open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Körpülülər

**Körpülülər** () — alban əsilli tanınmış türk sülaləsi.

## Soyun yaranması
Bu soyun ulu babaları Makedoniyanın Körpülü qəsəbəsində yaşamışlar. Samsunun Vəzirkörpü elçəsi bu adı, Mehmet Körpülü oradan bir qızla evləndiyinə görə alıb. Tarixi Körpülü soyunun kökəni bəzən ad bənzərliyinə görə digər Körpülü soyları ilə qarışıq salınır.

## Soyun tanınmış nümayəndələri

V. (Ara Seçim), VI, VII. Dönem Kars, VIII, IX, X. Dönem İstanbul Milletvekillikleri, Dışişleri , Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılıkları yapan Mehmet Fuat Köprülü de bu aileden gelmektedir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Sənəndəc

**Sənəndəc** () — İranın Kürdüstan ostanının və Sənəndəc şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 311,446 nəfər və 81,380  ailədən ibarət idi.

## Əhalisi
Sənəndəcin əhalisi əsasən kürdlərdən ibarətdir.  
## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
*Caf eli
Armərdə

**Armərdə**- İranın Kürdüstan ostanının Banə şəhristanının Alut bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,062 nəfər və 427 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Banə

**Banə**- İranın Kürdüstan ostanının şəhərlərindən və Banə şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 69,635 nəfər və 15,857 ailədən ibarət idi.

## Tanınmış şəxsiyyətləri
*Bəhmən Qubadi

## İstinadlar
Vim

**Vim** — Bram Mulenar tərəfindən yazılmış və 1991-ci ildə istifadəyə buraxılmış mətn redaktorudur. Vim "vi" redaktoru əsasında yazılmışdır. Vim azad və açıq kodlu redaktordur. Ilk olaraq Amiga üçün yaradılsada, sonradan inkişaf etdirilmiş və cross platform olaraq bir çox əməliyyatlar sitemində çalışır. 2006-cı ildə linux jurnalı oxucuları arasında keçirilən səsvermədə ən çox istifadə olunan redaktor seçilmişdir.
Vim həm komanda rejimində, həm də qrafik rejimdə işləyir. Qrafik rejimdə istifadə olunan vim — gvim adlanır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Çinarə

**Çinarə** — İranın Kürdüstan ostanının Mərivan şəhristanının Sərşiv bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il üzrə əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 433 nəfər və 101 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Dezəc

**Dezəc** və ya **Dizəc**- İranın Kürdüstan ostanının Qürvə şəhristanının Çardolu bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,292 nəfər və 559 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Objective-C

**Objective-C** — yuxarı səviyyəli, Obyekt yönümlü proqramlaşdırma dili olub, C dilinin üzərinə Smaltalk stilli xəbərləşmə (mesajlaşma) əlavə edilib. Apple şirkəti tərəfindən OS X və iOS əməliyyat sistemlərində və uyğun olaraq API lərində, Cocoa və Cocoa Touchda istifadə edilən əsas proqramlaşdırma dilidir. 
## İstinadlar
Dilbəran

**Dilbəran**- İranın Kürdüstan ostanının Qürvə şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.

## Əhali

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,104 nəfər və 1,395 ailədən ibarət idi.Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Dehgülan

Dehqolan (Dêwlan _ دەگلان _ دێولان) Kürdüstan əyalətinin şəhərlərindən biri, Dehqolan şəhərinin mərkəzi münbit Leylax düzünün mərkəzində və Sural çayının yanında yerləşir. Dehqolan şəhəri Sənəndəcdən 45 kilometr şərqdə (Sənəndəcdən Həmədan yolunda) yerləşir və əhalisi 52.701 nəfərdir (2020-ci ilə hesablanır) [2] Dehqolan düzənlikləri məhsuldar və buğda, kartof, soğan, yerkökü, xiyar və noxud ən vacib məhsullardandır. Bu şəhərdir. Dehqolan əhalisi kürdcə danışırlar və Leylaxinin Ərdəlani ləhcəsinin kürd dilində danışırlar.

**Dəhgülan**- İranın Kürdüstan ostanının şəhərlərindən və Dehgülan şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 20,226 nəfər və 4,920 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Divandərə

**Divandərə**- İranın Kürdüstan ostanının şəhərlərindən və Divandərə şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 22,842 nəfər və 5,305 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
*Təbriz Xatın
*Bərderəş Təbriz Xatın
Zərrinə

**Zərrinə**- İranın Kürdüstan ostanının Divandərə şəhristanının Kərəftu bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,272 nəfər və 266 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Makedonlar

**Makedonlar** və ya **Makedoniya slavyanları** — slavyan xalqlarından biri, Makedoniya Respublikasının əsas əhalisidir.

## Tarix

## Etimologiya

## Məskunlaşma
2012-ci ilə olan məlumatlara əsasən dünyanın 27 ölkəsində 2.115 milyon nəfər etnik makedon yaşayır.

## Dil

Makedon və ya Makedoniyanın slavyan dilində danışanların sayı təxminən 1.711 milyon nəfərdir.

## Məşhur makedonlar

Şəkil:Georgi Pulevski.jpg|Georgi Pulevski, makedonları digər etnik qruplardan ayıran ilk müəllif.
Şəkil:G Delchev.jpg|Georgi Nikolov Delçev, VMORO-nu təmsil edən inqilabçı, Bolqarıstanın və Makedoniyanın milli qəhrəmanı.
Şəkil:Krste P. Misirkov.jpg|Krste Petkov Misirkov, Makedon dilinin prisnsiplərini ilk olaraq müəyyənləşdirmiş filoloq.
Şəkil:Dimitrija Cupovski.jpg|Dimitar Çupovski, yazıçı və leksikoqrafiya sahəsinin tədqiqatçısı.
Şəkil:Vlahov Kazanlak.jpg| Dimitar Vlaxov, siyasi xadim. Makedoniyanın Kominterndə ayrı bir dövlət kimi tanınması uğrunda fəal mübarizə aparmışdır.
Şəkil:Cede Filipovski Dame.JPG|Çede Filipovski-Dame, İkinci dünya müharibəsində fəaliyyət göstərmiş makedon partizan (Şəkildə: Damenin Makedoniyanın Qostivar şəhərindəki memorialı).
Şəkil:Kočo Racin Samobor.jpg|Koço Ratsin, şair və inqilab xadimi (Şəkildə: Koço Ratsinin Xorvatiyanın, Samobor şəhərindəki memorialı).
Şəkil:Cento Monument in Skopje.JPG|Metodiya Andonov-Çento, siyasətçi və Makedoniya Sosialist Respublikasının ilk prezidenti. 
Şəkil:Lazar Kolishevski left.jpg|Lazar Kolişevski, siyasi xadim, Makedoniya Sosialist Respublikasının və YFRİ-nin rəhbəri.
Şəkil:BorisTrajkovski1.jpg|Boris Traykovski, Makedoniya Respublikasının ikinci prezidenti.
Şəkil:Branko-Crvenkovski.JPG|Branko Srvenkovski, siyasi xadim, bir neçə dəfə Makedoniya Respublikasının baş naziri və prezidenti vəzifələrini tutmuşdur.

