open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Caddebostan

**Caddebostan** — İstanbulun Kadıköy səmtində, Çiftehavuzlar ilə Erenköy arasında yerləşən məhəllə. İstanbulun ən məşhur məhəllələrindən biridir və Bağdat küçəsi və CKM (Caddebostan Mədəniyyət Mərkəzi) kimi məkanlara ev sahibliyi edir. Bölgədə məşhur brend mağazaları və Türkiyədə nadir rast gəlinən velosiped yolu var.

Şəkil:Caddebostan_07760.jpg|Məhəllənin mənzərəsi
Şəkil:Caddebostan kultur merkezi.JPG|Caddebostan Mədəniyyət Mərkəzi

## Tarixi

Osmanlı İmperiyası dövründə, Bostancıdan Göztəpəyə qədər olan bölgə tarla və ağaclarla dolu olduğundan yeniçəri fərariləri və digər cinayətkarlar üçün sığınacaq yeri idi. Bu səbəbdən bölgə “Cadugər bağı” adlanırdı. 1826-cı ildə Yeniçəri korpusu ləğv edildikdən sonra oradakı bağların ləğv edilməsi qərara alındı. Daha sonra rayonun adı dəyişərək “Caddebostan” olub.

## Diqqət çəkən məkanları

* **Raqıp Paşa malikanəsi** — xalq arasında pərili malikanə kimi də tanınır.
* **Qalib Paşa Məscidi**
***Qalib Paşa Məscidi Fəvvarəsi**
* **Sabiha xanım malikanəsi**
* **Təvhidə xanım malikanəsi**
* **Caddebostan sahili** — yayda yerli əhalinin tez-tez ziyarət etdiyi sahil.
* **Caddebostan çimərliyi** - İstanbulun tarixi çimərliklərindən biri.
* **Bar küçəsi**
* **Caddebostan Mədəniyyət Mərkəzi**
* **Bağdad küçəsi**

## İstinadlar
OWASP ZAP

**OWASP ZAP** (**Zed Attack Proxy**-nin qısaltması) — açıq mənbəli veb proqram təhlükəsizlik skaneri. O, həm tətbiq təhlükəsizliyinə yeni başlayanlar, həm də peşəkar nüfuz testçiləri tərəfindən istifadə olunmaq üçün nəzərdə tutulub.

Proqram ən aktiv Open Web Application Security Project (OWASP) layihələrindən biri olub.

Proksi server kimi istifadə edildikdə, istifadəçiyə HTTPS-dən istifadə edən trafik də daxil olmaqla, ondan keçən bütün trafiki manipulyasiya etməyə imkan verir.

O, həmçinin REST API vasitəsilə idarə olunan demon rejimində də işləyə bilər.

ZAP 30 may 2015-ci ildə Sınaq halqasında ThoughtWorks Texnologiya Radarına əlavə edildi.

ZAP əvvəlcə başqa bir pentesting proksisi olan Parosdan hazırlanmışdır. Layihə rəhbəri Simon Bennetts 2014-cü ildə ZAP-ın mənbə kodunun yalnız 20%-nin hələ də Parosdan olduğunu bildirdi.

1 avqust 2023-cü il tarixindən etibarən ZAP inkişaf komandası elan etdi ki, OWASP ZAP qurucu layihə kimi Proqram Təhlükəsizliyi Layihəsinə qoşulmaq üçün OWASP Fondundan ayrılır və bundan sonra sadəcə olaraq ZAP adlanır.

## Xüsusiyyətləri
Proqramda olan xüsusiyyətlərdən bəzilərinə aşağıdakılar daxildir:

* İntersept edən proksi server
*Ənənəvi və AJAX Veb axtarışı
*Avtomatlaşdırılmış skaner
*Passiv skaner
*Məcburi baxış
*Fuzzer
*WebSocket dəstəyi
*Skriptləşdirmə dili
*Plug-n-Hack dəstək
O, plagin əsaslı arxitekturaya yeni və ya yenilənmiş funksiyalar əlavə etməyə imkan verən onlayn bazara malikdir. GUI idarəetmə paneli istifadəçi üçün əlverişli hesab edilir.

Bütün funksiyaların geniş siyahısını https://www.zaproxy.org/docs/desktop/start/features/ saytında tapmaq mümkündür.

## Mükafatlar

* Ən Yaxşı Açıq Mənbə Şəbəkə və Təhlükəsizlik Proqramı üçün 2015-ci ildə Bossie Mükafatını qazanan OWASP alətlərindən biri.
* ToolsWatch.org oxucularının səsverməsinə görə 2014-cü ilin Ən Yaxşı Təhlükəsizlik Alətlərində (ikinci yer).
* ToolsWatch.org oxucuları tərəfindən 2013-cü ilin Ən Yaxşı Təhlükəsizlik Aləti.
* 2011-ci ilin Çilingər Aləti (Toolsmith Tool).

## Həmçinin bax
* OWASP
* Nüfuzetmə testi
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Skott Pilqrem dünyaya qarşı

**Skott Pilqrem dünyaya qarşı** () — 2010-cu il romantik, döyüş-komediya filmi. Film Brayan Li O'Mellinin müəllifi olduğu "*Skott Pilqrem*" qrafik roman seriyası əsasında çəkilib. Filmin rejissoru Edqar Raytdır, ssenarisini Maykl Bekoll ilə birlikdə yazıb. Filmin baş rollarında Maykl Sera və Meri Elizabet Uinsted çəkilib.

## Məzmun
Kanadanın Toronto şəhərində yaşayan 22 yaşlı gənc oğlan Skott Pilqrem Amazon çatdırılma şirkətində çalışan amerikalı qız Ramona Flauersə aşiq olur. Skott indi Ramonanı əldə etmək üçün onun yeddi keçmiş sevgilisini döyüşdə məğlub etməlidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Google Buzz

**Google Buzz** (*[[Azərbaycan dili|az]].* Google bazası) Google tərəfindən hazırlanmış və Gmail-ə inteqrasiya olunmuş sosial şəbəkə vasitəsidir. Google Buzz-dan istifadə edərək, siz dostlarınız arasında və yaxud qeyri-məhdud sayda istifadəçilər arasında keçidlər, fotolar və videolardan ibarət mesajları cəld paylaya bilərsiniz.

Buraxılış zamanı Google Buzz Picasa, Flickr, Google Reader və Twitter ilə inteqrasiya olunmuşdu.Bəzi analitiklərin fikrincə, Google Buzz-ın yaradılması Google-un Twitter və Facebook-la rəqabət aparmaq cəhdidir.

## Tənqidlər
2010-cu il fevralın ortalarında elektron rabitəni tənzimləyən bəzi Amerika qanunlarını pozduğuna görə Google-a qarşı iddialar qaldırıldı. Xüsusilə, Google Buzz istifadəçiləri “yeni sosial şəbəkəyə” qoşduğuna və onların razılığı olmadan onların əlaqə siyahılarına daxil olduğu üçün tənqid edilmişdir. EPIC insan haqları araşdırma mərkəzi də bu pozuntulardan şikayət edib.

## Xidmətin bağlanması
14 oktyabr 2011-ci ildə Bradley Horowitz rəsmi Google bloqunda Google Buzz və Buzz API-nin yaxın həftələrdə bağlanacağını elan etdi. Buzz-ı dəstəkləmək əvəzinə səylər Google+ üzərində cəmlənəcək. Bu halda, köhnə mesajlar profilinizdə mövcud olacaq və onları Google Takeout istifadə edərək endirmək olar. Ancaq yeni mesajlar yarada bilməyəcəksiniz.
## Xarici keçidlər
Zavallı (film)

**Zavallı** () — 2000-ci il ABŞ istehsalı yeniyetmə, romantik-komediya filmi. Filmin rejissoru və ssenari müəllifi Emi Hekerlinqdir. Baş rollarda Ceyson Biqqs, Mina Suvari və Qreq Kinnir çəkilib. Film Orta Qərbi ABŞ-nin kiçik qəsəbəsindən Nyu-York Universitenə təhsil almaq üçün gələn Pol Tanekdən bəhs edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Aleks Hirş

**Aleksandr Robert Hirş** ( ) — amerikalı animasiyaçı, yazıçı, prodüser və səs aktyoru. O, Disney kanalında yayımlanan "*[[Qraviti Fols]]*" cizgi serialının yaradıcısıdır. Bu serialda o, Sten dayı, Zus, Bill Şifer və digər personajları səsləndirib. Bu işinə görə "BAFTA" və "Enni" mükafatına layiq görülüb.

## Həyatı
Aleksandr Robert Hirş 18 iyun 1985-ci ildə Kaliforniyanın Pyemont şəhərində dünyaya gəlib. Onun atası yəhudidir, ancaq o aqnostik kimi böyüdülüb, milad və hanukka bayramlarını qeyd edib. Hirş uşaq yaşlarında əkiz bacısı ilə birlikdə yay tətili üçün nənəsi ilə qalmağa gedirdi. O, "*[[Qraviti Fols|Qravity Fols]]*" serialını uşaq ikən yaşadığı macəralardan ilhamlanaraq yaratmışdır. Hirş Kaliforniya İncəsənət İnstitutunu (CalArts) bitirib.

## İstinadlar
Chrome Veb Mağazası

**Chrome Veb Mağazası** Chrome veb brauzeri üçün Google-un onlayn mağazasıdır. 2022-ci ilə qədər Chrome Veb Mağazası təxminən 123.000 artırma və 29.000 mövzuya sahibdir.

## Tarixi
Chrome Veb Mağazası 2010-cu ilin dekabrında ictimaiyyətə təqdim edildi və 11 fevral 2011-ci ildə Google Chrome 9.0 buraxılışı ilə açıldı. Bir il sonra o, "yükləmələr, istifadəçilər və tətbiqlərin ümumi sayı üzrə trafikdə böyük artımı kataliz etmək" üçün yenidən dizayn edildi. 2012-ci ilin iyun ayına olan məlumata görə, Chrome Veb Mağazasında yerləşdirilən məzmunun cəmi 750 milyon quraşdırması olmuşdur.

Bəzi genişləndirmə tərtibatçıları öz genişləndirmələrini daha sonra reklam proqramlarını birləşdirən üçüncü tərəflərə satdılar. 2014-cü ildə bir çox istifadəçi arzuolunmaz pop-up reklamlardan şikayət etdikdən sonra Google Chrome Veb Mağazasından iki belə genişləndirməni sildi. Növbəti il Google etiraf etdi ki, öz veb-saytlarına edilən ziyarətlərin təxminən beş faizi reklam proqramları ilə genişləndirmələr tərəfindən dəyişdirilib.

## Zərərli proqram
Zərərli proqram Chrome Veb Mağazasında problem olaraq qalır. 2018-ci ilin yanvar ayında ICEBRG təhlükəsizlik firmasının tədqiqatçıları 500.000-dən çox birləşmiş endirmə ilə dörd zərərli genişləndirmə aşkar etdilər. 2021-ci ilin fevralında Google ona zərərli kodun əlavə edildiyi bildirildikdən sonra 2.000.000 istifadəçisi olan məşhur uzantı olan "The Great Suspender"ı blokladı.

Chrome, rahatlıq üçün Chrome Veb Mağazasında yerləşdirilən genişləndirmələrin həm də tərtibatçının saytında quraşdırılmasına icazə verirdi. Lakin bu, zərərli proqram vektoruna çevrildi, ona görə də 2018-ci ildə silindi.

## Xarici keçidlər
Kevin haqqında danışmalıyıq

**Kevin haqqında danışmalıyıq** () — 2011-ci il psixoloji triller, dram filmi. Filmin rejissoru Linn Remsidir, ssenarisini Rori Stüart Kinnir ilə birlikdə yazıb. Film Layonel Şriverin müəllifi olduğu eyniadlı roman əsasında çəkilib. Baş rollarda Tilda Suinton, Con K. Rayli və Ezra Miller yer alıb. Film psixopat uşaqdan bəhs edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Quru su

**Novec 1230**, **"Quru su"** (*flüoroketon FK-5–1–12*, *freon PFK-49*) rəngsiz , iysiz mayedir .

Kimyəvi formul — CF 3 CF 2 C(O)CF(CF 3) 2 (perfluoro(etil izopropil keton), altı karbonlu maddə, flüorlu keton kateqoriyası (qaydalara uyğun olaraq R 1 -CO-R 2 ketonların adları radikal-funksional nomenklatura R 1 və R 2 radikallarının adlarının əlifba sırası ilə "keton" sözündən əvvəl sadalanması ilə qurulur).

## İstinadlar
OSS/BSS

**OSS/BSS** — telekommunikasiya sahəsində əməliyyatlara dəstək sisteminə və biznesə dəstək sisteminə aid edilən termin. Bu fərqləndirmə şəbəkə əməliyyatlarının saxlanılması və bu şəbəkənin ətrafında qurulduğu biznes arasında narahatlıqların ayrılmasını vurğulayır. Rabitə xidməti təminatçıları öz OSS/BSS ilə geniş çeşidli xidmət və funksiyaları dəstəkləyir. BSS ilk növbədə sifarişin tutulması, müştərilərlə əlaqələrin idarə edilməsi və telekommunikasiya fakturasından ibarətdir. Bundan başqa, OSS sifarişlərin idarə edilməsi, şəbəkə inventarının idarə edilməsi və şəbəkə əməliyyatlarını əhatə edir.

## Tarixi
Əvvəllər OSS və BSS daha aydın şəkildə ayrı-ayrı qurumlar idi, lakin OSS/BSS (və ya bəzən BSS/OSS) termini ən azı 2000-ci ildən istifadə olunur. Məsələn, sifarişi tutan BSS ilə onu yerinə yetirən OSS arasındakı interfeys olduqca sadə ola bilər. İndiki dövrdə daha mürəkkəb, fərqləndirilmiş məhsul və xidmətlərin təklif edilməsi ilə ikisi arasında daha sıx əlaqə tələb olunur. Məsələn, sifarişin işlənməsi müştərinin artıq sahib olduğu xidmətlər, istifadə etdiyi şəbəkə və hazırda mövcud resurslar haqqında məlumat tələb edə bilər.

Azərbaycanda "Aztelekom" MMC müştəri təcrübələrinin yüksəldilməsi, həllərin çevikliyinin təmin edilməsi və bazara daha aktual xidmətlərin təqdim edilməsi məqsədilə 2022-ci ilin dekabr ayında "Suntech SA" Global OSS/BSS provayder şirkəti ilə müqavilə imzalamışdır. Müqavilə şərtlərinə əsasən, "Suntech SA" şirkəti "Aztelekom" MMC üçün BSS/OSS proqram təminatı yaratmalıdır. Şirkət tərəfindən yaradılacaq BSS mövcud bilinq sistemini əvəz etməklə yanaşı, xidmət məntəqələri və çağrı mərkəzləri vasitəsilə daha operativ xidmətlərin təmin edilməsinə şərait yaratmalıdır. OSS sistemi vasitəsilə əhatə dairəsinin genişləndirilməsi, planlaşdırma, layihələndirmə, avadanlıq və digər inventar sistemin idarə edilməsinin daha çevik forma almağı, sahələrdə aparılacaq təmir və bərpa işlərinin məhsuldarlığının artmağı nəzərdə tutulmuşdur.

## VoIP-də istifadə
Bu sahədə xidmət təminatçılarının inteqrasiya olunmuş OSS/BSS sistemi üçün daha çox tələbləri var. Nümunələrə e-ticarət, özünüidarəetmə, real vaxt hesabatı və saxtakarlığın qarşısının alınması daxildir.

## İstinadlar
Signal (proqram)

**Signal** — azad və açıq mənbəli, platformalar arası şifrələnmiş mesajlaşma proqramıdır. O, Signal Foundation və Signal Messenger MMC tərəfindən hazırlanmışdır. O, faylları, səsli mesajları, şəkilləri və videoları əhatə edə bilən İnternet üzərindən həmyaşıd və ya qrup mesajları göndərmək üçün istifadə olunur. O, həmçinin təkbətək səsli və video zənglər edə bilər, və Android versiyası SMS proqramı kimi də fəaliyyət göstərə bilər.

Siqnal identifikator kimi standart mobil telefon nömrələrindən istifadə edir və Siqnalın digər istifadəçiləri ilə bütün rabitələri təmin etmək üçün başdan sona şifrələmədən istifadə edir. Tətbiq istifadəçi personalarının məlumat kanalının şəxsiyyətini və bütövlüyünü müstəqil şəkildə yoxlaya biləcəyi mexanizmləri ehtiva edir.

