İqbal Məmmədəliyev

**İqbal Vamiq oğlu Məmmədəliyev** () — Azərbaycan kino rejissoru və prodüseri.

## Həyatı
İqbal Məmmədəliyev 23 sentyabr 1978-ci ildə Bakıda anadan olub. 1985–1995-ci illərdə 113 saylı orta məktəbdə oxuyub. 1989–1994-cü illərdə 10 saylı musiqi məktəbində tar sinfini bitirib. 1996–2000-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin rejissorluq ixtisası üzrə teatr və kino sənəti fakültəsini, 2002-ci ildə isə teatrşünaslıq üzrə magistraturasını bitirib.

Ailəlidir, dörd övladı var. Tarzən Vamiq Məmmədəliyevin oğlu, rejissor Salam Məmmədəliyevin qardaşıdır.

## Fəaliyyəti
1996–1998-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Teleradio Verilişləri Şirkəti, "Gənclik və İdman" baş redaksiyasında ştatdankənar müəllif kimi fəaliyyətə başlayıb. 1998–2000-ci illərdə "Soy" şirkətində rejissor vəzifəsində çalışıb, 2000–2004-cü illərdə Media Holdinq şirkətinin Lider televiziyasında rejissor kimi fəaliyyətini davam etdirərək 5 televiziya layihəsinin, 200-dən çox müxtəlif səpkili televiziya verilişlərinin, eləcə də konsert, tamaşa və canlı yayımların rejissoru və 60-dan çox sənədli filmin müəllifi olub.

2002–2004-cü illərdə Azərbaycan Kinematoqrafçılar Birliyində bir çox filmləri nümayiş olunaraq peşəkar tənqidçilər tərəfindən müzakirəyə çıxarılıb. 2003-cü ildən Azərbaycan Kinorejissorlar Gildiyasının üzvüdür. 2003-cü ildə ildən Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin aspirantı kimi "Kinoda montaj strukturu" mövzusunu tədqiq edir. 2004-cü ildə "Salnamə" sənədli filmlər studiyasına dəvət olunub və bir neçə sənədli filmin rejissoru və montaj rejissoru olub. 2005-ci ilin iyun ayında yenicə fəaliyyətə başlayan İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinə dəvət alıb. Telekanalın bədii-estetik dizaynı ilə məşğul olsa da musiqi xadimləri haqqında bir neçə film-portret də çəkib. 2006-cı ilin noyabrında yenidən Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Salnamə" sənədli filmlər studiyasına dəvət olunub. 2006-cı ilin dekabrında aspiranturanı əla qiymətlərlə bitirib. 2008-ci ildən MDB Kinematoqrafçılar İttifaqının və Baltikyanı ölkələr Kinematoqrafçılar Konfederasiyasının üzvüdür.

2009-cu ildən Yevlax şəhərində fəaliyyət göstərən YevlaxTV MMC-nin ELTV brendi kimi yayımlanan televiziyasının baş direktorudur. 2016-cı ildə "Aranfilm" yaradıcılıq Mərkəzini yaradıb. İndiyə kimi telekanalın özünəməxsus simasının formalaşmasında idarəetmədən savayı rejissor bilgilərini də kollektivdən əsirgəmir. 2022-ci ildən Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Audiovizual sənətlər kafedrasının müəllimi kimi televiziya rejissorluğu fənnini tədris edir və yeni kadrların yetişməsi üçün kurs rəhbəri kimi pedaqoji fəaliyyətlə də məşğul olur.

## Mükafatlar
* "Sükutun səsi" filmi III Beynəlxalq Audiovizual Festivalda nümayiş olunan ən yaxşı sənədli film nominasiyasının qalibi olub. (2003)
* Ötən ildəki fəaliyyətinə və qazandığı uğurlara görə Azərbaycan Gənclər, İdman və Turizm Nazirliyinin təsis etdiyi "İlin ən yaxşı gənc rejissoru" mükafatı (2 fevral 2004)
* Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Mətbuat Günü münasibətilə təsis etdiyi mükafat və diplom (2005)
* "Qədim Azərbaycanın abidələri" filminə görə Qazaxıstanın Aktau şəhərində keçirilən "Kaspi Dostluq Dənizi" festivalında laureat diplomu (2006)
* "Qədim Azərbaycanın abidələri" filminə görə Rumıniyada keçirilən "Eko-Etno-Folk" festivalının "etno folk turizm" bölməsində fərqlənmə diplomu (2006)
* "Sükutun səsi" filminə görə Gürcüstanın Tbilisi şəhərində keçirilən "Footprints" Sənədli Film Festivalında 3-cü baş mükafatı (2006)
* "Qədim Azərbaycanın abidələri" filminə görə Hindistanda keçirilmiş qısametrajlı sənədli filmlər festivalında Mükafat (2007)
* "Zəhmətlə yoğrulanlar" filmi Bakıda keçirilən II Milli Turizm Festivalında "Ən yaxşı etnoqrafiya filmi" nominasiyasının qalibi olub. (2007)
* "Heydər Əliyev. Vətənin keşiyində" filminə görə Bakı şəhər İdman və Gənclər Baş İdarəsi və Azərbaycan Respublikası Gəncliyə Yardım Fondunun dəstəyilə keçirilən sabiq prezident Heydər Əliyevin anadan olmasının 86-cı ildönümünə həsr olunmuş "Heydər Əliyev və müstəqil Azərbaycan" qısametrajlı sənədli filmlər festivalında 1-ci mükafat və diplom (2007)

## Filmoqrafiya
***Rejissor kimi***
# Mahur hindi (film, 2001) — film-konsert
# Elçi daşı (film, 2001) — film-veriliş
# Səfəvilər (film, 2001) — film-veriliş
# İldırımlı yollarla (film, 2001) — film estetikalı portretlər silsiləsi
# …Və alqışlar, alqışlar (film, 2001) — etüd
# Başlanğıc (film, 2001) — etüd
# Səhnəyə aparan yol (film, 2001) — etüd
# "Edelveys" və dəmir biləklər (film, 2001) — sənədli-xronikal
# Qırmızı rəngin ekspressiyası (film, 2002) — elmi-kütləvi
# Yaşıl rəngin qamması (film, 2002) — elmi-kütləvi
# Qara rəngin harmoniyası (film, 2002) — elmi-kütləvi
# Baş tutmayan səfər (film, 2002) — detektiv araşdırma
# Payız (film, 2002) — etüd
# Lənkəran (film, 2002) — etnoqrafik etüd
# Quba (film, 2002) — etüd
# Səkkiz dəqiqəlik düşüncə və ya xarı bülbül (film, 2002) — film-düşüncə
# Özgə vaxtın doğma anları (film, 2002) — portret
# Cəsarətin heyrət məqamı (film, 2002) — sənədli
# Tanrı adamı (film, 2002) — portret
# Jurnalist (film, 2002) — portret
# Çətin sınaqlar (film, 2002) — sənədli film
# İsmipünhan (film, 2002) — sənədli film
# Güzgü (film, 2002) — etüd
# Pərdəsiz səhnə (film, 2002) — etüd
# Bizi oyatmayın (film, 2002) — sənədli
# Ali məqam (film, 2002) — ədəbi-bədii kompozisiya
# Yaddaş etüdləri (film, 2002) — etnoqrafiya
# Yaddaş etüdləri-2 (film, 2002) — etnoqrafiya
# Yaddaş etüdləri-3 (film, 2002) — etnoqrafiya
# Qoru və artır (film, 2002) — tanıtım
# Həzrə (film, 2002) — etnoqrafiya
# Zamanın sığalı (film, 2002) — etnoqrafiya
# Qusar (film, 2002) — etüd
# İlham Əliyev. Yeni neftin strategiyası (film, 2002) — siyasi portret
# İlham Əliyev. "Olimp"in fəthinə doğru (film, 2002) — siyasi portret
# İlham Əliyev. Diplomatiyada uğur rəmzi (film, 2002) — siyasi portret
# İlham Əliyev. Ümidlərin gerçəklik məqamı (film, 2003) — siyasi portret
# Hərb tariximizdən. Atropat (film, 2003) — elmi-kütləvi
# Sükutun səsi (film, 2003) — müəllif filmi
# Göy rəngin melodiyası (film, 2003) — elmi-kütləvi
# Bir haqq bayrağı var əlimdə (film, 2003) — kompozisiya
# Ağ rəngin simfoniyası (film, 2003) — elmi-kütləvi
# Zəhmətlə yoğrulanlar (film, 2003) — etnoqrafiya
# Qalanın əfsanəsi (film, 2003) — etnoqrafiya
# Torpağa bağlananlar (film, 2003) — etnoqrafiya
# Yaddaşın əbədi yükü (film, 2003)- etnoqrafiya
# Dövlətin vizit vərəqi (film, 2004) — tanıtım
# Novruz töhfələri (film, 2004) — elmi-kütləvi
# Qədim Azərbaycanın abidələri (film, 2005) — tanıtım
# Qarabağ xanəndələri (film, 2005) — tanıtım
# Şəfiqə Axundova (film, 2005) — portret
# Rəqslər (film, 2005) — elmi-kütləvi
# Ağaxan Abdullayev (film, 2005) — portret
# Xanım İsmayılqızı (film, 2005) — portret
# Arif Babayev (film, 2005) — portret
# Ağacəbrayıl Abbasəliyev (film, 2005) — portret
# Köhnə… Yeni Naxçıvan (film, 2006) — tanıtım
# Novruz Bayramı (film, 2006) — film-konsert, *ssenari müəllifi
# [[Azərbaycan... Əbədiyyət yolu (film, 2006)]] — tanıtım-tolerantlıq
# Azərbaycan. Vahid Məmləkət (film, 2006) — video-art
# [[Heydər Əliyev. Dünyaya pəncərə (film, 2006)]] — portret
# [[Azərbaycanın mədəni irsinə qarşı müharibə (film, 2007)]] — sənədli
# [[Heydər Əliyev. Vətənin keşiyində (film, 2007)]] — portret
# Heydər Əliyev. Azərbaycan mədəniyyətinin hamisi (2007) — portret
# Ömər Eldarov. Monoloq (2007) — sənədli
# [[125 illik yol]] — sənədli
# [[Həqiqətin özü (film, 2008)]] — sənədli
# Sofya (2008) — sənədli
# Sualtı səltənətimiz (2008) — sənədli
# Parisli azərbaycanlı. Ramiz Abutalıbov (2009) — sənədli
# Həqiqətin özü (3 bölümlü, Türk dilində sənədli film, 2009) — sənədli
# Sualtı səltənətimiz (3 bölümlü sənədli film, 2009) — sənədli

***Montaj üzrə rejissor kimi***
# Yaddaşın keçdiyi yol (film, 2001) — etnoqrafiya
# Elegiya (film, 2005) — portret
# [[Unudulmuş qəhrəman (film, 2005)]] — sənədli
# Həyat formulu (film, 2005) — sənədli
# [[Azərbaycan... Əbədiyyət yolu (film, 2006)]]
# Bakıdan Helsinkiyə (film, 2006) — tanıtım

***Prodüser kimi***
# Bir gecə (film, 2002) — film-tamaşa
# Sərçələrin payı (bədii film, 2011) — sənədli
# Tbiliso (bədii film, 2013) — sənədli
# Səsdən usanmışlar (bədii film, 2014) — sənədli
# Düdəngədən Münhenə (sənədli film, 2015) — sənədli
# Qars vətənimdir (film, 2016) (Hacalı Nəcəfoğlu haqqında portret) — sənədli
# Səssiz zaman (bədii film, 2016) — sənədli
# Sakit gün (film, 2016) — sənədli
# Ürək yaddaşı (film, 2016) — sənədli
# İqlimlər (film, 2016) — sənədli
# Bu Azərbaycan sirkidir (film, 2016) — sənədli
# [[Atadan oğula (film, 2017)]]
# [[Əsgərlər unudulanda ölürlər (film, 2018)|"Əsgərlər unudulanda ölürlər" (sənədli film)]]

***Mətn oxuduğu film***
# Qədim şəhərin hekayəti (film, 2003) — etnoqrafiya

***Ssenari müəllifi kimi***
# Azərbaycan. Vahid Məmləkət (film, 2006) — video-art

***Layihə rəhbəri kimi**''
# Qədim yurd yeri — Yevlax (sənədli film, 2014) — sənədli

## İstinadlar