open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əl-İrşad

## Haqqında
14-cü hicri əsrin ən görkəmli şiə alim və fəqihlərindən olan Şeyx Mufidin (336–413 hicri) qələmə aldığı "Əl-İrşad" kitabı İmamların (ə) həyatı barəsində mövcud olan ən mötəbər hədis mənbələrindən biri hesab olunur. Əsər 411-ci hicri ilində müəllifin vəfatından iki il öncə, elmi şöhrətinin zirvəsində olduğu bir vaxtda yazılmışdır. Kitabda Əhli-beytin (ə) tarixi və fəzilətləri ilə bağlı rəvayətlər toplanmış və əsər Şeyxin dostlarından birinin istəyi əsasında qələmə alınmışdır.

Şeyx Mufid bu əsərində tarixi kitabların üslubuna uyğun olaraq tarixi hadisələri bəyan edir. Bundan əlavə "Əl-İrşad" etiqadi bir kitab da hesab olunur. Belə ki, əsərdə bir çox etiqadi məsələlərə işarə olunmuşdur. Eyni zamanda müəllif hədis kitablarının üslubuna uyğun olaraq mətləbləri sənədi ilə birlikdə zikr etmiş və bu iş əsərin dəyər və etibarını daha da artırmışdır. Qeyd oluna biləcək başqa bir zərif mətləb ondan ibarətdir ki, kitabın yarısı İmam Əlinin (ə) həyatına həsr olunmuşdur ki, bu da Şeyx Mufidin o Həzrətə (ə) verdiyi əhəmiyətdən söz açır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "Əbədi Nur" dərgisində "Əl İrşad" məqaləsi

## Həmçinin bax
* Şeyx Müfid
* Şiə məzhəbinin kitabları siyahısı
* Dörd kitab
Fedora Linux

**Fedora Linux** — Fedora Project tərəfindən dəstəklənən və Red Hat şirkətinə məxsus, Linux nüvəsi əsasında yaradılmış, RPM əsaslı əməliyyatlar sistemidir. Əvvəllər Fedora Core kimi tanınırdı. Hər 6 aydan bir Fedoranın yeni versiyası buraxılır. Hər versiya isə 13 ay dəstklənir. Linux nüvəsinin yaradıcısı Linus Torvalds 2008-ci ildə Fedora işlətdiyini bildirmişdi.
Fedoranın bir neçə buraxılışı var: Workstation, Server, CoreOS, IoT, Cloud Defolt olaraq bütün buraxılışları GNOME masaüstü mühiti ilə gəlir, amma Workstation üçün KDE Plasma, Xfce, Cinnamon, Mate, LXQt, LXDE və başqa mühitlər də var. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
RPM paket idarə edici

**RPM paket idarə edici** — paket idarə edən sistemdir. Orijanalı RedHat Packet Managment (RPM) kimi tanınırdı, indi isə RPM paket idarə edici (RPM packet manager) kimi tanınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Livon dili

**Livon dili** və ya **Liv dili** ( və ya ) Ural dillərinin Fin filialına məxsusdur.Fevral 2009-cu ildə son bu dil anadili olan şəxs vəfat edərək , demək olar ki ölü dildir.Eston dili ilə sıx bağlıdır.

## Ümumi ifadələr
* Salam! – Tēriņtš!
* Nuş olsun! - Jõvvõ sīemnaigõ!
* Səhəriniz xeyir! - Jõvā ūomõg! / Jõvvõ ūomõgt!
* Yaxşı günlər! - Jõvā pǟva! / Jõvvõ päuvõ!
* Təşəkkür! - Tienū!
* Yeni iliniz mübarək! - Vȯndzist Ūdāigastõ!
* Bir – ikš
* İki – kakš
* Üç – kuolm
* Dörd – nēļa
* Beş – vīž
* Altı – kūž
* Yeddi – seis
* Səkkiz – kōdõks
* Doqquz – īdõks
* On – kim

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Livones.lv 
*Virtual Livoniya
*Ethnologue hesabatı
Tural Bakuvi

**Tural Bakuvi** () — Azərbaycanlı bəstəkar və söz yazarı. Bir çox sevilən mahnı və instrumental kompozisiyaların müəllifi.

## Həyatı
Tural Bakuvi 1984-cü ilin 12 yanvar tarixində Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

2000-ci ildə 1 saylı musiqi məktəbini, 2004-cü ildə isə ali təhsilini başa vurmuşdur. 2012-ci ildə YAP-ın Xəzər Rayon Təşkilatı tərəfindən ilin bəstəkarı adına layiq görülmüşdür.

Hələ uşaq yaşlarından musiqi və şerlə məşğul olan Tural Bakuvi 2005-ci ildə hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra bu işə daha peşəkar şəkildə yanaşmış və bu günə qədər bir çox sevilən mahnı və instrumental musiqilər müəllifi olmuşdur.
Azərbaycan musiqisi tarixində ilk dəfə xarici ölkə başçısının seçki kampaniyasının musiqisini bəstələmişdir. Belə ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdaoğanın 2018-ci ildə aparılan seçki kampaniyasi videosunun (Biz Birlikte Güçlüyüz) musiqisi Tural Bakuviyə aiddir. Bir çox xalq artistləri və əməkdar incəsənət xadimləri, o cümlədən Flora Kərimova, Alim Qasımov, Gülyaz Məmmədova, Səməd Səmədov, Nazpəri Dostəliyeva, Rafiq Seyidzadə kimi sənətçilərlə işləyən Bakuvi, eyni zamanda Almaz Ələsgərova, Nadir Qafarzadə, Sədaqət Ulduz, Zaur Əmiraslanov, Günay İbrahimli, Rəmal Rəsul, Qismət Qrupu, Yaşar Yusub, Elvin Mirzəzadə, Rövşən Civişov, Xəyyam Zeynalov, Şəhriyar İmanov, Anar Yusub və sair bu kimi onlarla  ifaçı və musiqiçlərlə də iş birliyi etməkdədir. 
Müxtəlif verilişlərin ("Dəyişirəm"/ATV/, "Əslində mən"/ANS/ və s), teleserialların, bədii və sənədli filmlərin ("Canavar qoxusu" bədii filmi, "Sonun Başlanğıcı", "Bağlı qapı", "Səadət" və s. teleserialların, "Seyyid Yəhya Bakuvi (Xəlvətdə qalmış müdrik)" və s. sənədli filmlərin) musiqi müəllifi olan Tural Bakuvi öz ləqəbini Seyid Yəhya Bakuvi və Baba Kuhi Bakuvidən götürmüşdür. Neftçi Futbol Klubunun azarkeşi olan bəstəkar, bu klubun rəsmi marşının müəllifidir.

Musiqi ilə yanaşı, şer-qəzəl sahəsində də özünü göstərən Tural Bakuvinin instrumental əsərlərindən daha çox *Payız*,*Bahar*,*Qış*, *Şərq*, *Nostalji*, "Təbriz", "Gizli Sevgi", "Xatirələr" və sair kompozisiyaları tanınmışdır.

Tural Bakuvi mahnı və kompozisiyaları ilə yanaşı, çox sayda tarixi-araşdırma məqalələri də yazmışdır.

Evlidir, Banu və Ahu adında 2 qızı var.

## İstinadlar
Rojda Demirer

**Rojda Demirer** — Türkiyə kino və teatr aktrisası.

## Həyatı
Rojda Demirer 12 avqust 1980-ci ildə Türkiyə Cümhuriyyətinin paytaxtı Ankara şəhərində anadan olmuşdur.

## İstinadlar
Çərpələng

**Çərpələng** və ya **Uçurtma**- ipi olan aviasiya Ümumiyyətlə Çərpələnglərin ilk dəfə təxminən 2800 il əvvəl Çində inkişaf etməsi qəbul edilir.

## İstinadlar
Cennifer Lourens

**Cennifer Şreyder Lourens** (; ) — ABŞ aktrisası. 2013-cü ildə "Mənim sevgilim dəlidir" filmindəki roluna görə "Oskar" və "Qızıl Qlobus" mükafatlarına layiq görülmüşdür.
 
## Xarici keçidlər
*
Kaleydoskop

**Kaleydoskop** — içinə baxıldığında rəngli naxışlar görülən bir əşya. Bu naxışlar, işığın əks olunmasıyla əldə edilir və durbin hərəkət etdirildikcə davamlı dəyişir. "Kaleydoskop" sözü yunanca kalos (gözəl), eidos (forma) və scopos (izləmək) sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. Durbin şotlandiyalı David Brüster tərəfindən 1816-cı ildə işığın polyarlaşdırılmasından faydalanaraq icad edilmiş və 1817-ci ildə ona patent alınmışdır.

Durbinin içərisi qara, ya da tünd bir rəngə boyalıdır. İçində arasında 60 dərəcəlik əyilən bir-birinə bitişik iki ayna, aynaların arasında rəngli şüşə parçaları, tüklər, pullar, incə muncuqlar və s. kimi vəsaitlər olur. Bu durbinin bir ucundan baxıldığında şəkil dəyişdirən çoxbucaqlılar, əksəriyyətlə bir daha eyni olmayacaq görünüşlər görülür.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* David Brüster

## Xarici keçidlər
* Brüster Kaleydoskop Cəmiyyəti –kaleydoskop həvəskarları üçün beynəlxalq təşkilat
Pinyata

**Pinyata** () karton və ya konteynerlərin içinə şəkər, saqqız və ya konfet kimi şirin yeməklər və ya oyuncaqlar doldururlan, quş ya da başqa bir heyvana bənzər Meksika mədəniyyətinə aid bir oyuncaqdır ki, mərasim və ya bayramda tavandan asılır. Uşaqlar ona çubuq vururlar və qutu dağılır - içindən şokolad, konfet, nabat və s. tökülür. Pinyatalar həmçinin bir sıra digər Latın Amerika ölkələrində eyni şəkildə populyardır. Onlar həmçinin ABŞ-də da nisbətən populyar olublar.

## Mahnısı

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qar kürəciyi

**Qar kürəciyi** — əsasən şüşədən düzəldilmiş və çox vaxt landşaft modeli ilə birlikdə bir növ kiçildilmiş səhnəni əhatə edən şəffaf kürə. Həmçinin kürəciyin içini su əhatə edir. Suyun vasitəsilə kürəni tərpədəndə ağ zərrəciklər qar lopası kimi yağır.

## Xarici keçidlər
*

## Həmçinin bax
Rafael Süleymanov

## Həyatı
1956-cı il iyul ayının 27-də Gürcüstan Respublikasının Marneuli rayonunun Qaçağan kəndində anadan olmuşdur. 1978-ci ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu bitirmişdir.

1978–1979-cu illərdə Dövlət Statistika Komitəsinin Aparatında iqtisadçı, 1980–1997-ci illərdə Dövlət Statistika Komitəsinin Baş Hesablama Mərkəzində iqtisadçı, baş iqtisadçı, mühəndis, aparıcı mühəndis, böyük mühəndis, böyük iqtisadçı, şöbə rəisinin müavini, şöbə rəisi vəzifələrində işləmişdir.

1997-ci ildən Dövlətstatkomun Ticarət statistikası şöbəsinin müdiridir. Dövlət qulluğunun müşaviridir.

Evlidir, bir oğlu, bir qızı var.

## İstinadlar
* http://www.azstat.org/ST_/Web_st.shtml
Cümşüd İbrahimli

**Cümşüd Rəşid oğlu İbrahimli** () — rəssam.

## Həyatı
1941-ci ilin May ayının 28-də Gürcüstan Respublikasının Marneuli şəhərində (Sarvan kəndi) kolxozçu ailəsində anadan olmuşdur. 1948-ci ildə Marneuli Azərbaycan orta məktəbinə getmiş, 1958-ci ildə isə Marneuli 1 saylı Azərbaycan orta məktəbini müvəffəqiyyətlə bitirmişdir. 1962-ci ildə Kirovabad (Gəncə) İnşaat Texnikumunu bitirən gənc Cümşüd iki il istehsalatda çalışdıqdan sonra, 1964-cü ildə sənədlərini Tbilisi Rəssamlıq Akademiyasının "Monumental heykəltaraşlıq" fakültəsinə verir və oraya daxil olur. İki ay oxuduqdan sonra onu ordu sıralarına apardılar. 1967-ci ildə ordudan tərxis olunaraq Tbilisi Rəssamlıq Akademiyasında təhsilini davam etdirmiş, 1973-cü ildə oranın tam kursunu bitirmişdir.

Təyinatla Bakıya gələn (1973) cavan heykəltaraş 1974-cü ildə Azərbaycan EA-nın Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun aspiranturasına qəbul edilir. "Sovet Azərbaycanının portret heykəltaraşlığı" adlı dissertasiya mövzusu ilə yanaşı, Cümşüd Rəşid oğlu 1976-cı ildə paralel olaraq SSRİ Rəssamlıq Akademiyası (Bakı filialı) nəzdində ikinci aspiranturaya (əyani) daxil olur və 1978-ci ildə məşhur bəstəkar və dirijor Niyazinin obrazı üzərindəki geniş hesabat işi ilə oranı bitirir. Həmin əsər hazırda maestronun ev muzeyində saxlanılır.

Heykəltaraş Cümşüd Rəşid oğlunun yaradıcılığında bir sıra portret və kiçik həcmli heykəl-kompozisiyalarla yanaşı, onlarca monumental layihə əsərləri də diqqəti cəlb edir. Onu da qeyd etməliyik ki, layihələrin əksəriyyətinin memarlıq həllini heykəltaraşın özu vermişdir.

O, indiyə qədər 50-yə yaxın sənət və monumental əsəri hazırlayıb. Belə əsərlərdən "İmadəddin Nəsimi", "Niyazi", "Cəvahirləl Nehru", "İndra Qandi", "Koroğlu", "Şah İsmayıl Xətai", "Qaçaq Kərəm", "Pənah xan", "Rəşid Behbudov", "Zeynalabdin Tağıyev", "Nəsrəddin Tusi", "Y. Məmmədəliyev" və "Babək" əsərlərini göstərmək olar.

Bu böyük sənətkar hazırda "Borçalı şəhidləri" adlı monumental kompozisiya üzərində çalışır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* &#91;1&#93;
Lətif İbrahimov

## Həyatı
Lətif Qasım oğlu İbrahimov 1914-cü ildə Borçalı nümayəndəliyinin Sarvan kəndində podratçı (kupets) Qasımın ailəsində dünyaya göz açmışdır.

Atası podratçı Qasım mahalın imkanlı adamlarından olub, Zaqafqaziyada ilk dəmir yollarını çəkdirmişdir. Anası Fatma xanım Axund Hyceyn ağanın qızı idi. Regionda böyük hörmətə malik idi. Lətif elə uşaq yaşlarından yol mühəndisi işləri ilə çox maraqlanardı. O, orta təhsil aldıqdan sonra sənədlərini o dövrdə Tiflisdə yeganə dəmir yol mutəxəssisi hazırlayan Tiflisdəki Zaqafqaziya Dəmir Yollar İnstitutuna (indiki Tbilisi Politexnik İnstitutu) verir və qəbul olunur. 1934-cü ildə dəmiryol inşaat fakültəsinin dəmiryol mühəndisi ixtisasını fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Lətif yeganə azərbaycanlı oğlu idi ki, orada rus dilində oxuyub və butun beş il muddətində şəkli institutun şərəf lövhəsində ən başda vurulmuşdur.

Gənc dəmiryol mutəxəssisi, əla mühəndis tez bir zamanda Borçalı bölgələrində və Gurcustanın bir sıra bölgələrində dəmiryol, körpü-tunel və kaskadalar və s. işlərin görülməsində öz layihələrilə yaxından iştirak etmiş və bəzi yolların salınması isə bilavasitə onun adı ilə bağlı olmuşdur. Onun bu işləri və əməlləri mərkəzin, rəhbərliyin gözündən yayınmamışdır. 1936-cı ildə Lətif Qasım oğlu İbrahimov SSRİ Ali Sovetinin fəxri fərmanına layiq görülmüşdür. Fəxri fərmanı şəxsən Kalinin təqdim etmişdir.

Lətif Qasım oğlu İbrahimov çox layihələr, çox planlar hazırlamışdı, lakin qəfil ölüm onları həyata keçirməyə aman vermədi. Onun qəbiri Sarvan qəbiristanlığındadır.

## İstinadlar
*http://azerbaycanevi.com/di%F0er-azerbaycan-yurtlar%FD/1276-borcal%FD-v601-qon%FEu-bolg601l601rd601n-olan-memarlar.html
Artıkoğlu Hüseyn

## Həyatı
Hüseyn Artıkoğlu 1950-ci il oktyabrın 5-də Başkeçid rayonunun Qəmərli kəndində anadan olmuşdur. 1967-ci ildə Marneuli 1 saylı Azərbaycan orta məktəbini bitirib və həmin ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun İnşaat fakültəsinə daxil olmuşdur. Həmin institutu 1973-cü ildə bitirərək Sənaye və Mülki Tikinti ixtisası üzrə inşaatçı-mühəndis peşəsinə yiyələnmişdir. 
1971-1977-ci illərdə "Azdövlətlayihə" institutunda texnik, mühəndis, qrup rəhbəri və baş konstruktor vəzifələrində çalışmışdır.

1977-1980-ci illərdə Moskvada V.A.Kuçerenko adına İKMETİ-nin aspirantı olmuşdur.
1981-ci ildən texnika elmləri namizədidir. 
1981-1984-cü illərdə Bakının layihə institutlarında çalışmışdır. 
1984-cü ildən Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin "Dəmir-beton (indi İnşaat) konstruksiyaları" kafedrasının dosentidir.

1988-cu ildə xalq hərakatına qoşularaq Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin yaradıcılarından biridir. 
1988-ci ildən "Birlik" cəmiyyətinin təsis qrupunun üzvü, 22 yanvar 1990-cı ildən "Birlik" partiyasının sədri olmuşdur.

1988-ci ildən layihə və tikinti biznes fəaliyyəti ilə məşğuldur. "Kooplayihə-AHB" və "Milli Dirçəliş" firmalarının təsisçisidir. Üç yüzdən çox layihənin konstruktor kimi müəllifidir.

## İstinadlar
*http://ahbinshaat.com/index.php?p=2&l=az
Əmirxan Xəlilov

**Əmirxan Xəlilov** () — professor.

## Həyatı
23 fevral 1937-ci ildə Gürcüstan Respublikasının Marneuli (Sarvan) şəhərində anadan olmuşdur.

Orta məktəbi Marneuli (Sarvan) şəhərində bitirmiş, 1956–1961-ci illərdə BDU-da təhsil almışdır

## Təhsili elmi dərəcə və adları
1961-ci ildə BDU-nu bitirmişdir
1968-ci ildə "Cəfər Cabbarlının ədəbi-tənqidi görüşləri" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

1987-ci ildə "Azərbaycan-rus ədəbi əlaqələrinin inkişaf mərhələləri (1920–1980)" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir 1971-ci ildən dosent, 1988-ci ildən etibarən professor elmi adlarını almışdır

## Əmək fəaliyyəti
1965-ci ildə Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuş və 1968-ci ildə bitirmiş, elmi işçi vəzifəsində işləmişdir.

1970-ci ildən BDU-da "Rus ədəbiyyatı tarixi", "Türk və şərqi slavyan xalqları ədəbiyyatı", "Dünya ədəbiyyatı" kafedralarında çalışmışdır
"Rus ədəbiyyatı" və "dünya ədəbiyyatı" fənlərindən mühazirələr oxuyur.

170-dən artıq məqalə, 5 monoqrafiya, 8 kitab müəllifidir.

3 elmlər namizədi yetişdirmişdir.

Məmməd Araz adına "İti qələm" mükafatı laureatı adını almışdır.

## Tədqiqat sahəsi
Filologiya, tənqid və ədəbiyyatşünaslıq

## Beynəlxalq seminar və simpoziumlarda iştirakı
Riqa və Daşkənddə (1975–1976-cı illər) ədəbi-elmi konfranslarda məruzə ilə çıxış etmişdir

## Seçilmiş əsərləri
* "Məmməd Araz və çağdaş Azərbaycan poeziyası"
* "Sergey Yesenin şərq-qərb kontekstində"
* "Əliağa Kürçaylının poetik tərcümələri"
* "Asif Asimanın söz asimanı"
* "Şair Zəlimxan Yaqub və müasir Azərbaycan poeziyası"

## Kitablar
* "Cəfər Cabbarlı: sənət və sənətkarlıq". Bakı. 1974,
* "Rus sovet ədəbiyyatı tarixi".(Müəlliflərdən biri), Bakı. 1976,
* "Sergey Yesenin və Azərbaycan". Bakı. 1977,
* "Aleksandr Blok və Azərbaycan poeziyası". Bakı 1980,
* "Ədəbi üfüqlər". Bakı 1985,
* "Poeziya, həyat və mənəviyyat". Bakı 1990,
* "Sənət həyata bələdçidir". Bakı 1992,
* "XX əsr rus ədəbiyyatı tarixi". Bakı 1995,
* "Sergey Yesenin: Mərdəkanın qızıl payızı və yazı". Bakı 1996,
* "Günəşi içirik, günəşlənirik (tənqidçi Əli Nazim)". Bakı 2000,
* "Məmməd Araz dühası". Bakı 2002,
* "Şair Əliağa Kürçaylı". Bakı 2003
* "Olimpə gedən yol (Xalq şairi Zəlimxan Yaqub)". Bakı 2005,

## Mənbə
* Əmirxan Xəlilov
Universal əsgər 2: Qayıdış

**Universal əsgər 2: Qayıdış** () – 1999-cu ildə rejissoru Mik Rocers tərəfindən çəkilən fantastik döyüş filmi. Universal əsgər filminin davamıdır.

## Məzmun
Lyuk Devero (*[[Jan-Klod Van Damm]]*) amerikanın gizli laboratoriyalarının birində vəzifəsini yerinə yetirir. Amerikanın hərbçiləri yeni silah növünü sınaqdan keçirirlər. Bunun üçün Universal əsgərlərdən istifadə edirlər. Universal əsgərləri isə super kompüter "Set" idarə edir. Soyuq müharibənin başa çatması ilə əlaqədar bu gizli proekt bağlanmaq üzrədir. Bunu eşidən "Set" artıq Universal əsgərləri öz itaəti altına salmağa başlayır. Onların qarşısını ala biləcək yeganə şəxs isə Lyuk Deverodur...

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Abituriyent

**Abituriyent** (; mənası – getməyə hazırlaşan) — bir çox ölkələrdə orta təhsil müəssisəsini bitirən şəxs, ali və ya оrta peşə-iхtisas təhsili müəssisəsinə qəbul оlunmaq üçün müvafiq sənədləri təqdim etmiş şəхs.

## Tarixi
XIX əsrin sonlarında abituriyent gimnaziya, realnı məktəb kimi ali təhsil müəssisəsinə keçmək üçün zəruri olan orta təhsil müəssisəsinin şagirdinin adı olmuşdur. SSRİ-də 1950-ci illərdən, sonra isə postsovet məkanında bu termin fərqli bir məna qazanmış, orta ixtisas və ya ali təhsil müəssisəsinə daxil olan şəxsi ifadə etmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycanda təhsil
Adyunktura

**Adyunktura** — hərbi təhsil müəssisəsində doktoranturaya bərabər tutulan yüksək ixtisaslı elmi-pedaqoji kadrların hazırlanması forması.

## İstinadlar
Doktorantura

**Doktorantura** və hərbi təhsil müəssisələrində **[[adyunktura]]** — Azərbaycan Respublikasında yüksəkixtisaslı elmi və elmi-pedaqoji kadrların hazırlanması ali təhsilin ən yüksək səviyyəsi, doktorluq elmi dərəcəsinin alınmasını həyata keçirən yüksəksəviyyəli elmi-pedaqoji kadr hazırlığı forması. Müvafiq elmi dərəcələrin (elm sahələri göstərilməklə, fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru) verilməsi ilə başa çatır.

## Mənbə
* Təhsil haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu 
* "Doktoranturaların yaradılması və doktoranturaya qəbul Qaydaları"nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2010-cu il 1 iyul tarixli 129 nömrəli Qərarı 

## Həmçinin bax
* Doktorant
* Doktorantura məsləhətçisi
Fəlsəfə doktoru

**Fəlsəfə doktoru** (PhD; ; ) — Beynəlxalq səviyyədə elmi ixtisaslaşma və tədqiqat bacarığını təsdiqləyən, adətən doktorluq səviyyəsində təqdim edilən elmi dərəcədir. Bu dərəcə, müəyyən sahə üzrə yeni biliklərin yaradılması və ya mövcud biliklərin əhəmiyyətli şəkildə inkişaf etdirilməsi yolu ilə əldə edilir.

elm sahələri üzrə doktoranturada verilən yüksək elmi dərəcə.

## Haqqında
Fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi müvafiq ali məktəbin magistratura pilləsini bitirmiş, müəyyən edilmiş imtahanları müvəffəqiyyətlə vermiş, alimlik dərəcələrinin və elmi adların verilməsi haqqında Əsasnamə ilə müəyyən edilmiş qaydada dissertasiya müdafiə etmiş şəxslərə verilir. Bu dərəcə ali məktəblərin (fakültələrin), yaxud elmi-tədqiqat müəssisələrinin ixtisaslaşdırılmış elmi şuralarının təqdimatı əsasında Ali Attestasiya Komissiyasında təsdiq olunur. Fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini almaq üçün təqdim edilmiş dissertasiya aktual elmi məsələnin yeni həllini verən və müəyyən bilik sahəsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən yetkin elmi tədqiqat işi olmalıdır.

## Həmçinin bax
* Elmlər namizədi
* Elmlər doktoru

## İstinadlar
Gimnaziya

**Gimnaziya** — əsasən humanitar sahədə istedad və qabiliyyəti ilə fərqlənən şagirdlər üçün təmayüllər üzrə təhsil xidmətləri göstərən ümumtəhsil müəssisəsi

## Həmçinin bax
* Lisey
* Kollec
* Seminariya
* Universited
* Gimnaziya № 36 (Rostov-na-Donu)

## İstinadlar
Kampus

**Kampus** — müvafiq maddi-texniki bazaya və infrastruktura malik təhsil kompleksi və ya şəhərciyidir.

## İstinadlar
Maltəpəspor

**Maltəpəspor** — 1923-cü ildə İstanbulun Maltəpə ilçəsində qurulan Türkiyə futbol klubu. Yaşıl-ağ-qırmızı rənglərə sahib olan klub matçlarını 5000 tamaşaçı tutumlu Maltepe Hasan Polat stadionunda keçirir.

## Tarixi
1923-cü ildə Maltəpə Gənclər Birliyi adı ilə yaradılmışdır. 1949-cu ilə qədər bu ad altında mübarizə aparan "Maltepespor" bu tarixdə "Maltepe Gençlikspor" adlandırılıb. 1955-ci ildə qurulan Güneşspor, daha sonra Ağaspor komandalarının Maltepespor adı altında birləşməsi ilə bu günə gəlib. 1923-cü ildən müxtəlif dəyişikliklər keçirən Maltepespor 1987–1988-ci illərdə indiki vəziyyətinə gəlib.

Maltepespor 1988–1989 mövsümündə Türkiyə Həvəskarlar Çempionatında 2-ci yer tutaraq peşəkarlaşıb. 1988–1989 mövsümündən 2000–2001 mövsümünə qədər Türkiyə 3-cü Futbol Liqasında mübarizə aparıb.
Rezidentura

**Rezidentura** — tibb iхtisasları üzrə baza ali təhsili əsasında həkim-mütəхəssis hazırlığı forması

## İstinadlar
Darkthrone

**Darkthrone** — 1987-ci ildə yaradılmış Norveç metal musiqi qrupu.

## Haqqında
Fəaliyyətə başladığı ilk illərdə det metal janrında mahnılar ifa etmişdir. "A Blaze en the Northern Sky" albomunda ilk dəfə olaraq blək-metal janrında mahnıları yer almışdır. Qrupun ilk heyəti bu şəkildə idi: zərb alətlərində Fenriz, bas-gitarada Dag Nilsen, vokal Nocturno Culto və gitarada Zephyrous. Darkthronedə heç bir zaman gedənin yerinə başqasını almaq ənənəsi mövcud olmayıb. Buna görə də qrupun hazırda iki üzvü var. Dag Nilsen "A Blaze en the Northern Sky", Zephyrous isə "Panzerfaust" albomu işıq üzü görəndən sonra qrupu tərk etmişlər.

## Diskoqrafiya

## İstinadlar
Qadişa vadisi

**Qadişa vadisi** () — Livanın Şimal mühafəzəsinin Beşarri və Zğarta nahiyələrində yerləşir.

## Həmçinin bax
* Tanrının sidr ağacları

## Xəritə

## Xarici keçidlər
* Qadisha.org
1920 Maraşspor

**1920 Maraşspor** — Türkiyədə Kahramanmaraş şəhərini təmsil edən köhnə bir futbol klubudur.

## Liqa mübarizələri
* **[[Türkiyə 3-cü Liqası|3-cü Liqa]]: 4 Mövsüm**
2012–2016
* **[[Regional Həvəskarlar Liqası]]: 6 Mövsüm**
2010–2012, 2016–2020
* **[[Türkiyədə həvəskar futbol liqalarının siyahısı|Həvəskar Liqası]]: 34 Mövsüm**
1976–2010

## Uğurları
* Regional Həvəskarlar Liqası
** **Pley-off çempionu**: 2011–2012
Tanrının sidr ağacları

**Tanrının sidr ağacları** () — Livan sidr ağaclarının geniş meşələrinin son izlərindən biridir. Qədim zamanlarda Livan dağı üzərində salınmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Livan eko-turizmi:Tanrının sidr ağacları 

## Həmçinin bax
* Kadişa dərəsi
Vartana

**Vartana** — Kirovakan rayonunda kənd.

## Tarixi
27 noyabr 1988-ci ildə Kirovakan şəhərində at oynadan daşnak terror qrupu Vartana kəndinə soxulmuşdur. Daşnak Qazanstyan Samvelin terror qrupu Bayramov Qaranı (evindən çıxmadığına görə) vəhşicəsinə qətlə yetirmişlər. Lyova və Lendrum Xaçaturyan qardaşları Hüseynova Leylini əzabla qətlə yetirirlər. Vanesyan Samvelin terror qrupu İsgəndərov Mehralını, arvadı Xanımı və 17 yaşlı Alimi öldürülməzdən əvvəl Xanımı soyunduraraq ərinin gözləri qarşısında lüt-üryan rəqs etməyə məcbur etmişlər. Bundan sonra hər üçünü parça-parça doğramışlar. Qriqori Çavuşyanla Hamlet Qasparyanın terror qrupu 1924-cü il təvəllüdlü Əliyev Abdullanı öldürmüşlər. Evlərini tərk etmədiklərinə görə Məmmədov Süleyman Yosmedyan Surenin, Alıyev Əhmədi isə Vazgenin terror qrupu qətlə yetirmişdir. Terrorçu Zehranyan Suren Əliyeva Fatmanı «Niva» markalı minik maşınının təkərləri altına salıb əzmişdir. Beləliklə, kənd əhalisini ölümlə təhdit edərək doğma ev-eşiyini tərk etməyə məcbur etmişlər.

## Əhalisi
Vartana – 1918-ci il. 120 nəfər yandırılıb öldürülmüşdür. 1988-ci ildə yenə bu kənddə 16 nəfər yandırılıb məhv edilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Əziz Ələkbərli, "Qədim türk-oğuz yurdu "Ermənistan"", Bakı, "Sabah", 1994.
* PDF versiyası. // Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri. Müəllifi: İ. M. Bayramov; Redaktorları: B. Ə. Budaqov, H. İ. Mirzəyev, S. A. Məmmədov. Bakı: "Elm" nəşriyyatı, 696 səh. ISBN 5-8066-1452-2
* Həbib Rəhimoğlu. "Silinməz adlar, sağalmaz yaralar", Bakı, "Azərnəşr", 1997.
* B.Ə.Budaqov, Q.Ə.Qeybullayev. "Ermənistanda Azərbaycan mənşəli toponimlərin izahlı lüğəti". Bakı, "Oğuz eli", 1998.
* Ermənistan azərbaycanlılarının tarixi coğrafiyası, Bakı, "Gənclik", 1995.
Live from Earth (albom)

**Live from Earth**  – Pet Benatarın 1983-cü ildə çıxardığı albomudur. Albomda Love Is a Battlefield və "Lipstick Lies" kimi məşhur mahnılar vardır.

## Mahnılar
# Fire And Ice
# Looking For A Stranger
# I Want Out
# We Live For Love
# Hell Is For Children
# Hit Me With Your Best Shot
# Promises In The Dark
# Heartbreaker
#Love Is a Battlefield
# Lipstick Lies
In the Heat of the Night (albom)

**In the Heat of the Night** – Pet Benatarın 1979-cu ildə çıxardığı ilk albomudur. Bu albom "Billboard 200" hit-paradında 12-ci mövqe saxlamışdır.

## Mahnılar
# "Heartbreaker" (Gill, Wade) – 3:29
# "I Need a Lover" (Mellencamp) – 3:30
# "If You Think You Know How to Love Me" (Chapman, Chinn) – 4:23
# "In the Heat of the Night" (Chapman, Chinn) – 5:24
# "My Clone Sleeps Alone" (Benatar, Capps) - 3:29
# "We Live for Love" (Geraldo) – 3:55
# "Rated X" (Gilder, McCulloch) – 3:17
# "Don't Let It Show" (Parson, Woolfson) – 4:04
# "No You Don't" (Chapman, Chinn) – 3:20
# "So Sincere" (Benatar, Capps) – 3:29

## İstinadlar
Ayvaz Xələfli

**Xələfli Ayvaz Alı oğlu** — coğrafiya elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Ayvaz Xələfli 1942-ci ildə Göyçə mahalının Cil kəndində anadan olmuşdur. 1949-cu ildə Cil kəndində birinci sinifə getmiş, oranı bitirdikdən sonra 1959-cu ildə Ardanış kənd orta məktəbini bitirmiş, həmin ildə də təhsilini davam etdirmək üçün Bakıya getmiş və Bakı dövlət Universitetinin fizika fakültəsinə daxil olmuşdur. 1965-ci ildə təhsilini başa vurub, təyinatla öz kəndlərinə qayıdıb fizika müəllimi işləmişdir.

1965-ci ilin noyabrında hərbi xidmətə çağrılmış, bir ilik hərbi xidmətdən sonra Bakı şəhərinə qayıdıb Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Geologiya İnstititu nəzdində olan Yer fizikası bölməsində paleomaqnetizm və Yer maqnetizmi laboratoriyasında baş mühəndis vəzifəsinə işə qəbul olunmuşdur.

Bir il işlədikdən sonra aspiranturaya daxil olub Leninqrad şəhərinə oxumağa getmiş, aspiranturanı bitirdikdən sonra Leninqrad şəhərində elmi tədqiqat institunda elmi işini davam etdirərək orada yaşamışdır.

1977-ci ilin noyabrına qədər orada yaşamışdır. Həmin ildə Leninqrad şəhərindən evini dəyişib Bakıya gəlmiş, akademyanın Geologiya İnstitutunda elmi işlərini davam etdirmişdir. Azəbaycanda aparılan paleomaqnit tədqiqatlarını davam etdirimş, ilk olaraq aparılan tədqiqatların nəticəsi olaraq Azərbaycan, eləcə də bütün Qafqaz ərazisinin qonşu ölkələrin ərazisində aparılan paleomaqnit tədqiqatların nəticələri ilə müqayisəli şəkildə paleotektonik bərpasını vermişdir.

100 çap vərəqi elmi iş yazmışdır, o cümlədən 6 monoqrafiya, 90 dan çox məqalə 15 elmi məruzə etmişdir. Siravi elmi işcilikdən elmlər doktoru, professorluğa qədər yüksəlmişdir.

Ailəlidir. İki övladı var.

## Xarici keçidlər
* Ayvaz Xələfli
İnam Kərimov

**İnam İmdad oğlu Kərimov** () — Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin sədri və hakimi (2023-cü ildən), Məhkəmə-Hüquq Şurasının sədri (24.06.2023—h.h.), A. R. sabiq kənd təsərrüfatı naziri (2018–2023), Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin birinci sədri (2012–2018)

## Həyatı
1977-ci il iyunun 6-da Bakı şəhərində anadan olub. 1984-cü ildən 1994-cü ilə qədər S. C. Pişəvəri adına Humanitar fənlər Gimnaziyasında təhsil alıb.

1994–1995-ci illərdə Amerika Birləşmiş Ştatların İndiana ştatında yerləşən Riçmond Orta məktəbində təhsilini davam etdirib.

1995-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin beynəlxalq hüquq fakültəsinə qəbul olub.

1998-ci ildən 2000-ci ilə qədər Fransanın Strasburq Universitetində hüquq ixtisası üzə bakalavr təhsili alıb.

2000–2002-ci illərdə isə Sorbonna Universitetində hüquq ixtisası üzrə magistr təhsili alıb.

2013-cü ildə Sorbonna Universitetində hüquq elmləri doktoru (docteur en droit) elmi dərəcəsi alıb.

İngilis, fransız, rus və fars dillərini bilir.

### Ailəsi
Ailəlidir, 2 övladı var. Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin Aparat rəhbəri Mətin Kərimlinin qardaşıdır.

## Fəaliyyəti
2002-ci ildən 2004-cü ilədək Azərbaycan Prezidentinin Administrasiyasında məsləhətçi, 2004–2012-ci illərdə isə baş məsləhətçi vəzifələrində çalışıb.

2005–2012-ci illərdə Azərbaycanın Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komisiyyasının katibi və Avropa Şurasının Korrupsiyaya qarşı Dövlətlər Qrupunda (GRECO) Azərbaycanın nümayəndə heyətinin rəhbəri olub.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 7 sentyabr 2012-ci il tarixli 2426 nömrəli Sərəncamı ilə İnam Kərimov Azərbaycanın Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin sədri vəzifəsinə təyin edilib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 21 aprel 2018-ci il tarixli 9 nömrəli Sərəncamı ilə İnam Kərimov Azərbaycanın Kənd təsərrüfatı naziri vəzifəsinə təyin edilib.

## İstinadlar
Yevn

**Yevn** (yun. - Eunus) (? - e.ə.132, Enna) - Siciliya adasında birinci qul müharibəsinin rəhbəri (e.ə. 138-e.ə. 132).

## Həyatı
Mənşəcə suriyalı idi. Üsyançılar onu Antiox adı ilə çar elan etmişdilər. E.ə. 132-ci ildə Roma konsulu Rupili tərəfindən əsir alınmış və həbsxanada işgəncə ilə öldürülmüşdü.

## Həmçinin bax
• Siciliya

## İstinadlar
Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası
Lusi Sergi Katilina

**Lusius Sergu Catilina** (, )  — Qədim Roma siyasi xadimi.

## Həyatı
Konsul seçkilərində (e.ə. 64) məğlub olan Katilina e.ə. 63-cü ildə hakimiyyəti ələ keçirmək məqsədi ilə qəsd təşkil etmişdi. O, borcları ləğv edəcəyi və s. vədlərlə pleybeylərin bir hissəsini, var-yoxdan çıxmış əyanların nümayəndələrini öz tərəfinə çəkmişdi.Mark Tulli Siseron qəsdi ifşa etdi və xalq düşməni elan etdi. Katilina konsul ordusu ilə döyüşlərin birində məğlub oldu və öldü.

## Həmçinin bax
* Qədim Roma
* Roma siyasətçiləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Gəz dili

**Gəz dili**——Hind-Avropa dil ailəsinin Şimal-qərbi İran dillərinin Mərkəzi İran qrupuna aid olan dildir ki İsfahan ostanında xüsusilə Gəzdə danışılır.

## İstinadlar
Aştiyan dili

**Aştiyan dili** — Hind-Avropa dil ailəsinin Şimal-qərbi İran dillərinin Mərkəzi İran qrupuna aid olan dildir ki Mərkəzi ostanında xüsusilə Aştiyanda danışılır.Mərkəzi İran dialektləri və Talış dili arasında keçiddir.Vəfs dilinə çox oxşayır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Vəfs dili
* Talış dili
Dari (Mərkəzi İran dialekti)

**Zərdüştü dari** - Hind-Avropa dil ailəsinin Şimal-qərbi İran dillərinin Mərkəzi İran qrupuna aid olan dild.  Yəzd ostanı və Kirman ostanında yaşayan Zərdüştülər tərəfindən danışılır, Əfqanıstanda danışılan dari dilində fərqlidir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Nayin dili
Morze əlifbası

**Morze kodu** — telekommunikasiyada mətn simvollarını nöqtə və tire adlanan iki fərqli siqnal müddətinin standartlaşdırılmış ardıcıllığı kimi kodlaşdırmaq üçün istifadə olunan üsul. Morze əlifbası elektrik teleqrafı üçün qəbul edilmiş sistemin ilk tərtibatçılarından biri olan Samuel Morzenin adını daşıyır.

Beynəlxalq Morze kodu **a**-dan **z**-yə kimi 26 əsas Latın hərfini, bir vurğulu Latın hərfini (**é**), ərəb rəqəmlərini və durğu işarələri və prosedur siqnallarının kiçik dəstini kodlaşdıra bilir. Böyük və kiçik hərflər arasında heç bir fərq yoxdur. Hər bir Morze kodu simvolu nöqtə və tire ardıcıllığı ilə formalaşır. Siqnalın aydınlığı və operatorun bacarığına görə müddət dəyişə bilər, lakin hər hansı bir mesaj üçün müəyyən edildikdən sonra bu Morze əlifbasında əsas vaxt ölçü vahididir.

## Tarixi
6 yanvar 1836-cı ildə amerikalı ixtiraçı və rəssam Samuel Morze (Samuel Morse) Nyu-Cersi ştatının Morristaun şəhərində teleqraf aparatını nümayiş etdirmiş və bu aparat vasitəsilə özünün yaratdığı kodla ilk teleqramı göndərmişdir. Teleqramın ötürmə məsafəsi 3 km-ə yaxın, mətni isə bir neçə sözdən ibarət idi: "A patient waiter is n loser" ("Səbir edən heç vaxt uduzmur").

Bu tarixdən etibarən bütün dünyada məlumatın teleqraf vasitəsilə ötürülməsində standart kimi Morze əlifbasından istifadə edilməyə başlanmışdır. Əlifbanın hər bir hərfi nöqtə və tirelərdən ibarət idi. Bu işa-rələrin müxtəlif say və ardıcıllığı müəyyən hərf bildirirdi. Morzenin quraşdırdığı 60 kilometrlik teleqram xətti ilk dəfə prezident seçkilərinə dair məlumatların verilməsində istifadə olunmuşdur.

## İstinadlar
Stefan Kakaş

**Stefan Kakaş** (; ) — alman diplomatı, səfir.

## Həyatı
Səfəvi diplomatı Hüseynəli bəy Bayatın Almaniyaya səfərindən sonra imperator II Rudolf (1552-1612) Osmanlı dövlətinə qarşı I Şah Abbasla danışıqlar aparmaq məqsədilə onu Səfəvilər dövlətinə göndərmişdi. Kakaşın başçılıq etdiyi səfirlik Moskva-Volqa-Xəzər yolu ilə 1603-cü il avqustun 8-ində Lənkərana çatdı. Kakaş Lənkəranda öldü və səfirliyə Tektander başçılıq etdi.

## İstinadlar

* Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası
Qəzza

**Qəzza** və ya **Qəzzə** — Fələstinin cənub-qərbində yerləşən şəhər. Şəhər inzibati baxımdan Qəzza bölgəsinə daxildir və həmin bölgənin ən böyük şəhəri hesab olunur.

Qəzzədəki insan yaşayış tarixi bu şəhəri dünyadakı ən qədim şəhərlərdən biri edəcək şəkildə 5.000 ilə çatır. Şimali Afrika və Levant arasındakı Via Maris deyilən ticarət rotası üzərində iştirak etdiyi üçün tarixinin böyük bir hissəsində Cənubi Fələstinin qiymətli bir antreposu və Qırmızı dəniz üzərindən gələn Ədviyyat Yolu üzərində əhəmiyyətli bir fasilə yeri olaraq funksiya gördü.

Romalılar və daha sonra Bizanslılar altında, Qəzzə və nisbi sülh dövrü yaşayaraq əhəmiyyətli bir məskunlaşma vahid oldu. 635-ci ildə, İslam Ordusu tərəfindən fəth edildi və sürətli bir şəkildə İslami bir hüquq mərkəzi halına gəldi. Ancaq, Xaçlılar zəbti ilə şəhər xarab oldu. Aşağıdakı hissələrdə bir tarixçinin Xaçlıların şəhəri "pilotsuz və xarab tapdığından" bəhs etdiyi yazmaqda olub bu mövzuda qəti qaynaq yoxdur. Sonrakı əsrlərdə, Qəzzə sellər və Monqol axınları üzündən bir çox çətinlik yaşadı. 16-cı əsrdə, Osmanlı İmperatorluğuna daxil olduqda bir kənd idi. Osmanlı hakimiyyətinin ilk yarısında, Rıdvan Xanədanı rəhbərliyində şəhərdə böyük ticarət və sülh içində dövr keçdi.

Qəzzə Birinci Dünya Döyüşü əsnasında, ingilis hakimiyyətinə təslim oldu və ingilis mandatı altında Fələstinin bir parçası halına gəldi. 1948 Ərəb-İsrail müharibəsi nəticəsində, Misir rəhbərliyində Qəzzədə bəzi inkişaflar olmuşdur. 1967-ci ildə İsrail tərəfindən Altı Gün Döyüşü nəticəsində ələ keçirildi; ancaq 1993-cü ildə, şəhər rəhbərliyi Fələstin Milli rəhbərliyinə keçdi. Həmas, 2007-ci ildə edilən seçkiləri qazanaraq şəhəri Əl Fəthin təslim etdi və o tarixdən bəri İsrail tərəfindən mühasirə altında tutulmaqdadır.

Qəzzənin əsas iqtisadi fəaliyyətləri kiçik miqyaslı sənaye, kənd təsərrüfatıdır. Ancaq, iqtisadiyyat mühasirə və davamlı davam edən qarşıdurmalar ilə iqtisadi olaraq şəhər pis vəziyyətdədir. Əhalisinin çoxu müsəlman olan şəhərdə, çox az xristian azlıq vardır. Qəzzə xalqının təxminən 75%-i 25 yaşın altındadır və dünyada qaçqın olaraq başqa bölgələrdə yaşayan ən yüksək sayda xalqa sahib şəhərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
* Qəzzə bölgəsinə humanitar yardım aparan gəmilərə hücum
Müəzzin

**Müəzzin** və ya **azançı** () — məscidlərdə azan, namazlarda salam və təsbeh dualarını oxuyan şəxs.

Müəzzinlik mövqeyi, İslam peyğəmbəri Məhəmməd bin Abdullah zamanından bəri var. İlk müəzzin Bilal Həbəşidir.

## Həmçinin bax
* Bilal
* Namaz
* Azan

## Xarici keçidlər
Şulklopfer

**Şulklopfer** (*Schulklopfer*) — yəhudi müəzzin, yerli sinaqoqda yəhudi icmasını namaza çağıran şəxs

## Həmçinin bax
* Müəzzin

## İstinadlar
Tibet buddizmi

**Tibet buddizmi** və ya **Lamaizm** — əsasən Çin Xalq Respublikasında, Monqolustan, qismən Hindistan, Nepal və Butanda, az sayda isə dünyanın bir çox ölkələrində ardıcıllları olan dini təlim, buddizmin qolu.

Tibetdə buddizm mahayana, vacrayana və bon dininin sintezindən ibarətdir. Tibet mütəfəkkirləri fəlsəfə sahəsində, əsasən madhyamikaya, yoqaçara ideyalarına və "Həqiqi mövcudat bətni" (tathaqata-qarbha) haqqında təlimə dayaqlanan mürəkkəb sxolastik doktrinalar yaradırdılar. Hind monastrlarında intişar tapmış və Tibet mühitinə köçürülmüş disput institutunun digər buddist ənənələrində analoqu yox idi. Dini təcrübə sahəsində bu həyatda "aydınlanma"ya yetişmənin (dzoqçen) ezoterik texnikaları inkişaf etdirilirdi..

VII–VIII əsrlərin Tibet çarları üçün hind Buddizminin qəbulu düşünülmüş siyasət idi. Bu siyasət tibetlilərin təhsil almaq üçün Hindistandakı buddist monastırlarına göndərilməsində, görkəmli missionerlərin (Şantarakşita, Padmasambhava, Kamalaşila və b.) ölkəyə dəvət edilməsində, sutraların və buddist traktlarının sanskritcədən Tibet dilinə tərcümə mərkəzlərinin yaradılmasında (Tibet yazısı VII əsrin ortalarında hind yazısı əsasında yaradılmışdır), məbədlərin tikilməsində, bon dinindəki qanlı qurbankəsmə ayinlərinə qadağa qoyulmasında ifadə olunurdu.

## Həmçinin bax
* Buddizm

## İstinadlar
Mazel Tov

**Mazel Tov** (İvritcə/İdişcə: "מזל טוב", İvritcə: "mazal tov"; İdişcə: "mazel tov"; hərfi tərcümə "uğurlar") — İvrit dilində əhəmiyyətli  hadisə barəsində təbrik çatdırmaq üçün istifadə edilən ümumi ifadə.

## Tərcüməsi və istifadəsi
**Mazel tov** ifadəsinin ivrit dilindən hərfi tərcüməsi "uğurlar"dır. Amma buna baxmayaraq bu ifadə "uğurlar" kimi işlədilmir, əsasən Azərbaycan dilində işlənən "təbriklər" və "mübarəkdir" ifadələrinin məna qarşılığı kimi işlənir. Toy mərasimləri, dini bayramlar zamanı işlənən bu ifadə bəzən "Mazal tov" kimi də işlədilir. Ənənəvi yəhudi toyunda bəy ayağı ilə qab sındırandan sonra qonaqlar birlikdə "Mazel tov" deyərək təbriklərini ifadə etmiş olurlar.

İsraildə "Mazel tov" bütün əlamətdar hadisələr zamanı, o cümlədən ad günlərində, yeni sürücülük vəsiqəsi almaq, hərbi xidməti bitirmək münasibətilə işlənir.

## Xarici keçidlər
* 

## Həmçinin bax
Hüseyn Əli Hüseynov

**Hüseyn Əli Gülbala oğlu Hüseynov** () — Azərbaycan və Leninqrad rəssamlıq məktəbinin nümayəndələrindən biridir.

## Həyatı
Hüseyn Hüseynov 2 sentyabr 1930-cu ildə Bakının Buzovna kəndində anadan olub. Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Texnikumu, sonra isə V. İ. Muxina adina Leninqrad Dövlət Rəssamlıq-sənaye məktəbini bitirib. Azərbaycan SSRnın Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilib.

"Şuşa motivləri" mənzərələr silsiləsi hələ tələbə olduğu zamandan tanınmağa başlanıb.

H. Hüseynovun əsərləri ilk dəfə 1954-cü ildə Respublika rəssamlıq sərgisində nümayiş olunub. Azərbaycan Dövlət Sirkinin bədii tərtibat kompleksinə daxil olan "Atlar" (1966), Aeroport mehmanxanasında "Kosmos" (1969), M. Əzizbəyov adına doğum evində "Analıq" (1976), Bakı Dəniz limanında "Tərəqqi" mozaikaları, həmçinin Azərbaycan və Moskva mehmanxanalarının interyerlərini bəzəyən orijinal süjetli vitrajlar rəssamın yaradıcılıq nailiyyətləridir. Eləcə də "Poladəridənlər" (1961), "Tələbə qız" (1963), Azərbaycan qızı, Poladəridən (1964) "Rüstəm" (1965), "Sara" (1968), "Gənclik" (1970), "And (1972), "Yeni həyata doğru" (1977) əsərləri müəllifə şöhrət qazandırıb.

Azərbaycanda **ilk Azərbaycan dilində rəssamlıq dərsliklərinin müəllifi**, Azərbaycan Dövlət Pedagojı Universitetin **Rəssamlıq və onun tədrisi kafedrasının yaradıcısı və müdri olub**.

Əsərləri R. Mustafayev ad. Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində və Azərbaycan Dövlət Şəkil Qalereyasında saxlanılır.

23 dekabr 1987-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir. Buzovna kəndində dəfn olunub.

Azərbaycan SSRnin Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilib. AzSSRnin Dövlət Mükafatına və AzSSRnin Əməkdar Rəssam adına təqdim olunub.

## Mənbə
* Dərsliklər
* Dərsliklər
* Şəxsi iş 

## İstinadlar
Back for Good Tour

**Back for Good Tour** - Modern Talking qrupunun ilk konsertidir. Konsert 7 may 1998-ci ildə Almaniyanın Maqdelin şəhərində baş tutmuşdur. 31 dekabr 1998-ci ildə Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhərində başa çatmışdır.

## Mahnıların siyahıları
*You're My Heart, You're My Soul
*You Can Win If You Want
*Cheri, Cheri Lady
*Brother Louie
*Atlantis Is Calling (S.O.S. for Love)
*Geronimo's Cadillac
*Give Me Peace On Earth
*Jet Airliner
*In 100 Years 
*Space Mix '98
*"I Will Folow You"
*"Anything Is Possible"
*"Heaven Will Know"
*"We Take The Chance"
*"Don't Play Whith My Heart"
*"Lady Lay"
*"We Still Have a Dreans"

## Xarici keçidlər
* Rəsmi səhifə
Hüseyn Qafarov

**Qafarov Hüseyn Rəcəb oğlu** — müəllim, tarzən, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti.

## Həyatı
Hüseyn Qafarov 6 avqust 1957-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olub. 1993-1999-cu illər arasında Gülarə Əliyeva adına "Dan ulduzu" instrumental ansamblının solisti olub. Hazırda Naxçıvan Muxtar Respublikası Babək rayon Zeynəddin kənd musiqi məktəbində müəllim vəzifəsində çalışır.

## Təltifləri
Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 17 sentyabr 2007-ci il tarixli sərəncamı ilə Qafarov Hüseyn Rəcəb oğluna Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adı verilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* "Azərbaycan" qəzeti. 2007, 18 sentyabr, səh.2.
Evangelista Torriçelli

**Evangelista Torriçelli** (; ) — XVII əsrdə yaşamış italyan fizik və riyaziyyatçı. Torriçelli 1643-cü ildə hava təzyiqini ölçmək üçün civəli barometr cihazını icad etmişdir.

Uşaqlıq vaxtlarından dəqiq elmlərə maraq göstərməyə başlamışdır. 1627-ci ildə Roma şəhərinə getmiş və burada hidravlika elminin banilərindən olan Benedetto Kastelli ilə birlikdə işləmişdir. Benedetto Kastelli Qalileo Qalileyin tələbələrindən bir idi və Evangelista Torriçelli də 1641-ci ildən etibarən Qalileo Qalileylə məktublaşmağa başlamışdır. Həmin ildə Kastellinin məsləhətlərindən sonra Qalileo Qaliley Evangelista Torriçellini Toskana şəhərinə dəvət etdi. Torriçelli Toskana şəhərinə gəldikdən, bir neçə həftə sonra Qalileo Qaliley vəfat etdi. Toskana knyazı şəhərdə elmi işlərlə məşğul olmağı Qalileo Qalileyə tapşırmışdı, onun ölümündən sonra bu vəzifəyə Evangelista Torriçelli gətirildi. 1644-cü ildə Torriçelli tərəfindən Həndəsə və Mexanika bölmələrinə aid olan bir kitab nəşr edildi.

Riyaziyyat sahəsində olan böyük bir boşluğu dolduran bu kitabda, eyni zamanda Qalileo Qalileyin mexanika sahəsində olan iki işi də yer almışdır. Torriçellinin həndəsə və mexanika sahəsində olan fəaliyyətinə ilk dövrdə heç kim önəm vermirdi. Onun əsas məqsədlərindən biri hava təzyiqini ölçmək üçün cihaz ixtira etmək idi. O, ilk dəfə olaraq hava təzyiqini şüşə qablara doldurulmuş civə vasitəsilə etmək qərarına gəlmişdir. Bununla da dəniz səviyyəsində 1 sm²-ə düşən təzyiq 1033 q/sm² olaraq müəyyən edildi. Həyatının sonrakı dövründə müəllimi olmuş Qalileo Qalileyin teleskopunun üzərində işləmişdir. 1643-cü ildə Evangelista Torriçelli hava təzyiqini ölçmək üçün civəli barometri kəşf etdi.

Evangelista Torriçelli 1647-ci ilin 5 oktyabr tarixində Florensiyada 38 yaşında vəfat etmişdir.

## Mənbə
# "Uşaqlar üçün ensiklopediya. Riyaziyyat.", Bakı, "Şərq-Qərb", 2008. səh.611
Aydın Əliyev

* Aydın Əliyev (aktyor) — Azərbaycan aktyoru.
* Aydın Əliyev (general-polkovnik) — Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Sədri.

## Həmçinin bax
* Aydın 
* Əliyev
Stigmata (musiqi qrupu)

**Stigmata** 2003-cü ildə qurulmuş Rusiyanın Metalcore qrupudur.2004-cü ildə qrupda dəyişiklik baş verdi,qrup konsertlər verməyə başladı. Həmin ildə  Rusiyanın "Kap-Kan Records" şirkəti ilə müqavilə imzalıyan qrup ilk  debüt albomları olan Конвейер Снов (2004) çıxartdılar.Stigmata Killswitch Engage və Caliban qrupları ilə Rusiyada metal musiqi festivallarına qatıldılar. 2007-ci ildə qrup, Sankt-Peterburqda "Music Awards"  musiqi festivalında qalib gəlmişdir. Daha sonra Stigmata,Belarusiya, Estoniya, Litva və Ukraynada  rock və metal festivalların da iştirak edərək, konsertlər də çıxış etmişdir.

## Qrup üzvləri
*Artyom Loskix — vokal
*Taras Umanskiy — gitara
*Artyom Teplinskiy— gitara
*Denis Kiçenko — bass gitara
*Vladimir Zinovyev  — zərb alətləri
### Əvvəlki qrup üzvləri
*Artur Maltsev — vokal (2003)
*İqor Kapranov — gitara, vokal (2004)
*Nikita İqnatyev — zərb alətləri (2006)
*Filipp Terpeskiy — zərb alətləri (2006 — 2007)
*Andrey Anisimov — gitara (2006 — 2009)
*Fyodor Lokşin — zərb alətləri (2007 — 2011)

## Diskoqrafiya
### studio albomları
*2004 — Конвейер снов
*2005 — Больше чем любовь
*2007 — Stigmata
*2009 — Мой путь
*2012 — Основано На Реальных Событиях
### sinqllar
*2006 — Лёд
*2007 — Сентябрь
*2009 — Взлёт и Падение
*2011 — Камикадзе
*2011 — До девятой ступени
Adirondak (stil)

**Adirondak** interyer və memarlıqda ən maraqlı etno stillərdən biridir. 20-ci əsrin ortalarında ABŞ-də yaranıb və adı Nyu-York şəhərindəki Adirondak dağlarından götürülüb. Bu stil üçün səciyyəvi xüsusiyyətlər aşağıdakılardan ibarətdir: 
* Hər şeyin təbii olması - faktura, material, rəng;
* Ağac gövdələri, budaqları və kökündən qeyri-adi formalar;
* Yolunmamış daşlardan istifadə;
* Kobud parçalar;
* Əl işi əşyalar, böyük və ağır güzgülər, təbiət rəsmləri və s;
* Tünd yaşıl, nanə yaşılı, şam ağacı yaşılı, sarı, qızılı, açıq-boz, səma mavisi, tünd qırmızı və təbii taxta tonlarından istifadə.

## Xarici keçidlər
*Adirondak Memarlıq Mirası
Nor ASALA

**Nor ASALA** —  Erməni diasporunun yeni terror təşkilatı, erməni dilində “Yeni ASALA”.

## Yaranması
Təşkilat Livanın Anjar qəsəbəsində bu ilin avqustunda İranın dəstəyi ilə yaradılıb. Bəyannamədə deyilir: ""NOR ASALA"nı yaratmaqla əsas məqsədimiz olan bir çox siyasi əməlləri və qurmaq istədiyimiz Yeni Ermənistanı diplomatiya və silahlı mübarizə yolu ilə reallaşdırmağı qərara aldıq. Aramızda Ermənistan, Yunanıstan, Kipr, Türkiyə, Gürcüstan, Rusiya, Fransa, Livan, İran, Suriya, ABŞ, Belçika kimi müxtəlif ölkələrdən erməni diasporunun gəncləri vardır".

Bəyannamədə "NOR ASALA"nın siyasi istəkləri arasında Türkiyəyə ərazi iddiaları və bu ölkədən təzminat tələbi, qondarma "erməni soyqırımı"nın tanınması, Ukraynanın Bucak bölgəsində "Şimal-qərbi Ermənistan" dövlətinin yaradılması və s. göstərilir.

## Silahlı və siyasi məqsədləri
"NOR ASALA"nın silahlı və siyasi məqsədlərinə aşağıdakılar daxildir:
* Azərbaycanın dünyada erməni düşmənçiliyi yayan səfirlik və attaşelərini hədəfə almaq;
* Xarici ölkə vətəndaşlığı altında Azərbaycana daxil olub Bakıda və digər şəhərlərdə hakimiyyət əleyhinə qüvvələrlə birlikdə irqçi və erməni düşməni olan siyasətçiləri hədəf almaq, uzaq məsafədən idarə olunan və lazım gələrsə, intiharçı-terrorçu partlayışlar törətmək;
* Azərbaycanın xaricdə şah damarı olan azərbaycanlı iş adamlarını və iqtisadi qurumlarını hədəf almaq;
* Qurgen Markaryanı öldürən Ramil Səfərovu, Hrant Dinki öldürən Yasin Hayalı, Sevag Balıkçıyı öldürən Kıvanc Ağaoğlunu ölümlə cəzalandırmaq;
* Azərbaycanın Zaqatala bölgəsindən çəkilməsi, buranın Gürcüstana daxil edilməsi, Abxaziya və Cənubi Osetiyanın Gürcüstana daxil edilməsi, ləzgilərə müstəqillik verilməsi;
* Ermənilərə qarşı irqçilik, faşizm, militarizm nifrəti yayan media qurumlarını, alim tarixçi, publisist, siyasətçi təşkilat və qurumlarını hədəf almaq;
* Türkiyə və Azərbaycan dövlət ordularının faşist təhdidlərinə qarşı erməni gənclərini məlumatlandırmaq və təşkilatlandırmaq, kiprli gənclərlə, "kürdüstanlı" gənclər ilə və dost və müxalif türk və azərbaycanlı gəncləri ilə müştərək təhsil, mədəniyyət, tarix, silahlı və siyasi hərəkat və plan qurmaq;
* Azərbaycanda müxalif gəncləri təşkilatlandırıb İlham Əliyevin irqçi və militarist rejimini "Ərəb bahari" üsulu ilə dağıtmaq üçün hərəkətə keçmək.
* Türkiyəyə qarşı bir sıra silahlı əməllər həyata keçirmək.

## İstinadlar
Məhərrəm Quliyev

**Məhərrəm Quliyev** () — Goranboy Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı, Lənkəran Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının sabiq müavini.

## Həyatı
Quliyev Məhərrəm Böyükağa oğlu 13 aprel 1968-ci ildə Lənkəranda anadan olmuşdur. 1986–1988 tarixlərdə hərbi xidmətdə olmuşdur. Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Akademiyasını bitirmişdir.

Ailəlidir. 2 övladı var.

## Siyasi fəaliyyəti
Lənkəran rayonunda müxtəlif vəzifələrdə çalışmış, 2003-cü ildən isə Lənkəran şəhər İcra hakimiyyəti başçısının müavini olmuşdur.

13.03.2006-cı ildən Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasının Regional idarəetmə və yerli özünüidarəetmə orqanları ilə iş şöbəsinin baş məsləhətçisi vəzifəsində işləmişdir. Dövlət qulluğunun baş müşaviridir. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1 iyul 2011-ci il tarixli Sərəncamı ilə Agstafa rayon İcra hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 aprel 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Goranboy rayon İcra hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Məhərrəm Quliyev