open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qəhrəman Mirzə Salur

**Qəhrəman mirzə Əbdüssəməd mirzə oğlu Salur** () — Qacar şahzadəsi, əyalət valisi, tarixçi.

## Həyatı
Əbdüssəməd mirzənin ikinci oğlu Qəhrəman mirzə Salur 21 yanvar 1871-ci ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl saray təhsili almışdı. İngilis və fransız dillərini bilirdi. Eynəssəltənə ləqəbi daşıyırdı. Həmədanın valisi, Nəhavəndin, Qəzvinin hakimi olmuşdu.

Qəhrəman mirzə Salur Fars əyaləti qoşunlarının komandanı, Xəmsənin hakimi vəzifəsini icra etmişdi.

Qəhrəman mirzə Salur sərtip (briqada generalı) rütbəsi daşıyırdı.

Qəhrəman mirzə Salur bir çox tarixi kitabların və xatirənin müəllifidir. 

Qəhrəman mirzə Salur 1 oktyabr 1945-ci ildə vəfat edib.

## Ailəsi
Qəhrəman mirzə Salur Zeynəb xanımla ailə qurmuşdu.Məsud mirzə, Abbas mirzə adlı oğlanları vardı.

## Mənbə
* 

## Xarici keçidlər
* Genealogy of  Saloor family
* Maryam Saloor, Iranian Potter, Ceramist and Sculptor, descendant of Ezz ed-Dowleh http://www.maryamsalour.com
* Qəhrəman mirzə Salur farsca
* Qəhrəman mirzə Salurun kitabları
Hacınskinin villası

**Hacınskinin villası** — Mərdəkanda yerləşən, əvvəllər Hacınskiyə məxsus olmuş villa. Villa 1912-ci ildə tikilmişdir.

## Tarixi

## Memarlıq xüsusiyyətləri
### Planlaşdırılması
Məşhur villaların sırasında 1912-ci ildə tikilən Hacınskinin villası da vardır. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin villası, Əsədullayevin villası və Aşurbəyovun villasından fərqli olaraq burada planlaşdırmanın xarakteri daha vahiddir və klassik olaraq kəskindir – bir kompozisiya-planlaşdırma xətti üstünlük təşkil edir.

Ərazinin enişli olması villanın ərazisində bir neçə verandanın quraşdırılmasını labüd etmişdir. Yuxarı hissədə modern çalarlı saxta roman memarlığının sarayı yerləşir.  Saraydan - əsas həcmli-ərazi hissəsindən qərb istiqamətində bütün ərazini əhatə edən əsas xiyaban başlayır. Perpendikulyar xiyaban planlaşdırma kompozisiyasını şərtləndirir, xiyabanın kəsişməsində isə alçaq hovuz yerləşir. Aşağı verandadan əsas xiyabana doğru möhtəşəm mənzərə açılır.  Parkın yaşıl fonunda sarayın plastik fasadı villanın yüksək relyefdə yerləşməsi ilə xüsusi cəlbedicilik yaradır. 
 
Hacınski villasının memarlıq və planlaşdırma kompozisiyası Azərbaycanın XIX-XX əsr memarlığında mühüm mərhələdir. Planın xaçşəkilli sxemi məntiqi memarlığına görə fərqlənir və digər villaların planlaşdırılmasında estetik rol oynayır.

Zaman keçdikcə geniş villalar yerini xüsusi sahəsi olmayan, perspektivli, geniş su sahələri olmayan kameralı mülklər tutdu. Əgər baxılan villalar öz genişliyi ilə qeyd olunsalar da, onların planlaşdırma quruluşu təsvirinə görə fərqlənmirdi, düşünülmüş mövzunun bütün memarlıq imkanlarını açmağa kömək göstərmədi.

## Həmçinin bax

* Hacı Zeynalabdin Tağıyevin villası

## İstinadlar
Ninbo muzeyi

**Ninbo Muzeyi** — Çinin Zejiang əyalətinin Ninbo şəhərində yerləşən muzey. 5 dekabr 2008-ci ildə açılmış muzeydə Ninbo bölgəsinin tarixini əks etdirən əsərlər sərgilənir.

## Haqqında
Ninbo muzeyi çinli memar Van Şunun işidir. Bu tikili sayəsində Van Şu 2012-ci ildə Pritsker mükafatını qazanmışdır. Bu muzey 2009-cu ildə Çinin ən nüfuzlu memarlıq mükafatı — Lu Ban mükafatına layiq görülmüşdür.

## Sərgilənən əsərlər


Fayl:宁波博物馆藏牙雕鹰首.jpg
Fayl:宁波博物馆藏三国堆塑罐.jpg
Fayl:Official and Warrior statue displayed in Ningbo Museum.jpg
Fayl:宁波博物馆藏“绍兴十四年”铭银塔.jpg
Fayl:Zhanghuangyan statue in Ningbo Museum.jpg



## Qalereya


Fayl:Window setting of Ningbo Museum (1).JPG
Fayl:Corridor with photographs in NBM.JPG
Fayl:Escalators in NBM 01.JPG
Fayl:Bamboo concrete wall in NBM (1).JPG
Məhəmmədibrahim xan Vəziri-nizam

**Məhəmmədibrahim xan Vəziri-nizam** və ya **Məhəmmədibrahim xan Memarbaşı** () — İranın hərbi naziri.

## Həyatı

Məhəmmədibrahim xan Məhəmmədtağı xan oğlu Vəziri-nizam Təbriz şəhərində anadan olmuşdu. Məhəmmədtağı xan Memarbaşının oğludur. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Bacısı Münirüssəltənə Nasirəddin şah Qacarla ailə qurandan sonra onun bəxti parladı. Vəziri-nizam ləqəbi ilə İran ordusuna rəhbərlik etdi.

Vəziri-nizam Mərkəzi İranın Karaqan vilayətində böyük mülkədar idi və həmin vilayətin rəsmi hakimi hesab edilirdi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Kamran mirzə Qovanlı-Qacarın dayısıdır.
Qroznı

**Qroznı** (, , ) — Şimali Qafqazda şəhər. Rusiyanın cənubunda yerləşir, Çeçenistan Respublikasının paytaxtı, Qroznı rayonunun mərkəzidir. Şimali Qafqazın ən böyük şəhərlərindən biridir, ərazisinə görə ikinci, əhalisinin sayına görə üçüncü böyük şəhərdir.

## Etimologiyası
Şəhər Sevinc çayının (, , ) qırağında yarandığına görə yerli türklər ona *Sevinc-Qala* (, , ) adı verdilər. Daha sonra (1818 — 30 dekabr 1869 kimi) *Qroznaya qalası* (), 30 dekabr 1869-cu ildən etibarən isə *Qroznı* (rus dilindən tərcüməsi *vahiməyə basan, hədələyici, qorxuducu*) olub. Çeçenistan yerli əhalisi arasında şəhərin adı *Sölƶa-Ġala* kimi də adlandırılır. 1998-1999-cu illərdə Çeçenistanın o vaxtkı hakimiyyəti olan Çeçen İçkeriya Respublikasının hakimiyyəti şəhərin adını dəyişərək mərhum çeçen lideri Cövhər Dudayevin şərəfinə *Cövhər-Qala* () adlandırsa da, Çeçenistan Rusiyanın hakimiyyəti altına qayıtdıqdan sonra şəhər yenidən Qroznı adlanmağa başladı. 2005-ci ildə Çeçenistan parlamenti şəhərin adını dəyişərək Çeçenistanın digər mərhum lideri Əhməd Kadırovun şərəfinə *Əhməd-Qala* () adlandırmağı təklif etsə də, Çeçenistan lideri Ramzan Kadırov bu təklifi rədd etmişdi.
## İqlim
Qroznıda yay aylarında, temperatur bəzən kölgədə  +35&nbsp;°C ni ötür. Yağıntılar yayda qeyri-müntəzəmdir. Qroznı şimaldan gələn soyuq hava kütləsindən heç bir dağ massivi ilə qorunmur deyə qış aylarında şəhərin havası çox soyuq olur. Bəzən güclü şaxtalar olur (-20 C və daha aşağı). Yayda Qorznıda hava isti və quru keçir, bəzən temperatur +35 C dərəcəni keçir.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
## Məşhur şəxslər

## Həmçinin bax
* Sultan Bilimxanov stadionu

## İstinadlar

## Mənbələr
Nizami dövrü memarlıq abidələri

**Nizami dövrü memarlıq abidələri** — Cəfər Qiyasinin Nizami Gəncəvi dövrü tarixi Azərbaycan ərazisindəki memarlıq abidələrindən bəhs edən kitabı.

## Məzmun
Kitab "Ön söz", "Ərəfə", "Yüksəliş dövrü" başlıqlı giriş tipli hissələrlə başlayır.

Məqalələr "Məscidlər", "Türbələr", "Körpülər" və "Qalalar" başlıqları altında təsnif olunmuş və yerləşdirilmişdir.

"Memarlıq bəzəyi" başlığında dövrün müxtəlif memarlıq bəzəkləri haqqında məlumat verilir. "Memarlar" bölməsində isə Nizami Gəncəvinin öz əsərlərində haqqında məlumat verdiyi memarlar haqqında bəzi qeydlər yar almışdır.

Kitab "Əsas ədəbiyyat" başlığı ilə sona çatır. Burada müəllif istifadə etdiyi mənbələri qeyd etmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Cəfər Qiyasi
* Nizami Gəncəvi

## Xarici keçidlər
Zaqafqaziya Komissarlığı

**Zaqafqaziya Komissarlığı** () — 15 noyabr 1917-ci il —10 fevral 1918-ci illərdə Cənubi Qafqazda mövcud olmuş dövlət qurumu. Sədri Yevgeni Gegeçkori olmuşdur.

## Hökumət tərkibi
* Yevgeni Gegeçkori — komissarlığın sədri, əmək işlər üzrə və xarici işlər nazirliyinin komissarı, Menşevik
* Akaki Çxenkeli — daxili işlər komissarı, Menşevik
* Dmitri Donskoy — hərbi və dəniz komissarı, Eser
* X. O. Karçikyan — maliyyə komissarı, Daşnaksütun
* Fətəli xan Xoyski — xalq maarif komissarı, Müsavat
* Şalva Aleksi-Mexsişvili — Ədliyyə komissarı, Sosial Federalist
* Məmməd Yusif Cəfərov — Ticarət və Sənaye komissarı, Müsavat
* Xudadat bəy Məlik-Aslanov — Kommunikasiya komissarı, Müsavat
* A. V. Neruçev — Əkinçilik və Dövlət əmlak və Din komissarı, Eser
* Q. Ter-Qazaryan — Ərzaq komissarı, Daşnaksütun
* Amazasp Ohancanyan — Mükafat komissarı, Daşnaksütun
* Xəlil bəy Xasməmmədov — Nəzarət komissarı, Müsavat

## İstinadlar
Tudela

**Tudela** — İspaniyanın Navarra bölgəsində yerləşən kiçik şəhər. Əsası 802-ci ildə qoyulmuşdur.

## Qardaşlaşmış şəhərlər

*  Moulen-Sul 1965
*  Tiberiya 1984
*  Mont-de-Marsan 1986

## İstinadlar
Rafael Moneo

**Rafael Moneo** () — İspaniyalı memar.

## Həyatı
Rafael Moneo 9 may 1937-ci ildə İspaniyanın Tudela şəhərində anadan olmuşdur. Madrid Texnik Universitetində memarlıq təhsili almağa başlayan Rafael 1961-ci ildə məzun oldu. Həmçinin universitetdə oxuduğu 1958–1961-ci illəri arasında Madriddə memar Xavier Saenzin ofisində işlədi. Dünyanın bir çox universitetində dərs vermiş memar 1985–1990-cı illərdə Harvard Universitetində dərs verib.

Məşhur yenidənqurma layihələri arasında Madriddə yerləşən Vilyahermoza sarayı (Tissen-Bornemisza muzeyi), Prado muzeyi, Roma İncəsənəti Milli Muzeyi, Atoka qatar stansiyası var. Digər işləri arasında Saraqosadakı Dyester fabriki, Malyorkadakı Xoan Mura Fondunun binası və Loqronodaki bələdiyyə binası da yer alır.

Rafael Moneonun ABŞ-dəki işləri arasında Los-Ancelesdə Meryəm Ana Kafedralı, Massaçusetsdə yerləşən Uellesli Kollecinə aid Deyvis İncəsənət Muzeyi və Hyustondakı Gözəl Sənətlər Muzeyinin genişləmə layihəsinin bir parçası olan Edru Cons Bek binası və Rod İzlanddakı Rod İzland Dizayn Məktəbinə aid Çeys Mərkəzi daha məşhurdur.

1996-cı ildə Pritsker mükafatının qalibi olmuşdur. 12 noyabr 2003-cü ildə isə RIBA Kral Qızıl Medalını qazanmışdır. Rafael Moneo 2010-cu ilin yanvarından Nyu-Yorkun Kolumbiya Universitetində dərs verməkdədir.

## İşləri

Fayl:San Sebastian Kursaal noche.jpg|Kursaal sarayı
Fayl:Cathedral of Our Lady of Angels (from plaza), Los Angeles.JPG|Məryəm Ana Kafedralı
Fayl:Maternidad de O'Donnell (Madrid) 01.jpg|Maternit xəstəxanası
Fayl:Murcia CathedralSquare1.jpg|Mursiya meydanı
Fayl:Moneo Atocha Extension.jpg|Atoka qatar stansiyası
Fayl:Museo de la ciencia valladolid2.JPG|Siensiya muzeyi


## Həmçinin bax
* Kursaal sarayı
* Pritsker mükafatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Türk Vikipediyasında 23 yanvar 2010 tarixində yaradılmış "Rafael Moneo" məqaləsi
Puşino-na-Nare

**Puşino-na-Nare** — Rusiyada, Moskva vilayətinin Serpuxov şəhərində yerləşən malikanə, memarlıq abidəsi.

## Tarixi
Bu malikanənin tarixi XVIII əsrin sonu XIX əsrə aiddir.

Oktyabr inqilabından sonra burada lazaret yerləşib.

13 oktyabr 1975-ci ildən memarlıq abidəsi kimi qeydiyyatdadır. Son zamanlaradək qəza vəziyyətində olub. 2014-cü ilin martında bərpa üçün özəl investor olan "ASG" şirkətinə verilib. Müqaviləyə əsasən, bərpa işləri başa çatdıqda investor obyekti güzəştli şərtlərlə (1 kv. m üçün 1 rubl) 49 il müddətinə icarəyə götürə bilər.

## Şəkilləri

Усадьба "пущино-на-наре" 2.JPG|Cənub-qərbdən görünüşü
Pushchino-na-Nare Manor.jpg|Qərb tərəfdən görünüşü
Pushchino-na-Nare Hall.jpg|Fronton
Усадьба "пущино-на-наре" 5.JPG|Friz
Усадьба "пущино-на-наре" 4.JPG|Maskaron


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* У садьба Вяземских: Воскрешение на Наре
* Фоторепортаж с развалин
Sakarya döyüşü

**Sakarya döyüşü** () — Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsindəki Türkiyə-Yunanıstan müharibələrində Atatürk tərəfindən çox böyük və qanlı döyüş mənasını verən "Melhame-i Kübra" ifadəsi ilə xatırlanan müharibə.

Sakarya Meydan Müharibəsi, Anadolu türk tarixinin ən əhəmiyyətli döyüşlərindən biridir. Yunan generalı Papulas tərəfindən yunan ordularına Ankaraya hərəkat əmri verilmişdi. Döyüşü yunan tərəfi qazansa, Türkiyə Böyük Millət Məclisi Sevr müqaviləsini qəbul etmək məcburiyyətində qalacaqdı. Digər tərəfdən iyirmi dörd diviziyalıq rus əsgəri Qafqazda bu döyüşün nəticəsini gözləməkdə idi. Döyüşü türklərin uduzması halında Sevr müqaviləsi asanlıqla tətbiq edilə biləcəkdi.

## Nəticəsi

Sakarya Meydan Müharibəsi sonunda türk ordusunun itkisi 5713 ölü, 18480 yaralı, 828 əsir və 14268 itkin olmaq üzrə cəmi 39289-dur. Yunan ordusunun itkisi isə 3758 ölü, 18955 yaralı, 354 itkin olmaq üzrə cəmi 23007-dir. Sakarya Meydan Müharibəsində çox sayda zabit itkisi olduğu üçün bu Müharibəyə "Zabit müharibəsi" adı da verilmişdir. Mustafa Kamal Atatürk bu müharibə haqqında "Sakarya Melhame-i Kübrası" yəni qan gölü, qan dəryası demişdir.

Yunanlar üçün geri çəkilməkdın başqa variant qalmadı. Geri çəkilərkən türk əhalisinə qarşı etdiyi təcavüzlər, qundaqlamalar və soyğunçuluq nəticəsində 1 milyondan artıq türk evsiz-eşiksiz qaldı.

Sakarya döyüşü, Türkiyə tarixində bir dönüş nöqtəsidir.

Sakarya döyüşünün qazanılması türk xalqının ümumi döyüşün qazanılacağına olan inamını bərpa etmişdir. İstanbulda, bütün məscidlərdə Sakarya şəhidlərinə dualar oxunmuşdur. O ana qədər, Ankara ilə arasında məsafə saxlayan İstanbul mətbuatında bir sevinc duyğusu meydana gəlmişdir.
Beynəlxalq cəmiyyətin (xüsusilə İngiltərənin) Türkiyə Böyük Millət Məclisi güclərinə baxışı dəyişmiş və Yunanıstan, arxasındakı İngiltərə dəstəyini itirmişdir.
Xatirə Bəşirli

**Xatirə Bəşirli** () — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin elmi işlər üzrə direktor müavini, filologiya elmləri doktoru, professor. YAP Səbail Rayon "Muzeyşünas" ilk ərazi təşkilatının sədri.

## Həyatı
Xatirə Bəşirli 1958-ci ilin yanvar ayında Ağdaş rayonunda anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinə (indiki BDU) daxil olmuşdur.

Hal-hazırda Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin elmi işlər üzrə direktor müavinidir. 2005-ci ildən YAP Səbail Rayon "Muzeyşünas" ilk ərazi təşkilatının sədridir. Azərbaycan Dövlət Xarici Dillər İnstitutunda "Azərbaycan ədəbiyyatı və dili" fənnindən dərs demişdir. "Xəzər" Universitetində "Azərbaycan ədəbiyyatı və dili" fənnindən dərs deyir.

17 mart 2021-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycanda muzey işinin inkişafı və mədəni irsin təbliğində səmərəli fəaliyyətlərinə görə "Əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adı ilə təltif edilib

## Elmi fəaliyyəti
Azərbaycan bədii nəsri və şifahi xalq ədəbiyyatının qarşılıqlı əlaqəsi, nəsrdə folklorizmin ifadə formaları, yazılı mətnin qurulmasında folklor janrlarının yeri və türk xalqlarının epos tarixi, qəhrəmanlıq eposları arasında genetik baxımından oxşarlığın, kök birliyinin, dastan arxitektorikasının araşdırılması baxımından nəzəri nəticələr əldə edilmişdir.

Folklorşünaslıq ixtisası üzrə ""Koroğlu" eposunun poetikası (genezisi və bədii sistemi)" mövzusunda namizədlik (PhD) dissertasiyasını, "XX əsrin əvvəli Azərbaycan nəsri və folklor" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

100-dən artıq elmi və tədrisi metodiki iş, 6 monoqrafiya, o cümlədən xaricdə çıxmış 10 elmi əsərin müəllifidir.

## Elmi əsərləri
# XX əsrin əvvəli Azərbaycan nəsri və folklor. Bakı, Elm, 1990
# Köklər qaynaqlar, yadigarlar. Bakı, Azərbaycan Ensiklopediyası, 1996
# "Koroglu" dastanı. Tarixi-mifoloji gerçəklik və poetika. Bakı, Elm, 2000
# "Koroğlu" eposunun poetikası, Genezisi və bədii sistemi. Bakı, Elm, 2005.
# "Koroğlu" dastanının mənşəyi. Bakı, "Elm və Təhsil". 2012.
# Azərbaycan folklor və yazılı ədəbiyyat. Bakı, "Elm və Təhsil", 2013.
# Ali məktəblər üçün bir neçə dərslik və Proqramlar, eyni zamanda 100-dən artıq elmi, elmi-publisistik məqalə.

## İstinadlar
Qonio Apsar

thumb|250px|right|Qonio qalası
**Qonio Apsar** (, əvvəllər *Apsare* və ya *Asparunt* adlanmışdır) — Gürcüstanda tarix-memarlıq muzeyi; Batumidən 15&nbsp;km cənubda yerləşən qədim abidələrdən biri; qədim şəhər-qala.

## Tarixi
thumb|250px|right|Qonio qalasının qapısı
Tarixi eramızdan əvvəl VIII-VII əsrlərə aid edilən Qonio Apsar qalası, erkən orta əsrlərdə bura romalıların yaşadığı şəhər-qala rolunu oynayırdı. Ərazisi 5 hektara yaxın olan bu qala romalılar üçün strateji siyasi və mədəni mərkəz olmuşdur.

Orta əsrlərdə isə bu qala bizanslıların, daha sonra isə Osmanlı imperiyasının tərkibinə daxil olmuşdur. XIV əsrdə burada Gürcü knyazlığı yaradılmışdır.

1994-cü ildən muzey kimi fəaliyyət göstərir. Bu ərazidə müxtəlif vaxtlarda alimlərin iştirakı ilə geniş arxeoloji qazıntı işləri aparılmışdır.

Muzeyin ən maraqlı yerlərindən biri burada mövcud olan saxsı su kəmərinin qalıqlarıdır. Muzeydə həmçinin müxtəlif dövrlərə aid pul sikkələri, qızıl və gümüşdən hazırlanan bəzək əşyaları, qədim yunan və Roma dövrlərinə aid keramika nümunələri də saxlanılır.

## Şəkilləri

Gonio Fortress (DDohler 2011)-12.jpg
Gonio Fortress (DDohler 2011)-16.jpg
Gonio Fortress (DDohler 2011)-28.jpg
Gonio Fortress (DDohler 2011).jpg
Twierdza Gonio 2.jpg


## İstinadlar


## Xarici keçidlər

*Kakhidze, Emzar, Recent Archaeological Finds in Apsarus . Third International Congress on Black Sea Antiquities, 2005.
*Pictures of Gonio castle
*Kakhidze, E. Apsaros: A Roman Fort in Southwestern Georgia // In: Meetings of Cultures in the Black Sea Region: Between Conflict and Coexistence. Eds. P. G. Bilde and J. H. Petersen. Aarhus, 2008 (Black Sea Studies, 8), 303-332; http://www.pontos.dk/publications/books/bss-8-files/bss-8-16-kakhidze.
Sakarya çayı

Çayın bir qolu Afyonun şimal-şərqindəki Bayat Yaylasından, digəri Eskişehir Çiftelerden doğular.
Əvvəl İç Anadoluya doğru axar sonra Qızılarmağın tərsinə bir qıvrımla, şimala dönər, Poladlı yaxınlarında ən böyük qollarından biri olan Porsuq Çayını və Ankara Çayını axar. Gəyvə Boğazından keçər və Qurusudan axaraq Qaradənizə tökülər.
Sakarya Çayının Aladağ və Kirmir sularını acdığı yerdə Türkiyənin ən böyük stansiyalarından biri olan Sarıyar Hidroelektrik Stansiyası ilə Gökçəkaya Hidroelektrik Stansiyası və Yenicə Anbarı qurulmuşdur.
Çay adını Yunan Mifologiyasındakı çay tanrısı Sangariusdan götürməkdədir.
Sakarya çayı ildə 5 milyard m³ su daşımaqdadır. Axının mövsümlərə dağılımı bu şəkildədir: %13 payız, %30 qış, %44 Yaz, %13 yaz

## Xarici keçidlər
Adam stili

[thumb|270px|Londonun [Qrosvenor meydanındakı Derbi Haus üçün hazırlanmış detallar. Adam qardaşlarının dekorativ dizaynı.]]
**Adam stili** (və ya **Adamesk** və **"Adam qardaşlarının üslubu"**) — 18-ci əsrə aid neoklassik interyer dizaynı və memarlıq stili. Şotlandiyalı üç qardaş, Con Adam (1721-1792), Robert Adam (1728-1792) və Ceyms Adam (1732-1794) tərəfindən tətbiq olunmuşdur. Onlardan son ikisi bu sahədə daha məşhur idilər.

Adam qardaşları, ilk dəfə olaraq memarlıq və interyer üçün kompleks stil təklif etmişdilər: divarlar, tavanlar, kaminlər, mebellər, çilçıraqlar və xalçalar Adam qardaşları tərəfindən vahid ortaq sxem əsasında hazırlanırdı. Əksər hallarda, səhvən "Adams stili" adı ilə tanınsa da, bu memarlıq və mebel stili üçün düzgün termin "Adam qardaşlarının üslubu"dur ().

Adam stili 1760-cı illərin sonlarından etibarən 18-ci əsr İngiltərə, Şotlandiya və Rusiyasında ali və orta təbəqəyə aid iqamətgahlarda və İstiqlal müharibəsindən sonra ABŞ-də özünə yer tapdı. Rusiyada bu stil şotland memarı Çarlz Kameron tərəfindən təqdim edilmişdi, ABŞ-də isə Federal stil adı ilə tanınmağa başladı və fərqli xüsusiyyətlər qazandı. 1795-ci ildən etibarən Adam stili Regent stili və fransız ampir stili ilə əvəz olundu.

## Təsirlənib
Adam stili əsasən aşağıdakılardan təsirlənmişdir:
*Qazıntılar zamanı yenicə tapılan Qədim Roma dövrünə aid Pompeya və Herkulanum şəhərlərindəki freskalar və divar rəsmləri;
*Qazıntılar zamanı tapılan çoxsaylı qara və qırmızı etrusk yunan vazaları;
*Britaniyada Ceyms Stüart və Nikolas Revetin 1762-ci ildə nəşr olunan "Afina qədimlikləri" kitabından və digər bu kimi nəşrlərdən məlum olan klassik yunan memarlığı.

## Qalereya

Image:Sleepingnymph.jpg|Anjelika Kauffmanın Adam qardaşlarının yaratdığı interyerlər üçün çəkdiyi rəsm nümunəsi
Image:Osterley Park Interior.jpg|Robert Adam tərəfindən 1761-ci ildə dizayn edilmiş "Osterli park"ın interyeri
Image:Home House 03.jpg|Robert Adam tərəfindən 1777-ci ildə dizayn edilən "Hom haus"un pilləkən qəfəsi
Image:AdamBrothersHallatSyon1778.jpg|Robert və Ceyms Adam tərəfindən 1778-ci ildə "Syon haus"un zalı üçün hazırlanmış dizayn
Image:AdamBrothersCountessofDerbysDressingroomEtruscanTaste1777.jpg|Adam qardaşları tərəfindən 1778-ci ildə dizayn edilmiş Derbi hausun tavanı


## İstinadlar
*Eileen Harris, *The Furniture of Robert Adam*

## Ədəbiyyat
*Spencer-Churchill, Henrietta (1997) *Classic Georgian Style*, Collins & Brown, ISBN 1-85585-428-7
*Harris, Eileen (2001) *The Genius of Robert Adam: His Interiors* ISBN 0-300-08129-4
*Parissien, Steven (1992) *Adam Style*, Phaidon, ISBN 0-7148-2727-4

## Xarici keçidlər
*
Leyli Vəliyeva

**Leyli Vəliyeva** (tam adı: *Leyli Fətulla qızı Vəliyeva*; ) — Azərbaycanın teatr və kino aktrisası, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2002).

## Həyatı
Leyli Vəliyeva 1969-cu ildə Azərbaycan Respublikası Zəngilan rayonunun Seyidlər kəndində doğulub. 1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Dram və kino aktyorluğu" fakültəsini bitirib. 1991-ci ildən Bakı Kamera Teatrının, 2009-cu il oktyabr ayının 1-dən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrının aktrisasıdır. O, bir neçə bədii və telefilmlərdə çəkilmişdir. Respublika və Beynəlxalq Teatr Festivalları laureatıdır.

* Aktyor Nofəl Vəliyev ilə evlidir. Aktisa Güşvər Şərifovanın bacısıdır.

## Mükafatları
* Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti — 24 dekabr 2002
* Prezident mükafatı — 6 may 2016, 1 may 2017, 6 may 2023, 9 may 2024, 8 may 2025

## Əsas rolları
* Şölə, Ziba – ("Sərgüzəşti-vəziri-xani Lənkəran", M. F. Axundov)
* Zalxa – ("Hekayəti-xırsi-quldurbasan", M. F. Axundov)
* Xumar – ("Şeyx Sənan", H. Cavid)
* Nastenka – ("Ağ gecələr", F. Dostoyevski)
* Ranevskaya – ("Albalı bağı", A. P. Çexov)
* Dezdemona – ("Otello", V. Şekspir)
* Kleya – ("Ezop", Q. Fiqeyredo)
* Luiza – ("Məkr və məhəbbət", F. Şiller)
* Qedda – ("Qedda Qabler", H. İbsen)
* Fru Alvinq – ("Kabuslar", H.İbsen)
* Başeva – ("Mavi yuxular", Ş. Aleyxem)
* İokasta – ("Şah Edip", Sofokl)
* Zeynəb ("Məkkəyə gedən yol" C.Məmmədquluzadə)
* Nabat xala ("İfritin kələyi" Y.Şvarts)
* İnsan ("Axırıncı qatar, yaxud itlər" İ.Fəhmi, O Kazımi)
* Missis Mann ("Oliver Tvistin macəraları" Ç.Dikkens)
* Sabah müəllimə ("Mən səni sevirəm" Ə.Əmirli)
* Ledi Kapuletti — ("Romeo və Cülyetta" U.Şekspir)
* Şəhrəbanu,Şərəfnisə ("Müsyö Jordan və dərviş Məstəli şah" M.F.Axundzadə)
* Pəricahan xanım – ("Qaraca qız" S.S.Axundov)
* Knyaginya – ("İtalyansayağı xoşbəxtlik" D.Fo, p.Filippo)
* Nazlı – ("Danışan gəlincik" A.Şaiq)
*Yelizaveta, Kraliça - (“III Riçard”, U.Şekspir)
*Ana ördək - (“Çirkin ördək balası” H.X.Andersen)
*Mirandolina - mehmanxana sahibəsi - (“Mehmanxana sahibəsi” K.Qoldoni)
*Fərmanın anası - (“Xortdanın cəhənnəm məktubları” Ə.Haqverdiyev)
*Leylinin anası - (“Leyli və Məcnun”, M.Füzuli)
*Səriyyə - (“Ünvansız qatar”, Ə.Əmirli)
*Ana - (“Yarımçıq qalmış”, Y.Abramov, L.Bəyim)
*Matilda Fon Tsand - (“Dəlixanada qətl”, Fridrix Düremat)
*2385 Ceyran Bayramova - “Kod adı V.X.A” (M.Ələkbərzadə)

## Filmoqrafiya
# Biz qayıdacağıq (film, 2007) — Leyli
# Həyat varsa-Sevda
# Səndən sonra-Nəzakət
# 2 ömür (film, 2016-2017) (bədii serial) (rol: Mirvari)
# İkinci güllə (film, 2017)
# Lal yuxu (teleserial, 2017)
# Hasar (film, 2022)
#Mən burdayam, İlahi!

## İstinadlar
Lixtenştayn qəsri

**Lixtenştayn qəsri** () — Almaniyanın Baden-Vürtemberq əyalətində yerləşən qəsr.

## Haqqında
Qəsr Svabiya-Baden platforması üzərində yerləşir. 1200-cü ildə tikildiyi düşünülür. 1311-ci ildəki Reyçskrays Müharibəsində və sonra 1381-ci ildəki Reutlinqen şəhəri ilə birlikdə xaraba edildi. Qəsr 1840-cı ilə qədər təmir olunmadı.

1802-ci ildə bu torpaqlar Vürtemberq kralı I Frederikin əlinə keçdi. I Frederik orda ov köşkü tikdirdi. 1837-ci ildə bura qohumu Uraxlı hersoq Vilhelmin əlinə keçdi. O, Villiam Hauflun romanı "Lixtenştayn"dan təsirləndi və 1840–1842-ci illərdə indiki qəsri tikdirdi. Qəsrin memarı Karl Aleksandr Heydelof idi.

Qəsr indi Urax hersoqunun mülkiyyəti olsa da, ziyarətə açıqdır.

## Eyniadlı qəsrlər
Cənubi Afrikada Hount körfəzində və Avstriyada Lixtenştayn adlı qəsrlər mövcuddur.

## Qalereya

Fayl:SchlossLichtenstein1900.jpg|1890-1900
Fayl:Lichtenstein1906.jpg|1906-1908
Fayl:Castle Lichtenstein at Lichtenstein-Honau, Baden-Württemberg.jpg|2005


## İstinadlar
Hüseyn xan Yavəri

**Hüseyn xan Məhəmməd xan oğlu Yavəri** (d. 1886 — ö. 1939) — İran hərbçisi.

## Həyatı
Hüseyn xan Məhəmməd xan oğlu Yavəri 1886-cı ildə Xoy şəhərində anadan olmuşdu.

Hüseyn xan Yavəri 1939-cu ildə vəfat edib.

## Ailəsi
Hüseyn xan Yavəri Rəhimpaşa xan Yavərinin qızı ilə ailə qurmuşdu. Rəhim xan, Həsən xan, Mustafa xan adlı oğlanları vardı.
IntelliJ IDEA

**IntelliJ IDEA** — JetBrains tərəfindən yaradılan Java IDEdir. Google tərəfindən Android Studio IntelliJ Community Edition üzərdə yaradılıbdır. IntelliJ  ilk versiyası 2001-ci ildə istifadəyə verilibdir. İntelliJ 12.1 versiyası Java 8, Scala, Play framework və s dəstəkləyir.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Vandom meydanı

**Vandom meydanı** (), əvvəlki "Böyük Lüdovik meydanı" () — Parisin "beş kral meydanından" biri. Vandom meydanı Parisin I arrondessmentində Paris operasının yaxınlığında yerləşir. Meydana Paris metrosunun 3,7,8 xətləri ilə yetişmək mümkündür. Vandom meydanı 1699-cu ildə XIV Lüdovikin şərəfinə memar Jyulya Arduen Mansara tərəfindən layihələşdirilərək salınmışdır. Meydan öz adını Sezar de Vandom sarayından götürmüşdür. Belə ki, 1720-ci ildə inşaası tamamlanan, klassisizm memarlıq üslubunda olan Sezar de Vandom sarayı meydanı əhatə edir. Meydanın mərkəzində 44 m hündürlüyündə Romadakı Trayan sütununun bənzəri olan Vandom sütunu ucalmaqdadır. Sütunun ucunda Napoleonun heykəli qoyulmuşdur.
Meydanın qərb hissəsində, № 15-də 1898-ci ildə Sezar Riç tərəfindən əsası qoyulmuş, 1979-cu ildən milyarder Mohamed əl-Fayediyə məxsus olan, Koko Şanel (37 il hoteldə yaşamışdır), Çarli Çaplin, Ernest Heminquey, Marsel Prust və s. kimi bir çox görkəmli şəxslərin qalmış olduğu Ritç hoteli yerləşir. № 12-də 1849-cu ildə bəstəkar Şopen vəfat etmişdir. Həmin bu ünvanda III Napoleon öz gələcək həyat yoldaşı Yevgeniya ilə tanış olmuşdur. № 21-də 1934-cü ildən etibarən fransız moda və dizayn ustası Elza Skiaparellinin moda evi yerləşir.

## Həmçinin bax
* Vandom sütunu
* Konkord meydanı
* Viktoriya meydanı
* Dofina meydanı
* Vogezlər meydanı

## İstinadlar
Ağalar Vəliyev

**Ağalar İsrəfil oğlu Vəliyev** () — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin VI çağırış deputatı.

## Həyatı
Ağalar Vəliyev 1957-ci il iyulun 23-də Yevlax şəhərində anadan olmuşdur. 1976-cı ildə Mingəçevir Politexnik Texnikumunu, 1989-cu ildə isə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu bitirmişdir. İxtisasca inşaat mühəndisidir.

Əmək fəaliyyətinə 1976-cı ildə Avtomobil Yollarının Tikintisi və İstismarı Nazirliyinin Yevlax dəmir beton məmulatları zavodunda fəhləlikdən başlamışdır. Həmin zavodda laboratoriya mühəndisi, şöbə rəisi, baş mühəndis və direktor, 1986-cı ildən Avtomobil Yollarının Tikintisi və İstismarı Nazirliyinin Dəmir Beton zavodunun direktoru, 1991-ci ildən Körpü tikinti kombinatının baş direktoru, 1993-cü ildən isə 2 saylı "Yoltəmirtikinti" trestinin rəisi, 1996–1998-ci illərdə isə "Azəraqrartikinti" Dövlət Şirkətinin prezidenti vəzifələrində çalışmışdır.

"Azəraqrartikinti" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Müşahidə Şurasının sədridir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. 2010-cu ildə "Əməkdar mühəndisi" fəxri adına layiq görülmüş, 2012-ci ildə isə "Şöhrət" ordeni ilə, 2017-ci ildə isə 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.

2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan — Sloveniya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib.

Ailəlidir, bir oğlu var.

## İstinadlar
Qutenberq layihəsi

**Qutenberq layihəsi** () — elektron universal kitabxananın yaradılması və təbliği üzrə ictimai təşəbbüs. 1971-ci ildə Maykl Ştern Hart tərəfindən əsası qoyulan layihə, dünya ədəbiyyatının istifadəsi sərbəst olan müxtəlif əsərlərinin rəqəmsallaşdırılması və mətn formatında qorunmasını nəzərdə tutur.

Mətnlərin əksəriyyəti ingilis dilindədir. Digər dillərdən isə daha çox fransız, alman, fin və niderland dilləri təmsil olunublar. Həmçinin, rus, katalan, sanskrit dillərində də mətnlər var.

2014-cü ilin martına ola məlumata görə, Qutenberq layihəsinin kolleksiyasında 45000-dən artıq fayl var.

Bu layihədəki bir çox mətnlər LibriVox layihəsi tərəfindən audiokitabların yaradılması üçün istifadə edilir.

## Həmçinin bax
* Internet Archive

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
** The CD and DVD Project  – Kitabları endir
** Distributed Proofreaders – a worldwide group of volunteer editors* that is now the main source of eBooks for Project Gutenberg
** Project Gutenberg News – Official News for Gutenberg.org. Includes the Newsletter Archives, 1989–Present.
** The Sheet Music Project
Sasani memarlığı

**Sasani memarlığı** — Eramızın 224-651-ci illəri arasında hökmranlıq edən Sasanilər imperiyası təkcə siyasi və hərbi qüdrəti ilə deyil, həm də memarlıq və incəsənətdəki nailiyyətləri ilə tarixə damğasını vurmuşdur. Qədim Yaxın Şərq, Roma və Bizans memarlığından təsirlənərək özünəməxsus üslub inkişaf etdirən Sasani memarlığı monumental strukturları, zərif bəzəkləri və yenilikçi texnikaları ilə diqqəti cəlb edirdi.

Sasani memarlığının ən fərqli xüsusiyyətlərindən biri monumentallıqdır. Saraylar, məbədlər, karvansaraylar və körpülər Sasani memarlığının gücünü və əzəmətini əks etdirən ən mühüm nümunələrdir.Tak-ı Kesra kimi saray kompleksləri nəhəng ölçüləri və heyranedici günbəzləri ilə imperiyanın gücünü simvolizə edirdi. Ktesifon kimi paytaxt şəhərlərdə tikilmiş monumental tikililər Sasani şəhərlərinin siluetini müəyyən edirdi.
Sasani memarlığında günbəzlərdən istifadə geniş yayılmışdır. Kərpicdən və ya kerpiçdən tikilmiş qübbələr böyük yerləri örtmək üçün ideal bir həll təklif etdi. İvan adlanan hündür və tağlı giriş qapıları da Sasani memarlığının nadir elementləridir. Bu elementlər təkcə estetik dəyər daşımır, həm də akustika və havalandırma kimi məsələlərdə funksionallıq təmin edirdi.Sasani memarlığında gips qabartma, mozaika və freska kimi müxtəlif bəzək üsullarından istifadə edilmişdir. Sasani sənətinin əsas elementlərini həndəsi motivlər, stilizə edilmiş heyvan fiqurları və şah fiqurları təşkil edirdi. Dekorasiyalarda istifadə edilən canlı rənglər və incə işçilik binalara göz oxşayan görünüş verir.Tak-ı Kesra, Firuzabaddakı saray kompleksi və Ataşkade (od məbədi) kimi tikililər Sasani memarlığının ən mühüm nümunələrindəndir. YUNESKO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil olan Bişapur şəhəri Sasani şəhərsalma və memarlığının ən yaxşı nümunələrindən biridir.Sasani memarlığı İslam memarlığına əhəmiyyətli təsir göstərmişdir. Bir çox İslam quruluşlarında günbəz və eyvan kimi elementlərdən də istifadə edilmişdir. Bu gün İranda tapılan bir çox tarixi abidələr Sasani memarlığının möhtəşəmliyini və bədii zənginliyini ortaya qoyur.
## İstinadlar
Rauf Əliyev (siyasətçi)

**Rauf Asif oğlu Əliyev** () — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin III, IV, V və VI çağırış deputatı.

## Siyasi fəaliyyəti
Yeni Azərbaycan Partiyasının VII qurultayında (5 mart 2021-ci il) YAP İdarə Heyətinin üzvü seçilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* III çağırış
* IV çağırış
* V çağırış
* VI çağırış
* Rauf Əliyev
Etibar Hüseynov

**Etibar Əli oğlu Hüseynov** () — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV çağırış deputatı.

## Həyatı
Hüseynov Etibar  29 yanvar 1968-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1980-cı ildə atasının iş yerinin dəyişməsi ilə əlaqədar Şəmkir rayonuna köçüb. 1986–88 ci illərdə Moskva şəhərində hərbi xidmətini çəkir. Hərbi xidmətdən döndükdən sonra Qarabağ hadisələri ilə bağlı başlayan tələbə hərəkatına qoşulur. 1988-ci il noyabrında Meydan hadisələri və 1991-ci ilin 28 mayında BDU-nun qarşısında saxlanılaraq 15 sutka həbs olunur.

## Təhsili
Nəsimi rayon 247 nömrəli məktəbdə 1-ci sinifə gedib. Şəmkir rayonunun Kür qəsəbəsində Lenin adına Beynənmiləl orta məktəbi bitirir və 1985-ci ildə İnşaat Mühəndisliyi inustutunun (hazırkı Memarlıq Universitetinin) mülki-sənaye tikintisi fakultəsinə daxil olub. 92–93-cü illərdə Azərbaycan jurnalistlər Birliyi nəzdindəki Bakı Jurnalistika institutunda, daha sonra isə 2004-cü ildə ikinci təhsil kimi BDU-nin Mexanika-Riyaziyyat fakultəsində təhsil alıb.

## Fəaliyyəti
* 1992-ci ildə Jurnalist fəaliyyətinə müstəqil "7 gün" qəzetində başlayıb.
* 1994-cü ildə AzTV Gənclik redaksiyasının dəvəti ilə "Üç nöqtə" tok-şousuna aparıcı kimi dəvət olunub. O vaxt dərc olunan Ekran-Efir və "Panorama" qəzetlərinin keçirdikləri sorğuya əsasən 94–95-ci illərdə efirdə ən çox baxılan proqram olub.
* 1997-ci ildə müstəqil "Virtuose" teleşirkətinə Baş redaktor təyin olunub.
* 1998-ci ildə Rusiyanın HTB kanalınin Bakı bürosunun rəhbəri olub.
* 2002-ci ildə "Lider TV"-də işləyib. Burada "Həqiqiyə doğru", "Xüsusi Təynatlı müxbir" proqramların müəllifi və prodüseri olur. Müəllifi və aparıcısı olduğu "Sitatın sonu" proqramı keçirilən sorğulara əsasən 2003–2007-ci illər ərzində Azərbaycan televiziya məkanında ən çox baxılan veriliş olub. "Sitatın sonu" 2010–2015-ci illərdə ATV kanalında, 2019-cu ildən isə ARB kanalında yayımlanır. 18 ilə yaxın müddətdə "Sitatın sonu"nun 1000-dən artıq buraxılışı efirə gedib. Bu qədər müddət və sayla Azərbaycan efirindı bu rekord sayıla bilər.
* 2005-ci ildə ilk deputatlığa namizədliyini Şəmkir rayonundan versə də uğur qazana bilmir.
* 2010-cu ildə isə Bakının Yasamal rayonundan namizədliyini irəli sürür və müxalifət lideri İsa Qəmbər olmaqla 8 nəfər rəqibi üzərində inamlı qələbə qazanır. Deputat olduğu 2010–2015-ci illərdə bir sıra təkliflərlə yadda qalır.
* 2012-ci ildə keşmiş SSRİ prezidenti Mixail Qorbaçova qarşı başladığı "Nobelsiz Qarbaçov" hərəkatı böyük rezonansa səbəb olur və aparıcı dünya mətbuatı orqanları tərəfindən geniş şəkildə işıqlandırılır.

## Ailəsi
Ailəlidir. İki övladı, üç nəvəsi var.

## İstinadlar
Leyla Abdullayeva (deputat)

**Leyla Abdullayeva Arif qızı** () — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV çağırış deputatı. Sumqayıtın ilk qadın deputatıdır.

## Həyatı
Leyla Abdullayeva 1959-cu il iyunun 11-də Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 3 yaşından Sumqayıtda yaşayır. Orta təhsilini Sumqayıt şəhərinin 1 və 15 saylı orta məktəblərində alıb. 1976-cı ildə M. F. Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutuna daxil olub, 1981-ci ildə rus dili və ədəbiyyatı müəllimi ixtisası üzrə məzun olub. 2003-cü ildə Azərbaycan dili və ədəbiyyatı üzrə ikinci ixtisasını alıb.

Azərbaycan Pedaqoji Rus dili və Ədəbiyyatı İnstitutunun Rus dili və ədəbiyyatı fakültəsini bitirmişdir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

2009-cu ildə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.

Subaydır.

Rus dilini bilir.

## Fəaliyyəti
Leyla Abdullayeva 1982-ci ildən Naxçıvan şəhərinin 1 saylı internat məktəbində və 6 saylı orta məktəbində, 1984-cü ildən Sumqayıt şəhərinin 15 saylı orta məktəbində, 1995-ci ildən "İstedad" liseyində müəllim işləmişdir. 2005-ci ildən F. Piriyev adına Sumqayıt şəhər 18 saylı orta məktəbin direktorudur.

O, 2 dərs vəsaitinin müəllifidir.

O, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin Sumqayıt şəhər təşkilatının, YAP Sumqayıt şəhər təşkilatı idarə heyətinin üzvüdür.

2009-cu ildə Sumqayıt şəhər bələdiyyəsinə keçirilən seçkilərdə partiyanın namizədi kimi iştirak edib və bələdiyyə üzvü seçilib.

2010-cu ildə 41 saylı Sumqayıt birinci seçki dairəsindən Milli Məclisin IV çağırış deputatı seçilib.

Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin üzvüdür. Braziliya, Estoniya, Türkiyə, Türkmənistan parlamentləri ilə əlaqələr üzrə işçi qruplarının üzvüdür.

2015-ci ildə növbəti seçkilərdə hakim Yeni Azərbaycan Partiyası Leyla Abdullayevanı 41 saylı Sumqayıt birinci seçki dairəsindən namizəd kimi təqdim etsə də, o sonradan deputatlığa namizədliyini geri götürüb. YAP icra katibinin müavini, deputat Siyavuş Novruzovun açıqlamasın görə, Abdullayeva dövlət qulluğunda çalışmaq barədə qərar verib**,** bu halda isə qanun onun seçkili orqanda təmsil olunmasına icazə vermir. Milli Məclisə keçiriləcək seçkilərlə əlaqədar deputatlığa namizədin qeydə alınması üçün zəruri olan seçki sənədlərinin müvafiq dairə seçki komissiyalarına təqdim edilməsinə ayrılan müddət başa çatdığından Yeni Azərbaycan Partiyası 41 saylı Sumqayıt I Seçki Dairəsindən Leyla Abdullayevanın əvəzinə yeni namizəd irəli sürməyib.

## İstinadlar
İlham Məmmədov (siyasətçi)

**İlham Kazım oğlu Məmmədov** () — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin III, IV, V VI və VII çağırış deputatı.

## Haqqında
1962-ci il yanvarın 13-də Yevlax şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun Müalicə işi fakültəsini bitirmişdir. Rus və ingilis dillərini bilir.

1986-cı ildən Yevlax Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında sahə həkimi, həkim-endoskopist, şöbə müdiri, həkim-qastroenteroloq, 2001-ci ildən Bakı Şəhər Təcili və Təxirəsalınmaz Tibbi Yardım Stansiyasında böyük həkim vəzifələrində çalışmışdır. 2004–2005-ci illərdə Yevlax Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasının baş həkimi olmuşdur.

Yeni Azərbaycan Partiyası Yevlax rayon təşkilatının sədridir.

Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət, Səhiyyə komitələrin üzvü.

2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan - İraq parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Milli Məclis saytda profili
Azər Badamov

**Azər Camal oğlu Badamov** () — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV, V, VI, VII, çağırış deputatı.

## Həyatı
Azər Badamov 18 avqust 1968-ci ildə Qusar rayonu Düztahir kəndində anadan olub. 1985-ci ildə Bakı şəhəri 5 saylı kimya təmayüllü orta məktəbini bitirdikdən sonra D. Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutuna daxil olub. İki il ordu sıralarında xidmət edib, 1992-ci ildə Azərbaycan Texnologiya İnstitutunu bitirib. 1988–2009-cu illər ərzində "Azərittifaq"ın tikinti briqadasında fəhlə, şəhər mərkəzi xəstəxanasında mühasib-müfəttiş, DSMF rayon şöbəsində birinci dərəcəli müfəttiş, "Şahdağ" firmasında iqtisadçı vəzifələrində işləyib. Azər Badamov sahibkarlıq fəaliyyətilə də məşğul olub. Həmçinin, 2009–2010-cu illərdə Qusar Rayon Telekommunikasiya Qovşağının rəisi vəzifəsində işləyib.

## Siyasi fəaliyyəti
Azər Badamov Milli Məclisinin IV, V və VI çağırış deputatıdır. 2010, 2015, 2020-ci illərdə parlament seçkilərində 51 saylı Qusar Seçki Dairəsindən millət vəkili seçilib.

İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədr müavini   və Aqrar siyasət komitəsinin tərkibindədir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının VII qurultayında (5 mart 2021-ci il) YAP İdarə Heyətinin üzvü seçilib.

2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan - Çili parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib.

## İstinadlar
Arif Əşrəfov

**Arif Əşrəfov** () — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi IV çağırış deputatı.

## Həyatı
Arif Əşrəfov 1958-cil il aprel ayının 15-də Xaçmaz şəhərində anadan olmuşdur. 1976–1990-cı illərdə Xaçmaz rayon Maliyyə şöbəsində inspektor, böyük iqtisadçı, baş iqtisadçı, şöbə müdiri vəzifələrində çalışmışdır. Dəfələrlə işdə fərqlənməyə görə Respublika Maliyyə Nazirliyi və yerli orqanlar tərəfindən fəxri fərman və mükafatlarla təltif olunmuşdur.

1990-cı ildən yeni yaradılmış Xaçmaz rayon Vergi inspeksiyasının rəisi vəzifəsinə təyin olunmuş, 2001-ci ilə qədər bu vəzifədə çalışmışdır. 2001-ci ildə yeni yaradılmış 1 Saylı ərazi idarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin hazırlanmasında işçi qrupunun tərkibində olmuşdur.

2003–2005-ci illərdə İqtisadi İnkişaf Nazirinin müşaviri, Antiinhisar Siyasəti Departamentinin rəhbəri vəzifələrində işləmişdir. Azərbaycan Respublikası "Rəqabər Məcəlləsi"nin Layihəsinin hazırlanmasında müstəsna rolu olmuşdur.

2006–2010-cu illərdə Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsində Aparatın rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır.

## Siyasi fəaliyyəti
2010–2015-ci illərdə Dördüncü çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin deputatı olmuşdur.

## İstinadlar
İlham Əliyev (deputat)

**İlham Əlisəftər oğlu Əliyev** () — Azərbaycan Milli Məclisinin IV və V çağırış deputatı (2010–2020).

## Həyatı və fəaliyyəti
İlham Əliyev 1967-ci il aprelin 26-da anadan olub. Bakı Dövlət Universitetində hüquq üzrə ali təhsil alıb. Rus dilini bilir.

Azərbaycan Milli Məclisinin IV və V çağırış deputatı seçilmişdir.

Azərbaycan-Finlandiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupun rəhbəri olmuşdur.

### Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var.
* AMEA prezidenti Ramiz Mehdiyevin kürəkənidir.

## Həbs edilməsi
İlham Əliyev karantin qaydaları pozuntularına yol verərək toy məclisi təşkil etdiyinə görə Abşeron Rayon Məhkəməsinin 22 avqust 2020-ci il tarixli Qərarı ilə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 221.1-ci maddəsinə əsasən 15 gün inzibati həbs cəzası almışdır.

## İstinadlar
Malik Həsənov

**Malik Əvəz oğlu Həsənov** () — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi IV, V, VI  və VII ci çağırış deputatı.

## Həyatı
1971-ci il fevralın 15-də Cəlilabad rayonunun Günəşli kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Pedaqoji Rus Dili və Ədəbiyyatı İnstitutunun Rus dili və ədəbiyyatı fakültəsini və Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Mühasibat uçotu və audit fakültəsini bitirmişdir.

1997-ci ildən Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi İdarəsində müfəttiş, 2003-cü ildən Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat Nazirliyinin Nəqliyyatda əlaqələndirmə şöbəsinin müdiri işləmişdir. 2007–2010-cu illərdə "Azinko holdinq" tikinti şirkətinə rəhbərlik etmişdir.

Evlidir, 3 övladı var. Malik Həsənov prezidentin köməkçisi Kərəm Həsənovun qardaşıdır.

## Siyasi fəaliyyəti
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi IV, V və VI çağırış deputatı seçilmişdir.

2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan - Koreya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib.

## İstinadlar
Əsabil Qasımov

**Əsabil Qarakişi oğlu Qasımov** () — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 79 saylı İmişli seçki dairəsindən seçilmiş IV çağırış deputatı. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü.

## Həyatı
Əsabil Qasımov 1955-ci il noyabrın 8-də İmişli rayonunun Qaralar kəndində anadan olmuşdur. Ümumittifaq Yeyinti Sənayesi İnstitutunun Texnologiya fakültəsini bitirmişdir. Rus dilini bilir. 1972-ci ildən İmişli çörək zavodunda texnoloq, 1977-ci ildən İmişli tədarük kontorunda tədarükçü, çörək zavodunda usta köməkçisi, baş mühəndis vəzifələrində çalışmışdır.

1995-ci ildən "Karat" holdinqinin direktorudur.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. Milli Məclisin İqtisadi siyasət komitəsinin üzvüdür. Çexiya, Gürcüstan, İtaliya, Qətər, Rusiya, Türkiyə parlamentləri ilə əlaqələr üzrə işçi qruplarının üzvüdür.

## Ailəsi
Evlidir, 2 övladı var

Deputatın 29 yaşlı oğlu Elçin Qasımov İsveçrədə xizək qəzasına düşüb. Hadisə nəticəsində ağır kəllə-beyin travması alan gənc vəfat edib..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nəriman Əliyev

**Nəriman Əliyev** — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV və V çağırış deputatı.

## İstinadlar
Aslan Cəfərov

**Cəfərov Aslan Məmmədhüseyn oğlu** () — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV çağırış deputatı.

## Həyatı
Aslan Cəfərov 1973-cü il iyulun 23-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin İstehsalın iqtisadiyyatı və idarə edilməsi fakültəsini bitirmişdir. İqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktorudur.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

Evlidir, 4 övladı var.

## Fəaliyyəti
Aslan Cəfərov 1992–1995-ci illərdə "Areal" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin vitse- prezidenti işləmişdir. 1995-ci ildən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Katibliyində və İşlər İdarəsində mütəxəssis, 1998-ci ildən Azərbaycan Respublikası Ticarət Nazirliyinin Xarici departamentində aparıcı mütəxəssis, Ticarət, məişət və digər növ xidmət sahələrində qaydalara nəzarət üzrə dövlət müfəttişliyinin baş mütəxəssisi, şöbə müdiri, 2002-ci ildən İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin Ekspertiza Mərkəzi direktorunun müavini, 2007-ci ildən İqtisadi İnkişaf Nazirliyi yanında İstehsal Bazarına Nəzarət üzrə Dövlət Xidməti rəisinin müavini vəzifələrində çalışmışdır. 2008–2010-cu illərdə "Diplomat-1" firmasının kommersiya direktoru olmuşdur.

Milli Məclisin İqtisadi siyasət komitəsinin üzvüdür. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Özbəkistan, Rusiya, Türkiyə, Yaponiya parlamentləri ilə əlaqələr üzrə işçi qruplarının üzvüdür. MDB-nin Parlamentlərarası Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvüdür.

## İstinadlar
Elxan Süleymanov (siyasətçi)

**Elxan Sirac oğlu Süleymanov** () — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin IV və V çağırış deputatı.

## Həyatı
Süleymanov Elxan Sirac oğlu 1940-cı ildə Göyçay rayonunun Hacalı kəndində anadan olmuşdur. O, 1953-cü ildə 7 illik təhsilini başa vurduqdan sonra Göyçay Pedaqoji Texnikumunun ibtidai məktəb müəllimliyi fakültəsinə daxil olmuş, 1958-ci ildə həmin texnikumda təhsilini başa çatdırmışdır. 1961–1966-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun mədəni-maarif fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir. Elxan Süleymanov ali təhsil aldığı dövrdə eyni zamanda pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuş, Bakının 7 və 25 sayli orta məktəblərində müəllim işləmişdir.

E. Süleymanov 1966-cı ildə Respublika Həmkarlar İttifaqı Yeyinti Sənayesi İşçilərinin Həmkarlar Komitəsinin Fioletov adına klubuna direktor təyin edilmiş və 1979-cu ilə qədər həmin vəzifədə çalışmışdır.

O, 1981–1982-ci illərdə Yazıçılar İttifaqının Şüvəlandakı Yazıçılar Evinin direktoru, 1982–1985-ci illərdə Mədəniyyət Nazirliyi nəzdində "Azərattraksion"un baş direktoru işləmiş, 1985–1989-cu illərdə isə "Nizami" kinoteatrının direktoru vəzifəsində fəaliyyətini davam etdirmişdir.

Elxan Süleymanov 1990–1998-ci illər ərzində Rusiya-Amerika Universitetinin Azərbaycan bölməsinin baş direktoru vəzifəsini icra etmişdir.

E. Süleymanov 2005-ci ildə Azərbaycanda Vətəndaş Cəmiyyətinin İnkişafına Yardım Assosiasiyasını (AVCİYA) təsis etmiş və onun rəhbərliyi ilə bir sıra böyük layihələr həyata keçirilmişdir. Xocalı soyqırımına həsr edilmiş "Xocalı soyqırımı", "Xocalı soyqırımı: milyon imza-bir tələb", "Şuşa — qədim Azərbaycan diyarı", "Bir faciə haqqında iki fotosöhbət", "Tarixi faktlar erməni miflərinə qarşı" topluları nəşr edilərək ABŞ və Avropa dövlətlərinin parlamentlərinə, dünyanın məşhur kitabxanalarına göndərilmişdir.

"Xocalı soyqırımı: milyon imza-bir tələb" layihəsi çərçivəsində bir milyon Azərbaycan vətəndaşının imzası toplanaraq kitab halında nəşr etdirilmiş, böyük dövlətlərin parlamentlərinə təqdim olunmuşdur. Xocalı faciəsi şahidlərinin ifadələri toplanmış və Azərbaycan, ingilis, rus dillərində dərc etdirilmişdir. Faşizm üzərində qələbənin 60 illiyi ərəfəsində keçirilən "Bakı-qəhrəman şəhər" layihəsi çərçivəsində isə İkinci Dünya müharibəsi dövründə Azərbaycan paytaxtının xidmətləri növbəti dəfə dünya ictimaiyyətinə çatdırılmışdır. Azərbaycanda keçirilən seçkilərdə və referendumda müşahidəçilik və "exit-poll" fəaliyyətini də həyata keçirən bu təşkilat insan hüquqları, söz azadlığı, iqtisadiyyat, ekologiya, Xəzərin problemləri ilə bağlı bir çox irimiqyaslı layihələr həyata keçirmiş, beynəlxalq konfranslar təşkil etmişdir. Beləliklə AVCİYA çoxşaxəli fəaliyyəti ilə ölkəmizin beynəlxalq aləmdə müsbət imicinin formalaşmasında və Azərbaycanda vətəndaş cəmiyyətinin inkişafı istiqamətində inamla irəliləyir.

Elxan Süleymanov 2010 və 2015-ci illərdə IV və V çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir.

## İstinadlar