open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alkoy

**Alkoy** () — İspaniyada yerləşən şəhər və bələdiyyə. Bələdiyyə Vals-d-Alkoy ərazisinin 129,86&nbsp;km² hissəsini əhatə edir.

2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 61417 nəfərə çatmışdır.

Əyalət paytaxt şəhərindən 60&nbsp;km uzaqlıqda yerləşir.
## Qalereya

CastilloBarxell Alcoi.jpg|Barçel qəsri
Na Valora.jpg|Na-Valora qalası XIII əsr
CasaDelPavo Alcoi.jpg|1908—1909
Epsa_carbonell.jpg|Karbonel binası 
Pont de Buidaoli.jpg|1837-ci il körpüsü


PontMCristina Alcoi.jpg|1828—1838-ci il körpüsü
PontSJordi Alcoi.jpg|1931-ci il
Ayuntamiento de Alcoy.jpg|Alkoya
Casa de cultura.jpg|Mədəniyyət evi(1923) hazırda binada arkiv və kitabxana yerləşmişdir.
Chimenea fabril.jpg|Abidə


## Həmçinin bax
* Vals-d-Alkoy
* Banyeres
* Benifalim

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Ayuntamiento de Alcoy
* Índice de estadística municipal de Alcoy
* Alcoy en el Registro de Entidades Locales de la Generalidad Valenciana
*  Presupuesto municipal de Alcoy
* Web de turismo de Alcoy en la Comunidad Valenciana
* Tourist Info Alcoy
* Alcoy Ciudad Digital 
* Federación Valenciana de Municipios y Provincias — Guía Turística
* Фотогалерея
Osmanlı Macarıstanı

**Osmanlı Macarıstanı** və ya **Osmanlı işğalı altında Macarıstan** — 1541–1699-cu illərdə Osmanlı İmperiyası tərəfindən idarə olunan cənubi və mərkəzi orta əsr Macarıstan ərazisi Qədim Macarıstan krallığının cənub əyalətləri, "Böyük Macarıstan" və Cənubi Transdanubiya əraziləri tamamilə Osmanlı imperiyası tərəfindən zəbt olunmuşdu.

## Macarıstanın Osmanlı imperiyasının tərkibinə qatılması
Macarıstan Krallığı Osmanlı tərəfindən zəbt edilmədən əvvəlki sərhədləri günümüzdəki Macarıstanı, Xorvatiyanı, Slovakiyanı, Banat və Transilvaniya ərazilərini əhatə edirdi. Osmanlı imperiyası ilə Habsburqlar arasında Macarıstan krallığının işğalı uğrunda mübarizə 4 dövrü əhatə edir:


* Birinci dövrə; Qanuni Sultan Süleymanın zəfərləri (1520–1566)
* İkinci dövrə; "Uzun hərb illəri" adı verilən müharibələr (1593–1606)
* Üçüncü dövrə; Osmanlı dövlətindəki daxili üsyanlar, inqilablar, səltənət dəyişiklikləri və şərqdə İran ilə aparılan müharibələrin da təsirli olduğu yarım əsrdən artıq davam edən sülh dövrü və Transilvaniya məsələsindən qaynaqlanan müharibələr (1658 −1664)
* Nəhayət dördüncü dövrə də; İkinci Vyana mühasirəsi ilə başlayan, Türk tarixşünalığında "Fəlakət illəri" adlandırılan, Habsburq dövrü macar tarixşünaslığında isə "Qurtuluş savaşları" adlandırılan və Karlovitsa sülhü ilə bitən müharibələr (1683–1699) daxildir.

20 iyun 1541-ci ildə Qanuni Sultan Süleyman tarixşünaslıqda "Budin yürüşü"a dlanan səfərini həyata keçirdi. Nəticədə Şərqi Macarıstan və Transilvaniyada Osmanlıdan asılı bir dövlət olan "Transilvaniya şəhzadəliyi" yaradıldı. Beləliklə Macarıstanın mərkəz və cənub bölgələri birbaşa Osmanlı torpaqlarına qatıldı və illik vergi ödəmək qarşılığında Ferdinandın qərbdəki hakimiyyəti tanındı. Mərkəzi Budin olan yeni əyalətin ilk bəylərbəyi isə Ramazanoğlu Uzun Süleyman Paşa olmuşdur.

## İnzibati quruluş

Osmanlılar tərəfindən 1541-ci ildə yaradılan Budin əyaləti və 1552-ci ildə yaradılan Timeşvar əyaləti uzun illər boyunca mövcud olmuşdur. Avstriya hersoqluğu ilə Osmanlı imperiyası arasında 4 iyul 1593-ci ildə başlayan, 11 Noyabr 1606 tarixində Zitvatorok Müqaviləsi ilə sona çatan "Uzun hərbi münaqişələr" dövrünün sonunda; "Yanıq" (1594), "Papa" (1594), "Ziqetvar" (1595), "Əyri" (1596), "Kanija" (1600) bəylərbəylikləri yaradıldı. Lakin 1687-ci ildə Əyri və 1690-cı ildə isə Kanija əyalətləri ləğv edildi.
10 avqust 1664-cü ildə "Vasvar müqaviləsi" ilə bugünkü Slovakiya torpaqlarında "Uyvar" əyaləti yaradılmışdı. İkinci Vyana mühasirəsi ərəfəsində Macarıstan torpaqlarında Osmanlı inzibati təşkilatı aşağıdakılardan ibarət idi:

*Budin
*Timeşvar
* Yanova
* Əyri
* Kanija
* Varad
* Uyvar bəylərbəylikləri
*Transilvaniya knyazlığı

1 aprel 1683-cü ildə başlayan və Osmanlı dövrü tarixşünaslığında "fəlakət illəri" adlandırılan dövrdə Avstriya- Osmanlı müharibələri Osmanlının bir sıra məğlubiyyətləri ilə nəticələndi. 26 yanvar 1699-cu ildə bağlanan "Karlovitsa sülhü" ilə Osmanlı Timeşvar istisna olmaqla digər əyalətlərini itirdi.
Timeşvar əyaləti də 21 iyul 1718-ci ildə "Pasarovitz müqaviləsi" ilə Habsburq imperiyasına qatıldı.

## İstinadlar
1955 Formula 1 mövsümü

**1955 Formula-1 mövsümü** — FİA tərəfindən keçirilmiş Formula 1-də 6 dünya avtomobil yarışları çempionatı. Çempionat 6 yanvar-11 sentyabr tarixləri arasında başladı və yeddi mərhələ ilə müşayiət edildi.

## Çempionatın reqlamenti haqqında ümumi məlumat
Xallar, yarışın ilk beş ən yaxşı pilotu tərəfindən qazanılır, sırasıyla 8, 6, 4, 3, 2 bal aldı. Bundan əlavə, pilot yarışın ən sürətlisi üçün 1 bal topladı. Pilotların fərdi təsnifatında, çempionatın ən yaxşı 5 yarışının nəticələri nəzərə alınır. Yarışda bir-birlərini əvəz edən bir neçə atlı tərəfindən atılan xallar arasında bərabər şəkildə bölünür.

### Mövsümün cədvəli

## Çempionatın icmalı
### Qran-pri nəticəsi
Banyeres

**Banyeres** () — İspaniyada yerləşən bələdiyyə. Bələdiyyə Vals-d-Alkoy ərazisinin 50,28&nbsp;km² hissəsini əhatə edir.

2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 7229 nəfərə çatmışdır.

## Qalereya

Banyeres. Castell 2.JPG|Barçel qəsri
Banyeres. Església. Vista des del Castell.JPG|Santa Maria kilsəsi
Banyeres. Museu Valencià del Paper.JPG|Valensiya kağız muzeyi
Banyeres. Sant Jordi Conjurador.JPG|San Corqe şəhərin meri


## Həmçinin bax
* Vals-d-Alkoy
* Alkoy
* Benifalim

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Página del Ayuntamiento de Banyeres de Mariola
* Índice de estadística municipal de Banyeres de Mariola
* Datos y cifras de los municipios de la provincia de Alicante
*  Banyeres de Mariola en el Registro de Entidades Locales de la Generalidad Valenciana
* Federación Valenciana de Municipios y Provincias — Guía Turística
* Página Web de la Fundación Llar de Mariola
Penaqila

**Penaqila** () — İspaniyada yerləşən bələdiyyə. Bələdiyyə Vals-d-Alkoy ərazisinin 49,92&nbsp;km² hissəsini əhatə edir.

2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 324 nəfərə çatmışdır.

