open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kadıköy

**Kadıköy** — İstanbul ilinin ilçəsi. Kocaeli yarımadasının cənub-qərb hissəsində yerləşən Kadıköy, qərbdə və cənubda Mərmərə dənizi, şimal-qərbdə Üsküdar, şimal-şərqdə Ataşəhər və şərqdə Maltəpə ilə əhatə olunmuşdur. Mərmərə sahilləri boyunca Heydərpaşadan Bostancıya qədər 21 kilometrlik bir sahil xəttinə sahib olan ilçənin şimal sərhədini isə D-100 avtomobil yolu təşkil edir.

Kadıköy daimi yaşayış məskəninə İstanbul şəhəri ilə inteqrasiya olunduqdan sonra çevrildiyi üçün şəhərin digər tarixi bölgələrinə nisbətən olduqca gənc bir yaşayış yeri olaraq qəbul edilə bilər. Bununla birlikdə, Anadolu hissəsinin ən qədim yaşayış yerlərindən biri olan Kadıköy, bu gün də sahilin ən işlək nöqtəsidir. Kadıköydə Osmanlı dövrünə aid bir çox abidələrə rast gəlmək mümkündür.

Kadıköy ilçəsi şəhər nəqliyyatı baxımından əhəmiyyətli bir mövqeyə sahibdir. İstanbulun müxtəlif bölgələrini birləşdirən əsas nəqliyyat yollarından bir çoxu Kadıköydən keçir. 2015-ci ildə həyata keçirilən "İstanbul Həyat Keyfiyyəti" araşdırmasında bütün ilçələr arasında 2-ci yeri tutmuşdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Türkmən rayonu

**Türkmən rayonu** () — Rusiya Federasiyası, Stavropol diyarının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Letnaya Stavka kəndidir. Əhalisi 22 918 nəfərdir (2020).

## Coğrafiyası
Rayon Stavropol diyarının şimal-şərq hissəsində yerləşir. Arzqirski, Blaqodarnenski, Stepnov, İpatovski, Apanasenkovski rayonları və Kalmıkiya Respublikası ilə həmsərhəddir. 

İnzibati mərkəz diyar mərkəzindən 145 km məsafədə yerləşən Letnaya Stavka kəndidir. 1 yanvar 2010-cu il tarixə qədər rayon ərazisinin ümumi sahəsi 261,2 min hektar, o cümlədən kənd təsərrüfatı torpaqları 239,2 min hektar olmuşdur. Əkin sahələri 180,0 min ha idi. relyefi əsasən dağ ətəyi düzənlikdir. Torpaqlar çox müxtəlifdir. Əsasən Qafqaz qara torpaqları, tünd şabalıdı və o cümlədən 10 % şoran torpaqlar təşkil edir. Ərazi qeyri-sabit nəmliyi olan olan çöl zonasına aiddir. İqlimi kontinentaldır, isti quru yay, mülayim qış müşahidə olunur.

## Tarixi
Türkmənlər XVII əsrin ortalarından XX əsrin əvvəllərinə qədər Orta Asiyadan Stavropol diyarına köç etmişdilər.

29 noyabr 1860-cı ildə Stavropol quberniyasının tərkibində Türkmən pristavlığı qurulur.

3 aprel 1920-ci ildə Türkmən qəzası Türkmən milli rayonuna çevrilir (1930-cu illərin sonlarında milli rayon statusu geri alınır).

9 sentyabr 1929-cu ildə Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyəti qərarı ilə Şimali Qafqaz diyarının Stavropol dairəsinin Türkmən rayonunun Bayçaara, Kamennaya Balka və Zavetnı kəndləri  Arzqirski rayonu Tersk dairəsin verilir.

11 yanvar 1943-cü ildə Türkmən rayonu nasist Almaniyasının qoşunlarından azad edilir.

2 noyabr 1956-cı ildə rayon Petrovsk, Blaqodarnenski və Arzqirski rayonlarına verilməsi ilə ləğv edildi.

Rayon 11 dekabr 1970-ci ildə yenidən qurulur.

16 Mart 2020-ci il tarixdən etibarən Stavropol diyarının 31 yanvar 2020-ci il tarixli 15-kz saylı qanununa əsasən, Türkmən inzibati dairəsinin bütün bələdiyyələri vahid bələdiyyə forması olan Türkmən Bələdiyyəsinə birləşdirildi.

Ərazi vahidi statusunu qoruyur.

## Əhali
;Cins tərkibi

2010-cu il Ümumrusiya əhalisinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, rayonda 12 331 kişi (47,52 %) və 13 617 qadın (52,48 %) yaşayırdı.

; Milli tərkib
2010-cu il əhalinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə rayonda aşağıdakı millətlərin nümayəndələri yaşayırdı:

## Yaşayış məntəqələri
Rayonun və müvafiq şəhər dairəsinin ərazisi 25 yaşayış məntəqəsini əhatə edir.
## İnfrastruktur
Təhsil kompleksi 14 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi, 16 orta məktəblə təmsil olunur.

Əhaliyə 18 mədəniyyət evi, 17 kitabxana, 2 uşaq musiqi məktəbi, 5 xalq bədii qrupu xidmət göstərir.

Türkmən rayonunda mərkəzi regional xəstəxanası, beş rayon xəstəxanası, iki tibbi ambulatoriyası, 14 feldşer və mama məntəqəsi, 18 aptek vardır.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
*
Gennadi Bondarenko

**Gennadi Borisoviç Bondarenko** (4 fevral 1929, Qaqra, Abxaziya MSSR, Gürcüstan SSR, SSRİ — 10 aprel 1989, Leninqrad, RSFSR, SSRİ) — sovet futbolçusu, hücumçu, SSRİ İdman Ustası. Azərbaycan SSR (1976) və Latviya SSR-in (1980) əməkdar məşqçisidir.

## Karyera

### Klub
1943-cü ildə Qaqrada uşaq komandasında, 1944-cü ildən isə "Dinamo" (Suxumi) gənclər komandasında oynamağa başlamışdır. 1946-cı ildən peşəkar komandalarda çıxış etməyə başlamışdır.  "Dinamo" (Suxumi), "Dinamo" (Leninqrad), "Dinamo" (Moskva) və "Zenit" (Leninqrad) komandalarında oynayıb.

SSRİ Yüksək Liqasında 223 matçda iştirak etmiş, 49 qol vurmuşdur.

### Məşqçi
Oyunçu karyerasını başa vurduqdan sonra məşqçiliyə başlayır. "Zenit", "Neftçi", "Dauqava", "Komsomoleç" (1973-74), "Volna"nın baş məşqçisi vəzifəsində çalışmışdır. Onun tələbələri arasında Olimpiya çempionu İqor Ponomaryov da var.

## Nailiyyətləri

### Komanda
* SSRİ çempionu: 1954

### Şəxsi
* SSRİ xalqları Spartakiadasının yarımfinalçısı: 1956

## Xarici keçidlər
* zenit-history.ru saytında statistika
Stepnov rayonu

**Stepnov rayonu** () — Rusiya Federasiyası, Stavropol diyarının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Stepnoe kəndidir. Əhalisi 21 194 nəfərdir (2020).

## Coğrafiyası
Rayon Stavropol diyarının cənub-şərq hissəsindədir. Cənubdan Kursk, şərqdən Neftekumski, şimaldan Budyonnovski, qərbdən Sovet və Kirov rayonları ilə həmsərhəddir.

Stepnov rayonus dəniz səviyyəsindən 100 metrdən yüksəkliklərdə endirilmiş düzənlik olan Tersko-Kumskaya ovalığında yerləşir. Rayon ərazisi az yağıntı alır, əksinə isə yüksək buxarlanma müşahiddə edilir. Şərq küləyinin üstünlüyü ilə xarakterizə olunan kəskin kontinental iqlimə malik 2-ci quru aeroklimatik zonaya daxil edilmişdir.

## Tarix
Stepnov rayonu 1924-cü ilin aprelində Terski dairəsi bir hissəsi olaraq qurulur.

Tersk Regional İcraiyyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin 16 dekabr 1924-cü il tarixli fərmanı ilə rayon mərkəzi Solomenskoye kəndindən Stepnoye kəndinə köçürülür və Solomenski rayonu Stepnov olaraq adlandırılır. Ümum-Rusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin 4 fevral 1926-cı il tarixdə icraiyyə komitəsinin bu qərarını təsdiqləyir.

