open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Engin Hepileri

**Engin Hepileri** — Türk teatr, film və televiziya aktyoru, teatr rejissoru.

## Həyatı və Karyerası
Teatr işlərinə Cağaloğlu Anadolu Litseyindəki orta təhsili əsnasında başlayan Engin Hepileri, 1996-cı ildə İstanbul Universiteti Dövlət Konservatoriyasının Teatr Bölməsinə daxil oldu. 2002-ci ildə eyni universitetdə aktyorluq sahəsində yüksək lisans təhsilinə başladı və 2005-ci ildə Məzun oldu.

## Filmoqrafiya

### Film
* 1998: İki Arkadaş
* 2002: Gülüm
* 2005: Beyza'nın Kadınları
* 2007: Başımın Belası
* 2007: Son Ders
* 2009: Nefes
* 2010: Av Mevsimi
* 2011: Tek Ölüm Yetmez (qısa film)
* 2011: Celal Tan ve Ailesinin Aşırı Acıklı Hikayesi

### Serial
* 2002: Canım Kocacığım
* 2003: Hürrem Sultan
* 2003: Kampusistan
* 2005: Emret Komutanım
* 2007: Çemberin Dışında
* 2008: Gece Gündüz
* 2009: Aile Saadeti
* 2009: Bu Kalp Seni Unutur Mu?
* 2009: Yaprak Dökümü
* 2010: Küstüm Çiçeği
* 2010: Gönülçelen
* 2012: Koyu Kırmızı
* 2013–2014: İntikam

## Xarici keçidlər
* Kenter Teatrında Engin Hepileri
III Qustav

**III Qustav** () — XVIII əsrdə (1771-ci ildən ölümünə qədər) İsveç kralı.

## Həyatı
III Qustav kral Adolf Fredriklə Prussiya şahzadəsi Luiza Ulrikinin ailəsində dünyaya gəlmişdir.

## İstinadlar
Yol (jurnal)

***Yol*** — 1990-cı illərdə Tehranda Keyhan müəssisəsində nəşr olunan jurnal.

"Yol" ötən yüzilliyin 90-cı illərində Tehranda çıxan ədəbiـbədii dərgi idi. Eyvaz Tahanın baş yazarlığı ilə tam Azərbaycan türkcəsində buraxılan bu dərgi, Güney Azərbaycan mətbuat tarixində hadisə sayılırdı. Vaxtilə Solçuların "Keyan"[۱] müəssisəsinə başçılıq etədiyi zaman işıq üzü görmüş Yolda yeniliklər az deyildi. Yol Güney Azərbaycanın birinci rəngli dərgisi, yep-yeni məzmunlu, və milli hökumət zamanından bəri çıxan ən yükəsk tirajlı nəşr orqanı idi. Habelə yolun özündən önəmsiz olmayan "Kəpənğk" dərgisi, Yolun əlavəsi kimi uşaqlar üٍçün buraxılırdı. Son nömrələrdə səhifələrinin sayı 64ـdə qədər artmış, bu əlavənin indiyə qədər bənzəri çıxmayıb. E. Taha Yol və Kəpənək dərgilərində 20 ـci nömərəyə qədər çalışdı. Həmin sayı işıq üzü gördükdən sonra məzmun və dilin dəyişdirilməsinə dair gələn hökumət əmrlərinə boyun qoymaraq redaksiyadan uzaqlaşdı. Bu uzaqlaşma Hüseyn Şəritmdarinin Keyhanı ələ keçirməsinə təsadüf edirdi. E. TAHAnın keyhanda əməkdaşları bunlar idi: rəhmətlik professor Həmid Məhəmmdəzadə, İsmayıl Hadi, Əli Urmulu, Abdulla Bəhrülulumi, Atila Maralanlı, Qəhrəman Nuranı, Əkbər Azad, Elşən Seyidzadə, Əmin Sidiqi, Elyar Kərimxanlı, Nuşin Musəvi. Görkəmli alim doktor Cavad Heyət başda olmaqla Azərbaycanın tanınmış alimləri, yazarları və şairlərinin əksəriyyəti öz əsərləri ilə Yolda çıxış etmişlər. İndiki tanınmış rəssamların bir neçəsi, o cümlədən Hüseyn Novruzi Yol dərgisi ilə şöhrət qazanmağa başlamışlar. Yolun loqosu böyük rəssam və heykəltaraş Nəcibinin işidir. [1] Keyhan İran mətbuat tarixində ən qədim və ən nüfüzlu mətbuat orqanların biri, nüfuz baxımından bəlkə də birincisidir. Keyhan müəssisəsində 15-dən çox qəzet və jurnal buraxılır ki, onların ən önəmlisi Keyhan gündəliyidir. Bu gündəlik iranda gedən islahat hərakatına qarşı çıxdığı üçün gözdən düşdü.
Jurnalın redaksiya heyətinə aşağıdakı jurnalistlər daxil idi:
* 1. Eyvaz Taha(baş yazar)
* 2. Əmin sədiqi(baş yazar müavini/sonralar baş yazar)
* 3.prof. Həmid Məmmadzadə
* 4. Ə.urmulu
* 5. Əkbər Azad
* 6. Abdulla Bəhrül-ülumi
* 7. Qəhrəman Nurani
* 8. Həsən Raşidi
* 9. Nuşin Ayda
* 10. Mir Hidayət Hisari
* 11. İsmayıl Hadi
* 12. Bəhruz İmani
* 13. A. Maranlı
Piritramid

**Piritramid** (1-(3-tsiano-3,3-difenilpropil)-[1,4 -bipiperidin]-4-karboksamid; *sinonimi:* Dipidolor, Piridolan, Pirium) μ-reseptor aqonist sintetik opioid, cərrahi əməliyyatlar zamanı və xüsusən əməliyyat sonrakı ağrılara qarşı istifadə olunan güclü və sürətli təsirə malik narkotik ağrıkəsici.

Piritramid 1960-cı ildə Paul Yanssen tərəfindən sintez olunaraq, 4- aminopiperidin törəməsi patenti altında  klinikada tətbiq olunmağa başlanılmışdır. Preparat Avropa qitəsində xüsusilə Almaniyada geniş tətbiqini tapmış olsa da İngiltərə-Amerika dil arealında az tanınır.

Analgetik qüvvəsi 0,7 olub, 15-20 mq pritramid təxminən 10-15 mq morfin ekvivalentindədir. Ürəkbulanma, qusma və tənəffüsün depressiyası kimi əlavə təsirləri morfinlə müqayisədə çox aşağıdır.

Piritramid Almaniya və Avstriyada Dipidolor adı altında istehsal və istehlak olunur.

Piritramid vena daxilinə, dəri altına və əzələ daxilinə inyeksiya olunur. dəri altına inyeksiya üçün birdəfəlik terapevtik dozası böyüklərdə 15-30 mq, vena daxilinə isə 7,5-15 mq olmaqla təsir müddəti 5-8 saatdır. 
Zərdabda yarım parçalanma müddəti 4-10 saatdır. Preparat tamamilə qaraciyərdə metobolizmə uğrayır, cüzvi bir hissəsi isə böyrəklərlə xaric olunur. Nalokson vasitəsi ilə tam antaqonizə olunur.

Hamiləlik zamanı dölə təsiri tam tədqiq olunmadığı üçün naməlumdır. Ana südündə aşkarlanması tam öyrənilmədiyindən əmizdirmə müddətində istifadəsi məsləhət görülmür. Əks təqdirdə birdəfəlik dozadan sonra 24 saatlıq gözləmə vaxtı bitdikdən sonra əmizdirmə davam etdirilməlidir.
Digər opioidlər kimi Piritramid preparatı da uzun müddət istifadə olunduqda ondan asılılıq yaradır. Bu zaman adekvat ağrıkəsici effekt əldə etmək üçün dozanın artırılmasına ehtiyac duyula bilər. 
### Qablaşdırılması
Preparat əsasən 0,75%-li 2 ml-lik ampulada (hər ampulada 15 mq olmaqla), hər qutuda 5 ampula olmaqla buraxılır.
## İstinadlar
RGB

**RGB** (abbreviatura İngilis sözləri **R**ed, **G**reen, **B**lue – qırmızı, yaşıl, göy) — Rənglərin Aşqar modeli, bir qayda olaraq, rənglərin bir-birinə sintez olunmasıdır.

Addittiv ona görə adlanır ki, əsas rənglərin qara rəngə əlavə olunması ilə rənglər alınır.

## Konsepsiyanın yaranma tarixi
İlk dəfə 1756-cı ildə rus alimi Mixail Lomonosov fikir yürütmüşdür ki, təbiətdə hər hansı bir rəngi yaratmaq üçün 3 əsas rəngi (göy, qırmızı, yaşıl) müəyyən nisbətlə qarışdırmaq kifayətdir.

## Qısa məlumat
Təsvirlərin kompüter kodlaşdırılması rəngin 3 komponentlik nəzəriyyəsinin əsasında qurulmuşdur. Görmə zamanı rənglərin müxtəlifliyinin hiss edilməsini insanın əsəb sistemində 3 tip oyanışın kombinasiyalarının müxtəlifliyi ilə izah etmək olar.

## İstinadlar
Tipu Sultan

**Tipu Sultan** (, ) (noyabr 1750, Devanahalli, — 4 may 1799, Şriranhapatnam) — "Maysur pələngi" ləqəbi ilə tanınan Maysur əmirliyi hakimi.

## Həyatı
Fateh Əli xan Tipu sultan Heydər Əli xanın oğludur. Atasından sonra Maysurun hakimi olmuşdu.

1778-ci ildə Fransa müstəqilliyini elan etmiş və ABŞ-nin müttəfiqi olmuşdu. Hindistandakı müstəmləkələrdə yerləşən fransız qoşunlarının Fransa ilə əlaqələri demək olar ki, tam kəsilmişdi. Onlar Hind yarımadasındakı inglislərin hərbi təzyiqinə tab gətirə bilməyib şəhərləri bir-bir təhvil verirdilər. Lakin admiral Süffrenin donanması Hind okeanında ingilisləri məğlub etdikdən sonar polkovnik Büssinin rəhbərlik etdiyi kiçik hərbi korpus Kuddalur yaxınlığında mövqe tutdu. Bu zaman ingilislər iki hind hakimi (Maysur dövlətinin başçıları Heydər Əli və Tipu Sultan) ilə müharibə aparırdı. Fransız hərbi müşavirlərin olduğu Heydərabad şəhəri də artıq Maysur dövlətinin tərkibinə qatılmışdı.

Polkovnik Büssi Fransa dövləti adından Heydər Əli və Tipu Sultana müttəfiqlik müqaviləsi imzalamağı təklif etdi. Bu işə iki ay sərf edən fransız hərbçisindən fərqli olaraq, ingilislər vaxtı fövtə verməyib üçqat artıq hərbi qüvvə topladılar və fransız korpusuna qarşı hücuma keçdilər. 20 saatlıq döyüşdə ingilislərin itkisi 2 min nəfərə çatdı. Lakin tezliklə Kuddalurda mühasirəyə düşmüş fransızlara Fransa ilə İngiltərə arasında sülh müqaviləsinin imzalanması xəbəri çatdı. Döyüş əməliyyatı bitdi. Maysur dövlətinin hakimləri təklikdə qaldı və onlar mübarizənin mənasızlığını anlayıb ingilislərlə barışıq sazişi imzaladı.

1783-cü ilin müqaviləsinə əsasən, Hind yarımadasındakı Pondişeri, Şandernaqor, Mae, Yanam, Karikal kimi iri müstəmləkə-şəhərlər fransızların nəzarətində qaldı. Maysur hakimi Tipu Sultan isə 1788-ci ildə Parisə səfər etdi və kral sarayında (Versalda) təntənə ilə qarşılandı. Lakin inqilab bütün siyasi kartları qarışdırdı və ingilislər Hindistandakı fransız müstəmləkələrinin hamısını işğal etdilər.

1799-cu ildə Napoleon Maysur hakimi Tipu Sultana məktub göndərərək ona ingilislərə qarşı müttəfiqlik təklif etdi. Lakin Ərəbistan yarımadasının cənubundan keçərək uzun yol gedən məktub Maysur hakiminə çox gec çatdı.

1799-cu ilin fevralında ingilislər onlarla müttəfiq olan hind hakimləri ilə birgə Maysur dövlətinə hücum etdilər. Tipu Sultan düşmən üzərində bir neçə xırda qələbə qazandı, amma sərkərdələrinin xəyanəti onu mühasirə vəziyyətində qoydu. Fransadakı inqilabi Direktoya Yaxın Şərqdə böyük uğurlar qazana bilməyən general Bonapardı geri çağırdı və ilk Şərq hərbi kampaniyası başa çatdı.

Tipu Sultan 4 may 1799-cu ildə vəfat etmişdir.

## Həmçinin bax
* Maysur əmirliyi
* Heydər Əli xan

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* TIPU SULTAN VILLAIN OR HERO?
Elitsa Todorova

**Elitsa Todorova** (Bolqarca: Елица Тодорова; ) — Bolqarıstanlı müğənni.

## Həyatı
2 sentyabr 1977-ci ildə anadan olmuşdur.

Elitsa Todorova Stoyan Yankulov ilə birlikdə 2007 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Bolqarıstanı təmsil etmiş və Bolqarıstana 5-ci yeri qazandırmışdılar. Elitsa və Stoyan 2013-cü ildə yenidən öz ölkələrini Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmiş və Bolqarıstanı finala keçirə bilməyiblər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Psychonaut 4

Psychonaut 4 — Tbilisi, Gürcüstanda qurulmuş black metal musiqi qrupudur. 2010-cu ilin iyul ayında Graf von Baphomet (vokal) və Andre (bas)tərəfindən qurulub. Sonradan qrupa  Glixxx (gitara), Drifter (gitara) və Nepho (baraban) daxil olmuşdur. Graf von Baphomet həm də qrupun alkoqolizm,tənhalıq,intihar, mazoxizm mövzusundakı sözlərini yazıb. 3 illik fəaliyyəti dövründə 3 albom hazırlamışdır. Qrup 2012-ci il dekabrın 25-i daxili anlaşmazlıqlar səbəbindən dağılsa da bir neçə aya fəaliyyətini bərpa etdi. Hazırda əvvəlki üzvlərdən Glixxx'in əvəzinə S.D. Ramirez qrupdadır.

## Diskoqrafiya

## Xarici keçidlər
* rəsmi facebook səhifəsi
* myspace səhifəsi
* lastfm səhifəsi 
* Encyclopaedia Metallum səhifəsi
Maysur əmirliyi

**Maysur əmirliyi** —Maysur Krallığı, ənənəvi olaraq 1399-cu ildə müasir Mysore şəhəri yaxınlığında qurulduğuna inandığını söyləyən cənub Hindistanda bir səltənət idi. Vodeyar ailəsi tərəfindən idarə olunan səltənət əvvəlcə Vijayanagara imperiyasının vassal dövləti kimi xidmət etmişdir. Vijayanagara imperiyasının (1565-ci il) azalması ilə, padşahlıq müstəqil oldu. XVII əsr ərazisinin davamlı genişlənməsini və Narasaraja Wodeyar I və Chikka Devaraja Wodeyar hakimiyyəti dövründə krallıq indi Cənubi Karnitakanın və Tamil Nadunun bir hissəsini Cənubi Deccan şəhərində güclü bir dövlət olmaq üçün böyük xərcləri birləşdirdi.

18-ci əsrin ikinci yarısında, əsl hökmdarı Haider Ali və oğlu Tipu Sultanın hökmdarı olan iqtisadi və hərbi gücün hökmranlığına çatdı. Bu dövrdə, Marataşlar, Haydarabad Nizami, Travancor Krallığı və ingilislər arasında qarşıdurma baş verdi, dörd Anglo-Mysore müharibəsində qaldı. İkinci Anglo-Mysore müharibəsində və ikinci sırada bir müvəffəqiyyət üçüncü və dördüncü sırada məğlubiyyət izlədi. 1799-cu ildə dördüncü müharibədə Tipu'nun ölümündən sonra, onun krallığının böyük hissəsi ingilislər tərəfindən əlavə edildi və Cənubi Deccan üzərində Mysore hegemonyasının bir dövrünü işıqlandı. İngilislər, Wodeyarları taxtına törəmə bir ittifaq vasitəsilə bərpa etdilər və azalmış Mysore bir şahlıq dövlətə çevrildi. Wodeyars Hindistanın müstəqilliyinə qədər 1947-ci ildə Mysore Hindistan Birliyinə qoşulduqdan sonra dövləti idarə etməyə davam etdi.

Misir dövləti kimi olsa da, Mysore Hindistanda daha inkişaf etmiş və metropolis bölgələr arasında sayılırdı. Bu dövrdə (1799–1947) Mysore Hindistanda mədəniyyət və incəsənətin ən əhəmiyyətli mərkəzlərindən biri olaraq ortaya çıxdı. Maysur padşahları yalnız gözəl sənət nümunələri və məktub kişilərinin uğurları ilə yanaşı, həvəsli patronlar idi və onların mirası bu günə qədər musiqi və sənətə təsir göstərməyə davam edirdi.

## Tarixi
Maysur əmirliyinın tarix boyunda yaşananlar. Əmirliyin ilk dönemi böyüməyi, çöküşü, Britaniya müstəmləkəsi və Hindistana bir əyalət olaraq bağlanışı.

Səltənət tarixinə aid qaynaqlar arasında Mysore sarayından və Kannada, Fars və digər dillərdə müasir ədəbi mənbələrdən olan çoxsaylı lent və mis plitələr yazılmışdır. Ənənəvi hesablamalara görə, krallıq müasir şəhərdə yerləşən kiçik bir dövlətdir Mysore və iki qardaş Yaduraya (Vijaya kimi tanınan) və Krishnaraya tərəfindən təsis edilmişdir. Onların kökləri əfsanə ilə məcbur edilir və hələ də müzakirə məsələsi olur; bəzi tarixçilər Dwarkada şimal mənşəli, digərləri isə Karnatakada tapırlar. Yaduraya, yerli şahzadə Çikkadevarasi ilə evləndiyi və gələcək sülalənin qorunduğu feodal başlığı "Wodeyar" (yandırdı, "Lord") götürdüyü deyilir. Wodeyar ailənin ilk dəqiq sözləri 16-cı əsrdə Kannada ədəbiyyatında hakimiyyətdən Vijayanagara kralı Achyuta Deva Raya (1529–1542); Wodeyars özləri tərəfindən verilmiş ən erkən yazı, 1551-ci ildə kiçik baş Timmaraja II hökmranlığına aiddir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Rapallo

**Rapallo** () — Genuvanın cənub-şərqində, Liguriya sahilində, Portofino ilə Çiavari arasındakı Liguriya dənizinin Tigullio Körfəzi suları kənarında bir kurort şəhəridir (1957-ci ildən). Əhali: 30.4 min (2007) nəfər.

Rapallo, 964-cü ildən bəri Genuya Respublikasının tərkibində bir dəniz kəndi kimi tanınırdı. XVI əsrdə dəniz sahilindəki adalara pirat basqınlarını dəf etmək üçün ilk istehkamlar tikildi. Yerli Gervasius və Protasius kilsəsi XII əsrdə əsası qoyuldu və daha sonra tikildi. Rapallonun yanında Montallegro adlı Katolik ziyarətgahı var.

Rapallonun lüks otelləri olan bir kurort şəhəri kimi inkişafı Romadan Nitsaya dəmir yolu tikilməsindən sonra başladı (1868). Xüsusilə "gözəl dövr" zamanı populyar idi. Görkəmli yazıçılar (Mopassan, Nitsşe, Ezra Paund) və diplomatlar, eyni zamanda ən yüksək aristokratiyanın nümayəndələri arasında Rapallo məşhur idi. Məhz Rapalloda Nitsşe "Zərdüştəni belə deyirdi" risaləsi üzərində işləməyə başladı. 1910-cu ildən bəri, İngilis yazıçı Maks Birbom, Rapalloda bir ədəbi salon açdı.

1917-ci ildə Antanta Ali Şurasının yaradılmasına qərar verən "Antan ölkələri konfransı" keçirildi. 1920-ci ildə İtaliya ilə Yuqoslaviya Rapalloda ərazi mübahisələrinin həllinə dair razılığa gəldilər və iki il sonra burada RSFSR ilə Almaniya arasında diplomatik münasibətlər quruldu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nəcd

**Nəcd** () — Ərəbistan yarımadasında qədim ərazi.

## Tarixi
Nəcd vilayəti geniş Ərəbistan yarımadasının bir qismini əhatə edir. Nəcd kəlməsi lüğətdə "hündür yer" mənasındadır. Bu məntəqə başqa yerlərdən yüksəkdə olduğuna görə oranı bu adla adlandırmışlar. Nəcd vilayətinin mərkəzi şəhəri hazırkı Ərəbistan yarımadasının paytaxtı olan Ər-Riyad şəhəridir. Bu ölkənin başqa tanınmış məntəqələrindən Qəsim şəhərinə yaxın olan Üneyzə və Bureydə məntəqələri və bir çox başqa məntəqələri vardır.

Nəcd cənub tərəfdən Yəmamə və Əhqad, şərq tərəfdən İraq, Əhsa və Qətif, şimal tərəfdən Şam səhrası və nəhayət, qərb tərəfdən Hicaz məntəqəsi ilə əhatə olunmuşdur. Bu ölkənin əhalisi barəsində tarixçi Alusi yazır: Nəcd əhalisi iki qismə — şəhərdə və çöllükdə yaşayanlara bölünürdü. Şəhərlilər köçərilərə nisbətən az idilər. Nəcd əhalisinin ən çox yediyi şey çəyirtkədir. Çünki onların ən dadlı yeməyi çəyirtkədən hazırlanırdı. Xülasə, (qədimdə) Nəcd əhalisi nə tezliklə öz diyarlarını tərk edər və nə də başqalarının onların torpağına gəlməsinə mail idilər.

Tarixçi Hafiz Vəhbə öz kitabında yazır: "Vəhhabilərin ilk dəvəti zamanı Nəcd əhalisi qarət, oğurluq və adam soymaqdan başqa fikirləri yox idi. Bunları özləri üçün iftixar hesab edirdilər". O vaxt onların məntəqəsindən yalnız bac verən ticarət karvanı salamat keçib gedə bilərdi. Bu ölkədə heç bir qayda-qanun yox idi. Padşahlar və əmirlər istədiklərini edirdilər. Şəhərlilər adətən, köçərilərlə müharibə edərdilər.

## İstinadlar
Stanislav Vonsoviç

**Stanislav Stanislavoviç Vonsoviç** və ya **Stanislav Aleksandroviç Vonsoviç** və ya **Vanseviç** () — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü, Milli azlıqlar fraksiyasının üzvü.

## Həyatı
Stanislav Vonsoviç 8 may 1888-ci ildə Vitebsk quberniyasının Dvin uyezdinin Starıy Zamok bölgəsində anadan olmuşdur. Sankt-Peterburq Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. Rusiya İmperator Ordusunda zabit olaraq xidmət edib.

Stanislav Vonsoviç Polşanın Bakıdakı Konsul agentliyinin katibi vəzifəsini yerinə yetirib.

Stanislav Vonsoviç 1920-ci ilin avqustun 14-də Sovet hökuməti tərəfindən həbs edilmişdir. O, 1920-ci ilin dekabrına qədər həbsdə saxlanılıb. Vonsoviç həbs edilərkən həyat yoldaşı 28 yaşında, oğlu Stanislav isə 5 yaşında olub.

Stanislav Vonsoviç istintaqa verdiyi ifadədə Bakıda çoxdan yaşadığını və buradakı polyakların hamısını tanıdığını bildirmişdir. Stanislav Vonsoviç sonradan həbsdən azad edilmişdir.

Daha sonra Dno şəhərində qatar stansiyasında yanğınsöndürən işləmişdir.

Stanislav Vonsoviç haqqında 1 oktyabr 1937-ci ildə KQB tərəfindən həbs əmri çıxarılmış, 27 gündən sonra edama məhkum olunmuş, 1 noyabr 1937-ci ildə güllələnmişdir.

## Siyasi fəaliyyəti
Stanislav Vonsoviç Xalq Azadlığı Partiyası (kadetlər) Bakı bürosunun üzvü olmuşdur və Qafqaz xalqlarına azadlıq prinsipini dəstəkləmişdir.

Stanislav Vonsoviç 15 dekabr 1918-ci ildə Bakı polyakları adından Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü seçilmişdir. O, parlamentdə Milli azlıqlar fraksiyasının üzvü olmuşdur.

1919-cu ilin oktyabr ayında 21 nəfər üzvdən ibarət Mərkəzi Seçki Komissiyası təşkil olunmuşdur. Bu komissiyanın təşkilindən sonra parlamentin 13 oktyabr 1919 tarixli sayca səksən üçüncü iclasında rəsmi olaraq Stanislav Vonsoviçin də üzvü olduğu Məclisi-Müəssisan seçkiləri üçün layihə komissiyasının işinə xitam verilmişdir. Parlamentin 16 fevral 1920 tarixli sayca yüz iyirmi beçinci iclasında Stanislav Vonsoviç nizamnamə komissiyasına seçilmişdir. Parlamentin 22 aprel 1920 tarixli sayca yüz qırx üçüncü iclasında qanun layihəsi komissiyasına tam tərkibdə seçkilər keçirilmiş və Stanislav Vanseviç bu komissiyaya üzv seçilmişdir. Daha sonra isə bu komissiyanın katibi seçilmişdir.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
# 
# 
# 
# 
# 

## Həmçinin bax
* Bakı Polyak Komitəsi
Vaqif Kərim

**Vaqif Kərim** (*Vaqif Həsən oğlu Kərimov*; Azərbaycanlı şair-publisist. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

## Həyat və yaradıcılığı
Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalında dünyaya gəlib. Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunda və Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsində təhsil alıb. Müxtəlif idarə, müəssisə və təşkilatlarda hüquqşünas vəzifəsində işləmişdir. "525-ci qəzet" də xüsusi müxbir, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi Aparatında baş məsləhətçi, "Öndər" qəzetində baş redaktor vəzifələrində çalışıb. Azərbaycan Beynəlxalq Universitetində və Qərbi Kaspi Universitetində saat hesabı dərs deyərək, müəllim kimi çalışmışdır. Sosial sahə üzrə 30-dan çox Azərbaycan Respublikası Qanunlarının işlənib hazırlanmasında bilavasitə iştirak etmişdir.  Azərbaycan Respublikasının qoşulduğu Beynəlxalq Əmək Təşkilatının Konvensiyalarını Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir. Hazırda özəl sektorda fəaliyyətini davam etdirir.

Müxtəlif janrlarda yazdığı əsərləri mövzu müxtəlifliyi ilə fərqlənir. Vətən və millət sevgisi, cəmiyyətdə baş verən ictimai-siyasi proseslər, ümumbəşəri dəyərlər şeirlərinin əsas mövzusunu təşkil edir. Bir neçə irihəcmli poemanın və bir avtobioqrafik romanın, eləcə də Qafqazda erməni siyasətinə və Azərbaycan tarixinin müxtəlif istiqamətlərinə, o cümlədən Göyçə mahalının tarixinə və bu ərazidəki toponimlərə aid tədqiqatları əks etdirən yazıların və publisistik məqalələrin müəllifidir. Bir çox şeirləri aşıqlar, o cümlədən Cənubi Azərbaycandakı aşıqlar və müğənnilər tərəfindən ifa olunub və dinləyici rəğbəti qazanıb. Türkdilli xalqların ədəbiyyatından (xakas, buryat, tıva, altay, uyğur, qaraqalpaq, kumık, kabardin-balkar, qaraçay, başqırd, çuvaş ədəbiyyatından)şeirləri və Tıva yazıçısı Zoya Donqakın "Şamanın ruhu" povestini dilimizə tərcümə etmişdir və bu sahədə işlərini davam etdirir. Bir çox kitabların redaktorudur: İntiqam Şahbazoğlunun "Göyçədən gələn səs", Ələkbər Həsənlinin "Haqq nur salsa ürəyinə", İbrahim Məmmədoğlunun "Ağlı-qaralı dünya" kitablarının redaktorudur.

**Kitabları**
* "Sənin xətrinə", 
* "Qoşa zirvə", 
* "Göyçə aşıq və şairlərinin yaradıcılığında aforizm və nəsihətlər", 
* "Məni dərd yaşadır, dərd dolandırır", 
* "Ötən illər, itən illər…", 
* Saflıq və fədakarlıq simvolu,
* İllər yarpaq kimidir, 
* Tanrı dağlarından əsən meh. (türkdilli xalqlar ədəbiyyatından tərcümələr) 
* Payızda bahar çiçəyi. Təbriz
* İrəvanda nə xal qaldı, nə də xan. Bakı

* "Göyçə mahalının Ardanış kəndi" (həmmüəllif). Bakı
* "Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyində güzəşt və imtiyazlar", (tərtibçi)
* "Azərbaycan Respublikasında Gender bərabərliyi, (tərtibçi)
* "Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə qanunvericiliyi Toplusu, (tərtibçi)

## Haqqında yazılanlar
* "Əsas məslə məhəbbətin ülviliyindədir", İltifat Mirzəbəyli, "Xalq qəzeti" (2007-ci il, 7 may),
* "Torpaq ətirli, yarpaq qoxulu misralar", Məhərrəm Qasımlı.
* "Sibirə getmə, şair", Natiq Sultanoğlu, "Qoşa zirvə" qəzeti (2011-ci il, sentyabr),
* "Sərbəst qəzet" (2013-cü il),
* "Zəngəzurun səsi" qəzeti (2013-cü il),
* "Qürbətdə keçən ömür zillətli olar", Vüqar Avdısoy.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ardanış
Hillə

**Hillə** () — İraqın mərkəzində, Fərat çayı üzərində şəhər.

Hillə şəhəri Bağdadın  cənubunda yerləşir. 1998-ci ildə siyahı alınmaya görə əhalisi 564.700 nəfərdir.

## Tarixi
Hillə şəhəri bir ara şiəliyin mərkəzinə çevrilmişdi. Nəcəf hövzəsində elmi durumun zəifləməsi ilə ibn İdris Hilli Hillə şəhərində fiqhi hərəkata başladı. Beləcə, şiə fiqhinin elmi mərkəzi İraqın Hillə şəhəri oldu. Mühəqqiq Hilli, Əllamə Hilli kimi şöhrətli fəqihlər Şeyx Tusidən sonra şiə fəqihliyinin yeni mərhələsinin bünövrəsini qoyanlardan sayılırdı. Onlar şiə fiqhini mükəmməl vəziyyətə gətirib Şeyx Müfidin xəttini davam etdirdilər.

Hillə şəhərindən sonra fəqihlik mərkəzi Cəbəle-Amil və Şam məntəqəsinə köçürüldü. Əllamə Hillinin oğlu Fəxrul-Mühəqqiqinin şagirdi Şəhide-Əvvəl, sonra isə Şəhide-Sani bu mərkəzin məşhur fəqihləri olmuşlar. Onlar Şeyx Müfidin fiqh məktəbini Cəbəle-Amilə gətirdilər və güclü bir hövzə yaradıldı.

## İstinadlar
Qardabani

**Qardabani**, **Qaratəpə**, **Qarayazı** — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli diyarında şəhər, Qardabani bələdiyyəsinin inzibati mərkəzi. Paytaxt Tbilisidən 33&nbsp;km məsafədə yerləşir.

## Tarixi
Tarixən Qaratəpə həmişə Tbilisinin darvazası rolunu oynayıb, Tbilisiyə hücum edən bütün ordular buradan keçib. 1921-ci ildə Gürcüstana daxil olan Qızıl ordu ilə Gürcüstan ordusu arasında Qaratəpə yaxınlığında Tbilisi uğrunda döyüş baş verib. Şəhərin tarixi adı Qaratəpə olub, 1947-ci ildə Gürcüstan SSR hakimiyyəti şəhərin adını gürcüləşdirmək məqsədilə onu dəyişdirərək Qardabani edib. Bəhanə kimi şəhərin yaxınlığında orta əsrlərə aid gürcülərin tikdiyi Qardabani qəsrinin olması göstərildi. 1969-cu ildə Qarayazı şəhər statusu aldı. 1981-ci ildə Qaratəpəyə Jdanovka kəndi birləşdirildi. Şəhərdə dəmiryolu stansiyası yerləşir.

## İqtisadiyyatı
Şəhərdə yerləşən və 1978-ci ildə tikilən Tbilisi DRES-i Tbilisi şəhərini istiliklə təmin edir. Stansiyanın üçüncü tüstü borusunun hündürlüyü 270 metrdir, bu göstəriciyə görə həmin boru Gürcüstanda ən hündür tikililərdən biri sayılır.

## İstinadlar
Compact Disco

**Compact Disco** — Bakıda təşkil edilən 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində "Sound Of Our Hearts" adlı mahnıyla Macarıstanı təmsil etmiş macar musiqi qrupu. İlk yarımfinaldan 52 balla onuncu yeri tutan qrup 26 mayda keçirilən finalda 19 balla 24-cü olmuşdur.

## İstinadlar
Çiqblər

Tarix elmində Saxurlar alban tayfasi olan "cigbi" (yıxbı) tayfasi ilə eyniləşdirilir. Bu da saxurların yerli xalq olduğunu göstərir. Sonrakı tarixi dövrlərdə isə müxtəlif işğallar zamanı daxili miqrasiyalar nəticəsində saxurlar gah dağ ərazilərinə, gah da Böyük Qafqaz dağlarının cənub ətəklərinə köç etmiş və məskunlaşmışdılar. Bundan əlavə çar hökuməti Daniyal sultanı Dağ mahalı kəndlərinin dəstəyindən məhrum etmək üçün bir sıra kəndlərin əhalisini 1852–1855-ci illərdə düzən əraziyə, Car-Balakən dairəsi ərazisinə, Ləzgi Kordon xəttinə yaxın köçürmüşdür.

Bununla yanaşı, tədqiqatlarımız müxtəlif türk tayfalarının da bu bölgədə yaşadığını sübut etməyə imkan verir. Türklərin burada məskunlaşması dörd tarixi mərhələdə baş vermişdir: kimmer-skif-sak, hun-bulqar-qipçaq-sabir, oğuz-səlcuq, monqol dövrü. 
Ümumiyyətlə bu bölgədə yaşayan xalqları yerli ve gəlmələrə bölmək yanlışdır. Bu konsepsiya XIX əsrdə rus müəllifləri tərəfindən irəli sürülmüşdür (konsepsiyaya göre burada yaşayan saxurlar, avarlar ve muğallar gəlmə, "gürcülər" (əslində ingiloylar) isə yerli xalq kimi qələme verilirdilər) və onun məqsədi Azərbaycanın şimal-qərb torpaqlarını guya tarixi gürcü torpaqlar olduğunu sübut etmək idi. Təəssüf ki, bu konsepsiya sonrakı dövrlərdə də müxtəlif formalarda inkişaf etdirilmişdi.
Filmfare Ən Yaxşı Aktyor üzrə Tənqidçilər Mükafatı

**Filmfare Ən Yaxşı Aktyor üzrə Tənqidçilər Mükafatı** — Filmfare Mükafatlarına daxil olan və hər il Filmfare tərəfindən tənqidçilər tərəfindən bəyənilən Hind filmlərinə təqdim olunan mükafatdır.
Candar

**Candar**, Candari — Gürcüstan Respublikasının Kvemo Kartli mahalının Qardabani bələdiyyəsi ərazisində azərbaycanlıların yaşadığı kənd. 

Marneulidən 3 kilometr şimalda, dəniz səviyyəsindən 460 metr yüksəklikdə yerləşir. Candar kəndi Marneuli aqlomerasiyasına daxildir. Əhalisi 3118 nəfərdir (2002); əsasən əkinçiliklə məşğuldur. Kənddə Azərbaycan dilində məktəb 1922-ci ildən fəaliyyət göstərir.

## Tanınmış şəxsləri
## Mənbə
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. V cild. Bakı, 2014. səh.185. 
## İstinadlar
Birlik (Qarayazı)

**Birlik** — Gürcüstan Respublikasının '''Aşağı Kartli mxaresinin''' Qarayazı rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd.

## Əhalisi
17-24 yanvar 2002-ci il Ümumgürcüstan əhali siyahıyaalınmasının rəsmi yekunlarına əsasən kənddə yaşayan 1.655 nəfər (793 nəfəri kişilər, 862 nəfəri qadınlar) əhalinin 98 %-i etnik azərbaycanlılardan ibarətdir.

## Tanınmış şəxsləri

## İstinadlar
Candar (Sarvan)

**Candar**, **Aran Candar** — Gürcüstan Respublikasının '''Aşağı Kartli mxaresinin''' Sarvan bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində kənd..

## Tanınmış şəxsləri

## İstinadlar
Pudinq

220px|thumbnail|right|Milad pudinqi
**Pudinq** () — yumurta, şəkər, süd və undan ibarət qaynar suda hazırlanan ingilis deserti. Pudinqə meyvələr və ədviyyatlar əlavə olunur. Pudinqin soyudulması xüsusi formada edilir.

İngiltərədə pudinq milad süfrəsinin ənənəvi yeməyi hesab olunurdu.Uzun yüzilliklər ərzində Britaniya adalarının əhalisinin süfrəsində Milad  bayramı zamanı ət bulyonunda bişirilmiş xüsusi sıyıq - "*plam poric*" (plum - gavalı + porridge - sıyıq) olurdu. Bu sıyığa çörək qırıntıları, kişmiş, badam, qara gavalı, bal əlavə edərək onu süfrəyə çox isti şəkildə verirdilər. XIII əsrin əvvəllərində bu ad milad süfrəsinin ənənəvi yeməklərindən biri olan *plam-puddinq* adına şəklini dəyişmişdir. Süfrəyə verilməmişdən əvvəl onun üzərinə konyak axıdır və yandırdıqlarından bu sıyığı "alovda olan pudinq" adlandırırdılar.

## Pudinq incəsənətdə

Luis Kerrolun "Alisa Güzgülər arxasında" əsərinin doqquzuncu başlığında Alisa ilk dəfə pudinqlə tanış olur.

Aqata Kristi "Milad pudinqinin macəraları" adlı hekayələr toplusu yazmışdır.

Çarlz Dikkensin "Böyük ümidlər" əsərinin ikinci başlığında qəhrəmanı pudinq üçün xəmir yoğurmağa məcbur edirlər.

## Həmçinin bax

Yorkşir pudinqi
Yorkşir pudinqi

220px|thumbnail|right|Yorkşir pudinqləri
**Yorkşir pudinqi** — Yorkşir qraflığının ənənəvi ingilis pudinqi. Sulu xəmirdən hazırlanaraq rostbif və xörək şirəsi birlikdə süfrəyə verilir.

## Tarixi

Buğda unu ilə piroq və pudinqlərin hazırlandığı zaman, Şimali İngiltərə aşpazları ət qızarana qədər pudinq hazırlamaq üçün altlığa damcılana piydən istidadə üsulunu öyrənmişdilər. 1737-ci ildə "Damcılanan pudinq"in resepti ("A Dripping Pudding") "The Whole Duty of a Woman" kitabında çap olunmuşdur:

Yorkşir pudinqi - britaniyalıların ənənəvi bazar günü naharının bir hissəsini təşkil eləyir. Yorkşir pudinqinin inqridientləri ucuz olduğundan süfrəyə ən əvvəl verilir.
Benua Mandelbrot

**Benua Mandelbrot** (; ) — fransız və amerikan riyaziyyatçısı, fraktal həndəsənin yaradıcısı, fizika üzrə Volf mükafatı (1993) laureatı.

## Həyatı
Benua Mandelbrot 1924-cü ildə Varşavada Litva yəhudilərinin ailəsində anadan olmuşdur.Onun anası Bella Lurye həkim, atası Karl Mandelbrot isə xırvatçı olmuşdur. Amma onun əmisi Şolem Mandelbroyt Fransada yaşamış və kifayət qədər tanınmış riyaziyyatçı olmuşdur. Şolem Mandelbrot məşhur "Nikola Burbake" ləqəbli riyaziyyatçılar qrupunun üzvü olmuşdur. Benua 12 yaşı olanda ailəsi ilə birlikdə Parisə emiqrasiya edir.

Müharibənin başlamasından sonra Mandelbrotlar ailəsi alman işğalından azad olan Fransanın cənubundakı Tulle şəhərciyinə qaçırlar. Benua orada məktəbə getsə də, tezliklə oxumağa marağını itirmişdir.

Amma Benua Mandelbrot özündəki qeyri-adi riyaziyyat vergisini kəşf edir, o müharibədən dərhal sonra Paris Politexnik məktəbinin tələbəsi olur. Məlum olur ki, Benua əla fəza təxəyyülünə malikdir. O, hətta cəbri məsələləri həndəsi üsulla həll edirdi. Onun etdiyi həllərin qəribəliyi ona universitetə daxil olmağa imkan vermişdir.

Universiteti bitirəndən sonra, Mandelbrot ABŞ-yə gedərək Kaliforniya Texnologiya İnstitutunu bitirmişdir. Mandelbrot Fransaya qayıtdıqdan sonra, 1952-ci ildə Paris Universitetinin doktorluq dərəcəsini almışdır.1955-ci ildə Aliyet Kaqanla evlənərək Cenevrəyə yollanmışdır.

1958-ci ildə Mandelbrot qəti surətdə ABŞ-də məskunlaşaraq, Yorktaunda İBM-in elmi-tədqiqat mərkəzində işə başlamışdır.

O, İBM-də linqvistika, oyunlar nəzəriyyəsi, iqtisadiyyat, aeronavtika, coğrafiya, fiziologiya, astronomiya, fizika sahələrində çalışmışdır. O, bir mövzudan digərinə keçməyi, müxtəlif istiqamətləri araşdırmağı xoşlayırdı.

Benua Mandelbrot böyük zaman müddəti ərzində (100 ildən çox) pambığın qiymətlər statistikasının öyrənilməsi ilə məşğul olmuşdur. Qiymətlərin gün ərzində dəyişməsi təsadüfi olsa da, Mandelbrot onların dəyişmə tendensiyasını öyrənə bilmişdir. O, uzun və qısa müddətli qiymət dalğalanmalarındakı simmetriyanı izlədi. Bu tapıntı iqtisadçılar üçün gözlənilməz olmuşdur.

Benua bu problemin həlli üçün öz fraktal metodunun rüşeymlərindən istifadə etmişdir.

"Fraktal" anlayışını Mandelbrot özü icad etmişdir (*[[Latınca|lat.]]* *fractus*, "sındırılmış, sınıq" mənasını verir). 1975 ci ildə Mandelbrot fraktallara aid ilk tədqiqat işini — *Böyük Britaniya sahillərinin uzunluğu nə qədərdir?* əsərini nəşr etdirdi. Mandelbrot əlində olan IBM kompüterlərindən istifadə edərək Mandelbrot çoxluğundan ibarət qrafik təsvirlər yaratdı. Riyaziyyatçının sözlərinə görə, ondan əvvəl heç kimin belə bir şeyi yaratmamasına baxmayaraq, o, özünü ixtiraçı kimi hiss etməyib.

O, 2010-cu il 14 dekabrda Kembricdə (Massaçusest,ABŞ) 85 yaşında mədəaltı vəzin xərçəngindən vəfat etmişdir.

## Fraktallardan ibarət qalereya




Mandelbrot çoxluğuna dair nümunələr.




## İstinadlar
Vaxtanqisi (Qarayazı)

**Vaxtanqisi** — Gürcüstan Respublikasının **[[Aşağı Kartli|Aşağı Kartli mxaresinin]]** Qarayazı rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd.

## Əhalisi
17 – 24 yanvar 2002-ci il Ümumgürcüstan əhali siyahıyaalınmasının rəsmi yekunlarına əsasən kənddə yaşayan 2.592 nəfər (1.286 nəfəri kişilər, 1.306 nəfəri qadınlar) əhalinin 90 %-i etnik azərbaycanlılardan ibarətdir.

## Tanınmış şəxsləri

## İstinadlar
Böyük ümidlər

**"Böyük ümidlər"** () — ilk dəfə 1860-cı ildə nəşr olunmuş Çarlz Dikkensin əsəridir.

## Əsərin qısa məzmunu
7 yaşlı Filip Pirrip (Pip) öz bacısı və bacısının yoldaşı(Jo) ilə yaşayır. Böyük bacısı onu və həyat yoldaşını tez-tez döyür, təhqir edir.

Pip mütəmadi olaraq valideynlərini məzarını ziyarət edir qəbirsanlıqda, bu ziyarətlərin birində o həbsdən qaçmış biri ilə rastlaşır. Balaca Pipi hədələyib ondan yemək və qandalalrı kəsmək üçün alət gətirməsini tapşırır. Pip evdən lazım olanları gizlincə götürüb növbəti gün gətirir. həmin gün axşam həbsxanadan qaçan qaçaq tutulur.

Miss Xevişem himayə etdiyi qızı Estella üçün oynamağa yoldaş axtararkən, Jonun dayısı mister Pamblçuk Pipi məsləhət görür. Bundan sonra dəfələrlər Pip onlarda olub Estella ilə oynayır və Estellanı sevməyə başlayır, lakin toy günü aldadılmış miss Xevişem Estellanı əks cinsə qarşı amansız böyüdüb. Pip təhsil almaq həvəsindədir. Və bir gün vəkil Jeqqers adının açıqlanmasını istəməyən bir şəxsin Pipi maliyyələşdirmək istədiyini xəbər verir. Pip isə bu naməlum şəxsin Miss Xevişem olduğunu düşünür və gələcəkdə Estella ilə nişanlanmaq üçün yaxınlaşdığını hiss edir.

Londona köçüb ora asanlıqla bu həyata alışır, lakin bir gün həbsdan qaçıb məzarlıqda rastlaşdığı Abel Meqviç Pipə qonaq gəlir. Bu görüşdən sonra Pip anlayrki, onu maliyyələşdirən Miss Xevişem deyil, məzarlıqda yardım etdiyi Abel Meqviçdir və bir çox həqiqətlər üzə çıxır. Abel Meqviç Estellanın atası, vəkil Jeqqersin ev işlərində kömək edən xanım isə onu anasıdır. Miss Xevişem isə Estellanı nifrətlə böyütdüyü üçün peşman olur, amma paltarına düşən yanğın onun həyatına son qoyur.

Abel Meqviç ölkədən qaçmaq istəyəndə tutulur və xəstəlikdən edam olunmadan ölür. Pip 11 ildən sonra Miss Xevişem Estella ilə görüşür. Bu vaxta qədər Estella ailə qurub və ayrılmış olur. Onlar kiçik söhbətdən sonra əl-ələ tutub gedir.

## Əsərin nəşri
Roman ilk dəfə Dikkens tərəfindən çap edilən "İlboyu" həftəlik jurnalında çap olunub 1860 dekabrindan 1861 avqustuna kimi. Daha sonra ayrıca roman kimi çap olunmuşdur.

## Həmçinin bax
* Çarlz Dikkens
Dəyişən cərəyan üçün taxıc yuvaları

**Taxıc yuvası** — taxıcla birlikdə elektrik naqilləri arasında birləşmə yaratmaq üçün istifadə edilir. Taxıc yuvası ya divarda suvağın üst hissəsində,ya da divara batırılmış şəkildə tətbiq olunur. Bəzi hallarda o səyyar birləşmədə əlaqələndrici rolunu oynayır. Məsələn masalarda, uzadıcı məqsədilə naqillərin birləşdirilməsində işlədilir.

Gücləndirilmiş taxıc yuvaları da mövcuddur. Belə yuvalar güclü maşınların  elektrik şəbəkəsi ilə birləşdirilməsi üçün tətbiq edilir. Gücləndirilmiş taxıclar həm bir fazalı, həm də üç fazalı şəbəkələri birləşdirmək üçün müxtəlif səviyyəli qoruyucu mexanzimlə təchiz olunurlar. Bir çox gücləndirilmiş taxıc yuvaları 220/380 V gərginliyində işləyə bilir. Onlarda kontakt üçün sərt zolaqlardan istifadə edilir.

Keramikadan hazırlanmış taxıc yuvaları plastmasa nisbətən daha etibarlıdır, çünki onlar yanmırlar. Son zamalarda taxıc yuvaları əsasən istiliyə və odadavamlı termoplastlardan (məsələn, polikarbonat) hazırlanmış şəkildə tətbiq olunurlar.
Asif Ağayev

**Asif Əzizağa oğlu Ağayev** () — Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı, Şamaxı Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı.

## Həyatı
Ağayev Asif 1961-ci ildə Sabirabad rayonunun Ulacalı kəndində anadan olmuşdur. 1988-ci ildə V. V. Kuybışev adına Moskva İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu inşaatçı-mühəndis ixtisası üzrə bitirmişdir.

Əmək fəaliyyətinə 1979-cu ildə Sabirabad kolxozlararası tikinti idarəsində fəhlə kimi başlamışdır. Sonralar "ŞelfLayihəTikinti" İstehsalat Birliyinin 1 saylı Tikinti Quraşdırma İdarəsində usta, Azərbaycan Qaçqınlar Komitəsinin Sabirabad rayon 4 saylı SMD-də mühəndis, iş icraçısı, "ŞelfLayihəTikinti" İstehsalat Birliyinin 1 saylı Tikinti Quraşdırma İdarəsində Plan, iqtisad və əmək haqqı şöbəsinin mühəndisi, "XəzərDənizNeftQazİnşaat" Tresti SMD-də iş icraçısı, sahə rəisi, "XəzərDənizNeftQazİnşaat" Tresti 2 saylı İTQ İdarəsində sahə rəisi, baş mühəndis, "Terminal" MMC-nin direktoru, ARDNŞ-nin "AzərNeftYağ" Neft emalı zavodunda direktorun əsaslı tikinti üzrə müavini, ARDNŞ-nin "AzəriQaz" İstehsalat Birliyində baş direktorun əsaslı tikinti üzrə müavini, ARDNŞ-nin Xəzər Dəniz Neft Donammasında ümumi məsələlər üzrə rəis müavini, ARDNŞ-nin "Neft Kəmərləri" İdarəsində tikinti və təmir üzrə rəis müavini, 2013–2018-ci illərdə isə Şamaxı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində çalışıb.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 oktyabr 2018-ci il tarixli Sərəncamı ilə Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilib

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 06 iyun 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edilib.

YAP-ın üzvüdür. Evlidir, 2 övladı var.

## İstinadlar
Time

**Nəşrlər**
*Time (jurnal) — həftəlik informasiya jurnalı.

**Mahnılar**
*Time (İzabo) — 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi mahnısı
*Big Time — C. C. Catch tərəfindən 1989-ci ildə ifa edilmiş mahnı
*Remember the Time — Maykl Ceksonun mahnısı.
*It's My Time — 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Böyük Britaniya iştirakçısı Jade Ewenin oxuduğu mahnı

**Digər**
*İlin adamı (Time) — "Time" jurnalının mükafatı;
Taxıc

**Taxıc** — naqillərin şəbəkəyə birləşdirilməsi ilə elektrik enerjisi, texniki informasiyalar və optik şüalarının ötürülməsinə xidmət edir. Adətən o taxıc yuvası ilə birlikdə ayrılabilən birləşməni təşkil edir. Taxıc gövdə və ondan kənara çıxan çəngəl formalı kontakt çubuqlardan ibarətdir. Taxıc adətən naqilin uc hissəsinə bərkidilir və çevik olur.

Taxıcdan məişətdə elektrik cihazlarının şəbəkəyə qoşulmasında geniş istifadə olunur. İlk dəfə yaranması da elə evlərdə elektrik lampalarının şəbəkəyə qoşulması ilə bağlı olub. 1904-cü ildə Harvi Hubbel (Harvey Hubbell) ilk dəfə taxıc və taxıc yuvasını  patentləşdirmişdir. Bundan sonra o geniş yayılır.

Taxıcların başqa bir tətbiq sahəsi kompüter texnikası ilə bağlıdır. Burada müxtəlif periferiya qurğularının (monitor, printer, tastatur, siçan, skayner və s.) kompyüterin əsas gövdəsi ilə birləşdirlməsi öndə durur. Ağır kabelin birləşdirlməsi lazım gəldikdə taxıcın çubuqları ağırlığa tab gətirmədiyindən o əlavə olaraq vintlərlə bərkidilir və əlavə mexaniki birləşmə yaradılır.
Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi (roman)

***Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi*** — 1974–1978-ci illərdə Azərbaycanını görkəmli yazıçısı Anar tərəfindən yazılmış roman. Yazıçı bu əsəri böyük ədib Cəlil Məmmədquluzadənin əziz xatirəsinə ithaf edərək qələmə almışdır. "Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi" kitabına "Ağ liman" povesti və "Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi" romanı daxildir. Oxucuların diqqətini maraqla cəlb edən bu əsər rus, özbək, qazax dillərinə tərcümə olunmuş, Polşa, Macarıstan və Bolqarıstanda ayrıca kitab kimi nəşr olumuşdur. 2004-cü ildə Günel Anarqızının yazdığı "Altıncı" povesti bir növ bu iki əsərin davamı kimi görünsə də, bu mövzuları tamamilə yeni, gözlənilməz və çağdaş bucaqdan işıqlandırır.

## Qısa məzmunu
Ağ liman Bu povestdə əxlaqi problemlər qaldırılır, insanın həyatda öz yerini tapa bilməsi, məzmunlu və dolğun ömür sürməsi, insanlar arasında ünsiyyət, ülfət məsələlərindən bəhs olunur. Mənəvi boşluq damğalanır.

Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi Bir növ "Ağ liman" povestinin davamı olsa da, müstəqil əsərdir. "Ağ liman"da da olan Təhminə və Zaur bu romanın mərkəzində dayanırlar. Əsərdə onların məhəbbətindən, həqiqi hissin qorunub saxlanılmasının vacibliyindən söz açılır.

## Xarici keçidlər
* Anarın rəsmi saytı 
* Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi (kirilcə) 
* Anarın əsərləri
Zeynəddin Qəzvini

**Zeynəddin bin Həmdullah əl-Qəzvini** (?-?) — XIV əsr İran tarixçisi.

## Həyatı
Zeynəddin bin Həmdullah əl-Qəzvini XIV əsrin İran tarixçisidir, Həmdullah Qəzvininin oğludur. O, atasının "Tarixi-qozide" əsərinə 1341–1392-ci illərdə Azərbaycanda və İranda baş vermiş tarixi hadisələrin təsvirini artırmışdır. Əsərdə bu dövrün başlıca hərbi-siyasi hadisələrinin təsviri verilir və bu hadisələrin mədəni mühitə təsiri dərəcəsini öyrənmək baxımından o, qiymətli mənbələrdən biridir. Ümumiyyətlə, "XIII-XIV əsrlərdə, Şərq ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda və İranda tarix elmi nəzərəçarpacaq dərəcədə irəliləmişdi. Akademik V. V. Bartold bu dövrü "Fars (İran) tarixşünaslığının qızıl əsrləri" adlandırmışdır".

1341–1392-ci illərin ictimai-siyasi həyatından bəhs edən Zeynəddin bin Həmdullah Qəzvini "Zeyl-e tarix-e qoz de" ("Seçilmiş tarixə"ə əlavə) əsərində Cəlairlər, Teymurlular dövründən geniş bəhs edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Həmdullah Qəzvini

## Xarici keçidlər
Nazim İbrahimov

* Nazim İbrahimov (naşir) — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin məsul katibi (2006).
* Nazim İbrahimov (mühəndis) — Azərbaycanın əməkdar mühəndisi.
* Nazim İbrahimov (dövlət xadimi, 1951) — Azərbaycanın Şəki Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı (2004-2010).
* Nazim İbrahimov (dövlət xadimi, 1963) — Azərbaycan siyasətçisi.
* Nazim İbrahimov (hərbi  hakim, 1947) — Ali Məhkəməsinin sədr müavini, hərbi kollegiyanin keçmiş sədri.

## Həmçinin bax
* Nazim
* İbrahimov
Stoyan Yankulov

**Stoyan Yankulov** ((Bolqarca: Стоян Янкулов), digər adı ilə Stundji (Bolqarca: Стунджи) ) — 10 sentyabr 1966-cı ildə anadan olmuş Bolqarıstanlı musiqiçi.

Stoyan Yankulov Elitsa Todorova ilə birlikdə 2007 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Bolqarıstanı təmsil etmiş və Bolqarıstana 5-ci yeri qazandırmışdılar. Elitsa və Stoyan 2013-cü ildə yenidən öz ölkələrini Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmiş və Bolqarıstanı finala keçirə bilməmişlər.

## İstinadlar
İradə azadlığı

**İradə azadlığı** ( və ya , ) — şəraitdən asılı olmayaraq insanın seçimetmə imkanının olması.

İradə azadlığı problemi hələ çox qədim zamanlardan insanları düşündürmüş və zaman-zaman bu problem haqqında düşünüb daşınanlar məsələyə müxtəlif prizmalardan yanaşaraq çeşidli münasibətlər bildirmişlər. Bu problem düşüncə tarixində ən mühüm və mübahisəli məsələlərdən biri kimi tarixə düşmüşdür. İradə azadlığı problemin qoyuluşu insanların təbii maraqlarıyla yanaşı həm də onlarda etdikləri əməllərə, atdıqları addımlara görə məsuliyyət daşıyıb daşımaması kimi çox vacib sosial-psixoloji məsuliyyət məsələsilə sıx bağlı olmuşdur. Bu səbədən də iradə azadlığı problemi istər müxtəlif fəlsəfi-ideoloji cərəyanlar arasında, istərsə də dinlərdə qızğın mübahisə obyektinə çevrilmişdir. Birincilər öz görüşlərində müəyyən əqli mülahizələrdən çıxış edirdilərsə, ikincilər əsas etibarilə ilahi buyruqlara, dini mətnlərə söykənmişlər. Bununla belə, bir sıra diniideoloji cərəyanlar öz görüşlərində dini prinsiplərlə yanaşı əqlin mühakimələrinə də geniş yer vermişlər.

## Xarici keçidlər
*http://kitab.az/cgi-bin/catlib2/item.cgi?lang=az&item=20040212093923417 
*http://poladzade.info/?p=2834
Alagöz dağı

**Alagöz dağı** — Ermənistanın ən yüksək dağıdır. Hündürlüyü 4090 metrdir. İrəvan şəhərindən 40&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşən sönmüş bir stratovulkandır.
## Toponim
Alagöz dağı - İrəvan xanlığı ərazisində ən böyük dağın adı. V əsrə aid ermənicə mənbələrdə yazılışı *Araqadz* kimidir (Favst Buzald, III, kitab, 24-cü fəsil, Moisey Xorenasi,  I kitab, 12-ci fəsil). Qədim ermənicə dağın adı Qaxtik (Xaldik adının qədim erməni dilində *l* səsi olmadığına görə yazılışıdır, Urartuluların etnik adı olan Xaldi, Haldi adındandır) olmuşdur. Bir sıra tədqiqatçıların *Alagöz* adının erməni dili əsasında etimologiyası haqqında axtarışları nəticəsiz qalmışdır. Qax rayonunun Sarıbaş kəndi yaxınlığında Alagöz dağının adı ilə mənaca eynidir. Əslində bu oronim qədim türkcə olmaq etibarilə *ala* və *kəz (gəz)* hissələrindən ibarətdir. Adın birinci komponenti olan ala sözü türk dillərində *geniş* (*böyük*) mənasındadır və bu söz məsələn, Alazan (əsli Alaözən) *Geniş çay* çayının adında da vardır. Oronimin ikinci hissəsi olan *göz* sözü (əslində *gəz*) Cənubi Qafqazda bir sıra dağ adlarında əksini tapmışdır: XIX əsrdə İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında Dərəgəz, Laçın rayonunda (Mıxtökən silsiləsinin şərq hissəsində) Çilgəz, Naxçıvanda Maqqız (dağın adındakı *qız* sözü), Quba və Şamaxı rayonlarının sərhəddində Kəlgəz və b. dağ adlarında bu söz vardır. Azərbaycan dilində gəz *dağ başında batıq yer* deməkdir. Bu söz bəzi türk dillərində giz *dərə* kimidir. Alagöz dağı da vulkan mənşəlidir və zirvəsində böyük batıq vardır. Alagöz Azərbaycan türklərinin yaylaq yeri olmuşdur. Z.Korkotyanın bu dağın ayrı-ayrı hissələrinin adları haqqında məlumatı bunu təsdiq edir: Çınqıl, Kühül, Ziyarət, Qızıl Ləqəm, Qaradağ, Qaraköynək, Qızılziyarət, Qızıldağ, Şiştəpə, Boğutlu, Börklü, Qıpçaq, Qaranluq, Bakugöl, Təkərli gölü, Takış gölü, Maralik çayı və s. [108]. Beləliklə, Alagöz (əsli Alagəz) *(Başında, zirvəsində) geniş batıqlı* mənasındadır.
## Həmçinin bax
* İrəvan xanlığı
* Alagöz
* Bakugöl
## Ədəbiyyat
* Yusifov Y., Kərimov S. Toponimikanın əsasları. Bakı, 1987.
* İrəvan əyalətinin icmal dəftəri. Bakı, 1993.
* Mirmahmudova S.N. Ermənistanda türkmənşəli yer adları. Bakı, 1995.
## İstinadlar
Əyyub Quliyev

*Əyyub Quliyev (astronom) — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktoru, AMEA müxbir üzvü.
*Əyyub Quliyev (dirijor) — Azərbaycan musiqiçisi, dirijor.

## Həmçinin bax
*Əyyub (ad) 
*Quliyev
Emosiya

**Emosiya** — insanın üzvü tələbatının təmin olunub- olunmaması ilə əlaqədardır. Emosiya canlı varlığın, orqanizmin vəziyyətini və xarici təsirlərinin bioloji əhəmiyyətini müəyyənləşdirmək tələbatı ilə bağlıdır.

Emosiyalar insan təcrübəsinin hissi fundamenti hesab olunur. Onlar ətraf aləmlə, cəmiyyətlə qarşılıqlı münasibətləri zənginləşdirir və xatirələrə dinamiklik verir.

Emosiya 2 cür olur:mənfi emosiyalar və müsbət emosiyalar.

## Emosiya anlayışı
V. Ceyms emosiyanı hiss etməyə "cəhd" kimi müəyyənləşdirir. P. K. Anoxinə görə isə "emosiyalar orqanizmin fizioloji vəziyyəti olaraq parlaq subyektiv ifadəyə malikdirlər və insanın bütün hiss və yaşantılarını əhatə edirlər. S. Z. Rubinşteyn emosiyaları subyektin vəziyyətinin və obyektə münasibətinin təzahürü kimi dəyərləndirir.

Psixoloqların fərqli şərhlərini ümumiləşdirərək belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, əksər hallarda emosiyalar insanın indiki anda nəyəsə və ya kiməsə münasibətilə əlaqədar keçirdiyi yaşantılar kimi anlaşılır.

Emosiyalara aid tədqiqatlarda ekspressiv komponentin öyrənilməsinə xüsusi əhəmiyyət verilir. Emosiyaların başlıca ifadə vasitələri nitq, mimika, pantomimika, jestikulyasiya, vokalizasiyadır.

## Emosional ifadələr
Şlosberqin təqdim etdiyi mimik ifadələr şkalası 5 əsas kateqoriyadan ibarətdir:
# məhəbbət, sevinc, xoşbəxtlik
# təəccüb
# iztirab, qorxu
# qətiyyət, qəzəb
# ikrah

Emosiya daha sadə hiss olub, əsasən üzvi tələbatların, məsələn, yeməyə, təmiz havaya, suya və s. olan ehtiyacların ödənilməsi ilə əlaqədardır. Bu cəhətdən emosiya heyvanlarda da vardır.

## İlkin və ikinci emosiyalar
Emosional sahənin diskret modelinin tərəfdarları emosiyaları ilkin və ikinci emosiyalara ayırırlar. P. Ekman 6 ilkin emosiyanın adını çəkir: qəzəb, qorxu, ikrah, təəccüb, kədər, sevinc. R. Plutçikin təsnifatında dörd cüt emosiyanın hər cütü müəyyən hərəkətlə əlaqədardır:
# Qəzəb (hücum, dağıdıcılıq) — qorxu (müdafiə)
# Bəyənmə (təqdir, qəbuletmə) — ikrah (rədd etmə)
# Sevinc (canlandırma, ərsətmə) — məyusluq (hüzn, məhrum olma)
# Gözləmə (tədqiq etmə)- təəccüb (istiqamətlənmə)
K. İzardın müəyyən etdiyi təməl emosiyaların sayı 10-dur: qəzəb, ikrah, nifrət, dərd-iztirab, qorxu, günah, maraq, sevinc, utanma, təəccüb.

Emosiyalar yaranma sürətinə, qüvvəsinə və davamlılığına görə müxtəlif şəkildə keçirilə bilər. Bunları insanın emosional haləti də adlandırırlar. Bunların bir neçəsinə nəzər salaq: əhvallar, affektlər, stress, frustrasiya.

## Emosiyaların funksiyaları
Emosiyaların funksiyaları məsələləri bir çox müəlliflər tərəfindən əsas tədqiqat obyekti kimi ayrılmışdır. V. K. Vilyunas emosiyaların bioloji məqsədəuyğunluğundan danışarkən aşağıdakı funksiyaları sadalayır.
# Qiymətləndirmə
# Təhriketmə (motivləşdirmə)
# Tənzimətmə (təşkilətmə) və dizorqanizasiya (pozma)
# Möhkəmləndirmə (tormozlama)
# Sezmə (qabaqlama, evristik) funksiyalar.

## Həmçinin bax
* Emosional qırılma
* Emosional yaxınlıq

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Emosiya
Ceyn Qudoll

**Dama Valeri Ceyn Morris Qudoll** (; ) — İngilis zooloqu, primataloqu və antropoloqu.

1 oktyabr 2025-ci ildə 91 yaşında Kaliforniyanın Los-Anceles şəhərində təbii səbəblərdən vəfat edib.

## İstinadlar
Ceyms Şerman

**Ceyms Şerman** (ing. * James Schoolcraft Sherman *) — ABŞ-nin Nyu Yorkdan olan nümayəndəsi və 1909-1912-ci illərdə, Uiliam Hovard Taftın prezidentliyi dövründə 27-ci vitse-prezident olmuşdur.

Şerman tarixdə ofisində həyatını itirən son vitse-prezident kimi yadda qalmışdır.

## Xarici keçidlər
*James S. Sherman
*16th Amendment to the Constitution with Sherman's Signature Original sənədin təsviri
*17th Amendment to the Constitution with Sherman's Signature Original sənədin təsviri