open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Terpsixora

**Terpsixora** (yun. *Τερψιχόρᾱ*, lat. *Terpsichorē*) Yunan mifologiyasına görə Zevsin doqquz qızından (muzalardan) biri, rəqs muzasıdır.
Əsasən təbəssümlü gənc qadın kimi, bəzən rəqs edərkən, əksər hallarda isə oturaq vəziyyətdə lira çalarkən təsvir edilmişdir.

*Atributları:*
bir əlində lira. digər əlində isə mizrab;
başında çələng.
Sirenin və müğənni (nəğməkar) Linin anası sayılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Uraniya (muza)

**Uraniya** (yun. *Οὐρανία*, lat. *Ūrania, Ūraniē*) yunan mifologiyasında astranomiya muzasıdır. Zevs və Mnemosinanın qızı və Himeneyin anasıdır.

## Atributları
* yer kürəsi — qlobus
* pərgah
* ulduzlu çələng

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Erato

**Erato** (, ) qədim yunan mifologiyasında lirik poeziya — məhəbbət poeziyası muzası, Zevs və Mnemosinain qızı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
The Classical Music of Azerbaijan: Chamber Volume 6

***The Classical Music of Azerbaijan: Chamber Volume 6*** - Azərbaycan klassik musiqi bəstəkarlarının əsərləri seriyasından yayımlanmış altıncı və sonuncu albomdur. Adından da göründüyü kimi bu alboma Azərbaycan bəstəkarlarının müxtəlif janrlarda olan simfonik əsərləri daxil edilmişdir.

Ümumilikdə alboma səkkiz Azərbaycan bəstəkarı - Üzeyir Hacıbəyov, Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Vasif Adıgözəlov, Aqşin Əlizadə, Qəmbər Hüseynli, Azər Rzayev və Həsən Rzayevin on bir əsəri daxil edilmişdir. Əsərlər Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestrı, Ramiz Quliyev və Oleq Qreçko tərəfindən ifa edilmişdir.

## Alboma daxil olan əsərlər

;Üzeyir Hacıbəyov (1885-1948)

*Arazbari (1928)
*Aşıqsayağı (1931)

;Qara Qarayev  (1918-1982)

*Fortepiano üçün prelüd I (1950)
*Fortepiano üçün prelüd II (1950)
*Fortepiano üçün prelüd III (1950)

;Fikrət Əmirov (1922-1984)

*Nizami (1947)

;Vasif Adıgözəlov (1936-2003)

*Qərənfil (1959) (tarda Ramiz Quliyev)

;Aqşin Əlizadə (d. 1937)

*Cəngi (1982) (qoboyda Oleq Qreçko)

;Qəmbər Hüseynli (1916-1961)

*İlk Məhəbbət (1952) (tarda Ramiz Quliyev)

;Azər Rzayev (d. 1930)

*Qaytağı (1994) (tarda Ramiz Quliyev)

;Həsən Rzayev (d. 1928)

*Cahargah (1957) (tarda Ramiz Quliyev)

## Xarici keçidlər

* Albomu satın al
Saray (Qubadlı)

**Saray** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Dondarlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi

1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə işğaldan azad olunub.

## Toponimikası
Saray kəndi Bərgüşad çayının sahilindədir. Keçmiş adı İkinci Di ləli, sonralar isə Diləli Saray olmuşdur. Yerli əhalinin məlumatına görə, kənd XIX əsrin sonlarında Saray xanım adlı bir qadına məxsus olduğundan belə adlanmışdır. Lakin tədqiqatçıların fikrincə, yaşayış məntəqəsi saray tayfasının adını daşıyır.

## Həmçinin bax
* Qubadlı rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
İctimai hamam

**İctimai hamam** — istirahət mərkəzi

Hələ qədim vaxtlardan hamamlar insanların həyatında ictimai tikililər arasında xüsusi yer tuturdu. Qədim Misir və Roma həmişə öz hamam və termaları ilə məşhur olmuşlar. İctimai hamamlar öz əsas sanitar funksiyası ilə yanaşı həm də klub, informasiya mübadiləsi və görüş yeri kimi istifadə olunardı.

## Mənbə

*Tazəbəy hamamının rəsmi saytı
Tazəbəy hamamı

**Tazəbəy hamamı** — Bakıda ictimai hamam.

Bakının mərkəzində XIX əsrdə (1886-cı ildə) inşa edilmiş Tazəbəy hamamı ictimai hamamlardan biridir. Tazəbəy hamamı müasir tələblər əsasında 2003-cü ildə tam bərpa olunmuşdur.

Bu gün imarət üsullarından rəsmi şəkildə salınmış ekzotik şərq interyeri ilə fərqlənən Tazəbəy hamamı Bakıda qonaqların ən sevimli istirahət və sağlamlıq ocaqlarından biri sayılır.

Şərq, rus və fin hamamı, hovuz, habelə digər xidmətlər, o cümlədən bütün növ massaj, kisə, süpürgə (evkalipt), pedikür, manikür müştərilərin qulluğunda hazırdı.

Tazəbəy hamamında şərq və avropa mətbəxi ilə restoran, bar və pivə barı fəaliyyət göstərir. Bütün xidmətlərə yüksək ixtisaslı personal məsuliyyətlidir.

## Mənbə
* Tazəbəy hamamının rəsmi saytı
Həkim

**Həkim** - ali tibb təhsili olan, bu sahədə əldə etdiyi bilik və bacarıqlarını insanların xəstəliklərinin müalicəsinə, insan sağlamlığının qorunması və saxlanılmasına həsr edən insan.

## Həkim andı

Daha çox qədimdən də həkim andı kimi məlum olan "Hippokrat andı"dır. And 9 etik prinsip və öhdəliyi özündə əks etdirir.

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
Şibam

**Şibam** — Yəməndə şəhər. Dünyanın ən darısqal şəhəri.

Yəmənin Şibam yaşayış məntəqəsi dünyanın ən darısqal şəhəridir.

Şibam vaxtilə Xardaraut çarlığının paytaxtı olub. Bu şəhər müqayisəyəgəlməz memarlıq üslubu ilə fərqlənir. Şibamın memarlığı YUNESKO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilib. Şəhərdə gil kərpiclərdən inşa edilmiş evlərin təxminən 500-ü çoxmərtəbəlidir.

Şibamdakı binalar incəliklə inşa edilib, bununla bərabər, bir-birinə çox yaxındır. Küçələr qaranlıq və son dərəcə dardır.

## Mənbə

*Dünyanın ən dar şəhəri
Kraliça Mariya Antuanetta Erato qiyafəsində

**Kraliça Mariya Antuanetta Erato qiyafətində** — avstriyalı rəssam Lüdviq Quttenbrunnun Fransa kraliçası Mariya Antuanettanı Erato muzası simasında təsvir edən rəsmi.
Qan təzyiqi

**Qan təzyiqi** — qanın damarda hərəkət sürətidir.

## Ölçülməsi
Təbabətdə qan təzyiqinin ölçülməsinin iki üsulu mövcuddur.
# Klassik Riva-Roççi manjet üsulu;
# İnvaziv qanlı Korotkov üsulu

## Normal təzyiq
*Sistola: 120 mm civə sütunu
*Diastola: 80 mm civə sütunu

Keçmiş SSRİ-də 17 yaşdan 79 yaşa qədər normal təzyiq 105–63 sayılırdı. Hal-hazırda normal təzyiq 120–80 mm c. s. sayılır. Əgər insanda təzyiq 120–60 mm c. s. olarsa, bu normal hesab edilir. İnsan özünü bu təzyiqdə narahat hiss edirsə, çay və ya qəhvə içə bilər.

## Müalicəsi
Klassik Şərq əczaçılıq kitablarında, ayrıca başlıq altında qan təzyiqi üçün işlədilən dərmanlardan bəhs edilmir. Lakin sadə dərmanların müalicə-profilaktik xüsusiyyətləri izah olunarkən, onlardan bəzilərinin qan təzyiqini sakitləşdirmək cəhətləri qeyd olunur. Həmin dərman vasitələrinin əksəriyyətinin, qan təzyiqini nizamlamaq xüsusiyyətləri, müasir baxımdan diqqəti сəlb edir.

Bu dərmanlar qan təzyiqini sakitləşdirməklə yanaşı, digər müalicə təsiri də göstərir. Həmin vasitələri yaxınlaşdıran ümumi cəhətdən ödü, susuzluğu yatırmaq, iştaha açmaq və mədə üçün faydalı olmaq və s. məziyyətlərdir.

