open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Milli Hokkey Liqası

**Milli Hokkey Liqası** NHL (İngilis dili) və ya Ligue Nationale de Hockey LNH (Fransız) Şimali Amerikadakı  buz hokkeyi liqasıdır. NHL ümumiyyətlə hər biri şərq və qərbdən ibarət olan 15 komandanın iki konfransına bölünür. Hər konfrans 5 komandadan ibarət 3 qrup tərəfindən təşkil olunur. NHL, 1917-ci ildə, Monrealda (Kanada, Kvebek, 4 komanda) quruldu. Bu gün ABŞ-dən 24, Kanadadan 6 komanda daxil olmaqla cəmi 30 komanda var. Digər ölkələrdə NHL buz hokkey liqalarından fərqli olaraq, heç-heçə ehtimalı yoxdur. Komandalar normal vaxtın sonunda qolu vura bilmirlərsə, qalib əlavə vaxtda oynayaraq müəyyənləşir.

## Erkən illər
Milli Hokkey Liqası 1917-ci ildə Milli Hokkey Assosiasiyasının (NHA) varisi olaraq quruldu. 1909-cu ildə qurulan NHA, bir il sonra Ontario və Kvebekdəki yeddi komanda ilə oynamağa başladı və peşəkar buz hokkeyində ilk böyük liqalardan biri oldu. Lakin NHA-nın səkkizinci mövsümündə Toronto Blueshirts klubunun sahibi Eddie Livingstone, Montreal Canadiens komandalarının sahibləri, Montreal Wanderers, Ottawa senatorları və Quebec Bulldogs ilə liqanın gələcəyini müzakirə etmək üçün bir sıra görüşlər etdi. Dörd komanda NHA-nın fəaliyyətini dayandırmaq üçün səs verdi və 26 Noyabr 1917-ci ildə Milli Hokkey Liqasını yarandı. Frank Kalder 1943-cü ildə ölümünə qədər xidmət edən ilk prezidenti idi.
Milli Hokkey Liqası 1920-ci illərdə sürətli genişlənməyə başlamışdı. 1924-cü ildə Montreal Maroon və Boston Bruins komandaları da liqaya qoşulmuşdu.

## NHL-də qadınlar
1952-ci ildən 1955-ci ilə qədər Marguerite Norris,Detroit Red Wings-in prezidenti kimi fəaliyyətə başlayıb ,ilk qadın NHL icraçısı və adı Stenli Kubokuna həkk olunmuş  ilk qadın idi. 2016-cı ildə Dawn Braid, Arizona Coyotes'in konkisürmə üzrə məşqçisi kimi işə götürülməsi, onu NHL-də ilk qadın tam zamanlı məşqçi etdi. NHL-dəki ilk qadın hakimlər 2019-cu ilin sentyabr ayında liqanın hazırlıq turnirləri zamanı sınaq üçün yoxlanılmışdı.

## Klubların siyahısı

| **[[New Jersey Devils]]**

| **[[New York Islanders]]**

| **[[New York Rangers]]**

| **[[Philadelphia Flyers]]**

| **[[Pittsburgh Penguins]]**

| **[[Boston Bruins]]**

| **[[Buffalo Sabres]]**

| **[[Ottawa Senators]]**

| **[[Toronto Maple Leafs]]**

| **[[Carolina Hurricanes]]**

| **[[Florida Panthers]]**

| **[[Tampa Bay Lightning]]**

| **[[Washington Capitals]]**

| **[[Winnipeg Jets]]**

| **[[Chicago Blackhawks]]**

| **[[Columbus Blue Jackets]]**

| **[[Detroit Red Wings]]**

| **[[Nashville Predators]]**

| **[[St. Louis Blues (buz hokeyi)|St. Louis Blues]]**

| **[[Calgary Flames]]**

| **[[Colorado Avalanche]]**

| **[[Edmonton Oilers]]**

| **[[Minnesota Wild]]**

| **[[Vancouver Canucks]]**

| **[[Anaheim Ducks]]**

| **[[Dallas Stars]]**

| **[[Los Angeles Kings]]**

| **[[Phoenix Coyotes]]**

| **[[San Jose Sharks]]**

## İstinadlar
Brondbü FK

**Brondbü FK** () — Danimarka peşəkar futbol klubu. 1964-cü ildə eyni adlı şəhərdə təsis edilmişdir. Ölkənin ən yüksək liqası olan Superliqada çıxış edir və ən titullu klublardandır.

## Tarixi
1964-cü ildə yaradılan Brondbü həvəskar klub kimi altıncı liqada mübarizə aparmağa başlayır. 1967-ci ildə klub Zelandseriyaya (5-ci liqa) yüksəlir. Daha bir neçə il sonra komanda gücünə görə dördüncü liqada — Danmarkseriyada mübarizə aparmağ başlayır.

1973-cü ildə Danimarka millisinin üzvü Finn Laudrup komandaya baş məşqçi təyin edilir. Finn Laudrup oğulları Mikael və Brianı isə Brondbünün uşaq məktəbinə gətirir. Lakin Finn Laudrup cəmi 3 il bu vəzifədə qalır.

Növbəti il Brondbü ikinci liqaya yüksəlir. 1981-ci ildə Finn Laudrup komandaya qayıdır. 1981/1982 mövsümü əlamətdar olur və klub ilk dəfə yüksək liqaya (o zaman I Divizion) vəsiqə qazanır. 1982-ci ildə Mikael Laudrup yenidən Brondbüyə qayıdır və mövsümün sonunda Yuventusa transfer olunur.

1985-ci ildə Brondbü ilk Danimarka çempionluğunu əldə edərək Çempionlar kubokunda çıxış etmëk hüququ qazanır.

Ümumiyyətlə 80-ci illərin ikinci yarısı və 90-cı illəri Brondbünün "qızıl dövrü" adlandırmaq olar. Bu aralıqda komanda 8 dəfə ölkə çempionu olmaqla yanaşı 4 dəfə ikinci və ikindəfə üçüncü pilləni tutmuşdur.

Daha 2 çempionluq 2001/2002, 2004/2005 mövsümlərində əldə edilir. Ancaq bu uğurlardan sonra klub hələ ki birinci yeri tuta bilməyib.

## Uğurları
* **[[Futbol üzrə Danimarka çempionatı|Superliqa]] (10)**: 1985, 1987, 1988, 1990, 1991, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 2001/02, 2004/05
* **Danimarka kuboku (7)**: 1988/89, 1993/94, 1997/98, 2002/03, 2004/05, 2007/08, 2017/18
* **Danimarka liqa kuboku (2)**: 2005, 2006

ž

## Məşhur futbolçuları
 Peter Şmeyxel
 Mikael Laudrup
 Brian Laudrup
 Lars Olsen
 Mikael Krondelli
 Yohan Elmander
 Uçe Okaçukvu

## İstinadlar
Real Betis FK

**Real Betis Balompie** - 1907-ci ildə İspaniyanın Sevilya şəhərində qurulmuş futbol klubudur. La Liqada mübarizə aparan komandanın yaşıl-ağ rəngləri var. Benito Villamarin stadionunda oynayırlar.

## Heyəti
31 avqust 2019- tarixinə əsasən olan heyəti.

*<small>Bayraqlar FİFA-nın uyğunluq qaydalarına uyğun olaraq milli komandanı göstərir. Oyunçular FİFA-ya aid olmayan səbəbdən birdən çox ölkəyə sahib ola bilərlər.</small>*

4-cü kapitan 

Kapitan 
2-ci kapitan 

3-cü kapitan 

## İstinadlar
Roadster

**Roadster** — arxa oturacaqları olmayan, mühərriki arxa hissədə yerləşən, sadəcə olaraq iki nəfərlik üstü açıla bilən, çəki başına olduqca çox düşən at gücü sayəsində seriyalı və ümumiyyətlə bahalı bir avtomobil kuzası növüdür. Ümumi xüsusiyyətlərindən biri də arxa tərəfinin qısa, ön tərəfinin isə uzun olmasıdır. Bir Roadster və GT arasındakı digər bir fərqləndirici xüsusiyyət isə, Roadsterin HP-sinin Gran Turismodan daha aşağı olmasıdır.

'''
Mazda RX-7

**Mazda RX-7** — Yaponiya avtomobil istehsalçısı şirkəti olan Mazda tərəfindən 1978–2002-ci illər arasında istehsal olunan 2 qapılı kupe tipli idman avtomobilidir. RX-7 bazarda RX-3-ü əvəz etmişdir və 2003-cü ildə Mazda RX-8 ilə əvəz olundu. Avtomobildə Wankel mühərriki istifadə olunmuşdur.

RX-7, Gran Turismo, Forza Motorsport, Need for Speed, İnitial D, Wangan Midnight və Forsaj kimi videooyun, film və TV şouları ilə məşhurlaşmışdır. Avtomobil ümumi olaraq 811,634 ədəd istehsal edilmişdir.
Lotus Elan

**Lotus Elan** — Lotus Cars tərəfindən 1962–1975 və 1989–1995-ci illər arasında istehsal olunan idman avtomobili modelidir.

1962–1975-ci illərdə istehsal olunan Type 26, 26R Racing versiyası (S1 Elan), 36R Racing versiyası (S2 Elan), 36 Fixed Head Coupe, 45 Drop Head Coupe və “Type 50” +2 Coupe 1960-cı illərin Elanı olaraq bilinir. Onlar iki qapılı, arxa itələməli kupe və roadsterlər olmuşdurlar. Type M100, 1989–1995-ci illər arasında istehsal edilmiş və 1990-cı illərin Elanı kimi tanınan iki qapılı roadster (üstü açıq maşın) olmuşdu. Bu ikinci model eyni zamanda Cənubi Koreyada Kia tərəfindən Kia Elan adı ilə 1996–1999-cu illərdə lisenziya ilə istehsal edilmişdir.

## Biblioqrafiya
* Arnold, G. 1981. *The Lotus Elan and Plus Two Buyers Guide 1962–1975*. Club Lotus
* Buckland, Brian (2006) *The Rebuilding of a Lotus Elan - Addendum Engineering Workshop Manual*. Elanman Ltd. .
* Clarke, R.M. *Lotus Elan Collection No.2 1963–1972*. Brooklands Books. 
* Harvey, C. 1982. *Lotus: The Elite, Elan, Europa*. Oxford Illustrated Press. .
* 
* Hughes, M. 1992. *Lotus Elan*. Osprey Publishing. .
* Lotus Cars Limited. 1974. *Lotus Elan +2 Workshop Manual*. Lotus Cars
* Read, Robin (1989), *Colin Chapman's Lotus (The early years, the Elite, and origins of the Elan)*. Haynes/Foulis, .
* Road & Track Staff (2012). "50 Years of the Lotus Elan". *Road & Track* **64** (4): 66–74.
* 
* 
* Taylor, M. 1990. *Lotus Elan, The complete story*. The Crowood Press Ltd. 
* Taylor, W. 1998. *The Lotus Book, a complete History of Lotus Cars, 50th Anniversary Special*. Coterie Press Limited. .
* Wherret, D. 1993. *Lotus Elan*. Osprey. 
* Wilkins, Miles (2003), *Lotus Twin-Cam Engine*. Motorbooks, .
* Wills, Barrie (2019), '45+ Years Without John DeLorean' (Chapter 13 'The New Lotus Elan - Managing M100'). Woodbine Publications. .

## Xarici keçidlər

* LotusElan.net
* LotusElanCentral.com
* ClubElan.net
Kupe

**Kupe**, 2 və ya 4 oturacaqlı, 2 qapılı, 2 və ya 4 yan şüşələri olan üstü bağlı olan sərnişin daşımaq üçün nəzərdə tutulmuş olan avtomobil kuzası növüdür. 4 qapılı kupe (məsələn, Mercedes CLS350) nəqliyyat vasitələrində olduğu kimi, buradakı tərif də, tam deyil və ya səhvdir. İki nəfərlik olub bir arxa oturacağı olanlar klub kupe adlandırılmışdır. *Avtomobil qısaltmaları* kupeni daxili həcmi 934 litrdən daha az olan avtomobillər üçün tanıdığı halda, fransızlar sərnişin salonunun bir şüşə arakəsmə vasitəsilə sürücü bölməsindən ayrılaraq, maşının sürücüsünün açıqda, sərnişinlərinin isə qapalı məkanda hərəkət etdiyi ilk nəqliyyat vasitələrinə *coupe chauffeur* adını vermişdilər.
 
Ümumiyyətlə, dörd oturacaqlı iki qapılı, arxa oturacaq yerləri sabit tavanlı, qabaqdakı oturacaq yerlərinin üstü açıla bilən maşınlar da *coupe de ville* ya da *town coupe* olaraq adlandırılmışdır. Renault və Bugatti bu addan Panel Brougham nəqliyyat vasitələri üçün istifadə etmişdirlər. Brougham, motorlu nəqliyyat vasitələrinin erkən mərhələlərində iki və ya dörd nəfərlik qapalı bir avtomobili təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir. Belə avtomobillərin kəskin xətləri və hamar səthləri olanlarına isə Panel Brougham deyilmişdir.

İki qapılı, sürücünün yanındakı oturacağın yığıla bilindiyi maşınlar isə *Opera kupe* olaraq adlandırılır.

## Qalereya

Şəkil:1971 Fiat 128 Sedan.jpg|1971 model Fiat (Murat) 128
Şəkil:300scoupe.jpg|thumb|Mercedes Benz W188 300 S Coupe/Roadster 1953
Şəkil:Porsche Cayman (Black) - Front.jpg|Porsche Cayman
Nurlana Əliyeva

* Nurlana Əliyeva (filoloq, 1946) — filologiya elmləri doktoru, Bakı Slavyan Universitetinin rektoru.
* Nurlana Əliyeva (filoloq, 1977) — filologiya elmləri doktoru, "Naxçıvan" Universitetinin rektoru.

## Həmçinin bax
* Nurlana
* Əliyeva
Trinitatis kompleksi

**Trinitatis kompleksi** Danimarkanın paytaxtı olan Danimarkanın mərkəzində yerləşir. XVI əsrdə tikilən kompleks iki hissədən ibarətdir:

* Trinitatis kilsəsi
* Dairəvi qala

## İstinadlar
Finlandiya parlamenti

** Finlandiya parlamenti ** (; ) — 1906-cı ilin mayın 9-da qurulan Finlandiyanın təkpalatalı ali qanunverici orqanı. Finlandiya konstitusiyasına görə suverenlik xalqa məxsusdur və bu güc parlamentin öhdəliyinə verilib. Parlament 200 üzvdən ibarətdir. Onlardan 199-u Dhondt metodununa uyğunlaşdırılaraq 7–36 istifadə edilərək 13 müxrəlif üzv bölgədən 4 illiyə seçilirlər. Aland adalarından bir üzv də parlamentdə buranı təmsil edir.

Qanun vericilik ya hökumət ya da parlament üzvlərindən biri tərəfindən başladıla bilər. Parlament qanunları qəbul edir, dövlət büdcəsinə, beynəlxalq müqavilələrə qərar verir və hökumətin fəaliyyətlərinə nəzarət edir. Parlament hökuməti istefaya göndərmə, prezident seçkilərini yenidən keçirmə və konstitusiyanı dəyişdirmə hüququna sahibdir. Konstitusiyada dəyişikliklər etmək üçün dəyişikliklər aradakı seçki siklı ilə iki ardıcıl hökumət tərəfindən qəbul edilməli ya da fövqaladə vəziyyət qanunu kimi məclisdən 166/200 çoxluğu ilə keçməliydi. Çoxu millət vəkili siyasi partiyalara bənzəyən parlamentar qruplarda işləyir. 2018-ci ilin iyununa qədər parlament 10 parlamentar qrup və bir müstəqil millət vəkilindən təşkil edilmişdi. 1906-cı ildə qurulduğu gündən bəri parlamentdə sadəcə tək bir partiya — Sosial Demokrat Partiyası 1916-ci il seçkilərində mütləq üstünlüyü əldə etmişdi. Bu səbəbdən, hökumət üçün parlamentdə çoxluq ola bilmək üçün koalisiya hökumətləri daha əlverişlidir. Belə koalisiyalar adətən iki və ya üç tarixi olaraq böyük partiyadan — Sosial Demokratlar, Mərkəz və Milli Kaolisiyadan təşkil edilirlər. Nazirlər çoxdur, ancaq millət vəkilləri qədər vacib deyillər. Parlament görüşü Helsinkinin mərkəzində yerləşən Parlament Binasında keçirilir.

Ən sonuncu parlament seçkiləri 14 aprel 2019-cu ildə baş tutmuşdur. Sosial Demokrat Partiyası, Mərkəz Partiyası, Yaşıl İttifaq, Sol Birliyi və İsveç Xalq Partiyası mərkəz sol yönümlü koalisiya hökuməti olan Rinne Kabinetini təsis etmək üçün birləşdi.

## İstinad siyahısı

## Xarici keçidlər

* Parliament of Finland – rəsmi saytı
* History of the Finnish Parliament
* Findicator — Voting turnout in the Finnish Parliamentary Elections since 1908
Lotus Cars

**Lotus Cars** — 1952-ci ildə İngiltərədə Colin Chapman tərəfindən yaradılmış avtomobil şirkətidir. Bu gün şirkət Protonun bir hissəsidir.

## Modelləri
* Lotus Seven
* Lotus Eleven
* 15
* 19
* Lotus 21
* 30
* 34
* 56
* Lotus 78
* 15
* 31
* 48
* Lotus 100 Turbo
* 105
* 107
* Europa
* Elan
* Lotus Excel
* Espirt
* Lotus Exige
* Lotus Elise
* Europa S
* 2-Eleven

## Əlavə ədəbiyyat
* Gérard ("Jabby") Crombac, *Colin Chapman: The Man and His Cars* (Patrick Stephens, Wellingborough, 1986)
* Mike Lawrence, *Colin Chapman: The Wayward Genius* (Breedon Books, Derby, 2002)
* Ian H. Smith, *The Story of Lotus: 1947–1960 Birth of a Legend* (republished Motor Racing Publications, Chiswick, 1972)
* Doug Nye, *The Story of Lotus: 1961–1971 Growth of a Legend* (Motor Racing Publications, Chiswick, 1972)
* Robin Read, *Colin Chapman's Lotus: The Early Years, the Elite and the Origins of the Elan* (Haynes, Sparkford, 1989)
* Anthony Pritchard, *Lotus: All the Cars* (Aston Publications, Bourne End, 1990)
* Doug Nye, *Theme Lotus: 1956–1986* (Motor Racing Publications, Croydon, 1986)
* William Taylor *The Lotus Book* (Coterie Press, Luton, 1998, 1999, 2005)
* William Taylor *The Lotus Book Collectibles* (Coterie Press, Luton, 2000)
* Peter Ross, *Lotus: The Early Years 1951–54* (Coterie Press, Luton, 2004)
* Rémy Solnon, ''Lotus Esprit – le grand tourisme à l'anglaise'' (Editions Les Presses Littéraires, 2007)
* Andrew Ferguson, *Team Lotus: The Indianapolis Years* (Haynes Publishing 1996) no longer available

## Xarici keçidlər

*
Şalmaş şəlaləsi

**Şalmaş şəlaləsi** Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanında yerləşən bir şəlalədir.

## Yerləşməsi
Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt bölgəsinin Marğan və Şalmaş kəndlərinin arasında,Sərdəştdən 15 kilometr güneydə,dəniz səviyyəsindən 1500 metr yüksəklikdə yerləşir. Şəlalənin yaxınlığında pərakəndə meşələr mövcuddur. Bura Güney Azərbaycanın dilbər guşələrindən biri sayılır.

## Görüntülər

آبشار شلماش - panoramio.jpg
تفرجگاه شلماش - panoramio.jpg


## Qaynaqlar
Fransa Prezidenti

**Fransa Prezidenti** və ya rəsmi olaraq **Fransa Respublikasının Prezidenti** () — fransızların seçdikləri dövlət başçısı.

Fransanın beş respublikasından dördünün dövlət başçısı kimi prezidentləri olub. Fransa konstitusiyasının hər nəşrində prezidentlərin səlahiyyətləri, rol və vəzifələri və Fransa hökuməti ilə münasibətləri fərqlinir.

1965-ci ildən etibarən respublika prezidentinin seçilməsi birbaşa və ümumxalq olmuşdur (qanun 1962-ci ildə dəyişdirilmişdir).2002-ci ilə qədər (qanuna 2000-ci ildə düzəliş edildi), prezidentlik müddəti 7 il (), sonra 5 il () edilmişdir.

2008-ci ilin mayında dövlət başçısının təklifi ilə hakimiyyət institutlarının islahatı komissiyası prezident səlahiyyətlərinin müddətinin konstitusiya dəyişiklikləri sayına məhdudlaşdırılması barədə nota daxil etdi. Qanunun yeni variantında dəyişiklik aşağıdakı kimidir: "Heç kim ardıcıl olaraq iki dəfədən çox prezident vəzifəsinə seçilə bilməz."

Hal-hazırda, Respublika Prezidenti, 14 may 2017-ci il tarixindən etibarən beş illik müddətə vəzifəyə başlayan, Fransa Respublikasının 25-ci prezidenti və 24-cü prezidenti Fransua Ollandın ardınca gələn Emmanuel Makrondur.

Prezident iqamətgahı - Parisdəki Yelisey sarayıdır. Ayrıca, rəsmi iqamətgah statusunda Rambuye qalası, Parisdəki "Otel Marinyi" və Var departamentindəki Fort Breqanson qalasıdır.

Fransa prezidentləri De-yure olaraq Andorra knyazları və "Fəxri Legion" ordeninin qrossmeysterləridir.

## Xarici keçidlər

*
Erməni cırhavucu

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik, qısa tükcüklü bitkidir. Gövdəsi düz, budaqlanan, hündürlüyü (14) 30–50 sm-dir. Kökətrafı və aşağı gövdə ətrafı yarpaqlar saplaqlı, lələkvari bölümlü, bölümləri enli yumurtavari, iti və ya küt dişli, yuxarı bölüm adətən dərin üçbölümlü; yuxarı yarpaqlar oturaq, bölümləri qismən daha bölümlü, ən yuxarı yarpaqlar sapvari bölümlüdür. Ləçəkləri sarı rənglidir. Meyvələri çılpaq və ya zəif tüklü, enli ovalvari, 5–6 mm uzunluqda, 4–5 mm enindədir.

## Yayılması
Böyük Qafqazın qərbində və şərqində, Quba rayonu ərazisində orta dağ qurşağından alp qurşağına kimi yayılmışdır. Çəmənlərdə və dağ meşə kənarında bitir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ümumdünya Antidopinq Agentliyi

**Ümumdünya Antidopinq Agentliyi** (, ), bəzən **WADA** və ya **AMA** kimi qeyd olunur — idmanda dopinqlərə qarşı mübarizəni təşviq etmək, əlaqələndirmək və izləmək üçün Kanadada yerləşən Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin təşəbbüsü ilə yaradılan vəqf.

## İstinadlar
Arçud

**Arçud** Borçalı bölgəsində kənd adı.

## Toponimkası
Arçud - Borçalı bölgəsində kənd adı. İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında bir azərbaycanlı kəndi də (1988-ci ildə həmin kəndin 700 ailəsi Azərbaycana deportasiya edilmişdir) Arçut adlanırdı. Həmin qəzada Arçut adlı xaraba kənd vardı. Türk dillərində arça (ardıc) ağac adındandır.

## İstinadlar

## Xarici keçid
fed.az/az
Cuhudlar məhəlləsi (Gəncə)

**Cuhudlar məhəlləsi** — Gəncənin tarixi məhəllələrindən biri. Sakinləri əsasən yəhudilərdən ibarət olduğu üçün Cuhudlar məhəlləsi adlanıb. Sovet hakimiyyəti dövründə bu küçə Krivanosov küçəsi müstəqillikdən sonra isə Həsənli qardaşları küçəsi adlanır.

## Haqqında
Qədim Gəncənin Cuhudlar məhəlləsi Əttarlar məhəlləsi yaxınlığında bir basalaq olub. Sakinləri yəhudilərdən ibarət olduğu üçün bu ərazini gəncəlilər “Cuhudlar məhəlləsi” adlandırıb. Burada yaşayan yəhudilər əsasən ayaqqabı tikməklə məşğul olduqları üçün buranı bəzən “Məstçilər məhəlləsi” də adlandırırdılar. Məhəllə kiçik bir küçədən ibarətdir. Sovet hakimiyyəti dövründə bu küçə Krivanosov bu gün isə “Həsənli qardaşları” adlanır. Məhəllə şərqdən Əttarlar, qərbdən Mirəli Qaşqay, şimaldan Həsən Əliyev, cənubdan Cavad xan küçələri ilə əhatə olunub.

Məhəllədə yaşayan yəhudilər Rusiya və Avropadan köçüb gələn yəhudilərdən dil və görkəmcə fərqlənirdilər. Yerli yəhudilər “dağ cuhudları” adlanırdı. Rus imperiyası Gəncəni işğal etdikdən sonra bura Rusiyadan, Ukraynadan, Polşadan və başqa Avropa ölkələrindən də yəhudi ailələri köçdü. Gəlmə yəhudilər dağ yəhudilərindən fərqli olaraq Gəncədə “Rus Cuhudu” adı ilə tanınırdılar. Rus cuhudları öz aralarında alman dilinin kobud ləhcəsində, yerli xalqla isə rus dilində danışırdılar.

Gəncə yəhudisi Karl Habeylandın Cuhudlar məhəlləsində limonad sexi olub. Digər sakin Laron Pinelman isə tacir olub onun evi bu gün Gəncə Qaz İstismarı İdarəsidir. Hazırda məhəllədə yəhudi ailələrinə məxsus evlər olsa da onlardan heç kim yaşamır. Gəncəçayın sağ sahilində, “Qırmızı Kənd” adlanan yaşayış məskənində yəhudilərin qəbristanlığı da var.

## Həmçinin bax
* Ozan məhəlləsi
* Əttarlar məhəlləsi
* Şahsevənlər məhəlləsi

## İstinadlar
Finlandiya iqtisadiyyatı

**Finlandiya iqtisadiyyatı**, Fransa, Almaniya və Böyük Britaniya kimi digər Qərbi Avropa iqtisadiyyatlarına bənzər adambaşına düşən istehsal rəqəmi ilə yüksək sənayeləşmiş, qarışıq iqtisadiyyatdır. Finlandiya iqtisadiyyatının ən böyük sektoru 72,7 faizlə xidmət, ardınca 31,4 faizlə istehsal və saflaşdırma sənayesidir.

## İqtisadiyyatın strukturu
Finlandiya iqtisadiyyatı aşağıdakı sektorlardan ibarətdir:

* *Xidmət sektoru:* Xidmət sektoru, Finlandiya iqtisadiyyatının ən böyük sektorudur və ÜDM-in təxminən 72,7%-ni təşkil edir. Bu sektora maliyyə, sığorta, daşınmaz əmlak, informasiya və kommunikasiya texnologiyaları, təhsil və səhiyyə kimi sahələr daxildir.
* *Sənaye sektoru:* Sənaye sektoru, ÜDM-in təxminən 31,4%-ni təşkil edir. Bu sektora elektronika, maşınqayırma, metal emalı, ağac emalı, kimya və qida sənayesi kimi sahələr daxildir. Finlandiya, xüsusilə elektronika və telekommunikasiya sahələrində güclü bir sənaye bazasına malikdir.
* *Kənd təsərrüfatı sektoru:* Kənd təsərrüfatı sektoru, ÜDM-in təxminən 2,2%-ni təşkil edir. Bu sektora əsasən taxıl, süd məhsulları, ət və meşə məhsulları istehsalı daxildir.
## İxrac
Finlandiya, ixrac yönümlü bir iqtisadiyyata malikdir və ixrac, ÜDM-in təxminən 36%-ni təşkil edir. Əsas ixrac məhsulları arasında elektronika, maşınqayırma məhsulları, kağız, kimya məhsulları və ağac məhsulları yer alır. Finlandiyanın əsas ixrac tərəfdaşları Almaniya, İsveç, ABŞ, Hollandiya və Çindir.

## İqtisadi problemlər
Finlandiya iqtisadiyyatı, qlobal iqtisadi böhran və Avrozonadakı borc böhranından təsirlənmişdir. Bu, iqtisadiyyatın böyümə sürətini yavaşlatmış və işsizliyin artmasına səbəb olmuşdur. Bununla belə, Finlandiya hökuməti, iqtisadiyyatı sabitləşdirmək və rəqabət qabiliyyətini artırmaq üçün bir sıra tədbirlər görmüşdür.

## Gələcək perspektivləri
Finlandiya iqtisadiyyatının gələcək perspektivləri, qlobal iqtisadi şəraitdən və Avrozonadakı inkişaflardan asılıdır. Bununla belə, Finlandiya hökuməti, iqtisadiyyatı daha da gücləndirmək və yeni iş yerləri yaratmaq üçün bir sıra islahatlar həyata keçirməyi planlaşdırır.

## İqtisadi göstəricilər
Aşağıdakı cədvəldə 1980–2017-ci illərdə Finlandiya iqtisadiyyatıyla bağlı əsas göstəricilər verilmişdir. İnflyasiyanın 2%-in altında olduğu illər yaşılla göstərilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Current statistics — Finlandiya Statistika Komitəsi
* Economic indicators — Findikatorun iqtisadi göstəriciləri
Arçakeli

**Arçakeli** (Zendolaantkari) — Tiflis quberniyasının Duşeti qəzasında kənd adı.

## Toponimkası
Arçakeli- (Zendolaantkari)- Tiflis quberniyasının Duşeti qəzasında kənd adı. "Arcakali" formasında toponim 1392-ci ilə aid mənbədə çəkilmişdir. İndi Duşet rayonunda Arçueli kimidir.

## İstinadlar

## Xarici keçid
axc.preslib.az
Assa

**Assa** Tiflis quberniyasının Tioneti qəzasında çay adı.

## Toponimkası
Assa - Tiflis quberniyasının Tioneti qəzasında çay adı. Dağıstanın Qunib dairəsində Assa kənd adı (yenə orada) ilə ehtimal ki, eynidir. Türk dillərində as "çayın ağzı"  sözündəndir.

## Həmçinin bax
Tiflis quberniyası

## Xarici keçid
axc.preslib.az

## İstinad
Benilüks ölkələrinin müqayisəsi

thumb| Belçika, Hollandiya və Lüksemburq Benilüksü meydana gətirir
Bu məqalə **[[Benilüks|Benilüks ölkələrinin]] müqayisəsidir** . 

## Coğrafiya

## Siyasət

### Beynəlxalq təşkilata üzv olanlar
a Lüksemburq, Hollandiya və Belçika 1948-ci ildən İƏİT-in sələfi olan OEEC-in qurucuları arasındadır 

## İqtisadiyyat

## Demoqrafiya

## Telekommunikasiya

## Həmçinin bax

* Baltikyanı ölkələrin müqayisəsi 
* Skandinav ölkələrin müqayisəsi 

## İstinadlar
Ana Vətən Partiyası

**Ana Vətən Partiyası** bunlara istinad edə bilər:

* Ana Vətən Partiyası (Azərbaycan) — Azərbaycanda 1990-cı ildə əsası Fəzail Ağamalı tərəfindən qoyulmuş siyasi partiya.
* Ana Vətən Partiyası (Türkiyə) — Türkiyədə əsası 1983-cü ildə Turqut Özal tərəfindən qoyulmuş siyasi partiya.
* Ana Vətən Partiyası (Türkiyə, 2011) — Türkiyədə əsası 2011-ci ildə İbrahim Çələbi tərəfindən qoyulmuş siyasi partiya.

## Həmçinin bax
* ANAP
* Ana Vətən (dəqiqləşdirmə)
Çaylı məhəlləsi

**Çaylı məhəlləsi** — Gəncəçayın sağ sahilində keçmiş Yerevanskaya naberejnaya və Uçiliş küçələrində, indiki N.Nərimanov prospektindəki 10 saylı məktəbin ətrafında və prospektin VI-VII-VIII-IX döngələrində və Ə.Cəmil küçəsində yerləşən məhəllə.

## Haqqında
Çaylı camaatının Gəncəyə nə vaxt və haradan gəlməsi haqqında dəqiq məlumat azdır. Çaylının tarixi təxminən XVII-XVIII əsrlərdən başlayır. Kəndə köç XVII əsrin əvvəllərindən başlamışdır. Köç edənlərin əksəri indiki Ağstafa rayonunun Kəsəmən kəndindən olmuşdur. Bunun səbəbi Çar Rusiyasının öz xidmətlərinə görə bu torpaqları hərbiçilərindən birinə vermək idi. Kəndə əvvəlcə üç nəsil — bənnalar (Bənayevlər), qocalar (Qocayevlər), çarçılar (Çarçıyevlər) gəlmişlər. 1736-cı ildə Muğanda şah seçilən Nadir Gəncə bəylərbəyliyinin torpaqlarının bir qismini Kaxet çarı II Teymuraza verdi. Verilən elatlardan biri də Çaylı idi. Rus çarından aldığı hədiyyələrə və xoş vədlərə uyan II İrakli ölkəsində yaşayan müsəlmanlara ögey münasibət bəsləyirdi. Bu münasibətlərə dözməyən Borçalı, Qazax, Şəmşəddil elatları Gəncənin müxtəlif bölgələrinə köçdülər. Köçənlərdən biri də Çaylı camaatı idi. Onlar Gəncəyə pənah gətirdilər və Gəncəçayın sağ sahilində məskən saldılar.

1905-ci il erməni-müsəlman qırğınından sonra məhəllə qonşuları Hacı Məlikli, Molla Cəlilli məhəlləsinin sakinləri kimi çaylılar da Gəncəçayın sol sahilinə köçdülər və müxtəlif məhəllələrdə yerləşdilər. Onların əvvəllər yerləşdiyi məhəllədə Kərbəlayi Həsən ağanın üzüm bağı var idi. 1930-cu illərdə həmin bağın yerində "Spartak" stadionu salındı. 1905-ci ildə məhəllədə "Zaraznıy lazaret" təşkil olundu. Çaylı məhəlləsinin camaatı Gəncədə qəssablıq, əkinçilik, dabbaqlıq, dulusçuluq və arabaçılıqla güzəran keçirirdilər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Ozan məhəlləsi
* Əttarlar məhəlləsi
* Şahsevənlər məhəlləsi
Anri Kross

**Anri Edmon Kross** (,  5 may 1856 - 16 may 1910, Le lavandou, Var (departament)) — Fransız rəssamı, neoimpressionizmin ən böyük nümayəndələrindən biridir. Əsl adı Anri Edmon Delakrua (). 1881-ci ildə rəssam Ejen Delakrua kölgəsində qalmamaq üçün soyadını fransız dilindən ingilis dilinə köçürdü. Daha sonra, 1886-cı ildə, Fransız heykəltaraş Anri Krossdan ayrılmaq üçün adını yenidən "Anri Edmon Kross" olaraq dəyişdirdi.

## Həyat və yaradıcılığı
Hüquq dərəcəsi almış, daha sonra F.Bonvenin məktəbində rəssamlıq üzrə təhsil almışdı. Kross yaradıcılığının ilk illərində rəsmlərini "ağır" rənglə boyayırdı və yalnız Klod Mone və Jorj-Pyer Söra təsiri altına düşdükdən sonra açıq, parlaq rənglərlə boyamağa başladı. 1884-cü ildə Kross müstəqillik salonunu qurduqdan sonra Pol Sinyak və Jorj-Pyer Söra ilə birlikdə nöqtəçi rəssamlıq üslubunu (ayrıca fırçalama üsulu) mənimsəyir, bununla birlikdə böyük, geniş fırça vuruşları ilə marinist əsərlərini, çılpaqlığı və portretlərini yaradır. 1890-cı illərdə Pol Sinyak ilə birlikdə çalışmış, Neoimpressionizmlər qrupunun bir üzvi idi. Yazıçılar və tənqidçilər Fenon Feliks, Andre Jid və Emil Verxarn ilə görüşmüş, günün sonuna qədər ardıcıl olaraq puntalizm saxlanılmışdı. 1904-cü ildə Anri Matiss ilə görüşür, məhsuldar bir yaradıcılıq dövrünü keçirir və mifoloji motivlərə geri dönür. Sonrakı əsərlərdə italyan təsiri hiss olunur - daha yumşaq bir üslub. Bu o qədər də sistemli rəsm texnikası deyil. Əsərdə "əsas" boyaların üstünlük təşkil etməsi ilə əlaqədar olaraq, Kross da Fovizmin öncülərindən sayılır. Krossun dostu Pol Sinyak "rəng və formaların sintezi" sahəsindəki uğurlarına heyran oldu. "Tək bir dahi, eyni zamanda soyuq bir metodik düşünən və ehtiraslı, həyəcanlı bir xəyalpərəst" Pol Sinyak.

2013-cü ildə Anri Edmon Krossun dörd rəsm əsəri Sotbeyin auksionlarında satıldı: "Provencal landşaft" (Paysage Provençal) - 87,5 min ABŞ dolları; "Beters" (Baigneuses) - 301, 25 min funt; "Müqəddəs Klairin sahilində" (La Plage De Saint-Clair) - 825,25 min funt; "Bahar gülü" (Printemps Rose) - 1.205 milyon ABŞ dolları.

## Xüsusi kətanlar
* Axşam mahnısı " - 1893—1894 - Paris, Orse muzeyi
* Qızıl Adalar 1891-1892 Paris, Müasir İncəsənət Muzeyi
* Cavalier Bay - 1906 - Saint-Tropez, Annonsiad Muzeyi.
* "Venesiya" 1903 Salzburg, Sali Qalereyası
* "Provans Sahili" 1906-1907 Douai, Muzey de la Çartreus
* "Fırtınadan əvvəl.Çimmək "1907-1908 xüsusi kolleksiya.

## Qaleriya

Fayl:Cross-Baie-Cavalière-Annonciade.jpg|Kavalier Bay.
Fayl:'Les Pins' by Henri Edmond Cross, c 1897-99.jpg|Çam.
Fayl:1896 Cross Sonnenuntergang über dem Meer anagoria.jpg|Dənizin qürubu.
Fayl:Antibes, Cross.jpg|Antibeylər
Fayl:Cross - Les Iles d'Or.JPG|Qızıl çimərlik.
Fayl:Cross-La-barque-Dijon.jpg|Qayıq.
Fayl:Henri-edmond cross, i cipressi a cagnes, 1908, 02.JPG|Cypresses.
Fayl:Bemberg Fondation Toulouse - La Chaîne des Maures - Henri-Edmond Cross (1906-1907) 65.1 x 81.3 Inv.2036.jpg|Mənzərə
Fayl:Valley with Fir (Shade on the Mountain) MET DT3110.jpg|Vadidə fir (dağdakı kölgə).
Fayl:Cap Nègre MET DT3257.jpg|Qara örtük


## Ədəbiyyat
* Die Welt der Malerei, Köln 1990

## İstinadlar
Metkoviç

**Metkoviç** () — Xorvatiyanın Dybrovniçko-Neretvanskaya bölgəsindəki bir şəhər. Neretva çayı sahilində, ölkənin cənub-şərqində, Bosniya və Herseqovinanın sərhədində yerləşir.

## Demoqrafiyası
Aşağıdakı qəsəbələrdə şəhərin (bələdiyyənin) ümumi əhalisi 16,788 nəfərdir (2011).
* Dubravica, əhalisi 90
* Glusci, əhalisi 76
* Metkoviç, əhalisi 15,329
* Prud, əhalisi 497
* Vid, əhalisi 796
2011-ci ilin siyahıyaalınmasında əhalinin 96,8% -ni xorvatlar təşkil edir.

## Tarixi
Şəhərə ilk poçt xidməti və məktəbin gəlişi ilə yanaşı, həm də Osmanlı İmperiyası ilə ticarət artdıqca, şəhər inkişaf etməyə başladı. 1875-ci ildə imperator Frans Cozef şəhəri ziyarət etdi.

İkinci Dünya müharibəsi zamanı 280 serb, 25 iyun 1941-ci ildə bu şəhərdə xorvat Ustaş tərəfindən qətlə yetirildi.

Müqəddəs Eliyah kilsəsi şəhərin simvollarından biridir.

## Qalereya

Metkovic.png|Mеtkоviç 2005
Crkva sv ilije.jpg|Müqəddəs Eliyah kilsəsi.
Gimnazija (1).JPG|Gimnaziya
Park u metkovicu.jpg|Metkoviçdə park
Neretva metkovic3.jpg|Metkoviçdə liman


## Həmçinin bax
* Xorvatiya
* Xorvatiya şəhərləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Metkoviç rəsmi saytı
* Metkovic News
I Pet Goat, II (cizgi film, 2012)

**I Pet Goat, II** — Kanadanın məşhur film istehsalçısı Heliofantın 12 yaş və üstündə olan insanlar üçün yazmış filmi.

## Məzmun
Əsərdə dünyanın başına gələcək hadisələrdən bəhs edilir.Başlanğıcda 1 keçi qabağa çıxır.Arxa fonda isə 11 sentyabr terror aktlarına aid bir şəkil göz önünə gətirilir...
Daha sonra bir şəxsin kukla ilə oynadığını göstərirlər.Sonra bu şəxs göstərilir:Oğul Buş.Buş çox qəribə hərəkətlər edirdi.Əslində bu hadisə olmuşdu:Corc Buş 11 senyabr hadisələri baş verəndə Florida ştatındakı bir məktəbdə təhsil alan şagirdlərlə tanışmağa getmişdi.Müəllim isə şagirdlərə 2 şeyi dalbadal təkrarladırdı:Əsa və  Çərpələng.Bunu belə yozurdular:Əsa qüllələr,Çərpələng isə təyyarələrdir...
Döşəmə ağ qara kafellərlə düzəlmişdişYuxarıda təkamülün inkuşaf etdiyini göstərən şəkil və bayquş rəsmi var.
Buş öz yerində fırlanır,prezidentə yaraşmaz hərəkətlər edirdi.Birdən Buş arxasını çevirir və o bir anda Obamaya çevrilir.Obama hər yerə gülüş saçmağa, hər şeyə gülməyə başlayır.Sonra bir qız göstərilir:Alissa.O çox xoşbəxt olsa da,ətrafındakı insan fiqurları üzgün olur.
Digər səhnədə amerika bayrağının cırıldığı, yəni ştatların gələcək zamanda parçalanacağına əsas gətirir.Obamanın qorxduğu səhnə belə göz önünə gətirilir.
Sonra CIA nın vəhhabi başçısı göstərilir.Terrorist başçı namaz qılırmış kimi göstərilsə də əlini tam açması onun illumunatilərə xidmət etdiyini göstərir.Neft çay kimi axır,Azadlıq heykəlini üzərinə sionizm ulduzunun kölgəsi çökür.Bu isə bir zaman dost olan ABŞ ilə İsrailin dostluğunun bitəcəyinə istbatdır.Çünki ABŞ Səudiyyə Ərəbistanına neft göndərir və İsrail də bundan yararlanmaq istəyir.Kommunizm artıq çökməyə başlayır,ona inananlar isə bataqlıqda boğulurlar.
Sonra müsəlman başı bağlı qadının ölü körpəsini əlinə alıb ağladığı,Məscidlərin partladıqları göstərilir.Uşaqların narkotikə aludə olduqlarını,ana bətnində olan körpənin hər tərəfdən izlənməsi tək bir şeyi açıqlayır:21 əsrin ən pis narkotiki Elektron cihazlardır.Daha sonra Məsih gəlir.Alnında dəccalın simvolu,və yanan qəlbi onun qəddarlaşdığını göstərir.Barmağına qonan ümid rəmzi olan kəpənəyi yandırıb külə çevirir.Qayığına dolan balıq bərəkəti simvolizə edir.Onun gəlməsi ilə bərabər zəngin təbəqə dağılır.Uşaqlar "narkotikdən" ayrılırlar.Müharibəni dayandırmaq istəyən qız isə bunun heç vaxt olmayacağını anlayır.Məsih isə günəşin batdığı tərəfə gedir.Onun arxasında Notredam kafedralı yanır.2012 də çəkilməsinə baxmayaraq bu hadisə 2019-cu il 6 apreldə baş vermişdi...
Bununla birgə film də başa çatır.

## Mənbə
## Həmçinin bax
* The Pet Goat

## İstinadlar
Məzrayə (Alan)

**Məzrayə** () - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 122 nəfər yaşayır (28 ailə).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Skemman

**Skemman.is** (est. 2007), İslandiyada araşdırma nəşrlərinin onlayn rəqəmsal kitabxanasıdır .   Reykyavikdəki İslandiya Milli və Universitet Kitabxanası hazırda depoları fəaliyyət göstərir.  2006-2009-cu illərdə Müəllimlər Tədris Kolleci tərəfindən idarə edilmişdir. Məzmun töhfəçiləri arasında İslandiya Kənd Təsərrüfatı Universiteti, Bifröst Universiteti, Holar Universiteti Kolleci, İslandiya İncəsənət Akademiyası, İslandiya Milli və Universitet Kitabxanası, Reykyavik Universiteti, Akureyri Universiteti və İslandiya Universiteti vardır. 

## Həmçinin bax

* İslandiyada təhsil

## İstinadlar

## Əlavə oxumaq üçün

* 
* 

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt 
*  
*
Fikriyə xanım

**Fikriyə xanım** (; d.1887, Larisa — ö.31 may 1924, Ankara) — Atatürkün anası Zibeydə xanımın ikinci həyat yoldaşı Raqib bəyin qardaşı Məmduh Xeyrəddin bəy ilə Vəsfiyə xanımın qızıdır. Fransız, Alman və Yunan dillərində səlis danışa bilən Fikriyə xanım eyni zamanda ud və piano da çala bilirdi.

## Həyatı
1887-ci ildə Selanikdə anadan oldu. Atatürkün anası Zibeydə xanımın ikinci həyat yoldaşı Raqib bəyin qardaşı Məmduh Xeyrəddin bəy ilə Vəsfiyə xanımın qızıdır. Gənc yaşda bir misirli ilə evlənən Fikiryə xanım evliliyi uzun sürmədi ailesinin yanına qayıtdı. 1923-cü ilə qədər Çanqaya köşkündə Mustafa Kamal Paşaya köməklik göstərirdi. Zəif bədən quruluşuna sahib olan Fikriyə xanım tez-tez xəstələnməsi səbəbilə təhsil ala bilməmişdi. Bu hal isə onun gələcək planlarına təsir göstərmişdi. Ağciyərlərindən əziyyət çəkən Fikriyə xanım Münhenə getməli idi. Mustafa Kamal Paşaya aşiq olan Fikriyə xanım onun Lətifə xanımla evləndiyini öyrənincə Türkiyəyə geri dönmüş, ilk işi malikanəyə getmək olmuşdu. Lakin Lətifə xanım gəldiyini görəndə Atatürkü xəbərdar etmədən köməkçiyə onu saraydan uzaqlaşdırması üçün əmr vermişdi.

Tam olaraq onun necə öldüyü dəqiq bilinmir. Bəzi mənbələr onun Çankaya köşkünün qarşısında intihar etdiyini yazsa da, bəzi mənbələr vurulduğunu yazır. Fikriyə xanımın ölümünün Atatürk və Lətife xanımın evliliyinə təsir etdiyi düşünülür. Genealogiyada ölüm tarixi 31 may 1924 olaraq yazılmışdı, lakin vurulduğu və ya özünü vurduğu tarix isə 23 may olaraq bilinirdi.

Xifzi Topuz faktlara əsaslanaraq yazdığı "*Qazi və Fikriyə*" romanında Fikriyə xanımın intihara təşəbbüs etdiyi tarixdən öldüyü tarixə qədər xəstəxanada müalicə olunduğu, güllə yarası ilə deyil, güllənin açdığı yaranın infeksiyaya yoluxması və tam sağalmayan vərəm xəstəliyinin yayılması səbəbilə öldüyü yazılmışdır. Yenə eyni əsərə görə Atatürk Fikriyə xanımın Köşkə yerləşməsinin yaratdığı dediqoduların qarşısını almaq üçün Fikriyə xanımla gizlin evlənmiş, hətta nikahlarını da Cümhuriyət dövrünün ilk Dəyanət İşləri Başçısı Mustafa Fehmi Gerçeker qeydə almışdı.

Tədqiqatçı Eriş Ülger Atatürkün köməkçisi Saleh Bozokun xatirələri əsasında məzar yerinin Quğulu Parkında olduğunu yazır. "*Fikriye xanım*" kitabının müəllifi Fatih Bayhan Fikriyə xanımın Ankaranın Ulus bölgəsindəki köhnə qəbiristanlıqda dəfn olunduğunu yazır. Can Dündar isə bu gün Ankara Etnoqrafiya Muzeyində Mustafa Kamal Atatürkün bir at üzərində nəhəng heykəlinin ucaldığı yerə dəfn edildiyini yazır.

## Xarici keçidlər
* Hanım'ın eşyaları TCDD'ye bağışlandı 
* Halamın mezarı nerede? 

## Mənbə
* Şemsi Belli, Fikriye, Bilgi Yayınevi, Ankara, 1995.
* İsmet Bozdağ, Atatürk'ün başyaveri Salih Bozok anlatıyor: Latife ve Fikriye iki aşk arasında Atatürk, Truva Yayınları, İstanbul, 2005.
* Oğuz Akay, Gazi Fikriye İle Neden Evlenmedi Latife İle Neden Evlendi, Truva Yayınları, İstanbul, 2005.
* Halil İbrahim Özcan, Çankaya'nın Duvaksız Gelini Fikriye, Nokta Yayınları, İstanbul, 2007.
* Fatih Bayhan, Fikriye Hanım, Pegasus Yayınları, İstanbul, 2008.
* Nesrin Aydemir, "İki Aşk Arasında Atatürk", Nokta Yayınları, İstanbul, 2008.
* Hıfzı Topuz, "Gazi ve Fikriye", Remzi Kitabevi, İstanbul, 2003

## İstinadlar
Daş körpü məhəlləsi

**Daş körpü məhəlləsi** — Gəncənin məhəllələrindən biri. Daş körpü məhəlləsinə Şıxəli Qurbanov, Təbriz küçəsinin sonu və Bağbanlar küçəsinin bir hissəsi aiddir.
## Haqqında
Daş körpü məhəlləsi şimaldan Xəlfəli, qərbdən Qaraməmmədli, şərqdən Qırıxlı, Talalı, cənubdan isə bağlar ilə həmsərhəddir. Məhəllə adının haradan qaynaqlandığına gəlincə, buraya Üç təpədən gələn su arxının üstünə daş ləpiklər düzülürmüş, məhz ona görə də əraziyə Daş körpü məhəlləsi deyilir. Məhəllə sakinlərinin çoxunu Daşkəsən bölgəsindən gələnlər təşkil edirlər. Onlar maldarlıq, bağçılıqla məşğul olurlar.

Məhəllədə Qurbanlılar, Kərimlilər, Cabbarlılar, Muradlılar, Ocaqverdilər tayfaları olublar. Məhəllədə 1970-ci ilə kimi su dəyirmanı da olub. Sonralar isə yerində şəxsi evlər tikildi. Dəyirman Bala Bağbanla Daş körpü arasında tikildiyi üçün hər iki məhəlləyə aid sayılırdı. Məhəllənin cənubunda olan bağlar Muradlıların və Ocaqverdilərin əkin yeri idi. Kərimlilərin isə burada üzüm bağları olub. Bu bağlar Hacı Kərimin çəkdirdiyi bulağın suyu ilə suvarılırdı. Bağlar Üç təpəyə qədər olan ərazini əhatə edirdi.

## Həmçinin bax
* Ozan məhəlləsi
* Əttarlar məhəlləsi
* Şahsevənlər məhəlləsi

## İstinadlar
Adem Yaşari

**Adem Yaşari** (albanca Adem Jashari, serb-xorvatca Adem Jašari/Адем Jaшари; ) — Kosovo Alban millətçisi, Kosovo müharibəsinin ən məşhur hərbi xadimlərindən biridir. 1998 ildə Drenitsa rayonundakı Prekaz kəndidə öz ailəsi ilə Serb (o zamankı Yuqoslaviya Federativ Respublikası) polisi tərəfindən qətlə yetirilmişdir. Albaniya və Alban əhalisi əksəriyyəti olan Kosovoda milli qəhrəman, Serbiyada isə terrorçu və quldur kimi tanınır. 

## İstinadlar
Reali

**Reali** — tərcüməşünaslıqda müəyyən bir xalqın məişətinə, tarixinə, coğafiyasına daxil olan əşya və anlayışları bildirən sözlərin digər dilə tərcüməsi zamanı olduğu kimi saxlanılan söz qruplarıdır. Realilərin başqa dillərdə tərcüməsini, qarşılığını tapmaq mümkün olmur. Realilər milli xarakterli, məişətlə bağlı əşyaların, anlayışların, mücərrəd varlıqların adlarını bildirir və tərcüməsi qeyri-mümkün hesab edilir. Bu səbəbdən realiləri ekvivalentsiz leksik vahidlər hesab etmək olar.

Hər bir dildə müəyyən söz və ifadələr var ki, tərcümə prosesində onların ixtisarı və ya əvəzlənməsi mətnin və ya nitqin bütünlüyünü pozmur. Bu söz və ifadələr jarqonlar, ata sözləri, dialektik ifadələr ola bilər. Reali də bu prosesdə xüsusi yer tutmaqdadır.

Reali — müəyyən bir coğrafi bölgəyə, mədəniyyətə, ölkəyə, qəbiləyə, həmçinin müəyyən tarixi dövrə aid xüsusi adları, əşyalar, anlayışlar, qavramlar, fenomenləri bildirən xüsusi sözlər və ya ifadələrdir. Bu söz qruplarının digər dillərdə qarşılığı olmadığından onların normal tərcüməsi mümkünsüz hesab edilir və tərcümə prosesinin tamamlanması üçün bu qrup sözlər xüsusi qaydada ötürülür.

## Reali növləri
Realiləri təsnifləndirilməsində vahid bir sistem mövcud deyil. Müxtəlif dilçilər, müxtəlif meyarlara söykənərək realilər bir neçə qrupda tədqiq etmişdir. Ümumi olaraq realiləri əsasən aşağıdakı qruplara bölmək olar:

A. Coğrafi və etnoqrafik realilər
1. Coğrafi anlayışlar: *savanna*, *tundra*, *tayqa, tsunami, fyord* və s.
2. Etnoqrafik anlayışlar: qəbilələrin adı yaxud ləqəbləri (*eskimo*, *bantu*, ayrım (ingliscə mətnlərdə: *ayrum*), *vikinq* vs.

B. Floklor və mifoloji realiləri
1. saga — *saqa*, aşıq (ingiliscə mətnlərdə *ashug*), *rok-n-roll*

C. Məişət realiləri
1. Yemək adları: *borş*, *pizza, dönər*
2. Geyim adları: *sombrero, kimono, sarafan, mokasin*
3. Əşya adları: *kottec, villa, hotel*
4. Minik vasitələri: *limuzin, kanoye, rikşa*
5. Musiqi alətləri, rəqslər, oyunlar: *balalayka, tarantella, tanqo*
6. Ölçü vahidləri: *peso, real, pound*

D. İctimai-tarixi realilər
1. İnzibati vahidlər, yaşayış məntəqələri: *ştat, konton, aul*
2. Şəxs, vəzifə, titul, xitab formaları: *don, sinyor, mister, ser, madam*
3. İdarəetmə orqanları, təşkilat, qurum adları və ya ləqəbləri: Reichtag — *reyxtaq*, *konqress, kolxoz*, məclis — *majlis, rada, duma*
4. Partiya üzvlər, siyasi/dini qruplaşmalarla bağlı sözlər: *sələfist, cihadist, faşist, karbonari*
5. Hərbi realilər: hərbi birləşmələr, rütbələr, silahlar: *legion, ataman, yeniçəri, mauzer* (mauser), *general*.

Bəzi realilər həm də hansısa elmi sahədə termin olaraq da istifadə edilə bilər. Məsələn: *rok-n-roll* həm realidir, həm də musiqişunaslıqda bir termindir.

## İstinadlar
Roza Eynula

**Roza Kamal qızı Eynula** və ya **Eynullayeva** (doğ. 10 sentyabr 1987, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan əsilli Cənubi Koreya şahmatçısı. Qadınlar arasında FİDE ustası.

## Həyatı
Roza Eynula 10 sentyabr 1987-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 14 yaşlı qızlar arasında Azərbaycan çempionudur. 1998-2000-ci illər aralığında qızlardan ibarət Azərbaycan yığmasının üzvü olub. Sonralar ABŞ-yə köçüb və bu ölkəni təmsil etməyə başlayıb. 16 yaşında olarkən 21 yaşlı qızlar arasında ABŞ çempionu olub.

Hazırda Cənubi Koreyada yaşayır və bu ölkəni təmsil edir. 2018-ci ildə Gürcüstanın Batumi şəhərində keçirilmiş 43-cü Ümumdünya Şahmat Olimpiadasında qadınlardan ibarət Cənubi Koreya yığmasının heyətində ikinci lövhədə çıxış edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Roza Eynula. Chess-DB.com 
*Roza Eynullayeva Chessgames.com
Biyya (Fransa)

**Binya** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Belqard-syur-Valserin kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Nantüa.

INSEE kodu — 01044.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 484 nəfər təşkil edirdi.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Milli Statistika İnstitutu
Aşıqlar məhəlləsi

**Aşıqlar məhəlləsi** — Gəncənin məhəllələrindən biri. Bu məhəllə M.Müşfiq küçəsinin Vatutin küçəsi ilə kəsişməsindən başlayıb, Eminbəyli küçəsinin kəsişməsində qurtarır. Məhəlləyə Şərəfxanlı küçəsinin bir hissəsi və I-döngə aiddir. Cənubdan Mahrasa bağı, şimaldan Şahsevənlər, qərbdən Şahsevənlər məhəlləsinin VIII-döngəsi (Noraşen), şərqdən isə Şahsevənlər məhəlləsi ilə əhatə olunub.

## Haqqında
M.Müşfiq küçəsinin Vatutin küçəsi ilə kəsişməsindən başlayıb, Eminbəyli küçəsinin kəsişməsində qurtaran məhəllənin yerləşdiyi ərazi vaxtilə Şahsevənlərin torpaqları olub. Məhəllə 1930-cu ildən sonra Toğana və ətraf kəndlərdən gələnlərin yığcam yaşadığı bir yerə çevrilib. Burada Şahsevənlər məhəlləsindən gələnlər də var. Məhəllənin ilk adı “Toğana”, “Qala” sonra “Aşıqlar” olub. 1956-cı ildən isə məhəllə Mikayıl Müşfiqin adını daşıyır. Məhəllədə aşıqlıqla məşğul olan aşıq Qara, aşıq Zeynal, aşıq Ağa Rza, balaban ifaçısı Bəylər, Qaraca oğlan İbrahim yaşamışlar. Bir məhəllədə bu qədər çox aşığın yaşamağı buranın Aşıqlar məhəlləsi adlanmasına səbəb olub.