Əyalət paytaxt şəhərindən 55&nbsp;km uzaqlıqda yerləşir.

## Həmçinin bax
* Vals-d-Alkoy
* Banyeres
* Benifalim

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Índice estadístico municipal de Penáguila
* Datos y cifras de los municipios de la provincia de Alicante
* Penáguila en el Registro de Entidades Locales de la Generalidad Valenciana
* Federación Valenciana de Municipios y Provincias — Guía Turística
* Dossier de próximo parque solar en PENÁGUILA
* Resumen parque solar en PENÁGUILA
Kültəpə yaşayış yeri (Culfa, İran)

**Kültəpə yaşayış yeri** (Gərgərtəpə) — Araz çayından təxminən 10 km cənubda, Hadişəhr şəhərində yerləşən İranın Culfa şəhristanında qədim arxeoloji abidə. Eneolit dövrünə aiddir (e.ə. 5000-e.ə. 4500) və 1968-ci ildə aşkarlanmışdır. Təbəqə son tunc dövrünə qədər davam edir. Tunc və Urartu dövrünə aid dulusçuluq məmulatları da tapılmışdır. Kültəpə 6 hektar genişlikdə və 19 metr yüksəklikdədir. Dəniz səviyyəsindən 967 metr yüksəklikdə yerləşir. Azərbaycandakı I Kültəpə abidəsindən təxminən 50 km məsafədə yerləşir.

## İstinadlar
Benifalim

**Benifalim** () — İspaniyada yerləşən şəhər və bələdiyyə. Bələdiyyə Vals-d-Alkoy ərazisinin 13,70&nbsp;km² hissəsini əhatə edir.

2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 114 nəfərə çatmışdır.

## Qalereya

Benifallim_02_-_Vista_general_desde_CV-780.jpg|ümumi görünüş
Benifallim_05_-_Acceso.jpg|Şəhər girişi
Benifallim_06_-_Ayuntamiento.jpg|Bələdiyyə binası
Benifallim_09_-_Iglesia.jpg|Kilsə


Benifallim_18_-_Torre_del_Castillo.jpg|Qala
Benifallim_15_-_Torre_del_Castillo.jpg|Qala
Benifallim_10_-_Esferofoto_de_la_Iglesia_y_entorno.jpg|Kilsə ətrafı mühitOmniorama
Benifallim_12_-_Esferofoto_desde_el_Castillo.jpg|qala ətrafıOmniorama


## Həmçinin bax
* Vals-d-Alkoy
* Banyeres
* Alkoy

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ayuntamiento de Benifallim
* Índice estadístico municipal de Benifallim
* Datos y cifras de los municipios de la provincia de Alicante
* Federación Valenciana de Municipios y Provincias - Guía Turística
Məmməd Aranlı

**Məmməd Aranlı** (tam adı: *Məmməd Salman oğlu Ağayev*; ) — Azərbaycanlı yazıçı-publisist, 1941—1945-ci illər müharibəsi iştirakçısı, 416-cı atıcı diviziyasının  "Qızıl əsgər" qəzetinin məsul katibi.

## Həyatı və təhsili
Məmməd Salman oğlu Ağayev 22 oktyabr 1922-ci ildə Ağcabədidə anadan olmuşdur. İbtidai təhsilini burada və Ağdaş şəhərində almışdır. 1932-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Bakıya köçmüş və 6 nömrəli Bakı şəhər natamam orta məktəbini bitirmişdir (1932–1935). Sonra M.Sabir adına Pedaqoji Texnikumda təhsil almışdır. O, ədəbi fəaliyyətə şeir və hekayələrlə tələbəlik illərindən başlamışdır.

## Yaradıcılıq fəaliyyəti
1937–1938-ci illərdə "Pioner" jurnalında, 1939–1940-cı illərdə isə "Azərbaycan qadını" jurnallarında çalışmışdır. Hekayələri "Yeni il", "Gənc işçi", "Ədəbiyyat" qəzetlərində, "İnqilab və mədəniyyət", "Şərq qadını" jurnallarında dərc olunmuşdur. 1938-ci ildə texnikumu əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra Azərbaycan Pedaqoji İnstitutuna qəbul olmuşdur. Burada ədəbiyyat və dil fakültəsində təhsil aldığı dövrdə "Qara xal qız", "Gecənin qəlbi" ,"Aldanmış ümid" və digər hekayələri yazmışdır.

## Döyüş cəbhələrində
1941-ci ildə Böyük Vətən Müharibəsinə başladığından İnstitutun son kursundan cəbhəyə getmişdir. O, kiçik leytenant kimi 416-cı atıcı diviziyada xidmətə başlamışdır. 1942-ci ilin dekabrında Mozdok uğrunda döyüşlərdə qəhrəmanlıq göstərdiyinə görə "Qızıl ulduz" ordeni ilə təltif olunmuşdur. Bu döyüşlərdə ağır yaralanan M.Aranlı 2 ay hərbi hospitalda müalicə olunduqdan sonra 1943-ci ilin fevralında yenidən həmin diviziyaya qayıtmışdır. Hərbi komandanlıq onu diviziyanın "Qızıl əsgər" qəzetinə məsul katib təyin etmişdir. 1944-cü ilin iyunundan müharibə qurtaranadək o, "Sovet döyüşçüsü" adlı "Üçüncü Ukrayna Cəbhəsi" qəzetlərində tərcüməçi-müxbir işləmişdir. Üçüncü Ukrayna Cəbhəsinin qərargahı ilə birlikdə o, Rumıniya, Bolqarıstan, Yuqoslaviya, Macarıstan və Avstriyada olmuşdur.

## Təltifləri
Cəbhədə kiçik leytenantlıqdan mayor rütbəsinə qədər yüksəlmiş, hərbi şücaətinə görə iki dəfə "Qırmızı ulduz" və "Vətən müharibəsi" orden və medalları ilə təltif olunmuşdur. 1950-ci il oktyabrın 7-də 27 yaşında vəfat etmişdir. Ağcabədi şəhərindəki 11 saylı məktəb onun adını daşıyır.

## Əsərləri:
* Fırtına. Bakı: Azərnəşr, 1951.
* Cəbhə gündəliyi. Bakı: Gənclik, 1975.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
“Ən gözəl bədii əsər həyatı tam mənası ilə dürüst göstərən əsərdir”, Buludxan Xəlilov,
Dioskal

**Dioskal** () — Macarıstanın Zala medyesində yerləşən kənd.

## Həmçinin bax
* Zalaeqerseq

## İstinadlar
Nadkanija

**Nadkanija** (; , , , ) — Cənub-qərbi Macarıstanın Zala medyesində yerləşən orta-ölçülü şəhər. Macarıstanda **Kanija** kimi də tanınır.

## Tarixi
Şəhərin Qədim Roma dövrünə aid xarabalıqları 1960-cı illərdə aşkar edilmişdir. Daha sonra isə orta əsrlər dönəmində bura Macarıstan Krallığının ən önəmli istehkamlarından birinə çevrildi. Qala bütün Qərbi Avropanı Osmanlı İmperatorluğunun hücumlarından qoruyaraq Macarıstanın cənub sərhəddində  qalxan rolunu oynadı. Müasir dövrdə Nadkanija şəhəri minlərlə turisti özünə cəlb edir. Kanija (*Knysa*) sözü sloven mənşəlidir və “şahzadəyə məxsus” anlamına gəlir. Bu bölgənin aristokrat ailəsinin mülkiyyəti olduğunu göstərir.

## Tanınmış şəxsləri
* Kanijalı Siyavuş Paşa

## Beynəlxalq əlaqələri
### Qardaşlaşmış şəhərlər
Nadkanija aşağıdakı şəhərlər ilə qardaşlaşmışdır:

## Qalereya

Fayl:Nagykanizsa3.jpg|
Fayl:Felsővárosi római katolikus templom, légi, Nagykanizsa1.jpg|
Fayl:Nagykanizsa Vasember ház.jpg|
Fayl:17 hosszusagikor.jpg|
Fayl:Nagykanizsa Inkey kápolna.jpg|
Fayl:Spomenik u Nagykanizsi.jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*  in Hungarian
Türk xalçası

**Türk xalçaları,** Orta Asiyadan Anadoluya köçən Türklərin Vətənlərindən gətirilən toxuculuq ənənəsinə əsaslanan düyünlü, topa şəklində tikilmiş döşək, örtük və xalçalardır.

