open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tədqiqat təklifi

**Tədqiqat təklifi** — adətən elmi və ya akademik sahədə tədqiqat layihəsini təklif edən sənəd və həmin tədqiqatın sponsorluğu tələbidir. Təkliflər təklif olunan tədqiqatın dəyəri və potensial təsiri, habelə onun aparılması üçün təklif olunan planın əsaslılığı üzrə qiymətləndirilir. Tədqiqat təklifləri adətən bir neçə əsas məqamı əhatə edir:

* Hansı tədqiqat suallarına cavab veriləcək və onlara necə cavab veriləcək
* Tədqiqat nə qədər vaxt və xərc tələb edəcək
* Mövzu ilə bağlı əvvəllər hansı araşdırmalar aparılıb
* Tədqiqatın nəticələri necə qiymətləndiriləcək
* Tədqiqat sponsor təşkilata və başqalarına hansı faydalar gətirəcək

Tədqiqat təklifləri tələb oluna bilər, yəni onlar müəyyən tələblərə malik olan təkliflər sorğusuna cavab olaraq təqdim edilir və ya onlar tələb olunmamış ola bilər, yəni əvvəlcədən sorğu olmadan təqdim olunur. Digər təklif növlərinə “ilkin təkliflər” daxildir, burada tam təklif təqdim edilməmişdən əvvəl baxılmaq üçün niyyət məktubu və ya qısa xülasə təqdim olunur; davamlı maliyyələşməni təmin etmək üçün ilkin təklifi və onun maliyyələşdirmə tələblərini yenidən əks etdirən davam etdirmə təklifləri; və əks halda xitam veriləcək layihə üçün davamlı sponsorluq axtaran yenilənmə təklifləri.

Akademik tədqiqat təklifləri adətən dissertasiya, tədqiqat işi və ya tezis yazmaq üçün ilkin tələblərin bir hissəsi kimi yazılır. Onlar adətən giriş, ədəbiyyat icmalı, tədqiqatın metodologiyası və məqsədlərinin müzakirəsi və nəticə ilə birlikdə tədqiqat işi ilə eyni formatı izləyirlər. Bu əsas struktur layihələr və sahələr arasında dəyişə bilər, hər birinin öz tələbləri ola bilər.

## İstinadlar
Amasya qalası

**Amasya qalası** () — Türkiyənin şimalında Amasya şəhərində yerləşən qala.

Qala Amasyanın şimalında və Yaşılırmaq çayı üzərində Harşena dağının sıldırım qayaları üzərində yerləşir.
## Tarixi
Qala Fars, Roma, Pont çarlığı və Bizans imperiyası dövrlərində dəfələrlə hücuma məruz qalmış, dağıdılmış, əl dəyişdirilmiş və hər dəfə bərpa edilmişdir. Romalılar və pontlar arasındakı döyüşlər zamanı qala ciddi şəkildə dağıtıya məruz qalıb. Oğuz türk sülaləsindən olan Danişməndlilər tərəfindən Amasyanın 1075-ci ildə fəthindən sonra əsaslı şəkildə bərpa edilmişdir. XVIII əsrə qədər hərbi əhəmiyyətini itirənə qədər istifadə edilib.

XV əsrin ilk illərində Əmir Teymurun işğalçı qoşunlarından qaçan o zamankı Osmanlı şəhzadəsi Çələbi Mehmed Amasya qalasına sığınıb.

## Təsviri
Qalanın Helkıs, Saray, Maydonos və Meydan adlı dörd qapısı vardır. Buraya zindanlar, sisternlər, quyular və qalereyalı monumental qəbirlər daxildir.

Qalanın kənarında, Yaşılırmaq çayının sahilinə qədər uzanan səkkiz bürclü müdafiə məntəqələri vardır. Ən yüksək səviyyəli istehkamı kəpək hörgüdən, uzunluğu iki kilometr (1,2 mil) olan müdafiə divarları isə kəsmə daşdan tikilmişdir.

Qalanın ortasında qayaüstü oyulmuş sisternlər və birləşdirici tunellər sistemi yerləşir.

Aşağıda yerləşən qapalı quyulara, su anbarları və türbələrə çatmaq üçün qala təpələrindəki xarici portallardan bir neçə sıldırım pilləkən tunellər enir. Bir sisternə, "Cilanbolu"ya 186 m enən tunel pilləkənlər ilə çatmaq mümkündür. Bu tunelin diametri 8 m-dir və aşağıya doğru gedən 150 pillədən ibarətdir. Tikilən zaman tunelin sayı daha çox olub: tunelin aşağı axınındakı pillələr günümüzə gəlib çatmayıb. Cilanbolu sisterninin özü 300 metr uzunluğundadır.

## Digər görməli yerləri
Qalanın aşağısında qala və məscidin xarabalıqları var. Cənub yamacında Osmanlı dövründə istifadə edilən *Qızlar sarayı*nın da xarabalıqları vardır.

Təxminən 20-25 m hündürlükdə, şəffaf qaya üzərində, e.ə.III əsrə aid və əhəngdaşı uçurumuna oyulmuş Pont krallarının 18 böyük və kiçik məzarı da var.

Yaşılırmaq çayı boyunca qədim qala divarlarından təxminən 800 m məsafədə tipik Amasya evləri, hamamlar və məscidlər də tikilmişdir.
## İstinadlar
Impatiens psittacina

**Impatiens psittacina** — Tropik Asiya bölgələrinə aid olan və çox nadir olan bir çiçək növü. Bu bitki, özünün qeyri-adi çiçəkləri ilə tanınır və adını, çiçəklərinin forma və rənglərinin tropik quşların başına bənzəməsindən alır. *Impatiens psittacina*, çiçəklərinin parlaq rəngləri və quş başı şəklində olan mürəkkəb quruluşu ilə diqqət çəkir. 

## Xüsusiyyətlər
Çiçəkləri çox diqqət çəkən və xarici görünüşü ilə qırmızı, sarı və yaşıl rəngləri birləşdirərək quş başına bənzəyir. Çiçəklərin şəklini nəzərə alaraq, bu bitkinin adı da belə verilmişdir. Çiçəklərinin rəngləri və strukturu çox spesifikdir, bu da onu botaniklərin və çiçək həvəskarlarının diqqətini cəlb edir. Tutuquşu çiçəklərinin quruluşu çox mürəkkəbdir və çiçəklər, ağzı açılmış bir quş başına bənzəyir, bu da bitkinin ən diqqət çəkən xüsusiyyətidir. Çiçəklərin əksəriyyəti qırmızı, sarı və ya bənövşəyi rəngdə olur və həmin rənglər bitkini xüsusilə gözəl edir. Bitki, əksər növləri kimi yaşıl rəngli və incə yarpaqlara malikdir. Yarpaqlar çox vaxt yumru və kənarları bəzən dişli olur. Bitki dikdir və bol budaqlanır və təxminən yarım metr hündürlüyə qədər yığcam şəkildə böyüyür. Digər *Impatiens* növləri kimi qalın gövdələrə malikdir, yarpaqları səliqəli kənara malikdir. Çiçək açıq bənövşəyi və karmin qırmızıdır. Yan çanaklar orbikulyar və açıq yaşıl rəngdədir. Aşağı çanaq qabığı soğanaqlıdır və karminlə ucluqlu qarmaqlı bir çubuğa daralır. Dorsal ləçək orbikulyar və başlıqlıdır, yan birləşmiş ləçəklər isə uzundur. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şrusberili Riçard

**Şrusberili Riçard** (; ) — İngiltərə kralı IV Eduardın oğlu, V Norfolk hersoqu. 1483-cü ildə taxtdan endirilən böyük qardaşı V Eduardla birlikdə London qəsrinə həbs olundu və bir neçə ay sonra müəmmalı şəkildə yoxa çıxdılar. Məsələnin pərdə arxasında isə hakimiyyətini gücləndirmək istəyən əmiləri III Riçardın olduğu iddia olundu.

