open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tina Çou

**Tina Çou** (; ) və ya doğum adı ilə **Bettina Luiza Luts** () – yaponəsilli ABŞ modeli, restorançısı, zərgərlik dizayneri və heykəltəraşı.

## İlk illəri
Tina Çou 1950-ci ildə Ohayo ştatının Leykvyu qəsəbəsində doğulmuşdur. Onun doğum adı Bettina Luiza Lutsdur. Anası Mona Furuki yapon, atası Volter Edmund Luts isə almanəsilli amerikalı olmuşdur. Volter Furuki ilə ABŞ ordusunun tərkibində Yaponiyada hərbi xidmət edərkən tanış olmuşdur. Bettina bir neçə aylıq olanda valideynlərinin sevgisindən bəhs edən *"Mən yapon müharibə gəlini idim"* filmində rol oynamışdır.

Bettina 1966-cı ildə ailəsi ilə birlikdə iş səbəbilə Tokioya köçmüş, daha sonra Tokioda yerləşən Sofiya Universitetinə daxil olmuşdur.

## Karyerası
Tina Çou karyerasına 1968-ci ildə Yaponiyanın "Shiseido" kosmetika şirkəti üçün, eləcə də, İssey Miyake üçün modellik etməklə başlamışdır. Tezliklə dəb şoularında çıxış etməyə, fotoqraflar üçün modellik etməyə, jurnal üzlükləri və reklamlarda yer almağa başlamışdır. O, Sesil Bitonun sevimli modeli olmuşdur.

1972-ci ildə Londona köçərək əri Maykl Çou ilə Pekin mətbəxinə həsr olunmuş dəbdəbəli restoran idarə etməyə başlamışdır. Onlar 1979-cu ildə Manhettenə köçərək restoranın ikinci, Kaliforniya ştatının Beverli-Hillz şəhərində isə üçüncü şöbəsini açmışdırlar.

Çou 1980-ci illərin ortasında zərgərlik məmulatlarının dizaynı ilə məşğul olmağa başlamışdır. Onun sayəsində amuletlərdə, eləcə də, üzüklərdə kvars və digər kristalla dəbə minmişdir. Onun məhsulları Nyu-York və digər böyük şəhərlərin aparıcı mağazalarında satılırdı. Daha sonra kristal və mebel dizaynında olan abstrakt və orqanik heykəltəraşlığa da yönəlmişdir.

Çou dəb kolleksiyası ilə də məşğul olmuşdur. Onun bir çox dizaynerə məxsus olan paltarlardan ibarət kolleksiyası Manhettendə Texnologiya üzrə Dəb İnstitutunda sərgilənmişdir.

Çou 1989-cu ildə QİÇS xəstəliyinə yaxalanmış və 24 yanvar 1992-ci ildə Los-Ancelesdəki evində ölmüşdür. O, həyatının son illərində QİÇS xəstəsi insanlar üçün yemək çatdıran *"Angel Food"* təşkilatına dəstək göstərirdi.

## Şəxsi həyatı
Tina 1971-ci ildə Yaponiyada Maykl Çou ilə tanış olmuş və həmin il onunla nişanlanmışdır. 1974-cü ildə qızı Çina, 1978-ci ildə oğlu Maksimillian anadan olmuşdur. Cütlük 1987-ci ildə boşanmışdır.

## İstinadlar
Xəlifə Kamal

**Xəlifə Kamal** — Yardımlı rayonunun Perimbel kəndinin ərazisində yerləşən ziyarətgah.

## Tarixi
Şiələrinin 4-cü imamı Zeynülabidin nədidəsi Xəlifə Kamal (az-ərb:Kamaləddin) qardaşı Xəlifə Qiyas(az-ərb:Ğiyasəddin) ilə VIII-ci əsrdə Perimbel kəndində məskunlaşmışdır. Xəlifə Kamal gənc yaşda şəhid olmuş övladı olmamışdır, məzarları Perimbel kəndində ziyarətgahdır. Tarixi sənədlərə görə kəndin əvvəlki adları Pirinbel, Xəlfəli və Seyyidlər kəndi kimi də adlanmışdır. Perimbel- "Pirin qənşəri", "Pirin məkanı mənasında" – "Pirin beli" mənasındadı. Hələ də Perimbel kəndinin əksər əhalisi Xəlifə Kamalın qardaşı Xəlifə Qiyas 4 oğlunun nəsilindən gəldiklərini iddia edirlər.

## Xəlifə Kamalın Şəcərəsi
* Hz Məhəmməd İslam peyğəmbəri
* Hz Fatimə binti Məhəmməd
* Hz Əli ibn Əbu Talib, Şiələrin 1-ci İmamı
* Hz Hüseyn ibn Əli, Şiələrin 3-cü İmamı
* Hz Zeynülabidin ibn Hüseyn, Şiələrin 4-cü İmamı
* Əl Hüseynul Əsğər ibn Zeynül-Abidin
* Übeydullahil Ə'rəc ibn Əl Hüseynul Əsğər
* Əliyül Abid (künyə:Əliyül Saleh) ibn Übeydullahil Ə'rəc
* Übəydullah Sani ibn Əliyül Abid
* Saleh ibn Übəydullah Sani
* Kamaləddin (az:Xəlifə Kamal) ibn Saleh

## Soya aid məşhur nümayəndələr
* Мüstəqil Bağır oğlu Ağayev — Azərbaycan filosofu; AMEA-nın Fəlsəfə, Sosiologiya və Hüquq İnstitutu Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə elmləri namizədi.
* Mircəfər Həsənov — Pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, professor
* Əzəm Ağayev — Tibb Universitetinin Professoru
* Anar Ağayev Əzəm oğlu — Həkim Professor
* Mirkamil Əliyev — Professor
* Mirşahin Ağayev
* Mirəşrəf Fətiyev
* Elvin Abbasov

## Mənbə
* İmam Səccad (İmam Zeynul-Abidin (ə))
* XELIFE MIR KAMAL AQA ZIARETGAHI-زيارتگاه خليفه ميركمال آقا در
* Facebook Yardımlı Perimbel kəndi
* Yardımlı
* Xəlifə Qiyas soyunun tədqiqatçısı Elvin Abbasov

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Xəlifə Qiyas
* Ərəb Xilafəti
* Abbasilər xilafəti
* Azərbaycanda İslamın yayılması

## Xarici keçidlər
Kul-Oba

**Kul-Oba** (ukran. Куль-Оба; rus. Куль-Оба, krım tatar: Kül Oba; kırım tatarcasında "kül təpəsi" mənasını verir.) — 1830-cu ildə Krımın şərqində Kerç şəhəri yaxınlığında tapılmış skiflərin başçısının dəfn tumulusu (kurqan). Kurqanın eradan əvvəl IV əsrə aid oludğu güman edilir.

Kurqanda çoxlu qızıl və gümüş zinət əşyaları (bilərziklər, sırğalar, madalyonlar,baş geyimləri - tac və s.), xüsusi sandıqlar içərisində silahlar (yüzlərlə tunc ox və nizə ucları) və qızıl-gümüşdən hazırlanan məişət əşyalları (məsələn, qızıl kasa və s.) aşkar edilib. Yanda isə qurban edilən bir qadının zəngin məzarı tapılıb. Güman ki, həmin qadın ölən skif başçısının arvadı və ya kənizi olub.

Tapılmış bütün artefaktlar Sankt-Peterburqdakı Ermitaj muzeyində saxlanılır.

## Kəşfi
Kurqan 1830-cu ildə P.Dubrux və İvan Stempkovskinin başçılığı ilə aparılan qazıntı işləri nəticəsində tapılıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası himni

**Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası himni** və ya **Azat u ankax Artsax** — Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının himni.

## Sözlər
: Ազատ ու անկախ Արցախ,
: Քո տուն-ամրոցը կերտեցինք,
: Պատմությունը մեր երկրի,
: Մեր սուրբ արյամբ մենք սերտեցինք:

: Դու բերդ ես անառիկ,
: Բարձունք սրբազան, վեհ անուն,
: Մասունք աստվածային,
: Քեզնով ենք հավերժանում:

: Դու մեր լույս հայրենիք,
: Երկիր, հայրենյաց դուռ սիրո,
: Ապրիր դու միշտ խաղաղ,
: Մեր հին ու նոր Ղարաբաղ:

: Քաջերն ենք մենք հայկազուն,
: Մռավ ենք, Քրիս ենք ու Թարթառ,
: Մեր վանքերով լեռնապահ,
: Անհաղթելի մի բուռ աշխարհ:

### Transkripsiya
: Azat u ankax Artsax,
: Ko tun-amrotsə kertetsink,
: Patmutyunə mer yerkri,
: Mer surb aryamb menk sertetsink.