Anadolunun türklər tərəfindən fəthindən sonra Anadoluda sürətli inkişafı davam etdi və "*Anadolu xalçası"* kimi tanınır. *"Kilim, sumac, cicim, zili"* kimi düz hörgüləri ilə özünü dünyaya tanıdan Anadolu xalçaları, dünyanın ən qədim əl işlərindəndir. Anadoluda toxunan bütün xalçalar Türk xalçası adlanır, lakin ümumilikdə *"Türk xalçaları"* kimi tanınan klassik türk xalçaları Anadolunun qərb və qərb hissələrində və Ege bölgəsindəki vilayətlərdə toxunan xalçalardır.

## Tarixi
Türk xalçalarının ilk adı XIII əsrdən məlumdur. Məşhur səyyah Marko Polonun iddiasına görə, uzun müddət Türk xalçaçılığının mərkəzi olmuş Konya şəhərində ən yaxşı xalçalar hazırlanırdı. XIV əsrdə onlar Simirna limanından çıxarıldığı üçün "Simirna" adlandırıldı. Bu xalçalar Anadoluda (Türkiyənin müasir Asiya ərazisi) istehsal edilmişdir.

Məlumdur ki, Türkiyə xalçaçılıq mədəniyyətinə Yunanıstan təsir edib və həmin dövrdə də bu sənətlə məşğul olublar. Osmanlı imperiyasının hakimiyyəti dövründə bir neçə türk tayfası İstanbuldan 60 kilometr aralıda Mərmərə dənizinin sahilində məskunlaşmağı qərara almışdır. Sonradan onların məskunlaşdığı ərazi Herek adlandırıldı. Həmin yerdə Osmanlı saraylarının bəzəyi üçün qeyri-adi dərəcədə böyük ölçülü xalçalar yaradılan ilk Saray xalça emalatxanası yaradıldı.

## İstinadlar
Şüşəli qüllə

**Şüşəli qüllə** () — İspaniyada yerləşən göydələn.

Tikili 2004-2009-cu illərdə inşa edilmiş, 250 metr yüksəkliyindədir və 52 mərtəbədən ibarətdir. İspaniyanın ən hündür binası hesab edilir. Avropanın ən hündür binalarının siyahısına görə 16-cı yerdədir.
## Qalereya

Torre de Cristal (Madrid) 03a.jpg|Tikiliş, noyabr 2006
Madrid - CTBA, Torre de Cristal 08.JPG|Əsas giriş
Torre de Cristal (Madrid) 07.jpg|Gecə
Jardin vertical5.jpg|Qış bağçası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Torre de Cristal 
* Şüşəli qüllə
Ankara zəfəranı

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. Türkiyənin endemik bitkisidir. Beynəlxalq Təbiətin və Təbii Sərvətlərin Mühafizəsi Birliyi tərəfindən Kiçik təhlükə altında olan növ kimi göstərilir. Öz elmi adını Ankaranın antik adından almışdır — Ancyra.

## Arealı
Yabanı halda Türkiyənin şimal-şərqində və Mərkəzi Anadolu ərazisində yayılmışdır. Türkiyənin Amasiya, Ankara, Bolu, Çorum, Kastamonu, Kırşəhər, Kayseri, Qəhrəmanmaraş, Samsun, Sivas və Yozğad illəri ərazisində rastlanılır. Əsasən 1000-1600 metr hündürlükdə, qayalı torpaqlarda, quru meşələr, çəmənliklər, kolluqlar və iynəyarpaqlı meşələrdə rastlanılırlar. Şaxtaya davamlı, isti sevməz, suya tələbkar bitkidir.

Avropada bahalı dibçək bitki kimi yetişdirilir və "Golden Bunch" (qızıl buket) kimi tanınır.

## Botaniki xarakteristikası
Soğanaqlı çox illik bitki olan Ankara zəfəranı 10—12 sm hündürlüyə malik olur. Növ XIX əsrdə alim Naydem Villiam Herbert və Cek Mav tərəfindən aşkar edilərək təsvir edilmişdir. Kyu kral botanika bağlarında aparılan araşdırmadan sonra 1881-ci ildə müstəqil növ kimi qeydə alınmışdır

Bitkinin soğanağı sərt örtük lifləri ilə örtülmüşdür. Yarpaqları ensizdir. Eni 0.5–1 mm genişliyindədir. Çiçəkləmədən sonra dahada uzanır. Çiçəkləri narıncı-sarı rəngdə olur. Qarların əriməsindən sonra çiçək açır. Çiçəkləmə əsasən fevral-mart aylarına təsadüf edir. Çiçəkləmə müddəti 20 gündür. Ankara zəfəranı sarı zəfərana bənzəsə də rənginin daha çox qızılı olması və incə yarpaqları ilə fərqlənir. Bu bitkinin soğanaqları nişasta və şəkərin yüksək miqdarına görə ya xam şəkildə və ya bişirilərək istifadə edilirdi. Hazırda isə onun vaxtsızçiçəklərə bənzəməsi səbəbindən istifadəsində azalma müşahidə edilir (vaxtsızçiçəklərin soğanaqları zəhərli olur).

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

## Yarımnövləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
"Formula-1" Qran-prilərinin siyahısı

**"Formula-1" Qran-pri siyahısı** — 1950-ci ildən FİA Dünya Çempionatına daxil olan bütün mərhələlərin siyahısı.

Qran-pri () — iri həcimli motor yarışının ənənəvi adı. Bu ənənə XX əsrin əvvəlində müəyyən edilmişdir. Formula 1 Dünya Çempionatının bir hissəsi olmuş bütün yarışlara Qran-pri (1950–1960-cı illərin çempionat təqvimində olan 11 yarış, 500 km Indianapolis istisna olmaqla) adlandırıldı.

2017 mövsümünün son yarışından etibarən, 976 Qran-pri (1950–1960-cı illərdə İndianapolis 500 milin 11 sınaq mərhələsi, rəsmi olaraq Qran-pri deyil), Dünya Çempionatı çərçivəsində keçirildi.

## Adı ilə Qran-pri (ölkəyə görə deyil)
**Qalın şriftlə** 2019 mövsümünə 21 Qran-pri qeyd olunmuşdur.

## Qran-pri mövsümləri

### 1950–1959

### 1960–1969

### 1970–1979

### 1980–1989

### 1990–1999

### 2000–2009

### 2010–2019

## İstinadlar
Uzun Bazar küçəsi (Qdansk)

**Uzun Bazar** (, ) — Qdansk, Polşada yerləşən, şəhərin ən görkəmli turistik məkanlarından biri. Qdanskın ən çox ziyarət edilən məkanlarından birinə çevrilmişdir.

Küçə başlanğıcını Long Lane Binasından (*Ulica Długa, Langgasse*) götürür. Küçənin Sonu isə Yaşıl Darvaza (*Brama Zielona*, *Koggentor*) ilə bitir.

## Xüsusiyyətləri
XIII əsrdə qurulan ilk növbədə oval bazara aparan ticarət yolu kimi əsası qoyulmuşdur.

Qdansk qırğını olaraq bilinən "Tevtonik Qılınclar" tərəfindən Qdansk qanlı bir şəkildə ələ keçirdikdən sonra, küçə şəhərin əsas arteriyası halına gəlir. Latınca Lonqa Platea-nın rəsmi adı ilk olaraq 1331-ci ildə yazılmışdır, Alman adı Langgasse daha sonra təqdim edilmiş və 1552-ci ildə Polşa *Ulica Długa* tərəfindən verilmişdir. Polşanın Bölmələrindən əvvəl *Krallıq Yolu* adlandırılmışdı, çünki şəhərə Polşa monarxlarının ziyarətləri tez-tez olurdu və adətən təntənəli şəkildə keçirilirdi . Sonuncu adı 1457-1552 arasında məşhur olmuşdur. Monarxların şəhərə səfərləri zamanı onlar küçə boyunca evlərdə əylənirdilər. Kral ailəsinin bayramlarında şəhər məclisi məhz Uzun Bazar küçəsində atəşfəşanlıq təşkil edirdi. Küçə, Qdansk şəhərinin ən görkəmli və ən zəngin vətəndaşlarının yaşadığı nöqtəyə çevrilib. Bura, həmçinin cənabların, qəhrəmanların və cinayətkarların birlikdə yaşadığı məskənlərdən biri olmuşdur.

## Abidələr
Küçənin əsas sahəsinin tipik şəhər planlaşdırılmasından fərqlidir. Bu küçə daha uzun fasadlı, ikimərtəbəli, böyük dəhlizləri olan üçmərtəbəli çoxmənzilli bina evləri ilə dolmuşdur.

## Xüsusiyyətlər

## See also

* Uzun Bazar küçəsinin '''Polyakca''' versiyası
* Uzun Bazar küçəsinin '''İngiliscə''' versiyası
* Uzun bazar küçəsinin xəritəsi

## References

## External links
Or Qapı

**Or Qapı** () və ya **Perekop** () — Ukraynanın, Krım Muxtar Respublikası, Armyansk şəhər şurası, Suvorov kənd şurasına daxil olan kənd. 2014-cü ildən etibarən Krım Muxtar Respublikası referendum əsasında Rusiya Federasiyasının tərkibinə daxil olmuşdur. Rusiya Federasiyasının inzibati bölgüsünə görə Krım Respublikası Armyansk şəhər dairəsinə daxil edilir, lakin dünya ölkələri və BMT Krımı Ukrayna ərazisi kimi tanıyır.

## Əhalisi

2001-ci ilin Ümumukrayna əhalinin siyahıya alınmasına əsasən əhalinin dil tərkibi belədir

## Müasir vəziyyət
2016-cı ilə görə Or Qapıda 9 küçə vardır. Kəndin sahəsi kənd şurasının məlumatına görə 200 ha-dır. 332 evə sahib kənddə  978 nəfər yaşayır.  № 7 orta təhsil məktəbi fəaliyyət göstərir. Ayrıca poçt şöbəsi, ilk yardım stansiyası, provaslav kilsəsi vardır. Kənd rayon mərkəzi ilə mini avtobuslarla əlaqələnir. Rusiya Federasiyasının Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin 26 noyabr 2014-cü il tarixli 65 saylı fərmanı ilə Perekopun şimal sərhədindən və daha şimaldan sərhəd zonası başlayır. Or Qapının özü isə sərhəd zonasına daxil deyildir.

## Coğrafiyası
Or Qapı kəndi Or bərzəxində yerləşir. Materiklə yarımada arasında mühüm yolun üzərindədir. Kənd mərkəzi dəniz səviyyəsindən 14 m yüksəklikdədir. Bununla yanaşı kənd Armyansk şəhər sovetliyinin və Krımın ən ucqar şimal yaşayış məntəqəsidir. Armyansk şəhər mərkəzindən 6&nbsp;km məsafədə yerləşir (şose ilə). Üstəlik həm də ən yaxın dəmir yolu stansiyasıdır. «Ukrayna səhəddi — Armyansk» yolu üzərindədir.

## Tarixi
Kənd əvvəllər 1–2&nbsp;km cənubda yerləşən, lakin Rusiya vətəndaş müharibəsi illərində məhv edilmiş Perekop şəhərinin şərəfinə adlandırılmışdır. Köhnə mahal şəhəri bərpa etmək qərarı 1922-ci ilin dekabr ayında qəbul edilsə də, ancaq bir kənd statusu daşımışdır. 17 dekabr 1926-cı ildə Prekop kəndi Erməni Bazar kənd şurasına daxil edilir.  Bu zaman kənddə 82 həyət olmuşdur ki, bununda 79-u həyət evi idi. Kənddə 357 nəfər yaşamışdır. Bunun 273 rus, 80 ukraynalı, 4 nəfəri isə digərlər olaraq göstərilmişdir. 1941-ci ildə Prerekop kəndində 156 həyət olmuşdur..

1989-cu il SSRİ siyahıya alınmasıına görə kənddə 1072 nəfər yaşayırdı. 21 mart 2014-cü ildən isə Krım Muxtar Respublikasının Rusiya tərəfindən ilhaqından sonra Rusiya Federasiyası Krım Respublikasının bir parçasına çevrilmişdir, ancaq dünya ictimaiyyəti bunu qəbul etmir

## İstinadlar

## Ссылки
* 
*
Barat Qaravəliyev

**Barat Süleyman oğlu Qaravəliyev** () — Azərbaycanlı ictimai-siyasi və dövlət xadimi.

## Həyatı
Barat Qaravəliyev 1923-cü ildə indiki Ağstafa rayonunun Dağ Kəsəmən kəndində anadan olmuşdur.

1930-cu ildə kənddəki yeddillik məktəbə daxil olub. 1939-cu ildə Qazax Müəllimlər Seminariyasını bitirib Dağ Kəsəmən kəndində müəllim təyin edilib. 1942-ci ilə kimi Əli Bayramli və Tərtər rayonlarında İcraiyyə Komitəsinin sədri olub. 1942–1945-ci illərdə Ukrayna, Belarus, Latviya, Litvada Sovet ordusu tərkibində alman faşistlərinə qarşı vuruşub. "Şöhrət", "I dərəcəli Vətən müharibəsi", "III dərəcəli Şərəf nişanı", "Qırmızı Ulduz" ordenləri və 12 medalla təltif olunub. Müharibədən sonra bir müddət Dağ Kəsəmən kəndində pedaqoji fəaliyyət göstərib. 1952-ci ildə Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsini bitirir. O vaxt yaradılmış Gəncə vilayətində hələ təhsilini qurtarmamış təlimatçı təyin olunub. 1953-cü ilin dekabrında Ağstafa rayon Partiya Komitəsində ümumi şöbənin və partiya kitabxanasının müdiri təyin edilib. 1959-cu ilə kimi raykomun təşkilat şöbə müdiri və ikinci katib, 1959–1964-cü illərdə Qazax Rayon İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifələrində çalışıb, 1964–1967-ci illərdə Tovuz Rayon Partiya Komitəsinin I katibi olub. 1967-ci ildə Qazax Rayon Partiya Komitəsinin I katibi təyin olunub. 1972-ci ilə kimi rayon rəhbəri olan Barat Qaravəliyev 1974–1979-cu illərdə Pirili kəndində sovxoz direktoru olub. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VIII çağırışında deputat seçilib.

2009-cu il avqustun 18-də Ağstafada vəfat edib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Riqa Motor Muzeyi

**Riqa Motor Muzeyi** () — Riqada mövcud olan, XIX əsrin sonlarından XX əsr sonuna qədər istehsal olunmuş 230-dan çox avtomobil, motosiklet və mopedlər daxil olduğu muzey. Muzeydə idman və hərbi təyinatlı maşınlar, Latviya istehsalı olanlar, lumizinlər və 30-cu illərin avtomobilləri (Vyaçeslav Molotovun və Leonid Brejnevin avtomobilləri) saxlanılır.

## Muzeyin tarixi
Muzey 21 iyul 1972-ci ildə SSRİ-də Latviya Antik Avtomobil Klubunun bir çox aktivistlərin təşəbbüsü ilə təşkil edilir. AAK antik avtomobillər və motosikletlərin bərpası ilə məşğul olan bir ictimai təşkilat kimi qeydə alınır.

Antik Avtomobillər Klubunun arzusu tematik olaraq 1985-ci ildə reallaşır. Latviya Sovet Sosialist Respublikası Nazirlər Sovetinin 4 dekabr 1985-ci il 586 saylı qərarına əsasən texniki yaradıcılıq, sərgi və istirahət mərkəzi təsis edilməsi qərarına gəlinir. 6 iyun 1986-cı ildə latviyalı memar Viktor Valqums tərəfindən hazırlanmış layihə əsasında muzey binası üçün təməl daşı qoyuldu.

Riqa Motor Muzeyinin açılış tarixi 22 aprel 1989-cu ildə baş vermişdir. 1 iyul 1992-ci ildə Riqa Motor Muzeyi Latviya Respublikası Rabitə Nazirliyi nəzdində dövlət statusu alır.

2 iyul 2016-cı ildə Riqa Motor Muzeyinin yenidən qurulduqdan sonra yenidən açılmışdır. Üç il davam edən təmir sonunda müzeyin daxili görünüşü tamamən dəyişmişdir.

## Ekspozisiya
* "Latviyada istehsal olunanlar";
* "Kreml dayanacağından olan avtomobillər";
* "Hərbi texnika";
* "Auto Union" konserninin və digərlərinin kolleksiyaları.

Həmçinin burada təqdim olunan müxtəlif motosikletlər (demək olar ki, bütün Zundapp və BMW ailəsi), Riqa mopedləri, velosipedlər, stasionar və qayıq motorları və s. vardır.

## Faktlar
* Muzeyin ərazisi 16 856 m². Binanın ümumi sahəsi — 6 909 m², həmçinin 3 496,7 m² və ya 50,4 % — kirayəyə verilir. Sərgi zalları üç mərtəbədə yerləşir. Sərgi zallarının ümçumi sahəsi — 3 278 m²-dir.

* Muzey fonduna 16 927 ədəd eksponat daxildir. Saxlanc yerlərinin sahəsi 620,4 m² (196,1 m² muzeyin birinci mərtəbəsində), 424,3 m² anqar. Muzey fondundan əlavə nadir ixtisaslaşdırılmış 1.470 ədəd kitabı olan kitabxanasıda var (bütün məlumatlar 1 yanvar 2005-ci ilə aiddir).

* Muzeyin Latviya və bəzi Avropa ölkələrindən antikvar avtomobillərin təmir sifarişini həyata keçirən emalatxanasıda vardır.
* Muzeydə saxlanılan bir çox nümünələrə ancaq burada rastlamaq mümkündür. Məsələn REAF-50.

## İstinadlar

## Mənbə
* Muzeyin rəsmi saytı 
* Пресс-релиз Рижского мотормузея
Qaliçnik

**Qalinçik** (, ) — Şimali Makedoniyanın ərazisində yerləşən dağ kəndi. Lazaropolla birlikdə Miyasyaya aid ən iri və qədim kənddir. Qaliçnikdə ənənəvi arxitektura, həmçinin kənd meydanındakı anfiteatr öz mövcudluğunu qoruyub saxlayır. Kənd ətraf əraziləri və təbiət qoruğu ilə məşhurdur. Bölgədə istehsal edilən yerli sarı kaşkaval adlanan pendir yüksək qiymətləndirilir. Bununla yanaşı bölgədə ənənəvi olan duzlu yerli ağ pendir də vardır.

## Yerləşməsi
Kənd Bıstraya dağının ətəklərində, Mavrov su anbarından və Lazarev Zori qış istirahət məkanından 10&nbsp;km aralıda yerləşir.

## Tarixi
Qəsəbə Miyasiya adlı tarixi etnoqrafik regionda yerləşir. Bu dağlıq ərazi tarixi bir qəbilə olan Miyasların adı ilə bağlıdır. Əfsanəyə görə miyaslar Ukrayna Karpatlarından Balkanlara gəlmişdir. Qalinçik adı isə Qalisiya ilə əlaqəli olması ehtimal edilir.

Bölgədə geniş ərazini əhatə edən otlaqların olsanı Valaxları bura cəlb etmişdir. Bölgə heyvandarlığı inkişaf etdirmək üçün əlverişli ərazidir Keçmişdə Qaliçnik iqtisadiyyatı heyvandarlıq, xüsusilə heyvan ticarəti, pendir, ət və yun məhsulları istehsalına əsaslanırdı. Bu insanlar xalq arasında «*Çoban*» olaraq tanınırdı. Bu termin əsasən varlı heyvan sahiblərinə şamil edilirdi.

Kənddə *Peçalbı* ənənələri vardır. Belə ki, mövsümi işlərlə görə kəndin bir çox kişiləri, bənnalar, dülgərlər və digərləri ixtisaslı işçilər kimi böyük şəhərlərdə işləmək üçün üz tuturdular. Onlar bir neçə ay və ya hətta bir neçə il Qaliçnikdən uzaq qalırdılar. Mövsümi işlərdə kişilər ailələrini dolandırmaq üçün kifayət qədər qazannır və bəzən hətta varlanırdılar.

## Hadisələr
Kənddə baş verən ən mühüm hadisə, hər ilin iyul ayında Həvvari Pyotr günü ənənəvi toy məclisi keçirilir. XXI əsrdə bu adət kəndə turist cəlb edir və üstəlik UNESCO tərəfindən qorunur.

## Tanınmış şəxsləri
* Aleksandr Sarievski (1922—2002) — tanınmnış makedoniyalı müğənni və bəstəkar.
* Qeorqi Pulevski (1838—1895) — makedoniyalı yazışı, tərcüməçi, tarixçi, inqilabçı və hərbi xadim. 
* Parfeni Zoqrafski (1818—1876) — bolqar kyeşiş, filoloq və folklorşünas.
* Dimitre Bujarovski (1952) — makedoniyalı bəstəkar.
* Doksin Mixayloviç (1883—1912) — serb yazışı, Serb inqilabının hərbi rəhbərlərindən biri.
* Slavko Brezovski (1922—2017) — makedoniyali arxitektor. Skopye Universitetinin baş arxitektoru.

## Qalereya

Fayl:20090714_Galicnik_Debar_panoramic.jpg |
Fayl:Galichnik-St-Peter&Paul-Church.jpg|
Fayl:Galichnik-cheshma.jpg |
Fayl:Galičnik_04.jpg |
Fayl:Molba za dozvola za kupuvanje, Galicnik, 1917.JPG |


## İstinadlar

## Mənbə
* Qalinçikin rəsmi veb-saytı
Revmatizm

**Revmatizm** — Orqanizmin birləşdirici toxumalarını zədələyən və ürək qüsurlarına gətirib çıxaran xəstəlik. Çox vaxt proses diz, topuq, dirsək oynaqlarında gedir. Zədələnmiş oynaqlar şişir dəri isə qızarır. Rematik proses nəticəsində ürəyin zədələnməsi Remakardid adlanır.

## İstinadlar
Anadolu Araşdırmaları

**Anadolu Araşdırmaları** —  , Türkiyə ve Qaradəniz bölgəsinin tarixi, arxeologiyası və sosial elmlərini əhatə edən illik hakimli akademik jurnaldır. 1951-ci ildə əsası qoyukmuşdur və Ankaradakı İngilis İnstitutu adından Cambridge University Press tərəfindən nəşr edilmişdir. Baş redaktoru Roger Matthews dir ( Reading Üniversiteti ).
2011-ci ildən bu tərəfə, BIAA həmçinin Heritage Turkey adı ilə hakimsiz, tam rəngli jurnal yayımlamışdır; daha əvvəl bu jurnal Anadolu Arxeologiyası adı verilmişdi.
## Həmçinin bax
*
* Çap: 
* Online:
Elda

**Elda** () — İspaniyada yerləşən şəhər və bələdiyyə. Bələdiyyə Vinalopo-Mica ərazisinin 45,79&nbsp;km² hissəsini əhatə edir.

2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 54815 nəfərə çatmışdır.

Əyalət paytaxt şəhərindən 39&nbsp;km uzaqlıqda yerləşir. Şəhərdə Elda adlı qəsr yerləşməkdədir.
## Qalereya

Provmap-alicante2.PNG| 
Monast-aerea-1-.jpg| 
AYUNTAMIENTO4.JPG|Bələdiyyə binası
Canteras Bateig 1905.jpg| 
Padre Manjon Elda.jpg|
Pepico Amat Elda (fachada).jpg| 
Avenida Ronda Elda.jpg| 
Gachamiga.jpg| 
Moros y Cristianos Elda2006.jpg| 
Elda_CorrerTraca.JPG| 
Museo Calzado Elda (entrada).jpg|Muzey
Casa grande del Jardin de la Musica.jpg| 
Museo Etnologico Elda (entrada).jpg|Muzey
Iglesia Santa Ana Elda.jpg|Kilsə
Plaza Mayor Elda 1.jpg| 


## Həmçinin bax
* Vinalopo-Mica
* Aspe
* Monovar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Página web del Ayuntamiento de Elda
* Página web de promoción de la ciudad de Elda 
* = 03066&Submit.x = 46&Submit.y = 2 Índice estadístico municipal de Elda 
* Museo del Calzado de Elda
* Fiestas de Moros y Cristianos
* Museo Arqueológico Municipal
* Castillo de Elda
* = 5230 Imágenes de Elda
* Ficha de Elda en el Instituto Valenciano de Estadística (pdf)
Borsfa

**Borsfa** () — Macarıstanın Zala medyesində yerləşən kənd.

## Həmçinin bax
* Zalaeqerseq

## İstinadlar
Böde

**Böde** () — Macarıstanın Zala medyesində yerləşən kənd.

## Coğrafiyası
Kənd Zala əyalətində, Zalaeqerseq şəhərinin cənubunda yerləşir.

## Qalereya

Image:Böde1.jpg
Image:Szent Mihály templom, Böde2.jpg


## Həmçinin bax
* Zalaeqerseq

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Böde in the Vendégváró homepage 
* Aerial images about Bödel
Lendava

**Lendava** (, ) — Sloveniyanın Prekmure regionunda yerləşən şəhər. 1955-ci ildə şəhərin adı Dolnja Lendavadan Lendavaya dəyişdirilmişdir.

Sloveniyada  macarların məskunlaşdığı əsas mərkəzlərdən biridir. Memar İmre Makoveç tərəfindən inşa edilən Macarıstan İcma Mərkəzi və teatrı ilə məşhurdur.

## Demoqrafiyası
2002-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, şəhərdə əhali aşağıdakı dillərdə danışır:
*Sloven dili      5,516 (49.47%)
*Macar dili 4,390 (39.37%)
*Digər Avropalılar və başqaları      1,245 (11.16%)
*Ümumi                               11,151

## Tarixi

*Alsólendva* 1918-ci ilə kimi Macarıstan Krallığında Zala əyalətində yerləşən bölgə idi. 1941-1945-ci illərdə yenidən Macarıstanın tərkibinə daxil edildi.

## Yəhudilərin icması

18-ci əsrdə şəhərin siyahıyaalınmasına əsas burada iki yəhudi tacirin olduğu müəyyənləşmişdir. Həmin siyahıyaalınmada şəhərin ərazisində yəhudi əsilli tacirlərin, hüquqşünasların, həkimlərin yaşadığını görmək olar. Onlar Lendava şəhərinin iqtisadiyyatının inkişaf etdirilməsində mühüm rol oynamışdılar. Yerli yəhudilər Lendavada ilk bankı açmışdılar. Şəhərin ərazisində yəhudi məktəbi 1850-ci ildə açılmış və 1921-ci ilə kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Lendava şəhərindəki sinaqoq Sloveniya ərazisində tərk edilmiş iki sinaqoqdan biridir.

## Beynəlxalq əlaqələri
### Qardaşlaşmış şəhərlər
Lendava aşağıdakı şəhərlər ilə qardaşlaşmışdır:

*  Zalaeqerseq, Macarıstan

## Həmçinin bax
* Zalaeqerseq

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Lendava, official page of municipality (in Slovene and Hungarian)
* Lendava , Daily news and videos from Lendava
İran: İngilis Fars Araşdırmaları Jurnalı

***İran***: İngilis Fars Araşdırmaları Jurnalı, İran araşdırmalarını əhatə edən hakimli akademik jurnaldır. İlk baş redaktoru Laurence Lockhart; digər redaktorlar Georgina Herrmann , C. Edmund Bosworth , Vesta Sarkhosh Curtis, və Cameron A.Petriedir. Louis D. Levine, Inna Medvedskaya, Roger Moorey, Michael Roaf , T. Cuyler Young və RanZadokun kimi tədqiqatçıların araşdırmalarını yayımladı.
## İngilis Fars Araşdırmaları Üniversiteti
Jurnal, 1961-ci ildə Tehranda *tarix və arxeologiyaya* dəyər verən bir instut olaraq qurulan İngilis Fars Araşdırmaları Universiteti tərəfindən yayımlandı. Üyeleri arasında: Basil Grey ve Pirouz Mojtahedzadeh . Universitetdə həmçinin bir kitabxana da yerləşir.
## İstinadlar

## Həmçinin bax
* 
* British Institute of Persian Studies
Petrer

**Petrer** () — İspaniyada yerləşən bələdiyyə. Bələdiyyə Vinalopo-Mica ərazisinin 104,26&nbsp;km² hissəsini əhatə edir.

2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 34634 nəfərə çatmışdır.

Əyalət paytaxt şəhərindən 39&nbsp;km uzaqlıqda yerləşir.
## Qalereya

Silla del Cid.jpg| 
CastilloPetrer.jpg|XII-XIII əsrlərə aid qala
Ermitas de Petrer.jpg|
Sede del ayuntamiento de Petrer (sin fecha).jpg|Bələdiyyə binası
Acueducto de San Rafael.jpg|
Marq-cultura-ocio-magazine-alicante-06.jpg|muzey


## Həmçinin bax
* Vinalopo-Mica
* Aspe
* Monovar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Página web del Ayuntamiento de Petrel
* Índice estadístico municipal de Petrer 
* Datos y cifras de los municipios de la provincia de Alicante
* Página web oficial de las fiestas de Moros y Cristianos de Petrel
* Bitrir.com — Diario digital más leído de Petrer
Novelda

**Novelda** () — İspaniyada yerləşən bələdiyyə. Bələdiyyə Vinalopo-Mica ərazisinin 75,7&nbsp;km² hissəsini əhatə edir.

2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 27104 nəfərə çatmışdır.

Əyalət paytaxt şəhərindən 24&nbsp;km uzaqlıqda yerləşir.

## Qalereya

Castillo Mola 02.jpg|Kvadrat formalı qala
Mapa de la división de términos entre Elda, Novelda y Monóvar (1719). Archivo del Reino de Valencia.jpg|1719-cu ilə aid şərtləri bölüşdürmə xəritəsi


## Həmçinin bax
* Vinalopo-Mica
* Aspe
* Monovar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Aspe

**Aspe** () — İspaniyada yerləşən şəhər və bələdiyyə. Bələdiyyə Vinalopo-Mica ərazisinin 70,9&nbsp;km² hissəsini əhatə edir.

2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 20360 nəfərə çatmışdır.

## Qalereya

Mhaspe.JPG|Bələdiyyənin tarixi muzeyinin sərgisi
Aspearcoayto.JPG|Bələdiyyə binası
Interiormercadoabastosaspe.JPG|bazar
Castillorioaspe.jpg|Qalanın qalıqlar
Aljau.jpg|Aljau qalasının xarabalıqları
Basilicasocorroaspe.JPG| 
Calleengalanadaaspe.jpg|Küçə bəzəkləri
Madredesoladaaspe.JPG|Aspenin müqəddəs həftəsi bir addım
Casaelcisco.JPG|El Kiskonun evi, bələdiyyənin tarixi muzeyi
Acueductocincoojos.jpg|Beş gözlü akveduk


## Həmçinin bax
* Vinalopo-Mica
* Elda
* Monovar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Ayuntamiento de Aspe
Əziz Əliyev küçəsi

*Əziz Əliyev küçəsi (Naxçıvan)  
*Əziz Əliyev küçəsi (Bakı)

## Həmçinin bax
* Əziz Əliyev
Nizami küçəsi (dəqiqləşdirmə)

**[[Nizami küçəsi]]** — Bakıda küçə. Həmçinin aşağıda digər yerlərdə yerləşən eyniadlı küçələr verilmişdir:

* Nizami küçəsi (Şuşa) — Şuşada küçə.
* Nizami Gəncəvi küçəsi — Gəncədə küçə.
* Nizami Gəncəvi küçəsi — Naxçıvanda küçə.
* Nizami Gəncəvi küçəsi — Horadizdə küçə.
Polixrom

**Polixrom** — müxtəlif rənglərdə bəzəkli memarlıq elementləri, heykəltəraşlıq və s. istifadə olunan dekorasiyasıdır. Termin bir çox rəngdə müəyyən heykəltraşlıq, keramika və memarlıq üslublarını təsvir etmək üçün istifadə olunur.

## İstinadlar
Slovakiya Sosialist Respublikası

**Slovakiya Sosialist Respublikası** (), SSR — Slovakiyanın 1969-1990-ci illər ərzindəki rəsmi adı. Çexoslovakiya Federasiyasına daxil olan iki respublikadan biri olmuşdur.

## Slovakiya İkinbci Dünya müharibəsində
1944-cü ilin avqust ayında Slovakiyada Slovak Milli Şurasının rəhbərliyi altında xalq hərəkatı başlayır. 1945-ci ilin martında Londonda olan mühacir hökuməti və Slovak Milli Şurasının nümayəndələri arasında, çex və slovakların milli birlik cəbhəsinin təşkili, hökumətin formalaşdırılması və onun proqramı haqqında razılaşma əldə edirlər. 4 aprel 1945-ci ildə slovak şəhəri olan Koşisdə Çexoslovakiyanım sürgündə olan prezidenti Edvard Benes Milli Cəbhəni hökiumət təyin edir. Onlarsa növbəti Koşis proqramını dərc edirlər. Proqramda Çexoslovakiyada milli və demokratik dəyişikliyi nəzərdə tuturdu. Koşis proqramı həm Slovakiya milli orqanlarının tanımağı, çex və slovaklar arasındakı münasibətlərin "birəbir" olmasını nəzərdə tutur.

Praqanın alman işğalından azad olmasından sonra 10 may 1945-ci ildə Beneş hökuməti paytaxta daxil olur. Çexoslovak dövləti əvvəlki dövrdə olduğu kimi yenidən quruldu və burada tətbiq olunan 1920-ci il Konstitusiyası Koşis proqramı ruhunda uyğunlaşdırılır. Nəticədə assimetrik milli dövlət sistemi formalaşır: çex xalqının öz milli dövlət quruluşları olmadığı halda, slovaklar müəyyən dərəcədə milli-ərazi muxtariyyətini əldə etmişdi. Eyni zamanda Çex torpaqlarında mərkəzi dövlət orqanları yerləşirdi. Slovakiyanın milli orqanları kimi eyni vəzifəni yerinə yetirsələrdə mərkəzi hakimiyyət orqanarının çex torpaqlarında olması çexlərə müəyyən üstünlüklər yaradırdı.

Çexoslovakiyanın 1948-ci ilin mayında qəbul edilən yeni konstitusiyasında, Çexoslovakiyadakı fevral hadisələri, kommunistlərin qələbələrindən sonra Slovakiyanın milli orqanları, dövlətinin səlahiyyətləri, icraçıları və slovak xalqının özünü dərki kimi təsvir edilmişdir.

## Transformasiya
1990-cı ilin martında respublikanın adından «sosialist» adı çıxarılır. Slovakiya Sosialist Respublikası **Slovakiya Respublikası** () adlandırılır. 1990-cı ildə özəlləşdirmə və V. Klausun "şok terapiya" siyasəti (planlaşdırılan iqtisadiyyatın bazar iqtisadiyyatına çevrilməsi) Sloveniyanın Çexslovakiyadan ayrılmasını sürətləndirirdi. 1 yanvar 1993-cü ildə Slovakiya müstəqil dövlətə çevrilir.

## Mənbə
* Constitutional Law of Federation (in Czech)
Anna Koulman Led

**Anna Koulman Led** (; ) — Amerikalı heykəltaraş. O, həyatının bir hissəsini Birinci Dünya müharibəsində üzlərindən zədə almış əsgərlərə maskalar hazırlamağa həsr etmişdir.

## Həyatı
Anna Koulman Led 15 iyul 1878-ci ildə Pensilvaniyada anadan olmuşdur. Orta məktəbi burada bitirdikdən sonra o, ali təhsil almaqdan ötrü Avropaya yola düşmüşdür. Paris və Roma şəhərlərində heykəltaraşlıq təhsili aldıqdan sonra 1905-ci ildə Maynar Led adlı bir həkimlə evlənmiş və Boston şəhərinə köçərək burada yaşamağa başlamışdır. Anna burada Bela Prat ilə birlikdə 3 il təhsil almışdır. Onun "*Triton körpələri"* adlı əsəri 1915-i ildə "Panama-Sakit Okean" sərgisində göstərilmişdir. 1914-cü ildə Anna Boston Rəssamlar Gildiyasının üzvlərindən biri oldu və Bostonda bir sıra sərgilərdə onun əsərləri nümayiş etdirildi. Bostonda yaşayarkən o, mifiolojik qəhrəmanlarla bağlı olan çalışmalarını tamamladı. Bu əsərlər günümüzdə də auksionlarda satılmaqdadır. Anna Koulmanın portreti Elanora Dyus tərəfindən rəsm edilmişdir. 1917-ci ildə Anna və yoldaşı, yoldaşının işi ilə bağlı Fransaya köçdülər. Fransa da o sonralar sənət fəaliyyətlərinin axışını dəyişdirəcək Fransis Dervent Vudla tanış olmuşdur. Vudla tanış olduqdan sonra Led "*Amerikan Qızıl Xaç Cəmiyyəti Portret-Maskalar Studiyası*"nı yaratmışdır. Studiyanın əsas fəaliyyəti Birinci Dünya müharibəsində üzlərindən zədə almış əsgərlər üçün kosmetik maskaların hazırlanması idi. Müharibədən sonra Annaya Massaçuest şəhərində sərgilənəcək müharibə ilə bağlı bir heykəl yaratması tapşırıldı. 1936-cı ildə Anna yoldaşı ilə birlikdə Kaliforniyaya köçdü və 1939-cu ildə burada vəfat etdi.
Onun "*Triton körpələri*" adlı əsəri hal hazırda Boston şəhərində nümayiş etidirlməkdədir.

## "Cəsur simasızlar" studiyası
Anna müharibədə yaralanmış əsgərlərə yaşamaq həvəslərini yenidən qaytarmaq məqsədilə "***Cəsur simasızla***r" studiyasını yaratmışdır. Burada o və həmkarları əsgərlər üçün yeni protez-maskalar hazırlayırdılar. İşə başlayarkən ilk əvvəl üzün xələl görmüş hissəsinin gips qəlibini götürür sonra da eyni üzün fotoşəkildəki əslinə baxaraq yeni bir gips qəlibi hazırlayırdı. Hazırladığı qəlib arasında xələl gəlmiş olan yerlərə əlavələr edərək yeni qəlibə Sumatra ağacının şirəsini töküb elastik bir maska hazırlayırdı. Maskanı mislə örtərək daha yüngül və rahat bir hala gətirir və onları əsgərlərin dəri rənginə uyğun formada rəngləyirdi. Beləliklə Anna 100-ə yaxın üzü parçalanmış insana kömək etmiş və onları yenidən cəmiyyətə qazandırmışdır.

Fayl:Anna Koulmanın işləri.jpg
Fayl:Anna Koulmanın işləri 2.jpg  
Fayl:Anna Koulmanın işləri 3.jpg 


## Kitabları
* *Hieronymus Rides*
* *The Candid Adventurer*

## İstinadlar
Monovar

**Monovar** () — İspaniyada yerləşən şəhər və bələdiyyə. Bələdiyyə Vinalopo-Mica ərazisinin 152&nbsp;km² hissəsini əhatə edir.

2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 12928 nəfərə çatmışdır.

Əyalət paytaxt şəhərindən 7&nbsp;km uzaqlıqda yerləşir. 
## Qalereya

CastilloMonovar.jpg|Monovar qalası
Torre Reloj Monovar.JPG|Saat qülləsi
Monovar.Ermita de Santa Bárbara.jpg| 
Iglesia Monovar.JPG|Kilsə
Carta puebla de Monóver 01 - Archivo del Reino de Valencia.JPG|1611-ci ilə aid əsər


## Həmçinin bax
* Vinalopo-Mica
* Aspe
* Elda

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* http://www.rafaelpoveda.com
* Web de opinión sobre Monóvar, con vídeos, fotos y entretenimiento en general.
* Web del Ayuntamiento de Monóvar
* Índice de Estadística Municipal de Monóvar.
* Monóvar en el Registro de Entidades Locales de la Generalidad Valenciana
* La Isla de Interior — Monóvar
Pinoso

**Pinoso** () — İspaniyada yerləşən şəhər və bələdiyyə. Bələdiyyə Vinalopo-Mica ərazisinin 126,9 km² hissəsini əhatə edir.

2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 7909 nəfərə çatmışdır.

Əyalət paytaxt şəhərindən 56 km uzaqlıqda yerləşir.

