open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fateh Əli xan Qızılbaş

**Fateh Əli xan Sərdar Nisar Əli xan oğlu Qızılbaş** — nəvvab.

## Həyatı
Fateh Əli xan Sərdar Nisar Əli xan oğlu Qızılbaş 1862-ci ildə Pəncab əyalətində anadan olmuşdu. 1897-ci ildə Pəncab ali şurasının üzvü olmuşdu. 1902-ci ildə rəsmi qonaq kimi Dehliyə dəvət edildi. O, Britaniya imperiyasının Hindistandakı şirkətlərinə pul yatırırdı. 1904-cü ildə general-qubernatorun qanunvericilik şurasının üzvü seçildi. 1911-ci ildə yenidən rəsmi qonaq kimi Dehliyə dəvət edildi.

Fateh Əli xan Qızılbaş Britaniya Hindistanının iri maliyyə maqnatlarından idi.

Fateh Əli xan Sərdar Nisar Əli xan oğlu Qızılbaş 1923-cü ildə vəfat edib.
Müzəffər Əli xan Qızılbaş

**Müzəffər Əli xan Fateh Əli xan oğlu Qızılbaş** — Pakistanın maliyyə naziri.

## Həyatı
Müzəffər Əli xan Fateh Əli xan oğlu Qızılbaş 1908-ci ildə Pəncab əyalətində anadan olmuşdu. 1958-ci ildə Qərbi Pakistanın baş naziri olmuşdu.

Müzəffər Əli xan 1969–1971-ci illərdə Pakistanın maliyyə naziri olub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Cavanşir-Qızılbaş tayfası
Ceyms Herbert

**Ceyms Herbert** (8 aprel 1943 — 20 mart 2013) — dünyaca məşhurlaşmış ingilis yazıçı

## Həyatı
Ceyms Herbert 20 mart 2013-cü ildə 69 yaşında ikən Susseks qraflığındakı evində vəfat edib. Evli idi və onun 3 qızı vardı.

## Yaradıcılığı
"Siçovullar" romanında Londona hücum çəkmiş adamyeyən siçovullardan bəşhs olunurdu.

Ümumiyyətlə isə Ceyms Herbertin 23 romanı var və onlar 52 milyon tirajla satılmışdır. 2010-cu ildə Britaniya İmperiyası Ordeninə layiq bilinmiş yazıçının son, "Ash" () romanı 2012-ci ildə çap olunmuşdu.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
İctimai kapital

**İctimai kapital** — bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqədə olan fərdi kapitalların məcmusu. 

İctimai kapital da fərdi kapital kimi əməklə kapital arasındakı istehsal münasibətlərini ifadə edir. Lakin fərdi kapitaldan fərqli olaraq ictimai kapital bütövlükdə proletar sinfi ilə bütövlükdə burjua sinfi arasındakı istehsal münasibətlərinin ifadəsidir. İctimai kapitalın hərəkəti fərdi kapitalların dövriyyəsinin nəticəsi olub, istehsal və tədavül sahəsində yaranır. İctimai kapital üç formada - pul kapital, məhsuldar kapital və əmtəə kapital formasında olur. İctimai kapitalın hərəkətinin məqsədi izafi dəfər mənimsəməkdir. İctimai kapitalın artması ilə istehsalın ictimailəşmə dərəcəsi də yüksəlir; bu, kapitalizmin əsas ziddiyyətini kəskinləşdirir, yeni ictimai-inqtisadi formasiyaya keçid hazırlayır. İstehsalın ictimai xarakteri ilə mənimsəmənin xüsusi kapitalist forması arasındakı ziddiyyət ictimai kapitalın təkrar istehsalına siklik xarkter verir və labüd ifrat istehsal böhranlarına səbəb olur.

## İstinadlar

## Mənbə

* | İctimai kapital (termin)

## Xarici keçidlər
İxracat

**İxrac** – informasiyanın bir sistemdən və ya proqramdan başqasına ötürülməsi; idxal (IMPORT) əməlinin əksidir. Verilənlərin, xüsusən görüntüləri olan sənədlərin ixracı, informasiyanı qəbul edən proqram və ya sistem tərəfindən bu və ya başqa formada dəstəklənməlidir. Bəzi tətbiqi proqramlarda başqa proqramların istifadə etdiyi fayl formatlarının dəstəklənməsi nəzərdə tutulub ki, onların arasında verilənləri asanca ötürmək mümkün olsun. Başqa imkanlar olmadıqda sırf mətn fayllarını özgə proqrama ASCII formatında (adi mətn, yəni formatlanmamış) ixrac etmək olar.

**İxracat** və ya **Eksport** () — əmtəələrin xarici bazarda realizə edilməsi üçün xaricə aparılması; idxalatın əksi. iqtisadiyyatda məhsulun ölkənin sərhəddindən kənara göndərilməsi, xarici bazarda satışı üçün nəzərdə tutulması.

## Ədəbiyyat
* İsmayıl Calallı (Sadıqov), “İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti”, 2017, “Bakı” nəşriyyatı

## İstinadlar
Şahtac Qızılbaş

**Şahtac Qızılbaş** — Pakistanlı qadın hüquqları müdafiəçisi idi.Şahtac Qızılbaş Qadın Fəaliyyəti Forumunun(Women's Action Forum) təsisçi üzvü idi.Şahtaj Qızılbaş Pakistanın Pəncab əyalətində olan Lahor şəhərinin nəcib Qızılbaş ailəsinə mənsub idi və Müzəffər Əli xan Qızılbaş onun əmisi idi.

## Həmçinin bax
*Qızılbaş
*Müzəffər Əli xan Qızılbaş
Nərgizava

**Nərgizava** — qədim yaşayış məskəni, Ağsu rayonunun Bico və Gəgəli kəndləri ərazisində yerləşir.

Bico kəndi ilə Gəgəli kəndi ərazisində, Gəgəli kəndindən təxminən 2&nbsp;km cənubi-şərqdə, Bico və Gəgəli kəndinin sakinləri tərəfindən "Nərgizava" adlandırılan, Bicodərəsi ilə Yasamal adlı qobuluq ərazidə  qədim yaşayış məskəni yerləşir. 10 hektardan geniş bir sahəni əhatə edən bu ərazinin böyük bir hissəsi Bico və Gəgəli kəndlərinin (*[[Bico]] kəndinin tarixi dəqiq bilinməyən xeyli əvvəlki dövrlərə aid olsa da, [[Gəgəli]] kəndinin əsası 19-cu əsrin 40-50-ci illərində Dəyəli-Gəgəli adlı axtaçı obasının [[Ağsu]] və [[Bico]] kəndləri arasındakı yazlaq sahəni daimi binə yeri seçməsi ilə qoyulmuşdur*) sakinləri tərəfindən uzun müddət əkin məqsədləri üçün şumlandığına görə, abidənin tarixi-mədəni təbəqəsi güclü dağıntıya məruz qalmışdır.

Buna baxmayaraq, 1997-2010-cu illərdə AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun Şamaxı-Ağsu ekspedisiyası tərəfindən aparılmış genişmiqyaslı arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində ərazinin indiki Gəgəli kəndi ərazisindəki hissəsində aşkarlanmış, b.e.ə. III-II əsrlərə aid 69 torpaq tipli qəbir, xeyli miqdarda və müxtəlif növdən olan daş, saxsı və metal məmulatları burada qədim və inkişaf etmiş mədəniyyətə malik yaşayış məskəninin mövcud olduğundan xəbər verir. 2018-ci ildə Nərgizavada arxeoloji tədqiqatların növbəti mərhələsi başlamışdır.

Nərgizava şəhərinin dağılması 1192-ci ilin dağıdıcı zəlzələsi və 1221-ci ildən başlayan monqol-tatar yürüşləri ilə əlaqələndirilir.

## Mənbə
* V.H.Əliyev, F.S.Xəlilov "Ağsunun tarixi səhifələri" - Bakı, "ADĠLOĞLU" nəşriyyatı - 2001, 94 səh.
* Fariz Xəlilli "Qədim Nərgizava və Gəgəli" -  Bakı, "ADĠLOĞLU" nəşriyyatı - 2003, 38 səh.
Dirijor (film, 1980)

**"Dirijor"** () — rejissor Anje Vaydanın filmi.

## Məzmun

Gənc istedadlı skripka ifaçısı Marta ABŞ-yə təhsil almağa gəlir. O, burada bir vaxtlar anası ilə məhəbbət hekayəsi yaşamış məşhur dirijorla tanış olur. Con Lyasoski uzun mühacirətdən sonra doğma şəhərinə baş çəkmək və yerli simfonik orkestrlə çıxış etmək qərarına gəlir. Bu orkestrə Martanın əri Adam rəhbərlik edir. Onun bu orkestrlə məşqi zamanı iki dirijor arasında böyük fərq olduğu görünür. Müdrik, xeyirxah maestro Lyasoski və lovğa, zalım Adam bir-birindən çox seçilir. Böyük musiqiçinin gəlişi gənc cütlüyün ailə münasibətlərində də öz əksini tapır.