Turş və turşməzə alma yemək və ya onun şirəsini içmək qan təzyiqini sakitləşdirir. Bu baxımdan qan və öd şiddətini, susluzluğu yatıran albalı meyvəsi və ya şirəsi, xiyar və ya onun suyu da diqqətəlayiqdir. Pəhriz məqsədilə arpa unundan bişirilmiş yeməklər, o cümlədən əriştə və ya umac hazırlayıb, turşularla yemək məsləhətdir. Pəhriz kimi altıaylıq çəpiş əti yaxşı tə"sir göstərir. Qırxbuğumun adi, qırmızımtıl rəngə çalan dişi növü də qan təzyiqini sakitləşdirir. Pərpərən qan təzyiqini və öd şiddətini yatırır, innab, söyüdün çiçəyini və yağını yemək, qan təzyiqini sakitləşdirməklə yanaşı qanı təzyiqini yatırmaqla ödü sakitləşdirir, susuzluğu yatırır, mədə-bağırsaq üçün faydalıdır. Zirincin meyvəsi və od üzərində qatılaşdırılmış şirəsi, qan təzyiqini sakitləşdirməklə susuzluğu və mədə hərarətini aradan qaldırmaq və iştaha üçün çox faydalıdır. Müalicə xüsusiyyətinə görə qarağat zirinci asanlıqla əvəz edə bilir. Bu baxımdan əzgil və yemişan da yaxşı təsir göstərir. Kahı duru və təmiz qan yaratmaqla bərabər qan təzyiqi və od şiddətini yatırır. ərik yemək və ya ərik şirəsi içmək susuzluq, mə"də iltihabı, qan təzyiqi və ödü yatırmaqda yaxşı təsir göstərir. Şaftalı və onun suyu da eyni müalicə-profilaktika xüsusiyyətlərinə malikdir. Balqabaq turşusu qan təzyiqi və ödü sakitləşdirir.

Müalicə-profilaktika əhəmiyyəti olan vasitələrdən bir də təzə, yağı tamam yığılmış ayrandır. O susuzluğu və qan təzyiqini sakitləşdirməklə yanaşı iştahanı açır. Qurut qan təzyiqi və ödü yatırır. Qatıq də öz təsirinə görə ayrana yaxındır. Limon işlətmək qan təzyiqini və ödü sakiləşdirməklə mədəni gücləndirir.

Ağ rəngli təzə arpanın qaynanmış suyu təmiz qan yaratmaqla bərabər qan qəzyiqi, ödü və susuzluğu yatırır. Turşməzə sulu armud, turş tut, qırmızı, meyxoş və turş nar yemək qan hərarətini, qan təzyiqini və ödü sakitləşdirməklə susuzluğu aradan qaldırır və iştahanı açır. Abqora qan hərarəti və təzyiqini, ödü və mədə iltihabını sakitləşdirir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Qan damarları
*Qan dövranı
Somebody's Watching Me

**Somebody's Watching Me** – Rockwell və Maykl Ceksonun birgə ifa etdiyi mahnı.

Mahnı ABŞ və Avropa ölkələrində böyük uğur qazanmış, 1984 – cü ildə Billboard Hot 100 – da ikinci yerə Billboard R&B singles – da birinci yerə, UK Singles Chart – da isə altıncı yerə  kimi yüksəlmişdir.

Somebody's Watching Me Rockwellin yaradıcılığında ən pik zirvə olmuşdur. Belə ki, bu mahnıdan sonra onun müəyyən qədər məşhurlaşan mahnısı "Obscene Phone Caller"  olmuşdur ki, o da  Billboard Hot 100 – də yalnız otuz beşinci yerə kimi yüksələ bilmişdir.

İlk ifadan sonra "Somebody's Watching Me" mahnısına dəfələrlə müxtəlif ölkələrdən olan musiqiçilər tərəfindən müraciət olunmuş, mahnının yeni versiya və remixləri yaradılmışdır.

## DJ BoBo versiyası
İsveçrəli məşhur dj. DJ BoBo 1992-ci ildə mahnıya müraciət etmiş və sinql şəklində satışa buraxmışdr. DJ BoBonun işlədiyi yeni versiya İsveç və İsveçrədə birinci, Almaniyada dürdüncü, Avstriya, Niderland və Norveçdə üçüncü, Avstraliyada isə on üçüncü yerə kimi yüksələ bilmişdir.

;Kompozisiyaları

**CD Single**
# Somebody Dance With Me (Radio Mix)	  	
# Somebody Dance With Me (Club Mix)		
# Uh-Uh! (Deejay Remix)		
# Somebody Dance With Me (Live In Switzerland)	
			
Remix – CD-Maxi Fresh 1240	
# Somebody Dance With Me (Remix)		
# Move Your Feet	  	
# Somebody Dance With Me (Live In Switzerland)		
			
Remix Italien – CD-Maxi DWA 0097	
# Somebody Dance With Me (Heaven Trouble Remix)		
# Somebody Dance With Me (Radio Mix)	  	
# Somebody Dance With Me (Club Mix)		
# Uh-Uh! (Deejay Remix)		
# Somebody Dance With Me (Live In Switzerland)

## Beatfreakz versiyası
2006 – cı ilin may ayında isə mahnının daha bir uğurlu versiyası  Beatfreakz qrupu tərəfindən yayımlandı. Mahnı  Beatfreakzin ifasında da böyük uğur qazandı. Belə ki, onların ifasında mahnı İspaniyada birinci, UK Singles Chart və German Official Dance Chartda üçüncü, Rusiyada dördüncü, Finlandiyada yeddinci, Fransada on ikinci, Belçikada əllinci, Avstraliyada isə qırx beşinci yerə qədər irəliləyə bilib.

;Versiyaları

; CD single
# Somebody's Watching Me [Hi_Tack Edit] 
# Somebody's Watching Me [Hi_Tack Club Mix] 
# Somebody's Watching Me [E-Craig's 2006 Remix] 
# Somebody's Watching Me [DeNnis Christopher Remix] 
# Somebody's Watching Me [Ian Carey Club Mix]

## Xarici keçidlər
*  YouTube – da bax

## Həmçinin bax
Xonça

**Xonça** — bayramlarda və hər hansı təntənəli mərasimlərdə hazırlanmış hədiyyə topıusudur. Xonçanın işində qiymətli bəzək əşyalarından tutmuş meyvə və şirniyyata qədər ola bilər.

## Nişan xonçası
**Nişan xonçası** — Bir sıra bölgələrimizdə bu xonçaları "rıişanbaxtı / nişanbəxti" adlandırırlar. Nişan — elçilikdən və həridən sonra qızın verilməsinin bəlli edilməsi üçün təşkil edilən mərazismdir. Bu mərasimdə oğlan evindən qız evinə nişan xonçaları gətirilir. Bu xonçalar arasında nişan üzüyü və qırmızı şal yerləşdirilmiş üzük xonçası, paltar xonçası, mövsümə görə meyvə xonçası, şirniyyat və qız adamlarına ayrılmış hədiyyələr olan xonçalar yer alır.

## Xonça gətirmə
**Xonça gətirmə** — Nişandan sonra qız kimin toyuna, şaxına getsə onun adına xonça gətirirlər. Burada qızlar oturur bir tərəfdə. Bu zaman qaynana əlində xonça oynaya – oynaya girir məclisə. Gəlir gəlinin qabağına. Alnından öpüb onu qalxızır və xonçanı qoyur onun yerinə. Qızı oynadır. Bundan sonra baldız, qayın, elti və bəy gəlini oynadırlar.

## Ağ xonça
**Ağ xonça** — Oğlan evində Novruz, Ramazan və digər xalq bayramları şərəfinə tutulub nişanlı qızlara aparılan və və həmin qız evindən oğlan evinə gətirilən xüsusi bayram xonçasının adı. Üstü qırmızı kəlağayı və ya saçaqlı tirməşalla örtülən bu xonçaya səməni qoyar, rəngli şamlar yandırarlarmış.
Onun başqa adı "bayram yemişi", "görəlgə", "novruzpayı"dır.

## Qənd paşı
**Qənd paşı** — qədim adətlərimizdən biridir. Qız evinə gedən nişan qablarını boş qaytarmazdılar. Bu qabların içində oğlan evinə qız evindən "qənd paşı" xonçası göndərərdilər. Bu xonçanın içində yağlı şəkərli bişirmələrdən şəkərbura, şəkərçörəyi, alma, fətir və s. qoyulardı. "qənd paşı" xonçasının içində qız evinin qabları olardısa oğlan evi o qabları boş qaytarmazdı. Gərək onun içinə bir dəst parça, bir və ya iki dənə imperial (qızıl pul) qoyub göndərirdilər.

## Şirniqabağı xonça
**Şirniqabağı xonça** — Quba bölgəsində icra olunan xonçaqayıtdı mərasimində oğlan evinin qızgilə gətirdiyi şirni xonçaları əvəzində qız evindən oğlangilə göndərilən xüsusi xonçanın adı.
Dörd hədiyyə araxçın, qırmızı ipək yaylıq, tənbəki kisəsi və bir şəkərbağı (şalvara keçirilən uzun qaytan) hazırlayıb, onları dörd nimçə şirniyyatla birlikdə siniyə düzərək üzərini zərli parça, yaxud qələmkar süfrə ilə örtürlər. Bu xonçadakı şəkərbura, şəkərtıxma və bu kimi çörəklərin üstü xüsusi güllərlə naxışlandığı üçün onlara güllü çörək deyilir.
Xalq arasında o, daha çox "şirniqabı xonça" adı ilə tanınır.

## Novruz xonçası
Bayram süfrəsində bayram xonçasının olması vacibdir. Xonçanın ortasında səməni, hər ailə üzvünə şam, boyadılmış yumurta, paxlava, şəkərbura, şorqoğalı, və bayram çərəzləri qoyulur. Xonçanın içindəkilərin üzərinə buğdadan hazırlanmış qorğa səpilər. Xonçada yer alan hər təamın öz mənası var:
* Qoğal — günəşin rəmzi
* Şəkərbura — 15 günlük ayın rəmzi
* Paxlava — ulduzların bəzi mənbələrə görə qadın rəmzi

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın milli toy adətləri
* Novruz bayramı
Anoreksiya

**Anoreksiya** və ya **nevrotik anoreksiya** (, an – inkar şəkilçisi + yun. όρυός – iştaha ) – qidalanmaya olan fizioloji tələbatın saxlanması ilə iştahanın olmaması, kökəlmədən əsassız qorxu hissi, eyni zamanda arıqlamağa güclü və dayanıqlı meyllə səciyyələnən qida qəbulu pozuntusudur. Qida mərkəzinin üzvi zədələnmələri (məs., şişlər, travma, insult, zəhərlənmələr və s.), sinir sisteminin funksional pozğunluqları (məs., nevrozlar, stress vəziyyətləri və s.), endokrin xəstəlikləri (hipofiz kaxeksiyası, addison xəstəliyi və s.), xroniki üzücü xəstəliklər (vərəm, yaman şişlər və s.), həzm orqanları xəstəlikləri (xroniki qastrit və s.) və s. nəticəsində ola bilər. Anoreksiya uşaqlarda yeknəsəq qidalanma, qida rasionu, yaxud qidalanma rejiminin dəyişdirilməsi, vitamin çatışmazlığı, həddən artıq, yaxud məcburi yedizdirdikdə və s. hallarda müşahidə edilir. Sinir (sinir -psixi) anoreksiyası patoloji vəziyyəti anoreksiyanın müstəqil formasıdır; əsasən, pubertat yaşda (demək olar ki, ancaq qızlarda), arıqlamaq məqsədilə qida qəbulunun uzun müddət məhdudlaşdırılması (bəzən hətta imtina edilməsi) ilə  xarakterizə olunur. Hər şey ilk baxışdan adi görünən ideal qadın bədəni kriterilərinə müvafiq istəkdən başlaya bilər. Lakin bəzi hallarda bu istəyə nail olmağa çalışanlar reallıq hissini itirirlər. Onlar çəkilərinin normadan xeyli az olması barədə ətrafdakıların fikirləri ilə formal olaraq razılaşsalar da, inadkarlıqla ciddi pəhriz saxlamağı davam etdirirlər. Sinir anoreksiyası ilə əlaqədar xəstələr rasiondan yüksək kalorili məhsulları çıxarır, qida qəbulunu kəskin surətdə məhdudlaşdırırlar. Onlar arıqlamaq üçün yedikdən sonra qusma törədir, imalə edir, işlədici və sidikqovucu dərman qəbul edir, intensiv fiziki məşqlər yerinə yetirirlər. Bu zaman bədənin çəkisi azalır, aclıq hissi zəifləyir, endokrin pozğunluğu (hər şeydən əvvəl – amenoreya), distrofik dəyişikliklər (dəridə, əzələlərdə, miokardda), bağırsaqların atoniyası, anemiya, maddələr mübadiləsinin pozulması baş verir. Sinir anoreksiyası fonunda bulimiya tutmaları da olur. Affektiv pozğunluqlar, çox vaxt depressiya da xarakterikdir. Kəskin arıqlama zamanı ürək ritminin pozulması nəticəsində qəfil ölüm riski artır.

## Müalicəsi

Uzun müddətli və ağır somatik pozğunluqlar zamanı stasionar şəraitində pəhriz müalicəsinin, psixoterapiyanın, ümumi möhkəmləndirici vasitələrin, trankvilizatorların, neyroleptiklərin və s. tətbiq edilməsi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Celi Əbdül-Rəhman

**Celi Əbdül-Rəhman** (‎) (1931 - 24 avqust 1990) — XX əsrin ikinci yarısında Sudanın aparıcı şairlərindən biri olmuşdur. 

O, Şimali Sudanda Nil çayının adalarından olan kiçik Say adasında dünyaya gəlmişdir. Onun atası 1920-ci illərdə Misirə köçmüş və Misirin Əş-Şərqiyyə bölgəsindəki Kral sarayında qapıçı işləmişdir. Celi isə, Misirə iki yaşı olanda anası ilə birlikdə gəlmişdir. Ailələri böyük idi, üç bacısı və üç qardaşı var idi. 
O, şeir yazmağa 7 yaşından başlamışdır. 9 yaşı olanda isə o, bütün Quranı əzbərləmiş və buna görə kral mükafatı ilə təltif olunmuşdur. 

Celi ibtidai və orta təhsilini Qahirədə, Əl-Əzhər məktəbində tamamlamışdır. Əl-Əzhərdəki həyatı Celinin əsarət, zülm və sosial ədalətsizlik haqqındakı ideyalarını formalaşdırdı. Həmin dövrlər, yəni 1940-cı illərdə Əl-Əzhər tələbələrinin çoxunu müxtəlif Afrika ölkələrində gələnlər təşkil edirdi. Və onlar qeyri sağlam yerlərdə məskunlaşırdılar ki, bu da onlarda vərəm xəstəliyinə və bu üzdən ölmələrinə səbəb olurdu. 

Celi Əl-Əzhər tələbəsi olarkən tələbə nümayişində iştirakına görə həbs edilmişdir.
Orta təhsili bitirdirkdən sonra, Celi Dar əl-Ulumda oxuyarkən Misir qəzetlərinin birində redaktor kimi işləyir. Bu, Camal Əbdul-Nasirin 1952-ci il, 23 iyulda Misirdə hakimiyyəti ələ aldığı ərəfələr idi. Celinin ilk şeiri 1953-cü ildə "Əl-Masri" qəzetində nəşr olundu. 1955-ci ildə o, "Əl-Cumhuriyyə", ədəbiyyat qəzeti olan "Əl-Massa" kimi qəzetlərdə redaktor işləmişdir.

Celi 1951-ci ildə Misirdə milli liberalizm uğrunda demokratik hərəkata qoşuldu və həmçinin 1990-cı ilə, vəfat edənə qədər Sudan Kommunist partiyasında da fəaliyyətini davam etdirdi.

1964-cü ildə Celi Moskvada universitet təhsilini bitirmək üçün keçmiş Sovet İttifaqına gəlir. Afrika və Asiya yazıçılar ittifaqının verdiyi təqaüd sayəsində Moskvada Qorki adına Ədəbiyyat institutuna daxil olur. Və 1969-cu ildə oranın magistraturasını bitirir.

