Fu Jen Katolik Universiteti

**Fu Jen Katolik Universiteti** () — Tayvannın Taybey şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin ən aparıcı ali təhsil ocaqlarından biridir. Fu Jen Universiteti xalq arasında "**Fuda**" adlandırılır. Universitet 12 kollec təşkil edir. Universitet *Times Higher Education Impact Ranking* nda ən yaxşı 300 sırada yer aldı, *QS World University Rankings* tərəfindən ilahiyyatda ilk 100, humanitar və tibb sahəsində ən yaxşı 500. 2020-ci ildə "MGEM" beynəlxalq transmilli birgə magistr proqramı *[[Financial Times]]* tərəfindən dünya miqyasında 19-cü sırada yer aldı.

Ali məktəbin şüarı belədir:

Fu Jen də A&HCI jurnalına ev sahibliyi edir.

## Tarixi
thumbnail|Tibb bina
Fu Jen, Çin dilli dünyadakı ən qədim Katolik və Cizvitə bağlı bir universitetdir.

*1925-1952: Pekin Katolik Universiteti, Pekin, Çin
*1961-ci ildən: Fu Jen Katolik Universiteti, Tayvan

**Erkən Tarix**

Müəssisə ilk olaraq 1925-ci ildə Pekində, Müqəddəs Taxt-Tacın xahişi ilə, Pensilvaniya ştatının Latrobe şəhərində Müqəddəs Vinsent Archabbey Benediktinləri tərəfindən, kansler vəzifəsində arxabbot Aurelius Stehle ilə yaradılmışdır.Katolik alimləri Ma Xiangbo və Ying Lianzhi'nin səyləri ilə yaradılmışdır. Universitetin ilk prezidenti (1925-1927) amerikalı missioner George Barry O'Toole, OSB idi. Onun yerinə 1952-ci ildə Çin Kommunist hökuməti tərəfindən məktəb məcburi bağlanana qədər universitet prezidenti vəzifəsində qalan Çinli protestant və tanınmış tarixçi Çen Yuan keçdi.

1933-cü ildə Birləşmiş Ştatlarda Böyük Depressiyanın ortasında olan Benediktinlər artıq Fu Jenin missiyasını davam etdirə bilmədilər. Universitetin idarəsi Almaniyadakı İlahi Kəlam Cəmiyyətinə keçdi. İmperator Yaponiyanın müttəfiqi olan Almaniya ilə əlaqəsi, Çin-Yapon müharibəsi (1937-1945) zamanı İmperator Yapon əsgərlərini işğal etməklə universitet işçilərini başqa yerlərdə törədilən həddindən artıq qəddarlıqdan qorumağa kömək etdi.

**İkinci Dünya Müharibəsindən Sonra**

Universitetin fəaliyyəti müharibə ilə dayandırılmadığından,tez bir zamanda Çinin ən yaxşı elm proqramlarından birinə çevrildi. Chien Shih-Liang kimi tanınmış elm adamları Fu Jen-də dərs deyirdilər və Li C. Teng və Wang Guangmei kimi məzunlar məşhur məzun oldular. 24 dekabr 1945-ci ildə universitetin sədri Tomas Tien Ken-sin kardinal elan edildi. Növbəti il ​​Kənd Təsərrüfatı Məktəbi əlavə edildi və Tibb Məktəbinə hazırlıqlar başladı. Həmçinin həmin il Tayvanın Dadu, Taichung şəhərində Fu Jenin ilk Tayvan Məzunları Assosiasiyası yaradıldı.

1949-cu ildə Çində kommunistlər hakimiyyəti ələ keçirdikdən sonra dini təşkilatlar, o cümlədən katolik kilsəsi sistematik şəkildə repressiyalara məruz qalmağa başladı. 1952-ci ildə bu gücləndi və hökumət Fu Jeni Pekin Normal Universiteti, Pekin Universiteti, Renmin Universiteti, Çin Siyasi Elm və Hüquq Universiteti,Mərkəzi Maliyyə və İqtisadiyyat Universiteti ilə birləşdirdi. Mao Zedong-un tənzimləməsi ilə Fu Jen-in keçmiş prezidenti Çen Yuan yeni prezident kimi Normal Universitetə ​​köçürüldü.

**Soyuq Müharibə Dövrü**

Tayvan Əyalət Hökuməti 1948-ci ildə Taypeydəki Yuanşan ərazisi yaxınlığındakı torpaq sahəsini Fu Cen-in Tayvana köçməsi üçün məktəb yeri kimi xidmət edəcəyini vəd etsə də, İlahi Söz Cəmiyyətinin Roma qərargahı tezliklə bütün fəaliyyətlərin dayandırılmasını əmr etmişdi. Növbəti il ​​universitetin Amerika nümayəndəsi Rev Ralf S.V.Thyken indi Nanzan Universiteti olan yeni Naqoya Katolik Universitetinin yaradılmasına hazırlaşmaq üçün Yaponiyanın paytaxtı Tokioya gəldi. Müqəddəs Taxt-Tac universitetin Tayvanda yenidən qurulmasına rəsmi əmr verənə qədər Fu Jenin tarixi təxminən on il müddətində kəsilir.

Fu Jen Katolik Universiteti 1961-ci ildə Tayvanda yenidən quruldu və Nankin Roma Katolik Baş Yeparxiyasının keçmiş Ordinarisi Paul Yu Pin Papa İoann XXIII tərəfindən yeni prezident təyin edildi. Yeni məktəb Çin Regional Yepiskoplar Konfransı, İsa Cəmiyyəti və İlahi Söz Cəmiyyətinin himayəsi altında açılmışdı.

Yeni Fu Jenin akademikləri Qərb tarixindən, orta əsrlər fəlsəfəsindən, xristian düşüncəsindən və Avropa dillərindən yetişmişdir. Bu, Tayvanda Qərb düşüncəsini, tarixini, dilini, dinini və incəsənətini tam birləşdirən yeganə hərtərəfli universitetdir. 1960-cı illərdən bəri universitetin fəlsəfi ənənəsi Sxolastika və Paul Yu Pinin "Üç növ bilik" əsəri olub, konfutsiçiliyi özündə birləşdirən və "relativizm hegemonluğuna" qarşı çıxan katolik fəlsəfəsinin inkişafına diqqət yetirmişdir.

Soyuq Müharibənin otuz ili ərzində bir çox Qərb keşişləri və rahibələri universitetdə dərs deməyə göndərildi və Tayvana qabaqcıl təqaüdlər idxal etdilər. Son illərdə ABŞ-dan Daniel Ross, İspaniyadan Leopoldo Visente, Polşadan Marcina Stawasz və s. kimi bir çox professorlar buna görə tərifləniblər.

**Müasir Dövr**

1997-ci ildə Nobel mükafatı laureatı 14-cü Dalay Lama Dharma təbliğat konfransı  keçirmək üçün Fu Jenə gəldi və universitetin prezident ofisində Tayvan qubernatoru Ceyms Soong ilə danışıqlar apardı.

Fu Jen 1990-cı illərdən bəri sürətlə genişlənmiş və inkişaf etmişdir. Tələbələrin sayı və sosial təsir uzun müddətdir ki, ölkədə ilk beşliyi qoruyub saxlayır.Kolleclərin sayı Milli Tayvan Universitetini yaxından izləyir. İndiyə qədər 21-ci əsrdə universitet o vaxtdan on iki kollec, məktəb və bir xəstəxanadan ibarət olaraq böyümüşdür. 2001-ci ildə Fu Jen Tayvanda təhsil və ödənişləri aktiv şəkildə azaldan ilk kollec olmuşdur.

Fu Jen Katolik Universiteti Xəstəxanası 2017-ci ilin sentyabrında açılmışdır. Tibb Kolleci müxtəlif akademik fənlər arasında əməkdaşlıq üçün bir kanal kimi istifadə edilə bilir və biotexnologiya, kimya, fizika, mühəndislik, idarəetmə və xarici dillər kolleclərini bir araya gətirməkdə aparıcı rol oynamışdır. Tamamilə yeni kurikulumun və unikal proqramın yaradılmasına xəstəxana idarəçiliyi və tibbi tərcümə üzrə təlim, lazer texnologiyası və biotexnologiya sahəsində tədqiqatlar, Qərb və Çin təbabətinin inteqrasiyası və robot cərrahiyyəsi daxildir.

## Təsir

Vatikanın nüfuzuna və İlahi Kəlam Cəmiyyətinə güvənərək, o zamanlar Pekin Katolik Universiteti kimi tanınan Fu Jen, İkinci Çin-Yapon müharibəsi zamanı Yaponiya İmperiyası tərəfindən ələ keçirilməyən və idarə olunmayan Pekində yeganə universitet idi. Soyuq müharibənin ağ terror dövründə Fu Jen Dövlət Katibliyinin (Müqəddəs Taxtın) ciddi narahatlığı altında Kuomintang rejiminin məktəb işlərinə qarışmasının qarşısını ala və tələbələrin söz azadlığını qoruya bildi.

Fu Jen Katolik Universiteti Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı (UNESCO) nəzdində Beynəlxalq Katolik Universitetləri Federasiyasına (IFCU) məxsusdur. 1971-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasının 2758 saylı qətnaməsi qüvvəyə mindikdən sonra Fu Jen Tayvanda uzun müddət YUNESKO-da davamlı olaraq iştirak edən yeganə universitetdir. Rəsmi Müqəddəs Taxt-Tayvan münasibətlərində universitet dəfələrlə iki ölkə arasında əhəmiyyətli mübadilələri təşviq etmişdir. Tayvanın Müqəddəs Taxt-tacdakı bütün ənənəvi səfirləri vəzifəsini tərk etdikdən sonra Fu Jen tərəfindən fəxri doktorluq dərəcəsi ilə təltif olunmuşdular. Tayvandakı bütün papa nunsioları da illik universitetin açılış mərasimində iştirak etmişdilər.

Fu Jen universitetinin prezidenti vəzifəsinin təyin edilməsi və vəzifədən azad edilməsi Müqəddəs Taxt-Tacın Dövlət Katibinin sorğusudur və Çin Respublikasının (Tayvan) Birləşmiş Millətlər Təşkilatına üzvlüyü ilə müqayisə edilib. Fu Jen-in daxili yenidən təşkili məsələsi də iki ölkənin Təhsil Nazirliyinin və Tapalivançionun müdaxiləsinə geniş təsir göstərmişdir.

Universitetin sədri və ya prezidenti həmişə Tayvan prezidentini Müqəddəs Taxt-tac ziyarətində müşayiət edirdi. 2005-ci ildə Fu Jenin müdaxiləsi ilə Tayvan prezidentinin kreslosu ABŞ-ın vitse-prezidenti Dik Çeyni və Almaniya kansleri Angela Merkeli qabaqlayaraq dövlət başçılarının birinci cərgəsində yerləşdirildi. 2013-cü ildə universitet Fu Jen məzunlarının müəssisəsinin məhsullarını XVI Benedikt müvafiq olaraq təyin etmişdir.

## İdarəetmə

Universitet şüarı olan 真、善、美、聖 (Latın dilində Veritas, Bonitas, Pulchritudo, Sanctitas) dörd idealı ifadə edir: həqiqət, yaxşılıq, gözəllik və müqəddəslik.

Dəfnə çələngi şərəf və sülhü, on iki ulduz isə Məryəmi simvollaşdırır. Xaç xristian inancını təmsil edir. Qalxandakı iki rəng Məsihin ikili təbiətini göstərir, çünki qalxanın yuvarlaq forması Müqəddəs Ürəyi xatırladır. Gerbin altındakı bayraqdakı latın sözləri, universitet şüarı universitetin dörd idealını ifadə edir, bayrağın üç qatı isə Üçlüyü ifadə edir.

Xristian inancına əsaslanaraq, universitet prezidenti açıq şəkildə ölüm hökmünün ləğvini dəstəkləyir və ali təhsilin utilitarlaşdırılmasına qarşıdır.

**Qəyyumlar Şurasının sədri**
• 1929–1947 Chang Ki

• 1960–1967 Thomas Tien Ken-sin

• 1967–1992 Soong Mei-ling

• 1992–1993 Paul Shan Kuo-hsi

• 1993–1999 Joseph Ti-kang

• 1999–2008 Paul Shan Kuo-hsi
• 2008–2009 Joseph Wang Yu-jung
• 2009–present: Peter Liu Cheng-chung

**Prezidentlər**

• 1925–1929 George Barry O'Toole

• 1929–1952 Chen Yuan

• 1959–1978 Paul Yu Pin

• 1978–1992 Stanislaus Lo Kuang

• 1992–1996 Gabriel Chen-Ying Ly

• 1996–2000 Peter Tuen-Ho Yang

• 2000–2004 John Ning-Yuean Lee, KHS

• 2004–2012 Bernard Li, KSG, KHS

• 2012–2024: Vincent Han-Sun Chiang

• 2024-dən: Francis Yi-Chen Lan

## Tədris

Fu Jen Universiteti Tayvanın konfrans tərcüməsi üzrə ilk magistr səviyyəli proqramını, Tərcümə və Tərcümə Tədqiqatları üzrə Lisansüstü İnstitutunu (GITIS) qurdu. Fu Jen Universiteti həmçinin, 1964-cü ildə xarici missionerlərin hər semestrdə dünyanın Tayvan ölkələrindən yüzlərlə tələbəyə Çin dilini öyrətməsi ehtiyacını həll etmək üçün yaradılan "Mandarin Dili" Mərkəzini ilhaq etdi və hər semestr Çin Şeiri, Çin xəttatlığı və Taijiquan kimi mədəniyyət dərsləri təklif etməyə başladı.

Tibb Fakültəsi tələbələrin kiçik qrup müzakirələri və nümunə araşdırmalarından tibbi biliklər əldə edə bilmələri üçün ilk dəfə Kanadadakı McMaster Universiteti Tibb Məktəbində hazırlanmış "problem əsaslı öyrənmə (PBL)" pedaqoqikasını mənimsəyən Tayvandakı tibb məktəblərindən biridir. PBL tətbiqi Tayvan Tibbi Akkreditasiya Şurasının alqışlarını qazandı və Tayvanda tibb təhsilində islahat dalğası ilə yenilik gətirdi. PBL-ni uğurla tətbiq etmək üçün Məktəb müxtəlif sahələr üzrə ixtisasları olan əsas alimləri, eləcə də yüzdən çox klinisistləri tədris üçün güclü dayaq kimi cəlb etmişdir. Fu Jen Universiteti, Tayvanda üçüncü və dördüncü il kurikulumu üçün PBL-dən pedaqoqika kimi istifadə edən yeganə tibb məktəbidir.

## Araşdırma

Fu Jen Katolik Universitetinin jurnalların nəşri ilə bağlı uzun bir tarixi var. Əsas jurnallar aşağıdakılardır:

• Monumenta Serica

• Universitas: Monthly Review of Philosophy and Culture

• Fu Jen Studies

• Fu Jen Law Review

• Fu Jen Journal of Chinese Literature

• Journal of the Pre-Qin and Han Dynasties

• Journal of The Graduate Institute Chinese Literature Department of Fu Jen Catholic University

• Fu-Jen Journal of Medicine

• Fu Jen Management Review

• Fu Jen Journal of Foreign Languages

• Fu Jen Historical Journal

• Fu Jen Religious Studies

• Journal of Physical Education Fu Jen Catholic University

• Social Analysis

Fu Jen AKatolik Akademiyası, katolik tədqiqatlarında fənlərarası axtarışları təmin etmək üçün 1 avqust 2008-ci ildə açıldı. Akademiya beş Fu Jen akademik institutu və ya mərkəzindən ibarətdir: Sxolastik Fəlsəfə İnstitutu, Tarix Universiteti, Elm və Din Öyrənilməsi Mərkəzi, Monumenta Sinoloji Tədqiqat Mərkəzi və Sülh Naminə Dialoq Araşdırmaları üzrə II John Paul İnstitutu.

## Kollec
*Humanitar
*Incəsənət
*Rabitə
*Təhsil
*Tibb
*Elm və Mühəndislik
*Xarici Dillər
*Insan Ekologiya
*Tekstil Kolleci
*Hüquq
*Sosial Elmlər
*Idarə

## Kitabxanaları
*Kungpo Xatirə Kitabxanası
*Schutte Xatirə Kitabxanası
*Fahy Xatirə Kitabxanası
*Paul Kardinal Shan Kitabxanası
*İlahiyyat Kitabxanası

File:FJU SS01.jpg|Fahy Xatirə Kitabxanası
File:FJU MD01.jpg|Paul Kardinal Shan Kitabxanası
File:FJU_LA11.JPG|Kungpo Xatirə Kitabxanası
File:FJU LA05.jpg|Kungpo Xatirə Kitabxanası
File:FJU SEFL01.jpg|Schutte Xatirə Kitabxanası
File:FJU FT02.jpg|İlahiyyat Kitabxanası


## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*