open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Metak

**METAK** metal və plastik avadanlıqlar istehsal edən və satışını təşkil edən Azərbaycan şirkətidir. 

Şirkət tikinti, binaların su-qaz təchizatı və isidilməsi, kanalizasiya sistemi kimi bir çox istiqamətlərdə istifadə olunan müxtəlif məhsulların istehsalı,satışı həmçinin yükdaşıma, kimyəvi analiz ilə məşğuldur.

## Tarixi
Şirkət fəaliyyətə 1997-ci ildə ilkin olaraq polad boruların Azərbaycana idxalı və daxili bazarda satışı ilə başlamışdır. Ardınca polad döymə məmulatları, darvazalar və sifariş əsasında bütün bu tipdə qaynaq işləri ilə məşğul olan ilk sexini qurur. 2002-ci ildə hər növ tikinti işkələləri və inşaat dirəkləri istehsal etməklə bu sex artıq mini zavoda çevrilmişdir.

2003 cü ildə Şirkət, 25mm-dən 325mm-dək müvafiq ölçülərdə polad dirsək və keçidlərin istehsalı ilə məşğul olmağa başlayır. 2017-ci ilin sonlarında şirkət Bakı Fond Birjasında istiqrazların buraxılmasına başlayır.

2017-ci ildə Şirkət Balaxanı Sənaye Parkının rezidentlərindən biri olur.

2017-ci ildə şirkət Sumqayıt Sənaye Zonasında 3 hektar sahədə şüşə-lifli polipropilen və bazalt lifi istehsalı zavodu tikəcəyini elan edir.

2017-ci ili uğurlu keçirən şirkətə Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankından (AYİB) 8 milyon avro ekvivalentində olan Azərbaycan manatı ilə kredit ayırır.

2018-ci ildə fəaliyyət sahəsini genişləndirən şirkət meyvələr yığılan plastik qabların (viol) istehsalına başlayacağını elan edir.

## Məhsullar
"METAK" Şirkəti Azərbaycan Respublikası ərazisində yüklərin daşınması üzrə nəqliyyat xidmətləri, metalların kimyəvi analizi üzrə xidmət, plastik boruların montajı və tikinti işləri üzrə xidmətlər göstərir.

* Yükdaşınma
* Kimyəvi analiz
* Gilyotin
* Metal əymə
* Metal kəsmə
* Boru əymə
* Tikinti işləri
* Toz Boya
* YTC – induksiya qaynaği

## İstinadlar
Born to Die

***Born to Die*** — amerikalı müğənni-bəstəkar Lana Del Reyin ikinci studiya albomu. 27 yanvar 2012-ci ildə Interscope Records və Polydor Records tərəfindən buraxılmışdır. Albomun The Paradise Edition adlı başqa versiyası 9 noyabr 2012-ci ildə buraxılıb.

## İstinadlar
Lana Del Ray (albom)

***Lana Del Ray*** (həmçinin ***Lana Del Ray A K.A. Lizzy Grant*** kimi bilinir) — ABŞ-dən olan müğənni və bəstəkar Lana Del Reyin ilk studiya albomu. Musiqi əsəri "5 Points Records" şirkəti tərəfindən 2010-cu il 4 yanvar tarixində rəqəmsal formada ABŞ-nin "Amazon MP3" və "iTunes" platformalarında işıq üzü görmüşdür. Layihəni maliyyələşdirmədə yaranan problemlər səbəbindən albom satışdan çıxarılmışdır. Bundan sonra ifaçı albomun bütün hüquqlarını şirkətdən geri almağa nail olmuşdur. 2012-ci ildə "*[[Born to Die]]*" adlı ikinci albomunu buraxdıqdan sonra müğənni debüt albomunun yenidən işlənmiş variantının nəşri ilə bağlı planlarını açıqlamışdır. Lakin bu ideya reallaşmamış olaraq qalmışdır. Qeyd etmək lazımdır ki, albom heç zaman rəsmi fiziki daşıyıcılarda (CD, vinil və ya kaset) buraxılmamışdır. Bununla belə, albomun qeyri-rəsmi şəkildə çoxaldılmış vinil valları, CD diskləri və kaset nüsxələri mövcuddur. Albom qısa müddətli yayımda olduğuna görə ifaçının erkən yaradıcılığının nadir nümunələrindən hesab edilir.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Regional Həvəskarlar Liqası

**Regional Həvəskarlar Liqası** (qısaca **BAL**), Türkiyənin 5. səviyyə futbol liqası. İlk dəfə 1990-1994-cü illərdə Həvəskar Səfər Liqası adı ilə çıxış edən bu liqa 2010-cu ildə yenidən qurulub.

## Vəziyyəti (2022-2023)
2022-2023-cü il mövsümündə Regional Həvəskarlar Liqasından TFF 3-cü Liqasına ümumilikdə 9 komanda yüksələcək.

Qrup yarışları: 14 komandadan ibarət 14 qrupda cəmi 196 komandanın iştirakı ilə keçiriləcək qrup yarışları iki dövrəli liqa və xal üsulu ilə oynanılacaq və yarışların sonunda birinci yerləri tutan komandalar yarışacaq. onların qrupları pley-off oynayacaq. 14 qrupda son iki yeri tutan komandalar BAL-dan daxil olduqları vilayətin yüksək yerli liqasına düşürlər. Pley-off yarışlarının sonunda 14 qrup qalibindən 9-u TFF 3-cü Liqaya çıxmaq hüququ qazanır.

Pley-off Yarışları: Pley-off yarışları 3 mərhələdə keçirilir. 1-ci mərhələdə 14 qrupun qalibləri qarşılaşır və qarşılaşma neytral meydanda bir matçın aradan qaldırılması üsulu ilə keçirilir. Play-Off 1-ci mərhələ yarışlarında qalib gələn 7 komanda 2023-2024 mövsümündə TFF 3-cü Liqasına yüksələcək. Digər 2 komanda isə 3-cü mərhələnin sonunda müəyyənləşir.

## Komandalar (2022-2023)
2022-2023 mövsümü üçün Regional Həvəskarlar Liqasında ümumilikdə 196 komanda 80 əyalətdən hər biri 14 komandadan ibarət 14 qrupda mübarizə aparacaq.

Altı və daha çox komanda ilə təmsil olunan Ankara, Bursa, İstanbul, İzmir və Kocaeli komandalarının hansı qruplarda iştirak edəcəyi isə öz vilayətlərində keçirilən püşkatma nəticəsində müəyyənləşib. İstanbul 5 (beş), Ankara, Bursa, İzmir və Kocaeli komandaları 2 (iki) ayrı qrupda iştirak edib.
Tufan (film, 1989)

**Tufan** (Rom: **Toofan**) — 1989-cu ildə Ketan Desai tərəfindən çəkilmiş, Amitabh Baççanın əkiz qardaş rolunda ikili rolda oynadığı hind dilində çəkilmiş superqəhrəman filmidir. Filmin baş qəhrəmanlarından biri arbaletini silah kimi istifadə edən super qəhrəman Tufan, digəri isə Şyam adlı sehrbazdır. Filmin prodüseri Ketan Desainin atası Manmohan Desai idi. Filmin stoku və saundtreki Anu Məlikə məxsusdur.

Film kassada "Orta" müvəffəqiyyət nümayiş etdirmişdir.

## Süjet xətti
Filmin hekayəsi iki qardaşın ətrafında cərəyan edir, onlardan biri super güclərə malikdir və Lord Hanumanın həvəsli davamçısıdır. Digər personaj isə, atasının həyatına son qoymuş qaçış hiyləsini yerinə yetirməyə can atan həlim bir küçə sehrbazıdır.

## İstinadlar
British Aerospace Sea Harrier

**British Aerospace Sea Harrier** STOVL/VTOL/V/STOL tipli hərbi reaktiv təyyarədir. O, ilk dəfə 1980-ci ilin aprelində Krallıq Donanması tərəfindən xidmətə qəbul edilmişdir. Sea Harrier Folklend müharibəsində, iki Körfəz müharibəsində və NATO-nun Bosniya və Herseqovinaya müdaxiləsində xidmət etmişdir.

