open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Edinburq hərbi orkestr paradı

**Edinburq kral hərbi orkestr paradı** () — hər il avqust ayında Edinburq qalasında keçirilən hərbi parad. Şəhərə gələn bir çox dövlətlərin hərbi orkestrləri təntənəli marşla həmin meydanda hərəkət edirlər. Paradı tuluq zurnası çalan Şotlandiya hərbçiləri açır.

## Həmçinin bax
* T in the Park

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Patras

**Patras** (, , ) və ya **Baliyabadra** () – Yunanıstanda şəhər.

## Tarixi
### Antik era

### Feodal dövrü

### Yeni dövr

### Müasir dövrü

## Coğrafiya

## Əhali

### Din

## İqtisadiyyat

## Mədəniyyət

### Musiqi

## Təhsil

## Tanınmış şəxsləri
*Konstantinos Stefanopulos — 1995-2005-cı illərdə Yunanıstanın prezidenti.

## Həmçinin bax
* Paralio Astros
* İraklion

## İstinadlar
İraklion

**İraklion** (həmçinin **Heraklion**, ,  *İrakleio*) — Yunanıstanın Krit adasının ən böyük şəhər və inzibati mərkəzi, Yunanıstanın ən böyük dördüncü şəhəri. 2011-ci ilin əhali siyahıyaalmasına əsasən şəhərin əhalisi 140.730 nəfər idi.

## Tarixi

### Antik era

### Feodal dövrü

### Yeni dövr

### Müasir dövrü

## Coğrafiya

## Şəhərin dənizin dibinə çökməsi

## Arxeoloqların tədqiqatı
Parisdə yerləşən Avropa Sualtı Arxeologiya İnstitutunun təsisçisi Frenk Qoddionun rəhbərlik etdiyi arxeoloqlar qrupu dənizin dibində həmin şəhərin qalıqlarını tapmışlar. Suyun altında qalmış qədim şəhərin qalıqları içərisində məbəd və məbəddə qoyulmuş Yunan allahlarının qədim heykəllərinin qalıqları da aşkar edilmişdir.
Qədim Heraklion şəhərinin qalıqları bir təsadüf nəticəsində aşkar edilib. Belə ki, sualtı arxeoloqlar 1798-ci ildə Britaniya hərbiçiləri tərəfindən vurulmuş Napoleonun Hərbi Dəniz Donanmasına məxsus gəminin qalıqlarını dənizin dibindən çıxardarkən şəhərin qalıqlarına rast gəlmişlər.
Bu qədim şəhər bir göz qırpımında yoxa çıxmışdır. E.ə. I əsrdə baş verən güclü zəlzələ bu şəhərdə hər şeyi alt-üst etmişdir. Əhalinin əksəriyyəti məhv olmuş, az bir hissəsi də hər şeyini qoyub, bircə canını götürüb qaçmışdır.

## Əhali

### Din

## İqtisadiyyat

## Mədəniyyət

### Musiqi

## Təhsil

## Tanınmış şəxsləri

## Həmçinin bax
* Paralio Astros
* Patras

## İstinadlar
Assal gölü

**Assal** — Cibutinin mərkəzində yerləşən, axarsız ,krater gölü. Göl dəniz səviyyəsindən 155 m aşağıda Afar ovalığında yerləşir. Göl Afrikanın ən alçaq nöqtəsidir. Gölün 20–40 m dərinlikdə su duzluluğu 35 ‰ təşkil edir ki, bununla da göl Ölü dəniz və Elton gölü ilə yanaşı dünyanın ən duzlu göllərindən sayılır. Göl qalın duzlu torpağla əhatə olunub. Burada duz hasil edilir və karvanlarla Efiopiyaya göndərilir.

Göldən təxminən beş kilometr məsafədə cənub-şərqdə Tacura körfəzi yerləşir.

Cibuti Respublikası təklif edib ki, Assal gölü ilə Ardoukoba vulkanı UNESCO-nun "Dünya irsi" siyahısına salınsın.

## İqlimi
İsti səhrada yerləşən gölün sentyabrdan maya qədər temperaturası 52&nbsp;°C qədər qalxır. Oktyabrdan aprelə qədər yüksək rütubətli yağışlar yağır və havanın temperaturu 34&nbsp;°C aşağı düşmür. Güclü, quru və isti küləklər mühitin bir hissəsidir. Aylıq temperatur fərqi 6&nbsp;°C olduğu bildirilir. Yay mövsümü ərzində quru, isti küləklər iki istiqamətdən əsir: Sabo küləyi cənub-qərbdən və Hamsin küləyi şimal-qərbdən. Hərdənbir yağan yağışlar nəticəsində, oktyabrdan aprelə qədər külək şərqdən əsir.

Göl suyunun temperaturu isə 33-34&nbsp;°C, amma küləyin sürəti və buxarlanma az olanda səth suların temperaturu 20&nbsp;°C olur.  Gölün dayaz dərinliklərində göl suyunun rəngi də dəyişir və kiçik müddətdə lüminessensiya rənglərinə boyanır.

## İstinadlar
Müqəddəs Nino kilsəsi

**Müqəddəs Nino kilsəsi** () — Qax rayonunun Əlibəyli kənd ərazisində yerləşən gürcü pravoslav kilsəsi. Kilsənin ərazisi 0.32 ha-dır.

## Tarixi

Kilsə 1871-ci ildə "Qafqazda Xristianlığın Bərpası İdarəsi" tərəfindən maliyyələşdirilərək tikilmişdir. Sovet dövründə anbar kimi istifadə olunmuşdur. 2010-cu ildə təmirə başlanmışdır. 1 iyun 2011-ci ildə Hereti və Xocabundi yepiskopu Melxisedek tərəfindən xeyir-dua verilmişdir.

## İstinadlar
Vostok gölü

**Vostok gölü** () — Antarktidada, Rusiyanın Vostok stansiyasının altında yerləşən buzaltı göl.

## Haqqında

Vostok gölü Antarktidadakı 140-dan çox buzaltı göl arasında ən böyüyüdür. Rusiyanın Vostok stansiyasının altında yerləşir. Şərqi Antarktida Buz Təbəqəsinin orta hissələrində yerləşir. Buz təbəqəsi dəniz səviyyəsindən 3488 metr yüksəklikdədir, göl isə buzun 4000 metr dərinliyindədir və bu gölün dəniz səviyyəsindən 500 metr alçaqda yerləşdiyini göstərməkdədir. Bu şirinsulu gölün sahəsi 15.690&nbsp;km2 və su həcmi 5.400&nbsp;km3 olduğu düşünülür. Andrey Kapitsa tərəfindən 1959-1964 illərdə araşdırma aparılarkən kəşf edilmişdir. Üzərindəki buz özündə 400.000 il əvvələ aid paleoklimatik məlumatları ehtiva etsə də, suyun 15-27 milyon ildir ki, təcrid olunmuş durumdadır.

## Tədqiqatlar

5 fevral 2012-ci ildə 20 illik dəlmə prosesindən sonra bir qrup rus araşdırmacı 3.768 metrlik dərinliyə enərək gölün səthinə çatdığını bəyan etmişdirlər. Qrup daha sonra gölə robot buraxmışdırlar.

## İstinadlar
Friksel gölü

**Friksel gölü** () — Antarktidada, Viktoriya Landda yerləşən şirinsulu göl. Kanada ilə Kammonvilt buzlaqları arasında yerləşir.

## Haqqında

Taylor vadisinin cənubundakı bu göl Robert Skott tərəfindən 1910-1913-cü illərdəki "Terra Nova" ekspedisiyası zamanı kəşf edilmiş və kartoqrafiyası edilmişdir. Gölə 1957-ci ildə ABŞ-nin İllinoys ştatındakı Avqustina Kollecindən Fritiof Frikselin adı verilmişdir.
Uzunluğu 4.5&nbsp;km-dir.

Göldə bir çox prokariot canlı yaşayır.

## Xarici keçidlər

* Antarktida gölləri 
* Antarctic Data Centre
Uendi Li

**Uendi Li** () - ABŞ səs aktrisası.

## Həyatı
Li Los-Anceles və San Fransiskoda böyüyüb. O, rəqs və teatr üzrə təhsil aldıqdan sonra, yeniyetmə olarkən rəqqasə kimi fəaliyyət göstərmişdir. Linin Magic Knight Rayearth DVD müsahibəsinə görə, o, məktəbdə müxtəlif səsləri ifa etməyə başladı və buna görə məktəbdə problemlərlə üzləşmişdir.

