open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pravoslav azərbaycanlılar

**Pravoslav azərbaycanlılar** pravoslavlığı qəbul edən və eyni zamanda keçmiş etnik köklərini qoruyan azərbaycanlılar və onlara yaxın olan xalqlar arasındakı etno-dini qrupdur.

## Tarixi
Kilsə ənənəsinə görə, müasir Azərbaycan ərazisində ilk missioner və təbliğçi həvari Varfolomey idi .

## Məşhur nümayəndələr
Məşhur pravoslav azərbaycanlılar arasında hərbi xadimlər Nikolay Qayıbov, Arçil bəy Yadigarov, rəssam Ucal Haqverdiyev, yazıçı Vasili (Fazil) İrzabəyov və mahnı sözləri yazarı Onegin Hacıqasımov da yer almışlar.

## Say tərkibi
Bəzi məlumatlara görə, hazırda Azərbaycanda xristianlığı qəbul edən 5 mindən çox etnik azərbaycanlı var (bunlar əsasən pravoslavlardır). Xristianlıq yalnız bölgələrdə deyil, Bakı kəndlərində də qəbul edilir. Qeyd olunur ki, dini etiqad əksər hallarda iş yerində haqsızlıqla üzləşənlər tərəfindən dəyişdirilir.

Rusiya və pravoslavlığın dominant din olduğu digər ölkələrdə də pravoslav icmasına daxil olan etnik azərbaycanlıların sayının xeyli çox olduğu iddia edilir.

## Qeydlər

## İstinadlar
* Onegin üçün məbəd.  Şöhrətdən sonra 
* Tsiklauri K. Hieroskhimonakh Simon (Hacikasimov) haqqında
Elat bayramı (Gürcüstan)

Gürcüstandakı etnik Azərbaycanlılar "Elat mədəniyyət günləri" adlı bayram keçirirlər. Həmin gün dünyanın dörd bir yanından olan türk köklü xalqlar bir yerə toplanır. Elat mədəniyyət bayramı ənənəvi olaraq Gürcüstanın Dmanisi rayonunun Armudlu yaylasında təşkil edilir.

## Tarixi
Elat nə deməkdir?
Bayramın adının Elat olması da təsadüfi seçilməyib. Elat "köçərilik, tərəkəməlik" mənasını verir. Yəni yerini dəyişən, yaylaqdan qışlağa köç edən, zəhmətkeş, əli qabarlı xalqı tərənnüm edir. Bu bayram günü həm də təsərrüfatçıların arandan yaylağa qayıtdığı zamana təsadüf edir. Məhz bu bayramın həvəsinə dağlara çəkilmiş fermerlər malqarasını geri qaytarmağa tələsir. Yaylaqda mal- qara otaran Zaur Məmmədovun sözlərinə görə "Elat bayramı" günü bütün maldarlar Armudluqda olacaq. O da illərdir həmin gün meydanda at çapıb yarışlar edirmiş. "Mənim 300 baş mal-qaram var. Dolanışığım bundan çıxır. İlin 3 ayını dağlara çəkilirik. Mal-qara sərində yaxşı qidalanır. Həm südlük mal qaramız var, həm də damazlıq, yəni ətlik. May ayının ortalarından çıxırıq dağlara. Ancaq iyulun sonunadək qayıdırıq ki, Elat bayramında mütləq yaylaqda olaq. Həmin gün çox maraqlı olur. Mən at çapıram, qardaşım, qohumlarım güləşirlər…. Biz özümüzü, mədəniyyətimizi tapırıq bu gün. Yadımızdan çıxan adətlərimizi xatırlayırıq, uşaqlarımıza öyrədirik".
Dmanisidə dağlara çəkilən təkcə iribuynuzlu heyvan saxlayanlar deyil. Arıçılıqla məşğul olanlar da yay fəslini sərin yerlərdə, hündür təpələrdə bitmiş faydalı çiçəklərdən bal toplamaqla keçirirlər. Dmanisi müxtəlif növ faydalı çiçəklərlə bol olduğundan bu yerlərin balı da Gürcüstanda xeyli məşhurdur. Gürcüstanda yaşayan aborigen Azərbaycanlılar danışırlar ki, Elat bayramı digər bayramlardan ona görə fərqlənir ki, bu gün sırf azər-tükr ənənələri, etnik azərbaycanlıların sosial birliyi nümayiş etdirilir. Bu bayram günü çadırlar qurulur, milli xörəklər hazırlanır, cavanlar at çapır, gənc qızlar milli geyimdə milli müsiqilər çalıb, oynayır, xanımlar təndir yapır, ahıllar adətlərindən gənc nəsillərə danışırlar.

## Günümüzdə
Bu gün bir çox tarixi bayramların unudulmaq üzrə olmasına baxmayaraq, Dmainisi rayonunun Armudlu yaylasında elat bayramı 2009-cu ildən etibarən hər il keçirilir. 2016-cı ildən bayram tədbiri "Dmanisoba" adlandırılıb və Dmanisi rayonunda yaşayan müxtəlif etnik azlıqların birlik və bərabərlik bayramı kimi təqdim edilib.

## İstinadlar
Qurban Səlimov

**Səlimov Qurban** - (*tam adı: Səlimov Qurban Hamlet oğlu*) - bir çox sənədli filmlərin, televiziya layihələrinin və reklam çarxlarının müəllifi və rejissoru. ABA TV, Lider TV,  “İnternews Azerbaijan”, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin “Yaddaş” sənədli filimlər studiyası, YADEL-film production (*[[Türkiyə]]*), "ADG plus production” kimi şirkətlərdə rejissor və layihə rəhbəri kimi çalışıb. Hazırda Azad Azərbaycan Tele-radio kompaniyasında Baş prodüser vəzifəsində çalışır.  Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 iyul 2025 - ci il tarixli Sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunub. 

Media nümayəndələrinin təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 fevral 2025-ci ildə müvafiq Fərmanı ilə təsis etdiyi "Azərbaycan milli mətbuatının 150 illiyi (1875–2025)" Yubiley medalı ilə təltif olunub.    

"Azərbaycan milli mətbuatının 150 illiyi (1875–2025)" yubiley medalı    

## Həyatı
Səlimov Qurban Hamlet oğlu, 27 fevral 1971-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1996-cı ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin “Mədəni-maarif işi” fakultəsinin televiziya rejissoru ixtisası üzrə ali təhsilini alıb. Evlidir iki övladı var.

## Filmoqrafiya
Budapeşt Tibbi Baytarlıq Universiteti

**Budapeşt Tibbi Baytarlıq Universiteti** (, ) — Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə yerləşən dövlət universitetidir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Macarıstanda təhsil
Anatoliy Rafailov

**Rafailov Anatoliy Xaimoviç** () — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin VI çağırış deputatı.

## Həyatı
1953-cü il fevralın 5-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Tibb İnstitutunun Müalicə işi fakültəsini bitirmişdir. Rus, ingilis və fars dillərini bilir. 1972–1974-cü illərdə hərbi xidmət keçmiş, 1974–1981-ci illərdə ali məktəbdə təhsil almışdır. 1981–1982-ci illərdə Bakı şəhəri Təcili Tibbi Yardım Xəstəxanasının internaturasında çalışmış, 1982–2001-ci illərdə Sumqayıt şəhəri Təcili Tibbi Yardım Xəstəxanasının həkim-travmatoloqu, 2001– 2010-cu illərdə "Hesed Qerson" Yəhudi Xeyriyyə Cəmiyyətinin Tibb Mərkəzinin direktoru olmuşdur. 2015-ci ildən "Sağlam ailə" MMC-nin səyyar tibbi xidmət üzrə müdiridir.

4 fevral 2023-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakına görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.

2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan - İsrail parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib.

## İstinadlar
Pyeta

[thumb|262x262px|[Mikelancelonun Müqəddəs Pyotr bazilikasındakı "Pyeta"heykəli]]
**Pyeta** — xristian incəsənətində, xüsusilə heykəltaraşlıqda istifadə olunan, Bakirə Məryəmi ölmüş oğlu İsanı qucağında tutarkən göstərən səhnə.