## Qalereya

Pinós. Les Enzebres.JPG|Enkebras məkanınım görünüşü
Pinós. Ajuntament i plaça.JPG|Pinoso bələdiyyə binası
Pinós. Església des del Mercat.JPG|Pinosoda yerləşən kilsə


## Həmçinin bax
* Vinalopo-Mica
* Aspe
* Monovar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Ayuntamiento de Pinoso
* Índice estadístico municipal de Pinoso
* Localización de Pinoso y de sus pedanías en la Vía Michelin 
* Localización de Pinoso y de sus pedanías en Google Maps
Lalə (ad)

**Lalə** — bir çox şərq ölkəsində kişi və qadın adı. Lalə (xaşxaş gülü) Azərbaycan dilində gül adıdır. Həmçinin, qırmızılıq bildirir. Bu söz fars dilindəki "**'" (**') sözündən gəlir, bu söz isə pəhləvi dilindəki "**'" (**') sözündən gəlir ki, bu da çələng əsməsi bitkisinə verilən addır. Bu söz fars dilindəki "**'" (**', **'; mənası – [[qırmızı]]) sözü ilə eyni kökü daşıyır. Sözün [[Rus dili|ruslaşdırılmış]] variantı – "**'" (**).

* Lalə Abbasova
* Lalə Bağıyeva
* Lalə Kazımova
* Lalə Kərimova
* Lalə Əfəndiyeva
* Lalə Məmmədova 
* Lalə Əlimuxtarova
* Lalə Şövkət
* Lalə Yusifova

## Həmçinin bax
* Laləzar
* Lalla
* Lalə (Qürvə)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Eesti Raudtee

**Eesti Raudtee (EVR)** — Estoniyanın milli dəmiryolu şirkəti. 1992-ci ildə Pribaltika dəmiryollarının Estoniya hissəsinin bazasında təşkil edilmişdir.

Eesti Raudtee şirkətinə aid olan yolların uzunluğu 691&nbsp;km-dir (hamısı 1520&nbsp;mm). Şirkət həmçinin Estoniyada dəmir yolu ilə yük daşımalarını təmin edir. Tallin yaxınlığında sərnişin daşınması (elektrikləşdirilmiş xətlərin  uzunluğu 192 kmdir) Elron tərəfindən (əvvəllər Elektriraudtee) həyata keçirilir. Edelaraudtee şirkətləri qrupuna isə Tallinn - Lelle - Pyarnu və Lelle - Vilyandi ensiz dəmiryolu xətti daxildir. Eesti Raudtee xətlərinin kilometrlərində bu sahələr nəzərə alınmır. Şirkət daxili olan yük daşınması, yerli sərnişin daşınması (dizel qatarları ilə təchiz edilmiş) və beynəlxalq daşımalarda iştirak edir (yalnız Tallinn - Moskva qatarını təmin edir).

## Lokomativ parkı

* 8 teplovoz ЧМЭ3
* 53 teplovoz GE C36-7
* 19 teplovoz GE C30-7Ai (silindi)
* 5 teplovoz ТЭМ-ТМХ
* 2 teplovoz DF7G-E (uzun müddətli icarəyə verildi)

## Əsas xəttlər
### Fəaliyyətdə olanlar
* Tallinn - Keila - Paldiski. 3 kV-lıq birbaşa elektrik ilə elektrikləşdirilir. Sərnişin daşınması Elron tərəfindən təmin edilir.
* Keyla — Pizipere. 3 kV-lıq birbaşa elektrik ilə elektrikləşdirilir. Əvvəlllər Haapsalu xəttinə qədər elektrikləşdirilməmişdi.
* Koolqa — Klooqa-Rand. Klooqada son stansiya vardır. 3 kV-lik birbaşa elektrik ilə elektrikləşdirilir.
* Tallin — Narva — Rusiya sərhəddi. Aegviidu stansiyasına qədər 3 kV-lıq birbaşa cərəyanlatəmin olunur. Daşımaları Elron və Federal Sərnişin Şirkəti həyata keçirir.
* Yulemiste — Muuqa. Muuqa limanına qədər olan elektrikləşdirilməmiş dəmiryolu xətti.
* Tapa — Tartu — Valqa — Latviya sərhəddi. Elektrikləşdirilməmiş xətt.
* Tartu — Koydula — Rusiya sərhəddi. Elektrikləşdirilməmiş xətt. 1998-ci ildən etibarən xətt fəaliyyət göstərmir. Əvvəllər Orovo stansiyasından Rusiyaya aid Peçora-Pskov stansiyasına bir başa xətt vardı. Ancaq bu xətt 2011-ci ildə ləğv edilmişdir.
* Valqa — Koydula. Elektrikləşdirilməmiş xətt. Xəttin əksər hissəsində sərnişin daşımaları həyata keçirilmir. 1997-ci ilədək xətt Riqa - Sankt-Peterburq yolunda istifadə edilirdi. 

## İstinadlar

## Mənbə
* Şirkətin saytı
* Pribaltikada dəmir yollarının xəritəsi
* Yuxan Parts: Estoniya üçün dəmir yolunun dəyərini qiymətləndirmək çətindir // rus.err.ee], 06.11.2010 
* estoniyanın dəmiryolu nəqliyyatı
ABŞ fəlsəfəsi

**ABŞ fəlsəfəsi**

## Fəlsəfi cərəyanlar
Toro və Ralf Uold Emersonun rəhbərlik etdiyi transsendentalistlər ilk böyük Amerika fəlsəfi cəryanını qurdular. Vətəndaş müharibəsindən sonra, Çarlz Sanders, daha sonra isə Uilyam Ceyms və Con Dyui praqmatizmin inkişafında lider idi. Uillard van Orman Kuayn və Riçard Rotri, sonradan Noam Çomski analitik fəlsəfəni Amerika fəlsəfə məktəbində ön plana çıxarmışdılar. Con Rolz və Robert Nozik siyasi fəlsəfənin canlanmasına rəhbərlik etdilər və Marta Nussbaum bu gün bunun ən əhəmiyyətli simasıdır. Kornel Vest və Cudit Batler Amerika fəlsəfə məktəbində kontinental ənənəyə rəhbərlik etmişdir. Milton Fridmen, Ceyms Byukenen və Tomas Souell Çikaqo məktəbi iqtisadiyyatçıları sosial və siyasi fəlsəfədə müxtəlif sahələrə təsir ediblər.

## İstinadlar
Mikayıl Müşfiqin büstü (Sumqayıt)

**Mikayıl Müşfiqin büstü** — Azərbaycan şairi, tərcüməçisi və pedaqoqu, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1934), "Azərnəşr"in keçmiş redaktoru, repesisya qurbanı Mikayıl Müşfiqin (Mikayıl Əbdülqadir oğlu İsmayılzadə) şərəfinə ucaldılmışdır. Abidə 1993-cü ildə Sumqayıt şəhəri 13-cü mikrorayon ərazisində, 34 nömrəli tam orta məktəbın qarşısında qoyulmuşdur. Abidənin postamenti ağ rəngdədir.

## İstinadlar
Azərbaycan siyasi və mədəni xadimlərinin dəfn yerlərinin dəyişdirilməsi

Sovet və müstəqillik dövründə əvvəllər Azərbaycandan kənarda yaşamış (Məhəmməd Füzuli), buradan sürgün edilmiş (Hüseyn Cavid) və ya ölkə daxilində qəbirləri gizlədilmiş şəxslərin (Cavad xan) yenidən dəfn edilməsi üçün müxtəlif təkliflər verilmişdir.

## Siyahı

### Həyata keçirilmiş layihələr

### Təkliflər

## İstinadlar
Ukrayna müstəqillik abidəsi

**Ukrayna müstəqillik abidəsi** () — Ukraynanın müstəqilliyinə həsr olunan abidə. Abidə Kiyevin mərkəzində, müstəqillik meydanında yerləşir.

## Tarixi
Abidə 2001-ci ildə Ukrayna müstəqilliyinin 10-cu ildönümü şərəfinə Kiyevdəki müstəqillik meydanının kompozisiya mərkəzində ucaldılıb.

## Memarlıq xüsusiyyətləri
Abidəni stilistik baxımdan ukrayna barokkosu ilə ampir üslubunun qarışığına aid edirlər. Abidə özündə 52 metr hündürlüyə malik sütun üzərində  ukrayna milli geyimində əlində başınağacı budağı tutmuş bürüncdən hazırlanan qız fiqurunu ehtiva edir. Abidənin ümumi hündürlüyü 62 metrdir.

Layihənin müəllifləri — heykəltaraş A. V. Kuş, memarlar, S. V. Babuşkin, A. V. Komarovski, R. İ. Kuxarenko, O. K. Stukalov. Heykəltəraş Anatoli Kuş qız fiqurunun yaradılması üçün model qismində öz qızından istifadə edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər