open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rürik

**Rürik** (; ) — salnamələrə əsasən Rusun banisi. Varyaq, Novqorod knyazı. Knyaz gələcəydə isə çar olan Rüriklər sülaləsinin qurucusu.

Rürikin milliyəti sual altındadır. Rürikın çox vaxt Danimarkalı Konunq Rörikla eyni adam olduğnu bildirirlər. Digər versiyaya görə Rürik slavyan əsilli addır və qartal deməkdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* A.Çernov Rürik haqqında
* Kirpiçnikov: İlk skandinav yazıları. 1997. 7-8 səh.
Varyaqlar

**Varyaqlar** (yun. Βάραγγοι, qəd.skan. Vaeringjar rus. варяги) — Orta əsrlərdə Baltik dənizi zonasında yaşayan bir vikinq xalqıdır. Bizansda və Kiyev Knyazlığında muzdlu döyüşçü olaraq xidmət göstərən Varyaqlar bunun yanı sıra ticarətlə məşğul olurdular.

Baltık dənizinin şərqinə məskunlaşan Varyaqlar, buradakı çaylar boyunca materikin içlərinə doğru yayıldılar. Dəniz və çay yaxınlarında yaşayış məskənləri qurdular və burada yaşayan Slavyanlar ilə ticarətə başladılar. Slavyanlar, daha yüksək bir mədəniyyətə sahib olan Varyaqlar ilə rahat şəkildə qaynaşdı.

Varyaqların dənizçilikdəki təcrübəsi, bölgədəki çaylarda ticarətlə məşğul olmalarını asanlaşdırdı və qısa zamanda nəzarəti ələ almalarını sağladı.

Bölgəyə yerləşən Varyaqlara verilən "Rus" ismi zamanla slavyanlarla sinonim halına gəldi.

## Xarici keçidlər
Vestern filmi

[thumb|[Con Ueyn — klassik vesternin kralı]]

**Vestern** kino janrı — adından bəlli olduğu kimi, Qərbin, birinci növbədə Amerikanın həyatını əks etdirən janrdır. İlk vesternlər səssiz kino dövrünə aiddir. Əsasən Vəhşi Qərbin həyatını vəsf edir.

Vestern ABŞ kinemotoqrafiyasında meydana gəlmişdir. Macəra kinosunun bir növüdür. Kovboy filmi də adlandırılır. Vestern filmlərinin mövzusu əsasən XIX əsrin ikinci yarısında Amerikanın qərbinin mənimsənilməsi ilə əlaqədar hadisələr təşkil edir. Vesternlərin qəhrəmanları çox vaxt çobanlar, xırda fermerlər olur.

Baş qəhrəmanlar çox vaxt yerli şerif, yaxud gəlmə, sərgüzəşt axtaran kovboy, şəhəri mütəmadi olaraq talayan quldurlarla ölüm-dirim mübarizəsinə qoşulur. Bu mübarizə əsnasında qəhrəman yerli bir gözələ vurulur və onu yaramazların əlindən xilas edir. Bu filmlərdə poçt qatarlarının basılması, hinduların basqınları, alicənablıq və alçaqlıqda tez-tez yer alır. Bu filmlərin arasında "Yeddi Cəsur", "Yaxşı, pis, hirsli", "Makkennanın qızılı", hindu Çinqaçquq haqqında filmlər var.

Vesternlərin özü də janr etibarilə son dərəcə müxtəlifdir. Bəziləri dramlara, digərləri melodramlara və komediyalara meyillidir. Səsli kino illərində isə hətta kovboy həyatından götürülmüş musiqili-rəqsli reveler də meydana gəlir. Vesternlərin süjetləri ABŞ-nin keçmişindən, bu ölkəyə məskunlaşmağa gələnlərin Amerikanın yerli əhalisi olan hindulara qarşı amansız mübarizəsindən, eləcə də daha sonrakı vaxtlarda iri kapital sahibləri tərəfindən iflasa uğradılan xırda fermerlərin özü torpaqlarından çıxıb getmələri ilə bağlı hadisələrdən götürülür. Belə əhvalatların əsl səbəbləri əsaslı surətdə ört-basdır edilir, lakin sadə adamlara qarşı ədalətsizliklərə etiraz hissləri bir çox vesternlərin açıq-aydın sezilir. Vestrenlərin ssenarilərində Fenimor Kuper, Qart, Cek London kimi yazıçıların ədəbi əsərlərinin motivlərindən geniş istifadə olunurdu. Vesternlərin populyarlığı digər ölkələrin prodüserlərinin də onların istehsalı ilə məşğul olmağa vadar etdi. Müəyyən vaxtdan sonra vesternlər İtaliyada da yaranmağa başladı. Uzaq Qərbin istehsal tarixinin həddindən artıq şişirdilməsi və mifləşdirilməsi meyilləri müasir vesternlərdə də davam etdirilir.
I Svyatoslav

**I Svyatoslav** (qəd-rus Свѧтославъ Игорєвичь; ) — Böyük Kiyev knyazı. Tanınmış sərkərdə.

Svyatoslav 3 yaşında 945-ci ildə atasının olümündən sonra knyaz elan edilmişdir. Amma az yaşlı olmasına görə Kiyevi regent kimi anası Olqa idarə edirdi. Ona görə də Svyatoslav knyazlığa 960 cı ildə başlamışdır, Amma knyaz olmasına baxmayaraq dövləti Olqa idarə edirdi buna səbəb Svyatoslavın çox vaxt yürüşlərdə olması idi. Bolqariyaya yürüşündən sonra 972-ci ildə peçeneqlər tərəfindən öldürülmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Karamzin. Knyaz Svyatoslav
*  Lev Diakon bizans tarixçisi
İşgil birləşməsi

**İşgil birləşməsi** – qasnaq, dişli çarx, mufta və s. hissələri ox və vallara bərkitmək üçün istifadə edilir.

## Ümumi məlumat
Bu birləşmələr burucu momenti valdan çarxa və əksinə ötürə bilir. Konstryksiyasının sadəliyi tez yığılıb sökülə bilməsi, çox böyük momenti ötürə bilməsi birləşmənin əsas üstünlüyüdür. Mənfi cəhətləri isə val üzərində işgil və ya şlis yuvası açılması nəticəsində valın və çarxın topunun zəifləməsi, gərginlik konsentrasiyası mənbələrinin əmələ gəlməsi, çox böyük yüklərdə konstruksiyanın dağılmadan qorunmaması və s-dir.

İşgil birləşməsi gərginlikli və gərginliksiz olmaqla iki qrupa ayrılır. Yığma əməliyyatı nəticəsində işgildə gərginlik yaranmazsa, belə birləşməyə gərginliksiz işgil birləşməsi deyilir. Prizmatik və seqment şəkilli işgilləri bua misal göstərmək olar. Gərginlikli işgil birləşməsində yığma əməliyyatı zamanı hissələrdə başlanğıc gərginlik yaradılır. Bunlara pazvari işgil birləşməsi aiddir.

İşgillərdən təkçə burucu momenti ötürmək deyil, həm də çarxları val boyu sürüşdürmək üçün istiqamətverici kimi də istifadə olunur.

Standart işgillər orta karbonlu xüsusi çeşidli tarım dartılmış poladlardan hazırlanır. Xüsusi təyinatlı işgillər üçün legirlənmiş poladlar götürülür.

## Növləri

### Prizmatik işgil birləşməsi
Prizmatik işgildə burucu moment onun yan səthi ilə ötrülür. Kənar uclarının formasına görə işgillər dairəvi, müstəvi şəkilli və bir ucu dairəvi, digər ucu isə müstəvi şəkilli olur. Prizmatik işgillərin vasitəsilə hissələr val üzərində yaxşı mərkəzləşir. Prizmatik işgillərin əsas ölçüləri diametrə əsasən seçilir. İşgilin uzunluğu *l<1.5d* qəbul etmək məsləhətdir.

