open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xəfiyyə (film, 2017)

**Xəfiyyə** (Rom: **Thupparivaalan**) — Mysskin tərəfindən ssenarisi yazılmış və eyni zamanda da rejissorluğu edilmiş 2017-ci ildə Tamil dilində çəkilmiş hind döyüş trilleri filmidir. Filmin prodüseri Vişaldır, o həmçinin Simranla baş rolda oynayır. Filmdə həmçinin Prasanna, Vinay, Anu Emmanuel, Andrea Jeremiah və K. Bhagyaraj da yer almışdır. Film və onun baş qəhrəmanı ingilis yazıçısı Artur Konan Doylun detektiv personajı Şerlok Holmsdan ilhamlanmışdır; filmin açılışında onun haqqında bəhs edilmişdir. Filmin hekayəsi bir uşağın ev itinin qətlini təhqiq etməyə başlayan və tezliklə özünü daha böyük bir sui-qəsdin arxasındakı cinayətkar tərəfindən təhdid altında görən detektiv Kaniyan Pongundrandan bəhs edir.

Film 2016-cı ilin martında nümayiş etdirilmiş və 14 sentyabr 2017-ci ildə təqdim edilmişdir. Rejissor Vişal, Thupparivaalan 2 adlı davam filmini 2020-ci ildə buraxmış və bu filmdə də Vishal və Prasanna rollarını təkrarlamışdırlar.

## İstinadlar
Xəfiyyə 2 (film, 2021)

**Xəfiyyə 2** (Rom: **Thupparivaalan 2**) Vişalın prodüseri, rejissoru və eyni zamanda da baş rol ifaçısı olduğu hind döyüş trilleri detektiv filmidir. 2017-ci ildə çəkilmiş Thupparivaalan filminin davamı olan filmdə Prasanna və Ashya da rol almışdırlar. Filmin musiqisini İlaiyaraaja bəstələmişdir. Vişal rejissorluq debütünü daha əvvəl yaradıcı fikir ayrılıqları və maliyyə problemləri səbəbindən layihədən çəkilən Mysskin tərəfindən çəkilmiş bu filmlə etmişdir.

## İstehsal

Əsas çəkilişlər 2019-cu ilin noyabr ayının əvvəlində Bristolda başlamışdır və ilk çəkiliş cədvəli bir ay sonra başa çatdırılmışdır. Mysskin və Vişal büdcə məsələlərinə görə ayrıldıqdan sonra filmin çəkilişləri 2020-ci ilin noyabrında Vişalın rejissorluğu ilə davam etdirilmişdir.

## Musiqi

Filmin musiqisini İlaiyaraaja bəstələmişdir.

## İstinadlar
And içirəm, əzizim (film, 2016)

**And içirəm əzizim** (Rom: **Sanam Teri Kasam**) 2016-cı ildə Radhika Rao-Vinay Sapru duetinin rejissoru olduğu və Dipak Mukutun prodüseri olduğu Hindistan romantik faciə filmidir. Baş rollarda Harshvardhan Rane və Mawra Hocane oynamışdırlar. Film Erik Seqalın “Məhəbbət hekayəsi” romanının müasir versiyasıdır. Filmdə Sarasvatinin atası onu evdən qovduqdan sonra İnder heç nəyə baxmayaraq onun yanında dayanır və bu, onları bir-birinə yaxınlaşdırır. Ancaq taleyin onları ayırmaq üçün özünəməxsus planları mövcuddur.

## İstinadlar
Vasili Qrossman

**Vasili Semyonoviç Qrossman** (əsl adı - **İosif Solomonoviç Qrossman**; ) — rus sovet yazıçısı və jurnalisti, hərbi müxbir.

Yazıçının əsas kitabı olan "Həyat və tale" romanı 1961-ci ildə KQB tərəfindən müsadirə edilmiş, möcüzəvi şəkildə qorunmuş, gizli şəkildə mikrofilmdə ixrac edilmiş və ilk dəfə yalnız 1980-ci ildə İsveçrədə, Lozannada nəşr edilmişdir (Şimon Markiş və Yefim Etkind tərəfindən redaktə edilmişdir) .

## İstinadlar
Anar Həsənov

*Anar Həsənov — prodüser, redaktor.  
*Anar Həsənov (futbolçu, 1997) — Azərbaycan futbolçusu.

## Həmçinin bax
*Anar (ad) 
*Həsənov
Cadik Sultan

**Cadik** (XV əsr - 1520 ) – Qazax sultanı, Qazax xanlığının banisi Xan Zhanibekin doqquzuncu oğlu. Məhəmməd Haydar Dulati Cadiqi ən nüfuzlu hökmdarlardan biri hesab edirdi. Jadikin qohumu Qasım xan diplomatik və siyasi işlərdə ona arxalanırdı. Mənbələrdə Jadik haqqında çox az məlumat var. Cadik Şıqayın oğlu Qazax xanlığının xanı idi. Cadik Cılandı Tobe traktında Şıqım Mirzənin başçılıq etdiyi noqaylarla döyüşdə öldü. Kadırqali Kosimulinin sözlərinə görə, Cadikin məzarı Urgançda, Bakırqan Ata ərazisində yerləşir.
Günbəd (İcrud)

**Günbəd** () — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 106 nəfər yaşayır (31 ailə).

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Osman ibn Əli

**Osman ibn Əli** () — Əli ibn Əbu Talib və Ümmül-Banunun oğlu olmuşdur. O, şəhid olduğu Kərbəla döyüşündə vuruşmuşdur. Osman fədakarlığına görə müsəlmanlar tərəfindən böyük hörmətlə qarşılanır. Bəzi mənbələrə görə Osman şəhid olanda 21 yaşında idi və övladı yox idi.

Osman və qardaşları Abbas, Abdullah və Cəfər Hüseyn ibn Əlini Məkkədən Kufəyə səfərində müşayiət etmiş və Kərbəla döyüşündə şəhid olmuşlar. Onların məzarları Hüseyn ibn Əlinin hərəmindəki Kərbəla şəhidlərinin kollektiv məzarının məqbərəsindədir.

## Bioqrafiyası
O, Əli və Fatimə binti Hizamın övladıdır. Osman evlənməmiş və övladı da olmamışdır. Şiə rəvayətinə görə Əli Əbu Talib oğluna Osman ibn Mazun adını vermişdir. 

Osmanın anası Fatimə, Bənu Kilab qəbiləsindən olan Hizam ibn Xalid ibn Rəbiənin qızı idi. O, Əlinin daha üç oğlunun, yəni Abbas, Abdullah və Cəfərin anası olmuşdur. Bu səbəbdən Ümmül-Bənin adı ilə məşhurlaşmışdır.
### Kərbəla döyüşündə
Kərbəla döyüşündə Havli ibn Yəzid əl-Əsbahi Osmanın alnına bir ox atır və o, atından yerə yıxılır. Sonra bir Bənu Darim qəbiləsindən olan bir şəxs tərəfindən başı kəsilir.

Osman ibn Əli Aşura günü şəhid olanda 21 yaşında idi. Onun məzarı Hüseyn ziyarətgahında Kərbəla şəhidlərinin kollektiv məzarının məqbərəsində yerləşir.

## İstinadlar
El Qutluq Xatun

**El Qutluq Xatun** — Elxanilərin ikinci hökmdarı Abaqa xanın qızı. Çingiz xanın birbaşa soyundan gəlməkdə idi. 
## Həyatı
Elxani imperiyasının ikinci hökmdarı Abaqa xanla Bulucin Egeçinin ailəsində dünyaya gəlmişdir.
### Həcc ziyarəti
Müasir dövrdən əvvəl nə qədər qadının Həcc ziyarətinə getməsi barədə məlumat yoxdur. Əl-Səfədinin məlumatına görə, El Qutluq Xatun bu ziyarətə getmiş qadınlardan biri olmuşdur. O, bu ziyarəti at belində (dəvəyə bərkidilmiş palankendə deyil), həm də öz ox-yayı ilə birlikdə həyata keçirmişdir. Onun ziyarətinin həyata keçməsi ilə eyni dönəmdə yaşamış yüksək Məmlük bürokratlarının arvadlarının ziyarətləri arasında fərqlər olmuşdur. El Qutluq Xatun 1323-cü ildə Həcc ziyarətində olmuşdur. Onun bu ziyarətindən bəhs edilən və Xəlil ibn Aybəy əs-Səfədi (təxminən 1297-1363) tərəfindən yazılan biblioqrafik lüğətin təqdim etdiyi hekayə Elxani və ya Hülakü imperiyasında İslamı geniş şəkildə qəbul edərkən cinsiyyət normalarının dəyişməsinə işıq salır. 
### Ailəsi
O, Huşin tayfasından olan Ğurbatay Güregen ilə evlənmişdir. Onun əri Arqun və Keyxatu xanın hakimiyyəti dövrlərində aktiv fəaliyyət göstərmiş və Baydunun üsyanını dəstəkləmişdir. Güregenin Bəyləmiş və Bitikçi adında iki oğlu olduğu məlum olsa da, El Qutluğun onların anası olub-olmaması məlum deyildir. Güregen Keyxatunun hakimiyyətinin sona çatmasından bir müddət sonra öldürülmüş və El Qutluq onun qisasını almışdır. Lakin bu hadisələrin dəqiq tarixi məlum deyil. 
### Qazan xanın hakimiyyəti dövrü
Məmlük mənbələri onu Buluqan xatunu Qazan xanı zəhərləməyə təhrik etməkdə ittiham edir.

## Həmçinin bax
* Elxanilər dövləti

## İstinadlar

## Mənbə
* 

* 
*
Parhez Banu Bəyim

**Parhez Banu Bəyim** (d. 21 avqust 1611 — ö. 1675) — ana tərəfdən Səfəvi sülaləsinə, ata tərəfdən Böyük Moğol sülaləsinə mənsub şahzadə. O, Moğol imperatoru Sultan Şahcahanın Qəndəhari Bəyimdən olma ən böyük övladı olmuşdur. O, həmçinin atasının varisi Sultan Övrəngzibin böyük ögey bacısıdır.

## Həyatı
Parhez 21 avqust 1611-ci ildə Aqra şəhərində Şahzadə Xürrəm (gələcək imperator adı ilə Sultan Şahcahan) ilə Səfəvi sülaləsinə mənsub olan Qəndəhari Bəyimin izdivacından dünyaya gəlmişdir. Ona ata babası vı imperator olan Cahangir tərəfindən Parhez Banu Bəyim, yəni *qənaətkar şahzadə* adı verilmişdir. Lakin Maasir-i-Alamgiri əsərində ona Purhunar Banu Bəyim deyə müraciət edilir. Onun atası şahzadə Xürrəm Sultan Cahangirin üçüncü oğlu idi, anası Qəndəhari bəyim isə Sultan Müzəffər Hüseyn Mirzə Səfəvinin qızı idi. Səfəvi sülaləsinə mənsub olan Sultan Müzəffər Hüseyn Mirzə Səfəvi sülaləsindən ilk şah olan I İsmayılın oğlu Bəhram Mirzənin oğlu Sultan Hüseyn Mirzənin oğlu idi.

Parhez Sultan Şahcahanın ilk övladı idi və Əkbər şahın ilk arvadı Rüqəyya Sultan Bəyim tərəfindən böyüdülmüşdü. Eyni zamanda Sultan Şahcahanın özü də 13 yaşına qədər elə Rüqəyya Sultan Bəyim tərəfindən böyüdülmüşdü. Anasının Şahcahanın sevimli arvadlarından olmamasına baxmayaraq, o, atası tərəfindən sevilirdi. Elə buna görə də, ölüm yatağında ikən Mümtaz Mahaldan olan böyük qızı Cahanara Bəyimdən Parhezə göz-qulaq olmağı vəsiyyət etmişdi. O, həmçinin kiçik qardaşı Sultan Övrəngzib tərəfindən də sevilir və hörmət edilirdi.

## Ölümü
Parhez 19 oktyabr 1675-ci ildə Dehlidə vəfat etmişdir. Elə özünün sağlığında inşa etdirdiyi bağda dəfn edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Qəndəhari Bəyim
* Dilras Banu Bəyim

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
* 
* 
*
Mayk Mayers

**Maykl Con "Mayk" Mayers** () — kanadalı aktyor, komediyaçı, ssenarist və film prodüseri. O, daha çox “Wayne's World” və “Austin Pauers” filmindəki Ueyn Kempbell və “Austin Pauers” trilogiyasında “Doktor Şər” rolları, eləcə də eyni adlı cizgi filmlərində Şrekin səsi ilə tanınır.

## Həyatı
Mayersin valideynləri İngiltərənin Liverpul şəhərindəndir. İngilis, Şotland və İrland əsillidir. 9 yaşında Mayers ilk dəfə reklamlarda rol almışdır. 1982-ci ildə Stephen Leacock Liseyini bitirib və Torontoda komediya truppasına qoşulub.

1980-ci illərin əvvəllərində Mayers alternativ video şousunda City Limits-də Toronto Şəhər Televiziyasında müxtəlif rollarda (o cümlədən Ueyn Kempbell kimi) tez-tez çıxış edirdi. 1985-ci ildə Londonda Comedy Shop-un aparıcı aktyorlarından biri olub. Növbəti il ​​o, Britaniyanın Wide Awake Club uşaq televiziya şousunda çıxış edərək, özünün Sound Asleep Club ilə şounun özünü parodiya etmişdir.

Mayers 1989-cu ildən 1995-ci ilə qədər NBC-nin Saturday Night Live verilişində tanınmış iştirakçı olub. 1992-ci ildə onun personajı Ueyn Kempbell böyük ekranda Ueynin Dünyası bədii filmində göründü və bu, ilin ən uğurlu filmlərindən birinə çevrildi. Növbəti il ​​daha az müvəffəqiyyətli davamı gəldi.

1997-ci ildə *Myers Austin Powers: International Man of Mystery* filmində Ostin Pauersi (o cümlədən prodüser kimi) oynadı. Mayers baş roldan əlavə, bir neçə kiçik personajları da canlandırdı. 1999-cu ildə o, 1970-ci illərin məşhur Nyu-York diskotekası olan Studio 54-ün sahibini oynadığı Studio 54-də ilk qeyri-komediya rolunda oynadı. Film kifayət qədər uğurlu alınıb və Mayersin ifası yüksək qiymət alıb. Mayers daha sonra 2002-ci ildə çəkilmiş Austin Powers: Goldmember filmində Studio 69 kimi klubu parodiya etdi.

Şrek rolu Mayk Mayersə vəziyyətlərin birləşməsinə görə gəldi: əvvəlcə onu Kris Farli dublyaj etməli idi, lakin 1997-ci ilin dekabrında o vəfat etdi və Şrek yaradıcıları Mayersə müraciət etdilər. 

Ming Tea qrupunun üzvü kimi Mayers, Austin Powers filmləri üçün bir neçə mahnıya töhfə verdi. 2005-ci ildə Komediyaçının komediyaçısı Mayersi dünyanın ən yaxşı 50 komediyaçısından biri adlandırdı.

2009-cu ildə Mayk Mayers "Sex Guru" filmindəki ən pis kişi roluna görə "Qızıl moruq" anti-mükafatını aldı.

2018-ci ildə Bohemiya rapsodiyası filmində kamo rolunda çəkilib.

## Mükafatları

*2002-ci ildə Mayk Mayers Hollivud Bulvarı 7042 ünvanında yerləşən Hollivud Şöhrət Xiyabanında bir ulduzla təltif edilmişdir.
*2003-cü ildə o, Kanadanın Şöhrət Xiyabanına daxil edilmişdir.
*2014-cü ildə onun sifəti Canada Postun üz qabığına vurulmuşdur.
*2017-ci ildə o, General Qubernator Devid Conston tərəfindən "aktyor, yazıçı və prodüser kimi geniş və məşhur komediya işinə görə" Kanada Ordeninin kavaleri adına layiq görülüb.
*Torontoda Eglinton və Marlee prospektindəki Coffee Time Donuts-un qarşısında onun şərəfinə heykəl qoyulmuşdur.

## İstinadlar
Ryohey Uçida

– Yaponiya siyasi fəalı və ultranasionalisti. O, 1901-ci ildə Qara əjdaha cəmiyyətini yaratmışdır.

## Həyatı
Ryohey Uçida 1874-cü ildə Yaponiyanın Fukuoka prefekturasında doğulmuşdur. Toyama Mitsurunun tələbəsi olmuş və Qara dəniz cəmiyyətinə qoşulmuşdur. 1894-cü ildə Koreyada başlamış Tonhak üsyanı zamanı üsyançılara kömək etmişdir. 1901-ci ildə Qara əjdaha cəmiyyətini yaratmışdır. O, Yaponiyanın Asiya qitəsində yayılmasını dəstəkləmiş, Rusiyanı Yaponiya üçün ən böyük təhlükə hesab etmişdir. Rusiya əleyhinə kitablar və pamfletlər yazmış, Rusiyanın Asiya qitəsindəki fəaliyyətlərini öyrənmək üçün Vladivostoka səyahət etmişdir. 1903-cü ildə Tayro Doşikay adlı antirus hərəkatına qoşulmuşdur.

1905-ci ildə Rus-yapon müharibəsini başa çatdıran Portsmut müqaviləsinin şərtləri onu qane etməmiş və hökumətə qarşı keçirilən etiraz aksiyalarına başçılıq etmişdir. 1906-cı ildə Yaponiyanın Koreyadakı general-rezidenti olan İto Hirobuminin administrasiyasına təyin olunmuş və 1910-cu ildə Koreyanın Yaponiya tərəfindən ilhaqı nəticəsində başlayan iğtişaşları yatırmaqda kömək etmişdir. Daha sonra Yaponiya solçuları ilə mübarizə aparmış və Böyük Asiya hakimiyyətini dəstəkləyən kitab nəşr etdirmişdir.

1925-ci ildə baş nazir Kato Takaakiyə qarşı həyata keçirilən sui-qəsd cəhdində iştirak etməkdə ittiham olunaraq saxlanılmış, lakin günahsız hesab edilmişdir. O, Çin inqilabçısı Sun Yatsenə dəstək göstərmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Kotobank saytında.
Metabolik xəstəliklər

**Metabolik xəstəliklər** — maddələr mübadiləsinin (metabolizm) normal gedişatının pozulması ilə əlaqəli xəstəliklər qrupunun ümumi adı. Normal maddələr mübadiləsi katabolizm və anabolizm proseslərinin ahəngdar birləşməsindən qaynaqlanır. Metabolik xəstəliklərin səbəbləri irsi metabolik pozuntular, endokrin orqanların xəstəlikləri və ya metabolik əhəmiyyətli orqanların (məsələn, qaraciyər) fəaliyyətindəki digər pozuntular ola bilər, əksər hallarda müəyyən fermentlərin olmaması və ya onların çatışmazlığı ilə əlaqədardır.

## Anadangəlmə metabolik xəstəliklər
Hal-hazırda anadangəlmə metabolik pozuntular xarakteri daşıyan xəstəliklərə piylənmə, podaqra, qəbizlik, şəkərli diabet, hiperlipoproteinemiya və bir çox başqaları daxildir. Məlumdur ki, getdikcə sayı artan çoxdan məlum olan xəstəliklər genetikdir.

## Simptomları
Metabolik pozuntular zamanı baş verə biləcək bəzi simptomlara halsızlıq, kilo itkisi, sarılıq, qıcolma və s. daxildir. Metabolik xəstəliklərin simptomları metabolik pozuntunun növündən asılı olaraq dəyişiklidir. Simptomlar dörd kateqoriyaya bölünür: kəskin simptomlar, gec başlayan kəskin simptomlar, mütərəqqi ümumi simptomlar və davamlı simptomlar.

## Səbəbləri
İrsi metabolik xəstəliklər qüsurlu bir gen ferment çatışmazlığı zamanı baş verir. Bir çox alt tipləri olan bu xəstəliklər anadangəlmə metabolik pozuntular kimi tanınır. Qaraciyər və ya mədəaltı vəzi düzgün işləmədikdə də metabolik xəstəliklər baş verə bilər.

## Diaqnozu

Metabolik pozuntuların bir çoxu anadangəlmə müəyyən edilir. Əgər pozuntu erkən aşkarlanmazsa diaqnoz simptomlar görünəndən sonra da qoyula bilər. Genetik metabolik xəstəlikləri diaqnoz etmək üçün xüsusi qan və DNT analizləri aparılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
II İoann (Fransa kralı)

**II Con** () və ya **Xeyirxah Con** () () — Valua sülaləsinə mənsub ilk Fransa kralı.

Taxta çıxdığı əsnada Fransa bir neçə fəlakətlə eyni anda üzləşdi: əhalinin 40%-nin ölümünə səbəb olan vəba epidemiyası, Jakeriya adını alan kəndli üsyanları, kralın əsir düşdüyü Puatye döyüşü də daxil olmaqla, ingilislər qarşısında alınan ağır həbi məğlubiyyətlər və s.

II Con Londonda məhkum olduğu illərdə, oğlu Çarlz kral naibi olaraq hakimiyyəti ələ aldı və qarşılaşdığı bir neçə kəndli üsyanıyla mübarizəyə başladı. Bütün bu ayaqlanma və üsyanları yatırmasına baxmayaraq Çarlz atasını azadlığa buraxmaq üçün 1360-cı ildə bağlanan sülhlə cənub-qərbi Fransanın böyük bir hissəsini ingilislərə təslim etdi.

Sülhün şərtlərinə görə, ikinci oğlu Lüdoviki öz yerinə girov qoydu və böyük məbləğdə xərac toplaması şərtilə azadlığa buraxıldı. Geri döndükdən sonra ölkə iqtisadiyyatını bərpa etmək üçün maliyyə islahatları apardı və frank valyutasını yaratdı. Ölkədəki mühüm maliyyə birliklərini davam edən səlib yürüşlərinə göndərərək onlardan xilas olmaq istədi. Ancaq papa VI İnnokent onunla Avinyondakı görüşdən qısa müddət sonra vəfat etdi və bu planları baş tutmadı.

Girov saxlanılan oğlu Lüdovikin İngiltərədən qaçmasının ardından, sülh sazişinin pozulmaması üçün könüllü olaraq Londona getdi və təslim oldu. Yerinə isə oğlu Çarlzı yenidən naib ünvanıyla krallığın başına gətirdi. Londonda mərasimlə qarşılandıqdan bir neçə ay sonra 1364-cü ildə bilinməyən bir xəstəlik səbəbilə vəfat etdi.

## Mənbə
* Autrand, Françoise, *Charles V*, Fayard, Paris, 1994, 153.
* Favier, Jean, *La Guerre de Cent Ans*, Fayard, Paris, 1980, p. 140
* Sumption, Jonathan, *Trial by Battle: The Hundred Years War I*, Faber & Faber, 1990, p. 436.
* Deviosse, J. *Jean Le Bon*, Paris, 1985, p. 223–236; Françoise Autrand, Charles V, Fayard 1994, p. 106
* Joni M. Hand, *Women, Manuscripts and Identity in Northern Europe, 1350–1550*, (Ashgate Publishing, 2013), 12.

## İstinadlar
Opera (şirkət)

**Opera Software** — 30 avqust 1995-ci ildə təsis edilmiş və Opera veb brauzerini inkişaf etdirən Norveç şirkətidir. Firmanın tam adı **Opera Software ASA**-dır. ASA adı Allmennaksjeselskap-dan gəlir.

Şirkətin Opera Brauzeri, Opera Neon, Opera GX, Vivaldi, My Opera, Opera Mail və s. məhsulları var. 

1995-ci ildə Norveçin Oslo şəhərində yaranıb.

## İstinadlar
Ankara Universitetinin Baytarlıq fakültəsi

**Ankara Universitetinin Baytarlıq təbabəti takültəsi** — Ankarada yerləşən baytarlıq təbabəti məktəbidir. 1970-ci ilə qədər Türkiyədə təhsil və tədqiqat aparılan yeganə baytarlıq fakültəsi olmuşdur.

## Tarix
Türkiyədə baytarlıq təbabəti təhsili ilk dəfə 1842-ci ildə İstanbuldakı Hərbi Baytarlıq Məktəbində başlamışdır. Daha sonra 1889-cu ildə Mülki Baytarlıq Məktəbi təsis edilmiş və bu iki qurum 1921-ci ildə Ali Baytarlıq Məktəbi adı altında birləşdirilmişdir. Türkiyə Respublikasındakı Ali Təhsil islahatları çərçivəsində 1933-cü ildə Baytarlıq Məktəbi bütün akademik və inzibati heyeti ilə birlikdə Ankaraya köçürülərək Ali Kənd Təsərrüfatı İnstitutuna daxil edilmiş, 1939-cu ildə isə Baytarlıq Təbabəti Fakültəsi adını almışdır. 1946-cı ildə Ankara Universitetinin təsis edilməsindən sonra Baytarlıq Təbabəti Fakültəsi 1948-ci ildə Ankara Universitetinə birləşdirilmiş və Universitetin qurucu fakültələrindən biri olmuşdur.

Ankara Universitetinin Baytarlıq Təbabəti Fakültəsi təməl fakültə olaraq yarandığı gündən etibarən, sonradan təsis edilmiş baytarlıq fakültələrinin əksəriyyətinin təhsil və tədqiqat fəaliyyətlərinə dəstək vermişdir.

Ankara Universitetinin Baytarlıq Təbabəti Fakültəsi 2007-ci ildə Avropa Baytarlıq Təhsili Müəssisələri Birliyinin (EAEVE) üzvü olmuşdur. Fakültə 2015-ci ildə Təhsil Müəssisələrinin və Baytarlıq Proqramlarının Qiymətləndirilməsi və Akkreditasiyası Assosiasiyası (VEDEK) tərəfindən akkreditə edilmişdir.

## Təsvir
Tədqiqat və təhsillə yanaşı, Fakültə Heyvan Xəstəxanası vasitəsilə ictimai xidmət göstərməkdədir.

## Kafedralar
### Təməl Baytarlıq Elmləri

## Heyvan Xəstəxanası

Heyvan Xəstəxanasının binası 1933-cü ildə Ali Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun Baytarlıq fakültəsinin binası olaraq tikilmişdir. Xəstəxana mədəni irs siyahısına daxil edilmiş və 2015-2017-ci illərdə restavrasiya edildikdən sonra Türkiyənin ən böyük heyvan xəstəxanalarından biri kimi xidmət göstərməkdədir. Xəstəxana ildə təxminən 40000 xırda və iri heyvana xidmət göstərir.

## Muzey

2013-cü ildə fakültə binasında Baytarlıq Anatomiyası Muzeyi açılmışdır. Muzeydə 1933-cü ildən etibarən təhsil və sərgiləmə məqsədilə toplanmış müxtəlif nümunələr nümayiş etdirilir.

## Jurnal
Ankara Universitetinin “Baytarlıq Jurnalı” 1954-cü ildən etibarən rüblük nəşr olunmaqdadır. Jurnalda baytarlıq, heyvan elmləri və zoologiya ilə bağlı mövzularda məqalələr dərc olunmaqdadır. Jurnal 2007-ci ilin aprel ayından etibarən SCIE- Genişləndirilmiş Elmi Sitatlaşma İndeksinə daxil edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Ankara Universiteti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* AÜ Veteriner Fakültesi Dergisi .
* AÜ Veteriner Fakültesi Veteriner Kardiyoloji Birimi
Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası bayrağı

**Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası bayrağı** — Ermənistan SSR tərəfindən 17 dekabr 1952-ci ildə istifadə edilməyə başlamışdır.

## Qalereya

Fayl:Flag of SSRA.svg|Fevral–mart 1922
Fayl:Flag of the Armenian Soviet Socialist Republic (1937–1940).svg|1936–1940
Fayl:Flag of Armenia SSR (1940–1952).svg|6 sentyabr 1940–17 dekabr 1952
Fayl:Flag of Armenia.svg|Sovet İttifaqının dağılması ərəfələrində 1990–1991-ci illər arasında istifadə edilən Ermənistan SSR bayrağı


## İstinadlar
Özbəkistan Sovet Sosialist Respublikası bayrağı

**Özbəkistan Sovet Sosialist Respublikası bayrağı** — Özbəkistan SSR tərəfindən 29 avqust 1952-ci ildə istifadə edilməyə başlamışdır.

## Bayraq

Fayl:Flag of Uzbek SSR (1925-1927).svg|22 iyul 1925 – 9 yanvar 1926
Fayl:Flag of Uzbek SSR (1926-1931).svg|9 yanvar 1926 – 1931
Fayl:Flag of Uzbek SSR (1931-1935).svg|1931 – yanvar 1935
Fayl:Flag of the Uzbek Soviet Socialist Republic (1935-1937).svg|yanvar 1935 – 1937
Fayl:Flag of Uzbek SSR (1937-1941).svg|1937 – 16 yanvar 1941
Fayl:Flag of Uzbek SSR (1941-1952).svg|16 yanvar 1941 – 29 avqust 1952
Fayl:Flag of the Uzbek SSR.svg|29 avqust 1952 – 18 noyabr 1991
Fayl:Flag of Uzbekistan.svg|18 noyabr 1991 – 26 dekabr 1991


## İstinadlar
Estoniya Sovet Sosialist Respublikası bayrağı

**Estoniya Sovet Sosialist Respublikası bayrağı** — bu bayraq Estoniya SSR tərəfindən 6 fevral 1953-cü ildə istifadə edilmişdir.

## Tarixi
1940-cı ildən qırmızı bayraqda sarı oraq, çəkic və qırmızı ulduz simvollarından istifadə edilmişdir. Üzərində Sans-serif şriftində latın hərfləri ilə "ENSV" (Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik) yazılmışdı. Böyük Vətən Müharibəsi zamanı Estoniya faşist Almaniyası tərəfindən işğal edildikdən sonra, bayraq 1944-cü ildə bərpa edildi.

6 fevral 1953-cü ildə Estoniya SSR bayrağının son variantı qəbul edildi. Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının bayrağına bənzər bu bayrağın üzərində altı uclu mavi dalğa zolaqları və ağ zolaqlar var. Bununla belə, Estoniya SSR Konstitusiyasında və ya Estoniya SSR dövlət bayrağı nizamnaməsində bayraqdakı mavi dalğalı xətlər haqqında heç bir söz olmayıb. Odessadan olan sovet veksiloloqu V. N. Streltsov bunu "elektrik mavisi" kimi təsvir etdi.

Bu dövrdə, sürgün hökuməti də daxil olmaqla bir çox Estoniya diasporu, illər ərzində 1918-ci ildə hazırlanmış ağ-qara Estoniya bayrağından istifadə etməyə davam etdi. Estoniya SSR daxilində bu bayrağın istifadəsi qadağan idi.

Yenidənqurma dövründə mavi-qara-ağ bayrağın istifadəsi geri qaytarıldı. Estoniyanın Sovet bayrağı 1990–1988 və 1989-cu illərdə yenidənqurma dövründə tədricən atıldı, bayraq bərpa edildi. Sovet İttifaqının dağılması zamanı müstəqilliyini elan edən Estoniya bu bayraqdan istifadə etməyə davam etdi. Bu bayraq 1990-cı il mayın 10-da Estoniya Respublikası Ali Sovetinin "Dövlət bayrağından Estoniya Respublikasının müstəqilliyinin bərpasının milli rəmzi kimi istifadə edilməsi haqqında" qərar qəbul etdiyi bir vaxtda təyin edilmişdir.

## Qalareya

Fayl:Flag of the Estonian Soviet Socialist Republic (1940-1953).svg|1940-1953


## İstinadlar
Kəhrizsiyahmansur (İcrud)

**Kəhrizsiyahmansur** () — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 150 nəfər yaşayır (37 ailə).

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Dəram

**Dəram** (, ) - İranın Zəncan ostanının Tarım şəhristanının Mərkəzi bəxşinin Dəram qəsəbəsinin ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 1,701 nəfər yaşayır (520 ailə).

## İstinadlar
Hawker Siddeley Harrier

**Hawker Siddeley Harrier**, Hawker Siddeley tərəfindən buraxılmış Böyük Britaniya istehsalı olan reaktiv V/STOL hücum təyyarəsidir. Təyyarə Harrier Jump Jet seriyasının ilkidir və VSTOL dizaynına malik ilk əməliyyat məqsədləri üçün nəzərdə tutulmuş yaxın hava dəstəyi və kəşfiyyat təyyarəsidir.

## Texniki xüsusiyyətləri (Harrier GR.3)
*Mənbə:*
* **Ekipaj:** 1
* **Uzunluq:** 14.27 m
* **[[Qanad uzunluğu]]:** 7.70 m
* **Hündürlük:** 3.63 m
* **Qanad sahəsi:** 18.68 m²
* **Boş çəkisi:** 6,140 kg
* **[[Maksimum uçuş çəkisi|Maksimum faydalı yükgötürmə qabiliyyəti]]:** 11,430 kg
* **Motor:** 1 × Rolls-Royce Pegasus 103 turbofan
* **Silahlar:**
** 2 × 30 mm ADEN top
** 18× SNEB 68 mm
** 2× AIM-9 Sidewinder hava-hava raketi
** Müxtəlif bombalar

## İstinadlar
Hawker Siddeley

**Hawker Siddeley** — Birləşmiş Krallıqda yerləşən keçmiş təyyarə istehsalçısı idi. Şirkət 1934-cü ildə yaradılmışdır və lokomotivlər və dizel mühərrikləri, eləcə də təyyarə istehsalı ilə məşğul olmuşdur. Baş ofisi Londonun Kinqston-apon Temza rayonunda yerləşirdi.

29 aprel 1977-ci ildə şirkət Bristol Airplane Company və Scottish Aviation ilə birlikdə milliləşdirilərək British Aerospace (BAe) şirkətini formalaşdırmışdır.

## İstinadlar
Xəlifə Qiyas

**Xəlifə Qiyas** — Yardımlı rayonunun Perimbel kəndinin ərazisində yerləşən ziyarətgah, soyu günümüzə qədər davam etməkdədir. 

## Tarixi
Şiələrinin 4-cü imamı Zeynülabidin nədidəsi Xəlifə Qiyas (az-ərb:Ğiyasəddin) 4 oğlu, ailəsi və qardaşı Xəlifə Kamal(ərb:Kamaləddin) ilə VIII-ci əsrdə Perimbel kəndində məskunlaşmış və günümüzə qədər nəsili 4 oğlunun adı ilə bağlı (Şavrux tayfası, Ağaməmməd tayfası, Məmmədrəhim tayfası, Xəlifə Məmməd tayfası) olan 4 tayfadan davam etdirmişdir. Tarixi sənədlərə görə kəndin əvvəlki adları Pirinbel, Xəlfəli və Seyyidlər kəndi kimi də adlanmışdır. Perimbel- "Pirin qənşəri", "Pirin məkanı mənasında" – "Pirin beli" mənasındadı. Xəlifə Kamal gənc yaşda şəhid olmuş onun övladı olmamışdır, məzarları Perimbel kəndində ziyarətgahdır. Hələ də Perimbel kəndinin əksər əhalisi Xəlifə Qiyasın 4 oğlunun nəsilindən gəldiklərini iddia edirlər. 

## Xəlifə Qiyasın Şəcərəsi
* Hz Məhəmməd İslam peyğəmbəri
* Hz Fatimə binti Məhəmməd
* Hz Əli ibn Əbu Talib, Şiələrin 1-ci İmamı
* Hz Hüseyn ibn Əli, Şiələrin 3-cü İmamı
* Hz Zeynülabidin ibn Hüseyn, Şiələrin 4-cü İmamı
* Əl Hüseynul Əsğər ibn Zeynül-Abidin
* Übeydullahil Ə'rəc ibn Əl Hüseynul Əsğər
* Əliyül Abid (künyə:Əliyül Saleh) ibn Übeydullahil Ə'rəc
* Übəydullah Sani ibn Əliyül Abid
* Saleh ibn Übəydullah Sani
* Ğiysəddin (az:Xəlifə Qiyas) ibn Saleh

## Xəlifə Qiyas nəsli şəcərəsi
* Şavruq ibn Ğiysəddin (az:Xəlifə Qiyas)
* Əlvənd 
* Kamal 
* Əlvənd 
* Şavruq 
* Saleh 
* Yarməmməd
* Miryəhya


Xelife_Qiyas_Seceresi.jpg
Xelife_Qiyas_-_Şəcərə.jpg



## Soya aid məşhur nümayəndələr
* Мüstəqil Bağır oğlu Ağayev — Azərbaycan filosofu; AMEA-nın Fəlsəfə, Sosiologiya və Hüquq İnstitutu Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə elmləri namizədi.
* Mircəfər Həsənov — Pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, professor
* Əzəm Ağayev — Tibb Universitetinin Professoru
* Anar Ağayev Əzəm oğlu — Həkim Professor
* Mirkamil Əliyev — Professor
* Mirşahin Ağayev
* Mirəşrəf Fətiyev
* Elvin Abbasov

## Mənbə
* İmam Səccad (İmam Zeynul-Abidin (ə))
* زيارتگاه خليفه ميرغياث  XELIFE MIR QIYAS AQA ZIARETGAHI
* Facebook Yardımlı Perimbel kəndi
* Yardımlı
* Xəlifə Qiyas soyunun tədqiqatçısı Elvin Abbasov

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Xəlifə Kamal
* Ərəb Xilafəti
* Abbasilər xilafəti
* Azərbaycanda İslamın yayılması

## Xarici keçidlər
Bristol Airplane Company

**Bristol Airplane Company** — Birləşmiş Krallıqda yerləşən keçmiş təyyarə istehsalçısı idi. Şirkət 1910-cu ildə yaradılmışdır və təyyarələrin gövdə hissələrinin və mühərriklərinin istehsalı ilə məşğul olmuşdur. Baş ofisi Filtonda yerləşirdi.

1959-cu ildə şirkət bir neçə digər aviasiya şirkətləri ilə birləşdirilərək British Aircraft Corporation şirkətini yaratmışdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* 
* The Bristol Aeroplane Company, the founder's family's website
* 
* Bristol aircraft engines
*
British Aircraft Corporation

**British Aircraft Corporation** (qısaca **BAC**) Birləşmiş Krallıqda yerləşən keçmiş təyyarə istehsalçısı idi. Şirkət 1960-cı ildə hökumətin təşviqi ilə English Electric Aviation Ltd., Vickers-Armstrongs, Bristol Airplane Company və Hunting Aircraft şirkətlərinin birləşməsi ilə yaradılmışdır. Baş ofisi Londonun Vestminster rayonunda yerləşirdi.

BAC 29 aprel 1977-ci ildə Hawker Siddeley Group və Scottish Aviation ilə bərabər milliləşdirilmiş və şirkətin adı British Aerospace (BAe) olaraq dəyişdirilmişdir.

## İstinadlar
Çuy Qarsiya

**Jesús G. "Chuy" García** (; ) — ABŞ siyasətçisi və ABŞ Nümayəndələr Palatasının üzvü.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası gerbi

**Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası gerbi** — 1937-ci ildə Ermənistan SSR tərəfindən qəbul edilmişdir.

## İstinadlar
Kibey

– təhsil üçün Yaponiyaya getmiş və ABŞ-yə qayıtmış yaponəsilli amerikalıları bildirmək üçün istifadə olunan termin. Kibeylər niseylərin altqrupudur, həm Yaponiya, həm ABŞ mədəniyyəti təcrübə etdikləri üçün səciyyəvi şəxsiyyətə malikdirlər.

## Xüsusiyyətlər
Kibeylər issey valideynləri tərəfindən Yaponiyaya babaları və ya digər qohumları tərəfindən böyüdülmələri üçün göndərilirdilər. Bunun səbəbi ABŞ yaponları arasındakı uşaq qayğısı problemi idi. Belə ki, ABŞ-də yaşayan yapon qadınların iş saatları uzun olduğu üçün uşaqlarına yapon mədəniyyətini aşılamaq, eləcə də, yapon dilində danışmağı öyrətməyə vaxtları qalmırdı.

1930-cu illərin əvvəllərində kibeylər niseylərin 13%-ini təşkil edirdilər və iki qrupa bölünürdülər: təhsilini ABŞ-də almış, lakin 4-5 il Yaponiyada yaşamış kibeylər və Yaponiyada ilkin təhsil almış kibeylər. Bunlardan əlavə, XX əsrin əvvəllərində Yaponiyaya gedən kibeylər ilə 1930-cu illərdə Yaponiyaya gedən kibeylər ayrı altqrupları formalaşdırırdılar.

Kibeylər təhsil, dil və mədəniyyət baxımından yaşadıqları unikal təcrübə, eləcə də, həm ABŞ-də, həm də Yaponiyada diskriminasiya ilə üzləşdikləri üçün nisey icması içərisində səciyyəvi kimlik formalaşdırmışdılar. Kibeylər, xüsusilə, Çinlə müharibə zamanı Yaponiya məktəblərinin hərbi dərslər verdiyi 1930-cu illərdə özlərini yapon təhsili və mədəniyyətindən yadlaşmış hiss edirdilər. Onlar ABŞ-yə qayıtdıqdan sonra yenidən adaptasiya olmaqda çətinlik çəkirdilər. ABŞ-dəki yapon icmasına da uyğunlaşa bilmirdilər, çünki həm ingilis dilləri zəif idi, həm də ABŞ yaponlarının yox, Yaponiyada yaşayan yaponların adətlərinə öyrəşmişdilər.

## Münasibət
Kaliforniya ştatında kibey işçilər digər nisey işçilərə nəzərən daha çox diskriminasiyaya məruz qalırdılar, çünki ingilis dilləri daha zəif idi. Öz maraqlarını qorumaq məqsədilə kibeylər bir neçə siyasi və sosial qrup formalaşdırmışdılar. Bu qruplardan biri San-Fransisko Kibey Vətəndaşların Şurası olmuşdur.

İkinci dünya müharibəsi zamanı ABŞ hökuməti orduda döyüşən niseylərə yapon dilini öyrətmək üçün kibeylərin xidmətindən istifadə etmişdir. Kibeylərin yapon dili bacarıqları daha yaxşı olduğu üçün onlar əsir götürülmüş yapon əsgərlərin sorğulanmasında, yapon mətnlərinin tərcüməsində və digər məqsədlərdə istifadə olunurdular. Bundan əlavə, isseylər və kibeylər ABŞ hökuməti tərəfindən ən çox hədəf alınan yaponəsilli amerikalı qruplar olmuşdur. 1942–46-cı illərdə bir çox kibey Tule gölü düşərgəsinə aparılmış və pis münasibətə məruz qalmışdır. Buna görə də müharibədən sonra kibeylərin çoxu Yaponiyaya miqrasiya etmişdir.

## Populyar mədəniyyətdə
Kibey yazıçı Yoşi Abe "İkili vətəndaşlı adam" adlı üç cildlik roman yazmışdır. 1979-cu ildə Maks Templmen tərəfindən yazılmış "Kibey" adlı əsər nəşr olunmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
İslamofaşizm

İlk dəfə 1933-cü ildə “ **İslam faşizmi** ” olaraq təyin olunan “ **İslamofaşizm** ”   müəyyən islamçı və ya islam fundamentalist hərəkatlarının ideoloji xüsusiyyətləri ilə 20-ci əsrin əvvəllərində qısa müddətli Avropa faşist hərəkatları arasında analoji müqayisə aparır bir termindir.

Halid Duran 2001-ci ildə islamçılığı, dövləti və vətəndaşları İslam dinini qəbul etməyə məcbur edən doktrina kimi xarakterizə etmək üçün bu ifadədən istifadə edib.   

Dünya Ticarət Mərkəzinə hücumdan sonra bu termini qəbul edən və populyarlaşdıran ilk qərbli neo-mühafizəkar jurnalist Lulu Şvarts *The Spectator* jurnalındakı məqaləsində Üsamə Bin Ladenin ideologiyasını təsvir etmək üçün istifadə etdi.      Şvarts müxtəlif islamçı hərəkatların faşizmin əsas ideoloji xüsusiyyətlərini paylaşdığını iddia edir. 

## İstinadlar
Mixail Qruşevski

**Mixail Sergeyeviç Qruşevski** (; ) — Ukrayna tarixçisi, ictimai və siyasi xadimi, inqilabçısı. Ukrayna milli hərəkatının liderlərindən biri, Ukrayna Mərkəzi Radasının sədri, Lvov Universitetinin professoru (1894–1914), SSRİ Elmlər Akademiyasının akademiki, Çexiya Elm və İncəsənət Akademiyasının üzvü. Ukraynada elmi tarixşünaslığın banisi.

Qruşevski daha çox ukraynaşünaslıq tarixində fundamental əsərə çevrilmiş və qızğın elmi müzakirələrə səbəb olan on cildlik "Ukrayna-Rus tarixi"nin müəllifi kimi tanınır. O, eramızın I minilliyinin ortalarından başlayaraq indiki Ukrayna ərazisində slavyan əhalisinin təcrid olunması haqqında dissertasiya müdafiə etmiş, beləliklə, Qruşevski regionda son nəticədə digər şərq slavyanlarından fərqli olan xüsusi bir etnik qrupun yaranmasına səbəb olan ayrılmaz etnik-mədəni inkişaf konsepsiyasını irəli sürmüşdür. Qruşevskinin konsepsiyasına görə, Kiyev Rus ukrayn dövlətçiliyinin bir forması, yəni "Ukrayna-Rus dövləti" kimi görünürdü. Qruşevski bu tarixşünaslığa əsaslanaraq bir tərəfdən ukrayna və rus xalqları arasında etnogenetik fərqi və onların inkişaf vektorlarının əsaslı fərqini elan edir, digər tərəfdən isə ukraynalıların Kiyev Rus dövlətində hegemon kimi dövlət varisliyini irəli sürmüşdür. Eyni zamanda III İvandan II Yekaterinaya qədər rus torpaqlarının birləşdirilməsi siyasəti Qruşevski tərəfindən sırf mənfi hal kimi qiymətləndirilmişdir.

## İrsi

Qruşevski hazırda Ukraynanın XX əsr üzrə ən böyük alimi və Ukrayna tarixindəki ən görkəmli ukraynalı dövlət xadimlərindən biri kimi qəbul edilir və o, hələ də Ukraynada məşhurdur. Ukrayna Xalq Respublikası dövründə hər ikisi daha mühüm rol oynasalar da, Qruşevski Vladimir Vinniçenko və Simon Petlyuradan daha çox şöhrət qazanmışdı, lakin Vinniçenko ifrat solçu idi, Petlyura isə daha çox zorakılıqla əlaqələndirilirdi.

50 qrivna əskinasında Qruşevskinin portreti var. Kiyevdə, Lvovda bəzi muzeylər onun xatirəsinə həsr olunub, hər iki şəhərdə onun abidələri ucaldılıb. Kiyevdə bir küçədə onun adını daşıyan evlər, Ali Rada (parlament) və bir çox hökumət idarələri var. Ukrayna Elmlər Akademiyası bu yaxınlarda onun 50 cildlik *Seçilmiş əsərlərinin* nəşrinə təşəbbüs göstərmişdir.

## İstinadlar
Bristol F.2 Fighter

**Bristol F.2 Fighter** – Bristol Aeroplane Company şirkəti tərəfindən istehsal olunan Böyük Britaniya mənşəli qırıcı təyyarə. Hərbi təyyarə, Birinci Dünya müharibəsi dövründə hazırlanmışdır.

## Texniki xüsusiyyətləri (F.2B)
*Mənbə:*
* **Ekipaj:** 2
* **Uzunluq:** 7.87 m
* **Qanad uzunluğu:** 11.96 m
* **Hündürlük:** 2.97 m
* **Kanat alanı:** 37.62 m²
* **Boş çəkisi:** 975 kg
* **[[Maksimum uçuş çəkisi|Maksimum faydalı yükgötürmə qabiliyyəti]]:** 1,474 kg
* **Mühərrik:** 1 × Rolls-Royce Falcon III V12
* **Silahlar:**
** 1 × .303 Browning pulemyotu
** 1 və ya 2 × Lewis yüngül pulemyotu
** 110 kg bomba

## İstifadəçilər

; Əfqanıstan
* Əfqanıstan Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən 1919–1929-cu illər arasında istifadə olunmuşdur
;
;
* Avstraliya Hava Korpusu 1917–1918-ci illərdə istifadə etmişdir
;
* Belçika Hərbi Hava Qüvvələri
;
* Boliviya Hərbi Hava Qüvvələri
;
* Kanada Hava Sərhəd Qüvvələri
* Kanada Krallıq Hərbi Hava Qüvvələri
;
* Honduras Hərbi Hava Qüvvələri
;
* İrlandiya Aviasiya Xidməti
* İrlandiya Aviasiya Korpusu
;
* Yunanıstan Hərbi Hava Qüvvələri
* Yunanıstan Donanması
;
Meksika Hərbi Hava Qüvvələri
;
;
;
;
;
* SSRİ Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən 2 ədəd istifadə olunmuşdur operated two aircraft.
;
* İspaniya Hərbi Hava Qüvvələri (*Aeronáutica Militar*)
;
; Yuqoslaviya Krallığı
;

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* Barnes, C. H. *Bristol Aircraft since 1910*. London: Putnam, 1964. 
* Barnes, C. H. *Bristol Aircraft since 1910* (2nd ed). London: Putnam, 1970. .
* Bruce, J. M. "The Bristol Fighter". *Flight International*, 7 November 1952, pp.&nbsp;587–591. 
* Bruce, J. M. "Aircraft Profile No. 21: The Bristol Fighter". *Profile Publications Ltd*, 1965.
* Bruce, J. M. "Bristol's Fighter Par Excellence". *Air Enthusiast*, Thirty-five, January–April 1988. pp.&nbsp;24–47. .
* Bruce, J. M. *Warplanes of the First World War, Vol. 1*. London: Macdonald, 1965.
* Cheesman, E. F. (ed). *Fighter Aircraft of the 1914–1918 War*. Letchworth, Harleyford, UK: Aero Publishers, Inc., 1960.
* 
* Gutman, J. *Bristol F2 Fighter Aces of World War 1*. London: Osprey Publishing, 2007. .
* Hare, Paul R. *Fokker Fodder*. United Kingdom: Fonthill, 2012. .
* Holmes, Tony. "Database: Bristol Fighter". *Aeroplane Monthly*, June 2015, Vol. 43, No. 6. pp.&nbsp;79–93. .
* 
* Kopański, Tomasz Jan. *Samoloty brytyjskie w lotnictwie polskim 1918–1930* (British Aircraft in the Polish Air Force 1918–1930) (in Polish). Bellona, Warsaw: 2001. .
* 
* Morgała, Andrzej. Samoloty wojskowe w Polsce 1918-1924 [Military aircraft in Poland 1918-1924] (in Polish). Warsaw: Lampart, 1997. .
* Rivas, Santiago. *British Combat Aircraft in Latin America*. Manchester, UK: Crécy Publishing, 2019. .
* 
* Wegg, John. *General Dynamics Aircraft and Their Predecessors*. London: Putnam, 1990. .

## Xarici keçidlər

* Austin & Longbridge Aircraft Production
* Bristol F.2B – World Military Aircraft
* Photo of a US version of the Bristol F.2 Fighter – the Dayton-Wright XB-1A
* Sound recordings of the Bristol Fighter preserved by the Shuttleworth collection
V/STOL

**V/STOL** () şaquli və ya qısa məsafəli ərazilərə enmə və ya qalxma deməkdir. Bu spesifikasiyaya malik olan təyyarələr qısa uçuş-enmə zolağından istifadə edirlər və ya kiçik bir əraziyə, məsələn, meşəlik ərazidəki kiçik bir açıq əraziyə şaquli şəkildə enirlər və qalxırlar. Bu xüsusiyyət yanacağa qənaət etməyə imkan verir.

## Həmçinin bax

* Şaquli enmə-qalxma
Kürəkən kral (film, 1998)

**Kürəkən kral** (Rom: **Dulhe Raja**) — Qovinda, Raveena Tandon, Kader Xan, Conni Lever, Prem Çopra və Asraninin rol aldığı 1998-ci ildə hindi dilində çəkilmiş romantik komediya filmi.

## Süjet xətti

Beşulduzlu mehmanxananın müvəffəqiyyətli sahibi Sinqhaniyanın kiçik bir restoran sahibi olan gənc Racanın simasında mehmanxana biznesində təhlükəli rəqibi mövcuddur. Onların gərgin münasibətləri açıq düşmənçiliyə çevrilə bilər. Sinqanianın qızı Kiran isə odun üstünə benzin tökür. O, Rahula aşiqdir, lakin atası onunla görüşməyi qadağan edir və sonra atasına baxmayaraq Raca ilə flört etməyə başlayır. Bunun üzərinə Kiran sevgilisi Rahul tərəfindən qaçırılır və fidyə tələb edir. Axı o, əslində varlı qızları və onların cehizlərini ovlayan adi bir qadınbazdır. Raca bu vəziyyətdən necə çıxacaq? Sadə bir treyderə xas olan yumor və zarafatlarla...

## İstinadlar
Qolqatı (İcrud)

**Qolqatı** () — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 549 nəfər yaşayır (137 ailə).

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Vəzirov

**Vəzirov** — Azərbaycan soyadı.

* *[[Vəzirovlar]]*
* *[[Vəzirovlar (II)]]*

* Aslan Vəzirov (1910—1988) — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.
* Azad bəy Vəzirov (1869—1921) — dövlət xadimi.
* Bəhram bəy Vəzirov (1857—1921) — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü, şair, hüquqşünas. 
* Camal bəy Vəzirov (1881—1929) — dövlət xadimi.
* Cəlal Vəzirov (1993—2020) — Vətən müharibəsi şəhidi.
* Cəlil Vəzirov (1944—2008) — tеаtrşünаs.
* Cəmil bəy Vəzirov (1888—1945) — dövlət xadimi.
* Əbdürrəhim bəy Vəzirov (1840—?) — dövlət xadimi.
* Əbdürrəhman Vəzirov (1930—2022) — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi.
* Ədalət Vəzirov (1951—2002) — Azərbaycan musiqiçisi.
* Fərrux bəy Vəzirov (1857—1920) — dövlət xadimi, mühəndis, xeyriyyəçi.
* Firudin bəy Vəzirov (1850—1925) — general-mayor.
* Haşım bəy Vəzirov (1867—1916) — pedaqoq, publisist. 
* Heydər Vəzirov (1893—1937) — dövlət xadimi.
* Xasay Vəzirov (1914—?) — "Kommunist" qəzetinin baş redaktoru, "Azərinform"un direktoru.
* Kamil Vəzirov (1949—2018) — Azərbaycan musiqiçisi.
* Kərim bəy Vəzirov (1843—1892) — dövlət xadimi, şair.
* Qambay Vəzirov (1899—1937) — hərbi xadim.
* Məşədi Mahmud bəy Vəzirov (1839—1902) — şair, tacir.
* Mir Həsən Vəzirov (1889—1918) — dövlət xadimi, 26 Bakı komissarından biri.
* Miri bəy Vəzirov (1896—1925) — Cümhuriyyət tələbəsi.
* Mirzə Həmid bəy Vəzirov (1827—?) — hüquqşünas, hakim.
* Mirzə Mehdi bəy Vəzirov (1833—?) — hərbi xadim.
* Musa Vəzirov (1908—1982) — Azərbaycanın fəxri yol xidmətçisi.
* Nəcəf bəy Vəzirov (1854—1926) — azərbaycanlı yazıçı və dramaturq.
* Rzaqulu bəy Vəzirov (1814—1875) — tarixçi, məmur.
* Seymur Vəzirov (1914—?) — dövlət xadimi.
* Səfərəli Vəzirov (1929—1982) — Azərbaycan musiqiçisi.
* Səməd bəy Vəzirov (1853—1892) — şair.
* Süleyman Vəzirov (1910—1973) — dövlət xadimi, Azərbaycan SSR-in 1-ci neft sənayesi naziri
* Şamil Vəzirov (1942—2001) — Azərbaycan alimi.
* Zeynal bəy Vəzirov (1854—1933) — dövlət xadimi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü.

## Həmçinin bax
* Süleyman Vəzirov gəmisi
Baxışına vuruldum (film, 2002)

**Baxışına vuruldum** (Rom: **Akhiyon Se Goli Maare**) — Qovinda, Raveena Tandon, Kader Xan, Şakti Kapur, Asrani və Conni Leverin rol aldığı 2002-ci ildə Harmesh Malhotranın rejissorluğu ilə çəkilmiş hindi dilli komediya filmi. Film 2 avqust 2002-ci ildə nümayiş olunmuşdur. Filmin adı 1998-ci ildə çəkilmiş Dulhe Raja filminin eyni adlı mahnısından götürülmüşdür.

## Süjet xətti

Akelinder və ya Bhangari Dadanın Çor bazarında qanunsuz işlətdiyi dükanı mövcuddur və o, həyat yoldaşı və yeganə qızı Kiranla bərabər yaşayır. Bhangari qızını qanqsterə ərə vermək istəyir, ona görə də belə bir bəy axtarışına başlayır. O, Şakti Dadanı tapır və onun Kiranla evlənməsini istəyir, lakin Kiran artıq cinayətlə heç bir əlaqəsi olmayan varlı iş adamı olan Racı sevir. Lakin atasını razı salmaq üçün o, Racı hələlik qanqster kimi görünməyə razı salır. Bunun üçün onlar Subramaniam adlı məşqçi axtarıb tapırlar və o, Raca qanqster kimi fəaliyyət göstərməyi öyrədir. Nəhayət, Rac özünü qanqster kimi göstərməyə müvəffəq olur, lakin Bhangarinin atasının qəfildən meydana çıxması ilə işlər dəyişir və o Kiranın qanqsterlə evlənməsini istəmir. Rac öz imicini təmizləyə biləcəkmi?

## İstinadlar
Avrora (müğənni)

**Avrora Aksnes** () — **Aurora** kimi tanınan Norveçli müğənni, mahnı-müəllifi və musiqi prodüseri. Altı yaşında ilk mahnılarını yazmağı və rəqs etməyi öyrənməyə başlayıb. Onun bəzi mahnıları internetə yükləndikdən və Norveçdə məşhurlaşdıqdan sonra o, 2014-cü ildə Petroleum Records, Decca və Glassnote Records ilə səsyazma müqaviləsi imzaladı. Avrora debüt minialbomu olan "Running with the Wolves" (2015) ilə tanındı, albom "Runaway" hitini ehtiva edirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Stiv Leysi

**Stiv Tomas Leysi-Moya** () — Amerikalı müğənni, bəstəkar, mahnı yazarı və musiqi prodüseri. Alternativ R&B qrupu The Internet-in gitaraçısı kimi tanınıb. 2017-ci ildə özünün prodüserlik etdiyi *Steve Lacy's Demo* mini albomunu buraxıb. Bunun ardınca Leysi Tyler, the Creator-un "911 / Mr. Lonely" mahnısında Frenk Ouşen ilə birlikdə çıxış edib; və Solanc Noulz, Chloe x Halle və kimi sənətçilər üçün birgə mahnılar yazıb. O həmçinin Kendrik Lamarın "Pride" mahnısı üzərində işləmişdir.

## İstinadlar
Henrix Edmund Nauman

**Henrix Edmund Nauman** (; ) – Almaniya geoloqu. O, "Yaponiya geologiyasının atası" hesab olunur.

## Elmi fəaliyyəti
Edmund Nauman 1875-ci ildə Yaponiyaya gəlmiş və 1875–85-ci illərdə Tokio Universitetinin geologiya üzrə ilk müəllimlərindən biri olmuşdur. 1877–79-cu illərdə universitetdə professor kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, Yaponiyanın bir çox bölgəsində geoloji tədqiqatlar aparmışdır. 1877-ci ildə Con Milne ilə birlikdə Oşima adasındakı vulkan püskürməsini tədqiq etmişdir. Nauman Honşu adasının cənub-qərbi ilə şimal-şərqini ayıran Fossa-Maqna çatını kəşf etmişdir. O, Yaponiyanın geoloji quruluşu barədə keçmiş tələbəsi Toyokiçi Harada ilə debatlar aparmışdır. Naumanın təklifi ilə 1878-ci ildə Kənd Təsərrüfatı və Ticarət Nazirliyinin tərkibində Yaponiya Geoloji Tədqiqatlar Qurumu təşkil olunmuşdur. O, bu təşkilatda işləməyə başlamış və Yaponiyanın ilk geoloji xəritəsini tərtib etmişdir. Nauman 1879-cu ildə Yaponiya arxipelaqının mənşəyi haqqında yazmağa başlamışdır. O güman etmişdir ki, Yaponiya Yer qabığının üç qırışıqlığı nəticəsində formalaşmışdır və iki sadə dağ sistemindən ibarətdir.

Nauman Yaponiya paleontologiyası ilə də məşğul olmuşdur. O, Yaponiyada yaşamış tarix öncəsi fil fosilləri haqqında 1881-ci ildə yazı yazmışdır. Kəşf etdiyi fil növünə onun şərəfinə *[[Palaeoloxodon naumanni]]* adı verilmişdir.

## Əsərləri
* *"Geologische Arbeiten in Japan"* (1901, "Yaponiyada geoloji iş")

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
*
Sayın

**Sayın** — Türk soyadı.

* Emel Sayın — Türk müğənni.
* Hulusi Sayın — Türk generalı.
;Digər
* Sayın (İcrud) — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Frans Hals

**Frans Hals** () — holland rəssam, holland rəssamlığının qızıl dövrünün nümayəndəsi.

## Yaradıcılığı
Hals daha çox üç dəfə çəkdiyi Piter van den Broeke və İsaak Massa kimi varlı vətəndaşların portretləri ilə məşhurdur. O, həmçinin yerli vətəndaş mühafizəçiləri və yerli xəstəxanaların regentləri üçün böyük qrup portretləri çəkmişdir. O, radikal şəkildə azad yanaşma ilə realizm tətbiq edən rəssam idi. Onun rəsmləri cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrini təsvir edir: zabitlərin, gildiyaların, bələdiyyə başçılarından tutmuş katiblərə qədər yerli şura üzvlərinin, səyyar oyunçu və müğənnilərin, cənabların, balıq arvadlarının və meyxana qəhrəmanlarının ziyafətləri və ya yığıncaqları. 1627-ci ildə Müqəddəs Adrian Milis Şirkətinin Zabitlərinin Ziyafəti kimi qrup portretlərində Hals hər bir personajı fərqli şəkildə çəkir, sifətlər ideallaşdırılmır və aydın şəkildə seçilir, şəxsiyyətlər müxtəlif pozalarda və üz ifadələrində aşkarlanır.

Hals gün işığını və gümüşü parıltını sevirdi, Rembrandt isə ölçüyəgəlməz qaranlıqda zəif işığın süni kontrastlarına əsaslanan qızıl parıltı effektlərindən istifadə edirdi. Hals nadir intuisiya ilə təbəələrinin həyatında bir an ələ keçirdi. Təbiətin o anda göstərdiklərini o, incə bir rəng miqyasında və hər bir ifadə formasında ustalıqla təkrarladı. O, məşhur portret rəssamı oldu və xüsusi hallarda Haarlem varlılarını çəkdi. O, toy portretləri üçün bir çox komissiyalar qazandı (ər ənənəvi olaraq solda, arvad isə sağda yerləşir). Onun yeni evlənən Olikanların qoşa portreti Mavritşuyada yan-yana asılır, lakin onun toy portretlərinin bir çoxu o vaxtdan bəri ayrılıb və nadir hallarda birlikdə görünür.

## İstinadlar
Toyokiçi Harada

– Yaponiya geoloqu və paleontoloqu. O, Yaponiyanın ilk müasir geoloqu hesab olunur. "Yaponiya geologiyasının atası" olan Edmund Naumanın tələbəsi və davamçısı olmuşdur.

## Həyatı
Toyokiçi Harada 1859-cu ildə Yaponiyanın Edo şəhərində doğulmuşdur. 1874-cü ildə təhsil almaq məqsədilə Almaniyaya getmiş və Friburq Universitetində geologiya, mineralogiya və paleontologiya dərsləri almışdır. 1880-ci ildə Almaniyanın Heydelberq Universitetində paleontologiya sahəsində ixtisaslaşmışdır. Alp dağlarında geoloji tədqiqatlarla məşğul olduqdan sonra 1883-cü ildə Yaponiyaya qayıtmış və Daxili İşlər Nazirliyinə daxil olmuşdur.

Harada Tokio Universitetində geologiya üzrə professor olmuş, eləcə də, fosillər haqqında dərslər demişdir. O, bir çox geoloji tədqiqat aparmış və Yaponiyanın geoloji mənşəyini öyrənməyə çalışmışdır. Edmund Nauman ilə Yaponiyanın geoloji quruluşu haqqında debatlar aparmışdır. 1891-ci ildə növbəti dəfə Avropaya səyahət etmiş, lakin yolda xəstələnərək ölmüşdür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
*