open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Evan Hanter

**Evan Hanter** (; ) — Doğum adı ilə **Salvator Albert Lombino**, Amerikalı cinayət və mistika janrında yazan məşhur bir yazıçı. Hanter, "The Blackboard Jungle" adlı yarı-autobioqrafik əsəri ilə tanınır. Bu əsər, çətin bir şəhər məktəbindəki həyatı təsvir edir və 1955-ci ildə eyniadlı bir filmə çevrilmişdir. O, həmçinin Alfred Hiçkokunun 1963-cü il "Quşlar" filminin ssenarisini yazmışdır, bu film Dafna dü Moryenin eyniadlı hekayəsindən ilhamlanmışdır.
Hanter çoxsaylı təxəllüslərdən istifadə etmişdir. Bunlara "John Abbott", "Curt Cannon", "Hunt Collins", "Ezra Hannon" və "Richard Marsten" daxildir.

## Erkən həyat

Salvator Lombino, Nyu York şəhərində doğulub və burada böyümüşdür. O, East Harlemdə 12 yaşına qədər yaşamış, sonra ailəsi Bronxa köçmüşdür. "Olinville Junior High School" və "Evander Childs High School" məktəblərində təhsil almışdır. Hərbi xidmətə çağırıldığı zaman "II Dünya Müharibəsi" zamanı ABŞ Donanmasında xidmət etmişdir. Müharibə dövründə bir neçə qısa hekayə yazmışdır, amma bu hekayələr yalnız 1950-ci illərdə yazıçı olaraq tanındıqdan sonra çap edilmişdir.
Hanter, 1951-ci ildən etibarən fərqli təxəllüslər altında yazmağa başlamışdır. "Evan Hanter" təxəllüsünü əvvəlcə 1951-ci ildə istifadə etməyə başlamış və 1952-ci ildə hüquqi olaraq adını Evan Hanter olaraq dəyişdirmişdir. O, təxəllüsünün "Evander Childs High School" və "Hunter College" məktəblərindən götürülməsindən bəhs etmişdir, amma heç vaxt bunu tam olaraq təsdiq etməmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Official Evan Hunter and Ed McBain websites
* Evan Hunter and Ed McBain on Internet Book List
* 
* 
* 1993 interview, *[https://davecarlson9.wixsite.com/mysite/a-discussion-with-national-authors A Discussion with... National Authors on Tour]* TV Series
* 1995 interview, *A Discussion with... National Authors on Tour* TV Series
* 2001 interview with Leonard Lopate at WNYC (archived)
* 2005 interview with David Bianculli at NPR
Mifologiya rəssamlığı

**Mifologiya rəssamlığı** və ya **Mifoloji rəssamlıq** ( sözündən) — təsviri incəsənətin bir bölməsidir və bu janrda əsərlərin süjeti üçün müxtəlif xalqlara məxsus qədim rəvayətlər, əfsanələr, miflər və ya nağıllar əsas götürülür. Bu cür təsvirlər müəllif tərəfindən həm realist, həm də xəyali formada təqdim oluna bilər.

Mifoloji rəssamlıq janrına ilahların, döyüşçülərin, qəhrəmanların və digər mifoloji varlıqların təsvirləri nümunə ola bilər.

## Mifoloji rəssamlığın tarixi

Qədim dövrlərdən bəri rəssamlıq insanın həyatında mühüm rol oynamışdır. Mifoloji rəssamlıq isə ən qədim rəssamlıq janrlarından biridir.

;Antik dövr

Bu janr hələ Antik dövrdə, xüsusilə də Qədim Yunanıstanda yaranmışdır. İlkin nümunələr Qədim yunan ilahlarının, eləcə də müxtəlif qəhrəmanların təsvirlərindən ibarət idi. Bir çox sənətkar ilahları və mifik qəhrəmanları heykəltəraşlıq əsərlərində, mozaikalarda, daş və ya taxta lövhələrdə təsvir edirdilər. Sonradan, Qədim Romada da ilahların, qəhrəmanların və mifik heyvanların təsvirlərinə, daha çox heykəllər şəklində rast gəlinməyə başlanmışdır.

;Sonrakı dövrlər

Əsrlər boyu Avropa rəssamları Yunanıstan, Roma və Slavyan ilahlarını, eləcə də qəhrəmanları öz əsərlərində canlandırmışlar. Hazırda biz həm qədim dövrə aid, həm də XX əsr daxil olmaqla, mifoloji rəssamlığın çoxsaylı nümunələrini görə bilərik.

;Görkəmli nümayəndələr

Bu janrda əsərlər yaratmış məşhur rəssamlar sırasına aşağıdakılar daxildir:
#Andrea Mantenya (Andrea Mantegna)
#Corcone (Giorgione)
#Rafael Santi (Raffaello)
#Tisian Veçellio (Tiziano)
#Rembrandt (Rembrandt)
#Paolo Veroneze (Paolo Veronese) və digərləri.

## Qalereya


Fayl:Paolo_Veronese_-_Mars_and_Venus_United_by_Love_-_Google_Art_Project.jpg|"Venera və Mars", 1570-ci illər. Paolo Veroneze
Fayl:Antonio_del_Pollaiolo_-_Ercole_e_l'Idra_e_Ercole_e_Anteo_-_Google_Art_Project.jpg|"Herakl və Hidra" 1475. Antonio del Pollayolo


## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* Мифологический жанр // Краткий словарь терминов изобразительного искусства / Под общей редакцией Г. Г. Обухова. — М.: Советский художник, 1961. — С. 93. — 190 с. — 15 000 экз.
Rocer Harqrivs

**Rocer Harqrivs** (; ) — Böyük Britaniyalı məşhur karikaturaçı, illüstrator və uşaq kitablarının yazıçısı. O, "Mr. Men" və "Little Miss" seriyalarının müəllifidir. Həmçinin "Timbuctoo" seriyasının müəllifi olan Harqrivs uşaq oxucuları üçün yazdığı sadə və gülməli hekayələri, cəsur və parlaq rənglərlə çəkilən illüstrasiyaları ilə tanınır. Harqrivesin əsərləri dünya miqyasında 85 milyon nüsxədən çox satılmışdır və 20 dildə nəşr olunmuşdur.

## Doğum və erkən həyat

Rocer Harqrivs 9 may 1935-ci ildə İngiltərənin Vest Yorkşir əyalətinin Klekhiton şəhərindəki xüsusi bir xəstəxanada anadan olub. Atası Alfred Reginald Harqrivs, anası isə Etel Mari Harqrivs idi. Rocer Harqrivs uşaqlıq illərini Klekhitonun "Hartshead Moor" məhəlləsində, "703 Halifax Road" ünvanında keçirib. Bu gün orada onun adını əbədiləşdirən bir xatirə lövhəsi yerləşir.

## Əsərləri və irsi

Rocer Harqrivs ən çox "Mr. Men" və "Little Miss" seriyaları ilə tanınır. Bu seriyalar uşaqlar üçün yazılmış 46 "Mr. Men" və 33 "Little Miss" kitablarından ibarətdir. Harqrivsin həmçinin "Timbuctoo" seriyası, Con Maus və Raundi and Skari adlı digər uşaq hekayələri də vardır. Rocer Harqrivs 1982-ci ildən sonra Gernsidə ailəsi ilə yaşayırdı. Daha sonra onlar Kauden, Kentdəki "Sussex House Farma" köçdülər. Harqrives 1988-ci ildə, 53 yaşında, Royal Tanbric Uelsdəki "Kent and Sussex Hospital"da  vəfat etdi. O, Kauden, İst Sasseksdə dəfn edilib. Ölümündən sonra oğlu Adam Harqrivs "Mr. Men" və "Little Miss" seriyalarına yeni hekayələr yazmağa davam etdi və atasının imzası ilə kitabları təqdim etdi. 2004-cü ildə, Rocer Harqrivsin həyat yoldaşı Kristin, "Mr. Men" personajlarının hüquqlarını "Chorion" şirkətinə satdı. 2011-ci ildə "Chorion", bu markanı yapon şirkəti olan "Sanrio"ya satdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Con Klark

**Con** **Klark** () — Britaniya-Amerika fiziki, kondensasiya olunmuş maddə və materialşünaslıq üzrə mütəxəssis, ifratkeçiricilik və xüsusilə SQUID-lərin işlənib hazırlanması və tətbiqi ilə bağlı işləri ilə tanınır. Berkli Kaliforniya Universitetinin professoru, London Kral Cəmiyyətinin (1986) və Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinin (2017) üzvü , ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının xarici üzvü (2012).

Kembric Universitetində bakalavr (1964), fəlsəfə doktoru (1968) və elmlər doktoru dərəcələrini (2005) almışdır. Daha sonra o, Berkli Kaliforniya Universitetində əvvəlcə postdok, sonra (1969-cu ildən) tam ştatlı fizika professoru kimi təhsil alıb və hazırda onun professordur.

Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının (2015), Amerika Fizika Cəmiyyətinin və Amerika Elmin İnkişafı Assosiasiyasının və Britaniya Fizika İnstitutunun üzvüdür.

Fizika üzrə "Nobel" mükafatı laureatıdır (2025) .

## İstinadlar
Ömər Yaqi

**Ömər Munis Yəği** (; ) —  Fələstin əsilli ABŞ kimyaçısı, 2025-ci ildə kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı.  

Dünyada ən çox istinad edilən kimyaçılardan biridir. 2000-2010-cu illər dövrü üçün ən çox istinad edilən ikinci kimyaçıdır.

## Bioqrafiya
Ammanda fələstinli qaçqın ailəsində anadan olub, 16 yaşında kollecdə oxumaq üçün ABŞ-yə köçüb. Olbanidəki Nyu-York Dövlət Universitetini bitirmişdir (1985). 1990-cı ildə Urbana-Şampeyndəki İllinoys Universitetində qeyri-üzvi kimya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini almışdır (elmi rəhbəri professor Valter Klemperer). 1990-1992-ci illərdə Harvard Universitetində professor Riçard Holmun yanında postdoktorluq oxumuşdur. 1992-1998-ci illərdə Arizona Dövlət Universitetində, 1999-2006-cı illərdə Miçiqan Universitetində və 2007-2011-ci illərdə Los-Ancelesdəki Kaliforniya Universitetində postdoktor elmi işçisi olub.

Hal-hazırda Berkli Kaliforniya Universitetində kimya professoru (*James və Neeltje Tretter kafedrasının professoru*) və Lourens Berkli Milli Laboratoriyasında baş elmi işçidir. Berkli Qlobal Elm İnstitutunun təsisçi direktoru və Kavli Energy NanoScience Institute və California Research Alliance-ın həm-direktorudur.

2021-ci ildə Səudiyyə Ərəbistanı vətəndaşlığını almışdır.

250-dən çox elmi məqalənin müəllifidir.

Əsərləri əsasən metal-üzvi kimyaya həsr olunub.

## İstinadlar
Qədir Misiroğlu

**Qədir Misiroğlu** (; ) — Türkiyə hüquqşünası, yazıçısı və naşiri. O, qatı antikamalist fikirləri ilə seçilən islamçı bir şəxs olub. Türkiyədəki sekulyar təbəqə onu konspiroloq və yalançı adlandırır.

## Bioqrafiyası
1933-cü ildə Trabzonun Ağcaabad ilçəsində anadan olub. İlk və orta təhsilini Ağcaabadda tamamlayıb. 1954-cü ildə İstanbul Universitetinin Hüquq Fakültəsinə qəbul olub. 1964-cü ildə *Lozan Zafer mi, Hezimet mi?* (ilk əsəri) adlı əsərinin birinci cildini qələmə alıb. 1970-ci ildə eyniadlı əsərinin genişləndirilmiş nüsxəsinin nəşrləri məhkəmə qərarları ilə bağlı olaraq satışdan yığışdırılıb. "Milli Türk Tələbə Birliyi"nin İstanbuldakı əsas mərkəzində verdiyi konfrans səbəbi ilə ona 7 il həbs və 20 ay sürgün cəzası verilib. Həmçinin o, 5 il müddətinə vətəndaşlıq hüquqlarından məhrum olunub. 1974-cü ildə ümumi amnistiya ilə əfv olunub. 1976-cı ildə həftəlik "Səbil" jurnalını nəşr etdirməyə başlayıb. "Səbil"dəki yazılarına görə dəfələrlə barəsində məhkəmə işləri açılıb. 1977-ci ildə deputatlığa namizədliyini irəli sürsə də, seçilə bilməyib. 1978-ci ildə MSP-nin idarə heyətinə üzv seçilib. 1980-ci ildəki hərbi çevriliş zamanı yenidən həbs edilmək istənib. Həbs edilməmək üçün əvvəl Almaniyaya, sonra isə İngiltərəyə gedib. Türkiyəyə qayıtmadığı üçün vətəndaşlıqdan çıxarılıb. 1991-ci ildə Türkiyəyə qayıdaraq müəlliflik və naşirlik fəaliyyətlərini davam etdirib. 5 may 2019-cu ildə İstanbulda vəfat edib. Misiroğlu, "Hür Macar Yazarlar Birliği" tərəfindən gümüş medalla təltif olunub. O, həmçinin "Türkiyə Milli Kültür Vakfı" tərəfindən verilən "Jüri Hususi Ödülü"nə də layiq görülüb.

## Əsərləri
Misiroğlunun müəllifi olduğu əsərlərdən bəziləri bunlardır: *Amerika'da Zenci Müslümanlık Hareketi*, *Aşıklar Ölmez!*, *Barbaros Hayreddin Paşa*, *Doğru Türkçe Rehberi yahud Bin Uydurma Kelimeyi Boykot*, *Bir Mazlum Padişah: Sultan Abdülaziz* və s.

## İstinadlar
Şahnamə (Şirvani)

"**Şahnamə**" – XVIII əsr Azərbaycan şairi Ağa Məsih Şirvani tərəfindən yazılmış tarixi-poetik əsərdir. Poema Quba xanı Fətəli xanın igidliyinə, dövlət idarəçiliyinə və mübarizə dolu həyatına həsr edilmişdir.

"Şahnamə" milli poeziyada hökmdar obrazının tərənnümü baxımından mühüm nümunə sayılır və Ağa Məsih Şirvaninin yaradıcılığında xüsusi yer tutur.

Ağa Məsih Şirvani bu poemada öz dövründə şahidi olduğu hadisələri tamamilə azərbaycanca nəzmə çəkmiş, klassik Şərq ədəbiyyatının ənənələrini yerli tarixi kontekstlə birləşdirmişdir. O, əsərdə döyüş səhnələrini, top, tüfəng və zənburək kimi o dövrün hərbi atributlarını poetik şəkildə təsvir etmişdir. Əsər təqarüb vəznində yazılmış və müəllif tərəfindən Fətəli xanın adına ithaf edilmişdir.

Salman Mümtaz qeyd edir ki, Ağa Məsih hicri 1155-ci (miladi 1742–1743) ildən etibarən tarixi mənzumələr yazmağa başlayaraq, sonda bu “Şahnamə”ni qələmə almışdır. O, həmçinin bildirir ki, əsərin nüsxəsini Şamaxı alimlərindən Mir Mehdi ağa tapmış, lakin əlyazmanın köhnəlməsi səbəbindən yalnız bir beyt oxuna bilmişdir:«O şahdən ki, şahim mənim kəm deyil,

 Yazam "Şahnamə"i, məna qəm deyil.»Bu beytdə şair özünü Firdovsinin “Şahnamə”sinin davamçısı kimi təqdim edir və Fətəli xanın qəhrəmanlığını epos səviyyəsinə qaldırır. Salman Mümtazın fikrincə, bu əsər tapılacağı təqdirdə Azərbaycan tarixi və ədəbiyyatı üçün mühüm mənbə rolunu oynayacaqdır.

Ağa Məsih Şirvani XII əsri-hicrinin ortalarına (XVIII əsrin ikinci yarısına) qədər rübabi-lirik şair kimi tanınsa da, “Şahnamə” ilə tarixi və qəhrəmanlıq poeması müəllifi – “şahnamənəvis” kimi şöhrət qazanmışdır.

## Xarici keçidlər

* Ağa Məsih Şirvaninin Fəth Əli xana həsr etdiyi "Şahnamə" poeması

## Ədəbiyyat
Şahnamə (dəqiqləşdirmə)

## Ədəbiyyat
* Şahnamə — Əbülqasım Firdovsinin məşhur poeması
* Şahnamə — Ağa Məsih Şirvaninin poeması
Ya Əli

**Ya Əli** () — şiə müsəlmanları tərəfindən Əli ibn Əbu Talibi yad etmək və ya onun şəfaətini istəmək məqsədilə işlədilən ərəbcə ifadə. Bu ifadə xüsusilə Məhərrəm ayında keçirilən matəm mərasimləri zamanı geniş istifadə olunur.