Şəkil:clavette_A.png|Kənar ucları dairəvi 
Şəkil:clavette_B.png|Müstəvi şəkilli
Şəkil:clavette_C.png|Bir ucu dairəvi digər ucu müstəvi şəkilli


### Seqmentşəkilli işgil birləşməsi
Kiçik diametrli vallarda (d<44 mm) seqmentşəkilli işgillərdən istifadə olunur.

### Pazvari işgil birləşməsi
Bütün pazvari işgillər 1:100 mailliyi ilə hazırlanır. Bunlar bir ucuna çəkiclə vurmaqla yuvaya oturdulur. Onda işgilin alt üzü vala, üst üzü çarxın topuna söykənir. Yığma zamanı işgilin alt və üst səthlərində başlanğıc oturtma gərginliyi yaranır.

## Mənbə
Kərimov Z. H. Maşın hissələri və yükqaldırıcı-nəqledici maşınlar. Ali texniki məktəblər üçün dərslik. II nəşri – Bakı, "Maarif", 2002, 596 səh.

## Həmçinin bax
* Maşın hissələri
* Dişli çarx
* Şlis birləşməsi
Milan Baroş

**Milan Baroş** ( ) — Çex futbolçu. Türkiyənin Qalatasaray klubunda oynayıb, qurtarıb. 2000-ci ildə İlin istedad mükafatın İlin Çex Futbolçusu mükafatlarında aldı.

## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
Bulbophyllum alagense

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

Bitki bəzən Bulbophyllum alagense kimi yanlış etiketlənir. Bir neçə alt növ var,bitki şəraitdən və yerli şəraitdən asılı olaraq görünüşü dəyişir. Cənub-Şərqi Asiyadan gəlir, burada mamırlı meşələrdə, isti və isti temperaturda böyüyür.

Yarpaqları yumurtavaridən uzunsov formada, iti ucu ilə, hamar bir quruluşa malikdir. Hər bir yarpaq kiçik psevdobulb ilə bağlanır.

Bu orxideyanın sürünən bir vərdişi var. Rizomlar budaqlanır və bitki yavaş-yavaş genişlənən xalça yaradır.

Çiçəkləri çox kiçikdir (¼” uzunluqda), üç nazik, iti ləçəkdən ibarətdir. Onlar adətən solğun ağımtıl rəngdədirlər, lakin bəzi formalar sarı və ya yaşılımtıl ola bilər. Çiçəklər yarpaqlardan çox yüksək deyil.

Çiçəklənmənin kiçik ölçüsü, solğun rəngi və qısa budaqları sayəsində onlar çox gözə çarpmır və gözdən qaçırmaq asandır. Onları görmək istəyirsinizsə, il boyu bitkini çox diqqətlə izləyin.

Bu mikro orkide terrariumda böyüyən ən asan səhləblərdən biridir və daha çətin növlərlə yanaşı yeni başlayanlar üçün əladır.

Ağacda, arxa planda və ya yaxşı drenajı olan digər yüksək ərazilərdə epifit kimi yetişdirmək daha yaxşıdır.

Nəmli saxlanılmalı, amma nəmdə deyil. Epifitik şəkildə quraşdırılıbsa, köklərdə nəm saxlamaq üçün sfagnum təbəqəsi ilə daha yaxşı olacaq, əks halda çox uzun müddət qurumasın deyə kifayət qədər tez-tez buğulanmalıdır.

B. mucronatum nəmli olmağa üstünlük versə də, bəzən qısa müddət ərzində bir qədər quru tərəfdə qalmağa dözür.

Bulbophyllum mucronatum Ortadan isti temperatura qədər verilməlidir.

Yarpaqlar aşağı və orta işıq səviyyəsində böyüdükdə forma və rəng baxımından daha cəlbedici olacaqdır.
## Arealı
Filippindən Sulavesiyə qədər ərazidə yayılmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Tofiq İsmayılov

## Şəxslər

* Tofiq Hüseyn oğlu İsmayılov (1939–2016) — kinorejissor, kinodramaturq, nasir, Azərbaycanın Respublikasının xalq artisti (2008).
* Tofiq Kazım oğlu İsmayılov (1933–1991) — texnika elmləri doktoru, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Katibi (1991).

## Digər
* Tofiq İsmayılov adına stadion

## Həmçinin bax
* Tofiq
* İsmayılov
Abel Aqanbekyan

**Abel Aqanbekyan** və ya **Abel Aqanbeqyan** (, ; ) — Ermənistan və Rusiya alimi, iqtisadiyyat elmləri doktoru, SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, yenidənqurma illərində Mixail Qorbaçovun iqtisadi məsələlər üzrə müşaviri.

Abel Aqanbekyan 8 oktyabr 1932-ci ildə Tbilisidə anadan olmuşdur. 1955-ci ildə Moskva dövlət iqtisadiyyat institutunu bitirmiş, Moskvada müxtəlif elmi vəzifələrdə çalışmışdır.

"Eko" jurnalının baş redaktoru həmçinin "Elm və Həyat" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü olmuşdur. 1989–2002-ci illər ərzində, Rusiya hökuməti nəzdində Xalq təsərrüfatı akademiyasının rektoru vəzifəsində çalışmışdır.

## Siyasi fəaliyyəti
Aqanbekyan 1980-ci illərin sonunda Moskvada erməni lobbisinin ən güclü nümayəndələrindən biri idi.
Abel Aqanbekyan erməni millətçilərinin 80-ci illərin sonunda Dağlıq Qarabağı Azərbaycandan qoparmaq üçün başlatdıqları "Miatsum" hərəkatının görkəmli nümayəndələrindən biridir.
Aqanbekyan, 1987-ci ilin noyabrında Parisdə Fransa Erməni institutunun və Erməni veteranlar assosiasiyasının onun şərəfinə təşkil etdiyi tədbirdə Qarabağ barədə bu sözləri demişdir:
"Mən bir iqtisadçı kimi hesab edirəm ki, Qarabağ iqtisadi cəhətdən daha çox Ermənistana bağlıdır, nəinki Azərbaycana".

Qarabağın Ermənistana verilməli olduğu fikrini o, Fransanın "Humanite" (*L'Humanité*) qəzetinə müsahibəsində də dəfələrlə bəyan etmişdir.

## Xarici keçidlər

* Yuri Pompeyev "Qarabağ qan içində" 
* 20 Yanvar faciəsinə aparan hadisələrin XRONOLOGİYASI
* Abel Aganbegyan
Motown 25: Yesterday, Today, Forever

**Motown 25: Yesterday, Today, Forever ** - 1983 - cü ildə Motown şirkətinin iyirmi beş illik yubileyi münasibətilə təşkil edilmiş xüsusi televiziya konsert proqramı. Konsertin prodüserliyini Syuzan de Pass etmişdir.
Rolling Stone

***Rolling Stone*** — əsası 1967-ci il Noyabrın 9-da California ştatının San Fransisko əyalətində Yan Venner – hansı ki, indi də jurnalın baş redaktorudur – və musiqi tənqidçisi Ralf Qlison tərəfindən qoyulmuşdur. Jurnal əsasən 2 həftədə bir dəfə nəşr olunurdu və siyasət, mədəniyyət, musiqi və s. sahələrdə məqalələrdən təşkil olunurdu. 
	90-cı illərdən başlayaraq *Rolling Stone* gənc oxucuların marağını nəzərə alaraq daha çox gənclərə aid televiziya şouları, film aktyorları və dövrün populyar musiqi və musiqiçiləri barədə məqalələr yazmağa başladı. Son illərdə jurnal yenidən əvvəlki formatına qayıdıb.

## İstinadlar
Ali-Əba hədisi

**Ali-Əba və ya Kisa hədisi** () — Məhəmməd peyğəmbərin üstündə əbası olduğu halda əbanın altına Fatiməni, Əlini, Həsəni və Hüseyni alması və Əhzab surəsinin 33-cü ayəsini oxuması barəsindədir.

## Sünni mənbələrində
Müsəlman, Sünnilərin ən mötəbər hesab etdikləri Səhihi-Müslim kitabında Peyğəmbərin zövcəsi Ayişədən nəql olunur:

"Bir gün Peyğəmbər kürəyində əba ilə evdən çıxdı. Onu görən Həsən yanına getdi, Peyğəmbər ona əbasının altına girməsini söylədi. Sonra Hüseyn gəldi, Peyğəmbər onu da əbasının altına aldı. Daha sonra Fatimə gəldi, Peyğəmbər onu da əbasının altına aldı. Daha sonra Əli gəldi, Peyğəmbər onu da əbasının altına aldı. Sonra peyğəmbər "Ey əhli-beyt! Allah sizdən çirkinliyi (günahı) yox etmək və sizi tərtəmiz (pak) etmək istər!" ayəsini oxudu

## Mənbə
Həsən

**Həsən** — Azərbaycanda daha çox işlədilən kişi adı.

* Həsən ibn Əli — 12 imamdan biri.
* Həsən Hüsnü Saka — sabiq millət vəkili, baş nazir.
* Həsən Mülkülü — şair.
* Həsən Zirək — İran musiqiçisi. Tanınmış kürd əsilli İran sənətçisi və bəstəkarı.
* Həsən İsazadə — Azərbaycan Tibb Universitetinin professoru.
* Seyid Həsən Əxlaq —
* Həsən Həsənov (alim) —
* Həsən Ələvikia —
* Həsən Feyziyev —
* Həsən Həsənzadə Amoli —
* Həsən Tahsin paşa —
* Həsən Türkmani —
* Həsən Əbdülzadə —
* Həsən Tufan — Tatarıstan şairi və yazıçısı.
* Həsən Məmmədzadə —
* Həsən Məzarcı —
* Həsən Təhsin Uzər —
* Həsən Rebaç —
* Həsən Turxayev —
* Həsən İsrafilov —
* Həsən Hüseynov (meliorator)
* Həsən Şəhatə

## Yaşayış məntəqələri
* Həsən (Auırqazı)
* Həsən (Baymak)
* Həsən mahalı —
* Həsən Nuran (Üşnəviyyə) —

## Həmçinin bax
* Həsənağa
* Həsənov
* Həsənli
* Həsənli (soyad)
* Həsənzadə
The Gap Band

**The Gap Band** — ABŞ funk qrupu. Qrup XX əsrin 70–80-ci illərindən məşhurlaşmağa başlamışdır.

## İstinadlar
Hot R&B/Hip-Hop Songs

**Hot R&B/Hip-Hop Songs** — ABŞ-də Billboard tərəfindən həftəlik təqdim edilən hit-parad.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*Current ''Billboard'' Hot R&B/Hip-Hop Songs chart
Outstanding

**Outstanding** — The Gap Band qrupunun 1982-ci ildə çıxardığı sinql. Musiqi müəllifi Raymond Calhoun olan mahnı qrupun Gap Band IV albomuna daxildir.
Corc Klinton (musiqiçi)

**Corc Klinton** () — afro-amerikalı bəstəkar, vokalçı, gitaraçı. Ceyms Braun və Slay Stoun ilə birlikdə musiqi cərəyanı olan "fank"ı yaratmışdır. 1997-ci ildə Rok-n-rollun şöhrət zalına daxil edilmişdir.

Corc Klinton 1968-ci ildə "Parliament" musiqi qrupunu yaratmışdır. Bu qrup erkən fankın pionerlərindən sayılır. "Parliament" əsasən nəfəs çalğı alətlərindən istifadə etmişdir. 1970-ci ildə Klinton Funkadelic musiqi qrupunu təşkil etmişdir. Bu qrup psixodelik gitara ifası üzrə ixtisaslaşmışdır. Parliament və Funkadelic fərqli musiqi şirkətləri ilə əməkdaşlıq etmişlər və üslub baxımından bir-birindən fərqlənmişlər. Amma hər iki musiqi qrupunun heyəti demək olar ki, eyni idi.

1990-cı illərdə P-Funk All Stars qrupunun heyətində çıxış edir və mahnılarını lentə yazdırır.

Klintonun üslubunu adətən P-Funk sözü ilə səciyyələndirirlər. Bu üslubda fankla yanaşı psixodelik rok, speys-rok və psixodelik soul elementləri də güclüdür.

## Diskoqrafia
* 1982 — *Computer Games* (Capitol Records)
* 1983 — *You Shouldn’t-Nuf Bit Fish* (Warner Bros.)
* 1985 — *Some of My Best Jokes Are Friends* (Capitol Records)
* 1986 — *R&B Skeletons in the Closet* (Capitol Records)
* 1989 — *The Cinderella Theory* (Paisley Park Records)
* 1993 — *Hey Man, Smell My Finger* (Paisley Park Records)
* 1993 — *Sample Some of Disc — Sample Some of D.A.T.* (A&M Records)
* 1996 — *Testing Positive* (A&M Records)
* 2005 — *How Late Do U Have 2BB4UR Absent?* (The C Kunspyruhzy)
Atomic Dog

**Atomic Dog** — Corc Klintonun 1982-ci ildə çıxardığı Computer Games albomunda yer alan sinql.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* [ Song Review] at Allmusic
* Songs That Sample "Atomic Dog"
Kajagoogoo

**Kajagoogoo** — Britaniya pop qrupu. Daha çox ən məşhur hiti Too Shy sinqlı ilə tanınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Too Shy

**Too Shy** — Kajagoogoo qrupunun 1983-cü ildə White Feathers albomundan çıxrdığı sinql.

## İstinadlar
Hüseyn

**Hüseyn** — Daha çox islam dünyasında yayılmış kişi adı.

* Hüseyn ibn Əli — tam adı *Hüseyn ibn Əli ibn Əbu Talib* olan imam. Hüseyn adlı ilk şəxs.
* Hüseyn Rəvazadə — həkim
* Hüseyn Avni Qarslıoğlu —
* Hüseyn Həsənov (alim) —

* **[[Hüseyn Hüseynov]]**
:* Hüseyn Hüseynov (bioloq) —
:* Hüseyn Hüseynov (professor) —
:* Hüseyn Hüseynov (şair) —

* Hüseyn Kıvrıqoğlu —
* Hüseyn Qafarov —
* Hüseyn Bayramov —
* Hüseyn Məmmədov (professor) —
* Hüseyn Onn —
* Hüseyn Ronaği —
* Hüseyn Sözlü (şair) —
* Hüseyn Vəlioğlu —
* Hüseyn xan Şadlinski —

* **[[Hüseyn Quliyev]]**
:* Hüseyn Quliyev (general-mayor) —
:* Hüseyn Quliyev (səfir) —

* Hüseyn Sözlü —
* Hüseyn Talıbov —
* Hüseyn Yusubov —
* Hüseyn ibn Ruh Nobəxti —
* Hüseyn İbrahimov (neftçi) —
* Hüseyn Əli Hüseynov —
* Hüseyn Arac —
* Hüseyn Vaiz Kaşifi —
* Hüseyn Xəlilov (alim) —
* Hüseyn ağa Sarıcalı-Cavanşir —
* Hüseyn bin Abdullah —
* Hüseyn Hüsnü Paşa —
* Hüseyn Həmadani —
* Hüseyn Mamə (Bükan) —
* Hüseyn Nadim Naxçıvani —
* Hüseyn Zeynalov (alim) —
* Hüseyn Ələkbərov —
* Hüseyn Azəri —
* Hüseyn Səhhaf —
* Hüseyn bəy Ququşov —
* Hüseyn Əbdülhüseynov —Sovet partiya və dövlət xadimi, "İşıqlı yol" (indi "Şərurun səsi") qəzetinin baş redaktoru, İkinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı.
* Hüseyn Əsgərov —Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsində müdir müavini, professor, Azərbaycan Respublikası Əməkdar müəllim[1]

* **[[Aşıq Hüseyn]]**
:* Aşıq Hüseyn Şəmkirli — 1811–1891
:* Aşıq Hüseyn Bozalqanlı — 1868–1941
:* Aşıq Hüseyn Dəmirçi — 1885–?
:* Aşıq Hüseyn Cavan — 1916–1985
:* Aşıq Hüseyn Saraçlı — 1916–1987

## Həmçinin bax
* Hüseynov
* Hüseynli
* Hüseyn (dəqiqləşdirmə)
Total Eclipse of the Heart

**Total Eclipse of the Heart** – Bonni Taylerin 1982-ci ildə Faster Than the Speed of Night albomundan çıxardığı sinql. Mahnının müəllifi Jim Steinmandır. Mahnı Tylerin ən uğurli mahnısı olmuşdur.
Gecə namazı

**Gecə namazı** - Gecə yarısından sübh azanı arasında qılınan 11 rəkətlik namaz.

## Qılınma qaydası

1) 4 ədəd 2 rəkətli namaz qılınır (sübh namazı kimi ). Hər birində birinci rəkətdə həmd və ixlas surələri, ikinci rəkətdə isə həmd və kafirun surələri oxunur.

2) 2 rəkət şəf namazı qılınır. Bu namaz da sübh namazı kimi qılınır, amma birinci rəkətdə həmd və nas, ikinci rəkətdə isə həmd və fələq surələri oxunur.

3) Vitr namazı.
Bulbophyllum tokioi

**** () —   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bulbofilium yoxlama siyahısı
* Səhləbkimilərə aid növlərin İnternet Foto Ensiklopediyası
1871 (film, 1990)

**1871** — 1990-cı ildə istehsal olunmuş Böyük Britaniya və Fransa filmi.

## Həmçinin bax
*Böyük Britaniya filmlərinin siyahısı
*Fransa filmlərinin siyahısı
1871 (dəqiqləşdirmə)

*1871 — il
*1871 (ədəd) — ədəd
*1871 (film, 1990) — 1990-cı ildə istehsal olunmuş Böyük Britaniya filmi.
*E.ə. 1871 — il
İrina Skobseva

**İrina Konstantinovna Skobseva** (; )  — Sovet və Rusiya teatr və kino aktrisası, RSFSR xalq artisti (1974).

## Həyatı
İrina Konstantinovna Skobseva 22 avqust 1927-ci ildə Tula şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin sənətşünaslıq fakültəsinə daxil olmuşdur. Moskva Dövlət Universitetində təhsil aldığı illərdə tələbə teatrında müxtəlif rollar oynamışdır. Universiteti bitirdikdən sonra "MXAT" məktəb-studiyasına daxil olur və A. M. Qarayevin kursunda təhsil alır.

İrina Skobsevanın kinoda debütü 1955-ci ildə Sergey Yutkeviçin çəkdiyi məşhur "Otello" filmindəki Dezdemona obrazı olur. Bu ilk dəfə kinoya çəkilən bir aktrisa üçün çox uğurlu başlanğıc idi. Bu film 1956-cı ildə Kann kinofestivalında iştirak etmiş və Ən yaxşı rejissor işinə görə mükafat almışdır. 1957-ci ildə İrina Skobseva Kinoaktyor teatr-studiyasının aktrisası olmuşdur.

İrina Skobseva öz gələcək həyat yoldaşı Sergey Bondarçukla hələ tələbə ikən məktəb studiyasında tanış olmuşdu. Daha sonra onların hər ikisi "Otello" filmində baş rollara çəkilirlər. 1959-cu ildə isə Sergey Bondarçuk və İrina Skobseva ailə həyatı qururlar.

1971-ci ildən başlayaraq İrina Konstantinovna ÜDKİ-də Sergey Bondarçukun yaradıcılıq emalatxanasında aktyor sənətindən dərs deyir. İrina Skobseva 1965-ci ildə RSFSR-in əməkdar, 1974-cü ildə isə xalq artisti adına layiq görülmüşdür.

20 oktyabr 2020-ci ildə Moskvada vəfat etmişdir.

### Ailəsi
* Həyat yoldaşı — Sergey Bondarçuk, aktyor və kinorejissor.
* Qızı — Yelena Bondarçuk (1962–2009), teatr və kino aktrisası.
* Oğlu — Fyodor Bondarçuk, kinorejissor və aktyor.
* Nəvəsi — Konstantin Krükov, aktyor.
* Nəticəsi — Yuliya (2007)
* Nəvəsi — Sergey Bondarçuk (1991)
* Nəvəsi — Varvara Bondarçuk (1999)
* Nəticəsi — Marqarita (2012)
* Nəticəsi — Vera (2014)

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
1244 (dəqiqləşdirmə)

*1244 — il
*1244 (ədəd) — ədəd
*1244 (film, 2004) — 2004-cü ildə istehsal olunmuş Albaniya filmi.
*E.ə. 1244 — il
*NGC 1244 — Yeni Ümumi Kataloqda qeydə alınmış qalaktika.
Aytən Səfərova

**Piriyeva Aytən Sədaqət qızı** (doğum soyadı: Səfərova; ) — azərbaycanlı jurnalist, teleaparıcı.

## Həyatı
Aytən Sədaqət qızı Səfərova martın 18-də Azərbaycanın Ağsu şəhərində anadan olub. 6 yaşından etibarən ailəsilə birlikdə Rusiyanın Tümen vilayətinin Nyaqan şəhərinə köçüb. Lakin bir neçə ildən sonra balaca qardaşı Arazın vəfatından sonra yenidən ailəliklə Azərbaycana qayıdıblar.

Əmək fəaliyyətinə "Ayna"-"Zerkalo" qəzetlərində başlayıb. 1998-ci ilin aprel ayından etibarən ANS ÇM radiosunda fəaliyyətə başlayıb. Əvvəlcə radioda xəbər buraxılışlarının və "İsti-İsti" verilişinin aparıcısı, daha sonra ANS TV-də "Pressing", "İç xəbər" və "Xəbərçi" verilişlərinin prodüseri, "İç xəbər" verilişinin müxbiri və aparıcısı, "Xəbərçi" verilişinin aparıcısı, prodüseri, Baş aparıcı-redaktoru vəzifələrində çalışıb.

2005-ci il yanvarın 28-də ailə qurub. 2006-cı il yanvarın 23-də Ayza adlı qız övladı dünyaya gəlib. Bir müddət televiziyadan ayrılsa da (analıq məzuniyyəti) 2007-ci ilin may ayında yenidən ANS TV-yə işə qayıdıb. Əvvəlcə ANS Press xəbər agentliyinin Baş redaktoru, daha sonra isə ANS ÇM radiosunun baş aparıcısı və "Hər səhər" informasiya-əyləncəli verilişinin aparıcısı vəzifəsinə çalışıb. Parallel olaraq həftəlik "Kökaltı" satirik verilişinin aparıcısı olub. "Kökaltı" proqramı Azərbaycanda analoqu olmayan bir layihə kimi tamaşaçılar arasında populyarlıq qazanmaqla yanaşı, Aytən Səfərovanı geniş auditoriyaya tamamilə başqa bir prizmadan tanıdıb. Verilişin qonaqları ilə tamamilə fərqli üslubda, digər aparıcılardan kəskin fərqli şəkildə dialoq qurması A. Səfərovanın qısa vaxt ərzində tam fərqliliyini, dərin zəkalı, böyük söz ehtiyatına malik savadlı, haradasa "iynəli", düz sözü Sabirsayağı çatdıran jurnalist və aparıcı kimi fərqləndirməyi bacarıb. Layihə  üç televiziya mövsümü ərzində populyar verilişlər arasında ən yüksək reytinqləri toplaya bilib. 2013-cü ildə layihədən "yorulması" səbəbindən A. Səfərova fəaliyyətini radioda "Hər səhər" verilişində davam etdirmək istəsə də, həmin ilin oktyabr ayında yenidən ANS TV-də aparıcılıq təklifini alaraq "Salam, Azərbaycan" səhər informasiya proqramının layihə rəhbəri və aparıcısı vəzifəsində çalışmağa başlayıb. A. Səfərova sətiraltı, bəzən yumor və satira ilə cəmiyyətdə olan problemlər, sadə insanların müəyyən sahələrdə üzləşdiyi əngəlləri çatdırmağı bacaran, Azərbaycanda KİV-də söz azadlığının bariz nümusnəsi adlandırıblar. 2015-ci il sentyabrın 1-də A. Səfərova ANS TV-dən ayrılıb. Elə həmin vaxt da Azərbaycanın ən populyar telekanallarından biri "Azad Azərbaycan" telekanalından təklifi qəbul edərək bu teleşirkətlə əməkdaşlığa başlayıb.

2015-ci il oktyabrın 16-da Aytən Səfərova ikinci dəfə ana olub. Onun Raul adlı oğlu dünyaya gəlib. 2018-ci il dekabrın 1-də Aytən Piriyeva (Səfərova) üçüncü dəfə ana olub. Onun Nizami adlı oğlu dünyaya gəlib. 2019-cu ildə ikinci dəfə ailə həyatı qurduğu ərinin soyadı olan Piriyeva soyadına keçib. Aytən Səfərova hal-hazırda Xəzər tv də yayımlanan Bazar ertəsi verilişinin aparıcısıdır.

## İstinadlar
Bulbophyllum auratum

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Sikkim, həmçinin Cənubi Taylanddan Malayziyanın qərbinə qədər yayılmışdır.

## Sinonimləri
*  Lindl. (1840)  (Basionym)
*  (Lindl.) Kuntze (1891)
*  Schltr. (1906)
*  Rolfe (1909)
*  (Rolfe) Rolfe (1910)
*  (Schltr.) J.J.Sm. (1912)

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qazma qurğuları

**Qazma qurğusu** – qazma nöqtəsində quraşdırılmış və qazıma alətinin köməyi ilə sərbəst texnoloji əməliyyatları yerinə yetirməyi təmin edən qazıma maşınları, mexanizmimləri  və avadanlıqları kompleksidir. 

## Qazma qurğularına qoyulan tələblər
Hər bir layihə olunmuş quyu üçün qazıma avadanlığı komplekti və qurğusu seçildikdə geoloji və iqlim şəraiti, yer səthinin relyefi, qazmanın növü və s. amillər nəzərə alınır. Seçilmiş komplekt və qazma qurğusu bu göstərilən mümkün qədər müvfiq olmalıdır. 
Bundan başqa hər bir qazma qurğusu aşağıdakı tələbləri ödəməlidir:
 
* Qazma qurğusu çox sadə olmaqla qazma prosesini tamamilə təmin etməlidir;
* Qurğunun qurulması və sökülməsi mümkün qədər az vaxt tələb etməlidir;
* Qurğuda qazma prosesi və endirmə qaldırma əməliyyatı mexanikləşdirilməlidir;
* Qazma qurğusu təhlükəsizlik tələblərini tam təmin etməlidir;
* Qurğu bir nöqtədən başqa nöqtəyə olduqca rahat və sökülmədən aparılmalıdır;
* Qurğu iqtisadi cəhətdən mümkün qədər ucuz başa gəlməlidir. və s.

## Qazma qurğularının növləri
Ümumi halda qazma qurğuları stasionar və səyyar olur. Səyyar qazma qurğuları tırtıllı traktor, avtomaşın və sürüngəclər üzərində quraşdırılmış dayaz və nisbətən dayaz quyuların qazılmasında tətbiq edilir.
Güc intiqallarına görə qazma qurğuları fərdi və qrup ilə işləyən olur. Enerjinin növünə görə isə qazma qurğuları: elektrik intiqallı, dizel intiqallı və elektrik-dizel intiqallı ola bilər.

## Qazma qurğularının strukturu
Qazma qurğusunda istifadə edilən maşın və mexanizimlər iki yerə ayrılır: *yer altı* və *yer üstü* avadanlıqlar.
Qazma qurğusuna aşağıdakı avadanlıqlar daxildir:
* Qaldırma-endirmə sistemi avadanlıqları;
* Fırlatma sistemi avadanlıqları;
* Nasos dövran sistemi avadanlıqları;
* Qazma tikililəri;
* Atqıya qarşı avadanlıqlar;

### Yeraltı avadanlıqlar
* Süxurdağıdıcı alətlər;
* Quyudibi mühərriklər;
* Qazma kəməri;
* İşlək boru*.

### Yerüstü avadanlıqlar
* Qazma tikililəri;
* Qaldırma-endirmə sistemi avadanlıqları;
* Qazma rotoru;
* Atkıya qarşı avadanlıqlar;
* Quyu ağzı sarğı;
* İşlək boru*.

*(*-işlək boru hər iki növ avadanlıqlar qrupuna aid edilir.)*

## Mənbə
# B.Axundov Qazma maşın və mexanizimləri,Bakı-1964;
# Canəhmədov Ə.X. Qazıma maşın və avadanlıqları. Ali texniki məktəblər üçün dərslik(2-ci nəşr). Bakı:Elm, 2005, 256 səh.
## İstinadlar
Bulbophyllum oblongum

**** () —   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Hind-Çin üçün endemik növdür.

## Sinonimləri
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bulbophyllum caecum

***' () —   fəsiləsinin  cinsinə aid [[bitki]] növü.
==Arealı==

***Bulbophyllum caecum**' növü Maluku adaları üçün endemik növdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bulbofilium yoxlama siyahısı
* Səhləbkimilərə aid növlərin İnternet Foto Ensiklopediyası
Bulbophyllum cylindraceum

***' 

Herbici  

==Arealı==

***Bulbophyllum cylindraceum**' növü Nepaldan Çinə qədər yayılmışdır.

## Sinonim

*
*
*
*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bulbofilium yoxlama siyahısı
* Səhləbkimilərə aid növlərin İnternet Foto Ensiklopediyası
Bulbophyllum windsorense

**** () —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Həmçinin bax
* Bulbophyllum woelfliae
* Bulbophyllum wolfei
* Bulbophyllum wollastonii
* Bulbophyllum wrayi
* Bulbophyllum wuzhishanense

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bulbofilium yoxlama siyahısı
* Səhləbkimilərə aid növlərin İnternet Foto Ensiklopediyası
Bulbophyllum wangkaense

**** () —  Tailand üçün endemik olub, təqribən, 200-300 metr yüksəkliklərdə tapılan, kiçik ölçülü,  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bulbofilium yoxlama siyahısı
* Səhləbkimilərə aid növlərin İnternet Foto Ensiklopediyası
"Stalin" mükafatı

**Stalin mükafatı (Stalin adına mükafat)** — SSRİ vətəndaşlarının elm və texnika, hərbi biliklər, ədəbiyyat və incəsənət, istehsalat işlərində metodların köklü təkmilləşməsi sahəsində əlmətdar fəaliyyətinə görə 1940–1954-cü illərdə həvəsləndirmə forması. 20 dekabr 1939-cu ildə təsis edilib.

Sonradan 1966-cı ildə təsis edilmiş SSRİ dövlət mükafatına bərabər tutuldu.

## Təsis edilməsi
Stalin mükafatları (ilk variantda Stalin adına mükafat adlanırdı) SSRİ Xalq Komissarları Sovetinin iki qərarı ilə təsis edilib :
# *" Stalin adına mükafat və təqaüd təsis edilməsi barəsində"* — 20 dekabr 1939-cu ildə Stalinin 60 illik yubileyi münasibətilə qərar..
# *"Ədəbiyyat sahəsində Stalin adına mükafatın təsis edilməsi barəsində"* — 1 fevral 1940-cı il tarixli qərar..

Təltif edilənlərin və mükafatın məbləği hər dəfə dəyişilirdi..

1949-cu ildə "Xalqlar arasında sülhü möhkəmləndirməyə görə " Beynəlxalq Stalin mükafatı təsis edildi.

## Ləğv edilməsi
Stalinin şəxsiyyətinə pərəstişinə qarşı kampaniya zamanı Stalin mükafatları müvafiq olaraq SSRİ Dövlət Mükafatları ilə əvəz edildi. Hətta tarix kitablarında belə " Stalin Mükafatı "sözü əvəzinə " Dövlət Mükafatı " yazılırdı.

## Həmçinin bax
* SSRİ
* İosif Stalin
* Mükafat

## Ədəbiyyat
* "Сталинские премии: две стороны одной медали": Сб. документов и художественно-публицистических материалов / Сост. В. Ф. Свиньин, К. А. Осеев. — Новосибирск: Изд-во "Свиньин и сыновья", 2007. — 880 с — ISBN 978-5-98502-050-2.

## Mənbə
* Список ученых СО АН, лауреатов Ленинской, Сталинской и Государственной премии
* Преподаватели МГУ — лауреаты Сталинской и Государственной премий 

## İstinadlar
Oniomaniya

**Oniomaniya** və ya **Şopaqolik** — son zamanlar dilimizə əlavə olan əcnəbi sözlərdən biridir. XX əsrdə ABŞ-də yayılmağa başlayan şopaqolizm alış-verişə qarşı qarşısıalınmaz qüvvədir. Şopaqolik sözü "Şopaqolik" filmindən sonra daha da populyarlaşdı. Filmin baş qəhrəmanı bir dərgidə maliyyə mövzusunda yazan jurnalistdir. Özü şopaqolizmdən əziyyət çəkən və daim lazımsız şeylərə çoxlu pul xərcləyən xanım oxucularına qənaət etməyin yollarından yazır.

