open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Davud Məhəmmədov

**Davud Məhəmmədov** () — 1991–1993-cü illərdə Rusiyanı, 1994–2003-cü illərdə isə Azərbaycanı təmsil edən sərbəst güləşçi.

## Karyerası
Davud Məmmədov 1991-ci lin iyununda SSRİ Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. SSRİ-nin dağılmasından sonra isə Davud Məmmədov 1992-ci ildə Rusiya çempionu, 1993-cü ildə isə turnirin finalçısı oldu. Rusiya yığmasının əsas heyət üzvü olmadığına görə Davud Məhəmmədov 1994-cü ildə Azərbaycan yığmasının heyətinə cəlb edildi.

Davud Məhəmmədov 1994-cü ilin avqustunda İstanbul şəhərində baş tutan Dünya Çempionatının gümüş medalına sahib oldu.

1996-cı ildə isə Davud Məhəmmədov Azərbaycanı Atlanta şəhərində (ABŞ) baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Davud Məhəmmədov olimpiadanın birinci görüşündə İran nümayəndəsi Abbas Cədidi ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə rəqibinə 0:4 hesabı ilə məğlub olan Davud Məhəmmədov mübarizəsini təsəlliverici qrupda davam etdi. Qrupun birinci görüşündə Davud Məhəmmədov Albaniya nümayəndəsi Şelqin Troplini üzərində 10:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazansa da, növbəti görüşdə Dünya və Avropa çempionu Almaniya nümayədəsi Aravat Sabeyeva 1:4 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiadanı 11-ci pillədə başa vurdu.

1997-ci ilin iyununda Polşada Avropa Çempionatını 6-cı pillənin sahibi olan Davud Məhəmmədov həmin ilin avqustunda Rusiyada Dünya Çempionatını 18-ci pillədə başa vurdu.

Davud Məhəmmədov 1998-ci ildə Almaniya Qran-Prisinin qalibi oldu. Həmin ilin sentyabrında Tehran şəhərində (İran) baş tutan Dünya Çempionatını isə 11-ci pillədə başa vurdu. 1999-cu ildə Dünya Çempionatını 11-ci pillədə başa vuran Davud Məhəmmədov 2000-ci ildə Budapeşt şəhərində Avropa Çempionatında yeddinci pillənin sahibi oldu.

Davud Məhəmmədov 2000-ci ildə Sidney şəhərində (Avstraliya) baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında Azərbaycanı təmsil etdi. -97 turnirində çıxış edən Davud Məhəmmədov qrup mərhələsinin birinci görüşündə Qazaxıstan nümayəndəsi İslam Bayramğov ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Davud Məhəmmədov rəqibinə 0:4 hesabı ilə məğlub oldu. Növbəti görüşdə onun rəqibi Kuba güləşçisi Vilfredo Morales oldu. Həmin görüşdə Davud Məhəmmədov rəqibi üzərində 4:0 hesabı ilə qələbə qazandı. Qrup mərhələsinin nəticələrinə əsasən Kuba güləşçisi Vilfredo Morales növbəti mərhələyə adladı. Mübarizəsini qrup mərhələsində dayandıran Davud Məhəmmədov isə olimpiadanı 12-ci pillədə başa vurdu.

Davud Məhəmmədov 2003-cü ildə Dünya Çempionatını 22-ci pillədə başa vurduqdan sonra idmanla vidalaşdı. Karyerasını başa vurandan sonra Dağıstanda ədliyyə qərarlarının icrası xidmərinin rəis müavini vəzifəsində çalışan Davud Məhəmmədov 7 iyun 2005-ci il səhər saatlarında Mahaçqala şəhərində yaşadığı evin qarşısında güllələndi.

## Nəticələri

## İstinadlar
Pinqvin (ada)

**Pinqvin adası** () — Cənubi Şetland adaları qrupuna daxil olan vulkanik ada.  Aktiv stratovulkandır.

## Tarixi
Ada ilk dəfə 1820-ci ildə britaniya dənizçiləri tərəfindən kəşf edilmişdir. Səhər çağı olnlar konusu 180 metr olan vulkan aşkarlamışdırlar. Püskürmə üç kraterdən qalxırdı. 1865 ildə püskürmə nəticəsində bir krater əmələ gəlmişdir. 1905-ci ildə isə növbəti püskürmə müşahidə edilmişdir. Bu püdkürmə 7 ball olaraq qiymətləndirilir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Composite Antarctic Gazetteer.
* on the South Shetland Islands
Rusiya Antarktida səfərləri siyahısı

**Rusiya Antarktida səfərləri siyahısı**nda Rusiya Federasiyasının Antarktidaya etdiyi bütün səfərlərini görə bilərsiniz. Sovetlər Birliyi dövründəki səfərlər üçün bax: Sovet Antarktida səfərləri. Antarktidadakı Rusiya fəaliyyətləri üçün bax: Rusiya Antarktida səfərləri.

## Tarixə görə səfərlər

## Həmçinin bax
* Sovet Antarktida səfərləri
* Rusiya Antarktida səfərləri
* Sovet Antarktida səfərləri siyahısı
Bakl adası

**Bakl** () — yaşayışı olmayan, 24 km uzunluğa, 6 km enə malik olan ada. Bakl Yanq və Sterj adaları arasında yerləşir. Antarktidanıb Belousov burnundan 110 km aralıda yerləşir. Balleni adaları qrupuna daxildir. Adaya Yeni Zelandiya iddia edir.

## Geologiya
Ada öz mövbəsində stratovulkandır. Vulkanın hündürlüyü 1239 metr təşkil edir. Cənub adasından cənuba uzanan sualtı silsilənin su səthinə çıxdığı ərazidir. Ada il boyu buzla örtülüdür. Vulkanik aktivlik adanın şərqində mümahidə edilmişdir. Tarixə məlum olan iki püskürmə məlumdur: 1839 və 1899.

## Mənbə
* Volcano Live

## İstinadlar
Pleydlər (vulkanlar qrupu)

**Pleydlər (vulkanlar qrupu)** — Antarktida ərazisində sönmüş stratovulkan. Vulkan 3040 metr hündürlüyə malikdir. Vulkan güclü parçalanmaya məruz qalmışdır. Vulkanın 16 krateri vardır. Vulkan 13&nbsp;km məsafədə uzanır. Vulkan 830 min ölcədən fəaliyyətə başlanmışdır. Son püskürmələr 1050 il öncəyə aid edilir .

Lavanın tərkibi traxitdən ibarət olmuşdur. Ən böyük zirvəsi Atlas () vulkanıdır. Üstəlik burada Pleona () və Tayqet , Alkion (Alcyone) kimi kraterlər mövcuddur.

## Mənbə
* Volcano Live

## İstinadlar
Aboa (Antarktika stansiyası)

**Aboa** — Finlandiyanın Antarktidadakı araşdırma stansiyasıdır.
Adı Turkunun latıncadan olan adından yaranıb. 1988-ci ildə Kraliça Mod Torpağında sahildən 130 kilometr içəridə Vestfyella dağlarında Basen adı verilən bir qayalıq (nunatak) üzərində qurulmuşdur.

Stansiya, Finlandiya Ticarət və Sənaye Nazirliyi tərəfindən maliyyəyə edilmiş, Finlandiya VTT Texniki Araşdırma Mərkəzi tərəfindən hazırlanaraq inşa edilmişdir. Hazırda Finlandiya Əmək və İqtisadiyyat Nazirliyi nəznində fəaliyyət göstərir.

Stansiya yalnız yay aylarında istifadə edilməkdədir. 12 nəfərlik iş sahəsi və ən çox 18 nəfər üçün müvəqqəti yaşayış sahəsi mövcuddur.

İsveçə aid Vasa Araşdırma Stansiyası, Aboanın 200 metr yaxınlığında qurulmuşdur. Aboa və Vasa birlikdə Nordensköld bazasını təşkil edirlər.

## İstinadlar
Antarktidanın geologiyası

**Antarktidanın geologiyası** — Antarktidanın geoloji tədqiqatları tarixi iki əsas mərhələyə ayrılır:

I mərhələ 1901-1956-cı illəri əhatə edir.

Antarktida üzrə 1907-ci ildə dərc edilmiş ilk geoloji iş R.Skott ekspedisiyasının iştirakçısı Q,Ferrara mənsubdur.

II mərhələ Beynəlxalq Geofizika ili (1957-ci il) proqramı üzrə tədqiqatların başlanması ilə və altıncı qitənin intensiv öyrənilməsi ilə səciyyələnir.

Antarktidanın geoloji tədqiqatlarında Rusiya və ABŞ mühüm yer tutur. Bundan başqa Antarktidanın geologiyasının öyrənilməsində İngiltərə, Avstraliya, Yeni Zelandiya, Belçika, Fransa, Yaponiya, Argentina alimlərinin də xüsusi xidmətləri olmuşdur.

Birinci mərhələdə qitənin ümumi sərhədləri, onun relyefinin bir sıra xüsusiyyətləri, həmçinin Şərqi və Qərbi Antarktidanın struturu və suxurlarının yaş fərqi müəyyən edilmişdir. Antarktidanın faktiki material əsasında ilk tektonik sxemi 1913-cü ildə O. Nordşeld tərəfindən təklif olunmuşdur. 1940-cı ildə əldə olunmuş material haqqında məlumat "Regionlee Geologie der Erde" elmi jurnalında Q.Teylor tərəfindən dərc edildi.

Faktiki materiala əlavə kimi, R.Endinin (1952) XIX Beynəlxalq Geoloji Konqresinin əsərləri toplusunda getmiş Hondvana üzrə simpoziuma təqdim olunmuş işi oldu.

Birinci mərhələnin tədqiqatları nəticəsində R, Feyrbric tərəfindən daha dolğun tektonik sxem 1949-cu ildə dərc edildi. Bu xəritədə Şərqi Antarktida qədim platforma (kraton) və Andın davamı olaraq Qərbi Antarktida cavan (alp) qırışıqlıq zonası ayrılmışdır.

İkinci mərhələdə nəinki Antarktidada tədqiqatların genişləndirilməsi, həm də onların ciddi keyfiyyət yüksəkliyi ilə də fərqlənir.

## Mənbə
* География Антарктиды. М.1968.
İlham Kərimov

**İlham Kərimov** () — Azərbaycanı təmsil edən boksçu.

## Karyerası
İlham Kərimov 1996-cı ildə Vayle şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. İlham Kərimov turnirin 1/8 final mərhələsində Estoniya nümayəndəsi Valeri Semisura qalib gəlsə də, 1/4 final mərhələsində Fransa nümayəndəsi Jean-Luis Mandengeya 4:10 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu.

Həmin ilin avqustunda isə İlham Kərimov Azərbaycanı Atlanta şəhərində (ABŞ) baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. İlham Kərimov 1/16 final mərhələsi çərçivəsində baş tutan birinci görüşdə İsveç nümayəndəsi İsmael Kone ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə rəqibinə 2:22 hesabı ilə məğlub olan İlham Kərimov turnirdə mübarizəsini dayandırdı və Atlanta Olimpiadasını 17-ci pillədə başa vurdu.

## Nəticələri

## İstinadlar
Sovet Antarktida səfərləri siyahısı

**Sovet Antarktida səfərləri siyahısı**nda Sovetlər Birliyi dövründə Antarktidaya edilən bütün səfərlər qeyd olunmuşdur . Rusiya Federasiyası dövründəki edilən səfərlər üçün bax: Rusiya Antarktida Seferleri. Antarktidadakı Sovet fəaliyyətləri üçün bax: Sovet Antarktida səfərləri.

## Tarixlərə görə səfərlər

## Həmçinin bax
* Sovet Antarktida səfərləri
* Rusiya Antarktida səfərləri
* Rusiya Antarktida səfərləri siyahısı
Yeni Zelandiya Hava Yolları reys 901

**Yeni Zelandiya Hava Yolları 901 səfər saylı uçuşu**, Yeni Zelandiyanın Oklend Beynəlxalq Havalimanı ilə Antarktida arasında gediş-dönüş səfərləri edən, əsas funksiyası sərnişinlərə Antarktida gəzintisi təqdim edən sərnişin daşıma xidməti olmuşdur. 
Bu xidmət, McDonnell Duqlas DC-10-30 təyyarəsinin istismarı ilə fevral 1977-ci ildən başladılmışdı, 1979-cu ilədək xidmət göstərmişdir.
## Qəza
28 noyabr 1979-cu ildəki uçuş əsnasında, "İdarəli uçuş zamanı yerlə toqquşma" qəzası reallaşdı və uçuş heyəti də daxil olmaqla təyyarədəki bütün sərnişinlər (ümumi 257 adam) həyatını itirdi.

## Sərnişin və ekipaj üzvlərinin milliyətləri
Bu qəza baş verənə qədər Yeni Zelandiya heç bir qəzada və hadisədə sərnişinini itirməmişdi. Aşağıdakı siyahıda sərişinlərin və təyyarənin ekipaj üzvlərinin milliyəti ilə tanış ola bilərsiniz.

## İstinadlar
Ford sıradağları

**Ford sıradağları**, Antarktidada Meri Berd Torpağının şimal-qərb hissəsində Salzberq buz sahəsi və Blok körfəzinin şərqində yüksələn dağ silsiləsidir.
Bir çox dağ və dağ qrupundan meydana gəlmişdir. Riçard Berdin ilk Antarktida səfəri (1928-1930) zamanı, Berd tərəfindən 5 dekabr 1929-cu ildə kəşf edilmiş və bu səfəri maliyyələşdirən Ford Motor şirkətinin sahibi Edsel Fordun adı verilmişdir.

## Coğrafiyası
Buz səthinin altında gizlənmiş dağlarının əsas qisimi buzlaqlar tərəfindən yaradılan dərin çöküntü sahələriylə ayrılmış, buz səthindəki ortalama yüksəklikləri 500-1000 metr olan tək tək zirvələr olaraq sıralanan Ford sıradağları, çökəkliklər, torpaqda yüksələn kömürləşmiş magmatik qayalar və granitlərdən ibarətdir. Uzunluğu 508 km, eni 560 km olan 130 540&nbsp;km2
-lik sahədə üzərində yerləşən Ford Sıradağlarının ən yüksək yeri, bəzi mənbələrə görə, dəniz səviyyəsindən 1370 metr yüksəkliyiylə Avers dağıdır. Digər ən yüksək nöqtə, 1235 metr yüksəkliyiylə Ekblo dağıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ford sıradağları xəritəsi
Kots Torpağı

**Kots Torpağı** () — Şərqi Antarktidada 20° və 36° qərb uzunluqları arasında yerləşir. Şərqdən Kraliça Mod Torpağı, qərbdən isə Filhnera şelf buzlağı əhatələnir. Dəniz kənarı bölgədə Luitpold və Kerd sahilləri ərazisi daxildir. 
## Coğrafiyası
Kots Torpağının böyük hissəsi materik buzlağından ibarətdir. Buzlağın qalınlığı 500—1000 metr təşkil edir. Buzlaq şelfə doğru uzanır. Sahillərini Ueddell dənizi yuyur. Qərb hissədə Teron dağı buzlağın üzərinə çıxır.
## Tarixi
Torpaq 1904-ci ildə Şotlandiya Milli Antarktika ekspedisiyasının rəhbəri Vilyam Bryus tərəfindən Ceyms və Endryu Kots qardaşlarının şərəfinə adlandlrılmımdır. Onlar ekspedisiyanı maliyyələşdirənlər olmuşlar.

Əraziyə Argentina və Böyük Britaniya iddia edir. 1961-ci ildən bütün mübahisələr dondurulmuşdur.  Kots Topağı sahilində Böyük Britaniyaya məxsus Halli və Argentinaya məxsus olan Belqrano adlı qütb stansiyası fəaliyyət göstərur.

## İstinadlar
 

## Mənbə
* Kots Yorpağı
Qaussberq

**Qaussberq** (və ya **Qaus dağı**) — Antarktidanın II Vilhelm Torpağı ərazisində yerləşən sönmüş vulkan. Vulkan Deyvis dənizinin kənarında, Posadov buzlağında qərarlaşır. İnzibati cəhətdən isə Avstraliyanın Antarktika ərazisinə daxildir.

## Xüsusiyyətləri
Vulkan konusunun hündürlüyü 370 metrdir. Dağ ətrafı ərazilər buzla örtülü olmur. Bu səbəbdən mühüm orientoloji bölgədir. Vulkan sualtı Kergelen silsiləsinin cənub-şərq uzantısını təşkil edir. Kergelen arxipelaqı, Herd adası və Makdonald adalarından başlayır.

## Açılış tarixi
Qaussberq ilk dəfə Qauss ekspedisiyasının rəhbəri Erix fon Driqal tərəfindən 1902-ci ildə kəşf edilmişdir. Onlar 13 gün ərzində 80&nbsp;km məsafə qət edərək vulkana çatmış və onun üzərində tədqiqat işləri aparmışlar. Vulkan Qauss gəmisinin şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Qaussberq
* Vyalov, O. S.; Soboleva, V. S.
Svetulka adası

**Svetulka adası** (, ‘Ostrov Svetulka’ \'os-trov sve-'tul-ka\) — Cənubi Şetland adalarının Robert adasının şimal-qərbində yerləşən, Onoqur adaları arxipelaqının ən şimalda yerləşən adasıdır. Ada qayalardan təşkil olunmuşdur. Adanın uzunluğu 150 m, eni 90 metrdir. Osenovlaq adasından 20 m məsafədə yerləşmişdir. Ada 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf olunmuşdur.

Ada Cənubi Bolqarıstanda yerləşən Svetulka şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Svetulka adası  koordinatlarında yerləşmişdir. Ada Şipot burnundan 520 m şimal-qərbdə, Kornvoll adasından 1.3&nbsp;km cənub-şərqdə, Roqozen adasından 1.74&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Livingston Island to King George Island.   Scale 1:200000.  Admiralty Nautical Chart 1776.  Taunton: UK Hydrographic Office, 1968.
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4 (Second edition 2010, ISBN 978-954-92032-9-5)
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica.  Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR), 1993–2016.

## Həmçinin bax
* Robert adası
* Cənubi Şetland adaları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Svetulka Island. 
* Bulgarian Antarctic Gazetteer. Antarctic Place-names Commission. (details in Bulgarian, basic data in English)
Onoqur adaları

**Onoqur adaları** (, ‘Onogurski ostrovi’ \o-no-'gur-ski 'os-tro-vi\) — Cənubi Şetland adalarının Robert adasının şimal-qərbində yerləşən, kiçik adalardan ibarət olan arxipelaqdır. Ada buzlaqlardan azaddır və qayalardan təşkil olunmuşdur. Adalar qrupu cənub-qərbdən Karlota buxtası, şimal-şərqdən Klotye Harbour ilə əhatə olunmuşdur. Kornvoll adasından 700 m cənub-şərqdə yerləşmişdir. Kovaç adası və Qrod adası arxepelaqın ən böyük iki adasıdır. Səthlərinin sahəsi müvafiq olaraq 11 hektar və 10 hektardır. Ada 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf olunmuşdur.

Ada Şimal-şərqi Bolqarıstanda yerləşən, onoqur bolqarlarının yaşadığı yer olan Onoqur şəhərinin adını daşıyır.

## Onoqur qrupu adaları
Qrupa aşağıdakı adalar daxildir:

* Çuriçeni adası
* Qrod adası
* Kovaç adası
* Leeve adası
* Oeskus adası
* Osenovlaq adası
* Redina adası
* Svetulka adası
* Vilare adası

## Yerləşməsi
Onoqur adaları  koordinatlarında yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Çili xəritəsinə 1971-ci ildə Argentina xəritəsinə 1980-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Livingston Island to King George Island.   Scale 1:200000.  Admiralty Nautical Chart 1776.  Taunton: UK Hydrographic Office, 1968.
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4 (Second edition 2010, ISBN 978-954-92032-9-5)
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica.  Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR), 1993–2016.

## Həmçinin bax
* Robert adası
* Cənubi Şetland adaları

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* Onogur Islands.
Misnomer burnu

**Misnomer burnu** — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Alfatar yarımadasının Robert adası sahillərindən 400 m qərbdə yerləşən qayalardan ibarət burundur. Burun bulaqlardan azaddır. Burun Karlota buxtasından şərqdə yerləşmişdir. Ərazi 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf olunmuşdur.

Buruna əvvəlcə Kornvoll adası yaxınlığında yerləşdiyi üçün *Kornvoll burnu* adı vermişdilər, lakin sonralar səhvlər meydana çıxdığından burnun adı dəyişdirilərək Misnomer olmuşdur.

## Yerləşməsi
Fort Vilyam burnundan 1.9 km şimal-şərqdə, Hammer burnundan 3.55 km cənub-qərbdə, Debelyanov burnundan 3.23 km şimal-şərqdə, Onoqur adalarından 900 m cənubda, Kornvoll adasından 2.7 km cənub-şərqdə yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Çili xəritəsinə 1971-ci ildə Argentina xəritəsinə 1980-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* L. L. Ivanov et al. Antarctica: Livingston Island and Greenwich Island, South Shetland Islands. Scale 1:100000 topographic map. Sofia: Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, 2005.
* L. L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4

## Həmçinin bax
* Robert adası
* Cənubi Şetland adaları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Transantarktika dağları

**Transantarktika dağları** — Antarktidanın Viktoriya Torpağında yerləşən Ader burnundan başlayaraq Kots Torpağına qədər uzanır. Şərqi Antarktida ilə Qərbi Antarktidanı ayırır. Öz növbəsində kiçik silsilələri bir-birindən ayırır.

## Coğrafiya
Transantarktika dağları bütün Antarktidanı keçərək, Ross dənizindən Ueddell dənizinə qədər uzanır. Bu silsilə dünyanın ən uzun dağlarından biridir. Onun uzunluğu 3500&nbsp;km təşkil edir. Dağlar qərb yarımkürrəsindən başlayaraq qərb yarımkürrəsinə qədər uzanır. 
Zirvələri və quru vafiləri Antarktidanın nadir yerlərindəndir ki burada səth buzdan azaddır. Mak-Myordo boğazından bir qədər aralıda yerləşən eyni adlı quru vadi yeganə yerlərdəndirki, burafa quz və qar heç zanan olmur.

Dağ sisteminin ən hündür nöqtəsi Kerkpatrik dağıdlr (4528 m). Mühasirəyə alınmış pik buzla örtülüdür.
## Geologiya
Transantarktika dağları vulkanık məşhəllidir. Tektonik qalxmalar nəticədində meydana gəlmişdir.

Dağ suxurlarının böyük qismi qranit və qneysdən ibarətdir. 
Şərqi-Antarktik buzlaq şiti Transantarktika dağlarını keçərək Ross dənizi istiqamətdə bir neçə buzlağa bölünür. Buzlaqlar dağ silsilələrinə müvafiq uzanır.

## Tarixi
Transantarktika dağlarını ilk dəfə ilk dəfə Ceyms Klark Ross 1841-ci ildə Ross dənizi istiqamətdən müşahidə etmişdir. İlk dəfə isə Ernest Şelkton Transantarktika dağları dağlarını aşmışdır. Ancaq onun cənub qütbünü fəth etmək isəyi alınmamışdır. 
Robert Skott 1911-ci ildə Transantarktika dağlarını aşaraq cənub qütbünə getdiyi təqdirdə Raul Amutsen Aksel-Heyberq buzlağını keçərək getmişdir.
«Transantarktika dağları» adı 1962-ci ildə qəbul edilmişdir.

Leveretta buzlağından 2006-cı ildə Mak Merdo və Amundsen - Skott stansiyalarına yol çəkilmişdir

## Biologiya
Pinqvinlər, əsl suitilər və dəniz quşları Ross dənizi və Viktoriya Torpağı sahillərində yayılmışdır. Şibyə, Yosun və göbələklərə isə daxili hissələrfə belə rast gəlinir.


Şəkil:Fryxellsee Opt.jpg|Friksel gölü 
Şəkil:Dugdale and Murray Glacier - Antarctica.jpg|Bidmord buzlağı 1956-ci il
Şəkil:Byrd glacier landsat.jpg|Berd buzlağı


## İstinadlar

## Mənbə
* Transantarktika dağlarının xəritəsi 
* Transantarktika dağları 
* Transantarktika dağları
Nevestino buxtası

**Nevestino buxtası** (, ‘Zaliv Nevestino’ \'za-liv ne-'ves-ti-no\) — 1.55&nbsp;km uzunluğu olan və Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Robert adası sahillərindən 1.5&nbsp;km şimalda yerləşmişdir. Hammer burnu ilə Katarina burnu arasında yerləşmişdir.

Buxta cənub-şərqi, qərbi və cənubi Bolqarıstanda yerləşən Nevestino şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map.  Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009.  ISBN 978-954-92032-6-4 (Updated second edition 2010.  ISBN 978-954-92032-9-5)
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR), 1993–2016.

## Həmçinin bax
* Robert adası
* Cənubi Şetland adaları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer
Perelik burnu

**Perelik burnu** (, ‘Nos Perelik’ \'nos pe-re-'lik\) — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Robert adası sahillərindən şərqdə yerləşən burundur. Burun Qarinya buxtasından cənub-şərqdə, Kozloduy buxtasından şimalda yerləşmişdir.

Burun Nelson boğazından 900 m şimal-qərbdə, Kitçen burnundan 1.4&nbsp;km şimal-qərbdə, Smirnenski burnundan 1.2&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşmişdir.

Burun cənubi Bolqarıstanda yerləşən Rodof dağlarının Qolyam Perelik zirvəsinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* L.L. Ivanov et al. Antarctica: Livingston Island and Greenwich Island, South Shetland Islands. Scale 1:100000 topographic map. Sofia: Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, 2005.
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map.  Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009.  ISBN 978-954-92032-6-4

## Həmçinin bax
* Robert adası
* Cənubi Şetland adaları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Perelik Point.
Kerkpatrik dağı

**Kerkpatrik dağı** — Antarktida ərazisində yerləşən Transantarktika dağlarının ən hündür zirvəsi.

Kerkpatrik dağı Kuin-Aleksandr silsiləsində, Birdmor buzlağının qərbində yerləşir. Dağ ilk dəfə 1908-ci ildə Böyük Britaniya ekspedisiyası zananı Ernest Şelkton tərəfindən kəşf edilmişdir. Dağın hündürlüyü 4528 metr təşkil edir. O, dağı Qlazqolu sahibkarın şərəfinə adlandlrmışdır. 2004-cü ildə dağın ətəklərində dinozavr və Pterosauriaların qalıqları aşlarlanmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Peakware.com 
* Kerkpatrik dağı
Kanada buzlağı

**Kanada buzlağı** — Antarktidanın cənubunda, Viktoriya Torpağıda yerləşək kiçik buz kütləsi.

## Coğrafiyası
Buzlaq 77º37' cənub paraleli və 162º59' şərq meridianı aralığında yerləşir. Kanada buzlağı Kommanvelz və Loftus buzlağlarının da başladığı McLennan dağının zirvəsinin altında, 1900 m yüksəklikdə başlayır. Şimal qərb istiqamətindən gələrək Friksel gölünün qərbindən Teylor vadisinə axaraq dəniz səviyyəsinə bir neçə metr qalmış sona çatır. Kiçik Hore gölünün şərq sərhədini təşkil edir.

## Kəşfi
Kanada buzlağının, cənab Robert Falkon Skottun rəhbərliyi altında ingilis Terra Nova elmi gəzintisi sırasında (1910–1913) xəritəsi hazırlanmışdır. Buzlağın adı, bu qrupun üzvü olan və bu bölgəni araşdıran Kanadalı fizikaçı Çarles Raytın irəli sürdüyü təklifdən sonra qoyulub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Milli Elmlər Fondu (şəkillər) 
* Kanada buzlağı şəkilləri 
* http://www.io.com/~pml/mcmurdo/hoare2.html
Vinson massivi

**Vinson massivi** — Antarktidanın ən hündür dağıdır. Cənub qütbündən 1200 aralıda yerləşir. Öz növbəsində Elsuort dağlarının tərkib hissəsini təşkil edir. Massivin uzunluğu 21&nbsp;km, eni isə 13&nbsp;km təşkil edir. Massivin mövcudluğu haqqında ilk məlumat 1957-ci ilə aiddir. Massiv təyyarədən aşkarlanmışdır. Massiv amerikalı siyasətçi Karl Vinsonun şərəfinə adlandırılmışdır.

Ən hündür zirvəsi Vinson pikidir. Dağın hündürlüyü 4892 metr təşkil edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Summitpost.org
* Vinson massivi haqqında məlumat
Markem dağı

**Markem dağı** () —  Antarktida ərazisində yerləşən Transantarktika dağlarının Kraliça Elizavet silsiləsində yerləşən ən hündür zirvə. Onun hündürlüyü 4350 metr təşkil edir. 
## Coğrafiya
Dağ Şərqi Antarktidanın Şelkton sahili ərazisində yerləşir. Təqribi olaraq Kerkpatrik dağından 175&nbsp;km şimal-qərbdə, Elizabet dağından isə 148&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşir.

Markem dağı öz növbəsində uzanan dağ massividir. Dağın üç zirvəsi mövcuddur. Ən yüksək pik 4351 netrdir.

Dağ massivi Britaniya Antarktida ekspedisiyası zamanı kəşf edilmişdir. Eksoedisiyaya rəhbərlik Robert Skott etmişdir. Dağ Kral Coğrafiya cəmiyyətinin prezidenti Klement Markemin şərəfinə adlandırılmışdır.

## Həmçinin bax
* Antarktikanın ən hündür dağları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mount Markham, Antarctica. Peakbagger.com
Astara bulvarı

**Astara bulvarı** — Astara şəhərində, Xəzər dənizinin sahilində yerləşən park-bulvar kompleksi.

## Tarixi
Kompleksin inşasına 2014-cü ilin mart ayında başlanılmış və 2015-ci ildə tikinti-quraşdırma işləri başa çatdırılmışdır.

## Ərazisi
Park-bulvar kompleksi Astara şəhərində Xəzər dənizinin sahili boyunca 1 kilometr uzunluğunda olan ərazini əhatə edir.

Burada park-bulvarın sahəsi 6 hektar, çimərliyin sahəsi 2 hektardır.

Park-bulvarda fəvvarə kompleksi, süni şəlalələr, yay-qış uşaq əyləncə mərkəzləri, açıq fitnes meydançası, kafe-çay evi tikilmişdir. Bundan əlavə, ərazidə uşaq əyləncə attraksionları quraşdırılmışdır.

## Qalereya

Astara bulvarı - 1.jpg|
Astara bulvarı - 2.jpg|
Astara bulvarı - 3.jpg|
Astara bulvarı - 5.jpg|
Astara bulvarı - 6.jpg|
Astara bulvarı - 7.jpg|
Astara bulvarı - 8.jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kommanvelz buzlağı

**Kommanvelz buzlağı** — Antarktidanın cənubunda, Viktoriya Torpağında yerləşən buz kütləsi.

## Coğrafiyası
Buzlaq 77º35' cənub paraleli və 163º19' şərq meridianı aralığında yerləşir. Kommanvelz buzlağı Kanada və Loftus buzlağlarının da başladığı McLennan dağının zirvəsinin altında, 1900 m yüksəklikdə başlayır. Buradan cənub şərq istiqamətinə doğru axaraq Teylor vadisində Koulmen dağının qərb hissəsində sonlanır və Friksel gölünün şərq sərhədini təşkil edir.

## Kəşfi
Buzlağın xəritəsi, 1910-cu ildən 1813-cü ilə qədər davam edən və Antarktida qitəsinin cənubunda cənab Robert Falkon Skott liderliyində həyata keçirilən ingilis Terra-Nova elmi gəzintisi əsnasında hazırlanmışdır.

Kommanvelz buzlağına, gəzintiyə böyük miqdarda maliyyə vəsaiti ayıran Avstraliya tarix birliyinin ( Commonwealth of Australia) adı verilmişdir. Həmçinin bu kiçik qrupun üzvlərinin iki nəfəri Avstraliyalı olub, araşdırmalarda iştirak etmişlər.

## Xarici keçidlər
* Kommanvelz buzlağı rəsmləri
Lazarev dağları

**Lazarev dağları** — Matuseviç buzlağının qərbində, Eld Pik dağından 40&nbsp;km aralıda yerləşir. Dağları Sovet Antarktika ekspedisiyası və Avstraliya Antarktika ekspediyası tərəfindən araşdırılmışdır. Sovet ekspedisiyası tərəfindən Mixail Lazarevin şərəfinə adlandırılmışdır. Lazarev Mirnı gəmisinin komandiri olmuşdur.

## Mənbə
* Lazarev dağları
Antoniu Quterreş

**Antoniu Manuel di Oliveyra Quterreş** (; ) — Portuqaliya siyasətçisi, 1992—2002 — Portuqaliya Sosialist Partiyasının Baş katibi ( 1974-cü ildən üzvüdür), 1995—2002-ci illərdə Portuqaliya Respublikasının Baş Naziri, 1999—2005-ci illərdə  Sosialist İnternasionalının Prezidenti, 2005-2015-ci illərdə BMT qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığın Baş Komissarı olmuşdur. 7 aprel 2016-cı ildən  Portuqaliyanın dövlət katibidir.  5 oktyabr 2016-cı ildə Quterreşin BMT Təhlükəsizlik Şurasında BMT Baş Katibi postuna səsvermədə qalib gəldiyi elan edilib.

## İstinadlar
Antarktikanın ən hündür dağları

**Antarktikanın ən hündür dağları** — siyahıda Antarktida və Antarktika ərazisində mövcud olan hühüm yüksəkliklər əsk olunmuşdur. Dünyada «Ultra-pik» adlandırılan 1515 zirvə mövcuddur. Antarktida ərazisində və ətraf adalarda 40 bu tip piklər mövcuddur.

## Antarktida

## Cənubi Atlantika

## Həmçinin bax
* Antarktika vulkanlarının siyahısı

## İstinadlar
 

## Mənbə
* «Antartica — Ultra Prominences».
* «Australia, New Zealand, Oceania — Ultra Prominences»
Antarktida bayrağı

**Antarktida bayrağı** — Materikin 2002-ci ildə Antarktika haqqında konvensiyasında qəbul olunmuş qeyri-rəsmi bayrağı. Ancaq bu Antarktika bayrağı deyil, Müqavilənin bayrağıdır.

## Digər variantlar
Bir çox dizayn təklif edilmişdir, baxmayaraq ki, bunlardan yalnız bir neçəsi istehsal olunur və ya uçurulur.

### Həqiqi Cənub

"True South" Antarktidada 2018-ci ilin qışında yaradıldı. O vaxtdan bəri, ekspedisiya şirkətləri, Milli Antarktika Proqramları və dünyanın yüzlərlə fərdi bayrağı qəbul etdi. Beləliklə, digər bayraq təkliflərindən daha çox rəsmi statusa sahibdir. Dizayn aşağıdakı mənaya malikdir:

"Dəniz və ağ rəngli üfüqi zolaqlar Antarktidanın həddindən artıq enliyindəki uzun günləri və gecələri təmsil edir. Mərkəzdə, qar və buz sahəsindən Antarktika üfüqünü müəyyənləşdirən meyvələr, dağlar və təzyiq silsilələri ilə səsləşən tək bir ağ zirvə püskürür. Çıxardığı uzun kölgə, cənuba yönəlmiş bir pusula oxunun şəksiz şəklini meydana gətirir və qitənin tədqiqat irsinə hörmət edir. İki mərkəz şəkli birlikdə Antarktidanın gələcək nəsillər üçün sülh, kəşf və əməkdaşlıq mərkəzi olmağa ümidini simvolizə edən bir almaz yaradır."

### Qrem Bertram
Onun təklif etdiyi eskiz Birləşmiş Millətlər Təşkilatınin bayraqları sırasına daxil edilmişdir. Bu bayraqda mavi fon üzərində materikin ağ rəngli konturları təsvir olunur. Mavi fon yansızlıq(neytrallıq) simvolu daşıyır. İlk dəfə olaraq bu bayraq 2002-ci ildə  "Raven"  jurnalının redaktoru Ted Kaye tərəfindən Antarktidaya gətirilmişdir. Braziliya, Ukrayna və Böyük Britaniya bazaları ilk dəfə olaraq bu bayraqdan öz ərazilərində istifadə etmişdilər.

### Vitni Smit

Onun təklif etdiyi eskizdə əsas fon açıq-narıncı rəngdədir. Məhz bu rən qar üzərində daha aydın seçilir ki, kimsə onu başqa bayraqlarla qarışıq salmasın. Bayrağın sol tərəfində bir necə emblem var: "A" hərfi, Məhz bu "Antarktikanı" simvolizə edir; insan əli, əminliklə planetin cənub yarımkürəsinin bir hissəsini tutur ki, orda da, Antarktida yerləşir.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* Antarctica — flag proposals
Amundsen dağı

**Amundsen dağı** — Şərqi Antarktidada, Uilks Topağı ərazisində, Deman buzlağının şərqində, 67° 13' cənub enliyi və 100° 44' şərq uzunluqları arasında yerləşir. Dağ ilk dəfə 1912-ci ilin dekabrında Avstraliya Antarktika ekspedisiyası zamanı kəşf edilmişdir. Duqlas Mouson norveçli səyyah Raul Amundsenin şərəfinə adlandırmışdır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Amundsen dağı
Lavrenov burnu

**Lavrenov burnu** (, ‘Lavrenov Nos’ \la-'vre-nov 'nos\) — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının  Robert adası sahillərindən şimalında yerləşən qayalardan ibarət burundur. Burun Yundola buxtasından şərqdə, Nevell burnundan 2.7&nbsp;km qərbdə, Katarina burnundan 2.6&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşmişdir.

Burun Bolqarıstan rəssamı olan Tsanko Lavrenovun (1896–1978) adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* L.L. Ivanov et al. Antarctica: Livingston Island and Greenwich Island, South Shetland Islands. Scale 1:100000 topographic map. Sofia: Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, 2005.
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map.  Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009.  ISBN 978-954-92032-6-4

## Həmçinin bax
* Robert adası
* Cənubi Şetland adaları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Yundola buxtası

thumb|Cənubi Şetland adalarında İngilis boğazının yerləşməsi.
thumb|Livinqston, Qrinviç, Robert, Snou və Smit adalarının topoqrafik xəritəsi.

**Yundola buxtası** (, ‘Zaliv Yundola’ \'za-liv 'yun-do-la\) — 1.34&nbsp;km uzunluğu olan və Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Robert adası sahillərindən 670 m şimalda yerləşmişdir. Lavrenov burnundan qərbdə yerləşmişdir.

Buxta cənubi Bolqarıstandakı Rodof dağları ilə Rila dağı arasında qalan Yundola çökəkliyinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Yundola buxtası  koordinatlarında yerləşmişdir. Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map.  Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009.  ISBN 978-954-92032-6-4 (Updated second edition 2010.  ISBN 978-954-92032-9-5)
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR), 1993–2016.

## Həmçinin bax
* Robert adası
* Cənubi Şetland adaları

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer
Boil burnu

**Boil burnu** (, ‘Nos Boil’ \'nos bo-'il\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənubda yerləşən burundur. Burun Retije buxtasından qərbdə yerləşmişdir.

Burun şimal-şərqi Bolqarıstanda yerləşən Boil şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Vyu burnundan 6.45&nbsp;km şimal-qərbdə, Teodolit təpəsindən 7.45&nbsp;km cənub-şərqdə, Kamel nunataklarından 8.45&nbsp;km cənubda, Qarvan burnundan 5.82&nbsp;km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Nelson adası

**Nelson adası** (), həmçinin **Leypsiq** — Cənubi Şetland adaları qrupuna daxil olan ada.

Kinq-Corc adasından cənub-qərbində yerləşir. Adadan 400 metrlik boğazla ayrılır. Robert adasından isə eni 10&nbsp;km olan Nelson boğazı ilə ayrılmışdır. Antarktidadan 110&nbsp;km məsafədə yerləşir. Ada 20&nbsp;km uzunluğa və 11&nbsp;km enə malikdir. Onun sahəsi 192,1&nbsp;km² təşkil edir. Ərazisinin 90 % buzla örtülüdür. Qərb qutaracağı və şimal-şərqi buzdan azad olur. 
Adada Çexiyaya məxsus olan *Eco-Nelson* qütb stansiyası yerləşir.

## İstinadlar
Vasili Suxomlinski

**Vasili Suxomlinski** (; ; 28 sentyabr 1918-2 sentyabr 1970) — sosialist əməyi qəhrəmanı, ukraynalı yazıçı.

## Tərcümeyi-hal
Suxomlinski Ukraynnın Omelnyk kəndində kəndli ailəsində dünyaya gəlib, 1933-cü ildə yeddiillik Vasili ibtidai məktəbini bitirdikdən sonra yerli tibb texnikumuna daxil ​​olub. Lakin o, buradakı təhsilini yarımçıq qoyub və Robitfaka qəbul olunub.

1935-ci ildə o doğma kəndində müəllim kimi işə başlayıb. 1938-ci ildə Poltava Pedaqoji İnstitutuna qəbul olub və həmin il də məzun olub. Təhsilini başa vurduqdan sonra doğma kəndinə qayıdıb, Onufriyev ​​orta məktəbində Ukrayna dili və ədəbiyyatı müəllimi işləyib. İkinci Dünya müharibəsi zamanı könüllü cəbhəyə yollanıb. 1942-ci ilin yanvar ayında Moskvanın müdafiəsi zamanı ağır yaralanıb.

Bundan sonra Ufa orta məktəbinin direktoru olub. 1944-cü ildə Ukrayna faşist Almaniyası işğalından azad olunandan sonra Regional Xalq Təhsili  Direktoru vəzifəsinə təyin edilib. 1947-ci ildə (öz xahişi ilə) Pavliş şəhərində buradakı orta məktəbin direktoru olub və ömrünün sonuna qədər bu vəzifədə çalışıb.

## Təhsil fəlsəfəsi
Suxomlinskinin təhsil sisteminin əsas təməlini təhsilə mənəvi yanaşma təşkil edirdi. Bu mənəvi yanaşmaya görə onun tələbələri insan münasibətlərinə, təbiət gözəlliyinə həssas yanaşır, ətraf mühitə münasibətdə məsuliyyətli davranırdılar.

## Ürək maarifləndirilməsi

Suxomlinski çalışıb hər bir uşağın uşaqlıq dövrünün uzadılmasını vacib sayırdı. Onun fikrincə uşaqların saflığını qorumaq üçün, onlarda dünyaya müsbət baxış formalaşdırmaq önəmlidir.

## İstinadlar

## Başka linklər
* *[http://www.ejr-com-au.theholisticeducator.net/wp-content/uploads/2016/02/Each_One_Must_Shine_2009.pdf Each One Must Shine]* – a pdf version of "Each One Must Shine: The Educational Legacy of V.A. Sukhomlinsky", originally published by Peter Lang, New York, in 1999.
* *[http://theholisticeducator.com/sukhomlinsky/ V.A. Sukhomlinsky: holistic educator]* – A web site promoting Sukhomlynsky's ideas and containing photo-galleries.
* ''In Search of Sukhomlinsky'' – A blog describing Alan Cockerill's visit to Ukraine to research Sukhomlynsky's legacy. Contains photographs.
Lou adası

**Lou adası** () — Cənubi Şetland adaları qrupuna daxil olan ada.
Smit adasından 22,5&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir. Adadan Osmar boğazı ilə ayrılır. Antarktidadan isə 90&nbsp;km aralıda yerləşir. Adamın uzunluğu 14&nbsp;km, eni isə 8&nbsp;km təşkil edir. Adanın sahəsi 181,2&nbsp;km²-dır. Ada öz adını alçaq relyefinə görə verilmişdir. Bütünlüklə buzla örtülüdür.

## Xəritə
* South Shetland Islands: Smith and Low Islands. Scale 1:150000 topographic map No. 13677. British Antarctic Survey, 2009.

## İstinadlar
Kribul təpəsi

**Kribul təpəsi** (, ‘Kribulski Halm’ \'kri-bul-ski 'h&lm\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənub-şərqdə yerləşən, 520 m hündürlüklü təpədir.

Təpə cənub-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Kribul şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Kribul təpəsi  koordinatlarında yerləşmişdir. Qornik təpəsindən 2.71 km cənub-qərbdə, Çörç burnundan 5.27 km şimalda, Marten qayasından 7.88 km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
* Australian Antarctic Data Centre.
Dlaqinya qayası

**Dlaqinya qayası** (, ‘Skali Dlagnya’ \ska-'li 'dl&g-nya\) — Zed adaları arxipelaq qrupuna daxil olan iki qayadan biridir. Qayalıq Antarktidanın Varna yarımadasının Cənubi Şetland adalarında, Livinqston adasının şimal sahillərində yerləşmişdir. Qayanın uzunluğu şimal-qərbi və cənub-şərqi istiqamətində 540 m, eni 60 m-dir. Qaya 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf olunmuşdur.

Dlaqinya qayası Bolqarıstanın şimalında yerləşən Dlaqinya şəhərinin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Dlaqinya qayası {{coord|62|25|38|S|60|09|39|W|} koordinatlarında yerləşmişdir. Qaya Qoritsa qayasından 100 m şimal-qərbdə, Esperanto adasından isə 150 m şərqdə yerləşir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Livingston Island to King George Island.   Scale 1:200000.  Admiralty Nautical Chart 1776.  Taunton: UK Hydrographic Office, 1968.
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4 (Second edition 2010, ISBN 978-954-92032-9-5)
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica.  Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR), 1993–2016.

## Həmçinin bax
* 60° S cənub enliyindəki Antarktida adalarının siyahısı
* ATEK

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bulgarian Antarctic Gazetteer. Antarctic Place-names Commission. (details in Bulgarian, basic data in English)
* Dlagnya Rocks. SCAR Composite Antarctic Gazetteer
Banicurilər

**Banicurilər** — X əsrdə Əfqanıstanda Samanilər adına sərkərdəlik və valilik edən müsəlman soyu, sülaləsi.

## Soyun tarixi
Banicurilərin soyu Baktriyadan gəlir.Samanilərin vassalı idiər. Əbu Davudiər adıyla da bilinən bu xanədanın İran əsilli olduğu irəli sürülmüşsə də, adının sonundaki “cur”un Türkcədə rütbə və ünvan olaraq içləndiyi diqqətə alınırsa, Sîmcuriər kimi onların da Türk olduğu söylənə bilər. Banîcuriərin soy kötükləri və tarixləri haqqındakı bilgilər çox azdır. Xanədanın qurucusu Banîcurun Abbasî xəlifələri Əbu Cəfər əl-Mənsur və Mehdînin çağdaşı olduğu sanılır. Banîcurun oğlu Haşim (ö. 857-58), Yuxarı Ceyhun kənarında Vahş və Həlavərd dağlıq bölgələrinin hakimi idi. Ailənin mütləq olaraq bilinən ilk fərdi, Haşimin nəvəsi olan Davud ibn Abbasdır. Davud 847-ci ildən etibarən Bəlx valisi idi. Bəlx xaricindəki Nəvşad sarayı ilə şəhərdəki bəzi binaları o inşa etdirdi. Saffariərdən Yakub ibn Leys 872-ci ildə Bəlxi işğal etdiyi zaman bütün bu binalar xaraba qoyuldu. Davud Samaniərin idarəsindəki Səmərqəndə qaçdıysa da qısa bir müddət sonra Bəlxə geri döndü və orada öldü (873).

## Sülalənin hakimləri

#Haşim ibn Banicur (r. 848-857)
#Davud ibn al-Abbas ibn Haşim (r. 857-873)
#Məhəmmad ibn Əhmad ibn Banicur (r. 873-898/899)
#Əhməd ibn Məhəmmad (r. 899-908)

## Həmçinin bax
Antarktikada yayılmış məməlilərin siyahısı

Bu siyahıda Antarktika ərazisində və Antarktidanın sahil zolağına daxil bölgələrdə, Hind okeanı, Atlantik okean və Sakit okeanın cənub bölgələrində yayılmış məməlilər yazılmışdır. Burada ey heyvanları qeydə alınmamışdır. Siyahıda 17 növ dəniz canlısı daxildir. Seyval (*Balaenoptera borealis*), Finval (*Balaenoptera physalus*) və Göy balina (*Balaenoptera musculus*) qorunan canlılar siyahısına daxildir.

### [[Yırtıcılar]] dəstəsi ([[Carnivora]])

* Yarımdəstə: İtkimilər (*Caniformia*)
** Fəsilə: Əsl suitilər (*Phocidae*)
*** Cins: *[[Hydrurga]]*
**** Dəniz bəbiri (*Hydrurga leptonyx*) LC
*** Cins: *[[Leptonychotes]]*
**** Ueddell suitisi (*Leptonychotes weddellii*) LC
*** Cins: *[[Lobodon]]*
**** Yengəcyeyən (*Lobodon carcinophaga*) LC
*** Cins: *[[Mirounga]]*
**** Cənub dəniz fili (*Mirounga leonina*) LC
*** Cins: *[[Ommatophoca]]*
**** Adi ross suitisi (*Ommatophoca rossii*) LC

### [[Balinakimilər]] dəstəsi ([[Cetacea]])

* Yarımdəstə: Bığlı balinalar (*Mysticeti*)
** Fəsilə: Hamar balinalar (*[[Balaenidae]]*)
*** Cins: Cənub balinaları (*[[Eubalaena]]*)
**** Cənub balinası (*Eubalaena australis*) LC
** Fəsilə: Balaenopteridae (*Balaenopteridae*)
*** Cins: *[[Balaenoptera]]*
**** Balaenoptera acutorostrata (*Balaenoptera acutorostrata*) LC
**** Seyval (*Balaenoptera borealis*) EN
**** Finval (*Balaenoptera physalus*) EN
**** Göy balina (*Balaenoptera musculus*) EN
*** Cins: *[[Megaptera]]*
**** Qozbel balina (*Megaptera novaeangliae*) LC

* Yarımdəstə: Dişli balinalar (*[[Odontoceti]]*)
** Fəsilə: Dəniz donuzları (*[[Phocoenidae]]*)
*** Cins: Dəniz donuzu (*[[Phocoena]]*)
**** Eynəkli dəniz donuzu (*Phocoena dioptrica*) DD
** Fəsilə: Ziphiidae (*[[Ziphiidae]]*)
*** Cins: Berardius (*[[Berardius]]*)
**** Berardius arnuxii (*Berardius arnuxii*) DD
*** Cins: Butulkaburun delfinlər (*[[Hyperoodon]]*)
**** Hyperoodon planifrons (*Hyperoodon planifrons*) LC
** Fəsilə: Cephalorhynchus (*[[Delphinidae]]*)
*** Cins: Cephalorhynchus (*[[Cephalorhynchus]]*)
**** Kommerson delfini *Cephalorhynchus commersonii* DD
*** Cins: Qısabaş delfinlər (*[[Lagenorhynchus]]*)
**** Lagenorhynchus cruciger *Lagenorhynchus cruciger* LC
*** Cins: Orka (*[[Orcinus]]*)
**** Osa *Orcinus orca* DD

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
* Antarktikanın dəniz canlılarının qoruma konvensiyası 
* Комиссия по сохранению морских живых ресурсов Антарктики
Çernopeyev zirvəsi

**Çernopeyev zirvəsi** (, ‘Chernopeev Vrah’ \cher-no-'pe-ev 'vr&h\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən cənub-şərqdə yerləşən, 543 m hündürlüklü qaya zirvəsidir.

Zirvə Makedoniyanın Bolqarıstandakı azadlıq hərəkatının lideri olan Xristo Çernopeyevin (1868-1915) adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Çernopeyev zirvəsi  koordinatlarında yerləşmişdir. Çörç burnundan 2.5&nbsp;km şimalda, Levassor nunatakından 10.02&nbsp;km şimal-şərqdə, Kribul təpəsindən 2.89&nbsp;km cənub-qərbdə, MakKolman zirvəsindən 8.5&nbsp;km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* Trinity Peninsula.  Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Chernopeev Peak.
Retije buxtası

**Retije buxtası** (, ‘Zaliv Retizhe’ \'za-liv re-ti-'zhe\) — 5.8&nbsp;km uzunluğu olan və Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən 6.2&nbsp;km cənubda yerləşmişdir. Duse körfəzinin bir hissəsidir, Boil burnundan qərbdə, Qarvan burnundan şərqdə yerləşmişdir.

Buxta cənub-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Pirin dağından axan Retije çayının adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Retije buxtası  koordinatlarında yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Triniti yarımadası

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
* Xəritəsi Scale 1:250000 topographic map No. 5697. Institut für Angewandte Geodäsie and British Antarctic Survey, 1996.
Smit adası

**Smit adası** () — Cənubi Şetland adaları arxipelaqının qərbində yerləşən ada.

Lou adasından 25&nbsp;km şimal-qərbdə, Snou adasından 35&nbsp;km şimal-qərbdə, Desepşendən isə 72&nbsp;km qərbdə yerləşir. Antarktida ilə arada məsafə 140&nbsp;km-dir. Adanın uzunluğu 32&nbsp;km, eni 8&nbsp;km təşkil edir. Sahəsi 148,0&nbsp;km²-dir. Adanın daxili hissəsini İmeon silsiləsi yerləşir. Silsilənin ən hündür zirvəsi Foster dağıdlr (2105 m). Zirvə həm də arxipelaqın ən hündür zirvəsidir.

Adada heç bir qütb stansiyası yoxfur. Adanı nadir hallarda alpinist və alimlər ziyarət edir. Dəqiq xəritəsi 2009-cu ildə bolqarlar tərəfindən tərtib edilmişdir.
## Xəritə
* South Shetland Islands: Smith and Low Islands. Scale 1:150000 topographic map No. 13677. British Antarctic Survey, 2009.

## İstinadlar
 

## Mənbə
* Второ преработено и допълнено електронно издание 2014, ISBN 978-619-90008-2-3
Markem adası

**Markem adası** () — Ross dənizində yerləşən elə də böyük olmayan ada. Ada Viktoriya Torpağının sahilində yerləşən Terra Nova körfəzində *Oskar burnundan* bir qədər aralıda yerləşir.

Ada 1900-ci ilin fevralında Britaniya ekspedisiyası tərəfindən kəşf edilmişdir. Ekspedisiyaya Karsten Borhqevink rəhbərlik etmişdir. Adanı Borhqevink Klement Narkemin şərəfinə adlandırmışdır. O, Merkemlə əvvəllər yaşanmış narazılığı aradan qaldırmaq məqsədilə bu addımı atsa da jest qəbul olunmamışdır..
## İstinadlar
Çililər

**Çilər** (İsp. *Chilenos*) — Çili milli etnik qruplar.

Çilər əksəriyyəti Çili yaşayır baxmayaraq, əhəmiyyətli icmalar çox ölkələrdə, ən xeyli Argentina və ABŞ-də yaradılıb. Digər böyük Çili icmalar Avstraliya, Kanada və İsveç var. sıra kiçik olsa da, Çili xalqı da Antarktida və Falkland adaları daimi əhalisinin böyük hissəsini təşkil edir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
İnekspressibl

**İnekspressibl** () — Cənub okeanı, Ross dənizinin Terra-Nova körfəzində yerləşən qayalıqdan ibarət olan ada. Ada romb formasına malikdir. Şimaldan cənuba uzanmış formadadır. Onun uzunluğu 13 km, eni isə 4 km təşkil dir. Sahəsi təqribi olaraq 26 km²-dir. Nisbətən hündür hisssin adanın şimalında yerləşir hündürlüyü 270 metrdir. Ada 1912-ci ildə Robert Skottun rəhbərlik etdiyi ekspedisiya zamanı kəşf edilmişdir. Ekspedisiya bir necə qrupa bölünərək Antarktida ərazisinə hərəkət edərkən, Viktor Kempbell yeni adanı kəşf edir. İlk əvvəllər adanı "Cənub öndağlığı" adlandırır. Viktor Kempbell öz qrupu ilə birlikdə buz mağarasında qalırlar. Buzların qalınlığı səbəbindən Terra Nova gəmisi adaya yan ala bilmir. Yaranan çətinliklər ilə əlaqədar adanın adı dəyişdirilir. Ekspedisiya qrupunun 1912-ci ilin mart ayından sentyabrına qədər qaldıqkarı mağara tarixi obyekt kimi qorunur. Burada hətta taxta lövhə belə yerləşdirilmişdir. Mağarada ekspedisiya üzvlərinin qidalandığı suitilərin sümüklərini belə görmək olar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* *R. K. Hedlend.* Historic huts in the Antarctic from the heroic age
Bofort adası

**Bofort adası** — Ross dənizində yerləşən ada. Ross arxipelaqının şimal nöqtəsini təşkil edir. Ross adasında yerləşən Byord burnundan 21 km şimalda qərarlaşır. İlk dəfə 1841-ci ildə Ceyms Ross tərəfindən xəritəyə salınmışdır. Ada Bofort şkalasını hazırlayan Frensis Bofortun şərəfinə adlandırılmışdır.

## Coğrafiyası
Ada vulkanik məşhəllidir və bazaltdan ibarətdir. Yarımdairəvi formaya malik olaraq 18,4 km² sahəyə malikdir. Ən hündür nöqtəsi dənizçi Ceyms Pantonun şərəfinə adlandırılmış pikdir. Zirvənin hündürlüyü 771 metr təşkil edir. Yayda buzların əriməsi ilə su axarları meydana gəlir.

## Ekologiya
Ada Antarktikada xüsusi qorunan ərazidir. Ərazisində dəniz quşları yuva qurur. Burada Adeli pinqvinilərinin böyük koloniyası mövcuddur. Cənub qütb fırtınaquşu ərazisində böyük koloniyalar əmələ gətirir

## İstinadlar
Hidra buxtası

**Hidra buxtası** — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Livinqston adasının Varna yarımadası sahillərindən 200 m şimal-şərqdə yerləşmişdir. Qarqoyle burnundan şimalda yerləşmişdir.

Buxta Heraklın məğlub etdiyi nəhəng Lerney hidrasının adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Hidra buxtası  koordinatlarında yerləşmişdir. Siddins burnundan 17.7&nbsp;km şimal-şərqdə, Villiyams burnundan 1.42&nbsp;km cənubda yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2009-cu ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map.  Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009.  ISBN 978-954-92032-6-4 (Updated second edition 2010.  ISBN 978-954-92032-9-5)
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR), 1993–2016.

## Həmçinin bax
* Cənubi Şetland adaları

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*Composite Antarctic Gazetteer.