open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Enos (dağ)

**Enos** () — Yunanıstanın Kefaliniya adasında ən yüksək dağ zirvəsi. Hündürlüyü 1627 metrdir. Dağ silsiləsinin çox hissəsi milli park hüquqi statusuna malikdir.

## Həmçinin bax
* Angistron (dağ)

## İstinadlar
Sivlu gölü

**Sivlu gölü** () — Axeya prefekturasının Egiyaliya bələdiyyəsində, təxminən 700 metr yüksəklikdə, Helmosun yamaclarında yerləşən göl. 24 mart 1913-cü ildə ərazidə baş verən böyük sürüşmə Kratis çayının yatağının bağlanması zamanı yaranmışdır. Gölün səthi təxminən 8,3 hektar, dərinliyi isə təxminən 80 metrdir. Gölün yaxınlığında Peristera, Agiya-Varvara və Zaruxla kəndləri var. Gölün adı sürüşmə nəticəsində qismən su altında qalan Sivlu kəndindən götürülmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ΥΠ.Ε.Π.Θ. & Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ακράτας, ''Ο Υγροβιότοπος της λίμνης Τσιβλού. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα''*, Επιμέλεια έκδοσης: Κ. Παπακωνσταντίνου, Ακράτα 2003. [[:el:Special:BookSources/9789608960701|ISBN 978-960-89607-0-1]]. (πρόκειται για περιγραφή του υγροβιότοπου της λίμνης με αναλυτικό ιστορικό της κατολίσθησης)*
* Τουριστικός οδηγός Νομού Αχαΐας — Μνημεία Φύσης, nea.gr. Ανακτήθηκε από το αρχειοθετημένο πρωτότυπο: 06/09/2016.
Avqo

**Avqo** ( — "yumurta") — Yunanıstanda dağ, Cənubi Pind dağlarından biri. Dəniz səviyyəsindən yüksəklyi 2146 metrdir.

## Həmçinin bax
* Ayos-İlias (dağ, Arkadiya)

## İstinadlar
Ayos-İlias (dağ, Arkadiya)

**Ayos-İlias** () — Yunanıstanda, Peloponnes yarımadasının mərkəzi hissəsində, Arkadiyanın şərq hissəsində, Meqalopolis və Peloponnes periferiyasının inzibati mərkəzi olan Tripolis arasında yerləşən dağ. Dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 1116 metrdir.

Qədim zamanlarda **Menal** (, ) adlandırılmışdır. Pavsani bu dağı Menalion (Menalius,  ) adlandırmışdır.

## Həmçinin bax
* Avqo
## İstinadlar
Azerfon-Vodafone

**Azerfon-Vodafone** — 2009–2012-ci illərdə Azerfon və Vodafone mobil operatorları ilə Azərbaycanda birgə xidmət göstərmiş Azərbaycan-Britaniya əmtəə nişanı. Baş qərargah Bakıda yerləşirdi.

## Tarixi
Azerfon şəbəkəsi Azərbaycan ərazisinin təxminən 80%-ni əhatə edirdi. 2009-cu ildə Azerfon ilə Vodafone arasında qeyri-səhmdar tərəfdaşlıq müqaviləsi imzalanıb. 2009-cu ilin dekabr ayında şirkət Azerfon-Vodafone brendi altında yeni 077 prefiksi ilə xidmət göstərməyə başlayıb. Azerfon və Vodafone arasında tərəfdaşlıq 2012-ci ildə başa çatıb. 077 prefiksli bütün abunəçilər "Nar" fakturalı xətt tariflərinə keçiblər.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Akarnanika

**Akarnanikа** () —Yunanıstanda, Qərbi Yunanıstanın periferiyasında Etoliya və Akarnaniya periferik vahidinin şimal-qərbində yerləşən dağlar. Ən yüksək zirvəsi dəniz səviyyəsindən 1589 metr hündürlükdə olan Psili Korifi ( – "Hündür zirvə") zirvəsidir.

1428 metr yüksəklikdə Perqandi dağı () yerləşir. Qərbində İoni dənizi yerləşir.

## İstinadlar
Angistron (dağ)

**Angistron** ( – "qarmaq") — Yunanıstanda, Strimon çayının sol sahilində, Bolqarıstanla dövlət sərhədinə yaxın ərazidə dağlar. Ən hündür zirvəsi dəniz səviyyəsindən 1294 m hündürlükdə olan Çal dağıdır.

## Həmçinin bax
* Artemision (dağ)

## İstinadlar
Andixasiya

**Andixasiya** ( "Xaziya ilə üzbəüz") — Yunanıstanda alçaq dağ silsiləsi. Fessaliya periferiyasında Trikala və Larissa periferik bölmələrinin sərhədində, Fessaliya düzənliyinin və Pinyos çayının şimalında yerləşir. Xasiya silsiləsinin şərq davamıd;r. Ən yüksək zirvəsi Oksiya (  ) dəniz səviyyəsindən 1416 metr yüksəklikdədir. Digər zirvə hündürlüyü 1382 metr olan Meterisiya (  ) zirvəsidir.

## İstinadlar
Arakintos

**Arakintos**  (, ) — Yunanıstanda, Etoliyada yerləşən dağ silsiləsi. Silsiləsi Qərbi Yunanıstanın periferiyasında Etoliya və Akarnaniya periferik vahidindədir. Ən yüksək zirvəsi Qreveno (  ) dəniz səviyyəsindən 983 m hündürlükdədir.

## İstinadlar
Aroaniya

**Aroaniya**  ( ) və ya **Helmos** ( ) — Yunanıstanda, Peloponnesin şimalında yerləşən dağ silsiləsi. 2355 metr hündürlüyü ilə Aroaniya dağları Mora yarımadasında üçüncü ən yüksək dağdır.

## İstinadlar
Askion

**Askion**  () — Yunanıstanda dağ silsəsi. Ən yüksək zirvəsi dəniz səviyyəsindən 2,110 m hündürlükdə olan Sinyatsikon dağıdır.

## İstinadlar
Artemision (dağ)

**Artemisiya** (), həmçinin **Malevo** ( ) — Yunanıstanda dağ dağ silsiləsi. Ən yüksək zirvəsi dəniz səviyyəsindən 1,772 m hündürlükdədir.

Moreya şossesi tunellər vasitəsilə Artemision dağından keçir.

## İstinadlar
Ataviros

**Ataviros** və ya **Atabiri** () — Yunanıstanın Rodos adasında dağ. Adanın qərb hissəsində yerləşir. Zirvənin hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 1215 metrdir.

## Həmçinin bax
* Enos (dağ)

## İstinadlar
Baldza

**Baldza** ( ) və ya **Sivri Təpə** — Yunanıstanda Qalikosun sol sahilində, Oreokastron və Salonikidən şimalda, Pikrolimni gölünün cənub-şərqində alçaq silsilələr. Ən yüksək zirvəsi Baldzadır, dəniz səviyyəsindən 561 m hündürlükdədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Το σύγχρονο Ωραιόκαστρο, Δρ. Ευάγγελος Χεκίμογλου, ιστορικός της οικονομίας
* Αθλητικά Νέα Ωραιοκάστρου, Ανάβαση στο Σιβρί Ωραιοκάστρου, Σοφία Κυριακίδου
Dzumerka

**Dzumerka** () — Yunanıstanda dağ silsiləsi, Pind dağ sisteminin cənub hissəsi. Silsilənin ən yüksək nöqtəsi Kakardisa dağıdır və hündürlüyü 2429 metrdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Dirfis

**Dirfis** və ya **Dirfi** () — Yunanıstanda dağ. Ən yüksək zirvə dəniz səviyyəsindən 1743 metr hündürlükdə olan Delfidir (). Süxurlar əsasən əhəngdaşıdır, tərkibində şist də vardır.

## İstinadlar
Yeraniya

**Yeraniya** () — Yunanıstanda, Meqaridada dağ silsiləsi. Meqarida düzənliyini Korinf düzündən ayırır. Afinadan 60 kilometr qərbdə yerləşir. Ən yüksək zirvənin hündürlüyü 1,360 metr, digər mənbələrə görə 1,351 metrdir. Fliş və əhəngdaşından ibarətdir.