### Yaradıcılıq fəaliyyəti
Onun ilk anime səs rolu 1980-ci ildə "Harmony Gold" istehsalı olan Robotech idi. O, Macrossun xaricdə operatorlardan biri olan Vanessa Lidsi səsləndirmişdir.

### Şəxsi həyatı

## Həmçinin bax
*Cowboy Bebop

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Rəsmi saytı
Kaledon kanalı

**Kaledon kanalı** — () Şotlandiya ərazisində yerləşən gəmiçilik kanalı. Kanalın ümumi uzunluğu 96&nbsp;km olsa da, bunun 32&nbsp;km-i süni kanaldır.
## Ümumi məlumat
Kanal tektonik sınma zonasında formalaşmış Qlen-Mor vadisində yerləşir. Kaledon kanalı ölkənin Şimal dənizi sahillərini, Atlantik okeanın suları ilə birləşdirir. Kanal 29 şlüz, 4 akveduk və 10 körpüdən ibarətdir. Kanal özündə Lox Ness, Lox Loki və Lok Oix göllərini birləşdirir. Hal-hazırda kanalın gəmiçilik əhəmiyyəti o qədər də böyük deyil. Daha çox turistləri cəlb edən bu yol mart ayından oktyabra ayına qədər səyahətə gələnlər üçün açıq olur.
## Tikilmə tarixi
Kaledon kanalı əslində ən qədim fəaliyyət göstərən kanallardan biri hesab olunur. Onun tikintisinə 1803-cü ildə başlanılıb. Rəsmi açılışı 1822-ci ildə baş tutub. 800 000 funt sərf olunan kanalın əslində tikintisi o qədər də böyük sərmayə tələb etmirdi. Əsas hissəsi təbi su hövzələrindən(göllər) ibarət olan bu kanal üçün əsas vacib iş, onun dərinliyinin artırılması idi. XIX əsrdə kanalın dərinliyi bir az artırılsada yenə də böyük dəniz gəmiləri üçün bu kanal keçilməz olaraq qaldı. Müasir dövürdə Böyük Britaniyanın ən populyar turist marşurutu xətti bu kanal üzrə keçir. Nəzərə alsaq ki, sirlərlə dolu Lox Ness gölüdə bu marşurutun üzərində yerləşir.
## Şəkillər


Fayl:Caledonian Canal near Inverness.jpg|İnverness yaxınlığında Kaledon kanalının görünüşü
Fayl:Caledonian Canal - geograph.org.uk - 999996.jpg|Lox Ness gölü və kanal
Fayl:CaledonianCanal.jpg|Lok Loki.Kaledon kanalının bir həssəsi
Fayl:Caledonian canal.jpg|Kanal üzərində ki, tənzimləyici körpü


## Xarici keçidlər
* http://www.scottishcanals.co.uk/our-canals/caledonian-canal
## İstinadlar
Bədi

*Əl-Bədi, Allahın 99 adından biri
*Bədi Nişaburi, ruhani
*Bədi Xeyri, Misir dramaturqu
*Məhəmməd Bədi, Misirli siyasətçi
Rikord boğazı

**Rikord boğazı** — Böyük Kuril adaları qurupuna daxil olan Ketoy adasının şərqini Uşişir adasının isə qərbini ayırır. Eni 26&nbsp;km təşkil edir. Sakit okeanı   ilə Oxot dənizini birləşdirir. Kiçik gəmilərin üzməsi təhlükəlidir. Səbəb isə boğazda güclü axınlar və su burulğanlarının olmasıdır. Boğazın tən ortasında 130 m dərinliyində sualtı Rikord vulkanı vardır. Boğaz 1811-1813-cü illərdə təşkil edilən hiroloji ekspedisiya zamanı kəşf edilir. Boğaz Admiral Petr İvanoviç Rikord tərəfindən 'Diana' gəmisində (o zaman gəmini idarə edən yükşək rütbəli zabit idi) üzərək keçilir.
Urup boğazı

**Urup boğazı** () — Sakit okeanına daxil olan Urup adasını Qara qardaş (Brat Ciopoev) adasından ayırır. Oxot dənizini Sakit okeanı ilə birləşdirir. Uzunluğu 20&nbsp;km, ən dar eni isə 30&nbsp;km təşkil edir. Dərinliyi 500 m-ə çatır. Sahilləri sıldırımlı və qayalıdır. Boğazda Semenova (Sırnoy), Kaetrikum və Svitoy (Urup) burunları vardır. Şimal hissədə Uqlovaya buxtası yerləşir. Urup adası yaxınlığında Tayra adası vardır. Boğazın sahillərində dərinlik 1 m təşkil edir. Sahillərində yaşayış məntəqələri yoxdur. Saxalin diyarının ərazisinə daxildir.

## Mənbə
*Topoqrafik xəritə
Elm və Texnologiya üzrə Alman İnstitutu

**Elm və Texnologiya üzrə Alman İnstitutu** ( – **GIST**) — Münhen Texniki Universitetinin Sinqapur filialı

## Tarixi
İnstitut Sinqapur Milli Universiteti və Nanyanq Texnoloji Universiteti ilə Münhen Texniki Universitetinin əməkdaşlığı çərçivəsində 2002-ci ildə fəaliyyətə başlamışdır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*
Sinop qalası

**Sinop qalası** — Sinop şəhərinin yerləşdiyi yarımadada tarixi bir qaladır. Qala e.ə. VII əsrdə şəhəri qorumaq məqsədilə yaradılıb. Roma, Bizans və Anadolu Səlcuqluları dövründə bir neçə dəfə bərpa olunubdur. Günümüzdə hələ də tarixi xüsusiyyətini qoruyan qalanın divarları 2.050 metr uzunluğu, 25 metr hündürlüyü, 3 metr enindədir. İki əsas giriş qapısı vardır. Qala divarı bütün şəhəri əhatə edir. Bu qala şəhərin tarixi əsərləri arasında ən önəmli əsərlərindən hesab olunur.

Sinopun Yalı və Kefevi məhəlləlrini əhatə edən, xarici və daxili limanları arasında yerləşən qalanın nə vaxt inşa edildiyi məlum deyil. Bəzi mənbələr qalanın tikintisini Hetlərə qədər getdiyini bildirirlərsə də bu öz təsdiqini tapmamışdır. E.ə. 72-ci ildə də Pontus kralı IV Mithridates Sinopda məbəd, teatr, gimnasium və saray tikdirib, şəhərin ətrafını də qala divarları ilə əhatəyə almışdır. Qala müxtəlif dövrlərdə Səlcuqlular (1215–1218), İsfəndiyaroğulları (1434) və Osmanlılar tərəfindən də 1451-ci ildə bərpa olunmuş və əlavələrlə zənginləşdirilmişdir. Bu dövrə aid 1215, 1218, 1434 və 1451-ci illərdə təmir olunması haqqında məlumatlar qala kitabələrində var. Bu kitabələrdə qala divarları inşa etdirən sərkərdələrin adları yazılmışdır. Səlcuqlular limana nəzarət məqsədilə qalaya bir iç qala əlavə ediblər, bürc və qüllələrlə də daha gücləndirmişlər.

Çınqıl daş, kəsmə daş və kərpic daşlarla xərc gücləndirilmiş və sur divarları ilə iç qala tikilmişdir. Qalanın bürclərini Səlcuqlu sultanı . I İzzəddin Keykavus 1215–1218-ci illərdə tikdirmişdir.

Sinopun cənubunda daxili limana baxan qala dəniz sahilində bir-birinin içərisinə keçmiş olaraq iki hissədən meydana gəlmişdir. Mənbələrdən qalanın dörd qapısı olduğu bildirilir. Ancaq Övliya Çələbi bu qapıların adlarını bildirmiş və onlara iki qapı daha əlavə etmişdir. Bunlar Qum qapısı, Meydan qapısı, Tərsanə qapısı, Yeniçəri qapısı, Dabağxanə qapısı və Loja qapısıdır. Həmçinin xarici qalada bir də dəniz qapısı yerləşirdi. Bu qapıların hər biri iki cüt qanadlı dəmir qapılardır

Sinop qalasının bugünkü vəziyyətinə görə, xarici qalanın uzunluğu şimalda 800 mt, şərqdə 500 mt, cənubda 400 mt, qərbdə 270 metrdir. Qala divarlarının qalınlığı 3 mt-ə qədərdir. Cənubdakı iç qala isə 9.500 m² bir sahədə tikilmişdir. Şimaldakı iç qala isə 16.875 kvadrat metr ərazidə inşa edilibdir.

