open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mixlyayevin evi

**Mixlyayevin evi** — Kazanın ən qədim daş binalarından biri. Petropavlovsk kilsəsi binaya bitişik tikilib. Bina onun sifarişçisi və sahibi olan İvan Mixlyayevin şərəfinə adlandırılıb. Musa Cəlil küçəsi 19 ünvanında yerləşir. 1739-cu il məlumatlarına əsasən Kazanda olan yeganə daş bina.

## Tarixi
Bina 1723-1725-ci illərdə tacir İvan Mixlyayevin sifarişi ilə tikilib. Şəhər əfsanələrinə əsasən 1722-ci ildə bu binada I Pyotr qalmış və burada özünün 50 illik yubileyini qeyd etmişdir.

1728-ci ildə bina İ.Dryablova keçdi. 1774-cü ildən bina şəhərin mülkiyyətindədir və dövlət qurumları və icarədarların istifadəsində olub. 1895-ci ildə burada muzeyin açılması planlaşdırılıb. Hazırda bina "DBC Tatarıstanın Mədəni İrsi Mərkəzi"-nin balansındadır.

## Memarlığı
Aşağı daş mərtəbənin otaqlar çox güman XVII əsrin sonları XVIII əsrin əvvəllərində tikilib.

## Şəkilləri

Окна Дома Михляева (Дряблова).JPG|Evin pəncərələri
Памятная доска на Доме Михляева (Дряблова).JPG|Evin üzərindəki xatirə lövhəsi
Остатки захоронений около домовой церкви Косьмы и Дамиана.JPG|Qəbir qalıqları


## Həmçinin bax
* Bornay məscidi
* Qaliyev məscidi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mixlyayevin evi - Kazanın ən qədim daş binalarından biri / Idel.Реалии
Həsən Ağayev

* Həsən bəy Ağayev — Azərbaycan ictimai-siyasi xadimi, Azərbaycan Demokratik Respublikası parlamentinin sədr müavini
* Həsən Ağasoy (Ağayev) — Azərbaycan teatr aktyoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1999)

## Həmçinin bax
* Həsən
* Ağayev
İfrat solçuluq

**İfrat solçuluq** (Radikal sol ya da ingilis dilindəki adı ilə far-left) — kommunist və sosialist siyasi partiyaların solunda yerləşən və parlament demokratiyasını rədd edən bütün inqilabçı hərəkatlar. Bunlar köklü struktur islahatların tərəfdarıdırlar. İctimai azadlıqlara görə sosializm; İstehsal və dəyişdirmə vasitələrinin kollektivləşməsinin tərəfdarı olan marksist-leninist-maoist kommunizm, ifrat solçuluğa bir nümunədir. Ümumiyyətlə Parlament sistemini rədd edir və birbaşa fəaliyyəti müdafiə edirlər.

Bununla belə, Karl Marks kommunist sisteminə keçidin yalnız proletar inqilabı ilə mümkün olacağını, sonrakı dövrlərdə istehsal vasitələrinə və kütləvi informasiya vasitələrinə dövlət sahibliyi ilə bir egalitar (bərabərlik) cəmiyyətin qurulacağını və dövlətin bir müddət sonra yox olacağını bildirirdi. Digər tərəfdən, anarxistlər dövlətin ən qısa müddətdə məhv edilməsinin və insanların öz həmrəylik sistemlərində yaşamasının tərəfdarıdırlar.

İfrat sol qanad siyasətində din və milliyyət arxa plandadır. Hər cür millətçiliyi rədd edir. Çünki bütün insanların bir dam altında həmrəylik içində yaşadığını müdafiə edir. Tam egalitardır. Sinfi qarşıdurmaları aradan qaldırmaq, daha doğrusu, sinifsiz bir cəmiyyət yaratmaq üçün iqtisadi tələblərin bərabər şəkildə paylanmasını müdafiə edir. Bu cəhətdən sosial demokratiyadan fərqlənir. Çünki sosial demokratiya sosial ədalətin və bərabərliyin mülayim və iş şəraitinə uyğun paylanmasını müdafiə edir. Həmçinin sosial demokratiyada fərdi mülkiyyət anlayışı da mövcuddur. Karl Marksın dinə dair fikirləri aydındır. Karl Marks bunu belə izah etmişdir: "Din qəlbsiz dünyanın ürəyidir. Bütün insanları dünyanın əzab və əziyyətlərindən uzaqlaşdırır, rahatlaşdırır. İnsanları inqilaba aparan yoldan çəkindirir. Din demək olar ki, tiryəkdir"

Anarxizm, Avtonomizm, Kommunalizm, Kommunizm, Marksizm, Leninizm, Stalinizm, Trotskizm, Maoizm, Sol Kommunizm ifrat sol qanad siyasətinin elementləridir.

## Biblioqrafiya
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* 

### Radikal sol partiyaların fəaliyyətləri haqqında tədqiqatlar
* 
* 

### Radikal solçuluq və radikal sağçılıq
* 
* 
* 

### Terrorizm
* 

## Xarici keçidlər

*
Tiryək

**Tiryək** və ya Tiryək saqqızı, xaşxaş kapsullarının tərtibi ilə sızan, südə oxşar öz suyunun yığılması ilə əldə edilən uyuşdurucu maddə.

Xaşxaş kapsulları müvafiq zaman müddətində tərtib edilir yəni sıyrılır, sıyrıqlardan sızan maye laxtalanır və xüsusi bıçaqlar ilə götürülür. Havanın təsiri altında mayenin rəngi tünd qəhvəyi olur. Bu maddə tiryək və ya tiryək saqqızı adlanır. Əczaçılıqda morfin, kodein, tebain, papaverin və s. alkaloidlərin alınmasında istifadə olunur. Bir az zəhərli hesab edilə bilər, amma asılılıq yaratdığına görə uyuşdurucu maddə kimi də istifadə olunur.

Bu uyuşdurucu maddə udularaq, çeynənərək və ya siqaret ilə birlikdə çəkilməklə istifadə olunur. Qısamüddətli zövq verir. Ağrıları azaldır və zehni durğunluq verdiyindən gündəlik problemlərinizi unutdurur. Ancaq bir müddət zövq verdikdən sonra zəiflik, ürək bulanması və baş ağrısı başlayır. İfrat miqdarda alınması nəticəsində insanı komaya sala bildiyi kimi, ölümünə də səbəb ola bilər.

Tiryəkin kəskin, xoşagəlməz bir qoxusu və acı dadı vardır. Tərkibində təxminən 10% morfin, 5% kodein, 6% narkotik ola bilər. Bundan əlavə, tiryəkin tərkibində şəkər, zülal, kauçuk yağı kimi maddələr və alkaloid adlı zəhərli bir maddə mövcuddur ki, bunların içərisində ən çox zəhərli olan morfindir.

Tiryəkin, BMT-nin qanunlarına görə istehsalı qadağandır. Əsas məhsulu olan xaşxaş isə dövlət nəzarəti altında istehsal edilir.
Tengir Ordo

**Tengir Ordo** – yəni Tenqrinin xalqı. 2005-ci ildə Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə qırğız millət vəkili Dastan Sarıqulov tərəfindən qurulan və türkçülüyə əsaslanan təşkilat.
## Haqqında
Sovet İttifaqı dağılandan sonra bu rejimdən qurtulan türk xalqları yenidən öz köklərini və milli şəxsiyyətlərini axtarmağa başladılar. Bu inkişaf əvvəlcə Tatarıstanda 1990-cı illərdə, daha sonra Rusiya və Qırğızıstanda meydana gəldi. Tatarıstanda bu hərəkatın adı əvvəlcə "Bizneng yol" (Bizim yolumuz) idi, lakin sonradan "Tengirizm" (Tengrisizm) daha tez-tez eşidilirdi. Zaman keçdikcə Tengrisizm xalq arasında geniş yayılmış bir həvəs olmağı dayandırdı və dövlət tərəfindən dəstəklənməyə və institutlar qurulmağa başladı.

5.000 üzvünün olduğu deyilən Tengir Ordonun hədəfləri tenqriçilik adı verilən islam öncəsi türklərin inanc və mədəniyyətini araşdırmaq və bu təməl üzərinə yeni türk millətçiliyi inşa etməkdir. Orta Asiya türkləri arasında islam öncəsi mədəniyyəti daha yaxşı yayma və daha önəmlisi bir-birinə yadlaşdırılan türk xalqlarını yenidən bir-birinə yaxınlaşdırma məqsədindədir. Qırğızıstanda, xüsusilə Konversiya Universitetində aktivdir. Bu günə qədər Qırğızıstanda yox, həmçinin Qazaxıstanda da uğurlu olmuşdurlar. Beləcə, artıq qazax dövlət rəhbəri Nursultan Nazarbayev də eynən bir çox qırğız, tatar və altaylı siyasətçilərin etdiyi kimi tenqriçiliyin əsl türk mədəniyyətinin qaynağı olduğunu nitqlərində tez-tez xatırlatmaqdadır. Bundan əlavə, Azərbaycanda, Türkiyədə, Özbəkistanda, hətta Rusiyaya bağlı Yakutistan və Tataristanda da fəaliyyət halındadırlar.
Təşkilatın öndə gedən bəzi digər adları Edil Basaylov, Muradbek İmanaliyev, Topçubek Turqanaliyev, Abdıqanı Erkebayevdir.

Bu inkişaflara əlavə olaraq Tengricism ilə əlaqəli simvolların Orta Asiya ölkələrinin bayraqlarında və daşlarında geri döndüyü diqqətəlayiqdir. Xüsusilə göyün mavi rəngi və qurd simvolları bugünkü Türk Cümhuriyyətlərinin bayraqlarında.

Yaqutlar yeni doğulmuş Tenqristikizmi "Ayy" adlandırırlar. Ayrıca bəzi ziyalılar və millətçi dairələr arasında "Göktanrısı din" də Tengricilig quyularına maraq artır.

## Kitablar
* Dastan Sarıqulov - Tengir Ordo (ISBN 9967-21-186-5)

## Həmçinin bax
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Göy məscid (Kazan)

**Göy məscid** — Kazanda Qədim Tatar qəsəbəsində yerləşən, tatar məbəd memarlığının bir nümunəsi. Adını divarlarının rənginə görə alıb. 1815–1819-cu illərdə klassisizm üslubunda kazanlı tacir Əhməd Aitov-Zamanovun vəsaitinə tikilib. 2 mərtəbəli, 2 zallı və damında 3 pilləli minarəsi olan məscidin memarı məlum deyil.

## Tarixi
1864-cü ildə tacir Q. Müstəqimov öz torpaq sahəsini məscidə bağışlayaraq onun binasını dah 3 pəncərə böyütmüş və ətrafında isə memar P. Romanovun layihəsi ilə hasar çəkdirmişdir. 1907-ci ildə tacir Q. İşmuratov məscidin mehrab hissəsini və digər texniki bölmələri böyütmüşdür. Tatarıstan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 10 mart 1932-ci il qərarı ilə məscid bağlanmış onun minarəsi isə sökülmüşdür. Sovet dövründə məscid binasından yaşayış evi kimi istifadə olunub. 1993-cü ildən təyinatı üzrə məscidi kimi fəaliyyət göstərməyə başlasa da minarəsi 2009-cu ildə yenidən tikilib.

Bu ərazidə ibadətgahın yaranması 1778-ci ilə dayanır. Xırman ərazisi olan burada ilk dəfə taxta məscid tikilib. Bu məscid o dövrdə şəhərdə tikilən dördüncü məscid olduğu üçün bəzən elə Dördüncü məscid kimi də adlanır. Bu ərazi "qullar məhəlləsi" kimi tanınırdı çünki Qədim Tatar qəsəbəsinin bu hissəsində müsəlman əhalisinin ən kasıb və hüquqsuz üzvləri yaşayırdılar. 1815-ci ildə əvvəl tikilmiş taxta məscidi Suıksu kəndində köçürdülər. Köçürmədən sonra köhnə məscidin yerində tacir Əhməd Aitov-Zamanovun vəsaiti hesabına kərpicdən yeni binanın inşasına başladılar. Əhməd bəy özü Birinci məscidin məhəlləsində yaşamağına baxmayraq bu məscidin tikintisi üçün əlindən gələni əsirgəməyib.

## Həmçinin bax
* Apanaev məscidi
* İslam məscidi
* Qaliyev məscidi

## İstinadlar
Çuya gölü

**Çuya gölü** — Rusiya Federasiyasındə, Altay Respublikasında, Altayın cənub-şərqində dağarası çuxur.

## Haqqında
Çuya cayının (Ob hövzəsi) yuxarı axınında, Kuray silsiləsi ilə (şimalda) Cənubi Çuya silsiləsi (cənubda) arasında,1750–2200 *m* hündürlüyündədir;Uzunluğu 70 km-ədək, eni 30–40 km-dir. Buzlaq və göl-çay çöküntülərindən ibarətdir. Otlaq kimi istifadə olunan yarım-səhralar var. Çuya çayındən Çuya avtomobil yolu keçir.

## Mənbə
*
Jan İppolit

**Jan İppolit** (; ) — fransız idealist filosofu.

## Bioqrafiyası
Sorbonna Fəlsəfəsi professoru (1947–1955), Ali normal məktəbin direktoru (1955–1963), Fransa Kollecinin professoru (1963-cü ildən). Kollej de Fransda Fəlsəfi Düşüncə Tarixi şöbəsinə rəhbərlik etmişdir (1969-cu ildə Düşüncə Sistemləri Tarixi Bölməsi tərəfindən dəyişdirildi; Jyul Vuillainin təklifi ilə; 1970-ci ildən kafedra müəllimi İppolitin keçmiş tələbəsi Mişel Fuko.)

Alman neohegelianizm ideyalarının tərəfdarı idi. İppolit, Hegelin "Ruhun fenomenologiyası" kitabının fransız dilinə ilk tərcüməsini etmişdir (1939 və 1941-ci illərdə nəşr olunmuşdur). 1947-ci ildə "Ruhun Fenomenologiyasının Yaradanlığı və Quruluşu" tezisini müdafiə etmişdir. " Hegel fəlsəfəsinə dair bir sıra əsərlər yazmış, ekzistensializmə yaxın nöqteyi-nəzərdən onun tərəfindən şərh edilmişdir.

Karl Marksın ilk əsərləri haqqında məqalələrin müəllifidir. Marksist iqtisadi doktrinanın faktların təhlilinə deyil, Hegelə aid olan fəlsəfi təsəvvürlərə və etik tələblərə söykəndiyini söylədi.

Jak Lakanın seminarlarında iştirak etmişdir.

## Əsərləri
* Genése et structure de la phénoménologie de ľEsprit, P., 1947;
* Introduction á la philosophie de ľhistoire de Hégel., P., 1948;
* Logique et existence. P., 1953;
* Études sur Marx et Hegel, P., 1955.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* ''Курилович И.С.'' Французское неогегельянство: Ж. Валь, А. Койре, А. Кожев и Ж. Ипполит в поисках единой феноменологии Гегеля–Гуссерля–Хайдеггера. М.: Издательство Российского государственного гуманитарного университета, 2019. — 224 с.
* 
* 
* 
*
Çyoşa körfəzi

**Çyoşa körfəzi** — Barens dənizinin körfəzi

## Haqqında
Kanin yarımadasının sahilləri ilə materik arasındadır. Uzunluğu 110 km, eni 130 km (girəcəyində 55 km), dərinliyi 55 m-dir. Yarımgünlük qabarmalar (hündürlüyü 4,3 ''m''-ədək) baş verir. Noyabrdan iyunun sonunadək buzla örtülü olur. Vijas, Oma, Peşa, Cyoşa çayları Çyoşa körfəzinə tökülür.

## Mənbə
*
Çuzik

**Çuzik** — Rusiya Federasiyasındə Tomsk vilayətində çay.

## Haqqında
Parabel çayını (Ob hövzəsi) yaradan sol qol. Uzunluğu 382 km, hövzəsinin sahəsi 9 min km². Vasyuqan düzənliyi ilə axır. Qarışıq mənbədən, əsasən, qar suları ilə qidalanır. Ortaillik su sırfi mənsəbindən 73 km³ məsafədə 30,5 m³/sanmetrdir. Oktaybr-noyabrdan aprelin axırı-mayın əvvəlinədən donmuş olur. Ağac axıdılır. Mənsəbindən 210 km məsafədə gəmiçiliyi yararlıdır.

## İstinadlar
Ekstraksiya (film, 2020)

**Xilasetmə** () — ABŞ istehsalı triller filmi. Film 24 aprel 2020-ci ildə Netflix-də yayımlanmışdır.

## Mövzu
Muzdlu əsgər Tayler Reyk, Hindistanın ən böyük narkotik alverçisinin qaçırılan oğlu Ovi Mahacanı Banqladeşin Dəkkə şəhərindən xilas etmək üçün tapşırıq alır. Ovini xilas etdikdən sonra şəhərin ən böyük narkotaciri Əmir şəhəri bağladır. Tayler artıq hər addımında düşmənlə üz-üzə gələcək. Yolboyu Taylerin kiçik yaşda itirdiyi oğlu ağlına gəlir və Oviyə qarşı yaxınlıq hiss edir. Ovinin atasının sağ qolu Sacu xidmət haqqını ödəməmək üçün uşağı tək başına xilas etməyə cəhd edir.

Hər nə qədər Sacu və Tayler bir-biriləri ilə dalaşıb Ovini xilas etməyə cəhd etsələr də şərtlər ikisini də əsgərlər və polislər ilə döyüşüb şəhərdən çıxmağa məcbur edir. Sacu döyüş zamanı ordu lideri tərəfindən öldürülür. Tayler bu zaman Ovinin qaçmasını təmin etmək üçün yerli əsgərlərlə döyüşməyə davam edir. Tayler özünü narkotikçiyə sübut etməyə cəhd edən Fərhad tərəfindən vurulması ilə ölümcül şəkildə yaralanır. Tayler özünü körpüdən aşağı atır və çaya düşür (yəqin ki, ölür). Muzdlu əsgər qrupu Ovini uğurla Hindistanın Mumbay şəhərinə çatdırır. Hadisələrdən 8 ay sonra Nik Xan, Əmiri yemək yediyi restoranın tualetində öldürərkən Ovi isə Tayleri düşünərək məktəbin hovuzuna girir, hovuzdan çıxdıqdan sonra bir adamın onu izlədiyini görür (Tayler ola bilər).

## Rollarda
* Kris Hemsvort rolu Tayler Reyk — Avstraliya ordusunun xüsusi hərbi hissəsi SASR (Special Air Service Regiment)-da vəzifədə olarkən muzdlu əsgər olmuşdur.
* Rudhraksh Jaiswal rolu Ovi Mahacan — Hindli mafiya başçısının oğlu
* Randeep Hooda rolu Sacu — Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr əsgəri
* Priyanshu Painyuli rolu Əmir Asif — Ovini qaçırdan Banqladeşli narkotacir
* Gülşiftə Fərahani rolu Nik Xan — Muzdlu əsgər və Reykin şəriki
* Suraj Rikame rolu Fərhad — Əmirin adamlarından biri
* David Harbour rolu Gaspar — Dəkkədə yaşayan Taylern taqım dostu
* Adam Bessa rolu — Yaz Xan
* Shataf Figar rolu Polkovnik — Əmir üçün işləyən B'Desh Elite qrupunun Polkovniki
* Neha Mahajan rolu Neysa — Saju'nun həyat yoldaşı
* Sam Hargrave rolu — Gaetan
* Pankaj Tripathi rolu — Ovi Mahacan Senior — Hindli mafiya başçısı və Ovinin atası

## Rəylər
Stuntman işi və Kris Hemsvorzun performansı ilə təriflənmişdir. Hərəkətli və triller səhnələri ilə müsbət rəylər almışdır.

## Davam filmi
Son savaş zamanı Tayler Farhad tərəfindən boğazından vurulur və Tayler özünü körpüdən çaya atır. Yaşanmış hadisələrdən səkkiz ay sonra Amir yemək yediyi restoranın tualetində Nik tərəfindən öldürülür. Ovi isə Tayleri düşünərək hovuza girir, hovuzdan çıxdıqdan sonra bir adamın onu izlədiyini görür. Görüntü bulanıq olduğu üçün həmin adamın Tayler olub olmadığı tam dəqiq bilinmir. Filmin rejissoru Sam Harqreyv ()-ə verdiyi reportajda Xilasetmə filmini davam etdirməkdən bəhs edir və bunun birbaşa ilk filmin davamı olmağının lazım olmadığını izah etdi. Sam Harqreyv yeni film üçün müəyyən vaxta ehtiyac olduğunu, tamaşaçıların reaksiyalarına görə fərqli vaxtda fərqli ssenari ilə filmin davam edəcəyini deyir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qurşun Cami

**Qurşun Cami** (tərcümədə "qurğuşun məscidi" mənasını verir) — XIV əsrə aid olunan krım tatarlarının keçmiş məscidi. Starıy Krım şəhərində yerləşir. Hal hazırda xarabalıqlar qalıb. Rusiyanın mədəni irsi statusuna malikdir.

## Tarixi
Məscidin qalıqları rəssam İvan Ayvazovskinin keçmiş mülki ərazisində yerləşir. "Qurğuşun məscidi" adı ola bilsin onunla bağlıdır ki, məscidin inşası zamanı üzlük daşları qurğuşun səddləri ilə bitişdirilmişdir və ya günbəzin qurğuşun örtüyü səbəbindən belə adlandırılmışdır. 

Övliya Çələbinin məlumatlarına görə, məscid 1396-cı ildə Timur Qutluq xanın qız nəvəsi Bay Buqla Hatunun göstərişi ilə tikilmişdir və öncəki illərdə təkyə (dərvişlərin iqamətgahı) hesab olunurdu. 1398-ci ildə məhəllə məscidinə çevrildi.

## Arxitekturası
Tikilinin plan quruluşu düzbucaqlıdır (12.5 × 17.5 m). İnşa zamanı əhəngli məhlul əsasında yırtıq (qaba) daş və kvadrat kərpicdən istifadə edilmişdir. Məscidin girişi pilonlu portal şəklində qurulmuşdur. Bu məscidin əhəmiyyətli memarlıq xüsusiyyəti qərb və şərq divarlarını gücləndirən cüt daş kontrforslardır, bayır divarını möhkəmləndirən belə şaquli çıxıntılar 1125-ci ildə Qahirədə inşa edilən Əl-Akmar məscidində də istifadə olunmuşdur. Digər kontrfors cənub divar tərəfdə mehrabın taxçasında yerləşir. Bu taxça əvvəlcə düzbucaqlı idi, lakin sonra çoxbucaqlı halına gələrək formasını dəyişdi. Minarə şimal-şərq küncdə yerləşirdi. Məscidin içərisi müxtəlif ölçülü iki hissəyə bölünmüşdü: günbəzlə örtülmüş mehrabı olan geniş kvadrat formalı otağ (10.5 × 10.6 m) və üç yarımdairəvi qübbə ilə örtülmüş kiçik düzbucaqlı şimal otağı (10.5 × 4.5 m).

## İstinadlar
Böyük insan (film, 1908)

"Böyük insan" (rusca:Большой человек) — Rusiya kino tarixində çəkilən ilk filmdir. 1908-ci ildə çəkilib.

## Film haqqında
Film Rusiya kino tarixində çəkilən ilk filmdir. Dram filmidir. Çox köhnəldiyi üçün saxlanılmayıb. Rejissoru və ssenari müəllifi Aleksandr Drankovdur. Bundan başqa, bu film Drankovun eyniadlı pyesi əsasında çəkilib. Pyes Sankt-Peterburq Xalq Evinin teatr işçiləri tərəfindən tamaşaya qoyulub.

Drankov, bundan başqa, həmin il Lev Tolstoyun göründüyü bir səssiz video da çəkmişdir. Həmin video saxlanılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* https://www.kinopoisk.ru/film/bolshoy-chelovek-1908-41513/
* http://www.km.ru/kino/encyclopedia/bolshoi-chelovek
* IMDB-də 
*
Türkiyə-Ukrayna Dostluq və Qardaşlıq müqaviləsi

**Türkiyə-Ukrayna Dostluq və Qardaşlıq müqaviləsi** — Ukrayna Sovet Sosialist Respublikası ilə Türkiyə arasında imzalanan 1922-ci il tarixli müqavilədir.

## Arxa plan
Çarlıq dövründə hələ Birinci Dünya müharibəsi başlamadan Ukraynada Rusiyaya qarşı artan müstəqillik istəyi ilə Ukrayna Qurtuluş Birliyi qurulmuşdu. 1914-cü ildən etibarən qurduğu şöbələrdən birini də İstanbulda qurmasıyla Ukrayna ilə təkrar birbaşa əlaqə quruldu.

