open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Düşmən (film, 2013)

**Düşmən** () — Deni Vilnövün 2013-cü ildə neo-noir, psixoloji triller janrında çəkdiyi film. Kino Joze Saramaqonun "*Double*" romanının əsasında ekranlaşdırılıb. Ceyk Cillenhol filmdə fiziki cəhətdən eyni, lakin şəxsiyyət baxımından müxtəlif olan iki kişi rolunu birdən ifa edir. Kişilərin sevgilliləri rollarını Melani Loran və Sara Gadon almışdı. İlk göstərimi 2013-cü ildə Toronto Beynəxalq Film Festivalında olmuşdur.

*Düşmən* 5 dənə Kanada Film Mükafatını almışdır: ən yaxşı rejissor (D. Vilynov), ikinci plan qadın rolu (Sara Gadon), operator işi (Nikolya Boldyuk), montaj (Metyu Hannam), orijinal musiqi (Denni Bensi, Sonder Yurriaans). Həmçinin film 5 kateqoriyada namizəd idi: ən yaxşı film, uyğunlaşdırılmış ssenari (Havyer Qullon), kişi rolu (Ceyk Cillenhol), rəssam işi (Patris Vermett), vizual effektlər.

## Süjet
Adam Bell asıq sifətli (?), dağınıq bir tarix professorudur. Bir iş yoldaşının tövsiyəsi ilə video prokatdan baxmadığı komediya filmini götürür. Film onun heç cür marağlandıra bilmir, lakin epizodların birində ona bənzəyən bir aktyoru görür. Gördüklərindən heyrətlənir və nə olursa-olsun öz oxşarını tapmaq qərarına gəlir. Bənzər adamlar qarşılaşırlar, və həyatları başdan ayağa dəyişir.

## Rollarda
*Ceyk Cillenhol — Adam Bell/Entoni Kler
*Melani Loran — Meri
*Sara Gadon — Helen
*İzabella Rossellini — Adamın anası

## Təhlil
Deni Vilnyov və Ceyk Cillenhol özləri də deyirdilər ki, şüuraltının necədə çətin bir şey olduğunu göstərən film çəkmək istəyirlər. Vilynov üçün *Düşmən* təkrarlıq haqqındadı: "Eyni səhvləri təkrar etmədən, necə yaşamaq olar?" sualına cavab.

Vilynov fiziki cəhətdən eyni personajlar ilə bağlı bildirmişdi ki: "Bilmirsən, bu iki başqa adamlardı, yada, bəlkə də, şüuraltı baxımdan bir insandı".  Cillenhol müsahibələrin birində demişdir ki, *Düşmən* "Nikahda olan adam haqqındadı, onun arvadı hamilədir, və o, başqa qadınlarla da eşqbazlıq edir. O, ilk öncə öz kimliyini anlamalıdı ki, böyümüş insan kimi həyatına başlaya bilsin".

"Slate" jurnalının müxbiri Forrest Uikman fərz edir ki, "Hekayə xəbərsiz ola ola totalitar dövlətin altında  yaşamaq haqqındadı" və əlavə edir ki, mərkəzi paradoks ondan ibarətdir ki, əsas personaj totalitar hökumətlər haqqında hətta mütəxəssis olmasına baxmayaraq, o, şəhərin büründüyü toru görmür, ta ki özü o tora düşənə qədər. Uikmana görə, film totalitar rejimlər yaratmaq meyli insan təbiətin bir hissəsi olduğunu və bu bizim içimzdən gəldiyini göstərir.

## Tənqid
*Düşmən* əsasən müsbət rəylər almışdır və Rotten Tomatoes-da 86 rəy əsasında 75% reytinqinə malikdir, 10 ballıq sistem ilə orta hesabla 6.7 qiymətinə sahibdir. "Ümumilikdə müsbət rəylər" göstərməklə, Metacritic-də 26 rəy əsasında 100 balldan 61 ball almağa bacara bilmişdir. Film ümümlikdə 120 kinoteatrlarda göstərilmişdir və ölkə daxilində 1,008,726 $ qazanmışdır, beynəlxalq miqyasda qazancı 2,388,721 $ olmuşdur. Ümümlikdə isə kino 3,397,447$ toplamışdır.

## İstinadlar
Enselad (peyk)

**Enselad** (; ) və ya şərti adı ilə **Saturn II** — Saturnun ən böyük 6-cı və ən parlaq peyki. 1789-cu ilin 23 avqustunda Vilyam Herşel tərəfindən kəşf edilmişdir. Adını yunan mifologiyasında titan Enseladdan almışdır. Peykin diametri təxminən 500&nbsp;km-dir. Kütləsinin böyük hissəsini buzlaqlar təşkil edir.

## Xarakteristikası

Enseladın digər buz peyklərindən fərqləndirən əsas cəhəti çox parlaq və səthinin hamar olması, parlaq olmasıdır. Enseladın su buzundan ibarət səthi daim yenilənmə içərisindədir.

Peyk Günəşdən aldığı işığın 90 %-ni qaytarır. Bunun baş verməsi üçün səthinin yenilənmiş, toz və qayadan arınmış buza ehtiyac vardır. Kosmik aparatların köməyi ilə çəkilən fotoşəkillərdən səthində uzun kanalların olduğu müəyyən olunmuşdur. Bu kanallar peykdə bir zamanlar suyun axdığını göstərməkdədir.

2005-ci ildə Kassini aparatı peykin səthindən kosmosa fışqıran buz vulkanları müşahidə etmişdir. Bu da peykin hələ də aktiv olduğunu göstərməkdədir. Bununla səthində niyə belə az kraterin olduğu məlum olmuşdur. Fışqıran su səthdəki kraterlərin üzərini örtərək yeni və cavan səth əmələ gətirir.

Saturnun solğun E halqasının əmələ gəlməsində peykdən ayrılan buz parçalarının əhəmiyyətli olduğu düşünülür. Bir qaz nəhənginə yaxın olmaq bu peykdə böyük qabarma və çəkilmə hadisələrinə səbəbiyyət verir. Saturndan sadəcə 238 min km uzaqlıqda olduğundan Yupiterin peyki İo kimi plastik top kimi sıxılır və genişlənir.

Çox kiçik peyk olmasına baxmayaraq sürtünmə qüvvəsi hesabına daxili daimi isinir. Qabığın altındakı bu isti su vulkanlar əmələ gətirərək səthi örtür. Enseladın çox kiçik cazibə qüvvəsindən (Yerin 1 %-i qədər) qurtulan bu su buz şəklində Saturnun E halqasına əlavə olunur.

## Tədqiqat
İndiyə qədər 3 kosmik aparat tərəfindən tədqiq edilmişdir. 12 noyabr 1980-ci ildə Voyager 1, 26 avqust 1986-cı ildə Voyager 2 Enseladda şəkillər çəkmişdir. 2004-cü ilin 1 iyulunda isə Kassini kosmik aparatı Enselada çatmışdır.

## Qalereya

Color map of Enceladus PIA18435 Nov. 2014 full size.jpg|Kassini aparatı tərəfindən çəkilmiş səth şəkli.
Enceladus moon to scale-PIA07724.jpg
Enceladus Cold Geyser Model.svg|Enseladda vulkanizm
Enceladus Roll.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Enceladus Profile  at NASA-nın rəsmi saytında
* Kassinin çəkdiyi Enselad şəkilləri 

## Həmçinin bax
* Saturnun peykləri
Transdermal aorta qapağının əvəzedilməsi

Qısa adı TAVİ olan bu minimal inevaziv metodun əsas məqsədi, yüksək ölüm təhlükəsi olan xəstələrdə Aorta qapağının implantasiya edilməsidir. Aorta qapağının daralması (aortastenozu) zamanı yeganə operativ metod kimi aorta qapağının açıq cərrahi əməliyyatla dəyişdirilməsinə alternativ bir metod olan TAVİ son zamanlarda daha aktuladır. Bu üsul yeni olduğundan xüsusilə yaşlı insanlarda (>75 Yaş) , hansılarda ki, açıq ürək əməliyyatları böyük risk daşıyır daha intensiv tətbiq edilir.

Əməliyyat gerçəkləşdirilməmişdən əvvəl aşağıdakı müayinələr aparılmalıdır:

-EKQ

-USM

-KT

-Kardial kateterizasiya (ürək damarlarının və boşluğunun kateterizasiyası)

-Doppleroqrafiya

-Ağciyərlərin funksional müayinəsi

Bu müayinələrin aparılmasında məqsəd xəstədəki aorta qapağının vəziyyətini tam olaraq öyrənmək və xəstəyə hansı ölçüdə implantın lazım olduğunu müəyyən etməkdir.

İmplant olaraq Təbii qapaqlardan (Donuzdan və ya İnəkdən alınmış) istifadə edilir və əməliyyat Rentgen aparatı ilə nəzarət altında həyata keçilir.

Kateteri bədənə iki yolla daxil etmek olar: 1. İri damarlardan məsələn Bud arteriyasından (travezikulyar) 2. Birbaşa ürəyin zirvəsindən (transapikal). Əmıliyyatın hansi üsulla başlanacağı xəstənin yanaşı gedən xəstəliklərindən ve ürək-damar sisteminin quruluşundan asılıdır. 90% hallarda sağ bud arteriyasından istifadə edilir, sol bud arteriyası ilə isə kontrast madde daxil edilir. Əməliyyat əsasən iki mərhələdə aparlır. İlk mərhələdə zədəli aorta qapağına stend qoyaraq genişləndirilir. İkinci mərhələdə genişlənmiş nahiyyəyə yeni qapaq implantasiya edilir. Bu üsula həm də Balon-Valvulo-Plasti de deyilir. Sonda isə ürəyə yeridilmiş kontrast maddə ilə yeni qapağın fəaliyyəti yoxlanılır.

Aşağı ətraf damarlarının və aortanın damarlarında ateroskleroz olan şəxslərdə əsasən Transapikal tip TAVi əməliyyatı həyata keçirilir. Əməliyyatın ilk mərhələsində döş qəfəsində təqribi 6sm uzunluğunda kəsik edilir və yuxarıda göstərilən formada əməliyyat icra edilir.
Yeni Veysli

**Yeni Veyisli** — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.

## Tarixi
2009-cu il noyabrın 20-də Goranboy rayonunun Veyisli kəndi yaxınlığında məcburi köçkünlər üçün salınmış Yeni Veysli qəsəbəsinin açılış mərasimi olub. Prezident İlham Əliyev mərasimdə iştirak edib. Prezident Kəlbəcər ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşüb.

Qəsəbədə Kəlbəcər rayonundan olan 596 məcburi köçkün ailəsi yerləşdiriləcək. 120 hektar ərazidə salınan qəsəbədə 89-u bir, 275 iki, 200 üç, 32 dördotaqlı olan evlər tikilibdir.

## İnfrastruktur
Qəsəbədə bütün zəruri infrastruktur yaradılıb. Qəsəbədə müstəqil elektrik stansiyası tikilib, bütün evlər təbii qazla təchiz olunub.

2011-ci ildə Yeni Veysli qəsəbəsində elektron ATS istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulmuşdur.

## Mədəniyyət
Burada məktəb binası, uşaq bağçası, ambulatoriya, klub-icma mərkəzi, poçt binası və digər inzibati binalar tikilmişdir. Qəsəbədə inşa olunan 360 yerlik orta ümumtəhsil məktəbinin açılışında prezident də iştirak edib.

## Əhalisi
Qəsəbənin əhalisi işğal olunmuş Kəlbəcər rayonunun əhalisindən ibarətdir. Az sayda digər işğal olunmuş rayonlardan da sakinlər var.

## İstinadlar
Ümumi daxili məhsul üzrə ölkələrin reytinqi

**Ümumi daxili məhsul üzrə ölkələrin reytinqi** — nominal ÜDM hesablanması zamanı ölkələrın bazar və ya rəsmi valyuta məzənnəsi ilə nəzərə alınır. Nominal ÜDM hesablanan zaman istehlak xərcləri nəzərə alınmır və ölkənin valyuta məzənnələrində nominal ÜDM müxtəlif illər üzrə kəskin fərqlənə bilir.

Milli sərvətin müqayisəsi zamanı istehlak xərclərinin təsiri müəyyən etmək üçün tez-tez alıcılıq qabiliyyəti pariteti göstəricisi tətbiq edilir. alıcılıq qabiliyyəti paritetiAlıcılıq qabiliyyəti pariteti məzənnə fərqi problemini aradan qaldırsa da, bir sıra çatşmazlıqlara sahibdir. Belə ki, bu göstərici ölkələrin xarici ticarətinin nəticələri əks etdirmir və hesablanması daha çox qiymətləndirmə tələb edir.

Aşağıdakı birinci siyahısı 2013-cü il üzrə BMT-nin Statistika şöbəsi tərəfindən, ikinci siyahısı 2014-cü il üzrə Beynəlxalq Valyuta Fondu tərəfindən, üçüncü siyahısı 2013-cü il üzrə Dünya Bankı və dördüncü siyahısı isə 2014-cü il üzrə Mərkəzi Kəşfiyyat AgentliyiMərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi tərəfindən hazırlanmışdır. 

## Reytinqlər

## İstinadlar
Alapalazoğlu

**Alapalazoğlu**, **Molla Rza**, **Molla Qulaməli** () — Qacarlar dövründə sarayda, sonra Qarabağda və Bakıda fəaliyyət göstərmiş xanəndə.

## Həyatı
Əsl adı Molla Rzadır. Bəzi sənədlərdə adı Molla Qulaməli kimi keçir. Alapalazoğlu kimi məşhur idi. Ərdəbil şəhərində anadan olmuşdu.

Ala Palaz oğlu uzun illər Nasirəddin şah Qacarın saray müğənnisi olmuş, sonralar isə Qarabağa gəlib Şuşa şəhərində mərsiyəxanlıq etmişdir. O, hərdənbir toy məclislərində də çıxış edərdi.

Cabbar Qaryağdı oğlunun ilk müəllimlərindən biri də Alapalazoğlu olmuşdur. Alapalazoğlu keçən əsrin axırlarında Bakıya köçmüş və Bibiheybət məscidində minacat verməklə məşğul olmuşdur. Deyilənə görə, Alapalazoğlunun elə qüdrətli və zil səsi var imiş ki, o, minacat verəndə bütün Bakı onun səsini eşidərmiş.

Məmməd Rahim "Alapalazoğlu" şeirində məşhur Azərbaycan xanəndəsinin həyatından kiçik bir epizod təqdim edilir. İranda şahın məclisinə dəvət olunan xanəndə buradakı cah-cəlalı görür, insanların qanı-canı hesabına ucalan bu saray elə bil onun içindəki sənət ehtirasını söndürür, şah və onun ətrafındakı yaltaq əyanlar nə qədər təkid edirsə, ona pul təklif olunursa, Alapalazoğlu oxumur və beləliklə, şahın qəzəbinə düçar olur. Amma elə ki, o, saraydan çıxır, dünyanın gözəlliklərini görür, oxumağa başlayır. Şah bunun səbəbini soruşanda Alapalazoğlu deyir:


Sən əmr eyləyəndə yoxdu həvəsim,
Sandım ki, heç zaman olmayıb səsim.
Qubarlıydım azca, susdum bir qədər.
Yaltaqlar, ilhamı dərk etməyənlər
Qızdırdılar səni, durub yanında,
Demədilər axı, oxuyanın da
Qəlbi var, hissi var, möhnəti də var.


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Baba Səfəri, Ərdəbil dər qozarqahi tarix, cilide-əvvəl, ikinci çap, intişarate Daneşqahi-azad, 1380, səh.186–187.
Böyük Birlik Partiyası

**Böyük Birlik Partiyası** (qısalt. **BBP**) — 29 yanvar 1993-cü il tarixində Möhsün Yazıçıoğlu tərəfindən qurulan və mühafizəkarlığın ağır basdığı bir milliyyətçilik fikrini qəbul edən siyasi partiya.

Partiya 7 iyul 1992-ci il bazar günü Möhsün Yazıçıoğlu, Ökkəş Şəndillər, İsmət Gür, Saffət Topaktaş, Əhməd Özdəmir və Əsəd Bütün daxil olduğu 6 millət vəkili, prezidentlik şurası üzvləri, bir çox il, ilçə və daha kiçik yaşayış yerlərindəki təşkilat liderləri, yüksək rütbəli idarəçiləri istefası ilə başlayan prosesin sonunda qurulmuşdur. Simvolu aypara içərisində güldür. Hələ də fəal olan partiya öz siyasi baxışını Türk-İslam Birliyi ideologiyasına əsaslandırır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Andlı öhdəlik (1803)

**"Andlı öhdəlik"** — 1803-cü il 12 apreldə Rusiya ilə Car-Balakən arasında bağlanmış saziş.

## Haqqında
1803-cü ilin aprelin 12-də Car-Balakənin 9 nəfərdən ibarət səlahiyyətli nümayəndə heyəti Tiflisə general Sisianovun yanına getdi. Burada onlarla Car-Balakən camaatının Rusiyanın hakimiyyəti altına alınması barədə saziş bağlandı.

