Antalya Muzeyi

**Antalya muzeyi** (tür. Antalya Muzesi) — Antalyanın Konyaaltı rayonunda yerləşən Türkiyənin ən böyük muzeylərindən biri. Buraya 13 sərgi salonu və açıq hava qalereyası daxildir.

Muzey 7000 m2 (75000 kv fut) ərazini əhatə edir. Burada 5000 sənət əsəri nümayiş olunur. Bundan əlavə, nümayiş oluna bilməyən daha 25000–30000 artefakt saxlama otağındadır.

Anadoluda Aralıq dənizi və Pamfiliya bölgələrinin tarixini işıqlandıran əsər nümunələrinin sərgiləndiyi bir muzey olaraq Antalya muzeyi Türkiyənin ən əhəmiyyətli muzeylərindən biridir. Muzey 1988-ci ildə "Avropa Şurasının Xüsusi Mükafatı"na layiq görülüb.

## Muzeyin tarixi
Birinci Dünya müharibəsinin sonunda, Antalyanın İtaliyanın hərbi işğalı altında olduğu dövrdə italyan arxeoloqları şəhərin mərkəzində və İtaliya səfirliyinin ətrafında tapılmış arxeoloji xəzinələri çıxarmağa başladılar. Bu təşəbbüslərin qarşısını almaq üçün Sultanın müşaviri Süleyman Fikri bəy 1919-cu ildə Antalya vilayətinin qubernatorluğu üçün müraciət etdi. Süleyman Fikri bəy könüllü olaraq qədim əşyaların mühafizəçisi təyin edildi və mərkəzdə qalan artefaktları toplamaq üçün Antalya muzeyini yaratdı.

Muzey əvvəlcə 1922-ci ildə Əlaəddin məscidində, sonra 1937-ci ildən Yivli Minarə məscidində fəaliyyət göstərmiş, 1972-ci ildə indiki binaya köçmüşdür.

1982-ci ildə müxtəlif modifikasiyalar və bərpa işləri üçün muzey ziyarətçilər üçün bağlandı. 1985-ci ilin aprelində Qədim Əşyalar və Muzeylər Baş Müdirliyi tərəfindən aparılan bərpa və sərgi tənzimləmələrindən sonra müasir muzey anlayışlarına uyğun olaraq yenidən təşkil edilmiş və ictimaiyyətə açılmışdır.

## Zalları
Antalya muzeyi 13 sərgi salonu, 1 açıq səma altında sərgi sahəsi, laboratoriyalar, anbar, təmir sexləri, foto zalı, konfrans zalı, inzibati ofislər, yeməkxana və muzey işçiləri üçün yaşayış yerlərindən ibarətdir.

Sərgi otaqları aşağıdakılardır:

### Təbiət Tarixi zalı
Zalda insandan tək hüceyrəli heyvanlara qədər canlı varlıqlar, diaqramlar, şəkillər və sümüklər göstərilir.

### Tarixdən əvvəlki dövr zalı
Burada Karain, Okuzini və Sehahoyukda tapılan əsərlər sərgilənir. Karain, ardıcıl mədəniyyətlərin insanlarının məskunlaşmasının izlərinin qorunub saxlanıldığı bir mağaradır.

Eksponatlar paleolitdən Roma dövrünə qədər olan əşyalardır. Eksponatlara heyvan qalıqları və mətbəx əşyaları daxildir.

### Qədim dünya tarixi zalı
Burada Haçılardan tapılan neolit, xalkolit və erkən tunc dövrünə aid əşyalar nümayiş etdirilir. Əşyaların əksəriyyəti Səmahöyük və onun ətrafında aparılan qazıntılar zamanı aşkar edilib.

### Antik dövr zalı
Bu otaqda Mikendən Ellinistik dövrlərə aid artefaktlar nümayiş etdirilir: gil heykəlciklər, şərab qabları, qablar. Ellinizm dövrünün vitrinlərindən birində Apollonun mühüm heykəlciyini görmək olar. Bundan əlavə, muzeydə qədim Roma dövrünə aid heykəltəraşlıq əsərləri sərginin ən böyük hissəsini təşkil edir. Qədim qabların siyahısına Lekitos, Alabastron, Oinohoe, Kothon, Aryballos və Laginos daxildir.

### Tanrılar zalı
Bu zalda eramızın II və III əsrlərinə, Roma dövrünə aid mifoloji fiqurların heykəlləri nümayiş etdirilir. Onlar Pergedə aparılan qazıntılarda tapılıb. Heykəllərin siyahısına təqdim olunan mifoloji fiqurlar daxildir: Minerva, Zevs, Artemida, Harpokrat, Afrodita, Asklepi, Tixa, Meleager, Hekate, Hermes və Marsyas.

### Kiçik tapıntılar zalı I və II
Qədim Roma və Bizans dövrlərinə aid kiçik tapıntılar, çıraqlar və şüşə əşyaların salonlarında Kumlucada xəzinə axtaranlar tərəfindən tapılan qızılı naxışlı gümüş nimçə, buxur yandırıcılar və çıraqlar (miladi 6-cı əsr) nümayiş etdirilir. Zalın ön hissəsində Limira ilə üzbəüz aşkar edilmiş məzardan heykəlciklər nümayiş etdirilir.

### İmperator heykəlləri zalı
Burada Roma dövrünə aid imperatorları və digər şəxsiyyətləri əks etdirən heykəllər sərgilənir. Onlar Pergedə aparılan qazıntılarda tapılıb. Otağın mərkəzində o şəhərin qızıl dövründə Pergenin inkişafına böyük töhfə vermiş Plancia Magnanın böyük heykəli var. Burada həmçinin İmperator Adrian, İmperator Septimius Sever və onun həyat yoldaşı Yuliya Domna, Roma imperatoru Lusi Verin, imperator Trayan, imperator Karakalla və Makedoniyalı İsgəndərin heykəlləri var.

### Sarkofaq zalı
Burada Pamfiliya və Sidemaradan Roma dövrünə aid sarkofaqlar sərgilənir. Onlardan ən gözəli Domitiusun sarkofaqı və Heraklin on iki qələbəsini təsvir edən sarkofaqdır. Sarkofaqlar siyahısına Herakl, Domitius Julianus və Domita Filissi, Aureliya Botiana və Demetriyanın sarkofaqları və Dionisin çardaq tipli sarkofaqı daxildir.

### Mozaika zalı
Burada Ksantosda aparılan qazıntılarda tapılan Bizans dövrü mozaikaları və Antalya ətrafındakı bölgəyə aid ikonalar sərgilənir.

### Kilsə artefaktları zalı
Bu zalda İsa Məsihin həyatını əks etdirən taxta kilsə işıqlandırmaları nümayiş etdirilir. Bundan əlavə, qutuda saxlanılan Müqəddəs Nikolay və onun müqəddəs izlərini əks etdirən artefaktlar nümayiş etdirilir.

### Sikkələr zalı
Sikkə salonunda Ellinizm dövründən Osmanlı dövrünə qədər qızıl, gümüş və mis sikkə nümunələri nümayiş etdirilir. Onlardan ən maraqlısı şəhər və imperiya sikkələridir.

### Türk — İslam dövrü eksponatları zalı
Burada Səlcuqlu və Osmanlı kaşı nümunələri, Osmanlı dövrünə aid Anadolu xalçaları, kitabələr, kitablar, şamdanlar, çıraqlar, dərviş əşyaları və s. təqdim olunur.

### Etnoqrafik zalı
Burada Antalya bölgəsinə aid paltarlar, tikmələr, silahlar, metal əşyalar sərgilənir. Otağın bir küncü tipik Anadolu evi kimi təchiz olunub.

### Uşaq bölməsi
Muzeyin girişindəki zal Türkiyədə ilk olaraq Uşaq Muzeyi kimi təşkil edilib. Bu bölmənin vitrinlərində müxtəlif uşaq oyuncaqları və antik pul qutuları var. Uşaqların muzeylərdən, antik əşyalardan həzz alması, onlarda maraq oyatması üçün sadə restavrasiyalar, keramika heykəltəraşlığı və rəsm üçün maarifləndirici fəaliyyət imkanları təmin edilir və onların əsərləri studiya bölməsində təqdim olunur.

## Qalereya

Fayl:Antalya Archeological Museum - 52521590451.jpg|Marsyasın heykəli
Fayl:Jokertrekker - 52521133697.jpg|Üç Lütfün heykəli
Fayl:Faustina - 52522146778.jpg|Faustinanın heykəli
Fayl:Emporer Hadrian.jpg|Roma imperatoru Adrianın heykəli
Fayl:Antalya Archeological Museum Hecate.jpg|Hekatenin heykəli
Fayl:Antalya Museum 06022022 009.jpg|Apollonun başı
Fayl:Antalya Museum 06022022 004.jpg|Minervanın heykəli
Fayl:Antalya Archeological Museum - P9281505m - 52521141412.jpg|Muzeydə təqdim olunan dulusçuluq işləri
Fayl:AncientGreekPottery.jpg|Qədim Yunan dulusçuluğu
Fayl:Dancing Woman Antalya Museum P9281518.jpg|Pergedən olan rəqs edən qadının mərmər heykəli, eramızın II-ci əsri.
Fayl:Lucius Verus, from Perge, Antalya Museum (11268379865).jpg|Pergedən olan Lusi Verin başı
Fayl:Artemis Antalya Archeological Museum.jpg|Artemidanın heykəli
Fayl:Marble statue depicting an ageing Trajan dressed in military cuirass, reworked in the 3rd century, from the theatre stage building at Perga, Antalya Museum (9643079289).jpg|Trayanın mərmər heykəli
Fayl:Antalya Archeological Museum - P9281506m.jpg|Günəş tanrısının heykəli
Fayl:Testimony of Faith.jpg|Süls xəttində Qazəsgər İzzət Mehmed Əfəndiyə aid olan Kəlmeyi-şəhadət hicri 1313 (miladi 1895)
Fayl:Dervish def.jpg|Osmanlı dövründə Antalyanın dərgah mənəvi musiqisində istifadə edilən dəf
Fayl:St Nicholas Relics.jpg|Müqəddəs Nikolayın sümüklərinin qalıqları
Fayl:Antalya Archeological Museum Hermes from theatre 52521125222.jpg|Hermesin heykəli (Perqa teatrından)
Fayl:Antalya Museum Statue of Apollo 06022022 006.jpg|Apollonun heykəli
Fayl:Antalya Museum - Weary Hercules.jpg|Heraklın heykəli
Fayl:Statua di Adriano, Antalya, Turchia.jpg|İmperator Adrianın heykəli
Fayl:Lykischer Sarkophag am Antalya Müzesi.JPG|Muzeyin həyətində Likiya sarkofaqı
Fayl:Antalya Museum (9643119875).jpg|Qədim yunan teatr maskası


## Həmçinin bax
* Antalya
* İstanbul Arxeologiya Muzeyi
* Anadolu Mədəniyyətləri Muzeyi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* High Resolution Museum Pictures
* 
* Photos of some of the artifacts in the museum
* Museum Galleries
* Huge collection of pictures from Antalya's Archaeological Museum
* A panoramic image taken in the Antalya Archaeological Museum