open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Azərbaycan Premyer Liqasının bombardirləri

Burada Azərbaycan Premyer Liqasında bir mövsüm ərzində ən çox qol vuran oyunçuların mövsümlərə görə sıralaması qeyd olunacaq. 1992-ci ildən başlayan liqanın ilk bombardiri 33 oyuna 39 qol vuran Nazim Əliyevdir. Son bombardiri isə 2021–2022 mövsümündə 12 qol vuran Qarabağın futbolçusu Kadi Borqesdir.

Bu günə qədər 21 fərqli futbolçu ən çox qol vuran futbolçu adına yiyələnib. 3 dəfə bombardir olmağı bacaran Nazim Əliyev ən çox bu adı qazanan futbolçudur. 2 dəfə bombardir olan Zaur Ramazanov isə bu kateqoriyada ikincidir. Nazim Əliyev həmçinin ən çox — 3 fərqli klubun heyətində bombardir olmağı bacaran ilk oyunçudur. Bombardirlik titulunu qazanan 20 fərqli futbolçudan 13-ü yerli, 8-i isə xarici futbolçu olub. İlk dəfə bombardir olan legioner futbolçu Şəmkirin heyətində 1999–2000 mövsümündə 16 qol vuran Badri Kvaratsxeliya olmuşdur. Mövsüm ərzində ən çox qol vurmağı bacaran digər gəlmə futbolçular isə Yakuba Bamba, Valter Quqlemon, Georgi Adamiya, Bahodir Nasimov, Nikolas Kanales, Reynaldo Silva və Dani Kintanadır.

5 mövsümdə bombardir məhz Neftçi klubun futbolçusu olmuşdur ki, bu kateqoriyada Neftçi birincidir. İkincilik isə Qarabağdadır. 4 fərqli mövsümdə qol kralı Qarabağın heyətindən olan futbolçu olmuşdur.

Premyer Liqa tarixində sadəcə 1 mövsümdə bombardirlik 2 oyunçu tərəfindən paylaşılmışdır. 1995–1996 mövsümündə Kəpəzin 2 futbolçusu — Rövşən Əhmədov və Fazil Pərvərov 23 qol vurub, lakin daha az sayda oyun keçirdiyi üçün Fazil Pərvərov birinciliyi əldə edib.

## Mövsümlərə görə bombardirlər

## Komandalara görə göstəricilər

## Milliyətə görə göstəricilər

## Çempionatlar tarixində 100 qol səddini keçənlər

## Ən məhsuldar legionerlər

## Çempionatlar tarixinin ən yaxşı bombardiri
Bombardirlər siyahısının lideri Nazim Əliyev 183 qola 236 matçda imza atıb. 1992-ci ildə Sumqayıt "Xəzər"i ilə Azərbaycan çempionatında debüt edən hücumçu qollarından 93-nü bu klubda vurub. "Neftçi"də 42 dəfə fərqlənən Əliyev "Dinamo"da 25, "Qarabağ"da 23 dəfə rəqib qapılarına yol tapıb. 183 qolu 9 mövsümdə vuran forvard 4 klubla buna nail olub.

## Azərbaycan Çempionatları tarixində rekordlar
* Bir mövsümdə ən çox qol : 39
# **Nazim Əliyev (Xəzər)** — 1992
* Çempionatlar tarixində ən çox qol : 183
# **Nazim Əliyev**

## İstinadlar
Seul E-Lend FK

** Seul E-Lənd FK** () — Seul şəhərini təmsil edən peşəkar Cənubi Koreya futbol klubudur. Klub hal-hazırda K Liqası Çelencdə (İkinci Diviziya) mübarizə aparır. Seul E-Lənd 14 aprel 2014-cü ildə Seulda liqanın ikinci futbol klubu kimi yaradılmışdır.

Klub E-Lənd Qrup tərəfindən maliyyələşdirilmişdir. Klub öz ev oyunlarını Seul Olimpiya Stadionunda keçirir.

Klub 2014-cü ildə *Vankuver Vaytkaps* klubunun baş məşqçisi MArtin Renni ilə müqavilə imzalamışdır.

## Məşqçilər heyəti
* Baş məşqçi:  Martin Renni
* Köməkçi məşqçi:  Kim Hee-ho
* Fitnes məşqçisi:  Dan Harris
* Çıxış analitiki:  Kim Se-yun
* Skaut:  Kim Kyunq-von
* Gənclərin məşqçisi:  Çoi Tae-uk

## Forma sponsorları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Seoul E-Land FC Official website
Baku Tower

**Baku Tower** – Bakı şəhəri, Heydər Əliyev prospekti 109 ünvanında inşa edilən 52 mərtəbəli ofis binasıdır. Bina inşa edildikdən sonra Bakının və Qafqazın ən hündür göydələni olacaq.

## Tarixi
"Azinko Holding" MMC və "Azvil Tikinti" MMC-nin Bakıda yeni biznes mərkəzi tikmək planı haqqında ilk məlumat 2014-cü ildə yayımlanmışdır. Lakin həmin məlumatda binanın 49 mərtəbəli olacağı və 252 metr hündürlükdə planlaşdırılması bildirilirdi. Layihənin "Arxin-M Ltd" tərəfindən hazırlanması, memarın isə Eren Yorulmazer olduğu bildirilir.

Binanın inşa prosesində onun mərtəbələrinin sayı və hündürlüyü ilə bağlı dəyişikliklər edilmişdir. Belə ki, 2015-ci ildə yayımlanmış məlumatlarda binanın 50 mərtəbəli olacağı qeyd edilirdi. Həmçinin 2015-ci ildən "Hill International" şirkəti də "Azvil Tikinti" MMC-nin məsləhətçisi kimi tikintiyə qoşulmuşdur. Bu şirkətlə bağlanmış müqavilənin təxmini məbləğinin 3,7 milyon dollar olması məlumat verilir. "Hill International" isə tikintinin bütün mərhələlərində iş qrafikinə, inşaatın keyfiyyətinə və texniki məsələlərə nəzarət etməyi öhdəsinə götürmüşdür.

2017-ci ildə *"[[Nargis (jurnal)|Nargis]]"* jurnalı tərəfindən yayımlanmış məlumatda binanın 52 mərtəbəli və 277 metr hündürlüyə malik olacağı bildirilmişdir.

Bina inşaat işlərinin tamamlanmasından sonra Flame Towers (33 mərtəbə) qülləsini geridə qoyaraq Azərbaycanın ən hündür göydələni olacaq.

## Memarlıq xüsusiyyətləri
Binanın yer sahəsi bir hektar yarıma yaxın, ümumi sahəsi isə 84486 m2-dir. Bina 277 metr hündürlüyə və 52 yerüstü mərtəbəyə malikdir.

## İstifadəsi
Biznes mərkəzi kimi nəzərdə tutulmuş Baku Towerin üst mərtəbələri otel kimi hazırlanacaq. Bu, mərkəzdə biznes görüşləri təşkil edən və partnyorlarla intensiv görüş planına malik şəxslərin rahatlığın təmin etməyə hesablanıb. Binanın uğurlu yeri, buradak otaqlarda yaşayan şəxslərə istirahət zamanı Bakı buxtasına açılan mənzərədən zövq almağa imkan verəcək.

Binanın penthausunda şəhərə panoram görünüşə malik restoran və kafelər fəaliyyət göstərəcək. Bütün lazımi infrastrukturla yanaşı binada iki mərtəbəli idman zalı, üzgüçülük hovuzu və müxtəlif mərasimlərin keçirilməsi üçün zal da fəaliyyət göstərəcək.

## Həmçinin bax
* Flame Towers
* Port Baku Towers
* Azerbaijan Tower

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Baku Tower Skyscrapercity saytında.
Morsbi adası

**Мorsbi** () — Hayda-Quai arxipelaqının sahəsinə görə ikinci adasıdır. İnzibati cəhətdən Kanadanın Britaniya Kolumbiyası ərazisinə daxildir.

Ada ingilis admiral Ferfaks Morsbinin şərəfinə adlandırılmışdır.

## Coğrafiyası
Adanın sahəsi 2 608 км² təşkil edir və bu göstərici ilə dünyada 175-ci yeri tutur. Sahil xətdinin uzunluğu 1180&nbsp;km-dir. Arxipelaqın cənubunda yerləşir. Şimaldan Qreyam adasından Kartrayt boğazı ilə ayrılır. Materikdən isı Hekate boğazı ilə ayrılır. Şərq sahillərində çoxlu sayda adalar vardır: Luiz adası və Layell adası. Cənubunda isə Kanqit adası yerləşir. 
Adanın iqlimi mükayim və rütubətlidir. Adanın qərbi dağlıqdır. Sahilləri parçalıdır və fiordlarla zəngindir. Şərqində Huyayni-Xaanas Milli Parkı yerləşir. Hazırda isə parkın dəniz milli parkı elan edilmısi planlaşdırılır.