## Qalereya

### Heykəllər


File:Museo diocesano di klagenfurt, pietà, 1420 circa, da st. michael am zollfeld.JPG|Avstriya *Pyeta*sı, təxminən 1420-ci il
File:Köln st severin pieta.jpg|15-ci əsrdə taxtadan hazırlanmış alman *Pyeta*sı
File:German or Netherlandish 15th Century, Pietà, c. 1450-1500, NGA 3155.jpg|15-ci əsrə aid alman və ya holland *Pyeta*sı, təxminən 1450-1500-cü illər
File:Vesperbild Schwaben um 1500.jpg|taxtadan hazırlanmış, rənglənmiş, Şvabiyaya aid *Pyeta*, təxminən 1500-cü il
File:DiefflerPietàL1010653 (2).JPG| Təxminən 15 və ya 18-ci əsrə aid Dieffler *Pyeta*sı
File:Gregorio Fernandez-Piedad.jpg|İspan heykəltaraş Qreqorio Fernandez tərəfindən hazırlanmış *Pyeta*
File:Andechs Kloster interior 027.JPG|18-ci əsrə aid rokoko üslublu Bavariya *Pyeta*sı
File:A Pietà by Michelangelo, in the Galleria dell'Accademia.jpg|Mikelancelonun adı ilə əlaqələndirilmiş, amma başqa heykəltaraş tərəfindən çəkilmə ehtimalı da olan Palestrina *Pyeta*sı 
File:Pieta, St. Gereon Basilica.jpg| Yohan Rays tərəfindən hazırlanmış mərmər *Pyeta*, 1897-ci il


### Rəsm əsərləri

File:Lamentation icon Nerezi MK.jpg|Müqəddəs Pantelemion kilsəsindəki freskada tapılmış *Pyeta*, Qorno Nerezi, Şimali Makedoniya, 1164-cü il 
File:Meister der Pietà von Avignon 004.jpg|Fransız rəssam Enquerrand Şaronton tərəfindən çəkilmiş *"Aviqnon Pyetası"* adlı rəsm əsəri, 15-ci əsr  
File:Kraków Pietà of Tubądzin.jpg|Krakov, təxminən 1450-ci il
File:Van-der-Weyden-Pieta.jpg|"Rogier van der Weyden" adlı rəsm əsəri. Madriddəki Prado muzeyində saxlanılır.
File:Pietro Perugino cat19.jpg|İntibah dövründə yaşamış italyan rəssam Pietro Peruqino tərəfindən çəkilib. Uffitsi qalereyasında saxlanılır.
File:Deposition of Christ C2RMF.jpg|Florensiyalı rəssam Anqolo Bronzino tərəfindən çəkilmiş *"İsanın devrilməsi"* adlı rəsm əsəri, 1540-1545-ci illər. Besançon muzeyində saxlanılır. 
File:El Greco Pietà.jpg|Yunan rəssam El Qreko tərəfindən çəkilmiş *"Pyeta"* adlı rəsm əsəri, 1571-1576-cı illər. Filadelfiya incəsənət muzeyində saxlanılır. 
File:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Pieta (1876).jpg|Fransız rəssam Vilyam Buqro tərəfindən çəkilmiş rəsm əsəri, 1876-cı il. 


## İstinadlar
Dövri mətbuat

**Dövri mətbuat** — müəyyən vaxt ardıcıllığı ilə çap edilən nəşrlər; kütləvi informasiya və təbliğatın əsas vasitələrinin ümumi adı. Dövri mətbuata qəzet, jurnal, dövri məcmuələr, bülletenlər və s. aid edilir.

## Əsas xüsusiyyətləri
Dövri mətbuatın əsas xüsusiyyətləri onun müəyyən edilmiş vaxtda müntəzəm çıxması, bütün nömrələrin eyni ad daşıması, illik nömrə və cildlərin sıra ilə artması, redaktorun və ya redaksiya heyətinin rəhbərliyi ilə buraxılmasıdır; əlavə xüsusiyyətləri: jurnallar üçün – dövriliyi (həftəlik, iki həftədən bir, aylıq, rüblük), hər ildə yeni nömrələrlə çıxması, çap vərəqlərinin qatlanaraq tikilməsi; qəzetlər üçün – dövriliyi (gündəlik, həftədə üç dəfə, həftəlik), illik nömrə ardıcıllığı, iriformatlı kağızdan istifadə, tikilmədən çap olunması və sairədir.

## Dövri mətbuatın əsas məqsədi
Sosial və siyasi mübarizənin, elmi bilikləri yaymağın, maarif və mədəniyyəti inkişaf etdirməyin, ictimai rəyi və dünyagörüşünü formalaşdırmağın qüdrətli silahı olan mətbuatın xalq kütlələrinin maarifləndirilməsində, milli iqtisadiyyat və mədəniyyətin inkişafında rolu getdikcə artır. Kapitalist formasiyasının məhsulu olan mətbuatın beş əsrdən artıq tarixi var. O, birdən-birə indiki mərhələyə gəlib çatmamışdır, uzun və mürəkkəb yol keçmişdir.

Mətbuat informasiya alıb və vermək üçün yarandığından, onun digər bir adı kütləvi informasiya vasitəsidir. Mətbuat vasitəsi ilə informasiyanı ictimaiyyətə çatdırmaqda məqsəd bunlardır:

• İctimai rəyi formalaşdırmaq;

• Xalqı maarifləndirmək;

• Elm və tərəqqinin yolunu açmaq;

• Mətbuatın inkişafı və tərəqqiyə mane olan qüvvələrə qarşı mübarizəsi və s.

## Tarixi
Dövri mətbuat deyəndə ilk növbədə qəzetin yada düşməsi də təsadüfi deyildir. Çünki mətbuat sistemində qəzet daha qədim tarixə malikdir. Dövri mətbuatın ilk nümunələri müxtəlif vaxtlarda, müxtəlif ölkələrdə meydana gəlmiş yenilikləri əks etdirən əlyazma vərəqələri olmuşdur. Venesiyada belə əlyazma vərəqələri «gazzetta» adlanan xırda pul vahidinə satılırdı. Qəzet adı həmin pul vahidindən götürülmüşdür. Çap qəzetlərinin yaranması, əsasən, 17-ci əsrə (Almaniya, Avstriya, Hollandiya, Belçika, Danimarka) təsadüf edir. Rusiyada ilk qəzet 1702-ci ildə çıxan I Pyotrun «Ведомости»dir. Dünyada ilk jurnal Fransada (1665), 17-ci əsrin 2-ci yarısından isə İngiltərə, İtaliya və Almaniyada nəşr olunmuş, Rusiyada 1728-ci ildə buraxılmışdır. Azərbaycan dilində nəşr edilən ilk qəzetlər «Tiflis əxbarı» (1832) və «Qafqazın bu tərəfinin xəbəri»dir (1845). Azərbaycanda milli mətbuatın yaranma tarixi H.Zərdabinin Bakıda (1875, 22 iyul) çap etdirdiyi «Əkinçi» qəzeti ilə başlayır. Azərbaycan dilində ilk jurnal C.Məmmədquluzadənin Tiflisdə çıxardığı satirik «Molla Nəsrəddin» [6(19) aprel, 1906] məcmuəsidir.

## Həmçinin bax

*Mətbuat
*Qəzet
*Jurnal

## İstinadlar
UEFA Avro 1980 (seçmə mərhələsi)

UEFA Avro 1980-nin 1978-ci il mayın 24-dən 1980-ci il martın 26-na qədər keçirilən seçmə mərhələsində yeddi qrupa bölünmüş (beş komandanın yarışdığı üç, dörd komandanın yarışdığı dörd qrup) 31 milli yığma komanda mübarizə aparmışdır. Seçmə mərhələnin püşkatması 30 noyabr 1977-ci ildə Romada baş tutmuşdur.

Qrup qalibləri turnirin final mərhələsinə vəsiqə qazanmışlar. İtaliya milli futbol komandası turnirin ev sahibi kimi final mərhələsinə birbaşa vəsiqə əldə etmişdir.

## 1-ci qrup



## 2-ci qrup



## 3-cü qrup



## 4-cü qrup



## 5-ci qrup



## 6-cı qrup



## 7-ci qrup



## Xarici keçidlər
* Euro 80 seçmə mərhələsi RSSSF.com saytında
* Euro 80 uefa.com saytında

## Həmçinin bax
Pol Düka

**Pol Düka** (; ) — Fransalı bəstəkar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* IMSLP (International Music Score Library Project)
Adolf Adam

**Adolf Adan** (; ) — Fransalı bəstəkar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* IMSLP (International Music Score Library Project)
Leo Delib

**Leo Delib** (; ) — Fransalı bəstəkar.

O, xüsusilə operalar və baletlər üçün bəstələdiyi musiqilərlə tanınır. Onun ən məşhur əsərləri arasında "Lakme" operası və "Koppeliya" baleti var.