Şəkil:Blagoj Nacoski 2.jpg| Blaqoy Nasoski, opera müğənnisi, tenor.
Şəkil:Ed Jovanovski2.jpg| Ed Jovanovski, MHL oyunçusu.
Şəkil:Elena risteska.JPG|Yelena Risteska, müğənni və mahnı bəstəçisi.
Şəkil:Pandev Lazio allenamento.JPG|Qoran Pandev, futbolçu.
Şəkil:Jose Theodore 2012-03-09.JPG| Joze Teodor, MHL oyunçusu.
Şəkil:ESC2016 - Macedonia Meet & Greet 10.jpg|Калиопи, müğənni və mahnı bəstəçisi.
Şəkil:Goceva-ESC2007-portrait.jpg|Karolina Qoçeva, müğənni.
Şəkil:Katarina Ivanovska3.jpg|Katarina İvanovska, model və aktrisa.
Şəkil:Kevin Kouzmanoff 2500809292.jpg| Kevin Kuzmanoff, BBL olyunçusu.
Şəkil:Kiril Lazarov 03.jpg|Kiril Lazarov, həndbolçu.
Şəkil:Mike Z.JPG| Mayk Zafirovski, Nortel Networks şirkətinin və Boeing şirkətinin direktorlar şurasının üzvü.

Şəkil:Kuzman Ivanov.JPG|Pasko Kuzman, arxeoloq.
Şəkil:Peter Daicos.jpg| Peter Daikos, Avstraliya futbolu oyunçusu.
Şəkil:Steven Stamkos.JPG| Stiven Stemkos, MHL oyunçusu.
Şəkil:Toseproeskiskopje.jpg|Toşe Proyeski, müğənni və ictimai xadim.


## Mədəniyyət

### Musiqi

### Memarlıq

### Mətbəx

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Emacs

**Emacs** – ("editor macros") əsasən klaviatura komandaları ilə işləyən və mətnlərin yaradılması və redaktəsi üçün nəzərdə tutulmuş güclü mətn redaktoru. Ilk versiyası 1970-ci illərin ortalarında istifadəyə buraxılmışdır. 2000-dən çox komandası var və istifadəçiyə bu komandaları istifadə etməklə macros yazıb öz işini avtomatikləşdirməsinə imkan verir. Emacsı xarakterizə edən xüsusiyyət onun genişləndirilə bilinməsidir. Bu gün GNU Emacs və XEmacs variantları daha geniş yayılıb. Hər iki proqram sərbəst (havayı) yayılır.
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər

*
Sirişabbad

**Sirişabbad**-İranın Kürdüstan ostanının Qürvə şəhristanının Sirişabbad bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 
## Əhali

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,563 nəfər və 1,742 ailədən ibarət idi.Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar.Şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Sahib (İran)

**Sahib** — İranın Kürdüstan ostanının Saqqız şəhristanının Ziviyə bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,489 nəfər və 344  ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Saqqız (şəhər)

**Saqqız** () — İranda şəhər, Kürdüstan ostanının Saqqız şəhristanının inzibati mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 131,348 nəfər və 31,336 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Kani dinar

**Kani dinar**- İranın Kürdüstan ostanının Mərivan şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,127 nəfər və 1,232 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Mərivan

**Mərivan** — مریوان حاشیه İranın Kürdüstan ostanının şəhərlərindən və Mərivan şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 91,664 nəfər və 22,440ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Kani Sur

**Kani sur**- İranın Kürdüstan ostanının Banə şəhristanının Nəmşir bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,131 nəfər və 239 ailədən ibarət idi. Kani sur sözü kürd dilində qızıl rəngli bulaq deməkdir.

## İstinadlar
Müçüş

**Müçüş**- İranın Kürdüstan ostanının Kamyaran şəhristanının Müçüş bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,950 nəfər və 769 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Yasukənd

**Yasukənd** — İranın Kürdüstan ostanının Bicar şəhristanının Korani bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3,268 nəfər və 917 ailədən ibarət idi.Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Abyek şəhristanı

**Abyek şəhristanı** — İranın Qəzvin ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Abyek şəhəridir.

## Əhalisi
2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 89,334 nəfər və 23,132 ailədən ibarət idi.
Bölgə əhalisinin yerliləri sırf Azərbaycan türkləri olub və elə indi də bölgədə böyük çoxluğu təşkil edirlər.
Şəhristanın Zərgər kəndi xüsusilə əhalisinin qaraçıların bir qolu olan zərgərilərdən ibarət olmasına, habelə kənd camaatının özlərinə məxsus qaraçı dilinin zərgəri şivəsində danışmasına görə tanınır.

## Abyek şəhristanının inzibati bölgüsü
* **Mərkəzi bəxşi**
* İnzibati mərkəzi: Abyek / Abiyək Sarayi
** DEHİSTANLARI:
*** **Kuhpayə-i Qərbi dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Əmrudək, Ənciləq, Çənasək, Qəribməzrayə, Hilərud, Kəhvanək, Kiyadeh, Kundəc, Mürgdari-i İran Valman, Mürgdari-i Cilali, Mürgdari-i Sabah, Novdeh, Sayındərə, Şəkərnab, Şirkət-i Mərğtək, Təqavi, Zarcabostan
*** **Kuhpayə-i Şərqi dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Əsgərabad, Atanək, Behcətabad, Daralsərvər, Fəlizan, Hacıabad, Cazmə, Kahvan, Kəzlək, Xəzinabad, Məzrayəcazmə, Müəssisə-i Kəşavərzi Kusar, Mürgdari-i Huzək, Nasirabad, Təzəabad, Tixvor, Tudaran, Vəndər / Vənidər / Vinədər / Vəmdər Kuhpayə, Yanisabad / Yunisabad
*** **Ziyaran dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Abyek-i Ülya, Abyek-i Süfla, Amadgah Abyek, Aqçəri *(Ağacəri)*, İbrahimabad, Hüseynabad-i Kürd, Kəlayə, Xuznan, Mədən Zağal Səng, Miyankuh, Qazi Kəlayə, Qışlaq, Səmqabad, Şirkət-i Yuşvənd, [Şirkət Tavəni Vəhdət ["Vəhdət" (Birlik) Kooperativ Şirkəti](Unity Cooperative Company)](https://az.wikipedia.org/wiki/:en:Unity_Cooperative_Company), Ziyaran, [Şirkət Tulid Vabsitə Bəndi Guşt Ziyaran [Ziyaran Ət Paketləşdirilmə Şirkəti](Ziaran Meat Packing Company)](https://az.wikipedia.org/wiki/:en:Ziaran_Meat_Packing_Company)
* **Bəşaryat bəxşi**
* İnzibati mərkəzi: Xakəli / Xak-i Əli / Xaqlin
** DEHİSTANLARI:
*** **Bəşaryat-i Qərbi dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Abdulabad, İbrahimabad, İslamabad, Gilzur, Həsənabad-i Kəlic, Həzar Culfa, Hüseynabad, Xürrəmpüştə, Mamcin, Murabad, Novdüz, Raziabad, Şəhrabad, Şəhristan, Şirkət-i Culfa, Yazbar (Yəzbər (?)), Zəfəran
*** **Bəşaryat-i Şərqi dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Aladağlı, Bəhramabad, Bağırabad-i Kürd, Bağırabad-i Türk, Dəbiriyan, Gövdari Kazruni, Hacıtəpə, Halalabad, Xakəşan, Xətayan, Mahmudiyan, Maliabad, Məzrayə-i Bazargani, Məzrayə-i Qədərəti, Qaraqubad, Qazançal, Şəfiabad, Yaqubabad, Zağa, Zərgər

## İstinadlar
Avəc şəhristanı

**Avəc şəhristanı**— İranın Qəzvin ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Avəc şəhəridir.

## Əhalisi
2016-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 43,798 nəfər və 13,818 ailədən ibarət idi.
### Milli tərkibi
Əhalisi tamamilə yerli Azərbaycan türklərindən ibarətdir və Azərbaycan türkcəsinin qaraqan dialektində danışırlar. Şiə müsəlmandırlar.

## Avəc şəhristanının inzibati bölgüsü

* **<u>Mərkəzi bəxşi</u>**
* İnzibati mərkəzi: Avəc / Avə
** DEHİSTANLARI:
*** **Hisar-i Vəliyiəsr dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Abdərə, Abdullah Məsud-i Ülya, Abdullah Məsud-i Süfla, Adar / Avar / Adad, Əliabad, Ərdəlan, Azənbar / Azəmbar, Əznab, Çanqurə, Dəştək, Didar, İsmayılabad, Həsənabad, Hisar-i Vəliyiəsr, Kəlləsər, Kamışkan, Kürdcin, Lək, Mahmudabad, Məşhəd, Qala, Qanqanlı Qarabulaq, Qoşaquyu, Səidabad, Şəhrbaz, Təblşekin / Təbləşgin
*** **Xərəqan-i Qərbi dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Ərvan, Əsədabad, Biyab, İmamzadə Əla ül Din *(İmamzadə Ələddin)*, Mansur, Nəqqaş, Nirəc, Quzlu (Qozlu (?)), Şorab
*** **Şəhidabad dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Əhmədabad, Əli Həllac (Əli Xələc (?)), Ərqih, Çubinə, Əstəlac, Gülçeşmə, Hərayin-i Ülya, Xoruzdərə, Xosrovabad, Mişanə, Pərsbanəc / Pərnisbanəc, Pərvan, Qəhvəc, Səngəvin, Şəhidabad, Varuq / Varıq
* **<u>[[Abgərm bəxşi]]</u>**
* İnzibati mərkəzi: Abgərm / Ab-i Gərm
** DEHİSTANLARI:
*** **Abgərm dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Abbasabad, Əhmədabad, Ağcaqala, Aruçan, Asyan / Asiyan, Behiştiyan, Bəylər, Daxrəcin, Dəştahu, Daskin / Dascin, Hələdər / Həladər, Kisəcin, Nəcəfabad, Qamışlı, Qırxbulaq, Sağıran-i Ülya , Sağıran-i Süfla / Meykənd / Yengikənd, Şaxdar, Yastıbulaq
*** **Xərəqan-i Şərqi dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Əfşar Məhəmməd, Aq / Ağ, Əliabad, Ağcadam, Ərtişabad / Səkmisabad, Badqeyn, Çahbərf / Çahbər, Danək / Yalkörpü, İmamzadə / İmamzadə Qasım, Farsqulan / Farsqulam, Gülzəmin / Gavzəmin, İldərcin, Külüngün / Qulancin, Misrabad, Miyandərə, Milaq / Meylaq / Çay Milaq / Milaq-i Süfla, Nüsrətabad / Nüsrətabad-i Qaradaş, Qaradaş Pərçik, Qaraağac, Rizək, Səbzək / İshaqçoban, Şəngül, Sirab, Taxt-i Milaq / Taxt-i Yaylaq, Tuabad / Tuba / Novabad, Yamaq

## İstinadlar
Abyek

**Abyek** (digər adı Oba) — İranın Qəzvin ostanının şəhərlərindən və Abyek şəhristanının mərkəzidir. Şəhərin keçmiş adı *Obadır,* Rza şah Pəhləvi dövründə Abyekə dəyişdirilib.

## Əhalisi
2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 47,233 nəfər və 11,989 ailədən ibarət idi.

### Milli tərkibi
Əhalisi əsasən yerli Azərbaycan türklərindən ibarət olsa da,burada çox az sayda başqa millətlərin nümayəndələri də yşayır ki onların da demək olar bütünü əmək miqrantlarıdırlar.

## İstinadlar
Ərdaq

**Ərdaq** - İranın Qəzvin ostanının Buyinzəhra şəhristanının Dəştabi bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 
## Əhalisi
2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,832 nəfər və 1,262 ailədən ibarət idi.

Əhalisi azərbaycan türklərindən ibarətdir və azərbaycan türkcəsində danışırlar.
## Mədəniyyət

Kilim Ərdaq şəhərinin ən önəmli əl işlərindən biri olaraq, bu şəhər öz naxışlı və davamlı kilimləri ilə də seçilir.

## İstinadlar
Əsfərvərin

**Əsfərvərin** - İranın Qəzvin ostanının Takistan şəhristanının Əsfərvərin bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir.

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 12,104 nəfər və 2,670 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
İqbaliyə

**İqbaliyə** (*digər adları: *'Sultanabad** və ya **Sultanabad-i İqbaliyə**') — İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 49,230 nəfər və 12,082 ailədən ibarət idi.

Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Abgərm

**Abgərm**, (keçmişdə:**İstisu**) — İranın Qəzvin ostanında şəhər, Avəc şəhristanının Abgərm bəxşinin inzibati mərkəzi (əvvələr Abgərm şəhəri ilə Abgərm bəxşinin ərazisi Buyinzəhra şəhristanının tərkibinə daxil idilər).

## Tarix

Abgərmin keçmişdəki adı İstisu olub və bu ad Pəhləvi dönəmində dəyişdirilərək, Abgərmə çevirilib. Abgərm sözü farsca istisu deməkdir. Hazırda yerlilər ancaq İstisu adın işlədir.

## Əhalisi
2016-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,336 nəfər və 1,903 ailədən ibarət idi.

### Milli tərkibi
Əhalisi bütünlükdə azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar.

## İstinadlar
Nərcə

**Nərcə** - İranın Qəzvin ostanının Takistan şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.

2016-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,604 nəfər və 1,661 ailədən ibarət idi.

Əhalisi bütünlükdə Azərbaycan türklərindən ibarətdir və azərbaycan türkcəsində danışırlar, dinləri isə şiə müsəlmandırlar.

## Görməli yerlər
### Nərgə təpəsi
Bu təpə Takistan bölgəsində yerləşən ən böyük tarixi təpə olaraq,uzunluğu 220 metr, eni isə 180 metrdir.

### İmamzadə Zərlan türbəsi
Nərcənin içində yertutan müqəddəs bir yer.

## İstinadlar
Müəllimkəlayə

**Müəllimkəlayə** - İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Ələmut-i Şərqi (keçmişdə Rudbarələmut) bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi.

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,196 nəfər və 684 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Mahmudabad Nümunə

**Mahmudabad Nümunə** - İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 19,669 nəfər və 4,842 ailədən ibarət idi.
Əhalinin əsasını yerli Azərbaycanlılar təşkil edir.

## İstinadlar
Ziyaabad

**Ziyaabad** (*digər adı *'Sumqan**') — İranın Qəzvin ostanının Takistan şəhristanının Ziyaabad bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi.Qəzvindən 60 kilometr cənub-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 8,385 nəfər və 2,411 ailədən ibarət idi. Əhalisi bütünlükdə azərbaycan türklərindən ibarətdir və azərbaycan türkcəsində danışırlar.

## Görməli yerlər
* İmamzadə Vəli türbəsi
* İmamzadə Kamal türbəsi
* Ziyaabadın əski hamamı
* İslamdan öncəyə aid olan qızqalası

## Məhsullar
Buranın əsas məhsullarından qoz,üzüm,yemiş və ağartı məhsullarını örnək göstərmək olar. Ziyaabadın qozu son neçə ildə yaxşı keyfiyyətli olmasından asılı olaraq, ölkə üzrə çox ad qaza bilibdir.

## İstinadlar
Məhəmmədiyə

**Məhəmmədiyə** () — İranın Qəzvin ostanının Əlburz şəhristanının Məhəmmədiyə bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi.

Məhəmmədiyə şəhəri keçmiş Zibaşəhr və Bavers (indi bu adda şəhərin yaxınlığında başqa bir kənd mövcuddur) kəndlərinin birləşməsi ilə qurulub.

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 41,766 nəfər və 10,904 ailədən ibarət idi. 2016-cı ilin məlumatına görə bəxşdə 138,093 nəfər yaşayır (43,898 ailə).

## İstinadlar
Kuhin

**Kuhin** () - İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Kuhin bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,398 nəfər və 388 ailədən ibarət idi.

Əhalisi azərbaycan türklərindən ibarətdir və azərbaycan türkcəsində danışırlar.

## İstinadlar
Təbəri təqvimi

**Təbəri təqvimi** — Mazandaranlıların yerli günəş təqvimi.

## Ayları
* Fərdinə Ma
* Kerçə Ma
* Hərə Ma
* Tir Ma
* Melarə Ma
* Şervinə Ma
* Mirə Ma
* Onə Ma
* Erkə Ma
* Deə Ma
* Vəhmenə Ma
* Neovrezə Ma

## Mənbə
* Dr. Sadeq Kia; 1937; Tabarian Calendar and Festivals (Gahshomari va Jashnaye Tabari ).
* Jahangir Nasr Ashrafi; 2003; Dictionary of Tabari; Vol. 5, Article about Tabarian Calendar. ISBN 964-5844-85-1
Şal

**Şal** (*yerli [[İran tatları|tat əhali]]nin dilində *'Çal**') — İranın Qəzvin ostanının Buyinzəhra şəhristanının Şal bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi.

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 15,104 nəfər və 3,348 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Hüseyn Cavidin ev-muzeyi və xatirə kompleksi

**Hüseyn Cavidin ev-muzeyi və xatirə kompleksi** – Naxçıvan şəhərində, böyük Azərbaycan şairi və dramaturqu Hüseyn Cavidin doğulduğu Əlixan məhəlləsindəki evdə yaradılmış muzey.

## Tarixçəsi
Ev muzeyi Azərbaycan hökumətinin 21 iyul, 1981-ci ildə verdiyi *"Hüseyn Cavidin anadan olmasının 100 illiyi haqqında"* qərarı ilə yaradılmışdır. Muzeyin açılışı 9 iyun, 1984-cü ildə olmuşdur. Muzey, uzun müddət "Hüseyn Cavidin Ev-Muzeyi" adı altında fəaliyyət göstərmişdir. 2015-ci ildə muzeyin adı dəyişdirilərək "Hüseyn Cavidin Ev-Muzeyi və Xatirə Kompleksi" adlandırılmışdır.

## Ekspozisiya
Muzeyin fondunda 9200 eksponat toplanmışdır. Onların arasında Hüseyn Cavidin həyat və yaradıcılığını əks etdirən fotoşəkillər, əsərlərinin ilk nəşrləri, üzərində müəllifin avtoqrafı olan, 1926-cı ildə nəşr edilmiş "İblis" və 1934-cü ildə çapdan çıxmış "Səyavuş" əsərlərinin nadir nüsxələri, böyük sənətkarın yubileylərinin, müxtəlif teatrlarda tamaşaya qoyulmuş dram əsərlərinin afişa və proqramları, müxtəlif xatirə və ev əşyaları vardır.

Hüseyn Cavidin İstanbuldan Qurbanəli Şərifzadəyə göndərdiyi və ədibin yaxın dostu Əziz Şərifin şəxsən üzünü köçürüb muzeyə bağışladığı məktublardan ibarət dəftər, şairin qızı Turan Cavidin hədiyyə etdiyi "Knyaz" əsərinin əlyazması da bu muzeydə nümayiş etdirilməkdədir. Hüseyn Cavidin həyatının Naxçıvan dövrü ilə bağlı sənədlər, muzeyin ekspozisiyasında nümayiş etdirilən qiymətli ləl-cəvahirat əşyalarının əksəriyyəti də Turan Cavidin hədiyyələridir. Turan Cavid eyni zamanda muzeyin yaradılmasında da yaxından iştirak etmişdir.

Ekspozisiyada cavidşünasların – Məmməd Cəfər Cəfərov, Abbas Zamanov, Mehdi Məmmədov, Yaşar Qarayev, Rafael Hüseynov, Yavuz Axundlu, İsa Həbibbəyli, Zahid Əkbərov, Əjdər İsmayılov, Hüseyn Həşimli və başqalarının muzeyə bağışladığı kitablar yer almışdır. Muzeyin ekspozisiyasının tematik planını teatrşünas Tamilla Təhmasib tərtib etmişdir.

## Tədqiqat və təbliğat
Muzey eyni zamanda Hüseyn Cavid yaradıcılığının tədqiqi ilə də məşğul olur. Hüseyn Cavidin əsərlərinin səhnə və nəşr tarixlərini, onun adı ilə bağlı müəsissə və təşkilatları, yaşayış məntəqələrini əks etdirən kataloqlar tərtib edilmişdir. "Hüseyn Cavid və teatr", "Hüseyn Cavid və Naxçıvan Teatrı", "Hüseyn Cavidin dramaturgiyası", "Hüseyn Cavidin həyat və yaradıcılığı" mövzularında səyyar sərgilər yaradılmış, Naxçıvan MR-in mədəni-maarif müəsissələrində, "Hüseyn Cavid və teatr" sərgisi isə Minsk şəhərində nümayiş etdirilmişdir.

Muzey əməkdaşları Hüseyn Cavidin yaradıcılığı haqqında mühazirələr oxuyur, ədəbi irsini təbliğ edirlər. Muzeydə təşkil olunmuş "Hüseyn Cavid poeziya klubu" müxtəlif yaradıcı kollektivlərlə, cavidşünas alimlərlə, şair və yazıçılarla görüşlər və disputlar keçirir.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan mədəniyyəti
* Hüseyn Cavidin ev muzeyi (Bakı)

## İstinadlar
Qalisiyaca Vikipediya

**Qaliscə Vikipediya** — Vikipediya, açıq ensiklopediyanın Qalisiya dilində olan versiyasıdır.
Qaliscə Vikipediyanın bənzərsiz xüsusiyyətlərindən bir dənəsi budur ki coğrafi məqalələrinin başlıqları həm Qaliscə adı və imlanı həm də yerli adını və imlasını ehtiva edir, məsələn Yeni Dehli məqaləsinin adı "Nova Deli - नई दिल्ली", və Azərbaycan məqaləsinin adı "Acerbaixán - Azərbaycan" və s.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*

## Xarici keçidlər
*  Qalisiyaca Vikipediya
Yuxarı Misir

**Ta-Şemau** (), **Fivaida**, *Tebais* (, ), **Yuxarı Misir** () — Afrikanın şimalında, indiki Misir ərazisində tarixi vilayət. Ta-Şemau adı "Qamışlıq ölkə" və ya "Qamışlıq" mənasındadır.

## Həmçinin bax
* Fivaida

## İstinadlar
Əlvənd (şəhər)

**Əlvənd**- İranın Qəzvin ostanının şəhərlərindən və Əlburz şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 69,333 nəfər və 18,004 ailədən ibarət idi.Əhalisi azərbaycan türklərindən ibarətdir və azərbaycan türkcəsində danışırlar.

## İstinadlar
Avəc

**Avəc** — İranın Qəzvin ostanında şəhər, Avəc şəhristanının inzibati mərkəzi.

## Tarix

2002-ci ildə baş verən zəlzələ nəticəsində təxminən Avəcin yarısı yıxılsada, sonradan geniş-miqyaslı yenidən qurma işləri burada aparılmışdır.

## Coğrafiya
Avəc Qəzvindən 117 km, Tehrandan isə 273 km uzaqda yerləşir. Ərazisi dağlıq və otluqdur. Avəcə ən yaxın dağ 2.560 metr yüksəkliyi olan Gavurqala dağıdır. Bölgədə Aralıq dənizi iqlimi üstünlük təşkil edir. Orta illik yağıntı miqdarı 316 millimetrdir. Ən sulu ay Noyabr, ortalama 51 mm yağıntı , ən quru ay isə sentyabr, 2 mm yağıntı ilə.

## Əhalisi
2016-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,142 nəfər və 1,621 ailədən ibarət idi.

### Milli tərkibi
Şəhər monoetnik azərbaycanlı şəhəridir.

## Görməli yerlər

### Şah Abbas karvansarası

Şəhərin içində yerləşən bu əski karvansara Şah Abbas dönəminə aid dir.

### Qaranqılıq şəlaləsi

Qaranqılıq sözü yerli azərbaycan türkcəsində işıqsız deməkdir, niyə ki şəlalənin iki tərəfin hündür qayalar əhatə edərək, gün işığının buraya saçmasına mane olurlar. Şəlalənin qarşısındakı qayalar qartalların yuvasıda sayılır. Qaranqılıq şəlaləsi Məşanə kəndinin Qabaq-quzey dağının ətəyində və qoz ağaclarının çox göyərdiyi bir bölgədə yerləşir.

### Şahdərə şəlaləsi

Şəhərin yaxınlığında yerləşən bu şəlalə idmançılar və qaya alpinistlərinin ən çox üz tutduğu yerdir. Çünki, şəlalənin mühiti tam qayalıqdır.

### Mənsur şəlaləsi

7 metr hündürlüyü olan bu şəlalə Avəcin mənsur kəndində yerləşir.

### Asma körpü

170 metr uzunluğa malik olan bu körpü 2018-ci ildə Şahdərə şəlaləsinin yaxınlığında tikilmişdir. Bu körpü İranın 2-ci ən uzun asma körpüsüdür və yerləşdiyi dərənin dibindən 105 metr hündürlüyü var.

### İmamzadə Məhəmməd Tahir türbəsi

Şəhərin içində yerləşir.

### İmamzadə Əlaəddin türbəsi

İmamzadə Ələddin Avəc şəhərindən 30 km uzawda eyni adlı kəndin yanındadır. Türbə, ölçüləri təqribən 5.15 x 5.14 metr olan düzbucaqlı kvadrat şəklində bir plana malikdir və bir metr hündürlükdə bir lövhədə yerləşir. Binanın iç tərəfi bəzəksizdir və xarici üzü çərçivə və tağlıdır. Bu tikili, ehtimal ki, Səfəvi dönəminə aiddir.

## İstinadlar
Buyinzəhra

**Buyinzəhra** - İranın Qəzvin ostanının şəhərlərindən və Buyinzəhra şəhristanının mərkəzidir.

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 15,858 nəfər və 4,250 ailədən ibarət idi.

Əhalisi azəbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar. Burada Azərbaycan türklərinin subetnik qrupu olan Şahsevənlər də yaşayırlar.

## İstinadlar
Bidistan

**Bidistan**- İranın Qəzvin ostanının Əlburz şəhristanının Məhəmmədiyə bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 20,110 nəfər və 5,263 ailədən ibarət idi. Burada üstünlükdə olan yerli Azərbaycan türkləri ilə yanaşı az sayda gəlmələr də yaşyaır.

## İstinadlar
Takistan

**Takistan** - İranın Qəzvin ostanının şəhərlərindən biri və Takistan şəhristanının inzibati mərkəzidir.

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 73,625 nəfər və 18,685 ailədən ibarət idi.

Bu şəhərin əhalisi Azərbaycan türklərindən və tatlardan ibarətdir, azərbaycan və tati dillərində danışırlar.

Məzhəb baxımından əhalisi şiədirlər.

Şəhərin hazırkı farsca adı olan **Takistan** farsca "*üzümlük, üzüm bağı, meynəlik, tənəklik*" mənalarını daşıyan "***takistan***" sözündəndir.

## İstinadlar
Xakəli

**Xakəli** - İranın Qəzvin ostanının Abyek şəhristanının Bəşariyat bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3,146 nəfər və 790 ailədən ibarət idi.Əhalisi azərbaycanlılardan ibarətdir və Azərbaycan dilində danışırlar.

## İstinadlar
Xürrəmdəşt

**Xürrəmdəşt** - İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,192 nəfər və 1,590 ailədən ibarət idi.
Əhalisi bütünlükdə azərbaycan türklərindən ibarətdir və azərbaycan türkcəsində danışırlar.

## İstinadlar
Danisfahan

**Danisfahan** - İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Ramənd bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 8,687 nəfər və 2,141 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Səgizabad

**Səgzabad**, **Səgizabad** və ya **Səkkizabad** (*yerli [[İran tatları|tat əhali]]<nowiki/>nin dilində *'Sezjova***)(''digər adı '''Səngərabad***) - İranın Qəzvin ostanının Buyinzəhra şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.

2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,953 nəfər və 1,324 ailədən ibarət idi.

Şəhərin əhalisi əsasən İran tatlarından (Azərbaycan Respublikasındakı tatlarla səhv salınmamalıdırlar) ibarətdir və əsasən tati dilində danışırlar; xalqın arasında türkcə və farsca da yayqındırlar.

## İstinadlar
Sirdan

**Sirdan** — İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Aşağı Tarım bəxşində şəhər.

## Tarix
Tarım bölgəsi, tarix baxımından Azərbaycanın ən zəngin bölgələrindən biridir. Bura 9-cu əsrdən bəri Azərbaycan tarixinə dərin izlər qoymuş Salarilər kimi böyük sülalələrin mərkəzinə çevirilmişdi, belə ki Tarım bölgəsindəki Kəngər və ya Qız qalası vaxtıilə Salarilərin paytaxtı imiş. Bölgənin başqa önəmli qalalarından Qız qalası, Oğlan qalası, Niyərikdəki Narınqala, Üməra qalası, Firdövs qalası və Səngan kəndindəki Talıbxan qalasının (Talfan qayası) adını çəkmək olar. Sirdan uzun bir tarixə malik olaraq, İslamdan sonra Tarım bölgəsinin (Yuxarı Tarım və Aşağı Tarım) mərkəzi olub. 1928-ci ildə burada 2,000 insan yaşamaqda imiş. Sirdan ilk olaraq şəhərin şərqindən axan çayın qırağından təşkil edilərək quzey, qərb və güneyə doğru genişləməyə başlayıb. Şəhərin evləri sıx və bir-birinə yaxın tikilsədə 1980-ci ildən dağınıq şəkildə evlərin tikilməsinə başlayıb. Hazırda Sirdanın sahəsi 17 hektardır.

## Coğrafi Yerləşməsi

Sirdan şəhəri Qəzvin, Zəncan və Gilan ostanlarının kəsişdiyi yerdə, Şamadəşt dağının şimal-şərq yamacında yerləşir. Şəhərin yüksəkliyi dəniz səviyyəsindən 1060 metrdən 1100 metr arası dəyişir. Şimal-şərqdən Kəllə, quzeydən Qızıl Hasar və Çülümbə və cənub-qərbdən Əmməqin kəndləri ilə qonşudur. Qışları quraq soyuq, yayları isə sərin keçərək, bura il boyu şimal-şərqdən kəskin yel və fırtınalara məruz qalır.

## Əhalisi
2016-cı il əhalinin siyahıya alınmasına görə əsasən, şəhərin əhalisi 805 nəfər və 300 ailədən ibarət idi.
### Milli tərkibi
Əhalisi bütünlükdə Azərbaycan türklərindən ibarətdir və Azərbaycan türkcəsində danışırlar.
## İqtisadiyyat
Əhali daha çox kənd təsərrüfatı (əkinçilik və bağçılıq) ilə məşğuldur. Habelə keçmişdə burada bir zəy yatağı fəaliyyət göstərərmiş.

## Görüntülər

|Sirdan 
Fayl:4طبيعت سيردان.jpg|Sirdanın çiçəkli çölləri
Fayl:3طبيعت سيردان.jpg|Sirdan çayı
Fayl:حمام خزینه تاریخی سیردان.jpg|Sirdan hamamı


## İstinadlar
Yəzd

**Yəzd** — İranın Yəzd ostanının və Yəzd şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 423,006 nəfər və 114,716 ailədən ibarət idi.

## Şəkillər

Fayl:Amir Chakmak mosque.jpg|Əmir Çaxmaq məscidi
Fayl:Iran - Yazd - Amir Chakmaq Complex.jpg|Əmir Çaxmaq məscidi
Fayl:Zoroastrian Fire Temple in Yazd.JPG|Atəşkədə
Fayl:Bad Gir Yazd Dolat Abad.jpg|Dövlətabad Yel alıcısı


## Qardaş şəhərlər
* Yasbereni, Macarıstan
* Cakarta, İndoneziya
* Homs, Suriya
* Orta mühafizəsi, Bəhreyn

## İstinadlar
Bafq şəhristanı

**Bafq şəhristanı** — İranın Yəzd ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Bafq şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 36,930 nəfər və 9,743 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Səduq şəhristanı

**Səduq şəhristanı**- İranın Yəzd ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Səduq şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 28,072 nəfər və 7,809 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Təbəs şəhristanı

**Təbəs şəhristanı**- İranın Cənubi Xorasan ostanının şəhristanlarından biridir. Şəhristanın inzibati mərkəzi Təbəs şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 63,047 nəfər və 16,845 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Təft şəhristanı

**Təft şəhristanı**— İranın Yəzd ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Təft şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 45,357 nəfər və 13,747 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Cümə, ayın 13-ü. İkinci hissə (film, 1981)

**Cümə, ayın 13-ü. İkinci hissə** () — ABŞ rejissoru Stiv Mayner tərəfindən çəkilən qorxulu filmdir. Bu film "Cümə, ayın 13-ü" film seriyalarının ikinci çəkilən filmidir. Filmin mövzusundakı baş verən əhvalatlar yenidən "Kristal gölü" ətrafında baş verir. Filmin bu seriyasında ilk dəfə olaraq Ceyson Burhiz personajı insanları öldürməyə başlayır.

## Məzmun

Filmin ilk hissəsinin əhvalatlarından iki ay keçmişdir. Pamela Burhiz tərəfindən təşkil olunmuş qətl müharibəsindən sağ çıxmış yeganə gəncdir. Lakin Elisin gördüyü hadisələr bitməmişdir. Elis soyuducunun qapısını açan zaman Pamela Burhizin başını görür. Ardınca Pamela Burhizin oğlu Ceyson Burhiz Elisi vəhşicəsinə öldürür. Buradan aydın olur ki, Ceyson Burhiz düşərgədə sağ qalmışdır. Anasını öldürən Elisdən qisasını almaq üçün sudan çıxıb meşədə gizlənmişdir. Ceyson Burhiz artıq uşaq deyildir.

1984-cü il. İlk əhvalatların üzərin beş il keçmişdir. "Kristal gölü" düşərgəsi yenidən açılmışdır. Filmin ilk hissəsində olan Psixopat Ralf yenidən peyda olmuş və gəncləri bu düşərgəyə gəlməyə xəbərdarlıq etmişdir. Amma gənc heyət onu xəbərdarlıqlarını nəzərə almayıb düşərgəyə yola düşürlər. Gənc heyətə Pol adında gənc bir oğlan rəhbərlik edir. Pol düşərgədə insanlara yeganə təhlükə törədən varlığın Ayı olduğunu düşünür. Gənc heyət düşərgəyə gəlirlər. İlk gecədə Pol onlara əfsanəvi Ceyson Burhizdən danışır. Rəvayətə görə, Ceyson Burhiz ayın 13-nə təsadüf edən hər cümə günü ad günündə insanlardan anasının qisasını almaq üçün ölülər aləmindən geri dönür.

Həmin gecədə çoxlu qorxunc hadisələr baş verir. Əvvəlcə Psixopat Ralf naməlum səbəbdən öldürülür. Gənc heyət üzvlərindən olan Sandra və Ceff polislərin şəxsi mülkiyyətinə girdikləri üçün həbs edilirlər. Pol polis məntəqəsindəki olan polislərdə danışıq edir və gənclərə nisbətən yüngül cəza verilir. Bu müddətdə yol polisi naməlum şəxsi təqib edir. Bir müddətdən sonra polis qatilin qurbanına çevrilir.

Bu müddət ərzində gənc heyət üzvlərinin çoxu düşərgəni tərk edib, şəhərdə keçirilən şənliyə getmişlər. Düşərgədə isə altı nəfər: Viki, Mark, Sandra, Ceff, Terri və Skot qalır. Onların hər biri qatilin qurbanlarına çevrilirlər.

Pol və Cinni düşərgəyə qayıdan zaman görürlər ki, evdəki işıqlar söndürülmüş və yataqlar qana bürünmüşdür. Bu zaman Ceyson Pola hücum edir və Cinni düşərgəyə meşədəki atılmış evə qaçır. Cinni burada Pamela Burhizin kəlləsini tapır. Yaxınlıqda öldürülmüş dostlarının ölmüş bədənləri və yoxa çıxmış Elisin ölmüş bədəni vardır. Cinni Pola hücum edən adamın Ceyson Burhiz olduğunu və hələ də "Kristal gölü" düşərgəsində sağ qalaraq meşədə gizləndiyini başa düşür. Cinni Pamela Burhizin paltarını geyinir. Cinni onu idarə etmək niyyətindədir. Lakin bu zaman Ceyson ətrafdakı anasının kəlləsini görür və Cinninin üzərinə hücum edir. Amma bu zaman evdə Pol peyda olur və Cinnini xilas edir. Onlar Ceyson Burhizin öldüyünü zənn edərək düşərgədəki evlərinə qayıdırlar. Lakin bu zaman Ceyson Burhiz evin pəncərini sındırır və onlara hücum edir. Bir müddət keçdikdən sonra Cinni ayılır və Polun harada olduğunu bilmək istəyir.

## Xarici keçidlər
*
Əbərkuh

**Əbərkuh** - İranın Yəzd ostanının şəhərlərindən və Əbərkuh şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 20,994 nəfər və 5,880 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Əhmədabad (Yəzd)

**Əhmədabad** — İranın Yəzd ostanının Ərdəkan şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,693 nəfər və 1,228 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Ərdəkan

**Ərdəkan** — İranın Yəzd ostanının şəhərlərindən və Ərdəkan şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 51,349 nəfər və 13,730 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Əşkezər

**Əşkezər**- İranın Yəzd ostanının şəhərlərindən və Səduq şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 13,800 nəfər və 3,711 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Meybod

**Meybod** - İranın Yəzd ostanınında şəhər və Meybod şəhristanının mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 58,295 nəfər və 15,703 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Həmidiya

**Həmidiya**-İranın Yəzd ostanının Yəzd şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 27,611 nəfər və 7,252 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Xızırabad

**Xızırabad** — İranın Yəzd ostanının Səduq şəhristanının Xızırabad bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 216 nəfər və 61 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Deyhuk

**Deyhuk**-İranın Cənubi Xorasan ostanının Təbəs şəhristanının Deyhuk bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,767 nəfər və 766 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Təbəs

**Təbəs**-İranın Cənubi Xorasan ostanının şəhərlərindən və Təbəs şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 30,681 nəfər və 7,962 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Eşqabad (Təbəs)

**Eşqabad** — İranın Cənubi Xorasan ostanının Təbəs şəhristanının Dəstgirdan bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,474 nəfər və 1,231 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Əqda

**Əqda** - İranın Yəzd ostanının Ərdəkan şəhristanının Əqda bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,583 nəfər və 432 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Qoçhisar

* Qoçhisar döyüşü- 1516-cı ildə baş verən Osmanlı-Səfəvi müharibəsi.
* Qoçhisar (Alaca) - Tükiyənin kəndi.
Funafuti

**Funafuti** () — Tuvalu ada dövlətinin atoll-paytaxtı.

Atoll-şəhərin əhalisi — 5070 nəfərdir (2010-cu il), bu ölkənin ən çox əhalisi olan atoludur. Dağ ətrafında 20 metrdən 400 metrədək torpaq zolağıdır. Uçuş zolağı, *Vaiaku Langi Hotel* adlı mehmanxanası, inzibati və yaşayış binaları vardır. Atollda ən gözəgəlimli yer -Tuvalu kilsəsidir. 1970-ci illərin sonunda dostluq haqqında müqavilə imzalanana qədər ABŞ atollara iddia edirdi.

## Mənbə
* Adalarım tarixi 
*  Oceandots.com saytında informasiya
* Jane Resture saytında informasiya
Zəhra Salayeva

**Zəhra Məmməd qızı Salayeva** () — məşhur Azərbaycan nevropatoloqu, tibb elmləri doktoru (1963), professor (1967), Azərbaycan Əməkdar Elm Xadimi (1981).

## Həyatı
Zəhra Salayeva 15 mart 1922-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Şair Mikayıl Müşfiq Bakı şəhəri 18 saylı orta məktəbdə onun müəllimi olmuşdur.

1943-cü ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu bitirmişdir. 1967-ci ildən N. Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun sinir xəstəlikləri kafedrasının müdiri olmuşdur. Tədqiqatı, əsasən, Azərbaycanda neyromalyariyaya, hemorragik ensefalitin klinika və patomorfologiyasına həsr edilmişdir.

1979-cu ildən Azərbaycan Tibbi Genetiklər Cəmiyyətinin sədri olmuşdur.

3 monoqrafiya, 4 dərslik və 4 dərs vəsaitinin müəllifidir.

SSRİ Ali Sovetinin (7-ci çağırış) deputatı olmuşdur.

28 noyabr 2005-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

## Əsərləri
* Nevropatologiyadan praktikum (dərslik), B., 1962;
* Beyin qan-damar xəstəlikləri, B., 1964;
* Neyrogenetika (dərslik), B., 1977;
* Sinir xəstəlikləri, B., 1982;
* Qemorraqiçeskiy gnüefalit v Azerbaydcane, B., 1968.

## İstinadlar
Hamilton (Bermud adaları)

**Hamilton** () — Bermud adalarının inzibati mərkəzi.  Eyni adl dairənin olmasına baxmayaraq, şəhər Pembruk dairəsinə daxildir. Şəhər 1778-1794-cü illərdə oranın qubernatoru olmuş Henri Hamiltonon şərəfinə adlandırılıb. Həmin dövrdə şəhər atrıq mövcud idi.

## Əhalisi
Əhalisi 969 nəfərdir, ancaq 1500 nəfər olduğu da iddia edilir. Yeganə rəsmi şəhər olsa da, tarixi Sent-Corc şəhərindən kiçikdir.

## Biznes
Şəhərdə Accenture (keçmiş «Andersen Konsaltinq») şirkətinin mənzil-qərargahı yerləşir. Həmçinin Bacardi, ACE Ltd. və Tyco International şirkətləri də burada qeydiyyatdan keçib.

## Mənbə
* Hamilton şəhəri
Mehriz

**Mehriz** — İranın Yəzd ostanının şəhərlərindən və Mehriz şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 26 364 nəfər və ya 6 954 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Mehriz şəhristanı

**Mehriz şəhristanı**— İranın Yəzd ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Mehriz şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 43,363 nəfər və 11,855 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Nəduşən

**Nəduşən**-İranın Yəzd ostanının Səduq şəhristanının Xızırabad bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,351 nəfər və 650 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Nir (Yəzd)

**Nir**-İranın Yəzd ostanının Təft şəhristanının Nir bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,567 nəfər və 503 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Herat (İran)

**Herat**-İranın Yəzd ostanının şəhərlərindən və Xatəm şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 10,795 nəfər və 2,751 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
BIND

**BIND** (tələffüzü: bayınd) — internet məkanında ən çox istifadə olunan DNS proqram təminatıdır. 1980-ci illərdə Kaliforniya_Berkli_Universitetinin dörd tələbəsi tərəfindən yaradılmışdır. Buna görə Berkley Internet Name Domain (az:"Berkli İnternet Domen Adı") adlandırıblar. 2007-ci ilə qədər BIND zone verilənlərini ancaq mətn faylarda saxlamaq mümkün idi. 2007-ci ildə çıxan BIND-ın 9.4 versiyası zone məlumatlarını LDAP, Berkeley DB, PostgreSQL, MySQL, and ODBC kimi müxtəlif verilənlər bazası formatında saxlamağa imkan verdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hanoy

— Vyetnamın paytaxtı və ölkənin əhali sayına görə ikinci şəhəri.  Vyetnamın əsas siyasi , təhsil və mədəni, ikinci sənaye mərkəzi ( Xoşimindəm sonra). 1902 - 1953-cü illərdə Fransa Hind-Çininin,с 1954 - 1976-ci illərdə — Şimal Vyetnamın paytaxtı.

Xonqxa çayı sahilində yerləşir. Coğrafi koordinatları . Əhalisi — 6&nbsp;448&nbsp;837 nəfər (2009-ci il).

1 avqust 2008-ci ildə Hanoyun ərazisi üç dəfə böyüdüldü, ona bir sıra şəhər ətrafı əyalət və qəsəbələr birləşdirildi. İndi şəhərin ərazisi 3 345 kvadrat kiloьetrdir və bununla da ərazisinə görə dünyanın 17-ci şəhəridir.

## İnzibati bölgüsü
Hanoy 10 şəhər rayonuna (Badin — siyasi mərkəz, Kauzey — ərazisində eyniadlı körpü vardır, Donqda, Xoankiem — eyniadlı gölü olan köhnə şəhər, Haybaçınq - Çınq bacıları şərəfinə adlandırılıb, Hadonq —  2000-ci ildə Hanoya birləşdirilmiş şəhər, Hoanqmay,Lonqben,Teyho,Txansuan), 18 kənd rayonuna (Txıonqtin, Donqan,Zyalam,Tılem,Txançi,Şokşon və digəriləri) və  1 şəhərə (Şontey) bölünür.

## Həmçinin bax
* Planlaşdırma və İnvestisiya Nazirliyi (Vyetnam)

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Я познаю мир: Детская энциклопедия: Города мира. Автор Е. Чекулаева; — М.: Издательство АСТ; Издательство «Апрель», 1999. —480 с.

## Xarici keçidlər

* 
* Hanoy bloqda
Super Mario Bros.

**Super Mario Bros.** - "Nintendo" oyun şirkəti tərəfindən 1985-ci ildə yaradılan macəra oyunudur. Bu videooyun daha çox "Super Mario" adı ilə tanınır.

## Hazırlanma
Mario oyundakı yaşadığı uydurulmuş ölkənin şahzadəsi olan Şahzadə Piçi qurtarmağa çalışır. Bu videooyun eyni zamanda dünyanın ən çox satılan oyun ardıcıllığı olmağı bacarmışdır. Videooyun məşhur Yapon oyun mühəndisi Şiqeru Miyamato tərəfindən 1985-ci ildə inkişaf etdirilmişdir. Miyamato "Zelda" və "Donkey Kong" kimi videooyun seriyalarının hazırlanmasında iştirak etmişdir. Xüsusilə, uşaqlar arasında yaratdığı fanatiklik dalğası səbəbiylə Nintendo şirkətinə aid olmayan yüzlərlə "Mario" adlı müxtəlif oyunlar çıxmışdır. Bu oyunların çoxu Fleş formatında olub, Arkada oyun saytlarında vardır. Orijinal "Mario" oyununa çox yaxın olan oyunlar da çıxmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Official Nintendo Japan ''Super Mario Bros. Deluxe'' site 
* 'Bizarro World'
Epiqonlar (mifologiya)

**Epiqonlar** (, hərfi tərcüməsi — "nəsil davamçıları") qədim yunan mifologiyasında — Fivaya qarşı məşhur yürüşdə iştirak edən qəhrəmanların oğulları. Onlar atalarının uğursuz yürüşündən on il sonra yeni müharibəyə başlamışlar.

Epiqonlar bunlar idilər: Amfiarayın oğlu Alkmeon, Adrastın oğlu Egialey, Tideyin oğlu Diomed, Parfenopeyanın oğlu Promax, Kapaneyin oğlu Sfenel, Polinikin oğlu Fersandr və Mekisteyin oğlu Evrial.

Delfa orakulunun göstərişi ilə əsas komandanlıq Alkmeona verilir. O, arqoslulardan ibarət böyük bir qoşunla şəhərə yaxınlaşır. Fivalılara Eteoklun oğlu Laodamant rəhbərlik edirdi. O döyüşdə öləndən sonra (epiqonlardan bu döyüşdə Egialey ölür) fivalılar şəhərlərinə geri çəkilirlər. Amma sonra öncəgör Tiresinin məsləhəti ilə Fivanı tərk edirlər və arqosluların yanına sülh təklifi ilə çapar yollayırlar. Fivalıların şəhərdən qaçdıqlarından xəbər tutan arqoslular şəhəri ələ keçirib dağıdırlar. Onlar əldə etdikləri qənimətlərin bir hissəsini və Tiresinin qızı Mantonu Delfaya göndərib özləri yürüşü uğurla bbaşa vuraraq evlərinə qayıdırlar.

Homer Fivanın ələ keçirilməsi ilə bağlı Sfenelin dediklərini qeyd edir, amma yeddi döyüşçü haqqında heç nə demir. Epiqonların müharibəsinin poetik təsviri "Epiqonlar" adlı kiklik poemada verilmişdir. Delfa məbədində epiqonların arqoslulara həsr olunan heykəlləri qoyulmuşdur.

**Epiqon** – özünün, müstəqil yaradıcılıq sistemi olmayıb, hər hansı bir bədii, siyasi, ədəbi, elmi və başqa cərəyanı təqlid edən yazıçı, alim (adam) və b.; təqlidçi. Məsələn, epiqon ədəbiyyatı.

## İstinadlar

**Epiloq** – [yun. epilogos, epi – sonra və logos – söz] 1)ədəbiyyatda qəhrəmanın sonrakı taleyindən xəbər verən son fəsil: ədəbi əsərin son hissəsi; 2)məcazi mənada son, nəticə, xülasə; 3)qədim yunan dramında tamaşacılara müraciətlə söylənən son söz – bədii əsərlərə (poema, roman, dram) əlavə edilən sonluq. Epiloqda, əsasən, əsərin qəhrəmanlarının sonrakı taleyi haqqında qısa məlumat verilir.
The Amazing Spider-Man vs. The Kingpin

**The Amazing Spider-Man vs. The Kingpin** (Spider-Man Vs. the Kingpin və ya Spider-Man) -  Sega oyun şirkəti tərəfindən 1990-cı ildə yaradılan macəra oyunudur.

## Hekayə

Oyunun hekayəsində Ambala tərəfindən şəhəri atom bombası qoyulmuşdur. Hörümçək-adam (Spider-man) 24 saatın içində bombanı neytrallaşmalıdır. Əks halda şəhər partlayacaqdır. Bunun üçün Hörümçək-adama müxtəlif pis adamlarla döyüşmək lazım olacaqdır. Döyüşün ortasında Venom tərəfindən Hörümçək-adamın sevgilisi Meri Ceyn Uotsonu oğurlayır. Hörümçək-adam atom bombasını neytrallaşdırdıqdan sonra Ambala ilə döyüşməyə məcbur olur. Oyunun sonluğu portlarda müxtəlif sonluqla bitir. Əsas hekayədə Meri turşunun içinə düşmək üzrədir. Lakin bu müddətdə Hörümçək-adam Ambalaya qalib gəlir və qızı xilas edir. Bu zaman polislər gəlir və Ambalanı həbs edərək aparırlar. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*The Amazing Spider-Man vs. The Kingpin at MobyGames 
*Marvel video games on Marvel.com 
*Sega-16's review, Genesis version
Donkey Kong (videooyun)

***Donkey Kong*** — "Nintendo" şirkəti tərəfindən 1981-ci ildə yaradılan macəra oyunu.

## Portativ versiyalar
Donkey Kong uyğun olaraq Apple II, Atari 8-bit family, Atari 2600, Atari 7800, ColecoVision, Commodore 64, Commodore VIC-20, Game & Watch multiscreen, Amiga, PC, ZX Spectrum, Intellivision, Mini-Arcade, Nintendo Entertainment System, və TI-99/4A platformaları üçün versiyaları vardır. "Animal Crossing" videooyununu Nintendo GameCube və NES platformalarının digər versiyalarında oynamaq mümkündür.

## Xarici keçidlər

* Donkey Kong 

## Həmçinin bax
Oktay Aymələk

**Oktay Aymələk** () — kulinar, Türkiyənin Samanyolu Televiziyasında "Yaşıl Alma" proqramının aparıcısı.

Əslən Menqen, Bolulu olan Aymələk 1998-ci ildə Londonda aşbazlıq yarışmasında bürünc medal və Klasman birinciliyi qazandı.2000-ci ildə Londonda 1 qızıl medal qazandı. 1998-ci ildən bu günə qədər Samanyolu Televiziyasında çalışır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Oktay Usta Yemək Tərifləri 
* Oktay Aymələkin vebsaytı
Çəhrayı Panter (personaj)

**Çəhrayı Panter** — cizgi filmi personajı, eyni adlı cizgi seriyasının qəhrəmanı.

Qaranlıqda Bir Vuruş və İnspektor Klozo istisna olmaqla, Çəhrayı Panter seriyasının hər filminin, açılış və bağlanma kredit ardıcıllıqlarında əsas və başlıq xarakter.

## Xarici keçidlər
*Çəhrayı Panter  TV.com da