open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Faruk Dinç

**Faruk Dinç** () — əczaçı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Faruk Dinç 1985-ci ildə Diyarbəkir ilinin Dicle ilçəsində anadan olub. İbtidai və orta təhsilini Diyarbəkir ilində alıb. Malatya İnönü Universiteti Əczaçılıq Bölməsindən məzun olub.

Tələbə illərində İhya Təhsil-Mədəniyyət Dayanışma Dərnəyinin (İHYA-DER) üzvü olub. Dərnəyin “Başsağlığı və Dəfn Komissiyası”nda çalışıb. 2009-cu ildə İHYA-DER üzvü olduğu səbəbilə həbs edilib və 2 ay yarım həbsxanada saxlanılıb. Azadlığa çıxandan sonra universiteti bitirib və 2010-cu ildə bəraət alıb. Siyasi fəaliyyəti ərzində Hürr Dava Partiyasında gənclər qanadının sədri, Diyarbəkir il şöbəsinin sədri, İdarə Heyətinin üzvü və sədr müavini vəzifələrində çalışıb.

2023-cü il mayın 14-də Hürr Dava Partiyasının namizədi olaraq Ədalət və İnkişaf Partiyası siyahısından Mərsin ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib.

Kürdcə, zazaca və ingiliscə bilir. Evli və 3 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Sono Osato

– yaponəsilli ABŞ rəqqasəsi və aktrisası. O, Orijinal Rus Baleti və Amerika Balet Teatrında çıxış etmişdir. İkinci Dünya müharibəsi dövründə səhnəyə qoyulmuş "Veneranın bir toxunuşu" və "Şəhərdə" müzikllarındakı çıxışlarına görə tanınır.

## Həyatı və karyerası
Sono Osato 29 avqust 1919-cu ildə Nebraska ştatının Omaha şəhərində doğulmuşdur. Yapon olan atası fotoqraf idi. Kiçik yaşda ailəsi ilə birlikdə Çikaqo şəhərinə köçmüşdür. 8 yaşında ikən anası onu Sergey Dyagilevin ansamblının Monte-Karloda baş tutmuş "Kleopatra" performasına tamaşa etməyə aparmışdır. Bu hadisədən sonra Osatonun baletə qarşı böyük marağı yaranmış və Çikaqoya qayıtdıqdan sonra balet dərslərinə başlamışdır.

1934-cü ildə Vasili de Bazilin Orijinal Rus Baletinə seçilmişdir. O, ansambla seçilən ən gənc rəqqasə olmaqla yanaşı ansamblın ilk yaponəsilli üzvü olmuşdur. 1940-cı ilin noyabrında bu ansamblla birlikdə David Lişinin "İsrafçı oğul" baletində Dənizqızı kimi çıxış etmişdir. Antoni Tudorun "Alov sütunu" (1942) və "Romeo və Cülyetta" baletlərində rəqs etmişdir. 1943-cü ildə "Veneranın bir toxunuşu" müziklındakı çıxışına görə ən yaxşı rəqqasə üçün verilən Donaldson mükafatına layiq görülmüşdür.

Osato Amerika Balet Teatrına qoşulsa da, yaponəsilli şəxs olduğu üçün İkinci Dünya müharibəsi illərində teatrın Meksika və Kaliforniya səfərlərində iştirak etməsinə icazə verilməmişdir. Onun atası Çikaqoda "xalq düşməni" kimi həbs edilmiş, qardaşı Tim isə yaponəsilli amerikalılardan təşkil olunmuş 442-ci piyada alayının tərkibində İtaliyada döyüşməyə göndərilmişdir. Müharibə bitəndən sonra atası azad edilmiş, qardaşı isə ABŞ-yə qayıtmışdır.

1945-ci ildə "Şəhərdə" müziklında çıxış etdikdən sonra balet teatrını tərk etmişdir. Bu dövrdən sonra nadir hallarda çıxış etməyə başlamış və ailəsinə daha çox vaxt ayırmağa qərar vermişdir. 1980-ci ildə "Uzaq rəqslər" adlı avtobioqrafiyasını nəşr etdirmişdir. Rəqqaslar üçün Karyera Keçidi təşkilatının əsas dəstəkçilərindən biri olmuşdur. 2014-cü ildə "Şəhərdə" müziklının yenidən canlandırılmasında iştirak etmişdir. 2018-ci ildə Manhettendəki evində ölü tapılmışdır.

## Şəxsi həyatı
1943-cü ildə ABŞ biznesmeni və əmlakçısı Viktor Elmale ilə evlənmişdir. Elmale 2014-cü ildə ölmüşdür. Cütlüyün Niko və Antonio adlı iki oğlu olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Osatonun kostyumda fotosu
Şahzadə Dəmir

**Şahzadə Dəmir** () — jurnalist, yazıçı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Şahzadə Dəmir 1974-cü ildə Şırnak ilinin İdil ilçəsində anadan olub. İbtidai təhsilini İdil ilçəsində, orta və lisey təhsilini isə Nüseybin ilçəsində alıb. Anadolu Universiteti İqtisadiyyat Bölməsindən məzun olub.

Jurnalist olaraq çalışıb. Qəzetlərdə və jurnallarda məqalələri dərc olunub. “Nipper” adlı romanın müəllifidir.

Hürr Dava Partiyasının qurucularından olub. Hazırda Hürr Dava Partiyasının İdarə Heyətinin üzvü və Baş Katibi vəzifələrində çalışır.

2023-cü il mayın 14-də Hürr Dava Partiyasının namizədi olaraq Ədalət və İnkişaf Partiyası siyahısından Qaziantep ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İctimai Təsərrüfat Müəssisələri Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Evli və 5 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Serkan Ramanlı

**Serkan Ramanlı** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Serkan Ramanlı 1980-ci ildə Batman ilində anadan olub. İbtidai, orta və lisey təhsilini Batman ilində alıb. Van Yüzüncü İl Universiteti Ədəbiyyat Bölməsindən və Səlcuq Universiteti Hüquq Bölməsindən məzun olub.

Hüquqşünas olaraq çalışıb. Batman Bürosunun Baş Katibi və sədr müavini vəzifələrində təmsil olunub.

Hürr Dava Partiyasının qurucularından olub. Hazırda Hürr Dava Partiyasının sözçüsü vəzifələrində çalışır.

2023-cü il mayın 14-də Hürr Dava Partiyasının namizədi olaraq Ədalət və İnkişaf Partiyası siyahısından Batman ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İnsan Hüquqları Araşdırma Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə və ingiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Zəkəriyə Yapıcıoğlu

**Zəkəriyə Yapıcıoğlu** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı, Hürr Dava Partiyasının sədri.

## Həyatı
Zəkəriyə Yapıcıoğlu 1966-cı ildə Batman ilində anadan olub. İbtidai və orta təhsilini Batman ilində alıb. Əvvəlcə Batman Sənaye Peşə Liseyini bitirib, daha sonra isə 1988-ci ildə Ankara Universiteti Hüquq Bölməsindən məzun olub.

1990-cı ildə Ərzurumda özəl müəssisədə hüquqşünas olub, 1992-2012-ci illərdə isə sərbəst hüquqşünas olaraq çalışıb.

2012-ci ildə 45 dostu ilə birgə Hürr Dava Partiyasını təsis edib. Bir il sədr müavini olduqdan sonra 30 iyun 2013-cü ildə Hürr Dava Partiyasının sədri seçilib. 2018-ci ilin martında istefa verib, 2021-ci ilin iyununda isə növbəti dəfə Hürr Dava Partiyasının sədri seçilib.

2023-cü il mayın 14-də Hürr Dava Partiyasının namizədi olaraq Ədalət və İnkişaf Partiyası siyahısından İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib.

