open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Haidoterminus

**Haidoterminus qarışqası — [[Qarışqalar|''Formicidae'']]** yarımfəsiləsinin Haidomyrmecinae yarımfəsiləsinə aid nəsli kəsilmiş bir qarışqa cinsi.

## Tarix və təsnifat
Haidoterminus, Mark Elaschuk tərəfindən tədqiqat üçün ianə edilmiş tək bir yetkin fosil, holotip, "UASM 332546" nömrəli nümunədən məlumdur. Təsvir zamanı nümunə, Alberta Universitetinin bir hissəsi olan Strickland Entomologiya Muzeyində qalırdı. Holotip nümunəsi, şəffaf sarı Kanada kəhrəbasının şəffaf parçasında inklüziya kimi qorunmuş, əsasən tam işçi kasta yetkin dişisindən ibarətdir. Kəhrəba nümunəsi, Kanada, Alberta, Grassy Lake yaxınlığındakı Foremost Formasiyasının yataqlarından bərpa edilmişdir. Kanada kəhrəbası, təxminən 79-78 milyon il əvvəlki bir yaşa aid edilmişdir və bu, onu Gec Kretase dövrünün Kampan mərhələsinə yerləşdirir. Kəhrəba tərkibinin təhlili, onun Qərb Daxili Dəniz Yolu boyunca laqunlarda və duzlu bataqlıqlarda yerləşdirilmiş cupressaceous qatranları kimi yarandığını göstərir. Haidoterminus, Grassy Lake ərazisindən təsvir edilmiş beş qarışqa növündən biridir, digərləri Sphecomyrma canadensis, Eotapinoma macalpini, Canapone dentata və Cananeuretus occidentalis-dir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qara üzlü monarx

**Qara üzlü monarx (Monarcha melanopsis)** — "Monarchidae" fəsiləsinə aid olan oxuyan quş növü. Avstraliyanın şərq sahil boyunca, həmçinin Yeni Qvineyada (quşların əksəriyyəti avstral qışı zamanı, may–avqust aylarında buraya miqrasiya edir) tapılır.

## Taksonomiya və sistematika

Qara üzlü monarx ilk dəfə 1818-ci ildə Lui Pyer Vyeyo tərəfindən "Muscicapa melanopsis" adı ilə Yeni Cənubi Uelsdən toplanmış nümunə əsasında təsvir edilmişdir. Növ indi 1827-ci ildə təbiətşünaslar Nikolas Eyluord Vigors və Tomas Horsfild tərəfindən təqdim edilmiş Monarx ("Monarcha") cinsinə daxil edilir. Növün elmi adı qədim yunan dilində "qara" mənasını verən "melas" və "üz" mənasını verən "ops" sözlərindən gəlir. İngilis təbiətşünası Vilyam Sveinson 1823-cü ildə bu növü "Muscipeta carinata" və ya "killi dimdikli milçəkqapan" adı ilə təsvir etmişdir, lakin Viyonun əvvəlki təsvirindən xəbərsiz idi.

Con Qould 1848-ci ildə “Avstraliya quşları” (The Birds of Australia) əsərində bu növü "Monarcha carinata" ("Killi milçəkqapan") adlandırmışdır.

Avstraliyalı həvəskar ornitoloq Qreqori Metyus Keyp Yorkdan toplanmış daha açıq rəngli nümunəni ayrı bir yarımnöv olan "pallidus" kimi təsvir etmişdir, lakin bu sonradan tanınmamışdır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qara üzlü qınquyruq

**Qara üzlü qınquyruq (''Chionis minor'')** — Həmçinin kiçik qınquyruq və ya "paddy quşu" kimi tanınan, qınquyruqların yalnız iki növündən biri. Bu qeyri-adi sahil quşları subantarktik adalarda, quru ərazilərdə leş yeyən quşlardır.

## Təsvir
Qara üzlü qınquyruq kök, qısa boyunlu, göyərçinə bənzər quşdur. Ağ lələkləri, qara dimdiyi, dəri çıxıntıları və üz dərisi var. Bu növün uzunluğu 38-41 sm (15-16 düym), qanad açıqlığı 74-79 sm və çəkisi 460-730 qram (1.01-1.61 funt) arasında dəyişir. Erkəklər dişilərdən bir qədər iridir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ceratomyrmex

**Ceratomyrmex** — Formicidae fəsiləsinin Haidomyrmecinae yarımfəsiləsinə aid olan nəsli kəsilmiş bir qarışqa nəsli. Bu nəsil yalnız bir təsvir edilmiş növü (Ceratomyrmex ellenbergeri) özündə birləşdirir və Asiyada tapılmış bir neçə Təbaşir dövrünün sonlarına aid fosillə məlumdur.

## Tarix və təsnifat
Ceratomyrmex cəmi dörd yetkin fosil nümunəsi ilə tanınır. Holotip, Nankin Geologiya və Paleontologiya İnstitutunun "NIGP164022" nömrəli nümunəsidir; Rennes Universitetinin "IGR.BU-002" nömrəli yetkin nümunəsi paratip kimi təyin edilmişdir. Təsvir edilən, lakin paratip kimi təyin edilməyən iki əlavə nümunə Almaniyada Sieghard Ellenbergerin şəxsi kolleksiyasında saxlanılırdı. Təsvir edilən nümunələr işçi kastasına aid yetkin fərdlərdir və Myanmardan çıxarılan Birmə kəhrəbasının şəffaf parçaları içərisində qorunub saxlanılmışdır. Birmə kəhrəbası U-Pb izotopları ilə radiometrik tarixləndirməyə məruz qalmış və təxminən 98.79 ± 0.62 milyon il yaşı olduğu müəyyən edilmişdir. Bu, Təbaşir dövrünün Aptian – Cenomanian mərhələləri arasındakı sərhəddə, ən erkən Cenomanian dövrünə aiddir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Paraparatrechina

**Paraparatrechina** — Formicinae yarımfəsiləsinə aid kiçik qarışqa cinsi. Bu cins, Afrika, Asiya və Avstraliyanın tropiklərində yayılmış 39 növü ehtiva edir.

## Yayılma və yaşayış yeri
Bu cins Paleotropiklər ilə məhdudlaşır. Afrotropik və Madaqaskar bölgələrindən on üç növ, Asiya və Avstraliyadan isə iyirmi beş növ və yarımnöv məlumdur. İlkin tədqiqat bir çox təsvir edilməmiş növün olduğunu göstərir. Afrotropik və Madaqaskar bölgələrində Paraparatrechina biologiyası haqqında çox az məlumat var. Onlar yağış meşələrindən tutmuş meşə təmizləmələrinə qədər müxtəlif tropik yaşayış yerlərində, ələnmiş yarpaq zibilində, çürük kötükdə, daşların altında və meşə örtüyündən döyülən bitki örtüyü və duman nümunələrində tapılmışdır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
0 (dəqiqləşdirmə)

* 0 — ədəd oxunu müsbət və mənfi ədədlərə ayıran tam ədəd.
* 0,(9)
* 0 yanvar
* 0-cı Ölçü (0D) —
* 0 dərəcəli N dairəsi
Sona Hüseynova

**Sona Əli qızı Hüseynova** () — Ermənistan SSR Ali Sovetinin deputatı.

## Həyatı
20 fevral 1925-ci ildə Dərələyəz mahalının Çivə kəndində doğulub. 1932-ci ildə Çivə kənd yeddi illk məktəbini 1939-cu ildə 7-ci sinfi fərqlənmə ilə bitirib.

Məktəbi bitirdikdən sonra, ailəsinə kömək məqsədilə sovxozda işləyib. Tütünçülük üzrə manqa başçısı kimi kimi 1950-ci ildə Ermənistan SSR Ali Sovetinə Mikoyan rayonunun Qovuşuq, Ağkənd, Ələyəz, Qabaxlı, Gədikvəng, Gülüdüz kəndlərinin kolxozçuları özlərinin seçkiqabağı yığıncaqlarında 229 nömrəli Şadin seçki dairəsindən Ermənistan SSR Ali Sovetinə deputatlığa namizəd göstərilmişdir. 1951-ci il fevral ayının 29-da Ermənistan SSR Ali Sovetinə deputat seçilmişdir.

1951-ci ilin sonlarında, Stalinin 4083 nömrəli məlum qərarı ilə, ailəsi ilə birlikdə Azərbaycanına deportasiya olunmuşdur. Bərdə rayonunun İmirli kəndində bir müddət yaşadıqdan sonra, ailəsinin iqlim şəraitinə uyğunlaşmaması səbəbindən yenidən Çivə kəndinə qayıtmışdır. Bir müddət Çivə kəndində işlədikdən sonra, 1976-cı ildə Azərbaycanına qayıdır. 1979-cu ildə Gəncə şəhərində məskunlaşırlar.