## Əhalisi
Əhalinin demək olar ki, ancaq Sendpit qəsəbəsində cəmlənmişdir. 
## İstinadlar
Steyr AUG

**Steyr AUG** Avstriya istehsalı hücum silahı. Steyr Mannlicher şirkəti tərəfindən istehsal olunur. AUG adı isə **''A**rmee **U**niversal **G**ewehr* yəni *Universal Ordu Silahı''.
FİFA himni

FIFA himni, "FİFA"nın təşkil etdiyi turnirlərdə və beynəlxalq futbol maçlarında müsabiqədən əvvəl çalınan himndir. 1994 Dünya Çempionatından bu yana bütün FIFA turnirlərində çalınmaqdadır. Franz Lambert tərəfindən bəstələnmişdir və instrumentaldir.

2004-cü ildə FİFA-nın 100 iliyinə həsr olunmuş mərasimdə də istifadə edilən himn mərasim üçün Yapon Gota Yaşıkı tərəfindən hazırlanmışdır.
Murat Han

**Murat Han** (d. 1 May 1975, Ankara), Türk aktyor.

Murat Han, Ankara da anadan olmuşdur. Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi Tiyatro bölümü mezunu olduktan sonra Los Angeles'ta Stella Adler oyunculuk akademisini bitirmiş, 9 yıl kadar Amerika'da yaşamış ve oyunculuk yapmıştır. Aktyor olaraq ilk dəfə 2013'də Sənə bir sirr verəcəyəm serialında oynamışdır.

## Filmoqrafiya
* Sənə bir sirr verəcəyəm (teleserial, 2013) — 2013
Krım-tatarca Vikipediya

**Krım-tatarca Vikipediya** () — Vikipediyanın Krım-tatar dilində olan bölməsidir.   tarixinə qədər Krım-tatarca Vikipediyada **** məqalə yaradılıb.

## Tarix
* 12 yanvar 2008 - 1-ci məqalə
* 21 yanvar 2008 - 557 məqalə
* 20 oktyabr 2009 - 1 000 məqalə
* 30 yanvar 2010 - 1 405 məqalə
* 16 may 2014 - 4 035 məqalə

## Həmçinin bax
* Krımtatarca Vikipediya
* Krımtatarca Vikipediyanın mobil versiyası

## İstinadlar
Challenger 2

**Challenger 2** Britaniya istehsalı Əsas döyüş tankı. Bu, çox qüdrətli tankdır. Challenger 2 tankı Chobham zirehi ilə təchiz olunub və dünyanın ən mükəmməl qorunan texnikalarından sayılır. Onun ekipajı yüngül çaplı silahlardan atılan atəşlərdən  tam təhlükəsizdirlər. 120&nbsp;mm topuyüksək sərrastlıqla 5 kilometrədək hədəfi vurur. Dünyada uzaq məsafədən tank-tank vurmasına görə rekord Challenger 2-yə məxsusdur. Mühərriki və sürəti başqa Qərb modelləri ilə müqayisədə nisbətən zəifdir. Amma mexaniki sazlığına söz ola bilməz. Hazırda Britaniya ordusunda 386, Oman ordusunda 38 belə tank var.
Maqdalena adası

**Maqdalena adası** — Çilinin Aysen vilayəti ərazisində yerləşir. Maqdalena Adası Milli Parkı ərazisinin bir hissəsini əhatə edir. Ən hündür nöqtəsi sönmüş Montalat vulkanıdır. Dağın hündürlüyü 1,659 metrdir. Adanın sahəsi 2025 km², sahil xətdinin uzunluğu isə 435,5 km təşkil edir.

## Xarici keçidlər
* Islands of Chile @ United Nations Environment Programme
* World island information @ WorldIslandInfo.com
* South America Island High Points above 1000 meters
Sənan Mustafayev

**Sənan Məmmədəmin oğlu Mustafayev** () — Azərbaycan alimi, professor (1971), Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1990).

## Həyatı
Sənan Məmmədəmin oğlu Mustafayev 1929-cu ildə İsmayıllıda müəllim ailəsində anadan olub.

1946-cı ildə Tibilisi Dəmir yol Mühəndisləri İnstitutunun Bakı filialına daxil olub, 1951-ci ildə tərkibinə birləşdirilmiş Azərbaycan Politexnik İnstitutu fərqlənmə diplomu ilə bitirərək institutda saxlanılıb, baş lobarant, assistent vəzifəsində işləyib.

1953-cü ildə Azərbaycan Neft və Kimya institutunun aspiranturasına daxil olub və 1956-cı ildə aspiranturanı bitirdikdən sonra assistent, baş müəllim, dosent vəzifələrində çalışıb. 1971-ci ildə professor elmi adını alıb.

S. Mustafayev 1961–1963-cü illərdə Ali və orta ixtisas Təhsil Nazirliyində elm idarəsinin rəisi, 1963–1964-cü illərdə Ali məktəblər idarəsinin rəisi, 1964–1974-cü illərdə nazirin birinci müavini, 1975-ci ildə yeni yaradılmış Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun rektoru,1978–1983-cü illərdə Əfqanıstanda təhsil məsələləri üzrə müşavirlər qrupunun rəhbəri, 1983–1984-cü illərdə Ali və orta ixtisas Təhsil Nazirinin beynəlxalq əlaqələr üzrə müavini, 1984-cü ildən 2005-ci ilə qədər Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının "Materialşünaslıq və materialların texnologiyası" kafedrasının müdiri olub.

1 fevral 1990-cı ildə "Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi" fəxri adına layiq görülüb, 14 dekabr 2000-ci ildə "Şöhrət" ordeni, SSRİ medalları və Əfqanıstanın "Dostluq" ordeni ilə təltif edilib.

## İstinadlar
Plau Leyn stadionu

**"Plau Leyn" stadionu** () — İngiltərənin Uimbldon şəhərində fəaliyyət göstərmiş stadion. "Uimbldon"nun doğma meydanı idi. 1991-1998-ci illər aralığında "Kristal Pelas" da ev oyunlarını burada keçirmişdir. Hazırda mövcud deyil.

## Tarixi
1912-ci ilin sentyabr ayında açılmışdır.

1998-ci ildə azarkeşlərin üzünə bağlanmışdır.. Stadion bir müddət baxımsız vəziyyətdə qaldıqdan sonra yerində supermarket tikilmişdir.

## İstinadlar
Boz kardinal

**Boz kardinal** ( — boz ucalıq) — "pərdə arxasında" qeyri-dövlət və ya qeyri-rəsmi güclü qərar qəbul verən və ya məsləhətçi.

## Etimologiya
XIII Lüdovikin atası IV Henri 1610-cu ildə qətlə yetiriləndə onun cəmi 8 yaşı olduğundan dövlətin idarəçiliyi müxtəlif qüvvələrin əlinə keçmiş, pərən-pərən olmuş, ölkə vətəndaş müharibəsinin astanasına çatdırılmışdır. Bu səbəbdən yetkinlik yaşına çatan kral 1624-cü ildə ölkənin baş naziri vəzifəsinə savadlı və hiyləgər siyasətçi-kardinal Rişelyönü dəvət edir.

O tez bir zamanda kral hakimiyyətini gücləndirərək ölkənin inkişafına başlamasına nail olur, bu vəzifədə ölümünə qədər 18 il qalır. Kardinal əslində dini bir vəzifə idi-kardinallar katolik kilsəsində Roma papasından sonra ən yüksək vəzifəli şəxslərdir. Roma papasını məhz onlar seçirlər. XIII əsrdən onlara qırmızı papaq və qırmızı geyim geyinmək göstərişi verilmişdir. Bu, onların son damla qanlarınadək kilsəni müdafiə etməli olduqlarını simvolizə edirdi.

Xarakterik geyiminə görə Fransada xalq arasında Rişelyöyə "qırmızı kardinal" adı verilmişdir. Lakin Rişelyönün arxasında heç bir vəzifə tutmayan, amma bütün məsləhətlərini baş nazirin ciddi nəzərə aldığı Kapusinlər ordeninin sadə rahibi Josef ata dururdu. Bundan xəbəri olanlar Jozefə kapusinlərin xarakterik geyimi-boz rəngli cübəssinə görə "boz kardinal" adı vermişdilər. O zamandan hakimiyyətdə üzdə görünməyən, lakin arxada mühüm məsələlər üzrə qərarların qəbul edilməsində ciddi rol alan şəxslərə "boz kardinal" deyirlər.

