Telman Zeynalov

**Telman Heydər oğlu Zeynalov** () — Azərbaycan heykəltaraşı, Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi (1992) Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1978), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2002-ci ildən).

## Həyatı
Telman Heydər oğlu Zeynalov 20 oktyabr 1931-ci ildə Bakıda anadan olub. Valideynləri Heydər Ələkbər oğlu Zeynalov və Dürrə Əsəd qızı Zeynalovadır. 1939–1947-ci illərdə Bakıdakı 6 saylı orta məktəbdə oxuyub, 1948-ci ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbinin heykəltaraşlıq bölməsinə qəbul olub. 1951-ci ildə həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. 1956–1962-ci illərdə V. İ. Muxina adına Leninqrad ali incəsənət-sənaye məktəbində (indiki Ştiqlits adına Sankt-Peterburq Rəssamlıq Akademiyası) heykəltaraşlıq ixtisası üzrə təhsil alıb. 1957-ci ildən respublika, ümumittifaq və beynəlxalq sərgilərdə iştirak edib, 1965-ci ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqına üzv olub. 1977–1991-ci illərdə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı yanında heykəltaraşlıq üzrə bədii şuranın sədri, 1982 və 1987-ci illərdə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının İdarə Heyətinə üzv seçilib.

## Yaradıcılığı
Telman Zeynalov qardaşı Eldar Zeynalovla (1937–2001) birgə bir sıra məşhur əsərə həmmüəlliflik edib:
* 1970-ci ildə Nəriman Nərimanovun barelyefi (mis) — Moskvada I Beynəlxalq Kitab Sərgisində nümayiş olunub (Azərbaycan Dövlət Nəşriyyat Komitəsinin mülkiyyətidir);
* 1973-cü ildə Bakıda Nəsimi abidəsinin müsabiqə layihəsi (ikinci mükafat, birinci mükafata heç bir əsər layiq görülməmişdi);
* Lənkəranda Böyük Vətən müharibəsində həlak olan əsgərlərin xatirəsinə monument (açılışı 1978-ci ildə baş tutub və əsər Azərbaycan SSR Dövlət mükafatına layiq görülüb);
* Ulyanovsk şəhərinin "Xalqlar dostluğu" parkında "Azərbaycan tarixindən səhifələr" daş abidəsi (Rusiya, 1976) ;
* Şamama Ələsgərovanın xatirəsinə tuncdan memorial lövhə (1980);
* Üzeyir Hacıbəyovun ev-muzeyi üçün xatirəsinə tuncdan memorial lövhə (1985, Bakı);
* "Yeddi gözəl" fəvvarə-heykəltaraşlıq ansamblı (tuncdan, 1987, Bakı);
* Nizami Gəncəvinin xatirəsinə abidə (tunc-qranitdən, 1991-ci il, Moskva);
* "Şəhidin xatirəsinə" abidəsi (tuncdan, 1992, Xürrəmşəhr, İran);
* Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının binasının fasadında "tragediya və komediya" muzalarının fiqurları (Bakı);
* "Bulaqda çimən Şirin" relyef-miniatürü (tunc, 1992, Bakı, Rüstəm Mustafayev adına Təsviri İncəsənət Muzeyi);
* "İsgəndər Nüşabənin sarayında" relyef-miniatürü (tuncdan, 1992, Bakı, R. Mustafayev adına Təsviri İncəsənət Muzeyi).

## Mükafatları və fəxri adları
* Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı — 1978 (Həlak olmuş döyüşçülər şərəfinə Lənkəran şəhərində memoriala görə)
* "Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 4 mart 1992
* "Humay" milli mükafatı — 2001
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 11 iyun 2002-ci ildən

## Qalereya

Fayl:Монумент в честь воинов-ленкоранцев, павших в Великой Отечественной войне.jpg|Böyük Vətən Müharibəsində həlak olan əsgərlərin xatirəsinə monument, Eldar Zeynalovla birgə 1976-cı il (Lənkəran)
Fayl:Скульптурный ансамбль-фонтан «Семь красавиц» 1987г. г.Баку.jpg |"Yeddi gözəl" fəvvarə-heykəltaraşlıq ansamblı Eldar Zeynalovla birgə 1987-cı il (Bakı)
Fayl:Стела «Страницы истории Азербайджана» г.Ульяновск.jpg|Ulyanovsk "Xalqlar dostluğu" parkı   "Azərbaycan tarixindən səhifələr"  abidəsi Eldar Zeynalovla birgə 1976-cı il (Rusiya)
Fayl:Муза комедии «Театр музыкальной комедии» гор. Баку.jpg|Musiqili Komediya Teatrının binasının fasadında "tragediya və komediya" muzalarının fiqurları Eldar Zeynalovla birgə (Bakı)
Fayl:Муза трагедии «Театр музыкальной комедии» гор. Баку.jpg|Musiqili Komediya Teatrının binasının fasadında "tragediya və komediya" muzalarının fiqurları Eldar Zeynalovla birgə (Bakı)
Fayl:Памятник Низами Гянджеви Москва.jpg|Nizami Gəncəvinin xatirəsinə abidə Eldar Zeynalovla birgə 1991-ci il, (Moskva)
Fayl:Памятная медаль «Саттар Бяхлул-заде» 1992г. Авторы Зейналов Т.Г. и Зейналов Э.Г.jpg|"Səttar Bəhlulzadə" yubiley medalı 1992-ci il Eldar Zeynalovla birgə
Fayl:Юбилейная медаль «Узеир Гаджибеков»1985г. Авторы Зейналов Т.Г. и Зейналов Э.Г.jpg|"Üzeyir Hacıbəyov" yubiley medalı, 1985-ci il, Eldar Zeynalovla birgə
Fayl:Юбилейная медаль «Самед Вургун» 1975г. Авторы Зейналов Т.Г. и Зейналов Э.Г.jpg |"Səməd Vurğun" yubiley medalı, 1975-ci il Eldar Zeynalovla birgə
Fayl:Настольная медаль "850 лет со дня рождения Низами Гянджеви" Авторы Зейналов Т.Г. и Зейналов Э.Г.jpg|“Nizami” yubiley medalı 1991-ci il Eldar Zeynalovla birgə
Fayl:"Üzeyir Hacıbəyli Hacıbəyov" xatirə lövhəsi.jpg|"Üzeyir Hacıbəyov" xatirə lövhəsi Eldar Zeynalovla birgə
Fayl:Заслуженный врач "Шамама Алескерова".jpg|Şamama Məmməd qızı Ələsgərova xatirə lövhəsi Eldar Zeynalovla birgə
Fayl:Мирза Аждар оглы Ибрагимов.jpg|"Mirzə Əjdər oğlu İbrahimov" xatirə lövhəsi Eldar Zeynalovla birgə


## İstinadlar