## Xarici keçidlər

* Sinop Valiliği (2003), Sinop İl Yıllığı, Ankara, Sinop Valiliği Yayınları
*  SİNOP KALESİ
Veyl Kornell Tibb Kolleci (Qətər)

thumbnail|Kollecin binası
**Veyl Kornel Tibb Kolleci** ( – **WCMC-Q**) — Kornel Universitetinin Qətərdəki təhsil şəhərciyində.

Kollec 2004-cü ilin sentyabrında açılmışdır. Qətər dövləti ilə Kornel Universitetinin birgə layihəsi olan bu kollec ABŞ hüdudlarından kənarda açılmış ABŞ-yə bağlı olan ilk tibb məktəbidir. Bu layihə Qətərdə akademik proqramların və tibbi xidmətlərin yüksəldilməsi üçün həyata keçirilir.

Kollec Qətər dövləti tərəfindən maliyyələşir və Qətər Fondu məktəbin tikintisinə 750 milyon dollar vəsait ayırmışdır. Kollec memar Arat İsodzaki tərəfindən inşa edilən ikimərtəbəli böyük binada yerləşir.

2004-cü ildən Qətər Fondu Veyl Tibb Kollecinin yerləşdiyi ərazidə xəstəxana tikintisinə başlamışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Poxlu dərə

**Poxlu dərə** — Bakının Şimal-Şərq tərəfində, Qanlı təpənin ətəyindəki, indiki Təzə Bazarın yerləşdiyi dərə.

## Adının mənşəyi
XIX əsrin ortalarınadək, yəni Bakıda kanalizasiya düzələnədək həyətlərin nəcisləri xüsusi arabalarla gecə vaxtı daşınaraq, şəhər xaricinə çıxarılırdı. Bu məxsusi arabalar iri ağızları olan dəmir və taxta çəlləklər düzəldilirdi. Həmin zamanlarda şəhərdə yüzə qədər belə araba var idi. Arabaçılar öz yüklərini adətən şəhərdən çox kənarda olan indiki Təzə Bazarın yerləşdiyi dərəyə boşaldırdılar. Yayın isti aylarında üfunətdən bu ərazidən keçmək mümkün deyildi. Elə həmin vaxtdan da bu dərə "**Poxlu dərə**" adlanır.

Həmin dövrlərdə bu yerlər şəhərin kənarı idi. Lakin sonralar şəhər böyüdükcə nəcis daha uzağa daşınırdı. Bundan sonra bu ərazidə şəhərin kasıb və imkansız təbəqəsindən olan sakinləri məskunlaşmışdır.

## Mart soyqırımı

Mart soyqırımı zamanı bu ərazidə çox az adam sağ qalmışdı. Hələ martın 19-da ermənilər demək olar ki, şəhərin "Poxlu dərə" ərazisindəki yaşayış məskənlərini tamamilə məhv etmişdilər. Müsəlmanlar burada martın 31-dək cəsədləri yığışdırıb qurtara bilmirdilər. Buradan meyitləri müsəlmanlar qəbiristanlığa aparırdılar. Lakin sonrakı vaxtlarda təsadüfən burada torpağa çox da dərindən basdırılmamış 57 müsəlman qadının cəsədi aşkar edilmişdi.

## Həmçinin bax
*Bakı nəcis nəqliyyatı

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
*FƏSİL II. AZƏRBAYCANLI QADINLARIN ŞAHİD İFADƏLƏRİ
Bakı nəcis nəqliyyatı

**Bakı nəcis nəqliyyatı** — Bakıda kanalizasiya düzələnədək həyətlərin nəcislərinin daşınması ilə məşğul olmuş xüsusi müəssisələr

Həmin dövrdə həyətlərdən nəcis adətən gecələr daşınırdı. Bu iş boçkalı arabalar vasitəsilə görülürdü. Şəhərdə xüsusi müəssisələr vardı ki, bu işlə məşğul idilər. Belə müəssisələr - "Bakı nəcis nəqliyyatı" adlanırdı. 1914-cü ildə Bakıda  cəmi üç belə müəssisə vardı.

Şəhərin nəcisi əvvəllər daşınıb, Qanlı təpənin ətəyindəki dərəyə tökülürdü. Bu dərə əhali içərisində "Poxlu dərə" adlanırdı. Həmin dövrlərdə bu yerlər şəhərin kənarı idi. Lakin sonralar şəhər böyüdükcə nəcis daha uzağa daşınırdı.

## Həmçinin bax
*Poxlu dərə

## İstinadlar
Fici dənizi

**Fici** ()  — Sakit Okeanın cənub-qərbində adaarası dəniz.

Bu rayonda dərin qobunun mövcudluğuna görə, şərti olaraq dəniz adlandırılmışdır. Şimalda Fici, şərqdə Kermadek adaları, cənubda Yeni Zelandiya və Tasman dənizi, qərbdə isə Mərcan dənizi ilə məhdudlaşdırılıb. Sahəsi 3177 min km². Orta dərinliyi 2741 m, maksimum 7633 m. Cənub-şərqində səthi suyun temperaturu 18-23&nbsp;°C, şimalda 25-28&nbsp;°C . Duzluluğu 34,9-35,5 ‰. Qabarması yarıgünlü tiplidi 1,5 — 3,0 m. Əsas limanı Ficinin paytaxtı Suva sayılır.

## Xarici keçidlər
Sadıq Nəcəfi

**Sadıq Nəcəfi** — Təbrizin əlli beşinci bələdiyyə başçısı. O, 1960-cı ildə Əcəbşir şəhristanının Xızırlı şəhərində doğulmuşdur.

## Həmçinin bax
*Təbriz şəhərinin başçıları
Şişəvan

**Şişəvan** və ya **Şavan** — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əcəbşir şəhristanının Mərkəzi bəxşindəki Qərbi Dizəcrud dehestanında yerləşən kənd. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, kəndin əhalisi 3,074 nəfərdən və 850 ailədən ibarət idi. Bu kəndin əhalisi Azərbaycan türklərindən ibarətdir və Azərbaycan türkcəsində danışırlar. Bu kəndin əhalisi əsasən şiə və qismən bəhaidirlər.

## Tanınmış şəsiyyətlər
*Səfər xan Qəhrəmani

## Həmçinin bax
*Bəhailik
*Məlikqasım Mirzə

## İstinadlar
Ekarma boğazı

**Ekarma boğazı** () — Sakit okeanına daxil olan Ekarma adasını Şioşkotan adasından ayırır. Oxot dənizini  Severvina boğazı ilə birləşdirir. Uzunluğu 25&nbsp;km, ən dar eni isə 8&nbsp;km təşkil edir. Dərinliyi 900 m-ə çatır. Sahilləri sıldırımlı və qayalıdır. Boğazda Nikonova, Qratovıy, Razvalnıy,  Başmaçnıy, Cuprova (Şiaşkotan) və Lyutbıy, Kruqlıy (Ekarma) burunları vardır. Şərq sahillərində çoxlu sualtı və suüstü daşlı qayalıqlar vardır. Şiaşkotan adası yaxınlığında Drobnıy adası və Başmaçıy qayası vardır. Cənub-Şərqdə Zakatnıy buxtası yerləşir. Cuprova və Lyutnıy burnundan boğaz Severqina boğazına keçir. Boğazın sahillərində dərinlik 1 m təşkil edir. Sahillərində yaşayış məntəqələri yoxdur. Saxalin diyarının ərazisinə daxildir. Adını yaxınlığındakı Ekarma adasından götürmüşdür.

## Mənbə
*Topoqrafik xəritə
Dismorfofobiya

thumbnail
**Dismorfofobiya** və ya **güzgü xəstəliyi** — hər hansı şəxsdə var olan, amma onun düşündüyü qədər gözə batmayan qüsurların həmin şəxs tərəfindən kifayət qədər çox şişirdilməsi. İlk dəfə E.Morselli tərəfindən 1886-cı ildə işlədilmişdir. Yunanca "δυσ" *(dis)* anti,  "μορφή" *(morfo)* forma, "φόβος" *(fobos)* qorxu deməkdir. Çox vaxt heç estetiklə əlaqəsi olmayan bu xəstəlik əslində psixoloji xəstəlikdir. Şəxs bu kiçik qüsuruna fikir verir və onunla daimi məşğul olur.

Bu tip insanlarda bu qüsuru düzəltmə meyli ortaya çıxar. Əslində heç gözə batmayan bu qüsurları görən həkimlər xəstəni psixoloqa yönləndirirlər. Amma bu insanlar psixoloji problemləri olduqlarını heç vaxt qəbul etməzlər. Və müalicə olunmağı rədd edirlər. Estetik əməliyyatlar üçün bütün pullarını səfərbər etməyə hazırdırlar.

## Səbəbi

Dismorfofobiya əsasən içinə qapanan, çox dostu olmayan, çox gözəl olmayan, həmişə qıraqda qalan və ya çox kök olan insanlarda ortaya çıxır. Son zamanlarda məşhur insanların efirlərdə özlərini nümayiş etdirmələri bu cür şəxslərdə özlərini onlara oxşatma hissini oyadır.

## Müalicəsi
Dismorfofobiyanın diaqnozunu qoymaq aşağıdakılara əsaslanır: 
*xəstənin öz bədən quruluşuna və xəstəliklərinə qarşı patoloji kompleksləri olur
*bir və ya bir-neçə fiziki problemə qarşı diqqətin çox olur
*xəstə öz qüsurunu faciəyə çevirir
*xəstənin daima öz qüsurları barədə danışaraq ətrafdakıların diqqətini özünə cəlb etmək istəyir
*xəstənin fikrinin yalnız öz çatışmazlığının və ya eybəcərliyinin üstündə olması Dismofofobiyanın əlamətləri müxtəlif cür ola bilir.

Bu cür problemi olan şəxslər mütləq psixoloji dəstək almalıdırlar. Psixoloji dəstəklə yanaşı dərmanlar da qəbul etməlidirlər. Psixoloji xəstəlik olduğundan insanlarda birbaşa ölümə yol açmır, amma bu insanda depresiya və stresə səbəb olaraq həmin şəxsi intahara qədər sürükləyə bilməkdədir.

İlk veriləcək müalicə şəxsə pis görünmədiyini qəbul etdirməkdir. Bu mümkün olduqda insan qalan pis fikirlərdən uzaqlaşa biləcəkdir.

## Simptomları

İlk simptomu şəxsin güzgüyə baxmaqdan imtina etməsidir. Amma özünü bəyənməmə, güzgüyə çox baxmaq da xəstəliyin əlamətləri ola bilər. Əgər özünü bəyənməmə pik nöqtəsinə çatıb həmin şəxsin həyatına təsir göstərirsə mütləq psixoloqa görünməlidir.

## Həmçinin bax

* Fobiyaların siyahısı

## Xarici keçidlər
* Bilgi Ustam
Əl-Furqan məscidi

**Əl-Furqan məscidi** () — Şotlandiyanın Qlazqo şəhərində yerləşən məscid.

## Tarixi
Məscid 1991-ci ildə inşa edilib və Qlazqoda ikinci tikilən məsciddir. 2009-cu ildə edilən son əlavələrdən sonra bu gün məsciddə eyni anda 500 müsəlmanın ibadət etməsi mümkündür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Merke

**Merke** — Qazaxıstanın Cambul vilayətinin Merke rayonunda kənd. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir ki, onlar 1938-ci ildə Meşginşəhr və Biləsuvardan bu məntəqəyə sürgün edilmişlər.

## Həmçinin bax
*Qazaxıstan azərbaycanlıları
*İran azərbaycanlıları

## İstinadlar
Dam

**Dam** — binanın yuxarı konstruksiyası, atmosfer yağıntılarından qorunmaq üçün qurulur. Digər funksiyası isə yaşayış yerindəki istiliyi və ya rütubəti qorumaq üçündür.

## Həmçinin bax
* Akroteri

## İstinadlar
Diskont

**Diskont** () — iqtisadi termin İngilis dilindən hərfi tərcümədə endirim, çıxılma, fərq deməkdir . Məzmundan asılı olaraq fərqli mənalar götürə bilər.

# Əmtəə və ya xidmətin qiymətinə satıcı tərəfindən edilən endirim. Endirim dərhal ödəmə şərti ilə verilə bilər.
# Xəzinə veksellərinin və ya digər qiymətli kağızların bazar qiymətindən aşağı qiymətə satın alınması.
# Pul vahidinin gələcək qiymətinin cari dəyəri. 
# Bankın kredit verməsi üçün girov mülkin əsl dəyəri ilə girov qiymətləndirilməsi arasında fərq.

## Əmtəə bazarında diskont
Satıcı tərəfindən satış zamanı istehlakçıya təqdim etdiyi məhsul və ya xidmətin elan edilmiş siyahı qiymətindən endirim [1]. Endirim dərhal nağd ödəniş (nağd endirim) və ya toplu alış (ticarət endirimi) üçün təklif edilə bilər. Ticarət endirimləri satıcının satışları artırmasına və bu səbəbdən miqyas qənaətinə çatmasına imkan vermək üçün təmin edilir və ya müştəri sədaqətini qazanmaq üçün bir fənd kimi istifadə olunur və ya böyük və nüfuzlu bir alıcının istəyi ilə verilir.

## Veksellerin uçotu kimi diskont
Diskont də deyilən dövriyyə mühasibat vərəqələrinin, xəzinə və ya istiqrazların nominaldan aşağı qiymətə alınmasıdır. İstiqrazlar və istiqrazlar gələcəkdə bir nöqtədə nominal dəyəri ilə geri alınır. Buraxılış vaxtı bir faktura və ya istiqraz alan alıcı, bunları nominal dəyərdən və ya nominal dəyərdən (endirimlə) az ödəyir. İstiqrazı və ya istiqrazı aldığı qiymət ilə nominal dəyəri arasındakı fərq (endirim), qanun layihəsi və ya istiqraz ilə təmin edilən borc faizidir. Bir banknotun və ya istiqrazın sahibi onları müddəti bitmədən satmaq istəyirsə (yenidən endirim, yenidən hesablayın), onlar üçün nominal dəyərindən daha az bir məbləğ ala biləcək, baxmayaraq ki, onlar üçün ödədiklərindən çoxdur. Ödəndiyi ilkin qiymətlə alınan məbləğ arasındakı fərq, əsasən təhlükəsizlik müddəti bitmədən əvvəl nə qədər vaxt qalmasından asılıdır. Məsələn, nominal dəyəri 1000 və bir il olan bir istiqraz 900-a alınmışsa, ödəmədəki endirim faiz dərəcəsinə uyğun gəlir: \frac{1000-900}{900}=11,1\% kredit.

## Ədəbiyyat
* Словарь по экономике. Пер. с англ. под ред. П. А. Ватника. СПб.:Экономическая школа. 1998.

## Mənbə
* Средние значения дисконта в кредитовании
Hatra

**Hatra** ( *al-Ḥaḍr*) — İraqın Ninəvə mühafazası və Cəzirə yaylasında yerləşən qədim şəhər xarabalıqlarıdır. Dairəvi formalı plana malik olan şəhər xarabalıqlarının ümumi sahəsi 500 hektardan çoxdur. Əsası Selevkilər dövründə — e.ə. III–II əsrlərdə qoyulmuş Hatra şəhəri, çiçəklənmə dövrünü Parfiyalıların hakimiyyəti dövründə — b.e. I–II əsrlərində yaşamış, 257-ci ildə isə dağıdılmışdır.

Özündə ərəb və yaxın şərq elementləri ilə zəngin Ellinizm və Qədim Roma dövrü memarlığının nadir nümunələrini birləşdirən Hatra şəhəri 1985-ci ildə UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmişdi.

7 mart 2015-ci ildə Hatra şəhərinin qalıqları İŞİD silahlıları tərəfindən dağıdılmışdır.

## Qalereya
Fayl:Hercules Hatra Iraq Parthian period 1st 2nd century CE.jpg|Hatra şəhərindən aşkarlanmış Herakl heykəli, b.e. I-II əsrləri, Parfiya dövrü, Tokio Milli Muzeyi
Fayl:Hatra Ruins - 2008-07-20.jpg|Hatra xarabalıqları 2008-ci ilin iyulunda
Fayl:Hatra-Ruins-2006-7.jpg|İlahə Şahironun onun şərəfinə tikilmiş məbədin girişində ucaldılmış heykəli, Parfiya dövrü, foto:2006-cı il
Fayl: Hatra-1453.jpg|Hatra şəhər divarının və məbədin qalıqları 
Fayl: Pergamonmuseum - Antikensammlung - Architektur 10.JPG|Hatra xarabalıqlarından aşkarlanmış təntənəli keçid qapısı, Berlinə aparılaraq Perqam muzeyində quraşdırılıb
Fayl:Hatra-Ruins-2008-8.jpg|Hatra xarabalıqlarında qədim məbəd qalıqları (İŞİD tərəfindən dağıdılıb)
Fayl:Hatra-Ruins-2006-6.jpg|Hatra xarabalıqlarında qədim məbəd qalıqları (İŞİD tərəfindən dağıdılıb)
Fayl:Hatra-Ruins-2008-11.jpg|2008-cil il İraq müharibəsi zamanı Hatra xarabalıqlarını ziyarət edən turistlər və onları müşahidə edən ABŞ əsgərləri.


## İstinadlar
Pietro Parolin

**Pietro Parolin** (; /ˈpjetro paroˈliŋ/ ) — Müqəddəs Taxt-Tacın dövlət katibi kardinal.

## Həyatı
2015-ci ilin mart ayında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Vatikana rəsmi səfəri zamanı Müqəddəs Taxt-Tacın dövlət katibi kardinal Pietro Parolin ilə geniş tərkibdə görüşü olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Klivlend Klinikası

**Klivlend Klinikası** — ABŞ-nin Ohayo ştatının Klivlend şəhərində yerləşən xəstəxana.

## Haqqında
Klivlend Klinikası 1921-ci ilin fevralında 4 Klivlend həkimi tərəfindən yaradılmışdır. Bu xəstəxana 2014-cü ildə "U.S. News & World Report" jurnalı tərəfindən ABŞ-də ilin ən yaxşı 4 xəstəxanasından biri seçilmişdir. Klivlend Klinikası kardiologiya və kardio-cərrahiyyə üzrə Amerika Birləşmiş Ştatlarında 1 nömrəli xəstəxana hesab edilir.

Klivlend Klinikasının məşhur pasiyentləri olmuşdur: Uels şahzadəsi Çarlz, İtaliyanın keçmiş baş naziri Silvio Berluskoni, Azərbaycanın keçmiş prezidenti Heydər Əliyev, Səudiyyə Ərəbistanının keçmiş kralı Xalid ibn Əbdüləziz, ABŞ siyasətçisi Bob Doul, Türkiyənin keçmiş maliyyə naziri Kamal Unakıtan, Nyu Cersi ştatının keçmiş qubernatoru Con Korzin, aktyor Robin Vilyams, boksçu Evander Holifild, boks promouteri Don Kinq və s.

## Heydər Əliyev və Klivlend Klinikası
Azərbaycanın keçmiş prezidenti Heydər Əliyev Klivlend Klinikasında bir neçə dəfə müalicə almışdır. 1999-cu ildə o, həkimlərin məsləhəti ilə Klivlend Klinikasında əvvəlcə müayinədən keçmiş, sonra isə onun ürəyində cərrahiyyə əməliyyatı aparılmışdır. 2000-ci ilin sentyabr və 2002-ci ilin fevral aylarında H. Əliyev yenidən Klivlend şəhərinə yola düşmüş və Klivlend Klinikasında müayinədən keçmişdir.

Sonuncu dəfə Heydər Əliyevin vəziyyəti 2003-cü ilin aprel ayında Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi litseyin məzunları qarşısında çıxış edərkən pisləşdi. Bir müddət o, Bakıda öz fəaliyyətini davam etdirsə də, səhhəti ona normal işləməyə imkan vermədi. Səhhətinin pisləşməsi nəticəsində H. Əliyev iyulun 8-də tibbi müayinədən keçmək üçün Ankarada yerləşən Gülhanə Hərbi Tibb Akademiyasına, avqustun 6-da isə müalicə və müayinəsini davam etdirmək üçün Ankaradan ABŞ-nin Klivlend şəhərinə yola düşdü. 2003-cü ilin oktyabrında o, öz namizədliyini İlham Əliyevin xeyrinə geri götürmüş və Klivlend Klinikasında səs vermişdir. 2003-cü il dekabr ayının 12-də Bakı vaxtı ilə saat 19.00-da Amerika Birləşmiş Ştatlarının Klivlend şəhərinin tibb klinikasında Azərbaycan xalqının ümummilli lideri, Azərbaycan Respublikasının eks-prezidenti Heydər Əlirza oğlu Əliyev uzun sürən ağır xəstəlikdən sonra vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Klivlend
* Ohayo
* Heydər Əliyevin ölümü və dəfni

## Xarici keçidlər
* ANS YAYIM VƏ MEDİA ŞİRKƏTİNİN ƏMƏKDAŞI MİRŞAHİN AĞAYEVƏ ABŞ-nin KLİVLEND ŞƏHƏRİNDƏN TELEFONLA MÜSAHİBƏ
* Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev ANS Telekanalının baş redaktoru Mirşahin Ağayevə müsahibəsi — Klivlend şəhəri, 19 fevral 2002-ci il
* Ilham Aliyev Visits His Father in Cleveland
* Mir Şahin Ağayevin "Klivlənd" filmi
Oka çayı

**Oka** — Rusiyanın Avropa hissəsində çay, Volqa çayının ən iri qolu.

Uzunluğu — 1498,6 km. Sahəsi — 245 min km².

## Qalereya


Fayl:C0324-NN-Oka-and-Kremlin.jpg|Nijne Novqorod kremlinə görüntü
Fayl:Oka River Bend.jpg|Pavlovada Oka
Fayl:Shukhov Oka Tower photo by Vladimir Tomilov.jpg|Şuxov qülləsi
Fayl:IceDriftOka.jpg|Okada buzqıran gəmi
Fayl:Oka_River_near_Polenovo_IMG_4955_1280.jpg|Oka çayı "Polenovo" muzey-qoruğu ərazisində



## Mənbə
* Okanın fotoşəkilləri 
* Oka-balıqçılar üçün izahat
* Oka çayı Tambov vilayətində

## İstinadlar
Nir Biton

**Nir Biton** və ya **Nir Bitton** (; ) — israilli futbolçu. "Makkabi" klubunda çıxış edir.

## Karyerası

### İlk illər
Nir Biton 1991-ci ildə İsrailin Aşdod şəhərində anadan olmuşdur. Karyerasına yerli "Aşdod" klubunda başlamışdır. 2013-cü ilə qədər klubda oynayan Nir 123 oyuna 14 qol atmışdır.

## Seltik
30 avqust 2013-cü ildə Nir Biton Şotlandiyanın "Seltik" klubu ilə 4 illik müqavilə imzalamışdır. Transferi üçün "Seltik" klubu £700.000 ödəmiş və sonrakı satışdan 20 % pay alacağını bildirmişdir. İlk oyununa 18 sentyabr 2013-cü ildə UEFA Çempionlar Liqasının qrup mərhələsində İtaliyanın Milan FK qarşısına 89-cu dəqiqədə çıxmışdır. 22 oktyabrda "Ayaks"a qarşı oyunda 77-ci dəqiqədə oyuna girən Nir 87-ci dəqiqədə Tulani Sereroya qarşı kobud hərəkətinə görə oyundan qovulmuşdur. 2013–2014 mövsümündə isə Turkish Airleness Antalya Kubokunda iştirak edib turnirin ən uzun oyunçularından biri olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Transfermarkt
Oka (avtomobil)

**"Oka" ВАЗ (СеАЗ, КамАЗ) – 1111** — SSRİ və Rusiyanın birinci dərəcəli şəhər minik avtomobili. Avtomobil Voljsk Avtomobil Zavodunda işlənib, 1988–2008-ci illərdə  AvtoVAZ, Kamaz  və SeAZ-da buraxılıb. Bütün zavodlarda 700 min ədəd buraxılıb. 

2004-cü ilin dekabırında  Gəncə Avtomobil Zavodu işə düşüb və müəssisədə yığımdan keçən ilk avtomobil "Oka" işıq üzü görüb.

2013-cü ildə AvtoVAZ “Oka” avtomobilinin buraxılışını bərpa etmək istəyini bildirib.

## Həmçinin bax
* Oka
* Gəncə Avtomobil Zavodu

## İstinad
* ÇeAz-ın rəsmi saytı

## Sosial təminat avtomibilləri

Şəkil:SeAZ car in Paernu.jpg | СМЗ С-3А
Şəkil:S3D.20090925.01.jpg | СМЗ С-3Д
Şəkil:Automobil_Oka_(2004).jpg | «Ока»


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İnam boğazı

**İnam boğazı** () — Sakit okeanına daxil olan Matua adasını Rasşua adasından ayırır. Oxot dənizini Sakit okeanı ilə birləşdirir. Uzunluğu 15&nbsp;km, ən dar eni isə 29&nbsp;km təşkil edir. Dərinliyi 500 metrə çatır. Sahilləri sıldırımlı və qayalıdır. Boğazda Severnıy (Rasşua), Poloqıy (Matua) burnuları vardır. Sahillərinə yaxın sularda çoxlu sualtı və su üstü daşlı qayalıqlar vardır. Matua adasının şimalında Zakatnıy buxtası yerləşir. Boğazın sahillərində dərinlik 1,0 m təşkil edir. Sahillərində yaşayış məntəqələri yoxdur. Saxalin diyarının ərazisinə daxildir. Adlanmasına gəldikdə isə İvan Kruzenşternın 1805-ci ildə boğazı keçdiyi () gəmisinin şərəfinə adlandırılmışdır.

## Mənbə
*Topoqrafik xəritə
Siam körfəzi

**Siam körfəzi** (bəzən: *Tailand körfəzi*; ) Sakit okean və Cənubi Çin dənizinin bir hissəsidi. Qərb və şimalda Taylandın, cənub-qərbdə Malayziyanın, şərqdə Kamboca və Vyetnamın sahillərini yuyur.
thumbnail|left|"Fullmoon party"-dən görüntü
Balığçılıq və turizm əhəmiyyətli yerlərdən hesab edilir, həmçinin burada qaz və neft yatağları mövcuddur. Burada yerləşən Pxanqan adasında hər ay dünyanın hər yanından özünə minlərcə turistləri cəlb edən “Full Moon Party” (Bədir Partisi) adlı əyləncə gecəsi keçirilir
## Coğrafiyası
Körfəz Hind-Çin yarımadasının şərqini Malakka yarımadasından ayırır. Sahil xətti şərqdən Vyetnamda yerləşən Kamau burnundan başlayır və cənub-qərbdə Malayziya şəhəri Kota-Baruda qurtarır. Cənub-şərq tərəfdən Siam körfəzi Cənubi-Çin dənizinə keçir, onun ümumi sahəsi isə təxminən 600×500&nbsp;km (320 000&nbsp;km² yaxın) təşkil edir.

Siam körfəzinin ən şimal nöqtəsində Banqkok buxtası yaranıb, hansına ki Çaupxraya çayı tökülür. Əhəmiyyətli çaylardan biri də mənsəbi Surat Thani şəhərində yerləşən Tapi çayıdı. Çaupxraya çayının sedimentasiyasının (çökmə) davam etməsi mərkəzi Tailand sahilin daha da çox cənuba doğru irələməsinin səbəbidi. Suyun dərinliyi sahildən 10 metrdən 20 metrə qədər olan məsafədə cəmi 11 metr təşkil edir. Orta dərinliyi 58 m, maksimal dərinliyi cəmi 85 metrdir. Sonuncu buzlaq dövründə körfəzin ərazisi dəniz səviyyəsindən yüksəkdə idi və Mərkəzi Taylandda yerləşən bugünkü Çaupxrayanın ətrafında olan ovalığın quru davamı idi. Eyni zamanda Siam körfəzi sahilinin böyük bir hissəsi eroziyaya məruz qalıb.

Körfəzdə suyun axını olduqca yavaşdı ki, bu da bu da əhəmiyyətli şirin suyun qabarması ilə birləşərək güclü sedimentasiyaya gətirib çıxardır. Tərkibində duz nisbətən azdır və 3,05—3,25 % təşkil edir. Cənubi-Çin dənizinin duzlu suyu daha dərin yerlərdə dövran edir. Siam körfəzinin su temperaturu çox yüksəkdir və bir çox yerlərdə mərcan riflərin yaranmasına şərait yaradır. Mərcanların müəyyən səbəblərə görə məhv olmayla üz-üzədi, bu da turizm və balıqçılığa böyük zərər vurur.

## İstinadlar
Balçova

**Balçova** () — İzmir ilinin ilçəsi. Şəhər mərkəzində yerləşir. İlçənin şərqində Konak, şərqində və cənubunda Qarabağlar, qərbində Narlıdərə ilçələri, şimalında isə İzmir körfəzi yerləşir. İlçənin sahəsi 16 km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 79,681 nəfərdir.

## Təhsil
* İzmir İqtisadiyyat Universiteti

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Buca

**Buca** () — İzmir ilinin ilçəsi. Şəhər mərkəzində yerləşir. İlçənin şimalında Konak, şimal-şərqində Bornova, şərqində Kamalpaşa, cənubunda Torbalı, cənub-qərbində Menderes, qərbində isə Qaziemir və Qarabağlar ilçələri yerləşir. İlçənin sahəsi 178 km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 510,695 nəfərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Konak (İzmir)

**Konak** () — İzmir ilinin ilçəsi. Şəhər mərkəzində yerləşir. İlçənin şimal-şərqində Bayraqlı, şərqində Bornova, cənubunda Buca və Qarabağlar, qərbində Balçova ilçələri, şimalında isə İzmir körfəzi yerləşir. İlçənin sahəsi 24 km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 351,572 nəfərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Tokmar qalası

**Tokmar qalası** — Daşucu-Antalya avtomobil yolunun 22-ci km-də yerləşir. Tokmar qalası dənizə yaxın bir təpə üzərində inşa edilmişdir. Cənubi yalçın bir qaya ilə əhatə olunmuş qalanın şimalında müdafiə bürcləri vardır. XII əsrdə tikildiyi güman edilir.

## Tarixi
Tokmar adının haradan gəldiyi dəqiq bilinmir. Qalanın orta əsrlərdəki adı Latınca Castellum Novumoladır. Novum: fəlsəfədə "yeni fikir, yeni ideya, yeni axın" mənasındadır. "Yeni qala" mənasına yaxın olduğunu düşünülür.
Tokmar qalasının digər bir adı isə mənbələrdə Norberd və ya Norpert olaraq qeyd olunur. 1198-ci ildə Tokmar və Silifke qalalarının rəhbəri Sevadios adını (Bu Yunan dilində Sebastos yəni Augustusdur) alan Heri adlı şəxsdir.

Qala yerləşdiyi mövqe etibarilə Göysu deltası və Daşucunu müşahidə edən bir mövqedədir. XII əsr tikilisi olan qalanın cənub qala divarları sıldırım qayalıqlar üzərində qurulubdur. Yarım dairəvi bürclərə malikdir. Bizans idarəçiliyindən sonra 1210-cu ildə St. Jan Cəngavərlərinin nəzarətinə keçmişdir. Qalanın dəniz ilə əlaqəsi Taxta limanı, Palaiai və ya Barbaros limanı adlandırılan girişlə təmin olunduğu düşünülür.

1994-cü illərdə Adana Qoruma Təşkilatı tərəfindən Tokmar qalası I dərəcəli arxeoloji abidə olaraq qeydiyyata alınmışdır.

## Xarici keçidlər
*  Tokmar Kale Kalıntıları ve Yüzey Araştırmaları: Kale bulunduğu konum itibariyle Göksu Deltası ve Taşucu’nu gözlemleyen bir konumdadır.
*  Tokmar Kalesi 
*  Mersin, Antalya-Taşucu karayolunun 22. kilometresine 5 km. uzaklıkta bulunan Tokmar Kalesi denize hakim bir tepe üzerinde kurulmuştur.
Kiraz (İzmir)

**Kiraz** () — İzmir ilinin ilçəsi. İzmirin şərqində yer alır. İl mərkəzinə uzaqlığı 142&nbsp;km-dir. İlçənin qərbində Ödəmiş, cənub-qərbində Bəydağ ilçələri, cənub-şərqində Aydın ili, şərqində və şimalında Manisa ili yerləşir. İlçənin sahəsi 573&nbsp;km2-dir. 2019-cu ilin statistikasına əsasən ilçə əhalisi 43,925 nəfərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mamure qalası

**Mamure qalası** — Türkiyənin cənubunda, Mersin şəhərinin Anamur ilçəsində, Bozdoğan məhəlləsi yaxınlığında sahil boyu uzanan orta əsrlərə aid qala.

## Tarixi
Aralıq dənizi sahil zolağında yerləşib, günümüzə qədər yaxşı vəziyyətdə çatmış Türk qalalarından biridir. Anamurun 6 km şərqində, Bozdoğan kəndi sərhədləri daxilindədir. Hündür qayalıqlar və düzənliklər üzərində qurulmuş Mamure qalası bir çox Anadolu qalaları kimi antik təməllər üzərində inşa edilmişdir. Böyük kəsmə daşlardan tikilmiş olan antik əsasların, hansı tarixdə və kimlər tərəfindən inşa edildiyi tam müəyyən edilməmişdir.

Qala üç hissədən ibarətdir. Hündür divarlarla ayrılmış şərqdəki iç həyətli, qərbdəki kənar qala və bunların cənubunda qayalıqlar üzərində inşa edilmiş iç qaladan ibarətdir. 39 qülləsi, su kəhrizləri və məscidi, xarici hissəsində hamamı olan qalanın ətrafı 10 mt enində müdafiə məqsədli xəndəklə əhatə olunmuşdur.

Qala və ətrafında III və IV əsrlərdə çox əhəmiyyəti olmayan Roma yaşayışı olduğu təxmin edilir. Qala xaricində və şimalında hamam qalığı vardır. 1988-ci ildə Anamur muzeyi rəhbərliyi tərəfindən aparılan qazıntılar nəticəsində çınqıl daşdan, aşağı hissəsi mozaika otaqlı, hamam və mənzil olduğu güman edilən məkanlar ortaya çıxarılmışdır. Hamamının giriş hissəsi dağıdılmış, zəif qızma və istilik hissələri olduqca sağlam vəziyyətdə vaxtımıza gəlib çatdmışdır. Hamam və ətrafında yerləşən bəzi təməl izləri buranın Mamure qalası ilə bütövlük təşkil edən bir yaşayış mərkəzi olduğunu göstərir. Bu qalıqların "Rigmonai" antik şəhərinə aid olduğu güman edilir.

## Xarici keçidlər
*  Anamur, Mamure kalesi
Sovet boğazı

**Sovet boğazı** () — Sakit okeanında yerləşən Kiçik Kuril adalar qurupuna daxil olan (Siqnalnıy, Storojevoy, Tonfeleva ) Hokkoyda adasından ayırır. Şimaldan Cənubi Kuril boğazını Sakit okeanı ilə birləşdirir. Uzunluğu 13&nbsp;km, eni eni 10&nbsp;km təşkil edir. Dərinliyi 50 metrdir. Sahilləri nisbətən alcaqdır. Sahillərində Neprestupnıy, Zorkıy (Tanfileva) və Nosoppu, Qoemay (Hokkoyda) burnuları vardır. Sahillərində dərinlik 1,0 m təşkil edir. Adlanmasına  isə zamanında SSRİnın sərhəhini təşkil etməsi ilə əlaqədardır. Sahillərində ki (Yaponiya) kimi yaşayış məntəqələri vardır. Boğaz Rusiya ilə Yaponiya arasında dövlət sərhəddini təşkil edir. Yaponiya sahillərində Nosoppu və Qoemay kimi yaşayış məntəqələri vardır.

## Mənbə
*Tapoqrafik xəritəsi
Prezident sarayı

**Prezident sarayları** —

## Azərbaycanda Prezident və Hökumət Sarayları

Tarix boyu, Azərbaycan imperiya və dövlətlərində başçıların və onların hökumətlərinin sarayları mövcud olmuşdur, buna misal olaraq Şirvanşahlar Sarayı, Bayat qalası, Həşt-Behişt sarayı və s. nümunə göstərə bilərik (bax: Tarixi Azərbaycan dövlətlərinin rəsmi sarayları). AXC dövründən başlayaraq bugünə qədər Azərbaycan Respublikası Prezidenti və Hökumətinin rəsmi dövlət sarayları mövcuddur və istifadəsinə görə bir-neçə yerə bölünür:

* Rəsmi İqamətgah
* Prezident Administrasiyası və İşlər İdarəsi
* Qonaqqarşılama Sarayı
* Ziyafət və şənlik imarətləri
* İstirahət iqamətgahları (paytaxtda və bölgələrdə)

## Həmçinin bax
*Prezident sarayı (Türkiyə) — Türkiyənin paytaxtı Ankarada yerləşən və 2014-cü ildən Türkiyə prezidenti tərəfindən istifadə edilən rəsmi prezident sarayı.
*Prezident sarayı (Azərbaycan) — Azərbaycan Respublikasının Prezident Sarayı 
*Prezident Sarayı (Dəməşq)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*World's Most Stunning Presidential Palaces - slideshow by *[[The Huffington Post]]*
Uluabad gölü

**Uluabat gölü**, **Apolyont gölü** və ya **Öke gölü** — Türkiyənin Bursa ilində, Mustafakamalpaşa ilçəsində yerləşən göl. Cənubi Mərmərə bölgəsində, Bursa şəhər mərkəzindən 34&nbsp;km uzaqlıqdadır. Sahəsi 13.500 hektardır. Dəniz səviyyəsindən 9 m hündürlükdədir.

Mustafakamalpaşa çayı ilə bəslənir və Uluabat dərəsi ilə Susurluq çayına qarışır. Dayaz göldür.

## Yaranması

Göl tektonik fəaliyyətlər nəticəsində ortaya çıxmışdır. Göl şimaldan Neogen dövrünə aid alçaq təpələrlə, cənubdan isə Yura dövründən qalma alçaq dağlarla əhatə olunmuşdur. Uluabat gölünün ətrafında Paleozoik dövrə aid qədim süxurlar da vardır.

## Xüsusiyyətləri

Gölün orta dərinliyi 2,5 metrdir. Ən dərin yeri isə Halilbəy adasının yaxınlığındakı 10 metrlik çuxurluqdur.. Dayaz göl hesab olunur. Hətta bəzi yerlərdə dərinlik 1-2 metrə çatır.

Uzunluğu 23-24 metr, genişliyi 12&nbsp;km-dir.

Sahəsi 135&nbsp;km2-dir. Yağışlardan sonra gölün sahəsi bəzən 160&nbsp;km2-ə çata bilir. Göldə kiçik adacıqlar da vardır. 8 ada içərisində ən böyüyü Halilbəy adasıdır. Heybəli ada və Qız adası göldə əhəmiyyətli adalardandır.

Gölün dibi palçıqlıdır.

## Su ehtiyatı

Gölün ən əhəmiyyətli mənbəyi Mustafakamalpaşa çayıdır.

### Gələn sular

### Çıxan sular

## Heyvanlar

### Quşlar

Bu göldə 1996-cı ilin yanvarında 429.423 su quşu sayılmışdır. Bu say 1970-ci ildən sonra Türkiyədə bir göldə ən böyük saydır.

Əsas növlər (1996-cı il yanvar):

Gölün sahilində dünyada nsəli kəsilmək üzrə olan *Clupeonella abrau muhlisi* növü yaşayır.

### Balıqlar
Göldə 21 növ balıq yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Meşə Nazieliyi 
* http://www.bursa.bel.tr/hizmetler/sayfa/703  
* http://www.bursacevreorman.gov.tr/uluabat.htm
Bussol boğazı

**Bussol boğazı** - Sakit okeanına daxil olan Şumişir adasını Qara qardaş (Brat Ciopoev) və Brouton adalarından ayırır. Oxot dənizini Sakit okeanı ilə birləşdirir. Uzunluğu 30&nbsp;km, ən dar eni isə 68&nbsp;km təşkil edir. Dərinliyi 2225 m-ə çatır. Sahilləri sıldırımlı və qayalıdır. Boğazın duzluluğu 33,1 - 34,5 ‰ təşkil edir. Boğazın sahillərində dərinlik 1,0 m təşkil edir. Boğazın ümumi sahəsi 83,3&nbsp;km² - dir. Ən dayaz yeri 515 m-dir. Boğazın adı isə 1787-ci ildə onu üzüb keçən fransız səyyahı Jan-Fransua de Laperuzun  gəmisinin şərəfinə adlandırılmışdır. Sahillərində yaşayış məntəqələri yoxdur. Saxalin diyarının ərazisinə daxildir.

## Xarici keçidlər
*Topoqrafik xəritə
Leyden

**Leyden** () — Niderland Krallığında şəhər.

## Coğrafiyası
Leyden Qədim Reyn çayının sahilində, Haaqa şəhərindən 20&nbsp;km şimalda və Amsterdam şəhərindən 40&nbsp;km cənubda yerləşən qədim və gözəl şəhərdir. Şəhərin şimal-şərqində Kaaq gölləri mövcuddur.

## Əhalisi
329000 nəfər sakini olan Leyden şəhərinin insanları çox mehriban və qonaqpərvərdirlər.

## Turizm
Qədim şəhərin saysız-hesabsız tarixi abidələri, Muzey və qalereyaları (Morsport şəhər qapıları, Rapenbürx kanalı, Milli Etnologiya muzeyi, çoxmərtəbəli külək dəyirmanı - Molen De Valk muzeyi, "Hortus Botanicus" botanika bağı, qədim kilsələr və s.) buraya çoxlu sayda turist cəlb edir.

## Elm və təhsil
Leyden elm və təhsil şəhəri kimi tanınır. Bu şəhərdə rəssam Rembrandt, hüquqşünas Huqo Qrotius, riyaziyyatçı Rene Dekart, kondensatoru kəşf etmiş fizik Piter van Müshenbruk, məşhur professor Kamerlinq-Onnes, dahi Eynşteyn yaşayıb və yaradıblar. Leyden şəhəri işığın sınması, elektrik kondensator, termodinamikanın molekulyar əsası, elektron nəzəriyyə, yüksək keçiricilik, Qalaktikanın strukturu və kometaların mənşəyi, elektro-kardioqrafiya və s. kəşflərin vətənidir.

Leyden şəhərində ölkənin ən qədim ali təhsil ocağı olan Leyden Universiteti yerləşir.

## İstinadlar
Həsənabad mahalı

**Həsənabad mahalı** — Qaradağ xanlığının 18 mahalından biri.

## Tarixi
Qaradağ xanlığının inzibati-ərazilərindən biri də Həsənabad mahalıdır. Bəzi mənbələrdə **Həsənov** kimi də qeyd olunur. Həsənabad Meşəpara, Kəleybər və Mincivan mahalları ilə həmsərhəddir. İnzibati mərkəzi Həsənbəyli kəndi idi. Bu mahal özündə 25 kəndi birləşdirirdi.

Həsənabad mahalının əsas elləri Həsənbəyli və İlyasxanlıdır. Həsənbəyli elinin bəyləri mahalı idarə edirdilər. N.Dubrovin yazır ki,

"Bəylər özlərinin mülklərində və mahallarında tam hakimdirlər. Heç bir nökər öz ağası barəsində şikayət qaldıra, heç bir tacir bəyi öz borcunu ödəməyə məcbur edə bilməz".

## İstinadlar

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Qarşı yatan Qaradağ. Bakı, "Ozan", 1998, 192 səh.
* Ənvər Çingizoğlu, Qaradağlılar, Bakı, "Şuşa", 2008, 160 səh.
* Ənvər Çingizoğlu, Qaradağ xanlığı, Bakı, "Mütərcim", 2011. – 212 səh.

## Həmçinin bax
* Qaradağ vilayəti
* Qaradağ xanlığı
My Little World

**My Little World**, Waterloo & Robinson tərəfindən səsləndirilən və 1976 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Avstriyanıı İngilis dilində səsləndirilərək təmsil edən mahnı.
Qulamhüseyn Cahanşahi

**Qulamhüseyn Mirzə Şəfi oğlu Cahanşahi** () — Hüquqşünas.

## Həyatı
Qulamhüseyn Mirzə Şəfi oğlu 1920-ci ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini orta məktəbdə almışdı. Sonra Tehran universitetini bitirmişdi. Əvvəlcə hüquq, sonra iqtisad təhsili almışdı. Fransada, Paris universitetində iqtisad doktorluğu elmi dərəcəsinə yiyələnmişdi. İrana dönəndən sonra Ali məhkəmədə vəkil kimi çalışmışdı.

Hüseyn Əlanın baş nazirliyi dönəmində (12 mart 1951 – 30 aprel 1951) doktor Səccadi maliyyə naziri təyin olunmuşdu. O da doktor Qulamhüseyn Cahanşahini ofisinə müdir vəzifəsinə dəvət etdi.

Qulamhüseyn Cahanşahi Tehrandan İran Milli Məclisinə nümayəndə seçilmişdi.

Qulamhüseyn Cahanşahi Əsədulla Aləmin baş nazirliyi dövründə (1962–1964) ticarət naziri olmuşdu.

1979-cu ildən sonra Fransaya mühacirət etdi.

Qulamhüseyn Cahanşahi 2005-ci ildə Parisdə vəfat etdi. Passi qəbiristanlığında dəfn edildi.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Cahanşahi ailəsi, "Soy" tarixi-etnoqrafik dərgi, 2012, № 1, səh. 40–42;

## Həmçinin bax
* Mirzə Şəfi Cahanşahi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Cahanşahi, Qulamhüseyn
Beynəlxalq Tərcüməçilər Federasiyası

**Beynəlxalq Tərcüməçilər Federasiyası** (BTF, International Federation of Translators) müxtəlif ölkələrdə fəaliyyət göstərən yazılı və şifahi tərcüməçilərin, dilçilərin assosiasiyalarını bir araya gətirən beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatıdır. Federasiyanın üzvü olan 100-dən çox peşəkar assosiasiya dünyanın 55 ölkəsindən olan 80000-dən çox tərcüməçini təmsil edir. Federasiyanın məqsədi təmsil etdiyi sahələrdə peşəkarlığı təşviq etməkdir. Tərcüməçilərin bütün ölkələrdə əmək şəraitini yaxşılaşdırmağa səy göstərən federasiya, həmçinin onların hüquqlarını və ifadə azadlıqlarını da qorumaqamalını güdür. Fransada qeydiyyata alınıb. Katibliyi İsveçrənin Cenevrə şəhərində yerləşir.

## Məqsədlər
BTF-nin məqsədləri aşağıdakılardır:

•Yazılı və şifahi tərcüməçilər, dilçilər assosiasiyalarını bir araya gətirmək və bunlar arasında körpu qurmaq

•Assosiaspomların mövcud olmadığı ölkələrdə onları yaratmaq üçün təşviq və yardım etmək

•Üzv assosiasiyaları peşə ilə bağlı iş şəraiti barədə məlumatlandırmaq, onları texnoloji alətlər, ilkin və davamlı təlimlərlə təmin etmək

•Müxtəlif assosiyasiyalar arasında tərcümə maraqlarına xidmət edən əlaqələri inkişaf etdirmək

•Tərcüməçilərin maddi və mənəvi hüquqlarını təmin etmək

•Cəmiyyətdə yazılı və şifahi tərcümə, terminologiya ixtisaslarının tanınmasını, onu elm və incəsənət kimi təşviq etmək.

## İdarəedici orqan
BTF-nin ali şurası qanunla müəyyən edilmiş şəkildə 3 ildən bir keçirilən konqresdə müəyyən edilir. Bu seçki BTF-nin bütün üzvlərini bir araya gətirir, üzv assosiasiyalar öz növbəsində "Şura" üzvlərini seçir. Şura isə 3 il müddətinə "İcraedici Komitə"ni səs vermə yolu ilə təyin edir. İcraedici komitə hər il "Şura"ya özlərinin fəaliyyətləri və konqreslə ilə bağlı hesabat verir.

## Regional mərkəzlər
Hal-hazırda 3 regional mərkəz aktiv səkildə fəaliyyət göstərir. Bunlar BTF Avropa, BTF Latın Amerikası, BTF Şimali Amerikadır. BTF Asiya mərkəzinin yaradılması isə nəzərdən keçirilir. Bu mərkəzlər BTF-nin regionlarda fəaliyyətini təmin edir, assosiasiyalar arasıda mübadilə işinin gücləndirilməsi üçün iclaslar təşkil edir, BTF ilə birbaşa əlaqələr qurur.

## Ümumdünya Tərcümə Konqresi
BTF tərəfindən 3 ildən bir təşkil olunan Ümumdünya Tərcümə Konqresi yazılı və şifahi tərcüməçiləri, terminoloqları, tələbələri və müəllimləri, yeni gələnləri və təcrübəli peşəkarları, tərcümə xidmətləri üçün avadanlıq və xidmət təminatçılarını bir araya gətirən beynəlxalq səviyyəli konfransdır. Konfrans 3 gün müddətində davam edir və bu zaman ərzində müxtəlif təqdimatlar, panel müzakirələri və ən son model tərcümə avadanlıqlarının nümayiş olunduğu sərgilər keçirilir. Son 3 konqres ardıcıl olaraq 2008-ci ildə Şanxayda, 2011-ci ildə San-Fransiskoda, 2014-cü ildə Berlində keçirilmişdir. 2017-ci ildə Ümumdünya Tərcümə Konqresi Avstraliyada keçirilib. Azərbaycanlı nümayəndə heyəti isə ilk dəfə Azərbaycan Gənc Tərcüməçilər Assosiasiyasının (AGTA) təşkilatçılığı və Azərbaycan Respublikasının Gənclər və İdman Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə 2014 və 2017-ci ildə keçirilən Konqreslərdə iştirak edib.

## Mənbə
http://www.fit-ift.org/