Kommunikasiya elmləri

**Kommunikasiya elmləri** və ya **tədqiqatları** — insan kommunikasiyası və davranışı proseslərini, şəxsiyyətlərarası münasibətlərdə kommunikasiya nümunələrini, müxtəlif mədəniyyətlərdə sosial qarşılıqlı əlaqə və kommunikasiyanı tədqiq edən akademik fən. Kommunikasiya adətən müvafiq media vasitəsilə fikir, məlumat, siqnal və ya mesajların verilməsi, qəbulu və ya mübadiləsi kimi müəyyən edilir, fərdlərə və ya qruplara başqalarını inandırmaq, onlara məlumat vermək, ya da məlumat axtarmaq və emosiyaları effektiv şəkildə ifadə etmək imkanı verir.

Kommunikasiya tədqiqatları fərdi agentlik səviyyəsində üz-üzə söhbətdən sosial və mədəni kommunikasiya sistemlərinə qədər bir sıra mövzuları əhatə edən biliklər toplusunu makro səviyyədə inkişaf etdirmək üçün müxtəlif empirik tədqiqat və tənqidi təhlil metodlarından istifadə edən sosial elmdir.

Elmi kommunikasiya nəzəriyyəçiləri ilk növbədə kommunikasiyanın nəzəri anlayışını təkmilləşdirməyə, iddiaları əsaslandırmaq üçün statistik məlumatları araşdırmağa diqqət yetirir. Kommunikasiyanı öyrənmək üçün sosial elmi metodların dairəsi genişlənir. Kommunikasiya tədqiqatçıları müxtəlif keyfiyyət və kəmiyyət üsullarından istifadə edirlər. XX əsrin ortalarında linqvistik və mədəni dönüşlər kommunikasiyanın təhlilində getdikcə daha çox şərhçi, hermenevtik və fəlsəfi yanaşmaların yaranmasına səbəb olmuşdur. Əksinə, 1990-cı illərin sonu və 2000-ci illərin əvvəlində yeni analitik, riyazi və hesablama yönümlü texnikaların yüksəlişi müşahidə olunmuşdur.

Tədqiqat sahəsi kimi kommunikasiya jurnalistika, biznes, kütləvi informasiya vasitələri, ictimaiyyətlə əlaqələr, marketinq, xəbərlər və televiziya yayımı, şəxsiyyətlərarası və mədəniyyətlərarası kommunikasiya, təhsil, dövlət idarəçiliyi və digər sahələrə tətbiq edilir. İnsan fəaliyyətinin bütün sahələri sosial kommunikasiya strukturu ilə fərdi agentlik arasındakı qarşılıqlı əlaqədən təsirləndiyinə görə kommunikasiya tədqiqatları öz diqqətini tədricən səhiyyə, tibb, iqtisadiyyat, hərbi və cəza müəssisələri, kimi digər sahələrə də genişləndirmiş, həmçinin internet, sosial kapital və elmi biliklərin inkişafında kommunikativ fəaliyyətin rolunu əhatə etmişdir.

## Əhatə dairəsi və mövzular
Kommunikasiya elmləri həm sosial elmlərin, həm də humanitar elmlərin aspektlərini birləşdirir. Sosial elm olaraq bu fən sosiologiya, psixologiya, antropologiya, biologiya, politologiya, iqtisadiyyat və dövlət siyasəti ilə üst-üstə düşür. Humanitar elmlər baxış bucağından kommunikasiya ritorika və inandırma ilə bağlıdır. Odur ki, kommunikasiya tədqiqatları üzrə ənənəvi magistr proqramlarının tarixi Qədim Yunanıstanın ritorikaçılarına qədər gedib çıxır. Ünsiyyətə humanitar yanaşmalar çox vaxt tarix, fəlsəfə, ingilis dili və mədəniyyətşünaslıq ilə üst-üstə düşür.

Kommunikasiya tədqiqatları politoloqları və siyasətçiləri, pedaqoqları, strateqləri, qanunvericiləri, biznes maqnatlarını, menecerləri, sosial işçiləri, qeyri-hökumət təşkilatlarını, qeyri-kommersiya təşkilatlarını və ümumilikdə kommunikasiya problemlərinin həllində maraqlı olan insanları məlumatlandırır.

Məsələn, Çakravartti (2018) ağ alimlərin nəşrlərin, sitatların və redaktor mövqelərinin böyük əksəriyyətini təşkil etdiyini tapır. Bu vəziyyət, geniş sosial ədalət problemləri ilə məşğul olan fənlərarası sahə üçün xüsusilə problemlidir.

### Biznesdə
Biznesdə kommunikasiya XX əsrin sonlarında biznes əlaqələrinin daxilində kommunikasiyanın mərkəzi olması ilə əlaqədar bir tədqiqat sahəsi kimi meydana çıxmışdır. Sahənin əhatə dairəsini müəyyən etmək çətindir, çünki burada işəgötürənlər, işçilər, istehlakçılar və brendlər arasında kommunikasiyanın müxtəlif üsullarından istifadə olunur. Buna görə də sahənin diqqəti adətən işəgötürənlərin tələblərinə yönəldilir. Bu, yazılı və şifahi kommunikasiyanı kurikulumda vacib xüsusiyyət kimi vurğulamaq üçün Amerika Kollec Məktəbləri Assambleyasının biznes standartları ilə qəbul edilir. Beləliklə, işgüzar kommunikasiya üzrə tədqiqatlar birbaşa iş sahəsi ilə əlaqəli daim dəyişən, yazılı və şifahi kommunikasiya aspektləri ətrafında cərəyan edir. Müasir biznes kommunikasiyası kurikulumlarının tətbiqi bütövlükdə işgüzar kommunikasiyanın öyrənilməsini inkişaf etdirir, eyni zamanda onları biznes ictimaiyyətində effektiv kommunikasiya qura bilmək üçün hazırlayır.

## Həmçinin bax
* Kommunikasiya
* Tənqidi nəzəriyyə
* Dilçilik
* Dil fəlsəfəsi
* Ritorika
* Semiotika
* Ünsiyyət
* Rabitə sxemi
* Kommunologiya
* Ünsiyyət nəzəriyyəsi
* Kulturoloji tədqiqatlar
* Rəqəmsal ritorika
* Mədəniyyətin semiotikası
* Mətn və ünsiyyət nəzəriyyəsi
* :Kateqoriya:Rabitə jurnalları

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* Carey, James. 1988 *Communication as Culture.*
* Cohen, Herman. 1994. *The History of Speech Communication: The Emergence of a Discipline, 1914–1945.* Annandale, VA: Speech Communication Association.
* Gehrke, Pat J. 2009. *The Ethics and Politics of Speech: Communication and Rhetoric in the Twentieth Century*. Carbondale, IL: Southern Illinois University Press.
* Gehrke, Pat J. and William M. Keith, eds. 2014. *A Century of Communication Studies: The Unfinished Conversation.* New York: Routledge.
* Packer, J. & Robertson, C, eds. 2006. *Thinking with James Carey: Essays on Communications, Transportation, History.*
* Peters, John Durham and Peter Simonson, eds. 2004. *Mass Communication and American Social Thought: Key Texts 1919–1968.*
* Wahl-Jorgensen, Karin 2004, 'How Not to Found a Field: New Evidence on the Origins of Mass Communication Research', *Journal of Communication*, September 2004.