Sabit nisbətdə portfel sığortası

**Sabit nisbətdə portfel sığortası** () —
sərmayənin müəyyən bir hissəsinin yüksək riskli aktivlərə, digər hissəsinin isə təhlükəsiz aktivlərə yönəldilməsini nəzərdə tutan dinamik portfel idarəetmə strategiyasıdır. Bu yanaşma, investorun müəyyən bir minimum dəyər (müdafiə dəyəri) ilə sığorta təmin etmək istəyini və eyni zamanda yüksək gəlir potensialı üçün riskli aktivlərdən faydalanmaq istəyini təmin edir.  CPPI strategiyası, maliyyə bazarlarının hərəkətlərinə uyğun olaraq portfelin tərkibini dəyişir və beləliklə portfeli bazar düşüşlərinə qarşı qorumağa çalışır.

Sabit nisbətdə portfel sığortası (CPPI) strategiyası, həm zərərdən qorunma, həm də gəlir potensialını qorumaq istəyən investorlar üçün effektiv bir yanaşmadır. Dinamik tənzimləmə mexanizmi ilə, investorların bazar şəraitinə uyğun sərmayələrini təhlükəsiz aktivlər və riskli aktivlər arasında bölüşdürməsinə imkan verir.

## Əsas prinsipləri
CPPI metodunun əsas ideyası, portfelin dəyərini əvvəlcədən müəyyən edilmiş minimum səviyyədən (müdafiə dəyərindən) aşağı düşmədən qorumaqdır.  Bu səbədən əsas prinsiplər aşağıdakılardır:

# *Müdafiə dəyəri* () — portfelin ümumi dəyərinin müəyyən bir minimum səviyyədən aşağı düşməməsi təmin edilir. Bu səviyyə investorun itirmək istəmədiyi məbləği təmsil edir. 
# *Yastıq məbləği* () — müdafiə dəyəri ilə portfelin cari dəyəri arasındakı fərqdir. Bu fərq, sərmayənin daha riskli aktivlərə yönəldilməsi üçün istifadə olunan və itirilməsi riski olan məbləğdir.
# *Çarpan* () — yastıq məbləğinin nə qədərini riskli aktivlərə yönəltmək lazım olduğunu göstərən bir çarpandır. Çarpan dəyəri nə qədər böyük olarsa, portfelin riskli aktivlərə qoyulmuş hissəsi də bir o qədər çox olar.

## CPPI portfelinin formulu
Portfelin riskli və təhlükəsiz aktivlər arasında bölgüsünü CPPI modelində aşağıdakı kimi hesablamaq olar:

Burada:

* *Çarpan* – portfelin riskli aktivlərə qarşı nə qədər həssas olduğunu göstərir və investorun risk istəkliliyindən asılı olaraq təyin edilir.
* *Yastıq məbləği* – cari portfel dəyərindən müdafiə dəyərinin çıxılması ilə əldə olunur.

## CPPI strategiyasının işləmə prosesi
Müdafiə dəyəri və çarpan təyin edilir. Portfelin cari dəyərinə əsasən yastıq məbləği hesablanır və riskli aktivlərə yönləndiriləcək məbləğ çarpanla vurularaq müəyyən edilir. Bazar qiymətləri dəyişdikcə, portfelin cari dəyəri və yastıq məbləği də dəyişir. Beləliklə, bazar artdıqca riskli aktivlərə ayrılan vəsait artır, bazar azaldıqda isə riskli aktivlərdən təhlükəsiz aktivlərə keçid edilir. CPPI strategiyası portfelin ümumi dəyərinin müdafiə dəyərindən aşağı düşməməsinə çalışır. Bu, bazarda sərt düşüşlər zamanı portfelin təhlükəsiz aktivlərə yönəldilməsi ilə təmin edilir.

## Üstünlükləri və riskləri
### Üstünlükləri
Müdafiə dəyəri ilə sərmayənin bir hissəsi qorunur və bazar düşüşlərində zərər məhdudlaşdırılır.  Bazar dəyərləri artdıqca riskli aktivlərə ayrılan vəsait artır və gəlirlilik artır. Portfel bazarın hərəkətlərinə uyğun olaraq dinamik şəkildə dəyişdirildiyi üçün şəraitə tez uyğunlaşır.

### Riskləri
Çarpan çox yüksək olarsa, bazar düşüşləri zamanı portfelin dəyəri sürətlə azala bilər və müdafiə dəyəri risk altına düşə bilər. Çox tez-tez baş verən dəyişikliklər portfelin stabil olmamasına və əlavə ticarət xərclərinə səbəb ola bilər.

## İstinadlar