## Ümumi məlumat

Təqribən 70% alış-verişi biz qeyri-iradi edirik. İnsan bəyəndiyi şeyi görəndə hər şeyi unudur, nəfəsalma yavaşıyır, dünya sanki yerində durur! Psixoloqlar deyir ki, bu zaman şopaqoliklər transa (özünü itirmək) girirlər. Onlar üçün qiymət əhəmiyyətsiz olur ki, bu da satıcılara əl verir. Geyim seçərkən şopaqoliklər onun brend olmasına üstünlük verirlər: don Dolce&Cabanna, ayaqqabı Miu-Miu, çanta Chanel və s. Şopaqolizmin səbəbləri müxtəlifdir: uşaqlıqdan sahibolma vərdişi, valideynlərin uşaqlarına heç nədə imtina etməmələri və ya əksinə, ehtiyac içində böyümə. Qızların şopaqolik olmalarının daha bir səbəbi isə həyatın başqa sahələrində çatışmazlıqların (işdə, ailədə xoşbəxt olmayanda) məhz bu yolla doldurulmasıdır.

Oniomaniyanın əlamətləri bunlardır: əhvalı pozulanda ilk olaraq mağazaya yollanır; həmişə nəzərdə tutduqlarından çox pul xərcləyir; aldıqları şeylərin həqiqi qiymətini böyük ustalıqla gizlədirlər; hami bilir ki, onların əlində pul qalmır; növbəti lazımsız şeyi alandan sonra peşmançılıq hissləri keçirmirlər.

Oniomaniyanın müalicəsi elə də asan deyil: evdən alacağınız şeylərin siyahısı olmadan çıxmaq lazım deyil; alış-verişə tək lazım deyil; nağd puldan istifadə etmək lazımdır, kartdakı pullar sanki "uçur"; internet-mağazalardan alış-veriş etməmək lazımdır.
Ötükən

**Ötükən, Ötügən və ya Ötükən meşəsi** (qədim türkcə: 𐰇𐱅𐰜𐰤:𐰖𐰃𐱁, *Ötükən yış***)**—  Türklərin Orta Asiyada müqəddəs paytaxtıdır və monqollar tərəfindən də müqəddəs sayılır. Meşələrlə örtülmüş "Ötükən dağı" qədim türklər tərəfindən müqəddəs sayılır. Ötügən (Ötükən) türklərin ilk dəfə yer üzündə göründüyü və oradan dünyaya yayıldığı yerin adı kimi də qəbul edilir. Teoman tərəfindən qurulan Böyük Hun İmperiyasının paytaxtı da Orxon çayı hövzəsində yerləşən Ötükən idi. Həmçinin Göytürk xaqanlığının paytaxtı da Ötükən idi.

Ötükən indiki Monqolustanın Arxanqay vilayəti ilə Övörxanqay vilayətinin sərhədləri daxilində yerləşir.

## Etimologiyası
"Divan"dakı ən maraqlı toponimlərdən biri Ötükən'dir. Şamanizmin izləri bu toponimin də daxilinə hopa bilmişdir. Monqol mənşəli Ötükən şaman tanrıların yaşadığı yerlər olmuşdur. Şaman və yarı şaman mətnlərində bu tanrıya böyük inanc təsvir olunur. Mahmud Kaşğarlı o zaman tatarların məskunlaşdığı ərazilərin bir hissəsinin Ötükən olduğunu da göstərir.

Tədqiqatçıların fikrincə, monqolların etnogenezində mühüm rol oynamış Ötükən tayfa adı "hökmdar qadın ölkəsi, ərazisi", "sitayiş edilən yer, səcdəgah", "türklərin müqəddəs dağı" mənalarındadır.

Ötükən adı yış, yer sözləri ilə yanaşı işlənmişdir. Ötükənin mif anlamı yaradan ata, yaradan xan (L. Potapov, M. Seyidov) kimi şərh olunur. Bu mif keyfiyyətlərinə görə o, qoruyucu, bolluq, xoşbəxtlik bəxş edən olmuşdur.

Müasir tuvin dilində bəzi fonetik dəyişikliklə müşahidə olunan *Ütüqen* coğrafi termini örtülü dağ silsiləsi, sıra dağlar mənasındadır. Bu silsilə dağlar Yuxarı Yenisey ərazisində yerləşir, qədim türklərin müqəddəs saydığı, sitayiş etdiyi inanc nöqtələrindən biri olmuşdur. Maraqlıdır ki, bu ad təkcə monqolların deyil, eləcə də qədir türklərin etnogenezi, dini adət və ənənələrinin monqollarla əlaqəsi barədə əsaslı bilgilər verə bilir.

## Bilgə xaqan Abidəsi
Bilgə xaqan, Orxon abidələrində Ötükən dağının Türk məmləkətinin ürəyi olaraq əhəmiyyətini dilə gətirmişdir. Hətta yazılarda, Çinlilərin oyunlarına qarşı qoyub müqavimət göstərə bilmək üçün "Ötükən meşəsindən ayrılmayın." öyüdü verilmişdir.

## Tenqriçilik
**Ötükən** köhnə Türklərin (*Göytürk* vs.) ənənəvi inamı Tenqriçilikdə Torpaq Anaya verilən adlardan biridir. Monqol dilində *Etugen*, *Itügen* ya da *Odigan* kimi şəkillərinə də rast gəlinir. Ötüken-Kültü, Tengri-Kültü ile birlikte özellikle Göytürk İmperiyası əsnasında böyük əhəmiyyət qazanmışdır.

Köhnə inanca görə, Torpaq Ananın kefi ağacların vəziyyətindən müəyyən olar. Əgər ağaclar sağlam və güclü yetişir və bol meyvə verirlərsə, Torpaq Ananın insanlardan məmnun olduğuna inanırlar. Torpaq Anaya edilən bir dua, güclü və böyük bir ağaca doğru yönəldilir

## İstinadlar
Bart Simpson

**Bartolomyu Jo-Jo «Bart» Simpson** () — Simpsonlar cizgi serialının əsas personajlarından biri və Simpsonlar ailəsinin üzvü. Aktrisa Kartrayt Nensi tərəfindən səsləndirilən Bart xarakteri televiziyada ilk dəfə 1987-ci il 19 aprel tarixində "*The Tracey Ullman Show*"da (1987-1990-cı illər arasında həftəlik ekranlara çıxan Amerika televiziya şousu) yayımlanan "*Simpsonlar qısası*"nın birinci bölümü olan "*Good Night*"da göründü. Bart animasiyası cizgi film rəssamı Mett Qreyninq tərəfindən Bruks Ceymsin ofisinin gözləmə salonunda gözləyərkən hazırlandı və yaradıldı. Qreyninq "*Life in Hell*"ə (Qreyninq tərəfindən çəkilən həftəlik karikatura seriyası) əsaslanan animasiya hazırlaması üçün çağırılsa da, bunun əvəzinə yeni bir qrup obraz yaratmağa qərar verdi. Digər obrazlara Qreyninqin ailə üzvlərinin adları verilsə də, Bartın adı brat (yaramaz uşaq) sözünə uyğunlaşdırılmışdır. "*The Tracey Ullman Show*"da üç il yayımlandıqdan sonra Simpson ailəsi 1989-cu ilin 17 dekabr tarixində Fox telekanalında ayrıca serial kimi yayımlanmağa başladı.

## Təkrarlanan frazalar

* Ay caramba!
* Eat my shorts! (Mənim şortumu ye!)
* Don`t have a cow man! (Kimisə sakitləşdirmək istədikdə)

## Maraqlı faktlar

* Bartın pərəstişkarlarından biri Maykl Cekson idi. O, hətta Simpsonlar üçün «Do the Bartman» mahnısını yazıb.
* 22 sezonun 14 seriyada Bart «Angry Dad» film üçün Qızıl Qlobus və Oskar alır.
Bulbophyllum falcatum

**** () —   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Sinonimləri
* Lindl. (1826)  (Basionym)
* (Lindl.) Kuntze (1891)
* Rchb.f. (1888)
* Schltr. (1905)
* Kraenzl. (1905)
* Pfitzer (1908)
* Rolfe (1913)
* Schltr. (1919)
* (Rolfe) De Wild. (1921)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bulbofilium yoxlama siyahısı
* Səhləbkimilərə aid növlərin İnternet Foto Ensiklopediyası
Quba məscidi

**Quba məscidi** və ya **Məscid əl-Quba**, (ərəb: **مسجد قباء** Rom: *Məscid əl-Quba*) İslam peyğəmbəri Məhəmməd tərəfindən Məkkədən Mədinəyə hicrət edilərkən yolda dayandığı Quba məntəqəsində inşa edilmiş və məscidin inşaatı prosesində şəxsən Məhəmməd peyğəmbərin də iştirak etdiyi İslamda tikilən birinci məsciddir.

Quyuları və xurma bağları ilə məşhur olan bərəkətli bir vahə üstündə tikilmiş və adını oradakı bir quyudan almış olan Quba, hicrətdə Məkkə yolu üzərində olan və Mədinədən 6 mil məsafədə yerləşən bir kənd olmuşdur. Hicrətdən sonrakı dövrdə Mədinənin inkişafı ilə paralel olaraq sürətlə böyüyərək inkişaf etmiş və şəhərin məhəllələrindən birinə çevrilmişdir. Peyğəmbərin “cənnət bulaqları arasından bir bulaq” deyə təriflədiyi Qars və üzüyünü itirdiyi Əris quyuları da burada yerləşir.

Peyğəmbər Məkkədən yola çıxaraq, on bir günlük səfərindən sonra Qubaya çatdıqda, Xəzrəcin bir qolu olan Əmr ibn Əvfin övladlarından olan Gülsüm binti Hidmin evində qonaq qalmışdır. O, evinin genişliyinə görə daha münasib bildiyi Səd ibn Heysəmin evində də yoldaşları ilə söhbət etmişdir. Qubaya gələn ilk mühacirlər Əmr ibn Əvf oğullarına məxsus olan xurma qurutma yerini məscidə çevirmişdirlər. Peyğəmbər isə öz növbəsində buranı daha da genişləndirərək Quba məscidini tikdirmişdir. Orijinal Məscid əl-Quba kvadrat formalı düzbucaqlını əhatə edən dörd divardan ibarət olmuşdur. Peyğəmbər qiblə Kəbəyə çevrildikdən sonra (miladi 623-cü il) isə Məscidül-Qubanı yenidən tikdirmişdir. Bu vaxt isə ön divar və ona paralel olaraq düzülmüş olan yeddi sütun üstünə tavan tikilmişdir. Məscidin cənub tərəfində isə Gülsüm binti Hidm və Səd ibn Heysəmin evləri yerləşirdi və Sədin evindən məscidə bir qapı açılırdı. Peyğəmbərin qonaq qaldığı bu evlər də müsəlmanlar tərəfindən ziyarət edilərdi. Səd ibn Heysəmin evində Peyğəmbərin (s) namaz qıldığı və səhabələri ilə söhbət etdiyi yer 1985-ci ildəki son yenidənqurma işlərinə qədər mühafizə edilərək saxlanılmış və bu genişlənmə prosesində isə Quba məscidinə daxil edilmişdir.

Quba məscidində namaz qılmağı ümrəyə bərabər hesab edən Peyğəmbər Mədinədə olarkən şənbə günləri, bəzən isə bazar ertəsi günləri və Ramazan ayının 17-də burada namaz qılırdı. Namaz qılmaq üçün Quba məscidinə gedən peyğəmbər, orada verilən Quran dərslərinə nəzarət edər, ona verilən sualları cavablandırardı. Quranda da adı çəkilmiş olan və ilk günündən etibarən təqva üzərində tikildiyi bildirilən məscidində (ət-Tövbə 9/108) Quba məscidi olduğu hesab edilir. Həmçinin də, burada nəzərdə tutulan məscidin Məscidül-Nəbi olması ehtimalı da mövcuddur.

## İstinadlar
Kurt Hödel

**Kurt Hödel** (; ) — Avstriya əsilli Amerikan məntiqçisi və riyaziyyatçısıdır. Çoxluqlar nəzəriyyəsi, riyazi məntiq və nisbilik nəzəriyyəsi üzrə əsərlərin müəllifidir.

ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının (1955) və London Kral Cəmiyyətinin (1968) üzvüdür. XX əsrin ən böyük mütəfəkkirlərindən sayılır.

## Həyatı
Kurt Hödel 28 aprel 1906-cı ildə Avstriya-Macarıstan (Moraviya)) imperiyasının Brün (indiki Brno) şəhərində, alman ailəsində anadan olmuşdur. Kurtun atası-Rudolf Hödel böyük tekstil fabrikinin ortaq sahibi idi. Onun, atasının şərəfinə adlandırılmış Rudolf adlı böyük qardaşı var idi. 

1918-ci ildə Avstriya-Macarıstan imperiyasının süqutundan sonra Kurt Çexoslovakiya vətəndaşlığı almağına baxmayaraq, özünü hər zaman Avstriyalı hesab edirdi. 23 yaşında rəsmi olaraq Avstriya vətəndaşlığını qəbul edib.

Uşaq vaxtlarından xarici dilləri öyrənməkdə bacarığı özünü aşkar büruzə vermişdi. Belə ki, artıq gənc yaşlarında öz doğma ana dili olan Alman dilindən başqa, İngilis və Fransız dillərində sərbəst danışmağı bacarırdı. 1923-cü ildə məktəbi bitirən Kurt Vyana Universitetinə daxil olur. Universitetdə 2 il fizika öyrəndikdən sonra riyaziyyat öyrənməyə keçmişdir.

1938-ci ildə Amerikaya gəlmişdir. 1948-ci ildən Amerikan vətəndaşı olmuşdur. 1953-cü ildə Princeton Universitetində professor olmuşdur. "Principia Mathematica"nın "Bənzəri sistemlərin formal hökmə bağlana bilməyən mülahizələri barədə" məqalələr yazmışdır. Burada, o, iki teoremin müəllifidir. Bu mülahizələrə görə, arifmetika xətasız ola bilməz. Çünki, xətasızlıq bu sistemdə qərarsızlığa yol açan bir mülahizədir. Müasir məntiq nəzəriyyəsinin qurucusudur.

1978-ci ildə həyat yoldaşının xəstəxanaya aparılmasından sonra başqası tərəfindən hazırlanan yeməkləri yeməkdən imtina etmiş və aclıqdan ölmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rinorea

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kenni Makkormik

**Kenni MakKormik** () — "*[[South Park]]*" cizgi serialının 4 əsas personajından biri.

Səsləndirən — Mett Ston, Erik Stof, Maykl Cac.

## Ailəsi
* Kenni MakKormik — 4 baş personajlardan biri. Katolik.
* Kevin MakKormik — Kenninin qardaşı. Katolik.
* Stuart MakKormik — Kenninin atası. İşsiz alkaqolik. Katolik.
* Misis MakKormik — Kenninin anası. İşsiz alkaqolik. Katolik.

## Qəbulu və təsiri
Kenninin ölümləri populyar mədəniyyətdə geniş şəkildə tanınan və erkən mövsümlərin zamanı izləyicilər arasında serialnan əlaqəli ən tanınan şeylərin arasında idi.

*South Park and Philosophy: Bigger, Longer, and More Penetrating* kitabdaki Cənubi İllinoys Universitetinin fəlsəfə professoru, Rendal Auksierin *Killing Kenny: Our Daily Dose of Death* adlı inşasında iddia edir ki, təkrarlanan zarafatın məqsədi izləyicini onun öz ölümün qaçılmazlığı ilə əlaqədar daha rahat hiss elətdirməkdir.

## İstinadlar
Karl Vitte

**İoqan Qenrix Fridrix Karl Vitte II** (; ) — alman hüquqşünas, tərcüməçi, tarixdə ən cavan elm doktoru kimi qalmışdı (Ginnesin rekordlar Kitaba düşüb).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qodfri Hardi

**Qodfri Hardi** (; ) — ingilis riyaziyyatçısıdır; Ramanucanla birlikdə *n* ədədinin bütün bölgülərinin sayı haqqında təqribi düstur almışdır, ədədlər nəzəriyyəsi və funksiyalar nəzəriyyəsi sahəsində əsərlərin müəllifidir.

## Həyatı
Məşhur ingilis riyaziyyatçısı olan Qodfri Hardi 1877-ci ildə Kranli, Surreydə anadan olmuşdur. Oksford Universitetində həndəsə professoru olub. Sonralar həyatının böyük bir hissəsini Kembric Universitetində riyaziyyat müəllimi olmaqla keçirtdi. Geniş və müxtəlif olan əsərləri ümumilikdə toplamalı və ya analitik ədədlər nəzəriyyəsi barədədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Godfrey Hardi
Gloeospermum

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mərakeş mahmızcası

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Botaniki xarakteristikası
Birillik bitkidir. Gövdəsi dikduran olub hündürlüyü adətən 30-35 sm-ə olur. Bəzən hündürlüyü 2-4 sm uzunluqda yarpaqları ilə birlikdə 50 sm-ə qədər çata bilir. Dekorativ bitkidir. İyunun ortalarından sentyabra kimi çiçəkləyir. Toxumlarının uzunluğu 0,6-0,8 mm, eni isə 0,4-0,5 mm olur. 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Veronica hederifolia

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Yayılması və ekologiya
Qərbi Avropa: Piriney yarımadasının cənub hissəsindən, Fennoskandiyadan (İsveç və Norveçin 65° şimal en dairəsinin sahil rayonları, Finlandiyanın ən cənub hissəsi) bəzi şimal və Azor adalarından başqa bütün ölkələrdə;

Keçmiş SSRİ ərazisində: Moldaviya və Ukraynanın cənubu (50° şimal en dairəsindən cənuba, Rostov dairəsinin cənubu, Latviya, Estoniya, Krım, Qafqaz (əsasən dağlıq ərazılərdə)) Türkmənistan (Kopetdağ), Özbəkistan (Daşkənd və Səmərqəndin ətrafı), Tacikistan (Düşənbə); Asiya: Türkiyə, İran, Yaxın şərq ölkələri (İraq da daxil olmaqla) Yaponiya, Pakistan, Hindistan (Kəşmir); Şimali Amerika: ABŞ; Afrika: Mərakeş (Atlas dağları).

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

## Yarımnövləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
İriçiçəkli abeliya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Çin, Himalay dağlarında geniş yayılmışdır. Abeliya Qafqazın Qaradəniz sahilində açıq sahədə yaxşı bitir.

## Botaniki xarakteristikası
Həkim Abel növə Abeliya chinensis anlayışını vermişdir. Hündürlüyü 180 sm-dək olan koldur, budaqları uzun, çox vaxt sallaq, yarpaqları kiçik, üzbəüz oturaq, tünd-yaşıl, enli-lansetvaridir. Nazik, uzun, sallaq zoğları cavan yaşda çəhrayı rəngdə olur. Çiçəkləri ətirli, iri, beş ləçəkli, bitişik, yarpaqların qoltuğundan çıxan salxım çiçək qrupuna yığılmışdır. Çiçəkləri ağ, güclü xoş qoxuludur. Çiçəkləmə vaxtı yazın əvvəlindən yayın axırınadək davam edir.

## Ekologiyası
Günəşli, işıqlı, zəif turşulu çimli, yarpaqlı, torflu, qum və çürüntülü torpaqlarda bitir. Yayda bol suvarılır, mineral və üzvi gübrələr verilir. Nəmişli quma əkilən, uzunluğu 5 sm olan yaşıl qələmlərlə və toxumlarla çoxaldılır. 

## Azərbaycanda yayılması
Mərkəzi Nəbatat Bağında introduksiya olunmuşdur. Azərbaycanda Bakı, Gəncə, Lənkəran və b. şəhər və rayonlarda mədəni şəraitdə becərilir.

## İstifadəsi
Tək və qrup əkinlərində, qazonların ətrafının bəzədilməsində istifadə olunur. Cavan bitkilər gözəl kola çevrilir və həmin yayı çiçəkləyir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri
*  

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Aeonium undulatum

**** () —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Təbii yayılması

## Botaniki təsviri

## Ekologiyası

## Azərbaycanda yayılması

## İstifadəsi

## Ədəbiyyat
Leycesteria

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Aeonium

**** () —  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Aeonium canariense
* Aeonium ciliatum
* Aeonium cuneatum
* Aeonium glutinosum
* Aeonium haworthii
* Aeonium hierrense
* Aeonium holochrysum
* Aeonium leucoblepharum
* Aeonium nobile
* Aeonium tabuliforme
* Aeonium undulatum
* Aeonium urbicum
Cotyledon

**** () —  sırasının  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Cotyledon chrysantha
* Cotyledon tomentosa
Dudleya

**** () —  sırasının  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Dudleya abramsii
* Dudleya blochmaniae
* Dudleya caespitosa
* Dudleya calcicola
* Dudleya candelabrum
* Dudleya cymosa
* Dudleya densiflora
* Dudleya edulis
* Dudleya gnoma
* Dudleya greenei
* Dudleya lanceolata
* Dudleya multicaulis
* Dudleya nesiotica
* Dudleya palmeri
* Dudleya saxosa
* Dudleya setchellii
* Dudleya stolonifera
* Dudleya variegata
* Dudleya verityi
* Dudleya virens
* Dudleya viscida
Graptopetalum

**** () —  sırasının  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri
* Graptopetalum amethystinum
* Graptopetalum bellum
* Graptopetalum paraguayense

## İstinadlar
Kalanxoe

**** () —  sırasının  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Təbii yayılması

## Botaniki təsviri

### Növləri

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 


## Ekologiyası

## Azərbaycanda yayılması

## İstifadəsi

## Ədəbiyyat
Sedum rupestre

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Təbii yayılması
Vətəni Şimali və Mərkəzi Avropadır.

## Botaniki təsviri
Bitki 10-15 sm-ə qədər böyüyə bilir. Ətli yarpaqları və çoxillik bitki olması "Sedum rupestre"yi quraqlığa və soyuğa dözümlü edir. Elə buna görə də dünyanın bir çox ölkələrində dekorativ bitki növü kimi geniş istifadə olunur. Bitkinin 600-dən çox növü var. Bu növlərin bəziləri qida kimi də istifadə olunur. İyul ayında çiçək açır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Hüseyn Hüseynov (şair)

**Hüseyn Paşa oğlu Hüseynov** () — Azərbaycan el şairi, müəllim.

## Həyatı
Hüseyn Hüseynov 1900-cü ildə Qazax qəzasının Göyərçin kəndində (sonradan Dilican rayonu) Paşalar nəslində anadan olmuşdur. Ulu babası Təbrizin Dəvəçilər məhəlləsindən olub.

İlk təhsilini mollaxanada alan Hüseyn Dilicanda Pedaqoji Seminariyanı qurtardıqdan sonra Tovuz və Gədəbəyin müxtəlif kəndlərində müəllimlik etmiş və qəzet redaksiyalarında çalışmışdır. O 1930-cu illərdə lüğət də hazırlamışdır.

Səməd Vurğun və tanınmış folklorşünas alim Hümmət Əlizadə ilə birlikdə Çəmbərəkəndi və Göyçəni kəndbəkənd gəzərək, ağsaqqallardan, el bayatı və nağıl bilicilərindən bildikləri bu mənəvi sərvəti toplayaraq onları xalqın ümumi istifadəsinə vermişlər.

Onun ilk şeiri 1925-ci ildən qəzetlərdə nəşr olunmağa başlamışdır.

1937-ci ildə çap olunan "Aşıqlar" kitabında, 1949–1951-ci illərdə isə orta məktəblər üçün "Ədəbiyyat müntəxəbatı" dərsliyində şeirləri çap olunmuşdur.

Hüseyn Hüseynov şeirlərini əsasən Hüseyn Mayıl təxəllüsü ilə yazmışdır. Bəzi kitablarda isə səhvən Aşıq Hüseyn Mayıl kimi təqdim olunmuşdur. O heç vaxt əlinə saz alıb el məclisləri keçirməmişdir. Sazın hazırlanmasında usta kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Səməd Vurğun, Hümmət Əlizadə, Şeyda Əziz, Miskin Əli və başqaları ilə dostluq etmişdir.

## Təltifləri
* "Əməkdar müəllim" fəxri adı
* "Şərəf nişanı" ordeni

## Əsərləri
* "Qoşa qəlbin duyğuları", Bakı, "Təbib", 2008, 218 səh.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər