open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Keren (mifologiya)

**Keren** () — yunan mifologiyasında ölülərin ruhlarını canlılar dünyasından ölülər dünyasına aparan Aidin qayıqçısı.

## İstinadlar
Geras (mifologiya)

Geras () yunan mifologiyasına görə qocalıq tanrısıdır. Niktanın öz-özünə doğulan uşaqlarından biridir. Vaza rəsmlərində yaşlı, halsız adam kimi Herakl ilə birgə təsvir olunur. Gənclik tanrıçası Hebenin ziddi olaraq görünür.

## İstinadlar
Paulo Freyre

**Paulo Reqlus Neves Freyre**, Ph.D (), brazilyalı pedaqoq filosof və tənqidi pedaqojikanın tanınmış üzvlərindən biri.. Tənqidi pedaqojika hərkatının təməl mətnlərindən bir olaraq qəbul edilən Əzilənlərin Pedaqojisi adlı işiylə tanınır.

## Hayatı
Orta təbəqəyə mənsub ailənin oğlu olaraq dünyaya gözlərini açmışdır.1928-ci il Dünya İqtisadi Krizini yoxsulluq və aclıqla keçirməsi onu yoxsullara olan diqətini və narahatlılığını formalaşdırmış və özünə aid dünya görüşünü yaratmasına səbəb olmuşdur.

1986-da həyat yoldaşı Elza vəfat etdi ve Freyre, radikal tədris araşdırmalarının davam etirən Maria Araújo Freyre ilə evləndi.

1991-ci ildə Paulo Freyre İnstitutu San Paoulada  populyar tədris qaydalarının inkişaf etdirmək və ətraflı bir şəkildə araşdırmaq üçün qurulmuşdur.İnstitut,Freyer arxivlərini özündə saxlamaqdadır.

2 may 1997-ci ildə ürək tutmasından sonra vəfat edib.

## İstinadlar
Oyzis

Oizys () yunan mifologiyasında səfillik, qayğı, kədər və depressiya tanrıçasıdır. O, gecənin ilahəsi Niktanın qızı və Momun əkizidir. Latın dilində adı Miseriadır, İngilis dilində *səfillik* sözü burdan törəmişdir. Yunan ilahəsi, Hemeranın kiçik bacısıdır. Kiçik bir ilahə olmasına baxmayaraq mifoloji ağırlığını qoruyub saxlamışdır.

## İstinadlar
En (departament)

**En** () — Fransanın şərqindəki Overn-Rona-Alp regionunun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 1. İnzibati Mərkəzi —Burk-an-Bres.

## Coğrafiya
Sahəsi — 5762&nbsp;km². Departament Yura dağlarının cənub sahilləri üzərində Rona və Sona çayları arasında yerləşir.

## Tarix
En - 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransız İnqilabı dövründə yaranmış ilk departamentlərdən biridir. Adı En çayından gəlir.

## Qalereya

Fayl:200606 - Eglise de Brou - arrière 1.JPG|
Fayl:Fort l'Ecluse 6.jpg|
Fayl:Musée - Ferme bressane - Saint-Trivier-de-Courtes.jpg|
Fayl:Perouge 016.JPG|
Fayl:Evosges Decollage Parapente.jpg|


## Xarici keçidlər

* Prefecture website 
* General Council website 
* Ain Chamber of Commerce and Industry 
* Tourism site
Amasonas (Kolumbiya)

**Amasonas** () — Kolumbiyanın departamentlərindən biri və Amazon çayı adına əsasən adlandırılmışdır. Ölkənin cənubunda yerləşən Amasonas, şərqdə Braziliya, cənub-qərbdə Peru ilə sərhəddir. İnzibati mərkəzi - Letisiya şəhəri.

## İqtisadiyyatı
Amasonasda əsasən kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və turizm sahəsi mühüm rol oynayırdı.
## Həmçinin bax
* Kolumbiyanın inzibati bölgüsü
* Bolivar (departament)
* Sesar (departament)
* Boyaka
* Kaldas
* Kaketa (departament)

## Xarici keçidlər
* Русская страница о департаменте Амасонас
## İstinadlar
Letisiya

**Letisiya** () — şəhər, Kolumbiyanın cənubunda (ölkənin ən cənub nöqtəsində) yerləşən şəhərin əsası 1867-ci ildə  qoyulmuşdur.

## İqlimi
İqlimi isti və çox nəmli. Orta temperatur 28&nbsp;°C təşkil edir.

## Coğrafi sərhədləri
Letisiya, Kolumbiyanın ən cənubunda Amazonun sol sahilində yerləşir. Şimalda Tarapaka, şərqdə Tabatinqa şəhəri (Braziliya), cənubda Santa Rosa de Yavari və qərbdə isə Puerto Narino ilə  məhdudlaşır.
## Əhalisi
Sakinlərinin bir çoxu yerli, ancaq müxtəlif qruplarda xalqlarada rast gəlmək mümkündür. Ən çox diqqət çəkənlər arasında:
* Huitotos
* Yaquas
* Tukanos
* Tikunas
* Kamlar
* İnqas
Şəhərin yerli əhalisinin əksəriyyətinə sahib olmasına baxmayaraq, Letisiya əhalisi iş, biznes və ya turizm üçün imkanlar axtaran Kolumbiyanın daxili əhalisinə də sahibdir.
## Həmçinin bax
* Kolumbiyanın inzibati bölgüsü
* Boqota
* Tunxa
* Monteriya
* Kibdo
* Florensiya (Kaketa)
* İnirida
* San Xose del Quavyare

## İstinadlar
Alye

**Alye** (, ) — Fransanın mərkəzi cənubunda yerləşən, Over-Rona-Alp regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 3. İnzibati mərkəzi — Mulen. Əhalisi — 353.124 nəfərdir (departamentlər arasında 69-cu yer, 2010-cu ilin məlumatları).

## Coğrafiyası
Alye departamenti Overn bölgəsinin bir hissəsidir Şer, Nyevr, Sona və Luara, Luara, Püi-de-Dom və Kröz departamentləri ilə sərhəddir. Sahəsi — 7340 km².

## Tarixi
Departament tarixinin çox hissəsi Burbon dövrünün tarixinə aiddir, çünki departament ərazisi keçmiş Burbon hersoqluğunun ərazisinə bərabərdir.

Departament, 1790-cı il 22 dekabr 1789-cu il tarixli qanununa əsasən, 1790-cı il martın 4-də, 1790-cı ildə Fransa inqilab dövründə, 83-cü bölmədə köhnə Burbonlar əyalətinin ərazisində yaradılmış 83 departamentdən biridir.

## Turizm
Alye çayının cənub Avropadakı bir neçə su anbarlarından biridir, burada *hairus* (*Thymallus thymallus*) Fransada birmənalı olaraq *ombre des rivières* adlandırılan təbii mühitdə yaşayır. Bu balıq Fransanın gastronomiyasında həssas və incə toxuması üçün çox yüksək qiymətləndirilir.

Ziyarət üçün dəyərli yerlər arasında:
* Heykəl: *Şato Lapolis* (), *Burbon qəsri*
* Kilsə: *Sen-Pyer* Suvinyi şəhərində
* Muzey:*Anna De Boje*, *Milli Geyim Mərkəzi*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Сайт префектуры Алье
* Сайт Генерального Совета Алье
* Комитет по туризму департамента Алье
* Карта и история департамента по состоянию на 1883 год
Eustvoqyoy

**Eustvoqyoy** () — Loyofen adaları qrupuna daxil olan, Norveç dənizində yerləşən ada. Axipelaqın şimal-şərqində yerləşir. İnzibati baxımından Nurlan fyulkuna daxildir. Sahəsi 526,7 km², uzunluğu 40 km, eni 30 km təşkil edir. Ada bir dağ massividir. sahilə yaxın ərazilərdə isə düzənliklər vardır. Adanın ən hündür nöqtəsi Hiqravstinden dağıdır (). 1146 metrlik zirvə adanın şərqində yerləşir. Adanın şərq hissəsində *Svartsundtindan* (1050 mм), *Trolltindan* (1045 m) və *Olsanestind* (1000 m) zirvələri yerləşir. Voqakalllen dağı isə adanın cənub-qərbindədir.

Voqan kammunasınımn böyük hissəsi adada yerləşir. Ancaq onun cənub-qərb hissəsi isə Hadsel kommunasına aiddir. Əsas şəhəri Svolverdir. Ada alpinistlər arasında məşhurdur. Hinnyoya adası ilə Raftsundet, Qimsyoy ilə isə eyni adlı körpü ilə birləşir.

## Mənbə
* Norveç Turizm assosasiyasının saytı
Lofoten adaları

**Lofoten adaları** () — Norveç dənizində, Norveçin şimal-qərbində yereləşən arxipelaq. Arxipelaqın sahəsi 1227 km², əhalisi 24 014 nəfər (01. 06. 2013) təşkil edir.

## Adı
Lofoten adı () ilk əvvəllər Vestvaqoya adasına şamil edilirdi. İlk kəlmə olan *ló* — "vaşaq", ikincisi isə — *fótr* "pillə" mənasını verir. Görünür bu adaların pilləvari quruluğu ilə əlaqədardır.

## Coğrafiya

Adalar olduqca qayalıqdır və bir-birindən ensiz boğazlara ayrılır. Maksimal hündürlüyü 1161 metrdir. Arxipelaq materikdən Vestfiordla ayrılır.

Ada bir neçə iri adadan və çoxlu sayda su səthi qayalardan ibarətdir.

* Eustvoqyoy (526,7 km² ),
* Yoimsyoya (46,4 km² ),
* Vestvoqyoy (411,1 km² ),
* Flakstadyoya (109,8 km² ),
* Moskenesyoy (185,9 km² ),
* Veryoy (15,74 km² ),
* Ryost (3,60 km² ).

## İqtisadiyyat
1 dekabr 2007-ci ildə E10 avtomagistralı istifadəyə verilir. Bu magistral adaları körpü və tunellərlə bir-birinə birləşdirir

Əhalisinin əsas məşğuliyyəti Qoyunçuluq və balıqçılıqdır. Ən çox tuutulan balıq Atlantik treskasıdır.

## İqlimi
Adaların qütb dairəsi daxilində yerləşməsinə və hatta Verxoyansk, Oymyakondan da şimalda yerləşməsinə baxmayaraq Qolfstrim cərəyanının hesabına havanın temperaturu ilin ən soyuq aylarında belə 0 °C-dən aşağı düşmür.

## Şəxsiyyətləri
* Herhard Şyoninq (1722–1780) — norveç-danimarkalı tarixçi.

## Qalereya

Fayl:Vågan Festvågtinden lub 2025-07-20 img05 Aussicht.jpg|
Fayl:Gunnar Berg Trollfjordslaget.jpg|


## Mənbə
* Fotoqalereya
* Информация о Лофотенских островах на официальном туристическом портале Норвегии

## İstinadlar
Red Kit (cizgi roman)

**Red Kit** (*Orijinal adı: Lucky Luke*) belçikalı karikaturaçı Morris (1923-2001) tərəfindən çəkilən cizgi romandır. Cizgi romanın  bəzi sərgüzəştləri Fransız Rene Goscinni (1926-1977) tərəfindən yazılmışdır. Morrisin ölümündən sonra, bəzi sərgüzəştləri Fransız Achde tərəfindən hazırlandı. Kölgəsindən sürətli silah çıxardan tənha kavboy Red Kit sadiq ağ atı Düllül (Jolly Jumper) və onun sevimli iti Rin Tin Tin (Rantanplan) ilə bərabər, cinayətkarların və ədalətsizliyin düşmənidir. Cinayətkarı təmsil edən Dalton qardaşları; Joe, William, Jak və Averel bir çox  sərgüzəştlərdə iştirak edirlər. Digər yaddaqalan simvollar Kalamiti Ceyn, Billi Kid, Hakim Roy Bean, Cesse Ceyms, Vulture, Poçt sürücüsü Hankdır.

## İstinadlar
Primitiv düyün

**Primitiv düyün** (və ya **primitiv buğum**) — Onurğalıların rüşeyminin *qastrula* mərhələsinə meydana gələn qalınlaşma.

## İstinadlar
Leagerneset burnu

**Leagerneset** () —  Şpitsbergen arxipelaqının Reşerşefiord sahillərində eyni adlı qəsəbənin ərazisində yerləşən burun. Həmçinin «Balina başı» və «Edj burnu» adı ilə də tanınır.

Adanın bu hissəsində XVII əsrə aid olan balina ovu sənayesinə aid qəsəbənin qalıqları aşkarlanmışdır (böyük Britaniyaya aid olması ehtimal edilir).

## Mənbə
* Norvet Qütb İnstutu — Şpitsbergenin coğrafi adaları
Telman Əliyev

* Telman Əliyev (professor, 1935) — texnika elmləri doktoru, professor, akademik.
* Telman Əliyev (professor, 1940) — Azərbaycan alimi.
* Telman Əliyev (aktyor) — aktyor, Azərbaycan SSR əməkdar artisti

## Həmçinin bax
* Telman 
* Əliyev
Knivşellodden burnu

**Knivşellodden** — Maqeyoya adasının ən ucqar şimal nöqtəsi. İnzibati baxımından Norveçin Nordkap kommunasına daxildir. 

Bəzən Avropanın ən ucqar nöqtəsi olaraq belə göstərilir. Ancaq burunun adada yerləşməsi və Şpitsbergen, Frans-İosif Torpağı və Yeni Torpaq arxipelaqlarının daha şimalda yerləşməsi bu statusu mümkünsüz edir. Əslində isə materikin ən ucqar nöqtəsi Nordkin burnudur.

Nordkapa aparan yoldan buruna 9 kilometrlik bir cığır gedir. Buruna gedən cığır Norveç turizm Assosaiyası tərəfindən dəstəklənir. Burada mayak da fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar
Kolumbiya burnu

**Kolumbiya burnu** () — Kanadanın ən ucqar şimal nöqtəsi. Burun Elsmir adasının şimalında, Linkoln dənizinin sahilində yerləşir. Burun ilk dəfə 1876-cı ildə britaniyalı dənizçilər Pelqam Aldriç və Corc Ners tərəfindən aşkar edilmişdir.

Burun Şimal qütbündən 769 km məsafədə yerləşir. Qrenlandiya istisna qütbə ən yaxın quru sahəsi hesab edilir. Kolunmiya burnu ilə Kanadanın ən ucqar cənub nöqtəsi Midl adası arasında məsafə 4640 km-dir.

## Mənbə
* Corc Ners (1878). Narrative of A Voyage to the Polar Sea in H. M. Ships 'Alert' and 'Discovery'. London: Sampson Low, Marston, Searle, & Rivington.
Aleksi Pitu

**Aleksi Paul Pitu**() — Rumıniya Liqa I təmsilçilərindən olan Vitorul Konstanta klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Rumıniyalı futbolçu.

## Klub karyerası

### Vitorul Konstanta
Pitu George Haci Akademiyası akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. O, öz peşəkar karyerasında debütünü 12 iyul 2018-ci ildə Milli Divizion təmsilçisi olan Rasinq Lüksemburq klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 86-cı dəqiqədə İanis Hacini əvəz etmişdir. UEFA Avropa Liqasının təsnifat mərhələsi görüşündə Vitorul rəqibinə 2-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

Pitu Rumıniya Liqa I-də debütünü isə 22 iyul 2018-ci ildə *Dunarea Kalaraşi* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 71-ci dəqiqədə Mihai Vodutu əvəz etmişdir. Liqa I görüşündə Vitorul rəqibinə 0-1 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Şəxsi həyatı
Pitu Karlsrue şəhərində anadan olmuşdur. O, keçmiş futbolçu olan George Pitunun oğludur.

## Karyera statistikası

### Klub

1UEFA Avropa Liqası görüşləri daxildir.
2Rumıniya Superkuboku görüşləri daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Alexi Pitu  at lpf.ro
Rey burnu

**Rey burnu** () — Kanadanın Nyufaundlend adasının cənub-qərb qutaracağında yerləşən burun. İnzibati baxımından Nyufaundlend və Labrador əyaləti ərazisinə daxildir. Burunun qarşı tərəfimndə Niort burnu yerləşir (Keyp-Breton adası ucqar şərq nöqtəsi).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rey burnu mayakı
Rimer burnu

**Rimer burnu** () — Kanadanın Nunavut əyaləti ərazisində, Viktoriya adasında yerləşən Vollaston yarımadasının ucqar nöqtəsi. Şimal sahillərini Klauston boğazının suları yuyur.

## Coğrafiyası
Burunun ağaşı sahələri əsasən karbonatlı suxurlardan ibarətdir.

## Tarixi
Əvvəllər burunda Hudzon körfəzi şirkətinə aid olan çoxlu sayda ticarət postları olmuşdur. Bunlardan biridə Fort-Harmondur.

## İstinadlar
Keyp-Reys

**Keyp-Reys burnu** () — Kanadanın Nyufaundlend adası, Avalon yarımadasının cənub-şərq qutaracağında yerləşən burun. Belə hesab edilir ki, portuqal sözü olan *Raso* kəlməsindən törəmişdir (səhra). Burun haqqında ilk yazılı məlumat XVI əsrə aiddir. İnzibati baxımından Nyufaundlend və Labrador əyaləti ərazisinə daxildir. 
## Coğrafiya
Qatı duman, sahilin qayalıqlardan ibarət olması və burunun dəniz yollarına yaxın olması səbəbindən burada tez-tez gəmi qəzaları baş verir. Bunlar arasında ən məşhuru təkərlikli *SS Arctic* paraxodunun  qəzası olmuşdur (1854). Burunun özü küləklərin ilin böyük qismi vurduğu bir platodur. Maksimal hündürlüyü 30 m olan bir qayalıqdan ibarətdir. İlin 158 günü burada duman müşahidə edilir.

## Tarixi
Trinity House təşkilatının göstərişi ilə burunda 1856-ci ildə mayak inşa edilmişdir. 1907-ci ildə cuğun güllə dəmir-beton konstruksiya ilə əvəzlənmişdir. 1904-cü ildə isə mayakda simsiz teleqraf xətti quraşdırılmışdır. Titanik gəmisinin batması zamanı gəminin radisti Cek Filips stansiyaya teleqram göndərmişdir.

## Gəmi qəzaları
* 27 aprel 1863 ildə: *SS Anglo-Saxon* paraxodu qayalara çırpılmış və 238 nəfər həlak olmuşdur. 
* 6 sentyabr 1909 ildə: *SS Laurentian* və *Polynesian* paraxodları toqquşmuşdur. 
* 21 may 1923 ildə: *SS Corsican* qayalarla toqquşmuşdur.  
## İstinadlar

## Mənbə
* Cape Race Wireless log at sinking of ''Titanic'' preserved at the Maritime Museum of the Atlantic, Halifax
Blossom burnu (Alyaska)

**Blossom burnu** () — Alyaskanın Bolduin yarımadası ərazisində yerləşən buru. Burun Kosebu körfəzinin daxilinə doğru uzanır. Kosebu şəhərindən 18&nbsp;km cənubda yerləşir.

Burun 1826-cı ildə Kral dəniz donanmasının kapitanı Frederik Vilyam Biçi tərəfindən onun *HMS «Blossom»* gəmisi şərəfinə adlandırılmışdır.

Alyaskada yerləşən Blossom burnunu Vrangel adasında yerləşən Blossom burnu ilə səhv salmaq lazım deyil. 
## İstinadlar
Lisbern burnu

**Lisbern burnu** () — Alyaskanın Lisbern yarımadası, Çukot dənizi sahillərində yerləşən burun. Burun Poit-Houl qəsəbəsindən 64&nbsp;km şimal-şərqdə yerləşir. Alyyaska Milli Dəniz qoruğu ərazisinə daxildir. İnyupiklər burunu "Uivaq" adlandırırlar. Avropalılardan isə burunu ilk aşkarlayan Ceyms Kuk olmuşdur. 21 avqust 1778-ci ildə burunu Lisbern olaraq adlandırmışdır. İnyupiklər burunbun ilk sakinləridirlər. Burunda vaxtı ilə epidemiya olmuş və çoxlu insan həlak olmuşdur. Bu səbəbdən əhali Ümid burnuna köçmüşdür. Ancaq hər yay bura qayıdaraq karibu ovlamış və dəniz quşlarının yumurtalarını toplamışlar.
Burunda ABŞ HHQ aid radiolakasiya və rabitə stansiyaları yerləşir.

## Mənbə
* Feature Detail Report for: Cape Lisburne
Yeva Duarte Kuboku

**Yeva Duarte Kuboku** () — 1940-cı ildən 1953-cü il də daxil olmaqla İspaniyada keçirilən futbol turniri. Bu turnir müasir Superkuboka uyğun olub, yəni kubok uğrunda İspaniya Çempioatının qalibi və İspaniya Kubokunun qalibi qarşılaşıb. Turnir ilk dəfə 1940-cı ildə keçiriləndə Çempionlar Kuboku () adını daşıyıb. 1945-ci ildə Argentina (həmin dövrdə İspaniya ilə yaxın əlaqələri olan dost ölkə) səfirinin təklifi ilə kubokun adı dəyişdirilir və Argentinanın Qızıl Kuboku () qoyulur. 1947-ci ildən etibarən isə turnir Argentina prezidenti Xuan Peronun xanımı Yeva Peronun şərəfinə Yeva Duarte Kuboku adlandırılır. Bu turnir bir qayda olaraq payız aylarında keçirilirdi. Qalibi 1 matç müəyyən edirdi. 1952–1953-cü illərdə kubok 2 dəfə "Barselona"ya heç bir oyun keçirilmədən verilib, çünki həmin dövrdə "Barselona" həm İspaniya Çempionatını həm də İspaniya Kubokunu qazanmışdı. Yeva Peron vəfat etdikdən sonra turnirin keçirilməsinə son qoyuldu.

## Turnirin qalibləri

## Mənbə
* Spain — List of Super Cup Finals
Monserrat Kabalye

**Monserrat Kabalye** (; d. 12 aprel 1933, Barselona, İspaniya – 6 oktyabr 2018, Barselona, İspaniya) — ispan opera müğənnisi.

## Həyatı
12 aprel 1933-cü ildə İspaniyanın Barselona şəhərində anadan olub.

6 oktyabr 2018-ci ildə 85 yaşında ikən İspaniyanın Barselona şəhərində vəfat edib.

## Fəaliyyəti
Monserrat Kabalye Puççini, Bellini və Doniçettinin klassik italyan operalarında çıxışları ilə məşhurlaşmışdır.

## İstinadlar
Kontakt materialları

**Kontakt materialları** — elektrik dövrələrinin periodik olaraq qapanması və açılması üçün xidmət edirlər.
Böyük cərəyan şiddətlərində və yüksək gərginlikdə dövrələrin qırılması üçün tətbiq edilən, qırıcı kontaktlar üçün materiallar, qapalı vəziyyətdə kontaktın keçid elektrik müqavimətində yüksək etibarlılığı təmin etməlidirlər.

Qırıcı kontaktlar üçün kontakt materialları kimi, təmiz gec əriyən metallardan əlavə, müxtəlif ərintilər və metal-keramik kompozisiyalar tətbiq edilirlər. Ag – CdO sisteminin materialı kütləyə görə kadmium oksidi  12…20%  təşkil etdikdə böyük tətbiqə malikdir. Belə material gümüş-kadmium ərintisinin oksidləşdirici atmosferdə qızması zamanı alınır. Böyük güclü qurğularda qırıcı kontaktlar üçün gümüşün  Ag, Co, Ni, Cr, W, Mo və Ta ilə; misin Cu-un W  və  Mo  ilə; qızılın  Au-un  W və Mo  ilə kompozisiyalarını tətbiq edirlər.

Sürüşkən kontaktlarıüçün materiallar sürtülməyə qarşı yüksək davamlılığa malik olmalıdırlar. Bu məqsəd üçün soyuqdartılan (bərk) misi, beriliumlu tuncu tətbiq edirlər, həmçinin Ag – CdO  sistemli materialı.

## İstinadlar
Çubuqluca

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Arealı
Əsasən Avropa, Şərqi Asiya və Şimali Amerikada yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Yarpaqları adətən 5-7 sm uzunluğunda və forması müxtəlifdir: yumurtavari, oval və ya uzunsov, nadir hallarda dibində paz şəklində və ya dairəvi, ucları isə az və ya çox ucludur. Aşağı səth adətən bir qədər tüklüdür, yuxarı səth adətən çılpaqdır.

Çiçəkləri üç-doqquz çiçəkdən ibarət bir salxımdır. Çiçəklər böyükdür (diametri 2,5-dən 6-7 sm-ə qədər), adətən sadədir, çox aromatik, az və ya heç bir ətri olmaya da bilər. Çiçəklər ağ, krem-ağ və ya sarımtıldır.

Meyvəsi çox kiçik toxumları olan  3-5 hüceyrəli kapsuldur.