## İstifadəsi
Bu ifadə vasitəsilə şiə müsəlmanları — birinci şiə imamı və dördüncü sünni xəlifəsi olan Əli ibn Əbu Talibin şəfaətini diləyirlər. Əsasən şiələr arasında işlədilir, lakin "Ya Əli" ifadəsi bir çoxlarının düşündüyü kimi birbaşa Əliyə səslənmək mənasında deyil, çünki bu, şəriət baxımından şirk hesab oluna bilərdi. "Ya Əli", "Ya Məhəmməd" və "Ya Hüseyn" kimi təvəssül ifadələrinin şirk sayılıb-sayılmaması məsələsi üləma arasında mübahisəli mövzudur.

Məhərrəm ayında keçirilən matəm mərasimləri zamanı şiə müsəlmanlarının "Ya Əli" deməsi çox geniş yayılmışdır. Belə hallarda bu ifadə və şüarlar həmrəyliyi və dəstəyi nümayiş etdirir.

"Ya Əli" ifadəsi tez-tez müxtəlif bayraqlarda, xüsusilə İranın rəsmi atributlarında yer alır. Həmçinin, bu ifadə İran istehsalı "Ya Əli" raketinə və şiə silahlı birləşməsi olan "Ya Əli Xalq Dəstələri"nə ad vermişdir.

## İstinadlar
Ya Məhəmməd

**Ya Məhəmməd** () — islam peyğəmbəri Məhəmmədə müraciət və ya onu yad etmək məqsədilə işlədilən ərəbcə ifadə.

## Tərifi

Bu ifadə "Ey Məhəmməd" mənasını verir. Buradakı "**'" sözü müraciət halını bildirir və bir şəxsi birbaşa çağırmaq üçün işlədilir. Bu ön şəkilçi ərəbdilli insanlar tərəfindən şəxsi adlardan əvvəl geniş istifadə olunur.

== İstifadəsi ==

"Ya Məhəmməd" ifadəsi [[peyğəmbər]]in, [[Əhli-beyt|onun ailəsi]]nin, [[səhabə]]lərinin və ya hörmətli dini şəxslərin şəfaətini istəmək məqsədilə işlədilir. Onun istifadəsi həm [[şiə]], həm də [[sünni]], o cümlədən [[sufi]] müsəlmanları arasında geniş yayılmışdır "**'" müraciət şəkilçisi "Ya Allah" şəklində istifadə olunduqda Allahdan kömək istəmək mənasını ifadə edir.

Məhərrəm ayında keçirilən matəm mərasimləri zamanı şiələr tərəfindən "Ya Hüseyn", "Ya Əli" və "Ya Rəsul Allah" (, ) kimi şüarların səsləndirilməsi geniş yayılmışdır. Belə hallarda bu ifadələr həmrəyliyin və mənəvi dəstəyin göstəricisidir.

## İstinadlar
Ya Hüseyn

**Ya Hüseyn** () — Hüseyn ibn Əlini yad etmək və ya onun şəfaətinə müraciət məqsədilə şiə müsəlmanlar tərəfindən istifadə olunan ərəbcə ifadə. Xüsusilə Məhərrəm ayının matəm mərasimləri zamanı geniş istifadə olunur. Bu ifadə çox vaxt bayraqlarda da yazılır. Hüseyn şiəlikdə yüksək məqama malikdir və üçüncü imam hesab olunur.

## Bayraq

Müasir İranda Hüseynin adı qırmızı bayraqlar üzərində adətən "ya ləsarə əl-Hüseyn" () formasında qeyd olunur. Şiə rəvayətlərinə görə, Hüseynin döyüşçüləri qırmızı bayraq altında vuruşmuşdular. Qırmızı rəng Hüseynin şəhadət qanını simvolizə edir və bu, bəzi hədislərdə də vurğulanmışdır. Məsələn, "*[[əl-Mucəmül-Kəbir (Təbərani)|əl-Mucəmül-Kəbir]]*" və "*[[Məcməüz-Zəvaid]]*" əsərlərində qeyd olunmuşdur ki, Hüseynin şəhid olduğu vaxt səma qırmızı rəngə bürünmüş və bir neçə gün qanla boyanmış kimi görünmüşdür. Bəzi İran şiə ənənələrinə görə, "ya ləsarə əl-Hüseyn" ifadəsi "Qeyb imamı"nın (İmam Mehdi) qayıdışı zamanı möminlər üçün bir çağırış şüarı olmalıdır.

Qırmızı bayraq Cəmkəran məscidində xüsusilə Qasım Süleymaninin qətlindən sonra "onun qanının intiqamını almaq" məqsədilə ucaldılmışdır. Bu barədə məscidin idarəçisi Yasin Hüseyn Abadi məlumat vermişdir. Eyni bayraq 2025-ci ildə İsrailin İrana endirdiyi zərbələr zamanı da intiqam rəmzi kimi yenidən qaldırılmışdır.

## İstinadlar
Ome gavalı parkı

– Yaponiyanın Ome şəhərinin Bayqo rayonunda yerləşən ictimai park. Park çoxsaylı gavalı ağaclarına görə tanınır və gavalı ağaclarının çiçək açmasını seyr etmək üçün populyar məkanlardan biridir.

## Tarixi
Bayqo bölgəsi gavalı ağacları ilə məşhur olan yerlərdən biridir. 2009-cu ilin fevralında Ome gavalı parkı "Nikkei" qəzetinin oxucular arasında keçirdiyi sorğuda 90 məkan arasında ən populyar gavalı ağacının çiçəklənməsini seyr etmə yeri seçilmişdir. Lakin 2010-cu illərin əvvəlində parkda yayılan xəstəlik bəzi ağacların zərər görməsinə səbəb olmuş və nəticədə, şəhər rəhbərliyi bütün ağacları parkdan çıxarmaq qərarını qəbul etmişdir.

2016-cı ildə böyükmiqyaslı yenidən əkmə layihəsi başlamışdır. 2019-cu ilə qədər 144 növdən olan 1200 gavalı ağacı əkilmiş, parkın Tokiodakı ən populyar hanami məkanlarından biri kimi yenidən tanınması üçün işlər görülmüşdür.

## Xüsusiyyətlər
Ome gavalı parkında təxminən 1200 gavalı ağacı yerləşir. Gavalı ağacları erkən, orta və gec çiçək açan növlərə aiddir. Buna görə də hanami periodu fevraldan marta qədər davam edir. Parkın təpəlik ərazisindən ətraf ərazinin mənzərəli görünüşünü, eləcə də, nərgiz, azaliya kimi mövsümi çiçəkləri seyr etmək mümkündür.

### Yoşino Bayqo Ume Matsuri
Hər ilin fevral–mart aylarında park Yoşino Bayqo Ume Matsuriyə (Gavalı çiçəklənməsi festivalı) ev sahibliyi edir. Festival çərçivəsində yerli musiqi səsləndirilir, rəqs çıxışları baş tutur və yemək stendləri qurulur.

## İstinadlar
Mahmud Ustaosmanoğlu

**Mahmud Ustaosmanoğlu** və ya **Mahmud Əfəndi** (; ) — türk sufi, İsmayılağa Camaatlığının banisi və şeyxi.

## Bioqrafiyası
Mahmud Əfəndi olaraq tanınan Mahmud Ustaosmanoğlu, 1929-cu idə Of ilçəsinin Dovşanlı kəndində dünyaya gəlib. İlk təhsilini ətraf kəndlərdəki din alimlərindən alıb. 16 yaşı olanda icazət alıb. Gənc yaşlarında tələbə yetişdirib. 1951-ci ildə Sivasın Divriği ilçəsinə vaiz təyin edilib. Verdiyi xütbələrlə diqqətləri özünə cəlb edən Mahmud Ustaosmanoğlu, 1952-ci ildə mürşidi Axıskalı Əli Heydər Əfəndi ilə tanış olub. Hərbi xidmətdən qayıdan Mahmud Ustaosmanoğlu şeyxi Əli Heydər Əfəndi tərəfindən İsmayılağa məscidində imamlıq etməsi üçün dəvət edilib. 1954-cü ildə həmin məsciddə imamlıq etməyə başlayıb. 1996-cı ildə 65 yaşı tamam olduğu üçün təqaüdə yollanıb. Mahmud Ustaosmanoğlu, uzun müddət davam edən xəstəlikdən sonra 2022-ci ildə vəfat edib. Onun ən tanınmış tələbələrindən biri Əhməd Mahmud Ünlüdür. Mahmud Ustaosmanoğlu, 2010-cu ildə İstanbulda keçirilən Beynəlxalq İnsanlığa Xidmət Simpoziumunda "İslama Fövqalədə Xidmət Mükafatı"na layiq görülüb.

## Əsərləri
Qələmə aldığı bəzi əsərləri bunlardır: *Ruhul-Furqan Təfsiri*, *Söhbətlər*, *Risaləi-Qudsiyyə*, *Ümrə Söhbətləri*, *Fatiha Təfsiri*, *Ayətəl-Kürsi və Amənər-Rəsulu Təfsiri*, *Qurani-Kərimin Fəzilətləri və Oxuma Ədəbi* və s.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Əhməd Mahmud Ünlü
Sezar Kintanar

**Sezar Abir Kintanar** () — visayamənşəli Filippin hüquqşünası və hakimi. 1934-cü il Konstitusiya Konvensiyası çərçivəsində Sebu şəhərinin nümayəndəsi olmuşdur.

## Gənc illəri
Sezar Kintanar 24 aprel 1902-ci ildə anadan olub. Anası Akilina Abir idi, atası isə Felipe Kintanar idi. Kintanar Arqao bələdiyyəsinin məktəblərindən birini bitirdikdən sonra Filippin Sebu Universitetinin kiçik kollecinə daxil oldu. Maniladakı Filippin Universitetinin hüquq fakültəsini bitirən o, 1927-ci ildə keçirilən vəkillik imtahanında ən yüksək bal toplamış və 3 yanvar 1928-ci ildə vəkil olmuşdur. O, Kreşençiane Espine adlı xanımla evli idi.

## Karyerası

### Hüquqi təcrübəsi
Kintanar, Visayan İnstitutunda hüquq professoru olaraq hüquq təhsili ilə məşğul idi. O, həmçinin Qərbi Neqros vilayətinin Birinci İnstansiya Məhkəməsinin fiskal köməkçisi oldu, sonra isə hakim təyin edildi.

### Siyasi fəaliyyəti
O, Arqao bələdiyyəsinin vitse-meri vəzifəsində çalışmış və onu bu postda Pedro Vilyamor Sebalyos əvəz etmişdir.

1934-cü il Konstitusiya konvensiyası 1935-ci il Filippin konstitusiyası layihəsini hazırlamaq vəzifəsini daşıyan seçilmiş nümayəndələrdən ibarət idi. Sebu nümayəndələri üçün on dörd, yəni yeddi qanunverici dairənin hər biri üçün iki yer ayrılmışdır. Kintanar Konstitusiya konvensiyasında iştirak etmək üçün seçilmişdir.

### Jurnalistika
O, "Progress" adlı Sebu dövri nəşrinin redaktoru idi.

## İstinadlar
Yallah Ya Nəsrullah

**Yallah Ya Nəsrullah** — İsrail satirik mahnısı 2006-cı ilin Livan müharibəsi zamanı populyarlıq qazanmışdır. Mahnı Nadav Frişman və Assaf Frişman tərəfindən yazılmış, keçmiş "Hizbullah" lideri Həsən Nəsrullaha qarşı təxribatçı sözləri ilə onu tənqid edir. 2006-cı ilin münaqişəsi zamanı mahnı İsrail mediasında viral sensasiya halına gəlmişdir.

Mahnının xoru olan “Yallah Ya Nəsrullah” ifadəsi “Gəl, ey Nəsrullah” kimi tərcümə olunur və mahnı boyunca təkrarlanır. Sözlər Nəsrullaha və "Hizbullah" təşkilatına istehza edir, onu səmərəsiz və zəif şəxs kimi təqdim edir.

2024-cü ildə Livanda peycer partlayışları və Həsən Nəsrullahın qətlinə dair xəbərlərdən sonra mahnı yenidən diqqət mərkəzinə gəlmiş və İsraildə mədəni baxımdan yenidən aktuallaşmışdır.

## İstinadlar
Livan şahini

"**Livan şahini**" () — ərəb dünyasında "Hizbullah" lideri Həsən Nəsrullah haqqında məşhur mahnı. Mahnı 2006-cı il İsrail–Livan müharibəsinin gedişində az tanınan Fələstin qrupu "*Firkət əl-Şimal*" tərəfindən yazılmışdır. Mahnının sözləri bir neçə sadə qafiyənin davamlı təkrarlanmasından ibarətdir: «Ey, sən, Livanın qartalı. Ey, sən, Nəsrullah. Sənin adamların Hizbullahdandır və Allahın köməyi ilə zəfər sənin olacaq». Baş ifaçı və menecer Əla Əbu əl-Haycə, bildirmişdir ki, o, dinləyicilərə eşitmək istədiklərini təqdim edir: «Mən görürəm ki, insanlar islama yönəlir, ona görə də mən buna uyğun mahnı oxumalıyam».

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* The Hawk Of Lebanon *only copy available on YouTube*
* Police confiscates CDs with “inflammatory song”  Freemuse article
Beynəlxalq Kino Mətbuatı Federasiyası

**Beynəlxalq Kino Mətbuatı Federasiyası** (qısaltma FIPRESCI (, ) — kino tənqidçilərini və kinoşünasları birləşdirən beynəlxalq təşkilatdır.

Təşkilat 6 iyun 1930-cu ildə Brüsseldə fransalı və belçikalı kino tənqidçilərinin təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Onlar bundan əvvəl, 1925-ci ildə, peşəkar kino mətbuatı ittifaqını qurmuşdular. Baş təşkilatın dünya üzrə 48 milli bölməsi var, əlavə olaraq 32 ölkədə fərdi üzvlərlə vasitəsilə təmsil olunur. Təşkilatın məqsədi dünya kino sənətinin inkişafına dəstək vermək və kino haqqında yazan peşəkarların maraqlarını qorumaqdır. FIPRESCI-nin prezidenti Misirdən Əhməd Şuki, vitse-prezidentləri İtaliyadan Paola Kasella və Ukraynadan Yelena Rubaşevska, baş katibi 2024-cü ilə qədər Almaniyadan Klaus Eder, baş katibin müavini isə Türkiyədən Alin Taşkiyan olmuşdur. FIPRESCI-nin rəsmi dilləri ingilis və fransız dilləridir, baş qərargahı Münhendə yerləşir.

FIPRESCI üzvlərindən ibarət münsiflər heyətləri bir çox beynəlxalq kino festivallarında fəaliyyət göstərir və filmləri xüsusi mükafatlarla təltif edir. FIPRESCI-nin kino tənqidçilərinin baxışına görə "ən yaxşı film" mükafatı ilk dəfə 1946-cı ildə ilk Kann Beynəlxalq Film Festivalında təqdim edilmişdir. FIPRESCI mükafatları kino dünyasında böyük nüfuza malikdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт ФИПРЕССИ
Həsən Şəhatə

**Həsən Şəhatə** (; ) — İslam alimi. O, Əl-Əzhər Universitetinin professoru və 2 iyul 2013-cü ildə öldürülən Misir şiələrinin lideri olmuşdur.

## Həyatı və qətli
Musa əl-Ənaninin oğlu Şəhatənin oğlu Məhəmmədin oğlu Həsən zilhiccə ayının 13-də Şərqiyyə əyalətində Əbu Kəbirin bir hissəsi olan Harbit şəhərində anadan olmuşdur. Həsən Şehata gənc yaşlarında atasından Quran öyrənib və sonra təhsilini davam etdirmək üçün özəl məktəbə göndərilib. Hazırlıq təhsilini başa vurduqdan sonra birinciliklə Əl-Əzhər Universitetinə daxil olub. Şəhatə Quran elmləri üzrə magistr dərəcəsini Qiraat Mərkəzində almışdır. Təhsili ilə yanaşı, Əl-Əzhər Universitetində dərs demişdir. Məhəmməd Seyid Təntavi onun tələbələri arasında olmuşdur. Həsən dindar sünni ailəsində böyüdü və sünni alimi kimi tanınırdı, lakin o, 1996-cı ildə isna əşəri imamiyyə məzhəbini qəbul etdiyini rəsmən elan etdi. Şəhatə iki dəfə evləndi və nəticədə onun dörd uşaqğı olmuşdur. Həsən Şəhatəyə həyatının son illərində ölkədən çıxmaq qadağan edilmişdi. 66 yaşlı Şeyx Şəhatə Hüsnü Mübarək dövründə başqa məzhəbdən olduğuna görə iki dəfə həbs olunmuşdur. Şeyx Həsən Şəhatə başda olmaqla bir qrup imamiyyə məzhəbinə inananlara hücum edildi. Hücum nəticəsində dəyərli alim şeyx Şəhatə və bir neçə mömin döyülərək qətlə yetirildi. Onların “günahı” yalnız başqa məzhəbdən olmaları idi.

## Həmçinin bax
* Misir
* Əl-Əzhər Universiteti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Şeyx Həsən Şəhatə kimdir?
* Misrin şiə alimi Həsən Şəhatə
Emili Radd

**Emili Ellen Radd** () — ABŞ aktrisası.

## Həyatı

Emili Radd 2017-2018 illərində *Amazon* seriallarında kiçik rollarda çəkilmişdi. O, 2021-ci ildə çıxan *Fear Street Part Two: 1978* və *Fear Street Part Three: 1666* filmlərində Sindi Berman və Ebiqeyl rollarını canlandırmışdı. Bundan əlavə, Radd *Hunters* serialında və *Moonshot* filmində oynamışdı.

Emili Radd *[[One Piece (serial, 2023)|One Piece]]* serialında Nami rolunu ifa edib.

## İstinadlar
Devi

**Devi** və ya **Vaişnodevi** — Hinduizmdə İlahi Ana hesab olunan varlıq. Devi (, devī) həmçinin **Jai Mata Di** və ya **Mata Rani** adları ilə də tanınır. O, qüvvənin (enerjinin) ilahəsi kimi qəbul edilir və ilahiliyin (və ya ilahi qüvvənin) dişi istiqamətini ifadə edir. Enerji və itələyici qüvvə (Şakti) kimi, əksər hallarda erkək istiqamətlə (şüur və mühakiməni ifadə edən prinsip) bərabər rola malikdir. Onsuz erkək istiqamət qüvvəsiz qalır.

Vaişnodeviyə həsr olunmuş əsas məbəd Cammu və Kəşmir regionunun Cammu hissəsində yerləşir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* Wangu, Madhu Bazaz (2003). *[https://books.google.com/books?id=3SScwifhldQC Images of Indian Goddesses: Myths, Meanings, and Models]*. Abhinav Publications, New Delhi, India. .
* Hawley & Wulff (1996), Devi: Goddesses of India, University of California Press, 

## Xarici keçidlər

* Devi: The Great Goddess, An Exhibit Smithsonian
* Devi: Manifestations and Aspects, The Arthur M. Sackler Gallery and Freer Gallery of Art
* Shrimad Devi Bhagavatam  Translation by Swami Vijñanananda
*
San-qo çji

**San-qo çji** () və ya «**Üç çarlıq salnamələri**» — Üç çarlıq dövrünə aid rəsmi tarixi xronika. 189–280-ci illəri əhatə edir. Xronikanın bir çox hadisələri sonrakı dövrlərdə yazılmış məşhur orta əsr romanı "*[[Üç çarlıq romanı]]*" üçün süjet əsası olmuşdur.

Əsər III əsrin sonlarında nançunlu tarixçi Çen Şou (233–297) tərəfindən tərtib edilmiş və hadisələr Çzin imperiyasının baxış bucağından təsvir olunmuşdur. V əsrdə Suy dövrünün tarixçisi Pey Sunçji xronikaya mühüm şərhlər və izahlar əlavə etmişdir. Yaponiya tarixşünaslığı baxımından "*San-qo çji*"nin xüsusilə böyük əhəmiyyət daşıyan hissəsi Yaponiya hökmdarı Himikonun hakimiyyətinə dair məlumatları əhatə edən "Hesabatlar" bölməsidir.

## İstinadlar
1998/1999 İsrail Dövlət Kuboku

**1998/1999 İsrail Dövlət Kuboku** (, *Qvia HaMedina*) turniri İsrailin milli futbol kuboku yarışmasının 60-cı mövsümü və İsrail Müstəqillik Bəyannaməsindən sonra 45-ci mövsüm idi.

Final oyunu "Hapoel Tel-Əviv" və "Beytar Yerusəlim" klubları arasında oynanıldı, yekun hesab 1:1 bitdikdən sonra 3:1 hesablı penalti seriyasının qalibi "Hapoel" oldu.

Qələbə nəticəsində "Hapoel Təl-Əviv" 1999-2000 UEFA Kubokunun seçmə mərhələsinə vəsiqə qazandı.

## Nəticələr

### Altıncı raund

### Yeddinci raund

### Səkkizinci raund

### 1/8 final

### 1/4 final

### Yarımfinal

### Final

## İstinadlar
*100 Years of Football 1906-2006, Elisha Shohat (Israel), 2006, p.&nbsp;307
*Israel Cups 1998/99 RSSSF
Tsuşima (Naqasaki)

— Yaponiyanın Naqasaki prefekturasında yerləşən şəhər. Şəhərin ümumi sahəsi 708,89 km²-dir, 1 iyul 2014-cü il tarixinə əhalisi 31 756 nəfər olmuşdur. Əhali sıxlığı — hər kvadrat kilometrə 44,80 nəfər təşkil edir.

## Coğrafi mövqeyi
Şəhər Kyuşu bölgəsinə daxil olan Naqasaki prefekturasının Tsuşima adasında yerləşir.

## Əhalisi
1 iyul 2014-cü il tarixinə şəhərin əhalisi 31 756 nəfər, əhali sıxlığı isə 44,80 nəfər/km² olmuşdur.

## Simvolika
Şəhərin rəmzi ağacı "*[[Chionanthus retusus]]*", çiçəyi "*[[Rododendron]]*", quşu isə adi qırqovul hesab olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Официальный сайт
Pseudacris ornata

**Pseudacris ornata** — Ağacqurbağaları fəsiləsinə aid qurbağa növü.
## Ümumi məlumat
Pseudacris ornata ABŞ-nin Cənub-Şərqinə endemik olan sisəy ağacqurbağası növüdür. Onların yayılması Şimali Karolinadan şərqdə Luiziananın ən şərq hissəsinə və cənubda Floridanın şimal hissələrinə qədər uzanır.

Bu qurbağanın baş-bədən uzunluğu 25–38 mm arasında dəyişir, rekord ölçüsü isə 4 sm-dir. Rəngi yaşadığı yerdən asılı olaraq dəyişir, adətən qırmızı-qəhvəyi və ya boz rəngdə olur, lakin nadir bir dominant allel onların əsas rəngini parlaq yaşıl edə bilər. Adətən burundan yan tərəfə doğru uzanan təyin olunmuş, lakin qırıq bir zolaq və ya ləkələr var. Qurbağanın üst dodağı aydın açıq rəngli bir xəttlə işarələnmişdir və bir çox fərdin başının ən yuxarı hissəsində solğun üçbucaq şəkilli işarə var. Onun qarnı saf ağ rəngdədir və adətən arxa ayaqların qabağında sarı ləkələr var.

Ən çox Cənub sahil düzənliyində tapılır. Naxışlı xor qurbağası adətən quru mühitlərdə, o cümlədən şam meşələrində, qum təpələrində və şam savannalarında yaşayır. Meşə gölməçələri, su basmış sahələr və yol kənarı xəndəkləri çoxalma mühiti kimi xidmət edə bilər, baxmayaraq ki, ən çox çoxalma qum təpələrində və şam meşələrində və ya plantasiyalarda müşahidə olunur.

Bu xor qurbağaları gecə fəaliyyət göstərən canlılardır və nadir hallarda görünürlər, yalnız cütləşmə mövsümündə müşahidə edilirlər. Temperatur azalmağa başlayanda daha fəal olurlar və cütləşmə mövsümü üçün suya doğru miqrasiya edirlər. Bu qurbağanın ən çox müşahidəsi qış gecələrində yağış zamanı və ya yağışdan sonra baş verir. Buna görə də, yetkin naxışlı xor qurbağaları haqqında çox az məlumat var.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İren Klark

**İren Klark** (); ) — Amerika rəssamı. O, abstrakt və qarışıq-media əsərləri ilə tanınır. 
## Həyatı
İren Klark haqqında daha geniş məlumatlar məhdud olsa da, sənətçi gənc yaşlarından sənətə maraq göstərmiş və təhsilini bu istiqamətdə davam etdirmişdir. O, müxtəlif sənət məktəblərində təhsil alaraq özünəməxsus üslubunu inkişaf etdirmişdir. İren Klarkın sənət təhsili, həm klassik, həm də müasir sənət janrları ilə tanış olmasına imkan vermiş və onun işlərini zənginləşdirən müxtəlif yanaşmaların formalaşmasına səbəb olmuşdur. 

İren Klarkın əsərləri əsasən abstrakt və qarışıq-media sənətinə əsaslanır. O, rəng və formanın birləşməsini təcrübə edərək, müxtəlif materiallardan istifadə edir və hər bir kompozisiyanın təbii inkişafını göstərir. İren Klarkın əsərlərində təbii və sintez edilmiş elementlərin harmoniya və qarşıdurması önə çıxır. O, rəngləri və teksturaları ilə hisslər yaratmağa, izləyicini düşünməyə və hiss etməyə təşviq edir.

Onun yaradıcılığının əsasını toxuculuq, başqalarını ənənəvi Navaxo toxuculuq və lif sənəti ilə öyrətmək təşkil edir. 

İren Klarkın əsərləri Denver İncəsənət Muzeyinin və Ohayo Universitetinin muzey ekzpozisiyalarına və s. daxildir.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Enn Metyus Martin

**Enn Metyus Martin** (; ) — Amerika yazıçısı. "Berenstain Bears" seriyası və digər uşaq romanlarının müəllifi.
## Həyatı

Enn Metyus Martin 1955-ci ildə ABŞ-nin Kaliforniya ştatının Prinston şəhərində anadan olub. O, uşaq ədəbiyyatına olan marağını erkən yaşlarda hiss edib. Martin əvvəllər də qeyd etdiyi kimi, öz əsərlərində uşaqların gündəlik həyatını, dostluq və ailə münasibətlərini, məktəb həyatını və şəxsi inkişaflarını yazaraq oxucularla dərin əlaqə qurur. Təhsilini Prinston Universitetində almışdır.

Enn Martin uşaqlıq dövrünü əks etdirən və yeniyetmələrin təcrübələrini mükəmməl şəkildə təsvir edən əsərlər yazmışdır. Əsərlərində böyük hissiyatlı, maraqlı və dərin obrazlar yaratmış, uşaqların həyati məsələlərini və sosial münasibətlərini araşdırmışdır. Martin yazdığı əsərləri ilə yalnız gənc oxucuları deyil, həm də valideynləri cəlb etməyi bacarmışdır.

Enn Martinin ən tanınmış əsəri "Uşaq Baxıcıları Klubu" (The Baby-Sitters Club) seriyasıdır. Bu seriyada, bir neçə gənc qızın dostluqları və uşaq baxımı ilə bağlı təcrübələri təsvir olunur. Kitablar həm təhsil, həm də əyləncə baxımından çox dəyərlidir. Bundan başqa, o, bir çox fərqli uşaq romanları və hekayələri ilə tanınmışdır.

**Məşhur əsərləri**
* Uşaq Baxıcıları Klubu (The Baby-Sitters Club) - Bu seriya Enn Martinin ən tanınmış əsəridir. Kitabda bir qrup gənc qızın gündəlik həyatı və uşaq baxma təcrübələri təsvir olunur.
* "Bir Köpəyin Həyatı: Köpəyin Hekayəsi" (A Dog’s Life: The Autobiography of a Stray) - Bu əsər bir itdən yazılmış biografiya formasında olan hekayədir.
* "81-ci Küçədə Gizli Bağ" (The Secret Garden on 81st Street) - Bu əsər "Gizli Bağ" klassik əsərinin müasir adaptasiyasıdır.
* "Bir Köpək Üçün Hər Şey" (Everything for a Dog) - Enn Martinin bir digər məşhur əsəri olan bu kitab, bir itlə bağlı qəlbin dərinliklərinə enir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ann M. Martin at publisher Scholastic
* *Ann M. Martin* by Margaret Becker, 1993
* Ann M. Martin papers at the :en:Mortimer Rare Book Collection, Smith College Special Collections
* Ann M. Martin Foundation
* The Lisa Libraries
Elyanora Koen

**Elyanora Koen** (); ) — Amerika rəssamı.
## Həyatı
Elyanora Koen 21 oktyabr 1916-cı ildə ABŞ-ın İllinoys ştatının Normal şəhərində anadan olmuşdur. Rəssamlıq təhsilini əvvəlcə Los Ancelesdəki məşhur "Chouinard Art Institute"da almışdır. O, həmçinin San Fransiskodakı "California School of Fine Arts"da təhsilini davam etdirmişdir. Bu təhsil dönəmi Elyanora Koenin gələcək incəsənət karyerasında təsirli olmuş və onun daha sonra inkişaf edəcək üslubunun əsaslarını qoymuşdur.
Elyanora Koen əvvəlcə klassik sənət təhsilini qəbul etmiş olsa da, zamanla modernizmə sənətə doğru bir yola qədəm qoydu və bu istiqamət onu abstraktlaşdırma dünyasına gətirdi.

Elyanora Koenin əsərləri onun zəngin və dinamik rəng palitrası, güclü kompozisiyaları və abstrakt formaları ilə tanınır. O, rəssamlığında həm portretlər, həm də daha geniş mənzərə və abstrakt əsərlər yaratmışdır. Xüsusilə canlı rənglərin və hərəkətə əsaslanan formaların istifadəsini sevir və bu, onun sənətində dinamik və emosional bir təsir yaradır.
Elyanora Koenin ən çox diqqət çəkən əsərlərindən biri onun abstrakt kompozisiyalarıdır. Bu əsərlərdə o, hərəkət və formanın birləşdiyi bir mühit yaradır, adətən rənglər və fırça zərbələri ilə qüvvətli bir ifadə ortaya qoyurdu. Coenin portretləri də diqqətəlayiqdir, çünki onlar ənənəvi portret təsvirlərindən fərqli olaraq, daha çox daxili hissiyatı və şəxsi əhval-ruhiyyəni vurğulayır.

Elyanora Koenin ABŞ incəsənət dünyasında tanınmağa başladığı vaxt 1940-cı illərə təsadüf edir. O, bir çox kollektiv sərgilərdə iştirak etmiş və fərdi sərgiləri də böyük maraqla qarşılanmışdır. Onun əsərləri, çox vaxt müxtəlif rəng və formalara əsaslanan tərzi ilə sənətsevərlər tərəfindən maraqla izlənmişdir.

Koen 1950-ci illərdə və 1960-cı illərin əvvəlində müasir sənət dünyasında diqqət mərkəzinə gəlmişdir. O, xüsusilə abstrakt ekspresionizm və modernizm istiqamətindəki işləri ilə tanınmışdır. Koen həmçinin bir çox sərgi və sənət tədbirlərində iştirak etmiş, həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq sərgilərdə əsərlərini nümayiş etdirmişdir.

Elyanora Koenin əsərləri Smitson Amerika İncəsənət Muzeyində və Çikaqo İncəsənət İnstitutunda nümayiş etdirilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Smithsonian American Art Museum
* Eleanor Coen and Max Kahn papers from the Smithsonian :en:Archives of American Art
Nəriman Rəhmanov

**Nəriman Rəhmanov** (29 oktyabr 1937, Bakı, Azərbaycan SSR) — enerji və elektrik mühəndisliyi sahəsində fəaliyyət göstərən Azərbaycanlı alimi, texnika elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının əməkdar energetiki (1991) və əməkdar elm xadimi (2017). 20-dən çox elmi məqalə, patent və üç monoqrafiyanın müəllifidir. Elektrik enerjisi sistemlərinin işlədilməsi, paylanmış enerji və bərpa olunan enerji mənbələri üzrə tədqiqatları ilə tanınır.

## Həyatı
Nəriman Rəhmanov 29 oktyabr 1937-ci ildə Azərbaycan SSR-in Bakı şəhərində anadan olub. 1964-cü ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun Elektrik Mühəndisliyi fakültəsini magistr dərəcəsi ilə (MSEE) bitirib. 1969-cu ildə həmin institutda Elektrik Energetikası üzrə namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək, texnika elmləri namizədi (PhD) elmi dərəcəsini, 1990-cı ildə isə Rusiyanın Novosibirsk Elektroteknika Universitetində texnika elmləri doktoru elmi dərəcəsini alıb.

## Fəaliyyəti
Nəriman Rəhmanov 1990-cı ildən professor kimi fəaliyyət göstərir. 2007-ci ildən 2009-cu ilə qədər Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Energetika və Enerji Dizayn İnstitutunun direktoru, 2009-cu ildən bu günədək isə həmin institutun və SPII-nin direktor müavini vəzifəsində çalışır. Hal-hazırda Azərbaycan-Norveç Təmiz İstehsalat və Enerji Səmərəliliyi Mərkəzinin (CPEE Center) direktorudur.

O, IEEE təşkilatının üzvü, Beynəlxalq Eko-Enerji Akademiyasının (Bakı, Azərbaycan) akademikidir, "Texniki və Fiziki Elektrik Mühəndisliyi Problemləri" (ICTPE) üzrə Beynəlxalq Konfransın həmsədri, həmçinin "Texniki və Fiziki Mühəndislik Problemləri üzrə Beynəlxalq Jurnal" (IJTPE) və "Enerji Mühəndisliyi Problemləri Jurnalı"nın redaksiya heyətinin üzvüdür.

### Tədqiqat sahələri
* Elektrik sistemlərinin işləmməsi və idarə edilməsi
* Paylanmış enerji sistemləri
* Alternativ enerji mənbələri

Elmi nəşrləri 220-dən çox məqalə və patent, eləcə də 3 monoqrafiyanı əhatə edir.

## Təltifləri
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə 4 oktyabr 1991-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar energetiki" fəxri adı ilə təltif olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 19 oktyabr 2017-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar elm xadimi" fəxri adı ilə təltif olunmuşdur.

## İstinadlar

## Mənbə
# Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası rəsmi məlumat bazası.
# Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun məzunlar siyahısı (1964).
# Elmi dissertasiya kataloqu — Elektrik energetikası, Bakı, 1969.
# Novosibirsk Elektroteknika Universiteti arxiv sənədləri (1990).
Rasim Əliyev (general)

**Rasim Məmmədəli oğlu Əliyev** () — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin general-mayoru; Müdafiə Nazirliyinin İdeoloji İş və Mənəvi-Psixoloji Təminat İdarəsinin rəisi — Şəxsi Heyət Baş İdarəsinin rəis müavini.

## Fəaliyyəti
Rasim Əliyev 24 yanvar 2006-cı ildə Heydər Əliyev adına Hərbi Liseyin rəisi vəzifəsinə təyin edilib. Daha sonra uzun illər Müdafiə Nazirliyində Şəxsi Heyət Baş İdarəsinin Mənəvi-Psixoloji Hazırlıq və İctimaiyyətlə Əlaqələr İdarəsinin rəisi, Müdafiə Nazirliyinin İdeoloji İş və Mənəvi-Psixoloji Təminat İdarəsinin rəisi — Şəxsi Heyət Baş İdarəsinin rəis müavini vəzifələrində xidmət edib.

2020-ci ildə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarına qatılmış, müharibədən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə", "Füzulinin azad olunmasına görə", "Qubadlının azad olunmasına görə" medalları və 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdi.

Azərbaycan Prezidentinin sərəncamlarına əsasən 2015-ci ildə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə, 2016-cı ildə "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilib.

Müxtəlif illərdə 1-ci dərəcəli "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə", "Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Veteranı", 1-ci, 2-ci və 3-cü dərəcəli "Qüsursuz xidmətə görə" medalları, həmçinin Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 10, 90 və 95 illiyi yubiley medalları ilə təltif edilib.

25 aprel 2021-ci ildə vəzifəsindən azad edilib və yaşa görə ehtiyata buraxılıb.

11 oktyabr 2025-ci ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Milli Akademik Şəbəkə və İnformasiya Mərkəzi

**Milli Akademik Şəbəkə və İnformasiya Mərkəzi** — (ULAKBİM)- 1996-cı ildə TÜBİTAK-a bağlı bir institut olaraq qurulan Türkiyədəki bütün akademik qurumları bir-birinə və qlobal tədqiqat şəbəkələrinə birləşdirən Milli Akademik Şəbəkə infrastrukturu idarə edir. O, bu şəbəkə vasitəsilə yeni şəbəkə xidmətləri təklif edir, həm şəbəkə üçün tədqiqat və təkmilləşdirmə aparır, həm də tədqiqatçılara şəbəkədən Tə-İn üçün istifadə etməyə imkan verir.

O, həmçinin Türkiyənin ən zəngin elmi çap və elektron informasiya resurslarına malik olan Cahit Arf Məlumat Mərkəzi vasitəsilə ölkə daxilində geniş məlumat və sənədlərə çıxış xidmətləri göstərir.

ULAKBİM yarandığı gündən bu günə qədər informasiya əsrində yaşanan sürətli texnoloji dəyişikliklərə və inkişaflara ayaq uydurmuşdur. 

O, əsas fəaliyyət sahələri ilə bağlı həm şəbəkə texnologiyaları, həm də elektron nəşrlər üzrə inkişafları günün tələblərinə uyğun olaraq yaxından izləyir və davamlı olaraq özünü yeniləyir.

Buna uyğun olaraq, ULAKBİM “milli xidmət” yanaşması çərçivəsində Türkiyədə təhsil və tədqiqat potensialını artırmaq və informasiya xidmətlərini milli miqyasda genişləndirmək üçün missiyasına uyğun olaraq, mövcud şərtlərə uyğun olaraq yüksək sürətli daxili və beynəlxalq əlaqələr vasitəsilə təhsil və tədqiqat şəbəkəsi infrastrukturunu inkişaf etdirməyi hədəfləyir.
## Milli Akademik Şəbəkə (ULAKNET)
ULAKNET Türkiyədə bütün universitetlər, onların fakültələri və digər alt birlikləri, TÜBİTAK birlikləri, Hərbi Məktəblər, Hərbi Akademiyalar və Polis Akademiyası, Türk Tarix Qurumu, Milli Kitabxana, YÖK, ÖSYM, Türkiyə Atom Enerjisi Qurumunun və Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Tə-İn birliklərindən təşkil olunan ümumilikdə 176 vahidə Superonline-dan icarəyə götürülmüş
çərçivə relayı, ATM, Metro Ethernet, G.SHDSL icarəyə götürülmüş xətlərdən istifadə edərək pulsuz xidmət göstərir.

Bu sahələrdə olan təxminən 111.000 müəllim və tədqiqatçı, 2.500.000-dən çox universitet tələbəsi bu xidmətdən faydalanır.
Gənclik parkı (Ankara)

**Gənclik parkı** — 
Gençlik Parkı Ankaranın tarixi parklarından biridir.
Altındağ ilçəsinin Ulus rayonunda yerləşən park Cümhuriyyətin ilk illərində bataqlıqlarla örtülmüş 28 hektarlıq ərazidə salınıb.
Park salınmasına qərar verilmiş ərazinin bir hissəsinə "Ay-Yıldız" (Ay-Ulduz) adlı futbol meydançası daxil idi.
Tparkın tikintisi 1936-cı ildə başladı.
600 min türk lirəsi büdcəsi ilə iki ilə tamamlanması planlaşdırılan park 19 may 1943-cü ildə açılıb.

22 aprel 1941-ci ildə jandarm tərəfindən evlərindən çıxarılan 12.000 qeyri-müsəlman kişinin bir hissəsi *20 Kur’a İhtiyatlar* adı altında parkın tikintisində işlədilmişdilər ve 19 Mayıs 1943 günü hizmete açıldı.

İlkin layihəyə Ankaranın iqliminə uyğun quşlar üçün bağ, açıq səma altında ictimai teatr, uşaq meydançası, labirint, üzgüçülük hovuzu, at sürmək üçün 2200 metr uzunluğunda gəzinti yeri daxildir.
1951-ci ildə şou üçün gələn İtalyan əyləncə parkı Luna Parkın bənzəri Gençlik Parkının içində quruldu.
Park hazırda yeni əyləncə parkı attraksionları ilə öyünür və 150 ​​metrlik dönmə çarxı və 45 metrlik lift xüsusilə diqqətəlayiqdir.
1956-cı ildə "Bu gün Ankara" adlı sərgi açıldı.
1957-ci ildə Türkiyə Dövlət Dəmir Yolları (TCDD) parkı gəzən iki miniatür qatarı işlətməyə başladı.
Daha sonra parkın tərkibində şadlıq evi yaradılıb.

2007, 2008 və 2009-cu illərdə təmir edilmiş parkda hazırda, Ankara Böyükşəhər Bələdiyyəsi ilə Türkiyənin Elmi və Texnoloji Araşdırmalar Qurumunun əməkdaşlığı ilə Türkiyənin ilk elm mərkəzi tikilir.
## Qalereya

Fayl:Gençlik Parkı (Youth Park), 1950s (16851414351).jpg|1950-ci illər
Fayl:Gençlik Parkı (Youth Park), 1950s (16799895470).jpg|1950-ci illər
Fayl:Ankara - Gençlik Parkı 2006.jpg|2006-ci il.
Fayl:Ankara Gençlik Parkı Havuz.jpg|Ankara Gənçlik Parkında Hovuz

## İstinadlar
İvan Buniç

**İvan Buniç Vuçiç** (xorvat. İvan Bunić Vučić; 1591/92 - 1658) XVII  əsrdə yaşamış Xorvat şairi və Dubrovnik Respublikasının dövlət xadimi.

## Həyatı
Müxtəlif mənbələrə görə, İvan Buniç Vuçiç 1591 və ya 1592-ci ildə Dubrovnikdə anadan olub. Şair Buniçlərin  ailəsində dünyaya göz açıb. Dubrovnikdə zadəganlar üçün şəhər məktəbini bitirib. 1609-cu ildə anasını, 1612-ci ildə isə atasını itirib. Aristokratik mənşəyi sayəsində o, karyerasını inkişaf etdirə bilib. 

Buniç, 1615-ci ildə baş prokuror təyin edilib. Tezliklə Böyük Şuraya qatılan Buniç, Senatın daimi üzvü olub. 1624-cü ildə ailə həyatı qurub. Sonralar isə o, müxtəlif yüksək dövlət vəzifələrində də çalışıb. 
Eyni zamanda, Buniç ticarətlə də uğurla məşğul olub. Dubrovnik və ona bitişik adalardan xeyli sayda  torpaq sahələri aldığı üçün ömrünün sonunadək Dubrovnik şəhərinin ən zənginlərindən biri hesab olunurdu. İvan Buniç Vuçiç 6 mart 1658-ci ildə doğma şəhərində vəfat edib.

## Yaradıcılığı
İvan Buniç ədəbiyyat sahəsində 109 poetik əsərin müəllifi kimi tanınır. Yaradıcılığı Barokko dövrünün çiçəklənməsinə təsadüf edir. İvan Buniçin lirikası, ümumiyyətlə, barokko təmtərağından  uzaq olub, səmimi sadəliyi və təmkinliliyi, poetik forma tutumu ilə seçilir.
Onun yaradıcılığında, italyan şairləri F.Petrarka, Battista Quarini, Cambattista Marino, Çiabreradan əhəmiyyətli dərəcədə təsirlənmişdir.
O, məhəbbət və dünya həyatının sevincləri haqqında çoxsaylı qafiyələr yaratmış, qadınları və onlara məhəbbəti tərənnüm etmiş, gözəlliyi və ləzzəti tərənnüm etmişdir. Buniçin "Kölgədə dincəl" şeirlər silsiləsi gözəllik və gənclik hissi ilə dolu idi. Müəllifin sağlığında "Mandaljena pokornica " kitabı nəşr olunub. 

1992-ci ildə yeni yaradılmış Xorvatiya hökuməti  "İvan Buniç Vuçiçin anadan olmasının 400 illiyi" şərəfinə xatirə markası buraxdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* http://philatelia.ru/classik/plots/?more=1&id=2820
Maskatın tutulması (1581)

**Maskatın tutulması** — Osmanlı–Portuqaliya müharibələri zamanı baş vermiş döyüş.

Maskatın tutulması 1581-ci ildə Əmir Əli bəyin başçılığı ilə Osmanlı donanmasının Portuqaliyanın Maskat qalasına hücumu və şəhəri portuqallardan qarət etməsi zamanı baş verdi.
## İstila
1581-ci ilin yayında,  Osmanlı sərkərdəsi Əmir Əli bəy Portuqaliyanın nəzarətində olan Maskat şəhərinə qarşı yürüşə başladı. He had a force of 150 to 200 men Onun 150-200 nəfərlik bir qüvvəsi və dörd yüngül qalerası vardı. Əli bəy Maskata gəldikdən sonra bir dəstə adamını qalanın yanında qoydu və cəngavərlərini isə, qala limanına çatdıqdan sonra, yerli  sakinləri öz tərəflərinə çəkərək, qalanı  bombardman etmək üçün göndərdi, Əli bəy isə bəzi yerli müsəlmanların dəstəyi ilə arxadan onlara hücum etdi.  Ehtiyatsız qalan portuqaliyalılar təşvişə düşdü.

Müdafiə hazırlığı görməmiş portuqallar qaladan qaçdılar və Osmanlı qüvvələri onların bir neçəsini öldürdü. Qala sakinlərindən təxminən 500 nəfəri – həmçinin beş liqa,  içəridə yerləşən Bruksel şəhərində portuqallara qoşuldu. Onlardan yalnız bir neçəsi öz mallarını götürüb qaça bildi və Əli bəy altı gün ərzində şəhəri talan etdi. Osmanlı ordusu böyük miqdarda qənimət toplaya bildi. Qaladakı kilsəni də dağıtdılar. Osmanlılar, mallar ilə yanaşı üç Portuqaliya qaleonunu (yüngül döyüş gəmisi) da ələ keçirdilər.

Bu qələbə xəbəri sürətlə Hind okeanının qərbində yayıldı, Əli bəyin Suahili sahillərində gələcək ekspedisiyaları üçün zəmin yaratdı.

## Həmçinin bax
* Maskatın tutulması (1552)
## İstinadlar
Viya Çelminış

**Viya Çelminış** (; ; ) — Latviya əsilli Amerika rəssamı və heykəltəraşı. 
## Həyatı
Viya Çelminış 1938-ci ildə Riqada anadan olub. 1949-cu ildə ailəsi ilə birlikdə ABŞ-a köçüb və burada Arizonada böyüyüb.  O, əvvəllər musiqi ilə maraqlanmış, amma sonradan sənətə olan marağını kəşf etmişdir. Çelminış San Fransiskodaki San Fransisko İncəsənət Akademiyasında təhsil almış, burada rəssamlıq və heykəltəraşlıq üzrə bacarıqlarını inkişaf etdirmişdir.

Viya Çelminış 1960-cı illərin ortalarından tanınmağa başladı. O, ilk vaxtlarda çəkdiyi minimalist kompozisiyalar və portretlərlə diqqət çəkdi. Lakin onun əsas tanınması, 1970-ci illərdə başladığı və təbiətə olan möhkəm marağını göstərən çox detallı mənzərə rəsmləri ilə oldu. Viya Çelminışin əsərləri həm real, həm də abstrakt dünyanı eyni anda təmsil etməyə çalışan  sənət təcrübəsini təklif edir. Onun əsərləri müxtəlif zamanlarda beynəlxalq sərgilərdə nümayiş etdirilib. O, Metropoliten muzeyi, Müasir İncəsənət Muzeyi, Lüdviq muzeyi və s. kimi tanınmış muzeylərdə sərgilənmişdir. Onun işləri sadəlik və təkrarlama vasitəsilə böyük dərinlik yaradır və müasir sənət aləmində böyük hörmət qazanmışdır. 

Viya Çelminışin sənətində çoxsaylı təbiət mənzərələri, səma, okeanlar, boş sahələr və dağlar yer alır. Onun işlərində təbiət sadə, lakin çox detallı bir şəkildə təsvir olunur. Çox vaxt o, geniş təbiət mənzərələrini və mikroskopik detalları bəzəyərək onları çox sadə, lakin eyni zamanda sehrli hala gətirir. O, çox vaxt təkrarlanan motivlər üzərində çalışır və bu təkrarlama onun işlərinə həm bir təhlil, həm də kontemplyasiya aspektini qatır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Biography, interviews, essays, artwork images and video clips from PBS series *[[:en:Art:21 -- Art in the Twenty-First Century]]*  - Season 2 (2003)
* Artcyclopedia page
* Vija Celmins at Matthew Marks Gallery, New York 
* Vija Celmins at the National Gallery of Art
* Celmins at the San Francisco Museum of Modern Art
13-cü Türkiyə hökuməti

**13-cü Türkiyə hökuməti** və ya **I. Saraçoğlu hökuməti** — 9 iyul 1942 - 9 mart 1943-cü il tarixləri arasında Türkiyədə fəaliyyət göstərən hökumət.

## Arxa planı
Hökumət əvvəlki baş nazir Rəfiq Saydamın vəfatından sonra quruldu. Saydamın kabinetində nazir olmuş CHP-li Şükrü Saracoğlu yeni baş nazir təyin edildi.

## Kabinet

Hökumət 1943-cü il fevralın 28-də keçirilən Parlament seçkilərindən sonra sona çatdı.

## Həmçinin bax
* Türkiyə hökumətlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər