Fallout Shelter

***Fallout Shelter*** () — "Bethesda Game Studios" və "Behaviour Interactive" tərəfindən hazırlanan və "Bethesda Softworks" tərəfindən nəşr olunan free-to-play simulyasiya videooyunu. "*[[Fallout (videooyun seriyası)|Fallout]]*" videooyun seriyasının bir parçası olaraq dünya səviyyəsində 14 iyun 2015-ci ildə iOS platforması, 13 avqust 2015-ci ildə Android platforması, 14 iyul 2016-cı ildə Microsoft Windows platforması, 7 fevral 2017-ci ildə Xbox One platforması və son olaraq 10 iyun 2018-ci ildə PlayStation 4 və Nintendo Switch platformaları üçün buraxılmışdır. Həmçinin, oyunu "Tesla" avtomobillərində oynamaq mümkündür. "*Fallout Shelter*" oyunçulara öz sığınacaqlarını () tikmək və təşkil etmək tapşırığını verir.

Buraxılmasından sonra "*Fallout Shelter*" əsasən müsbət rəylər almışdır. Tənqidçilər oyunun "*[[Fallout (videooyun seriyası)|Fallout]]*" kainatının bir uzadılması olmasını, əsas geympleyini və vizual üslubunu tərifləmişdir. Adi tənqidlər arasında oyunda dərinlik azlığının olması, lazımsız mikroödənişlərdən istifadəsi və sonluq azlığı var idi. Oyun buraxılışının ilk iki həftəsində mikroödənişlərlə 5.1 milyon ABŞ dolları qazanmışdır.

## Geympley

"*Fallout Shelter*" bir simulyasiya oyunudur və burada oyunçular bir Nəzarətçi () – sığınacağın rəhbəri və kordinatoru olaraq öz sığınacaqlarını tikir və təşkil edirlər. Oyunçular vətəndaşları çöllükdən qurtarırlar və onları öz sığınacaqlarına yönəldirlər, əsas ehtiyaclarla — elektrik, qida və su ilə təmin edirlər. Oyunda irəliləmək üçün oyunçu öz sığınacaqlarının həcmini yeni otaqlar əlavə edərək və ya otaqları inkişaf etdirərək artırmalıdır.

### Sığınacaq otaqları
"*Fallout Shelter*"da sakinlərin sayının çoxaldılması ilə açılan tam 23 tikiləbilən otaq var. Bu otaqlar iki kateqoriyaya — istehsal və məşq kateqoriyalarına bölünürlər. Oyunda 25 mərtəbə var və bu mərtəbələrin hər birində maksimal olaraq 8 otaq tikmək olur. Hər bir otağa məhdud sayda sakin təyin etmək olar və hər bir istehsal otağının idarə edilməsi üçün ən azı bir sakinə etiyacı var. Hər otaq birinci mərhələdən başlayır və üçüncü mərhələyə qədər inkişaf edilə bilər. Hər bir otaq maksimal effektivlikdə işləmək üçün müəyyən bir "*[[Fallout 4#Geympley|S.P.E.C.I.A.L.]]*" ( sözləri üçün bir abreviatur) bacarığını tələb edir. Otaqları eyni otaqları yan-yana yerləşdirərək birləşdirmək olar. Birləşdirilmiş otaqlar daha böyük olurlar, ehtiyat yaratmaq üçün daha çox vaxt sərf edirlər və inkişaf etdirmək dəyəri daha çoxdur, ancaq effektivlik dərəcəsi daha yüksəkdir.

### Sakinlər
Sığınacaq sakinləri oyunun mühüm bir hissəsidirlər və istehsal otaqlarının idarə edilməsi, reproduksiya, sığınacağın düşmən hücumlarından qorunması və çöllüyün araşdırılmasında fəaliyyət göstərirlər. Hər bir sakinin öz "*[[Fallout 4#Geympley|S.P.E.C.I.A.L.]]*" profili onların fərqli-fərqli ehtiyat əmələ gətirməyinə təsir edir. Bundan əlavə olaraq oyunçular həmin personajların "*[[Fallout 4#Geympley|S.P.E.C.I.A.L.]]*" statistikasını təlim otaqlarında inkişaf etdirə bilərlər. Sakinlər vaxtilə yeni səviyyə qazanırlar, bu isə həmin sakinlərin sağlamlığını artırır və onlar daha keyfiyyətli silahları və əşyaları daşıya bilərlər. Sakinlərin sayı çöllükdən gələcək vətəndaşları gözləməklə artırıla bilər. Sakinlərin sayının artırılmasının başqa bir yolu kişi və qadın sakinləri cütləşdirməkdir.

### Nahar qutuları
Oyunçular müəyyən tapşırıqları bitirərək və ya mikroödənişlərdən istifadə edərək nahar qutuları () ilə mükafatlandırıla bilərlər. Hər bir nahar qutusunda beş kart olur, bu kartlarda isə sakinlər, silahlar, geyimlər, ehtiyatlar, butulka qapaqları, zibil məmulatlar, Kvant Nüvə-Kolalar, ev heyvanları və ya "Cənab Köməkçi"lər () olur. Oyunçular nahar qutularından "adi" (), "nadir" () və "əfsanəvi" () sakinlər əldə edə bilərlər.

## İstehsal və buraxılış
Todd Hovard 2009-cu ildə "*[[Engadget]]*" ilə keçirdiyi bir müsahibədə iOS üçün çıxarılacaq mümkün bir "*Fallout"* oyunu haqda danışan zaman Hovard "*Fallout*" oyunlarının "hər hansı bir platformaya tərcümə edilə biləcək qədər xüsusi" olduğunu deyərək bir neçə mobil *Fallout* oyun dizaynlarının hazırlanmış olduğunu və bunların ləğv edildiklərini bildirmişdir.

5 noyabr 2009-cu il tarixində vaxtilə "id Software"də işləmiş Con Karmak rəsmi olmasa da, iPhone üçün olan bir "*Fallout*" oyunu barədə konseptlər olduğunu demişdir. Karmak digər layihələr üzərində işləməyinə baxmayaraq, oyunun hazırlanmasında özünün də iştirak edəcəyinə inandığını demişdir. O, daha sonra "ən azından mən onları kodlarla təmin edəcəyəm" demişdir.

"*Fallout Shelter*" "Bethesda Softworks" tərəfindən 14 iyun 2015-ci il tarixində "Electronic Entertainment Expo" press konfransında açıqlamışdır. Oyun "Behaviour Interactive" şirkətinin əlavə dəstəyi ilə və "Unity" oyun mühərrikindən istifadə edərək hazırlanmışdı. Oyun 13 avqust 2015-ci il tarixində Android qurğuları üçün buraxılmışdır.

"Bethesda"nın vitse-prezidenti Pit Haynsın dediyinə görə, oyun "*[[Little Computer People]]*", "*[[Progress Quest]]*", "*[[XCOM]]*", "*[[SimCity]]*" və "**" kimi digər videooyunlarından ilhamlanmışdır.

### Yeniləmələr
30 iyun 2015-ci il tarixində oyuna ilk dəfə olaraq "*[[Fallout 4]]*"-dən bir personaj əlavə edilmişdir. Preston Qarvi — "*Kommonuelt Xalq Milis Əsgərləri*"nin (, translit. *Kommonuelt Minutmen*) rəhbəri və onun şəxsi silahı olan və digər sakinlər tərəfindən istifadə edilə bilən lazer muşketi oyuna nahar qutularından çıxan bir hədiyyə olaraq əlavə edilmişdir. 10 iyul 2015-ci il tarixində oyuna bir neçə texniki problemi aradan qaldıran və oyuna yeni "Şəkil modu" əlavə edən ilk rəsmi yeniləmə gəlmişdir. 13 avqust 2015-ci il tarixində oyunun iOS versiyasına mühüm bir yeniləmə gəlmişdir. Bu yeniləmədə oyuna yeni düşmənlər, yəni köstəbək siçovulları və ölüm pəncələrini () əlavə etmişdir. Bu yeniləmə oyuna reyderlərin sadəcə ehtiyat yox, bultulka qapağı da oğurladığı yeni bir xüsusiyyət və yalnız nahar qutularından çıxan "Cənab Köməkçi" () əlavə edilmişdir.

15 oktyabr 2015-ci ildə oyunun iOS versiyasına bulud yaddaşı sistemi, sağ qalmaq modu, rus dili dəstəyi və *Fallout 4* personajı olan və yalnız nahar qutularından çıxan Payper Uraytı əlavə edən 1.2 nömrəli yeniləmə gəlmişdir. Yeniləmə oyuna statistika səhifəsini, öyrədici proqramı keçə bilmək və sığınacaq sakinlərinin ölü reyderlərin təchizatını götürə bildikləri yeni bir geympley xüsusiyyəti əlavə edilmişdir. Oktyabr ayının sonlarında oyuna hellouin mövzulu bir yeniləmə gəlmişdir. Bu yeniləmə oyuna hellouin bayramıyla bağlı əşyalar və dekorasiyalar əlavə edir, çöllüyə səyahətə göndərilə bilən sakinlərin say limitini artırır.

22 noyabr 2015-ci il tarixində oyuna Şükran günü mövzulu bir yeniləmə gəlmişdir. Yeniləmə oyuna yeni geyimlər və dekorasyalar əlavə etmişdir. 10 dekabr 2015-ci il tarixində oyuna Doqmit kimi ev heyvanları, sığınacaq sakinlərini qovmaq, inventardakı bütün əşyaları aradan qaldırmaq üçün "hamısını sil" funksiyası və sığınacaq sakinləri üçün yeni söhbətlər əlavə edən 1.3 nömrəli yeniləmə gəlmişdir. Bu yeniləmə oyuna qar və Milad bayramı mövzulu dekorasiyalar əlavə etmişdir.

2016-cı ilin mart ayında oyuna yeni kraftinq sistemi, otaqlar, yeni ev heyvanları və bərbərxana əlavə edən 1.4 nömrəli yeniləmə buraxılmışdır. 2016-cı ilin aprel ayında oyuna sığınacaq sakinlərini özəlləşdirmək üçün yeni seçimlər, istənilməyən əşyaları məhv etmək funksiyasını və 3D Touch dəstəyi əlavə edən 1.5 nömrəli yeniləmə buraxılmışdır. 14 iyul 2016-cı il tarixində oyuna tapşırıq sistemi, iki yeni düşmən (xortdanlar və radskorpionlar) və mağazaya iki yeni əşya əlavə edən 1.6 nömrəli yeniləmə buraxılmışdır. Əlavə olaraq, bu yeniləmədə döyüş sisteminə kiçik dəyişikliklər edilmişdir.

Oyunun PC versiyasının və 1.6 nömrəli yeniləməsinin iyul ayında çıxarılacağı Bethesda tərəfindən 12 iyun 2016-cı ildə "Electronic Entertainment Expo 2016"-dan əvvəl keçirilən press konfransında açıqlanmışdır. Oyunun PC versiyası və 1.6 nömrəli yeniləməsi 14 iyul 2016-cı il tarixində Bethesda.net platformasında çıxarılmışdır. 7 fevral 2017-ci il tarixində "*Fallout Shelter*"in Xbox One versiyası çıxarılmışdır. 28 mart 2017-ci il tarixində oyunun PC versiyası "Steam" satış platformasından çıxarılmışdır.

"Bethesda Softworks" şirkətinin 10 iyun 2018-ci il tarixində, E3 2018 tədbirində keçirdiyi nümayişdə oyunun PlayStation 4 və Nintendo Switch platformaları üçün elə həmin gün buraxılacağı açıqlanmışdır. "*Fallout Shelter*" 2020-ci ilin may ayında "Tesla" avtomobillərinə əlavə edilmişdir. Sürücülər avtomobil park edildiyi zaman orada oyunu oynamaq imkanına malikdirlər. Həmin ilin axırlarında "*Fallout Shelter*" üçün çoxnəfərli stolüstü oyun adaptasiyası buraxılmışdır.

### Məhkəmə işi
21 iyun 2018-ci ildə "Bethesda Softworks" şirkəti "Behaviour Interactive" studiyasını və "Warner Bros." şirkətini müəllif hüquqları və müqavilə pozuntusu iddialarına görə məhkəməyə vermişdir. "Bethesda" bu şirkətlərin "*Fallout Shelter*" oyununun buraxılış-əvvəli kodundan əsaslanaraq "*[[Qərb dünyası (film, 1973)|Qərb dünyası]]*"-mövzulu bir videooyunu buraxdıqlarını iddia etmişdir. Bu müəllif hüquqlarının pozuntusuna oyunun geympleyi, animasiyaları və interfeys dizaynı kimi amillərinin "*Fallout Shelter*"dəki ekvivalentlərinə çox bənzəməsi daxildir.

15 yanvar 2019-cu ildə "*Westworld*" applikasiyası Google Play və App Store onlayn satış platformalarından çıxarılmışdır. Oyun daxilində verilən açıqlamada oyunçuların oyunu ləğv edilənə qədər, yəni 16 aprel 2019-cu ilə qədər oynaya biləcəkləri bildirilmişdir.

## Qəbul

### Tənqidçilərin mövqeyi

Rəy toplayıcısı "Metacritic"ə əsasən "*Fallout Shelter*" bütün platformalarda "qarışıq" rəylər almışdır.

Rəyçilər ümumiyyətlə oyunun geympleyini tərifləmiş, ancaq dərinlik azlığını tənqid etmişdilər. "*[[Pocket Gamer]]*" heyətinin üzvü Herri Sleyter "bu, ən həyəcanverici post-apoloptika oyunu deyil, ancaq gündəlik oyunları sevirsinizsə, burada xoşlaya biləcəyiniz çox şey var" demişdir. "*[[Destructoid]]*" heyətinin üzvü Kris Karter "Mən bunu hər gün oynamaq istəmirəm, fəqət sözsüz ki, oyun üzərində xərclədiyim bütün vaxta dəyər" yazmışdır. "*[[IGN]]*" heyətinin üzvü Castin Deyvis oyun haqda ""*Fallout Shelter*"in ümidsizcə oyunsonu hədəflərə və ya maneələrə ehtiyacı var" demişdir.

Oyunun vizualları da təriflənmişdir. "*[[Game Informer]]*" heyətinin üzvü Daniel Tek oyunun vizuallarını "tanınmış Volt-Boy estetikasında səliqəli" olaraq cəmləmişdir. Kris Karter "vizual baxımından, *Fallout Shelter* bazardakı digər resurs-menecment oyunlarından daha çox təsirlidir" demişdir. "*[[Gamezebo]]*" heyətinin üzvü Ceyson Faulkner oyun qrafikalarının "mənalı" olduğunu və "kiçik şirin sığınacaq sakinlərinin aydın, "*Fallout*"a sadiq bir stildə təqdim edilməsi bir yana, sığınacağın özü olduqca heyrətləndiricidir" demişdir.

Rəyçilərin mikroödənişlər haqda olan fikri müxtəlif idi. "*[[Game Revolution]]*" heyətinin üzvü Ceb Hayt "post-apoliptika miksinə mikroödəniş üstünlüyünü əlavə edəndə, nəticə ağzıma turş bir dad verir" demişdir. Daniel Tek claimed that "bu free-to-play oyunundakı pul mağazası seçimi tamamilə qeyri-obtrusiv və lüzumsuzdur" demişdir. Fərqli olaraq, Castin Deyvis oyundakı mikroödənişlar barədə "faktiki olaraq, bütün digər geympley elementləri köhnəsayaq mobil yoluyla – sadəcə gözləməklə qazanılır" demişdir.

### Satışlar
"*Fallout Shelter*" buraxılışının ilk günündə ABŞ və Birləşmiş Krallıqdakı ən məşhur pulsuz iOS applikasiyası, 26 iyun 2015-ci il tarixində isə ən məşhur iOS oyunu olmuşdur. 12 iyun 2016-cı ildə "*Fallout Shelter*"in 50 milyondan çox oyunçusu var idi. "Bethesda Game Studios"un baş direktoru və icraçı prodüseri Todd Hovard 2017-ci ilin fevral ayından etibarən oyunun təxminən 75 milyondan çox oyunçusu olduğunu demişdir. "*Fallout Shelter*"in müvəffəqiyyətinə görə, "Bethesda Game Studios" ikinci bir mobil oyun üzərində işləyir.

"*Fallout Shelter*" buraxılışının ilk günündə iOS-un App Store virtual mağazasındakı ən çox yüklənilən üçüncü oyun olmuşdur. Oyun 16 iyul 2015-ci il tarixində, yəni buraxılışının ilk ikinci həftəsində mikroödənişlərlə 5.1 milyon ABŞ dolları qazanmışdır.

### Mükafatlar

## İstinadlar




## Xarici keçidlər

*