Siqnal proqram təminatı və serverlər tamamilə azad və açıq mənbəlidir. Müştərilər GPL s3 lisenziyası altında, server kodu isə AGPL s3 lisenziyası altında buraxılır. Rəsmi Android tətbiqi bildirişlər üçün Google Play xidmətlərindən istifadə etsə də, tətbiqin lazımi funksiyalara açıq mənbəli alternativləri var ki, o, Google Play xidmətləri quraşdırılmadan rahat işləyə bilsin.

Qeyri-kommersiya Siqnal Fondu 2018-ci ilin fevralında Brian Acton tərəfindən ianə edilən 50 milyon ABŞ dolları məbləğində toxum maliyyəsi ilə başladı.
## İstinadlar
ShareChat

**ShareChat**, Hindistan sosial şəbəkə xidməti platformasıdır, Banqalorda yerləşən Mohalla Tech şirkətinə məxsusdur. O, Ankush Sachdeva, Bhanu Pratap Singh və Farid Ahsan tərəfindən təsis edilib. və 8 yanvar 2015-ci ildə təsis edilib. ShareChat tətbiqinin 15 hind dilində 350 milyondan çox aylıq aktiv istifadəçisi var.
Şirkətin hazırkı dəyəri 5 milyard ABŞ dollarıdır.
Ankara Demirspor

**Ankara Dəmirspor** — 16 mart 1932-ci ildə təsis edilmiş və 29 oktyabr 1932-ci ildə təsis edilməsi rəsmi olaraq təsdiqlənmiş türk futbol klubudur. Klubun əsas rəngləri qırmızı-yaşıl idi və bu gün qəbul edilən rənglər ağ-tünd mavidir. Klub Ankarada MKE Ankaragücü və Gənclərbirliyindən sonra qurulan 3-cü klubdur. Yarandığı zaman qırmızı-yaşıl forma olan Ankara Dəmirspor 1933-cü ildə Çankaya komandası ilə birləşdi və formanın rəngi mavi-tünd göyə çevrildi. Uzun müddət ev matçlarını Cebeci İnönü Stadionunda keçirdikdən sonra 2015–16 mövsümündən etibarən Behiçbeydəki klub obyektlərində inşa edilən TCDD Ankara Dəmirspor Stadionunda oynamağa başladı.
Harp Okulu İK

**Harbiye İdman Yurdu** — Ankarada yerləşən Hərbi Akademiyanın idman klubudur. Əvvəlcə İstanbulda Harbiye adı ilə qurulan klub 1936-cı ildə Ankaraya köçdü və bir neçə ildən sonra adı Hərbi Akademiya olaraq dəyişdirildi. Müxtəlif idman sahələrində fəaliyyət göstərən klub ən böyük uğurlarını futbol və basketbol sahələrində yaşayıb.

Futbol komandası hələ İstanbulda olarkən 1924-cü ildə ilk dəfə keçirilən Türkiyə Futbol Çempionatını qazandı və Türkiyə futbol tarixində ilk futbol çempionu oldu. 1936-cı ildə Hərbi Akademiya olaraq Ankaraya köçdükdən sonra bu uğurunu 1942 və 1945-ci illərdə təkrarlamış və tarixində üç dəfə Türkiyə futbol çempionu olmuşdur. Basketbolda 1951 və 1952-ci illərdə ardıcıl iki dəfə Türkiyə Basketbol Çempionatının qalibi olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Azərbaycan Region Liqası 2023/2024

Azərbaycan Region Liqasının 5-ci mövsümü.

## Reqlament

Region Liqasının qalibi İkinci Liqaya yüksəlir. İkinci Liqada sonuncudan əvvəlki yeri tutmuş komanda Region Liqasının finalçısı (2-ci yerin sahibi) ilə pley-off oynayır. Pley-off ev-səfər prinsipi ilə olmaqla 2 oyundan ibarət olacaq. İki oyunun nəticəsinə görə qalib müəyyənləşməzsə, əlavə vaxt (hər biri 15 dəqiqədən ibarət iki hissə) təyin olunur, bu zaman da qalib müəyyənləşməzsə, penaltilər seriyası tətbiq olunur. Bu iki oyunun nəticəsinə görə qalib olan komanda növbəti mövsüm İkinci Liqada oynamaq hüququ qazanır, məğlub olan komanda isə Region Liqasında çıxış edir.
Mənbə: AFFA Region Liqası

## Region Liqasının 2023/2024 mövsümünün iştirakçıları
AFFA Region Liqasında ümumilikdə 40 komanda mübarizə aparır. Klublar 4 zona üzrə çıxış edirlər. İştirakçılardan 18-i turnirdə debüt edir.

Komandalar iki dövrədən ibarət liqada mübarizə aparır. Hər qrupda ilk 2 yeri tutanlar pley-offa vəsiqə qazanır.

* **Mərkəz zonası:** "Ərgünəş" (Füzuli), "Göyçay", "Hacıqabul", "Ağcabədi", "Araz" (İmişli), "İsmayıllı", "Mil" (Beyləqan), "Ümid" (Saatlı).
* **Cənub zonası:** "Biləsuvar", "Ərkivan" (Masallı), "Lənkəran", "Masallı", "Neftçala", "Qobustan", "Zəfər 44" (Cəlilabad).
* **Şimal-Qərb və Qərb zonası:** "Ağstafa Gəncləri", "Balakən", "Bərdə", "Göyəzən" (Qazax), "Qala" (Goranboy), "Qarxun" (Yevlax), "Şəki", "VT Gəncə".
* **Paytaxt və Şimal zonası:** "Çinar Zəngilan", "Cürət", "Dirçəliş", "City Baku", "Gənclər", "Gənclik", "Hypers FK", İCBFA, "İrəvan", "Lokomotiv Baku", "Mübariz", "Ramana" (Abşeron), "Record Club", "Şimal" (Xaçmaz), "Şirvanovka", ŞKGB (Xaçmaz), "Xanlıq" (Qubadlı).

## Liqa göstəriciləri

### Mərkəz zonası

### Cənub zonası

### Şimal-Qərb və Qərb zonası


### Paytaxt və Şimal zonası
**A Qrupu**


**B Qrupu**


## Pley-off mərhələsi
## İstinadlar



## Yüksəlmə pley-off
2024/25 mövsümündə II Liqada çıxış etmək üçün cari mövsüm II Liqada 13-cü yeri tutan komanda ilə AFFA Region Liqasının finalçısı pley-off matçlarında üz-üzə gələcəklər. Bununla əlaqədar mayın 25-i pley-off mərhələlərinin püşkü atılacaq, eləcə də oyunların keçirilməsi detalları müzakirə olunacaq.

Pley-off ev-səfər prinsipi ilə olmaqla 2 oyundan ibarət olacaq. İki oyunun nəticəsinə görə qalib müəyyənləşməzsə, əlavə vaxt (hər biri 15 dəqiqədən ibarət iki hissə) təyin olunur, bu zaman da qalib müəyyənləşməzsə, penaltilər seriyası tətbiq olunur. Bu iki oyunun nəticəsinə görə qalib olan komanda növbəti mövsüm İkinci Liqada oynamaq hüququ qazanır, məğlub olan komanda isə Region Liqasında çıxış edir. İlk oyun 29 may, cavab oyunu isə 5 iyunda keçiriləcək.

|}
Rəsul Səlimov

**Rəsul Səlimov** () — Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu və məşqçi.

## Karyerası
Karyerasının birinci uğuruna Rəsul Səlimov 1998-ci ilin noyabrında imza atdı. Rumıniyanın Buxarest şəhərində baş tutan U-20 Avropa Çempionatında Rəsul Səlimov turnirin bürünc medalına sahib oldu. Bir il sonra, 1999-cu ilin mayında isə Rəsul Səlimov Bratislava şəhərində Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vurdu. Həmin ilin noyabrında Rəsul Səlimov həm də İtaliyanın Roma şəhərində baş tutan U-20 Avropa Çempionatında növbəti dəfə bürünc medala sahib oldu.

2000-ci ilin mayında Rəsul Səlimov Polşanın Vrotslav şəhərində baş tutan Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vurdu. Həmin ildə Rəsul Səlimov Azərbaycanı Avstraliyanın Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Rəsul Səlimovun olimpiadanın 1/16 final mərhələsində rəqibi Çili nümayəndəsi Qabriel Lama oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Rəsul Səlimov rəqibinə qalib gəldi və olimpiadanın 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Kanada cüdoçusu Keyt Morqan oldu. Bu görüşdə Rəsul Səlimov rəqibinə məğlub oldu və mübarizəsini təsəlliverici qrupda davam etdi. Bu qrupun birinci görüşündə onun rəqibi Avstraliya nümayəndəsi Robert İvers oldu. Həmin görüşdə Rəsul Səlimov rəqibi üzərində ipponla qələbə qazandı və növbəti mərhələyə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Mavrici cüdoçusu Cen Klod Rafael oldu. Bu görüşdə də Rəsul Səlimov rəqibi üzərində ipponla qələbə qazandı və qrupun üçüncü mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Dünya Çempionatının bürünc medalçısı Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Bryan Olson oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Rəsul Səlimov rəqibinə qalib gəldi və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Fransa cüdoçusu Fred Demonfauson oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Rəsul Səlimov rəqibinə məğlub oldu və Sidney Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.

Olimpiadadan sonra Rəsul Səlimov 2001-ci ilin mayında Fransanın Paris şəhərində baş tutan Avropa Çempionatının final görüşündə məğlub olaraq turniri gümüş medalla başa vurdu. Həmin ilin iyulunda isə Rəsul Səlimov Almaniyanın Münhen şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında bürünc medala sahib oldu.

2002-ci ilin mayında Maribor şəhərində (Sloveniya) Avropa Çempionatını beşinci pillədə başa vuran Rəsul Səlimov həmin il zədə aldıqdan sonra 20 yaşında idmanla vidalaşdı. Karyerasını başa vurandan sonra Rəsul Səlimov məşqçi olaraq çalışır.

## İstinadlar
Aişə Qurbanlı

**Aişə Qurbanlı** () — Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu.

## Karyerası
Aişə Qurbanlı beynəlxalq turnirlərdə birinci uğurlarına 2015-ci ilin noyabrında *African Open* turnirində bürünc, *Oceania Open* turnirində isə gümüş medala sahib olmaqla imza atdı. IJF Qran-Pri seriyalı turnirlərdə onun ən yaxşı nəticəsi 2017-ci ilin aprelində Antalyada baş tutan turnirdə qeydə alıdı (beşinici pillə).

Karyerası ərzində nüfuzlu beynəlxalq turnirlərdə, Dünya və Avropa Çempionatlarında uğura imza ata bilməyən Aişə Qurbanlı Azərbaycanı 2021-ci ildə Yaponiyada baş tutan XXXII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Qadınların -48 Kq. turnirində çıxış edən Aişə Qurbanlı olimpiadanın 1/16 final mərhələsində Portuqaliya nümayəndəsi Katarina Kostaya vaza-ari balı ilə məğlub oldu və turnirdə mübarizəsini dayandırdı.

## İstinadlar
Port (kompüter şəbəkəsi)

**Port** və ya **port nömrəsi** — kompüter şəbəkəsində əlaqənin son nöqtəsini unikal şəkildə müəyyən etmək və məlumatları xüsusi xidmətə yönləndirmək üçün təyin edilmiş nömrə. Proqram səviyyəsində, əməliyyat sistemi daxilində port xüsusi prosesi və ya şəbəkə xidmətinin növünü müəyyən edən məntiqi konstruksiyadır. Hər bir nəqliyyat protokolu və ünvan kombinasiyası üçün proqram səviyyəsində bir port ona təyin edilmiş port nömrəsi ilə müəyyən edilir. Port nömrələrindən istifadə edən ən çox yayılmış nəqliyyat protokolları Transmission Control Protocol (TCP) və User Datagram Protocol (UDP); bu port nömrələri 16 bitlik nömrələrdir.

Port nömrəsi həmişə IP ünvanı və rabitə üçün istifadə edilən nəqliyyat protokolunun növü kimi hostun şəbəkə ünvanı ilə əlaqələndirilir. Mesajın təyinat və ya mənşə ünvanını tamamlayır. Xüsusi port nömrələri xüsusi xidmətləri müəyyən etmək üçün qorunur ki, gələn paket asanlıqla işləyən proqrama yönləndirilə bilsin. Bu məqsədlə 1024-dən aşağı olan port nömrələri tarixən ən çox istifadə edilən xidmətləri müəyyən edir və onlara tanınmış port nömrələri deyilir. Daha yüksək nömrəli portlar proqramlar tərəfindən ümumi istifadə üçün mövcuddur və efemer portlar kimi tanınır.

## Port nömrəsi

### Ümumi port nömrələri
Tanınmış portlar (həmçinin sistem portları kimi tanınır) 0-dan 1023-ə qədər nömrələnmiş portlardır. Bu diapazonda yeni təyinatlar üçün tələblər digər qeydiyyatlara nisbətən daha sərtdir.

## Həmçinin bax
* OSI model
* TCP/IP model
* Nmap

## İstinadlar
Kubernetes

**Kubernetes** () və ya qısaca **K8s** — proqram təminatının yerləşdirilməsi, miqyası və idarə edilməsinin avtomatlaşdırılması üçün açıq mənbəli konteyner orkestrasiyası sistemi. Əvvəlcə Google tərəfindən hazırlanmış layihə hal-hazırda Cloud Native Computing Foundation tərəfindən idarə olunur.

Kubernetes adı qədim yunan dilindən gəlir, mənası "sükançı" və ya "pilot" deməkdir. *Kubernetes* tez-tez *K* və *s* arasındakı səkkiz hərfi sayılaraq K8s kimi qısaldılır.

Kubernetes containerd və CRI-O kimi müxtəlif konteyner iş mühitləri ilə işləyir. Onun böyük cloud-native iş yüklərini idarə edə bilməsi data mərkəzlərində geniş istifadəsinə səbəb oldu. Müstəqil proqram təminatı satıcılarından (ISV) bu platformanın çoxsaylı paylamaları ilə yanaşı əsas bulud satıcılarının buludda yerləşən təklifləri mövcuddur.
## Tarixi

Kubernetes Google tərəfindən 2014-cü ilin ortalarında buraxılıb. Layihənin yaradıcısı Co Beda, Brendan Börns və Kreyq MakLakki idi və qısa müddət sonra digər Google mühəndisləri, o cümlədən Brayn Qrant və Tim Hakin də onlara qoşuldu.

Kubernetes-in dizaynı və inkişafı Google-un Borg klaster menecerindən təsirlənib. Ən çox töhfə verənlərin əksəriyyəti əvvəllər Borg üzərində işləmişdir. Kubernetes-ə Star Trek-in keçmiş Borg personajı  şərəfinə "Project 7" kod adını verdilər və onun yeddimilli təkərini loqo olaraq seçdilər. C++ dilində yazılmış Borgdan fərqli olaraq, Kubernetes Go dilində yazılıb.

## İstinadlar
OpenBSD

**OpenBSD**, Berkeley Software Distribution (BSD) əsasında azad və açıq mənbəli Unix-ə bənzər əməliyyat sistemidir. O, 1995-ci ildə NetBSD əməliyyat sistemi layihəsini tərk edərək Theo de Raadt tərəfindən yaradılmışdır. De Raadt-a görə, OpenBSD təhlükəsizlik tədbirlərinin hazırlanması üçün tədqiqat əməliyyat sistemidir.

OpenBSD layihəsi bir çox alt sistemin portativ versiyalarını digər əməliyyat sistemləri üçün paketlər kimi saxlayır. Layihənin kodun keyfiyyətinə önəm verdiyinə görə, bir çox komponentlər digər proqram layihələrində təkrar istifadə olunur. Məsələn, Android əməliyyat sistemi C standart kitabxanasından, LLVM normal ifadə kitabxanasından, Windows 10 isə LibreSSL və OpenSSH-dən istifadə edir.

OpenBSD adı mənbə kodunun İnternetdə mövcudluğunu ifadə edir. Bu, həmçinin sistemin dəstəklədiyi aparat platformalarının geniş spektrinə aiddir.

## İstinadlar
Nazim Məcidov

**Nazim Məcidov** (tam adı:*Məcidov Nazim Böyük-Ağa oğlu*; ) — Azərbaycan Respublikasının Fəxri Bədən tərbiyəsi və idman Xadimi, professor

## Həyatı
Məcidov Nazim Böyük-Ağa oğlu 1955-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

1977-ci ildə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutunu, 1987-ci ildə isə Moskvada Lenin ordenli Mərkəzi Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutunun aspiranturasını müvəffəqiyyətlə bitirmişdir.

1989-cu ildə Moskva şəhərində Bədən tərbiyəsi və idman sahəsində kadr hazırlığı elmi-tədqiqat istiqamətində namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək pedaqoji elmlər namizədi (pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru) elmi dərəcəsi almışdır.

1993-cü ildə SSRİ Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə ona dosent elmi adı, 2009-cu ildə isə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə ona professor elmi adı verilmişdir.
Uşaq yaşlarından cüdo güləşi ilə məşğul olmuş, sambo və cüdo üzrə dəfələrlə şəhər, respublika və ümumittifaq yarışların qalib və mükafatçısı olmuşdur.

1980-ci ildən SSRİ İdman Ustasıdır. Məşqçilik fəaliyyətindəki uğurları dövlətimiz tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş, 2001-ci ildə ona "Fəxri Bədən Tərbiyəsi və İdman işçisi", 2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Məşqçisi fəxri adı, 2010-cu ildə isə Bədən tərbiyəsi və idman sahəsində kadr hazırlığındakı xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Müəllimi, 2021-ci ildə isə Azərbaycan Respublikasının Fəxri Bədən tərbiyəsi və idman Xadimi fəxri adları verilmişdir.

1979–1994-cü illərdə Akademiyanın "Güləşmənin nəzəriyyəsi və metodikası" kafedrasında müəllim, baş müəllim, dosent vəzifəsində,

1994–2006-cı illərdə "İdmanın təkmübarizlik növləri" fakültəsinin dekanı,

2006–2016-cı illərdə Elmi işlər üzrə prorektor,

2016-cı ildən bugünədək "Bədən tərbiyəsi və idmanın nəzəriyyəsi və metodikası" kafedrasının müdiri vəzifəsində uğurla çalışmışdır.

Son illərdə Akademiyada aparılan yenidənqurma işlərində fəal iştirak etmiş, "Onlayn Universitet" layihəsi çərçivəsində Akademiyada bütün kurslar üzrə imtahan-test suallarının hazırlanması komissiyasına və Azərbaycan Cüdo Federasiyasında məşqçilərin təkmilləşdirilməsi kurslarına uğurla rəhbərlik etmişdir.

100-dən çox elmi, elmi-metodiki əsərin, o cümlədən 1 monoqrafiya, 2 dərslik, 6 metodiki vəsait, 20 tədris proqramının və çoxlu sayda elmi məqalələrin müəllifi olmuşdur.

Bununla yanaşı onun bədən tərbiyəsi və idman sahəsində gənc elmi kadrların yetişdirilməsində də əməyi böyük olmuşdur. Onun elmi rəhbərliyi altında 47 tələbə magistrlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.

## İstinadlar
Windows 9x

**Windows 9x**, MS-DOS nüvəsinə əsaslanan Windows əməliyyat sistemləri qrupudur. Microsoft Windows 9x ilə böyük uğur qazandı. Windows 9x versiyaları bunlardır: Windows 95, Windows 98, Windows Me.
Fortune 500

**Fortune 500**, *[[Fortune]]* jurnalı tərəfindən hazırlanan və nəşr olunan illik siyahıdır. Siyahıda ABŞ-də ən yüksək xalis gəlirə malik 500 qurum yer alıb. Bununla belə, Fortune bu hesablamalarda, xüsusən şirkətlərin vergi gəlirlərinin təsirini aradan qaldırmaq üçün bir çox şirkətin dövriyyəsinə düzəlişlər edir. Fortune Global 500-dən fərqi odur ki, Fortune 500-ə yalnız Amerika institutları daxildir. Fortune 100 və Fortune 1000 eyni şəkildə sıralanan ilk yüz və ilk min şirkətləri əhatə edən siyahılardır.

Fortune 500 konsepsiyası Fortune redaktoru Edqar P. Smit tərəfindən yaradılmışdır və ilk siyahı 1955-ci ildə dərc edilmişdir. Bu siyahıda ilk on şirkət General Motors, Jersey Standard, ABŞ-dır. Steel, General Electric, Esmark, Chrysler, Armor and Company, Gulf Oil, Mobil və DuPont.
Skype Technologies

**Skype Technologies S. A. R. L** (həmçinin Skype Software SARL, Skype Communications SARL, Skype Inc. və Skype Limited kimi tanınır) baş qərargahı Lüksemburq və Palo Alto, Kaliforniya, ABŞ-də yerləşən və əsas biznesi istehsal və marketinq olan telekommunikasiya şirkətidir. O, video telefoniya (video chat) və ani mesajlaşma kompüter proqramı Skype və müxtəlif əlaqəli VoIP internet telefoniya xidmətlərini təmin edir. Microsoft şirkəti 2011-ci ildə alıb və o vaxtdan bəri törəmə müəssisə kimi fəaliyyət göstərir və 2016-cı ildən etibarən Microsoft Office Məhsul Qrupunun bir hissəsi kimi fəaliyyət göstərir. Şirkət Amerika məhdud məsuliyyətli şirkətinə bərabər olan Société à responsabilité limitée və ya SARL-dir.

Skype, IP üzərindən səs (VoIP) xidməti kimi, ilk dəfə 2003-cü ildə kompüterdən kompüterə pulsuz zənglər və ya kompüterdən telefonlara aşağı sürətli zənglər etmək üçün buraxıldı. Skype-ın stasionar telefonlara/mobil telefonlara zəng etməsi (əvvəllər SkypeOut adlanırdı), Skype (əvvəllər SkypeIn adlanır və indi Skype Nömrəsi adlanır) və Skype-ın gəlirinin böyük hissəsini təşkil edən səsli mesajlaşma kimi pullu xidmətlər üçün dəstək var idi.

eBay 2005-ci ilin sentyabrında və 2009-cu ilin aprelində Skype Technologies S. A.-nı aldı və daha sonra 2010-cu ildə ilkin kütləvi təklif (IPO) həyata keçirməyi planlaşdırdığını açıqladı. 2009-cu ilin sentyabrında Silver Lake, Andreessen Horowitz və Kanada Pensiya Planı İnvestisiya Şurası (CPP İnvestisiya Şurası) eBay-dən Skype-ın 65%-nin satın alındığını elan etdilər. Skype 2011-ci ilin mayında Microsoft tərəfindən 8,5 milyard dollara alınıb.

2010-cu ildən etibarən Skype 27 dildə mövcud idi və hər ay orta hesabla 100 milyondan çox aktiv olmaqla, dünya üzrə 660 milyon istifadəçisi var idi. O, öz sərhədləri daxilində telekommunikasiya sistemlərinə nəzarət etmək istəyən hökumətlərin siyasi narahatlıqları fonunda vaxtaşırı öz əqli mülkiyyəti ilə bağlı problemlərlə üzləşib.
## İstinadlar
Western Union

**Western Union** —  ABŞ-də yerləşən beynəlxalq maliyyə xidmətləri və rabitə şirkəti. Şirkət müxtəlif valyutalarda beynəlxalq pul köçürmələri və ödənişləri qəbul edir və dünyanın aparıcı maliyyə xidmətləri təminatçılarından biridir. Şirkətin baş ofisi ABŞ-ın Kolorado ştatının Denver şəhərində yerləşir. O, həmçinin 2006-cı ildə teleqraf xidmətini dayandırana qədər Amerikanın aparıcı teleqraf rabitəsi şirkəti idi.

## İstinadlar
Finlandiya ilə Paris sülh müqaviləsi (1947)

**Finlandiya ilə Paris sülh müqaviləsi (1947)** və ya  **Finlandiya və Müttəfiqlər arasında Paris müqaviləsi** — Finlandiya ilə Müttəfiqlər arasında imzalanmış sülh müqaviləsidir. Müqavilə 10 fevral 1947-ci ildə imzalanan və İkinci Dünya müharibəsindən sonra Almaniyanın müttəfiqləri ilə müharibə vəziyyətini bitirən Paris sülh müqavilələri sisteminin bir parçasıdır. Müqavilə 15 sentyabr 1947-ci ildə qüvvəyə minmişdir. Antihitler koalisiyası ilə İtaliya arasında müqavilə 10 fevral 1947-ci ildə imzalandı və rəsmi şəkildə düşmənliyə son qoydu.
## Müqavilə

Finlandiya öz sərhədlərini 1 yanvar 1941-ci il tarixindəki formasına görə yenidən bərpa etdi. Beləliklə, 1939-1940-cı illəri əhatə edən və Sovet İttifaqı-Finlandiya arasında baş vermiş Qış müharibəsi zamanı itirdiyi ərazilər yeni sərhədlərdən kənarda qaldı. Həmçinin Petsamo əyaləti də Sovet İttifaqına verildi. Finlandiyada Sovet İttifaqının başlatdığı Qış müharibəsi zamanı Finlandiyanın Qərbdən aldığı rəğbətdən sonra təzminatlar və diktə edilmiş sərhəd tənzimlənməsi Qərb dövlətləri tərəfindən böyük ədalətsizlik və xəyanət kimi qəbul edildi. Lakin bu rəğbət Finlandiyanın 1941-1944-cü illər arasında nasist Almaniyası ilə əməkdaşlığı nəticəsində pozulmuşdu. Bu müddət ərzində Finlandiya nəinki 1940-cı ildə itirdiyi əraziləri geri aldı, həm də Sovet ərazisinin dərinliklərinə doğru davam etdirdi və Sovet İttifaqı torpaqlarının geniş bir zolağını işğal etdi. Finlandiyanın bu əməli Böyük Britaniyanı ona 1941-ci ilin dekabrında müharibə elan etməsinə yol açdı. Beləliklə də, Finlandiyaya olan Qərb dəstəyi tədricən zəiflədi. Sovet İttifaqının Finlandiyadan aldığı ərazilər 1944-cü ilin 19 sentyabr tarixində imzalanmış Moskva atəşkəs razılaşmasına əsaslanmaqda idi. Həmçinin Moskva atışkəs müqaviləsində  tənzimlənən Hanko yarımadasının icarəsi ilə birlikdə Porkkala-Udd bölgəsinin su və quru ərazilərində Sovet İttifaqına 30 illik dəniz donanması mərkəzi qurma icazəsi verildi. Həmçinin Finlandiya Sovet İttifaqına hər il 5 milyon fin markası ödəməli idi. Həmçinin "hal-hazırkı mövcud vəziyyətə uyğun olaraq" Alland adalarının hərbisizləşdirilməsi vəziyyətinin davam etdirilməsi nəzərdə tutulurdu. Finlandiya ilə imzalanmış Paris sülh müqaviləsi  Qış müharibəsini bitirən Moskva sülh müqaviləsində Sovet İttifaqının əldə etdiyi ərazilərin artmasına səbəb oldu.

Müharibə zamanı Finlandiyanın Sovet ərazisini işğal etməsi nəticəsində SSRİ-yə dəymiş itkilərin qismən kompensasiyası olaraq, Finlandiyanın Almaniya ilə müharibədə iştirakını nəzərə alaraq, Finlandiya 300 milyon ABŞ dolları məbləğində təzminat ödəməyi öhdəsinə götürdü. Müəyyən edilib ki, təzminat 8 il müddətində müxtəlif malların tədarükü şəklində ödənəcək. Almaniya ilə yekun nizamlanma sazişi bağladıqdan sonra Finlandiya 1990-cı il sentyabrın 21-də Paris müqaviləsinin hərbi məhdudiyyətlərinin (nüvə silahları istisna olmaqla) artıq aktual olmadığını və qüvvəsini itirdiyini birtərəfli qaydada bəyan etdi.

## Həmçinin bax
* Paris sülh müqavilələri (1947)

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
*  
*
Murad Fətiyev

**Murad Fətiyev** () — Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu.

## Karyerası
Karyerasının birinci uğurlarına Murad Fətiyev 2016 və 2017-ci illərdə İspaniya və Çexiyada baş tutan yeniyetmələr arasında beynəlxalq turnirlərdə bürünc medallara sahib olmaqla imza atdı. 2017-ci ilin sentyabrında isə Murad Fətiyev Sloveniyanın Maribor şəhərində baş tutan yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatının final görüşündə Azərbaycan nümayəndəsi Hidayət Heydərova məğlub olmaqla turniri gümüş medalla başa vurdu. 2018-ci ildə Murad Fətiyev əvvəl apreldə Rusiyanın S. Peterburq şəhərində, sonra isə Çexiyanın Praqa şəhərində baş tutan yeniyetmələr arasında beynəlxalq turnirlərdə müvafiq olaraq bürünc və gümüş medallara sahib oldu. Sentyabrda Bolqarıstanın Sofiya şəhərində baş tutan yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vuran Murad Fətiyev 2019-cu ildən nüfuzlu beynəlxalq turnirlərdə mübarizə aparmağa başladı.

2019-cu ildə IJF Qran-Pri və Grand Slam seriyalı beynəlxalq turnirlərdə mübarizə aparsa da, ciddi uğura imza ata bilməyən Murad Fətiyev mövsüm ərzində Rusiyada *Orenburg Cup* turnirinin qalibi, Avstriyada *Oceania Open* turnirinin isə bürünc medalına sahib oldu. İyulda İtaliyanın Neapol şəhərində Universiada Oyunlarının bürünc medalına sahib olan Murad Fətiyev yeniyetmələr arasında Dünya Çempionatında bürünc medal uğrunda görüşdə məğlub olaraq turniri beşinci pillədə başa vurdu.

Murad Fətiyev 2020-ci il ərzində beynəlxalq turnirlərdə uğura imza ata bilmədi və mövsüm ərzində onun ən yaxşı nəticəsi noyabrda Çexiyanın Praqa şəhərində baş tutan Avropa Çempionatını yeddinci pillədə başa vurmaq oldu.

2021-ci il isə Murad Fətiyev üçün uğurlu mövsüm oldu. Martda Tbilisidə, apreldə Antalya, mayda isə Kazanda baş tutan IJF Grand Slam beynəlxalq turnirlərinin üçündə də bürünc medala sahib olan Murad Fətiyev IJF olimpiya reytinq cədvəlində mövqeyini yaxşılaşdırdı və olimpiya lisenziyasına sahib oldu.

Murad Fətiyev Azərbaycanı 2021-ci ilin avqustunda Yaponiyada baş tutan XXXII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Murad Fətiyev olimpiadanın 1/16 final mərhələsində Syerra-Leone nümayəndəsi Frederis Harris ilə üz-üzə gəlməli olsa da, rəqibi turnirdən uzaqlaşdırıldığına görə Murad Fətiyev birbaşa görüşün qalibi elan edildi. 1/8 final mərhələsində isə Murad Fətiyev Monqolustan nümayəndəsi Səid Mollayi ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Murad Fətiyev rəqibinə məğlub oldu və turnirdə mübarizəsini dayandırdı.

Olimpiadadan sonra Murad Fətiyev 2022-ci il ərzində nüfuzlu beynəlxalq turnirlərdə uğura imza ata bilmədi. 2023-cü ildə isə Murad Fətiyev fevralda Fransada baş tutan Paris Grand Slam beynəlxalq turnirində gümüş medala sahib oldu.

## İstinadlar
Göydaş (Duzluca)

**Göydaş** — Türkiyənin İğdır ilinin Duzluca ilçəsində kənd.

## Tarixi
Kənd 1928-ci ildən eyni addadır.

## İstinadlar
Gözəldərə (Duzluca)

**Gözəldərə** — Türkiyənin İğdır ilinin Duzluca ilçəsində kənd.

## Tarixi
Kəndin adı 1928-ci il qeydlərində **Kirempe** kimi qeyd olunur.

## İstinadlar
Qarabulaq (Duzluca)

**Qarabulaq** — Türkiyənin İğdır ilinin Duzluca ilçəsində kənd.

## Tarix
1919-cu il iyulun 10-15-də ermənilər İğdır bölgəsindəki müsəlman kəndlərindən silahlarını təhvil vermələrini tələb etmişdilər. Duzlucanın Sürməli, Gəlgel, Qarabulaq, İncəsu və Harabə kəndliləri silahlarını təslim etdikdən sonra bu kəndlərin ağsaqqallarını toplayıb qətlə yetirmişdilər.

## İstinadlar
Press-reliz

**Press-reliz** — məlumat vermək, rəsmi açıqlama və ya ictimaiyyətə açıqlanması üçün elan vermək məqsədilə media mənsublarına verilən rəsmi açıqlama. Press-relizlər həm də ilkin mənbə hesab olunur, yəni onlar məlumat üçün orijinal informatorlardır. Press-reliz ənənəvi olaraq başlıq, tarix, giriş, əsas və digər komponentlər daxil olmaqla doqquz struktur elementdən ibarətdir. Press-relizlər adətən elektron şəkildə mətbuata çatdırılır, istifadəyə hazırdır və çox vaxt xəbər embarqosu kimi tanınan "filan tarixdən əvvəl istifadə etməyin" qaydasına tabedir.

Press-relizlərin xüsusi nümunəsi kommunike () ola bilər. Bu ictimai qurum tərəfindən verilər qısa hesabat və ya bəyanatdır. Kommunike adətən beynəlxalq liderlərin yüksək səviyyəli görüşündən sonra verilir.

Press-reliz materialından istifadə media korporasiyalarına fayda verə bilər, çünki o xərcləri azaltmağa və media agentliyinin müəyyən vaxt ərzində çıxara biləcəyi materialın həcmini yaxşılaşdırmağa kömək edir. Material əvvəlcədən hazırlandığına görə, press-relizlər jurnalistlərin nəinki xəbər yazmaq üçün vaxtına, həm də xəbəri birbaşa əldə etmək üçün lazım olan vaxta və pula qənaət edir.

Press-relizdən istifadə xəbər agentliyinin vaxtına və puluna qənaət etsə də, onun məzmununun formatını və üslubunu məhdudlaşdırır. Bundan əlavə press-relizlər onları sifariş edən və ya verən təşkilat üçün əlverişlidir, mövzunu onun üstünlük verdiyi meyarlara uyğun tərtib edir. Rəqəmsal dövrdə istehlakçılar məlumatları dərhal əldə etmək istəyirlər ki, bu da mətbuata mümkün qədər çox material çıxarmaq üçün təzyiq yaradır. Bu mətbuat agentliklərinin məzmun yaratmaq üçün press-relizlərə çox etibar etməsinə səbəb ola bilər.

## Tarixi

Müasir İctimaiyyətlə əlaqələrin atası kimi tanınan Ayvi Li 1906-cı ilin oktyabrında Pensilvaniya Dəmiryolunun iştirakı ilə baş vermiş dəmiryol qəzası haqqında olan ilk press-relizi yayımlayıb. Qəza Nyu-Cersi ştatının Atlantik-siti şəhərində 50 nəfərin ölümünə səbəb olub. Li qəzanı sənədləşdirib və hadisə barədə müxbirlərə müsahibə verib. Ən böyük dönüş nöqtəsi Linin qəza ilə bağlı yazdığının nə qədər doğru olduğu idi. *[[The New York Times]]* onun tam bəyanatını və müşahidələrini yayıb.

Li ictimaiyyətlə əlaqələr və press-relizlərdə ən böyük təsirlərdən və öndə gedənlərdən biri idi və indi də belədir. Linin sayəsində press-reliz şirkətlər arasında əsas detalların ictimaiyyətə açıqlanması zərurətinə çevrilib. O vaxtdan bəri press-relizlər digər jurnalistləri, PR-ləri və digər media ilə əlaqəli şəxsləri mühüm hadisələr, statistik məlumatlar və elanlar barədə məlumatlandırmaq üçün istifadə olunur.

## Həmçinin bax
* Press-kit
* Mətbuat konfransı
* Mətbuat katibi
* İctimaiyyətlə əlaqələr

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Press-reliz və ondan istifadə qaydaları: YANAŞMALAR
Körpübaşı (Duzluca)

**Körpübaşı** — Türkiyənin İğdır ilinin Duzluca ilçəsində kənd.

## Tarixi
Kəndin adı 1901-ci il qeydlərində **Çinçavat** kimi qeyd olunur ki, bu da ermənicə "imansız, dini pozğun" mənasını verir.

## İstinadlar
Qula (Duzluca)

**Kula**, Iğdır ilinin Tuzluca ilçesine bağlı bir köydür.**Qula** — Türkiyənin İğdır ilinin Duzluca ilçəsində kənd.

## Tarixi
Kənd 1928-ci ildən eyni addadır. 

1989-cu ildə həyata keçirilən əməliyyatda 7 PKK -çının öldürülməsi nəticəsində təhlükəsizlik səbəbi ilə boşaldılan və Kula kəndinə bağlı olan və  ildə adı **Karnik** olaraq dəyişdirilən Kartutan kəndi yalnız yay aylarında yayla kimi istifadə edilə bilər.

## İstinadlar
Sürməli (Duzluca)

**Sürməli** — Türkiyənin İğdır ilinin Duzluca ilçəsində kənd.

## Tarixi
Xristianlığın qəbulundan çox sonra (təxminən 305-ci il) bölgənin dini və inzibati mərkəzi olan Armavirdə "Məryəm Məryəm" adına tikilmiş məşhur kilsəyə görə şəhər "Surb-Mari/Surb Məryəm" adlandırılmışdır. Sonralar "Sür-Melü", "Sür/Meli" adı da bundan yaranmışdır. Kəndin yerləşdiyi İğdır rayonu isə 11-ci yerdədir. və ya 12. 19-cu əsrdən etibarən Surmari/Sürmelü adı ilə bölgədəki türk bəyliklərinin hökmranlıq mərkəzi olmuşdur. 1878–1918-ci illər arasında Rusiya idarəçiliyi dövründə İğdır-Tuzluca bölgəsinin adı Sürməlu Uyezdi (rayon) adlandırıldı.

## İstinadlar
Dalğalar (film)

**Dalğalar** () — 2019-cu il ABŞ istehsalı dram filmi. Filmin rejissoru və ssenari müəllifi Trey Edvard Şultsdur. Film cənubi Floridada yaşayan afroamerikalı ailənin övladları, Tayler və Emili Vilyamsın həyatından bəhs edir. Filmin premyerası 30 avqust 2019-cu ildə Tellurayd Film Festivalında baş tutub. Film ABŞ-də A24 tərəfindən 15 noyabr 2019-cu ildə yayımlanıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
*
Tellurayd Film Festivalı

**Tellurayd Film Festivalı** (**TFF**) — hər il ABŞ-də təşkil edilən film festivalı. Kolorado ştatında yerləşən Tellurayd şəhərində keçilir.

## Xarici keçidlər
LG

**LG Group** (İngilis: LG Group, Sloqanı (İngiliscə): "Life's Good" Azərbaycanca: Həyat gözəldir), (Koreyaca: 엘지 그룹 Elji Kŭrup); Cənubi Koreya konqlomeratı elektronika, mobil telefonlar və neft kimyası da daxil olmaqla bir çox sahədə fəaliyyət göstərir. LG Koo ailəsi tərəfindən edilən ailə şirkətidir.

Şirkət LG adından 1995-ci ilə qədər "Lucky — Goldstar"ın abbreviaturası kimi istifadə edib. Adını dəyişdirməzdən əvvəl Goldstar brendi altında bir çox elektron məhsullar satırdı, Lucky markası isə ümumiyyətlə Koreyadan kənarda satılmayan digər məişət məhsullarında istifadə olunurdu. Lucky, xüsusilə ev təmizlik məhsulları və camaşırxana məhsulları ilə Cənubi Koreyanın məşhur markalarından biri idi.
Mayak (film)

**Mayak** () — 2019-cu il ABŞ istehsalı dram filmi. Filmin rejissoru Robert Eqqersdir. Ssenari müəllifləri Robert və Maks Eqqersdir. Baş rollarda Villem Defo və Robert Pattinson çəkilib. Film 19-cu əsrin sonlarında Yeni İngiltərə sahillərindəki təcrid olunmuş adada yaşayan iki mayak gözətçisindən bəhs edir. 

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*  at A24
* 
* 
* 
* Original screenplay by Robert and Max Eggers
Tencent QQ

**Tencent QQ** (Qısaca QQ) (Çin: 腾讯QQ) — Çin texnologiya şirkəti Tencent tərəfindən hazırlanmış ani mesajlaşma proqramı xidməti, həmçinin veb portalıdır. QQ onlayn sosial oyunlar, musiqi, alış-veriş, mikrobloqlar, filmlər, qrup və səsli söhbət proqramlarını təmin edən xidmətlər təklif edir. 2023-cü ilin mart ayına 597 milyon aylıq aktiv QQ hesabı var idi.

## İstinadlar
Altınordu FK

**Altınordu Futbol Klubu** və ya qısaca **Altınordu** — İzmirdə yerləşən türk futbol klubu. 26 dekabr 1923-cü ildə yaradılan klubun rəngləri qırmızı və tünd mavidir. İnc. statuslu klubun əksər səhmləri Seyid Məhmət Özkana məxsusdur və klub hazırda 2-ci liqada mübarizə aparır.

Superliqanın ilk mövsümündə iştirak edən 16 komandadan biridir. Klub daha əvvəl 6 dəfə İzmir Futbol Liqasının çempionluğunu qazanıb. Bundan əlavə, 2012–13 mövsümündə 3-cü Liqada, 2013–14 mövsümündə isə 2-ci Liqada çempionluğa yüksəlib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Muhafızgücü İK

**Muhafızgücü İdman Klubu** — 18 iyul 1920-ci ildə Türkiyənin qurucusu və prezidenti Mustafa Kamal Atatürkün əmri ilə Ankarada qurulmuş köhnə idman klubudur.

Futbol komandası 1925, 1926, 1926–27, 1927–28, 1929 və 1930–31 mövsümlərində Ankara Futbol Liqasının çempionu oldu. 1924-cü ildə ilk çempionatdan sonra ilk dəfə 1927-ci ildə təşkil edilən Türkiyə Futbol Çempionatında İzmir çempionu Altınordu komandasını 5–1 hesabı ilə məğlub edərək Türkiyə çempionu oldu.

Klub 1981-ci ildə bağlandı.

## İstinadlar
Florida layihəsi

**Florida layihəsi** () — 2017-ci il ABŞ istehsalı dram filmi. Filmin rejissoru Şon Beykerdir. Ssenari müəllifləri Beyker və Kris Berqoçdur. Baş rollarda Bria Vinayte, Bruklinn Prins, Villem Defo və başqaları çəkilib. Film Floridanın Kissimmi şəhərindəki moteldə anası ilə birlikdə yaşayan altı yaşlı balaca qızın yay macəralarından bəhs edir. 

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*
Weibo

**Sina Weibo** (Çin: 新浪微博; pinyin: Xīnlàng Wēibó; işıqlandırılır. 'Yeni Axın Mikrobloq') Çin mikrobloq saytıdır. X (yəni, Twitter) ABŞ bazarına girdiyi kimi, Çin internet bazarına girərək bütün internet istifadəçilərinin təxminən 30%-nə çatan və Çinin ən populyar saytına çevrilən Sina Weibo, struktur olaraq Twitter və Facebook saytlarının qarışığına oxşayır. Sayt SINA Corporation tərəfindən 14 avqust 2009-cu ildə yaradılıb. 2012-ci ilin dekabrına olan məlumata görə onun 503 milyon qeydiyyatdan keçmiş istifadəçisi var. Gündə orta hesabla 100 milyon ismarıc göndərilir.
SoftBank

**Softbank** - baş ofisi Yaponiyanın Tokio şəhərində yerləşən, açıq şəkildə satılan telekommunikasiya şirkətidir. 2019-cu ildən etibarən Forbes jurnalının "Dünyanın Ən Böyük İctimai Şirkətləri" siyahısında 36-cı yerdə olan şirkətin həmin il üçün dəyəri 112,4 milyard dollardır. Bu şirkət, Toyota-dan sonra Yaponiyanın ikinci ən böyük IPO şirkətidir.

1 iyun 2015-ci il tarixinə Finlandiyanın oyun inkişaf etdirmə şirkəti Supercell-in səhmlərinin 73%-nə sahib olan SoftBank, 18 iyul 2016-cı ildə İngilis çip istehsalçısı ARM Holding-i 32 milyard dollara alacağını açıqladı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Windows Media Player

**Windows Media Player** Microsoft-un media pleyer məhsuludur. Windows versiyası bir çox funksiyaları əhatə edir:

Genişləndirilə bilən kodek dəstəyi (mp3, OGG, WMA, WMV, DivX, XViD, mp4, RealMedia və s.)

Avtomatik media kitabxanası

Pleylistləri avtomatik və əl ilə yaratmaq imkanı

CD və DVD-dən musiqi kopyalamaq imkanı

Musiqi CD-lərini yazmaq imkanı

Mahnı adlarını və məlumatlarını avtomatik əldə etmə imkanı

Bir çox media pleyer cihazına qoşulmaq imkanı

Onlayn musiqi satıcılarına qoşulmaq imkanı

Mahnılar və SRS WOW effektləri arasında keçid

Videoların rənglərini tənzimləmək imkanı

Veb radio dəstəyi

Albom qapağı əlavə etmək imkanı (Media Player 11 üçün)

Bundan əlavə, Windows Media Player-in Mac OS üçün versiyaları var Bir çox rəqiblərindən fərqli olaraq, Windows Media Player pulsuzdur, reklam göstərmir və heç bir casus proqramı ehtiva etmir.

## İstinadlar
Arachne

**Arachne** (yunan. Αράχνη hörümçək və tələffüz edilən arachne sözündəndir) DOS və ya açıq mənbəli FreeDOS əməliyyat sistemləri ilə istifadə üçün nəzərdə tutulmuş qrafik interfeysə malik GNU Ümumi İctimai Lisenziyası altında azad veb brauzerdir. O, HTML 4.0 dilinin əksər plaginləri ilə uyğun gəlir. O, həmçinin e-poçt mübadiləsinə, Usenet forumlarında iştirak etməyə, IRC vasitəsilə söhbət etməyə və FTP vasitəsilə məlumat yükləməyə imkan verir.

Avadanlıq tələbləri çox aşağı səviyyəlidir:

i8086 mərkəzi prosessor, DOS üçün 425 KB RAM yaddaşı.

Qrafik Kart: VESA/SVGA və ya VGA, EGA, CGA

2,2 Mb sabit disk sahəsi (versiya 1.4 üçün).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
HotJava

**HotJava** (daha sonra HotJava Browser kimi tanındı) modul, genişləndirilə bilən Java əsaslı veb brauzerdir. Java əsaslı ilk veb brauzerdir. HotJava iyul 2011-ci ildən dəstəklənmir.
Dillo

**Dillo** aşağı səviyyəli Linux əməliyyat sistemləri olan kompüterlər üçün nəzərdə tutulmuşdur. Dillo yalnız sadə HTML/XHTML və HTTP üzərində təsvirləri dəstəkləyir; skript tamamilə nəzərə alınmır. Tətbiq C və C++ kodlaşdırma dillərindən ibarətdir və FLTK əsaslıdır.
Çatbot

**Çatbot** istifadəçi ilə adətən mətn, bəzi hallarda isə nitq vasitəsilə dialoq quraraq məlumat verən və ya əməliyyat həyata keçirən tətbiqidir.

90-cı illərdə istifadəçilərin gündəlik həyatına daxil olan vebsaytlar və 2000-ci ildən sonra istifadə olunmağa başlayan mobil proqramlar kimi, çatbotlar da texnologiya ilə insanlar arasında qarşılıqlı əlaqəni təmin edən bu günün və yaxın gələcəyin interfeysləri adlanır. Veb saytlar və mobil proqramlar qrafik interfeyslər (GUI), chatbotlar isə danışıq interfeysləridir (CUI). Bu səbəbdən, chatbotların texnologiya ilə insanlar arasındakı qarşılıqlı əlaqəni mövcud vəziyyətdən fərqli bir ölçüyə gətirdiyi və interfeys baxımından inqilabi bir xüsusiyyətə sahib olduğu baxışı geniş yayılmışdır. Çatbotlar müvafiq qurumun saytında, mobil proqramda, həmçinin ümumi mesajlaşma platformalarında (WhatsApp, WeChat, Facebook Messenger və ya səsli köməkçilərdə (Google Assistant, Siri, Amazon Alexa) yerləşdirilə bilər. Ən çox istifadə olunan sahələr maliyyə, elektron ticarət, hava yolu, səhiyyə və s.