Omegle

**Omegle** () — istifadəçilərə qeydiyyatdan keçmədən başqaları ilə ünsiyyət qurmağa imkan verən pulsuz onlayn çat xidməti. Xidmət təsadüfi olaraq istifadəçiləri "You" və "Stranger" adlarından istifadə edərək anonim söhbət edəcəkləri təkbətək söhbət seanslarında cütləşdirirdi. 25 mart 2009-cu ildən 8 noyabr 2023-cü il tarixinədək fəaliyyət göstərmişdir.

## Tarixi
Sayt Vermont ştatının Bratlboro şəhərindən olan və o zamanlar 18 yaşı olan Leyf K-Bruks tərəfindən yaradılmış və 2009-cu ilin martında istifadəyə verilmişdir. İstifadəyə verilməsindən bir ay keçməmiş Omegle-nin gündəlik ziyarətçi sayı 150.000-i keçmişdi. 2010-cu ilin mart ayında sayt videotelefoniya funksiyasını təqdim etdi.

Omegle Honkonq etirazları zamanı Çin Kommunist Partiyasını tənqid edib və etirazları dəstəklədiyini bildirib, həmçinin saytın ana səhifəsinə ABŞ bayrağının şəklini əlavə edib üzərinə "Si Tsinpin şübhəsiz ki Vinni-Puxa bənzəyir" () sözlərini yazıb.

COVID-19 pandemiyası zamanı sayt, xüsusən də yeniyetmələr arasında populyarlıq qazandı.

Əvvəlcə 13 yaşlı uşaqlar valideynin və ya qəyyumun icazəsi ilə veb-saytdan istifadə edə bilirdilər. Lakin 2022-ci ildə qaydalar yeniləndikdən sonra yalnız 18 və daha yuxarı yaşda olanlar veb-saytdan istifadə edə bilirlər.

8 noyabr 2023-cü ildə K-Bruks saytı idarə etmənin çətinliklərini və veb-saytın bağlanması ilə bağlı son qərarını yayımladı. Sadalanan problemlərə uşaqların onlayn istismarı və kommunikasiya xidmətlərinə hücumlar daxildir. K-Bruks qərarının internetdən sui-istifadə ilə bağlı olduğu qənaətinə gəldi və istifadəçilərdən internet istifadəçilərinin rəqəmsal hüquqlarını dəstəkləmək üçün Electronic Frontier Foundation-a ianə etməyi düşünmələrini xahiş etdi.

## Mübahisələr
Omegle tez-tez qeyri-qanuni məzmun, ayrı-seçkilik, pornoqrafiya və yetkinlik yaşına çatmayanlar tərəfindən saytdan istifadə ilə bağlı bir sıra mübahisələrin mövzusu olmuşdur.

2013-cü ilin əvvəlinə qədər sayt söz filtri vasitəsilə töhfələri senzura etmirdi və istifadəçilər kamerada çılpaqlıq və ya cinsi məzmunla rastlaşdıqlarını bildirirdilər.

Omegle çılpaqlıq və ya seksual məzmun da daxil olmaqla, 18 yaşdan kiçik insanlara qarşı pis davranışlara nəzarət etmək və potensial zərərli məzmundan qorumaq üçün "nəzarət edilən" video çat tətbiq edib. Bununla belə, monitorinq o qədər də effektiv deyildi və istifadəçilər tez-tez qadağalardan keçə bilirdilər.

Omegle-nin artan populyarlığı səbəbindən yetkinlik yaşına çatmayanların cinsi istismarı ilə bağlı kibercinayətkarlıq hesabatlarında böyük artım olduğu üçün həm yerli, həm də əyalət hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən çoxsaylı tövsiyələr, bülletenlər və xəbərdarlıqlar verilmişdir.

### Ayrı-seçkilik
Omegle ayrı-seçkilik və ifrat sağçı məzmun iddiaları ilə bağlı mübahisə mövzusu olmuşdur. Xüsusilə irqçilik mövzusu, istifadəçilərin azlıq qruplarına qarşı trollinq və təqib halları və öz ideologiyaları üçün yeni ardıcıllar cəlb etməyə çalışılan "redpilling" kimi məsələlər saytda üstünlük təşkil edib. "Redpilling" edən istifadəçilər ''"white power"'' deyə bağırmaq və nasist salamı vermək, kiminsə xarici görkəmini ələ salmaq, təhqir etmək, kiminsə etnik mənsubiyyəti və ya dini barədə suallar vermək kimi müxtəlif işlər gördülər.

2020-ci ildə iki gənc saytda irqçiliklə bağlı təcrübə aparıblar. İstifadəçilərlə uyğunlaşmaq üçün “Black Lives Matter”, “Ku Kluks Klan” və “irqçi” kimi terminlər istifadə ediblər. Çox sayda istifadəçinin irqçi ifadələr işlətdiyini bildirdilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*