open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
II İslam Gəray

**II İslam Gəray** — 1584–1588-ci illər arasında hakimiyyətdə olan Krım xanı. Uzun müddət Osmanlıda qalması, ilahiyyat təhsili alması, bəlkə də yaşı onun güclü hökmdar olmasına mane olmuşdur. Döyüşlərin çoxunu qardaşı Alp Gəray aparmışdır. Hakimiyyətdə olduğu vaxtın əsas hissəsini qardaşı oğlu ilə münəqişədə keçirmişdir.

## Həyatı
Doğulduğu il bilinmir. Atası Dövlət I Gəray 1551-ci ildə taxta çıxdıqdan sonra İslam Sultan sarayına girov olaraq göndərilmişdir. Ömrünün 30 ildən çoxunu Osmanlıda keçirmişdir. Sultan məhkəməsindən ayrılaraq ilahiyyat təhsili almaq və Sufilərin mövləvilik nişanı üçün Konyaya getmişdir.

1584-cü ildə böyük qardaşı II Məhəmməd Gəray xan Osmanlının krımlalıları Səfəvilərin üzərinə göndərmək əmrindən imtina etdi. Sultan III Murad İslamı Krıma göndərdi və onu yeni Krım xanı olaraq təyin etdi. Sultanın bu seçiminə İslamın uzun müddət Osmanlıda yaşaması və hərbi təcrübəsinin olmamasına görə onu etibarlı vassal hesab etməsi təsir göstərmişdir.

## Səadətin üsyanı
Məhəmməd öldükdə oğlanları II Səadət Gəray, Murad və Səfa idi. İslamın təyin olunmasından 3 ay sonra Məhəmmədin oğlanları atalarının qisasını almaq üçün Səadətin rəhbərliyi ilə 15000 noqay, 230 don kazakı və Mansur bəylə birlikdə cənuba tərəf istiqamətləndi. Müdafiə ordusu yox idi, çünki bəylərin və mirzələrin çoxu Bağçasarayda yeni xan üçün təşkil edilən mərasimdə idilər.

Yeddi gün boyunca paytaxt mühasirədə qalddı. İslam Gəray Kaffaya (Feodosiya) qaçdı. Xanlığın əzinəsini ələ keçirən Səadət Gəray şərqə doğru irəlilədi. Qələbə qazanması və xəzinəni ələ keçirməsinə görə bir çox bəylər ona qoşuldu. Keçmiş paytaxt olan Starıy Krımda bəylər onu xan elan etdi.

Səadət Gəray cənuba doğru irəlilədi və Kaffanı (Feodosiya) mühasirəyə aldı. Səadət qalanı tuta bilmədi və II İslam Gəray Osmanlını köməyə çağırdı. 4000 yeniçəri qalaya gəldi. Starıy Krım yaxınlığındakı döyüşdə Səadət Gəray məğlub oldu və qaçdı.

1585-ci ilin yazında Səadət yenidən üsyan qaldırdı. Lakin Perekopa (Or Qapı) çatmamış Alp Gəray tərəfindən məğlub edildi. Səadet və kiçik qardaşı Səfa şərqə doğru qaçdılar.

Səhətindəki problemlərə səbəbindən 15-ci ildə ölən II İslam Gəray bu gün Ukrayna sərhədləri daxilində olan Bucak bölgəsində, Qara dəniz sahilindəki Akkerman qalası (Belqorod-Dnestrov qalası) yaxınlığındakı məscidin həyətində dəfn edildi.

İslamın yanında olan bəylər Alp Gərayı yeni xan seçdi. Təsdiq üçün İstanbula göndərdilər, lakin sultan II Qazi Gərayı xan seçdi.

## İstinadlar
Pyoxayarv gölü

**Pyoxayarv gölü** () — Estoniyanın cənub-şərq hissəsində, Valqamaa qəzasının Otepya volostu ərazisində yerləşən bir göl. Tartudan cənub-qərbdəki Otepya şəhəri yaxınlığında Pyoxayarv kurort bölgəsində yerləşir. Ölkənin ən gözəl göllərindən biri hesab olunur.
## Adı
*Pühajärv* (Pyoxayarv)  adı iki hissədən ibarətdir:  (pyuha) - “müqəddəs; bayram” və  (yarv) - “göl”; yəni eston dilindən "müqəddəs göl" kimi tərcümə edilə bilər.
## Coğrafiyası
Göl Otepya Təbiət Parkının ərazisində, Otepya dağının təpəli relyefi arasında, dəniz səviyyəsindən 115 metr yüksəklikdədir..

Uzunluğu 3.54 km və maksimum eni 1.65 km olan göl meridional yönümlü uzadılmış formaya malikdir. Gölün ümumi sahəsi 300,9 hektardır: su sahəsi 293,3 hektar təşkil edir. Göldə dörd ada vardır ki, onların ümumi sahəsi 7,6 hektardır. Sahil xətti 16.332 km-dir. Gölün orta dərinliyi 4,3 m, maksimal dərinliyi isə 15,8 m təşkil edir. Bu dərinlik gölün qərb sahilinə yaxın mərkəzi hissəsinə yerləşir.

Qarışıq və iynəyarpaqlı meşələr ilə yanaşı bəzi kanallar vasitəsilə Pyoxayarvə axan bir çox kiçik göllər ilə əhatə olunmuşdur. Gölün tutma sahəsi 44 km²-dir. Cənub tərəfdən Vyayke-Emayıqi Pyoxayarv gölünə axır və oonu Vırtsyarv gölünün hövzəsi ilə birləşdirir.

Göl sahəsindəki iqlim əlverişlidir və dəniz sahillərindən kifayət qədər məsafəyə görə daha da diqqətəlayiqdir. Yaz mülayim isti və rütubətli keçir, günəşli günlər çoxdur. İyulun orta temperaturu 16 ° C-dir. Qışlar isti-mülayim, çox rütubətli keçir. Tez-tez duman olur. Fevralda orta temperatur −6 ° C, qar örtüyü təxminən 110 gün davam edir. Payız isti, nəm və uzun müddətlidir. Yaz soyuq, nisbətən qurudur. İl ərzində təxminən 700 mm yağıntı düşür. İllik günəş işığının ümumi müddəti təxminən 1700 saatdır.
## Heyvanlar aləmi
Göldə çox sayda balıq vardır: çapaq, lilbalıq, qızılüzgəc, adi durnabalığı, rutilus, [xanı balığı], [adi sıf, lota lota, qızılı daban balığı və adi ilanbalığı. 19-cu əsrdə göldə çoxlu xərçəng var idi. Ancaq xərçəngin vəba epizootikası zamanı tamamilə nəsili kəsildi.
## İstinadlar
Suur-Munamyaqi

**Suur-Munaməqi** () — Estoniyada və bütövlükdə Baltikyanı ölkələrdə ən yüksək zirvədir. Hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 318 metrdir. Estoniyanın cənub-şərq hissəsindəki Haanya təpəli yüksəkliyində yerləşir. Haanja kəndi ərazisinə daxildir.

## Qüllələrin tarixi
Müxtəlif dövrlərdə dağın üstündə 5 qüllə tikilmişdir. Birincisi 1812-ci ildə inşa edildi və yerli əfsanəyə görə, hündürlüyü "gəmiləri utandırdığı" üçün dağıdılmışdır.

İkinci qüllə 1870-ci ildə yerli bir restoran sahibi sayəsində ortaya çıxdı. 8 metr hündürlüyü olan qüllə əsasən meyxanaya görə yerli sakinlər arasında populyarlaşdı.

Üçüncü qüllə (hündürlüyü 12 metr) eyni meyxananın binasında inşa edilmişdir.

Dördüncü qüllə (artıq 17 metr hündürlükdə idi və eyni zamanda ilk qüllələr kimi ağacdan hazırlanmışdı) Estoniya artıq müstəqil dövlət olduqda, 1925-ci ildə inşa edilmişdir. Onun tikinti 3 ay davam etmişdir. Sonra Virumaa qəzası rəhbərliyi, meşəni təmizlədi və qüllənin qarşısında oturacaqlar qurdu. Dördüncü qüllənin açılışı 19 iyul 1925-ci ildə baş tutdu. Ancaq bundan qısa müddət sonra, seçilən materialın qüllə üçün yararsız olduğu və ətrafdakı ağacların onun görünüşünə maneə olduğu məlum olur (hündürlüyü 17 metr).
Dəmir-betondan hazırlanmış yeni beşinci qüllənin inşasına 1939-cu ildə başlanmışdır. Qalanın hündürlüyü artıq 25,7 metrə çatırdı. Qala 36 min kərpicdən və 80 ton sementdən inşa edilmişdir. Qala həmin ilin iyun ayında tamamlandı, ancaq İkinci Dünya müharibəsinin başlaması səbəbiylə açılış təxirə salındı. Müharibə zamanı qüllə ciddi zərər görmədi, onun təmiri 1955-ci ildə aparıldı. Qüllə modernləşdirilmiş və ətrafı abadlaşdırılmışdır. Burada F.R Kreutzvaldın xatirə muzeyi qurulmuşdur.

1969-cu ildə muzey qülləyə bir qatda əlavə etmişdir. Yuxarı qatlarda basğıclar yenidən dizayn edilmişdir. Əlavələr Toomas Rein və Velho Kaazik tərəfindən hazırlanmışdır. Yenidənqurmadan sonra qüllənin hündürlüyü 29,1 metrə çatdı. 346,7 metr hündürlükdən görünmə radiusu 50 kilometr təşkil edir.
1998-ci ildə Haanya qəzası qüllənin daha bir bərpasını gerçəkləşdirdi. 2002-ci ildə qüllə yenidən dizayn edildi və növbəti il su təchizatı sistemi tamamlandı. Suur-Munamyaqidə əsas bərpa işləri 2004-cü ilin avqustundan 2005-ci ilin iyulunadək aparıldı: qüllə əsaslı təmir edildi, lift və şüşəli kafe tikildi, qüllənin girişləri yenidən düzəldildi, piyada sahələrinin və qüllənin özü işıqlandırıldı. İşin ümumi dəyəri təxminən 10 milyon kron təşkil etmişdir. İnşaat AB Phare proqramı çərçivəsində Estoniya müəssisələri, hökumət, ətraf mühit sərmayələri mərkəzi, fərdi şəxslər və kənd bələdiyyəsinin vəsaiti hesabına maliyyələşdirilmişdir.

24 iyul 2005-ci ildə yenilənmiş Suur-Munamyaqi müşahidə qülləsinin açılışı olmuşdur.

## Qalereya

Haanja kõrgustik.jpg
Sügisesära Munamäe jalamil.jpg
Vaatetorn Suurel Munamäel.jpg
Suur-Munamäe vaatetorn.jpg
Haanja Upland.jpg
Haanja küla.jpg


## İstinadlar

## Mənbə
* Suur-Munamyaqi
* Qüllənin qalereyası
Yaralı şəfaçı

**Yaralı şəfaçı** —  psixoloq Karl Yunq tərəfindən irəli sürülən termin. Terminin mahiyyəti odur ki, psixoanalist özü "yaralı" olduğu üçün özünü pasiyentləri sağaltmağa məcbur hiss edir. Bu ideyanın kökünün yunan mifologiyasından gəldiyi ehtimal olunur. Araşdırmalar göstərir ki, konsulerlərin ve psixoterapevtlərin 73,9%-i onların məhz bu peşəni seçmələrinə səbəb olan bir və ya daha çox yaralanma təcrübəsi yaşayıb.

Psixoanalistlə pasiyent arasındakı münasibət fərqli ola bilər:

* Psixoanalist öz yaralarından xəbərdardır. Bu yaralar müəyyən vəziyyətlərdə, xüsusilə də pasiyentin yaraları özününkünə bənzəyirsə, aktivləşə bilər.
* Analiz olunan yaralar psixoanalistin öz yaralarına təsir edir. O, şüurlu və ya şüursuz şəkildə bunu pasiyentə ötürür, bu da öz növbəsində psixoanalist ilə pasiyent arasında şüursuz bir əlaqənin yaranmasına səbəb olur.

## İstinadlar
Pyotr Çeplakov

**Pyotr Fyodoroviç Çeplakov** () — Azərbaycan KP MK-nın ikinci katibi, SSRİ Ali Sovetinin I çağırış deputatı (1940–1946).

## Həyatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hacı İvaz Mehmed Paşa

**Hacı İvaz Mehmed Paşa** () — I Mahmud dönəmində 1 il 3 ay Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.

## Həyatı

## Mənbə

* BA, Tahvîl Defteri, nr. 5, mükerrer s. 68.
* BA, Atîk Vüzerâ Defteri, nr. 2, s. 40, 43.
* BA, A.DVN Mühimme, nr. 950, s. 12, 19-20.
* BA, A.RSK, nr. 1571, s. 9; nr. 1572, s. 95.
* BA, A.NŞT, nr. 1378, s. 16-17, 82.
* BA, *HH*, nr. 58455, 58456-A, 58471, 58472.
* BA, Ali Emîrî, I. Mahmud, nr. 65, 411, 432, 1141, 1152, 2025, 2061.
* BA, İbnülemin-Hariciye, nr. 1829.
* BA, Cevdet-Hariciye, nr. 7184.
* 1730 Patrona İhtilâli Hakkında Bir Eser: Abdi Tarihi (nşr. Faik Reşit Unat), Ankara 1943, s. 49.
* Râgıb Paşa, Fethiyye-i Râgıb Paşa, Süleymaniye Ktp., Esad Efendi, nr. 3655/II, vr. 13b-25a.
* Subhî, *Târih*, tür.yer.
* Seyyid Mehmed Hâkim, Târih, TSMK, Bağdat Köşkü, nr. 231, II, vr. 344b-345b.
* Mustafa Münîf, Zafernâme-i Münîf: Fetihnâme-i Belgrad, TSMK, Hazine, nr. 1139, vr. 28b-36a.
* Şem‘dânîzâde, *Müri’t-tevârîh* (Aktepe), I, 32, 39, 67-68, 74-84, 87-95, 97-98, 103.
* Hasîb Üsküdârî, Vefeyât-ı Ekâbir-i İslâmiyye, Millet Ktp., Ali Emîrî, Tarih, nr. 620, vr. 43b.
* Ayvansarâyî, *Vefeyât-ı Selâtîn*, s. 101.
* Nesih Kirmânî, Târihçe-i Osmânî, Millet Ktp., Ali Emîrî, Tarih, nr. 1018, vr. 12b, 82b.
* *Hadîkatü’l-vüzerâ*, s. 65-68.
* Mehmed Şem‘î, İlâveli Esmârü’t-tevârîh maa zeyl, İstanbul 1295, s. 102.
* Manastır Vilâyeti Salnâmesi (1308), İstanbul 1308, s. 69.
* K. Mikes, Türkiye Mektupları (trc. Sadettin Karatay), Ankara 1945, II, 146, 151-153, 188.
* Uzunçarşılı, *Osmanlı Tarihi*, IV/2, s. 350-354.
* Kemal Beydilli, 1790 Osmanlı-Prusya İttifâkı, İstanbul 1984, s. 2.

## İstinadlar
Yazır boyu

**Yazır boyu** — Oğuz Xaqan Dastanına görə Oğuz Türklərinin 24 boyundan biri.

Bu boyların Boz oxlar qolundan (sağ qolundan) Oğuz Xanın oğlu Ay xanın soyundan gəldikləri qabul edilir.

Yazır Əskişəhər, Dənizli vilayətinin Acıpayam rayonunun bir qəsəbəsi və Çal rayonunun kəndi, Yozqat və Çorum bu boyun mənsubları ilə əlaqaləndirəcək şəkildə Yazır kəndi, Çal adını daşımaqdadır. Təkə sancağı (Antalya) Yazır obası sarı və qara olmaqla iki qola ayrılmışdır. Bu bölgələrdə olduqca mühüm yazır topluluqları yerləşmişdir. Antalya-Korkuteli-Yazır Kumluca-Yazır Kayseri-Yazır Finike-Yazır.

"Yazır" kəliməsi yurdu geniş mənasında istifadə edilmişdir.
Türkmənistanın Ahal vilayətində Yazır boyundan olan türkmənlərin yaşadığı orta əsrlər sənətkarlığına aid Tak-Yazır şəhərinin xarabalıqları qorunmuşdur.
Yaşayış məskəni kimi ilk dəfə XI əsrdə Mahmud Kaşğarinin *[[Divanü Lüğat-it-Türk]]* əsərində qeyd edilmişdir.

## İstinadlar
Qazaxıstanda qeyri-dindarlıq

**Qazaxıstanda qeyri-dindarlıq** — Qazaxıstan vətəndaşlarının təxminən 3%-i qeyri-dindar olaraq tanınır.

## Haqqında
Daniyar Nauryzın sözlərinə görə, ateizm mövzusunda qadağa əslində informasiya baxımından tətbiq edildi. Həmçinin, Ridder-dən olan bir jurnalist və hüquq müdafiəçisi və Aleksandr Xarlamov dinlərarası nifrət oyatdığına görə həbs olundu. Xristianlıq və dindarların hisslərini təhqir edən müxtəlif dini cərəyanlar haqqında nəşrlərində ateizmi təbliğ etməkdə ittiham olunur. Milli Məclisin deputatı Jumatay Əliyev dinşünaslıqla yanaşı ateizmə də dərs deməyi təklif etdi. Qazaxıstanın siyasi partiyalarından ateizm və ateist təbliğat məclisdə təmsil olunur. Proqramın birində deyilir: “Kommunistlər vicdan azadlığının, hər hansı bir dinə etiqad etmək və ya heç bir etiqad etmə hüququnun tanınmasını, kilsə və məscidi dövlətdən, məktəbləri kilsə və məsciddən ayırmaq üçün müdafiə edirlər. Bununla yanaşı, kommunistlər dindarların hisslərini təhqir etməkdən çəkinərək, geniş ateist təbliğat aparırlar." Qazaxıstanda ateistlərə qarşı ayrı-seçkilik əlamətləri aşağıdakı faktlarla ifadə olunur:

* Təkamül nəzəriyyəsi elementlərini təhsil proqramlarından kənarlaşdırmaq cəhdləri.
* Dini fikrin yeganə mümkün mənbəyi kimi Əxlaq, ateizmin əxlaqı məhv edən dünyagörüşü kimi təbliği.
* Kütləvi informasiya vasitələrində dini mövqenin təbliği.
* Təbliğat və İslamın “dövlət yaradan” bir din, Qazaxıstanın isə müsəlman ölkəsi kimi mövqeyi.
* Bir sıra dini bayramların dövlət kimi birləşdirilməsi (Milad və Qurban bayramı).
## Ateistlərin sayı
Amerika Gallup İnstitutunun tədqiqatları göstərir ki, Qazaxıstan əhalisinin dindarlıq səviyyəsi bölgədəki ən aşağı səviyyədədir. Ümumiyyətlə, dünyada Qazaxıstan bu göstəriciyə görə Sloveniya və İsveçrə arasında yer tutur. Qazaxıstan Strateji Araşdırmalar İnstitutunun (KİSİ) “Qazaxıstanların qavrayışındakı dünyəvi və dini dəyərlər” tədqiqatına görə, 2019-cu ildə ölkədə qeyri-dindarların sayı 18,7% təşkil etmişdir. Qazaxıstanın Dini İşlər və Vətəndaş Cəmiyyəti Nazirliyi görə Darkana Kaletaev və bu gün qazaxıstanlıların 14% -dən çoxu ateist və ya aqnostik olaraq mövqe tutur.
## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Ateizm
* Qazaxıstan mədəniyyəti
Briye-e-Anqon

**Briye-e-Anqon** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Pon-de-Kle kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl. 

INSEE kodu — 38059. Kommunanın 1999-cı il üçün əhalisi 89 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 395 ilə 525 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 500 km cənub-şərqdə, Lion 105 km cənubda, Qrenobldan 10 km cənub-şərqdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:400 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1926 text:1926
  bar:1936 text:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1926 from:0 till:381
  bar:1936 from:0 till:391
  bar:1946 from:0 till:381
  bar:1954 from:0 till:441
  bar:1962 from:0 till:467
  bar:1968 from:0 till:666
  bar:1975 from:0 till:1511
  bar:1982 from:0 till:1617
  bar:1990 from:0 till:1619
  bar:1999 from:0 till:1833
  bar:2006 from:0 till:2267
  bar:2012 from:0 till:2482


## İqtisadiyyatı
Kommunada elan olunan illik orta gəlir: 29 052.7 avro. Əhalinin peşə bölgüsü: 1.0% - kənd təsərrüfatı işçiləri, 5.6% - sənətkarlar, tacirlər, müəssisə rəhbərləri, 17.1% - intellektual işçilər, 13.7% - sosial işçilər, 9.6% - dövlət işçilər, 5.8% - işçilər, 31.1% - pensiyaçılar və 16.0% - müəyyən peşə fəaliyyəti olmayan insanlar. 2012-ci ildə əmək qabiliyyətli 1525 nəfərdən (15 yaşdan 64 yaşa qədər) 1123 nəfəri iqtisadi cəhətdən, 402 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73,6%, 2007 - 72,2%). 1525 fəal əmək qabiliyyətli sakindən 1059 nəfər işləyir, 466 nəfər işsiz sayılır. 402 əmək qabiliyyətli olmayan vətəndaş arasında 151 nəfər şagird və ya tələbə, 127 nəfər təqaüdçü, digər 124 nəfər isə digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. Bələdiyyədə 15 yaşdan yuxarı 1073 nəfər işləyir, onlardan yalnız 12.1% -i bələdiyyədə, 85.7% -i İzer departamentində çalışır.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Briye-e-Anqon haqqında ümumi məlumat
Buves-Kiryö

**Buves-Kiryö** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Morstel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen. 

INSEE kodu — 38054. Kommunanın 2006-cı il üçün əhalisi 1262 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 200 ilə 338 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion 45 km cənubda, Qrenobldan 75 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:360 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:1400
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:40 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:926
  bar:1968 from:0 till:1039
  bar:1975 from:0 till:1038
  bar:1982 from:0 till:1067
  bar:1990 from:0 till:998
  bar:1999 from:0 till:970
  bar:2006 from:0 till:1262


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Buves-Kiryo haqqında ümumi məlumat
Buje-Şambalü

**Buje-Şambalü** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Russilyon kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.

INSEE kodu — 38051. Kommunanın 2005-ci il üçün əhalisi 1131 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 395 ilə 525 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 460&nbsp;km cənub-şərqdə, Lion 50&nbsp;km cənubda, Qrenobldan 70&nbsp;km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:600 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:1400
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:40 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2005 text:2005
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1831 from:0 till:935
  bar:1841 from:0 till:1149
  bar:1851 from:0 till:1169
  bar:1861 from:0 till:1211
  bar:1872 from:0 till:1126
  bar:1881 from:0 till:1068
  bar:1891 from:0 till:1011
  bar:1901 from:0 till:901
  bar:1911 from:0 till:891
  bar:1931 from:0 till:790
  bar:1946 from:0 till:776
  bar:1954 from:0 till:817
  bar:1968 from:0 till:789
  bar:1982 from:0 till:672
  bar:1990 from:0 till:814
  bar:1999 from:0 till:918
  bar:2005 from:0 till:1131


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Buje-Şambalyu haqqında ümumi məlumat
Burquen-Jalyö

**Burquen-Jalyö** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Burquen-Jalyö kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dü-Pen. 

INSEE kodu — 38053. Kommunanın 2007-ci il üçün əhalisi 23759  nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 210 ilə 382 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 430 km cənub-şərqdə, Lion 39 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 60 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:600 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:25000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:3368
  bar:1806 from:0 till:3620
  bar:1821 from:0 till:3780
  bar:1831 from:0 till:3672
  bar:1841 from:0 till:4271
  bar:1851 from:0 till:4749
  bar:1861 from:0 till:4851
  bar:1872 from:0 till:4954
  bar:1881 from:0 till:6138
  bar:1891 from:0 till:7217
  bar:1901 from:0 till:7279
  bar:1911 from:0 till:6790
  bar:1921 from:0 till:6162
  bar:1931 from:0 till:8020
  bar:1946 from:0 till:7699
  bar:1954 from:0 till:8153
  bar:1968 from:0 till:19941
  bar:1982 from:0 till:22550
  bar:1990 from:0 till:22392
  bar:1999 from:0 till:22947
  bar:2006 from:0 till:23659


## Qardaşlaşmış şəxslər
*  Rehau (), Almaniya
*  Bergiş-Qladbah (), Almaniya
*  Konseliçe (), İtaliya
*  Dunstabl (), İngiltərə
*  Luton (), İngiltərə
*  Velzen (, Niderland
*  Utszyan (), Çin

## Tanınmış şəxslər
* Julyen Bonner (d. 1978) — fransız reqbi oyunçusu.
* Stefan Qla (d. 1973) — fransız reqbi oyunçusu.
* Frederik Dar (1921—2000) — fransız yazıçısı.
* Lui Şarl Kaffarel (1829—1907) — fransız  generalı.
* Kevin Monne-Pake (d. 1988) — fransız futbolçu.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Burquen-Jalyo haqqında ümumi məlumat
Velan

**Velan** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Şartryoz-Qye kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen. 

INSEE kodu — 38531. Kommunanın 2006-cı il üçün əhalisi 463 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 509 ilə 641 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion 70 km cənubda, Qrenobldan 5 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:480 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:700
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1886 text:1886
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1886 from:0 till:606
  bar:1891 from:0 till:617
  bar:1901 from:0 till:533
  bar:1911 from:0 till:446
  bar:1921 from:0 till:396
  bar:1931 from:0 till:356
  bar:1946 from:0 till:349
  bar:1954 from:0 till:327
  bar:1968 from:0 till:270
  bar:1982 from:0 till:267
  bar:1990 from:0 till:383
  bar:1999 from:0 till:414
  bar:2006 from:0 till:463


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Velan haqqında ümumi məlumat
Viziy

**Viziy** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Uazan Romanş kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.

INSEE kodu — 38562. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 7647 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 268 до 1016 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 500 km cənub-şərqdə, Lion 105 km cənubda, Qrenobldan 13 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:600 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:8000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:1593
  bar:1806 from:0 till:1927
  bar:1821 from:0 till:2023
  bar:1831 from:0 till:2750
  bar:1841 from:0 till:2907
  bar:1851 from:0 till:3125
  bar:1861 from:0 till:3546
  bar:1872 from:0 till:3903
  bar:1881 from:0 till:3904
  bar:1891 from:0 till:4252
  bar:1901 from:0 till:4951
  bar:1911 from:0 till:4102
  bar:1921 from:0 till:4461
  bar:1931 from:0 till:5053
  bar:1946 from:0 till:5043
  bar:1954 from:0 till:5977
  bar:1968 from:0 till:6882
  bar:1982 from:0 till:7162
  bar:1990 from:0 till:7094
  bar:1999 from:0 till:7465
  bar:2006 from:0 till:7781
  bar:2012 from:0 till:7647


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Viziy haqqında ümumi məlumat
Vilfonten

**Vilfonten** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. L'İl-d'Abo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen. 

INSEE kodu — 38553. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 18082 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 208 ilə 352 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion 29 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 70 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:600 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:20000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:400 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:345
  bar:1806 from:0 till:322
  bar:1821 from:0 till:509
  bar:1831 from:0 till:503
  bar:1841 from:0 till:519
  bar:1851 from:0 till:541
  bar:1861 from:0 till:462
  bar:1872 from:0 till:451
  bar:1881 from:0 till:409
  bar:1891 from:0 till:408
  bar:1901 from:0 till:414
  bar:1911 from:0 till:345
  bar:1921 from:0 till:432
  bar:1931 from:0 till:509
  bar:1946 from:0 till:395
  bar:1954 from:0 till:398
  bar:1968 from:0 till:452
  bar:1982 from:0 till:9719
  bar:1990 from:0 till:16171
  bar:1999 from:0 till:17766
  bar:2006 from:0 till:18407
  bar:2012 from:0 till:18082


## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Kal-na-Mayne, Almaniya (1980)
*  Bitterfeld-Volfen, Almaniya (1994)
*  Kremda, Tunis (1994)
*  Saltsano, İtaliya (2009)
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vilfonten haqqında ümumi məlumat
Topal İzzət Mehmed Paşa

**Topal İzzət Mehmed Paşa** () — II Mahmud və Sultan Əbdülməcidin səltənətlərində 2 dəfə - ümumlikdə 11 ay 29 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.

## Həyatı

## Mənbə

* BA, Tahvil Defterlerinden Atik Vüzerâ Defteri, nr. 39; 
* Esad Efendi, Üss-i Zafer, İstanbul 1241, s. 160-166; 
* Ahmed Rifat, Verdü’l-hadâik, İstanbul 1283, s. 27-30; 
* Cevdet, Târih, XII, 156, 161-170; 
* Mehmed Memduh [Paşa], Esvât-ı Sudûr, İstanbul 1328, s. 8-9; 
* Lutfî, Târih, I, 154, 304-305;
* Sicill-i Osmânî, III, 460-461; 
* Uzunçarşılı, Kapukulu Ocakları, I, 550, 552-553, 600; 
* Mufassal Osmanlı Tarihi, İstanbul 1962-63; 
* “İzzet Mehmed Paşa”, TA, XX, 486-487.

## İstinadlar
Vuaron

**Vuaron** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Vuaron kantonunun əsas şəhəri. 

INSEE kodu — 38563. Kommunanın 1999-cı il üçün əhalisi 89 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 222 ilə 846 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion 75 km cənubda, Qrenobldan 23 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:600 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:25000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:4905
  bar:1806 from:0 till:5918
  bar:1821 from:0 till:6175
  bar:1831 from:0 till:6924
  bar:1841 from:0 till:7694
  bar:1851 from:0 till:8480
  bar:1861 from:0 till:9637
  bar:1872 from:0 till:10262
  bar:1881 from:0 till:11955
  bar:1891 from:0 till:11604
  bar:1901 from:0 till:12625
  bar:1911 from:0 till:12503
  bar:1921 from:0 till:11931
  bar:1931 from:0 till:12847
  bar:1946 from:0 till:12598
  bar:1954 from:0 till:13551
  bar:1968 from:0 till:17587
  bar:1982 from:0 till:18911
  bar:1990 from:0 till:18686
  bar:1999 from:0 till:19794
  bar:2006 from:0 till:20672

## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Xerford, Almaniya (1966)  
*  Şibenik, Xorvatiya (1971)
*  Bassano-del-Qrappa, İtaliya (1985)
*  Droytuiç-Spa, Böyük Britaniya (2010)

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vuaron haqqında ümumi məlumat
Vuassan

**Vuassan** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Şartryoz-Qye kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen. 

INSEE kodu — 38564. Kommunanın 2006-cı il üçün əhalisi 215 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 269 ilə 788 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion 75 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 33 km şimalda yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:600 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:450
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1831 from:0 till:409
  bar:1841 from:0 till:382
  bar:1851 from:0 till:334
  bar:1861 from:0 till:281
  bar:1872 from:0 till:293
  bar:1881 from:0 till:324
  bar:1891 from:0 till:331
  bar:1901 from:0 till:314
  bar:1911 from:0 till:317
  bar:1921 from:0 till:300
  bar:1931 from:0 till:276
  bar:1946 from:0 till:207
  bar:1954 from:0 till:255
  bar:1968 from:0 till:218
  bar:1982 from:0 till:165
  bar:1990 from:0 till:204
  bar:1999 from:0 till:208
  bar:2006 from:0 till:215


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vuassan haqqında ümumi məlumat
Vure

**Vure** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Tyullen kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl. 

INSEE kodu — 38566. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 1548 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 181 ilə 402 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion 75 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 22 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:360 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:1600
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:40 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:677
  bar:1968 from:0 till:672
  bar:1975 from:0 till:761
  bar:1982 from:0 till:1033
  bar:1990 from:0 till:1236
  bar:1999 from:0 till:1548


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vure haqqında ümumi məlumat
Dolomyö

**Dolomyö** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. La-Tur-dü-Pen kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dü-Pen.

INSEE kodu — 38148. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 2369 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 395 ilə 525 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion 55 km şərqdə, Qrenobldan 55 km şimalda yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:360 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1954 text:1954
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1954 from:0 till:1307
  bar:1982 from:0 till:1662
  bar:1990 from:0 till:2135


## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Aqordo, İtaliya (2005)

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Dolomyo haqqında ümumi məlumat
Dyemoz

**Dyemoz** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. La-Verpiyer kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen. 

INSEE kodu — 38144. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 2664 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 287 ilə 423 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion 28 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 70 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:400 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2700
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1946 from:0 till:540
  bar:1954 from:0 till:549
  bar:1962 from:0 till:583
  bar:1968 from:0 till:679
  bar:1975 from:0 till:974
  bar:1982 from:0 till:1510
  bar:1990 from:0 till:1848
  bar:1999 from:0 till:2231
  bar:2006 from:0 till:2537
  bar:2012 from:0 till:2664


## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Kastelnuovo-Belbo, İtaliya (1970)

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Dyemoz haqqında ümumi məlumat
Döyər boyu

**Tüyər boyu və ya Döyər boyu** — Oğuz Xaqan Dastanına görə Oğuz Türklərinin 24 boyundan biri və Qaşgarlı Mahmuda görə Divân-ı Lügati't-Türkdəki 22 Oğuz boyundan 18-cisi "Tüyər"lərdir.

Tüyər kəliməsi günümüz Anadoluda düyər ve döyər şəkillərini almışdır. Afyonqarahisarda Diyərbəkirdə Kaysəridə Burdurda Sivasda ve Muğlada Bolu Dörtdivanda Yuxarı Düyər bu adda bir kənd vardır və Dörtdivanda Düyər yaylasında oğuz boylarına aid yazılar var. Türkiyənin xaricində isə Suriya, tarablus, ve Rakka şəhərlərində isə hələ yer adı olarak adlandırılır. Getdikləri yerlərə "Döyər" adlarını vermişlərdir. Osmanlı dövründə Diyərbəkir ilə Hələb arasındakı ən gözəl yaylaqlar tamamilə "Döyər" oymaqları tərəfindən tutulmuşdu.

## İstinadlar
Dodurğa boyu

**Dodurğa boyu** — Oğuz Xaqan Dastanına görə Oğuzların 24 boyundan biridir. Qaşqarlı Mahmudun qələmə aldığı Divân-ı Lügati't-Türk-ə görə isə iyirmi iki Oğuz boyundan onaltıncı sırada yer alır (Divan-ı Lügati't-Türk'də "Totırka" adı ilə yazılır).

Dodurğa kəlməsi "Ölkə almak, Xanlıq qurmaq" mənasına gəlir; Oğuzların Boz-Oxlar qoluna bağlı Dodurğa boyunu, Oğuz Xanın altı oğlundan biri olan Ay Xandan çoxalmış olaraq bilinir.

Dodurğa boyunun onqonu (yəni müqəddəs heyvanı) Qartaldır.
Yaparlı boyu

**Yaparlı boyu** — Oğuz Xaqan Dastanına görə Oğuzların 24 boyundan biri. Bu boyların Boz oxlar qolundan (sağ Qolundan) Oğuz Xanın oğlu Ay xanın soyundan gəldikləri qəbul edilir. “Müşk ətirli” mənasındadır.

Mahmud Kaşğarinin Divanü Lüğat-it-Türk əsərində bunlardan ətraflı bəhs etməmişdir. Totem heyvanı qırğı qartal idi.

## İstinadlar
Qarğın boyu

**Qarğın boyu** — yaranma vaxtı skif-massaget zamanına qədəm qoyan qədim oğuz tayfası.

Oğuz Xaqan Dastanınana görə Oğuzların 24 boyundan biridir. Bu boyların Boz oxlar qolundan (sağ qolundan) Oğuz Xanın oğlu Ulduz xanın soyundan gəldikləri qəbul edilir. Qarğın "Daşqın və doyurucu" mənasına gəlir.

Tanınmış orta əsr yazılı mənbələrindən Qarğın boyuna aid ilk qeydi Fəzlullah Rəşidəddinin Cəmi ət-Təvarix adlı əsərində tapmaq olar. Burada qeyd edir ki, Qarğın boyu Oğuzların qəhrəman əcdadı Oğuz Xanın 24 nəvəsinin birindən törəyəcək:

## İstinadlar
Anar Əliyev

* Anar Əliyev (nazir) (1980 təvəllüdlü) — Azərbaycanın əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri (2025-ci ildən).
* Anar Əliyev (hərbçi) (1980–2020) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin hərbçisi, polkovnik-leytenantı, İkinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı və Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.
* Anar Əliyev (politoloq) (1976 təvəllüdlü) — Azərbaycan iqtisadçısı və politoloqu.

## Oxşar
* Anar Əlizadə — Azərbaycan iş adamı, "SOCAR Trading"in təsisçisi və keçmiş prezidenti.
Ocaçi

**Ocaçi** () — Serbiyanın Voyevodina muxtar bölgəsi, Qərbi Bax mahalında bir şəhər. Eyni adlı icmanın inzibati mərkəzidir.

Voyevodinanın qərbində, Belqraddan 151&nbsp;km məsafədə yerləşir. Şəhər çoxsaylı kiçik göllərlə əhatə olunmuşdur. Bu bölgədə ovçuluq və balıqçılıq yaxşı inkişaf etmişdir. Trans-Avropa velosiped yolu «Euro Velo 6» Ocaçinin üzərindən keçir.

31 dekabr 2011-ci il tarixinə şəhər əhalisi 8 795 nəfər təşkil etmişdir. Bunların təxminən 83%-i serblər, 3%-i macarlar, 1,5%-i isə yuqoslavlardır. 
## Tarixi
Şəhər haqqında ilk yazılı qeyd 1522-ci il sənədində tapılmışdır. Bu ərazidə ilk yaşayış yeri 16-cı əsrdə türklər tərəfindən qurulmuşdur. 18-ci əsrdə şəhər serblər tərəfindən məskunlaşılmışdır. Bu şəhərin serb dilində adı "borular" deməkdir. Türk dilində bu söz hərbi hissəyə aiddir. XVII əsrdə Avstriya və Osmanlı imperatorluqları arasında baş verən bir sıra müharibələr səbəbindən əhalisi köçürülmüşdür. Sənayesi tarixən qida və toxuculuq müəssisələri təmsil olunmuşdur.
## Coğrafiyası
Şəhər 41.115,89 hektar ərazini əhatə edir. Şəhər dəniz səviyyəsindən 87 m yüksəklikdə yerləşir. Ocaçidə iqlim mülayim-kontinental olaraq təsvir edilə bilər. Orta illik temperatur 10.9&nbsp;°C-dir. Ən soyuq ay yanvar -0.3&nbsp;°C, ən isti ay isə iyul 21.4&nbsp;°C temperatura malik olur. İllik günəşli saatların sayı 2014 saatıdır. İsti yaz və yaylar idman və istirahət, o cümlədən su idman növləri, bir çox digər açıq fəaliyyətlər üçün əlverişli şərait yaradır.
## İdman
Ocaçidə "Tekistilas" futbol klubu təşkil olunmuşdur.
## Yanınmış şəxsləri
* Boyan Mixayloviç, (1980) - Serbiyalı qarışıq idman növləri üzrə döyüşçü.
* Laslo Nemet, (1956) - 2008-ci ildən Zrenjanin (Voyevodina, Serbiya) yeparxiyasına rəhbərlik edən katolik yepiskopu.
* Radomir Putnik, (1946) - Serb dramaturqu, yazıçı, şair, ssenarist, teatr və ədəbiyyatşünas. Belqrad Film Məktəbinin Dram professoru.
* Branislav Traykoviç,  (1989) - Serbiya futbolçusu.
## Mənbə
* Ocaçi
* Ocaçi (Odžaci)
## Qalereya

Главна улица у Оџацима - Main Street in Odžaci.JPG|Şəhərin əsas küçəsi
Sportsko poslovni centar Odzaci.jpg|İdman mərkəzi
Crvenokosa boginja Odžaci.jpg|
Lalić, Orthodox Church.jpg|Provaslav kilsəsi
Respublika (qəzet, Qazaxıstan)

**Respublika—Biznesə baxış** ()—həftəlik Qazaxıstan Skye qəzet rəhbərliyinə Qazaxıstan ünvanlanan tənqidi yazıları və hakimiyyətin ən yüksək pillələrində korrupsiya ilə tanınan bir analitik müxalifətdir.."Respublika səsi" ilə çıxan qəzetin indi böyük oxucu kütləsi var.. 
## Ümumi məlumat
Qəzet biznes və siyasi elitaya, menecerlərə, məmurlara, böyük, orta və kiçik biznes nümayəndələrinə yönəlmişdir.Oxucu kütləsi təxminən 23 mindən çoxdur..Baş ofisi Almatı şəhərindədir..
## Tarixi
2002 -ci ildə çıxan qəzet Jurnalistləri Müdafiə Komitəsinin Beynəlxalq Mətbuat Azadlığı Mükafatına layiq görülmüşdür.10 aprel 2002 a - Almatı Şəhərlərarası İqtisad Məhkəməsi inzibati qanun pozuntularına görə qəzet çıxaran PR-Konsaltinq şirkətinin ləğvi barədə qərar qəbul etdi. Daha doğrusu, səhifələrində qeydiyyat tarixi və sertifikat nömrəsinin olmaması üçün. Sonra qəzet adını Assandy Times olaraq dəyişdirməyə məcbur oldu.22 may 2002-ci ildə kimsə "Respublika" qəzetinin baş ofisinin pəncərəsinə Molotov kokteyli atdı.14 may 2005 İnformasiya Nazirliyi Respublika qəzetini ləğv etdi.. 2005-ci ilin martında qəzetin ləğv edilməsi təklifi irəli sürüldü.9 sentyabr 2009 a - Respublika qəzeti BTA Bankı məhkəməyə verir. Məhkəmə, qəzetə mənəvi zərərə görə "BTA Bank " ödəməyi tələb etdi. Məhkəmə iddiası, 6 mart 2009 a nəşr olunan BTA Bankdakı vəziyyətlə bağlı "Turp daha şirin deyil" məqaləsi ilə başladı. İddiaçı aşağıdakı cizgilərə diqqət çəkdi - “BTA-nın özünə gəlincə, görünür, bu, məhkumdur. Qazaxıstan və MDB-də beynəlxalq bir iş korporasiyası olaraq qurulan ən böyük özəl bank dövlət nəzarəti və idarəçiliyinə dözə bilmədi ”və“ Yeri gəlmişkən, BTA-nın özündə davamlı yeni söhbətlər var ki, bəzi yeni menecerlər həqiqətən bankı iflas etmək istəyirlər, çünki daha çox qazanacaqlarını başa düşürlər. reabilitasiya prosedurları ilə deyil, iflas və borcların yenidən qurulması ilə bağlıdır "fikrincə, bank 13 mart -dan 31 mart dan 2009 -ya depozit axını yaşadı..əvvəlcə "Cümhuriyyət" mətbuatına qadağa qoyuldu, lakin sonradan (16 Fevral 2010 a) qanunsuz elan edildi.18 sentyabr 2009 da - "Respublika" qəzeti fərqli bir adla - "Cümhuriyyətim - faktlar, hadisələr, insanlar" adı ilə satışa çıxdı.18 Fevral 2010 - Respublika qəzetinin çapına icazə verilir, ancaq satılması qadağandır.15 aprel 2010 - "Cümhuriyyətin səsi" qəzeti Amerikanın diplomatları tərəfindən təxminən 7000 səhifəlik gizli göndərişin Qazaxıstan bazası ilə təmin etdiyi Julian Assange ilə reportaj dərc etdi.2010-cu ildə Qazaxıstan Milli Təhlükəsizlik Komitəsi Qaraqanda qəzetin distribyutorlarının nöqtələrinə gələrək satıcılardan Respublika Səsi qəzetinin yayılmamasını tələb etdi..
## İstinadlar

## Həmçinin bax
## Xarici keçidlər
Respublika (dəqiqləşdirmə)

* Respublika 
* Respublika (Rusiya)
* Respublika (qəzet, Azərbaycan)
* Respublika (qəzet, Qazaxıstan)
Qırğızıstanda COVID-19 pandemiyası

Qırğızıstanda ilk dəfə 18 martda koronavirus xəstəsi aşkar edilib.

## Gedişat
* 18 martda Suzak rayonunda Səudiyyə Ərəbistanından Qırğızıstana gələn 3 nəfərdə koronavirus aşkar edildi. Bundan sonra Qırğızıstan, Tacikistan, Qazaxıstan da bir neçə tədbirlər görməyə başladılar. Həmin gün bütün məscidlər bağlandı. Həmin 3 nəfər təcili karantinə alındı. Sonra maskaların ƏDV-dən azad olunduğu bildirilib.
* 20 martda Oş şəhərində daha 3 nəfərdə də həmin virus aşkar edildi. Həmin şəxslər də Səudiyyə Ərəbistanından gəlirdilər. Buna görə də tez Oşda fövqəladə vəziyyət elan olundu.
* 22 martda nəqliyyatdan istifadə qadağan edildi.
* 24 martda yoluxanların sayı 16-dan birdən-birə 42-yə çatdı və artıq Bişkekdə fövqəladə vəziyyət elan olundu. Saat 20:00–07:00-da komendant saatı oldu.

## İstinadlar
Men adasında COVID-19 pandemiyası

Men adasında 19 martda ilk koronavirus xəstəsi təsdiqləndi.

## Gedişat
* Men adasında 19 martda ilk koronavirus xəstəsi təsdiqləndi. Bu şəxs İspaniyadakı futbol matçından sonra Men adasına qayıtmışdı.
* 23 martda hökumət bütün tədbirləri gördü və fövqəladə vəziyyət elan etdi. Bir neçə aylıq məktəbləri bağladı.
* 27 martda tibb işçilərindən başqa çölə çıxan bütün insanlara pul cəzası verilməsi barədə qərar qəbul etdi. Men adasında hər şey bağlandı.

## İstinadlar