open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qazaxıstandakı diplomatik və konsulluq nümayəndəliklərinin siyahısı

**Qazaxıstandakı diplomatik və konsulluq nümayəndəliklərinin siyahısı** məqalədə təqdim olunub.

## Avropa

## Amerika
*  Braziliya, Brazilia (səfirlik)
*  Kanada, Ottava (səfirlik)
** Toronto (konsulluq)
*  Kuba, Havana (konsulluq)
*  Meksika, Mexiko (səfirlik)
*  ABŞ, Vaşinqton (səfirlik)
** Nyu York (konsulluq)
** San Fransisko (konsulluq)

## Afrika

## Yaxın və Orta Şərq

## Asiya

## Okeaniya

*  Avstraliya, Sidney, (səfirlik)

## Beynəlxalq təşkilatlar

## Qalereyası


File:Be Kazakhstanian Embassy 02.jpg|Berlindəki səfirlik
File:Embassy of the Republic of Kazakhstan, 2017 Vérhalom.jpg|Budapeştdəki səfirlik
File:Embassy of Kazakhstan in London 1.jpg|London səfirliyi
File:Madrid - Embajada de Kazajstán 1.jpg|Madrid səfirliyi
File:Embassy of Kazakhstan, Mexico City.jpg|Mexiko səfirliyi
File:Embassy of Kazakhstan in Moscow, Chistoprudny Boulevard, 2023.png|Moskva səfirliyi
File:Konsulstvo Sankt-Peterburg 3653.jpg|Sankt-Peterburqdakı Baş Konsulluq
File:Consulate of Kazakhstan in Omsk.jpg|Omskdakı Baş Konsulluq
File:Nedre Vollgate 3 - 2009-06-20 at 15-46-09.jpg|Oslo səfirliyi
File:Kazakhstan-56 Hawthorn-Ottawa.JPG|Ottavadakı səfirlik
File:3 Rue de Tilsitt, Paris - panoramio (650).jpg|Parisdəki səfirlik
File:Kazakhstan embassy Prague 2332.JPG|Praqadakı səfirlik
File:Kazakh and South Korean Embassies, Riga 111634.jpg|Riqa səfirliyi
File:Kazakh Embassy Seoul.jpg|Seuldakı səfirlik
File:Embassy of Kazakhstan in Sweden.JPG|Stokholmdakı səfirlik
File:カザフスタン大使館全景.jpg|Tokiodakı səfirlik
File:Wien 04 Prinz-Eugen-Straße 34 a.jpg|Vyana səfirliyi
File:Kazakh Embassy in Warsaw.jpg|Varşava səfirliyi
File:Embassy of Kazakhstan in Washington.jpg|Vaşinqtondakı səfirlik 


## İstinadlar
Qukeş Dommaracu

**Qukeş Dommaracu** — hindistanlı şahmatçı. Şahmat üzrə dünya çempionu. O, Şahmat üzrə ən gənc Dünya Çempionudur. Şahmat vunderkindi olan Qukeş 17 yaşında 2750 FİDE reytinqini keçən ən gənc oyunçudur və daha əvvəl 16 yaşında 2700-ü keçən üçüncü ən gənc oyunçudur. O, qrossmeyster titulunu hələ 12 yaşında ikən qazanıb və şahmat tarixində üçüncü ən gənc qrossmeyster olaraq qalır.

O, 2024-cü ildə 45-ci Şahmat Olimpiadasında komanda hesabında qızıl və fərdi qızıl medal, həmçinin 2022-ci ildə 44-cü Şahmat Olimpiadasında komanda hesabında bürünc və fərdi qızıl medal qazanıb. 18 yaşında o, Namizədlər Turnirinin ən gənc qalibi olub. Daha sonra 2024 Dünya Şahmat Çempionatında Dinq Lireni məğlub edərək ən gənc mübahisəsiz şahmat çempionu oldu. Yeniyetmələr səviyyəsində o, gənclər arasında dünya çempionatının və gənclər arasında şahmat üzrə Asiya çempionatının dəfələrlə qızıl medalçısıdır. Qukeş həm də Asiya Oyunlarının gümüş mükafatçısıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Windows Server 2012 R2

**Windows Server 2012 R2** (kod adı: Windows Server Blue) — 18 oktyabr 2013-cü ildə Microsoft tərəfindən yayımlanmışdır. Windows 8.1-ə oxşar əməliyyat sistemi olan Server 2012 R2 Windows 8 tipli əməliyyat sisteminin düzəldilmiş halıdır. Hazırda 10 oktyabr 2023-cü ildə Windows Server 2012 və Windows Server 2012 R2 dəstəyi bitmişdir və təkmilləşdirilmiş güvənli yeniləmələrdə () 13 oktyabr 2026-cı ilə qədər keçərlidir.

## İstinadlar
Citizendium

**Citizendium** — Nupediya və Vikipediyanın həmtəsisçisi Larri Senger tərəfindən yaradılmış ingilisdilli viki-əsaslı pulsuz onlayn ensiklopediyadır.

Layihənin məqsədi artan etibarlılığı təmin etməklə Vikipediya modelini təkmilləşdirmək idi.
## İstinadlar
Sibil (pişik)

**Sibil**  (; ) — 2007–2009-cu illərdə Böyük Britaniyanın Baş nazirinin Dauninq-strit 10 ünvanında  vəzifəsində çalışmış pişik.

2007-ci ilin sentyabrında xidmətə götürülən Sibil, 1997-ci ilin noyabrında təqaüdə çıxan Hamfridən sonra Dauninq stritdə baş siçantutan kimi işləyən ilk pişik idi.

## Həyatı
Sibil 1999-cu ildə anadan olub və BBC-nin  sitkomunda personaj olan  şərəfinə adlandırılıb. O, 2007-ci ilin yayında  ailə iqamətgahından Dauninq-strit 11-ə köçdü və həmin ilin sentyabrında Nazirlər Kabinetində baş siçantutan kimi işə götürüldü. Təqaüdə çıxdıqdan sonra ildə 100 funt sterlinq alan sələfi Hamfridən fərqli olaraq, Sibil Nazirlər Kabinetindən yemək və baytarlıq xərcləri üçün heç bir pul almadı və bu xərcləri Darlinqlər ailəsi qarşıladı. Sibil Hamfri 1997-ci ilin noyabrında təqaüdə çıxdıqdan sonra Dauninq-stritdə ilk pişik idi. Buna səbəbin  aylurofobiyası olaraq görünürdü.

13 sentyabr 2007-ci ildə, onun təqdimatından iki gün sonra, keçmiş baş nazir Marqaret Tetçer Dauninq-strit 10-a səfəri zamanı Sibil ilə görüşdü.

### Təqaüdə çıxması və ölümü
Dauninq-stritə köçdükdən altı ay sonra Londonun mərkəzində həyata yaxşı uyğunlaşa bilməyən Sibil Darlinq ailəsinin dostlarından birinin Londondakı evinə köçürüldü. 27 iyul 2009-cu ildə qısa bir xəstəlikdən sonra vəfat etdi; kanslerin sözçüsü Sibilin Londondakı Darlinqlərin dostunun evində öldüyünü elan etdi. The Independent isə Marqaretin Sibili Şotlandiyaya qaytardığını və onun orada öldüyünü bildirdi.

## İstinadlar
Mixeil Kavelaşvili

**Mixeil Kavelaşvili** (; ) – Gürcüstan siyasətçisi və keçmiş peşəkar futbolçu. O, Gürcüstan milli futbol komandasının keçmiş hücumçusu və 2016-cı ildən etibarən Gürcüstan parlamentinin üzvüdür. O, 2024-cü il prezident seçkiləri nəticəsində Gürcüstan Respublikasının 6-cı Prezidenti seçilib.

## Erkən Həyatı və Təhsili
Mixeil Kavelaşvili 22 iyul 1971-ci ildə Gürcüstan SSR-in Bolnisi şəhərində anadan olub.1990-cı ildən etibarən uğurlu futbol karyerasına başlamışdır. Futbol karyerasına "Dinamo Tbilisi" klubunun gənclər sistemində başlayıb. Futbolçu karyerasını 2006-cı ildə başa vurub və idman sahəsində qazandığı uğurlarla yadda qalıb. Kavelaşvilinin ali təhsili yoxdur. Bu, onun 2015-ci ildə Gürcüstan Futbol Federasiyasının rəhbərliyinə namizədliyini irəli sürməsinə mane olub. Lakin bu fakt onun digər sahələrdə uğur qazanmasına əngəl olmayıb.

## Futbol karyerası

### Klub Karyerası
Kavelaşvili peşəkar futbolçu kimi hücumçu mövqeyində çıxış edib. O, karyerası ərzində aşağıdakı klublarda oynayıb:

* **Dinamo Tbilisi** (1988–1995): 132 oyun, 80 qol.
* **Spartak Vladikavkaz** (1994–1995, 2004): 31 oyun, 12 qol.
* **Manchester City** (1995–1997): 28 oyun, 3 qol.
* **Grasshoppers** (1997–1999): 59 oyun, 20 qol.
* **Zürich** (1999–2002): 81 oyun, 28 qol.
* **Luzern** (2002–2003): 25 oyun, 5 qol.
* **Sion** (2003–2004): 10 oyun, 6 qol.
* **Aarau** (2004–2005): 16 oyun, 8 qol.
* **Basel** (2005–2006): 14 oyun, 4 qol.

### Milli Karyera
Gürcüstan milli futbol komandasında 1991–2002-ci illər arasında 46 oyuna çıxaraq 9 qol vurmuşdur.

## Siyasi Karyerası
2016-cı ildə Kavelaşvili Gürcü Arzusu partiyasının üzvü kimi Gürcüstan Parlamentinə deputat seçilib. 2022-ci ildə partiyadan ayrılaraq Xalqın Gücü adlı siyasi təşkilatın həmtəsisçisi olub. 2024-cü ilin noyabrında hakim "Gürcü Arzusu" partiyası onu prezidentliyə namizəd irəli sürüb. 14 dekabr 2024-cü ildə keçirilən seçkilərdə qalib gələrək Gürcüstan Prezidenti seçilib. Andiçmə mərasimi 29 dekabr 2024-cü ildə baş tutacaq.

## Şəxsi Həyatı
Mixeil Kavelaşvili Tamara Baqrationi ilə evlidir. Cütlüyün dörd övladı var: Mariam (d. 1993), Gurami (d. 1996), Elizabet (d. 2000) və Tamaranın əvvəlki evliliyindən olan oğlu Georgi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mikheil Kavelaşvili – Transfermarkt Profili
* Mixail Kavelaşvili – 24SMI Bioqrafiya
* Rəsmi Facebook Səhifəsi
* Transfermarkt Profili
Dəniz məhsulları

**Dəniz məhsulları** yosun, balıq və qabıqlı balıqlar da daxil olmaqla, insanlar tərəfindən qida kimi qəbul edilən dəniz bitkiləri və heyvanlarıdır. Qabıqlı heyvanlara müxtəlif növ mollyuskalar (məsələn, istiridyə, midye, başıayaqlılar, səkkizayaqlılar və kalmar), xərçəngkimilər (məsələn, karides, yengəclər və lobster) və dərisitikanlılar (məsələn, dəniz xiyarları, dəniz kirpiləri) daxildir. Tarixən dəniz məməliləri, məsələn cetacea (balinalar və delfinlər) və pərayaqlılar yemək kimi yeyilmişdir. Bəzi dəniz yosunları və mikroyosunlar kimi yeməli dəniz bitkiləri bütün dünyada, xüsusilə Asiyada dəniz tərəvəzləri kimi geniş şəkildə yeyilir.

## Həmçinin bax
*Balıqyetişdirmə
*Akvakultura
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Orxan İbadov

**Orxan İbadov** — Azərbaycanlı yaddaş mütəxəssisi və təlimçi. O, yaddaş yarışları və beyin potensialının inkişafı sahəsindəki nailiyyətləri ilə tanınır.

## Haqqında
Orxan İbadov yaddaş və beyin təlimləri sahəsində mütəxəssisdir. O, eyni zamanda Dünya Yaddaş Çempionatı çərçivəsində iki qızıl medal və bir dünya rekordunun sahibidir.

## Uşaqlıq və təhsil

Orxan İbadov 1986-cı ildə Bakıda anadan olmuşdur. Əslən Masallıdandır. Atası hüquqşünas, anası isə həkimdir. Uşaqlığı Əhmədli qəsəbəsində keçmişdir. İlk təhsilini 171 nömrəli orta məktəbdə almışdır və akademik göstəriciləri ilə fərqlənmişdir.

15 yaşında Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsinə qəbul olunmuşdur.

## Karyera və yaddaş tədqiqatları

Hüquq sahəsində qısa müddət çalışdıqdan sonra Orxan İbadov internet vasitəsilə biznes qurmağa başlamışdır. 2014-cü ildə Barselonaya köçərək e-ticarət sahəsində fəaliyyətini davam etdirmişdir.

2017-ci ildə yaddaş sahəsində apardığı tədqiqatları test etmək məqsədilə yaddaş yarışlarına qatılmışdır. İlk yarışında, Türkiyənin İstanbul şəhərində keçirilmiş Memoriad 2017: Açıq Yaddaş, Mental Riyaziyyat və Sürətli Oxuma Çempionatında 8 ölkədən 102 beyin idmançısının iştirak etdiyi yarışda qalib olub, qızıl medal qazanmışdır.

Filippinin paytaxtı Manila şəhərində keçirilmiş V Filippin Beynəlxalq Açıq Yaddaş Çempionatında 7 ölkənin 70-ə yaxın beyin atletinin iştirak etdiyi turnirdə bürünc medala layiq görülmüşdür. Daha sonra "İkinci Beyin" adlı unikal təlim sistemini yaratmışdır. Bu sistem zehni xaosu aradan qaldırmaq və beynin məhsuldarlığını artırmaq məqsədini daşıyır.

### Dünya çempionatı və rekordları

2023-cü ildə Hindistanın Mumbay şəhərində keçirilmiş Dünya Yaddaş Çempionatında iştirak etmişdir. O, 60 dəqiqə ərzində 3412 rəqəmi sırayla yadda saxlayaraq dünya rekorduna imza atmışdır. Bundan əlavə, 15 dəqiqə Üzlər və Adlar kateqoriyasında da qızıl medal qazanmışdır. Ümumilikdə, çempionatda 2 qızıl, 4 gümüş və 2 bürünc medal əldə etmişdir.

### "İkinci Beyin" sistemi və təlim fəaliyyəti

Orxan İbadovun yaratdığı "İkinci Beyin" sistemi beynin yarımçıqlıqlarını aradan qaldıraraq onun tam potensialını üzə çıxarmağa kömək edir. Bu sistem şəxsi məhsuldarlıq və yaradıcılığı artırmaq üçün tətbiq olunur. O, Barselonada fəaliyyət göstərən şirkətlərdə bu sistemi tədris etməyə başlamış və daha sonra Avropanın müxtəlif ölkələrində tanınmış şirkətlərdə təlimlər keçmişdir.

## Şəxsi həyatı

Orxan İbadov ilin 8 ayını Barselonada, 4 ayını isə Bakıda keçirir. İngilis, ispan və rus dillərini sərbəst bilir.

## Əsas nailiyyətləri

* **Dünya Yaddaş Çempionatı (2023):** İki qızıl medal, bir dünya rekordu.
* **Memoriad (2017):** İlk beynəlxalq yaddaş yarışında qızıl medal.
* **"İkinci Beyin" Sistemi:** Yaradıcı potensialı artıran unikal təlim sistemi.

## İstinadlar
Çap

**Çap** — hər hansı bir mətnin, şəklin və ya dizaynın kağız, parça və ya digər material üzərində fiziki şəkildə əks etdirilməsi prosesidir. Əsasən nəşriyyat, sənaye və texnologiya sahələrində geniş istifadə olunur.

## Tarixi və təkamülü
1.	Əl ilə yazma dövrü: Çapdan əvvəl mətnlər əllə köçürülürdü, bu isə uzun zaman tələb edirdi.

2.	Gutenberq çap mətbəəsi (15-ci əsr): Johannes Gutenberg hərəkətli metal hərflərdən istifadə edərək çap texnologiyasını inqilab etdi. Bu, kitab çapının kütləvi istehsalını mümkün etdi.

3.	Sənaye inqilabı dövrü: Daha sürətli və böyük həcmli çap maşınları yaradıldı.

4.	Rəqəmsal çap (Digital Printing): Müasir dövrdə kağız və digər materiallar üzərində kompüterlə idarə olunan çap sistemləri geniş yayılıb.

## Növləri
;1. Ənənəvi çap metodları

* Ofset çap: Böyük tirajlı nəşrlər üçün istifadə olunur (kitablar, qəzetlər).
* Flexo çap: Qida qablaşdırmaları və etiketlər üçün uyğundur.
* Gravür çap: Yüksək keyfiyyətli şəkillər üçün istifadə olunan bir çap növü.

;2. Rəqəmsal çap metodları

* İnkjet çap: Şəkillər və sənədlər üçün ev printerlərində istifadə olunur.
* Lazer çap: Daha dəqiq və sürətli çap üçün geniş istifadə olunan metod.

;3. Xüsusi çap növləri

* Seriqrafiya: Parça, plastik və ya metal üzərində çap. Tez-tez köynək və poster hazırlığında istifadə olunur.
* 3D çap: Əşyaların fiziki modellərini hazırlamaq üçün istifadə olunan müasir texnologiya.

## Materialları
* Kağız: Kitablar, jurnallar və qəzetlər üçün ən geniş yayılmış materialdır.
* Parça: Tekstil dizaynları üçün çap olunur (məsələn, t-shirtlər).
* Plastik və metal: Reklam panelləri, qida qablaşdırmaları üçün istifadə edilir.

## Müasir istifadəsi
* Kitab nəşri: Ədəbiyyat, dərsliklər və digər çap materialları.
* Reklam: Plakatlar, broşürlər və bannerlər.
* Şəxsi çap: Vizit kartları, dəvətnamələr və digər fərdi məhsullar.

## Əhəmiyyəti
Çap məlumatın geniş kütlələrə çatdırılmasında və sənətkarlığın nümayişində mühüm rol oynayır. Müasir texnologiyalar vasitəsilə çap daha sürətli və əlçatan olub, həm gündəlik həyat, həm də sənaye sahələri üçün əsas vasitələrdən biridir.

## Həmçinin bax
* Mətbəə
* Nəşr
* Nəşriyyat işi
* Dərc
* Litoqrafiya
* Yayım

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Dərc

**Dərc** — bir mətnin, sənədin və ya hər hansı bir materialın ictimaiyyətə təqdim edilməsi prosesidir. Bu anlayış ənənəvi olaraq kitab, qəzet və jurnal nəşri ilə bağlı olsa da, müasir dövrdə həm də rəqəmsal platformalarda yayımlanmanı əhatə edir.

## Əsas məqsədi

Dərcin əsas məqsədi məlumatı, biliyi və ya yaradıcılıq əsərlərini geniş auditoriyaya çatdırmaqdır. Dərc olunmuş materiallar müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunur, məsələn:

	•	Maarifləndirmə

	•	Əyləncə

	•	Tədqiqat və akademik işlər

	•	İctimaiyyətə məlumat vermə

## Növləri

;1. Ənənəvi dərc

Bu, çap mətbuatı vasitəsilə yayımlanmanı ifadə edir:

	•	Kitab nəşri: Ədəbi əsərlər, dərsliklər, romanlar və elmi işlər.

	•	Jurnal və qəzet dərc olunması: Müntəzəm şəkildə yayımlanan xəbərlər, məqalələr və mövzuya əsaslanan məzmun.

;2. Rəqəmsal dərc

Müasir dövrdə məlumatın yayımlanması üçün rəqəmsal platformalardan geniş istifadə olunur:

	•	Elektron kitablar (e-books): İnternet vasitəsilə yayımlanan və oxunan kitablar.

	•	Veb nəşriyyat: Bloglar, onlayn məqalələr və xəbərlər.

	•	Sosial media dərc: Fərdlər və şirkətlər məlumatlarını Facebook, Twitter, Instagram və digər platformalarda paylaşır.

;3. Akademik dərc

Elmi və tədqiqat işlərinin yayımlanması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir:

	•	Tədqiqat jurnalları: Yüksək elmi dəyəri olan işlər burada dərc olunur.

	•	Konfrans materialları: Elmi tədbirlərdə təqdim olunan məqalələr və işlər.

;4. Xüsusi dərc növləri

	•	Məhdud tiraj: Əsərin məhdud sayda çap edilərək xüsusi auditoriyaya təqdim olunması.

	•	Xüsusi buraxılış: Konkret mövzuya və ya hadisəyə həsr olunmuş nəşrlər.

## Prosesin mərhələləri
	1.	Məzmun hazırlığı: Yazar və ya tədqiqatçılar materialı hazırlayır.

	2.	Redaktə və korrektə: Peşəkar redaktorlar və ya korrektəçilər məzmunu yoxlayıb təkmilləşdirirlər.

	3.	Dizayn və tərtibat: Kitab, jurnal və ya veb-səhifə üçün uyğun format hazırlanır.

	4.	İstehsal: Çap və ya rəqəmsal formatda istehsal olunur.

	5.	Paylama: Kitab mağazaları, rəqəmsal platformalar və ya digər kanallar vasitəsilə yayımlanır.

## Müasir əhəmiyyəti
	•	Rəqəmsal inqilab: İnternet vasitəsilə hər kəs öz materialını asanlıqla dərc edə bilər.

	•	Kütləvi oxucu auditoriyası: Rəqəmsal dərc daha geniş auditoriyaya çatmağa imkan verir.

	•	Əlçatanlıq: Ənənəvi dərc ilə müqayisədə rəqəmsal materiallar daha sürətli və ucuz yayımlanır.

## Dərc ilə çap arasındakı fərq

	•	Çap: Fiziki məhsulun (kitab, jurnal, qəzet) istehsalı prosesidir.

	•	Dərc: Həm çap, həm də rəqəmsal formatda materialların ictimaiyyətə təqdim edilməsini əhatə edir.

## Həmçinin bax

* Nəşriyyat işi
* Mətbəə
* Çap
* Yayım
* Nəşr

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Oqura Kenci

və ya bəzən **Oqura Kenşi** – Yaponiya fotoqrafı və mühəndisi. Müharibə fotojurnalistikası ilə məşğul olmuşdur. Yaponiyanın ilk analoq fotoqraflarından biri hesab olunur. Yaponiyada hava şarından aerofoto çəkən ilk şəxsdir.

## İlk illəri
Oqura Kenci 1861-ci ildə doğulmuşdur. Fotoqrafiyanı əvvəlcə 1877-ci ildə Şincuro Suqiyamadan, daha sonra Hərbi Akademiyada Yokoyama Matsusaburodan öyrənmişdir. Yokoyama vasitəsilə fotolitoqrafiya ilə tanış olmuşdur. Yaponiya ordusunun Mərzçəkmə İdarəsinə daxil olmuşdur.

## Karyerası

Oqura ordunun 1892-ci ildə başlatdığı hava şarı sınaqlarında iştirak etmiş, 6 iyul 1892-ci ildə hava şarından aerofoto çəkmişdir. O, Yaponiyada hava şarından aerofoto çəkən ilk şəxs olmuşdur. 1894-cü ildə Mərzçəkmə İdarəsinin müharibə fotoqrafiyası komandası ilə birlikdə Birinci Çin–Yaponiya müharibəsində xidmət etmiş və 1895-ci ildə Yaponiyaya qayıtmışdır. O, ənənəvi quru plitə yerinə fotolentdən istifadə etmiş, Yaponiyada analoq fotoqrafiya ilə məşğul olan ilk şəxs olmuşdur.

Oqura 1895–1899-cu illərdə Avstriyada yerləşən Vyana Fotoqrafiya Məktəbində fotoqrafiya və çap texnikaları təhsili almışdır. 1899-cu ildə öz evində üçrəngli fotoqrafiya laboratoriyası qurmuşdur. Kollodiya emulsiyası metoduna əsaslanan fotoqrafik plitələrlə üçrəngli fotoqrafiya çapını öyrənmişdir. O, Yaponiyada üçrəngli fotoqrafiya hazırlanmış ilk işləri hazırlamış və 1902-ci ilin noyabrında İmperator Meyciyə nümayiş etdirmişdir.

Oqura 1904–1905-ci illərdə Rus-yapon müharibəsində müharibə fotoqrafı qismində iştirak etmişdir. O, İmperator Baş Qərargahının fotoqrafiya komandasının rəhbəri təyin olunmuşdur. Döyüş səhnələrinin fotosunu çəkməklə yanaşı tarixi hadisələri də kamera ilə qeydə almışdır. Mukden şəhərində 8 yapon komandirinin görüşünü əks etdirən fotosu poçt açıqcalarında istifadə olunan məşhur fotoya çevrilmişdir. Oqura Avstriyada öyrəndiyi alüminium fotolitoqrafiyası üsulundan istifadə edərək müharibə üçün hərbi xəritələr hazırlamışdır. Bu xəritələr həm Yaponiya ordusu, həm də Yaponiya donanması tərəfindən istifadə olunmuşdur. 1928-ci ilə qədər Mərzçəkmə İdarəsinin baş mühəndisi olmuşdur.

## Üzvlüklər
Oqura 1889-cu ildə yaradılmış Yaponiya Fotoqrafiya Cəmiyyətinin qurucu üzvlərindən biri olmuşdur. 1893-cü ilin iyununda Arito Kintaro və Kacima Seybey ilə birlikdə Böyük Yaponiya Fotoqrafiya Tənqidi Cəmiyyətini təsis etmişdir.

## İstinadlar
Ballıca çayı

**Ballıca çayı** — Xocalı rayonunda çay. Qarqar çayının sol qoludur. Suvarma üçün istifadə olunur. Başlanğıcını Ballıca adlı yaylaqdan aldığına görə belə adlandırılmışdır. Yaylaq isə öz adını burada bitən ballıca (öfgəotu) bitkisinin adından almışdır.

## İstinadlar
Meqaiqtisadiyyat

**Meqaiqtisadiyyat** - bu anlayış altında bütövlükdə dünya təsərrüfatı, başqa 
sözlə, beynəlxalq miqyasda iqtisadiyyat başa düşülür.
İqtisadi nəzəriyyənin bu bölmələrinin tədqiqində metodologiya məsələsi mühüm 
əhəmiyyət kəsb edir.İqtisadi nəzəriyyənin metodologiyası təsərrüfat həyatını 
iqtisadi hadisələrin mahiyyətini öyrənən metodlar haqqın da elmdir. Ümumi iqtisadi 
nəzəriyyənin metodologiyasında bir neçə yanaşmanı göstərmək olar:

*subyektivçi;
*neopozitivist-empirik;
*rasionalist;
*dialketik-materialist

İqtisadi nəzəriyyədə elmi dərketmə metodlarından geniş istifadə olunur. Belə 
metodlardan biri elmi abstraksiya metodudur. Bu metodda iqtisadi hadisələrin 
ikinci dərəcəli cəhətləri diqqətdən kənarda qoyulur. İstehsal,tələbat və s. 
anlayışlar belə yaranmışdır. Elmi abstraksiya metodundan əlavə təhlil və 
sintez,induksiya və deduksiya, iqtisadi-riyazi modelləşdirmə və.s metodlarından 
da geniş istifadə olunur.

Təhlil öyrənilən hadisənin tərkib hissələrinə bölünüb hər birinin ayrı-ayrılıqda 
tədqiq edilməsidir;sintez yolu isə iqtisadi nəzəriyyə vahid bitkin hadisəni təsvir 
edir.

## Əsasnamə
Meqaiqtisadiyyat hazırda makroiqtisadiyyatın qlobal iqtisadi məkana inteqrasiyası və dünya iqtisadiyyatının vəziyyətini ifadə edən bir sistemdir. Bu prosesdə Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF), Ümumdünya Ticarət Təşkilatı (ÜTT), BMT, Dünya Bankı və digər beynəlxalq iqtisadi institutlar və birliklər mühüm rol oynayır.

Meqaiqtisadiyyat yalnız maliyyə (investisiya) kapitalının istehsalı və axınları üzərində deyil, həm də intellektual potensialın mobilizasiyası, transformasiyası və konsentrasiyası üzərində qurulur. İntellektual kapital, xüsusilə də nanoiqtisadiyyat kimi bir forma şəklində, qlobal iqtisadi sistemlərə dayanıqlı inkişaf üçün mühüm töhfə verir.
Qərbi Kovina (Kaliforniya)

**Qərbi Kovina** — ABŞ-nin Kaliforniya ştatının Los-Anceles dairəsində yerləşən şəhər.

## İstinadlar
Regensburq Universiteti

**Regensburg Universiteti** (alm. Universität Regensburg) — Bavariyanın UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmiş Regensburq şəhərində universitet. Universitet 18 iyul 1962-ci ildə təsis edilmişdir.

## Akademik strukturu
On iki fakültəsi ilə universitet müxtəlif ənənəvi təhsil proqramlarından istifadə edir. Universitet Boloniya sistemindən  sonra modullaşdırılmış təhsil proqramlarını tətbiq edən ilk Alman universitetlərindən biridir.

Universitet bakalavr, magistr və doktorluq dərəcələri təklif edir.

### Fakültələri
Universitet 12 fakültədən ibarətdir:

# Katolik ilahiyyat fakültəsi
# Hüquq fakültəsi
# Biznes və iqtisadiyyat fakültəsi
# Tibb fakültəsi
# İnformatika və Məlumat Elmləri fakültəsi
# Fəlsəfə, incəsənət tarixi, tarix və humanitar elmlər fakültəsi
# Psixologiya, təhsil və idman elmləri fakültəsi
# Dillər ədəbiyyat və mədəniyyətlər fakültəsi
# Riyaziyyat fakültəsi
# Fizika fakültəsi
# Biologiya və preklinik Tibb fakültəsi
# Kimya və əczaçılıq fakültəsi

## Kampusları
Universitet mərkəzi Regensburq şəhərinin cənubunda, Dunay çayınından bir qədər yamacda yerləşir. Universitetin özü botanika bağı və stadionu əhatə edən 150 hektar (280 akr) ərazidən ibarətdir. Burada həmçinin əlaqədar universitet xəstəxanası da fəaliyyət göstərir.

Tələbə yataqxanaları şəhərciyin yaxınlığında, eləcə də şəhərin özündə yerləşir. Universitetin Beynəlxalq şöbəsi xarici tələbələr üçün vacib olan proqramlar təklif edir.


File:Forum der Universität Regensburg.jpg|Regensburq Universitetinin kampusu
File:Sammelgebaeude uni regensburg.jpg|Administrasiya binası
File:Uni-regensburg2.jpg|Universitet yeməkxanası
File:Studentenprotest, Universität Regensburg 2009-12 (3).JPG|2009-cu ilin dekabrında Regensburq Universitetində tələbə etirazı.
File:PT Uni-R.JPG|Regensburq Universitetinin Kitabxanası 
File:Uni-r Eingangshalle der Bibliothek.jpg|Kitabxananın giriş zalı
File:Universität Regensburg Leichtathletik.JPG|Universitetin stadionu
File:Uni-r Kugel auf dem Campus.jpg|Şar heykəlciyi
File:Vielberth-Gebäude, Uni Regensburg.JPG|Vielbert binası. Burada universitetin Beynəlxalq Əmlak Biznes Məktəbi yerləşir. 


## Reytinqləri
Regensburg Universiteti müxtəlif beynəlxalq universitet reytinqlərində yer alıb. QS World University Rankings 2024-ə görə, o, qlobal miqyasda 741-750 sıralarında yer alır və Almaniya daxilində 38-ci mövqedədir. Bundan əlavə, Dünya Universitetlərinin Akademik Reytinqində 2023 ildə Regensburq Universiteti dünya üzrə 401-500 və milli reytinqlərdə 25-31 yer tutmtşdur.

Almaniyada biznesin idarə olunması üçün ən uyğun reytinqlərdən biri olan Handelsblatt Ranking universitetin Biznesin İdarəedilməsi Departamentini alman dilli Avropanın ən yaxşı 25-i arasında yerləşdirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* City of Regensburg
Supersim nəzəriyyəsi

**Supersim nəzəriyyəsi** — nəzəri fizikada simlər nəzəriyyəsinin supersimmetrik ümumiləşdirilməsi.

## Nəzəriyyə
Bu nəzəriyyəyə əsasən, kainatın təməl quruluşu ənənəvi anlayışdakı ölçüsüz nöqtəvi hissəciklərdən deyil, hədsiz dərəcədə kiçik və titrəyən "ipliklər" və ya "supersimlərdən" ibarətdir. Bu ipliklərin müxtəlif titrəmə rejimləri maddənin fərqli hissəciklərini formalaşdırır və elektron, kvark, foton kimi elementar hissəciklərin fərqli xüsusiyyətlərini müəyyən edir.

