open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Beynəl-Hərəmeyn

** Beynəl-Hərəmeyn ** () — İraqın Kərbəla mühafəzəsinin Kərbəla şəhərində 378 metr uzunluğu olan İmam Hüseyn hərəmi və Həzrət Abbas hərəminin arasında yerləşən sahənin adıdır. Kərbəla döyüşündə döyüşlərin getdiyi yer olduğu rəvayət olunur.
Keçmişdə bu ərazi iki ziyarətgah arasında boş yer deyildi; daha doğrusu, yaşayış və ticarət binaları olan bir əsas küçəyə və bir sıra xiyabanlara bölünmüşdü. Bəəs dövründə bu gün Beyn əl-Harameyn kimi tanınan əraziyə yol açmaq üçün iki türbə arasındakı binalar söküldü.
2003-cü ildə İraq işğalından sonra iki ziyarətgahın administrasiyası Kərbəlanın müqəddəs ziyarətgahları üçün böyük bir vahid məntəqə yaratmaq üçün ərazinin, eləcə də ziyarətgahların daha da inkişaf etdirilməsi layihəsinə start verdi.

## Etimologiya
Beynəl-Hərəmeyn sözü Ərəb dilində “iki ziyarətgahın arası” deməkdir. İki ziyarətgah arasındakı binaların dağıdılmasından əvvəl bu ərazi Bab ən-Nəcəf məhəlləsi kimi tanınırdı. Məhəllə xiyabanlardan və Əli əl-Əkbər küçəsi adlanan bir əsas küçədən ibarət idi. Bura 1970-ci illərin sonlarında ərazidə olan hər şeyin sökülməsindən sonra daxil oldu.

## İnkişaf planı

İnkişaf layihəsi 2009-cu ilin oktyabrında layihə çərçivəsində bəzi binaların və otellərin sökülməsi ilə başlamışdır. Layihənin sahəsi təxminən 1.500.000 kvadratmetrdir, "Meysəm-i Təmmar" küçəsindən başlayır və "Cumhuri" küçəsini keçdikdən sonra iki məscid arasında digər tərəfə çatacaqdır. Bu ərazidə mövcud tikililər və otellər baha olduğundan onun alınması və sökülməsi üçün böyük büdcə tələb olunur. İndiyədək İraq hökumətindən 71 milyard İraq dinarı, bir qədər də Kərbəla bələdiyyəsinin büdcəsindən və Hərəmlərin qrantlarından Beynəl-Hərəmeynin inkişafı üçün büdcə ayrılıb. Bu layihəyə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən olan şirkət rəhbərlik edir. Bu plan 2035-ci ilə qədər başa çatacaq.

## Qalerya


Beynəl-Hərəmeyn.jpg
Hazrat Abbas shrine from Bayn-al Haramayn.jpg
Beyn-əl Hərəmeyn, Kərbəla.jpg
Azerbaijan flag in holy Bayn-al Haramayn.jpg
Azərbaycanlı zəvvar Beyn-əl Hərəmeyndə.jpg



## İstinadlar
Səhlə məscidi

** Səhlə məscidi ** () — İraqın Nəcəf mühafəzəsinin Nəcəf şəhərində yerləşən məscid. Məscid şiə müsəlmanlar üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir və inanılır ki, məscid əvvəlcə Kufədə şiə müsəlmanların ilk üzvləri olan Həzrət Əlinin ardıcılları üçün məhəllə məscidi kimi yaradılıb. Məscidin həm də on ikinci şiə imamı İmam Mehdinin gələcək evi olduğu deyilir.

## Tarix və dizayn
2013-cü ilin iyulunda məscidə Seyyidə Nərcis adında səhn əlavə edilmişdir.

## Əhəmiyyəti
Bu məscid şiə müsəlmanların inandığına görə rəvayətlərdən aşağıdakı səbəblərə görə ehtiram edilir:

* Bu məscid on ikinci şiə imamı İmam Mehdinin zühurundan sonra iqamət edəcəyi yerdir.
* Bu məscid İslamda müqəddəs şəxsiyyətlər sayılan Həzrət İbrahim, Həzrət İdris və Həzrət Xızır kimi peyğəmbərlərin vaxtilə qaldığı yer və iqamətgahı olmuşdur.
* Bu məscid bütün peyğəmbərlərin namaz qıldığı yerdir.
* Bu məsciddə iki rikət namaz qılmaq bir il müddətində insanı bütün bəla və təhlükələrdən qoruyar.
* Bu məscid qiyamət şeypurunun çalınacağı yerdir.
* Bu məscid qiyamət günündə yetmiş min insanın dirilərək sorğu-sualsız cənnətə girəcəkləri məkandır.
* Həzrət Əli də buyurur: "Heç bir əziyyət çəkən insan bu məscidə getməz, orada namaz qılar və Allaha dua etməz ki, Allah onun qəmini aradan qaldırmasın və istəyini yerinə yetirməsin”.

## İstinadlar
Hozumi Yatsuka

– Yaponiya hüquqşünası, konstitusional hüquq araşdırmaçısı. Hüquqşünas Hozumi Nobuşiqenin kiçik qardaşıdır.

## Həyatı
Hozumi Yatsuka 1860-cı ildə indiki Ehime prefekturasının ərazisində doğulmuşdur. Atası Uvacima klanına mənsub olmuşdur. 1883-cü ildə Tokio Universitetini bitirmiş, Ernest Fenollosanın tələbəsi olmuşdur. 1884–1888-ci illərdə Heydelberq, Berlin və Strasburq universitetlərində təhsil almış, Paul Labandın tələbəsi olmuşdur.

Hozumi 1889–1912-ci illərdə Tokio Universitetinin professoru kimi konstitusional hüquq üzrə mühazirələr vermiş, 1897–1911-ci illərdə hüquq fakültəsinin sədri olmuşdur. Yaponiya Perlər Palatasının və İmperator Akademiyasının üzvü olmuşdur.

## Nəzəriyyələri
Hozumunin konstitusiya haqqındakı nəzəriyyələri imperatorun suverenliyini dəstəkləmiş və gücləndirmişdir. Parlamentar hökumətə qarşı olmuş, siyasi partiyalara həm qanunvericilikdə, həm idarəçilikdə güc verməyi dəstəkləməmişdir. Yaponiya ənənələrinin tərəfdarı olan Hozumi Mülki Məcəllənin 1890-cı ildə tərtib olunmuş orijinal versiyasını tənqid etmiş, "sədaqətin və ailəyə hörmətin məhv olmasına" səbəb olacağını müdafiə etmişdir.

1920-ci illərdə davam etmiş Tayşo demokratiyası dövründə Hozuminin konstitusional nəzəriyyələri liberal fikirlər tərəfindən sıxışdırılsa da, 1930-cu illərdə ultramilliyyətçiliyin güclənməsindən sonra davamçısı Uesuqi Şinkiçi tərəfindən təbliğ edilmişdir. Əsas əsərlərinə  və  daxildir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Həyat kimi (film)

**Həyat kimi** () — 2019-cu ilin Amerika fantaziya triller filmidir. Filmin rejissoru və ssenari müəllifi Coş Yanoviçdir. Film Lionsgate şirkəti tərəfindən çəkilmişdir. Filmin dünya premyerası 14 may 2019-cu ildə, Ukrayna premyerası isə — 9 dekabr 2021-ci ildə baş tutmuşdur.

## Süjet xətti

Cazibədar gənc cütlük həyatlarını asanlaşdırmaq üçün gənc və gözəl görünüşə malik olan bir robot alırlar. Ancaq sonradan gözlənilməz hadisələr baş verir və robotun əslində bir insan olduğu meydana çıxır. Beləliklə də, onların insanlıq haqqında olan anlayışı həmişəlik olaraq dəyişir.

## İstinadlar
Kanay Noburu

– Yaponiya sosial iqtisadçısı.

## Həyatı
Kanay Noburu 1865-ci ildə indiki Şizuoka prefekturasında doğulmuşdur. 1885-ci ildə Tokio Universitetini bitirmiş, Ernest Fenollosanın tələbəsi olmuşdur. Almaniyada sosial iqtisadiyyat və İngiltərədə sosial problemlər üzrə təhsil almışdır. 1890-cı ildə Yaponiyaya qayıtmışdır.

1890–1925-ci illərdə Tokio Universitetinin hüquq fakültəsinin professoru olmuşdur. O, sosial siyasət üzrə hökumət qanunvericiliyində alman modelini dəstəkləmişdir. 1897-ci ildə Yaponiya Sosial Siyasət Tədqiqatları Assosiasiyasını qurmuş, işçilərin hüquqlarının qorunmasını müdafiə etmişdir. 1908-ci ildə İmperator Akademiyasına qəbul edilmişdir. 1919-cu ildə Tokio Universitetinin iqtisadiyyat məktəbinin ilk dekanı olmuşdur.

Kanay Rus-yapon müharibəsini dəstəkləmiş, 1903-cü ildə baş vermiş Yeddi professor insidentinin iştirakçılarından biri olmuşdur.

## Əsərləri
 və  kitablarının müəllifi olmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Georgi xaçı (Rusiya İmperiyası)

**Georgi xaçı** () *(1913-cü ilə qədər — *'"Fərqlənmə nişanı" hərbi ordeni*' ())* — Rusiya İmperiyasının 1807-ci ildə təsis edilmiş və struktur olaraq "Müqəddəs əzabkeş və qalib Georgi" ordeninə təyin edilmiş aşağı rütbələr üçün hərbi mükafatı. Bu, əsgərlər və kiçik zabitlər üçün düşmənə qarşı göstərdiyi hərbi xidmətlərə və şücaətə görə verilən ən yüksək mükafat idi.

## Tarixi
1913-cü ilə qədər ordenin qeyri-rəsmi adları var idi: 5-ci dərəcəli Georgi xaçı, əsgər Georgi xaçı, əsgər Georgi (“Eqori”) və s. 1913-cü il Nizamnaməsi ilə hərbi ordenin rəsmi olaraq "Georgi xaçı" adlandırıldı və lentin rəngləri müəyyənləşdirildi. Georgi xaçı lenti üç qara və iki narıncı zolaqdan təşkil olunmuşdu.

1807-ci ildən 1856-cı ilə qədər mükafat bir dərəcəyə, 19 mart 1856-cı ildən dörd dərəcəyə malik idi.

Georgi xaçı 1917-ci il iyunun 24-dən zabitlərə də verilə bilərdi.

Vətəndaş müharibəsi illərində ağ hərəkatın liderləri aşağı rütbələrin Georgi xaçı ilə təltif edilməsi praktikasını davam etdirdilər.

1992-ci ildə Rusiya Federasiyası Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti ordeni bərpa etmək qərarına gəldi.

## Həmçinin bax

* Georgi xaçı (Rusiya Federasiyası)
* "Müqəddəs Georgi" ordeni
* Rütbələr cədvəli

## İstinadlar
Takata Sanae

– Yaponiya pedaqoqu və siyasətçisi. Vaseda Universitetinin qurucularından biridir.

## Həyatı
Takata Sanae 4 aprel 1860-cı ildə Yaponiyanın Edo şəhərində doğulmuşdur. Gəmi evi sahibi olan Takata Koheyin üçüncü oğlu idi. 1881-ci ildə Azusa Ono ilə birlikdə "Otokay"ı yaratmışdır. 1882-ci ildə Tokio Universitetini bitirmiş, universitetdə Ernest Fenollosanın tələbəsi olmuşdur. 1882-ci ildə Ono vasitəsilə Okuma Şiqenobu ilə tanış olmuş və 1882-ci ildə Konstitusional İslahat Partiyasının yaradılmasında iştirak etmişdir.

Okuma Şiqenobu ilə birlikdə Vaseda Universitetinin əsasını qoyan şəxslərdən biri olmuş, burada konstitusiya haqqında mühazirələr vermişdir. 1887-ci ildə *"[[Yomiuri Shimbun]]"* qəzetinin baş redaktoru olmuş, Ozaki Koyo və Koda Rohan kimi yazıçılarla əməkdaşlıq etmişdir. 1889-cu ildə nəşr olunmuş  əsəri Yaponiyada belletristika haqqında ilk işlərdən biridir.

Takata birincisi 1891-ci ildə olmaqla 6 dəfə Yaponiya parlamentinin Nümayəndələr palatasına seçilmiş, Saytama prefekturasını təmsil etmişdir. 1915-ci ildə Yaponiya Perlər Palatasına seçilmişdir. Xarici İşlər Naziriliyinin Ticarət Bürosunun baş direktoru və Təhsil Nazirliyinin müşaviri vəzifələrini tutmuş, Okuma kabinetində (1914–1916) Yaponiyanın təhsil naziri kimi fəaliyyət göstərmişdir. Takata pedaqoq kimi tanınmışdır. Başda Vaseda Universiteti olmaqla, özəl universitet menecmenti üzrə işlər görmüşdür. O, 1907-ci ildə universitetin provostu, 1921-ci ildə üçüncü müşaviri təyin olunmuşdur. 1928-ci ildə Yaponiya İmperator Akademiyasına qəbul edilmişdir.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Lincoln Park

**Lincoln Park** — İllinoys ştatının Çikaqo şəhərinin şimal tərəfində yerləşən icma ərazisidir.

## İstinadlar
Müqəddəs Valentin Günü Qırğını

**Müqəddəs Valentin Günü qırğını** — 14 fevral 1929-cu ildə Çikaqonun Nors Side Dəstəsinin yeddi üzvü və tərəfdaşının öldürülməsi hadisəsidir. Onlar Çikaqoda Linkoln Parkında bir qarajda yığışaraq divara düzülmüş və dörd nəfər tərəfindən güllələnmişdir, onlardan ikisi polis paltarında naməlum hücumçular olmuşdur.

## İstinadlar
Günəş şəhəri

***Günəş şəhəri*** (; ) — italyan dominikan filosofu Tommazo Kampanellanın fəlsəfi əsər. Bu, mühüm utopik əsərdir. Əsər 1602-ci ildə, Kampanellanın bidət və fitnəyə görə həbsindən az sonra italyan dilində yazılmışdır. Latın versiyası 1613-14-cü illərdə yazılmış, 1623-cü ildə Frankfurtda nəşr edilmişdir.

## Sinopsis
Kitab "Cəngavər Hospitalyer Qrossmeysteri ilə Genuya Dəniz Kapitanı" arasında dialoq kimi təqdim olunur. Platonun ''Dövlət'' və *Timey* əsərlərindəki Atlantidanın təsvirindən ilhamlanaraq, əmlakın, qadınların və uşaqların bərabər olduğu teokratik cəmiyyəti təsvir edir. O, həmçinin astroloji sehrli ərəb qrimuarı olan *Pikatriksdəki* Adosentin şəhərinə bənzəyir. Əsərin son hissəsində Kampanella astrologiyanın üstüörtülü dili ilə xəbər verir ki, ispan kralları Papa ilə ittifaqda İlahi Planın alətləri olacaqlar: Həqiqi İnamın yekun qələbəsi və onun bütün dünyada yayılması. 

## İstinadlar
Utopiya (kitab)

“**Gülməli olduğu qədər faydalı, dövlətin ən yaxşı quruluşu və yeni Utopiya adası haqqında qızıl kitabça** ” və ya sadəcə olaraq “**Utopiya**” ( ) — Tomas Mor tərəfindən 1516-cı ildə siyasi satira janrında yazılmış kitab. Kitabın adı bütün janrın məşhur adına çevrildi. Latın dilində yazılmışdır.

## Məzmun

“Utopiya” iki kitaba bölünür, məzmunca çox oxşar deyil, lakin məntiqi olaraq bir-birindən ayrılmazdır. Morun ilk kitabı disput elementləri ilə söhbət şəklində təqdim olunur. Burada ən güclü məqam öz dövrünün ictimai-siyasi nizamının tənqididir: o, fəhlələrə qarşı “*qanlı*” qanunvericiliyi tənqid edir, ölüm cəzasına qarşı çıxır və kral despotizminə, müharibə siyasətinə ehtirasla hücum edir, ruhanilərin azğınlığını kəskin şəkildə ələ salır. Lakin Mor kəndliləri məhv edən ümumi torpaq sahələrinə xüsusilə kəskin hücum edir: "Qoyunlar insanları yedilər". Utopiyanın birinci kitabı təkcə mövcud quruluşun tənqidi deyil, həm də Morun əvvəlki, mötədil layihələrini xatırladan islahat proqramı təqdim edir; Bu kitab açıq-aydın ikinci üçün ekran rolunu oynadı, burada o, fantastik hekayə şəklində öz daxili düşüncələrini ifadə etdi.

İkinci kitabda həmsöhbət və səyyah Rafael Utopiya dövlətinin quruluşundan bəhs edir.

## Siyasi baxışlar

* Bütün pisliklərin və fəlakətlərin əsas səbəbi şəxsi mülkiyyət və bunun nəticəsində fərdlə cəmiyyətin, varlı və kasıbın, dəbdəbə ilə yoxsulluğun mənafeləri arasında ziddiyyətlərdir. Şəxsi mülkiyyət və pul heç bir qanun və ya sanksiyalarla qarşısı alına bilməyən cinayətlərə səbəb olur.
* Utopiya (ideal ölkə) 54 şəhərin bir növ federasiyasıdır.
* Hər bir şəhərin strukturu və idarəçiliyi eynidir. Şəhərdə 6000 ailə yaşayır; ailə 10-16 nəfərdən ibarətdir. Hər bir ailə müəyyən bir sənət sahəsi ilə məşğul olur. Şəhərə bitişik kənd yerlərində işləmək üçün bir şəhər sakininin ən azı iki il işləməsi tələb olunan "kənd ailələri" (40 böyüklərdən) yaradılır.
* Utopiyada məmurlar seçki yolu ilə seçilir. Hər 30 ailə bir il müddətinə filarx (sifoqrant) seçir; 10 filarxın başında protofilarx (tranibor) durur. Protofilarxlar elm adamları arasından seçilir. Onlar şahzadənin başçılıq etdiyi şəhər senatını təşkil edirlər. Şahzadə (adem) şəhərin filarxları tərəfindən xalqın təklif etdiyi namizədlər arasından seçilir. Şahzadənin mövqeyi, tiranlığa can atmaqdan şübhələnmədikcə dəyişdirilməzdir. Şəhərin ən mühüm işlərini xalq məclisləri həll edir; onlar da məmurların əksəriyyətini seçir, hesabatlarını dinləyirlər.
* Utopiyada xüsusi mülkiyyət yoxdur və buna görə də utopiklər arasında mübahisələr nadirdir və cinayətlər azdır; ona görə də utopiklərin geniş və mürəkkəb qanunvericiliyə ehtiyacı yoxdur.
* Utopiklər müharibəni həqiqətən qəddar bir hərəkət kimi qəti şəkildə nifrət edirlər. Bununla belə, lazım gələrsə, bunu edə bilmədiklərini üzə çıxarmaq istəməyənlər, daim hərbi elmlə məşğul olurlar. Müharibə üçün adətən muzdlulardan istifadə olunur.
* Utopiklər, özünün istifadə etmədiyi əraziyə boş yerə və əbəs yerə sahib olan xalqın istifadə etməkdən imtina etməsini və təbiət qanununa görə başqalarına sahiblənməsini tamamilə ədalətli müharibə səbəbi kimi qəbul edirlər. ondan qidalanmalıdır.

## İstinadlar
Timey (dialoq)

"**Timey**" () — Platonun kosmologiya, fizika və biologiyaya həsr olunmuş ən mühüm traktatlarından biri. Eramızdan əvvəl 360-cı ildə sokratik dialoq şəklində yazılmışdır. Bu dialoq həmçinin Atlantida haqqında məlumat verir (daha ətraflı təsviri yarımçıq “Kritiy” dialoqunda əldə etmək olar). Dialoqda iştirak edənlər: Sokrat, Lokriyalı Timey, Kritias, Hermokrat .

Bu dialoq orta əsr fəlsəfəsinin, o cümlədən Şartr məktəbi adlanan ideyaların inkişafına, eləcə də İntibah fəlsəfəsinə və müvafiq olaraq sonrakı dövrlərin bütün Avropa fəlsəfəsinə əhəmiyyətli təsir göstərmişdir.

## Məzmunu
Dialoqun tərkibi üç qeyri-bərabər hissədən ibarətdir. Başlanğıcda Sokrat ideal dövlət anlayışını qısaca təkrarlayır (), mahiyyəti hər bir insanın öz ruhunun ləyaqətinə uyğun olaraq bir peşə seçməsidir: əkinçilər (), mühafizəçilər () və filosoflar.

Kritiy daha sonra Atlantida (25a) əfsanəsini danışır - 9 min il əvvəl batmış Herakl Sütunlarından kənarda böyük bir adadan.
Mərkəzi saat qurşağı

**Mərkəzi saat qurşağı** və ya **Mərkəzi Amerika saat qurşağı** (İngilis dilindəki abreviaturası: **CT**) — ABŞ, Kanada, Meksika və Mərkəzi Amerikanın bəzi hissələrini əhatə edən saat qurşağıdır. Bu saat qurşağı ümumdünya vaxtından (UTC) 6 saat geri qalır. Bu saat qurşağından istifadə edən ölkələrin əksəriyyətində yay vaxtının tətbiqi müşahidə olunur.

## İstinadlar
Buridan eşşəyi

**Buridan eşşəyi** paradoksu — Jan Buridanın adıyla bağlı olan bir fəlsəfi problemdir. Aristotelin əsərlərində bu sualın ortaya qoyulmasına baxmayaraq, bu paradoks iki bərabər dərəcədə cəlbedici yemək arasında seçim etməkdə çətinlik çəkən bir eşşəyi təsvir edir: Bu halda, rasional seçim edə bilərmi?

Paradoks adını fransız nominalist filosof Jan Buridandan almışdır. Hekayəsi belədir:

:*Həm ac həm susuz olan bir eşşək, özündən eyni məsafədə aralıda qoyulmuş olan su və saman bağlaması arasında heç cür qərar verə bilmədiyi üçün, həm aclıqdan, həm də susuzluqdan ölür.*

## Tarix

Hekayənin ən qədim versiyası Aristotelə aiddir və bu hekayənin qəhrəmanı itdir. Buridanın hekayəsi isə Spinozanın *Cogitata Metaphysica* əsərindən götürülmüşdür. Ancaq burada “iki bağlama saman” formasındadır. Digər oxşar nümunəni Qəzali üç ağacdan ibarət iki bağ arasında qərar verə bilməyən dəvə formasında işlətmişdir.

Fəlsəfə və siyasətdə müntəzəm olaraq eyni xüsusiyyətlərə malik olan alternativlərlə qarşılaşıldığı zaman hər hansısa birini seçə bilməmək vəziyyətini təsvir etmək üçün istifadə olunur.

## İstinadlar
Köçürülən fəaliyyət

**Köçürülən fəaliyyət** və ya **Dəyişmə davranışı** — heyvanın iki ziddiyyətli istək ilə qarşılaşdığı və hansını seçəcəyini bilmədiyi zaman baş verən xüsusi bir hərəkət növüdür. Belə vəziyyətlərdə heyvan bu istəklərlə əlaqəli olmayan bir şey etməyə başlayır. Məsələn, bir quş başqa bir quşa hücum etmək və ya uçmaq qərarına gəlməyəndə otları dəmləməyə başlaya bilər. İnsanlarda bu davranış insan hansı variantı seçəcəyini bilmədən başının arxasını cızdıqda görünə bilər. Köçürmə fəaliyyətləri çox vaxt baxım, cızma, içmək və ya yemək kimi rahat hərəkətlərdən ibarətdir. Məsələn, tanışlıq zamanı həyat yoldaşından qorxan şəxs qaçmaq və ya arvadbazlıq etmək əvəzinə, dayanıb saçını daramağa başlayır.

## İstinadlar
Qırmızı məscid (Çors)

** Qırmızı məscid ** — İran Azərbaycanının Qərbi Azərbaycan ostanının Çaypara şəhristanının Çors kəndində yerləşən məscid.

## Tarix
Çors kəndinin tam ortasında yerləşən məscidin girişində yerləşən kiçik daş kitabədən bilindiyi kimi məscid Şah Sultan Hüseyn Səfəvi dövründə Xoy bölgəsinin hakimi olan Murtuzaquluxan Dünbüli tərəfindən inşa edilmişdir. Məscid sonrakı dövrlərdə o cümlədən Xoy xanlığı və Qacar dövləti dövründə təmir olunsa da hal hazırda qəzalı vəziyyətdədir.

## Memarlığı
Məscidin planı dördbucaq şəklində olaraq minarəsi yoxdur. Binanın daş sütunları naxışsız və sadədir. Məscidin damı isə kiçik qübbələr ilə örtülmüşdür. Qırmızı kərpiçlərdən tikildiyinə görə məscid yerli əhali arasında Qırmızı məscid adı ilə tanınır.

## Qalereya

Red Mosque Of Chors19.jpg
Red Mosque Of Chors26.jpg
Chors Central mosque 02.jpg
Red Mosque Of Chors34.jpg
Red Mosque Of Chors28.jpg
Chors Central mosque 04.jpg

Red Mosque Of Chors42.jpg
Red Mosque Of Chors9.jpg
Red Mosque Of Chors29.jpg



## İstinadlar
Yupiterin yüksəlişi

**Yupiterin yüksəlişi** () — Vaçovski qardaşları tərəfindən süjet xətti yazılmış, rejissorluğu və prodüserliyi edilmiş 2015-ci il istehsalı olan kosmik opera filmidir. Qardaşlar *Matrix* seriyasından sonra ilk dəfə olaraq bu filmlə elmi fantastika janrına yenidən qayıtmışdırlar. Filmin Rusiyada premyerası 5 fevral 2015-ci ildə baş tutmuşdur.

## Rollarda

## İstinadlar
Georgi xaçı (dəqiqləşdirmə)

## Hərbi mükafat

* Georgi xaçı (Böyük Britaniya) — 1940-cı ildə təsis olunmuş Böyük Britaniyanın mülki cəsarət ordeni
* Georgi xaçı (Rusiya İmperiyası) *(1913-cü ilə qədər — "Fərqlənmə nişanı" hərbi ordeni)* — 1807-ci ildən 1917-ci ilə kimi verilmiş Rusiya İmperiyasının hərbi xidmətlərə görə dövlət mükafatı
* Georgi xaçı (Rusiya Federasiyası) — 20 mart 1992-ci ildə təsis olunmuş Rusiya Federasiyasının hərbi xidmətlərə görə dövlət mükafatı
* Georgi xaçı — "Müqəddəs Georgi" ordeninin yanlış adlandırılması

## Digər

* Müqəddəs Georgi xaçı (Veksillologiya) — ağ fonda yerləşən qırmızı xaç simvolu
Alina Dorofeyeva

**Alina Dorofeyeva** () — Rusiyanın Yenisey klubunun və Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandasının müdafiəçisi kimi çıxış edən rus və azərbaycanlı futbolçu.

## Karyerası
Alina Dorofeyeva Rusiyada anadan olub.

O, futbol oynamağa Krasnoyarsk 2 saylı Gənclər İdman Məktəbində başlayıb. İlk məşqçisi Nikolay Nepomnyaşiçi olub. 2010-cu ilin əvvəlindən Yenisey İdman Klubunun uşaq komandasında oynayıb. O, regional turnirlərdə qalib olub və komandanın ən yaxşı oyunçusu kimi tanınıb.

2014-cü ildən Yenisey Futbol Klubunun gənclər komandasında çıxış edib. Rusiya birinci liqasının qalibi (2014) və gümüş mükafatçısı (2015, 2016) olub. 2017-ci ildən etibarən isə Yenisey Futbol klubu ilə yüksək liqada çıxış edir.

2015-ci ildə Rusiya gənclər U-17 (17 yaşadək) milli futbol komandasına çağırılıb və doğulduğu ölkəni beynəlxalq səviyyədə təmsil edib. O 17 yaşlılar arasında Avropa çempionatının seçmə turnirində 3 oyun oynayıb.

2019-cu ildə Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul edib və ölkənin qadınlardan ibarət milli futbol komandasında oynamağa başlayıb.

### Beynəxalq qolları

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası

## İstinadlar
Kosmik opera

**Kosmik opera** — hadisələrin əsasən kosmosda baş verdiyi, özündə maraqlı sərgüzəştləri əks etdirən və romantikanı vurğulayan elmi fantastika janrının alt janrıdır. Kosmik operanın bəlkə də ən mühüm xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, bu alt janrda personajlar, mübarizələr, qüvvələr və mövzular qeyri-adi səviyyəyə gətirilir. Birinci kosmik operalar 1930-1940-cı illər arasında pulp jurnallarında (ucuz qiymətə satılan jurnallar) nəşr olunmuşdur. 1970-ci illərə qədər kosmik opera keyfiyyətsiz və ucuz elmi fantastika filmlərini ifadə etmək üçün istifadə edilirdi. Lakin 1977-ci ildə Corc Lukasın çəkdiyi *[[Ulduz müharibələri (film)|Ulduz müharibələri: IV hissə - Yeni ümid]]* filmi işıq üzü gördükdən sonra həm tənqidi, həm də maliyyə baxımından çox böyük nailiyyətlər əldə etmiş və bu janra olan mənfi baxışı tamamilə dəyişdirmişdir.

## Etimologiyası

Kosmik opera kəlməsindəki “opera” sözünün musiqi ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Bu söz ingilis dilindən tərcümədə sabun opera mənasını verən “soap opera” janrından götürülmüşdür.

## Ədəbiyyat siyahısı

* 
* 
*  Harrison discusses his view of the nature of space opera in depth.
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* 

## İstinadlar
Bu gün sən öləcəksən

**Bu gün sən öləcəksən** () — rejissor Don E. Font LeRoyun çəkdiyi və Stiven Siqalın baş rolda oynadığı cinayət döyüş janrında olan filmdir. Filmin premyerası 13 sentyabr 2005-ci ildə baş tutmuşdur.

Filmin şüarı “Niyə Siqal Las Veqasdadır? Bəlkə də onu məhv etmək üçün” olmuşdur.

## Süjet xətti

Böyük bir kriminal təcrübəyə malik olan Harlan Benks qəfildən cinayətkar keçmişi ilə vidalaşmaq və yeni bir həyata başlamaq qərarına gəlir. Onun cazibədar sevgilisi də ona bu işdə dəstək olur. Artıq o, sakit, rahat, ölçülüb-biçilmiş bir həyat sürmək fikrindədir. Bunun üçün də Harlan yük maşını sürücüsü kimi “normal” işə düzəlir.

İlk tapşırığını alan Benks Las-Veqasa gedir və burada təsadüfən soyğunçuluqla məşğul olmalı olur. Cinayətkar dəstə kimliyi dəqiq məlum olmayan Maks adında birinin adından hərəkət edərək onu cinayətə cəlb edir və onlar birlikdə külli miqdarda bankdan pul oğurlayırlar.

Oğurlanmış pulla dolu olan yük maşınını idarə edən Harlanı polislər qovalamağa başlayırlar. Şəhərin demək olar bütün polis maşınları onu izləyir, lakin sonda Harlan yolda çox sayda avtomobil qəzaları törətmək hesabına olsa belə canını polislərdən xilas edə bilir. Lakin axırda o da, qəza edir və başı maşının sükanına dəyərək huşunu itirir. Özünə gələndə isə filmin qəhrəmanı polislər tərəfindən həbs olunduğunu başa düşür. İndi onun qarşısında duran əsas vəzifə onun kim tərəfindən və nəyə görə etmədiyi bir cinayətə görə şərlənərək həbsə atıldığını öyrənməkdir. Bunu öyrənmək üçün isə əvvəlcə azadlığa çıxmalıdır.

## Rollarda

## İstinadlar
Quta hücum

**Quta hücum** və ya **İkinci Qut döyüşü** — Birinci Dünya müharibəsi zamanı 1917-ci il fevral ayının 23-də Mesopotamiya cəbhəsində baş vermiş olandöyüşdür. Birinci Əl-Küt müharibəsində Osmanlı qüvvələri tərəfindən böyük bir məğlubiyyətə düçar edilən ingilislər bu döyüşdə Əl-Kütü ələ keçirməyə nail olmuşdurlar.

1916-cı ilin dekabr ayında baş vermiş olan müharibə, iki korpus halında döyüşən 50.000 nəfərdən ibarət Britaniya qüvvələrinin (əsasən Britaniya Hindistanından gətirilmiş olan qüvvələr) Bağdad istiqamətində hücumunun bir hissəsi idi.

Frederik Stenli Maudun rəhbərliyi altında olan ingilis diviziyası şəhəri geri ala bilmiş, lakin Osmanlı qarnizonu şəhərdə qalmamışdır (Əl-Kütün birinci mühasirəsində İngilis diviziyasının başına gəldiyi kimi): Kazım Qarabəkir Dəclə çayı boyu ingilis donanması tərəfindən mütəmadi olaraq izlənilən təxminən 2500 əsgərdən ibarət olan Osmanlı ordusunu nizami bir formada geri çəkməyə nail olmuşdur.

İngilislərin hücumu fevral ayın 27-də Kütdən təxminən 100 kilometr aralıda yerləşən Əziziyyədə dayanmışdır. Üç günlük ərzaq ehtiyatı yığıldıqdan sonra general Maudun rəhbərlik etdiyi ingilis ordusu Bağdad istiqamətində hücumuna davam etmişdir.

## İstinadlar
Reyhanlı (Zəngibasar)

**Reyhanlı** — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, keçmiş Zəngibasar (Masis) rayonunda, indi Ararat vilayətində kənd.

## Tarixi
Kənddə ancaq azərbaycanlılar yaşamışlar. 1832-ci ildə kənddə 80, 1873-cü ildə 277, 1886-cı ildə 308, 1905-ci ildə 405, 1914-cü ildə 599 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə Zəngibasar mahalının başqa kəndləri kimi, Reyhanlı kəndi də ermənilərin təcavüzünə məruz qalmış, kənd dağıdılmış, talan edilmiş, yandırılmış, əhalisinin bir qismi ermənilər tərəfindən qətlə yetirilmiş, sağ qalanlar didərgin salınmışdır. Sovet hakimiyyətinin ilk illərində kəndə qayıtmaq imkanı qazanmış reyhanlılar oranı yenidən bərpa etmişlər. 1931-ci ildə kənddə 133 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.

SSRİ Nazirlər Sovetinin "Kolxozçuların və digər azərbaycanlı əhalinin Ermənistan SSR-dən Azərbaycan SSR-in Kür-Araz ovalığına köçürülməsi haqqında" 23 dekabr 1947-ci il tarixli qərarına əsasən, Reyhanimin əhalisi 1950-ci ildə Uluxanlı stansiyasında yük vaqonlarına doldurularaq Azərbaycana deportasiya edilmişdir. 1953-cü ildə İ. Stalinin vəfatından sonra əhalinin bir qismi kəndə qayıtmışdır. Lakin bu vaxt Reyhanlı bir kənd kimi ləğv edildiyindən onlar öz kəndlərində yaşasalar da, Həbilkənd (Kalinin) qəsəbəsinin sakinləri sayılmışlar. Kənd əhalisinin sonrakı taleyi isə 1988-ci il soyqırımı ilə nəticələnmiş, onlar öz ata-baba yurdlarından növbəti dəfə zorakılıqla qovulmuşlar.

## İstinadlar
Abisit Vejjajiva

**Abisit Vejjajiva** ( ; ) — Tailand 2008-2011-ci illərdə Taylandın 21-ci baş naziri olmuş Taylandlı siyasətçidir. O, 2005-ci ildən 2019-cu il seçkilərində partiyanın zəif çıxışından sonra istefa verənə qədər Demokratlar Partiyasının lideri olub. Nümayəndələr Palatasında ikinci ən böyük partiyanın lideri kimi o, eyni zamanda müxalifətin lideri olub – 2005-2008-ci illərdə və yenidən baş nazirliyindən sonra partiyasının 8 dekabr 2013-cü ildə Palatadan kütləvi şəkildə istefasına qədər bu vəzifəni tutub. Abhisit sonuncu baş nazir nə ordudan gəlib, nə də bu günə qədər Şinavatra ailəsi ilə qohum olub.

## İstinadlar
Yorklu Anna

**Yorklu Anna** (; ) — İngiltərə kralı IV Eduardın və Elizabet Vudvilin qızı.

Atasının ölümü və əmisi III Riçardın taxtı ələ keçirməsindən qısa müddət sonra, 8 yaşlı Anna mərhum kral IV Eduardın Elizabet Vudvildən doğulan digər övladları kimi qeyri-məşru elan olundu. Övladlarının canını qorumaq istəyən sabiq kraliça övladlarını sabiq kralın ailəsinin sığındığı Vestminster Abbadlığına yolladı. Bir ilə yaxın burada yaşayan uşaqlar, III Riçardın qardaşı uşaqlarının can təhlükəsizliyinə təminat verməsinin ardından azadlığa çıxarıldı. Böyük bacıları ilə birlikdə əmisinin himayəsində saraya göndərildi. Kiçik bacıları Brijit və Ketrin isə azyaşlı olmaları səbəbilə analarıyla qaldılar.

III Riçardın ölümü və Henri Tüdorun hakimiyyəti ələ almasının ardından, IV Eduardın övladlarının qeyri-məşru olmasıyla bağlı yazılan qanun ləğv edildi. VII Henri Annanın ən böyük bacısı Elizabetlə evləndi. Annanın isə Şotlandiya kralı III Ceymsin oğullarından biriylə evləndirilməsi müzakirə edilsə də, çox keçmədən kralın öldürülməsiylə bu plan baş tutmadı. Nəhayət 1495-ci ildə III Riçard səltənətindən bəri onunla evlənmək istəyən Tomas Houerdlə evləndi. Ancaq cütlüyün evliliyi xoşbəxt deyildi və dünyaya gələn bütün övladları yetkinlik yaşına çatmadan vəfat etdi. Anna özü isə 36 yaşında vəfat etdi.

## Mənbə

* Weir, Alison (2011b). *[https://books.google.com/books?id=o4G84HNEd3wC The Princes in the Tower]*. Random House. pp. 222–223. ISBN 978-1-446-44919-6
* Ustinov, Vadim Georgievich (2012). ''War of the Roses: Yorks vs. Lancasters''. Moscow: Veche. ISBN 978-5-9533-5294-9
* Everett Green, Mary Anne (1851). ''Lives of the Princesses of England''. Vol. 3. London: Longman, Brown, Green, Longman and Robers. pp. 404–436

## İstinadlar
Yorklu Ketrin

**Yorklu Ketrin** (; ) — İngiltərə kralı IV Eduardın və Elizabet Vudvilin qızı.

Atasının ölümü və əmisi III Riçardın taxtı ələ keçirməsindən qısa müddət sonra, 4 yaşlı Ketrin mərhum kral IV Eduardın Elizabet Vudvildən doğulan digər övladları kimi qeyri-məşru elan olundu. Övladlarının canını qorumaq istəyən sabiq kraliça övladlarını sabiq kralın ailəsinin sığındığı Vestminster Abbadlığına yolladı. Bir ilə yaxın burada yaşayan uşaqlar, III Riçardın qardaşı uşaqlarının can təhlükəsizliyinə təminat verməsinin ardından azadlığa çıxarıldı. Böyük bacıları əmisinin himayəsində saraya göndərildi. Ketrin və bir yaş kiçik bacısı Brijit isə azyaşlı olmaları səbəbilə analarıyla qaldılar.

III Riçardın ölümü və Henri Tüdorun hakimiyyəti ələ almasının ardından, IV Eduardın övladlarının qeyri-məşru olmasıyla bağlı yazılan qanun ləğv edildi. VII Henri Ketrinin ən böyük bacısı Elizabetlə evləndi. Ketrinin isə Kastiliya kraliçası İzabellanın oğlu Conla və ya Şotlandiya kralı III Ceymsin oğlu Ceyms Stüartla evləndirilməsi müzakirə edildi. Ancaq bu planlar baş tutmadı və Ketrin 1495-ci ildə VII Henrinin ən güclü tərəfdarı olan Devon qrafının oğlu və varisi Uilyam Kurtenayla evləndirildi. Ancaq 1502-ci ildə Ketrinin əri İngiltərə taxtının York iddiaçısı Edmond de la Polun dəstəkləməklə ittiham olunaraq həbs olundu və atasının bütün mülklərindən və ünvanlarından məhrum edildi. Ketrin isə İngiltərə kraliçası olan bacısı Elizabetin himayəsiylə canını xilas etdi.

1509-cu ilin aprelində VII Henrinin ölümü və oğlu VIII Henrinin taxta çıxmasıyla Ketrinin əri Uilyam Kurtenay bağışlandı və mülkləri ona geri verildi. Elə həmin il qaynatası da vəfat etdi və uzun mübarizənin ardından 1511-ci ilin mayında əri Uilyam Kurtenay Devon qrafı oldu. Buna baxmayaraq bir neçə ay sonra vəfat etdi və 32 yaşlı Ketrin dul qaldı. Ertəsi il isə VIII Henridən mərhum ərinin əmlaklarından istifadə hüququ aldı və 10 yaşlı oğlu Devon qrafı ünvanı aldı. Ərinin ölümündən sonra saraya az-az getdi. VIII Henrinin 1516-cı ildə doğulan qızı Mariyanın vəftiz anası oldu.

## Mənbə

* Ustinov, Vadim Georgievich (2015). *Richard III*. Moscow: Young Guard. ISBN 978-5-235-03852-3
* Everett Green, Mary Anne (1851). *Lives of the Princesses of England*. Vol. 3. London
* Weir, Alison (2013). *Elizabeth of York: The First Tudor Queen*. Random House. ISBN 978-1-448-19138-3
* Westcott, Margaret R. (2004). *[https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-70277 "Katherine, countess of Devon (1479–1527)"]*
* Ustinov, Vadim Georgievich (2012). ''War of the Roses: Yorks vs. Lancasters''. Moscow: Veche. ISBN 978-5-9533-5294-9

## İstinadlar
Simurq quşu (Sitarə Rəhimova)

***Simurq quşu*** — Azərbaycan rəssamı və tətbiqi sənət ustası Sitarə Rəhimova tərəfindən 1980–1983-cü illərdə yaradılmış monumental tətbiqi sənət əsəri. Azərbaycan mifologiyasından ilhamlanaraq yaradılmış əsər, şəxsi kolleksiyada saxlanılır.

## Tarixi

Mifik Simurq quşu obrazının tovuz quşu silueti əsasında yaradıldığı əsər rəssamın ilk böyük işidir. Sitarə Rəhimova əsərin üzərində 3 il işləmişdir.
## İstinadlar
Esvatinili Ntfombi

**Ntfombi** (; ; ) — 1986-cı ildən etibarən Esvatininin kraliça anasıdır. O, həmçinin 1983-1986-cı illərdə Esvatininin naibəsi də olub. O, Kral III Msvatinin anasıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Valua-Burqundiya sülaləsi

**Valua-Burqundiya sülaləsi** (; ) — Valua sülaləsinin bir alt qolu olan fransız əsilzadə ailəsi. Fransa kralı II Robertin törəmələri olan Burqoniya sülaləsindən fərqli olsalar da, hər iki sülalə də Kapetinqlər sülaləsinin alt qoludur.

Fransa kralı II İohannın oğlu Cəsur Filippi 1363-cü ildə Burqundiya hersoqu təyin etməsiylə ailənin əsası qoyuldu. Bu tarixdən etibarən 1482-ci ilədək ailə Burqundiya hersoqluğunu idarə etdi. Yüzillik müharibə boyunca bu ailə qohum olduqları Fransa krallığının bəzi mülklərinə əl qoydular və torpaqlarını genişləndirdilər. Buna baxmayaraq onların müstəqil bir krallıq olma arzuları son hersoq Cəsur Karlın 1477-ci ildə ölümü ilə sonlandı. Sülalənin son hökmdar üzvü isə onun qızı Mariya oldu. Onun Fransadan xaricdə yerləşən bütün mülk və əmlakları ölümündən sonra oğlu Yaraşıqlı Filippə ardından isə mənsub olduğu Habsburq ailəsinə miras qaldı. Burqundiya hersoqluğu isə Fransa krallığına birləşdirildi.

## Hersoqlar

## Mənbə

* Smith, Kay Douglas; Smith, Robert Douglas; DeVries, Kelly (2005). *The Artillery of the Dukes of Burgundy, 1363-1477*. Boydell Press. ISBN 978-1-84383-162-4
Cəsur Filipp (Burqundiya hersoqu)

**Cəsur Filipp** (; ; ) — Fransa kralı II İohannın oğlu, Burqundiya hersoqu. Valua-Burqundiya sülaləsinin banisidir.

## Həyatı
1342-ci ildə Pontuazda dünyaya gəldi. Atası Fransa kralı VI Filippin oğlu və varisi İohann, anası isə onun ilk xanımı Lüksemburqlu Bonna idi. Hələ 8 yaşında ikən atası taxta çıxdı ancaq özündən yaşca böyük 3 qardaşı vardı və gələcəkdə Fransa taxtına çıxması gözlənilmirdi. 1356-cı ildə Puatye döyüşündə atasıyla birlikdə iştirak etdi və burada göstərdiyi cəsarəti səbəbilə ***Cəsur*** ləqəbi qazandı. Buna baxmayaraq bu döyüş ingilislərin qəti qələbəsiylə nəticələndi. Fransa kralı olan atası II İohannla birlikdə ingilislərə əsir düşdülər. Aparılan uzun danışıqların ardından ata və oğlu 4 il sonra - 1360-cı ildə azadlığa buraxıldı.

6 sentyabr 1363-cü ildə atası tərəfindən Burqundiya hersoqu təyin edildi və beləcə, Valua-Burqundiya sülaləsinin əsası qoyuldu. 19 iyun 1369-cu ildə Flandriya qrafının qızı Marqaritayla evləndi. Qaynatasının 1384-cü ildə geridə rəsmi oğul varisi qoymadan vəfat etməsiylə, xanımı Flandriya torpaqlarının hakimi oldu.

Fransa kralı olan qardaşı V Karlın vəfatından sonra Cəsur Filippin Fransadakı fəaliyyəti artdı. Taxta çıxan azyaşlı Fransa kralı VI Karlın əvəzinə ölkəni qohumlarından ibarət bir məclis idarə edirdi. Bunlar əmiləri Anju hersoqu Lüdovik, Berri hersoqu Con və Burqundiya hersoqu Cəsur Filipplə, dayısı Burbon hersoqu Lüdovik idi. Məclisdə əsas söz sahibi olan Cəsur Filipp bu vəzifəsini 1388-ci ilədək davam etdirdi. Ancaq 1392-ci ildə kralın əqli zəifliyi və əsəbi davranışları səbəb göstərilərək Cəsur Kral yenidən naib seçildi və 1402-ci ilədək krallığı pərdə arxasından idarə etdi. Onun bu qədər nüfuz qazanması isə kralın qardaşı Orlean hersoqu Lüdoviki narazı saldı. İkisi arasında başlayan bu amansız mübarizə, övladları arasında davam edəcək qan davası halını aldı.

Cəsur Filipp 27 aprel 1404-cü ildə Eno qraflığında vəfat etdi. Bütün ünvan və mülkləri böyük oğlu Qorxusuz Cona miras qaldı.

## Ailəsi
19 iyun 1369-cu ildə Flandriyalı Marqaritayla evləndi və cütlüyün 9 övladı doğuldu.

* Qorxusuz Con, Burqundiya hersoqu (1371-1419)
* Karl (1372-1373)
* Marqarita, Bavariya hersoqinası (1374-1441)
* Lüdovik (1377-1378)
* Ketrin, Avstriya hersoqinası (1378-1425)
* Bonna (1379-1399)
* Antoni, Brabant hersoqu (1384-1415)
* Mariya, Savoyya hersoqinası (1386-1422)
* Filipp, Never qrafı (1389-1415)

## Mənbə

* Smith, Kay Douglas; Smith, Robert Douglas; DeVries, Kelly (2005). *The Artillery of the Dukes of Burgundy, 1363-1477*. Boydell Press. ISBN 978-1-84383-162-4
* Vaughan, Richard (2009b). *Philip the Bold: The Formation of the Burgundian state*. The Boydell Press

## İstinadlar
İnoue Enryo

– Yaponiya filosofu, buddist mütəfəkkiri və pedaqoqu. Fəlsəfənin populyarlaşdırılması ilə məşğul olmuş, Toyo Universitetinin əsasını qoymuşdur.

## İlk illəri
İnoue Enryo 1858-ci ildə indiki Niiqata prefekturasında doğulmuşdur. Ailəsi buddizmin Codo Şin sektasına mənsub idi. Tadanori İşiqurodan Çin klassikləri dərsi almış, Naqaoka İngilis Məktəbində ingilis dilini öyrənmişdir.

İnoue Honqan məbədi tərəfindən Tokio Universitetində təhsil almağa göndərilmiş, 1885-ci ildə universiteti bitirmişdir. Universitetdə Ernest Fenollosanın tələbəsi olmuşdur. Universitetdə oxuduğu vaxt 1884-cü ildə Tetsuqukayı təsis etmişdir.

## Fəaliyyəti
İnoue 1887-ci ildə Toyo Universitetinin sələfi olan fəlsəfə institutu Tetsuqakukanı qurmuşdur. Qautama Budda, Konfusi, Sokrat və İmmanuel Kant kimi filosofların fikirlərinin sintezini yaratmağa çalışmışdır. Buddizmi Qərb fəlsəfəsi ilə interpretasiya etmişdir. O, Yaponiyanın qərbləşməsindən narahat olmuş, Şərq ideyalogiyasını yaymaq üçün *"Nihonjin"* jurnalını yaratmışdır. 1888 və 1902-ci illərdə Avropaya səyahət etmişdir. 1906-cı ildə Tetsuqakukanın direktorluğu vəzifəsindən istefa etmişdir.

İnoue 120-dən çox kitab yazmışdır. Mistik hadisələri və yokayları araşdırmışdır. 1895-ci ildə nəşr olunmuş 8 cildlik  əsas əsərlərindən biridir. O, bütün Yaponiyanı gəzərək mifologiya və xurafatlar haqqında araşdırmalar aparmış, xurafatların əsassız olduğunu sübut edərək insanları maarifləndirməyə çalışmışdır. Digər əsərlərinə ,  və  daxildir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Vadaqaki Kenzo

– Yaponiya kənd təsərrüfatı iqtisadçısı.

## İlk illəri
1860-cı ildə indiki Hyoqo prefekturasında doğulmuşdur. Ailəsi Toyooka klanına mənsub idi. Tokio Universitetindən məzun olmuş, Ernest Fenollosa və Ceyms Sammersin tələbəsi olmuşdur. Məzun olduqdan sonra təhsilinə İngiltərə və Almaniyada davam etmişdir.

## Fəaliyyəti
Vadaqaki Tokio Universitetində hüquq üzrə mühazirələr vermiş, kənd təsərrüfatı professoru olmuşdur. Peşə təhsilinin inkişaf etdirilməsi istiqamətində fəaliyyət göstərmişdir. Tokio Kommersiya Məktəbi və Nihon Qızlar Kommersiya Məktəbinin direktoru olmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
ABŞ Quru Qoşunları

**ABŞ Quru Qoşunları**, **ABŞ ordusu** və ya **Amerika Birləşmiş Ştatlarının Quru Qoşunları —** ABŞ hərbi təşkilatının əsas qollarından biridir. Onun mənşəyi Kontinental Orduya qədər gedib çıxsa da, ABŞ-ın ən qədim milli orqanı hesab olunur. ABŞ ordusu konstitusiyanal legitimliyini ABŞ Konstitusiyasının birinci maddəsinin səkkizinci paraqrafının on ikinci bəndindən götürür. Amerika Birləşmiş Ştatlarının Müdafiə Departamentinin tərkibindəki üç şöbədən biri hesab olunan Amerika Birləşmiş Ştatlarının Quru Qoşunları Departamentinin bir hissəsidir. Ölkədə sülhün və təhlükəsizliyin saxlanılmasına və ölkənin müdafiəsinə cavabdehdir. O, həmçinin ətraf mühitin mühafizəsi və inkişafına dair federal proqramları icra edir, federal dövlət, əyalət və yerli hökumət orqanlarına hərbi dəstək göstərir, təbii fəlakətlər zamanı xilasetmə əməliyyatlarında iştirak edir və təcili səhiyyə xidmətlərində hava nəqliyyatını təmin edir.

## Tarixi

ABŞ-nin ilk nizami hərbi dəstəsi hesab olunan Kontinental Ordu, qarşıdan gələn istiqlaliyyət müharibəsində yerli milis qüvvələrini tamamlamaq məqsədi ilə İkinci Kontinental Konqres tərəfindən 14 iyun 1775-ci ildə təşkil edilmişdir. Ordunun idarəsinin beş nəfərdən ibarət olan mülki idarə heyətinə verilməsi ilə bu günə qədər davam edən bir ənənənin əsasları qoyulmuşdur. 1787-ci il Konstitusiyası orduya rəhbərliyi ABŞ Prezidentinə (o, həm də ordunun baş komandanı hesab olunur) vermişdir. 1789-cu ildə Quru Qoşunlarını idarə etmək üçün mülki müharibə idarəsi yaradılmışdır.

Kontinental Ordu rəsmi olaraq 23 noyabr 1783-cü ildə ləğv edilmişdir. Sonrakı illərdəki böhran və sülh dövrlərindən asılı olaraq Quru qoşunlarındakı əsgərlərin sayı artırılmış və ya azaldılmışdır. İkinci Dünya müharibəsi illərində tətbiq edilən məcburi hərbi xidmət 1948-ci ildən başlayaraq dövri çağırış formasında 1973-cü ilə qədər davam etmişdir. 1973-cü ildən etibarən isə Quru Qoşunları könüllü əsgərlərdən ibarətdir.

## Strukturu

ABŞ Quru Qoşunlarının müasir idarəetmə strukturu 1947-ci ildə qəbul edilmiş Milli Təhlükəsizlik Aktı və 1949-cu ildə bu qanuna edilən dəyişikliklərlə yaradılmışdır. Quru Qoşunları Departamenti Müdafiə Nazirliyinin tabeliyində hərbi idarə kimi yaradılmışdır. Ona Quru Qoşunları katibinin müşaviri rəhbərlik edir. Quru Qoşunlarının Qərargah Şurası isə ona məsləhətlər verir və köməklik göstərir. Mühəndis qrupu tərəfindən həyata keçirilən ictimai işlər kimi mülki vəzifələri də yerinə yetirir.

ABŞ ordusu üçün zabitlər hazırlayan ABŞ Hərbi Akademiyası dünyanın ən qədim hərbi akademiyalarından biri hesab olunur.

## İstinadlar
ABŞ Müharibə Departamenti

**Amerika Birləşmiş Ştatlarının Müharibə Departamenti** və ya **ABŞ Müharibə Departamenti** ( və ya , keçmiş adı ilə ) — 1789-1947-ci illər arasında Amerika Birləşmiş Ştatlarının Ordusunun koordinasiyasına cavabdeh olan ABŞ federal hökumətinin keçmiş icraedici şöbəsi olmuşdur. 7 avqust 1789-cu ildə Corc Vaşinqton tərəfindən təsis edilmişdir. 1798-ci ildə Hərbi Dəniz Qüvvələri Departamenti yaradılmazdan əvvəl o, dəniz işlərinə də cavabdeh idi. Ona Hərbi Nazir ( və ya  ) rəhbərlik edirdi.

1947-ci ildə qəbul edilmiş Milli Təhlükəsizlik Qanunu ilə Müharibə Departamenti Quru Qoşunları Departamentinə və Hərbi Hava Qüvvələri Departamentinə bölünmüşdür: Hərbi Dəniz Qüvvələri Departamenti ilə bərabər Milli Müharibə Departamentinin bir hissəsinə çevrildi və 1949-cu ildə Müdafiə Departamenti adlandırıldı.

## İstinadlar
MGM-140 ATACMS

**MGM-140 Ordu Taktik Raket Sistemi** (**ATACMS**) — ABŞ-ın müdafiə sənayesi şirkəti olan Lockheed Martin tərəfindən istehsal olunan yer-yer tipli raketdir (SSM). Bərk yanacaqla işləyən raketin mənzili , hündürlüyü 13 fut (4,0 m) olub, diametri (çapı) isə 24 düym (610 mm) təşkil edir.

ATACMS, M270 MLRS və M142 Yüksək Hərəkətli Artilleriya Raket Sistemi (HIMARS) də daxil olmaqla, bir çox Reaktiv yaylım atəş sistemindən buraxıla bilər.

## Versiyaları

*MGM-140A – Blok I 
*MGM-140B – Blok IA
*MGM-164 ATACMS – Blok II 
*MGM-168 ATACMS – Blok IVA

## İstifadəçilər

*  
* 
* 
* 
* : Türkiyə Quru Qoşunları, həmçinin ATACMS BLK 1A.
* 
* 

### Gələcəkdəki istifadəçilər

* 
* 

### Ləğv edilmiş sifarişlər

* : 2014-cü ilin mart ayında qiymətinin yüksək olması əsas gətirilərək ləğv edilmişdir.
* : 2023-cü ilin fevral ayında 80 ədəd M57 ATACMS podunun alınması tələbi təsdiqlənmişdir. 2023-cü ilin may ayında isə Hollandiya Kral Ordusu bunun əvəzinə İsrailin Elbit Systems şirkəti tərəfindən hazırlanmış olan 20 ədəd PULS raket artilleriya sistemini satın almışdır.

## İstinadlar
III Marqarita (Flandriya qrafinyası)

**III Marqarita** (; ; ) — Flandriya qrafı II Lüdovikin qızı, Flandriya qrafinyası, Burqundiya hersoqinası.

1355-ci ildə 6 yaşlı Burqundiya hersoqu I Filipplə evləndirildi. O əsnada gəlinin 5, bəyin isə 9 yaşı vardı. Tamamilə siyasi məqsədlərlə baş tutan bu evlilik bəyin 14 yaşında ikən vəbadan vəfat etməsiylə başa çatdı. Üstəlik ərinin ölümündən sonra Burqundiya hersoqluğu 1361-ci ildə Fransa kralı II İohann tərəfindən işğal edildi.

1369-cu ildə Marqarita Fransa kralı II İohannın yenicə Burqundiya hersoqu təyin edilən oğlu Cəsur Filipplə evləndirildi. Cütlüyün bu nigahdan 9 övladı doğuldu.

* Qorxusuz Con, Burqundiya hersoqu (1371-1419)
* Karl (1372-1373)
* Marqarita, Bavariya hersoqinası (1374-1441)
* Lüdovik (1377-1378)
* Ketrin, Avstriya hersoqinası (1378-1425)
* Bonna (1379-1399)
* Antoni, Brabant hersoqu (1384-1415)
* Mariya, Savoyya hersoqinası (1386-1422)
* Filipp, Never qrafı (1389-1415)

1384-cü ildə atası II Lüdovikin geridə varis qoymadan ölümündən sonra, Marqarita atasının mülklərinə də sahibləndi. Beləliklə, Arras, Never və Flandriya mülkləri də Burqundiya hersoqluğuna birləşdirildi. 1405-ci ildə, ərindən bir il sonra vəfat etdi.

## Mənbə

* Smith, Kay Douglas; Smith, Robert Douglas; DeVries, Kelly (2005). *The Artillery of the Dukes of Burgundy, 1363-1477*. Boydell Press. ISBN 978-1-84383-162-4
* Vaughan, Richard (2009b). *Philip the Bold: The Formation of the Burgundian state*. The Boydell Press

## İstinadlar
Bavariyalı Marqarita (Burqundiya hersoqinası)

**Bavariyalı Marqarita** (; ; ) — Bavariya hersoqu I Albertin qızı, Burqundiya hersoqinası. Əri Qorxusuz Con və oğlu Xeyirxah Filippin Fransa səltənətində naiblik etdiyi 1409-1423-cü illər boyunca Burqundiya taxt-tacına naibə olaraq hakim oldu.

1385-ci ildə Kambredə Burqundiya hersoqu Cəsur Filippin oğlu Qorxusuz Conla evləndirildi. Bu evlilik tamamilə siyasi məqsədlərlə baş tutmuşdu. Belə ki, eyni mərasimdə qardaşı Uilyam hersoqun qızı Marqarita ilə evləndirildi. Cütlüyün bu nigahdan 8 övladı doğuldu.

* Mariya, Klevez hersoqinası (1393-1463)
* Marqarita, Akvitaniya hersoqinası (1393-1442)
* Xeyirxah Filipp, Burqundiya hersoqu (1396-1467)
* Ketrin (1399-1414)
* Yuanna (1399-1406)
* İzabella (1400-1412)
* Anna, Bedford hersoqinası (1404-1432)
* Aqnessa, Burbon hersoqinası (1407-1476)

## Mənbə

* Smith, Kay Douglas; Smith, Robert Douglas; DeVries, Kelly (2005). *The Artillery of the Dukes of Burgundy, 1363–1477*. Boydell Press. pp. 16–19. ISBN 978-1-84383-162-4
* Royle, Trevor (2008). *Lancaster against York : the Wars of the Roses and the foundation of modern Britain*. New York: Palgrave Macmillan. p. 60. ISBN 9781403966728
* Vaughan, Richard (2005). *John the Fearless*. The Dukes of Burgundy. Vol. 2 (reprinted new ed.). Boydell Press. ISBN 978-0851159164

## İstinadlar
Plaek Pibunsonqxram

**Plaek Pibunsonqxram** (Tay dili: แปลก พิบูลสงคราม; ) 1938-ci ildən 1944-cü ilə və 1948-ci ildən 1957-ci ilə qədər Taylandın Baş naziri vəzifəsində çalışmış Taylandlı hərbçi və siyasətçi idi.

## İstinadlar
Sisters qardaşları

**Sisters qardaşları** (  ) — rejissor Jak Odiar tərəfindən çəkilmiş vestern filmidir. Filmin ssenarisi Patrik Devitin eyni adlı romanı əsasında yazılmışdır. Filmin premyerası 2018-ci il sentyabr ayının 2-də 75-ci Venesiya Film Festivalında baş tutmuşdur.

## Rollarda

* Con Si Reyli — *Elay Sisters*
* Xoakin Feniks — *Çarli Sisters*
* Ceyk Cillenhol — *Con Morris*
* Riz Əhməd — *Uorm*
* Rutger Hauer — *Komandor*
* Rebekka Rut — *Meyfild*
* Ellison Tolman — *Meyfildin barındakı fahişə*
* Kerol Keyn — *Sisters qardaşlarının anası, xanım Sisters*
* Yan Reddinqton — *Sisters qardaşlarının atası*
* Aldo Maland — *gənc Elay rolunda* 
* Teo Ekzarhopulos — *Çarlinin cavanlığı*
* Riçard Breyk — *Reks*

## İstinadlar
Azorian layihəsi

**Azorian layihəsi** () - Sakit okeanı sularında batmış Qızıl orduya məxsus K-129 sualtı qayığının bir hissəsinin  Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi və ABŞ Hərbi Donanmasının birgə əməkdaşlığı nəticəsində su səthinə çıxarılması əməliyyatı. Sualtı qayığın suyun səthinə çıxarıması üçün ABŞ Hərbi Donanması xüsusi hazırlanmış *Hughes Glomar Explorer* adlı gəmidən istifadə etmişdir.

1968-ci ildə Havay adalarından təxminən 2.510&nbsp;km məsafədə batmış sovet sualtı qayığının suyun səthinə çıxarılması prosesi soyuq müharibə dövrünün ən bahalı və ən gizli əməliyyatlarından biri hesab olunur. Belə ki, ABŞ əməliyyata müasir dövrün valyutası ilə 5 milyard ABŞ dollarına yaxın vəsait xərcləmişdir.

Əməliyyatın adı ABŞ mətubatı tərəfindən 1975-ci ildən 2020-cı ilə qədər Cennifer olaraq adlandırıb. Cennifer əməliyyatın kod adlarından biri idi və mətbuat bu adın əsas yox, ikinci ad olduğunu yalnız 2020-cı ildə bilib.

K-129 SSRİ-nin Sakit okean donanmasına aid strateji sualtı qayıqlardan biri hesab olunurdu. 1959-cu ildə istifadəyə verilmişdi. 1968-ci ilin 24 fevral tarixində
I dərəcəli kapitan Vladimir Kobzarın rəhbərliyi altında növbəti patrul səfərinə çıxmışdır. 98 nəfər heyəti olan qayığın göyərtəsində nüvə başlıqlı üç R-21 ballistik raketi və nüvə yüklü iki torpedo vardı. Planlaşdırılmış səfər təqviminə görə 5 may tarixində sualtı qayıq geri qayıtmalı idi.

Sualtı qayıq çox vaxt radiosükuta riayət edərək üzürdü. Baza ilə radioəlaqə yaratmaq üçün təyin olunan növbəti gün 8 mart idi. Həmin gün qayıqdan heç bir siqnal alınmamışdır. Sualtı qayığın batdığını düşünən sovet rəsmiləri təcili şəkildə onun axtarışlarına start vermişdilər. K-129-un mümkün marşrutu boyunca aparılan axtarışlarda müxtəlif tipli 30-dan çox gəmi və 50-dən çox təyyarə iştirak etdi.

72 gün ərzində Sakit okeanın şimal hissəsində nəhəng ərazilər arandı, suyun radioaktivliyini yoxlamaq üçün nümunələr götürüldü, amma heç bir nəticə əldə olunmadı. Sualtı qayıq tapılmadı. O itirilmiş, heyəti isə ölmüş hesab olundu. K-129-un qəzaya uğramasının dəqiq səbəbi indi də məlum deyil. Akkumlyator batareyaları doldurularkən hidrogen partlaması, gəminin maksimum dərinlik həddini keçməsi üzündən korpusunun dağılması, ABŞ-ın sualtı qayığı və ya suüstü gəmisi ilə toqquşması kimi versiyalar irəli sürülür.

Qızıl ordunun Sakit okeandakı hərəkətliliyindən şübhələnən ABŞ Hərbi Donanması hansısa hadisənin baş verdiyini anladı və həmin zaman yalnız ABŞ-də mövcud olan SOSUS () sistemi vasitəsi ilə sualtı qayıq qəzasının baş verdiyi müəyyənləşdirildi. 
## Hadisə

## İstinadlar