Daşınma konteyneri

**Daşınma konteyneri** — daşınma, saxlama və yükləmə-boşaltma proseslərinə tab gətirmək üçün kifayət qədər dayanıqlığa malik olan konteyner növü. Daşınma konteynerlərinə intermodal daşımalar üçün istifadə olunan böyük, təkrar istifadəyə yararlı polad qutulardan tutmuş, geniş yayılmış dalğalı karton qutulara qədər müxtəlif növlər daxildir.

Beynəlxalq ticarət və daşımalar kontekstində “konteyner” və ya “daşınma konteyneri” anlayışı demək olar ki, “intermodal yük konteyneri” ilə sinonimdir (bəzən qeyri-rəsmi şəkildə “sea can” adlandırılır). Bu cür konteynerlər yüklərin boşaldılıb yenidən yüklənməsinə ehtiyac olmadan müxtəlif nəqliyyat növləri arasında asanlıqla ötürülməsi üçün xüsusi olaraq hazırlanır.

## İntermodal yük konteynerləri

Yük konteynerləri məhsul və xammalı müxtəlif məkanlar və ölkələr arasında daşınması üçün istifadə olunan yenidən istifadə oluna bilən nəqliyyat və saxlama vahidləridir. Dünyada təxminən on yeddi milyon intermodal konteyner mövcuddur və beynəlxalq ticarətin yaratdığı uzaqmənzilli yükdaşımaların böyük hissəsi məhz bu konteynerlər vasitəsilə həyata keçirilir. Bundan əlavə, milyonlarla konteyner hazırda mənşə limanına geri göndərilməsinin yüksək dəyərinə görə istifadədən çıxarılmış hesab edilir. Konteynerin ixtirası XX əsrin ikinci yarısında ticarətin qloballaşmasına mühüm töhfə vermiş, yükdaşıma xərclərini kəskin şəkildə azaltmış və beləliklə, uzaq məsafəli ticarəti daha əlçatan etmişdir.

İxtisaslaşdırılmış daşınma konteynerlərinə hündürlüyü standart konteynerlərdən əlavə  olan “yüksək kub” (high cube) konteynerlər, geniş palet üçün nəzərdə tutulmuş modellər, açıq üstlü konteynerlər, yan tərəfdən yüklənə bilənlər, iki qapılı və ya “tunel qabı” (tunnel-tainer) konteynerlər, eləcə də temperaturə nəzarət edilən soyuducu konteynerlər daxildir. Daha bir ixtisaslaşdırılmış konteyner olan “Transkonteyner” (Transtainer) daşınan yanacaq və yağ üçün nəzərdə tutulmuş portativ yük konteyneridir. Bu hibrid kütləvi yanacaq çəni əvvəlcə tikinti, mədən, meşəçilik və kənd təsərrüfatı sektorları üçün hazırlanmışdır. Çən avtomobil, dəmir yolu və dəniz nəqliyyatı ilə kütləvi yanacaq və təhlükəli mayelərin daşınması və saxlanması üçün istifadə oluna bilər.

Dəniz konteynerləri müasir logistika üçün həyati əhəmiyyət daşıyır; onlar yükün beynəlxalq daşınması üçün sərfəli, davamlı və təhlükəsiz həll təklif edir. Polad konstruksiyalı bu konteynerlər təkcə daşınmada deyil, həm də yerində saxlama, modul yaşayış və iş sahələrinin yaradılmasında geniş tətbiq olunur. Satış üçün mövcud olan dəniz konteynerləri müxtəlif ehtiyaclara uyğun çevik və davamlı həllər təqdim edir və təkrar istifadə vasitəsilə davamlılığı təşviq edir.

Yük avtomobili ölçülü polad konteynerlər ilk dəfə təxminən 1956-cı ildə istifadəyə verilmişdir. Bizneslərin konteynerlərin rolundan maksimum səmərə əldə etməsi və sistemləşdirilmiş proses yaratması üçün müəyyən vaxt tələb olunmuşdur. XX əsrin sonlarında telekommunikasiya sahəsində baş verən inkişaflar standartlaşdırılmış konteynerlərin geniş tətbiqini olduqca əlverişli etdi və nəticədə daşınma prosesləri daha standartlaşdırılmış, modul, planlaşdırılması və idarə olunması isə daha asan hala gəldi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*ASTM Shipping Container Standards and Related Technical Material, 5th edition, 2007, ASTM
*McKinlay, A. H., "Transport Packaging", Institute of Packaging Professionals, 2004
* Yam, K.L., "Encyclopedia of Packaging Technology", John Wiley & Sons, 2009,