Supersim nəzəriyyəsi kvant mexanikası ilə ümumi nisbilik nəzəriyyəsini bir araya gətirərək kainatın iş prinsiplərini vahid bir çərçivədə izah etməyə çalışır. Bu yanaşma supersimmetriya prinsipi üzərində qurulmuşdur. Bu prinsipə görə, hər bir hissəcik üçün bir "superyoldaş" mövcuddur. Fermionlar üçün bozon, bozonlar üçün isə fermion yoldaşlar nəzərdə tutulur ki, bu da kainatın daha dərin və əhatəli bir simmetriyaya malik olduğunu göstərir.

Nəzəriyyə həmçinin kainatın yalnız üç məkan və bir zaman ölçüsündən ibarət olmadığını, əksinə, 10 və ya 11 ölçünün mövcud olduğunu irəli sürür. Bu əlavə ölçülər, adi həyatda müşahidə edilməyəcək qədər kiçikdir və yalnız xüsusi şərtlər altında üzə çıxa bilər. Supersim nəzəriyyəsi, cazibə, elektromaqnetizm, güclü və zəif nüvə qüvvələrini birləşdirərək, "hər şeyin nəzəriyyəsi" kimi təqdim edilir.

Supersim nəzəriyyəsi kvant mexanikası ilə ümumi nisbilik nəzəriyyəsi arasındakı uyğunsuzluqları həll etmək üçün irəli sürülmüşdür. Kvant mexanikası atomaltı hissəciklərin davranışını və qarşılıqlı təsirlərini izah edərkən, ümumi nisbilik cazibə qüvvəsini və böyük miqyaslı strukturların dinamikasını təsvir edir. Lakin bu iki nəzəriyyə birlikdə tətbiq edildikdə ziddiyyətlər yaranır. Supersim nəzəriyyəsi bu ziddiyyətləri aradan qaldırmaq və kainatın hərtərəfli izahını təmin etmək məqsədi güdür.

## Qəbulu
Bununla belə, nəzəriyyə eksperimental olaraq tam təsdiqlənməmişdir. Riyazi mürəkkəbliyi və əlavə ölçülərlə bağlı proqnozların test edilməsi üçün mövcud texnologiyanın məhdud imkanları bu nəzəriyyənin tətbiqini çətinləşdirir. Supersimmetriyanın və əlavə ölçülərin birbaşa müşahidə olunmaması səbəbindən, nəzəriyyə bəzi alimlər tərəfindən hələlik tam təsdiqlənməmiş bir model kimi qəbul edilir. Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq, supersim nəzəriyyəsi fizikanın ən perspektivli sahələrindən biri olaraq qalır. Əgər nəzəriyyə eksperimental sübutlarla təsdiqlənərsə, kainatın fundamental qanunlarını və qüvvələrin mənşəyini izah etmək üçün inqilabi bir addım olacaq. Bu nəzəriyyə həmçinin qara dəliklərin, böyük partlayışın və digər kosmoloji hadisələrin daha dərindən anlaşılmasına imkan yarada bilər. Beləliklə, supersim nəzəriyyəsi kainatın sirrlərini açmaq üçün insan düşüncəsinin sərhədlərini genişləndirən bir elm sahəsi kimi müasir fizikanın və kosmologiyanın ən maraqlı istiqamətlərindən birini təşkil edir.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
*
Trompovski hücumu

**Trompovski hücumu: <br> 1. d2-d4 Ag8-f6 <br> 2. Fc1-g5 <br>**
gedişləri ilə başlayan şahmat debütü.
Brazilya şahmatçısı Oktavio Trompovskinin şərəfinə adlandırılmışdır.
Qrob hücumu

**Qrob hücumu** — şahmatda **1. g4** gedişi ilə başlayan debüt.
İsveçrə şahmatçısı Henri Qrobun şərəfinə adlandırılmışdır.
Veelzevul

**Veelzevul** və ya **Velzevul** (,&nbsp;, )&nbsp;—  "Əhdi-cədid"də cinlərin ağasının adı. Veelzevul müxtəlif mədəniyyətlərdə və dini sistemlərdə fərqli cür təqdim olunsa da, əsasən pislik, yalan və yıxılma ilə əlaqələndirilir.

## Etimologiyası
Veelzevul adı qədim Fələstindəki "Baal-zəbub" adından götürülmüşdür. "Baal" Kənanda pərəstiş edilən bir tanrı idi, "zəbub" isə milçək mənasını verirdi. Bu birləşmə "Milçəklər ağası" və ya "Milçəklərin tanrısı" kimi tərcümə oluna bilər. Ekron şəhərinin əhalisi "Veelzevul" adlı tanrıya sitayiş edirdilər.

Samariyanın şimalındakı Zububa ərəb kəndi Kənanlı-Nabati tanrısı Baal Zebubun adını qoruyub saxlayır.

## Xristianlıqda
Xristianlıqda "Veelzevul" ən çox şeytan və onun xidmətçiləri ilə əlaqələndirilir. "Əhdi-cədid"də "Veelzevul" cəhənnəmi idarə edən 7 iblisdən biri olaraq qeyd edilir və şeytani qüvvələrin rəhbəri kimi təsvir edilir. O həmçinin, yalan, pislik və insanların ruhlarını əzmək məqsədilə bir çox dəhşətli fəlakətləri həyata keçirən bir fiqur kimi təqdim edilir. Veelzevul xristianlıqda şeytanın ən güclü xidmətçilərindən biri olaraq qəbul edilir və insanların ruhlarını kirlətməyi hədəf alır. İncildəki bəzi hekayalərdə qeyd olunmuşdur ki, Veelzevul milçəkləri cəmləşdirmiş, nəticədə ətrafdakı insanlara zəhərli təsir göstərmiş və onları məhv etmişdir.

## İslamda
İslamda "Veelzevul"un adı geniş şəkildə tanınmasa da, bəzi mənbələrdə onun şeytanla əlaqələndirildiyi bildirilir. "Veelzevul" bəzi islam demonoloji təlimlərində, insanları yalana təhrik edən və onların pis əməllərə yönəldilməsində əhəmiyyətli rol oynayan bir fiqur olaraq təsvir edilir.

## İstinadlar
Qədim hind başlanğıcı

**Qədim hind başlanğıcı** (**Benko debütü**, **Macarıstan görüşü**) — **1. g3** gedişi ilə başlayan şahmat debütü.
Lima sindromu

**Lima sindromu** — əsir götürən şəxsin qurbanla müsbət əlaqə qurduğu və ona qarşı simpatiya hiss etdiyi psixoloji hal. Bu sindrom, adını Perunun paytaxtı Lima şəhərində baş verən bir sıra hadisələrdən almışdır. Adətən uzun müddət davam edən girov vəziyyətlərində müşahidə edilən bu sindrom girov götürən şəxslərin qurbanlarına qarşı rəğbət və anlayış hiss etməsinə, hətta bəzi hallarda onları azad etməyə yönəlmiş davranışlarına səbəb olur. Lima sindromunun fərqli xüsusiyyətlərindən biri də odur ki, burada əsir götürən tərəf qurbanın motivlərini və vəziyyətini anlayaraq, onlara qarşı daha şəfqətli yanaşır. Bu hal, girovların vəziyyətlərini düzgün qiymətləndirməkdə çətinlik çəkmələrinə və əsir götürənlərə qarşı simpatiya bəsləmələrinə gətirib çıxara bilər.

## Tarixi
1996-cı ildə Perunun Lima şəhərində baş verən girov böhranı bu sindromun adına ilham mənbəyi olmuşdur. Hadisə zamanı Tupak Amaru İnqilab Hərəkatının üzvləri Yaponiya səfirliyində keçirilən ziyafətdə yüksəkrütbəli diplomatları və dövlət rəsmilərini girov götürmüşdülər. İlk günlərdən etibarən, əsir götürənlər girovların çoxunu azad etməyə başlamışdılar ki, bu da onların qurbanlara qarşı inkişaf edən simpatiyasını əks etdirirdi.

## Xüsusiyyətləri
Lima sindromunun simptomları fərqli şəkildə təzahür edə bilər. Girov götürən şəxslərin qurbanlarına qarşı həddindən artıq empatiya hissi keçirməsi, onların hərəkətlərini haqlı hesab etməsi və emosional əlaqələr qurması bu sindromun əsas göstəricilərindəndir. Bu psixoloji hal, həssas və təhlükəli vəziyyətlərdə insanın müdafiə mexanizmi kimi özünü göstərir və heç bir halda şüurlu seçim deyil. Lima sindromunun yaranmasında müxtəlif amillər rol oynayır. Emosional manipulyasiya, qurbanın izolyasiyada qalması və xarici dünya ilə əlaqəsinin kəsilməsi, həmçinin qorxu və təhdidlərin təsiri bu sindromun inkişafına səbəb olan əsas faktorlar sırasındadır. Bəzi hallarda əsir götürənlər və qurbanlar arasında emosional əlaqələr yaranır ki, bu da vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. Lima sindromu ekstremal vəziyyətlərdə insan psixikasının kompleks reaksiyası kimi başa düşülməlidir.

Bu sindromun insanın psixi sağlamlığına və sosial həyatına təsiri əhəmiyyətli dərəcədə böyükdür. Posttravmatik stress pozğunluqları, uyğunlaşma çətinlikləri, stiqma və sosial təcrid bu sindromun başlıca təsirlərindəndir. Girov vəziyyətindən azad edilən şəxslər normal həyata qayıtmaqda çətinlik çəkə və cəmiyyətin dəstəyi olmadan özlərini tənhalıqda hiss edə bilərlər. Lima sindromunun müalicəsində psixoloji terapiya, emosional dəstək və bəzi hallarda dərman müalicəsi əsas vasitələrdir. Koqnitiv davranış terapiyası qurbanlara disfunksional düşüncə tərzlərini dəyişməkdə kömək edə bilər, ekspozisiya terapiyası isə travmatik təcrübələrin emosional təsirlərini azaltmağa yönəlmişdir. Psixi sağlamlıq mütəxəssislərinin dəstəyi və təhlükəsiz mühitin təmin olunması bu prosesdə mühüm rol oynayır. Lima sindromunun qarşısının alınması üçün adamoğurluğu ilə bağlı risklərin azaldılması və maarifləndirmə tədbirləri vacibdir.

## İstinadlar
Mobius sindromu

**Mobius sindromu** — üz sinirlərinin (VII sinir) və göz hərəkətinə nəzarət edən sinirlərin (VI sinir) anadangəlmə zədələnməsi və ya inkişaf etməməsi ilə xarakterizə olunan nevroloji pozuntu. İlk dəfə 1888-ci ildə alman neyroloqu Paul Mobius tərəfindən təsvir edildiyi üçün bu sindrom onun adı ilə adlandırılmışdır.

## Xüsusiyyətləri
Mobius sindromu əsasən üz əzələlərinin hərəkətsizliyi ilə müşahidə olunur. Bu səbəbdən xəstələr gülümsəmək, qaşqabaq tökmək və ya üz ifadələrini dəyişdirməkdə çətinlik çəkirlər. Eyni zamanda, gözlərin hərəkətində də məhdudiyyətlər meydana gəlir. Əlavə olaraq, danışma, çeynəmə və udma problemləri də ortaya çıxa bilər. İradəsiz tüpürcək axması, əl və ayaqlarda inkişaf qüsurları və eşitmə itkisi də nadir hallarda müşahidə edilə bilər.

## Epidemiologiyası
Mobius sindromu olduqca nadir rast gəlinir və təxminən hər 50,000–100,000 nəfərdən birində müşahidə olunur. Sindrom bütün irqlərdə və cinslərdə eyni dərəcədə yayılmışdır.

## Etiologiyası
Xəstəliyin dəqiq səbəbləri tam olaraq məlum deyil, lakin genetik və prenatal faktorlarla əlaqəli olduğu düşünülür. Embrioloji inkişaf pozğunluqları və genetik mutasiyalar sindroma səbəb ola bilər. Hamiləlik dövründə toksinlər və dərmanların təsiri də sinirlərin düzgün inkişafını əngəlləyə bilər.

## Diaqnostikası
Diaqnoz, klinik müayinə və əlavə testlər vasitəsilə qoyulur. Üz ifadəsi və göz hərəkətləri qiymətləndirilir, bəzən beyin və sinir sistemindəki inkişaf qüsurlarını aşkar etmək üçün MRT və ya KT müayinələri aparılır. Genetik testlər də nəzərdən keçirilə bilər, amma bu üsul nadir hallarda istifadə olunur.

## Müalicəsi
Mobius sindromunun spesifik müalicəsi yoxdur. Müalicə əsasən simptomların idarə olunmasına yönəlmişdir. Fiziki terapiya, danışıq terapiyası və cərrahiyyə üsulları xəstənin həyat keyfiyyətini artırmağa kömək edə bilər. Psixoloji dəstək də xəstənin emosional sağlamlığını dəstəkləmək üçün əhəmiyyətlidir. Erkən müdaxilə və dəstək xəstənin sosial və funksional inteqrasiyasını yaxşılaşdıra bilər. Müalicə ilə danışma, qidalanma və motor funksiyalarında irəliləyişlər əldə etmək mümkündür. Sindrom barədə cəmiyyətin məlumatlılığının artırılması, erkən diaqnoz və müalicə imkanlarının genişləndirilməsi vacibdir. Bu, xəstələrin daha yaxşı yaşama keyfiyyəti əldə etmələrinə kömək edə bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Möbius syndrome at the National Institute of Neurological Disorders and Stroke
Kabuki sindromu

**Kabuki sindromu** – genetik mənşəyə malik nadir genetik sindrom. Bu, müxtəlif simptomlar və şiddətlə bədənin bir çox hissələrinə təsir göstərir, baxmayaraq ki, ən çox yayılmış xarakterik üz görünüşüdür.

## Tarixi
Kabuki sindromu ilk dəfə 1981-ci ildə Yaponiya həkimləri Toşiro Kuroki və Şiqeru Nikava tərəfindən təsbit edilmişdir. Onlar sindromun xarakterik üz xüsusiyyətləri və inkişaf geriliyi ilə əlaqəli əlamətləri olan bir neçə uşağı araşdıraraq bu xəstəliyi tanımışlar. Sindromun adı Yaponiyanın ənənəvi teatr növü olan kabuki teatrından götürülmüşdür. Bu teatrda aktrisalar və aktyorlar üzlərini xüsusi makiyajla bəzəyərək, fərqli xarakterləri canlandırırlar. Kabuki sindromu olan uşaqlarda üz xüsusiyyətləri teatrın maskalarını xatırlatdığı üçün bu ad verilmişdir. Sindromun genetik əsasları və ötürülmə formaları sonrakı illərdə araşdırmalarla aydınlaşdırılmışdır.

## Əlamətləri

Kabuki sindromunun əsas əlamətləri, üz xüsusiyyətlərindəki fərqliliklərdən qaynaqlanır. Bu uşaqlarda gözlər arasında geniş məsafə, göz qapaqlarının uzunluğu və göz künclərinin aşağıya doğru yönəlməsi kimi xüsusiyyətlər müşahidə olunur. Burunları yastı və geniş olur, üzlərinin ümumi forması isə yumru və dolğun olur. Bu üz xüsusiyyətləri, Kabuki teatrı maskalarını xatırlatdığı üçün sindromun adı bu teatr növündən alınmışdır. Bununla yanaşı, sindromlu uşaqlar tez-tez fiziki və əqli inkişaf geriliyi yaşayır, motor bacarıqları və danışıq qabiliyyətlərini inkişaf etdirməkdə çətinlik çəkirlər. Ayrıca, sümük və əzələ problemləri, ürək və böyrək anomaliyaları da bu sindromla əlaqəli ola bilər.

## Səbəbləri
Kabuki sindromunun əsas səbəbi, KMT2D və ya KDM6A genlərindəki mutasiyalardır. Bu genetik dəyişikliklər X və ya 12-ci xromosomda baş verir və avtosomal dominant olaraq ötürülür. Sindrom, valideynlərdən birinin daşıyıcı olması ilə uşağa keçə bilər, lakin hər iki valideyndən ötürülmə ehtimalı yoxdur. Genetik testlər vasitəsilə bu mutasiyalar aşkar edilə bilər və diaqnoz, xəstənin klinik əlamətləri ilə birgə qiymətləndirilir.

## Müalicəsi
Sindromlu uşaqların müalicəsi, əsasən onların inkişafını dəstəkləmək və tibbi problemləri idarə etmək üzərində cəmlənir. Fizioterapiya, iş terapiyası və dil terapiyası, uşaqların motor bacarıqlarını və sosial uyğunlaşmalarını inkişaf etdirmək üçün təklif olunur. Ürək və böyrək problemləri olan uşaqlara müvafiq müalicə tətbiq edilir, bəzən cərrahi müdaxilələr də tələb oluna bilər. Davranış və zehni çətinlikləri olan uşaqlar üçün psixoloji dəstək və xüsusi təhsil xidmətləri də vacibdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Freqoli sindromu

**Freqoli sindromu** — insanların ətraflarında gördükləri fərqli şəxsləri eyni insanın dəyişən şəxsiyyətləri olaraq qəbul etməsi ilə xarakterizə olunan vəziyyət. Bu sindromda olan şəxs müxtəlif insanları, bəzən tanımadığı şəxsləri belə, eyni adamın müxtəlif maskalar taxmış və ya şəxsiyyətlərini dəyişdirmiş versiyaları kimi görür. Bu vəziyyət, adətən, şizofreniya kimi psixiatrik xəstəliklər və ya beyin travmalarının nəticəsi olaraq meydana çıxır. Sindrom şəxsiyyət tanıma və reallıq hissinin pozulması ilə əlaqələndirilir və tez-tez paranoik düşüncələrlə müşayiət olunur. Belə bir insanın dünyasında, ətrafdakı hər şeyin bir mənası və bir əlaqəsi olduğu hissi itir, hər şey qarışır və öz bədənini belə tanımamağa başlayır.

## Tarixi
Sindromun adı 1927-ci ildə İtaliya psixiatrları Kurbon və Fail tərəfindən təklif edilmişdir. Onlar bu vəziyyətin əlamətlərini ilk dəfə təsvir edərək, adını məşhur İtaliya akstyoru Leopoldo Freqolidən götürmüşlər. Freqoli müxtəlif rəngli pariklər və maskalarla dəyişən rolu ilə tanınan bir akrobat və aktyor idi. Onun dəyişən şəxsiyyətləri "Freqoli" sindromunun simptomlarına bənzəyirdi, çünki insanın fərqli insanlar arasında eyni şəxsiyyətləri görməsi, bir növ maska taxmış birinin digərini əvəz etməsi kimi hiss olunur.

## Əlamətləri
Bu sindromun əsas əlamətləri insanın ətrafında gördüyü fərqli şəxsləri səhv tanıması və onları eyni adamın müxtəlif maskalarla dəyişən şəxsiyyətləri olaraq qəbul etməsidir. Bu, xəstənin reallıq hissini zəiflədir, onu sosial və emosional cəhətdən təcrid edir. Şəxs bəzən öz bədənini belə tanımır, onu başqa birinin bədəni kimi hiss edir. Bu vəziyyət onun dünyaya baxışını və özünü dərk etməsini qarışdırır.

## Səbəbləri
Şizofreniya və beyin zədələnmələri kimi psixiatrik xəstəliklər, həmçinin bəzi narkotik maddələr, bu sindromun yaranmasına səbəb ola bilər. Beynin müəyyən bölgələrindəki zədələnmələr və travmalar, insanın şəxsiyyətləri və üzləri düzgün tanıma qabiliyyətini pozur, nəticədə xəstə müxtəlif insanları eyni şəxsiyyətlər kimi qəbul etməyə başlayır.

## Müalicəsi
Müalicə baxımından, "Freqoli" sindromunun idarə olunması psixoterapiya və dərman müalicəsi ilə mümkündür. Koqnitiv davranış terapiyası, xəstənin yanlış düşüncələrini dəyişdirməyə kömək edərək, daha realist bir şəkildə dünyanı qiymətləndirməsinə imkan verir. Eyni zamanda, psixodinamik terapiya, sindromun əsas səbəblərini tapmağa və xəstənin daxili emosional vəziyyətini anlamağa kömək edir. Dərman müalicəsi, xüsusilə antipsixotik dərmanlar, halüsinasiyalar və yanlış düşüncələrin qarşısını alaraq, xəstənin daha stabil bir ruhi vəziyyətə gəlməsini təmin edir. Həmçinin, sosial və ailə dəstəyi, xəstənin müalicə prosesinə kömək edərək, onun həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa və sosial izolyasiyasını azaltmağa yönəlir.

## İstinadlar
Kleyne–Levin sindromu

**Kleyne–Levin sindromu** və ya **"Yatmış gözəl" sindromu** — nadir rast gəlinən və əsasən yeniyetmələrdə müşahidə olunan nevroloji xəstəlik. Bu sindrom pasiyentlərin uzunmüddətli yuxu epizodları yaşaması ilə xarakterizə olunur. Adını "*[[Yatmış gözəl (nağıl)|Yatmış gözəl]]*" nağılından alır, çünki sindromun təzahürləri nağıldakı uzun yuxu vəziyyətinə bənzəyir.

## Simptomları
Pasiyentlər günlər və hətta həftələrlə davam edən yuxu dövrləri keçirir, bu müddət ərzində gündə 16–20 saat yuxuda olurlar. Yuxudan oyandıqda ətraf mühitlə əlaqə qurmaqda çətinlik çəkir və anormal davranışlar nümayiş etdirirlər. Bu davranışlar onların dünyaya geri dönməkdə çətinlik çəkdiklərini və ətraflarını düzgün qəbul edə bilmədiklərini göstərir.

Sindromun simptomları yuxu müddətinin uzunluğunun yanında, xəstələrin gündəlik həyatlarına ciddi təsir edir. Yuxudan oyandıqdan sonra dezorientasiya, ətraf mühitlə əlaqə qurmaqda çətinlik, həddindən artıq iştah və hiperseksuallıq kimi davranış dəyişiklikləri müşahidə olunur. Bu dövr ərzində xəstələr həmçinin apatiya və emosional zəiflik yaşayırlar, bu da onların emosional vəziyyətini daha da çətinləşdirir.

## Epidemiologiyası
Xəstəliyin dəqiq səbəbləri hələ tam olaraq aydınlaşdırılmayıb, amma nevroloji disfunksiya, xüsusən hipotalamusda yaranan pozğunluqlar bu sindromun inkişafına səbəb ola bilər. Bəzi hallarda genetik meyllilik və viral infeksiyalar da sindromun ortaya çıxmasına təsir göstərə bilər, lakin sindromun etiologiyası hələ də tam olaraq anlaşılmayıb.

## Müalicəsi
Müalicə baxımından, "Yatmış gözəl" sindromunun xüsusi bir müalicəsi yoxdur. Əsas məqsəd, simptomların idarə edilməsi və xəstələrin həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasıdır. Narkolepsiya müalicəsində istifadə olunan dərmanlar, xəstələrin yuxu dövrlərini qısaltmağa kömək edə bilər. Eyni zamanda, psixiatrik dəstək və psixoterapiya, xəstələrin emosional və davranış pozğunluqlarını idarə etmək üçün tətbiq olunur. Hiperfagiya simptomları ilə mübarizə aparmaq üçün qidalanma üzrə mütəxəssis yardımı da vacibdir. Sindromun proqnozu ümumiyyətlə müsbətdir; əksər hallarda, simptomlar illər ərzində öz-özünə azalır və 8-12 il ərzində tamamilə yox ola bilər, lakin bəzi xəstələrdə uzunmüddətli təsirlər qalır və bu, onların həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Story of young man with Kleine–Levin syndrome at The New York Times
Kənan Yıldız

**Kənan Yıldız** (, təv. , Almaniya) — Almaniyada anadan olmuş türk futbolçusu, İtaliyanın "Yuventus" klubunun və Türkiyə millisinin hücumameyilli yarımmüdafiəçisidir. 2024-cü il Avropa çempionatının iştirakçısı. 

O, dünyanın ən yaxşı gənc futbolçulardan biri sayılır. 

## Həyatı, ailəsi
Kənan Yıldız, 2005-ci ildə Bavariyanın Regensburq şəhərində anadan olub. Atası türk, anası almandır. Hələ uşaqlıqdan "Fənərbaxça" azarkeşidir.

## Karyerası

### Klubda
Kənan Yıldız Almaniyanın "Sallern Regensburg", "Jahn Regensburg" və "Bayern Münhen" klublarının yetirməsidir. 2022-ci ildə İtaliyanın "Yuventus" klubuna keçib. 17 dekabr 2022-ci ildə "Juventus Next Gen" farm klubu tərkibində İtaliya C Seriyasında "Virtus Verona" klubuna qarşı matçda debüt edib. 20 avqust 2023-cü ildə o, klubun əsas komandasında debüt edib, A Seriyasında "Udineze" ilə oyunda əvəzedici kimi meydana çıxıb. 23 dekabr 2023-cü ildə K. Yıldız A Seriyasında "Frozinone" ilə matçda "Yuventus"un start heyətində meydana çıxıb və o, həm də bu matçda klubun əsas heyətində ilk qolunu vurub. 15 may 2024-cü ildə "Yuventus" ilə İtaliya kubokunu qazanıb.

17 sentyabr 2024-cü ildə Yıldız "Yuventus" Çempionlar Liqasında debüt edib, PSV ilə matçda start heyətdə meydana çıxıb və qol vurub. Bu, yeni turnir formatında vurulan ilk qol idi. Bu qol ilə Kənan həm də Çempionlar Liqasında "Yuventus"un ən gənc qol vuran oyunçusu oldu və klub əfsanəsi Alessandro Del Pieronun rekordunu qırdı.

### Statistika

Qeyd: M - matç; Q - qol; A - assist.

### Milli komandada
O, 17 yaşadək və 21 yaşadək Türkiyə milli komandalarında, həmçinin əsas milli komandada oynayıb.

### Statistika

 - Əsas milli.

## Oyun üslubu
K.Yıldız, cərimə meydaçasından kənardan etdiyi dəqiq və güclü otürmələri və zərbələri ilə məşhur olan müasir yarımmüdafiəçidir. O, özünün yüksək texnikası ilə məşhurdur.   Meydançada ən təbii rolu pleymeykerdir və o, daha çox bu güclü cəhəti ilə seçilir. Yarımmüdafiəçi mövqeyindən başqa o, həmçinin vinger kimi də çıxış edə bilir. 

## Nailiyyətləri
**Bayern Münhen**

17 yaşadək Bundesliqa: 2017-ci il.

**Yuventus**

* İtalia kubokunun qalibi: 2023/24-cü il mövsümü.

## Qeydlər
Deməyə nə isə var?

**Deməyə nə isə var?** — 1 may 2015-ci ildə Berlinin Aleksanderplats meydanında italyan rəssamı Davide Dormino tərəfindən ucaldılmış səyyar bronz heykəltəraşlıq və ictimai incəsənət abidəsi. Əsərin tam adı "Deməyə nə isə var? — Cəsarət abidəsi"dir.  İnformatorlar Edvard Snouden, Culian Assanj və Çelsi Manninq abidədə üç stulun üzərində dayanmış şəkildə göstərilib. Burada ictimai çıxış üçün platforma rolunu oynayacaq boş dördüncü stul var. Dördüncü boş stul insanları "başqaları kimi oturmaq əvəzinə ayağa qalxmağa" təşviq edir. Abidə beynəlxalq kraudfundinq tərəfindən dəstəklənən özəl incəsənət layihəsinin bir hissəsi kimi təqdim edilib. 2016-cı ildə Davide Dormino Anticor tərəfindən Prix Éthique 2016 mükafatına layiq görülüb.
## Mesaj
Davide Dorminonun *Deməyə nə isə var?* heykəli, informatorların və ifadə və məlumat azadlığını müdafiə etmək üçün mübarizə aparan hər kəsin cəsarətini simvollaşdırır. O, ictimaiyyətə məxfiliyə kütləvi müdaxilələr, məlumat nəzarəti və hökumətlər və korporasiyalar tərəfindən məruz qaldıqları dezinformasiya və onların demokratik və qanuni bilmək hüququ haqqında xatırlatmaq üçün şəhərdən şəhərə səyahət edir.

Culian Assanj, Çelsi Manninq və Edvard Snouden məlumatları üzə çıxarmaq və gizlədilən və ya təhrif edilmiş hadisələrə işıq salmaq üçün özlərini təhlükəyə atan müasir insanlara nümunə olaraq seçiliblər. Heykəl media azadlığını müdafiə edən QHT olan Sərhədsiz Reportyorlar (RSF) tərəfindən dəstəklənir.
## İstinadlar
Mərkəzi hipoventilyasiya sindromu

**Mərkəzi hipoventilyasiya sindromu** və ya **Ondin lənəti sindromu** — nadir və irsi sindrom. Bu sindrom insanın nəfəs almasına nəzarət etməsini itirməsinə səbəb olur, xüsusilə yuxu zamanı nəfəs alma funksiyasının pozulması ilə xarakterizə edilir. Onun alternativ adı alman nağılından olan Ondin obrazına istinadla verilmişdir. Nağılda Ondin adlı qıza əgər sevgilisi xəyanət etdiyi halda onun nəfəs almağına heç bir nəzarəti olmayacaq və bu da ölümə səbəb olacaqdır. Bu simvolik hekayə sindromun təbiəti ilə uyğun olaraq, xəstənin yuxuda nəfəs almaq üçün heç bir nəzarətinin olmaması xüsusiyyətinə işarə edir.

Sindromun proqnozu düzgün müalicə və davamlı tibbi nəzarət altında olan xəstələr üçün əlverişlidir. Pasiyentlər həyatlarını normal şəkildə davam etdirə bilərlər, lakin yuxuda nəfəs almağın düzgün idarə edilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır. Nəfəs alma problemi olan xəstələr, həyatlarını qorumaq üçün daimi tibbi nəzarət altında olmalı və yuxuda nəfəs almanın düzgün tənzimlənməsinə diqqət etməlidirlər.

## Əlamətləri
Sindromun əsas əlaməti yuxu zamanı nəfəs almaqda çətinlik çəkməkdir. Pasiyentlər yuxuda nəfəs almanın avtomatik bir proses olduğunu itirir və buna öz iradələri ilə qərar verməlidirlər. Bu, bəzən o qədər ciddi ola bilər ki, pasiyent yuxuda nəfəs almağı dayandırarsa, bu, həyati təhlükə yaradır. Digər bir əlamət ağzından nəfəs almağa meyildir. Bu, oksigenin bədənə daha yaxşı daxil olması üçün bir təbii reaksiya olaraq inkişaf edir. Nəfəs almaqda çətinliklər bədənin oksigen səviyyələrini aşağı salır, bu da baş ağrıları, başgicəllənmə və yorğunluq kimi tibbi problemlərə yol açır.

## Səbəbləri

Mərkəzi hipoventilyasiya sindromunun səbəbi əsasən PHOX2B genindəki mutasiyalardır. Bu gen bədənin avtomatik funksiyalarını, o cümlədən tənəffüsü tənzimləyir. Sindrom irsi olaraq ötürülür, yəni əgər bir valideyndə bu genetik mutasiya varsa, uşağa keçmə ehtimalı var, lakin bəzən spontan mutasiyalar da sindromun yaranmasına səbəb ola bilər. Sindromun irsi olduğu hallarda, uşağın bu xəstəliyi irsən alması ehtimalı 50%-dir.

## Diaqnozu
Sindromun diaqnozu pasiyentin əlamətlərinə əsaslanaraq qoyulur. Yuxu zamanı tənəffüs funksiyalarını izləmək üçün polisomnoqrafiya testləri istifadə olunur. Bu testlər xəstənin yuxuda nəfəs almasını və oksigen səviyyələrini monitorinq etməyə imkan verir. Bundan əlavə, genetik testlər PHOX2B genindəki mutasiyaları aşkar etmək üçün istifadə olunur, bu da sindromun dəqiq diaqnozunu təmin edir.

## Müalicəsi
Müalicə əsasən yuxu zamanı oksigen terapiyasına və tənəffüs cihazlarına dayanır. Pasiyentlər yuxuda oksigen səviyyələrini qorumaq üçün oksigen müalicəsi alır və bu, onların nəfəs almaq üçün daha az çətinlik çəkmələrini təmin edir. CPAP və BiPAP kimi cihazlar yuxu zamanı tənəffüsün pozulmasını önləmək üçün istifadə olunur. Bu cihazlar xəstənin nəfəs borusuna hava təzyiqi verərək tənəffüsün davam etməsini təmin edir. Bəzi xəstələrə dərmanlar verilə bilər, amma bu dərmanlar yalnız simptomları azaldır və tənəffüs funksiyasını tamamilə bərpa etmir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Zeyd ibn Hüseyn

**Zeyd ibn Hüseyn** (; ) — Haşimi sülaləsinin üzvü, İraq şahzadəsi. 1958-ci ildən ölümünədək İraq Kral Sülaləsinin başçısı olmuşdur.

## İstinadlar