open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Snou-Hill (ada)

**Snou-Hill adası** () — Triniti yarımadasından şimalda yerləşən elə də böyük olmayan. Ada 34&nbsp;km uzunluğa və 15&nbsp;km enə malikdir. Adadan şimalda Seymur adası, qərbdə isə Ceyms-Ross adası yerləşir.

## Tarixi
Ada ilk dəfə 6 yanvar 1843 ildə Ceyms Klark Ross tərəfindən kəşf edilmişdir. Adada buzlaqlar səbəbindən dağlar görünmədiyindən qarlı təpə adlandırılmışdır.

Adanın ilk dəfə araşdırılması Otta Qustav Nordenşeld tərəfindən həyata keçirilir. 12 fevral 1902-ci ildən 11 noyabr 1903-ci ilə qədər qışlamışdır. Ceyms Ross adasından Şahzadə Qustav boğazı ilə ayrılır. 1953—1954 illərdə argentinalılar adada bioloji və geoloji tədqiqat aparılmışdır.

## Mühüm oriontoloji ərazi
Snou-Hill adasında 4000 baş imperator pinqvini yaşayır.

## Əhali
Adada daimi yaşayış yoxdur.

## İstinadlar
Skesa burnu

**Skesa burnu**  — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Livinqston adasının II İohann Pavel yarımadası sahillərindən qərbdə yerləşən burundur. Burun Zornitsa buxtasından şimalda yerləşmişdir.

## Yerləşməsi
Burun Rove burnundan 6.92&nbsp;km şimal-şərqdə, Esseks burnundan 18&nbsp;km şimal-şərqdə, Merkuri bluffdan 5.18&nbsp;km cənub-qərbdə, Şirreff burnundan 9&nbsp;km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* L.L. Ivanov et al. Antarctica: Livingston Island and Greenwich Island, South Shetland Islands. Scale 1:100000 topographic map. Sofia: Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, 2005.
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map.  Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009.  ISBN 978-954-92032-6-4

## Həmçinin bax
* Cənubi Şetland adaları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Snou adası

**Snou adası** () — Cənubi Şetland adaları qrupuna daxil olan ada.

Livinqston adasından 6 cənub-qərdə yerləşir. Aralarında Morton boğazı yerləşir. Antarktidadan 140&nbsp;km aralıda qərarlaşır. Adanın sahəsi 120,4&nbsp;km² təşkil edir. Adanın uzunluğu 16&nbsp;km, eni isə 8&nbsp;km-dir. Maksimal hündürlüyü 210 m, sahil xəttinin uzunluğu isə 58&nbsp;km təşkil edir. Ada bütünlüklə buzla örtülü olur. 
## İstinadlar

## Mənbə
* Южни Шетланди: Островите. В: Л. Иванов и Н. Иванова. *Антарктика: Природа, история, усвояване, географски имена и българско участие*. София: Фондация Манфред Вьорнер, 2014. с. 15-16. ISBN 978-619-90008-1-6 (Второ преработено и допълнено електронно издание 2014, ISBN 978-619-90008-2-3)
Klarens adası

**Klarens adası** () — Cənubi Şetland adaları arxipelaqının ucqar şərində qərarlaşır. Ən yaxın ada Elefant adasıdır. Adanın uzunluğu 12 mil (təqribi 20&nbsp;km), ən hündür nöqtəsi isə 1924 metr olan İrvinq dağıdır.

## Tarix
Ada ilk dəfə 4 fevral 1820 ildə Britaniyalı dənizçi Edvard Bransfild tərəfindən kəşf edilmişdir. O, adanın Bulz burnuna çıxaraq adanın ilk gözəyarı xəritəsini tərtib etmişdir. Adanı o zaman şahzadə olan, hersoq Klarensin şərəfinə (IV Vilhelm) adlandırmışdır. Adanı növbəti ildə Birinci Rus Antarktika ekspedisiyası ziyarət etmiş və xəritəsi tərtib olunmuşdur. Ruslar adanı Şişkov adlandlrmışlar Ada Rusiya imperator donanmasını vitse-admiralı Aleksandr Semyonoviç Şişkovun şərəfinə adlandırılmışdır.

Adanın ən hündür nöqtəsi olan İrvinq dağı 6 dekabr 1970-ci ildə fəth edilmişdir. 12 dekabr 1976-cı ildən 1977-ci ilin 6 fevral tarixinə qədər tədqiqat işləri aparılmışdır. Növbəti geniş tədqiqat işləri *Scotia metamorphic complex* ekspedisiyası tərəfindən aparılmışdır.

## Təbiət
Adanın böyük hissəsini yüksəkliklər tutur ki, onlar da buzla örtülüdür. İqlimi sərindir. Birki örtüyü olduqca zəyifdir. Ərazisində əsasən suitilər yayılmışdır.

## Əhali
Adada daimi əhali yoxdur.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
*
Kudelin burnu

**Kudelin burnu** (, ‘Nos Kudelin’ \'nos ku-de-'lin\) — Antarktidanın Antarktik yarımadasının Loubye sahilinin Tlaçene buxtası sahillərindən şimal-şərqdə yerləşən burundur. Burun Qaydari zirvəsinin qolunu əmələ gətirir. 20-ci əsrin son iki onilliyində Hopkins buzlağının əriməsi nəticəsində formalaşıb.

Burun şimal-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Kudelin şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Madell burnundan 27.4&nbsp;km şərqdə, Fantom burnundan 18.3&nbsp;km cənubda, Qostilya burnundan 2.55&nbsp;km şimal-şərqdə yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1976-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* British Antarctic Territory.  Scale 1:200000 topographic map. DOS 610 Series, Sheet W 66 64.  Directorate of Overseas Surveys, Tolworth, UK, 1976.
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR). Since 1993, regularly upgraded and updated.

## Həmçinin bax
* Antarktida

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kudelin Point. 
* Bulgarian Antarctic Gazetteer. Antarctic Place-names Commission. (details in Bulgarian, basic data in English)
Draqor təpəsi

**Draqor təpəsi** (, ‘Halm Dragor’ \'h&lm 'dra-gor\) — Antarktidanın Triniti yarımadasının Vaytklaud buzlağı sahillərindən şərqdə yerləşən, 748 m hündürlüklü qaya zirvəsidir.

Zirvə cənubi Bolqarıstanda yerləşən Draqor şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Draqor təpəsi  koordinatlarında yerləşmişdir. Nikyup burnundan 7.85&nbsp;km cənub-şərqdə, Almond burnundan 2.85&nbsp;km cənubda, Borovan təpəsindən 1.85&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
* Australian Antarctic Data Centre.
Triniti adası

**Triniti adası** () — Palmera arxipelaqına daxil olan ada.

Antarktik yarımadasından qərbdə, Hosizn adasından 37&nbsp;km şərqdə yerləşir. Adanın uzunluğu 24&nbsp;km, eni isə 10&nbsp;km təşkil edir. Adanın sahəsi 208&nbsp;km² təşkil edir. Ən hündür nöqtəsi 1119 metrdir.

Otto Nordenşeld tərəfindən İsveç Antarktika ekspedisiyası zamanı (1901—1904) Edvard Bransfild tərəfindən «Triniti Topağının» kəşf olunması şərəfinə adlandırılmışdır .

Adanın qayalıq hissəsi 50 ha təşkil edir ki, bu da cənub-qərbdə yerləşir. Bu hissə mühüm oenitoloji ərazidir. Burada 200 baş Antarktika mavigöz baklanını yuva qurur. Üstəlik adada Antarktika pinqvinlərinin böyük koloniyası vardır. Ornitoloji bölgələrdən biridə Uollaston burnudur.

## İstinadlar
Birdmor buzlağı

**Birdmor buzlağı**, () Antarktidada yerləşən bir buz kütləsidir. Vilyam Birdmorun şərəfinə Birdmor buzlağı adnlandırılıb.

## Coğrafiyası
Lambert buzlağından sonra, uzunluğu 160 km-dən çox olan və 30 km-ə çatan genişliyi ilə dünyanın ən böyük buzlaqlarından biridir. Transantarktika dağlarından başlayaraq, Şekliton sahili üzərindən Ross buz sahəsinə qədər uzanır. Buzlaq bir "U" şəkilli vadidə yerləşir.

## Kəşfi
Birdmor buzlağı, 1908-ci ildə Ernest Şeklton tərəfindən, ikinci Antarktida elmi gəzintisində aşkar edilir. Buzlaq adını, Şelkton səfərinin bir sponsoru olan Vilyam Birdmorun adından alır.
Birdmor buzlağı, Ross buz sahəsindən çıxaraq Transantarktika dağları üzərindən daha doğrusu arasından, Cənub Qütbünə gedən dəhliz rolunu oynayır. Bu dəhlizin sayəsində Cənub Qütbünə çatmaq mümkündü. Bu dəhlizi tapan Ernest Şekltonun da dediklərinə görə Cənub Qütbünə gedən yol Bridmor buzlağı ilə daha asan olacaqdı. Lakin çatmasına 180 km qalmış komandası ilə birlikdə yolunu geri çevirmişdir. Bu marşrutdan Robert Falkon Skott komandası birlikdə 18 yanvar 1912-ci ildə Cənub Qütbünə çata bilmişdir. Skott şübhəsiz, Roald Amundsenin komandası ilə birlikdə daha öncə bilinməyən Aksel Heyberq buzlağına çatmasından bir ay sonra Cənub Qütbünə çatmışdı.

## İstinadlar
Bardarevo təpəsi

**Bardarevo təpəsi** (, ‘Bardarevski Halm’ \bar-'da-rev-ski 'h&lm\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən şimalda yerləşən, 660 m hündürlüklü qaya zirvəsidir. Mareskot silsiləsinin şiaml hissəsidir.

Zirvə şiaml-şərqi Bolqarıstanda yerləşən Bardarevo şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Bardarevo təpəsi  koordinatlarında yerləşmişdir. Kroun zirvəsindən 5.1&nbsp;km şimal-şərqdə, Mareskot burnundan 4.1&nbsp;km cənub-şərqdə, Oqled zirvəsindən 11.32&nbsp;km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Palmera arxipelaqı

**Palmera arxipelaqı** () — Antarktik yarımadasından qərbdə yerləşən adalar qrupu. Adalar yarımadadan Jerlaş boğazı ilə ayrılır. Arxipelaqa daxil olan iri adalar: Brabant adası, Anvers adası, Tauer adası, Triniti adası, Hosizn adası, Lej adası və Vinkl adası. Arxipelaqa ümumilildə 13 ada daxildir.

## Tarix
Arxipelaq Adrien de Jerlaş tərəfindən adlandırılmışdır (Belçika Antarktika ekspedisiyası rəhbəri (1897—1899)). O, adaları 1821-ci ildə ziyarət etmiş amerikalı dənizçi Nataniel Palmerin şərəfinə adlandırmışdır. Ola bilsin ki, o 1821-ci ilin noyabrında adaları tam şəkildə müşahidə edmişdir.

Arxipelaqda çoxlu sayda qütb stansiyaları mövcuddur. Amerikanlara məxsus Palmera stansiyası Anvers adasında, Argentinaya məxsus olan Melixor Qamma adasında, Çiliyə məxsus olan Yelço Doumer adasında yerləşir.

## Şəkil
Fayl:PortLockroy Mountain NOAA.jpg|Vinkl adası
Kosta Xetaqurov

**Kosta Levanoviç Xetaqurov** (15 oktyabr 1859 - 1 aprel 1906) — osetin şairi, dramaturqu, publisisti, rəssamı. Osetin ədəbiyyatının banisi.

## Həyatı

Kosta Xetaqurov 15 oktyabr 1859 -cu ildə Nar aulunda çar zabiti Levan Elizbaroviç Xetaqurovun ailəsində anadan olmuşdu. Anasını çox erkən yaşlarında itirmiş, ögey anasının yanında təlim-tərbiyə almışdı.

Kosta Xetaqurov  1 aprel 1906-cı ildə vəfat edib.

## Yaradıcılığı

## Əsərləri

* «Osetin lirası» (*Ирон фæндыр*) toplusu
* Məhkəmə önündə (poema)
* Fatima (poema) 
* Ağlayan qayalar (poema)
* Xetaq (poema)
* Tur ovu (povest)
* Dünya (pyes)
* Şəxs (etnoqrafik oçerk)
* «Bəli, mən qocayam…» (1886)
* «Bəli, mən onu sevirəm…» (1889)

## Ədəbiyyat

*Полное собрание сочинений Хетагурова, 1951 год — Госиздат СО АССР.
*Габараев С. Ш. Мировоззрение Коста Хетагурова. — М.: Соцэкгиз, 1959. — 244 с.
*Джатиев Тотырбек, Либединская Лидия. За вас отдам я жизнь: Повесть о Коста Хетагурове. — М.: Политиздат, 1969. — (Пламенные революционеры).
*Джатиев Т. И. Горная звезда: Роман-хроника. [О К. Хетагурове] / Пер. с осет. Ал. Мусатова и Л. Либединской. — М.: Современник, 1973. — 386 с. — (Библиотека российского романа). — 75 000 экз.
*Исаев М. И. Роль Коста Хетагурова в становлении осетинского литературного языка // Венок бессмертия (Материалы международной научной конференции, посвящённой 140-летию со дня рождения Коста Хетагурова). — Владикавказ: Проект-Пресс, 2000. — С. 38–41.
*Челехсаты Казбек. Осетия и осетины. — СПб., Владикавказ: Дзау, 2009. — 960 с.

## Xarici keçidlər
* Хетагуров Константин (Коста) Леванович :: Osetini.com — Знаменитые Осетины
* Коста Хетагуров — Хетæгкаты Къоста
* Сайт Хетагуров, Коста Леванович. 
* Коста Хетагуров. Повесть «Фатима»
* Коста Хетагуров. Осетинская лира
* Коста Леванович Хетагуров. Биография, публицистика, переписка, стихи, повести и др. 
* Коста Леванович Хетагуров по итогам проекта «Наше достояние» назван самым знаменитым осетином 
* Хетæгкаты Къоста. Ирон фæндыр
Banger vahəsi

**Banger vahəsi** (**Banger-Hills**; ) — Antarktika vahəsi. Antarktida sahillərində yerləşir. Mouson dənizinin kənarında Noks sahilində qərarlaşır. Vahə ABŞ təyyarəçisi Devid E. Banger tərəfindən 1947-ci ilin fevralında aşkarlanmışdır.

Vahənin sahəsi 450&nbsp;km² (65°58' və 66°20' cənub enliyi, 100°28' və 101°20' şərq uzunluğu. Bəziləri vahənin sahəsinin 750&nbsp;km² və hətta 942&nbsp;km²-dir) təşkil edir. Vahə buzdan tam azad olsa da, ətrafı buzlaqlarla örtülüdür. Cənubdan şərqə iri matarik buzlağının ətəyi, şimaldan isə Şellkton şelf buzlağı ilə əhatələnir. Bu buzlaq onu dənizdən ayırır.

Vahənin relyefi alçaq-təpəlikdir. Burada çoxlu sayda göl vardır. Ən böyük gölün uzunluğu 25&nbsp;km, dərinliyi isə 137 metrdir. Buradan çoxlu sayda axarlar axır.

1956—1959-cu illər ərzində burada Sovetlərə məxsus olan "Oazis" stansiyası fəaliyyət göstərmişdir. 

## İstinadlar

## Mənbə
* Russian site about Oasis Station and Bunger Hills Area
Lej adası

**Lej adası** () — Palmera arxipelaqına daxil olan ada. Antarktik yarımadası yaxınlığında yerləşir. Brabant adasından şimal-şərqdə qərarlaşır. Adanın uzunluğu 17&nbsp;km, eni 6&nbsp;km təşkil edir.

Ada Belçika Antarktika ekspedisiyası zamanı (1897—1899) kəşf edilmişdir. Ekspedisiyaya Andrien Jerlaş]] rəhbərlik etmişdir. Ada Belçikada yerləşən Lej vilayətinin şərəfinə adlandırılmışdır.

## Xəritə
* British Antarctic Territory. Scale 1:200000 topographic map. DOS 610 Series, Sheet W 64 60. Directorate of Overseas Surveys, UK, 1978.
* British Antarctic Territory. Scale 1:200000 topographic map. DOS 610 Series, Sheet W 64 62. Directorate of Overseas Surveys, UK, 1980.
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR), 1993—2016.

## İstinadlar
Anvers adası

**Anvers adası** () — Palmera arxipelaqında terləşən iri ada.

Antarktik yarımadasında şimal-qərbdə yerləşir. Brabant adasından cənub-qərbdə qərarlaşır. Adanın uzunluğu təqribi 74 km, eni 55 km təşkil edir. Sahəsi 2432 km²-dir. Adanın ən hündür yeri Mon-Franse dağıdır. Dağın hündürlüyü 2761 metr təşkil edir. Anversdən 1 km aralıda Kormorant adlı kiçicik ada yerləşir.

Ada ilk dəfə Con Bisko tərəfindən 1832 ildə kəşf edilmişdir. Adı 1898 ildə Belçika Antarktik ekspedisiyasının rəhbəri Adrien Jerlaş tərəfindən Belçikanın Antverpen vilayəti şərəfinə adlandırılmışdır.
Adada amerikaya məxsus olan Palmera qütb stansiyası fəaliyyət göstərir. Stansiyada tikinti işləri 1968-ci ildə bitmişdir. Stansiyada 50 nəfər sərbəst şəkildə yerləşə bilir.

## İstinadlar
Humboldt dağları (Antarktida)

**Humboldt dağları**, Antarktidada Kraliça Mod Torpağında Voltat dağlarının qərb hissəsini təşkil edən Pitermann dağlarının tam olaraq qərbində yerləşən bir qrup dağdır.

## Tarixi
Dağlar, Alfred Ritşer liderliyindəki üçüncü Alman Antarktida Səfəri (1938-1939) zamanı kəşf edilmiş və xəritəyə alınmışdır. Dağlara 19-cu əsrin ilk yarısında yaşayan məşhur Alman təbiətşünas və coğrafiyaçı Aleksandr von Humboldtun adı verilmişdir.

### Tarixi abidə
Hindistan Geolojik Araşdırmaları üçün təşkil edilən doqquzuncu Hindistan Antarktida Səfəri zamanı reallaşan qəzada ölən Hind donanmasında texnik olaraq vəzifə yerinə yetirən üç elm adamı xatirəsinə Humboldt dağlarındaki İndia nöqtəsində () bir lövhə tikilmişdir . Lövhə, Antarktida müqaviləsi Məsləhət Yığıncağında Hindistanın təklifi ilə, "Tarixi yer və ya abidə" (HSM 78) elan edilmişdir.

## Geoloji xüsusiyyətlər

### Skarşovdin dağı
Skarşovdin dağı () Hovdiskar uçurumunun qərb tərəfinin 2.830 metrdən hündür olan yumru formada bir dağdır. Üçüncü Alman Antarktida səfəri zamanı kəşf edilmiş və şəkilləri çəkilmiş (1938-1939), Norveç Antarktida səfəri (1956-1960) zamanı isə Norveç tərəfindən xəritəyə alınmış və dağa Norveç dilində Uçurum dağ mənasını verən Skarşovdin adı verilmişdir.

### Yenovski qayaları
Yenovski qayaları, () Humboldt dağlarının cənub-şərqində Xmiznikov dağının 8 km cənubunda uzanan iki ayrılmış qaya parçasıdır. İlk dəfə Sovet Antarktida səfərində (1960-61) havadan rəsmləri çəkilərək xəritəyə alınmışdır. Sovet hidroqrafı S.Ş Yenovskinin adı verilmişdir.

## İstinadlar
Valideyn

[thumb|[Kiril Lemox. Valideyn sevinci.]]
**Valideyn** — insanın ailəsinin əsasını təşkil edən ən yaxın qohumu (bax: ata və ana).
Biq-Ben (Herd)

**Biq-Ben** — aktiv bazalt stratovulkanı. Öz növbəsində Kergelen silsiləsinin ən böyük zirvəsi.
Herd adası və Makdonald adaları sualtı Kergelen platosunda yerləşir. O Hind okeanında səthə çıxaraq adaları əmələ gətirir. Şimaldan isti, cənubdan isə soyuq sularla əhatələnir.

Herd adasının ən hündür yeri buzla örtülü olan Biq-Bendir. Mouson piki daim buzla örtülü olmasına baxmayaraq vulkan külü açıq şəkildə görünür. Pikin sıldırımlığı, əlçatmaz bölgədə yerləşməsi səbəbindən dağa yalnız üç dəfə çıxılmışdır. Burada yerləşən buzlaq ən kövrək buzlaqdır. Makdonald adaları Herd adasından 44&nbsp;km qərbdə yerləşir. Burada subantarktik bitki və heyvanlar aləminə rast gəlinir.  

XIX əsrdə ovçular adada Dəniz pişikləri aşkarlanmışdır. 30 il ərzində populyasiya demək olar ki, tamamən məhv edilmişdir. Populyasiya yalnız 150 ildən sinra bərpa edilmişdir.

* Biq-Benin hündürlüyü: 2 745 m
* Buzun qalınlığı: 150 m
* Makdonad adalarının ən hündür nöqtəsi: 230 м

## İstinadlar

## Mənbə
* Volcano Live — John Serch
* [Volcano World — [:en:Oregon State University|Oregon State University]]
Giqen zirvəsi

**Giqen zirvəsi** (, ‘Vrah Gigen’ \'vr&h gi-'gen\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənubda yerləşən, 1092 m hündürlüklü qaya zirvəsidir. Erul yüksəkliyinə daxildir. Benz aşırımından cənubda, Russell İst buzlağından cənub-qərbdə yerləşmişdir.

Zirvə şimali Bolqarıstanda yerləşən Giqen şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Giqen zirvəsi  koordinatlarında yerləşmişdir. İqnatiyev dağından 14.39&nbsp;km cənub-şərqdə, Daymler dağından 7.97&nbsp;km şimal-şərqdə, Panhard nunatakından 6.67&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* Bulgarian Antarctic Gazetteer. Antarctic Place-names Commission. (details in Bulgarian, basic data in English)
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Obzor təpəsi

**Obzor təpəsi** (, ‘Halm Obzor’ \'h&lm ob-'zor\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənub-şərqdə yerləşən, 490 m hündürlüklü qaya zirvəsidir.

Zirvə şərqi Bolqarıstanda yerləşən Obzor şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Obzor təpəsi  koordinatlarında yerləşmişdir. Dubouzye burnundan 2.46&nbsp;km cənub-qərbdə, Bransfild dağından 1.18&nbsp;km şimalda, Vişeqrad təpəsindən 1.87&nbsp;km şimal-qərbdə, Mott qar təpəsindən qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
* Australian Antarctic Data Centre.
İqnatiyev dağı

**İqnatiyev dağı** (, ‘Ignatiev Vrah’ \i-'gna-ti-ev 'vr&h\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənub-şərqdə yerləşən, 1220 m hündürlüklü dağdır. Dağ Srednoqori zirvələrində yerləşmişdir.

Zirvə cənubi Bolqarıstanda yerləşən İqnatiyev qraflığının adını daşıyır. Həmin ərazi isə öz adını Rusiyalı diplomat Nikolay İqnatiyevdən (1832-1908) götürmüşdür.

## Yerləşməsi
İqnatiyev dağı  koordinatlarında yerləşmişdir. Korner zirvəsindən 3.3&nbsp;km cənub-şərqdə, Henson təpəsindən 8.96&nbsp;km cənub-şərqdə, Sirius təpəsindən 12.1&nbsp;km şimalda, Kroun zirvəsindən 7.17&nbsp;km cənub-qərbdə, Trayan qapısından şərqdə, Malorad buzlağından şimalda, Russell Vest buzlağından cənubda yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bulgarian Antarctic Gazetteer. Antarctic Place-names Commission. (details in Bulgarian, basic data in English)
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Lardiqo zirvəsi

**Lardiqo zirvəsi** (, ‘Vrah Lardigo’ \'vr&h lar-'di-go\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən aralıda yerləşən, 1158 m hündürlüklü qaya zirvəsidir. Zirvə Sneqotin silsiləsinə daxildir. 

Zirvə Bolqarıstanın Qara Dəniz sahillərində yerləşən Lardiqo burnunun adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Lardiqo zirvəsi  koordinatlarında yerləşmişdir. İqnatiyev dağından 10.06 km şimal-şərqdə, Kroun zirvəsindən 4.2 km şərqdə, Mareskot burnundan 9.63 km cənub-şərqdə, Tintyava zirvəsindən 13.17 km cənub-qərbdə, Hoçstetter zirvəsindən 10.62 km şimal-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Oqled zirvəsi

**Oqled zirvəsi** (, ‘Vrah Ogled’ \'vr&h 'o-gled\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən şimalda yerləşən, 700 m hündürlüklü qaya zirvəsidir. Zirvə Luis Filipp yaylasından və Bransfild boğazından şimalda yerləşmişdir.

Zirvə cənubi Bolqarıstanda yerləşən Oqled şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Oqled zirvəsi  koordinatlarında yerləşmişdir. Tintyava zirvəsindən 3.66&nbsp;km şimal-qərbdə, Hoçstetter zirvəsindən 12.11&nbsp;km şimalda, Lardiqo zirvəsindən 10.76&nbsp;km şimal-şərqdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Çoçoveni nunatakı

**Çoçoveni nunatakı** (, ‘Nunatak Chochoveni’ \'nu-na-tak cho-cho-'ve-ni\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənub-qərbdə yerləşən, 650 m hündürlüklü qaya nunatakıdır.

Nunatak cənubi Bolqarıstanda yerləşən Böyük Çoçoveni və Kiçik Çoçoveni şəhərlərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Çoçoveni nunatakı  koordinatlarında yerləşmişdir. Smin zirvəsindən 3.87 km cənub-şərqdə, Kolobar nunatakından 4.29 km şimal-qərbdə, Koburq zirvəsindən 3.34 km şimal-şərqdə, Drenta sıldırımından 5.75 km şərqdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Sirius təpəsi

**Sirius təpəsi** — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən şimal-şərqdə yerləşən, 1010 m hündürlüklü təpədir. Buzlaqlardan azaddır.

Təpə Folklend Adalarından Asılı ərazilər Sorğusu (FİDS) tərəfindən hazırlanan 1946-ci ildə nizamnaməsinə görə İt ulduzu olan Siriusun adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Sirius təpəsi  koordinatlarında yerləşmişdir. Şuyler dağından 2.28 km şimal-şərqdə, Detroyt yaylasından şimal-şərqdə, Russell Vest buzlağından şimalda yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
* Australian Antarctic Data Centre.
Survakari nunatakı

**Survakari nunatakı** (, ‘Nunatak Survakari’ \'nu-na-tak sur-va-'ka-ri\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənub-şərqdə yerləşən, 600 m hündürlüklü qaya nunatakıdır. Nunatak Syöqren buzlağından və Detroyt yaylasından cənub-şərqdə yerləşmişdir.

Nunatak Bolqarıstanda Yeni İldə istifadə olunan *Survakari ritualı*nın adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Survakari nunatakı  koordinatlarında yerləşmişdir. Seydol qayasından 5.66&nbsp;km cənub-şərqdə, Mureno zirvəsindən 4.09&nbsp;km cənub-qərbdə, Vetrovala zirvəsindən 8.2&nbsp;km şimal-qərbdə, Hornsbi dağından 6.29&nbsp;km şimal-şərqdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Kinq-Corc adası

**Kinq-Corc adası** (**Kral Georq adası**, , **Vaterloo**) — Cənubi Şetland adaları qrupuna daxil olan ən iri ada. Edvard Bransfild tərəfindən Böyük Britaniya və İrlandiya kralı III Georqın şərəfinə adlandırılmışdır. Argentinada adanı may inqilabının şərəfinə Veyntisinko de Mayo () adlandırırlar.

Coğrafi koordinatkarı .

## Coğrafiyası

Ada şimal-qərbdən cənub-şərqə 16 dəniz mili, şimal-şərqdən cənub-qərbə isə 43 dəniz mili məsafədə uzanır.

Cənub-şərqi olfuqca parçalıdır. Burada çoxlu sayda buxta və körfəzlər mövcuddur. Şimal-qərbində buxtalar demək olar ki, yoxdur. Adanın böyük qismi buzlaqlarla örtülüdür. Çoxlu sayda mövcud olan təpələr vulkanik məşhəllidir. Bəzi yüksəkliklərin hündürlüyü 500 metr təşkil edir. Buzlaqların hündürlüyü isə 600 metrdir. Burada həmçinin çoxlu sayda göl vardır.

Nelson adasından Faylds boğazı ilə ayrılır. Boğazın eni burada 150 metr təşkil edir. Boğazda çoxlu sayda sualtı daşlar vardır.

## Tarixi
Ada ilk dəfə 16 oktyabr 1819-cu ildə Uilyam Smit tərəfindən kəşf edilmiş və gözəyarı şəkildə xəritəsi tərtib olmunmuşdur. 22 yanvar 1820 ildə Edvsrd Bransfild adanın dəqiq xəritəsini tərtib etmişdir. Birinci Rus Antarktika ekspedisiyası zamanı isə adaya rus adı olan Vaterloo adlsndırılmışdır. Bu ad Vaterloo döyüşünün şərəfinə verilmişdir. Bir çox xəritələrdə belə Vaterloo olaraq yazılır.

## Əhali

Adanın əhalisi əsasən qütb stansiyalarında çalışan elmi işçilərdən ibarətdir.

Çili məxsus olan Prezident Frey Montavla antarktik stansiyasında poçt fəaliyyət göstərir ki, işçilər sərbəst şəkildə məktub göndərə bilirlər. Yay ayları buradan Çilinin Punta-Arenas şəhərinə avia reyslər təşkil edilir.
2004-cü ildə ruslara məxsus stansiya yaxınlığında Müqəddəs Üçlük Kilsəsi fəaliyyət göstərir. Kilsə xadimləri sransiya işçiləri ilə birlikdə öz yerlərini dəyişirlər.

Yay ayları qütb stansiyasına turistlər təşlif buyurur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mureno zirvəsi

**Mureno zirvəsi** (, ‘Vrah Mureno’ \'vr&h mu-'re-no\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən şimalda yerləşən, 1100 m hündürlüklü qaya zirvəsidir. Zirvə Aldomir silsiləsinin şimal hissəsidir. Syöqren buzlağı ilə Boydell buzlağı arasında yerləşmişdir.

Zirvə qərbi Bolqarıstanda yerləşən Mureno şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Mureno zirvəsi  koordinatlarında yerləşmişdir. Loboş zirvəsindən 5.18 km cənub-qərbdə, Vayld dağından 16.9 km şimal-qərbdə, Vertovala zirvəsindən 7.15 km şimal-qərbdə, Draka nunatakından 11.94 km şimalda, Hornsbi dağından 10.34 km şimal-şərqdə, Seydol qayasından 7.22 km cənub-şərqdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mureno Peak.
Brabant adası

**Brabant adası** () — Palmera arxipelaqının ən böyük adası.

Antarktik yarımadası yaxınlığında Anvers adası ilə Lej adası arasında yerləşir. Adanın uzunluğu 53 km, eni isə 25 km təşkil edir. Adanın sahəsi 976,8 km²-dir. Brabantın ən hündür zirvəsi Perri dağıdır. Dağın hündürlüyü 2522 metrdir.

Ada Belçika Antarktik ekspedisiyasının rəhbəri Andrien de Jerlaş tərəfindən Brabant vilsəti şrəfinə adlandırılmışdır. Səbəb isə bölgənin əhalisi tərəfindən ekspedisiyaya göstərilən kömək olmuşdur. Ekspedisiya üzvləri burada qışlamış və ilk dəfə Perri dağına çıxmışlsr.

## Xəritələr
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR), 1993–2016.
* British Antarctic Territory.  Scale 1:200000 topographic map. DOS 610 Series, Sheet W 64 62. Directorate of Overseas Surveys, Tolworth, UK, 1980.
* Brabant Island to Argentine Islands.  Scale 1:250000 topographic map. British Antarctic Survey, 2008.

## İstinadlar
Draka nunatakı

**Draka nunatakı** (, ‘Nunatak Draka’ \'nu-na-tak 'dra-ka\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənub-qərbdə yerləşən, 750 m hündürlüklü qaya nunatakıdır. Uzunluğu 1.9&nbsp;km, eni 4.2&nbsp;km-dir.

Nunatak cənub-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Draka və Drakata şəhərlərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Draka nunatakı  koordinatlarında yerləşmişdir. Vetrovala zirvəsindən 6.32&nbsp;km cənub-qərbdə, Vayld dağından 15.48&nbsp;km cənub-qərbdə, Lonqinq burnundan 38&nbsp;km şimalda, Dolen zirvəsindən 24.13&nbsp;km şimal-şərqdə, Hornsbi dağından 10.74&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Dolen zirvəsi

**Dolen zirvəsi** (, 'Vrah Dolen' \'vr&h 'do-len\) — Antarktidanın Qreyam Torpağının Nordenskyöld sahilindən şimal-qərbdə yerləşən, 800 m hündürlüklü qaya zirvəsidir. Zirvə Albone buzlağından qərbdə yerləşmişdir.

Zirvə cənub-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Dolen şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Dolen zirvəsi  koordinatlarında yerləşmişdir. Laki zirvəsindən 14.3&nbsp;km cənub-qərbdə, Kletrak zirvəsindən 6.1&nbsp;km şimalda, Treyv zirvəsindən 13.74&nbsp;km cənub-şərqdə, Kopriva zirvəsindən 10.38&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
* Dolen Peak. SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Tauer adası

**Tauer adası** () — Palmera arxipelaqının şimal-şərq qutaracağında yerləşir. Antarktik yarımadasından şimal-qərbdə yürləşir. Triniti adasından isə 32&nbsp;km məsafədə yerləşir. Adanın uzunluğu 8&nbsp;km, eni isə 5&nbsp;km təşkil edir. Adanın sahəsi 16&nbsp;km²-dir. Maksimal hündürlüyü 305 metrdir. Qərbində Pyorl qayaları yerləşir. Ada 30 yanvar 1820-ci ildə Edvard Bransfild tərəfindən «Yumru ada» olaraq adlandırılmışdır.

## Xəritələr
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Mənbə
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer
## İstinadlar
Hosizn adası

**Hosizn adası** () — Palmera arxipelaqına daxil olan ada.

Antarktik yarımadasının şimal-qərb sahilininə yaxın yerdə yerləşir. Triniti adasından təqribi olaraq 37 km qərbdə yerləşir. Adanın uzunluğu 11 km, eni isə 6 km təşkil edir. Maksimal hündürlüyü 485 metrddir. Adada yaşayış yoxdur.

Ada öz adını Ceyms Hosiznin adından götürmüşdür. O, *Sprightly* gəmi kapitanının birinci köməkçisi olmuşdur. 1824–25 illərdə o, bölgədə ovla məşğul olmuşdur.

## Xəritə
* British Antarctic Territory. Scale 1:200000 topographic map. DOS 610 Series, Sheet W 64 60. Directorate of Overseas Surveys, UK, 1978.
* British Antarctic Territory. Scale 1:200000 topographic map. DOS 610 Series, Sheet W 64 62. Directorate of Overseas Surveys, UK, 1980.
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR), 1993–2016.

## İstinadlar
Beripara buxtası

**Beripara buxtası** (, ‘Zaliv Beripara’ \'za-liv be-ri-'pa-ra\) — 2.45&nbsp;km uzunluğu olan və Antarktidanın Palmera arxipelaqının Lej adası sahillərindən 1.8&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşmişdir. Baliya burnundan şimalda, Leşko burnundan cənubda yerləşmişdir.

Buxta şimali Bolqarıstanda yerləşən Frakiya şəhəri olan Beriparanın adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Beripara buxtası  koordinatlarında yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* British Antarctic Territory.  Scale 1:200000 topographic map.  DOS 610 Series, Sheet W 64 60.  Directorate of Overseas Surveys, UK, 1978.
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR), 1993–2016.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bulgarian Antarctic Gazetteer. Antarctic Place-names Commission. (details in Bulgarian, basic data in English)
* Beripara Cove. SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Baliya burnu

**Baliya burnu**  — Antarktidanın Palmera arxipelaqının Lej adası sahillərindən cənubda yerləşən burundur. Burun Beripara buxtasından cənubda yerləşmişdir.

## Yerləşməsi
Makleod burnundan 4.75&nbsp;km şimal-şərqdə, Leşko burnundan 2.45&nbsp;km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* British Antarctic Territory.  Scale 1:200000 topographic map.  DOS 610 Series, Sheet W 64 60.  Directorate of Overseas Surveys, UK, 1978.
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR). Since 1993, regularly upgraded and updated.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Lej adası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Punta Balija.
Tule (ada)

**Tule adası** () — Cənubi Sandviç adaları qrupuna daxil olan elə də böyük olmayan sakinləşmiş ada. Atlantik okeanın cənubunda, Britaniyanın dəniz aşırı ərazisi olan Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adaları ərazisinə daxildir.

Arxipelaqın kiçik bir adası olaraq Cənubi Tule qrupuna daxildir. Bura üstəlik Kuk və Bellinshauzen adasıda daxildir. Bu ada əfsanəvi Tule adlandırılan adanın şərəfinə adlandırılmışdır. Adanı ilk dəfə Ceyms Kuk görmüşdür. O, 31 yanvar 1775-ci ildə görünməyən cənub torpağını tapmaq ümidi ilə bölgəyə gələrkən adaları kəşf etmişdir.

Ada üçkünc formaya malikdir. Uzunluğu 7&nbsp;km, eni isə 5&nbsp;km təşkil edir. Adanın sahəsi 14&nbsp;km²-dir. Mərkəzi hissədə Larsen dağı yerləşir. Dağın hündürlüyü 710 metrdir. Cənub-şərq qutaracağından 1,3&nbsp;km məsafədə Tvitver qayası yerləşir. 
25 yanvar 1955 ildə Argentina adalara iddiasını təmin etmək məqsədi ilə yay stansiyası təşkil edir. Ancaq artıq 1956-cı ildəki vulkan pükürməsi ilə əlaqədar stansiya köçürülmüşdür. 1976-cı ildə Argentina adada hərbi baza salır. 1982-ci ildə Folklend müharibəsi zamanı baza Britaniya qüvvələri tərəfindən məhv edilmişdir.

## İstinadlar
Aypara adası

**Aypara adası** () — kiçik subantarktik ada. Ada Cənubi Şetland adaları qrupuna daxildir. Antarktik yarımadasından 120 km aralıda yerləşir.

Coğrafi koordinatları: .

## Coğrafi

Adada böyük suitilər və pinqvinlərin böyük populyasiyası vardır.

Aypara adası antarktik adaları adasında nisbətən əlverişli buxtası ilə seçilir. Sahilləri yosunlarla örtülüdür. Sahil sularına yaxın Balinaları müşahidə etmək olar.

## Turizm
Yaxınlıınfa yerləşən Livinqston adası turistləri özünə cəlb edir.

## Xəritə
* Л. Иванов. Антарктика: Остров Ливингстън и острови Гринуич, Робърт, Сноу и Смит. Топографска карта в мащаб 1:120000. Троян: Фондация Манфред Вьорнер, 2009. ISBN 978-954-92032-4-0

## Mənbə
* Images from Half Moon Island 
* Videos and photographs of birds of Half Moon Island (including chinstrap penguin, Antarctic shag, pale-faced sheathbill, Wilson's storm petrel and kelp gull)  on the Internet Bird Collection
* 

## İstinadlar
Xalid Əsgərov

**Xalid Şamil oğlu Əsgərov** (d. 1961, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, Azərbaycanlı fotoqraf.

## Həyatı
Xalid Şamil oğlu Əsgərov 1961-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

Ali təhsilini əvvəlcə Bakı Slavyan Universitetində, daha sonra isə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında almışdır.

## Fəaliyyəti
Qarabağda, Abxaziyada, Çeçenistanda və Tacikistanda "Reuters" xəbər agentliyinin fotomüxbiri olaraq işləmişdir. Müxtəlif fotoalbomlar, jurnal və nəşrlər üçün fotolar çəkmişdir.

Hazırda Kanadada yaşayır.

Birinci Qarabağ müharibəsi ilə bağlı fotoları hazırda Azərbaycan Fotoqrafları Birliyinin arxivindədir.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*Kəlbəcərin işğalı zamanı çəkdiyi şəkillər. atv.az, 02.04.2015
Kornuells adası

**Kornuells adası** (bəzən *Мixaylov*) () — uzunluğu 2,5 km təşkil edən ada. Cənubi Şetland adaları qrupuna daxildir. Fil adasından 13 km şimal-şərqdə yerləşir. Kornuells adını 1821-ci ildə almışdır.

Coğrafi koordinatları: .

## Əhali

Adada yalnız bir nəfər yaşayır. Valter Turqal (*Walter Turgel*) adada 1996-cı ildən yaşayır. O, qidanı və geyimi antarktik ekspedisiyalarından alır. Üstəlik o özü də balıq ovlayır. O, adada ömrünün sonuna qədər yaşamağı düşünür. Özünü "dünyada cənubun daimi sakini" adlandırır.

## İstinadlar
Qibbs adası

**Qibbs adası** () — Cənubi Şetland adaları qrupuna daxil olan kiçik ada. Ada Fil adasından 20 km cənubda yerləşir.

## Coğrafiya
Adanın hündürlüyü 520 metr təşkil edir.

## Tarixi
1821-ci ildə Faddey Bellinshauzenin ekspedisiyası zamanı kəşf edilmişdir

Böyük Britaniya hərbi-dəniz donanmasının zabiti Ceyms Ueddell 1825-i ildə adanı Qibbs adlandırmışdır.

## İstinadlar
Monthly Comic Gene

— *[[Media Factory]]* nəşriyyatı tərəfindən 15 iyun 2011-ci ildən nəşr olunan aylıq şoco manqası jurnalı. Əslində 2011-ci ilin aprelindən nəşr olunması planlaşdırılmış, lakin 2011-ci ilin martında baş vermiş Tohoku zəlzələsinə görə jurnalın nəşri iki ay gecikmişdir.

## Manqalar

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
*
Silver Link

— 2007-ci ilin dekabrında keçmiş *Front Line* üzvləri (bu studiya isə keçmiş *[[J.C.Staff]]* üzvləri tərəfindən qurulmuşdur) tərəfindən qurulmuş Tokio animasiya studiyası. *Silver Link* studiyasının solo məhsullarının əksəriyyəti Akiyuki Şinbo ilə birlikdə *[[Shaft (şirkət)|Shaft]]* studiyasında köməkçi rejissor olan Şin Onumanın rejissorluğu ilə istehsal olunmuşdur.

## İşləri
### Anime serialları

### OVA-lar

### ONA-lar

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər

* 
*
Vısokiy adası (Cənubi Sandviç)

**Vısoki adası** () — Cənubi Sandviç adaları qrupuna daxil olan kiçik ada. Atlantik okeanın cənubunda yerləşir. İnzibati cəhətdən Böyük Britaniyanın Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adalarına daxildir.

## Coğrafiya

Vısoki adası Cənubi Georgiya adasından 520 k, cənub-şərqdə yerləşir. Antarktidadan şimal-şərqdə qərarlaşır. Leskov və Zavadovski adaları ilə birlikdə Traverse arxipelaqını əmələ gətirir. Adanın uzunluğu 7,2&nbsp;km, eni isə 4,2&nbsp;km təşkil edir. Adanın maksimal hündürküyü 1005 metrdir.

## Tarix
Ada ilk dəfə 1819-ci ildə rus antarktik ekspedisiyasının rəhbəri Faddey Belinshauzen tərəfindən kəşf edilmişdir. İlk əvvəl ada Torson adlandırılmışdır. Konstantin Torson dekabristlərin üsyanında iştirak etdiyindən sonradan adıdəyişdirilmişdir.  
## Mənbə
* ''oceandots.com''
* Kurzbeschreibung mit Bild des Vulkans und Karte  

## İstinadlar
Slint

**Slint** - Brian McMahan (gitara və vokal) David Pajo (gitara) Britt Walford (baraban və vokal) Todd Brashear (Slint albomunda bass gitara) ibarət Amerikalı rok qrupudur.

## İstinadlar
Hocson gölü

**Hocson gölü** () — buzla örtülü olan şirinsulu göl. Gölün uzunluği 2 km, eni isə 1,5 km təşkil edir. I Aleksandr Torpağıın cənubunda, Palmera Torpağından qərbə qərarlaşır. Gölün koordinatı 72 °C.e. və 68° q. u. Gölün dərinliyi 93,4 metrdir. Gölün səthində 3,6 −4,0 metr olan buzlaq qatı vardır. Göldə yaşayış əlaməti yoxdur.

Geomorfoloji araşdırmalar göstərir ki, sonuncu buzlaşma zananı gölün səthi 470 metr olan bizlaq qatı ilə örtülmüşdür. Bu buzlaq qatı 13500 il əvvəl tədricən azalmışdır. Gölün səthi 11000 il öncə gölün səhtində çox illik buzlaq əmələ gəlir.

20 noyabr 2007-ci ildə Britaniya antarktik komitəsi gölün adının onun mövcudluğu haqqında məlumat verən aperatorun şərəfinə adlandırmışdır (Dominik Hocson). Buna baxmsyaraq o, özü adaya "Sitadel" (Citadel Lake) adının verilməsini təklif etmişdir. Hocson gölün mövcudluğu haqqında məruzəni 18 dekabr 2000-ci ildə vermişdir.

## İstinadlar
Zavadovski adası

**Zavadovski adası** () — Cənubi Sandviç adaları qrupuna daxil olan vulkan məşhəlli ada. Atlantik okeanın cənubunda yerləşir. İnzibati cəhətdən Böyük Britaniyanın Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adalarına daxildir. Sahəsi 25&nbsp;km²-dir.  Adada Cənubi Afrika Respublikasına məxsus olan meteoroloji stansiya vardır.

## Coğrafiya

Zavadovski adası Cənubi Georgiya adasından 540&nbsp;km cənub-şərqdə qərarlaşır. Antarktidadan şimal-şərqdə qərarlaşır. Leskov və Vısoki adaları ilə birlikdə Traverse arxipelaqına daxildir. Arxipelaqın şimalında qərarlaşır. Ada dairəvi formaya malikdir. Diametri 5&nbsp;km²-dir. Stratovulkannın hündürlüyü 551 metrdir (Maunt-Kerri). Adada püskürmə 1819-cu ilə təsadüf edir. Şərqi düzənlikdir.

Adada Antarktika pinqvininin böyük koloniyası mövcuddur.

## Tarix
Ada 1819-ci ildə Faddey Belinshauzen tərəfindən kəşf edilmişdir. Ada Vostok gəmisinin komadir köməkçisi olan İvan İvanoviç Zavadovskinin şərəfinə adlandırılmışdır.

## Turizm
1982-ci ildən ada turizmə açılmışdır.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*Zavodovski, South Sandwich Islands with images
Grimoire of Zero

***Grimoire of Zero*** () və ya Yaponiyada tanınan adı ilə  — Yoşinori Şizumanın rəssamlığı ilə Kakeru Kobashiri tərəfindən yazılan ranobe seriyası. Ranobe 2012-ci ildə 20-ci Dengeki Roman Mükafatının qalibi olmuşdur. *[[ASCII Media Works]]* 2014-cü ilin fevralından ranobenin 7 cildini buraxmışdır. Takaşi İvasakinin rəssamlığı ilə hazırlanan manqa adaptasiyası 27 dekabr 2014-cü ildən *ASCII Media Works* nəşriyyatının *"[[Dengeki Maoh]]"* jurnalında nəşr olunur. Yasuoka tərəfindən  adlı spin-off manqası da istehsal olunmuşdur. *[[White Fox]]* tərəfindən istehsal olunmuş anime adaptasiyasının 2017-ci ilin aprelindən iyununa qədər anime serialı adaptasiyası yayımlanmışdır.

## Məzmun
526-cı ildir. Hadisələr Zero adlı dünya cahili ilə yarı-insan, yarı-bədheybət olan muzdlu əsgər ətrafında cərəyan edir. Bu dünyada sehrbazlıqla məşğul olan cadugərlər də mövcuddurlar, lakin bu dövrdə heç kim cadugərlik haqqında bir şey bilmir. Zero bütün dünyanı məhv edəcək gücə malik "Zero kitabı"nı tapmaq üçün səyahətə çıxmağa hazırlaşır. Zero insan olmaq arzusunda olan muzdlu əsgərə onunla birlikdə gəlməyi və cangüdəni olmasını təklif edir.

## Personajlar
;
:
:Baş qəhrəmandır. Zero cadugərdir və dünyanı yox etmək gücünə malik "Zero kitabı"nı axtarır.

;
:
:Yarı-insan, yarı-bədheybət adsız personajdır. İnsanlar onun növünü rişxəndlə "düşmüş bədheybətlər" adlandırırlar. İnsan olmaq ümudi ilə Zeronun cangüdəni olmaq təklifini qəbul edir.

;
:
:Cadugərlərin nəslindədir. Cadugərlərin əzablarına son verməyə çalışır.

## Media
### Ranobe
Ranobe seriyası Yoşinori Şizumanın rəssamlığı ilə Kakeru Kobaşiri tərəfindən yazılmışdır. Ranobe 2013-cü ildə 20-ci Dengeki Roman Mükafatının qalibi olmuşdur. *[[ASCII Media Works]]* ranobenin ilk cildini 8 fevral 2014-cü ildə *[[Dengeki Bunko]]* imprinti altında buraxmışdır. 10 avqust 2016-cı ildə kimi 7 cildi nəşr olunmuşdur.

#### Cild siyahısı

### Manqa
Takeşi İvasakinin rəssamlığı ilə istehsal olunan manqa adaptasiyası 27 dekabr 2014-cü ildən *[[ASCII Media Works]]* nəşriyyatının *"[[Dengeki Maoh]]"* jurnalında nəşr olunur. İndiyə qədər 4 cildi buraxılmışdır.

27 oktyabr 2015-ci ildə *"[[Dengeki Maoh]]"* jurnalında Yasuoka tərəfindən yazılan  adlı spin-off manqası nəşr olunmağa başlamışdır.

### Anime
2 oktyabr 2016-cı ildə baş tutmuş *"Dengeki Fall Festival"* tədbirində anime serialı adaptasiyası anons edilmişdir. *[[White Fox]]* studiyası tərəfindən istehsal olunan animenin rejissoru Tetsuo Hiraka, personaj dizaynerləri Ryosuke Kimiya və Daysuke Mataqadır. Animenin 2017-ci ilin aprelindən yayımlanması planlaşdırılır. 10 aprel 2017-ci ildən 26 iyun 2017-ci ilə kimi yayımlanmışdır və 12 seriya davam etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
*
Bellinshauzen adası

**Bellinshauzen adası** () — Cənubi Sandviç adaları qrupuna daxil olan ada. Ada vulkanik məşhəllidir. 1968 və1989 illər ərzində formalaşmışdır. İnzibati cəhətdən Böyük Britaniyanın Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adaları ərazisinə daxildir. Ada Antarktidaın açılışını edən Faddey Bellinshauzenin şərəfinə adlandılmışdır.

Bu adanı bəzən Kinq-Corc adası ilə səhv salırlar. Bu adada yalnız Bellinshauzen qütb stansiyasıdır.

## Geologiya
Andezit və Bazaltdan təşkil edilmişdir. Öz növbəsində ada bir vulkandır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bellinghausen Island
Tesla transformatoru

thumb|Qurğunun sadə nümunəsi

**Tesla transformatoru** — Nikola Teslanın yaratdığı yüksək gərginlikli və rezonanslı elektrik paylayıcı qurğudur. Bu tip transformatorları başqalarından fərqləndirən cəhət onun naqilsiz elektrik paylamasıdır. Qurğu 22 sentyabr 1896-cı ildə patentləşdirilmişdir.

## Sadə konstruksiya
Tesla transformatorunun sadə konstruksiyası iki rulondan — birinci və ikinci, həmçinin tutucu mexanizm, taradit kondensatoru və terminaldan (şəkildə "çıxış" kimi göstərilib) ibarətdir.
Marsel Erdal

**Marsel Erdal** () — Alman dilçisi və türkoloqu. Frankfurt-Maynda İohann Volfanq Hete adına universitetin türkologiya kafedrasının müdiridir. İstanbulda Robert kolleci bitirib.MDB-də yaşayan türklərin dilini, əsasən də Şor dilini öyrənir.

## Əsərləri
* *The Turkic Nagy-Szent-Miklos Inscription in Greek Letters*, 1988
* *Old Turkic Word Formation: A Functional Approach to the Lexicon, Volumes 1-2*, 1991
* *Die Sprache дер wolgabolgarischen Inschriften*, 1993
* *A Grammar of Old Turkic,* 2004

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Leskov adası

**Leskov adası** () — elə də böyük olmayan, Atlantik okeanın cənubunda yerləşən, Cənubi Sandviç adaları qrupuna daxil olan. İnzibati cəhətdən Böyük Britaniyanın Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adalarına daxildir.

## Şəkil

Leskov adası Cənubi Georgiyadan 520 km cənub-şərqdə qərarlaşır. Antarktidadan şimal-şərqdə yerləşir. Vısoki adası və Zavadovski adası ilə birlikdə Taverse arxipelaqını

 əmələ gətirir. Adanın sahəsi 0,3 km²-dir. Ada vulkanik məşhəllidir. Cənubi Sandviç adaları adalarından bir çox xüsusiyyətləri ilə seçilir. Bu ada bir xətt üzərində yerləşmir. Üstəlik adanın qruntu digər adalardan fərqli olaraq bazaltdan deyil andezitdən ibarətdir.

## Tarixi
Ada ilk dəfə 1819-cu ilə Rus Antarktik ekspedisiyasının rəhbəri Faddey Bellinshauzen tərəfindən kəşf edilmişdir və Vostok gəmisinin üçüncü zabiti Arkadi Sergeyeviç Keskovun şərəfinə adlandırmışdır.

## Mənbə
* Kurzbeschreibung mit Karte 

## İstinadlar
Traverse arxipelaqı

**Traverse arxipelaqı** () — elə də böyük olmayan üç adadan ibarət olan arxipelaq. Atlantik okeanın cənubunda yerləşən, Cənubi Sandviç adaları qrupuna daxildir. İnzibati cəhətdən Böyük Britaniyanın Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adalarına aiddir.

## Coğrafiya

Leskov, Vısoki və Zavadovski adaları Taverse arxipelaqını
 əmələ gəlir.
.
Traverse arxipelaqına daxil olan adalar:

## Tarixi
Ada ilk dəfə 1819-cu ilə Rus Antarktik ekspedisiyasının rəhbəri Faddey Bellinshauzen tərəfindən kəşf edilmişdir və Rusiya imperiyasının dəniz naziri İvan İvanoviç Traversenin şərəfinə adlandırmışdır.

## Mənbə
* Kurzbeschreibung mit Karte 

## İstinadlar
Bristol adası

**Bristol** () — yaşayışı olmayan, 9 x 10&nbsp;km ölçüsündə olan, Bellinshauzen adası ilə Monteqyu adası arasında yerləşən ada. Cənubi Sandviç adaları qrupuna daxildir. İnzibsti cəhətdən Böyük Britaniyanın Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adalarının ərazisidir. Digər adı Blanka adasıdır ().

## Geologiya
Ada öz növbəsində bir stratovulkandır. Vulkanın hündürlüyü 1100 metr təşkil edir. Adanın üzəri buzla ördülüdür. Sahilləri sıldırımlı və yüksəkdir. Son püskürmə 11 yanvar 1956-cı ilə təsadüf edir. Püskürmə nəticəsində adanln üzəri küllə örtülmüşdür. Vulkanın püskürməsi Tule adasından müşahidə edilmişdir. Alimlərin məlumatında görə püskürmə güclü olmuş və alov 200–300 metr səmaya qalxmışdır. Vulkanın aktivliyi 48 saat çəkmişdir. Həmin ilin martında bölgəyə Protektor () gəmisi göndərilmişdir. Aktivlik hələ də davam edir. 31 dekabr 1935-ci ildə belə püskürmə olması deyilir

## Tarixi
Ada ilk dəfə Ceyms Kuk tərəfindən 1775 ildə kəşf edilmiş və Avqust Hervi — 3 Bristol qrafı (). Ada haqqında dəqiq məlumatı Faddey Bellinshauzen tərəfindən verilmişdir. Adaya ilk yan alma 1908-ci ildə norveçli balina ovçusu Karl Anton Larsen tərəfindən həyata keçirilmişdir.

## Mənbə
* Volcano Live

## İstinadlar