Nyut Skamender

**Nyuton (Nyut) Artemi Fido Skamender** (, doğum tarixi: 1897) — Coan Roulinq tərəfindən yazılmış Harri Potter romanlar seriyası, Fantastik varlıqlar və onların məskəni kitabı və film trilogiyasının qəhrəmanıdır.

Uydurma bioqrafiyasına görə Nyut Skamender məşhur magizooloq, "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kiabının müəllifidir. İkinci dərəcəli Merlin Ordeninə layiq görülmüş sehrbazdır. Anasının hippoqriflərlə olan işindən ilhamlanan Nyut, kiçik yaşlarından fantastik varlıqlarla maraqlanmağa başlayır. Hoqvartsda təhsilini tamamladıqdan sonra Nyut Sehr Nazirliyində işə düzəlir. İki il nazirliyin Ev elflərinin işə düzəldilməsi bölməsində çalışdıqdan sonra, Salamander Varlıqlar bölməsinə keçirilir. 1918-ci ildə "Obscurus Books" nəşriyyatından Avqust Vorm Nyutun "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabını yazmasını maliyyələşdirir. Skamender, Porpentina Qoldşteyn adlı xanımla evlidir və cütlüyün övladlığa götürülmüş bir uşağı var. 1990-cı illərdən təqaüdə çıxmış Skamender Dorsetdə yaşayır.

## Uydurma bioqrafiyası

### Adının etimologiyası
Nyut Skamenderin tam adı Nyuton böyük ehtimal ki, məşhur ingilis riyaziyyatçısı İsaak Nyutonun soy adından götürülmüşdür; Artemida Yunan mifologiyasında ovçuluq ilahəsinin adıdır; Fido ümumi it adı olub latın dilindən tərcümədə inamlı anlamını verir; Skamender sözü isə "Scamander" kimi yazılır. Onun ləqəbi Nyut kiçik, parlaq rəngli salamander anlamını verir.

### Erkən həyatı və təhsili
Nyuton Skamender 1897-ci ildə doğulub. Anasının hippoqriflərlə olan işindən ilhamlanan Nyut, kiçik yaşlarından fantastik varlıqlarla maraqlanmağa başlayır. Yeddi yaşı olanda Nyut tez-tez otağında ətli çəhrayı göbələyə oxşayan fantastik varlıq Horklampları hissələrə ayırır. 1908-ci ilin əvvəlində Nyut Hoqvarts Sehrbazlıq və Cadugərlik Məktəbinə qəbul edilir və Haflpaff evinə təyin edilir. Nyutun transfiqurasiya müəllimi Albus Dambldorun qəti qarşı çıxmasına baxmayaraq, o, fantastik heyvanlarla insan həyatı üçün təhlükə yaratdığına görə Hoqvartsdan kənarlaşdırılır.

### İş həyatı

Hoqvartsdan kənarlaşdırıldıqdan sonra, Skamender Sehr Nazirliyində işə düzəlir və "Fantastik varlıqların tənzimlənməsi və nəzarəti Departamenti"ndə çalışmağa başlayır. Fantastik varlıqlar departamentinə keçirilməzdən əvvəl iki il "Ev elflərinin işə düzəldilməsi bölməsi"ndə çalışır.

1918-ci ildə "Obscurus Books" nəşriyyatından Avqust Vorm Skamenderə "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabını yazmağı sifariş edir. Nazirlik işçisi olaraq həftədə cəmi iki sikel pul qazanan Skamender bu sifariş sayəsində gəlirini artırmaq və səyahət etmək imkanı qazanır.

Beş qitədə yüz ölkəyə səfər edən Skamender kitabı üçün material toplayaraq çoxlu fantastik varlıqları tədqiq edir. O, varlıqları tədqiq edir, onlarla ünsiyyət qurmağa və etibarlarını qazanmağa çalışır.

Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerləri tədqiq etmək üçün çıxdığı səfərin sonunda, 1926-cı ildə qısa dayanacaq kimi Skamender Nyu-Yorka gəlir. Lakin, Ceykob Kovalski adlı maqlın təsadüfən, içində fantastik varlıqlar saxlanan sehrli çantanı açmasından sonra baş verən insident böyüyərək Amerika Birləşmiş Ştatları Magiya Konqresinin müdaxiləsini tələb edən böyük (həmin dövrdə maqlların fanatik ekstremist qrupu Yeni Salem Filantropik Cəmiyyətinin fəaliyyətinə görə maqlar və maqllar arasında münasibət çox kövrək idi) hadisəyə çevrilir. Nyu-Yorkda olarkən Salamander gələcək həyat yoldaşı Porpentina Qoldşteyn və onun bacısı Kuini ilə tanış olur.

İlk dəfə 1927-ci ildə nəşr edilən "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabı bestsellerə çevrilir. Kitab Hoqvartsın təsdiq edilmiş dərsliyinə çevrilir və 1990-cı illərin ortalarına kimi 52 dəfə təkrar nəşr olunur. Salamander həm də "Uşaqlar üçün bədheybətlər antologiyası" adlı kitabın müəllifidir.

#### Nazirlikdəki fəaliyyəti
1947-ci ildə Salamanderə Canavar adamların registrinin hazırlanması tapşırılır, 1965-ci ildə isə o, "Eksperimental seleksiyanın qadağan edilməsi" layihəsində iştirak edir. Salamander həm də "Əjdahaların Tədqiq və Etidalı Bürosu" ilə əməkdaşlıq edir ki, bu büro da "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabının sonrakı nəşrləri üçün yeni materialların toplanması məqsədi ilə səfərlərin həyata keçirilməsinə kömək edir.

### Mükafat və fəxri adlar
1979-cu ildə magizoologiya sahəsində fəaliyyətinə görə Skamender ikinci dərəcəli Merlin Ordeni ilə təltif edilmişdir. Həmçinin Nyut Salamanderə Şokolad Qurbağa Kartı həsr edilmişdir.

### Şəxsi həyatı
Skamender Porpentina Qoldşteyn ilə evlənmiş və onların bir övladı və sonradan Rolf adlı bir nəvələri olmuşdur. 1990-cı illərin əvvəllərində Skamender həyat yoldaşı və üç knizel ev heyvanı Hoppi, Milli və Mauler ilə birlikdə Dorsetdə yaşayırdı. Həmin dövrdə o, Braziliya yağış meşələrində alov slaqlarını tədqiq etmişdir. 1993–1994-cü illərdə Hoqvartsda olmuş Skamender ehtimal ki, "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabının maqllar üçün versiyasını nəşr etməyi müzakirə etmişdir. Nəvəsinin Luna Lavqud ilə evlənməsindən sonra Skamender Lorkan və Lisander Skamenderlərin ulu babası olmuşdur.

### Şəxsiyyəti və bacarıqları
Yorulmaz və sadiq insan olan Nyut yorulmadan çalışaraq "Fantastik varlıqlar və onların yaşağıdı yerlər" kitabı üçün material toplamış, hətta istefada olduğu dövrdə belə fəaliyyətini dayandırmamışdır. Magizoologiya sahəsində avtoritet tədqiqatçı hesab edilən Nyutun əsərləri maq cəmiyyətində geniş yayılmışdır. Eksentrik şəxs kimi təsvir edilən Nyut özünü insanların yox, fantastik varlıqların əhatəsində daha yaxşı hiss etmişdir.

#### Sehr bacarıqları
* *Fantastik varlıqlara qayğı*: Nyut kiçik yaşlarından magizoologiya ilə maraqlanmış və illər ərzində dünyanın müxtəlif yerlərindən olan fantastik varlıqlarla davranış və onlara qayğı bacarığını əldə etmişdir. Magizoologiya sahəsindəki xidmətlərinə görə, Merlin ordeninə layiq görülmüş və ona məşhur Sehrbaz Kartı həsr edilmişdir.
* *İksirlər*: Öz kitablarında Nyut bəzi fantastik varlıqların iksir hazırlanmasında faydalı ola biləcəyi haqqında məlumat verir. Dəqiq bilinmir ki, bu məlumatlar sırf nəzəri xarakter daşıyırdı yoxsa, Nyut özü də iksir hazırlamağı bacarırdı.
* *Magiya tarixi*: Nyut magiya tarixi, xüsusilə magizoologiya tarixi haqqında geniş biliklərə malik olmuşdur. "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabının bütöv bir fəsli canlı, varlıq və ruh anlayışlarının fərqləndirilməsi, əvvəlki əsrlərdə bu bölünmənin necə olmasına həsr edilmişdir.
* *Maql tədqiqatları*: Nyut maqlların fantastik varlıqları necə qəbul etməsini tədqiq etmiş, onların maqlların həyatında iştirakı, nağıllar və sair ədəbi nümunələrdə təsvir edilməsini öyrənmişdir. Kitabının xüsusi bir fəslini Nyut maqlların fantastik varlıqlarla əlaqəsinə həsr etmişdir.

## Populyar mədəniyyətdə
* "Fantastik məxluqlar və onların yaşadığı yerlər" film trilogiyasında Nyut obrazı aktyor Eddi Redmeyn tərəfindən canlandırılacaq.
* Nyut Skmender "LEGO Dimensions " videooyununun personajlarından biri olmuş, həmçinin "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" mövzusuna həsr edilmiş LEGO dəstində yer almışdır.
* Harri Potter filmlər seriyasında Nyut Skamenderin portreti direktorun otağında asılır. Portret yalnız "Harri Potter və Sirlər otağı" filmində peyda olur ki, bu da Skamenderin 1992-ci ildə ölməsi və əvvəl Hoqvartsın direktoru olması anlamına gələ bilər.
* Nyut Skamenderin portretinin aşağısında Albrext Dürerin (1471–1528) monoqramı olsa da, onların yaşayış dövrü üst-üstə düşmür.
* 2001-ci ildə Coan Roulinq xeyriyyəçilik təşkilatı "Comic Relief" üçün "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabını nəşr etdirmişdir. Kitabın müəllifi kimi Nyut Skamender göstərilmişdir.
* Nyut Harri Potter romanlar seriyasında təqdim edilən ilk Haflpaff məzunudur, lakin bu məlumat Pottermore saytında təsdiqlənməmişdir.
* "Harri Potter və Fəlsəfə Daşı" romanı alman dilinə tərcümə edilərkən Nyut adı "Lurx" kimi tərcümə edilmişdir. Lurx alman dilində nyutun da daxil olduğu amfibiyalar ailəsinin adıdır. "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabı alman tərcümə edilərkən Nyut adı saxlanılmış, Lurx isə orta ad kimi təqdim edilmişdir. Buna görə də onun adı alman dilinə tərcümədə "Nyuton Artemis Fido Lurx Salamander" kimi yazılmışdır.
* Harri Potter romanlar seriyasının fransız dilinə tərcüməsində isə Nyutun adı "Norbert Dragonneau" ("dragonneau" fransız dilindən tərcümədə körpə əjdaha deməkdir) kimi qeyd edilir, lakin "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" bu ad onun ləqəblərindən biri kimi təqdim edilir.
* "Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər" kitabının "Müəllif haqqında" hissəsində Nyut Skamenderin Hoqvarts məzunu olması qeyd edilsə də, o, məktəbdən xaric edildiyinə görə orada təhsilini tamamlaya bilməmişdir.

### Harri Potter dünyasında
* Harri Potter və Fəlsəfə daşı (ilk dəfə adı qeyd edilir)
* Harri Potter və Fəlsəfə daşı (Məşhur Cadugərlər Kartında göstərilir)
* Harri Potter və Sirlər Otağı (portreti göstərilir)
* Harri Potter və Sirlər Otağı (Məşhur Cadugərlər Kartında göstərilir)
* Harri Potter və Azkaban Məhbusu (Maraderin xəritəsində görsənir) 
* Harri Potter və Alov Kuboku (portreti görsənir) 
* Harri Potter və Mələz Şahzadə (portreti görsənir) 
* Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. I Hissə (portreti görsənir)
* Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. II Hissə (portreti görsənir)
* LEGO Harry Potter: Years 1–4 (portreti görsənir)
* LEGO Harry Potter
* Fantastik varlıqlar və onların məskəni
* Fantastik varlıqlar və onların yaşadığı yerlər (kinematoqrafiyada ilk təqdimatı)
* Harry Potter: The Exhibition (portreti görsənir)
* The Wizarding World of Harry Potter (portreti görsənir)
* J. K. Rowling: A Year in the Life (haqqında qeyd edilir (adı çəkilmədən))
* Pottermore (haqqında qeyd edilir)
* Lego Dimensions

## İstinadlar