1917-ci ildə bolşevik inqilabı ilə başlayan Brest-Litovsk danışıqları dövründə Osmanlı dövləti və Ukrayna arasında 9 fevral 1918-ci ildə sülh müqaviləsi imzalandı. Bu müqaviləylə Ukraynanın müstəqilliyi də tanınmışdır. 
Bu dövrdən sonra ikili əlaqələr dostanə münasibətlər sərgilənmişdir. İki dövlət arasında müharibə dövrü boyunca əsir edilən hərbçi və mülkilərin geri gerilməsi üçün 12 fevral 1918-də və daha sonra 17 sentyabr 1921-ci ildə müqavilələr imzalanmışdır. Bundan sonra diplomatik münasibətlər sıxlaşmış və qarşılıql olaraq Türk-Ukrayna səfirlik heyətləri göndərilmişdir. Edilən ticari müqavilələrlə hər iki tərəf ticari haqlar qazanmış və ortaq ticari fəaliyyətdə olmuşdur.

Digər tərəfdən 16 mart 1921-ci ildə imzalanan Moskva müqaviləsi ilə Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası ilə Türkiyə Böyük Millət Məclisi hökuməti arasında sülh, hətta yardımlaşmaya çatan dostluq dövrü başladı. Ardıyca 1921 oktyabr tarixində imzalanan Qars müqaviləsi ilə Türkiyənin şərq bölgəsindəki günümüzdəki sərhədlər çəkildi. Bu şəraitdə SSRİ içindəki ikinci dərəcəli Ukrayna SSR-nin də Ankara hökuməti ilə əlaqəsini artırmasının şərtləri meydana çıxmışdı.

## Müqavilənin reallaşması
O dövrdə Ukrayna SSR xarici işlərdə müstəqil siyasət apara bilirdi. Ukrayna SSR ilə rəsmi əlaqələrin başlanğıcını Ukrayna Bolşevik Partiyası Mərkəzi Komitə nümayəndələrindən və SSRİ Mərkəzi Komitəsi üzvü Mixail Vasilyeviç Frunzenin və 40 nəfərlik geyətin 26 noyabr 1921 tarixində başlayan Türkiyə ziyarəti baş vermişdir. Heyət ilk öncə Trabzona gəlmiş və bir neçə gün burada qalmışdır. Dekabr ayında Ankara-Türkiyə konfransı başlamışdır. Dostluq münasibətləri ilə keçən konfrans 2 yanvar 1922-ci il tarixində Ukrayna Sovet Sosialist Respublikası ilə Türkiyə arasında Türkiyə-Ukrayna Dostluq və Qardaşlıq müqaviləsi imzalanmasıyla nəticələndi. Müqaviləni Ankara hökuməti adından xarici işlər naziri Yusif Kamal, Ukrayna SSR adından daha öncə Ukraynanın Ankaradakı səfiri olan SSRİ Mərkəz Komitəsi üzvü Mixail Frunze imzalamışdır.

## Müqavilənin maddələri
Müqavilənin iki dövlətin qarşılıqlı olaraq bir-birini tanıması, Qara dənizə sahili olan dövlətlərin qatıldığı konfransda Qara dənizin və içinə tökülən çayların beynəlxalq statusunun müəyyən edilməsi, Qara dəniz ölkələrinin təstiqi olmadan İstanbul və Çanaqqala boğazlarında xüsusi rejimin tətbiq edilməsi, diplomatik əlaqələrin qurulması kimi maddələr də var idi.

## Müqavilədən sonra
Müqavilə ilə yeni səviyyəyə qalxmış əlaqələr 1922-ci ilin may ayındakı ticarət müqaviləsi ilə daha da güclənmişdir.

## Həmçinin bax
* Moskva müqaviləsi
* Qars müqaviləsi

## İstinadlar
Buqulma rayonu

**Buqulma rayonu** () — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Respublikanın şimalında yerləşir. İnzibati mərkəzi Buqulma şəhəridir.
## Coğrafiyası
Rayonun ərazisi 1408.6 km²-dir. Respublikanın cənub-şərqində yerləşir. Respublikanın Əlmət, Leninoqorsk, Aznakay, Bavlı, Yutmazı rayonları, Samara vilayəti (Klyavlinski rayonu) və Orenburq vilayəti (Severnı rayonu) ilə həmsərhəddir.
## Tarixi
1920-ci ilə qədər rayonun ərazisi Samara vilayətinin Buqulma rayonu, 1920-1930-cu illərdə Buqulma kantonunun bir hissəsi olur. Çağdaş rayon isə 10 avqust 1930-cu ildə qurulmuşdur.
## Əhalisi
Əhalisi: 51,6 min nəfər (kişilər - 23,9, qadınlar - 27,7). Bunlardan 56,6% -i ruslar, 35,4 %-i tatarlar,  2,5 %-i çuvaşlar və 2,3 %-i marilər.

; Urbanizasiya
Şəhər şəraitində (Buqulma şəhəri və Karabaş q.) rayon əhalisinin 84,63% -i yaşayır.
## Mədəniyyət
Dram Teatrı.

Buqulma Yerli Diyarşünaslıq Muzeyi.

Yaroslav Qaşek Ədəbi və Xatirə Muzeyi.

Regional Buqlma Avazı (Buqulmanın səsi) və Buqulma qəzeti adlı qəzetlər tatar və rus dillərində nəşr olunur.
## Görməli yerləri
Spass kəndindəki XVIII əsrə aid kilsə.

Müqəddəs Maykl Arxangel Kilsəsi (1898-1902).

Klyuçi kəndindəki Petropavlovsk Kilsəsi (1841).

Petrovka kəndində (Petrovski kənd yaşayış məntəqəsi) su dəyirmanı (XIX əsrin sonu).

Soldierskaya Pismyanka kəndindəki İlin Kilsəsi (1827).

Sula kəndindəki Boqoyavlenskaya kilsəsi (1806)

Çirkovo kəndindəki Dionisevskaya kilsəsi.
## Elm və təhsil
Neft Tədqiqat və Dizayn İnstitutu.

Ural-Volqa bölgəsinin elmi-texnoloji mərkəzi

Tatneftegeofizika ASC.
## İqtisadiyyat
Zavodlar: mexaniki, elektrik avadanlığı, Nefteavtomatika, kərpic, dəmir-beton məhsulları, mexaniki təmir, çini qablar, mebel fabriki, tikinti konstruksiyaları kombinatı (iflas, 1993). İstneftegeofizika İstehsalat Birliyi.

Yeyinti sənayesi: ət (iflas, 2012), süd (2005-ci il, Qazan Südünün bir emalatxana hissəsi oldu), pivə zavodu (1992-ci ildə bağlandı), spirtli içki fabriki (2012-ci ildə bağlanmışdır), bir çörək zavodur (iflas) və s.

Bölgədə buğda, arpa, yulaf, qarabaşaq, noxud, çovdar və yem otları əkilir. Mal-qara, donuz, qoyun, at, toyuq yetişdirilir. Xəz dəri məlulatları hazırlanan müəssisələri vardır. Rayonda arıçılıq mövcuddur.

Bitum, tikinti qumu, gil, əhəng daşı, dolomit yataqlarına sahibdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Бугульминский муниципальный район
* Информация о районе и административном центре
Korşirmat

**Şir Məhəmməd bəy Qazi** () rusdilli mənbələrdə **Kurşirmat** () ləqəbi altında qeyd olunur () — Basmaçı hərəkatının üzvü, mühacir olaraq, 1923-cü ildən bəri *[[Abver]]* ilə işləyən *Union* qurumun başçısı idi.

## Həyatı
Şir Məhəmməd bəyin babası, Abdurəhim bəy Kokand xanlığının son xanlardan biri olan Xudoyar xanın bəyi və bir müddət onun vəziri idi. Xanlığın ləğv olunmasından sonra, o Mərğilanın Qumarıq qışlağında qalırdı. Şir Məhəmməd bəyin atası, Quşaqboy xoca Qumarığın əmini idi. O, 1915-ci ildə İstanbulda, həccdən qayıdarkən dünyasını dəyişib. Şir Məhəmməd özü cavanlığında mirab idi, yəni arxlardaki suyu idarə edirdi. O, uşaqlığında və ya cavanlığında bir göz xəstəliyi yaşadığına görə həmişə günəş eynəkləri taxırdı. Buna görə ona Korşirmat ləqəbi verilib. Doğma qışlağında qrammatikanı öyrənib, sonra Mərğilandaki mədrəsədə təhsilini davam edirdi. Təsdiqlənməmiş məlumata görə, Şir Məhəmməd 1916-cı ilin üsyanıda iştrak edirdi.

Şir Məhəmməd bəyin oğlu Davron bəyin və qohumu Ənvər bəyin sözlərinə görə, Şir Məhəmməd vətəndaş müharibəsindən öncə Türkistanı tərk etmirdi və Rusiya türməsində yatmırdı. Halbuki, başqırd türkoloq Zəki Vəlidi onlarla razı deyil. Özbək mühacir Əbdulhəmid Köçərin Adanada yazdığı xatirələri də Şir Məhəmmədin inqlabdan sonra rus türmədən buraxaldığını təsdiq edir.