## Mənbə

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  page 218
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Kişilər nə istəyir (film, 2019)

**Kişilər nə istəyir** () — Adam Şenkmanın rejissorluğu ilə 2019-cu ildə çəkilmiş ABŞ istehsalı olan komediya filmi. Bu film 2000-ci ildə çəkilmiş "Qadınlar nə istəyir" filminin remeykidir. Film ABŞ-də 8 fevral 2019-cu ildə Paramount Pictures və BET Films tərəfindən nümayiş olunmuşdur. Dünya üzrə 72 milyon dollardan çox gəlir əldə etmişdir. "Qadınlar nə istəyir" filmi kimi bu film də tənqidçilərdən qarışıq rəylər almış olsa da, Hensonun performansı təriflənmişdir.

## Süjet xətti

Film keçirdiyi bir qəza nəticəsində kişilərin fikirlərini oxumağı bacaran qadın olan bir idman agentinin hekayəsindən bəhs edir. O, NBA ulduzu ilə müqavilə imzalamaq üçün əldə etdiyi yeni bacarığından istifadə edir.

## Rollarda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Official website
*
Havay qazı (Nene)

**Havay qazı -** *Branta sandvicensis*, daha çox Havay qazı (ingiliscə: *Hawaiian goose*) adı ilə tanınan vətəni Havay adaları olan nadir bir qaz növüdür. Xüsusilə Havay, **[[Maui adası|Maui]]** və **[[Kauai adası|Kauai]]** adalarında yaşayır. Bu qaz növü Havayda və xalq arasında yumşaq səsli qaz çağırışına görə **Nene** kimi də tanınır.

## Fiziki xassələri
Havay qazı orta ölçülü bir qaz növüdür:

* **Uzunluğu:** 55–65 sm
* **Çəkisi:** 1,5–2,5 kq
* **Qanad açımı:** təqribən 110–120 sm

Lələklərinin rəngi əsasən boz-qəhvəyi və qara tonlardadır. Boynunda sarımtıl-buff rəngli zolaqlar və başında qara rəngli lələk örtüyü var. Ayaqları və dimdiyi qara rəngdədir,həmçinin Havay qazının ayaqları digər qazlardan fərqli olaraq daha az pərəlidir, bu da onun quru və lavayla örtülmüş ərazilərdə rahat hərəkət etməsinə imkan verir.

## Çoxalması
Cütlər bir-birinə sadiq qalırlar və uzunömürlü əlaqə qururlar. Ürəyin döyülməsi kimi tanınan "qurlaşma davranışları" göstərirlər.

* **Yumurtlama dövrü:** Oktyabr–Mart ayları arasında
* **Yumurta sayı:** 1–5 yumurta
* **İnkubasiya müddəti:** təqribən 29–32 gün
* Yalnız dişi yumurtaları inkubasiya edir, erkək isə ərazini qoruyur.

Balalar doğulandan bir neçə gün sonra yeriməyə başlayır və valideynləri ilə birlikdə qidalanırlar.

## Şəkillər

Fayl:Nene_Kauai_Princeville_Ranch.jpg|link=Dosya:Nene_Kauai_Princeville_Ranch.jpg|alt=Kauai, Princeville Büyük Hayvan çiftliğinde Nene| 
Fayl:Nene_RWD4d.jpg|link=Dosya:Nene_RWD4d.jpg|alt=Hawaii kazına has özel boyun işaretleri| 
Fayl:Nene_family_RWD4a.jpg|link=Dosya:Nene_family_RWD4a.jpg|alt=Nene kazı ailesi| 
Fayl:Nene_sign.jpg|link=Dosya:Nene_sign.jpg|alt=Motorlu vasıtalara Hawaii kazları geçişini ikaz eden Hawaii adası yol işareti| Havay adası yol nişanı Havay qazlarının keçdiyi avtomobillərə xəbərdarlıq
Fayl:Nene,_Kauai.JPG|link=Dosya:Nene,_Kauai.JPG|alt="Kilaunea Point Ulusal Vahşi Hayvan Korunağı"'nda 2 Hawaii kazı| Kilaunea Point Milli Vəhşi Təbiət Sığınağında 2 Havay qazı
Fayl:Maalea,_Maui_on_the_Pali_Trail,_2005.jpg|link=Dosya:Maalea,_Maui_on_the_Pali_Trail,_2005.jpg|alt=Maui adasından "Pali Yürüyüş Patikası"nda iki "Hawai Kazı"| Maui adasının yaxınlığındakı "Pali cığırında" iki "Havay qazları"
Fayl:Branta_sandvicensis_-WWT_Slimbridge,_Gloucestershire,_England-8a.jpg|link=Dosya:Branta_sandvicensis_-WWT_Slimbridge,_Gloucestershire,_England-8a.jpg|alt=İngiltere "Yaban Ördekgiller ve Islak Araziler Vakfı" Slimbridge merkezinde Hawaii kazı| Böyük Britaniya Ördək və Bataqlıqlar Trust Slimbridge mərkəzində Havay qazıntısı
Fayl:Branta_sandvicensis_MHNT.ZOO.2010.11.15.2.jpg|link=Dosya:Branta_sandvicensis_MHNT.ZOO.2010.11.15.2.jpg|alt=Museum specimen -| Muzey nümunəsi -


## istinadlar

## Xarici bağlantılar
Yabğu xan (oğuz türkü)

**Yabğu Kağan** — qədim türk dövlətlərində, xüsusilə Göytürk xaqanlığı və Oğuz Yabqu Dövləti dövrlərində istifadə edilən yüksək hökmdarlıq tituludur. Bu titul bəzən xaqandan sonra ikinci şəxs olan, bəzən isə müstəqil hökmranlığı olan liderlərə verilmişdir.

## Etimologiya
*Yabğu* (və ya *Yabgu*) türkcədə qədim bir titul olub, xaqanın yaxın qohumu, çox vaxt qardaşı və ya oğlu üçün istifadə olunmuşdur. Bəzi mənbələrdə bu titulun İran mənşəli olması ehtimal edilsə də, əsasən türk siyasi sisteminə məxsus olduğu qəbul edilir.

## Tarixi
Yabğu titulu ilk dəfə Göytürk Kağanlığı dövründə ortaya çıxmışdır. Hökmdar olan xaqanın qərb bölgəsinə nəzarət edən vəliəhdi və ya qohumu bu titulla təyin olunurdu. Zamanla bu titul müstəqil və ya yarım-müstəqil dövlət rəhbərləri üçün də istifadə olunmağa başlandı.

Ən məşhur Yabğu Kağanlardan biri **Ton Yabğu Kağan** (hakimiyyət illəri: 618–628/630) sayılır. O, [[Bat

## İstinadlar
Fut Qar

**Fut Qar (Buddist Ailəsi Yumruğu)** - Cənubi Şaolin döyüş sənətlərinə aid edilən və əsasən Hung Ga və  Choy Gar sistemləri əsasında yaranmış müasir döyüş üslubudur.Bu üslub əsasən,yumruq zərbələri,ovucla vurulan zərbələr və aşağı təpiklərlə xarakterizə olunur.Çevik ayaq hərəkətləri,dairəvi bloklar və rəqibin gücündən ona qarşı istifadə etmək prinsipləri ilə də seçilir.

"Fut Ga Kuen" ifadəsi "Buddist Ailə Yumruğu" kimi tərcümə olunur."Ga" Kanton dilində "ailə" anlamına gəlir.Bu ad Fujian bölgəsindəki Cənubi Şaolin Monastrında öyrədilən döyüş sənətləri ilə bağlı istifadə olunub və həmin bacarıqları ümumiləşdirən bir anlayış kimi tanınıb.
## Yaranması

"Fut Ga" adı ilə rəsmi şəkildə yaradılmış üslublardan biri,Çin Xalq Respublikasının Guandong əyalətində yerləşən Dinghu dağı yaxınlığındakı Qingyun məbədində yaranmışdır.Tarixinin erkən dövrlərində bu məbədin rahibləri,Cənubi Kung Funun beş ən məşhur sisteminə yiyələnmiş ustalardan döyüş sənətlərini öyrənmək imkanı əldə etmişdilər.Bu beş əsas sistem - Lau Gar,Li Gar,Mok Gar,Choy Gar və Hung Gar - həmin üslubları yaradan ustaların soyadlarını daşıyır.

Keçmişdə yaşamış rahib Leung Tin-jiu dövrünün məşhur döyüş sənəti üslublarını təhlil edərək,onların hər birindən faydalı olan texnikaları götürmüş,qeyri-effekiv hesab etdiklərini isə bir kənara qoymuşdur.Leung Siu-jongun təmsil etdiyi əsasən Choi Gar və Yao Loon-kwongun Hung Gar üslublarının birləşməsi nəticəsində Sil Lum Fut Gar,yəni "Şaolin Buddist Ailəsi" meydana gəlmişdir.

Leung Tin-chiu tərəfindən inkişaf etdirilən Fut Gar üslubunun bir qolu hal-hazırda dünyanın müxtəlif məktəblərində qismən tədris olunmaqdadır.Bu sənətin yayılmasına isə onun ilhamını daşıyan yeganə davamçısı - Chen Rong-en (1922-2015) rəhbərlik etmişdir.Leung Tin-jiu üslubunda olan Fut Gar döyüş sənəti Çində ən çox "Uçan Əjdaha Dəyənək Forması"ilə tanınır;bu forma Kung Fu icmasında "Dəyənək Formalarının Şahı" kimi qəbul olunur.Kanadanın Ontario vilayətinin Mississauga şəhərində Sifu Richard Chow tərəfindən idarə olunan Milli Fut Gar Kung Fu Tədris Mərkəzi,Ustad Chen-in birbaşa rəhbərliyi ilə Fut Gar öyrədilən ən uzun müddət fəaliyyət göstərən məktəb hesab olunur.2004-cü ildən etibarən Çində Ustad Chen-in yaxından nəzarət etdiyi yeni bir məktəb fəaliyyət göstərməkdədir.2007-ci ilin noyabr ayında isə Fut Ga Kung Fu üzrə təlimçiləri qlobal miqyasda bir araya gətirmək məqsədilə Beynəlxalq Fut Gar Federasiyası yaradılmışdır.
Yarım əsr əvvəl Baffalo şəhərində Wong Ting-fong "Qızıl Əjdaha Kung Fu Cəmiyyəti"nin qapılarını açdı.O,tanınmış ustad Leong Tin-chiu-nun şagirdi olmuşdur.1974-cü ildə fəaliyyətini dayandırarkən,öz adı ilə yeni bir məktəbin açılması üçün bu işi Sifu Norman Mandarino-ya tapşırmışdır.Sifu Mandarino,Usta Wong-un yetişdirdiyi ən istedadlı və sədaqətli şagirlərdən biri idi.O,ustadının himayəsi ilə "Qızıl Əjdaha Kung Fu Cəmiyyəti"ni yaradaraq bu sənətin yolunu davam etdirdi.

## İstinadlar
Rəhim Məmmədov

**Rəhim Əliağa oğlu Məmmədov** () — Azərbaycan rəssamı, mozaika ustası, pedaqoq. Beynəlxalq sərgi iştirakçısı, sənət təbliğatçısı, sənət təhsili sahəsində mütəxəssis, Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (2017).

## Həyatı
Rəhim Əliağa oğlu Məmmədov 1928-ci ildə Bakıda anadan olub. İlk təhsilini Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbində alıb. Daha sonra Moskva və Sankt-Peterburq Rəssamlıq Akademiyalarında təhsilini davam etdirib. Sankt-Peterburqda divar rəsmi ixtisasını seçmişdi.

Təhsilini başa vurduqdan sonra 1958-ci ildə Bakıya qayıdaraq İncəsənət İnstitutunda (indiki Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti) fəaliyyətə başlayıb. Uzun illər burada kafedra müdiri və dosent kimi çalışıb.

## Yaradıcılığı
Rəhim Məmmədovun ilk monumental işi Bakının "Ceyran" kafesinin üzərindəki divar mozaikası olub. Daha sonra Xalq rəssamı Tofiq Ağababayevlə birlikdə Bakı Dövlət Sirkinin fasadı üçün "Azərbaycan sirki" adlı mozaik kompozisiyanı ərsəyə gətirib.

Onun digər məşhur işlərinə "Araz" su bəndindəki mozaika-metallik kompozisiya, "Neftçi" futbol komandasının bazasında hazırladığı qabarıq mozaika və Səttar Bəhlulzadənin portreti daxildir.

1963-cü ildə Sumqayıtın baş rəssamı təyin olunub. Bakı şəhər Baş Memarlıq İdarəsində və Rəssamlar İttifaqında da müxtəlif vəzifələrdə çalışıb.

1995-ci ildə Türkiyənin Erciyes Universitetinə dəvət olunaraq orada İncəsənət fakültəsinin yaradıcılarından biri təyin olunub. Uzun illər bu fakültədə dərs deməklə yanaşı, universitetin fəxri müəllimi adını da alıb.

## Sərgiləri
Onun sərgiləri Sankt-Peterburq, Bakı, Tiflis, Moskva, Sivas, Kayseri, Konya və digər şəhərlərdə keçirilib. Beynəlxalq Memarlıq Konqresi sərgisində "Münsif Onur" mükafatı, Azərbaycan Nazirlər Kabineti mükafatı, SSRİ dövründə isə milli rəsm sərgi-müsabiqəsi üzrə mükafata layiq görülüb.

## İstinadlar
Şotland teryeri

**Şotland teryeri** — Daha çox "Skotti" adı ilə məşhur olan Şotlandiyaya aid it cinsi. Əvvəlcə "Skay teryeri" adı altında qruplaşdırılan Yüksək dağlıq teryer cinslərindən biri idi və Şotlandiyada yaranmış beş teryer cinsindən biridir. Digər dörd cins isə müasir "Skay", "Kern", "Dendi Dinmont" və "Vest Haylend Vayt" teryerləridir.

## Görünüş
Kiçik, kompakt, qısa ayaqlı və möhkəm bədən quruluşuna malik bir teryerdir. Onların sərt, hava şəraitinə davamlı üst tükləri və yumşaq alt tükləri var. Kiçik, badam şəklində, parlaq gözləri və iti qulaqları diqqət çəkir. Ümumiyyətlə, erkək Şotland Teryeri 8.5–10 kq, dişi isə 8–9.5 kq çəkidə olur. Tükləri qara, boz və ya buğda rəngində ola bilər. Alt bədənlərində və ayaqlarında daha uzun tüklər olur ki, bu da "Skotti ətəyi" adlanır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Azitromisin

**Azitromisin** — bir sıra bakterial xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunan antibakterial maddə.

Preparatın təsir spektrinə orta qulaq infeksiyaları, boğaz ağrısı, pnevmoniya, səyyah ishalı, zöhrəvi xəstəliklər və bəzi digər bağırsaq infeksiyaları daxildir. Digər dərmanlarla yanaşı, malyariya üçün də istifadə edilə bilər. Azitromisin ağızdan, venadaxili və ya göz damcısı şəklində təyin edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şiba İnu

**Şiba İnu** (*[[Yapon dili|yaponca]]: 柴犬; yaponca tələffüzü: [ɕi.ba.i.nɯ]*) — Balıq ovu üçün istifadə edilən Yaponiyaya aid ov iti. Kiçikdən orta ölçüyə qədər olan bu cins, Yaponiyanın altı orijinal it cinsindən ən kiçiyidir. Adı "kolluq iti" olaraq tərcümə olunur.

## Tarix
Şiba İnu, müasir it cinslərinin yaranmasından əvvəlki dövrlərə aid bir cins olaraq tanınır. Yaponiyanın Comon dövrünə aid it heykəllərində Şiba İnuya bənzər itlər təsvir edilmişdir. Bu itlər əvvəlcə kiçik heyvanları, məsələn quşları və dovşanları ovlamaq üçün istifadə edilirdi. Meyci islahatı dövründə, qərb it cinsləri Yaponiyaya gətirilmiş və yerli it cinsləri ilə qarışmalar meydana gəlmişdi. 1912-1926-cı illər arasında təmiz Şiba İnu itləri demək olar ki, yox olmuşdu. 1928-ci ildən etibarən, ovçular və yüksək təbəqənin insanları Şiba İnunun qorunmasına maraq göstərməyə başladılar.
Şiba İnu, İkinci Dünya Müharibəsi dövründə qida çatışmazlığı və distemper xəstəliyi nəticəsində yox olma təhlükəsi ilə üzləşdi. 1950-60-cı illərdə, "Böyük Tottori  Yanğını" və digər çətinliklər nəticəsində qoruma tədbirləri daha da məhdudlaşdı. Nəticədə, yalnız üç sağ qalan qan xətti ilə davam edərək, bu itlər tək bir cins olaraq birləşdirildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Skipperke

**Skipperke** — 1600-cü illərdə Flandriyada yarandığı güman edilən kiçik it cinsi. Bu növ itin spitz və ya miniatür çoban iti olması ilə bağlı uzun müddətdir qeyri-rəsmi müzakirələr aparılmışdır. DNT araşdırmaları göstərib ki, Skipperke it cinsi spitz ailəsi ilə yaxın əlaqəyə malikdir.

## Xüsusiyyətləri
Skipperke spitz ailəsinə aid olan kiçik, möhkəm və adətən qara rəngdə olan bir it cinsidir. Onların dik və uclu qulaqları başlarının üstündə yerləşir. Skipperkelər sərt və daha uzun xarici örtüyə malik yumşaq, tüklü astarla ikiqat örtülmüş xəzə sahibdirlər. Cinsin xüsusiyyətlərindən biri boyun ətrafında uzun tüklərdən ibarət olan və arxaya doğru uzanan xəzdir. Onların arxa ayaqlarında da daha uzun xəz olur ki, buna "kolyotlar" deyilir. Cins əsasən qara rəngdə olsa da, bəzən sarı və ya krem rəngdə də ola bilirlər. Çox nadir hallarda qaraciyər qırmızısı rənginə sahib ola bilərlər. Skipperkenin xəz örtüyü parlaqdır. Bu itlər adətən 3-9 kq arası çəkiyə malik olurlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sapsali

**Sapsali** (*Sapsari* və ya *Sapsalqae*) — Pis ruhları dəf etdiyi deyilən, bol tüklü, Cənubi Koreyaya aid it cinsi. Koreya dilində bəzən "Sapsare" də adlandırılır. Bu cins 1992-ci ildə Cənubi Koreyanın təbii sərvətlərindən biri olaraq mühafizə statusu almış və Koreyanın mədəni irsinin bir hissəsi kimi qorunması üçün maliyyə vəsaiti ayrılmışdır. Cins Koreya Kennel Federasiyası tərəfindən rəsmi olaraq tanınır.

## Təsvir
Erkək Sapsalinin boyu 51 sm, dişinin boyu isə 49 sm-dir və bədəni onları soyuqdan qoruyan uzun, qalın xəzlə örtülmüşdür. Erkəklərin çəkisi 18-28, dişilərin isə 16-25 kq arasında olur. Sapsalinin qara, qızılı, narıncı, qəhvəyi, boz, mavi, ağ rəngləri mövcuddur. Qulaqları sallanmış, burnu nisbətən kütdür və "Jindo" iti kimi sivri deyil. Quyruğu yuxarıda dayanır və başı böyük olduğu üçün şirə bənzəyir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Saluki

**Saluki** — Əsasən görmə qabiliyyətindən istifadə edərək ov edən it cinsi. Köçəri tayfalar tərəfindən ov heyvanlarını tutmaq üçün istifadə edilirdi. Bu it cinsi ilkin olaraq Hilal bölgəsində yetişdirilmişdir. Saluki ən çox "Əfqan iti" ilə yaxından əlaqəlidir və müasir cinslərin yaranmasından əvvəlki dövrə aiddir.

## Xüsusiyyətləri
Bu cinsin boyu 58–71 sm, çəkisi isə 16–32 kq arasında dəyişir. Dişilər erkəklərdən bir qədər kiçik olur. Uzun başlı, böyük gözlü və sallanan qulaqları olan bu cinsin quyruğu uzun və əyilmişdir. Salukilərin dərisi ipək kimi yumşaq, xəzləri isə ya hamar, ya da tüklü olur. Xəzlərinin rəngi ağ, krem, sarımtıl-qəhvəyi, qırmızı, boz qəhvəyi, qara qəhvəyi və üçrəngli (ağ, qara və qəhvəyi) ola bilər.
Saluki itlərinin ümumi görünüşü zəriflik və simmetriya ilə seçilir. Hər iki növdə tüklər ipək kimi incədir və digər cinslərlə müqayisədə daha az tökülür. Orta Şərqdə yetişdirilən Saluki itlərinin çoxunda xəz qısa olur. Saluki uzun məsafələrdə olduqca sürətlidir və 68.8 km/saat sürətə çata bilir. Ayaqlarının pəncələri onların yüksək dözümlülük göstərməsini təmin edir. Tarixən köçəri tayfalar bu itlərdən tülkü, dovşan və çaqqal ovunda istifadə edirdilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Otterhaund

**Otterhaund** — İngiltərəyə aid it cinsi. O, qoxu ilə ov axtaran bir it növüdür və hazırda Kennel Klub tərəfindən "Vulnerable Native Breed" (təhlükə altındakı yerli cins) olaraq tanınır. Dünya üzrə təxminən 600 fərd var.

## Təsviri
Böyük, kobud xəzli və düz ayaqlı bir itdir. Başı böyükdür, amma geniş deyil. Üzündəki tüklər ona saqqallı və ya bığlı bir görkəm verir. Burnu genişdir. Gözləri dərin yerləşmişdir, lakin göz altı bir qədər görünür. Qulaqları uzun və asılqan şəklindədir, içəriyə doğru qatlanmışdır. Boynu uzun və incədir, kiçik bir boyun dərisi müşahidə oluna bilər. Ayaqları çiyindən yerə qədər düzdür. Ayaq altları bir qədər yüksəkdir. Arxa ayaqlar əzələlidir və güclü ombalarla sahibdir. Ayaqları, yuvarlaq və qalın tüklüdür. Quyruğu kök hissəsində qalındır və heç vaxt belin üstündə əyilməz. Xəzi 4–8 sm uzunluğunda, sıx, kobud və suya davamlıdır. Çəkisi ümumiyyətlə 36-52 kq arasında olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Papillon iti

**Papillon** — Spanyel növünə aid olan it cinsi. Ən qədim oyuncaq spanyellərdən biri olan papillon, adını qulaqlarının uzun və saçaqlı tükləri ilə yaratdığı kəpənəkvari görünüşdən alır. Sallaq qulaqlı papillon isə Falen adlanır.

## Tarixi
Papillonların tarixi sənət əsərləri vasitəsilə izlənilir. Tisian, Vatto, Fraqonar və Veroneze kimi məşhur rəssamların əsərlərində bu kiçik itlər təsvir edilmişdir. Papillonlar Avropanın kral ailələrinin portretlərində də yer alıb. Əvvəllər "Titian spanyelləri" adlanan bu itlərin qulaqları sallaq idi, müasir dik qulaqlı görünüş isə 19-cu əsrin sonlarında dəbə çevrilib. Papillonlar ilk dəfə 1935-ci ildə "AKC" tərəfindən tanınıb və "Papillon Club of America" yaradılıb. 1999-cu ildə "Loteki Supernatural Being" adlı papillon "Westminster Kennel Club" yarışında "Best in Show" titulunu qazanan ilk papillon oldu. 2019-cu ildə isə "Dylan" adlı papillon "Crufts" yarışında "Best in Show" mükafatını qazanıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Norfolk teryeri

**Norfolk teryeri** — İngilis it cinsi. 1964-cü ildə müstəqil bir cins kimi tanınmazdan əvvəl, Norviç teryerinin bir növü hesab edilirdi. Norfolk və Norviç teryerləri birlikdə işləyən teryerlərin ən kiçikləridir.

## Təsviri
Tel tüklü xəz örtüyünə malikdir. Milli it klublarının cins standartlarına əsasən, bu örtük qırmızı, buğdayı, qara, qara-qəhvəyi və ya boz çalarlarda ola bilər. İşləyən teryerlərin ən kiçiyidir. Onlar çox aktivdir və yığcam quruluşa malikdirlər. Çevik hərəkət edir və güclü sümük quruluşuna sahibdirlər. Bu cins nə çox ağır, nə də çox zərif olmalıdır. Çox ağır it çeviklikdən məhrum olar, çox zərif it isə oyuncaq cinsinə çevrilə bilər. Norfolk teryerlərinin ön və arxa hissələrinin balanslı olması və nisbətən uzun bel hissəsi onların yan yerişini yaxşılaşdırır. İdeal boyu 23-25 sm, çəkisi isə təxminən 5.0-5.4 kq arasındadır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Miniatür tülkü teryeri

**Miniatür tülkü teryeri** — Ov iti və gəmiricilərlə mübarizə üçün yetişdirilmiş kiçik, incə və yüngül  teryer cinsi. Avstraliyada bu itlər qeyri-rəsmi olaraq "mini tülkü" adı ilə tanınır.

## Tarixi
Bu cins, oyuncaq Mançester teryerlərinin və digər oyuncaq cinslərin qarışığından yaranıb. XIX əsrin sonlarına doğru bu cins artıq fərqli xüsusiyyətlərə malik idi və fermalarda dovşan, siçovul və hətta ilanlara qarşı effektiv vasitə kimi tanınırdı. Cəsarəti, sədaqəti və dözümlülüyü onları ov və axtarış işlərində də qiymətli köməkçi edirdi. 1986-cı ildə "Miniatür Tülkü Teryeri Klubu"nun yaradılması ilə bu cinsin qorunmasına diqqət artırıldı. Klubun məqsədlərindən biri cinsin standartlarını müəyyənləşdirmək və onun genetik xəttini qorumaq idi. 1990-cı illərdə Cənubi Avstraliyada və daha sonra Qərbi Avstraliyada bu cinsin rəsmi tanınması üçün səylər göstərildi. Bu cins, əsasən Avstraliya və Yeni Zelandiyada tanınır. Onlar həm fermalarda işləyən itlər, həm də ailə heyvanları kimi sevilirlər.
Həm uşaqlar, həm də yaşlılarla yaxşı münasibət qurduqlarına görə, əla yoldaş hesab edilirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lupo İtalyano

**Lupo İtalyano** — İtaliyaya aid it cinsi. Bu cinsin, Alman çoban iti ilə "İtalyan canavarı"nın cütləşməsindən əmələ gəldiyi söylənir. Lakin bir sıra genetik tədqiqatlar bu iddianı şübhə altına alır.

## Təsviri
Canavara bənzər buruna, güclü çənəyə və orta uzunluqda sivri qulaqlara malikdir. Gözləri ideal olaraq qızılı rəngdə və çəp formada olmalıdır. Yetkin fərdlərin çiyin hündürlüyü 58-68 sm-dir və güclü sinə quruluşuna sahibdir. Hətta iri fərdlərdə belə yeriş yüngül və ahəngdar olur. Bu cinsin 70 km/saat sürətlə qaça bildiyi iddia edilir. Xəz örtüyü boz rəngdədir. Standarta əsasən, tam qara və ya döş nahiyəsində ağ ləkə də qəbul edilir. Quyruğu sakit vəziyyətdə sallanır, qaldırıldıqda isə yüngül bir əyilmə baş verir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Aaron

**Aaron** — ad.

* Aaron Çexanover — israilli bioloq, kimyagər
* Aaron Pol — ABŞ aktyoru və prodüser.
* Aaron Burr — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 3-cü vitse-prezidenti.
* Aaron Kluq — İngilis kristalloqrafı, kimya üzrə Nobel mükafatçısı
* Aaron Şvarts — proqramçı, yazıçı.
* Aaron Hulme — ingilis futbolçu.
* Aaron Henk — ABŞ beysbolçusu.
Urfa döyüşü (1514)

**Urfa döyüşü** 1514-cü ildə Səfəvilər ilə Osmanlılar arasında baş vermiş döyüşdür.

## Döyüş
Osmanlı Sultanı Yavuz Sultan Səlim 1514-cü ildə Səfəvi yürüşü zamanı Diyarbəkiri ələ keçirmək üçün Osmanlıya sığınan Ağqoyunlu şahzadələrindən Murat bəyin komandanlığı altında bir qoşun göndərdi . Lakin o dövrdə Urfa valisi olan Eçe Sultan Qacar bu qüvvəni məğlub etdi. Beləliklə, Urfa bir müddət daha Səfəvilərin əlində qaldı .
## Həmçinin bax
SəfəvilərOsmanlı imperiyasıAğqoyunluÇaldıran döyüşü
## İstinadlar
1 №-li Qayıdış bələdiyyəsi

**1 №-li Qayıdış bələdiyyəsi** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunda 2005-2014-cü illərdə fəaliyyət göstərmiş bələdiyyə.

## Tarixi
29.05.2005-ci il tarixli 872-IIQ nömrəli Qanunla "Füzuli rayonunda aşağıdakı bələdiyyələr təşkil edilmişdir:… *[[1 №-li Qayıdış qəsəbəsi]]ndə 1 №-li Qayıdış bələdiyyəsi".*

Bu Bələdiyyənin ilk Nizamnaməsi 2000-ci ildə qəbul edilib və Füzuli rayonunun 3 №-li Qayıdış bələdiyyəsinin 06.04.2015-ci il tarixli 04 nömrəli Protokolu ilə təsbit edilmiş 3-cü Qərarı ilə ləğv edilib.

"Bələdiyyələrin fəaliyyətinə inzibati nəzarət haqqında" Qanuna əsasən Bələdiyyə üzərində inzibari nəzarəti Ədliyyə Nazirliyi, özünün Bələdiyyələrlə iş mərkəzi (indiki Bələdiyyələrlə iş baş idarəsi) və İmişli Regional Ədliyyə İdarəsi həyata keçirib.

29.05.2005-ci il tarixli 873-IIQD nömrəli "Bələdiyyələrin əraziləri və torpaqları haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa əlavə edilmiş "Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı"na əlavələr və dəyişikliklər edilməsi barədə" Qanunla həmin Bələdiyyə müvafiq Siyahıya əlavə edilmişdir.

2005-ci ildə bu Bələdiyyə 18.04.2000-ci il tarixli 864-IQ nömrəli Qanunla təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında yerli özünüidarəetmə üzrə Əlaqələndirmə Şuraları haqqında" Əsasnaməyə uyğun olaraq Horadiz şəhərində yaradılmış Füzuli rayonu üzrə Bələdiyyələrin Əlaqələndirmə Şurasının, 03.05.2005-ci il tarixli 903-IIQ nömrəli Qanunla təsdiq edilmiş "Bələdiyyələrin regional assosiasiyalarının Nümunəvi Əsasnaməsi"nə uyğun olaraq, Bələdiyyə Azərbaycan Qəsəbə Bələdiyyələrinin Milli Assosiasiyasının üzvülüyünə qəbul edilib.

30.05.2014-cü il tarixli 977-IVQ nömrəli Qanunun 7-ci hissəsinə əsasən: "*7. Füzuli rayonu üzrə:* *1) 1 №-li Qayıdış, [[2 №-li Qayıdış bələdiyyəsi|2 №-li Qayıdış]], [[3 №-li Qayıdış bələdiyyəsi|3 №-li Qayıdış]], [[4 №-li Qayıdış bələdiyyəsi|4 №-li Qayıdış]] və [[5 №-li Qayıdış bələdiyyəsi|5 №-li Qayıdış]] bələdiyyələrinin əhatə etdiyi [[1 №-li Qayıdış qəsəbəsi|1 №-li Qayıdış]], [[2 №-li Qayıdış qəsəbəsi|2 №-li Qayıdış]], [[3 №-li Qayıdış qəsəbəsi|3 №-li Qayıdış]], [[4 №-li Qayıdış qəsəbəsi|4 №-li Qayıdış]] və [[5 №-li Qayıdış qəsəbəsi|5 №-li Qayıdış]] qəsəbələrində [[3 №-li Qayıdış bələdiyyəsi]];" yenidən təşkil edilib.*

30.05.2014-cü il tarixli 978-IVQD nömrəli Qanunun 7-ci hissəsi ilə isə Füzuli rayonu üzrə bələdiyyələrin yeni siyahısı təsdiq edilib.

## Mərkəzi və ərazisi
"Bələdiyyə əraziləri və torpaqları haqqında" Qanunun 2005-ci ildə qüvvədə olan mətninin 30.05.2014-cü il tarixli 978-IVQD nömrəli Qanunun 7-ci hissəsi ilə verilmiş mətninin 19-cu bəndinə əsasən Bələdiyyənin mərkəzi Füzuli rayonunun 1 №-li Qayıdış qəsəbəsi olmuşdur.

Bu Bələdiyyənin ərazisinə aşağıdakəlar aid edilib:

## İstinadlar
Robinsonlarla tanışlıq

***Robinsonlarla tanışlıq*** () — "Walt Disney Animation Studios"un istehsalı və "Walt Disney Pictures"in təqdimatında 2007-ci ildə ekranlara çıxmış Amerika animasiya sənayesinin elmi-fantastik janrda ərsəyə gətirdiyi əsər. Ekran əsəri Vilyam Coysun 1990-cı ildə qələmə aldığı "*Vilbur Robinsonla bir gün*" ("*A Day with Wilbur Robinson*") adlı ədəbi nümunəsinə əsaslanır. Kinematoqrafik layihənin quruluşçu rejissoru Stiven Anderson, prodüseri isə Doroti Makkimdir. Ssenari müəllifləri qismində Stiven Anderson, Don Hall, Neytan Qreno, Co Mateo, Con Bernşteyn, Mişel Spits və Orian Redsonin çıxış ediblər. İstedadlı ixtiraçı qabiliyyətinə malik 12 yaşlı yetim uşaq Lüisin taleyindən bəhs edən əsərdə, mərkəzi süjet xətti ailə həsrəti ilə yaşayan gənc qəhrəmanın həyatını əhatə edir. Müasir zaman səyyahı Vilbur Robinsonla qarşılaşması nəticəsində 2037-ci ilə səyahət edən Lüis, burada qeyri-adi və maraqlı bir ailə ilə tanışlıq imkanı əldə edir. Əsərin dramatik inkişafında melon papaq geyinmiş naməlum şəxsin Lüisin gələcəyinə müdaxilə etmək təşəbbüslərinə qarşı onların birgə mübarizəsi təsvir olunur.

## Təsvir
İstedadlı ixtiraçı, on iki yaşlı Lüisin taleyi belədir ki, öz doğma anasını axtarmaq həvəsi ucbatından heç bir ailə onu övladlığa götürmək istəmir. Məsələ o yerə çatır ki, yüz iyirmi altıncı dəfə də potensial valideynlərdən rədd cavabı alandan sonra gənc ixtiraçının ağlına qeyri-adi bir ideya gəlir. O, insan beyninin qabığını skan edib bütün xatirələri monitorun ekranında əks etdirən mürəkkəb bir qurğu icad edir. Bu ixtira onun həyatını dəyişməli, nəhayət anasını tapmağa kömək etməli idi. Lakin elm sərgisində təqdim etdiyi bu möhtəşəm layihə "Bowler Hat Guy" ləqəbi ilə tanınan bədxah şəxs və onun süni intellektli "Doris" adlı robot papağının məkrli əməlləri nəticəsində tam nəticəsiz qalır. Bu hadisədən sonra Lüis özünü tamamilə itirmiş vəziyyətdə, ümidsizliyə qapılır. Elə bu məqamda sanki tale özü ona kömək əlini uzadır - qəfildən peyda olan Vilbur adlı sirli oğlan onu gələcəyə səyahətə dəvət edir. Bu səyahət zamanı Lüis Robinsonlar ailəsinin əcaib-qəraib, amma mehriban üzvləri ilə tanış olur.

## Səsləndirənlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Camalpur

**Camalpur** — Mymensingh bölgəsində, Köhnə Brahmaputra çayının sahilində yerləşən bir şəhərdir. O, Camalpur rayonunun və Camalpur Sadar subrayonunun inzibati mərkəzidir. 2022-ci il Banqladeş əhalisinin siyahıyaalınmasına görə, Camalpur-un əhalisi 158.873 nəfərdir. Bu isə onu Banqladeşin 31-ci ən böyük şəhəri edir.

## İstinadlar
Məhəmməd Sadıq Ərdistani

**Məhəmməd Sadıq Ərdistani** (tanınmış ləqəbi **Həkim Pəluyi**) (ö. 1721) — Molla Sədranın tələbələrdən biri və İsfahan fəlsəfi məktəbinin tanınmış müəllimlərindəndir. Onun ən mühüm əsərlərindən biri, nəfs və onun qüvvələri barədə qələmə aldığı "Hikmət-i Sadıqiyyə"dir.

## Həyatı
Məhəmməd Sadıq Ərdistani, IX əsrin məşhur ariflərindən biri olan Camaləddin Ərdistaninin nəvəsidir. Elmi və kamal sahibi bir ailədə doğulmuşdur. Atası «Hacı Məhəmməd» olmuş, əcdadları isə əsasən elm və fəzilət əhlindən olmuşlar. Onun Ərdistanda doğulduğu ehtimal olunur, lakin dəqiq doğum tarixi məlum deyil.

## Təhsili və müəllimləri
Molla Məhəmməd Sadıq dini elmləri öyrənmək məqsədilə müxtəlif şəhərlərə səyahət etmiş və böyük alimlərin dərsində iştirak etmişdir. Onun əsas təhsil dövrü İsfahan şəhərində keçmişdir. Müəllimləri arasında Molla Rəcəbəli Təbrizi (İsfahan), Molla Məhəmməd Möhsin Feyz (Kaşan), Molla Əbdürrəzzaq Lahici (Qum) və Molla Hüseyn Tənkəbəni kimi adlar yer alır.

## Tələbələri
Ərdistani çoxsaylı tələbələr yetişdirmişdir: Əli ibn Rza; Molla Həmzə Gilani; Məhəmməd Saleh ibn Məhəmməd Səid Xəlxali – Mir Fəndreskinin qəsidəsinə şərh yazmışdır; Əbdürrəhim Dəvavəndi;  Möhsün ibn Məhəmməd Gilani

## Baxışları və əsərləri
Həkim Ərdistani həm Meşşai (Aristotelçi), həm də Sədrayi (Molla Sədra məktəbi) meyllidir. Onun fəlsəfəsi tənqidi xarakter daşıyır. "Hikmət-i Sadıqiyyə" əsərində nəfs və onun qüvvələri barədə digər filosofların fikirlərinə tənqidi yanaşır. O, İbn Sinanın əksinə olaraq, təxəyyül qüvvəsinin mücərrədliyinə inanır və bu barədə bürhanlar təqdim edir. Əlavə olaraq, Molla Sədranın nəfsin «cismani başlanğıclı, ruhani davamlı» olması nəzəriyyəsini də tənqid edir.

Digər əsərləri bunlardır:

* Mövcudluq haqqında risalə
* «Nur» ayəsinin təfsirinə dair risalə
* Mənşə və axirət haqqında risalə

## Ölümü
Həkim Ərdistani 1135-ci hicri ilində (təqribən 1721-ci il), əfqanların İsfahan şəhərini mühasirəyə aldığı dövrdə vəfat etmişdir. Onun məzarı bu gün Təxt-e Fülad qəbiristanlığında yerləşir.

## İstinadlar
Özbəkistan Mili Elmlər Akademiyası

**Özbəkistan Elmlər Akademiyası** () — Özbəkistan Respublikasının əsas elmi təşkilatıdır. Akademiya elm və texnologiyanın bütün sahələrində tədqiqatları əlaqələndirir.

## Haqqında
Akademiya 1943-cü ildə Özbəkistan SSR Elmlər Akademiyası kimi yaradılıb. Sovet dövründə yüksək keyfiyyətli tədqiqatlarla seçilən Özbəkistan SSR Elmlər Akademiyası sovet elminin inkişafında mühüm rol oynayıb. SSRİ-nin dağılmasından sonra qurumun adı dəyişdirilərək Özbəkistan Elmlər Akademiyası olub.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası ilə əməkdaşlığı mövcuddur. Özbəkistan Elmlər Akademiyasının 80 illiyinə həsr olunmuş yubiley tədbirində AMEA-nın prezidenti akademik İsa Həbibbəyli də iştirak edib.

## Üzvlük
Hazırda Akademiyanın 155 üzvü var: 49 akademik və 106 müxbir üzv. 50-dən çox elmi-tədqiqat institutu və təşkilatı ilə Akademiya Özbəkistanın ən böyük elmi təşkilatıdır.

## Akademiya prezidentləri
* Toshmuhammad Qori-Niyoziy (1943–1947)
* Toshmuhammad Sarimsoqov (1947–1952)
* Tesha Zohidov (1952–1956)
* Habib Abdullayev (1956–1962)
* Ubay Orifov (1962–1966)
* Abid Sadykov (1966–1984)
* Pulat Habibullayev (1984–1988)
* Mahmud Salohitdinov (1988–1994)
* Jura Abdullayev (1994–1995)
* Tuhtamurod Jurayev (1995–2000)
* Bekhzod Yuldoshev (2000–2005)
* Tohir Oripov (2005–2006)
* Shavkat Salihov (2006–2016)
* Bekhzod Yuldoshev (2016–2024)
* Shavkat Ayupov (2024–)

## İstinadlar
Lobito Herreno

**Lobito Herreno** — İspan mənşəli çoban iti cinsi. Əsasən Kanar adalarının İerro adasında, həmçinin Qran-Kanariya, La Palma və Tenerifedə rast gəlinir. "Real Sociedad Canina de España" tərəfindən cins kimi tanınmır, lakin 2021-ci ildə cəmiyyət tərəfindən ardıcıl forma və funksiyaya malik regional it populyasiyası kimi "Grupo Etnico Canino" kateqoriyasında siyahıya alınan üç cinsdən biri olmuşdur. Bu kateqoriyaya aid digər iki it "Podenco Orito Español" və "Carea Castellano-Manchego"dur.
Cəmiyyət 2013-cü ildə Lobito Herreno üçün cins standartı layihəsini dərc etmişdir. Bu cinsin qorunması və inkişafı ilə "Asociación para la Recuperación del Perro Lobo Herreno" cəmiyyəti məşğul olur.

## Xüsusiyyətlər
Lobito Herreno, canavarabənzər və primitiv görünüşə malikdir. Qaralama cins standartına əsasən, boyu 52–54 sm, çəkisi isə 18–22 kq arasında dəyişir. 2009-cu ildə El Hierroda aparılan bir araşdırma dişilər üçün orta boyu 52,6 sm və çəkini 21,1 kq, erkək itlər üçün isə orta boyu 54,7 sm və çəkini 21,9 kq müəyyən etmişdir. Kürkləri adətən boz rəngdə olur, lakin qırmızımtıl rəng də müşahidə edilə bilər. Hər iki rəngdə ağız və göz ətrafında açıq rəngli tüklər olur. Tünd ağ və ya krem rənglər də qəbul edilir, lakin bu rənglər üzdə qəbul olunmur. Quyruqlarının ucu adətən qaradır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lxasa Apso

**Lxasa Apso** — Tibet mənşəli it cinsi. Ənənəvi olaraq bu cins daxili gözətçi kimi istifadə edilmişdir.

## Xüsusiyyətlər
Erkək itlərdə hündürlük təxminən 25 sm, dişilərdə isə bir qədər kiçik olur. Maraqlıdır ki, hündürlük fərqi olsa da hər iki cins 5.44 - 8.16 kq arasında olur. Onların tükləri qara, qırmızı, tünd boz, qızılı, ballı, yarı rəngli, qumlu, şifer rəngli, dumanlı və ya ağ ola bilər. Kürk qalın və ağırdır, sərt düz xarici örtük və orta qatlı alt tüklərə sahibdir. Gözləri və burnu qara, qulaqları sallanmış vəziyyətdə olur. Quyruğu əyri formada və adətən aşağı doğru sallanmış olur.
Lxasa Apso, Stenli Korenin "The Intelligence of Dogs" kitabında 138 cins arasında 68-ci yerdə qərarlaşaraq orta səviyyəli iş-itaət zəkasına malik bir cins kimi təsnif edilmişdir. Lxasa Apso uzunömürlü bir cinsdir və bir çoxu 20 yaşına qədər sağlam şəkildə yaşaya bilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tokat qalası

**Tokat qalası**, tikilmə tarixi və hansı sivilizasiya tərəfindən inşa edildiyi bilinmir. Qalanın ən qədim izləri 5–6-cı əsrlərə aiddir.

## İstinadlar
Leonberger

**Leonberger** — Almaniyanın Baden-Vürtemberq əyalətində yerləşən Leonberq şəhərinə aid, nəhəng it cinsi. Təsiredici ölçüsü və zərif görünüşü ilə tanınan bu cins, əvvəllər işləyən it, ailə yoldaşı və su xilasetmə iti kimi inkişaf etdirilmişdir.

## Tarix
Leonberger cinsinin 1830-cu illərdə Leonberq şəhərinin meri və it yetişdiricisi Henrix Essigi tərəfindən yaradıldığı iddia edilir. O, Lendsir Nyufaundlend cinsini, "Böyük Saint Bernardın" "barri" cinsi ilə cütləşdirmişdir. Sonradan isə Pireney dağ iti əlavə edilmişdir. Nəticədə, uzun ağ kürk və yaxşı temperamente sahib çox böyük itlər yaranmışdır. Leonberger cinsi 1846-cı ildə qeydiyyatdan keçmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kuçi

**Kuçi** və ya **Əfqan çoban iti** — Əfqanıstana aid çoban iti. Adını Əfqanıstandakı Kuçi (köçəri) xalqından almışdır. Bu itlər əsrlər boyu qoyun, keçi, dəvə və digər mal-qara növlərini qurdlar, ayılar, böyük pişiklər və oğrulardan qorumaq üçün istifadə olunmuşdur. Kuçi itləri sərtliyi, zəkası və müstəqil təbiəti ilə tanınır.

## Görünüş
Kuçi itləri böyük və əzələlidir, qısa, orta və ya uzun tüklü kürklə örtülmüşdür və qalın alt kürkü var. Dişi itlər adətən 58-66 sm, erkək itlər isə 61-74 sm və daha hündür ola bilər. Dişi itlərin çəkisi təxminən 38-54 kq, erkək itlərin çəkisi isə 40-80 kq arasında dəyişir. İtlərin başları bucaqlı, kərpic və ayı tipli olur. Quyruqları adətən uzunluğunun üçdə biri qədər kəsilir və düz saxlanılır. Qulaqları ənənəvi olaraq kəsilir. Kuçi itləri hündür boylu, düz arxaya sahibdir. Arxa və ön ayaqları ilə kvadrat bir profil formalaşdırır. Boynu uzun və qalındır, çənədən döşə qədər çoxlu artıq dəri olur. Baş üfüqi və ya azca aşağı meyilli şəkildə tutulur, gözlər isə irəli baxır. Üz cizgiləri quru və əzələlidir. Onların bədənində tünd ləkələr ola bilər, lakin bunlar kürkdə çox da görünmür. Bu ləkələr ağız içi, burun körpüsü və qarın nahiyəsində də tapıla bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
The House of the Rising Sun

"**The House of the Rising Sun" (**azərbaycanca **"Doğan Günəş Evi "**) ənənəvi mahnı, folk balladadır ; bəzən "Doğan günəş blüzu" da adlanır (ing. *Rising Sun Blues*). Mahnıdakı hadisələr Nyu Orleanda baş verir. Mahnı 1964- cü ildə ingilis rok qrupu The Animals tərəfindən ifa edildikdə həm ABŞ, həm də Birləşmiş Krallıq hit-parad siyahılarında bir nömrəli hit oldu. Bu versiya Rolling Stone jurnalının bütün zamanların 500 ən böyük mahnısı (2004) siyahısına (123-cü yerdə) daxil edilmişdir.

## İstinadlar
Kanni

**Kanni** — Hindistanın Tamilnad əyalətində rast gəlinən nadir yerli tazı növü. Kanni iti əsasən ov üçün istifadə olunur. Əvvəllər Kanni itləri yalnız Tamilnadın cənub bölgələrində, xüsusilə Tirunelveli və Tutikorin rayonlarının şimalında və Virudunaqar rayonunun cənubunda mövcud idi.

## Xüsusiyyətləri
Kannilər orta ölçülü, düz kürək xəttinə və dartılmış qarın quruluşuna malik itlərdir. Hündürlükləri 64–74 sm, çəkiləri isə 16–22 kq arasında dəyişir. Onların başları düz, çənələri güclü, gözləri qızılı rəngdə və burunları qaradır. Qulaqları orta ölçülü və düz olub, dik, sallanan və ya yarı sallanan formada ola bilər. Quyruqları yarı əyilmiş vəziyyətdə olur. Kannilərin ömrü təxminən 14-16 ildir. Kanni itləri adətən utancaq olur, lakin təhlükə zamanı evlərini və sahiblərini qorumaqdan çəkinmirlər. Onlar son dərəcə sadiq və asan öyrədilə bilən itlərdir, ov zamanı müstəqil qərar qəbul etmə qabiliyyətinə malikdirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mikania standleyi

*  — Mikania holwayana bitki növünün sinonimi.
*  — Mikania iltisii bitki növünün sinonimi.
Kişu

**Kişu** (*紀州犬, Kishū Inu, Kishū-ken; yaponca tələffüzü: [kʲi̥.ɕɯꜜː i.nɯ]*) — Yaponiyaya məxsus it cinsi. O, qədim cinslərdən törəmiş və hazırda "Mie" və "Vakayama" prefekturaları olaraq bilinən Kişu bölgəsinin adını daşıyır. Kişu ov zamanı hədəfi səssizcə izləyir və hürmür. Onlar bu günə qədər qaban ovunda ən çox istifadə edilən safqan yerli yapon it cinsidir.

## Tarixi
"Mie" və "Vakayama" prefekturalarının dağlıq bölgələrində qaban və maral ovlamaq üçün selektiv şəkildə yetişdirilmişdir. 1930-cu illərdə yapon yetişdirici Haruo İsoqai tərəfindən aparılan bir araşdırmada bütün yerli yapon it cinsləri böyük, orta və kiçik ölçülü olmaqla 3 kateqoriyaya bölünmüşdür. Kişu Ken orta ölçülü itlər qrupuna aiddir. 1934-cü ildə Yaponiyanın canlı milli abidəsi elan edilmişdir. Cinsin ilk dövrlərində fərdlərin təxminən 70%-i ağ deyildi. Ancaq indi ağ rəng üstünlük təşkil edir. Cins çox nadir olduğundan, onu yalnız Yaponiyada görmək mümkündür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mikania hederifolia

*  — Mikania glomerata bitki növünün sinonimi.
*  — Mikania triangularis bitki növünün sinonimi.
Xiaomi Mi Smart Band 6

**Xiaomi Mi Smart Band 6** — Xiaomi Inc tərəfindən istehsal olunan daşına bilən fəaliyyət izləyicisi.

29 mart 2021-ci ildə Çində istehsalına başlanmış və 2 aprel 2021-ci il tarixindən etibarən Çində satışa çıxarılmışdı. 1,56 düymlük, 152 x 486 piksel təsvir ölçülü kapasitiv AMOLED displey və 24/7 ürək dərəcəsi monitoru və SpO2 sensoruna malikdir. Həmçinin NFC Funksiyasını dəstəkləyir. Mi Smart Band 6 Windows Hello vasitəsilə Windows noutbuklarının kilidini açmağa imkan verir.

## Həmçinin bax
* Xiaomi
* Xiaomi Mi Band 2
* Xiaomi Mi Smart Band 4
* Xiaomi Mi Smart Band 5

## İstinadlar
Xiaomi Smart Band 7

**Xiaomi Smart Band 7** — Xiaomi tərəfindən istehsal olunan daşına bilən fəaliyyət izləyicisidir .

24 may 2022-ci ildə Çində satışa çıxarıldı. Qlobal formada satışa 21 iyun 2022-ci ildə çıxarılıb. 1,62 düym, 490 x 192 piksel təsvir ölçülü kapasitiv AMOLED displey və 24/7 ürək dərəcəsi monitoru və SpO2 sensoruna malikdir. Daxili NFC sisteminə malikdir.

## Həmçinin bax
* Xiaomi Mi Band 2
* Xiaomi Mi Band 3
* Xiaomi Mi Smart Band 4
* Xiaomi Mi Smart Band 6

## İstinadlar
2 №-li Qayıdış bələdiyyəsi

**2 №-li Qayıdış bələdiyyəsi** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunda 2005-2014-cü illərdə fəaliyyət göstərmiş bələdiyyə.

## Tarixi
29.05.2005-ci il tarixli 872-IIQ nömrəli Qanunla "Füzuli rayonunda aşağıdakı bələdiyyələr təşkil edilmişdir:… *[[2 №-li Qayıdış qəsəbəsi|2 №-li Qayıdış qəsəbəsində]]* *2 №-li Qayıdış bələdiyyəsi".*

Bu Bələdiyyənin ilk Nizamnaməsi 2000-ci ildə qəbul edilib və Füzuli rayonunun 3 №-li Qayıdış bələdiyyəsinin 06.04.2015-ci il tarixli 04 nömrəli Protokolu ilə təsbit edilmiş 3-cü Qərarı ilə ləğv edilib.

"Bələdiyyələrin fəaliyyətinə inzibati nəzarət haqqında" Qanuna əsasən Bələdiyyə üzərində inzibari nəzarəti Ədliyyə Nazirliyi, özünün Bələdiyyələrlə iş mərkəzi (indiki Bələdiyyələrlə iş baş idarəsi) və İmişli Regional Ədliyyə İdarəsi həyata keçirib.

29.05.2005-ci il tarixli 873-IIQD nömrəli "Bələdiyyələrin əraziləri və torpaqları haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa əlavə edilmiş "Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı"na əlavələr və dəyişikliklər edilməsi barədə" Qanunla həmin Bələdiyyə müvafiq Siyahıya əlavə edilmişdir.

2005-ci ildə bu Bələdiyyə 18.04.2000-ci il tarixli 864-IQ nömrəli Qanunla təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında yerli özünüidarəetmə üzrə Əlaqələndirmə Şuraları haqqında" Əsasnaməyə uyğun olaraq Horadiz şəhərində yaradılmış Füzuli rayonu üzrə Bələdiyyələrin Əlaqələndirmə Şurasının, 03.05.2005-ci il tarixli 903-IIQ nömrəli Qanunla təsdiq edilmiş "Bələdiyyələrin regional assosiasiyalarının Nümunəvi Əsasnaməsi"nə uyğun olaraq, Bələdiyyə Azərbaycan Qəsəbə Bələdiyyələrinin Milli Assosiasiyasının üzvülüyünə qəbul edilib.

30.05.2014-cü il tarixli 977-IVQ nömrəli Qanunun 7-ci hissəsinə əsasən: "*7. Füzuli rayonu üzrə:* *1) [[1 №-li Qayıdış bələdiyyəsi|1 №-li Qayıdış]], 2 №-li Qayıdış, [[3 №-li Qayıdış bələdiyyəsi|3 №-li Qayıdış]], [[4 №-li Qayıdış bələdiyyəsi|4 №-li Qayıdış]] və [[5 №-li Qayıdış bələdiyyəsi|5 №-li Qayıdış]] bələdiyyələrinin əhatə etdiyi [[1 №-li Qayıdış qəsəbəsi|1 №-li Qayıdış]], [[2 №-li Qayıdış qəsəbəsi|2 №-li Qayıdış]], [[3 №-li Qayıdış qəsəbəsi|3 №-li Qayıdış]], [[4 №-li Qayıdış qəsəbəsi|4 №-li Qayıdış]] və [[5 №-li Qayıdış qəsəbəsi|5 №-li Qayıdış]] qəsəbələrində [[3 №-li Qayıdış bələdiyyəsi]];" yenidən təşkil edilib.*

30.05.2014-cü il tarixli 978-IVQD nömrəli Qanunun 7-ci hissəsi ilə isə Füzuli rayonu üzrə bələdiyyələrin yeni siyahısı təsdiq edilib.

## Mərkəzi və ərazisi
"Bələdiyyə əraziləri və torpaqları haqqında" Qanunun 2005-ci ildə qüvvədə olan mətninin 30.05.2014-cü il tarixli 978-IVQD nömrəli Qanunun 7-ci hissəsi ilə verilmiş mətninin 20-ci bəndinə əsasən Bələdiyyənin mərkəzi Füzuli rayonunun 2 №-li Qayıdış qəsəbəsi olmuşdur.

Bu Bələdiyyənin ərazisinə aşağıdakılar aid edilib:

## İstinadlar
Yarpaq tökümü

**Yarpaq tökümü** bu mənaları ifadə edə bilər:

* ''Yarpaq tökümü'' (roman)
* ''Yarpaq tökümü'' (teleserial)