Əvvəlcə Hawker Siddeley adlı bir şirkət tərəfindən istehsal edilmişdir. Pegasus mühərrikinə malikdir. O, təyyarədaşıyan gəmilərin göyərtələrindən enə və qalxa bilir. Onun sürəti saatda 1120 km-dir.
Honeymoon

***Honeymoon*** — amerikalı müğənni Lana Del Reyin dördüncü studiya albomu. 18 sentyabr 2015-ci ildə Polydor və Interscope Records tərəfindən buraxılıb. Prodüserliyini Rik Nouels və Kieron Menzies etmişdir. Mahnılar işgəncəli romantika, inciklik, şəhvət, eskapizm və şiddət mövzuları haqqındadır.

## Trek siyahısı
NATO-nun Bosniya və Herseqovinaya müdaxiləsi

NATO-nun Bosniya və Herseqovinaya müdaxiləsi Bosniya müharibəsi zamanı və ondan sonra sülhün bərqərar olması və mühafizəsi üçün NATO-nun həyata keçirdiyi bir sıra tədbirlərdən ibarətdir. NATO-nun müdaxiləsi əsasən siyasi və simvolik olaraq başlamış, lakin sonra genişmiqyaslı hava əməliyyatları və 60.000 hərbçinin göndərilməsi ilə müşayiət olunmuşdur.
Hindistan Hərbi Dəniz Qüvvələri

**Hindistan Hərbi Dəniz Qüvvələri** Hindistanı dənizdən gözlənilməsi ehtimal edilən istənilən hücuma qarşı müdafiə etmək vəzifəsini daşıyan hərbi dəniz qüvvəsidir. Hindistan Silahlı Qüvvələrinin komandanlığı altında olan IV ən böyük qüvvədir.

## İstinadlar
Türkiyədə həvəskar futbol liqalarının siyahısı

2010-cu ildən etibarən Regional Həvəskarlar Liqası və İl Həvəskar Futbol Liqası iki dərəcədə oynanılır. Ən yüksək səviyyəli həvəskarlar liqası olan Regional Həvəskarlar Liqası TFF, İl Həvəskarlar Liqaları isə hər vilayətdə İl Həvəskarlar Liqası Federasiyaları tərəfindən təşkil edilir.

## Regional Həvəskarlar Liqası

2010-cu ildə yaradılmış Regional Həvəskarlar Liqası (qısaca *BAL*) Türkiyənin 5. səviyyə futbol liqası. Həvəskar kimi bu, ən yüksək liqa səviyyəsidir. 14 qrupda oynanan liqada uğur qazanan komandalar 3-cü Liqaya yüksəlir. Hər vilayətdən ən azı bir komanda iştirak edir.

## Əyalət həvəskar liqaları
Ümumilikdə Türkiyə futbol liqalarının 6-cı səviyyəli liqası, həvəskar əsasda Regional Həvəskarlar Liqasından sonra 2-ci səviyyəli həvəskarlar liqasıdır.

Liqalarda mübarizə aparan komandalar daha yüksək liqaya Regional Həvəskarlar Liqası'na yüksəlmək üçün mübarizə aparır. Türkiyənin hər bir vilayətində keçirilir.

Əyalət Həvəskar Liqaları üç səviyyədən ibarətdir: Super Həvəskar, 1-ci Həvəskar və 2-ci Həvəskar. 33 əyalətdə Super Həvəskar kimi 2 səviyyəli liqa və 28 əyalətdə 1-ci Həvəskar liqası olduğu halda (onlardan 5-də ikinci səviyyə yoxdur); 48 əyalətdə 1-ci Həvəskar və 3-ü 2-ci Həvəskar kimi iki səviyyəli liqa var (onlardan 45-də ikinci səviyyə yoxdur).

Regional Həvəskarlar Liqasındakı komandaların sayına görə, bəzi əyalətlərin Çempion komandaları birbaşa Regional Həvəskarlar Liqasına yüksəlir, bəzi əyalətlərin Çempionları isə Play Off-da oynayır.

Əyalətlərin ən yaxşı Həvəskar Liqalarının siyahısı:

## Keçmişdə

* 3. Liqaya yüksəliş yarışları (1993-2010)
* Uzaqda Liqa (1990-1994)
* Türkiyə Həvəskar Futbol Çempionatı (1952-1996)
* İstanbul Yerli Liqası (1959-1970)
* Ankara Yerli Liqası (1959-1970)
* Ankara Futbol Liqası (1922-1959)
* Bursa Futbol Liqası (1924-1959)
* Çukurova Futbol Liqası (1924-1959)
* Eskişehir Futbol Liqası (1924-1959)
* İstanbul Futbol Liqası (1923-1951)
* İzmir Futbol Liqası (1924-1959)
* Trabzon Futbol Liqası (1922-1959)
Super Həvəskarlar Liqası

**Super Həvəskarlar Liqası** (TR:Süper Amatör Ligleri) Türkiyə futbol liqa sisteminin altıncı pilləsini təşkil edən bir sıra futbol liqalarından ibarətdir. Amatör Ligleri (Həvəskar Liqa)]; Türkiyə Futbol Federasiyası. 14 iyul 2014-cü ildə alındı. Hər vilayətin öz liqası vardır.
Türk-islam sintezi

**Türk-islam sintezi** () və ya **türk-islam milliyyətçiliyi** () —  Türkiyə millətçiliyi ilə islamçılığı birləşdirən dini milliyyətçilik növü.

## Tənqidi
İdeologiya ilk olaraq Soyuq müharibə dövründə Türkiyədə Amerikanın dəstəklədiyi sağçı ziyalılar tərəfindən ölkədə Sovetin dəstəklədiyi solçu təsirinin artırılması ilə bağlı Gladio əməliyyatının bir hissəsi kimi yaradılmışdır. Türk-islam milliyyətçiliyi tez-tez milliyyətçiliyi günah hesab edən islamçılar, dini əhəmiyyətsiz hesab edən dünyəvi türk milliyyətçiləri, həmçinin Türkiyədəki azlıq hüquqlarını qoruyan müxtəlif təşkilatlar və fəallar tərəfindən tənqid edilir.

## İstinadlar
Alpərən Ocaqları

**Alpərən Ocaqları** (), rəsmi olaraq **Alperen Ocaqları Təhsil,** Mədəniyyət və Həmrəylik Vəqfi () və ya sadəcə olaraq **Alpərənlər** — Türkiyədə Böyük Birlik Partiyası ilə əlaqəli ifrat sağçı gənclər təşkilatı.

## İdeologiyası
Alpərən Ocaqlarının ideologiyası sünni islam ilə türk milliyyətçiliyinin sintezidir. Bu, milliyyətçiliyə günah kimi baxan islamçılar və dini əhəmiyyətsiz hesab edən milliyyətçilər tərəfindən tənqid edilən ideologiyadır. Bununla belə, onlar Ülkü Ocaqlarından daha çox milliyyətçilik əvəzinə dinə meyil etmələri kimi bəzi aspektlərdə fərqlənirlər. Həmçinin, Alpərənlər Türkiyədə türklər, lazlar, çərkəzlər, kürdlər və ərəblər də daxil olmaqla, bütün etnik qrupların əl-ələ verərək ölkəni müdafiə etməli olduqlarını, Ülkü Ocaqlarının isə yalnız etnik türklərin qayğısına qaldığını iddia edirlər. Alpərənlər heç bir etnik qrupu marjinallaşdırmadan, bütün insanları Adəm övladı kimi görərək türk millətinə qarşı dərin sevgi, bağlılıq və məsuliyyət yaratmaq istədiklərini iddia edirlər.

## İstinadlar
Ocaq (ələvilik)

**Ocaq** (; ) — əsasən ələvilikdə, həmçinin bəktaşilikdə imam məqamında oturan dədələrin soyunu ifadə edən termin, dədəlik anlayışı strukturuna görə nəslə tabe olan qurum. Odur ki, ata öləndə oğlu onun yerinə keçir və bu, ələvi ənənəsində ocaq adlanır.

## Strukturlaşdırma
Ələvi Ocaqları bir-birinə bağlıdır və aralarında nəsil ağacı tipli bir əlaqə mövcuddur. Nəsil ağacının başında Hacı Bektaş Vəlidir. Hər ocağın nəslindən gələn insanlar var. Ocaqların böyük oğulları olan dədələr kiçik qardaşlarından daha yüksək mövqedədirlər. Bu iyerarxik quruluş "əl-ələ, haqq" zehniyyətinin bir hissəsidir.

Türkiyədə elə ocaqlar var ki, onların iyerarxiyası tədqiq olunmadığından qurulmamışdır. Buna ən məşhur nümunə Şücaəddin Vəli ocağıdır. 

Ənənəvi ələvi cəmiyyətində ocaqlar ümumiyyətlə ata nəsli ilə nəsildən-nəslə ötürülür. Hər bir ocaq nəslini hörmətli bir əcdaddan izləmək olar. Bununla belə, bu qayda üçün vacib bir istisna var - xüsusilə də ananın ələvi olduğu və atanın olmadığı (məsələn, sünni müsəlman, qeyri-dini və ya ələvi ənənəsindən kənar) qarışıq nikahlarda vacibdir. Belə hallarda ələvi icmaları ümumiyyətlə ananın ocaqını uşağın əsl mənəvi nəsli hesab edirlər.  

## İstinadlar
Qoca-Əbilxeyr xan

**Kart-Əbülxair Xan** ( 1687 - 1730 ) — Böyük Sifət xanı ( 1717 - 1730 ).

## Bioqrafiya

Əbülxeyr 1687-ci ildə anadan olub . Əbülxeyr gənc ikən atası Aytək Sultanın ölümündən sonra o, kiçik qardaşı Yolbarislə birlikdə Abdolla Binin əlində idi.

Cunqar istilasından sonra Abdullahi Bi öldü. Əbilxeyr və Yolbarış 1710-cu ildə keçirilən Qaraqum yığıncağında iştirak etdilər. 1715-ci ildə Tauke xan getdi və Orta Yüz xanı oldu. Əbülxeyr və onun kiçik qardaşı Yolbaris taxtda oturmaq istəyirlər. Amma Küsrau sultanın oğlu Xəyib oturur. 1717-ci ildə Ayagöz döyüşündə Ulu Yüz xanı Tursin həlak oldu. Əbülxeyr Böyük Yüzün növbəti xanı olacaq .

1718- ci ildə yeni xan seçilərkən Yolbarış və Əbülxeyr iştirak etdilər. Amma Taukenin oğlu Bolat taxtda oturacaq. Seçkidə məğlub olan Əbülxeyr qəzəblənir və Ulı Yüzü müstəqil elan edir.

1724-cü ildə qırğızlar Böyük Yüzlüyün 30-a yaxın kəndini talan etdilər. Əbülxeyr 6 minlik qoşun toplayıb qırğızları məğlub etdi . 1730-cu ildə Əbülxeyrin ölümündən sonra taxta onun kiçik qardaşı Yolbaris oturdu .
Lome konvensiyası

**Lome müqaviləsi** və ya **Lome konvensiyası** Avropa İqtisadi Cəmiyyətini və  Afrika, Karib və Sakit okean ölkələri arasında imzalanmış ticarət və yardım müqaviləsidir. İlk dəfə 1975-ci ildə Qərbi Afrikada yerləşən Toqo Respublikasının paytaxtı olan Lome şəhərində imzalanıb.

1976-cı ilin aprelində qüvvəyə minmiş ilk Lome Konvensiyası (Lome I) o vaxtkı Avropa İqtisadi Birliyi (AİB) ilə inkişaf etməkdə olan Afrika, Karib və Sakit okean ölkələri (AKSOÖ), xüsusən də keçmiş Britaniya, Hollandiya, Belçika və Fransa koloniyaları arasında əməkdaşlığın yeni çərçivəsini təmin etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Onun iki əsas aspekti var idi: O, AKSOÖ-nün kənd təsərrüfatı və mineral ixracatının əksəriyyətinin AİB-yə rüsumsuz daxil olmasını təmin edirdi. AİB kənd təsərrüfatı ilə rəqabətdə şəkər və mal əti kimi məhsullar üçün kvota sisteminə əsaslanan imtiyazlı giriş razılaşdırıldı. İkincisi, AİB AKSOÖ ölkələrinə yardım və investisiya üçün Avropa Hesablama Birliyinə (AHB) 3 mlrd. avro vəsait ayırmağı öz öhdəliyinə götürdü.

Konvensiya yenidən müzakirə edilib və üç dəfə yenilənib. 

II Lome (1981-ci ilin yanvarından 1985-ci ilin fevralına qədər)  - Avropa Hesablama Birliyi yardım və investisiya xərclərini 5,5 milyarda qədər artırdı. 

III Lome 1985-ci ilin martında (ticarət müddəaları) və 1986-cı ilin mayında (yardım) qüvvəyə minib və 1990-cı ildə başa çatıb; AHB-nin öhdəliklərini 8,5 milyard avroya artırdı. 

IV Lome 1989-cu ilin dekabrında imzalanıb. Onun ticarət müddəaları on ili, 1990-1999-cu illəri əhatə edir. İlk beş il üçün yardım və investisiya öhdəlikləri 12 milyard avro təşkil edib. Ümumilikdə 70-ə yaxın ACP ölkəsi Lome I-i imzalayan 46 ölkə ilə müqayisədə IV Lome-nin tərəfdarıdır.

## İstinadlar
Qedrosiya

**Qedrosiya** (yun.. Γεδρωσία ) müasir Bəlucistanın tarixi adıdır. Bəlucistan İranın cənub-şərqini, Pakistanın qərbini və Əfqanıstanın cənubunu əhatə edən bölgədir. Makedoniyalı İsgəndərin dövründə əyalət Hind çayından Hörmüz boğazına qədər olan bölgəni əhatə edirdi.

Makedoniyalı İskəndər eramızdan əvvəl 325-ci ildə şərq səfərindən Babilə qayıdarkən bu bölgədən keçmişdir. Onun bu bölgədəki sərt hava şəraitinə görə ordusunun dörddə üçünü itirdiyi ehtimal olunur. Con Prevas *“Tanrılara həsəd: Makedoniyalı İskəndərin* Asiyaya bədbəxt səyahəti” əsərində yazırdı ki, İskəndər Hindistanı fəth etmək istəmədiyi üçün ordusunu cəzalandırırdı.
Çəmlə (Tarım)

**Çəmlə** (, ) - İranın Zəncan ostanının Tarım şəhristanının Gilvan bəxşinin Gilvan qəsəbəsinin ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 201 nəfər yaşayır (63 ailə).

## İstinadlar
Köməkçi axtarılır (Süngər Bob Kvadrat Şalvar)

**"Köməkçi axtarılır"** () — "Süngər Bob Kvadrat Şalvar" ABŞ istehsalı cizgi serialının pilot bölümü. İlk dəfə 1999-cu il mayın 1-də ABŞ-də "Nickelodeon" kanalında yayımlanmışdır, həmin epizoddan əvvəl kanalda 1999 Uşaqların Seçimi mükafatı mərasimi yayımlanırdı. Bölümdə serialın eyniadlı baş qəhrəmanı, antropomorfik gənc dəniz süngərinin “Krasti Krab” adlı yerli "fast food" restoranında işə düzəlməyə cəhd etməsindən bəhs olunur.

Serialın yaradıcısı Stiven Hillenburq şou haqqında ilk ideyaları 1994-cü ildə yaranmışdır və 1996-cı ildə "Rokkonun müasir həyatı" serialı ləğv edildikdən qısa müddət sonra onun üzərində işləməyə başlamışdır. Süngər Bob personajını səsləndirmək üçün Hillenburq onunla birlikdə "Rokkonun müasir həyatı" serialında işləmiş Tom Kenniyə müraciət etmişdir. 1989-cu il tarixli "Pau-Vau yolu" serialından ilhamlanan Hillenburq serialın pitçinqini əvvəlcə Süngər Bob və Skvidvartın yol əhvalatı kimi təqdim etmək istəyirdi. Hillenburq bu ideyadan əl çəkdi və Derek Draymonla birlikdə "Köməkçi axtarılır" bölümü üçün hazırladığı hekayə ilə yenidən başladı, epizodun ssenarisi qismən Hillenburqun gənc yaşlarında skautlar birliyində gördüyü təcrübəyə əsaslanır. Ssenarinin ilkin ideyası "Pizza çatdırılması" adlı sonrakı seriya üçün istifadə olundu.

Bölüm Hillenburq, rəssam Derek Draymon və Tim Hill tərəfindən hazırlanmışdır. Şounun nəzarətçi rejissoru Alan Smart həmçinin animasiya rejissoru olmuşdur. "Köməkçi axtarılır" bölümü müğənni "Tiny Tim"in "Livin' in the Sunlight, Lovin' in the Moonlight" mahnısının kaver versiyasını təzədən məşhurlşadırdı.

"Köməkçi axtarılır" serialın ilk mövsümünün DVD buraxılışına əlavə olunmadı, çünki "Nickelodeon" "Livin' in the Sunlight, Lovin' in the Moonlight" mahnısını istifadə etdiyi üçün "Tiny Tim"-ə müəllif hüququqlarına görə ödəniş etmək istəmirdi, baxmayaraq ki, ondan sonra bölüm seriyalın digər müxtəlif DVD buraxılışına daxil edilmişdi. Tənqidçilərdən müsbət rəylər alan "Köməkçi axtarılır" bölümü 2 milyondan çox ailə tərəfindən izlənmişdir.

## Rollarda

* Tom Kenni — Süngər Bob Kvadrat Şalvar, hekayəçi, Qeri
* Bill Fagerbakki — Patrik Star
* Klensi Braun — Yucin Krabs
* Rocer Bampass — Skvidvard Tentikals, ançouslar
II Hörmüz

**II Hörmüz** və ya **II Ormizd** () — Sasanilər imperiyasının şahı. O, 303-cü ildən 309-cu ilə qədər, yəni yeddi il və beş ay hakimiyyətdə olmuşdur. II Hörmüz Narsenin (293–303-cü illərdə hakimiyyətdə olmuşdur) oğlu və varisi idi.

Onun hakimiyyəti dövründən bir qədər əvvəl Ermənistan krallığı xristianlığı özünün rəsmi dini elan etmiş və beləliklə, Sasanilər ilə bölüşdüyü qədim zərdüşti irsini tərk etmişdi. II Hörmüzün hakimiyyəti zamanı dövlətdə daxili qarışıqlıqlar mövcud idi, lakin o, uğurla bunların öhdəsindən gələ bilmişdi. II Hörmüz qərbdəki səylərində müvəffəqiyyət qazanmış, Suriyada Qəssani padşahını məğlub etmiş və onu öldürmüşdür. Buna baxmayaraq, onun səltənəti İran zadəganlarının intriqaları ilə dolmuşdu və o, tənha bir yerə aparılaraq sui-qəsdə uğramışdır.

Onun yerinə oğlu Aturnarse keçmiş, bir neçə ay hakimiyyətdə olduqdan sonra o da zadəganlar tərəfindən öldürülmüşdür. Onlar əvəzində II Hörmuzun körpə oğlu II Şapuru taxtda çıxarmışdılar.

## Etimologiyası
Hörmüzün adı (həmçinin Ormizd olaraq yazılır) Avesta dilində Ahura Mazda kimi tanınan, zərdüştilikdə ali tanrının adının pəhləvi dilindəki versiyasıdır. Bu adın qədim farsca ekvivalenti "**'", [[Yunan dili|yunanca]] transliterasiyası isə "**'"dır. Bu ad ermənicə *""*, gürcü dilində isə "**" kimi qeyd edilir.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Dosəngan (Sultaniyə)

**Dosəngan** () — İranın Zəncan ostanı Sultaniyə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 376 nəfər yaşayır (80 ailə).

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Birinci Həvəskar Divizion

**Birinci Həvəskar Divizion** () — Türkiyə futbol liqa sisteminin yeddinci pilləsini təşkil edən bir sıra futbol liqalarından ibarətdir. Hər ilin (Türkiyə vilayəti) öz liqası var.
Sahib Məmmədov (iqtisadçı)

**Sahib Əli oğlu Məmmədov** () — Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının sədri (2024-cü ildən), Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat nazirinin müavini (2021–2024), iqtisad elmləri üzrə fəlsəfə doktoru.

## Həyatı
Sahib Əli oğlu Məmmədov 1978-ci ildə anadan olub. 2000-ci ildə Kiyev Dövlət Universitetinin "Beynəlxalq hüquq" fakültəsini bitirərək bakalavr, 2001-ci ildə isə magistr dərəcəsi alıb. 2008-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini Maliyyə və kredit ixtisası üzrə bitirib.

BMT-nin Proqramların və layihələrin idarəolunmasının əsasları (Azərbaycan), Asiya İnkişaf Bankının İnvestisiyalar (Laos), UNİDO-nun "Qida məhsullarının qablaşdırılması və onun davamlılığının izlənməsi" (Türkiyə), Avropa İttifaqı Tasis layihəsi çərçivəsində "Regional iqtisadi inkişafın dəstəklənməsi" üzrə kursları (İrlandiya), Harvard Biznes Məktəbininin "Menecerlər üçün iqtisadiyyat" Sertifikat Proqramını bitirib.

### Əmək fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə 2001-ci ildə Belçika Krallığında Avropa Məsləhətçilər Təşkilatında (ECO) Avropa İttifaqı TACIS layihəsi üzrə ekspert köməkçisi kimi başlayıb.

2002-ci ildə BMT-nin Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatının (İOM) Azərbaycan nümayəndəliyində miqrasiya məsələləri üzrə, Avropa İttifaqı və Azərbaycan arasında tərəfdaşlıq və əməkdaşlıq sazişinin icrası üzrə Azərbaycanda Avropa İttifaqı TACİS layihəsində ekspert işləyib.

2003–2004-cü illərdə Avropa Komissiyasının Azərbaycandakı İnformasiya və texniki dəstək Ofisində "Europe House", BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının (UNHCR) Azərbaycan nümayəndəliyində informasiya üzrə məsul şəxs vəzifələrində işləyib.

2004–2007-ci illərdə İqtisadi İnkişaf Nazirliyində baş məsləhətçi, sektor müdiri, şöbə müdirinin müavini və Davamlı inkişaf və regional siyasət şöbəsinin müdiri vəzifələrində işləyib.

2009–2014-cü illərdə İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin Regionların inkişafı və dövlət proqramları şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləyib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 mart 2014-cü il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası iqtisadiyyat və sənaye nazirinin müavini, 30 yanvar 2016-cı il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat nazirinin müavini vəzifəsinə təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 may 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti rəisinin müavini və rəis vəzifəsinin müvəqqəti icraçısı təyin olunub.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 dekabr 2021-ci il tarixli Sərəncamı ilə iqtisadiyyat nazirinin müavini təyin edilib.

26 avqust 2024-cü ildə Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının (AHİK) sədri seçilib.

3 dekabr 2024-cü ildə Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının vitse-prezidenti vəzifəsinə təsdiqlənib.

## Təltifləri
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamları ilə 2012-ci ildə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə", 2018-ci ildə "Tərəqqi" medalları ilə təltif olunmuşdur.

## Ailə vəziyyəti
Ailəlidir, 2 övladı var.

## İstinadlar
Con Miln

**Con Miln** (; ) – Britaniya seysmoloqu. "Yaponiya seysmologiyasının atası" hesab olunur. O, müasir seysmoqrafı inkişaf etdirmiş və seysmoloji stansiyaların yaradılmasını təbliğ etmişdir.

## Həyatı
### İlk illəri
Con Miln 1850-ci ildə Liverpul şəhərində doğulmuşdur. Con Miln və Emma Tvikross cütlüyünün oğlu idi. London Universitetinin Kinqs Kollecindən məzun olmuş, Kral Mədən Məktəbində geologiya və mineralogiya təhsili almışdır. O, gənc yaşlarından etibarən səyahətə maraq göstərmiş, İslandiyada yerləşən Vatnayyokyudl buz təbəqəsinə təhlükəli səyahət etmişdir.

Miln Almaniya və Böyük Britaniyada mədən mühəndisi işlədikdən sonra Kanadaya köçərək iki il boyunca Nyufaundlend və Labradorun təbii ehtiyatlarını araşdırmışdır. Funk adasını ziyarət edərək *[[Pinguinus impennis]]* növündən olan pinqvinlərə aid böyük skelet kolleksiyası toplamışdır. 1874-cü ildə Çarlz Tilston Bekenin başçılıq etdiyi Misir və şimal-qərbi Ərəbistan ekspedisiyasının geoloqu olmuşdur.

### Yaponiya
Miln Yaponiya hökumətinin dəvəti ilə 1876-cı ildə Tokioya gəlmişdir. Yaponiyaya səyahəti 11 ay davam etmiş, bütün Monqolustanı dəvə belində keçmişdir. Tokio Universitetinin tərkibində geologiya, eləcə də, mədənçilik dərsləri deməyə başlamışdır.

22 fevral 1880-ci ildə Yokohamada baş verən zəlzələdən sonra Yaponiya Seysmologiya Cəmiyyətini və onun *"Transactions of the Seismological Society of Japan"* jurnalını yaratmışdır. Onun hazırladığı seysmoqraf Yaponiyadakı müşahidə postlarında istifadə olunmuşdur. O, Yaponiya boyunca səyahət edərək 968 seysmoloji stansiyanın əsasını qoymuş və Yaponiyada baş verən zəlzələləri tədqiq etmişdir. Yaponiyada e.ə. 265-ci ildən etibarən baş vermiş bütün zəlzələlərin kataloqunu tərtib etmişdir. Yaponiyada Hakodate keşişi olan Horikava Noritsunenin qızı olan Tone Noritsune ilə evlənmişdir.

### Qayıdışı
Miln 1894-cü ildə həyat yoldaşı ilə birlikdə İngiltərəyə qayıtmış və Vayt adasının Nyuport şəhəri yaxınlığında özəl seysmoloji stansiya yaratmışdır. Burada yapon köməkçisi Şinobu Hirota ilə fəaliyyət göstərmişdir. 1906-cı ildə seysmik dalğaların Yer kürəsi boyunca sürətini ölçmək istəsə də, uğursuz olmuşdur. Britaniya Assosiasiyasının Seysmologiya Komitəsinin katibi olmuş, müşahidə stansiyaları şəbəkəsi qurmuşdur. *"Zəlzələlər"* (1883) və *"Seysmologiya"* (1898) başlıca əsərləridir.

## Təltifləri
Miln 1895-ci ildə Yaponiya hökuməti tərəfindən "Doğan günəş" ordeni ilə təltif olunmuşdur. 1887-ci ildə London Kral Cəmiyyətinə qəbul edilmişdir. 1894-cü ildə London Geologiya Cəmiyyətinin Layel medalını, 1908-ci ildə isə Kral medalını qazanmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Basshunterin diskoqrafiyası

**Basshunterin diskoqrafiyası** — İsveçli musiqiçi Basshunterin diskoqrafiyası 5 studiya albomu, iki yığma albom, 30 sinqldan, 5 tanıtım sinqlı və 19 musiqi videosu.

## Studiya albomları

## Yığma albomları

## Sinqıllar

### Promo sinqllar

## Remix'lər

## Videoqrafiya
### Musiqi videoları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Nudl

**Nudl** (, əriştə) — xəyali yapon musiqiçi, müğənni, virtual qrup Gorillaz-ın üzvü. O, qrup üçün gitara və klaviaturalar, həmçinin bəzi arxa vokallar təqdim edir. Gorillaz-ın bütün digər qrup üzvləri kimi o, da 1998-ci ildə Deymon və Ceymi Hyulett tərəfindən yaradılmışdır. Nudl Haruka Kuroda, Miho Hatori və Haruka Abe tərəfindən səsləndirilib.
Matador Records

**Matador Records** — ABŞ mərkəzli müstəqil səsyazma şirkəti, ən çox indi-rok, pank rok, eksperimental rok, alternativ rok və elektronika musiqiçilərinin buraxılışlarını həyata keçirir.

## Sənətçilər
* Algiers
* Belle and Sebastian
* Body/Head
* Car Seat Headrest (with associated acts 1 Trait Danger and Skinny Teeth)
* Circuit Des Yeux
* Darkside
* Gang of Four
* Horsegirl
* Interpol
* Cülyen Beyker
* Kim Gordon
* King Krule
* Lüsi Dakus
* Mdou Moctar
* Muzz
* Pavement
* Perfume Genius
* Queens of the Stone Age
* Savages
* Snail Mail
* Spoon
* Stephen Malkmus and the Jicks
* Steve Gunn
* The Desert Sessions
* Yo La Tengo
Sarıköynək

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.

Sarıköynək qaratoyuq boydadır. Çəkisi 70-90 qramdır. O həmişə sıx yarpaqların arasında gizlənir. Tüklərinin rəngi parlaq olduğundan tez gözə çarpır. Erkəklərinin rəngi qızılı-sarı, quyruğu qaradır, qara qanadlarının üzərində sarı ləkələri var. Sarıköynək öz yuvasını palıd və tozağacı meşələrində, ağacların bir-birindən aralı durduğu, günəş şüalarının yaxşı düşdüyü yerlərdə qurur. Bəzən çay kənarında da yaşayır. Balaca zənbilə oxşayan yuvasının içərisini mamır, yun, lələk ilə döşəyir və ora mayın axırında və ya iyunun əvvəllərində yumurta qoyur. 13-15 gün kürt yatır. 14-17 gündən sonra balalar yuvadan çıxırlar.

Sarıköynək yaxşı oxuması ilə yanaşı, həm də faydalı quşdur. O, meşələrə zərər verən tırtılları, hörümçəkləri, cücüləri və s. yeməklə böyük xeyir verir.

## Yayılması
Sarıköynəklər Avropada, Asiyada, Monqolustan və Çində, Sibirin meşə zonasında yayılmışdır. Afrikanın şimalında da yuva qurur. Mərkəzi və Cənubi Afrikada, Madaqaskarda, Hindistanda və Şri-Lankada da qışlayır. Respublikamızın meşələrinə, əsasən, aprelin axırında uçub gəlirlər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Təhmasibabad

*Təhmasibabad (Sultaniyə) — İranın Zəncan ostanı Sultaniyə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.  
*Təhmasibabad (Ərdəbil) — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Sarıköynək (dəqiqləşdirmə)

* Sarıköynək — sarıköynəklər fəsiləsinə aid quş cinsi.
* Sarıköynəklər — sərçəkimilər dəstəsinə aid quş fəsiləsi.
* Sarıköynək (Gədəbəy) — Gədəbəy rayonunda kənd.
Şalvar (dəqiqləşdirmə)

* Şalvar — Orta Asiyada yaranan, beldən ayaq biləyinə qədər geyilən, hər iki ayağı ayrıca örtən bir geyimdir.
* ‎Şalvar (Sultaniyə) — İranın Zəncan ostanı Sultaniyə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Qəzəb (film, 2010)

**Qəzəb** (Rom: **Aakrosh**) 2010-cu ildə Priyadarşan tərəfindən çəkilmiş və Big Screen Entertainer pankartı altında Kumar Mangat Pathak tərəfindən prodüserliyi edilmiş hindi dilli döyüş triller filmidir. Baş rollarda Ajay Devgan, Akshayee Khanna və Bipasha Basu; İkinci planda isə Pareş Raval və Reema Sen və Sərfaraz xan oynamışdırlar. Saundtrekin ifası Pritama, sözləri isə İrşad Kamilə məxsusdur. Filmin operatoru Thiru, quruluşçu rejissoru Sabu Cyril və montajçısı Arun Kumardır. Tyag Rajan və R.P Yadav filmin döyüş səhnələrini təşkil etmiş və xoreoqrafiyasını tərtib etmişdirlər.

## İstinadlar
Pis adam (film, 2010)

**Pis adam** (Rom: **Raavan**) – 2010-cu ildə hind dilində çəkilmiş filmdir. Filmi eyni vaxtda iki versiyada — tamil dilində (fərqli adla — “İblis”/Raavanan) və hind dilində lentə alınıb. Hər iki filmdə Aishwarya Rai qadın baş rol ifaçısı olmuşdur, lakin Tamil versiyasında Vikram Veera (İblis) rolunu və onun əri rolunu (Deva) isə Prithviraj oynamışdırsa, Bollywood Hind dilindəki versiyada isə Vikram Deva rolunu oynamış, Veera rolunu isə isə Abhishek Bachchan canlandırmışdır. Filmin Tamil versiyası teluqu dilinə dublyaj edilmişdir. Eyni gündə — 18 iyun 2010-cu ildə hind, tamil və teluqu filmlərinin premyerası baş tutmuşdur.

Film Ramayana dastanı əsasında çəkilmişdir.

## Süjet xətti

Filmdə baş qəhrəmanın bacısının toy mərasimində xoşagəlməz bir hadisə baş verir, onun toy məclisinə polis hücum təşkil edir, bundan əsəbləşən Beera toy mərasiminə hücumu təşkil edən şəxsin həyat yoldaşını (Aishwarya Rai) bir qayıq gəzintisi sırasında oğurlayır. Daha sonra isə bu adam oğurluğu hadisəsi polislər də daxil olmaqla bütün hüquq mühafizə orqanlarına xəbər edilir və Beeranı hər yerdə axtarmağa başlayırlar. Beera əqidəsinə görə qaçırdığı qızı 14 saat ərzində öldürməlidir, lakin qıza aşiq olduğuna görə qızın oğurlanmasının üstündən kifayət qədər zamanın keçməsinə baxmayaraq, qızı öldürməyə cəsarət edə bilmir.

## İstinadlar
Ovusu Kvabena

**Ovusu Kvabena** — () — Qanalı peşəkar futbolçu. Macarıstanın "Ferensvaroş" klubunun və Qana milli komandasının hücumçusu.

## Karyerası
Qanada doğulan futbolçu karyerasının ilk illərini doğulduğu Akkra şəhərinin komandasında keçirib. 2016-cı ildə İspaniyaya gələn futbolçu "Toledo" klubuna qoşulur. Ovusu 31 avqust 2016-cı ildə komandadanın əsas heyətində debüt edir. İspaniya Kral Kubokunda baş tutmuş "UB Conquense" komandası ilə ev oyununda ikinci hissədə əvəzedici kimi meydana çıxır və komandasının 2–0 qalib gəldiyi oyunda komandasının hər iki qolunun müəllifi olur. Daha sonra o, səkkiz qol vuraraq, komandanın əsas hücumçusuna çevrilir.

23 avqust 2017-ci ildə Owusu La Liqa təmsilçisi "CD Leganés" klubu ilə beş illik müqavilə imzalayır. Ancaq futbolçu səkkiz gün sonra, "Segunda División"da yarışan "Real Oviedo"ya bir il müddətinə icarəyə verilir.

24 iyul 2018-ci ildə Ovusu İspaniya çempionatının üçüncü divizionunda mübarizə aparan "Salamanca CF" klubuna bir il müddətinə icarəyə verilir. Burada o 25 oyunda 10 qol vurur. Növbəti ilin avqustun 21-də o, "Córdoba CF" klubuna icarəyə verilir və burada meydana çıxdığı 17 oyunda 6 qol vurur.

### Qarabağ FK
23 yanvar 2020-ci ildə "Qarabağ" klubu Kvabena Ovusunu transfer etdiyini elan edir. Ağdam təmsilçisi Qanalı hücumçu ilə 3.5 illik müqavilə imzalayır. Futbolçunun Qarabağ klubunda debüt oyunu 8 fevral 2020 tarixində, "Qarabağ"ın Azərbaycan Premyer Liqasının 16-cı turunda Bakının "Neftçi" klubu ilə oyununda baş tutur. O, 71-ci dəqiqədə Xayme Romeronun əvəzinə meydana daxil olur. Qarabağda keçirdiyi ilk mövsümdə 5 dəfə meydana çıxan futbolçu qol ilə fərqlənə bilmir.

2020/21 futbol mövsümundə isə, Azərbaycan Premyer Liqasında 26 oyunda meydana çıxır və 7 dəfə fərqlənir. Ümumilikdə isə mövsüm ərzində Qarabağla 39 oyunda meydana çıxır və 9 qol vurur.

2021-ci ilin avqust ayında futbolçu Türkiyənin "Ankaragücu" klubuna icarəyə verilir. Futbolçu burada ümumilikdə 23 dəfə meydana çıxaraq 10 qol və 4 məhsuldar öturmə ilə yadda qalır.

2022-ci ilin iyun ayında icarə müddəti başa çatan futbolçu futbolçu "Qarabağ" klubuna geri dönur.

### Ferensvaroş
30 yanvar 2023-cü ildə, Macarıstanın "Ferensvaroş" klubuna transfer edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pilehrüd (piləçay)

**Piləçay** — Ərdəbil əyalətində 14 kənddən ibarətdir, Nəmin şəhərinin mərkəzi hissəsi, bu kənd Azərbaycan Respublikası ilə sərhəddə yerləşir.

## İstinadlar
Abdullah (film)

**Abdullah** — 1980-ci ildə Sancay Xan tərəfindən çəkilmiş Hindistan Bollivud romantik dram filmidir. Filmdə baş rollarda Rac Kapur, Sanjay Khan, Zeenat Aman və Danny Denzongpa, kiçik rollarda isə Sanjeev Kumar, Madan Puri, Sujit Kumar, Mehmood, Om Prakash və Farida Calal çəkilmişdirlər. Hekayənin müəllifi George Marzbetuny, dialoqları isə Kader Khan yazmışdır. O dövrdə ən bahalı hind filmlərindən biri olmuşdur.

## İstinadlar
Şuşa (mahnı)

**Şuşa** — azərbaycanlı bəstəkar-müğənni Aysel Məmmədovanın mahnısıdır. Mahnı 7 noyabr 2022-ci ildə təqdim edilmişdir. Mahnının musiqisi ifaçının özünə, sözləri isə Kübra Kərimliyə aiddir. Mahnının musiqi prodüseri Emin Kərim, layihənin baş prodüseri isə Aysel Rəcəblidir.

## Fon və yazılma

AISEL bu layihədə SS Production şirkəti ilə əməkdaşlıq etməyə başlamışdır. Müğənninin SS Production ilə ilk layihəsi olan Şuşa mahnısının sözləri Kübra Kərimliyə, aranjimanı isə Emin Kərimə aiddir. Aisel təqdim etdiyi layihələrində hər dəfə milli musiqi alətlərimizdən istifadə edərək, pop musiqisi ilə milli musiqi alətlərimizin sintezini dinləyicilərə təqdim etmişdir. İfaçı ənənəsinə sadiq qalaraq, bu dəfə də, milli musiqi aləti olan balaban və tütəyə müraciət etmişdir. Onu balaban və tütəkdə Coşqun Sadıqov müşayət etmişdir.

## Tanıtımı və musiqi videosu
Layihə ilk dəfə olaraq, ITV-də yayımlanan "Sabahın xeyir, Azərbaycan" proqramında təqdim olunmuşdur. İfaçı proqramda qonaq olan zaman yeni layihəsi haqqında bu fikirləri bildirmişdir: 

Klip ilk olaraq, ITV-də yayımlanan "Sabahın xeyir, Azərbaycan" proqramında təqdim olunduqdan sonra, bütün video izlənmə platformalarında yayımlanmağa başlamışdır. İqtisadiyyat Nazirliyinin dəstəyi ilə hazırlanan layihə 8 Noyabr - Zəfər Günü ərəfəsində İqtisadiyyat Nazirliyinin inzibati binası üzərində vizual yayımlanmışdır.

İfaçı mahnının tanıtımı üçün 20 dekabr 2022-ci ildə ADA Universitetində təqdim olunan “Qarabağın səsini dinlə” audiokitab layihəsində mahnını canlı olaraq səsləndirmişdir. 

### Məzmunu
Klip məşhur rəssam, Əməkdar incəsənət xadimi Elturan Avalovun "Şuşa şəhərinin memarlığı" adlı qrafik rəsmlər silsiləsi əsasında hazırlanmışdır. Rəssamın təsvirlərində Şuşanın qədim memarlığını özündə əks etdirən tarixi abidələr və tikililər təqdim olunub ki, onların da bir çoxu işğal dövründə dağıdılmış və ya tamamilə məhv edilmişdir. Klipin rejissorluğunu qrafik rəsmlər rejissoru Teymur Nəcəfzadə həyata keçirmişdir. Klipdə Azərbaycan mədəniyyətinin görkəmli nümayəndələrinin, ölkənin musiqi və yaradıcılıq irsində xüsusi dəyər kəsb edən, parlaq iz qoyan şuşalıların obrazlarından istifadə olunmuşdur. Bu virtual gəzintidə Pənahəli xan, Molla Pənah Vaqif, Xurşidbanu Natəvan, Qasım bəy Zakir, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Nəcəf bəy Vəzirov, Cabbar Qaryağdıoğlu, Seyid Şuşinski, Üzeyir Hacıbəyli, Bülbül və Xan Şuşinski kimi görkəmli şəxsiyyətlər yer almışdır.

## Yaradıcı heyət
*Söz: Kübra Kərimli
*Bəstəkar: AISEL 
*Aranjiman: Emin Kərim
*Səs uzlaşması: Emin Karim (STKHA)
*Balaban/Tütək: Coşqun Sadıqov
*Qrafik rəsmlər: Elturan Avalov «Şuşa şəhərinin memarlığı» 
*Rəssam: Dilbər Miriyeva
*CGI və animasiya: Teymur Nəcəfzadə
*Musiqi leyblı: BEAT Music
*İstehsalçı şirkət: SS Production 
*Baş prodüser : Aysel Rəcəbli

## Mahnının çıxış tarixi

## Xarici keçidlər
* Şuşa (Rəsmi Musiqi Videosu)

## İstinadlar
Cənnət axtarışında (film, 2008)

**Cənnət axtarışında** (Rom: **Jannat**; ing: **Jannat: In Search of Heaven...**) — Kunal Deşmuxun rejissorluğu və Mukeş Bhattın prodüserliyi ilə 2008-ci ildə hind dilində çəkilmiş romantik cinayət filmidir. Filmdə baş rollarda Sonal Çauhan ilə Emraan Haşmi çəkilmişdirlər. Film 16 may 2008-ci ildə nümayiş etdirilmişdir və tənqidçilərdən müsbət rəylər alaraq dünya miqyasında böyük müvəffəqiyyətlər əldə etməyi bacarmışdır.

## İstinadlar
Azərbaycan SSR hökuməti (1947–1953)

**1947–1953-cü illər Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının hökuməti** — Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Azərbaycan SSR Ali Sovetinin II çağırışının birinci sessiyasından sonra formalaşdırılmış tərkibi. 24 mart 1947-ci ildən Azərbaycan SSR Ali Sovetinin III çağırışının beşinci sessiyasındək, yəni 18 aprel 1953-cü ilədək fəaliyyət göstərmişdir.

## Hökumətin tərkibi

### Nazirlər Sovetinin sədri və onun müavinləri

### Azərbaycan SSR nazirləri

### Komissiya və komitə sədrləri

## Qeydlər

## İstinadlar
Yamazaki Sokan

– yapon renqa və haykay şairi. **Norişiqe Şina** əsl adıdır. Ən qədim haykay antologiyasını tərtib etdiyi üçün "haykunun atası" hesab olunur.

## Həyatı
Yamazaki Sokanın həyatı haqqında məlumatlar azdır. O, Omi əyalətində doğulmuş və şoqun Aşikaqa Yoşihisanın samurayı olmuşdur. Yoşihisanın ölümündən sonra İkkyunun Zen doktrinalarını öyrənmək üçün Kiotoya köçərək 1489-cu ildə buddist keşişi olmuşdur. Bəzi rəvayətlər onu səfil və dəli adam kimi təqdim etsə də, tarixi faktlara əsasən poeziya müəllimliyi edərək və kalliqrafiya ilə məşğul olaraq pul qazanmışdır.

## Ədəbi fəaliyyəti
Sokan ən çox *"İnu tsukuba şu"* adlı haykay antologiyasına görə tanınır. O, bu əsərə özünün və başqalarının haykaylarını daxil etmişdir. Antologiya 1540-cı illərdə tərtib edilsə də, 1615-ci ildə nəşr olunmuşdur. Bunun səbəbi Sokanın əsəri sadəcə tələbələri üçün tərtib etməsi, digər səbəbi isə haykaylarının kobud təbiəti idi. Sokan bu əsərə görə "haykunun atası" titulunu qazanmışdır.

Əsər XVII əsrin haykay şairlərinə, xüsusilə, Danrin məktəbinə təsir göstərmişdir. Bir çox haykay şairi onun üslubunu təqlid etməyə çalışmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Şaşi Kapur

**Şaşi Kapur** (Balbir Raj Prithviraj Kapoor; ) — hind aktyoru və kinorejissoru. Baş rollarında oynadığı *Junoon*, *Kabhie Kabhie*, *Deewaar*, *Siddhartha*, *Ajooba*, *[[Xəyali səadət (film, 1981)|Xəyali səadət]]* və s. filmləri ilə tanınır.

Məşhur Hind aktyoru və kinorejissoru Şaşi Kapur 2017-ci il dekabrın 4-də 79 yaşında sirrozdan müalicə aldığı Mumbayda xəstəxanada vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xios qətliamı

**Xios qətliamı** () — 1822-ci ildə, Yunanıstan İstiqlaliyyət müharibəsi zamanı Osmanlı qoşunları tərəfindən Xios adasında on minlərlə yunanın öldürülməsi hadisəsi. Ətraf adalarda yaşayan yunanlar Xios adasına gələrək ada əhalisini üsyana qoşulmağa təşviq etmişdilər. Buna cavab olaraq Osmanlı əsgərləri adaya eniş etmiş, minlərlə insanı qətlə yetirmişdir. Xristianların qətliamı beynəlxalq ictimaiyyətin narazılığına səbəb olmuşdu.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Christopher A. Long – The Series of Events
* *The Massacres of Chios Described in Contemporary Diplomatic Reports*, edited and with an introduction by Philip P. Argenti (London: John Lane the Bodley Head Ltd., 1932).
Xəyali səadət (film, 1981)

**Xəyali səadət** (Rom: **Baseraa**) Hindistan Bollivud filmidir. Filmin prodüseri Ramesh Behl, rejissoru isə Ramesh Talvardır. Film Leela Phansalkarın Marathi romanı əsasında çəkilmişdir. Baş rollarda Şaşi Kapur, Raakhi, Rekha, Rac Kiran, Poonam Dhillon çəkilmişdirlər. Filmin musiqisini R. D. Burman bəstələmişdir. Film kassada bir hit olmuş və baş rol ifaçısının ifası çox yüksək qiymətləndirilmişdir.

## Süjet xətti

Saqar gözəl Purnila ilə evlidir. Onlar bir-birlərini dəlicəsinə sevir. Cütlüyün xoşbəxtiyinə yalnız qibtə etmək olar. Lakin gözlənilmədən Purnilanın bacısı ağır xəstələnir. Bir müddətdən sonra xəstəxanadan evə buraxılır. İlk baxışdan hər şey yaxşıdır, ancaq Purnilanın bacısı Saqarın ilk həyat yoldaşı olub. Görəsən bir-birini sevən cütlük bu izdivacı mühafizə edərək saxlaya biləcək, yoxsa bacısı bu məhəbbətə son qoyacaq?

## İstinadlar
Xalid Əhədov

**Xalid Nurəddin oğlu Əhədov** () — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sosial‑iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisi (2022-ci ildən).

## Həyatı
Xalid Nurəddin oğlu Əhədov 4 fevral 1980-ci ildə anadan olub. 2002-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini Maliyyə və kredit ixtisası üzrə magistr dərəcəsi ilə bitirib. 2012-ci ildə İspaniyanın Instituto de Empresa (IE) biznes məktəbində Biznesin idarə edilməsi, 2019-cu ildə Böyük Britaniyanın London İqtisadiyyat Məktəbində (LSE) Dövlət inzibatçılığı üzrə magistr dərəcəsi alıb.

İngilis, rus, ispan və türk dillərini bilir.

## İctimai-siyasi fəaliyyəti
1999-cu ildən bank sektorunda çalışmağa başlayıb. "Bank of Baku"-da (1999–2012), "Unibank"-da (2012–2016) müxtəlif rəhbər vəzifələrdə işləyib, həmçinin "Atəşgah sığorta"nın Müşahidə Şurasının üzvü, "Millikart" prosessinq mərkəzinin Direktorlar Şurasının sədri olub.

2016-cı ildə "AzərTürkBank"-ın İdarə Heyətinin sədri, 2016-cı ilin dekabrından 2018-ci ilin martına qədər ABB-nin İdarə Heyətinin sədri vəzifələrində çalışıb, Azərbaycan Banklar Assosiasiyasının Rəyasət Heyətinin üzvü seçilib.

2018-ci ilin 28 avqust tarixindən Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidentinin köməkçisi, 2022-ci ilin 17 noyabr tarixindən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sosial-iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisidir.

Azərbaycan Respublikasının İqtisadi Şurasının, "ABB" ASC-nin, "Azərbaycan Hava Yolları" QSC-nin, "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC-nin Müşahidə Şurasının üzvü, "Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı" QSC-nin Müşahidə Şurasının sədridir.

27 fevral 2026-cı ildə yeni yaradılan Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf Şurasına üzv təyin olunub.

### Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var. Atası Nurəddin Əhədov Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin XII çağırış deputatı olmuşdur.

## İstinadlar
Şuhey Uetsuka

– Braziliyada yapon icmasının lideri. O, "yaponların Braziliyaya immiqrasiyasının atası" hesab olunur.

## Həyatı
Şuhey Uetsuka 1876-cı ildə Yaponiyanın Kumamoto prefekturasında doğulmuş, Tokio Universitetində hüquq təhsili almışdır. 1908-ci ildə Braziliyaya immiqrasiya edən ilk yaponlara sponsorluq edən *"Kokku"* kolonizasiya şirkətinin agenti olmuşdur. O, Braziliyaya immiqrasiyanın ilk illərində yapon icmasına böyük dəstək göstərmiş, müstəqil fermerliyi müdafiə etmiş və bir çox yapon kənd təsərrüfatı məskəni qurmuşdur. 1918-ci ildə San-Paulu ştatında Promisan koloniyasının əsasını qoymuşdur.

Braziliyada yapon icmasına başçılıq etməklə yanaşı boş vaxtlarında hayku poeziyası ilə məşğul olmuşdur. 1935-ci ildə ölmüş və Promisan bələdiyyə qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

## Xatirəsi
1978-ci ildə Braziliyaya gəlişinin 60 illiyi münasibətilə San-Paulu ştatında onun heykəli qoyulmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Yaponiyada bir sahənin atası və ya anası hesab olunan şəxslərin siyahısı

Bu məqalədə **Yaponiyada bir sahənin atası və ya anası hesab olunan şəxslərin siyahısı** verilmişdir. Bu cür şəxslər həmin sahəyə tərif və ya ciddi töhfə vermiş şəxslər hesab olunurlar. Titulun kimə aid olması barədə mübahisələr daim mümkündür.

## Siyahı
### Əcnəbi şəxslər

### Yapon şəxslər

## İstinadlar
Livin' in the Sunlight, Lovin' in the Moonlight

"**Livin' in the Sunlight, Lovin' in the Moonlight**" — Al Şerman və Al Luis tərəfindən 1930-cu ildə Moris Şevalyenin baş rolda oynadığı "The Big Pond" filmi üçün yazılmış məşhur mahnı. 22 mart 1930-cu ildə Binq Krosbi və Pol Vaytmen Orkestri bu mahnının məşhur kaver versiyasını da yazdılar. Mahnı günün çartlarında 16-cı mövqedə qalmağı bacardı.

Berni Kamins və onun Orkestrı da 1930-cu ildə mahnı ilə uğur qazanmış və onların versiyası 20-ci pillədə qərarlaşmışdı. El Boulli mahnını Les Allen ilə 17 oktyabr 1930-cu ildə səsyazı studiyasında yazdırmışdı. Britaniyadan gələn başqa kaver versiyanın müəllifləri iki qardaş Bob və Alf Pirson idi.

1968-ci ildə "Tiny Tim" bu mahnının kaver versiyasını buraxdı. Mahnının bu qeyri-adi ukulele versiyası Süngər Bob Kvadrat Şalvarın "Köməkçi axtarılır" pilot epizodunda istifadə edilmiş və yenidən populyarlaşmışdır. 2008-ci ilin yanvarında "American Idol" müsabiqəsinin iştirakçısı Sara Vitaker mahnı ilə çıxış etmişdi. Valve əvvəlcə "Team Fortress 2" adlı sinif əsaslı çox oyunçulu oyununun "Meet the Pyro" treylerində Tiny Tim versiyasını istifadə etməyi düşünsə də, nəticədə son qərarı "The Lovin' Spoonful"-un "Do You Believe in Magic" adlı mahnısı oldu.

## İstinadlar
Şəhadət barmağı

**Şəhadət barmağı**-ikinci barmaqdır, baş barmaqla orta barmaq arasında yerləşir. Bu barmaqdan daha çox işarə məqsədilə istifadə olunur. Jestlərlə danışanda çox istifadə olunur. Məsələn, kimisə işarə etdikdə, diqqəti nəyəsə çəkmək istədikdə bu barmaqdan geniş istifadə olunur.

Bununla yanaşı, bütün barmaqlar kimi, şəhadət barmağının da tiblə əlaqəsi vardır. Bu barmaq böyrək və sidik kisəsi ilə əlaqəlidir.

Fiziki simptonlaraşağıdakılardır:

qarın sancısı, dəri problemləri, baş ağrısı, əsəbilik.
Rita Taketsuru

və ya əsl adı ilə **Cessi Roberta Kovan** – şotlandəsilli yaponiyalı iş qadını. O, "Yaponiya viskisinin anası" hesab olunur.

## İlk illəri
Cessi Roberta Kovan 1896-cı ildə Şotlandiyanın Kirkintillox şəhərində həkim ailəsində doğulmuşdur. Onun İzabella və Luci adında iki bacısı, Kambell adlı bir qardaşı olmuşdur. Cessinin nişanlısı Birinci Dünya müharibəsi zamanı Dəməşqdə öldürülmüş, atası isə 1918-ci ildə ürək tutmasından ölmüşdür. Buna görə müharibədən sonra ailə maddi problemlər yaşamağa başlamışdır.

## Yaponiya
1918-ci ildə onun ailəsinə qonaq olan və Şotlandiyaya viski sənayesini öyrənmək üçün gəlmiş yapon kimyaçı Masataka Taketsuru ilə tanış olmuşdur. Onlar 8 yanvar 1920-ci ildə Qlazqo şəhərində evlənmişdirlər. Cessi özünə Rita adını götürmüşdür.

Evlilikdən 10 ay sonra onlar Yaponiyaya köçmüş və viski sənayesi ilə məşğul olmağa qərar vermişdirlər. O, ərinə *"[[Nikka Whisky]]"* şirkətini yaratmaqda və 1940-cı ildə Yaponiyada ilk viskisinin hazırlanmasında böyük dəstək göstərmişdir. Yapon dilini öyrənmiş və yapon mədəniyyəti ilə maraqlanmışdır.

Britaniyalı olduğu üçün İkinci dünya müharibəsi illərində Yaponiya hökuməti onu evində axtarış aparmış, evin damında antena olduğu üçün casusluq etməsindən şübhələnmişdirlər. Yaşadığı çətinliklərə baxmayaraq, o, Yaponiyanı tərk etməmiş, müharibədən sonra şirkətin böyüməsinə kömək etmişdir. 1961-ci ildə Hokkaydonun Yoiçi qəsəbəsində qaraciyər sirrozundan ölmüşdür.

## Xatirəsi
Hokkaydo prefekturasının Yoiçi qəsəbəsində yerləşən Rita yolu onun adını daşıyır. Hər il Rita Taketsuru fan-klubunun üzvləri onun məzarını ziyarət edirlər. 1998-ci ildə ona və ərinə həsr olunmuş muzey tikilmişdir.

2015-ci ildə Yaponiyada yayımlanmış *"[[Massan (serial, 2015)|Massan]]"* serialı onun Masataka Taketsuru ilə olan sevgi həyatından təsirlənərək yaradılmışdır. Serialda Ritaya əsaslanaraq yaradılmış Elli Kameyama personajını Şarlotta Keyt Foks canlandırmışdır.

## İstinadlar
Rakhi Gülzar

**Rakhi Gülzar** () 15 avqust 1947-ci ildə Hindistanda anadan olub. Əsasən hind dilində olan filmlərdə rol alıb. Təxminən 50 il ərzində 100-ə yaxın filmdə oynayıb. “Ən yaxşı qadın rolu”na görə Hindistanın “Filmfare Awards” milli mükafatının laureatı olub. 16 dəfə “Filmfare” mükafatına namizəd olub və bu onu aktrisalar arasında ən çox mükafata layiq görülən qadın aktrisa kimi tanıdıb. Rakhi “Utancaq”(1971), “Məhəbbət həyatdır” (1976), “Keçmşin kölgəsində” (1977), “Anlayışsızlıq” (1978), “Kölgəli xoşbəxtlik” (1981), “Qan qohumluğu” (1983), “Sevginin gücü” (1984) “Əriyən buludlar” (1985) filmlərində Şaşi Kapurla çəkilib. Onun digər tərəf-müqabili Amitabh Baççan olub. Birlikdə “Məhəbbət həyatdır” (1976), “Taleyin allahı” (1978), “Andlar və vədlər” (1978), “Qisas” (1979), “Qara daş” (1979), “Bir yağışlı gecə” (1981) «Təkrarolunmaz” (1982) filmlərinə çəkiliblər. Rakhi həmçinin “Ram və Lakhan” (1989), “Ölümlə oyun” (1993), “Zalım” (1993), “Karan və Arcun” (1995) və “Sərhəd” (1997) filmlərində də iştirak etmişdir.

## İstinadlar