## Erkən həyatı və təhsili
Leo Delib 21 fevral 1836-cı ildə Fransanın, Saint-Germain-du-Val-də anadan olmuşdur. Onun musiqi təhsili Paris Konservatoriyasında başlamışdır və burada Adolf Adam kimi məşhur müəllimlərdən dərs almışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* IMSLP (International Music Score Library Project)
Masqaran (Vərziqan)

**Masqaran** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 887 nəfər yaşayır (203 ailə).

## İstinadlar
UEFA Avro 1980 (seçmə mərhələsi, 1-ci qrup)

UEFA Avro 1980-nin seçmə mərhələsinin 1-ci qrupunda İngiltərə, Bolqarıstan, Danimarka, İrlandiya və Şimali İrlandiya milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan İngiltərə millisi qazanmışdır.

## 1-ci qrupun cədvəli


### Oyunların nəticələri
*Oyunların başlama vaxtı - yerli vaxtdır*

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Bombardir
*  Kevin Kiqan — 7 top

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Avro 1980 UEFA-nın rəsmi saytında 
* Avro 1980 UEFA-nın rəsmi saytının rusdilli variantında 

## Həmçinin bax
Sirus Rövşəni

**Sirus Rövşəni** (; ) — iranlı həkim, anestezioloq. 1979-cu ildə İranda baş vermiş İran İslam İnqilabından əvvəl dəfələrlə mənsubu olduğu dini inanca görə təqiblərə məruz qalmışdır. Şiraz xəstəxanasında anestezioloq kimi çalışan Rövşəni dövlətin bütün təziqlərinə baxmayaraq vəzifəsini icra etməyə davam etmişdir. 

1982-ci ildə İran İslam Respublikasının rəsmiləri tərəfindən iki dəfə təhdid edilmiş və nəticədə həmin ilin qışında güllələnərək edam edilmişdir. Sirus Rövşəninin ölümündən sonra İranda yaşayan bəhai icmasına qarşı sistematik təqiblərə start verilmişdir və həmin təqiblər ən müxtəlif səviyyələrdə bu gün də davam etdirilməkdədir.

## Həyatı
Sirus Rövşəni 1928-ci ildə İranın Şərqi Azərbaycan ostanının paytaxtı olan Təbriz şəhərində, bəhai ailəsində anadan olmuşdur. Yeniyetməlik dövründə ailəsində yaşanan maddi çətinliklər səbəbindən məktəbə getməyi dayandırmış və bazar ticarəti ilə məşğul olmuşdur. 17 yaşı olarkən, tibb təhsili üçün nəzərdə tutulmuş üç illik dərs proqramını bir il ərzində tamamlayaraq tibb məktəbinə daxil olmuşdur. 

Tibb təhsilini bitirdikdən sonra Sirus ümumi anesteziya üzrə ixtisaslaşmış və Səhiyyə və Tibbi Təhsil Nazirliyində işə qəbul edilmişdir. 1957-ci ildə Pərvin Şeyx əl-İslami adlı qadınla evlənmişdir və bu nigahdan üç övladları dünyaya gəlmişdir. 1970-ci illərdən etibarən Sirus Rövşəni mənsubu olduğu Bəhai dininə görə təziqlərə məruz qalmağa başlayır. 1974-cü ildə Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən yaşadığı şəhərdən uzaqlaşdırılmaq məqsədi ilə Tehrana göndərilir və dəfələrlə xəbərdarlıq edilərək həkimlik fəaliyyətinə son verilir. Bütün baş verənlərə baxmayaraq savadlı həkim olduğundan eyni xəstəxanaların rəhbərləri tərəfindən təkrar işə götürülümüşdür.

## İstinadlar
Moonlight (XXXTentacion)

"**Moonlight**" — amerikalı repçi XXXTentacion-un ikinci studiya albomu *[[? (XXXTentacion albomu)|?]]*-da səslənən mahnısı. 7 noyabr 2022 tarixinə əsasən mahnı YouTube platformasında 1 milyard izlənib. Mahnı, avqustun 14-də, albomun üçüncü sinqi olaraq ritmik radioya göndərildi. Mahnı qlobal miqyasda bir çox chart mövqelərinə çatdı, o cümlədən Billboard Hot 100’də 13 zirvəsinə, ölümündən sonra platin sertifikatına layiq görüldü.

## Mahnı
"Moonlight" üçün rəsmi musiqi videosu 1 oktyabr 2018-ci il tarixində erkən gecə yayımlandı. Video yazılı və yaradıcı rejissor Onfroy özü idi və JMP tərəfindən də idarə edilmişdir. Videoda Onfroy və qaranlıqdan sonra meşədə bir yerdə toplaşan böyük bir qrup insan, dolu ayın işığı ilə işıqlandı. Onfroy'un tək başına qulaqcıq dinlədiklərini və partiyanı seyr etdiyini, eyni zamanda hamısı qara geyimli insanların izdihamını gəzdiyini görür. İnsanların rəqs etdiyini seyr edərkən gülür və eyni zamanda video zamanı bir neçə dəfə görüntülənən sirli qıvrım saçlı bir qızla fikir mübadiləsi aparır (görünüşünə görə, Onfroy-un keçmiş sevgilisi Cenevrə Ayala təmsil olunmaq üçün nəzəriyyə olundu).

## İstinadlar
Sədallah əl-Cabiri

**Sədallah əl-Cabiri** (; ) — 1943–1944-cü və 1945–1946-cı illərdə Suriya Respublikasının baş naziri. Həmçinin Cabiri 2 dəfə baş naziri olub.

Bacısı Fayzə əl-Cabiri, Livanın iki qat baş naziri Riyad Sülh ilə evləndi.

Hələb şəhərinin mərkəzindəki Sədallah əl-Cabiri Meydanı dövlət adamının adını daşıyır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pavel Qorqulov

**Pavel Timofeyeviç Qorqulov** (; ) — 6 may 1932-ci ildə Parisdə *Hotel Salomon de Rotşild* mehmanxanasının bir kitab sərgisində Fransa Prezidenti Pol Dumerə sui-qəsd edən bir rus mühaciri.

## Tərcümeyi-hal
Qorqulov Rusiyanın Kuban bölgəsinin Labinsk şəhərində anadan olub. Başından ağır yaralandığı Birinci Dünya müharibəsində iştirak etmədən əvvəl tibbi öyrəndi. 1917-ci il Rus inqilabı dövründə, Praqaya Çexoslovakiyaya köç etməzdən əvvəl bolşeviklərə qarşı Ağ orduya xidmət etdi. Daha sonra o dövrdə qeyri-qanuni olan abort etdirdiyinə görə Çexoslovakiyadan qovuldu.

Parisdən sonra Nitsaya köçdü, 1931-ci ildə yenidən qanunsuz tibbi aktlar etdiyi aşkarlandı və ölkədən qovulmaqla hədələndi. Monakoda yaşamaq üçün icazə üçün müraciət etdi, qəbul edildi və 4 may 1932-ci ilə qədər orada yaşadı.

## Pol Dumerə sui-qəsd
6 may 1932-ci ildə Parisdəki *Hotel Salomon de Rotşild*də kitab sərgisi keçirildi və Fransa Prezidenti Pol Dumer də iştirak etdi.

Qorqulov *Browning FN Model 1910* silahını gizlədərək otelə gəldi. Sonra arxadan prezidentə yaxınlaşdı, silahını çıxardı və üç dəfə atəş etdi. Onlardan ikisi prezidentə, birini başının arxasına, digərini sağ qoluna vurdu. Prezident yerə yıxıldı. Parisdəki Beaujon Xəstəxanasına çatdırdılar, amma ertəsi gün öldü. Sərgidəki müəlliflərdən biri Klod Farrey polis gələnə qədər Qorqulov ilə güləşməyi bacardı. Qorqulovun qətl səbəbi Fransanın Bolşevizmə qarşı Rusiyadakı Ağ Hərəkatı dəstəkləyə bilmədiyinə inanması idi.

Qorqulov həbs olundu və 25 iyul 1932-ci ildə Ağır Cinayətlər Məhkəməsində mühakimə olundu. İki gün sonra dəli olduğu fikrini rədd etdikdən sonra münsiflər heyəti Qorqulovu ölüm hökmünə məhkum etdi. Avqustun 20-də Fransanın Kassasiya Məhkəməsi son apelyasiya məhkəməsi, dəlilik müdafiəsini rədd etdi. 14 sentyabrda Qorqulov Parisdəki *La Santé* həbsxanasında gilyotinlə edam edildi. Son sözləri "Россия, моя страна!" ("Rusiya, mənim ölkəm!") oldu.

Sui-qəsddə istifadə olunan silah indi Parisdəki *Musée des Collections Historiques de la Prefecture de Polis*də saxlanılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Gorguloff at peoples.ru
Beaujon Xəstəxanası

**Beaujon Xəstəxanası** () Klişi, Paris, Fransada yerləşir və *APHDP* (*İctimai Yardım - Paris Xəstəxanaları*) tərəfindən idarə olunur.  On səkkizinci əsr fransız bankiri Nikolas Beaujonun adını alıb.  1935-ci ildə açılıb və Yan Valter tərəfindən tərtib layihələşdirilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Profile at Assistance Publique - Hôpitaux de Paris (fransızca)
Dreamcast

— "Sega" tərəfindən 27 noyabr 1998-ci ildə Yaponiyada, 9 sentyabr 1999-cu ildə Şimali Amerikada, 14 oktyabr 1999-cu ildə isə Avropada buraxılmış ev videooyun konsolu. Bu, altıncı nəsil videooyun konsollarından birincisi idi. Bundan sonra "Sony" şirkətinin PlayStation, "Nintendo" şirkətinin 64 və "Microsoft" şirkətinin Xbox Onekonsolu satışa çıxarılmışdır. Dreamcast "Sega" şirkətinin sonuncu ev konsolu idi. Bu da şirkətin konsol bazarındakı 18 illik fəaliyyətini sona çatdırmışdır.

Dreamcast uğursuz Sega Saturn konsolunun baha proqram təminatı ilə müqayisədə xərcləri azaltmaq üçün "Hitachi SH-4" CPU və "NEC PowerVR2" GPU kimi ucuz komponentlərlə dizayn edilmişdir. Yaponiyada məyusedici resenziyalar alan Dreamcast ABC bazarında buraxıldığı ərəfələrdə uğurlu olmuş, ancaq "Sony" qarşıdan gələn PlayStation üçün marketinq kampaniyası apararkən konsola olan maraq tədricən azalmışdır. Qiymətinin bir neçə dəfə azaldılmasına baxmayaraq, konsolun satışları "Sega" şirkətinin proqnozlarını qarşılaya bilməmişdir və şirkət ziyana düşməyə davam etmişdir. Rəhbərlikdə edilən dəyişiklikdən sonra "Sega" şirkəti 31 mart 2001-ci ildə Dreamcast konsolunun satışlarını dayandırmış, konsol biznesindən ayrılmış və özünü üçüncü partiya nəşrçi olaraq yenidən strukturlaşdırmışdır. Dünya səviyyəsində 9.13 milyon Dreamcast nüsxəsi satılmışdır.

Dreamcast konsolunun ömrünün qısa olmasına və məhdud üçüncü partiya dəstəyinə baxmayaraq, resenziya müəllifləri konsolu vaxtından qabaqda olduğunu vurğulamışdır. Konsol üçün buraxılmış videooyunlar arasında "*[[Crazy Taxi]]*", "*[[Jet Set Radio]]*" və "*[[Shenmue]]*" kimi kreativ və innovativ buraxılışlar, eləcə də "Sega NAOMI" arkada sistemindən yüksək keyfiyyətli portlar var. Həmçinin, Dreamcast internet dəstəyi və onlayn geympley üçün daxilində modem olan ilk konsol idi.

## Qeydlər

## Mənbə
### Ədəbiyyat
* 
* 
*
Lukka

**Lukka** () — Toskananın yerləşən şəhərdir, eyni adlı vilayətin inzibati mərkəzidir.

## İstinadlar
Sega Saturn

— "Sega" tərəfindən 22 noyabr 1994-cü ildə Yaponiyada, 11 may 1995-ci ildə Şimali Amerikada, 8 iyul 1995-ci ildə isə Avropada satışa çıxarılan ev videooyun konsolu. Bu, altıncı nəsil videooyun konsollarından altıncısı idi. Uğurlu Sega Genesis konsolunun davamçısı olan Sega Saturn konsolunda cüt-CPU arxitekturası və səkkiz prosessor var. Konsol üçün buraxılmış oyunlar CD-ROM formatındadır və aralarında orijinal oyunlara əlavə olaraq, bir neçə arkada portları da var.

Sega Saturn konsolunun istehsalına 1992-ci ildə start verilmişdir. Həmin il "Sega" şirkətinin yenilikçi "3D Model 1" arkada proqramı debüt etmişdir. Sistem Yaponiya elektronika şirkəti olan "Hitachi" tərəfindən istehsal olunmuş bir CPU əsasında dizayn edilmişdi. "Sega" 1994-cü ildə konsola yeni bir video displey prosessoru əlavə etmişdir ki, "Sony" şirkətinin qarşıdan gələn "PlayStation" konsolu ilə daha yaxşı rəqabət apara bilsin.

Sega Saturn ilk vaxtlarda Yaponiyada uğur əldə edə bilmiş, ancaq ABŞ-də gözlənilməz şəkildə plananan buraxılış tarixindən dörd ay əvvəl, 1995-ci ilin may ayında satışa çıxarılanda ölkə bazarında çox nüsxə satmağa nail ola bilməmişdir. Sega Saturn Nintendo 64 konsolunun 1996-cı ilin axırlarında debüt etməsindən sonra sürətlə ABŞ-dəki bazar səhmlərini itirməyə başlamış, 1998-ci ildə isə ölkədə satışdan qaldırılmışdır. Qlobal səviyyədə 9.26 nüsxə satmış Sega Saturn kommersiya baxımdan uğursuz hesab edilir. "Sega" şirkətinin "*[[Sonic the Hedgehog]]*" seriyasında oyun buraxmaqda uğursuz olan istehsal komandaları konsolun pis performansında önəmli bir amil hesab olunur.

Sega Saturn konsolunun "*[[Nights into Dreams]]*", "*[[Panzer Dragoon (seriya)|Panzer Dragoon]]*" seriyası və "*[[Virtua Fighter (seriya)|Virtua Fighter]]*" seriyası kimi bir neçə yaxşı qarşılanan videooyunlarla xatırlansa da, onun hörməti mürəkkəb avadanlıq dizaynı və məhdud üçüncü partiya dəstəyinə görə qarışıq vəziyyətdədir. "Sega" şirkətinin idarəedici heyəti sistemin istehsalı və satışdan qaldırıldığı dövrlərdə aldığı qərarlara görə tənqid edilmişdir.

## Qeydlər

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 
* 
*
Tomas Geyl evi

**Tomas Geyl evi** — bu ev Amerika Birləşmiş Ştatları, İllinoys ştatının Çikaqo şəhəri ətrafındakı bir evdir. Ev 1892-ci ildə məşhur Amerikalı memar Frank Lloyd Rayt tərəfindən tərtib edilmişdir. Ev, memarın erkən inkişaf dövrü haqqında nə göstərdiyinə görə əhəmiyyətlidir. Parker evi, ABŞ-nin federal olaraq qeydə alınan tarixi rayonuna əmlak töhfəsi olaraq verilmişdir. Ev 2002-ci ildə Oak Parkda bir abidə kimi təyin edildi.

## Tarixi
Tomas Geyl evi Çikaqo prospekti boyunca Oak Parkdakı üç evdən biridir, bunlardan ikisi Amerika memarı Frank Lloyd Raytın "*Bootleg Evləri*" olaraq bilinən bir qrupa aiddir. Robert Parker evi və Valter Geyl evi də daxil olmaqla evlərin bu üçlüyü hələ Adler və Sullivan üçün işləyərkən Rayt tərəfindən müstəqil şəkildə tərtib edilmişdir. Tomas Geyln evi xüsusilə Robert P. Parkerə bənzəyir. Rayt Sullivan ilə birlikdə ən az səkkiz "*bootlegs*" hazırlamışdır. Çəkmə evlər bir sıra fərqlər istisna olmaqla demək olar ki, eyni plan üzrə inşa edilmişdir. Bunlara Valter Geyl evi, Parker evi, Oak Parkda Frensis Volley evi və İllinoys ştatında yerləşən Robert G. Emmond evi də daxildir.

## Memarlığı
Tomas Geyl evi, Parker evi və müəyyən dərəcədə Valter Qeyl evi üçün tərtib edilən dizayn LaQrencdəki daha bahalı ev olan "Emmond evi"nin növlərindəndir.  Evlərin hamısında çoxbucaqlı pəncərələrdən ibarət dam örtüyü var. Tomas Geyl evi Raytın ilk müəllimi Jozef Silsbinin üslubunu əks etdirir. Sullivan təsirini evin qarışıq hissələrində də görmək mümkündür. Onun "həndəsi sadələşdirmə" fəlsəfəsi Parker Evinin dizaynından götürülmüşdür. Tomas Gale Evi geniş olduğu üçün kiçik ölçüsü aldadır. Evin turnik çarxların yarısından çoxu pəncərələrdən ibarət divarlara malikdir. Şöminə iki otağı, salonu və yemək otağını istiləşdirməyə imkan verən evin mərkəzində quraşdırılmışdır. Tomas Geyl evinin yan yüksəklikləri simmetrikdir, lakin bitişik binalar dizaynın aydın görünməsi üçün çox yaxın məsafədən qurulmuşdur. Ev düzbucaqlı bir plan şəklində hazırlanmışdır. Binanın şimal-şərq və cənub-şərq guşələrində çoxbucaqlı qüllələr var. Mövcud ön eyvan sonrakı dəmir hörmə ilə əvəz edilmişdir. Qabaqdakı yüksəklikdə bir yataqxana var.

## Əhəmiyyəti
Kiçik ölçüdə olsa da və ucuz detallarla bəzədilsə də, Frank Lloyd Raytın memar kimi inkişaf etməsi haqqında fikirlərin formalaşmasında Qeyl evi və Parker evi əhəmiyyətlidir. Tomas Geyl evi Frank Lloyd Raytın "Preriy Memarlıq Tarixi Rayonuna" töhfə verən bir əmlak olaraq siyahıya alınmışdırhttps. Tarixi rayon 4 dekabr 1973-cü ildə ABŞ Tarixi Yerlər Milli Reyestrinə əlavə edildi.  Tomas Geyl evi 18 noyabr 2002-ci ildə Oak Parkda abidə kimi elan edildi.

## Ədəbiyyat
* McAlester, Virginia & Lee. A Field Guide to American Houses, Alfred A. Knopf, Inc, New York: 1984, pp.&nbsp;439–451, (ISBN 0394739698).

## Həmçinin bax
* Samuel Friman evi 
* Herbert və Katerin Yakobsun ilk evi
* Hazen Spiller evi 
* Hollihok evi 
* David Davis malikanəsi
* Qarber evi
* Frensis Volley evi
* Robert Parker evi

## İstinadlar
Sənaye parkı

**Sənaye parkı-** (həmçinin **sənaye obyekti**, **ticarət məkanı** olaraq da tanınır), sənayenin inkişafı məqsədi üçün planlaşdırılan və rayonlaşdırılan ərazi kimi nəzərdə tutulmuş ərazidir. Sənaye parkı biznes və ya ofis məqsədli ilə yaradılan parkların daha "ağırçəkili" bir versiyası kimi düşünülə bilər, baxmayaraq ki, ağır sənayeyə nisbətən yüngül sənaye kimi xarakterizə olunur.

## Faydaları
Sənaye parkları, bir qayda olaraq, şəhərin əsas yaşayış sahəsinin kənarlarında və ya xaricində yerləşir. Normal şəkildə magistral və dəmir yolu da daxil olmaqla yaxşı nəqliyyat imkanı ilə təmin olunur. Belə nümunələrdən biri Londonun Temza Gateway bölgəsindəki Temza çayı boyunca yerləşən çox sayda sənaye məhəlləsidir. Sənaye parkları ümumiyyətlə nəqliyyat vasitələrinə yaxın, xüsusilə də magistral yollar, dəmir yolları, hava limanları və portlar da daxil olmaqla birdən çox nəqliyyat rejiminin kəsişdiyi yerlərdə yerləşir. Şimali Amerika sənaye parkının isə ümumi xüsusiyyəti parkın su tələblərini qarşılamaq və yanğınsöndürmə məqsədləri üçün kifayət qədər su tutmağa kömək edən su qülləsinə sahib olmasıdır. Bu həm də sənaye parkını və ərazini reklam edir, çünki adətən cəmiyyətin adı və loqotipi onun üzərinə rənglənmişdir.

Sənaye parkları təşkil etmək üçün torpaq ayırmanın bir sıra məqsədləri mövcuddur:

* Xüsusi infrastrukturu ayrılmış ərazidə cəmləşdirməklə, həmin infrastrukturun mühüm xərclərini azaltmaq. Bu cür infrastruktura yollar, dəmir yolu xətləri, limanlar, yüksək enerji təchizatı (çox vaxt üç fazalı elektrik enerjisi daxil olmaqla), yüksəksəviyyəli rabitə kabelləri, böyük həcmli su təchizatı və yüksək həcmli qaz xətləri daxildir;
* Bir yerdə vahid infrastrukturu təmin etməklə yeni bizneslər cəlb etmək;
* Şəhər yerlərindən sənaye sahələrini uzaqlaşdırmaqla sənayenin ətraf mühitə və sosial sferaya təsirini azaltmağa çalışmaq;
* Yerli səviyyədə ekoloji nəzarəti təmin etmək.

## Tənqidi yanaşma
Fərqli sənaye parkları bu meyarları fərqli dərəcələrdə qarşılamaqdadır. Bir çox kiçik icmalar yalnız yaxınlıqdakı magistral yola çıxan və yalnız əsas kommunal və yol xətləri olan sənaye parkları yaratmışdılar. İctimai nəqliyyat seçimləri məhdud və ya heç mövcud olmaya bilər.

Pakistan kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə sənaye parkları çoxsaylı əlavə çətinliklərlə üzləşir. Bura ixtisaslı işçi qüvvəsinin və köklü fərqli sənaye sahələrinin (məsələn, əczaçılıq və s.) birləşməsi daxildir ki, bu da tez-tez keyfiyyət mərkəzli sənaye üçün əlverişsiz nəticələrə səbəb olur

## Çeşidlilik
Biotexnologiya sahəsində ixtisaslaşmış sənaye parkına biotexnologiya sənaye parkı deyilir. O, həmçinin bio-sənaye parkı və ya eko-sənaye çoxluğu kimi də tanına bilər.

Birdən çoxmərtəbəli sənaye fabrikaları (flatted factories) torpaqların az olduğu Sinqapur və Hong Kong kimi şəhərlərdə mövcuddur. Bunlar ümumiyyətlə mənzillərə bənzəyir, lakin əvəzinə fərdi sənaye sahələrinə sahibdirlər. Bu fabriklər müxtəlif səviyyəyə xidmət edən, hər fabrikin çox hissəsinə giriş təmin edən yük liftləri və yollara sahibdirlər.

## İstinadlar
Aşıq Seyid İbrahim

**Aşıq Seyid İbrahim** (*İbrahim Musa oğlu Möhsümov*; ) — Azərbaycanın ustad aşığı

## Həyatı
Aşıq Seyid İbrahim 1895-ci ildə Tovuz rayonunun Qaradaş (keçmiş Seyidlər) kəndində sənətkar ailəsində doğulmuşdur. Atası Seyid Musa vaxtilə Şuşadan köçərək burada məskunlaşmışdır. Musa 1916-cı ildə vəfat edib. Onların nəsli həm ata, həm də ana tərəfdən Seyid imiş.

### İkinci Dünya müharibəsində
İkinci Dünya müharibəsi başlayanda Seyid İbrahim ön cəbhəyə getmək üçün Stalinə şeirlə müraciət edir.

