Martınov xəzinəsi

**Martınov xəzinəsi** və ya *Martınovski xəzinəsi* () — 1909-cu ildə Ukraynanın Çerkassı vilayətinin Martınovka kəndində (Dnepr vilayəti) tapılmış 120-yə yaxın gümüşdən ibarət xəzinə. Hazırda xəzinə Kiyev Peçersk Lavrası Tarixi Xəzinələr Muzeyində saxlanılır.

Xəzinə eramızın VI—VII əsrlərinə aiddir.

Tapıntıların mədəni mənsubiyyəti ilə bağlı bir neçə versiya var. Çox vaxt onlar Anteni təmsil edən Penkovo ​​arxeoloji mədəniyyəti ilə əlaqələndirilir.

20-dən çox belə xəzinə Orta Dnepr bölgəsində və Severski Donetsinin yuxarı axarlarında məlumdur.

Marjinal dairələrdə xəzinə gümüş heykəlciklərdə yadplanetlilərin təsvirlərini görən ufoloqlar arasında məşhurdur.

## Xəzinənin tərkibi
Xəzinədəki 120-yə yaxın əşya arasında aşağıdakılar diqqəti cəlb edir: dörd "rəqs edən insan" antropomorfik heykəlcikləri, beş zoomorf heykəlcik, üç barmaqlı broş, altı bilərzik, alın tacları, sırğalar, məbəd üzükləri, boyun torku, kəmər lövhələri, astarlar, dəbilqə qulaqcıqları, ucluqlar, pommels kəmərləri, boşqab parçası, iki gümüş kasa, Bizans sənətkarlarının işarələri olan Evxaristiya üçün bir qaşıq.

Məhsulların materialı müxtəlif mənşəli 400–900 əyar gümüşdür. Ən böyük bədii maraq insan və heyvanların xüsusi üslubda hazırlanmış gümüş heykəlcikləridir. Bəzi tədqiqatçılar burada hunların, bolqarların və avarların təsirini görürlər. Arxeoloq O. A. Şçeqlova Martınov heykəlciklərinin Avropa mənşəyini əsaslandırır:

## Oxşar abidələr
Xaryev xəzinəsi o dövrün başqa bir xəzinəsidir. Çoban məskəni də onlarla müqayisə olunur.

Martınovski xəzinəsinin sonrakı əşyaları təxminən 625–675-ci illərə aiddir. Xəzinələrin kütləvi şəkildə gizlədilməsi onların əlaqəli olduğu ictimai birliyin məhv olduğunu göstərir. Bu, proto-bolqarların və ya xəzərlərin hücumunun nəticəsi ola bilərdi.

Digər tədqiqatçılar Saxnovka və Volıntsev kimi abidələr yarada bilən Praqa mədəniyyəti ənənələrinin daşıyıcılarının genişlənməsini qeyd edirlər. Romen mədəniyyəti belə məskunlaşmalar əsasında inkişaf etmiş ola bilər.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Восточная Европа в середине I тысячелетия н. э. М., 2007;
* *Гавритухин И. О., Обломский А. М.* Гапоновский клад и его культурно-исторический контекст. М., 1996;
* *Клейн Л. С.* Пляшущие человечки Конан-Дойля на Руси // Троицкий вариант — Наука. 2012. № 99. С. 14;
* *Корзухина Г. Ф.* Клады и случайные находки вещей круга "Древностей антов" в Среднем Поднепровье. Каталог памятников // МАИЭТ. Вып. V. Симферополь, 1996. С. 352–425, 525–705;
* 
* *Приходнюк О. М., Падин В. А., Тихонов Н. Г.* Трубчевский клад антского времени // Материалы I тыс. н. э. по археологии и истории Украины и Венгрии. К., 1996;
* *Рыбаков Б. А.* Древние русы (К вопросу об образовании ядра древнерусской народности в свете трудов И. В. Сталина) // Советская археология. Т. XVII. 1953. С. 76–89;
* *Щеглова О. А.* Тайна "пляшущих человечков" и "следы невиданных зверей". Антропо- и зооморфные изображения в раннеславянской металлопластике // Славяно-русское ювелирное дело и его истоки. Мат-лы МНК, посвящённой 100-летию со дня рождения Гали Фёдоровны Корзухиной. СПб, 10–16 апреля 2006 г. — СПб. — 2010. — С. 146–174;
* *Pekarskaja L., Kidd D.* Silberschatz von Martynovka (Ukraine) aus dem 6. und 7. Jahrhundert. Innsbruck, 1994.

## Xarici keçidlər
* Мартыновский клад
* Пеньковская (антская) культура
*