki optik gözlə idarə edilir.

Lazerlə idarə olunan bombaların, işləməsi üçün kənardan hədəfin lazerlə işarələməsinə ehtiyac var, lakin buna baxmayaraq, “ağıllı bomba” adlandılırlar.
Qauss inteqralı

**Eyler-Poasson inteqralı** olaraq da bilinən **Qauss inteqralı** – Qauss funksiyasının, f(x) = e^{-x^2}-nin, bütün həqiqi ədədlər xətti üzrə inteqrallanması ilə alınlır. Alman riyaziyyatçısı Karl Fridrix Qaussun adını daşıyan inteqral bu şəkildə yazılır:
:\int_{-\infty}^\infty e^{-x^2}\,dx = \sqrt{\pi}.
İnteqral geniş bir tətbiq sahəsinə malikdir. Məsələn, dəyişənlərin cüzi dəyişdirilməsi ilə normal paylanmanın normallaşdırma sabitliyini hesablamaq üçün istifadə olunur. Kvant mexanikasında bu inteqral harmonik osilatorun əsas vəziyyətinin ehtimal sıxlığını tapmaq üçün istifadə olunur.
Qauss inteqralı analitik şəkildə çoxdəyişkənli kalkulus metodları vasitəsilə həll edilə bilər. Qeyri-müəyyən Qauss inteqralı, \int e^{-x^2}\,dx, üçün elementar ibtidai funksiyalar ilə göstərilə bilmir, ancaq müəyyən Qauss inteqralının, \int_{-\infty}^\infty e^{-x^2}\,dx, qiyməti hesablana bilir. İxtiyari Qauss funksiyasının müəyyən inteqralının qiyməti bu şəkildədir:
\int_{-\infty}^{\infty}  e^{-a(x+b)^2}\,dx= \sqrt{\frac{\pi}{a}}.

## Hesablanışı

### Qütb koordinatları vasitəsilə
Qauss inteqralını hesablamaq üçün aşağıdakı xüsusiyyətlərdən istifadə etmək olar:

: \left(\int_{-\infty}^{\infty} e^{-x^2}\,dx\right)^2 = \int_{-\infty}^{\infty} e^{-x^2}\,dx \int_{-\infty}^{\infty} e^{-y^2}\,dy = \int_{-\infty}^{\infty}  \int_{-\infty}^{\infty} e^{-(x^2+y^2)}\, dx\,dy. 

Dekart koordinatlarından qütb koordinatlarına keçid etməklə:

 x= r \cos\theta,  y = r \sin\theta və dx\,dy=\,r\,dr\,d\theta olduğundan, aşağıdakı şəkildə hesablama aparıla bilər: (burada r faktoru qütb koordinatlarına çevrilmə aparıldığından Yakopi determinantının qiymətidir.)
:\begin{align}
   \iint_{\mathbf{R}^2} e^{-(x^2+y^2)}dx\,dy
   &= \int_0^{2\pi} \int_0^{\infty} e^{-r^2}r\,dr\,d\theta\\[6pt]
   &= 2\pi \int_0^\infty re^{-r^2}\,dr\\[6pt]
   &= 2\pi \int_{-\infty}^0 \tfrac{1}{2} e^s\,ds && s = -r^2\\[6pt]
   &= \pi \int_{-\infty}^0 e^s\,ds \\[6pt]
   &= \pi (e^0 - e^{-\infty}) \\[6pt]
   &=\pi,
 \end{align}
Yerinə yazmaqla alınir:

: \left ( \int_{-\infty}^\infty e^{-x^2}\,dx \right )^2=\pi,
Belə ki:
: \int_{-\infty}^\infty e^{-x^2}\,dx=\sqrt{\pi}.

## Həmçinin bax
* Normal paylanma
* Qauss funksiyalarının inteqrallarının siyahısı
Daşıyıcı raket

**Daşıyıcı raket** () - Yer səthindən kosmosa, adətən, Yerin orbitinə və ondan uzağa yük daşıması üçün istifadə olunan raket.

## Yükünə görə
NASA daşıyıcı raketləri Dünya orbitindən daşıdığı yük qabiliyyətinə görə aşağıdakı kimi təsnifatlandırmışdır:

*Kiçik daşıyıcı raket:   - misal üçün Ariane 5
*Çox ağır daşıyıcı raket: >  - misal üçün Saturn V 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* S. A. Kamal, A. Mirza: *[https://web.archive.org/web/20100414071325/http://www10.brinkster.com/drakamal/pub/confabst.htm#C66: The Multi-Stage-Q System and the Inverse-Q System for Possible application in SLV]*, Proc. IBCAST 2005, Volume 3, Control and Simulation, Edited by Hussain SI, Munir A, Kiyani J, Samar R, Khan MA, National Center for Physics, Bhurban, KP, Pakistan, 2006, pp 27–33 Free Full Text
* S. A. Kamal: *[https://web.archive.org/web/20100414071325/http://www10.brinkster.com/drakamal/pub/confabst.htm#C67: Incorporating Cross-Range Error in the Lambert Scheme]*, Proc. 10th National Aeronautical Conf., Edited by Sheikh SR, Khan AM, Pakistan Air Force Academy, Risalpur, KP, Pakistan, 2006, pp 255–263 Free Full Text
* S. A. Kamal: *[https://web.archive.org/web/20100414071325/http://www10.brinkster.com/drakamal/pub/confabst.htm#C72: The Multi-Stage-Lambert Scheme for Steering a Satellite-Launch Vehicle]*, Proc. 12th IEEE INMIC, Edited by Anis MK, Khan MK, Zaidi SJH, Bahria Univ., Karachi, Pakistan, 2008, pp 294–300 (invited paper) Free Full Text
* S. A. Kamal: *[https://web.archive.org/web/20100414071325/http://www10.brinkster.com/drakamal/pub/confabst.htm#C56: Incompleteness of Cross-Product Steering and a Mathematical Formulation of Extended-Cross-Product Steering]*, Proc. IBCAST 2002, Volume 1, Advanced Materials, Computational Fluid Dynamics and Control Engineering, Edited by Hoorani HR, Munir A, Samar R, Zahir S, National Center for Physics, Bhurban, KP, Pakistan, 2003, pp 167–177 Free Full Text
* S. A. Kamal: *[https://web.archive.org/web/20100414071325/http://www10.brinkster.com/drakamal/pub/confabst.htm#C55: Dot-Product Steering: A New Control Law for Satellites and Spacecrafts]* &#91;sic&#93;, Proc. IBCAST 2002, Volume 1, Advanced Materials, Computational Fluid Dynamics and Control Engineering, Edited by Hoorani HR, Munir A, Samar R, Zahir S, National Center for Physics, Bhurban, KP, Pakistan, 2003, pp 178–184 Free Full Text
* S. A. Kamal: *[https://web.archive.org/web/20100414071325/http://www10.brinkster.com/drakamal/pub/confabst.htm#C64: Ellipse-Orientation Steering: A Control Law for Spacecrafts &#91;sic&#93; and Satellite-Launch Vehicles]*, Space Science and the Challenges of the twenty-First Century, ISPA-SUPARCO Collaborative Seminar, Univ. of Karachi, 2005 (invited paper)
* Time lapse captured from a satellite of a rocket carrying 35 satellites
Sübhan Bəkirov

**Sübhan Kamal oğlu Bəkirov** () — Azərbaycan hərbçisi, vitse-admiral, Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı (2020–2024).

## Həyatı
Sübhan Bəkirov 1964-cü il avqustun 4-də Qazax rayonunun Ürkməzli kəndində anadan olub. Ailəlidir. Üç övladı var.

## Təhsili
Ali Hərbi-Mühəndis: 1985–1990

## Hərbi xidməti
1982–1984-cü illərdə Sovet Ordusunun sıralarında, üzaq şərq vilayətində hərbi xidmətdə olub.

1985–1993-cü illərdə Sovet Ordusunun Qırmızı Bayraqlı Xəzər Hərbi Donanmasının 23 nömrəli hərbi gəmi təmiri zavodunda müxtəlif vəzifələrdə çalışıb.

1993-cü ildə Azərbaycan-Rusiya birgə hərbi müəssisəsi olan Xəzər hərbi gəmi təmiri zavodunun baş mühəndisi vəzifəsinə təyin olunub.

1997–2013-cü illərdə Müdafiə Nazirliyində və Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edib.

2014-cü ildə müdafiə nazirinin əmrinə əsasən hərbi gəmi təmiri zavodunun baş mühəndisi — zavod rəisinin müavini vəzifəsinə, bir müddət sonra isə zavod rəisi ("n" saylı hərbi hissənin komandiri) vəzifəsinə təyin olunub.

2016-cı ilin iyun ayında müdafiə nazirinin əmrinə əsasən Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələri Komandanının Maddi Texniki Təminat üzrə müavini- Maddi Texniki Təminat Şöbəsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 20 iyun 2017-ci il tarixli 3006 nömrəli Sərəncamına əsasən Sübhan Bəkirov "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 12 mart 2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azərbaycan Respublikasının Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Komandanı vəzifəsinə təyin olunub.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 25 iyun 2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən kontr-admiral ali hərbi rütbəsi verilib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 15 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı Dəniz Xüsusi Təyinatlıları tərəfindən Araz boyu istiqamətində 23 kənd, bir sıra yaşayış məntəqəsi və eləcə də, adsız yüksəkliklər daxil olmaqla Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarına rəhbərlik etdiyinə, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərdiyinə, vəzifə borcunu ləyaqətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Sübhan Bəkirov 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 4 noyabr 2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Vitse-admiralı ali hərbi rütbəsi verilib.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2023-cü il 12 iyun tarixli Sərəncamı ilə "Vətən müharibəsi iştirakçısı" medalı ilə təltif edilmişdir.

2024-cü ildə ehtiyata buraxılıb.

Asudə vaxtlarında idmanla məşğul olmağı, kitab oxumağı, şeir yazmağı sevir və bir neçə şeir kitablarının müəllifidir.

## İstinadlar
Nəriman Əliyev (rejissor)

**Nəriman Ridvanoviç Əliyev** (; ) — krım-tatar əsilli Ukrayna kinorejissoru və ssenari müəllifi. 2019-cu ildə ən yaxşı rejissor, ən yaxşı film nominasiyaları üzrə Ukraynanın  mükafatına layiq görülmüşdür.

Ukraynanın əməkdar incəsənət xadimi (2020).

## Həyatı
Nəriman Əliyev 1992-ci ildə Krım Muxtar Respublikasının Krasnoqvardeysk rayonunun Petrovka kəndində anadan olmuşdur. 2009-cu ildə I–III səviyyələri üzrə 1 №-li Petrovsk tam orta məktəbini bitirmişdir. 2013-cü ildə "Ekran İncəsənəti İnstitutu" Özəl Ali Məktəbinin Televiziya və kino rejissorluğu ixtisası üzrə bakalavr diplomunu əldə etmişdir. 2014-cü ildə Karpenko-Kariy adına Kiyev Milli Teatr, Kino və Televiziya Universitetinin televiziya rejissorluğu üzrə mütəxəssis diplomu əldə etmişdir. 2016-cı ildə "Sənsiz" qısametrajlı filmi Berlin Beynəlxalq Film Festivalının Büllur ayı nominasiyasında namizəd göstərilmişdi.

2017-ci ildən  üzvüdür.

2019-cu ildən Avropa kinoakademiyasının üzvüdür.

2019-cu ildən Ukrayna Oskar Komitəsi İctimai Şurasının üzvüdür.

Nəriman Əliyevin ilk tammetrajlı "Evə" filmi (2019) 72-ci Beynəlxalq Kann Kinofestivalının "Xüsusi baxış" proqramına daxil edilmişdi.

2020-ci ildən etibarən "Triumf" adlı yeni filminin üzərində hazırlıqlara başlamışdır.

## Filmoqrafiya
* 2013 — "Gün çıxanda qayıtmaq" (krım. *Tan Atqanda Qaytmaq*) — rejissor, ssenari müəllifi, operator, montaj, prodüser
* 2013 — "Dima" — operator, montaj
* 2014 — "Səni sevirəm" (krım. *Seni Sevem*) — rejissor, ssenari müəllifi, operator, montaj, prodüser
* 2014 — "Qara" — montaj
* 2014 — "Oğul" — operator
* 2016 — "Sənsiz" (krım. Sensiz) — rejissor, ssenari müəllifi, operator, montaj, prodüser
* 2019 — "Evə" — rejissor, ssenari müəllifi

## Maraqlı faktlar
* Rejissor qısametrajlı filmlərində yalnız qeyri-peşəkar aktyorlarla işləmişdir. Onların böyük qismi rejissorun qohumlarıdır.
* Rejissorun valideynləri olan Ridvan Əliyev və Güljiyan Əliyeva onun bütün qısametrajlı filmlərinin prodüserləridir.
* Rejissorun üç qısametrajlı filmi "Gün çıxanda qayıtmaq", "Səni sevirəm" və "Sənsiz" "Krım tarixçələri" trilogiyasının hissəsidir.
* "Sənsiz" filmi 2010-cu ildə rejissorun avtoqəzada həlak olmuş qardaşı Yerfan Səlimova həsr edilmişdir.
* Jan-Lük Qodar və Vudi Allen kimi rejissorları bəyənir.

## İstinadlar
Qışlaq-i Dövləthacıxanəhməd (Pərsabad)

**Qışlaq-i Dövləthacıxanəhməd** () — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə yaşayışı yoxdur.

## İstinadlar
Xəyalə Quliyeva

**Xəyalə Quliyeva** () — azərbaycanlı aktrisa, teleaparıcı.

## Həyatı
Xəyalə Quliyeva 26 aprel 1980-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1986-cı ildə Qala kəndindəki 185 saylı məktəbdə təhsil alıb. Hələ məktəb illərindən incəsənətə çox meyilli olan Xəyalə məktəbdə keçirilən bütün tədbirlərdə aktiv iştirak etmişdir. Onun bu istedadını müəllimləri də çox sevindirmişdir. Məktəb illəri Azərbaycanın tarixində çətin dönəmlərə düşməsinə baxmayaraq, aktrisa təhsilindən geri qalmamış, bütün çətinliklərə baxmayaraq məktəbi yaxşı qiymətlərlə bitirmişdir.

Eyni zamanda qarmon ifaçılığı üzrə musiqi məktəbini də yaxşı qiymətlərlə bitirmiş, 2000-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin rejissorluq fakültəsinə qəbul olmuşdur.

Tələbəlik illərində də öz istedadı ilə fərqlənən Xəyalə tez-tez müxtəlif tədbirlərə aparıcı və aktrisa kimi dəvət olunur. 2003-cü ildə universitetin son kurslarında oxuyarkən ilk dəfə öz müəllifliyi ilə ATV telekanalında "Çəkirəm Haa" proyekti ilə efirə çıxmışdır. Bu veriliş böyük uğur qazanaraq az vaxtda çox saylı izləyici kütləsi yığmışdır.

2018-ci ildə qatıldığı Maşın şou 17-ci sürət Hind Kinosu proyektində tamaşaçıların dəstəyi ilə şounun qalibi olmuşdur.

2023-cü ildə "Komedixana" layihəsinin Heydər Əliyev Sarayında Yeni il və Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik günü münasibəti ilə hazırladığı "Qartopu" adlı 3 günlük solo konsertdə əsas rolları canlandırıb.

### Şəxsi həyatı

2004-cü ildə ailə həyatı qurub. 2007-ci ildə oğlu, 2012-ci ildə isə qızı dünyaya gəlib.

## Filmoqrafiya

## Konsert

* Heydər Əliyev sarayında 4 günlük "Komedixana" konserti (2022)
* Heydər Əliyev sarayında 3 günlük "Qartopu" konserti (2023)
* Heydər Əliyev sarayında 2 günlük "KomediMən" konserti (2024)
* Heydər Əliyev sarayında "KomediBura" konserti (2025)

## İstinadlar
WorldTelecom

**WorldTelecom** — Azərbaycanda elektronika və məişət texnikası satışı üzrə fəaliyyət göstərən mağaza şəbəkələrindən biri.

## Haqqında
1998-ci ildə kiçik bir telefon mağazası kimi fəaliyyətə başlamış WorldTelecom, bu gün tərkibində 20 satış nöqtəsi, 1 onlayn satış mağazası və eyni zamanda 2 xidmət mərkəzini birləşdirən elektronika mağazaları şəbəkəsidir. "WorldTelecom"-un Bakı şəhəri bir çox yerində, eyni zamanda Sumqayıt və Xırdalan şəhərlərində filialları fəaliyyət göstərir. Öncədən yalnız telefon mağazası kimi fəaliyyət göstərən WorldTelecom, 2019-cu ildən etibarən "WT electronics" adı ilə məişət və digər elektronika məhsullarının satışını həyata keçirir.

## Beynəlxalq tərəfdaşlar
WorldTelecom Samsung, Xiaomi, Philips, HP, Marshall, JBL, Baseus, Huawei brendlərinin rəsmi tərəfdaşı, Nokia-ın qızıl dileri, ASUS, Lenovo, Acer brendlərinin dileri, Azercell və Nar şirkətlərinin eksluviz dileri, Apple brendinin rəsmi satış nümayəndəsidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Zaur Hümmətov

**Zaur Cəlal oğlu Hümmətov** — Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin I dərəcəli Kapitanı, Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Komandanı vəzifəsini icra edən (2017-2020).

## Hərbi xidməti
Zaur Hümmətov 2000-ci illərdən Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin sıralarında xidmət edir.

Zaur Hümmətova 2017-ci il yanvarın 25-də müdafiə nazirinin əmrinə əsasən Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələri Komandanı vəzifəsinin icrası tapşırılıb. O, 2020-ci il martın 12-nə qədər bu vəzifəni icra edib.

## İstinadlar
İşutin dərnəyi

**İşutin dərnəyi** — ziyalı qruplarının sui-qəsdi vasitəsilə kəndli inqilabı hazırlamağı qarşıya məqsəd qoymuş gizli inqilabi təşkilat; 1863-cü ilin sentyabrında N.A.İşutin yaratmışdı. Görkəmli nümayəndələri N.A.İşutin, P.D.Yermolov, D.V.Karakozov və başqaları idi. Dərnəyin üzvləri 1864-cü ilin dekabrında Y.Dombrovskinin həbsxanadan qaçırılmasında iştirak etmişdilər. İşutinçilər utopik sosializmi təbliğ edir, xalqa yaxınlaşmağa çalışırdılar (pulsuz məktəb və s.). Sonralar İşutin dərnəyində sui-qəsdçilik, terrorçuluq meylləri daha da güclənmişdi. 1865-1866-cı illərdə işutinçilər N.Q.Çernışevskini katorqadan qaçırmağa cəhd göstərmişdilər. Karakozovun çar II Aleksandra müvəffəqiyyətsiz sui-qəsdindən (4 aprel 1866) sonra təşkilatın üzvlərinin xeyli hissəsi cəzalandırıldı.

## İstinadlar
Saturn I

**Saturn I** ("Saturn bir" olaraq adlandırılır) - ABŞ-nin dizayn etdiyi  ilk orta daşıyıcı raket. Aşağı Yer orbitinə daşıya bildiyi faydalı yük 9 100&nbsp;kg idi.

Prezident Con Kennedi Saturn I və xüsusilə, SA-5 ilə ABŞ-nin SSRİ-nin Sputniki buraxmasından sonra geridə qaldığı qaldırma qabiliyyətində rəqibini üstələdiyini qeyd etmişdi.

## Xüsusiyyətləri

## Uçuşlar

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* Saturn launch vehicles (PDF)
M3 Lee

**M3 Lee -** ABŞ ordusu tərəfindən İkinci Dünya müharibəsində istifadə olunan tankdır.

Çox qısa müddətdə dizayn edilmiş və istehsal olunmağa başlanmışdır. Başlanğıcda çox yaxşı zirehli və silahlı kimi görünsə də, çatışmazlıqları istifadəyə verildikdən sonra üzə çıxmışdır. Tank çox hündür idi, qülləsi modern deyildi və normal sürətdən çox aşağı sürətlə hərəkət edirdi. Bu səbəblərdən cəbhə bölgəsindən geri çəkilmişdir və yerinə M4 Shermanan tankları qoyulmuşdur.
Stereo

** Stereo səs ** və ya qısaca ** stereo ** – insanın eşitmə qabiliyyətinə uyğun olaraq xoş təəssürat yaratmaq üçün səs müxtəlif istiqamətlərdə və simmetrik olaraq yerləşdirilir, iki və ya daha çox müstəqil səs kanala qoşulmuş dinamiklərin köməyi ilə çoxaldılır.

Stereo tez-tez mono ("monaural") səsin əksinə deyilir; Monofonik səsdə səs sahəsində mərkəzləşmiş yalnız bir kanal var. Yunan + "φωνή" (' 'phōnē' ': səs, ton) Western Electric 1927-ci ildə A tətbiqi ilə ortaya çıxdı.

Məşhur istifadəsində stereo, eyni zamanda bir cüt hoparlör köməyi ilə səsin və ya çoxalmanın 2 kanallı yazılması deməkdir.

## İstinadlar
Yusif Məmmədəliyevin heykəli

**Yusif Məmmədəliyevin heykəli** —  Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində, İstiqlaliyyət küçəsində, İsmailiyyə binasının yaxınlığında yerləşən Azərbaycan SSR EA-nın akademiki və prezidenti  Yusif Məmmədəliyevin heykəli.

## Tarixi
Heykəl 16 sentyabr 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının sabiq Prezidenti mərhum Heydər Əliyevin göstərişi ilə ərsəyə gəlib və bu, Yusif Məmmədəliyevə qoyulan ilk heykəl idi.

Heykəlin müəllifləri Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı, heykəltaraş Akif Əsgərov, arxitektor E.Əsədovun, Azərbaycanın Əməkdar incəsənət xadimi, rəssam Çingiz Fərzəliyevdir.

## İstinadlar
Yabba-Dabba dinozavrları

**Yabba-Dabba dinozavrları** — Amerikan animasiya serialı və Çaxmaqdaşlar (cizgi serialı, 1960)|Çaxmaqdaşlar orijinal serialının spin-offudur. Mağara uşaqları (cizgi serialı, 1966)|Mağara Uşaqları kimi, cizgi serialı Daş dövrü ndə çoxlu macəra yaşamaq üçün Dinozavra qoşulan və ən yaxın dost olan Çınqıl Çaxmaqdaş ilə Bam Bam Dağıntının həyatları haqqındadır. Serial Boomerang IPTV abunə xidməti nin bir hissəsi kimi yayımlanmaq üçün planlaşdırılmışdır.

Bu serial Uilyam Hanna ilə Cozef Barberanın ölümü və Hanna-Barbera studiyasının qapanışından sonra 17 il yayımlanan Dağıntılar (cizgi serialı, 2002)|Dağıntılar serialından əvvəl Çaxmaqdaşlar teleserialının birinci serialı ola bilərdi.

## Səsləndirənlər

* Cessika DiÇiko — **Çınqıl Çaxmaqdaş**
* İlay Henri — **Bam Bam Dağıntı**
* Cef Berqman — **Fred Çaxmaqdaş**
* Tress MekNilli — **Uilma Çaxmaqdaş**
* Kevin Maykl Riçardzon — **Barni Dağıntı**
* Qri Qriffin — **Betti Dağıntı**
* Erik Bauza — **Dino**, **Böyük Qazo**
* Tom Micalis — **Kapitan Mağara Adamı**

## İstehsal
Yabba-Dabba dinozavrları ilk dəfə 2016-cı il də istehsala başladı. Serial əvvəlcə 2019 üçün planlaşdırılmış tarixlə 2018-ci ilin may ayında elan edildi. 2018-ci ilin avqust ayında serialdan bir animatik yükləndi. 2018-ci ilin sentyabr ayında "Ot həmişə naharda" () seriyası Boomerangın bülleteninə bir baxış hissəsi kimi daxil oldu. Seriya sonra yayıldı və müxtəlif vebsaytları tərəfindən paylaşıldı. Zəif hekayə qurmağı və yumoru, həmçinin Dinonun dabanlaşdığı bir mənzərə kimi hədəf demoqrafik müraciət cəhdləri üçün internet istifadəçilərindən kritik reaksiya aldı. Serial 2 mövsümə görə tənqid olundu, lakin 2018-ci ildə, personaj dizayneri Uill Terrell Yabba-Dabba dinozavrları teleserialının ikinci mövsüm üçün yenilənmiş ola bilməyəcəyini vurğuladı.

## Yayım
Yabba-Dabba dinozavrları əvvəlcə 3 fevral 2020-ci ildə Boomerang (Böyük Britaniya və İrlandiya)-da yayımlandı. 29 fevral 2020-ci ildə isə onun premyerası Boomerang (Şərqi və Mərkəzi Avropa)-da yayımlandı. Serial 5 sentyabr 2020-ci ildə Kanadada Teletoon-da bir neçə gecikmədən sonra yayımlanmağa başladı.

## Epizodlar

### Mövsüm 1
{| class="wikitable"

## İstinadlar

## Xarici Keçidlər
*  Boomerang (Böyük Britaniya və İrlandiya) telekanalında
Şahin Məmmədov (kontr-admiral)

**Şahin Oruc oğlu Məmmədov** — Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin kontr-admiralı , Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Komandanı (2014-2016, 2024–).

## Hərbi xidməti
Şahin Məmmədova 2014-cü il martın 31-də müdafiə nazirinin əmrinə əsasən Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələri Komandanı vəzifəsinin icrası tapşırılıb. O, 2016-cı il martın 29-na qədər bu vəzifəni icra edib.

2024-cü ildən yenidən Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələri Komandanı vəzifəsinin icrası tapşırılıb.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 7 noyabr 2025-ci il tarixli  sərəncamı ilə Şahin Məmmədova kontr-admiraln ali hərbi rütbəsinin verilib.

## İstinadlar
Şah İsmayıl Xətainin heykəli

**Şah İsmayıl Xətainin heykəli** — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində, Yusif Səfərov küçəsində yerləşən Şah İsmayıl Xətainin heykəli.
## Tarixi
Heykəl 1993-cü ildə Bakıda ucaldılmışdır. Abidənin müəllifləri Azərbaycan heykəltaraşları, Azərbaycan SSR xalq rəssamı İbrahim Zeynalov və Zakir Mehdiyev, memarları isə P.Hüseynov, Q.Əliyev olub. Heykəl yüksək bədii-estetik dəyəri, plastik forma rəngarəngliyi və milli koloriti ilə seçilir. 2007-ci ilə Şah İsmayıl Xətai heykəlinin postamenti yenidən qurulmuş, abidə isə yenidən bərpa edilmişdir.

2017-ci ildə yol təmirinə görə abidənin yerinin dəyişdirilməsi düşünülsə də, nəticə etibarilə təmir zamanı abidəyə toxunulmadı.

2020-ci ildə isə heykəl Yusif Səfərov küçəsində Leyla Şıxlinskayanın klinikası ilə Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının arasındakı əraziyə köçürüldü.
## İstinadlar
Pərviz Ələkbərov

**Pərviz Saday oğlu Ələkbərov** (15 oktyabr 1972, Şuşa, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan Respublikasının Vəkillər Kollegiyasının sədrinin müavini. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 30 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.

## Həyatı
15 oktyabr 1972-ci ildə Şuşada doğulub.

## Təhsili
1995-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquqşünaslıq ixtisasını bitirmişdir.

## Peşə fəaliyyəti
1997-ci ildə Vəkillər Kollegiyasının üzvlüyünə qəbul olunmuş və hal-hazıradək vəkillik fəaliyyəti ilə məşğul olmaqdadır.

2017-ci ildən etibarən Azərbaycan Respublikasının Vəkillər Kollegiyasının sədrinin müavinidir.

## Nailiyyətləri
Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 30 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.

Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyətinin 24 sentyabr 2019-cu il tarixli qərarı ilə "Azərbaycan vəkilliyinin 100 illiyi" yubiley döş nişanı ilə təltif olunmuşdur.

Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyəti tərəfindən "Fəxri hüquq doktoru" adına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Aureliyo Milani

**Aurelio Milani** (; ) — İtalyalı keçmiş futbolçu. Mövqeyi mərkəz hücumçusu olub. İtaliya A Seriyasının 1961/62 mövsümunun bombardiri olub.

## Karyera
Milani peşəkar karyerasına "Atalanta" klubunda başlayıb. Daha sonra, 1958-ci ildə "Sampdoriya" klubuna transfer olunana qədər bir neçə il İtaliyanın aşağı liqalarında oynayıb. 1958-ci ildə "Sampdoriya"nın heyətində və A Seriyasında debüt edib. Sonrakı illərdəki karyerası boyunca (son mövsüm xaric) A Seriyası klublarında oynayıb.

"Fiorentina" klubunda oynayarkən Kubok Kubokunun finalında iştirak edib və 1961/62 mövsümündə A Seriyasında bombardir olub.

Milaninin karyerasının zirvəsi "İnter" klubunun heyətində keçirdiyi iki mövsumdur. O "İnter"lə birlikdə İtaliya çempionluğu, Çempionlar Kubokunu və Qitələrarası Kubokunu qazanıb.

Futbolçu İtaliya millisində yeganə oyununu 10 may 1964-cü ildə İsveçrəyə qarşı keçirib.

Milani karyerasını 1967-ci ildə "Verbania" klubunda başa vurur.

## Titulları
* İtaliya çempionu (1): 1964/65.
* Çempionlar Kubokunun qalibi (2): 1963/64, 1964/65.
* Qitələrarası Kubokun qalibi (1): 1964.
* Kubok Qalibləri Kubokunun finalçısı (1): 1961/62.
* A Seriyası bombardiri (1) : 1961/62.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Saturn (raket ailəsi)

**Saturn** Amerika raket ailəsi, əsasən, alman kosmik raket alimlərindən təşkil olunmuş, rəhbərliyində Verner fon Braunun olduğu komanda tərəfindən inkişaf etdirilmişdir. Saturn ailəsi yuxarı mərhələlərdə yanacaq kimi maye hidrogendən istifadə edirdi. İlk başda hərbi peyk raketi kimi təklif edilən bu raketlər daha sonra Apollon proqramı üçün daşıyıcı raket kimi formalaşdırıldı. Üç versiyasi tikilib və uçurulub: Orta daşıyıcı raket Saturn I, ağır daşıyıcı raket Saturn IB və çox ağır daşıyıcı raket Saturn V.

Saturn adı fon Braun tərəfindən 1958-ci ilin oktyabrında təklif edilmişdi. Saturn adı Yupiter seriyalarının, o cümlədən Roma tanrısı Yupiterin iqtidar xələfi olduğu üçün verilmişdi.

Prezident Con Kennedi SA-5 ilə ABŞ-nin SSRİ-nin Sputniki buraxmasından sonra geridə qaldığı qaldırma qabiliyyətində rəqibini üstələdiyini qeyd etmişdi.

Saturn V bu günə qədər aşağı Yer orbitindən kənara insan daşıyan yeganə daşıyıcı raketdir. Ümumilikdə 24 kosmonavt 1968-ci ilin dekabrından 1972-ci ilin dekabrına qədər Aya səyahət etmişdir. Heç bir Saturn raketi uçuş zamanı katastrofik şəkildə uğursuz olmamışdı.

## Uçuşları

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* NASA History Series Publications (many of which are on-line)
Timur Bəy

**Timur Bəy** (), və ya **Timur Sijan** () — briqada generalı, 1933-cü ildə Şərqi Türkistanda Kumul üsyanı zamanı üsyan liderlərindən biri. 1933-cü ildə Qaşqar döyüşündə iştirak etmiş və daha əvvəl Turfan üsyanı rəhbərlərindən olmuşdur (1932). Türk milliyyətçi partiyası Gənc Qaşqar Partiyasına aktiv üzv olmuş və özünü "Timur Şah" olaraq elan etmişdir. Timur Bəydə Xotan əmirləri Buğra qardaşları (Məhəmməd Əmin Buğra, Abdulla Buğra və Nur Əhməd Can Buğra) kimi Şərqi Türkistanı Çindən ayrılaraq müstəqil görmək istəyirdi. 1933-cü ilin avqustunda onun qoşunları Qaşqar yaxınlığında general Ma Zçanqın rəhbərliyindəki Çin Respublikası Milli İnqilab Ordusunun hueylərdən ibarət 36-cı Diviziyası tərəfindən hücuma məruz qaldı. Timur Bəy qətlə yetirilərək, başı kəsildi. Ma Zçanq onun başını 1933-cü il avqustun 9-da Qaşqar şəhərində İd Kah məscidin yaxınlığında asaraq ümumi tamaşaya qoydu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* The Soviets in Xinjiang (1911–1949) by Mark Dickens
GBU-10 Paveway II

GBU-10 Paveway II
Əsas funksiyası:həssas başlıqlı sursat
Ağırlığı:227&nbsp;kq 
Uzunluq:14&nbsp;ft 4inç (4.34 m)
Çapı:18 inç (460&nbsp;mm)
Mənzil:Təxminən 14.8&nbsp;km

GBU-10 Paveway II, Mk 84 ümumi təyinatlı bomba əsaslı, lakin koordinat məqsədləri üçün lazer axtarıcılı və qanadları olan bir Amerika Paveway seriyası lazerlə idarə olunan bombadır. 1976-cı ildə xidmətə qəbul edilmişdir.

Tam adı: GBU-10 Paveway II, Mk 84

Ləqəb, təxəllüs adları: Barrel Bombası
Mədinə (dəqiqləşdirmə)

;Yaşayış məntəqələri
* Mədinə — Səudiyyə Ərəbistanında şəhər.
* Mədinə (Göyçə) — İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında kənd. 

;Digər
* Balaş və Mədinə (film, 2003) — Balaş Azəroğlu və Mədinə Gülgünün həyat və yaradcılığından bəhs edən film.

## Həmçinin bax
* Mədinə (ad)
Canni Rivera

**Covanni (Canni) Rivera** (; ) – İtaliyalı keçmiş futbolçu. Mövqeyi hücumçu və yarımmüdafiəçi olub. "Alessandria", "Milan" klublarında və İtaliya millisində oynayıb. 1969-cu ildə Avropanın ən yaxşı futbolçusu olaraq Qızıl Top qazanıb. 1973-cü il İtaliya çempionatının ən yaxşı bombardiri olub.

IFFIIS-ə görə dünyanın ən yaxşı oyunçuları arasında 20-ci, Avropanın ən yaxşı oyunçuları arasında 12-ci sıradadır. Eyni versiyaya görə, Rivera, İtaliyanın 20-ci əsrdə ən yaxşı futbolçusudur. Rivera FIFA 100-ün üzvüdür.

Futbolçu karyerasını başa vurduqdan sonra Rivera siyasətlə məşğul olub, Zeytun Ağacı Partiyasından Avropa Parlamentinin üzvü olub.

## Bioqrafiya
Covanni Rivera 18 avqust 1943-cü ildə Alessandriya şəhərində, dəmiryolçu ailəsində dünyaya gəlib.

## Karyera

### Klub
Canni Rivera karyerasına "Alessandriya" klubunda başlayıb. Burada keçirdiyi iki mövsümdə 26 oyun keçirib və 6 qol vurub. Futbolçu daha sonra "Milan"a keçərək əsas uğurlarını burada qazanıb. "Milan" klubunda 19 mövsüm keçirib.

### Milli Komanda
İtaliya millisində 60 oyunda 14 dəfə fərqlənib.

## Karyera statistikası

## Şəxsi həyatı
Canni Rivera Loire Markoni ilə evlidir. Cantal adlı bir qızı və Cianni adlı bir oğlu var.

## Uğurları

### Komanda
; "Milan"

* İtaliya çempionu (**3**): 1962, 1968, 1979
* Avropa Çempionlar kubokunun qalibi (**2**): 1963, 1969
* İtaliya Kuboku qalibi (**4**): 1967, 1972, 1973, 1977
* Kubok Kubokunun qalibi (**2**): 1968, 1973
* Qitələrarası Kubokun qalibi (**1**): 1969

; İtaliya Millisi

* Avropa çempionu : 1968

### Fərdi
* Ballon d'Or mükafatçısı (Fransa Futbolu): 1969
* İtaliya Kubokunun bombardiri (**2**): 1967 (7 qol), 1971 (7 qol)
* İtaliya çempionatının bombardiri: 1973 (17 qol)
* Guerin Sportivo İtaliyada İlin Futbolçusu (Xüsusi Mükafat): 1987
* Milan Klubunun şöhrət zalının üzvu
* FIFA 100
* Qızıl ayaq: 2003 (Futbol Əfsanələri)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
1080i

**1080i** — yüksək dəqiqlikli video rejimi. Bu qeyddəki 1080 rəqəmi hər bir şaquli xəttdəki piksellərin sayını, i hərfi isə bir-birinə qarışmış skanı ifadə edir. "Interlaced scanning" mütərəqqi skanlamanın əksidir. 1080i yüksək dəqiqlikli TV (High definition mode) video rejimlərindən biridir. Bu rejim ümumiyyətlə geniş ekranlı 16:9 ekran ölçülü televizorlarda istifadə olunur.

Hər bir üfüqi xəttdəki piksellərin sayı 1920, şaquli xəttdəki piksellərin sayı isə 1080-dir. Təxminən 2,1 milyon piksel var. 720p yüksək dəqiqlikli video rejimi ilə müqayisədə 1080i rejimi 720p-dən daha təfərrüatlı bir ekran təqdim edir.

## Klassik video rejimləri üzərində üstünlüklər (məsələn, CCIR B sistemi)
* Yüksək video görüntü imkanı
* 16:9 geniş ekran xüsusiyyəti. Bu video rejimini yüksək keyfiyyətdə izləmək üçün ekran ölçüsü böyük olmalıdır.
* Çox kanallı audio sistemini dəstəkləyir.

## Həmçinin bax
* 720p
* 1080p
* PAL
* Milli Televiziya Standartları Komitəsi (ABŞ)

## Xarici keçidlər
Roberto Boninsenya

**Roberto Boninsenya** (; ) — İtaliyalı keçmiş futbolçu, hücumçu. İki dəfə İtaliya çempionatının bombardiri olub.

## Karyera
Roberto Boninsenya 13 noyabr 1943-cü ildə Mantovada anadan olub.

"İnter" klubunun yetirməsi olan Roberto karyerasına, "İnter"in baş məşqçisi Elenio Herrera tərəfindən "rədd edildikdən" sonra 1963-cü ildə "Prato" klubunda başlayır. "Prato"dan sonra Roberto "Potenza" klubuna keçir. Ancaq burada əsas heyətdə möhkəmlənə bilməyərək, heyətdəki yerini Silvino Bercellinoya uduzur.

Daha sonra "Vareze" klubuna keçir. Burada bir mövsüm keçirdikdən sonra,1966-cı ildə bir çox istedadlı gənc oyunçuların yığıldığı "Kalyari" klubuna keçir. Roberto burada Luici Riva ilə birlikdə hücumda çıxış edir. Bu iki futbolçunun oyunu bir yerdə mox gözəl alınır. Növbəti mövsümdə Boninsenya İtaliya millisinə çağrılır və 18 noyabr 1967-ci ildə İsveçrə ilə oyunda İtaliya milli komandasında debüt edir. Ancaq eyni ildə A Seriyasıda Roberto keçmiş klubu "Vareze" ilə oyunda etdiyi intizamsızlığa görə 11 oyunluq cəza alır. Məhz bu cəza səbəbindən oyunçunu 1968-ci ildə təşkil edilən və İtaliyalıların ilk dəfə qatıldığı Avropa çempionatından kənarda qalmasına səbəb olur. Diskvalifikasiya dövründə, 11 qol vurduğu Amerikanın "Çikaqo Mustanqs" klubuna icarəyə verilir və burada 9 oyunu keçirdir. Roberto "Kalyari"də 3 mövsüm keçirdikdən sorna yetirməsi olduğu "İnter"ə keçir.

1969–1970 mövsümündə Roberto "İnter" ilə uğurlu mövsüm keçirib çempionatda 2-ci yeri tutur və yalnız Robertonun keçmiş klubu "Kalyari" Milan komandasını qabaqlayır. Bu mövsümdə Roberto özü 13 qol vuraraq çempionatın bombardirləri arasında 4-cü yeri tutdu.

1970-ci ildə Roberto, İtaliya milli komandasının tərkibində Meksikadakı Dünya Kubokuna gedir və burada "Kalyari"də hücum ortağı olmuş Cici Riva ilə əla "tandem" qurur. Dünya Kubokundan sonrakı mövsümdə Roberto iki titul qazandı: "İnter"lə İtaliya çempionu oldu və milli çempionatda 24 qol ilə bombardir olur. 1976-cı ildə "İnter" 33 yaşlı Robertonu "Yuventus" klubunun oyunçusu Anastazi ilə dəyişir.

"Yuventus"un heyətində Roberto 29 avqust 1976-cı ildə "Montsa" ilə 1: 1 hesabı ilə bitən İtaliya çempionatı oyununda debüt etdi. "Qoca Sinyora" ilə Boninsenya ardıcıl iki İtaliya çempionluğu və 1977-ci ildə UEFA kubokunu qazanır. Bundan sonra Roberto, B Seriyasında yarışan "Verona" klubuna keçir və karyerasını orda bitirir.

Futbol karyerasını başa vurduqdan sonra Roberto məşqçi kimi müxtəlif klublarda çalışır.

## Titullar

### Komanda
* İtaliya çempionu: 1971, 1977, 1978
* UEFA Kubokunun qalibi: 1977
* İtaliya Kubokunun qalibi: 1979

### Şəxsi
* İtaliya çempionatının bombardiri: 1971 (24 qol), 1972 (22 qol)
* İtaliya Kubokunun ən yaxşı bombardiri: 1972 (8 qol)

## İstinad

## Xarici keçidlər

* Footballplayers.ru saytında profil 
* Myjuve.it saytında profil
* İnterfc.it saytında profil
* Calciatori-online.com saytındakı məqalə
* Altervista.org saytında məqalə
Qırmızı bayraq insidenti

– 1908-ci ildə Yaponiya hökumətinin ölkədəki sosializm hərəkatına qarşı represiya dalğası başlatmasına səbəb olan hadisə.

## İnsident
22 iyun 1908-ci ildə bir qrup parlament nümayəndəsi ilə Tokioda yerləşən Kandanın Kinkikan zalında sosialistlərlə görüşərək aktivist Yamaquçi Qizanın həbsxanadan buraxılmasını qeyd edirdilər. Görüş zamanı radikal sosialistlər üzərində "anarxizm" və "anarxo-kommunizm" şüarları olan qırmızı bayraqlar qaldıraraq görüş təşkilatçılarının sakit görüş istəyinə qarşı gəlmişdilər. Sosialistlər bayraqları endirməmiş və zalı tərk edərkən "anarxiya" şüarları səsləndirmişdilər. Polislərlə sosialistlər arasında dava düşmüş və sonda 16 nəfər həbs olunmuşdur.

İnsidentlə bağlı mübahisə Sayonçi Kinmoçinin başçılıq etdiyi kabinetin dağılmasına səbəb olmuşdur. Onu əvəz edən və Katsuro Taronun başçılıq etdiyi hökumət 15 avqustda baş tutan məhkəmədə sərt cəzalar vermişdir. İki nəfər məsum hesab edilmiş, 2 nəfər müvəqqəti, 12 nəfər isə 1 ildən çox həbs cəzası vermişdir. Sosialist başçı Osuqi Sakae 2 il yarım, Sakai Toşihiko və Yamaka Hitoşi isə 2 illik həbs cəzası almışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Pyerino Prati

**Pyerino Prati** (; ) — İtaliyalı keçmiş futbolçu, hücumçu mövqeyində oynayıb. 

Vurduğu 102 qol ilə Milan klubunun ən yaxşı bombardirlərindən biridir. 1969-cu ildə Avropa Çempionlar Kuboku finalında het-trik edib.

## Karyera statistikası

## Uğurları
* İtaliya çempionu: 1967/68
* İtaliya Kuboku qalibi: 1971/72, 1972/73
* Avropa Çempionlar kubokunun qalibi: 1968/69
* Kubok Kubokunun qalibi: 1967/68, 1972/73
* Qitələrarası Kubokun qalibi: 1969
* Avropa çempionu: 1968

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Alberto Orlando

**Alberto Orlando** (; ) — italiyalı keçmiş futbolçu, yarımmüdafiəçi və hücumçu kimi çıxış edib.

## Karyerası
"Alberto", "Roma", "Messina", "Fiorentina", "Torino", "Napoli" kimi İtaliya komandalarında oynayıb.

"Fiorentina"da oynayarkən, "İnter" klubunun hücumçusu Sandro Matsola ilə birlikdə 1964/65 İtaliya çempionatında bombardir olmuşdur.

İtaliya millisində 1962–1965-ci illərdə 5 matç keçirmişdir. 1964-cü il Avropa Çempionatının seçmə mərhələsində Türkiyəyə qarşı 2 dekabr 1962-ci ildə Bolonyada baş tutmuş oyunda 4 qol vurmuşdur.

## İstinadlar
Sandro Matsola

**Alessandro "Sandro" Matsola** (; ) — italiyalı keçmiş futbolçu. Müxtəlif dövrlərdə hücumçu və yarımmüdafiəçi kimi çıxış edib. 1968 Avropa çempionu və 1970 milli komanda ilə vitse dünya çempionu. Hal-hazırda RAI-də idman şərhçisi işləyir.

## Karyera
Öz dövrunun məşhur futbolçusu Valentino Matsolanın oğlu, Ferrucco Matsolanın böyük qardaşı.

Karyerasında ancaq bir klubun, Milanın "İnter" klubunun heyətində çıxış edib. Karyerasında debüt oyunu 10 iyun 1961-ci il tarixində, komandasının "Yuventus" klubuna 1: 9 hesabı ilə məğlub olduğu oyunda olub.

Ümumilikdə "İnter"də 565 oyunda 160 qol vurub. "İnter"in heyətində A Seriyasında isə 418 oyun keçirib və 116 qol vurub.

İtaliya millisində 20 yşında debüt edib. Millidə 70 oyun keçirərək (1963–1974), 22 qol vurub.

## Uğurları
* İtaliya çempionu: 1962/63, 1964/65, 1965/66, 1970/71
* Avropa Çempionlar kubokunun qalibi: 1963/64, 1964/65
* Qitələrarası Kubokun qalibi: 1964, 1965
* Avropa çempionu: 1968
* İtaliya çempionatının bombardiri: 1964/65
* Dünya çempionatının iştirakçısı: 1966, 1970, 1974

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* FC Inter arxivi  )
* İtaliya Futbol Federasiyasının saytında Sandro Mazzola  )
Hacıaymanlıməhtimən (Pərsabad)

**Hacıaymanlıməhtimən** () — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 242 nəfər yaşayır (47 ailə).

## İstinadlar