Zeynəb Xanlarova

**Zeynəb Xanlarova** () — Azərbaycan müğənnisi, ictimai xadim, SSRİ xalq artisti (1980), Azərbaycan SSR xalq artisti (1975), Ermənistan SSR xalq artisti (1978), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1988), "Heydər Əliyev" ordeni laureatı (2016). Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XI, XII çağırış deputatı, (1985–1995). Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I, II, III, IV, V çağırış deputatı (1995–2020)

## Həyatı
Zeynəb Yəhya qızı Xanlarova 28 dekabr 1936-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, 1956-cı ildə M. Ə. Sabir adına Bakı Pedaqoji məktəbini və 1961-ci ildə Asəf Zeynallı adına Bakı Musiqi Texnikomunu bitirib. Xalq artisti 1961-ci ildən Opera və Balet Teatrının solisti kimi fəaliyyətə başlayıb. Ü. Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun", "Əsli və Kərəm" operalarında Leyli və Əsli obrazlarını yaradıb. Xalq artistinin repertuarında muğamlar, təsnif və Azərbaycan xalq mahnıları, bəstəkar mahnıları, şərq xalqlarının mahnıları geniş yer tutur. Zeynəb Xanlarova Azərbaycanın qadın xanəndələri arasında "Çahargah" muğamının ilk ifaçılarından biridir. Haqqında "Salam, Zeynəb!" adlı sənədli televiziya filmi çəkilib.

## Yaradıcılığı
1961-ci ildən Opera və Balet teatrının solistidir. Üzeyir Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun", "Əsli və Kərəm" operalarında müvafiq olaraq *Leyli* və *Əsli* obrazlarını yaratmışdır. Repertuarında muğam (Şahnaz, Mahur, Qatar, Bayatı-Şiraz və s.), təsnif və Azərbaycan xalq mahnıları, Azərbaycan bəstəkarlarının (Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Tofiq Quliyev, Cahangir Cahangirov, Arif Məlikov, Emin Sabitoğlu, Ələkbər Tağıyev və b.) və şərq xalqlarının mahnıları geniş yer tutur. Azərbaycanın qadın xanəndələri arasında "Çahargah" muğamının ilk ifaçısıdır. O, həmçinin bir sıra mahnıların da müəllifidir. Dünyanın əksər ölkələrində konsertlər verib və bir çox dillərdə mahnılar ifa edib.

## Siyasi fəaliyyəti
Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XI, XII çağırış və Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin I, II, III, IV və V çağırış deputatı olmuşdur.

## Mükafatları
*  "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 7 iyul 1967
*  "Şərəf nişanı" ordeni — 2 iyul 1971
*  "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 24 mart 1975
*  "Ermənistan SSR xalq artisti" fəxri adı — 15 mart 1978
*  "SSRİ xalq artisti" fəxri adı — 28 iyul 1980
*  "Qızıl val" mükafatı ("Melodiya" firması) — 18 fevral 1986
*  "Xalqlar Dostluğu" ordeni — 26 dekabr 1986
*  Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı — 26 aprel 1988
*  "Şöhrət" ordeni — 27 dekabr 1996
*  Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 1 aprel 2005
*  "İstiqlal" ordeni — 26 dekabr 2006
*  Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu — 28 dekabr 2011
*  "Heydər Əliyev" ordeni — 26 dekabr 2016
*  Basın və Başarı ödülü (Türk Basın Birliyi)
*  İlin Sənətçisi (Ankara Jurnalistlər Birliyi)

## Filmoqrafiya
* Abşeron ritmləri (film, 1970)
* Toyda görüş (film, 1970)
* Konsert proqramı (film, 1971)
* Qəribə adam (film, 1979)
* Nəğməkar torpaq (film, 1981)
* Üzeyir ömrü (film, 1981)
* Salam, Zeynəb! (film, 1982)
* Şərt (film, 1984)
* Hacı Arif (film, 1995)
* Şeirin xəzrisi (film, 2000)
* Əliyevin əli (film, 2000)
* Uğur formulu (film, 2007)
* Yorulmamışam. Rövşən Behcət (film, 2007)
* Xilaskar. III Film (film)

## Həmçinin bax
* Mehriban Xanlarova

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* İfasında mahnılar (video)
* Xalq artisti Zeynəb Xanlarovanın doğum günüdür