## Tarixi nümunələri
* Vladislav Surkov, "Boz kardinal" ayamasını qazanmış Rusiyada "idarə olunan demokratiya" sisteminin qurucusu sayılır.
* Ramiz Mehdiyev, Heydər Əliyevin dövründə "Boz kardinal" kimi tanınır.

## İstinadlar
Assassination Classroom fəsillərinin siyahısı

Yuusey Matsui tərəfindən yazılmış və çəkilmiş manqa seriyasıdır. Manqa seriyası səkkizayağa bənzər və həddən artıq güclü olan bir varlıq və onun dərs dediyi sinifin şagirdlərinin başına gələn gündəlik hadisələrdən bəhs edir.

Fərdi fəsillər 2012-ci ilin iyulundan *"Weekly Shōnen Jump"* jurnalında nəşr olunur və *Shueisha* nəşriyyatı tərəfindən tankobon cildlərində toplanılır. 2016-cı ilin iyununa kimi 20 tankobon cildi çapdan çıxmışdır və hazırda dövriyyədə 20 milyon nüsxəsi var. *Viz Media* manqanı Şimali Amerika üçün lisenziyalaşdırmışdır və manqanın ilk cildini 2014-cü ilin dekabrında həm çap, həm də rəqəmsal formatda nəşr etmişdir.

## Siyahı
### 1

## Əlavə fəsillər
Əsas seriyadan əlavə Koro-senseyin şəxsi həyatından bəhs edən 4 hissəlik kiçik seriya nəşr olunmuşdur.
*1. 
*2. 
*3. 
*4. 
*5: 

## İstinadlar
Orta Qərbi ABŞ

**Orta Qərbi ABŞ** (; həmçinin **Amerikanın Orta Qərbi** və ya sadəcə **Orta Qərb**) —Amerika Birləşmiş Ştatlarının orta-şimal hissəsində yerləşən və ABŞ Siyahıyaalma Bürosu tərəfindən müəyyənləşdirilən iqtisadi rayon. 1984-cü ilə qədər Siyahıyaalma Bürosu tərəfindən rəsmi olaraq **"Şimali Mərkəz bölgəsi"** adlanırdı.

Rayon ənənəvi olaraq müxtəlif şəkildə müyəyyən edilsə də, ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun tərifinə əsasən 12 ştatdan ibarətdir : Ayova, Cənubi Dakota İllinoys, İndiana, Kanzas, Miçiqan, Missuri, Nebraska, Ohayo, Şimali Dakota, Viskonsin. Əhalinin sayına görə İllinoys birinci, Şimali Dakota isə axırıncıdır. ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun 2012-ci il hesabatına əsasən Orta Qərbda 65,377,684 nəfər əhali vardı. Orta Qərb Siyahıyaalma Bürosu tərəfindən iki dairəyə bölünür. Şərq Şimali Mərkəz rayonuna İllinoys, İndiana, Miçiqan, Ohayo və Viskonsin aiddir və bu ştatların hamısı Böyük Göllər rayonunun da tərkibindədir. Qərb Şimali Mərkəz rayonuna Ayova, Cənubi Dakota, Kanzas, Minnesota, Missuri, Nebraska və Şimali Dakota aiddir Ayova, Minnesota və Missuri istisna olmaqla digər ştatlar qismi olsa da Böyük Düzənliklər rayonuna aiddirlər. Rayondakı ən böyük çaylar Ohayo çayı, Yuxarı Missisipi çayı və Missuri çayıdır.

Çikaqo Amerikanın Orta Qərbində əhalisinə görə birinci, ölkədə isə üçüncü şəhərdir. Orta Qərbdəki digər böyük şəhərlər bunlardır (əhali sayına görə) : İndianapolis, Kolumbus, Detroyt, Miluoki, Kanzas Siti, Omaha, Minneapolis, Klivlend, Viçita və Sent-Luis.

## İstinadlar
Azərbaycan 2005 İslam Həmrəyliyi Oyunlarında

**[[Azərbaycan]]** 2005-ci ildə Məkkədə baş tutan I İslam Həmrəyliyi Oyunlarında. 8-20 aprel tarixləri arasında baş tutan İslam Həmrəyliyi Oyunlarında Azərbaycan 103 idmançı ilə 12 idman növündə təmsil olundu. Azərbaycan Məkkədə vətənə 15 medalla (4 qızıl, 4 gümüş və 7 bürünc) qayıtdı. Qızıl medalları Azərbaycana ağır atletlər Natiq Həsənov və Nizami Paşayev, karateçi Rəfael Ağayev, həmçinin Azərbaycan basketbol yığması qazandırdı. Azərbaycan medal sıralanmasında 55 ölkə arasında 8-ci yeri tutdu.

## Medalçıların siyahısı





## Ümumi məlumat

### İdmançıların sayı

## Ağır atletika

## Basketbol

**Kişilər**

## Həndbol

## Karate

## Qılıncoynatma

## Stolüstü tennis

**Kişilər**

## Su polosu

## Taekvondo

## Tennis

## Üzgüçülük

## Voleybol

## Yüngül atletika

## İstinadlar
Şərq Şimali Mərkəz ştatları

**Şərq Şimali Mərkəz ştatları** — ABŞ Siyahıyaalma Bürosu tərəfindən qəbul edilən 9 coğrafi bölgədən biri.

## İstinadlar
Azərbaycan İslam Həmrəyliyi Oyunlarında

**[[Azərbaycan]]** **İslam Həmrəyliyi Oyunlarında**. Azərbaycan birinci dəfə 2005-cu ildə Məkkəda İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatılb. I İslam Həmrəyliyi Oyunlarında Azərbaycan 4 qızıl, 4 gümüş və 7 bürünc medal qazandı. 2013-cü ildə isə İndoneziyanın Palembanq şəhərində baş tutan II İslam Həmrəyliyi Oyunlarında 6 qızıl, 9 gümüş və 9 bürünc medal qazandı. Azərbaycan İslam Həmrəyliyi Oyunlarında ən yaxşı nəticə 2013-cü ilə təsadüf etdi. Azərbaycan həmin il medal sıralanmasında 8-ci yeri tutdu.

## Tarixi

### Məkkə—2005

*Əsas məqalə: [[Azərbaycan 2005 İslam Həmrəyliyi Oyunlarında]]*

Azərbaycan

### Təhran—2009

Azərbaycan

### Palembanq—2013

*Əsas məqalə:[[Azərbaycan 2013 İslam Həmrəyliyi Oyunlarında]]*

Azərbaycan növbəti dəfə İslam Həmrəyliyi Oyunlarına 2013-cü ildə qatıldı. Azərbaycan 8 il əvvəl Məkkədə baş tutan oyunlarla müqayisədə bu səfər daha az idmançı ilə qatıldı, 53 idmançı 8 idman növündə. Azərbaycan Palembanqdan vətənə 24 medalla döndü. Ağır atletika idman növündə mübarizə aparan 9 idmançıdan 5-i medal qazandı. Əfqan Bayramov, İntiqam Zairov və Silviya Anqelova gümüş, Zülfüqar Süleymanov və Namiq Cəmilov isə Palembanqdan Azərbaycana bürünc medalla qayıtdı. Ağır atletlərlə yanaş karateçilərdə uğurla çıxış etdi. 75 kq. mübarizə aparan Rəfael Ağayev və 84 kq. çıxış edən Ayxan Mamayev qızıl medal qazandı. 67 kq. və +84 kq. isə müvafiq olaraq Niyazi Əliyev və Şahin Atamov yalnızca finalda məğlub olaraq gümüş medal qazandı. Şəxsi yarışlarla yanaşı komanda yarışlarında da Azərbaycan medal qazandı. Asiman Qurbanlı, Ayxan Mamayev, Niyazi Əliyev, Şahin Atamov, Rafiz Həsənov və Rəfael Ağayevdən ibarət yığma finalda İran İslam Respublikasının nümayəndələrini məğlub etdi və III İslam Həmrəyliyi Oyunlarında tarixi nailiyyətə imza atdı. Kamandan oxatma idman növündə Roman Vengerov, Aleksey Kopnin və Zaur Qəhrəmanovdan ibarət yığmada medal qazandı, gümüş medal. Taekvondo idman növündə mübarizə aparan 8 idmançıdan 4-ü medal qazandı. Mikayıl Əliyev (54 kq.), Türkanə Tahirli (46 kq.), Patimat Abakarova (49 kq.) bürünc medal və Günay Ağakişiyeva (57 kq.) gümüş medal qazandı.

### Bakı—2017
*Əsas məqalə:[[Azərbaycan 2017 İslam Həmrəyliyi Oyunlarında]]*

Azərbaycan 2017-ci ildə tarixində 2-ci dəfə İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatılacaq. IV İslam Həmrəyliyi Oyunları elə Azərbaycan paytaxtında, Bakı şəhərində baş tutacaq.

## Medal cədvəli

### İdman növləri

## Medalçıların siyahısı

 
### 2 və daha artıq medal qazanan idmançılar

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Olimpiya Oyunlarında
* Azərbaycan Yeniyetmələrin Olimpiya Oyunlarında
* Azərbaycan Avropa Oyunlarında

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
Albert gölü

**Albert gölü** () — Şərqi Afrika ərazisində, Uqanda ilə Konqo Demokratik Respublikası arasında sərhəddə yerləşən göl. Uqanda ərazisində gölü Nyanza (), Konqoda isə 1973–1997 illər arası diktator **Mobutu Sese Seko** şərəfinə adlandırırdılar.

Göl 615 metr yüksəklikdə yerləşir. Sahəsi 5,3 min km²-dir. Maksimal dərinliyi 56 netrdir. Mərkəsi Afrika qırılma xətti üzərində yerləşir. Sahillərinin böyük qismi sıldırımlıdır. Gölə Semliki və Viktoriya-Nil çayı tökülür. Göldən isə Albert-Nil çayı başlayır. Gölə hər il 4,6 km³ yağıntı, 24,9 km³ axın gəlir. İl ərzində isə 7,5 km³ buxarlanmaqla, 22 km³ su gölü tərk edir. Su səthinin ilik temperaturu 30 °C təşkil edir. Göldə çoxlu sayda balıq növü vardır (40 növ). Əsas limanları — Butiaba Uqanda və Kaseni Konqo Demokratik Respublikası.

Göl 1864-cü ildə Böyük Britaniyalı səyahətci Semuyel Bayker tərəfindən kəşf edilmiş və Kraliça Viktoriyanın həyat yoldaşı şərəfinə adlandırılmışdır.

## Coğrafiya
Albert gölü Albert rifti üzərində yerləşir. Ağ Nilin qollarından olan Albert-Nil çayı digər su tutarları ilə əlaqələnir.

Gölün cənub hissəsi Semliki çayının tökülməsi ilə əlaqədar bataqlıqlaşmışdır. Cənub sahilləri Ruvenzori, şimal-qərb sahili isə Mavi dağları yerləşir. Sahillərində çoxlu sayda qəsəbələr vardır.

## Ədəbiyyat
* Philip’s World Atlas & Encyclopedia. London: George Philip Ltd, 1999. P. 14.

## Xarici keçidlər
* Food and Agriculture Organization of the United Nations 
* World Lakes Database entry for Lake Albert 
* "East African Railways and Harbours, Marine Services"
Abu Klea döyüşü (1885)

**Abu Klea döyüşü** — 17 yanvar 1885-ci ildə general-mayor Herbert Stevartın başçılığı ilə 1 400 nəfərlik ingilis qoşunu ilə 13 000 nəfərlik Sudan qoşunu arasında Sudanın Xartum şəhərində baş vermişdir. İngilis qoşunlarının qalibiyyəti ilə başa çatmışdır.
İngiltərə milli futbol komandasının het-triklərinin siyahısı

**İngiltərə milli futbol komandasının het-triklərinin siyahısı** — İngiltərə milli futbol komandası tarixində bir futbol oyununda üç və ya daha çox qol vuran futbolçuları özündə birləşdirir. Beynəlxalq futbolun başlanğıcı olan 1872-ci ildən bu günümüzə qədər 57 İngiltərə kişi milli komanda futbolçusu het-trik etmişdir. İngiltərə üçün het-trik edən ilk futbolçular Hovard Voqton və Artur Alfred Broundur. Aston Villa FK klubunun futbolçuları olan bu ikili 1882-ci ildə İrlandiya ilə oynanılan dostluq oyununda üçdən çox qol vurmuşlar. Dörd futbolçu — Voqton, Stiv Blumer, Villi Holl və Malkolm Makdonald bir oyunda beş qol vurma nailiyyəti göstərmişlər. Cimmi Qreyvs 6 dəfə het-trik edərək bu sahədə ən uğurlu futbolçudur. Beş futbolçu — Albert Allen, Frank Bredşou, Volter Gilliat, Con Veytx və Con Yates sadəcə bir dəfə milli komandada oynamalarına baxmayaraq, het-trik edən futbolçulardır.

Futbol üzrə dünya çempionatı 1966-ın finalında Geoff Hurstun etdiyi het-trik bütün zamanların ən məşhuru het-triki hesab olunur. İngiltərə adına ən sonuncu het-triki Bolqarıstan ilə oynanılan və İngiltərənin 4–0 qalibiyyətiylə nəticələnən UEFA Avropa Kuboku 2012-in seçmə mərhələsi oyununda Jermen Defo etmişdir.

1872-ci ildən bu günə qədər İngiltərəyə qarşı ümumi on bir het-trik edilmişdir. Ən sonuncu noyabr ayında İsveç ilə oynanılan dostluq oyununda Zlatan İbrahimoviç İngiltərə qapısına 4 qol vurmuşdur. İngiltərəyə qarşı ilk beş het-trik edən futbolçu Şotlandiyalıdır; Con MakDuqal, Corc Ker, Con Smit, Robert Smit MakKoll və Aleks Cekson. Britaniya xaricində İngiltərəyə qarşı het-trik edən ilk futbolçu alman Riçar Hoffman olmuşdur. Hoffman 1930-cu ilin may ayında Almaniya ilə İngiltərə arasında 3–3 nəticələnən oyunda 3 qol vurmuşdur.

## İngiltərənin het-trikləri
: *Müharibə vaxtındakı beynəlxalq oyunlar rəsmi hesab olunmadığı üçün siyahıya daxil edilməmişdir.*

## İngiltərəyə qarşı edilən het-triklər
İngiltərəyə qarşı qəbul edilən ümumi on bir het-trik edilmişdir. Bunlardan ilk beşi şotlandiyalı futbolçular tərəfindən həyata keçirilmişdir.

## Qeydlər

 Nəticə yerinə İngiltərənin vurduğu qollar əvvəl yazılmışdır.

## İstinadlar
Cəbrayılov

**Cəbrayılov** — Azərbaycanlı soyadı.

* Əhmədiyyə Cəbrayılov — İkinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı, partizan.
* Mikayıl Cəbrayılov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
* Fəxrəddin Cəbrayılov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Baş İnspeksiyasının rəisi.
* Rəsmi Cəbrayılov — Aktyor.
* Eynulla Cəbrayılov — xanəndə.
* Rafael Cəbrayılov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin III çağırış deputatı.
* Rüstəm Cəbrayılov — azərbaycanlı aktyor və model.

## Həmçinin bax
* Cəbrayıl (ad)
İslam Həmrəyliyi Oyunlarında futbol

**İslam Həmrəyliyi Oyunlarında futbol** — Milli futbol yığmalarının İslam Həmrəyliyi Oyunlarında qarşılaşdığı turnir.

## Nəticələr
Aşağıdakı cədvəldə İslam Həmrəyliyi Oyunlarının futbol turnirlərinin qalibləri haqqında ümumi məlumat qeyd olunmuşdur:

## Medalçılar

## İştirakçı ölkələr

;Qeydlər
*1-ci — Çempion
*2-ci — Finalçı
*3-cü — Üçüncü yer
*4-cü — Dördüncü yer
*QM — Qrup mərhələsi
*1/4 — 1/4 finalçı
*&nbsp; &nbsp;&nbsp;— Ev sahibləri

## Xarici keçidlər
*2005 Islamic Solidarity Games Overview - ''rsssf.com''
Dmitri

**Dmitri** — Rus kişi adı.

* Dmitri Yazov — Sovet İttifaqı Marşalı
* Dmitri Medvedyev — Rusiya dövlət və siyasi xadimi
* Dmitri Mendeleyev — Rusiya alimi və ictimai xadimi, kimyaçı, fizik
* Dmitri Şostakoviç — görkəmli sovet — rus bəstəkarı, pianoçusu
* Dmitri Ustinov — SSRİ siyasi və hərbi xadimi.
* Dmitri Arakişvili — gürcü bəstəkarı, musiqişünas-etnoqraf, ictimai xadim.
* Dmitri Klimoviç — Belarus futbolçusu.
* Dmitri Yeqorov — Rusiya və Sovet riyaziyyatçısı;
* Dmitri Çelyandnik —
* Dmitri Orlov — Aktyor.
* Dmitri Karakozov — Rus inqilabçısı
* Dmitri Kantemir — Rusiya və Moldov dövlət xadimi.
* Dmitri Petrov —
* Dmitri Qordon —
* Dmitri Şepilov —
* Dmitri Marşin —
* Dmitri Azaryev —
* Dmitri Qrebensov —
* Dmitri Todoroqlo —
* Dmitri Averkiyev (dramaturq) —
* Dmitri Azbukin —
* Dmitri Dikusar —
* Dmitri Kremen —
* Dmitri Kusov —
* Dmitri Mazunov —
* Dmitri Moor —
* Dmitri Qaq —
* Dmitri Vlasoviç —

;Digər
* Dmitri armudu —
* Dmitri Rostovski abidəsi (Rostov-na-Donu) —

## Həmçinin bax
* Dmitriyev-Mamonovlar
Cəbrayıl (ad)

**Cəbrayıl** — Azərbaycanlı kişi adı.

## Şəxslər

* Cəbrayıl Rzaquliyev — jurnalisti, ensiklopedist-lüğətşünas, tərcüməçi.
* Cəbrayıl Əzimov — kino rəssamı.
* Cəbrayıl Həsənov — güləşçi.
* 

## Həmçinin bax
* Cəbrayılov
* Cəbrayıl (dəqiqləşdirmə)
Leklerk

**Leklerk** — Fransanın əsas döyüş tankı. 1993-cü ildən istifadədədir. Leclercin bir sıra cizgiləri başqa Qərb tanklarından kopiyalanıb. Leclerc inkişaf etdirilmiş zirehə və əlavə olunmuş zirehli plitələrə malikdir. Ekipajı 4 nəfərdən ibarətdir və avto-doldurma mexanizmi var. Tank istər dayanmış, istərsə də hərəkət edən hədəfləri yüksək dəqiqliklə vura bilir. 56 tonluq tankın dizel mühərriki 1500 at gücündədir və 1300 litr yanacaqla tankı 550 km-lik hərəkət mənzilinə çatdıra bilir. Saatda 72 km sürətlə hərəkət etməyə qadir olan tank, qeyri-asfalt yolda saatda 55 km sürətlə hərəkət edir. Dəqiqədə 12 dəfə atəş açmağa qadir olan tank, şnorkellə suyun dibində hərəkət edə bilər. Hazırda Fransa (406) və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (388) orduları bu tankdan istifadə edir. Mühərriki Wärtsilä adında bir Finlandiya şirkəti tərəfindən istehsal olunur. 1992-ci ildən bu yana istehsal olunur. Avropada istehsal olunan 2-ci ən güclü və modern tankdır. Budan əlavə Leclerc dünyada ən bahalı tankdır (bir dənə Leclerc 18.7 milyon avro). Leclerc-in çəkisi 54.6 ton-dur. Zirehiysə NATO standartlarına cavab verən NERA zirehidir. Leclerc tankları 550 km ərazidə əməliyyat apara bilirlər. AMX Leclerc Fransa istehsalı döyüş tankıdır. 1993-cü ildən silahlanmaya daxil olub.
Tank müasir modulyar kompozit zireh ilə qorunur. Zirehində polad, keramika və kevlar materiallarından istifadə edilib. Zədələnən bloklar asanlıqla dəyişdirilir. Gövdənin üstü və qülləsi yuxarıdan gələn raketlərdən qoruna bilir.

Leclerc 120 mm-lik yivsiz CN120 topu ilə təchiz edilib.
Avto dolduruculu top sistemi dəqiqədə 12 mərmi ata bilir. Topu ilə bir dəqiqədə 2 km məsafədə yerləşən 6 ayri hədəfi 95% dəqiqliklə vurur. 50 km/saat ilə hərəkət edərkən 4000 m məsafədə yerləşən hədəflərini məhv edir.
Əlavə silahı 2 ədəd 12,7 və 7,62 mm-lik pulemyotlardır.

Tank 1500 at güclü V8X-1500 dizel mühərriki istifadə edir. Mühərriki çöl şəraitində 30 dəqiqə müddətində dəyişdirilə bilir. Uzunluğu 9,87 m, eni 3,6 m, ağırlığı 56 tondur. Maksimal sürəti 72 km/saat, hərəkət mənzili 550 km təşkil edir. Tank avtomatik şəkildə komanda məntəqəsinə tankın yerləşdiyi yer, sursat və yanacaq miqdarı haqda məlumatlar ötürür.
Fransa və BƏƏ ordusu tərəfindən istifadə edilir.

## İstifadəçilər
Fransa 426 ədəd

BƏƏ 434 ədəd

Qatar 40 ədəd

Kolumbiya 34 ədəd

## Xarici keçidlər

* Army-technology.com'da Leklerk məqaləsi
* Leklerk tankının şəkilləri
Elnur

**Elnur** — Azərbaycanlı kişi adı.

* Elnur Mehdiyev — aktyor.
* Elnur Nuriyev — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
* Elnur Məmmədli — Azərbaycanlı cüdoçu.
* **[[Elnur Məmmədov]]**
:* Elnur Məmmədov (aktyor) — aktyor.
:* Elnur Məmmədov (müğənni) — müğənni.
* Elnur Əhmədov — azərbaycanlı musiqiçi, kamança ifaçısı.
* Elnur Əliyev — Azərbaycan rejissoru, ssenarist və prodüser.
* Elnur Bayram — Azərbaycanlı şair, jurnalist.
* Elnur Hidayətoğlu — televiziya müxbiri.
* **[[Elnur Hüseynov (dəqiqləşdirmə)]]**
:* Elnur Hüseynov (d. 1987) — azərbaycanlı müğənni.
:* Elnur Hüseynov (aktyor, 1977) — azərbaycanlı aktyor və ssenarist.
:* Elnur Hüseynov (aktyor, 1978) — azərbaycanlı aktyor.
* Elnur Mahmudov (rəssam) —

## Həmçinin bax
* Elnarə
* Elnurə
Elton

**Elton** — Kişi adı.

;Bu adı olan tanınmışlar
* Elton Hüseynəliyev — azərbaycanlı müğənni.
* Elton Məmmədov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II çağırış deputatı.
* Elton Meyo — Əslən avstraliyalı Amerika sosioloqu.
* Elton Quliyev — Vəkil
* Elton İbrahimov — müğənni, musiqiçi, rəqqas.
* Elton Con — ingilis pop/rok müğənnisi, bəstəkar, pianoçu.

## Həmçinin bax
Elvin

**Elvin** — Kişi adı.

* **[[Elvin Abbasov]]**
:* Elvin Abbasov (iş adamı) — Azərbaycanlı iş adamı. Vision TV-nin təsisçisi, "TimeSoft" MMC və "Virtual Azerbaijan Group of Companies" MMC şirkətlərinin həmtəsisçisi və direktoru, Ciu-citsu Federasiyanın idarə heyətinin üzvü (2019).

* Elvin Məmişzadə — 2015 Avropa Oyunlarının qızıl medalçısı.
* Elvin Beqiri — Albaniya futbolçusu
* Elvin Rot — amerikalı iqtisadçı.
* Elvin Kristoffel — alman riyaziyyatçısı
* **[[Elvin Mirzəyev]]**
:* Elvin Mirzəyev (rejissor) — Azərbaycan rejissoru, aktyoru.
:* Elvin Mirzəyev (futbolçu) (ru) — Azərbaycanlı futbolçu.

* Elvin Bədəlov —
* Elvin Həsən —
* Elvin Qəbat —
* Elvin Əliyev (futbolçu, 2000) —
* Elvin Əzizbəyov —

## Həmçinin bax
* Elçin
Elşad

**Elşad** — kişi adı.

* Elşad Abbaszadə — Kiçik çavuş. Şəhid.
* Elşad Bayramov — Şəhid.

* **Elşad Məmmədov**
:* Elşad Məmmədov (professor) — professor.
:* Elşad Məmmədov (milli qəhrəman) — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.

* Elşad Mirbəşir — Siyasi elmlər namizədi
* Elşad Tahirov — Azərbaycan futbolçusu
* Elşad Şabanov —
* Elşad Ələsgərov —
* Elşad Fərəcullayev
* Elşad Quliyev
:* Elşad Quliyev — Azərbaycan SSR elm və incəsənət xadimi.
:* Elşad Quliyev (baş məşqçi) — keçmiş Azərbaycan futbolçusu, baş məşqçi.
:* Elşad Quliyev (polkovnik-leytenant) — Azərbaycan Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin şəhid polkovnik-leytenantı.

## Həmçinin bax
* Elşadlı
Elnarə Kərimova

**Elnarə Kərimova** () — tanınmış azərbaycanlı xormeyster, Azərbaycanın xalq artisti (2018). Türkiyənin "Orfeon" kamera xorunun və TRT-nin böyük xorunun bədii rəhbəri və baş dirijoru.

## Həyatı
Elnarə Kərimova Asəf Zeynallı adına Musiqi Məktəbində oxuyub. 1988-ci ildə Azərbaycan Dövlət Xor Kapellasının bədii rəhbəri olmuşdur.

27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Ailəsi
Həyat yoldaşı Tərlan Quliyev Azərbaycan Dövlət Kamera Orkestrində skripka ifaçısıdır. Hazırda Türkiyədə operada çalışır. Oğlu Türkiyədə doğulub.

## İstinadlar
SSRİ Xalqlarının Spartakiadasında futbol

**SSRİ Xalqlarının Spartakiadasında futbol** — Milli futbol yığmalarının SSRİ Xalqlarının Spartakiadasında qarşılaşdığı turnir.

## Nəticələr
Aşağıdakı cədvəldə SSRİ Xalqlarının Spartakiadasının futbol turnirlərinin qalibləri haqqında ümumi məlumat qeyd olunmuşdur.

## Medalçılar

## Həmçinin bax
*Birlik Kuboku

## Xarici keçidlər
*Spartakiads at RSSSF
London pivə seli

**London pivə seli** () — 17 oktyabr 1814-cü ildə İngiltərənin London şəhərinin Sent-Eqidi prixodunda baş vermiş tragikomik faciə. Totenhem-Kort-Roadda yerləşən *"Meux and Company"* pivə zavodunda bir pivə sisternin partlaması nəticəsində 610 m³ pivə ətrafa yayılmış və digər pivə sisternlərinə də domino effekti ilə təsir göstərərək, partlamasına səbəb olmuşdu. Nəticədə isə 1470 m³-dan çox pivə küçələrə dağılmış və ağlasığmaz dağıntılar meydana gətirmişdi. Pivə dalğası iki evi dağıtmışdır. *"Tavistock Arms"* barının divarını çökməsi nəticəsində Elanor Kuper adlı gənc işçi dağıntılar altında qalmışdır.

Bir neçə dəqiqə ərzində Corc Strit və Nyu-Striti alkaqol basmış, nəticədə bu zaman çay içən ana və qızı ölmüşdürlər.

## Tarixi
Pivə zavodu Sent-Eqidinin kasıblar yaşayan məhəlləsinin mənzillərinin arasında yerləşirdi. Burada ailələrin hamısı zirzəmi evlərdə yaşayırdılar. Faciə nəticəsində azı səkkiz kişi boğulmuş və ya aldığı yaralardan ölmüşdür.

Pivə zavodu əvvəlcə məhkəməyə verilsə də, sonda hadisənin məsuliyyəti heç kimin üzərinə qoyulmamışdır.  Bütün çətinliklərə baxmayaraq, pivə zavodu fəaliyyətinə davam etmişdir.

Pivə zavodu 1922-ci ildə bağlanmış və hazırda onun yerində Dominion teatrı yerləşir. 2012-ci ildə *"Holborn Whippet"* adlı yerli meyxana bu hadisəni qeyd etməyə başlamışdır.

## Pivədə boğulanların siyahısı

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Böyük London yanğını

## Xarici keçidlər
* "Beer Flood Claims Nine Souls" Alan Bellous, Damninteresting.com (28 sentyabr 2005)
* "A Brew to a Kill" Barbara Mikkelson tərəfindən, Snopes.com
* "1814 pivə seli", BBC
Mveru gölü

**Mveru gölü** (; ) — iri şirinsulu göl olaraq, Konqo çayı hövzəsində yerləşir. Göl Konqo Demokratik Respublikası ilə Zambiya arasında yerləşir.

Gölün ən böyük qidalandırıcı çayı Luapula çayıdır. Gölə cənub hissədən tökülür. Digər əhəmiyyətli çay isə Kalunqvişi çayıdır ki, oda gölə şərqdən tökülür. Mveru gölü Konqo hövzəsinin sahəsinə görə ikinci iri gölüdür. Tanqanika gölündən 150&nbsp;km şimalda yerləşir. Luapula çayı gölə töküldüyü yerdə delta əmələ gətirir.  
Regionun digər göllərindən fərqli olaraq səviyyəsi tərətdüd edir. Təkcə may-yanvar ayları ərazidə səviyyə fərqi 1,7 metr təşkil edir. Maksimal səviyyə mayda, minimal səviyyə isə yanvara təsadüf edir.

Şərqi-Afrika rift dərəsi boyunca yerləşir. Ada şimal-şərqdən cənub-qərbə doğru 118&nbsp;km, orta eni isə 45&nbsp;km təşkil edir. Göl 917 metr hündürlükdə yerləşir. Cənub hissəsi dayazdır. Şimala doğru isə dərinlik getdikcə artır. Maksimal dərinliyi 27 metrdir. Göldən 50&nbsp;km şimalda Mveru-Vantipa bataqlaşmış gölü yerləşir.

Göl ilk dəfə avropalı səyyah David Livinqston tərəfindən 1867-68 illərdə edilən səyahət zamanı təsvir edilmişdir. Gölün sahilində çoxlu sayda balıqçı kəndləri vardır. Nisbətən iri sahil şəhərləri: Zambiya Nçelenqe, Kaşkişi və Çienqi, Konqo Demokratik Respublikası Kilva, Pveto və Lukonzolva. Gölün cənub-qərbində nisbətən iri olan Kilva adası yerləşir (25&nbsp;km²)

## İstinadlar
Type 99

**Type 99** — Çin Xalq Respublikasının Əsas döyüş tankı. Çin tankı özündə rus və Qərb texnologiyalarının qarışığını əks etdirir. Rus tankları kimi sərrast deyil, amma düşmən tanklarına qarşı effektiv ola bilər. Avtomatik yüklənmə sistemi ruslardan kopiyalanıb. Aktiv lazer qorunma mexanizminə malikdir. Type 99-un güclü mühərriki və yaxşı sürəti var. 2001-ci ildən Çin ordusunda xidmətə qəbul olunub.

## Tarixi
90-cı illərin əvvəllərində Çin özünün 2-ci nəsil dizaynı olan Type 90-II prototipini hazırladı. Type 90-II tankı Sovet istehsalı T-72 tankının oxşarı idi. Bu tank Çin Xalq Respublikası ordusunda xidmətə qəbul olunmasa da, Pakistana ixrac olundu və burada lisenziya altında "Al-Khalid" adı ilə istehsal olundu.

Type 98 və ya WZ-123 digər Çin istehsalı olan Type 90-II tankından hazırlanmışdır. Bu tank ilk dəfə 1999-cu ildə Milli Gün paradında göründü və 1 oktyabr 1999-cu ildə rəsmi olaraq açıqlandı. Bu tank sonradan adı dəyişdirilib Type 99 adı ilə xidmətə qəbul olundu.

Yenilənmiş variant olan Type 99A ilk dəfə 2015-ci il Qələbə Günü paradında təqdim olundu. Bu variant həmçinin, Çin ordusu tərəfindən 2014-cü ildə keçirilən təlimlərdə də istifadə olunmuşdur.

### Yerləşməsi
2008-ci ildə 200 ədəd Type 98 və Type 99 tankları Pekin və Şanxay hərbi bölgələrində yerləşdirilmişdi. Çin ordusunda Type 99 tankları qiymətinin yüksək olduğuna görə, digər tanklara nisbətən daha az saya malikdir.

## Variantları

### Type 98

WZ-123 və ya Type 90-III adı ilə də tanınır. İstehsaldan əvvəlki ilk versiyadır. Kompozit zirehə və 1200 at gücü mühərrikə sahibdir. Tankın zirehi T-80U və T-80UK tanklarına oxşardır.

### Type 99
Type 98G və Type 99G kimi də tanınır. 1200 AG olan mühərrik 1500 AG olan mühərriklə əvəz olunub. 3-cü nəsil ERA zirehi və 2-ci nəsil termal görünüş sistemi ilə təchiz olunub.

### Type 99A

Type 99 tankının inkişaf etmiş variantıdır. Prototip testlərinə 2007-ci ilin avqustunda başlanıb. Bu tanka 3-cü nəsil ERA sistemi və aktiv qoruma sistemi əlavə olunub. Yarı-avtomatik transmissiyaya sahibdir. İnkişaf etdirilmiş əsas silahı İnvar tipi TƏİR-dən atəş aça bilir.


Fayl:Type 98 tank raised view.jpg|Type 98
Fayl:Type 99 MBT front left.jpg|Type 99
Fayl:ZTZ-99A tank front right 20170902.jpg|Type 99A


## İstifadəçilər
* **Çin Xalq Respublikası**
2016-cı ilin sonuna olan hesablamasına görə, 590 ədəd Type 99 və 224 ədəd Type 99A tankı orduda xidmətini davam etdirir.
PT-91 Twardy

**PT-91 Twardy** — Polşa ordusunun Əsas döyüş tankı.T-72M/M1 tankının inkişaf etdirilmiş formasıdır.

## Növləri
* PT-91 Twardy
* PT-91A Twardy
* PT-91Z Hardy
* PT-91M Pendekar
* PT-91E/Ex
* PT-91P

## İstinadlar
Abdullah

**Abdullah** — kişi adı və təxəllüs. Adın Abdulla forması da var.

;Bu adı olan tanınmış şəxslər
* Abdullah Gül —
* Abdullah ibn Əmir —
* Abdullah ibn Rəvaha —
* Abdullah ibn Salam —
* Abdullah ibn Səba —
* Abdullah ibn Üvey —
* Abdullah Bosnəvi —
* Abdullah ibn Üneys
* Abdullah Ağar
;Bu təxəllüsü olan şəxslər

;Yaşayış məntəqələri
* Abdullah kəndi (Maku) —
* Abdullah təpəsi (Bukan) —

## Həmçinin bax
* Abdullayev
* Abdulla
* Abdullahabad

## İstinadlar
Ağstafa (dəqiqləşdirmə)

*Ağstafa (şərab) — Azərbaycan şərabı.
*Ağstafa (şəhər) — Azərbaycanda şəhər.
*Ağstafa rayonu — Azərbaycanda rayon.
Leonid Qovorov

**Leonid Aleksandroviç Qovorov ** () — sovet hərb xadimi, Sovet İttifaqı Marşalı, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

## Həyatı

### Erkən həyatı
Leonid Qovorov 22 fevral 1897-ci ildə Rusiya imperiyasının Vyatka quberniyasında kəndli ailəsində anadan olub. Atası— Aleksandr Qriqoryeviç Qovorov gəmiçi olub. Anası—Mariya Aleksandrovna Qovorov (Panfilova) isə evdar qadın olub. Leonid Qovorovların dörd oğlundan ən böyüyü idi. Leonid Qovorov 1916-cı ildə Petroqrad Politexnik İnstitutunun gəmiqayırma şöbəsinə daxil olur. 1916-cı ilin dekabr ayında hərbi xidmətə çağırılır. 1917-ci ilin iyun ayında Leonidə leytenant rütbəsi verilir və o, Tomsk qarnizonunun kiçik zabit heyətində batareya komandiri olur. 1918-ci ilin mart ayında Leonid ordudan tərxis olunur və valideynlərinin yanına qayıdır.

## Mükafatları

* Qızıl Ulduz medalı (27.01.1945)
* "Lenin" ordeni (1941; 1942; 27.01.1945; 21.02.1945; 1947)
* "Qələbə" ordeni (31.05.1945)
* Qırmızı Bayraq ordeni
* I dərəcəli Suvorov ordeni (1943; 1944)
* Kutuzov ordeni (15.01.1944)
* Fəxri Legion ordeni (Fransa)

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
Abdulla Abatsiyev

**Abdulla Alxazoviç Abatsiyev** (; ) — yarımmüdafiəçi mövqeyində çıxış edən Azərbaycan futbolçusu,

## Karyerası
Abdulla Abatsiyev 1993-cü ildə Vladiqafqaz şəhərində anadan olmuşdur. Futbolçunun atası Alxaz Ayvazov azərbaycanlıdır. 8 yaşında Abdulla "Yunost" Vladikavkaz Gənclər İdman Məktəbinin futbol bölməsinə yazıldı və 9 il orada çıxış etdi. 2010-cu ildə Moskvaya, 2011-ci ildə isə 2009-cu ildə vətəndaşlığını aldığı Azərbaycana köçdü.

15 yaşında "Alaniya" (Vladiqafqaz) Futbol Klubuna transfer olan Abdulla Abatsiyev Şimali Osetiyanın çempionatında əvəzedici heyətində çıxış edib. 2010-cu ildə Moskvaya köçən həvəskar futbol klubların arasında Rusiya çempionatında Üçüncü Divizionda çıxış etməyə başlayıb. Həmin ildə moskvalıların heyətində Moskva Kubokunun sahibi olub.

15 yaşında Abdulla Abatsiev Şimali Osetiya çempionatında çıxış edən "Alaniya" (Vladikavkaz) klubuna keçdi. 2010-cu ildə Moskvaya köçdükdən sonra həvəskar futbol klubları arasında Rusiya çempionatında Moskvanın "Stolitsa" klubunda oynamağa başladı. Elə həmin il paytaxt təmsilçisinin heyətində Moskva Kubokunu qazandı.

2009-cu il oktyabrın 26-də Azərbaycanın Gənclərdən İbarət yığma komandasının heyətində ilk oyununu keçirib Avropa Çempionatının seçmə mərhələsinin səfər matçında serbiyalı həmyaşıdlarına qarşı oyun 0:0 hesabla başa çatıb.

"İnter" klubunun heyətində 2013-cü ilin iyulun 4-də Bakıda keçirilən UEFA Avropa Liqasının ilk seçmə mərhələsinin Finlandiyanın "Mariyexamn" klubun qarşı oyunda debüt etdi, oyun 1:1 hesabı ilə bitmişdir. "İnterin" xeyrinə 2:0 başa çatan cavab oyununda da işitrak etmişdir.

15 dekabr 2013-cü ildə Premyer Liqanın 17-ci turunda Abdulla Abatsiyevin "Sumqayıt"a vurduğu qol "bankirlər"in Azərbaycan çempionatlarında vurduğu beş yüzüncü qolu oldu.

2018-ci ilin mart ayında "Maşuk-KMV" klubunun oyunçusu oldu.

## Şəxsi həyatı
2013-cü ildən Moskvada olan Baltik Beynəlxalq Akademiyası iqtisadiyyat fakültəsinin tələbəsidir.

## İstinadlar
Aleksandr Qlezer

**Aleksandr Qlezer** () — tanınmış yazıçı və kolleksiyaçı.

## Həyatı
Aleksandr Qlezer 1934-cü ilin martında Bakıda anadan olmuşdur.

Uzun müddət Ufada yaşamışdır.

Moskva Neft İnstitutunun məzunudur.

1961-ci ildən ədəbiyyatla maraqlanmağa başlamış və gürcü şairlərinin 7 kitabını tərcümə etmişdir.

Müasir rəsm əsərləri ilə fəal şəkildə maraqlanmış və onları toplamaqla məşğul olmuşdur.

1970-ci illərdə SSRİ-dən deportasiya edilmişdir. Sürgündən sonra şair Fransaya köçmüş və görkəmli kolleksiyasının yalnız bir hissəsini – 500 rəsmdən 80 ədədini oraya apara bilmişdir. Sonradan o, ABŞ-nin Nyu-Cersi ştatına köçüb.

2016-cı il iyunun 3-dən 4-nə keçən gecə Fransanın paytaxtı Parisdə 82 yaşında vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Montanada muğam (film, 2007)

**Montanada muğam** — Amerikalı jurnalist Tomas Qoltsun 2007-ci ildə çəkdiyi sənədli film.

## Məzmun
Sənədli film xanəndə, 2009-cu ildə Səmərqənddə keçirilən "Şərq təranələri" beynəlxalq muğam festivalının qalibi Qoçaq Əsgərovun 2007-ci ildə Montanada verdiyi muğam proqramını əhatə edir. Onu konsertdə "Qədim Şərq" qrupu müşayiət edib. Bu konsert Azərbaycan Mədəniyyəti Dostları Fondunun təşkilatçılığı və YUNESKO-nun eksperti, musiqişünas Sənubər Bağırovanın layihəsi əsasında keçirilib.

## Haqqında
* Film 15 dəqiqəlikdir.

## Festival və mükafatlar
* 200? Beynəlxalq "Yosemite" kinofestivalı (qısametrajlı filmlər nominasiyası) — 
* 2010 Beynəlxalq kinofestival ("Syear Nevada Award" qısametrajlı filmlər nominasiyası üzrə) — Kaliforniya.

## İstinadlar

## Mənbə
* Rüstəm, Z. Azərbaycanın muğamı Kaliforniyada qiymətləndirildi: [Amerikalı jurnalist Tomas Qoltsun çəkdiyi "Montanada muğam" sənədli filmi haqqında] //Ayna.- 2010.- 13 fevral.- S. 19.
"Qələbə" ordeni

**Qələbə ordeni** () — 1943-cü ildə təsis olunmuş SSRİ ordeni. SSRİ-də ən ali hərbi orden.

## Qələbə ordeninin kavalerləri

## Xarici keçidlər
* К 70-летию учреждения ордена "Победа" на сайте Министерства обороны России  
* Кавалеры ордена Победа
* Грамота к Ордену Победы
2016 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi

**2016 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi** () — 14-cü ənənəvi Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsidir. Müsabiqə 20 noyabr 2016-ci il tarixində "Embrace" () devizi altında Maltanın paytaxtı Valletta şəhərində keçiriləcəkdir. Bu Maltanın müsabiqəyə ikinci (2014) ev sahibliyidir.

28 sentyabr 2016-cı il tarixdə Avropa Yayım İttifaqı 17 ölkənin müsabiqədə iştirak edəcəyini təsdiqləmişdir. Bu ölkələrdən İsrail 3 illik, Kipr 1 illik, Polşa isə 11 illik fasilədən sonra müsabiqəyə qayıdır. 2015-ci ildə müsabiqədə iştirak etmiş Monteneqro, San-Marino və Sloveniya isə 2016 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində iştirakdan imtina etmişdir.

Vallettada keçirilən 2016 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində "Mzeo" mahnısı ilə Gürcüstan təmsilçisi Mariam Mamadaşvili qalib gəlib. Bu Gürcüstanın müsabiqədə üçüncü (2008, 2011) qalibiyyəti oldu.

## Format

2016 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi üçün keçirilən mətbuat konfransında Təşkilatçı Qurum 2016-cı ildə müsabiqənin səsvermə formatında böyük dəyişikliklər ediləcəyini bildirmişdir. Səsvermə proseduru artıq ötən illərdəki kimi 50% münsif səsverməsi və 50% SMS səsverməsi deyil, yalnız peşəkar münsif və gənc münsiflər heyətinin qərarı ilə nəticələr müəyyənləşdiriləcək. Bu müsabiqədə ilk dəfədir ki, SMS səsverməsi istifadə olunmayacaq.

## İştirakçılar

## Həmçinin bax
* Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi

## Xarici keçidlər
* JuniorEurovision.tv
Samuel Armenteros

**Kristiano Samuel Armenteros Nunez Mendoza Jansson** () — Kuba əsilli isveçli peşəkar futbolçu. Major Futbol Liqasıda mübarizə aparan və *Portland Timbers* klubunun oyunçusudur.

## Karyerası
Kubalı bir ata və İsveçli bir anadan dünyaya gələn Samuel Armenteros futbola 16 yaşında olarkən *Heereenven* klubunun akademiyasında başlamışdır. İlk dəfə əsas komandası ilə Gertyan Verbeekin baş məşqçiliyi oyunlara çıxmışdır. 2009-cu ildə Armenteros Hereenveen klubunu tərk edir. Sonralar o, öz hücumçu perspektivini göstərərək *Herakles Almelo* klubuna transfer olunur və ilk qolunu da bu klubda vurur.

2015-ci ilin sentyabr ayında Armenteros Azərbaycan Premyer Liqasının çempionu olan Qarabağ klubu ilə iki illik müqavilə imzalayır.

29 avqust 2016-cı ildə Armenteros yenidən *Herakles Almelo* klubuna geri dönmüşdür. Armenteros klub ilə bir illik müqavilə imzalamışdır.

### Benevento
30 avqust 2017-ci ildə Armenteros İtaliya A Seriyası təmsilçilərindən olan *Benevento* klubu ilə müqavilə imzalamışdır.

### Portland Timbers
2018-ci ilin fevral ayında Armenteros Major Futbol Liqası təmsilçilərindən olan *Portland Timbers* klubuna icarəyə verilmişdir.

## Karyera statistikası
*19 noyabr 2017-ci il məlumatlarına əsasən.*

;Notes

### Milli komanda
:*13 İyun 2017-ci il məlumatlarına əsasən.*

### Milli komanda qolları
:*Nəticələr və qollar İsveç hesablamasının birinci siyahısındadır.*

## Uğurları

### Klub
; Heerenveen 
*KNVB Kuboku (1): 2008–09

; Anderlext
*Belçika Birinci Diviziyası : 2012–13

; Qarabağ 
*Azərbaycan Premyer Liqası (1): 2015–16
*Azərbaycan Kuboku: (1) 2015-16

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Voetbal International profile
Barak

**Barak** — Kişi adı.

;Bu adı olan tanınmışlar
* Barak Obama — ABŞ prezidenti.

;Digər
* Barak (mifologiya) — türk mifologiyasında müqəddəs it.
* Barak Ana — türk mifologiyası
* Barak Ata — türk mifologiyası
* Barak 8 – İsrail istehsalı olan döyüş raketi
Hüseyn Hüseynov

* Hüseyn Hüseynov (bioloq) — Azərbaycan alimi.
* Hüseyn Hüseynov (energetik) — Azərbaycan alimi, texnika elmləri doktoru.
* Hüseyn Hüseynov (prokuror) — Naxçıvan Muxtar Respublikasının prokuroru.
* Hüseyn Hüseynov (riyaziyyatçı) — Azərbaycan professoru.
* Hüseyn Hüseynov (səfir) — Azərbaycanın Bolqarıstandakı səfiri.
* Hüseyn Hüseynov (şair) — Azərbaycan el şairi, pedaqoq.

## Həmçinin bax
* Hüseyn (ad) 
* Hüseynov
Meşəli göl

**Meşəli gölü** () — Şimali Amerikada yerləşən göl. Böyük göllər şəbəkəsindən qərbdə yerləşən göl. ABŞ və Kanada sərhəddində yerləşir. İnzibati cəhətdən isə Kanadanın Manitoba və Ontario vilayətləri, ABŞ-nin isə Minnesota ştatları ərazisində yerləşir. ABŞ ərazisində sahəsinə görə 7-ci göldür. Gölün sahəsi 4350 km² (bunun 3149&nbsp;km² Kanada ərazisi) təşkil edir. Gölün su səthi 323 metr dəniz səviyyəsindən yuxarıda yerləşir. Sahilləri parçalıdır. Sahil xəttinin uzunluğu 105000&nbsp;km təşkil edir. Göl daxilində 14 min kiçik ada vardır. Onlar arasında ən iriləri: Biq-Aylend, Biqsbi və Falkon. Şimal sahilində Kenora şəhəri yerləşir. Gölün əsas qidalandırıcısı cənubdan ora tökülən Reyni çayıdır. Üstəlik gölə Kakaqi, Drayberi çayları axır. Göldən isə Vinnipeq gölünə eyni adlı çay tökülür.

Geoloji baxımından bu su tutarı Aqassis gölünün qalığıdır.

Sahillərində *[[Charadrius melodus]]* və Amerikan ağ qutanı yuva qurur. Üstəlik sahillərində bir necə min baş Ağbaş qartala rast gəlinir. Gölün özündə isə Xanıkimilərdən xüsusi ilə Sarı xanı ovlanılır.

## İstinadlar
Aşıq Yunis

**Aşıq Yunis** (*Yunis Məmməd oğlu İbrahimov*; d. 1888, Göyçə mahalı, Cil – ö. 1974, Ermənistan SSR, Cil) — Azərbaycanlı aşıq.

## Həyatı
Aşıq Yunis 1888-ci ildə Göyçə mahalının Cil kəndində anadan olmuşdur. Körpə ikən atasını itirən Yunis ailənin ağırlığını öz çiyninə götürmüş, körpə qardaş və bacılarını böyütmüşdür.

Yunis Aşıq Zaman, Aşıq Mehdi və Aşıq Qasım (cilli) qardaşlarına şəyird olmuşdur. Az vaxt içərisində püxtələşərək bir aşıq kimi yetişmiş, Göyçə hüdudlarından kənarda da Əli Mazanoğlu ilə birgə gəlinlər gətirmiş, qızlar köçürmüşdür.

1918-ci ildə amansız daşnak gülləsi onun sol biləyini dağıtmışdır. Bu hadisə qaçqınlıq illərinə təsadüf edir. Tovuzun Qovlar kəndindən olan Yadigar oğlu İsmayıl onun qolunu müalicə etmişdir.

1935-ci ildə Basarkeçər, 1937-1938-ci illərdə İrəvanda, 1938-ci ilin yayında Krasnoselonun rayon təşkil edilməsi münasibətilə olan toplantıda, 1944-cü ildə faşizm üzərində qələbənin yaxınlaşması ilə olan toplantıda ölçüyə gəlməz yüksək sənətkarlıq nümayiş etdirmişdir.

Aşıq Yunis 1930-cu illərdə Moskvada keçiriləcək "Ermənistan" respublikası mədəniyyət və incəsənət nümayəndələrinin tərkibinə seçilmişdir.Ancaq erməni hökuməti onun Moskvaya getməsinə icazə verməmişdir.
 
Yunisin aşıq Müseyib, aşıq Niftalı, aşıq Hüseyn, aşıq Sayad, aşıq Bağır, aşıq Həmid (kiçik qardaşı) kimi şəyirdləri olmuşdur.

Aşıq Yunis Məmməd oğlu 1974-cü ilin martında Göçə mahalının Cil kəndində vəfat etmişdir, qəbri doğma kəndindəki qəbristanlıqdadır.

## İstinadlar