"Andlı öhdəliyə" əsasən:

Car-Balakən Rusiyanın tərkibinə daxil edilirdi; Car-Balakən camaatlığı öz daxili muxtariyyətini saxlayırdı; Carlılar çar xəzinəsinə ipəklə xərac ödəməli idilər; Camaatlıq sədaqət əlaməti olaraq ruslara girov verməli idilər; Camaatlığın ərazisində rus əsgərləri yerləşdirilməli idi. Carlıların şahzadə Aleksadrı və onun əlaltılarını qəbul etməmək və öz içərilərində gizlətməmək barədə tərəddüdü sazişdə xüsusi qeyd olunurdu.

## Mənbə
* Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə. IV cild. Bakı,2007.
Aleksandr Şavkovski

**Aleksandr Vladimiroviç Şavkovski** (ukr. Олександр Володимирович Шовковський; ) — ukraynalı futbolçu, Dinamo Kiyev futbol komandasının qapıçısı.

## Bioqrafiyası
Dinamo Kiyev futbol məktəbinin yetirməsidir. Yığma komandada karyerası 1994-cü ildə Estoniyaya qarşı oyunla başlanmışdır.1999-c ildə Avropanın 50 ən yaxşı oyunçusundan ibarət siyahıya ("Qızıl top") salınmışdır. 2006-ci il futbol üzrə dünya çempionatında iştirak etmişdir. Xüsusilə, İsveçrə ilə oyun sonrası penaltilər seriyasında qapısı toxunulmaz saxlamaqla Ukraynanın 1/4 finala çıxmasında mühüm pay sahibi olmuşdur. Aleksandr Dünya çempionatları tarixində oyun sonrası penaltilər seriyasında top buraxmayan yeganə qapıçıdır.

2010-cu ilin mart ayında mətbuatda Aleksandrın millidəki karyerasını bitirdiyi barədə məlumat açıqlandı. Lakin futbolçu bu xəbəri təkzib etdi. O, milli komandada 90 oyun keçirmiş və 76 top buraxmışdır. 

Ukrayna klub tarixində Avrokubok oyunlarında 100 artıq oyun keçirmiş ilk oyunçudur.футболу.

Çempionlar Liqasında 100-dən artıq oyun keçrimiş 4 qapıçıdn biridir(İker Kassilyas, Oliver Kan və Edvin van der Sarla birlikdə ) 33 Avrokubok oyununda qapısını toxunulmaz saxlamışdır. Avropa Kuboklar kuboku/UEFA Çempionlar liqasının taxirində 15 mövsümdə oynamış yeganə qapıçıdır.

2014-cü ildə  582-ci oyununa çıxmaqla Dinamo Kiyevdə ən çox oyun keçirmiş futbolçu kimi tarixə düşmüşdür.

2015-ci ilin 30 my tarixində Ukrayna premyer liqasında 500-cü oyununa çıxmışdır. Həmin ilin 4 iyun tarixində Dinamonun heyətində 600-cü oyunda forma geyinmişdir.

## Oyunların statistikası

### Klublarda
2015-ci ilin iyun ayına olan məlumat

### Milli komandada
: *2012-ci ilin sentyabrına olan məlumat*.

## Nailiyyətləri

### Dinamo Kiyev
* Ukrayna Çempionu (**13**): 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/2000, 2000/01, 2002/03, 2003/04, 2006/07,2008/09, 2014/15
* Ukrayna kubokunun qalibi (**11**): 1992/93, 1995/96, 1997/98, 1998/99, 1999/2000, 2002/03, 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2013/14, 2014/15
* Ukrayna Superkubokunun qalibi (**5**): 2004, 2006, 2007, 2009, 2011
* Birlik kubokunun qalibi (**4**): 1996, 1997, 1998, 2002
* **Cəmi 33 titul**
* 9 dəfə Ukraynanın ən yaxşı qapıçısı: 1994, 1997, 1998, 1999, 2003, 2004, 2005, 2006, 2011[7]
* Ukraynanın ən yaxşı futbolçusu: 2004/2005

### Avropa və Dünya
* 2006-ci ilin Dünya çempionatının 1/4 finalşısı
* 1998/99 cu ildə Çempionlar liqasının yarım final oyunlarının iştirakçısı
* Penalti dəf etmək üzrəən yaxşı qapıçı 
* 2008-09-cu il UEFA kubokunun yarımfinalçısı

## Mükafatları
* Üçüncü dərəcəli Kavaler ordeni (1999).[13]
* İkinci dərəcəli Kavaler ordeni  (2006)[14]

## İstinadlar
Rzaqulu mirzə Zilli

**Rzaqulu mirzə Əhməd mirzə oğlu Zilli** (d. 1906 — ö. 1945) — Qacar şahzadəsi, müğənni.

## Həyatı
Əhməd mirzənin dördüncü oğlu Rzaqulu mirzə 1906-cı ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl ailə təlim-tərbiyəsi, təhsili almışdı. Musiqişünas idi. İranda böyük xanəndə kimi tanınmışdı. Əbülhəsən xan İqbali Azərin və Arif Qəzvininin şagirdi olmuşdu.

Rzaqulu mirzə 1945-ci ildə vərəm xəstəliyindən vəfat edib.

## Mənbə
* 

## Xarici keçidlər
* آواز اصیل ایرانی — رضا قلی میرزا ظلی 
* ظلی رضاقلی میرزا — TakMezrab
Türkiyədə parlament seçkiləri (iyun, 2015)

Türkiyədə keçirilən seçkidir. 165 müstəqil namizəd millət vəkili adı uğrunda yarışır. Seçkilərdə əsas mübarizənin hakim AKP (Ədalət və İnkişaf Partiyası) ilə CHP (Cumhuriyyət Xalq Partiyası) arasında gedəcəyi hesab edilir.
Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) 42,5 faiz səs toplayıb. Ötən seçkilərdən 25,94 faiz səs toplamış Cümhuriyyət Xalq Partiyası (CHP) bu gün keçirilən seçkilərdə 24,9 faiz səs qazanıb. 2011-ci il parlament seçkilərində 12,96 faiz səs qazanmış Milliyyətçi Hərəkat Partiyası bu seçkilərdə səs sayını artıraraq 16,9 faiz səs toplayıb. Seçkilərin sürpriz partiyası olan HDP isə 10 faizlik seçki baryerini aşmağa müvəffəq olub. Səlahəttin Demirtaşın rəhbərlik etdiyi partiya 11,3 faiz səs toplayıb. Bu nəticələrə əsasən, AKP 258, CHP 133, MHP 80, HDP 80 millət vəkili mandatı qazanmış olur.

Türkiyədə koalisiya hökuməti qurulması üçün Konstitusiyada nəzərdə tutulan 45 günlük müddət 13 iyul tarixindən rəsmən başlayıb.
7 iyun parlament seçkilərində ən çox səs almış Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) lideri Əhməd Davudoğlu seçkidə ikinci olmuş Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (CHP) lideri Kamal Kılıçdaroğlu ilə görüşüb.

AKP heyətində Numan Kurtulmuş, Ömər Çelik, Cövdət Yılmaz, Ayşə Nur Bahçekapılı və Mücahit Arslan, CHP heyətində isə Haluk Koç, Faik Öztrak, Selin Sayek Böke, Akif Hamzaçebi və Rasim Bölücek təmsil olunub.

Görüş 1,5 saat davam edib. Görüşün yekunları ilə bağlı hər iki partiya rəsmi açıqlama ilə çıxış edəcək.

Ə. Davudoğlunun iyulun 14-də MHP lideri Dövlət Bağçalı, iyulun 15-də isə HDP həmsədrləri Səlahəddin Dəmirtaş və Figen Yüksəkdağ ilə görüşlər keçirməsi nəzərdə tutulub.

## İştirak edən partiyalar
* Anadolu Partiyası,
* Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP),
* Müstəqil Türkiyə Partiyası (BTP),
* Cümhuriyyət Xalq Partiyası (CHP),
* Demokrat Partiya (DP),
* Demokratik Sol Partiya (DSP),
* Xalqın Qurtuluş Partiyası,
* Xalq Demokratik Partiyası (HDP),
* Kommunist Partiyası,
* Milliyətçi Hərəkat Partiyası (MHP),
* Səadət Partiyası (SP),
* Vətən Partiyası,
* Haqq və Özgürlüklər Partiyası,
* Mərkəz Partiyası,
* Liberal Demokrat Partiya (LDP),
* Doğru Yol Partiyası (DYP),
* Yurd Partiyası,
* Toplumsal Uzlaşma,
* Reform və İnkişaf Partiyası,
* Haqq və Ədalət Partiyası

## Mənbə
* Türkiyə həyəcan içində: AKP, yoxsa MHP? 
* Türkiyədə koalisiya hökuməti qurulması üçün AKP-CHP danışıqları keçirilib
Qan və Bal diyarında (film, 2011)

**Qan və Bal diyarında** — 2011-ci ildə ABŞ tərəfindən istehsal edilən romantik-dram filmi. Filmin rejissoru Ancelina Colidir. Filmin büdcəsi 13 milyon dollardır.

## Haqqında
Filmdə Bosniya müharibəsi fonunda müəyyən bir sevgi hekayəsi təsvir edilir.

## İstinadlar
D'Antrkasto boğazı

**D'Antrkasto boğazı** () — Tasmaniya adasının cənub-şərqində, Bruni adası ilə Tasmaniya adaları arasında yerləşir.  Bruni adası kimi boğazda fransız dənizçi Jozef Antuan de Bryuni D'Antrkastonun şərəfinə adlandırılmışdır.

## Tarixi
Holladiyalı səyyah  Abel Tasman özünün 1642-ci ildə həyata keçirdiyi ekspedisiyası zamanı boğaza daxil olsa da onu körfəz zənn etmişdir. Boğaz 1792-cı ildə fransız dənizçi Jozef Antuan de Bryuni D'Antrkasto tərəfindən daha ətraflı araşdırılır.

## Coğrafiyası

Boğazın şimalında Deruent və Storm çaylarının töküldüyü yerdə estuari əmələ gətirir. Cənub qurtaracağında Xuyon çayının estuarisi vardır və buradan isə Tasman dənizinə çıxır. Boğazın uzunluğu 55&nbsp;km təşkil edir.

D'Antrkasto boğazında bir çox adalar vardır: Partridj, Hyuon, Satellayt, Grin, Skeyk və s.

Hyuon çayının estuarisində bir sıra yaşayış məntəqələri vardır. Bunlara misal kimi Snaq, Marqret,Ketterinq, Vudbridj, Midlton və Qordon məntəqələrini göstərmək olar. Yaşayış məntəqələrinin böyük qisni magistral yolun üzərində yerləşir  və sahil xətti boyunca uzanır. Ketterinqdən Bruni adasının şimalına bərə fəaliyyət göstərir.. Qordonda boğazın sahilində D'Antrkastonun şərəfinə 1938-ci ilin fevralında manument açılmışdır.

Boğazın şərq hissəsində Bruni adası sahillərində Alonna və Lunavanna qəsəbələri vardır.

Hyuon estuarisinin qərb sahillərində Dover (Port Esperans buxtasında) və Sautport qəsəbələri yerləşir. Dover və Sautport arasında avtomobil yolu keçir. Bu yolun davamı olaraq Huyonvill və Hobarta qədər uzanır.

## Balıq ovu
Boğaz balıqçılar üçün məşhur balıq ovu yeri kimi tanınır. Onun sularında Treska, Atlantik qızılbalığı, Farel, Çapaq, Şuka, Okun, bundan başqa Kefallar kimi balıqların bir sıra növlərinə rast gəlinir. Bəzən boğaz sularına Avstraliya kunya akulası daxil olur. Üstəlik burada Kalmarlara da rast gəlinir..

## İstinadlar

## Mənbə
* D'Entrecasteaux Channel Project , Kingborough Council, Tasmania
* State of the D’Entrecasteaux Channel and the lower Huon Estuary 2012 , Report for the D’Entrecasteaux Channel Project (PDF)
243 İda

**243 İda** (/ˈaɪdə/) — Asteroid qurşağında yerləşən və Koronoid ailəsinə məxsus S sinifli asteroid. 29 sentyabr 1889-cu ildə avstriyalı astronom İohan Paliza tərəfindən kəşf edilmiş və asteroidə yunan mifologiyasında nimfalardan biri olan İdanın adı verilmişdir.

## Kəşfi
29 sentyabr 1889-cu ildə Vyana rəsədxanasında Avstriya astronomu İohan Paliza tərəfindən kəşf edilmişdir. Bu kəşf edilən 45-ci asteroid idi. İda adını həvəskar astronom və pivəbişirən Moriz von Kuffner vermişdir. İda yunan mifologiyasında Kritin nimfasıdır. Kiyotsuqu Hirayama tərəfindən Koronoid ailəsinə salınmışdır.

İdanın spektrumunu 1980-ci ilin 16 sentyabrında astronomlar David Tolen və Edvard Tedesko ölçmüşdür. O gün S sinifinə aid edilmişdir. İdanın tədqiq edilməsi 1993-cü ilin əvvəllərində həyata keçirilmişdir. *"Qalileyo"* aparatı asteroidin 60–78&nbsp;km uzaqlığında onun şəkillərini çəkmişdir.

## Haqqında

Asteroid qurşağında ən çox rast gəlinən asteroid siniflərindən biri olan S sinifinə aiddir. 28 avqust 1993-cü ildə asteroid Yupiter üçün göndərilmiş "Qalileyo" aparatı tərəfindən ziyarət edilmişdir. İda kosmik aparat tərəfindən ziyarət edilən ikinci asteroid, peyki tapılan isə ilk asteroiddir.

243 İdanın orbiti Yupiter ilə Mars arasında yerləşir. Günəş ətrafında dövrünü 4,84 ilə, öz oxu ətrafında dövrünü 4,63 saata tamamlayır. Radiusu 31,7 kilometrdir. Forması nahamar və uzanmışdır, iki göy cisminin toqquşması nəticəsində yarandığı güman olunur. Səthində böyük genişlikdə və ölçüdə kraterlər vardır.

Peyki Dektil missiya üzvü Anna Harx tərəfindən *"Qalileyo"*dan göndərilmiş şəkillərin köməyi ilə kəşf edilmişdir. Daktil yunan mifologiyasında İda dağında yaşayan qnomlardır. Bu addan əvvəl peykə *1993(243)1* şərti adı verilmişdi. Diametri 1,4 kilometrdir və bu İdanın 1/20 hissəsidir. Onun İda ətrafında orbiti tam dəqiqliklə müəyyən olunmayıb. Daktil və İda bir çox xüsusiyyəti paylaşır, onların mənşəyinin eyni olduğu ehtimal olunur.

## Kraterlər
### İda
İdadakı 21 krater adlarını Yerdəki eyniadlı mağaralardan almışdır. Mötərizələrdə mağaranın yerləşdiyi ölkə göstərilmişdir.

### Daktil
Daktildəki 2 krater adını iki Daktildən almışdır.
* *Akmon* 
* *Kelmis*

## Qalereya

NWA869Meteorite.jpg
Asteroid size comparison.jpg
243 Ida rotation.jpg
Fingal on 243 Ida.jpg|Finqal krateri
243 Ida large.jpg
Ida orbit.svg
Dactyl-HiRes.jpg|Daktil


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Orbital simulyator
## Həmçinin bax
* Peyk
* Asteroid
Antti Palola

**Antti Palola** (; ) — Finlandiya Əməkçilərinin Konfederasiyasının rəhbəri (2013-cü ildən).

## Həyatı
1 may 1959-cu ildə Finlandiyanın Kaarlela şəhərində anadan olmuşdur.

2005–2013-cü illərdə "Pardia"nın rəhbəri olmuşdur.

2013-cü ilin dekabr ayında Finlandiya Əməkçilərinin Konfederasiyasının rəhbəri seçilmişdir.

## İstinadlar
Adolf Dassler

**Adolf "Adi" Dassler** () — alman idman geyimləri şirkəti Adidasın təsisçisi.

Pinəçi kimi fəaliyyətə başlamış, Birinci Dünya müharibəsindən dönəndən sonra isə özünün yeni idman ayaqqabılarını anasının çamaşırxanasında hazırlamağa başladı. Onun ayaqqabı fabrikində işləyən atası Kristof və Zehlein qardaşları, Dassleri öz biznesini qurmağında dəstəklədi. 1924-cü ilin 1 iyulunda böyük qardaşı Rudolf Dassler, "Dassler qardaşları" ayaqqabı fabrikinə qoşuldu.

1928 yay Olimpiya oyunlarında Dassler bir çox idmançıları öz şirkətinin məhsulları ilə təmin etdi. Berlində keçirilmiş 1936 yay Olimpiya oyunları ərzində, Dassler ABŞ idmançısı Cessi Ouensi idman ayaqqabıları ilə təmin etdi. Cessi Ouensin geyindiyi Adidas idman ayaqqabıları, onun 4 qızıl medal qazanmasında mühüm rol oynadı.

1930-cu illərdə Adolf Hitlerin hakimiyyətə gəlməsi ilə, Dassler qardaşları Nasist partiyasına üzv oldular, daha çox Rudolf qatı nasional-sosialist olması ilə tanınmışdı. Rudolf ayaqqabıların layihəsini hazırlayar, Adolf Vermaxt üçün ayaqqabılar istehsal edərdi, lakin sonralar Nasist partiyasından uzaqlaşdı. Müharibə, qardaşlar arasında fərqləri kəskinləşdirdi. Rudolf, amerikan hərbi qüvvələri tərəfindən SS üzvü kimi şübhəli şəxs qismində tutuldu, məlumat guya qardaşı Adolfdan başqa heç kim tərəfindən çatdırılmamışdı.

1948-ci ildə, Rudolf qardaşı ilə yollarını ayıraraq, Puma şirkətinin əsasını qoydu və Adolf Dassler öz şirkətinin adını ləqəbinə (Adi Dassler) uyğun olaraq, Adidas adlandırdı.

1973-cü ildə, Adolf Dasslerin oğlu Horst Dassler üzgüçülük ləvazimatları istehsalı üzrə Arena şirkətinin əsasını qoydu. 1978-ci ildə Adolf Dasslerin vəfatından sonra, Horst və həyat yoldaşı Katya idarəetməni öz üzərilərinə götürdülər. Horst 9 il sonra, yəni 1987-ci ildə vəfat etdi. Adidas, 1989-cu ildə məhdud məsuliyyətli cəmiyyətə çevrildi, lakin 1995-ci ildə öz səhmlərini satana qədər ailənin mülkiyyətində qaldı.

2006-cı ildə, Herzogenaurax şəhərində Adi-Dassler-Stadionunda onun heykəlinin açılışı oldu. Bu heykəl, rəssam-heykəltaraş Jozef Tabaçnuk tərəfindən ərsəyə gətirilmişdi.

## İstinadlar
TRT Çocuk

**TRT Çocuk** — 24 oktyabr 2008, cümə günü sınaq yayımına başlayan kanal. 1 noyabr 2008 şənbə günündən etibarən normal yayımını davam etdirməkdədir. TRT Çocuk kanalında uşaqlara istiqamətli cizgi filmlər, filmlər və müsabiqələr vardır. Həmçinin TRT Çocuk telekanalının loqosu veb-səhifələrində edilən anketdə seçilmişdir. 24 saat yayım etməkdədir. Hər səhər İstiqlal Marşı ilə açılır.
Mormonlar

**Mormonlar** (, tək halda **mormon** — Mormon) — Mormonizmə inanan etnodini qrup.

## Tarixi
XIX əsrin ilk yarısında Şimali Amerikada qurulmuş olan çox dəyişik, geniş ölçüdə tepkilər yaratmış bir xristian məzhəbinə "mormon", bu məzhəbdən kimsələrə də "mormonlar" adı verilir. Məzhəbin əsl adı "Son Gün Əzizləri Kilsəsi"dir.

"Son Gün Əzizləri Kilsəsi", rəsmi qeydlərə görə 1830-cu ilin 6 aprel günü Nyu-Yorkda, La Fayettede Cozef Smit (1805–1844) adında biri tərəfindən qurulmuşdur. Öz iddiasına görə 14 yaşındaykən vəhy gəlib "Mormon kitabı" üçün təsirlənən Cozef Smit bu kilsəni ilk qurduğunda sadəcə 6 üzvü vardı. Bunlar eyni zamanda qurucu üzvülərdilər.

Quruluşu izləyən dönəmdə böyük çətinliklərlə qarşılaşan, gördükləri etiraz səbəbiylə yerlərini-yurdlarını buraxmaq məcburiyyətində qalan Cozef Smit və onun ardından gedənlər Smitin "Vəd edilmiş torpaqlar" saplantısına uyaraq Qərb yoluna düşdüler. Bunlardan bəziləri Ohayo, bəziləri də Missuriyə getdilər. İçlərindən böyük bir qismi Nauvooda, ilk yerləşik Mormon toplumunu qurduqları İllinoysda yerləşdilər. 1844-cü ildə Cozef Smit və qardaşı Hayrum, qorunmaq məqsədiylə həbsxanaya alınmış olmalarına baxmayaraq qızğın, gözü dönmüş bir topluluq tərəfindən öldürüldülər.

Məzhəbə qarşı sərt bir etiraz göstərilməsinin səbəbi, mormonların materialist dünyagörüşü və çoxevlilik düzənin, müdafiə edib uyğulamalarıydı. Bu məzhəbə görə, kişilər də, qadınlar da birdən artıq şəxslə evlilik qura bilirdilər.

Cozef Smitin yerinə Briqham Younq keçdi. 1846-cı ildə, Mormon Kilsəsinin yeni başçısı Briqham Younq və on beş min Mormon, Qayalıq Dağlar bölgəsinə doğru yürüyüşə keçdilər. 1847-ci ilin iyul ayı içində, ilk və öncü Mormon topluluğu Salt Lake (Tuzlu Göl) Vadisine çatdı. Bu gün Utah adıyla bilinən çevrədə torpağı işləməyə başladı. Utah, o zamandan bəri Mormon Kilsəsinin qərargahı, mərkəzi olmuşdur.

Kilsənin əsas inancı, insanların ancaq öz günahlarından dolayı cəzalandırıla biləcəkləri, Adəmin günahlarından sorumlu olmadıqlarıdır. Zamanla bəlirli ölçüdə yayğınlaşan Mormon məzhəbi üzvlərinin sayısı, günümüzdə dünya ümumunda təqribi olaraq 16.000.000-dur. Yenə dünya ümumunda 67.049 Mormon gənci, davamlı şəkildə "missioner" kimi çalışırlar (2017-ci il məlumatlarına görə).

Amerikada bu məzhəbə qarşı ən şiddətli etiraz, çox evlilik uyğulamasından doğmuş və 1890-cı ildə bu qaydanın uyğulaması özəl bir qanunla yasaqlanmışdır.

## Həmçinin bax
* Mormonizm

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cartoon Network HD (Türkiyə)

**Cartoon Network HD (Türkiyə)** — Türkiyə 28 yanvar 2010-cu ildə qurulmuşdur. Kanal loqosu Amerikanınkı olaraq qırmızı göy sarı rəng HD sözünün üstündədir.
Kanal 16 oktyabr 2014 tarixində 16:9 ölçüsünə keçmiştir.
1 yanvar 2015 tarixində kanalın qoqosu və şüarı dəyişdi.

## Loqoları

## Həmçinin bax
*Cartoon Network (Türkiyə)

## İstinadlar
Adam Karson

**Adam Karson** (; ) — hücumçu mövqeyində oynamış Şotlandiya futbolçusu, 1890-cı illər ərzində "Qlazqo Tisl", "Nyuton Hit", "Arvdik" və "Liverpul" klublarında çıxış etmişdir.

## Karyerası
1892–1893-cü illərdə "Nyuton Hit" (indiki "Mançester Yunayted") komandasının heyətində 13 oyunda meydana çıxmış və 3 qol vurmuşdur.

1893-cü ildə "Ardvik" (indiki "Mançester Siti") komandasının heyətində 9 oyunda meydana çıxmış və 3 qol vurmuşdur.

## İstinadlar
Azərbaycan SSR xalq rəssamlarının siyahısı

## 1950-ci illər

### 1955
**30 aprel 1955-ci ildən:**
* Əbdürrəhmanov Fuad Həsən oğlu — heykəltaraş, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi

## 1960-cı illər

### 1960
**24 may 1960-cı ildən:**
* Abdullayev Mikayıl Hüseyn oğlu — rəssam
* Axundov İsmayıl Hüseyn oğlu — rəssam
* Qaryağdı Cəlal Məhərrəm oğlu — heykəltaraş
* Kərimov Lətif Hüseyn oğlu — rəssam
* Sabsay Pinxos Vladimiroviç — heykəltaraş

### 1961
**24 mart 1961-ci ildən:**
* Yefimenko Sergey Mitrofanoviç — Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrının baş rəssamı, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi

### 1963
**12 aprel 1963-cü ildən:**
* Bəhlulzadə Səttar Bəhlul oğlu — rəssam
* Salahov Tahir Teymur oğlu — rəssam

### 1964
**29 iyun 1964-cü ildən:**
* Əbdürrəhmanov Nadir Qənbər oğlu — rəssam
* Vlasov Mixail Aleksandroviç — rəssam
* Kazımzadə Kazım Məmmədəli oğlu — rəssam
* Rəhmanzadə Maral Yusif qızı — rəssam

### 1967
**7 iyul 1967-ci ildən:**
* Mirzəzadə Böyükağa Məşədi oğlu — Moskva şəhərində Azərbaycan SSR həftəsinin baş rəssamı
* Nərimanbəyov Toğrul Fərman oğlu — rəssam

## 1970-ci illər

### 1973
**12 oktyabr 1973-cü ildən:**
* Xalıqov Qəzənfər Ələkbər oğlu — rəssam

**18 oktyabr 1973-cü ildən:**
* Məmmədov Tokay Həbib oğlu — heykəltaraş

### 1974
**1 iyun 1974-cü ildən:**
* Əfqanlı-Cəfərova Bədurə Məlik qızı — teatr rəssamı

### 1977
**5 dekabr 1977-ci ildən:**
* Rzaquliyev Elbəy Mirzəhəsən oğlu — rəssam
* Şahtaxtinskaya Elmira Həbibulla qızı — rəssam

### 1979
**23 fevral 1979-cu ildən:**
* Hüseynov Yusif İsmayıl oğlu — rəssam, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı idarə heyətinin sədri

## 1980-ci illər

### 1982
**1 dekabr 1982-ci ildən:**
* Əliyev Baba Balababa oğlu — rəssam
* Əliyev Kamil Müseyib oğlu — rəssam
* Əliyev Hüseyn Əlirza oğlu — rəssam
* Mirqasımov Mirələsgər Mirəsədulla oğlu — heykəltaraş
* Nərimanbəyov Vidadi Yaqub oğlu — rəssam
* Salamzadə Salam Əbdülqasım oğlu — rəssam
* Tağıyev Tağı Əzizağa oğlu — rəssam
* Eldarov Ömər Həsən oğlu — heykəltaraş

### 1988
**7 may 1988-ci ildən:**
* Babayev Rasim Hənifə oğlu — rəssam
* Zeynalov İbrahim İsmayıl oğlu — heykəltaraş
*  — rəssam

### 1989
**21 mart 1989-cu ildən:**
* Cəfərov Ağasəf Əliiskəndər oğlu — rəssam

**17 may 1989-cu ildən:**
* Nəcəfzadə Kamal Nəcəf oğlu — rəssam
* Səfərova Xalidə Ələkbər qızı — rəssam

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamlarının siyahısı

## İstinadlar

;Sənədlər
Undara Vulkanik Milli Parkı

**Undara Vulkanik Milli Parkı** () — Avstraliyanın Şimali Qvinslend bölgəsində yerləşən, vulkan tunelləri və qiymətli xammalı ilə məşhur milli park.

## Haqqında

Milli park ay daşı, topaz, peridot, qızıl, qranat, beril, kvars ilə zəngindir. Milli parkda dünyanın ən uzun lava tunelləri yerləşir. Milli parka ən yaxın şəhərlər Taunsvill, Mount Suprayz və Kernsdir.

Milli park Makbrayd vulkanik rayonunda yerləşdiyindən burada 164 vulkan, konus və krater vardır. Lava tunelləri uzunluğuna görə dünyada birincidir. *"Undara"* sözü aborigen mənşəli söz olub *"uzun yol"* deməkdir.

Bu ərazilərdə vulkanik aktivlik 190.000 milyon il əvvəl baş vermişdir. 55&nbsp;km2 sahini örtən 23 milyon m3 lava yer üzünə püskürmüşdür.

Bayliss mağarasındakı lava tunellərindən birinin uzunluğu 100&nbsp;km-dən çoxdur. Bu mağaranın ümumi uzunluğu 1,300&nbsp;km, genişliyi 22 metr və hündürlüyü 11 metrdir. Mağarada karbon-dioksidin miqdarı 5,9 % olduğundan mağara *"Pis havalı mağara"* adı ilə tanınır.

## Qalereya


Kalkanikrater.jpg
Undara Nationalpark.jpg
Undara Lavaröhre.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Milli park haqqında video
Qədim və yeni Rusiya haqqında qeydlər

**Qədim və yeni Rusiya haqqında qeydlər** — Nikolay Mixayloviç Karamzinin XIX əsr Rusiyası haqqında fikirlərini əks etdirdiyi memorandumu.

Nikolay Karamzin "Qeydlər"i 1811-ci ildə çar I Aleksandrın kiçik bacısının xahişi ilə yazmışdır. Liberal və islahatçı ideyaların əleyhdarları onun ətrafında qruplaşmışdı. Tezliklə I Aleksandr "Qeydlər"i oxumuşdur. "Qeydlər"də Speranskinin təşəbbüsü ilə həyata keçirilmiş islahatlar, o cümlədən, güman edildiyi kimi, hökumətin guya həyata keçirmək fikrində olduğu yeniliklər tənqid edilir.

## Məzmunu
Karamzin çarın hakimiyyətini nədəsə məhdudlaşdıran konstitusiya qəbul edilməsi üçün istənilən cəhdi kəskin tənqid edir: "Rusiya böyük ölkədir. Belə nəhəngi hüdudsuz təkhakimiyyətlikdən başqa, vahid şəkildə daha nə ilə idarə etmək olar?" Karamzin tarixdən gətirdiyi nümunələrlə sübut etməyə çalışır ki, "Rusiya müxtəlif hakimiyyətlikdən məhv olurdu, müdrik mütləqiyyətlə xilas oldu". "Qəzəbli hökmdarlar nadir hallarda olur: doqquz əsr ərzində bizim cəmi iki müstəbidimiz olmuşdur (IV İvan və I Pavel)". Karamzin yazır ki, bununla yanaşı, hökmdarın hakimiyyətinin müəyyən hüdudları var. "Aleksandr hər şeyi bacarır, ancaq qanuni şəkildə öz hakimiyyətini məhdudlaşdıra bilməz", yəni hökmdarın mütləqiyyəti ləğv etməyə hüququ yoxdur. Zadəganlığın imtiyazları da mütləqiyyət hakimiyyətinin hüdudlarıdır.

Karamzin təsdiq edirdi ki, "Müttləqiyyət Rusiyanın palladiumudur; ölkənin bütövlüyü onun səadəti üçün zəruridir; bu o demək deyil ki, yeganə hakimiyyət mənbəyi olan hökmdarın Rusiyanın özü kimi qədim olan zadəganlığı alçaltmağa bir səbəbi olsun… Nəciblərin hüquqları monarx hakimiyyətinin bir şöbəsi deyil, ancaq onun başlıca, zəruri aləti dövlət tərkibinin hərəkətverici qüvvəsidir".

"Qeydlər"də "mövcud hakimiyyətin, guya deyildiyi kimi, nökərlərə azadlıq vermək fikrində olması" barədə şayiələrlə bağlı mülahizələr də geniş yer tutur. Karamzin göstərirdi ki, kəndlilər üzərində ağalıq hakimiyyətinin ləğv edilməsi kəndlilərin sərxoşluq etmələrinə və cinayətlər törətmələrinə səbəb olacaq. "…İndi bütün dövlət ərazisinə səpələnmiş zadəganlar monarxa sakitlik və əmin-amanlığın qüvvəsini almaqla o, Atlant kimi Rusiyanı öz çiyinlərinə qaldıracaq — bunu saxlaya biləcəkmi? …Yıxılmaq dəhşətlidir". Sonra "Bilmirəm, Qodunov kəndlilərin azadlığını əllərindən almaqla yaxşı iş gördümü, ancaq onu bilirəm ki, indi onlara bunu qaytarmaq münasib deyil. O zaman onların azadlıq vərdişləri var idi — indi isə köləliyə alışıblar". Karamzin fikrini belə yekunlaşdırır: "Mənə elə gəlir ki, dövlətin mövcudluğunun möhkəmliyi üçün adamlara bivaxt azadlıq verməkdənsə, onları istismar etmək daha təhlükəsizdir, çünki onları mənəvi cəhətdən tərbiyələndirməklə buna hazırlamaq lazımdır".
Yunus Əmrə Fondu

**Yunus Əmrə Fondu** () — Türkiyə fondlarından biri.

## Tarixi və fəaliyyəti
Fond Türkiyəni, türk dilini, tarixini, mədəniyyətini və sənətini tanıtmaq, bu istiqamətdə təhsil almaq istəyənlərə ölkə xaricində xidmət göstərmək, Türkiyənin digər ölkələr ilə mədəni əlaqələrini artırıb dostluğunu inkişaf etdirmək məqsədilə Türkiyə Respublikasının 5 may 2007-ci il tarixli və 5653 saylı qanuna əsasən fəaliyyət göstərir. Fondun fəxri heyətinin rəhbəri Türkiyə Respublikasının sabiq Prezidenti Abdullah Gül, Qəyyumlar Şurasının nümayəndə heyətinin rəhbəri isə sabiq Xarici işlər naziri Əhməd Davudoğludur.

## Xarici əlaqələri
Fonda bağlı olan Yunus Əmrə İnstitutunun bir sıra xarici ölkələrdə türk mədəniyyət mərkəzləri fəaliyyət göstərir.

## Həmçinin bax
*Yunus Əmrə İnstitutu Bakı Türk Mədəniyyət Mərkəzi

## İstinadlar
Konfutsi (dəqiqləşdirmə)

*Konfutsi — Çin filosofu və mütəfəkkiri.
*Konfutsiçilik — Çində dini-etik təlim

;İnstitutlar
*Konfutsi İnstitutu
*Konfutsi İnstitutu (Xəzər Universiteti) — Xəzər Universitetində olan qurumlardan biri; Bakı Dövlət Universitetinin nəzdində olan Konfutsi İnstitutunun filialı;
*Konfutsi İnstitutu (BDU) — Bakı Dövlət Universitetinin nəzdində olan qurumlardan biri; Azərbaycan-Çin Təhsil və Araşdırma Mərkəzi.

;Filmlər
*Konfutsi (film, 1940) — Çin filmi
*Konfutsi (film, 2010) — Çin filmi
Xuan Rodrigo Labardini Flores

**Xuan Rodrigo Labardini Flores** () — Meksikanın Nikaraquadakı (2012-2015) və Meksikanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2015-ci ildən)

## Ailəsi
Həyat yoldaşı Edit Orteqadır.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
*Juan Rodrigo Labardini Flores 
*Comparecencia de Juan Rodrigo Labardini Flores designado embajador de México en Azerbaiyán
Mohammad Taqi Xalili

**Mohammad Taqi Xalili** () — Əfqanıstannın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2014-cü ildən)

## Həyatı
Mohammad Taqi Xalili 1976-cı ildə Əfqanıstanın Vərdək vilayətinin Maydan şəhərində anadan olmuşdur.

## Təhsili
Gənc yaşlarında ikən ibtidai və orta təhsilini almaq üçün Vərdək vilayətindən Kabul şəhərinə köçür.

Daha sonra isə ali təhsilini İran, Azərbaycan və İsveçrədə davam etdirir. O, siyasi elmlər sahəsində bakalavr bitirmiş və 2012-ci ildə Vaşinqtondakı Corctaun Universitetində liderlik üzrə magistr dərəcəsini qazanmışdır.

## Fəaliyyəti
2002-ci ildə Taliban hökumətinin süqutundan sonra, Xalili Əfqanıstan Xarici İşlər Nazirliyində işə başlamışdır. İlk təyinatı Cenevrədə yerləşən Əfqanıstanın BMT-dəki daimi nümayəndəliyinin üçüncü katibi vəzifəsi olmuşdur. İsveçrədə 5 il çalışdığından sonra Kabula qayıtmış və Əfqanıstan Prezidentinin müavini vəzifəsinə seçilmiş atasının – Mohammad Karim Xalilinin siyası müşaviri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Siyasi müşavir vəzifəsində çalışdığı müddətdə Həmid Kərzainin prezident seçilməsində fəal iştirakı ilə fərqlənmişdir. Əfqanıstanın tarixində ilk dəfə olaraq, 2009-cu ildə Prezident Kərzainin seçkilərindən iki həftə əvvəl 50.000 nəfərə çatan siyasi partiya dəstəkçilərinin Kabul İdman Stadionunda baş tutmuş ən böyük toplantısının kampaniyalar üzrə baş meneceri olmuşdur. Əvvəlki dövrdə məzlum olan qadınların kampaniyanın fəal iştirakçılarına çevrilməsi Əfqanıstanın insan hüquqları sahəsində nailiyyət hesab edilmişdir. Xalilinin rəhbərliyi əfqan gənclərinin seçkilərə aktiv şəkildə cəlb edilməsi ilə xarakterizə olunub.

2 il Prezident müavinin müşaviri vəzifəsini icra etdikdən sonra, 2010-cu ildə Əfqanıstanın ABŞ-dəki səfirliyinin siyasi müşaviri vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

2013-cü ilin fevral ayında Nyu-Yorkda yerləşən Əfqanıstanın BMT-dəki daimi nümayəndəsinin müavini və Naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir. 2014-cü ilin iyun ayında səlahiyyətlərini bitirmiş və Kabula geri qayıtmışdır.

19 dekabr 2014-cü il tarixindən etibarən rəsmi olaraq Əfqanıstan İslam Respublikasının Azərbaycan Respublikasındakı Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri vəzifəsində fəaliyyətə başlamışdır.

## Ailəsi
Evlidir, 1 qızı və 2 oğlu var.

## Mənbə
* Tərcümeyi-hal . afgemb-baku.com

## İstinadlar
Tharit Çarungvat

**Tharit Çarungvat** — Tailandın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2014-cü ildən)

## İstinadlar
Rafael Mendivil Peydro

**Rafael Mendivil Peydro** — İspaniyanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2014-cü ildən)

## İstinadlar
Bağdad vilayəti

**Bağdad vilayəti** — Osmanlı İmperiyası tərkibində, 1864–1918–ci illərdə mövcud olmuş I dərəcəli inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Bağdad şəhəri idi.
Mixail Speranski

Qraf **Mixail Speranski** () — Rusiya imperiyasının dövlət xadimi, millət vəkili, islahatçı.

I Pavelin qətlindən sonra hakimiyyətə gəlmiş I Aleksandrın islahatların layihələrinin müzakirəsinə cəlb etdiyi saray əyanlarından biridir. İstedadlı mütəfəkkir və dövlət xadimi Mixail Mixayloviç Speranski imperatorun yaxın adamına çevrilənə kimi bəzi dövlət təsisatlarının nisbətən kiçik problemləri və bəzi ayrı-ayrı islahatların müzakirəsində iştirak edirdi. I Aleksandrın tapşırığı ilə Speranski imperiyanın dövlət quruluşunun təkmilləşdirilməsi üçün bir sıra layihələr, mahiyyət etibarilə Rusiya konstitusiyasının layihələrini hazırlamışdır. Layihələrin bir hissəsi 1802-1804-cü illərdə yazılmışdır; 1809-cu ildə geniş "Dövlət qanunnamələrinə giriş", "Rusiya imperiyasının dövlət qanunları külliyyatı layihəsi" və bunlarla əlaqədar olan qeydlər və layihələr hazırlamışdır.

## İstinadlar
Krit vilayəti

**Krit vilayəti** — Osmanlı İmperiyası tərkibində, 1867–1897-ci illərdə mövcud olmuş I dərəcəli inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi ilk öncə Kandiye, daha sonra Xanya şəhərləri olmuşdu.

## İstinadlar
Rokki Marçiano

**Rokki Marçiano** () — peşəkar ABŞ boksçusu.

Rinqdə keçirdiyi 49 görüşün hamısına qalib gəlib. Lenoks Luis isə Oliver Makkolu və Xasim Rahmana uduzsa da, sonradan hər iki boksçudan revanş götürə bilmişdir. Rokki Marsiano məğlub olmamış dünya çempionlarında biridir..

## Mənbə
* Rokki bioqrafiyası 

## Həmçinin bax
* Rokki (film, 1976)
* Rokki 4 (film, 1985)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ameli Moresmo

**Ameli Moresmo** (doğum 5 iyul 1979, Saint-Germain-en-Laye, Fransa) — fransa qadın tennis oyunçusu. Avstraliyanın Açıq Çempionatının (2006) və Uimbldon tennis turniri (2006) qalibidir. Əlavə, 2004-cü ildə, Moresmo Olimpiya oyunları gümüş medal qazandı.

2004-cü ildə, Moresmo, reytinqdə dünyada 1 nömrədir ilə 5 həftə idi, və 2006-cı ildə, ilə 34 həftə idi.

Moresmo, hal-hazırda,  Endi Mürreyiyə məşqçilik edir.

## İstinadlar
Prizren vilayəti

**Prizren vilayəti** — Osmanlı İmperiyası tərkibində, 1869–1877-ci illərdə mövcud olmuş I dərəcəli inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Prizren şəhəri idi.

## İstinadlar
Karl Llevellin

**Karl Llevellin** (; ) — Amerika mülki hüquq mütəxəssisi.

## Fəaliyyəti
XX əsrin ilk onilliklərində ABŞ hüquqşünaslığında sosioloji hüquqşünaslığın təsiri altında "realistlər" hərəkatı meydana gəlmişdir; burada əsasən, müxtəlif sahəvi hüquqi fənlərin — mülki, kommersiya, sahibkarlıq və s. hüquq sahələrinin nümayəndələri birləşmişdi. Bir çox realistlər elmi araşdırmalara müraciət etməzdən əvvəl vəkillik praktikası ilə məşğul olmuşlar. Bu hərəkatın lideri Karl Llevellin olmuşdur.

Karl Llevellin konsepsiya üçün xarakterik olan xüsusiyyətləri müəyyənləşdirmiş və ona "hüquqi realizm" adını vermişdir. Llevellinin nəzəri görüşləri onun "Böyürtkən kolu" (1930) adlı mühazirələr kursunda, həmçinin "Hüquqşünaslıq: realizm nəzəriyyə və praktikada" adlı məqalələr toplusunda əks olunmuşdur. "Böyürtkən kolu" toplusunun başlığında amerikan laylasındakı sözlərdən söz oyunu kimi istifadə olunmuşdur. Llevellin ABŞ Vahid ticarət məcəlləsi layihəsini — ölkə tarixində ticarət hüququnun ən geniş sistemləşdirilməsini hazırlayan komissiyaya başçılıq etmişdir. Hal-hazırda bu Məcəllə Luiziana istisna olmaqla, bütün ştatlarda qəbul edilmişdir.

Llevellinin sözlərinə görə, məhz praktika "hüquq sisteminin özəyi"ni təşkil edir. Hüququn ümumi prinsipləri və normalarının məzmunu haqqında mübahisələr etmək əvəzinə, hüquqşünaslar, hər şeydən əvvəl, mövcud hüquqi praktikanı ümumiləşdirməlidirlər. Llevellin hesab edirdi ki, dinamik inkişaf edən müasir cəmiyyət şəraitində ön plana "qəbul edilmiş norma və qərar qəbul edilməsi praktikasının öz aralarında necə, nə qədər və hansı istiqamətdə ayrılmaları" məsələsi çıxır.

Llevellin yazırdı: "Hüquq sahəsi mübahisələrin həllinə aid olan fəaliyyətdir. Vəzifəsinə görə bu fəaliyyəti həyata keçirən insanlar isə istər bu, hakimlər, şeriflər, məmurlar, həbsxana işçiləri və hüquq məsləhətçiləri olsun, hamı hüququn rəsmi təmsilçiləridir. Bu adamların mübahisəli məsələlərdə qəbul etdikləri qərarlar da, mənim fikrimcə, hüququn özüdür". Amerika hüquq ədəbiyyatında bu ifadəni çox zaman Llevellinin hüquqa verdiyi tərif kimi sitat gətirirlər.

## İstinadlar
Antonio di Soza Netu

**Antonio di Soza Netu** (, 11 fevral 1801, Riu-Qrandi, Riu-Qrandi-du-Sul, Braziliya koloniyası — 2 iyul 1866, Korrientes, Argentina) — Braziliyalı hərbi və siyası xadim, general, Farrapus müharibəsinin əsas fiqurlarından biri (1835–1845), Bentu Qonsalvisin silahdaşı.

## Bioqrafiyası
Farrapus müharibəsi zamanı Antoniu Netu üsyançıların ordusunu birinci briqadasına rəhbərlik etmişdir. 10 sentyabr 1836-cı ildə Seyval döyüşündə Netu imperiya üzərində qalibiyyət əldə edir. Növbəti gün isə Riu-Qrandi Respublikasının yaradıldığını elan edir.

Üsyançıların Farrapus müharibəsidə məğlub olduqdan sonra Netu Uruqvaya getməli olur. Sonradan o, Paraqvay müharibəsində iştirak edir. Şəxsən özü briqadaya rəhbərlik etdir. 1866-cı ildə Tuyati döyüşündə ağır yaralanır və Korrientesə, qosbitala çatdırılsada orada vəfat edir.

## Mənbə
* Biografia na Página do Gaúcho
Bəsrə vilayəti

**Bəsrə vilayəti** — Osmanlı İmperiyası tərkibində, 1875–1880–ci və 1884–1918–ci illərdə mövcud olmuş I dərəcəli inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Bəsrə şəhəri idi.
Deyr əz-Zor vilayəti

**Deyr əz-Zövr vilayəti** — Osmanlı İmperiyası tərkibində, 1857–1917–ci illərdə mövcud olmuş I dərəcəli inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Deyr əz-Zövr şəhəri idi.
Mark Spitz

**Mark Andryu Spitz** () — 9 qat olimpiya çempionu olan keçmiş amerikan üzgüçüsüdür. O, Münhendə keçirilmiş 1972 yay Olimpiya oyunlarında 7 qızıl medal qazanmış, lakin Pekində keçirilmiş 2008 yay Olimpiya oyunlarında 8 qızıl medal qazanmış Maykl Felps tərəfindən bu rekord yenilənmişdir. Spits, 1972-ci ildə iştirak etdiyi 7 yarışda yeni dünya rekordlarını müəyyənləşdirmiş və bu rekordlar hələ də qırılmayıb. 1900-cü ildən bəri heç bir üzgüçü, fərdi yarışlarda qazandıqları olimpiya medallarının yüksək faizini əldə etməmişdir.

1968–1972-ci illər ərzində Spits, 9 olimpiya qızılı, eyni zamanda gümüş və bürünc, 5 Pan Amerika qızılı, 31 AAU titulu və 8 NCAA titulu qazanmışdır. Bu illər ərzində o, 35 dünya rekordu müəyyənləşdirmiş, lakin bunlar 2-si sınaq prosesi zamanı və qeyri-rəsmi olaraq qazanılmışdı. 1972-ci ildə Münhendə qazandığı 7 qızıl medal ilə, o Maykl Felpsin 36 il sonra — 2008-ci ildə Pekində 8 qızıl medal qazanmasına qədər Olimpiya Oyunları tarixinin ən titullu idmançısı idi. O, 1969, 1971 və 1972-ci illərdə Dünya Üzgüçülük Jurnalı tərəfindən ilin üzgüçüsü adına layiq görülmüşdür. O, 9 olimpiya qızılı qazanan 3-cü idmançı idi.

## Həyatı

Arnold və Lenor (Smit) Spitsin 3 övladından ilki olan Mark Spits, Kaliforniya ştatının Modesto şəhərində anadan olmuşdur. Onun ailəsi, əslən yəhudidir. Baba və nənəsi, İkinci dünya müharibəsindən sonra Macarıstanı tərk etmişdi. 2 yaşı olanda, Spitsin ailəsi onun hər gün Vaikiki çimərliyində üzdüyü Havay ştatının Honolulu şəhərinə köçmüşdü. Lenor Spits, 1968-ci ilin 12 aprelində Tayma verdiyi müsahibədə demişdi: "Siz balaca oğlanın okeana girməyini görməliydiniz. O, qəsd etməyə çalışan kimi qaçırdı." 6 yaşında onun ailəsi, Kaliforniyada yerləşən Sakramentoya qayıtdı və o, yerli üzgüçülük klubunda yarışmağa başladı. 9 yaşında, o özü daxil olmaqla 7 olimpiya medalçısını çalışdırmış məşqçi Şerm Kavurun olduğu Arden Hills üzgüçülük klubunda məşq etmişdir.

10 yaşına qədər, Spits bir sıra rekordlara imza atmışdı. 14 yaşında ailəsi, Santa Klaraya köçdü, beləliklə Spits, Santa Klara üzgüçülük klubunun məşqçisi Corc F. Haynes ilə məşq edə bildi. 1964-cü ildən 1968-ci ilə qədər, Mark Hayneslə orada və Santa Klara Ali Məktəbində məşq etdi. 4 il ərzində, Mark hər yarış üzrə ali məktəb rekordları qırdı. 1966-cı ildə 16 yaşlı Mark Spits, AAU milli çempionatında 100 m batterflyay üzrə qələbə qazandı və bu onun 24 AAU titulunun ilki idi. Növbəti il Mark, Kaliforniyada 400 m sərbəst ötürmə üzrə 4:10.60 vaxtla özünün ilk dünya rekordunu müəyyənləşdirmiş və dünya üzgüçülüyü səhnəsində parlamışdı.

## İstinadlar
Suriya vilayəti

**Suriya vilayəti** — Osmanlı İmperiyası tərkibində, 1864–1918–ci illərdə mövcud olmuş I dərəcəli inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Şam şəhəri idi.