1943-cü ildə həmkarı Aşıq Nəcəf Əlimərdanlı kimi növbəti döyüşçüləri yola salan zaman sazını da götürüb döyüşlərə yollanır. Vətənpərvər və cəsur aşıq bir əlində saz, birində silah faşistlərə qarşı Krımda ölüm-dirim savaşına girir.

1944-cü ilin may ayına qədər Aşıq İbrahim ən ağır bölgələrdə vuruşur, ağır yaralanaraq evə qayıdır. Elə qayıdarkən yolda o vaxt epidemiyaya çevrilmiş tif (yatalaq) xəstəliyinə tutulur, bir müddətdən sonra vəfat edir.

## İfaçılığı
Məşhur ustad Aşıq Əsəd Rzayev və onun qardaşı Aşıq Məhəmməd Rzayevdən aşıq sənətini mənimsəmiş, onların dastan və şeir yaradıcılığını öyrənmişdir.

Aşıq Seyid İbrahim dövrünün bir çox adlı-sanlı aşıqları ilə deyişmişdir. Onlardan Aşıq Hüseyn Bozalqanlı, Aşıq Əsəd Rzayev, Aşıq Məhəmməd, Aşıq Mirzə Bayramov və başqalarının adını çəkmək olar. Onun bir 1938-ci ildə Gəncədə keçirilmiş Aşıqların qurultayında olmuş bir deyişməsinin video yazısı da qalmaqdadır. Köhnə kadrlarda Aşıq İbrahimin sözləri ruscaya tərcümə edilərək göstərilir.

Onu digər aşıqlardan fərqləndirən cəhətlərdən biri də muğam və təsniflərin, ənənəvi aşıq havalarının kamil və düzgün ifaşçsı olması, bədii danışıq mədəniyyəti, şeir yazmaq məharəti, özünü aparmaq qabiliyyəti olmuşdur.

## Yaradıcılığı

Aşıq İbrahimin yaradıcılığında müharibə mövzusu, amansız düşmənin törətdiyi fəlakətlər böyük yer tutur.

Əldə qalan şeirləri az olsa da, mükəmməl bir şairin, ustadın qələmindən çıxdığı görünür. Onun yazdığı bir şeirə bəstələnmiş, sonralar böyük sənətkarlardan olan Əbülfət Əliyevin ifasında dinlənilən "Üç gül" mahnısı da populyardır. Aşıq Məhərrəm Hüseynlinin uzunmüddətli araşdırmalardan sonra bu şeirin məhz Aşıq İbrahimə məxsus olduğuna əminliyi Qızıl Fondda qalan və hətta rəqs ifaçılarının da ifa etdikləri köhnə kadrlarda şeirin müəllifinin adı dəqiq çəkilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Aşıq Seyid İbrahim. Üç gül şeiri əsasında mahnı
Berlin Şəhər Sarayı

**Berlin Şəhər Sarayı** () — 1443-cü ildə Berlində inşa edilmiş, lakin 1950-ci illərdə uçurulmuş bir tarixi barokko binadır. Bugünkü Almaniyanın paytaxtı Berlinin Mitte adlı gecəqondusunda yerləşirdi.

Berlin Şəhər Sarayı Prussiya əyalətinin kral və şahzadələrinin iqamətgahı idi, yəni Hohensollernlər sülaləsinə aid idi.

1918-ci ildə Alman imperiyası monarxiyadan respublikaya keçdikdən sonra saray muzeyə çevrildi. İkinci dünya müharibəsində saray çox zərər görmüşdü və 1945-ci ildə tarixi saray Sovet rus əsgərləri tərəfindən atəşə tutuldu. Tamamilə yanğının qurbanı oldu.

Şərqi Almaniyaya gələn yeni sosialist hökuməti, şəhərin ən gözəl binalarından biri olan sarayın dağıntılarını 1950-ci ildə dinamitlərlə uçurdu və yerinə müasir memarlığı ilə Respublika Sarayını tikdirdi.

Berlin Şəhər Sarayı 2013-cü ildən etibarən orijinalına uyğun olaraq yenidən quruldu. Yenə əvvəlki kimi muzey olaraq istifadə edilməkdədir.

## İstinadlar
Kondominium (beynəlxalq hüquq)

**Kondominium** ( — birlikdə və  — mülkiyyət hüququ) beynəlxalq hüquqda eyni ərazinin bir neçə dövlət tərəfindən ortaq idarə edilməsi deməkdir.

Nəzəri cəhətdən mümkün olan kondominium tarixdə çox da tez rast gəlinmir. Az olmanın əsas səbəbi suveren dövlətlər arasında əməkdaşlıq təminatının çətinliyidir; ölkələr arasında anlayış pozulan kimi, kondominium statusunu itirmək təhlükəsi ilə qarşılaşır.

## Keçmiş kondominiumlar

* 688-ci ildə Bizans imperatoru II Yustinian və Əməvilər xəlifəsi Əbdülmalik ibn Marvan Kipr üzərində kondominium yaradılması haqqında görünməmiş razılaşmaya nail oldular, bu razılaşmanın nəticəsində adadan yığılmış vergilər iki tərəfin arasında bərabər bölünməyə başlandı. 
* 1684-cü ildən 1826-cı ilə qədər Fellesdistrikt (Ümumi Rayon) (, ) adlı yerdə Rusiya və Norveç arasında kondominium mövcud idi.
*İngilis-Misir Sudanı 1899-cu ildən 1956-ya qədər Britaniya və Misirin kondominiumu idi, hərçənd əslində Misir Sudanın hökumətində heç bir rola oynamırdı, ölkəyə bəzi idarə edicilərin göndərilməsindən başqa: bütün siyasi qərarlar İngiltərə tərəfindən qəbul edilirdi və İngilis-Misir Sudanının bütün qubernatorları ingilislər idilər: Misir və Sudan millətçiləri sistemdən narazı idilər və sonradan Misir Hökuməti tərəfindən ləğv olunmuşdur.  Kondominium 1882-ci ildən başlayan və ən azı 1936-cı ilə qədər davam edən Birləşmiş Krallığın Misir üzərində güclü nəzarəti səbəbiylə mövcudluğunu davam etdirə bilirdi.
*Bosniya və Herseqovina kondominiumu Osmanlı İmperiyası və Avstriya-Macarıstan tərəfindən 1908-1918-ci illər arasında birlikdə idarə edilirdi.
*1941-1943-cü illər arasında İkinci Dünya müharibəsi zamanı 1943-cü ilədək Xorvatiya Müstəqil Dövləti Nasist Almaniyası və Faşist İtaliyasının kondominiumu idi. O vaxtlar İtaliya kral III Viktor Emanuelin başçılıq etdiyi və antihitler koalisiyasını dəstəkləyən İtaliya krallığı və Benito Mussolininin idarə etdiyi və Ox qüvvələrin tərəfdarı İtaliya Sosial Respublikası arasında bölünmüşdür.
*Kanton və Enderberi adaları, Kiribati Respublikasının yaranmasından öncə, 1939-cu ildən 1979-cu ilə qədər Britaniya-Amerika kondominiumu idi.
*Kotu Miştu 1864-cü ilə qədər İspaniya və Portuqaliya ilə birgə idarə olunurdu, baxmayaraq ki, tarixinin son on ilində müstəqil idi.
*Misir 1876–1882-ci illərdə Fransa və Böyük Britaniya tərəfindən idarə olunurdu.

## İstinadlar
Arandon

**Arandon** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Morstel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen. 

INSEE kodu — 38014. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 405 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 212 ilə 292 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion 50 km şərqdə, Qrenobldan 65 km şimalda yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:360 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:450
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:422
  bar:1968 from:0 till:388
  bar:1975 from:0 till:426
  bar:1982 from:0 till:391
  bar:1990 from:0 till:398
  bar:1999 from:0 till:405


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Arandon haqqında ümumi məlumat
Piter Morton

**Piter Morton** () — amerikalı iş adamı. O, İsaak Tiqrett ilə birlikdə Hard Rock Cafe-nin həmtəsisçisidir.

## Həyatı və təhsili
Piter Morton Morton Steakhouse-un banisi Arni Mortonun oğludur. Onun atası yəhudi əsilli idi. O, 1969-cu ildə Denverskiy Universitetdən məzun olub. Onun əkiz bacısı Pem Mortondur. Ögey qardaşı Maykl Morton isə restoran sahibi və biznesmendir. O, Fi Siqma Delta Cəmiyyətinin üzvüdür.

## Karyera
Mortonun ilk Hard Rock Cafesi Londonda Hyde Park Corner-ın yaxınlığında açıldı. 1982-ci ildə Morton və onun ortağı İsaak Tiqrett müxtəlif şəhərlərdə kafelərini inkişaf etdirməyə razı olduqları zaman qlobal inkişaf başladı. Morton Los-Anceles, San-Fransisko, Çikaqo və Hyuston, Las-Veqas, San-Dieqo, La-Holya, Kaliforniya, Nyuport-Biç, Sidney və Melburn, Avstraliya, Honolulu, Maui, Havay kimi yerlərdə kafenin şəbəkələrini yaratdı. 1995-ci ildə Rank Təşkilatı Mortona məxsus kafeləri satın aldı, lakin Morton Las-Veqasdakı Hard Rock Cafe & Casino-nu saxladı. 2006-cı ilin mayında Morton Las-Veqasdakı Hard Rock Hotel & Casino-nu Nyu-Yorkda yerləşən Morgans Hotel Group-a satdı.

Satışa Texas, Kaliforniya, Avstraliya və Vankuver, Britaniya Kolumbiyası daxil olmaqla, Missisipi çayının qərbindəki Hard Rock Hotel marka hüquqları daxil idi. Morton daha sonra Los-Ancelesdə Morton restoranını qurdu.

## Cəmiyyətin iştirakı
Morton Los-Anceles Müasir İncəsənət Muzeyinin Qəyyumlar Şurasının və Təbii Ehtiyatlar Müdafiə Şurasının üzvüdür. Morton Los-Anceles Kaliforniya Universitetinə ianə verdikdən sonra bina Piter Morton Tibb Binası adlanıdırıldı.

## Şəxsi həyatı
Birinci həyat yoldaşı aktyor Laurens Harvinin keçmiş həyat yoldaşı və daha sonra aktyor Mark Bernsin həyat yoldaşı Polin Stoun idi. Onların Pink Taco adlı restoranlar şəbəkəsinin təsisçisi Harri Morton (1981–2019) adlı bir oğlu var idi. Mortonun Stoundan olan keçmiş ögey qızı Kira Naytlinin baş rol oynadığı və Toni Skottun rejissorluq etdiyi Domino (2005) filminin mövzusu Domino Harvi idi. Onlar 1989-cu ildə ayrıldılar. 1990-cı ildə Piter Morton Tarlton Poli (1962–2017) ilə evləndi. Onların iki övladı oldu: Metyu Morton və Qreys Morton. Onlar 1997-ci ildə ayrıldılar.

## İstinadlar
Cleopatra (Samirə Əfəndiyeva mahnısı)

**Cleopatra** () – Azərbaycanı 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edən Samirə Əfəndiyevanın müsabiqədə ifa etdiyi mahnı. Mahnının sözləri və musiqisi Luuk van Beers, Alan Roy Scott və Sarah Lake-yə aiddir. Azərbaycan təmsilçisi “Eurovision-2020” müsabiqəsinin birinci yarımfinalının ikinci hissəsində çıxış edəcəkdi. Koronavirus xəstəliyi ilə əlaqədar olaraq, yarışma təxirə salınmışdır və Samirə Əfəndiyeva İTV-nin qərarıyla 2021-ci ildə keçiriləcək müsabiqədə Azərbaycanı yeni bir mahnı ilə təmsil edəcək.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Samirə Əfəndiyeva
*2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
ATV Vivace

**ATV Vivace** — 18 sentyabr 2016-cı ildə ATV Classic adı altında fəaliyyətə başlayan, Azərbaycanın özəl kanallarından biri.

Azad Azərbaycan Müstəqil Teleradio Yayım şirkətinin layihələrindən biridir. Azərbaycan və dünya klassik musiqisinin, ölkədə təbliğatı və tanınmasında mühüm rola malikdir. ATV Vivace nəinki operanın beşiyi olan Azərbaycanda, eləcə də Qafqazda və Şərqdə ilk klassik musiqi kanalıdır. İnsan ruhunu oxşayan klassik musiqini səsləndirməklə daxili harmoniyanı, klassik musiqiyə olan tələbatı ödəmək bu kanalının üzərinə düşür. 24 saat yayımlanan kanalda həm Azərbaycan, həm də dünya klassiklərinin əsərləri səslənir. Xarici teleşirkətlərlə əməkdaşlıq nəticəsində ərsəyə gəlmişdir.

## Xarici keçidlər
* ATV Vivace kanalının veb-səhifəsi
* ATV Vivace reklam videosu

## İstinadlar
Biznes jurnalistikası

**Biznes jurnalistikası** və ya **işgüzar jurnalistika** — cəmiyyətlərdə baş verən iqtisadi və maliyyə fəaliyyətlərini və dəyişiklikləri izləyən, qeyd edən, təhlil edən və şərh edən jurnalistikanın bir növüdür. Mövzular iqtisadiyyatla əlaqəli bütün ticari fəaliyyətlərin bütün sahələrini geniş şəkildə əhatə edir. Jurnalistikanın bu sahəsində jurnalistlər, biznesin bütün sahələrində baş verən hadisələr, statistik məlumatlar, valyuta ilə əlaqəli mövzularda xəbərlər və geniş məqalələr təqdim edir. Qəzet, jurnal, radio və televiziya xəbər şoularının əksəriyyətinə biznes seqmenti daxildir. Ətraflı və dərin işgüzar jurnalistika xüsusi olaraq iş və maliyyə jurnalistikasına həsr olunmuş nəşrlərdə, radioda və televiziya kanallarında görünə bilər.

## Tarixi
İşgüzar jurnalistika orta əsrlərdən etibarən tanınmış ticarət ailələrinin bir-biri ilə əlaqə yaratdığı dövrdən yaranmağa başladığı güman olunur

XVIII əsrin əvvəllərində "Robinson Cruse" əsəri ilə tanınan yazıçı Daniel Defo biznes və iqtisadi xəbərlər yayımlamağa başladı.1882-ci ildə Charles Dow, Edward Jones və Charles Bergstresser Wall Street boyunca bizneslə məşğul olan ailələrin evlərinə telqraf vasitəsilə biznes xəbərlərini çatdırırdılar. Və 1889-cu ildə The Wall Street biznes haqqımda jurnal nəşr etməyə başladı. Dövrünün tanınmış yazar Ida Tarbell özünü bu sahədə jurnalist hesab etməsə də, 1902-ci ildə Standard Oil Co haqqında yazdığı məqalə günümüzdə də istifadə olunan biznes xəbərlərinin formalaşmasına böyük töhfə vermişdir.1990-cı illərdə fond bazarına daha geniş investisiya qoyuluşu ilə işgüzar jurnalistika geniş yayılmışdır. The Wall Street jurnalı, işgüzar jurnalistikanın qabaqcıl nümunələrindən biridir və həm tiraj baxımından həm də orada işləyən jurnalistlərə hörmət baxımından Amerika Birləşmiş Ştatlarının ən yaxşı qəzetlərindən biridir.

## Əhatə dairəsi
Biznes jurnalistikası, əksər inkişaf etmiş ölkələrdə geniş yayılsa da , inkişaf etməkdə olan və inkişafdan geri qalmış ölkələrdə çox məhdud bir rola malikdir. Bu, belə ölkələrin biznesmenlərinin yerli və beynəlxalq səviyyədə imkanlarını məhdudlaşdırır.

## Həmçinin bax
Yayım jurnalistikası

Jurnalistika tarixi

İncəsənət jurnalistikası

Jurnalist

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Məhəmməd Əli Buğra

**Məhəmməd Əli Buğra ** (, ; ) — Pakistan İslam Respublikasının 3-cü baş naziri.

Kalkutta Universitetində Başçılıq Kollecində təhsil aldıqdan sonra, siyasi karyerasına Müsəlman Birliyi platformasında başlamış və 1940-cı illərdə o vaxtkı Baş nazir H. S. Suhrawardy'nın Benqal əyalət kabinetinə qatıldı. Hindistanın bölünməsi nəticəsində 1947-ci ildə Pakistan müstəqillik qazandıqdan sonra Xarici İşlər Nazirliyinə karyera diplomu ilə qatıldı və qısa müddətə Pakistanın Birmada (1948), Kanadada (1949-52) səfiri kimi çalışdı və iki dəfə ABŞ-də xidmət etdi.

1953-cü ildə ABŞ-dəki Pakistandakı xidmətlərindən geri çağrıldıqdan sonra o, general-qubernator Malik Qulam tərəfindən təsdiqlənmiş görüşdə Sir Khwaja Nazimuddin'i Baş nazir vəzifəsinə təyin etdi. Onun xarici siyasəti Sovet İttifaqı ilə münasibətləri aşağı salmaqla Pakistan və ABŞ arasında ikitərəfli əlaqələrin möhkəmləndirilməsini ciddi şəkildə davam etdirdi. Hindistanla sülh əldə etmək üçün daha güclü bir hərbi qüvvəyə təkan verdi və Çin ilə münasibətləri prioritetləşdirmək üçün fərdi təşəbbüslər etdi. Cəbhədə 1956-cı ildə Pakistanı federal parlament respublikası halına gətirən konstitusiyanın əsasını qoyan məşhur siyasi düsturu uğurla təklif etdi. Məşhur təşəbbüslərinə baxmayaraq, o, 1959-cu ilə qədər işlədiyi Pakistanın ABŞ-dəki səfiri vəzifəsinə yenidən təyin olunan Baş Qubernator İskəndər Mirzəyə dəstəyini itirdi.

1962-ci ildə prezident Əyyub Xanın administrasiyasına, 1963-cü ildə vəfat edənə qədər Pakistanın Xarici İşlər Naziri olaraq qatıldı.

## Bioqrafiya
### Ailəsi və Təhsili
Məhəmməd Əli, 19 oktyabr 1909-cu ildə Hindistanın Şərqi Benqal, Barisal şəhərində anadan olmuşdur. Ənənəvi olaraq İngilis monarxiyasına çox yaxın olan Bogra Nawabları olaraq bilinən elit və varlı bir aristokrat ailəsində anadan olmuşdur. Hindistanda fərdlərə verilməsi adət olan benqal qonşuluğunu təmsil etmək üçün adından əvvəl əlavə edilmişdir. Rəsmi olaraq o soyadı Bogra adını daşıyırdı.

Atası Nawabzada Altaf Ali Chowdhury, Kalkuttadakı St Xavier Kollecində təhsil almış, Dakkada görkəmli bir şəxs olmuş və eyni zamanda Müsəlman Birliyinin Şərqi Benqal fraksiyasının vitse-prezidenti vəzifəsini icra etmiş bir yerli siyasətçidir .Onun atası Altaf Əli Çavduri , Derbi at yarışına, it şousuna, qaçan it yarışlarına və fiziki idman növlərinə həvəs göstərdi. Atasının babası Nəvab Əli Çavadri eyni zamanda nazir vəzifəsinə təyin edilən ilk benqaliyalı müsəlman kimi xidmət edən bir siyasətçi idi Dəkkədan olan Nuaba Xuaca Salimullah Bahadur ilə birlikdə Dəkkə Universitetinin qurulmasında önəmli yer tutur.

Məhəmməd Əli Buğra Buğrada böyüyərək əvvəlcə yerli Hastinqs Evində təhsil almış, sonra isə Kəlküttədəki yerli İslam mədrəsəsində təhsil almışdır. Yetişməsindən sonra Buğra təmin etdiyi Kəlküttə Universitetinin Başçılıq Kollecinə getməyə getdi. 1930-cu ildə siyasi elmlər BA dərəcəsi ilə bitirib.

İki dəfə evləndi: birinci arvadı Buğra Həmidə Məhəmməd Əli, iki oğlu var idi. Daha sonra 1955-ci ildə Aliya Səddi ilə evləndi. İkinci evliliyi ölkədə qadın təşkilatları tərəfindən çoxarvadlılığa qarşı geniş etirazlara səbəb oldu.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Xoca Nəzməddin
Əsl timsahlar

**Əsl timsahlar** () fəsiləsinin növləri Asiya, Afrika, Avstraliya və Amerikanın tropik qurşaqlarında yayılıb, tipik nümayəndəsi uzunluğu 6-8 m-dən çox olan Nil timsahıdır (Crocodylis niloticus).

## Qidalanması
Timsahların yemi çox müxtəlifdir, molyuskları, xərçəngləri, balıqları, quşları, hətta iri məməliləri belə yeyirlər; insana da hücum edirlər.

## Çoxalması
Yumurta qoymaqla çoxalır, xüsusi qayda ilə düzəltdikləri yuvalara 10-dan 100-ə qədər qaz yumurtası böyüklüyündə yumurta qoyur. Bəzi növlərin erkəkləri yuvanın yanında qalaraq yumurtaları qoruyur, 1,5-2 aydan sonra yumurtadan balalar çıxır.

## Təsnifatı
Fəsilənin 3 müasir cinsə mənsub 17 növü var.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Velsk

**Velsk** () — Rusiya yerləşən şəhər, Arxangelsk vilayətinin Velsk rayonunun inzibati mərkəzi. Sahəsi — 2650 ha. Əhalisi — 22 776 nəfər (2017).

Şəhər Vaqa çayının sol sahilində, Arxangelskdən 510 km məsafədə, Vel çayının axdığı yerdə yerləşir.

## Tarixi
Yaşayış məntəqəsi ilk dəfə 1137-ci ildə Novqorod knyazı Svyatoslav Olqoviçin nizamnaməsində kilsə xəracı toplama nöqtəsi kimi qeyd olunmuşdur; 1397-ci il tarixlərində bu yer Vel kilidi olaraq xatırlanır.

1462-ci ildə Novqorod Respublikası ilə Moskva knyazlıqları arasındakı sərt mübarizə nəticəsində Vajsk volostunun bir hissəsi olan Velsk kilsəsi Moskvanın Böyük Moskva knyazlığına aid olmağa başladı.

1708-ci ildə Velsk yeni yaradılan Arxangelsk əyalətinin tərkibinə daxil oldu. Sonradan, Velsk, Ketrin II-nin islahatlarına uyğun olaraq, 25 yanvar 1780-ci ildə Arxangeloqorod vilayətindən ayrılmış Voloqda vilayətinin Vologda vilayətinin Vajsk mahalı (1715-dən 1719-cu ilədək — Vajsk payı, 1727-ci ilədək — rayon) Verkhovazhsky yarısında yerləşdi. 30 iyun 1780-ci ildə Velsk rəsmi olaraq açıldı, Velsk bir mahal şəhəri statusu aldı və Verxovaj yarısından meydana gələn Velsk mahalı Vologdanın hissəsi oldu.

## İstinadlar
Azərbaycan 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

**[[2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi|2020]] Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi**, yarım finalları 12 və 14, finalı isə 16 May 2020-ci il tarixində Niderlandın Rotterdam şəhərində keçirilmişdir. **Cleopatra** () — Azərbaycanın 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısını Samirə Əfəndi səsləndirmişdir. Karantinlə əlaqədar müsabiqə təxirə salındığından heç bir yer tutmamışdır.

## Səsvermə
50% münfis, 50% SMS səsverməsi əsasında keçirilir.

### Münsiflər
Cahandar ağa

**Cahandar ağa** — 1969-cu ildə yazıçı İsmayıl Şıxlının Dəli Kür romanının qəhrəmanı. Qazax mahılında söz sahibi, geniş torpaq sahələrinə və mülkə sahib bəy.

## Personajın təsviri
Cahandar ağa Qazax mahalında söz sahibi, geniş torpaq sahələrinə və mülkə sahib bəydir. Hündürboy və pəhləvan cüssəlidir və az qarayanızdır. Həyat yoldaşı Zərnigar xanımdan Şamxal və Əşrəf adlı iki oğlu və Salatın adlı bir qızı vardır. Kəndin varlı adamlarından olan, yeddi dəfə evlənmiş Allahyarın, Mələk adlı kəbinli bir arvadını qaçırıb özünə arvad etmişdir. Nişan almaqda mahirdir və sərrast atəş açır. Təxminən 45-50 yaşlarındadır.

## Ədəbiyyat
* Dəli Kür (roman). Bakı: Gənclik, 1968, 448 səh.
## İstinadlar