open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tansi effekti

**Tansi effekti**, həmçinin **Tanzi effekti** və ya **Oliver–Tansi effekti** — hiperinflyasiya dövründə dövlət gəlirlərinin azalması ilə müşahidə olunan iqtisadi hadisə. Bu azalma vergi öhdəliyinin yaranma anı ilə həmin vəsaitin büdcəyə ödənilməsi arasında keçən müddət ərzində vergilərin dəyərinin enməsi nəticəsində baş verir. Nəticədə dövlət büdcəsində kəsir artır və bu hal öz növbəsində inflyasiyanın daha da sürətlənməsinə səbəb olur.

Bu fenomen öz adını iqtisadçı Vito Tansinin şərəfinə almışdır. O, bu təsiri 1977-ci ilin mart ayında "*Staff Papers*" jurnalında dərc edilmiş "*Inflation, Lags in Collection, and the Real Value of Tax Revenue*" adlı məqaləsində təsvir etmişdir.

Tansi effektinin təsiri sahibkarlıq subyektləri tərəfindən vergilərin ödənişində məqsədli gecikdirmələr hallarında daha da güclənmişdir. Bu, yüksək inflyasiya şəraitində vergi ödəyicilərinin dövlət büdcəsinə ödənişləri bilərəkdən gecikdirməsi ilə bağlı olmuşdur. Eyni zamanda, dövlət xərclərinin ödənilməsinin sürətləndirilməsinə yönəlmiş təzyiqlər də artmış və çox vaxt daha təsirli olmuşdur.

Yüksək inflyasiya şəraiti vergi ödənişlərinin təxirə salınmasına iqtisadi stimul yaratmışdır, çünki bu müddət ərzində pulun dəyəri azalmaqda davam edir və nəticədə vergi ödəyicisi bundan fayda əldə edir. Bunun nəticəsi kimi dövlət büdcəsində kəsir daha da dərinləşmişdir.

Tansi effekti inflyasiyanın yüksək templərlə artdığı və vergi sistemində indeksləşdirmənin tətbiq edilmədiyi hallarda daha güclü təsir göstərmişdir. İnflyasiya vergilərin toplanmasında müşahidə olunan zaman fərqləri səbəbindən real vergi yükünə də təsir göstərmişdir. Vergilərin hesablanması ilə ödənilməsi arasında mövcud olan bu gecikmə müddətində vergi gəlirləri dəyərdən düşür və bu iqtisadi hadisə Oliver–Tansi effekti adlandırılır.

Tansi effekti xüsusilə Latın Amerikası ölkələrində müşahidə olunmuşdur.

## Tədqiqatlar

Vergi gəlirlərinə inflyasiyanın təsiri Birinci Dünya müharibəsinin sonlarından etibarən məlum olmuşdur, lakin uzun müddət ərzində bu məsələ geniş şəkildə tədqiq edilməmişdir. Xulio Olivera və Vito Tansi "Carnegie Endowment for International Peace" fondunun iqtisadi islahatlar layihəsi çərçivəsində bu effekti ilk dəfə elmi şəkildə araşdırmışdılar. Onlar daha sonra əldə etdikləri nəticələri "Otuzlar qrupu" ilə birgə işləri çərçivəsində dəqiqləşdirmişdilər.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
*
Evoplosefal

Evoplosefal - 99,6 milyon - 65,5 milyon il əvvəl son təbaşirr dövründə yaşamış dinozavr cinsi.

## Kəsfi
Evoplosefal ilk dəfə paleontoloq Laurens Lambe tərəfindən 1897-cu ildə kəşf edilmişdir. Adının mənasl tmamailə zirehlənmiş başlı və ya yaxşı qorunan baş deməkdir. Evoplosefal təqribi 6 metr uzunluğa, 2 tona çatan ağırlıq sahib idi və ot ilə qidalanırdı.

## Yaşayış arealı
Şimali Amerikanın mərkəzi və şimal hissələri - indiki ABŞ və Kanada ərazilər. Meşəlik ərazilərdə yaşayıb.

## Təsviri
Evoplosefalın bədəni hətta göz qapaqları da daxil olmaqla bərk sümük örtüklə qorunur. Dişləri bir əyri sıra üzrə düzülmüşdür və otları qoparıb çeynəmək üzrə uyğunlaşıb.

Quyruğunun sonunda ikibaşlı sümüklü toppuz yerləşir və müdafiə üçün olduqca təsirli silahdır.

Ayaqları qısa və güclüddür, başı düz, qalın və üçbucaq formalıdır. 

## Skelet quruluşu

## Sinifləndirilməsi

## Qidalanması

## Zireh

## Həmçinin bax

* Mikroraptor
* Sinornitozavr

## İstinadlar
Qokenin

&nbsp;— orta əsrlər və yeni dövr Yaponiyasında xırda zadəganlardan ibarət xidmətçi sinif.

## Tarixi
"Qokenin" titulu ilk dəfə XII əsrdə, Kamakura dövründə qurulmuş ilk Minamoto şoqunluğunda meydana çıxmışdır. Bu dövrdə qokeninlər birbaşa şoqunun vassalları olan samurayları birləşdirmişdir. 1335–1573-cü illəri əhatə edən Aşikaha şoqun sülaləsinin hakimiyyəti dövründə mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi nəticəsində bir çox qokenin klanları iri feodalların himayəsinə keçmiş və XV–XVI əsrlərdə Yaponiyada baş verən daxili müharibələrdə onların tərəfində iştirak etmişdir. 1603–1867-ci illərdə Tokuqava sülaləsi tərəfindən yaradılmış mərkəzləşdirilmiş dövlətdə qokeninlər yenidən şoqunun irsi vassalları kimi çıxış etmişdir. Onlar hərbi xidmət daşımaqla yanaşı, həm paytaxtda, həm də əyalətlərdə inzibati, məhkəmə və hərbi idarəçilikdə orta pilləni tutmuşdur. Xidmətçi zadəgan sinfi kimi, gokeninlər nadir hallarda torpaq mülklərinə sahib olmuşdur. Tokuqava dövrünün sonuna doğru Yaponiyada təxminən 17 min qokenin mövcud olmuşdur. Hatamoto təbəqəsindən fərqli olaraq, qokeninlər şoqunun qəbulunda iştirak etmək hüququna malik olmamışdır. Meyci dövründə "qokenin" titulu digər bütün yapon orta əsr titulları kimi ləğv edilmişdir.

## İstinadlar
Vatatsumi

və ya  — Yaponiya mifologiyasında dənizlər və okeanların kamisi. O, dənizin dibində yerləşən  adlı sarayda yaşamışdır. Əfsanələrə görə, Vatat&shy;sumi burada axınları və qabarma-çəkilməni idarə edə bildiyi sehrli bir inciyə sahib olmuşdur.

"*[[Nihon şoki]]*" əsərində qeyd olunduğuna görə, Vatat&shy;sumi İzanami və İzanaqinin övladı olmuşdur. Sonrakı rəvayətlərdə o, əjdaha tanrısı Ryucin obrazı ilə eyniləşdirilmişdir. Dəniz hökmdarının qızları Niniqi no Mikotonun oğullarına ərə getmişdir. Bu nikah sayəsində Amaterasun&shy;un nəslindən olanlar sualtı dünyaya tabe olmaq məcburiyyətində qalmamışdır.

## İstinadlar
Atelopus limosus

**Atelopus limosus** — "Limosa harlequin qurbağası", Bufonidae fəsiləsinə aid və Panamaya endemik olan nəsli kəsilmək təhlükəsində olan bir qurbağa növü. Onun təbii yaşayış mühiti tropik rütubətli düzənlik meşələrindəki çay kənarları və Mərkəzi Panamada yerləşən Çaqres hövzəsinin çaylarıdır.

## Təsvir

"Atelopus limosus"un iki rəng forması var. Düzənlik rəng forması: Bu forma qəhvəyi rəngdədir, sarı burun və barmaq uclarına malikdir. Erkəklər bu formada olur. Yüksəklik rəng forması: Bu forma yaşıl rəngdədir və arxa tərəfində qara "V" şəkilli işarələr var.
Hər iki rəng formasında erkəklər və dişilər cinsi dimorfizm nümayiş etdirir. Erkəklər daha kiçik olur və ağ qarın hissəsi üzərində qara nöqtələr var. Dişilər isə qırmızı və ya narıncı qarın hissəsinə malikdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Səhləbkimilər (yarımfəsilə)

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ophisaurus attenuatus

**Ophisaurus attenuatus** (*İncə şüşə kərtənkələsi*) — Şüşə kərtənkələləri yarımfəsiləsinə (*Anguinae*) aid olan ayaqsız bir kərtənkələ növü.

## Təsvir

"Ophisaurus attenuatus" kərtənkələlərinin sarıdan qəhvəyiyə qədər rəngli bədəni və altı zolağı var, həmçinin orta bel zolağına malikdirlər. Kərtənkələnin pulcuqlarının ortasında ağ nöqtələr bəzən işıqlı zolaqlar əmələ gətirə bilər. "O. attenuatus" 0,56 m (22 düym) ilə 0,91 m (36 düym) arasında ümumi uzunluğa çata bilər. Bu növ yaxalı kərtənkələlərlə yaxından əlaqəlidir. Quyruğu bədən uzunluğunun üçdə ikisini təşkil edir. Onun pulcuqları osteoderm tərəfindən dəstəklənir, bu da bədəni sərt və möhkəm edir. Növün ucu bizli burnu və fərqləndirici olmayan başı var. Erkəklər və dişilər eyni ölçüdədir. Yaşlandıqca onun işarələri solğunlaşa bilər.
İlanlardan fərqli olaraq, onların göz qapaqları və qulaqları var. Bu kərtənkələlər hamar səthlərdə hərəkət etməkdə bəzi çətinliklər çəkir, çünki ilanların böyük qarın lövhələri və əlaqəli əzələləri yoxdur. İlanların bədəni bu növdən daha çevikdir və fərqli formalı pulcuqlara malikdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Apalone spinifera

**Apalone spinifera** (*Tikanlı yumşaqqabıqlı tısbağa*) — Yumşaqqabıqlı tısbağalar növünə aid, Şimali Amerikada ən böyük şirinsu tısbağalarından biri. Həm ümumi adı olan "tikanlı yumşaqqabıqlı", həm də elmi adı olan "spinifera" (tikan daşıyan), qabığın ön kənarında yerləşən tikanlı, konus şəkilli çıxıntılara aiddir. Bu çıxıntılar qalın qabıq lövhələri (pulcuqlar) deyil.

## Təsvir

"Apalone spinifera" tısbağasının elmi adı onun xüsusiyyətlərini çox yaxşı təsvir edir. "Apalone" yunan sözü olan "apalos"dan gəlir və "yumşaq" və ya "həssas" mənasını verir. "Spinifera" isə latın mənşəlidir; "spina" tikan və ya dikən, "-ifer" isə daşıyan deməkdir. Bu növ "Trionychidae" fəsiləsinə aiddir və bu fəsilənin üzvlərinin ən fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biri dəridən ibarət, orta dərəcədə elastik qabığın olmasıdır. Bu, keratinləşmiş qabıq lövhələrinin və bəzi sümük toxumasının itirilməsi nəticəsində yaranır. Tikanlı yumşaqqabıqlı tısbağaların pərdəli ayaqları var və hər ayaqda üç dırnaq mövcuddur. Yumşaqqabıqlı tısbağaların digər fərqləndirici xüsusiyyəti isə ətlə örtülü, uzun bir burun olmasıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Drawing of skull of Spiny Softshell Turtle
Clemmys guttata

**Clemmys guttata** (*Xallı tısbağa*) — "Clemmys" cinsinin yeganə növü.

## Təsvir

"Clemmys guttata" kiçik ölçülüdür və boz-qara rəngə malikdir. Yuxarı qabığı (karapaks) hamardır, ortadan keçən bir silsiləyə (kiel) sahib deyil və uzunluğu 3.5–12.5 sm (1.4–4.9 in) arasında dəyişir. Qabığı tamamilə qara rəngdədir və sıfırdan təxminən yüzə qədər sarı xal daşıyır ki, bu da bu tısbağanın əsas xüsusiyyətidir. Maraqlıdır ki, yuxarı qabığın sol tərəfində sağ tərəfə nisbətən daha çox xal olur. Xallar həmişə baş, boyun və ətraflarda mövcuddur. Qarın qabığı (plastron) sarı və ya narıncı-sarı rəngdədir və hər bir hissəsində (skut) qara ləkə var. Lakin yaşlandıqca, qarın qabığının rəngi tündləşir və nəticədə tamamilə qara rəng alır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mimoza

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Coelurosauria

**Coelurosauria** (yunanca "boşquyruq kərtənkələlər" mənasını verir) — Teropod dinozavrlarının bir kladıdır və bu qrup quşlarla karnosaurlardan daha yaxından əlaqəlidir. 

## Təsnifat

İndiyə qədər kəşf edilmiş əksər lələkli dinozavrlar koelurozavrlar olmuşdur. Filip J. Karri bütün koelurozavrların lələkli olmasının çox güman olduğunu düşünürdü. Lakin bu qrupun bəzi üzvləri üçün tapılan dəri izləri onların daşlı, pulcuqlu dəriyə malik olduğunu göstərir ki, bu da lələklərin bütün taksonlarda tamamilə pulcuqların yerini almadığını göstərir. Keçmişdə Coelurosauria bütün kiçik teropodlara istinad etmək üçün istifadə edilirdi, lakin bu təsnifat sonradan dəyişdirilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* '''Paleobiology Database:''' Coelurosauria
* The Major Groups of Coelurosaurs
* Palaeos: Coelurosauria
* Tree of Life Web: Coelurosauria
MyBatis

**MyBatis**, XML və ya annotasiyalardan istifadə edərək proqramdaxili obyektləri  verilənlər bazası proseduraları və  SQL  ilə birləşdirən Java   freymvorkdur.

ORM framevorklardan fərqli olaraq, MyBatis Java obyektlərini verilənlər bazası cədvəllərinə deyil, Java metodlarını SQL sorğularına çevirir.

MyBatis proqramçıya DB proseduraları, görünüşlər, istənilən mürəkkəb sorğular və verilənlər bazansının bütün  funksionallıqlarından istifadə etməyə imkan verir.

SQL sorğuları  XML faylları və ya annotasiyalarda saxlanılır. Aşağıda MyBatis mapper nümunəsi göstərilib. Proqram kodu parçasında MyBatis annotasiyaları olan Java interfeys təsvir olunub.


```java
package org.mybatis.example;

public interface BlogMapper {
    @Select("select * from Blog where id = #{id}")
    Blog selectBlog(int id);
}
```


Bu hissə aşağıdakı kimi icra edilir


```java
BlogMapper mapper = session.getMapper(BlogMapper.class);
Blog blog = mapper.selectBlog(101);
```


SQL sorğusu aşağğıdakı kimi external XML faylına çıxarıla bilir.


```xml+velocity
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?>
<!DOCTYPE mapper PUBLIC "-//mybatis.org//DTD Mapper 3.0//EN" "http://mybatis.org/dtd/mybatis-3-mapper.dtd">
<mapper namespace="org.mybatis.example.BlogMapper">
    <select id="selectBlog" parameterType="int" resultType="Blog">
        select * from Blog where id = #{id}
    </select>
</mapper>
```
Kuala Lumpur Quş parkı

**Kuala Lumpur Quş parkı** (malay. Taman Burung Kuala Lumpur) — 1991-ci ildə Malaziyanın paytaxdı Kuala Lumpur şəhərində, Lake Gardens (Göl bağları) ərazisini əhatə edən dünyanın ən böyük açıq havada olan quş parkı. Parkda 2000-dən çox quş var, onlardan bəziləri Avstraliya, Yeni Qvineya, Tayland, Tanzaniya, Hollandiya və Çin kimi xarici ölkələrin vətəndaşları və səfirlikləri tərəfindən hədiyyə edilib. Park Malayziyanın ən məşhur turistik yerlərindən biridir və hər il təxminən 200.000 insan tərəfindən ziyarət edilir. ABŞ-ın keçmiş prezidenti Bill Klinton 2008-ci il dekabrın 5-də parkı ziyarət edib.
 

## Parkın konsepsiyası

Quş parkının əsas fərqləndirici xüsusiyyəti onun "sərbəst uçuş" konsepsiyasıdır, yəni əksər quşlar qəfəslərdən kənarda saxlanılır. Bütün park dirəklərə bərkidilmiş torla örtülüb.

Ziyarətçilər təbiətdə yaşayan yerli və xarici növ quşlarla yaxından tanış olmaq imkanı əldə edirlər. Layihənin uğurunun sübutu kimi bir çox quş növlərinin parkın şəraitinə o qədər uyğunlaşmasıdır ki, onlar təbii yolla yuva qurur və təbii yolla çoxalır və bu dövran ildən-ilə davam edir.

Parkın ərazisinə aşağıdakılar daxildir:
* Quşların həyatı, vərdişləri və anatomiyası haqqında öyrənə biləcək təhsil mərkəzi
* Quşların balalarının yumurtadan çıxmasını izləyə bilən inkubator.
* Uşaq meydançası
* Quşlarla şəkil çəkdirmək üçün foto köşk
* Restoran və kafe
* Seminar zalı

## Qallereyası

Kuala-Lumpur-Bird-Park-Inside.JPG|
Kuala Lumpur Bird Park, Performance.jpg|
Kuala Lumpur Bird Park, Hornbill.jpg|
BIRD_PARK_57_0313.jpg|
Lorikeets_feeding_-Kuala_Lumpur_Bird_Park-4a.jpg|
BIRD_PARK_25_0116.jpg|
Trichoglossus_haematodus_-Kuala_Lumpur_Bird_Park-4a.jpg|
BIRD_PARK_32_0141.jpg|
BIRD_PARK_1_0038.jpg|
BIRD_PARK_8_0189.jpg|
More more birds Bird Park KL.jpg|
White bird Bird Park KL.jpg|
Egret at KL Bird Park, Kuala Lumpur, Malaysia..JPG|
I like this picture at Bird Park KL.jpg|
Birdy Bird Park KL.jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Əs-Səvaiqül-muhriqa

**Əs-Səvaiqül-muhriqa** () — Raşidun xəlifələri və səhabələrin üstünlüklərindən bəhs edən əsər. Əsər şiələrə rəddiyyə mahiyətində qələmə alınmışdır. Əsər Osmanlı alimləri tərəfindən böyük rəğbət görümüşdür.

## Müəllif

Əsərin müəllifi fəqih, mühəddis və ədib olan İbn Həcər əl-Heytəmidir.

## Əsər
Əsər müəllif tərəfindən "əs-Səvaiqül-muhriqa" şəklində adlandırılmışdır. Bununla yanaşı, əsərin mövzunu bəyan etmək məqsədilə bu ada "əla əhlir-Rafz vəz-zindiqa", "əla əhlil-bidə vəz-zindiqa" və "li-ixvanil-ihtidə vəd-dəlal vəz-zindiqa" ifadələri əlavə edilmişdir. Əsər üç müqəddimə, on bir bab və bir xətimədən ibarətdir. Birinci müqəddimədə səhabələri tənqit etmə bidətinə və onların üstünlüyü haqqındakı rəvayətlərdən bəhs olunmuşdur. Əsərin beş fəsildən ibarət olan birinci babında Əbu Bəkrin xəlifə olmasından bəhs olunur. Ardınca isə bu mövzudakı icmadan və bir neçə nəfərin beyətdə gecikməsinin icmaya xələl gətirməyəcəyi vurğulanır. Üçüncü fəsildə bəzi ayələrlə yanaşı 15 hədisin də Əbu Bəkrin xəlifəliyinə dəlil olduğu irəli sürülür. Dördüncü fəsildə Əbu Bəkrin xəlifəliyi ilə Məhəmməd peyğəmbər arasındakı əlaqə müzakirə olunur. Beşinci fəsildə şiələrin Əbu Bəkrin xəlifəliyi əleyhində irəli sürdükləri iddialara cavab verilir. Həmçinin Əbu Bəkrə lənət oxuyan şiələrə qazıların verdikləri hökümlərdən bəhs edilir. İkinci bölmədə Əhli-Beytə mənsub olub Əbu Bəkri, Öməri və qisməndə Osmanı tərifləyən şəxslərin sözləri nəql edilir. Dört fəsildən ibarət olan üçüncü bölmə Raşidun xəlifələrinin üstünlüklərinin sadalanması ilə başlayır. İkinci fəsildə, Əbu Bəkrin fəzilətlərini haqqındakı 71 rəvayət nəql olunur. Ümumillikdə səhabələrin fəzilətlərindən bəhs edən rəvayətlərin sayı 114-dür. Əsərdə Ömərdən, Osmandan, Əlidən, Həsəndən, Müaviyyədən və Əhli-Beytdən bəhs olunmuşdur. Həmçinin əsərdə bu şəxslərə qarşı söylənilən tənqidlərə eyni şiddətdə də cavab və rəddiyyələr verilmişdir. Əsərin xətimə hissəsində isə müəllif əsəri qələmə alma məqsədindən bəhs etmişdir.

## Nəşr
Əsərin bəzi əlyazma nüsxələri İstanbuldakı kitabxanalarda (Millət kitabxanası, №&nbsp;1170; Bəyazid Dövlət kitabxanası, №&nbsp;9155) saxlanılır. Əsər müxtəlif tarixlərdə (1985, 1990, 1997 və s.) və müxtəlif yerlərdə (Qahirə, Lahor, Beyrut, İstanbul və s.) dəfələrlə nəşr edilmişdir.

## İstinadlar
Köşkmədrəsə

**Köşkmədrəsə** () — Türkiyənin Kayseri şəhərinin cənub-şərqində yerləşən, Ərətna bəyliyi dövrünə aid xanəgah.

## Tarixi
Bina üzərindəki kitabəyə görə, abidə 1339-cu ildə Ərətna bəy tərəfindən həyat yoldaşı Suli Paşanın (ö. 1339) xatirəsinə ithafən tikilmişdir. Bina xanəgah kimi inşa edilsə də, sonradan mədrəsə kimi istifadə olunub. Burada Ərətna bəy, həyat yoldaşı Suli Paşa, oğlu və varisi Qiyasəddin Məhəmməd və nəvəsi Əlaəddin Əli dəfn edilib. Abidənin üzərindəki yazıya görə memarın adı *"Kaluyan"* olmuşdur. Ehtimal edilir ki, memar ermənidir.

Uzun illər istifadəsiz qalan və tarixi dəyərinə görə qoruma altına alınan bina, Vəqflər Ümumi Müdirliyindən icarəyə götürülərək Məlikqazi bələdiyyəsi tərəfindən bərpa edilib. Hazırda isə bina Ramazan ayı boyunca müxtəlif mədəni və ictimai tədbirlərin keçirilməsi üçün istifadə edilir.

## İstinadlar
II Mehdi

**II Mehti Tarkovski** və ya **II Mehti Tərkili** () — 1797–1830-cu illərdə Tərki şamxalı, 1806–cı ildə Dərbənd xanı və 1800-cü ildən Rusiya İmperiyası general-leytenantı olmuşdur.

## Həyatı
1742-ci ildə Tərki şamxalı II Bammatın ailəsində dünyaya gəlmişdir.

## Hakimiyyəti
1797-ci ildə imperator I Pavelin fərmanı ilə Mehdi şamxal təyin olunmuşdur. 18 iyun 1800-cü ildə Tərki şəhərində şamxal kimi Rusiya imperatoruna Quran qarşısında and içmiş, 19 iyul tarixində isə general-leytenant rütbəsini almışdır. 10 sentyabr 1806-cı ildə Dərbənd xanlığını idarə etmiş, həmin il imperator I Aleksandr tərəfindən rəsmi olaraq Dərbənd xanı təyin edilmişdir. Bu, Mehdinin Pəricahan xanım ilə evlənməsi və onun Şeyxəli xanın bacısı və xanlığın varisi olması ilə bağlı olmuşdur. 1830-cu ildə Sankt-Peterburqa irs məsələlərini həll etmək üçün səfər etmiş, geri dönərkən vəfat etmişdir.

## Ailəsi
1796-cı ildə, rusların Dərbənddə olduğu dövrdə, Mehdi şamxal Quba xanı Fətəli xanın böyük qızı Pəricahan xanım ilə ailə qurmuş və bu evliliyindən iki övladı olmuşdur:

* oğlu — Süleymanpaşa Tarkovski - Tərki şamxallığını atasından sonra miras almışdır.
* qızı — Nuh Bikə.
Sevdyük Bikə adlı xanımından övladları:

* Oğulları — Əbumüslüm (Süleymanpaşadan sonra şamxallığı miras almışdır), Zübeyir.
* Qızı — Aybət Bikə.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

*
Əbdüləziz Dəhləvi

**Əbdüləziz ibn Şah Vəliyyullah Əhməd ibn Əbdirrəhim əl-Öməri əl-Faruqi əd-Dəhləvi** (; ) — hindistanlı müfəssir və mühəddis. O, Şah Vəliyullah Dəhləvinin oğludur.

## Bioqrafiyası
Dehlidə anadan olub. Atasının sayəsində yaxşı təhsil alıb. Uşaq yaşlarında Quranı əzbərləyib, təcvid və qiraət öyrənib. Başda "Kütübi-Sittə" olmaqla "əl-Muvatta", "Mişqətül-Məsabih", "Şəmailüt-Tirmizi" kimi əsərləri şəxsən atasından öyrənib (və ya dinləyib) və bu kitabların rəvayət hüququna yiyələnib. Gənc yaşlarında təfsir, hədis, fiqh, üsul, əqaid, kəlam, məntiq, cəbr, həndəsə, astronomiya, tarix və coğrafiya sahələrindəki dərin bilikləri ilə insanların diqqətini özünə cəlb edib. Atasının vəfatından sonra Rəhimiyyə mədrəsəsində dərs deməyə başlayıb. Tələbə və müridlər yetişdirib, əsərlər qələmə alıb. 25 yaşında səhhəti pisləşib. Buna görə də mədrəsədə dərs deməyi dayandırıb. Müəlliflik etməyi və moizələr verməyi isə fasiləsiz olaraq davam etdirib. Bir müddət sonra səhhəti daha da pisləşdiyindən maddi vəsaitini varisləri arasında bölüb. Geydiyi paltarlardan kəfən hazırlanmasını vəsiyyət edib. Məzarı atasının məzarının yanındadır.

O, fikirləri və fətvaları ilə hindistanlı müsəlmanların yaddaşında dərin iz buraxmış şəxslərdəndir.

## Əsərləri
Dəhləvi 50-ə yaxın əsərin müəllifidir. Ən mühüm əsərləri bunlardır:

* *Təfsiru Fəthil-Əziz*. Fatihə və Bəqərə (Təbərakə və Əmmə cüzləri daxil olmaqla) surələrinin farsca qələmə alınmış təfsiri. Yalnız iki cildi mövcudur. Kəlkətədə nəşr edilmişdir (h.q. 1248–1249).
* *[[Tuhfəi-İsna əşariyyə]]* (Ləknəv h.q. 1255, 1295). On iki imam şiəliyini tənqit etmək məqsədilə qələmə alınmışdır. Əsər sərt üslubda və fars dilində qələmə alınmışdır. Əsəri Qulam Məhəmməd ibn Muhyiddin ibn Ömər əl-Əsləmi ərəb dilinə tərcümə etmişdir. Mahmud Şükrü əl-Əlusi də əsəri "əl-Minhətül-ilahiyyə təlxisu tərcümətit-Tuhfətil-İsna əşariyyə" adı ilə ixtisar etmişdir. Möhübbəddin əl-Xətib, əsərə bir müqəddimə və bəzi qeydlər əlavə edərək 1953-cü ildə Qahirədə nəşr etmişdir.
* *Büstanül-mühəddisin* (Delhi 1876, 1898). Əsər hədis kitabları bioqrafiyasıdır. Əsərdə müəlliflərin bioqrafiyalarına da yer verilmişdir. Farsca olan əsər, Əli Osman Qoçquzu tərəfindən türk dilinə tərcümə edilmişdir (Ankara 1986).
* *Ücaləi-Nafiə* (Delhi h.q. 1312, 1348). Farsca qələmə alınmış bu əsərin mövzusu hədis üsuludur.
* *Sirrüş-şəhadəteyn* (Delhi h.q. 1261). Əsər Kərbəla şəhidləri haqqındadir. Əsəri, müəllifin tələbələrindən olan Salamatullah, fars dilində şərh etmişdir (Ləknəv 1882).
* *Əzizül-iqtibas fi fəzaili əxyarin-nas*. Bu əsər Raşidi xəlifələrinin üstünlükləri haqqındakı hədisləri özündə ehtiva edir. Ərəs fars dilinə və orducaya tərcümə edilərək nəşr edilmişdir. (Delhi 1904).
* *Mizanül-əqad* (Delhi h.q. 1321). Əqaid haqqında qələmə alınmış bu əsər, ərəbcədir.
* *Fətəvayi-Əzizi* (Delhi h.q. 1311–1314; Heydərabad h.q. 1313; Delhi h.q. 1341). İki cild olan bu farsca əsər, Dəhləvinin fətvalarını özündə ehtiva edir.

Müəllifin həmçinin məntiq, hikmət, yuxu yozumları və müxtəlif mövzulara aid bir çox risaləsi vardır.

## İstinadlar
Canik bəylikləri

**Canik bəylikləri** — 14–15-ci əsirlərdə Kiçik Asiyanın şimalında mövcud olmuş kiçik bəyliklər. Entoni Brayer "Çanik" toponimini lazların özlərini adlandırdıqları "Çani" adı ilə əlaqələndirir.

## Tarixi
1243-cü ildə baş tutmuş Kösədağ döyüşündən sonra Anadolu monqolların hegemoniyası altına keçdi. Beləliklə, məğlub olan Rum-Səlcuq sultanları Elxanilərin kuklasına çevrildilər və bölgədəki keçmiş Səlcuq əmirlərinin rəhbərlik etdiyi "bəylik" adlanan yarımüstəqil hakimiyyətlər yarandı. Ancaq Anadolunun Orta Qara dəniz bölgəsində dominant bir lider olmadığı üçün eyni ailənin üzvləri tərəfindən idarə olunan bir sıra kiçik bəyliklər meydana çıxdı. Ancaq bu bəyliklər ərazicə Anadoludakı digər bəyliklərdən kiçik idilər və Ərətna bəyliyindən nominal asılı idilər. Həmçinin bu bəyliklər arasında siyasi sabitlik yox idi, tez-tez hərbi qarşıdurmalar yaşanırdı.

## Bəyliklər

Bütün bəyliklər Osmanlı imperiyasının tərkibinə daxil edilmişdir.

## İstinadlar
Java Persistence API

**Jakarta Persistence API** (JPA; əvvəllər Java Persistence API) Jakarta EE freymvorkunun təqdim etdiyi  API spesifikasiyasıdır, java obyektlrəi verilənlər bazasında raha şəkildə saxlamağa imkan verir.
Bu interfeysin bir neçə reaizasiyası mövcuddur. Ən məhşuru Hibernate freymvorkdur. JPA ORM prinsiplərinə əsaslanır. 
JPA -nın aşağıdakıları əhatə edir. 
*  `[http://docs.oracle.com/javaee/7/api/javax/persistence/package-summary.html javax.persistence]` paketindəki bilavisətə API;
* Java Persistence Query Language - ORM sorğu dili; 
* Obyektlər arasında asılılığı təsvir edən Metaməlumatlar
* Entity -lər üçün DDL generasiyası

## İstinadlar
Roza Boner

**Roza Boner** (; ) — Fransa rəssamı və heyvan rəsmləri ustası. O, realist sənət hərəkatının ən tanınmış qadın nümayəndələrindən 
biridir. 
## Həyatı
Roza Boner 1822-ci ildə Bordo şəhərində anadan olub. Onun sənətə olan marağı erkən yaşlarında başlamış və rəsmlə məşğul olmaq üçün təhsil almağa başlamışdır. Roza Bonerun atası Raymond Boner öz də bir rəssam olduğundan, o, evdə sərbəst şəkildə sənət öyrənmiş və kiçik yaşlarından başlayaraq heyvanları və təbiəti müşahidə edərək rəsmlərini hazırlamağa başlamışdır.
Roza Boner Parisə köçdükdən sonra "Ecole des Beaux-Arts" kimi tanınmış sənət məktəblərində təhsil almış və burada klassik sənət tərzini və realist yanaşmaları mənimsəmişdir. O, qadınların sənətdə daha çox təmsil olunmaması səbəbindən, sərgi və məşhur mühitlərdə əksərən kişilərlə rəqabət aparmalı oldu.

Roza Boner əsasən heyvan rəsmləri və təbiət təsvirləri ilə məşhur olmuşdur. O, realizm üslubunda işləmiş və heyvanları təbii vəziyyətlərində, xüsusən hərəkət halında təsvir edərək detallara diqqət yetirmişdir. Roza Boner heyvanları sadəcə şəkil kimi deyil, onların psixoloji və fiziki xüsusiyyətlərini də təhlil edərək sənət əsərlərinə həyat vermişdir.
Roza Bonerun ən çox təsvir etdiyi heyvanlar arasında atlar, inəklər, qoyunlar və öküzlər yer alırdı. Heyvanların hərəkətini və davranışlarını dəqiq şəkildə rəsmə çəkmək, onun işlərinin əsas xüsusiyyətlərindən biri idi. O, həmçinin təbii mənzərələr və kənd həyatının gündəlik anlarını da təsvir edirdi.
**
Əsas əsərləri**

* "The Horse Fair" (At Yarmarkası) – Roza Bonerun ən məşhur və ən böyük əsərlərindən biridir. Bu əsərdə, o, Paris yaxınlığında keçirilən bir at yarmarkasını təsvir edir və burada atların gücü və gözəlliyini təbii şəkildə təqdim edir. Bu əsər, realist sənətin zirvələrindən biri sayılır.
* "Plowing in the Nivernais" (Nivernaisdə Yerləmə) – Roza Boner bu əsərində kənd həyatını və heyvanların kənd təsərrüfatındakı rolunu təsvir edir. Bu əsər, onun detailed və həssas heyvan təsvirlərindəki bacarığını göstərir.
* "The Sheepfold" (Qoyun Yurdu) – Bu əsərdə Roza Boner qoyunların və kənd həyatının təsvirini təqdim edir.
* "The Lion of the Place du Carrousel" (Carrousel Meydanı Aslanı) – Roza Boner bu əsərində Paris meydanında yerləşən heykəlin təbii mənzərəsini çəkmişdir.

Roza Boner Fransız sənətində qadın sənətçinin mövqeyini gücləndirən və beynəlxalq səviyyədə böyük tanınan bir fiqur olmuşdur. O, çoxsaylı sərgilərdə iştirak edərək, tanınmış müasir sənətçilərlə rəqabət aparmış və onların arasından seçilmişdir. Roza Boner Fransız Akademiyasının yüksək mükafatı olan "Legion d'Honneur" ilə təltif edilən ilk qadın rəssamlardan biri olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rosa Bonheur &nbsp;— :en:Artcyclopedia search
* Rosa Bonheur &nbsp;— Rehs Galleries' biographical information and an image of her painting *Couching Lion*, 1872
* ''A life without Compromise'' &nbsp;— Rosa Bonheur biography, artworks and writings on Trivium Art History
*  «Bonheur, Rosa,--1822-1899.»  Library of Congress
Patrisiya Kornvell

**Patrisiya Kornvell** (; ) — Amerika yazıçısı və jurnalisti. O, daha çox məhkəmə tibb alimi Dr.Kay Skarpetta haqqında detektiv roman seriyasının müəllifi kimi məşhurdur.
## Həyatı
Patrisiya Kornvell 9 iyun 1956-cı ildə Mayami şəhərində anadan olub. O, üç uşağın ikincisidir. Atası Sam Daniels ABŞ-da tanınmış apellyasiya hüquqşünaslarından biri olub və Ali Məhkəmə Hakimi Huqo Blakin yanında işləmişdir. Patrisiya Kornvell atası tərəfindən fiziki olmayan, lakin emosional mənada zülm gördüyünü iddia edib, bu təcrübələrin həyatında böyük təsir yaratdığını qeyd edib. 1961-ci ildə anası Marilin üç uşağı Şimali Karolinaya köçdü. Marilin ağır depressiya keçirdiyindən xəstəxanaya yerləşdirildi. 

Patrisiya Kornvell 1979-cu ildə "The Charlotte Observer" qəzetində müxbir kimi işləməyə başladı və burada müxtəlif mövzulara dair yazılar yazdı. O, 1984-cü ildən etibarən ilk romanını yazmağa başladı və 1990-cı ildə ilk böyük uğurunu "Postmortem" adlı əsəri ilə əldə etdi. Bu əsər real həyatda Riçmond şəhərində baş vermiş hadisələrindən ilham alıb və Patrisiya Kornvellə müxtəlif mükafatlar qazandırmışdır.

Patrisiya Kornvellin əsərlərinin əksəriyyəti, tibb müfəttişi Kay Skarpetta ilə əlaqəlidir. Bu seriya cinayət yerində baş vermiş hadisələri tədqiq edən bir qəhrəmanın həyatına fokuslanır. İlk romanlardan etibarən, Patrisiya Kornvell kriminalistikanın əhəmiyyətini ön plana çıxarıb və bunun TV-dəki "CSI" kimi populyar proqramlara ilham verdiyi düşünülür. 

Patrisiya Kornvell 1993-cü ildə sərxoş vəziyyətdə avtomobil qəzası keçirərək içki qəbulundan məsuliyyət daşımış və buna görə 28 gün müalicə mərkəzində yerləşdirilmişdir. O, həmçinin 2000-ci ildə yazıçı Lesli Saçs ilə qarşıdurma yaşamış və Saçsın plagiarizm iddialarına qarşı hüquqi mübarizə aparmışdır.

Patrisiya Kornvell 1980-ci ildə Çarlz Kornvell ilə evlənmiş, lakin 1989-cu ildə boşanmışdır. 2006-cı ildə isə Staci Gruber adlı Harvard Universitetində çalışan psixiatriya professoru ilə evlənmişdir. O, həmçinin 50 yaşında olarkən cinsi bərabərlik məsələlərində daha fəal olub və cəmiyyət qarşısında açıq şəkildə bərabərlik uğrunda danışmağa başlamışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər

* Официальный сайт
* Patricia Cornwell. Britannica Online
Dəmirçi kənd məscidi

**Dəmirçi kənd məscidi** — 1892-ci ildə tikilmiş tarix-memarlıq abidəsi, məscid. Azərbaycanın Şamaxı rayonunun Dəmirçi kəndində yerləşir.

Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

## Haqqında
Dəmirçi kənd məscidi 1892-ci ildə Şamaxı rayonunun Dəmirçi kəndində tikilib.

Sovet işğalından sonra Azərbaycanda 1928-ci ildə rəsmi olaraq dinlə mübarizəyə başladılar. Bir çox məscid, kilsə və sinaqoqlar maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verildi. Əgər 1917-ci ildə Azərbaycanda 3.000 məscid var idisə 1927-ci ildə bu rəqəm 1.700, 1928-ci ildə 1369, 1933-cü ildə isə 17 idi. Dəmirçi kənd məscidi də bu dövrdə fəaliyyətini dayandırıb.

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra 2 avqust 2001-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin verdiyi 132 nömrəli qərar ilə məscid, yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

2017-ci ildə Dəmirçi kəndində aparılan bərpa işləri çərçivəsində Dəmirçi kənd məscidi də bərpa olunub və dindarların istifadəsinə verilib.

## Şəkilləri

Dəmirçi kənd məscidi (13).jpg
Dəmirçi kənd məscidi (2).jpg
Dəmirçi kənd məscidi (7).jpg
Dəmirçi kənd məscidi (8).jpg
Dəmirçi kənd məscidi (29).jpg
Dəmirçi kənd məscidi (21).jpg
Dəmirçi kənd məscidi (16).jpg


## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
*
Bilal Ərdoğan

**Nəcməddin Bilal Ərdoğan** (23 aprel 1981 il, İstanbul) — türk iş adamı, Türkiyə Cümhuriyyətinin 12-ci prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın dörd övladından biri.

## İlk illəri və təhsili
Bilal Ərdoğan 23 aprel 1981-ci ildə İstanbulda anadan olub. Atası Rəcəb Tayyib Ərdoğan, anası Əminə Ərdoğandır. Əhməd Burak adlı qardaşı və Sümeyyə və Esra adlı bacıları var.

1999-cu ildə Kartal Anadolu İmam Hatip liseyini bitirdikdən sonra ali təhsilini ABŞ-da davam edib. O, İndiana Universitetini siyasi elmlər və iqtisadiyyat fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib və 
2004-cü ildə dünyanın aparıcı universiteti olan Harvard Universitetinin Kennedi İdarəetmə Məktəbindən dövlət idarəçiliyi üzrə magistr dərəcəsi alıb.

İngilis dilini yüksək səviyyədə, fransız, italyan və ərəb dillərini orta səviyyədə bilir.

## İş həyatı
Universiteti bitirdikdən sonra Bilal Ərdoğan Dünya Bankında Slovakiya, Xorvatiya, Misir, Fələstin və İraq ölkələrinə aid olan şöbələrdə ekspert kimi çalışıb. Burada işlədiyi zaman əsas təhsil büdcələri və təhsil siyasətinə diqqət yetirirdi.

Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra karyerasına dənizçilik sənayesində başlayıb və BMZ Gəmiçilik və İnşaat şirkətini qurub. 

Bilal Ərdoğan Türkiyə Gənclik və Təhsil Xidmətləri Vəqfinin (TÜRGEV) qəyyumlar şurasının üzvüdür. O, həmçinin 17 noyabr 2013-cü ildə yaradılmış İnsan və Bilik fondunun təsisçilərindən biridir və 2014-cü ildə yaradılmış Türkiyə Gənclik fondunun yüksək məsləhət şurasının üzvlərindəndir.

## Şəxsi həyatı

2003-cü ildə Reyyan Uzunerlə ailə həyatı qurub. Nikah mərasimində bir çox məşhurlarla yanaşı, İtaliyanın baş naziri Silvio Berluskonidə şahid qismində iştirak etmişdir. Ömər Tayyib və Əli Tahir adlı iki oğlu, Fatimə Sərra adlı qızı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bilal Erdoğan
Bəhruz Kəngərli (dəqiqləşdirmə)

**Bəhruz Kəngərli** — Azərbaycan rəssamı və Azərbaycanda toponim:

* Bəhruz Kəngərli — Azərbaycan rəssamı.
* Bəhruz Kəngərli — Azərbaycanın Şərur rayonunda kənd.

## Həmçinin bax

* Kəngərli
Rəcəb Tayyib Ərdoğanın baş nazir səfərlərinin siyahısı

**Rəcəb Tayyib Ərdoğanın baş nazir səfərlərinin siyahısı** adlı məqaləyə — Türkiyə Respublikasının 25-ci baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın səfərləri daxildir. 

Bir çox liderlər kimi, Ərdoğan da Birləşmiş Millətlər Təşkilatının, G20-nin və digər beynəlxalq təşkilatların illik toplantıları üçün ən çox ABŞ-a səfər edib. İkinci ölkə isə ilk növbədə Avropa İttifaqı ilə əlaqələrə görə Belçikadır. Ərdoğanın ən çox ziyarət etdiyi üçüncü ölkə Türkiyə ilə qonşu olan Azərbaycandır.

## Beynəlxalq səfərlərin xülasəsi

## 2002

## 2003

## 2004

## 2005

## 2006

## 2007

} Azərbaycan
|Bakı
|9–10 Mart 
|-
| Səudiyyə Ərəbistanı
|Ər-Riyad
|28–29 Mart
|-
| Suriya
|Hələb
|3–4 Aprel
|-
| Almaniya
|Hannover
|15–16 Aprel  
|-
| ABŞ
|Nyu York, Vaşinqton
| 21–29 Sentyabr
|-
| Rumıniya
|Buxarest
|25–26 Oktyabr
|-
| ABŞ
|Vaşinqton
|4–6 Noyabr
|-
| İtaliya
|Roma
|7–8 Noyabr
|-
| Çexiya
|Pardubitse, Praqa
|15–16 Noyabr
|-
| Azərbaycan
|Baku
|16–17 Noyabr
|-
| Birləşmiş Krallıq
|London, Oksford
|22–23 Noyabr
|-
| Portuqaliya
|Lissabon
|8 Dekabr
|}

## 2008

## 2009

## 2010

## 2011

## 2012

## 2013

## 2014

## Həmçinin bax
* Rəcəb Tayyib Ərdoğan
* Türkiyə Prezidenti
* Türkiyədəki diplomatik nümayəndəliklərin siyahısı
* Türkiyənin xarici siyasəti
* Rəcəb Tayyib Ərdoğanın prezident səfərlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əhliman Xıdırov

**Xıdırov Əhliman Mehman oğlu** () — Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin hakimi.

## Həyatı
1975-ci ildə Naxçıvanda anadan olmuşdur. 1997-ci ildə Türkiyə Respublikası Mərmərə Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib.

1999–2000-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsində sədrin məsləhətçisi kimi işə başlamış, 2000–2007-ci illərdə Naxçıvan MR Ali Məhkəməsində şöbə müdiri, 2007–2017-ci illərdə isə Kəngərli rayon məhkəməsində hakim vəzifəsini tutmuşdur. 

2017–2018-ci ildə Kəngərli rayon məhkəməsinin sədri olmuş, 2018–2020-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məhkəməsinin hakimi, 2020–2022-ci illərdə isə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məhkəməsində Kommersiya kollegiyasının sədri vəzifəsini tutmuşdur. 

2022-ci ildən Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin hakimi vəzifəsindədir.

## Təltifləri
11.02.2023-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar
Genslen testi

**Genslen testi** () – sakroiliiti aşkar etmək üçün istifadə olunan klinik testdir.

## İstinadlar
Müqəddəs Məryəm kafedralı (Antverpen)

**Müqəddəs Məryəm kafedralı** () — Antverpen şəhərində yerləşən Roma-Katolik kilsəsi. Antverpen Yeparxiyasının bugünkü mərkəzi olan kilsənin tikintisi 1352-ci ildə başlamış və ilk mərhələsi 1521-ci ildə başa çatsa da, heç vaxt tam olaraq "tamamlanmamışdır".

## Tarixi
Kilsə Qotika üslubunda memarlar Yan və Piter Appelmans tərəfindən inşa edilmişdir. Kilsədə barokko dövrünün məşhur rəssamı Piter Paul Rubensin, həmçinin Otto van Vin, Yakob de Bakker və Marten de Vos kimi sənətkarların əsərləri nümayiş olunur. Kilsə şəhərin üzərində 123 metr hündürlüyə qalxan qülləsi ilə Belçikanın ən böyük Qotika kilsəsidir. Kafedralın zəng qülləsi UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil olan "Belçika və Fransa Zəng Qüllələri" siyahısında yer alır.

1352-ci ildə Belçikanın ən böyük Qotika kilsəsi olacaq yeni Müqəddəs Məryəm kilsəsinin tikintisinə başlandı. Əvvəlcə kilsənin iki eyni hündürlükdə qülləsi olmalı idi. 1521-ci ildə təxminən 170 il sonra, yeni Müqəddəs Məryəm Kilsəsi hazır oldu. Cənub qülləsi yalnız üçüncü mərtəbəyə qədər ucaldılmışdı. 5-6 oktyabr 1533-cü il gecəsində yeni kilsə böyük bir yanğın nəticəsində ciddi zərər gördü, lakin Lanselot II van Ursel binanı xilas etdi. İkinci qüllənin tikintisi təxirə salındı və nəticədə tamamlanmadı. Bundan əlavə kilsə 1559-cu ildə Antverpen yeparxiyasının kafedralı oldu, lakin 1801-ci il Konkordatasından sonra 1801-ci ildən 1961-ci ilə qədər bu titulunu itirdi. 20 avqust 1566-cı ildə baş verən İkonoklazm (Səksən illik müharibənin başlanğıcında baş verən "Beeldenstorm" hadisəsi) zamanı protestantlar kafedralın daxili hissəsinin böyük bir hissəsini məhv etdilər.

## Qalereya

Fayl:Liebfrauenkathedrale3.JPG|Mərkəzi küçələrin birindən kilsənin görünüşü
Antwerpen olv-kathedraal2.jpg|Kilsənin yuxardan görünüşü
Cathedral-Antwerp.JPG|Fasad
Antwerp cathedral sporting the Flemish Lion.jpg|Cənub tərəfindən görünüşü 
Cathedral of our Lady 1 (Piotr Kuczynski).jpg|Şimal qülləsi 
Cathedral of our Lady 7 (Piotr Kuczynski).jpg|Qüllədə olan saat 
Cathedral of our Lady 9 (Piotr Kuczynski).jpg|Kilsə divarında heykəllər 
Liebfrauenkathedrale1.JPG|Kilsə interyeri 
Liebfrauenkathedrale2.JPG|Əsas nef
Peter Paul Rubens - The Raising of the Cross (Antwerp Cathedral).jpg|İsanın zühur etməsi əsəri (Piter Paul Rubens, 1610)
Peter Paul Rubens - Raising of the Cross (Central panel).jpg|İsanın zühur etməsi əsəri, mərkəzi pano 
Rubens Kreuzabnahme1.JPG|İsanın çarmıxdan azad edilməsi (Rubens, 1612—1614)
Rubens Kreuzabnahme2.JPG|İsanın çarmıxdan azad edilməsi (mərkəzi panel)
Peter Paul Rubens - Triptych of the Descent from the Cross.jpg|İsanın çarmıxdan azad edilməsi
Peter Paul Rubens - Assumption of Mary.jpg|"Məryəmin göylərə qaldırılması" (Rubens, 1626)
Backer Last Judgment.jpg|"Qiyamət məhkəməsi" (Yakov de Beker, 1580)


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 

## Xarici keçidlər

* De Kathedraal – official website
* Organs in the Antwerp Cathedral
HLA

**HLA** () – insanda (H) bu antigenlər leykositlərin (L) səthində yerləşir və 1-ci (A) identifikasiya olunmuş sistemdir. Bəzi revmatik xəstəliklərinin diaqnostika və proqnozunda əhəmiyyətlidir: AS, BX, RA və sair.

## İstinadlar
Lithobates septentrionalis

**Lithobates septentrionalis** — Ağacqurbağaları fəsiləsinə aid qurbağa növü.
## Ümumi məlumat
Lithobates septentrionalis ABŞ və Kanadaya endemik kiçik qurbağadır. Lithobates septentrionalis kiçik bir qurbağadır, uzunluğu 4,8 ilə 7,6 sm arasında dəyişir. Bel hissəsi ümumiyyətlə yaşıl rəngdədir, tünd yaşıl və qəhvəyi ləkələrlə örtülüdür, qarın hissəsi isə krem, sarı və ya ağ rəngdədir. Cinsi dimorfizm mövcuddur, erkəklərin boğaz hissəsi parlaq sarı rəngdə olur, dişilərin boğazı isə ağ rəngdədir. Erkəklərin timpanum gözündən böyükdür, dişilərdə isə gözündən kiçik və ya eyni ölçüdədir. Qurbağaların alt hissəsi açıq rəngdədir və parlaq yaşıl dodaqları var.

Lithobates septentrionalis əsasən suda yaşayır, meşəli ərazilərdəki göllərdə, bataqlıqlarda və axarlarda bitkilər arasında gizlənir. Onlar hörümçəklər, ilanlar, böcəklər və digər onurğasızlar daxil olmaqla müxtəlif şeylərlə qidalanırlar. Çömçəquyruqlar əsasən yosun və çürümüş bitki maddələri ilə qidalanır.

Cütləşmə adətən yazın sonunda və yayın əvvəlində baş verir. Bu qurbağalar soyuq, yaxşı oksigenləşmiş bataqlıq sahələrini seçirlər. Gecənin son saatlarında, bəzən isə gündüz vaxtı erkəklər suyun səthində üzərək və ya üzən bitkilərə söykənərək dişiləri cəlb etmək üçün səs çıxarırlar. Dişi bir dəfəyə 500 ilə 4000 arasında yumurta qoya bilər, adətən dərin sularda. Yumurta kütlələri üzən bitkilərə yaxın yerləşir və qoyulduqdan bir neçə gün sonra çatlayır. Çömçəquyruqlar təxminən bir il müddətində sürfə mərhələsində qalır, sonra isə kiçik qurbağalara çevrilir. Erkəklər bir ildə, dişilər isə iki ildə yetkinliyə çatır. 

Son illərdə Lithobates septentrionalislərin ümumi populyasiyasının azalmaqda olduğu müşahidə edilir. 1999-cu ildə David Gardiner və David Hoppe tərəfindən aparılan bir araşdırmada mink qurbağalarında deformasiyaların artdığı qeyd edilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Hillis, D.M. & Wilcox, T.P. (2005). Phylogeny of the New World true frogs (*Rana*). *[[:en:Molecular Phylogenetics and Evolution|Mol. Phylogenet. Evol.]]* **34**(2): 299–314.  PDF fulltext.
* Hillis, D. M. (2007). Constraints in naming parts of the Tree of Life. *[[:en:Molecular Phylogenetics and Evolution|Mol. Phylogenet. Evol.]]* **42**: 331–338.

## Xarici keçidlər

*Mink Frog, Toronto Zoo Guide
*IUCN RangeMap: ''Lithobates septentrionalis''
*Animal Diversity Web: ''Lithobates septentrionalis''
*Michigan Department of Natural Resources: Mink Frog
*USGS: Mink Frog
*Nova Scotia Frogs: Mink Frog
Hymenochirus

**Hymenochirus** — Xenopus fəsiləsinə aid qurbağa növü.
## Ümumi məlumat
Hymenochirus Ekvatorial Afrikanın bəzi hissələrinə məxsus suda yaşayan qurbağa növlərinin ümumi adıdır. Onlar ev heyvanı ticarətində çox yayğındır və tez-tez oxşar görünüşə malik olan Afrika dırnaqlı qurbağası ilə qarışdırılır. Onların ümumi adı mənşəyi və arxa ayaqlarındakı dırnaqlardan əldə edilir.

Hymenochirus qurbağaları Ekvatorial Afrikanın meşəlik hissələrində, şimalda Nigeriya və Kamerundan cənuba Qabon və şərqdə Konqo çayı hövzəsinə qədər yayılmışdır.

**Növləri**
* Hymenochirus boettgeri Tornier, 1896
* Hymenochirus boulengeri De Witte, 1930
* Hymenochirus curtipes Noble, 1924
* Hymenochirus feae Boulenger, 1906

## Təsviri
Hymenochirus qurbağaları bütün ömürlərini su altında keçirirlər, lakin ağciyərləri olduğu və qəlsəmələri olmadığı üçün nəfəs almaq üçün suyun səthinə qalxmağa ehtiyac duyurlar. Bu qurbağalar kiçik ölçüdə olurlar və çəkisi bir neçə qramdan çox deyil. Onlar əsasən zeytun yaşılından qəhvəyiyə qədər dəyişən rənglərə malikdirlər və üzərlərində qara xallar olur. Bu qurbağaların orta ömür müddəti beş ildir, lakin 20 ildən də çox yaşaya bildikləri məlumdur. Onların uzunluğu 2,5 sm, 3,8 sm qədər ola bilər.

Hymenochirus fəsiləsinin bütün növləri dilsiz, dişsiz və tamamilə suda yaşayır. Onlar pərdəli ayaqları ilə qidanı ağızlarına və boğazlarına itələyirlər və qidanı ağızlarına çəkmək üçün hyobranchial nasosdan istifadə edirlər. Pipidlərin üzmək və qida üçün atılmaq üçün güclü ayaqları var. Onların həqiqi qulaqları yoxdur, lakin bədənlərinin və alt tərəflərinin uzunluğu boyunca yan xətlər var. Bu onların suda hərəkətləri və vibrasiyaları hiss etməsinə imkan verir.”  

Hymenochirus qurbağalarının vəhşi təbiətdə yaşayış mühiti quraq mövsümdə dayaz çaylar, axınlar və göllərdən, yağışlı mövsümdə isə meşələrin su basmış ərazilərindən ibarətdir. Bu canlılar əsasən dibə yaxın yerlərdə qidalanmağı üstün tuturlar, çünki burada rəngləri palçıq və yarpaq qalıqları ilə uyğunlaşır və yırtıcılardan qorunurlar.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* The Aquarium Wiki Encyclopaedia  – Aquarium care profile
Java Persistence Query Language

**Java Persistence Query Language (JPQL)** — obyekt yönümlü sorğu dilidir. Java Persistence API (JPA) spesifikasiyasının bir hissəsidir. Platformadan asılı deyil.

JPQL entity -lər üçün sorğuların yazılmasında istidaə olunur. JPQL SQL bənzəridir, lakin sorğuları JPA entity-ləri əsasında tərtib edir.

## Nümunələr

Fərz edək ki, aşağıdakı qaydada təyin olunmuş entity -lərimiz var.


```java5
@Entity
public class Author {
    @Id
    private Integer id;
    private String firstName;
    private String lastName;
    
    @ManyToMany
    private List<Book> books;
}

@Entity
public class Book {
    @Id
    private Integer id;
    private String title;
    private String isbn;
    
    @ManyToOne
    private Publisher publisher;
    
    @ManyToMany
    private List<Author> authors;
}

@Entity
public class Publisher {
    @Id
    private Integer id;
    private String name;
    private String address;

    @OneToMany(mappedBy = "publisher")
    private List<Book> books;
}
```


Növbəti sorğu müəlliflərin əlifba sırası ilə siyahısnı almağa imkan verir


```sql
SELECT a FROM Author a ORDER BY a.firstName, a.lastName
```


Bu sorğu isə kitabarı "XYZ Press" nəşriyyatı tərəfindən nə vaxtsa çap olunmuş müəlliflərin siyahısnı almağa imkan verir


```sql
SELECT DISTINCT a FROM Author a INNER JOIN a.books b WHERE b.publisher.name = 'XYZ Press'
```


## İsitnadlar
* Full Query Language Syntax from The Java EE 5 Tutorial
* JPA Queries and JPQL — a chapter of the ObjectDB Manual
* Type safe Hibernate (HQL) query engine — TorpedoQuery
Lithobates sylvaticus

**Lithobates sylvaticus** — Ranidae fəsiləsinə aid qurbağa növü.
## Ümumi məlumat
Lithobates sylvaticuslarının uzunluğu 51 ilə 70 mm arasında dəyişir. Dişilər erkəklərdən daha böyükdür. Yetkin Lithobates sylvaticusları adətən qəhvəyi, açıq qəhvəyi və ya pas rəngində olur və adətən tünd rəngli göz maskasına malikdirlər. Fərdi qurbağalar rənglərini dəyişə bilər. Lithobates sylvaticuslarının alt hissələri sarı və ya yaşıl çaları olan açıq rəngdədir, şimal populyasiyalarında qarın hissəsi zəif ləkəli ola bilər. Bədən rəngləri mövsümdən asılı olaraq dəyişə bilər, günəş işığına məruz qalma tündləşməyə səbəb olur. 

Lithobates sylvaticusun bitişik yayılma sahəsi şərqdə şimali Corciya və şimal-şərqi Kanadadan qərbdə Alyaska və cənubi Britaniya Kolumbiyasına qədər uzanır. Onlar Kanadanın boreal meşələrində geniş yayılmışdır. Alyaskada ən geniş yayılmış qurbağa növüdür.

Lithobates sylvaticuslar əsasən müvəqqəti, şirin suyu olan sulu sahələrdə çoxalan meşə canlılarıdır. Onlar ağacda yaşamırlar və vaxtlarının çoxunu meşə mərtəbəsində keçirirlər. Uzun məsafəli miqrasiya onların həyat tarixində mühüm rol oynayır. Lithobates sylvaticuslar çoxalma hovuzları və qonşu şirin su bataqlıqları, sərin-nəmli dərələr və ya yüksəkliklər arasında geniş məsafələrə səyahət edirlər. Fərdi hovuz populyasiyalarının genetik məhəllələri çoxalma yerindən bir kilometrdən çox uzağa qədər uzanır. Beləliklə, bu növün qorunması üçün landşaft perspektivi tələb olunur. Onlar həmçinin ətraf mühitlə kamuflyaj ola bilirlər. 

Lithobates sylvaticuslar müxtəlif kiçik, meşə mərtəbəsində yaşayan onurğasız heyvanlarla qidalanır, əsasən həşəratlardan ibarət olan bir qidalanma rejiminə malikdirlər. Çömçəquyruqlar omnivordur, bitki qalıqları və yosunlarla yanaşı öz növlərinin və digər növlərin çömçəquyruqları ilə qidalanırlar.

Lithobates sylvaticusun qidalanma modeli digər ranidlərə bənzəyir. O, ovun hərəkəti ilə aktivləşir və ağızın açılması və dilin ov üzərinə uzadılması ilə nəticələnən bədən sıçrayışından ibarətdir. Ranid dilinin ucu çənənin ucuna yaxın ağız döşəməsinə birləşdirilir və ağız bağlandıqda dil düz şəkildə uzanır, birləşdiyi nöqtədən arxaya doğru uzanır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
*
*
*
* (*Rana sylvatica*, new species, p.&nbsp;282).
*
*
*

## Xarici keçidlər

*Photographs, video and audio recording of breeding Wood Frogs
Mamaça

**Mamaça** və ya **akuşer** ( — , , ) — mamalıq sahəsində ixtisaslaşmış orta tibb işçisi olub hamilə qadınlara və doğanlara (doğuş zamanı) tibbi yardım göstərən mütəxəssis.

Bəzi ölkələrdə (məsələn, Rusiyada) mama kimi fəaliyyət göstərmək üçün "Mamalıq işi" () ixtisası üzrə orta ixtisas təhsili almaq tələb olunur. Bu halda verilən rəsmi peşə adlandırılması "mamaça" (akuşer/akuşerka) şəklində qeyd olunur.

Ancaq mamaçaları həkim mama-ginekoloqlarla (yüksək tibbi təhsilli mütəxəssislər) qarışdırmaq olmaz. Mama-ginekoloq — ali tibb təhsili almış həkimdir və geniş tibbi müdaxilə səlahiyyətlərinə malikdir, mamaça isə əsasən normal hamiləlik və doğuş prosesinin aparılması, doğuşaqədər və doğuşdan sonrakı ilkin müşahidə ilə məşğul olur.

## Mamaçanın funksiyaları

Rusiya Federasiyasının dövlət doğuşa yardım sistemində mamaçaların (akuserlərin) əsas funksiyaları aşağıdakı kimi göstərilmişdir:
*normal doğuşların qəbulu;
*bəzi mamalıq və ginekoloji əməliyyatlarda assistentlik etmək;
*ilkin mama-ginekoloji yardım göstərmək;
*mütəxəssis qəbulu üçün alət və avadanlıqların hazırlanması;
*həkimə qadının müayinəsində kömək etmək;
*müxtəlif növ müayinələr üçün yaxmaların götürülməsi (histoloji, bakterioloji və s.);
*analizlərə və mütəxəssis konsultasiyalarına göndərişlərin rəsmiləşdirilməsi;
*hamilə və zahı qadınların patronajının (evdə müşahidə və qayğı) aparılması;
*xəstələrin dispanserizasiyasının (kliniki müayinə) təşkili və bu proseslə bağlı tibbi sənədlərin aparılması;
*hamilələrin doğuşa psixoloji hazırlığı;
*zərurət olduqda feldşer-mama məntəqəsində (FAP) pediatrik işlərin aparılması;
*mama-ginekoloqa patoloji (çətin və ya ağır) doğuşların aparılmasında kömək etmək;
*ev şəraitində doğuşlara kömək göstərmək.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* International Confederation of Midwives (ICM)
* Partnership Maternal Newborn and Child Health (PMNCH)
* Becoming a Midwife 
* Graduate Diploma of Midwifery at the University of Notre Dame Australia 
*Novels about midwives