Kürdcə və ingiliscə bilir. Evli və 5 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Əli Yüksəl

**Əli Yüksəl** () — müəllim, jurnalist və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Əli Yüksəl 1949-cu ildə Antalya ilinin Doyran ilçəsində anadan olub.

Avropa Milli Görüş Cəmiyyətində imam-hatip, şöbə sədri və sədr vəzifələrində çalışıb. DOST-YAR (Dostluq — Sosial-Mədəni Dayanışma və Yardımlaşma) Cəmiyyətinin qurucu prezidentidir. *“Vilayət”* qəzetinin İdarə Heyətinin sədridir.

Yenidən Rifah Partiyasının qurucularından olub, QHT-lərlə iş üzrə sədr müavini və xaricdə yaşayan vətəndaşlarla iş üzrə sədr müavini vəzifələrində çalışıb. Hazırda İdarə Heyətinin üzvüdür.

2023-cü il mayın 14-də Yenidən Rifah Partiyasının namizədi olaraq Ədalət və İnkişaf Partiyası siyahısından Konya ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib.

Almanca və ərəbcə bilir. Evli və 8 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Doğan Bekin

**Doğan Bekin** () — tərcüməçi və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Doğan Bekin 1957-ci ildə Mardin ilində anadan olub. Qazi Universiteti İngilis dili Bölməsindən məzun olub.

Xarici siyasətlə bağlı həm daxildə, həm də xaricdə məqalələri, təhlilləri, araşdırmaları, təqdiqatları və müsahibələri dərc olunub. Nəcməddin Ərbakan Vəqfinin Baş Katibidir.

Rifah Partiyasının və Səadət Partiyasının İdarə Heyətinin üzvü olub. Yenidən Rifah Partiyasının qurucularından olub. Yenidən Rifah Partiyasında İdarə Heyətinin üzvü və xarici əlaqələr üzrə sədr müavini vəzifələrində çalışır.

2023-cü il mayın 14-də Yenidən Rifah Partiyasının namizədi olaraq Ədalət və İnkişaf Partiyası siyahısından İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Avropa İttifaqının Uyğunlaşdırma Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə, ərəbcə, serbcə, xorvatca və farsca bilir. Evli və 4 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Mehmet Aşıla

**Mehmet Aşıla** () — təqaüdçü və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Mehmet Aşıla 1961-ci ildə Çorum ilində anadan olub. İbtidai, orta və lisey təhsilini Çorumda alıb. Anadolu Universiteti Biznesin idarə edilməsi Bölməsindən məzun olub.

Uzun illər torpaq sənayesi sahəsində çalışıb. Nəcməddin Ərbakan Vəqfinin il şöbəsinin sədri olub.

Uzun illər Rifah Partiyası, Fəzilət Partiyası və Səadət Partiyasının üzvü olub. Fəzilət Partiyasından Çorum Bələdiyyə Məclisinin üzvü seçilib. Səadət Partiyasında bir müddət il şöbəsinin sədri olub. Yenidən Rifah Partiyasının qurucularından olub. Yenidən Rifah Partiyasında İdarə Heyətinin üzvü və sədr müavini vəzifələrində çalışır.

2023-cü il mayın 14-də Yenidən Rifah Partiyasının namizədi olaraq Ədalət və İnkişaf Partiyası siyahısından Kocaeli ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İctimai Təsərrüfat Müəssisələri Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Evli və 4 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Supsa

**Supsa** () — Gürcüstanda kənd. Quriya vilayətinin Lançxuti bələdiyyəsində yerləşir. Supsa çayının sahilində, dəniz səviyyəsindən 7 metr yüksəklikdə yerləşir. Supsa kənd icmasının (Supsa, Axalsopeli, Qriqoleti, Maltakva, Tabanati, Çkuni və Xidmağala kəndləri) mərkəzidir.

2014-cü il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 273 nəfərdir. Əhalinin əksəriyyətini gürcülər təşkil edir.

## İnfrastruktur və iqtisadiyyat
Supsa kifayət qədər inkişaf etmiş infrastruktura və iqtisadiyyata malik kənddir. Kənddə torf və neft yataqları var, kənd təsərrüfatı inkişaf etmişdir. C12 beynəlxalq magistralı kəndin ərazisindən keçir. Kənddə həmçinin Supsa dəmiryol stansiyası var (Samtredia — Batumi xətti). 2011-ci ildə HeidelbergCement AG kənddə sement zavodu açıb. 2010-cu ilin noyabrında Gürcüstan hökuməti Supsa çayının mənsəbində Batumi və Potidəki mövcud limanlardan bir neçə dəfə böyük olacaq yeni dəniz limanı tikmək qərarına gəlib.

Kəndin yaxınlığında Supsa neft terminalı yerləşir ki, o, Bakı -Supsa neft kəməri ilə Azərbaycandan nefti qəbul edir, daha sonra isə neft tankerlərə yüklənir.

## İstinadlar
Şəfiqə Əliyeva

**Şəfiqə Əliyeva ** () — Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, "Qızıl qələm" mükafatı laureatı, Heydər Əliyevin bacısı.

## Həyatı
Şəfiqə Əlirza qızı Əliyeva 1930-cu il dekabrın 1-də Naxçıvanda doğulub. Orta təhsilini orada alıb, 16 yaşında indiki Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinə daxil olub. Sonra təhsilini Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun Kimya-biologiya fakültəsində davam etdirib.

Respublikanın Əməkdar müəllimi olan Şəfiqə Əliyeva bir neçə dərsliyin, kimya fənnindən metodiki vəsaitin, "Canlı aləm haqqında əhvalatlar", "Kimyanın tədrisində şagirdlərin təlim əməyinə hazırlaşdırılmasının forma və metodları" adlı kitabların müəllifidir. O, anası İzzət Əliyevaya həsr olunmuş "Mənim anam", qardaşı, mərhum akademik Aqil Əliyev haqqında "Xatirəyə dönən illərin işığında" kitablarını da qələmə alıb.

Ziyalılar Cəmiyyətinin vitse-prezidenti, "Ziyalı" qəzetinin və "Elm və mədəniyyət" jurnalının təsisçisi, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, "Qızıl qələm" mükafatına layiq görülüb.

Şəfiqə Əliyeva 24 noyabr 2008-ci ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat edib.

## Şəcərəsi

* Mirzə Əbdül 
* Mirzə Əli Alagöz
* Məhəmməd Məşədi 
* Əli Kərbəlayı 
* Cəfər Əlirza 

## Ailəsi
Həsən Əliyev, Heydər Əliyev, Aqil Əliyev və Cəlal Əliyev, Rəfiqə Əliyevanın bacısıdır.

İlham Əliyev, Sevil Əliyevanın bibisidir.

## İstinadlar
Çay kambalası

**Çay kambalası** (*Platichthys flesus*) — Kambalalar fəsiləsindən olan balıq növüdür .

## Xüsusiyyətləri

Balığın bədəni yuxarıdan və aşağıdan yastıdır. Gözləri bədənin sağ tərəfində yerləşmiş olub, gözlərinin yerləşdiyi arxa hissəsi yaşılımtıl və ya sarımtıl qəhvəyi ləkələrlə örtülmüşdür. Kürək üzgəci gözdən başlayaraq quyruq üzgəcinə qədər davam edir və quyruq üzgəci ilə birləşmir. Üst hissəsinin rəngi tünd qəhvəyi, qismən qəhvəyi rəngli, tünd ləkələrlə örtülmüş olub, aşağı hissəsi isə ağdır. Bədəni tamamilə kiçik pulcuqlarla örtülmüşdür. Yan xətti gözünün yerləşdiyi tərəfdə döş üzgəcinin ətrafında əyridir. Kürək və anal üzgəcləri quyruq üzgəcinə çatmır.

## Nəsil artırması
Bu balıqlar, bol miqdarda qida tapdıqları qumlu dəniz diblərində yaşayan yastı balıqlardırlar. Ancaq yetkin çay kambalaları yumurtalarını bu ərazilərdə qoymuş olarlarsa, dəniz cərəyanları həssas yumurtaları bu təhlükəsiz yerlərdən uzaq yerlərə aparacaqdır. Buna görə də, çay kambalaları axına qarşı üzürlər və suyun daha dərin olduğu başqa yerlərə köç edirlər. Bu miqrasiya zamanı kürü tökmək üçün təxmini olaraq 60 milyon çay kambalasının bir yerə yığıldığı təxmin edilir. Təhlükəsiz sularda yumurtadan çıxan körpə yastı balıqlar dəniz səthində qalaraq təxmini olaraq bir ay müddətində qidalanırlar və inkişaf edirlər. Bir ayın sonunda cərəyanlarla bərabər sürüklənərək qidalanma sahəsinə geri qayıdırlar. Bu müddət ərzində körpə kambala balaları valideynlərinə oxşayan balıqlara çevrilirlər. Onlar da böyük balıqlar kimi suyun dibinə gedirlər və orada yaşamağa davam edirlər. Onların orta ölçüləri 20–25 sm, maksimum 50 sm civarında olur.

## Yayılma arealı
Bu balıqlar Şimal-Şərqi Atlantika sahillərində, Şimal dənizində, Baltik dənizində, Aralıq dənizində, Egey dənizində, Mərmərə dənizində və Qara dənizdə yaşayırlar.

**Xəzər dənizində:** 1902-ci ildə Maxaçkala ərazisindən Xəzər dənizinə iki dəfəyə 150 ədəd çay kambalası buraxılmışdır. 1904-cü ildə dənizdən bir ədəd çay kambalası ovlanılmışdır. Sonrakı tədqiqat illərində balıq ovunda rast gəlinməmişdir.

## İstinadlar
Öndər Aksakal

**Öndər Aksakal** () — inşaat mühəndisi və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Öndər Aksakal 1960-cı ildə Antalya ilində anadan olub. Səlcuq Universiteti Memarlıq Bölməsindən məzun olub.

12 sentyabr 1980-ci il hərbi çevrilişindən sonra həbs edilib və 5 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzası, həmçinin 15 il müddətinə siyasi fəaliyyətlə məşğul olmaq qadağası alıb.

Uzun illər Aydın ilində mühəndis, inşaat - podratçılıq, turizm, nəqliyyat və LPG sahələrində çalışıb.

2003-cü ildə DSP Aydın il şöbəsinin sədri, 2004-cü ildə isə DSP Məclisinin üzvü seçilib. 2009-cu ildə DSP sədrinin müavini vəzifəsində çalışıb. 2015-ci ildən isə DSP sədridir.

2023-cü il mayın 14-də DSP namizədi olaraq Ədalət və İnkişaf Partiyası siyahısından İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib.

İngiliscə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Şəmşir Həziyev

**Şəmşir Həziyev** — polkovnik-leytenant,

## Bioqrafiyası
Həziyev Şəmşir Bəxtiyar oğlu 1978-ci il fevral ayının 27-də Cəbrayıl rayonunun Xələfli kəndində anadan olub. 1985-ci ildə Cəbrayıl rayonunun Xələfli kənd orta məktəbinə daxil olub, 1993-cü ilə qədər həmin məktəbdə təhsil alıb. 1993-cü ildən 1995-ci illə qədər təhsilini C. Naxcıvanski adına Hərbi Liseydə davam etdirib.

1995-ci ildə Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq Məktəbinə daxil olmuş və 1999-cu ildə həmin məktəbi tank taqım komandiri ixtisası üzrə bitirib. 1999-cu il sentyabr ayından 2001-ci il oktyabr ayına qədər 888 saylı hərbi hissədə tank taqım komandiri, 2001-ci ilin oktyabr ayından tarixdən 052 saylı hərbi hissədə ezam olub. Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr kursunu bitirdikdən sonra Müdafiə Nazirinin əmrinə əsasən 052 saylı hərbi hissədə 2002-ci ilin noyabr ayından 2003-cü il noyabr ayına qədər qrup komandirinin müavini vəzifəsində, 2003-cü il noyabr ayından 2008-ci ilin iyul ayına qədər qrup komandiri vəzifəsində, 2008-ci ilin iyul ayından Xüsusi Təyinatlı Alayın Əməliyyat Bölmə Rəisinin Baş köməkçisi vəzifəsində, 2014-cü ilin mart ayından 2014-cü ilin dekabr ayınadək kəşfiyyat bölmə rəisinin məlumatların toplanması və analizi üzrə köməkçisi vəzifəsində, 4 dekabr 2014-cü il tarixdən kəşfiyyat bölmə rəisi-kəşfiyyat rəisi vəzifəsinə, xidmət edir.

44 günlük vətən müharibəsində hərbi hissənin kəşfiyyar rəisi kimi Kəlbəcər, Cəbrayıl, Xocavən və Şuşa uğrunda döyüşlərdə aktiv iştirak edib. 7 noyabr 2020-ci il tarixində Şuşa şəhərinin azad olunması zamanı gedən döyüşlərdə ağır yaralanmışam. İki gün yaralı vəxiyyətdə Şuşa şhərində yaralıqaldıqdan sonra 9 noyabr 2020-ci il tarixində təxliyyə olunaraq Fizuli rayonunun Qaradiz qəsəbəsində ilkin tibbi yardım aldıqdan sonra Bakı Mərkəzi hərbi hospitalına təxliyyə olub.

Qeyd olunmuş rayonların azad olunmasına görə medalı ilə təltif olunub və eyni zamanda "Qarabağ ordeni" ilədə təltif olub.

## Mükafatları
"Vətən müharibəsi iştirakşısı medalı", Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin veteranı medalı, Qüursuz xidmətlərə görə 1-ci,2-ci və 3-cü dərəcəli medallar, Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 10 illiyi meadlı, Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 90 illiyi meadlı, Azərbaycan Respublikası Silahlı 95 illiyi meadlı, Azərbaycan Respublikası Silahlı 100 illiyi meadlı

## İstinadlar
Kamuflyaj

**Kamuflyaj** () — gizlənmə, saxlanma üsullarından biridir. Sözün əsl mənası mühitdən gizlənmək, saxlanmaq deməkdir və normalda asanlıqla görünən orqanizm və ya obyektin ətrafdakı əşyaların rənginə müvafiq rəngə düşərək tapılmasının, müəyyənləşdirilməsinin çətinləşməsi deməkdir. Müharibələrdə və təbii həyatda düşməndən gizlənmək və yaxud da düşməni çaşdırmaq üçün istifadə edilən bir strategiyadır.

Bu söz, **fransızca** *camouflage* sözündən götürülmüş sözdür və mənası "ətraf mühitə müvafiqləşərək gizlənmək və ya gizlədilmək" deməkdir. Fransızca söz olan bu söz *camoufler* "gizlənmək" feilindən və sözün axırına *+age* şəkilçisinin artırılması yolu ilə əmələ gəlmişdir. Bu söz **[[İtalyan dili|italyanca]]** eyni məna verən *camuffare* felindən götürülmüşdür.

## Hərbi sahə

Qədim dövrlərdən XVIII əsrə qədər olan nizami orduların geyimləri rəngarəng olub, hər dəstənin rəngləri müxtəlif olmuşdur. Bu, cəbhədəki düşmənlərin və dostların tanınması üçün mühüm bir element idi. Lakin Sənaye inqilabı ilə inkişaf edən texnologiya və silah sənayesindəki irəliləyişlər nəticəsində gizlənməyin əhəmiyyəti aydın omuşdur.

## Təbiət

Təbiətdəki həyatda ovun ovçudan mühafizə olunmaq üçün və ya ovçunun ovunu ələ keçirməsi üçün kamuflyajın təbii refleks kimi istifadə olunması məlumdur (məsələn, buqələmun).

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Roy Behrens (2002). *False Colors: Art, Design and Modern Camouflage*. Bobolink Books. .
* Roy Behrens (2009). *Camoupedia: A Compendium of Research on Art, Architecture and Camouflage*. Bobolink Books. .
* Roy Behrens (editor) (2012). *Ship Shape: A Dazzle Camouflage Sourcebook*. Bobolink Books. .
* Goodden, Henrietta (2009). *Camouflage and Art: Design for Deception in World War 2*. Unicorn Press. .
* Jon Latimer (2001). *Deception in War*. John Murray. .
* Newman, Alex; Blechman, Hardy (2004). *DPM – Disruptive Pattern Material: An Encyclopaedia of Camouflage: Nature, Military and Culture*. DPM. .
* Shell, Hanna Rose (2012). *Hide and Seek: Camouflage, Photography and the Media of Reconnaissance*. Zone Books. .
* Martin Stevens (biologist); Merilaita, Sami (2011). *Animal Camouflage: Mechanisms and Function*. Cambridge University Press. .
* Wolfgang Wickler (1968). *Mimicry in plants and animals*. McGraw-Hill. .

### Uşaqlar üçün
* Kalman, Bobbie; Crossingham, John (2001). *What are Camouflage and Mimicry?*. Crabtree Publishing. . (ages 4–8)
* Mettler, Rene (2001). *Animal Camouflage*. First Discovery series. Moonlight Publishing. . (ages 4–8)

## Xarici keçidlər

* Ohio State University: The Camouflage Project – interplay of science and art
* Behrens, Roy. A Chronology of Camouflage
Pişnamazzadə

**Pişnamazzadə** – soyad.

* Axund Əbdülcabbar Pişnamazzadə Şəkuyi — Azərbaycanlı islam din alimi.
* Məhəmməd Pişnamazzadə — Zaqafqaziya şeyxülislamı, axund.
* Hüseyn Pişnamazzadə — Azərbaycanlı islam din xadimi, axund.
* Fərəcullah Pişnamazzadə — Azərbaycanlı islam din xadimi, axund.
* Böyükağa Pişnamazzadə — kimya elmləri doktoru, professor.
Əl-ayaq sindromu

**Oraqvarı-hüceyrə artropatiyası**, **oraqvarı-hüceyrə daktiliti**, **"əl-ayaq sindromu"** – əl-ayaq sindromu, hiperurikemiya və podaqra, sümük infarktı və aseptik nektoz, hemartroz, septik artrit, oynaqlarda qeyri-iltihabi maye, oynaqların xroniki iltihabı, əzələlərin ocaqlı nekrozu, rabdomioliz.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Osteodistrofiya

**Osteodistrofiya** () – maddələr mübadiləsinin pozulması ilə əlaqədar sümüklərin yayılmış xəstəliyidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Osteomalyasiya

**Osteomalyasiya** () – mənası sümüyün yumşalmasıdır. Bu zaman Vit. D defisiti ilə bağlı sümüklərin yumşalması baş verir. Keyfiyyət patologiyasıdır, yəni mineralizasiya pozulur, sümük toxumasının həcmi normal və ya artmış olur. Zərdabda fosfor və ya kalsiumun azalması və ya qanda mineralizasiyanın inhibitorlarının sirkulyasiyası ilə bağlıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Paxidermoperiostoz

**Paxidermoperiostoz**, **Tureyn-Solent-Qol sindromu** – birincili hipertrofik osteo-artropatiya olub, irsidir, ən çox kişilərdə, əl barmaqlarının qalınlaşması, təbil çubuqları, dərinin hipertrofiyası (paxiderma), kobud çizgili sifət, seboreya, hiperhidroz, periostit

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rolant Roqman

**Rolant Roqman** (; ) — Holland qızıl dövrün rəssamı, qravüraçısı və ofort ustası.

## Həyatı
Roqman Amsterdamda qravüraçı Henrik Lamberts Roqman və Mariya Yakobs Savereyin ailəsində anadan olub. Anası məşhur sənətkar ailəsindən idi və Roqman onun adaşı və atasının əmisi Rolant Savereyin tələbəsi olub. Rəssam və tarixşünas Arnold Hubrakenin dediyinə görə, onun yalnız bir gözü var idi. Buna görə də onun rəsmləri kobud idi. Rolant Roqan landşaft rəssamlığı üzrə ixtisaslaşıb və sonrakı həyatında gənclik illərində səyahətləri zamanı çəkdiyi rəsmlər əsasında köhnə qalanın xarabalıqlarının və dağılmış ailə mülklərinin qalıqları üzərində işləyərək, romantik mənzərənin tarixi janrı ilə maraqlanmağa başlayıb. O, Rembrandt və Herkules Seqersin davamçısı idi. Hubraken iddia edirdi ki, gəncliyində Rembrandt və onun ən yaxşı tələbəsi Gerbrand van den Ekxout ilə dost idi.

Roqman bacısı Gertruda Roqman ilə birlikdə "Pikator" nəşriyyatının yaradıcısı, məşhur qravüraçı və naşir Klas Yanson Visherin köməyi ilə "Xoş mənzərələr" (Plaisante Landschappen) adlı qravüra silsiləsi (təxminən 1645–1648) üzərində işləmişdir. Onun digər bacısı Maqdalena Roqman da qravüraçı idi. Onların əsasən Şimali Hollandiya və Utrext əyalətlərindəki qala və mülkləri əks etdirən iki yüzdən çox qravürdən ibarət mənzərə silsiləsi çox məşhur idi. Rolant heç vaxt evlənməyib və Amsterdamdakı yaşlılar üçün sədəqə evində vəfat edib.

O, bacılarından başqa Yan Qriffier və Piter Vauermanın da müəllimi olub.

## Qalereya

Bergachtig landschap met visser Rijksmuseum SK-A-4218.jpeg|Balıqçı ilə dağ mənzərəsi. 1650-1692-ci illər arasında. Kətan üzərində yağlı boya. Reyksmüzyem, Amsterdam.
Roelant Roghman - Berglandschap - 0067 - Rijksmuseum Twenthe.jpg|Dağ mənzərəsi. 1642-ci və 1692-ci illər. Kətan üzərində yağlı boya. Tvente Dövlət muzeyi, Enshede.
Landscape MET DP800603.jpg|Mənzərə. 1650-ci il. Kağız, fırça, qələm, mürəkəkb. Metropoliten muzeyi Nyu-York.
HUA-107393-Gezicht op het omgrachte kasteel Loenersloot gezien vanaf de toegangsweg tot de voorburcht ten zuidoosten van het kasteel met op de achtergrond links .jpg|Yoldan xəndəkli Loensloot qalasının görünüşü. 1646-cı il. Kağız, fırça, qələm, mürəkkəb. Bələdiyyə Arxivi, Utrext
HUA-37772-Gezicht op het Bisschopshof te Utrecht vanaf de binnenplaats met linksachter de daken van de huizen aan het Wed.jpg|Damları olan həyətdən Utrextdəki Bişopşofun görünüşü. 1640-cı və 1650-ci illər arasında. Oyulma.
Roelant Roghman and Melchior Küsel, Riverscape with Rocks on the Right - pl.3, NGA 53492.jpg|Sahil qayaları. Ofort
Roghman, Roelant (1627-1692), Afb 010094006286.jpg|Sloten kilsəsinə doğru Osdorperveq mənzərəsi. 1645-1650-ci illər arasında. Ofort


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* North-Holland archives with online images by Roghman
* Utrecht archives with online images by Roghman
* Works and literature at PubHist
O´Donoxun qorxulu üçlüyü

**O´Donoxun qorxulu üçlüyü** () – diz oynağında olur: ön xaçabənzər bağın, medial kollateral bağın və medial meniskin qopması.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Palindrom revmatizm