1925-ci ildə aşağıdakı kənd sovetləri və yaşayış məntəqələri Stepnov rayonunun bir hissəsi idi: Kursk, Solomenski, Stepnov, Edisseyski, Andreevski, Kolonii, Olqino və Romanovskaya .

Tersk İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyətinin 28 sentyabr 1925-ci il tarixli qərarı əsasında rayonda 4 yeni kənd sovetliyi quruldu: Andreevski, Olqinski, Nadejdenski, Eyqenqelski. Kənd sovetliklərinin sayı 1 yanvar 1926-cı ildə Ümum-Rusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin inzibati komissiyası tərəfindən təsdiq edildi.

Rayon 10 yanvar 1943-cü ildə nasist işğalçılarından azad edilmişdir.

16 mart 2020-ci il tarixdən etibarən, Stavropol diyarının 31 yanvar 2020-ci il tarixli 13 saylı qanununa uyğun olaraq, Stepnov inzibati dairəsinin bütün bələdiyyələri vahid bələdiyyə forması olan Stepnov bələdiyyə dairəsinə birləşdirildi.

Ərazi vahidi statusunu qoruyur.

## Əhali
; Cins tərkibi

2010-cu il Ümum-Rusiya əhalisinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, rayonda 10 565 kişi (47,61 %) və 11 627 qadın (52,39 %) yaşayırdı.

; Milli tərkib
2010-cu il əhalinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə rayonda aşağıdakı millətlərin nümayəndələri yaşayırdı:

## Yaşayış məntəqələri
Rayonun və müvafiq şəhər dairəsinin ərazisi 21 yaşayış məntəqəsini əhatə edir.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
* 
*
Heydər Mirzə

**Heydər Mirzə** — Azərbaycan jurnalisti və televiziya aparıcısı. "İstiqlal" analitik qrupunun rəhbəridir.

## Həyatı
2018-ci ildə Azərbaycanın İctimai Televiziya kanalında "Radius" həftəlik hərbi-analitik layihəsinin yaradıcısı olub.

2020-ci ilin sentyabr ayında hərbi mütəxəssis Hans Klossla (məxfilik səbəbi ilə adı açıqlanmır) birlikdə "Caliber" müstəqil rusdilli hərbi-analitik internet-layihəsinə başlayıb.

## İstinadlar
Kristal sahə nəzəriyyəsi

**Kristal sahə nəzəriyyəsi** — mahiyyətcə kimyəvi rabitənin klassik nəzəriyyəsinə yaxın olub, kompleksəmələgətirici ilə liqandlar arasında yalnız elektrostatik qarşılıqlı təsiri qəbul edir. Kristal sahə nəzəriyyəsinin riyazi hesablamaları ilk dəfə 1929-cu ildə alman alimi Bete tərəfindən aparılmışdır.

## İzahı
Klassik təsəvvürlərdən fərqli olaraq, kristal sahə nəzəriyyəsində liqandların kompleksəmələgətiricinin elektronlarına təsiri nəzərdə tutulur. başqa sözlə, kristal sahə nəzəriyyəsi kompleksəmələgəlmə prosesi ilə əlaqədar olaraq bütün hadisələri kompleksəmələgətiricinin sərbəst ionlarının (məsələn, Co3+, Fe2+ və s.) liqandların elektrostatik sahəsinə düşməsi zamanı elektron təbəqələrində gedən dəyişikliklə izah etməyə çalışır. Müəyyən edilmişdir ki, kompleks birləşmələrdə liqandların elektrostatik sahəsi, bərk maddələrin kristal şəbəkələrini təşkil edən ionların yerləşdiyi elektrostatik sahə ilə tamamilə oxşardır. Məsələn, [Fe(CN)6]4--də Fe2+ ionu altı liqandın elektrostatik sahəsi təsirində olduğu kimi, NaCl-in kristal şəbəkəsində Na+ ionu da altı Cl- ionun elektrostatik sahəsində yerləşir. Həm də hər iki halda fəza mərkəzində müsbət yüklü ion yerləşən oktaedr əmələ gəlir. Beləliklə, kompleks birləşmələrdə kompleksəmələgətirici ionun vəziyyəti ilə kristal şəbəkələrində müsbət ionların vəziyyəti arasında belə oxşarlığın mövcudluğuna əsasən kompleks birləşmələrin tədqiqi ilə məşğul olan bu nəzəriyyə kristal sahə nəzəriyyəsi adını almışdır.

Liqandların yaratdığı sahə qüvvətli olduqda Δ qiyməti də böyük olur. Liqandların sahəsi ilə Δ qiymətinin arasındakı emprik asılılıq aşağıdakı kimidir:

I<sup>−</sup> −]] 2−]] −]] −]] 3−]] 3−]] −]] −]] 2O42−]] 2O]] −]] 3CN]] 3]] 2−]] 3]] −]] < CO

Δ qiyməti artır.

## Kristal sahədə d-orbitallarının parçalanması
Kristal sahə nəzəriyyəsinə müvafiq olaraq, d-elementlərinkompleksəmələgətirici ionu liqandların elektrostatik sahəsinə (kristal sahəyə) düşdükdə, onun d-orbitallarında parçalanma baş verir.

## Mənbə
* Z. Qarayev "Qeyri-üzvi kimya", Maarif-1975
Yüksək Texnologiyalar Parkı (ETN)

**Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin Yüksək Texnologiyalar Parkı** — elmi tədqiqatların və təcrübə-konstruktor işlərinin aparılması, onların nəticələrinin sənaye, xidmət və digər sahələrdə tətbiqi (kommersiyalaşdırılması) üçün zəruri infrastrukturu və maddi-texniki bazası olan ərazidir.

## Yaranma tarixi
AMEA Yüksək Texnologiyalar Parkı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 noyabr 2016-cı il tarixli 2425 nömrəli Sərəncamı ilə yaradılmışdır. YT Parkın fəaliyyətinin təşkili, idarə olunması və inkişaf etdirilməsini həyata keçirən idarəedici təşkilat AMEA-nın tabeliyində yaradılan dövlətə məxsus hüquqi şəxs "AMEA Yüksək Texnologiyalar Parkı" MMC-dir.

26 noyabr 2024-cü il-də Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) Yüksək Texnologiyalar Parkı Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin Yüksək Texnologiyalar Parkı adlandırılıb.

## Əsas məqsədi
YT Parkın yaradılmasında əsas məqsəd ölkədə iqtisadiyyatın davamlı inkişafına və rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına, müasir elmi və texnoloji nailiyyətlərə əsaslanan innovasiya və yüksək texnologiya sahələrinin genişləndirilməsinə, elmi tədqiqatların aparılmasına və yeni texnologiyaların işlənilməsi üzrə müasir komplekslərin yaradılmasına dövlət dəstəyini daha da artırmaqdan ibarətdir.

## Fəaliyyət istiqamətləri
AMEA Yüksək Texnologiyalar Parkı yarandığı dövrdən innovativ texnoloji yeniliklərin ölkəmizdə inkişaf etdirilməsi, cəmiyyətdə innovativ təşəbbüslərin artırılması və ən əsası elmin kommersiyalaşmasını həyata keçirməklə innovativ sahibkarlığın formalaşmasına dəstək verir. Azərbaycanda elmin kommersiyalaşmasında birbaşa iştirak edən YT Park elmtutumlu, rəqabətqabliyyətli və innovativ məhsulların istehsalını həyata keçirir, yenilikçi bizneslərin yaradılması istiqamətində özəl sektor, biznes şəbəkələri ilə əlaqələr qurur. Park həm də innovativ biznes ideyası olan gənc startapçılar və universitetlərlə əməkdaşlıq edir. Texnologiyalar Parkı hazırda müasir elmi və texnoloji nailiyyətlərə əsaslanan innovasiya yönümlü yeni texnologiyaların hazırlanması və təkmilləşdirilməsi istiqamətində fəaliyyətini uğurla davam etdirir.

Bu müəssisə yalnız Azərbaycanda deyil, həm də ölkənin hüdudlarından kənarda fəaliyyət göstərən alimlərimizlə əməkdaşlıq edir. Həmçinin, Park texnologiya və innovasiya sahəsində baş verən yeniliklərlə yaxından tanış olmaq məqsədilə müxtəlif ölkələrin texnoparkları ilə sıx əlaqədədir.

## YT Parkın rezidentləri

* AMEA Təcrübə-Sənaye Zavodu; MMC
* Elm və Texnologiya Parkı; MMC
* Millers Oils Azerbaijan; MMC 
* DN Technologies; MMC 
* Azeltech; MMC 
* INKOR; MMC
* "Aşqar" Elmi İstehsalat Birliyi
* "Buta Armor Technologies" MMC
* "Buta Armor" MMC
* "4MAPS Bilgi Teknolojileri" MMC
* "INTELPRO" MMC
* "EMSYS" MMC

### İnkubator rezidentlər
* ZEYTUN; ELMİ-İSTEHSALAT ŞİRKƏTİ
* KASPİAN İNSPEKŞN KOMPANİ; MMC 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Hipparx (tiran)

**Hipparx** (; ) — eramızdan əvvəl 527-ci ildən başlayaraq böyük qardaşı Hippias ilə birlikdə Afina tiranı. O, Pisistratın ikinci oğlu idi, anasının adı Koysira idi.

Ənənəyə görə, o, yüngülxasiyyətlik, tez-tez aşiq olma və şairlər (xüsusən Anakreon və Simonidə) və "muzalara" himayəçiliyi ilə məşhur idi. Fukididə görə, Hipparx şiddətə meylli deyildi və hər hansı bir narazılığın qarşısını almağa çalışırdı, bunun nəticəsi kimi onun hökmdarlıq dövrü əhali tərəfindən yaxşı qarşılanmırdı və əziyyətli keçirdi. Yüngülxasiyyətliyi onun ölümünə səbəb oldu, çünki o, Harmodini əldə etməyə cəhd göstərdi, amma imitna alandan sonra onun bacısı və özünü təhqir etdi (sonrakı hekayələrə görə, o, Harmodinin bacısına Panafiney bayramının təntənəli nümayişində iştirak etməyə qoymadı və eyni zamanda Harmodini qorxaq adlandırdı). Nəticədə, Harmodi və Aristogiton əlbir olub  Hipparxı qətlə yetirdilər.

Afinalı Sokratın qızı Fiya ilə evlənmişdir.

## Xarici keçidlər
* Hipparxın qeydləri *demonax.info* saytında.
Hakimiyyətin 48 Qanunu (kitab)

**Hakimiyyətin 48 Qanunu** — Robert Qrin tərəfindən yazılmış biznes, özünüinkişaf kitabı. Kitab lətafətləndirmək və insanlar üzərində hökmranlıq etmək, özünə sevgi cəlb etmək və başqalarının düşüncələrini və əhvaliruhiyyəsini məharətlə idarə etmək sənətindən bəhs edir.

## Haqqında
Bu kitabda əhəmiyyətli rol oynayan çox sayda fransız personajlar var. Hakimiyyətin 48 Qanunu kitabına yazıçı ilə birgə Yoost Elffers və Yoosta Makiavellin , Les, Sumiko, Anna Billerlər və Mixael Şvarsta, Makia Velli, və Anri Le Qubenənın təcrübələri əsasında yazılmışdır.

İnsanlara lətafətləndirmək və insanlar üzərində hökmranlıq etmək, özünə sevgi cəlb etmək və başqalarının düşüncələrini və əhvaliruhiyyəsini məharətlə idarə etmək sənətini mənimsəməkdə kömək edir.

## İstinadlar
İkili inhisar

**İkili inhisar** () — şərtli olaraq bir satıcı (inhisarçı) və bir alıcı (monopsoniya) olan bazar quruluşunun növü. Başqa sözlə, ikitərəfli inhisar, inhisarla məhdudlaşdırılan inhisardır və ya əksinə, inhisarla məhdudlaşdırılan inhisardır.

İnkişaf etmiş iqtisadiyyatlardakı ikitərəfli inhisarçılığın tipik bir nümunəsi, işçi tələbi yaradan bir şəhər əmələ gətirən bir müəssisə və onu satan bir mütəşəkkil və güclü həmkarlar ittifaqı olan mono şəhərlərdə əmək bazarını göstərməkdir. Digər bir nümunə, kənddə yeganə dəyirmanın  istehsal etdiyi unu istehsal mənbəyi kimi istifadə edən yeganə çörək zavodudur.

İkitərəfli inhisarla belə bir vəziyyət yaranır ki, nə inhisarçı, nə də inhisarçı tərəfdaşını tamamilə rəqabətli bazarın subyekti kimi aparmağa məcbur etmək üçün bazar metodlarından istifadə edə bilməz. Buna görə ikitərəfli inhisarda son şərtlər, subyektlərinin bazarlıq etmək nisbi qabiliyyəti ilə müəyyən edilir.

## Nümunələr
* Nümunə olaraq? həmkarlar ittifaqı (işçi qüvvəsi inhisarı) fabrik şəhərciyində böyük bir işəgötürənlə qarşılaşdıqda ortaya çıxır (monopsonist).
* Bənzərsiz bir nümunə, ABŞ-də nüvə təyyarə gəmisi bazarında mövcuddur, burada alıcı (ABŞ Dəniz Qüvvələri) məhsula ehtiyac duyan təkdir və alıcının ana təşkilatı (ABŞ Müdafiə Nazirliyi) tərəfindən qəbul edilmiş qaydalara uyğun olaraq yalnız bir satıcı (Huntington Ingalls Industries) var. nüvə ilə işləyən təyyarə gəmilərinin istehsalı, əsaslı təmiri və ya istifadədən çıxarılması üçün başqa bir firmaya hələ lisenziyası verilməyib).
* Nəhəng meqa-şirkətlərin həm məhsul satışını (məsələn, yalnız Samsung Electronics və ya LG tərəfindən istehsal olunan istehlak malları, həm də şirkət tərəfindən və ya Kia / Hyundai ya da Renault Samsung ilə ortaq şəkildə istehsal olunan avtomobillərə nəzarət etdikləri çebolların mövcudluğu səbəbindən Cənubi Koreya iqtisadiyyatı vahid ikili inhisar kimi etiketlənmişdir. Motors) və eyni zamanda hökumət xaricindəki insanların çoxu üçün tək işəgötürəndir.
* İkitərəfli inhisarın tipik və ya görkəmli bir nümunəsi, qəhvəyi kömürə əsaslanan mədən və elektrik stansiyasıdır. Linyitin daşınması iqtisadi baxımdan qənaətcil olmadığına görə elektrik stansiyası mədənin yaxınlığında yerləşir. Mina linyit istehsalında inhisardır və yeganə alıcı kimi elektrik stansiyası monopsoniya kimi davranır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Gravelle H, Rees R. Microeconomics. London ; New York, 1990. Section 14E.
* Kreps D. Course in Microeconomic Theory. New York et al., 1990. Ch. 15.
Alışdım (albom)

**Alışdım** – Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, müğənni Eyyub Yaqubovun yeddinci studiya albomu.

## Albom haqqında
Albomda sırf Nadir Əzimovun bəstələri yer almışdır. Aranjimanların müəllifi Nadir Əzimov və Eldar Məmmədovdur.

## Trek siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Apple Music-də dinlə
* Spotify-da dinlə
* Deezer-də dinlə

## Həmçinin bax
Azad zabitlər (İraq)

**Azad zabitlər** () — İraqda monarxiyanı devirən və respublika idarə etmə formasını quran 14 iyul inqilabını həyata keçirən ordu daxilində qeyri-qanuni qasımçı təşkilat. Təşkilat 1949-cu ilin sonunda Misirdə eyni adlı təşkilatın təsiri altında yaradılmışdı. Təşkilatın liderləri arasında Əbül Salam Arif, Əbdülkərim Qasım, Məhəmməd Nəcib əl-Rubai, Mişel Aflak olmaqla yanaşı digər İraq ordusu zabitləri də vardı.

## İrsi
Təşkilat Əbdülkərim Qasımın qətlindən sonra dağılmışdır. Uzun illər sonra onun prototipi olaraq 1996-cı ildə Səddam Hüseynə qarşı çıxan briqada generalı Nəcib əs-Salihinin rəhbərlik etdiyi Azad Zabitlər və Mülki vətəndaşlar Hərəkatı yaradılmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*  

## Həmçinin bax
* 14 iyul inqilabı
* Əbül Salam Arif
* Əbdülkərim Qasım
Pong

**Pong** – ilk videooyunlardan biri. Pong 2D (ikiölçülü) qrafikə sahib stolüstü tennis oyunudur.Computer space kimi videooyunlarından daha sonra çıxmasına baxmayaraq *Pong* populyarlıq qazanan ilk videooyunlarından biridir.Məqsəd masa tennisi oyununda daha yüksək xal qazanaraq rəqibi məğlub etməkdir.

Birinci nəsil oyun konsolları üçün nəzərdə tutulmuş oyun, Atari firması tərəfindən 1972-ci ildə orijinal olaraq satışa çıxarılıb.Allan Alcorn tərəfindən Atari-nin həmtəsisçisi Nolan Bushnell tərəfindən ona verilən bir məşq olaraq yaradılan ilk arcade videooyunlarından biri idi.  Bushnell, oyunun konsepsiyasını ilk ev videooyun konsolu olan Magnavox Odyssey-ə daxil olan elektron bir stolüstü tennis oyununu əsas götürdü.  Buna cavab olaraq, Magnavox daha sonra Atari'yi patent pozuntusuna görə məhkəməyə verdi.  Bushnell və Atari-nin həmtəsisçisi Ted Dabney, Alcorn-un işinin keyfiyyətinə təəccübləndilər və oyunu istehsal etməyə qərar verdilər.
Soliton (şirkət)

"Soliton LTD" (**Soliton** chain of stores) — mağazalar şəbəkəsi məişət texnikaları, elektronika məhsulları satışını həyata keçirməklə yanaşı müştərilərə satış sonrası quraşdırma və texniki xidmət də göstərir. Solitonun əsas ofisi Bakida yerləşir. 2020-ci ilədək 2000 işçi sayı ilə 80-ə yaxın mağazasını açaraq fəaliyyətini davam etdirir.

## Tarix
1992-ci ildə fəaliyyətə başlamış Soliton Mağazalar Şəbəkəsi məişət texnikası və elektronika məhsullarının satışı, quraşdırılması və texniki xidməti ilə fəaliyyətini davam etdirməkdədir. İlk mağazasını 28 May metrosu yaxınlığında açmışdır. Bu Mağazalar Şəbəkəsi şəhərin 20 Yanvar, Memar Əcəmi, Elmlər Akademiyası, Xalqlar Dostluğu, Qara Qarayev və digər metro stansiyaları yaxınlığında fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Şəbəkə olaraq yalnız Bakı şəhərində deyil, həmçinin Quba, Xaçmaz, İsmayıllı, Mingəçevir, Zaqatala, Gəncə, Cəlilabad və Azərbaycanın digər bölgərində də fəaliyyətini göstərir.

## Fəaliyyət
Soliton Mağazalar Şəbəkəsi dünyanın məşhur markalarının satışını və satış sonrası servisini həyata keçirir. Avropanın ən böyük ikinci bəyaz əşya istehsalçısı olan Beko, kompüter, səs və görüntü sistemləri sektorunun qabaqcıl markalarından olan Grundig, 1 əsrdən artıq tarixə malik Alman markası Blomberg, Türkiyənin məşhur kompüter markası Casper və digər dünya markalarının məhsulları kimi məişət və elektronika məhsullarını təklif edir.

## Logistika
2004-cü ildə məhsulların saxlanılması üçün 10.000 kv.m-dən qapalı anbar sahəsi, ehtiyat hissə anbarı, malların təmiri üçün böyük servis mərkəzi və ofis binası tikilərək istifadəyə verilmişdir. Məhsulların çatdırılması ilə məşğul olan daşıyıcı maşınları, çatdırılma və quraşdırılma, satış sonrası bölmələri həm Bakıda, həm də Azərbaycanın bölgələrində fəaliyyət göstərir.

## Mükafatlar
2006-cı ildə Beko şirkəti tərəfindən ən layiqli 10 distribütordan biri kimi mükafatlandırılan Soliton 2006–2007-ci illərdə isə Beko markası ilə "Caspian Energy Integration Award-2006" və "Caspian Energy Integration Award-2007" mükafatları ilə "İlin Brendi", 2007 və 2011-ci illərdə Consulting&amp;Business jurnalının təsis etdiyi "National Business Award" mükafatları ilə "İlin şirkəti"və "İlin Mağazalar Şəbəkəsi" nominasiyasına layiq görülmüşdür.

## Xarici keçidlər
*
*
*
*
Georgiyevsk rayonu

**Georgiyevsk rayonu** () — Rusiya Federasiyası, Stavropol diyarının tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Georgiyevsk şəhəridir. Əhalisi 164 433 nəfərdir (2020).

## Coğrafiyası
Georgievsk rayonu praktik olaraq Stavropol diyarının cənub hissəsində, Şimali Qafqazın coğrafi mərkəzində yerləşir. Mövcud vəziyyəti olduqca əlverişli iqtisadi və coğrafi mövqedədir. 
Georgievsk kifayət qədər güclü nəqliyyat mərkəzidir. Tarixən dəmir yolları və magistral yollar, Kuma vadisi və Podkumka vadisi boyunca gedən kommunikasiyalar buna yönəlmişdir. Birbaşa qonşu respublikalarla həmsərhəd olmayan ərazi, Şimali Qafqazın və dağ respublikalarının etnomədəni məkanlarının qovşağında yerləşir.

Hal-hazırda sahəsi 1919,8 km² ərazini əhatə edir. Şimaldan cənuba 73 km, qərbdən şərqə 45 km məsafədə uzanır. Stavropol diyarının altı altı sayonu və içərisində Georgiyevsk şəhəri ilə həmsərhəddir. Georgiyevski rayonu coğrafi olaraq federal əhəmiyyətli Qafqaz Mineral Suları ekoloji-kurort bölgəsinə aiddir.

## Tarixi
Birinci Dünya müharibəsi, inqilab, Vətəndaş müharibəsi, 1921-1922-ci illərdəki aclıq həm iqtisadiyyata, həm də Georgievsk rayonunun əhalisinə çox böyük ziyan vurdu. Bərəkətli aqrar torpaqıar mövcudluğunu itirdi. 1930-cu illərin sonlarından etibarən şəhərin ətrafdakı təsiri sürətlə artmağa başladı. Sürətli sənayeləşmə prosesi başladı, əmək ehtiyatlarında yeni binalara ehtiyac yarandı. Georgiyevsk rayonunun çoxfunksiyalı bir mərkəzə çevrildi.

1930-cu ildə Vesyolıy Xleborob, Dolinovka, Kazbek, Nəriman, Yujnaya Osetiya, Novaya Nadejda, Çaba yaşayış yerlərini əhatə edən Yujnaya Osetiya kənd sovetliyi quruldu.

1932-ci ildə Sablinsk, Yujno Osetinski, Svobodnenski, Suxopadenski kənd sovetləri Georgiyevsk rayonundan Aleksandrovsk rayonuna verildi.

10 yanvar 1943-cü ildə Georgiyevsk rayonu alman faşist işğalçılarından azad edildi.

20 avqust 1953-cü ildə Aleksandriysko-Obilensk rayonu ləğv edildi və ərazisi Georgiyevsk rayonuna verildi.
1 fevral 1963-cü ildə mövcud 15 kənd rayonu əvəzinə: Aleksandrovsk, Apanasenkovski, Blaqodarnenski, Vorontsovo-Aleksandrovski, Qeorqievski, İzobilnenski, İpatovski, Koçubevski, Krasnoqvardeysk, Kursk, Levokumski, Mineralovodski, Petrovski, Şpakovski rayonları qurulur.

1 iyun 2017-ci il tarixindən etibarən, 2 mart 2020-ci il tarixli 21 saylı Stavropol diyarı Qanununa əsasən, Georgiyevsk inzibati dairəsinin bütün bələdiyyələri Georgiyevsk şəhər dairəsinə çevrildi.
Ərazi vahidi statusunu qorudu. Lakin rayona Georgiyevsk şəhəri daxil edilərək ərazisi genişləndirildi. Bununla belə regional əhəmiyyətli şəhər statusu qorunub saxlanıldı.

## Əhali
;Cins tərkibi

2010-cu il Ümumrusiya əhalisinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, rayonda 50 003 (49,33 %) və 51 364 qadın (50,67 %) yaşayırdı.

; Milli tərkib
2010-cu il əhalinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə rayonda aşağıdakı millətlərin nümayəndələri yaşayırdı:

## Yaşayış məntəqələri
Rayonun və müvafiq şəhər dairəsinin ərazisi 25 yaşayış məntəqəsini əhatə edir.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
*
Timerlan Hüseynov

**Timerlan Hüseynov** (ukraynca: Тимерлан Рустамович Гусейнов, ) — qumuq əsilli ukraynalı futbolçu. Hal-hazırda Ukraynanın futbol klubu olan FK Odessanın idman direktorudur. O, Ukrayna Premiyer Liqasında 1993–1994, 1995–1996-cı illər çempionatlarında müvafiq olaraq 18 və 20 qolla bombardir olmuşdur. Bu illərdə o, Çornomorets Odessa klubunda çıxış etmişdir. Ukrayna yığma komandasında isə 14 beynəlxalq oyuna çıxmış və 8 qol vurmuşdur.

## Oyunçu karyerası
Hüseynov Sovet İttifaqının Dağıstan bölgəsinin Buynaksk rayonunda anadan olmuşdur. Onun atası qumuq, anası isə ukraynalıdır. 1970-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Ukrayna Sovet Sosialist Respublikasının Pervomaysk rayonuna köçmüşdürlər.

Hüseynov Ukraynanın futbol tarixində bir çox ilklərə və rekordlara sahibdir. O, Ukrayna futbol tarixində rəsmi oyunlarda 100 qol həddini aşan ilk futbolçudur. Həmçinin o, Ukrayna futbol tarixində ən çox fərqlənən oyunçulardan biridir. O, 215 premiyer liqa oyununda 85 qola imza atmışdır. Milli komandadan uzun müddət kənarda qalmasına və cəmi 14 oyun keçirməsinə baxmayaraq, 8 qolla milli komanda da ən çox fərqlənən 10 oyunçudan biridir (2012-ci ilin 31 yanvarı hesabı ilə).

Ümumilikdə, Timerlan Hüseynov peşəkar futbolçu karyerası boyunca 453 rəsmi futbol oynuna çıxmış və bu oyunlarda 159 dəfə fərqlənməyi bacarmışdır. Karyerasının ən parlaq dövrlərini isə Zarya Luqansk FK klubunda keçirmiş və bu klubun əfsanələrindən biri olmuşdur.

## Məşqçi karyerası
Oyunçu kimi futboldan uzaqlaşdıqdan sonra son oynadığı klub olan Siqnal komandasında məşqçiliyə başlamışdır. Bu klub Odessa klubu olmaqla birlikdə həvəskar liqada çıxış edirdi. 2004–2007-ci illərdə burada baş məşqçi kimi çalışarkən Hüseynov Odessa oblastı kubokunu qazanmışdır. 2007-ci ilin fevralında o, Odessa FK-nin baş məşqçisinin köməkçisi olmuşdur. 2008-ci ildə klubun adminstrativ sahəsinə keçmiş və klubun idman direktoru olmuşdur. O, hələ də bu vəzifəsini icra etməyə davam edir.

## Karyera statistikası

### Klub

### Yığma komanda

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*Khokhlyuk, V. *[http://www.football.lg.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=748%3Aguseynovtr&catid=96&Itemid=69 Huseynov Tymerlan Rustamovych (Гусейнов Тимерлан Рустамович)]*. Luhansk Our Football.
Krasnıy

* *Krasnı* — Azərbaycanın Xocalı rayonunun Dağdağan kəndi üçün işğal vaxtı separatçı rejim tərəfindən işlədilmiş ad. 
* Krasnıy (Rusiya) — Rusiyada bir neçə yaşayış məntəqəsinin adı.
* Krasnıy (Belarus) — Belarusda bir neçə qəsəbənin adı.
Qazanc dərəcəsi

**Qazanc dərəcəsi** ( və ya ) — müəyyən bir müddət (dövr) üçün mənfəətin bu dövrün əvvəlindən əvvəl irəliləmiş kapitala nisbəti olan iqtisadi xüsusiyyət (bir qayda olaraq, müddətin müddəti bir ilə bərabər götürülür). Mənfəət dərəcəsinin böyüklüyü, artıq dəyər dərəcəsindən, kapitalın üzvi tərkibindən və kapital dövriyyəsi vaxtından asılıdır. Sənayələrarası rəqabət milli iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə ayrılan bərabər kapital üçün orta mənfəət dərəcəsinin yaradılmasına gətirib çıxarır. 

Müasir şəraitdə obyektiv olaraq qaçılmaz olan kapitalın üzvi tərkibinin böyüməsi mənfəət nisbətinin düşmə meylini müəyyənləşdirir. Gəlirlik dərəcəsinin strukturu: firmanın öz kapitalının dəyəri; sənaye üçün orta gəlir dərəcəsi; müəyyən bir firmanın gəlir dərəcəsi. Gəlirlik dərəcəsi bazar iqtisadiyyatının əsas kateqoriyalarından biridir. Müasir şəraitdə funksional məqsədi bir tərəfdən inhisarların qiymətləri tənzimləmək üçün bu göstəricidən istifadə etməsidir; digər tərəfdən, cəmiyyət müxtəlif sənaye sahələrində mənfəət nisbətində böyük bir dəyişikliyin olmadığı hallarda meydana gələn tələb və təklif arasındakı ən böyük tarazlığı görər.

## Tarixi xərc və bazar dəyəri
Mənfəət dərəcəsi qoyulmuş kapitalın tərifindən asılıdır. Kapitalın dəyərinin iki ölçüsü tarixi maya ilə kapital və bazar dəyəri ilə kapital mövcuddur. Tarixi dəyər, aktivin alış və ya ödəmə anındakı orijinal dəyəridir. Bazar dəyəri satış dəyəri, əvəzetmə dəyəri və ya indiki və ya alternativ istifadədəki dəyərdir.

Mənfəət dərəcəsini hesablamaq üçün kapital dəyərini təyin etmək üçün əsas vəsaitlərin bərpa dəyərindən istifadə edilməlidir. Maşın kimi aktivlər tarixi dəyəri ilə əvəz edilə bilməz, lakin cari bazar dəyəri ilə satın alınmalıdır. İnflyasiya baş verdikdə, tarixi xərclər artan avadanlıq qiymətlərini nəzərə almır. Mənfəət nisbəti, yatırılan kapitalın dəyərini hesablamaq üçün daha aşağı tarixi xərclərdən istifadə edilərək qiymətləndiriləcəkdir.

Digər tərəfdən, texniki tərəqqi sayəsində məhsullar ucuzlaşmağa meyllidir. Bunun özü də mənfəət dərəcələrini yüksəltməlidir, çünki əvəzləmə dəyəri azalır.
İctimai mal

**İctimai mal** () —  ödəyib-ödəməməsindən asılı olmayaraq bütün vətəndaşlar tərəfindən toplu şəkildə istehlak edilən bir mal. İctimai mallar ümumiyyətlə özəl mallara bənzəmir (istehlak üçün və yalnız sahibinə fayda verir), satışını təşkil etmək demək olar ki, mümkün deyil: fərdlər ictimai malların təsirlərindən istifadə etməkdən ləzzət alırlar, lakin bunun əvəzini ödəməkdən çəkinirlər (sərbəst atlı təsiri).

## Tarixi
Dövlət və özəl malların ayrılması Aristotelin Siyasətinə qayıdır. İctimai rifah dövlətin mövcudluğunun məqsədidir. Aristotelin ənənəsi Foma Akvinskinin "ümumi xeyiri"  (bonum Commune) vurğulayaraq davam etdirir.

## Tərifi
K. R. Makkonnellu və S. L. Brüya əsasən, *ictimai mal və ya məhsul* — istisna prinsipinin tətbiq olunmadığı və istehsalı cəmiyyət tərəfindən əhəmiyyətli fayda gətirməsi şərtilə istehsalının dövlət tərəfindən təmin edildiyi mal və ya xidmətdir.

