open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Troy Sivan

**Troy Sivan** (; ) — Avstraliyalı müğənni, mahnı yazarı və aktyor. İlk nailiyyətini 2014-cü ildə təqdim etdiyi "" minialbomuna görə əldə edib. Hansı ki, Billboard 200 hit-paradında 5-ci sıraya düşüb. Həmçinin, minialbomda yer alan sinqlı "Happy Little Pill" Avstraliya hit-paradlarında ilk onluğa daxil olub. Troy, studiya albomu debütünü isə 2015-ci ildə yayımladığı "Blue Neighbourhood" ilə gerçəkləşdirib. Albomdan ilk sinqlı "Youth" Billboard Hot 100 hit-paradında 23-cü yerdə qərarlaşıb.

Troy Sivan tamaşaçı qarşısına ilk dəfə 2006-cı ildə "" televiziya verilişində iştirakçı kimi çıxmışdır. Bu günə qədər vlogger kimi də fəaliyyət göstərir. Özünə məxsus olan YouTube kanalına video yerləşdirməyə 2012-ci ildə start verib.

Troy Sivan, ikinci studiya albomu olan ""-u 2018-ci ildə çıxarıb. Kifayət qədər uğurlu alınan bu albom, Avstraliya və ABŞ-də satış sayına görə ilk beşlikdə yer alıb. Sinqlı "My My My!" Billboard Dance Club Songs hit-paradında birinci sıraya yüksəlib.

Troy Sivan 2008-ci ildə çəkilmiş "İks-adamlar: Başlanğıc. Şimal porsuğu" filmində Volverinin gənc obrazını canlandırıb. Eyni zamanda, "*Spud*" film trilogiyasında (2010, 2012, 2014) eyniadlı baş rolu oynayıb. O, 2018-ci ildə "**'" adlı bioqrafik filmə görə yazdığı "Revelation" mahnısına görə "Ən yaxşı orijinal mahnı" kateqoriyasında “[["Qızıl Qlobus" mükafatı|Qızıl Qlobus]]” mükafatına namizəd göstərilib. Troy, həmin filmdə ikinci dərəcəli rol da ifa etmişdir. 2022-ci ildə [[The Weeknd]] ilə "**'" serialına çəkilib.

## Həyatı
5 iyun 1995-ci ildə CAR-da, Yohannesburq şəhərində doğulub. Anası bir vaxtlar Cənubi Afrikada dəb üzrə model olmuş evdar qadın, atası sahibkar və daşınmaz əmlak agenti olub. İki yaşında olarkən, valideynləri ölkədəki cinayətin artmasına görə onu və üç qardaş-bacısını götürərək, Qərbi Avstraliyanın Pert şəhərinə köçüblər. Ortodoks-yəhudi ailədə böyüsə də, özünü hər hansı bir dinə mənsub hesab etmir. Anası, onun Litva yəhudilərindən olan atası ilə evləndikdən sonra İudaizmi qəbul etmişdir. Troy Sivanın nənəsi holokostdan canını qurtarmaq üçün CAR-a sığınmışdı. O, təhsilini Pertdəki özəl Ortodox–yəhudi məktəbi olan "*Carmel School*"-da alıb. 2009-cu ildən sonra distant təhsilə keçib.

## Şəxsi həyatı
7 avqust 2013-cü ildə, ailəsinə açıldıqdan üç il sonra, YouTube-da paylaşdığı videosunda gey olduğunu bildirib. Marfan sindromunun yüngül formasına sahibdir. Keçmişdə dismorfofobiyadan əzziyət çəkib.

## Diskoqrafiya

* *[[Blue Neighbourhood]]* (2015)
* **' (2018)
* **' (2023)

## Filmoqrafiya
### Rol aldığı filmlər

### Televiziya işləri

## Teatr

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Omar Apollo

**Omar Apollo** () — ABŞ müğənnisi, mahnı yazarı. 2022-ci ildə Warner Records ilə müqavilə bağladıqdan sonra debüt studiya albomu olan ""-ni təqdim edib. Bu albom olduqca müsbət dəyərləndirilib. Omar, 65-ci Qremmi mükafatları mərasimində "Ən yaxşı yeni artist" kateqoriyası üzrə "Qremmi" mükafatına namizədlik əldə etmişdir. İstər ingiliscə, istərsə də ispanca mahnılar oxuyur.

## Həyatı
Omar Apolonio Velasko 20 may 1997-ci ildə İndiana ştatının Hobart şəhərində doğulub. Valideynləri Meksikanın Quadalahara şəhərindən ABŞ-yə mühacirət edəndə Omar hələ dünyaya gəlməmişdi. Ailədə özündən başqa üç böyük qardaş-bacısı var. Ata və anası ailəni dolandırmaq üçün müxtəlif peşələrdə çalışıb.

O, uşaq olanda "**'" rəqsi ilə məşğul olurdu. Kilsə xorunda da oxuyurdu. Omar 12 yaşında ikən valideynlərindən elektrikli gitara almalarını istəmişdi. Bircə, gitarası üçün "''amp''" almamışdılar. Omar sonralar gitarasını lombardda akustik gitara ilə dəyişdirib. 17 yaşında ikən [[notbuk]] və [[mikrofon]] almaq üçün lazım olan pulu qarşılamaqdan ötrü "''[[McDonald's]]''"-da işə başlamışdı. O, [[YouTube]]-da kaver videolarına baxıb onları təqlid edərək oxumağı və musiqi ifa etməyi öyrənmək üçün bu vasitələrdən istifadə edib.

Omar çalğı alətlərində ifa etməyi əmisi (və ya dayısından) əxz etmişdir.

== Fəaliyyəti ==
Omar 19 yaşında ikən "''Jimmy John's''" və "''Guitar Center''" kimi musiqi alətlərinin satıldığı mağazalarda çalışırdı. İşçisi olduğu bu mağazalar ona endirim etmişdi. Omar fürsətdən yararlanaraq özünə musiqi alətləri almışdı. O zamanlar o, valideynlərinin evini yenicə tərk etmişdi. Müvəqqəti yaşayış yeri kimi dostlarından birinin evinin çardağında məskunlaşmışdı. Elə vaxtlar olub ki, yeddi dostu da onunla həmin çardaqda gecələyib. O, ilk mahnılarını həmin qaldığı yerdə yazıb. Mahnılarını əvvəlcə [[SoundCloud]] hesabı üzərindən yayımlayırdı. Dostlarından biri ona "''mahnılarını mütləq [[Spotify]]-a qoymalısan''" deyə tövsiyə vermişdi. Dostuna qulaq asaraq "Ugotme" mahnısını həmin platformaya yerləşdirib. Omarın bəxti gətirmiş və mahnısı Spotify-ın məşhur pleylistlərindən birinə salınmışdır. Deyir ki, sözügedən mahnısı bir-iki gün ərzində 50 mindən çox oxudulub.

== Şəxsi həyatı ==
Omar [[LGBT|geydir]]. Meksika vətəndaşlığına sahibdir. Valideynləri onu təşviq etmişdilər ki, universitetə getsin. Musiqi karyerasına görə iki həftə davam etdikdən sonra universitetdən ayrılıb.

== Diskoqrafiya ==
**Studiya albomları**
* **' (2022)
* ** (2024)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İnoue Tetsuciro

– Yaponiya filosofu, şairi və pedaqoqu. Şintayşi hərəkatının qabaqcılı olmuş, alman idealizmini müdafiə etmişdir.

## Həyatı
İnoue Tetsuciro 1856-cı ildə Yaponiyanın Çikuzen əyalətində (indiki Fukuoka prefekturası) doğulmuşdur. Tokuzan Nakamuranın rəhbərliyi altında Çin klassiklərini oxumuş, 1875-ci ildə Tokio Kaysey Məktəbinə daxil olmuşdur.

1880-ci ildə Tokio Universitetinin fəlsəfə fakültəsindən məzun olmuşdur. 1882-ci ildə Tokio Universitetinin dosenti olmuşdur. Həmin il "Şintayşişo" poeziya kitabının həmmüəlliflərindən biri olmuş, Toyama Masakazu və Ryokiçi Yatabe ilə birlikdə Şintayşi hərəkatının qabaqcıllarından biri olmuşdur. 1884-cü ildə təhsil almaq üçün Almaniyaya getmişdir. 1890-cı ildə Tokio Universitetinin professoru olmuşdur. Bütün akademik karyerasını 1923-cü ilə qədər Tokio Universitetində fəlsəfə dərsi verməklə keçirmişdir. 1895-ci ildə Yaponiya Elmlər Akademiyasının üzvü olmuş, Tokio Universitetinin ədəbiyyat fakültəsinin dekanı təyin olunmuşdur.

İnoue Yaponiyanın akademik dünyasına alman idelizmini gətirməsinə görə tanınır. Buddizm və konfusiçilik ilə maraqlanmış, Şərq və Qərb düşüncəsinin sintezini axtarmışdır. Mədəni Tədqiqat Komitəsinin üzvü olmuşdur. Milliyyətçi olmuş, xristianlığın Yaponiyanın milli siyasəti üçün təhlükə ərz etdiyini bildirmiş, imperator və ölkəyə sədaqətin vacibliyini vurğulamışdır.

## Əsərləri
Əsas əsərlərinə  və  aiddir. "Şərq incəsənəti və elm", "Uzaq Şərqdə işıq" kimi jurnalları redaktə etmişdir. 

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Tiaqo Silva

**	Tiaqo Fernando Penela Silva** () — Portuqaliyalı futbolçu. Azərbaycan Premyer Liqasında "Zirə" klubunda qapıçı mövqeyində çıxış edir.

## Klub karyerası
Tiaqo Silva Seyşalda anadan olub. Gənclik karyerasının böyük hissəsini "SL Benfika B" klubunda keçirib. Daha sonra "Vitoriya Quimaraeş B" klubunda inkişafını davam etdirib. 2018-ci ilin oktyabr ayında klubla müqavilə bağlayıb və 23 yaşadək komandasının heyətinə daxil edilib. 18 may 2019-cu ildə o, klubun əvəzedici komandasında "Portu B" komandasına qarşı oyunda debüt edib. 2023-cü ilin iyul ayında Tiaqo Silva "Zirə" ilə müqavilə imzalayıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Jebena

**Jebena** (, ) — Efiopiya, Eritreya və digər regionlarda qəhvə hazırlamaq üçün istifadə edilən ənənəvi keramik qab.

Jebena buna adlı qəhvə mərasimində qəhvə hazırlamaq üçün istifadə olunur. Tipik olaraq jebenanın sferik bazası və dar bir boynu olur.

## Qalereya

Fayl:Jebena Ethiopian coffee pot.jpg|Ənənəvi stendli Jebena
Fayl:COLLECTIE TROPENMUSEUM Aardewerken koffiekan met korte tuit en lange hals TMnr 3302-6.jpg|Ənənəvi Jebena
Fayl:Jebenas.jpg|Jebenalar
Fayl:Jebena.jpg|Jebena və ağacdan hazırlanmış qapaqı
Fayl:Coffee ceremony.jpg|Qəhvə mərasimi


## İstinadlar
Şadmehr Akili

**Şadmehr Akili** və ya **Şadmehr Ağili** (; )  — İranlı musiqiçi, televiziya aparıcısı və müğənni.

Tehran konservatoriyasında təhsilini başa vurmuş Şadmehr Akili bir müddət İRİB televiziyasında veriliş aparmışdır. İran İslam İnqilabından sonra İranda yetişmiş müasir pop musiqi sənətçilərindən biri hesab olunan Şadmehr Akili 1997-ci ildə ilk solo albomu olan **"Bahar-e Man"** adlı albomunu buraxmış, 1998-ci ildə isə **Mosafer** adlı ikinci albomunu buraxmışdır. 1999-cu ildə isə Şadmehr Akili üçüncü albomu olan **Dehati** adlı albomunu buraxmışdır. **Dehati** albomu İranda İslam İnqilabından sonra fars dilində çıxan birinci pop musiqisinə aid olan albom hesab olunur. 2001-ci ildə isə dördüncü albomu olan **Par-e Parvazı** çıxardan Akili, 2003-cü ildə AVANG və NAVAMEDIA ilə müqavilə imzalayaraq Kanadaya köçmüşdür. Şadmehr Akili hal-hazırda Kanadada yaşayır və karyerasını burada davam etdirir.

## Albomları

## İstinadlar
Qəhvə mərasimi

**Qəhvə mərasimi** — Efiopiya və Eritreyada yayılmış qəhvə hazırlamaq və qəhvə içmək üçün rituallaşdırılmış bir prosesdir.

Hər bir ailə gündə üç dəfəyə qədər qəhvə mərasimində iştirak edə bilər və ailəsinə, qonşularına və dostlarına qonaqpərvər olmaq imkanı təqdim edir. Bəzi regionlarda bu, ən vacib sosial mərasim hesab olunur və qəhvəyə dəvət olunmaq hörmət və dostluq əlaməti hesab olunur. Kofeni adətən ev sahibi – qadın hazırlayır, bu da böyük şərəfdir. Bu şərəf adətən ailənin matriarxına məxsusdur. Qəhvə mərasiminə hazırlıq zamanı qəhvənin dəmləndiyi yerə ot yarpaqları və çiçəklər qoyulur.

## Qalereya

Fayl:Coffee ceremony of Ethiopia and Eritrea 4.jpg|Efiopiya və Eritreanın qəhvə mərasimi
Fayl:Ethiopian Coffee Ceremony 007.jpg|Efiopiya qəhvə mərasimi
Fayl:Ethiopian coffee ceremony.jpg|Efiopiya qəhvə mərasimi


## İstinadlar
Boy Pablo

**boy pablo** (29 noyabr 1998, Bergen) — Norveç müğənnisi, mahnı yazarı Nikolas Munosun indi-pop musiqi layihəsi. Bu layihə çərçivəsində baş tutan konsertlərdə onu müxtəlif çalğı alətlərində ifa edən musiqiçilər müşayiət edir. O, hər bir mahnısını kimsədən dəstək almadan tam surətdə özü yazır. Bu işə 2015-ci ildə girişib. İlk sinqlı olan "Flowers"-i 2016-cı ilin yanvarında yayımlayıb.

Boy Pablo-nun "Everytime" mahnısının klipi 2017-ci ilin sonlarında YouTube alqoritmi sayəsində populyarlıq əldə edib. Bu mahnısı həmin il ona xeyli fanat qazandırıb. 2017-ci ilin mayında 6 trekdən təşkil etdiyi "Roy Pablo" adlı konsept minialbomunu çıxarıb. Trek siyahısında "Everytime" sinqlı da yer alır. Bundan savayı, 2018-ci ildə o, daha bir minialbom olan "Soy Pablo"-nu buraxıb. "Wachito Rico" adlanan debüt studiya albomunu isə 2020-ci ilin oktyabrında təqdim edib. Boy Pablo "Norveç Qremmi mükafatları"nda 6 mükafata namizəd göstərilmiş və onlardan 2-sini almışdır.

## Həyatı
Nikolas Munos Norveçin Bergen şəhərində Çilidən olan immiqrant ailədə doğulmuşdur. Onun valideynləri bu ölkəyə 1980-ci illərdə köçüblər. Musiqiçi ailəsində böyüyüb. Musiqinin incəliklərini atasından və böyük qardaşından mənimsəyib. Ona gitara, təbil, piano, bas gitara və eləcə də piano çalmağı öyrədiblər.

Musiqi üzrə təhsilini "*Kongshaug Upper Secondary School of Music*"-də almışdır.

## Yaradıcılığı
Poy Pablo ilham mənbəyi kimi bu musiqiçiləri göstərir: Mak Demarko,&nbsp;Veronica Maggio,&nbsp;Tyler, the Creator,&nbsp;The Beatles,&nbsp;Arctic Monkeys,&nbsp;Tame Impala&nbsp;və&nbsp;Mild High Club. Onun 2017-ci ildə təqdim ediyi bedrum pop janrındakı mahnısı "Everytime" YouTube-da oxşar üslubu paylaşan sənətçi Clairo-nun "Pretty Girl" mahnısı ilə yanaşı viral olmuşdur.

## Konsert üzvləri
**Cari üzvlər**
* Nicolas Pablo Rivera Muñoz
* Gabriel Muñoz
* Esteban Muñoz
* Judah Kubendran

**Keçmiş üzvlər**
* Eric Tryland
* Henrik Åmdal
* Sigmund Vestrheim

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *[[Wachito Rico]]* (2020)

**Mini-albomlar**
* *Roy Pablo* (2017)
* *[[Soy Pablo]]* (2018)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Naqao Ariqa

– Yaponiya hüquqşünası və sosioloqu. Hüquq tarixi və beynəlxalq hüquqla maraqlanmışdır.

