Konstansa

**Konstansa** və ya **Köstəncə** (Constanta) — Qara dəniz sahilində Rumıniyanın mühüm portu. Konstansa  təxminən 120.000 illik, Paleolit ​​Dönəmdən qalma bir şəhərdir. Arxeoloji qazıntılardan sonra Neolit ​​, Tunc və Dəmir çağlarına aid qalıqlar tapılmışdır. Konstansa bu xüsusiyyətləriylə bölgənin ən köhnə məskunlaşma vahididir.

Antik Tomis - Constanta Qalasının quruluşuna qədər uzanan zamanda əhəmiyyətli tarixi səhnələrə şahid olmuşdur ( Pontus Euxinus bölgəsi (e.ə 7. və 5-ci əsrdə )). Yunan koloniyaları Köstence'ye uzanaraq yaşayış sahəsi qurdular. İlk dəfə burada Emporio gotik məskunlaşmanın qurdular (e.ə 4. və 3. əsr ).
MÖ 3. və 1. əsrdə liman şəhəri olmasıyla birlikdə şəhər planlamasıyla davamlı inkişaf və əhəmiyyətini qorudu.

MÖ 1. əsrdə alt Tuna və Qara dəniz arasında qalan bu bölgəyə Romenler yerləşməyə başladılar. Romenler bölgəni geosiyasi və iqtisadi istiqamətdən inkişaf etdirərək bölgənin mədəni və sosial-iqtisadi quruluşunu da beləliklə yaxşılaşdırdılar . Əla şəhər planlaması və aktiv bir liman şəhəri olmasıyla getdikcə gücləndi.

Məşhur Romalı şair Publius Ovidius NASON , 8 il boyunca burada sürgün həyatı yaşadı (MS 8-17 ).
Qaraçıların barış dolu həyatı barbarların bölgəyə istilalarına qədər davam etdi ( 3. -4 . Əsr ). Şəhər, istilalara qarşı müqavimət göstərdi və Roma İmperatorluğu müddətində Dobruca əhəmiyyət qazandı. Bu müddət qaraçılara çox çətin anlar , dramatik hadisələr və vəziyyət dəyişiklikləri yaratdı. Tomis (Roma -Bizans Dövründə ) olduqca əhəmiyyətli bir xristianlıq mərkəzi idi. Xristianlıq Saint Apostle Andrewle birlikdə papalıq mərkəzi oldu. Ayrıca şəhər 5. və 7-ci əsrdə iqtisadi və hərbi cəhətdən güclənərək Hunların, Slavlar, bolqarların, sonra Tatarların və türklərin bu bölgəyə köç etməsinə gətirib çıxardı.

Barbarların istilalarıyla birlikdə şəhər, təxrib olaraq daha çox çöl quruluşa dayanır oldu.
10. və 13. əsrdə şəhər əvvəlki gelişmişliğini bağlı olaraq təkrardan əhəmiyyət qazanacaq və təkrardan liman şəhəri olaraq dəyərini koruyacaktı . O dövrlərdə dənizçilik İtalyanların egemenliğindeydi .
14. əsrdə Osmanlı İmperatorluğu bu bölgədə təsirini göstərməyə başladı. Dobruca və Konstansa 15. əsrdən başlayıb 19. əsrə qədər sürən döyüşlərlə Osmanlılara bağlandı. 1877-1878 illəri arasında davam edən Müstəqillik döyüşüylə Dobruca təkrardan Rumıniyanın sərhədlərinə keçdi. Bu nəticə ilə Dobruca gerçək inkişafına başlamış oldu. Rumıniya Kralı Carol Inın təbiriylə Konstansa liman şəhəri olması səbəbiylə Rumıniyanın kalbiydi.

1890-1895 illəri arasında məşhur rumın mühəndis Anghel Saligny Avropanın ən uzun, dünyanın isə 3. uzun körpüsünü inşa etdi. 1985-1909 illəri arasında Konstansa limanı böyük bir yenidən konfiqurasiya proyektiylə modernleştirildi. Bir çox ölkədən 100 lerce gəminin uğrak yeri halına gələn liman beləliklə güclənməyə başladı. Ayrıca yenə bu dövrlərdə şəhərin infrastrukturu qurularaq karayolları və dəmiryolları edildi. Gözəl dizaynlara sahib binalar inşa edildi.

I. Dünya Döyüşü (1914-1918) ərzində Konstansa, Almanlar və əksəriyyətlə Bolqarlar tərəfindən xarab edilərək görkəmli dövrünə son nöqtəni qoydu. May 1918-ci ildəki Buxarest andlaşması maddə 10.b. (Əhd heç bir zaman Rumıniya tərəfindən təsdiqlənmədi) Konstansa mərkəz güclərin (Alman, Türk, Bolqar) nəzarəti altında qalırdı.

Şəhər birləşmiş orduların Yunanıstandakı müvəffəqiyyətli hücumları nəticəsində Bolqarıstanın döyüş xarici qalmasıyla azadlığına qovuşdu.

2 döyüşün arasındakı dövrdə ( 1918-1940 illəri arasında) Konstansa liman şəhəri olmasına əsaslanaraq iqtisadi və ticarət əlaqələrini təkrardan gücləndirdi. Konstansa ölkədəki bütün dənizçilik fəaliyyətlərində % 70 pay aldı. Bu dövrdə Köstencedeki liman ən güclü dövrünü yaşayaraq bölgənin ən təşəbbüskar ünvanını və ən çox məşğulluq yaratma faktını qazandı.

Çox təəssüf ki II . Dünya döyüşüylə birlikdə Konstansa təkrardan sahib olduğu gücləri itirdi. Sovet işğalçılar tərəfindən Rum donanmaları yox edildi və liman işğalçılar tərəfindən idarə olunmağa başlandı. Konstansa limanının əhəmiyyətindən ötəri bölgədə kommunist rejim tətbiq olunmağa başlandı. Şəhər, Sovet endüstrileşmesiyle xüsusilə 1960-1975 illəri arasında inkişaf etdi. Liman inkişaf etdirildi ( 150.000 gəmi ), ticarət flotları artırıldı ( 1985də 250.000 ətrafı gəmi ), bir çox fabrik açıldı və xüsusilə dəniz kənarları turistik məqsədli inkişaf etdirildi. Dekabr 1989-cu sonra Konstansa Bükreş'ten sonra Rumıniyanın ən əhəmiyyətli 2. şəhəri olaraq yerini qorudu və şəhər inkişaf axtarışları aparmaqdadır.

## Coğrafiya

Bölgədə mineral su qaynaqları vardır. Ayrıca dəniz duşu yazın bir çox turisti çəkər. Ana Alyaska sənaye dənən turşusu və neft tamburası istehsalıdır . Xüsusilə Mamaia şimalda sahil istirahət yeridir.

## Siyasət

İndiki Konstansa başçısı İctimai Demokrat Partiyalı Radu Stefan Mazar dir .
Konstansa bələdiyyə məclisi 2004 -ci il yerli hökumət seçkilərində seçildi. 27 üzvdən meydana gələn məclisin tərkibi aşağıdakı kimidir.
   
Partiya Kürsü İndiki İstifadəçilər
 
İctimai Demokrat Partiya 15
 
Milli Liberal Partiya 6
 
Demokrat Partiya 3
 
Böyük Rumıniya Partiyası 3

## Əhali

2002 əhali sayımına görə , Konstansa şəhərinin əhalisi 310.471 idi. Konstansa ətrafındakı sahələrdə Navodari 32.400 , Ovidiu 13.134 və Basarabi 19.857 nəfərlik nüfuslarıyla və komünleri Cumpana 12.532 , Lumina 7.858 (2004 -ci il ) , value lui Traian 8.824 və Agigea 5.482 şəxsiyyət nüfuslarıyla Konstansa şəhərinin əhalisini artıraraq 401.613 ' e çatdırar.

Azlıqlar 1853 1913 2002
Hamısı 5,204 27,201 310,471
Rum 279 (% 5,4 ) 15,663 (% 57,6 ) 286,332 (% 92,2 )
Tatar 1,853 (% 35,6 ) 277 (1%) 8,274 (% 2,8 )
Yunan 1,542 (% 29,6 ) 3,170 (% 11,6 ) 546 (% 0,17 )
Türk 104 ( 2,9% ) 2,451 ( 9% ) 9,018 ( 2,9% )
Bolqar 342 (% 6,5 ) 940 ( 3,4% ) 48 (% 0,01 )
Yəhudi 344 ( 6,6% ) 1,266 ( 4,6% ) 44 (% 0,01 )
Roman 127 (2,4 ) n / a 2,962 (% 0,95 )
İllərə görə əhali [redaktə]

il Əhali
1853 5,200
1879 artım 10,419
1900 artım 13,000
1910 artım 27,000
1930 artım 59,000
1950 artım 80,000
1970 artım 172,000
1985 artım 319,000
1992 artım 350,581
2002 azalışı 310,471
2006 azalışı 306,200
2007 azalışı 304,900
2008 azalışı 303,712
2009 azalışı 302,171
Nəqliyyat

Tuna (mavi ) və Kanal (qırmızı )
1895də Buxarest dəmiryolunun açılmasıyla , ( Tunanı Cernavoda'daki bir körpü keçən ) Köstence'ye taxıl və neft xatiri sayılar bir böyüklükdə tranzit ticarəti gətirirdi. Kömür və iy ver kömürü geniş bir şəkildə idxal siyahısı başında idi. Bunları maşınlar, dəmir vəsaitlər , pambıq və yun iplikləri təqib edirdi. Köstence'yi Bükreş'e bağlayan A2 tranzit yolu dərhal dərhal tamamlanmakta olub , hələ də Bükreş'ten Cernavoda'ya çalışmaqdadır, 2008-ci ilə qədər Köstence'ye açılacaq.
Konstansa limanı girişində bir fənəri olub, Dalgakıran tərəfindən qorunur .
Şimali rüzgârlarından yaxşı qorunur. Lakin cənub, cənub-şərq və cənub qərb küləkləri bəzən xeyli təhlükəli olar. Rumıniya donanmasının Qara dəniz flotu üçün bura bir üstür . Geniş kanal ( Tuna - Qara dəniz kanalı) Tuna çayını Qaradənizdə Köstence'ye bağlar.
Kötence'de kütləvi nəqliyyata sistemi Regia Autonoma de Transport in Comun Constanta ( RATC ) dir. 17 avtobus xətti, 2 tramvay xətti və 2 trolleybus xətti vardır. Şəhər 2002 başında, yaşlanan DAC avtobusları yerinə 130 yeni MAZ avtobusları satın aldı. İndi avtobus donanmasının 90%-i yenidir. Avtobuslar parlaq rənglərdə çəhrayı, sarı və yaşıl boyalıdır .

## İqlim

Konstansa tipik olaraq Aralıq dənizi iqlimi bənzəri olub fərqli dörd mövsüm daxildir.
Yazlar isti quraq və günəşli İyul istilik ortalaması 23&nbsp;°C-dir . Qara dənizin mülayim təsirindən ötəri Konstansa, iç bölgələrdə tez-tez olan isti günləri nadir yaşar. Yaz 15 İyunda başlayır və Sentyabrın sonuna qədər davam edər.

Və olduqca ilıqdır . Geceler hələ tropik ( istilik 20&nbsp;°C-dən üzərindədir ), Sentyabr ayının on günlük ortalamasından . Qara dənizin istiliyi yığmasında ötəri Sentyabr , İyun ayından daha ilıqdır . İlk don olayı Noyabr ayının 19unda baş tapar. Qış daha ilıqdır , Rumıniyanın cənubundakı şəhərlərlə müqayisə . Çox az qar olar lakin hava çox rüzgârlıdır . Bu səbəblə xoş deyil . Qış daxili bölgələrdən çox daha sonra gəlir. Dekabrda hava tez-tez yumşaqdır. İstilik 12&nbsp;°C-yə çatır. Yanvar ayı ortalama istiliyi +4&nbsp;°C dir . Yaz erkən gəlir lakin çox sərinləyər. Aprel və may ayları Qara dəniz sahilləri ən sərin yerdir Rumıniyada .

Rumıniyadakı islamın mərkəzi Konstansa

Konstansada XVIII-XIX əsrlərdə tikilmiş məscid vardır.

## İstinadlar