open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
İsayev itburnusu

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Qafqazda, Azərbaycanda yayılmışdır. 

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 2-2,5 m olan, yaxşı şaxələnmiş koldur. Cavan zoğları tünd qonur qabıqla örtülmüşdür. Gövdəciklərdə iynələri möhkəm, oval, oraqvaridir, bəzən qarmaqvari əyilmişdir. Çiçəkli zoğların orta yarpaqlarının uzunluğu 6-8 sm-dir, əsas oxu xırda iynələrlə və vəziciklərlə möhkəm örtülmüşdür. Yalançı zoğların uzunluğu 12-15 mm, eni 8-10 mm, üstü çılpaq, alt tərəfi vəziciklərlə örtülmüş, kənarları vəzicikli-kirpikciklidir. Xırda yarpaqları 5-7 ədəd, uzunluğu 20-30 mm, eni 12-20 mm, ellipsvari-yumurtavari formadadır. Yarpaqların üstü çılpaqdır, alt tərəfi xırda, oturaq vəziciklərlə örtülmüşdür, əsas damarcıqları tükcüklüdür. Çiçəkləri tək-tək, qalxanvari çiçək qruplarında toplanmışdır. Ləçəkləri açıq çəhrayıdır. Çiçək saplağının uzunluğu 1,5-2,0 sm, gövdəcik vəzicikləri ilə örtülmüşdür. Kasayarpaqları ensiz-lansetvari, əsasən yetişmiş meyvəyə bərabər və ya bir az ondan uzundur, üstü tükcüklü, kürəyində qısa tükcüklü, sapvari, yan çıxıntılıdır, gövdəciyi çox sıx vəziciklər ilə örtülmüşdür. Çiçəklədikdən sonra yuxarıya qalxır və yetişmiş meyvələrdə payızın axırlarına qədər qalır. Dişicik ağızcığının başı ağ tükcüklü, qısa ayaqda möhkəm sütuncuq əmələ gətirir.
 
## Ekologiyası
İstyə, soyuğa, quraqlığa davamlıdır. Yuxarı meşə zolağında, kolların arasında bitir. 
 
## Azərbaycanda yayılması
Kiçik Qafqazda təbii halda rast gəlinir. 

## İstifadəsi
Meyvələri yeyilir və şərbət, cem hazırlanmasında istifadə edilir.                   
  
## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azadlıq yazarları (film, 2007)

**Azadlıq yazarları** – 2007-ci il istehsalı Riçard LaQraveneze filmi.Erin Qruell fərqli bir tədris metodikası istifadə edərək,şagirdlərin həyatındaki yaratdığı dəyişiklikdən bəhs edən filmdir.Baş rolda Erin Qruelli Hilari Suonk canlandırmışdır.

## Filmin heyəti
*Hilari Suonk — Erin Qruell
*Patrick Dempsey — Scott Casey
*Scott Glenn — Steve Gruwell, Erinin atası
*Imelda Staunton — Margaret Campbell
*John Benjamin Hickey — Brian Gilford
*April Lee Hernández — Eva Benitez
*Mario — Andre Bryant
*Jason Finn — Marcus
*Vanetta Smith — Brandy Ross
*Antonio Garcia — Miguel
*Jaclyn Ngan — Sindy Ngor
*Kristin Herrera — Gloria Munez
*Gabriel Chavarria — Tito
*Hunter Parrish — Ben Samuels
*Giovonnie Samuels — Victoria
*Deance Wyatt — Jamal Hill
*Sergio Montalvo — Alejandro Santiago
*Robert Wisdom  Dr. Carl Cohn
*Will Morales — Paco
*Ricardo Moline — Evanın atası
*Angela Alvarado — Evanın anası
*Angela Sargeant — Marcusun anası
*Pat Carroll -Mip Qiz
*Armand Jones — Grant Rice

## Saundtrek
Filmdə Black Eyed Peas qrupunun “A Dream" Tupak Şakurun “Keep Ya Head Up” və Sianın  “Breathe Me” mahnıları istifadə olunub

## İstinadlar
Kukuta

**Kukuta** () — Kolumbiyanın şimalında yerləşən və Venesuela ilə sərhəd olan şəhərlərdən biri. Şimali Santander departamentinin inzibati mərkəzidir.

## Coğrafiyası
Kukuta dəniz səviyyəsindən 320 m yüksəklikdə, And dağlarının Şərq Kordilyer hissəsində yerləşir. Orta illik temperatur 28 °C təşkil edir.

Şəhər Boqota şəhərindən təxminən 600 km məsafədə yerləşir.

Şərqdə Venesuela və Puerto Santander, cənubda — Vilya del Rosario, Los Pasios, şimalda Tibu tərəfindən əhatə olunmaqdadır.

## İqlimi

## Həmçinin bax
* Kolumbiyanın inzibati bölgüsü
* Boqota
* Tunxa
* Monteriya
* Kibdo
* Florensiya (Kaketa)
* İnirida

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* City Hall of Cúcuta 
* Gobernación de Norte de Santander
Yaroşenko itburnusu

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Qafqazda, Azərbaycanda yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 2–2,5 m, illik zoğları yaşılımtıl olan düz dayanan koldur. Kiçik gövdələri çoxsaylı xırda iynəli, düz və ya əyilmiş, bünövrəsində oval, enəlmiş formadadır. Yarpaqların uzunluğu 6–8 sm-dir, əsas oxu vəziciklər və tükcüklərlə örtülmüşdür. Yalançı zoğların uzunluğu 15 mm, eni 4–5 mm, çılpaq, kənarları vəziciklidir. Xırda yarpaqların miqdarı 5–7 əd., uzunluğu 1,5–2,5 sm, eni 1,0–1,5 sm, lansetvari-ellipsvari formadadır, bünövrəsində və ucunda daralmışdır. Dişcikləri əsasən sadə, yuxarı əyilmişdir, vəzicikləri yoxdur, oturaq, üstü tamam çılpaqdır, alt tərəfində əsas damarcıqları az miqdarda tükcük və vəziciklərlə qarışıqdır. VI–VII aylarda çiçəkləyir, çiçəkləri tək-təkdir, çiçək altlıqları hər tərəfdən çılpaq, kənarları vəziciklidir. Çiçək saplağının uzunluğu 1,2–1,5 sm, vəzicikli-tükcüklüdür. Kasayarpaqları sapvari, yan çıxıntılı, çiçəklədikdən sonra və yetişmiş meyvələrdə yuxarı istiqamətlənmiş halda olur. Dişicik ağızcığının başı az tükcüklü, oturaqdır. Hipanti uzunsov-ellipsvari, uzunluğu 2,5 sm, eni 1,5 sm-dir, çiçək saplaqları kimi vəziciklər və tükcüklər ilə sıx örtülmüşdür.

## Ekologiyası
Yuxarı meşə zolağında, 1300 m hündürlükdə, kolların arasında bitir.

## Azərbaycanda yayılması
Kiçik Qafqaz, Gəncə şəhərində, Hacıkənddə geniş yayılmışdır.

## İstifadəsi
Meyvələri yeyilir, şərbət, cem hazırlanmasında istifadə edilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Adil Nadirov

**Adil Nadirov** () — azərbaycanlı keçmiş futbolçu və məşqçi, "Qarabağ" klubunun təsisçilərindən biri.

## Həyatı
1950-ci il aprelin 28-də Ağdamda anadan olub. Futbola 1960-cı ildə Uşaq İdman Məktəbində Nadir Xudabaxşıyevin rəhbərliyi altında başlayıb. 1965-ci ildən "Məhsul" komandasında oynayıb. 1968-ci ildə SSRİ birinciliyinin aşağı dəstəsində çıxış edən Mingəçevirin "Toxucu", daha sonra hərbi xidmətlə əlaqədar Tiflisin "OİK" komandasında çıxış edib.

1974-cü ildə uşaqlardan ibarət "Qarabağ" futbol komandası təşkil olunmuşdur. Komanda Adil Nadirovun rəhbərliyi altında qısa müddətdə qələbələr qazanmağa başlamışdır.

Əsgərlikdən qayıtdıqdan sonra yenidən Ağdam komandasının şərəfini qoruyub. 1981-ci ildə, ağır zədə aldıqdan sonra futbolla vidalaşıb. 1987-ci ildə indiki "Qarabağ"ı təsis edib və ilk baş məşqçisi olub. Komanda 3 dəfə SSRİ dövründə Azərbaycan çempionu, 1 dəfə isə yeni yaradılmış milli çempionatın qalibi adını qazanıb. 30-dan çox futbolçunun yetişməsində əməyi olub. Məhz bu səbəbdən, "əməkdar məşqçi" adına layiq görülüb.

1993-cü ildə Ağdam ermənilər tərəfindən işğal olunduqdan sonra komandanın yaşaması üçün fədakarlıq göstərən şəxslərdən biri olub. Azərbaycan milli futbol komandasının yarımmüdafiəçisi Vüqar Nadirovun əmisi idi.

2018-ci il yanvarın 28-də vəfat edib.

## İstinadlar
Üçbaşlı qartal

**Üçbaşlı qartal**, saxa və dolqan folklorunda **Öksökö** () — üç ayrı başa malik qartal ilə təsvir edilmiş mifik və heraldik quş.

## İstifadəsi

### Dində
Üçbaşlı qartal apokrifik Yezdranın üçüncü kitabında, baş kahin Yezdranın yuxusunda təsvir edilmişdir.

### Folklorda
Çeçenistan folklorunda üçbaşlı qartal fiqurları hansısa bir qəhrəman tərəfindən öldürülən düşmən bədheybətlər kimi təsvir edilib. Personaj saxa və dolqan folklorunda "*Öksökö*" adlanır. Evenklərin "*Toroqonay*" əfsanəsində üçbaşlı qartal baş qəhrəmanın yoldaşı olur.

### Heraldikada
Üçbaşlı qartal fiquru "*[[Moness kodeksi]]*" ( 1300-cü il) əsərində minnesanqer Reynmar fon Tsveterin ( 1200–1248-ci illər) gerbində verilib. Konrad Qrünenberqin (1492-ci il) armorialında üç ayrı başa sahib bir Reyxzadlerin təsviri var. Üçbaşlı bir quş fiquru 1530-cu illərdə orta aşağı alman dilində yazılmış "*[[Günəşin parıltısı]]*" əlyazmasında da təsvir edilmişdir.

Rusiya çarı I Mixailin skipetrı üçbaşlı qartal fiquru ilə bəzədilmişdi və dizaynın nümunələri Rusiya simvolikasında istifadə edilir.

### Ədəbiyyatda
1911-ci ildə nəşr edilən "*Lado*" ədəbi antologiyasındakı ilk əsər Dimirti Verqunun "*Slavyan qartalı*" () poemasıdır. Bu poemada başların Rusiyanın yaranmasında böyük rolu olan üç irqi – qərbdəki varyaqlar, şərqdəki türklər və mərkəzdəki slavyanları simvollaşdırır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Qartal (heraldika)
* İkibaşlı qartal
* Qrifon
* Hippoqrif

## Xarici keçidlər
2019 Abankayda torpaq sürüşməsi

**2019 Abankayda torpaq sürüşməsi** — 27 yanvar 2019-cu ildə Perunun Abankay şəhərində baş vermiş torpaq sürüşməsi. Hadisə nəticəsində toy mərasimi keçirilən otelin bir hissəsinin çökməsi zamanı ən azı 15 nəfər həlak olmuş, 34 nəfər isə yaralanmışdır. 100 nəfərin iştirak etdiyi "Alhambra" mehmanxanasında baş verən torpaq sürüşməsi otelin yıxılmasına səbəb olmuşdur. Torpaq sürüşməsi günün əvvəlində baş verən aramsız yağışların nəticəsində baş vermişdir.

## İstinadlar
Parisdə partlayış (2019)

**Parisdə partlayış** — 12 yanvar 2019-cu il tarixində Paris şəhərinin IX dairəsindəki «Treviz» küçəsində baş vermiş partlayış hadisəsi. Partlayış hadisəsində iki yanğınsöndürən, bir İspaniya vətəndaşı turist və bir qadın həlak olmuş, 10-u ağır olmaqla 47 nəfər yaralanmışdır. Yerli prokuror Remi Heytsin verdiyi məlumata görə partlayışa səbəb qaz sızıntısı idi. Yağınsöndürənlər partlayışdan əvvəl əraziyə qaz sızıntısı təhlükəsi barədə məlumat aldıqdan sonra tədqiqat aparmağa gəlmişdilər.

## Partlayış
Partlayış hadisəsindən əvvəl yanğınsöndürənlər bir qaz sızıntısı barədə verilən məlumat əsasında çörək zavodunda tədqiqat aparırdılar. Partlayış ətraf tikililəri dağıdan və avtomobilləri işləksiz hala gətirən bir yanğına səbəb olmuşdur. Hadisə yerində olan mülki şəxslər partlayışın ətraf binalardakı insanların binalardan çıxa bilməməsinə və dağıntıların, eləcə də şüşə qırıntılarının küçəyə səpməsinə səbəb olduğunu bildiriblər.

## Nəticə
Hadisə yerinə 200-dən çox yanğınsöndürən, Fransa Daxili İşlər Naziri Kristof Kastaner, Fransa Baş Naziri Eduard Filipp və Paris şəhərinin meri Ann İdalqo gəlmişdi.

## Qeydlər

## İstinadlar
Cənab İntiqama simpatiya

**İntiqam mənimdir** () — rejissor və ssenari müəllifi Pak Çhan Uk olan 2002-ci ilinin triller filmi.

## Qəbul

HDFest-dən Bobo Den rejissoru dəhşətli vizual effektlərinə görə müsbət qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, filmdə son dərəcəli zorakilıq olduğuna baxmayaraq, o süjetin inkişafı üçün işlənilib.

## Remeyk

2010-cu ilin yanvarında *[[Warner Bros.]]* filmin Amerikan remeyki çəkmək üçün müəllif hüquqları əldə ediblər.

## İstinadlar
Lake Malawi

**Lake Malawi** — 2013-cü ildə Çexiyada qurulmuş indi pop qrupu. Qrup vokalist, gitaraçı və keybordist Albert Çerni, bassist və keybordist Yeronim Şubrt və barabançı Antonin Hrabaldan təşkil olunmuşdur. Lake Malawi Çerni tərəfindən Charlie Straight musiqi qrupunun parçalanmasından sonra yaradılmışdır. 2015-ci ildə qrupun *We Are Making Love Again* adlı mini-albomu, 2017-ci ildə isə *Surrounded by Light* adlı debüt studio albomu buraxılmışdır. Lake Malawi qrupu Çexiyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Yaranma tarixi
Lake Malawi qrupun vokalisti Albert Çerni tərəfindən Charlie Straight musiqi qrupunun parçalanmasından sonra 2013-cü ilin sentyabr ayında qurulmuşdur. Qrupun adı Bon Iver qrupunun "Calgary" mahnısından ilhamlanaraq, qoyulmuşdur. 2014-cü ildə qrupun debüt sinqlı "Always June" təqdim olunmuşdur. Həmin ildə Lake Malawi Çexiyanın Colours of Ostrava, Rock for People festivallarında və Böyük Britaniyada isə The Great Escape Festivalında çıxış etmişdir. 2015-ci ildə qrupun *We Are Making Love Again* adlı mini-albomu buraxılmışdır. 2016-cı ildə isə qrupun ilkin üzvlərindən biri olan Pavel Palat qrupdan ayrılmış və onun yerinə qrupda Antonin Hrabal yer almışdır.

2017-ci ildə qrupun *Surrounded by Light* adlı debüt studio albomu işıq üzü görmüşdür. Albomda yer alan "Surrounded by Light" və "Paris" mahnıları Çexiya hit-paradlarına daxil ola bilmişdir. 2019-cu ildə Lake Malawi qrupunun "Friend of a Friend" mahnısı ilə Çexiyanın ČT telekanalının 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi milli seçim turunda iştirak edəcəyi təsdiqlənmişdir. Yanvar ayının 28-də qrupun həmin mahnı ilə Çexiyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil edəcəyi elan edilmişdir.

Lake Malawi qrupu müsabiqə üçün aparılan uzun məşqlərdən sonra 14 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində 6-cı nömrə altında çıxış etmişdir. Nəticədə 242 xalla 2-ci yerdə qərarlaşaraq, final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdır. Müsabiqənin finalında bir daha çıxış edən qrup 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı şouda 157 xal toplayaraq, 11-ci yerdə qərarlaşmışdır.

## Heyət
* Albert Çerni (2013–h.h.) – vokal, gitara, klaviatura
* Yeronim Şubrt (2013–h.h.) – bass, klaviatura
* Antonin Hrabal (2016–h.h.) – baraban

### Keçmiş üzvlər
* Pavel Palat (2013–16) – baraban
* Patrik Karpentski (2013–17) – gitara

## Diskoqrafiya

### Albomlar
* *Surrounded by Light* (2017)

### Mini-albomlar
* *We Are Making Love Again* (2015)

### Sinqllar

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Friend of a Friend

**Friend of a Friend** () — Çexiyanın 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Lake Malawi "Friend of a Friend" mahnısı ilə Çexiyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnı Yan Steinsdörfer, Matsiey Mikolay Trıbulets və Lake Malawi qrupunun vokalisti Albert Çerni tərəfindən bəstələnmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Acanq Acanq qrupu

**Acanq Acanq qrupu** — Filippinin cənubundakı terror təşkilatı olan  Əbu Səyyaf qruplaşmasının xüsusi bir qolu. Qrup "Əkiz bombalama" hücumları ilə məşhurluq qazanmışdır. 27 yanvar 2019-cu ildə Sulunun Xolo şəhərindəki Katolik kilsəsində baş vermiş partlayışın arxasından bu qrupun olduğu iddia edilmişdir. Hadisə nəticəsində 18 nəfər həyatını itirmişdir.

## İstinadlar
Acanqbadi

**Acanqbadi** — Nigeriyanın Laqos ştatının yerli özünü idarəetmə ərazisi olan Ojo şəhərində yerləşən şəhərətrafı ərazi. Ərazinin ZİP kodu isə 102104-dür.

## Həmçinin bax
* Avori rayonunun qəsəbələri

## İstinadlar
Krokus Siti Holl

**Crocus City Hall** — Rusiyanın Krasnoqorsk şəhərində yerləşən konsert zalı. Crocus Group-un təsisçisi Araz Ağalarov "Crocus City Hall" konsert zalının inşasına 70 milyon dollar sərmayə yatırıb. Zal 2009-cu il oktyabrın 25-də açılıb və Müslüm Maqomayevin xatirəsinə adlandırılıb.

## Həmçinin bax
* Crocus City Hall hücumu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Crocus City Hall-ın rəsmi saytı
DF-11 aşqarı

**ДФ-11 aşqarı** — İzobutil və 2-etilheksil spirtlərinin əsasında alınan dialkilditiofosfatın Zn duzunun mineral yağda 50%-li məhluludur.

## Tətbiqi
ДФ-11 aşqarı – maşın yağlarının tərkibində olan yuyucu, disperedici və neytrallaşdırıcı aşqarlarla birlikdə tətbiq olunur. Bu aşqar benzin və dizel mühərriklərində gedən yeyilmə və oksidləşmə proseslərinə nəzarəti təmin edir. Xüsusən, güclü üfürmə ilə işləyən dizel mühərriklərində daha effektiv təsirə malikdir.

**Tətbiqdə miqdarı: 1,0–2,5 kütlə/%**

## Fiziki-kimyəvi göstəriciləri
* Kinematik özlülük 1000C, mm2/s -	5–10
* Alışma temperaturu açıq putada,0C -	170
* Aktiv elementlərin miqdarı:	
* Fosfor, kütlə/%	— 4,4–4,9
* Sink, kütlə/% — 5,0–5,6

## ДФ-11 aşqarının təsir mexanizmi
Dialkilditiofosfatın Zn duzları yağların yağlayıcı xassələrini yaxşılaşdırmaqla bərabər, oksidləşmə və korrozioyanın əmələ gəlməsinin də qarşısını alır. (ABŞ Patenti 3234270). Polad detalları korroziyadan qorumaq üçün motor yağlarının komposiyalarına bu duzları əlavə etmək tövsiyə olunur. Kompozisiyaların tərkibinə sink naftenat, etilenoksidin aminlərlə kondensasiya məhsulu və fosfor tərkibli karbohidrogen (axırıncı — yuyucu aşqar kimi) daxildir.
Metalların ditiofosfat duzlarının xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, bu birləşmələr və onların terniki çevrilməsi nətcəsində alınan məhsullar karbohidrogenlərin oksidləşmə məhsulları ilə qarşılıqlı təsirə girir və nəticədə yeni, oksidləşməyə qarşı xassələrə malik maddələr əmələ gəlir.
Dialkilditiofosfatların bəzi metall duzlarının oksidləşməyə qarşı xassələrə malik olduğu onların kimyəvi çevrilməsi nəticəsində alınan aralıq məhsulların əmələ gəlməsi ilə əlaqəlidir.
Məsələn, sink ditiofosfatları əvvəl peroksid radikalları ilə qarışıqlı təsirə girir, nəticədə alınan merkaptan, sulfid və disulfidlər hidroperoksidləri parçalayır.

## Mənbə
# kurskhimprom.ru/catalog/avtohimiya/prisadka-df-11
Dodesilamin

**Dodesilamin** (1-dodekanmin, laurilamin) C12H25NH2.

## Alınması
Sənayedə dodesilamini bitki yağlarında və heyvan piylərindən ayrılmış dodesil turşusunun ammonyakla qarşılıqlı təsirindən, sonra isə alınan nitrili hidrogenləşməklə alırlar.
Texniki məhsul adətən aminlərin qarışığıdır, hansı ki, 60%-dək dodesilamindən ibarətdir.

## Xassələri
Dodesilamin ammonyak iyli rəngsiz mayedir, molekul çəkisi 185.34; ərimə temperaturu 28.350C, qaynama temperaturu 247–2490C,.; üzvi birləşmələrdə həll olur, suda pis həll olaraq hidrat əmələ gətirir və alınan məhlul kristallik formada zəif əsasdır. (pKa 2.68, 250C). Havada saxlanarkən dodesilamin karbon qazı ilə asan reaksiyaya girir.

Alifatik aminlərə xarakterik olan bütün reaksiyalara girir. Qeyri üzvi turşularla duz əmələ gətirir, hansılar ki, üzvi həlledicilərdə pis həll olur.
Dodesilaminlərin xloridləri, asetatları və formiatları-SAM kationlarıdır. Sulu mühitdə pH0C), 31.5 (200C), 36.0 (400C), 54.5 (800C)-də.

## Tədqiqi
Dodesilamin və onun duzları-emulqatorlar, flotoreagentlər, metalların korroziya inhibitorları, piqmentlərin disperqatorları, plastmasların və boyaların sənayesində aşqar kimi istifadə olunur.
Dodesilamin və onun duzları bəzi mikroorqanizmlərə qarşı zəhərlidir;
LO50 5.5q/kq (ağ siçovullar, peroral);

## Mənbə
* Исп. литература для статьи "ДОДЕЦИЛАМИН": Поверхностно-активные вещества. Справочник, Л., 1979; Schwartz A. M., Peryy I. W., Berch I., Surface active agents and detergents, Huntington (N. Y.), 1977. А.П. Морозов.
Dilzə (Piranşəhr)

**Dilzə** () - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 331 nəfər yaşayır (48 ailə).

## İstinadlar
Aqno (şəhər)

**Aqno**, həmçinin *Aqeno* (, *Hàwenau*,  — *Xaqenau* və ya *Qaqenau*) — Fransanın şimal-şərqində yerləşən Qrand Est regionun şəhər, kommuna və suprefekturası. ,(keçmiş Elzas — Şampan — Ardenlər — Lotarinqiya), departament — Aşağı Reyn, rayon — Aqno-Visambur, kanton — Aqno.

## Əhalisi
Kommunanın əhalisi 2011-ci ildə 34 619 nəfər təşkil edirdi, 2012-ci ildə — 34 406 nəfər, 2013-cü ildə — 34 419 nəfər.

Əhalinin dinamikası:


ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:30 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:37000
ScaleMajor = unit:year increment:8000 start:0 gridcolor:blue
ScaleMinor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1962 color:pink width:1
   from:0 till:20457 width:15 text:20457 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1968 color:pink width:1
   from:0 till:22944 width:15 text:22944 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1975 color:pink width:1
   from:0 till:25147 width:15 text:25147 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1982 color:pink width:1
   from:0 till:26629 width:15 text:26629 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1990 color:pink width:1
   from:0 till:27675 width:15  text:27675 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1999 color:pink width:1
   from:0 till:32242 width:15  text:32242 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2006 color:pink width:1
   from:0 till:34891 width:15  text:34891 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2013 color:pink width:1
   from:0 till:34419 width:15  text:34419 textcolor:black  fontsize:8px


## Qalereya

Haguenau muzeum-3.jpg|Tarix muzeyi (1904)
Théâtre municipal de Haguenau.jpg|Teatr (1846)
Hagenau1614.jpg|Aqno 1614-cü ildə


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Official website 
* Haguenau on Structurae.de
* IUT Haguenau
* Robert Thibault, 12ème Régiment d'Artillerie in Hagenau, 1939–1940
* Netcomete / Haguenau: Pictures and people
* Hagenau (Jewish Encyclopedia)
Hamam

**Hamam** () — Osmanlı imperiyasının mədəniyyətinə və daha geniş İslam dünyasına aid ictimai çimərlik yeri. Təmizləmə və istirahət üsulu olaraq, hamamlar Viktoriya dövründə məşhur oldu və sonra Britaniya imperiyası və Qərbi Avropada yayıldı. Binalar termlərə (Roman hamamı) oxşayır. Rus saunalarından (banya) fərqli olaraq, hansı ki, mühit buxarını istifadə edir, hamamlarda suya üstünlük verilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*İctimai hamam

## Xarici keçidlər
Sauna

**Sauna** — tərləmə yolu ilə bədəndəki su və toksinlərin normaya salınması, dəridəki məsamələrin açılması və dərinin təmizlənməsi kimi öhdəlikləri özündə cəmləşdirən yüksək istilikli otaqlardır.

Adətən 5–6 nəfərlik otaqlardan ibarət sauna günümüzdə bir çox idman zallarında, hamamlarda və gözəllik mərkəzlərində fəaliyyət göstərir. Bununla yanaşı, bir sıra yaşayış sahələrində də sauna otağı mövcuddur. Ənənəvi saunalarda, daxili mühit müəyyən ağac növləri istifadə edilərək hazırlanır və strukturu pillə şəklində oturma yerlərindən ibarət olur. Saunalarda taxtadan istifadə edilməsində əsas məqsəd, yüksək istilik şəraitində istifadəçinin rahatlığını maksimallaşdırmaqdır. Sauna sobası, adətən otağın orta hissəsində yer alır və əsas istilik mənbəyidir. Ənənəvi saunalarda soba odun alovu ilə, müasir saunalarda isə elektrik ilə çalışır. Sobanın üst hissində yerləşən sauna daşları, sobanın qızması ilə isinir. Zaman-zaman otaqdakı nəmişlik və istilik dərəcəsini artırmaq üçün bu daşların üstünə su tökülərək buxar əldə edilir. Xüsusilə Skandinaviya regionunda sauna daşlarının üstünə tökülən suya müxtəlif ətirlər qarışdırılır. Şam ağacı cövhəri, nanə və s. kimi ətirli yağlardan bir neçə damcı əlavə olunan su sauna daşlarına töküləndə xoş bir qoxu yayır, o cümlədən buxar vasitəsi ilə dəriyə sorulur.

## Tarixi
Sauna ilk olaraq Orta Asiyada istifadə olunmuş, ardınca Rusiyaya, Rusiyadan isə Skandinaviya ölkələrinə yayılmışdır. Bugünkü halı ilə sauna anlayışı isə əsasən Finlandiyada formalaşmışdır. İlk ictimai sauna 1936 Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak edən fin idmançıların istəyi ilə Berlindəki olimpiya kəndində inşa edilmişdir. Digər ölkələrdən gələn idmançıların ilk dəfə Berlində istifadə etdikləri bu sauna, sauna mədəniyyətinin dünyaya yayılmasında böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir. Bu gün, müasir elektrik qızdırıcıları və onların əlavə texnoloji avadanlıqları Finlandiyada və dünyada geniş istifadə olunur.

## Faydaları
Mütəxəssislər sanunanın çəki azalmasındakı rolunu onun başlıca faydalarından biri kimi xarakterizə edirlər. Beləki, saunada tərləmə bədənin rahatlamasını təmin edir, tərləmə ilə birlikdə, dəridəki toksin təmizlənir və bədəndəki zərərli kimyəvi maddələr tərləmə ilə atılır. Buna əlavə olaraq, yüksək temperatur sayəsində əzələlər rahatlayır və beləliklə zehni dincəlmə də təmin olunur. Saunadan yayğın istifadə daha çox idman fəaliyyətindən sonra baş tutur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Cakuzi
İslam dünyası

**İslam dünyası** — adətən müsəlman cəmiyyətinə (Ümmət) aid edilir; İslam dinini və ya İslamın tətbiq etdiyi cəmiyyətlərə riayət edənlərin hamısından ibarətdir.

## İstinadlar
Banya

**Banya** () — soba ilə buxar hamamıdır. Buxar və yüksək istilik hamamlarda tərləməyə səbəb olur.

## İstinadlar
Solnok

**Solnok** () — Mərkəzi Macarıstanda Yas-Nadkun-Solnok əyalətində yerləşən şəhər. Tisa çayının sahilində, Alföld düzənliyində yerləşir. Əsrlər boyu mühüm mədəni və iqtisadi yolların kəsişməsində yerləşmişdir.

## Coğrafiyası və nəqliyyatı
Solnok Budapeştin 90&nbsp;km cənub-şərqində və Keçkemet şəhərindən 50&nbsp;km şimal-şərqdə yerləşir.

## Tarixi
Strateji mövqeyinə görə Macarlarla Osmanlılar arasında mübahisə mövzusu olan Solnok qalası 1552-ci ildə Budin bəylərbəyi Hədim Əli Paşa tərəfindən Osmanlı hökmranlığına qatılmış və 1685-ci ilə qədər Osmanlıların hakimiyyəti altında qalmışdır.

## Beynəlxalq əlaqələri
### Qardaşlaşmış şəhərlər
Solnok aşağıdakı şəhərlər ilə qardaşlaşmışdır:

## Həmçinin bax
* Macarıstan şəhərləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Official site in Hungarian, English and German
* Aerial photography of Szolnok
* Museum of Hungarian Aviation
* Transmitter station Szolnok
İsmayıl Haqqı bəy

**İsmayıl Haqqı bəy** (; ) — Osmanlı imperiyası dövrünün bəstəkarı və musiqiçisi.

Ən məşhur mahnılarından biri "Fikrimin incə gülü" () mahnısıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bağır Cabbarzadə

**Bağır Məmmədrza oğlu Cabbarzadə** () — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti;

## Həyatı
Bağır Cabbarzadə 1894-cü ildə anadan olmuşdur. Səhnəyə ilk dəfə 1910-cu ildə çıxıb. "Nicat", "Səfa" cəmiyyətləri teatr truppalarının, "Müdiriyyət" dəstəsinin tamaşalarında oynayıb. 1919–1950-ci illərdə Akademik Milli Dram Teatrının truppasında çalışıb. 21 iyul 1949-cu ildə AZərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti fəxri adı ilə təltif olunub.

## Əsas rolları
* Qədim (Cəfər Cabbarlı, "Yaşar"),
* Əbdül (Cəfər Cabbarlı, "Dönüş"),
* Aftil (Cəfər Cabbarlı, "Almaz"),
* Sönməz (Cəfər Cabbarlı, "Od gəlini"),
* Qurban (Cəfər Cabbarlı, "Aydın"),
* Hacı Zaman (Cəfər Cabbarlı, "Oqtay Eloğlu"),
* Məhəmməd Əmin (Cəfər Cabbarlı, "Ədirnə Fəthi"),
* Osman Midhət (İsa bəy Aşurbəyov, "Azərbay və Can"),
* Qulam (Abdulla Şaiq, "Bir saatlıq xəlifə"),
* Əmir Axşid (Namiq Kamal, "Qara bəla"),
* Allahqulu (Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, "Köhnə dudman"),
* İblis (Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, "Pəri cadu")
* Aslan bəy (Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, "Dağılan tifaq"),
* Rüstəm bəy (Nəcəf bəy Vəzirov, "Müsibəti- Fəxrəddin"),
* Zubad (Hüseyn Bədrəddin, "Əmir Əbül Üla"),
* Mirbağır ağa (Cəlil Məmmədquluzadə, "Ölülər"),
* İxtiyar (Hüseyn Cavid, "İblis"),
* Papas (Hüseyn Cavid, "Şeyx Sənan"),
* Tatar Həsən (Maksim Qorki, "Yurdsuz İnsanlar"),
* Qusman (Jan Batist Molyer, "Don Juan"),
* Kölgə (Uilyam Şekspir, "Hamlet"),
* Lyapkin-Tyapkin (Nikolay Qoqol, "Müfəttiş").

## İstinadlar
BM-27 Uraqan

**BM-27 "Uraqan"** — 220 millimetr çaplı sovet reaktiv yaylım atəş sistemi.

Bu kompleks 1975-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Sistemin baş konstruktoru Aleksandr Nikitoviç Qaniçevdir. Döyüş maşınının baş konstruktoru isə Yu. N. Kalachnikovdur.

## Texniki göstəriciləri
* İstehsalçı ölkə: SSRİ

* İstehsalçı firma: Splav (Tula) silah hazırlama zavodu

* Tip: Reaktiv Yaylım Atəş Sistemi
* İstehsal tarixi: 1975 – 1991
* Xidmətə giriş ili: 1975 – günümüzə
* Lülə diametri: 220 mm
* Lülə sayı: 16 ədəd
* Doldurulma: 14 dəqiqə
* Döyüşə hazır vəziyyətə gətirilmə: 3 dəqiqə
* Yerdəyişmə vaxtı: 1.5 dəqiqə
* Şaquli qalxma bucağı: +6º… +55º
* Məhvetmə radiusu: 426.000 m²
* Hədəfdən yayınma: 125/170 m
* Salvo Atış müddəti: 8.8 – 20 saniyə
* Raketin çəkisi: 256 – 280 kq
* Döyüş başlığının çəkisi: 90 – 143.5 kq
* Minimal atəş məsafəsi: 5 km
* Maksimal atəş məsafəsi: 35.8 km
* Şassi: ZİL–135LM
* Heyət üzvü: 4 nəfər
* Ağırlıq: 20 ton
* Uzunluğu: 9.63 m
* Eni: 2.80 m
* Hündürlüyü: 3.22 m
* Klirens: 0.475 m
* Təkər formulası: 8x8
* Mühərrik: 2 ədəd Zil–375 V8 benzin
* Güc: 2 x 180 (360) at gücü
* Sürətlər qutusu: 10 pilləli mexaniki
* Maksimal sürət: 65 km/saat
* Döyüş radiusu: 570 km

* Yanacaq çəninin tutumu: 520 litr

## İstifadə edən ölkələr
*  — 2011-ci ildə silahlanmasında göstərib.

*  — 72 

*  — 9 

*  — 3 

*  — Bilinmir
*  — 180 
*  — 6 
*  — 11 
*  — 900 
*  — 
*  — 12
*  — 48
*  — 60 
*  — 70 
*  — 48 
*  — 50

## İstinadlar
Şəhrək-i Dilzə Məkan Mostoqol (Piranşəhr)

**Şəhrək-i Dilzə Məkan Mostoqol** () - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 258 nəfər yaşayır (45 ailə).

## İstinadlar
Zülfüqar

**Zülfüqar** — ad.

* Zülfüqar Hacıbəyov
* Zülfüqar Zülfüqarov
* Zülfüqar Arzumanov

## Həmçinin bax
* Zülfüqar (dəqiqləşdirmə)
* Zülfüqarlı
* Zülfüqarov
Ajen

**Ajen** (fr. və ) — Fransanın Yeni Akvitaniya regionunda yerləşən Lo və Qaronna departamentinin inzibati mərkəzi. 162 metrə çatan Ermitaj təpəsinin ətəyində Qaronna sahillərində yerləşir. Əhalisi — 30 170 nəfər (1999).

## Tarixi
İlk olaraq Yuli Sezar tərəfindən "Qalli müharibə haqqında notlar" da *Aginnum* kimi deyilir, nitiobriq qəbilənin şəhəri. 509-cu ildə Xlodviq tərəfindən fəth edilmişdir.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
* Dinslaken,Almaniya
* Korpus-Kristi,ABŞ
* Llanelli,Böyük Britaniya
* Nisinomiya,Yaponiya
* Toledo,İspaniya
* Tuapse,Rusiya

## İstinadlar
Paul Daniels

**Paul Daniels** — Eduard Daniels və ya bilinən səhnə adı ilə: Paul Daniels, İngilis illuziyonist, tv aparıcısı. 

## Həyatı
İngilis BBC kanalında 1979-1994 illəri arasında fasiləsiz yayımlanan sehrbazlıq verilişi The Paul Daniels Magic Show (Paul Danielsin Sehrli şousu) ilə tanınır. Şoularda ona kömək edən assistanı Debbi Makki ilə evlənmişdir.

Xüsusilə boş qutulardan içki butulkaları çıxartmaqla və kiçik toplarla etdiyi illuziyalarla yaddaşlarda qalmışdır.

## Ölümü
Paul Daniels beyin xərçənginə bağlı komplikasiyalar nəticəsində 77 yaşında vəfat etmişdi.

## İstinadlar
Kəramət

**Kəramət** – xariqüladə hadisə olub, ruhi paklıq, batini saflıq və Allaha yaxınlıq sayəsində baş verir. Bəzən haqqın təntənəsi və ucalığı haqqında yaranan qeyri-adi hallara kəramət deyilir. Kəramət dedikdə fövqəladə şeylər nəzərdə tutulur. Bu fövqəladəlik bir peyğımbərdə olduğu  halda möcüzə, vəlilərdə, seyidlərdə və s. olduğu halda isə kəramət adlanır. Peyğəmbərdə vəhylə həyata keçirildiyi üçün möcüzə, vəlilərdə ilhamla gerçəkləşdiyi üçün kəramətdir. Kəramət əsla peyğəmbərlik iddiasında olmayan şəxsə aiddir.

## Həmçinin bax
* Kəramət (ad)
Alanson

**Alanson** () — Fransanın şimal-qərbində yerləşən Normandiya regionunun Orn departamentin inzibati mərkəzi. Kan şəhərinin 119 km cənubunda, Le-Man şəhərinin 54 km cənubda, N12 və A28 magistral yollarinın 4 km, Sart çayının Briant çayla birləşməsində yerləşir.

## Tarixi
Alanson şəhərinin ilk qeydləri VII-ci əsrə aid bir sənəddə tapılmışdır. 1415-ci ildə eyniadlı hersoqun mərkəzi olmuşdur. Fransada dini müharibələr zamanı əsasən protestantlar tərəfindən idarə olunmuşdur. XVIII əsrdə şəhərdə *tekstil sənayəsi* inkişaf etmişdir.

## Demoqrafiyası
**Əhali sayının dinamikası, nəf.**


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.8,0.75,0.6)

ImageSize  = width:450 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:35000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1836 text:1836
  bar:1851 text:1851
  bar:1876 text:1876
  bar:1901 text:1901
  bar:1926 text:1926
  bar:1954 text:1954
  bar:1975 text:1975
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2015 text:2015

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1793 from:0 till:12954
  bar:1836 from:0 till:13934
  bar:1851 from:0 till:14760
  bar:1876 from:0 till:16615
  bar:1901 from:0 till:17270
  bar:1926 from:0 till:16044
  bar:1954 from:0 till:21893
  bar:1975 from:0 till:33680
  bar:1990 from:0 till:29988
  bar:1999 from:0 till:28935
  bar:2006 from:0 till:28458
  bar:2015 from:0 till:26069



## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Beyzinqstok, Böyük Britaniya
*  Kvakenbrük, Almaniya
*  Kutiala, Mali

## Qalereya

Fayl:Château des ducs - Alençon 1.JPG|Alanson hersoq qalası
Fayl:Basilique Notre-Dame - Alençon 1.JPG|Notr-Dam kilsəsi
Fayl:Parc Promenades Alençon 02.JPG|Park
Fayl:Alençon, Maison natale de sainte Thérèse de l'enfant-Jésus et chapelle 1.jpg|Müqəddəs Tereza ev-muzeyi
Fayl:Alencon Maison d'Oze.JPG| d'Oze sarayı
Fayl:Alençon - Halle au Blé.jpg|Qallilərin binası


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Milli Statistika İnstitutu
* [Результаты муниципальных выборов 2014 года](https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/061/061001.html)
* 
* Alencon’s citizen portal
Ales

**Ales** () — Fransada yerləşən  Ales rayonun inzibati mərkəzi.

## Tarixi
XVI əsrdə Ales mühüm quqenot  mərkəzi idi. Şəhərin 1629-cu ildə Fransanın kralı XIII Luis tərəfindən ələ keçirildikdən sonra Nantesin fərmanını təsdiqləyən sülh müqaviləsi bağlanmışdı.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Kilmarnok, Böyük Britaniya
*  Bilina, Çexiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Yağfur

**Yağfur** ( — "ceyran") — Məhəmməd peyğəmbərə (s.a.v) məxsus olduğu nəql edilən əfsanəvi eşşək.

## Tarixi
Hz Məhəmmədə məxsus bu canlı haqqında bir neçə ərəb ilahiyyatçılarında fərqli fikirlər vardır. Bu səbəbdən müsəlmanlar arasında mübahisə mövzusu olaraq qalır. Tarixçi Əbu Cəfər Məhəmməd ibn Cərir ət-Təbərinin sözlərinə görə bu canlı Hz Məhəmmədə (s.a.v) Misir hakimi Mukaukis tərəfindən Mariyə əl-Qibtiyyə (r.a) ilə birlikdə verilmişdir. Yağfur ətrafında formalaşan əfsanəyə görə o Müqəddəs İncil kitabında qeyd olunan bütün peyğəmbərlərin eşşəkləri ilə soy baxımından əlaqəlidir. Yağfuru İsa peyğəmbərin Qüdsə daxil olması zaman mindiyi eşşəyin soyundan olması ehtimal edilir. Üstəlik İncildə adı çəkilən Valaam peyğəmbərin danışan eşşəyi ilə bağlığığı bildirilir. Onun haqqında əfsanələrdən biridə Yağfurun danışan son eşşək olması ilə əlaqəlidir.

Tarixin sonrakı dövrlərində Yağfur ismi simbollaşdırılmış və kişi adı kimi istifadə olunmağa başlanılmışdır. Bununla yanaşı tarixdə Yəməni idarə edən Yağfuridlər (867–997) sülaləsi, Suriyada isə Yağfur adlı şəhər, bu adla bağlı olması ehtimal edilir.

## İstinadlar
Düldül

**Düldül** () — Məhəmməd peyğəmbərə (s.a.a.v) Misir hakimi Mukaukis tərəfindən Yağfurla birlikdə hədiyyə edilmiş bir qatır. Zil qara və ya ağ rəngdə olması nəql edilən Düldül, İslam xəlifəsi Hz Əliyə (ə.s) Məhəmməd peyğəmbər tərəfindən hədiyyə edilmişdir. Şiə alimlərinin sözlərinə görə Hz Əli Cəməl və Süffeyn döyüşlərinə onunla getmişdir. Düldülün dişi olması rəvayət edilir.
Daha sonralar klassik ədəbiyyatda bir at şəklində təsvir edilmişdir. Hz Əli fars və türk klassik ədəbiyatında, dini dastanlarda əsasən Zülfüqar adlı qılıncı və Hz Məhəmmədin ona hədiyyə etdiyi atı ilə birlikdə anılır. Əslində isə o bir qatırdır.

Xalq arasında Düldül güclü, qüvvətli, çevik, ağıllı kimi anlamlarla işlədilir. Azərbaycanın Şəmkir rayonu ərazisində Düldül dağının adıda buradan götürülmüşdür.

## İstinadlar
Mehmet Rağıp Paşa

**Qoca Mehmet Rağıp Paşa**, (1698, İstanbul - 1763, İstanbul) - Osmanlı dövlət adamı, diplomat, şair, kitabxanaçı, tərcüməçi. III Osman və III Mustafa 11 yanvar 1757 və 8 aprel 1763, altı ay, iki ay iyirmi səkkiz gün arasında hakimiyyətdə Sədrəzəmlik edən bir dövlət adamıdır. O şair şəxsiyyəti ilə tanınır.

## İstinadlar
Zülcənah

**Zülcənah** () — şiə müsəlmanlarının imamı, Əhli-Beytin nümayəndəsi, səhabə Hz Hüseyn ibn Əlinin atı. Geniş yayılmış rəvayətə görə Zülcənah imam Hüseyinin öldürülməsinin ardından göz yaşı tökmüş və Fərat çayına doğru gedərək yoxa çıxmışdır. Bəzilərinin dediyinə görə, bu at xeymələrin kənarında başını o qədər torpağa sürtür ki, can verir. Bəziləri isə deyir ki, bu hadisədən sonra yoxa çıxmışdır, artıq heç kəs onu görməmişdir.
## İstinadlar
Sehrbazların siyahısı

Bu siyahıda sehrbaz və illuziyonistlərin adları göstərilib.

## A
*Maykl Ammar 
*Andino (illuziyonist)
*Kris Angel
*Con Henri Anderson
*Rolf Andra
*Teodor Anneman
*Aleksandr Adrion
*Maks Auzinqer

## B
*Ken Bardoviks
*Ali Bongo
*Bellaçini
*Harri Blakston
*Devid Bleyn
*Borodin
*Derren Broun
*Lans Burton

## C
* Con Kalvert
* Çarlz Jozef Karter

## D
* Paul Daniels
* Dante
* Dedi
* Devid Devant
* Tomas Nelson Douns
## E
* Oliver Erens

## H
* Harri Hudini

## K
* Fred Kaps
* Devid Kopperfild
* Kalanaq
* Remo Kell
* Harri Kellar
* İqor Kio
* Hans Klok

## L
* Çunq Linq Soo
* Fritz Lisetti

## M
* Max Malini
* Daniel Mayer
* Fu Mançu
* Ed Marlo
* Fredo Marvelli
* Marvelli jr
* Luis De Matos
* Maks Maven
* Moretti

## N
* Albin Neumann
* Natias Neutart

## O
* Okito

## R
* Ceyms Randi
* Vinsent Raven
* Toni Rey
* Auqust Roterberq
* Roksanne
* Mario Riçer
* Rovi-İvor Parri

## S
* Con Skarn
* Zati Sunqur

## T
* Topas
* Triksini
* Tommi Ten

## V
* Val Valentino
* Day Vernon

## Z
*Floriyan Zimmer
Maykl Ammar

**Maykl Ammar** (; ) — sehrbaz.

## Haqqında
1956-ci ilcə Qərbi Virciniyada, Loqanda dünyaya gəlmişdir. Dünyanın ən məşhur sehrbazlarından biridir.

## Mükafatları
* Distinguished Alumni Award from West Virginia University 2003
* Magician of the Year, Tannens, NY 2000
* Best Close Up Magic, World Magic Awards, 1999
* Gold Medalist, World Sleight-of-Hand Competition, FISM, 1982
* Best Sleight-of-Hand, International Magic Awards, 1991
* Best Sleight-of-Hand, International Magic Awards, 1992
* The Academy of Magical Arts Parlour Magician of the Year (1985, 1990)
* The Academy of Magical Arts Close-Up Magician of the Year (1981, 1983)
* he Academy of Magical Arts Lecturer of the Year (1982, 1983)

## İstinadlar
Atlas kinostudiyası

**«Atlas» kinostudiyası** (, ) — Mərakeşin Varzazat şəhərinin  qərbində yerləşən kinostudiya.

Kinostudiya 1983-cü ildə Mərakeş sahibkarı Məhəmməd Bəlğimi tərəfindən təsis edilmişdir. «Atlas» kinostudiyası 650 hektarlıq bir ərazidə qurulmuşdur və hal-hazırda ölkənin ən böyük kinostudiyasıdır. Buna görə də kinostudiyanın yerləşdiriyi şəhər – Varzazat «Mərakeşin Hollivudu» və ya «Mollivud» adlanır.

## İstehsal
Kinostudiyanın xidmətlərindən istifadə etmiş bəzi film, teleserial və televerilişlərin siyahısı:

* *[[Nilin xəzinəsi (film, 1985)|Nilin xəzinəsi]]* (1985)
* *[[Yaşayan gün işığı (film, 1987)|Yaşayan gün işığı]]* (1987)
* *[[Mumiya (film, 1999)|Mumiya]]* (1999)
* *[[Qladiator (film, 2000)|Qladiator]]* (2000)
* *[[Cənnətin krallığı (film, 2005)|Cənnətin krallığı]]* (2005)
* *[[Asteriks və Obeliks: Vəzifəmiz Kleopatra (film, 2002)|Asteriks və Obeliks: Vəzifəmiz Kleopatra]]* (2002)
* *[[Babil (film, 2006)|Babil]]* (2006)
* *[[Taxt oyunları (teleserial, 2011)|Taxt oyunları]]* (2011)
* *[[Atlantida (teleserial, 2013)|Atlantida]]* (2013)
* *[[Vikinqlər (teleserial, 2013)|Vikinqlər]]* (2013)
* *[[The Grand Tour]]* (2016)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*  (arxivləşdirilib)
* '''«Atlas» kinostudiyası'''  *[[Internet Movie Database]] saytında*
Sülh quruculuğu

**Sülhyaratma** — sülhün əsaslarını bərpa etmək üçün daxili və ya beynəlxalq münaqişənin sonunda həyata keçirilən fəaliyyətlərdir. Prosesə sülhün möhkəmlənməsinə, müqavilələr bağlamasına və keçmiş düşmənlər arasında qarşılıqlı əlaqə yaratmasına, seçkilərin keçirilməsinə və ya monitorinqinə həmçinin,mülki infrastrukturun yenidən qurulmasına və yenidən qurulmasına kömək edən tədbirlər və qurumlar üçün dəstək daxildir.

## İstinadlar
Kosmopolitizm

**Kosmopolitizm** ( (kosmopolites) — kosmopolit, dünyəvi insan) — bütün insanların yeganə cəmiyyətdən ibarət olduğunu və əxlaq üstündə əsaslanan ideologiyadır. Hər hansı formada kosmopolitizm ideyasına sadiq olan bir insana kosmopolitan və ya kosmopolit deyilir.

**Kosmopolitanizm** bütün insanların əslində vahid dünyəvi icmaya malik olmalarını və eyni mənəviyyatı paylaşmalı olduqlarını müdafiə edən ideologiyadır. Kosmopolitanizm ideologiyasının tərəfdarları kosmopolitan və ya kosmopolit adlanırlar.

Kosmopolit cəmiyyət özündə universal dəyərləri, hərtərəfli mənəviyyatı ehtiva edir. Bu cəmiyyətin üzvləri irqi, etnik, milli mənsubiyyətlərindən asılı olmayaraq bir-biriləri ilə ortaq siyasi, iqtisadi, ictimai-mədəni əlaqələ qura qarşılıqlı hörmət, anlayış şəraitində yaşaya bilərlər.
Müasir kosmopolitanizm heç də mütləq onun fəlsəfi köklərinə uyğun deyil sadəcə fərqli irqlərin, dinlərin, mədəniyyətlərin nümayəndələrinin birlikdə, heç bir ayrı-seçkilik etmədən vahid icma kimi yaşamasını nəzərdə tutur.

## Fəlsəfi kökü

Kosmopolitanizmin tarixi yunan filosofu Sinoplu Diogenə bağlıdır. Diogenə sual verəndə ki, "sən haralısan"- belə cavab vermişdi: "Mən bu dünyanın vətəndaşıyam" Stoik kosmopolitanizmdə deyilir ki: "insan özünü bir neçə ictimai çevrədə görə bilər. Yaxın ailə, qohumlar, ictimai qrup, vətəndaşlıq, yurd cəmiyyəti, insanlıq." İnsanlar bu cəmiyyətlərdə başqalarına münasibətdə özlərini tanıyır, öz mənlərini seçirlər. Kosmopolitanizm fəlsəfi baxımdan həm də insanı təbii yaşamdan, təbii əhatədən ayıran bütün yaşayış vərdişlərin, vasitələrini inkar etməkdir.

## Həmçinin bax
* Kosmopolit növlər

## İstinadlar
Mümtaz

**Mümtaz** — Kişi adı, təxəllüs. "Mümtaz" sözü Ərəbcədən tərcümədə (*[[ərəb dili|ərəb.]]* ممتاز) "seçilmiş", "digərlərindən fərqlənən" mənasını verir.

* Mümtaz (aktrisa) — 
* Mümtaz Mahal — 

* Salman Mümtaz — Azərbaycanlı şair, ədəbiyyatşünas, mətnşünas və biblioqraf.
* Əhməd Mümtaz Taylan —
Zərifə

**Zərifə** — qadın adı.

*Zərifə Əliyeva — tibb elmləri doktoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki. 
*Zərifə Salahova — Miniatür kitab muzeyinin təsisçisi və rəhbəri. 
*Zərifə Cəbrayılova —  texnika elmləri doktoru, dosent .
*Zərifə Ağayeva — Azərbaycanın qadın jurnalisti.
*Zərifə Budaqova — AMEA­-nın müxbir üzvü.
*Zərifə Quliyeva — 

## İstinadlar
Özüyeriyən zenit-raket kompleksi

Özüyeriyən hava hücumundan müdafiə sistemi, hava hücumlarından müdafiə xüsusiyyətlərinə malik olan bir mobil texnikadır. Özüyeriyən hava hücumundan müdafiə sistemi, ümumilikdə, avtomatik toplar, daha böyük silahlar, döyüş raketləri və ya daha uzun mənzilli döyüş raketlərindən istifadə edir. İstifadə edilən platformalar adətən, yük maşınları, zirehli transportyor və tanklar kimi ağır döyüş texnikalarıdır.
Düliquzan (Piranşəhr)

**Düliquzan** () - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Piranşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 80 nəfər yaşayır (13 ailə).

## İstinadlar
Albervil

**Albervil** (,  **Albertvil**) — Fransanın Ron-Alp regionun Savoyya departametində şəhər, 1836-cı ildə əsası qoyulmuşdur. Şəhərin adı Sardin krallığının kralı olan Karl Albertin şərəfinə verilmişdir.

Şəhər əhalisinin sayı 1999-cu ildə 17,3 min nəfər təşkil edirdi. Dəniz səviyyəsindən yüksəklik 325-dən 2030 metrədək dəyişir.

Albervil — tanınmış kurort şəhəridir. 1992-ci ildə Qış Olimpiya Oyunları keçirilmişdir.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Vinnenden (), Baden-Vütemberq, Almaniya
*  Sen-Adeli, Kvebek, Kanada
## Həmçinin bax
Albervil — rayon
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Şəhərin saytı 
*
Beni Eqreşi

**Beni Eqreşi**- (, ) Macar bəstəkarı, tərcüməçisi və aktyoru. 
## Həyatı
Beni Eqreşi 1814-cü ildə Sayokazinçdə, bugünkü Macarıstanın Kazınçbarçika şəhəri, Borşod-Abauy-Zemplen bölgəsindəki Protestant pastorunda anadan olmuşdur. 1834-cü ildə böyük qarşdaşı Qabor Eqreşinin yolundan davam edən Beni Eqreşi ilk dəfə Kolosvarda səhnəyə çıxmış, 1837-ci ildə isə Praqa Milli Teatrının üzvlərindən biri olmuşdur. 1838-ci ildə pul qazanmaq üçün Milana yola düşmüş, burada səs təlimi almışdır. 1 il yarım İtaliyada yaşadıqdan sonra Macarıstana qayıdan Eqreşi çox keçmədən opera sənətçisi və bəstəkar kimi məşhurlaşmışdır. Eqreşi Alman, Fransız və İtalyan dilindən 60-dan çox əsər və opera tərcümə etmiş, 47 əsərindən 35-ini çap etdirmişdir. 1848-ci il inqilabının da iştirakçısı olan bəstəkar , inqilabdan sonra amnistiya almış və səhnəyə qayıtmışdır.
Beni Eqreşi 1851-ci ildə Budapeşt şəhərində ağciyər xəstəliyindən vəfat etmişdir.
## Fəaliyyəti
Eqreşi bir sıra məşhur bəstələrin müəllifidir. Onun fortepiano və ifa üçün bəstələdiyi əsərlər nisbətən "yüngül"  qiymətləndirilirdi. Onlar əsasən milli macar mahnılarına bəstələnən musiqilərdir. Beni Eqreşi əksərən Mixay Vereşmartinin sözlərinə bəstələnmiş və Macarıstanın qeyri rəsmi himni sayılan "Çağırış" mahnısının həmmüəllifi kimi tanınmışdır. Əsər bəstəkara böyük nüfuz qazandırmışdır. Eqreşi həm də librettolar bəstələyirdi. Ferens Erkelin "Ban Bank" operasına bəstələdiyi libretto buna nümunədir.

## Qalereya

Fayl:Beni Eqreşi şərəfinə buraxılan gümüş pul.jpg| **Beni Eqreşi** şərəfinə buraxılan gümüş pul 
Fayl:Beni Eqreşi şərəfinə buraxılan gümüş pul 2.jpg

## İstinadlar
Seksard

**Seksard** (, ) — Macarıstanda şəhər və Tonya əyalətinin paytaxtı. Əhalisinin sayına görə Seksard Macarıstanda əyalət paytaxtı olan ən kiçik şəhərdir; ərazisinə görə isə Tatabanya şəhərindən sonra ikinci ən kiçik şəhərdir.

## Coğrafiyası
Seksard Transdunay dağları ilə Böyük Macarıstan düzənliyinin kəsişməsində yerləşir.

## Tarixi
Seksard haqqında yaşayış məntəqəsi kimi ilk dəfə 1015-ci ildə bəhs edilmişdir. Şəhərin əsası I Bela tərəfindən qoyulmuşdur.

1543-cü ildə Osmanlılar tərəfindən fəth edilmiş və 1686-cı ildə Habsburqlar tərəfindən işğal edilənə qədər Budin əyalətinin tərkibində olmuşdur.

## Beynəlxalq əlaqələri
### Qardaşlaşmış şəhərlər
Seksard aşağıdakı şəhərlər ilə qardaşlaşmışdır:

* Beçey, Serbiya, 1975
* Bezon,  Fransa, 1967
* Bitiqhaym-Bissinqen, Almaniya, 1989
* Fedjet, Rumıniya, 1998
* Luqoj, Rumıniya, 1993
* Ravenna, İtaliya, 1996
* Tornio, Finlandiya, 1986
* Vareqem, Belçika, 1993

## Qalereya

János Garay Statue, Garay Square, Szekszárd.jpg|Seksard şəhərinin mərkəzi
Szekszárd Garay tér 1.JPG|Şəhərdəki küçələrdən biri


## Həmçinin bax
* Macarıstan şəhərləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*  in Hungarian, English and German
* Aerial photography: Szekszárd
ZSU-23-4 Şilka

23&nbsp;mm-lik ZSU-23-4 “Şilka” zenit-raket kompleksi (rusca:Зенитная Самоходная Установка; ЗСУ-23-4 «Ши́лка») — yüngül zirehlə və radar sistemi ilə təchiz edilmiş SSRİ istehsalı özüyeriyən zenit-raket kompleksi. 1960-cı illərdə  ZSU-57-2 özüyeriyən zenit-raket komplekslərinin yerini alması üçün yaradılmış və adını Rusiyada axan Şilka çayından götürmüşdür. 4 ədəd 23&nbsp;mm çapında AZP-23 “Amur” kiçik ölçülü avtomatik topa sahibdir.

İstehsalçı: SSRİ

İstehsalçı fima: MMZ (Mıtişçi adına Maşın Zavodu)

Tip: Özüyeriyən zenit-raket kompleksi

İstehsal tarixi: 1964 – 1982

Xidmətə giriş ili: 1965 – günümüzə

Ekipaj: 4 nəfər

İstehsal sayı: 6500 ədəd

## Ölçüləri

Ağırlığı: 21 ton

Uzunluğu: 6.535&nbsp;mm

Eni: 3.125&nbsp;mm

Hündürlüyü: 2.576-3.572&nbsp;mm

Klirens: 0.4 m

## Müdafiə

Zireh qalınlığı: 9.2–15&nbsp;mm qalınlıqda yayılmış polad

Tüstü bombaları

## Performans

Dalış dərinliyi: 1 m

Xəndək keçmə: 2.5 m

Divar dağıtmaq: 0.7 m

Qalxma dərəcəsi: 30º

Motor: V-6R dizel, sıralı altı silindr, 4 gedişatlı havasız inyeksiya sistemli su ilə soyudulan 20 litrlik dizel

At gücü: 280 at gücü

Güc nisbəti: 14.7 at gücü/ton

Yanacaq çəninin tutumu: 520 litrl

Mənzili: 450 km

Dayandırılması (Asqı tipi): hidravlik amortizatorlu fərdi burulma bar

Maksimal sürət: 50 km/saat (şosedə), 30 km/saat (yolsuzluq şəraitində)

Gediş məsafəsi: 450 km (şosedə), 300 km (yolsuzluq şəraitində)

Yanacaq çəninin tutumu: 520 litr

100 km məsafədə yanacaq sərfiyyatı: 80 litr (şosedə), 130 litr (yolsuzluq şəraitində)

## Silahlanma
4 ədəd 23 mm çapında AZP-23 "Amur" kiçik ölçülü avtomatik top

Kalibr: 23×152 mm

Lülənin qalxma bucağı: −4º… +85º

Üfüqi tuşlama bucağı: 360º

Mərminin çıxış sürəti: 980–1000 m/s

Atış tezliyi: 3400–4000 atış/dəqiqədə

Hədəfi məhvetmə hündürlüyü: 0.5–2 km

Hədəfi məhvetmə uzaqlığı: 0.2–2.5 km

Atəş məsafəsi: 3 km

Mərmi sayı: 2000 ədəd

Mərmi növü: zirehdələn-yandırıcı-izburaxan (БЗТ), qəlpəli-fuqaslı-yandırıcı (ОФЗ), qəlpəli-fuqaslı-yandırıcı-izburaxan (ОФЗТ),

– 8 ədəd 72 mm çapında 9K38 "İgla" daşına bilən yer-hava tipli zenit-raket kompleksi

Kalibr: 72 mm

Uzunluğu: 1680 mm

Raketin ağırlığı: 10.6 kq

Döyüş başlığının çəkisi: 1.3 kq

Döyüş başlığı: Qəlpəli-fuqaslı

İdarəetmə sistemi: Spekt infraqırmızı görüntüləmə (İİR)

Raketin başlanğıc sürəti: 570 m/s

Uçuş hündürlüyü: 3 km

Atəş məsafəsi: 6 km

Hədəfin sürəti: 320–360 metr/saniyə

Hədəfi məhvetmə hündürlüyü: 0.10–3.5 km

Hədəfi məhvetmə uzaqlığı: 5 km

Raket 6 saniyədə konteynerə yerləşdirilə və sistem 13 saniyədə növbəti atışa hazır ola bilər.

## Radar sistemi
Radar kompleksi: RPK-2M

Radar: 1RL33M2

Avtomatik hədəf tapma məsafəsi: 20 km

## İstifadə edən ölkələr
Azərbaycan

Anqola

Rusiya

Bolqarıstan

Əfqanıstan

Əlcəzair

Ermənistan

Vyetnam

Misir

Macarıstan

Monqolustan

Mərakeş

Mali

Mozambik

İraq

İsrail

İordaniya

İran

Hindistan

Qırğızıstan

Kuba

Laos

Liviya

Livan

Nigeriya

Peru

Polşa

Kamerun

Konqo Respublikası

Suriya

Türkmənistan

Özbəkistan

Ukrayna

Eritreya

Efiopiya

Yəmən

Somali

Şimali Koreya

## Həmçinin bax
* ZSU-57-2

## İstinadlar