Marqarita Aldobrandini (Parma hersoginası)

**Marqarita Aldobrandini** (; ) — Parma hersoginyası. Oğlunun uşaqlıq illərində qısa müddət naibə olaraq xidmət etdi.

## Həyatı
29 mart 1588-ci ildə Kastro hersoqluğuna bağlı Kapodimont qalasında dünyaya gəldi. Atası Janfrançesko Aldobrandini, anası isə papa VIII Klementin qardaşı qızı Olimpiya Aldobrandinidir. 1593-cü ildə yenicə papa olan qohumu VIII Klementin dəvətiylə ailəsi Romaya köçdü. 1598-ci ildən etibarən VIII Klement Marqaritanı Parma və Piaçensa hersoqu I Ranuççio ilə evləndirmək məqsədilə danışıqlara başladı. Uzun danışıqların ardından cütlük 7 may 1600-cü ildə Romada evləndi. Ancaq nigah əsnasında bəy 30, gəlin isə 11 yaşında idi.

4 iyunda Marqarita yeni evləndiyi əri və silahlı mühafizəçilərlə birlikdə Romadan Parmaya yola düşdü. Marqaritanın yaşı olduqca az idi və bu səbəblə uzun müddət övlad sahibi ola bilmədi. Dünyaya gətirdiyi ilk 2 uşaq isə yalnız bir neçə saat yaşaya bildi. Bu səbəblə I Ranuççio daha öncə nigahdan kənar doğulan övladlarından Ottavionu 1605-ci ildə rəsmi varisi elan etdi. Cadugərliyə və xurafata inanan I Ranuççio, xanımının başqa biri tərəfindən sehirləndiyinə inanmaqda idi. Bu səbəblə, açılan tədqiqat işinin sonunda, hersoqun keçmiş məşuqəsi Klaudiya Kolla və anası təqsirləndirilərək Roşetta qalasına həbs olundular.

Nəhayət, Marqarita 1610-cu ildə bir oğul övladı dünyaya gətirdi. Alessandro adı verilən bu uşaq bir müddət hersoqun və bütün saray əyanlarının ümidlərini dirçəltdi. Ancaq çox keçmədən uşağın anadan gəlmə kar və dilsiz olduğu aşkarlandı. Edilən bütün tibbi müdaxilələrin ardından 1618-ci ildə uşağın taxt hüququndan məhrum edildiyi elan olundu. Taxtın varisi isə Marqaritanın 1612-ci ildə dünyaya gətirdiyi ikinci oğlu Odoardo seçildi. Bu tarixdən etibarən ginekoloji problemi düzələn Marqarita ard-arda 5 övlad sahibi oldu. Bunlardan üçü yetkinlik yaşına çata bildi. Bütün bunlar isə hersoqun daha öncə vəliəhd elan etdiyi nigahdan kənar oğlu Ottavio tərəfindən pis qarşılandı. Belə ki, atasına qarşı üsyan edən Ottavio Farneze ələ keçirildi və Roşetta qalasına ölümünədək həbs olundu.

Olduqca dindar və xeyriyyəçi biri olan Marqarita Aldobrandini evliliyində xoşbəxt deyildi. Qəddar və qadın düşkünü olan I Ranuççionun saraydan kənarda yaşadığı eşq macəralarına göz yumdu. Ərinin 1622-ci ildə ölümünün ardından 10 yaşlı oğlu Odoardo taxta çıxarıldı. Real hakimiyyət isə naib təyin edilən qaynı kardinal Odoardonun əlində idi. Onun vəzifə başında ikən 1626-cı ildə vəfat etməsiylə, Marqarita oğlunun adına naibə olaraq dövlət idarəsini ələ aldı. 2 il davam edən naibəlik dövrü Otuzillik müharibəyə təsadüf etdi. Tərəfsizliyini qorudu və bölgəni davam edən müharibədən kənarda tutmağı bacardı. Mantuyada başlayan taxt mübarizəsində Karl Qonzaqanı dəstəklədi.

1628-ci ildə oğlu Odoardonun yetklinlik çatına çatması ilə istehfa etdi və həmin ilin oktyabrında oğlunu Toskana hersoqu II Ferdinandın bacısı Marqarita Mediçiylə evləndirdi. Qalan həyatı haqqında bilinən ən dəqiq məlumat isə ölümünə qədər oğlunun sarayında yaşamasıdır. 9 avqust 1646-cı ildə Parmada, oğlundan yalnız bir neçə həftə öncə vəfat etdi.

## Övladları
* Alessandro (8 avqust 1602), doğulduğu gün öldü.
* Mariya (5 sentyabr 1603), doğulduğu gün öldü.
* Alessandro (1610-1630), doğuşdan kar və dilsiz olduğu üçün vərəsəlikdən məhrum idi.
* Odoardo Farneze, Parma hersoqu
* Orazio (1613-1614), körpə ikən öldü.
* Mariya Yekaterina, Modena hersoginası
* Mariya (1618), doğulduğu gün öldü.
* Vittoriya, Modena hersoginası
* Françesko, kardinal

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* Campari, Francesco Luigi. Un processo di streghe in Piacenza (1611-1615), in: *Bollettino Storico Piacentino*, I, 1906, p. 70–75. Sur le procès en sorcellerie de Claudia Colla

### İstinadlar