open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xameleon botneti

**Chameleon botneti** 28 fevral 2013-cü ildə "spider.io" təhlükəsizlik araşdırma şirkəti tərəfindən müəyyən edilmiş botnetdir .120,000-dən çox kompüterin yoluxduğu və reklam trafikindən ayda orta hesabla 6 milyon ABŞ dolları qazana bilmişdir. Bu trafik yoluxmuş sistemlərdə yaradılaraq, reklam kontenti çıxararaq, təhlükəsiz görüntü yaratmağa çalışırdı, buna görə də qanuni veb trafiki kimi görünürdü. Təsirə məruz qalan kompüterlərin əksəriyyəti şəxsi kompüterlər (yaşayış sistemləri) olmaqla, hamısı Windows kompüterləri idi.   

Proqramın hərəkətlərini daha çox insan davranışına bənzətmək üçün o, yoluxmuş sistemlərin mousunu brauzerlərdə səhifələr ətrafında hərəkət etdirməyə məcbur etdi və seanslar bağlananda onlari restart edərək yenidən işə saldı. 

Bundan əlavə, həm Adobe Flash, həm də JavaScript skriptlərinin yoluxmuş sistemlərdə icra edilməsi mürəkkəb idi.

Botnet tə

rəfindən hədəf alınan ən azı 202 veb-sayt var idi və onlardan 9 milyarddan çox reklam ona xidmət göstərirdi. 

Botnet tərəfindən yaradılan veb-trafikin yan təsiri olaraq, yoluxmuş sistemlər, ehtimal ki, ümumi əməliyyat gecikməsindən və yavaş şəbəkə bağlantısından əziyyət çəkdi. Bu əlamətlər kompüterin yoluxmuş olmasının göstəriciləri idi. ClamWin və Exterminate It kimi zərərli proqram aradan qaldırılması proqramı ilə, infeksiya yoluxmuş sistemdən çıxarıla bilər. Həmçinin yoluxmuş Windows PC-nin reyestrini əl ilə dəyişdirməklə zərərli proqramı deaktiv etmək mümkün olub.  

## İstinadlar



## Xarici linklər

* Chameleon botnetində Spider.io saytı
Dora Maurer

**Dora Maurer** () — yaradıcılığı 50 illik karyerasını əhatə edən macar rəssamdır. O, demək olar ki, kino və fotoqrafiyadan tutmuş rəssamlığa və heykəltəraşlığa qədər incəsənətin bütün sahələrində çalışır. Maurer 1970-ci illərdə avanqard işi ilə tanınmağa başlamışdır. Onun sənəti riyazi və mürəkkəb sistemli proseslərə əsaslanır. Maurerin işinin çoxu tamaşaçı seçimlərini və tamaşaçının bu seçimlərlə nə edə biləcəyini göstərmək mövzusunu izləyir. Bundan əlavə, Dora Maurer Budapeştdə Gözəl Sənətlər Fakültəsinin professoru və kurator kimi çalışmışdır.

## Həyatı
Maurer 1950-ci illərdə qrafika rəssamı kimi təhsil alıb. 1970-ci illərdə o, fotoqrafiya və hərəkətli təsvirlərə diqqət yetirməyə başladı, tez-tez musiqiçilər ilə əməkdaşlıq etdi. O, həmçinin yaradıcı ifaçılıq emalatxanalarında dərs demişdir. 1970-ci illərdə o, getdikcə daha çox həndəsi və mücərrəd təsvirlər və rəsmlər yaradırdı. 2019-cu ildən 2020-ci ilə qədər o, Tate Moderndə böyük retrospektiv sərginin mövzusu olub.

## Əsərləri
Dora Maurerin işində həndəsi, riyazi və konseptual sistemlər görünür. Bunlar onun sənətini yaradan zaman ağlının düşündüyü proseslərdir. Dora Maurer müxtəlif dövrləri araşdırır, sadə hərəkətlər kimi şeyləri göstərir ki, tamaşaçı onun sənətini hərəkət kimi görsün. O, sadəcə olaraq tamaşaçıya müxtəlif obyektlərlə nə edə biləcəyinə dair nümunələr verir ki, onları nə edəcəkləri barədə düşünməyə vadar etsin. Maurerin bütün əsərləri həndəsi kompozisiyalar və dizaynları göstərir. O, istifadə etdiyi kompozisiya, təsvirlər, xətlər, xətt genişlikləri, rənglər, bucaqlar və s. ilə çox metodikdir.
Dora Maurer öz işinin bacardığına dair sadə bir nümunə olduğunu iddia etsə də, bir çox tənqidçilər onlara siyasi çalarlar verməyi xoşlayır. Keçmişdə insanlar onun yaradıcılığının böyüdüyü sosialist mənşəli nümunə olduğunu deyirdilər. Ancaq qeyd etmək lazımdır ki, Dora Maurer öz sənətini siyasi hesab etmir və yaradıcılıq zamanı bu düşüncəni nəzərə almır. Əslində, Maurer dedi ki, insanların onun işini siyasi adlandırmasının yeganə səbəbi o zaman edilən hər şeyin siyasi olmasıdır. Bu tənqidlərin çoxu onun 1960–1980-ci illərdə gördüyü işlərlə bağlıdır.
Maurer 1961-ci ildə medianın texniki imkanlarını araşdıraraq sürrealist oymaların dizaynına başladı. 1969–1970-ci illərdə o, zaman, məkan və enerjinin bir hadisə ilə əlaqəli olduğu zamana əsaslanan əsərlər yaratmağa başladı. "Time" eksperimental filmində (1973–1980) o, ağ parçanı qara fonda qatlayaraq onu cəmi yeddi addımda mümkün qədər kiçik etmişdir.

## İstinadlar
Lahor İdarəetmə Elmləri Universiteti

**Lahor İdarəetmə Elmləri Universiteti** (və ya **LUMS**; ) — Pakistanın Pəncab əyalətinin Lahor şəhərində yerləşən özəl tədqiqat universiteti.

1983-cü ildə Pakistanda tanınmış iş adamı Seyid Babar Əli ölkədə ixtisaslı menecerlərin çatışmazlığını hiss edir. O, yüksək səviyyəli tələbələri və professor-müəllim heyətini cəlb edəcək və saxlayacaq dünya səviyyəli bir universitet yaratmağı təklif edir. O, bu fikri onun ideyasını tam dəstəkləyən iş adamı və yaxın dostu Əbdül Rəzak Davud ilə bölüşür. Universitet o vaxtdan bəri genişlənərək 1994-cü ildə liberal sənətlər üzrə bakalavr məktəbi, 2008-ci ildə mühəndislik fakültəsi, 2004-cü ildə hüquq fakültəsi və 2017-ci ildə təhsil fakültəsi açmışdır. Universitet tələbələrə maliyyə dəstəyi göstərmək üçün 2001-ci ildə Milli Sosial Yardım Proqramını (NOP) başladır və 2015-ci ildə Əfqanıstan hökuməti ilə əməkdaşlıq edərək, tələbələrin sayını şaxələndirmək üçün Əfqanıstan tələbələri üçün təqaüd proqramına start vermişdir.

2021-ci ildən etibarən universitetdə 5,092 bakalavr və magistratura tələbəsi və 300 nəfər professor-müəllim heyəti var, onların təxminən dörddə üçü doktorluq dərəcəsinə malikdir. Fakültə və tələbə icmasının yarıdan çoxunun yaşadığı kampus 100 hektardan çox ərazini əhatə edir. Universitetin biznes məktəbi Kollec Biznes Məktəblərini İnkişaf etdirmə Assosiasiyası tərəfindən akkreditə olunmuşdur. O, həmçinin Pakistanda Cənubi Asiya Keyfiyyət Təminat Sistemi tərəfindən təsdiq edilmiş iki biznes məktəbindən biridir və ölkənin ən yaxşı biznes məktəblərindən biri kimi sıralanır. Universitet eyni zamanda Birlik Universitetləri Assosiasiyasının üzvüdür.

LUMS Pakistanın ən yaxşı universiteti hesab olunur və 2016 QS Universitet Reytinqinə görə Asiyada 111-ci yerdə və dünyada isə ilk 700-lükdə yer alır. O, həmçinin QS tərəfindən biznesin idarə edilməsi üzrə dünyanın ən yaxşı 250 universiteti və riyaziyyat üzrə dünyanın ən yaxşı 400 universiteti arasında yer alıb. 2020-ci ildə LUMS, siyahıdakı yeganə Pakistan universiteti olmaqla, *Times Higher Education* tərəfindən "Dünyanın Ən Yaxşı Kiçik Universitetləri"ndə qlobal miqyasda 40-cı sırada yer aldı. Liberal sənət kurikulumundan sonra LUMS Pakistanın ən bahalı, seçmə və mütərəqqi universitetlərindən biridir. LUMS məzunları və hazırkı və keçmiş professor-müəllim heyəti arasında Pakistanın aparıcı ziyalıları və Ömər Seyf, Hina Rəbbani Xar, Adil Nəcəm, Arif Zaman, Əmir İqbal, Ayşə Cəlal, Əsəd Abidi, Usamə Siddiq və Pərviz Hudbhoy kimi görkəmli şəxsiyyətləri daxildir. Həmçinin onun məzunları arasında çoxsaylı Fulbrayt, Çevninq və Rodos alimləri var.

## İstinadlar
Anonim əsərlər

**Anonim əsərlər** — Anonim əsərlər incəsənət və ya ədəbiyyat kimi anonim, açıqlanmayan və ya naməlum yaradıcısı və ya müəllifi olan əsərlərdir. Çox köhnə əsərlərə gəlincə, müəllifin adı sadəcə olaraq tarix və zaman içində itə bilər. Anonim əsərlərin yaranmasının bir sıra səbəbləri var.

## Təsvir
ABŞ-də anonim əsər qanuni olaraq "nüsxələri və ya fonoqramları üzərində müəllif kimi heç bir fiziki şəxsin müəyyən edilmədiyi əsər" kimi müəyyən edilir. 

## İzahatlar
Çox köhnə əsərlərdə müəllifin adı sadəcə olaraq tarix və zamanla itə bilər. Belə hallarda müəllifə tez-tez Anonim, Latın dilində "anonim" kimi istinad edilir. Digər hallarda isə yaradıcının adı bilərəkdən gizli saxlanılır. Müəllifin səbəbləri təqib qorxusundan tutmuş reputasiyasının qorunmasına qədər müxtəlif ola bilər. Hüquqi səbəblər də müəllifin özünü tanımasına mane ola bilər. Müəllif həmçinin əsərləri ilə məşhurlaşmamaq üçün anonim qalmaq istəyə bilər.

## Xarici keçidlər
* "Həbs olunmuş" kitablar
* Əjdər Tağıoğlunun "Moisey Xorenatsi anonim keşiş müəllifdir" kitabı çap olunub
* İngilis yazıçısı Ceyn Ostinin "Qürur və Qərəz" əsərində sevginin təcəssümü

## Həmçinin bax
* Dastani-Əhməd Hərami
* Atalar sözü
* Tapmaca

## İstinadlar
Rəcəz

## '''Rəcəz''' (Ərəbcə: رجز)
Ərəb ədəbiyyatında Ərəb şeirinin ən yayılmış formalarından biridir. Rəcəz, nəzm ilə əlaqəli bir termindir. Rəcəz uzun saitsiz müstəf`ilün təlifəsi üzərində qurulur.

Klassik Ərəblərin, qəsidə və rəcəz başda olmaqla bir sıra şeir növləri mövcuddur.

## Satirik Rəcəzlər
Ərəb ədəbiyyatında satirik rəcəzlər, həcv sənətinin ortaya çıxma müddətindəki ikinci və ya üçüncü mərhələyə rast gəlinir. Həcvin əvvəlcə mənsur və ya ritmik ünsürlərlə qarışaraq keçdiyini, daha sonra Ərəb kahinləri vasitəsiylə səcin həcvlərə çevrildiyini ve önceki halının ləğv edildiyi hesab olunduğunda, rəcəzin vücuda gəlişi satirikliyin üçüncü keçidinə yerləşdirilir.

## Hərb Rəcəzləri
İslamdan əvvəl və sonra, Ərəblərin hərb meydanlarında rəcəz şeirləri söylədikləri bilinir. Müharibə bölgəsində söylənən bu tərz şeirlər, hərb rəcəzi olaraq adlandırılır. Bu şeirlər adətən bədahətən söylənən və sünilikdən uzaq misralardan meydana gəlir. Mərhab ibn əl-Həras və Kəb ibn əlMâlik dövrünün hərb rəcəzi söyləyən şairlərini misal göstərmək olar.

## Həmçinin bax
* Nəzm
* Bəhr
* Əruz
* Vəzn

## Xarici keçidlər
* Rəcəz sözünün mənası
* rəcəz | Onlayn Lüğət - AZLEKS
* RƏCƏZ sözünün izahı / RƏCƏZ sözünün mənası

## İstinadlar

## Mənbə

* Quliyev Tərlan, Azərbaycan şeirinin qədim dövrü. Bakı2001. 

* Rəhimova Aytac, Azərbaycan musiqisində meyxana janrı. Bakı-2002. 
* Фролов, Д. В., Классический арабский стих. История и теория аруда. Москва-1991.
Ayşə Cəlal

**Ayşə Cəlal** (; ) — Pakistan əsilli amerikalı tarixçi. O, Tafts Universitetində Meri Riçardson adına tarix professorudur və 1998-ci ildə Makartur Vəqfi Təqaüdünə layiq görülmüşdür.

## Mükafatlar
Ayeşə Cəlal Pakistanın, eləcə də Cənubi Asiyanın aparıcı tarixçisi hesab olunur və çoxsaylı mükafatlar və təşəkkürlər alıb:

* Triniti Kolleci (Kembric) Təqaüdü(1980–1984)
* Makartur Təqaüd Proqramı Təqaüdü (1998–2003)
* Pakistan Prezidenti tərəfindən Sitarə-i İmtiaz (Fərqlənmə Ulduzu) (2009)

## Tərənnüm
Hindistanda məşhur "The Hindu" qəzeti onu "…Pakistanın ən məşhur tarixçilərindən biri…" kimi adlandırır və Pakistanın "Ekspres Tribune" qəzeti "…Cəlal bütün dünyada ciddi metodlara malik bir tarixçi kimi hörmətlə qarşılanır" kimi qeyd edib.

16 aprel 2016-cı ildə Pakistanın BMT-dəki səfiri Maleeha Lodhi "Pakistanın yetişdirdiyi ən böyük tarixçi" olduğunu söylədi.

### Kitablar

* 
*  First published 1985.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Kitablardakı fəsillər
* 
* 

## İstinadlar
Emoji

**Emoji** — elektron mesajlardakı və vebsaytlardakı mesajları zənginləşdirmək üçün istifadə edilə bilən ideoqrafiya və gülüşləri ehtiva edən proqramdır. Emojilər üz ifadələri, ümumi obyektlər, yerlər və hava növləri və heyvanlar da daxil olmaqla müxtəlif janrlarda olur. Bəzən personajlardan yaradılır.

## Dünya Emoji Günü
Emojipediyanın qurucusu Ceremi Burge 2014-cü ildə Ümumdünya Emoji Gününü qeyd etmək qərarına gəldi və daha sonra 17 iyul Ümumdünya Emoji Günü qlobal bayram kimi qeyd olundu.

## Sözün mənşəyi
Emoji sözü 2015-ci ildə Oksford Universitetinin lüğəti tərəfindən ilin sözü seçilib. Emoji sözünün mənşəyi yapon dilində 絵文字 (えもじ, emoji) < 絵 (え, e, "şəkil") + 文字 (もじ, moji, "xarakter") kimi izah olunur. Pamukkale Universitetinin İngilis dili lüğətinə görə, emojinin türkcə qarşılığı sındamqadır.

## Tarixi
İlk emoji 1998 və ya 1999-cu ildə Yaponiyada NTT DoCoMo-nun i-rejim mobil internet platformasında işləyən komandanın üzvü Şigetaka Kurita tərəfindən yaradılmışdır. 172 ədəd 12×12 piksel emoji dəsti elektron rabitəni asanlaşdırmaq və xidməti oxşar xidmətlərdən fərqləndirmək üçün i-rejimin mesajlaşma funksiyalarının bir hissəsi kimi yaradılmışdır. Kurita şəhərdəki insanların və digər əşyaların ifadələrini müşahidə edərək ilk 180 emojini yaradıb.