## Mükafatlar və nominasiyalar

### Mükafatlar

#### [[1980]]-ci ilin Beynəlxalq Berlin kinofestivalının mükafatı:

:Ən yaxşı kişi roluna görə "Gümüş Ayı" mükafatı – Anje Severin

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Ssenari müəllifi :** Anje Kiyovski
:**Rejissor :** Anje Vayda
:**Operator :** Slavomir İdzyak
:**Musiqisindən istifadə edilən bəstəkar :** Lüdviq van Bethoven (Simfoniya No. 5)

### Rollarda

:Con Gilqud – *Con Lyasoski*
:Kristina Yanda – *Marta*
:Anje Severin – *Adam Petrik*
:Yan Seserski – *Martanın atası*
:Mariya Severin – *Merisiya*
:Yuzef Frızleviç – *qubernator*
:Yanuş Qayos – *böyük məmur*
:Meri Enn Krasinski – *Martanın rəfiqəsi*
:Anna Lopatovska – *Anna*
:Meyvis Uolker – *Lilian*
:Tadeuş Çexovski – *Tadzio*
:Marek Dombrovski – *məmur*
:Stanislav Qurka
:Yeji Kleyn
:Eljbeta Stjalkovska
:Yeji Şmidt
:Voysex Vısoski
:Stanislav Zatloka
:Andrea Ferreol
Assassin's Creed IV: Black Flag

***Qatilin İnancı IV: Qara Bayraq*** döyüş-macəra açıq dünya janrında olan, Ubisoft Montreal tərəfindən istehsal edilmiş və Ubisoft tərəfindən nəşr edilmiş gələcək videooyundur.

## Oynanılış
Hadisələr üç əsas şəhərdə baş verir; Havana, Kinqston və Nassau, hansı ki, əhali İspan, ingilis və pirat təsiri altında yaşayır. Oyunda həmçinin axtarış üçün başqa 50 ərazi də göstərilir; 60/40 balansla döyüş və səyahət üçün gəmi axtarışı. *Assassin's Creed IV* *Assassin's Creed*-ə bənzər və oyunçunu daha az məhdudlaşdıran missiyaları ilə daha açıq dünya hiss etdirəcək. Oyun dünyaya daha tez açılır; *Assassin's Creed III*-ə əks olaraq — çox ssenariləşdirilmiş və oyunçulara ətrafı araşdırmağa azadlıq verməyən, sadəcə ilk hərəkətə kimi yaxşı olan oyun deyil.

Oyunda yeni aspekt gəmidir. Oynayan "Cekdau"da (ing. *Jackdaw*) kapitan olacaq. "Cekdau" oyun boyunca təkmilləşdirilən, nə vaxt istəsən girə bilən olacaq. Bundan əlavə, yeni sualtı omponent əlavə edilir. Oyunçu həmçinin uzaqdakı gəmiləri müşahidə etməyə, onların qüvvəsini müəyyən etməyə imkan verən müşahidə borusuna malik olacaq. *[[Assassin's Creed: Brotherhood|Qatilin İnancı: Qardaşlıq]]*dakı yığma sistem forması qayıdacaq.

Çox oyunçu da yeni tənzimləmə və tərzlərlə qayıdır. Buna baxmayaraq bu yalnız yerüstü olacaq.

## İcmal

### Xarakterlər
Oyunun əsas xarakteri Edvard Kenuey, Britan pirat və Assassin Orderinin üzvü; Haytam Kenueyin dədəsini, və Ratonheykton (Konnor)-un babasıni, *[[Atssassins Creed III]]*ün 2 oynanılan xarakteri. Xarakterlər real həyatdakı şəxslərlə qarşılaşdırılıb; bura piratlar daxildir: Qarasaqqal, Benjamin Horniqold, Anne Boni, Çit Cek və Çarles Veyn.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
http://www.assassinscreed.com/
Qay Foks

**Qay Foks** və ya **Quido Foks** () — O, Katolik bir əsgər idi. 5 noyabr 1605-ci ildə İngiltərədə "Barıt sui-qəsdi" adlı tarixi hadisədə əməliyyat icraçılarından biri olmuşdur.

## "Barıt sui-qəsdi" hadisəsi
Əməliyyatın icraçıları arasında İngiltərə tarixinin ən böyük "Vətən xaini" kimi yadda qalan Qay Foks olmuşdu. Sui-qəsd planının müəllifi olmadığı haqda fikirlər geniş yayılsa da, o, 5 noyabr gecəsi əlindəki barıt çəlləyi və fitillə iş başında yaxalanmışdı. Foks həbs edilərək, zindana atılmış, 31 yanvar 1606-cı ildə saray qarşısında asılaraq, edam edilmişdi.
İngilislər həmin günü öz tarixlərində demokratiya zəncirindəki önəmli halqalardan biri kimi görür.

Hər ilin 5 noyabr gecəsi Birləşmiş Krallıq və onun əyaləti olan ölkələrdə "Barıt sui-qəsdi"nin uğursuzluğa düçar olması münasibətilə "Qay Foks Gecəsi" adı altında şənliklərlə qeyd edilir. Şənlik zamanı havaya fişənglər atılır, barıtla dolu qablar alışdırılaraq, küçəboyu yuvarlandırılır, vətən xaininin cəzalandırılmasını qeyd etmək üçün Qay Foks maskası taxılmış kuklalar yandırılır.

Hal-hazırda bu, siyasi deyil, əyləncə xarakterli mərasim kimi qeyd olunmaqdadır.

## Həmçinin bax
* Barıt sui-qəsdi
* V — Vendetta deməkdir (film, 2006)

## İstinadlar
Refrain

**Refrain** () — İsveçrəni 1956-cı ildə Avroviziyada təmsil olunduğu mahnı. Liz Assia fransız dilində ifa etmişdir. Bu mahnı müsabiqənin qalibi olmuşdur. 1956 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin səsvermə nəticələri açıqlanmadığı üçün bu mahnının topladığı xal məlum deyil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Eurovision.tv illərə görə tarix, 1956

## Həmçinin bax
* Das alte Karussell
Sanduqo

**Sanduqo** () — 1565-ci il martın 16-da ispan konkistadorlarla Flippinin Bohol adasının yerli xalqı arasında Sanduqo adlı mərasim təşkil olunmuşdur. *Sanduqo* yerli bisay dilində *tək qan* deməkdir. Mərasim zamanı ispanların komandanı Migel Leqaspi ilə yerli tayfa başçısı Datu Sikatuna şərabla dolu eyni qaba öz qanlarını axıdaraq, birlikdə içmişlər. Qanlı müqavilə kimi xatırlanan bu mərasim hər iki tərəf üçün xüsusi önəm daşıyırdı. İspanlar Sanduqo sayəsində özlərinə nüfuz qazanıb, oralarda möhkəmlənmişdilər. Leqaspiyə lazım idi ki, yerli xalq onun dənizçilərinin portuqal yox, ispan olduğunu anlasın. Çünki belə olmasa idi, 40 il öncə buralarda qətlə yetirilmiş Fernando Magellanın və ekspedisiyasının aqibətini yaşayacaqdılar. Yerlilər isə güclü düşmən hücumundansa, sazişi üstün tutmuşdu. Sanduqo flippinlilərlə ispanlar arasında imzalanmış çoxsaylı dostluq müqavilələrinin birincisidir. Məhz bu əhəmiyyətinə görə flippinlilər həmin tarixi milli tarixlərinin başlanğıcı sayır. Bohol adasının iki əyalətinin rəsmi bayraqlarında da Sanduqo təsviri verilmişdir. Flippində hər ilin iyul ayında Sanduqo şərəfinə rəqslərlə müşayiət olunan şənliklər təşkil olunur.

