open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ceyms Neysmit

**Ceyms Neysmit** (6 noyabr 1861 – 28 noyabr 1939) — ABŞ-nin Massaçusets ştatının Sprinqfild kollecinin bədən tərbiyəsi müəllimi, məşqçi və novator, basketbolun yaradıcısı.

## Həyatı

Ceyms Neysmit 1861-ci ildə Kanadada, Almonte şəhərinin tərkibinə daxil olan Ramsi () qəsəbəsində anadan olmuşdur. 1883-cü ildə Almonte şəhər orta məktəbini () bitirib. Həmin ildə də Monrealda Makgill Universitetinə daxil olur. Təhsil illərində Neysmit Kanada futbolu, Avropa futbolu və gimnastika üzrə universitet komandasında çıxış etməyə başlayır. Kanada futbolunda o mərkəz mövqeyində oynayırdı və ilk dəfə olaraq oyunlarda qoruyucu dəbilqə tətbiq etməyi təklif etmişdir. O həm də gimnastikada möhtəşəm uğurlarına görə bir neçə Vikstid () medalına layiq görülüb. Neysmit 1888-ci ildə Monrealda bədən tərbiyəsi üzrə bakalavr dərəcəsi və Presviterian Kollecinin () diplomunu almışdır.

1891-ci ildə o, ABŞ-nin Massaçusets ştatının Sprinqfild kollecinin bədən tərbiyəsi müəllimi işləyərkən basketbol oyununu yaratmışdır. O basketbol oyununun qaydalarına dair kitab yazmış və ilk basketbol proqramının əsasını da qoymuşdur.

Az vaxtda bu oyun Amerikada böyük şöhrət qazandı. Hal-hazırda dünyada milyonlarla insan⁵ bu oyunu oynayır. O bu oyunu yaradarkən Amerika qitəsində topla oyunların tarixi məlumatlarından istifadə etmişdir. Ceyms Neysmitin zəhmətini qiymətləndirərək 1911-ci ildə Sprinqfild kolleci onu fəxri bədən tərbiyəsi ustası dərəcəsi ilə təltif etmişdir.

1939-cu ildə Makgill Universiteti Neysmitə tibb doktoru dərəcəsi ad verdi, 1968-ci ildə Sprinqfild kollecində "Basketbol şərəf zalı" adlı Ceyms Neysmit muzeyi açılmışdır.

Ceyms Neysmit 1939-cu ildə noyabr ayının 28-də Kanzasda vəfat edib.

## Təhsili və akademik mövqeləri
Yaşadığı illər ərzində Ceyms Neysmit aşağıdakı cədvəldə öz əksini tapan təhsilə və akademik mövqelərə yiyələnmişdir:

## Şəxsi həyatı
Ceyms Neysmit şotland immiqrantları olan Marqaret və Con Neysmitin ikinci övladı idi. Onun anası Marqaret Yanq 1833-cü ildə anadan olub və 1852-ci ildə Kanadanın Lanark vilayətinə köçmüşdür. O, ailəsinin 11 övladından dördüncüsü idi. Ceyms Neysmitin atası Con Neysmit də 1833-cü ildə anadan olmuş və Avropanı 18 yaşı olanda tərk etmiş və Kanadanın Lanark vilayətində məskunlaşmışdır. 1894-cü ilin iyun ayının 20-də Neysmit Mod Evelin Şermanla (1870–1937) Sprinqfilddə ailə həyatı qurmuşdur. Onların 5 övladı olmuşdur:
* Marqaret Mason (Stenli) (1895–1976),
* Helen Karolin (Dodd) (1897–1980),
* Con Edvin (1900–1986),
* Mod Ann (Dauv) (1904–1972)
* Ceyms Şerman (1913–1980).

## Həmçinin bax
* Basketbol
* Basketbol topu
* Basketbol meydançası

## Xarici keçidlər
* "James Naismith's Resume". *Naismith Memorial Basketball Hall of Fame*
* "James A. Naismith". *Biography.com*.

## İstinadlar
Oqord adası

**Oqord adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. 
## Yerləşməsi
Arxipelaqın cənubunda, Mak-Klintok adasından 5.5&nbsp;km cənubda yerləşir. Kvadrat formaya malik adanın uzunluğu 1&nbsp;km-dir. Adanın cənub-qərbində 21 metr hündürlüyə sahib zirvə vardır.
Ada norveç qütb səyyahı Brayne Oqordun () şərəfinə adlandırılmışdır.
## İstinadlar

## Xəritə
*Xəritə
Uluqbəy Xamrayev

**Uluqbəy Nərimanoviç Xamrayev** (; 17 mart 1970, Daşkənd, Özbəkistan SSR, SSRİ) — rus və özbək kinooperatoru. Uşaqlıqda filmlərə çəkilmişdir.

## Həyatı
Uluqbəy Xamrayev irsən kinematoqrafçıdır. O, SSRİ xalq artisti Rəzzaq Xamrayevin nəvəsidir. 1980-ci illərdə Uluqbəy "Özbəkfilm" kinostudiyasının uşaq filmlərində çəkilib.

Məktəbi bitirdikdən sonra ÜDKİ-nin operatorluq fakültəsində təhsil almışdır. "Özbəkfilm" kinostudiyasında kinooperator kimi çalışmışdır. Reklamlar, musiqili çarxlar və 70 kinofestivalda nümayiş olunaraq mükafatlar qazanmış "Natiq" filmi də daxil olmaqla, bir neçə bədii film çəkib. Hollivudda təcrübə keçib. Təcrübə müddətindən sonra rejissor və prodüser Timur Bekmambetovla reklam və musiqili video sahəsində çalışıb, bəzi hallarda rejissor kimi fəaliyyət göstərib. 2001-ci ildə Bekmambetovun tammetrajlı "Arena" filmində çalışıb. Həmin film Rocer Korbanın prodüseri olduğu Amerika layihəsi idi və çəkilişləri Skandinaviyada aparılmışdı.

Bir müddət sonra Moskvaya köçüb. Reklam, musiqili çarxlar, bədii film və seriallar çəkir.

2015-ci ilin martında "Major" serialına görə Ən yaxşı operator işi nominasiyasında Televiziya kinosu sahəsində Kino və televiziya prodüserlər Assosiasiyasının peşəkar mükafatına layiq görülüb. Uluqbəy Xamrayev 2017-ci ildə Kino və televiziya prodüserlər Assosiasiyası tərəfindən "Major 2" və "Klim" layihələrinə görə yenidən mükafata namizəd olub və "Klim" teleserialında ən yaxşı operator işinə görə assosiasiyanın mükafatına layiq görülüb.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
*
Partizan BK

**Partizan** - (alban dilində:Basketboll Klub Partizani Tirana) - Tirana şəhərini təmsil edən basketbol klubu. Albaniyanın ən nüfuzlu komandası. Hazırda ölkə basketbol çempionatının I liqasında çıxış edir.

## Tarixi
"Partizan" basketbol klubunun əsası 1946-cı ildə qoyulmuşdur. Klub Albaniyanın Müdafiə Nazirliyinin komandası kimi tanınırdı və ona görə klub digər komandalardan hərbi xidmətə oyunçu "çağırmaq" hüququna malikdir. "Partizan" 33 dəfə ölkə çempionatının qalibi olmuşdur, təkcə 1971/1972-ci il mövsümündən 1988/1989-cu il mövsümünədək ardıcıl olaraq 18 dəfə Albaniya çempionu olmuşdur..

Klub bir çox beynəlxalq turnirlərin iştirakçısı olmuşdur, "Partizan" üçün ən uğurlu nailiyyət 1979/1980-cı il mövsümündə Avropa çempionlar kubokunun turniri olmuşdur. Qrupda albanlar Yuqoslaviyanın "Partizan" klubundan cəmi 1 xal geri qalaraq həmin mövsümdə Avropanın 12 ən yaxşı basketbol klublarından biri olmuşdur..

## Uğurları
* Basketbol üzrə Albaniya çempionu: (33): 1951, 1952, 1953, 1954, 1956, 1958, 1959, 1960, 1964, 1967-1968, 1968-1969, 1969-1970, 1971-1972, 1972-1973, 1973-1974, 1974-1975, 1975-1976, 1976-1977, 19771978, 1978-1979, 1979-1980, 1980-1981, 1981-1982, 1982-1983, 1983-1984, 1984-1985, 1985-1986, 1986-1987, 1987-1988, 1988-1989, 1990-1991, 1991-1992, 1995-1996
* Basketbol üzrə Albaniya kubokunun qalibi: (16): 1951, 1952, 1960, 1970, 1972, 1975, 1976, 1978, 1980, 1982, 1983, 1984, 1987, 1989, 1990, 1995

## Xarici keçid
* Информация о клубе на сайте ''eurobasket.com''
Vitali Vernidub

**Vitali Vernidub** (Ukraynaca: Віталій Юрійович Вернидуб; ) — Ukraynalı peşəkar futbolçu.Ukrayna milli futbol komandasının və Azərbaycanın Qəbələ klubunda çıxış edir. Vernidubun 30 yaşı var.

## Həyatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xədim Məsih Mehmed Paşa

**Xədim Məsih Mehmed Paşa** () — III Murad dönəmində 1 noyabr 1585 – 14 aprel 1586 tarixlərində ümumilikdə 5 ay 13 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.

## Həyatı
Əslən bolqar olan Məsih Mehmed Paşa kiçik yaşlarında xədim edilərək saraya alınmışdır, burada təhsil aldıqdan sonra hərəmdə vəzifələndirilmişdir. Ardından bir müddət xəzinədar olan Mehmed Paşa 1574-cü ilin oktyabrında Misir bəylərbəyiliyinə gətirildi. Osmanlı tarixçilərindən İbrahim Peçəvi, Gəlibolulu Mustafa Əli və onları mənbə olaraq alan digər tarixçilərin yazdığına görə, II Səlim dövründə saray anbarında böyük bir yanğın çıxmış, sarayın bütün ərzaq və ləvazimatları məhv olmuşdu. Bu səbəblə saray anbarını yenidən təmin etmək üçün saray ağalarından Məsih ağaya paşa ünvanı verilərək Misirə göndərilmişdir.

5 il bu vəzifədə qalan Məsih Mehmed Paşa idarəçilikdəki bacarığı ilə məşhurlaşmış, 1579-cu ildə paytaxta çağırılaraq ikinci vəzir olaraq divan məclisinə alınmışdır. Sədrəzəm Özdəmiroğlu Osman Paşanın yerinə paytaxtda qalaraq sədarət naibi oldu. Ancaq sədrəzəmin səfər əsnasında xəstələnib ölməsi ilə 1 noyabr 1585 tarixində III Murad tərəfindən sədrəzəmliyə gətirildi. Sədrəzəm olaraq padşahın və saray əhlinin dövlət idarəsinə qarışmasına qarşı idi. 1586-cı ilin aprelində vəzifəsindən razı olmadığı rəis-ül küttab Həmzə ağanın vəzifədən alınmasını istəmiş, ancaq bu istəyi padşah tərəfindən qəbul edilməmişdir. Ardından *"istiqlalı olmayan bir sədrəzəmin xeyri də olmaz"* deyərək vəzifədən öz istəyilə ayrılmış, bundan sonra heç bir vəzifəyə gətirilməmişdir. Məsih Mehmed Paşa 1592-ci ildə İstanbulda vəfat etmiş, inşa etdirdiyi Məsih Mehmed Paşa məscidindəki türbəsinə dəfn olunmuşdur.

## Mənbə
* Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) *Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar)*, Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.346
* Koç, Havva, "Mesih Paşa (Hadım) ", (1999) *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A. Ş. C.2 s.204–205 
* Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar), "Mesih Süleyman Paşa" (1996), *Sicill-i Osmani*, C. IV say. 368, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları 
* Sicill-i Osmani'de ismi *Mesih Süleyman Paşa* olarak verilmiştir. XX. yy başlarında hazırlanmış olan bu kaynakta bulunan tarihler de diğer kaynaklardan değişiktir. Örneğin ölüm tarihi genellikle 1592 olarak verilmekte iken bu kaynakta bu tarih (Nisan-Mayıs 1589) olarak geçmektedir.
* Mustafa Âli (1285/) *Künhü'l-Ahbar 4 cilt", İstanbul*
* İbrahim Peçevi (haz. Murat Uraz) (1968) *Peçevi Tarihi*, İstanbul
* Hadım Hasan Paşa 3 Kasım1597–9 Nisan1598 döneminde sadrazamlık yapmıştır.
* Bu camiye, bulunduğu mevkiye atıfla, bazı kayıtlarda "Sütçü Murad Camii" veya harap iken 19.yy sonlarında Fetva Emini Hacı Nuri Efendi tarafından yeniden restore edildiği için "Fetva Emini Camii" adları da verilmektedir. bknz. Fatih Müftülüğü websitesi "Mesih Mehmet Paşa Camii" bilgileri .
Təkəli Lələ Mehmed Paşa

**Təkəli Lələ Mehmed Paşa** (ö. 29 noyabr 1595) — III Mehmed dönəmində 10 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır. Osmanlı mənbələrində *"Nişançı"* ləqəbi ilə anılır.

## Həyatı
Əslən türkdür. Şahzadə Muradın Manisa sancaqbəyliyi dövründə divan çavuşu olmuş, şahzadənin taxta çıxışının ardından Manisaya gələn oğlu Şahzadə Mehmedə lələ olmuşdur. Bu səbəblə lələ ünvanı almışdır. III Mehmed taxta çıxdıqdan sonra onunla birlikdə paytaxta gəlmiş, çox keçmədən də sədrəzəmliyə yüksəlmişdir.

Ancaq yalnız bir dəfə divan məclisinə qatılmış, şirpəncəsi (qarayara) adlanan xəstəliyə tutularaq sədarətinin 10-cu günü vəfat etmişdir. Vəfa məscidi məzarlığına dəfn olunmuşdur.

Təkəli Lələ Mehmed Paşanın qaynanası olan Həlimə xatun isə Şahzadə Mehmedin süd anası olmuş, qarşılığında III Mehmed onun adına Manisada külliyə inşa etdirmişdir. Övliya Çələbinin yazdığına görə, Arslan Paşa adlı bir oğlu dövlət vəzifəsinə gətirilmişdir.

## Mənbə
Zurab Çxeidze

**Zurab Amvrosieviç Çxeidze** (; ) — sovet və gürcü dövlət və partiya xadimi. 1989-cu ildə Gürcüstan SSR Nazirlər Sovetinin sədri olmuşdur.

## Həyatı
1930-cu il mayın 13-də Gürcüstan SSR-in Zestafoni rayonunun Şoropani kəndində anadan olmuşdur. 1954-cü ildə Gürcüstan Politexnik İnstitutunu bitirmişdir. 1976-cı ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası MK yanında Ali partiya məktəbini qiyabi bitirmişdir. Texnika elmləri namizədi olmuşdur.

1954-cü ildən Zaporjstal zavodunda işləyirdi. İki il ərzində Xarkova köçdü və burada Ukrayna Elmi-Tədqiqat İnstitutunun kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. 1958-ci ildə vətəninə qayıtdı və Rustavi şəhərindəki Zaqafqaziya metallurgiya zavodunun metallurgiya laboratoriyasının rəisi təyin edildi. Sonradan həmin müəssisədə baş mühəndis müavini və mərkəzi zavod laboratoriyasının rəisi vəzifələrində işləmişdir.

1970-ci ilin dekabrından Gürcüstan Kommunist Partiyasının Rustavi şəhər komitəsinin birinci katibi olmuşdur. 1972-ci ildə Gürcüstan SSR-in rabitə naziri vəzifəsinə keçdi. 1975-ci ilin dekabrından Gürcüstan KP MK-nın katibi oldu. 1982-ci ilin iyulundan Gürcüstan SSR Nazirlər Şurasının üzvü olmuşdur: Əvvəlcə Nazirlər Soveti sədrinin müavini və Dövlət Plan Komitəsinin sədri vəzifəsində, daha sonra isə sədrin birinci müavini kimi işləmişdir və nəhayət 1989-cu ilin mart — aprel aylarında hökumət rəhbəri seçildi. 1989-cu ildə baş verən Tbilisi hadisələrindən sonra dərhal istefaya göndərildi.

## Mükafatları
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni
* "Oktyabr inqilabı" ordeni
* "Şərəf nişanı" ordeni

## Mənbələr
* Bioqrafiyası
Myortvıy Tyulen adası

**Myortvıy Tyulen adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. 
## Yerləşməsi
Arxipelaqın mərkəzində, Skott-Kelti adasından 1.5&nbsp;km şimalda yerləşir. Adanın uzunluğu 250 metrdir. Adada yüksəklik yoxdur.

## Xəritə
*Xəritə
David adası

**David adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.

## Yerləşməsi
Arxipelaqın qərbində, Qeorq Torpağından 1.5 km cənub-qərbdə yerləşir. Ada dairəvi formaya malikdir. Diametri 500 metrdir. Adada yüksəklik və buz örtüyü yoxdur.

## Xəritə
* Xəritə
Karlos Sarate

**Karlos Zareyt** (; ) — Meksikalı boksçu. Karlos keçirtdiyi 70 döyüşün 63 döyüşünü nakautla qalib olmuşdur. Cəmi 4 dəfə məğlubiyyətə uğrayıb.
Dünyada ən peşəkar boksçularından biridir. O, WBC çempionatında yüngül çəki üzrə 28 dekabr, 1976-cı ildə Norveçdə qalib gəlmişdir. WBC döyüşü 8 may 1976-cı ildə başlamış və 3 iyun 1979-cu ilə qədər davam etmişdir.  O, Lup Pindora qalib gəlmiş lakin, finalda Con Ovenə uduzan Karlos son saniyələrdə vurduğu zərbələr nəticəsində hesab dəyişmiş və qalib olmuşdur.
Zareyt 100 idmançı arasında, 1999-ci ildə Askeytid Press tərəfindən 20-ci əsrin 1 saylı idmançısı (Raben Alviz yanaşı) kimi seçilib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Boks

## Xarici keçidlər
*Professional boxing record for Karlos Zarate from BoxRec
Azərbaycan ordenlərinin siyahısı

**Azərbaycanın ordenlərinin siyahısı** — Azərbaycan Respublikasında mövcud olan ordenlərin siyahısı. Hal-hazırda Azərbaycanda 12 orden mövcuddur. Azərbaycanın ən yüksək təltifi "Heydər Əliyev" ordenidir. "Vətənə xidmətə görə" ordeni, "Rəşadət" ordeni və "Əmək" ordeni üç dərəcədən ibarətdir.

## Məlumat
1992-ci il 10 noyabrda Azərbaycanın II Prezidenti Əbülfəz Elçibəy Azərbaycanın orden və medallarının təsis edilməsi haqqında 370 nömrəli Sərəncam imzaladı. Sərəncama əsasən 4 orden təsis edildi — "İstiqlal", "Şah İsmayıl", "Azərbaycan Bayrağı" və "Şöhrət" ordenləri.

1993-cü il dekabrın 6-da isə Azərbaycanın III Prezidenti Heydər Əliyev həmin ordenlərin status və təsvirlərini təsdiq etdi. Sərəncama əsasən "İstiqlal" ordeni, Azərbaycanın ən yüksək təltifi, habelə "Şah İsmayıl" ordeni Azərbaycanın ali hərbi ordeni oldu.

2003-cü il 7 noyabrda Azərbaycanın IV Prezidenti İlham Əliyev üç dərəcədən ibarət olan "Vətənə xidmətə görə" ordeninin təsis edilməsi haqqında Sərəncam imzaladı. Həmin orden, dərəcələrdən ibarət olan birinci Azərbaycan təltifi oldu.

2005-ci il aprelin 22-də isə İlham Əliyevin imzaladığı Sərəncam ilə Azərbaycanın ən yüksək təltifi, "Heydər Əliyev" ordeni oldu. Azərbaycan Prezidentinə statusuna görə verilən həmin orden, təsvirinə görə də digər dörd ordenlərdən fərqləndi.

2007-ci il fevralın 16-da İlham Əliyev, daha iki orden təsis etdi — "Şərəf" və "Dostluq" ordenləri. "Dostluq" ordeni daha çox, əcnəbilərə və vətəndaşlığı olmayan şəxslərə Azərbaycan ilə xarici ölkələr arasında dostluq, iqtisadi və mədəni əməkdaşlıq əlaqələrinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə verilir.

2016-cı il 29 noyabrda İlham Əliyevin Sərəncamı ilə daha bir orden təsis edildi — üç dərəcədən ibarət olan "Əmək" ordeni.

2017-ci il 17 noyabrda İlham Əliyevin Sərəncamı ilə daha bir orden təsis edildi — üç dərəcədən ibarət olan "Rəşadət" ordeni.

2020-ci il noyabrın 20-də Azərbaycan Milli Məclisinə "Vətən müharibəsində qələbə münasibətilə Azərbaycanın orden və medallarının təsis edilməsi ilə əlaqədar "Azərbaycanın orden və medallarının təsis edilməsi haqqında" Azərbaycanın Qanununda əlavələrin edilməsi barədə Azərbaycanın Qanununun dəyişdirilməsi" layihəsi təqdim edilmiş və birinci oxunuşda təsdiqlənmişdir. Qanun layihəsinə əsasən 2 orden təsis edildi — "Zəfər" və "Qarabağ" ordenləri.

## Siyahı

## Həmçinin bax
* Azərbaycan medallarının siyahısı

## İstinadlar
Viktor Lindelöf

**Viktor Yörgen Nilson Lindelöf** () İngiltərə Premyer Liqasının Mançester Yunayted klubunda və İsveç milli yığmasının heyətində müdafiəçi mövqeyində çıxış edən isveçli futbolçu. Əsas mövqeyinin mərkəz müdafiəçisi olmasına baxmayaraq, sağ cinah müdafiəçisi mövqeyində də çıxış edə bilir.

## Klub karyerası

### İlk illəri
Lindelöf gənc yaşlarında Vesteros şəhərində yerləşən İK Franke, Vesteros İK və Vesteros SK kimi klublarda çıxış etmişdir.

### Vesteros SK
2010-cu ilin sentyabrında Lindelöfün hələ 16 yaşı olarkən o, Vesteros klubunun heyətinin debüt oyununa çıxmışdır. Elə həmin mövsüm o, İsveç liqa sistemində daha yüksək səviyyə hesab olunan ikinci liqaya yüksəlməkdə komandasına kömək etmişdir.

### Benfika
Lindelöf 1 dekabr 2011-ci ildə Portuqaliya təmsilçisi Benfika klubu ilə müqavilə imzalamışdır. 8 iyun 2015-ci ildə imzalanan yeni müqavilə sayəsində klubla olan müqavilə 2020-ci ilə qədər uzadılmışdır. 2012–13 mövsümündə gənclərdən ibarət komandanın heyətində Portuqaliya U19 çempionatının qalibi olmuşdur. 19 oktyabr 2013-cü ildə əsas komandanın heyətində ilk oyununa çıxmışdır. 2013–14 mövsümündə ehtiyat komandanın tərkibində 33 oyunda meydana çıxmış və 2 qolla yadda qalmışdır. 2015–16 mövsümündə yenidən əsas heyətə qayıtmağı bacarmışdır. O, 16 fevral 2016-cı ildə UEFA Çempionlar Liqasının 1/8 final mərhələsində Zenit Sankt-Peterburq klubuna qarşı matçda əsas heyətdə iştirak etmiş və vacib qələbənin qazanılmasında kluba kömək etmişdir. Bundan dörd gün sonra Portuqaliya çempionatında Pakuş de Ferreyra klubu ilə qarşılaşmada Benfikanın əsas heyətində ilk qolunu vurmağı bacarmışdır. Həmin oyunda Benfika rəqibini 3-1 hesabı ilə məğlub etmişdir.

### Mançester Yunayted
10 iyun 2017-ci il tarixində Mançester Yunayted Benfikaya 35 milyon avro (10 milyon avro potensial artırma şərti ilə) ödəyərək Viktor Lindelöfü heyətinə qatdığını açıqlamışdır. Lindelöf 14 iyunda Trafford Təlim Mərkəzində tibbi müayinədən keçdikdən sonra klubla bir il artırma şərti ilə dörd illik müqavilə imzalamışdır. Mançester Yunayted müqavilənin 1 iyul tarixindən etibarən qüvvəyə mindiyini açıqlamışdır.

O, rəsmi qarşılaşmalarda ilk oyununa UEFA Superkuboku çərçivəsində Real Madridə qarşı matçda çıxmışdır. Lakin, Premyer Liqada debüt oyununa çıxmaq üçün iki ay gözləməli olmuş, yalnız 14 oktyabrda Liverpula qarşı oyunda meydana çıxma şansı qazanmışdır.

## Həmçinin bax
* Mançester Yunayted
* İsveç milli futbol komandası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Profile at SvFF
* 
*
Bazuka

**Bazuka** () — İkinci dünya müharibəsi dövründə istifadə olunan və Amerika Birləşmiş Ştatları istehsalı olan bir antitank daşına bilən silahıdır. İstifadə olunduğu dövrlərdə ABŞ ordusunun piyada qüvvələri tərəfindən istifadə olunan əsas antitank silahı olmuşdur. Bu silah yüksək partlayıcılı antitank (High Explosive Anti-tank /HEAT) döyüş başlığına malik ilk antitank silahlarından biridir.

 
Alman silahlı qüvvələri də bu silahın dizaynına uyğun dərhal silah istehsal etmişdirlər. Bu silah 88&nbsp;mm-lik **Raketenpanzerbüchse** silahıdır.

## İstinadlar
Açar

**Açar** bu mənaları ifadə edə bilər:

*Açar (kilid) — qıfılı açmaq və ya bağlamaq aləti
*Açar (film, 1971)
*Açar (musiqi)
*Açar (elektrik açarı)
Basketbol lövhəsi

**Basketbol lövhəsi** — basketbol oyununda istifadə edilən idman avadanlığı. Lövhə düzbucaqlı və ya kvadrat formasında olur və ona basketbol səbəti bərkidilir. Basketbol lövhəsi arxadan divara və dirəyə asılmaq üşün xüsusi bağlayıcılara malik olur.

## Halqanın ölçüləri
Beynəlxalq Basketbol Federasiyasının qaydalarına əsasən lövhənin ölçüləri belədir: 180х105 sm. Lövhənin aşağı kənarından döşəməyə qədər olan məsafə 290 sm olmalıdır. Səbət dəmir halqadan və halqaya keçirilmiş dibi olmayan səbətdən ibarətdir. Səbət döşəmədən 3,05 metr, lövhənin aşağı hissəsindən isə 0,15 metr məsafədə yerləşir.

Milli Basketbol Assosiasiyasında basketbol lövhəsinin ölçüləri — 72х42 düymə olur. Basketbol halqası 18 düymə diametrində və yerdən 10 fut hündürlükdə olmalı. Daxili düzbucağın ölçüləri 24х18 düymədir.

## İstinadlar
Yusif Məmmədəliyev (dəqiqləşdirmə)

* Yusif Məmmədəliyev
* Yusuf Məmmədəliyev
* Yusif Məmmədəliyev küçəsi (Bakı)
* Yusif Məmmədəliyev küçəsi (Naxçıvan)
* Yusif Məmmədəliyev (film, 1987)
* Yusif Məmmədəliyev (Şamaxı) — Azərbaycanın Şamaxı rayonunda qəsəbə.
UY Scuti

**UY Scuti** qalxan bürcündə yerləşən dəyişkən qırmızı ifratnəhəng ulduzdur. Radiusuna görə Stephenson 2-18 ulduzundan sonra ən böyük ulduzdur. 1.708 *R*⊙ (1.188 × 109 km; 7,94 astronomik vahid) radiusu ilə Günəşdən 5 milyard dəfə böyük həcmə malikdir. Yer planetindən təqribi olaraq 9,500 işıq ili uzaq məsafədə yerləşir. Əgər bu ulduz Günəş sisteminin mərkəzində yerləşsəydi fotosferası Yupiterin orbitini əhatə edərdi.

## Adlandırılması və tarixi
Uy Scuti ilk dəfə 1860-cı ildə Bonn rəsədxanasında Alman astronomları tərəfindən göy üzündəki ulduzların ilk araşdırılması zamanı "Bonner Durchmusterung Stellar Catalogue" kataloqunda qeyd olunmuşdur. O BD-125055 adlandırılmışdır, 0-cı düz doğuşdan sayarkən 12°S və 13°S arasında yerləşən 5,055-ci ulduzdur.

Növbəti araşdırma zamanı bu ulduzun parlaqlığının bir az dəyişdiyi müşahidə olundu, bu səbəblə bu ulduzun yeni dəyişkən ulduz olması fikri irəli sürüldü. Dəyişkən ulduzların təyin olunmasının beynəlxalq strandartlarına uyğun olaraq UY Scuti Qalxan bürcünün 38-ci dəyişən ulduzu kimi təyin olundu (bax: dəyişən ulduzların tərifləri)

UY Scuti Qamma Scuti A-tip ulduzunun bir neçə dərəcə şimalında və NGC 6611-in şimal-şərqində məskunlaşmışdır. Ulduzun işıqlığı çox böyük olsa da, ən parlaq halı ilə Yerdən 9-cu parlaq ulduz kimi görünür, bunun səbəbi ulduzun Böyük Yarığın içərisində Qaçınma zonasında olan məsafəsi və yeridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

UY Scuti haqqında video
Nodari Çitanava

**Nodari Amrosiyeviç Çitanava** (; ) — sovet və gürcü dövlət və partiya xadimi. 1989 — 1990-cı illərdə Gürcüstan SSR Nazirlər Sovetinin sədri olmuşdur.

1958-ci ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvü oldu. 1963-cü ildə Gürcüstan Politexnik İnstitutunu, 1968-cı ildə isə Sov. İkp MK yanında Ali partiya məktəbini bitirmişdi.

1974-1979-cu illərdə Gürcüstan SSR Kənd Təsərrüfatı Naziri idi. 1979-1985-ci illərdə Gürcüstan SSR Nazirlər Sovetinin sədrinin birinci müavini, 1985-1989-cu illərdə isə Gürcüstan Kommunist Partiyasının MK-nin katibi olmuşdur. 1989-cu il aprelin 14-dən 1990-cı il noyabrın 15-inə kimi  Gürcüstan SSR Nazirlər Sovetinin sədri idi. 10 və 11-ci SSRİ Ali Sovetinin üzvü olmuşdur.

Onun iqtisad elmləri doktoru və professor dərəcələri var. Gürcüstanın İqtisadiyyat Nazirliyi yanında iqtisadi və sosial problemlərini araşdıran elmi tədqiqat institutunun direktoru olmuşdur.

## Mənbə
* Нодар Читанава — доктор экономических наук (*rusca*)

## İstinadlar
Dinamo Tbilisi BK

**Dinamo** (Basketbol klubu, Tbilisi) — Gürcüstanın paytaxtı Tbilisini təmsil edən kişi basketbol klubu. Komanda 1934-cü ildə təşkil olunmuşdur, hazırda Gürcüstan basketbol üzrə super liqasında çıxış edir. SSRİ-nin nüfuzlu idman klublarından biri olmuşdur.

## Titullar
1961/1962-ci il mövsümü — Avropa çempionlar kubokunun qalibi

1959/1960-cı il mövsümü — Avropa çempionlar kubokunun finalçısı

4 qat SSRİ çempionu — 1950, 1953, 1954, 1968

4 qat SSRİ çempionatının gümüş mükafatçısı — 1947, 1960, 1961, 1969

4 qat [SSRİ] çempionatının bürünc mükafatçısı — 1948, 1952, 1965, 1977

3 qat [SSRİ Kubokunun qalibi: 1949, 1950, 1969

4 qat Gürcüstan çempionu: 1991, 1992, 2003, 2014

Gürcüstan kubokunun qalibi: 2004

Kuboklar kubokunun finalçısı: 1969

## İstinadlar

## Xarici keçid
* Rəsmi sayt
* Евробаскет
Tengiz Siqua

**Tengiz İppolitoviç Siqua** (; ) — gürcü siyasi və dövlət xadimi, 1990—1991 və 1992—1993-cü illərdə Gürcüstan hökumətinə başçılıq edirdi.

## Həyatı
1934-cü il noyabrın 9-da Gürcüstanın qərbində yerləşən Lentexi kəndində hərbçi ailəsində anadan olmuşdur. O, 1957-ci ildə metallurq mühəndisi ixtisası üzrə Gürcüstan Politexnik İnstitutunu bitirdi. Həmin ilin avqust ayında Siqua Rustavi metallurgiya zavodunda mühəndis işləyirdi, 1962-ci ildən isə baş elmi işçi,  laboratoriya müdiri və Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyasının Metallurgiya İnstitutunda  direktor müavini vəzifələrində çalışmışdır, 1989-cu ildə isə institutun direktoru təyin edildi. 1982-ci ildən Yenidənqurmaya qədər Sov.İKP üzvü idi.

Siqua Zviad Qamsaxurdiyanın hökumətində 1990-cı il noyabrın 15-dən 1991-ci il avqustun 18-dək Nazirlər Şurasının Sədri idi. Qamsaxurdiya devrildikdən sonra müvəqqəti olaraq baş nazirin vəzifələrini icra edicisi təyin edildi. Bu vəzifəsi 1992-ci il noyabrın 8-də yeni Parlament tərəfindən təsdiqləndi. 6 avqust 1993-cü ildə Parlament hökumətin təqdim etdiyi büdcəni rədd etdikdən sonra istefa vermişdi.

2011-ci ilin avqustunda RİA Novosti xəbər agentliyinə müsahibəsində bildirmişdir ki, 2008-ci ilin avqustunda Cənubi Osetiyaya qarşı müharibəni Gürcüstan başlayıb.

## İstinadlar
Tərəkəmə folkloru

**Tərəkəmələr** — Köçəri həyat sürən oğuzların bir hissəsinə tərəkəmə ("ər" türkmən sözünün cəmidir) deyiblər.

## Məşğuliyyəti
* Tərəkəmələrin əsas məşğuliyyəti əkinçilik və maldarlıq olmuşdur.

## Həyat tərzi
* Köçəri həyat tərzi yaşayırlar.

## Tərəkəmə musiqisinin tarix
* "Tərəkəmə" xalq rəqsi və musiqisi tərəkəmələrlə bağlıdır. Toylarda çox ifa edilən "Tərəkəmə" rəqsini yəqin ki, hamımız ya oynamışıq, ya da dinləmişik. Köçəri tayfaların çöl həyatının ən dolğun ifadəsi olan bu rəqs rəqqasın ifası ilə bütün tərəkəmə camaatının həyat tərzini özündə ifadə edir. Onlar da bu cür ritmik, bir yerdə qərar tutmayan, çevik olduqları qədər də saf, təmiz olan, lazım gəldikcə qoçaqlıq göstərən bir xarakterə sahibdirlər.

## Tərəkəkəmənin etimologiyası
* "Tərəkəmə" sözünün kökü "tər" sözüdür (tər-sifətdir təzəlik mənasını ifadə edir) yəni yuxanın təri, otun təri. Sonra "tər" sözünə "ə" isim düzəldən şəkilçi artırılır. Bələliklə "tərə" (yəni göy-göyərti, təzə otlaq, biçənək) sözü əmələ gəlir. Sonra isə tər sözünə "kəm" hissəciyi əlavə edildikdə tərəkəmənin otu, tərəsi, göyərtisi kəm olanda təzə yurda, oylağa köçürlər anlamı yaranır, daha sonra "tərəkəm" sözünün sonuna "ə" isim düzəldən şəkilçisi əlavə olunanduqda "tərəkəmə" sözü meydana çıxır.

## Tərəkəmə folkloruna aid sözlər
* Sinəbənd, quşqun, tafqır, dizzax, qax, şəddə, örən, xam, örüş, qalax, əriş, arxac, paz, hörük, yal, küt, dirədöymə, qığmərə, çilingağac, oğursaq, boğaz, balax, pota, tələmək, cubuq, yanlıq, əyin ağacı, fərməş, iflik, garvıt, sirkən, qarağan, kətiyyən, küdrü, təzək, kürsək, cemis, buğaya gəlmək, muroya gəlmək, ojax qırağı, yaz ağzı, ceyillik, kor əmçək, duz daşı, əvəlik, quşotu, çobanaldadan, duyçə, kələf, çəhrə, iy, quşnu, dələmə, maya, qursaq, axtarma motal, çalansı, yükaltı, koğa, çomaq, cust, əvədək, quşqaytaran, ənik, day, maydan, dayca, qulan, bağırbeyin, tərəkəmə qovurması, alışma, qəhəl, qəhət, balax, ləvərə, dağarcıx, dəstərxan, qavqarmaq, binə, urfa, doğrama, alıx, yağır, xötək, heybə, odux, ağartı, çəkməcə, dəlicə, ətənə, sulux, ağcavaz, qiryəlin, damazdıx, baş covan, subay qoyun, sağmal qoyun, sərdən, poran, təpəl, səkil, əmizlikli, təhlə, puş, gərmə, sidiklik, qana düşmək, qırxılığa düşmək, miyəntək, kəlin qoyun, sarı kürə, ağ kürə, şilə, şəpit, ediləmək, lay, çərttək, toğlamıx, elti, küt, yelin, çətənə, tiyə və yüzlərlə belə sözlərin hamısı tərəkəmə həyatından bəhs edir.

Bu sözlərin etmologiyasından, köç həyatından , digər adət və ənənələrdən danışmaq çox maraqlıdır. Tərəkəmə həyatı Azərbaycanda böyük maraq doğurur. Ola bilsin ki, bəhs etdiyim məsələlər müəyyən mübahisələrə səbəb olsun. Mübahisələrə hazıram. Hər halda bu, işin xeyrinədir. Tərəkəmə mədəniyyətinin araşdırılmasına və öyrənilməsinə böyüyük ehtiyac var.
Ldinka adası (Frans-İosif Torpağı)

**Ldinka adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.

## Yerləşməsi
Arxipelaqın şimal-qərbində, Aleksandra Torpağından 90 m cənub-şərqdə, Abrosimov və Ledyanoy burunları arasında yerləşir. Uzunsov formaya malikdir. Adanın uzunluğu 160 metr, eni isə 30–50 m-dir. Adada yüksəklik yoxdur. Bütünlüklə buzla örtülüdür.

## Xəritə
* Xəritə
Matilda adası

**Matilda adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. 
## Yerləşməsi
Arxipelaqın mərkəzində, Alcer adasından 1.5&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşir. Ada hündür bir qaya parçasıdır. Uzunluğu 1&nbsp;km-dir.

## Xəritə
*Xəritə
İrtış QBK

**"İrtış"** (qazax dilində:Epтic) — Qazaxıstanın ən nüfuzlu qadın basketbol klubu. Klub 15 dəfə Qazaxıstan çempionu olmuş, 7 mövsümdə Rusiya basketbol çempionatında itirak etmişdir. Rusiya çempionatında ən yüksək nailiyyəti 2000/2001-ci il mövsümündə 6-cı yeri tutmasıdır.

## Tarixi
"İrtış" qadın basketbol klubunun əsası 1984-cü ildə təşkil olunmuşdur. Komandanın uğurlu çıxışlarının başlanğıcı XX əsrin 90-cı illərində Pavlodar neft-kimya zavodu bu klubu öz himayəsinə götürməsindən sonra başlanmışdır. Qazaxıstan basketbol çempionatının 2013–2014-cü il mövsümündə "İrtış" komandası 15-ci dəfə ölkə çempionatının qalibi olmuşdur. Komanda eyni zamanda 15 dəfə Qazaxıstanın ən yaxşı milli komandası titulunu qazanmışdır..

Pavlodar basketbol komandası Qazaxıstan basketbol çempionatında iştirak etməklə yanaşı, Rusiya çempionatında da iştirak etmişdir. Rusiya Basketbol Federasiyasının razılığı ilə İrtış komandası 1998–1999-cu il mövsümündə Rusiya birinciliyinin yuxarı liqasında iştirak etmiş və ardıcıl olaraq 2 dəfə turnirin qalibi olmuşdur. 2000-ci ildə klub Rusiyanın super liqasında iştirak etmiş və elə birinci mövsümdə 18 komanda arasında 6-cı yeri tutmuşdur.

## Məşhur oyunçuları
*  Solovyov Yelena Sergeyevna
*  Nevzorova Nelli Vladimirovna

## İstinadlar

## Xarici keçid
* 
* 
*
Uqolnoy Kopi adası

**Uqolnoy Kopi adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. 
## Yerləşməsi
Arxipelaqın mərkəzində yerləşir. Ziçi adaları tərkibinə daxildir. Siqler və Qrili adaları arasında yerləşir. Ada dairəvi formaya malikdir. Diametri 3.5&nbsp;km-dir. Hündürlüyü 393 metrdir. Adada buzlaq yoxdur.

## Xəritə
*Xəritə
FİBA Amerika Liqası 2013

FİBA Amerika Liqası 2013 - Amerika basketbolunun başlıca qitə turnirinin 6-cı oyunları 
## İştirakçılar
Nezametnıy adası (Frans-İosif Torpağı)

**Nezametnıy adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. 
## Yerləşməsi
Arxipelaqın qərbində, Qeorq Torpağından 3.5&nbsp;km şərqdə, Klement Mark körfəzində yerləşir. Uzunsov formaya malikdir. Adanın uzunluğu 600 metrdir. Adada yüksəklik yoxdur.

## Xəritə
*Xəritə
Qazaxıstanın kişilərdən ibarət milli basketbol komandası

**Qazaxıstanın kişilərdən ibarət milli basketbol komandası** — Qazaxıstanı beynəlxalq basketbol arenasında təmsil edən kişilərdən ibarət milli basketbol komandası. Qazaxıstan Respublikasının Milli Basketbol Federasiyası tərəfindən idarə olunur.

## Tarixi
Basketbol üzrə Qazaxıstanın kişilərdən ibarət yığma komandası 1992-ci ildə FİBA Asiya liqasının tərkibinə daxil olmuş və basketbol üzrə Asiya çempionatında iştirak etmək imkanı qazanmışdır. Bu turnirdə ən yaxşı nəticəsi 2007-ci ildə 4-cü yeri tutmasıdır. 
## Statistik göstəricilər
## Olimpiya oyunları
Qazaxıstan yığması Olimpiya oyunlarının təsnifat oyunlarında iştirak etməmişdir.
## Dünya çempionatı
Qazaxıstan yığması dünya çempionatının təsnifat oyunlarında iştirak etməmişdir.
## Asiya çempionatı
* 1993 - iştirak etməmişdir 
* 1995 - 5-ci yer
* 1997 - 13-cü yer
* 1999 - FİBA tərəfindən təsnifat ləğv olunub.
* 2001 - iştirak hüququ qazanmayıb
* 2003 - 7-ci yer 
* 2005 - 10-cu yer
* 2007 - 4-cü yer
* 2009 - 9-cu yer
* 2011 - iştirak hüququ qazanmayıb
* 2013 - 8-ci yer
* 2015 - 11-ci yer
* 2017 - 16-cı yer

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Статистика сборной на asia-basket.com
* Профиль сборной
Xal (basketbol)

**Xal** () — basketbol oyununda qalibi müəyyən edən göstərici. Cərimə atışında komandaya 1 xal, üçxallıq qövsdən 3 xal (FİBA: 6,75 m, NBA: 7,24 M), digər atış zamanı isə komandaya 2 xal verilir. NBA-da qövs kənarından atılan atışa rəsmi olaraq 1978-1980-cı mövsümdə, FİBA-nın keçirdiyi yarışlarda 1984-cü ildən 3 xal verilməyə başlanılmış. Ancaq ilk dəfə olaraq 3 xal Amerika Basketbol Assosiasiyasının keçirdiyi yarışlarda verilmiş (1967-1968). Daha çox xal toplamış komanda qalib elan olunur. Oyun boyu xal qazanan komandanın və oyunçuların statistikası aparılır (). Basketbolda bu göstərici oyunçunun hücum effektliyini müəyyən edir.

## NBA rekordları
* Karyera boyu ən çox toplanılmış xal: Kərim Abdul-Cabbar (38 387 xal) 
* Oyunda orta hesabla ən çox qazanılan xal: Çemberlen Uilt və Maykl Cordan (30,1) 
* NBA tarixində ən çox toplanılmış xal: Uilt Çemberlen100 xal (2 mart 1962-ci il).
* Mövsüm boyu ortalama ən çox toplanılan xal: 50,4 Uilt Çemberlen (1961/62) 
* Mövsümdə ən çox toplanılan xal: 4029 Uilt Çemberlen (1961/1962) 

## Həmçinin bax
* Basketbol

## Xarici keçidlər
* Лидеры НБА по очкам за карьеру на сайте Basketball-Reference.com 

## İstinadlar
Entoni Qordon

**Entoni Maykl Qordon** ( 24 fevral 2001, Liverpul, Mersisayd, İngiltərə, Böyük Britaniya) — İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Everton klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar İngiltərə futbolçusu.

## Klub karyerası

### Everton
Qordon on bir yaşı olarkən Everton klubuna qəbul olmuşdur. O, 6 dekabr 2017-ci ildə Avropa Liqasında *Apollon Limassol* klubuna qarşı oyun üçün əsas komandaya dəvət almışdır. Qordon öz peşəkar karyerasında debütünü bir gün sonra etmiş və 88-ci dəqiqədə meydana daxil olmuşdur. Həmin görüşdə Everton rəqibinə 3-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

## Karyera statistikası

### Klub

## Uğurları

### Fərdi
*CEE Kuboku Turnirin Ən Yaxşı Oyunçusu: 2017

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Ervin Taha

**Ervin Taha** (14 mart 1999-cu ildə anadan olub) — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Bordo klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusu.

## Klub karyerası
Ervin Taha Bordo klubu ilə inkişaf etmişdir. O, Liqa 1-də debütünü 28 noyabr 2017-ci ildə Sent-Etyen klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 81-ci dəqiqədə Conatan Kafunu əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Bordo rəqibinə 3-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

## Milli karyerası
Taha Fransanın gənclər millilərində çıxış etmişdir.

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* France profile  at FFF
*Girondins de Bordeaux profile
Aleks Denni

**Aleksander Ceyms Denni** (; ) — yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar İngiltərə futbolçusu.

## Klub karyerası

### Everton
Denni 6 dekabr 2017-ci ildə Avropa Liqasında *Apollon Limassol* klubuna qarşı oyun üçün əsas komandaya dəvət almışdır. O, öz peşəkar karyerasında debütünü bir gün sonra etmiş və 91-ci dəqiqədə meydana daxil olmuşdur. Həmin görüşdə Everton rəqibinə 3-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

## Milli karyerası
Denni İngiltərə U-17 millisi ilə debütünü 2016-cı ilin sentyabr ayında Xorvatiya U-17 millisinə qarşı oyunda etmişdir.

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Məhəmməd Lamine Diabi

**Məhəmməd Lamine Diabi-Fadiqa** (19 yanvar 2001-ci ildə anadan olub) — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Nitsa klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusu.

## Klub karyerası
Diabi öz peşəkar karyerasında debütünü Nitsa klubu ilə 7 dekabr 2017-ci ildə etmişdir. O, 66-cı dəqiqədə Alassane Pleanı əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Nitsa Avropa Liqası görüşündə *Vitess* klubuna 0-1 hesabı ilə məğlub olmuşdur. Diabi 21-ci əsrdə anadan olanlar arasında Nitsa klubunda oyuna çıxan ilk futbolçu kimi tarixə düşmüşdür.

Diabi Liqa 1-də debütünü 11 avqust 2018-ci ildə *Reyms* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 61-ci dəqiqədə Bassem Srarfini əvəz etmişdir. Liqa 1 görüşündə Nitsa rəqibinə 0-1 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Milli karyerası
Diabi Fransada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Qvineya vətəndaşlarıdır. O, Fransa millisinin gənclər yığmalarında çıxış etmişdir.

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*France profile  at FFF
*OGC Nice profile
Maksvel Kornet

**Maksvel Kornet** (27 sentyabr 1996-cı ildə anadan olub) — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Olimpik Lion klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Kot-d'İvuar futbolçusu.

## Karyerası

### Metz
Kornet Metz klubunun akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. O, Liqa 2-də debütünü 2 avqust 2013-cü ildə *Stad Laval* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 79-cu dəqiqədə Yeni Nqbakotonu əvəz etmiş və komandası 1-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

### Lyon
16 yanvar 2015-ci ildə Kornet Liqa 1 təmsilçilərindən olan Olimpik Lion klubu ilə müqavilə imzalamışdır.

O, Liqa 1-də debütünü 25 yanvar 2015-ci ildə keçmiş klubu olan Metz klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 34-cü dəqiqədə Aleksander Lyakazeti əvəz etmiş və komandası 2-0 hesabı ilə qələbə qazanmışdır.

O, Lyon klubu ilə ilk qolunu 23 oktyabr 2015-ci ildə *Tuluza* klubuna qarşı oyunda 89-cu dəqiqədə vurmuşdur. Liqa 1 görüşündə Lyon rəqibinə 3-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

## Milli karyerası
Kornet Kot-d'İvuarda aandan olmuşdur. Gənc yaşlarında ailəsi ilə birlikdə Fransaya köçmüşdür. O, Fransanın müxtəlif gənclər millilərində çıxış etsə də, 5 aprel 2017-ci ildə Kot-d'İvuar milli futbol komandasını seçdiyini açıqlamışdır. O, milli ilə debütünü 4 iyun 2017-ci ildə Niderland millisinə qarşı oyunda etmişdir. Yoldaşlıq oyununda Kot-d'İvuar rəqibinə 5-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Karyera statistikası

### Klub



### Milli komanda

### Milli komanda qolları
:*Nəticələr və qollar Kot-d'İvuar hesablamasının birinci siyahısındadır.*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* France profile  at FFF
Vita Tbilisi BK

**Vita Tbilisi basketbol klubu** — Gürcüstanın Tbilisi şəhərini təmsil edən peşəkar basketbol klubudur. Klub öz ev oyunlarını 9700 nəfər tamaşaçı tutumuna malik Tbilisi İdman sarayında keçirir. Klub hal-hazırda Gürcüstanın ikinci liqası sayılan A-Liqada çıxış edir

## Tarixi
90-cı illərdə Vita klubu *Gürcüstan Superliqasında* çıxış etmiş və 1993-cü ildən 1998-ci ilə kimi 6 dəfə çempionatın qalibi olmuşdur. Klub 2015-16 mövsümündə VTB Birləşmiş liqasında iştirak etmişdir.

## Uğurları
***Gürcüstan Superliqası**
****Çempion (6):** 1992–93, 1993–94, 1994–95, 1995–96, 1996–97, 1997–98

## Oyunçular
### İndiki heyəti

 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Website 
* Eurobasket.com page
* VTB United League Team page 
* Facebook page
* Twitter page
Vita

* Vita Tbilisi BK — Tbilisidə Basketbol klubu.
* Vita (Kiyev) — 
* Vita (Avila) — 
* Vita (təşkilat) — 

## Həmçinin bax
* Vitali
Banqladeşin kişilərdən ibarət milli basketbol komandası

**Banqladeşin kişilərdən ibarət milli basketbol komandası** — Banqladeşi beynəlxalq basketbol arenasında təmsil edən kişilərdən ibarət milli basketbol komandası. Banqladeş Basketbol Federasiyası 1978-ci ildən FİBA-nın üzvüdür..

## Tarixi
1971-ci ilədək Banqladeş Pakistanın Şərqi Pakistan adlanan vilayətini təşkil etdiyindən Banqladeş basketbolçuları kişilərdən ibarət Pakistan basketbol komandasının tərkibində çıxış etmişlər.

Banqladeş yığması Asiyanın ən zəif komandalarından biridir. Komanda basketbol üzrə Asiya çempionatında ilk dəfə 1979-cu ildə debut etmiş,, Banqladeş yığması sonuncu — 13-cü yeri tutmuşdur.. Sonralar komanda daha üç dəfə Asiya birinciliyində iştirak etmiş, lakin heç bir qələbə qazanmayaraq hər dəfə turniri sonuncu yerdə başa vurmuşdur..

2010-cu ildə Cənubi Asiya oyunlarının basketbol turnirində basketbol komandası 3-cü yeri tutmuşdur..

Basketbol üzrə Banqladeşin kişilərdən ibarət basketbol komandası basketbol üzrə dünya çempionatında və olimpiya oyunlarında iştirak etməmişdir.

## Nəticələr

### Asiya çempionatları
* 1979 — 13-cü yer
* 1989 — 15-ci yer
* 1993 — 18-ci yer
* 1997 — 15-ci yer

### Cənubi Asiya oyunları
* 2010 — ** 3-cü yer**

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Информация на сайте ФИБА-Азия 
* Информация на ''Asia-Basket''
Yakob Şteyner

**Yakob Şteyner** (; ) — İsveçrəli riyaziyyatçıdır; proyektiv həndəsənin yaradıcılarından biridir.

## Həyatı
1796-cı ildə doğulmuşdur.

1863-cü ildə vəfat etmişdir.

## Fəaliyyəti
## Həmçinin bax
* Şteyner qurmaları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Huqo Hadviqer

**Huqo Hadviqer** (; ) — İsveçrə riyaziyyatçısı, kombinator həndəsə sahəsində əsərlərin müəllifidir.

## Həyatı

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kaspar Vessel

**Kaspar Vessel** (; ) — danimarkalı alim; ilk dəfə kompleks ədədlərin həndəsi təsvirini vermişdir.

## Həyatı

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Birk Risa

**Birk Risa** () — Bundesliqa təmsilçilərindən olan *Köln* klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Norveçli futbolçu.

## Həyatı
Birk Risa 13 fevral 1998-ci ildə Norveçdə anadan olub.

## Klub karyerası

### Köln
Risa Köln akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Risa öz peşəkar karyerasında debütünü 10 dekabr 2017-ci ildə *Frayburq* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 72-ci dəqiqədə Konstantin Rauşu əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Köln liqa görüşündə rəqibinə 3-4 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Karyera statistikası

### Klub

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Almaniya Superkuboku görüşləri daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Profile at worldfootball.net
* Profile at Soccerway
* Profile at kicker Online
Cuçi xaqan

**Aşina Cuçi** (走其可汗) () — Çumuğun tayfasının rəisi, Tan sülaləsinə qarşı üsyan başlatmış Göytürk şahzadəsi.

## Həyatı
Digər xaqanlarla geneolojik əlaqəsi məlum deyil. Aşina Mişenin ölümündən sonra 671-ci ildə Nuşibilərə xan təyin olunmuşdu. Özünə kifayət qədər dəstək alandan sonra 676-cı ildə Çinə qarşı üsyana başlamış, özünü xaqan elan etmişdi. Çinlilər onu **Şisinq xaqan** (阿史那施於北庭) adı ilə tanıyırdılar.

## Hakimiyyəti
Cuçinin Çinə qarşı əsas müttəfiqi Tibet imperatoru Mansonq Maçen və Li Çefu idi.679-cu ildə Pen Sinçzyanın rəhbərlik etdiyi Çin ordusuna məğlub oldu və öldürüldü.

## İstinadlar
Ağsu aşırımı

**Ağsu aşırımı** — Bakı-Şamaxı-Yevlax avtomobil yolunun 143-157-ci kilometrlik hissəsi (14&nbsp;km). Dəniz səviyyəsindən 900 m-ə qədər yüksəklikdədir.

## Coğrafi mövqeyi
Bu aşırım Böyük Qafqazın cənub ətəklərindəki Ləngəbiz sıra dağlarının orta hissəsində yerləşir. Aydın havada buradan ətrafa tamaşa edəndə Şirvan vadisinə gözəl bir mənzərə açılır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Uzaq sahillərdə (film, 1958)

## Xarici keçidlər
Tuçi xaqan

**Tuçi xaqan** — Aşina sülaləsindən şahzadə, xaqanlığa iddiaçı.

## Həyatı
Aşina Yuankinin oğlu idi. Atasının edamından sonra üsyana başlamışdı. Həmin il özünü **Ton Yabqu Xaqan** adı ilə xaqan elan etdi.

692-ci ildə Tibet ordusundan dəstək alan xaqan Trinrinq Tsendro, Taqu Risum və Qar Tsenyen Qunqton adlı üç qardaş sərkərdə ilə birlikdə Çinin hücumlarına qarşı mübarizə aparmağa başladı. 694-cü ildə Vanq Hsiaoçi rəhbərliyindəki Çin ordusu Tibetliləri bir daha məğlub etdi və xaqan Tibetə qayıtmalı oldu.

700-cü ildə Tuçi xaqan Tibetdən çıxaraq İkinci Göytürk Xaqanlığına getdi.
Kiprin kişilərdən ibarət milli basketbol komandası

**Kiprin kişilərdən ibarət milli basketbol komandası** — Kipri beynəlxalq basketbol arenasında təmsil edən kişilərdən ibarət milli basketbol komandası. Kipr Basketbol Federasiyası tərəfindən idarə olunur. Komanda 2013-cü ildə Avropa basketbol çempionatının təsnifat mərhələsində iştirak etmişdir. Yığma komanda heç bir iri beynəlxalq basketbol yarışlarının iştirakçısı olmamışdır.

## Statistika

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Кипр на FIBA.com
* Официальный сайт Федерации баскетбола Кипра

## Həmçinin bax
Georgi Krapivka

**Georgi Krapivka** (tam adı: *Georgi Gennadiyeviç Krapivka*, ; ) — Rusiya Peşəkar Futbol Liqası təmsilçilərindən olan Kuban-2 Krasnodar klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən Rusiya futbolçusu.

## Karyerası
Krapivka öz peşəkar karyerasında debütünü 23 sentyabr 2017-ci ildə Kuban-2 Krasnodar klubu ilə Rusiya Peşəkar Futbol Liqasında *Akademiya Futbola Rostov-on-Don* klubuna qarşı oyunda etmişdir.

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Profile by Russian Professional Football League
Məhəmmədəli Naniyev

**Məhəmmədəli Ramazanoviç Naniyev** (; 5 aprel 2000-ci ildə anadan olub) — Rusiya Peşəkar Futbol Liqası təmsilçilərindən olan Kuban-2 Krasnodar klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən Rusiyalı professional futbolçu.

## Karyerası
Naniyev öz peşəkar karyerasında debütünü 17 sentyabr 2017-ci ildə Kuban-2 Krasnodar klubu ilə Rusiya Peşəkar Futbol Liqasında *Armavir* klubuna qarşı oyunda etmişdir.

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Profile by Russian Professional Football League
Tailandın kişilərdən ibarət milli basketbol komandası

**Tailandın kişilərdən ibarət milli basketbol komandası** — Tailandı beynəlxalq basketbol arenasında təmsil edən kişilərdən ibarət milli basketbol komandası. Tailand Basketbol Assosiasiyası 1953-cü ildən FİBA-nın üzvüdür..
## Tarix
Basketbol üzrə Tailandın kişilərdən ibarət yığma komandası üçün ilk böyük basketbol turniri 1954-cü ildə keçirilən Asiya yay oyunları olmuşdur. Komanda üçün bu oyunlar uğursuz olmuş, onlar qrupda 3 oyunun hamısında məğlub olaraq axırıncı, 8-ci yeri tutmuşdur.. Komanda 1956-cı ildə Melburnda keçiriən Yay Olimpiya oyunlarında ilkin təsnifat qrup oyunlarının hamısında məğlub olmuş və 15-ci yeri tutmuşdur..

1962-ci ildə komanda IV Asiya oyunlarında iştirak etmişdir. Bu turnir Tailand komandası üçün uğurlu olmuş. Tailand yığması 4-cü yeri tutmuşdur.. Tailand yığması ilk dəfə 1963-cü ildə basketbol üzrə Asiya çempionatında iştirak etmiş və elə həmin il də qitə birinciliyində öz tarixinin ən yüksək uğuruna nail olmuş, 4-cü yeri tutmuşdur.. Komanda turnirdə 11 oyundan 5-də qalib gəlmiş, 3-cü yer uğrunda matçda basketbol üzrə Cənubi Koreyanın kişilərdən ibarət komandasına 71:86 hesabı ilə məğlub olmuşdur.. İki il sonra, 1965-ci ildə basketbol üzrə Asiya çempionatında əvvəlki nailiyyət təkrar olunmuş, Tailand basketbolçuları 3-cü yer uğrunda mübarizədə Cənubi Koreya komandasına məğlub olmuşdur.. Ən yüksək nəticəyə komanda 1966-cı ildə Tailandda keçirilən Yay Asiya oyunlarında nail olmuş, 2-ci yeri tutmuşdur. Qrupda Tailand yığması basketbol üzrə Yaponiyanın kişilərdən ibarət basketbol komandasını məğlub etmiş, finalda isə İsrailin basketbol komandasına 42:90 hesabı ilə məğlub olmuşdur..

## Nəticələr

### Olimpiya oyunları
* 1956-cı il yay olimpiya oyunları — 15-ci yer

### Asiya çempionatı

### Asiya oyunları
* Basketbol üzrə Asiya yay oyunlayı 1954|1954 — 8-ci yer
* Basketbol üzrə Asiya çempionatı 1962|1962 — 4-cü yer
* Basketbol üzrə Asiya çempionatı 1966|1966 — **[[Şəkil:Silver medal with cup.svg|16px]] 2-ci yer**
* Basketbol üzrə Asiya çempionatı 1970|1970 — 8-ci yer
* Basketbol üzrə Asiya çempionatı 1978|1978 — 6-cı yer
* Basketbol üzrə Asiya çempionatı 1998|1998 — 6-cı yer

## İstinadlar
Fersman adası

**Fersman adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.

## Yerləşməsi
Arxipelaqın mərkəzində, Heys adasının şimal-şərq quaracağından 800 m şimalda yerləşir. Ermak boğazı akvatoriyasına daxildir.

## Təsviri
Ada uzunsov formaya malikdir. Uzunluğu 1.7 km, eni isə 800 metrdir. Yayda buzdan azad olur. Adada yerləşən maksimal hündürlük 46 metrdir. Digər əraziləri daşlı sahələrlə örtülüdür. Ada SSRİ geokimyaçısı Aleksadr Fresmanın şərəfinə adlandırılmışdır..

## Xəritə
* Xəritə

## İstinadlar
Qeddes adası

**Qeddes adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.

## Yerləşməsi
Arxipelaqın mərkəzində, Vanderbilt boğazı akvatoriyasında, La-Ronser adası ilə Vilçek Torpağı adası arasında yerləşir.

## Təsviri
Ada dairəvi formaya malikdir. Diametri 1 km-dir. Yayda buzdan azad olur. Qeddes adası şotland alimi ser Patrik Geddesin şərəfinə adlandırılmışdır. Sinqlerin ekspedisiyası adanı ilk dəfə görərkən səhvənbirinci dəfə kəşf etdiklərini zənn edərək onu amerika geoloqu Ferdinand qaydenin şərəfinə adlandırmışlar.

## Xəritə
* Xəritə

## İstinadlar
Faiq Musayev

**Faiq Nəsib oğlu Musayev** — alim, kimya elmləri doktoru, ABŞ-nin Virciniya Universitetinin professoru.

## Həyatı
Faiq Musayev 1952-ci ildə Qazax rayonunun Çaylı kəndində anadan olmuşdur. Çaylı kənd orta məktəbini qızıl medalla bitirdikdən sonra Azərbaycan Pedaqoji Universitetinin Kimya fakültəsinə daxil olmuşdur. Həmin universiteti Lenin təqaüdü ilə bitirmişdir.

## Elmi fəaliyyəti
Hərbi xidməti başa vurduqdan sonra AMEA-nın Qeyri-üzvi və Fiziki kimya İnstitutunun "Quruluş kimyası" laboratoriyasında elmi fəaliyyətə başlamışdır. Kompleks birləşmələrin sintezi, quruluşu və xassələrinin öyrənilməsi sahəsi üzrə elmi tədqiqat işləri ilə məşğul olmuşdur. 1979-cu ildə elmlər namizədi, 1991-ci ildə doktorluq dərəcəsi almışdır. 1993-cü ildən 1998-ci ilədək Tayvanda "Quruluş kimyası" laboratoriyasında fəaliyyət göstərmişdir. 1998-ci ildə Yeni Zelandiya, Braziliya və ABŞ-dən dəvət almışdır. 1998-ci ildən ABŞ-nin Virciniya Universitetinin "Quruluş kimyası" laboratoriyasında çalışır. Həmin universitetin professorudur.

## İstinadlar