open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pomponi Mela

**Pomponi Mela** () — Roma coğrafiyaşünası, tarixçi (1 əsrin 1-ci yarısı). Latın dilində yazılmış 3 kitabdan ibarət "Yerin təsviri" əsərinin müəllifidir. Qədim yunan müəlliflərinin əsərlərindən istifadə yolu ilə yazılmış bu əsərdə o dövrdə romalılara məlum olan ölkələr, xalqlar və s., habelə Atropatena və Qafqaz Albaniyasının çayları, dağları, bəzi tayfaları, Xəzər dənizi, Pirallahı adası və s. haqqında da məlumat verilmişdir.

## İstinadlar
Densberq

**Densberg** — Almaniyanın Hessen vilayətində bir kənd. 469dir (2007).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Densberg
PROMT

**PROMT tərcümə proqramı (Project MT)** — "Promt" eyniadlı şirkəti tərəfindən Sankt-Peterburq şəhərində 1991-ci ildə yaradılmışdır. Bu proqram həm lüğət vəzifəsini görür, həm də tərcüməçi. PROMT maşın tərcümə proqramı vasitəsilə istənilən mətn tərcümə edilə bilər.

**Tərçümə istiqamətləri:**
* İngilis-Rus,Rus-İngilis
* Alman-Rus, Rus-Alman
* Fransız-Rus, Rus-Fransız
* İspan-Rus, Rus-İspan
* İtalyan-Rus

"Promt 8.0" adlanan yeni versiya şirkətin mütəxəssisləri tərəfindən 2 il müddətində sınaqdan keçirilmiş tərcümə alqoritmləri əsasında hazırlanmışdır. Yeni versiya mətnin mənaca bitmiş olan hissəsinin təhlil edilməsinə, bir çox linqvistik strukturlarının və qəlibləşmiş söz birləşmələrinin dəqiq tərcümə olunmasına imkan verir.

Söz ehtiyatlarının zənginləşdirilməsi məqsədilə proqram daim yeniləşən Multitran tərcümə bazasına malikdir.

## Əsas imkanlar

* İstənilən həcmdə fərdi sözlərin və mətnlərin tərcüməsi.
* Struktur və formatlaşdırma ilə sənədlərin tərcüməsi. Bütün populyar formatlar dəstəklənir: doc(x), xls(x), ppt(x), rtf, html, xml, txt, ttx, pdf (skan edilmiş daxil olmaqla), odt, ods, jpeg, png, tıff.
* Struktur və hiperlinklərin qorunması ilə bütün saytların tərcüməsi.
* Üçüncü tərəf tətbiq və brauzerlərdə seçilmiş mətn parçaları və fərdi sözlərin tərcüməsi (PROMT Agent).
* Xüsusi lüğətlərin və tərcümə profillərinin istifadəsi, redaktəsi və yaradılması.
* Translation Memory (tərcümə yaddaş) bazaları qoşun.
* Ofis tətbiqetmələrinə, veb brauzerlərə, korporativ portallara və saytlara inteqrasiya.
* Trados, Memsource və s. Cat sistemləri ilə inteqrasiya.
* Avtomatik dil tanınması, mətn mövzular.
* Oflayn işləməklə tərcümə olunan məlumatların məxfiliyinin təmin edilməsi.
* MacOS, pəncərələr, Linux, Android, iOS üçün dəstək.
* Tərcümə funksiyalarını proqram komplekslərinə və saytlara inteqrasiya etmək üçün API və SDK.
* API və SDK mətn təhlili funksiyalarını (varlıqları, faktları, aralarındakı əlaqələri vurğulamaq, sənədin semantik quruluşunu müəyyənləşdirmək və təhlil etmək) İnformasiya və analitik sistemlərə inteqrasiya etmək.

## Xarici keçidlər
* http://www.promt.ru/

## Həmçinin bax
* Tərcümə proqramları
Poliqlot (elektron lüğət)

**"Poliqlot elektron lüğəti"** — bu sistemə Azərbaycan-İngilis, İngilis-Azərbaycan, Azərbaycan-Rus, Rus-Azərbaycan lüğətləri və ingilis, alman, fransız dillərindən Azərbaycan dilinə və Azərbaycan dilindən fransız dilinə məktəb proqramı çərçivəsində tərcümələr etmək üçün nəzərdə tutulan lüğətlər daxil edilmişdir.

Poliqlotun yeni 1.1 versiyasında dəstəklənən lüğətlər siyahısına 20000-ə yaxın sözdən ibarət Azərbaycan və Rus lüğəti əlavə olunmuşdur.

## Xariçi keçidlər

* Rəsmi saytı 
* Jalə Məmmədova. DİLÇİLİKDƏ ELEKTRON LÜĞƏT KONSEPSİYASI. Journal of “HISTORY OF SCIENCE” (ISSN: 2790-0029), 2021, №2, sıra: 4. səh.57-64

## Həmçinin bax

*Kompüter proqramları
*Proqramlaşdırma dilləri
*Tərcümə proqramları
Əl-Mumin

**Əl-Mu`min** (ər. **المؤمن**) — Allahın adlarından biri.

Bu söz iman ilə bağlıdır. Xəlifələr (ikinci xəlifə Ömərdən başlayaraq), sonra isə müsəlman aləminin digər hökmdarları əmir əl-möminin, yəni möminlərin əmiri, başçısı, adını daşıyırdılar.

Mömin — inanan, güvənən, qoruyan və əminlik verən. Mömin "iman edən" deməkdir. İman həm "təsdiq etmək", həm də "əminlik vermək" mənalarına gəlir.
# Təsdiq mənası: Allahın imanı, həm özünü təsdiq etməsi, həm də peyğəmbərlərini kitabları ilə təsdiq etməsidir. Uca Allah (c.c.) buyurub: "Allah şəhadət edər ki, özündən başqa ilah yoxdur" (Ali-İmran, 18). Allah, qullarına olan vədlərini doğruldur və verdiyi sözləri yerinə yetirir. Yəni insanlara dünyada ruziləri verilir, axirətdə isə onları davranışları nisbətində mükafatlandırılırlar.
# Əminlik vermək mənası: Allah, qulunu haqsız yerə cəzalandırmayacağına əmin edir. Yaratdıqlarını zülmdən qoruyur. Qiyamət günündə mömin qullarını əzabdan qoruyacağına dair əminlik vəd edir.

Hikmət və Əsrarı: Bir müsəlman inanaraq və səmimi şəkildə "Ya Mömin" deyə bu adı zikr etsə, onun təcəllisinə nail olar. Küfrdən, şərik qoşmaqdan, yalandan uzaq olar. İnsanların və cinlərin şərindən uzaq olar. Hər cür xəstəlikdən qurtular.

## Mənası
Rahatlıq və əmin-amanlıq verən, inanan bəndələrindən qorxunu və narahatlığı uzaqlaşdıran deməkdir.

İnsan bu addan gələn duyğu ilə Allaha sığınar. Müsibətlə qarşılaşdıqda, ağır xəstəliyə düçar olduqda Rəbbinin onu tək qoymayacağına ümid edər.

Uca Tanrı bu adı imanlı bəndələrinə verməklə, onları şərəfləndirmişdir. Çünki mömin insan da əlindən və dilindən digərlərinin əmin olduğu şəxsdir. Qurani-Kərimdə möminin xüsusiyyətləri belə açıqlanır: "Rəhmanın (əsl) bəndələri o kəslərdir ki, onlar yer üzündə təmkinlə (təvazökarlıqla) gəzər, cahillər onlara söz atdıqları (xoşlarına gəlməyən bir söz dedikləri) zaman (onları incitməmək üçün) salam deyərlər".

## Həmçinin bax
* Müsəlman
* Məhəmməd Peyğəmbər
* Şəhid
* Allah

## Mənbə
* İslam (qısa məlumat kitabı). Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Bakı: 1989, səh.89.
* Allahın gözəl adları 
* **Güney Həsənova**, *"Cəmiyyət və Din" qəzeti*, 2010-cu il.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Dəyərlər saytı Dil--aztr 
* Əlşiə saytı Dil--aztr 
* İrfan dərgisi Dil--aztr
Əxbar

**Əxbar** (ərəbcədir, xəbər sözünün cəmidir) — Məhəmməd, onun tərəfdarları (əshabələri) və davamçıları haqqında müsəlman rəvayətləri, sünnilərin daha üstün tutduqları hədis termininin sinonimidir. Əxbar termini yalnız Əlinin və onun sədaqətli tərəfdarlarının nüfuzuna əsaslanan rəvayətləri təsdiq edən şiələrdə daha çox işlənir.

## Mənbə
* İslam (qısa məlumat kitabı). Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Bakı: 1989, səh.58.
Mücahid

**Mücahid** (ərəbcədir) — din uğrunda, müqəddəs iş uğrunda mübariz, müqəddəs müharibənin, cəhadın iştirakçısı deməkdir. Bütün müsəlman şərqində, məsələn, Əlcəzairdə, İranda, Əfqanıstanda, Çeçenistanda və başqa ölkələrdə işlədilən termindir. Sosial, milli azadlıq hərəkatlarında, habelə dini hərəkatlarda iştirak edən şəxslərə mücahid deyilir.

## Həmçinin bax
* Şəhid

## Xarici keçidlər
* Dəyərlər saytı Dil--aztr 
* Əlşiə saytı Dil--aztr 
* İrfan dərgisi Dil--aztr 

## Mənbə
* İslam (qısa məlumat kitabı). Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Bakı: 1989, səh.91.

## Xarici keçidlər
Sığırquyruğu

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Botaniki xarakteristikası
İyun-avqust aylarında parlaq sarı rəngli çiçəklər açan 20 ilə 150 cm hündürlüyündə iki illik ot bitkisidir. Daha çox əkilməmiş yerlərdə və yol kənarlarında tapılır. Gövdəsi dik, bəzən budaqlanmış və tüklü örtüklüdür. Yarpaqları gövdənin alt hissəsində rozet şəklində düzülmüş olub, tüklüdür. Gövdədəki yarqaqlar isə saplaqsızdır. Çiçəkləri gövdənin ucunda sıx və ya seyrək, az və ya çox uzun bir salxım vəziyətində yığılmışdr.

## İstifadəsi
Çiçəkləri bəlğəmgətirici, efir yağı və qlikozitlər daşıyır. Bəlğəmgətirici ve sinə yumuşadıcı olaraq istifadə olunur. Bəzı qatır quyruğu növlərinin toxumları Saponin daşıdıklarından balıqlar üçün zəhərli olub, balıq tutmaq üçün istifadə edilir. Bitkinin yarpaqları da tərlədici, bəlğəmgətirici, sidik qovucu və ishal əleyhinə istifadə olunur.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ağdam muğam məktəbi

**Ağdamın Xan Şuşinski adına Muğam məktəbi** — 1985-ci ildən fəaliyyətə başlayıb. Yarandığı vaxtdan indiyə kimi məktəbə respublikanın Əməkdar Mədəniyyət İşçisi Rafiq Rüstəmli rəhbərlik edir. R.Rüstəmlinin 1987-ci ildə məktəbin nəzdində təşkil etdiyi "Qarabağ bülbülləri" ansamblı dövlət tədbirlərində, M.Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında, televiziyada, hərbi hissələrdə geniş proqramla konsertlər vermişdir.

Muğam məktəbi yüzlərlə sənətkar yetişdirib. Onlardan əməkdar artist Firuz Səxavət, Opera və Balet Teatrının solisti Səbuhi İbayev, Sevinc Sarıyeva, Humay Məmmədova, Ehtiram Hüseynov, Fəqani Əliyev, Cabir İmanov, Ayaz Qasımov, Habil Hacıyev və digərləri republikamızın tanınmış, adlı-sanlı sənətkarlarıdır.

## İşğal və bərpası
 
1993-cü ildə Ağdam şəhəri işğal olunduqdan sonra muğam məktəbi Biləcəridəki Q.Abbasov adına 284 saylı orta məktəbdə fəaliyyətini davam etdirir. 7 şöbə üzrə fəaliyyət göstərən məktəbdə təhsil alan 251 şagirdin təlim-tərbiyəsi ilə 50 müəllim məşğul olur.

2018-ci ilin noyabrın 5-də Ağdam rayonun Quzanlı qəsəbəsində Ağdam Muğam Mərkəzinin açılışı baş vermişdi.

2025-ci ilin mayın 10-da Ağdam şəhərində Ağdam Muğam Mərkəzinin açılışı baş tutmuşdur.

## Həmçinin bax
*"Qarabağ bülbülləri" ansamblı

## İstinadlar
Kəlmeyi-şəhadət

**Kəlmeyi-şəhadət** ( — *əş-şəhadə*, tərc. "şahidlik ", ) — İslamın iki əsas ehkamını ifadə edən düsturdur. Tək Allaha və Məhəmməd peyğəmbərin onun elçisi olmasına inamı ifadə edir. Müsəlman ibadətlərində şəhadətdən geniş istifadə olunur.

## Kəlmeyi-şəhadətin mətni
**Ərəbcə:**

**<big>أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ
**أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسوُلُ اللَّهِ**
</poem>
**Ərəbcə tələffüzü:**
<poem style="padding-left:20px;">
Əşhədu ən la ilahə illəllah,
Əşhədu ənnə Muhəmmədən rəsulullah.

**Şiəlikdə aşağıdakı sözlər əlavə edilir:**
**أَشْهَدُ أَنَّ عَلِيًّا وَلِيُّ اللهِ**
''Əşhədu ənnə əmirəl-mü'mininə Əliyyən vəliyyullah.''
</poem>
**Azərbaycanca:*'
<poem style="padding-left:20px;">
Şəhadət verirəm ki, Allahdan başqa ilah yoxdur,
Şəhadət verirəm ki, Məhəmməd Allahın elçisidir.

*Şəhadət verirəm ki, möminlərin əmiri Əli Allahın dostudur (vəlisidir).''


## Mənbə
* İslam (qısa məlumat kitabı). Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Bakı: 1989, səh.128.

## Həmçinin bax
* La ilahə illəllah
* Şəhid
La ilahə illəllah

**La ilahə illəllah** (Allahdan başqa ibadətə layiq haqq məbud yoxdur) – İslamın başlıca ehkamlarından biri olan təkallahlığın qısa ifadəsi kimi bu formulun və onun davamının (və Məhəmməd Rəsulallah) rəsmi şəxs qarşısında üç dəfə tələffüz edilməsi islam dinini qəbul etmək mərasiminin əsasını təşkil edir. Müsəlmanlar bu formulu müxtəlif hallarda təkrar edirlər. Həmin formul demək olar bütün ibadətlərə, azana daxildir, müsəlman ornamentlərində ondan geniş istifadə olunur.

## Ən gözəl zikr
Əli ibn Məhəmməd "Ən gözəl zikr hansıdır?" sualına "Dodağın dodağa dəymədiyi zikr" (yəni la ilahə illəllah) deyə cavab vermişdir.

## Xarici keçidlər
*Deyerler sitesi Dil--aztr 
*Əlşiə sitesi Dil--aztr 
*İrfan dergisi Dil--aztr 

## Mənbə
*İslam (qısa məlumat kitabı). Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Bakı: 1989, səh.77.

## Həmçinin bax
*Şəhadət
Ssientizm

**Ssientizm** ( – elm sözündən) — təbiət elmlərinin elmin bütün sahələrində tətbiqini, bilik və dünyəvi təsəvvürün mənbəyi kimi təsvir edən bir cərəyan. Ssientizm bu üsulların positivlik anlamından irəli gəlir və ona görə də çox zaman pozitivizmin ekstrem vəziyyəti ilə eyniləşdirilir.

Ssientizmin yaranması XIX əsrin sonuna təsadüf edir. Bu baxışa görə elm həyatın bütün sahələrinə daxil olaraq insanın bütün həyatını təşkil etməli idi. Məsələn, siyasət yerini sosial problemlərin həllinin elmi yanaşma üsuluna verir. Ssientizm mədəniyyətin inkişafında böyük rol oynayaraq böyük miqdarda metafiziki və teoloji fikirlərə son qoymuşdur. Daha radikal ssientistlər deyirlər ki, bütün siyasi hökumət bürokrat alimlərə həvalə eilməlidir. Bu üsulun əleyhidarları isə qeyd edirlər ki, göstərilən konsepsiya demokratiyanın əzilməsinə gətirib çıxarar: çünki, kompitent ekspertlər tərəfindən işlənmiş, elmi əsaslandırlmış qərar tənqidə yaramır.

Ssientizm üç əsas vəziyyətə əsaslanır:

*1-ci. mənəvi və etnik problemlərin həllində elm fəlsəfəni və metafizikanı əvəz edə bilər;
*2-ci. elmə insaniyyətin bütün problemləri daxildir;
*3-cü. dəqiq elmlər yeganə düzgün elmi üsuldur və bu üsul humanitar və sosial elmlərə də daxil edilməlidir.

Bir sözlə, ssientizmin  interpretasiyasını "yalnız elmi əsaslandırılmış bilik düzgün sayılır" ideyası  və ya "elmə həddindən çox etibar edən, doqmatizmlə sərhəd olan" ideyaları ilə əlaqələndirmək olar.

## Xarici keçidlər
Bunraku

**Bunraku** — 1684-cü ildə Yaponiyanın Osaka şəhərində yaranmış ənənəvi Yapon kukla teatrı növü.*Ningyo coruri* (人形浄瑠璃) olaraq da adlandırırlar

Bunraku teatrları 3 cür olur:

* *Ningyōtsukai* ya da *Ningyozukai* — Kuklaçılar
* *Tayu* — oxuyucular
* Şamisen musiqiçiləri

## Kuklaların xüsusiyyəti
Bunraku oyunlarında istifadə edilən kuklaların uzunluğu 100 ilə 125 santimetr arasında dəyişə bilər. Ölçülərdəki fərqlər yaş, cinsiyyət və kukla truppasının xüsusiyyətləri ilə bağlıdır. Yaponiya teatrları arasında, ənənəvi Osaka teatrında olan kukla rəqəmləri digər yerlərdən daha kiçik idi.

Bunraku kuklalarının baş hissələri və əlləri ustalar tərəfindən , lakin bədən və geyim kuklaçılar tərəfindən hazırlanır. Baş hissəsinin ətraflı işlənməsi həyata keçirilə bilər. Oyunlarda fövqəltəbii gücləri izah edən hissələr varsa, kukla ani anda şeytanın üzünə çevrilən formalarda hazırlana bilər.

## Tarixi
İlk olaraq, bunraku sözü yalnızca 1872-ci ildə Osakada qurulan özəl bir teatrı adlandırmaq üçün istifadə olunurdu.Daha sonra, Umemura Bunrakkendən adını alan bu kukla növü çox məşhur oldu və çox sayda Yapon,bu ənənəvi Yapon kukla teatrının bütün növlərini təsvir etməyə başladı.Meiji dönəminə qədər xalq arasında sürətli şəkildə yayıldı.
Alternativ metal

**Alternativ metal** — XX əsrin 80-ci illərinin əvvəllərində Metal Musiqiyə alternativ kimi yaranan musiqi janrı.

Alternativ metal, 1980-ci illərin əvvəlində Metal Musiqinin alternativi kimi ortaya çıxmıştır. Ən vacibi isə alternativ metal qruplarının ağır musiqi ağır gitar [riffləri xarakterizə edilməsidir. [Faith No More, Three Days Grace, Linkin Park, Deftones, Evansence, Disturbed, Demon Hunter, Anthrax, Black Veil Brides, Breaking Benjamin, Fear Factory və s. alternativ metalla məşğul olan qruplardır.

## Həmçinin bax
* Rok janrlarının siyahısı
Şamisen

– baçi adlı bir mızrab ilə çalınan üç telli Yaponiya çalğı aləti. XVI əsrdə cənubi Yaponiyada yaranıb. Şamisen müxtəlif formalarda hazırlanır və teatr tamaşalarında istifadə olunur.

## İstinadlar
Visbaden

**Visbaden** (almanca: Wiesbaden) – Hessen Federal Torpağının paytaxtıdır. Əyalətin üçüncü böyük şəhəridir. Əhalisi 276.218 (2015). Reyn çayı sahillərində, Taunus dağlarının cənub yamaclarında yerləşir. Reyn çayının o biri sahilində isə Reynland-Pfalts şəhəri yerləşir.

## Əhali

## İstinadlar
Rövzə

**Rövzə** — rəvayətlərə görə, heç biri öz əcəli ilə ölməmiş şiə imamlarının və ilk növbədə İmam Əlinin və İmam Hüseynin rəşadətli həyatı və möminliyi, onların əzab-əziyyətlə öldürülməsi haqqında təhkiyədir. Rövzəxanlıq (rövzənin camaat üçün avazla oxunması) XVI əsrdən, yəni şiə ilahiyyatçısı Hatifinin (Kaşifinin) "Rövzət əş-şühəda" ("Din yolunda şəhid olanların bağçası") əsəri ərsəyə çıxdıqdan sonra başlanmışdır. Əsərdə şiəliyin dini başçılarının həyatından bəhs edilir. Bayramlarda və müxtəlif dini mərasimlər yerinə yetiriləndə, o cümlədən ramazan ayında orucluq zamanı və aşura zamanı xüsusi din xadimləri — rövzəxanlar oxuyurlar. Aşura zamanı rövzə oxunması həmçinin təziyəxanlar adlandırılmışdır, çünki o, dini təziyəni müşayiət edir. Təziyəxani XVIII əsrin ortalarından başlamışdır (təziyə zamanı müntəzəm surətdə rövzə oxunması nəzərdə tutulur). Müasir şəraitdə rövzə oxunması çox vaxt siyasi hadisələr haqqında fikirlər söylənən xütbələrlə müşayiət olunur.

## Mənbə
* İslam (qısa məlumat kitabı). Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Bakı: 1989, səh.99.
Seyid

**Seyid** (**seyyid**) (ərəbcə: سيد) — Ərəbistanda islamiyyətə qədər tayfa rəhbərinə deyilirdi. Müsəlman dünyasında Məhəmmədin nəslindən olub onun nəvəsi Hüseynlə bağlı adamların fəxri təxəllüsüdür. Şəriflərlə birlikdə seyidlər müsəlman cəmiyyətinin sosial strukturunda möhtərəm təbəqələrdən birini təşkil etmiş, dindarlar arasında böyük nüfuza malik olmuşlar və indi də qismən belə bir nüfuz sahibidirlər. İranda Seyyid mənşəli ailələr Mir ya da Mirzə olaraq da xatırlanar. Şərqin bir çox ölkələrində seyid termini öz xüsusi mənasını itirmişdir və sadəcə olaraq "cənab" kimi işlədilir. Cənubi Asiyada milyonlarla insan Haşimin enişini iddia edir. 1901-ci ildə Seyyid sayı İngilis Hindistan 1,339,734 olaraq sayıldı. Son təxminlər Cənubi Asiyadakı çox on beş milyon Seyyid olduğunu göstərir; səkkiz milyon Pakistanda, yeddi milyon Hindistanda, bir milyondan çox Banqladeş və yetmiş min ətrafında Nepal

## Mənbə
* İslam (qısa məlumat kitabı). Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Bakı: 1989, səh.101.

## Həmçinin bax
* Mərəşi seyidləri

## Xarici keçidlər
*
Əssalamu əleykum

**Salam** (ibranicə שלום,  ərəbcə سَلَام,) sülh və əmin-amanlıq deməkdir. Yəhudilər və Müsəlmanlar arasında görüşərkən istifadə olunan ifadədir. Bir çox türkdilli ölkələr tərəfindən də istifadə olunur. Yəhudilikdə "Salam" Allahın sifətlərindən biri kimi, İslamda Əs-Səlam Allahın adlarından biri kimi qəbul edilir və sülh, əmin-amanlıq bəxş edən mənasını daşıyır.  Yəhudilər və Müsəlmanlar rastlaşdıqda, görüşdükdə biri digərinə "Salam" (Sülh üzərinizə olsun!) deməklə Allahdan ona salamatlıq, əmin-amanlıq, firavanlıq bəxş etməsini diləyir. 

## Sözün tarixi
Sözün ilk zamanlar deyiliş forması "Salam" deyil, "Şalom" şəklində idi.  . Zamanla bu söz ərəb dilinə keçmiş və nəticə etibarilə formasını dəyişərək günümüzdəki "Salam" şəklində tələffüz edilmişdir

## Yəhudilərdə Salam
Yəhudilik inancın görə "Salam" çox önəmli yer tutur. Belə ki, onlar bir-birləri ilə görüşərkən bu sözdən istifadə edirlər. 

İncil yazılarına əsasən, İsa Məsih də öz şagirdlərinə "bir evə girən zaman o ev sakinlərinə "Sizə Salam Olsun!" deyin" deməsi diqqətə layiqdir. 

## İslamda Salam
İslamda salam vermək müstəhəb, salamın cavabını almaq isə vacibdir.

Biri salam verdikdə cavabı ən azı onun salam verdiyi miqdarda qaytarmaq lazımdır. Bu barədə Qurani-Kərimdə yazılıb: "Sizə salam verildiyi zaman onu daha gözəl alın və ya (eynilə sahibinə) qaytarın! Şübhəsiz, Allah hər şeyi hesaba alandır."

İslam inancına görə "Səlamun əleykum", yaxud "Əs-Səlamu əleykum" deyə salam verildikdə cavabını ən azı "Əleykum əs-Səlam" (Sizə də Allah sülh və əmin-amanlıq bəxş etsin!) kimi almaq lazım olduğuna inanılır.  Həmçinin "Əleykum əs-Səlam və rahmətullah" (Allahın salamı və rəhməti sizin də üzərinizə olsun!) yaxud "Əleykum əs-Səlam və rahmətullahi və bərakətuh" (Allahın salamı, rəhməti və bərəkəti sizin də üzərinizə olsun!) da eyni mənnada istifadə edilir

Namaz qılan zaman verilən salamın cavabını salamın miqdarında almaq lazımdır və cavab zamanı salam sözü əvvəldə işlədilməlidir. Məsələn, namaz qılana "Əssəlamu əleykum" deyilsə, cavabı "Aleykumus əssəlam" kimi almalıdır. 

## Mənbə
* İslam (qısa məlumat kitabı). Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Bakı: 1989, səh.100.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Salavat
* Ümumdünya Salam Günü
Leylatəpə mədəniyyəti

**Leylatəpə mədəniyyəti** — Eneolitin son mərhələsinə aid olub, e.ə. IV minilliyin ortalarına qədər davam edib. Bu mədəniyyətin aşkar olunması ilk tunc dövrü Kür-Araz mədəniyyətinin formalaşmasında Azərbaycanın iştirakını təkzib edən fikirləri alt-üst etdi. Əsas abidələri Leylatəpə, Keçili təpəsidir. Rus təpəsi abidəsinin bir təbəqəsində də bu mədəniyyətin izlərinə rast gəlinir.

## Leylatəpə abidəsi

Mədəniyyətə daxil olan Leylatəpə abidəsi Ağdam rayonunda yerləşir. Bu abidənin tikililəri dördbucaqlı formadadır. Onlar çiy kərpicdən tikilərək hər iki tərəfdən suvanıb. Abidədən 12 dulus sobası aşkarlanıb və bu formada sobalara Qafqazın heç bir analoji dövr abidələrində rast gəlinmir. Aşkar edilən məmulatlar əsasən təmiz və ya bitki qatışıqlı olub kobud şəkildə istehsal olunmuşdur. Leylatəpə abidəsinin ən maraqlı tapıntıları buradan aşkar olunan 4 gil qabda dəfn olunmuş uşaq qəbirləridir.

## Keçili təpəsi abidəsi

Leylatəpə mədəniyyətinə aid olan digər abidə Keçili təpəsi abidəsidir. Abidə Şəmkir rayonunun Keçili kəndindən şimalda yerləşir. Abidənin sahəsi 1 hektara yaxındır. Abidədən aşkar edilən tikililərin hamısı dördbucaqlı şəkildədir. Aşkarlanmış saxsı məmulatının içərisində ən maraqlıları daranmış naxışlı qablardır. Abidə İdeal Nərimanov tərəfindən aşkarlanıb. Keçili təpəsi abidəsindən aşkar olunan materialların xronoloji müqayiəsi, eyni zamanda burada qeydə alınan yastı oturacaqlı gil qablar bu yaşayış yerinin Eneolitin son mərhələsinə aid olduğunu sübut edir.

## Böyük Kəsik abidəsi

Leylatəpə mədəniyyətinə xas olan növbəti abidə Böyük Kəsik abidəsidir. Abidə 2004-cü ildə BTC boru kəmərinin çəkilişi zamanı aparılan qazıntı işləri zamanı Ağstafa rayonu ərazisində tapılıb. Abidədə düzbucaqlı formada tikili qalıqları ilə yanaşı uşaqlara məxsus gil qablarda dəfnetmə faktlarına da rast gəlinib. Böyük Kəsik abidəsi  ilk dəfə arxeoloq Nəcəf Müseyibli  tərəfindən tədqiq olunub.

## Xarici keçidlər
http://azerilobbi.com/tarix/quldarliqqurulushudevri.html

## İstinadlar
Karate

## Karatedə dərəcə və kəmərlər
Karatedə idmançıların bacarıq səviyyəsi və təcrübəsi kəmərlər vasitəsilə göstərilir. Ənənəvi olaraq dərəcələr aşağıdakı kimi sıralanır:  
* Ağ kəmər  
* Sarı kəmər  
* Narıncı kəmər  
* Yaşıl kəmər  
* Göy kəmər  
* Qəhvəyi kəmər  
* Qara kəmər  

Başlanğıc səviyyələr Kyu adlanır, qara kəmərdə isə alınan dərəcələr Dan adlanır. Ümumiyyətlə, 10 kyu və 10 dan dərəcəsi mövcuddur.  

### Təchizat
Karatedə istifadə olunan əlcəklər əlləri zədədən qoruyur və həmçinin kumite zamanı təhlükəsizliyi təmin edir. Müasir yarış karate qaydalarına (məsələn, WKF) əsasən əlcəklər, diş qoruyucular, qoruyucu jilet və digər avadanlıqlar məcburidir.

## Azərbaycanda karate
Azərbaycanda karate uzun illərdir inkişaf edir və müxtəlif üslublar (o cümlədən ənənəvi və idman karate) üzrə təlim keçirilir. Karatenin inkişafına töhfə vermiş tanınmış ustadlar arasında aşağıdakılar qeyd olunur:  
* Ülvi Quliyev  
* Füzuli Musayev  
* Əhməd Hətəmov  
* Həmdiyyə Məmmədov  
* Mirəli Seyidov  
* Oqtay Məmmədov  
* Allahverdi Rüstəmov  
* Elçin Mehdizadə  
* Maarif Bağırov  
* Talıb Berzigiyarov  
və digər məşhur müəllimlər.

### '''Karate''', tam adı '''karate-do''' ([[Yapon dili|Yaponca]]: '''''kara''''' - "boş", '''''te''''' - "əl", '''''do''''' - "yol", yəni "boş əlli yol") - yapon [[əlbəyaxa döyüş]] sənəti. [[1929]]-cu ildə [[Funakosi Gitin]] tərəfindən [[dzen buddizm]]in təsiri altında yaradılmışdır.
Karatenin vətəni Yaponiyanın Okinava adasıdır. XX əsrin əvvəllərində adanın ağır iqtisadi vəziyyəti okinavalıların digər yapon adalarına köçməsinə gətirib çıxarmış, onlar isə öz növbəsində bu idmanın bütün Yaponiyaya yayılmasına yol açmışlar.

 
Karate hazırda olimpiya oyunları  siyahısında olan idman növlərindən biridir. Karatenin bir çox növü mövcuddur.Bunlardan biri Goju-ryu; Shotokahan və s.
Xövsgöl

**Xövsgöl gölü** (tıva dili: *Көпсугхөл (Köpsuq xöl)*; monqol dili: *Хөвсгөл нуур* (*Xövsgöl nuur)* və ya *Хөвсгөл далай* (*Xövsgöl dalay*, yəni "Xövsgöl dənizi"), həmçinin şairanə şəkildə *Далай ээж* (Dalay eec), yəni "dəniz ana" adlanır); rus dili: *Хубсукул (Xubsukul), keçmişdə Косогол* (*Kosoqol*)) - Monqolustanın ikinci böyük gölü (Uvs gölündən sonra).

Ölkənin şimal-qərb hissəsindəki Xövsgöl aymağında (hansı ki gölün şərəfinə belə adlanıb), Sayan dağlarının şərq ətəklərində, Rusiya sərhədindən 11 kilometrlik məsafədə yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1,645 metr yüksəklikdə yerləşir, uzunluğu 136 kilometr, dərinliyi 262 metrdir.

Gölün hazırkı monqolca ("Xövsgöl") və rusca ("Xubsukul") adları gölün əslən (türk dillərindən biri olan) tıva dilindəki **Көпсугхөл / Köpsuqxöl** (bizim dilimizə uyğun olaraq *Köpsugöl*) adından gəlirlər. Bu adı tıvaca "*köp (çoxlu) suyu olan göl*" kimi açıqlanır.
Ubsu-Nur

**Ubsu-nur**, **Ubsa Gölü**, **Uvs Gölü**, (Monqol dili: *Увс Нуур* - *Uvs Nuur*, Rus dili: *Убса* - *Ubsa*, Tuva dili: *Успа-Холь* - *Uspa Hol*), Monqolustanda ən böyük göl. Dəniz səviyyesindən 759 metre hündürlükdə bulunur.
Biga çayı

**Biga Çayı** (Digər istifadələriylə; *Kocabaş Çayı*, *Granikos Çayı*, *Barenos Çayı*) Çanaqqala vilayətinin Biga ilçəsində bulunur. Böyük İskəndərin e.ə 334 cü ilədə sahillərində döyüşdüyü çay ilçəni ikiyə bölmüşdür, iki yaxanı birləşdirən iki böyük körpü ilə bir çox kiçik körpü var. Uzunluğu təxminən 80 kilometrdir. İç seqmentlərdə doğularaq Çan ilçəsindən keçər və Biga Düzənliyini sulayaraq Karabiga diyar mərkəzinə 3 kilometr uzaqlıqda delta etmədən Marmara Dənizinə tökülər. Çayın bölgəyə iqtisadi qatqısı yox deyiləcək qədər az olub həddindən artıq çirklilik və bəsləndiyi qaynaqların azalması səbəbiylə bir çox axar su kimi təhlükə içindədir. Son illərdə çayın və ətrafının islahı üçün böyük səylər sərf edilməkdədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Quyruq

**Quyruq** — heyvanların bədənlərinin arxa hissəsində yerləşən, bədəndən müstəqil hərəkət edə bilən, elastik orqandır. Quyruqlar xordalı canlılar üçün xarakterikdir və quyruq dedikdə ilk növbədə bu canlıların quyruğu nəzərdə tutulur. Lakin bəzi onurğasız canlıların bədənlərinin arxa hissəsindəki uzantıları və ya çıxıntıları, məsələn, əqrəblərin opistosomasını quyruq adlandırırlar. Halbuki, bu bədənin uzantısıdır və daxilində orqanlar yerləşir.

## Qalereya

Şəkil:Black scorpion.jpg|Əqrəb
Şəkil:Long-tailed Tit.jpeg|Quş
Şəkil:German Pinscher.JPG|İt
Şəkil:Lizard tail autotomy.JPG|Kərtənkələ
Şəkil:Pig tail DSC03974.jpg|Donuz
Şəkil:White Tailed Squirrel.jpg|Sincab


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
ASIMO

**ASIMO** ( — Aşimo) — Honda şirkəti tərəfindən yaradılmış humanoid robotdur. Boyu 130 sm, çəkisi 54 kq. olan robot, belində çantası olan astronavt formasında düzəldilmişdir və saatda 6 km. məsafə qət etmə bacarığına malikdir. ASIMO Hondanın Araşdırma və İnkişaf etdirmə Mərkəzi tərəfindən Yaponiyada çıxarılmışdır. 1986-cı ildə Honda tərəfindən yaradılmağa başladılan insan robotları seriyasından 11-cisidir.

ASIMO adı ingiliscə "Advanced Step in Innovative Mobility" sözlərinin baş hərflərindən ibarətdir. Yaponca *足も* yazılır və *aşimo* kimi oxunur.

2007-ci ildə 46 ASIMO robotu hazırlanmışdır. Hər birinin hazırlanması üçün 1 milyon ABŞ dollarından çox vəsait xərclənir. Bu robotların illik kirayə qiyməti isə 166 000 ABŞ dollarına bərabərdir.
Meyreki dövrünün böyük yanğını

thumb|200px|Yanğın abidəsi
**Meyreki dövrünün böyük yanğını** (, - *Meireki no taika*) — 2 mart 1657-ci ildə Yaponiyanın paytaxtı Edoda (indiki Tokio) baş verən yanğın. Furisode yanğını kimi də tanınan bu yanğın Meyreki İmperatorluğunun hakimiyyətinin 3-cü ilində baş vermişdir. 3 gün boyunca davam edən yanğında 100 min adamın öldüyü ehtimal edilir.

## İstinadlar
Jeep

**Jeep** — 1941-ci ildə ABŞ ordusu üçün yaradılmış yüngül nəqliyyat vasitəsi və onu yaratmaq üçün qurulan bir şirkətin adıdır. Chrysler avtomobil qrupuna bağlı bir şirkətdir.

Jeep markası bir marka hesab edilməkdən çıxmış və xalq arasında bu cür avtomobillərə markası nə olursa olsun, ümumiyyətlə Jeep deyilməyə başlanmışdır. Hal-hazırda bu nəqliyyat vasitəsi bütün üzrə üzrə əsasən vətəndaşlar tərəfindən istifadə olunur.

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Land Rover

**Land Rover** — İngilis bir nəqliyyat vasitəsi istehsalçısı. Mərkəzi Solihull, İngiltərədədir. Əslində Rover markası altında bir modelin adı idi.

Bu gün, Tata Motor Şirkəti tərkibindədir. 26 mart 2008 də Ford Company tərəfindən Hindistan avtomobil istehsalçısı Tataya satılmışdır.
Land Rover markasının modelləri mövcuddur: Land Rover Freelander, Discover, Land Rover Range Rover Sport, Land Rover Defender, Land Rover Evoque, Land Rover Range Rover Vogue və s.

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Lexus

**Lexus** – Yaponiya avtomobil istehsalçısı Toyotanın lüks avtomobil bölməsi. Lexus brendi dünyanın 90-dan çox ölkə və ərazisində satılır və Yaponiyanın ən çox satılan premium avtomobil markasıdır. Bazar dəyərinə görə Yaponiyanın 10 ən böyük qlobal markası arasında yer alıb. Lexus-un baş ofisi Yaponiyanın Naqoya şəhərində yerləşir. Mərkəzləri isə Brüssel, Belçika və Plano, Texas, ABŞ-də yerləşir. 2005-ci ildən etibarən Yaponiyada satılmağa başlamışdır.

1989-cu ildə ilk çıxdığından bəri, Lexus avtomobillərini dözümlü, möhkəm və yüksək keyfiyyətdə təqdim etdiyi üçün müştərilərin etibarını qazanmışdır. 2006-cı ildə JD Power and Associates Vasitələrin Etibarlılığı Araşdırmasına əsaslanaraq Lexus markasını ABŞ-də ən dözümlü və möhkəm avtomobil istehsal edən marka seçdi. Lexus bu mükafatı 12 il ardıcıl olaraq qazanmışdır.

## Həmçinin bax
* Lexus RX
* Lexus LX

## İstinadlar
Nissan

**Nissan Jidōsha Kabushiki Gaisha** və ya **Nissan** avtomobil şirkəti 26 dekabr 1933-cü ildə Yaponiyanın Yokohama şəhərində yaradılmışdır. Adı 1934-cü ildə Nissan Motor Co. Ltd. olaraq dəyişdirilmişdir.

Şimali Amerika, Avropa, Yaponiya, Afrika, Çin, İran və Cənub-şərqi Asiyada istehsal edilən "Nissan" Avropaya avtomobil ixracını 1962-ci ildə başladı. 1983-də Terrano II və Vanette Cargo modellərinin istehsalının reallaşdırıldığı "Nissan Motor İberica", İspaniyada fəaliyyətə başladı. 1984-cü ildə "Nissan"ın başqa bir fabriki, Motor Manufacturing İngiltərə quruldu. 1993-də şirkət Avropadakı varlığının 60 ilini qeyd etdi və yenə 1993-cü ildə İngiltərədə çıxarılan Micra ilin ən yaxşı avtomobili mükafatını aldı.

## Modellər
### Minik Vasitələr
* Nissan 350Z
* Nissan Micra
* Nissan Qeydə
* Nissan Almera
* Nissan Primera

### Ərazi Vasitələri
* Nissan X-Trail
* Nissan Pathfinder
* Nissan Murano
* Nissan Patrol
* Nissan Qashqai

### Ticari Vasitələr
* Nissan Cabstar
* Nissan Atleon
* Nissan NT500
* Nissan Navara
* Nissan Pick-up

## Nissan-Renault Əməkdaşlığı
"Nissan" 1990-cı illərdə maliyyə krizisindən xilas olmaq məqsədilə 27 mart 1999-cu ildə Renault ilə bir güc birliyi razılaşması imzaladı. Razılaşmaya görə Renault Nissanın idarə hissəsini satın aldı və şirkətin rəhbəri vəzifəsinə fransız Carlos Ghosnu təyin etdi.

## İstinadlar
Kuritiba

**Kuritiba** (port. *Curitiba*) - Cənubi Braziliyanın ən böyük şəhəridir. Parana ştatının mərkəzi. Ərazisi 430,9&nbsp;km², əhalisi 1 789 000 nəfərdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://www.curitiba.pr.gov.br 
* http://www.curitiba-brazil.com
Cadillac

**Cadillac** — amerikan lüks avtomobil istehsalçısıdır və "General Motors" konserninin parçasıdır. Cadillac Amerikada "yüksək keyfiyyət" və "lüks həyatın" simvoludur.

