open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Washing Machine Heart

**Washing Machine Heart** — Amerikalı müğənni Mitskinin müəllifi olduğu mahnı. Mahnı təkli olaraq buraxılmasa da, onun ən məşhur mahnılarından biridir. Mahnı İrlandiya Singles Chartında 93-cü, Böyük Britaniya Indie chartlarında isə 26-cı pilləyə qədər yüksəlmişdir. A. V. Club saytının yazarı Katie Rife "Washing Machine Heart"i "xoş şəkildə çaşdırıcı ritmə malik, qəribə ev balladası" kimi təsvir etmişdir.

## Haqqında
Mahnı F- minor tonunda (11B Camelot) yazılıb və BPM-i 106-dır.

AllMusic tənqidçisi Marcy Donelson yazır: Dayanmadan klaviatura səsləri ilə dolu, rəqs edilə bilən ‘Washing Machine Heart’ həm məişət cihazını, həm də həyat yoldaşının frustrasiyasını əks etdirir. (*Mən adi pomadamı sürmürəm / Bəlkə bu axşam öpüşərik deyə düşündüm*)

Rolling Stone yazarı Simon Vozick-Levinson qeyd edir: Mahnı iki dəqiqədir, amma içində ən azı üç fərqli musiqi ideyası var. Əvvəlcə ritmik, demək olar ki, sənaye tipli açılış bölməsi gəlir. 30 saniyə sonra, daha şirin bir synth-pop melodiyası; və nəhayət, təxminən 1:10-da zərbə vurur. *Do, mi, ti / Niyə mən yox?* solfej hecalarını təkrar edərək sanki onların mənalı olmasını istəyirmiş kimi oxuyur.

## Klipi
Mahnıya rejissoru Zia Anger tərəfindən çəkilmiş qara-ağ musiqi videosu 1 noyabr 2018-ci ildə təqdim olunmuşdur. Anger həmçinin Mitskinin "Your Best American Girl" və "Geyser" mahnılarının musiqi videolarının da rejissoru olub.

Spin jurnalının yazarı Maggie Serota bildirib ki, videoda "Mitski köhnə noir filmlərindən bir femme fatale obrazı kimi işıqlandırılıb və tərtib edilib, onun sözləri isə ehtimal ki, kölgələrdə gizlənən köynəksiz kişidən öpüş istəyi kimi səslənir."

## İstinadlar
Trimeresurus sumatranus

**Trimeresurus sumatranus** — Ümumi adları ilə "Sumatra çuxurbaş ilanı", "Sumatra ağac ilanı" və ya "Sumatra çuxur ilanı" adlanan, İndoneziya, Malayziya və Tailandın tropik meşələrində tapılan zəhərli bir çuxurbaş ilan növü. Təbiətcə ağacda yaşayan bu ilanın rəngi açıq yaşıl və ya neon-yaşıl olub, bəzi şaquli qara işarələr və qırmızı uclu quyruqla xarakterizə olunur. Digər zəhərli ilanlar kimi, bu növün də qabarıq, "kələ-kötür" pulcuqları var ki, bu da ilana kobud bir görünüş verir.

## Təsvir

"Trimeresurus sumatranus" iri və ağır bədənli bir çuxurlu ilan olub, tutucu quyruğa malikdir. Yetkin fərdlərin uzunluğu 1,6 metr (5 fut 3 düym) çata bilər və dişləri 10 mm-dən (3⁄8 düym) uzun ola bilər. Bu ağacda yaşayan növ açıq yaşıl rəngdədir və qırmızı quyruğa malikdir. Bel pulcuqları qara kənarlıdır və daha yetkin nümunələrdə bu qara kənarlar eninə zolaqlar əmələ gətirə bilər. Hər iki tərəfdə birinci sıra bel pulcuqları boyunca ağ və ya sarı zolaq var. Qarın hissəsi yaşıl və ya sarımtıl rəngdədir və qarın pulcuqları nazik qara kənarlarla haşiyələnə bilər. Orta bədəndə 21 (23) sıra bel pulcuqları, erkəklərdə/qadınlarda 183–190/182–191 qarın pulcuğu, erkəklərdə/qadınlarda 57–66/55–64 quyruq altı pulcuğu və 8–10 üst dodaq pulcuğu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Chalcopsitta duivenbodei

**Chalcopsitta duivenbodei** — Tutuquşukimilər yarımfəsiləsinə aid quş növ.
## Ümumi məlumat
Chalcopsitta duivenbodei Yeni Qvineyanın şimalına endemik tutuquşu növüdür.

Chalcopsitta duivenbodei "Chalcopsitta" cinsinə aid olan üç növdən biridir. Cins daxilində digər iki növə nisbətən əsas növ hesab olunur. Cins adı yunan dilidə "tunc" mənasını verən "khalkos" və müasir latın dilində "tutuquşu" mənasını verən "psitta" sözlərindən götürülmüşdür. Xüsusi epiteti isə holland taciri Maarten Dirk van Renesse van Duivenbodenin şərəfinə verilmişdir. Növ monotipikdir. Şimal-şərqi Yeni Qvineyadan olan populyasiyalar bəzən lələk rəngindəki fərqlər əsasında ayrı bir yarımnöv kimi qəbul edilir: "C. d. syringanuchalis".

Sepik çayı ərazisindən olan quşlar da ayrı bir yarımnöv kimi təklif edilmişdir: "C. d. intermedia". Lakin demək olar ki, hər yerdə nominativ yarımnövə (və ya iki yarımnöv tanındıqda "syringanuchalis" yarımnövünə) daxil edilir.

## Təsviri
Chalcopsitta duivenbodei qara dimdiyi, sarı zolaqlı üzü, ağ quyruğu və əsasən tünd qəhvəyi lələkləri var.
Çoxalma aprel ayında baş verir. Qapalı şəraitdə bir dəfəyə iki yumurta qoyulur, inkubasiya müddəti 24 gün, balaların yuvada qalma müddəti isə təxminən 11 həftədir.

Chalcopsitta duivenbodeiə Yeni Qvineyanın şimalında rast gəlinir. Onun təbii yaşayış mühiti subtropik və ya tropik rütubətli düzənlik meşələridir, yüksəkliyi 150 metrə qədər olan ərazilərdə rast gəlinir. Ümumilikdə yayılma sahəsində nadir hesab edilsə də, bəzi ərazilərdə (məsələn, Vanimonun cənubundakı Puvani çayı ərazisi) yerli olaraq ümumidir.

## Status
Növ "Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi" (IUCN) tərəfindən "Ən Az Narahatlıq Doğuran" kateqoriyasında qiymətləndirilmişdir. Lakin populyasiyasının azalmağa meylli olduğu düşünülür. Ümumi populyasiya təxminən 50,000 fərddən ibarətdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *Иерусалимский И.* Попугаи и певчие птицы: виды, содержание, обучение.&nbsp;— Ростов-на-Дону: Владис, 2001.&nbsp;— 320 с.&nbsp;— ISBN 5-94194-073-4

## Xarici keçidlər

*World Parrot Trust Parrot Encyclopedia - Species Profile
Cyanocorax morio

**Cyanocorax morio** — Qarğalar yarımfəsiləsinə aid quş növü.
## Ümumi məlumat
Mərkəzi Amerikaya və cənubi Texasa aid olan böyük bir zığ-zığ növüdür.
Cyanocorax morio əvvəllər öz cinsi olan "Psilorhinus" cinsinə daxil edilmişdir. Molekulyar filogenetik tədqiqatlar göstərdi ki, "Cyanocorax" cinsi "Psilorhinus"a nisbətən parafiletikdir, buna görə də "Psilorhinus" "Cyanocorax" cinsinə daxil edilmişdir.

Üç yarımnövü məlumdur:
* "C. m. palliatus" - Cənubi Texas (ABŞın cənubu) və şimal-şərqi, şərqi Meksika.
* "C. m. morio" - Cənub-şərqi Meksikadan qərbi Panamaya qədər.
* "C. m. vociferus" - Yukatan yarımadasının şimalı (cənub-şərqi Meksika).

Cyanocorax morio coğrafi olaraq lələk rənginə görə fərqlənir, iki əsas qrup var. Şimal quşları demək olar ki, tamamilə tünd qəhvəyi rəngdədir, alt hissələri isə daha açıq qəhvəyi rəngdədir. Cənub quşlarının qarın hissəsi ağdır və xarici quyruq lələklərinin ucları parlaq ağ rəngdədir. İnterqradasiya zonası Meksikanın Verakruz ştatındadır. Hər iki populyasiyada yetkin fərdlərin dimdiyi, ayaqları və pəncələri qara rəngdədir. Cavan fərdlərin çılpaq hissələri, o cümlədən göz ətrafındakı halqa sarı rəngdədir.

Səsi yüksək, lakin aşağı tonlu "pee-ah" çağırışıdır və tez-tez vəziyyətə və ya əhval-ruhiyyəyə uyğun olaraq dəyişdirilir.

## Yayılması və yaşayış mühiti

Cyanocorax morionun ən şimal ərazilərə yayılması Texasın aşağı Rio Qrande vadisində, Meksika sərhədinə yaxındır. Meksikadan cənuba Mərkəzi Amerikaya qədər yayılmışdır. Meksikada şərq və cənub-şərqdə geniş yayılmışdır. Mərkəzi Amerikada Qolf yamacında Belizdən qərbi Panamaya qədər geniş yayılmışdır. Sakit okean yamacında daha az rast gəlinir və El Salvadorda yalnız Honduras sərhədinə yaxın Morazan departamentinin ucqar şimal-şərqində tapılır. border.

Qidanı əsasən ağaclarda axtarır, lakin Cyanocorax moriolar bəzi qidaları yerdən də toplayır. Onlar olduqca seçici olmayan qidalanma tərzi ilə tanınır. Həşəratlar və müxtəlif digər onurğasızlar, həmçinin kərtənkələlər, nektar və meyvələr (məsələn, Moraceae fəsiləsinə aid "Trophis racemosa" meyvələri) ilə qidalanır. Yumurta və balaları da yesələr də, digər qida mənbələri bol olduqda bunu etmirlər.

Yuva ağacda və ya böyük kolda qurulur və hər iki cins tikintidə iştirak edir. Adətən üç yumurta qoyulur, lakin altıya qədər yumurta qoyulması da qeyri-adi deyil. İnkubasiya müddəti 18–20 gündür. Yalnız dişi balaları qoruyur, erkək onu qidalandırır.

Bəzən əvvəlki mövsümdən olan balalar balaların böyüdülməsində kömək edir. Əgər köməkçi quş qida ilə qayıdırsa, onu balaları qidalandırmaq üçün valideynlərdən birinə verir.

Populyasiyası sabitdir, təhlükədə deyil.

## Həmçinin bax
* Cyanocorax colliei
* Cyanocorax melanocyaneus

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər

* IUCN_Map|22705742|Psilorhinus morio
Brachygalba lugubris

**Brachygalba lugubris** — Yakamarlar yarımfəsiləsinə aid quş növü.
## Ümumi məlumat
Brachygalba lugubris 14–18 sm uzunluğuna və 16–23 qram çəkiyə malikdir. Nominativ yarımnövün üst hissələri qəhvəyi, belinin alt hissəsi tünd qəhvəyi və yaşıl-qara parlaqlıqla örtülüdür. Qanadları qaraya yaxın və mavi parıltılıdır. Çənə və boğaz hissəsi ağ, döş və yanlar qırmızı-qəhvəyi, alt döş və qarın hissəsi isə ağ və ya tünd ağ rəngdədir. Digər yarımnövlər bel və döş rənglərinin tonu və intensivliyi ilə fərqlənir.

Brachygalba lugubrisin səkkiz yarımnövü var:
* "B. l. fulviventris" - Mərkəzi Kolumbiyanın Meta və Boyaka departamentləri.
* "B. l. caquetae" - Kolumbiyanın Kaqueta departamentindən cənuba, şərqi Ekvador və şimali Peruya qədər.
* "B. l. lugubris" - Şərqi və cənubi Venesuela, şərqdə Qvianalar və şimali Braziliya.
* "B. l. obscuriceps" - Cənubi Venesuela və qonşu şimal-qərbi Braziliya.
* "B. l. naumburgae" - Şimal-şərqi Braziliyanın Maranyan və Piaui ştatları.
* "B. l. phaeonota" - Braziliya, Amazonas ştatının qərbində Rio Solimões (yuxarı Amazon çayı boyunca.
* "B l. melanosterna" - Boliviyanın Santa Krus departamenti və mərkəzi və cənubi Braziliya.
* "B. l. fulviventris", "B. l. phaeonota" və "B. l. melanosterna" yarımnövləri bir zamanlar ayrı növlər kimi qəbul edilirdi.

## Yayılması və yaşayış mühiti
Brachygalba lugubrisə Cənubi Amerikanın şimalında, And dağlarının şərqində üç ayrı ərazidə rast gəlinir. Əsasən "terra firme", "várzea" və qalereya meşələrində, həm əsas, həm də ikinci dərəcəli meşələrdə yaşayır. Burada meşə örtüyündə, kənarlarda və kolluqlu açıqlıqlarda tapılır. Həmçinin savannalarda su axınları boyunca və bəzi yerlərdə ağ qumlu torpaqlarda da rast gəlinir. Adətən düzənliklərdən 900 metr yüksəklikdə tapılır, lakin Venesuelada 1500 metr yüksəklikdə də qeydə alınmışdır.

Brachygalba lugubris müxtəlif növ həşəratlarla qidalanır. Açıq budaqlarda cütlüklər və ya kiçik qruplar halında oturur və oradan uçan ovunu tutmaq üçün sürətlə hərəkət edir.

Brachygalba lugubrisin yuvası sənədləşdirilməmişdir, lakin torpaq yamacında bir dəlik və ya ağac termit yuvası olduğu güman edilir. Kolumbiyada mart ayında üç balalı bir ailə və may ayında çoxalma vəziyyətində olan digər fərdlər qeydə alınmışdır.

Brachygalba lugubrisin mahnısı "azalan 'tick tick tick ti ti ti ti tit t t t' və ya 'plee, plee, plee-plee-plee’ple’pe’pe’e’e’e" şəklindədir və kəkəmə ilə bitir. Onun çağırış səsi kəskin "hilev" və ya daha aşağı tonlu "chevee" şəklindədir.

## Statusu
"Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqı" (IUCN) Brachygalba lugubrisi "Ən Az Narahatlıq Doğuran" kateqoriyasında qiymətləndirib. Yayılma sahəsinin müxtəlif hissələrində nadirdən ümumi qədər dəyişir, bir neçə qorunan ərazidə tapılır və "yaşayış mühiti tələbləri göstərir ki, seçmə meşə qırılması təhlükə yaratmır." Lakin "B. l. phaeonota" yarımnövü yalnız çox kiçik bir ərazidə məlumdur və onun qorunma statusunu və yayılma sahəsini aydınlaşdırmaq üçün əlavə tədqiqat tələb olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Oriental

**Oriental rəqsi** (ərəb. رقص شرقي – raqs sharqi, "şərq rəqsi"), Qərbdə daha çox göbək rəqsi (belly dance) adı ilə tanınan, Yaxın Şərq və Şimali Afrikada formalaşmış ənənəvi və səhnə rəqsi növüdür. Bu rəqs əsasən bədən üzvlərinin izolyasiyalı hərəkətlərinə əsaslanır. Müasir formada oriental rəqsi həm bayramlarda, həm də peşəkar səhnələrdə icra olunur.

## Terminologiya
"Belly dance" termini XIX əsrdə Qərb ölkələrində məşhurlaşıb və fransızca *danse du ventre* (göbək rəqsi) ifadəsindən yaranıb. Ərəb ölkələrində isə daha çox *raqs sharqi* (şərq rəqsi) və ya *raqs baladi* (xalq rəqsi) terminindən istifadə olunur.

## Tarixi mənşə

Oriental rəqsinin kökləri qədim dövrlərə gedib çıxır. Arxeoloji və etnoqrafik mənbələr bu tip hərəkətlərin qədim Misir, Yunanıstan və Aralıq dənizi ətrafında yerləşən sivilizasiyalarda mövcud olduğunu göstərir. Rəqsin ilkin formaları məhsuldarlıq mərasimləri, doğum ayinləri və dini bayramlarla bağlı olmuşdur.

Orta əsrlərdə Misir və Osmanlı saraylarında həmçinin xalq məclislərində bu rəqs icra olunurdu. XIX əsrdə Avropa səyyahları Misirdə Ghawazi və Awalim adlı peşəkar rəqqasələrdən bəhs edərək bu sənəti Qərbə tanıtdılar.

## Müasir inkişafı

XIX əsrin əvvəllərində Misirdə oriental rəqsi "raqs sharqi" üslubunda peşəkar səhnə sənətinə çevrildi. Bu prosesdə Badia Masabni adlı livanlı sənətçinin rolu böyük oldu. O, Qahirədə kabare tipli məkanlar açaraq rəqsə balet və teatr elementləri daxil etdi. Onun yetişdirdiyi Samia Gamal, Taheyya Kariokka kimi rəqqasələr Misir kinematoqrafiyasında bu sənətin simalarına çevrildilər.

XIX əsrin ortalarından etibarən oriental rəqsi Avropa və ABŞ-də populyarlıq qazanmış, rəqs studiyaları və festivallar vasitəsilə dünyaya yayılmışdır. Müasir dövrdə həm ənənəvi, həm də modern formaları müxtəlif mədəniyyətlərdə icra olunur.

## Üslublar
Oriental rəqsi bir neçə əsas üsluba malikdir:
* Misir üslubu – daha incə və daha zərif hərəkətlərlə seçilir.

* Türk üslubu – sürətli, akrobatik elementlər və zəngin əl hərəkətləri ilə fərqlənir.
* Livan üslubu – daha enerjili addımlar və musiqi ilə müşayiət olunur.
* Amerikan kabare üslubu – Yaxın Şərq rəqsi ilə Qərb səhnə üslubunun qarışığıdır. 
* Tribal fusion – oriental rəqsin müasir improvizasiya və müxtəlif mədəni ünsürlərlə sintezidir.

## Kostyum və musiqi

Kostyumlar adətən bəzəkli üst, ətək və ya şalvar, bel kəməri və aksesuarlarla tamamlanır. Misir üslubunda daha çox uzun, dar paltarlar – baladi dress istifadə olunur. Musiqi isə ənənəvi ərəb ritmlərinə əsaslanır. Ud, qanun, ney, dümbək kimi alətlərlə ifa olunur.

## Əhəmiyyətli rəqqasələr
* Badia Masabni – müasir orijinal rəqsinin inkişafında öncül sima.
* Samia Gamal – Misir kinematoqrafiyasının məşhur rəqqasəsi.
* Taheyya Kariokka – klassik raqs sharqi üslubunun ustası.
* Serena Wilson – ABŞ-də oriental rəqsinin tanıdılmasında rol oynamış sənətçi.

## İstinadlar
Coeligena wilsoni

**Coeligena wilsoni** — Kolibrilər yarımfəsiləsinə aid quş növü.
## Ümumi məlumat
Coeligena wilsoni Kolibrilər yarımfəsiləsinin "parlaqlar" qrupuna daxil olan kolibri növüdür. Coeligena wilsoni və Coeligena cinsinin digər üzvləri bir zamanlar "Helianthea" cinsinə daxil edilsə də, 1900-cü illərin ortalarından etibarən indiki təsnifatda qalır. O, "C. coeligena" və "C. prunellei" ilə qardaş növlərdir. Coeligena wilsoni monotipik bir növdür. Növün xüsusi epiteti amerikalı təbiətşünas Tomas Bellerbi Vilsonun şərəfinə verilmişdir.

Coeligena wilsoni təxminən 11–13 sm uzunluğundadır. Erkəklərin çəkisi təxminən 7,0 qram, dişilərin isə 6,5 qramdır. Hər iki cinsin uzun, düz və qara dimdiyi və gözün arxasında ağ ləkəsi var. Yetkin erkəklərin üst hissələri qırmızımtıl tunc rəngdədir, belinin alt hissəsi yaşıl-zeytun rəngdədir və tunc rəngli çəngəl quyruğu var. Alt hissələri əsasən solğun qəhvəyi rəngdədir, boğaz nahiyəsi ametist rəngindədir və döşün hər iki tərəfində ağ ləkə var. Yetkin dişilər əsasən erkəklərə bənzəyir, lakin daha uzun dimdiyi, daha kiçik boğaz nahiyəsi və daha az çəngəl quyruğu var. Cavan fərdlər yetkin dişilərə bənzəyir.

Coeligena wilsoni And dağlarının Sakit okean yamacında, Kolumbiyanın Çoko departamentindən Ekvadorun Loja əyalətinə qədər yayılmışdır. Əsasən bulud meşələrinin kənarlarında yaşayır və həmçinin meşənin daxilində də tapılır. Dəniz səviyyəsindən 700–1900 metr yüksəklikdə tapılır, lakin ən çox 1300 metrdən aşağıda rast gəlinir və 2400 metr yüksəklikdə də qeydə alınmışdır.

Coeligena wilsoni bəzi mövsümi hərəkətlər edə bilər, lakin bu mövzuda az məlumat var.

Coeligena wilsoni nektar üçün meşənin alt qatında müxtəlif çiçəkli bitkiləri ziyarət edərək qidalanır. Məsələn, "Psammisia", "Macleania", "Cavendishia" və "Fuchsia" cinsləri. Nektarla qidalanmaqla yanaşı, bitkilərdən kiçik onurğasızları toplayır və bəzən onları havada tutur.

Çoxalma mövsümü yanvardan iyuna qədər davam edir. Yuvasını mamır və bitki liflərindən hazırlayır, adətən yer səviyyəsindən 2–3 metr yüksəklikdə kiçik bir ağacın çəngəlində qurur. Dişi tək başına iki yumurtanı 15–16 gün ərzində qızardır; balalar yumurtadan çıxdıqdan 22–26 gün sonra yuvadan uçur.

Qəhvəyi inkanın mahnısı "üç notdan ibarət təkrarlanan bir ifadədir, 'tsip-tzreeew-tzrew'". Onun müxtəlif çağırışları var, məsələn, "tsit" və "tsi-tsit" notları və "tsitsitsitsitsit…tsitsitsi...tsitsitsit..." seriyası. Uçuş zamanı "qısa cırıltı 'trrr', qısa cığırdayışlar... [və] yüksək tonlu 'tzree...tzee...tzee...tzee'" səsləri çıxarır.

## Statusu
"Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqı" (IUCN) qəhvəyi inkanı "Ən Az Narahatlıq Doğuran" kateqoriyasında qiymətləndirib, lakin populyasiya ölçüsü məlum deyil və azalmağa meyllidir. Növ nadirdən yerli olaraq ümumi hesab edilir. Yaşayış mühiti meşələrin qırılması təhlükəsi altındadır və növün insan tərəfindən dəyişdirilmiş mühitə uyğunlaşıb-uyğunlaşmadığı məlum deyil. Bir neçə qorunan ərazidə rast gəlinir.
## Qalereya

Brown Inca JCB.jpg|Coeligena wilsoni
Brown inca (Coeligena wilsoni) Paz de las Aves.jpg|Coeligena wilsoni
Brown inca (Coeligena wilsoni) in flight Paz de las Aves 2.jpg|Coeligena wilsoni


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Galbula leucogastra

**Galbula leucogastra** — Yakamarlar yarımfəsiləsinə aid quş növü.
## Ümumi məlumat
Galbula leucogastra monotipik bir növdür. Əvvəllər bənövşəyi Galbula chalcothorax ilə eyni növ hesab edilsə də, indi onlar supernöv təşkil edir. Braziliyanın şərqində, Tapajos çayı boyunca tapılan quşlar yarımnöv kimi təklif edilsə də, bu qəbul edilməmişdir. Bundan əlavə, bu növün Surinamda yaşılquyruq G. galbula ilə hibridləşdiyi düşünülür.

Galbula leucogastra 19–22 sm uzunluğunda və 15–18 qram çəkiyə malikdir. Erkəyin baş təpəsi və üzü tünd metalik yaşıl-mavi rəngdədir. Qalan üst hissələr və döş nahiyəsi metalik tunc-yaşıl rəngdədir və bəzən bir qədər bənövşəyi parlaqlıq göstərir. Çənəsi qara, boğazı və qarnı ağdır; qarın hissəsi qara ləkələrlə örtülü görünür. Dişilər üzünün yanlarının tünd boz, boğaz və qarın hissəsinin isə bej və ya sarımtıl olması ilə fərqlənir.

2016-cı il xəritəsinə görə, Galbula leucogastraya Venesuelanın cənubunda, Kolumbiyanın ucqar şərqində, Braziliyanın qərb-mərkəzində, Boliviyanın ucqar şimalında və Perunun ucqar cənub-şərqində rast gəlinir. Lakin, Kolumbiyanın cənubunda və Ekvadorda eBird hesabatları var ki, bunlar hələ də ətraflı qiymətləndirilməyib.

Galbula leucogastraya geniş müxtəlif yaşayış mühitlərindrast gəlinir. Cornell Universitetinin "Dünya Quşları" təlimatında onların yaşayış yerləri belə təsvir edilir: "Əsas və ikinci dərəcəli meşələrin kənarları və açıqlıqları, Amazoniyada ağ qumlu "campinarana" meşələri, meşəli savannalar və (ən azı sahil Fransız Qvianasında) kiçik meşəlikləri olan bataqlıqlar, adətən çay və çayların kənarlarında, düzənliklərdə; yerli olaraq 900 metr yüksəklikdə. Braziliyada qalereya meşələrində, quru meşələrdə və "cerrado"da rast gəlinir, burada işıqlı alt meşəliklərdə və açıq aşağı meşə örtüyündə yaşayır."

Galbula leucogastranın qidasına müxtəlif uçan həşəratlar daxildir, lakin "bəlkə də digər "Galbula" növlərinə nisbətən daha az Lepidoptera və ya Odonata yeyir." Tək və ya kiçik qruplar halında açıq budaqlarda oturur, adətən 2–10 metr yüksəklikdə olur və ovunu tutmaq üçün havaya sürətlə hərəkət edir. Bəzən qarışıq növlərdən ibarət qidalanma sürülərinə qoşulur.

Galbula leucogastranın üç yuvası təsvir edilmişdir. İkisi ağac termit yuvalarında, üçüncüsü isə ağac gövdəsindəki epifit bromeliadda yerləşirdi. Termit yuvasındakı yuvada hər iki yetkin fərd balaları qidalandırırdı; bromeliad yuvasında isə yalnız dişi balaları qidalandırırdı.

## Statusu
"Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqı" (IUCN) Galbula leucogastranı "Ən Az Narahatlıq Doğuran" kateqoriyasında qiymətləndirib. Yayılma sahəsinin böyük hissəsində nadir görünür və ümumi yaşayış mühitinin itirilməsindən bir qədər təsirlənə bilər.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Bronzy jacamar photo gallery VIREO Photo-High Res
Turdoides plebejus

**Turdoides plebejus** — Sərçəkimilər fəsiləsinə aid quş növü. 
## Ümumi məlumat
Turdoides plebejus 1828-ci ildə Filipp Jakob Kretzşmar tərəfindən Sudanın Kordofan əyalətindən toplanmış nümunə əsasında təsvir edilmişdir. O, ilkin olaraq bu növü "Ixos" cinsinə daxil etmişdir. Bu növ şərqi Sudan, Efiopiya və Eritreyada yayılmış ağbaş pıspıldaq və Mərkəzi və Cənubi Afrikada yayılmış ox işarəli pıspıldaq ilə yaxından qohumdur və supernöv təşkil edir. Köhnə Dünya pıspıldaqları fəsiləsi olan "Timaliidae" çoxsaylı tədqiqatlara məruz qalmış və bəzi taksonomik mərkəzlər tərəfindən bölünmüşdür. Bu dəyişiklik bu növü "Leiothrichidae" fəsiləsində olan gülüşqanadlılarla birləşdirir.

Üç tanınmış yarımnövü var: nominativ yarımnöv, "platycirca" və "cincera". Dördüncü yarımnöv olan "uamensis" isə "cincera" ilə eyniləşdirilir.

Turdoides plebejus orta ölçülü "Turdoides" pıspıldağıdır, uzunluğu 22–25 sm və çəkisi təxminən 52–80 qramdır. Lələkləri boz-qəhvəyi rəngdədir, boğazı və döşü ağ zolaqlıdır, başı isə pulcuq şəklində naxışlanmışdır. Qanadları tunc-qəhvəyi, dimdiyi qara, ayaqları isə tünd və ya boz-qara rəngdədir. Gözlərinin iris sarı rəngdədir. Cinslər oxşardır, cavan quşlar isə yetkinlərə bənzəyir, lakin daha sadə və qəhvəyi lələklərə və qəhvəyi irisə malikdirlər.

## Yayılması və yaşayış mühiti
Turdoides plebejus Səhra çölü ilə Qərbi Afrikanın tropik meşələri arasında yerləşən Sahel zonasında yaşayır. Cənubi Mavritaniyadan, Seneqal və Qambiyadan cənubi Sudan, Uqanda və qərbi Keniyaya qədər yayılmışdır. Növ açıq savannalarda, meşəli çəmənliklərdə, quru ərazilərdə çay kənarlarında, zəifləmiş əkin sahələrində, fermerlərdə, parklarda və bağlarda yaşayır. Növ yayılma sahəsi boyunca ümumidir və insan tərəfindən dəyişdirilmiş mühitdə asanlıqla yaşayır. Nəslinin kəsilməsi təhlükəsi ilə üzləşmir.

Növ əsasən yerli hərəkətlidir (miqrasiya etmir), lakin yağış mövsümləri ilə əlaqədar yerli şərtlər əsasında bəzi mövsümi hərəkətlər edə bilər. Mərkəzi Burkina Fasoda yağış mövsümündə daha tez-tez müşahidə edilir və Uqandanın Kampala bölgəsində də qeyri-müntəzəm olaraq yox və ya mövcud olması qeydə alınmışdır.

Turdoides plebejus müxtəlif həşəratlar, o cümlədən qarışqa, böcək, termit və peyğəmbər böcəkləri, həmçinin digər onurğasızlar, giləmeyvə və meyvələrlə qidalanır. Bəzən leş də yeyə bilər. Ümumiyyətlə yerdə və 14 fərdə qədər olan ailə qrupları halında qidalanır.

Populyasiyası üçün heç bir təhlükə yoxdur.
## Qalereya

File:Turdoides plebejus -Gambia-8.jpg|Turdoides plebejus qida axtaran zaman 
File:Clamator levaillantii MHNT.ZOO.2010.11.150.26.jpg|'Turdoides plebejus yumrtaları


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hemitriccus obsoletus

**Hemitriccus obsoletus** — "Tyrannidae" fəsiləsinə aid olan tiran-milçəkqapan quş növü. Argentina və Braziliyada rast gəlinir.

## Təsvir

"Hemitriccus obsoletus" təxminən 11 sm uzunluğunda və 9-11 qram çəkiyə malikdir. Cinslər eyni lələk quruluşuna malikdir. Nominal yarımnövün yetkin fərdlərinin başının üstü sadə qəhvəyi-zeytun rəngdədir. Göz ətrafında açıq buff ləkə və açıq buff göz halqası var. Arxa və sağrı hissələri sadə qəhvəyi-zeytun rəngdədir. Qanadları sadə qəhvəyi-zeytun, quyruğu isə tünd rəngdədir. Boğaz və sinə hissəsi çirkli buff rəngdədir və aralarında zəif buff aypara var. Qarın hissəsi buff-oxra rəngdədir və quyruqaltı hissəsi sarı çaları olan buff rəngdədir. H. o. zimmeri yarımnövünün başının üstü, arxa və sağrı hissələri nominal yarımnövdən daha yaşıl rəngdədir, sinə və yan hissələri bir qədər daha oxra rəngindədir, qarın və quyruqaltı hissələri isə daha güclü oxra rəngindədir. Hər iki yarımnövün gözləri qırmızı-qəhvəyi, üst çənəsi boz, alt çənəsi çəhrayı, ayaqları və dırnaqları isə açıq boz rəngdədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vipera seoanei

**Vipera seoanei** — Fransanın cənub-qərb hissəsində və İspaniya ilə Portuqaliyanın şimal bölgələrində yayılmış zəhərli bir gürzə növü. Hazırda iki yarımnöv tanınır, o cümlədən burada təsvir edilən nominativ yarımnöv.

## Qorunma statusu

Bu növ, "Vipera seoanei", "Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi" (IUCN) Təhlükədə Olan Növlərin Qırmızı Siyahısına (v3.1, 2001) görə Least Concern (LC) (Ən Az Narahatlıq Doğuran) kateqoriyasına daxil edilmişdir. Bu status ona nisbətən geniş yayılması, güman edilən böyük populyasiyası və daha təhlükəli kateqoriyaya daxil edilmək üçün kifayət qədər sürətlə azalmadığı üçün verilmişdir. Qiymətləndirmə ili: 2005.

Bununla belə, Bern Konvensiyasına əsasən qorunan növlər siyahısına (Əlavə III) daxil edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Campylorhamphus pusillus

**Campylorhamphus pusillus** (*Qəhvəyi dimdikli oraqdimdik*) — "Furnariidae" fəsiləsinin "Dendrocolaptinae" yarımfəsiləsinə aid bir quş növü.

## Təsvir
"Campylorhamphus pusillus" 20–25 sm uzunluğunda və 32–48 qram ağırlığındadır. Bu, çox uzun, incə və qabarıq əyri dimdiyi olan orta ölçülü bir ağacdırıcı quşdur. Erkək və dişi fərdlərin lələkləri eynidir. Əsas növün yetkin fərdlərinin üzü və boynu açıq sarı və qara-qəhvəyi zolaqlıdır, zəif açıq sarı üst göz xətti var. Başının üstü və ensəsi tünd qəhvəyi rəngdədir və nazik dərin sarı zolaqlar üst belə qədər uzanır. Beli və qanad örtükləri tünd qırmızı-qəhvəyi, beli darçını-qırmızı, qanadları və quyruğu isə qırmızı-kəstan rəngindədir. Üst qanad tükləri boz-qəhvəyi kənarlı və tünd ucluqdur. Boğazı tünd sarı rəngdədir və tünd zolaqlar var. Alt hissələri tünd qəhvəyi və ya zeytun-qəhvəyi rəngdədir, aşağı qarın və quyruqaltı örtükləri daha qırmızımtıldır. Aşağı boyun, sinə və üst qarın hissələrində nazik dərin sarı zolaqlar var; quyruqaltı örtüklərində isə daha açıq sarı zolaqlar var. Alt qanad örtükləri darçını-sarı və ya oxra rəngindədir. Gözünün rəngi tünd qəhvəyi və ya darçını-qəhvəyi, dimdiyi qara-qəhvəyi və ya qəhvəyi buynuz rəngində, ayaqları və pəncələri isə zeytun-yaşıl və ya qara-qəhvəyi rəngdədir. Cavan fərdlər yetkinlərdən daha tünd və zeytun rənglidir, daha geniş və dərin sarı zolaqları var, lakin bu zolaqlar daha az aydındır və dimdikləri daha qısa və tünd rəngdədir.

## Həmçinin bax
* Campylorhamphus falcularius

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Videoclub

**Videoclub** — 2018-ci ildə Fransanın Nantes şəhərində yaradılmış fransız musiqi qrupu. Qrupun tərkibində Adèle Castillon və Matthieu Reynaud çıxış edirdilər. Qrup "Amour plastique" və 2018-ci ilin sentyabrında buraxılan "Roi" mahnıları ilə məşhurlaşmışdı. Karyeraları ərzində Videoclub yeddi sinql, bir əməkdaşlıq işi və bir studiya albomu buraxıb. 31 mart 2021-ci ildə Reynaud ilə Castillon arasındakı münasibətlərin pisləşməsi səbəbindən Reynaud qrupdan ayrıldı və bu tarixdə qrupun dağıldığı elan edildi. Qrupun son sinqlı "SMS" oldu. Bundan sonra Castillon bir müddət Videoclub adı altında solo olaraq qastrol səfərlərinə çıxdı, lakin daha sonra layihə tamamilə dayandırıldı.

## Bağlanması
Videoclub-un dağılmasından sonra Adèle Castillon səbəbi izah edən bir video TikTok-da paylaşdı, lakin paylaşım qısa müddət sonra silindi. Adèle Castillon-un "C'est drôle" mahnısında sözlər Videoclub-un ayrılığından bəhs edir və səbəbi açıqlayır. Mahnının dördüncü sətrində "Comme tu trompais" ("Sən xəyanət etdiyin kimi") ifadəsi yer alır ki, bu da Matthieu Reynaud-un xəyanət etməsi ehtimalını ortaya qoyur.

## İstinadlar
Şunsaku Tamiya

– Yaponiya biznesmeni. O, Yaponiyanın əsas plastik model istehsalçısı olan "Tamiya Corporation" şirkətinin şura sədri və təmsilçi direktoru olmuşdur.

## İlk illəri
Şunsaku Tamiya 19 dekabr 1934-cü ildə Şizuokada doğulmuşdur. Şizuoka Prefektura Liseyindən və Vaseda Universitetindən məzun olmuşdur.

## Karyerası
Tamiya atasına məxsus olan taxta-şalban biznesini öz əlinə almış və onu dünya ən böyük pultla idarə olunan maşın və plastik model istehsalçılarından birinə çevrilmişdir. Tamiya modellərindəki detalların dəqiqliyinə çox əhəmiyyət verən biri kimi tanınmışdır. O, modellər yaratmaq üçün müxtəlif obyektlərin fotolarını çəkmiş, onların kolleksiyaçılığı ilə məşğul olmuşdur. Tamiyanın ilk plastik model dəsti Jaguar D-Type maşınına əsaslanmışdır. 1970-ci illərdə Tamiya ilk pultla idarə olunan maşınını buraxmışdır. Bu model Porsche 934 avtomobilinə əsaslanmışdır. O, 1980-ci illərdə pultla idarə olunan maşın yarışlarının avtoidman müsabiqəsi kimi populyarlaşdığı dövrdə şirkətinə rəhbərlik etmişdir. 1982-ci ildə şirkəti ilk Mini 4WD modellərini istehsal etmiş, bu modellər Yaponiyada çox populyar olmuşdur. Soyuq müharibə dövründə SSRİ-nin Tokiodakı səfirliyində Varşava Paktı tankları haqqında məlumat axtardığı üçün Tokio Metripolitan Polis Departamentinin İctimai Təhlükəsizlik Bürosu tərəfindən saxlanılmışdır.

Şizuoka Model və Təhsil Korporativ Assosiasiyasının sədri kimi Şizuoka Hobbi Şousu kimi təşəbbüslərə imza ataraq Şizuoka şəhərini qlobal model sənayesinin əhəmiyyətli şəhərlərindən birinə çevirmişdir. 18 iyul 2025-ci ildə 90 yaşında ölmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Tamiya USA saytında memorial səhifəsi
Heyvanların azadlığı

**"Heyvanların azadlığı: Heyvanlarla münasibətimiz üçün yeni etika"** () — avstraliyalı filosof Piter Singerin 1975-ci ildə nəşr olunmuş kitabı. Heyvanların azadlığı hərəkatının İncili hesab olunur. Singer insan və heyvanlardan söhbət gedəndə nəzəri hüquq çərçivəsinin istifadəsini rədd edir: Ceremi Bentamın ardınca o, heyvanların maraqlarının əzab çəkmə qabiliyyətinə görə nəzərə alınmalı olduğunu və hüquqlar ideyasının onların nəzərə alınmasının lazımsız olduğunu müdafiə edir. Singerin etik fikirləri biosentrizm anlayışına uyğun gəlir.

## İdeyası
Kitabın mərkəzi ideyası, "ən böyük yaxşılığın" yaxşı və ya etik davranışın yeganə ölçüsü olduğu utilitar ideyasının davamıdır. Singer iddia edir ki, bu prinsipi heyvanlara tətbiq etməmək üçün heç bir səbəb yoxdur. Singer maraqlara əsaslanan utilitarizmdən asılı olmayan mənəvi bir anlayış kimi hüquqları rədd etsə də, utilitar prinsiplərdən irəli gələn hüquqları, xüsusən də əzabları minimuma endirmək prinsipini qəbul edir. Singer etiraf edir ki, heyvan hüquqları insan hüquqları ilə eyni deyil: “*Aydındır ki, insanlar və heyvanlar arasında mühüm fərqlər var və bu fərqlər hüquqlarda müəyyən fərqlərə səbəb olmalıdır*” .

Singer növlərə qarşı çıxır - bir canlının növ mənsubluğuna əsaslanan ayrı-seçkiliyə qarşı. O, hesab edir ki, əzab çəkməyə qabil olan bütün canlıların maraqları eyni dərəcədə nəzərə alınmağa layiqdir və canlılara onların növlərinə görə daha az diqqət yetirilməsinə dəri rənginə görə ayrı-seçkilikdən daha haqq qazandırmaq olmaz. Singer iddia edir ki, heyvanların hüquqları onların zəkasına deyil, ağrı hiss etmə qabiliyyətinə əsaslanmalıdır. Xüsusilə, o, heyvanların adi insandan daha aşağı intellekt nümayiş etdirdiyi halda, bir çox əqli qüsurlu insanların daha aşağı intellekt nümayiş etdirdiyini və bəzi heyvanların bəzən insan uşaqları ilə eyni intellekt nümayiş etdirdiyini iddia edir (məsələn, primatlar Amerika İşarət Dilinin elementlərini və digər simvolik dilləri öyrənməyə qadirdir). Beləliklə, zəka heyvanlara əqli qüsurlu insanlardan daha az diqqət yetirmək üçün səbəb ola bilməz. Singer belə qənaətə gəlir ki, ən praktik həll vegetarian və ya veqan pəhrizini qəbul etməkdir. O, həmçinin faydanın (müalicənin təkmilləşdirilməsi baxımından və s.) istifadə edilən heyvanlara verdiyi zərərdən daha çox olduğu hallar istisna olmaqla, viviseksiyanı pisləyir.
## İstinadlar
Myadestes occidentalis

**Myadestes occidentalis** (*Qəhvəyiarxalı soliter*) — "Turdidae" fəsiləsinə aid olan bir qaratoyuq növü.

## Yaşayış mühiti və yayılması

Meksika və Şimali Mərkəzi Amerikanın dağlarında nisbətən geniş yayılmışdır. Yarı tökülən dağ meşələrində, o cümlədən qarışıq şam-palıd meşələrində tapılır. Tez-tez çaylar yaxınlığında rast gəlinir. Amerika Quşçuluq Assosiasiyası (ABA) ərazisində Kode 5 statusuna malikdir. İlk dəfə 2009-cu il iyul ayında Arizona ştatının cənub-şərqindəki Huaçuka dağlarında Miller Kanyonunda oxuyan bir quş tapılmış və Viktor Emanuel Təbiət Turlarının "Camp Chiricahua" gənclər quşçuluq qrupu tərəfindən sənədləşdirilmişdir. Bu quş ABA ərazisində bu növün ilk qəbul edilmiş qeydi idi, çünki əvvəlki bir neçə qeyd mənşəyi ilə bağlı şübhələr səbəbindən rədd edilmişdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lewinia mirifica

**Lewinia mirifica** (*Qəhvəyi zolaqlı su fərəsi*) — "Rallidae" fəsiləsinə aid olan və Filippinə endemik quş növü.

## Təsvir və taksonomiya

"EBird" bu quşu belə təsvir edir: "Sirli bir orta ölçülü su fərəsi, bəlkə də təpəlik və ya dağlıq otlu sahələr və meşələrdə yaşayır. Üst tərəfi tünd qəhvəyi, döşü açıq boz, boğazı ağ, qarnı zolaqlı, ayaqları qara və nisbətən uzun, əyri qırmızı dimdiyi var. Həyatı haqqında çox az məlumat var və əsasən bantlama stansiyasında görülür, bu da yerli miqrasiyanı göstərir. "Slaty-breasted" və "Buff-banded" su fərələrinə bənzəyir, lakin Luzon su fərəsinin arxası daha az naxışlı, dimdiyi daha uzun və incədir və başında qırmızımtıl rəng yoxdur. Səsi haqqında çox az məlumat var, lakin stress zamanı kəskin bir “kwik!” və müxtəlif cırıltı səsləri çıxarır." Bu növ monotipikdir (tək növdür).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Grallaria milleri

**Grallaria milleri** (*Qəhvəyi zolaqlı qarışqaquşu*) — "Grallariidae" fəsiləsinə aid, Kolumbiyaya endemik olan zəif növ bir quş növü.

## Təsvir

"Grallaria milleri"nin uzunluğu 13-18 sm, çəkisi isə təxminən 50-55 qramdır. Cinslər eyni lələk quruluşuna malikdir. Yetkin fərdlərin göz ətrafındakı hissəsi ağ rəngli və qara xallıdır. Qulaq örtükləri oxra-qəhvəyi rəngdədir. Başın üstü, ensə, bel və quyruq üstü tünd qəhvəyi rəngdədir, bel hissəsi bir qədər açıq rəngdədir. Quyruğu bəzən daha qırmızımtıl və ya yaşıl rəngli ola bilər. Qanadları ümumiyyətlə quyruğuna bənzəyir, qanad örtükləri qəhvəyi, əsas tükləri isə tünd qəhvəyi rəngdədir. Boğazı boz-ağ rəngdə olub, yan tərəfləri zeytun-qəhvəyi rəngdədir. Geniş zeytun-qəhvəyi rəngli döş zolağı, yan və yan tərəfləri zeytun rənginə çalan, mərkəzi qarın hissəsi krem-ağ rəngdədir. Quyruq altı örtükləri boz və zeytun rəngli qarışıqdır. "G. m. gilesi" yarımnövü nominal yarımnövdən daha böyükdür, lakin digər xüsusiyyətləri demək olar ki, eynidir. Hər iki yarımnövün gözləri tünd qəhvəyi, dimdiyi qara və ucu daha açıq rəngdədir. Ayaqları və dırnaqları boz-qara rəngdədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ninox scutulata

**Ninox scutulata** — Bayquşkimilər fəsiləsinə aid quş növü. 
## Ümumi məlumat
Ninox scutulata Cənubi Asiyada, Hindistan, Şri-Lanka, Butan, Banqladeş və Nepaldan qərbi İndoneziya və cənubi Çinə qədər yayılmışdır.

Ninox scutulata 1822-ci ildə Stamford Raffles tərəfindən Sumatradan toplanmış nümunə əsasında "Strix scutulata" binominal adı ilə təsvir edilmişdir. Xüsusi epiteti Latın dilində "almaz şəkilli" mənasını verən "scutulatus" sözündən götürülmüşdür. Ninox scutulata indi digər Ninox scutulatalarla birlikdə 1837-ci ildə ingilis təbiətşünası Brayan Hodqson tərəfindən təqdim edilən "Ninox" cinsinə daxildir.

Doqquz yarımnövü məlumdur:
* "N. s. lugubris" - Şimal, şimal-şərq, mərkəzi Hindistan və Nepal.
* "N. s. burmanica" - Şimal-şərqi Hindistandan cənubi Çin, Hindi-Çin və Tailand.
* "N. s. hirsuta" - Cənubi Hindistan və Şri-Lanka.
* "N. s. isolata" - Kar Nikobar.
* "N. s. rexpimenti" - Böyük Nikobar adası.
* "N. s. scutulata" - Malay yarımadası, Riau arxipelaqı, Sumatra və Banqka adası.
* "N. s. javanensis" - Qərbi Yava.
* "N. s. borneensis" - Borneo və şimali Natuna adaları.
* "N. s. palawanensis" - Palavan (qərbi Filippin).

## Təsviri
Ninox scutulata orta ölçülü bayquşdur, uzunluğu 32 sm-dir. Uzun quyruğu və fərqli üz forması olmaması səbəbindən qırğıya bənzər bir görünüşə malikdir. Üst hissələri tünd qəhvəyi rəngdədir və zolaqlı quyruğu var. Alt hissələri ağ rəngdədir və qırmızı-qəhvəyi zolaqlarla örtülüdür, lakin Andaman adalarında tapılan yarımnövün alt hissələri tünd qəhvəyi rəngdədir. Gözləri böyük və sarıdır. Cinslər oxşardır.

Bu növ çox gecə həyat tərzi keçirir, lakin tez-tez kiçik quşlar tərəfindən ağacda qərar tutarkən təqib edilərək tapıla bilər. Əsasən böyük həşəratlar, qurbağalar, kərtənkələlər, kiçik quşlar və siçanlarla qidalanır. Səsi təkrarlanan aşağı tonlu, melodik "oo-uk ...ooo-uk..." şəklindədir və alaqaranlıqda və səhər çağı eşidilə bilər. Bu bayquş Kolombo (Şri-Lanka) kimi şəhərlərdə və binalara yaxın məhəlli ərazilərdə olduqca ümumidir.

## Yayılması və yaşayış mühiti
Ninox scutulata Orta Şərqdən cənubi Çinə qədər tropik Cənubi Asiyanın əksər hissəsində yaşayan bir növdür. Yaşayış mühiti meşəli ərazilər və meşələrdir. Ağac oyuqlarında üç-beş yumurta qoyur.

Ninox scutulatanın qərb yarımkürəsində görülməsinin iki qeydi var. Belə ki, 27 avqust 2007-ci ildə Alyaskanın Sent Pol adasında fotoşəkil çəkilmiş bir fərd and a dead owl found on  və 2008-ci ildə Kiska adasında tapılmış ölü bir bayquş.
## Qalereya

File:Ninox scutulata MWNH 0647.JPG|Ninox scutulata yumurtaları
File:Brown Hawk Owl (Ninox scutulata) at Samsing, Duars, West Bengal W IMG 5936.jpg|Hindistanda fotosu çəkilmiş Ninox scutulata
File:Brown hawk-owls couple.jpg|alt=Brown boobooks couple|Qoşa Ninox scutulata


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*

## Xarici keçidlər

*Photos, audio and video of brown hawk-owl from :en:Cornell Lab of Ornithology's Macaulay Library
Senecio appendiculatus

*  — Packera neomexicana var. neomexicana bitki yarımnövünün sinonimi.
*  — Pericallis appendiculata bitki növünün sinonimi.
*  — Senecio lamarckianus bitki növünün sinonimi.
*  — Senecio lyratus bitki növünün sinonimi.
Senecio auriculatus

*  — Senecio glabratus bitki növünün sinonimi.
*  — Pericallis aurita bitki növünün sinonimi.
*  — Synotis rufinervis bitki növünün sinonimi.
*  — Iocenes virens bitki növünün sinonimi.
*  — Jacobaea subalpina bitki növünün sinonimi.
*  — Senecio lyratus bitki növünün sinonimi.
*  — Emilia javanica bitki növünün sinonimi.
*  — Jacobaea alpina subsp. alpina bitki yarımnövünün sinonimi.
Dendropicos obsoletus

**Dendropicos obsoletus** (*Qəhvəyibel ağacdələn*) — "Picidae" fəsiləsinə aid bir quş növü.
Bu quş, Səhraaltı Afrikanın savanna regionunda, qərbdə Seneqaldan şərqdə Efiopiya, Keniya və Tanzaniyaya qədər uzanan bir qurşaqda tapılır. Ümumiyyətlə nadir rast gəlinən bu növün yayılma sahəsi çox genişdir və populyasiya sabit görünür. Buna görə də, "Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi" onun qorunma statusunu "ən az narahatlıq doğuran" kimi qiymətləndirib.

## Təsvir
Qəhvəyi-bel ağacdələn kiçik bir növdür, uzunluğu 13–16 sm arasında dəyişir. Dimdiyi uzun və enli əsaslı olub, biz şəklindədir. Erkək fərdlərin arxa təpəliyi və ensəsi qırmızı, dişilərdə isə bu xüsusiyyət yoxdur. Digər cəhətdən cinslər oxşardır: baş qəhvəyi rəngdədir, ağ üst xətt və bığ xətti, qulaq örtükləri isə tünd rəngdədir. Bədən lələkləri qəhvəyi olub, qanad və quyruqda ağ zolaqlar var. Alt hissələr ağ rəngdədir və dəyişən miqdarda tünd zolaqlar mövcuddur. Lələklər köhnələndikdə bu quş daha solğun görünür və "kiçik boz ağacdələn" (Dendropicos elachus) ilə qarışdırıla bilər.

## Həmçinin bax
* Dendropicos abyssinicus
* Dendropicos fuscescens
* Dendropicos goertae

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rhipidura drownei

**Rhipidura drownei** (*Bougainville yelpikquyruğu*) — əvvəllər "qəhvəyi yelpikquyruq" kimi tanınan, "Rhipiduridae" fəsiləsinə aid olan bir quş növü.

## Təsvir

Bu, kiçik bir quşdur, uzunluğu 9-10 sm-dən 14 sm-ə qədər dəyişir. Tünd rəngli, uzun quyruğu var və tez-tez quyruğunu fan şəklində yayır. Lələklərinin əsas rəngi qəhvəyidir, bu da növün əvvəlki ingilis dilindəki adında əks olunub. Üst hissələri boz-qəhvəyi, alt hissələri bir qədər açıq rəngli, boz və oxra çalarlıdır, zəif ağ zolaq var. Qanadlar üst tərəfdən qəhvəyi, quyruq açıq qəhvəyi rəngdədir. Sinə və baş hissəsi boz rəngdədir. Başın üstündə, gözün üstündə ağ zolaq – "qaş" var. Bəzən göz altında da açıq zolaq ola bilər. Gözləri tünd qəhvəyi rəngdədir. Dimdiyi qara və ya boz-qəhvəyi rəngdədir, alt tərəfdən daha açıq rənglidir. Boyun hissəsi ağ-boz rəngdədir. Ayaqları boz-qəhvəyi rəngdədir. Erkək və dişi fərdlər olduqca oxşardır, lakin dişilər bir qədər kiçikdir. Cavan fərdlər də yetkinlərə bənzəyir, lakin lələkləri daha solğundur və baş və boğazdakı ağ işarələrdən məhrumdur; qanad və quyruqdakı qırmızımtıl rəng daha açıqdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Campylorhynchus jocosus

**Campylorhynchus jocosus** (*Boucard pöhrəsi*) — "Troglodytidae" fəsiləsinə aid olan bir quş növü. Meksikaya endemikdir.

## Təsvir

"Campylorhynchus jocosus" 17 sm (6,7 düym) uzunluğunda və 23,8–29,8 qram (0,84–1,05 uns) çəkisindədir. Erkəyin şokolad rəngli tacı, qırmızımtıl ensəsi, ağ zolaqlı qara çiyinləri, qara və ağ ləkəli qırmızı-qəhvəyi arxası və solğun qırmızı sağrısı var. Quyruğu boz-qəhvəyi rəngdədir və tünd qəhvəyi zolaqlara malikdir, ən xarici lələklərin ucları ağdır. Göz üstü zolağı solğun ağ, göz xətti qaradır; üzün qalan hissəsi tünd boz rəngdədir. Çənəsi və boğazı ləkəsiz ağ, alt hissəsi isə ağ rəngdədir və qara ləkələr var. Yan tərəfləri qəhvəyi rəngdədir və tünd zolaqlara malikdir. Dişi oxşardır, lakin alt hissəsindəki ləkələr daha kiçikdir. Cavan fərdlərin arxa hissəsindəki ləkələr yetkinlərdən daha az müəyyəndir, boğazı ləkəlidir və alt hissəsi boz rəngdədir, solğun və dağınıq ləkələr var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Polyplectron schleiermacheri

**Polyplectron schleiermacheri** (*Borneo tovuz qırqovulu*) — orta ölçülü bir qırqovul növü.

## Təsvir

Qırqovul 50 sm uzunluğa qədər böyüyür, qırmızı-qəhvəyi və qara ləkələrlə örtülüdür, uzun bir kəkilli və ensə lələkləri var, alt hissəsi qara və göz ətrafında mavi irisli çılpaq qırmızı dəri var. Sinə yanları metalik mavi-yaşıl rəngdədir, ağ boğaz və mərkəzi üst sinə ilə həmsərhəddir. İyirmi iki quyruq lələyi böyük mavi-yaşıl "ocelli"lərlə bəzədilmişdir, hansı ki, fan şəklində yayıla bilər. Dişi fərd erkəkdən daha kiçik və daha solğun qəhvəyi rəngdədir. Gözləri qəhvəyi rəngdədir və ayaqlarında mahmız yoxdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pellorneum macropterum

**Pellorneum macropterum** (*Borneo bataqlıq bebleri*) — "Pellorneidae" fəsiləsinə aid olan bir quş növü.

## Taksonomiya

Borneo bataqlıq bableri 1868-ci ildə italyan zooloqu Tommazo Salvadori tərəfindən, Kalimantanda toplanmış nümunə əsasında təsvir edilmişdir. Salvadori bu növü qısaqanadlar cinsi olan "Brachypteryx"-ə daxil etmiş və binominal adını "Brachypteryx macroptera" qoymuşdur. Növün epiteti qədim yunan dilində "uzun qanadlı" mənasını verən "makropteros" sözündən gəlir ("*makros*" – "uzun", "*pteron*" – "qanad"). Borneo bataqlıq bableri indi 1832-ci ildə ingilis təbiətşünası Uilyam Svenson tərəfindən təqdim edilmiş "Pellorneum" cinsinə daxildir. Əvvəllər ağdöş bablerin (Pellorneum rostratum) yarımnövü kimi qəbul edilsə də, səs və genetik fərqlərə əsasən indi ayrı bir növ kimi tanınır və monotipik hesab olunur. Heç bir yarımnöv tanınmır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İnyaki Qodoy

**İnyaki Qodoy Xasso** () — Meksikalı aktyor. Ən çox *Netflix-in* *[[One Piece (serial, 2023)|One Piece]]* serialında Manki D. Luffi roluna görə tanınır.

## Həyatı

İnyaki Qodoy 2003-cü ilin avqustun 25-də Mexiko şəhərində anadan olmuşdu. O, uşaqlığında idmanla məşğul olmuş və *Libanes* teatrında yerləşən *Stage Company* musiqi və teatr məktəbinə gedirdi. Bundan əlavə o, Kaliforniyada yerləşən *Pali Adventures* uşaq yay düşərgəsində aktyorluq və kino sənəti kurslarına qatılmışdır. Nəticədə, Qodoy bir neçə qısametrajlı film çəkmişdir. Bir neçə məktəb tamaşasında oynamışdır. Onlardan biri *Alisa möcüzələr ölkəsində* tamaşası idi. Qodoyun öz sözlərinə görə, həmin tamaşanın uğuru ona təsir etmişdir.

Doqquz yaşında Qodoy peşəkar aktyor olmağa qərar vermiş və anası ona dəstək göstərmişdi. Bundan az sonra o, *Cocina de hacienda* adlı televiziya proqramıda balaca rol almışdı. 2016-cı ildə Qodoy Amerika istehsalı ispan dilli *Kentavr qadını* () serialında rol qazanmışdı. Daha bir sıra layihədə çəkildikdən sonra, 2020-ci ildə, onun ilk baş rolu *¡Ánimo Juventud!* filmində olmuşdu. Daha sonra o, müxtəlif layihələrdə, o cümlədən Netflix istehsalı olan *¿Quién mató a Sara?* və *The Imperfects* seriallarında çəkilmişdi. *The Imperfects* onun iştrak etdiyi ilk ingilis dilli layihə idi.

2021-ci ildə bəyan olunub ki, İnyaki Qodoy *One Piece* serialında Manki D. Luffi rolunu oynayacaq.

## İstinadlar
Dendrocitta cinerascens

**Dendrocitta cinerascens** (*Borneo ağacsaqqalı*) — "Corvidae" fəsiləsinin "Dendrocitta" cinsinə aid olan sərçəkimilər dəstəsindən bir quş növü. Kalimantan adasına endemikdir.

## Təsvir

Bu, kifayət qədər iri bir quşdur, uzun dərəcəli quyruğu, geniş yuvarlaq qanadları və qısa zəif ayaqları ilə birlikdə 40 santimetr uzunluğundadır. Alt hissələri çəhrayı-qəhvəyi rəngdədir. Başı da çəhrayı-qəhvəyi rəngdədir, solğun gümüşü rəngli başlıq və göz üstündə və alında tünd zolaq var. Arxa hissəsi boz rəngdədir və sağrı hissəsi açıq rənglidir. Qanadları qara rəngdədir və ağ ləkə var, quyruğu boz rəngdədir və lələklərinin ucları qaradır. Dimdiyi və ayaqları boz-qara rəngdədir, gözləri isə qırmızımtıldır. Sumatra ağacsaqqalı açıq qəhvəyi arxa hissəsi, ağ ensəsi və daha incə dimdiyi ilə fərqlənir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Carpococcyx radiceus

**Carpococcyx radiceus** (*Borneo torpaq ququ quşu*) — "Cuculidae" fəsiləsinə aid olan iri bir torpaq ququ quşu növü.

## Taksonomiya və sistematika

"Carpococcyx radiceus" ilk dəfə 1832-ci ildə holland zooloqu Konrad Yakob Temmink tərəfindən "Calobates radiceus" adı ilə təsvir edilmişdir. Təsvir Kalimantanın Pontianak rayonundan olan bir dişi nümunə əsasında hazırlanmışdır. 1840-cı ildə Corc Robert Qrey onu yeni bir cins olan "Carpococcyx"in tipik növü kimi təyin etdi, çünki "Calobates" cinsi "Calobata" milçək cinsi ilə oxşar idi. Bundan əlavə, "Calobates" cinsi alman təbiətşünası İohann Yakob Kaup tərəfindən, 1829-cu ildə yaradılmışdır və bu ad artıq istifadə edilirdi. Xüsusi ad olan "radiceus" ya Neo-Latınca "radius" (çubuq və ya dəstək) və ya "radicis" (təməl) sözündən gəlir. Bu adın "radiatus" və ya "radiosus" sözlərinin səhvi olduğu düşünülür, çünki Temmink öz yazılarında bu növü həmin adlarla qeyd etmişdir. Lakin orijinal təsvir adın dəyişdirilməsi üçün kifayət qədər sübut təqdim etmir. Buna baxmayaraq, bəzi mütəxəssislər "radiatus" xüsusi epitetindən istifadə edirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Platysmurus aterrimus

**Platysmurus aterrimus** (*Borneo qara sağsağanı*) — həmçinin "qara kəkilli sağsağan" kimi tanınan, "Corvidae" fəsiləsinə aid olan bir quş növü.

## Taksonomiya

"Platysmurus aterrimus", əvvəllər qara sağsağanın fərqli bir yarımnövü kimi qəbul edilsə də, sonrakı tədqiqatlar onu müstəqil bir növ, "Platysmurus aterrimus" kimi tanıdı.

## Təsvir

Bu sağsağan təxminən 43 sm uzunluğundadır. Tamamilə qara lələklərə, uzun, geniş və mərhələli quyruğa, qalın qara dimdiyə, yüksək, tüklü kəkilli başa, qara ayaqlara və qırmızı gözlərə malikdir. Nominativ yarımnövdən daha yüksək kəkili var və ağ qanad ləkəsi yoxdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bəhruz Səbt Rəsul

**Bəhruz Səbt Rəsul** (; ) — iranlı müstəqil kino rejissoru, ssenarist, montajçı, fotoqraf, musiqiçi və yazıçı. İki romanın müəllifidir. Onun filmləri beynəlxalq festivallarda nümayiş olunmuşdur və "Melody" filmi Tacikistanın 2025-ci il üçün Oskar namizədi seçilmişdir.

## Həyatı və karyerası

Bəhruz Səbt Rəsul 1970-ci ildə Tehranda doğulmuşdur. Gənclik illərindən kinoya maraq göstərmişdir. Xarəzmi Universitetində sənaye mühəndisliyi üzrə oxusa da, karyerasını kinoya həsr etmişdir.

2013-cü ildə *Nama Film* şirkətini yaratmışdır. Onun çəkdiyi sənədli filmlər və bədii layihələr beynəlxalq festivallarda nümayiş olunmuş və mükafatlar qazanmışdır. O, bir sıra sənədli filmlərin, o cümlədən bir vəhşi təbiətə dair sənədli filmin və təbiət mövzusunda 28 sənədli serial epizodunun müəllifidir; bu əsərlər həm peşəkarlar, həm də geniş ictimaiyyət tərəfindən beynəlxalq miqyasda yüksək qiymətləndirilmişdir.

## Filmoqrafiya
* 2012 – *The Singer in Love* (sənədli film, 30 dəq)  
* 2014 – *The Flight Melody* (bədii film, 45 dəq)  
* 2015 – *Identity* (bədii film, 75 dəq)  
* 2016 – *The Hidden Way* (bədii film, 45 dəq)  
* 2018–2020 – *The Most Ancient Land* (sənədli serial, 1200 dəq)  
* 2020 – *No Rain Without Bear* (sənədli film)  
* 2021 – *Before Eleven* (bədii film, 90 dəq)  
* 2022 – *Between Two Homes* (sənədli film, 62 dəq)  
* 2023 – *Melody* (bədii film, 85 dəq, Tacikistan/İran)

## Mükafatlar
* Tacikistanın *Oscar 2025* rəsmi namizədi — *Melody* filmi  
* Hindistan Beynəlxalq Film Festivalı – rəsmi seçim  
* Çennai Beynəlxalq Film Festivalı – rəsmi seçim

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Rəsmi sayt
* Dreamlab Films profili