## Ədəbiyyat

* Agoncillo, Teodoro A. History of the Filipino People. GAROTECH Publishing, 1990 (8th Edition).
* Arcila, José S. Rizal and the Emergence of the Philippine Nation. 2001 revised edition.
* Constantino, Renato. The Philippines: A Past Revisited. Tala Publishing Series, 1975.
* Corpuz, Onofre D. The Roots of the Filipino Nation. 1989.
* Scott, William Henry. Barangay: Sixteenth-Century Philippine Culture and Society. AdMU: 1994.
* Zaide, Gregorio F. Great Filipinos in History: An Epic of Filipino Greatness in War and Peace. Verde Bookstore, 1970.
* Zaide, Gregorio. Dagohoy: Champion of Philippine Freedom. Manila: Enriquez, Alduan and Co., 1941.
Şimali Makedoniya əhalisi

## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
* Makedoniyalılar
* Makedoniya Respublikası

## Xarici keçidlər
* La populatfion de la Macédoine au XIXe siècle (1820-1912)
Teymur Paşa xan

**Teymur Paşa xan** — Maku xanlığının 5-ci xanı idi.

## Həyatı

1820-ci ildə Makuda ilk oğlu olaraq dünyaya gəlmişdi. 2000dən çox süvari, 10000dən çox piyada əsgəri var idi. Kürd sərkərdə Şeyx Abdullahı məğlub etdikdən sonra gücü daha da artmış, xalq arasında "Azərbaycan Padşahı" olaraq tanınmağa başlamışdı. Nəsrəddin şah Qacarın Herat yürüşündə iştirak etmişdi. Ölümündən sonra taxta Murtuzaqulu xan Bayat keçmişdir.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan xanlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
Daxili vidaci vena

— xarici vidaci vena ilə bərabər ümumi yuxu arteriyasına uyğundur. Bu damar vidaci dəlikdə beynin sərt qişasının "S"-ə bənzər cibindən başlayaraq əvvəlcə udlağın yan divarı ilə və daxili yuxu arteriyasının bayır və ön səthinə keçir və ən aşağıda sağ döş-körpücük oynağı nahiyəsində körpücükaltı vena ilə birləşərək bazu-baş venasını əmələ gətirir. Bəzi müəlliflər daxili vidaci venanın aşağı hissəsinə ümumi vidaci vena —  adını verirlər. Belə olan surətdə həmin damarın yuxarı hissəsi daxili yuxu arteriyasına və aşağı hissəsi ümumi yuxu arteriyasına uyğun olur. Daxili vidaci venanın körpücükaltı vena ilə birləşən yerinə venoz bucaq —  deyilir. Bu damarın yuxarı və aşağı uclarında birər genişlik (soğanaq) —  vardır. Yuxarı soğanaq ikili və ya tək qapaq ilə və aşağı soğanaq tək qapaq ilə tutulmuşdur. Yuxarı soğanaq "S"-ə bənzər cibdən başqa ilbiz kanalcığı venalarını () və bəzən aşağı daşlıq cibini qəbul edir. Daxili vidaci vena beynin venoz qanının çox hissəsini daşıyır; bundan başqa üzdən, udlaqdan, dildən, qırtlaqdan və qalxanabənzər vəzidən də venoz qanı qəbul edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Mərkəzi venoz kateter
Çimino şuntu

**Çimino şuntu**, **Çimino-Bresçia fistulu** () , **arterial-venoz şunt** — cərrahi müdaxilə olub, mil arteriyası ilə yanaşı yerləşən  və yaxud  arasında anastomozun (körpü, şunt, pəncərə) qoyulmasıdır. Məqsəd dializ müalicəsinə möhtac xroniki böyrək xəstələrini hemofiltirasiya yaxud dializ aparatına qoşmaq üçün qapı, giriş əldə etməkdir. Bu zaman arterial qanın şunt vasitəsilə venaya vurulması onun qanla doldurur ki, nəticədə həmin venaya sancılmış iynə yaxud venadaxili kateter vasitəsilə dializ aparatına qanın ötürülməsi asanlaşmış olur.
Bon (maliyyə)

**Bon** — xəzinə, bələdiyyə orqanları və xüsusi firmalar tərəfindən buraxılan, alıcılıq və ödəmə vasitəsi kimi istifadə olunan qısamüddətli borc öhdəliyidir. Xırda pul surroqatı rolunu oynayır, birjada tədavül olunur və məzənnəsi təyin edilir. Xırda poçt köçürmələrinin tərtibi üçün istifadə olunur.
## Həmçinin bax
*Bonistika

## İstinadlar
Kikican

**Kikican** (ru. *Кикиджан-Kikican*) — Azərbaycan xalq rəqsidir. Bəstəkar Əfrasiyab Bədəlbəyli özünün "Qız qalası" (1940) baletində bu oyun havasından istifafə etmişdir.

## İstinadlar

## Video
* Əfrasiyab Bədəlbəylinin "Qız qalası" baletində Kikican rəqsi

## Həmçinin bax
* Qız qalası (balet)
Leopold fon Zaxer-Mazox

**Leopold fon Zaxer-Mazox** (; ) — Avstriya yazıçısı.

## Həyatı
Leopold fon Zaxer-Mazoxun əsərində ədəbi növ olaraq əhvalata, struktur olaraq isə "müqavilə", "akt", "proqram" tipində mətnə uyğun gəlir. Konvensiya və tənbeh, amma eyni zamanda bədənə göstərilməli olan diqqət hakim mövqe daşıyır: "Sevgili məşuqəm, əvvəl əlinə incə bir iynə alaraq başdan-tikəcəksən … amma sabah bir tibb imtahanının var, buna görə qətiyyən iz buraxmamalısan… və sair".

Mazoxizmdə məsələ passivlik, ya da fantaziyada deyil. Passivlik vizuallaşaraq partnyorlar arasındakı aktiv bir əlaqəyə də gətirib çıxara bilər – mazoxistin köməyinə gələn sadist deyil – aktivliyi müəyyən müddət ərzində təyin olunacağı üçün aktiv – passiv əleyhdarlığı artıq "yox" vəziyyətindədir. Beləcə ən əhəmiyyətli "mazoxist" mətnlərdən biri, Leopold von Zaşer Mazoxun arvadı Vilhelmina von Zaxer-Mazoxun avtobioqrafiyası yaranmışdır.

XIX əsrin xarici siyasi feminist mətnlərindən seçilən bu avtobioqrafiya ərini əlində saxlamaq istəyən, uşaqlarını qoruma arzusuyla ərinin qəribə zövqlərinə cavab vermək məcburiyyətində qalan bir orta səviyyəli qadının dili ilə danışılır, "bədənin qadir olduqlarının kəşfi" dediyi bir həyat prosesi, feminist xarakterli bir formulla sona çatar: "Həyatda bir qadın olaraq nələrə qadir olduğumu artıq başa düşürəm". Proses təhlükəlidir, ancaq dəyəri hələ yoxlanılmamış olmasındadır.

Sad ilə Mazox ədəbiyyatının tanınmamağı, onları sinfi və coğrafi bir kartoqrafiyaya sığdıra bilməmizə də kömək edəcək – Mazox əhvalatları "həqiqi xarakterdədir". Sad isə içinə səhnə təsvirləri yerləşdirdiyi böyük teatr – roman və siyasi pedaqoji üslubuna qaçır.

Nə Sadda, nə də Zaxer-Mazoxun əsərlərində pornoqrafik fantaziyaları görə bilmərik. Xüsusilə də Mazoxda təcrübə dilinə rast gəlirik. Bu əsərlərdə işgəncədən daha çox kəşflər və insan bədəninin qüdrətini, affekt vəziyyətini görürük.

## Həmçinin bax
* Mazoxizm

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Книги Леопольд фон Захер-Мазох в библиотеке Vita Nuova 
* Леопольд Захер-Мазох  в Энциклопедии секса
* ''Полубояринова Л.'' Сектантский роман Захер-Мазоха // Захер-Мазох Л. фон. Мардона: Роман. — СПб.: Азбука-классика, 2005, с. 5–20
* Во Львове открыли кафе, посвященное уроженцу города Леопольду фон Захер-Мазоху
Hər şey olduğu kimi. Üçüncü film. Əfrasiyab Bədəlbəyli (film, 2000)

## Məzmun
Film Azərbaycanın görkəmli bəstəkarı Əfrasiyab Bədəlbəylidən bəhs edir.

## Film haqqında
Filmdə Həsən Seyidbəylinin "Doğma xalqıma", Oqtay Mirqasımovun "Cəfər Cabbarlı" sənədli filmlərindən və Ə. Bədəlbəylinin şəxsi arxivindəki kinomateriallardan istifadə olunub.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi və aparıcı:** Kamil Şahverdi (Kamil Şahverdiyev kimi)
:**Rejissor:** Elçin Musaoğlu
:**Operator:** Elxan Nəbiyev
:**Səs rejissoru:** Firudin Bağıroğlu
:**Video mühəndis:** İkram Məmmədov
:**Rejissor assistentləri:** Mikayıl Nəsirov, Vaqif Məmmədov, Əli Əliyev
:**İşıqçı:** Seymur Quliyev
:**Montaj:** Rauf Sultanov
:**Redaktor:** Vüqar Tapdıqlı
:**Bədii rəhbər:** Nazim Abbas

## Xarici keçidlər
* '''Filmi izlə'''  sayt   YouTube
Bicodərəsi (Bicovdərəsi)

**Bicodərəsi** — Şamaxı və Ağsu rayonlarının ərazisində kiçik çay.

İndiki Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidinə daxil olan iki kəndin — Bico və Gəgəlinin ərazilərini ayıran Bico dərəsinin adı ilə adlandırılır. Çayın yatağı olan Bico dərəsində mineral su bulaqları mövcuddur.

## Mənbə
# "Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti"; AMEA-nın Dilçilik institutu, iki cilddə, I Cild, Bakı, "Şərq-Qərb"-2007, 427 s.
# Canalı Mirzəliyev "Gözəl Ağsu" — Bakı, "Gənclik" nəşriyyatı-2003, 311 s.

## İstinadlar
Mark İnglis

**Mark İnglis** (27 sentyabr, 1959) — alpinist

1982-ci ildə Yeni Zelandiyada Mount Cook dağına səyahəti zamanı ayaqlarının donması nəticəsində, Mark İnglis, iki ayağını da birdən itirir. Lakin buna baxmayaraq, o 2006-cı ildə planetin ən hündür zirvəsi olan Everestə ayaqsız qalxmağı qət edir. 6400 metr yüksəklikdə Markın bir protezi sınır. Xoşbəxtlikdən o özü ilə ehtiyat hissələrini götürür, beləliklə, sınmış protezi bərpa edir. Bir çox çətinliklərə görə ekspedisiya 40 gün çəkir. Bununla da Everest zirvəsini ayaqsız fəth edən ilk alpinist kimi yadda qalır.
 
## İstinadlar
Agah Sırrı Levent

**Agah Sırrı Levent** () — Türkiyə ədəbiyyatşünası.

## Həyatı
Agah Sırrı Levent 1894-cü ildə Rodosda doğuldu. Müəllim kimi İstanbul litseylərində çalışdı. Eminönü Xalqevi başqanı, Aydın milletvekill oldu. Türk ensiklopediyası çalışmalarında iştirak etdi. Türk Dil Qurumunda müəllif və başqan olaraq işlədi.

Bir çox dərgidə təhsil, sosioloji kimi mövzularda yazılar yazdı.

## Əsərləri
* Divan ədəbiyyatı,
* Nabinin Surnaməsi,
* Türk dilinin Gəlişme və Sadələşmə Evreleri,
* Türk Edebiyatında Şehrengizler,
* Tarix Boyunca Türk Dili ,
* Türk ədəbiyatında mənzum atasözleri və deyimlər,
* Türk ədəbiyatı tarixi-I

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Azərbaycan Premyer Liqası 2013/2014

**Azərbaycan Premyer Liqası 2013/2014** — 1992-ci ildən bəri futbol üzrə keçirilən sayca 22-ci Azərbaycan çempionatıdır. Çempionatda 10 komanda iştirak edir. Qarabağ FK klubu 21 illik fasilədən sonra çempionatın qalibi olur.

## Qaydalar
2013/14 mövsümü yeni formatda keçirilir. İlk dəfə olaraq 10 komandalı 4 dövrəli çempionat təşkil edilib. Bu sistemə əsasən klubların hər biri 36 oyun oynayacaq. Mövsümün sonunda ilk 3 yeri tutan klublar Azərbaycanı 'Avrokuboklarda təmsil edəcək.
*Çempionatda 10-cu yeri tutan komanda Topaz Premyer Liqasını tərk edir və I divizion-a yuvarlanır.

### Vərəqələr
* Hər 4 sarı vərəqədən sonra futbolçu növbəti bir oyunu buraxmalı olur.
* Oyun zamanı 2 sarı vərəqədən qırmızı kart alan futbolçu növbəti bir oyunu buraxmalı olur.
* Oyun zamanı birbaşa qırmızı vərəqə alan futbolçu növbəti 2 oyunu buraxmalı olur və klubu cərimə ilə cəzalandırılır.

### Limit
Çempionatın legioner limiti 7+3+1 şəklindədir. Bu isə o deməkdir ki, bütün 90 dəqiqə ərzində meydanda maksimum 7 əcnəbi, ən azı 3 yerli və yaşı 21-dək olan 1 yerli futbolçu oynamalıdır.

## Komandalar

## Personal və sponsorluq

## Turnir cədvəli

## Bombardirlər

## İstinadlar
Firuzkuhi

**Firuzkuhi** — Əfqanıstan və İranda yaşayan aymaqların dörd önəmli qəbilələrinin birisinin adı.Digərləri Cəmşidi, Taymani və Teymuri adlanırlar.

Əfqanıstanda əsasən Badğis vilayətində yaşayırlar.

## İstinadlar


## Həmçinin bax
*Aymaqlar
*Həzaralar
*Badğis vilayəti

## Xarici keçidlər
Müslüm Maqomayev

* Müslüm Maqomayev (bəstəkar) — Azərbaycan bəstəkarı, müğənni Müslüm Maqomayevin babası.
* Müslüm Maqomayev (müğənni) — müğənni, bəstəkar Müslüm Maqomayevin nəvəsi.

## Həmçinin bax
* Müslüm
* Maqomayev
Qüdsi Osmanov

**Qüdsi Dursun oğlu Osmanov** () — Azərbaycan diplomatı, Azərbaycan Respublikasının Rumıniyada fövqəladə və səlahiyyətli səfiri.

## Həyatı
Qüdsi Osmanov 16 fevral 1966-cı ildə Ermənistan SSR Noyemberyan rayonu Ləmbəli kəndində anadan olub.

Sankt-Peterburq Su Kommunikasiyaları Universitetini (İqtisadiyyat), Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin Hüquqşunaslıq və Beynəlxalq Münasibətlər fakültələrini bitirmişdir. Siyasi elmlər namizədidir. Rusiya Federasiyasının XİN nəzdində Diplomatik akademiyasının "Beynəlxalq iqtisadiyyat" fakültəsinin magistraturasını bitirmişdir.

1984–1987 — keçmiş SSRİ hərbi qüvvələr sırasında xidmət etmişdir.

Evlidir, dörd övladı var.

## Karyerası
* 1997–2004 — Azərbaycan Respublikasının Sankt-Peterburq şəhərindəki Fəxri konsulu vəzifəsində çalışıb.
* 2004-cü il dekabrın 16-da ona 1-ci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli səfir rütbəsi verilib.
* 2005–2013 — Azərbaycan Respublikasının Sankt-Peterburq şəhərindəki Baş konsulu vəzifəsini daşıyıb.
* 2013–2016 — Azərbaycan Respublikasının Rusiya Federasiyasındakı Səfir müavini vəzifəsini yerinə yetirib.
* 2016-cı il sentyabrın 7-də o, Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfir diplomatik rütbəsi ilə təltif edilib.
* 2016-2023 — Azərbaycan Respublikasının Moldova Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin olunub.

9 dekabr 2023-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Rumıniyada fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilib.

Qüdsi Osmanov Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfir diplomatik ranqına malikdir.
### Fəaliyyət sahəsi
* Azərbaycan ilə Rumıniya arasında iqtisadiyyat, ticarət, mədəniyyət, idman və elmi-texniki sahələrdə ikitərəfli münasibətlərin genişləndirilməsi.
* Azərbaycan Respublikasının milli maraqlarının, Azərbaycan Respublikasının Rumıniyada yaşayan vətəndaşlarının və hüquqi şəxslərinin hüquq və mənafelərinin qorunması.

## Mükafatları
* "Sankt-Peterburqun 300-illiyi", "Rusiya donanmasının 300-illiyi" və Rusiyanın görkəmli dövlət xadimi və diplomat A. M. Qorçakov adına medallar ilə təltif edilib.
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 09 iyul 2019 il tarixli Sərəncamı ilə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib.
* 09 iyul 2019 il tarixində Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər nazirliyinin "Azərbaycan Respublikası diplomatik xidmət orqanlarının 100 illiyi (1919–2019)" yubiley medalı ilə təltif olunub.
* Moldova Respublikasının Xarici İşlər və Avropaya İnteqrasiyası Nazirliyinin "Diplomatik xidmətə görə" II dərəcəli medalı (30 oktyabr 2023-cü il)
* "Şərəf" ordeni (Moldova) (12 dekabr 2023)
* Moldova Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin “Əməkdaşlığa görə” medalı (27 dekabr 2023-cü il)
* Moldova Hökumətinin Fəxri Diplomu (28 dekabr 2023-cü il)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycanın Rumıniyadakı səfirliyinin saytında Osmanov Qüdsi Dursun oğlunun profili
Taymani

**Taymani** Əfqanıstan və İranda yaşayan aymaqların dörd önəmli qəbilələrinin birisinin adı. Digərləri Cəmşidi, Firuzkuhi və Teymuri adlanırlar. Taymanilər fars dilində danışırlar və sünni müsəlmandırlar. Bəzi taymanlar isə puştu dilində danışırlar.

Əfqanıstanda əsasən Qövr vilayətində yaşayırlar.

## İstinadlar


## Həmçinin bax
*Aymaqlar
*Həzaralar
*Qövr vilayəti

## Xarici keçidlər
Nərgiz

**Nərgiz** bu mənaları ifadə edə bilər:

* Nərgiz yaxud nərgizgülü — çiçək.
* Nərgiz (ad)
* Nərgiz (mifologiya) — yunan mifologiyasında çay tanrısı Kefisin oğlu.
* ''Nərgiz'' (opera) — Azərbaycan bəstəkarı Müslüm Maqomayevin operası.
* Nərgiz (kafe) — Azərbaycanın Bakı şəhərində fəaliyyət göstərmiş kafe-restoran.
* NTV (Türkiyə) — Nərgiz TV, Türkiyə nin ilk xəbər kanalı.
* Nərgizlər vadisi — Ukraynanın Zakarpatya vilayətində yerləşən Karpat biosfer qoruğunun xüsusi qorunan massivi.
Nərgiz (opera)

**Nərgiz** — Bəstəkar Müslüm Maqomayevin Hüseyn Cavidin "Çobanlar" radiopyesinin süjeti əsasında yazdığı opera.

## Tarixçə
Bəstəkar əsəri 1935-ci ildə yazsa da, ağır xəstəliyə görə operanın üzərində işləri başa çatdıra bilmədi. 1937-ci ildə müəllif vəfat etdi və əsər üzərində işlər tanınmış sovet bəstəkarı R. M. Qliyerə tapşırılır. Libretto müəllifi Məmməd Səid Ordubadidir. Bu, Azərbaycan musiqisində Avropa stilində yazılmış ilk opera idi.

"Nərgiz" operasının premyerası 1935-ci ilin dekabrın 24-də oldu. Quruluşçu rejissor A. Tuqanov, dirijor bəstəkarın özü idi. Əsas rolların ifaçıları: A. Terequlova (Nərgiz), H. Hacıbabayev (Əliyar), Y. Rzayev (Cəfər), M. Bağırov (Ağalar bəy), B. Mustafayev (Həsən kişi), H. Hüseynov (Bədəl), Ə. Zülalov (Molla Mütəllim).

## Məzmun
Əsərdə insanların əməyə, zəhmətə münasibəti və ülvi-saf məhəbbət hissi tərənnüm olunur.

## Mənbə
* L. Şirinova — Azərbaycanın görkəmli şəxsiyyətləri. Müslüm Maqomayev. Biblioqrafiya
* Musiqişünas Səadət Təhmirazqızı — Üzeyir bəyin sənət dostu, məsləkdaşı: Müslüm Maqomayev
* Firəngiz Əlizadə: "Təəssüf edirəm ki, "Nərgiz" operası hazırda səhnəyə qoyulmur" 
* Üzeyir Hacıbəyov Müslüm Maqomayevin "Nərgiz" operası haqqında
* Əfrasiyab Bədəlbəyli Müslüm Maqomayevin "Nərgiz" operası haqqında

## Video
* Sona Aslanova — "Nərgiz" operasından Nərgizin ariyası
* Ramil Qasımov — "Nərgiz" operasından Əliyarın ariyası
* Rəşid Behbudov — "Nərgiz" operasından Çobanın ariyası rus dilində

## Həmçinin bax
* Şah İsmayıl (opera)

## İstinadlar
Cəmşidi

**Cəmşidi** — Əfqanıstan və İranda yaşayan aymaqların dörd önəmli qəbilələrinin biri. Digərləri Firuzkuhi, Taymani və Teymuri adlanırlar.

Cəmşidilər əsasən Əfqanıstanın Herat şəhərində yaşayırlar və fars və ərəb qarışığı hesab edilirlər.

1926-cı nəşri qeyd edir ki İranın Nişapur şəhərində cəmşidi əhali var, mənşələri Heratın şimalıdır. Özlərini bəluc təsvir edirlər, fars dilində danışırlar və ismaili məzhəbdirlər.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
*Cəmşidiİranika Ensiklopediyası
Teymuri

**Teymuri** Əfqanıstan və İranda yaşayan aymaqların dörd önəmli qəbilələrinin birisinin adı.Digərləri Firuzkuhi, Taymani və Cəmşidi adlanırlar. 

Türk və ya Monqol soylu eldir.Əksəriyyəti müsəlman və sünni məzhəbdirlər.

Teymurilər İranın Xorasan regionunda xüsusilə Məşhəd, Taybad, Türbət Cam və Xafda yaşayırlar.Əfqanıstanda Badğis vilayəti, Herat və Şindand şəhərlərində yaşayanlar fars dilində və Bəğlan vilayətindəki teymurilər isə puştu dilində danışırlar.

## Oymaqları
*Kudani
*Qalakuhi
*Səlcuqi
*Bəlazini
*Səngçuli/Səngşuli
*Zuti
*Şeyxi
*Mir Noduşi
*Bozi
*Yəqub xani
*Sonqor
*Vruti/Bruti

## Tanınmış şəxsiyyətlər
*Əlimərdan xan Teymuri
*Məhəmmədibrahim Əmir Teymur

## İstinadlar


## Mənbə
*Teymuri  İslam Dünyası Ensiklopediyasında

## Həmçinin bax
*Aymaqlar
*Həzaralar
*Badğis vilayəti
*Herat vilayəti
*Şindand
*Bəğlan vilayəti
*Xorasan
*Məşhəd
Şah İsmayıl (opera)

**Şah İsmayıl** — Bəstəkar Müslüm Maqomayevin eyniadlı Azərbaycan dastanı əsasında yazdığı opera.

Bəstəkar əsəri 1916-cı ildə eynadlı Azərbaycan dastanı əsasında yazıb, ilk dəfə tamaşaya 1919-cu ildə qoyub. Əsər 1925-ci ildə və sonrakı illərdə, müəllifin vəfatınadək (1937), ciddi libretto və musiqi dəyişikliklərinə məruz qalıb. Librettonun ilkin müəllifi Mirzə Əbdülqədir İsmayılzadədir olub, sonradan Məmməd Səid Ordubadi tərəfindən dəyişilib.

Operanın sujetinin əsasını Səfəvi Dövlətinin banisi Şah İsmayıl (XV–XVI) haqqında eyniadlı dastanın variantlarından biri təşkil edir. Birinci Şah İsmayıl, "Xətai" təxəllüsü ilə istedadlı sərkərdə və şair kimi şöhrət qazanmışdır. Onun şəxsiyyəti zaman ötdükcə xalqın təsəvvüründə ideallaşdırılmış və əfsanəyə çevrilmişdir. Operanın librettosunda Şah İsmayılın taxt-tac uğrunda mübarizəsi əks olunmuşdur. Müəllim Mirzə Əbdülqədir İsmayılzadə tərəfindən yazılmış operanın librettosunu bəstəkar sonralar yenidən işləmişdir.

## Şah İsmayıl dastanı
Bu məhəbbət dastanının 10-a yaxın variantı toplanmışdır. Bəzi mülahizələrə görə, dastan I Şah İsmayılın adı ilə bağlı yaranmışdır. Burada Şah İsmayılın Gülzara aşiq olması, bir sıra macəralardan sonra ona qovuşması, atasının taxtına keçməsi və ədalətli hökmdar olması təcəssüm olunur. Dastanda qəhrəmanlıq motivləri də öz əksini tapmış, Ərəbzəngi kimi cəngavər qadın obrazı verilmişdir.

## Qaynaq

## Video
* '''"Şah İsmayıl" operasını izlə''' — Təyyar Bayramovun ifasında
* '''"Şah İsmayıl" operasını izlə''' — Canəli Əkbərovun ifasında
* Nəvə Müslüm Maqomayev — "Şah İsmayıl" operasından Aslan şahın ariyası

## Həmçinin bax
* Nərgiz (opera)
Şah İsmayıl (dəqiqləşdirmə)

**Şəxslər**
*Şah İsmayıl — Səfəvi hökmdarı.

**Ordenlər**
*"Şah İsmayıl" ordeni — Azərbaycan Respublikasının ali hərbi ordeni.

**Əsərlər**
*Şah İsmayıl (dastan) —Azərbaycan məhəbbət dastanı.
*Şah İsmayıl (opera) — Bəstəkar Müslüm Maqomayevin operası.
*"Şah İsmayıl" simfoniyası — Sərdar Fərəcovun əsəri.
*Şah İsmayıl Səfəvinin tarixi (salnamə) — tarixi əsər.

**Filmlər**
*Şah İsmail (film, 1968) — Adnan Kıranın çəkdiyi film.

## Həmçinin bax
*Şah İsmayıl Xətai (dəqiqləşdirmə)
*Şah İsmayıl Səfəvi (dəqiqləşdirmə)
*Xətai
Neftçi Arena

**Neftçi Arena** və ya sponsurluq adı ilə **Palms Sports Arena** — Neftçi PFK-nın stadionu.

## Tarix

AFFA tərəfindən inşa edilən "8-ci km stadionu" 2012-ci il sentyabrın 14-də rəsmi olaraq açılmışdır. Bu stadionda 17 yaşadək qızlar arasında dünya çempionatının bəzi oyunları keçirilmişdir. Dünya çempionatı bitdikdən sonra AFFA və Neftçi PFK-nın qarşılıqlı anlaşmasına əsasən stadion Neftçi PFK-ya verilmişdir.

Neftçi PFK bu stadiondakı ilk oyununu ölkə çempionatının 2012–2013 mövsümünün 13-cü turunda "Sumqayıt" komandasına qarşı keçirmiş və böyük hesabla qalib gəlmişdir: (8–1)

2013-cü ildə "8-ci km stadionu"-nun adı AFFA və Bakcell şirkəti arasında bağlanmış 10 illik müqaviləyə əsasən **"Bakcell Arena"** olmuşdur. "Bakcell Arena" adının açılışı ölkə çempionatının 2012–2013 mövsümünün 21-ci turunda baş tutmuş və ev sahibi olan "Neftçi" üçün düşərli olmuşdur. Həmin gün Neftçi İnter klubunu 2 cavabsız qolla məğlub etmişdir.

2023-cü ildə arenanın adı ilə bağlı müqavilə başa çatıb.

4 avqust 2023-cü ildən stadionun adı **Neftçi Arena** olmuşdur.

2025-ci ilin fevralında olan müqaviləyə görə növbəti mövsümdə adı **Palms Sport** olaraq dəyişdirilib.

## Həmçinin bax

* Bayıl Arena
* Azərsun Arena

## İstinadlar
Koroğlu (dəqiqləşdirmə)

*Koroğlu — Türk xalqlarının yarımistik dastan qəhrəmanı.
*Koroğlu dastanı — Türk xalqlarının dastanı.
*Koroğlu (opera, Ü. Hacıbəyov) — Üzeyir Hacıbəyovun 1937-ci ildə yazdığı opera.
*Koroğlu (opera, Ə. Sayqun) — Əhməd Adnan Sayqunun 1973-cü ildə yazdığı opera.
*Koroğlu metrostansiyası — Bakı Metropolitenində stansiya.
*Koroğlu heykəli (Bakı) — Bakı şəhərində Koroğlu parkında 2012-ci ildə ucaldılmış heykəl, heykəltaraş Tokay Məmmədovun əsəri.
*Koroğlu heykəli (Xaçmaz) — Xaçmaz şəhərində 2012-ci ildə ucaldılmış heykəl.

;Adlar
*Koroğlu Rəhimov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Qarabağ müharibəsi şəhidi.
*Koroğlu Vələdov — Azərbaycanlı futbolçu.

## Yer adları
*Koroğlu qalası (Gədəbəy) — Gədəbəy rayonunun Qala kəndi ərazisində yerləşən qala.
*Koroğlu qalası (Tovuz) — Tovuz rayonun ərazisində yerləşən qala.
*Koroğlu qalaçası (Qubadlı) — Qubadlı abidələrindən biri.
*Koroğlu kəndi (Ərzurum) - Türkiyədə Ərzurum ilinin Şənqaya ilçəsinə bağlı bir kənd
*Köroğlu kəndi (Sarıqamış) - Türkiyədə Qars ilinin Sarıqamış ilçəsinə bağlı bir kənd
*Köroğlu kəndi (İnebolu) - Türkiyədə Kastamonu ilinin İnebolu ilçəsinə bağlı bir kənd
*Köroğlu kəndi (Kangal) - Türkiyədə Sivas ilinin Kangal ilçəsinə bağlı bir kənd
*Köroğlu kəndi (Zonquldak) - Türkiyədə Zonquldak ilinin mərkəz ilçəsinə bağlı bir kənd
*Köroğlu kəndi (Çamoluk) - Türkiyədə Giresun ilnin Çamoluk ilçəsinə bağlı bir məhəllə
*Goroğlu (rayon) - Türkmənistanda rayon.

## Filmlər

* Koroğlu (film, 1945) — eyniadlı dastan əsasında çəkilmiş Türkiyə filmi.
*Koroğlu (film, 1960) — eyniadlı dastan əsasında çəkilmiş Azərbaycan filmi.
*Dağlar kralı (Koroğlu) — eyniadlı dastan əsasında çəkilmiş Türkiyə filmi (1963).
*"Koroğlu" dənizdə (film, 1966) — "Koroğlu" kran-katamaranı haqqda sənədli film.
*Koroğlu (film, 1968) — eyniadlı dastan əsasında çəkilmiş Türkiyə filmi.
*Koroğlu (teleserial, 1991) — eyniadlı dastan əsasında çəkilmiş çoxseriyalı Türkiyə bədii filmi.
*Koroğlu (film, 2003) — eyniadlı dastan əsasında çəkilmiş Azərbaycan filmi.

## Həmçinin bax
* Koroğlu qalası (Naxçıvan)
Koroğlu (film, 1968)

## Məzmun
Qəhrəmanlıq kino dastanı əfsanəvi qəhrəman Koroğlu (Cüneyt Arkın) haqqında eyniadlı məşhur xalq dastanının ekran variantıdır.

Burada Türk xalqının zülmkarlara qarşı apardığı mübarizədən danışılır.

## Film haqqında

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi:** Ayşe Şasa
:**Quruluşçu rejissor:** Memduh Ün
:**Direktor:** Atıf Yılmaz
:**Operator:** Gani Turanlı
:**Musiqi:** Yücel Parmakçı

### Rollarda
:Cüneyt Arkın — Ruşen Ali-Köroğlu
:Fatma Girik — Hüsnübala-Gülizar
:Hayati Hamzaoğlu — Bolu Beyi
:Reha Yurdakul — Hoylu Beyi
:Mümtaz Ener — Koca Yusuf
:Hüseyin Baradan — Cidalı Kenan
:Oktar Durukan — Zorbaz
:Aynur Akarsu — Şekerpare
:Adnan Mersinli — Güdümen
:Behçet Nacar — Dağ Deviren
:İsmet Erten — Zincirkıran
:Cevat Kurtuluş — Nöbetçi
:Ahmet Turgutlu — Selam Vermez
:Asım Nipton — Hasan Çelebi
:Arap Celal — Kamber
:Eşref Vural — Demircioğlu
:Talia Saltı — Dildar Kalfa
:Ali Demir — Tellal
:Selahattin İçsel — Vezir
:Zafer Karakaş — Ayvaz
:Cemal Konca — Canı Cebinde
:Faruk Panter — Eceli Yakın
:Özdemir Aydın — 
:Ahmet Sert — İtebinmez
:Masist Gül — Asker
:Yadigar Ejder
:Muharrem Gürses
:Sıdıka Duruer

## Həmçinin bax

* Koroğlu
* Koroğlu dastanı
* Koroğlu (film, 1960)
APA Group

**APA Group** — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən, Azərbaycan dövlətinin/hökumətinin nəzarətində olan hakimiyyətyönümlü media-holdinq. Təsisçisi və rəhbəri Vüsalə Mahirqızıdır.

Əvvəlki adı ilə “**APA Holdinq**” 3 oktyabr 2012-ci ildə yaradılmışdır. Holdinq bir neçə media strukturu və struktur törəmələrinin birləşməsindən təşkil olunmuş qurumdur.

Holdinqin fəaliyyət istiqamətlərinə informasiya, reklam, rabitə, internet və provayder xidmətlərinin göstərilməsi daxildir. Qurum Azərbaycanda ilk xəbər şirkəti kimi öz brendlərini və əmtəə nişanlarını Standartlaşma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsində sertifikatlaşdırıb və müvafiq patentlər alıb.  Şirkət “Global Certification Limited” agentliyinin keyfiyyət və idarəetmə sertifikatına sahibdir. 

3 oktyabr 2012-ci ilində “APA Holdinq” kimi yaradılan şirkət 2019-cu ilin fevral ayından “APA Group” adı altında fəaliyyət göstərir.

2018-ci ildə bir müddət fəaliyyətini dayandırıb.

## Tarixi

3 oktyabr 2012-ci ildə "Azəri-Press" Agentliyi MMC-nin əsasında "APA Holding" təsis olunmuşdur. Holdinq bir neçə media strukturu və struktur törəmələrinin birləşməsindən təşkil olunmuş qurumdur. Onun tərkibinə "Azəri-Press" Agentliyi (APA) MMC, "Lent.az", "Vesti.az", "APASport.az" informasiya agentikləri, "APA SERVİS" MMC və "APAmark" MMC daxildir. "APA Servis" MMC-nin tərkibində "APA TV" internet televiziyası, "Lent.az" İnformasiya Agentliyi MMC-nin tərkibində isə "Kulis.az" və "Ailəm.az" törəmə strukturları fəaliyyət göstərir.

2018-ci ilin avqust ayında "APA Holding" bir müddət fəaliyyətini dayandırmış və 2019-cu ildən fəaliyyətini bərpa etmişdir. Həmin vaxtdan holdinq "APA Group" adı ilə fəaliyyət göstərir.

"APA Group"un rəhbəri Vüsalə Mahirqızı, direktorlar şurasının sədri isə Nurşən Quliyevdir.

## Tərkibi
“APA Group”a aşağıdakı qurumlar daxildir:

* “Azəri-Press Agentliyi” MMC - APA
* “Online News Agency/Onlayn Nyus Agency” MMC - ONA
* "Lent.az" saytı
* "Vesti.az" saytı
* "APASport.az" saytı
* “Kulis.az” internet dərgisi
* "APA Mark" MMC
* APA TV

## Rəhbərlik
* **Prezidenti:** Vüsalə Mahirqızı

## Həmçinin bax

* Global Media Group
* Gündəlik Teleqraf
* Səs Media Qrupu
* Yeni Çağ (media qrup)
* Yeni Müsavat
* Modern Media Qrupu
* Day (media-şirkət)
* Liatris Holding

## İstinadlar

## Mənbə

* “APA Holding” MMC-nin təqdimatını keçirib
* APA ad günündə yeni təqdimat etdi
* APA Holdinqin əsas fəaliyyəti
* “APA Holding”in təqdimatı keçirilib

## Xarici keçidlər
* 
* APA-da kadr dəyişiklikləri - Vüsalə Mahirqızı baş direktorluqdan azad olunub
* APA fəaliyyətini bərpa etdi
* Azərbaycanda prezidentin sözlərini təhrif edən informasiya saytlarının işi dayandırılıb
* APA İnformasiya Agentliyinin saytına giriş mümkün deyil
* APA Holding işini bərpa edə bilər?
Ekskavator

**Ekskavator** — yumşaq xassəli torpaqların qazılması və ya süxurlu yerlərin xırdalanmış halda emalı, həmçinin onların avtomobillərə və digər yükdaşıyan maşınlara yüklənməsinə imkan verən xüsusi maşındır. İşləmə prinsipinə görə bir çalovlu və çox çalovlu ekskavatorlar fərqlənirlər. Birinci tip ekskavatorlarda iş mərhələləri ardıcıl olaraq yerinə yetirdildiyi halda, çox çalovlu ekskavatorlarda bu paralell baş verir.

Bir çalovlu ekskavatorlar ən geniş yayılmışdır. Bu ekskavatorlarda iş əməliyyatı yeri kəsmək (qazmaq), dolmuş çalovu boşaltma mövqeyinə gətirmək, çalovu boşaltmaq və ilkin mövqeyə qaytarmaqdır. İş tsiklinin davamı ekskavatorun gücündən və iş şəraitindən asılı olaraq 12–80 saniyə çəkir. Bir çalovlu ekskavator istənilən qruntların emalında tətbiq oluna bilir. Asan qazılan yerlərdə çalovun həcmi böyüdülə bilir. Suxurlu yerlər ekskavatorla emal olunmazdan əvvəl boşaldılır (adətən partlayışla). Bir çalovlu ekskavatorlar tırtıllı, təkərli, dəmir yollu transmisiyaya malikdir. Ötürmə mexanizmini işlətmək üçün daxili yanma və elektrik mühərriklərindən istifadə olunur.

Çox çalovlu ekskavatorun konstruksiyası böyük həcmdə torpağın məhsuldar emalına şərait yaradır. İş zamanı gövdəyə bərkidilmiş çalovlar ardıcıl olaraq yerə batır, qazır, yükü nəql edir və arabaya boşaldır. Bu tip ekskavatorlar zəncirli və rotorlu olurlar. Birinci halda çalovlar (40-a qədər çalov) sonsuz zəncirə bağlanırlar. Rotorlu ekskavatorlarda çalovlar (24-ə qədər çalov) işçi çarx boyunca düzülürlər. Qazılmış torpaq bir başa, ya da qidalandırıcının köməyi ilə yükləyici konveyerə ötürülür. Emal olunan yerin uzunluğu 150m, qazma hündürlüyü 50m və qazma dərinliyi 25 m olur. Müasir tipli rotorlu ekskavatorların çəkisi 135t-a qədərdir. Bu ekskavatorla gün ərzində 240000 m³ həcmində torpaq qazmaq mümkündür.

## İstinad
* Rezo Əliyev. Maşınqayırma leksikonu. I hissə, Bakı: Appostrof nəşriyyatı, 2012, 430 s.
Çalov

thumb|250px|Ekskavator çalovu

**Çalov** — ekskavatorun və digər yerqazan maşınlarda kasa formalı, dişlərlə təmin olunmuş işçi üzvdür.
Çalovda nəzərdə tutulmuş dişlər yerə bataraq onun qazılmasına imkan verir. Dişlər yüksək möhkəmliyə malik olurlar, bu çalovun yeyilməsinə və bununla onun uzunömürlülüyünə bir başa təsir edir.

Ekskavatorlarda verilən tapşırığa uyğun olaraq çalovların sürətli dəyişdirilməsini təmin etmək üçün tez dəyişilən sistemlərdən istifadə edilir.
Sultan Rüknəddin Firuz

**Sultan Rüknəddin Firuz** (1236)—Müəzzilər dövlətinin sultanı.

## Həyatı

Atası Şəmsəddin Eltutmuşun 1236-cı ildə vəfatından sonra taxta əyləşdi. Anası Türkan xatunun köməyi ilə hakimiyyətə gəlsə də, qətiyyən dövlət işlərinə marağı olmamışdır. Əvvəllər Lahor hakimi vəzifəsində çalışmışdı. Onun taxta çıxarılmasından narazı olan əmirləri və qardaşları üsyan qaldırdılar. Əvvəlcə heç nəyə fikir verməyən Firuz şah gününü eyş-işrətlə keçirirdi. Səhərdən axşamacan əyyaşlıqla məşğul olur, xəzinənin pulunu sağ-sola xərcləyirdi. Lakin vəziyyətin ciddiliyini görən Firuz şah qoşun toplayıb qiyamçıların üzərinə gedir. Olduqca bacarıqsız və ürəyiyumşaq olan sultanın ətrafı və qoşun əhlindən bir hissəsi qiyamçıların tərəfinə keçir. Eyni zamanda Dehlidə üsyan qalxır və hakimiyyəti bacısı Raziyə bəyim ələ keçirir.

Sultan Rüknəddin Firuz şah 7 aylıq hakimiyyətdən sonra taxtdan salınır və zindan küncünə atılır. 1236-cı ildə zindanda vəfat edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Müəzzilər dövləti

## Xarici keçidlər
Mürşüdqulu xan

**Mürşüdqulu xan** () — 1717–1727-ci illərdə Benqalın nəvvabı.

## Həyatı
Hindistanda Böyük Moğol imperiyasının zəiflədiyi dönəmdə Benqal dövlətinin hökmdarı oldu. O, Babur xanədanı üzvlərinə vergi ödəməyi dayandırıb ölkəsini müstəqil elan etdi. Öz adına Mürşüdabad adlı şəhər saldırıb paytaxt elan etdi. Uğurlu hərbi yürüşlər edib, Bihar və Orissanı da ələ keçirdi. İqtisadiyyatı inkişaf etdirmək üçün bəzi tədbirlər həyata keçirdi. Getdikcə güclənən ingilis təhlükəsini duyub, Fransa ilə yaxınlaşdı.

Mürşüdqulu xan 30 iyun 1727-ci ildə vəfat etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Murshid Quli Khan — Banglapedia 
* History of Murshidabad  
* History Of Bengal India, History Of Bengal Region, Bengal History Phase
Cift

**Cift** () — süngərəbənzər, yumuşaq, qan ilə dolu disk şəklində olan, uşaqlığın selikli qişasına bitişmiş; 15–20 sm, qalınlığı mərkəzi hissəsində 3 sm və vəzni 500 q olan bir üzvdür. Cift dölə baxan və uşaqlıq divarına bitişik iki səthə malikdir. Dölə baxan səthi basıq və hamardır özü də su qişası ilə örtülmüşdür. Bunun ortasından göbək ciyəsi —  başlanır. Ciftin uşaqlıq divarına bitişik səthi qabarıqdır və dərin şırımlar vasitəsilə bir çox paycıqlara () bölünmüşdür.