## İctimai malının əlamətləri
* istisna edilməmənin  əlaməti — bir insanı bu malın istehlakçıları əhatəsindən kənarlaşdırmaq demək olar ki, mümkün deyil;
* istehlakda rəqabətsizliyin əlaməti — malın bir nəfər tərəfindən istehlak edilməsi başqası tərəfindən istehlak imkanlarını azaltmır;
* bölünməzlik əlaməti — yaxşılıq ayrı vahidlərə parçalana bilməz.

## Nümunələr
Bu qədər təmiz ictimai mal yoxdur; qarışıq mallar daha çox yayılmışdır, həm özəl, həm də ictimai malların xüsusiyyətləri daxil olmaqla.

* Təxminən təmiz ictimai mallar
** gecə dənizçilərə rəhbərlik edən mayak işığını alan hər kəsə işıq saçır
** qanunun aliliyinin təmin edilmiş daxili və xarici təhlükəsizliyi onun ərazisində olan hər kəs üçün mövcuddur.
* Həddindən artıq yüklənmiş ictimai mallar
** ictimai nəqliyyat
** yollar
* Klub / Faydaları Paylaşma
** kitabxana
** dayanacaq

## İctimai mallarına tələb
Tamamilə ictimai malın tələb əyrisi ümumi malın marjinal faydasını əks etdirir. Ümumi tələb müəyyən bir həcm üçün hər bir istehlakçının qiymətlərinin cəmlənməsi (şaquli cəmləmə) ilə müəyyən edilir. Bütün istehlakçılar ictimai malın bütün məhsullarını istehlak etməlidirlər.

## İctimai malların tədarükünün təmin edilməsində dövlətin rolu
Yalnız dövlətin ictimai mal təmin edə biləcəyinə inanılır, amma bu belə deyil. XVII əsrdə İngiltərədə mayaklar fərdi mənfəət əldə etmək üçün fərdi şəxslər tərəfindən tikilirdi, digər şeylər arasında mayakların inşası üçün yaradılan xüsusi bir dövlət xidməti mövcud idi; və reketlər, məsələn, mülkiyyət hüquqlarını öz və digər təşkilat üzvlərindən qorunma təklif edirlər.

Dövlət ictimai malların istehsalına qayğı göstərməli və vətəndaşlar tərəfindən birgə ödənişləri təşkil etməlidir. Ən açıq olanı, istisnasızlıq və rəqabətqabiliyyətlilik xüsusiyyətlərinə görə təmiz ictimai mallara olan tələbatın ödənilməsində dövlətin iştirakının məqsədəuyğun olmasıdır. Əksər ölkələrdə dövlət bu cür malların tədarükünü vergilər hesabına maliyyələşdirməklə kifayətlənmir, həm də birbaşa dövlət sektoru tərəfindən yaradılmasını təşkil edir. Bəzi hallarda dövlət siyasi və ya sosial hədəflərə əsasən xüsusi malların istehsalına və paylanmasına müdaxilə edir. Bu, ilk növbədə sosial əhəmiyyətli faydalara aiddir.

## İstinadlar
Dəlikdaş (dağ)

**Dəlikdaş** — Xocalı rayonunun şərqində dağ. Qarabağ silsiləsinin qərb yamacında zirvədir. Hündürlüyü 2304 m. Vulkan mənşəlidir. Qayalarında təbii oyuqların olması ilə əlaqədar dağ belə adlandırılmışdır. Daş komponenti burada "qaya" mənasındadır. Türkdilli xalqların toponimiyasında dəlik komponentini əvəz edən deşik sözünə təsadüf edilir: Deşikdaş (Özbəkistanın Surxandərya vilayətində Barsuktaq dağında paleolit dövrünə aid mağara), Deşikqala (Qaraqalpaq Respublikasının Turtqul rayonunda qədim dövrə aid qəsr xarabalığı) və s.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Xaxaper

**Xaxaper** — Xocalı rayonunun Şimal qərbində dağ. Hündürlüyü 1773 m. Oronim xaxa/ kaxa (kiçik tikili, türbə) veper (pir sözünun tələffüz forması) komponentlərindən düzəlib, "türbə, pir" mənasındadır. Gorunur, dağın adı ərazisindəki qəbir pirin adındandır Dağın başqa bir adının Qarqar dağı olması haqqında mülahizələr mövcuddur.

## İstinadlar
Kətikdağ

**Kətikdağ** — Xocalı rayonunun ərazisində dağ. Rayonun Şimal-Şərq hissəsində yerləşir. Hündürlüyü 1375 m. Bəzi tədqiqatçılara görə, oronim qədim türk dillərindəki **kətik** (Azərbaycan dilində **gədik**) və dağ sözlərindən düzəlib, "iki dağ arası, gədik" mənasındadır. Oronimin kətik komponentini Qafqaz Albaniyasındakı məşhur Ketik məbədinin adı ilə də əlaqələndirirlər. Qazaxıstan ərazisində Ketik adlı yer qeydə alınmışdır.

## İstinadlar
Şişdağ

**Şişdağ** — Azərbaycanda, Xocavənd rayonu, Hadrut qəsəbəsi ilə Sor kəndi arasında yerləşən zirvə. Dağın hündürlüyü 1315 metrdir. Dağ adını zirvəsinin şiş olmasından almışdır.

## İstinadlar
Kazbek Kokov

**Murad Kumpilov** ( ) — Rusiya dövlət və siyasi xadimi. 3 oktyabr 2019-cu ildən Kabarda-Balkariya Respublikasının rəhbəri (26 sentyabr 2018-ci ildən 3 oktyabr 2019-cu il tarixinədək Kabarda-Balkariya Respublikası rəhbəri səlahiyyətlərini müvəqqəti icra edən). 6 noyabr 2019-cu ildən bəri Vahid Rusiya partiyasının  Kabarda-Balkariya regional şöbəsinin katibidir.

## Bioqrafiyası
Kabarda-Balkariya Respublikasının birinci prezidenti Valeri Kokovun ailəsində anadan olmuşdur. Kabarda-Balkar Aqrar Meliorasiya İnstitutunu kənd təsərrüfatı alimi dərəcəsi ilə bitirmişdir.
1995-ci ildən "Nalçikski Zavod Nalçik ASC" Ticarət və Ümumi Məsələlər üzrə Baş Direktorunun müavini işləmişdir.
2002-ci ildən Kabbalkresursı ASC-nin Baş direktoru olur.
2003 - 2007-ci illərdə Nalçik Şəhər Yerli Özünüidarə Şurasının deputatı olur. 2009-cu ilin martında Kabarda-Balkariya parlamentinə seçilir. Kabarda-Balkariya parlamentində aqrar siyasət və ətraf mühitin idarə edilməsi komitəsinin üzvü olmuşdur.
16 dekabr 2010-cı ildə Kabarda-Balkariya Kənd Təsərrüfatı və Qida nazirinin müavini təyin edilir.
2013-cü ilin aprelindən 26 sentyabr 2018-ci ilədək Rusiya Prezidentinin daxili siyasət məsələləri üzrə regional ofisinin müşaviri, Şimali Qafqaz regionunun kuratoru işləyir.

## Kabarda-Balkar Respublikasının rəhbəri
26 sentyabr 2018-ci il tarixində Kabarda-Balkar Respublikasının başçsı vəzifəsinion icraedisisi təyin edilir.

İlk həftədəcə kadr dəyişiklikləri edir: Kabarda-Balkar Respublikası rəhbərinin ofisinin bir sıra işçilərini işdən azad edir. Kabarda-Balkar Respublikası rəhbərinin köməkçisi Anzor Qonibov və bölgə başçısının iki müşaviri Zaur Vorokov və Sergey Kasumov vəzifələrindən azad edilir.

Kokov yerli iş yerlərinə dəstək, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması və gənclər üçün sosial liftlərin qurulmasını işin prioritet sahələri adlandırır. Bölgə rəhbərinin sözlərinə görə, gənc mütəxəssislərin özünü reallaşdırması son dərəcə vacibdir.

Kokov atası da daxil olmaqla əvvəlki nəsil liderlərinin mirasına hörmət etdiyini qeyd edir. Buna baxmayaraq, müqayisələrdən çəkinmir və ona görə davam edən prosesləri nəzərə alaraq yeni şəraitdə işləməyə hazırdır.

Instagram platformasında Kokovu 180 min abunəçi izləyir.

3 oktyabr 2019-cu ildə Kabarda-Balkariya Parlamentinin deputatları yekdilliklə Kokova 5 il müddətinə respublika başçısının səlahiyyətlərini icra edtməyə səs verdir.

Kazbek Kokov 27 yanvar 2020-ci ildən Rusiya Federasiyası Dövlət Şurası Rəyasət Heyətinin üzvüdür.

## Ailəsi
Evlidir. Həyat yoldaşı Liana Ruslanovna Nalçikdəki Dövlət Universitetdə əmək hüququ müəllimi işləyir. İki qızı vardır. Böyük qızı 2001-ci il təvəllüdlü Violettadır.

## İstinadlar
Vyaçeslav Bitarov

**Vyaçeslav Bitarov** ( ) — Rusiya dövlət və siyasi xadimi. 18 sentyabr 2016-cı il tarixindən Şimali Osetiya Respublikasının başçısı (19 fevral - 18 sentyabr 2016-cı ilədək Şimali Osetiya Respublikasının müvəqqəti rəhbəri).

Şimali Osetiya Respublikası Hökumətinin sədri (2015-2016), Şimali Osetiya-Alaniya Respublikası Cüdo Federasiyasının prezidenti, Ümumrusiya Təbiəti Mühafizə Cəmiyyətinin regional şöbəsinin müdiri, Vahid Rusiya Partiyasının Ali Şurasının üzvü. 
## Bioqrafiyası
2 Fevral 1961-ci ildə Şimali Osetiya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Verxnıy Sadon kəndində anadan olmuşdur. Üç qardaşın ən kiçiyidir. Ata və baba şaxtaçılıqla, sonra əkinçiliklə məşğul olmuşdur. Adi kəndli ailəsində boya-başa çatmışdır. Mal-qara bəsləmək, müxtəlif kənd təsərrüfatı bitkiləri becərməklə dolanırdılar. Ailə zəngin deyildi, amma kasıb da sayılmazdı. Ata və dayısı cəbhədə olmuş, əmisi isə zabit işləmişdir. 1947-ci ildə tərxis olunmuş əmisi bəzi Avropa şəhərlərinin komendantı olmuşdur.

### Təhsil
1984-cü ildə Qorski Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun Mexanika Fakültəsini mühəndis-mexanik ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

### Silahlı Qüvvələrdə xidmət
1984-1986-cı illərdə Sovet Ordusunda xidmət etmişdir. Ukraynada xidmət etdiyi dövrdə, leytenant rütbəsi almışdır.

### Əmək fəaliyyəti
1978-ci ildə məktəbi bitirdikdən dərhal sonra Sadonski qurğuşun-sink kombinatında mexanik kimi işə düzəlir.

1986-cı ildə "Çvetı Osetii" sovxozunda mexanika mühəndis olaraq işə başlayır. Bir müddət sonra direktor müavini vəzifəsinə gətirilir.

1991-ci ildə "FAT" kəndli fermasının rəhbəri olur və paralel olaraq öz işini inkişaf etdirir.

1996-cı ildə Bavaria Pivə evi Şirkətlər Qrupunun rəhbəri olur.

2002-ci ildən Aqrofirma FAT MMC-nin direktoru işləyir.

2007-ci ildə Bavaria Pivə evi Şirkətlər Qrupu MMC-nin baş direktoru olur.

2010-cu ilin avqust ayında "Bavaria Brewery" MMC Şirkətlər Qrupunun baş direktoru vəzifəsindən istefa edir. Şirkətə oğlu Zəlimxan Bitarov rəhbərlik edir.
## Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı və dörd nəvəsi var. Həyat yoldaşı Marinadır. Böyük oğlu Zəlimxan ekoloji cəhətdən təmiz kartof toxumu yetişdirmək üzrə təcrübə kənd təsərrüfatı müəssisəsini idarə edir. Zəlimxan evlidir və iki əkiz oğlu var - Vyaçeslav və Soslan. Kiçik oğlu Xetaq, universitetdə oxuyur və evlidir. Qızı Zarina ali tibb təhsili həkimdir. Zarina evlidir və iki övladı var.

Vyaçeslav Bitarov Osetiya ənənəsinə görə böyük bir ailədə yaşayır - anası (atası 2015-ci ildə vəfat etmişdir), həyat yoldaşı, hər iki oğlu, onlaarın həyat yoldaaşları və böyük oğlunun uşaqları ilə bir ümumi evdə. Qızı Zarina ənənəvi olaraq ərinin ailəsində yaşayır. Vyaçeslav Bitarovun anası uzun ömürlüdür, yaşı 90-dan çoxdur.

## İstinadlar
Gürcüstan aysorları

**[[Gürcüstan]] [[aysorlar]]ı** — 2014-cü il əhalinin siyahıya alınmasına görə Gürcüstanda 2377 nəfər aysor yaşayır (1989-cu ildə - 6206 nəfər).
## Tarixi
Gürcüstan torpağına ayaq basmış ilk aysorlar Müqəddəs Yəhya Zedaznlı və 6-cı əsrdə Suriyadan gəlmiş 12 şagirdi hesab olunur. Onlar Gürcüstan monastırlığının qurucuları olmuş, gürcü mədəniyyətində və mənəviyyatında görkəmli rol oynamışlar.

XVIII əsrin ikinci yarısında Kartli-Kaxeti çarı II İraklinin rəhbərliyi altında, Gürcüstanı öz protektoratlığına çevirən Rusiya İmperiyasının dəstəyi ilə çox sayda xristian, o cümlədən aysor Osmanlı İmperiyasından Gürcüstana köçürr.

İran və Türkiyədən əmək miqrasiyası şəklində yeni köçürmə dalğası, 1828-ci ildə Türkmənçay müqaviləsinə əsasən Gürcüstanın Rusiya İmperiyasına birləşdirilməsindən sonra başlayır.

Nəhayət aysorların Önqafqaza ən böyük köçü 1915-1917-ci illərdə, Osmanlı İmperatorluğunun şərqində yaşayan aysorların çoxunun köç etmək məcburiyyətində qaldığı dövrdə baş verir. Bu gün Gürcüstanda olan aysorların əksəriyyəti elə həmin köçkünlərin nəsilləridir.
## Yayılması
Gürcüstan aysorları əsasən şəhərlərdə yaşayırlar - Tiflis, Qardabani, Rustavi, Kutaisi, Batumi, Zuqdidi. Gündəlik həyatda yeni arami, gürcü və rus dillərində danışırlar. Qardabani şəhərində yaşayan aysorların bir hissəsi yeni arami dilinin Şimaliboxtan ləhcəsində danışır.

Ölkədəki yeganə aysor kəndi, Tiflisdən 25 km məsafədə, Mtsxet bələdiyyəsindəki Cveli-Kandadır. Kəndin 1106 sakinindən əhalinin təxminən 60% -ni aysorlar təşkil edir. Onlar İrandan köç edənlərin nəsilləridir.
## Din
Gürcüstandakı aysorların çoxu Gürcüstan Pravoslav Kilsəsinin, qalanlaarı isə Xaldey Katolik Kilsəsinin ardıcıllarıdır.

2009-cu ildə Tiflisdə Şərq Kilsəsinin ilk patriarxı və Rusiyada Simeon Persidski kimi tanınan Müqəddəs Mar Şimmun Bar Sabbaenin Aysor-Xaldey Katolik Kilsəsi açılır. Məbədin abbatı Benyamin Bit-Yadqardır. Kilsədə bazar günü məktəbi və bir mədəniyyət və dini mərkəz vardır.
2010-cu ilin iyul ayında Bütün Gürcüstanın Katolikos-Patriarxı II İlyanın xeyir-duası ilə kənddə On üç Suriyalı Atanın şərəfinə Gürcü Pravoslav Kilsəsinin bir monastırı açılır. İlahi xidmərlər Serafim Bit-Xaribi tərəfindən gürcü və aysor dillərində yerinə yetirilir.

## İstinadlar

## Mənbə
* ''Iraklii Chikhladze, Giga Chikhladze''. The Yezidi Kurds and Assyrians of Georgia, Journal of the Central Asia & the Caucasus, 3/21/2003
* Сайт русскоязычных ассирийцев. История. Ассирийцы в Грузии
Riskdən imtina

**Riskdən imtina** — iqtisadiyyat, maliyyə və psixologiyada istehlakçıların və investorların risk şərtləri daxilində müəyyən bir qərar verməyə meylini xarakterizə edən bir konsepsiya. Riskdən imtina bir investorun müəyyən bir nəticəni eyni ortalama gəliri ilə qeyri-müəyyən nəticəyə üstünlük verdiyi zaman danışılır. Məsələn, riskdən çəkinən bir investor, orta hesabla daha yüksək gəlir gətirən, həm də investisiyalarının bir hissəsini itirmə riski olan səhmlərə investisiya qoymaqdansa, pulunu aşağı, lakin zəmanətli faiz dərəcəsi ilə bank hesabına yatırma ehtimalı daha yüksəkdir.

Riskdən imtina yüksək riskli maliyyə alətlərinə investisiya yatırmağı təsvir edən türevlərin və **risk iştahasının** qiymətləndirilməsində istifadə olunan risk neytrallığı anlayışları ilə sıx əlaqədardır.

## Riskdən imtinanın riyazi modeli
Bir şəxsin pul riskində olmağı bir kommunal funksiyasından istifadə edərək təsvir edilə bilər. x bir fərd üçün pul cəminin faydalılığı u(x)fayda funksiyası ilə ifadə olunsun. Ümumiyyətlə malların sayının artması ilə onların faydalılığının artdığına inanılır, buna görə də kommunal funksiyası artır. Faydalı funksiya fərqlənə bilərsə, artma xassəsi bərabərsizliklə ifadə edilə bilər u'(x)>0 .

Riskə münasibət kommunal funksiyanın qabarıqlıq istiqaməti əsasında rəsmiləşdirilə bilər. Tərifə görə, bir kommunal funksiya,\forall \alpha \in [0,1] bərabərsizliyində bir konkav (qabarıq yuxarı) olur.
: u(\alpha x+(1-\alpha)y)\geqslant \alpha u(x)+(1-\alpha)u(y),
:bütün  x, y  üçün. Başqa sözlə, funksiya qrafikinin iki nöqtəsini birləşdirən seqment həmişə bu qrafın altında yerləşir. İki dəfə fərqləndirilə bilən kommunal funksiyası üçün konkavitlik bütün  x  üçün  u * (x) <0 </math> bərabərsizliyi ilə təsvir olunur. Ümumiyyətlə, bu o deməkdir <math>\forall \alpha_i \geqslant 0, \sum_i \alpha_i=1</math>:
: <math>u(\sum_i \alpha_i x_i)\geqslant \sum_i \alpha_i u(x_i)</math>

<math> \ alpha_i </math> dəyərlərinin ehtimallarını <math> x_i </math> əmsalı kimi götürsək, bu bərabərsizlik o deməkdir ki

: <math> u (E (x)) \ geqslant E (u (x)) </math>,
: yəni, müəyyən matematik gözləntisi olan <math> x </math> təsadüfi dəyişəninin təyin olunmamış dəyərlərindən <math> E (x) </math> deterministik cəminin faydası orta gözlənilən faydan çoxdur. Bu o deməkdir ki, bir fərd ekvivalent orta qələbə qazanan sadə lotereyadan müəyyən bir məbləğə üstünlük verir. Bu, hər hansı bir riskin (riskofobiya) "rədd edilməsini" göstərir.

Faydalı funksiya aşağıya doğru konveksdirsə, fərddə "risk iştahası" (riskofil) var. Kommunal funksiyanın aşağıdakı xassəsi yerinə yetirildikdə:
: <math> u (\ sum_i \ alpha_ix_i) = \ sum_i \ alpha_i u (x_i) </math>
: yəni <math> u (E (x)) = E (u (x)) </math>, o zaman fərd riskə "bitərəf" olur, yəni deterministik bir məbləğ və ya onun üçün eyni gözlənilən uduşlu lotereya bərabərdir.

== İstinadlar ==

== Ədəbiyyat ==
*  (впервые опубликовано: Arrow, K. J., 1965, *The theory of risk aversion,'' in Aspects of the Theory of Risk Bearing, by Yrjö Jahnssonin Säätiö, Helsinki)
* Risk Aversion of Individuals vs Risk Aversion of the Whole Economy
Miqyasa qayıdışlar

**Miqyasa qayıdışlar** () — istehsal miqyasındakı dəyişikliklərdən məhsulun həcmini təyin edən göstərici. Bütün amillərin sayı eyni sayda  a  - dəfə artarsa ​​və məhsulun həcmi də  a  - dəfə artarsa, bu "tərəziyə daimi qayıdışı" olan bir funksiyadır.  Çıxış a - dəfə çox böyüyürsə, o zaman “miqyaslı gəlir artır”. Çıxış  a  - dəfə az böyüyürsə, "miqyaslı azalma azalır" baş verir.

## Tərifi
Miqyasa qayıdış və miqyas iqtisadiyyatları bir-biri ilə əlaqəlidir, lakin fiziki kapitalın istifadəsi də daxil olmaqla bütün xərclər səviyyələrinin dəyişkən olduğu (istehsalçı tərəfindən seçilən) uzun müddətdə istehsal miqyası artdıqca nələrin baş verəcəyi ilə bağlı fərqli konsepsiyalar var. Miqyasa qayıdışlar, müəssisənin istehsal funksiyası kontekstində yaranır, məhsulun (istehsalın) böyümə sürətinin uzunmüddətli perspektivdə xərclərin (istehsal amillərinin) əlaqəli artımına nisbətən davranışını izah edir. Uzunmüddətli perspektivdə bütün istehsal amilləri dəyişkəndir və ölçüdə (miqyasda) müəyyən bir artım olduğu üçün dəyişə bilər. Miqyas iqtisadiyyatları maya vahidinə düşən istehsal səviyyəsindəki artımın təsirini göstərir və miqyaslı gəlirlər yalnız istifadə olunan qaynaqlar miqdarı ilə məhsul arasındakı nisbətlə təyin olunur.

## İstehsal funksiyasının vahidliyi
Bütün istehsal ehtiyatlarının miqdarının a dəfə artması ilə məhsulun  a  dəfə artması ilə, yəni \ F(aK,aL)=aF(K,L)>. Göstərici  a  funksiyanın homojenlik dərəcəsini təyin edir və əgər müəyyən bir istehsal funksiyası üçün bərabərlik yerinə yetirilmirsə, istehsal funksiyası "qeyri-bərabərdir". K kapital vahididirsə,  L  əmək vahididir,  a ,  a  - da artım / azalma parametridir - dəfə, sonra istehsal funksiyası üçün \ F(K,L) :
* \ F(aK,aL)>aF(K,L), (a > 1) — miqyaslı artan gəlir;
* \ F(aK,aL)=aF(K,L), (a = 1) — miqyasa sabit qayıdır;
* \ F(aK,aL) — miqyasın azalması.

Şəkil 1, 2, 3-də mənşədən çəkilən şüalar böyümə xəttləridir. Böyümə xətti, müəssisənin istehsalının genişləndirilməsinin texniki baxımdan mümkün yollarını, aşağıdan daha yüksək səviyyəyə keçidini təyin edir. Mümkün böyümə xətləri arasında izoklin də var ki, bunun da hər hansı bir məhsul həcmi üçün resursların texniki əvəzlənməsinin hədd dərəcəsi sabitdir. Homojen bir istehsal funksiyası üçün izoklin, texniki əvəzetmənin hədd dərəcəsi ilə K/L nisbətinin eyni dəyərə sahib olduğu mənşədən çəkilmiş bir şüa ilə təmsil olunur.

## İstinadlar
Akuşo

**Akuşo** Tiflis quberniyasının Tioneti qəzasında kənd adı. Qars əyalətinin Batum dairəsində Akusa kənd, Azərbaycanda Cavad qəzasında Akuşa çay (Kürün sağ qolu), Dağıstanda Akuşa çay və kənd adları ilə mənşəcə eynidir.

## Mənbə
* B. Ə. Budaqov, Q. Ə. Qeybullayev. Gürcüstanda türkmənşəli toponimlərin izahlı lüğəti. Bakı: Nurlan, 2008.

## Xarici keçidlər
* lib.az/maps

## Həmçinin bax
* Tiflis quberniyası

## İstinadlar