: Du berd es anarrik,
: Bardzunk srbazan, veh anun,
: Masunk astvatsayin,
: Keznov enk haverjanum.

: Du mer luys hayrenik,
: Yerkir, hayrenyats durr siro.
: Aprir du mişt xağağ,
: Mer hin u nor Ğarabağ.

: Kacern enk menk haykazun,
: Mrrav enk, Kris enk u Tartarr,
: Mer vankerov lerrnapah,
: Anhağteli mi burr aşxarh.

## Xarici keçidlər
* İngiliscə transkripsiya ilə himnin mətni
Con Loud

**Con Loud** () — amerikalı ixtiraçı. İlk diyircəkli qələminin ixtirası ilə məşhurdur.

## Həyatı
Con Loud 1844-cü ildə Massaçusets ştatının Veymut şəhərində Con Uayt Loud və Sarah Humfri Blançardın ailəsində anadan olmuşdur. O, Veymutda məktəbə getdi, Weymouth Liseyini bitirdi və sonra Harvard Kollecinə daxil oldu və 1866-cı il sinfində hüquq fakültəsini bitirdi. 2 fevral 1872-ci ildə Suffolk County Barına təyin edildi. Daha sonra Jewell, Gaston və Field-də hüquq məktəbinə getdi, lakin daha sonra atasının bankçılıq peşəsinə qoşulmağa qərar verdi. 1871-ci ildə atasının yanına getdi və İttifaq Milli Bankında kassanın köməkçisi kimi işləməyə başladı. 1874-cü ildə atasının ölümündən sonra Loud kassir vəzifəsini tutdu və bu vəzifəni 1895-ci ildə səhhətinə görə istefaya gedənə qədər tutdu.

## İxtirası
1888-ci il oktyabrın 30-da amerikalı bank işçisi Con Loud "taxta, kobud qablaşdırma kağızı və başqaları kimi kobud səthlərə " yaza bilən qələm üçün patent aldı. Patentdə o qeyd etdi: Mənim ixtiram, digər məqsədlərlə yanaşı, taxta, kobud bükmə kağızı və adi qələmdən istifadə edilə bilməyən digər məhsullar kimi kobud səthlərdə işarələmə üçün xüsusilə faydalı olan təkmilləşdirilmiş rezervuar və ya fontan qələmdən ibarətdir. İçindəki mürəkkəb bir sıra kiçik toplarla dəstəklənən "işarələmə kürəsi" ilə səthə verilirdi. Dizayn mürəkkəb və etibarsız idi: tutacaqlar sızırdı, toplar düşürdü. Kommersiya qabiliyyətli olmadığı üçün onun potensialı istifadə edilməmiş və patentin müddəti bitmişdir. Bir çox ixtiraçılar dizayn qüsurlarını aradan qaldırmağa çalışdılar. Növbəti bir neçə onillikdə qələmi təkmilləşdirmək üçün 300-dən çox patent verilmişdir. Heç bir faydası yoxdur. İxtiraçılar mürəkkəbin öhdəsindən gələ bilmədilər. Daha sonra çölə çıxdılar, sonra topa çata bilməyib dondular. Ta ki, iş alətini təkmilləşdirməyə qəti qərar verən Macarıstan jurnalisti Laszlo Biro məsələ ilə məşğul olana qədər. Loud həmçinin atəşfəşanlıq topu (1888) və "oyuncaq top" (1887) üçün [patent]lər təqdim etmişdi.

== Şəxsi həyatı və ölümü ==
Veymutda yaşayarkən Loud Birlik Yığıncaq [Kilsəsinin üzvü idi. O, fəal şəcərəşünas və Kişi Genealogiya Cəmiyyəti, Yeni Hampshire Genealogical Society, Yeni İngilis Tarixi Genealogiya Cəmiyyəti və Veymut Tarix Cəmiyyəti-nin (təsisçilərindən biri olduğu) fəal üzvü idi. O, əslən İpsviç, Massaçusets və Mayflower sərnişinləri Villiam Brevster və John Aldendən olan Frensis Loudun nəslindən idi. Loud həmçinin Veymut Savings Banks, Tufts Library və Derby Academy-nin Mütəxəssisi və Veymut və Braintree-də Müttəfiq Dini Cəmiyyət Xorunun dirijoru idi. Tanınmış natiq, o, bir çox yerli tədbirlərdə, o cümlədən 1900-cü ildə Fore River Gəmiqayırma Zavodunda ilk hərbi gəminin inşasına həsr olunmuş nitqlə çıxış etmişdir. O, boş vaxtlarında şeir və mahnılar da yazır. Onun bacılarından biri, Annie Frances Loud, yerli olaraq məşhur "müqəddəs musiqi" bəstəkarı idi. O, 7 noyabr 1872-ci ildən 1911-ci ilin noyabrında ölümünə qədər Emili Keith Vikeri ilə evli idi. Cütlüyün səkkiz övladı var idi. O, avqust ayında Veymutdakı evində vəfat edib və Veymutdakı Kənd Qəbiristanlığında dəfn edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Panzerverfer

**Panzerverfer** iki fərqli növü olan, Nasist Almaniyasının ordusu Wehrmacht tərəfindən İkinci Dünya müharibəsi zamanı istifadə edilən yarımtırtıllı reaktiv yaylım atəş sistemidir. Bu özüyeriyən maşınlardan birincisi **15 sm Panzerwerfer 42 auf Selbstfahrlafette Sd.Kfz.4/1** (**Maultier** kimi tanınır) və **15 sm Panzerwerfer 42 auf Schwerer Wehrmachtsschlepper** (və ya **Panzerwerfer auf SWS**) adlandırılmışdır.
Ərcin (Sultaniyə)

**Ərcin** () — İranın Zəncan ostanı Sultaniyə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 164 nəfər yaşayır (48 ailə).

## Həmçinin bax

## İstinadlar
WebKit

**WebKit** — KDE qrafik mühitində istifadə olunan KHTML və KJS kitabxana koduna əsaslanaraq Apple tərəfindən hazırlanmış azad veb səhifə nümayişi mühərrikidir.

Mənbə kodu LGPL şərtlərinə uyğun olaraq açıqdır, yəni dəyişdirilməmiş və ya dəyişdirilmiş hər hansı bir komponent və ya bütün komponentlər bir şərtlə hər hansı bir məqsəd üçün layihələrdə (kommersiya məqsədli olanlar da daxil olmaqla) istifadə edilə bilər: kitabxanalar və ya onların törəmələri. LGPL altında lisenziyalı açıq mənbə kimi dərc edilməlidir. WebKit 2003-cü ilin iyun ayından bəri macOS-un hər bir nüsxəsi ilə göndərilən "ictimai" çərçivələrin (xüsusi strukturun dinamik kitabxanaları) bir hissəsidir.

## Tarixi
2000-ci ilin noyabrında Apple veb-saytında "Axtarılanlar" bölməsində bir neçə iş yeri peyda oldu. Müraciət edənlərdən internet texnologiyaları haqqında yaxşı biliyə, veb-motorların hazırlanmasında təcrübəyə və s. Başqa sözlə desək, 2000-ci ilin sonunda öz brauzerlərinin hazırlanması barədə qərar qəbul edildi. Mövcud variantları nəzərdən keçirdikdən sonra şirkətin mühəndisləri açıq mənbəli KHTML/KJS mühərriki üzərində qərarlaşdılar və bu mühərriki ən yaxşı hesab etdilər.

2001-ci ildə Apple mühəndisləri KHTML və KJS layihəsinin öz filialını yaratdılar, kitabxanaların öz versiyasını WebCore və JavaScriptCore olaraq redaktə etdilər və orijinalların bütün üstünlüklərini saxlayaraq onları tamamilə yenidən yazdılar.

2003-cü ilin yanvarında Macworld Expo-da Stiv Cobs WebKit-ə əsaslanan Safari veb brauzerini elan etdi.

2008-ci ilin aprelində Epiphany GNOME Veb Brauzerinin inkişaf komandası WebKit-dən yalnız öz brauzerlərində istifadə edəcəklərini və bununla da Mozilla Fondunun Gecko mühərrikinə dəstəyi dayandırdıqlarını elan etdi.

2 sentyabr 2008-ci ildə Google, WebKit mühərriki əsasında öz Chrome brauzerini buraxdığını elan etdi. Chrome əvvəlcə Microsoft Windows üçün buraxıldı, sonra GNU və macOS əməliyyat sistemləri üçün versiyalar əlçatan oldu.

2010-cu ilin may ayında Apple, müvafiq ABŞ agentliyinə WebKit üçün ticarət nişanı ərizəsi verdi.

13 fevral 2013-cü ildə Opera Software inkişafa qoşuldu.

## Komponentlər

### WebCore
HTML və SVG üçün Ekran və Sənəd Obyekt Modeli (DOM) kitabxanası.

### JavaScriptCore
JavaScriptCore JavaScript mühərrikidir. Həmçinin burada bütün WebKit üçün ümumi təyinatlı köməkçi funksiyaları təmin edən WTF (Veb Şablon Çərçivəsi) kitabxanası var. JavaScriptCore çarpaz platformadır və digər WebKit komponentlərindən asılılıq olmadan müstəqil komponent kimi istifadə edilə bilər.

WebKit-in yeni versiyalarında Apple JavaScriptCore-u daha müasir və daha sürətli SquirrelFish ilə əvəz edəcək.

### Drosera
Səhv düzəldicisi WebKit gecə quruluşlarına daxildir.

## İstinadlar
Amsterdam müqaviləsi

**Amsterdam müqaviləsi** — 1997-ci il 2 oktyabr tarixində Avropa Parlamentinin sədri Xose Mariya Gil-Roblesin iştirakı ilə Niderland Krallığının Amsterdam şəhərində imzalanıb. Müqavilə 1999-cu ildə bütün üzv dövlətlər tərəfindən ratifikasiya olunaraq qüvvəyə minib.

1999-cu ilin may ayında qüvvəyə minməsi ilə Avropa İttifaqının qərar qəbulu proseduru sadələşdirilmiş və əhatə dairəsi genişləndirilmişdir. Amsterdam müqaviləsi Maastrix müqaviləsinin maddələrini şərh etməklə yanaşı, müqavilədəki əsaslı dəyişikliklər həm də Aİ-ni gələcək genişlənmə prosesinə hazırlamaq məqsədi daşıyırdı.

Müqavilədən qazanclı çıxan əsas Avropa İttifaqı orqanı Parlament oldu. Belə ki, artıq Avropa Parlamenti Avropa Komissiyasının prezidentinin təyin etmək hüququ var idi. Maastrix müqaviləsi ilə yaradılmış "3 sütün sistemi"nin (eng: three pillars system) 3-cü sütunundakı bir çox məsələlərə düzəlişlər edilmişdi. Həmçinin Avropa İttifaqı vətəndaşlığı da əsas müzakirə mövzularından biri idi.

Amsterdam müqaviləsinin gətirdiyi əsas yenilik isə Ümumi Xarici və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndə (eng: High Representative for CFSP) vəzifəsinin yaradılması oldu. İlk Ali Nümayəndə Xovier Solama idi.

Aİ hökumətləri 5 il ərzində aşağıdakı tədbirləri görməlidir:

* *Avropa İttifaqına daxil olmayan vətəndaşların hüquqlarını qoruyarkən cinayətin qarşısını almaq və mübarizə aparmaq;*
* *məhkəmə və inzibati əməkdaşlığı gücləndirmək;*
* *Aİ-nin xarici sərhədlərində yoxlamalar üçün standartlar və prosedurlar;*
* *vizaların verilməsi qaydalarını müəyyən etmək;*
* *sığınacaq müraciətlərinə baxılması üçün meyarları və mexanizmləri müəyyən etmək.*

Müqavilə Avropa İttifaqı qarşısında aşağıdakı öhdəlikləri qoyurdu:

* *İqtisadi və sosial tərəqqiyə, yüksək məşğulluq səviyyəsinə və balanslaşdırılmış və davamlı inkişafa kömək etmək;*
* *Beynəlxalq səhnədə Aİ-nin kimliyini təsdiq etmək;*
* *Aİ vətəndaşlarının hüquq və maraqlarını gücləndirmək;*
* *Aİ-ni azadlıq, təhlükəsizlik və ədalət sahəsi kimi saxlamaq və inkişaf etdirmək;*
* *Aİ hüququ korpusunu qorumaq və inkişaf etdirmək*.

## İstinadlar
Co Mantenya

**Co Mantenya** (; ) — italyan əsilli ABŞ aktyoru, ssenarist, prodüser və rejissor. O, daha çox “Xaç atası 3”, “Körpə gəzintidə”, “Parislə vida” filmlərindəki rolları, “Criminal Minds” serialında David Rossi rolu və “Simpsonlar” serialında Fat Tonini səsləndirməsi ilə tanınır.

## Həyatı
Co Mantenya Çikaqoda anadan olub. Öz təbirincə desək, o, hələ orta məktəbdə oxuyarkən, West Side Story musiqili filmində rol almaq üçün imtahan verərkən kim olacağını bilmiş, amma o zaman bunu başa düşməmişdir. Onun aktyorluq debütü heç də az məşhur olmayan bir serialda ("Saç") baş verdi.

Mantenya 1975-ci ildə kino və televiziyada fəaliyyətə başlamış, 150-dən çox film və televiziya serialında çəkilmişdir.
1975-ci ildən Arlin Vrhel ilə evlidir. Cütlüyün 2 qızı Mia və Cina (Cia) var. Mia 1987-ci ildə anadan olub. 13 yaşında filmlərdə və televiziyalarda rol almağa başlayan Cina öz adını qısaldaraq Cia qoyub.
Türkiyə 1-ci Liqası

**1. Liqa** və ya sponsorluq müqaviləsinə əsasən **Sport Toto 1. Liqa**, Türkiyədə ikinci səviyyə futbol liqasıdır.

1. Liqa ümumilikdə 19 komandanın iştirakı ilə mövsüm ərzində keçirilir. İki dövrəli liqa metodunun tətbiq olunduğu liqada mübarizə aparan hər bir komanda mövsümdə iki dəfə rəqibləri ilə qarşılaşacaq. Mövsümün sonunda liqanın ilk iki pilləsində qərarlaşan komandalar Super Liqaya yüksəlecek, liqanı 3-cü yerdə başa vuran komanda birbaşa pley-off finalına çıxdı, komandalar isə 4-cü, 5-ci, 6-cı və 7-ci yerlər Super Liqa səviyyəsinə yüksəlmək üçün onlar bir-biri ilə oynayırlar. Son dörd sıralamada yer alan komandalar 2. Liqadan onlar aşağıdır. Bundan başqa, Super Liqada son dörd pillədə qərarlaşan komandalar və II Liqadan yüksələn üç komanda I Liqada mübarizə aparır. Avqust və may ayları daxil olmaqla cəmi doqquz ay davam edir. 38 həftə və 306 matçdan ibarət olan 1-ci Liqada matçlar həftəiçi və həftə sonları oynanılır.
Türkiyə 2-ci Liqası

**TFF 2. Liqa,** Türkiyənin üçüncü səviyyə peşəkar futbol liqasıdır.

2001-ci ildə *[[1. Lig|Türkiyə 2. Futbol Liqası]]*, 2 kateqoriyaya bölünərək formalaşan və *Türkiyə 2. Futbol Liqası B Kateqoriya* adı ilə qurulan TFF 2. Liqa; 2006-cı ildə “B Liqası”, 2007-ci ildə “Türkiyə Futbol Federasiyası 2-ci Liqası”, 2010-cu ildə sponsorluq müqaviləsi ilə Spor Toto 2-ci Liqası adlandırıldı. Bu sponsorluq müqaviləsinin müddəti 2017-2018 mövsümündən əvvəl başa çatıb.

2001-2002-ci illərdə ilk mövsümdə promosyon qrupu kimi çıxış edib. Növbəti il ​​A-B-C formasında 3 qrup sistemi keçdi və 3 mövsüm belə oynanıldı. 2005-2010-cu illər arasında təsnifat-proqressiya qrupu ilə sistem yenidən dəyişdirildi. Nəhayət, 2010-cu ildə komandaların sayı azaldıldı və Qırmızı və Ağ formasında ikili qrup sistemi tətbiq olundu.

9 sentyabr 2020-ci il tarixində Türkiyə Futbol Federasiyası və Misli.com ilə bağlanmış razılaşma nəticəsində həm 2-ci Liqa, həm də 3-cü Liqanın titul sponsoru **Misli.com** oldu.
After School

***After School*** — ABŞ müğənnisi Melani Martinesin 25 sentyabr 2020-ci ildə Atlantic Records tərəfindən buraxılan dördüncü minialbomu. İfaçı eyni gün “The Bakery” adlı sinqlını da təqdim edib. Bu minialbomdakı mahnılar sonralar “K-12”nin delüks versiyasında əlavə treklər olaraq yer alıb. Melani Martines bu dəfə əvvəlki mahnılarında canlandırdığı “Cry Baby” obrazından istifadə etməməyi seçib. Belə ki, müğənni daha çox əsl özünü və duyğularını dinləyiciləri ilə bölüşür.

## Fon
Melani Martines 2019-cu ilin sentyabrında “V” jurnalına verdiyi müsahibəsində qeyd edib ki, əvvəlki işi “K-12”də olduğu kimi yenə uşaqlıq və yeniyetməlik mövzuları haqqında mahnı çıxarmağa davam edəcək. Müğənni qarşıdan gələn musiqisində daha şəxsi tərəfini nümayiş etdirəcəyindən söz açıb. Melani 7 yanvar 2020-ci ildə Instagram hekayələri vasitəsilə “K-12” albomunun koseptinə oxşar olan “After School” adlı minialbom buraxacağını bəyan edib. Mini-albomun ilk olaraq 2020-ci ilin yazında buraxılması planlaşdırılırdı. Melani bundan əlavə, daha əvvəl demişdi ki, iki albom hazırlayacaq və onların hər ikisini filmi də olacaq.

Sənətçi 9 fevral 2020-ci ildə Instagram hekayəsi vasitəsilə minialbomun yazda çıxacağını açıqladı, lakin sonra o, bunu sentyabrın 25-nə təxirə saldı. Ertəsi gün, o, fevralın 10-da amerikalı repçi Tierra Whack ilə birlikdə ifa etdiyi “Copy Cat” adlı sinqlını buraxıb. Bu mahnı “After School” minialbomuna daxil ediləcəkdi, ancaq müğənni 8 mahnının minialbom üçün çox olacağını hesab edərək fikrini dəyişib.

Melani Martines 15 sentyabr 2020-ci ildə Instagram-da bir yuvada iki yumurta olan şəkil paylaşıb. Bu paylaşımında o, yumurtaların “iki həftəyə açılacağını” qeyd edib.

## Trek siyahısı

**Qeydlər**

* "Brain & Heart" əsərində Cennifer Lopezin "If You Had My Love" interpolasiyası var.

## Heyət
**Musiqiçilər**

* Melani Martines – əsas ifa, mahnı yazarı 
* Maykl Kinan – mahnı yazarı, prodüser 
* Bleyk Slatkin – mahnı yazarı, prodüser 
* Rodni Cerkins – mahnı yazarı 
* Fred Cerkins III – mahnı yazarı 
* Leşaun Deniels – mahnı yazarı 
* Kori Runi – mahnı yazarı 
* Cennifer Lopez – mahnı yazarı 

**Texnik**

* Rendi Merrill – masterinq mühəndisi 
* Mitç Makkerti – miksinq mühəndisi 

## Buraxılış tarixi

## İstinadlar
Melani Martinesin diskoqrafiyası

Amerikalı müğənni-mahnı yazarı Melani Martines üç studiya albomu, dörd minialbom, on bir sinql, iki tanıtım sinqlı və iyirmi yeddi musiqi videosu buraxmışdır.

"*The Voice*" müsabiqəsindəki iştirakından sonra Martines 2014-cü ildə Atlantic Records şirkəti ilə müqavilə bağladı. Onun ilk minialbomu olan "Dollhouse" eyniadlı sinql və "Carousel" ilə birlikdə buraxıldı. Onun ilk studiya albomu "Cry Baby" 2015-ci ildə işıq üzü gördü. Albom ABŞ Billboard 200 hit-paradında altıncı pilləyə yüksəldi və RIAA tərəfindən platin sertifikata layiq görüldü. Albomu tanıtmaq üçün üç sinql "Pity Party", "Soap" və "Sippy Cup" buraxıldı.

Martinesin ikinci studiya albomu "K-12" 2019-cu ildə işıq üzü gördü. Albom Billboard 200 hit-paradında 3-cü yerə yüksəldi və Avstraliya, Kanada, İrlandiya, Yeni Zelandiya və Birləşmiş Krallıq daxil olmaqla bir çox ölkədə ilk onluğa daxil oldu. Martines 2020-ci ilin sentyabrında "The Bakery" sinqlının daxil olduğu "After School" minialbomunu buraxdı. Martinesin üçüncü studiya albomu "Portals" 2023-cü ilin martında yayımlandı.

## Studiya albomları

## Mini-albomlar

## Sinqllar

### Tanıtım sinqlları

## Sertifikat almış digər mahnılar

## Musiqi videoları

* "*" denotes that the music video was originally featured in the *K-12* film.

## İstinadlar
Türkiyə 3-cü Liqası

**TFF 3. Liqa** Türkiyənin peşəkar liqaları arasındadır 4. səviyyə və ən aşağı liqadır. 1967-ci ildə başlayan 3-cü Liqa 1980–1984-cü illərdə ləğv edildi. 2001-ci ilə qədər 3-cü pillə kimi qalan liqa, elə həmin il 2. Liqanın yaradılması ilə, 4-cü pillə oldu.

## Vəziyyəti (2022–23)
TFF 3-cü Liqa cüt dövrəli liqa üsulu ilə 3 qrupda, 18 komanda ilə 2 qrup və 17 komanda ilə 1 qrupda oynanılır. TFF 3-cü Liqasında cüt dövrəli liqa yarışmalarının sonunda liqanı 16, 17 və 18-ci yerlərdə bitirən komandalar və 18 komandalı qruplarda 18-ci yerləri tutan komandalardan ibarət cəmi 9 komanda iştirak edir. Liqanı 15, 16 və 17-ci sıralarda tamamlayan 17 komanda, Regional Həvəskarlar Liqasına düşür.

TFF 3-cü Liqada iki dövrəli liqa yarışlarının sonunda qruplarında 1-ci yeri tutan komandalar TFF 2-ci Liqaya yüksəlir. Bu yarışların sonunda qruplarında 2-ci, 3-cü, 4-cü və 5-ci yerləri tutan komandalar TFF 2-ci Liqaya yüksələcək son 3 komandanın müəyyənləşəcəyi Play-Off matçlarına çıxır.
Spar

**SPAR** — Niderlandda yaranmış, pərakəndə ticarətlə məşğul olan şirkət. 1932-ci ildə Niderlandda Adrian van Vell tərəfindən təsis edilib və 2021-ci ildə 48 ölkədə 13.623 satış nöqtəsinə sahibdir.

## Tarixi
O, 1932-ci ildə Adrian van Well tərəfindən "De SPAR" adlı könüllü baqqal şəbəkəsi kimi təsis edilib. Əsas məqsəd Avropada böyük pərakəndə satış şəbəkələrinin yaranmasına cavab olaraq müstəqil topdansatışçılar və pərakəndə satıcılar arasında əməkdaşlığı davam etdirmək olur. Şəbəkənin adı şüarın ilk hərflərindən yaranıb: "Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig", yəni "Biz hamımız əməkdaşlıqdan faydalanırıq" deməkdir. Holland dilində spar sözü "Şam ağacı" deməkdir, bu ağac şirkətin loqosunda təsvir edilib. SPAR konsepsiyası 1940-cı illərin sonlarında Niderlanddan kənara çıxır və Belçika "SPAR"ın fəaliyyət göstərdiyi ikinci ölkə olur. Almaniya şəbəkəyə 1952-ci ildə qoşulur. 1950-ci illərdə SPAR konsepsiyası sürətlə bütün Qərbi Avropaya yayılır. 1953-cü ildə ilk prezidenti Adrian van Vell "SPAR İnternational"l təsis edir və 1957-ci ildə ilk SPAR Beynəlxalq Konqresi Hollandiyada keçirilir. 1959-cu ilə qədər SPAR-a 9 ölkədən topdan və pərakəndə satıcılar daxil idi. Sonrakı 20 ildə şəbəkə yeni qitələrə — Afrika və Asiyaya qədər genişləndi və iştirakçıların siyahısı 14 ölkəyə qədər genişləndi. SPAR Cənubi Afrika 1963-cü ildə, SPAR Yaponiya isə 1977-ci ildə yaradılır. 1980–1999-cu illər arasında SPAR şəbəkəsi öz fəaliyyətini Avstraliya və Şərqi Avropa da daxil olmaqla daha 7 ölkəyə genişləndirir. 1999-cu ildə SPAR artıq 21 ölkədə fəaliyyət göstərirdi. 2000-ci ildən etibarən "SPAR" Rusiya və Çin kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə fəaliyyət göstərməyə başlayır. Şirkət Mərkəzi və Şərqi Avropa və Afrikada genişlənməyə davam edir. 2000-ci ildən 2010-cu ilə qədər 10 il ərzində şəbəkəyə Ukrayna, Xorvatiya, Portuqaliya, Zambiya, Botsvana, Namibiya və Nigeriya da qoşulur. 2010-cu ildən "SPAR"ın Hindistan və Pakistanda, Yaxın Şərq ölkələrində (BƏƏ, Qətər, Oman, Səudiyyə Ərəbistanı), yeni Afrika bazarlarında (Anqola, Malavi, Kamerun), Şərqi Avropa və Qafqazda (Albaniya, Azərbaycan, Belarus Respublikası, Gürcüstan, Kosovo), həmçinin Malta, Kipr, Seyşel adaları, Mavrikiy, Şri-Lanka, Tayland və İndoneziyada da mağazaları açılmışdır.

## Fəaliyyəti
"SPAR International" öz bayrağı altında 48 ölkədə 13500-dən çox mağazanı birləşdirir. Əsas formatlar bunlardır: Spar Express (satış sahəsi 300 m²-ə qədər), Spar (satış sahəsi 300–1000 m²), EuroSpar (1000–2500 m²) və InterSpar (2500 m²-dən).

## SPAR Azərbaycanda
Azərbaycan Qafqaz regionunda qlobal SPAR şəbəkəsinə qoşulan ikinci ölkədir. Azərbaycanda "Araz" SPAR Brendinin yaradılması və inkişafı üzrə tərəfdaş kimi seçilir. Azərbaycanda ilk SPAR mağazası 2015-ci ilin dekabrında paytaxt Bakıda açılıb. Hal hazırda Azərbaycanda 50 dən çox "SPAR" mağazası fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar
Buzov

**Buzov** — inəklərin, doğulduğu andan süddən kəsilənə qədər olan müddətdə balalarına verilən addır. Süddən ayrıldıqdan sonra bir yaşa qədər olan cavan mal-qaraya **dana** deyilir.

Danaların bir qisminin iribuynuzlu mal-qaraya çevrilməsi gözlənildiyi halda, bəziləri kəsilir, ətindən və dərisindən istifadə edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Meqalodon

**Meqalodon** (*[[ingiliscə|ing]].* Megalodon) — nəsli tükənmiş köpək balığı növü. Boyu 15–25 m arasında dəyişir. Ağırlığı 27–69 tondur. Saatda 17 km sürətlə hərəkət edir.

## Mövcudluğu
Meqalodon təxminən 19,4 milyon il mövcud olmuş nəhəng köpəkbalığıdır. Meqalodon erkən Miyosen çağıdan Piyosen çağına qədər yaşadı. Onlar balina belə ovlayırdılar. Elə əsas yeməkləri balina idi. Çünki ona həm hücum edə bilməyən, həm də ona bəs edəcək qidadır. Ancaq Piyosen çağında Yer kürəsi soyuqlara qərq olur. Meqalodon da soyuq sularda yox, isti sularda üzməyi sevir. Sularda donmağa başlayır. Üstünə üstün balinalar da soyuq sulara tərəf gedirlər. Meqalodonlar da məcburi şəkildə köpəkbalığı, qatil balina və b. ilə qidalanmağa başladılar. Düzdür, çox güclüdürlər, ancaq bunların çoxu sürü halda olduğu üçün bəzən uduzurdular. Axırda ölməyə başlayırlar. Balalarını sahildə qoyurdular. Ancaq balalar sahildə ölmə təhlükəsi ilə üz-üzə qaldıqda okeana gedirlər. Okeanda da təhlükəli varlıqlara qarşı dözməyib ölürlər. Beləliklə, nəsilləri tükənir.

## Meqalodonun dişləri

Meqalodonun dişləri çox möhkəm, kəskin və böyükdür. "Meqalodon" sözü *meqa-*böyük, *lodon-[[diş]]* deməkdir. Meqalodonun dişləri ov zamanı böyük əhəmmiyyət kəsb edirdi.dişləri 20sm-ə çata bilirdi. Məhz o bunlar sayəsində mavi balinanı belə öldürə bilirdi. Dişlər sayəsində o 18 ton dişləmə gücünə sahibdir.
İstanbul terror aktı (2022)

**2022-ci il İstanbul terror aktı** — 13 noyabr 2022-ci il saat 16:20-də İstanbulun Bəyoğlu səmtindəki İstiqlaliyyət küçəsində baş vermiş bombalı hücum. Partlayış nəticəsində 6 nəfər həlak olmuş, 2-si ağır olmaqla 81 nəfər yaralanmışdır. Partlayışdan sonra küçə piyadaların istifadəsinə bağlanılıb, əraziyə çox sayda polis, təcili yardım və yanğınsöndürənlər cəlb olunub. Təxminən bir saat sonra Radio və Televiziya Üst Şurası (RTÜK) partlayışla bağlı yayım qadağası qoyub.

## Partlayış sonrası
Partlayışdan sonra əraziyə çox sayda xilasetmə, polis və sağlamlıq qrupları göndərilib, polis qüvvələri İstiqlaliyyət küçəsini boşaldıb və Taksim məscidi bağlanıb. Bildirilib ki, helikopterlər təhlükəsizlik məqsədilə küçənin ətrafına havadan baxış keçirib. Qızıl Aypara Twitter-də ətrafdakı xəstəxanalara lazımi qan tədarükü edildiyini və təcili qan ehtiyacının olmadığını açıqlayıb.

İstintaq davam edərkən Təhlükəsizlik Baş İdarəsi hücumda istifadə edilən partlayıcının TNT olduğunu açıqlayıb.

### Zərər və itkilər
4 nəfər hadisə yerində, 2 nəfər isə xəstəxanada olmaqla 6 nəfər ölüb, 81 nəfər yaralanıb. Yaralılar Taksim Təhsil və Araşdırma Xəstəxanası ilə Prof. Dr. O. Cəmil Taşcıoğlu Şəhər Xəstəxanasında müalicə olunub.

Bundan başqa partlayışın baş verdiyi ərazidəki mağaza və tikililərə də ziyan dəyib.

### Sosial təsirlər
Hücumun baş verdiyi axşam Vodafone Parkda Beşiktaş və Antalyaspor arasında oynanılacaq futbol matçı daha sonrakı tarixə təxirə salınıb.

Hücumdan bir gün sonra İstiqlaliyyət prospektində küçə boyu ümumilikdə 1 200 Türkiyə bayrağı asılıb. Həmin gün küçədəki skamyalar götürülüb.

## İstinadlar
Kubanıçbek Ömüralıyev

**Kubanıçbek Qasımoviç Ömürəliyev** (, ) — qırğız diplomatı, səfiri və 11 noyabr 2022-ci ildən Türk Dövlətləri Təşkilatının Baş katibi.

## Həyatı
15 sentyabr 1960-cı ildə Ton rayonunda doğulub.

## Təhsili
Ömürəliyev 1984-cü ildə Qırğız Milli Aqrar Universitetini mexaniki mühəndisliyi ixtisası üzrə və 1994-cü ildə Moskva Sənaye Mülkiyyəti İnstitutunu iqtisadiyyat ixtisası üzrə bitirib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Snail Mail

**Snail Mail** () — amerikalı müğənni-bəstəkar **Lindsi Cordan**ın indi-rok solo layihəsi. Cordan ilk dəfə Snail Mail kimi 15 yaşında olarkən canlı çıxış edib və 2016-cı ildə buraxdığı ilk minialbomu *Habit* ilə diqqətləri üzərinə çəkib. Matador Records ilə bağladığı müqavilədən sonra o, 2018-ci ildə debüt studiya albomu *Lush* ilə tənqidi bəyənmələr qazandı. Snail Mail-in ikinci studiya albomu *Valentine* 2021-ci ildə işıq üzü gördü.

## Həyatı
Lindsi Erin Cordan, ABŞ-nin Merilend ştatının Ellikott Siti şəhərində, Baltimor dairəsində böyüyüb. Onun anası alt paltarı mağazasının sahibi, atası isə dərslik nəşriyyatında işləyir. Cordan Roma-Katolik tərbiyəsi almışdır. O, gitara çalmağa 5 yaşında başlayıb və yeniyetmə ikən pank səhnəsi onu valeh edib. Cordan 8 yaşında Paramore-u Riot! turunda canlı izlədi. O, bu təcrübəni nəhayət öz qrupunu yaratmağa ruhlandıran "böyük an" kimi qeyd etdi. O, məktəbdə kilsə qrupu və caz qrupu üçün gitara çalırdı. Təxminən 12 yaşında öz mahnılarını yazmağa başladı və restoranlarda və qəhvəxanalardan izləyici cəlb etməyə başladı. Cordan 2018-ci ildə Bruklindəki St. Joseph's Kollecinə daxik oldu, lakin diqqətini karyerasına yönəltmək üçün iştirak etməməyi seçdi.

## Şəxsi həyatı
Cordan lezbiyandır. 2021-ci ilin sentyabrından etibarən Nyu-Yorkda yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Bayram Hüseynzadə

**Bayram Hüseynzadə** () — əməkdar jurnalist, Bakı Universiteti (1997–1998) və Azərbaycan müəllimi qəzetinin (2007–2017) baş redaktoru, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, Bakı Mühəndislik Universitetinin sosial məsələlər və ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə prorektoru.

## Həyatı
Bayram Əvəz oğlu Hüseynzadə 1974-cü il 25 dekabr tarixində Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonunun Kükü kəndində anadan olub. 1992-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinə daxil olub. 1997-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini, 2005-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının rəhbər kadrların idarə olunması fakültəsini bitirib. 1998–2001-ci illərdə BDU-nun aspirantura şöbəsində təhsil almışdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının 8 dekabr 2009-cu il tarixli qərarı ilə siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almışdır.

Ailələlidir. 3 övladı var.

## Karyerası
1997–1998-ci illərdə "Bakı Universiteti" qəzetinin baş redaktoru vəzifəsində çalışmışdır. 1998–2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin mərkəzi aparatında baş mütəxəssis, sektor müdiri və ictimaiyyətlə əlaqə şöbəsinin müdiri vəzifələrini icra edib. Dövlət qulluğundakı səmərəli fəaliyyətinə görə 2005-ci ildə Dövlət qulluğunun müşaviri ixtisas dərəcəsi verilib. 2007-ci ildən 2017-ci ilədək "Azərbaycan müəllimi" qəzetinin baş redaktoru vəzifəsində çalışmışdır. 2017-ci ildə Bakı Mühəndislik Universitetinin tərbiyə işləri üzrə prorektoru, 2024-cü ilin yanvarında isə sosial məsələlər və ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə prorektor vəzifəsinə təyin olunub.
YAP Nərimanov Rayon Təşkilatı Siyasi Şurasının, YAP Təhsil Nazirliyi İlk Ərazi Təşkilatı İdarə Heyətinin üzvüdür. 2017-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyası Bakı Mühəndislik Universiteti İlk Ərazi Təşkilatının sədridir.

## Fəaliyyəti
4 kitab redaktoru, 500-ə yaxın məqalənin müəllifidir. Jurnalistika sahəsindəki səmərəli fəaliyyətimə görə 2000-ci ildə "Qızıl qələm" mükafatına layiq görülmüşdür.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 iyul 2015-ci il tarixli sərəncamı ilə "Əməkdar jurnalist" fəxri adı verilmişdir.

Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevin 23 dekabr 2024-cü il tarixli əmrinə əsasən "Azərbaycan Respublikası qabaqcıl təhsil işçisi" döş nişanı ilə təltif olunub.

## İstinadlar
Manzo Naqano

– rəsmi olaraq Kanadaya immiqrasiya etmiş ilk yapon şəxs. O, 1877-ci ilin martında Yaponiyanı tərk etmiş və may ayında Britaniya Kolumbiyasına çatmışdır.

Naqano Viktoriyada məskunlaşaraq bizneslə məşğul olmağa başlamışdır. Səhhətindəki problemlərə görə 1923-cü ildə Yaponiyaya qayıtmış və növbəti il ölmüşdür.

## Həyatı
Manzo Naqano 1853-cü ildə müasir Naqasaki prefekturasının ərazisində yerləşən Kuçinotsu balıqçı kəndində anadan olmuşdur. O, atası Kihey Naqanonun yeddi övladından dördüncüsü idi.

Yaponiyada izolyasiya dövrünün başa çatması səbəbilə canlanan beynəlxalq dəniz ticarəti Naqanonun diqqətini cəlb etmiş, Britaniyaya məxsus ticarət gəmisi ilə Şanxaya və Kanadaya səyahət etmişdir. 1877-ci ildə daimi olaraq Kanadada məskunlaşmağa qərar vermişdir. O, əvvəlcə yerli xalqların arasında yaşamış, balıqçılıq və odunçuluq kimi işlərlə məşğul olmuşdur. O, Viktoriyadakı çinli immiqrat icmasına qarışmış, dəmiryol tikintisində də iştirak etmişdir.

1886-cı ildə evlənmək məqsədilə Yaponiyaya getsə də, həyat yoldaşının ölümündən sonra 1896-cı ildə Naqano oğlu və yeni həyat yoldaşı Tayoko ilə Kanadaya qayıtmışdır. O, 1897-ci ildə Klondayk qızıl hərisliyində iştirak edən şəxslər üçün ləvazimatlar satan mağaza açmışdır. Bundan əlavə, hotelçilik və Yaponiyaya salmon balığı ixracatı ilə də məşğul olmuşdur. O, biri ABŞ-də, biri Yokohamada olmaqla, *"Ricksha"* adlı iki restoran açsa da, uğur qazana bilməmişdir.

Birinci Dünya müharibəsi zamanı Naqano İskvaymoltda lövbər atmış Yaponiya donanması üzvlərinə ev sahibliyi etmişdir. Müharibədən sonra vərəm olmuş və 1923-cü ildə həyat yoldaşı ilə Kuçinotsuya qayıtmağa qərar vermişdir. 1924-cü ilin mayında burada ölmüşdür.

## Ailəsi
Naqano 1886-cı ildə Yaponiyada 17 yaşlı Tsuya İçi ilə evlənmişdir. 9 dekabr 1893-cü ildə doğulmuş birinci oğlu Corc Tatsuoya Britaniya monarxının adını vermişdir. Bir müddət sonra həyat yoldaşı ölmüş və Tayoko adlı qadınla evlənmişdir. 3 oktyabr 1898-ci ildə Manzo və Tayokonun Frenk Terumaro adlı oğlu olmuşdur.

Corc Tatsuo 1917-ci ildə həyat yoldaşı ilə birlikdə ABŞ-yə immiqrasiya etmişdir. Frenk Terumaro isə Kanadada qalmışdır. Onlar böyük beysbol fanatları olmuşdurlar. Frenk Kanada yaponları tərəfindən yaradılmış *"[[Vankuver Asahi]]"* beysbol klubunda çıxış etmiş, Corc isə birinci oğluna ABŞ beysbolçusu Tay Kobbun adını vermişdir.

## Xatirəsi
1977-ci ildə Naqanonun Kanadaya gəlişinin 100 illiyi münasibətilə Britaniya Kolumbiyasında yerləşən Sahil sıradağlarının bir zirvəsinə onun adı verilmişdir. Naqanonun həyatı Toyo Takata və ulu nəvəsi Pol Naqano tərəfindən araşdırılmışdır.

## İstinadlar
Qızıl bazarı

**Qızıl bazarı** — beynəlxalq ödənişlərin, sənaye və məişət istehlakının, şəxsi yığımların, investisiyaların, risklərin sığortalanmasının, spekulyativ əməliyyatların həyata keçirilməsini təmin edən bazar.

## Bazar növləri
Təşkilatlanma dərəcəsinə görə birja və birjadankənar qızıl bazarları fərqləndirilir.

* Qızıl digər əmtəə və maliyyə aktivləri ilə birlikdə birja ticarətinin obyektidir. Qızıl birja bazarı qiymətli metalların və qiymətli daşların mübadiləsi ilə təmsil olunan mütəşəkkil bazardır.
* Birjadankənar qızıl bazarları qızıl alveri ilə məşğul olmaq səlahiyyətinə malik bir neçə bankın konsorsiumu ilə təmsil olunur. Banklar alıcılarla satıcılar arasında vasitəçilik əməliyyatları aparır, orta bazar qiymət səviyyəsini müəyyənləşdirir, həmçinin təmizləmə, qızılın saxlanması, külçə istehsalı ilə məşğul olurlar.

Paylanma dairəsinə görə dünya və daxili qızıl bazarları fərqləndirilir. Daxili qızıl bazarları, öz növbəsində, məhdudiyyətlərə münasibətdə azaddır və azad deyil.

Hökumətin qızıl əməliyyatlarına tətbiq etdiyi valyuta məhdudiyyətlərinə cavab olaraq yaranan qızıl üçün "qara" bazarlar da mövcuddur.

Hazırda dünyada 11-i Qərbi Avropada, 14-ü Amerikada, 19-u Asiyada, 8-i Afrikada olmaqla 50-dən çox qızıl bazarı fəaliyyət göstərir.Qlobal bazarlara London, Sürix, Nyu-York, Çikaqo, Syanqan (Honq Konq), Dubay və s. Daxili sərbəst bazarlar Paris, Hamburq, Frankfurt-am-Mayn, Amsterdam, Vyana, Milan, İstanbul, Rio-de-Janeyro bazarlarıdır; azad deyil (yerli, idarə olunan) — Afina və Qahirədə.

## Həmçinin bax
* Şanxay qızıl birjası
* Qızıl fiksasiya
Nitsa sazişi

Nitsa sazişi və ya Nitsa müqaviləsi — 2001-ci ildə Fransanın Nitsa şəhərində Avropa Parlamentinin sədri Nikol Fontenin iştirakı Avropa İttifaqı Şurasının görüşündə dövlət və hökumət başçıları tərəfindən imzalanıb. İrlandiyalı seçicilər ilk referendumdan sonra müqaviləni imzalamaqdan imtina etsələr, 2002-ci ildə II referendumdan sonra müqaviləyə razılıq verdilər. Nitsa müqaviləsi 2003-cü ildə üzv dövlətlər tərəfindən ratifikasiya olunaraq qüvvəyə mindi.

Müqaviləyə əsasən Aİ-nin vahid valyutası olan avronu və eyni zamanda 3 sütunlu idarə sistemini yaradan Maastrix müqaviləsinə, həmçinin Avropa İqtisadi Cəmiyyətinin və Avropa Atom Birliyinin əsasını qoyan Roma müqavilələrinə dəyişikliklər edildi. Nitsa müqaviləsinin əsas məqsədi Avropa İttifaqı institutlarını genişləmə prosesinə hazırlamaq idi. Nitsa Müqaviləsi ilə Parlamentin qanunvericilik və nəzarət səlahiyyətləri artırılır və ixtisaslı səs çoxluğu Şura daxilində daha çox sahəyə şamil edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qlikemiya

**Qlikemiya** (yun. γλυκύς — "şirin" və αἷμα — "qan") — qlükozanın qanda tərkibi. Təxminən 4 qram qlükoza (sadə şəkər) 70 kq çəkisi olan bir insanın qanında daim olur. Orqanizm metabolik homeostazın bir hissəsi olaraq qanda qlükozanın səviyyəsini sıx şəkildə tənzimləyir. Qlükoza skelet əzələsi və qaraciyər hüceyrələrində glikogen kimi saxlanılır. Termini fransız fizioloqu Klod Bernard (1813–1878) tərəfindən təklif edilmişdir.

## Fizioloji tənzimləməsi
Qlikemiya bir sıra fizioloji proseslərlə idarə olunur. Qidadan asanlıqla həzm olunan karbohidratların (aşağı molekulyar çəki) mədə və bağırsaqlarda udulması və ya nişasta (polisaxaridlər) kimi digər qidalardan parçalanması səbəbindən qlükozanın səviyyəsi yeməkdən sonra yüksəlir. Qlükoza səviyyəsi katabolizm nəticəsində, xüsusən də temperaturun artması ilə, məşq zamanı, stress zamanı azalır.

## Ölçü vahidi
Qanda qlükozanın səviyyəsini iki yolla ölçürlər: Böyük Britaniya və Birlik ölkələrində (Avstraliya, Kanada, Hindistan və s.) və keçmiş SSRİ ölkələrində molyar konsentrasiya, mmol/l (litrdə millimol və ya millimolyar) ilə ölçülür qısaldılmış mM).). ABŞ, Almaniya, Yaponiya və bir çox başqa ölkələrdə kütlə konsentrasiyası mq/dl (desilitr üçün milliqram) ilə ölçülür.

C6H12O6 qlükozasının molekulyar çəkisi 180 olduğundan, iki vahid arasındakı fərq 18-dir, ona görə də 1 mmol/L qlükoza 18 mq/dL-ə bərabərdir.

Qanda qlükozanın səviyyəsinə təsir edən iki növ qarşılıqlı antaqonist metabolik hormonlar var:

* qanda qlükozanın səviyyəsini yüksəldən katabolik hormonlar (məsələn, qlükaqon, kortizol və katekolaminlər)
* qanda qlükozanın səviyyəsini aşağı salan anabolik hormon (insulin).

## Normal dəyər diapazonu
**İnsanlarda**

Normal diapazonlar laboratoriyadan laboratoriyaya bir qədər dəyişə bilər. Bir çox amillər insanın qanında şəkərin səviyyəsinə təsir göstərir. Qanda şəkərin tənzimlənməsinin homeostatik mexanizmi (qlükoza homeostazı kimi tanınır) normal işləyərkən şəkərin səviyyəsini 4,4–6,1 mmol/L (79–110 mq/dL) dar diapazona qaytarır (qanda qlükoza testi acqarna ölçülür).)

Şəkərli diabeti olmayan insanlar üçün qanda qlükozanın səviyyəsi (acqarnına ölçülür) 3,9–7,1 mmol/L (70–130 mq/dL) təşkil edir.

**Heyvanlarda**

Ümumiyyətlə, adi ev heyvanlarında qanda şəkərin diapazonu bir çox monoqastrik məməlilərə nisbətən aşağıdır. Lakin bu ümumiləşdirmə vəhşi heyvanlara və dəvələrə aid edilmir. Mq/dL-də serum (zərdab) qlükoza üçün istinad dəyərləri inəklər üçün 42–75, qoyunlar 44–81, keçilər 48–76, pişiklər 61–124, itlər 62–108, atlar 62–114, donuzlar 66–116, dovşanlar 75–155, lamalar üçün isə 90–140 arasındadır. Ağ balinalarda serumun (zərdab) qlükozada səviyyəsi 94–115 mq/dL arasında olduğu təxmin edilir. Suitilərdə serum qlükoza səviyyələri 4,9 ilə 12,1 mmol/L arasında dəyişir.

## Həmçinin bax
* Hiperqlikemiya
* Hipoqlikemiya
* Şəkərli diabet

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bircinə

**Bircinə** (, ) - İranın Zəncan ostanının Tarım şəhristanının Gilvan bəxşinin Gilvan qəsəbəsinin ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 45 nəfər yaşayır (14 ailə).

## İstinadlar
Nikka Yuko yapon bağı

– Kanadanın Alberta əyalətinin Letbric şəhərində, Henderson gölünün kənarında yerləşən yapon bağı. Bağ 1971-ci ildə Vinsent Messi mükafatına layiq görülmüşdür.

## Tarixi
Bağ 1967-ci ildə Letbricdə yaşayan yapon icmasının töhfələrini və Kanada–Yaponiya dostluğunu qeyd etmək münasibətilə yaradılmışdır. Bağın adı *"ni"* (yapon dilində *"nihon"* "Yaponiya" deməkdir), *"ka"* ("Kanada" sözünün qısaltması) və *"yuko"* (yapon dilində "dostluq" deməkdir) sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır.

Albertada yapon bağı ideyasının təşəbbüskarları kanadalı buddist keşişi Yutetsu Kavamura, onun həyat yoldaşı Yoneko və *"Lethbridge Herald"* qəzetinin naşiri Kleo Movers olmuşdur. Şəhərin turizm təşkilatının meneceri Kurt Steyner ideyanı eşitdikdən sonra onu təbliğ etmək qərarına gəlmişdir. Bağın dizayneri Osaka Universitetinin memarı Tadaşi Kubo olmuşdur. Onun universitetdən həmkarı Masami Suqimoto da bağın tikintisində iştirak etmişdir.

## Xüsusiyyətlər

Bağ həm Yaponiya, həm də Kanada mədəniyyətinin xüsusiyyətlərini daşıyır. Cənubi Alberta təbiətinin mənzərəsini nümayiş etdirməklə yanaşı yapon fəlsəfəsinin elementlərini özündə birləşdirir. Yapon bağında su vacib element olduğu üçün burada şəlalə, çay və gölməçə yaradılıb.

Qayalar bağın görkəmli xüsusiyyətlərindən biridir. Yaxınlıqdakı dağ keçidindən gətirilmiş qayalar şibyələrlə bəzədilmişdir. Hər biri bir neçə ton olan qayalar kranla yerləşdirilib və yerləşməsi zamanı hər bucaq nəzərə alınıb. Qayalar vasitəsilə yaradılmış və tısbağa formasında olan adacıq yapon uzunömürlülüyünü simvolizə edir.

Bağın struktural komponentləri Kioto şəhərində hazırlanmışdır. Çay evi, zəng gülləsi, azumaya, darvazalar və körpülər ağacdan tikilmişdir. Zəng gülləsi üçün xüsusi olaraq hazırlanmış Dostluq zəngi Kiotoda hazırlanmışdır. Kioto sənətkarları tərəfindən hazırlanmış daş fənərlər zəng gülləsinin qarşısında yerləşir və gölməçəyə tərəf baxır. Fənərlərin yerləşdirilməsi zamanı yapon ənənəsindən istifadə olunub. Bağdakı daş paqoda beş mərtəbəlidir: mərtəbələr torpaq, alov, su, külək və səmanı simvolizə edir.

## Tədbirlər
Yapon bağı ziyarətçilərin üzünə açıqdır. Burada Yaponiya, eləcə də, Kanadanın mədəniyyətinə həsr olunmuş tədbirlər keçirilir. Burada yerli sənətkarların sərgiləri, tsukumi tədbirləri və çay mərasimləri baş tutur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
M.V.Frunze adına Hərbi Akademiya

**M. V. Frunze adına Hərbi Akademiya** — 1918-ci ildən 1998-ci ilədək Lenin, Oktyabr İnqilabı, Qırmızı Bayraq, Suvorov ordenli M. V. Frunze adına Hərbi Akademiya.

1998-ci ilin avqust ayından sonra Lenin, Oktyabr İnqilabı, Qırmızı Bayraq, Suvorov ordenli M. V. Frunze adına Hərbi Akademiyada yenidən təşkilatlanma keçirilib və hal-hazırda Rusiya Federasiyası Silahlı Qüvvələrinin Ümümqoşun Akademiyası adlandırılır.

## Məzunları
* M. V. Frunze adına Hərbi Akademiyanın məzunları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Barclays

**Barclays** (Barkleys) — Birləşmiş Krallıqda və dünyanın ən böyük maliyyə konqlomeratlarından biri. Avropa, ABŞ və Asiyada geniş fəaliyyət göstərir. Konqlomeratın əməliyyatları aktivlərinə görə (HSBC-dən sonra) Birləşmiş Krallıqda ikinci ən böyük bank olan törəmə "Barclays Bank PLC" vasitəsilə həyata keçirilir. 2011-ci ildən bəri qlobal sistem baxımından əhəmiyyətli banklar arasında yer alır.

## Tarixi
"Barclays"ın ən qədim sələfi 1690-cı ildə London zərgərləri tərəfindən qurulmuşdur. Bankın qara qartal loqosu 1728-ci ildə, "Barclays" adı isə 1736-cı ildə Henri Barkley bankda tərəfdaş olduqdan sonra göründü. 1785-ci ildə yeni tərəfdaş Con Trittonun gəlməsi ilə bank "Barclays, Bevan, Bening və Tritton" kimi tanındı.

Müasir bank 1896-cı ildə, bir sıra London və əyalət ingilis bankları, onların arasında ən diqqət çəkənləri "Backhouse's Bank of Darlington" və "Gurney's Bank of Norwich, Barclays Co." markası altında fəaliyyət göstərməyə başlayanda yaranıb. 

XX əsrin birinci yarısında "Barclays" daha kiçik bankların alınması yolu ilə genişləndi. Ən əhəmiyyətli satınalmalar:

* 1918 — London, Əyalət və Cənubi Qərb Bankı;
* 1919 — Britaniya Kətan Bankı;
* 1925 — Müstəmləkə Bankı, Cənubi Afrika Milli Bankı və İngiltərə-Misir Bankı birləşdirildi, bundan sonra onlar Barclays DCO kimi qısaldılmış Barclays Bankın (Dominion, Colonial və Overseas) bölməsinə birləşdirildi;
* 1938 — Hindistan Mərkəzi Bankı, 1936-cı ildə Hindistan Mərkəzi Bankının dəstəyi ilə açılan bank.

## İstinadlar
Ermənistanın Milli Qəhrəmanı

**Ermənistanın Milli Qəhrəmanı** () — Ermənistanın yüksək titulu. Titul haqqında qanun 1994-cü il aprelin 22-də prezident Levon Ter-Petrosyan tərəfindən imzalanıb. Mükafat Ermənistanın müdafiəsində, dövlət aparatının möhkəmləndirilməsində, milli dəyərlərin qorunub saxlanmasında və təbliğində müstəsna xidmətlər göstərənlərə verilir. Titul ilə yanaşı, onu alanlar Vətən ordeni alırlar. O, Ermənistan müstəqillik əldə etdikdən sonra ləğv edilmiş Sovet İttifaqı Qəhrəmanı mükafatının erməni varisi kimi yaradılmışdır.

Bu titulun ilk sahibi 28 iyul 1994-cü ildə erməni kilsəsinin rəhbəri katolikos I Vazgen olmuşdur.

## Ermənistanın Milli Qəhrəmanları
"Ermənistanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülən şəxslərin cədvəli belədir:

## İstinadlar
Azərbaycan SSR hökuməti (1963–1967)

**1963–1967-ci illər Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının hökuməti** — Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VI çağırışının birinci sessiyasından sonra formalaşdırılmış tərkibi. 30 mart 1963-cü ildən Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VII çağırışının birinci sessiyasınadək, yəni 5 aprel 1967-ci ilədək fəaliyyət göstərmişdir.

Hökumət kabinetinin fəaliyyət müddəti ərzində vəfat etmiş kabinet üzvləri — Əlirza Bayramzadə.

## Hökumətin tərkibi

### Nazirlər Sovetinin sədri və onun müavinləri

### Azərbaycan SSR nazirləri

### Komitə, birlik və idarə rəhbərləri

### Naxçıvan MSSR Nazirlər Sovetinin sədri

## Qeydlər

## İstinadlar
Müşkabad (Sultaniyə)

**Müşkabad** () — İranın Zəncan ostanı Sultaniyə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 407 nəfər yaşayır (103 ailə).

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Melani Martines tərəfindən yazılmış mahnıların siyahısı

Melani Martines amerikalı müğənni-mahnı yazarıdır. Martines 2012-ci ildə ABŞ televiziya şousu *The Voice* istedad yarışmasına qatılmış və Adam komandasının üzvü olmuşdur. Yarışmanın beşinci həftəsində kənaraşdırıldıqdan sonra o, müstəqil şəkildə öz orijinal musiqisi üzərində işləməyə başlayıb. O, 2014-cü ildə "Dollhouse" minialbomunu buraxıb. Mini-albomda yer alan "Carousel" treki  "*[[Amerikan qorxu hekayəsi (teleserial, 2011)|American Horror Story]]: Freak Show*" serialının treylerində nümayiş edilib. Martines 2015-ci ildə buraxdığı ilk albomu olan "Cry Baby" ilə daha çox uğur qazanmışdır.

## Buraxılmış mahnılar

## İstinadlar
Nadirabad

* Nadirabad (Çaldıran) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Nadirabad (Sultaniyə) — İranın Zəncan ostanı Sultaniyə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.