## Etimologiyası
* {{bt-azlat||Philadelphus olaraq latınca adlansa da yunan dilində lüğəti mənası fileyn - sevilən, adelfos-qardaş olub, qarşı-qarşıya yerləşən budaqların üzərində bir-birinə sıx oturmaq deməkdir. 

## Ekologiyası
Çiçəklənmə dövrü çox az olduğundan bal arıları bu kollarda nadir hallarda görünürlər, çiçəklənmə dövründə isə nektar və çiçək tozu götürürlər. Çubuqlucanın çiçəklənmə dövrü adətən olduğu yerin iqlimindən asılı olaraq may ayının əvvəllərindən və ya ortalarından başlayaraq 1 ay çiçək açır. İqlimi nisbətən sərt olan Rusiya kimi ölkələrdə isə çiçəklənmə iyun ayında başlayıb iyul ayında tamamlana bilər. Nadir hallarda payızda təkrar çiçək aça bilər. 

## Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanda bəzək bağçılıqda geniş yayılan növü çiçəktaclı çubuqlucadır, ona ətrinə görə Bağ jasmini də deyilir. Yabanı şəkildə Azərbaycanda bitmir. 

## İstifadəsi
Çiçəklərinin ətrinə görə onlar dərilib qurudulub çaya əlavə olunur. Çiçəklərində nektar vardır. Onlardan alınan efir yağı ətriyyat sənayesində istifadə olunur. Yarpaqlarından qara rəngli boya alınır. Cavan budaqlarından qəlyan, müştük (çubuq) düzəltmək üçün istifadə olunur. Ona görə də bitki çubuqluca, Rusiyada çubuşnik olaraq adlanır. 

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kolbek burnu

**Kolbek burnu** — Meri Berd Torpağında, VII Eduard yarımadasının şimal-qərb qutaracağında yerləşən burun. Burun 1902-ci ilin yanvarında "Diskaveri" gəmisi tərəfindən kəşf edilir. Burun Robert Skottun SY Morning gəmisinin kapitanı Vilyam Kolbekin şərəfinə adlandırılmışdır.

## Mənbə
* Kolbek burnu
Qara Key çayı

**Qara Key** (, ) — CAR-da
axan çay. Şərqi Burun vilayətinin ərazisindən keçir. Onun mənbəyi Kuinstaun şəhərinin cənub-qərbində yerləşən Vinterberq dağlarında yerləşir. Əsas qolları Klas-Smits və Klipplatdır. Şəhərin şimal-şərqindəki Ağ Key çayı ilə birləşir və Böyük Keyi qurur. Çayın kənarında bir neçə kənd var. Çayın bir hissəsini Tsolvan ehtiyatının qərb hissəsini təşkil edir. XIX əsrdə Qara Key və onun qolu Klipplat Kaffrarinin şimal sərhədini meydana gətirdi.
Evans burnu

**Evans burnu** () — Mak-Medro boğazında, Ross adasının qərb sahilərində yerləşən burun. Burun qayalıqdan ibarətdir və şimal hissəsində *Erebus buxtası* yerləşir.

Burun ilk dəfə 1901-1904-cü illər təşkil olunmuş «Diskaveri» ekspedisiyası zamanı Robert Skott tərəfindən *Skuary* burnu olaraq adlandırılmışdır. Skottun ikinci «Terra Nova» (1910—1913) ekspedisiyası zamanı isə burunun adı Kral donanmasının leytenantı Edvard evansın şərəfinə adlandırılmışdır. Burun Robert Skottun ikinci ekspedisiyası zamanı qərargah olmuşdur. Bu baza 1914—1917-ci illər Ernest Şekltonun rəhbərlik etdiyi Britanoiyanın Transantartika ekspedisiyası zamanı istifadə edilmişdir.Tikili hal-hazırda da qalır və *Skott daxması* () adlanır

1987 - 1992-ci illər ərzində  Beynəlxalq Qeryi-Hökumət ekologiya təşkilatı olan Qrinpisə aid Dünya Okeanı vbazası fəaliyyət göstərmişdir.

Evans burnu insanın Antrakridada ilk addımları baxımından olduqca əhəmiyyətli ərazidir. Bu səbəbdən bölgə 1997-ci ildə *Antraktidanın xüsusi qorunan ərazisi* elan edilmişdir. 1972-cii ildə isə *Skott daxması* və qütb ekspedisiyası zamanı hətak olmuş ekspedisiya üzvlərinin öldüyü ərazidə yerləşən xaç Antraktidanın tarixi əraziləri və abidələri siyahısına daxil edilmişdir. Ərazi boyunca çoxlu sayda artefaktlar səpələnmişdir.
## İstinadlar
Torna dəzgahı

**Torna maşınları** — torna hamarlama, mişarlama, qazma, yonma kimi müxtəlif əməliyyatlar aparmaq üçün iş parçası dönmə oxu ətrafında döndərək işləyən bir simmetrik obyektdir. Tornalar ağacın yonulması metal işləmə, metal iplik, termik püskürtmə, qismən parçaların kəsilməsi və şüşə işləmində istifadə olunur.

## Tarixi
Torna qədim qurğudur . Qədim Misirdə istifadə olunan bir vasitə olub. Məlum olduğu kimi, miladdan öncə III əsrə aid olmuşdur. Hökumət aid əsərlərin açıq dəlilləri e.ə. 6. əsrdə tapılmışdır: Şimali İtaliyadakı Etrüsk məzarındaki taxta bir kasanın hissələri və Türkiyədə dekorativ torna ağızlı iki düz taxta qab,. Asuriya və Hindistanda da istifadə sübutları var.
Torna Sənayi İnqilabı üçün çox əhəmiyyətli idi. Digər maşın alətlərinin ixtirasına yönəldən ilk maşın olduğu üçün, Dəzgahların anası kimi tanınır. Döyüşən dövlətlərin dövrünə aid olan qədim Çində sənaye qismində alət ve silahları itiləmək üçün fırlanan torna maşınlarını istifadə etmişlər.

## Ağac işləmə tornaları

Ağac işləmə tornaları tornanın ən qədim növüdür. Bütün digər növləri bu sadə tornadan əldə edilib. Tənzimlənən bir üfüqi metal dəmir qolu ilə alət dayanacağı — material və operator arasındakı qol gücü ilə işləməni təmin edir. Metal şəkilləndirici alətlərlə səthi düzəltmək üçün sumbata kəmərini çəkməklə obyektə sıxmaq və yanaşdırmaq ümumi tətbiqdir. Çox ağac işləmə torna dəzgahları 200 ilə 1400 rpm arasında bir sürətlə işlədilmək üçün nəzərdə tutulmuşdur; 1000 rpm bu növ işlərin əksəriyyəti üçün optimal sayılır və daha az sürət tələb edən daha böyük iş parçaları vardır.

## Metal işləmə tornaları
Metal işləmə maşının iş parçası xüsüsi metallardan düzəldilir. Bu kəsici vasitələr onların tətbiqindən asılı olaraq müxtəlif ölçü və formalarda mövcuddur. Bəzi formalar almaz, dəyirmi, kvadrat və üçbucaqlardır. Kəsim işi əl ilə və ya avtomatik olaraq idarə edilə bilər. İş parçasını soyudmaq, yağlama və iş parçasından təmizləmə usulları vardır. Bəzi torna hissələri komponentlərin kütləvi istehsalı üçün kompüterin nəzarəti altında istifadəyə verilə bilər.

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* Early Wood-Working
* Spring pole lathe
* Modern Machine Shop Practice a historic Victorian text describing lathe design, construction and use in 1880s.
* The South Bend Lathe Library  Make Magazine, November 16, 2011. Links to How to Run a Lathe and other publications by South Bend Lathe Works.
* "The Forgotten Power Tool." *Popular Science*, December 1959, pp. 149–152.
* "Disc Cutting and Recording Lathes." http://www.aes.org/aeshc/docs/recording.technology.history/lathe.html.

## İstinadlar
Keyp-Poynt burnu

**Keyp-Poynt burnu** (həmçinin **Kappyunt**(, ) — CAR sahillərində yerləşən burun. Ümid burnu kimi Kap yarımadasının cənub qutaracağını təşkil edir. Burun Ümid burnundan şərqdə, Keyptaundan isə cəınubda yerləşir. İnzibati cəhətdən CAR Qərbi Kap vilayəti ərazisinə daxildir.

Burun ilk dəfə 1488-ci ildə portuqaliyalı dənizçi Bartolomeu Diaş tərəfindən kəşf edilmişdir

Burunun sahil xətti kəskin şəkildə şərqə yönəlir və yalançı körfəz əmələ gətirir. Bu hissəsdə Prinql-Bey qəsəbəsi yerləşir. Burada 1857-ci ildə inşa edilmiş mayak vardır.

## İstinadlar
Suvinyi

**Suvinyi**  () — Overn bölgəsində yerləşən Fransada kommuna. Kommuna departamenti - Alye. Kantonun inzibati mərkəzi Suvinyidir. Kommuna rayonu - Mulen.

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 1,145 iş yaşı (15-64 yaş arası), 858-i iqtisadi cəhətdən aktiv, 287-i qeyri-aktivdir (fəaliyyət səviyyəsi 74,9%, 1999-cu ildə isə 68,4%). 858 nəfərdən aktiv, 766 nəfər işləyib (410 kişi və 356 qadın), 92 nəfər işsizdir (40 kişi və 52 qadın). 287 qeyri-aktiv, 87 nəfər tələbə, 108 nəfəri təqaüdçü..

## Fotoqalereya

Fayl:Souvigny (03) Mairie.jpg|Meriya
Fayl:Souvigny Eglise St Marc.jpg|Sen-Mark kilsəsi
Fayl:Souvigny Abteikirche Westfassade.jpg|
Fayl:Souvigny Porterie.jpg|

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Kabu-Branku burnu

**Kabu-Branku burnu** ( — «ağ burun») — Braziliya ərazisində, Juan-Pesoa şəhərindən şimal-şərqində yerləşən burun. Burun ilk dəfə 1500-ci ildə Dieqo Lepo tərəfindən kəşf edilmiş və Müqəddəs Avqustinin şərəfinə adlandırılmışdır. . Cənubi Amerika materikinin ucqsr şərq nöqtəsini təşkil edir. Burunda yerləşən mayakda onun qitənin ən ucqar şərq nöqtəsi olması barədə məlumat lövhəsi vardır. Ancaq Seyşas burnunun Cənubi Amerika materikinin ucqar şərq nöqtəsi olması rəsmən təstiqlənmişdir.

## İstinadlar
Ratel (PDM)

**"Ratel"** ("ratel" — bal porsuğu) — 1968-ci ildə Cənubi Afrika şirkəti Sandock-Austral tərəfindən yaradılmış piyadanın döyüş maşını. Gövdəsi 6 ilə 20 mm qalınlığında olan polad zireh plitələrindən hazırlanır. Zirehli gövdənin alt hissəsi V-şəkillidir.

## İstinadlar
RG-32

**RG-32** — BAE Land Systems South Afrika tərəfindən hazırlanmış və istehsal olunan zirehli vasitələr ailəsi. İstehsal 2002-ci ildə başlamışdır.
Rooikat

**Rooikat** — Cənubi Afrikadakı zirehli kəşfiyyatı vasitəsi. 1990-cı ildə Cənubi Afrika Milli Müdafiə Qüvvələri tərəfindən istifadý qəbul edilmişdir.
Elektromaqnit icra mexanizmləri

**Elektromaqnit icra mexanizmləri** elektrik mühərrikli icra mexanizmlərinə nisbətən kiçik güclüdürlər. Amma onlar konstruksiyalarının sadəliyi, idarəetmə sxemlərinin mürəkkəb olmaması, kiçik ölçülərə və kütləyə malik olması, ucuz olması və yüksək etibarlılığı ilə fərqlənirlər.
Elektromaqnit solenoid icra mexanizmlərinin xarakterik (səciyyəvi) xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, onlar yalnız iki mövqeli idarəetmə sxemlərində, daha doğrusu tənzimləyici orqan ancaq iki son vəziyyət aldıqda ("açıqdır" yaxud "bağlıdır) tətbiq oluna bilər.
Elektromaqnit intiqal həm sabit, həm də dəyişən cərəyanda işləmək xüsusiyyətinə malikdir. Sabit cərəyan elektyromaqnitləri yaxşı xarakteristikaları ilə fərqlənirlər. Eyni ölçülərdə sabit cərəyan elektromaqnitləri böyük dartı qüvvəsi yaradırlar, parametrlərin daha yüksək stabilliyinə malikdirlər, konstruksiyaları sadədir və ucuz başa gəlir. Qida mənbəyi kimi dəyişən cərəyan şəbəkəsindən, solenoid intiqal isə düzləndirici ilə qidalanır.
Solenoid silindrik səthə sarınmış cərəyan axan naqildən ibarətdir. Solenoid – yunan sözü olub boruşəkilli, boruya oxşar deməkdir. Xarici maqnit sahəsinə görə solenoid düz sabit maqnitli sahəsinə oxşayır. Maqnit nüvəli solenoid elektromaqnitdir.
Adətən elektromaqnit muftalar sabit cərəyan mənbəyindən qidalanırlar. Əgər sabit cərəyan mənbəyi olmasa, qidalanma düzləndirici vasitəsilə dəyişən cərəyan mənbəyindən verilir.
Sxemdə EMM muftasının dolağına sabit cərəyan D düzləndiricisindən verilir. Təsirlənmə cərəyanı isə dəyişən müqavimətli R rezistoru vasitəsilə dəyişdirilir.

## Xarici keçidlər
* Emissions Trading UNFCCC pages on ET
* Joint Implementation UNFCCC pages on JI
* Clean Development Mechanism UNFCCC pages on CDM
* Discussion of Solenoids at Hyperphysics
* Solenoid Basics for Robotics
* Basics of Rotary Voice Coils 
* What Is a Solenoid 
* How a DC Solenoid Works 

## İstinadlar
Qvardafuy burnu

**Qvardafuy burnu** () — Afrikanın şərqində, Afrika buynuzu yarımadasının şimal-şərqində, Ədən körfəzinin girəcəyində yerləşən burun. inzibati baxımından somalinin muxtar rayonu olan Puntlendə daxildir. 

Qədimlərddə burun ,  olaraq adlanırdı.

Ras Xafun burnu Qvardafuy burnundan 100&nbsp;km cənubda yerləşir. Burundan 100&nbsp;km şərqdə isə Afrika qitəsinin ən ucqar nöqtəsi olan Abd-əl-Kuri adası yerləşir.
 
Bunmun ərazisində Qardaf dağı yerləşir. Burunda olan mayak isə fəaliyyət göstərmir.  Qvardafuy burnu ilə Sokotra adası arasından eyni adlı boğaz keçir
.
## İstinadlar
Litke burnu

**Litke burnu** (, ) — Çukot yarımadası, Puatın buxtası sahillərində yerləşən qayalı burun. Sahillərini Berinq dənizinin suları yuyur. İnzibati cəhətdən Çukot Muxtar dairəsinin Çukotski rayonu ərazisinə daxildir.

Burun ilk dəfə 1828-ci ildə dövrü dünya səyahətinə çıxmış "Sevyanin" gəmisində kəşf edilmişdir. Komandanın bir ildən sonra geri qayıtması ilə ekspedisiyanın rəhbəri olan Fyodor Litkenin şərəfinə adlandırılmışdır. Çukotkaça  adı isə tərcümədə — "piydən qırışlar" mənasını verir.

Burunun qayalarında 5 min quş yuva qurur: berinq qrabatdağı, qütb qağayısı, gümüşü qağayı, Sakitokean təmizçisi və s.

## İstinadlar
Devid Benatar

**Devid Benatar** (; ) — cənubi afrikalı filosof və yazıçı, Keyptaun universitetinin professoru. *"Better Never to Have Been: The Harm of Coming into Existence"* əsərindən sonra məşhurluq qazanmışdır. O, bu əsərində antinatalizm mövqeyindən çıxış edərək irəli sürür ki, doğulmaq hər mövcud insan üçün zərərdir, və nəticədə duyğulu varlıqların dünyaya gəlişi bir çox mənəvi problemlərlə doludur.

## Benatar Asimmetriyası
Devid Benatar hesab edir ki, nə qədər ki zərər yetirilməsi etik cəhətdən yanlış hərəkətdir, onda ona qarşı mübarizə aparmaq lazımdır, və beləliklə də yeni həyatların yaranmasına qarşı etik bir vacibiyyət olmalıdır, çünki yeni bir canlının dünyaya gəlməsi ( istənilən növ canlı ) öz-özlüyündə elə həmin canlıya zərər verir. Benatarın fikrincə istənilən duyğulu varlıqların mövcudluğu, onun həyat şəraiti daimi yaxşılaşsa belə, əzaba məhkumdur. Benatarın arqumentlərindən biri demoqrafik etika ilə bağlı olan "Benatar asimmetriyası"-dır və aşağıdakı tezislərə əsaslanır:

Əzabın mövcudluğu — qəzəb

Zövqün mövcudluğu — fayda

Əzabın yoxluğu — fayda, bu fayda kimsə tərəfindən yoxlanılmasa belə

Zövqün yoxluğu pis deyil, əgər bu zövqün yoxluğundan zərər çəkən kimsə yoxdusa.

Bu tezislər belə izah edilir ki, fərdin mövcudluğu özündə həm əzabı, həm də zövqü birləşdirir. Həmçinin fərdin yoxluğu neqativ nəticələrə səbəb olmur və bütün əzablardan qaçmağa imkan yaradır. Mövcud olmayan subyekt fayda əldə etmir, çünki onun fayda əldə etməyə ehtiyacı qalmır. Devid Benatara görə istənilən əzab dünyaya gəlmənin zərərini etiraf etmək üçün kifayətdi.

# A ssenarisi (X mövcuddur) 
* Əzabın mövcudluğu (pisdir)
* Əzabının yoxluğu (yaxşıdır)

# B ssenarisi (X heç bir zaman mövcud olmayıb)
* Zövqün mövcudluğu (yaxşıdır)
* Zövqün yoxluğu (pis deyil)

## Biblioqrafiyası
**Müəllif**
* Benatar, David (2001). Ethics for Everyday. McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-240889-8.
* Benatar, David (2006). Better Never to Have Been: The Harm of Coming into Existence. Clarendon Press. ISBN 978-0-19-929642-2.
* Benatar, David (2012). The Second Sexism: Discrimination Against Men and Boys. John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-67451-2.
* Benatar, David; Wasserman, David (2015). Debating Procreation: Is It Wrong to Reproduce?. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-027311-8.
* Archard, David; Benatar, David (2016). Procreation and Parenthood: The Ethics of Bearing and Rearing Children. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-874815-1.
* Benatar, David (2017). The Human Predicament: A Candid Guide to Life’s Biggest Questions. Oxford University Press. ISBN 9780190633813.
**Redaktor**
* Benatar, David, ed. (2006). Cutting to the core: exploring the ethics of contested surgeries. Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-7425-5001-8.
* Ethics for Everyday. New York: McGraw-Hill, 2002.
* Life, Death & Meaning : Key Philosophical Readings on the Big Questions (2004)

## Mənbə
ru.wikipedia.org/wiki/Бенатар,_Дэвид
Çirikov burnu

**Çirikov burnu** () — Çukot yarımadası sahillərində yerləşən qayalı burun. Sahillərini Berinq dənizinin suları yuyur. İnzibati cəhətdən Çukot Muxtar Dairəsinin Providenski rayonu ərazisinə daxildir.

Burun Rudder buxtası ilə Anadır körfəzinə tökülən Nunyamovvam çayının mənsəbi arasında yerləşir. Burunun hündürlüyü 542 metr təşkil edir. Buruna ən yaxın yaşayış məntəqəsi 28&nbsp;km şimalda yerləşir. Çukotkaça  adı isə tərcümədə — «piylik» mənasını verir.
Burun yaxınlığında XVII-XX əsrlərə aid eyni adlı tarix-mədəni kompleks yerləşir.
Burunun qayalarında berinq qrabatdağı, qütb qağayısı, gümüşü qağayı, Sakitokean təmizçisi və s. kimi quşlar yuva qurur. 
## İstinadlar
Amerikanskaya Koşka

**Amerikanskaya Koşka** () — Çukot Muxtar Dairəsinin cənubunda yerləşən burun. Sahillərini Anadır körfəzinin suları yuyur. Anadır çayının sağ sahili boyunca uzanan dilin sonucunu təşkil edir. Burunun sahilə sularında dərinlik 0,6 – 2 m arasında dəyişir. Əsasən çınqıl və qumdan təşkil olunmuşdur. Burun Markov kəndinin sakinləri tərəfindən adlandırılmışdır. Belə ki, 1865-ci ildə buradan transberinq telefon xəttini çəkərkən amerikalı işçilər işləmişdir. Kazaklar isə dil və ya dayazlığı "Koşka" olaraq adlandırırdılar. Burunda RF Müdafiə Nazirliyi tərəfindən naviqasiya işarəsi qoyulmuşdur. Burunun sahilində güclü qabarma və çəkilmə hadisəsi müşahidə olunur. Çəkilmənin sürəti 7–10 km/s, qabarmanın sürəti isə 0,7–1 km/s olur. Qabarma və çəkilmə elə tez baş verir ki, su burulğanları əmələ gətirir. Bu isə kiçik gəmilər üşün təhlükə törədir.

## İstinadlar
Ualter Houzer Bratteyn

**Ualter Houzer Bratteyn** () — Bell Labsdakı amerikan fiziki. O, elm adamları Con Bardin və Uilyam Şokli ilə birlikdə 1947-ci ilin dekabrında kontakt tranzistorunu ixtira etmişdir. 1956-cı ildə onlar öz ixtiralarına görə Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görüldülər.

## Mükafatlar və fərqlənmə
Walter Brattain onun fəaliyyətləri üçün geniş tanınmışdır.

* Mükafatlar
** Franklin İnstitutunun Stüart Ballantine Medalı, 1952 (Dr. John Bardeen ilə birlikdə)
** John Scott Medalı, 1954 (Dr John Bardeen ilə birgə)
** Fizika Nobel mükafatı, 1956 (Dr. John Bardeen və Dr. William B. Shockley ilə birgə)
** 1974-cü ildə Milli İnventorlar Şöhrət Zirvəsinə yüksəldi
* Üzvlüklər
** Milli Elmlər Akademiyası
** Franklin İnstitutu
** Amerika Fizika Cəmiyyəti
** Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyası
** Elmin inkişafı üçün Amerika Dərnəyi.
** Beynəlxalq Təmiz və Tətbiqi Fizika Birliyinin yarımkeçiricilər üzrə komissiyası
** Dəniz Araşdırmaları Məsləhət Komitəsi
* Fəxri dərəcə
** Elmlər doktoru, Portland Universiteti, 1952
** Whitman Kolleci, 1955
** Union Kolleci, 1955 (Dr. John Bardeen ilə birgə)
** Minnesota Universiteti, 1957

## İstinadlar
Ardeş (departament)

**Ardeş** (, ) — Fransa cənubunun mərkəz hissəsindəki departament. Overn—Rona—Alp bölgəsinin bir hissəsi. İdarəetmə Mərkəzi - Priva.

## Coğrafiya
Sahəsi - 5529&nbsp;km². Departament Ronanın qərbindəki dağlıq ərazidə yerləşir.
## Tarix
Ardeş, 1790-cı ilin mart ayında qurulan ilk 83 departamentlərdən biridir. Keçmiş Vivari əyalətinin ərazisində yerləşir.

## Xarici keçidlər
* Prefektura
* Генеральный совет
* Les Inforoutes de l’Ardèche — 271 коммун Ардеша
* Turistik portal
* Ардеш в Интернете 
* Ardechoo — портал департамента
* блог об Ардеше
* гид по Ардешу
* Ardeche — Portail annonces
* Télévision locale de l’Ardèche
İmam Rəbbani

**İmam Rəbbani** (; ) və ya **Əbül-Bərəkət Əhməd ibn Əbdiləhəd ibn Zeynilabidin əl-Faruqi əs-Sərhəndi** — Nəqşibəndi təriqətinin Mücəddidi qolunun banisi. Sufi, alim və mücəddid.

## Bioqrafiyası
1564-cü ildə Hindistanda doğulmuşdur. Ata tərəfindən xəlifə Ömərin nəslindən olduğu üçün *"əl-Faruqi"* nisbəsi ilə tanınır. Əhlis-Sünnə təsəvvüfünün (təriqət əhli olmaq, qəlbini Allah sevgisinə bağlamaq) böyük simalarından biridir. Təsəvvüfdə Nəqşibəndi şeyxlərindən Məhəmməd Bəqi Billah həzrətlərinə intisab (bir yerə bağlanmaq, bir kimsəyə mənsub olma) etdi. Dövrün hind-türk hökmdarı Əkbər Şah ilə dinin əsasını pozduğu səbəbiylə bəzi mövzularda zidd düşmüş və 1619-cu ildə Gevaliyar qalasında həbs edilmişdir. Hər cür azğın axınlara qarşı Əhlis-Sünnə etiqadını dəstəklədiyi üçün *"İki min ilin mücəddidi"* tituluna layiq görülmüşdür.

## Əsərləri
* **İsbatun-nübüvvə.** Allah inancıyla yanaşı, peyğəmbərliyə inancın da zəruri olduğunu elmi əsaslarla sübut etməyi hədəfləyən bu əsər, Əkbər Şah tərəfindən *"Dini-İlahi"* adı ilə irəli sürülən və müxtəlif dinlərə eyni anda inanma mənasını verən sinkretik düşüncə tərzinin təşviq etdiyi şübhəçiliyə qarşı qələmə alınmışdır. Ərəb dilində yazılmış bu əsər, sonradan Qulam Mustafa Xan tərəfindən urdu dilinə tərcümə edilərək Kəraçidə nəşr olunmuşdur (1963).
* **Təyidi-Əhlis-sunnə (Rəddi-Rəvadiz).** İran şiə alimləri ilə Mavəraünnəhr sünni alimləri arasında baş vermiş bir elmi mübahisənin məhsulu olan bu əsər, şiəliyə qarşı yazılmış bir rəddiyədir. Sirhindinin gələcəkdə onu izləyəcək Nəqşibəndi təriqətinə miras qoyacağı güclü anti-şiə mövqeyinin təməlini atan bu əsər, Qulam Mustafa Xan tərəfindən farsca orijinal mətn və urduca tərcüməsi ilə birlikdə nəşr edilmişdir (Kəraçi 1964).
* **Məktubat.** Dostları və tələbələrinə yazdığı məktubların bir yerə gətirildiyi *"[[Məktubəti-Rəbbani|Məktubat]]"* İslam təsəvvüfünün ən əhəmiyyətli qaynaqlarından biridir. İmam Rəbbaninin bəzi sözləri belədir:*"İnsanın əvvəlcə etiqadını düzəltməsi lazımdır. Bu düzəltmə də, Qurani-Kərimə, Məhəmməd Peyğəmbərin sözlərinə, hərəkətlərinə, əmrlərinə və camaatın fikirlərinə uyğun olaraq edilməlidir. Əməldə zəifliyin bir bağışlama ümidi vardır, etiqadda zəifliyin əsla bağışlamada yeri yoxdur."**"Məlum olsun ki, iki dünyanın səadətini qazanmaq ancaq Rəsulullaha tabe olmağa bağlıdır. Ona tabe olmaq bu şəkildə olar: İnsanlar arasında İslamın hökmlərini yerinə yetirib icra etmək, küfr adətlərini qaldırmaq, küfr əlamətlərini qaldırıb ləğv etmək."**"Əməl işləməyin zamanı gənclikdir. Ağlı olan bu fürsəti qaçırmaz və fürsəti qənimət bilər. Çünki insan yaşlılıq zamanına qalmaya bilər. Qaldığını fərz edək, hərəkət etməyə müyəssər olmaya bilər. Belə bir hərəkətdə olduğunu fərz edək, bir əməl işləməyə gücü çatmaz. Çünki o zaman zəifliyin və acizliyin üstün gəldiyi zamandır…"*
Qələmə aldığı digər əsərləri bunlardır:
# *Mükaşəfati-Qeybiyyə (Kəraçi 1965);*
# *Havəşi və Taliqat bər Şərhi-Rubəiyyati-Xacə Bəqi-Billah (Kəraçi 1966);*
# *Məarifi-Lədünniyyə (Kəraçi 1968);*
# *Məbdəu-Məad (Kəraçi 1983);*
# *Risaləi-Təhliliyyə (Kəraçi 1983).*

## İstinadlar
Ardenlər (departament)

**Ardenlər** (,  val. *depårtumint des Årdenes*) — Fransanın şimal-şərqində, Belçika sərhədində, Qrand Est bölgəsinin departamentlərindən biri. Ardıcıllıq sayı 8-dir. İnzibati mərkəz Şarlevil Mezyerdir. Əhalisi 291.678 nəfərdir (departamentlər arasında 2010-cu ilin məlumatları üzrə 77-ci yer).
## Coğrafiya
Ərazi 5229&nbsp;km ² əhatə etmişdir. Departamentdə  Möz çayı axır.
## Tarix
Ardenlər, 1790-ci ilin mart ayında qurulan ilk 83 şöbədən biridir. Arqon meşələrində keçmiş əyalətlərində meydana gəlmişdir.
## Xarici keçidlər
*  Prefecture website
*  Conseil général website
*  Arden'Net website
*  Département des Ardennes The Accounts of the Communes and proper fiscal groupings
* Арденнский департамент // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Aleksandr Beqlov

**Aleksandr Beqlov** () — rus dövlət xadimi, 3 oktyabr 2018-ci ildən etibarən Sankt-Peterburqun qubernatoru vəzifəsini müvəqqəti icra edir. Rusiya Federasiyasının birinci dərəcəli dövlət müşaviri və Rusiya prezidentinin Şimal-Qərb Federal Dairəsi üzrə nümayəndəsidir. Vahid Rusiya partiyasının üzvüdür.

## Həyatı və təhsili
Aleksandr Dmitriyeviç Beqlov 19 may 1956-cı ildə Bakıda anadan olub. 1976–1978-ci illərdə SSRİ Silahlı Qüvvələrində hərbi xidmətdə olub. 1983-cü ildə Leninqrad Mühəndis-İnşaat İnstitutunu (hazırkı Sankt-Peterburq Dövlət Memarlıq-İnşaat Universiteti), 2003-cü ildə Şimal-Qərb Dövlət Xidməti Akademiyasını (hazırkı Şimali-Qərb İdarəçilik İnstitutu) bitirib.

## Fəaliyyəti
* 1979–1991-ci illərdə Leninqrad şəhərinin tikinti təşkilatlarında müxtəlif rəhbər vəzifələrdə çalışıb.
* 
* 1991–1997-ci illərdə "Melazel" alman-rus birgə müəssisəsinin baş mühəndisi olub.
* 
* 1997–1999-cu illərdə Sankt-Peterburq Dövlət Arxitektur-İnşaat Universitetində baş elmi işçi, doktorant olub.
* 
* 1999–2002-ci illərdə Sankt-Peterburqun Kurort inzibati rayonunun başçısı işləyib.
* 
* 2002–2003-cü illərdə Sankt-Peterburqun vitse-qubernatoru, 2003–2004-cü illərdə Rusiya Prezidentinin Şimali-Qərb federal dairəsi üzrə səlahiyyətli nümayəndəsinin I müavini, 2004–2008-ci illərdə Rusiya Prezidentinin köməkçisi, 2008–2012-ci illərdə Rusiya Prezident Administrasiyası rəhbərinin müavini, 2012–2017-ci illərdə Rusiya Prezidentinin Mərkəz federal dairəsi üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi olub.
* 
* 25 dekabr 2017-ci ildə Rusiya Prezidentinin Şimal-Qərb Federal Dairəsi üzrə nümayəndəsi təyin edilib. A. Beqlov 26 iyun 2018-ci ildə yenidən bu vəzifəyə təsdiq edilib.
* 
* 3 oktyabr 2018-ci ildən etibarən Sankt-Peterburqun qubernatoru vəzifəsini müvəqqəti icra edir.

## Mükafatları
* 15 mart 2004-cü ildə Rusiyanın Federasiyasının əməkdar mühəndisi adını alıb.
* 19 may 2006-cı ildə IV dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərə görə" ordeni və Rusiya Federasiyasının Fəxri Fərmanı ilə təltif olunub.
* 1 iyul 2010-cu ildə Sestroretsk şəhərinin fəxri sakini adını alıb.
* 2011-ci ildə I dərəcəli "Müqəddəs Mömin Moskva knyazı Daniil" ordeni ilə təltif edilib.
* 2012-ci ildə III dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərə görə" ordeni ilə təltif olunub.
* 2013 və 2014-cü illərdə "Müqəddəs Sergiy Radonejski" ordeni ilə təltif edilib.

## İstinadlar
Xamzat Qastamirov

**Xamzat Qastamirov** və ya **Şeyx Xamzat** (tam adı: **Xamzat Qastamirov Maqomedoviç**; d. 22 aprel 1975, Qroznı, Çeçenistan, RSFSR, SSRİ) — çeçen əsilli qanuni oğru.

## Həyatı
Xamzat Qastamirov 22 aprel 1975-ci ildə Çeçenistanın paytaxtı Qroznı şəhərində anadan olub.

Kriminal aləmdə "Şeyx Xəmzət" ləqəbi ilə tanınan bu "qanuni oğru" hazırda Almaniyanın paytaxtı Berlin şəhərində yaşayır. O, indiyədək Bakıda, Moskvada və yaşadığı Berlində həbsdə olub.

Qastamirovun ilk məhbəs həyatı 1990-cı illərin əvvəlinə təsadüf edir. Bayıl türməsində dəmirbarmaqlıqlar arxasında olan "Şeyx Xamzat" burada Azərbaycan dilini öyrənib.

Azərbaycanda növbəti dəfə 2016-cı ilin avqustunda Türkiyənin İstanbul şəhərində qətlə yetirilən "qanuni oğru" Rövşən Lənkəranskinin yas mərasimində görünüb. O, dəfn mərasimindən qayıdarkən Bakıda hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən saxlanılsa da, heç bir təqsiri olmadığından sərbəst buraxılıb.

Hazırda oğru aləminin Avropa kassasının nəzarətçisi kimi tanınan "Şeyx Xamzat" Rövşən Canıyevin mənəvi qardaşı və varisi hesab olunur. Təsadüfi deyil ki, Lənkəranskinin vəfatından sonra onun mülklərinə nəzarət məhz Qastamirova keçib.

Xamzat Qastamirova qarşı indiyədək 4 dəfə sui-qəsdə cəhd edilib. Lakin Berlin, Qroznı, Amsterdam və Pyatiqorsk şəhərlərində təşkil edilən həmin sui-qəsdlər uğursuz alınıb.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Rövşən Lənkəranski
Ob (departament)

**Ob** () — Fransanın şimal-şərqində yerləşən departament, Qrand Est regionun departamentlərindən biri olan Senanın əsas şaquli Ob çayının adını daşıyır. Sıra nömrəsi 10. İnzibati mərkəzi — Trua. Əhalisi 311.720 nəfərdir (Fransa departamentləri arasında 2010-cu ilin məlumatları üzrə 75-ci yer).

## Coğrafiya
Ərazi — 6004 km² əhatə edir. Əhəngsiz bölgənin zəngin torpağı şərabçılıq üçün uyğundur.

Departamentə 3 rayon, 33 kanton və 433 kommun daxildir.

Ob tarixi Vallaj şəhərində yerləşir.

## Tarix

### Erkən dövr
Əvvəlcə departamentin ərazisi trikasslar və linqonlar tayfaları ilə məskunlaşmışdı və 400-cü ilə qədər burada əhalinin sıxlığı çox yüksək idi.

Müqəddəs Potensian və Savinian, Samos adasından xristianlığı qəbul edən yunan paganlar, III əsrin ortalarında bu bölgələrdə xristianlığı təbliğ etməyə başladılar.

Bölgədə xüsusilə qəddar olan dini təqiblərə baxmayaraq, xristian icması tezliklə öz piskoposunu almaq üçün kifayət qədər sayda olmuşdur; Müqəddəs Amator 340-cı ildə təyin olunan ilk episkop idi.

286-cı ildə Ob ətrafı torpaq Roma imperatoru *II Yulian*ı məğlub edərək, Truanı işğal etmişdir.

### XII əsr və monastırlar

Bölmənin ərazisində dövlət tarixində vacib olan iki monastır qurulmuşdur. Bernard Klervoskiy 1115-ci ildə Klervo abbatlığı qurdu. Paraklet abbatlığı, rəqibi filosof Abelard tərəfindən inşa edilmişdir, burada rəfiqəsi Eloiza ilk abbatist olmuşdur. Bernard Klervoskiy, 1129-cu ildə Truada kilsə məclisində etdiyi möhtərəm nitqindən sonra İkinci Səlib yürüşünə ciddi nəticələrə səbəb oldu.

### İnqilab və İlk İmperiya

A bölməsi rəsmi olaraq 15 yanvar 1790-cı il tarixli Milli Məclisin qərarı ilə təsis edilmişdir.

XIX əsrdə departament toxuculuq trikotaj istehsalını inkişaf etdirməyə başladı.

18 iyun 1815-ci ildə Vaterlo döyüşündə yeddi koalisiya qoşunlarının qələbəsindən sonra departamentin ərazisi 1815-ci ilin 1818-ci il noyabrın 1818-ci il tarixindən rus qoşunlarının işğal zonasında olmuşdur.

1911-ci ildə başlayan qiyamlar da Ob bölgəsini ələ keçirdi. İstehsalçıların narahatlığının nəticəsi çox faciəli idi, qarşıdurmalarda bir neçə nəfər yaralanıb.

1919-cu ildə hökumət fərmanı verilmişdir ki, ilk dəfə Ob departamentində şərabçılıq istehsalına icazə verilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Turizm
* Официальный сайт Генерального совета Об
* Rəsmi sayt
Qoven burnu

**Qoven burnu** () —  Kamçatka diyarı ərazisində yerləşən burun. Burun Qoven yarımadasının cənub qutaracağını təşkil edir. Berinq dənizi daxilinıə doğru uzanır. Qərbdən Korf körfəzi, şərqdən isə Karaqin körfəzi ilə əhatələnir. Burunda mayak fəaliyyət göstərir.

Burun və onun ətraf əraziləri Koryak qoruğuna daxildir.

## Adı
Kazaklar XVIII əsrdə burunu *Qovenski Nos burnu* adlandırırdılar. Sonradan isə sadəcə Qoven buru olaraq adlanmağa başlanmışdır. Nəticədə isə burun adı bütün yarımadaya şamil olunmuşdur.

1820-ci illərə qədər yarımada Olyutorski Nos olaraq adlanırdı. Bu ad ilk rus səyyahları tərəfindən yaxınlıqdan axan Olyutorski çayının şərəfinə adlandırmışdılar. 1740-cı ildə Stepan Kraşennikov burunun adını koryak dilində Atvalıq olaraq göstərmişdir.

İlk əvvəllər yaxınlıqdakı İlpinski yarımadasında yerləşən burun «Qoven» adlanırdı. Bu həmin burun yaxınlığında yerləşən koryaklara məxsus olan Qovınk kəndinin adı ilə bağlı olmuşdur. Ancaq 1828-ci ildə Fyodor Litke səhvən o zaman ki, Qoven burnunu İlpinski buru olaraq səhv salır. Bu qatmaqarışıqlıq ancaq XX əsrin əvvəllərində Mixail Jdankonun ekspedisiyası zamanı aşkarlana bilir.

## Təsviri
Burun elə də hündür olmayan Yujnaya dağının ətəklərini təşkil edir. Burada çoxlu sayda dəniz məməlilərinə rastlanılır: Şimal dəniz şiri və Ləkəli suiti. Həmçinin Qonur ayıları belə görmək mümkündür.

Meşətundra bitki örtüyünə sahibdir. Burada 273 növ yarımnöv borulu bitki növü yetişir. Üstəlik burada yetişən 5 növ Kamçatkanın qırmızı kitabına daxil edilmişdir (2007): Leonthopodium camschaticum, Lysiella oligantha, Rhodiola rosea, Saxifraga setigera, Oxytropis middendorffii.

## Mənbə
* ''Qoven burnu'' 
* ФГУ "Государственный природный заповедник «Корякский».
Şetinina burnu

**Şetinina burnu** — Rusiya, Primorsk diyarı ərazisində yerləşən burun. Burunun sahillərini Yapon dənizinə daxil olan Amur körfəzinin suları yuyur. Burun 20 oktyabr 2006-cı ildə uzaq məsafələr üzrə gəmi kapitanı Anna Şetininanın şərəfinə adlandırılmışdır. O uzun zaman Dəniz Dövlət Universitetinə yaxın bu sahədə pedaqoji təlimlər keçmişdir. 
2009-cu ildə onun şərəfinə Kamçatkada, Avaçi buxtasında yerləşən Adsız burnu adlandırmaq istəmişdilər. Ancaq dənizçilikdə təhlükəsizlik məqsədi ilə ondan imtina edilmişdir.

## Mənbə
* Постановление от 20 октября 2006 г. N 621 О присвоении наименований географическим объектам и переименовании географических объектов в Приморском крае, Республике Мордовия и Самарской области
## İstinadlar