## Döl hissəsi

## Uşaqlıq hissəsi

## Xovarası sahələr
Göbək ciyəsi

**Göbək ciyəsi** () — embrionu, daha sonra dölü ana bətnində cift vasitəsilə ana orqanizmlə birləşdirən xüsusi bir üzv. İnsanda onun uzunluğu 50–70 sm və daha artıq olur. Bu da dölün ana bətnində (uşaqlıqda) sərbəst hərəkət etməsinə imkan yaratmış olur. Göbək ciyəsinin qalınlığı yeni doğulmuş uşaqda 2 sm olur. Onun xarici qişası və ya örtüyü hamar və bir qədər parıltılıdır.

## Təşkili

### Göbək arteriyaları
Göbək arteriyaları 2 ədəd olub, dölün daxili qalça arteriyalarından başlanğıc götürərək karbon qazı, metobolizm maddələrilə zəngin qanı ciftə çatdırır. Doğuşdan sonra boş qaldığına görə çapıq toxumasına çevrilərək göbək büküşünün əmələ gəlməsində iştirak edir.

### Göbək venası
Göbək venası ilkin mərhələdə cüt olur. Sonradan sağ vena obliterasiya olunur, tutulur. Ciftdən başlanıcını götürərək oksigenlə və qidalı maddələrlə zəngin qanı dölə daşıyır. Belə ki, qanın 80%-i xüsusi venoz axacaq vasitəsilə qaraciyərin alt səthindən keçəək aşağı boş venaya ötürülür. Qalan 20%-i isə qapı venasına
onun sol şaxəsi ilə göbək venası arasındakı anastomoz vasitəsilə tökülür. Əsas funksiyası qaraciyəri qanla təchiz etməkdir.

### Uraxus
Uraxus — sidikliyin dibi ilə cifti birləşdirən axacaq olub doğuşa yaxın çapıq toxuması ilə əvəz olunaraq orta göbək büküşünün eləcə də bağının () təşkilində iştirak edir.
Xarici qalça venası

— aşağı ətrafdan gələn bud venasının () ardıdır. Qasıq bağı səviyyəsindən başlayaraq eyni adlı arteriyanın içəri tərəfilə yuxarı gedir və oma-qalça bağının önündə daxili qalça venası ilə birləşərək ümumi qalça venasını əmələ gətirir. Bu damar aşağı qarınüstü venanı —  və qalçanı dolanan dərin venanı —  qəbul edir, özü də qapayıcı vena ilə anastomozlaşır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tərlan (balet)

**Tərlan** - Əfrasiyab Bədəlbəylinin uşaqlar üçün bəstələdiyi bir pərdəli balet-tamaşa. Qəmər Almaszadənin quruluşunda xoreoqrafik məktəbin məzunları iştirakı ilə 1939-cu ildə tamaşaçılara təqdim olunub. Kinolenti qalmayıb.

## Məzmun
Balaca qız Tərlan yuxuda onun qorxulu yaratıq tərəfindən təqib olunduğunu görür. Xeyir və Şər qüvvələrinin savaşının sonucu bəllidir: cəsarətli oğlan uşağı qalib gəlir və qızı xilas edir.

## Xarici keçidlər
* Əfrasiyab Bədəlbəyliyə həsr olunmuş rəsmi musiqi saytı
* Самир Самедов - Гендерный аспект в азербайджанском балете
* Зулейха Байрамова - Детские оперы и балеты азербайджанских композиторов

## Həmçinin bax
*Qız qalası (balet)
*Qaraca qız (balet)
*Xeyir və Şər (balet)
Sevil

* Sevil (ad) — qadın adı.
;Əsərlər
* Sevil (pyes) — Cəfər Cabbarlının 1928-ci ildə yazdığı pyes.
* Sevil (opera) — Fikrət Əmirovun 1953-cü ildə Cəfər Cabbarlının eyniadlı dramı və Tələt Əyyubovun librettosu əsasında yazdığı opera.

;Filmlər
* Sevil (film, 1929) — Cəfər Cabbarlının eyni adlı pyesinin motivləri əsasında çəkilmiş film.
* Sevil (film, 1970) — dramaturq Cəfər Cabbarlının eyniadlı pyesinin motivləri və bəstəkar Fikrət Əmirovun eyniadlı operası əsasında ekranlaşdırılmış film.

;Digər
* Sevil (ansambl) — musiqi qrupu.
Tərlan

**Tərlan** — Azərbaycanda daha çox işlədilən kişi və qadın adı.

* Tərlan Əliyarbəyov — sovet hərbi xadimi.
* Tərlan Göyçəli — Aşıq Pəri Məclisinin üzvü
* Tərlan Musayeva — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı; Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı.
* Tərlan Əhmədov — azərbaycanlı futbol mütəxəssisi
* Haşım Tərlan — şair.
* Tərlan Fərəcov
* Tərlan Fərzullayev — Aktyor. Koordinator.
* Tərlan Novxanı

## Həmçinin bax
* Tərlan (dəqiqləşdirmə)
Min bir gecə (dəqiqləşdirmə)

* Min bir gecə — ərəb nağıllar toplusu.
* Min bir gecə (balet) — Fikrət Əmirovun ərəb nağılları əsasında yazdığı iki pərdəli balet.
* Min bir gecə (teleserial) — 2006-2009-cu illərdə Türkiyədə çəkilmiş teleserial.
Nadir şah (dəqiqləşdirmə)

* Nadir şah Əfşar — Əfşarlar şahənşahı.
* II Nadir şah Əfşar — Əfşarların Xorasan hakimi
* Nadir şah (pyes) — Nəriman Nərimanovun yazdığı dram əsəri.
* Nadir şah (film, 1968) — hind filmi.
* Məhəmməd Nadir şah — Əfqanıstan kralı.

## Həmçinin bax
* Nadir
Bahadır və Sona (opera)

**Bahadır və Sona** — bəstəkar Süleyman Ələsgərovun Nəriman Nərimanova məxsus eyniadlı faciəvi pyesi əsasında yazdığı opera. Əsər 1962-ci ildə Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının səhnəsində müvəffəqiyytələ tamaşaya qoyulmuşdur. Libretto müəllifi Əfrasiyab Bədəlbəyli, şerlər Ş.Qurbanovundur. Əsərin ideyasını lirik-psixoloji opera janrında təcəssüm etdirən bəstəkar, klassik operaların, həmçinin Azərbaycan, rus və Qərb operaları ənənələrinə əsaslanır.

## Məzmun
Azərbaycanlı müsəlman tələbə Bahadır və erməni qızı Sonanın sevgi hekayəsindən bəhs edir.

## Mənbə

*Maya Qafarova - Süleyman Ələsgərov-80
*Məhəmməd Əmin Rəsulzadə - Bahadır və Sona 

## Həmçinin bax
* Nəriman Nərimanov
Bahadır və Sona

*Bahadır və Sona (roman) — Nəriman Nərimanovun romanı.
*Bahadır və Sona (opera) — bəstəkar Süleyman Ələsgərovun Nəriman Nərimanova məxsus eyniadlı faciəvi pyesi əsasında yazdığı opera.

## Həmçinin bax
*Bahadır
*Sona
Solğun çiçəklər (opera)

**Solğun çiçəklər** — Süleyman Ələsgərovun ikinci operasıdır. Əsər görkəmli dramaturq C.Cabbarlının eyni adlı dramı əsasındadır. Bu operettanın librettosunu və şeirlərini H.Ziya yazmış, rejissoru tanınmış aktyor, Azərbaycanın xalq artisti Y.Nuri, rəssamı isə əməkdar incəsənətə xadimi Ə.Fətəliyevdir.

"Solğun çiçəklər" operası 1997-ci ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında tamaşaya qoyulmuşdur. Bu səhnə əsərində bəstəkar öz yaradıcılığına sadiq qalaraq operadakı xor və vokal ansambllarını, ariya və ariozaları, orkestr nömrələrini xalq musiqisi və muğam intonasiyalarına əsaslanıb yazmışdır.

## Mənbə
*Maya Qafarova - Süleyman Ələsgərov-80
*Məhəmməd Əmin Rəsulzadə - Bahadır və Sona
Solğun çiçəklər

*Solğun çiçəklər (pyes) - yazıçı Cəfər Cabbarlının yazdığı pyes.
*Solğun çiçəklər (opera) - bəstəkar Süleyman Ələsgərovun yazdığı opera.
*Solğun çiçəklər (film, 1987) - tamaşa.