open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Floranten-la-Kapel

**Floranten-la-Kapel** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sent-Aman-de-Kot kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Rodez.

INSEE kodu — 12103.

Kommuna təxminən Paris 470&nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 150 &nbsp;km şimal-şərqdə, Rodez isə 32 &nbsp;km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 328 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə 197 yaşda (15-64 yaş arasında) 131 nəfər İqtisadi cəhətdən fəal, 66 nəfər hərəkətsiz idi (fəaliyyət göstərici 66.5%, 1999-cu ildə bu 69.9% idi). Fəal 131 nəfərdən 120 nəfər (65 kişi və 55 qadın), 11 nəfər işsiz (7 kişi və 4 qadın) idi. 66 hərəkətsiz şəxs arasında 14 nəfər şagird və ya tələbə, 36 nəfər təqaüdçü, 16 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Fondamant

**Fondamant** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Kornyu kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Miyo.

INSEE kodu — 12155.

Kommuna təxminən Paris 560 &nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 140 &nbsp;km şərqdə, Rodez isə 70 &nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 298  nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 167 nəfər (15-64 yaş arasında) 117 nəfər iqtisadi fəal, 50 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 70.1%, 1999-cu ildə 65.9%). Fəal olan 117 nəfərdən 109 nəfəri (58 kişi və 51 qadın), 8 nəfəri işsiz (3 kişi və 5 qadın) idi. 50 hərəkətsiz 10 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 23 nəfər - təqaüdçü, 17 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
V (dəqiqləşdirmə)

* V — Latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasında 30-cu hərf.
* V əsr — əsr.
* E.ə. V əsr — əsr.
* V (müğənni) — Koeryalı müğənni.
* V – D.İ. Mendeleyevin elementlərin dövri sistemində 23-cü element.
Bizansda vətəndaş müharibəsi

*Bizansda vətəndaş müharibəsi (1321-1328)
*Bizansda vətəndaş müharibəsi (1341-1347)
*Bizansda vətəndaş müharibəsi (1352-1357)
*Bizansda vətəndaş müharibəsi (1373-1379)
Averm

**Averm** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Qərbi Mylen kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.

INSEE kodu — 03013.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 3814 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 2561 nəfər (15–64 yaş) arasında 1877 nəfər iqtisadi fəal, 684 nəfər hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 73,3%, 1999-cu ildə 73,5%) idi. Fəal 1877 nəfərdən 1735 nəfər (858 kişi və 877 qadın), 142 nəfər işsiz (70 kişi və 72 qadın) idi. 684 hərəkətsiz 205 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 356 nəfər təqaüdçü, 123 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Görməli yerləri
* Sen-Mişel kilsəsi
* Seqanj qalası (XV–XVI əsrlər)

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Avriyi (Alye)

**Avriyi** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Donjon kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03014.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 160 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 87 yaşdan yuxarı (15–64 yaş arasında) 57 nəfər iqtisadi fəal, 30 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 65,5%, 1999-cu ildə 63,6%). Fəal 57 nəfərdən 51 nəfər (31 kişi və 20 qadın), 6 nəfər işsiz (3 kişi və 3 qadın) idi. 30 hərəkətsiz 9 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 10 nəfər — təqaüdçü, 11 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir..

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Adıge coğrafiyası

**Adıge Respublikasnın** ərazisinin şimal hissəsi zəif dalğavarı Kubanboyu maili düzənliyindən, cənub hissəsi Böyük Qafqazın dağətəyi (hündürlüyü 300 m-ə qədər) və yamac (ən hündür nöqtəsi 3238 m, Çuquş dağı) hissələrindən ibarətdir. Adgenin sahəsi — 7790 kv.km, sərhədlərinin uzunluğu — 900&nbsp;km, şimaldan cəbuba ölkə ərazisi — 208&nbsp;km uzanır. Qərbdən şərqə isə — 165&nbsp;km-dir. Adıge Respublikası Moskva vaxtı saat qurşağında yerləşir: UTC+3.

## Ümumi məlumat

Neft, qaz, müxtəlif tikinti materialları və fosforit yataqları, həmçinin Masesta tipli müalicəvi mineral su bulaqları var. Respublikanın dağlıq hissələrində az miqdarda qızıl yataqları mövcuddur. İqlimi mülayim kontinental, isti və rütubətlidir. Orta temperatur yanvarda –2,4˚C, iyulda 22,2˚C-dir. İllik yağıntı təqribən 700&nbsp;mm. İlin 180 günü şaxtasız olur. Qar örtüyünün qalınlığı düzənliklərdə 6-10 sm, dağ ətəklərində və dağlarda isə 50 sm-dən 2-5 metr arasında dəyişir. Ən qalın qar örtüyü Fışat dağ silsiləsində qeydə alınmış - 6,1 metr. Donuşluq düzənliklərdə 15-30 sm arasında dəyişir. Ümumən Adıgenin iqlim resursları kənd təsərrüfatı üçün əlverişlidir.

Çayları (Laba, Belaya, Çoxrak, Pşiş, Psekups və s.) Kuban çayı hövzəsinə aiddir. Kuban çayında axını nizamlamaq məqsədilə Krasnodar, Tşik, Şapsuq və Oktyabr su anbarları yaradılmışdır. Bəzi çayların aşağı axınları ciyilliklərdir.

Respublika ərazisinin xeyli hissəsini qaratorpaqlar təşkil edir; şabalıdı və dağ-meşə torpaqları da var. Dağətəyi sahələr sənaye əhəmiyyətli enliyarpaqlı meşəliklərdir (ərazinin təqribən 40%-i); palıd, fıstıq, vələs, ağcaqayın, göyrüş, şam, yabanı meyvə ağacları və s. bitir. Yuxarı qalxdıqca bunlar ağ şam, şam və küknar ağaclarından ibarət iynəyarpaqlı meşələrlə əvəz olunur. Yüksək dağlıqda subalp çəmənləridir. Heyvanları: qonur ayı, va şaq, qaban, cüyür, tülkü, safsar, dovşan, gəmiricilər və s. Ümum dünya irsi siyahısına daxil edilmiş Qafqaz qoruğunun dağlıq hissəsi Adıge Respublikasının ərazisindədir.

## Mənbə

## İstinadlar
Aqonj

**Aqonj** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Suvinyi kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.

INSEE kodu — 03002.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 363 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 221 nəfər (15–64 yaş arasında) arasında 153 nəfər iqtisadi fəal, 68 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici — 69,2%, 1999-cu ildə 67,0%). Fəal 153 nəfərdən 139 nəfər (77 kişi və 62 qadın) işləyir, 14 nəfər işsizdir (7 kişi və 7 qadın). 68 hərəkətsiz 22 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 17 nəfər təqaüdçü, 29 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Görməli yerləri
* Notr-Dam kilsəsi (XII əsr). 1925-ci ildən tarixi abidə.
* L’Epin qalası (XIV əsr).
* Ojer qalası. 2000-ci ildən tarixi abidə.
* La-Pommerey qalası (XVIII əsr). 2001-ci ildən tarixi abidə.
* Sakro qalası (XVII əsr). 2001-ci ildən tarixi abidə.
* Bomon qalası. 1978-ci ildən tarixi abidə.
* Eşardon qalası. 1792-ci ildə əsası qoyulmuşdur. 1977-ci ildən tarixi abidə.

## Qalereya

Fayl:AGONGES, Paysage Boubonnais..jpg|
Fayl:Agonges L Augere.jpg|
Fayl:Epine C.jpg|L’Epin qalası
Fayl:Agonges - Eglise Notre-Dame -1.jpg|Notr-Dam kilsəsi


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Andlaroş

**Andlaroş** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Lapalis kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03004.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 286 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 158 nəfər (15–64 yaş) arasında 113 nəfər iqtisadi fəal, 45 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 71,5%, 1999-cu ildə 68,2%). Aktiv olan 113 nəfərdən 107 nəfəri (63 kişi və 44 qadın), 6 nəfəri işsizdir (2 kişi və 4 qadın). Fəal olmayan 45 nəfər arasında 12 nəfər şagird və ya tələbə, 18 nəfər təqaüdçü, 15 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Arron

**Arron** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Meye-de-Montan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03008.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 354 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 214 nəfər (15–64 yaş arasında) arasında 163 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 51 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 76,2%, 1999-cu ildə bu 72,9%). Fəal 163 nəfərdən 141 nəfər (77 kişi və 64 qadın) işləyir, 22 nəfər işsizdir (9 kişi və 13 qadın). 51 hərəkətsiz 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 20 nəfər təqaüdçü, 19 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Görməli yerləri
* Sen-Leje kilsəsi

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Nartkala

**Nartkala** () — Rusiya Federasiyası, Kabarda-Balkariyanın ərazisində yerləşən şəhər. Respublika ərazisində əhalisinin sayına görə dördüncüdür. Şəhər dairəsinə yalnız bir yaşayış məntəqəsi daxildir.
## Coğrafiya
Şəhər Urvan rayonunun şimal hissəsində, Nalçik şəhərindən 21&nbsp;km şimal-şərqdə, bir neçə yolun kəsişməsində yerləşir. Ayrıca Şimali Qafqaz Dəmir Yolunun bir qolu şəhərdən keçir və burada Dokşukino dəmiryol stansiyası fəaliyyət göstərir.

Aşağıdakı yaşayış məntəqələri ilə həmsərhəddir: şərqdə Kahun, cənubda Urvan, cənub-qərbdə Şithala və qərbdə Morzox.
Şəhər Kabardin mailli  düzənliyində, dağətəyi ərazidən respublikanın dağlıq zonasına keçiddə yerləşir. Şəhər ərazisində orta hündürlük dəniz səviyyəsindən təxminən 305 metrdir. Cənubdan şimala qədər hündürlük fərqi 50 m təşkil edir.

Hidroqrafik şəbəkə əsasən bulaqlar və kiçik çaylardan ibarətdir. Şəhərin ərazisindən bulaq çayı olan Belaya Reçka axır. Mərkəzi şəhər parkında şəhərin ən böyük gölü Komsomolskoye yerləşir. Şəhərin şimal hissəsində kanalizasiya təmizləyici qurğular fəaliyyət göstərir.
Şəhərin iqlim rütubətli, mülayimdir. Yayı isti və qışı isə sərin keçir. Baş Qafqaz silsiləsinə yaxınlığı şəhərin iqliminə sərinləşdiriçi təsir göstərir. İqlimin formalaşmasında soyuq havanın birbaşa müdaxiləsindən qorunmaq mühüm rol oynayır.

Orta illik havanın temperatur təqribən + 10,0&nbsp;°C-dir. Havanın orta temperaturu iyulda + 22.5&nbsp;°C, yanvarda isə -2.0&nbsp;°C təşkil edir. Havanın orta sutkalıq temperaturu qışda −10&nbsp;°C-dən + 15&nbsp;°C-ə, yayda + 16&nbsp;°C-dən + 30&nbsp;°C-ə qədər olur. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 650&nbsp;mm-dir. Ən çox yağıntı aprel-iyun aylarında düşür. Ən yüksək tempreratur iyulun sonu - avqustun əvvəlində, ən aşağı isə yanvar ayının sonu - fevralın əvvəlində müşahidə olunur.
## Əhali
; Urbanizasiya
2019-cu il 1 yanvar tarixinə əsasən Rusiyanın 1115 şəhəri arasında əhalisinin sayına görə 450-ci yerdədir. Əhalisinin sıxlığı — 3262.65 nəf./km².
; Milli tərkib

2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

; Cins tərkibi
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasına olan məlumat:

Kişilər — 14 193 nəf. (44,8 %). Qadınlar — 17 501 nəf.  (55,2 %).

Əhalinin orta yaşı — 36,1 yaş. Kişilərin orta yaşı — 33,8 yaş. Qadınların orta yaşı — 37,9 yaş.
## Din

Şəhərdə əsasən iki dinin - İslam və Xristianlığın nümayəndələri yaşayır.
İslam dinində etiqad edənlər şəhər əhalisinin təxminən 70-75 %-ni təşkil edir.

*İslam*
* Mərkəzi şəhər məscidi - «Əl-İman» məscidi.

*Xristianlıq*

*Rus Pravoslav kilsəsi*
* Müqəddəs Nikolas Çudotvors kilsəsi.

*Protestant kilsələri*
* Xristian-Adventistlər kilsəsi.
* Evanqelist Xristian-Baptistlər kilsəsi.

## İstinadlar

## Mənbə
* Городское поселение Нарткала 
* Устав городского поселения Нарткала 
* Муниципальное образование «Урванский район»
Arföy (Alye)

**Arfyoy** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Lapalis kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03006.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 685 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 404 nəfər (15–64 yaş) arasında 258 nəfər iqtisadi cəhətdən, 146 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 63,9%, 1999-cu ildə 66,5%) idi. Fəal olan 258 nəfərdən 226 nəfəri (138 kişi və 88 qadın), 32 nəfəri işsiz (15 kişi və 17 qadın) idi. Aktiv olmayan 146 nəfər arasında 23 nəfər şagird və ya tələbə, 71 nəfər təqaüdçü, 52 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Arföy-Sen-Priest

**Arfyoy-Sen-Priest** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Marsiyya-an-Kombray kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.

INSEE kodu — 03007.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 330 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 220 yaş arasında (15–64 yaş arasında) 155 nəfər iqtisadi fəal, 65 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 70,5%, 1999-cu ildə 67,9%). 155 fəal şəxsdən 145 nəfər (82 kişi və 63 qadın) işləyir, 10 nəfər işsizdir (3 kişi və 7 qadın). 65 hərəkətsiz şəxs arasında 19 nəfər şagird və ya tələbə, 23 nəfər təqaüdçü, 23 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Görməli yerləri
* Sen-Pyer kilsəsi (XIX əsr)

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Arşinya

**Arşinya** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Yuryel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.

INSEE kodu — 03005.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 349 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 210 nəfərin (15–64 yaş arasında) 158 nəfəri iqtisadi cəhətdən, 52 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 75,2%, 1999-cu ildə bu göstərici 69,8%) idi. Fəal 158 nəfərdən 133 nəfər (79 kişi və 54 qadın), 25 nəfər işsiz (9 kişi və 16 qadın) idi. 52 hərəkətsiz 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 17 nəfər təqaüdçü, 23 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Görməli yerləri
* Aj xaçı, tarixi abidə
* Sen-Syulpis kilsəsi (XIII əsr)
* Sen-Pardu ibadətgahı (XII əsr)
* Frontena kilsəsinin yanında qədimi fəvvarə
* Şale Şu

## Qalereya

Eglisefront.jpg|Frontena ibadətgahı
Egliarchi2.jpg|Arşinya kilsəsi 
Fontstpierre.jpg|Müqəddəs Pyotr fəvvarəsi
Croixages.jpg|Aj xaçı
Chachoux.jpg|Şale Şu


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Tolstoy-Yurt

**Tolstoy-Yurt** (çeçen. Девкар-Эвла) kəndi Çeçenistan Respublikasının Qroznı rayonunda yerləşir. Tolstoy-Yurt kənd yaşayış məntəqəsinin inzibati mərkəzidir. 
Tolstoy-Yurt kəndində, Qroznı bələdiyyəsinin idarəsi yerləşir, mahalın inzibati mərkəzi Qroznı şəhəridir.

## Coğrafiya
Kənd Qroznı şəhərindən 12 km şimal-şərqdə Terski silsiləsinin şimal ətəyində yerləşir. Ən yaxın yaşayış məntəqələri: şimalda Nikolayev kəndi və Naberejnıy kəndi, şimal-şərqdə Vinoqradnoye kəndi, cənub-şərqdə Petropavlovskaya kəndi, cənubda Qoryaçeistoçnenskaya kəndi, cənub-qərbdə Alxan-Çurt kəndi (Qroznı şəhərinin bir hissəsi) ) və şimal-qərbdə - Pravoberejnoye kəndidir.

## Tarix
"ЭСБЕ"-yə görə, Tolstoy-Yurt (Köhnə Yurt) kəndi 1705-ci ildə qurulmuşdur. Rusiya imperiyasının bir hissəsi olaraq, Terek bölgəsinin Qroznı şöbəsinə aid idi. 1934-cü il avqustun 1-nə qədər Köhnə Yurt kəndi Nadterek rayonunun tərkibində idi. 1 Avqust 1934-cü ildə Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Çeçen-İnquş Muxtar Vilayətinin Qroznı şəhərində, o cümlədən sərhədləri daxilində yeni bir Qroznı bölgəsi yaratmaq qərarına gəldi. 1944-cü ildən 1958-ci ilə qədər Çeçenlərin və İnquşların qovulması və Çeçen-Inquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğvi zamanı kənd Tolstovo adlandırıldı.  1977-ci ildə RSFSR Silahlı Qüvvələri Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə Tolstoy-Yurt kəndi adlandırıldı. Kənd, müsəlman təbliğçisi Dokku (Əbdül-Əziz) Şaptukayevin doğulduğu yer və fəaliyyət göstərdiyi məkan olaraq bilinir. Həmçinin, Tostoy-Yurt kəndi rus siyasətçisi Ruslan Xasbulatovun doğma yeri və Aslan Masxadovun ölüm yeri kimi tanınır. 1990-cı illərdə Çeçen qarşıdurması zamanı Tolstoy-Yurt mediada yayılan məlumatlarda tez-tez xatırlanırdı.
## Əhali
2010-cu il Ümumrusiya Əhali siyahıyaalmasına görə Tolstoy-Yurt  kəndinin əhali tərkibini 99,48 % çeçenlər, 0,52 % isə digərləri təşkil edir.

## Din
Rusiyalı politoloq Sergey Kurqinyanın fikrincə, Tolstoy-Yurt qəsəbəsinin ərazisi inanclı çeçenlər arasında nəqşibəndilik təriqəsının yayılması zonasıdır.

## Təhsil
Tolstoy-Yurt Bələdiyyəsi 1 nömrəli orta məktəb
Tolstoy-Yurt Bələdiyyəsi 2 nömrəli orta məktəb

## Məşhur yerli sakinlər
**Tatayev Vaxa Əhmədoviç** (1914-1977) - Çeçen-Inquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının xalq artisti, Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Ali Sovetinin deputatı, Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının mədəniyyət naziri
**Umxanov Şarip İsayeviç** (1981) - Rus müğənnisi

## İstinadlar
Baye (Alye)

**Baye** (, ) — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Sen-Pursen-syur-Syul kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Mulen.

INSEE kodu — 03018.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 668 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 407 nəfər (15-64 yaş arasında) 341 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 66 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 83.8%, 1999-cu ildə 67.8%). 341 fəal şəxsdən 308 nəfəri (167 kişi və 141 qadın), 33 nəfəri işsizdir (17 kişi və 16 qadın). 66 hərəkətsiz 14 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 25 nəfər təqaüdçü, 27 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
## Görməli yerləri
* Sen-Marsel kilsəsi. Tarixi abidə
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Qayıdış

*Qayıdış (film, 1988) 
*Qayıdış (film, 1992) 
*Qayıdış (film, 2016) 
*Qayıdış – rastr displeyində 

## Həmçinin bax
* Qayıdış qəsəbəsi 
*Dönüş
Yaramaz (dəqiqləşdirmə)

*Yaramaz (film, 1988) 
*Yaramaz (film, 1997)
*Yaramaz qızlar (film, 2004)  
*Yaramaz kral (film, 1990)
Hücum (dəqiqləşdirmə)

*Hücum 
*Hücum (şahmat) 
*Hücum (film, 1952)  
*Hücum (film, 1989) 
*Hücumçu (futbol)  
*Hücumçu (voleybol)
Banyö (Alye)

**Banyö** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Qərbi Mulen kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Mulen.

INSEE kodu — 03015.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 288 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 167 nəfər (15-64 yaş arasında) 141 nəfər iqtisadi cəhətdən, 26 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 84,4%, 1999-cu ildə bu göstərici 72,2%) idi. Fəal olan 141 nəfərdən 134 nəfər (74 kişi və 60 qadın), 7 nəfər işsiz (3 kişi və 4 qadın) idi. Aktiv olmayan 26 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 12 nəfər təqaüdçü, 7 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Görməli yerləri
* Sen-Pol kilsəsi
* «Mott və beyli» üslubunda qala
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Barberye

**Barberye** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Şantel kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Mulen.

INSEE kodu — 03016.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 126 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 72 yaşda (15-64 yaş arasında) 52 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 20 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72,2%, 1999-cu ildə 73.9%). Fəal 52 nəfərdən 51 nəfər (25 kişi və 26 qadın) çalışdı, 1 kişi işsizdi. 20 hərəkətsiz 5 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 10 nəfər - təqaüdçü, 5 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Görməli yerləri
* Sent-Andre kilsəsi. 1950-ci ildən tarixi abidə.
* Bompre qalası. 1994-cü ildən tarixi abidə.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Meydan (dəqiqləşdirmə)

**[[Meydan]]** — binalarla və yaşıllıqlarla əhatə olunmuş, xüsusi memarlıqla layihələndirilmiş açıq şəhər sahəsi.

**Meydan**, həmçinin bu mənalara gələ bilər:

* Meydan TV
* Meydan (film, 1989)
* Meydan məhəlləsi (Şamaxı)
* Meydan (Şuşa)
* Meydan (Çaldıran)
Oqasavara adaları

**Oqasavara Adaları** — (小笠原群島 *Ogasawara Guntō*)  olaraq bilinən Bonin adaları, Tokio Yaponiyanın cənubundan təxminən 1000 km (540 nmi;620 mil) məsafədə yerləşən 30-dan çox subtropik və tropik adaların arxipelaqıdır. "Bonin Adaları" adı Yapon dilində "tərk edilmiş" və "yaşayış olmayan" mənasına gələn *bunin* (無人 mujin sözünün arxaik tərcüməsi) sözündən götürülmüşdür. Qrupun yeganə yaşayış adaları bələdiyyə rəhbərliyinin yerləşdiyi Çiçijima (父 島) və Oqasavara kəndi daxil olan Hahajima (母 島)dır. 

Oqasavara bələdiyyəsi (mura) və Oqasavara alt prefekturası (Tokio Metropolis) adlarını Oqasavara arxipelaqlarından almışdır. Lakin Oqasavara arxipelaqı (小笠原諸島 *Ogasawara shotō*) Oqasavara bələdiyyəsindəki Volkan adaları və digər kiçik, tərk edilmiş və təcrid olunmuş adaları əhatə edən daha geniş bir kollektiv ola bilər. Coğrafi cəhətdən bu adaların hamısı Nanpou adalarına daxildir.

Çiçijimada 2000 nəfər və Hahajimada 440 nəfər olmaqla cəmi 2440 nəfər Oqasavara arxipelaqında ümumilikdə 84 kvadrat kilometr (32 kvadrat metr) məsafədə yaşayırlar.

Oqasavara adaları heç bir qitəyə bağlanmadığı üçün heyvan və bitkilərinin çoxu unikal bir təkamül prosesinə məruz qalmışdı. Bu adaların "Şərqin Qalapaqosu" ləqəbi almasına və 24 İyun 2011-ci ildə Dünya İrsi olaraq namizəd olmasına imkan verdi. Nəhəng kalamar (cins Architeuthis) ilk dəfə 27 sentyabr 2005-ci ildə Oqasavara adalarından səhrada görüldü və 2006-cı ilin dekabrında tutuldu.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Okinoşima adası
Vedeno rayonu

**Vedeno rayonu** (Çeçen. Веданан кlошт)   Rusiya Federasiyasının Çeçenistan Respublikasının tərkibindəki inzibati ərazi vahidi və bələdiyyədir (bələdiyyə rayonu). İnzibati mərkəzi Vedeno kəndidir.

## Coğrafiya
Vedeno rayonu, respublikanın cənub-şərqindəki dağlıq ərazidə yerləşir. Rayonun sahəsi 956 km² təşkil edir. Vedeno rayonu dağlıq bölgədir və buna görə də iqlim şəraiti şaquli rayonlaşma ilə fərqlənir. Bölgənin şimalında 1000 metr hündürlükdə, iqlimi mülayim kontinental, isti yay və mülayim qış, cənubda yüksəlmə ilə əlaqədar olaraq iqlim daha az kontinental olur və rayonda sərin yay və mülayim soyuq qış müşahidə olunur. Rayonun şimal hissəsində dağ-meşə, qəhvəyi, qarışıq-karbonatlı torpaqlar, bölgənin şimal-şərqində dağ-meşə, boz-qəhvəyi torpaqlar inkişaf etmişdir. Bölgənin cənub hissəsində dağ çəmənliyi zəif podzol, dağ çəmən, subalp, dağ çöl torpaqları inkişaf etmişdir.

## Əhali
Əhali sıxlığı 1 km²-ə 41.91 nəfərdir. 2010-cu il Ümumrusiya Əhali siyahıyaalmasına görə Vedeno rayonunun milli 
tərkibini 96,90 % çeçenlər, 0,93 %  Ruslar, 0,46 % avarlar, ləzgilər, 0,95 % digərləri təşkil edir.

## Bələdiyyə ərazi quruluşu
Vedeno rayonunda kənd yaşayış məntəqələri statusuna malik 19 bələdiyyə daxildir. Rayonda 50 yaşayış məntəqəsi var.

## Məkanlar
Ərazidə Kezenoyam gölü dağların ən böyük və yeganə gölüdür ki, dəniz səviyyəsindən 1870 metr yüksəklikdə yerləşir. Gölün dərinliyi 72 metr təşkil edir. Dəniz səviyyəsindən böyüklüyünə və hündürlüyünə görə bu göl Kabardino-Balkariya Mavi gölləri və Abxaziyada Ritsa gölü ilə eynidir. Bir vaxtlar, burada SSRİ Olimpiya komandasının bazası yerləşirdi. Vedeno rayonunda yerləşən Xaraçoy kəndində "Qızların hörgüsü" bulaq mənbəyi mövcuddur. Ertan kəndində Xedi Ziyarat (Şeyx Kunt-Hacı Kişiyevin anası Ziyarat) yerləşir. Vedeno Rayonunda yerləşən Qafqaz cökə parkı, demək olar ki, 150 il əvvəl qurulmuşdur. Tarixçilər və yerli tarixçilər qeyd edirlər ki, Lev Tolstoy bu parkın xiyabanlarını gəzməyi xoşlayırdı.

Ümumilikdə Vedeno rayonunun ərazisində 8 arxeoloji abidələr var. Bunlar əsasən məzarlıq və qüllə komplekslərini aid etmək olar.

## İstinadlar
Tırnıauz

**Tırnıauz** (, ) — Rusiya Federasiyası, Kabarda-Balkariyanın ərazisində yerləşən şəhər. Şəhər dairəsinə yalnız bir yaşayış məntəqəsi daxildir.
## Coğrafiya
Şəhər respublikanın cənub-qərb hissəsində, Baksan çayının hər iki sahilində, Nalçik şəhərindən 90 km cənub-qərbdə və Elbrus dağından 40 km şimal-şərqdə yerləşir. Tırnıauz yolu Baksan çayı vadisi boyunca Baksan-Elbrus magistralı ilə Elbrus dağının ətəyinə gedir.

Şəhərin sahəsi - 61.80 km². Aşağıdakı şayış məntəqələri ilə həmsərhəddir: şimalda Bılım və cənubda Yuxarı Baksan.

## Tarix
Şəhər 1934-cü ildə Tırnıauz volfram-molibden yatağının kəşf edildiyi ərazidə Qirxojan kəndi kimi qurulmuşdur..

1937-ci ildə Baksan dərəsində ilk zavodların inşasına başlanılmışdır. Elə həmin il Qirxojan kəndi Aşağı Baksan adını alır və fəhlə qəsəbəsinə çevrilir.

1955-ci ildə Aşağı Baksan qəsəbəsi şəhər statusunu alır və Tırnıauz adlandırılır. 1963-cü ildə Tırnauz respublika tabeliyində olan bir şəhər statusu alır.

1994-cü ildə Tırnıauz regional tabeçiliyə verilir və yeni təşkil olunan Elbrus rayonunun inzibati mərkəzinə çevrilir.

SSRİ-nin dağılması və Tırnıauz molibden zavodunun bağlanması ilə sakinlərin sayı sürətlə azalmağa başladı. 1989-cu ildən 2002-ci ilədək siyahıyaalmalar zamanı şəhər əhalisinin üçdə birini itirdiyini göstərir. Şəhər əhalisinin sürətlə azalmasına 2000-ci ildə baş verən bir sıra selhadisələridə böyük təsir göstərmişdir.

Hal-hazırda şəhər əhalisi yavaş-yavaş azalmaqda davam edir. Şəhərin əvvəlki gücünü özünə qaytarmaqdan ötrü volfram-molibden zavodunun bərpası planlaşdırılır. Soldatskaya stansiyasından 95 km uzunluğunda dəmir yolu xəttinin inşası planı vardır.

## Əhali
; Urbanizasiya
2019-cu il 1 yanvar tarixinə əsasən Rusiyanın 1115 şəhəri arasında əhalisinin sayına görə 658-ci yerdədir. Əhalisinin sıxlığı — 331.93 nəf./km².
; Milli tərkib

2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

; Cins tərkibi
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasına olan məlumat:
  

Kişilər — 9 374 nəf. (44,6 %). Qadınlar —  11 626 nəf. (55,4 %).

Əhalinin orta yaşı — 36,1 yaş.
## Təhsil
* «Xüsusi Uşaq» Reabilitasiya Mərkəzi - Eneeva k., 11
* 1 nömrəli uşaq bağçası - Eneeva k., 12
* 4 nömrəli uşaq bağçası - Elbrus prospekti., 24 
* 6 nömrəli uşaq bağçası - Elbrus prospekti., 80 
* 10 nömrəli uşaq bağçası - Michurina k., 1
* 5 nömrəli gimnaziya - Baksanskaya k., 15
* 1 nömrəli lisey - Eneeva k., 27
* 2 nömrəli orta məktəb - Mir k., 11
* 3 nömrəli orta məktəb - Elbrus prospekti., 23 
* 6 nömrəli orta məktəb - Zavodskaya k., 1
## Səhiyyə
* Rayon xəstəxanası
* Rayon poliklinikası
* Rayon stomatoloji klinikası

## Din
*İslam*
* Mərkəzi şəhər məscidi

*Pravoslavlıq*
* Müqəddəs Qeorqe Pobedonos məbədi

## Mənbə
* Тырныауз. Фоторепортаж 
* Администрация городского поселения Тырныауз 
* Совет местного самоуправления городского поселения Тырныауз 
* Сайт жителей Тырныауза и Эльбрусского района 
* Коды ОКАТО — Тырныауз
* Код ОКТМО

## İstinadlar
Haray

*Haray (roman) — Əlisəfa Məmmədovun 1984-cü ildə nəşr olunmuş ilk romanı.
*Haray (film) — müxtəlif illərdə çəkilmiş filmlər.
:*Haray (film, 1989) — 
:*Haray (film, 1990) — 
:*Haray (film, 1993) — 
:*Haray (film, 2004) —
Güzgü (dəqiqləşdirmə)

*Güzgü 
*Güzgü (cizgi filmi, 1990) 
*Güzgü (bədii film, 1990) 
*Güzgü (qəzet) 
*Güzgü (film, 1997)
Barre-Büssol

**Barre-Byussol** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Kommunanın departamenti — Alye. Lapalis kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.

Kommunanın INSEE kodu — 03017.

1833-cü ildə keçmiş Barre və Byussol kommunlarının birləşməsindən yaradılmışdır.

## Əhalisi
2008-ci ildə kommunanın əhalisi 214 nəfər təşkil edirdi.

## Görməli yerləri
* XIII əsrə aid Qotik üslubda kilsə

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Torpaq (dəqiqləşdirmə)

*Torpaq — Yer qabığının bitki bitən üst münbit qatı.
*Torpaq (film, 1989) — Film.
*Torpaq (film, 2002) — Film.
*Torpaq (ərazi vahidi) — Almaniya və Avstriyanın federativ dövlət quruluşunun əsasını təşkil edən inzibati-ərazi vahidi.
*Torpaq (Almaniya) — Almaniya Federativ Respublikasında federasiyanı təşkil edən "üzv-dövlət"
Gizeldon (çay)

**Gizeldon çayı**, həmçinin **Gizel 'don** (, *Gizeljdon* ; , *Džyzældon*) — Ardon çayının sol qolu və Vladikavkaz ərazisində, Şimali Osetiya-Alaniyada çay. Uzunluğu 81 kilometr, hövzəsinin sahəsi isə 604 km²-dir. Çox qayalı və 4000 metr zirvəsi olan dərənin ərazisi uçqunlara meyillidir. 1967–1968-ci illərdə 30-dan artıq belə hadisələrin olduğu bildirilmişdi. Ərazi "dəli, qazlı ərazi" kimi təsvir olunur və heyvandarlıq, taxtaçılıq və qurğuşun-sink mədənləri Gizeldon vadisi xalqının əsas iqtisadi vəzifəsi olmuşdur. Gizeldon çayı üzərində bir su-elektrik stansiyası tikilmişdir.

## İstinadlar
Anna Mari Han

**Anna Mari Han** (7 iyul 1906, Almaniya, Bavariya - 7 dekabr 1938, ABŞ, Ohayo, Kolumbus, Ohayo Həbsxanası) – alman əsilli amerikalı seriyalı qatil.
## Bioqrafiya
### Erkən həyatı
Anna Mari Han on iki uşağın ən kiçiyi idi, baxmayaraq ki, bacı və qardaşlarından beşi o, anadan olduğu vaxt vəfat etdi. Atası Corc Filster mebel istehsalçısı idi və ailənin vəziyyəti maliyyə baxımından yaxşı hesab olunurdu.

Anna 19 yaşındaykən oğlu Oskara hamilə qaldı və ailəsinə uşağın atasının Vyana həkimi, tanınmış xərçəng tədqiqatçısı həkim Maks Matçeki olduğunu söylədi. Baxmayaraq ki, həkim Matçekin heç bir yerdə qeydiyyatda deyildi. Bu günə kimi Oskarın əsl atasının kimliyi məlum deyil.

Hansın qalmaqallı ailəsi onu 1929-cu ildə ABŞ-yə göndərdi, oğlu Oskar isə Hansın valideynləri ilə birlikdə Bavariyada qaldı. Han qohumları Maks və Anna Doyçel adlı qohumları ilə birlikdə Ohayo ştatının Sinsinnati şəhərində yaşayarkən alman mühacir Filipp Han ilə görüşməyə başladı. Onlar 1930-cu ildə evləndilər. Han qısa müddətdə Oskarı almaq üçün Almaniyaya qayıtdı. Sonra əri ilə birlikdə bir ailə kimi bir yerdə yaşamağa başladılar.

## Cinayətlər
Han guya ki, qumar vərdişini dəstəkləmək üçün Sinsinnatinin Alman Cəmiyyətindəki yaşlı kişi və qadınları zəhərləməyə və talan etməyə başladı. 6 may 1933-cü ildə vəfat edən Ernst Kolerin onun ilk qurbanı olduğu hesab edildi. Han ölümündən bir müddət əvvəl onunla dostluq etmişdi. O, ona vəsiyyətnaməsində bir ev qoyub getdi.

Onun növbəti iddia olunan qurbanı, 72 yaşlı Albert Parker idi. Han ona qulluq etməyə başladıqdan qısa müddət sonra öldü. Parkerin ölümündən əvvəl o, ondan borc aldığı 1000 dollara görə “Sənə borcluyam” sənədini imzaladı. Lakin Parkerin ölümündən sonra həmin sənəd ya atıldı, ya da sadəcə “yox oldu”. 78 yaşlı Yakob Vaqner 3 iyun 1937-ci ildə 17000 dollar pulu “sevimli qardaşı qızı Hana” qoyaraq öldü. O, tezliklə Sinsinnati şəhərindən olan 67 yaşlı Corc Gellmana baxmağa başladı. 6 iyul 1937-ci ildə ölümündən əvvəl etdiyi xidmətə görə 15000 dollar pul aldı.

Han sonuncu qurbanı olan Georq Obendoferi 1 avqust 1937-ci ildə o və onun oğlu ilə birlikdə Kolorado ştatındakı Kolorado Sprinqsə səyahət etdikdən sonra öldürdü. Hanın oğlu məhkəmədə ifadə verdi ki, o, anası və Obendoferi birlikdə Sinsinnatidən qatarla Koloradoya səyahət etdi və Obendoferi yolda xəstələnməyə başladı. Meyityarmada Obendoferin bədənində yüksək miqdarda arsen aşkar edildi, bu da polisin şübhələrinə səbəb oldu. Bundan əvvəlki iki müştərisinin də ekshumasiyası onların zəhərləndiyini üzə çıxartdı. Han əsas şübhəli idi və tezliklə həbs edildi.

Han 1937-ci ilin noyabr ayında 4 həftəlik məhkəmə prosesindən sonra məhkum edildi. O, ölüm cəzası ilə 7 dekabr 1938-ci ildə Kolumbusdakı Ohayo Həbsxanasındakı elektrik stuluna getdi. Kolumbusdakı Calvary qəbiristanlığında dəfn edildi.

## Həmçinin bax
* Velma Barfild
* Virciniya Kristian

## Əlavə oxumaq üçün ədəbiyyat
* 
* "Anna Marie Hahn", *Mind of a Killer (DVD),* Kozel Multimedia, 1998.
* Peter Vronsky: "Female Serial Killers: How and Why Women Become Monsters", Berkley Books, New York (2007), p.&nbsp;441

## İstinadlar
Martvili monastırı

**Martvili monastırı** () - Gürcüstanın Sameqrelo-Zemo Svaneti inzibati ərazisində yerləşən Martvili bələdiyyəsinin mərkəzindəki gürcü monastır kompleksidir. Ərazidəki ən hündür təpədə yerləşir və stratejik cəhətdən böyük önəm daşıyır.
Konvensiya binalar kompleksinə Gücləndirmə Kafedralı, Siqvani kilsəsi, zəng qülləsi, istehkam divarı, bir məbəd və digər tikililər daxildir. VII əsrə aiddir və X əsr əsrdə yenidən qurulmuşdur. Gürcüstan Mədəni İrsinin daşınmaz abidəsi olaraq tanınır.

## Tarixi

Bu gün monastırın olduğu ərazidəki təpəlik ərazi qədim zamanlarda "paqan mədəni mərkəzi" olaraq istifadə edilən müqəddəs bir ərazi idi. Bölgədə əvvəllər məhsuldarlıq və rifah məbədi olaraq ibadət edilən çox böyük və qoca bir şam ağacı var idi. Bu ərazidə yeni doğulan və ya azyaşlı uşaqların qurban edildiyi düşünülür. Əhalinin xristianlaşmasından sonra ağac əhalinin ibadət etməməsi üçün kəsildi. Ağacın kökünün üzərinə 7-ci əsrdə kilsə tikildi. Kilsəyə xristianlığı təbliğ edən və Sameqrelo bölgəsindəki bütpərəstləri xristianlaşdıran Müqəddəs Andryunun adı verildi.

Əsas Martvili-Çqondidi kafedralı (meqrel və laz dilində *Çqoni* "Meşə" mənasını verir. *Didi* isə "böyük" deməkdir) 10-cu əsrdə, əvvəlki kilsəni dağıdan talanlardan sonra yenidən tikildi.
Kilsədə qorunan freskalar 14 və 17.əsrdən qalıb.

## Monastır
Orta əsrlərdə monastır mühüm dini mərkəzə çevrilmişdi: orada dini təhsil verilir, gürcü dilini tərcümə edən rahiblər vasitəsiylə mədəniyyət ötürülmələri baş tuturdu. Monastır Gürcüstan Sovet İttifaqına daxil olana qədər aktivliyini dəvam etdirmişdir. 1998-ci ildə, monastırın uzun illər dəvam edən passivliyindən sonra patriarx II İlya monastırı yenidən xidmətə açmırdı. 2007-də Pierre de Tçkondidi monastıra əvvəlki görkəmini geri qazandırdı: kafedralın yaxınlığına patriarxa aid yaşayış yeri, kişilər üçün Müqəddəs Andryu monastırı və qadınlar və rahibələr üçün Müqəddəs Nino monastırı açıldı. Monastır kompleksinin bəzi hissələri və qədim binalarının bərpası hələ dəvam etməkdədir.

## İstinadlar

### Məbbə
* Old Georgian Architecture, Tiflis, Gürcüstan, 1974
* C. Çubinaşvili "Georgian Art History"  Tiflis, Gürcüstan, 1936
* H. Beradze, L. Menabbe "Xor" s. 458 Tiflis, Gürcüstan, 1983

## Xarici keçidlər
* Martvili monastırı
Fuassak (Averon)

**Fuassak** () — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Kadenak-Qar kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vilfranş-de-Ruerq.

INSEE kodu — 12104.

Kommuna təxminən Paris 490 &nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 115 &nbsp;km şimal-şərqdə, Rodez isə 50 &nbsp;km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 423 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə 238 nəfər əmək qabiliyyətli insanlar arasında (15-64 yaş arasında) 186 nəfər İqtisadi fəal, 52 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 78.2%, 1999-cu ildə 79.5%). Fəal 186 nəfərdən 169 nəfəri (87 kişi və 82 qadın), 17 nəfəri işsizdir (7 kişi və 10 qadın). 52 hərəkətsiz 15 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 22 nəfər təqaüdçü, 15 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
## Qalereya

Fayl:Foissac 1.JPG|
Fayl:Foissac 8.JPG|
Fayl:Foissac 2.JPG|

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Gözətçilər (teleserial, 2019)

**Gözətçilər** () — Alan Mur və Deyv Qibbonsun eyniadlı "DC Comics" məhdud seriyasının personajlara əsaslanmış ABŞ superqəhrəman teleserialı. Teleserial Deymon Lindelof tərəfindən "HBO" telekanalı üçün yaradılmışdır. Lindelof həmçinin, teleserialın icraedici prodüseri və ssenaristidir. Teleserialın birinci mövsümü doqquz seriyadan ibarətdir. Teleserialda təsvir olunan hadisələr ABŞ-da, alternativ bir müasir reallıqda cərəyan edir. Burada superqəhrəmanlar və maskalı vidjilantelər zorakı tətbiq üsullarına görə qadağan olunublar, ancaq onlardan bəziləri bir araya toplaşaraq inqilab etmək istəyirlər.

Lindelofa görə, teleserial orijinal materialın birbaşa adaptasiyası yox, daha çox "remiks" edilmiş bir versiyasıdır. Lindelof çalışmışdır ki, orijinal süjet xəttinin gerçəkləşdiyi bir dünyada tamamilə yeni bir hekayə təsvir olunsun. Teleserial həmçinin, müxtəlif nöqteyi-nəzərlərə toxunsun. Teleserialda olacaq və orijinal süjet xəttindən olan personajalara Doktor Menhetten, əvvəlki İpək Kabus və keçmiş qəhrəman Ozimandiya aiddir. Teleserialın diqqət mərkəzində Ancela Abar adlı və Gecə bacı ləqəbli bir xəfiyyə var.

Teleserialın ilk epizodu 20 oktyabr 2019-cu il tarixində yayımlanmışdır.

## Qəbul

### Tənqidçilərin mövqeyi
*Gözətçilər* müsbət rəylər almışdır. Rəy toplayıcısı "Rotten Tomatoes" portalında teleserialın 63 rəy əsasında 95% "sertifikatlı təzə" reytinqini almışdır. Saytın tənqidi konsensusunda yazılmışdır: "Cəsarətli və tük qabardan *Gözətçilər* həmişə asanlıqla izlənilə bilinmir, ancaq mədəni kontekstdə yeni təbəqələrin əlavə etməsi və mürəkkəb personajların aparıcısı olması onu öz orijinal materialından peşəkarcasına inkişaf etdirir ki, özünə xas və təsirli bir kimlik yaratsın. Teleserial "Metacritic" portalında 31 tənqidçinin rəyi əsasında 100 xaldan 85 xal almışdır. Bu isə "universal tərif" göstəricisidir.

### Reytinq

### Auditoriya
"HBO" telekanlının verdiyi məlumata görə, "*Gözətçilər*" teleserialının birinci epizodu bütün televiziya və striminq xidmətlərində bir gecə ərzində 1.500.000 çox izləyiciyə sahib olmuşdur. Bu, telekanalın ən uğurlu debütü olmuşdur. Epizodun ilk yayımı Bakı vaxtı ilə saat 05:00-da gerçəkləşmişdir və 800.000-dən çox izləyici cəlb etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Esen (Averon)

**Esen** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sen-Rom-de-Tarn kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.

INSEE kodu — 12017.

Kommuna təxminən Paris 540  km cənubda, Tuluza şəhərindən 120  km şimal-şərqdə, Rodez isə 36  km cənub-şərqdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 217 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 127 nəfərin (15–64 yaş arasında) 87-i İqtisadi aktiv, 40-ı fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 68,5%, 1999-cu ildə bu 72,7%). Aktiv olan 87 nəfərdən 83 nəfəri (46 kişi və 37 qadın), 4 nəfəri işsizdir (2 kişi və 2 qadın). 40 hərəkətsiz şəxs arasında 7-si şagird və ya tələbə, 15-i təqaüdçü, 18-i digər səbəblərdən fəaliyyətsiz idi.

## Qalereya

Fayl:Saint-Blaise.jpg|Sen-Blez kilsəsi
Fayl:Saint-Rémy.jpg|Sen-Remi kilsəsi
Fayl:Saint-Amans.jpg|Sent-Aman kilsəsi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Hörmüz dəniz döyüşü

**Hörmüz dəniz müharibəsi** — 9 avqust 1554-cü ildə Hörmüz boğazında Seydi Əli Rəisin komandanlığı ilə türk donanması və Fernando de Noronhanın komandanlığı ilə portuqal donanması arasında baş verdi.
## Müharibə
Qanuni Sultan Süleymanın əmri ilə Seydi Əli Rəisin komandanlığındakı Türk donanması, 2 iyul 1554-cü ildə Süveyşə getmək üçün Bəsrə əyalətini tərk etdi.

Avqust ayı boyunca körfəzdəki Osmanlı sancaklarını ziyarət edən donanma, 9 avqustda Hörmüz boğazından keçərkən Portuqaliya donanması ilə qarşılaşdı. Təxminən iki dəfə çox olan Portuqaliya donanmasının nizamlı hərəkət etmədiyini anlayan Osmanlı admiralı, sürətli bir basqınla düşmənin qarşısını ala biləcəyini düşünərək hərəkətə keçdi. Sürətlə top və tüfəng atəşlərinə başlayan Türk donanması, nizamsız düşmənin manevr etməsini əngəlləyib qalera saxlamalarına başladı. Qaranlığa qədər davam edən döyüşdə nəticə əldə edə bilməyən Portuqaliya donanması, çox sayda dənizçi itirdi və bir qaleonu süqut etdi. Sonra nizamsız olaraq Hörmüz adasına tərəf çəkilməyə başladı. Türk donanması isə təqib etməyib boğazı keçdi və Omana doğru yollandı.

Seydi Əli Rəis isə döyüşü belə təsvir edirdi:

## Həmçinin bax
* Portuqaliya
* Hörmüz boğazı
* Osmanlı imperiyası

## Xarici keçidlər
* Osmanlı, Portuqaliya və Səfəvi münasibətlərində Hörmüz məsələsi

## Mənbə
*
*
*
Baksan

* Baksan (şəhər) — Qafqazda şəhər.
* Baksan rayonu — Kabarda-Balkariyanın tərkibində rayon.
Arqun dərəsi

**Arqun dərəsi** — Qafqazın ən uzun dərələrindən biri.

## Coğrafiyası
left|thumb|Şatili kəndi və Arqun çayı
Çeçenistan ərazisində Arqun dərəsi Arqun çayının geoloji fəaliyyəti nəticəsində formalaşmış. Arqun çayı Baş Qafqaz dağlarının şimal yamacında olan Qara dağlar silsiləsini kəsərək bu dərəni meydana gətirmiş. Arqun dərəsinin hündürlüyü 1100-4800 metr arasında dəyişir. Şatoy kəndi bölgəsində, dərə boyunca Çeçenistanın və Qafqazın ən böyük qoruqlarından biri yerləşir. Sahəsi 233 800 hektar olan bu qoruqada müxtəlif mədəni və təbii abidələr mövcuddur — Arqun dövlət tarixi-memarlıq və təbiət muzey-qoruğu bu ərazidə yerləşir. Arqun dərəsində çoxlu erkən və orta əsr, eləcə də eramızdan əvvələ aid olan abidələr mövcuddur. Ərazidə daş dövrünə və mağara həyat tərzinə aid məkanlar mövcuddur.

XVIII-XIX əsr Qafqaz müharibələri öncəsi Arqun dərəsində 4000 qədim memarlıq tikilisi qeydə alınmış. Bunların çoxu hərbi, yarım hərbi, gözətçi tikililəri olmuş. 4-6 mərtəbəli olan bu tikililərlə yanaşı 2-3 mərtəbəli yaşayış binaları da üstünlük təşkil edir.

## Tarixi
Türklərin və monqolların Qafqaza hücumları zamanı bir çox yaşayış məntəqələri, coğrafi məntəqələr türk kökənli adlanmağa başlanıldı. Tezliklə bu adlar bütün Qafqazda yayıldı. Arqun adı da qazax mənşəli söz olub - *arğın* sözündən götürülüb. 

Qafqaz müharibəsi zamanında Arqun dərəsi keçilməzliyi ilə ad qazandı. Ancaq 1858-ci ildə genral Evdokimov Çeçenistanın böyük hissəsini nəzarətə götürdükdən sonra əl çatmaz dərəyə hakim olmağa qərar verdi. Məhs 72 illik müharibə zamanı (1786-1858) rus əsgərlərinin ayağı bu dərəyə dəyməmişdir. General Evdokimov 45 minlik rus əsgəri ilə 16 yanvarda Arqun dərəsinə daxil oldu. Çeçenlərin saysız hücumları nəticəsində böyük itikilər verən ruslar sonda Arqun çayının yuxarı axarlarına çata bildilər. Ancaq dərəyə tam hakim olma bir il çəkdi. Bundan sonra ruslar dərədə möhkəmləndi və Şamilin qərarqahını, eləcə də imamatın paytaxtı Vedenonu nəzarət altında saxlamağa müvafiq oldular

## Həmçinin bax
* Pankisi dərəsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Аргунское ущелье
Nikolay Çepokov

**Nikolay Anatolyeviç Çepokov**(; ) — Sovet və rus rəssamı.

## Həyatı
Nikolay Anatolyeviç Çepokov 30 yanvar 1961-ci ildə Dağlıq Altay Muxtar Vilayətinin Turoçak kəndində anadan olub. Kumandin əsillidir. Çantada tapılıb. Uşaq evində böyüyüb. 1983-cü ildə 8-ci sinfi internatda bitirib. Sonra Texniki Peşə məktəbinə daxil olub. Burada xarratlığı öyrənib. Bir müddət sənəti ilə məşğul olub. Sonra Altayı səyahətə çıxıb.

Nikolay Çepokov rəsm çəkməyə başlayıb, hekayə yazıb. Bütün Altayda Tarakay ləqəbi ilə tanınıb. Buddizmi qəbul edib.

Nikolay Çepokovun rəsmləri 2000-ci ildə Moskvada sərgilənib. Sonra İrkutskda tamaşaçı önünə çıxarılıb. Daha sonra İsveçrə və Avstriyada sərgisi açılıb.

Nikolay Çepokov 2006-cı ildə peşəkar rəssam kimi qrafika ilə güzəran keçirir.

Nikolay Çepokovun 2006-cı ildə "Tarakayın xəyalları" adlı qrafik albomu dərc olunub.

## Xarici keçidlər
* Игорь Муханов. Рассказы о Таракае / Звезда Алтая, 2012, 8 июня
*  Чепоков Николай Анатольевич (Таракай)
* Николай Чепоков: "У меня была идея — выучиться на буддийского ламу…"
* Алена Аксенова. Художник идет по свету
* В Академгородке открылась выставка Таракая
* Персональная выставка Николая Чепокова в КЦ "Бай Терек" (Аскат)
* Е. П. Маточкин. Грёзы Таракая
* "ПЕСНЬ ТАРАКАЯ". Выставка Николая Чепокова
Terek (şəhər)

**Terek** () — Rusiya Federasiyası, Kabarda-Balkariyanın ərazisində yerləşən şəhər. Terek rayonunun inzibati mərkəzidir. Şəhər dairəsinə yalnız bir yaşayış məntəqəsi daxildir.

## Coğrafiya
Terek şəhəri Terek rayonunun qərbində, Terek çayının sağ sahilində yerləşir. Respublikanın paytaxtı Nalçikdən 53 km şərqdədir.
Şəhərin sahəsi 12 km²-dir. Şimaldan cənuba şəhərin uzunluğu 5 km, qərbdən şərqə 3 km-dir.

Aşağıdakı yaşayış məntıəqələri ilə həmsərhəddir: şimalda Arik, şərqdə Deyskoye, qərbdə İnternasionalnoe və Aleksandrovskaya.

Şəhər respublikanın dağətəyi zonasında, Kabardın malli düzənliyində yerləşir. Ərazi qərbdə və şimalda yumru təpələri olan nisbətən düz ərazidən ibarətdir. Şəhər ərazisində orta hündürlük dəniz səviyyəsindən 254 metrdir.

Hidroqrafik şəbəkə Terek çayı ilə təmsil olunur. Çay vadisi sıx çay meşələri ilə örtülüdür. Bölgədəki kənd təsərrüfatı torpaqlarının suvarılması üçün nəzərdə tutulmuş kiçik kanallara sahibdir. Şəhərin şimalı meşəlikdir.

İqlimi rütubətli və mülayim yaya və sərin keçən qışa sahibdir. Havanın orta illik temperaturu təqribən + 10,5 ° C, iyulda ortalama + 22.5 ° C, yanvarda isə -2.0 ° C arasında dəyişir. Havanın orta sutkalıq temperaturu qışda −5 ° C-dən + 10 ° C-ə, yayda + 16 ° C-dən + 30 ° C-ə qədərdir. Qışda minimum temperatur nadir hallarda -12 ° C-dən aşağı olur, yayda maksimum temperatur + 35 ° C-ə çatır. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 650 mm-dir. Ən çox yağıntı aprel-iyun aylarına düşür. Əsas küləklər: şərq və şimal-qərb.

## Əhali
; Urbanizasiya
2019-cu il 1 yanvar tarixinə əsasən Rusiyanın 1115 şəhəri arasında əhalisinin sayına görə 679-cu yerdədir. Əhalisinin sıxlığı — 1624.5 nəf./km².
; Milli tərkib

2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə rayonun milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

; Cins tərkibi
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasına olan məlumat:
 
Kişilər — 8 758 nəf. (45,7 %). Qadınlar — 10 412 nəf. (54,3 %).

Əhalinin orta yaşı — 35,5 yaş. Kişilərin orta yaşı — 33,6 yaş. Qadınların orta yaşı — 37,0 yaş.

## Səhiyyyə
* Rayon Xəstəxanası - Panaqova k., 110.
* Rayon Poliklinikası - Fanziev k., 8.
* Rayon Stomotoloji Mərkəzi - Lenin k., 22.
* Laboratoriya Diaqnostika Mərkəzi - Lenin k., 53.

## Din
Şəhərdə 4 məscid var :
* «Cənnət» - Qoqol k., 19.
* «İslam» - Pervoye k., 6.
* «Ramazan» - Kirov k., 162.
* «Tövhid» - Puşkin k., 125.

## Mədəniyyət
* Bölgənin tarixi və mədəniyyətinə həsr olunmuş muzey - Kiçik Kabarda
* Rayon Mədəniyyət Evi
* Rayon kitabxanası
* Şəhər Mədəniyyət Sarayı
* İdman və fitness kompleksləri

## İstinadlar

## Mənbə
* Городское поселение Терек 
* Терек — город алмазников
* Код ОКТМО
Psedax

**Psedax** (, ) - İnquşetiya Respublikasının Malqobek rayonunda yerləşən kənd.
## Coğrafiya
Kənd Malqobek rayonunun qərb hissəsində və MalQobek şəhərinin rayon mərkəzindən cənubda, İnquşetiyanın paytaxtı Maqas şəhərindən şimal-qərbdə düz bir xəttdə 35 km məsafədə yerləşir. Şimal-şərqdə Psedax Saqopşi kəndinə, qərbdə İnarki kəndinə, cənub-şərqdə ən yaxın yaşayış məntəqəsi Qeyrbek-Yurt, cənub-qərbdə isə Batako (Şimali Osetiya) ilə həmsərhəddir.

Kənd Sunjenski silsiləsinin şimal ətəyində, dağətəyi zonada yerləşir. Musakay zirvəsi kəndin cənubunda (872.5 m), cənub-şərqində Babalo dağı (818.1 m) yüksəlir. Kənddəki təpəlik ərazilərində dəniz səviyyəsindən mütləq hündürlüyü 420-540 metr arasında dəyişir.
Hidroqrafik şəbəkə Musakay dağının şimal yamacında başlayan və kənddən axan kiçik Psedax ​​çayı ilə təmsil olunur. Qərbdə, Sunjenski silsiləsinin şimal yamacında Joronka çayı axır.

İqlimi orta dərəcədə soyuq rütubətlidir. Hava temperaturunun iyulun orta aylıq amplitudası + 21.7 ° C, yanvarda −3.5 ° C arasında dəyişir. Orta illik yağıntının miqdarı 677 mm-dir. Ən çox yağıntı aprel-avqust ayları arasında düşür. 
## Tarix
Kənd 1820-ci ildə Kiçik Kabarda ərazisində qurulmuşdur.1860-cı illərdə ərazi Kiçik Kabarda Bekoviçi-Çərkəz şahzadələrindən geri alındı ​​və Nazran cəmiyyətinə verildi.

Kəndin adının etimologiyasına gəldikdə, Psedax kabardin dilindəki "gözəl su / çay" mənasını verən *Pudaçe* sözünün təhrif olunmuş halıdır.

1926-cı ildə kənd İnquş Muxtar Vilayətinin Açalukovski rayonunun mərkəzi və eyni zamanda Psedaxdan əlavə kənd təsərrüfatını da əhatə edən Psedax Kənd Sovetinin mərkəzi idi: Şərqi Sovetski, Doxolber, Qərbi Sovetski, Mazaevski, 1920-1921-ci illərdə yaranmışdır. Kəndin özündə 344 ev (325 kəndli və 19 kəndli olmayan), 1802 nəfər yaşayırdı (884 kişi və 918 qadın).

1944-cü ilə qədər kənd Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Psedax bölgəsinin inzibati mərkəzi idi. 1944-cü ildə çeçenlərin və inquşların deportasiyasından və Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğv edilməsindən sonra Psedax kəndi Alanski adlandırıldı. 1957-ci ildə Çeçen-Inguş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası bərpa edildikdən sonra kənd əvvəlki adı - Psedaha qaytarıldı.

Psedax ​​kəndinin yaxınlığında 1 sentyabr 2004-cü ildə Beslan şəhərində 1 nömrəli məktəbi ələ keçirən terrorçuların düşərgəsi var idi..
## Əhali

### Milli tərkib

## İnfrastruktur
* 8 nömrəli uşaq bağçası "Çeburaşka" -  Karl Marks küçəsi, 40a
* 7 nömrəli orta məktəb - Nuradilova küçəsi, 35
* 25 nömrəli orta məktəb - Şkolnaya küçəsi, 19a 
* Tam hüquqlu bir rayon xəstəxanasına çevrilməsi planlaşdırılan feldşer məntəqəsi.
* Mədəniyyət evinin binasında kənd kitabxanası
## İstinadlar