## Həmçinin bax
* Smaylik
* Ümumdünya Gülüş Günü

## Xarici keçidlər
* İletişimde Emojilerin Kullanımı ve İncelenmesi
* Dünyada ilk emoji

## İstinadlar
Atatürkü Anma, Gənclik və İdman Bayramı

**Atatürkü Anma Gənclik və İdman Bayramı** () — Hər il mayın 19-da qeyd olunan Türkiyə Cümhuriyyəti və Şimali Kipr Türk Respublikasının rəsmi bayramıdır. 1919-cu il mayın 19-da Mustafa Kamal Atatürk Bandırma bərəsi ilə Samsuna endi və həmin gün müttəfiqlərin işğalına qarşı Türkiyənin Qurtuluş Savaşının başlanğıcı hesab olunur. Atatürk bu bayramı türk gənclərinə hədiyyə edib. Uzun illər "Gənclik və İdman Bayramı" olaraq qeyd olunan bayram, 1981-ci ildə dövrün prezidenti Kənan Evrenin qəbul etdiyi və elan etdiyi dəyişikliklə "Atatürkü Anma, Gənclik və İdman Bayramı" adlandırıldı.

## Tarixi
Atatürkü Anma, Gənclik və İdman Bayramı ilk dəfə 1926-cı ildə Samsunda Qazi Günü adı ilə qeyd olundu və 24 May 1935-ci ildə Atatürk Günü adı ilə rəsmiləşdi.    Atatürk gününü bütün gənclərə aid etmək olar. 20 iyun 1938-ci il tarixli qanunla 19 may "Gənclər və İdman Günü" kimi adlandırılmışdır.
12 Sentyabr çevrilişi ilə hakimiyyətə gələn Kənan Evrenin sədrlik etdiyi Milli Təhlükəsizlik Şurası 1981-ci ili Atatürkün anadan olmasının 100 illiyi kimi qəbul edərək, bu ili Atatürk ili elan edib. Bayram tədbirləri çərçivəsində “Gənclik və İdman Bayramı”nın adı dəyişdirilərək “Atatürkü Anma, Gənclik və İdman Bayramı” oldu.
19 may 2012-ci ildə TRT-nin kanalı olan TRT 1-in loqosu bu bayram münasibətilə dəyişdirildi.

## İstinadlar
Vahid məbləğin cari dəyəri

**Vahid məbləğin cari dəyəri** və ya **diskontlaşdırılmış dəyər** — zamanın müxtəlif nöqtələrində alınan pulun müxtəlif dəyəri əsasında gələcək ödəniş axınının dəyərinin (cari pul ekvivalenti) qiymətləndirilməsi (pulun zaman dəyəri anlayışı).

Vahid məbləğin cari dəyəri əsasında qiymətləndirmələr və eynilə vahid məbləğin gələcək dəyəri əsasında qiymətləndirmələr kreditləri, ipotekaları, annuitetləri, xarici istiqrazları və s. qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. Bu hesablamalar eyni vaxtda baş verməyən pul vəsaitləri axını arasında müqayisə aparmaq üçün istifadə olunur, çünki dəyərlər arasında müqayisə aparmaq üçün vaxt və tarixlər ardıcıl olmalıdır.

Aktivin diskontlaşdırılmış dəyər əsasında qiymətləndirilməsi adi iş şəraitində bu aktivin istifadəsindən gözlənilən gələcək xalis pul vəsaiti daxilolmalarının hal-hazırda məbləği ilə qiymətləndirilməsini nəzərdə tutur. Öhdəliyin diskontlaşdırılmış dəyər əsasında qiymətləndirilməsi adi iş şəraitindəbu öhdəliyin yerinə yetirilməsindən gözlənilən gələcək xalis pul vəsaiti xaricolmalarının hal-hazırda məbləği ilə qiymətləndirilməsini nəzərdə tutur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
Türk tayfa konfederasiyaları

Bir versiyaya görə Türk dilindəki *Oğuz* və ya *Oğur* (r və z dəyişmələri mümkündür) tarixi perespektivdən hərbi bölmə, klan və ya tayfanı ifadə etmək üçün istifadə edilmişdir. 1206-cı ildə monqol imperiyasının yaranması ilə Türk xaqanlıqları monqol-türk xaqanlıqlaı formasında yenidən formalaşdırılmışdır və  yeni konfederasiyalar *Orda* deyə adlandırılmışdır. 
## Haqqında
VIII əsrə aid Kül Tigin abidəsində Göytürk əlifbasında *Toquz Oğuz* sözünün toqquz tayfa anlamında işlədilməsi ehtimalı vardır. Bir qədər sonra bu söz Türk köçləri zamanı iki ayrı qrupu tərif etmək üçün işlədilməyə başlayır:

* Onoqurlar
* Utiqurlar
* Kutriqurlar
* Uyğurlar
* Saraqurlar

*uq-*, *oq-* sonluqları proto=türkcədəki *uk* sözündən törəmişdir. Bu söz Türk dilində işlədilən ox sözü ilə yaxından əlaqəlidir. 2002-ci ildə yazdığı əsərdə uk ilə ox sözü arasındakı əlaqəni izah etməyə çalışan Valter Pohl Çinin T'ang-şu xronikasından istifadərək yazır:

Xan öz mülkünü 10 tayfa arasında böldü. Hər tayfanın rəhbərinə o, bir ox göndərdi. Bu tayfaların rəhbərlərinin adı 'on şad' idi, lakin onlar həm də 'on oxlar' deyə adlandırırdılar.

*Oğuz* (oğur) əslən Köçəri imperiyasının etnogenez prosesləri ilə qəbilə və ya etnik məna kəsb edən hərbi bölgüsü idi.

## Qeydlər

## Həmçinin bax
* Oğuzlar
* Göytürklər

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* 
*
Maliyyə müstəqilliyi

**Maliyyə müstəqilliyi** — başqalarından asılı olmadan və ya işləmək məcburiyyətində qalmadan ömrünün sonuna qədər yaşayış xərclərini ödəmək üçün kifayət qədər gəlir və ya sərvətə malik olmaq statusu.

Maliyyə müstəqilliyinə nail olmaq üçün bir çox strategiya mövcuddur. Onlardan hər birinin öz üstünlükləri və mənfi cəhətləri var. Faydalı faktorlardan biri odur ki, maliyyə müstəqilliyinə nail olmaq istəyən şəxs cari gəlirləri və xərcləri haqqında aydın təsəvvürə malik olması və maliyyə məqsədlərinə doğru irəliləmək məqsədilə müvafiq strategiyaları müəyyən edib seçə bilməsi üçün maliyyə planı və büdcəyə malik olmalıdır. Maliyyə planı bir insanın maliyyə vəziyyətinin hər tərəfini əhatə edir.

## İstinadlar


## Əlavə ədəbiyyat

* Vicki Robin and Joe Dominguez (1992) *Your Money or Your Life*, Viking. *Your Money or Your Life: Revised and Updated for the 21st Century*, published by Penguin Books in December 2008 by Vicki Robin with Monique Tilford and contributor Mark Zaifman.
* Jacob Lund Fisker (2010) *Early Retirement Extreme: A philosophical and practical guide to financial independence*, 
* Kristy Shen and Bryce Leung (2019) *Quit Like a Millionaire*, published by Penguin Random House,
İqtisadi zorakılıq

**İqtisadi zorakılıq** — şəxsə iqtisadi ziyan vuran hər hansı hərəkət və ya davranış. Bu, əmlaka vurulan ziyan, maliyyə resurslarına, təhsilə və ya əmək bazarına çıxışın məhdudlaşdırılması və ya iqtisadi öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi (məsələn, alimentin ödənilməməsi) şəklində təzahür edə bilir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı bunu daha böyük qruplar tərəfindən fərdlərə qarşı törədilən kollektiv zorakılıq forması kimi müəyyən edir. Bu termin adətən onu cinsi, psixoloji və iqtisadi zorakılığı özündə ehtiva etsin deyə fiziki gücdən istifadə və ya hədələmədən kənar zorakılığın daha geniş forması kimi qiymətləndirən feminist nəzəriyyə ilə əlaqələndirilir. Argentina qanunvericiliyində bu, məişət zorakılığının bir forması kimi müəyyən edilir.

## İstinadlar
Fransalı İzabella (Navarra kraliçası)

**Fransalı İzabella** (; ) — Navarra kralı II Teobaldın xanımı, Navarra kraliçası.

## Həyatı
İzabella 1241-ci ildə Fransa kralı IX Lüdovik və xanımı Provanslı Marqaritanın ikinci qızı olaraq dünyaya gəldi. Hələ 2 yaşındaykən böyük bacısı Blanşın vəfatıyla cütlüyün ən böyük övladı oldu. Hələ 1254-cü ildə Navarra kralı II Teobald İzabellayla evlənmək istədiyini bildirdi. Ancaq evlilik şərti olaraq, IX Lüdovik kral və bacısı arasındakı taxt mübarizəsinin nəticələnməsini gözlədi. Ardından 6 aprel 1255-ci ildə Melöndə baş tutan mərasimlə İzabella Navarra kraliçası elan olundu.

Olduqca dindar olan İzabellanın bu evlilikdən övladı olmadı. 1270-ci ilin iyulunda atası və əriylə birlikdə Səkkinci səlib yürüşünə qatılan İzabella həmin ilin avqustunda atasını, dekabrında isə ərini itirdi. Səfərdən geri dönən İzabella anasıyla birlikdə vətəni olan Provansa qayıtdı. Ancaq burada çox yaşamadı və cəmi 2 ay sonra burada vəfat etdi.

## Mənbə

* Richard, Jean (1983). Lloyd, Simon (ed.). *Saint Louis: Crusader King of France*. Translated by Birrell, Jean. Cambridge University Press
* Hallam, Elizabeth (1980). *Capetian France: 987-1328*. Longman Group Limited

## İstinadlar
Real gəlir

**Real gəlir** — fərdlərin və ya dövlətlərin inflyasiya əsasında düzəlişlər edildikdən sonra əldə alınan gəlirləri. Bu, nominal gəlirin qiymət səviyyəsinə bölünməsi ilə hesablanır. Real gəlir və real ÜDM kimi real dəyişənlər fiziki vahidlərlə, nominal gəlir və nominal ÜDM kimi nominal dəyişənlər isə pul vahidləri ilə ölçülür. Buna görə real gəlir rifahın daha faydalı göstəricisidir, çünki o, gəlirlə alına biləcək əmtəə və xidmətlərin miqdarını ölçür.

## İstinadlar
Qədəmgah mağarası

**Qədəmgah mağarası** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Azərşəhr şəhristanında yerləşən mağara. Qübbə formasında olan bu mağara qədimdə atəşpərəstlər tərəfindən gün çağırma ritiallarında istifadə edilirmiş. Tarixi abidə 1968-ci ildə İranın Mədəniyyət və Elm nazirliyi tərəfindən 779 nömrəsi ilə milli irs siyahısına qeydə alınıb. Mağara ərazisinin yaxınlığında eyni adlı qəbiristanlıq yerləşir.

## Haqqında
Qədəmgah mağarası Şərqi Azərbaycan ostanının Azərşəhr şəhərinin 12&nbsp;km cənub-şərqində, Badamyar bir digər adı ilə Qədəmgah kəndi yaxınlığında yerləşir. Mağara insanlar tərəfindən dağın içərisində oyularaq inşa edilib. Mağaranın tarixi ilə bağlı dəqiq məlumat olmasa da, islamdan əvvəlki dövrə aid edilir. Bəzi tarixçilərə görə isə məbədin 12 min il yaşı var. Atəşpərəst məbədi olaraq inşa edilən mağaranın tarixin müxtəlif dövrlərində müxtəlif istifadə məqsədləri olub. Belə ki, bura ilk əvvəllər məbəd, daha sonra hərbi təhlükəsizlik məqsədli sığınacaq, hicri VI–VIII əsrlərdə isə dərvişlər üçün ibadət məkanı olmuşdur.

Yeraltı mağara dairəvi formadadır və diametri 15 metr, eni 1,5 m, hündürlüyü isə 5 m-dir. Təxminən 9 m uzunluğunda koridor bizi uzunluğu 4,5 m və eni 3,20 m, hündürlüyü 2 ilə 5 m arasında olan atriuma aparır. Atrium da mağaranın günbəzinə açılır. Bu sahə döşəmədən işıqlı pəncərəyə qədər 12 m hündürlükdədir. Bu gün qonşu kəndlərin camaatı Ramazan və Məhərrəm aylarında dini ayinlərinin bir hissəsini burada keçirirlər. Bu məbəd və ya məscid 1968-ci ildə (h. 1347) Mədəniyyət və Elm Nazirliyi tərəfindən İranın tarixi abidələri siyahısında 779 nömrəsi ilə qeydə alınmışdır.

Mağara ərazisinin yaxınlığında eyni adlı qəbiristanlıq yerləşir. Qədim Qədəmgah qəbiristanlığında kufi xətti ilə yazılmış kitabələr var. Bu kitabələrin hamısı bir şəxs tərəfindən yazılmışdır və Cəfəri məzhəbinin rəsmi məzhəb olduğu dövrlərə təsadüf edir. Təəssüf ki, günümüzdə diqqətsizlik nəticəsində bir çox kitabə oğurlanıb və ya dağıdılmışdır. Qədəmgah qəbiristanlığı da İran Mədəniyyət və Elm nazirliyi tərəfindən *Milli irs* siyahısına qeydə alınıb.

## Həmçinin bax
* Qədəmgah qəbiristanlığı

## İstinadlar

## Mənbə
*
Fransalı Aqnessa (Burqundiya hersoqinası)

**Fransalı Aqnessa** (; ) — Burqundiya hersoqu II Robertin xanımı, Burqundiya hersoqinası.

## Həyatı
Aqnessa 1260-cı ildə Fransa kralı IX Lüdovik və xanımı Provanslı Marqaritanın ən kiçik qızı olaraq dünyaya gəldi. Uşaqlıq illəriylə bağlı yetərli məlumat yoxdur. 1279-cu ildə Burqundiya hersoqu II Robertlə evləndirildi və bu Burqundiya hersoqinası oldu.

Bu evlilikdən 8 övladı dünyaya gələn Aqnessa, ərinin 1306-cı ildə vəfatının ardından böyük oğlu Hüqonun azyaşlı olması səbəbilə taxt naibəsi elan edildi. 5 il boyunca bu vəzifədə xidmət edən Aqnessa, oğlunun yetkinliyə çatmasıyla dövlət işlərindən uzaqlaşdı. Daha sonra isə digər oğlu Edo hersoq elan edildi. Bu dönəmdə isə saraydan tamamilə uzaqlaşan Aqnessa 1327-ci ilin dekabrında Kot-d'Orda vəfat etdi.

## Mənbə

* Topping, Peter (1974). "The Morea, 1364-1460". In Hazard, Harry W. (ed.). *A History of the Crusades*. The University of Wisconsin Press
* Manion, Margaret M.; Muir, Bernard James, eds. (1998). *The Art of the Book: Its Place in Medieval Worship*. University of Exeter Press
* Bouchard, Constance B. (1995). "Burgundy". In Kibler, William W.; Zinn, Grover A. (eds.). *Medieval France: An Encyclopedia*. Garland Publishing

## İstinadlar
Linux.Wifatch

**Linux.** **Wifatch** zərərli fəaliyyətlər üçün istifadə edilmədiyi, bunun əvəzinə cihazları digər zərərli proqramlardan qorumaq məqsədilə istifadə edilən açıq mənbəli (open-source) malware-dir..

Linux. Wifatch kompüter təhlükəsizlik sisteminə bənzər şəkildə işləyir və Peer to Peer şəbəkəsi vasitəsilə yenilənm' apararaq, zərərli proqram qalıqlarını silir.

Linux. Wifatch — 2014-cü ilin noyabr ayından aktivdir Onun müəlliflərinə görə Linux üçün ideya. Wifatch Carna-nı oxuduqdan sonra gəldi. Linux. Wifatch — 5 oktyabr 2015-ci ildə GNU General Public License müəllif hüquqları altında müəllifləri tərəfindən GitLab -da yayımlandı

## Əməliyyat
Linux. Wifatch-ın əsas yoluxma üsulu zəif və ya standart Telnet etimadnaməsini istifadə edərək cihazlara daxil olmaqdır. Belə ki, yoluxdurduqdan sonra Linux. Wifatch digər zərərli proqram təminatını silir və telnetə girişi söndürərək onu "Cihazına daha çox yoluxmamaq üçün Telnet bağlandı" mesajı ilə əvəz edir. Zəhmət olmasa telnet-i söndürün, telnet parollarını dəyişin və/yaxud proshivka proqramını yeniləyin."

## Həmçinin bax
* Xidmətdən imtina hücumu
* BASHLITE – başqa bir diqqətəlayiq IoT zərərli proqram
* Linux. Darlloz – başqa bir diqqətəlayiq IoT zərərli proqram
* Remaiten – başqa bir diqqətəlayiq IoT zərərli proqram
* Mirai – başqa bir diqqətəlayiq IoT zərərli proqram
* Hajime (zərərli proqram) — məqsəd baxımından Wifatch-ə bənzəyən zərərli proqram

## İstinadlar

## xarici linklər
* Linux. GitLab-da Wifatch
Fransalı Blanş (Kastiliya infantası)

**Fransalı Blanş** (; ; ) — Fransa kralı IX Lüdovikin qızı, Kastiliya infantası.

## Həyatı
Blanş 1253-cü ildə Təl-Əviv yaxınlığında dünyaya gəlib. Atası Fransa kralı IX Lüdovik, anası isə onun xanımı Provanslı Marqaritadır. Uşaqlıq illəriylə bağlı yetərli məlumat yoxdur. 1269-cu ilin noyabrında Kastiliya kralı X Alfonsonun böyük oğlu və Kastiliya infantı Ferdinand de la Cerda ilə evləndirildi. Cütlüyün bu evlilikdən 2 oğlu dünyaya gəlsə də, çox keçmədən İnfant Ferdinand 1275-ci ildə vəfat etdi.

Ənənəyə görə, kralın böyük oğlu vəfat etsə, ondan sonrakı qardaşı deyil, vəfat edən varisin böyük oğul övladı varis elan edilməli idi. Ancaq kralın ikinci oğlu Sanço 1284-cü ildə atasının vəfatı ilə taxtı ələ keçirdi. Beləcə, Blanşın hər iki oğlu Kastiliya taxtından məhrum edildi. Blanşın qardaşı Fransa kralı III Filipp yeni krala göndərdiyi ultimatumla, öz bacısı uşaqlarının taxt iddiasını müdafiə etsə də, bu heç bir işə yaramadı. Bu vəziyyətdə Blanş hər iki övladını da qaynanası Araqonlu Yolandanın himayəsinə verərək ölkəni tərk etdi və Parisə döndü. 1323-cü ildə burada vəfat etdi.

## Mənbə

* Doubleday, Simon R. (2015). *The Wise King: A Christian Prince, Muslim Spain, and the Birth of the Renaissance*. Basic Books. ISBN 978-0465066995

## İstinadlar
Bir ildə həyat

**Bir ildə həyat** () — ABŞ istehsalı romantik, dram filmi. İlk dəfə 2017-ci ildə tamaşçılara verilməsi planlansa da, COVID-19 pandemiyası səbəbiylə 2020-ci ildə yayımlandı. 

## Məzmun
Derin, varlıdır və atası Xaviyerin dəstəyi və planları ilə Harvard Universitetinə qəbul olmaq üçün ciddi addımlar atır. İdman təcrübəsi də geniş olan Derin'in ən böyük marağı repədir. İzəbel isə anasından ayrı, oxumayan, öz həyatını yaşayan sərt tipli bir qızdır. 

Bir gün musiqi konsertinə gedən zaman yaşıl saçlı İzəbel ilə tanış olan Derin ona aşiq olur. Həmin gündən internetdə onun şəklini tapmağa və əlaqə yaratmağa çalışır. Lakin tapa bilmir.

Aradan qısa bir müddət keçdikdən sonra onu bir dondurma marketində görür və o gündən etibarən görüşməyə başlayırlar. Zaman keçdikcə İzəbelə aşiq olan Derin onu sevdiyini, hara baxırsa-baxsın yalnız onu gördüyünü deyir. Lakin İzəbel niyə oxumadığını və həyatını nə üçün formalaşdırmadığını ona etiraf edir. Əslində xərçəng xəstəsi olduğunu, cəmi 1 il ömrü qaldığını dedikdə Derin çox məyus olur və oradan uzaqlaşır. 

Növbəti günlərdə dostları ilə görüşən **Derin, planlar qurur ki, İzəbel bir ilə bütün həyatını yaşasın**. Bu səbəblə onlar yenə də görüşməyə başlayırlar. Lakin bu dönəmdə İzəbel şərt kəsir ki, onlar sevgili olaraq adlanmayacaqlar. Dönəm-dönəm Harvarda hazırlaşan Derin artıq gün keçdikcə daha da zəif qiymətlər alır və vaxtını İzəbel üçün ayırır. Birlikdə Derinin ilk demo repini yaradır, gözəl vaxt keçirirlər.

Atası onları birlikdə görən zaman qızın avara olduğunu, oğlu ilə gələcək həyatda birlikdə ola bilməyəcəkləri qərarına gəlir və Derinlə bu barədə danışır. Bur müddət sonra Derin qızı atası ilə öz evlərində görüşdürdükdə, atası İzəbelə lazımsız suallar verir və qız evdən çıxıb gedir. Bu andan sonra Harvard üçün nə qədər çalışsa da, Derin oxumur və bu səbəblə atası ilə qızğın mübahisə çıxır. Derin evdən gedir və İzabel ilə yenə də həyatlarına davam edirlər.

Bir müddət sonra Derin, İzəbelə evlənmə təklif edir. İzəbel isə, sağlam insanlarda olduğu kimi gələcək xəyalları olmadığını deyir və cavabı "xeyr" olur. Bundan bir müddət sonra, Derin sürpriz edərək İzəbeli uzun müddət sonra anası ilə görüşdürür. Görüşən zaman İzəbel öyrənir ki, sən demə anası başqa biri ilə evləndiyi üçün uşaqlıqdan heç görüşməyib onunla. Bu onun xəstəliyini daha da gücləndirir və güclü təşviş keçirərək balaca bir axar suda huşunu itirir. 

Zaman keçdikdə xəstəlik İzəbelin bütün bədəninə yayılır və orqanları bir-bir fəaliyyətini dayandırır. Tibb bacısı İzabelin cəmi bir neçə həftəsinin qaldığını deyir. Həyatının son 2 həftəsində İzəbel Derinin onun üçün yazdığı repə qulaq asdıqdan sonra Derinə surpriz edərək onunla evlənir. Anası İzəbeli uzun illər sonra ziyarət edir. 

İzıbel son nəfəs verdiyi zaman isə ilk dəfə Derini sevdiyini deyir və həyatını itirir.

Derin atası ilə barışır və məzun olduqdan sonra musiqi karyerasını davam etdirmək üçün Nyu-Yorka köçür.
## İstinadlar
Slovakiya xalq muzeyi

**Slovakiya xalq muzeyi** ()  — Slovakiyada 18 muzeydən ibarət şəbəkə. Qərargahı Bratislavada yerləşir.

Muzelər şəbəkəsi 1925-ci ildə qurulmuşdur. Muzey Slovakiyanın flora, fauna və geoloji quruluşundan bəhs edən Təbiət Tarixi Muzeyinin () zəngin ekspozisiyasını təqdim edir. Bina tez-tez müxtəlif mövzularda müvəqqəti sərgilər təşkil edir, rəsm sərgiləri təşkil olunur.

Slovakiya Milli Muzeyi Slovakiyada muzeyşünaslıq sahəsində elmi tədqiqat və mədəni təhsil üçün ən mühüm qurumdur. Onun başlanğıcı "slovak xalqının milli azadlıq və öz müqəddəratını təyin etmək istəyi ilə bağlıdır". 

Qərargahı Bratislavada yerləşən Slovakiya Milli Muzeyində 18 ixtisaslaşdırılmış muzey fəaliyyət göstərir, onların əksəriyyəti şəhərdən kənarda yerləşir.
## Tarixi
Slovakiya Milli Muzeyi 1961-ci ildə qurulub. Onun mənşəyi Sloveniyanın Matica Muzeyində və Slovak Muzey Cəmiyyətini quran Martindəki Milli Ev Muzeyindədir. Milli kolleksiya tərəfindən maliyyələşdirilən ilk daimi sərgi 1908-ci ildə Martində açılıb.

Muzey arxeoloji, etnoqrafik, tarixi, numizmatik, sənətşünaslıq, bədii və təbiətşünaslıq kolleksiyalarını formalaşdırmışdır. Slovak Milli Coğrafiya və Tarix Muzeyi 1924-cü ildə Bratislavada Slovakiya Milli Coğrafiya və Tarix Muzeyləri Cəmiyyəti tərəfindən təsis edilmişdir. Elə həmin il Bratislavada Çexoslovakiya Kənd Təsərrüfatı Muzeyinin Praqadakı bölməsi olan Kənd Təsərrüfatı Muzeyinin əsası qoyulmuşdur.

1940-cı ildə Slovakiya Milli Coğrafiya və Tarix Muzeyi, Kənd Təsərrüfatı Muzeyi Slovakiya Muzeyinə birləşdirilir. 1961-ci ildə Slovakiya Muzeyi və Martindəki Slovakiya Milli Muzeyi Bratislavada yerləşən Slovakiya Milli Muzeyinə birləşdirilmişdir. 

11 mart 2012-ci ildə Krasna Horka qalası (SNM-nin bir hissəsi) iki uşaq siqaret yandırarkən başlayan yanğın nəticəsində zədələnir. Yanğın damı məhv etdi, lakin tarixi kolleksiyaların əksəriyyətinə ziyan dəymir. Qalanın 2018-ci ildə yenidən açılacağı gözlənilirdi. 
## Bioiqrafiyası
Slovakiya Milli Muzeyi Slovakiyada muzeyşünaslıq sahəsində ən böyük kolleksiyalara malik ən mühüm tədqiqat, mədəniyyət və təhsil müəssisəsidir. Muzey tədqiqat və nəşriyyat işləri ilə də məşğul olur. Bundan əlavə, SNM "Slovakiya Respublikasında bütün muzeyşünaslıq sahəsi üçün əlaqələndirici, metodik, peşəkar konsaltinq, statistik, tədris və məlumat mərkəzidir". 

## Bina
Slovakiya Milli Muzeyinin baş qərargahı Təbiət Tarixi Muzeyi ilə birlikdə Vajanska sahilində (Bratislavanın Köhnə Şəhər hissəsində çay kənarındakı küçə) yerləşir. Memar M. Qarminets tərəfindən layihələndirilmiş binanın tikintisi 1925-ci ilin iyulunda başlanmış və 1928-ci ildə başa çatdırılmışdır. Muzey 4 may 1930-cu ildə açılmışdır.
## İstinadlar
Qədəmgah qəbiristanlığı

**Qədəmgah qəbiristanlığı** — İranda, Azərşəhr şəhristanının mərkəzi hissəsində, Badamyar kəndində yerləşən XV–XVI əsrlərə aid qəbiristanlıq. 21 mart 1968-ci ildə 780 qeydiyyat nömrəsi ilə İranın milli əsərlərindən biri kimi qeydiyyata alınmışdır. Bu qəbiristanlıq Azərşəhrdən 15 kilometr cənubda yerləşir. Orada dəfn edilənlərin çoxu Səfəvilər dövrünün şeyxləridir.

## Həmçinin bax
* Qədəmgah mağarası

## İstinadlar
Türkiyə Super Liqası 2019/2020

**Türkiyə Super Liqası 2021/22** *və ya rəsmi adı*' ilə *Super Liqa Cemil Usta Mövsümü*' Türkiyənin ən yüksək futbol liqası olan Türkiyə Super Liqasının 62-ci mövsümüdür.Mövsüm 16 avqust 2019-cu ildə başlayıb, 26 iyul 2020-ci ildə bitmişdir.

## Komandalar

## Transferlər
Yay transfer pəncərəsi 17 iyun 2019-cu ildə açılıb, 2 sentyabr 2019-cu ildə bağlanıb. Qış transfer pəncərəsi isə 4 yanvar 2020-ci ildə açılıb, 31 yanvar 2020-ci ildə bağlanıb.

## Turnir cədvəli

## Nəticələr

## Komandaların turlarda sıralaması

## Komandaların turlarda çıxışları

## Statistikalar
### Ən çox qol vuranlar
**Mənbə**:TFF, NTV Spor

### Ən çox asist edənlər
**Mənbə**:NTV Spor

### Het-trik edənlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ramnit

**Ramnit**, Windows istifadəçilərinə təsir edən kompüter qurdudur . Onun 2011-ci ilin sentyabr-dekabr ayları arasında 800 000 Windows kompüterinə yoluxduğu təxmin edilirdi  Ramnit botneti 2015-ci ildə Europol və Symantec tərəfindən söküldü  2015-ci ildə ən yüksək göstərici olaraq Ramnit-in 3.200.000 kompüterə yoluxduğu təxmin edilirdi.  Ramnit USB sürücülər kimi çıxarıla bilən mediaya yoluxur və həmçinin özünü əsas yükləmə qeydində gizlədir.   Kompüterə yoluxan kimi o, özünü bütün əlavə və çıxarıla bilən disklərə kopyalayır. O, həmçinin .exe, .dll, .htm və .html uzantıları olan faylları axtarır və yoluxdurur.

## İstinadlar
Peter Tomka

**Peter Tomka** () — Slovakiyalı beynəlxalq hüquqşünas və diplomat. Slovakiyanın BMT yanında daimi nümayəndəsi (1999-2003). 6 fevral 2012-ci il tarixindən 6 fevral 2015-ci il tarixədək və 6 fevral 2021-ci il tarixdən Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin hakimi.
## Bioqrafiya
1 iyun 1956-cı ildə Banska Bıstrika şəhərində anadan olub. O, müvafiq olaraq 1979 və 1985-ci illərdə Praqadakı Çarlz Universitetində hüquq magistri və fəlsəfə doktoru dərəcələri almışdır. Bundan əlavə, həmçinin Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin (Ukrayna) Beynəlxalq Hüquq və Beynəlxalq Münasibətlər fakültəsində, Nitsada (Fransa) Sülh və İnkişaf Hüquq İnstitutunda, Salonikidəki Beynəlxalq İctimai Hüquq və Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunda (Yunanıstan) və Haaqa Beynəlxalq Hüquq Akademiyasında (Hollandiya) təhsil alıb. 

1985-ci ildə “Beynəlxalq hüququn kodifikasiyası” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1986-cı ildə Çexoslovakiya Federal Xarici İşlər Nazirliyində beynəlxalq hüquq sahəsində işləməyə başlayıb.

1991-1997-ci illərdə əvvəlcə Çexoslovakiyada, 1993-cü ildən isə Slovakiyanın Nyu-Yorkda BMT-dəki missiyasında çalışıb. 1993 və 1994-cü illərdə Slovakiya Respublikasının BMT yanında daimi nümayəndəsinin müavini, 1994-cü ildən isə Slovakiya Respublikasının BMT yanında Daimi Nümayəndəliyinin baş səfiri olub. 1999-2003-cü illərdə Slovakiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi olub. O, BMT-də digər mühüm vəzifələrdə də çalışıb. BMT-nin 52-ci Baş Assambleyasının hüquq komitəsinin sədri olub. 1999-2002-ci illərdə Beynəlxalq Hüquq Komissiyasının üzvü olub. O, Slovakiya Beynəlxalq Hüquq Cəmiyyətinin üzvüdür və 2003-cü ildən bu təşkilatın fəxri prezidentidir.

Slovakiya və Macarıstan arasında Qabçikovo SES-in su təchizatı sistemi ilə bağlı Haaqa Beynəlxalq Məhkəməsi qarşısında mübahisədə o, Slovakiya agenti və Slovakiya hüquq qrupunun rəhbəri idi. O, şəxsən bu mübahisədə Slovakiyanın uğuruna nail olumuşdur.

2002-ci ildə doqquz il müddətinə (2003-2012) BMT Təhlükəsizlik Şurasının və BMT Baş Assambleyasının Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin hakimi seçilmişdir. 2009-cu il fevralın 6-dan üç il müddətində Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin vitse-prezidenti olur.

12 noyabr 2020-ci ildə Tomka üçüncü dəfə Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin hakimi seçilir. O, Təhlükəsizlik Şurasında 15 səsdən 13-ünü, BMT Baş Assambleyasında isə 193 səsdən 150-ni alıb. Onun doqquz illik səlahiyyət müddəti 6 fevral 2021-ci ildə başlayıb.
## Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarları

Dövlət yurisdiksiya toxunulmazlıqları (Almaniya İtaliyaya qarşı).

Preaxvixea Məbədi İşində (Kamboca Taylanda qarşı).
## İstinadlar
Mühasibat mənfəəti

**Mühasibat mənfəəti** () —  sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə edilən məcmu mənfəətin, bu cür fəaliyyətlərin aparılmasına, o cümlədən itirilmiş mənfəətə görə sənədləşdirilməmiş xərclər nəzərə alınmadan, hesabat dövrü üçün qüvvədə olan qanunvericiliyə əsasən qəbul edilmiş qaydalara uyğun şəkildə mühasibat uçotu vasitəsilə hesablanmış formasıdır. 

Bu, təşkilatın bütün gəlir mənbələrindən əldə etdiyi ümumi mənfəətdən, istehsal olunan mal və ya xidmətlərin istehsalı, əldə edilməsi və ya bölüşdürülməsi xərcləri, qısamüddətli kreditlər üzrə ödənilən faizlər və resurs haqları çıxıldıqdan sonra müəyyənləşdirilir.

## Tərifi
K.R.Makkonnell və S.L.Brüya görə, mühasibat mənfəəti —  ümumi gəlirdən mühasibat xərclərini (yəni açıq-aşkar və sənədləşdirilmiş xərclərin) çıxılması nəticəsində əldə edilən məbləğdir.

:*Mühasibat mənfəəti = Gəlir – Mühasibat xərcləri*.

## İstinadlar
Müəssisə iqtisadiyyatı

**Müəssisə iqtisadiyyatı** () — müəssisənin fəaliyyəti zamanı iqtisadi qərarların işlənib hazırlanması və qəbul edilməsi prosesi ilə bağlı biliklər sistemi.

## Tərifi
Müəssisənin iqtisadiyyatı müəssisənin fəaliyyəti zamanı iqtisadi qərarların işlənib hazırlanması və qəbul edilməsi prosesi ilə bağlı biliklər sistemidir.

Müəssisə müstəqil təsərrüfat subyektidir, məqsədi sosial tələbatları ödəmək və mənfəət əldə etməkdir. Müəssisə bazar iqtisadiyyatının əsas həlqəsidir. Məhz müəssisə əmtəə və xidmətlərin əsas istehsalçısı, digər subyektlərlə müxtəlif iqtisadi münasibətlərə girən əsas bazar subyektidir. Buna görə də müəssisənin iqtisadiyyatı müəssisənin təsərrüfat fəaliyyətinin idarə edilməsi üçün bilik və üsullar sistemi kimi istənilən iqtisadi sistemdə istehsalın təşkili və səmərənin bölüşdürülməsində mühüm yer tutur.

Həm iqtisadçıların, həm də gələcək mühəndis və qeyri-iqtisadçıların hazırlanmasında müəssisənin iqtisadiyyatının öyrənilməsinə böyük diqqət yetirilir.

Müəssisənin iqtisadiyyatı mikroiqtisadiyyat və makroiqtisadiyyatla sıx bağlıdır, lakin onlarla eyni deyil. Mikroiqtisadiyyatdan fərq ondadır ki, mikroiqtisadi təhlil bazarın ayrı-ayrı müəssisəyə təsirini öyrənir və əslində müəssisə səviyyəsində iqtisadiyyatın və istehsalın təşkilinin öyrənilməsi deyil. Mikroiqtisadi təhlil bazarın hər iki tərəfini nəzərdən keçirir: tələb və təklif. Müəssisənin iqtisadiyyatı nöqteyi-nəzərindən tələb kənardan verilən dəyər kimi qəbul edilir.

## İntizamı
İqtisadiyyat çərçivəsində müəssisələr adətən iqtisadiyyat sahəsində aşağıdakı bilik bölmələrini nəzərdən keçirirlər:

# Müəssisənin istehsal strukturu, istehsal növü ilə birlikdə istehsal dövrünün təşkili;
# Əsas və dövriyyə kapitalının formalaşdırılması, kapitaldan istifadə, müəssisənin gəlirinin (mənfəətinin) alınması və bölüşdürülməsi;
# Müəssisənin təsərrüfat fəaliyyəti strategiyasının işlənib hazırlanması, məhsul istehsalının və satışının planlaşdırılması;
# İstehsal xərclərinin formalaşdırılması, məhsulun maya dəyərinin hesablanması, müəssisənin qiymət siyasətinin formalaşdırılması;
# Müəssisənin maliyyə resursları, təsərrüfat fəaliyyətinin səmərəliliyi, sahibkarlıqda risklərin qiymətləndirilməsi;
# müəssisədə əməyin iqtisadiyyatı, kadrların seçilməsi və onların işə qəbulu, əməyin təşkili, əməyin ödənilməsi sistemi, əmək məhsuldarlığının artırılmasının stimullaşdırılması məsələləri;
# İstehsalın maddi-texniki təminatı məsələləri: xammal, materialla təchizat, ehtiyatların formalaşdırılması və onlardan səmərəli istifadə;
# istehsalın texniki hazırlanması və zəruri istehsal infrastrukturunun yaradılması məsələləri;
# Müəssisənin innovativ fəaliyyəti, məhsulun keyfiyyəti, müəssisənin investisiya siyasəti, ekoloji məsələlər;
# Müəssisənin xarici iqtisadi fəaliyyəti;
# Bütövlükdə müəssisənin idarə edilməsi prosesinin təşkili

## Həmçinin baxın
* Biznes iqtisadiyyatı
* Firma iqtisadiyyatı

## İstinadlar
Hacı Bayram məscidi

**Hacı Bayram məscidi** — Ankaranın Altındağ mahalının Ulus rayonundakı tarixi məscid. Məscidin ilk memarı Memar Mehmet bəy haqqında heç bir məlumat yoxdur. Onun tikilmə tarixi təxminən hicri 831-ci il (1427-1428) kimi mənbələrdə göstərilmişdir. Uzununa düzbucaqlı formasında olan binanın divarları kərpic, damı isə kirəmitdir. 

## Etimologiyası
Məscid adını bağçasındakı Hacı Bayram türbəsindən almışdır. Mehrab divarına bitişik olan türbə 1429-cu ildə tikilmişdir. Məscidin bağçasında da XVIII əsr Osman Fazıl Paşa türbəsi var. 

## Memarlığı
Məscid ağac və kirəmit bəzəkləri üzərində taxta və qələm işi ornamentləri baxımından çox zəngin bir tikilidir. Məscidin içərisindəki meşələrdə Nakkaş Mustafa Paşaya məxsus rəsm tikmələri var. Məscidin cənub-şərq divarında iki eyvanlı minarə var. Bu minarə kvadrat planlı, daş altlıqlı və silindrik kərpic gövdəlidir. 1714-cü ildə Hacı Bayram Vəlinin nəvələrindən olan Mehmet Baba tərəfindən təmir edilmişdir. 1940-cı ildə Vəqflər Ümumi Müdirliyi tərəfindən bərpa edilən məscid və kompleks son dəfə Ankara Böyükşəhər Bələdiyyəsinin rəhbərliyi ilə əslinə uyğun təmir edilərək 14 fevral 2011-ci ildə ibadət üçün açılıb.

## İstinadlar
Tafts Universiteti

**Tafts Universiteti** — Massaçusets ştatının Medford və Somervil şəhərində yerləşən özəl tədqiqat universiteti. 1852-ci ildə qeyri-məzhəbli ali təhsil müəssisəsi təmin etməyi qarşısına məqsəd qoyan xristian universalistlər tərəfindən **Tafts Kolleci** kimi təsis edilmişdir. Tafts 1970-ci illərə kimi müxtəlif doktoranturalar təklif edən böyük bir tədqiqat universitetinə çevrilənə qədər kiçik bir liberal sənət kolleci idi. Tafts Princeton Review-a görə 98/99 seçicilik reytinqi ilə ABŞ-nin ən seçmə kolleclərindən biridir. 2026-cı il tədrisi üçün Tafts 34,880 müraciətçidən 9%-ni qəbul etdi.

## İstinadlar
Hüsni təxəllüs

**Hüsni təxəllüs** — divan ədəbiyyatına aid termin, şairin öz təxəllüsünü həm təxəllüs kimi, həm də həmin sözün əsas mənasında eyni vaxtda işlətdiyi vəziyyətə hüsni təxəllüs deyilir

## Haqqında
Divan ədəbiyyatında ümumiyyətlə şairlərin təxəllüsü var. Şairlər bəzən bu təxəllüsləri öz əsərlərində söz kimi işlədirlər. Şair gah təxəllüs, gah da ad kimi istifadə edir.

Hüsni təxəllüsün ən məşhur nümunələrindən biri məşhur türk divan şairi Bakinin aşağıdakı misrasıdır:

Bâki kalan bu kubbede bir hoş sadâ imiş.
Bu kubbede ebedî kalan bir hoş ses imiş.

;Baki qalan bu qübbədə bir xoş səda imiş. 
;Bu qübbədə əbədi qalan bir xoş səs imiş.

Bu misrada "Baki" sözü həm şairin təxəllüsü, həm də "əbədi, əzəli" mənasında vurğulanır.

## Həmçinin bax
* Təxəllüs
* Nəzəriyyə
* Ədəbiyyat
* Poetika

## Mənbə
* "Ədəbiyyatşünaslığın əsasları", Elmi redaktor P. Xəlilov, Redaktor İ. Həmidov, Bakı 1978
* Kamil Vəliyev. Dastan poetikası. Bakı 1984
* Kamil Vəliyev Nərimanoğlu. Azərbaycan eposunun poetik sintaksisi (monoqrafiya). Bakı 2009
* İslam ensiklopediyası. İstanbul, 1948, IV cild
* Mir Cəlal, Pənah Xəlilov. Ədəbiyyatşünaslığın əsasıarı. Bakı, Maaarif mətbəəsi, 1988

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*https://obastan.com/T%C6%8FX%C6%8FLL%C3%9CS/709107/
*http://anl.az/el/Kitab/2019/01/cd/Azf-305663.pdf
*https://www.youtube.com/watch?v=lxJkfmPy8Ck
Kavaklıdere (şərabçılıq)

**Kavaklıdere (şərabçılıq)** — 1929-cu ildə Ankarada qurulan şərab zavodu və burada istehsal edilən şərab markası. Cenap And tərəfindən qurulan şirkət, adını Çankayanın Kavaklıdere rayonundan və oradan keçən, eyni adlı dərədən götürüb. Əvvəllər Kavaklıdereyə məxsus olan ərazidə inşa edilən Ankara Şeraton Otelinin binası Kavaklıdere Şərabları şüşəsindən ilhamlanıb. Kavaklıdere Şərabları həm də Türkiyədə özəl sektor tərəfindən istehsal edilən ilk şərabdır..

## Üzüm bağları və istehsal müəssisələri
Kavaklıdere Şərabları İç Anadolu, Egey və Şərqi Anadoluda üzüm bağlarından yığılan üzümlərdən istehsal olunur. İç Anadoluda üzüm bağları Ankaranın Akyurt və Kalecik rayonlarında, Nevşehirin Gülşehir mahalında və Kırşehirin Toklümen qəsəbəsində yerləşir. Ege üzüm bağları Manisa Kemaliyedəki Pendore üzüm bağlarından və Dənizlidəki Güney üzüm bağlarından ibarətdir. Şərqi Anadoluda üzüm Elazığın Aydıncık rayonunda istehsal olunur. Şirkətin ümumilikdə 645 hektar üzüm bağı var.

## İstinadlar
Bilkent konsert zalı

**Bilkent konsert zalı** — Ankaranın Çankaya səmtində, Bilkent Universitetinə bağlı Musiqi və İfa Sənətləri Fakültəsində yerləşən konsert salonudur. 15 oktyabr 1994-cü ildə açılışı olan zalın memarları Erkut Şahinbaş və İlhan Kural, akustika üzrə mütəxəssisi isə finlandiyalı memar Matti Heykkinendir. Zalın əsas istifadəçisi Bilkənt Simfonik Orkestri olsa da, O, həmçinin Ankara Caz Festivalı və Beynəlxalq Ankara Musiqi Festivalı kimi müxtəlif milli və beynəlxalq musiqi tədbirləri çərçivəsində onlarla sənətçi, musiqi qrupları və orkestrə ev sahibliyi edir. İlham Gencer, Tahir Aydoğdu, Nilüfer Ruacan, Yıldız İbrahimova, Ayşe Tütüncü və Fahir Atakoğlu kimi sənətçilər salonda konsert verən önəmli adlar arasındadır.

## Memarlıq xüsusiyyətləri
Bir çox binaya imza atan memarlar Erkut Şahinbaş və İlhan Kuralın birgə layihələndirdiyi konsert salonu 1993–1994-cü illər arasında Tepe İnşaat tərəfindən inşa edilib. Ümumi istifadə sahəsi 14328 kvadratmetr olan zalın tamaşaçı tutumu 800 nəfərdir. Finlandiyalı memar Matti Heikkinen üç mərtəbəli konsert zalının akustik məsləhətçisi idi. Akustik panelləri və səhnə lifti sistemi olan konsert zalı orkestr çuxuru yaradaraq səhnə əsərlərinin ifasına da şərait yaratmışdır. 800 nəfərlik zal həm də səsyazma studiyasıdır. 1 noyabr 1994-cü ildə Bilkənt Simfonik Orkestrinin açılış konsertinin keçirildiyi zalda iki Steynvey D model konsert pianosu var.

## İstinadlar
Fanni Gefs

**Fanni Gefs** (*Isabella Maria Fransuaza Korr*; ) — Belçikalı rəssam.

## Həyatı
Gələcək rəssam İrlandiyadan olan mühacir ailəsində anadan olub. Uşaqlıqdan rəssamlıqla məşğul olub, sonra Fransua-Jozef Navezin rəhbərliyi altında, Brüsseldə rəsm təhsili alıb. Rəssam portretlər çəkirdi, əsərləri də ailə və tarixi mövzulara həsr olunub. Belçikanın kral ailəsindən, o cümlədən Kraliça Louise Marie d'Orleanın bir neçə portretini çəkmişdir. F. Gefsin ölümündən sonra onun əsərləri kolleksiyası Belçika Kral Kitabxanası tərəfindən alınıb.

1836-cı ildə rəssam belçikalı qrafika rəssamı Guillaume Guefs ilə evlənir. İki qardaş F. Geefs, Erin Corr və Henri Corr da məşhur qrafika rəssamı idilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Togg T10X

**Togg T10X** — Togg şirkəti tərəfindən Türkiyədə istehsal olunan elektrikli avtomobildir. İlkin satış üçün minimum qiyməti 953 min türk lirəsi olaraq təyin olunan avtomobilin ön sifarişləri 16–27 mart 2023-cü il tarixlərindən başlayıb.

## İstinadlar
Ankara Palas

**Ankara Palas** — Türkiyənin paytaxtı Ankarada rəsmi dövlət qonaq evi kimi istifadə edilən tarixi bina. Əvvəlcə Türkiyə Səhiyyə Nazirliyinin binası kimi layihələndirilmiş, 1928-ci ildə tikintisi başa çatdıqdan sonra Türkiyə Böyük Millət Məclisinin deputatları üçün otel kimi istifadə edilmişdir.

## Tarixi
Bina 1924–1927-ci illər arasında tikilib. Onun ilk dizaynı memar Vedat Tek tərəfindən hazırlanmışdır. Səhiyyə Nazirliyinə məxsus bina kimi tikintisinə başlandıqdan sonra Vedat bəyin memarlıq haqqı ödənilməmişdir, bu səbəbdən işdən ayrılmışdır. Daha sonra memar Kəmaləddin bəy memar olaraq işə başlamış və onun yenilənmiş layihəsi ilə binanın tikintisi başa çatdırılmışdır. Memar Kəmaləddin bəy bina tikilərkən tikintidə vəfat edib. Vəqflər İdarəsinə verilən mehmanxana 1928-ci il aprelin 17-də 120 yataq yeri ilə istifadəyə verilmişdir.
1930-cu illərdə bina siyasətçilərin, jurnalistlərin və incəsənət xadimlərinin görüş yeri olub, xaricdən gələn rəsmi nümayəndə heyətlərini və qonaqları qəbul edib. Atatürk inqilabları ilə türk cəmiyyət həyatına gətirilən bəzi yeniliklərin ilk olaraq Ankara sarayında başladığı məlumdur. Xüsusilə qadınların kişilərlə bərabər ictimai həyatda iştirakını təşviq etmək üçün təşkil edilən sosial tədbirlərə ev sahibliyi edirdi. Vəqflər Baş İdarəsinin mülkiyyətində olan bina 1975-ci ilə qədər mehmanxana kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1976–1982-ci illər arasında Sənaye və Ticarət Nazirliyi tərəfindən ofis və sərgi sahəsi kimi istifadə edilmişdir. 1982-ci ildə Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən hərtərəfli bərpa olunaraq 29 oktyabr 1983-cü ildə rəsmi qəbulla "Ankara Palas Dövlət Qonaqlığı" kimi istifadəyə verilmişdir. Ankara sarayında qəbul edilən mühüm qonaqlar arasında İran Şahənşah Rza, Əfqanıstan kralı Emanullah Xan, İraq kralı Əmir Feysal, Yunanıstanın baş naziri Elefterios Venizelos və ABŞ prezidenti Duayt Eyzenhauer də var. Uzun illər Xarici İşlər Nazirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən saray 2018-ci il sentyabrın 3-də Prezidentliyə verilib.

## Memarlıq xüsusiyyətləri
Ankara Dövlət Qonaqxanası ümumi görünüşcə düzbucaqlı bir binadır. Zirzəmi ilə birlikdə 3 mərtəbəlidir. Ortada böyük bal zalı, qarşısında terraslı çay və oyun otağı, arxada yeməkxanası var. 60 qonaq otağından 16-sı birinci mərtəbədədir. Birinci mərtəbədə şəxsi kabinet var.

## İstinadlar