Qohumlarının sözlərinə görə, 1917-ci ilinin yayında Taşlaqın yaxınlarında baş verən etiraz aksiyası zamanı, Şir Məhəmməd bəy polislərin tərəfindən döyülən soydaşına yardım edərək, *polisi vuru, onu atdan yıxdı*, sonra isə *onu ölənə qədər döydü*. Şir Məhəmmədlə onun qardaşları və dostları gizlənməyə məcburiyyətində qaldılar. Sonra isə, o, tərəfdarları ilə Sobelyevdə silahlanmaq üçün türməyə hücum törədiblər.

Şir Məhəmməd bəy özbək ilə türkmən basmaçıların qurbaşısı olaraq, basmaçılığı siyasi güc səviyyəsinə çatdıra, Sovet hökuməti ilə mübarizəsində böyük nailiyyətlərə nail olmağa və 1920-ci ildə Kabilin rəsmi yardımı əldə edə başarıb.

## İstinadlar
Ceremi Cordan

**Ceremi Maykl Cordan** (; ) — ABŞ teatr, film və televiziya aktyoru və müğənnisi. O, daha çox "*[[Smeş (teleserial, 2012)|Smeş]]*" və "*[[Supergörl (teleserial, 2015)|Supergörl]]*" teleseriallarındakı rolları ilə tanınır.

## Həyatı
Ceremi Maykl Cordan 20 noyabr 1984-cü il tarixində ABŞ-nin Texas ştatında yerləşən Korpus-Kristi şəhərində anadan olmuşdur.

Cordan Nyu-York ştatının İtaka şəhərində yerləşən İtaka Kollecindən musiqili teatrda təsviri incəsənət üzrə bakalavr ilə məzun olmuşdur.

## Karyerası
Ceremi Cordan Brodvey teatrında müxtəlif müzikllarda rol almışdır.

Cordanın ən məşhur ekran işlərinə "NBC" telekanalında yayımlanan "*[[Smeş (teleserial, 2012)|Smeş]]*" və "The CW" telekanalında yayımlanan "*[[Supergörl (teleserial, 2015)|Supergörl]]*" teleseriallarıdır.

## Şəxsi həyatı
Ceremi Cordan 2012-ci ildən bəri aktrisa Eşli Spenser ilə evlidir. Onların qızı Klara 2019-cu ildə anadan olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Jeremy Jordan on Playbill Vault
*
*
Devid Hervud

**Devid Hervud** (; ) — Böyük Britaniya aktyoru və aparıcısı. O, daha çox "*[[Vətən (teleserial, 2011)|Vətən]]*" teleserialındakı MKİ Terrorizmə Qarşı Mübarizə Departamentinin müdiri, eləcə də "*[[Supergörl (teleserial, 2015)|Supergörl]]*" teleserialındakı Con Cons / Marslı ovçu və Henk Henşou rolları ilə tanınır.

## Həyatı
Devid Hervud 8 dekabr 1965-ci il tarixində Birləşmiş Krallığa daxil olan İngiltərənin Birminhem şəhərində anadan olmuşdur. Ailəsi Barbados əsillidir və 1950-ci illərin axırlarında İngiltərə köçmüşdülər. Onun atası yük maşını sürücüsü, anası isə ərzaq tədarükçüsü idi. Onun bacısı Sandra, qardaşları isə Rocer və Poldur. O, Müqəddəs Benedikt adına kiçik məktəb və Veşvud Hit Akademiyasında təhsil almışdır. O, Milli Gənclik Teatrının üzvüdür. Gənclik illərində Birminhem şəhər mərkəzindəki bir çaxır barında işləmiş Hervud 19 yaşında Dram İncəsənəti üzrə Kral Akademiyasına daxil olmuşdur.

## Şəxsi həyatı
Devid Hervud uzunmüddətli sevgilisi Kirsti Hendi ilə 2013-cü ilin fevral ayında, Barbadosun Sent-Ceyms dairəsində evlənmişdir. Onların iki qızı var və ailəlikcə London şəhərində yaşayırlar. Hervud Birminhem Siti FK azarkeşidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Bua rayonu

**Bua rayonu** () — Rusiya Federasiyası, Tatarıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Respublikanın cənub-qərbində yerləşir. İnzibati mərkəzi Bua şəhəridir.
## Coğrafiyası
Rayon şimalda Apas, şərqdən Təteş, cənub-qərbdən respublikanın Çuprəle rayonları ilə, cənubdan Ulyanovsk vilayıəti (Tsilninski rayonu) ilə, qərbdən Çuvaşıstan Respublikası ilə (Yalçik, Batırevski, Şemurşinski rayonları) həmsərhəddir.

İqlimi mülayim kontinentaldır. Rayonun ərazisi meşə-çöl və çöl zonalarının sərhədində yerləşir. Sahədəki meşələr 9681 hektar ərazini əhatə edir.

Ən böyük çay Sviyaqadır. Ümumi uzunluğu 50 km-dən çox olan digər böyük çaylar (onun qolları): Bula, Karla, Ulema, Malaya Tsilnanın bir qolu olan Tsilna.

## Tarixi
1920-ci ilə qədər rayonun bir hissəsi Simbirsk əyalətinin Bua qəzasının bir hissəsi idi.

Rayon 10 avqust 1930-cu ildə qurulmuşdur.

1959-cu ildə ləğv edilmiş Tsilninski rayonunun bir hissəsi rayonun bir hissəsi olur. 1 fevral 1963-ci ildə Çuprəle, Kaybiç və Apas rayonlarının bir hissəsi olmuşdur.
## Əhalisi
Əhalisinin böyük əksəriyyətini tatarlar təşkil edir. Yerdə qalanların 20-i çuvaşlar və 13 %-i ruslar.

; Urbanizasiya
Şəhər şəraitində (Bua şəhəri) rayon əhalisinin 48,84% -i yaşayır.
## İqtisadiyyat
Rayonda əsas sahə kənd təsərrüfatıdır. Əsas becərilən bitkilər şəkər çuğunduru, yazlıq və payızlıq buğda, çovdar, arpa və noxuddur.

### Nəqliyyat
Rayonun əsas yolları R-241 Kazan-Buia-Ulyanovsk, 16K-0622 Bua-Təteş, 16K-0623 Bua-Yalçiki.

Sviyazhsk-Bua-Ulyanovsk dəmir yolu rayon ərazisindən keçir. Bölgədəki stansiyalar və dayanma nöqtələri (Kazandan): Laşi (qovşaq), Bois, Byurqanı (qovşaq).

## Yerli özünü idarəetmə
Bua rayonu ərazisinə 1 şəhər və 30 kənd inzibati vahidliyi daxildir. Rayon ərazisinə ümumilikdə 97 yaşayış məntəqəsi daxildir.
## Mədəniyyət
Bua rayonunda 97 mədəniyyət müəssisəsi var, onlardan 55 kənd mədəniyyət evi, 36 kitabxanadır.

2000-ci ildən bəri rayonda öz tezliyinə sahib Bua Dulkannarı TV və Radio Şirkəti fəaliyyət göstərir. Bayrak regional qəzeti üç dildə nəşr olunur: tatar, rus və çuvaş.

Rayonda 32 məktəb var, onlardan 6-sı şəhərdə yerləşir. 41 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi vardır ki, onunda 12-si şəhərdədir.

## İstinadlar
Sent-Kits və Nevisdə COVID-19 pandemiyası

Sent-Kits və Nevisdə koronavirus pandemiyası 25 mart 2020-ci ildə başlayıb.

## Gedişat
25 martda Nyu-Yorkdan gələn 21 yaşlı oğlan və 57 yaşlı bir qadında COVID-19 aşkarlandı. Onlar tez karantinə alındılar.

28 martda daha 5 nəfərdə də COVID-19 testi müsbət çıxdı. Onlar Antiqua və Barbudadan gəlirdilər.

29 martda daha 1 nəfərdə test müsbət çıxdı.

30 martda yeni bir qərar qəbul edildi. 31 martdan 3 aprelə qədər komendant saatı mövcud oldu. Karantin müddəti 18 aprelə qədər uzadıldı. 18 apreldə isə 25 aprelə qədər karantin müddəti uzadıldı.

14 apreldə 14-cü və 15-ci xəstə müəyyənləşdirildi.

27 apreldə yenidən komendant saatı tətbiq olundu. O vaxtdan məcburi olmadan çölə çıxmaq qadağan olundu.

3 mayda adaya bir neçə ölkələr tərəfindən yardım paketi göndərildi.

8 mayda komendant saatı tətbiq olundu.

O gündəndir ki, daha xəstə müəyyənləşdirilmir.

19 mayda isə tədricən işlərdən bir neçəsi bərpa olundu. İnsanlar maskalarını taxıb, sosial məsafəni qoruduğuna görə daha xəstə müəyyənləşdirilmir. Bu adada həyat çox gözəl davam edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* MİLLİ STATİSTİKA
* Sent-Kits və Nevisdə koronavirus pandemiyası barədə ətraflı məlumat 
* Sent-Kits və Nevisdə karantin qaydaları sərtləşdirilir
* Sent-Kits və Nevis hökumətinin koronavirus barədə kitabı
Parabüzən

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.

## Bədən quruluşu
Parabüzən qara 6 ayağa və başa sahibdir. Rəngi qırmızıdan sarımtıl rəngdə qədər müxtəlif rənglərdə ola bilir. Bəzi tropik ərazilərdə mavi, yaxud yaşıl rəngli parabüzənlərə də rast gəlmək olar. Növündən asılı olaraq çoxlu xallara sahibdir.

## Təbii bioloji silah kimi
Parabüzənlər yarpaq bitləri kimi bir çox zərərverici cücülər ilə qidalandığı üçün yararlı hesab olunurlar və əkinçilikdə zərərli cücülərə qarşı təbii bioloji silah kimi istifadə olunurlar. Bu üsul ekoloji cəhətdən təmiz və ucuzdur. Bununla belə, bəzi növləri otlarla qidalandığı üçün saylarının çoxalması əkinçiliyə zərər vura bilər.

## Yarımcinsləri
* *[[Acoccinella]]*
* *[[Chelonitis]]*
* *[[Coccinella (yarımcins)|Coccinella]]*
* *[[Neococcinella]]*

### Bəzi növləri
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Post hoc ergo propter hoc

***Post hoc ergo propter hoc*** (Latın dilindən tərcümədə: "bundan sonra, deməli buna görə") — məzmunu "X hadisəsindən sonra Y baş verirsə, deməli X hadisəsi Y hadisəsinə səbəb olur" olan qeyri-formal məntiqi səhv. Bu, adətən ***post hoc səhvi*** olaraq qısaldılır.

Aydın olmayan səbəb müxtəlifliyi olan bu məntiqi səhv *[[cum hoc ergo propter hoc]]* ("bununla, deməli buna görə") səhvindən azca fərqlidir, hansı ki, ardıcılıq və ya xronoloji olaraq baş vermiş iki hadisə əhəmiyyətsiz və ya naməlumdur.

Post hoc olduqca qaçınılmaz bir səhvdir, çünki korrelyasiya səbəb əlaqəsi hissi yaradır. Bu səhv nəticənin potensial səbəbkarı olan və qeyd edilən əlaqənin mövcud olmadığını sübut edə biləcək digər amillər əvəzinə, yalnız və yalnız hadisələrin gerçəkləşmə ardıcıllığından alınan nəticəyə əsaslanır.

Bu səhvə sadə bir nümunə "xoruz günəşin doğmasından əvvəl banlayır, deməli xoruz günəşin doğmasına səbəb olur"dur.

## Forma
*post hoc səhvi*nin forması belədir:

***A** baş verir, bundan sonra **B** baş verir.
* Deməli, **A**-nın səbəbi **B**-dir.

**B** arzuolunmaz bir şeydirsə, bu nümunə antesedentin inkarı formal məntiqi səhvi ilə kombinasiya edilir. Beləliklə, bu fərz edilir: **A**-dan yayınmaq **B**-nin qarşısını alır.

## Nümunə
* Bir icarədar bir mənzilə köçür və binanın sobasında problem yaranır. Binanın komendantı bu nasazlığın səbəbini icarədarın boynuna atır. Bir hadisə sadəcə digərini izləyib və səbəb yoxdur.
* Dedi-qodulara görə, Braziliya futbolçusu Pele performansının zəifləməsini bir azarkeşə futbol forması verməsi ilə əlaqələndirib. O, formanı geri götürür və onun performansında yüksəliş nümayiş olunur. Performansın zəifləməsinin səbəbi olaraq köynəyin verilməsi göstərilib, bərpa olmasının səbəbi olaraq isə onun geri götürülməsi göstərilib. Buna baxmayaraq, daha sonra öyrənilib ki, geri götürülən köynək həmin köynək deyilmiş.
*Vaksin tərəddüdü. Burada insanlar digərlərinin məhz peyvənd edildikdən sonra xəstələndiklərini görür və fərz edir ki, xəstəliyin səbəbi elə peyvəndin özüdür.

## İstinadlar
Melissa Benoyst

**Melissa Mari Benoyst** (; ) – ABŞ aktrisası və müğənnisi. O, daha çox «*[[Xor (teleserial, 2009)|Xor]]*» serialındakı Marli Rouz və «*[[Supergörl (teleserial, 2015)|Supergörl]]*» serialındakı Supergörl/Kara Zor-El rolları ilə tanınır.

## Həyatı və karyerası
Melissa Mari Benoyst 4 oktyabr 1988-ci il tarixində ABŞ-nin Texas ştatında yerləşən Hyuston şəhərində anadan olmuşdur. Benoyst Kolorado ştatının Litlton şəhərində böyümüşdür. O, 2007-ci ildə Litltondakı bir orta məktəbdən məzun olmuşdur.

Bundan sonra Nyu-York şəhərinə köçən Benoyst 2011-ci ildə kollecdən məzun olur. O, həmin dövrdə «*[[Qanun və nizam: Xüsusi korpus (teleserial, 1999)|Qanun və nizam: Xüsusi korpus]]*», «*[[Qanun və nizam: Cinayətkar niyyət (teleserial, 2001)|Qanun və nizam: Cinayətkar niyyət]]*», «*[[Göy qanlar (teleserial, 2014)|Göy qanlar]]*» və «*[[Yaxşı arvad (teleserial, 2009)|Yaxşı arvad]]*» teleseriallarında qonaq rolları canlandırır. «Showtime» telekanalında yayımlanan «*[[Vətən (teleserial, 2011)|Vətən]]*» serialında az əhəmiyyətli bir rolu canlandırdıqdan sonra, 2012-ci ilin payızında «Fox» telekanalında yayımlanan «*[[Xor (teleserial, 2009)|Xor]]*» teleserialının dördüncü mövsümünün aktyor heyətinə qoşulur. Teleserialın beşinci mövsümündə daha əhəmiyyətli rol alan Benoyst 2014-cü ilin əvvəllərində digər aktyorlarla birlikdə layihəni tərk edir.

O, 2014-cü ildə çəkilmiş «Mübtədalıq» filmində rol almışdır. Benoyst daha sonra «20th Century Fox» tərəfindən istehsal edilmiş «*[[Uzun yol (film, 2015)|Uzun yol]]*» filmində baş qəhrəmanın sevgilisi rolunu canlandırmışdır. O, 2015-ci ilin yanvar ayında «CBS» telekanalının «*[[Supergörl (teleserial, 2015)|Supergörl]]*» teleserialının kastinq mərhələsini uğurla keçir. Benoyst bundan sonra «Universal Pictures» tərəfindən istehsal edilmiş «*[[Lourayderlər (film, 2016)|Lourayderlər]]*» filmində rol almışdır. O, 2015-ci ildən bəri «The CW» telekanalında yayımlanan «Supergörl» teleserialında baş rolu canlandırır.

## Şəxsi həyatı
Melissa Mari Benoyst 2015-ci ildə «*[[Xor (teleserial, 2009)|Xor]]*» teleserialındakı həmkarı, üç ildir tanıdığı Bleyk Cenner ilə evlənmiş, ancaq 2017-ci ildə ondan boşanmışdır.

Benoyst 2017-ci ilin əvvəllərində «*[[Supergörl (teleserial, 2015)|Supergörl]]*» teleserialındakı həmkarı Kris Vud ilə münasibət qurmuşdur. Onlar 10 fevral 2019-cu ildə nişanlanmış, 1 sentyabr 2019-cu ildə isə evlənmişdir.

Cütlük 4 mart 2020-ci ildə uşaq gözlədiklərini bildirmişdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Mehkad Bruks

**Mehkad Ceyson MakKinli Bruks** (; ) — ABŞ aktyoru və model. O, daha çox «*[[Ümidsiz evdar qadınlar (teleserial, 2005)|Ümidsiz evdar qadınlar]]*» teleserialındakı Metyu Apprayt və «*[[Lazımsız kobudluq (teleserial, 2011)|Lazımsız kobudluq]]*» teleserialındakı Ti Key rolları ilə tanınır.

## Həyatı
Mehkad Ceyson MakKinli Bruks 25 oktyabr 1980-ci il tarixində ABŞ-nin Texas ştatında yerləşən Ostin şəhərində anadan olmuşdur.

Bruks orada L.K. Anderson adına orta məktəbdə təhsil almışdır. 1999-cu ildə oradan məzun olan Bruks Cənubi Kaliforniya Universitetinin Kinematoqrafiya və Televiziya fakültəsinə daxil olmuşdur. Bruks 2010-cu ilin sentyabr ayında bildirmişdir ki, o, basketbol üzrə tədris almaqdan imtina etmiş və daha sonra aktyorluq karyerasına start vermək üçün universiteti tərk etmişdir.

## Şəxsi həyatı
Mehkad keçmiş NFL oyunçusu Billi Bruksun oğludur. Onun ögey atası hüquqşünas Geri Bledso.

Bruks "*[[IGN]]*" ilə keçirdiyi müsahibədə bildirmişdir ki, o, video oyunları, xüsusilə də "*[[Madden NFL 07]]*" və "*[[NBA 2K (video oyun seriyası)|NBA 2K]]*" kimi kiberidman, o cümlədən "*[[Call of Duty (video oyun seriyası)|Call of Duty]]*" və "*[[Medal of Honor (video oyun seriyası)|Medal of Honor]]*" kimi döyüş oyunlarını sevir.

Bruks «*[[Məxluq (film, 2011)|Məxluq]]*» filmindəki həmkarı Serinda Suon ilə sevgili olmuş, ancaq 2011-ci ildə ondan ayrılmışdır.

## Mediada
Bruks Emanuela de Paula ilə birlikdə "*[[GQ]]*" jurnalının iyul 2010-cu il buraxılışında təsvir edilmişdir.

## Filmoqrafiya
* Ölümcül döyüş (film, 2021)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Interview at LIFETEEN.com
Komandanlıq və nəzarət

**Komandanlıq və nəzarət** bir hərbi təşkilatda vəzifə yerinə yetirmək üçün təyin edilmiş qüvvələrin komandirinin verdiyi əmr və göstərişlərdir.

## İstinadlar
Qrammatik

**Qrammatik** — orta əsr peşəsi: qrammatika alimi.

Aqnomen kimi müxtəlif şəxslər tərəfindən istifadə olunurdu:

* Sakson Qrammatik (1150 — 1206) — Danimarka salnaməçisi.
* Vladislav Qrammatik (XV əsr) — orta əsr bolqar yazıçısı.
Vahid Döyüş Komandanlığı

**Vahid Döyüş Komandanlığı** () — Birləşmiş Ştatların Müdafiə Nazirliyinə bağlı ən azı iki hərbi hissədən ibarət qüvvələrdən ibarət böyük və davamlı bir missiyadır. Bu komandanlıqlar xidmət sahəsindən asılı olmayaraq sülh və müharibədə təsirli bir komandanlıq və nəzarəti təmin etmək üçün qurulmuşdur. Onlar ya coğrafi baxımdan (“Məsuliyyət Sahəsi” (, *[[Romanizasiya|Rom]]: AOR*) kimi tanınır) və ya xüsusi əməliyyatlar, güc proyeksiyası və ya nəqliyyat kimi bir funksional əsasda təşkil edilmişdir. UCC-lər, əlaqəli olduqlarını göstərən xüsusi nişanları olan “müştərək” komandanlıqlardır.

## Komandanlıqlar

### Coğrafi komandanlıqlar
	
*ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (United States Central Command) - USCENTCOM
*ABŞ Avropa Komandanlığı (United States European Command) - USEUCOM
*ABŞ Hind-Sakit okean Komandanlığı (United States Indo-Pacific Command) - USINDOPACOM
*ABŞ Şimal Komandanlığı (United States Northern Command) - USNORTHCOM
*ABŞ Cənub Komandanlığı (United States Southern Command) - USSOUTHCOM
*ABŞ Afrika Komandanlığı (United States Africa Command) - USAFRICOM

### Aktiv komandanlıqlar

*ABŞ Xüsusi Əməliyyatlar Komandanlığı (United States Special Operations Command) - USSOCOM
*ABŞ Strategiya Komandanlığı (United States Strategic Command) - USSTRATCOM
*ABŞ Təchizat Komandanlığı (United States Transportation Command) - USTRANSCOM
*ABŞ Kosmik Komandanlığı (United States Space Command) - USSPACECOM

### Keçmiş komandanlıqlar

*ABŞ Atlantika Komandanlığı (United States Atlantic Command, USLANTCOM) - 1947 - 1999
*ABŞ Zərbə Komandanlığı (United States Strike Command, USSTRICOM) - 1961 - 1987
*ABŞ Hazırlıq Komandanlığı (United States Readiness Command, USREDCOM) - 1972 - 1987
*ABŞ Müştərək Qüvvələr Komandanlığı (United States Joint Forces Command, USJFCOM) - 1999 - 2011

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* Title 10 of the United States Code (10 U.S.C.) 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* Interactive Map - US Africa Command (USAFRICOM) area of operation from the United States Army Africa
* Unified Command Plan  Department of Defense
* Unified Command Plan GlobalSecurity.org
Niki Kərimi

**Niki Kərimi** — İranlı aktrisa və kinorejissordur. O, İran İslam İnqilabından sonra mühüm filmlərdə rol almış və müxtəlif beynəlxalq festivallardan çoxsaylı mükafatlar qazanaraq, beynəlxalq mükafatların sayına görə İranın ən uğurlu kino sənətçilərindən biridir.

## İstinadlar
Müfti Cami

**Müfti Cami** — Feodosiya (Krım) şəhərində yerləşən cümə məscidi. Şəhər və onun ətrafında saxlanmış yeganə tarixi dini müsəlman binası.

18-ci əsrin sonundan 20-ci əsrin əvvəllərinə qədər Erməni Katolik Kilsəsi idi.

## Tarixi
Binanın inşası 1623-1630-cu illərdə Feodosiya türkləri tərəfindən İstanbul orta əsr məscidləri üslubunda aparılmışdır. Binanın qarşısında dövrümüzə qədər çatmayan türbə var idi. Krımın Rusiya İmperiyasına birləşdirilməsindən sonra bina katolik ermənilərin ixtiyarına verildi.

1975-ci ildə bərpa işləri aparıldı, bu müddət ərzində görməli yerlər ilkin görünüşünə qaytarıldı (minarənin itirilmiş hissəsi bərpa edildi, çatlar düzəldildi, pəncərələr, qapılar, döşəmə, dam örtüyü və daxili suvaq dəyişdirildi). Sovet dövrünün sonu ilə məscid müsəlman icmasına verildi və 1998-ci ildən bəri orada cümə namazı qılınmağa başlandı.

## Arxitekturası
Məscidin əsas hissəsi kötürdaş və kərpic hörgüsündən ibarət kub formasındadır. Binanın başında on iki tərəfli günbəz yerləşir.

Məscidin yanında yonulmuş əhəngdaşından tikilmiş səkkizguşəli minarə var. Məscidin yaxınlığında köhnə dördtin daşların parçaları və Türk hamamlarının xarabalıqları qorunub saxlanılmışdır.

## Sərgi

Şəkil:Мечеть Муфти-Джамі 23.jpg|Məscidin giriş hissəsi
Şəkil:Mufti Dzhami Theodosia Minaret.jpg|Minarəsi


## Xarici keçidlər

* Мечеть Муфти-Джами
Fantaziya (musiqi)

**Fantaziya** (yun. φαντασία – təxəyyül) – formal və stilistik olaraq fərqli janrların ümumi təyinatı, sərbəst formalı instrumental musiqi pyesi. Fantaziyada improvizasiya mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Köklü improvizəyə malik musiqi kompozisiyasıdır. Fantaziya, ekspromt kimi, hər hansı ciddi musiqi formasının xrestomatik qaydalarına nadir hallarda əməl edir.

XVI əsrdə tokkata və riçerkara yaxın polifonik pyeslər Fantaziya adlanmışdır. XVII əsrdə konsert, simfoniya, uvertüra, sonata və rondonun təsirinə məruz qalmışdır. XVII-XVIII əsrlərdə Fantaziyadan fuqaya, bəzən isə sonataya müqəddimə kimi istifadə olunmuşdur. 19-cu əsrdə quruluşca sonataya, bəzən simfonik poemaya yaxın əsər, eyni zamanda opera, balet, xalq mahnıları mövzuları əsasında virtuoz pyes kimi geniş yayılmışdır.

Azərbaycan xalq calğı alətləri orkestoru üçün Ü.Hacıbəyli, S.Rüstəmov və başqa Fantaziyalar bəstələmişlər.

## Tarixi
Termin ilk dəfə klavir musiqisinin Alman əlyazmalarında (təqribən 1520 — ci ildə) qeyd olunub.

## İstinadlar
Dağlıq Krım Neolit Mədəniyyəti

**Dağlıq Krım Neolit Mədəniyyəti** — Krımın dağlıq ərazisində Neolit dövrünə (e.ə 6-4-cü minilliyin ortaları) aid arxeoloji mədəniyyəti

## Tarixi

Abidələr XIX əsrin sonlarından məlumdur. 1936-cı ildə S.N.Bibikov tərəfindən müəyyənləşdirilmişdir. 

### Haqqında

Düşərgələri Krım dağlarının birinci silsiləsindəki yaylalarda,ikinci silsiləsindəki qobularda,mağaralarda və çıxıqlarda var. Dağlıq Krım Neolit Mədəniyyəti *Dağlıq Krım Mezolit mədəniyyətinin* əsasında formalaşmışdır. İki hissəyə bölünür. Erkən mərhələ üçün yastı qəlpələmə üslulu ilə işlənmiş seqmenti və trapesiyalar üstünlük təşkil edir. Sümükdən, çüyür buynuzundan, qaban dişindən düzəldilmiş əmək alətləri tapılmışdır. Erkən dövrə aid qabların divarları qalın, ağzı düz olur, saxsının tərkibində döyülmüş balıqulağı qatışığı əlavə edilən sivri və dairəvi oturacaqlı qablar,Dağlıq Krım Neolit Mədəniyyətinin son mərhələsində isə yastı oturacaqlı keramika meydana gəldi. Saxsı qabların yuxarı hissəsində müxtəlif ornamentlərə rast gəlinir: dəlmə və daraqvarı naxışlar,cızılmış xətlər və s. Təsərrüfat ovçuluq (qaban,cüyür,maral) və yığıcılığa əsaslanırdı.

## İstinadlar
Pakistan Beynəlxalq Hava yolları reys 8303

**Pakistan Beynəlxalq Hava yolları reys 8303**—22 may 2020-ci ildə Pakistanda baş verən böyük hava qəzası. Lahor-Kəraçi marşrutu üzrə PK-8303 daxili reysini həyata keçirən Pakistan Beynəlxalq Hava Yollarının (PİA) Airbus A320 təyyarəsi, Kəraçiyə ikinci yaxınlaşma zamanı Cinnah Hava Limanı yaxınlığında yerləşən yaşayış məntəqəsində qəzaya uğradı. . . Qəza, Karaçi Hava Yolları Nəzarətinin təyyarəsi ilə əlaqəni itirməsindən sonra baş verib. Təyyarədə olan 99 nəfərdən (91 sərnişin və 8 ekipaj üzvü) 2-si sağ qalıb; 8 nəfər də yaralanıb (onlardan 1-i mayın 31-də vəfat edib).
## Həmçinin bax
* Cinna Beynəlxalq Hava Limanı
## İstinadlar
Dal Monte Toti

**Dal Monte Toti**  — italyan müğənnisi,(soprano), dramatik aktrisa

## Həyatı
Dal Monte Toti 27 iyun 1893-cü ildə Molyano-Venetoda anadan olub.

### Ölümü
26 yanvar 1975-ci ildə Trevizo əyalətinin Pyeve-di-Soliqo şəhərində vəfat edib.

## Fəaliyyəti

### Səhnə fəaliyyəti
Dal Monte Toti 27 iyun 1893-cü ildə Molyano-Venetoda anadan olub. Venesiyada B.Markizodan dərs alıb. Debütü 1916-cı ildə "La-Skala" (Milan) teatrında Byankafyore (R.Dzandonai, "Françeska da Rimini") metso-soprano partiyasında olmuşdur. 1917-ci ildən soprano partiyalarında çıxış etmişdir. İtaliyanın ("La Skala", 1922–32) və dünyanın aparıcı teatrlarının ("Kolon", Buenos-Ayres, 1923; Paris operası,1924–25-ci il; "Koventi-Qarden", London,1925) səhnələrində çıxış etmiş,öz dövrünün ən yaxşı lirik soprano müğənnisi kimi tanınmışdır. C.Rossini, V.Bellini, Q.Donisetti, C.Verdi ("Riqoletto operasındakı" Cilda partiyası ilə məşhurlaşmışdır), C.Puççini və U.Cordanonun operalarında çıxış etmişdir. Puççinin "Madam Batterflyay" operası onun iştirakı ilə saxlanılmış az sayda audioyazılarındadır (1939,B.Cili ilə duet, tamaşa bütövlükdə yazıya alınmışdır,dirijor T.Serafin). 1943-cü ildə opera səhnəsini tərk etmişdir. Bir çox filmlərdə çəkilmişdi. 1940-cı ildə "Venesiyada karnaval", 1943-cü ildə "Narınçı güllər", 1944-cü ildə "Ürəyinin səsi" filmlərini çəkilib.

## Əsərləri
* 1962 — "Dünyanı dolaşan səs"

## İstinadlar
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı

**Birləşmiş Ştatların Mərkəzi Komandanlığı** (; **USCENTCOM** və ya **CENTCOM**) Birləşmiş Ştatların Müdafiə Nazirliyinin 11 Vahid Döyüş Komandanlığından biridir. 1 yanvar 1983-cü ildə qurulmuşdur. Sürətli Yerləşdirməli Müştərək Əməliyyat Qüvvələrinin (Rapid Deployment Joint Task Force — RDJTF) əvvəlki vəzifələrini öz üzərinə götürmüş və əməliyyat sahəsi Yaxın Şərq, xüsusilə İraq və Afrikada Misir, həmçinin Orta Asiyadakı Əfqanıstandır. Baza qərargahı Florida ştatının Tampa şəhərindəki MacDill Hərbi Hava Qüvvələrinin bazasında yerləşir.

Komandanlıq bir çox hərbi əməliyyatlarda, o cümlədən 1991-ci ildə İraqdakı Çöl Fırtınası Əməliyyatında, Əfqanıstan müharibəsi və Səddam Hüseynin devrilməsi ilə nəticələnən İkinci İraq müharibəsində Amerikanın əsas iştirakçı qüvvəsi rolunu oynamışdır. 2015-ci ildən etibarən CENTCOM qüvvələri ilk növbədə Əfqanıstan, İraq və Suriyada yerləşdirilir.

## İstinadlar
V-Arli-Pencari kompleksi

**V-Arli-Pencari kompleksi** və ya **VAP kompleksi** —  Benin, Burkina Faso və Niger ərazisində transsərhəd qorunan ərazi və UNESCO-nun Ümumdünya irsidir. Kompleks üç Milli Parkı əhatə edir:

* Burkina-Fasodakı Arli Milli Parkı
* Benindəki Pencari Milli Parkı
* Hər üç ölkənin paylaşdığı V Milli Parkı

2005-ci ildən etibarən qorunan ərazi Qərbi Afrika Aslanı Qoruma Birliyi və potensial bir aslan istinadgahı hesab olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* UNESCO-nun Dünya İrsi Siyahısı: V-Arli-Pencari kompleksi
ABŞ Avropa Komandanlığı

**ABŞ Avropa Komandanlığı** (ing: United States European Command  (EUCOM)) — Birləşmiş Ştatlar Müdafiə Nazirliyinin 11 Vahid Döyüş Komandanlığından biridir. 1 avqust 1952-ci ildə qurulmuşdur. Əməliyyat sahəsi başda Avropa olmaqla, Rusiya, Türkiyə, Qrenlandiya ilə yanaşı İsraili də əhatə edir. Mərkəzi Almaniyanın Ştutqart şəhərində yerləşən Patch kazarmasında yerləşir.

EUCOM komandiri eyni zamanda NATO tərkibindəki Avropa Müttəfiq Qüvvələri Ali Qərargah Komandanlığının da (SACEUR) komandanıdır. Komandanlıq Körfəz müharibəsi və Şimaldan Kəşfiyyat Ekspedisiya zamanı İncirlik Hərbi Hava Bazasındakı qüvvələrə nəzarət etmişdir.