Mayılov qardaşları

**Mayılov qardaşları** () — XIX əsrin sonları, XX əsrin əvvəllərində Bakı şəhərində fəaliyyət göstərmiş erməni əsilli neft maqnatları. Qardaşlar filantropiya sahəsindəki fəaliyyətləri ilə də tanınmışdır. Bəzi mənbələrə görə Mayılov qardaşları Rusiya imperiyası ərazisində kürünün ilk istehsalçıları olmuşdular. Bakıda bir sıra mədəni işlərin həyata keçirlməsinə maddi yardım göstərən qardaşların əsas işi kimi 1910-cu ildə tikilmiş Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının binası göstərilir. Sözügedən bina Mayılov qardaşlarının vəsaiti hesabına inşa olunmuş və tikinti işləri 1911-ci ildə tamamlanmışdır. Qardaşların vəsaiti hesabına Ermənistanda bəzi ictimai obyektlərin tikintisi baş tutmuşdur.

## Qardaşlar
Mayılyan qardaşları Daniel, İvan (Hovannes) və Lazardan ibarət olmaqla üç qardaş olmuşlar. Qardaşların əsas gəlirləri Bakı ətrafı kəndlərdə yerləşən neft mədənlərindən gəlməkdə idi və bununla da dövrünün varlı sənaye kapitalistlərinə çevirilmişdilər. Neft sənayesi ilə yanaşı Rusiya imperiyasının bazarındakı kürü biznesi də bir müddət Mayılov qardaşlarının nəzarəti altında olmuşdur.

Kürü biznesindəki uğurları səbəbindən ailə Rusiyada *Balıq kürüsü kralları* təxəllüsü ilə tanınmışdır. Rusiya inqilabından sonra ailə Fransaya mühacirət etmək məcburiyyətində qalmışdır.

## Mayılov teatrı
Fərz olunur ki, rus opera müğənnisi, soprano Antonina Nejdanova Bakıya səfəri zamanı bir necə kazino və oteldə çıxış etdikdən sonra Mayılov qardaşları ilə birlikdə şərəfinə verilən ziyafətdə iştirak etdir. Mayılovlar sənətçi qadından bir də bu şəhərə nə vaxt gələcəyini soruşur. Aktrisa *heç vaxt!* deyə cavab verir. Milyonçu bu cavabın səbəbi ilə maraqlandıqda müğənni qadın deyir: *Belə böyük şəhərdə oxumağa opera binası yoxdursa, gəlməyimin nə mənası var?* Bu sözlər bakılı milyonçulara bərk təsir edir və elə oradaca qadına söz verir ki, cəmi bir il ərzində opera teatrı üçün gözəl bina tikdirəcəklər.

Gələcək teatr binası üçün *Qubernski – Torqovı (indiki Nizami)* küçəsində yer alınır və tikinti başlayır. Bu cür təşəbbüsləri həmişə alqışlayan Hacı Zeynalabdin Tağıyev bildirir ki, belə bir binanı bir ilə tikmək qeyri – mümkündür. Mərc gəlirlər ki, əgər opera teatrı vaxtında hazır olsa, onun bütün xərclərini Tağıyev çəkəcək.

Beləliklə, cəmi on ay ərzində – 1910–1911-ci illərdə memar Nikolay Bayevin layihələşdirdiyi teatr binası hazır olur. Hacı Zeynalabdin Tağıyev binanın vəd olunan vaxta qədər tikildiyi üçün, söz verdiyi kimi binanın inşaat xərclərini ödəmişdir.

Azərbaycanda ən böyük musiqili teatrı olan Azərbaycan Opera və Balet Teatrı 1920-ci ildən bu günədək bu binada fəaliyyət göstərir. Teatr 1911–1928-ci ilə qədər *Mayılov teatrı* kimi tanınmış və xalq arasında bu adla məşhur olmuşdur. 1928-ci ildə teatra M. F. Axundovun adı verilmişdir. Teatr binası 1959-cu ildən Akademik Opera və Balet Teatrı adlanır.

### Ermənistanda filantropiya fəaliyyətləri
Mayılov qardaşları Bakı şəhəri ilə yanaşı 1918-ci ildə elan olunmuş İlk Ermənistan Respublikasında da bəzi filantorpiya fəaliyyətləri ilə məşğul olmuşdur. 1919-cu ilin fevral ayında ölkənin mineral ehtiyatları və faydalı qazıntılarının öyrənilməsi üçün araşdırmaçı-ekspedisiya qrupuna 2 milyon rubl maliyyə yardımı göstərilmişdir.

## İstinadlar