open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bədərə

* Badara — Xocalı rayonunda kənd.
* Bədərə (dağ) — Xocalı rayonunda dağ.
* Bədərə (çay) — Xocalı rayonunda çay.
* Bala Bədərə (çay) — Xocalı rayonunda çay.
Daşlıtəpə

* **Daşlıtəpə** — Bakı şəhəri  Qaradağ rayonu ərazisində yüksəklik.
* Daşlıtəpə — Xocalı rayonu ərazisində dağ.  
* Daşlıtəpə abidəsi — Qorqan kəndi ilə Şükürbəyli kəndlərinin arasında, Quruçayın sağ sahilində "Daşlıtəpə" deyilən yerdə abidə.
* Daşlıtəpə — Kəlbəcər rayonunun Otaqlı kəndində yer adı.
* Daşlıtəpə — Kəlbəcər rayonunun Abdullauşağı kəndində yer adı.
* Daşlıtəpə yurdu — Kəlbəcər rayonunun Ağcakənd kəndində yaylaq.
Hişkədərə (Şabran)

**Hişkədərə** — Azərbaycan Respublikasının Şabran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Tarixi
Xişgədərə kəndi Samur–Dəvəçi ovalığındadır. Oykonim tat dilindəki xişk/xişg (quru), -ə (bitişdirici sait) və dərə (çay dərəsi) komponentlərindən düzəlib, "quru dərə" mənasındadır. Yaşayış məntəqəsi quru çay dərəsində yerləşdiyi üçün belə adlandırılmışdır. HiŞgədərə variantında qeydə alınmışdır.

## İstinadlar
Hizbul-İslami

**Hizbul-İslami** ().Mənası ərəbcə "İslam partiyası" deməkdir. Əfqanıstandakı kommunizm və SSRİ-Əfqanıstan müharibəsinə görə yaradılıb. İlk lideri Gülbəddin Hikmətyar olub. Partiya 1975-ci ildə yaranıb. Əsasən ölkənin dininin qorunub saxlanılması üçün yaradılsa da, bir çox dövlət tərəfindən "terror qruplaşması" kimi tanınıb. Hizbul-İslami siyasi partiyasının "Hizbul-İslami Xalid", "Hizbul-İslami Gülbəddin" və "Həzbi İslami Xalid Faruki" qolları var.
Xoyski

**Xoyski** — təxəllüs, soyad.

*Əmiraslan Xan Xoyski
*Fətəli xan Xoyski
*Hüseynqulu xan Xoyski
*İskəndər xan Xoyski
*İsmayıl xan Xoyski
*Cahangir xan Xoyski
*Cəfərqulu xan Xoyski
*Rüstəm xan Xoyski
*Kəlbəli xan Xoyski

## Həmçinin bax
*Xoyskilər
Dövlət Borcunun və Maliyyə Öhdəliklərinin İdarə Edilməsi Agentliyi (Azərbaycan)

**Maliyyə Nazirliyi yanında Dövlət Borcunun və Maliyyə Öhdəliklərinin İdarə Edilməsi Agentliyi** — Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin Aparatına verilmiş funksiyalar agentlik vasitəsilə həyata keçiriləcək.

## Haqqında
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Maliyyə Nazirliyinin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında fərman imzalayıb. Fərmanda Maliyyə Nazirliyi yanında Dövlət Borcunun və Maliyyə Öhdəliklərinin İdarə Edilməsi Agentliyinin yaradılacağı qeyd edilib. Fərmanla Dövlət Borcunun və Maliyyə Öhdəliklərinin İdarə Edilməsi Agentliyi haqqında Əsasnamə təsdiq edilib. Fərmanda bildirilib:

 

## Həmçinin bax
* Azərfoto
* Səyahət agentliyi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Prezident yeni agentlik yaratdı
* Yeni Dövlət Agentliyi yaradıldı.
Təl-Əbyəz

**Təl-Əbyəz** (bəzi mənbələrdə *Təll-Abyad* *Tell-Abyad* və ya *Tel Abyad*; , , , , ) — Suriyanın Raqqa mühafəzəsinin Təl-Əbyəz rayonunda şəhər, eyniadlı rayonun inzibati mərkəzi. 1921-ci ildə imzalanmış Ankara müqaviləsinin şərtlərinə görə, Bəlih çayı boyu davam edən şəhər iki yerə bölünmüş, şimal hissəsi Türkiyənin Ağcaqala şəhərinə çevrilmişdir.

Şəhər 16 iyun 2015-ci il tarixində Xalq Qoruma Dəstələri (YPG) tərəfindən ələ keçirilmişdir. Şəhər 2019-cu ilin axırlarına qədər Suriya Demokratik Qüvvələrinin nəzarəti altında olmuşdur. Türkiyə Silahlı Qüvvələri və suriyalı üsyançılar şəhəri 13 oktyabr 2019-cu il tarixində, Sülh Bulağı əməliyyatı çərçivəsində ələ keçirmişdir.

## Tarix
Təl-Əbyəz və ətraf əraziləri qədim dövrlərdə Assuriya imperiyasının idarə altında idi. Burada aramilər məskən salmışdı. Təl-Əbyəz e.ə. 814-cü ildə qeyd edilmiş Yeni Assuriya dövrü arami yaşayış məntəqəsi olan *[[Baliḫu]]* ola bilər. Ərazini növbəti illərdə Roma, Bizans, Sasanilər, Əməvilər, Abbasilər və Osmanlı kimi müxtəlif imperiyalar idarə etmişdir. Təl-Əbyəz Birinci Dünya müharibəsinin axırlarına kimi Osmanlı imperiyasının suverenliyi altında qalmışdır. 1921-ci ildə imzalanmış Ankara müqaviləsinin şərtlərinə görə, şəhər iki yerə bölünmüş, şimal hissəsi Türkiyənin Ağcaqala şəhərinə çevrilmişdir.

## Hökumət
Demokratik Birlik Partiyası (PYD) Təl-Əbyəz şəhərində ağsaqqallar şurası təsis etmişdir. Bu, ərazinin idarəetmə orqanı kimi fəaliyyət göstərir. Əldə edilən məlumatlara görə, bu şura şəhərinin etnik tərkibinə uyğun olaraq qurulmuşdur. Şura 15 nəfərdən ibarətdir, onlardan 10-u ərəb, 3-ü kürd, 1-i Suriya türkmanı, digər 1-i isə ermənidir.

## Əhali
2004-cü ildə keçirilmiş əhalinin siyahıyaalmasına görə, şəhərin əhalisi 14.825 nəfərdir.

Müxtəlif mənbələrə görə, Təl-Əbyəz şəhərinin əhalisinin əksəriyyətini ərəblər təşkil edir. Əlavə olaraq, şəhərdə kürd, Suriya türkmanı və erməni azlıqları da yaşayır.

Almaniyada əsaslanmış "*Kurdwatch*" internet portalının verdiyi məlumata görə, Təl-Əbyəz əhalisinin əksəriyyətini ərəblər təşkil edir. Onların verdiyi məlumata görə, ərazi əhalisinin 15%-i Suriya türkmanı, 10%-i kürd, qalan hissəsi isə ərəblərdən təşkil olunmuşdur. Digər mənbələrə görə, Təl-Əbyəz əhalisinin kürd qismi ümumi əhalinin 30% ilə 55% arası olduğunu qeyd edir.

Türkiyənin Şanlıurfa ilinin hesablamalarına görə, Təl-Əbyəz əhalisinin 98%-i ərəb və Suriya türkmanlarından təşkil olunmuşdur. Əlavə olaraq, şəhər mərkəzində çoxlu Suriya türkmanı olan ailələr yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əyn-İsa

**Əyn-İsa** (bəzi mənbələrdə *Eyn-İsa*, *Ayn-İsa* *Ayn İssa*; , , ) — Suriyanın Raqqa mühafəzəsinin Təll-Abyad rayonunda qəsəbə. Qəsəbə Təll-Abyad ilə Raqqa şəhərləri arasında yerləşir.

## Tarix
Eyn-İsa 2015-ci ilin iyun ayında Xalq Qoruma Dəstələri (YPG), Qadın Qoruma Dəstələri (YPJ) və Raqqa İnqilabçılar Briqadası tərəfindən ələ keçirilmişdir. Baxmayaraq ki, çox keçməmiş İraq Şam İslam Dövləti döyüşçüləri tərəfindən yenidən zəbt edilmişdir, YPG qəsəbənin iyul ayının əvvəllərində yenidən ələ keçirmişdir. Suriya Ərəb Respublikasına tabe qoşunlar Əsəd rejiminin Suriya Demokratik Qüvvələri ilə apardığı danışıqlardan sonra 14 oktyabr 2019-cu ildə Eyn-İsanın nəzarətini ələ keçirmişdir ki, qəsəbənin Sülh Bulağı əməliyyatı çərçivəsində Türkiyə nəzarətinə düşməsinin qarşısını alsın.

### Eyn-İsa qaçqın düşərgəsi
2016-cı ilin aprel ayından bəri qəsəbənin yaxınlıqlarında Eyn-İsa qaçqın düşərgəsi fəaliyyət göstərir, hansı ki, 2018-ci ilin iyul ayında 9.000 məcburi köçkünə ev sahibliyi edirdi. Bu məcburi köçkünlərin əksəriyyəti Deyr əz-Zor və Rəqqə mühafəzələridən gəlirdi.

## Əhali

2004-cü ildə keçirilmiş əhalinin siyahıyaalmasına görə, qəsəbənin əhalisi 6.730 nəfərdir.

## İstinadlar
Təll-Təmr

**Təll-Təmr** (bəzi mənbələrdə **Tel-Tamer**; , , ) — Suriyanın Əl-Həsəkə mühafəzəsinin eyniadlı rayonunda qəsəbə, Təll-Təmr nahiyəsinin inzibati mərkəzi.

İlkin olaraq, XX əsrdə aysorların yaşadığı qəsəbənin əhalisinin əksəriyyəti hal-hazırda kürdlərdən təşkil olunmuşdur və son vaxtlarda qəsəbəyə ərəblər köçmüşdür, ancaq aysorlar hələ də qəsəbədə əhəmiyyətli bir icmadır. 2004-cü ildə keçirilmiş əhalinin siyahıyaalmasına görə, şəhərin əhalisi 7.285 nəfərdir.

Xabur çayının sahilində, Hələb–Mosul magistrial yolu üzərində, eləcə də Əl-Həsəkə və Türkiyənin Diyarbəkir şəhərlərinin birləşdirən əhəmiyyətli bir yol üzərində yerləşən qəsəbə regionda nəqliyyat baxımından yüksək əhəmiyyət daşıyır.

## Coğrafiya
Təll-Təmr Suriyanın şimalındakı Cəzirənin Yuxarı Xabur Vadisində, Xabur çayının şərq sahilində yerləşir. Qəsəbə Rəsulayn şəhərindən  cənub-qərbdə, Əl-Həsəkə şəhərindən isə  şimal-qərbdə yerləşir. Hələb–Mosul magistrial Təll-Təmr qəsəbəsinin əhəmiyyətli bir nəqliyyat mərkəzinə çevirir.

## Əhali
2004-cü ildə keçirilmiş əhalinin siyahıyaalmasına görə, şəhərin əhalisi 7.285 nəfərdir. Qəsəbənin ilkin sakinləri Yuxarı Tyari tayfasından olan aysorlar olmuşdur. Onlar vaxtilə İraqdan Türkiyənin Hakkari regionuna köçüblər. 1960-cı illərin axırlarında onlar qəsəbənin demək olar ki, bütün əhalisini təşkil edirdi. İndiki dövrdə qəsəbənin əhali ərəblər və kürdlərdən təşkil olunub, ancaq 1990-cı illərdə aparılan hesablamalara görə, qəsəbə əhalisinin 20%-ni aysolar təşkil edir. Qəsəbənin əhali cədvəli belədir:

Suriyada vətəndaş müharibəsindən əvvəl elmi araşdırmalara görə, Suriyada yaşayan aysorların sayı 30.000 nəfərdir, onlardan 15.000–20.000-i Xabur sahili boyu ərazilərdə yaşayır.

## İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
*  — *aina.org* saytında.
*  — *aina.org* saytında.
Jak Pikkar

**Jak Pikkar** (; ) — isveçrəli okeanoloq, Marian çökəkliyinin dibində olan üç adamdan biri.

## Həyatı
Jak Pikkar Brüsseldə fizik və ixtiraçı Oqyust Pikkarın ailəsində anadan olmuşdur. Atası ilə birlikdə "Triest" batiskafı sınaqları və tikintisində iştirak etmişdir, hansında ki o, 23 yanvar 1960-cı ildə amerikalı leytenant Don Uoleş ilə birlikdə rekord eniş etmişdir. Daha sonra Pikkar "11 min metr dərinliyi" adlı kitab yazdı və orada batiskafın yaradılmasından tutmuş Marian çökəkliyinə enməsinə qədər olan hadisələri təsvir etmişdir. Apparat bu adı italyan şəhəri Triestin şərəfinə aldı, çünki məhz orada batiskafın yaradılması üzrə əsas işlər həyata keçirilmişdir.

"Triest" 1953-cü ilin avqustunda suya endirildi. 1953-cü ildən 1957-ci ilədək o, Aralıq dənizində bir neçə enişləri etmişdir. Əsas pilot Jak Pikkar idi. Onun atası ilk enmələrdə iştirak edirdi. Batiskafın eksperimental enişlərdə Jak-İv Kusto da iştirak edirdi.

23 yanvar 1960-cı ildə Ja Jak Pikkar və və ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin mütəxəssis leytenantı Don Uolş "Triest" batiskafında Yer üzündə mümkün olan dərinsulu enməni həyata keçirtdilər. Onlar Dünya okeanının "Çellencerin dərin uçurumu" adlanan "ən aşağı" nöqtəyə çatdılar (dəniz səviyyəsindən 10 911 metr altda), "Triest"in enişi 4 saat 48 dəqiqə, yüksəlişi isə 3 saat 15 dəqiqə çəkdi. Cəsurlar dibdə 20 dəqiqə keçirtdilər və tox qalmaq üçün bir şokolad yedilər.

1964-cü ildə "Oqyust Pikar" adlı turizm mezoskafı Cenevrə gölünə turistik enişlər edirdi, onun düzəldilməsində Jak Pikkar da iştirak edirdi.

Jap Pikkarın oğlu məşhur təyyarəçi Bertran aerostatda eniş etmədən dünya səyahəti edən ilk insan oldu.

## İstinadlar
Diqora rayonu

**Diqora rayonu** () - Rusiya Federasiyası, Şimali Osetiyanın tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Diqora şəhəridir.

## Coğrafiya

Digora rayonu respublikanın qərb hissəsində, Osetiya mailli düzənliyində yerləşir. Ərazidən üç çay axır: Ursdon, Dur-Dur, Srau (Siraudon). Rayonun sahəsi - 584.51 km².
Şərqdən Ardon rayonu, cənub-şərqdən Alagirski rayonu, şimaldan Kirov rayonu, qərbdən İrafski rayonu, şimal-qərbdən isə Kabarda-Balqariyanın Leskenski rayonu ilə həmsərhəddir.

## Əhali
; Urbanizasiya
Şəhər şəraitində (Diqora ş.) rayon əhalisinin 55,09 % yaşayır.

; Milli tərkib

2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

2019-cu il məlumatına əsasən rayon əhalisinin sayı 18 283 nəfərdir.

## İnzibati-ərazi vahidliyi
Ardon rayonunun tərkibinə daxil olan 5 kənd və 1 şəhər yaşayış məntəqəsi 6 inzibati vahidlikdə birləşir:

Diqora şəhər məntəqəsi - Diqora

Dur-Dur kənd sovetliyi - Dur-Dur

Karman-Sincikau kənd sovetliyi - Karman-Sincikau

Kora-Ursdon kənd sovetliyi - Kora-Ursdon

Mostizdağ kənd sovetliyi - Mostizdağ

Nikolayev kənd sovetliyi - Nikolayev.

## Din
; Pravoslavlıq
Müqəddəs Məryəmin Doğum Kilsəsi (Diqora şəhəri)

Müqəddəs Nikolas Çudotvors kilsəsi (Nikolaevskaya kəndi)

; İslam
Nikolaevskaya kəndində Ahıska türklərinin kiçik bir icması var.

## İqtisadiyyat
; Sənaye
Rayonda 8 sənaye müəssisəsi var,

spirt istehsalı üçün 4 sex,

1 avtomobil müəssisəsi,

2 tikinti təşkilatı

4 yanacaqdoldurma məntəqəsi.

; Kənd təsərrüfatı
Rayon respublikanın ənənəvi olan kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı ilə xarakterizə olunur. Rayonda istifadə edilən 2,5 min hektardan çox ərazidə 2 kəndli, 2 kolxoz, 2 sovxoz və 36 kəndli fermer birliyi fəaliyyət göstərir. Digora rayonu ərazisində "Dur-Dur", "Ursdon" Kəndli Fermer Təsərrüfatları Asosasiyası, Saqolov adına sovxoz vardır.

## Mədəniyyət
Diyarşünaslıq Muzeyi - Diqora,

Saqolovun ev muzeyi - Diqora,

Maxarbek Tuqanovun ev muzeyi - Dur-dur kəndi,

Maliev adına Dram Xalq Teatrı. - Digora şəhəri,

«Kaft» xalq rəqs ansamblı - Diqora,

Kazak Mahnı Ansamblı - Nikolaevskaya

Kinoteatr - Digora şəhəri,

Digora regional mətbəəsi.

«Xilaskar Məsih» abidəsi - Diqora,

Müqəddəs Qeorgi Pobedonos heykəli.

## İstinadlar
Məbrukə

**Məbrukə** () — Suriyanın Əl-Həsəkə mühafəzəsinin Rəsulayn rayonunun Rəsulayn nahiyəsində qəsəbə. 2004-cü ildə keçirilmiş əhalinin siyahıyaalmasına görə, şəhərin əhalisi 7.285 nəfərdir.

Qəsəbə 2015-ci ilin may ayında Xalq Qoruma Dəstələri (YPG) tərəfindən ələ keçirmişdir.

## Coğrafiya
Məbrukə Suriyanın Türkiyə ilə olan sərhədindən  cənubda, Təll-Abyad şəhərindən  şərqdə, Əl-Həsəkə şəhərindən  şimal-qərbdə, Raqqa şəhərindən isə  şimal-şərqdə yerləşir yerləşir.

## Əhali
2004-cü ildə keçirilmiş əhalinin siyahıyaalmasına görə, şəhərin əhalisi 7.285 nəfərdir. Qəsəbə əhalisinin əksəriyyətini ərəblər təşkil edir.

## İstinadlar
Amuda

**Amuda** (, ) — Suriyanın Əl-Həsəkə mühafəzəsinin Əl-Qamışlı rayonunun Amuda nahiyəsində şəhər. 2004-cü ildə keçirilmiş əhalinin siyahıyaalmasına görə, şəhərin əhalisi 26.821 nəfərdir.

Suriyada vətəndaş müharibəsinin bir nəticəsi olaraq, şəhər 2012-ci ildən bəri Suriya Demokratik Qüvvələrinin idarəsi altındadır.

## Coğrafiya
Amuda Suriyanın Türkiyə ilə olan sərhədində, Əl-Həsəkə şəhərinin  şimalında, Əl-Qamışlı şəhərinin  şərqində, Əl-Qamışlı ilə Rəsulayn arasındakı yolun üzərində yerləşir. Amuda dəniz səviyyəsindən 461 metr yüksəklikdə yerləşir.

## Əhali
2004-cü ildə keçirilmiş əhalinin siyahıyaalmasına görə, şəhərin əhalisi 26.821 nəfərdir. Şəhər əhalisinin 90%-ni kürdlər və yezidilər təşkil edir. Həmçinin, şəhərdə əhəmiyyətli bir ərəb icması, eləcə də bir aysor ailəsi yaşayır.

## İstinadlar
Flanyak

**Flanyak** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Dekazvil kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vilfranş-de-Ruerq.

INSEE kodu — 12101.

Kommuna təxminən Paris 480  km cənubda, Tuluza şəhərindən 130  km şimal-şərqdə, Rodez isə 39  km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 942 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə 544 əmək qabiliyyətli insan arasında (15–64 yaş) 363 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 181 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 66,7%, 1999-cu ildə bu 68,1%). Fəal olan 363 nəfərdən 352 nəfəri (187 kişi və 165 qadın), 11 nəfəri işsizdir (6 kişi və 5 qadın). Aktiv olmayan 181 nəfər arasında 37 nəfər şagird və ya tələbə, 98 nəfər təqaüdçü, 46 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Qalereya

Fayl:Vallée du Lot devant le Village de Flagnac.JPG|Flanyak
Fayl:Château de Pagax.jpg|Paqa qəsri
Fayl:La Mairie de Flagnac.jpg|Meriya


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Mərcanlı

;Azərbaycanda
* Böyük Mərcanlı  
* Cocuq Mərcanlı  
* Yuxarı Mərcanlı

;İranda 
* Mərcanlı (Üskü)
Əli Məmmədov (fizik, 1954)

**Məmmədov Əli İsa oğlu** () — Azərbaycan alimi, texnika elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Əli Məmmədov 27 fevral 1954-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olub. Moskva Elektron Texnikası İnstitutunun "avtomatika və elektronika" fakültəsində oxuyuyaraq "mühəndis-fizik" ixtisasına yiyələnib.

Əli Məmmədov "GaSe-nin nazik plyonkalarında kvant ölçülü effekt" mövzusunda namizədlik, "Pyezo-, piro- və termoelektrik kompozitlərdə polyarizasiya prosesləri, fazalar arası qarşılıqlı təsir və istilik fiziki effektləri" mövzusunda isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.

## Elmi əsərləri
* Matrix Active Micro and Nanocomposites Based on the Polymer, Semiconductive and Ferropiezoceramic Materials. Published by InTech, Croatia. P.375-404.
* The splitting of the exciton line in the electroabsorption spectra of thin GaSe films. Thin Solid Films. 1980. 70,L. 13-16.
* Exciton absorption spectra in GaSe thin films. Thin Solid Films. 1981. 75, L. 7-9.
* Влияние структурных параметров пьезофазы на пьезоэлектрические свойства и зарядовое состояние композитов полимер-пьезоэлектрик. Электричество, 2007,№ 1, c.51-54.
* X-ray study of phase transitions in the system of solid solutions K6W4Nb10O30- Na2Pb4Nb10O30 - K2Pb4Nb10O30. J. of Phys. and Chem. of Solids. 2006, V.67, №12, P.2623-2627.
* Structural polymorphism in multiferroic BiMnO3 at high pressures and temperatures, Journal of Alloys and Compounds, 2014, V. 585, pp 741-747.
* Structural aspects of the antiferroelectric-paraelectric phase transition in double perovskite Pb2MgWO6 at high pressures and temperatures, Physics of the Solid State, 2014, V. 56, № 4, pp 765-770.
* Pressure-induced change in the order of the phase transition in lead titanate: Structural aspects, Surface Engineering and Applied Electrochemistry, 2012, V.48, № 1, pp 69-73
* Structural studies of the P-T phase diagram of sodium niobate, Journal of Surface Investigation. X-ray, Synchrotron and Neutron Techniques, 2012, V. 6, № 3, pp 546-551.

## İstinadlar
Ağcaqala (Türkiyə)

**Ağcaqala** () — Türkiyənin Şanlıurfa ilində rayon və şəhər. 1921-ci ildə imzalanmış Ankara müqaviləsinin şərtlərinə görə, Bəlih çayı boyu davam edən şəhər iki yerə bölünmüş, cənub hissəsi Suriyanın Təl-Əbyəz şəhərinə çevrilmişdir.

## Coğrafiya
Ağcaqala Şanlıurfa şəhərinin  cənub-şərqində, Türkiyənin Suriya ilə olan sərhədində yerləşir. 1921-ci ildə imzalanmış Ankara müqaviləsinin şərtlərinə görə, Bəlih çayı boyu davam edən şəhər iki yerə bölünmüş, cənub hissəsi Suriyanın Təl-Əbyəz şəhərinə çevrilmişdir. Şəhərin ilkin adı Təl-Əbyəz olmuşdur.

## İqtisadiyyat
Ağcaqala rayonunun əhalisi əsasən kənd təsərrüfatı ilə məşğul olur. Pambıq və buğda ən çox yetişdirilən məhsullar arasındadır. Həmçinin, rayon ərazisində əhəmiyyətli dərəcədə qarğıdalı becərilir.

## Əhali


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Virciniya Kristian

**Virciniya Kristian** (; d. 15 avqust 1895 - ö. 16 avqust 1912, Riçmond, Virciniya) — XX əsrdə Virciniya əyalətində edam olunan ilk qadın cinayətkar. O, həmçinin ABŞ-da edam edilən azyaşlı cinayətkar idi. Eyni zamanda elektrik stulunda edam olunan yeganə yeniyetmə idi və bu günə kimi Virciniya ştatı tərəfindən elektrik stulunda edam edilən son qadın cinayətkardır. O, 23 sentyabr 2010-cu il cümə axşamı son yüzillidə yekdilliklə edam edilən son qadın cinayətkar olarkən, Tereza Luis isə edam olunan ilk qadın cinayətkar olmuşdur.

## Cinayət haqqında
Qaradərili qulluqçu olan Kristian 18 mart 1912-ci ildə müdiri ağdərili, 72 yaşlı xanım İda Virciniya Belotun Hemptondakı evində öldürülməsində ittiham edildi. 
Deyilənlərə əsasən, o, həbs edildikdən qısa müddət sonra Belotu vurduğunu etiraf edib. Belot Kristian ilə mütəmadi kobud rəftar edirdi və 1912-ci il mart ayının ortalarında Belot Kristianı bir medalyon və ətək oğurlamaqda günahlandırdığı üçün ikisi arasında mübahisə yarandı. 

Belot Kristianı tüpürcəkqabı ilə vurdu. Kristian süpürgə tutacaqlarından birini götürdü və Belotun alnına vurdu. Belotun qışqırıqlarını boğmaq üçün Kristian Belotun ağzına dəsmal basdı və qadın boğularaq öldü. Kristian evdən gedəndə Belotun çantasından bir az pul və üzük oğurladı.

## İstintaq
Bir qəzet məlumat verdi ki, polis Belotun cəsədini “qanla dolu bir hovuzda üzüqoylu yatmış, başı dəhşətli dərəcədə yaralanmış, ağzı və boğazına bir dəsmal basılmış” şəkildə tapdı.

Polis tezliklə Kristianı həbs etdi və dindirmə zamanı o, Belotu vurduğunu etiraf etdi, amma Belotun ölməsi onu şoka saldı. Kristian Belotu öldürmək niyyətində olmadığını iddia etdi. Elizabet Şəhər Dairə Məhkəməsində Kristianı qətlə görə ittiham edildi və məhkəmənin hakimi onu əyalətin elektrik stulunda ölüm hökmünə məhkum etdi. 1912-ci ilin avqustunda 17 yaşından bir gün, cinayətdən beş ay sonra Virciniya hakimiyyəti Kristianı Riçmond ştatındakı dövlət həbsxanasında edam etdi. 

Qubernator Uilyam Hoces Mann Virciniyanın anası Şarlotta Kristianın ölüm hökmünün dəyişdirilməsi ilə bağlı ona yazdığı xahiş məktubuna baxmayaraq, ölüm hökmünün dəyişdirilməsindən imtina etdi. Qubernator bu xahişi rədd etdikdən sonra Kristian Riçmonddakı dövlət həbsxanasında elektrik stulunda edam edildi. O, 17 yaşında idi. Sənəddə bildirildi ki, onun cəsədi dövlət tibb məktəbinə təhvil verildi, çünki valideynlərinin Riçmonddan cəsədi daşımaq üçün pulları yox idi.

## Həmçinin bax
* Suzan Basso
* Rozi Alfaro
* Velma Barfild

## İstinadlar
Naxlar

** Vaynaxlar ** (; ;  "bizim xalqımız") və ya **Çeçen-İnquşlar** — Şimali Qafqazın vaynax dillərində danışan xalqları- çeçenlər, inquşlar və kistlər və onlarla əlaqəli olan tarixi və az sayıda etnik azlıqlar bura daxildir.

** Naxlar ** - Sovet dönəmində nax dillərini daha böyük çərçivədə araşdırmaq üçün Gürcüstanda etnik azlıq olan batsların da vaynaxların tərkibinə qatılması nəticəsində ortaya çıxan termindir.

## Dövlətçilik  tarixi
** 9-11-ci əslər **

** 1239**

**12-15-ci əsrlər**

**13–14-cü əsrlər**

**17-ci əsrdən bu günə**

**1829–1859**

**1919-1920**

**1921-1924**

## İstinadlar
Bejtalılar

**Bejtalılar**, **kapuçalılar** (andi dilində – *xvanal*, hərfi mənada atbazlar; gürcü dilində – *kalaki*) – Dağıstanın cənub-qərbiində, Tsuntarayonunda (RF) və Gürcüstanın şimal-şərqində (Kvareli rayonu) yaşayan sez xalqlarından biri. Sayları Dağıstanda – 6,2 min nəfər (2002), Gürcüstanda – təqribən 2 min nəfərdir (XXI əsrin əvvəlləri). Əsasən, Baş Qafqaz silsiləsi və Boqos silsiləsindəki Avar Koysusu çayının sol qolları (Bejta, Xaşarxota, Tlyadal kəndləri) boyunca, bir hissəsi isə şəhərlərdə (Mahaçqala, Xasavyurd, Buynaksk, Qızılyurd) yaşayır. Bejta dilində danışırlar; rus, gürcü, avar, qunzib və ginux dilləri də yayılmışdır. Dindarları müsəlmandır.

## Tarixi
Öz etnik ərazilərində e.ə. 1-ci minilliyin 2-ci yarısından etibarən yaşayırlar. Kapuçalılar X əsrə aid ərəb coğrafi əsərlərində qeyd olunurlar. XVI əsrdən Antsux-Kapuça camaatlığının, XVIII əsrin ortalarından isə Kapuça camaatlığının tərkibində olmuşlar. XVII–XVIII əsrlərdə Xunzax və Gidatlidən yayılan islam dini XVIII əsrin 2-ci yarısında Bejtalılar arasında tamamilə bərqərar olmuşdur. Dağıstanın Rusiya tərəfindən işğalından (1813) sonra Şeyx Şamilin başçılığı ilə Dağıstan və Çeçenistan xalqlarının azadlıq mübarizəsinə qoşulmuşlar. 1861-ci ildən Dağıstan vilayətinin Qunib dairəsinin Bejta naibliyinə qatılmışlar. 1921-ci ildən Dağıstan MSSR-in tərkibində olmuşlar. Sovet dövründə bejtalıların bir qismi Terek və Sulak çayları arasındakı Qumuq düzənliyinə köçmüşlər. 1991-il -dən Dağıstan  Respublikasının tərkibindədirlər. 

## Məşğuliyyəti
Ənənəvi məşğuliyyətləri köçəbə heyvandarlığı (əsasən, qoyunçuluq, həmçinin atçılıq) və əkinçilikdir (darı, çovdar, buğda, pərinc, yulaf, paxlalı bitkilər, sarımsaq, tütün). XX əsrdə dənli bitkilərin əkin sahələri genişlənmiş, bağçılıq, tərəvəzçilik (əsasən, Qumuq düzənliyində) inkişaf etmişdir. Dağıstan düzənliklərinə, Gürcüstana və Azərbaycana mövsümçülük geniş yayılmışdı. Patriarxal qohum birliklər – tuxumlar saxlanmışdır. Bejtalılar camaatlıqlarda birləşirlər. Ailə, dəfn-yas ənənələri, böyüklərə ehtiram, qohum və qonşularla yardımlaşma, qonaqpərvərlik və qan qardaşlığı ənənələri qalmaqdadır. Yaşayış məskəni iki tip dədir: kənd və xutor (XX əsrin 40–50-ci illərinədək). Ənənəvi daş evləri düz bucaqlı, 2–3 mərtəbəli, çoxkameralı, yastı damlıdır; ayrıca tikililərin damı ikiköbərlidir. 

Ənənəvi kişi geyimi: şalvar, köynək, beşmet, çərkəzi, gödəkçə, yapıncı, qoyun dərisindən hazırlanmış kürklər və papaqlar, altlığı taxtadan olan dəri və keçə ayaqqabılar, toxunma yun çəkmələr. XIX əsrin 2-ci yarısınadək toqqalarında xəncər və bıçaq gəzdirirdilər. Qadın geyimi: müxtəlif don-köynək, don, uzun şalvar, parçadan kəmər-sarğı, çutqu, yaylıq, şal, müxtəlif gümüş bəzəklər. Ənənəvi yeməkləri xəmirdən, ət-süddən hazırlanır: xingəl, mayasız və mayalı çörək, qoğallar, sıyıqlar, şorbalar və s. Müsəlman bayramları, eləcə də təqvim bayramları qeyd olunur. Atalar sözləri, zərb-məsəllər, mahnılar, nağıllar, ağılar, laylalar avar və bejta dillərində nəsildən-nəslə ötürülür. Xalq əkinçilik təqvimi mövcud dur, xalq təbabəti inkişaf etmişdir. İslamaqədərki inanc elementləri, bir sıra ayinlər qalmaqdadır.

## Mənbə

 

## İstinadlar
Radio-operator

**Radio-operator (radist, radioçu, radiorabitəçi****)** — radio stansiyasında mesajların ötürülməsi və qəbulu üzrə mütəxəssis.

Bu müddət oxşar bir peşə, ixtisas, hərbi ixtisas, vəzifə və hərbi mövqe də adlanır. Bəzən bu peşə başqası ilə birləşdirilir, məsələn: radio-operatoru, naviqator, radio-operatoru və s.

Bu peşə radio ixtirası ilə əlaqələndirilir. Radio-operatoru peşəsi insan fəaliyyətinin bir çox sahəsində — dənizdə, çayda, havada, kosmosda, quruda tələb olunur.

Radio-operatoru radio stansiyasında işləyir və radio mesajları qəbul etmək, ötürmək və ona texniki xidmət göstərməklə məşğuldur.

## Fərqlənmə nişanı
* SSRİ-nin fəxri radio-operatoru — nişan

## Filmlər
* Üstümüzdə Cənubi Xaç
* Bütün dünyanın adamları olsa …

## Kitablar
* Krenkel E. T. Dörd yoldaş. M .: Bədii ədəbiyyat, 1940. — 316 s.
* Krenkel E. T. RAEM — çağırışım. M .: Sovet Rusiyası, 1973.- 436 s.
* Kremer B. A. Ernst Krenkel — radio-operatoru və qütb tədqiqatçısı. — Krenkelimiz. L .: Gidrometeoizdat, 1977.

## Həmçinin bax
* Əlaqə qoşunları
* Hərbi Rabitə Günü
* Hərbi Rabitə Akademiyası. S. M. Budennıy

## İstinadlar
Theravada

**Theravada**, **stahiviravada** (pali: *theravāda*, , ; स्थाविरवाद,  «qoca təlim») — buddizmin ən qədim məktəbi, on səkkiz erkən buddist məktəbindən biri.

Theravada Cənub buddizmi, Pali buddizmi və ya Mahayana buddistləri tərəfindən "Hinayana" olaraq da adlandırılan, budizmin ən qədim məktəbinin günümüzdəki tək nümayəndəsidir; intizama və monastik həyata böyük əhəmiyyət verilir, rahiblər üçün qatı qaydalar vardır. Teravada yalnız pali qaydalarını qəbul edir, Mahayana məzhəbindən fərqli olaraq, mistisizm və mistik fərziyyələrə yer verilmir, fəlsəfidir; ruhun və tanrının olmadığı faktı üzərində ən çox duran buddizm məzhəbidir.

Mahayana məzhəbindən fərqli olaraq, Qautama Budda təlimlərinin "üstün" olduğu qəbul edilir, digər nura qərq olan və "Budda" adlandırılan şəxslər Qautama səviyyəsində deyillər, Mahayanadan fərqli olaraq, digər Buddaların deyil, yalnız Qautamanın təlimləri müqəddəs mətn olaraq qəbul edilir. Nirvanaya çatmaq üçün dəfələrlə ölüb yenidən doğularaq "inkişaf" tələb olunur.
Ceyranpınar

**Ceyranpınar** () — Türkiyənin Şanlıurfa ilində rayon və şəhər. 1921-ci ildə imzalanmış Ankara müqaviləsinin şərtlərinə görə, şəhər iki yerə bölünmüş, cənub hissəsi Suriyanın Rəsulayn şəhərinə çevrilmişdir.

## İqtisadiyyat
Ceyranpınar rayonunda Türkiyənin ən böyük dövlət istehsal ferması olan Kənd Təsərrüfatı Müəssisələri Ümumi Müdirliyi (KTMÜ) yerləşir. KTMÜ işçilərinin çoxu rayon xalqından təşkil olunmuşdur, ancaq nadir olsa da Türkiyənin qərbindən gələn məmurlar da var. Burada heyvandarlığa əlavə olaraq, buğda, pambıq, noxud, mərcimək, günəbaxan və qarğıdalı becərilir. Bu məhsullar daha çox Türkiyənin qərbinə göndərilərək orada emal olunur və rayona hər hansı bir iqtisadi xeyri yoxdur. KTMÜ daxilində təxminən 1.500 ceyran var.

## Əhali


## Nəqliyyat
Ceyranpınar rayonunda yerli bələdiyyəyə aid avtobus firmaları və hər saat Şanlıurfaya hərəkət edən mikroavtobuslar xidmət göstərir. Rayon ərazisində dəmiryolu nəqliyyatı da mövcuddur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Aviasiya sığortası

**Aviasiya sığortası** — daxil olmaqla sığorta:
* aviasiya müəssisəsinin (aviaşirkətin) risk sığortası;
* aviasiyada məhsul məsuliyyətinin sığortası.
Aviasiya sığortası 20-ci əsrin əvvəllərində yaranmış və mülki aviasiyanın inkişafı, təyyarələrin sayının artması və yüklərin və sərnişin daşınmasının həcmi sayəsində ikinci yarısında ən yüksək zirvəyə çatmışdır.

Aviasiya sığortasının bir xüsusiyyəti itkilərin fəlakətli xarakteri və müvafiq olaraq böyük miqdarda sığorta ödənişləridir. Bu səbəbdən bəzən sığorta hovuzlarında qruplaşdırılan böyük sığorta şirkətləri bu sığorta ilə məşğul olurlar. Demək olar ki, bütün aviasiya riskləri bu sığorta növü üçün balanslı sığorta portfeli əldə etmək üçün təkrar sığorta olunur.

## Aviaşirkətin risk sığortası
Aviaşirkətlərin risk sığortasına daxildir
* Kasko sığortası və ya bir təyyarənin əmlak növü kimi sığortası;
* Təyyarə sahibinin məsuliyyət sığortası;
* Ekipaj sığortası;
* Hava yüklərinin sığortası
* digər risklər.
Sığorta gövdəsi sığortası yerdə, havada, suda və ya nəqliyyat zamanı baş vermiş qəza nəticəsində təyyarənin itirilməsi və ya zədələnməsini əhatə edir. Aviasiya gövdəsinin standart şərtləri hərbi risklər, terror aktları, zorakılıq və ya təxribat, tətillər, vətəndaş iğtişaşları, təyyarənin tutulması və hakimiyyət orqanlarının qərarı ilə çıxarılmasını istisna edir

Müharibə riskləri kimi standart sığorta ilə bağlı bəzi istisnalar ayrı bir müqavilə əsasında sığortalana bilər.

Aviaşirkətdəki risklərin sığortasına istehsaldakı fasilələrdən sığortalanma və mühərrik komponentlərinin pozulmalarından sığorta da daxildir.

## Aviaşirkətlərin məsuliyyət sığortası
Aviaşirkətin məsuliyyət sığortası, əksər ölkələrdə və müvafiq olaraq xaricə uçarkən aviaşirkətlər dəymiş ziyana görə üçüncü şəxslərin qarşısında məsuliyyətlərini sığortalamağa borcludurlar

Sərnişinlərin ölümü və baqajın itirilməsi və ya zədələnməsi halında minimum məsuliyyət dərəcəsini təyin edən Daşıyıcıların Məsuliyyəti haqqında Varşava Konvensiyası var. Rusiya Federasiyasının Hava Məcəlləsinə əsasən (maddə 133, səh. 9), bir hava gəmisinin sərnişini qarşısında daşıyıcının mülki məsuliyyətinin icbari sığortası üçün aşağıdakı məsuliyyət hədləri (sığorta məbləğləri) müəyyən edilmişdir: həyat və sağlamlığa dəyən ziyana görə — 2 milyon rubla qədər (ayrıca — ölüm halında — dəfn xərcləri 25 min rubla qədər), itirilmiş baqaj üçün — 1 kiloqram baqaj ağırlığına görə 600 rubl, itirilmiş şəxsi əşyalar üçün (təyyarə salonunda) — 11 min rubla qədər

## Ekipaj sığortası
Ekipaj sığortası iki formada həyata keçirilir
* lisenziyanın itirilməsindən sığorta;
* qəza heyətinin sığortası

## Xarici keçidlər
* Aviasiya və kosmik sığorta. Bu gün sığorta
* Aviasiya sığortası — Media nəşrləri
*  2013-cü ildə aviasiya sığortası: Yeni il, köhnə problemlər // Aviasiya Explorer, 25 fevral 2013

## İstinadlar
Elxotovo

**Elxotovo** () — Rusiya Federasiyası, Şimali Osetiyanın Kirov rayonu ərazisində yerləşən kənd. İnzibati cəhətdən Kirov rayonunun və Elxot kənd sovetliyinin mərkəzidir. Elxot kənd inzibati vahidliyinin yeganə yaşayış məntəqəsidir.

## Coğrafiya
Kənd Vladikavkazdan 55km şimal-qərbdə, Terek çayının sağ sahilində yerləşir. Elxot qapısında, Kabarda-Balkariya Respublikası ilə sərhəddə yerləşir.

Ən yaxın yaşayış məntəqələri: şərqdə Komsomolskoye, cənub-şərqdə Karcin, qərbdə Zmeyskaya və şimalda Planovskoye.

Kənd yaşayış məntəqəsinin sahəsi — 33.68km². Bunun 15,02km² ərazisi yaşayış məntəqəsinin sahəsi, 18,66km² ərazisi isə kənd təsərrüfatı və digər torpaqlar üçündür.

Kənddə orta hündürlük dəniz səviyyəsindən 315 metr yüksəkdir. Kəndin cənubundan Kabardino-Sunja silsiləsi yüksəlir.

## Tarix
1838-ci ildə Terek çayının sağ sahilində, Elxot qapısının girişində bir osetin kəndi qurulur. Daha sonra Zamankul kəndinin qarşı tərəfində, düzənlikdə Elxot adlı müsəlman kəndi meydana gəlir.

1839-cu ildə Qafqaz korpusunun komandiri general Qolovin hərb nazirinə reaportundan: "Keçən il 1838-ci ildə Terekin sağ sahilində Elxot adlı bir müsəlman ostein kəndi quruldu. Bura Beslan (Tulatovo), Zilqi, Batako, Brut, Zamankul, Kardcin müsəlman kəndlərindən 88 ailə məskunlaşmışdır"''.
Sonrakı illərdə kəndin məskunlaşılması davam etdi. Sakinlər əsasən kənd təsərrüfatı, heyvandarlıq və ticarətlə məşğul olurdular. XIX əsrin əvvəllərində kənddə 3 məscid var idi.

## Əhali
; Milli tərkib

2010-cu il Ümum-Rusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

## Görməli yerlər
Hərb Tarixi Muzeyi

Naməlum Əsgərin abidə məzarı

Müqəddəs Qeorqe Pobedonos abidəsi

"Elxotov qapısının müdafiəçilərinə" abidə. Burada 1942-ci ilin dekabrında nasist qoşunlarının hücumu dayandırıldı. 1975-ci ildə qoyulan abidə Elxot kəndinin cənub-şərqində, Qafqaz şossesinin kənarında yerləşir. Müəlliflər: heykəltaraş B. A. Totiev, memar Z. Q. Kazbekov.

Böyük Vətən müharibəsi illərində ölən Elxotov sahinlərinin şərəfinə abidə. İkinci Dünya müharibəsi zamanı Elxot kəndindən 614 sakin həlak olmuşdur. Onların xatirəsinə 1970-ci ildə sakinlərin vəsaiti hesabına kəndin mərkəzində kənd kosvetliyinin həyətində abidə ucaldılmışdır.

## İstinadlar
Kobani

**Kobani** (, , ), rəsmi olaraq **Eyn ül-Ərəb** () — Suriyanın Hələb mühafəzəsində şəhər, Eyn ül-Ərəb rayonunun inzibati mərkəzi. Şəhər Suriyanın Türkiyə ilə olan sərhədi üzərində yerləşir. Suriyada vətəndaş müharibəsinin bir nəticəsi olaraq, şəhər 2012-ci ildən bəri Xalq Qoruma Dəstələrinin (YPG) nəzarəti altına düşmüşdür.

Şəhər 2014-cü ilin sentyabr ayından 2015-ci ilin yanvar ayında qədər İraq Şam İslam Dövlətinin blokadası altında idi. Şəhərin əksər hissəsi məhv edilmiş, şəhər əhalisinin əksəriyyəti Türkiyəyə qaçmışdır. Onların çoxu 2015-ci ildə geri qayıtmış və şəhərdə yenidənqurma işlərinə start verilmişdir.

Suriyada vətəndaş müharibəsindən əvvəl Kobani şəhərinin əhalisi 45.000 nəfərə yaxın idi. Şəhər əhalisinin əksəriyyətini kürdlər təşkil edirdi, ancaq şəhərdə ərəb, Suriya türkmanı və erməni icmaları da yaşayırdı.

## Etimologiya
Kobani () sözünün mənası ilkin olaraq, kompaniya demək idi. Bu ad 1911-ci ildə Konya–Bağdad dəmiryolunu inşa edən Almaniyanın bir dəmiryol şirkətina bir istinad idi.

Kobani şərqdəki Ərəb Pınar və qərbdəki Mürşidpınar () kəndləri arasında tikilmişdi. Şərqdə yerləşən Ərəb Pınar (,  *Ərəb bulağı*) və Kobaninin ərəb dilindəki adı Ayn əl-Ərəb ) bunun tərcüməsidir. Buradakı "bulaq" sözü kəndin şərqindən axan çaya bir istinaddır. Ərəb köçəri tayfaları yay fəslində öz qoyun sürülərini bura gətirərdi. Bu kənd 1960-cı illərdə qurumuş kiçik bir gölün cənubunda yerləşirdi. Mürşidpınar adı bu günə kimi qərbdə yerləşən kənd və Türkiyədə yerləşən dəmiryol stansiyası üçün istifadə edilir.

Bu iki kəndin hər ikisi də hal-hazırda Kobaninin bir parçasıdır. Eyn ül-Ərəb adı Suriya hökuməti tərəfindən ilk dəfə 1980-ci illərdə təqdim edilmişdir ki, bu da hökumətin geniş ərəbləşdirmə siyasətinin bir hissəsi idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*  — *[[IMDb]]* saytında.
*  — *kobani.net* saytında.
Botlixlər

**Botlixlər** (özlərini *buyxad*i, andilər *bolyidiral*, avarlar isə *balyaxyal* adlandırırlar) – Dağıstan Respublikasının (RF) Botlix rayonnunda yaşayan andi xalqlarından biri. Əsasən, Andi Koysu çayı dərəsində yerləşən Botlix və Miarso kəndlərində yaşayırlar. Sayları 4 min nəfərdən çoxdur (2002). Botlix dilində danışırlar, rus və avar dillərini də bilirlər. Dindarları müsəlmandır.

## Ümumi məlumat
Botlixlər ehtimal ki, sez xalqlarının Didoy ittifaqına, onun dağılmasından sonra camaatlıqların Texnusal ittifaqına daxil idilər. XV–XVI əsrlərdə Xunzaxdan islam dini yayılmağa başladı. 1861-ci ildə Botlix kəndi Dağıstan vilayətinin Andi dairəsinin mərkəzi oldu, 1891-ci ildə burada Dağlıq Dağıstanda ilk dünyəvi məktəb açıldı. Ənənəvi mədəniyyətləri Qafqaz xalqları üçün səciyyəvidir. Məşğuliyyətləri: terras suvarma, xış əkinçiliyi, bağçılıq, üzümçülük; maldarlıq zəif inkişaf etmişdir. Yunun sıxılıb basılması (keçə, mahud), dəri emalı, ağac və daş üzərində oyma, ticarət (o cümlədən, Cənubi Qafqaz və İranla) yayılmışdı; peşəkar tacir-bazərganlar mövcud olmuşlar. 1930-cu illərədək, əsasən, endoqam qohum birliklər – tuxumlar qalmaqda idi. Keçmişdə Botlix kəndi 7–8 özünüidarəedən tuxumlara bölünürdü; hər birində öz döyüş qülləsi (şeba), meydanı (qodekan) və məzarlığı yerləşirdi. Qadın geyimində hündür baş geyimi – "buynuzlu" çuxta səciyyəvidir. İlk şırım bayramı Unsa Eti, bahar bayramı Çaqva, həmçinin günəşi və yağışı çağıran ayinlər yayılmışdır. Botlixlər arasında ziyalılar, hərbçilər, dövlət xadimləri var.

Şifahi yaradıcılıq avar folkloruna yaxındır. Vokal ənənə üstünlük təşkil edir, musiqi yalnız birsəslidir. Yerli kultlarla bağlı arxaik mahnılar, təqvim-ayin, ailə-ayin (ağılar, laylalar, təriflər)

mahnıları saxlanılmışdır; daha çox lirik, qəhrəmani mahnılar yayılmışdır. Ənənəvi musiqi alətləri: barmaqla çalınan 2 simli pandura (müşayiətçi alət, kişilər çalırdılar, eyni zamanda qızların oxumasını müşayiət edirdilər) və yayla çalınan çağanə. İqtibas edilmiş alətlər də işlənilir: təbillə zurna, balalayka, qarmonika; XX əsrdə bu alətlərdə çalanlar populyar idilər.

## Mənbə

## İstinadlar
Mairbek Şərifov

**Mairbek Şərifov** () — 1940-cı illərdə Sovet İttifaqına qarşı təşkil edilən çeçen üsyanlarının liderlərindən biri.

## Həyatı
Mairbek Şərifov 1919-cu ildə Denikinlə döyüşdə öldürülmüş bolşevik inqilabçısı Aslanbek Şərifovun kiçik qardaşı idi. O, peşə üzrə hüquqşünas kimi Çeçen-İnquş MSSR-nin Sovet hökumətində işləmişdir. 1941-ci ildə Həsən İsrailovun başçılıq etdiyi bir çeçen üsyanına qoşulmuş, 1942-ci il noyabrın 7-də Sovet hücumu nəticəsində öldürülmüşdür.

## İstinadlar
Çikalo

**Çikalo** () — Rusiya Federasiyası, Şimali Osetiyanın İrafski rayonu ərazisində yerləşən kənd. İnzibati cəhətdən İrafski rayonunun və Çikalo kənd sovetliyinin mərkəzidir. Çikalo kənd inzibati vahidliyinin yeganə yaşayış məntəqəsidir.
## Coğrafiya
Kənd İrafski rayonunun şimal hissəsində, Urux çayının sağ sahilindən bir az kənarda, eyni adlı Çikola çayının hər iki sahilində (Zmeyka) yerləşir. Vladikavkazdan 70&nbsp;km şimal-qərbdədir.

## Əhali
; Milli tərkib

2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

## Din
Məscid. 1990-cı illərdə bərpa edilmişdir.
## Tanınmış şəxsləri
Temirov qardaşları — Böyük Vətən Müharibəsi illərində Temirovlar ailəsindən şəhid olmuş qardaşlar.

Biçilov Ramazan Rəhman oğlu (1949-2009) — sərbəst güləş üzrə RSFSR-in əməkdar məşqçisi (1990), SSRİ idman ustası. İlk məşqçi Arsen Fadzayevdir.

Qatsalov Hadimurat Soltan oğlu (1982) - sərbəst güləş üzrə əməkdar idman ustası, olimpiya çempionu, Dünya və Avropa çempionatının dəfələrlə qalibi.

Dedeqkaev Kazbek İssa oğlu (1944-2016) - sərbəst güləş üzrə Rusiyanın əməkdar məşqçisi (1992), SSRİ idman ustası.

Dedeqkaev Kazbek Magomed oğlu (1945) - Rusiya və SSRİ-nin əməkdar sərbəst güləş məşqçisi, idman ustası.

Cacayev Miron Taimurazoviç (1977) - Rusiya sərbəst güləşçisi, yeniyetmələr arasında Avropa çempionu (1997), Rusiya çempionatlarının üçqat qalibi (1999, 2000, 2001). Sərbəst güləş üzrə beynəlxalq idman ustası.

Carasov Soltan Safarbiev oğlu (1928–2015) - rus iqtisadçısı, 1996-98-ci illərdə Rusiya Sosial-Demokrat Partiyası (RSDR) həmsədri.

Zoloev Tatarkan Maqomed oğlu (1905-1985) - neft geoloqu. SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı (1946, 1959). Rusiya Federasiyasının əməkdar elm və texnologiya işçisi (1957), SSRİ-nin fəxri neftçi (1975).

Makoyev Əlixan Amurxan oğlu (1922-1981) - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

Facayev Arsen Suleyman oğlu (1962) - sərbəst güləş üzrə əməkdar idman ustası və Rusiyanın əməkdar məşqçisi, iki qat olimpiya çempionu, altı qat dünya çempionu və dördqat Avropa çempionu.

Xataqov Tasoltan Magomed oğlu (1953-2016) - Sovet sərbəst güləşçisi, SSRİ-nin sərbəst güləş üzrə iki qat çempionu və SSRİ Xalqlarının Spartakiadasının qalibi.

Arşiyev Soslanbek Arsenoviç (2006) - futbolçu, "Dinamo Stavropol" klubunun qapıçısı.
## İstinadlar

## Mənbə
* Официальный сайт Ирафского района
* Ирафская швейная фабрика (производство спецодежды)
* Чикола на Северо-Осетинском информационном портале 
* Официальный сайт Школы № 1 села Чикола
Sent-Afrik (kanton)

**Sent-Afrik** () — Fransada kanton , region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Miyo dairəsinə daxildir.

Kantonun INSEE kodu — 1229. Sent-Afrik kantonuna cəmi 11 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Sent-Afrik kommunasıdır.

## Kantonun kommunları

## Əhali
2006-cı ildə əhalinin sayı 12 561 nəfər təşkil edirdi.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* INSEE saytında Averon departamentinin kommunalarının əhalisi
* Sent-Afrik kantonunun Fransada yerləşməsi - xəritə
Oktyabrskoe (Priqorodnı rayonu)

**Oktyabrskoe** (, ) — Rusiya Federasiyası, Şimali Osetiyanın Priqorodnı rayonu ərazisində yerləşən kənd. İnzibati cəhətdən Priqorodnı rayonunun və Oktyabrskoe kənd sovetliyinin mərkəzidir. 
## Coğrafiya
Kənd Kambileyevka çayının hər iki sahilində, Vladiqafqazdan 70&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşir.
## Tarixi
Müasir kənd XVIII əsrin ikinci yarısında qurulmuşdur. Bu zaman mərkəzi Anquşta olan Böyük İnguşdan kənarda mərkəzi Şolxi kəndi olan Kiçik İnquş bölgəsini fortmalaşmışdır.

1859-cu ildə keçmiş Şolxi kəndinin yerində, Kambileevskaya Sunja müdafiə xətti quruldu. Bu məntəqə 1867-ci ildə ləğv edildi və Tarski xutoruna çevrildi.

Rusiya Vətəndaş müharibəsi zamanı inquşların əksəriyyəti bolşeviklərin tərəfini saxladığından, 1922-ci ildə kazakların yaşadığı kəndlərin əhalisi deportasiya edildi və yerlərinə inquşlar köçürüldü.

1924-cü il 7 iyul tarixində keçmiş adı Şolxi ona qaytarıldı və kənd İnquş Muxtar Vilayətinə verildi (5 dekabr 1936-cı ildən Çeçen-İnQuş Muxtar Vilayəti).

23 fevral 1944-cü ildə çeçen və inquşların Qazaxıstan və Orta Asiya  ərazisinə deportasiyası zamanı bölgə Şimali Osetiya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasına birləşdirilir və Şolxi kəndi Kartsa olaraq adlandırıldı

1965-ci ildə RSFSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə Kartsa kəndi Oktyabrskoe adlandırıldı.

1992-ci ilin noyabrında Osetin-İnquş münaqişəsi zamanı kəndə ciddi ziyan dəydi. 1993-cü ildən bəri kənd fəal şəkildə bərpa olunur.

## Əhali
; Milli tərkib

2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

## İqtisadiyyat
Oktyabrskoe  rayonunda fəaliyyət göstərən böyük müəssisələr: Oktyabrski konserv zavodu və Oktyabrski qida fabriki. Yerli «Alanxim» stadionunda «Avtodor» FK və «FAYUR Beslan» FK (2010-cu ildən) ev oyunlarını keçirir.

## İnfrastruktur
Prigorodnı Rayon İdarəsi,

1 nömrəli orta məktəb,

2 nömrəli orta məktəb,

Uşaq musiqi məktəbi,

Uşaq İncəsənət Məktəbi,

Rayon Mədəniyyət Sarayı,

Rayon kitabxanası,

Rayon Xəstəxanası,

Prigorodnı rayonunun 1 nömrəli yanğınsöndürmə məntəqəsi,

Rayon Məhkəməsi,

Rayon vətəndaşlıq vəziyyəti aktlarının qeydiyyatı şöbəsi.

## İstinadlar
Yola (Nigeriya)

**Yola** — Nigeriyanın Adamava ştatının paytaxtı.

## Adı
Şəhərin adı *böyük düzənlik* və ya *geniş düzənlik torpaq deməkdir*.

## İstinadlar
Ark (Averon)

**Ark** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Pon-de-Salar kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Rodez.

INSEE kodu — 12010.

Kommuna təxminən Paris 510&nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 135&nbsp;km şimal-şərqdə, Rodez isə 19&nbsp;km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 123 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə 83 yaşda (15-64 yaş arasında) 71 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 12 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 85.5%, 1999-cu ildə 61.8%). Aktiv fəaliyyət göstərənlərdən 71 nəfər (41 nəfər və 30 qadın) çalışdı, işsizlər yox idi. 12 hərəkətsiz 5 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 5 nəfər təqaüdçü, 2 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsiz idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Petrovaradin

**Petrovaradin** (, ), Serbiyada Dunay çayı sahilində Novi Sad şəhərinin qarşısında yer alan qəsəbədir. Tarixi bir yer olaraq eyni adda bir də qalası vardır. Novi Sad ilə birgə genişləndirilmiş Novi Sad şəhəri bələdiyyə quruluşunu yaradır.
## Tarixi
Bölgədəki məskunlaşma tarixi Mis dövrünə (e.ə. 4500-cü illər) qədər davam edir. Keltlərin eramızdan əvvəl 4-cü əsrdə məskunlaşdığı bölgə eramızdan əvvəl I əsrdə Roma hakimiyyəti altına girdi. İlk qala burada Keltlər tərəfindən inşa edilmişdir. Roma dövründə qala daha da böyütüldü və "Cusum" adı ilə Pannoniya əyalətinə bağlandı. Qala eramızın V əsrində Hun hücumları ilə dağıdıldı. Hücumlar nəticəsində şəhər sıra ilə Ostroqotlar, Gepidlər və Lanqobardların  hakimiyyəti altına keçdi. V əsrin sonlarında Bizanslılar tərəfindən bərpa edilən Cusum Petrikon və ya Petrikov adlandı. Daha sonra avarlar, franklar, xorvatlar, slavyanlar, bolqarlar və sonra yenidən Bizans hakimiyyətinə keçdi. Bolqarlar dövründə voyevoda sermon idarəsi altında Petrik adlandırıldı. Şəhər XII əsrdə Macarıstan krallığı tərəfindən fəth edildi.

1526-cı il 27 iyul tarixində Parqalı İbrahim Paşa tərəfindən Petrovaradinin mühasirəsi nəticəsində Osmanlı İmperiyasına qatıldı.  Osmanlı hakimiyyəti dövründə "Varadin" olaraq bilinən ərazi, ekspedisiyalar üçün əhəmiyyətli bir gediş nöqtəsi olaraq xidmət etdi. 1687-ci ildə Osmanlıların məğlubiyyəti ilə Habsburqların rəhbərliyinə keçdi. Qala 19 sentyabr 1694-cü ildə Sürməli Əli Paşanın komandanlığı altında Osmanlı ordusu tərəfindən mühasirəyə alındı. Lakin Osmanlı ordusunun 23 günlük mühasirəsi nəticəsiz qaldıqda Osmanlı ordusu Belqrada geri çəkildi.

1716-cı ildə sədrəzəm silahdar Əli Paşanın vəfat etdiyi Petrovaradin müharibəsi burada baş vermişdi. Petrovaradin, Habsburq tabeliyində sərhəddəki hərbi müdafiə sisteminin bir hissəsi oldu. 1881-ci ildə Avstriya-Macarıstan İmperiyasında muxtar Xorvat-Slavyan krallığı idarəsinə keçdi. Daha sonra 1918-ci ildə Yuqoslaviya Krallığının nəzarətinə keçdi. İkinci Dünya müharibəsi sırasında isə qurulan Xorvatiya Müstəqil Dövlətinin nəzarəti altına keçdi. Müharibədən sonra Voyevodina muxtar bir vilayət oldu və daha sonra Yuqoslaviya ərazisinin bir hissəsi oldu.

## Nüfuzu
2011-ci ildə aparılmış ümumi siyahıyaalmaya görə, bələdiyyədə 33,865 nəfər, qəsəbə mərkəzində isə 14.298 nəfər yaşayır.

## Qalereya

Fayl:Ulica_Fruškogorskog_odreda,_Petrovaradin.JPG|Mərkəz
Fayl:Petrovaradin01.jpg|Petrovaradində bir küçə
Fayl:Oficirska_plaža,_Petrovaradin.JPG|Çimərlik
Fayl:Battle of Petrovaradin, monument.jpg|Petrovaradin müharibəsindən bir abidə


## Həmçinin bax
* Petrovaradin müharibəsi
* Serbiya

## Mənbə
Ruslan Hacıyev

**Ruslan Hacıyev** () — Gürcüstan dövlət və ictimai xadimi. 2016-cı ildən gürcüstan parlamentinin Marneuli rayonundan majoritar deputatı. Gürcüstan parlamentindəki "Gürcü Arzusu" Fraksiyasının azərbaycanlı deputatı.

## Həyatı
Ruslan Hacıyev 1 yanvar 1978-ci ildə Marneuli rayonu Görarxı kəndində ziyalı ailəsində anadan olub. Orta məktəbi rus dilində oxuyub. Tbilisi Universitetində təhsil alıb, ixtisasca hüquqşünasdır. 2001–2002-ci illərdə Marneuli bələdiyyəsində sosial şöbənin mütəxəssisi olaraq işləyib. 2002–2006-cı illərdə Marneuli bələdiyyəsində hüquq xidmət şöbəsinin rəhbəri olub. Marneulidəki 2 və 3 saylı məktəblərin direktoru vəzifəsində çalışıb. 2014-cü ildən millət vəkili seçilənədək Marneuli bələdiyyəsi resurs mərkəzinin rəhbəri olub. Gürcü,ingilis,türk və rus dillərini bilir. Ailəlidir. İki oğlu var.

## İstinadlar
Alye departamentinin kommunaları

Alye — Fransa mərkəzi bölgəsinin cənubunda yerləşən departament. Departamentə 3 dairə, 35 kanton və 320 kommuna daxildir. Siyahıda əlifba sırası ilə departamentin kommunaları göstərilir.