open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əngəxaran

**Əngəxaran** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Məlhəm kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Kənd Məlhəm bələdiyyəsinə aiddir.

## Toponimikası
Kəndin əhalisi indiki əraziyə təqribən 300–400 il əvvəl Şamaxının 50 km. Şimal–qərbindəki eyniadlı kənddən köçüb gəlmişdir. Yaşlı təbəqə arasında keçmiş Əngəxaran kəndinin ərazisi Binə–Əngəxaran adı ilə də tanınırdı. Zarat Xeybəri kəndindən şimal–qərbində, Yeddi qardaş platosundadır. Kəndin adını tat dilindəki əng (arı) sözündən və –an şəkilçisindən ibarət "arı saxlanılan yer" mənasında yozurlar. Kəndin ərazisində eyniadlı dağ və mineral bulaqlar var.

## Tarixi
Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Şamaxı rayonunun Dzerjinovka (hal–hazırda İkinci Cabanı kəndi) kənd Sovetinin Əngəxaran kəndi Şamaxı şəhər Sovetinin tərkibinə verilmişdir. Hal–hazırda Əngəxaran kəndi Şamaxı rayonunun Məlhəm kənd inzibati ərazi dairəsinin tərkibindədir.

### Tarixi abidələri
Əngəxaran kəndinin ərazisində orta əsrlərə aid yaşayış yeri və qəbiristanlıq mövcuddur.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Baş Qafqaz silsiləsinin ətəyində yerləşir.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 848 nəfərdir ki, onun da 411 nəfəri kişi, 437 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

## Tanınmış sakinləri
* Ağamirzə Əhmədov (1905–1964) — Azərbaycan–sovet dövlət və partiya xadimi, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin sədri (1951–1953), Azərbaycan SSR ticarət naziri (1959–1963).
* Nəcməddin Əhmədov (1923–1995) — Bakı Şəhər XDS İcraiyyə Komitəsinin sədri (1981–1986).
* Nuru Əhmədov — Bakı Rabitə Texnikumunun direktoru, Bakı şəhəri telefon şəbəkəsinin rəisi.
* Qardaşəli Teyyubov (1938–2012) — SSRİ Jurnalistlər İttifaqının üzvü.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mərzəndiyə

**Mərzəndiyə** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Mərzəndiyə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Kənd Sabir bələdiyyəsinə aiddir.

## Toponimikası
XIX əsr mənbələrində Bakı quberniyasının Şamaxı qəzasının Qobustan sahəsi Çuxanlı icmasına daxil olan Mərzəndigə kəndi (63 ailə, 427 nəfər) qeyd edilmişdir. Bu köçəri elatın uzun müddət cənubi–şərqi Şirvan düzündə İran adlı dağın ətəyindən qış otlağı kimi istifadə etməsi məlumdur. Mərəzəli elatından çıxması ehtimal olunan ailələr yerləşdiyi yerə uyğun adlanmışlar.

## Tarixi
27 iyun 2003-cü il tarixli 493-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Şamaxı rayonunun Mərzəndiyə kəndi Sabir qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Mərzəndiyə kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Pirsaat çayının sol tərəfində, Acıdərə yaylasında yerləşir.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 1093 nəfərdir ki, onun da 545 nəfəri kişi, 548 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

## İqtisadiyyatı
Kənddə 169 təsərrüfat var.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Məlcək

**Məlcək** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Mirikənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Dağətəyi ərazidədir. Kənd əhalisi 421 nəfərdir ki, onunda 210 nəfəri kişi, 211 nəfəri isə qadınlar təşkil edir. 94 təsərrüfatı var. Yaşayış məntəqəsi 19 əsrdə Cavad qəzasında yaşayan Qaravəlli Vahid bəyli elatının bir tirəsinin (52 ailə) Məlcək adlı yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. 1886 ilin siyahıyaalma sənədlərində Şamaxı qəzasının Qoşun sahəsində Meysəri kənd icması daxilində Məlcək adlı kənd (19 ailə, 89 nəfər) qeydə alınmışdır. Məlcək türkdilli xalqların toponomiyasında “sığınacaq” mənasında işlənmişdir.

## İstinadlar
Muğanlı (Şamaxı)

**Muğanlı** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Muğanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Azərbaycan Respublikasının ərazisində Muğan adı ilə bağlı 18 yaşayış məntəqəsi mövcuddur. Ağcabədi rayonu, Ağdam rayonu, Ağstafa rayonu, Bərdə rayonu, Xocavənd rayonu, Kürdəmir rayonu, Qubadlı rayonu, Şərur rayonu, Zaqatala rayonu, Zəngilan rayonu və digər ərazilərdə olan yaşayış məntəqələri buna misal ola bilər.

Yaşayış məntəqələri Cənubi Azərbaycanın Muğanlı kəndindən köçüb gəlmiş mollahəsənli, mehdili və cabbarlı nəsillərinə mənsub ailələr tərəfindən salınmışdır. Oykonim türkdilli Azərbaycan tayfası olan muğanlıların adı ilə bağlıdır. Muğanlı tayfa adı XVI əsrin əvvəllərindən məlumdur. Sonralar mənbələrdə şahsevənlərin tərkibində müstəqil tayfa kimi qeydə alınmış muğanlılar XIX əsrin əvvəllərində 8 tirədən ibarət olmuşlar. Tayfa Muğan düzündə yaşadığına görə həmin düzün adı ilə adlandırılmışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Bakıdan 118&nbsp;km, Şamaxıdan Ağsu rayonu istiqamətinə doğru 10–12&nbsp;km məsafədə yerləşir.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 1140 nəfərdir ki, onunda 574 nəfəri kişi, 566 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Muğan düzü

## Xarici keçidlər
*Rüstəm İbrahimbəyovun kəndindən reportaj
Talışnuru

**Talışnuru** *(digər tarixi adı *'Kiçik Avaxıl**)'' — [[Azərbaycan Respublikası]]nın [[Şamaxı rayonu]]nun Talışnuru kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Kənd [[Nağaraxana bələdiyyəsi|Nağaraxana bələdiyyəsinə]] aiddir.

== Coğrafiyası ==
Talışnuru kəndi [[Azərbaycan Respublikası]]nın [[Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu|Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonunun]] [[Şamaxı rayonu]]nun Talışnuru kənd inzibati ərazi dairəsinin mərkəzidir.

Talışnuru kəndi [[Pirsaatçay (çay)|Pirsaat çayının]] sol sahilində, Qızmeydanı platosunda yerləşir.

== Tarixi ==
1886-cı il əhalinin siyahıyaalma sanədlərində [[Şamaxı qəzası]]nın Qoşun sahəsində ''Talışnuru kəndi'' (27 ailə, 309 nəfər əhali) və ''Talış Məlik Ümud kəndi'' (74 ailə, 333 nəfər əhali) qeydə alınmışdır.****

Yaşayış məntəqəsinin keçmiş adı ***Kiçik Avaxıl*** olmuşdu. Kəndin adı "Talış" və "Nuru" sözlərindən ibarətdir. Yaşayış məntəqəsi 19-cu əsrdə [[Cavad qəzası]]nda yaşamış 63 tüstüdən ibarət talış tayfasına mənsub bir qrup ailənin yaylaq yerində məskunlaşması nəticəsində yaranmışdı. Nuru tayfa başçısının adı idi.******'

## Əhali
2009-cu ilin siyahıyaalmasına əsasən, kəndin əhalisi 317 nəfərdən ibarət idi. Kəndin 77 təsərrüfatı var.

## İstinadlar
Yenikənd (Şamaxı)

**Yenikənd** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Göylər kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 193 nəfərdir ki, onunda 104 nəfəri kişi, 89 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

## Tarixi
Ləngəbiz silsiləsində Gəcənov yaylasında yerləşir. Əhalisi 180 nəfərdir (2009), 40 təsərrüfatı var. Kəndin ərazisi bəylərə məxsus olmuş, orada bəyin malikənəsi əsasında sonralar Bağırlı və başqa kəndlərdən bir neçə ailə məskunlaşması nəticəsində Bəylər obası–Yenikənd adı ilə formalaşmışdır.

## İstinadlar
Kələxana

**Kələxana** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Kələxana kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Kənd Şamaxı bələdiyyəsinə aiddir.

## Toponimikası
Kənddə tarixi–memarlıq kompleksi olan Kələxana türbələri yerləşir. Kəndin adı bu türbələrin adından alınmışdır. Toponim ərəb dilindəki kələ (məbəd, sərdaba, zaviyə) və fars dilindəki xana (bina, ev, tikili) komponentlərindən düzəlib, "məbəd, sərdaba, kompleks tikili" mənasındadır.

## Tarixi
5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Şamaxı rayonunun Şamaxı şəhər inzibati ərazi vahidinin Kələxana kəndi Şəhriyar qəsəbə inzibati ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir. 27 iyun 2003-cü il tarixli 493-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Şamaxı rayonunun Kələxana kəndi Şəhriyar qəsəbə inzibati ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Kələxana kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 363 nəfərdir ki, onun da 176 nəfəri kişi, 187 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Şamaxı platosunda yerləşir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mədrəsə (qəsəbə)

**Mədrəsə** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Mədrəsə qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 7&nbsp;km cənub–qərbdə, Ləngəbiz silsiləsinin ətəyindədir. 19 əsrdə Şamaxı qəzasının Qoşun sahəsində Mədrəsə kəndi (483 ailə, 2774 nəfər) qeydə alınmışdır. Qədim yaşayış məntəqələrindən olan kəndin adı ehtimal ki, bu ərazidəki dini məktəbin adındandır. Mədrəsə ərəb dilində "tədris müəssisəsi, məktəb" mənasındadır. Keçmişdə Mədrəsə kəndinin ətrafı, oradakı Cümə məscidinin malikənəsi vəqf torpağı olmuşdur. Hazırda kənddə Qərbi Azərbaycandan köçürülənlər yaşayırlar.

## Mədəniyyət
Tam orta məktəb, klub, kitabxana və tibb məntəqəsi var.

## Din
Qəsəbədə Mədrəsə qəsəbə məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## Əhalisi
Qəsəbə əhalisini etnik azərbaycanlılar və Axısqa türkləri təşkil edir. 13–22 aprel 2009-cu il Ümumazərbaycan əhali siyahıyaalınmasına əsasən Mədrəsə qəsəbəsində 2.115 nəfər (1.037 nəfəri kişilər, 1.078 nəfəri qadınlar) əhali yaşayırdı.

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsinin 1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumatına əsasən Mədrəsə qəsəbəsinin 2.2 min nəfər əhalisi vardır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Şamaxıdakı kilsə Azərbaycanın qorunan abidələrinin siyahısına salınacaq (FOTO)
Qaladərəsi (Şamaxı)

**Qaladərəsi** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Qaleybuğurd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Qala çayının (Ağsu çaynın qolu) sahilində, dağətəyi ərazidədir. Əhalisi 143 nəfərdir (2009), 36 təsərrüfatı var. İlkin əhalisi qonşu Qaleybuğurd və başqa kəndlərdən gələrək qazmalar şəklində məskunlaşarmış və sonralar kənd yaşayış məskəni kimi formalaşmışdır. Qaladərəsi kəndi yerləşdiyi ərazinin relyefinə uyğun Qaleybuğurd qalasına yaxın çay dərəsində yerləşdiyinə görə Qaladərəsi adlandırılmışdır.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 140 nəfərdir ki, onunda 64 nəfəri kişi, 78 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

## İstinadlar
Mirikənd (Şamaxı)

**Mirikənd** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Mirikənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Ləngəbiz silsiləsinin Şm.-ş ətəyindədir. Əhalisi 799 nəfərdir (2009), 170 təsərrüfatı var. 19 əsrə aid bir mənbədə Bakı quberniyasının Şamaxı qəz. Qoşun sahəsinin Meysəri kənd icmasına daxil olan Mirikənd kəndinin adı (35 ailə. 206 nəfər əhali) qeydə alınmışdır. Kəndin adı burada məskunlaşmış qaravəlli tayfasına mənub bir qrup ailələrin başçısı olmuş Miri adlı şəxsin adı ilə bağlıdır.

## İstinadlar
Pirbəyli

**Pirbəyli** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Qızmeydan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Qozlu çayının yuxarı axında sol qollarından biri olan Pirbəyli çayının sahilində yerləşir. Əhalisi 183 nəfərdir, 38 təsərrüfatı var.

Toplanılan materiallar kəndin ilk sakinlərinin Xaltan nahiyəsindən köçüb gələn ailələr olduğu aşkarlanmışdır. 19 əsrin 1886-cı il əhalinin siyahıyaalınması sənədlərındə xatırlanmır. Lakin 20 əsrin əvvəllərində Bakı quberniyasının Şamaxı qəzası Qoşun sahəsindəki Qonaqkənd icmasında Pirbəyli adlı kənd qeydə alınmışdır. Yaşayış məntəqəsi pirbəyli nəslinə mənsub ailələr tərəfindən salındığı üçün həmin nəslin adını daşıyır.

## İstinadlar
Pirqulu (Şamaxı)

**Pirqulu** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.

## Tarixi
N. Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası əməkdaşlarının yaşaması üçün salınmışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Pirqulu böyük turizm zonasıdır.

## İstinadlar
Qonaqkənd (Şamaxı)

**Qonaqkənd** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Qonaqkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Şamaxı rayonunun Qonaqkənd kəndi Hacılı kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Qonaqkənd kənd Soveti yaradılmışdır.

## Tarixi
XIX əsrdə əhalinin siyahıya alınması zamanı Şamaxı qəzası Qoşun sahəsində Qonaqkənd kəndi (118 ailə, 604 nəfər) qeydə alınmışdır. XIX əsrin əvvəllərində Quba xanı Şeyxəlixan (1791–1810) dövründə, onun zülmünə dözməyən Qonaqkənd kəndindən bir qrup ailənin köçüb məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Yeni yaşayış məntəqəsinə də Qonaqkənd adı verilmişdir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Cabanı yaylasının şimal–şərq ətəyində, Pirsaat çayının orta axınının sağ sahilində yerləşir.

## Əhalisi
Kənd əhalisi tatlardan ibarətdir. 1919-cu il tarixində ermənilər tərəfindən 155 evlik Qonaqkənd kəndində 25 kişi, 5 qadın, 4 uşaq öldürülmüşdür. Kənd əhalisi 882 nəfərdir ki, onun da 416 nəfəri kişi, 466 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

## İqtisadiyyatı
Kənddə 166 təsərrüfat var.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Zarat Xeybəri

**Zarat Xeybəri** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Dəmirçi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Pirsaat çayının sahilində, dağətəyi ərazidədir. Əhalisi 233 nəfərdir (2009), 40 təsərrüfatı var. Keçən əsrin əvvəllərində Şamaxı qəzasında Zarat sözü ilə bağlı Zarat Bahadərəsi, Birinci Zarat (Zarat Xeybəri), İkinci Zarat adlı üç kənd qeydə alınmışdır. Xeybəri komponenti Zarat adlı bu kəndləri bir–birindən fərqləndirmək üçün artırılmışdır. 1933-cü ildə kəndin adı Zarat Xeybərli kimi qeyd edilmişdir. Xeybəri mənşəcə ərəb tayfalarından birinin adıdır. Tarixi mənbələrin məlumatına görə, Xəlifə Ömər dövründə (634–644) xeybərlər öz doğma yerlərindən qovulmuşdular. Görünür, Azərbaycanda məskunlaşmış ərəblərin tərkibində xeybərlər də olmuşdur. Xeybər Ərəbistanda Mədinə ilə Dəməşq arasındakı vadinin adıdır. İranda Xeybər adlı kənd, Əfqanıstanda isə aşırım var.

85 saylı Şamaxı seçki dairəsinin 51 saylı məntəqəsi Zaratxeybər kənd əsas məktəbinin binasında yerləşir. Bu kənd Şamaxı rayonunda olan azsaylı tat kəndlərindən biridir.

## Əhalisi
* 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 255 nəfər əhali yaşayır. Kənd əhalisi tatlardan ibarətdir.

Kəndin çoxlu infrastruktur problemləri olması səbəbindən son illərdə əhalinin böyük hissəsi Zarat Xeybərini tərk edib. Nəticədə kənddəki yeganə orta məktəb də 2024-cü ildə fəaliyyətini dayandırıb. SSRİ dövründə bu kəndin məktəbində 100-ə yaxın şagird təhsil alırdı. Kənddə internet yoxdur, elektrik xəttləri də sıradan çıxıb. Kəndə 2024-cü ildə qaz xətti çəkilsə də, təbii qaz verilmədiyi üçün qalan əhali istilik üçün odundan istifadə etməli olub. 2025-ci il üçün kənddə 50 təsərrüfat üzrə 220 nəfər qeydiyyatda olsa da, burada faktiki yaşayanlarn sayı 100 nəfərdən azdır.

## Həmçinin bax
* Buta (film, 2011)

## İstinadlar
Ovçulu (Şamaxı)

**Ovçulu** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Ovçulu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Ləngəbiz silsiləsinin yamacındadır. Kənd əhalisi 1169 nəfərdir ki, onunda 593 nəfəri kişi, 576 nəfəri isə qadınlar təşkil edir. 249 təsərrüfatı var. Kənddə Hacıbaba, Verdili, Eynəddinli, Hapıtlı, Abdullalı, Qocamanı, Pirməmmədli, Səfərli, Seyidli, Rəhimuşağı, İsmayıluşağı, Hüseynuşağı, Fərhadlı, (Əhməd) uşağı adlı tirə və nəsillər vardır. Yaşayış məntəqəsinin adı ovçulu tayfasının adı ilə bağlıdır. Tayfaya məxsus bir qrup ailə 19 əsrin sonlarında Cavad qəzasında maldarlıqla məşğul olmuşdur. Müxtəlif mənbələrdə Ovçalu, Ovcullu, Ovçular variantlarında da qeydə alınmışdır.

## İstinadlar
Keçməddin

**Keçməddin** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Qaleybuğurd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Buğurt çayının (Ağsu çayının qolu) sahilində, dağlıq ərazidədir. Keşmaddin variantında da qeydə alınmışdır. Yerli əhalinin məlumatına görə, kəndin adı Keçmədin olmalıdır. Ərazi sıx meşəlik və dağlıq olduğundan vaxtilə guya toqquşma zamanı qoşun Qaladərəsi kəndi istiqamətinə keçə bilmədiyi üçün kənd belə adlandırılmışdır. Kəndin ərazisindəki Davalı nova, Yaralı düzü kimi mikrotoponimləri də kəndin adı ilə əlaqələndirirlər. Lakin güman etmək olar ki, kəndin adı qədim türk dillərindəki keşməl keçmə (korpu) və din (dağlıq ərazidə yaylaq, dayanacaq) komponentlərindən düzəlib, "korpu yaylaq" mənasındadır.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 218 nəfərdir ki, onunda 103 nəfəri kişi, 115 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

## İstinadlar
Sabir (Şamaxı)

**Sabir** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Sabir qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə. Qəsəbə Sabir bələdiyyəsinə aiddir.

## Toponimi
Bu qəsəbə Azərbaycan şairi Mirzə Ələkbər Sabirin şərəfınə adlandırılmışdır. Qəsəbənin adı memorial toponimdir.

## Coğrafiyası
Sabir qəsəbəsi Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunda qəsəbədir, həmçinin Sabir qəsəbə inzibati ərazi dairəsinin mərkəzi. Sabir qəsəbə inzibati ərazi dairəsinə Çıraqlı kəndi də daxildir.

Qəsəbə rayon mərkəzindən — Şamaxı şəhərindən, 7 km cənub–şərqdə, Kürdəmir dəmiryol stansiyasından 79 km şimal–şərqdə Pirsaat çayının orta axını sol sahilində, Bakı–Şamaxı yolunun kənarında, Ləngəbiz silsiləsinin ətəyində yerləşir.

## Tarixi
Yaşayış məntəqəsi 1960-cı ildə Qocamanbəyovların nəslinə mənsub yerdə üzümçülük sovxozunun təşkil edilməsi ilə əlaqədar orada çalışan fəhlələr üçün salınmışdı, sovxozun əhalisi isə əsasən Quşçu kəndindən gəlmiş ailələr hesabına artmışdır.

## İqtisadiyyat və infrastruktur
Sabir qəsəbəsində tam orta məktəb, mədəniyyət evi, kitabxana, xəstəxana var Qəsəbədə 546 təsərrüfat var.

## Əhalisi

## Görməli yerlər
Pirsaat Baba ziyarətgah-məscid kompleksi Şamaxı şəhərinin girəcəyində, Mərzəndiyə kəndinin ərazisində, Sabir qəsəbəsinin yaxınlığında, Bakı–Şamaxı–Yevlax avtomobil yolunun kənarında yerləşir.

File:Pirsaat Baba ziyarətgah-məscid kompleksi (30).jpg|Sabir qəsəbəsinin yaxınlığında yerləşən Pirsaat Baba ziyarətgah–məscid kompleksi, 2022-ci ilin iyun ayı
File:Pirsaat Baba ziyarətgah-məscid kompleksi (29).jpg|Sabir qəsəbəsinin yaxınlığında yerləşən Pirsaat Baba ziyarətgah–məscid kompleksi, 2022-ci ilin iyun ayı


## İstinadlar
Kərkənc

**Kərkənc** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Kərkənc kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Şamaxı rayonunun Kərkənc kəndi Mədrəsə qəsəbə Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Kərkənc kənd Soveti yaradılmışdır.

## Toponimikası
Oykonim qıpçaqların kərki və əncə tayfa adlarını əks etdirir. XIX əsrdə Altayda tubaların və toqusların yaşadığı Kərkəc adlı əyalət qeydə alınmışdır.

## Tarixi
İddiaya görə kəndin əsası 400 il əvvəl qoyulub.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Kərkənc yaylasında yerləşir.

## Əhalisi
Kənddə 1989-cu ilə qədər ermənilər yaşayıb. 1989-cu ildə kəndin erməni əhalisi Qərbi Azərbaycandakı azərbaycanlı kəndi Qızıl Şəfəq ilə yerlərini qarşılıqlı razılaşma ilə dəyişiblər. Hazırda kəndin əhalisi 738 nəfərdir ki, onun da 356 nəfərini kişilər, 352 nəfərini isə qadınlar təşkil edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Səfalı

**Səfalı** – Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Dəmirçi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Kəndin əsası XVII əsrdə qoyulmuşdur. Əvvəllər Zarat adlanan kəndin ərazisindən keçən Pirsaat çayı 1963-cü ildə öz axarından çıxaraq 100-dən çox yaşayış evini yuyub və kənd tamamilə xəritədən silinib. 600-dən çox sakin isə rayonun digər kəndlərinə köçürülüb. 1965-ci ildən kəndin bir neçə sakini yenidən kənddə məskunlaşıb və kənd Səfalı adlandırılıb.

## Coğrafiyası
Şamaxıdan 41 kilometr uzaqlıqda, dəniz səviyyəsindən 1500 m hündürlükdə yerləşir. Hər il kəndə gələn turistlərin sayı artır.

## Mədəniyyət
Kənddə xəstəxana xidmət göstərir.

Azərbaycan kinomatoqrafiyası tarixində müstəsna rola malik olan kənddir. Burada "Qəm pəncərəsi", "Qanlı zəmi" (Qaçaq Nəbi), "Qəzəlxan", "Ovsunçu", "Pirverdinin xoruzu", "Dədə Qorqud"un bəzi fraqmentlərinin və son vaxtlarda "Buta" filmi çəkilmişdir.

İçməli su problemi yoxdur.

## Əhalisi
Burada 21 ev vardır, Kənd əhalisi 142 nəfərdir ki, onunda 74 nəfəri kişi, 68 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

## İstinadlar
Nüydi

**Nüydi** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Çarhan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Ləngəbiz silsiləsinin ətəyindədir. Kənd əhalisi 711 nəfərdir ki, onun da 336 nəfərini kişi, 375 nəfərini isə qadınlar təşkil edir. 113 təsərrüfatı var. 19-cu əsrdə Şamaxı qəzasının Qoşun sahəsində Nüydi 1-ci kəndi (13 ailə, 97 nəfər), Şamaxı qəzasının Qəbiristan sahəsində Nüydi 2-ci kəndi (49 ailə, 329 nəfər) qeydə alınmışdır. Qoşun sahəsində qeydə alınan Nüydü kəndi Ağsu rayonundakı eyniadlı kənd, Qəbiristan sahəsindəki isə müasir Şamaxı rayonundakı Nüydi kəndidir. Kəndin adı tat dilindəki nüy (yeni, təzə) və di (kənd) sözlərindən düzəlib, “yeni kənd” mənasındadır. Yaşayış məntəqələri köhnə kənd yerlərinin yaxınlığında olduğu üçün belə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Şərədil

**Şərədil** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Şərədil kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 27 iyun 2003-cü il tarixli 493-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Şamaxı rayonunun Şərədil kəndi Saqiyan kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Şərədil kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.

## Toponimikası
Şoradil variantında da qeydə alınmışdır. Kənd eyniadlı yaylanın adını daşıyır. XIX əsrin sənədlərində Şamaxı qəzasının Qoşun sahəsində Şərədil adlı kənd (28 ailə, 244 nəfər) qeydə alınmışdır. Adı isə şora (şoranlaşmış) və dil (quru torpaq zolağı) komponentlərindən düzəlib, "şoranlaşmış quru torpaq zolağı" mənasındadır.

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Ləngəbiz silsiləsinin Şərədil yaylasında yerləşir.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 590 nəfərdir ki, onun da 281 nəfəri kişi, 309 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

## İqtisadiyyatı
Kənddə 147 təsərrüfat var. Kənddə beşulduzlu "Şamaxi Palace Platinum By Rixos" oteli fəaliyyət göstərir. Otelin açılışı 14 may 2014-cü ildə olmuş və açılışda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iştirak etmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Aşağı Zərnava

**Aşağı Zərnava** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Zərnava kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə İsmayıllı rayonunun faktiki mövcud olan Aşağı Zərnava kəndi dəqiqləşdirmə qaydasında rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmiş və Zərnava kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.

## Toponimikası
Kənd ərazisindəki Zərnova bulağının adı ilə adlanmışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Girdimançayın sahilində, İlandağ silsiləsinin ətəyində yerləşir. 

## Əhalisi
Əhalisi 251 nəfərdir ki, onun da 130 nəfəri kişi, 121 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Aşıqbayramlı

**Aşıqbayramlı** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Aşıqbayramlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Dəvəbatan çayının sahilindədir. 11 iyun 2002-ci il tarixli 341-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə İsmayıllı rayonunun Aşıqbayramlı kəndi Kürdmaşı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Aşıqbayramlı kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.

## Tarixi
Aşıqbayramlı kəndi XIX əsrin ortalarında Şamaxı qəzasında yaşamış, mənşəcə indiki Quba rayonundakı Haputlu kəndindən çıxmış ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Aşıq Bayram adlı bir şəxsə mənsub ailələr onun adı ilə aşıqbayramlı adlanmış, sonra bu ad kəndə verilmişdir.

## Əhali
1859-1864-cü ilə olan məlumata əsasən Bakı quberniyası Şamaxı qəzasının Aşıqbayramlı kəndində 37 evdə 124 nəfəri kişilər, 106 nəfəri isə qadınlar olmaqla 230 nəfər sünni təriqətli müsəlman Azərbaycan tatarı yaşayırdı. Əhalisi 821 nəfərdir ki onunda 382 nəfəri kişi, 439 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bağəli

**Bağəli** (əvvəlki adı: **Bəğələ**) — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Lahıc qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd. Lahıc turizm zonasında yerləşir.

## Əhalisi
Kənd əhalisi tatlardan ibarətdir. Kənddə 44 nəfər yaşayır ki, onun da 22 nəfəri kişi, 22 nəfəri isə qadındır. Əhali maldarlıq və bostançılıqla məşğul olur. Kənd elektrik enercisi ilə təmin edilir. Kənddə yeməkxana və çayxana yoxdur. Kəndə yay mövsümündə avtomobillə, qış mövsümündə isə Lahıc qəsəbəsindən sonra 5 km yolu piyada getmək olar.

## Tarixi
Yaşayış məntəqəsi XIX əsrdə Lahıcdan çıxmış ailələrin Bağəli adlı yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ximran

**Ximran** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Əhən kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Kənd Lahıc turizm zonasında yerləşir. Əhalisi 24 nəfərdir. Əhali əsasən heyvandarlıqla məşğul olur. Kənd elektrik enerjisi ilə təmin edilir. Kəndə yay mövsümündə avtomobillə getmək olar. Kənddə yeməkxana və çayxana yoxdur.

## Əhalisi
1859–1864-cü illərdə həyata keçirilmiş kameral siyahıyaalınmaya əsasən Bakı quberniyasının Şamaxı qəzasının Ximran kəndində 30 evdə etnik tatlardan ibarət 306 nəfər (152 nəfəri kişilər, 154 nəfəri qadınlar) əhli–sünnə təriqətli müsəlman əhali yaşayırdı.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şirvan (Şamaxı)

**Şirvan** (əvvəlki adları: **Şirvanzadə** (? – 29 dekabr 1992); **Xoylu** (29 dekabr 1992 – 26 iyul 1994)) — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Günəşli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Şamaxı rayonunun Şirvanzadə kəndi Xoylu kəndi, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 26 iyul 1994-cü il tarixli, 868 saylı Qərarı ilə Şamaxı rayonunun Saqiyan kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibindəki Xoylu kəndi Şirvan kəndi adlandırılmışdır.

## Toponimikası
Kənd 19 əsrdə Cənubi Azərbaycanın Xoy mahalından gələnlər tərəfindən salındığı üçün əvvəllər Zarxı Xoylu adlanırdı. XIX əsrin bir sənədində Şamaxı qəzasının Qoşun sahəsində Saqiyan kənd icması daxilində Zarxı adlı kənd (22 ailə, 151 nəfər) qeydə alınmışdır. Sovet dövründə bir müddət erməni yazıçısı A.M.Şirvanzadənin şərəfinə Şirvanzadə adlandırılmışdırr. 1992-ci ildə kəndə Xoylu adı qaytarılmışdır. 1994-cü ildən isə kəndə yerləşdiyi Şirvan mahalının adı verilmişdir.

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Ləngəbiz silsiləsində, Kükeş dərəsi hövzəsində yerləşir.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 419 nəfərdir ki, onun da 219 nəfəri kişi, 200 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

## İqtisadiyyatı
Kənddə 88 təsərrüfat var.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Meysəri

**Meysəri** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Meysəri kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Kənd Meysəri bələdiyyəsinə aiddir.

## Toponimikası
XIX əsrdə Meysəri adlı kənd (87 ailə, 495 nəfər) qeydə alınmışdır. Kənd XV əsrdə səfəvilərin ordu hissələrindən birinin adı ilə adlandırılmışdır. Mənbələrin məlumatına görə, bu dövrdə ordunun "sol cinahı" cəvanğar və ya meysərə adlanırdı.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Zoğalava çayının sahilində, dağlıq ərazidə yerləşir.

## Tarixi
Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Şamaxı rayonunun Meysəri kəndi Mirikənd kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Meysəri kənd Soveti yaradılmışdır.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 795 nəfərdir ki, onun da 409 nəfərini kişilər, 386 nəfərini isə qadınlar təşkil edir.

### Tanınmış şəxsləri
* Mirzə Sakit (1959–) — Azərbaycanlı satirik şair.

## İqtisadiyyatı
Kənddə 162 təsərrüfatı var.

## Şəkilləri

Meyseri mountain to the west from Shamakhi.jpg|Meysəri dağı
Ilham Aliyev attended opening of vine-growing and wine-making complex of Shirvan wines LLC in Shamahi district 22.jpg|Şirvan şərabçılıq zavodu


## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bəhliyan

**Bəhliyan** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Keyvəndi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Coğrafiyası və iqlimi
Bəhliyan kəndi Baş Qafqaz silsiləsinin cənub ətəyindədir. Toponim tat dilindəki bəhli (gilas) və an (yer) sözlərindən ibarət olub, “gilaslı yer” mənasındadır. Kənd salındığı ərazinin adını daşıyır. Bəhliyan kəndinin coğrafi kordinatları 40.671989 en, 48.301708 uzunluğu olan bu dərəcələrdir. İsmayıllı rayonunun Ağsu tərəfində yerləşmişdir. Təbiəti zəngin meşə örtüyü ilə əhatə olunub, çox quru iqlimə malikdir. Rayonla və rayon–ətrafı kəndlərdən fərqli olaraq kəndin havadaki nəmlilik dərəcəsi hiss olunacaq dərəcədə fərq edir. Kənd qara və boz qonur yəni əkinçiliyə yararli torpaq örtüyü ilə əhatə olunub.

## Əhalisi
Əhalisi 76 nəfərdir ki onunda 39 nəfəri kişi, 37 nəfəri qadındır.

## Təhsilin vəziyyəti
Orta məktəbi 500 m aralıda yerləşən kənddədir.

## Abidələri
Bəhliyan kəndinin ərazisində çox qədimdən qalan Alban qəbristanlığı saxlanılır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bilistan

**Bilistan** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Keyvəndi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Coğrafiyası və iqlimi
Bilistan kəndi Baş Qafqaz silsiləsinin cənub ətəyində yerləşir. Toponim tat dilindəki bil (sucaq yer, bataqlıq, çökəklik) və stan (yer, məkan) sözlərindən (- i birləşdirici şəkilçidir) ibarət olub, “çökəklik (sucaq) yer” mənasındadır.

## Əhalisi
Əhali əsasən ləzgilərdən ibarətdir. Əhalisi 79 nəfərdir ki onunda 37 nəfəri kişi, 42 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bığır (İsmayıllı)

**Bığır** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bizlan

**Bizlan** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Bizlan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 30 iyun 2009-cu il tarixli 851-IIIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə İsmayıllı rayonunun Bizlan kəndi Tircan kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Bizlan kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.

## Toponimikası
Bəzi tədqiqatçılara görə, toponim qədim İran dillərindəki vis (ev) və lan (hasar, divar) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib, "divarla əhatə olunmuş ev, hasarlı ev" mənasındadır. Əslində Bizlan "dağla əhatə olunmuş" kimi izah edilməlidir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Baş Qafqaz silsiləsinin cənub–şərq ətəyində, Bakı–Muğanlı–İsmayıllı magistral yolu üstündə yerləşir.

## Əhalisi
Bizlan kəndində 92 ev, 115 təsərrüfat var. Kənd əhalisinin ümumi sayı 466 nəfərdir.  ki onunda 239 nəfəri kişi, 227 nəfəri qadındır.

## Təhsil
Bizlan kənd orta məktəbinin açılışında H.Əliyev fondunun prezidenti, Azərbaycanın birinci xanımı, millət vəkili Mehriban Əliyeva iştirak etmişdir. Kənd məktəbində 70 şagird təhsil alır. Onların təlim–tərbiyəsi ilə 12 müəllim məşğul olur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Birinci Yeniyol

**Birinci Yeniyol** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Təzəkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Birinci Yeniyol kəndi Dağətəyi ərazidədir. Keçmiş adı Nügədi (tatca “yeni kənd”) olub, 1935-ci ildə Yeni Yol qoyulmuşdur. Sonralar həmin kənddən ayrılmış ailələr tərəfindən yeni yaşayış məntəqəsi (İkinci Yeniyol) yarandıqda toponimin əvvəlinə birinci sözü əlavə edilmişdir.

## Əhalisi
Əhalisi 414 nəfərdir ki onunda 210 nəfəri kişi, 204 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Buynuz (İsmayıllı)

**Buynuz** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Topçu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Kənd Qalacıq turizm zonasında, İsmayıllı–Qəbələ şosesinin 20-ci km-dən 4&nbsp;km sağ tərəfdə Göyçay çayının sol tərəfində yerləşir. Əhalisi 594 nəfərdir. Əhali bağçılıq, bostançılıq, taxılçılıq və heyvandarlıqla məşğul olur. Kənd işıqla təmin olunur. Kənddə yalnız yay mövsümündə fəaliyyət göstərən yeməkxana vardır. Kənddən Göyçay çayı boyunca istisu, Çayqovşan və Qalacıq kəndlərinə piyada və ya atla getmək üçün yol (cığır) vardır.

## Əhalisi
Şair Musa Yaqub bu kənddəndir. Əhalisi 619 nəfərdir ki onunda 310 nəfəri kişi, 309 nəfəri qadındır.

## İnfrastruktur
2013-cü ildə kənd ərazisində Şahdağ milli parkının nəzarət–buraxılış məntəqəsi inşa edilmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Ögey ana (film, 1958)
Balik

**Balik** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Quşencə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Balik kəndi Baş Qafqaz silsiləsinin ətəyində yerləşir. Əhalisi 452 nəfərdir ki onun da 231 nəfəri kişi, 222 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Burovdal

**Burovdal** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Həftəsov kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayonun şimal istiqamətində sonuncu kəndidir. Kənd Lahıc turizm zonasında, Girdiman çayının sol sahilində yerləşir. Əhalisi tatlardan ibarətdir. Kənddə 174 nəfər yaşayır ki, onun da 83 nəfəri kişi, 91 nəfəri qadındır. Kənd əhalisi heyvandarlıq və bostançılıqla məşğul olur. Kənd elektrik enerjisi ilə təmin edilir. Kənddə yeməkxana    və çayxana yoxdur. Kəndə yay mövsümündə avtomobillə, qış mövsümündə isə Lahıc qəsəbəsindən sonra 12&nbsp;km yolu piyada və ya atla getmək olar. İsmayıllı–Lahıc–Quba turist marşrutları kəndin içindən keçir.

Burovdal dəniz səviyyəsindən 1800 metr hündürlükdə yerləşərək rayonun ən uca kəndidir. Kənd möhtəşəm dağ mənzərələri və otlaqlarla əhatələnib ki, yerli fermerin təsərrüfatı bundan çox asılıdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Çayqovuşan (İsmayıllı)

**Çayqovuşan** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun İstisu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 30 iyun 2009-cu il tarixli 851-IIIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə İsmayıllı rayonunun Çayqovuşan kəndi Qalacıq kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi İstisu kəndi olmaqla, İstisu kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Qalacıq turizm zonasında, Göyçay çayının sağ sahilində yerləşir. İsmayıllı–Qalacıq daxili turist marşrutu, İsmayıllı–Qalacıq–Quba və İsmayıllı–Qalacıq–Qəbələ turist marşrutları kənddən keçir. Kəndə avtomobillə getmək olar.

## Əhalisi
Əhalisi 140 nəfərdir ki, onun da 72 nəfəri kişi, 68 nəfəri qadındır. Kəndin böyük əksəriyyəti ləzgilərdir.

## İqtisadiyyatı
Əhali bağçılıq, bostançılıq, taxılçılıq və heyvandarlıqla məşğul olur. Kənd işıqla təmin olunur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qərçə

**Qərçə** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 6 may 1997-ci il tarixli 293-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə İsmayıllı rayonunun Lahıc qəsəbə inzibati ərazi vahidinin tərkibindəki Qərçə kəndi rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatından çıxarılmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Çərmədil

**Çərmədil** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Qubaxəlilli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə İsmayıllı rayonunun Qubaxəlilli kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Çərmədil kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.

## Tarixi abidələri
İsmayıllı rayonu, Çərmədil kəndi ərazisində aşkar olunan nekropol son antik və ilk orta əsrlər dövrünə aid edilən bir kurqan, 8 küp qəbir və 25 torpaq qəbirdən ibarət olmuşdur. Qəbir avadanlıqları içərisində dəmir qılınc, xəncər, bıçaq və bəzək əşyaları olmuşdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Müdri

**Müdri** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Müdri kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Lahıc turizm zonasında, Müdrü çayının sağ sahilində yerləşir. Kəndin əhalisi 95 nəfərdir. Kənd əhalisi maldarlıqla və bostançılıqla məşğul olur. Kənd elektrik enercisi ilə təmin edilir. Kənddə yeməkxana və çayxana yoxdur. Kəndə yay mövsümündə avtomobillə, qış mövsümündə isə Lahıc qəsəbəsindən sonra 8&nbsp;km yolu piyada və ya atla eləcə də Namazgah kəndindən Müdrü çayı boyunca 5&nbsp;km yolu atla və ya piyada getmək olar. Bu zonada yerləşən Müdri, Müdrüsə, Pirəqanım və Bağəli kəndlərindən Küpüc dağını aşmaqla atla və ya piyada Aşağı Cülyan kəndinə yol vardır.

## Əhalisi
1859–1864-cü illərdə həyata keçirilmiş kameral siyahıyaalınmaya əsasən Bakı quberniyasının Şamaxı qəzasının Müdri kəndində 34 ev var. Əhalisi 88 nəfərdir ki, onun da 39 nəfəri kişi, 49 nəfəri qadındır.

## Təhsilin vəziyyəti
Müdrü kəndində 2011 ci ildən təhsildə inkişaf hiss olunur. Məktəbə gənc müəllimlərin gəlməsi məktəbin təhsilində yüksək dönüş yaradıb. Məktəbdə 80 yerlik təzə bina tikilir. Bu isə şagirdlərdə təhsilə daha da həvəs yaradır

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Zarat (İsmayıllı)

**Zarat** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Həftəsov kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Kənd Lahıc turizm zonasında, Girdimançayın sol sahilində yerləşir. Kəndə yay mövsümündə avtomobillə, qış mövsümündə isə Lahıc qəsəbəsindən sonra 10&nbsp;km yolu piyada və ya atla getmək olar. İsmayıllı–Lahıc–Quba turist marşrutları kəndin yaxınlığından keçir. Kənddən Şamaxının Zarat–Xeybəri kəndinə piyada yol vardır.

## Əhalisi
1859–1864-cü illərdə həyata keçirilmiş kameral siyahıyaalınmaya əsasən Bakı quberniyasının Şamaxı qəzasının Zarat kəndində 54 evdə etnik tatlardan ibarət 416 nəfər (244 nəfəri kişilər, 172 nəfəri qadınlar) sünni təriqətli müsəlman əhali yaşayırdı.

Əhalisi 31 nəfərdir ki, onun da 17 nəfəri kişi, 14 nəfəri qadındır. Kənd əhalisi heyvandarlıq, bostançılıq və arıçılıqla məşğul olur. Kənd elektrik enercisi ilə təmin edilir. Kənddə yeməkxana və çayxana yoxdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Köhnədaxar

**Köhnədaxar** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Təzəkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Kənd "Lahıc" turizm zonasında, "İsmayıllı–Lahıc"şossesindən 3.5 km aralıda yerləşir. Kəndin əhalisi 109 nəfərdir.. Əhali əsasən heyvandarlıq və bostançılıqla məşğul olur. Kənd elektrik enerjisi ilə təmin edilir. Kənddə yeməkxana, çayxana, aptek yoxdur. Yolun son 5 km-ni qış mövsümündə atla və ya piyada getmək olar.

## Əhalisi
1 yanvar 1914-cü il tarixinə olan məlumata əsasən kənddə əsasən etnik tatlardan ibarət hər iki cinsdən toplam 258 nəfər əhali yaşayırdı. Əhalisi 98 nəfərdir ki onunda 42 nəfəri kişi, 56 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Həftəsov

**Həftəsov** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Həftəsov kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Kənd Lahıc turizm zonasında, Girdiman çayının sağ sahilində yerləşir. Kənd əhalisi maldarlıqla və bostançılıqla məşğul olur. Kənd elektrik enerjisi ilə təmin edilir. Kənddə yeməkxana və çayxana yoxdur. Kəndə yay mövsümündə avtomobillə, qış mövsümündə isə Lahıc qəsəbəsindən sonra 5&nbsp;km yolu piyada və ya atla getmək olar.

## Etimologiya
Həftəsov "yeddi dəyirman" deməkdir. Kənddə tarixən dəyirman və yeraltı hamam fəaliyyət göstərib.

## Əhalisi
1859–1864-cü illərdə həyata keçirilmiş kameral siyahıyaalınmaya əsasən Bakı quberniyasının Şamaxı qəzasının Həftasiyab kəndində 131 evdə etnik tatlardan ibarət 1.027 nəfər (548 nəfəri kişilər, 479 nəfəri qadınlar) şiə təriqətli müsəlman əhali yaşayırdı. Girdiman çayı üzərindən Həftəsov kəndini digər yaşayış məntəqələri ilə birləşdirə biləcək körpü olmadığı üçün kəndin əhalisinin çoxu Həftəsovu tərk edib. 2025-ci il üçün kəndin 5 nəfər əhalisi qalıb.

## Təhsil
Şagird və müəllim olmadığı üçün kənd məktəbi də 2017-ci ildən bəri fəaliyyət göstərmir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Diyallı

**Diyallı** — Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonunun İsmayıllı rayonunun Diyallı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd, Diyallı kənd inzibati ərazi dairəsinin mərkəzi. Kənd Təzəkənd bələdiyyəsinə aiddir.

Diyallı İcra Nümayəndəliyinə daxil olan kəndlər–Diyallı,Sədiyan və Güyüm kəndləri

Diyallı rayon mərkəzindən 10&nbsp;km şərqdə Əyriçayın sahilindən 4&nbsp;km aralı İsmayıllı–Şamaxı şose yolu kənarında, Niyaldağ silsiləsinin ətəyində yerləşir. Əhalisi taxılçılıq, bağçılıq və heyvandarlıqla məşgul olur. Kənddə orta məktəb, kitabxana, klub, tibb məntəqəsi, rabitə şöbəsi fəaliyyət göstərir.

## Etimologyası
Toponim: di tatca "iki" (Oqtay İsmayıllının fikrincə yunanca) və yal komponentlərindən ibarət olub, "iki yallı yerdə salınan kənd" mənasındadır. Həqiqətən də kəndin şimalında iki qoşa zirvə, yal vardır. Toponim öz adında coğrafi mövqeyi əks etdirmişdir. Cənubi Azərbaycan ərazisində də eyniadlı yer və vadi qeydə alınmışdır.

Lətifə Əliyevanın “Diyallı” kitabından götürülmüş məlumata əsasən, indiki Diyallının ilk sakinləri eramızdan əvvəl İraqdan köçmüş və kəndin adını özləri ilə gətirmişlər. Bu ilk köçkünlərin Dəlcə çayının qolu olan Diyala çayı ətrafında–Diyala mahalında yaşayan türk–şumerlər olduğuna inanılırdı. Rəvayətə görə, onlar ərəb–yəhudi tayfalarının hücumları nəticəsində buraya gələrək kənd salmışlar.

## Əhali
1859–1864-cü ilə olan məlumata əsasən Diyallı kəndində 91 evdə 282 nəfəri kişilər, 225 nəfəri isə qadınlar olmaqla 507 nəfər sünni təriqətli müsəlman Azərbaycan türkü yaşayırdı. Əhalisi 1620 nəfərdir ki onun da 819 nəfəri kişi, 801 nəfəri qadındır.

### Tanınmışları
* Bəxtiyar Məmmədov — Kimya elmləri doktoru, professor.
* Elnur Qədirli — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidi, itkin.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Hacı Məcid Əfəndi məscidi
Kürd Eldarbəyli

**Kürd Eldarbəyli** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Hacıhətəmli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 

## Əhalisi
Əhalisi 500 nəfərdir. Onun da 240 nəfəri kişi, 260 nəfəri isə qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Sərdahar

**Sərdahar** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Zərnava kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə İsmayıllı rayonunun Tağlabiyan kənd Sovetinin Sərdəhar kəndi Zərnava kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd "Mərkəzi" turizm zonasında, Girdiman çayının sol sahilində yerləşir. "İsmayıllı–Lahıc" daxili turist marşrutu və "İsmayıllı–Lahıc–Quba" turist marşrutu kəndin yaxınlığından keçir. Kənddən Tircan kəndinə piyada və atla getmək üçün cığır vardır. Kəndə avtomobillə getmək olar.

## Əhalisi
Əhalisi 189 nəfərdir ki, onun da 93 nəfəri kişi, 96 nəfəri qadındır.

## İqtisadiyyatı
Əhali əsasən heyvandarlıq və bostançılıqla məşğul olur. Kənd elektrik enerjisi ilə təmin edilir. Kənddə yeməkxana və çayxana yoxdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Topçu (İsmayıllı)

**Topçu** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Topçu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Topçu rayon mərkəzindən 14&nbsp;km şimal qərbdə Alazan–Həftəran vadisində, Qafqaz dağlarının cənub ətəyində yerləşir. Əhalisi maldarlıq və əkinçiliklə məşğuldur. Topçuda orta məktəb, klub, kitabxana, tibb məntəqəsi vardır. Ərazi sıx meşəliklə örtülüdür. Topçu meşəsində ğözəl istirahət güşələri fəaliyyət göstərir.

Əhalisi 1403 nəfərdir. Kənd işıqla və mavi yanacaqla təmin olunur. Kənddə ilboyu fəaliyyət göstərən yeməkxana və çayxana vardır. İsmayıllı–Qalacıq daxili turist marşrutu, İsmayıllı–Qalacıq–Quba və İsmayıllı–Qalacıq–Qəbələ turist marşrutları və rayon ərazisindən keçən əsas turist marşrutu kəndin yanından keçir.

## Əhalisi
Əhalisi 1468 nəfərdir ki, onun da 762 nəfəri kişi, 706 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Soltankənd (İsmayıllı)

**Soltankənd** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Soltankənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 1 sentyabr 2004-cü il tarixli 727-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə İsmayıllı rayonunun Soltankənd kəndi Qalagah kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Soltankənd kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.

## Əhalisi
Əhalisi 604 nəfərdir ki, onun da 305 nəfəri kişi, 299 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şirvanmeşə

**Şirvanmeşə** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Topçu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Kənd "Şirinsu–Qız qalası" turizm zonasında, İsmayıllı–Qəbələ şossesinin 18-ci km-də, yoldan 1 m kənarda yerləşir. 

## Əhalisi
Əhalisi 23 nəfərdir ki, onun da 9 nəfəri kişi, 14 nəfəri qadındır. 

## İqtisadiyyatı
Əhali bağçılıq, bostançılıq, taxılçılıq və heyvandarlıqla məşğul olur. Kənd işıqla təmin olunur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Hacıhətəmli

**Hacıhətəmli** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Hacıhətəmli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Kəndin yaranma tarixi ilə bağlı belə bir etimaloji fikir var ki, Hacı Hətəm və Molla İsaq qardaşları bir vaxt Quba rayonundan köçüb İsmayıllıya gəlmiş, burada yurd salmış və maldarlıqla məşğul olmuşlar. Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra kollektivləşmə baş vermiş və onlar əbədi olaraq bu yerlərdə məskunlaşmışlar. Məhz Hacıhətəmli və Mollaisaqlı kəndlərinin adı da həmin qardaşların adı ilə bağlıdır.

## Əhalisi
Əhalisi əsasən haputlulardan ibarətdir. Əhalisi 2460 nəfərdir, 1242 kişi, 1218 nəfəri isə qadındır.

Kənddə 400 ev var; 3400 nəfər əhali yaşayır. Hacıhətəmli kəndində əsas üç Hapıt tayfası var:
* çoçanlılar
* izbaşlılar
* çühürlülər

## İqtisadiyyatı
Kənd camaatı əsasən, əkinçilik və maldarlıqla məşğuldur.

## Təhsil
Hacıhətəmli məktəbi 1925-ci ildə yaranıb və 1925–1926-cı tədris ilində 2 qrup ümumi 45 şagird (32 oğlan, 13 qız), 1 müəllim olmaqla 1 pilləli türk məktəbi kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb. 1926–1927-ci tədris ilində 2 qrup 37 şagird, 1927–1928-ci tədris ilində isə 2 qrup, 24 şagird təhsil alıb.

## İdman
2014–2015 mövsümü üçün AFFA tərəfindən 13 yaşadək qızlardan ibarət komandalar arasında keçirilən futbol üzrə Azərbaycan çempionatında Hacıhətəmli kənd məktəbinin "Babadağ" komandası baş məşqçi Ədalət Əhmədovun rəhbərliyi ilə ölkə çempionu adını qazanmışdır. 2015–2016 mövsümündə isə ikinci yeri tutmuşdur.

Futbolla müntəzəm məşğul olan kişilərdən ibarət "Tufan" komandası rayon birinciliyinin iştirakçısıdır.

## Din
Kənddə Hacıhətəmli kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Sərsurə

**Sərsurə** – Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Sulut kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 

## Əhalisi
Əhalisi 190 nəfərdir ki, onun da 87 nəfəri kişi, 103 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qaraqaya (İsmayıllı)

**Qaraqaya** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Təzəkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Kənd “Mərkəzi” turizm zonasında yerləşir. Kəndin əhalisi 355 nəfərdir. Əhali əsasən heyvandarlıq və bostançılıqla məşğul olur. Kənd elektrik enerjisi ilə təmin edilir. Kəndin ərazisində “Kələmərc” istirahət mərkəzi fəaliyyət göstərir. Kənd “İsmayıllı–Lahıc”şossesinin kənarında yerləşir. Kəndin ərazisində yerləşən “Qaranohur” yeməkxanası ilboyu fəaliyyət göstərir.

## Əhalisi
Əhalisi 363 nəfərdir. Onun 179 nəfəri kişi, 184 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Uştalqışlaq

**Uştalqışlaq** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Qalagah kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 

## Əhalisi
Əhalisi 258 nəfərdir ki, onun da 112 nəfəri kişi, 146 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qarakolluq

**Qarakolluq** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Aşıqbayramlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 11 iyun 2002-ci il tarixli 341-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə İsmayıllı rayonunun Qarakolluq kəndi Kürdmaşı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, Aşıqbayramlı kəndi mərkəz olmaqla, Aşıqbayramlı kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.

## Tarixi
Qarakolluq kəndi 17–18 ci əsrlərdə Şamaxı quberniyası ərazisinə aid olan Taxtasan kəndindən çıxmış insanlar tərəfindən qurulmuşdur. Kənd adını yerləşdiyi yerdən almışdır. Qara tikanlı ərazi olduğundan Qarakolluq adlanmışdır. Əhalisi azərbaycan türkləridir.

## Əhalisi
Əhalisi 241 nəfərdir ki, onun da 118 nəfəri kişi, 123 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Zərgəran

**Zərgəran** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Bizlan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 30 iyun 2009-cu il tarixli 851-IIIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə İsmayıllı rayonunun Zərgəran kəndi Tircan kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi Bizlan kəndi olmaqla, Bizlan kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.

## Əhalisi
Əhalisi 65 nəfərdir ki, onun da 30 nəfəri kişi, 35 nəfəri qadındır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mollaisaqlı

**Mollaisaqlı** — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Mollaisaqlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 11 iyun 2002-ci il tarixli 341-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə İsmayıllı rayonunun Mollaisaqlı kəndi Hacıhətəmli kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Mollaisaqlı kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.

## Tarixi
Kəndin yaranma tarixi ilə bağlı belə bir etimaloji fikir var ki, Molla İsaq və Hacı Hətəm qardaşları bir vaxt Quba rayonundan köçüb İsmayıllıya gəlmiş, burada yurd salmış və maldarlıqla məşğul olmuşlar. Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra  onlar  bu yerlərdə məskunlaşmışlar. Məhz Mollaisaqlı və Hacıhətəmli kəndlərinin adı da həmin qardaşların adı ilə bağlıdır.

## Mədəniyyət
Kəndin özünəməxsus adət-ənənəsi və folkloru var. Burada "Hapıt" folklor qrupu fəaliyyət göstərir.

## Əhalisi
Əhalisi əsasən haputlulardan ibarətdir. Əhalisi 1092 nəfərdir ki onunda 512 nəfəri kişi, 580 nəfəri qadındır.

### Şəxsiyyətləri
* Baba Vəziroğlu — Şair.

## İstinadlar

## Həmçinin bax