## İstinadlar
Maks Huber

**Hans Maks Huber** (; ) — İsveçrə hüquqşünası və diplomatı. Bir sıra beynəlxalq konfrans və qurumlarda İsveçrəni təmsil etmişdir. Lozanna, Sürix və Berlin universitetlərində hüquq təhsili almışdır. Huber 1902–1914-cü illərdə Sürix Universitetində beynəlxalq, konstitusiya və kanon hüququndan dərs demişdir. Birinci Dünya müharibəsi zamanı İsveçrənin Müdafiə və Xarici İşlər Nazirliyinə məsləhətçi olmuşdur. Həmçinin, 1922–1939-cu illərdə Daimi Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin hakimi və 1925–1927-ci illərdə onun sədri kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, 1928-ci ildə Haaqa Daimi Arbitraj məhkəməsində Amerika Birləşmiş Ştatları ilə Niderland arasında Palmas-Keys adası işində arbitr kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1928–1944-cü illərdə Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinə rəhbərlik etmişdir.

## Seçilmiş əsərləri
* *Der Schutz der militärischen und völkerrechtlichen Interessen im schweizerischen Strafgesetzbuch.* Verlag Stämpfli & Cie AG, Bern 1913
* *Die soziologischen Grundlagen des Völkerrechts.* Verlag Dr. Walther Rothschild, Berlin 1928
* *Grundlagen nationaler Erneuerung. Vom Wesen und Sinn des schweizerischen Staates. Evangelium und nationale Bewegung.* Schulthess, Zürich 1934
* *The good samaritan. Reflections on the gospel and work in the Red Cross.* Victor Gollancz, London 1945
* *Das Internationale Rote Kreuz. Idee und Wirklichkeit.* Max Niehans Verlag, Zürich 1951

## İstinadlar
Rusiya Qızıl Xaçı

**Rusiya Qızıl Xaçı** (RQX; ) — Rusiyad Qızıl Xaç Cəmiyyətinin ən köhnə milli qeyri-kommersiya xeyriyyə təşkilatı. 1867-ci ildə Cenevrə Konvensiyalarına əsasən yaradılmışdır. Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Hərəkatının üzvüdür.

## Strukturu
Rusiya Qızıl Xaç Cəmiyyətinin strukturu belədir:

* Rusiya Qızıl Xaç Cəmiyyətinin mərkəzi ofisi;
* regional idarələr;
* yerli filiallar;
* dəmir yolu təşkilatları;
* filiallar;
* nümayəndəliklər;
* "Drujba" sanatoriyası

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* *Оксенюк Е. В.* Деятельность Российского общества Красного Креста в начале XX века (1903—1914 гг.). — Москва : Издательство ПСТГУ, 2015. — 132 с. — ISBN 978-5-7429-0986-6

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт РКК.
* Центр розыска и информации РКК
* Ресурсно-образовательный центр по первой помощи
Zmolikas

**Zmolikas** (, ) — Yunanıstanın şimal-qərbində dağ. Pind dağlarında, Qramos silsiləsinin cənubunda, Epirus periferiyasında Yanina periferik vahidində yerləşir. Yunanıstanın Olimpdən sonra ikinci ən yüksək zirvəsidir. Zirvənin hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 2,637 metrdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qyona

**Qyona** () — Yunanıstanda dağ. Ölkənin mərkəzi hissəsində, Parnas və Vardusiya dağları arasında yerləşir. Yunanıstanın beşinci ən yüksək zirvəsidir. Zirvənin hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 2510 metrdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Qramos

**Qramos** () — Yunanıstanın şimal-qərbindəki dağ silsiləsi. Albaniya ilə sərhəd yaxınlığında yerləşir. Ən hündür zirvəsi dəniz səviyyəsindən 2522 metrdə yerləşən Suka-Petsikdir (). 1946–1949-cu illər Yunanıstanda vətəndaş müharibəsi zamanı şiddətli döyüşlərin baş verdiyi yer olmuşdur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
Belasisa dağları

**Belasisa** (, ), həmçinin **Beles** ( ) və ya  **Kerkini** () — Yunanıstan, Bolqarıstan və Şimali Makedoniya ilə sərhəddə kiçik dağ silsiləsi. Qədim dövrlərdə **Kerkina** () adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Галерея Фотографий из Беласицы
Droqarati mağarası

**Droqarati mağarası** () — Yunanıstanın Kefaliniya adasında mağara. Xüsusi akustikasına görə bəzən konsertlər üçün istifadə olunur.

## Coğrafiyası
Mağara Samidən təxminən 3 kilometr cənub-qərbdə, dəniz səviyyəsindən 120 metr yüksəklikdə yerləşir. 2,8 kilometr şimalda Zervati şaft mağarası, 3,3 kilometr şimalda Melissani mağarası yerləşir. Ərazidəki digər mağaralara Feodor qazanı və Elevza çökmə hövzəsi daxildir.

## İstinadlar
Aqrafa (vilayət)

**Aqrafa** (  ) — materik Yunanıstanının coğrafi və tarixi vilayəti. Pind dağ sisteminin cənub hissəsinin davamıdır. Evritaniya və Kardisanın periferik bölmələrinin ərazisini əhatə edir. Eyniadlı icma da var, lakin o, ərazinin yalnız kiçik bir hissəsini əhatə edir. Ən yüksək zirvəsi dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 2,184 metr olan Karavadır ().

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
Otris

**Otris** () — Yunanıstanda, Ftiotida və Maqnisiya periferik bölmələrinin sərhəddində yerləşən dağ silsiləsi. Uzunluğu təqribən 90 km, hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 1,726 metrə qədərdir.

Qədim coğrafiyada Orti, Orfis, Ofri dağı, Ofriya (, ) adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Prayd təmizləməsi

**Prayd təmizləməsi** () —  İngilis inqilabı zamanı bir hadisədir, bu müddət ərzində polkovnik Tomas Prayd komandanlığı altında parlament ordusunun bir dəstəsi ölkədə kral hakimiyyətinin qorunmasını müdafiə edən presviterian deputatlarını İcmalar palatasından qovdu. Prayd təmizləməsi, mahiyyət etibarı ilə, dövlət çevrilişi idi, nəticədə İngiltərədə hakimiyyət respublikapərəst independentlərə keçdi.

1648-ci ildə kral I Karl əsir düşdü və hərbi əməliyyatlar demək olar ki, dayandırıldı. Uzunmüddətli parlament bərpa edilmiş kralın idarə edə biləcəyi bir sıra şərtlər hazırladı. Levellerlər və ordu, kompromis tapmaq səylərinə və Karlın məhkəməsi tələblərinə etiraz edən ərizələr təqdim etdi, Parlament bunu rədd etdi. Kralın parlamentin tələblərinə verdiyi cavablar Presviterianların ümid etdiyindən çox uzaq oldu. Lakin 5 dekabr 1648-ci ildə onlar məqbul elan edildi (lehinə 129, əleyhinə 83 səs).

## Ədəbiyyat

* Английская буржуазная революция XVII века. Т. 1. М.: Издательство Академии наук СССР, 1954.
* *[[:ru:Савин,_Александр_Николаевич_(историк)|Савин А.]]* Лекции по истории Английской революции. М.: Государственное социально-экономическое издательство, 1937; 2001.
* *[[:ru:Хилл,_Кристофер|Хилл К.]]* Английская революция. М.: Государственное Издательство иностранной литературы, 1947.
Presviterianlıq

**Presviterianlıq** ( *"presviter"* - "ağsaqqal" sözündəndir) — protestantlıqda kalvinist teologiyanı qəbul edən və kilsə iyerarxiyasını rədd edən bir istiqamət. Tarixən ingilis mötədil puritanlıq ənənəsi ilə əlaqələndirilir. Presviterianizmin kontinental tərəfi islah edilmiş kilsədir .

## Presviterianlığın əsasları

* Kalvinist teologiya, o cümlədən ikiqat təqdir ideyası, iki müqəddəs mərasimin simvolik təbiəti.
* Westminster etiqadı .
* Dort sinodunun kanonları (arminizmin rədd edilməsi).
* Kilsə hökumətinin presviterian sistemi, yepiskopların səlahiyyətlərini rədd edir. Regional sinod kilsə həyatının koordinasiyasına cavabdehdir.
* Uşaqların vəftiz edilməsi

## İstinadlar
Qabriel dağı

**Qabriel dağı** () – İrlandiyanın Kork bölgəsində Şull şəhərinin bir qədər şimalında Mizen yarımadasında yerləşən dağ. İrland adı "Cnoc Osta" "düşərgənin təpəsi" kimi tərcümə olunur.

Qabriel dağı 407 metr hündürlüyündədir və Bantri körfəzinin cənubunda və şərqində sahil bölgəsinin ən yüksək zirvəsidir. Zirvədəki radar obyektlərinə xidmət edən yol ictimaiyyətə açıqdır.

Qabriel dağının zirvəsindən cənubda Şull limanı və Lonq ada-körfəzi görünür. Şərqdə və cənub-şərqdə Kükürdlü su körfəzi və Karberinin Yüz Adası kimi tanınan çoxsaylı adalar var. Şimalda və qərbdə Beara yarımadasının dağları və Kerrinin cənubu yerləşir.

Fastnet qayalıqları təxminən 18 km cənubda yerləşir və gözəl havalarda görünə bilər.

## Mədən
Dağın cənub və şərq yamaclarında tunc dövrünə aid mədən işlərinə dair dəlillər var. Əsas çıxarılan filiz mis idi. Dağda tapılan arxeoloji əsərlərdən bəziləri hazırda Dublindəki Milli Muzeydə saxlanılır.

## Radar günbəzləri
1970-ci illərin sonlarında Eurocontrol-un (Avropa hava hərəkətinə nəzarət sistemi) inkişafı çərçivəsində dağın zirvəsində iki radar günbəzi tikildi.

1982-ci ilin sentyabrında İrlandiyanın respublikaçı paramilitar qrupu olan İrlandiya Milli Azadlıq Ordusu radar günbəzlərini partladıb və İrlandiyanın neytrallığını pozaraq NATO tərəfindən istifadə edildiyini iddia etdi.

## İstinadlar
"Zülfüqar" ordeni

**Zülfüqar nişanı və ya medalı** — İran hərbi qüvvələrinin 1925-ci ildən döyüş meydanında şücaət göstərmiş şəxslərə verilən ən yüksək nişanıdır (medal). İran İmperator Ordusu tərəfindən yaradılan hərbi şərəf nişanları arasında elm, sirr, sənət və idman nişanları ilə birlikdə Zülfiqar nişanı indi də istifadə olunur.

## Tarix
20 avqust 1301-ci ildə briqada generalı Amanullah Mirzə Cahanbani, briqada generalı Fəzlullah Zahedi, polkovnik Həsən Ağa Xan Azərbərzin, podpolkovnik Mahmud Xan Poladin və birinci müavini Qulam Əli Bayanderdən ibarət komissiya İranın ən yüksək döyüş emblemi Zülfüqar nişanı təsdiq etdi. 

## Formalar və növlər
Bu nişan iki cür idi; Birinci növdə vəzifəli şəxslər üçün dörd dərəcə, ikinci növdə isə hərbi qulluqçular üçün iki dərəcə var idi. Bu döyüş nişanının bir tərəfində Əli sözü, digər tərəfində qırmızı mina üzərində parlayan "İgidlik" sözü idi.

## Qalereya

Fayl:نشان_ذوالفقار_در_زمان_قاجار.jpg|link=پرونده:نشان_ذوالفقار_در_زمان_قاجار.jpg|alt=نشان ذوالفقار در بدو تشکیل|Zülfiqar nişanı formalaşmasının əvvəlində
Fayl:Reza_shah_uniform.jpg|link=پرونده:Reza_shah_uniform.jpg|alt=نشان ذوالفقار بر روی سینهٔ رضاشاه در کنار حمایل و در بالا و راست نشان پهلوی|Rza Şahin sinısində Həmailin yana Zülfiqar gerbi, sağda Pəhləvi gərbi


## İstinadlar
Oxi

**Oxi** (  ) — Yunanıstanda, Evbeya adasının cənub-şərq hissəsində dağ. Cənub-şərqdə Kafirefs burnu ilə bitir. Evbeya periferik vahidində Karistos icmasında (dim) yerləşir. Ən yüksək zirvəsi dəniz səviyyəsindən 1,397 metr hündürlükdə olan Ayos-İliasdır (). Digər zirvə İuadasdır (, 1,370 metr).

## İstinadlar
Osa (dağ)

**Osa** və ya **Ossa** () — Yunanıstanın Fessaliya bölgəsində dağ zirvəsi. Olimp dağından Pinyos çayının dar vadisi ilə ayrılır. Əfsanələrə görə, dağ mifik yarı-insan məxluqların – kentavrların vətənidir. Dağ vadini iki hissəyə ayırır – "Böyük kanyon"və "Böyük axın".

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Instinction (videooyun)

**Instinction** — **Hashbane Interactive** tərəfindən inkişaf etdirilən və nəşr olunan macəra və aksiyon janrlı video oyunu. Oyun, əsasən açıq dünya tədqiqatı, döyüş və dinozavr tematikası üzərində qurulmuşdur. **Instinction** 2025-ci ildə PlayStation 5, Xbox Series X/S və PC platformaları üçün buraxılması planlaşdırılır.

## Oyun Prosesi
**Instinction** oyunçulara dinozavrlarla dolu bir açıq dünyada macəra yaşamaq imkanı verir. Oyunçu müxtəlif silah və alətlərdən istifadə edərək mühitə uyğun strategiyalar hazırlamalıdır. Oyunda həm tək nəfərlik, həm də kooperativ multiplayer rejimləri mövcuddur. Qrafik baxımdan oyun Unreal Engine texnologiyası ilə hazırlanır.

## İnkişaf
Oyun Yeni Zelandiya əsilli müstəqil oyun studiyası Hashbane Interactive tərəfindən hazırlanır. İnkişaf prosesi 2020-ci ildən etibarən başlamış və studiya oyunu "dinozavr temalı müasir macəra oyunu" kimi təsvir etmişdir. Oyunçuların geri dönüşlərinə əsaslanaraq, studiya oyuna realistik mexanikalar və ətraf mühit detallarını əlavə etməyi planlaşdırır. **Instinction** oyununun 2025-ci ildə buraxılması nəzərdə tutulur. Oyunçular və oyun mediası tərəfindən böyük maraqla qarşılanmışdır. Hashbane Interactive, oyunun müasir dövrün ən realistik dinozavr oyunlarından biri olacağını bildirir.

## Mənbə
Sürix qnomları

**Sürix qnomları** İsveçrə bankirlərinin ünvanına istifadə edilən aşağılayıcı bir termindir. İsveçrə bankirləri xalq arasında son dərəcə məxfilikləri ilə fərqlənirlər və onlar kimi sehrli nağıllardakı qnomlar da yerin altında gizli yaşayır, sərvətlərini hesablayırlar. Sürix İsveçrənin ticarət mərkəzidir.

## Tarix
İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Britaniya Leyboristlər Partiyasının nümayəndələri funt-sterlinqə qarşı iqtisadi rejimi sarsıdan spekulyasiyalardan narahat idilər. Böyük Britaniyada iqtisadi artım aşağı idi. Funt sterlinqə tələb azalmağa başlamışdı.

1950-ci illərdən bəri Britaniyada İsveçrə bankirləri tənqid olunsa da, "Sürix qnomları" termini 1964-cü ilin noyabrında Leyborist siyasətçilərin böhranla bağlı yığışdıqları toplantıda yaranmışdır. Siyasətçilər İsveçrə bankirlərini funt sterlinqə qarşı spekulyasiyada günahlandırırdılar. Görüş zamanı siyasətçi Corc Braun isveçrəli bankirləri tənqid edərək, “Sürix qnomları yenidən iş başındadır” demişdir. "Sürix qnomları" termini o zaman dövrün bir çox başqa siyasətçiləri tərəfindən də istifadə edilmişdir. Sonra Baş nazir Harold Vilson qnomların gücünə qarşı müqavimət göstərəcəyinə söz vermişdi.

