open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rayan Konner

**Rayan Konner** və ya əsl adı ilə **Deborah Hinkle** () — amerikalı pornoaktrisa.

## Həyatı
Rayan Konner və ya əsl adı ilə Deborah Hinkl, 1971-ci ildə Kaliforniyanın Santa Ana şəhərində anadan olub. 9 yaşında ailəsi ilə birlikdə Aydahoya köçüb. Konner ikinci evliliyindən sonra ailə təsirlərinə əhəmiyyət verməyib, striptiz klubunda rəqqasə kimi işləməyə başlayıb.

Pornoqrafiya karyerası 1999-cu ildə 28 yaşında başlayıb.

2006-cı ildə bir aktrisa olaraq təqaüdə çıxmağa qərar verdi. İstirahət dövrü ona mahnı, musiqi və ədəbiyyata diqqət ayırmağa imkan verib.

2016-cı ildə AVN Mükafatlarında ilin MILF/Cougar sənətçisi kateqoriyasında təqdim edilib.

240-dan çox pornoqrafik filmdə oynayıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* AVN saytındakı Profili
Mujeres Libres

**Mujeres Libres** (Muxeres Libres, ) — İkinci İspaniya Respublikası dövrünün qadın anarxist təşkilatı. 1936-cı ildə quruldu (Lüsiya Sançes Saornil, *Amparo Poch y Gascón* və Mersedes Komaposada tərəfindən birlikdə quruldu) və təxminən 30.000 üzvü var. Mujeres Libres, "ikili mübarizə" fikrinə söykənirdi, yəni qadınların bərabərliyi və sosial inqilab uğrunda mübarizə apardılar və bu hədəflərin hər ikisinin eyni dərəcədə vacib olduğunu və paralel olaraq həyata keçirilməli olduqlarını sübut etdilər.

Mujeres Libres feminizmin burjua fenomeni olduğuna inandıqları üçün özlərini feminist bir təşkilat kimi tanımaqdan imtina etdilər. Həm də o dövrün digər sol qanadlı İspan qadın təşkilatlarından fərqli olaraq, sözlə hökmranlıq və iyerarxiyanın tamamilə rədd edildiyini elan edən bu təşkilatlarda, anarxist CNT, FAI və FIJL-dən muxtar qalmağa çalışdılar. qadınların hüquqları pozulmuşdu. Bununla birlikdə, Mujeres Libres, fəaliyyətlərini bütün anarxist təşkilatlar tərəfindən aparılan ümumi azadlıq mübarizəsinin bir hissəsi olaraq gördü.

### Mujeres Libres Himni
LLüsiya Sançes Saornil tərəfindən 1937-ci ildə yazılmış Mujeres Libres himni belə deyilir:

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *Акай Л.* Свободные женщины // Наперекор, 1999. №9
* *Акельсберг М.* «Самостоятельность и равенство»? Организация «Свободные женщины» и анархистские стратегии для женской эмансипации
* *Фёдоров А.* Свободные женщины Испании
DJI

**SZ DJI Technology Co., Ltd.** — multikopterlər, mikrokontroller, Pilotsuz uçuş aparatları (PUA) və video avadanlıqları istehsal edən Çin şirkəti. PUA sənayesində qabaqcıl və bazar liderlərindən biridir.

Şirkətin mərkəzi Şençjen şəhərində yerləşir. 2018-ci ildə şirkət, "DJI"nin qərargahı yerləşəcək binalar kompleksinin inşasına başlayır. Kompleksin dizaynı ilə, " Foster və Partners" memarlıq bürosu məşğul olur.

## Şirkətin tarixi
Şirkətin gələcək məhsullarına qeyri-müəyyən şəkildə və təcrübələr, 2006-cı ildə Honqkonqdakı tələbə yataqxanasında başlayır. Firmanın qurucusu olan (o zaman Honqkonq Elm və Texnologiya Unversitetinin Elektron Mühəndisliyi Fakültəsinin tələbəsi) Van Taonun pilotsuz hava vasitələrinə (PUA) marağı, təxminən 6 min dollar dəyərində olan ilk "prototiplərin" hazırlanmasına səbəb olur. "PUA"nın peyk naviqasiyasından istifadə edərək xəritədə göstərilən marşrut boyunca uçmasına və qalxma nöqtəsinə (XP3.1 WayPoint) qayıtmasına kömək edən ilk serialı nəzarətçi avadanlıqlar 2010-cu ildə buraxılır və çox yüksək qiymətə satışa çıxır. Avadanlığın qiyməti təxminən 10 min dollar olur. 2010-cu ildə şirkətin işçilərinin sayı təxminən 10–20 nəfər, şirkətin gəliri isə bir neçə yüz min dollar idi.

2006–2013-cü illər arasında baş verən, cihazları yaxşılaşdırmaq və məhsulun maya dəyərini aşağı salmaq cəhdləri, qiyməti 800 dollardan az olan daha çox kütləvi pilotsuz təyyarə modelinin ortaya çıxmasına səbəb olr. Bunun nəticəsində, şirkətin məhsulları gözlənilməz bir kütləvi tələbə səbəb olur. Artıq təkcə şirkətlər, dövlət qurumları və peşəkar insanlar yox, sadəcə "uçan kamera" sahibi olmaq istəyən adi insanlar rahat şəkildə "PUA"lara sahib ola bilərdi.

2013-cü ildə şirkət, özunun flaqman məhsulu olan "Phantom quadcopter" modelini bazara təqdim edir. Onun sayəsində şirkət ili 130 milyon dollar gəlirlə başa vurmağı bacarır. Artıq 2014-cü ildə bu modelin təxminən 400.000 ədədi satılır. 2015-ci ildə şirkətin dövriyyəsi 500 milyon dollar təşkil edir.

Bir çox Çin texnoloji şirkətindən fərqli olaraq, DJI başqalarının dizaynına əsaslanan cihazlar istehsal etmir, texnologiyanı heç kimdən borc almır, ancaq özü Pilotsu Uçuş Aparatları bazarında yeniliklər edir. Bu səbəbdən və dron bazarının çox güclü bir şəkildə inkişaf etməsi səbəbindən mətbuat tez-tez DJI ilə Apple arasında paralellər qurur və ya DJI "Dronlar arasında Apple" adlandırılır.

2015-ci ilin sonunda "DJI"nin, Avropanın tanınmış foto və video avadanlığı istehsalçılarından biri olan "Hasselblad"ın səhmlərinin bir hissəsini əldə etdiyi məlum olur. Şirkətlər, hər iki şirkətin güclü tərəflərini bir araya gətirəcək bir strateji ortaqlıq elan edirlər.

## Məhsulları

* DJI Phantom
* DJI Mavic Pro
* DJI Inspire
* DJI Inspire 2
* DJI Spark
* DJI Osmo
* DJI Osmo Mobile
* DJI Mavic Air
* DJI Mavic Air 2
* DJI Mavic 2 Pro
* DJI Mavic 2 Zoom
* DJI Osmo Action
* DJI Ryze Tello
* DJI Ronin
* DJI Matrice
* DJI Agras
* DJI Mavic Mini
* DJI Mini 2 (Mavic Mini 2)

## İstinadlar
Çin əriştəsi

Əriştə Çin mətbəxinin vacib tərkib hissəsidir. Çin əriştələri istehsal bölgəsinə, tərkib hissələrinə, forma və ya genişliyinə və hazırlanma tərzinə görə çox dəyişir. Bu məhsul Çindəki əksər regional mətbəxlərdə və xaricdə Çin əhalisi çox məskunlaşan digər ölkələrin mətbəxlərində geniş istifadə olunur. Çin əriştəsi Koreya (jajangmyeon) və Yaponiya (ramen) kimi qonşu Şərqi Asiya ölkələrinin, habelə Vyetnam, Kamboca (kuy teav), Tayland və Filippin kimi Cənub-Şərqi Asiya ölkələrinin mətbəxlərinə daxildir.

## Adlandırılması

Çində dil müxtəlifliyinə görə əriştə növləri üçün bir çox ad var. Mandarin dilində buğda unundan hazırlanan əriştə miàn (sadələşdirilmiş Çin dili: 面; ənənəvi Çin dili: 麵; tez-tez "mien" və ya "mein" kimi tərcümə olunur), fěn (粉) növünə isə nişastadan hazırlanan əriştə aiddir.

## Tarixi

Çin əriştəsi haqqında ilk yazılı məlumatlara Qərbi Han Xanədanlığının (25-220) bir kitabında rast gəlmk olar. Əriştələr, ümumiyyətlə buğda əriştələri, Han dövründə (e.ə. 206 - e.ə. 220) məşhur bir ərzaq məhsulu idi . Song Dinasti (960-1279) dövründə əriştə şorbaları şəhər əhalisi arasında çox populyar idi və xidmət edildiyi müəssisələr bütün gecə fəaliyyət göstərirdi. Qədim dövrlərdə buğda əriştələrinə "şorba tortları" deyilirdi. Sun dövrünün alimi Huang Chaoying'in izahına görə, qədim zamanlarda bütün xəmir qablarına "bin" deyilirdi və hazırlanma üsulları ilə fərqlənirdilər. 2002-ci ildə, təxminən eramızdan əvvəl 2000-ci ilə məxsus olan Tsizya mədəniyyətindən məlum olan ən qədim əriştə qalıqları olan bir saxsı qab tapıldı. Uzun müddət keçməsinə baxmayaraq  əriştə yaxşı halda qalmışdı. 2004-cü il araşdırmaları əriştələrin darı unundan hazırlandığını müəyyənləşdirdi. Tədqiqatın nəticələri Nature 2005 jurnalında dərc edilmişdir.

## İstehsal

Tipik olaraq, Çin əriştələri buğda, düyü unu və lobya nişastasından hazırlanır. Ölkənin şimalında buğda əriştəsi, cənubunda düyü əriştəsi daha çox populyardır. Buğda əriştə xəmiri ümumiyyətlə buğda unu, duz və su ilə hazırlanır. Xəmirin toxumasına və dadına görə buğda əriştəsinə bir yumurta əlavə edilir, qələvi suda yuyulur və dənli bitkilərlə yoğrulur. Rəngi və toxumasını dəyişdirmək üçün az miqdarda yumurta ağı,  tapioka əlavə edilir. Düyü və nişasta əriştələri düyü unundan (nişasta) və sudan hazırlanır.

## Hazırlanması

Əriştə təzə və ya qurudulmuş xəmirdən hazırlanır. Ümumiyyətlə suda qaynadılır, lakin qızartmaq da mumkundür və qaynadılmış əriştə daha sonra qızardıla bilər. Əriştə souslar ilə verilir. Həmçinin əriştə şorbalarına əlavə edilir, ət və ya digər yeməklərlə birgə verilir. Qərb mətbəxinin əriştələrindən fərqli olaraq, Çin buğda əriştələri duzlu xəmirlə hazırlanır, buna görə yemək zamanı duz tələb olunmur. Bundan əlavə, əriştə çox tez bişir, təxminən 1-5 dəqiqə qaynadılır.

## İstinadlar
İlkin Şahbazov

**İlkin İntiqam oğlu Şahbazov** () — Taekvondo üzrə ikiqat Avropa çempionu, Azərbaycan Taekvondo Federasiyasının kiçik yeniyetmələrdən ibarət milli yığma komandanın baş məşqçisi, "*Ümid*" Taekvondo Klubunun rəhbəridir.Beynəlxalq dərəcəli məşqçidir.Əməkdar idman ustasıdı

## Həyat və Fəaliyyəti
İlkin Şahbazov 1986-cı il noyabrın 8-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1993–2004-cü illərdə Bakı şəhərindəki 190 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır. 1998-ci ildə Taekvondo idman növü ilə məşğul olmağa başlamışdır. 2000-ci ildə Belarusiyada Minsk şəhərində, gənclər arasindı keçirilən Çempionatda qızıl medal qazanmışdır. 2001-ci ildə ilk dəfə respublika çempionu olmuşdur. Ümumilikdə isə 14 dəfə Respublika Çempionu titulu qazanmışdır. 2003-cü ildə Yunanıstanda Afina şəhərində keçirilən Gənclərin Avropa çempionatında qızıl medal qazanmışdır. 2004-cü ildə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasına qəbul olmuşdur. 2006-cı ildə Almaniyada Bonn şəhərində keçirilən Taekvondo üzrə Avropa Çempionatında ən yüksək nəticə olan Qızıl Medalı qazanmışdır. Həmin il Azərbaycanda **"İlin İdmançısı"** adına layiq görülmüş və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən mənzil hədiyyə olunmuşdur. 2008-ci ildə İtaliyada Roma şəhərində keçirilən Avropa Çempionatında gümüş medal qazanmışdır. Həmin il (2008-ci il) ali məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirmiş və hərbi xidmətə yola düşmüşdür. 2009-cu ildə Bakıda keçirilən Komandalar üzrə Dünya Kubokunda 2-ci yeri qazanmışdır. 2014-cü ildə
Azərbaycanda Bakı şəhərində keçirilən Avropa Çempionatında bürünc medala sahib olmuşdur. 2015-ci ildən məşqçilik fəaliyyətinə başlamış, 2016-cı ildə isə döyüşçü karyersını bitirmiş və "Ümid" Taekvondo Klubunu təsis etmişdir. 2018-ci ildə Azərbaycan Taekvondo Federasiyasının kiçik yeniyetmələrdən ibarət milli yığma komandanın baş məşqçisi təyin olunmuşdur. 2019-cu ildə uğurlu məşqçi fəaliyyətinin nəticəsi olaraq, tələbələri Avropa çempionatında yüksək nəticələr əldə edərək, qızıl və bürünc medallar qazanmışdırlar.2022-ci ildə Koreyada keçirilən beynəlxalq məşqçilik seminarınnan ugurla keçmiş və beynəlxalq məşqçi adını qazanmışdı. 2023-cü ildə, yetişdirdiyi tələbəsi yeniyetmələr arasında, tarixdə ilk dəfə dünya çempionu olmuşdur. V dan Qara Kəmər sahibidir.

Ailəlidir, iki övladı var.

## İstinadlar
Mahir Cürət

**Mahir Cürət** (tam adı: *Mahir Rzabala oğlu Mirzəyev;* ) — azərbaycanlı meyxanaçı və qəzəlxan.

## Həyatı
Mahir Rzabala oğlu Mirzəyev 1972-ci ilin mayın 20-də Coratda doğulub. Coratdakı 7 saylı orta məktəbi bitirib. Sumqayıt şəhərindəki Bülbül adına 2 nömrəli Uşaq İncəsənət Məktəbinin klarnet sinfində təhsil almışdır.  2001 və 2002-ci illərdə keçirilən De gəlsin meyxana yarışmasında iştirak etmişdir. 2022-ci ildə "Bitər həsrət" adlı kitabı işıq üzü görmüşdü.

### Həbsi
2016-cı ilin may ayında meyxanaçı polis tərəfindən saxlanılıb. Cinayət Məcəlləsinin 234.1-ci (Satış məqsədi olmadan qanunsuz olaraq, narkotik vasitələri və ya psixotrop maddələri şəxsi istehlak miqdarından artıq miqdarda əldə etmə və ya saxlama) maddəsi ilə həbs olunmuşdu. 2017-ci ilin avqust ayında azadlığa çıxmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Çin mədəniyyətində rəng

**[[Çin mədəniyyəti|Çin mədəniyyətində]] rəng çalarları** əlverişli (吉利) və ya əlverişsiz (不利) olmaqla müəyyən dəyərləri özündə əks etdirirdi. Ənənəvi Çin incəsənəti və mədəniyyətində qara, qırmızı, ağ və sarı standart rənglər kimi qəbul edilir. Bu rənglər ənənəvi Çin fizikasında tədris olunan beş su, od, odun, metal və torpaq elementlərinə uyğundur. Şan, Tan, Çjou və Tzin sülalələri boyunca Çin imperatorları rəng seçmək üçün Beş Element nəzəriyyəsindən istifadə etmişdilər.
## Sarı
Torpağa uyğun olan qızıl rəngli sarı rəng ən gözəl və prestijli rəng hesab olunur. Çinlilər sarı rəngin hər şeyin mərkəzi olduğunu ifadə edir. Sarı rəng, neytrallıq və uğur anlamını verir. Sarı çayı Çin sivilizasiyasının beşiyidir. Çin imperiyasında Sarı İmparatorların rəngi idi və  Çinin beş əfsanəvi imperatorunun simvolik rəngi kimi bilinir. Tzin sülaləsinin bayrağının fon rəngi qızılı sarı rəngə çalırdı. Sarı rəng tez-tez kral saraylarını, məbədləri bəzəyir və bu rəng imperatorların əjdaha paltarlarında və geyimlərində istifadə olunurdu.  İmperatorun sarı gödəkçəsini almaq nadir bir şərəf idi. Sarı rəng dünyəvi qayğılardan azadlığı təmsil edir və buddizmdə xüsusi rəng hesab olunur. Buddist məbədlərinin elementləri kimi rahibələrin geyimləri də sarı rəngdədir. Sarı, Çinli Buddistlər üçün matəm rəngi olaraq da istifadə olunur. Həmçinin bu rəng qəhrəmanlıq simvoludur.
## Qara
Suya uyğun sayılan qara, neytral bir rəngdir. I Ching və ya Dəyişikliklər Kitabı, qaranı Səma rəngi kimi qəbul edir. "Səma və qara dünya" deyimi qədimdə şimal səmasının uzun müddət qaraldığının müşahidə edildiyini əks etdirir. Qədim Çin xalqı qara rəngi rənglərin kralı sayırdı və qara rəngə digər rənglərdən daha çox hörmət edirdi. Müasir Çində qara gündəlik geyimdə istifadə olunur. Qara, ağ ilə birlikdə ölüm və yasla əlaqələndirilir və əvvəllər dəfn mərasimlərində geyinilirdi.
## Ağ
Metal ilə uyğun olan ağ qızılı təmsil edir və parlaqlığı, saflığı simvolizə edir. Ağ da yas rəngidir. Ölümlə əlaqələndirilir və əsasən Çin mədəniyyətindəki dəfn mərasimlərində istifadə olunur.   Qədim Çinlilər yalnız ölülər üçün yas tutduqları zaman ağ paltar və papaq taxırdılar. 
## Qırmızı
Çinin Yeni ili və digər bayram şənliklərində və ailə toplantılarında qırmızıya rast gəlinir. Cənazə mərasimlərində qırmızı rəng ənənəvi olaraq simvolik xoşbəxtlik rəngi olduğu üçün qəti şəkildə qadağandır. Lakin ölənlərin adları əvvəllər qırmızı rəngdə yazıldığından, rəsmi adlar xaricində Çin adları üçün qırmızı mürəkkəbdən istifadə etmək təhqiredici sayıla bilər.
## Mavi/yaşıl
Ümumiyyətlə mavi və yaşıl  rənglər sağlamlıq, firavanlıq və harmoniya ilə əlaqələndirilir. Qədim dövrdə Məbədin dam örtükləri ilə yanaşı cənnəti təmsil edən bir sıra digər tikililər üçün istifadə edilmişdir. 
## İstinadlar
Məcburi hərbi xidmət

**Məcburi hərbi xidmət** — bəzi ölkələrdə, ölkə qanunlarına görə müəyyən yaşa çatan kişinin (və bəzən qadınlarında) məsuliyyət daşıdığı, müddəti qanunlarla müəyyən edilən dövlət xidməti.

## Dünyada məcburi hərbi xidmət
Avropanın iki vacib ölkəsi Fransa və Birləşmiş Krallıqda məcburi hərbi xidmət götürülmüşdür. Bu ölkələrdə hərbi xidmət professional olaraq tətbiq edilir. Və əsgərlərə aylıq maaş verilir.

Almaniyada məcburi hərbi xidmət tətbiqetməsi 2011-ci ildə götürülmüşdür. Bu ölkədə götürülməmişdən əvvəl məcburi hərbi xidmət 3 ay idi. Hərbi xidmətə gələnlər, evlərinin yerləşdiyi şəhərdəki hərbi hissədə xidmət edib, şənbə və bazar günlərini evlərində keçirirdilər.

Belçika və Hollandiyada məcburi hərbi xidmət götürülmüşdür.

Yunanıstanda məcburi hərbi xidmətin götürülməsi düşünülür.

### İsrail
İsraildə məcburi hərbi xidmət var. 18 yaşına çatmış ya da 12-ci sinfi bitirmiş oğlan və ya qız hərbi xidmətə çağırılır. İsrail ərəbləri, hamilə və evli qadınlar üçün hərbi xidmət məcburi deyil. Hərbi xidmət qadınlar üçün iki, kişilər üçün isə üç ildir.

### Türkiyə
Türkiyədə məcburi hərbi xidmət mövcuddur.

Türkiyə Respublikası milliyətindəki hər bir kişi 20 yaşına gəldikdə ilk hərbi xidmət yoxlamasını etdirir. Hazırda bu ölkədə məcburi hərbi xidmət 6 aydır.

#### Ali təhsilli şəxslərdə hərbi xidmət
Ali təhsil (dörd illik və iki illik universitet) oxumuş olanlar kursant və kiçik zabit rütbəsində namizəd olaraq hərbi şöbələrə müraciət edirlər. Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin mövcud ehtiyaclarına uyğun olaraq, şəxs uzunmüddətli kursant və ya kiçik zabit olaraq 12 ay və ya qısa müddətli əsgər rütbəsində 6 aya hərbi xidmətini başa vurur.

#### Xarici valyuta ilə hərbi xidmət (ödənişli hərbi xidmət)
Yaşayış və ya iş icazəsinə sahib olmaq: bir işçi, işəgötürən və ya bir peşə ya da incəsənət icra edərək Türkiyədə keçirdikləri günlər istisna olmaqla ən az üç il (365*3=1095 gün) xarici ölkələrdə (və ya xarici gəmilərdə) olan Türkiyə vətəndaşları, hərbi xidmət haqqını (38 yaşınadək 1000€ əvvəlcədən ödəməklə) xarici valyuta ilə ödəyir və hərbi xidmət təhsili görmədən tərxis olur.

#### Ölən əsgərlərin yaxınlarının hərbi vəziyyəti
2009-cu ilin fevral ayında qəbul edilmiş qanunla, hərbi xidmətdə olarkən "terrorizmlə mübarizədə" ölən şəxslərin bütün uşaqları və qardaşları istəmədikləri təqdirdə, əsgərliyə aparılmır və hərbi xidmətdə olanlar tərxis olunur.

Bu qanuna görə, hərbi xidmətini yerinə yetirərkən hər hansı bir səbəb ilə ölən, itkin düşən və ya əlil olanların qardaşlarından biri, istəmədiyi təqdirdə əsgərliyə aparılmır.

Ölən əsgərin valideynləri ölmüşsə və ya razılığa gələ bilmirlərsə, əvvəlcə hərbi xidmətdə olan qardaşı varsa, öz istəyi ilə tərxis oluna bilər. Hərbi xidmətdə qardaşı yoxdursa və ya əsgərlikdəki qardaşı tərxis olunmaq istəmirsə, hərbi xidmətə gələn ilk qardaş istəmədiyi təqdirdə əsgərliyə çağırılmaz.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
I Manuel

**I Manuel** (; ) — XIV Portuqaliya kralı. Tarixdə **Uğurlu** () ləqəbi ilə tanınır. Onun dövrü Portuqaliya tarixində Coğrafi kəşflər dövrünün qızıl çağı sayılır. Amerika və Braziliyanın kəşfi, həmçinin dəniz ticarət yollarının açılması onun adını dünya tarixində əbədiləşdirmişdir.

1469-cu ildə Lissabonda dünyaya gəldi. Atası Beja və Vizeu hersoqu İnfant Ferdinand, anası isə onun əmisi qızı İnfanta Beatrisadır. Atası kral I Duartenin oğlu, anası isə kral I Xuanın nəvəsi idi və bu səbəblə, hər iki şəcərəsi də Portuqaliya krallarına əsaslanır.

Kral II Juanın yeganə oğlu və varisi İnfant Afonsonun 1491-ci ildə vəfat etməsi səbəbilə, Portuqaliya taxtı varissiz qaldı. Bu səbəblə, kralın taxta ən yaxın kişi qohumu olan Manuel taxt varisi seçildi. Kralın vəfat etməsinin ardından isə 25 oktyabr 1495-ci ildə I Manuel adıyla taxta çıxdı.

I Manuel taxta çıxdıqdan sonra zadəganlarla sülh siyasəti yürütmüş, lakin dini məsələlərdə sərt mövqe sərgiləmişdir. 1496-cı ildə yəhudilərin xaç suyuna salınması və ya ölkəni tərk etməsi barədə fərman imzalamışdır. 1497-ci ildə isə bu prosesin icrasına başlanmış, nəticədə minlərlə yəhudi ölkəni tərk etmiş və ya zorla xaç suyuna salınmışdır. Bu siyasət, Kastiliya və Araqon krallığının infantası İzabella ilə evlənmək üçün qoyulan şərtlər çərçivəsində qəbul edilmişdi. Nəhayət, uzun danışıqların ardından 30 sentyabr 1497-ci ildə Araqonlu İzabella ilə evləndi. Bu nigahdan 1 oğlu dünyaya gəlsə də, xanımı doğuşun ardından vəfat etdi.

* Miquel, infant

Xanımının vəfatının ardından ölkələr arasındakı sülhün davam etməsi məqsədilə, baldızı Mariya ilə evləndirildi. Bu nigahdan cütlüyün 10 övladı dünyaya gəlsə də, 

* III Juan, Portuqaliya kralı
* İzabella, Müqəddəs Roma imperatriçası
* Beatrisa, Savoyya hersoginyası
* Lüdovik, infant
* Ferdinand (1507-1534), infant
* Afonso (1509-1540), infant, kardinal
* Mariya (1511-1513)
* I Enrike, Portuqaliya kralı
* Duarte, Quameres hersoqu
* Antonio (1516)

Xanımının 1517-ci ildə vəfat etməsinin ardından 16 iyul 1518-ci ildə Kastliya kraliçası Dəli Juannanın qızı Elyanora ilə evləndi. Bu nigahından da 1 qızı dünyaya gəldi.

* Mariya, infanta

I Manuel dövründə Portuqaliya Coğrafi kəşflər dövrünün mərkəzində olmuş və genişmiqyaslı dəniz ekspedisiyaları baş tutmuşdur.

* 1498 – Vasko da Qama Hind okeanı üzərindən Hindistana çatdı.
* 1500 – Pedro Álvares Cabral Braziliya sahillərini kəşf etdi.
* 1505-1515 – Portuqaliya Hindistan, Şərqi Afrika və Cənub-Şərqi Asiyada ticarət məntəqələri və hərbi qalalar qurdu (Qoa, Ormuz və s.).

Portuqaliya bu dövrdə ilk qlobal imperiyaya çevrildi və Hindistan ədviyyat ticarətinə nəzarət əldə etdi.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### İstinadlar
III Juan

**III Juan** (; ) — XV Portuqaliya kralı. Avropada **Dindar Juan** () olaraq tanınır. Onun dövründə Portuqaliya imperiyası həm Avropada, həm də dənizaşırı koloniyalarda güclənmiş, lakin bəzi daxili və xarici çətinliklərlə də üzləşmişdir.

1502-ci ildə Lissabonda, Ribeira sarayında dünyaya gəldi. O, kral I Manuelin üçüncü oğludur. Valideynləri tərəfindən ciddi dini və klassik təhsil alması təmin olunmuşdu. Latın dili, teologiya və idarəetmə prinsipləri ilə tanış olmuş, Portuqaliya aristokratiyasının ən yaxşı müəllimləri tərəfindən yetişdirilmişdir. O, böyük qardaşlarının uşaq yaşda ölməsindən sonra taxtın varisi olmuşdur. Gəncliyindən dövlət işlərinə cəlb olunmuş, atasının idarəçiliyində diplomatik nümayəndə heyətlərinə qatılmış, xüsusilə İspaniya və Papa Dövlətiylə münasibətlərdə siyasi bilik qazanmışdır.

Atası I Manuel 1521-ci ildə vəfat etdikdən sonra, Juan 19 yaşında Portuqaliya kralı olmuşdur. Gənc yaşına baxmayaraq, siyasi cəhətdən hazırlıqlı və qərarlı bir hökmdar kimi fəaliyyətə başlamışdır. III Juan dövründə Portuqaliya, Avropanın ən böyük dənizaşırı imperiyalarından birinə çevrildi. Onun hakimiyyəti zamanında Braziliyada inzibati bölgələr (koloniyalar) yaradıldı, ilk şəhərlər salındı və Portuqaliya müstəmləkə strukturu quruldu. 1557-ci ildə Makao şəhəri Portuqaliya tərəfindən icarəyə götürüldü və ticarət mərkəzinə çevrildi. Qoada inzibati strukturlar gücləndirildi. 1543-cü ildə ilk Portuqal tacirləri Yaponiya sahillərinə çıxdı və ticarət əlaqələri quruldu. Malakka boğazı strateji nəzarət altına alındı.

10 fevral 1525-ci ildə xalası olan Kastiliya kraliçası Dəli Juannanın qızı Yekaterina ilə evləndi. Bu evlilikdən 9 övladı dünyaya gəlsə də, onlardan yalnız ikisi yetkinlik yaşına çata bildi.

* Afonso (1526)
* Mariya Manuela, Milan hersoginyası
* İzabella (1529-1530)
* Beatrisa (1530)
* Manuel (1531-1537)
* Filipp (1533-1539)
* Diniz (1535-1537)
* Juan Manuel, infant
* Antonio (1539-1540)

III Juan ölkə daxilində Roma-Katolik Kilsəsinin gücünü artırmış, 1536-cı ildə Portuqaliya İnkvizisiyasını təsis etmişdir. Bu, İspaniyadakı modelə əsaslanaraq din əleyhdarlarına, yəhudilərə və protestantlara qarşı təqiblərə yol açdı. O, yezuitləri ölkəyə dəvət edərək, təhsil və missionerlik sahəsində onların fəallığını dəstəkləmişdir. Bu, həm ölkə daxilində, həm də koloniyalarda katolikliyin yayılmasında böyük rol oynamışdır.

III Juan, 11 iyun 1557-ci ildə 55 yaşında vəfat etmişdir. O, Lissabon yaxınlığındakı Jeronimuş Monastırında dəfn olunmuşdur. Onun hakimiyyəti Portuqaliya imperiyasının zirvədə olduğu, lakin eyni zamanda gələcək zəifləmənin əlamətlərinin də göründüyü bir dövr hesab olunur.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### İstinadlar
Sun Yat-Sen Məqbərəsi

**Sun Yat-Sen Məqbərəsi** Çinin Nankin şəhərindəki Bənövşəyi Dağın (Purple Mountain) ikinci zirvəsinin ətəyindədir. Məqbərənin inşasına 1926-cı ilin yanvarında başlanmış və 1929-cu ilin yazında başa çatmışdır. Memarı Lü Yanzhi idi və türbənin inşası bitdikdən qısa müddət sonra vəfat etmişdi. Təmsilçisi və layihə ortağı yaxın dostu Huang Tanpu idi.
## Tarixi
Sun 12 noyabr 1866-cı ildə Çinin Guangdong əyalətində anadan olub və 1925-ci ildə Çinin Pekin şəhərində vəfat edib. 26 mayda tabut Pekindən yola düşdü və 28 mayda Nankinə çatdı. 1 iyun 1929-cu ildə  Sun orada dəfn edildi. 
## Dizayn seçimi
Komitə, Sun Yat-Sen Məqbərəsi üçün dizaynları toplamaq üçün dizayn yarışmasına ev sahibliyi etməyə qərar verdi. Komitə, 1925-ci il mayın 5-də qəzetlərə elanlar verərək, ölkədə və xaricdəki memar və dizaynerlərin öz dizayn işlərini göndərməyə dəvət etdi. 10 yuanlıq ödəniş müqabilində dizaynerlər öz işlərinin 12 şəklini Komitəyə təqdim etməli idi. Dizayn təlimatlara uyğun olmalıdır. müasir bir dizayna əsaslanan ənənəvi Çin üslubundan istifadə edilməli idi. Çin memarlıq ruhunu oyatmaqla yanaşı, yaradıcılıq da əlavə etməlidir.  40-dan çox təklif qəbul edilmişdir. 20 sentyabr 1925-ci ildə komitə Şanxayda toplandı və Lu Yanzhinin təklifini yekdilliklə seçdi. Türbə Lu Yanzhi tərəfindən dizayn edilmiş və Poy Gum Lee tərəfindən 1926 və 1929 arasında tamamlanmışdır.
## Arxitektura
Dağ yamacında uzanan əzəmətli məqbərə ənənəvi imperatorluq məqbərələri və müasir memarlıq üslublarını birləşdirir. Tonoza aparan 392 pilləkən olan 480 metr (1,570&nbsp;ft) və 50 metr (160&nbsp;ft) genişlikli bir pilləkən var. Hər iki tərəfdə də şam, sərv ağacları qorunur. Pilləkənin sonunda hündürlüyü 16 metr (52 fut) və eni 27 metr (89 fut) olan bir qapı var. Üç qövslü mərmər qapıda, Sun-un şəxsi şüarı olan, dörd çin simvolu ilə yazılmış, "Tian Xia Wei Gong" ("天下爲公"), "Səma altında hamı üçündür" sözləri həkk olunmuşdur.
## Ziyarətlər
Tarixi sənədli bir filmdə Çin Respublikasının keçmiş prezidenti Chiang Kai Shek açılış etdi və 1929-cu ildə Çini birləşdirmək üçün Şimal Ekspedisiyasında qazandığı zəfər barədə məlumat verərək məqbərəyə ziyarət etdi. 27 aprel 2005-ci ildə Kuomintang (KMT) sədri Lien Chan, həyat yoldaşı və digər KMT üzvləri məqbərəni ziyarət etdilər. 15 Noyabr 2006-cı il tarixində, səksən yaşın üstündə olan Sunun nəvəsi Sun Huiying tərəfindən  ziyarət edildi. 12 fevral 2014-cü ildə Wang Yu-chi, 1949-cu ildə Çin Vətəndaş Müharibəsi bitdikdən sonra ərazini ziyarət edən ilk hökumət rəsmisi oldu.
## İstinadlar
I Enrike (Portuqaliya kralı)

**I Henri** (; ) —XVII Portuqaliya kralı və Roma-katolik kilsəsinin kardinalı.

Din adamı olduğu üçün heç vaxt evlənməmiş və övladı olmamış, bu səbəblə özündən sonra varis qoymadığı üçün mənsub olduğu Aviz sülaləsi sonlanmışdır. 1580-ci ildə ölümünün ardından Portuqaliya taxt-tacı Habsburqların himayəsinə keçdi və 60 il boyunca Pireney yarımadası vahid imperiya altında birləşdi. 60 ildən sonra qardaşı Duartenin nəticəsi IV Con adıyla Portuqaliya taxt-tacını bərpa etdi.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 

### İstinadlar
Antonio (Portuqaliya kralı)

**Antonio** (; ) — Portuqaliya kralı.

Atası I Manuelin oğlu Lüdovik, anası isə onun məşuqələrindən Yolanda Qomesdir. Ailəsinin rəsmi nigahı olmadığı üçün onun 33 gün davam edən səltənəti bir çox tarixçi tərəfindən qəbul edilməmişdir. İspaniya kralı II Filiplə apardığı taxt mübarizəsində məğlub olsa da, 1583-cü ilə qədər öz taxt iddiasını davam etdirdi.

## Mənbə

* Ester Kosovski (1995). *Etica Na Comunicacao*. Mauad Editora Ltda. p.&nbsp;102. ISBN 978-85-85756-12-3
* Borges, Alexandre (22 October 2012). *Histórias Secretas de Reis Portugueses* [*Secret Histories of the Portuguese Kings*] (in Portuguese). Casa das Letras. p.&nbsp;86. ISBN 9789724621326
* Stephens, Henry Morse (1903). *The Story of Portugal*. G.P. Putnam's Sons. pp.&nbsp;139, 279. ISBN 9780722224731
* Ogier Ghislain de Busbecq (9 August 2012). *The Life and Letters of Ogier Ghiselin de Busbecq: Seigneur of Bousbecque, Knight, Imperial Ambassador*. Cambridge University Press. p.&nbsp;161. ISBN 978-1-108-05456-0

## İstinadlar
Çin bağçası

Çin bağçası üç min ildir inkişaf etmiş mənzərəli bağ tərzidir. Buraya həm Çin imperatorlarının və həm də imperator ailəsinin üzvlərinin zövq almaq və təsirləndirmək üçün qurduğu geniş bağları və alimlər, şairlər, keçmiş dövlət məmurları, əsgərlər və tacirlər tərəfindən əks olunmaq və qaçmaq üçün yaradılan bağlar daxildir. İnsanlarla təbiət arasında mövcud olan harmoniyanı ifadə etmək məqsədi daşıyan idealizə olunmuş miniatür mənzərə yaradırdılar. Tipik bir Çin bağçası divarlarla əhatə olunmuşdur və bir və ya daha çox gölməçəni, qaya əsərlərini, ağacları və çiçəkləri və bağ içərisindəki sarma yolları əhatə edir. Quruluşdan quruluşa keçərək ziyarətçilər mənzərə şəkillərinin bir tumurcuğu kimi açaraq diqqətlə tərtib edilmiş bir sıra səhnələrə tamaşa etmək olar.
## Tarixi
Ən erkən qeydə alınan Çin bağçaları Şan sülaləsi dövründə (e.ə. 1600–1046) Sarı çay vadisində yaradılmışdır. Bu dövrdən bəri pu, siz və yuan yazıları olan çin simvolu tısbağa qabıqlarında həkk edilmişdir. Şan sülaləsinin məşhur kral bağı, paytaxtı Yinin qərbində Wenwang tərəfdə inşa edilən Teras, Gölet və Ruh Parkı (Lingtai, Lingzhao Lingyou) idi. Başqa bir erkən kral bağı, son Şan hökmdarı Kral Zhou (1075–1046) tərəfindən tikilən Shaqui və ya Kum Təpələri idi. Böyük bir kvadrat parkın mərkəzində müşahidə platforması rolunu oynayan torpaq terasından ibarət idi. 
## Ölümsüzlər adasının əfsanəsi
Qədim Çin əfsanəsi erkən bağ dizaynında mühüm rol oynamışdır. Eramızdan əvvəl IV əsrdə Dağlar və Dənizlərin Klassik əsərindəki bir nağılda, Səkkiz Ölməzin evi olan Çin və Koreya arasında Bohai dənizinin şərq ucundakı üç adadan birində yerləşən Penglai Dağı adlı bir zirvə təsvir edilmişdi. Bu adalarda ağaclarda zinət əşyaları olan qızıl və gümüş saraylar var idi. Ağrı yox idi, qış yox idi, şərab qədəhləri və düyü qabları həmişə dolu idi və meyvələr yeyildikdə əbədi həyat qazanılırdı. Eramızdan əvvəl 221-ci ildə, Qin Kralı Ying Zheng, digər rəqib dövlətləri fəth etdi və Çini eramızdan əvvəl 210-cu ilə qədər idarə etdiyi Qin İmperiyası altında birləşdirdi. Adalar haqqında əfsanəni eşitdi və adaları tapmaq və ölümsüz həyat iksirini geri gətirmək üçün elçilər göndərdi. Paytaxtı Xianyang yaxınlığındakı sarayında Lanchi gong və ya Orkide Gölü adlı böyük bir göl ilə bir bağ yaratdı. Göldəki bir adada cənnət axtarışını simvolizə edən Penglai dağının bir kopyasını yaratdı. Ölümündən sonra Qin İmparatorluğu, eramızdan əvvəl 206-cı ildə dağıldı, paytaxtı və bağçası tamamilə məhv edildi, lakin əfsanə Çin bağlarına ilham verməyə davam etdi. Bir çox bağda bir qrup ada və ya səkkiz ölməz adasını təmsil edən süni bir dağı olan bir ada var.

## İstinadlar
Sıçuan zəlzələsi (2008)

Sıçuan zəlzələsi (Çin. 四川 大 地震) 12 may 2008-ci il tarixində Çinin Sıçuan əyalətində Pekin vaxtı ilə (saat 06: 28) saat 14: 28  radələrində baş verən dağıdıcı bir zəlzələdir. Zəlzələnin gücü Çin Seysmoloji Bürosunun məlumatlarına görə 8 Mw, ABŞ Geoloji Xidmətinə görə 7.9 Mw (Rixterə görə) ballıq şkala ilə qiymətləndirilir. Zəlzələnin episentri Siçuanın paytaxtı Chengdudan 75 km məsafədə, 19 km dərinlikdə qeydə alınıb. Bu zəlzələ Venchuan (Çin. 汶川 大 地震) zəlzələsi olaraq da bilinir, çünki zəlzələnin episentri Venchuan əyalətindədir. Zəlzələ Pekində (məsafə 1500 km) və Şanxayda (1700 km) hiss edildi, burada ofis binaları sarsıldı və evakuasiya başladı. Həmçinin qonşu ölkələrdə də hiss olunmuşdu Hindistan, Pakistan, Tayland, Vyetnam, Banqladeş, Nepal, Monqolustan və Rusiyada.
Rəsmi mənbələr 4 Avqust 2008-ci il tarixinə 69.197 nəfərin öldüyünü, təxminən 18 min insanın itkin düşdüyünü, 288.431 nəfərin yaralandığını söylədi. Zəlzələ, Çin-Tibet dağlarından ayıraraq Sıçuan  hövzəsinin qərb kənarı boyunca uzanan seysmik cəhətdən aktiv olan Longmenşan fayında meydana gəldi. Rəssam Ai Veivei qurbanlar haqqında rəsmi statistikaya düşməyən məlumatları yayımladığı üçün, habelə zəlzələyə meylli binaların inşasına səbəb olan yerli hakimiyyət orqanlarındakı korrupsiyanı araşdırdığı üçün həbs cəzası aldı. 2008 Olimpiya oyunları fəlakətdə ölən insanların xatirəsinə dayandırıldı və 2008 Sıçuan  zəlzələsindən sonra iki yoldaşını dağıntılar altından qurtaran məktəbli Lin Hao açılış mərasimində Çin bayrağını daşımaq hüququ qazandı.
## Maddi ziyan
Zəlzələ ən azı 5 milyon insanı evsiz qoyub, baxmayaraq ki, sayı 11 milyona qədər ola bilər. Əsasən quşlar olmaqla 12,5 milyon heyvan daxil olmaqla milyonlarla heyvandarlıq və xeyli miqdarda kənd təsərrüfatı məhv oldu. Sıçuan  əyalətində 60 milyon cəmi bir milyon donuz həlak oldu. Fəlakətdən sonrakı günlərdə zədələnmiş binalarda ətraflı ilkin araşdırma aparmaq üçün bölgəyə beynəlxalq bir kəşfiyyat mühəndis qrupu göndərildi. Onların tapıntıları bir çox tikintinin zəlzələyə tab gətirməməsinin müxtəlif səbəblərini göstərir.  
Xəbərlərdə ən çox kasıb olan kəndlərin zərbə aldığı bildirildi. Kaliforniya Texnologiya İnstitutunun mülki mühəndislik və geofizika kafedrasının dosenti Svaminathan Krishnan dedi: *"Zəlzələ Çinin kənd hissəsində meydana gəldi. Ehtimal olunur ki, binaların çoxu yeni tikilib; belə deyək, dizayn edilməyib."* Svaminathan Krishnan daha sonra əlavə etdi: *"Çində zəlzələ və seysmik dizayn məsələləri ilə məşğul olan çox güclü bina kodları var. Ancaq bu binaların bir çoxunun olduqca köhnə olduğu ehtimal olunur və yəqin ki, bunlara nəzarət edən qaydalar tətbiq edilməmişdir."*

## Dövlət məlumatları
İcra qubernatorunun müavini Vei Hong 21 Noyabr 2008-ci ildə zəlzələ nəticəsində ümumilikdə 90 mindən çox insanın öldüyünü və ya itkin düşdüyünü təsdiqlədi. 685.000 evin yenidən qurulduğunu, ancaq 1.94 milyon evin hələ də daimi sığınacaqsız qaldığını bildirdi. 1300 məktəb yenidən qurulmuşdu, ən dağılmış bölgələrdən olan Beichuan və Venchuan da daxil olmaqla 25 qəsəbənin ilkin köçürülməsi ilə hökumət yardım və yenidənqurma işlərinə 441 milyard dollar xərclədi.

## İstinadlar
Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyi

**Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi yanında Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyi** ― peşə təhsili sahəsində dövlət siyasətinin həyata keçirilməsini təmin edən və əlaqələndirən, Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyindəki peşə təhsili müəssisələrinin fəaliyyətini təşkil edən icra hakimiyyəti orqanıdır.http://www.e-qanun.az/framework/39275

## Tarixi
Peşə təhsili sahəsində peşə hazırlığının səmərəliliyini artırmaq və rəqabətqabiliyyətli ixtisaslı kadrların hazırlanmasını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il 20 aprel tarixli 869 nömrəli Fərmanı ilə yaradılmışdır.

## Rəhbərlik
Agentliyin direktoru Ceyhun Kərəmovdur.

## Fəaliyyət istiqamətləri
Agentliyin fəaliyyət istiqamətləri aşağıdakılardır:

* ixtisaslı kadrların hazırlanmasını və onların rəqabət qabiliyyətinin artırılmasını təmin etmək məqsədilə tabeliyindəki *peşə* təhsili müəssisələrinin fəaliyyətini təşkil edir və əlaqələndirir;
* *peşə* təhsilini əmək bazarının tələblərinə fasiləsiz uyğunlaşdırmaq məqsədilə əlçatan, səriştələrin inkişafı və karyera yönlü davamlı peşə təhsili və təliminin həyata keçirilməsini təşkil edir;
* *peşə* təhsili müəssisələrinin maddi-texniki bazasının inkişafı istiqamətində tədbirlər görür;
* *peşə* təhsili müəssisələrində peşə hazırlığının səmərəliliyini artırmaq məqsədilə işəgötürənlərlə birgə dövlət-biznes əməkdaşlığı çərçivəsində proqramların hazırlanmasını və həyata keçirilməsini təmin edir;
* qeyri-formal və informal üsullarla əldə edilmiş səriştələrin tanınması ilə bağlı metodikaları hazırlayır və tətbiqini təmin edir;
* *peşə* təhsili sahəsində beynəlxalq proqram və layihələrin əlaqələndirilməsini təşkil edir.

### "Peşə təmayüllü siniflərin təşkili" layihəsi
Agentliyin 2019-cu ildə Təhsil Nazirliyinin dəstəyilə fəaliyyətə başlamış layihəsidir. Layihə  çərçivəsində 4 profil üzrə (kənd təsərrüfatı, xidmət, təmir-tikinti, İT) 10 peşə ixtisası tədris edilir — dülgər, çilingər, aşpaz, kombi-kondisioner ustası, mebel ustası, aqronom, dərzi, İT, bərbər, qənnadçı.

Layihə fəaliyyətə başladığı 2019–2020-ci tədris ilində 20 məktəbdə 20 sinif, 2020–2021-ci tədris ilində 35 məktəbdə 55 sinif, 2021–2022-ci tədris ilində isə 80 məktəbdə 124 sinfi əhatə etmişdir.

Layihə siniflərinin təşkil edildiyi bütün məktəblərdə "STEAM" modulunun və karyera məsləhəti xidməti tətbiq edilir, bütün 11-ci sinifdə təhsil alan şagirdlər üçün isə "Sürücülük" modulu tədris edilir.

## Tərkibi

## Mənbə
* http://www.e-qanun.az/framework/32601
* http://www.e-qanun.az/framework/39275

### İstinadlar

## Həmçinin bax
* Elm və Təhsil Nazirliyi (Azərbaycan)
Berkli (Kaliforniya)

**Berkli** ( ) — Kaliforniya, Alamida dairəsində, San-Fransisko Körfəzinin şərq sahilində yerləşən şəhər; San-Fransisko Körfez Bölgəsinə daxildir. Yepiskop, idealist filosof və şair Corc Berklinin (1685-1753) adına adlandırılmışdır. Cənubda Oakland və Emervill şəhərləri, Olbani şəhəri və şimalda Kensinqton təsis edilməmiş ərazi ilə həmsərhəddir. Şərqdə, Berkli Hills boyunca Kontra-Kosta dairəsi ilə həmsərhəddir. 2010-cu il siyahıyaalınmasına görə şəhərin əhalisi 112.580 nəfərdir.

Ölkənin ən liberal şəhərlərindən biri hesab olunur. 1984-cü ildə müasir tarixdə ilk dəfə "ev tərəfdaşlığı" ifadəsindən istifadə edərək eyni cinsli ailələri qanuni olaraq tanıyan bu şəhər idi.

Berkli — elm mərkəzi kimi tanınır. Şəhər Kaliforniya Universitetinin — Berkli Kaliforniya Universitetinin, Lourens Milli Laboratoriyasının və digər institut və laboratoriyaların ən qədim kampusuna ev sahibliyi edir. Berkli də Məzun İlahiyyat Birliyinə ev sahibliyi edir.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Qao, Mali
*  Dmitrov, Rusiya
*   Blekfit (rezervasiya), Kaliforniya, ABŞ
*  Yena, Almaniya
*  Ulan-Ude, Rusiya
*  Uma-Bavanq, Malayziya
*  Sakai, Yaponiya
*  San-Antonio-los-Ranços, Salvador
*  Ukasiye, CAR
*  Yondo, Kolumbiya
*  Palma-Soryano, Kuba
*  Leon, Nikaraqua.

## İstinadlar
Təsis edilməmiş ərazi

**Təsis edilməmiş ərazi** (**bələdiyyəsiz ərazi**, **icmalararası ərazi**, **daxil edilməmiş ərazi**) —  müvafiq səviyyəli hər hansı bir inzibati vahidə daxil olmayan ("daxil edilməyən") ərazi (məsələn, bir icma, qəsəbə, kommun, bələdiyyə və s.) və daha yüksək səviyyənin birbaşa nəzarəti altındadır hökumət (rayon, vilayət, əyalət və s.).

Bir qayda olaraq, əraziyə daxil olmayan ərazilər, xüsusən əhalisi seyrək olan ərazilərdə əhali yaşamır, lakin bəzi ölkələrdə, ümumiyyətlə kiçik və ya xüsusi təyinatlı (məsələn, hərbi obyektlərə xidmət edən) daxil olmayan yaşayış məntəqələri mövcuddur. Bir çox ölkədə praktik olaraq bütün torpaqlar bir kommunanın, icmanın və ya bələdiyyənin bir hissəsidir. Digərlərində yalnız yaşayış məntəqələrinə bitişik ərazilər yerli inzibati vahidlərin tərkibinə daxil edilmişdir.

## Almaniya
31 dekabr 2007-ci il tarixinə qədər Almaniyada heç bir icmanın (*Gemeinde*) üzvü olmayan 248 icmalararası ərazi () var. Bunlardan 214-ü Bavariyada yerləşir. Bunlar əsasən hərbi sahələr, meşələr, göl sulardır. Almaniyada icmanın bir hissəsi olmayan yalnız üç yaşayış məntəqəsi var (hamısı hərbi təlim mərkəzlərinə xidmət edir): Aşağı Saksoniyada Osterxayde (815 nəfər) və Loxxayde (756 nəfər) və Baden-Vürtemberq torpağında yerləşən Qutsbetsirk-Münzingen (211 nəfər).

## ABŞ
Amerika Birləşmiş Ştatlarında, öz bələdiyyə səlahiyyətinə sahib olmayan və yuxarı orqanlar tərəfindən idarə olunan bir bölgəyə işarə edən "birləşdirilməmiş icma" anlayışı var. Eyni zamanda, buraya daxil olmayan icmalar kifayət qədər böyük ola bilər, məsələn, 30 min nəfərlik Virciniya ştatının Sprinqfild şəhəri, Merilend ştatının Silver-Sprinq şəəeində isə — 76 min nəfər. Digər tərəfdən, əhalisi yalnız 1 nəfər olan icmalar var: məsələn, Monovi kəndi (Nebraska).

## İstinadlar
Lourens Berkli adına Milli Laboratoriya

**[[Ernest Orlando Lourens|Lourens]] Berkli adına Milli Laboratoriya** (, *Berkeley Lab*, *LBNL*) — ABŞ-nin Enerji Nazirliyinin Berklidə yerləşən Milli Laboratoriyası. Kaliforniya Universitetinin strukturunun bir hissəsi. Yaxınlıqdakı Livermor Milli Laboratoriyasından fərqli olaraq təsnifləşdirilməmiş tədqiqatlar aparır. Lourens, xüsusilə nüvə silahlarının inkişafı ilə məşğul idi.

Laboratoriya, universitetin mərkəzi kampusunun üstündəki Berkli Hills-də yerləşir. 0.8&nbsp;km² (ərazi universitetə ​​məxsusdur) üzərində yerləşən 72 laboratoriya binasında (Enerji Nazirliyinə məxsusdur) 800 tələbə və nazirliyin iyirmiyə yaxın əməkdaşı daxil olmaqla 4.000 universitet işçisi çalışır. Bundan əlavə, hər il laboratoriyada 3000 ziyarətçi tədqiqat aparır.

Laboratoriya 26 avqust 1931-ci ildə universitetin fizika kafedrasının bir bölməsi olaraq "Radiasiya Laboratoriyası" adı altında qurulmuşdur. Əsas aləti bu tip sürətləndiricinin icadına görə 1939-cu ildə Fizika üzrə Nobel mükafatı alan E.Lourens tərəfindən yaradılan siklotron idi.

## Elmi nailiyyətlər
Laboratoriyada astat, neptunium, plutonium, kürium, amerium, berklium, californium, einsteinium, fermium, mendelevium, nobelium, lourensium, dubnium və siborgium kimi kimyəvi elementlər aşkar edilmişdir . Bunlardan berkelium və californium laboratoriyanın yerləşdiyi sahənin, lourensium və siborgium isə LBNL-də işləyən tədqiqatçıların adını daşıyır. Laboratoriya texnetsiyanın kəşfində də iştirak etmişdir. Antiproton burada aşkar edilmişdir.

11 laboratoriya əməkdaşı Nobel mükafatı almışdır.

## Laboratoriyanın direktorları
*  (2016 – hal-hazırda)
* Pavlos Alivizatos (2009–2016)
* Stiven Çu (2004–2008)
*  (1989–2004)
*  (1980–1989)
* Endrü Sessler (1973–1980)
* Edvin Mattison Makmillian (1958–1972)
* Ernest Orlando Lourens (1931–1958)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı LBNL.
Ernest Orlando Lourens

**Ernest Orlando Lourens** (; ) — amerikalı fizik, Nobel mükafatına layiq görüldüyü (1939) ilk siklotronun yaradıcısı (1930). Nüvə fizikasında araşdırmalar apardı və atom bombasının yaradılmasında iştirak etdi.

ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü (1934), SSRİ Elmlər Akademiyasının xarici fəxri üzvü (1942).

## Həyatı

### Erkən illəri
Ernest Orlando Lourens 8 avqust 1901-ci ildə Cənubi Dakotanın Kanton şəhərində anadan olub. Valideynləri Karl Qustavus və Qunda (Yakobson) Lourens, atasının direktoru olduğu Kantonda orta məktəbdə oxuyarkən tanış olan Norveç mühacirlərinin nəsillərindən idi. Daha sonra tibb sahəsinə girən və nüvə tibbində qabaqcıl olan kiçik bir qardaşı Con Lourens var idi. Uşaqlıqdakı ən yaxşı dostu sonradan çox bacarıqlı bir nüvə fizikası olan Merl Tuve idi.

Lourens Kanton və Pyer dövlət məktəblərində təhsil aldı, sonra Minnesota ştatının, Nortfild Müqəddəs Olaf Kollecinə daxil oldu, ancaq bir il sonra Vermillion Cənubi Dakota Universitetinə köçürüldü. Kimya fakültəsini 1922-ci ildə, fizika üzrə magistr dərəcəsini 1923-cü ildə Minnesota Universitetindən Uilliam Frensis Qrey Suonnanın rəhbərliyi ilə almışdır. Magistr tezisi üçün Lourens ellipsoidi maqnit sahəsi ilə fırladan təcrübə aparatı qurdu.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* *Д. Куксей, Е. О. Лоуренс*. "Циклотрон" // Успехи физических наук, том 18, выпуск 4, август 1937
* Lawrence and His Laboratory
* Nobel Komitəsinin saytından məlumat
Qadınların hüquqlarının qorunması

**Qadınların hüquqlarının qorunması** ( 1792) —  feminist fəlsəfənin ilk əsərlərindən biri olan XVIII əsrin İngilis feministi Meri Uolstonkraftın ən məşhur kitabı. Bu kitabda Uolstonkraft, qadınların təhsil almamalı olduğuna inanan on səkkizinci əsr təhsil və siyasi nəzəriyyəçiləri ilə polemikaya girir. O, qadınların cəmiyyətdəki mövqelərinə uyğun bir təhsil almalı olduqlarını, uşaqları böyüdükləri üçün millət üçün vacib olduqlarını və bu səbəbdən ərləri üçün “yoldaş” ola bildiklərini, yalnız arvadların deyil ”deyə mübahisələndirdi. Uolstonkraft, qadınları cəmiyyətin bəzəyi və ya evlilikdə alınıb-satıla bilən mülk olaraq görməkdənsə, kişilərlə eyni təməl haqlara layiq insan olduqlarını iddia edir.

Uolstonkraft, Şarl Moris de Taleyran-Periqorun Fransa Milli Məclisinə qadınların yalnız evdə təhsil almaları lazım olduğunu söyləyən 1791-ci il tarixli hesabatını oxuduqdan sonra “Qadınların Hüquqlarını Müdafiəsi” yazmağa qərar verdi. bu hadisə ilə bağlı şərhlərini cinslərdəki ikili standartların geniş tənqidinə başlamaq və kişilərin qadınların həddindən artıq emosional olduğu görüşünü təbliğ etməkdə günahlandırmaq üçün istifadə etdi. Uolstonkraft baş verən hadisələrə birbaşa reaksiya göstərmək üçün əsərlərini tələsik yazdı; daha düşünülmüş ikinci cild yazmaq niyyətində idi, lakin tamamlanmadan vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya
* Sapiro, Virginia. *A Vindication of Political Virtue: The Political Theory of Mary Wollstonecraft*. Chicago: University of Chicago Press, 1992. ISBN 0-226-73491-9.
* Sunstein, Emily W. *A Different Face: The Life of Mary Wollstonecraft*. New York: Harper and Row, 1975. ISBN 0-06-014201-4.
* Taylor, Barbara. *Mary Wollstonecraft and the Feminist Imagination*. Cambridge: Cambridge University Press, 2003. ISBN 0-521-66144-7.
* Todd, Janet. *Sensibility: An introduction*. London: Methuen, 1986. ISBN 0-416-37720-3.
* Wardle, Ralph M. *Mary Wollstonecraft: A Critical Biography*. Lincoln: University of Nebraska Press, 1951.
Qara güzgü (teleserial, 2011)

**Qara güzgü** () — Çarli Bruker tərəfindən yaradılmış bir İngilis elmi fantastika antoloji televiziya serialı. Serialın leytmotivi informasiya texnologiyalarının insan münasibətlərinə təsiridir. Hər bölüm əvvəlki hissələrlə, nə süjet, nə aktyorlar, nə də povestin yeri və yeri ilə əlaqəli deyil. Brookerə görə, bütün süjetləri yalnız müasir cəmiyyətdə yaygın olan həyat satırında bir satira birləşdirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
UEFA Avro 2020 A qrupu

**UEFA Avropa Kuboku 2020 A qrupunda** Türkiyə, ev sahibi kimi İtaliya, Uels və İsveçrə mübarizə aparır. Bu qrupda oyunlar 11 və 20 iyun 2021-ci il tarixləri aralığında Bakıda yerləşən Olimpiya Stadionunda və Romada yerləşən Olimpiko stadionunda keçiriləcək.

## Komandalar

**Qeyd**

## Turnir cədvəli

1/8 final mərhələsində:
*A qrupunun qalibi C qrupunun ikincisi ilə qarşılaşacaq.
*A qrupunun ikincisi B qrupunun ikincisi ilə qarşılaşacaq.
*A qrupunun üçüncüsü ən yaxşı nəticə göstərən üçüncülərin sırasında olarsa, B qrupu, E qrupu və ya F qrupunun qalibi ilə qarşılaşacaq.

## Oyunlar
*Bütün oyunlar Mərkəzi Avropa Yay vaxtı ilə [[UTC+02:00]] keçirilir. [[Bakı]]da baş tutan oyunlar isə [[UTC+04:00]] ilə baş tutmuşdur.*





----





----





## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*Group A overview at UEFA.com
Çinin ətraf mühiti

**Çinin ətraf mühiti** (Çin: 中国 的 环境) müxtəlif biotalar, iqlim və geologiyadan ibarətdir. Sürətli sənayeləşmə, əhali artımı və ətraf mühitin zəif nəzarəti bir çox ekoloji problemə və genişmiqyaslı çirklənməyə səbəb olmuşdur.
## Geologiya
Çin ərazilərinə görə 4-cü böyük ölkədir, buna görə geoloji cəhətdən müxtəlif bir ölkədir. Çin geologiyası bir neçə hissəyə bölünə bilər, loess platosu, allüvial Şərqi Çin düzənlikləri, Yangzi çayının cənubundakı dağlıq bölgələr və s.
## Biota
### Vəhşi təbiət
Çin vəhşi təbiətin müxtəlif mənzərəsinə ev sahibliyi edir. Dünyanın zəngin təbiətə malik ölkələrindən biri hesab olunur. Bir çox heyvan növü Çin üçün endemikdir.
### Flora
Çin, 30.000-dən çox bitki növü ilə yerli olan müxtəlif bir floraya malikdir.

## İqlim
Çin hökumətinin iqlim dəyişikliyi ilə bağlı mövqeyi mübahisəlidir. Çin Kioto Protokolunu təsdiqlədi, lakin  saziş şərtlərinə görə istixana qazı emissiyalarını məhdudlaşdırması tələb olunmur.
## Çinin qorunan əraziləri
Çində qorunan ərazilərin müxtəlif formaları mövcuddur. Hər bir qorunan ərazi növü ya milli, ya əyalət səviyyəsində qorunur.
## Ekoloji məsələlər
Sürətli sənayeləşmə, əhali artımı və ətraf mühitin zəif nəzarəti Çində genişmiqyaslı çirklənmə kimi bir çox ekoloji problemə səbəb oldu.  2013-cü ildən etibarən əhəmiyyətli bir sənayeyə malikdir və kömürlə istilik əldə etməsi qış aylarında son dərəcə yüksək çirklənməyə səbəb olur. 2013-cü ilin Yanvar , ən böyük sağlamlıq riski yaradan hissəciklər, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının 25-dən çox olmayan təlimatları ilə müqayisədə Pekində bir kubmetrə görə 993 mikroqrama qədər yüksəldi. Dünya Bankının hesablamalarına əsasən dünyanın ən çirkli 16 şəhəri Çində yerləşir. Jared Diamonda görə Çinin ətraf mühit problemlərinin altı əsas kateqoriyası bunlardır: hava çirkliliyi, su problemləri, torpaq problemləri, yaşayış mühitinin məhv edilməsi, biomüxtəlifliyin itkisi və meqa layihələr. Diamond ayrıca əlavə etdi, "Çin, təbii fəlakətlərin tezliyi, sayı, dərəcəsi və ziyanına görə diqqət çəkir". 
Bu kimi məlumatlardan sonra Çinli vətəndaşların çoxu hava çirkliliyinin ağciyər xərçənginin artmasına səbəb olub-olmadığını düşünməyə başladı. Bu sual Çində vətəndaşların çirklənmiş havada təhlükəli hissəciklərlə nəfəs almaqdan qorunmaq üçün davamlı olaraq üz maskaları taxmasına səbəb oldu. Bəzi mütəxəssislər bunun bununla razılaşır, digərləri isə kifayət qədər dəlil olmadığını söyləyirlər. Çinin ağciyər xərçəngi nisbəti bütün dünya ağciyər xərçəngi xəstələrinin  32%-ni əhatə edir. Bu vaxt Çində ağciyər xərçəngi artdıqca mədə, yemək borusu və uşaqlıq boynu xərçəngi  kimi xəstəliklər üzrə statistika xeyli azaldı.
## İstinadlar
Qolbol

**Qolbol** (ing. *Goalball*) — görmə qüsurları olanlar tərəfindən oynanılan idman növü. 1946-cı ildə Avstriyalı Hanz Lorenzen və alman Sepp Renidl tərəfindən müharibədə gözlərini itirmiş döyüşçülərin reabilitasiyası üçün icad edilmişdir. İlk dəfə Kanadada, 1976 Yay Paralimpiya Oyunlarında tanıdılmış və 1980 Yay Paralimpiya Oyunlarında proqrama əlavə edilmişdir. Bundan etibarən, hər paralimpiya oyunları və çempionatında qolbol oyunu oynanılır.

## Oyunun qaydası
Oyun hər biri üç nəfərlik iki komanda ilə oynanılır. Hər komandada maksimum üç əvəzedici var. Oyun mərkəz xətti ilə bölünən düzbucaqlı gimnaziya meydançasında oynanılır. Hər bir komandanın yalnız öz meydançasında hərəkət etmək hüququ var. Hər qapının önündə olan, əllə hiss edilə bilən cizgilər paralimpiyaçı oyunçuların özlərini yönləndirməsini təmin edir. Qollar meydançanın hər iki ucuna atılır. Oyun "Bellbol" adlı bir topla oynanılır. Oyunun məqsədi hər bir komandanın topu rəqibin qapı xəttindən qarşı tərəfin müdafiəsinə qarşı yuvarlamasıdır. Top havadan atılırsa, səsini eşitmədiyi üçün yerdən getməlidir. Top havaya atıldıqda qayda pozuntusu edilir, təxminən 50 dəqiqəlik oyundan sonra daha çox qol vuran tərəf qalib gəlir.

## İstinadlar