1902-ci ildə Henri Martin Leland tərəfindən qurulan bu şirkət adını Fransız alim, Detroit şəhərinin qurucusu Antoine Laumet də la Mothe, Sieur da Cadillac-dan götürmüşdür.

Cadillac lüks avtomobilləri və bunların gözə dəyən dizaynı ilə başda ABŞ olmaqla bütün dünyada böyük prestijə qədər yüksəlmiş bir məktəb marka halına gəlmişdir.

## Qalereya

Cadillac 6.5 HP Tonneau 1903 07-11-2010 13-54-25.JPG|Cadillac 6 1/2HP Tonneau 1903
Cadillac 8.25 HP Surrey 1904 03-11-2013 09-13-28.jpg|Cadillac 8 1/4HP Surrey 1904
Cadillac 10HP Tonneau 1904 03-11-2013 08-32-24.jpg|Cadillac 10HP Tonneau 1904
Cadillac, OCH 696, London to Brighton Veteran Car Run 2010, 1904 6.5 HP Rear-entrance tonneau.jpg|Cadillac 6 1/2HP Rear-entrancetonneau 1904
Cadillac, AD 475, London to Brighton Veteran Car Run 2010, 1904 8.25 HP Detachable-Top Limousine, 15-39-05.jpg|Cadillac 8 1/4HP Detachable-toplimousine 1904
Cadillac 8.25 HP Tonneau 1904 07-11-2010 14-17-57.JPG|Cadillac 8 1/4HP Tonneau 1904
Cadillac 8.25 HP Tonneau 1904 07-11-2010 14-52-04.jpg|Cadillac 8 1/4HP Tonneau 1904
Cadillac 1904 8.25 HP tonneau on London to Brighton VCR 2010.jpg|Cadillac 8 1/2HP Tonneau 1904
Cadillac, UU-00-07, London to Brighton Veteran Car Run 2010, 1904 Rear Entrance Tonneau.jpg|Cadillac 10HP Tonneau 1904
Cadillac 1904 9HP Limousine on London to Brighton VCR 2010 15-52-37.jpg|Cadillac 9HP Limousine


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
FoxPro

**FoxPro** (Foks-Pro) — xBase proqramlaşdırma dilinin dialektlərindən biridir. Əsasən relasiya verilənlər bazasının işlənməsində istifadə edilir. Digər tətbiqi proqramların hazırlanmasında da istifadə edilə bilər.
Hal-hazırda Microsoft Visual FoxPro versiyası daha çox istifadə edilir.

## Həmçinin bax
* Verilənlər
* Verilənlər bazası
* Verilənlər bazasının idarəetmə sistemləri
* Verilənlər xəzinəsi
* Verilənlərin emalı sistemləri
Dundukley (film, 1986)

## Məzmun
Filmdə Bakılı taksi sürücüsünün bir gündə başına gələn əhvəlatlardan bəhs olunur.

## Film haqqında
Film Alberto Moravianın hekayəsi əsasında ekranlaşdırılmışdır.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
: **Əsərin müəllifi:** Alberto Moravia
: **Quruluşçu rejissor:** Murad İbrahimbəyov
: **Ssenari müəllifi:** Murad İbrahimbəyov
: **Quruluşçu operator:** Bağır Rəfiyev
: **Quruluşçu rəssam:** Hədis Hacıyev

### Rollarda
: Hacı İsmayılov
: Esmira İsmayılova
: Qriqori Qurviç
: Aleksandr Şarovski
Chevrolet

**Chevrolet** — 1911-ci ildə qurulmuş bir ABŞ avtomobil markasıdır. Adını qurucusu Louis Chevroletin soy adından götürüb. 1918-ci ildə 54.6%-ni satın alan General Motors bünyəsinə keçmişdir.

## Modellər

* Spark
* Aveo
* Lacetti
* Rezzo
* Epica
* Cruze
* Captiva
* Orlando
* Malibu
* Traverse
* TrailBlazer
* Corvette
* Camaro
* Tahoe
* Equinox
* Volt
* HR
* Impala
* Suburban
* Colorado
* Express
* Silverado
* Avalance

## Xarici keçidlər

* Chevroletin Rəsmi saytı

## Həmçinin bax
Bentley

**Bentley** — ingilis lüks avtomobil istehsalçısı.

## Tarixi
Bentley İngiltərədə 18 yanvar 1919-cu ildə Walter Owen Bentley tərəfindən qurulmuşdur.Bentlynin ilk avtomobili (o, bu avtomobili F. Barces və Henri Varleylə birgə hazırlamışdı) 1919-cu ildə London avtosalonunda "3L" indeksi altında debüt etdi. 3 litr həcmə malik dörd silindrli mühərriki olan bu avtomobil dərhal avtomobil sənayesinin "şlyagerinə" çevrildi. Bentli bu avtomobilə 5 illik zəmanət verirdi ki, bu da o dövr üçün misli görünməmiş hal idi. Avtomobilin satışları durmadan artırdı və artıq Bentli hər gün səkkiz avtomobil buraxırdı.

Bentley markalı bütün avtomobillər yüksək keyfiyyəti, komfortluluğu, etibarlılığı ilə seçilir və məşhur "Rolls-Roys" avtomobilləri ilə bərabər səviyyədə rəqabət aparırdı.

1923-cü ildən başlayaraq Bentley avtomobilləri idman yarışlarında mütəmadi iştirak etdi. 1923-cü ildə Fransanın Le-Man şəhərində 24 saatlıq yürüşdə Bentley avtomobili dördüncü yeri tutdu. Bir il sonra Bentley birinci yerə çıxdı. 1927-ci ildən 1930-cu ilədək qələbələr seriyası bir-birini əvəz etdirdi və beləliklə Le Mans yarışlarında 6 birincilik qazandı. Radiatorunda qanadlı "B" hərfi olan Bentley avtomobilləri hamıya məğlubedilməz görünürdü. Amma sənaye böhranı ucbatından Bentli 1931-ci ildə şirkətin müflisləşdiyini elan etməyə məcbur oldu.Şirkətin 1931-ci ildə Rolls-Royce tərəfindən satın alındı.

1998-ci ilə qədər eyni texniki heyət ilə bir-birlərinə olduqca bənzəyən modellər təqdim etmişdir. 1998-ci ildə, Volkswagenə 430 Milyon Funta satılan Bentley; 2005-ci ildə 3654-ü ABŞ-a olmaqla, cəmi 8627 avtomobil satmışdır. Firmanın mərkəzi və zavodu Mançester yaxınlığındakı Çeşiredədir.

## Modelləri

### Köhnə Modelləri
*1933–37 3½-litre
**1936–39 4¼-litre
*1939–41 Mark V
**1939 Mark V
*1946–52 Mark VI
*1952–55 R Type and Continental
*1955–59 S1 and Continental
*1959–62 S2 and Continental
*1962–65 S3 and Continental
*1965–80 T-series
**1965–77 T1
**1977–80 T2
*1971–84 Corniche
**1984–95 Continental 
***1992–95 Continental Turbo
*1975–86 Camargue
*1980–87 Mulsanne
**1984–88 Mulsanne L
**1982–85 Mulsanne Turbo
**1987–92 Mulsanne S
**1984–92 Eight 
**1985–95 Turbo R 
**1991–2002 Continental R l
***1999–2003 Continental R Mulliner 
***1994–95 Continental S
**1992–98 Brooklands 
**1996–98 Brooklands R 
**1994–95 Turbo S 
**1995–97 Turbo R 
**1995–97 Turbo RL 
***1996 Turbo R Sport  
**1995–2003 Azure 
***1999–2002 Azure Mulliner 
**1996–2002 Continental T 
***1999 Continental T Mulliner 
**1997–98 Bentley Turbo RT

### Modern Modelləri
*1998 – Arnage
*1999 – Hunaudieres Concept
*2002 – State Limousine
*2003 – Continental GT 
*2005 – Bentley Continental Flying Spur (2005)
*2006 – Azure convertible
*2006 – Continental GT 
*2007 – Continental GT Speed
*2008 – Bentley Brooklands 
*2008 – Bentley Continental Flying Spur 
*2009 – Continental GTC 
*2009 – Azure T
*2009 – Arnage 
*2009 – Continental Supersports
*2009 – Bentley Zagato GTZ 
*2010 – Bentley Mulsanne

## Xarici keçidlər

*Web Sayti
Sitroen

André Citroën tərəfindən 1919-cu ildə qurulan Fransız avtomobil istehsalçısı. İndiki vaxtda PSA Peugeot sitroenin bir parçasıdır.

## Modellər

### Minik vasitələri
* Citroën C1
* Citroën C2
* Citroën C3
* Citroën C4
* Citroën C4 Picasso
* Citroën C4 Sədan
* Citroën C5
* Citroën C6
* Citroën Grand C4 Picasso
* Citroën Xsara Picasso

### Ticari vasitələri
* Citroën Berlingo
* Citroën Camper HDI
* Citroën Jumpy
* Citroën Nemo

## Həmçinin bax
* Citroën C3
* Avtomobil

## Xarici keçidlər
* Citroën C3 rəsmi sayt
Bugatti

**Bugatti** — ən köhnə və ən məşhur Fransız avtomobil istehsalçılarından biridir. Çox güclü idman avtomobilləriylə tanınar. 

Bugattinin Bugatti Veyron modeli 407 km/s sürətə, 1001 at gücünə (1250 nm tork), 1 milyon avroluq qiymətiylə seriyalı buraxılışda bir modelidir. 

Dünyada tanınan ən bahalı avtomobil ""-dir. Yaponiyada tam 15 milyon $ satılmışdır. 1931-ci ildə istehsal edilmişdi. Ən böyük xüsusiyyəti yalnız 6 ədəd istehsal edilmişdi.

## İstinadlar
Chrysler

**Chrysler** — 1925-də ABŞ-də qurularaq daha sonrakı illərdə də Dodge markasını satın alaraq 1930-cu illərdə Amerikanın ən geniş xidmət şəbəkəsinə sahib markası halına gələn avtomobil firması.

1980-ci illərdə Mitsubishi markası ilə ortaq istehsallar etmiş və iflasın eşiyindən Voyager-Grand voyager modeli ilə dönmüşdür. Chrysler, Dodge, Plymouth və Jeep markaları adı altında istehsal etmişdir. Dodge, Jeep və Chrysler, 2000 İyununda Daimler-Benzin satın almasıyla Daimlər Chrysler avtomobil qrupunun parçası halına gəlmişlər. Bu ortaqlığın ilk məhsulu da 2002-ci ildə 3 milyon km test edilərək bazara çıxardılan, Amerikadakı adıyla Liberty, Avropadakı adıyla Cherokeedir. Şirkət 2007-ci ildə zərər etdiyi üçün yüzdə 80.1 hissəsi 7.41 milyard dollara Cerberus şirkətinə satılmışdır.

## Modellər
* 300C Sedan
* PT Cruiser Sedan
* PT Cruiser Cabrio
* Grand Voyager / Voyager
* Crossfire Coupe
* Crossfire Roadster
* Yeni Sebring Sedan
* Yeni Sebring Cabrio

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Volvo

**Volvo** dünyanın qabaqcıl TİR, avtobus, avtomobil, iş maşını, dəniz mühərriki və sənaye mühərriklər istehsalı edən firmasıdır. Bunun xaricində Volvo Group olaraq təyyarə sənayesindən maliyyə sektoruna qədər geniş sahədə fəaliyyət göstərən holdinqdir.
1927-ci ildə Yaponiya Göteborgda SKF markasının istehsalçı olaraq quruldu. Volvo Groupa bağlı minik avtomobil istehsalçısı Volvo Cars şirkəti, 1999-dan bəri Ford Motor Company-yə bağlı olaraq fəaliyyət göstərir. Dəniz mühərrikləri istehsal edən hissə isə Volvo Penta olaraq adlandırılmaqdadır. Bunun xaricində Mack tırları da Volvo Groupa bağlıdır. Volvo bir isveç markasıdır. Almanların Audisi, Mercedesi, BMWsi qədər güclü bir markadır. Dünyada təhlükəsizlik baxımından ən qiymətli avtomobillərin arasındadır.

## Xarici keçidlər

* Rəsmi saytı
* Azərbaycan türkcəsində Volvo saytı 

## Həmçinin bax
Toyota

**Toyota Motor Corporation** (TMC və ya **Toyota**) — minivenlardan tutmuş böyük yük maşınlarına qədər fərqli sahələrdə istehsal edən, dünyanın ən böyük avtomobil şirkətlərindən biridir. Yaxın zamanda Fordu keçərək dünyanın ən böyük ikinci avtomobil firması olan Toyotanın 2007-ci ildə dünya üzrə ən çox avtomobil istehsal edən şirkət olan, ancaq böyük  iqtisadi böhran keçirən General Motors şirkətini taxtından edirib. Belə ki, 2007-ci ilin ilk yarım rübündə dünya satış rəqəmlərinə görə General Motorsu keçmiş və ən çox satılan avtomobil markası olmuşdur. 

2003 -cü ildə Toyota, Lexus, Daihatsu və Hino markalarının illik cəmi satışları 6,78 milyon ədədə çatmışdır. Yaponiyada 12 fabriki, 11 bağlı quruluşu, və 26 ölkədə 46 istehsal təsisi 264.100 işçisi ilə Lexus və Toyota marka vasitələr çıxaran şirkətin məhsulları, 140-dan çox ölkədə müştərilərə çatdırılmaqdadır. Toyotanın avtomobil işlərindəki gəlirləri, cəmi satışlarının 90%-ini əhatə edir. Toyotanın telekommunikasiyadan tutmuş evlərə və lüks yatlara qədər fərqli sahələrdə istehsal edən şirkətləri də vardır.

Qlobal Toyota satışları illər ərzində inkişaf etməkdədir. 1937-ci ildə əsası qoyulmuş Toyota şirkəti dünyanın ilk ardıcıl çıxarılan hibrit vasitəsi "Prius"u və bazara hazır ilk hidrogenli vasitəsi "Toyota FCHV"i əhatə edəcək qədər genişlənmişdir.

Toyotanın 1951-ci ildən bəri fasiləsiz istehsal etdiyi "Toyota Land Cruiser" modeli təkcə yüksək satış rəqəmlərinə çatmaqla kifayətlənməmiş, keyfiyyəti sayəsində əfsanəyə çevrilmişdir.

Toyota istehsal sistemi (TPS), bütün müştərilərin ehtiyacına uyğun vasitələrin yüksək keyfiyyətdə istehsal edilməsinə imkan yaradır. Toyota konserni idarəetməsi smartfondan həyata keçirilən Connected Services-in yeni xidmətinin işə başladığını elan edib.

## Modellər
* Toyota Corolla
* Toyota Supra
* Toyota Auris
* Toyota Corolla Verso
* Toyota Yaris
* Toyota Avensis
* Toyota RAV4
* Toyota Hilux
* Toyota Hiace
* Toyota Camry
* Toyota Allion
* Toyota Prius
* Toyota Highlander
* Toyota Land Cruiser
* Toyota Land Cruiser Prado

## İstinadlar
GM Korea

**GM Daewoo** - 2001-ci ildə yaranmış Cənubi Koreyalı şirkətlər birliyi. Daewoo şirkətinin Cənubi Koreya hakimiyyəti tərəfindən 1999-cu ildə ləğv edilməsindən sonra bəzi bölmələri və o cümlədən Daewoo Motors fəaliyyətini davam etdirirdilər. 2001-ci ildə Daewoo Motors əsas aktivlərini General Motorsa satır və GM Daewoo yaranır. 2011-ci ildə şirkətin adı GM Korea oldu. Daewoo avtomobillərinin adının bir çoxu Chevrolet adı ilə əvəz olundu.

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
*Daewoo
*UzDaewooAuto
*Daewoo Motors
Honda

**Honda** — avtomobil, yük maşını, motosiklet və robotlar olan bir Yapon avtomobil markası.

Firma ayrıca ATVlər, dəniz mühərrikləri, elektrik generatorları, bağça maşınları da istehsal edir. İldə 14 milyon ilə Dünyanın ən böyük mühərrik istehsalçısıdır. Mərkəzi Tokioda olan Honda, dünya səviyyəsində çox ölkədə istehsal və satış ilə məşğuldur.

## Honda Tarixçəsi

* 1946 - Soiçiro Honda tərəfindən Hamamatsuda quruldu
* 1947 - İlk motosiklet mühərrikini çıxardı
* 1948 - Honda Motor Co. adını aldı
* 1949 - Dream D-type adlı 2 silindrli 98 cc motosikleti çıxardı
* 1952 - Mərkəz ofisini Tokioya keçirtdi
* 1959 - Motosiklet yarışlarındakı ilk əhəmiyyətli müvəffəqiyyətini İngiltərədə əldə etdi. Isle Of Man Tourist Trophy GP yarışlarında 6, 7 və 8-ci sıraları tutaraq 125 cc markalar çempionu oldu.
* 1959 - American Honda Motor Co. Quruldu
* 1960 - Motosiklet istehsalı üçün Suzuka fabriki quruldu
* 1946-1963 - İlləri arasında dəyişik motosikletlər çıxarmış və motoyarışlarda əhəmiyyətli nəticələr əldə etmişdir
* 1963 - İlk idman avtomobili S500-ü və kiçik pikap T360-ı çıxardı
* 1963 - Belçikada motosiklet istehsalına başladı
* 1964 - İlk dəfə girdiyi Formula 1 yarışlarında 9-cu oldu
* 1965 - Mexiko GP-ində ilk zəfərini qazandı
* 1965 - Portativ generator istehsalına başladı
* 1966 - S800 modeliylə ixracat hücumuna başladı
* 1967 - Suzuka fabrikində kiçik vasitələrin istehsalına başlandı
* 1972 - Civic modelinin istehsalına başlandı
* 1976 - Braziliyada motosiklet istehsalına başlandı
* 1976 - Civic modelinin istehsalı 1.000.000 ədədə çatdı
* 1976 - Accord modeli çıxarılmağa başlandı
* 1982 - Amerikada Civic çıxarılmağa başlandı. ABŞda istehsal edən ilk Yapon firması oldu
* 1985 - Integra, Today, Legend modelləri istehsala başlandı
* 1986 - Kanadada Accord istehsalına başlandı
* 1988 - McLaren F1-lə çempionluq qazandı
* 1988 - Daha aşağı tullantı qaz və daha yüksək performans təqdim edən VTEC mühərrik inkişaf etdirildi
* 1988 - Yeni Zellandiyada avtomobil istehsalına başlandı
* 1989 - ABŞda Ohayoda ikinci fabrik istehsala başladı
* 1989 - Accord Inspire istehsalına başlandı
* 1990 - Formula 1 texnologiyasıyla çıxarılan NSX və iki nəfərlik üstü açıq Beat modelləri tanıdıldı
* 1991 - VTEC-E mühərriki Civicə tətbiq olundu
* 1992 - İngiltərə və Filipinlərdə avtomobil istehsalına başlandı
* 1994 - Pakistanda avtomobil istehsalına başlandı
* 1994 - Minivan Shuttle (Odyssey) tanıdıldı
* 1994 - 2-ci nəsil NSX tanıdıldı
* 1995 - Türkiyə Gebze Şekerpınarda fabrik təməli atıldı
* 1995 - Yüngül CR-V və 6-cı nəsil Civic tanıdıldı
* 1997 - 3-cü nəsil NSX tanıdıldı
* 1997 - 5-ci nəsil Prelude tanıdıldı
* 1997 - Türkiyə fabriki Gebze Şekerpınarda açıldı
* 2007 - Türkiyə fabrikində 8-ci nəsil Civic (Sedan) istehsalı başladı

## Modelləri

* Civic Type-R
* Civic Type-S
* Civic Hatchback
* Civic
* Element
* Jazz
* City
* Accord
* Legend
* HR-V
* CR-V
* Integra Type-R
* Prelude
* S2000
* NSX

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
* ASIMO
Fiat

**Fiat S. p. A.** (Fiat Qrupu olaraq da tanınır) avtomobil istehsalçısı, maliyyə və sənaye qrupu. 1899-cu ildə Giovanni Agnelli Tərəfindən Torinoda qurulmuşdur. Adını "Fabbrica İtaliana Automobili Torino" sözlərinin baş hərflərindən götürmüşdür.

## Modellər

### Minik Vasitələr

* Fiat Bravo
* Fiat Linea
* Fiat Albea Sola
* Fiat Grande Şrift
* Fiat Fiorino
* Fiat Doblo
* Fiat Panda
* Fiat Palio Sola
* Fiat Sedici

### Ticari Vasitələr

* Fiat Scudo Cargo
* Fiat Scudo Combimix
* Fiat Scudo Combi
* Fiat Scudo Executive

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Infiniti

**Infiniti** () — Nissan Motorsa bağlı ABŞ, Kanada, Orta şərq, Cənubi Koreya və Tayvan bazarlarında satışa təqdim edilən lüks avtomobil markası. Şirkət yaxın zaman içərisində qlobal bir marka olma yolunda irəliləmək məqsədilə məhsullarını Avropada da satışa təqdim etmək üçün işlər görməkdədir.

Nissan Türkiyə, bir dövr Infiniti markasının I30 və QX4 modellərini Türkiyəyə rəsmi olaraq idhal edib satışa təqdim etmişdir.

## Modelləri
* Infiniti FX (FX35 və FX45)
* Infiniti G35 (sədan, AWD sədan və coupe)
* Infiniti M (M35/M35x və M45)
* Infiniti Q45
* Infiniti QX56
* Infiniti M30
* Infiniti G20
* Infiniti J30
* Infiniti I (I30, 1996–2001; I35, 2002–2004)
* Infiniti QX4
* Infiniti Kuraza (Anlayış)
* Infiniti Q50
Saab Automobile

**Saab** — 1937-də İsveçdə qurulan avtomobil və təyyarə şirkətidir. 2-ci Dünya Müharibəsinin ardından 15 təyyarə mühəndisinin dizaynı olan 92001 adlı modellə avtomobil çıxarmağa başladı. Aerodinamik quruluşu müsbət istiqamətdə təsir edən qanad profili şəklindəki gövdə quruluşu vasitənin dizaynındakı ən böyük fərqlilik oldu. Saab firmasının dünyanın ən möhkəm və etibarlı avtomobillərini istehsal edir. Bunda İsveç poladınında əhəmiyyəti böyükdür. Saab eyni zamanda Super Sonik döyüş təyyarələri də isthesal edir. SAABın ticari vasitə markası isə Scaniadır. General Motorsun bir markasıdır.

## Modellər
* 9–3 Sport Sedan
* 9–3 Sport Wagon
* 9–3 Convertible
* 9–5 Sedan
* 9–5 Sport Wagon

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Pontiak

**Pontiac** — ABŞ-də 1906-cı ildə General Motors şirkəti tərəfindən istehsal olunan minik avtomobili.

1980-ci illərin Qara Şimşək adlı serialında istifadə edilən KİTT bu firma tərəfindən istehsal edilmişdir. Bu günə qədər 1983 modeli istehsal olunmuşdur.

## Modelləri

* 1932 302
* 1939 6EA
* 1941 Streamliner
* 1942 Streamliner
* 1954 Ulduz Chief
* 1957 Ulduz Chief
* 1960 Bonneville
* 1961 Bonneville
* 1961 Tempest
* 1963 Bonneville
* 1963 Tempest
* 1966 GTO
* 1967 Firebird
* 1968 Catalina
* 1968 Grand Prix
* 1968 GTO
* 1969 Bonneville
* 1970 Firebird
* 1970 GTO
* 1970 Lemans
* 1973 GTO
* 1974 Bonneville
* 1974 GTO
* 1976 Grand Safari
* 1977 Grand Prix
* 1977 Lemans
* 1977 Lemans station wagon
* 1977 Phoenix
* 1977 Phoenix coupe
* 1977 Sunbird
* 1979 Firebird
* 1979 Phoenix
* 1980 1000
* 1981 6000
* 1981 Sunbird
* 1982 Firebird
* 1983 6000 Wagon
* 1983 Fiero
* 1984 Grand Am
* 1986 Bonneville
* 1986 Bonneville
* 1987 Lemans
* 1988 Grand Prix
* 1989 Trans Sport
* 1991 Grand AM
* 1993 Firebird
* 1993 Trans sport
* 1995 Bonneville
* 1995 Sunfire 4p
* 1995 Sunfire coupe
* 1995 Sunfire GT Convertible
* 1997 Firebird convertible
* 1997 Grand Prix
* 1998 Grand Am coupe
* 1998 Montana
* 2000 Aztec
* 2000 Bonneville
* 2001 Vibe
* 2003 Grand Prix
* 2003 Sunfire
* 2004 G6
* 2004 GTO
* 2004 Montana SV6 Frédéric Papkoff
* 2005 Torrent
* 2006 Solstice
* 2008 G8

## Konseptləri

* 1988 Banshee
* 1999 Rageous
* 2002 Solstice

## Xarici keçidlər
* Pontiac App on the App Store (All Diagnostic Trouble Codes & Car Dashboard Symbols)

## Həmçinin bax