Sonralar İmirli kəndinə qayıtdı. 3 övladı, 8 nəvəsi, 16 nəticəsi var. 

Sona Hüseynova 2 avqust 2025-ci ildə vəfat etdi.

## İstinadlar
Azərbaycan 2025 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

Azərbaycan 2025 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində "Run with U" mahnısı ilə təmsil olunacaq. Mahnının müəllifləri Həsən Heydər, Roman Zilianev və Asəf Mişiyevdir, ifaçı isə Mamagama qrupudur. Azərbaycanın müsabiqədə iştirakçı yayımçısı olan İctimai Televiziya (İTV) müsabiqəyə qatılacaq mahnını daxili seçim yolu ilə müəyyən edib.

## Mənbələr
Öd kanalı

**Öd kanalı** — öd daşıyan çoxlu uzun boru quruluşlarından biridir və əksər onurğalılarda mövcuddur. 

## Anatomiyası

Öd kanalı üç əsas hissəyə ayrılır: fundus (yuxarı), bədən (orta) və boyun (aşağı).

Öd qidanın həzm edilməsi üçün lazımdır və qaraciyər tərəfindən qaraciyər kanalına gedən keçidlərə ifraz olunur. O, kistik kanalla (öd kisəsinə öd daşıyan) birləşərək ümumi öd axarını əmələ gətirir, sonra isə bağırsaq tərəfə keçir.

Ümumi öd axarının yuxarı yarısı qaraciyərlə, aşağı yarısı isə mədəaltı vəzi ilə birləşərək bağırsaqlara keçir. Vater ampulası vasitəsilə bağırsağın onikibarmaq bağırsağı adlanan hissəsinə açılır.

Öd axarının divarının morfologiyasına gəldikdə, bir qayda olaraq, subserosal, əzələli, subepitelial və epitelial təbəqələr fərqlənir. Kanalın daxili səthi bir qatlı silindrik (prizmatik, sütunlu) epitel ilə örtülmüşdür. Əzələ təbəqəsi çox nazikdir və spiral şəkildə yönəldilmiş miyositlərin fərdi dəstələri ilə təmsil olunur.

## Seqmentləri
İndividualist feminizm

**İndividualist feminizm** və ya *fərdiyyətçi feminizm* (, həmçinin *ifeminizm* kimi tanınır) — fərdiyyətçiliyi, şəxsi avtonomiyanı, dövlət tərəfindən qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin aradan qaldırılmasını və gender bərabərliyini vurğulayan libertarian feminist hərəkatı.

## Ümumi baxış
İndividualist feministlər hüquq sistemlərini dəyişdirməyə çalışır ki, cinsi və gender imtiyazları aradan qaldırılsın və bütün fərdlər bərabər hüquqlara sahib olsunlar. Bu yanaşma qadınları öz həyatlarına tam nəzarət etməyə təşviq edir və böyüklərin öz bədənləri ilə bağlı seçimlərinə dövlət müdaxiləsinə qarşı çıxır. İndividualist və ya libertarian feminizm liberal feminizmin bir qolu kimi qruplaşdırılsa da, XXI əsr əsas liberal feminist ideologiyalarından xeyli fərqlənir. Bu cərəyanın tərəfdarlarından Vendi Makelroy və Kritina Hoff Sommers, individualist feminizmi "siyasi" və ya "gender feminizmi" adlandırdıqları anlayışa qarşı qoyurlar.

## İnanclar və prinsiplər
* İndividualist feministlər qadınların avtonomiyasını və seçim azadlığını məhdudlaşdıran cinsi rolları rədd edirlər.
* Gender rollarının həm qadınları, həm də kişiləri məhdudlaşdırdığını və onların qanunvericiliklə tətbiq edilməsinin zərərli olduğunu bildirirlər.
* Dövlətin qadınlar naminə müdaxiləsini tənqid edirlər, çünki hökumət qadınlar adından qərarlar verərsə, onların fərdi seçimlərini məhdudlaşdıra bilər.

Katona İnstitutu (ABŞ libertarian beyin mərkəzi) hesab edir ki, kapitalizm qadınlara daha yüksək həyat standartı, daha çox resurslara çıxış, fərdi azadlıqlar və fiziki əməkdən kənar iş imkanları qazandırıb. İndividualist feminizm təbii hüquq nəzəriyyəsinə uyğun gəlir və kişilərlə qadınların hüquqlarının bərabər qorunmasını dəstəkləyir. Onların fikrincə, dövlət nə qadınların, nə də kişilərin maraqlarını bir-birinə üstün tutmamalıdır və şəxsi münasibətlərə, iqtisadi müqavilələrə, əyləncə və media təmsilçiliyinə və ümumiyyətlə, sosial-mədəni sahəyə müdaxilə etməməlidir.

## Tənqidlər
İndividualist feminizmin tənqidi fərdiyyətçiliyin feminist dəyər kimi istifadəsinə qarşı çıxmaqdan tutmuş, bu cərəyanın effektiv bir feminist fəallıq növü olub-olmamasına dair suallara qədər uzanır. Radikal feminist Ketrin Makkinnon (1995) fərdi seçimin əhəmiyyətini tənqid edərək bildirib ki, qadınlar hələ də istifadə edilir, zorakılığa məruz qalır, alınıb-satılır və susdurulur. O, qara qadınların daha ağır şəraitdə olduğunu xüsusilə vurğulayıb. Feminist Syuzen Braunmiller (1999) isə individualist feminizmin birləşmiş və kollektiv feminist hərəkatlara qarşı olması səbəbilə, bu yanaşmanı "zəifləyən və sağlam olmayan" bir feminist hərəkət kimi dəyərləndirib.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*  One of the first individualist feminist essays, by Ezra Heywood.
* 
* 
* 
*  Essay including discussion of libertarian feminism.
Camaləddin Zeylai

**Əbu Məhəmməd Cəmaləddin Abdullah ibn Yusif ibn Məhəmməd əz-Zeylai** (; ) — Hənəfi fəqihi və hədis hafizi.

## Həyatı
Zeylai bugünkü Somalinin Cibuti sərhədinə yaxın bölgəsi olan, Ədən körfəzi sahindəki liman şəhəri Zeyladandır. Süyuti bioqrafiyasını verərkən, *"Zeylai əslində bir sonrakı təbəqədə zikr edilməli idi, ancaq oradakı yaxınlarından əvvəl vəfat etdiyi üçün bura alınmışdır"* deyir. Süyutinin bəhs etdiyi bir sonrakı təbəqədə verilən hədis hafizlərinin doğum tarixlərinin 1323–1348-ci illər arasında dəyişməsi və Zeylainin bu təbəqədə mövcud 1325-ci ildə doğulan Zeynəddin əl-İraqi ilə dostluğu diqqətə alındığında, 1320-ci ildə anadan olduğu deyilə bilər.

## Müəllimləri
Zeylai, dövrünün qabaqcıl elm adamlarından Şəhabəddin Əhməd ibn Məhəmməd ibn Fütuh ət-Tücibi, Osman ibn Əli əz-Zeylai, Ələddin İbnüt-Türkmani, Şəhabəddin Əhməd ibn Məhəmməd ibn Qeys əl-Ənsari, Cəlaləddin Əbül-Fütuh Əli ibn Əbdülvəhhab əl-Cüreyri və Bəhaəddin İbn Aqil kimi şəxsiyyətlərdən hədis, fiqh və nəhiv (ərəb dili qrammatikası) təhsil almışdır. Nasbur-Rayənin bir çox yerində ifadə etdiyinə görə hədis müəllimləri arasında Əbül-Həccac Yusuf ibn Əbdürrəhman əl-Mizzi ilə Zəhəbi də vardır. Fiqhdə fətva verəcək səviyyəyə gəlmiş olsa da, qələmə aldığı əsərlərdə hədisçilik istiqaməti ön plandadır. İbn Həcər, müəllimi Zeynəddin əl-İraqinin Şafii, Zeylainin Hənəfi olmasına baxmayaraq həmrəylik içində işlər gördüklərini ifadə etdiyini nəql edər. Buna nümunə olaraq da İraqinin, Qəzalinin *"İhya"*sındakı hədislərlə Tirmizinin *"əs-Sünən"*ində, *"və fil-bəb an fülan…"* (, ) ifadəsiylə işarə etdiyi rəvayətlərin təxrici üzərində çalışarkən Zeylaidən, Zeylainin də Mərğinaninin *"[[əl-Hidayə]]"*siylə Zəməhşərinin *"əl-Kəşşaf"*ındakı hədislərin təxricini edərkən İraqidən faydalandığını ifadə edər.

## Ölümü
Hədis təxrici mövzusundakı işləri bir çox alim tərəfindən istinad olaraq istifadə edilən Zeylai 11 Məhərrəm 1360-cı ildə Qahirədə vəfat etmişdir. Onun Əvfat Əmirliyini təmsilən Məmlük sultanı Məhəmməd ibn Qalavuna göndərilən elçilik heyətinə başçılıq etməsi ölkəsində böyük etibar daşıdığını göstərməkdədir.

## Əsərləri
Zeylainin qələmə aldığı əsərlər bunlardır:

* *[[Nəsbur-Rayə li-təxrici əhadisil-Hidayə]]*.
* *əl-İsaf bil-əhadisil-Kəşşaf.* Zəməxşərinin təfsirindəki rəvayətlərin təxricinə dair olub, müəllif yeri gəldikcə əsəri tənqid etmiş, ancaq ondakı bütün rəvayətləri təxric edə bilməmişdir. Zeylainin bu əsəri də daha sonraları hədis təxrici edənlər üçün imtina edilməz bir qaynaqdır.
* *Müxtəsərul-Şərhi-Məanil-əsar.* Zeylai bu işində Əbu Cəfər ət-Tahavinin *"Şərhu-Məanil-əsar"*da zikr etdiyi rəvayətlərin səhabə ravi xaricindəki sənədlərini çıxartmışdır.

## İstinadlar
"Azərbaycan milli mətbuatının 150 illiyi (1875–2025)" yubiley medalı

**"Azərbaycan milli mətbuatının 150 illiyi (1875–2025)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı** 20 fevral 2025-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq Fərmanı ilə təsis edilib. Yubiley medalı ilə təltif etmək səlahiyyəti Azərbaycan Respublikası Medianın İnkişafı Agentliyinin İcraçı direktoruna verilib.

Bu medal ilə media sahəsinin inkişafında xüsusi xidmətləri olan, bu sahədə səmərəli fəaliyyət göstərən və ya media ilə əməkdaşlıqda fərqlənən Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları, əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər təltif edilirlər. Medal döşün sol tərəfinə, Azərbaycan Respublikasının digər orden və medalları olduqda onlardan sonra taxılır.

## Təsvir
"Azərbaycan milli mətbuatının 150 illiyi (1875–2025)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalının təsviri Azərbaycan Respublikasının 2025-ci il 3 fevral tarixli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir.

**Maddə 1. Medalın ümumi təsviri**

"Azərbaycan milli mətbuatının 150 illiyi (1875–2025)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı (bundan sonra – medal) bürüncdən tökülmüş və qızıl suyuna çəkilmiş, diametri 36 mm olan dairəvi lövhədən ibarətdir.

**Maddə 2. Medalın ön tərəfi**

2.1. Medalın ön tərəfi xarici və daxili çevrələrlə konturlanmışdır. Xarici çevrə dekorativ elementlidir.

2.2. Xarici və daxili çevrələrin arasında yuxarı qövs boyunca "AZƏRBAYCAN MİLLİ MƏTBUATI" sözləri, aşağı qövs boyunca "1875–2025" rəqəmləri yazılmışdır. Yazılarla rəqəmlərin arasında sol və sağ tərəflərdə qövs boyunca yuxarıya doğru uzanan sünbül çələngləri təsvir olunmuşdur.

2.3. Daxili çevrənin içərisində "150 İL" sözləri və bükülmüş vərəq və lələkdən ibarət kompozisiya yerləşdirilmişdir.

2.4. Bütün yazılar, rəqəmlər və elementlər relyefli olaraq, qabarıqdır, qızılı rəngdədir.

**Maddə 3. Medalın arxa tərəfi**

3.1. Medalın arxa tərəfi çevrə ilə konturlanmışdır. Çevrənin içərisində "AZƏRBAYCAN MİLLİ MƏTBUATININ 150 İLLİYİ" sözləri həkk olunmuşdur. Yazılardan aşağı hissədə "1875–2025" rəqəmləri yazılmışdır. Rəqəmlərdən sol, sağ və aşağı tərəflərdə üç düz xətt təsvir olunmuşdur.

3.2. Medalın arxa tərəfinin aşağı hissəsində medalın seriyası və nömrəsi göstərilir.

3.3. Bütün yazılar, rəqəmlər və xətlər relyefli olaraq, qabarıqdır, qızılı rəngdədir.

**Maddə 4. Medalın elementləri**

4.1. Medal paltarın yaxasına bərkidilmək üçün elementi olan, 50 mm x 37 mm ölçülü xara lentə iki halqa və ilgək vasitəsilə birləşdirilir. Xara lentin yuxarı hissəsinə üzərində relyefli aypara və səkkizguşəli ulduzdan, aypara və ulduzun sol və sağ tərəflərində bükülmüş lentlərdən ibarət kompozisiya həkk olunmuş 40 mm x 5,5 mm ölçülü metal lövhə bərkidilmişdir.

4.2. Xara lentin mərkəzində eni 11 mm olan qızılı rəngli şaquli zolaq təsvir edilmişdir. Mərkəzdən sol və sağ kənarlara doğru, ardıcıl olaraq 6,5 mm enində boz rəngli, 2 mm enində qızılı rəngli, 2,5 mm enində açıq göy rəngli və 2 mm enində qızılı rəngli şaquli zolaqlar təsvir edilmişdir.

4.3. Medala paltarın yaxasına bərkidilmək üçün elementi olan, eyni xara lentdən üz çəkilmiş 37 mm x 10 mm ölçülü qəlib əlavə edilir.

## İstinadlar
Həmmad ibn Əbu Hənifə

**Əbu İsmayıl ibn Həmmad ibn Əbu Hənifə Numan əl-Kufi əl-Hənəfi**  (; ) — fiqh və hədis alimi. Əbu Hənifənin oğlu və tələbəsi.

## Həyatı
Əbu Hənifənin yeganə oğlu və tələbisi olan Həmmad atasından fiqh öyrənmiş, hələ Əbu Hənifə sağ ikən fətva verməyə başlamışdır. Mənbələrdə onun kəlam (əqidə) və hədis elmlərində mahir alim, zöhd və təqvalı şəxslərdən olduğu deyilmişdir. Hədis alimləri (əhli hədis) tərəfindən güvənilən şəxs (siqa) kimi qəbul edilmişdir. Əbu Hənifənin "əl-Fiqhul-Əkbər" əsərini atasından o nəql etmişdir. Həmçinin Əbu Hənifənin əsaslandığı hədislərin cəm edildiyi müsnədlərdən birini də o nəql etmişdir. Qasım ibn Məin əl-Kufidən sonra Kufə valisi təyin olunan Həmmad ibn Əbu Hənifə 785-ci ilə vəfat etmişdir.

## Tələbələri
Həmmadın tələbələri bunlardır:

* Xalid ibn Əbdürrəhman ibn Xalid ibn Sələmə Məhzumi,
* İsmayıl ibn Həmmad ibn Əbu Hənifə Numan əl-Kufi (böyük oğlu),
* Ömər ibn Həmmad ibn Əbu Hənifə Numan əl-Kufi (oğlu).

## İstinadlar
Ketrin Makkinnon

**Ketrin Makkinnon** (; ) — amerikalı feminist hüquqşünas, aktivist və yazıçı.  Miçiqan Universitetinin Hüquq Fakültəsində  hüquq professorudur və 1990-cı ildən bəri bu vəzifədə çalışır. O, həmçinin Harvard Hüquq Məktəbində  qonaq professorudur. 2008–2012-ci illərdə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin prokurorunun xüsusi gender müşaviri olmuşdur.

Makkinnon beynəlxalq hüquq, konstitusiya hüququ, siyasi və hüquq nəzəriyyəsi, həmçinin hüquq fəlsəfəsi sahələrində tədqiqatlar aparır. Həmçinin 12-dən çox kitabın müəllifidir, bunların arasında aşağıdakı əsərlər xüsusilə tanınır:

* Feminism Unmodified (Dəyişdirilməmiş Feminizm, 1987)
* Toward a Feminist Theory of the State (Feminist Dövlət Nəzəriyyəsinə Doğru, 1989)
* Only Words (Yalnız Sözlər, 1993)

## Həyatı və təhsili
Makkinnon Minnesota ştatının Minneapolis şəhərində anadan olmuşdur. O, Elizabet Valentin Devis və Corc Makkinnonun ilk övladıdır (ailədə bir qız və iki oğlan uşağı olub). Onun atası hüquqşünas, 1947–1949-cu illərdə konqresmen və 1969–1995-ci illərdə ABŞ-ın Kolumbiya Dairəsi Apellyasiya Məhkəməsinin hakimi olmuşdur. Ketrin anasının təhil aldığı Smit Kollecinin üçüncü nəsil məzunudur. Daha sonra Yel Universitetində magistr (MSL) və hüquqşünaslıq üzrə doktorluq (J.D.) dərəcəsi almışdır. 1987-ci ildə Yel Universitetində siyasi elmlər üzrə PhD müdafiə etmişdir. Təhsil aldığı müddətdə Milli Elm Fondunun (NSF) təqaüdçüsü olmuşdur.

## Karyerası
Makkinnon hazırda Miçiqan Universitetində hüquq professoru və Harvard Hüquq Məktəbində qonaq professor kimi dərs deyir. 2007-ci ildə Harvard Hüquq Məktəbində qonaq professoru kimi çalışmışdır. Bundan əlavə, Ketrin, NYU, Qərbi Avstraliya Universiteti, San Dieqo Universiteti, Qüdsdəki İvrit Universiteti, Kolumbiya Hüquq Məktəbi, Çikaqo Universiteti, Bazel Universiteti, Yel Hüquq Məktəbi, Osqood Hall Hüquq Məktəbi, UCLA Hüquq Məktəbi və Stenford Hüquq Məktəbində mühazirələr oxumuşdur.

## İstinadlar

## Biblioqrafiyası
* 
* 
* 
* 

## Ədəbiyyat
* 
* 

## Xarici keçidlər

* Catharine A. MacKinnon. Harvard Law School. Retrieved September 4, 2020.
* Catharine A. MacKinnon. University of Michigan. Retrieved September 4, 2020.
* Catharine MacKinnon . Collaboratory for Digital Discourse and Culture at Virginia Tech. Retrieved September 4, 2020. It includes a bibliography of MacKinnon's works.
* "Collection concerning Catharine A. MacKinnon v. Society for Comparative Philosophy, 1985–1986". Schlesinger Library at Radcliffe Institute, Harvard University. 
* Philip Galanes (March 17, 2018). "Catharine MacKinnon and Gretchen Carlson Have a Few Things to Say". *The New York Times*. Retrieved September 4, 2020.
*  Amy Goodman (January 26, 1998). "Clinton Scandal: A Feminist Issue?" *Democracy Now!* 
* "Papers of Catharine A. MacKinnon, 1946–2008 (inclusive), 1975–2005 (bulk): A Finding Aid". Schlesinger Library at Radcliffe Institute, Harvard University. Retrieved September 4, 2020. It includes MacKinnon's works.
* Ben Wattenberg (July 7, 1995). "A Conversation With Catherine MacKinnon". *Think Tank with Ben Wattenberg*.
Endonim və eksonim

[thumb|upright=1.2|[Almaniya üçün eksonimlərin müxtəlifliyini nümayiş etdirən xəritə, Alman dili *Deutschland endonimi ilə müqayisədə*]]
**Endonim və eksonim** — bir qrup insan, fərdi şəxs tərəfindən dil və ya dialekt üçün istifadə edilən yerli və qeyri-yerli addır. Eksonimlər yalnız tarixi-coğrafi səbəblərlə deyil, həmçinin yad sözlərin tələffüzü ilə bağlı çətinliklər və ya fərqli yazı sistemlərinə qeyri-sistematik olaraq keçid etmə cəhdləri nəzərə alınaraq mövcud olur.
Məsələn, Deutschland, İngilis və İtalyancaya görə Almaniya və Germaniya olaraq tanınan ölkənin endonimidir, həmçinin İspan və Fransızcaya görə də Alemania və Allemagne, Polşada Nemsi, Finlandiya və Estoniyada isə Saksa və Saksamaa olaraq tanınır.

## Etimologiya
Endonim və eksonim terminləri, Yunan dilindən gələn prefikslər vasitəsi ilə formalaşmışdır. Beləliklə, "endonim" termini, öz adını və ya dilini müəyyən bir qrup və ya icmanın istifadə etməsi ilə əlaqələndirir. Endonim bir xalqın və ya icmanın özünü və ya yerini adlandırdığı addır, yəni bir qrupun özünü tanıdığı adıdır.
"Eksonim" termini, bir qrup insanlar tərəfindən istifadə olunan adları ifadə edir. Eksonim, başqa bir dil və ya mədəniyyətdən olan şəxslər tərəfindən verilən adlar və ya adlandırmalar üçün də istifadə olunur. Məsələn, "Almaniya" sözünün eksonim olması, Alman xalqı üçün "Deutschland"ın endonim olmasıdır.

## Həmçinin bax
* Terminologiya
## İstinadlar
Əbul-Yusr Pəzdəvi

**Əbul-Yusr Məhəmməd ibn Məhəmməd əl-Pəzdəvi** (; ) — Hənəfi məzhəbinin alimlərindən biri.

## Həyatı
Əbul-Yusr Pəzdəvi 1030-cu ildə Pəzdədə dünyaya gəlmişdir. Hənəfi fiqhinin üsul və füru elmində böyük alim olan Əbul-Yusr, Əbu Yaqub Yusif ibn Məhəmməd ən-Nişaburidən elm öyrənib yetişmişdir. Səmərqənddə qazılıq (hakimlik) edən Əbu Yusr, zamanının alimlərin imamı, ən böyüyü hesab olunur. Onun yanına, şərq və qərbdəki hər coğrafiyadan elm öyrənməyə gəlirdilər. "Əbul-Yusr" deyə məşhur olmasının səbəbi, kitablarının yusra, yəni asan başa düşülməsinə çox diqqət yetirməsi idi. Ömər ibn Məhəmməd ən-Nəsəfi onun haqqında belə demişdir:*"Əbul-Yüsr Pəzdəvi, Mavərənnəhrdə əshabımızın, yəni Hənəfi alimlərinin şeyxi idi. İmamların imamı idi. Şərqdəkilərin və qərbdəkilərin sığınacağı oldu. Bütün tələbənin məqsudu idi. Gəlib dərslərində iştirak etmək, istifadə etmək arzusunda idilər. Fiqh elminin üsul və füru məsələlərinə aid təsnifləri və kitabları ilə dünya işıqlanmış, şərəflənmişdi".*Fəxrul-İslam Pəzdəvinin qardaşı olan Əbul-Yusr, 1099-cu il və ya 1100-cü ildə Rəcəb ayının 9-unda Buxarada vəfat etmişdir.

## Fəaliyyəti
Buxaradan Səmərqəndə köçən Əbul-Yusr burada "qazilqudat" (red — qazılar qazısı) vəzifəsini yerinə yetirmiş, 1088-ci ildə şəhər I Məlikşah tərəfindən mühasirəyə alındıqdan sonra Buxaraya qayıtmışdır. Buxarada dərslər vermiş və münazirələrdə (red — elmi debat) iştirak etmişdir.

## Əsərləri
Əbul-Yusr Pəzdəvinin dövrümüzə qədər gəlib çatan əsərləri bunlardır:
* **Üsulud-din.** Bu əsərin Ankara Universiteti, "Dil və Tarix-Coğrafiya fakültəsi"ndə, Süleymaniyənin və Kayserinin Rəşid əfəndi kitabxanalarında əlyazmaları mövcuddur. İsmayıl Saib Səncər nüsxəsinə istinadən Hans Pitr Lins tərəfindən nəşr edilən bu kitab (Qahirə 1383), Şərəfəddin Gölcük tərəfindən də "Əhli Sünnə Əqaidi" adı ilə tərcümə edilmişdir (İstanbul 1980).
* **Kitab fihi mərifətül-hucəciş-şəriyyə.** Bu kitab fiqh üsulu, Quran, sünnə, icma və qiyas mövzularının toxunulduğu bir əsər olub, Mari Bernard və Erik Şaumont tərəfindən nəşr edilmişdir (Qahirə 2003). Kitabın əvvəlində verilən məlumatdan məlum olur ki, müəllif bundan əvvəl biri müxtəsər olmaqla iki fiqh əsəri qələmə almışdır.

## İstinadlar
Mister Olimpiya 1988

**Mister Olimpiya 1988** — Bodibildinq üzrə ən populyar yarışın sayca iyirmi dördüncüsü.  (IFBB) təşkilatçılığı ilə 1988-ci ilin 10 sentyabrında, ABŞ-ın Kaliforniya ştatında, Los-Anceles şəhərində  keçirilmişdir. Yarışmanın ümumi mükafat fondu 150 min dollar idi.

## Nəticələr
Li Heyni ardıcıl olaraq beşinci dəfə Mister Olimpiya tituluna layiq görüldü.

## İstinadlar
Əbu Muti əl-Bəlxi

**Əbu Muti əl-Həkəm ibn Abdullah ibn Sələmə ibn Əbdürrəhman əl-Bəlxi** (; ) — Əbu Hənifənin tələbələrindən biri. Fəqih. Bəlx qazısı.

## Bioqrafiyası
Mənbələrdə onun haqqında məlumatlar olduqca azdır. Görmə qüsurlu olduğu və Bəlxdə doğulub böyüdüyü rəvayət olunmuşdur. Oğlu onun 84 yaşında Bəlxdə vəfat etdiyini söyləmişdir. Buna görə də onun təqribən 733 ilində anadan olduğunu söyləmək olar. O, fiqh, zühd və təqvası ilə məşhurlaşmışdır. Hişam ibn Həssan, Bəkr ibn Xuneys, İbrahim ibn Təhman, Malik ibn Ənəs, Süfyan əs-Səvri və Əbu Hənifə kimi görkəmli şəxsiyyətlərə tələbəlik etmiş, onlardan elm nəql etmişdir. Əbu Yusif və Abdullah ibn əl-Mübarək onu mədh etmişdir. *"[[Əl-Fiqhül-Əbsat|əl-Fiqhul-Əbsat]]"* kimi məşhurlaşan digər *"[[əl-Fiqhul-Əkbər]]"* əsərini öz müəllimi Əbu Hənifədən o nəql etmişdir. 16 il Bəlxdə qazılıq edən Əbu Muti, 814-cü ildə vəfat etmişdir.

## Həmçinin bax

* Hənəfilərin siyahısı

## İstinadlar
Fəxrul-İslam Pəzdəvi

**Əbül-Usr Pəzdəvi** () və ya **Əbül-Həsən Əbül-Usr Fəxrül-İslam Əli ibn Məhəmməd ibn əl-Hüseyn ibn Əbdülkərim əl-Pəzdəvi** (; ) — Mavərənnəhrdə yetişən Hənəfi məzhəbinin fiqh alimlərindən biri.

## Bioqrafiyası
"Fəxrul-İslam" ləqəbli Əli ibn Məhəmməd, 1009-cu illərdə İranın Pəzdə (və ya Bəzdə) şəhərində doğulub yetişdiyi üçün "Pəzdəvi" nisbəsiylə tanınır. Pəzdə, Nəsəfdən 6 fərsax (red — 34.1 km.) uzaqda bir qaladır. Qalanın adı, yanında qurulan şəhərin də adı olmuşdur. Atası Məhəmməd Səmərqənd və Buxarada qazılıq (hakimlik) vəzifəsində olmuş, daha sonra bu vəzifədən ayrılaraq Pəzdəyə köçmüş və orada məskunlaşmışdır. Qardaşı Məhəmməd əl-Pəzdəvi də, Mavərannəhrdə yetişən böyük İslam alimlərindən olub. Qardaşından fərqli olaraq Fəxrul-İslamın yazdığı kitablar oxucular tərəfindən çətin başa düşüldüyündən ona "Əbul-Usr" (red — ərəbcə "usr" çətin deməkdir) deyilmişdir. Fəxrul-İslam Pəzdəvi məzhəbini əzbərdən bilməkdə zərbi-məsəl olmuşdu. Mənbələrə görə, onun bu xüsusiyyəti hər kəs tərəfindən bilinməkdə və hər vaxt danışılmaqda idi. Mavərənnəhr fəqihlərindən olan əs-Səraxsi ilə eyni əsrdə yaşamış və Halvani tərəfindən idarə edilən mədrəsədə Səraxsiyə yoldaşlıq etmişdir. Bundan başqa o, hədis elminin də təhsilini alıb, bir çox hədis rəvayət etmişdir. Yoldaşı olan Səmərqənd xətibi Əbul-Məali Məhəmməd ibn Nəsr ibn Mənsur əl-Meydani və öz oğulu Qazı Əbu Sabit əl-Pəzdəvi, ondan hədis rəvayət etmişdir. Bir ara Səmərqəndə getmiş və orada dərs demişdir. Fəxrul-İslam Pəzdəvi 13 sentyabr 1089-cu ildə Keşdə vəfat etsə də cənazəsi Səmərqəndə aparılaraq orada dəfn edilmişdir.

## İrsi və mirası
Fəxrul-İslam Pəzdəvi, Hənəfi məzhəbinin böyük alimlərindəndir. Hənəfi fiqhinin füru və üsul məlumatlarında zamanındakı alimlərin imamı, ən böyüyü olduğu qeyd olunmuşdur. Müxtəlif elmləri də özündə cəm etmişdir. Hələ üsulu fiqhə dair yazdığı və "Üsulu Pəzdəvi" adıyla bilinən çox qiymətli bir kitabı, bütün İslam ölkələrində mötəbər bir əsərdir. Qasım ibn Qutluboğa Fəxrul-İslam haqda bunları deyir:

Səmani deyir:

## Əsərləri
O, təfsir, hədis və fiqh elmlərinə aid əsərlər qələmə almışdır. Onun başlıca əsərləri bunlardır:

* **Kənzül-vüsul ilə marifətul-üsul.** *"Üsulu Pəzdəvi"* adı ilə bilinən və üsulu fiqh elminə aid əsər.
* **Əl-Məbsut.** On bir cildlik bir fiqh kitabıdır.
* **Təfsirül-Quran.** Hər biri Quran qalınlığında, yüz iyirmi cild olan bu əsərin bir nüsxəsinə rast gəlinməmiş, bu günə qədər ələ keçməmişdir.
* **Şərhi-Camiul-kəbir** və **Camius-sağir.** Üsul elminə aid olan əsərdir. Bizə qədər gələ bilməyən əsərlərindəndir. Məhəmməd Şeybaninin, Hənəfi fiqhini izah edən kitablarının şərhidir.
* **Əz-Ziyadat.** Fiqh elminin füru məsələlərini izah edən bir əsərdir. Bu əsərin bir nüsxəsi, Süleymaniyə kitabxanasında (Fateh, № 1665) saxlanılır.
* **Şərhül-Hidayə.** *"[[əl-Hidayə]]"* adındakı fiqh kitabının nikah babına qədər olan qisiminin şərhini özündə ehtiva edən əsərdir.

## Həmçinin bax
* Əbul-Yusr əl-Pəzdəvi
* Məhəmməd ibn Həsən əş-Şeybani

## İstinadlar
Türkmənistan Hərbi Dəniz Qüvvələri

**Türkmənistan Hərbi Dəniz Qüvvələri** (türkm. Türkmenistanyň Harby-deňiz Gýçleri) Türkmənistan Silahlı Qüvvələrinin bir qolu olub, Xəzər dənizində dəniz təhlukəsizliyinin təmin edilməsi üçün yaradılmışdır. THDQ 1992-ci ildə Türkmənistanın müstəqillik qazanmasından sonra qurulmuş və zamanla gücləndirilmişdir.

## Struktur

* **Sahilyani Müdafiə Bölmələri** - Sahil boyu dəniz təhlukəsizliyini qorumaq üçün nəzarət məntəqələrinə malikdir.
* **Patrul Gəmiləri Donanmaları** - Kiçik və orta ölçülü patrul gəmiləri ilə suverenliyin qorunmasını təmin edir.
* **Hərbi Dəniz Təlim Mərkəzi** - Dəniz qücçlərinin peşəkar hərbi dənizçilər yetişdirilməsi üçün ixtisaslaşdır.

## Həmçinin baxın
Türkmənistan Silahlı Qüvvələri

## Mənbə
Əbu Muqatil əs-Səmərqəndi

**Əbu Muqatil Həfs ibn Sələm əs-Səmərqəndi** (; ) — Səmərqənddə Hənəfi məktəbinin nümayəndələrinin rəhbəri və Əbu Hənifənin tələblərindən biri. Fəqih.

## Bioqrafiyası
Nəsr ibn Əbi Əbdilməlik əl-Atəki, Şərik ibn Əbi Muqatil, Məruf ibn Həsən, Yunus ibn Sabih və İshaq ibn İbrahim əl-Hənzəli kimi alimlərin rəhbəri olan Əbu Muqatil əs-Səmərqəndi, Əbu Hənifədən elm almaqla bərabər, eyni zamanda Əyyub əs-Sixtiyani, Hişam ibn Hibban və s. alimlərin məclislərində də iştirak edərək onlara da tələbəlik etmişdir. Bunlardan əlavə Əmr ibn Übeyd, Səid ibn Əbu Ərubə, Misar ibn Kidam kimi məşhur şəxsiyyətlərlə də elmi müzakirələri olmuşdur. Hədis və fiqhdə məharətli alim olmuşdur. Cəhmiliklə, irca (mürciəlik) və rəy ilə ittiham edilsə də həqiqətdə bunların hamısı əsassız iddialar olmuş və isbat edilməmişdir. Əbu Hənifənin məşhur "əl-Alim vəl-Mütəallim" əsərini o nəql etmişdir. Əbu Hənifənin fikirlərini yazılı mətinlər şəklində Səmərqənddə yayan məhz o olmuşdur.  Süyuti onun qazılıq etdiyini söyləmişdir. Əbu Muqatil xəlifə Məmun dövrünə qədər yaşamışdır. Mənbələrin nəql etdiyinə görə Məmun Xorasanda olarkən mühüm bir problem ortaya çıxır. Xorasan alimləri bu problemə bir çarə tapa bilmədiklərindən Məmuna Əbu Muqatil əs-Səmərkəndinin və ya Əbu Hənifə əl-Bəlxinin bu problemi həll edə biləcəkləri bildirilir. Məmun problemin həllini Əbu Muqatilə həvalə edir, lakin xəbəri gətirən elçi gələnə qədər o, vəfat edir. Mənbələr bu problemin nədən ibarət olduğunu qeyd etmirlər. Lakin bu hadisə onun fiqhdə mühüm bir nüfuz sahibi olduğunu sübut edir. Əbu Muqatil, hicri 208, miladi 823-cü ildə vəfat etmişdir.

## Həmçini bax
* Hənəfilərin siyahısı
## İstinadlar
Linguamyrmex

**Linguamyrmex** — Qarışqalar (Formicidae) fəsiləsinin Haidomyrmecinae yarımfəsiləsinə aid olan nəsli kəsilmiş bir qarışqa nəsli. Bu nəsil Haidomyrmecinae yarımfəsiləsində yerləşdirilən doqquz nəsildən biridir. Nəsil üç təsvir edilmiş növü özündə birləşdirir: **Linguamyrmex brevicornis**, **Linguamyrmex rhinocerus** və tip növ olan **Linguamyrmex vladi**. Bu növlər Asiyada tapılmış Gec Təbaşir dövrünün sonlarına aid fosillərlə məlumdur.

## Tarix və təsnifat

Linguamyrmex cəmi dörd yetkin fosil nümunəsi ilə tanınır. Holotip Amerikan Təbii Tarix Muzeyinin "AMNH BuPH-01" nömrəli nümunəsidir; digər üç nümunə də eyni kolleksiyada saxlanılır, lakin L. vladi növünə aid deyil. Təsvir edilən nümunələr işçi kastasına aid yetkin fərdlərdir və Myanmadan çıxarılan Birma kəhrəbasının şəffaf parçaları içərisində qorunub saxlanılmışdır. Birma kəhrəbası U-Pb izotopları ilə radiometrik tarixləndirməyə məruz qalmış və təxminən 98.79 ± 0.62 milyon il yaşı olduğu müəyyən edilmişdir. Bu Təbaşir dövrünün Alb – Senoman mərhələləri arasındakı sərhəddə, ən erkən Senoman dövrünə aiddir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Silahlı Qüvvələri

**Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Silahlı Qüvvələri** (BƏƏ SQ) Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin milli silahlı qüvvələridir. O, quru qoşunlardan, hava qoşunlarından, hərbi-dəniz qoşunlarından və prezident qvardiyasından ibarətdir.

## Tarix

* 1971-ci ildə yaradılmışdır. 
* 1976-cı ildə bu qoşunlar birləşdirilərək vahid milli silahlı qüvvələr formasında təşkil olundu.

## Təşkilat strukturu
Bəə SQ aşağıdakı təşkilat strukturlarına malikdir:

* **Quru Qoşunları** - Ölkənin quru sərhədlərini qorumaq və daxili təhlukəsizliyi təmin etmək üçün yaradılıb.
* **Hava Qoşunları** - Bələdiyyə sərhədlərinin qorunması və havadan müdafiə missiyalarını yerinə yetirir.
* **Hərbi-Dəniz Qoşunları** - Ölkənin sahilyani ərazilərini qoruyur və dəniz təhlukəsizliyini təmin edir.
* **Prezident Qvardiyası** - Xüsusi elit bölmə olub, prezident sarayını və strateji obyektləri qoruyur.

## Mənbə
Ancela Bennet

**Ancela Bennet** (d. ) — Avstraliyalı mədən sənayesi varisi və iş qadınıdır.

## Bioqrafiyası
Atası Piter Rayt, *Wright Prospecting* şirkətinin həmtəsisçisi olub. Onun qardaşı Maykl Rayt isə *Voyager Estate* şərabçılıq təsərrüfatının sahibi idi və bu təsərrüfat Avstraliyanın Marqaret Rivə bölgəsində yerləşirdi.

Bennet Rayt Prospecting şirkətinin rəhbəridir. 2010-cu ildə o və qardaşı Cina Raynhartdan 1 milyard Avstraliya dolları alıblar. Bu, Raynhartın məhkəmə qərarı ilə Pilbara bölgəsində, Nyuman şəhərinin 60 km qərbində yerləşən Rodos silsiləsi dəmir filizi mədənindəki 25%-lik payından imtina etməyə məcbur edilməsindən sonra baş verib.

O, Rio Tinto Group-a məxsus Hamersley Iron səhmlərinin 15%-nə sahibdir, qalan 50% isə Gina Raynhart-a məxsusdur. 2012-ci ilin sentyabrında Bennet, Raynharta qarşı məhkəmə iddiası qaldıraraq, Houp Dauns mədəninin 4, 5 və 6-cı sahələrinin 50%-ni geri tələb edib. Bu mədən, Gina Raynhart-ın anası Houp Hənkokun şərəfinə adlandırılıb.

## Şəxsi həyat
Bennet evlidir və yeddi övladı var. Oğlu Todd Bennet, 2008-ci ildə Apex Mineral şirkətinin Direktorlar Şurasına üzv təyin edilib, lakin 2012-ci ildən etibarən bu vəzifədə deyil. O, həmçinin Faynəns ənd Enerji Eksçeync idarə heyətinin üzvü olub.

## Xalis sərvət
2023-cü ilin may ayına olan məlumata görə, Bennet Avstraliyanın üçüncü ən varlı qadınıdır.

2014-cü ildə *Business Review Weekly* onun sərvətini 1.55 milyard Avstraliya dolları olaraq qiymətləndirib.

2009-cu ilin sentyabrında Pert şəhərinin Mosman Park bölgəsində yerləşən evini 57.5 milyon Avstraliya dollarına satıb və Vest Pert-də 8 milyon dollar dəyərində bir mənzilə köçüb.

2010-cu ildə isə 20 milyon Avstraliya dolları dəyərindəki yaxtasını satıb.

## İstinadlar
Qara üzlü kukal

**Qara üzlü kukal (Centropus melanops)** — "Cuculidae" fəsiləsinə aid bir quş növü. Bu növ Filippinə endemikdir və Mindanao, Basilan, Dinaqat adaları, Bohol, Leyte, Biliran və Samar adalarında tapılır. Bu, krem rəngli başı, qara maskası və quyruğu, şabalıdı rəngli qanadları ilə fərqlənən gözəl bir kukal növüdür. Təbii yaşayış yeri tropik rütubətli düzənlik meşələridir.

## Təsvir və taksonomiya

"EBird" bu quşu belə təsvir edir: "Filippinlərin cənubunda düzənlik və aşağı dağlıq ərazilərdə meşəliklərdə yaşayan iri, uzunquyruq bir quş. Qara qarın və quyruq, şabalıdı qanadlar, yuxarı bel və döşdən başın üst hissəsinə qədər uzanan krem rəngi və başın arxa hissəsinə qədər uzanan üçbucaq şəklində qara maska ilə fərqlənir. Yaşadığı ərazidə oxşar növlər yoxdur. Gizli davranır və çox vaxt görünmədən səsi eşidilir. Dərin və sürətli 'vup-vup!' və ya tənbəl, yuxarıya doğru uzanan 'vuuuup!' səsi çıxarır."

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lasius

**Lasius** — Formicinae yarımfəsiləsinə aid olan bir qarışqa nəsli.

## Taksonomiya

Bu nəsil üçün tipik növ qara bağ qarışqası olan Lasius niger-dir. Digər əsas növlərə quraq çöl ərazilərində yaşayan L. neoniger (taxıl sahəsi qarışqası) və L. alienus daxildir.

Digər növlər arasında L. mixtus qrupunun müvəqqəti sosial parazitləri və hiper-sosial parazit olan Lasius fuliginosus da vardır. Lasius flavus da tez-tez rast gəlinən bir növdür və bu növ sakit otlaqlarda otla örtülü təpəciklər qurur. Alp dağlarında bu təpəciklər ənənəvi olaraq keçi çobanları tərəfindən təbii kompas kimi istifadə edilmişdir, çünki onlar həmişə şərqə doğru yönəldilərək günəşin ilk şüalarını tuturlar.

Acanthomyops yarımfəsiləsinə aid olan növlər, xüsusilə L. interjectus və L. claviger, sitronella qoxusuna bənzər qoxuları səbəbindən "sitronella qarışqaları" kimi tanınır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qara üzlü kuku quşu

**Qara üzlü kuku quşu (''Coracina novaehollandiae'')** — Avstraliya və cənubi Yeni Qvineyaya endemik olan quş növü. Avstraliyada "Milli Parklar və Vəhşi Təbiət Qanunu" ilə qorunur.

Bu quşlar, yağış meşələri istisna olmaqla, demək olar ki, hər cür meşəli ərazidə geniş yayılmışdır. Lakin onlar şəhər ərazilərində də rast gəlinir. Sidney və Perth kimi Avstraliya şəhərlərində elektrik xətləri üzərində tez-tez görünür.

## Taksonomiya
Qara üzlü kuku quşu ilk dəfə 1789-cu ildə alman təbiətşünası İohann Fridrix Gmelin tərəfindən Karl Linneyin "Systema Naturae" əsərinin genişləndirilmiş nəşrində təsvir edilmişdir. Gmelin bu quşu "Turdus" cinsinə aid edərək "Turdus novaehollandiae" binominal adını vermişdir. Gmelin təsvirini ingilis ornitoloq John Lathanın 1783-cü ildə yazdığı "A General Synopsis of Birds" kitabında təsvir etdiyi "Yeni Hollandiya qaratoyuğu" əsasında hazırlamışdır. Lathan, təbiətşünas Con Latamın kolleksiyasındakı, cənubi Tasmaniyanın Adventure Bay bölgəsindən gətirilmiş nümunəni araşdırmışdır. Adventure Bay, kapitan Ceyms Kukun üçüncü Sakit okean səyahəti zamanı 1777-ci ilin yanvarında ziyarət etdiyi bir yerdir. Bu səyahət zamanı Vilyam Ellis tərəfindən çəkilmiş qara üzlü kuku quşunun rəsmi "Londonun Təbiət Tarixi Muzeyi"ndə saxlanılır. 1921-ci ildə Qreqori Matyus Gmelinin "Turdus novaehollandiae" və Lathanın "Yeni Hollandiya qaratoyuğu" təsvirlərinin qara üzlü kuku quşuna aid olduğunu təsdiqləmişdir. Hazırda bu növ, 1816-cı ildə fransız ornitoloq Lui Pyer Vyeyo tərəfindən təqdim edilmiş "Coracina" cinsinə aid 22 növdən biridir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hakni

**Hakni** () — Böyük Britaniyada yetişdirilmiş tanınmış bir at növü. Son onilliklərdə Hakni növünün yetişdirilməsi əsasən araba çəkmək üçün ideal atlar yaratmaq istiqamətində inkişaf etdirilmişdir. Onlar zərif və yüksək addımlı araba atlarıdır və xüsusilə qoşqu yarışlarında nümayiş etdirmək üçün məşhurdur. Hackney atları yaxşı dözümlülüyə malikdirlər və uzun müddət yüksək sürətlə yürüyə bilirlər. Bu xüsusiyyətləri onları araba yarışları və nümayişlər üçün ideal seçim edir.

## Tarix
Hakni at növü 14-cü əsrdə İngiltərənin Norfolk bölgəsində inkişaf etdirilmişdir. O dövrdə İngiltərə kralı güclü, lakin eyni zamanda cəlbedici və əla yürüyüşə malik atlar tələb edirdi ki, onlar ümumi məqsədli minik atları kimi istifadə edilsin. O zamanlar yollar zəif inkişaf etdiyi üçün Hackney atları əsas minik atı kimi istifadə olunurdu, çünki atla səyahət ən ümumi nəqliyyat vasitəsi idi. Yürüyüş atları, səliqəli addımları ilə, döyüş atları kimi daha uyğun idi. Nəticədə, 1542-ci ildə Kral VIII Henri öz varlı təbələrindən yetişdirilmə üçün müəyyən sayda yürüyüş atı ayğırı saxlamalarını tələb etdi.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cataglyphis

**Cataglyphis** — Formicinae yarımfəsiləsinə aid səhra qarışqaları cinsi. Onun ən məşhur növü, istilikdən yorğun düşmüş həşəratları tapmaq üçün isti qumun üzərində qaçan və digər bir neçə Cataglyphis növü kimi bədən temperaturunu 50°C-yə qədər saxlaya bilən Saxra səhra qarışqası olan C. bicolor-dur. Cataglyphis, səhra qarışqalarının istifadə etdiyi naviqasiya yanaşmalarından ilhamlanaraq NASA Nümunə Geri Dönüş Robotu Yüzillik Çağırışını qazanan muxtar bir roverin də adıdır.

## Adı
1850-ci ildə qarnının təəssüratlarına istinadən adlandırılmışdır: "Von χατά und γλυψίς der Einschnitt. Eine Andeutung auf die vielen Einschnitte oder vielmehr Eindrücke de Hinterleibs."

## Təsvir
Bu cinsin növləri davranış, morfoloji və fizioloji cəhətdən quru və isti yaşayış yerlərinə uyğunlaşdırılmışdır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İsrailsayağı səhər yeməyi

**İsrailsayağı səhər yeməyi** – İsrailin kibbutzlarında ortaya çıxan, hazırda isə İsrailin bir çox hotel və restoranlarında servis edilən səhər yeməyi növü. Əsasən furşet kimi servis olunur və meyvələr, tərəvəzlər, salatlar, çörəklər, xəmir yeməkləri, süd məhsulları, yumurtalar və balıqlardan ibarətdir. Ət daxil edilmir.

## Tarixi
İsrail Dövlətinin ilk illərində kibbutz sakinləri yeməklərini kommunal yemək otağında yeyirdilər. Sakinlərin əkinçilik sahələrində bir neçə saat işləməzdən öncə yüngül səhər yeməyi yemələri ümumi vərdişlərdən biri idi. Daha sonra brançı xatırladan və daha doyurucu olan səhərortası furşet yeməyi üçün yemək otağına gəlirdilər. 1950-ci illərdə İsrail hotelləri "israilsayağı səhər yeməyini" kibbutz yeməklərini xatırladan stildə reklam edirdilər. 1979-cu ildə Yerusəlim Hotellər Assosiasiyası və İsrailli Hotel Sahibləri Assosiasiyasının üzvləri xərcləri azaltmaq üçün israilsayağı səhər yeməyini hotel otağı menyusundan çıxarmağa və onu kontinental səhər yeməyi ilə əvəz etməyə qərar vermişdirlər. Lakin bu cəhd uğursuz olmuş və israilsayağı səhər yeməyi ənənəsi davam etmişdir.

## Xüsusiyyətlər və yeməklər
İsrail hotellərində israilsayağı səhər yeməyi özünəxidmət furşeti kimi servis olunur. Daha kiçik restoranlarda israilsayağı səhər yeməyi daha sadələşdirilmiş menyuya malik ola və yeməklər stollara servis oluna bilər.

İsrailsayağı səhər yeməyinə heç vaxt ət daxil edilmir. Yəhudi kaşrut qaydalarına görə ət və süd məhsullarının bir yerdə servis edilməsi qadağandır. İsrailsayağı səhər yeməyində isə süd məhsulları daxil edilir və bir neçə pendir çeşidi təklif olunur. Balıq parve hesab olunur və süd məhsulları ilə servis edilməsinə icazə verilir. Balıq kimi əsasən siyənək servis olunur. Digər hisə verilmiş və duzlanmış balıq növlərindən (xırda balıq, sardina və qızılbalıq) də istifadə olunur.

Yumurta yeməkləri universaldır. Tunis yəhudiləri tərəfindən İsrailə gətirilmiş şakşuka ən çox istifadə olunan yumurta yeməyidir. Bu yemək tomat sousunda bişirilmiş yumurtalardan hazırlanır.

İsrailsayağı səhər yeməyinə İsrail salatı, hummus, tehini, hallumi, ful medames, baba qanuş və labaneh daxildir. Tərəvəzlərdən pomidor, xiyar, yaşıl bibər, turp, soğan, kökdən, eləcə də, zeytundan istifadə olunur. Müxtəlif çeşid salatlar daxil edilə bilər. Kofe, şirə, çay, meyvələr, çörək və xəmir yeməkləri menyunu tamamlayır.

## Qalereya
 
Israel Batch 2 (241).JPG|Hayfada israilsayağı səhər yeməyi
The 7 Breakfasts Badulina.jpg|İsrailsayağı səhər yeməyi
The_7_Breakfasts_-_Café_Café.jpg|Yumurta, İsrail salatı, çörək və digər məhsullardan ibarət israilsayağı səhər yeməyi.


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Formica

**Formica** — Formicinae yarımfəsiləsinə aid olan qarışqa nəsli. Bu nəsilə ağac qarışqaları, təpə qarışqaları, örtük qarışqaları və tarla qarışqaları kimi məşhur növlər daxildir.

## Taksonomiya
*Formica*, Formicidae fəsiləsinin və Formicinae yarımfəsiləsinin tip nəsildir. Bu nəsilin tip növü *[[Qırmızı meşə qarışqası|Formica rufa]]* (Avropa qırmızı ağac qarışqası) adlanır. Bu nəsilə aid qarışqalar adətən 4-8 mm uzunluğunda olur. Formica nəslinin qarışqalarının döş və qarın hissələri arasında tək bir qabarıqlıq (knob) yerləşir. Bu qarışqalar əsasən yapışqanlı bitlərin ifraz etdiyi şirəli maye olan bal şirəsi ilə qidalanır. *Formica* qarışqaları kiçik yapışqanlı bitləri bitkinin müxtəlif hissələrinə köçürərək onlar üçün davamlı qida mənbəyi təmin edir və beləliklə özləri və koloniyaları üçün davamlı bal şirəsi təchizatı yaradır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Gigantiops

**Gigantiops** — Cənubi Amerikada yayılmış Formicinae yarımfəsiləsinə aid olan tullanma qabiliyyətinə malik qarışqa nəsli. Bu nəsil yalnız bir növü özündə birləşdirir: Gigantiops destructor. Bu növ həm də Gigantiopini tayfasının yeganə üzvüdür. Gigantiops nəslinin nümayəndələri bütün qarışqalar arasında ən böyük gözlərə malikdir, tullanma qabiliyyəti ilə tanınır və Formicinae yarımfəsiləsinin ən yüksək xromosom sayına malikdir (2n=78).

## Yayılması və yaşayış yeri
Bu nəsil Cənubi Amerikanın Amazon regionunda yayılmışdır. Onlar torpaqda, çürümüş ağacda və ya digər heyvanlar tərəfindən qazılmış boşluqlarda (məsələn, böcək qalereyaları və ya Paraponera clavata qarışqalarının yuvalarında) yuva qururlar. Onlar ekvatordan təxminən 10 dərəcə şimaldan 15 dərəcə cənuba qədər olan ərazilərdə yayılmışdır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sent-Luk xəstəxanası

**Sent-Luk xəstəxanası** — ABŞ-ın İllinoys ştatının Çikaqo şəhərində yerləşən keçmiş bir xəstəxana. Sent-Luk Xəstəxanası Kompleksi adlanan Neoqotika üslubunda inşa edilmiş binalar kompleksi 1982-ci ildə ABŞ-ın Tarixi Yerlərin Milli Reyestrinə daxil edilmişdir.

Xəstəxana zamanla ilkin binasından böyüyərək yeni yerə köçdü və nəticədə Çikaqonun böyük xəstəxanalarından biri olan Raş Universiteti Tibb Mərkəzinə çevrildi.

## Tarixi

Sent-Luk Xəstəxanası 1864-cü ildə təsis edilmişdir. Sent-Luk Xəstəxanası Tibb Bacıları Məktəbi 1885-ci ildə yaradılmışdır. 1956-cı ildə Sent-Luk Xəstəxanası Presviterian Xəstəxanası ilə birləşərək Presviterian Sent-Luk Xəstəxanası adını aldı. Onların tibb bacıları məktəbləri də birləşərək Presviterian Sent-Luk Xəstəxanası Tibb Bacıları Məktəbini yaratdı.

1969-cu ildə Raş Tibb Kolleci öz nizamnaməsini yenidən aktivləşdirərək Presviterian Sent-Luk Xəstəxanası ilə birləşdi və nəticədə Raş Presviterian Sent-Luk Tibb Mərkəzi yaradıldı. Raş Universiteti hazırda tibb, tibb bacılığı, səhiyyə elmləri və tədqiqat təlimi sahələrini əhatə edən fakültələrdən ibarətdir və 1972-ci ildə təsis edilmişdir. 2003-cü ilin sentyabr ayında müəssisənin adı rəsmi olaraq Raş Universiteti Tibb Mərkəzi olaraq dəyişdirildi.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ursula Bextolşaymer-Kipp

**Ursula Bextolşaymer-Kipp** (d. noyabr, 1951)  — alman əsilli milyarder, iş qadını.

## Həyatı
Ursula Bextolşaymer-Kipp Almaniyanın pərakəndə satış maqnatı, Massa universal mağazalar şəbəkəsinin qurucusu Karl-Heynz Kippin yeganə qızıdır. 2017-ci ilin oktyabrında atası vəfat etdikdən sonra Ursula onun sərvətinin böyük bir hissəsini miras alıb. Ursula Bextolşaymer-Kipp Dr. Vilfrid Bextolşaymer ilə evli olub. Sunday Times Rich List-ə görə, onların ümumi sərvəti 1 milyard funt sterlinq dəyərində qiymətləndirilir.

## Həyatının ilk illəri
Bextolşaymer-Kipp Almaniyada anadan olub. O, Karl-Heynz Kipp və Hannelore Kippin iki övladından biridir. Atası Karl-Heiynz Kipp pərakəndə satış və əmlak sahəsində sərvət qazanmış, özünü formalaşdırmış milyarder idi. O, daha çox 1965-ci ildə təsis etdiyi, iki onillik sonra – 1985-ci ildə satdığı Massa universal mağazalar şəbəkəsinin sahibi kimi tanınır. Onun qardaşı Ernst-Lüdviq-Kipp 2003-cü ildə vəfat edib və onun yeddi övladı olub.

## Fəaliyyəti

### Çuggen Otel Qrup
Forbes-ə görə, Ursula 2016-cı ildə Çuggen Hotel Group-un sədri vəzifəsini öz üzərinə götürüb. O, bundan əvvəl uzun illər ərzində şirkətin fəaliyyətində iştirak edib. Çuggen Hotel Qrup lüks kurortlar şəbəkəsidir və 1980-ci ildə Karl-Heynz Kipp tərəfindən yaradılıb. Şirkət Avropada bir neçə kurorta sahibdir, o cümlədən İsveçrənin Arosa şəhərində yerləşən "Tschuggen Grand Hotel" və St. Moritzdəki yalnız lüks suitlərdən ibarət "Carlton Hotel" bura daxildir.

### Atçılıq
Ursula və əri Vilfred İngiltərənin Qlouçesterşir bölgəsində at yetişdirmə və təlim mərkəzinə sahibdir və onu idarə edirlər.

## Şəxsi həyat
Dr. Vilfred Bextolşaymer8 aprel 2020-ci ildə, 71 yaşında İsveçrənin Askona şəhərində vəfat edib. Ursula və WVilfredin üç oğlu və bir qızı var.

* Onun böyük oğlu Feliks, *Curse of Lono* adlı qotik musiqi qrupunun üzvüdür.
* Digər oğlu Qotz, Pensilvaniya Universitetində akademik fəaliyyət göstərir.
* Ən kiçik oğlu Till (1982-ci il təvəllüdlü) keçmiş avtomobil yarışçısıdır və Nyu-Yorkda yerləşən Arosa Capital Management adlı investisiya idarəetmə şirkətini təsis edib.
* Yeganə qızı, Laura Tomlinson (Bextolşaymer) Britaniyalı dresaj idmançısıdır və 2012-ci ildə Londonda keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında iki medal qazanıb. O, 2013-cü ildə İngilis peşəkar polo oyunçusu Mark Tomlinson ilə evlənib. Toy mərasimində Kembric hersoqu və hersoginyası, eləcə də Sasseks hersoqu iştirak edib.

Bextolşaymer-Kipp ailəsini 1980-ci illərin sonlarında Almaniyadan İngiltərənin Qlouçesterşir bölgəsinə köçürüb. *Forbes*-ə görə, o, hazırda İsveçrədə yaşayır.

## İstinadlar