open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
AM (albom)

**AM** — ingilis rok qrupu Arctic Monkeys-in beşinci studiya albomu. Ceyms Ford və Ross Ortonun  prodüserlik etdiyi albom, Los-Ancelesdəki Sage Sound & Recording və Kaliforniyanın Coşua-Tri şəhərində yerləşən Rancho De La Luna studiyasında yazılıb. "AM" 2013-cü ilin sentyabr ayında Domino tərəfindən buraxılmışdır.  "R U Mine?", "Do I Wanna Know?", "Why'd You Only Call Me When You're High?", "One for the Road", "Arabella", və "Snap Out of It" sinqllarında Coş Homm, Bill-Rayder Cons və Pit Tomas qonaq ifaçı kimi yer alıblar.

Psixodelik rok, blüz rok, hard rok, ağır metal, desert rok, R&B, soul və hip hop da daxil olmaqla, "AM" çeşidli janrlardan olan elementləri özünə birləşdirir. Qrupun, solisti Aleks Törnerin dediyinə görə, əvvəlki albomları olan "Suck It and See"-dən fərqli olaraq, bu dəfə albomun yaradılmasına başqa cür yanaşıblar. Qrup alboma piano, orqan, Hohner Guitaret və vintaj dram-maşina da daxil olmaqla yeni alətlər daxil etdi. Albomda çirkin romantika, seks və tənhalıq kimi mövzulara toxunulur. 

Kommersiya baxımından albom Arctic Monkeys-in bu günə qədər çıxardığı ən uğurlu albomu olub. Bir neçə ölkədə siyahılarda birinci yerə yüksəlib. Böyük Britaniya ilk həftəsində 157.000-dən çox nüsxə satıb. Eyni zamanda 73.000 ədəd vinil sataraq on ilin ən çox satılan vinil albomlarından biri adını qazanıb. "AM" 2017-ci ildə ABŞ-də Platin sertifikatına layiq görülüb.

Tənqidçilər qrupun əvvəlki albomları ilə müqayisədə onun daha tünd və gur səsini təriflədilər. Albom 2013-cü ilin ən yaxşı albomlarından biri kimi bəzi siyahılarda yer tutdu. "AM" 2014 "Brit" mükafatkarında qrupa – Ən yaxşı Britaniya albomu mükafatını qazandırdı. Eləcə də, albom 2013-cü ildə "Merküri" mükafatına namizəd olub. "Do I Wanna Know?" mahnısı Ən Yaxşı Rok Performansı kateqoriyasında mükafata nominasiya alıb. NME 2015-ci ildə 57-ci Qremmi mükafatlarında albomu onilliyin ən yaxşı albomu elan etmişdir. "AM" buraxılışından cəmi bir ay sonra NME-nin "Bütün zamanların 500 ən möhtəşəm albomu" siyahısında 449-cu yeri tutub. Rolling Stone jurnalı isə 2020-ci ildəki siyahısında albomu 346-cı yerə layiq görüb.

## İstehsal
### Adı
Qrupun solisti Aleks Törner BBC Radio 1-dən Zeyn Louya vetdiyi müsahibədə albomun adının Velvet Underground qrupunun 1985-ci ildə buraxılan albomu "VU"-dan ilhamlanaraq seçdiyini deyir.

Aleks qrupun səsyazma prosesində istifadə etdikləri gitara gücləndiricisinə görə albomun adının az qala "The New Black" olacağından danışıb: "Məndə çox istifadə etdiyimiz köhnə Rickenbacker var. Düymələri yoxdur, sadəcə iki dəliyi var. Və bu "The New Black" kimi tanınan kiçik qara gücləndiricidr. Albomu belə adlandırmaq fikrim var idi."

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Lüksemburq komissiyası

**Lüksemburq komissiyası** () — XIX əsrdə Fransanın müvəqqəti hökuməti tərəfindən yaradılmış əmək komissiyası. 25 fevral 1848-ci ildə Lui Filippin taxtdan devrilməsindən sonra yaradılmışdır. Lüksemburq komissiyasının yaradılması, Lui Blanın başçılıq etdiyi fəhlə nümayəndələr məclisi kimi, sosial problemlərin öyrənilməsi və həlli yollarının təklif edilməsi vəzifəsini icra etmək məqsədini güdürdü. Komissiya həmin ilin sonunda fəaliyyətini dayandırmışdır.

## İstinadlar
Humbug

***Humbug*** — ingilis rok qrupu Arctic Monkeys-in üçüncü studiya albomu. 19 avqust 2009-cu ildə Domino tərəfindən buraxılmışdır. Qrup 2008-ci ilin yayının sonunda albom üçün yeni materiallar yazmağa başladı və 2009-cu ilin yazında bitirdi.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Afonsu d' Albukerki

**Afonsu d' Albukerki** (; ) — Portuqaliya dəniz səyyahı, istilaçı. O, 1510–1515-ci illərdə Hindistanda canişin (vitse-kral) olmuşdur. Albukerki Portuqaliyanın Ost-Hinddə müstəmləkə imperiyasının banisi olmuşdur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

*
*Albuquerque, Afonso de, D. Manuel I, António Baião, "Cartas para el-rei d". Manuel I", Editora Livraria Sá de Costa (1957)

## Xarici keçidlər

* Paul Lunde, *[https://web.archive.org/web/20110821054627/http://www.saudiaramcoworld.com/issue/200504/the.coming.of.the.portuguese.htm The coming of the Portuguese]*, 2006, Saudi Aramco World
Favourite Worst Nightmare

***Favourite Worst Nightmare*** — ingilis rok qrupu Arctic Monkeys-in ikinci studiya albomu. 18 aprel 2007-ci ildə "Domino" tərəfindən buraxılıb. Prodüserlər Ceyms Ford və Mayk Krossi ilə Londonun şərqində yerləşən Miloco Studios-da qeydə alınıb. Bu qrupun Şimali Amerika turundan əvvəl ayrılan basçı Endi Nikolsonsuz hazırlanan ilk albomudur. Onun yerini basçı Nik O'Melli əvəz etdi.

## Trek siyahısı
Whatever People Say I Am, That's What I'm Not

***Whatever People Say I Am, That's What I'm Not*** — ingilis rok qrupu Arctic Monkeys-in 23 yanvar 2006-cı ildə Domino tərəfindən buraxılan ilk albomu. Qrupun keçmiş bas ifaçısı Endi Nikolsonun yer aldığı yeganə albomudur.

## Trek siyahısı
Suck It and See

***Suck It and See*** — ingilis rok qrupu Arctic Monkeys-in Domino Recording Company tərəfindən 6 iyun 2011-ci il tarixində buraxılan dördüncü studiya albomu. Albom 2011-ci ilin əvvəllərində Los-Ancelesdə yerləşən Sound City Studios-da qrupun yaxın əməkdaşı prodüser Ceyms Ford ilə yazılıb.

Musiqi baxımından "Suck It and See", qrupun əvvəlki qaranlıq, sərt riffli işi "Humbug"-dan fərqlidir, albomda gitaralı pop və psixodelik pop trekləri təqdim olunur. Albomun adı "sınayın" mənasını gələn ingilis sözündən gəlir. Bu ad ABŞ-də pis başa düşülüb və sonradan bəzi satış yerlərində senzuraya məruz qalıb. Mağazalarda albomun adının üzərini örtməli oldular.

Buraxıldıqdan sonra albom müxtəlif sinqllarla tanıdılıb. Albom Birləşmiş Krallıqda musiqi cərgələrinin birinci pilləsinə yüksəlib. Ölkədə platin sertifikatı alıb. Albom ümumiyyətlə musiqi tənqidçilərindən müsbət rəylər toplayıb. Bir çoxları onu əvvəlkindən daha yaxşı hesab edib. Tənqidçilər qrupun üslub dəyişikliyini yüksək qiymətləndirdilər.