Bundan sonra Celi, "Moskva xəbərləri" qəzetində redaktor, sonra isə Sovet Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunda mühazirəçi kimi fəaliyyətlərdə bulunmuşdur. O, Şərqşünaslıq institutunda müqayisəli ədəbi nəzəriyyələr sahəsində doktor olmuşdur. 
O, şeirlərinin çoxunu Moskvada olarkən nəşr etdirmişdir. Həmçinin, Rusiyada yaşadığı müddətdə onun şeirləri ingilis, fransız, rus dili kimi xarici dillərə tərcümə olunub nəşr edilirdi.

Celi rus dilindən də müxtəlif rus şairlərinin əsərlərini ərəb dilinə tərcümə etmişdir.
1977-ci ildə sonradan professoru olduğu Ədən universitetindən dəvət almışdır və yeddi il orada ədəbiyyat və estetikadan mühazirələr demişdir. 1983-cü ildə Celi, Əlcəzair universitetinin dil və ədəbiyyat şöbəsində dərs demək üçün Əlcəzairə köçür və 1989-cu ilədək, böyrək çatışmazlığı xəstəliyinə tutulanadək orada yaşayır. O, əlac üçün Misirə qayıdır, lakin 1990-cı ilin avqustunda Qahirədə dializ cərrahiyyə əməliyyatı vaxtı vəfat edir.

Celi Əbdül-Rəhman Məlahət Salmanova (Milla) adlı sovet xanımı ilə evil olmuş və Rəna və Rim adlı iki qızı olmuşdur.
Kayzen

**Kayzen** — yapon sözü olub mənası "yaxşılığa doğru dəyişmək", "inkişaf etmək" deməkdir.

“Kaizen: The Key to Japan’s Competitive Success” kitabından sonra populyarlaşan və istehsalda geniş tətbiq edilməyə başlayan kayzen, keyfiyyət menecment sistemidir. Əsasən sənayedə (xüsusilə Toyota şirkətində) tətbiq olunsa da, kayzen gündəlik həyatda da istifadə olunur.

Sözün düzgün yazılış forması "kaizen"dir. Lakin dilə yatımlılığına görə *kayzen* şəklində tələffüz edilir.

## Həmçinin bax
* Yapon fəlsəfəsi
Amduat

**Amduat** Qədim Misir kitabəsi, axirət dünyası haqqında yazılmış ən qədim əlyazma. Bu kitab həm də ondan sonra yazılmış axirət haqqındakı kitabların əsas təsəvvür mənbəyi olmuşdur.

## İstinadlar
Araxçın

**Araxçın** və ya **tübətəy** (, , , , , ) — Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan və Krımda yayılmış milli baş geyimi. Əsasən əlavə baş geyimi kimi tanınıb.

Araxçını əsas baş geyimlərinin (papaq, çalma) altından geyinərdilər. Əsasən dəyirmi formada olan araxçınları bir rəng parçadan hazırlayırdılar. Sonradan üzərlərinə müxtəlif ornamentlərdən bəzəklər vurulur və bayramlarda Milli baş örtüyü olaraq geyinilirdi.
 
XVIII əsrdə ən çox yayılmış baş geyimlərindən biri araxçın idi. Lakin bu araxçınlar XVI–XVII yüzilliklərdəki araxçınlardan arxa tərəfdə hörük torbasının olmaması ilə fərqlənirdi. Bəzi yerlərdə qadınlar baş örtüyünün altından araxçın qoyardılar. Çox vaxt bu araxçınların üstünə qızıldan kəsilmiş müxtəlif formalı çaxma bəzəklər tikərdilər. Tirmə və ipək parçalardan üzəri əksər hallarda güləbətin tikməli araxçınlar çox geniş yayılmışdı.

Namaz qılan kişilərin istifadə etdiyi araqçınlar əsasən sadə ağ rəngdə olur. Namaz qılınarkən başda araqçının olması kişinin başı bağlı olmağı səbəbilə daha bəyənilən sayılır.

## İstinadlar
Ət-Tayyib Əs-Salih

**Ət-Tayyib Əs-Salih**(; ) — ən görkəmli Sudan yazıçılarından biri.

Sudanın şimalında dünyaya gəlmişdir.

Xartum Universitetini bitirdikdən sonra İngiltərədə London Universitetində təhsilini davam etdirmişdir. Kiçik fermer və dindar müəllim ailəsindən olan Ət-Tayyibin ilk məqsədi kənd təsərrüfatı sahəsində işləmək olmuşdur. Lakin, İngiltərəyə gəlməmişdən öncə radio verilişləri sahəsində çalışmışdır.

O, həm roman, həm də kiçik hekayələr müəllifidir. Onun ən məşhur əsəri 1966-cı ildə Beyrutda nəşr etdirdiyi "Şimala köç fəsli" romanıdır ki, burada sudanlı tələbələrin İngiltərədən vətənlərinə qayıdış dövrünün gəlib çatması təsvir olunur. 2001-ci ildə əsər Dəməşqdəki Ərəb Ədəbiyyatı Akademiyası tərəfindən "XX əsrin ən məşhur ərəb romanı" elan olunmuşdur. Əsər ərəbcə yazılmış, sonradan isə, ingilis və fransız dillərinə tərcümə olunub. Müəllifin digər əsərləri də ərəb dilindən 20-dən artıq dilə tərcümə olunmuşdur.

Ət-Tayyibin "Zeyinin toyu" adlı romanı Liviyada səhnələşdirilmişdir. Bundan əlavə, 1970-ci illərin sonunda bu ssenari əsasında küveytli rejissor Xalid Siddiqin çəkdiyi film Kann festivalında qalib olmuşdur.

Ət-Tayyib 10 ildən artıq Londonun ərəb dilli qəzeti olan "Əl-Məcəllə"nin köşə yazarı olmuşdur. Bundan əlavə, o bir müddət BBC-nin Ərəb şöbəsində işlədikdən sonra, Qətərin İnformasiya naziri vəsifəsinə keçmişdir.
## İstinadlar
Dinamo Mahaçqala FK

**«Dinamo» FK** — Mahaçqala şəhərindən olan Rusiya futbol klubu. 2007-ci ildə Həvəskar futbol liqasında çıxış edirdi.

## Başqa adları
* 1958—1960 — «Temp»
* 1996—1997 — «Dinamo‑İmamat»

## Tarixi
Klub 1946-cı ildə yaradılıb və debüt çıxışını «Şimali Qafqaz» zonasında üçüncü liqada etmişdir. Mövsüm nəticələrinə görə «Dinamo» mümkün səkkiz yerlərdən yeddinci yer tutur və həmin ili buraxılır. Klub 1958-ci ilə qədər heç bir SSRİ çempionatında çıxış etmir. Ancaq bu dəfə «Temp» adı ilə. 1960-cı ildə komandaya onun keçmiş adı — «Dinamo» qaytarılır. 1967-ci ildə «Dinamo» Birinci sovet futbol liqasının qalibi olur və oradan İkinci Qrupa keçir. 1971-ci ildə, çempionatın yeni təşkilatlanmasından sonra yenidən İkinci liqada çıxış etməyə başlayır. 1989-cu ildə «Dinamo» 20 mümkün yerlərdən 18-cisini tutur və İkinci aşağı liqaya enir. 1993-cü ildə «Dinamo» Rusiya İkinci liqasında çıxış etməyə başlayır. Ancaq yenə də uğursuz olur. Komanda 1994-cü ildə 20-ci yeri tutur. 1996-cı ildən 1997-ci ilədək komanda «Dinamo-İmamat» adını daşıyıb. 1998-ci ildə «Dinamo» İkinci PFL divizionunda çıxış etməyə başlayır. 2003-cü ildə «Dinamo» ən böyük uğurlarından birini atır və «Cənub» zonasında birinci yer tutaraq Birinci PFL divizionuna qalxır. 2005-ci ildə birinci divizionda beşinci yer tutaraq bütün tarixi ərzində ən yüksək nəticəni əldə edir. Mövsüm bitdikdən sonra 2006-cı ildə klubun lisenziyası əlindən alınır. 2007-ci ildən «Dinamo» Həvəskar futbol liqasında oynayır.

## Məşqçilər
* 1971 — Nikolay Rasskazov
* 1989 — Viktor Lukaşenko

## Nailiyyətlər
* SSRİ çempionatında ən yüksək yer — İkinci liqada 6-cı yer 1975
* Rusiya çempionatında ən yüksək yer — Birinci PFL divizionunda 5-ci yer. 2005

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt  (2006-cı ildən yenilənmir)
* Qeyro-rəsmi sayt (2004-cü ildən yenilənmir)
Nazim Hüseynli

**Nazim Ziyad oğlu Hüseynli** () — Bakı Avrasiya Universitetinin rektoru (2006–2020).

## Həyatı
30 aprel 1956-cı ildə Gədəbəy rayonunun Düz Rəsullu kəndində anadan olmuşdur.

1973-cü ildə Bakı şəhəri 70 saylı orta məktəbi bitirmiş, həmin ildə S. M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuş, 1981-ci ildə oranı bitirmişdir.

1976–1978-ci illərdə Krasnoyarsk vilayətinin Krasnoyarsk şəhərində və İrkuts vilayətinin Zima şəhərində Sovet ordusu sıralarınada hərbi xidmətdə olmuş.

1974-cü ildən əmək fəalliyyətinə başlamışdır. 1974-cü ildə 2 saylı Mebel fabrikində, 1974–1985-ci illərddə Azərbaycan Dövlət Universiteti nəzdində Elmi-Tədqiqat Hesablama Mərkəzində, 1985-ci ildə Azərittifaq İdarə Heyətində hesablama texnikasının tətbiqi şöbəsində, 1985–1989-cu illərdə SSRİ Sənaye-Tikinti Bankında, 1989–1994-cü illərdə V. İ. Lenin adına Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun Fəlsəfə kafedrasında işləmişdir.

1992-ci ildə Ali Diplomatiya Kollecini (hal-hazırda Bakı Avrasiya Universiteti adlanır) təsis etmiş və onun rektoru olmuşdur. 1992–2005-ci illərdə Ali Diplomatiya Kollecinin, 2005–2006-cı illərdə Bakı Diplomatiya Universitetinin və 2006–2015-ci illərdə isə Bakı Avrasiya Universitetinin rektoru olmuşdur.

1989-cu ildən fəlsəfə elmləri namizədi, 2005-ci ildən fəlsəfə elmləri doktorudur. 1994-cü ildən dosent, sonralar professor vəzifəsində çalışmışdır.

1986-cı ildə SSRİ Elmlər Akademiyası Sovet Sosioloji Assosiasiyasının üzvü seçilmişdir. Beynəlxalq Sosial və Pedaqoji Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

## Ailəsi
Ailəlidir 4 övladı var.

## İstinadlar
Aqil Şahmuradov

**Aqil Şahmuradov** () — tarix elmləri namizədi.

## Həyatı
Şahmuradov Aqil Şövkət oğlu 1988–1993-cü illərdə T. Q. Şevçenko adına Kiyev Dövlət Universitetində təhsil almış və tarixçi ixtisasına yiyələnmişdir. 1994–1998-ci illərdə BDU-nun aspirantura pilləsində təhsil almış, 2000-ci ildə "XIX əsrin II yarısı – XX əsrin əvvəllərində rusların Azərbaycanda sahibkarlıq fəaliyyəti" mövzusunda dissertasiya işini müdafiə edərək tarix elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. Aqil müəllim 1993-cü ildən pedaqoji fəaliyyət göstərir. Bakı Avrasiya Universitetində dakan müavuni, dekan, prorektor vəzifələrində çalışmış, hal-hazırda universitetin Beynəlxalq münasibətlər və regionşünaslıq kafedrasının müdiridir.

Respublikada ilk dəfə nəşr olunmuş "Diplomatiya: ensiklopedik lüğət" kitabının müəlliflərindən biri və məsul katibdir. XIX–XX əsr Azərbaycan və Slavyan ölkələri tarixinin müxtəlif aspektlərinə aid bir sıra məqalələrin müəlifidir. Slavyan ölkələri tarixi üzrə təhsilin bakalvr və magistr pillələri üçün fənn proqramları, metodik göstəriş hazırlamışdır. Bununla yanaşı Bakı Avrasiya Unversitetinin təsis etdiyi "Dünyaya baxış" jurnalının məsul katibidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Who Is It

**Who Is It** – Maykl Ceksonun "Dangerous" albomundan çxardığı sayca dördüncü sinqldır. Mahnı yeni çıxarıldığı dövrdə U.S. Billboard Hot Dance Club Play'də birinciliyə yüksəlmişdi. 1993-cü ildə Opra Uinfri ilə müsahibəsi zamanı Maykl Cekson mahnını akapella şəklində ifa etmişdir.

Mahnı Maykl Ceksonun çox sevilən mahnılarından birinə çevrilmiş, ABŞ və Avropa ölkələrinin bir çoxlarında ilk onluğa və iyirmiliyə daxil olmuşdur. Eyniylə mahnının klipinin də taleyi çox uğurlu olmuşdur. Klipin rejissoru David Fincherdir.

ABŞ – da MTV və VH-1 telekanalları mahnının klipinin yayımlanmasını qadağan etmiş və heç vaxt həmin klipi efirə buraxmamışdır. Əvəzində isə mahnı üzərində videomontaj vasitəsilə Maykl Ceksonun müxtəlif klip, konsert görüntüləri və şəkillərindən ibarət video yığılmışdır.

Digət bir maraqlı fakt mahnının dinləyicilər tərəfindən çox sevilməsi və böyük uğur qazanmasına baxmayaraq mahnı Maykl Ceksonun heç bir konsert turuna daxil edilməmiş və heç bir vaxt (radioya olan müsahibə zamanı qısa akapella xaric) dinləyicilər qarşısında canlı ifa edilməmişdir.

## Kompozisiyaları

### UK single
# "Who Is It" (The Most Patient Mix) – 7:44
# "Who Is It" (IHS Mix) – 7:58
# "Don't Stop Till You Get Enough" (Roger's Underground solution mix) – 6:22

### UK 7" single
# "Who Is It" (Single Edit)
# "Rock With You" (Masters At Work Remix)

### U.S. single
# "Who Is It" (Oprah Winfrey Special Intro) – 4:00
# "Who Is It" (Patience Edit) – 4:01
# "Who Is It" (House 7") – 3:55
# "Who Is It" (Brothers in Rhythm House Mix) – 7:13
# "Beat It" (Moby's Sub Mix) – 6:11

## Xarici keçidlər
*  YouTube – da klipini izlə

## Həmçinin bax
Çalma

thumb|
**Çalma** və ya **türban** – Şimali Afrika, Ərəbistan yarımadası, Hindistan və Asiyanın bəzi digər bölgələrində geniş yayılmış kişi baş örtüyü. Onun hazırlanması üçün 6-8 metr parça lazımdır. Bəzi növlərinin hazırlanması üçün 20 metrədək parçadan istifadə edilir.

Adətən, fəs, yaxud araqçının üstündən dolayırdılar. Tipik İran geyimi olan türban hələ e.ə. 6—5 əsrlərdə Midiyada geniş yayılmışdı.

Çalmanı başa bağlanmış yaylıq, fəs və ya araxçına sarıyırlar. Bəzi regionlarda çalma başda xüsusi sancaqlarla bərkidilir.

## Həmçinin bax
* Araqçın
* Papaq
* Azərbaycan milli geyimləri
Citkundo

**Citkundo** və ya **Cit Kun-Do** (,  və ya ) — döyüş sənətləri növüdür.

## Tarixi
1967-ci ildə Brüs Li tərəfindən yaradılmışdır. "Jeet Kune" mənası yumruğu qabaqlamaq və ya kəskin surətdə zərbə və hücumu zərərsizləşdirmək; "Do" isə - yol mənasını verir. Vaxtı ilə İp Manın ona öyrətdiyi Vin Çun və həmçinin mükəmməl öyrəndiyi boksun əsasında yaratmışdır. O bura başqa idman növlərini də: aykido, dayto-ryu Ayki-ciucitsu, ciu-citsu, dzü-do, sambo, güləş, kunq-fu (müxtəlif stilləri), karate, taekvondo, muay tay, savat (fransız boksu), kendo, eskrime (silahli döyüş) və s. daxil edərək onlar arasındakı fərqlərə əsasən tətbiq etmişdir.

## Xarakteristika
Citkundo bir sistem deyil. Bir döyüş texnikasi deyil. Konkret zərbələri, fəndləri yoxdur. Citkundo Brus Linin stili deyil, Citkundo Brus Linin fəlsəfəsidir. Məsələn, yaxın məsafədə Vin Çun, uzaq məsafədə isə savat istifadə edilir. Lakin citkundo heç bir limit qəbul etmir, istər yaxın məsafə, istərsə də uzaq məsafədə rəqibinə su kimi axır.
 
## Həmçinin bax
* Brüs Li
* Güləş
* Sambo
Qara zirə yağı

**Qara zirə yağı** — müalicəvi xüsusiyyətə malik bitki yağı.

## Qara zirə yağının effektləri
Xolesterin mübadiləsini yaxşılaşdırır, bununla da ateroskleroz və ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını alır. Güclü antifunqal, antibakterial, virus əleyhinə, antihelmint, yəni qurd əleyhinə təsirlərə malikdir, qaşınmanı aradan qaldırır, dərini iltihablaşmış sahələrini regenerasiya edir

* Sidikqovucu, ödqovucu, yumşaq işlədici təsir göstərir
* Böyrək və sidik kisəsində daşları əridir
* Ana südünü artırır
* Dəriyə çəkildikdə ziyillərin əriməsini təmin edir
* Alkoqolun antidotudur, alkoqol zəhərlənməsinin əlamətlərini aradan qaldırır
* İmmunomodulyatorların (interferonlar, raferonlar, intronlar, betaferonlar) sintezini stimullaşdırır, bununla da yoluxucu aqressiyanı dərhal neytrallaşdırır

Yerli və ümumi səviyyədə iltihabəleyhinə təsir göstərir və soyuqdəymənin əlamətlərini aradan qaldırır (halsızlıq, zəiflik, öskürək, burun tutulması və s.)

Prostaqlandinlər eyni zamanda orqanizmin sekretor funksiyalarını və mikrosirkulyator qan dövranını yaxşılaşdırır, neyromediator balansı bərpa edir və MSS-də tormozlanma-oyanma proseslərini normallaşdırır.

Qara zirənin tərkibindəki siklooksigenaza aşağıda qeyd olunan effektlərə malikdir:
* iltihabi proseslərin qarşısını alır və qanın laxtalanmasını tənzimləyir;

* trombositlərin aqreqasiyasının və adgeziyasının, bununla da trombların yaranmasının qarşısını alır;
* ahtisklerotik və damargenəldici təsirlərə də malikdir;
* hemostatik balansı formalaşdırır;
* bağırsaq florasının təbii simbiozunu bərpa edir, bunulada disbakteriozu aradan qaldırır

## Xarici keçidlər
* Qara zirə – Black seed
* Qara zirə yağı haqqında 

## Həmçinin bax
* Qara zirə

## İstinadlar

Гублер Е.Б.
Fall Again

**Fall Again** — Maykl Cekson tərəfindən The Ultimate Collection albomunda ifa edilmiş mahnı. Maykl Cekson mahnıya müraciət edən ikinci ifaçıdır. Belə ki, mahnı hələ 2002-ci ildə ABŞ müğənnisi Glen Levis tərəfindən ifa edilmişdir. Hətta ilk ifaçısının səsləndirməsində mahnı 2002-ci ildə çəkilən Maid in Manhattan filmində də soundtrack olaraq istifadə edilmişdir.

Mahnı albomda satışa çıxarılmazdan əvvəl çox böyük sürətlə internetdə yayılır. Buna səbəb isə mahnının uzun illərdən bəri Maykl Ceksonun səsləndirdiyi ilk yeni mahnı olması idi. Lakin mahnının həqiqətən də Maykl Cekson tərəfindən ifa edilməsinə dair şübhələr də var idi. Belə ki, mətbuatda Michhaelın başqa bir ifaçı tərəfindən oxunmuş mahnın təkrar ifa etməsi məsələsinin inandırıcı görünməməsinə dair yazılar nəşr edilmişdi. Lakin "Fall Again" mahnısının 2004-cü ildə satışa çıxarılmış "The Ultimate Collection" albomuna daxil edilməsi bütün bu şübhələrə son qoymuşdu.

Daha sonra satışa çıxarılan və yalnız demo versiyalı mahnıların yer aldığı "Reload" adlı alboma isə mahnı, Maykl Cekson və Glen Levisin birgə ifasında daxil edildi.

## Həmçinin bax
K vitamini

**K vitamini** — A, D və E vitaminləri ilə yanaşı yağda həll olan vitaminlərdən biridir. K vitamini və ya antihemorraqik vitaminin əsas mənbəyi bitkilərin yaşıl
yarpaqlarıdır. Məhsullarda K1 (filloxinon) və K2 (metaxinon) şəkildə rast gəlinir.
Bunlardan əlavə, K3 (metinon) şəkildə aktiv sintetik preparat kimi də buraxılır. Kələm və gicitkən yarpaqları bu vitaminlərlə daha zəngindir. Donuzun qaraciyərində onun miqdarı yüksəkdir. K vitamini çatışmazlığı dərialtına və əzələ daxilinə qan
sızmalara, qanın laxtalanma xassəsinin azalmasına gətirib çıxarır. Bu səbəbdən də
K vitamini qanaxmanın qarşısını almaq üçün işlədilir.
     
File:Phylloquinone structure.svg                

File:Menaquinone.svg

K1 (filloxinon)     -       K2 (metaxinon) 

K vitamininin çatışmadığı zaman orqanizmdə qanın laxtalanması müddətini
artıran protrombinin sintezi azalır. Bununla belə, orqanizmdə K — avitaminozu
nadir hallarda baş verir. Belə ki, K vitamini bağırsaq bakteriyaları tərəfindən sintez
olunur. K vitaminin növlərindən metinon (K3) artıq miqdarda qəbul ediləndə
zəhərli təsirə malik olur.
Orqanizm üçün onun gündəlik tələbat norması 2 mq-dır (K1 üçün). K1 vitamini
ərzaq məhsullarından ispanaqda — 4,5 mq%, pomidorda — 0,4 mq%, göy noxudda
0,1 −0,3 mq % miqdarda rast gəlinir.
Suda həll olan vitaminlərə isə B1 (tiamin), B2 (riboflavin), PP (niasin), B6
(piridoksin), B12 (folasin), pantoten turşusu, B15 (panqam turşusu), C vitamini,
bioflavonoidlərdən P-ni, biotin vitaminini aid edirlər.
Sümük boşluqlarının aradan qaldırılmasında və onların güclənməsində əvəzsiz rola malikdir. Qlutamilkarboksilaza reaksiyaları üçün kofaktor rolu oynayır. Bu yolla bir çox laxtalanmanı sürətləndirən və inhibə edən faktorları requlyasiya edir.
Məhz buna görə də bu vitamin daha çox körpələr və uşaqlar üçün xüsusi rola malikdir. K vitamini, daha çox müəyyən məhsullar vardır ki, onların içərisində yer alır. Bu kimi məhsulları qəbul etməyiniz sizin üçün də məsləhətlidir.

* Kələm
* İspanaq
* Çuğundurun kökü və yarpağı
* Zəncirotu göyərtisi
* Kahı
* Brüssel kələmi
* Brokkoli
* Yaşıl soğan

## Mənbə
* K vitamini
IO Interactive

**IO Interactive** — videooyunlar yaradan Danimarka şirkətidir. Şirkət 1998-ci ildə Reto-Moto qrupu tərəfindən yaradılmışdır. 2004-cü ilədək müstəqil olsa da sonradan Eidos Interactive tərəfindən alınıb. Hal-hazırda isə Square Enix şirkətinə məxsusdur. İndiyə kimi buraxılan ən məşhur oyunları, öz oyun mühərrikləri Gracier-də hazırlanılan Hitman hesab edilir.

## Oyunları
* **' (2000)
* ''[[Hitman 2: Silent Assassin]]'' (2002)
* ''[[Freedom Fighters]]'' (2003)
* **' (2004)
* **' (2006)
* ''[[Kane & Lynch: Dead Men]]'' (2007)
* ''[[Mini Ninjas]]'' (2009)
* ''[[Kane & Lynch 2: Dog Days]]'' (2010)
* ''[[Hitman 5]]'' (2010)
* **' (2012)

## Hazırlanılan oyun
* Kane & Lynch 2: Dog Days

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Kane & Lynch 2: Dog Days

***Kane & Lynch 2: Dog Days*** () — IO Interactive tərəfindən yaradılan, Eidos Interactive və Square Enix (distribyutor olaraq) tərəfindən isə nəşr edilən üçüncü-şəxs atıcı janrında olan video-oyundur. 2007-ci ildə çıxan Kane & Lynch: Dead Men oyununun davamıdır. Oyun PlayStation 3, Xbox 360 və Microsoft Windows platformalarında buraxılıb. Baş qəhrəmanlar cinayətkarlar - Keyn və Linçdir. Hadisələr Şanxay şəhərində cərəyan edir.

## Maraqlı faktlar
* Birinci mərhələdə küçədə, kiçik kompüter video-oyun mağazası var. Orada Mini Ninjas və Hitman seriyasından olan oyunlarında üzlüklərini görmək olar. Hər iki oyun IO Interecative tərəfindən yaradılıb.
* Oyundakı nəzər həvəskar kamera çəkilişi stilində yaradılıb. Buna qədər bu cür forma heç vaxt oyun sənayəsində praktikadan keçirilməyib.

## Həmçinin bax
*Kane & Lynch: Dead Men

## Xarici keçidlər
*''Kane & Lynch 2: Dog Days'' Rəsmi saytı
*''Kane & Lynch 2: Dog Days'' Fan sayt
Vertolyot

**Vertolyot** və ya  **helikopter** — şaquli hərəkət edən, havada dayana bilən və istənilən istiqamətdə hərəkət etmək imkanına malik olan aerodinamik uçuş aparatı. Lazımi qaldırıcı qüvvə reaktiv və ya porşenli mühərriklə hərəkətə gələn pərlər vasitəsilə əldə edilir.

## Adının etimologiyası

Vertolyot sözü ilk dəfə 1929-cu ildə Nikolay Kamov tərəfindən istifadə edilmişdir. "Vertikal" və rus dilində uçmaq mənasını verən "letat" (*летать*) sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır.

Həmçinin, "helikopter" sözü XIX əsrin sonlarında fransız dilində istifadə olunmağa başlamış və öz növbəsində yunan dilindəki *hélikos* — spiral, vint və *pterón* — qanad sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır.

Azərbaycan xalq yazıçısı Anar "helikopter" sözünə "dikuçar" azərbaycanca qaşılığı təklif eləmişdir.

## Uçuş prinsipi
Təbii ki, vertolyotun icadından bu yana uçuşu asanlaşdıracaq bir çox sistem inkişaf etdirilmişdir, lakin mahiyyət etibarilə bütün vertolyotların uçuş prinsipi eynidir. Pərlər süni burulğan yaradaraq vertolyotu yuxarı qaldırır.

Pərlər vertolyotun mühərrikinin təsiri ilə fırlanır, təyyarə qanadlarında da olduğu kimi onların altından və üstündən keçən hava axınlarının qət etdiyi məsafə fərqlidir. Üstdən keçən hava daha sürətli, altından keçən hava daha yavaş hərəkət etmək məcburiyyətində qalır. Daha sürətli hərəkət edən hava daha az təzyiq meydana gətirir. Eyni şəkildə pərin altından keçən hava, daha az səth qət etdiyindən daha yavaş hərəkət edib daha yüksək təzyiq meydana gətirir.

Bernulli qanununa görə iki səthdə yaranan bu təzyiq fərqi nəticəsində qanad üzərində qüvvətli təzyiqdən az təzyiqə doğru, yəni aşağıdan yuxarıya doğru bir qaldırma qüvvəsi meydana gəlir. Bu qaldırma qüvvəsi həm təyyarədə, həm də vertolyotda uçmağı təmin edən əsas qüvvədir.

Daha sadə bir şəkildə izah etsək, vertolyotun mühərriki pərləri fırladır, onlar hava içində hərəkət etdikləri üçün üst səthlərində alçaq təzyiq, alt səthlərində isə yüksək təzyiq meydana gəlir. Bu təzyiq fərqi də daşıma qüvvəsini meydana çıxarır. Daşıma qüvvəsi vertolyotun ağırlığına bərabər olduğunda vertolyot havada sabit dayanır, böyük olduğu zaman vertolyot şaquli olaraq yüksəlir, daha az olduğu zaman isə şaquli olaraq alçalır.

## Mənbə
* Vertolyot (Helikopter)

## Həmçinin bax
*Helikopter gəmisi
*Helikopter heroqlifləri

## İstinadlar
Herakl

**Herakl** (, ), **Alkay** və ya **Alkid** qədim yunan mifologiyasında qəhrəman, tanrı Zevsin Alkmenadan olan oğludur. "İliada" poemasına əsasən Alkid adı ilə doğulsa da sonralar Herakl adlandırılmışdır.

Onun haqqında olan rəvayətlərdən ən məhşuru "Heraklın on iki əməlləri" hekayəsidir.

## Heraklın əməlləri

# Heraklın Nemey şirini öldürməsi. Əfsanəyə görə, şirin pəncəsi yalnız öz pəncəsi ilə kəsilə bilərdi;
# Heraklın Hidranı öldürməsi;
# Heraklın Eriman qabanına qalib gəlməsi;
# Heraklın Kireney maralını tutması. Bu maralın mis ayağları var. Herakl bu maralı tutmaq üçün tam 1 il durmadan qaçmışdır;
# Heraklın Stimfal quşlarını ovlaması;
# Heraklın Avginin tövləsini təmizləməsi;
# Heraklın Krit öküzünü gətirməsi;
# Heraklın Frakiyaya səfəri;
# Herakl amazonlar ölkəsində;
# Herionun öküzləri və nəhəng Kakos;
# Heraklın Atlantla görüşü;
# Aidin ölülər dünyasını qoruyan itini yer üzünə çıxartmaq.

## Mənbə
* Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1
* Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А.О., 1995 ISBN 960-540-118-5
* Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, 2008 ISBN 978-88-476-2283-8

## Həmçinin bax
* Koroğlu dastanı
* Heraklın övladları
* Herakl (cizgi film, 1997)
Anna Berqendal

**Anna Henrietta Berqendal** — İsveç müğənnisi. O, "This is My Life" mahnısı ilə İsveçi 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Həmçinin bax
Dik Çeyni

**Riçard Bryus "Dik" Çeyni** (; ) — amerikalı siyasətçi, respublikaçı, Amerika Birləşmiş Ştatlarının 46-cı vitse-prezidenti (2001–2009) və 17-ci Müdafiə naziri (1989–1993).

Bəzi politoloqlar Dik Çeynini Amerika siyasəti tarixində ən nüfuzlu vitse-prezident adlandırırlar. Dik Çeyni mühafizəkar düşərgəsində radikal qərarları dəstəkləyən qrupa aid edilir. O, Donald Ramsfeldlə bərabər İraq müharibəsinin əsas təşəbbüskarlarınan biri sayılır.

Dik Çeyni Pentaqona ilk dəfə ata Buşun hakimiyyəti dövründə gəlib. 1991-ci ildə Küveytin azad edilməsi üçün həyata keçirilən Səhrada tufan əməliyyatı zamanı ABŞ-nin Müdafiə naziri məhz o idi.

## Siyasi fəaliyyəti
1974-cü ildə Çeyni prezident Ford administrasiyasında aparat rəhbəri təyin ediləndə o, bu vəzifəni tutan ən gənc şəxs olmuşdu. Dik Çeyni iş dünyasının və o cümlədən neft sənayesinin liderləri ilə yaxın əlaqələrdə təqsirləndirilir. O, öz nüfuzuna baxmayaraq vitse-prezidentlik dövründə cəmi bir neçə dəfə ictimai nitqlə çıxış edib. Çeyni daha çox əlaqələr qurmaq və səhnə arxası diplomatiyada məharətinə görə tanınır.
Mirzə

**Mirzə** — titul, ünvan.

## Titulun tarixi
Mirzə titulu Azərbaycanda Teymurlu sülaləsindən sonra işlənməyə başlanıb. Əmir Teymurun övladlarına Əmirzadə deyilib. Bu söz sonra mirzə şəklinə düşüb. 

Mirzə sonralar savadlı adamlara deyilib. Katiblər daha çox mirzə adlandıqdan XIX yüzildə onlar mirzə kimi tanınıblar. 

## Yazılış şəkili
Mirzə addan öndə gələndə böyük, addan sonra gələndə isə kiçik yazılır. Məsələn: Mirzə Fətəli, Abbas mirzə. Birincidə savadlılıq,vəzi­fə titulu, ikincidə isə şahzadəlik bildirir, yəni  addan sonra gəldikdə, əsilzadə, nəca­bət, zati-alilər anlamındadır. 

## Bu titulu olan tanınmış şəxslər
* Mirzə Şərif Mirzəyev — 
* Mirzə Ələkbər Sabir - 
* Aşıq Mirzə Bilal - 
* Mirzə Əli Məhəmmədi — 
* Mirzə Əli Əsgərabadi — 
* Mirzə Fətəli Axundov - 
* Mirzə Mehdi xan Qaffari — 
* Mirzə Məhəmmədhəsən Fələkzadə Şirvani —
* Mirzə Heydər Nəsirbəyov — 
* Mirzə Sadıq Qulubəyov —
* Mirzə Süleyman Mərəndi — 
* Mirzə Əbdülbaqi Danişmənd —
 
## Həmçinin bax
*Mirzə (ad)
*Mirzəli
*Mirzəyev
*Mirzəzadə

## İstinadlar
Kane & Lynch (dəqiqləşdirmə)

*Kane & Lynch: Dead Men — IO Interactive tərəfindən yaradılan və üçüncü-şəxs atıcı janrında olan oyun. 
*Kane & Lynch 2: Dog Days — IO Interactive tərəfindən yaradılan, Eidos Interactive və Square Enix (distribyutor olaraq) tərəfindən isə nəşr edilən üçüncü-şəxs atıcı janrında olan video-oyundur.
Pi

**Pi ədədi (<math>\pi</math>)** — çevrənin uzunluğunun onun diametri ilə nisbətinə bərabər olan riyazi sabit. \pi-nin adı, Yunan dilində (περίμετρον) yəni "Dairənin uzunluğu" sözünün ilk hərfi olan **π** hərfindən alınmışdır. Bu hərf latın əlifbasında **<math>\pi</math>** olaraq simvollaşdırılır. \pi həm də Arximed sabiti və Lüdolf ədədi olaraq da bilinir.

Riyaziyyat kitablarında \pi \approx{3.1415} olaraq ifadə edilməsinə baxmayaraq həqiqi cavabını əldə etmək üçün vaxtaşırı təkrar olunmayan sonsuz sayda pilləyə ehtiyac var.

65 pilləli \pi= 3, 14159 26535 89793 23846 26433 83279 50288 41971 69399 37510 58209 74944 5923

Fabrice Bellard 2010-cu ildə Çudnovski alqoritmi ilə \pi ədədinin 2.699.999.990.000 pilləlisini tapmışdır. Arximed 3.1/7 ilə 3.10/71 arasında bir ədəd olaraq hesablamışdır. Misirlilər 3.1605, babillilər 3.1/8, Ptolemey 3.14166 olaraq, İtalyan Lazzarini 3.1415929, Fibonaççi isə 3.141818 ilə hesablamışdırlar.

XVIII əsr də \pi 140 pilləyə qədər, XIX əsrdə isə 500 pilləyə qədər hesablandı. Dünyanın ilk kompüterində cəmi 2035 pilləlisi hesablanmış, müasir dövrün kompüterlərində isə milyonlarla pilləlisi hesablana bilir.

## Dəqiq qiyməti
Onu tam dəqiq hesablamaq mümkün olmadığı elmə aydındır.

Ən son texnologiyalar vasitəsilə \pi-nin dəqiq qiyməti belə göstərilir: \pi=3,14159265358979323846264338327950288419716939937510582097494459230781640
628620899862803482534211706798214808651328230664709384460955058223172535940 81284811174502841027…..
pi ədədinin sonu yoxdur. O sonsuz ədəddir

## <math>\pi</math> ilə əlaqəli olaraq, işlədilən bir neçə düstur
* \frac{\pi} {64} = \frac{3} {4} \arctan \left(\frac{1}{18} \right) + \frac{1}{2} \arctan \left(\frac{1}{57}\right) - \frac{5}{16} \arctan \left(\frac{1}{239}\right)

* Pi ədədinin təqribi hesablanması üçün Eyler düsturu:

: \frac{\pi}{4} = 4 \arctan \left(\frac{1}{5}\right) - \arctan \left(\frac{1}{70}\right) + \arctan \left(\frac{1}{99}\right)

## Pi günü
Həvəskarlar hər il 14 mart saat 1:59-da Pi gününü qeyd edirlər.
Bu qeyri-rəsmi bayramı 1987-ci ildə San-Fransiskolu Fizik Larry Shaw təklif etmişdir.

## Həmçinin bax
Digits of Pi — Up to 1 Million Digits
It's a Sin

**It's a Sin** – Pet Shop Boys qrupunun 1987-ci ildə çıxardığı Actually albomundan olan sinqlı. Təqdimatı 1987-ci il 15 iyunda keçirilən mahnı böyük uğur qazanmış və həmin ilin iyun ayında UK Singles Chartda üç həftə ardıcıl birinci yerdə olmuşdur.

Mahnı qrupun karyerasında ən uğurlu parçalardan biri olmuşdur. Belə ki, satışa çıxarıldığı ilin ən uğurlu layihələrindən olan mahnı, hə də 1987-ci ildə ən çox satılan Avropa sinqlı olmuşdur.

ABŞ – da da manı kifayət qədər sevilmiş, Billboard Hot 100 – də doqquzuncu yerə qədər yüksələ bilmişdir. Ümumiyyətlə mahnı bütün dünyada çox sevilmiş və ilk ifaçıdan sonra dəfələrlə müxtəlif ölkələrdən olan musiqiçilər mahnıya müraciət etmişdir.

Mahnının klipi də uğur qazanmışdır. Klipin rejissoru Derek Jarmandır. Klipdə Cəhənnəm görüntüləri və əməllərinin cəzasını alan insanlar təsvir edilib.

## Sertifikatları

## Kompozisiyaları

**7": Parlophone / R 6158 (BK)**
# *It's a Sin* (4:59)
# *You Know Where You Went Wrong* (5:51)

**12": Parlophone / 12R 6158 (BK)**
# *It's a Sin*  (Disco Mix) (7:39)
# *You Know Where You Went Wrong* (5:51)
# *It's a Sin* (7" Version) (4:59)

**CD: Parlophone / CDR 6158 (BK)**
# *It's a Sin* (7" Version) (4:59)
# *You Know Where You Went Wrong* (5:51)
# *It's a Sin* (Disco Mix) (7:39)

**12": Parlophone / 12RX 6158 (BK)**
# *It's a Sin* (Remix) (Ian Levine) – 8:15
# *You Know Where You Went Wrong* (Rough Mix) – 6:38

**12" Remix (ABŞ)**
# *It's a Sin* (Phil Harding Latin Vocal Mix) (9:14)
# *It's a Sin* (Phil Harding Latin Dub Mix) (4:20)
# *It's a Sin* (Remix) (8:15)
# *It's a Sin* (Disco Mix) (7:39)
# *You Know Where You Went Wrong* (5:51)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* YouTube – da bax
Classics

***Classics*** - ERA musiqi layihəsi adından 2009-cu ildə çıxarılmış albom. "Classics" albomu ERA musiqi layihəsi adından çıxarılmış sayca beşinci albomdur.

Alboma ümumilikdə on kompozisiya daxildir. Kompozisiyaların hazırlanmasında Giulio Caccini, Antonio Vivaldi və Cüzeppe Verdi kimi nəhəng bəstəkarların əsərlərindən istifadə edilib. Belə ki, məşhur bəstəkarların əsərləri Bibliyadan olan mətnlər və məşhur xristian duaları ilə ifa edilib.

## Alboma daxil olan mahnılar

# "Caccini + Redemption + Ave Maria"  – 4:53
# "Vivaldi + Sunset Drive + Spring / Four Seasons" – 3:40
# "Verdi + Arising Force + Nabucco" – 3:44
# "Verdi + The Chosen Path + La Forza del Destino" – 4:16
# "Bach + Ritus Pacis + Concerto No 3" – 3:45
# "Malher + Adagieto + 5th Symphony" – 5:23
# "Haendel + Dark Wonders + Sarabande & Ombra Mai Fu" – 3:53
# "Vivaldi + Winds of Hope + Winter / Four Seasons" – 4:04
# "Levi + Sombre Day" – 3:51
# "Barber + Adagio for Strings" – 2:48

## Sertifikat

## İstinadlar
 
## Xarici keçidlər

* Alboma daxil olan mahnıları yüklə