## Həmçinin bax
* Ozan məhəlləsi
* Əttarlar məhəlləsi
* Şahsevənlər məhəlləsi

## İstinadlar
Tüvə (Sərdəşt)

**Tüvə** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 123 nəfər yaşayır (29 ailə).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Omiş

**Omiş** () — Xorvatiyanın Dalmasiya bölgəsində yerləşən bir şəhər.

## Əhalinin məskunlaşması
Bölgənin ümumi əhalisi 14,936 nəfərdir, ərazisi 266 kvadrat kilometrdir. Şəhərin daxilində aşağıdakı yaşayış məntəqələri yerləşir:

## İqtisadiyyatı
Bu gün Omiş şəhərinin iqtisadiyyatı əkinçilik, balıqçılıq, toxuculuq və qida emalı sənayesi və turizmə əsaslanır.

## Qardaş şəhərlər
*  Bol, Xorvatiya
*  Havirov, Çexiya
*  Nepomuk, Çexiya
*  Zagorje ob Savi, Sloveniya
*  San Felice del Molise, İtaliya
*  Ryazan, Rusiya
*  Krupina, Slovakiya
*  Poprad, Slovakiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Official website
* Omiš tourist board official website
* Unofficial Website of Omis, Croatia
Barbara Barns cinayəti

**Barbara Enn Barns** () — 1995-ci ilin dekabrında, 13 yaşında qətlə yetirilən amerikalı məktəbli qız. İş bu günə kimi həll olunmamış qalır. Çoxları onun ölümünə görə əmisinin məsuliyyət daşıdığını güman etdi, lakin digərləri inanırdılar ki, cinayət ərazidə yerli biri tərəfindən törədilib. Jurnalist Ceyms Renner işin Tina Harmon, Krista Harrison, Debora Smit və Emi Mixaleviç cinayətləri ilə əlaqəli ola biləcəyi barədə nəzəriyyəsini yayımladı.

## Məlumat
Barns məktəbdə yaxşı oxuyan, şirindilli bir qız kimi təsvir edilmişdir. O, səkkizinci sinifdə oxuyurdu və Harding orta məktəbinə gedirdi. Evi ilə məktəbi arasında məsafənin az olması səbəbindən o, məktəbə hər gün məktəb yoldaşları ilə gedirdi. Barnsın atası 1989-cu ildə güllələndi, hansı ki bu, onun şəxsiyyətinin dəyişməsinə səbəb oldu.

## İtkin düşməsi və qətli
Bir sinif yoldaşı tərəfindən Barnsın 7 dekabr 1995-ci ildə qaçırıldığı zaman məmləkəti Ohayo ştatı, Styubenvill şəhərindən məktəbə getdiyi bildirildi. Evə qayıda bilmədikdən sonra dövlət səviyyəsində axtarışlar daxil olmaqla, istintaq başladıldı. 22 fevral 1996-cı il onun qalıqları bir çay yatağında tədqiqatçılar tərəfindən aşkar edildi və müayinə edənlər ölümün səbəbinin boğulma olduğunu müəyyən etdilər. O, həmçinin təcavüzə uğramışdı.

## İstintaq
Onun cəsədi əmisi Lui Boysın əmlakının yaxınlığında aşkar edilsə də, onun öldürülməsində ittiham edilmədi. Boys Barbara cinayəti ilə əlaqədar yalan dedektoru sınağından keçmədiyi üçün şübhə altında qaldı.

Boysun bir dostu əmisinin qətllə əlaqəsi olmadığını söyləyərək qohumunun hər hansı bir uşağa zərər verə bilməyəcəyini söylədi. Bununla belə, polis eyni adamın bir neçə il əvvəl atasının ölümündə rol oynadığından şübhələndi. Eyni zamanda ittiham olunanlar sırasına Barbara oğurlanan zaman Styubenvilldə olan və uşaqları qaçırmaqda günahlandırılan floridalı bir şəxs daxildir; baxmayaraq ki, polis departamentinin bəzi üzvləri onun ərazidə yaşayan biri tərəfindən öldürüldüyünə dair nəzəriyyəyə şübhə ilə yanaşırlar.

## İstinadlar
Dreyer Karl Teodor

**Dreyer Karl Teodor** () — Danimarka rejissoru, ssenarist, Danimarka kinematoqrafiyasının yaradıcılarından biri. Avropanın ən tanınmış kinematoqraflarından biri. 1908-ci ildən jurnalist işləmişdir.

## Həyatı
Dreyer Ensa Kristiana Torpanın nikahdan kənar uşağı idi. Ensa fermer idi və uşağın anası yanında işləyən Yozefina Bernardina Nilson idi. Yozefina abort zamanı ölmüşdür. İlk iki ilini uşaq sığınacaqda yaşamış, daha sonra ciddi lüteran ailəsi, tipoqraf olan Karl Teodor Dreyerin yanında böyümüşdür. Məhs Dreyer Karl Teodor adını da onu şərəfinə almışdır.

16 yaşında Dreyer yüksək qiymətlərlə klassik qimnaziyanı başa vurmuşdur. Daha sonra qəyyumlarını (himayəçiləri) tərk edərək jurnalistlika ilə məşğul olaraq pul qazanmışdır. Dreyer əsasən liberal nəşriyyat olan "Politiken" ilə əməkdaşlıq etmişdir..

## Yaradıcılığı
1912-ci ildən Kopenhagendəki "Nordisk Film" studiyasında titrlər müəllifi, montajçı, ssenarist olmuşdur. Bu illərdə onun ssenarisi ilə 22 film çəkilmişdir. "Prezident" (1919) filmi Dreyerin rejissor debütüdür. "İblisin kitabından səhifələr" (1920), "Keşişin dul arvadı" (1920), "Yaxınlarını sev" (1921), "Mixael" (1924), "Arvadına hörmət et" (1925) filmlərini çəkmişdir.

Dreyerin "Janna d’Arkın əzabları" (1927) filmi dünya kinematoqrafiyasının ən yaxşı filmlərindən biri hesab edilmişdir. Kommersiya kinosunun əleyhinə olan Dreyer ilk səsli "Vampir" filmindən sonra uzun müddət işsiz qalmışdı. 1943-cü ildə kinoya qayıtmış və "Qəzəb günü" filmini (X. Virs-Ensenin "Peterin qızı Anna" pyesi üzrə) çəkmişdir. "Söz" (1955; K. Munkun eyniadlı pyesi üzrə; Venesiya Beynəlxalq kinofestivalının baş mükafatı), "Gertruda" (1965; Y. Söderberqin eyniadlı pyesi üzrə) filmlərində Dreyer yaradıcılığının əsas mövzusu getdikcə dini-mistik məna kəsb etməyə başlamışdır. O, Danimarka sənədli kinematoqrafiyasının inkişafına böyük töhfələr vermişdir: "Analara kömək" (1942), "Danimarkanın kənd kilsələri" (1947), "Torvaldsen" (1949), "Storström körpüsü" (1950), "Qəsr içində qəsr " (1954). Rej. Y. Rosun "Şekspir və Kronborq" (1950), "Rene və Neskenin yenidən qurulması" (1954) filmlərinin ssenari müəllifidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* The Carl Th. Dreyer
* Страница на сайте IMDB
Veilside

**Veilside Company Limited** (**VeilSide**) - Yaponiya mənşəli avtomobillərin modifikasiya və bodikit (bir avtomobil və ya motosiklet gövdəsini düzəltmək üçün paketlənmiş bəzək və fitinqlər dəsti) şirkətidir. İlk illərdə asma və tənzimləmə hissələri satan bir avtomobil şirkəti idi. İndi bir çox avtomobil markasına aerodinamik və estetik inkişaf etdirmək məqsədilə daxili konstruksiya hissələri düzəldir.

## Bodykit etdiyi bəzi avtomobil modelləri

* Mazda RX-7
* Toyota Supra/Toyota Supra 4509GTR adı ilə
* Nissan 350Z
* Nissan 370Z
* Acura/Acura NSX Fortune adı ilə
* Ford Mustang/Ford Mustang Dominator adı ilə
* Mazda RX-8
* Toyota iQ/Toyota iQ-R adı ilə
* Toyota Supra/Toyota Supra JZA80 C1&C2 adı ilə
* Nissan Skyline/Skyline R35 adı ilə
* Toyota Celica/Celica ZZT231 adı ilə

## Şirkəti reklam edən filmlər
*The Fast and the Furious (2001)
*2 Fast 2 Furious (2003)
*Forsaj 3: Tokio Yarışı (2006) (2006)
*Fast & Furious (2009)
*Fast Five (2011).''