İOS

**iOS** (24 iyun 2010 ci ilə  qədər  **iPhone OS**)   — Amerika şirkəti olan Apple tərəfindən hazırlanan mobil əməliyyat sistemi. 2007-ci ildən buraxılır; ilk buraxılış  — iPhone və iPod touch üçün, sonrakı buraxılışlar  — iPad və Apple TV və bu tip qurğular üçün istifadəyə verilmişdir. Windows Phone-dan və Android-dan fərqli olaraq, yalnız Apple firması tərəfinfən istehsal edilən qurğular tərəfindən dəstəklənir.

iOS istifadəçi interfeysi multitouch (multitaç) jestlərindən istifadə edərək düz manipulyasiya konsepsiyasına əsaslanmışdır. 
İdarəetmə elementləri interfeysə toxunma və ya hərəkət, çeviricilər və düymələrdən ibarətdir.

iOS ƏS-i OS X əsasında yaradılmışdır və POSIX standartına uyğun olan Darwin əsas komponentlər dəstindən istifadə edir.

iOS-da dörd yayım qatı var: Core OS qatı, Core Services qatı, Media Layer qatı və Cocoa Touch qatı.

Əməliyyat sisteminin cari versiyasının (iOS 7.0.4) sitem bölməsi üçün  qurğununun 1,4 - 2 Qb fleş-yaddaşı mövcuddur və təxminən 800 MB boş yerə malikdir (modeldən asılı olaraq dəyişilir).

İlk vaxlar sadəcə 500 ədəd proqramla fəaliyyətə başlayan App Store 2015-ci il statistikasına əsasən iOS-da 1.5 milyon proqram və bu proqramlarin ümumi yüklənmə sayı 100 milyarddan artıqdır..

## Yaradılma tarixi

iPhone OS əməliyyat sistemi 9 yanvar 2007-ci ildə keçirilən  Macworld Conference & Expo sərgi-konfransında iPhone mobil telefonu ilə birlikdə Stiv Cobs tərəfindən şəxsən təqdim edilmişdi və həmin ilin iyununda buraxılışa başlanmışdır.
### 1.xx versiyası
* MacWorld -də iPhone OS 1.0 təqdim edilməsi — 9 yanvar 2007-ci il.
* 1.0 (1A543a)   — 29 iyun 2007-ci il. IOS sisteminin birinci versiyası - iPhone OS üçün.
* 1.0.1 (1S25)   — 31 iyul 2007-ci il. Safari brauzerində təhlükəsiz gəzinti və potensial "virus" təhlükəsinin qarşısının alınması.
* 1.0.2 (1S28)   — 21 avqust 2007-ci il. Bir neçə  xətatın düzəldilməsi.
* 1.1 (3A101a)   — 14 sentyabr 2007-ci il. Yalnız iPod touch üçün mümkü idi. iTunes Store-nin yaranması .
* 1.1.1 (3A109a, 3A110a)   — 27 sentyabr 2007-ci il. -çıxış dəstəyi və kalkulyator dizaynının dəyişikliyi.
* 1.1.2 (3B48b)   — 7 noyabr 2007-ci il. Səhvlərə düzəliş və klaviatura təkmilləşdirilməsi.
* 1.1.3 (4A93)   — 15 yanvar 2008-ci il. IPod touch-da "Xəritələr" "Hava", "Təşkilatçı" və "Qeydlər" köməkçi tətbiq etmələrinin daxil edilməsi; Google Xəritələri vasitəsilə mobil əlaqə şəbəkələrinin baza stansiyalarının siqnalları üzrə trianqulyasiya vasitəsi ilə vəziyyətin müəyyən edilməsi və ya Wi-Fi şəbəkələrinin yeri haqqında məlumatların əldə edilmələri; ikonaları hərəkətə gətirmək və başqa səhifələrə qarışdırmaq; klaviaturanın multi-touch tipini dəstəkləməsi; saxlanan SMS mesajların miqdarı 1000-dən 75 minə qədər artırılmışdır.
* 1.1.4 (4A102)   — 26 fevral 2008-ci il. Səhvlərə düzəliş; interfeysin sürəti artırılmışdır; kameranın kadr tezliyi əsaslı artırılmışdır.

## Rəqabət aparan məhsullar

iOS-un əsas rəqibləri:
* Android (Google)
* Windows Phone (Microsoft)
* BlackBerry OS (BlackBerry)
* Bada (Samsung Electronics)
* Open webOS (Hewlett-Packard)
Bu qurğuların bəzi istehsalçıları Apple şirkəti kimi öz mobil qurğuları üçün xüsusi əməliyyat sistemini istehsal edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər