open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əzəm hüseyniyyəsi (Zəncan)

** Əzəm hüseyniyyəsi ** və ya ** Zəncan böyük hüseyniyyəsi ** — İran Azərbaycanının Zəncan ostanının Zəncan şəhristanının Zəncan şəhərində yerləşən hüseyniyyə və məscid. Aşura və Tasua günlərində əzadarlıq üçün buraya toplaşanların sayı 500.000 nəfərə qədər yetişir.

## Tarix
Qacarlar dövründə təlif olunmuş * Tarix-i Darul-Erfan-i Xəmsə kitabı * əsasında hüseyniyyə ən azından Əfşar dövründən Zəncan şəhərində fəaliyyət göstərir. Bəzi mənbələrə əsasən isə bu hüseyniyyə Səfəvi dövlətinin son dövrlərində inşa olunmuşdur. Bu hüseyniyyə Zəncan xanlığı dövründə də fəaliyyət göstərərək Qacar dövründə yerli hakimlər və əhali tərəfindən təmir olunmuşdur. Qacar dövründə burası həm məscid həm də mədrəsə olaraq fəaliyyət göstərərimiş; belə ki bəzi tələbələr dini təhsi almağa buradakı mədrəsəyə gəlirdilər. Rza şah Pəhləvi dövründə hökümət adamları hüseyniyyəyə hücuma keçərək buradakı bir sıra dəyərli əşyaları talan edib və hüseyniyyənin bir qismini təxrib etmişlər. Rza şah Pəhləvinin sürgünündən sonra isə hüseyniyyədən təmir işləri aparılaraq yenədən öz əhəmiyyətini kəsb etmişdir. Bura hal hazırda Məkkədəki Mina qurbangahından sonra müsəlmanların aşura günündə ikinci ən çox qurban kəsdiyi yerdir.

## Memarlığı
Hüseyniyyə binası əsasən kərpiçdən tikilmiş bir bina olaraq sadə fasada malikdir. Hüseyniyyənin damı bir böyük qızıl rəngli qübbə ilə örtülmüşdür. Qübbənin iki tərəfində isə eyni rəngdə olan iki minarə ucaldılıb. Hüseyniyyə kompleksinə həmçinin Darül-Şəfa klinikası, Seyidəl-Şühəda kitabxanası və tarixi hamam da daxildir.

## Qalereya


Azam Hussainiya2024-07-07 6.jpg
Azam Hussainiya2024-07-07 7.jpg
Zanjan Azam Hussainia 2017-010 (2).jpg
Great Hussainiya Mosque of Zanjan, Celebration the Birth Anniversary of Imam Hussain - 19 April 2018 03.jpg
Azam Hussainiya2024-07-07 4.jpg
Great Hussainiya Mosque of Zanjan, Celebration the Birth Anniversary of Imam Hussain - 19 April 2018 08.jpg
Zanjan Azam Hussainia 2017-024 (2).jpg
Azam Hussainiya2024-07-07 2.jpg
Great Hussainiya Mosque of Zanjan, Celebration the Birth Anniversary of Imam Hussain - 19 April 2018 03 (cropped-01).jpg


## İstinadlar
Kamera 211

**Kamera 211** () — İspaniyada 2009-cu ildə çəkilmiş həbsxanalar haqqında olan filmdir. Filmin rejissoru Daniel Monzon olmuşdur. Filmdə baş rolları isə Luis Tosar və Alberto Ammann ifa etmişdir. Film 2010-cu il Qoya Mükafatlarında bir çox mükafat qazanmışdır.

## Süjet xətti

Alberto Ammannın canlandırdığı Xuan Oliver personajı bir gün sonra həbsxanada həbsxana nəzarətçisi kimi işə başlamalıdır. Buna görə də, həbsxana ilə tanış olmaq üçün bir gün əvvəldən həbsxanaya gəlir. Bu vaxt həbsxanada təmir gedir və digər nəzarətçilər Xuanı həbsxananın ən təhlükəli hissəsinə gətirəndə təmir sahəsindən bir daş parçası Xuanın başına düşür və o, huşunu itirir. Həbsxana nəzarətçiləri Xuanı 211-ci kamerada qoyub kömək çağırmaq üçün gedirlər. Bu vaxt Luis Tosarın canlandırdığı və həbsxananın ən təhlükəli cinayətkarı olan Malamadre kameradan qaçaraq iğtişaşlara başlayır. İğtişaşlar zamanı həbsxananın Xuan olan hissəsində bütün kameraların qapıları nəzarətsiz qalaraq açılır. Ən təhlükəli cinayətkarlar belə bu vəziyyətdən istifadə edərək kameralardan çıxırlar. Məhkumlar Xuanı görmürlər.

Malamadrenin yaxın dostlarından biri Xuanı 211-ci kamerada təsadüfən aşkar edir və Malamadreyə məlumat vermək üçün kameranı tərk edir. Bu vaxt Xuan həbsxanada üsyan qalxdığını başa düşür və onun üstündə olan, lakin məhkumlara qadağan olan hər şeydən xilas olaraq özünü əsl cinayətkar kimi aparır. Malamadre ilə qarşılaşdığı zaman, özünü soyuqqanlı aparır və beləliklə də, diqqət cəlb etmir. Xuanın arvadı hamilədir və Xuan həyat yoldaşına qovuşmaq üçün özünü cinayətkar kimi aparmağa məcburdur. Bu arada Malamadrenin özünə ən yaxın bildiyi adamları polislərlə əlaqə saxlayaraq Malamadreyə arxadan zərbə vurmağa hazırlaşırlar. İğtişaş haqqında yerli mediaya məlumat sızdırıldıqdan sonra isə hadisələr tamamilə nəzarətdən çıxır.

## Rollarda
* Luis Tosar&nbsp;— *Malamadre*, 
* Alberto Ammann&nbsp;— *Xuan Oliver*, 
* Karlos Bardem&nbsp;— *Apaç*, 
* Marta Etuar&nbsp;— *Elena*, 
* Antonio Resines— *Utrilya*, 
* Feliks Kubero&nbsp;— *Herman*, 
* Manolo Solo&nbsp;— *türmə direktoru*, 

## İstinadlar
Cənnətə yaxın

**Cənnətə yaxın** ()— Boris Kunzun rejissorluğu ilə çəkilmiş və baş rollarında Kostya Ulmann, Korinna Kirxqoff, Marlen Tançik və İris Berbenin rol aldığı elmi fantastika triller filmidir.

Film 24 iyun 2023-cü ildə Netflixdə yayımlanmışdır.

## Süjet xətti

Biotexnologiya şirkəti olan AEON, insanlar arasında həyat müddətini transfer edir. Ən yoxsul insanların daha yaxşı həyat yaşamaq ümidi ilə ömürlərinin müəyyən bir hissəsini satmağa dəvət edildiyi və ən varlıların da bundan istifadə etdiyi qarışıq bir sistem yaradılmışdır. Belə bir mühitdə AEON əməkdaşı olan Maks və həyat yoldaşı Yelena həyatlarının dəyişdiyini görürlər.

## İstinadlar
Atamın yenə 17 yaşı var

***Atamın yenə 17 yaşı var*** () — 2009-cu ildə New Line Cinema tərəfindən istehsal olunmuş komediya filmi. Film 37 yaşlı Maykın (Metyu Perri) 17 yaşlı orta məktəb şagirdinə (Zak Efron) çevrilməsindən bəhs edir. Filmin rejissoru Burr Stirs olmuşdur. Filmdə baş rolları Zak Efron, Metyu Perri, Lesli Mann, Tomas Lennon, Mişel Traxtenberq və Sterlinq Nayt ifa etmişdirlər. Film istehsal olunduğu ölkə olan ABŞ-da 17 aprel 2009-cu ildə, Türkiyədə isə 19 iyun 2009-cu ildə nümayiş olunmuşdur. DVD və Blu-ray Disc buraxılış tarixi isə 11 avqust 2009-cu il kimi göstərilmişdir.

## Reaksiyalar

Təxmini büdcəsi 20 milyon dollar olan Atamın yenə 17 yaşı var filminin dünya miqyasında kommersiya nailiyyəti 136 milyon ABŞ dollarından çoxdur.

Rotten Tomatoesdə filmin haqqında olan 140 rəydən 56%-i müsbət olmuşdur.