O dövrdə Sürixdə yüksək səviyyəli bankir olan Paul Rossi, "Dünyada əhəmiyyətli olan görüntü deyil, görüntünün arxasındakı olandır" dedi. Tədricən "Sürix qnomları" ifadəsini amerikalılar da istifadə etməyə başladılar.

## Təsir
Bu söz məşhurlaşdıqdan az sonra bir neçə isveçrəli bankir telefonlarına "Salam, qnom danışır" deyə cavab verməyə başladı. İfadə həmçinin İsveçrə özəl bankçılığının tarixi və praktikasına dair 1966-cı il tarixli TR Fehrenbach kitabında da öz əksini tapdı - *Sürixin Gnomları.*

21-ci əsrin əvvəllərində London, Nyu-York, Dubay və Honq-Konqun dünyanın aparıcı maliyyə paytaxtları kimi yüksəlməsi səbəbindən Sürix bankirləri qlobal iqtisadiyyatda öncə sahib olduqları mövqelərini itirdilər.

## İstinadlar
Su çarxı

**Su çarxı** — çarxın oxuna tökülən suyun enerjisini (hidravlik enerji) fırlanma hərəkətinin enerjisinə çevirmək üçün mexaniki qurğu. Su müəyyən bir səviyyəyə qalxdıqda, bu səviyyəyə uyğun gələn potensial enerji orada saxlanılır, buna görə də düşən su iş görə bilər. Tərs çevrilmə gəmilərdə hərəkətverici kimi istifadə olunan avar çarxlarında istifadə olunur.

Hidroenergetikanın fırlanma enerjisinə çevrilməsi üçün üç əsas su çarxı var:

# sualtı (aşağı) su çarxı ( noria ), səmərəliliyi 35% -ə qədər;
# toplu (top-pirsinq), 85% -ə qədər səmərəlilik;
# orta təsirli, 75% -ə qədər səmərəlilik;
İstilik mühərriki

**İstilik mühərriki** — xarici mənbələrdəki (xarici yanma mühərriki) istilikdən istifadə edən və ya onu mexaniki enerjiyə çevirmək üçün mühərrikin daxilində (yanma kamerasında və ya daxili yanma mühərrikinin silindrlərində) yanacağın yanmasından əldə edilən istilik mühərriki.

Termodinamikanın qanunlarına uyğun olaraq, belə mühərriklərin səmərəlilik əmsalı birdən azdır, bu da istiliyin mexaniki enerjiyə tam çevrilməməsi deməkdir. Mühərrikin dizaynından asılı olaraq 40%-dən daxil olan (və ya buraxılan) enerjinin 80%-ə qədəri avtomobili aşağı temperaturlu istilik şəklində tərk edir ki, bu da bəzi hallarda salonun (yerüstü nəqliyyatın), yaşayış binalarının və tikililərinin (stasionar mühərriklər üçün) qızdırılması üçün istifadə olunur və ya sadəcə atmosferə buraxılır (təyyarə mühərrikləri, əl alətlərinin aşağı güclü mühərrikləri, qayıq mühərrikləri və s.). Belə hallarda yanacaq istiliyindən istifadə əmsalı haqqında danışırlar ki, bu da mühərrikin özünün səmərəliliyindən daha yüksəkdir  .

Hər hansı bir istilik mühərrikinin əsas cəhəti onun istehlak etdiyi yanacağın növü və miqdarı və bunun nəticəsində ətraf mühitin çirklənməsidir. Buxar elektrik stansiyaları ( Renkine tsikli ilə işləyən istilik mühərrikləri), nüvə reaktorunun istiliyini çevirən (və ya geotermal enerjidən istifadə etməklə), termodinamik radioizotop generatorları ( Stirlinq mühərriki və ya həmçinin Rankine tsiklindən istifadə etməklə və radioaktiv mənbədən çox istiliyi qəbul edən) yüksək aktivlik) və günəş elektrik stansiyaları termodinamik yanacaq növü yandırılmır, qalan hissəsi isə bir çox hallarda uzaqdan daşınan mövcud enerji resurslarından asılıdır. Dövlətdə mövcud olan istilik mühərriklərinin (ikinci dərəcəli mühərriklər üçün enerjiyə çevrilən, adətən elektrik), yanacaq istehsalı yerlərinin və onun daşınması üçün nəqliyyat infrastrukturunun məcmusuna yanacaq-energetika kompleksi deyilir. *İstilik mühərrikləri ikinci dərəcəli mühərriklərdən (elektrik, hidravlik mühərriklər və əsaslardan enerji alan başqalarından) fərqli olaraq birinci dərəcəlidir*  .
Bess

**Bess** (, taxt adı - *Artakserks*) — Əhəmənilər İmperiyasının son çarı, eramızdan əvvəl 330-329-cu illərdə hökmranlıq etmişdi.

Bess Əhəməni kral ailəsinə mənsub olmuşdur. III Dara Bessi Baktriya İmperiyasının ən zəngin əyalətlərindən birinə satrap təyin etdi. E.ə. 333-cü ildə İss döyüşündəki məğlubiyyətdən sonra III Dara Makedoniyalı İskəndərin işğalını dəf etmək üçün Bessdən kömək istəməyə məcbur oldu. E.ə. 331-ci ildə Qaqamela döyüşündə o, baktriyalılardan, soqdlulardan və hindlilərdən ibarət dəstələrə başçılıq edirdi. Sarsıdıcı məğlubiyyətdən sonra Bess, bir sıra fars hərbi rəhbərlərinin fikrincə, Makedoniyalı İskəndərin qoşunlarına müqavimət göstərə bilməyən III Dara qarşı sui-qəsd təşkil etdi.

III Daranın devrilməsindən sonra Bess Əhəmənilər imperiyasının yeni padşahı oldu və Artakserks adını aldı. Lakin o, həm də makedoniyalılara qarşı lazımi müdafiə təşkil edə bilmədi. O, taxt-taca çıxdıqdan az sonra yaxın hərbi rəhbərlərinin və tabe xalqlarının etibarını itirdi. Yeni bir sui-qəsd nəticəsində Bess əsir götürüldü və İsgəndərə təhvil verildi, o, III Daranın qatilinin ağrılı şəkildə öldürülməsini əmr etdi. Makedoniyalı İskəndər özünü III Daranın varisi kimi təqdim etdi və Bessin edam edilməsi ilə onun qətlinin qisasını almış kimi oldu.

Daranın öldürülməsi və Bessin edam edilməsi Firdovsinin “ Şahnamə” adlı dastanında da öz əksini tapmışdır.
Eynşteyn Riyaziyyat İnstitutu

**Eynşteyn adına Riyaziyyat İnstitutu** — Qüds Yəhudi Universitetində riyaziyyat sahəsində elmi metod mərkəzidir.
1925-ci ildə universitetin açılışı ilə eyni vaxtda yaradılmışdır. İnstitutun elmi heyətinə Nobel mükafatı, Filds medalı, və İsrail mükafatı laureatları daxildir.

## Tarixi
Yəhudi Universitetinin rəsmi açılışından təxminən bir il əvvəl, yəhudi əsilli amerikalı xeyriyyəçi Filip Vattenberg, fizik Albert Eynşteyn , Tədqiqat İnstitutunun açılması üçün universitetə 190.000 dollar (3.2-ci ildə 2022 milyon dollar) bağışlamışdır.
İnstitut 1925-ci ildə fəaliyyətə başlamışdır.

İnstitutun açılışı münasibətilə ilk mühazirəni riyaziyyatçı və ədədlər nəzəriyyəsi mütəxəssisi Edmund Landau oxudu.
Edmund Landau universitetin ilk riyaziyyat üzrə professoru idi və Feliks Kleinin şəxsi kitabxanasının Göttingendən Qüdsə köçürülməsi ilə bağlı danışıqlar aparırdı. Professorun Yerusəlimdə yeni riyaziyyat kitabxanasının qurulmasında çox böyük rolu oldu.

## İstinadlar
Milli maraqlar

**Milli maraqlar** — bütövlükdə milli dövlətin obyektiv əhəmiyyətli məqsəd və vəzifələri.

*Milli maraqlar* siyasi maraqların bir növüdür.

## Tarixi
Ayrı-ayrı dövlətlərin maraqları haqqında doktrina ilk dəfə Makiavelli tərəfindən əsaslandırılmış, 16-17-ci əsrlərdə Covanni Botero və Jan Boden tərəfindən hərtərəfli işlənib hazırlanmış və 18-ci əsrə qədər hər bir fəal siyasətçiyə yaxşı tanış olmuşdur. Bu təlimin mahiyyəti Rohan hersoqu tərəfindən tapılan düstur idi: “Knyazlar xalqlara əmr verir, knyazlara isə maraqlar əmr edir”. Əsrlər boyu bu sırf praktiki təlim fəlsəfə və tarixşünaslıqda hakim olan təbii hüquq təlimi ilə bağlı olmadan, mənəvi cəhətdən təcrid olunmuş bir varlığa səbəb olmuşdur. Pufendorf 17-ci əsrin sonlarında sərt və birtərəfli əzəmətin köməyi ilə müasir dövrün tarixinə dair böyük əsərlərində **dövlət maraqları** doktrinasını siyasi fəaliyyəti dərk etmək prinsipinə çevirə bildi. Henri Bolinqbrokun bir qədər səthi “Tarixin öyrənilməsi və istifadəsi üzrə məktubları” ( 1735 ) haqqında ən yaxşı cəhət onun müasir siyasi tarixə maraqlar doktrinasının ruhunda baxışları idi. Maraqlar doktrinasına həsr olunmuş son böyük ümumiləşdirici iş Jan Russenin “Avropa hökmdarlarının həyati maraqları və iddiaları” ( *Les intérêts présents et les prétentions des puissances de l'Europe*, birinci nəşr - 1733, 341-17 ) arayış kitabı idi. 18-ci əsrin ortalarında o, Maarifçilik fəlsəfəsinə mexaniki şəkildə daxil edildi: “Dövlət marağı kralların suveren müdrikliyidir ” ( Volter ).

Tarixi aspektdə milli maraqlar kateqoriyası Fridrix Meyneke tərəfindən dərindən və hərtərəfli öyrənilmişdir.
Simsiz sensor şəbəkəsi

**Simsiz sensor şəbəkəsi** (SSŞ; ) — ətraf mühitin fiziki şərtlərini izləyən və qeyd edən, toplanmış məlumatları mərkəzi yerə ötürən məkana görə səpələnmiş və özəl sensorlardan ibarət şəbəkələr. Simsiz sensor şəbəkələri temperatur, səs, çirklənmə səviyyələri, rütubət və külək kimi ətraf mühit şəraitini ölçə bilər.

Bunlar simsiz "ad hoc" şəbəkələrə o mənada bənzəyir ki, onlar simsiz əlaqəyə və şəbəkələrin kortəbii formalaşmasına əsaslanır, nəticədə sensor verilənləri simsiz şəkildə nəql edilir. Simsiz sensor şəbəkələri temperatur, səs və təzyiq kimi fiziki şərtləri izləyir. Müasir şəbəkələr iki istiqamətlidir, həm verilənləri toplayır, həm də sensor fəaliyyətinə nəzarət etməyə imkan verir. Bu şəbəkələrin inkişafı döyüş sahəsinə nəzarət kimi hərbi tətbiqlərdən irəli gəlirdi. Belə şəbəkələr sənaye proseslərinin monitorinqi və nəzarəti, maşın sağlamlığının monitorinqi və kənd təsərrüfatı kimi sənaye və istehlakçı tətbiqlərində istifadə olunur.

Kompüter elmləri və telekommunikasiya sahəsində simsiz sensor şəbəkələri bir çox seminar və konfransları, o cümlədən Daxili Şəbəkə Sensorları üzrə Beynəlxalq Vorkşop (EmNetS), IPSN, SenSys, MobiCom və EWSN kimi beynəlxalq seminarları dəstəkləyən fəal tədqiqat sahəsidir. 2010-cu ilə qədər simsiz sensor şəbəkələri dünya üzrə təxminən 120 milyon ədəd məsafəli qurğu yerləşdirmişdir.

## Simulyasiya
İndiki dövrdə simsiz sensorlar mühitində mürəkkəb davranışın simulyasiyasına imkan verən yeganə paradiqma agent əsaslı modelləşdirmə və simulyasiyadır. Agent əsaslı modelləşdirmə əvvəlcə sosial simulyasiyaya əsaslanırdı. "Opnet", "Tetcos NetSim" və "NS" kimi şəbəkə simulyatorları simsiz sensor şəbəkəsini simulyasiya etmək üçün istifadə edilə bilər.

## Həmçinin bax
* Optik simsiz rabitə

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* Kiran Maraiya, Kamal Kant, Nitin Gupta "Wireless Sensor Network: A Review on Data Aggregation" International Journal of Scientific & Engineering Research Volume 2 Issue 4, April 2011.
* Chalermek Intanagonwiwat, Deborah Estrin, Ramesh Govindan, John Heidemann, "Impact of Network Density on Data Aggregation in Wireless SensorNetworks," November 4, 2001.
* 

## Xarici keçidlər
* 
* IEEE 802.15.4 Standardization Committee
* Secure Data Aggregation in Wireless Sensor Networks: A *Survey
* A list of secure aggregation proposals for WSN
Nericell

**Nericell** — trafik verilənlərini izləmək üçün smartfonlardan istifadə edən bir sistem. Sistem öz istifadəçilərin gəzdirdiyi smartfonlarda tədqiqat aparır. "Nericell" bu telefonlarda tapılan akselerometr, radio, GPS və mikrofon sensorlarından çuxurları, zərbələri, əyləcləri və siqnal səslərini aşkar etmək üçün istifadə edir.

## İstinadlar
Sensor qridi

**Sensor qridi** — simsiz sensor şəbəkələrini qrid hesablama ilə birləşdirən konsepsiya. Bu, real vaxt rejimində verilənlərin toplanmasına və sensor məlumatlarının emalı və idarə edilməsi üçün hesablama və saxlama resurslarının paylaşılmasına imkan vermək üçün həyata keçirilir. Sensor qridi ekoloji monitorinq kimi mürəkkəb nəzarət tapşırıqlarını yerinə yetirmək üçün genişmiqyaslı infrastrukturların qurulması, geniş ərazidə yerləşdirilən heterogen sensor, verilənlər və hesablama resurslarının inteqrasiyası üçün nəzərdə tutulmuş texnologiyadır.

## Konsepsiya
Sensor qridi anlayışı ilk dəfə "Discovery Net" layihəsində müəyyən edilmişdir. Burada "sensor şəbəkələri" və "sensor qridləri" arasında fərq qoyulmuşdur.

Sensor qridi böyük həcmdə sensor verilənlərinini toplanması, işlənməsi, paylaşılması, vizuallaşdırılması, arxivləşdirilməsi və axtarışına imkan verir. 

Sensor qridinə əsaslanan arxitektura ekologiya və yaşayış mühitinin monitorinqi, pasiyentlərin sağlamlığının monitorinqi, hava şəraitinin monitorinqi və proqnozlaşdırılması, hərbi və daxili təhlükəsizlik məqsədli nəzarət, məhsulların və istehsal proseslərinin izlənməsi, fiziki strukturların və tikinti sahələrinin təhlükəsizlik monitorinqi, ağıllı evlər və ofislər üçün tətbiq olunur. Bu cür tətbiqlər, eləcə də müxtəlif növ verilənlərin təhlili və verilənlərin hasilatı üçün müxtəlif arxitekturalar istifadə edilə bilər.

## Həmçinin bax
* Simsiz sensor şəbəkəsi
* Qrid
* Verilənlərin hasilatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Crisisgrid (2007):  http://www.crisisgrid.org
* The National Weather Sensor Grid: https://archive.today/20130418144026/http://nwsp.ntu.edu.sg/
Kiçikağrı dağı

**Kiçikağrı dağı** — Ağrı dağının cənub-şərqində yerləşən 3896 m hündürlüyündə stratovulkanik dağdır.
Şərqi Bəyazid ilçəsi sərhədləri daxilində yerləşən dağın şərq yamacından Türkiyə-İran sərhədi keçir.

Kiçik Ağrı və Ağrı dağının bir hissəsi 2004-cü ildə elan edilmiş Milli Parkın içində yerləşir.
Kiçik Ağrı çox vaxt Ağrı dağının ikinci zirvəsi hesab olunur.
Böyük Ağrının ən yüksək nöqtəsi; Atatürk zirvəsi (5137 m), Kiçik Ağrının ən yüksək nöqtəsi; İnönü zirvəsi (3896 m) adlanır.
Dağın cənub tərəfində, Hallaç kəndi hüdudlarında Buz mağarası var.
Buz mağarasının eni 50 m, uzunluğu 100 m, dərinliyi 8 m-dir.

İki dağı birləşdirən 2700 m yüksəklikdə Sərdar Bulaq keçidi adlı boyun var.
Yayla kimi istifadə edilən ərazidə köhnə rus hərbi kazarması yerləşir.
Ərəblər Kiçikağrı dağını *Cebel'ül-huveyris* adlandırdılar.
Kiçikağrı böyük ağrıdan daha çox konusvari quruluşa malikdir, yamac yuxarıya doğru artır və sivri görünüş alır.
Dağ radial drenajlı çaylarla bölünür.

Kiçikağrı dağının krateri eroziya və buzlaqların hərəkəti nəticəsində dağıldığı üçün kəskin görünüşə malikdir.

Onlar müxtəlif vaxtlarda lavaların və tufların püskürməsi nəticəsində əmələ gəlmişdir.
Andezit strukturu Yuxarı Neogen dövründə, daha gənc bazalt lava axınları və parazit konusları Dördüncü dövrdə inkişaf etmişdir.

Cümhuriyyət qurulanda Kiçikağrı dağı tamamilə Türkiyə sərhədləri daxilində deyildi.
Ağrı üsyanı zamanı dağın zirvələrindən keçən sərhədin müdafiəsi problem yaratdı.
İrana sərhəd dəyişikliyi təklif edildi.
Bu gün Vanın ilçəsi olan Saray torpaqları ilə üzbəüz yerləşən Qotur qəsəbəsi verildi və Kiçikağrın ətəklərinə enən yeni sərhəd təyin olundu.
Dəyişiklik 23 yanvar 1932-ci ildə imzalanan Türkiyə-İran sərhəd müqaviləsi ilə əldə edilib.

## İstinadlar
Qızılqaya dağı (Türkiyə)

**Qızılqaya dağı**— Niğdə, Kayseri və Adana illəri arasında Aladağlar Milli Parkında yerləşən zirvədir.
Hündürlüyü 3771 metrdir və Toros dağlarının ən yüksək zirvəsidir.
Yaxın vaxtlara qədər Toros dağlarının ən yüksək zirvəsi Dəmirkazık kimi tanınırdı, lakin 2008-ci ildə Xəritəçəkmə Baş İdarəsi və Türkiyə Alpinizm Federasiyasının təşəbbüsü ilə edilən GPS ölçmələrində Qızılqaya zirvəsinin hündürlüyünü 3771.418 metr olaraq qeyd edildi.
Qeyd edilən ilk dırmaşma 1 avqust 1927-ci ildə Georq Künne və Vilhelm Martin tərəfindən edildi.
Alpinistlər ən çox klassik marşrut kimi tanınan Karayalak dərəsindən zirvəyə yaxınlaşır və Karasay-Eznevit belindən keçməklə cənub-qərb tərəfdən istifadə edirlər.
## Nəqliyyat
Zirvəyə qalxmaq üçün ilk öncə Aladağlar Milli Parkına çatmalısınız.
Milli parka Niğdə ilinin Çamardı ilçəsinin Dəmirkazık kəndindən giriş etmək olar.
Dağcılar Sokullupınar yerindən yürüyüşə başlayaraq Çelikbuyduran keçidinə və düşərgə sahəsinə çata bilərlər.
Dırmanış üçün ən uyğun düşərgə yeri Çelikbuyduran keçididir.

Digər variant isə Emli vadisindən dırmanmaqdır.
Bunun üçün Çukurbağ kəndinin Martı məhəlləsindən milli parka daxil ola bilərsiniz.
Alpinistlər Sarı Memedin yurdu adlanan düşərgədə qala və Kızılkaya zirvəsinə çata bilərlər.

Digər variant isə Yeddigöllər yaylasına çatmaq və oradan dırmaşmaqdır.

Bütün dırmaşmalar təcrübəli alpinistlər və ya dağ bələdçiləri ilə aparılmalıdır.
## Həmçinin bax
Türkiyədəki dağların siyahısı
## İstinadlar
Henrix Hübşman

**Henrix Hübşman** (; ) —  Almaniya filoloqu.

Neoqrammatik istiqamətin Hind-Avropa müqayisəli tədqiqatlarının nümayəndəsidir. Strasburq Universitetinin professoru olmuşdur. O, daha çox ermənişünas və iranşünas alim kimi tanınır. Erməni dilinin əvvəllər düşünüldüyü kimi İran dillərindən biri deyil, Hind-Avropa ailəsi daxilində ayrıca qrup olduğunu ilk dəfə müəyyən etmişdir.

## Əsərləri

* «Zur Casuslehre», Münch., 1875
*
* Über die Stellung des Armenischen im Kreise der indogermanischen Sprachen, «Zeitschrift fur vergleichende Sprachforschung der indogermanischen Sprachen», 1877, Bd 23
* Iranische Studien, там же, 1879, Bd 24
* «Armenische Studien», 1883
* «Das indogermanische Vokalsystem», Stras., 1885
* «Etymologie und Lautlehre der ossetischen Sprache», Stras., 1887
* «Persische Studien», Stras., 1895
* «Armenische Grammatik», 2 Aufl., Lpz., 1897
* «Altarmenische Ortsnamen», 1904

## İstinadlar
Böyük Xorasan

**Böyük Xorasan** (; , ) və ya **Xəvər-zəmin** — Qərbi və Orta Asiya arasında İran yaylasında tarixi şərq regionu. Sasani imperiyasından bəri yazılı mənbələrdə adı çəkilmişdir və Böyük İranın bir hissəsidir. İslam dövründə Böyük Xorasan İranda hazırda mövcud olan üç Xorasan vilayətindən çox daha böyük əraziləri əhatə edirdi. Region Əfqanıstan, İran, Türkmənistan, Özbəkistan və Tacikistanın hissələrini birləşdirmişdir.

## Etimologiyası
Xorasan adı farscadır və Baktriya dilindəki "*Miirosan*" sözündən götürülmüşdür, mənası "günəşin çıxdığı yer" və ya "şərq vilayəti"dir. Bu ad ilk dəfə Sasanilər imperiyası dövründə şərqdə yerləşən Fars vilayətinə verilmişdir və son orta əsrlərdən qonşu Mavəraünnəhrdən fərqli olaraq istifadə edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* *Rəhim Cavadbəyli*. XORASAN/AZƏRBAYCAN MƏDƏNİYYƏT HÖVZƏSİNİN İSLAM SONRASI SİYASİ İRADƏSİNİ TƏMSİL EDƏN DÖVLƏTLƏR ÜZƏRİNƏ. Journal of “HISTORY OF SCIENCE” (ISSN: 2790-0029), 2026, Cild 7, Say 1, Sıra 4. ss.127-155
Zayed Milli Muzeyi

**Zayed Milli Muzeyi** () — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Əbu-Dabi şəhərində inşa olunan muzey. Muzey BƏƏ-nin qurucusu və ilk prezidenti mərhum Şeyx Zeyd ibn Sultan Əl-Nəhayanın xatirəsini anmaq üçün nəzərdə tutulub. Muzeyin Səadət adası Mədəniyyət Dairəsinin mərkəzi olması planlaşdırılır. Orada Əmirliyin tarixi, mədəniyyəti və iqtisadi transformasiyası nümayiş etdiriləcək.

2021-ci ildə, "Arabtec" tikinti şirkətinin fəaliyyətini dayandırmasından sonra yarımçıq qalan tikinti "Trojan Construction Group" və "SixConstruct" şirkətlərinə keçəcəyi açıqlandı. Muzey hazırda tikinti mərhələsindədir və 2021-ci ilin noyabrının məlumatına görə onun açılış tarixi 2025-ci ilə planlaşdırılır.

## Tarixi
Muzey Foster + Partners şirkəti tərəfindən layihələndirilib. Bina ondan sərin havanı çəkmək üçün baca rolunu oynayacaq beş günəş termal qülləsi kimi layihələndirilib. Qüllələr Şeyx Zayedin şahin sevgisini xatırlamaq üçün şahin qanadlarına bənzəyir.

2009-cu ildə Zayed Milli Muzeyi Britaniya muzeyi ilə on illik müqavilə imzalayıb. Britaniya Muzeyi onun qurulmasına kömək edəcək və təxminən 500 eksponatını Zayed Milli Muzeyinə borc verəcək. "The New York Times" qəzetinin yazdığına görə, Britaniya Muzeyi 2019-cu ildə başa çatan hazırkı müqaviləyə əsasən hər hansı əşyanın müvəqəti verilməsinin çətin olduğunu düşünür.

2018-ci ilin iyun ayında Britaniya Muzeyi ilə Zayed Milli Muzeyi arasında yeni əməkdaşlıq elan edildi. 2019-cu ilin iyul ayında arxeoloq Dr. Piter Mage muzeyə direktor təyin edildi. Onun açılışı dəfələrlə gecikdirilib. 2012-ci ildə tamamlanması planlaşdırılan açılış 2013-cü ilə və daha sonra 2021-ci ilə təxirə salınıb.

2021-ci ilin noyabr ayına olan məlumata görə, muzey hələ də tikilməkdədir t və 2025-ci ildə Əbu-Dabi Solomon Quqqenhaym muzeyinin açılışı ilə üst-üstə düşür. and later 2021.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Official website
Daxili Şəbəkə Sensor Sistemləri üzrə Konfrans

**Daxili Şəbəkə Sensor Sistemləri üzrə Konfrans** (; SenSys) — quraşdırılmış şəbəkə sensorları sahəsində illik akademik konfrans.

## Tarixi
ACM SenSys quraşdırılmış şəbəkə sensorları sahəsində sistem problemləri üzrə tədqiqat nəticələrinin təqdimatı üçün seçmə, tək yollu forumdur. Konfrans bu sistemlərin dizaynı, yerləşdirilməsi, istifadəsi və fundamental məhdudiyyətləri ilə üzləşən tədqiqat problemlərini həll etmək üçün bir məkan təqdim edir. Sensor şəbəkələri simsiz rabitə və şəbəkə, quraşdırılmış sistemlər və avadanlıqlar, paylanmış sistemlər, verilənlərin idarə edilməsi və tətbiqlərdən tutmuş bir çox sahədən töhfələr tələb edir. "SenSys" intizamlararası işi qəbul edir.

## Reytinq
Simsiz sensor şəbəkələri üzrə akademik konfransların rəsmi reytinqi olmasa da, "SenSys" tədqiqatçılar tərəfindən sensor şəbəkə tədqiqatına yönəlmiş iki ən nüfuzlu konfransdan biri kimi geniş qiymətləndirilir. "SenSys" daha çox sistem məsələlərinə, SŞİE isə alqoritmik və nəzəri mülahizələrə diqqət yetirir. 2017-ci il üçün qəbul nisbəti 17,2% təşkil etmişdir (çap üçün qəbul edilmiş 151 məqalədən 26-sı).

## SenSys tədbirləri
"SenSys" 2003-cü ildə başlamışdır və aşağıda 2003–2017-ci illərdəki "SenSys" tədbirlərinin siyahısı verilmişdir:

* SenSys 2017, Delft, Niderland, 5–8 noyabr, 2017
* SenSys 2016, Stenford, Kaliforniya, ABŞ, 14–16 noyabr, 2016
* SenSys 2015, Seul, Cənubi-Koreya, 1–4 noyabr, 2015
* SenSys 2014, Memfis, Tennessi, ABŞ, 3–6 noyabr, 2014
* SenSys 2013, Roma, İtaliya, 11–14 noyabr, 2013
* SenSys 2012, Toronto, Kanada, 6–9 noyabr, 2012
* SenSys 2011, Sietl, Vaşinqton, ABŞ, 1–4 noyabr, 2011
* SenSys 2010, Sürix, İsveçrə, 3–5 noyabr, 2010
* SenSys 2009, Berkli, Kaliforniya, ABŞ, 4–6 noyabr, 2009
* SenSys 2008, Raley, Şimali Karolina, ABŞ, 5–7 noyabr, 2008
* SenSys 2007, Sidney, Avstraliya, 6–9 noyabr, 2007
* SenSys 2006, Boulder, Kolorado, ABŞ, 1–3 noyabr, 2006
* SenSys 2005, San-Dieqo, Kaliforniya, ABŞ, 2–4 noyabr, 2005
* SenSys 2004, Baltimor, Merilend, ABŞ, 3–5 noyabr, 2004
* SenSys 2003, Los-Anceles, Kaliforniya, ABŞ, 5–7 noyabr, 2003

## Sponsorlar
"SenSys" aşağıdakı ACM Xüsusi Maraq Qrupları tərəfindən maliyyələşdirilir:

* SIGCOMM
* SIGMOBILE
* SIGARCH
* SIGOPS
* SIGMETRICS
* SIGBED

## Həmçinin bax

* Simsiz sensor şəbəkəsi
* Sensor Şəbəkələrində İnformasiya Emalı üzrə Beynəlxalq Konfrans

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* SenSys Bibliography (DBLP-dən)
Google Flights

**Google Flights** — üçüncü tərəf təchizatçılar vasitəsilə aviabiletlərin alınmasını asanlaşdıran onlayn təyyarə bileti axtarışı xidməti. Google tərəfindən 2011-ci ildə satın alındıqdan sonra istifadəyə verildi. Hal-hazırda Google Travel-in bir hissəsidir. 

## Tarixi
2011-ci ilin aprelində ABŞ Ədliyyə Departamentinin Antiinhisar Departamenti Google-un 700 milyon dollar dəyərindəki ITA Software-i almasını təsdiqlədi. 13 sentyabr 2011-ci ildə Google bu alışdan əldə edilən alqoritmlərdən istifadə edən Google Flights-ı yayımladı.

## Xüsusiyyətləri
Google Flights-ın yeniliyi ondan ibarətdir ki, o, təyinat yerindən başqa meyarlara əsaslanan açıq axtarışlara imkan verir. Məsələn, istifadəçi müxtəlif vaxt və büdcə daxilində uçuşları axtara bilər və ona müxtəlif təyinat seçimləri təklif edilə bilər. Alternativ olaraq, istifadəçi təyinat yeri seçə bilər və Google Flights qrafik və ya cədvəldə vizual olaraq növbəti 12 ayın hər günü üçün hər qiyməti hesablaya bilər. Bu, istifadəçilərə təyinat yerinə uçmaq üçün ən ucuz tarixi asanlıqla müəyyən etməyə imkan verir.

Google Flights həmçinin istifadəçilərinə uçuşlarının iqlim təsirini hesablamağa imkan verir, lakin 2022-ci ilin iyulunda bu xidmət uçuşların iqlim təsirinin hesablanması üsulunu dəyişdi. Karbon emissiyası istisna olmaqla, uçuşun bütün qlobal istiləşmə təsirləri hesablamadan çıxarılaraq, hər uçuşun hesablanmış iqlim təsiri yarıya endi. Bu hərəkət ətraf mühit fəalları və elmi ictimaiyyətin tənqidi ilə üzləşdi.
## Rəqabət
Xidmət dərhal Expedia, Orbitz, Kayak.com və Bing kimi rəqiblərlə müqayisə edildi.

Sayt işə salındıqdan qısa müddət sonra Expedia, Senatın Ədliyyə Antiinhisar Alt Komitəsinə Google-un Google Flights-ı axtarış nəticələrində rəqib saytlardan aşağı yerləşdirmək sözünə əməl edə bilmədiyini bildirdi.
## Əhatə dairəsi

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Jamboard

**Google Jamboard** — əvvəllər G Suite kimi tanınan Google Workspace ilə işləmək üçün Google tərəfindən hazırlanmış rəqəmsal interaktiv lövhə. 25 oktyabr 2016-cı ildə rəsmi olaraq elan edildi. O, 55" 4K sensor ekrana malikdir və Google Workspace istifadə edərək onlayn əməkdaşlıq üçün istifadə edilə bilər. Ekran həmçinin divara quraşdırıla və ya stenddə konfiqurasiya edilə bilər.

Google 28 sentyabr 2023-cü ildə Jamboard-un 2024-cü ilin sonlarında bağlanacağını və eyni zamanda 2024-cü ilin əvvəllərində partnyorunun tətbiqlərinə keçid yolunun elan ediləcəyini bildirdi.
## Tarixi
Google Apps for Work 2006-cı ildə istifadəyə verildikdən sonra abunə əsaslı xidmətin Drive proqramlarına maşın öyrənməsi inteqrasiyası, Hangouts-un yenidən dizaynı və Team Drive-ın elanı ilə yanaşı, 29 sentyabr 2016-cı ildə G Suite adı ilə rebrendinqi elan edildi.

Oktyabrın 25-də G Suite məhsul meneceri TJ Varqes Google-un rəsmi bloqunda Jamboard-u elan etdi. Məhsulun treyleri həmin gün YouTube-da yayımlandı. Veb-sayt da eyni vaxtda istifadəyə verildi. Jamboard rəsmi olaraq 2017-ci ilin may ayında buraxıldı.

Google 31 oktyabr 2024-cü ildə Jamboard-u bağlamağı planlaşdırır.
## Onlayn servis
Jamboard, Google hesabı olan hər kəs üçün xidmət kimi də mövcuddur.

Açılış səhifəsində istifadəçi "Jam" yarada bilər, burada o şəkil çəkə, fiqurlar, xətlər yarada və mətn əlavə edə bilər. İstifadəçi həmçinin dörd qələm növü və altı rəng arasında seçim edə bilər. Obyektləri silmək və köçürmək, həmçinin rəqəmsal yapışqan qeydlər yaratmaq və onların toxunma nöqtəsini rəqəmsal lazer göstəricisinə çevirmək üçün alətlər də mövcuddur.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Canni Morandi

**Canni Morandi** (; ) — məşhur İtaliya müğənnisi. Onun populyarlıq zirvəsi 1960-cı illərə təsadüf etməsinə baxmayaraq, artist bu günədək uğurla çalışmağa davam edir, tez-tez qastrol turlarına çıxır. 1970-ci ildə Morandi İtaliyanı 1970 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində "Occhi di ragazza" (“Qızın Gözləri”) mahnısı ilə təmsil edir və orada 8-ci yeri tutur. 1987-ci ildə 42 yaşlı müğənni Sanremo musiqi festivalında "Si può dare di più" (“Daha çoxunu verə bilərsən”) mahnısı ilə festivalın qalibi olur. Ümumilikdə Canni Morandi 35 albom buraxıb və 400-dən çox mahnı ifa edib.

## Albomlar
*Gianni Morandi (1963)
*Ritratto di Gianni (1964)
*Gianni 3 (1966)
*Per amore... Per magia... (1967)
*Gianni 4 – Un mondo d'amore (1967)
*Gianni 5 (1968)
*Gianni 6 (1970)
*Gianni 7 (1970)
*Un mondo di donne (1971)
*Il mondo cambierà (1972)
*Jacopone (1973)
*Il mondo di frutta candita (1975)
*Per poter vivere (1976)
*Old Parade Morandi (1978)
*Abbraciamoci (1979)
*Cantare (1980)
*Morandi (1982)
*La mia nemica amatissima (1983)
*Immagine italiana (1984)
*Uno su mille (1985)
*Le italiane sono belle (1987)
*Dalla/Morandi (1988)
*Varietà (1989)
*Morandi Morandi (1992)
*Morandi (1995)
*Celeste azzurro e blu (1997)
*Come fa bene l'amore (2000)
*L'amore ci cambia la vita (2002)
*A chi si ama veramente (2004)
*Il tempo migliore (2006)
*Canzoni da non perdere (2009)
*Bisogna vivere (2013)
*D'amore d'autore (2017)
*Evviva! (2023) 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Volkameria

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Grok (çatbot)

**Grok** — böyük dil modelləri (LLM) əsasında xAI tərəfindən hazırlanmış dialoqlu generativ süni intellekt çatbotu. O, Maskın həmtəsisçisi olduğu OpenAI-ın ChatGPT-nin yüksəlişinə birbaşa cavab olaraq İlon Mask tərəfindən bir təşəbbüs olaraq hazırlanmışdır.  Çatbot "yumor hissinə sahib" və Twitter-ə (indiki X) birbaşa çıxış kimi reklam olunur. Hazırda beta sınaq mərhələsindədir.
## Zəmin
2023-cü ilin noyabrında xAI erkən giriş proqramında iştirak etmiş təsdiqlənmiş istifadəçilərlə məhdudlaşan seçilmiş istifadəçilərə üçün böyük dil modellərinə (LLM) əsaslanan çatbotun sınaq versiyasını göstərməyə başladı. İlkin betadan çıxdıqdan sonra botun yalnız X Premium+ abunəçiləri üçün əlçatan olacağı açıqlandı.

İlkin baxış zamanı xAI çatbotu "çox erkən beta məhsul – 2 aylıq təlimlə edə biləcəyimizin ən yaxşısı" və "hər keçən həftə sürətlə təkmilləşə bilər" kimi təsvir etdi.

## Xüsusiyyətləri
xAI, çatbotun "suallara bir az ağılla cavab vermək" üçün hazırlanmış olduğunu və "üsyankar bir xətt"ə sahib olduğunu, həmçinin "digər Sİ sistemləri tərəfindən rədd edilən mübahisəli suallara cavab verməyə" hazır olduğunu bildirdi. Həmçinin botun "Avtostopçunun Qalaktika bələdçisindən ilhamlanaraq yaradıldığı və demək olar ki, hər şeyə cavab verməsi üçün nəzərdə tutulduğu" bildirildi.

X işçisi tərəfindən paylaşılan çıxarışda Grok-dan vulqar bir şəkildə "Milad musiqisini dinləmək nə vaxt uyğundur?" sualına cavab verməsinin istəndiyini göstərir. Grok "istədiyiniz zaman" cavabını verir və əlavə edir ki, razılaşmayanlar "şəkər çubuğunu arxalarına soxub öz lənətə gəlmiş işləri ilə məşğul olsunlar". İlon Mask, kokainin necə hazırlanacağına dair ətraflı məlumat verən Grok-un ekran görüntüsünü paylaşdı. Mask qeyd etdi ki, Grokun cavabları internetdə artıq ictimaiyyətə açıq olan məlumatlarla məhdudlaşır və bunu sadə brauzer axtarışında da tapmaq olar. Çatbot mətbuat tərəfindən "oyanmağa qarşı" kimi xarakterizə edilib. Mask, ChatGPT-ni irqçi, cinsiyyətçi və başqa cür cavablar verməmək üçün tərtib edən OpenAI təşkilatı haqqında "Sİ-nin oyandırılması, başqa sözlə, yalanın öyrədilməsi təhlükəsi ölümcüldür" demişdi.
## Həmçinin bax
* Auto-GPT
* Google Bard

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*