## Həyatı
Naqao Ariqa 1860-cı ildə Yaponiyanın Osaka şəhərində doğulmuşdur. Atası *[[vaka (poeziya)|vaka]]* şairi idi və yapon mədəniyyəti üzrə araşdırmalar aparırdı. Naqanonun qardaşı Naqabumi *"[[Mitsui Bank]]"ın* direktoru olmuşdur. Naqao 1879-cu ildə Tokio Universitetinə daxil olmuşdur. Universitet illərində ingilis dilindəki bacarıqlarına görə tanınmış, hətta Edvard Morze 1882-ci ildəki bir çıxışında ondan tərcüməçi kimi istifadə etmişdir. Universitetdə Toyama Masakazu və Ernest Fenollosanın tələbəsi olmuşdur.

1882-ci ildə Tokio Universitetindən məzun olmuşdur. 1886-cı ildə hökumət təqaüdü qazanaraq Berlin Universitetində siyasi fəlsəfə və hüquq təhsili almışdır. Lorens fon Şteynin tələbəsi olmuşdur. Avstriyada olarkən sosiologiya oxumuşdur.

1887-ci ildə Yaponiyaya qayıtdıqdan sonra Yaponiya Məxfi Şurasının və Nazirlər Kabinetinin katibi təyin olunmuşdur. Birinci Çin-yapon müharibəsində (1894–1895) və Rus-yapon müharibəsində (1904–1905) Yaponiya ordusunun baş qərargahının hüquq məsləhətçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1890-cı ildə Yaponiya Hərbi Akademiyasının təlimçisi təyin olunmuşdur. 1897-ci ildə Vyanada keçirilmiş Beynəlxalq Qırmızı Xaç Konfransında çıxış etmişdir. Tokio Universitetində beynəlxalq hüquq üzrə dərslər demiş, İmperator Akademiyası Mükafatını qazanmışdır. Çin hökumətinin hüquq məsləhətçisi olmuş, 1913-cü ildə Pekinə gedərək Çin prezidenti Yuan Şikaya Çin konstitusiyasının tərtib olunmasında kömək etmişdir.

## Əsərləri
Bir çox Avropa sosioloqunun əsərlərini, eləcə də, Ernest Fenollosanın əsərlərini yapon dilinə tərcümə etmişdir. O, Yaponiyada ilk sistematik sosiologiya əsərinin müəllifi olmuş, Herbert Spenserdən təsirlənmişdir. 1896-cı ildə *"Beynəlxalq hüquq baxımından Çin-yapon müharibəsi"* əsərini yazmışdır. Fransız dilində yazılmış və Parisdə nəşr olunmuş 300 səhifəlik bu kitabda müharibənin tarixindən və hüquqi əsaslarından bəhs etmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Cavetown

**Cavetown** () — Birləşmiş Krallıqdan olan müğənni-mahnı yazarı və YouTuber. Onun diskoqrafiyasının böyük hissəsini indi-pop, indi-rok, bedrum pop və ukulele balladalı mahnılar təşkil edir. Bununla bərabər onun yaradıcılığında yeniyetməlik, psixi sağlamlıq və eləcə də LGBT mövzuları geniş yer tutur.

Fəaliyyətinə 2012-ci ilin noyabrında "YouTube" məcrasından kanal açmaqla başlayıb. Paylaşdığı ilk orijinal mahnısı "*Haunted Lullaby*" adlanır. 2013-cü ildə hələ 14 yaşında özünün birinci albomu sayılan "*Everything Is Made of Clouds*"u "Bandcamp" üzərindən təqdim edib. 2024-cü ilin mart ayında onun "Spotify"da aylıq 6.6 milyon dinləyicisi olub. 2024-cü ilin iyununda "YouTube" kanalındakı abunəçi sayı 2 milyonu ötüb.

## Həyatı
Robin Daniel Skinner 15 dekabr 1998-ci ildə İngiltərənin Oksford şəhərində doğulmuşdur. Musiqiyə erkən yaşlarından maraq göstərib. Atası Devid Skinner musiqişünas və xor dirijoru olub. O, övladının istedadını kəşf edərək 8 yaşından musiqiçi kimi yetişdirib, akustik gitara çalmağı öyrədib. Anası isə peşəkar barokko flüt ifaçısı və musiqi müəllimi olub. Cavetown Kembricdə böyüyüb və təhsilini həmin şəhərdəki akademiya məktəbi olan "**'"-də alıb. 2010-cu ildən 2015-ci ilə qədər orada oxuyub. Qalan təhsilini 2017-ci ilə qədər "**'"-də alıb.

## Şəxsi həyatı
O, 2020-ci ildən trans kişidir. ADHD-ya sahibdir.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *Cavetown* (2015)
* *16/04/16* (2016)
* *[[Lemon Boy]]* (2018)
* *Sleepyhead* (2020)
* *Worm Food* (2022)
**Mini-albomlar**
* *Dear.* (2018)
* *Man's Best Friend* (2021)
* *little vice* (2024)
**Miksteyplər**
* *[[Animal Kingdom]]* (2019)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Damal

**Damal** — Ərdəhan ilinin Damal ilçəsində bir şəhər və eyniadlı ilçənin mərkəzidir.

## Əhalisi
Əhalisi 2021-ci ilin siyahıyaalmasına görə 2,890 nəfərdir. İnönü də daxil olmaqla 8 məhəllədən ibarətdir. Şəhərdə Ələvi məzhəbli müsəlman türkmənlər yaşayır.

## İstinadlar
Damal ilçəsi

**Damal** — Ərdəhan ilinin bir ilçəsidir.

Rayon mərkəzində və ona bağlı bütün kəndlərdə Ələvi məzhəbli Müsəlman Dədəli türkmənləri yaşayır.

Hər il iyunun 15-dən iyulun 15-nə kimi saat 18.00-dən başlayaraq Q*aradağ silsiləsində* təxminən 20 dəqiqə Atatürkün bu silueti aydın görünür.

*Bu tarixlərdə Ərdahanda Atatürkün İzində və Kölgələsində Damal Musiqi Festivalları keçirilir* .

2001-ci ildə Yaponiyada keçirilən ən yaxşı yerli geyim yarışmasında ilk olaraq Damal Xalq Maarif Müdirliyinin usta təlimatçıları tərəfindən hazırlanan, ilçənin adı ilə eyniləşdirilən *Damal Türkmən Kuklası* seçildi.

## İnzibati Ərazi Bölgüsü
İlçədə bir bələdiyyə var:
* Damal

Damal ilçəsində 7 kənd var:

* Burmadərə
* Dərəköy
* Əskiqılınc
* Əkizdərə
* Otaqlı
* Seyidörən
* Təpəköy

## İstinadlar
Peycer

**Peycer** () — şəxsi mesaj və simsiz rabitə qəbuledicisi. Mesajlar ona peyjinq şəbəkəsinin radio ötürücüsündən ötürülür. Peycerə mesaj və ya məktub göndərmək üçün adətən operatorun telefon nömrəsini yığmaq, abunəçinin nömrəsini və ya adını vermək və mesajı diktə etmək lazımdır.

## Qalereya

Fayl:Dme motorola.jpg|Dörd düyməli kiçik ekranlı qara plastik peycer
Fayl:Skyper-stardado.JPG|Skyper, həvəskar peycinq şəbəkələri üçün dəyişdirilmiş NEC peyceri
Fayl:Pagers.jpg|Peycerlər


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Dərəköy (Damal)

**Dərəköy** — Türkiyənin Ərdəhan ilinin Damal ilçəsində kənddir. Əhalisi 157 nəfərdir (2021). Kənddə Ələvi məzhəbli müsəlman türkmənlər yaşayır.

## İstinadlar
Etrusklar

**Etrusklar** (lat. *Etrusci* və ya *Tusci*; özlərini *rasna*, *rasnea* adlandırırdılar) – e.ә. I minillikdə Apennin yarımadasının şimali-qərbində yaşamış tayfa. Bu ərazi qədimdə Etruriya (indiki Toskana) adlanırdı. Etrusklar romalılardan əvvəl inkişaf etmiş mədəniyyət yaratmışdılar; e.ә. VII əsrdə Etruskların yazısı, mədəniyyətin çiçəkləndiyi dövrdə isə dini və dünyəvi ədəbiyyatları olmuşdur. Təxmini 10 min etrusk yazılı abidəsi məlumdur. Etrusklar haqqında əsas mənbələr yunan və Roma müəlliflərindən: Herodot, Siciliyalı Diodor, Halikarnaslı Dionisi, Strabon, Tit Livi, Böyük Plini, həm də başqaların məlumatları və bunları tamamlayan etrusk sərdabə və yaşayış məskənlərindən tapılmış zəngin arxeoloji materiallardır. Etruskların mənşəyi hələlik aydınlaşdırılmamışdır. Antik ənənəyə görə onlar Şərqdən gəlmə hesab olunurlar.

## İstinadlar
Frakiyalılar

Frakiyalılar — qədim dövrdə Balkan yarımadasının şimal-şərqində və Kiçik Asiyanın şimal-qərbində məskunlaşmış hind-Avropa mənşəli tayfalar qrupudur.

## İstinadlar
Nqatiyana

**Nqatiyana**&nbsp;(5 iyul 1961-ci ildə anadan olub) — indoneziyalı siyasətçi və keçmiş hərbçi.  2017-2020-ci illərdə Qərbi Yavanın Cimahi şəhərinin vitse-meri vəzifəsində çalışdıqdan sonra 2020-2022-ci illər arasında həmin şəhərin meri, əsasən əvəzedici meri vəzifəsini icra edib.

## Erkən həyat
Nqatiyana 5 iyul 1961-ci ildə Bantul reqensiyasında (rayon) anadan olub. Coqyakartada texniki məktəbdə təhsilini başa vurduqdan sonra iş üçün Cakartaya köçdü, daha sonra İndoneziya Aerokosmik şirkətində işləmək üçün Bandunqa köçdü.  1983-cü ildə İndoneziya Ordusuna yazılmaq üçün işindən istefa verdi.

## Karyera
Əsas təlimi başa vurduqdan sonra Nqatiyana Şərqi Timorda (İndoneziyanın işğalı dövrü) 1988-ci ilə qədər xidmət etdi. O, Zabit Namizədi Məktəbinə qoşulmazdan əvvəl 1990-1992-ci illər arasında Şərqi Timora qayıtdı.  Daha sonra o, 2001-ci ilə qədər Pancaytanın Sənaye və Ticarət naziri vəzifəsini başa vurana qədər Pancaytanın müxtəlif hərbi və mülki vəzifələrində Luhut Binsar Pancaytanın adyutantı oldu.  Nqatiyana həmin il yerli seçkilərdə iştirak etmək üçün 2017-ci ildə təqaüdə çıxana qədər ordunun piyada mərkəzində və ordu təlim komandanlığında texniki vəzifələrdə çalışıb. O, təqaüdə çıxanda&nbsp;polkovnik-leytenant&nbsp;rütbəsini daşıyırdı.

2017-ci ildə Nqatiyana Qərbi Yavanın Cimahi şəhərinin vitse-meri vəzifəsinə namizəd kimi Acay Məhəmməd Priatna ilə namizədliyini irəli sürdü.  Cütlük üç namizədin iştirak etdiyi yarışda səslərin 40,55%-ni qazanaraq, hazırkı meri və digər rəqibi məğlub etdi. Acay və Nqatiyana 22 oktyabr 2017-ci ildə and içdilər.&nbsp;Acayın Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Komissiyası tərəfindən həbsindən sonra Nqatiyana 28 noyabr 2020-ci ildə mer səlahiyyətlərini icra edən vəzifəyə təyin edildi.&nbsp;16 avqust 2022-ci ildə o, 22 oktyabr 2022-ci ildə başa çatan səlahiyyət müddətinin qalan hissəsinə mer olaraq təyin edildi. Onu Dikdik Suratno Nuqrahavan əvəz edərək yeni mer səlahiyyətlərini icra etməyə başladı.

O, Cimahidə 2024-cü ildə keçiriləcək mer seçkilərində ikinci müddətə namizəd olmaq niyyətində olduğunu bəyan edib.

## Ailəsi
Nqatiyana 1988-ci ildə Midciyati Ninqsih ilə evlənib və cütlüyün dörd övladı var.

## İstinadlar
Etrusk dili

**Etrusk dili** — Etrusk mədəniyyəti tərəfindən müasir İtaliyada istifadə edilmiş qədim bir dildir. Bu dilin mənşəyi və hansı dil ailəsinə mənsub olması bu gün hələ də dəqiq olaraq müəyyən edilməmişdir. Etrusk dili, özündən sonra İtaliyada geniş şəkildə istifadə edilmiş olan Latın dilinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərmişdir. Qədim latın dilində etrusk mənşəli sözlərə rast gəlmək mümkündür. Etrusklar eramızdan əvvəl VII əsrin əvvəllərindən başlayaraq 26 hərfdən ibarət olan bir əlifbadan istifadə etmişdirlər.

Finikiya əlifbasını qəbul edən yunanlar kimi, etrusklar da evbeylilərin istifadə etdikləri əlifbanı qəbul etmişdirlər. Bununla belə, onlar bu əlifbanı öz dillərinə müvafiq bir formada dəyişdirmək məcburiyyətində qalmışdırlar. Etrusk dilində o, b, d və g səsləri olmadığı üçün O (omikron), B (beta) və Δ (delta) hərfləri əlifbadan çıxarılmış, qamma (Γ yazılır) isə e və i saitlərinin qarşısındakı k səsi üçün istifadə edilmişdir. Lakin a saitindən əvvəlki k səsi kappa (KA) ilə, u saitindən əvvəlki k səsi isə koppa (Ϙ V) ilə verilmişdir. Titrəyişsiz (labiodental, yəni dodaqlar və dişlər arasında yaranan) f səsi digamma (F) və etadan () yarandıqda və tək olduqda etrusk dilində h səsini verirdi. F kombinasiyası ilə, daha sonra isə sadələşdirilərək F ilə verilirdi; lakin  VI əsrdə f səsi üçün yeni bir işarə olan  ixtira edilmişdir.

Yunan dilindən fərqli olaraq, etrusk dilində iki fərqli s səsi var idi və bunların hər biri də öz növbəsində müxtəlif hərflərlə yazılırdılar: Titrəyişsiz s (Cənubi Etrusk dilində) üçün san (M), yumşaq s üçün isə siqma (S) hərfindən istifadə edilirdi. Beləliklə də, etruskların “ilk əlifbası” hazırlanmışdı. Etrusk dili öz daxilində iki yerə bölünür: Cənubi və Şimali Etrusk dili.

*Morfologiya və sintaksis baxımından etrusk dili* adlı magistr dissertasiyası işində etrusk dilinin regiona yad olan və türk dili kimi aqlütinasiyalı (şəkilçilərin sözün axırına əlavə edilməsi) bir Altay dili olduğu bildirilmişdir.

Bəzi söz lüğəti

Etrüsk : epteşio

Tatar : iptəş

Anlamı : yoldaş 

Etrüsk : ac(ak) 

Türk : ak

Anlamı : ağ 

Etrüsk : zer

Tatar : jir

Anlamı : yer

Etrüsk : tamax

Tatar : tamak

Anlamı : qida, yemək

Etrüsk : cus (kus)

Qazax : qus

Anlamı : quş

Etrüsk : ful

Tatar : yul

Anlamı : yol

Etrüsk : set

Tatar : söt

Anlamı : süd 

Etrüsk : apa 

Bəzi Türk danışıqlarında : apa, aba

Anlamı : ata

## İstinadlar
Asporça Xatun

**Asporça Xatun** (; doğum adı *Şahzadə Asporça*) — Osmanlı sultanı Orxan Qazinin ikinci həyat yoldaşı və Bizans imperatoru olan II Andronik Paleoloqun qızıdır. Bizans imperatoru Andronik Osmanlı hücumlarının qarşısının alınması düşüncəsi ilə qızını düşmən dövlətin hökmdarına ərə vermişdir.

## Həyatı

Şahzadə Asporça və Orxan Qazi 1316-cı ildə evlənmişdirlər. Lakin bu evliliyə baxmayaraq, Bizans-Osmanlı müharibələri davam etmiş və bu evlilikdən sonra Asporça Xatun da Orxan Qazinin birinci həyat yoldaşı olan Nilüfər Xatun kimi İslamı qəbul edərək və müsəlman olmuşdur. Bu evlilikdən gələcəkdə Əskişəhərdə sancaqbəyi olacaq Şahzadə İbrahim, Şahzadə Şərəfullah, Səlcuq Xatun və Fatma Xatun dünyaya gəlmişdirlər. Həm Bizans, həm də türk tarixçiləri onun daha çox övladı olduğunu zənn edirlər.

1323-cü ildə yaratdığı vəqfinə oğlu Şahzadə İbrahimi qəyyum təyin etmişdir. O, xeyirxah əməlləri ilə xalqın sevdiyi qadına çevrilməyi bacarmışdır. Bağışladığı (vəqf etdiyi) əmlaklarından əldə edilən gəlirlərə qoyduğu şərtlər isə aşağıdakı kimi olmuşdur: 
#Üç hafiz bazar ertəsi və cümə gecələri Asporça Xatuna və onun övladlarına Quran oxumalı;
#Ramazan və Qurban bayramlarında kasıblara yemək paylanılmalı
#Müqəddəs gecələrdə şam yandırılmalı.

I Osman Narlı kaplı ərazisində yerləşən kəndləri və bir çox başqa torpaqları gəlininə bağışlamışdır.

## Ölümü və dəfn edilməsi

Orxan Qazi vəfat edəndən sonra onun Nilüfər Xatundan olan oğlu I Murad taxta çıxmışdır. Şahzadə İbrahim isə qardaşının sultanlığını qəbul etməyərək ona qarşı üsyan etmişdir. Üsyan yatırıldıqdan sonra isə Şahzadə İbrahim I Muradın əmri ilə edam edilmişdir.

1362-ci ildə Orxanın vəfatından sonra Asporça Xatun hələ də sağ idi. Onun dəqiq vəfat tarixi bilinmir. Ölümündən sonra Bursadakı Orxanın məzarında dəfn edilmişdir. Lakin əsrlərlə davam edən zəlzələlər və yanğınlara görə XIX əsrdə Bursanın sultan türbələri əsaslı şəkildə təmir edilmiş və hal-hazırda I Osmanın məqbərəsində Asporça Xatunun və onun böyük oğlu olan Şahzadə İbrahimin sarkofaqı yerləşir.

## İstinadlar
Hanak

**Hanak** — Ərdəhan ilinin Hanak ilçəsində bir şəhər və eyniadlı ilçənin mərkəzidir. Əhalisi 2,880 nəfərdir (2021). Əhalisi türklərdən ibarətdir. Digər bir mənbəyə əsasən şəhər əhalisi Axısqa türklərindən ibarətdir.

## İstinadlar
Hanak ilçəsi

**Hanak** — Ərdəhan ilinin bir ilçəsidir. Mərkəzi Hanak şəhəridir. Sahəsi 647 km² və əhalisi 8,418 nəfərdir (2021). Əhalisi əsasən türklərdən (Axısqa türkləri və Dədəli türkmənləri) az sayda isə kürdlərdən ibarətdir. İlçə əhalisinin əksəriyyəti müsəlman olaraq Axısqa türkləri sünni hənəfi, Dədəli türkmənləri ələvi, Kürdlər isə sünni şafi məzhəbinə etiqad edirlər.

## İnzibati ərazi bölgüsü
İlçədə bir bələdiyyə var:
* Hanak
Hanak ilçəsində 26 kənd var:

* Altınəmək
* Arıqonaq
* Aşağı Aydərə
* Baştoxlu
* Minbaşaq
* Börk
* Çatköy
* Çovdarlı
* Çayağzı
* Çiçəklidağ
* Çimliçayır
* Dəlikdərə
* Geç
* Günəşgörən
* İncədərə
* Qaraqala
* Qoyunpınarı
* Oğuzyolu
* Sazlıçayır
* Sərinquyu
* Sevimli
* Sulaqçayır
* Yamacyolu
* Yamçılı
* Yuxarı Aydərə
* Yunbükən

## İstinadlar
Habbo (dəqiqləşdirmə)

***[[Habbo]]*** — hotel oyunu mövzulu sosial şəbəkə.

**Habbo** həmçinin aşağıdakı mənalara gələ bilər:
* Habbo (Mərakeş) — yaşayış məntəqəsi.
* Habbo Gerhad Lollinq — alman arxeoloq.
Altınəmək (Hanak)

**Altınəmək** — Türkiyənin Ərdəhan ilinin Hanak ilçəsində kənddir. Əhalisi 44 nəfərdir (2021). Kənddə müsəlman türkmənlər yaşayır.

## İstinadlar
Həzrət Abbas türbəsi

** Həzrət Abbas türbəsi ** () — İraqın Kərbəla mühafəzəsinin Kərbəla şəhərində yerləşən Abbas ibn Əlinin məzarının yerləşdiyi türbə kompleksidir. Türbə İmam Hüseyn türbəsinin qarşısında yerləşir.

## Təsvir

Həzrət Abbas türbəsi və ya məscidi çox mürəkkəb nəhəng kompleksdir. Abbas ibn Əlinin dəfn olunduğu məscidin (və ya məqbərənin) özü kompleksin mərkəzində yerləşir. Onun bir böyük qızıl günbəzi, həmçinin iki qızıl hündür minarəsi vardır. Məscidin damında 16 kiçik günbəz yerləşir. Məscidin memarlıq görkəmi Səfəvi və Teymuri dövrlərinə aid memarlığın aydın elementləri ilə İslam memarlığına tam müvafiqdir.

Məqbərə binası bir neçə mərtəbəli nəhəng tikililərlə əhatə olunmuş və məscid və kompleksin bir hissəsi olan böyük həyətlə əhatə olunmuşdur. Bu binalarda ibadətgahlar, muzeylər, zəvvarlar üçün yerlər, köməkçi tikililər və bu kimi otaqlar və məkanlar yerləşir.

## Tarix və Dizayn

Müxtəlif sülalələrin imperatorları və padşahları Abbas ibn Əlinin hərəminə qiymətli hədiyyələr və qiymətli daşlar bəxş etmişdirlər. 1622-ci ildə Şah Abbas Səfəvi türbənin günbəzinin bəzədilməsini əmr etmişdir. Türbə binasına pəncərələr əlavə edilərək türbə müasir simasını əldə etmişdir.

Osmanlı dövründə ziyarətgah Osmanlı sultanları olan Sultan Süleyman Qanuni, III Murad və IV Murad tərəfindən yenidən tikilmişdir.

Müasir dizaynın əksəriyyəti İran və Mərkəzi Asiya memarları tərəfindən hazırlanmışdır. Damla formalı mərkəzi günbəz daxili və xarici günbəzi olan bəzəkli bir struktura malikdir. İçəridən görünən daxili günbəz incə güzgü işi ilə bəzədilmişdir. Qübbələrin yan tərəflərində iki hündür minarə mövcuddur və 2007-ci ildə aparılan təmir-bərpa işlərində qızılla zərlənmişdir. Türbə xalis qızılla örtülmüş, ətrafı gümüşdən hazırlanmış çardaqla əhatə olunmuşdur və döşəməsi İran xalçalarıyla örtülmüşdür.

## Qalerya


العتبة العباسية.jpg
Abalfazl Holy Shrine.jpg
حرم حضرت عباس.jpg
Abalfazl Holy Shrine01.jpg
Al Abbas Mosque, Shrine Karbala.jpg
العتبة العباسية المقدسة.jpg
Al Abbas Mosque tomb of Al Abbas.png
العتبة العباسية المقدسة (1).jpg
العتبة العباسية المقدسة (3).jpg
العتبة العباسية المقدسة (2).jpg
العتبة العباسية المقدسة (4).jpg
العتبة العباسية المقدسة (6).jpg
AlAbbasMosque01.jpg
Imam Husayn Shrine by Tasnimnews 03.jpg
Arba'een Pilgrims in Bayn al-Harmian 012.jpg
Arba'een Pilgrims in Bayn al-Harmian 013.jpg
Karblaa-abass.jpg
العتبة العباسية المقدسة (5).jpg
باب القبلة.jpg
حضرت اباالفضل.jpg


## İstinadlar
Şiəlikdə müqəddəs məkanlar
Phethonqthan Çinnavat

**Paetonqtarn Şinavatra** ( ; ) — Tailandın 17 avqust 2024-cü ildən Baş naziri, 2023-cü ildən isə Pheu Thai Partiyasının lideri olan tay siyasətçi və biznesledidir. Şinavatra siyasi ailəsinin üzvü, Taksin Çinnavatın (2001-2006-cı illər arasında Tailandın baş naziri olmuşdur) kiçik qızı və Yinqluk Şinavatranın (2011-2014-cü illər arasında Tailandın baş naziri olmuşdur) qardaşı qızıdır. O, Tayland tarixində baş nazir olan ən gənc və bu vəzifəni tutan ikinci qadındır.

## İstinadlar
Adil və Hudhud

**Adil və Hudhud** — 2024-cü ildə yayımlanmağa başlamış Azərbaycan istehsalı ilk 3D animasiya serialı.

## Yaradıcı heyət

* **İdea müəllifi**: İlqar Əliyev
***Baş prodüser**: Əli Yunis oğlu
***Ssenari müəllifi**: İlkin Mustafayev
***Rejissor**: Simran Ağayev
***Səs rejissoru**: Nadir Mahmudov
***Bəstəkar**: Azər Hacıəsgərli
***3D modelləmə**: Kamran İgidəliyev
***3D animator**: Toğrul Məmmədov Rüfət İsmayılov
***3D personaj rig və render**: Simran Ağayev
***Psixoloq**: Əsmər Məhərrəmova

## Səsləndirmə
**Mətnin səsləndirilməsi**: Rüqəyyə Mehdiyeva

;Personajların səsləndirilməsi

**Ana**: Fatimə Zeynalova

**Hudhud**: Aybəniz Ağazadə

**Fatimə**: Rabiyə Yusifova

**Adil**: Məhəmmədhüseyn Əliyev

**Əli**: Həsən Haşımlı

## Sponsorlar

**Baş sponsor**: Alulbeyt Azərbaycan

;Sponsorlar:
* Qələm Təlim və İnkişaf Mərkəzi
* İffət Qadın Dərnəyi
* AA media
* Ziyarət Tour
* NAŞİR

## Həmçinin bax

* Allahla danışan uşaq
* Sonuncu nur

## İstinadlar

## Mənbə

* 

## Xarici keçidlər

* Düldül Media — YouTube kanalı
* Düldül Media — Facebook səhifəsi
* Düldül Media — TikTok hesabı
* Düldül Media — Instagram səhifəsi
Conatan Haydt

**Conatan Devid Haydt** (, ) — amerikalı sosial psixoloq. Əxlaq və əxlaqi duyğular üzrə ixtisaslaşmışdır. Haydt iki kitabın müəllifidir: *[[Xoşbəxtlik hipotezi|Xoşbəxtlik hipotezi: Qədim müdriklikdə müasir həqiqəti tapmaq]]* (2004) və *“Saleh ağıl: Yaxşı insanlar niyə siyasətə və dinə görə bölünür”* (2006). Bu kitab The New York Times bestsellerinə çevrilmişdir. Prospect jurnalı onu qlobal mütəfəkkirlər siyahısına daxil etmişdir. O, TED konfranslarında üç dəfə çıxış etmişdir.

## Bioqrafiya

Haydt Nyu-Yorkda anadan olmuş və Skarsdeyldə böyümüşdür. 1985-ci ildə Yel Universitetində fəlsəfə üzrə bakalavr dərəcəsini və 1992-ci ildə Pensilvaniya Universitetində doktorluq dərəcəsini almışdır. Daha sonra Çikaqo Universitetində mədəni psixologiya üzrə təhsil almışdır. Doktoranturadan sonrakı təyinatı zamanı Hindistanın Orissa şəhərində üç aylıq tədqiqat üçün Fulbrayt qrantı qazanmışdır. 1995-ci ildə Virciniya Universitetində dosent vəzifəsini almış və 2011-ci ilə qədər burada çalışmışdır.

1999-cu ildə Haydt müsbət mənəvi emosiyaların tədqiqi olan Pozitiv psixologiya sahəsi ilə məşğul olur. Bu tədqiqatlar 2003-cü ildə *Florişinqin*, daha sonra isə 2006-cı ildə *Xoşbəxtlik hipotezi*nin () nəşrinə səbəb olmuşdur. 2004-cü ildə o, əxlaqi psixologiyanı siyasətin öyrənilməsinə tətbiq etməyə başlamış, ideologiyanın psixoloji əsasları ilə bağlı tədqiqatlar aparmışdır. Bu iş 2012-ci ildə *Saleh ağıl*ın () nəşrinə səbəb olmuşdur.

## İstinadlar
Ağ körpü (Kərbəla)

** Ağ körpü ** () — Osmanlı dövrünə aid İraqın Kərbəla mühafəzəsinin Kərbəla şəhərində yerləşən körpüdür. Körpü Osmanlıların İraq ərazisində inşa etdiyi ən qədim körpülərdən biri hesab olunur.

## İstinadlar
Milli Elmlər Akademiyası (dəqiqləşdirmə)

**[[Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]]** (AMEA), həmçinin **Milli Elmlər Akademiyası** kimi də bilinir — Azərbaycanın ictimai elmlər və digər elm sahələrində tədqiqatlar aparan və bu istiqamətdəki fəaliyyətləri koordanasiya edən əsas dövlət elmi-tədqiqat təşkilatı və ilkin orqanı.

**Milli Elmlər Akademiyası** həmçinin bunlara istinad edə bilər (ölkələrə görə):

* ABŞ Milli Elmlər Akademiyası
* 
* Belarus Milli Elmlər Akademiyası
* Ermənistan Milli Elmlər Akademiyası
* Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyası
* 
* 
* 
* 
* Ukrayna Milli Elmlər Akademiyası
* 

## Həmçinin bax
* Elmlər akademiyası
Təlli Zeynəbiyyə

** Təlli Zeynəbiyyə ** () — İraqın Kərbəla mühafəzəsinin Kərbəla şəhərində yerləşən məscid və ziyarətgah. Məscidin adı keçən vaxtlarda üzərində yerləşən təpənin adıyla əlaqəlidir.

## Mənası
Ərəb dilində təll təpə və ya hündür yer mənasını verir və Zeynəbiyyə sözü Həzrət Əlinin qızı Həzrət Zeynəbin adıyla bağlıdır.

## Mövqeyi
Təlli-Zeynəbiyyə İmam Hüseynin qətligahından 35 metr, məzarından isə 20 metr aralıqda yerləşir. Təqribən 5–6 metr hündürlükdədir. İndi bu məqam İmam Hüseyn hərəminin qərb nahiyəsində Zeynəbiyyə qapısının ağzındadır.

## Tarix
Təlli-Zeynəbiyyə Kərbəlada İmam Hüseyn (ə) məzarı yaxınlığında yerləşən kiçik bir tarixi təpəyə deyilir ki, Aşura günü Həzrət Zeynəb (s.ə) qaçaraq bu təpənin üzərinə çıxmış və döyüş meydanına baxmışdır. 1978-ci ildə nisbətən hündür olan bu məqamdakı tikilinin yenidən inşa edilməsinə başlanılmış və indi buranın ərazisi 175 kvadrat metrə çatmışdır.

Məqam əvvəllər yalnız məhdud sayda ziyarətçi qəbul edə bilirdisə, indi onun ərazisi daha da genişləndirilmişdir.

## Qalereya

حمام السلام عند التل الزينبي.jpg
تل زينبيه كربلا - panoramio.jpg
Tale Zeynabieh (2015 Arba'een).jpg
Ramadan 1439 AH, Karbala 16.jpg
Karbala - 26 August 2007 (20 8606040599 L600).jpg


## İstinadlar
Miyake Setsurey

və ya doğum adı ilə **Miyake Yuciro** – Yaponiya filosofu, tarixçisi, jurnalisti və publisisti. Yaponiyanın Qərb dünyasını təqlid etməsi tənqid etmişdir.

## Həyatı
Miyake Setsurey 1860-cı ildə Yaponiyanın İşikava prefekturasında yerləşən Kanazava şəhərində doğulmuşdur. Atası Kanazava klanına mənsub konfusiçi həkim idi. 1883-cü ildə Ernest Fenollosanın tələbəsi olduğu və fəlsəfə təhsili aldığı Tokio Universitetindən məzun olmuşdur.

Miyake bir neçə təhsil müəssisəsində dərs dedikdən sonra Qərb dünyanın hədsiz dərəcədə təriflənməsinin qarşısını almaq üçün Şiqa Şiqetaka, Suqiura Cuqo və digərləri ilə birlikdə təşkilat qurmağa qərar vermişdir. 1888-ci ildə  və onun  adlı jurnalını təsis etmişdir. 1907-ci ildə *"Nihon Oyobi Nihonjin"* adını alan bu jurnal dövrün siyasətinə təsir edən hanbatsuları tənqid edən və Aşio mis mədəni qiyamı kimi hadisələri işıqlandıran platforma olmuşdur. O, tez-tez Meyci hökumətini tənqid etdiyi üçün nəşrləri senzuraya məruz qalırdı.

Miyake *"Jitsugyo no Nihon"* kimi nəşrlər üçün yazmış, Haseqava Nyozekan və Taoka Reyun kimi jurnalistlərin hamisi olmuşdur. 1920-ci ildə həyat yoldaşı Kaho Miyake ilə birlikdə  jurnalını təsis etmişdir. 1923-cü ildə *"Gakan"* jurnalını yaratmışdır. 1943-cü ildə "Mədəniyyət" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

## Əsərləri
Miyake 1891-ci ildə yazdığı  və  əsərlərində saf milliyyətçilik fikrini müdafiə etmişdir. 1889-cu ildə *"Tetsuqakukenteki"* adlı fəlsəfi əsəri nəşr olunmuşdur. 1908-ci ildə nəşr olunmuş  əsərində Qərb və Şərq fəlsəfələrini sintezləyərək fəlsəfi sistem yaratmağa çalışmışdır. Altı cilddən ibarət *"Dociday şi"* əsərində dövrünün tarixi hadisələrini yazmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Barba non facit philosophum

***Barba non facit philosophum*** () — latınca bir ifadə.

## Etimologiyası
Hadisənin şəxsən şahidi olduğunu qeyd edən latın yazıçısı  bildirir ki, saçı düz belinə kimi uzanan, jaket geyinmiş bir kişi köhnə Roma konsulu atinalı aristokrat Herodes Attikusun yanına gələrək ondan çörək üçün (*εἰς ἄρτους*) pul verməsini istəyər. Herodes ona kim olduğunu soruşduğu vaxt bu, adamın xətrinə dəyər və ona filosof olduğunu deyər. Ona bariz olanı görməsi lazım olduğunu da əlavə edər.

Herodes isə qarşılığında ona deyər: "Saqqalı və jaketi görürəm, amma filosofu görə bilmirəm.".

Herodesin dostlarından bir neçəsi ona adamın əslində sülə və "aşağı xarakterli" bir dilənci olduğunu deyirlər. Bundan sonra Herodes də "Xarakteri necə olursa olsun ona pul verməliyik. O insan olduğu üçün yox, biz insan olduğumuz üçün." deyər. Adama pul verərək bununla 30 gün boyunca çörək al deyə ona əmr edər.

## Mənası
İfadənin azərbaycanca mənası belədir: "*Saqqal filosof olmağa kifayət deyil*". Bu ifadə Molla Nəsrəddinin bir lətifəsi ilə eyni mənanı ifadə etməkdədir.

## Həmçinin bax
* Latın ifadələrinin siyahısı

## İstinadlar
Cümə məscidi (Germi)

** Cümə məscidi ** — İran Azərbaycanının Ərdəbil ostanının Germi şəhristanının Germi şəhərində yerləşən məscid. Məscid 2019-cu ildə təmir edilmişdir.

## İstinadlar
Ağ körpü

* Ağ körpü (Ankara) — Ankaranın Yeniməhəllə ilçəsində yerləşən tarixi bir körpü.
* Ağ körpü (Kərbəla) — Osmanlı dövrünə aid İraqın Kərbəla mühafəzəsinin Kərbəla şəhərində yerləşən körpü.
* Ağ körpü (Göygöl) — Göygöl rayonunun Topalhəsənli kəndində Gəncəçayın üzərində yerləşən körpü.
Tarık Kutver

** Tarık Kutver ** () - Türkiyənin keçmiş milli futbolçusu. Uzun illər “Qalatasaray”da çıxış edib. Tarık Kutver 20 aprel 2011-ci ildə yaşadığı Çanaqqalanın Ezine rayonunda vəfat edib.

## Klub karyerı

Fənərbaxça infrastrukturunda futbol oynamağa başlayıb və oradan 1958-59-cu illərdə Fatih Karagümrük komandasına transfer olunaraq peşəkar futbol həyatına başlayıb. 1962-ci ildə "Qalatasaray"a transfer olunub və orada Superliqa çempionluğunu qazanıb. "Qalatasaray"da 5 mövsüm keçirib. 1967-ci ildə "Mersin Talim Yurdu FK"na transfer olunub. 1970-ci ildə futbolçu karyerasını bu komanda ilə başa vurub.

## Milli komanda karyerası

## İstinadlar
Yinqluk Şinavatra

**Yinqluk Şinavatra** ( ; ) — Taylandlı biznesledi, siyasətçi. O, Pheu Thai partiyasının üzvü kimi 2011-ci il seçkilərində iştirak edərək qalib gəlib Taylandın 28-ci baş naziri olmuşdur. Yinqluk Taylandın ilk qadın baş naziri və eyni zamanda da son 60 ilin ən gənc baş naziri olmuşdur. O, 7 may 2014-cü ildə Konstitusiya Məhkəməsinin qərarı ilə vəzifəsindən kənarlaşdırılmışdır.

Onun böyük qardaşı Taksin Çinnavat 2001-2006-cı illər arasında Taylandın baş naziri, qardaşı qızı olan Paetonqtarn Şinavatra isə 17 avqust 2024-cü ildən Taylandın baş naziridir.

## İstinadlar
Herodes Attikus

**Herodes Attikus** (, *[[Romanizasiya|Rom]]: Hērōidēs ho Attikos* ; ) və ya **Attikus Herodes** — yunan aristokrat, sofist, Roma senatoru. Eramızın 143-cü ilində Roma konsulu olan Attikus, *consul suffectus* deyil, *consul ordinarius* titulu daşıyan ilk yunan olmuşdur. Onun Latın dilində tam adı **Lucius Vibullius Hipparchus Tiberius Claudius Atticus Herodes** () olmuşdur. Filostratın fikrincə, Herodes II Sofistik dövrün əhəmiyyətli şəxslərindən biri olmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

### Birinci dərəcəli ədəbiyyatlar
* Aulus Gellius, Attic Nights 
* Filostrat, *Leben der Sophisten*. Greek and German by Kai Brodersen. Wiesbaden: Marix 2014, 
* Filostrat, Lives of the Sophists, 2.1 (paragraphs 545–566)

### İkinci dərəcəli materiallar
*
* Day, J., *An economic history of Athens under Roman domination*, Ayers Company Publishers, 1973
*
* Edward Gibbon, *The History of the Decline and Fall of the Roman Empire*
* Graindor, P., *Un milliardaire antique*, Ayers Company Publishers, 1979
* Kennell, Nigel M. "Herodes and the Rhetoric of Tyranny", *Classical Philology*, **4** (1997), pp.&nbsp;316–362.
* Lambert, R., *Beloved and God: The Story of Hadrian and Antinous*, Viking, 1984.
* 
* 
* Potter, David Stone, *The Roman Empire at Bay, AD 18–395*, Routledge, 2004. 
* 
*
* 
* Tobin, Jennifer, *Herodes Attikos and the City of Athens: Patronage and Conflict Under the Antonines*, J. C. Gieben, 1997.
* Wilson, N. G., *Encyclopedia of Ancient Greece*, Routledge 2006

## Xarici keçidlər

* Sleepinbuff.com
* Plancia Magna, Aurelia Paulina, and Regilla: Civic Donors
Cinsiyyət dəyişdirmə əməliyyatı

**Cinsiyyəti təsdiqləmə əməliyyatı, Cinsiyyətin dəyişdirilməsi əməliyyatı** və ya **Bədənin tənzimlənməsi əməliyyatı** — insanın anadangəlmə cinsiyyətinə müvafiq olan fiziki görünüşünü və bioloji cinsi xüsusiyyətlərini müəyyən etdiyi gender kimliyi ilə uyğunlaşdırmaq üçün dəyişdirilməsinə imkan verən cərrahi prosedur və ya prosedurlar seriyasıdır. Tarixdə məlum olan birinci cinsiyyətin dəyişdirilməsi əməliyyatı 1931-ci ildə Berlində vaginaplastika əməliyyatı keçirən Dora Rixterin üstündə həyata keçirilmişdir.

## Əməliyyat

Əməliyyatın həyata keçirilməsi üçün xəstəxana, komissiya hesabatları və məhkəmə qərarı tələb olunur. Kişi cinsiyyətinə sahib olmaq istəyən qadınlara ediləcək penis implantasiyası üçün iki üsuldan istifadə edilir. Bunlardan birincisi qolun dərisi, ikincisi isə ayağın nazik sümüyünün dərisindən hazırlanan protezlərdirlər. Bu cərrahi əməliyyat penisi meydana gətirəcək qapaqların (flapların) hazırlanması, yeni sidik yollarının yaradılması və alt tərəfdən görünüş kimi mərhələlərdən ibarətdir. Qadın cinsinə keçmək istəyən kişilərin üzərində həyata keçirilən əməliyyatlarda isə cinsiyyət orqanının dərisi kökündən hər tərəfli kəsilərək əlcək barmağı kimi soyulub çıxardılır. Dərisiz qalmış penisdə olan süngərvari, mağaralı cisimlər (corpus cavernosum) qasıq dərisinin altında hər iki tərəfdən basdırılır və beləliklə vulvanın böyük dodaqları (labia majora) kimi qabarıqlıq əmələ gətirilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
* ABŞ-də vaginoplastika səhifəsi
* Transgenderizm Beynəlxalq Jurnalı
* Qeyri-mütəxəssislər üçün trans insanlar və transgenderizm haqqında məqalələr
Həzrət Əli bulağı (Kərbəla)

** Həzrət Əli bulağı ** () — İraqın Kərbəla mühafəzəsinin qərbində Rəzzazə gölündən 2 km aralı yerləşən bulaqdır. Bulaq Kərbəla şəhərindən təxminən 28 km uzaqlıqda yerləşir. Rəvayətə görə Həzrət Əli Siffeyn döyüşünə gedəndə ordusunun susuz olduğunu anlayıb da suya yetişmək üçün onlara səhra ortasında yeri qazmağı əmr etdi. Nəhayət o əliylə bir böyük daşı yarıb və su çıxardı; ordu isə o sudan içib susuzluqları bərtərəf  edildi. Hal hazırda da həmin bulaq mövcuddur və sonrakı dövrlərdə üzərində ziyarətgah tikilmişdir.

## [[2022]]-ci ildə bulağın üzərindəki ziyarətgahın çökməsi

2022-ci ilin 20 avqust günündə bulağın üzərində inşa edilmiş ziyarətgahın bir hissəsi yerin sulaq və nəmli olduğu üzündən çökərək təxminən binanın 30%-i təxrib olmuşdur. İraq səhiyyə nazirliyinin verdiyi məlumata görə dördü qadın, ikisi kişi və biri uşaq olmaqla 7 nəfər bu hadisəyə görə həyatlarını itiriblər.

## Ziyarətgahın bağlanması

Hadisənin ardından Kərbəla mühafəzəsinin valisi Nəsif Əl-Xəttabi ziyarətgahın insanlar üçün təhlükə mənbəyinə çevirilməsinə görə bağlanmasının xəbərini vermişdir.

## Qalereya

Qattarat Al Imama Ali near Naja Ashraf 3.jpg
Qattarat Al Imama Ali near Naja Ashraf 4.jpg
Qattarat Al Imama Ali near Naja Ashraf 1.jpg



## İstinadlar
Knyazlıq

**Knyazlıq** — krallıqlardan daha kiçik olan dövlətlərdirlər. Knyazlıqlar bir qayda olaraq monarxiya formasında idarə olunurlar və onlar daha çox bir şəhərdən (şəhər-dövlət) ibarətdirlər. Bu tipli dövlətlərin adları da əsasən şəhərin adı ilə eyni olur. Bəzi knyazlıqların ərazisinə bir neçə şəhər daxil ola bilər. Müasir knyazlıqlara misal olaraq Monakonu nümunə göstərmək mümkündür. Adından da göründüyü kimi knyazlıqları knyaz tituluna malik olan hökmdar idarə edir. Bundan əlavə, müxtəlif ölkələrə bağlı olan bəzi muxtar dövlətləri də knyazlıq adlandırmaq mümkündür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

*«История Отечества. Энциклопедия» / Володихин, Елисеева, Алексеев. — М.: Просвещение, 2015
*Князь : [арх. 23 сентября 2022] / Свердлов М. Б. // Киреев — Конго. — М. : Большая российская энциклопедия, 2009. — С. 349. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 14). — ISBN 978-5-85270-345-3.
1941-ci ilin baharı

**1941-ci ilin baharı** və ya **Aviv 41** — Uri Barbaşın rejissorluğu ilə 2008-ci ildə çəkilmiş müharibə-dram filmidir. Filmdə baş rolları Cozef Finnes, Nev Makintoş və Kelli Harrison ifa etmişdirlər. Film Polşa və İsrail tərəfindən müştərək olaraq istehsal edilmişdir. Film İda Finkin "Bir söhbət" və "Bir bahar səhəri" hekayələri əsasında çəkilmişdir.

## Süjet xətti

1971-ci il. Məşhur violonçel ifaçısı olan Klara Plank 30 ildən sonra ilk dəfə olaraq doğma vətəni Polşaya gəlmişdir. Tanış yerlər və violonçel səsləri ona onun üçün əziz olan hər şeyini itirdiyi otuz il əvvəlki hadisələri xatırladır. 1939-cu ildən Almaniya tərəfindən işğal edilmiş Polşada Doktor Artur Plank, həyat yoldaşı Klara Plank və cütlüyün iki qızı nasistlərdən gizlənməyə çalışırlar.

## İstinadlar
2067: Zamanın ilgəyi

**2067: Zamanın ilgəyi** ( ) — baş rollarda Kodi Smit-Makfi və Rayan Kvantenin oynadığı 2020-ci ildə istehsal edilmiş Avstraliyanın elmi fantastika triller filmidir. Filmin premyerası 2 oktyabr 2020-ci ildə baş tutmuşdur. Film kino tənqidçilərindən mənfi rəylər almışdır.

## Rollarda

* Kodi Smit-Makfi — *İtan Uayt*
* Rayan Kvanten — *Cud Meters*
* Sana Şayk — *Ksante Uayt*
* Aaron Qlenan — *Riçard Uayt*
* Debora Meilman — *Reqina Cekson*

## İstinadlar
Neonuar

**Neonuar** və ya **neo-noir** (yunan dilində *neo,* yeni və fransız dilində *noir,* qara) — açıq bir formada nuar film (qara film) elementlərindən istifadə edən, lakin 1940 və 1950-ci illərin nuar filmlərində rast gəlinməyən, yenilənmiş mövzuları, məzmunu, vizual effektləri və ya medianı özündə birləşdirən, əsasən müasir kinoda yaranmış bir janrdır.

## Tarixi

Neonuar termini ilk dəfə olaraq kino tənqidçisi olan Nino Frank tərəfindən irəli sürülmüş, lakin əvvəlcə prodüserlər, tənqidçilər və ya tamaşaçılar tərəfindən nadir hallarda istifadə olunmuşdur. Nuar filmlərin (qara filmlər) klassik dövrü 1940-cı illərin əvvəllərindən başlayaraq 1950-ci illərin axırlarına qədər olan dövrə təsadüf edir. Tipik olan Amerika kriminal dramları və ya psixoloji trillerləri ilə nuar filmləri bir çox ümumi süjet xətlərini və mövzuları bölüşürlər. Bu tip filmlər, həmçinin özlərində unikal vizual elementləri ehtiva edirlər. Filmin personajları ümumiyyətlə müxtəlif çətin vəziyyətlərlə üzləşən və seçim etməli olan anti-qəhrəmanlardırlar. Vizual elementlər sadə işıqlandırma texnikası, işıq və kölgələrdən məharətlə istifadə edilməsi və qeyri-ənənəvi kamera bucaqlarından istifadə edilməsi nəticəsində əldə edilir.

1960-cı illərin əvvəllərindən etibarən klassik nuar filmləri janrında mühüm filmlər çəkilsə də, hələ də digər janrlara əhəmiyyətli təsir göstərir. Bu filmlərdə ümumiyyətlə nuar filmləri xatırladan mövzulardan və vizual elementlərdən istifadə edilir. Həm klassik, həm də neonuar filmləri çox vaxt müstəqil filmlər kimi görünürlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*  .
*  .
* 
*
Sürtük

***Sürtük*** — Azərbaycan dilində şəxslərə qarşı istifadə edilən alçaldıcı ifadə, slenq. Bu ifadə azərbaycancada əsasən qadınlara qarşı cinsi mənada istifadə olunur. Bununla yanaşı, "sırtıq", "həyasız" və "abırsız" kimi mənaları da ifadə edir. Kişilər üçün "**kişi qəhbəsi**" ifadəsindən də istifadə olunur. Qadınlara qarşı təhqir olaraq istifadə olunan ifadədən çox vaxt onların cəmiyyətdə alçaldılmaları, pis hiss etmələri və peşmançılıq hissi keçirmələri üçün istifadə olunur.

İfadə türk dilində də eyni mənaya gəlir. İngilis dilində qarşılığı "*slut*" olan ifadə həmin dildə də eyni mənalarda istifadə olunur.

## Həmçinin bax
* Poliandriya

## İstinadlar