## İstinadlar
Xanım məscidi (Zəncan)

** Xanım məscidi ** — İran Azərbaycanının Zəncan ostanının Zəncan şəhristanının Zəncan şəhərində yerləşən məscid. Tarixi Zəncan Cümə məscidinin yaxınlığında yerləşir.

## Tarix
Məscid Qacar dövlətinin son dövrlərində Zəncan şəhərinin xanlarından Hüseynqulu Xan Əfşar Zülfəqariyyənin qızı Cəmilə xanımın təşəbbüsü ilə Cümə məscidinə yaxın bir ərazidə inşa edilmişdir.

## Memarlığı
Orijinal kərpic və kirəmit bəzəkləri olan, Tehrandakı Sepəhsalaran məktəbinin minarələri ilə müqayisə oluna bilən gözəl alınlığın üstündə hündür və qısa minarələrin olması və giriş qapısının əsas hissəsinin, eləcə də yuxarı hissənin nəfis tərtibatı. hücrələrin ortasına baxan hücrələri, xaçşəkilli tağlar və ayparalarla bəzədilmiş fasadları, ümumiyyətlə Qacarlar dövründə ümumi rənglərlə, yəni sarı, narıncı, qara, ağ və çəhrayı rənglər bütün bu memarlıq üslubları və dekorativ motivlər yalnız Qacar dövrü memarlığına xasdır.

## Qalereya


محراب مسجد خانم.jpg
نمای بیرونی مسجد خانم.jpg
منبر و محراب مسجد خانم.jpg
داخل شبستان مسجد خانم.jpg
درب ورودی مسجد خانم.jpg
ورودی از حیاط به داخل مسجد جانم.jpg
داخل شبستان مسجد خانم ، محل نماز.jpg
Zanjan 1399050808325365120849124.jpg


## İstinadlar
Daş Ağlayan məscidi

** Daş Ağlayan məscidi** — İran Azərbaycanının Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanının Xoy şəhərində yerləşən məscid. Məsciddə 2023-cü ildə təmir işləri aparılmışdır.

## Tarix
Rəvayətə görə məscidin yerləşdiyi ərazi vaxtilə bir seyidin evi olmuşdur. Bir il Aşura gecəsində həmin seyid yuxuda bir neçə qara paltarlı qadının evinin həyətində və oradakı bir daşın ətrafında əzadarlıq etdiyini görür. Seyid yuxudan oyanıb həmin daşdan axan yaş və ya şu damcılarının şahidi olur. Öz yuxusunu dini bir alimə söyləyən seyid onun tərəfindən yuxuaunun sadiq yüzü olduğunu anlayıb da öz razılığıyla evini məscidə çevirib və ağlayan daşı orada saxlayır. Yerlilər tərəfindən müqəddəs sayılan bu daş hal hazırda məscidin zərihində bir yaşıl parçanın içində yerləşir.

## Memarlığı
Məscid binasının sahəsi təxminən dörd yüz kvadratmetrdir. Bu məscidin damının taxta sütunsuz olması bu məscidin memarlıq xüsusiyyətlərindən biri hesab olunur. Bu məscidin dam örtüyü dörd taxta dirəyi ilə örtülmüşdür. Sütunların başları oyulmuşdur. Məscidin eyvanının və rivağının sütunları üç hissəyə bölünüb. Sütunların ortasında bu cümləni görmək olar: “Həzrət Müstətab Əcl Mövlana Əlhac Şeyx Əbdül-Vəhhab Əl-Namazi Daməhbərəkate-nin xeyir-duasından” ki yəqin onun inşası və ya təmiri və ya sonradan yenidən qurulması tarixidir əhəng və qum məhlulu ilə yığılmışdır. Həmçinin məscidin həyətə baxan qapısı və böyük pəncərəsində Qurani-Kərim ayələri ilə gözəl kirəmitlər vurulub.
Binanın memarı öz zövqünün və sənətinin böyük hissəsini məsciddə tağ və bünövrənin və ayparanın kərpicdən bəzədilməsində göstərmişdir. Bu qapının üstündə təqribən 90x60 sm ölçülərdə, dörd sütunda yazılar olan lövhə var və təəssüf ki, aşınmaya görə oxunmur.

## Qalereya


Tear Stone Mosque15.jpg
Tear Stone Mosque14.jpg
Tear Stone Mosque13.jpg
Tear Stone Mosque8.jpg
Tear Stone Mosque12.jpg
Tear Stone Mosque11.jpg
Tear Stone Mosque19.jpg
Tear Stone Mosque16.jpg


## İstinadlar
Təhsil haqqında imperator reskripti

– 30 oktyabr 1890-cı ildə İmperator Meyci tərəfindən imzalanmış, Yaponiyada təhsilin prinsiplərini müəyyən edən reskript. İctimai təhsillə milli maraqları əlaqələndirən bu sənəd təhsilin fərdin yox, dövlətin maraqlarına xidmət etməli olduğunu göstərirdi və imperatora sədaqəti təbliğ edirdi.

## Tarixi
Belə bir sənədə ehtiyac haqqında mübahisələr 1872-ci ildə milli təhsil sisteminin yaradılmasından sonra başlamışdır. Konfusiçi mənəviyyatçılar, Yaponiyanı müasirləşdirmək istəyən qərbçilər, eləcə də, hakimiyyətin sərhədlərini müəyyən etmək istəyən siyasətçilər arasındakı təhsildə milli dəyərlər mövzusunda mübahisə 1890-cı ilə qədər davam etmişdir. Milli dəyərlər barəsində ictimai konsensus təmin etmək istəyən baş nazir Yamaqata Aritomo təhsil nazirinə müraciət edərək milli təhsilin əsası haqqında sənəd tərtib etməyi əmr etmişdir. Nakamura Masanao tərəfindən yazılmış ilkin reskriptin mətni çox dini və fəlsəfi olduğu üçün tənqid olunmuş, bu səbəbdən İnoue Kovaşi mətni yenidən yazmışdır. Motoda Naqazane də reskript üçün mətn yazmışdır.

Təhsil haqqında imperator reskripti 1890-cı ildə qəbul olunmasından sonra konfusçilər bunu qərbçilər üzərində qələbə kimi qeyd etsələr də, sənəd geniş siyasi spektrı əhatə etmişdir. 315 sözdən ibarət olan sənəd konfusiçilərin sədaqət və ailəyə hörmət məsələlərindəki narahatlıqlarını təmin etməklə yanaşı sivil itəatkarlıq, hüquqa hörmət, ümumi xeyir üçün fədakarlıq kimi Qərb ənənələrini də əks etdirmişdir.

Reskript 1946-cı ilin oktyabrına qədər Yaponiyada qüvvədə olmuşdur. Yaponiyanı işğal edən Müttəfiqlər tərəfindən təhsildə aparılmış demokratik islahatlar nəticəsində ləğv olunmuş, rəsmi formada oxunması qadağan olunmuşdur.

## Qəbul
Reskript Yaponiyadakı bütün məktəblərə paylanmış və imperatorun portreti ilə birlikdə nümayiş etdirilmişdir. Sinif rəhbərləri gündəlik olaraq reskripti şagirdlərə oxuyurdular və dövlət etikası dərslərində tədris edirdilər. Nəticədə, Yaponiyada məktəblərində siyasi təlqinin əsas vasitələrindən biri olmuşdur.

Jurnalistlər, pedaqoqlar və siyasətçilər 1870 və 1880-ci illərdə milli dəyərlər mövzusundakı mübahisələri bitirdiyi üçün sənədi tərifləmişdirlər. 1940-cı ilə qədər sənəd haqqında 600-dən çox şərh kitabı və yüzlərlə rəsmi direktiv nəşr olunmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Edvard Teller

**Edvard Teller** (ivritcə:אדוארד טלר), () — O, macarəsilli amerikalı fizik və ABŞ-da nüvə texnologiyasının banilərindən biridir. Edvard Teller İkinci Dünya müharibəsində Manhetten layihəsinin üzvü və Lourens Livermor Milli Laboratoriyasının yaradıcısı olmuşdur.

Bəziləri onu “hidrogen bombasının atası” adlandırır. Özü isə bunu dəyərsiz hesab edirdi. O, doktorluq dissertasiyasını Leypsiq Universitetində Verner Heyzenberqin rəhbərliyi altında yazmış və Enriko Ferminin məsləhəti ilə nüvə fizikasına müraciət etmişdir.

## Həyatı

Edvard Teller Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. Atası məşhur hüquqşünas, anası pianoçu idi və Avstriyanın vəliəhdi Sarayevoda öldürüləndə onun altı yaşı vardı. Birinci Dünya müharibəsindən sonra Teller on səkkiz yaşında Macarıstanı tərk edərək Almaniyaya getmişdir. Bu geri dönməz səyahətin səbəbi Macarıstanda antisemit qanunların sərtləşdirilməsi idi. Macarıstan universitetləri həmin dövrdə yəhudi abituriyentləri qəbul etmədiyi üçün təhsilini davam etdirməyi orada qeyri-mümkün idi.

O, Almaniyanın Leypsiq Universitetində fizika sahəsinə daxil olub və kvant fizikası üzrə doktorluq dissertasiyasını yazmış, eyni zamanda bu universitetin nüvə fizikası tədqiqat mərkəzində işləmişdir. Amma həmin illərdə Almaniyada yəhudilərin həyatı çətinləşdi. Edvard Teller də o dövrün bir çox görkəmli alimləri kimi Hitler Almaniyada hakimiyyətə gəldikdən sonra Almaniyanı tərk edərək, 1935-ci ildə İngiltərədə, sonra Danimarkada qısa müddət qaldıqdan sonra həmişəlik Amerikaya gedir və 1941-ci ildə orada vətəndaşlıq alır.

## İstinadlar
Zamanın səhvi

**Zamanın səhvi** () — rejissor Bredli Kinqin çəkdiyi elmi fantastika janrında olan filmdir. Filmdə baş rolları Daniel Panabeyker, Metyu O'Liri və Corc Finn canlandırmışdır. Filmin premyerası 18 aprel 2014-cü ildə Brüssel fantastik filmlər festivalında baş tutmuşdur. Filmin Rusiyada premyerası isə 19 sentyabr 2014-cü ildə baş tutmuşdur.

## Süjet xətti

Fin, Kelli və Casper yaşayış kompleksinin xudmani mənzilində yaşayan üç dostdur. Fin komendant işləsə də, həyatını rəssamlığa həsr etmək istəyən bir oğlandır. Kelli hekayələr yazsa da, ofisiant işləməyə məcbur olan bir qızdır. Casper isə varlanmaq sevdası ilə mərc oyunlarına aludə olmuş biridir. Dostlar günlərin bir günü müəmmalı şəkildə yoxa çıxmış qonşu professorun mənzilində nəhəng fotoaparat aşkarlayırlar. Obyektivi onların qaldığı mənzilin qonaq otağına tuşlanan aparat hər gün axşam səkkiz tamamda şəkil çəkir. Aparatdan çıxan fotoşəkildə bir gün sonra baş verəcək hadisələr öz əksini tapır. Gələcəyi qabaqcadan xəbər verən sirli aparat, onların bütün xəyallarını həyata keçirə bilər. Ancaq hər növbəti foto onları qorxuya salmağa başlayır. Hətta iş o həddə gəlib çatır ki, dostlar şəxsi maraqları naminə zorakılığa əl atır, bir-birlərinə qarşı açıq düşmənə çevrilirlər. Filmin axırında dostlardan ikisi ölür, biri isə həbs edilir.

## Rollarda

## Tənqid

Film kino tənqidçilərindəm müsbət rəylər almışdır. Film Rotten Tomatoes saytında 15 rəy əsasında 73% reytinq əldə etmişdir. Bu da orta hesabla filmin 10 baldan 6 bal yığması deməkdir.

Metacritic-də film 5 tənqidçi rəyinə əsasən 100 baldan 50 bal əldə edə bilmişdir. Bu da "qarışıq və ya orta baxış" deməkdir.

## İstinadlar
Sərnişin (film)

**Sərnişin** ()  — 2018-ci ildə rejissor Jaume Kolet-Serra tərəfindən çəkilmiş Amerika—Britaniya triller filmi. Film özünün və yaxınlarının həyatını riskə ataraq cinayət sui-qəsdinə qarışmış olan bir sığorta agenti və eyni zamanda keçmiş polis məmuru haqqındadır.

Filmin ssenari müəllifləri Bayron Uillinqer və Fil Dibleysidir. Filmdə baş rolları Vera Farmiqa, Liam Nison, Sem Nil, Elizabet Makqovern, Conatan Benks və Patrik Uilson canlandırmışdırlar. Filmin ABŞ-da premyerası 12 yanvar 2018-ci ildə, Rusiyada isə 8 mart 2018-ci ildə baş tutmuşdur.

## Rollarda

* Liam Nison — *Maykl Makkoli*
* Vera Farmiqa — *Coanna*
* Patrik Uilson — *Detektiv leytenant Aleks Merfi*
* Conatan Benks — *Uolt*
* Elizabet Makqovern — *Karen Makkoli*
* Florens Pyu — *Qven*
*Edvard Blumen&nbsp;— *Qvenin dostu*
* Din-Çarlz Çepmen — *Denni Makkoli*
* Klara Laqo — *Eva*
* Şazad Lətif — *Vins*
* Ella Rey-Smit — *Sofia/"Prin"*
* Nila Aaliya — *Şerri*
* Kolin Makfarleyn — *konduktor Sem*
* Adam Naqaitis — *konduktor Cimmi*
* Sem Nill — *kapitan Devid Houtorn*
* Kinqsli Ben-Adir — *agent Qarsiya*
* Kilyan Skott — *[[Federal Təhqiqat Bürosu|FTB]] agenti Dilan*
* Endi Nayman — *Toni*
* Letişa Rayt — *Culs*
* Demson İdris&nbsp;— *agent Denis*
* Ben Keplen — *Frenk*
* Kobna Holdbruk Smit&nbsp;— *Oliver*
* Roland Müller&nbsp;— *Cekson*
* Pet Kirnan&nbsp;— *kameo rol*

## İstinadlar
Vəfasız (film, 2002)

**Vəfasız** () — 2002-ci ildə televiziya ekranlarında nümayiş etdirilmiş ABŞ filmidir. Bu film 1969-cu ildə çəkilmiş Fransa filmi olan Vəfasız qadın filminin Amerika remeykidir.

## Süjet xətti

Edvard və Konni Samner həsəd aparılacaq bir həyat yaşayırlar: onlar səkkiz yaşlı oğulları, itləri və xadimələri ilə bərabər Nyu-Yorkun sakit bir hissəsində həyatlarından həzz alırlar. Lakin Konninin Manhettenin Soho ərazisində qarşılaşdığı bir gəncin timsalında “Amerika arzusu”nun bu təcəssümünə və cütlüyün bir qədər monoton olsa da, xoşbəxt ailə həyatına zərbə vurulur.

## Rollarda

## İstinadlar
Bizim sirlərimiz (film)

**Bizim sirlərimiz** və ya **Hörmətlə** () — rejissor Andre van Duren tərəfindən çəkilmiş 2022-ci il istehsalı olan Hollandiya triller filmidir. Film 100.000 bilet satdıqdan sonra Qızıl Film mükafatına layiq görülmüşdür. Filmdə baş rolları Braxa van Dozburq və Elis Şap ifa etmişdir.

## Süjet xətti

Bir-birindən alib kimi istifadə edən iki rəfiqə qadın gizli işlərlə məşğul olmaq üçün qaçırlar — lakin onlardan biri itəndən sonra onların mürəkkəb yalan şəbəkələri üzə çıxır.

## Rollarda

## Çəkilişlər

Filmin əsas çəkilişləri 2022-ci ilin aprel ayından etibarən başlamışdır.

## Nümayiş

Film 22 dekabr 2022-ci ildə Hollandiya kinoteatrlarında, 17 may 2023-cü ildə isə Netflix platformasında nümayiş olunmuşdur.

## Qəbulu

### Kassa gəliri

Bizim sirlərimiz filmi Hollandiyada 1,8 milyon dollar gəlir əldə etmişdir.

## İstinadlar
Təcrübə (film, 2010)

**Təcrübə** () 2010-cu ildə çəkilmiş olan Amerika psixoloji triller filmi. Bu film Amerikalı psixoloq Filip Zimbardonun həbsxana təcrübəsinin hadisələri əsasında 2001-ci ildə çəkilmiş olan "Das Experiment" adlı alman filminin remeyki hesab olunur.

## Rollarda

## İstinadlar
Remeyk

***Remeyk*** () — əvvəllər nümayiş etdirilmiş bir filmin və ya televiziya serialının üzərində yenidən işlənilməsi və əsasən eyni mövzunun təkrar çəkilməsidir.

Kinoda istifadə edilən remeyk termini əvvəlki filmdəki mənbə materialını (mövzusunu) istinad kimi yenidən istifadə edən filmlərə aiddir. Bu termin bəzən *reimagining* (yenidən yaratmaq, yenidən hazırlamaq) adı altında istifadə olunur. Ən məşhur remeyk nümunələrindən biri 2001-ci ildə çəkilmiş "Ouşenin 11 dostu" filminin 1960-cı ildə çəkilmiş olan "Quldurlar" filminin remeyki olmasıdır.

Televiziya seriallarında da filmlərdəki qədər olmasa belə, remeyk anlayışından istifadə olunur. Məsələn, Çarlinin mələkləri adlı serial 1976 və 2011-ci ildə iki dəfə çəkilmişdir. Həmçinin, bəzi məşhur filmlər sonradan serial kimi yenidən çəkilmişdir. Buna ən yaxşı nümunə kimi *[[Vampir qatili Baffi (teleserial, 1997)|Vampir qatili Baffi]]* və *Terminator: Sara Konnor Salnamələri* adlı serialları göstərmək mümkündür.

## İstinadlar
Emmanuel Addai

**Emmanuel Addai** () — Azərbaycan Premyer Liqasındakı "Qarabağ" klubunda cinah yarımmüdafiəçisi kimi çıxış edən qanalı futbolçu.

## Karyera
1 avqust 2001-ci ildə Kumasidə anadan olan Emmanuel Addai gənclik karyerasına Akkradakı JMG Academy-də başlamış, 2021-ci ilin avqustunda Fransanın "Bobiqni" komandasına qoşulmuşdur. Böyüklər üçün futbol karyerasına isə "Bobiqni" heyəti tərkibində Milli Çempionat 2-də (Həvəskarlar üzrə Fransa Çempionatı) başlayan Addai burada oynadığı 20 oyunda 6 qol vurmuşdur.

Addai 12 iyul 2022-ci ildə İspaniyanın "Alkorkon" klubu ilə müqavilə imzalayıb Bununla belə, o, mövsümün ilk yarısını bürokratik problemlərə görə qeydiyyatsız keçirmiş, klubdakı ilk oyununu yalnız 14 yanvar 2023-cü ildə, "Deportivo La-Korunya" ilə matçda oynaya bilmişdir. Sözügedən matçda klub "Deportivo La-Korunya" üzərində 3–1 hesabı ilə qələbə çalıb.

Addai qeydiyyatdan keçdikdən sonra mütəmadi olaraq "Alkorkon" heyətində çıxış edib. O, 24 iyun 2023-cü ildə "Kastelon"un "Alkorkon" tərəfindən 2–1 hesabla məğlub edildiyi ev oyununda hesabı bərabərləşdirən qolu vurmuş və bu da onun komandasının İspaniya ikinci futbol divizionuna yüksəlməsinə səbəb olmuşdur. İyulun 5-də o, klub ilə müqaviləsini daha bir il müddətinə yeniləyib.

Addai 23 avqust 2024-cü ildə Azərbaycanın "Qarabağ" futbol klubu ilə iki illik müqavilə imzalayıb.

## İstinadlar
Təcrübə (film, 2001)

**Təcrübə** və ya Alman dilindəki adı ilə **Das Experiment** — Oliver Hirşbigelin rejissorluğu ilə Stenford həbsxana eksperimenti haqqında 2001-ci ildə çəkilmiş Alman filmidir. Bu film, alman yazıçısı Mariyo Cordanonun 1971-ci ildə Filip Zimbardonun həyata keçirdiyi Stenford həbsxana eksperimentindən bəhs edən *“Das Experiment Black Box”* adlı kitabından ilhamlanaraq çəkilmişdir. Filmin ssenarisini Mariyo Cordanodan başqa Don Bohlinqer və Kristofer Darnştadt da yazmışdır. Filmdə baş rolları Morits Bleibtreu, Kristian Berkel, Oliver Stokovski və Andrea Savatzki ifa etmişdir. Film 2002-ci il iyun ayının 21-də Türkiyədə nümayiş olunmuşdur.

## Rollarda

## Həmçinin bax

Təcrübə (film, 2010)

## İstinadlar
İmperator Hakimiyyətinə Kömək Assosiasiyası

– 1940–1945-ci illərdə Yaponiyada mövcud olmuş siyasi təşkilat. Təşkilatın məqsədi şintayseni təbliğ etmək idi.

## Tarixi
İmperator Hakimiyyətinə Kömək Assosiasiyası baş nazir Fumimaro Konoenin təşəbbüsü ilə 12 oktyabr 1940-cı ildə yaradılmışdır. Təşkilatın məqsədi Yaponiyanın hökumət sistemində islahatlar aparmaq və kütlələri siyasətə cəlb edərək milli siyasətə qarşı olan şəxslərin qarşısını kəsmək idi. Hər bir Yaponiya vətəndaşı təşkilatın üzvü olmalı idi.

Kone bütün siyasi partiyaları ortadan qaldıracaq totalitar siyasi sistem yaratmağı planlaşdırırdı. O, təşkilatı yaratmaq üçün 1940-cı ilin yayında 37 nəfərdən ibarət Yeni Siyasi Nizamın Yaradılması üçün Hazırlıq Kommisyasını təşkil etsə də, kommisya üzvləri öz aralarında konsensus əldə edə bilməmiş, nəticədə, reformist yox, ənənəvi qruplardan ibarət strukturu olan təşkilat kimi yaradılmışdır. Belə ki, kommisyanın yaponçu üzvləri totalitar siyasi sisteminin Tokuqava dövründə şoqunların etdiyi kimi imperator hakimiyyəti zəiflədəcəyini düşünürdülər. Bir çoxu partiya təklifinin nasist və kommunist partiyalarının modelinə oxşadığı üçün tənqid etmişdir.

### Fəaliyyəti
İmperator Hakimiyyətinə Kömək Assosiasiyasının rəhbərliyi altında köhnə siyasi partiyalar ləğv olunmuşdur. Təşkilat Tokioda yerləşən 5 büro və 23 diviziya tərəfindən idarə olunurdu, hər bir prefekturada yerli şöbələr fəaliyyət göstərirdi. Ordu İmperatorun Hərbi Rezervistləri Assosiasiyası vasitəsilə təşkilatın təyinatlarına təsir etməyə çalışsa da, Daxili İşlər Nazirliyi yerli şöbələrə nəzarət sistemi yaradaraq bu cəhdin qarşısını almışdır.

Təşkilatın yaradılmasından bir neçə həftə sonra baş verənləri görən Konoe islahatçı təşkilat yaratmaq səylərini dayandırmış və təşkilatın yuxarı vəzifələrinə bir çox qeyri-islahatçını təyin etmişdir. O, Akira Kazami və Eyci Yasui kimi islahatçıları Heysuke Yanaqava və Hiranuma Kiiçiro kimi yaponçularda əvəzləmişdir. Nəticədə, təşkilatın əsas fəaliyyəti müharibə vaxtı agentliklərdən istifadə edərək xalqın milli şüurunu qorumaq olmuşdur: müharibəyə maraq oyatmaq, istehsala təşviq etmək, qənaətciliyə həvəsləndirmək və mülki müdafiəni gücləndirmək. Təşkilat 13 iyun 1945-ci ildə ləğv olunmuşdur. Müttəfiqlər təşkilatı Almaniyadakı Nasist Partiyasının analoqu hesab etdikləri üçün müharibədən sonra minlərlə şəxsi təşkilatdakı fəaliyyətinə görə təmizləmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Osamu Dazai Memorial Muzeyi

və ya digər adı ilə  – Yaponiyanın Aomori prefekturasının Kanaqi bölgəsində yerləşən ev-muzey. Yaponiya yazıçısı Osamu Dazainin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuşdur.

## Tarixi
Ev-muzey Yaponiya yazıçısı Osamu Dazainin uşaqlığının bir hissəsini keçirdiyi malikanədə yerləşir. Tikili yazıçının atası Qenemon Tsuşima tərəfindən tikdirilmiş, tikintisi 21 iyun 1907-ci ilin tamamlanmışdır. Osamu Dazai 1909-cu ildə bu malikanədə doğulmuşdur. Malikanə İkinci Dünya müharibəsindən sonra Tsuşima ailəsi tərəfindən satılmış, 1950-ci ildə yazıçının  romanının şərəfinə adlandırılmış *"Şayokan"* mehmanxasına çevrilmişdir. Osamu Dazai ilə əlaqəsinə görə bir çox şəxs mehmanxananı ziyarət etməyə gəlmişdir.

Mehmanxana regionun əsas görməli yerlərindən biri kimi tanındığı üçün 1996-cı ilin martında keçmiş Kanaqi qəsəbəsinin rəhbərliyi malikanəni satın almış, əvvəlki vəziyyətinə gətirmiş və 17 aprel 1998-ci ildə Osamu Dazaiyə həsr olunmuş muzey kimi açılmışdır. 10 dekabr 2004-cü ildə tikili Yaponiyanın əhəmiyyətli mədəni mülkü statusu almışdır.

## Xüsusiyyətlər
İrimoya üslubunda dama malik malikanənin birinci mərtəbəsində 11 otaq, ikinci mərtəbəsində 8 otaq yerləşir. Malikanənin tikintisində Aomori sidrindən istifadə olunmuşdur. Malikanədə düyü anbarı, fəvvarə və bağ yerləşir.

Muzeydə Osamu Dazainin yazı alətləri və kağızları, kitabları, məktubları, romanlarının ilkin nəşrləri, sevimli plaşı və digər xatirə əşyaları sərgilənir. Muzeydə sərgilənən tökmə qab yazıçının həyat yoldaşı tərəfindən yazılmış "Osamu Dazai xatirələri" əsərində Dazainin sevimli əşyalarından biri kimi göstərilmişdir.

## Qalereya


ShayokanIndoor1.JPG|İnteryeri.
Stairs 4 (斜陽館にて).jpg|Nərdivanlar.
ShayokanIndoor4.JPG|Qonaq otağı.
ShayokanGarden2.JPG|Malikanənin bağçası.



## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Dazai Muzeyinin rəsmi saytı (arxivləşdirilib)
Kəpənəkçi (Qarayazı)

**Kəpənəkçi** — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresinin Qarayazı bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində kənd.

## Coğrafiyası
Kənd Qardabani rayon mərkəzindən 6 km, Rustavi şəhərindən 7 km, paytaxt Tbilisidən 30 km məsafədə yerləşir.

## İqtisadiyyatı
Əhali əsasən qoyunçuluq, maldarlıq, tərəvəzçiliklə məşğuldur.

## Kəndin məşhur sakinləri
* Çingiz Əliyev— Rusiya Federasiyasının Tuva Respublikasının paytaxtı Kızıl şəhərinin deputatı

## İstinadlar
III Andronik (imperator)

**III Andronik Paleoloq** (, *Andrónikos Doúkās Ángelos Komnēnós Palaiológos;* ) — Bizans imperatoru. Babası II Androniklə birlikdə ortaq imperator olaraq hökm sürmüşdür.

25 mart 1297-ci ildə Konstantinopolda (indiki İstanbul) dünyaya gəldi. Atası IX Mixail Bizans imperatoru idi və babası II Androniklə birlikdə ortaq imperator kimi hökm sürürdü. Anası Rita isə Erməni-Kilikiya çarı II Levonun qızı idi. Bu səbəblə taxtın növbəti varisləri sırasında görülürdü. 1318-ci ildə atası və babasıyla yanaşı, Andronik də ortaq imperator elan olundu. Atasının 1319-cu ilin oktyabrında Salonikiyə göndərilməsinin ardından Andronik və qardaşı Manuel Konstantinopolda babalarının yanında qaldılar. Ancaq 1320-ci ildə qardaşı Manuellə aralarında yaşanan müəmmalı hadisənin ardından qardaşının gənc yaşda ölümünə səbəb oldu. Həmin il bacısı Annanın da gənc yaşda vəfat etməsiylə, sarsılan atası IX Mixail həmin il vəfat etdi.

Atasının ölümündə təqsirli görülən Andronik isə babası tərəfindən taxt vərasətindən məhrum edildi. Bu isə babasıyla arasında başlayan taxt mübarizəsinin başlanğıcı oldu. Bu mübarizə 1328-ci ildə babası II Andronikin taxtdan imtina edib monastıra çəkilməsiylə nəticələndi. Təkbaşına hakimiyyəti ələ aldıqdan sonra, uzun müddətdir İznik qalasını mühasirədə saxlayan Osmanlı sultanı Orxan Qaziylə mübarizəyə başlayan III Andronik 10 iyun 1329-cu ildə Maltəpə döyüşündə məğlub edildi. Bu məğlubiyyətin ardından İznik qalası Osmanlılar tərəfindən ələ keçirildi.

1332-ci ildə zəifləyən Bizans donanmasını təkmilləşdirən III Andronik bulqar çarı İvan Aleksandr üzərinə yürüşə çıxdı. Ancaq 18 iyul 1332-ci ildə Burqas yaxınlığında baş tutan Rusokastro döyüşündə məğlub edildi. Məğlubiyyətin ardından danışıqlar apardı və qızı Mariyanı çarın oğlu Mixail Asenlə evləndirdi. Ardından Epir çarlığını imperiyaya birləşdirən III Andronik daxili siyasətdə ən yaxın adamı İohann Kantakuzinin məsləhətlərinə riayət etdi. 15 iyun 1341-ci ildə malyariya səbəbilə paytaxt Konstantinopolda vəfat etdi.

## Ailəsi
İlk evliliyi 1318-ci ildə Brunsvikli İrina ilə baş tutdu. Bu evlilikdən bir oğlu dünyaya gəldi. Xanımının 1324-cü ildə vəfatıyla dul qaldı.

* *Adı bilinməyən bir oğlan uşağı* (ö. 1321)

İkinci evliliyi 1326-cı ildə Savoyya qrafı V Amadeyin qızı Anna ilə evləndi və bu nikahdan 4 övladı dünyaya gəldi.

* Mariya Paleoloq
* V İohann, Bizans imperatoru
* Mixail Paleoloq
* İrina Paleoloq

Bunlardan başqa III Andronikin bir neçə nikahdan kənar övladı vardı.

* İrina Paleoloq, Trabzon imperatriçası
* Bayalun Xatun, Qızıl orda xanı Özbək xanın xanımı

## Mənbə
* Nicol, Donald M. (1993). *The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521439916
* Fine, John Van Antwerp (1994). *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5

## İstinadlar
Heç yerdə (film, 2023)

**Heç yerdə** — rejissor Alberto Pino tərəfindən 2023-cü ildə çəkilmiş ispanların sağ qalmaq haqqında olan triller filmidir. Filmin ssenarisi Ernesta Rieri, Miqel Rusa, İndian List, Şonn  Uilslou və Tereza Rosendoi tərəfindən yazılmışdır. Filmdə baş rolları Anna Kastilo və Tamar Novas ifa etmişdirlər. Distopik bir şəraitdə keçən filmin süjet xətti, totalitar rejimin ölkədə hakimiyyəti ələ keçirməsindən sonra ərindən ayrılan Mia (Kastilo) haqqındadır.

## Rollarda

* Anna Kastilo — Mia
* Tamar Novas — Niko

## Çəkiliş

İndiana Listanın hekayəsi əsasında çəkilmiş olan bu ekran əsərinin süjet xətti Ernest Riera, Migel Ruz, İndiana Lista, Şonn  Uilslou və Tereza Rosendoi tərəfindən yazılmışdır. Filmin prodüseri Migel Ruz olmuşdur. Onun Rock&Ruz studiyasındakı partnyoru olan Cordi Roka isə filmin icraçı prodüseri olmuşdur. Filmdəki atışma səhnələri Tarraqona limanında çəkilmişdir.

## Buraxılış

Film 29 sentyabr 2023-cü ildə Netflix yayım platformasından başqa heç bir yerdə buraxılmamışdır. Netflix platformasında film böyük maraqla qarşılanmış və ilk üç gün ərzində 24 milyondan çox baxış sayı əldə etmişdir. Bununla da bu film, 2023-cü ilin ən çox baxılan qeyri-ingilis dilli filmi olmuşdur.

## İstinadlar
Erməni Rita

**Erməni Rita** (*;* ) — Erməni-Kilikiya çarı II Levonun qızı, Bizans imperatriçası. Evləndikdən sonra adı **Mariya Dukan Paleoloq** () olaraq dəyişdirildi.

16 yanvar 1294-cü ildə Ayasofiyada keçirilən mərasimlə Bizans imperatoru II Andronikin varisi Mixaillə evləndirildi. 21 may 1294-cü ildə baş tutan tacqoyma mərasimində ortaq imperator elan edilən ərinin yanında imperatriça elan edildi. Ancaq o əsnada ortaq imperator olan qaynatası II Andronikin xanımı İrina həyatda idi və bu səbəblə, Montferratlı İrinanın öldüyü 1317-ci ilədək kiçik imperatriça olaraq anımağa başlandı. Cütlüyün bu nigahdan 4 övladı dünyaya gəldi.

* III Andronik (1297-1341), Bizans imperatoru
* Manuel Paleoloq – qardaşı III Andronikin əmriylə 1320-ci ildə öldürüldü.
* Anna Paleoloq (ö. 1320) – İlk evliliyi 1307-ci ildə Epir çarı I Tomas Komnini ilə, ikinci evliliyi isə 1318-ci ildə Epir çarı Nikolay Orsini ilə baş tutdu.
* Teodora Paleoloq (ö. 1330'dan sonra) – İlk evliliyi 1308-ci ildə Bulqar çarı Fyodor Svetoslavla, ikinci evliliyi isə 1324-cü ildə digər Bulqar çarı III Mixaillə baş tutdu.

Övladları Anna və Manuelin, ardından isə əri IX Mixailin vəfatından sonra monastıra çəkilən Rita ***Xene*** adını alaraq qalan həyatını rahibə olaraq yaşadı və 1333-cü ilin iyulunda vəfat etdi.

## Mənbə

* Fine, John Van Antwerp (1994). *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*. University of Michigan Press. ISBN 0472082604
* Nicol, Donald M. (1993). *The Last Centuries of Byzantium, 1261-1453*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521439916

## İstinadlar
Oxot Ryu-hyo Muzeyi

– Yaponiyanın Hokkaydo prefekturasının Abaşiri şəhərində, Tento dağında yerləşən elmi muzey. Oxot dənizində  və Oxot dənizinin canlılarına həsr olunmuşdur.

## Xüsusiyyətlər
Muzey üç mərtəbədən və bir yeraltı mərtəbədən ibarətdir. Dreyf Edən Buzlaq Təcrübəsi Otağında temperatur −15 °C-dir və burada 100 tona yaxın real dreyf edən buzlaq sərgilənir. Sərgi zalında Oxot dənizi, dreyf edən buzlaqlar, buzlaqların qlobal istiləşmə nəticəsində azalması, qütb buzlaqları, Kuril adaları və Amur çayının alternativ vəziyyətləri mövzularında məlumatlar verilir. Muzeyin teatrında quraşdırılmış beş ədən ekran vasitəsilə dreyf edən buzlaqların reallığa yaxın nümayişi yaradılmışdır. Birinci mərtəbədə muzeyin kafesi yerləşir. *"Cafe de Clione"* adlı bu kafedə Oxot dənizinin duzu ilə dadlandırılmış xüsusi dondurma servis olunur.

Muzey kompleksində Tento müşahidə məntəqəsinə yerləşir və buradan Oxot dənizinin buzlaqlarını, Abaşiri gölü, Notoro gölü, Tofutsu gölü, Mokoto gölü, Şirokoto sıradağlarını seyr etmək mümkündür. Tento dağından olan bu mənzərə 1938-ci ildə Yaponiyanın "mənzərəli gözəllik yeri" statusu almışdır.

### Canlılar
Muzeyin akvariumunda Oxot dənizinin dreyf edən buzlaqlarında yaşayan bəzi canlılar sərgilənir. Görünüşləri səbəbilə "dreyf edən buzlaqlar mələyi" adlandırılan klionalar muzeyin talismanlarından biridir. Bu canlılar buzlaqların formalaşdığı dövrdə Oxot dənizinə gəlirlər və Abaşiri sahillərində görünürlər. Muzeydə sərgilənən digər Oxot dənizi canlılarına fuusen balığı, atsumori balığı, şima-ebi daxildir.

## Qalereya


130713 Okhotsk Ryu-hyo Museum Abashiri Hokkaido Japan05s.jpg|Muzeydə sərgilənən Oxot dənizi buzlaqları.
Tentozan01.JPG|Tento müşahidə məntəqəsi.
130713 Okhotsk Ryu-hyo Museum Abashiri Hokkaido Japan07s.jpg|Buzlaqlar.
130713 Okhotsk Ryu-hyo Museum Abashiri Hokkaido Japan01s3.jpg|Uzaqdan görünüşü.



## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Zaman cinayətləri

**Zaman cinayətləri** () — Naço Viqalondonun öz yazdığı ssenari əsasında çəkdiyi ispan elmi fantastika filmidir. Rejissor filmdəki rollardan birində də çəkilmişdir. Filmin baş qəhrəmanı üç dəfə eyni günü yaşayır və özünü düşdüyü zaman dövriyyəsindən xilas etməyə çalışır.

## Rollarda

*Karra Elexalde&nbsp;— *Hektor*
*Kandela Fernandez&nbsp;— *Klara*
*Barbara Qoenaqa&nbsp;— *qız*
*Naço Viqalondo&nbsp;— *alim*

## İstinadlar
Eks-maşın (film)

**Eks maşın** () — Aleks Qarlandın rejissorluq debütü olan və süjet xəttini yazdığı Britaniya Elmi fantastika filmidir. Film Ən yaxşı vizual effektlər kateqoriyasında "Oskar" mükafatını əldə etmişdir. Filmin mətbuat premyerası 2014-cü ilin dekabr ayında baş tutmuş olsa da, film yalnız 2015-ci ilin yanvar ayında geniş ictimaiyyətə təqdim edilmişdir.

## Çəkilişlər

Filmin çəkilişləri Norveçin Valldal şəhərində yerləşən Cuvet Landskeyp Hotelində aparılmışdır. Filmin saundtrekini Qarlandın əvvəllər Hakim Dredd 3D filmində əməkdaşlıq etdiyi Ceffom Berrou və Ben Solsberi bəstələmişdir.

## Rollarda

## İstinadlar
Bnito

**Bnito** — Qara Dəniz və Xəzər Dənizi Neft Şirkəti, 1883-cü ildə Fransa Rothschild bank ailəsindən olan Alphonse Rothschild tərəfindən təsis edilmişdir.

## İş planı
Nobellərin Rusiyanın xam neft bazarını nəzarətindən çıxarmaq məqsədilə, iki kiçik Rus iş adamı, Palashnikov və Bunge, Fransa Rothschild ailəsinin şubesindən Bakıdan Qara dənizdəki Batumi şəhərinə dəmir yolu xətti üçün maliyyə dəstəyi istədilər. Mayer (Alphonse) de Rothschild əməliyyatı təmin etdi və Rusiyanın neft istehsal müəssisələrinə ipoteka paketləri ilə birlikdə Qərbi Avropaya xam neftin daşınması üçün əlverişli müqavilələr aldı. Rothschildlər Rusiyanın neft ixracatının ABŞ-ın neft ixracatından daha rəqabətli olacağını gördü və Bnito şirkətini alaraq Société Commerciale et Industrielle de Naphte Caspienne et de la mer Noire (Qafqaz və Qara Dəniz Neft Şirkəti) adı altında dəyişdirdilər. Rothschildlər və Deutsche Bank digər Rus neft şirkətlərini də alaraq Rus neft bazarını konsolidasiya etdilər. Şirkət nefti taxta barellər və dəmir bidonlar yerinə tankerlərlə daşınmasında qabaqcıl oldu.

Əsrin sonuna yaxın, Qafqaz və Qara Dəniz Neft Şirkəti beynəlxalq ixracatda Standard Oil ilə rəqabət etməyə başladı.

1912-ci ildə şirkət Royal Dutch Shell tərəfindən satın alındı. Rothschildlər də Shell-in səhmdarları oldular."

## İstinadlar
Miniətək

**Mini ətək** diz qapağından yuxarıda qalan qısa ətəklərə verilən ümumi addır. Tarixi E.ə. XIV əsrə gedib çıxan mini ətək 1960-cı illərdə məşhurlaşmışdır. Jozefina Beykerin 1920-ci illərdə nümayişlərdə istifadə etdiyi "banan paltarı" müasir mini ətəyin ilk nümunələrindən biri hesab olunur. **Mikro ətək** çox qısa bir yubka növü olub, mini ətəkdən daha qısadır. Mikro ətək, altından başqa bir paltar geyilmədiyi təqdirdə, ombanın aşağı hissəsini açıq buraxır. Bunun qarşısını almaq üçün onu tayt və ya şortla bərabər geyinmək mümkündür.

## Xarici keçidlər

* 
* Mini eteklerin tarihini anlatan bir makale
Rozi Stivenson-Qudnayt

**Rozi Stivenson-Qudnayt** (; )  — Vikipediyadakı gender bərabərsizliyinin aradan qaldırılması üçün gördüyü işlərlə tanınan amerikalı Vikipediya redaktoru. Saytda **Rosiestep** təxəllüsü ilə tanınır. Qudnaytın Vikipediyada həyata keçirdiyi layihə qadın tərcümeyi-hallarının kəmiyyət və keyfiyyətinin artırılmasını hədəfləyib.

Stivenson 2016-cı ildə "İlin vikimediaçısı" adına layiq görülüb, 2021-ci ilin oktyabrında isə Vikimedia Fondunun Qəyyumlar Şurasına seçilib.

## Həyatı
Stivenson-Qudnayt serb əsillidir. O, Yuqoslaviya Qadınlar Universitetinin prezidenti olmuş fəal feminist Paulina Lebl-Albalanın nəvəsidir. Onun babası Devid Albala isə bir müddət Belqradın Səfərud icmasının prezidenti vəzifəsində çalışmış həkim və sionist lideri olub. Qudnayt gənc yaşlarında dünya mədəniyyətinə böyük maraq göstərmiş, lakin atası onu antropologiya sahəsində karyera qurmaqdan çəkindirmişdir. O, bunun əvəzinə biznesin idarə edilməsi üzrə magistr dərəcəsinə sahib olub.

## Vikipediya
Stivenson-Qudnayt Vikipediyada redaktorluğuna 2007-ci ildə başlayıb. Onun oğlu Ukraynada Sülh Korpusu ilə işlədiyi şəhər haqqında məqaləni redaktə etmiş və anasına Vikipediyanı hər kəsin redaktə edə biləcəyini demişdir. Qudnayt həmin ilin sonundaAmerika Kitab Liqası tərəfindən nəşr olunan kitabları araşdırarkən saytın bilik resurslarında boşluqlar olduğunu görərək Vikipediyada redaktə etməyə qərar vermişdir.

O, ilk bir neçə il coğrafiya, memarlıq və müxtəlif bioqrafiyalar haqqında məqalələr yaratsa da, sonralar əsasən qadın bioqrafiyalarına diqqət ayırmağa başlayıb. Stivenson-Qudnaytın 2013-cü ilə qədər Vikipediya üçün 3000-dən çox yeni məqalə yazması Böyük Britaniyanın *[[The Huffington Post|Huffington Post]]* saytında yer alıb.  Bu dövrdə həm də onun 1000-dən çox məqaləsi Vikipeiyanın ana səhifəsinin "Bilirsinizmi?" bölməsində yer alıb və o, İngiliscə Vikipediyanın ana səhifəsində 1000-dən çox "Bilirsinizmi?" qeydinə sahib ilk qadın olub. 2016-cı ildə o, 4 000-dən çox yeni məqalənin müəllifi idi və 100 000-dən çox redaktə etmişdi. 

## İstinadlar
İmamzadə İbrahim türbəsi (Zəncan)

** İmamzadə İbrahim türbəsi ** və ya ** İmamzadə Seyid İbrahim türbəsi ** — İran Azərbaycanının Zəncan ostanının Zəncan şəhristanının Zəncan şəhərində yerləşən türbə və məscid.

## Memarlığı
İmamzadənin binası əvvəlcə dörd tağlı üslubda olub, gözəl günbəzlə örtülmüşdü. 1959-cu ildə bu kompleks daha yaxşı olmaq üçün sökülüb və köhnə tikiliyə uyğun olaraq yenidən təmir edilib. Günbəz dörd sırğa ilə dəstəklənən tək üzlük tiplidir və sırğalarla günbəz arasında səkkiz səma pəncərəsi quraşdırılmışdır.

Günbəzin içərisi moqran və düyünlərlə bəzədilib, “Cümə” surəsi ustad Cavad Mir Məhəmməd Rezai Zəncani tərəfindən yazılmış və ustad Şaban Azadi Zəncani tərəfindən suvanmış gözəl “Süls” xətti ilə yazılmışdır. Xarici tərəfdə Tolut Zənciri yazısı ilə Mübarəkə (Əl-Bruc zatının adları) surəsi yazılmışdır.
Bu məqbərənin ən qədim hissəsi şimal giriş qapısı və onun yanlarında yerləşən minarələrdir. Bu ziyarətgah 1960-cı ildə memar İbrahim Soltani tərəfindən tikilib və minarələrin üstündə Ustad Axır əz-Zəkr tərəfindən yazılmış gözəl “Süls” şrifti ilə Mübarəkə Əhzab surəsinin 55-ci ayəsi yazılmışdır. Məqbərədə yerləşən zərih isə 1977-ci ildə İsfahan şəhərində qayırılaraq buraya gətirilmişdir.

## Qalereya



Great Hoseyniyeh of Zanjan in 2018 by Mardetanha 8940 32.jpg
Zanjan city, winter 2024 by Mardetanha 8252 22.jpg
Great Hoseyniyeh of Zanjan in 2018 by Mardetanha 8940 27.jpg
Great Hoseyniyeh of Zanjan in 2018 by Mardetanha 8940 87.jpg
Imamzadeh Ibrahim in Zanjan by Mardetanha (2).jpg


## İstinadlar
Savoyyalı Anna (imperatriça)

**Savoyyalı Yohanna** (*;* ) — Savoyya qrafı V Amadeyin qızı, Bizans imperatriçası. Evləndikdən sonra adı **Anna Paleoloq** () olaraq dəyişdirildi.

1326-cı ildə Bizans imperatoru II Andronikin nəvəsi Androniklə evləndirildi. Cəmi 2 il sonra — 1328-ci ildə babası II Andronikin taxtdan imtina edib monastıra çəkilməsiylə III Andronik təkbaşına hakimiyyəti ələ aldı. Ərinin ölümündən sonra 8 yaşlı oğlu V İohann taxta çıxarıldı. Anna isə oğlunun taxt naibəsi təyin edildi. Buna baxmayaraq, mərhum imperatorun ən yaxın adamı və daxili siyasətdəki ən güclü dəstəkçisi olan İohann Kantakuzin naib olmaq uğrunda mübarizəyə başladı.

Bu mübarizədə Savoyyalı Anna özünə muzdlu hərbi birlik toplamaq məqsədilə 1343-cü ildə Bizans imperatoruna məxsus mühüm zinyət əşyalarını 30 min duka qızıl qarşılığında Venesiya Respublikasına girov göndərdi. Bu borc gələcəkdə oğlu V İohannın Venesiyada həbs olunmasına səbəb olacaq. Bütün səylərinə baxmayaraq, bu mübarizədə məğlub olan Savoyyalı Anna 3 fevral 1347-ci ildə imzaladğı fərmanla naibəlikdən çəkildi və İohann Kantakuzin özünü *VI İohann* adıyla ortaq imperator elan etdi. Üstəlik qızı Helenanı imperator V İohannla evləndirərək saraydakı nüfuzunu gücləndirdi.

1351-ci ildə Konstantinopolu tərk edərək Salonikiyə getdi. Burada xeyriyyə işləriylə məşğul olan Savoyyalı Anna son illərində rahibə olaraq kilsəyə qapandı və 1365-ci ildə burada vəfat etdi.

### Övladları
* Mariya Paleoloq
* V İohann, Bizans imperatoru
* Mixail Paleoloq
* İrina Paleoloq

## Mənbə
* Fine, John Van Antwerp (1994). *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*. University of Michigan Press. ISBN 0472082604
* Nicol, Donald M. (1993). *The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521439916

## İstinadlar
VI İohann (imperator)

**VI İohann Kantakuzin** (, *Iōánnēs Ángelos Palaiológos Kantakouzēnós;* ) — Bizans imperatoru.

1292-ci ildə Konstantinopolda (indiki İstanbul) dünyaya gəldi. Atası Moreya despotu Mixail Kantakuzin, anası isə Teodora Paleoloq idi. Hər iki valideyni vasitəsilə imperator sarayıyla qohumluq əlaqələri vardı. Qısa zamanda III Androniklə yaxın münasibət qurdu və onun babası II Andronikə qarşı apardığı taxt mübarizəsində ən mühüm dəstəkçisi oldu. 1328-ci ildə III Andronikin təkbaşına hakimiyyəti ələ almasıyla İohann Kantakuzin də sarayda mühüm vəzifəyə gətirildi. İmperiyanın daxili siyasətini idarə edən İohann Kantakuzin, imperatorun 1341-ci ildə ölümündən sonra da saraydakı nüfuzunu qoruya bildi.

Taxta çıxarılan 8 yaşlı oğlu V İohannın naibliyi uğrunda anası Savoyyalı Anna ilə mübarizəyə girişdi. Qızı Feodoranı Osmanlı sultanı Orxan Qaziylə evləndirərək siyasi nüfuzunu və hərbi gücünü artırdı. Nəticədə 3 fevral 1347-ci ildə tərəflər arasında bağlanan sülhə əsasən, Savoyyalı Anna naibəlikdən çəkildi və İohann Kantakuzin 21 mayda keçirilən tacqoyma mərasimində *VI İohann* adıyla ortaq imperator elan olundu.

1353-cü ildə öz oğlu Matvey Kantakuzini də ortaq imperator edərək öz ailəsi adından Bizans taxt-tacında haqq iddia etməyə başladı. Buna qarşı çıxan V İohann dərhal serblərlə ittifaq quraraq topladığı birliklərlə Kantakuzinləri məğlub etdi. 10 dekabr 1354-cü ildə ələ keçirilən imperator VI İohann bütün taxt hüquqlarından məhrum edildi və qalan ömrünü yaşaması üçün kilsəyə həbs olundu. Döyüş meydanından qaçırılan oğlu Matvey Kantakuzin isə 1357-ci ildə serblər tərəfindən əsir alınaraq Bizans ordusuna satıldı və o da, taxt hüququndan məhrum edilərək həbs edildi.

## Ailəsi
Bulqar çarı III İvan Asenin qızı İrina Asenlə evli idi və cütlüyün 6 övladı dünyaya gəldi.

* Matvey Kantakuzin, Bizans imperatoru, Moreya despotu
* Manuel Kantakuzin, Moreya despotu
* Feodora Kantakuzin
* Helena Kantakuzin, Bizans imperatriçası
* Andronik Kantakuzin
* Mariya Kantakuzin, Epir çariçası

## Mənbə
* Nicol, Donald M. (1993). *The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521439916
* Fine, John Van Antwerp (1994). *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5

## İstinadlar
IV Andronik (imperator)

**IV Andronik Paleoloq** (*;* ) — Bizans imperatoru.

11 aprel 1348-ci ildə Konstantinopolda (indiki İstanbul) dünyaya gəldi. Atası Bizans imperatoru V İohann, anası isə ortaq imperator VI İohann Kantakuzinin qızı Helena idi. Hələ 4 yaşında ikən 1352-ci ildə atası tərəfindən ortaq imperator elan olundu. Atasının 1369-cu ildə Roma səyahəti əsnasında paytaxtda naib olaraq qaldı.

1371-ci ildə atası V İohann Osmanlı sultanı Murad Hüdavəndigarın təbəəliyini qəbul etdi. O əsnada imperator Osmanlı ordusuyla birlikdə Rumelidə idi və bundan istifadə edən oğlu Andronik atasının əleyhinə üsyan başlatdı. Sultan Muradın o əsnada Bursada olan oğlu Savcı bəylə birləşən Andronikin üsyanı 1373-cü ilin mayında baş tutdu. Savcı bəy özünü Bursada sultan, Andronik isə Konstantinopolda imperator elan etdi. Ancaq Bizans mənbələrinə görə, 25 may 1373-cü ildə baş tutan çatışmada hər ikisi məğlub edildi. Andronik atasının birliklərinə təslim olsa da (30 may), bir gözü kor edildi və taxtdan məhrum edilərək kiçik qardaşı Manuel varis elan olundu.

Ancaq 3 il sonra - 1376-cı ilin iyulunda genuyalıların dəstəyilə oğlu Andronik həbsdən qaçdı və Osmanlı sultanı Murad Hüdavəndigara sığınaraq Gelibolu yarımadasının təhvil verilməsi qarşılığında ittifaq təklif etdi. Osmanlı sultanı onun bu təkifi qəbul etdi və nəticədə, V İohann və oğlu Manuel Konstantinopolda həbs olundular. Öz oğlu VII İohannı da ortaq imperator təyin edən IV Andronik taxta çıxdıqdan sonra isə ittifaq şərtlərini pozaraq yarımadanı Venesiyalılara tərk etdi. Artan narazılığın sonunda Osmanlı sultanı Murad Hüdavəndigarın müdaxiləsi ilə V İohann və oğlu Manuel 1 iyul 1379-cu ildə həbsdən çıxarıldı və hakimiyyətləri bərpa olundu. IV Andronik isə qaçaraq gizləndi və 1381-ci ildə bağışlanaraq yenidən ortaq imperator elan olundu.

1385-ci ildə yenidən üsyan başlatsa da, çox keçmədən 28 iyun 1385-ci ildə vəfat etdi.

1356-cı ildə Bulqar çarı İvan Aleksandrın qızı Keratsa ilə evləndi və cütlüyün İohann adlı bir oğlu dünyaya gəldi.

## Mənbə

* Nicol, Donald M. (1993). *The Last Centuries of Byzantium, 1261-1453*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521439916
* Fine, John Van Antwerp (1994). *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5

## İstinadlar
Aleksandr Byalko

**Aleksandr Andreyeviç Byalko** (; ) — rus jurnalisti, yazıçısı, Nə? Harada? Nə zaman? oyunun iştirakçısı, fizika-riyaziyyat elmləri namizədi.

## Həyatı
28 avqust 1952-ci ildə dünyaya gəlib. İxtisasca nüvə fiziki olub.1984-cü ildə Moskva Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin Moskva Jurnalistika İnstitutunu bitirib. O, həmçinin Moskva Xarici Dillər İnstitutunda təhsil almışdır. Səkkiz dil bilirdi. 1986-cı ildə "Sinqulyar qiymətin parçalanması metodundan istifadə etməklə verilənlərin sıxılmasına əsaslanan ikiölçülü spektrometrik məlumatların toplanması, saxlanması və təhlili sistemi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. Nüvə fizikası və informasiya nəzəriyyəsi sahəsində 40-a yaxın məqaləsi var. 2008–2009-cu illərdə — Əmək və Sosial Münasibətlər Akademiyasının dekanı olmuşdur. 2007-ci ildə Rusiyanın "Mədəniyyət" radiostansiyasında "Byalko Şou" verilişinə aparıcılıq etmişdir. 1979-cu ildə "Nə? Harada? Nə zaman?" oyununa qoşulmuş, 2010-cu ildə klubu tərk etmişdir. 23 avqust 2024-cü ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Qriqori Kulik

**Qriqori Kulik İvanoviç** (;  ) — Sovet İttifaqı marşalı (1940), Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1940). 1917-ci ildən Sov.İKP üzvü. Sovet Ordusunda 1918-ci ildən xidmət etmişdir. M. V. Frunze adına Hərbi Akademiyanı bitirmişdir (1932). Birinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı olmuş, vətəndaş müharibəsində ağqvardiyaçılara qarşı vuruşmuşdur. Fəhlə-Kəndli Qızıl Ordusu Artilleriya İdarəsinin rəisi (1926-1930; 1937-1939), SSRİ Xalq Müdafiə Komissarının müavini və Baş Artilleriya İdarəsinin rəisi (1939-ci ildən) olmuşdur. Böyük Vətən müharibəsində ordu komandanı (1941,1943) və s. hərbi vəzifələrdə müharibədən sonra Privolje hərbi qoşunlarının müavini olmuşdur. 1946-cı ildən istefaya çıxmışdı. 

SSRİ Ali Sovetinin (1-ci çağırış) deputatı idi. 4 dəfə Lenin ordeni , 4 Qırmızı Bayraq ordeni və medallarla təltif edilmişdir.

## İstinadlar