**Palindrom [[revmatizm]]**, **Henç-Rozenberq sindromu** – palindrom residivləşən və ya qayıdan deməkdir. 30–50 yaşda, əsasən diz oynaqlarının qeyri-müntəzəm, bir oynaqdan çox olmaq şərti ilə (2–5), intensiv ağrı ilə, ağrının qısa müddətdə yüksəlməsi ilə müşahidə olunur. Remissiyada dəyişiklik tapılmır. Bu sindrom digər oynaq xəstəliklərinin başlanğıcı ola bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pambıqvarı osteoporoz

**Pambıqvarı osteoporoz** () – sümüklərin Pecet xəstəliyində yeni sümük toxuması həddən artıq əmələ gəldiyi üçün kortikal qat qalınlaşır ("pambıq" görkəmi alir).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
PANDAS sindromu

**PANDAS sindromu** () – klassik revmatik xoreyadan fərqli olaraq aşkar psixonevroloji simptomlarla gedir, əlamətlər tez və tam reqressiyası adekvat streptokok terapiyasından sonra keçir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Çələbilər məscidi

**Çələbilər məscidi** ― Cəbrayıl rayonunun Çələbilər kəndində yerləşən XVII əsrə aid yerli əhəmiyyətli tarix-memarlıq abidəsi, məscid.

Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

## Haqqında
Çələbilər məscidi Cəbrayıl rayonunun Çələbilər kəndində yerləşir. 1678-ci ildə Məhəmməd ibn Hacı Qaraman Əhməd tərəfindən tikdirilib. Məsciddə mədrəsə də fəaliyyət göstərib. Burada dini və dünyəvi elmlər tədris olunub. XVIII əsrdə yaşamış Azərbaycan şairi Molla Vəli Vidadi də bu mədrəsədə dərs deyib.

Azərbaycanda sovet işğalından sonra rəsmi olaraq 1928-ci ildən dinlə mübarizəyə başladılar. Həmin ilin dekabrında Azərbaycan KP MK-i bir çox məscid, kilsə və sinaqoqları maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verdi. Əgər 1917-ci ildə Azərbaycanda 3.000 məscid var idisə 1927-ci ildə bu rəqəm 1.700, 1933-cü ildə isə 17 idi. Çələbilər məscidi də sovet işğalından sonra fəaliyyətini dayandırıb.

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb. Cəbrayıl rayonunun işğalına qədər Çələbilər məscid-mədrəsə kompleksi bərpa olunub və ilkin formasına gətirilib. Çələbilər kəndi Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən 1993-cü ildə işğal edildikdən sonra ermənilər tərəfindən yandırılmış və talan edilib. Məscidin binası yararsız hala düşüb. Məscid-mədrəsə kompleksi ermənilər tərəfindən heyvan tövləsi olaraq istifadə edilib. 2020-ci il oktyabrın 26-da kənd Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilib.

## Şəkilləri

Çələbilər məscidi 1.jpg|
Çələbilər məscidi 2.jpg|
Çələbilər məscidi 3.jpg|
Çələbilər məscidi 4.jpg|
Çələbilər məscidi 5.jpg|
Çələbilər məscidi 6.jpg|


## Həmçinin bax
* Xudafərin körpüləri

## İstinadlar
Cahid Quliyev

**Cahid Süleyman oğlu Quliyev** (10 yanvar 1928, Ağdam — 16 iyul 1991, Bakı) — Fəlsəfə elmləri doktoru, professor, Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi

## Həyat
Quliyev Cahid Süleyman oğlu 10 yanvar 1928-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Ağdam şəhərində anadan olmuşdur. 1944-cü ildə Ağdam şəhərində orta məktəbi bitirdikdən sonra Ağdam şəhərindəki iki illik müəllimlər institutunun fizika-riyaziyyat ixtisasına daxil olmuş, 1946-cı ildə həmin institutu bitirmişdir. Həmin il Cahid Süleyman oğlu Quliyev S. M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin fəlsəfə şöbəsinə daxil olmuş, 1951-ci ildə bu təhsilini də müvəffəqiyyətlə başa vurmuşdur.
1951-ci ildə universitetin fəlsəfə şöbəsini bitirdikdən sonra C. S. Quliyev taleyini Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutuna bağlamış, ömrünün 40 ilini respublika üçün müəllim kadrların hazırlanması işinə həsr etmişdir. 1958-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin elmi sovetində "Fəhlə və kəndlilərin ittifaqını möhkəmləndirmək kommunizm quruculuğu üçün mühüm şərtdir" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək fəlsəfə elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. 1962-ci ildə ona dosent elmi adı verilmişdir.
Fakültə dekanı vəzifəsində çalışan C. S. Quliyev 1970-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin elmi sovetində "İncəsənətdə humanizm" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək fəlsəfə elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almışdır. 1974-cü ildə ona professor elmi adı verilmişdir. Bu illərdə C. S, Quliyev elmi kommunizm kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

### Həyatı
1957-ci ildə Quliyeva Tamilla Talıb qızı ilə ailə həyatı qurmuş, 16.07.1991-ci il tarixində vəfat etmişdir. Beş övladı, on bir nəvəsi, on bir nəticəsi var.

## Təltifləri
"Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmiş C. S. Quliyev 01.02.1990-cı il tarixində elmimizin inkişafındakı xidmətlərinə görə Azərbaycan SSR Əməkdar Elm Xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Elmi fəaliyyəti
C. S. Quliyev 30-dan çox elmlər namizədi və elmlər doktoru yetişdirmiş, 50-dən artıq elmlər namizədi və elmlər doktoru adını almaq üçün keçirilən müdafiələrdə rəsmi apponent kimi çıxış etmişdir. 25 kitab və kitabçanın, 100-dən artıq qəzet və jurnal məqaləsinin müəllifi kimi tanınmışdır. Onun "Tale varmı?" adlı ilk məqaləsi 1955-ci ildə "Azərbaycan müəllimi" qəzetində çap olunmuşdur. C. S, Quliyevin yazdığı əsərlər iki istiqamətdə olmuşdur: elmi-nəzəri və tədris-metodiki.

## Kitabların siyahısı
* 1. "Səməd Vurğun yaradıcılığında vətənpərvərlik və beynəlmiləlçilik" – 1959
* 2. "Səməd Vurğun yaradıcılığında estetika məsələləri" – 1976
* 3. "Tarixi materializm" – 1968, (metodik vəsait)
* 4. "Cəmiyyət, insan, dünyagörüşü" – 1968
* 5. "Şəxsiyyət və cəmiyyət" – 1969
* 6. "Dialektik materializm" – 1970, (metodik vəsait)
* 7. "Sovet adamının mənəvi siması" – 1976
* 8. "Azərbaycan Sovet incəsənətində humanizm" – 1976
* 9. "Kollektiv və şəxsiyyət" – 1981
* 10. "Böyük humanist" – 1981
* 11. "İki dünya – iki həyat tərzi" – 1985
* 12. "Səməd Vurğun" – 1986
* 13. "Odur ki, bağlıyam sana…" – 1986, (rus dilində)

## İstinadlar
Pankost şişi

**Pankost şişi** – ağciyər zirvəsinin şişi olub, yuxarı ətrafın nevroloji və damar simptomları ilə müşayiət olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Audit yoxlaması

**Audit yoxlaması** — müəssisə və ya təşkilatın maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin auditor tərəfindən maliyyə hesabatlarına dair təqdim edilmiş sənədlər əsasında aparılan audit. Audit məcburi ola bilər, yəni qanunla müəyyən edilmiş müəyyən müddətlərdə, təşəbbüskar isə müəssisə (təşkilat) rəhbərliyinin qərarı ilə həyata keçirilə bilər. Auditor mühasibat balansı məlumatlarının və müəssisənin maliyyə nəticələrinin etibarlılığını təsdiq etdikdə auditin nəticələri müsbət, təsdiq etmədikdə isə mənfi ola bilər.

## Auditlərin mərhələləri və xüsusiyyətləri
Auditin mərhələlərlə aparılmasının üstünlüyü ondan ibarətdir ki, müştəri cari hesabat dövrünə dair rəy almaq və cari maliyyə ilinin sonunadək dəyişikliklər etmək imkanına malikdir.

### Auditor qiymətləndirir
* müştərinin biznesinin xüsusiyyətləri
* təşkilati və daxili nəzarət
* nəzərdən keçirilən dövrdə mühüm hadisələr
* müştərinin fəaliyyətini tənzimləyən qanunlara uyğunluq
* ən böyük əməliyyatlar üçün:
** təsdiqedici sənədlərin yoxlanılması
** əməliyyatların mühasibat uçotu registrlərində və maliyyə hesabatlarında əks etdirilməsi
* anbarlardakı malların əhəmiyyətli qalıqlarının inventarlaşdırılmasında iştirak

### Auditi kim aparır
Audit fəaliyyəti audit təşkilatları və ayrı-ayrı auditorlar tərəfindən həyata keçirilir.

## Həmçinin bax
* Morison International
* AGN International

## İstinadlar
Papula

**Papula** – lat. pimple sözüdür. Dəri səviyyəsindən yuxarı qalxan, 1 sm-dən kiçik, epidermis və ya dermanın səthi qatını zədələyən boşluğu olmayan sıx konsistensiyalı düyüncükdür. İltihabi (çərhayı və ya qırmızı rəngli, təzyiq etdikdə bir müddət solğun olur) və qeyri-iltihabi olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pilləkanvarı əzələ sindromu

**Pilləkanvarı əzələ sindromu** (, ) – körpücükaltı arteriya və çiyin kötüyünün aşağı şaxələrinin ön pilləkanvarı əzələlər arasında sıxılması, yuxarı ətrafda damar və hissiyyat pozğunluqlarının yaranması.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Poliartrit

**Poliartrit** – 5 və daha çox oynağın zədələnməsi olub, kəskin və xroniki formada olur. Diaqnostikada laborator testlərdən çox anamnezin toplanması və fizikal müayinələr, xüsusilə extraartikulyar əlamətlərin tapılmasıdır. Ən çox rast gələn səbəb OA və RA-dır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Panner xəstəliyi

**Panner xəstəliyi** – bazu sümük başı qabarcığının osteonekrozu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pompe xəstəliyi

**Pompe xəstəliyi**, **turş maltazanın defisiti**, **qlikogenoz II tip** – turş maltazanın defisitidir, uşaq yaşlardan əzələ zəifliyi, hipotoniya və durğunluq ürək çatızmazlığı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pott xəstəliyi

**Pott xəstəliyi** () – fəqərənin, xüsusi ilə döş və bel nahiyələrinin vərəm mənşəli zədələnməsidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Morison International

**Morison International** (MI) (MI, *Morison İnternaşln kimi tələffüz olunur*) — dünya üzrə audit, mühasibat, qiymətləndirmə, hüquq və konsaltinq şirkətlərini özündə birləşdirən beynəlxalq assosiasiya. Morison International şirkətləri qlobal assosiasiyada birləşdirir. Hər bir şirkət müstəqil hüquqi şəxs olaraq qalır, lakin onların hamısı assosiasiya tərəfindən qəbul edilmiş keyfiyyət standartlarına və iş qaydalarına uyğundur. Dövri nəzarət tədbirləri vasitəsilə Mİ-nin mərkəzi ofisi tərəfindən işin keyfiyyəti yoxlanılır. Morison Beynəlxalq Assosiasiyası üçün şirkətlərin seçimi Böyük Britaniyada MI rəhbərliyi tərəfindən müəyyən edilmiş standartlarla tənzimlənir.

Morison International-a daxil olan şirkətlər uzun tarixə malikdir və zamanla sınaqdan keçirilmiş işgüzar nüfuza malik olmalıdırlar. Xüsusilə, onlardan biri — MacIntyre Hudson (Böyük Britaniya) 1880-ci ildə açılıb və 130 ildən artıqdır ki, müştərilərin etimadını qazanıb.

Hazırda assosiasiya 60 ölkədə 90 müstəqil şirkəti birləşdirir. Morison International 209 ofisi, 633 partnyoru və dünya üzrə 5237-dən çox əməkdaşı ilə beş qitədə fəaliyyət göstərir. Londondakı qərargahından əlavə Morison International-ın 4 regional bölməsi var:

* Morison Beynəlxalq Avropa və Şimali Amerika;
* Morison Beynəlxalq Latın Amerikası;
* Morison Beynəlxalq Asiya və Sakit Okean;
* Morison Beynəlxalq Afrika.

## Tarixi
Morison Global 2016-cı ildə iki təşkilatın, Morison International və KS International-ın birləşməsi nəticəsində yaranıb.

Hər iki assosiasiya 1990-cı ildə Fransa və Britaniya mühasibat firmalarının şəbəkə qurması üçün təşkil edilən eyni ICAEW (İngiltərə və Uelsdə Mühasiblər İnstitutu) naharından sonra yaradılmışdır. Aplitec Morison İnternational-ı qurmağa davam edən Morison Stouneham ilə, Kinqston Smit isə KS International-ı qurmağa davam edən Kabinet Sorel ilə görüşdü..

## Morison Beynəlxalq
Assosiasiya müharibə əsiri olmuş və İkinci Dünya Müharibəsi zamanı düşmən təyyarəsini qaçırmağa cəhd etdiyi üçün Kolditsə göndərilmiş RAF pilotu Uolter Morisonun(26 noyabr 1919 – 26 mart 2009) mirasıdır.

Müharibədən sonra Morison İngiltərə və Uelsdəki Nizamlı Mühasiblər İnstitutundan nizamnamə üzrə mühasib kimi ixtisaslaşıb. O, böyük əmisi tərəfindən qurulan Morison Stouneham firmasında işləyirdi. Morison daha sonra ailəsi Morison Stouneham firmasına qayıtmazdan əvvəl Coopers & Lybrand firması olan Coopers Bros-da çalışdı. O, təqaüdə çıxmazdan əvvəl 1960-cı ildən 1981-ci ilə qədər böyük dəyişiklik dövründə firmaya baş tərəfdaş kimi rəhbərlik etmişdir. Morison Stounhem Morison International-ın qurucu firması idi.

## Korporativ idarəetmə
Morison Global beş subregional şuradan — Afrika, Asiya-Sakit Okean, Avropa, Latın Amerikası və Şimali Amerikadan ibarət beynəlxalq şura tərəfindən idarə olunur. Onun icraçı direktoru Kenni Yanqdır.

## İstinadlar
Kamurati-Enqelmann xəstəliyi

**Kamurati-Enqelmann xəstəliyi** (), **hiperostoz anadangəlmə sistemli** – fiziki inkişafdan geriqalma, hipoqonadizm, ağrı sindromu, ətraf seqmentlərinin deformasiyası və oynaqların kontrakturası.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Gertruda Roqman

**Gertruda Roqman** (; ) — Holland qızıl dövrün rəssamı, və qravüraçısı, çap ustası.

## Həyatı
Gertruda Roqman Amsterdamda qravüraçı Henrik Lamberts Roqman və Mariya Yakobs Savereyin ailəsində anadan olub. Anası məşhur sənətkar ailəsindən idi. Buna görə Gertruda qardaşı Rolant Roqman və kiçik bacısı Maqdalena Roqman anası vasitəsilə rəssam Rolant Saverey nəvəsi sayılırdı. Çünki Rolant Saverey anaları Mariya Yakobs Savereyin əmisi idi. Gertruda yəqin ki, atasının emalatxanasında işləyib və qısa ömründə böyük bir iş görməyib. O, daha çox qardaşı Rolantın eskizləri əsasında Amsterdamda Klas Yanson Visher tərəfindən nəşr edilmiş Xoş mənzərələr və ya Rolant Roqmanın həyatdan çəkdiyi əyləncəli səhnələr adlı 14 çapı ilə tanınır. Bu səhnələr XVII əsrin ikinci yarısı və XVIII əsrin əvvəllərində yaxşı satılırdı və mənzərə üslubunda işləyən rəssamlara ilham verirdi. O, həm də orijinal işi ilə tanınır. Gertruda Roqman interyerdə işləyən qadınların həkk edildiyi 5 qravürdən ibarət seriyanın müəllifidir.

Gertruda Roqman 1651–1657-ci illər arasında vəfat edib. Onun əsərlərinin çoxu Amsterdamdakı Reyksmüzyemun çap otağında mühafizə olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Geertruydt Roghman on :en: Artnet
Maqdalena Roqman

**Maqdalena Roqman** (; ) — Holland qızıl dövrün rəssamı, və qravüraçısı.

## Həyatı
Maqdalena Roqman 13 yanvar 1632-ci ildə Amsterdamda qravüraçı Henrik Lamberts Roqman və Mariya Yakobs Savereyin ailəsində anadan olub. Anası məşhur sənətkar ailəsindən idi. Buna görə Maqdalena qardaşı Rolant Roqman və böyük bacısı Gertruda Roqman anası vasitəsilə məşhur rəssam Rolant Savereyin nəvəsi sayılırdı. Çünki Roland Saver anaları Mariya Yakobs Savereyin əmisi idi. Maqdalena 1669-cu ildə Jan Rulof Heisterlə ailə qurub. Onun uşaqlarının olub-olmadığı, harada və nə vaxt öldüyü məlum deyil.

O, böyük qardaşı məşhur rəssam Rolant və böyük bacısı Gertruda kimi qravür düzəldirdi. O, daha çox Jan Baranın 1650-ci ildə Amsterdamda nəşr edilmiş "Herstelde vorst, ofte Geluckigh Ongeluck" adlı kitabındakı iki qravüradan tanınır. Bu əsər Amsterdamdakı Reyksmüzyemun çap otağında mühafizə olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Magdalena Roghman on :en:historici.nl
Polineyropatiya

**Polineyropatiya** – periferik sinirlərin distal hissələrinin simmetrik zədələnməsidir (hərəki, hissi və vegetativ liflər). Ən çox şəkərli diabet və alkoholizmdə olur. 25% etiologiya naməlum qalır. Diaqnozun təsdiqi üçün ENMQ istifadə olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pannikulit

**Pannikulit** – dərialtı piy toxuması və BT çox vaxtı lokal, rezidivləşən iltihabıdır, prosesə neytrofillər, leykositlər və histiositlər qoşulur, fibroz və bəzən qranulomatoz dəyişikliklər yaranır. Histioloji olaraq: septal, lobulyar, qarışıq septal və lobulyar, vaskulitli pannikulit; qadınlarda daha çox rast gəlir. Klinika – bərk, dəri ilə birləşmiş, kiçik ağrılı düyünlər, bəzən isə yayılmış qalınlaşma, xüsusi ilə aşağı ətraflarda, zədələnmə yerində dəri büküşə gəlmir, qızdırma, artralgiya.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hərbi kamuflyaj

**Hərbi kamuflyaj** — Silahlı Qüvvələr tərəfindən şəxsi heyətin və texnikanın düşmən qüvvələrinin müşahidəsindən mühafizə edilməsi məqsədilə istifadə edilən kamuflyajdır. Hərbi yanıltmanın növlərindən biri olub, hərbi taktikalarda tez-tez istifadə olunur. Praktiki olaraq nəqliyyat vasitələri, gəmilər, təyyarələr, silah mövqeləri və döyüş geyimləri daxil olmaq şərti ilə bütün növ hərbi texnikalara rəng və materialların tətbiqi deməkdir. Hava döyüş texnikalarını, hərbi gəmiləri, sualtı qayıqları, raketləri, peykləri və ümumiyyətlə orduya məxsus olan bütün təchizatın düşmənə daha az görünən olması üçün xüsusi olaraq Stels texnologiyaları yaradılmışdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* *Акимушкин И. И.* Мир животных: Млекопитающие, или звери. — 4-е изд., испр. и доп. — М.: Мысль, 1998. — 455 с.: ил. — С. 416—417
* 
* 

## Xarici keçidlər

*  "Abbott Thayer's Camouflage Demonstrations: Countershading, Disruption and Background Picturing"
* Shipcamouflage.com
* Roy R. Behrens – Art and Camouflage: An Annotated Bibliography
* Guy Hartcup – Camouflage: A History of Concealment and Deception in War (1980)
* WWII War Department Field Manual FM 5-20B: Camouflage of Vehicles (1944)
* The Evolution of Tank Camouflage The Tank Museum
* Patterns compared
* Camouflage paint colours
* Cécile Coutin: Camouflage, in: 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War.
* John Ramm: [Hidden Talent: Graham Clilverd War Artist in Antique Collecting, September 2023, pp 24-27]
Maliyyə aktivləri

**Maliyyə aktivləri** () — gəlir əldə etməyi nəzərdə tutan xüsusi mülkiyyət formasıdır:

* kassada nağd pul;
* bank depozitləri;
* depozitlər;
* çeklər;
* sığorta siyasəti;
* qiymətli kağızlara investisiyalar;
* digər müəssisə və təşkilatların tədarük olunan məhsula görə vəsaitin ödənilməsi üzrə öhdəlikləri (kommersiya krediti);
* digər müəssisələrin səhmlərinə portfel investisiyaları;
* nəzarət hüququ verən digər müəssisələrdəki paylar;
* digər müəssisələrdə səhmlər və ya səhmlərdə iştirak.

## İstinadlar
Sığorta siyasəti

**Sığorta siyasəti** və ya *sığorta polisi* (, ,  — çek, qəbz) — bir qayda olaraq sığorta şirkəti (sığortaçı) tərəfindən sığortalıya (sığorta olunana) verilən sığorta müqaviləsinin bağlanmasını təsdiq edən şəxsi sənəd.

Sığorta polisində həmçinin sığorta münasibətlərinin subyektləri və sığorta müqaviləsinin əsas şərtləri, məsələn, sığortanın növü, obyekti, başlanğıcı və sonu, sığorta məbləğinin məbləği, sığorta müqaviləsi haqqında sığortalı, sığortaçı və digər şərtlər. Polis müqavilə bağlandıqdan və sığorta haqqı ödənildikdən sonra sığortalıya verilir.

Siyasətdə həmçinin mövcud sığorta qaydalarına istinad olmalıdır. Sığorta siyasəti qiymətli kağızlara şamil edilmir. Dəniz sığortası polislərində memorandum sığortaçının heç bir riski öz üzərinə götürmədiyi təhlükələrin hesablanmasıdır.

Sığorta polisində adətən aşağıdakılar olmalıdır:

* Sənədin adı;
* sığortaçının adı, hüquqi ünvanı və bank rekvizitləri;
* sığortalının tam adı və ya soyadı, adı, atasının adı və ünvanı;
* sığorta obyektinin göstərilməsi;
* sığorta məbləğinin məbləği;
* sığorta riskinin göstəricisi;
* sığorta haqqının (bağışlarının) məbləği, onun ödənilməsi şərtləri və qaydası;
* sığorta müqaviləsinin qüvvədə olma müddəti, sığorta müqaviləsinin dəyişdirilməsi və ləğv edilməsi qaydası;
* tərəflərin razılığı ilə digər şərtlər, o cümlədən sığorta qaydalarına əlavələr və ya istisnalar;
* tərəflərin imzaları.

Həyat sığortası siyasətində adətən benefisiar təyinatı var. Sığortanın bir sıra növlərində (dəniz sığortası, əmlak sığortası və s.) sığorta polisi faydalanan şəxs göstərilmədən sığortaçıya verilə bilər. Belə hallarda sığortalının və ya faydalanan şəxsin belə müqavilə üzrə hüquqlarını həyata keçirməsi üçün bu polisi sığortaçıya təqdim etmək lazımdır.

Müəyyən sığorta növləri üçün standart siyasət formaları tətbiq edilir. Məsələn, nəqliyyat vasitələri sahiblərinin mülki məsuliyyətinin icbari sığortası və icbari tibbi sığorta üçün siyasət formaları Rusiya Federasiyası Hökumətinin Fərmanı ilə təsdiq edilir.

Yükün sığortalanması zamanı bir yük partiyası üçün qüvvədə olan siyasətlə yanaşı, eyni növ yükün müxtəlif partiyalarının sığortalandığı ümumi siyasətlərdən də istifadə edilə bilər. Vergi siyasəti sığortalanmış əmlakın təxmini dəyərini əvvəlcədən müəyyənləşdirir.

## İstinadlar
KrAZ

**KrAZ** (uk: Кременчуцький автомобільний завод; Rom: *Kremençutski avtomobilni zavod;* Az: *"[[Kremençuq|Kremençuk]] Avtomobil Zavodu"*) (АвтоКрАЗ *AvtoKrAZ*) Ukraynada yerləşən yük maşını istehsalçısıdır. Müəssisə 31 avqust 1945-ci ildə SSRİ dövründə yaradılmış və xüsusilə ağır yükdaşıyan yolsuzluq avtomobilləri və xüsusi avtomobillər istehsalı sahəsində ixtisaslaşmışdır.

## İstinadlar
Varidat

**Varidat** (**dövriyyə** və **satış həcmi**) — müəyyən müddət ərzində istehsal olunan məhsulların, xidmətlərin, işlərin satışı nəticəsində müəssisə və ya sahibkarın alıcılara təqdim etdiyi tələblərin (o cümlədən ödənilməmiş tələblərin) ümumi məbləği. Gəlir şirkətin gəlir növlərindən biridir

## İstinadlar
Bedford (dairə, Pensilvaniya)

**Bedford** — ABŞ-ın Pensilvaniya ştatında dairə. Rəsmi olaraq 9 mart 1771-ci ildə quruldu. 2010-cu ildə əhalinin sayı 49,762 nəfər idi.

## Coğrafiyası
ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun məlumatına görə, dairənin ümumi sahəsi 2,634,033 km2-dir ki, bunun da 2,628,853 km2 quru, 3000 km2 və ya 0,280% sudur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Pensilvaniya hökumətinin rəsmi saytı
*  ABŞ Milli Ölkələr Assosiasiyası
Mirbabayev

**Mirbabayev** — soyad.

* Miryusif Mirbabayev
** Yusif Mirbabayev — Azərbaycanlı alim.
** Miri Yusif — Azərbaycanlı müğənni və repçi.
* Seyid Mirbabayev — Azərbaycan xanəndəsi, neft sənayeçisi
* Yusif Mirbabayev — filologiya elmləri namizədi, Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası Dil İnstitutunun direktoru

## Həmçinin bax
* Mirbaba
Abdullah ibn Vəhb ər-Rasibi

**Abdullah ibn Vəhb ər-Rasibi** (; ) — xaricilərin ilkin liderlərindən biri olmuşdur. Bacila qəbiləsindən olan Abdullah tabiin idi və təhsilini Məhəmməd peyğəmbərin (s.a.v) səhabələrindən almışdı. Namaz əsnasında o qədər tez-tez səcdə edərdi ki, alnında nəsirlər əmələ gəlirdi və buna görə o, zül-təfinat ləqəbini almışdır.

Abdullah ibn Vəhb ər-Rasibi Səd ibn Əbu Vəqqasın İraqı fəthi zamanı islam ordusunda iştirak etmişdir. Müsəlmanlar arasında vətəndaş müharibəsi zamanı o, xəlifə Əlinin tərəfini tutur və Siffeyn döyüşündə (657) onun tərəfində vuruşur. O, Əlinin vətəndaş müharibəsini bitirmək üçün arbitrajı qəbul etmək qərarına qarşı çıxır və tezliklə İraqda Harurda toplaşan Xaricilər kimi tanınan müxaliflərə qoşulur. Onlar daha sonra Kufəyə köçürlər və burada bəzən iddia edildiyi kimi həqiqi xəlifəyə (Məhəmmədin canişini) deyil, Abdullahı əmir (sərkərdə) seçirlər. Onlar 658-ci ilin martında yola düşürlər və iyulun 17-də (hicri 38-ci ilin Səfər ayının 9-da)  Nəhrəvan döyüşündə Əliyə məğlub olurlar. Abdullah döyüş zamanı öldürülür.
## İstinadlar

## Kitablar

*
Sidikqovucu

**Sidikqovucu** — sidik ifrazını asanlaşdıran və artıran dərmanlar vasitələri bədəninizdən əlavə maye və artıq yığılmış suları bədəndən xaric etməyə yardımçı olan tibbi vasitədir.

## Tibbi istifadə
Yüksək qan təzyiqi olan və ya bədənlərində çox maye toplanan insanlar Sidikqovuculara ehtiyac duyurlar, həmçinin sidikqovucular ümumiyyətlə qəbul etdikdən bir və ya iki saat sonra işə başlayır və öz təsirini göstərir.

## Əks təsirləri
Sidikqovucu dərman vasitələri özlərinin tərkib, növü və qəbul edən insanın bədən uyumluğuna görə əks təsirlərə malikdir:

* Baş ağrısı
* İştahsızlıq
* İshal
* Qarın ağrısı
* Saç tökülməsi
* ürəkbulanma və s, digər əks təsirləri mövcuddur, buna görə adətən qəbul etməzdən əvvəl tibbi yoxlanışdan keçilməlidir.

## Növlər
Sidikqovucular bədənə təbii çay formasında, həb formasında, tibbi yolla və birbaşa maye məhlul kimi qəbul edilə bilinir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cizzin

**Cizzin** () — Livanın cənub əyalətində şəhər.

## Haqqında
2005-ci il siyahıyaalınmasında 13,476 nəfər əhalisi olan bir şəhərdir.

## Məşhurları

* Şəhid Əvvəl

## Həmçinin bax
* Livan
* Beyrut
* Cəbəl Amil
* Bəəlbək

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Viola obliqua

*  — Viola cucullata bitki növünün sinonimi.
*  — Viola macloskeyi bitki növünün sinonimi.
Rabdomioliz

**Rabdomioliz** – arterial təzyiqin azalması, qanın qatılaşması və kəskin böyrək çatışmazlığı ilə gedən eninəzolaqlı əzələlərin zədələnməsidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
RANK-L

**RANK-L** – RANK-a birləşən liqanddır, osteoblastlar tərəfindən sintez edilir, sümüyün osteoklastik rezorbsiyasını stimulə edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
RANK

**RANK** () – preosteoklastların üzərində yerləşən reseptordur, RANK-L birləşib, osteoklastları formalaşdırır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Reaktiv artrit

**Reaktiv artrit** – aseptik iltihabi artrit; 1– 4 həftə əvvəl urogenital və qastrointestinal infeksiya olur; konkret infeksiya ilə əlaqə var, amma oynaq boşluğunda infeksion amil aşkar edilmir. Əsasən 20–40 yaşda olur, urogenital forma daha çox kişilərdə olur. Artrit adətən asimmetrik, oliqoartritik olub, çox vaxtı aşağı ətrafların iri oynaqları zədələnir. Dəyirmi balanit və blennorragik keratodermiya çox xarakterikdir. HLA-B27 pozitivliyində oynaqdan kənar əlamətlər (dəri, göz, entezit) olur. Proqnoz əlverişlidir, ancaq 10–20% xroniki gediş, immunosupressiv müalicəyə ehtiyac olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər