Avropada islam terrorizmi

**Avropada İslam terrorizmi** 20-ci əsrin sonlarından etibarən İslam Dövləti (İŞİD) və ya Əl-Qaidə, eləcə də islamçı tək qurdlar tərəfindən həyata keçirilir. Aİ-nin illik Terrorizm Vəziyyəti və Trend hesabatını (TE-SAT) açıqlayan Europol, 2006-2010-cu illərdə "islamçı terrorizm", 2011-2014-cü illərdə "dini ruhlandıran terrorizm" ifadəsini işlədib və 2015-ci ildən "cihadçı terrorizm"dən istifadə edib. Europol cihadçılığı "ənənəvi İslam anlayışlarını istismar edən zorakı ideologiya" kimi təyin edir. 

2000-ci illərin əvvəllərində İslam terror fəaliyyətinin əksəriyyəti Əl-Qaidə ilə əlaqəli idi və planlar koordinasiyalı partlayışlar həyata keçirən qrupları cəlb etməyə meylli idi. Bu dövrün ən ölümcül hücumları 2004-cü ildə 193 mülki şəxsin ölümü ilə nəticələnən Madrid qatar partlayışları (Avropada ən ölümcül islamçı hücumu) və 7 iyul 2005-ci ildə 52 nəfərin ölümü ilə nəticələnən London partlayışları idi.

2014-cü ildən sonra Avropada İslam terror hadisələrinin sayı artmışdır.  2014-16-cı illərdə Avropada İslam terror hücumları nəticəsində ölənlərin sayı bütün əvvəlki illərlə müqayisədə daha çox olub və hər il daha da yüksək hücum planları qeydə alınıb.  Bu terror fəaliyyətini planlayanların çoxu İŞİD-dən ilhamlanıb  və bir çox Avropa dövlətləri ona qarşı hərbi müdaxilədə müəyyən qədər iştirak ediblər. Bir sıra sui-qəsdlər Avropa miqrant böhranı zamanı sığınacaq axtaran şəxs kimi Avropaya daxil olmuş və ya yenidən daxil olmuş insanları əhatə edirdi və bəzi təcavüzkarlar Suriya Vətəndaş Müharibəsində döyüşdükdən sonra Avropaya qayıtmışdılar. 2014-cü ilin mayında baş verən Belçikanın *Yəhudi Muzeyindəki atışma* Suriya müharibəsindən qayıdan bir adamın Avropada ilk hücumu olub. 

Avropada daha əvvəl İslami terror aktlarının əksəriyyəti qruplar və bombalarla həyata keçirildiyi halda, 2014-cü ildən bəri əksər hücumlar silah, bıçaq və maşınlardan istifadə edən şəxslər tərəfindən həyata keçirilib.  Diqqətəlayiq bir istisna, dövrün ən ölümcül hücumlarından ikisini həyata keçirən Brüssel həbsxanasıdır .

Bu dövrün ən ölümcül hücumları 2015-ci ilin noyabrında Paris hücumları (130 ölü), 2016-cı ilin iyulunda Nitsa yük maşını hücumu (86 ölü), 2016-cı ilin iyununda Atatürk Hava Limanında baş verən hücum (45 ölü), 2016-cı ilin martında Brüssel partlayışları (32 ölü), və 2017-ci ilin mayında Mançester Arenada baş verən partlayış (22 nəfər həlak olub) hadisələridir. Bu hücumlar və təhdidlər Fransada Sentinelle Əməliyyatı, Belçikada Vigilant Guardian və Brüssel əməliyyatı və Birləşmiş Krallıqda Temperer əməliyyatı kimi böyük təhlükəsizlik əməliyyatlarına və planlarına səbəb olub.

## Tərif
Europol tərəfindən 2020 TE-SAT cihadçılığı "ənənəvi İslam anlayışlarını istismar edən zorakı ideologiya" kimi təsvir edir.  Cihadçılar bunu “cəhd” və ya “səy” mənasını verən *[[cihad]]* anlayışından istifadə etməklə izah edirlər, lakin eyni zamanda dini cəhətdən icazə verilən müharibəyə də istinad edə bilərlər və yalnız İslam qanunlarının şərhləri ilə idarə olunan İslam dövləti yaratmağı hədəfləyirlər. Hesabat cihadçılığı sələfiliyin zorakı alt cərəyanı kimi təsvir edir, eyni zamanda sələfiliyin digər alt cərəyanlarının daha sakit olduğunu qeyd edir. Cihadçılığın iki əsas nümayəndəsi Əl-Qaidə və İŞİD-dir.

## Ümumi baxış

## Həmçinin bax
* Terrorizm

## Qeydlər

## İstinadlar