## Səsyazmalar
Arctic Monkeys bu albomu 2010-cu ildə yazıb. Solisti Aleks Törner mahnıların əksəriyyətini Nyu-Yorkda yazdığı barədə Metro jurnalına danışıb: "Yeni albomun çoxunu Nyu-Yorkda yaşayarkən yazdım və həmişəkindən daha çox ingiliscə danışıq dilindən istifadə etdim.” Səsyazmalar 2011-ci ilin yanvar-fevral aylarında beş həftə ərzində prodüser Ceyms Fordla birlikdə Los-Ancelesdəki Sound City Studios-da aparılıb. Törner albomun çoxunu studiyada canlı olaraq lentə alındığını bildirdi.

"Suck It and See" qrupun əvvəlki işi "Humbug" albomunun qaranlıq səsindən fərqlidir. Albomun buraxılmasından qısa müddət əvvəl NME-yə danışan təbilçi Mett Helders, "Humbug" ilə müqayisədə daha "pop" və "vintaj" səs yaradacağına söz verib.

Albomda yer alan "Piledriver Waltz" treki ilk dəfə Aleks Törnerin "Submarin" filmi üçün yazdığı saundtrek albomunda buraxılmışdı. Daha sonra qrup bu mahnını yenidən ifa edib və bir az fərqli səslənən versiyasını "Suck It and See" albomuna daxil etmişdir.

Albomun adını daşıyan trek Eagles qrupunun "Lyin' Eyes" mahnısının plaqiatı kimi səslənir.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Pedro Albisu Kampos

**Pedro Albisu Kampos** (; ) — Puerto-Riko siyasətçisi, milli azadlıq hərəkatı xadimi.

## Həyatı
Pedro Albisu Kampos 12 sentyabr 1893-cü ildə Ponse şəhərində anadan olmuşdur. O, 1921-ci ildə Harvard Universitetini bitirmişdir. Puerto-Rikonun azadlığı uğrunda mübarizəni qarşıya məqsəd qoyan, 1922-ci ildə yaradılmış Puerto-Riko Milliyətçi Partiyasının yaradıcılarındandır. 1930-cu ildən partiyanın sədri olmuşdur. ABŞ-nin adadakı hakimiyyət orqanlarına qarşı bir sıra çıxışlar təşkil etmiş, 1936-cı ildə həbs olunmuşdur. 1947-ci ildə həbsdən azad edildikdən sonra yenidən ölkənin istiqlaliyyəti uğrunda fəal mübarizəyə qoşulmuş, 1950-ci ildə ikinci dəfə tutularaq uzunmüddətli həbs cəzasına və katorqaya məhkum olunmuşdur. O, 21 aprel 1965-ci ildə, San-Xuan şəhərində vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*Acosta, Ivonne, *La Mordaza/Puerto Rico 1948–1957*. Río Piedras, Puerto Rico, 1987
*Connerly, Charles, ed. *Dr. Pedro Albizu Campos*, Vieques Times, Puerto Rico, 1995
*Corretjer, Juan Antonio, *El Líder De La Desesperación*, Guaynabo, Puerto Rico, 1978
*García, Marvin, ''Dr. Pedro Albizu Campos'' , National Louis University
*Torres Santiago, José M., ''100 Years of Don Pedro Albizu Campos''
*"War Against All Puerto Ricans: Revolution and Terror in America's Colony"; Author: Nelson Antonio Denis; Publisher: Nation Books (April 7, 2015); .

## Xarici keçidlər

*''Five Years of Tyranny in Puerto Rico.'' Vito Marcantonio. August 14, 1939. Accessed 19 January 2022. Archived.
*Joan Klein, Oncology Times Interview: "Susan B. Horwitz, PhD, Finishes Term (Plus!!) As AACR President!/Cornelius P. Rhoads Controversy", *Oncology Times*, 25 July 2003, Vol. 25 – Issue 14, pp.&nbsp;41–42
*"Pedro Albizu Campos", *Portraits of Notable Individuals in the Struggle for Puerto Rican Independence*, Peace Host website
*Pedro Albizu Campos Archive at marxists.org
*"Human Radiation Experiments", US Department of Energy, 1994
*"Pedro Albizu Campos" Biografias y Vidas
*''Habla Albizu Campos'', Paredon Records, Smithsonian Institution
*''¿Quién Es Albizu Campos?'' (Who is Albizu Campos?), Film Documentary website, not in distribution
*"War Against All Puerto Ricans: Inside the US Crackdown on Pedro Albizu Campos and the Nationalist Party" *[[Democracy Now!]]*, 21 April 2015
Belladonna of Sadness (albom)

**Belladonna of Sadness** — amerikalı müğənni Aleksandra Saviorun ilk studiya albomu. 7 aprel 2017-ci ildə "Columbia Records" tərəfindən buraxılıb. Albom 2014-cü ildə Savior və ingilis musiqiçi Aleks Törner tərəfindən Los-Ancelesdə yazılıb. Prodüserliyini Hollivudda Ceyms Ford, Törner və Zak Daues etmişdir. Albomun üz qabığında Saviorun çəkdiyi xanımotu çiçəyi yer almışdır. Albom 1973-cü ildə buraxılmış eyniadlı yapon animesinin adını daşıyır.

## Trek siyahısı
Qeyd edilənlər istisna olmaqla, bütün treklər Aleksandra Savior və Aleks Törner tərəfindən yazılmışdır.

## İstinadlar
The Archer (albom)

**The Archer** — amerikalı müğənni Aleksandra Saviorun ikinci studiya albomu. 10 yanvar 2020-ci ildə "30th Century Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı
Bütün treklər Aleksandra Savior tərəfindən yazılıb.

## İstinadlar
Culiya Marqaret Kemeron

**Culiya Marqaret Kemeron** () — 19-cu əsrin ən mühüm portretçilərindən biri sayılan ingilis fotoqraf. O, məşhur Viktoriya kişi və qadınlarının yumşaq fokuslu yaxın planları, mifologiya, xristianlıq və ədəbiyyat personajlarını əks etdirən illüstrativ rəsmləri, kişi, qadın və uşaqların həssas portretləri ilə tanınır.

## İstinadlar
Punisher (albom)

**Punisher** — amerikalı müğənni-bəstəkar Fibi Bricersin ikinci studiya albomu, 18 iyun 2020-ci ildə "Dead Oceans" tərəfindən buraxılıb. Bu, onun 2017-ci ildə buraxılmış debüt albomu *Stranger in the Alps*-ın davamıdır. Kaliforniyalı müğənni ikinci albomu buraxmazdan əvvəl boygenius və Better Oblivion Community Center qruplarını yaradıb.

Punisher, Los-Ancelesdəki Sound City Studios-da bir il yarımdan çox müddətdə yazıldı və Bricersin prodüserləri Tony Berg və Ethan Gruska onunla yenidən bir araya gəldi. Səsyazma prosesi birgə edildi və layner notlarında Cülyen Beyker, Lüsi Dakus, Christian Lee Hutson, Jim Keltner, Blake Mills və Conor Oberst də daxil olmaqla iyirmidən çox görkəmli musiqiçinin adı qeyd edildi. Punisher beş sinql "Garden Song", "Kyoto", "ICU", "I Know the End" və "Savior Complex" ilə dəstəkləndi. Albom buraxıldıqdan sonra musiqi tənqidçiləri tərəfindən tənqidi bəyənmə aldı.

## Fon
Amerikalı müğənni-bəstəkar Fibi Bricers 2010-cu illərin sonunda indi-rok pərəstişkarları arasında tez bir zamanda əhəmiyyətli bir şöhrət qazandı. Bricers mahnı yazaraq və gitara çalaraq böyüyüb; Los-Ancelesdən olan o, "County High School for the Arts"da təhsil alıb. 2017-ci ildə o, İndianada yerləşən indi səsyazma şirkəti Dead Oceans ilə Stranger in the Alps adlı debüt albomunu buraxıb. Rekord tənqidçilər və digər musiqiçilər tərəfindən geniş rəğbət qazanıb.

## Treklər

## İstinadlar
Farg Qaləh

**Farg Qaləh** — İranın Rəzəvi Xorasan ostanının Kaşmər şəhristanı şəhər. 2016-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,519 nəfər və 1,411 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Ay cəngavəri (serial)

**Ay cəngavəri** (ing. *Moon Knight*) Disney+ striminq xidməti üçün Ceremy Sleyter tərəfindən yaradılmış və Marvel Comics nəşriyyatının eyniadlı komiks personajına əsaslanan bir Amerika miniserialıdır. "Marvel Kinematoqrafiya Kainatı" (MKK) mediafranşizi çərçivəsində sayca altıncı teleserialdır. Layihə  Marvel Studios şirkəti tərəfindən hazırlanır, Sleyter baş ssenarist, Mohamed Diab isə baş rejissor kimi çıxış edir.

## Məzmun
Dissosiativ şəxsiyyət pozğunluğundan əziyyət çəkən muzdlu Mark Spektor Stiven Qrant kimi çoxsaylı şəxsiyyətləri ilə birlikdə Misir tanrıları ilə əlaqəli ölümcül bir sirrə sürüklənəcəklər.
Duolingo

**Duolingo** (Duolinqo) pulsuz dil öyrənmə tətbiqidir. Hal hazırda ingilis dili, ispan dili, alman dili, fransız dili, portuqal dili, italyan dili, dan dili, irland dili, isveç dili, türk dili, ukrayna dili, norveç dili, rus dili, vyetnam dili, ivrit dili, macar dili, yunan dili, rumın dili, yapon dili, fin dili, katalan dili, çin dili, koreya dili, ərəb dili, niderland dili, polyak dili, hind dili, çex dili, esperanto dili, vall dili, suahili dili, indoneziya dili, havay dili, navajo dili, klinqon dili, yüksək valiriya dili, latın dili, şotlandiya qalisi dili, yidiş dili, haiti kreol dili, zulu dili, quarani dili kimi dilləri öyrənməyə imkan verir.

## İstinadlar
Tarix və onun problemləri (jurnal)

***Tarix və onun problemləri*** — Azərbaycanda nəşr olunan nəzəri, elmi, metodik jurnal.

## Haqqında
Nəzəri, elmi, metodik jurnal olan "Tarix və onun problemləri" 1997-ci ilin yayından tarix elmləri doktoru, professor Əsməd Muxtarovanın baş redaktorluğu ilə nəşr olunur.  "Tarix və onun problemləri" jurnalı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası (AAK) tərəfindən dissertasiyaların əsas nəticələrinin və elmi məqalələrin dərc olunması tövsiyə edilən dövri elmi nəşrlərin siyahısına daxil edilib.

## İstinadlar
Muin Müsəvvər

**Muin Müsəvvər** () — fars miniatürçüsü, 17-ci əsr Səfəvi dövrünün görkəmli nümayəndələrindən biri olub. 

Muinin şəxsi həyatı haqqında çox şey məlum deyil, yalnız o, ehtimal edilir ki, 1615-ci ildə anadan olub. 1610-1615-ci illərin aparıcı rəssamı Rza Abbasinin şagirdi olub. Ehtimallara görə, 1693-cü ildə vəfat edib. 

Ona aid edilən 300-dən çox miniatür və rəsm günümüzə qədər gəlib çatıb. O, Qərb rəssamlığının təsirindən qaçaraq ustadının qabaqcıl üslubunu qismən dəyişdirən mühafizəkar bir rəssam olub. Bununla belə, o, fars rəssamlığında qeyri-adi olan bir sıra sadə insanların səhnələrini çəkib. 

Muin İsfahanda anadan olub və ehtimal edilir ki, bütün həyatını bu şəhərdə keçirib. Təxminən 1630-cu ildən 1693-cü ilə qədər uğurlu karyerası olub.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Teodor de Bri

**Teodor de Bri** () – Amerika qitəsinə erkən Avropa ekspedisiyalarının təsvirləri ilə məşhur olan bir oymaçı, zərgər, redaktor. İspan inkvizisiyası de Brini məcbur etdi , protestant, doğma, ispanların nəzarətində olan Cənubi Hollandiyadan qaçmaq üçün. O, doğulduğu gündən Liege Şahzadə-Biskoposluğunun Lyej şəhərində, sonra isə Strasburq, Antverpen, London və Frankfurtda məskunlaşaraq Avropanı gəzdi.

De Bri öz kitabları üçün çoxlu həkk olunmuş illüstrasiyalar yaratmışdır. Onun kitablarının əksəriyyəti kəşfiyyatçıların ilk müşahidələrinə əsaslanırdı, hətta De Bry özü məlumatların qeydçisi kimi çıxış edərək Amerika qitəsinə heç vaxt səfər etməsə belə müasir gözlərə illüstrasiyaların çoxu rəsmi, lakin təfərrüatlı görünür.

## İstinadlar
Keti Lamkin

**Keti Lamkin** () — ABŞ aktrisası.

## Filmoqrafiyası
**Neurotic Cabaret* (1990)
**Waiting for Guffman* (1996)
**The Life of David Gale* (2003)
**[[Teksas Katliamı]]* (2003)
**Kiss Kiss Bang Bang* (2005)
**The Astronaut Farmer* (2006)
**[[Teksas]]* (2006)
**In the Valley of Elah* (2007)
**[[The Heartbreak Kid (film, 1972)|The Heartbreak Kid]]* (2007)
**No Country for Old Men* (2007)
**Sunshine Cleaning* (2008)
**Psychic Experiment* (2010)
**[[Welcome to the Rileys]]* (2010)
**Expecting Mary* (2010)
**Sweetwater* (2013)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Mini Mansions

**Mini Mansions** – Zak Daues, Tayler Parkford və Queens of the Stone Age qrupunun bas ifaçısı Maykl Şumen tərəfindən yaradılmış amerikan indi-pop qrupu.

## Tarixi
Mini Mansions 2009-cu ildə yaranıb. Onlar 2009-cu ildə öz adlarını daşıyan doqquz parçadan ibarət minialbom buraxıb. 2014-cü ildə onlar 24 mart 2015-ci ildə buraxılmış ikinci studiya albomu The Great Pretenders-dən "Death Is a Girl" adlı sinqlı buraxdılar. 2015-ci ilin noyabrında "Any Emotions", "Freakout!", Arctic Monkeys-dən Aleks Törnerin yer aldığı "Vertigo", "Mirror Mountain", "Double Visions", "Creeps" və "The End, Again" (hamısı The Great Pretenders-dan) mahnılarının klipləri onların Vevo səhifəsində yayımlandı. Həmçinin The B-52-dən Fred Schneider-in yer aldığı B tərəfi "Cheap Leather" üçün də bir klip yayımlandı. 2016-cı ildə qrup PledgeMusic vasitəsilə The Great Pretenders albomunun yayımlanmamış B-tərəflərindən ibarət olan *Flashbacks*-i buraxdı.

14 mart 2017-ci ildə Mini Mansions-ın üç üzvünün 24 mart 2017-ci ildə Şotlandiyanın Qlazqo şəhərində BBC Radio 6 Musiqi Festivalında Sparks musiqi qrupu ilə çıxış edəcəyi elan edildi.

12 fevral 2019-cu ildə qrupun üçüncü albomu *Guy Walks Into a Bar...* 26 iyul 2019-cu ildə buraxılacağı məlum oldu. Albomdan əvvəl 28 sentyabr 2018-cu ildə Works Every Time minialbomu buraxılmışdı.

Qrup 2019-cu ilin fevral ayında Guy... albomundan "GummyBear" adlı  ilk sinqlı paylaşdı və 13 mart 2019-cu ildə Liam Lynch-in rejissoru olduğu klipin premyerası oldu həmçinin qrupun ABŞ-da yaz konsertləri edəcəyi bildirildi.

## Üzvlər
*Maykl Şumen – vokal, gitara, təbil
*Zak Daues – bas-gitara
*Tayler Parkford – klaviatura
*Con Teodor – təbil (konsert zamanı)

## Diskoqrafiya
**Albomlar**
**Mini Mansions* (2010)
**The Great Pretenders* (2015)
**Guy Walks Into a Bar...* (2019)

**Toplular**
**Flashbacks* (2016)

**Mini-albomlar**
**Mini Mansions* (2009)
**... Besides ...* (2012)
**Works Every Time* (2018)

**Sinqllar**
*Monk (2010)
*Kiddie Hypnogogia (2010)
*Wünderbars (2010)
*Death Is a Girl (2014)
*Any Emotions (2015)
*Freakout! (2015)
*Vertigo (2015)
*Double Visions (2015)
*Works Every Time (2018)
*Midnight in Tokyo (2018)
*GummyBear (2019)
*Hey Lover (2019)
*Bad Things (That Make You Feel Good) (2019)
*I'm in Love (2019)

## İstinadlar
Doğru Yol Partiyası

* Doğru Yol Partiyası (Azərbaycan) — Azərbaycanda 1992-ci ildə Tamerlan Qarayevin rəhbərliyində təsis edilmiş, 1995-ci ildə Müsavat Partiyasına birləşmiş siyasi partiya.
* Doğru Yol Partiyası (İsrail) — İsraildə 2008-ci ildə təsis edilmiş siyasi partiya.
* Doğru Yol Partiyası (Türkiyə)
** Doğru Yol Partiyası (Türkiyə, 1983) — Türkiyədə Ahmet Nusret Tunca rəhbərliyində keçmiş Demokrat Partiya üzvləri tərəfindən qurulmuş və 2007-ci ildə Demokrat Partiyaya birləşmiş siyasi partiya.
** Doğru Yol Partiyası (Türkiyə, 2007) — Türkiyədə 2007-ci ildə Çetin Özaçıkgöz tərəfindən qurulmuş siyasi partiya.
Doğru Yol Partiyası (Azərbaycan)

**Doğru Yol Partiyası** — Azərbaycanda 30 yanvar 1993-cü ildə Tamerlan Qarayevin rəhbərliyində təsis edilmiş, 1995-ci ildə Müsavat Partiyasına birləşmiş siyasi partiya.

## Tarixi
1990-cı ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinə seçkilər keçirilmiş, ilk dəfə bu seçkilərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası xaricində siyasi qüvvələr yarışmışdır. Seçki nəticəsində 45 nəfər müxalif Azərbaycan Xalq Cəbhəsi üzvü parlamentin deputatı seçilmişdir. Parlamentdə "Müstəqil Azərbaycan" Demokratik Blokunu təsis edən müxalif qrup parlament sədarətinə namizəd olaraq 133 nömrəli Ağdam ikinci şəhər seçki dairəsindən deputat seçilmiş Tamerlan Qarayevi sədr müavinliyinə namizəd göstərmişdir. 7 fevral 1991-ci ildə Tamerlan Qarayev Ali Sovetin sədr müavini seçilmişdir. Tamerlan Qarayev, həmçinin, 26 noyabr 1991-ci ildə təsis edilmiş Azərbaycan Ali Sovetinin Milli Şurasına "Müstəqil Azərbaycan" Demokratik Blokunun üzvü olaraq seçilmişdir.

15 may dövlət çevrilişinin ardından hakimiyyəti tam ələ alan Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Ali Sovetin Rəyasət Heyətində dəyişikliklərə getmiş, Tamerlan Qarayev 18 may 1992-ci ildə Ali Sovetin sədrinin müavini vəzifəsindən azad edilərək sədrin birinci müavini seçilmişdir. Çevrilişdən sonra yeni rəhbərlik prezident seçkiləri keçirmək qərarı almışdır. Bu dövrdə Tamerlan Qarayev Azərbaycan Xalq Cəbhəsindən istefa verərək öz müşaviri və bacanağı Rasim Musabəyov ilə birgə iqtidaryönlü Doğru Yol Partiyasını təsis etmişdir. Doğru Yol Partiyasının Təsis Konfransı 30 yanvar 1993-cü ildə keçirilmişdir. Konfransda Tamerlan Qarayev sədr, Rasim Musabəyov sədr müavini, Siyasi Şura üzvü, Akif Nağı isə partiyanın katibi seçilmişdir.Bu adın Türkiyədə Süleyman Dəmirəlin sədrlik etdiyi Doğru Yol Partiyasından qaynaqlandığı iddia edilmişdir.

4 iyun Gəncə qiyamından sonra hakimiyyətə gələn Heydər Əliyev 3 sentyabr 1993-cü ildə Ali Sovetin sədrinin birinci müavini Tamerlan Qarayevi Azərbaycan Respublikasının Çin Xalq Respublikasında Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri vəzifəsinə təyin etmişdir. Bununla o, sədr vəzifəsindən və partiya üzvlüyündən istefa vermişdir. Bu hadisədən sonra Rasim Musabəyov 1994-cü ildən etibarən Doğru Yol Partiyası sədrinin vəzifələrinin icraçısı vəzifəsini icra etməyə başlamışdır.

Lakin partiyanın təsisçisinin partiya fəaliyyətində iştirak edə bilməməsi, partiyanın təsirliliyinın azlıq təşkil etməsi kimi səbəblər partiyanın ləğv edilməsi məsələsini gündəmə gətirmişdir. Partiya rəhbərliyinin aldığı qərara əsasən Doğru Yol Partiyası 18 noyabr 1995-ci ildə keçirilmiş Müsavat Partiyası IV Qurultayında Müsavat Partiyasına birləşmişdir.

Jurnalist Eynulla Fətullayev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının ictimai-siyasi məsələlər şöbəsinin sabiq rəhbəri Əli Həsənovun bir dövr Doğru Yol Partiyası üzvü olduğunu iddia etmişdir.

## İstinadlar
Mişel Buke

**Mişel Buke** (; ) — Fransız aktyor.

## Filmoqrafiyası
* 1947: *Monsieur Vincent*
* 1952: *Trois femmes*
* 1955: *Nuit et brouillard*
* 1959: *Katia*
* 1967: *Lamiel*
* 1968: *La Mariée était en noir*
* 1969: *La Femme infidèle*
* 1970: *Le dernier saut*
* 1970: *Un condé*
* 1971: *Malpertuis*
* 1971: *Vor Einbruch der Nacht*
* 1972: *L’Attentat*
* 1973: *Le Serpent*
* 1973: *Il n’y a pas de fumée sans feu*
* 1973: *Deux hommes dans la ville*
* 1976: *Le Jouet*
* 1977: *Les Anneaux de Bicêtre*
* 1982: *Les Misérables*
* 1985: *Poulet au vinaigre*
* 1985: *Le Regard dans le miroir* 
* 1991: *Toto le héros*
* 1991: *Tous les Matins du monde*
* 1995: *Élisa*
* 2001: *Comment j’ai tué mon père*
* 2005: *Le Promeneur du champ de Mars*
* 2010: *La petite chambre*
* 2012: *Renoir*
* 2020: *Villa Caprice*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Döş giləsi

**Döş giləsi** — qadınlarda südün, uşağı qidalandırmaq üçün döşdən gələn laktasiya kanallarından keçməsini təmin edən döşün səthindəki qaldırılmış toxuma sahəsi. Süd döş giləsindən passiv şəkildə axa bilər və ya kanal sistemi boyunca meydana gələn hamar əzələlərin daralması ilə xaric edilə bilər. Döş giləsi ətrafındakı dəridən daha tünd rəngdə olan areola ilə əhatə olunmuşdur. Qeyri-insanlara istinad edərkən onu çox vaxt məmə ucları adlandırırlar. Əmzik uşaqların qidalandığı qida butulkasının elastik ağız hissəsini təsvir etmək üçün də istifadə edilə bilər. İnsanlarda, həm kişilərin, həm də qadınların döş gilələri cinsi oyanmanın bir hissəsi kimi stimullaşdırıla bilər. Bir çox mədəniyyətlərdə insanların, daha dəqiq desək qadınların döş gilələri cinsiləşdirilir, "… cinsi obyekt hesab edilir və onların fiziki xüsusiyyətləri və seksuallığına görə qiymətləndirilir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* 
*
Areola

İnsan areolası döş giləsi ətrafındakı süd vəzisi və döşdəki piqmentli sahədir. Areola, daha ümumi olaraq, ətrafındakı toxumadan fərqli bir toxuma strukturuna malik olan bədəndəki kiçik dairəvi bir sahə və ya dərinin iltihablı sahəsi kimi digər kiçik dairəvi sahələrdir.

Yetkin dişi insanların məmə başı, laktasiya (süd ifrazı) zamanı südün müstəqil buraxıldığı döş giləsinin (laklanmış kanallar) ətrafında radial olaraq yerləşmiş bir neçə kiçik deşiyə malikdir. Areoladakı digər kiçik boşluqlar areol vəziləri kimi tanınan yağ vəziləridir.

Areola çəhrayıdan qırmızıya, şokolad rəngindən qəhvə rənginə, tünd qəhvəyi rəngə və ya demək olar ki, qara rəngə qədər dəyişə bilər, lakin ümumiyyətlə açıq dəri tonları olan insanlarda daha solğun, tünd dəri tonları olan insanlarda isə daha tünd formalarda olur. Fərqli rənglərin bir səbəbi döş nahiyəsinin körpə üçün daha aydın formada görünməsini təmin etmək ola bilər.
Zaqafqaziya iqtisadi rayonu

**Zaqafqaziya iqtisadi rayonu** — SSRİ-nin 19 iqtisadi rayonundan biri. Üç Zaqafqaziya respublikasından ibarət olmuşdur:

# Azərbaycan SSR (indiki Azərbaycan)
# Ermənistan SSR (indiki Ermənistan)
# Gürcüstan SSR (indiki Gürcüstan)

İqtisadi rayona həmçinin ən böyük — Tbilisi, Abşeron (Bakı) sənaye qovşaqları və iri İrəvan qovşağı da daxil olmuşdur.

Əhalisi — 15.489 min nəfər (1987).

İxtisaslaşmış sahələri: müxtəlif əlvan və qara metal filizlərinin hasilatı və emalı, neft və qaz, inkişaf etmiş qida, yüngül sənaye, mühəndislik.

Kənd təsərrüfatında subtropik və istiliksevər texniki bitkilərin becərilməsi, üzümçülük, bağçılıq, tərəvəz istehsalı böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan SSR iqtisadiyyatı
* Ermənistan SSR iqtisadiyyatı
* Gürcüstan SSR iqtisadiyyatı
* Zaqafqaziya hərbi dairəsi
* Zaqafqaziya dəmiryolu
Areola vəzisi

**Areola vəzisi** və ya Montqomeri vəziləri döş giləsini əhatə edən areolada olan yağ vəziləridir. Areola və döş giləsini yağlanmış və mühafizə edilmiş vəziyyətdə saxlamaq üçün yağlı ifrazatlar (lipoid mayesi) ifraz edirlər. Bu sekresiyalardakı uçucu birləşmələr yeni doğulmuş körpələrin iştahı üçün qoxu stimulyatorları kimi də çıxış edə bilirlər.

Dərinin səthində görünən vəzi hissələri “Montgomery tuberculosis” adlandırılır. Dairəvi qabarlar areolada və döş giləsininin üzərində yerləşir. Onlar döş gilələri stimullaşdırıldıqda üzə çıxa və ya qaldırıla bilərlər. Səthin açıqda olan hissəsinin üzərindəki dəri yağlanır və areolanın qalan hissəsindən daha yumşaq vəziyyətə gətirilir. Hamiləlik dövründə tuberkuloz daha aydın görünür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qaspar Abey

**Qaspar Abey** (fr. Gaspard Abeille; 1648, Riez, Provans — Alp — Kot d'Azur — 22 may 1718, Paris) — fransız din xadimi, yazıçı, lirik şair və dramaturq. Fransız Akademiyasının üzvü (1704-cü ildən, kafedra 19).

## Haqqında
Gənc ikən Provansdan Parisə köçdü. Katib vəzifəsində çalışmış və onunla mənəvi mövzularda söhbətlər etməyi xoşlayan, Lüksemburqlu Fransa marşalı Fransua Henri de Montmorensinin himayədarı olmuşdur. Ölümündən sonra müvəqqəti olaraq hərbi lider, Vendome hersoqu Lui Cozef de Burbonun xidmətinə keçdi. Sonra Normandiya əyalətinin baş katibi olub. 1670-ci ildən Arles Akademiyasının üzvü olub.1704-cü ildə Fransa Akademiyasının üzvü seçildi. Elə həmin il kral onu Klermon-Ferrandakı Notr-Dam de la Mersi monastırının abbatı təyin etdi. O, əvvəlcə öz adı ilə faciələr, şeirlər, nəsrlər yazdı, sonra mənəvi vəziyyətinin ədəbi yaradıcılıqla uyğunsuzluğu tənqidindən yayınmaq üçün əsərlərinin bir hissəsini aktyor Jan-Fransua Juvenon de la Tuileries adı ilə yazdı (1650–1688). Corneille, Pierre Corneille və Jean Racine onun əsərləri haqqında müsbət danışdılar.

## İstinadlar
Mayls Keyn

**Mayls Piter Keyn** () — The Last Shadow Puppets qrupunun üzvü kimi tanınan ingilis musiqiçi. O həmçinin 2009-cu ilin avqustunda dağılan The Rascals qrupunun solisti idi.

Keyn hazırda Arctic Monkeys qrupunun solisti Aleks Törner ilə birlikdə qurduğu The Last Shadow Puppets qrupunun üzvüdür, onların ilk albomu *[[The Age of the Understatement]]* 2008-ci ildə, ikinci albomları ''Everyhting You've Come to Expect'' isə 2016-cl ildə buraxılıb. Keynin solo debüt albomu *Colour of the Trap* 9 may 2011-ci ildə, ikinci albomu *Don't Forget Who You Are* isə 3 iyun 2013-cü ildə yayımlanıb. Onun üçüncü albomu *Coup De Grace* 10 avqust 2018-ci ildə Virgin EMI səsyazma şirkəti vasitəsilə buraxılıb. Keynin sonuncu buraxılışı *Change the Show* 21 yanvar 2022-ci ildə işıq üzü görüb.

## Həyatı
Keyn Virral yarımasasında yerləşən Birkenheddə yeganə uşaq olaraq dünyaya gəlib, Meolsda boya başa çatıb. Uşaq vaxtlarında gitara çalmağı öyrənməzdən əvvəl saksofon ifa edə bilirdi. Onun dayısı uşaqları Ceyms və Yan Skelli The Coral qrupunun qurucularıdır və Keynə böyük ilham mənbəyi olublar.

## Şəxsi həyatı
Keyn Liverpuk FK-nun dəstəkçisidir, 20 yaşlarına kimi Mançester Yunayted klubunun izləyicisi olub. Keyn həmçinin Everton və İngiltərə milli futbol komandasının keçmiş oyunçusu Leyton Beyns ilə yaxın dostdur.

2015-ci ildə o, GQ-nun 50 ən yaxşı geyinən britaniyalı kişilərindən biri seçilib.

2016-cı ildə Keyn incitdiyi qadın jurnalistdən üzr istəyib. Keyn SPIN musiqi internet saytından jurnalist Reyçel Brodski ilə müsahibədə ən son Last Shadow Puppets albomunu tanıtdırarkən ondan "yuxarıya çıxmaq" istəyib-istəmədiyini soruşmuşdu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mother Mother

**Mother Mother** — Kanadada 2005-ci ildə qurulan indi-rok qrupu. Qrupun hazırkı heyətində Rayan Qaldemond (gitara, vokal), Molli Qaldemond (sintezator, vokal), Casmin Parkin (sintezator, vokal), Ali Siadat (baraban) və Mayk Yanq (bas-gitara) yer alır. Uzun müddətdir qrupun bas-gitaraçısı olan Ceremi Peyc 2016-cı ildə ayrıldı.

## Diskoqrafiya
* *Touch Up* (2007)
* *[[O My Heart]]* (2008)
* *Eureka* (2011)
* *The Sticks* (2012)
* *Very Good Bad Thing* (2014)
* *No Culture* (2017)
* *Dance and Cry* (2018)
* *Inside* (2021)
Front Line Defenders

**Front Line Defenders** və ya **The International Foundation for the Protection of Human Rights Defenders** ( "Beynəlxalq İnsan Hüquqları Müdafiəçilərinin Müdafiəsi Fondu") — Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsində qeyd olunduğu kimi başqalarının insan hüquqlarını məcburi olmadan müdafiə edənlərə dəstək olmaq üçün 2001-ci ildə İrlandiyanın Dublin şəhərində qurulmuş irlandiyalı insan haqları təşkilatıdır.
## Tarix
Təşkilat Amnesty İnternational İrlandiyanın keçmiş direktoru Meri Lovlor tərəfindən iş adamı və xeyriyyəçi Denis O'Brayenin 3 milyon dollar ianəsi ilə təsis edilib. Front Line Defenders Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi və Sosial Şurasında xüsusi məsləhətçi statusuna və Afrika İnsan və Xalqların Hüquqları Komissiyasında müşahidəçi statusuna malikdir. Fond 2007-ci ildə King Boduin Beynəlxalq İnkişaf Mükafatına və 2018-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Hüquqları Mükafatına layiq görülüb. Front Line Defenders praktiki təhlükəsizlik ehtiyacları, təlim və tədris materialları, sığınacaqlar, şəbəkə imkanları, onların hüquqlarını hökumətlərdən qorumaq üçün hüquqi yardım, bir neçə dildə 24 saatlıq təcili telefon xətti üçün bütün dünyada alıcılara qrantlar verir. Xüsusi şəraitdə bu təşkilat hüquq müdafiəçilərinin daha təhlükəsiz yerlərə köçürülməsinə kömək edə və mümkünsə onların xərclərini ödəyə bilər.

## Görkəmli işləri
2021-ci ilin oktyabrında Front Line Defenders, İsrail tərəfindən qadağan edilmiş insan haqları qruplarına mənsub müxtəlif Fələstin vətəndaşlarının İsrail texnologiya şirkəti NSO Group tərəfindən yaradılmış casus proqramlar tərəfindən hədəf alındığına dair sübutlar üzə çıxardır.
## Front Line Defenders mükafatı
Mükafat 2005-ci ildə təsis edilmişdir. Mükafat böyük şəxsi risk altında öz icmalarının hüquqlarının qorunmasına unikal töhfə edənlərə verilir. mükafat ildə bir dəfə şəxsə və ya hərəkata verilir. Təşkilatın saytında verilən məlumata görə, təsis olunduğu ildən bu yana aşağıdakı şəxslər və hərəkatlar mükafatın laureatı olmuşlar:
* 2005 – Mudavi İbrahim Adam Mudavi İbrahim Adam, Sudan
* 2006 - Əhmədcan Madmarov, Özbəkistan
* 2007 - Qiqi Katana, Konqo Demokratik Respublikası
* 2008 - Ənvər əl-Banni, Suriya
* 2009 - Yuri Melini, Qvatemala
* 2010 - Soraya Rahim Sobrang, Əfqanıstan
* 2011 - İşgəncələrə Qarşı Komitə, Rusiya Federasiyası
* 2012 - Razan Qazzavi, Suriya
* 2013 - Biram Ould Dah Ould Abeyd, Mavritaniya
* 2014 - SAWERA - Kənd Yerlərində Qadınların Ekspertiza və Gücləndirilməsi Cəmiyyəti, Pakistan
* 2015 - Quo Feixionq (təxəllüsü Yang Maodonq), Çin
* 2016 - Ana Mirian Romero, Honduras
* 2017 - Emil Kurbedinov, Krım
* 2018 - Nurkan Baysal, Türkiyə
## İstinadlar

## Mənbə
*Front Line Defenders website
*International Human Rights Funders Group
Patrisiya Espinosa

**Patrisiya Espinosa** (; ) —  Meksikalı siyasi və dövlət xadimi, diplomat. 18 may 2016-cı il tarixindən BMT-nin İqlim Dəyişmələri haqqında Çərçivə Konvensiyasının icraçı katibi. Meksikanın Xarici İşlər Naziri (2006-2012).

## Bioqrafiya
O, Mexiko Kollecini (El Colegio de México) və Cenevrə Universitetində Beynəlxalq Tədqiqatlar İnstitutunun beynəlxalq hüquq üzrə aspiranturasını bitirib.

Karyera diplomatı. 16 sentyabr 1981-ci ildən Meksika Xarici İşlər Nazirliyi sistemində
o, BMT-nin Cenevrə ofisində Meksika missiyasında işləyib, xarici işlər nazirinin müavininin müşavirlərinin koordinatoru, beynəlxalq təşkilatların direktoru, Meksikanın Nyu-Yorkdakı BMT yanında Daimi Nümayəndəliyinin üzvü olub.

Bu sonuncu vəzifədə o, BMT Baş Assambleyasının Üçüncü Komissiyasında narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinin qarşısının alınması, insan hüquqları, sosial inkişaf, qadınların irəliləyişi, uşaq hüquqlarının təşviqi və müdafiəsi kimi məsələlərə cavabdeh olub. Baş Assambleyanın 51-ci sessiyasında o, bu komissiyanın sədri olub. Daha sonra müxtəlif beynəlxalq təşkilatların rəhbəri olub.

13 yanvar - 21 mart 2001-ci ildə Meksika Milli Qadınlar İnstitutunun prezidenti olur.

22 mart 2001 - 5 iyun 2002 və 6 sentyabr 2013 - 7 iyul 2016-cı illərdə Meksikanın Almaniyadakı səfiri işləyir.
6 iyun 2002 - 30 noyabr 2006-cı ildə Meksikanın Avstriyadakı səfiri, eyni zamanda Slovakiya, Sloveniyada və Meksikanın Vyanadakı beynəlxalq təşkilatlarda nümayəndəsi olur.
1 dekabr 2006-cı il - 30 noyabr 2012-ci il tarixlərində Felipe Kalderonun sağ mərkəzçi hökumətində Xarici İşlər Naziri vəzifəsində çalışıb.

18 may 2016-cı ildən BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının icraçı katibidir. O, həmçinin rəhbər vəzifələrdə və siyasi gündəmlərdə gender bərabərliyi məsələləri üzrə beynəlxalq səviyyədə işləyir.

Ailəlidir iki övladı vardır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* PATRICIA ESPINOSA CANTELLANO SECRETARÍA DE RELACIONES EXTERIORES
* «Se hara politica exterior de Estado» Patricia Espinosa
* PATRICIA ESPINOSA CANTELLANO. Secretary of Foreign Affairs
* UN Climate Change. Executive Secretary
* Patricia Espinosa Cantellano, Secretary of Foreign Affairs of Mexico
* Patricia Espinosa Cantellano
* Secretary-General Appoints Patricia Espinosa Cantellano of Mexico Executive Secretary of United Nations Framework Convention on Climate Change
Ramin Cavadi

**Ramin Cavadi**  (; ) — Fars-kürd əsilli Almaniya bəstəkarı. Marvel filmi Dəmir-Adam və HBO kanalında yayımlanan Taxt-tac oyunları serialına bəstələdiyi musiqilər ilə tanınır. Həmçinin o Titanların Müharibəsi, Sakit Okean Döyüşü, Varkraft, Zamanın fırlanması, Əbədilər, filminin, Həbsxanadan qaçış, Person of Interest, Cek Rayan, Qərb Dünyası seriallarının, Medal of Honor, Gears of War 4 və Gears 5 oyununun bəstəkarlığını etmişdir. 2018-ci ildə Taxt-tac oyunlarının "Əjdaha və Canavar", 2019-cu ildə isə "Uzun Gecə" epizodlarına görə ardıcıl Emmi Mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bioloji Müxtəliflik haqqında Konvensiya

**Bioloji Müxtəliflik haqqında Konvensiya** () — 5 iyun 1992-ci ildə Rio-de-Janeyroda qəbul edilmiş beynəlxalq müqavilə.

Konvensiyanın məqsədləri bioloji müxtəlifliyin qorunması, onun komponentlərinin davamlı istifadəsi və genetik ehtiyatlardan istifadə nəticəsində yaranan faydaların ədalətli və ədalətli şəkildə bölüşdürülməsi, o cümlədən genetik ehtiyatlara lazımi çıxışın təmin edilməsi və bu cür resurslara və texnologiyaya dair bütün hüquqlar nəzərə alınmaqla müvafiq texnologiyalar, habelə adekvat maliyyələşdirmə yolu ilə onların müvafiq şəkildə ötürülməsidir.

Konvensiya 5 iyun 1992-ci ildə Tərəflər tərəfindən imzalanmaq üçün açılmış və 29 dekabr 1993-cü ildə qüvvəyə minmişdir.
## x-situ və in-situ qorunması
Bioloji Müxtəliflik haqqında Konvensiya iki növ biomüxtəlifliyin mühafizəsini nəzərdə tutur - in-situ və ex-situ:

Ex situ konservasiya bioloji müxtəlifliyin komponentlərinin təbii yaşayış yerlərindən kənarda saxlanması deməkdir. Bu zooparklarda və laboratoriyalarda növlərin mühafizəsini nəzərdə tutur, xüsusən də nəsli kəsilməkdə olan növlərin genetik məlumat banklarının gələcəkdə itirilmişləri (məsələn, klonlaşdırma yolu ilə) bərpa edə bilmək üçün saxlanılması təklif olunur.

In-situ mühafizə ekosistemlərin və təbii yaşayış yerlərinin mühafizəsi, növlərin yaşamaq qabiliyyətinə malik populyasiyalarının təbii mühitində, əhliləşdirilmiş və ya becərilən növlərə gəldikdə isə, onların fərqli xüsusiyyətlərini əldə etdikləri mühitdə saxlanılması və bərpası deməkdir. Bir qayda olaraq, bu, xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərində (SPNA) bioloji müxtəlifliyin komponentlərinin qorunmasını nəzərdə tutur: qoruqlar, canlı təbiət qoruqları, milli parklar, təbiət abidələri və s. Növlərin yaşayış yerlərinin qorunmasına və münasibətlərin strukturuna xüsusi diqqət yetirilir. 
## Konvensiyanı imzalayanlar ölkələr

## Biotəhlükəsizlik üzrə Kartagena Protokolu
2000-ci ilin yanvarında Biotəhlükəsizliyə dair Kartagena Protokolu qəbul edilir.

Protokol 2003-2004-cü illərdə qüvvəyə minmişdir..

## Naqoya protokolu
29 oktyabr 2010-cu il tarixində Genetik Ehtiyatlara Giriş və Onların İstifadəsindən Yaranan Faydaların Ədalətli və Bərabər Bölüşməsinə dair Naqoya Protokolu qəbul edilir.

2014-cü ilin iyul ayında Bioloji Müxtəliflik haqqında Konvensiya tələb olunan sayda ratifikasiya sənədlərinin alındığını elan edir (50). Protokol 2014-cü il oktyabrın 12-də qüvvəyə minib.
## Mənbə

* The Convention on Biological Diversity (CBD) website
* Конвенция о биологическом разнообразии
* Конвенция о биологическом разнообразии
* Конвенция о биологическом разнообразии. Задачи России // Радио Свобода, 24.01.2008
* Ratifications  at depositary
* Case studies on the implementation of the Convention from BGCI website with links to relevant articles
* Introductory note by Laurence Boisson de Chazournes, procedural history note and audiovisual material on the *Convention on Biological Diversity* in the Historic Archives of the United Nations Audiovisual Library of International Law
## İstinadlar
Riçard Ayoadi

**Riçard Ellef Ayoadi** (; ) — Britaniyalı aktyor, yayımçı, komediyaçı və filmmeyker. Channel 4 kanalında yayımlanan The IT Crowd (2006-2013) seriyalında Moris Moss rolunu canlandırdığına görə 2014-cü ildə BAFTA mükafatına layiq görülüb.  

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Fəxrəddin Ağayev

**Fəxrəddin Güləli oğlu Ağayev** () — Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyi, Təbii Ehtiyatların Kosmik Tədqiqi İnstitutunun direktoru, texnika elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Fəxrəddin Ağayev 16 aprel 1956-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunda anadan olmuşdur. 1978–1982-ci illərdə indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin riyaziyyat fakültəsində təhsil almışdır. 1982–1985-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fizika İnstitutunda elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. 1985 – 1993-cü illərdə Kosmik Tədqiqatlar Elmi İstehsalat Birliyində elmi işçi, bölmə rəisi, baş direktorun müavini, müəssisə direktoru vəzifələrində çalışmışdır. 1993–1995-ci illərdə Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyinin baş direktorunun müavini, 1995 – 2005-ci illərdə Kosmik Cihazqayırma Xüsusi Konstruktor Bürosunun direktoru, 2005 – 2007-ci illərdə elmi Tədqiqat Aerokosmik İnformatika İnstitutunda direktor, 2007-ci ildən hal–hazıradək Təbii Ehtiyatların Kosmik Tədqiqi İnstitutunun direktorudur.

Ailəlidir, 4 övladı var.

## Təhsili
1978 – 1982-ci illər — Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti (təhsil aldığı illərdə V. İ. Lenin adına təqaüd almış və ali məktəbi fərqlənmə ilə bitirmişdir)

## Elmi dərəcəsi
* 2003-cü il – texnika elmləri doktoru
* 2010-cu il – professor elmi adı

## Pedaqoji fəaliyyəti
* 2003 – 2013-cü illərdə — Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti
* 2013 – 2015-ci illərdə — Milli Aviasiya Akademiyası
* 2015-ci ildən hal – hazıradək – Azərbaycan Neft və Sənaye Universiteti

## İctimai fəaliyyəti
* YAP Binəqədi Rayon Təşkilatının üzvü
* Azərbaycan Dövlət Ali Attestasiya Kommissiyasının eksperti
* "AMAKA Xəbərlər" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü
* "Xüsusi texnika və texnologiya" jurnalının redaksiya heyətinin üzvüdür

## Təltifləri
* 2013-cü ildə Tərəqqi medalı ilə təltif olunub
* 2014-cü ildə Leybnis medalı ilə təltif olunub
* 2021-ci ildə dünya miqyasında elm və təhsildə xidmətlərinə görə Avropa Şərəf ordeni ilə təltif olunub
* 2022-ci ildə Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin yubiley medalı ilə təltif olunub

## Mükafatları
7 beynəlxalq sertifikata layiq görülmüşdür

## Elmi maraq dairələri
* Məsafədən müşahidənin kosmik sistemləri
* Kosmik məlumatların emalı metodları
* Aerokosmik ekoloji monitorinq

## Əsərləri
Kosmik texnologiyaların müxtəlif problemlərinə həsr olunmuş 8 monaqrafiya və 140 – dan çox elmi məqalənin, o cümlədən 2 patentin müəllifidir

## Hazırladığı kadrlar
9 nəfər texnika üzrə fəlsəfə doktoru

## Beynəlxalq tədbirlərdə iştirakı
21 – dən artıq beynəlxalq elmi konfranslarda iştirak etmişdir

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://ensiklopediya.gov.az/az/terms/13266/cild/13 
* https://mdi.gov.az/az/xeberler-30/akademik-tofiq-ismayilovun-xatiresi-yad-olundu-750 
* https://president.az/az/articles/view/6796/print
Can Bartu

**Can Bartu** () — çərkəz əsilli türk futbolçu.

## Həyatı

10 may 1962-ci ildə Fiorentina ilə Atletico Madrid arasında keçirilən final matçında oynayan Bartu avrokuboklarda final matçına çıxan ilk türk futbolçu oldu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cəmil Turan

**Cəmil Turan** () — Türkiyənin keçmiş milli futbolçusu. 

## Həyatı
Türkiyə futbolunun bombardirlərindən biri olan Cəmil Turan futbol texnikası, qəfil qaçışları və yayınmaları, nişanda qalma uğurları və topla rəftarı ilə tanınırdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Petar Atsev

**Petar Atsev** () — bolqar inqilabçısı, Daxili Makedoniya-Adrianopol İnqilab Təşkilatının (IMARO) Prilep bölgəsi üzrə voyvodası idi.

Şimali Makedoniyada o, etnik makedon sayılır.

## Bioqrafiya
Petar Atsev 1877-ci ildə Osmanlı İmperiyasının o zamanlar Manastır Vilayətinin tərkibində olan Oreovec kəndində anadan olub. 1897-1901-ci illərdə o, Prilep və Kruşevoda, eləcə də Makedoniyanın bəzi kəndlərində müəllim işləmişdir. Qardaşları Mirçi və Georgi ilə birlikdə İMARO-nun inqilabi fəaliyyətinə qoşuldu.
1901-ci ildə sonralar Şakir voyvodası kimi tanınan Krastyu Germov onun inqilabi qrupunun üzvü olur. 1902-ci ilin əvvəlində Petar da azadlıq döyüşçüsü oldu və 1902-ci ilin mayında Prilep bölgəsi üçün regional voyvoda oldu. Atanas İvanov o zaman onun qrupunun üzvü idi. Petar Atsev Smilevo Konqresində Prilep inqilabi bölgəsinin nümayəndəsi idi, burada İlinden-Preobrajenie üsyanının təşkili və həyata keçirilməsi ideyasının əsas antaqonistlərindən biri idi. Üsyana qarşı çıxmaq üçün o, inqilabi bölgəsində silah-sursatın olmadığını vurğuladı. Petar Atsev Georgi Pophristov və Lazar Poptraykov ilə birlikdə Dame Qruev, Atanas Lozançev və Boris Sarafovun rəhbərlik etdiyi Üsyan Qərargahının ehtiyat üzvü seçildi.
İlinden-Preobrajeniya üsyanı başa çatdıqdan sonra Petar Pavel Xristov və Pando Klyaşevlə birlikdə vilayət komitəsinin qeyri-qanuni üzvü seçildi. Milan Matov, Petar Neşev və Mixail Rakadjiyev bu komitənin hüquqi üzvləri idi. Petar Atsev Makedoniyada türk hərbi birləşmələrinə, serb və yunan orkestrlərinə qarşı bir sıra döyüşlər aparıb. 28 iyun 1904-cü ildə Petar Atsev və Nikola Karandjulovun inqilabi dəstələri Selce kəndi yaxınlığındakı "Kyuleto" yaxınlığında türk hərbi birləşməsinə qarşı döyüşdü və Nikola Karandjulov öldürüldü. 1905-ci ildə Trayko Kralya, Petar Atsev və Leniştanets ləqəbli Gyore Spirkov və Krastyo Germov Qliqor Sokoloviçlə görüşüb, saxta sənədlərlə onları Makedoniyaya buraxmağa razı salıblar.
1906-cı ildə Küstendil konqresində Petko Pençev, Pavel Xristov, Efrem Çuçkov, Argir Manasyev və Stamat İkonomovla birlikdə Petar Atsev İMARO Mərkəzi Komitəsinin əlavə üzvü seçildi. 1907-ci ildə Tane Nikolov, İvan Naumov, Mixail Çekov, Xristo Tsvetkov və Mirço Naydov voyvodları ilə birlikdə "Nozhot" (Bıçaq) döyüşündə iştirak etdi.

1908-ci ildəki Gənc Türk İnqilabından sonra o, artıq qeyri-qanuni bir azadlıq mücadiləsindən çıxdı və Prilepdə məskunlaşdı. İki il sonra həbs olundu və 15 ay Makedoniya və Anadoluda müxtəlif həbsxanalarda həbs edildi. 1911-ci ilin ortalarında azadlığa buraxılıb və Bolqarıstanın Plovdiv şəhərində məskunlaşıb. Balkan müharibələrində, daha sonra isə Birinci Dünya müharibəsində könüllü kimi iştirak etmişdir. Petar Atsev İlinden Təşkilatının üzvü idi.

1939-cu ildə Plovdivdə vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Oksimoron

**Oksimoron** ( - ağıllı dəli) — bir məfhumun əks cəhətlərini ifadə edən iki antonim sözün mənaca qarşılaşdırılıb birləşdirilməsindən yaranan ifadəyə deyilir. 
Məsələn: ölü canlar, dilənçi milyoner, göz yaşı içində qəhqəhələr, buz baxışlarda hərarət və s. 

## Təsnifatı
Oksimoron iki antonim sözdən əmələ gəlsə də, həmin əksmənalı sözlər yanaşı işlənərək bir ifadə kimi dərk edilir. Bu ifadələr hadisələrin mahiyyətini, əks və mürəkkəb cəhətlərini açmağa imkan verir, bədii dildə təsir qüvvəsini, məna tutumunu artırır, nitqə emosionallıq verir: ölü — diri, diri — ölü kimi kəskin təzad yaradır. Epitetlə oksimoronun uyğunluğu olsa da, fərqli cəhətləri də vardır; epitetdə təyin edən söz məcazi, oksimoronda isə hər iki söz məcazi olur, epitetdə müqayisə, bənzətmə olduğu halda, oksimoronda qarşılaşdırma asas sayılır. Məsələn: ağlar güləyən, gəliş və gediş. Elə oksimorondan bəzən əsər adlarında istifadə olunur. Məsələn, Lev Tolstoyun "Hərb və sülh" əsərinin adı oksimorondur.

## Həmçinin bax
* Antonimlər

## İstinadlar
Destin Votford

**Destin Votford** () — Amerikalı ekoloq və ətraf mühit fəalı. 2016-cı ildə Goldman Ətraf Mühit Mükafatını almışdır.
## Bioqrafiya
Destin Votford  Merilend ştatının Kertis Bey şəhərində, əhəmiyyətli hava çirkliliyi olan bir ərazidə böyüyür. Orta məktəbdə o, şəhər və əyalət tərəfindən təsdiqlənmiş və gündə 4000 ton zibil yandıra bilən yandırma zavodu layihəsinə qarşı təbliğat kampaniyasına başlayır. Dörd ildən artıqdır ki, o, yerli əhali arasında astmanın yayılması da daxil olmaqla, ərazidə daha çox hava çirklənməsinin sağlamlığa təsirləri ilə bağlı narahatlıqlar əsasında Benjamin Franklin Liseyində digər tələbələrlə təbliğat aparır. Onların işinə torpaqdan istifadə və rayonlaşdırma siyasəti ilə bağlı araşdırmalar, həmçinin məktəblər və hökumət rəsmiləri ilə bağlı lobbiçilik daxildir. 2016-cı ildə onunda sayəsində Merilend Ətraf Mühit Departamenti yandırma zavodu layihəsini ləğv edir.

Touson Universitetində təhsil alır. 2018-ci ildə Facing Race konfransında çıxış edir. 16 yaşında o, hazırda United Workers hüquq müdafiə təşkilatının bir hissəsi olan «Azad səs» hüquq müdafiəsi qrupunun həmtəsisçisidir.
## Mükafatları
Destin Votford çoxsaylı mükafatlar alır. 2016-cı ildə Qoldman Ətraf Mühit Mükafatı, həmçinin 2016-cı ildə Birdland İcma Qəhrəmanı kimi tanınma alır. Time jurnalı onu 2016-cı ildə Yeni Nəsil Lideri adlandırır və Essence jurnalı onu Work 100 Woman siyahısına salır. 

## İctimai çıxışları
Destin Votford ekoloji problemlər və ekoloji ədalət mövzusunda müntəzəm əsas məruzəçidir.

Hesabatlar:
* TEDxMidAtlantic-də məruzəçi, 2017;
* Facing Race 2018 Milli Konfransında məruzəçi;
* Merilənd Universitetində Ətraf Mühitin Bərabərliyi və Sağlamlıq Bərabərsizliyi Simpoziumunda əsas çıxışı;
* 2019-ci ildə Nyu-Meksiko Təmiz Enerji Konfransında əsas çıxışı;
* Touson Universitetində 2019-ci ildə «Güc 10» Konfransında əsas çıxışı.
## İstinadlar