open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emma Məlikova

**Emma Qələndər qızı Məlikova** () — Azərbaycan teatr aktrisası, Azərbaycanın əməkdar artisti (2014).

## Həyatı
Emma Məlikova 30 yanvar 1949-cu ildə anadan olmuşdur. 1978-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Musiqili komediya aktyorluğu" fakültəsini bitirmişdir. 1976-cı ildən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına aktyor vəzifəsinə daxil olmuşdur. Gözəl vokal səsə (metso-soprano) və səhnə mədəniyyətinə malik aktrisadır. Evlidir. 2 övladı var. 2013-cü ildə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Fəxri mədəniyyət işçisi" döş nişanı ilə təltif olunub. teatrının inkişafındakı xidmətlərinə görə 7 mart 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrının səhnəsindəki rolları
* (Fikrət Əmirov) — "Gözün aydın" — Nargilə
* (Emin Sabitoğlu, Rüfət Əhmədzadə) — "Hələlik" — Jalə
* (Oqtay Kazımi, Ramiz Heydər) — "Qızıl toy" — Ballı
* (Emin Sabitoğlu, Sabit Rəhman) (ikinci qruluşda 1993) — "Hicran" — Qızbacı
* (Zakir Bağırov, Məcid Şamxalov) — "Qaynana" — Mülayim
* (Vasif Adıgözəlov, Faşurov) — "Lənət Şeytana" — 4-cü arvad
* (Süleyman Ələsgərov, Şıxəli Qurbanov) — "Özümüz bilərik" — Nabat
* (Cahangir Məmmədov) — "Volqalı canan" — Təşəkkür
* (Rauf Hacıyev, Faiq Zöhrabov) — "Talelər qovuşanda" — Leyla
* (Rəşid Şəfəq, Abdulla Şaiq) — "Bir saatlıq xəlifə" — Səlbi
* (Zülfüqar Hacıbəyov) — "50 yaşında cavan" — Kələk
* (Süleyman Ələsgərov, İsi Məlikzadə) — "Subaylarınızdan görəsiniz" — Səməni
* (Üzeyir Hacıbəyli) — "O olmasın bu olsun" — Yengə
* (Üzeyir Hacıbəyli) — "Ər və arvad" — Kəblə Qubadın arvadı
* (Sərdar Fərəcov, Əziz Nesin) — "Şəhərdə manyak var" — Xumar
* (Nikolay Vasilyeviç Qoqol) — "Evlənmə" — Arina Pantelemonovna

## Filmoqrafiya
# Qəzəlxan (film, 1991)
# Şirbalanın məhəbbəti (film, 1991)
# İki hekayə (film)

## İstinadlar

## Mənbə
* Emma Məlikova
Yaşar Əliyev (yazıçı)

**Əliyev Yaşar Məmmədəli oğlu** () — nasir, tərcüməçi, 1993-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü. Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi(2010)

## Həyatı
Yaşar Əliyev 1963-cü il may ayının 3-də Bakının Əmircan kəndində anadan olub. Burada 226 №-li orta məktəbi bitirdikdən sonra ordu sıralarında xidmət edib (1981-1983). Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində təhsil alıb (1983-1989). Eyni zamanda Bakının Nizami rayonunda Yeyinti ticarəti idarəsində komsomol katibi olub. Sonra "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında rejissor assistenti (1986-1989), Azərbaycan Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzi "Xəzər" jurnalında şöbə müdiri (1989-1991), Azərbaycan Dövlət Teleradio Yayımı Komitəsində redaktor (1991-1992), Suraxanı rayon İcra hakimiyyətində şöbə müdiri (1992-1993), Əzizbəyov rayon İcra hakimiyyəti başçısının müavini (1993-1995) vəzifələrində işləyib. 1995-ci ildən "525-ci qəzet"in, 2005-ci ildən isə "Xəzər" jurnalının redaktorudur. 

Bütün bu illər ərzində dövri mətbuatda hekayə və məqalələrlə çıxış edib. İlk mətbu hekayələri -"Canavar" və "Oğul" 1987-ci ildə "Ulduz" jurnalında çıxıb. Xuan Rulfonun "Pedro Paramo" romanını, Matilda Urrutianın "Pablo Neruda ilə birlikdə yaşanan ömür" adlı xatiratlar toplusunu Azərbaycan dilinə çevirib. Hekayələri bir sıra xarici dillərə tərcümə olunub. Ssenarisi əsasında "Divar" - eyniadlı film çəkilib.

*Şair Ramiz Rövşənin qardaşıdır.

## Mükafatları
21 iyul 2010-cu ildə  Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan milli mətbuatının inkişafındakı xidmətlərinə görə "Əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adına layiq görülüb

## Əsərləri
*Yeddi (hekayələr). Bakı: Yeni Nəşrlər Evi, 1998, 104 səh.

## Tərcümələri
#Xuan Rulfo. Pedro Paramo (roman). "Xəzər", N4, 2004, səh 30-75.
#Matilde Urrutia. Pablo Nerudayla yaşanan ömür. "Xəzər", N1, N2, N3, N4, 2006.

## Filmoqrafiya
#Divar (film, 1991) (ssenari müəllifi)

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Fəxri Uğurlu

**Fəxri Uğurlu** (*Əliyev Fəxri Ağa oğlu*; ) — Azərbaycanlı yazıçı, jurnalist, nasir. "Multikulturalizm" jurnalının baş redaktoru (2016), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1995).

## Həyatı
Fəxri Uğurlu 5 sentyabr 1968-ci ildə Bakıda doğulub. 1987–1989-cu illərdə sovet ordusunda xidmət edib. 1993-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsini bitirib.

## Yaradıcılığı
Dövri mətbuatda ilk yazısı 1986-cı ildə "Azərbaycan gəncləri" qəzetində çap edilib. Həmin vaxtdan müntəzəm olaraq mətbuatla əməkdaşlıq edib, "Ulduz", "Pioner", "Gənclik" jurnallarında, "İlham", "Səs", "Novruz", "Dədəm Qorqud" qəzetlərində yazıları çap olunub. 1991-ci ildən "Novruz" qəzetinin müxbiri, 1992-ci ildən "Yol" qəzetinin redaktoru, 1994-cü ildən "525-ci qəzet"in şöbə müdiri vəzifələrini tutub. 1996-cı ilin əvvəlindən iyul ayınadək "Müxalifət" qəzetinin şöbə müdiri vəzifəsində çalışıb.

1996-cı ilin iyul ayından yeni nəşr olunan "Rezonans" qəzetində baş redaktor müavini kimi fəaliyyətə başlayıb. 1998-ci ilin aprel-avqust aylarında bu qəzetin baş redaktoru olub. 1998-ci ilin sentyabr ayından dekabr ayınadək "İntibah" qəzetinə baş redaktorluq edib. 1998-ci ilin dekabr, 1999-cu ilin yanvar aylarında "Hürriyyət" qəzetinin məsləhətçisi vəzifəsində işləyib. Bundan sonra bir müddət "Yeni Müsavat" qəzeti ilə əməkdaşlıq edib, bu qəzetin "Eqo" ədəbi əlavəsinin məsul redaktoru olub.

1999-cu ilin dekabr ayında "Avropa" qəzetini təsis edib. 2000-ci ilin fevral ayından nəşrə başlayan bu qəzetin həm də baş redaktoru olub. 2003-cü ildə qəzet nəşrini dayandırandan sonra fəaliyyətini müstəqil jurnalist kimi davam etdirib. 2008-ci ilin dekabr ayından 2009-cu ilin may ayınadək "Altun kitab" nəşriyyatının baş redaktoru vəzifəsində çalışıb. 2011-ci il ərzində "Toplum" vətəndaş cəmiyyəti jurnalının redaktor müavini olub. 2013-cü ilin fevral ayından 2014-cü ilin sentyabr ayınadək Mediaforum.az xəbər saytının redaktoru kimi fəaliyyət göstərib. 2014-cü ilin sentyabr-dekabr aylarında Tərcümə Mərkəzinin orqanı olan "Aydın yol" qəzetinin baş redaktoru vəzifəsində çalışıb.

2015-ci ilin oktyabr ayından Bilik Fondunun məsləhətçisi vəzifəsinə işə qəbul olunub. 2016-cı ilin aprel ayından "Multikulturalizm" jurnalının baş redaktorudur.

1995-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

"Tək ağac" (1991), "Diləklərin azması" (1992), "Oğuznamələr" (professor Kamil Vəliyevlə birlikdə, 1993), "Üç kəndin bir dərdi" (Şəhidlər haqqında, 1995), "Uşaqların mahnısı" (1999), "Mövlana Cəlaləddin Rumi və onun "Məsnəvi"si" (2007), "Hekayələr" (2010) kitablarının müəllifidir.

## Ailəsi
Evlidir. Toğrul adında bir oğlu var.

Şair Ağa Laçınlının oğlu, jurnalist Azər Qaraçənlinin və yazıçı Oqtay Qorçunun qardaşıdır.

## Kitabları
* "Tək ağac" (1991),
* "Diləklərin azması" (1992),
* "Oğuznamələr" (professor Kamil Vəliyevlə birlikdə — 1993)
* "Üç kəndin bir dərdi" (Şəhidlər haqqında — 1995)
* "Uşaqların mahnısı" (1999),
* "Mövlana Cəlaləddin Rumi və onun "Məsnəvi"si" (2007),
* "Tanrı dağları" (2010)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Cahangir Məmmədli, Tolerantlıq ənənələrinin təbliğatçısı. 525-ci qəzet. — 2016. — 16 iyul. — S.10.
Əbülhəsən

**Əbülhəsən** — kişi adı.

* Əbülhəsən Ələkbərzadə — Azərbaycan SSR xalq yazıçısı (1979)
* Əbülhəsən Marağayi — Məşhur Azərbaycan həkimi və alimi
* Əbülhəsən Bəhmənyar — Şərq peripatetizminin görkəmli nümayəndələrindən biri,
* Əbülhəsən Anaplı — aktyor.
* Əbülhəsən Əşəri — Ərəb ruhanisi, filosofu, Əşərilər təriqətinin yaradıcısı.
* Əbülhəsən xan Səba — İranın ustad misiqiçisi, bəstəkar
* Əbülhəsən Raci — şair
* Əbülhəsən Vaqif — XIX əsr Azərbaycan şairi.
* Əbülhəsən xan İqbali Azər — Azərbaycan müğənnisi, Təbriz şəhərinin meri.
* Əbülhəsən bəy Baharlı — Dekanın sultanı, qütbşah.
* Əbülhəsən Rahibi

## Həmçinin bax
Süleyman Rəhimov

**Süleyman Hüseyn oğlu Rəhimov** () — Azərbaycan-sovet yazıçısı, nasiri, siyasətçisi, 1938-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan SSR xalq yazıçısı (1960), Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1975).

## Həyatı
Süleyman Rəhimov 1900-cü ilin 22 martında Zəngəzur mahalının (hazırkı Qubadlı rayonu) Əyin kəndində anadan olmuşdur. Mənşəcə kürddür. İbtidai təhsilini ikisinifli rus məktəbində almışdır. İlk təhsilini kənddə almış, sonralar texnikum və ali məktəb bitirmişdir. 1921-ci ildə Xanlıq kəndində yeni açılmış məktəbdə müəllim işləməyə başlamışdır. Şuşada pedaqoji kursda oxuduqdan sonra uzun müddət Zəngəzur mahalının müxtəlif rayonlarında müəllimlik etmişdir.

1928-ci ilin payızında dostu Əli Vəliyevlə Bakıya gələrək Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində təhsil almış, eyni zamanda Qaraşəhərdə ikinövbəli savad kursunda yaşlı fəhlələrə dərs demişdir. 1931-ci ildə təhsilini bitirmişdir.

Ədəbi fəaliyyətə 1930-cu ildən başlayan Süleyman Rəhimovun ilk əsəri "Şamo"dur. Bununla belə o 50 il bu əsərinin üzərində işləmiş və ona əlavələr etmişdir. Onun ən tanınmış əsərlərindən biri də "Qara torpaq və sarı qızıl"dır. İndi bu əsər 5-ci sinif ədəbiyyatlarda istifadə olunur.

Süleyman Rəhimov 1939–1940, 1944–1946 və 1954–1958-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri olmuşdur. Azərbaycanın Laçın, Samux, Şahbuz və Noraşen rayonlarında rəhbər partiya işlərində çalışmışdır (1934–1937). Azərbaycan K(b)P Bakı şəhər komitəsində təbliğat üzrə katib (1940–1941), Azərbaycan K(b)P MK-da təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdir müavini (1941–1944), Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Mədəni-Maarif işləri Komitəsinin sədri (1945–1958) vəzifələrində işləmişdir.

1983-cü il oktyabrın 11-də vəfat etmiş, Fəxri xiyabanda dəfn olunub.

## Yaradıcılığı
S. Rəhimov yeni dövr Azərbaycan ədəbiyyatında nəsrin inkişafı sahəsində misilsiz xidmətləri olan yazıçıdır. Əsasən romançı kimi tanınıb. 30-cu illərdə Azərbaycan romanının təşəkkülü və inkişafı onun adı ilə bağlıdır. "Şamo" və "Saçlı" kimi çoxcildli romanların müəllifidir. Bu romanlarda yazıçı qəhrəmanlarını əsrin və həyatın böyük ictimai hadisələri və konfliktləri içərisində alıb təsvir etmiş, əsas obrazların xarakterlərini açmış, insani keyfiyyətlərini göstərmişdir. S. Rəhimov "Şamo" romanı ilə ədəbiyyata gəlmiş və 50 ilə yaxın bu əsərin üzərində işləmişdir.

## Ailəsi
* Yazıçı Şamo Arifin atasıdır.
* Seysmoloq Şamo Rəhimovun atasıdır.

## Mükafatları
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı — 4 dekabr 1975
* "Azərbaycan SSR xalq yazıçısı" fəxri adı — 5 aprel 1960
* 3 dəfə "Lenin" ordeni — 25 fevral 1946, 20 mart 1970, 4 dekabr 1975
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 9 iyun 1959
* "Xalqlar Dostluğu" ordeni — 21 mart 1980
* "Şərəf nişanı" ordeni — 6 fevral 1942
* "Qızıl qələm" mükafatı — 1972

## Əsərləri
* Süleyman Rəhimov. Seçilmiş əsərləri. İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005, 288 səh.
* Süleyman Rəhimov. Seçilmiş əsərləri. İki cilddə. II cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2005, 312 səh.

## Filmoqrafiya
* Qanun naminə (film, 1968)
* Ayrıldıq ki, qovuşaq

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 

## Həmçinin bax
* Şamo (roman)
Sabir Əhmədli

**Əhmədli Sabir Məhəmməd oğlu** () — nasir, publisist, 1955-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Xalq yazıçısı (1992), Əməkdar incəsənət xadimi (1984), Prezident təqaüdçüsü.

## Həyatı və fəaliyyəti
Sabir Əhmədli 1930-cu il iyulun 10-da Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun Cəbrayıl kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini başa vurduqdan sonra 1946–1951-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində təhsil almışdır.

1951–1954-cü illərdə Cəbrayıl rayon mərkəzində müəllim işləmişdi. 1955–1956-cı illərdə Şükürbəyli kəndində orta məktəbin direktoru işləmişdir. "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzeti redaksiyasında ədəbi işçi, Nəsr şöbəsinin müdiri (1956–1993), baş redaktor (1993–1996) işləmişdir.

1955-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvüdür. Sabir Əhmədli Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının Mirzə Fətəli Axundov adına ədəbi mükafat komissiyasının sədri seçilmişdir.

Ədəbi fəaliyyətə 1951-ci ildən "Pioner" jurnalında çap olunan "Poçtalyon" hekayəsi ilə başlamışdır. Bədii əsərlər və publisistik məqalələri ilə dövri mətbuatda müntəzəm çıxış etmişdir. 1961-ci ildə onun "Bir payız axşamı" kitabı çıxmışdı. 1989-cu ildə Azərnəşrdə ikicildlik əsərləri çap edilmişdir.

Qarabağ hadısələrinə həsr etdiyi irihəcmli ədəbi-publisistik məqalələri — "Qarabağın gecikmiş yazı", "Qarabağın qarlı səngərləri" "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetinin 1992–1993-cü illərdə dərc edilmişdir. Əsərləri keçmiş SSRİ xalqlarının və xarici ölkə xalqlarının dillərinə tərcümə edilmişdir.

* İkinci Dünya müharibəsi qəhrəmanı Cəmil Əhmədovun qardaşı idi.
* Oğlu Məhəmməd Əhmədov 1994-cü il fevral ayının 12-də ad günündə Murovda şəhid olub.

Sabir Əhmədli 2009-cu il aprelin 17 Bakıda vəfat etmişdir.

## Kitabları
* "Kütlə"
* "Axirət sevdası"(2003)
* "Şəhid ruhu"(2004)

## Mükafatları
* "Əmək şöhrətinə görə" medalı ilə təltif edilmişdir (1975)
* "Əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı (1984)
* "Qızıl sünbül" ədəbi mükafatı laureatı (1991)
* "Azərbaycanın Xalq yazıçısı" fəxri adı (1992)
* "Xalqlar Dostluğu" ordeni
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni

## Əsərləri

## Filmoqrafiya
# Evlənmək istəyirəm (film, 1983)

## İstinadlar
Osman Sarıvəlli

**Osman Sarıvəlli** (əsl adı **Osman Abdulla oğlu Qurbanov**; ) — Azərbaycan şairi, 1937-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan SSR xalq şairi (1977), Azərbaycan EA Nizami adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun müdir müavini.

## Həyatı
Osman Sarıvəlli 1905-ci il dekabrın 17-də Qazax rayonunun İkinci Şıxlı (Sarıvəlli) kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Qazax Müəllimlər Seminariyasında aldıqdan sonra bir müddət Göyçay rayonunun Qaraməryəm və Bığır kənd məktəblərində müəllim işləmişdir (1926–1929). Təhsilini artırmaq məqsədilə Moskvaya getmiş və burada Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində oxumuşdur (1929–1932). 1937-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqına üzv olmuşdur. Bakı Pedaqoji texnikumunda müəllim (1932–1935), Bakı Teatr texnikumunda müdir (1939–1940), Azərbaycan EA Nizami adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutunda müdir müavini, "Ədəbiyyat qəzeti"nin redaktoru, Uşaqgəncnəşrdə redaktor, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında şeir üzrə məsləhətçi vəzifələrində işləmişdir.

1990-cı il iyulun 2-də Bakıda vəfat etmiş və doğulduğu kənddə dəfn edilmişdir.

## Yaradıcılığı
Osman Sarıvəlli ədəbi yaradıcılığına 1933-ci ildə başlamışdır. Həmin ildə "Gənc işçi" qəzetində "Ayaqsız" adlı ilk şeiri çap olunmuşdur. Osman Sarıvəllinin "Dəmir sətirlərim" adlanan birinci kitabı 1934-cü ildə çap olunmuşdur.

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR xalq şairi" fəxri adı — 15 fevral 1977
* "Oktyabr inqilabı" ordeni — 6 noyabr 1985
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 9 iyun 1959
* "Xalqlar Dostluğu" ordeni — 11 noyabr 1975
* "Şərəf nişanı" ordeni — 30 dekabr 1963
* "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı — 25 fevral 1946

## Kitabları
* Dəmir sətirlərim (1934)
* Bənövşə (1940)
* Şairin hədiyyəsi (1943)
* Gətir, oğlum, gətir (1943)
* Gənclik eşqi (1946)
* Bahar çiçəkləri (1949)
* Yeni dünyanın qapısı (1950)
* İqlimdən-iqlimə (1963)
* Sabahı yaradanlar (1970)
* Seçilmiş əsərləri (üç cilddə) (1971–1975)
* Hər kim yüz il yaşamasa (1976)
* Mən sabaha gedirəm (1979)
* Kür qırağında (1987)
* Sarıvəlli O.Aşıq ürəkli şair, şair ürəkli Aşıq Şəmşir. Bakı: Avropa, 2010, 112 s.
* Sarıvəlli O. Qüdrətli şair, ustad sənətkar. Bakı: Avropa, 2011, 128 s.

## İstinadlar
İsveçlilər

**İsveçlilər** — isveç dilində danışan millət. Yer üzündə 14 milyona yaxın isveçli var. Onların 85% (7,988,000) İsveç Krallığında yaşayır. Digərləri isə azlıq ABŞ, eləcə də Latın Amerikası, Avropa dövlətlərində və Avstraliyada məskunlaşıb.

## Din
İsveçlilər xaçpərəstliyin protestant məzhəbinin bir qolu olan evanqelist luteran məzhəbinə mənsubdurlar. Aralarında ateistlər də var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xorvatlar

**Xorvatlar** () – Balkanda, başlıca olaraq Xorvatiya (89%) və Bosniya və Herseqovinada (15%) yaşayan cənub slavyan millətidir. Xorvat icmaları həmçinin Qərbi Avropada, ABŞ-də, Cənubi Amerikada, Avstraliyada və Yeni Zelandiyada da mövcuddur. Xorvat dilində danışan xorvatlar Roma katolik məzhəbinə aiddirlər.

## Tarix
Dalmasiya knyazlığı ilk xorvat dövləti sayılmaqdadır. Belə ki, 852-ci ildə bu dövlətin başçısı knyaz Tripimir özünü xorvatların hökmdarı elan etmişdir. 925-ci ildə isə xorvat hökmdarı Tomislav bütün xorvatları birləşdirərək və Panoniya knyazlığını işğal edərək, dövlət yaratmağa nail olmuşdur.

1102-ci ildə Macarıstanla sülalə ittifaqı yaratmış xorvatlar bu hadisədən sonra macarlaşmaya məruz qalmağa başladılar. 1526-ci ildə baş vermiş Mohaç döyüşündən sonra Macarıstan Krallığının ərazisi Osmanlı və Habsburqlar imperiyaları arasında bölüşdürülmüşdür. Bu vəziyyətdə Avstriya ilə ittifaq bağlamış xorvatlar tədricən alman təsiri altına düşür.

Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Xorvatiya ərazisi panslavyan ideyası altında yaranmış Yuqoslaviya dövlətinin tərkib hissəsinə çevrilmiş, 1939-cu ildən etibarən adı çəkilmiş dövlət çərçivəsində muxtariyyat almışdır.

İkinci Dünya müharibəsi zamanı Xorvatiya üzərində hakimiyyəti faşist rejimləri ilə geniş əməkdaşlıq edən ultramillətçi ustaşlar partiyası ələ keçirir. Buna cavab olaraq bir çox xorvat Yuqoslaviya Kommunist Partiyasının yaratdığı partizan hərəkatına qoşulmuş, nəhayət ustaşları ölkədən qovmağa nail olub. Müharibə zamanı həyatını itirmiş xorvatların sayı 40 min – 200 min arasında olduğu güman olunur.

Müharibən sonra Xorvatiya 6 respublikanı birləşdirən Yuqoslaviya Federativ Sosialist Respublikasına daxil olmuşdur. Yosip Broz Titonun vəfatından sonra başlamış demokratizasiya dövrü xorvatların da iştirak etdiyi çoxsaylı etnik toqquşmalarla müşayiət olunur.

1990-cı ildə Xorvatiya Respublikası müstəqilliyini elan etmişdir. Bu hadisə yenicə yaranmış dövlətin ərazisinə Yuqoslaviya Xalq ordusunun daxil olmasına səbəb oldu. Baş vermiş müharibədə təxminəm 550 min insan tələf olmuşdur. Yenicə yaranmış Bosniya və Herseqovinada öz dövlətini yaratmağa cəhd edən xorvatların iştirakı ilə daha bir müharibə başlamışdır. Nəticədə əsasən xorvatların məskunlaşdığı ərazilər Bosniya və Herseqovina Federasiyasında yer almışdır.

Hökumətin müharibədən sonrakı siyasət ilk növbədə hərbi münaqişələr zamanı ölkəni tərk etmiş mühacirləri geri qaytarmağa yönəlmişdir. 1995-ci ildə bağlanmış sülhün nəticəsi olaraq qaçqınların əksəriyyəti doğma ocaqlarına qayıtmağa müvəffəq olmuşdur.

## İstinadlar
Şah Qasım Ənvar

**Şah Qasım Ənvar** (1356-1434) - görkəmli şair və sufi filosof.

## Həyatı
Seyyid Əli ibn Harun ibn Əbülqasim Hüseyni Təbrizi (1356-1434) zəmanəsinin ədəbi aləmində “Qasım”, “Qasimi”, “Qasimi-Ənvar” təxəllüsləri ilə tanınmışdı. Qasimi-Ənvar gənc ikən Şeyx Sədrəddin Ərdəbilinin müridlərindən olmuş, sufi ideyalarına ömrünün sonunadək sadiq qalmışdır. O, təqribən bütün ömrünü müxtəlif Yaxın və Orta Şərq ölkələrində keçirmiş, kamil mürşid kimi özünə xeyli mürid toplamışdı. Gilan vilayəti, Qəzvin, Herat, Bəlx, Səmərqənd şəhərləri Qasimi Ənvarın yaşadığı, ədəbi-fəlsəfi fəaliyyət göstərdiyi, sufi təbliğatı ilə məşğul olduğu məkanlardandır. Şair Heratda olarkən Əmir Teymur və onun oğlu Şahrux tərəfindən hörmətlə qarşılanmış, lakin yerli din xadimlərinin tələbi və Şahruxun oğlu Baysunqurun xahişi ilə Heratı tərk edərək Səmərqəndə getmişdi. Burada o, bir müddət məşhur dövlət xadimi, alim Uluqbəyin himayəsində yaşamış, sonra isə Xorasana qayıdaraq Əbdürrəhman Caminin vətəni olan Cacrud kəndində məskən salmış, ömrünün sonunadək burada yaşamış, sufi ideyalarının təbliği ilə məşğul olmuşdur. Əbdürrəhman Caminin yazdığına görə, Şah Qasım Ənvarın müridləri islam dini ehkamlarına etinasız yanaşır və bərabərlişdirici cəmiyyət ideyaları yayırdılar.

Qasimi Ənvar həmin kənddə vəfat etmiş və orada dəfn olunmuşdur.28 Uluqbəy onun qəbri üzərində əzəmətli türbə tikdirdi və bu abidə elm, fəlsəfə, ədəbiyyat xadimlərinin ziyarət obyektinə çevrildi.

## Yaradıcılığı
Şah Qasım Ənvar Azərbaycan ədəbi mühitində İmadəddin Nəsimi ənənələrinə sadiq qalan, bu ənənələri yaşadan mütəfəkkir-şair kimi məşhurlaşmışdı. Şah Qasım Ənvar bir sıra qəzəllərini həm Azərbaycan, həm də fars dillərindən istifadə etməklə yazaraq, sanki bu ədəbi hadısənin simvolik formasını yaratmaq istəmişdir.

Ənvarın istər divanında toplanan fars və Azərbaycan dilində yazdığı şeirlər, istərsə də "Ənis-ül-arifin" əsəri mahiyyət etibarilə sırf ürfani-fəlsəfi məzmun daşıyır. Dövrünün sultanlarından qorxmayan şair öz şeirlərində, həmçinin sufi təlimində insanları qardaşlığa və bərabərliyə çağırırdı.
Şairin ədəbi irsi fars və Azərbaycan (türk) dillərindədir.

Onun “Ənisul-aşiqin” (“Aşiqlərin dostu”), “Təvəccöhnamə” (“Diqqət kitabı”), “Sual-cəvab”, “Risaleye-vücud” (“Varlığa dair risalə”) əsərləri də məlumdur.
Qasimi Ənvarın külliyyatı qəzəllərindən, fəlsəfi məzmunda yazılmış məsnəvilərdən ibarətdir. Rübailərindən birinə nəzər yetirməklə onun obyektiv aləmə gerçəkçi münasibətinin şahidi oluruq:

Rütbədə qarınca olsaq da bu an,
Yenə də çox işdə bizik hökmran.
Bir ləhzə gədayıq, bir ləhzə şahıq,
Biz öz halımıza olmuşuq heyran.


## Həmçinin bax
Sədaqət Nuriyeva

**Sədaqət Məmmədağa qızı Nuriyeva** — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2018).

## Həyatı
1988-ci ildə M.Əliyev adına ADİİ-nin "dram və kino aktyoru" fakültəsinə qəbul olunub, 1992-ci ildə həmin fakültəni bitirib. 1992-ci ildən Sumqayıt teatrında işləyir.

1996-cı ildən ATXİ-nın üzvüdür.

Ailəlidir, iki övladı var.

Sumqayıt teatrında 25 rol oynayıb. Onlardan:S.S.Axundov "Tamahkar" – Gülzar, A.Həsənoğlu "Yanmış evin nağılı" – Həlimə, F.Kərimzadə "Şah İsmayıl" – Taclıbəyim, Ş.Qəribli "Gəlin açıq danışaq" – telefonçu qız, katibə,şalvarlı qız, Ş.Qəribli "Sehrli açar" – Vüqar, F.Məmmədov "Anasının gül balası" -Eldar, R.Səməndər "Dərs"-Sevda, M.F.Axundov "Müsyö Jordan və Dərviş Məstəli şah" – Gülçöhrə, Şərəfnisə, İ.Məlikzadə "Subaylarınızdan görəsiniz" – Qəndab, Çiçək, A.Kamyu "Ağlasığmaz faciə" – Marta, A.Babayev "Kim nə deyər bizdə olan qeyrətə" – Jalə, C.Məmmədquluzadə "Danabaşlar" -Şərəf, M.Haqverdiyev " Fədakarlıq" – Gulya, İ.Məlikzadə " Gəl qohum olaq" – Minayə, Ə.Qiyas "Cəhənnəm ekspresi"- Sarışın və s.

## Mükafatları
16 oktyabr 2018-ci ildə isə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Ağ dünya (film, 1995)
# Həyat sən nə qəribəsən (teleserial, 2013)
# Bir ailəm var (teleserial, 2013)

## İstinadlar
Aydın Mansurov

**Aydın Bəhram oğlu Mansurov** () — Azərbaycan musiqiçisi, kinooperator.

## Həyatı

Aydın Mansurov 14 sentyabr 1953-cü ildə Bakıda musiqiçilər ailəsində anadan olub. Asəf Zeynallı adına Orta Musiqi Məktəbində xor dirijorluğu fakültəsində təhsil alıb (1968-1973). Bir müddət musiqi məktəbində nəzəriyyədən dərs deyib (1975-1982). 1983-2005-ci illərdə AzTV-də kinooperator vəzifəsində çalışıb. 2005-ci ildən isə ömrünün sonuna qədər İctimai Televiziyada işləyib. Aydın Mansurov bir çox televiziya və sənədli filmlərin quruluşçu operatoru olub.

24 aprel 2015-ci ildə "Bakılı" Beynəlxalq Mədəniyyət Cəmiyyətinin "Humay" Milli Mükafatına  layiq görülmüşdür. Azərbaycan Respublikasında televiziya və radio sahəsində xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 7 noyabr 2016-cı ildə "Əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya

*Balıq günü (film, 1983)
*Xilaskar (1995)
*Şakərlər (1995)
*Köhnə tanışlar (1996)
*Boyunbağı (....)
*Kənddən gələn var
*Kənddən gələn var. II hissə
*Bütün Azərbaycan əsgər olmalı (1997)
*Mənim Tanışlarım (1998)
*Sabiqlər (film, 1999)
*Qohumlar (1999)
*Sabiqlərin yeni sərgüzəştləri (2000)
*Şirin bülbül (film, 2000)
*Simlərin Hekayəti (2001)
*Sən və sən (2001)
*Qeybdən gələn səs (film, 2002)
*Türk dünyası qitədən qitəyə (film, 2002)
*Manqurt (film, 2003)
*Son arzu (film, 2003)
*Simuzər (2003)
*Tənha durna uçuşu (film, 2003)
*Sonuncu şahid (2004)
*Toy (2004)
*Yeni həyat (2005)
*Alim (film, 2007)

## Şəcərəsi
*Məşədi Məlik bəy Mansurovun nəticəsidir.
*Məşədi Süleyman bəy Mansurovun nəvəsidir.
*Tarzən Bəhram Mansurovun oğludur.
*Bəstəkar Eldar Mansurovun qardaşıdır.
*Tarzən Elxan Mansurovun qardaşıdır.

## Xarici keçidlər

* Aydin Mansurov
* Aydın Mansurov "Yeni gün" verilişində (2013)
* Aydin Mansurov haqqında süjet
Adam ol! 3

**Adam ol! 3 ** — film rejissor Vaqif Şərifov tərəfindən 2007-ci ildə çəkilmişdir. Film Lider televiziyasında istehsal edilmişdir. Zeynal (Sərxan Kərəmoğlu) varlı hesab etdiyi bir qadınla — Naibə (Naibə Allahverdiyeva) ilə evlənir. Lakin hər şey onun fikirləşdiyi kimi olmur və Zeynalın başına olmazın əhvalatlar gəlir. Filmdə əsas rolları Sərxan Kərəmoğlu, Naibə Allahverdiyeva, Gülnar Salmanova, Yaşar Nuri, Arif Quliyev, Səyavuş Aslan və Firəngiz Mütəllimova ifa edirlər.

## Məzmun
Zeynal (Sərxan Kərəmoğlu) varlı hesab etdiyi bir qadınla — Naibə (Naibə Allahverdiyeva) ilə evlənir. Lakin hər şey onun fikirləşdiyi kimi olmur və Zeynalın başına olmazın əhvalatlar gəlir.

## Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Vaqif Şərifov, Sərxan Kərəmoğlu
Rejissor: Sərxan Kərəmoğlu
Operator: Elçin Əliyev
Bəstəkar: Rauf Məmmədov

## Rollarda
Sərxan Kərəmoğlu — Zeynal
Naibə Allahverdiyeva — Naibə
Gülnar Salmanova — Gülya
Yaşar Nuri — Yaşar
Arif Quliyev — Arif
Səyavuş Aslan — Səyavuş
Firəngiz Mütəllimova — Firəngiz
Faiq Qasımov (aktyor) — Faiq

## Həmçinin bax
* Azərbaycan filmlərinin siyahısı
* 2007-ci ilin Azərbaycan filmləri
* 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Nişat Şirvani

## Həyatı
Nişat Şirvani Ağaməsihin müasiri imiş. Şirvan şairlərinin mötəbərlərindən birisi hesab olunur, Nişat həqiqət əhli olduğu üçün zahiri zöhdü təqvanı və riyai ibadəti sevməz imiş və şeirlərinin çoxunda xudbin vaizlərə və müdəmməq abidlərə dolaşarmış. Heyfa ki, Nişatın tərcümeyi-halına dair məlumat cəm edə bilmədik.

Ağaməsihlə onun həməsr olduğu əşarından görünür. Məlum olduğuna görə, hər iki şair ömürlərinin çoxunu başqa diyar və ölkələrdə səyyahlıqla keçiriblər və səyahət etdikləri vilayətlərin əksəri İran məmləkətində olan vilayətlər olubdur və İran şüəra və ürəfasından təhsili-kəmalat etmişlər. 

İnsan gərəkdir sirrlərini və fikirlərini sevsin və cani-dil ilə onları ürəyində bəsləyib həddi-kəmala yetirsin və sonra faş etməyi lazım isə, faş eləsin və bundan maəda hər naəhlə və hər bidərdə dərdi-dili izhar etməyin nə faydası? Bir kəs ki, sənin dərd və qəminə şərik olmayacaqdır və sənin xiffət və küdurətini azaltmayacaqdır, ona daha dərdi söyləməkdən nə hasil? Kişi dərdini söyləsə də, gərəkdir dərd əhlinə söyləsin və bilmək istəsin ki, dərd əhli və dusti-həqiqi kimdir. Lazımdır dost adlandırdığı şəxsi yaman günündə, yəni sənə bir yas və müsibət üz verən halda imtahan edəsən.

Hər gah dostun yaman günündə dəyanət göstərib öz dostluq və sədaqətində möhkəm və sabitqədəm olsa, o, həqiqi dostdur. Və illa yaxşı gündə, əldə var və dövlət olan zamanı hamı sənə dost və xeyirxah olacaqdır. Odur ki, şair deyir:


Yaxşı gündə bilmək olmaz kim, dəyanət kimdədir,
Yaxşı yoldaşı yaman gün imtəhan etmək gərək.


Amma Nişatın bir arzu və xahişini haqq və savab görə bilmədik. O isə xalqdan qəti-əlaqə edib ənqa kimi qənaət kuşəsində aşiyan etməkdir. Nişatın bir tərəf-dən kuşənişin abidləri və riyakar zahidləri tən və məlamət edib, digər tərəfdən özü guşənişinlik arzu etməsi bir növ qəribə gəlir və bir də islamda röhba-niyyət olmadığı üçün müslüm gərəkdir xalq içində, həmçinsi arasında dolanıb, onlar ilə müaşirət eləsin, xalqa kömək və nəf yetirsin, xalqa, din və vətənə hüsni-xidmətlər göstərib hər ikisinin tərəqqi və təalisi yolunda sərfi-himmət etsin. Guşənişinlik böyük bir hünər deyil ki, onu arzu edib, əməli qeyrilərə dəxi töv-siyə olunsun.

Nişat Şirvaninin yuxarıda zikr olunan qəzəllərindən başqa daha da bir çox gözəl müxəmməsləri və mürəbbeatları vardır ki, cümləsinə məcmuəmizdə yer yoxdur.

## Mənbə
* Araslı H. XVII-XVIII əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi (Ali məktəblər üçün dərslik). Bakı: "Azərbaycan Universiteti" nəşriyyatı, 1956, s. 185-188.
* Nişat Şirvani

## Xarici keçidlər
Rəqsanə

**Rəqsanə** (doğum adı: **Rəqsanə İsmayıl qızı İsmayılova**; ) — Azərbaycan müğənnisi.

## Erkən həyatı
25 may 1979-cu ildə Goranboyda doğulub. 2013-cü ildə Rusiya universitetlərinin birinin hüquq fakültəsinə daxil olmuşdur.

2025-ci ilin avqustunda dələduzluq etməkdə təqsirli bilinərək 4 aylıq həbs olunub. 2025-ci ilin noyabrında ev dustaqlığına buraxılıb.

## Şəxsi həyatı
Rəqsanənin Aysun və Yağmur adlı iki qızı var.

## Tənqidlər
2023-cü ildə Azərbaycan Dövlət Dil Komissiyası yanında Monitorinq Mərkəzinin hazırladığı "Mahnılarımız monitorinq aynasında" adlı kitabda zərərli vərdişlərdən istifadəni, tüfeyli həyat tərzini, mental dəyərlərə zidd olan davranışları təbliğ edən, aqressiv hərəkətlərə və özünəqəsdə sövq edən mahnıların olduğunu iddia etdiyi siyahı tərtib edilib. Nöqsanlar aşkarlanan mahnılar müəllif və ifaçılarının adları ilə birlikdə qeyd olunub. Siyahıda Rəqsanənin Üzeyir Mehdizadə ilə birgə ifa etdiyi "Dəli balam" duet mahnısı da yer alıb.

## Videoqrafiya

## Filmoqrafiya
# Yanmış körpülər (film, 2007)

## İstinadlar
Mətanət Əhmədova

**Mətanət Əhmədova** () — aktrisa.

## Həyatı
Mətanət Əhmədova 1975-ci il dekabırın 31-də Sumqayıt şəhərində doğulmuşdur. 1992-ci ildə elə Sumqayıtda orta məktəbi bitirdikdən sonra, 1993-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Dram, teatr və kino aktyorluğu fakültəsinə daxil olub. İkinci kursdan etibarən 16 il İlham Miniatür Teatrında çalışmışdır. Hazırda Şuşa Musiqili Dram teatrında fəaliyyət göstərir.

## Filmoqrafiya
# Yanmış körpülər (film, 2007)
# Şans (film, 2004)
# Pərvanələrin rəqsi (serial, 2012) — Xatirə
# Tək olanda qorxma... (teleserial, 2013)
# Həyat sən nə qəribəsən (teleserial, 2013) — Elmira
# Dəfnə ağacı (teleserial, 2016) — Sevda
# İmtahan (teleserial, 2017) — Xanım
Elman Mirzəyev

**Elman Mirzəyev** () — kino rəssamı, ikinci rəssam, rəssam assistenti.

## Həyatı
1959-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub.

1980-ci ildə Ə.Əzimzadə adına Dövlət Rəssamlıq Məktəbini bitirib.

1982-ci ildən "Kirpi" satirik jurnalı ilə sıx əməkdaşlıq edir, eyni zamanda respublikada çap olunan mətbuatda karikaturaçı rəssam kimi çalışır.

1982-ci ildən Kinostudiyada cizgi-filmləri rəssamı kimi çalışıb.

1985-ci ildən "Marianet kuklalar" teatrının aparıcı rəssamıdır.

2005-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür.

1999-2003-cü illərdə Bakıda fərdi sərgiləri keçirilib. Azərbaycanda və xaricdə keçirilən beynəlxalq Karikatura müsabiqələrinin iştirakçısı və mükafatçısıdır.

Əsərləri onlarla kataloqda dərc olunub. UNESCO-nun xüsusi mükafatına layiq görülüb.

2006-cı ildən Azərbaycan "Karikaturaçı Rəssamlar Birliyi"nin idarə heyətinin üzvüdür. FECO (Beynəlxalq Karikaturaçılar Təşkilatları Federasiyası) Azərbaycan qrupunun vitse-prezidentidir

## Filmoqrafiya
# Yatmaq vaxtıdır (film, 1984)
# Bir axşam... (film, 1985)
# Anam ağaca çıxıb (film, 1986)
# Seans (film, 1988)
# Söhbətül-əsmar (film, 1994)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Elman Mirzəyev
Belsı

**Belsı** və ya **Beltsı** () — Moldovada şəhər.

## Əhali
*Doğulanlar (2010): 1573 (1000 nəfərə 10.6)
*Ölənlər (2010): 1447 (1000 nəfərə 9.7)
*Təbii artım (2010): 126 (1000 nəfərə 0.9)

*Etknik qruplar, 2014*:

*Qeyd*: ***** Moldovada etnik olaraq rumınlar və moldovanları ayırmaqda müəyyən mübahisələr var.

Siyahıyaalınmalara görə Belsının illər ərzində əhalisi sayındakı dəyişmə.

## İstinadlar
Vüqar Məmmədəliyev

**Vüqar Əhməd oğlu Məmmədəliyev** () — Aktyor.

## Həyatı
Vüqar Məmmədəliyev 23 fevral 1975-ci ildə Sumqayıtda anadan olmuşdur. 1997-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirib. 1995–1999-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Gənclər Teatrında, 1999–2000-ci illərdə "İlham" Miniatür teatrında aktyor vəzifəsində işləmişdir. 2006-cı ildən Bakı Kamera Teatrının, 2009-cu il oktyabr ayının 1-dən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrının aktyorudur.

Dram və kino aktyorudur. Bir neçə film, serial, klip və reklamlarda rol almışdır. Evlidir.

## Əsas rolları
1. Lizandr – ("Yay gecəsində yuxu", V. Şekspir)
2. Əsgər — ("Meron", V. Şekspir) 
3. Dəli – ("Ağıllı adam", V. Şekspir)
4. Şər – ("Xeyir və şər", V.Şekspir)
5. Radriqo – ("Otello", V. Şekspir)
6. Oğlu – ("Məndən nigaran qalmayın", İ. Məlikzadə)
7. Satıcı – ("Karnaval və yaxud şifonerdə eşq məhəbbət", İ. Məlikzadə)
8. Aydın- ("Mən qartalam", İ. Məlikzadə)
9. Bilat – ("Arvadımın əri", G. Xudayev)
10. Rauf – ("Müasir toy", G. Xudayev)
11. Əyyaş – ("Bəxtimin kələyi", G. Xudayev)
12. Şeyx Mərvan – ("Şeyx Sənan", H. Cavid)
13. Petya Terafimov – ("Albalı bağı", A. Çexov)
14. Ferdinant – ("Məkr və məhəbbət", F. Şiller)
15. Aparıcı – ("Məkkəyə yol", C. Məmmədquluzadə)
16. Mirzə Cavad – ("Aydın", C.Cabbarlı)
17. Şub – ("Ələddinin sehrli çırağı", N.Kazımov)
18. Zaxarius – ("Şelkunçik" E.T.A.Hofman)
19. Monks — ("Oliver Tvistin macəraları" Ç.Dikkens)
20. Paris — ("Romoe və Cülyetta" U.Şekspir)
21. Şuşara – ("Buratinonun macəraları" A.Tolstoy)
22. Tomas Hənlon – ("Konnemarada bir kəllə" M.Makdonax)

## Filmoqrafiya
# Yanmış körpülər (film, 2007)
# Aşiqlər (film, 2008)
# Qardaşımdan yaxşısı yox idi (film, 2010)
# Səhərə inan... (film, 2011)
# Bir ovuc torpaq (2013)
# Ömür elə qısadır ki... İmran Qasımov (film, 2016)
# Oğlan evi 2 (film, 2016)

## İstinadlar
Orduspor

**"Orduspor" (Ordu)** — Türkiyənin futbol klubu. Ordu 1-ci həvəskar liqasında mübarizə edir.

## Tarixi
5 mart 1967-ci ildə yaranmışdır.

## Avropa kuboklarında iştirak
1 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

### UEFA Kuboku 1979/1980
* R1 Orduspor — **[[FC Banik Ostrava|Banik Ostrava]] ([[Çexoslovakiya]])** 2:0 / 0:6

## Uğurları
***[[Türkiyə 1-ci Liqası|1-ci Liqa]]**
****Çempiyonat (2)**: 1974-1975, 1982-1983
****Play-off ilə çempiyonat (1)**: 2010-2011
***[[Türkiyə 2-ci Liqası|2-ci Liqa]]**
****Çempiyonat (1)**: 2004-2005

## Liqa mübarizələri
* **[[Super Liqa (Türkiyə)|Super Liqa]]: 11**
1975-1981, 1983-1986, 2011-2013
* **[[Türkiyə 1-ci Liqası|1-ci Liqa]]: 31**
1967-1975, 1981-1983, 1986-1996, 1997-2000, 2005-2011, 2013-2015
* **[[Türkiyə 2-ci Liqası|2-ci Liqa]]: 4**
2002-2005, 2015-2016
* **[[Türkiyə 3-cü Liqası|3-cü Liqa]]: 4**
1996-1997, 2000-2002, 2016-2017
* **[[Regional Həvəskarlar Liqası]]: 1**
2017-2018
* **[[Türkiyədə həvəskar futbol liqalarının siyahısı|Həvəskar Liqası]]: 3**
2018-19, 2023-

## Tanınmış futbolçular
* Erdoğan Arıca
* Tuna Güneysu
* Kemal Yıldırım
* Turgay Poyraz
* Şenol Çorlu
* Güven Türközer
* Sinan Bayraktar
* Metin Akçevre
* Aykut Canik
* Deniz Kolgu
* Cihat Azim Altun
Müəmmalı yubiley

## Məzmun
Film bir istirahət mərkəzində baş verən məzəli əhvalatlardan bəhs edir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifləri:** Novruz Cəfərov, İzzət Əzizov
:**Quruluşçu rejissor:** İzzət Əzizov
:**Quruluşçu operator:** İzzət Əzizov
:**Quruluşçu rəssam:** Sevda Məmmədova
:**Rejissor:** Elşən Heydərov
:**Operator:** İlkin Umudov
:**Bəstəkar:** Erkin Məmmədov
:**Səs rejissoru:** Tərlan Ələkbərzadə
:**Montaj:** Həmid Kazımzadə, Tərlan Ələkbərzadə
:**Qrim rəssamları:** Sergey Qədirov, Mələk Əmirova
:**İşıq üzrə rəssam:** Adil İslamzadə
:**Rejissor assistentləri:** Cəmilə Məmmədova, Qurban Həsənov
:**Baletmeyster:** Zakir Ağayev
:**Prodüserlər:** Ramiz Sərkərov, Əfqan Yusifov
:**Filmin direktorları:** Mahmud Əhmədov, Ramiz İsrafilov (Ramiz İsrailov kimi)

### Rollarda
:Atabala Səfərov — Məmmədəli
:Gülüstan Əliyeva — Məsməxanım
:Elməddin Cəfərov — Qələndər
:İqrar Salamov — Şakir
:Püstə Zeynalova — Emma
:İslam Həsənzadə — Həsənağa
:Mehdi Mehdizadə — seküriti
:Nataşa Bağırbəyova — Vasilisa
:Sergey Qədirov — Vasili Matveyeviç
:Aleksey Saprıkin (Aleksey Şaprıqin kimi) — Tahir
:Günəş Ağayeva — Güldəstə
:Angelina Zubanenko — Anfisa
:Hüseyn Məmmədquliyev — Yastı Hüseyn
:Ramiz Sərkərov — qonaq (titrlərdə yoxdur)

## Xarici keçidlər

* Filmi izlə
Müşviq Şahverdiyev

**Müşviq Faiq oğlu Şahverdiyev** () — azərbaycanlı komediya aktyoru, teleaparıcı, ssenarist və rejissor.

## Həyatı
Şahverdiyev Müşviq Faiq oğlu 1983-cü ildə Lənkəranda anadan olmuşdur. "Maşın" realiti-şousunun 11-ci "Revanş" sürətinin qalibi kimi bahalı avtomobil qazanmışdır.

## Fəaliyyəti
"My name is İntiqam" milli komediya filminin layihə rəhbəri və baş rolun ifaçısıdır. Xatırladaq ki, komediya filmi 2014-cü ilin 28 Noyabrından kinoteatrlarda nümayiş olunub. Azərbaycan müstəqil olduqdan sonra yerli filmlər arasında kinoteatrlarda ən çox tamaşaçı toplamış film kimi tarixə düşmüş və rekordu təzələmişdir.

## Filmoqrafiya
* Yanmış körpülər (film, 2007)
* Niyə? (film, 2007)
* Niyə? 2 (film, 2017)
* Ağ Tük
* Miras (film, 2008)
* My name is İntiqam
* Qayınanamız (teleserial, 2015)
* My name is İntiqam 2
* Gizlənpaç (film, 2016)
* O başdannan
* Komedixana (2018)
* Qara Qura İşlər (2024)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sona Əliyeva (aktrisa)

**Sonaxanım Raqif qızı Əliyeva** () — Azərbaycan aktrisası.

## Həyatı
Sonaxanım Əliyeva 22 avqust 1975-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1982-ci ildə Bakıdakı 240 N-li orta məktəbin birinci sinfinə gedib. 1990–1994-cü illər aralığında təhsilini Bakı Məktəbəqədər Pedaqoji Texnikumunda davam etdirib. Sonaxanım Əliyeva 1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Dram – kinoaktyor fakültəsinə qəbul olub, 1999-cu ildə həmin təhsil müəssisəsini bitirib.

Əmək fəaliyyətinə 1998–2006-cı illər aralığında İlham Miniatyur Teatrında başlayıb. Bu illər ərzində "Bəxtimin kələyi", "Qulaq", "Yorğan", "Dünyanın axırı", "Müasir toy", "Şifonerdə eşq-məhəbbət" və digər tamaşalarda yaratdığı rollarla yadda qalıb. 2006-cı ildə Gənc Tamaşaçılar Teatrından gəlmiş dəvəti qəbul edib. Bu teatrda səhnələşdirilmiş tamaşalarda ev yiyəsi — "Ana qaz", Qulməmməd – "Cənnətin üç alması", Hafizə xanım – "Pəri cadu", Div – "Çəkməli pişik", çoban "Tıq-tıq xanım", nənə — "Nənənin kələyi", fransız gözəli – "Aydın", ağ Div – "İncəbel qarı", bacı – "Zoluşka" və başqa rolları ifa edib.

Kinoda ilk sınağı 1995-ci ilə təsadüf edir. O zaman universitetin I kurs tələbəsi olan Sonaxanım Əliyeva Rövşən Məmmədovun quruluçşu rejissoru olduğu "Kiçik Leytenant" qısametrajlı filmində spesifik epizodik rolu özünəməxsus gözəlliklə yarada bilib. Bundan sonra Eldar Quliyevin "Nə gözəldir bu dünya" filmində yaratdığı katibə, Məhərrəm Bədirzadənin "Sonuncu şahid" çoxseriyalı filmində cinayətkar banda üzvü, həmin rejissorun "Qu quşunun rəqsi" filmində erməni qızı Qayane, Elçin Məmiyevin "Yanmış körpülər" serialında katibə, Elçin Məmiyevin "Şans" filmində qonşu qadın, "Həyat varsa" serialının "Oğul dərdi" bölümündə Pərvanə obrazını canlandırmışdır. Həmçinin telekanalların birində yayımlanan "Pərvanələrin rəqsi" serialında Afət obrazı ilə ekranlara gəlir.

## Filmoqrafiya
# Kiçik leytenant (film, 1996)
# Nə gözəldir bu dünya... (film, 1999)
# Şans (film, 2004)
# Sonuncu Şahid (film)
# Yanmış körpülər (film, 2007)
# Qu rəqsi (film, 2009)
# Həyat varsa-oğul dərdi (serial, 2012)
# Pərvanələrin rəqsi (serial, 2012)
# Bir ailəm var (teleserial, 2013)
# Axırıncı yol (film, 2016)
# Vicdan haqqı (teleserial, 2016)
# Buğlama (teleserial, 2018)
# Xalxın Evi (teleserial,2018)
# Bacanaqlar (teleserial, 2018)
# Atılmışlar (teleserial, 2019)
# Komedi Xanım (teleserial,2020)
# İmtina(teleserial)

## İstinadlar
Hacıbaba Məmmədov

**Hacıbaba İsmayıl oğluMəmmədov** — Akademik Milli Dram Teatrın direktor müavini, aktyor.

## Həyatı
Hacıbaba İsmayıl oğlu Məmmədov 1 iyun 1964-cü il tarixində Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunun Xanağa kəndində anadan olmuşdur. 1982–1984-cü illərdə hərbi xidmətdə olub. 1985-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnsitutunun dram və kino aktyoru fakültəsinə daxil olub, 1989-cu ildə institutu bitirib.

1989–2000-ci illərdə "YUĞ" Teatrında aktyor, 2000–2002-ci illərdə Dövlət Pantomim Teatrında aktyor, 2003–2010-cu illərdə "Qanun" MMC-də mətbəə müdiri, 2010–2014-cü illərdə Bakı Uşaq Teatrında direktor müavini işləyib. 2014-cü ildən Akademik Milli Dram Teatrında əvvəlcə inzibatçı, 2016-cı ildən isə direktor müavini vəzifəsində çalışır.

## Filmoqrafiya
# Nekroloq (film, 2001)
# Dirsə xan oğlu Buğac boyu (film, 2000)
# Üfüqü ötənlər (film, 2011)
# 3 bacı (film, 2012-2014) (bədii serial) (rol)
# Sübhün səfiri (film, 2012)
# Qara qura işlər 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Akif Hüseynov (ədəbiyyatşünas)

**Hüseynov Akif Məmməd oğlu** () — ədəbiyyatşünas, tənqidçi, 1972-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru (1989).

## Həyatı
Akif Hüseynov 1941-ci il mayın 26-da Gürcüstanın Tbilisi şəhərində doğulmuşdur. Burada 31 saylı şəhər məktəbində, sonra Bakıda 132 saylı orta məktəbdə oxumuşdur (1948–1958).

ADU-nun filologiya fakültəsini bitirmişdir (1964). Azərbaycan EA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasında təhsil almışdır (1965–1968). "Azərbaycan" jurnalı redaksiyasında tənqid ədəbiyyatşünaslıq şöbəsinin müdiri (1967–1971), Ulduz jurnalının baş redaktoru (1971–1973), Azərbaycan EA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun ədəbiyyat nəzəriyyəsi şöbəsinin kiçik elmi işçisi (1973–1976), orada müasir ədəbi proses şöbəsində böyük elmi işçi (1976–1992) olmuşdur.

Hazırda institutda şöbə müdiri vəzifəsində çalışır (1992-ci ildən).

Ədəbi fəaliyyətə 1966-cı ildə "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində çıxan "Ədəbiyyatda milli xüsusiyyətlər" məqaləsi ilə başlamışdır. Dövri mətbuatda vaxtaşırı çıxış edir.

## Əsərləri
# Nəsr və zaman. Bakı: Yazıçı, 1980, 185 səh.
# Müxtəlifliyin birliyi. Bakı: Yazıçı, 1983, 216 səh.
# Sənət meyarı. Bakı: Yazıçı, 1966, 315 səh.
# Həyat və sənət həqiqəti. Bakı: "TS" Nəşriyyat Poliqrafiya Mərkəzi, 2001, 204 səh.
# Sevgi nəğmələri. Bakı: "TS" firması mətbəəsi, 2002, 80 səh.

## Filmoqrafiya
# Cəfər Cabbarlı. Səhnə əsərləri (film, 1973)
Katalan dili

**Katalan dili** — Hind-Avropa dillərinin roman dilləri qrupunun oksitan-roman yarımqrupuna aid olan dil.

## Sözlər müqayisəsi

## Həmçinin bax
* Balear dialekti
Svetlana Həkimova

**Svetlana Həkimova** — teatr və kino aktrisası, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti.

## Həyatı
S. Həkimova 1940-cı ildə Sumqayıt şəhərində anadan olmuşdur. 1968-ci ildən Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrında çalışır.
S. Həkimova 1959-cu ildən Sumqayıt şəhər C. Cabbarlı adına Mədəniyyət Evinin nəzdində yaradılmış xalq teatrında müxtəlif səpgili rollarda çıxış etmişdir. Onun S. Vurğunun "Fərhad və Şirin" əsərindəki Şirin obrazı Ümumittifaq festivalında "Qızıl medal"a layiq görülmüşdür. Sumqayıt Dövlət Teatrında işlədiyi on il ərzində S. Həkimova xarakterik obrazları ilə tamaşaçıların sevimlisinə çevrilmişdir.

1978–1990-cı illədə S. Həkimova Ağdam Dövlət Dram Teatrında, 1990–1992-ci illərdə isə Füzuli Dövlət Dram Teatrında işləmişdir. 1992-ci ildən bu günə kimi aktrisa H. Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrında çalışır.

Onun Esmiralda ("Bəli dünya dəyişib") rolu ilə qədəm basan S. Həkimova Sumqayıt teatrının səhnəsində onlarla yadda qalan obrazlar yaratmışdır. Ondardan Gülüş ("Sevil", C. Cabbarlı), Gülcahan ("Kəndimizin javanları", Ə. İlham), Fez ("Qəribə missis Səvic", Con Patrik), Gülcamal ("Müsibəti Fəxrəddin", N. B. Vəzirov), Naza ("Duel", M. Bayciyev), Hakimin qızı ("Demoklisin qılıncı", N. Hikmət), Nami ("Qəribə marka", Holfred), Şıltaq qız ("Paralelin nəbzi", R. Heydər), Tahir ("İnam", F. Məmmədov) və s. göstərmək olar.

C. Cabbarlının "Solğun çiçəklər" əsərindəki Sara rolunu Svetlana xanım böyük bir səmimiyyətlə, ehtiras və həyacanla yaradıb.

1992-ci ildən Sumqayıt teatrında çalışan S. Həkimova A. Həsənoğlunun "Yanmış evin nağılı" faciəsində nənə, F. Məmmədovun "Anasının gül balası" əsərində Gülbala, Ə. M. Lələdağın "Qorxaq" pyesində Qaçqın nənə, O. Kolçinskayanın "Tramvayı kim oğurlayıb" pyesində Köstəbək, F. Məhərrəmovun "Cinbalalar" əsərində Gülcahan nənə, Y. Həşimovun "Həkimlər nobata gedir" komediyasında Səkinə xala, T. Vəliyevanın "Mənim ağ göyərçinim" pyesində Münəvvər, G. Xuqayevin "Bir köpək vardı", "Ailə" ibrətamiz pyeslərində Dovşan və Tamara, A. Şaiqin "Qaraca qız" əsərində Yusifin anası və bir çox uzunömürlü obrazlar yaratmışdır.

S. Həkimova 2000-ci ildə Respublikanın Əməkdar Artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

2006-cı ildə S. Həkimova Respublika Prezidentinin mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Şans (film, 2004)
# Yanmış körpülər (film, 2007)
# Ağ qan (film, 2012)
# Yeraltı keçid (film, 2015)
# Əqrəb mövsümü (teleserial, 2022)

## İstinadlar
Makedon dili

**Makedon dili** (*Македонски јазик*) — Hind-Avropa dillərinin slavyan dilləri qrupunun cənubi slavyan dilləri yarımqrupuna daxil olan dil. Ən gənc ədəbi slavyan dilidir və 1945-ci ildə kodlaşdırılmışdır. Bolqar dili ilə yanaşı cənubi slavyan dillərinin şərq qoluna daxildir.

## <span lang="ky" dir="ltr">İstinadlar</span>
Georq Fridrix Hendel

**Qeorq Fridrix Handel** (, 1685–1759) – dahi alman bəstəkarı, barokko musiqi janrının ən nümayəndələrindən biri. Həyatının böyük əksəriyyətini İngiltərədə yaşamışdır.

= Həyatı =

Handel 1685-ci ilin 23 fevralında Almaniyanın Saksoniya əyalətinin Halle şəhərində anadan olmuşdur. Yeddi yaşından musiqi ilə intensiv şəkildə məşğul olmağa, doqquz yaşından isə bəstəkarlıq fəaliyyətinə başlamışdır.

İlk operaları olan "Ameliya" və "Neron" əsərlərini 1705-ci ildə yazmışdır. 1707–1710-cu illərdə bəstəkar İtaliyaya səfər etmiş və burada musiqi təhsili almışdır. Bu illərdə o, italyan operasının mahir bilicisi adını qazanır.

1710-cu ildə Handel sonralar İngiltərə kralı olacaq Hannover kurfüristi Georqun sarayında kapelmeyster təyin olunur. Elə həmin il Londona yollanan Handel iki il sonra yenidən, lakin qısa müddətə Almaniyaya qayıdır. Hannoverdə olduğu bu qısa müddət ərzində Böyük Britaniyanın gələcək şahzadəsi Karolinaya bir neçə vokal duetlər bəstələyir.

1712-ci ildən etibarən bəstəkar demək olar ki, həmişəlik İngiltərədə məskunlaşır. Britaniyaya gəldiyi ilk illərdə Surrey qraflığının Barns Elmsin yaradıcılığına pərəstiş edən zəngin tacirlərindən birinin evində yaşayır. Sonradan iki ilə yaxın müddətdə Berlinqton qrafının London yaxınlığındakı malikanəsində qonaq qalır – bu müddətdə Handel şahzadə Anna tərəfindən 200 funt sterlinq məbələğındə ömürlük təqaüdlə dəyərləndirəcəyi iki opera bəsətələyir.

1714-cü ildə kurfürist Qeorq Britaniya sahillərinə yaxınlaşır və tezlıklə kral olur. Handel yeni kralın sarayina ithaf olunmuş və ifası bayram günlərinə nəzərdə tutulmuş "Suda nəğmə" əsərini bəstələyir.

1720-ci ildən 1728-ci ilə qədər Handel Kral Musiqi Akademiyasının direktoru vızifəsində çalışır. 13 fevral 1726-cı ildə bəstəkar Britaniya vətəndaşlığını qəbul edir.

1720–1730-cu illdərdə Handel çoxlu sayda operalar yazmağa davam edir, 1740-cı illərdə isə bəstəkarın yaradıcılığında əsas yeri oratoriyalar tutmağa başlayır ("Məsihə", "Samson", "Saul", "İsrail Misirdə"). 1750-ci illərin astanasında dahi bəstəkarın görmə qabillyəti kəskin pisləşir. 1752-ci ilin 3 may tarixində gözlərindən əməliyyat olunur. Lakin heç bir müsbət nəticə hasil olmur və xəstəlik daha da şıddətlənir.

1753-cü ildə Handel dünya işığından birdəfəlik məhrum olur. Bu hadisədən altı il sonra, yəni 1759-cu ilin 14 aprelində Handel Londonda keçinir. Bəstəkarın cənazəsi Vestminster abbatlığında torpağa tapşırılır.

## Yaradıcılıq irsi
Həyatı ərzində Handel 42 opera, 29 oratoriya, çoxsaylı kilsə xor musiqisi, orqan üçün konsertlər bəstələmiş, həmçinin bir sıra əyləncə səpgili əsərlər də yaratmışdır.

## Filmoqrafiya
# Payız sonatası (film, 1978)

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Sergey Romanov

**Sergey Romanov** () — qubernator.

## Həyatı
29 aprel 1857-ci ildə Çarski Seloda anadan olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər