open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Müqəddəs Lavrentiya körfəzi

**Müqəddəs Lavrentiya körfəzi** (; ) — Dünyada ən böyük estuarisidir, Müqəddəs Lavrentiya çayının tölüldüyü yer olaraq Şimali Amerikanın şərq sahillərində yerləşir.

Ərazisinin böyüklüyünə və qapalılığına görə bəzən dəniz adlandırılır. Kanadanın Kvebek, Nyu-Bransuik, Yeni Şotlandiya, Şahzadə Eduard adası, Nyufaundlend və Labrador.

## Coğrafiya
Körfəzin şimalında Labrador yarımadası, şərqdə Nyufaundlend, cənubda Keyp-Breton və Yeni Şotlandiya, qərbdə isə Şimali Amerika materiki ilə əhatələnir.

## Hidroqrafiyası
Körfəzin sahəsi 263 min. km², dərinliyi 572 m, həcmi 35 min. km².

Körfəzi okeanla birləşdirən boğazlar:
* Kanso boğazı cənubda, Keyp-Breton adasını Yeni Şotlandiya yarımadası arasında.
* Kabot boğazı cənub-şərqdə Nyufaundlend və Keyp-Breton adaları arasında.
* Bell-Ayl (boğaz) şimal-şərqdə Labrador yarımadası ilə Nyufaundlend adası arasında.

Körfəzə Müqəddəs Lavrentiya çayı axır.
 
Qışda suyun orta temperaturu −1 °S, yayda 15 °S. Duzluğu şimal-şərqdə 32 ‰, qərbdə isə 12–15 ‰ təşkil edir.
* 100 metr dərinlikdə suyun temperatur 0 °S, duzluğu 32–33 ‰ təşkil edir.
* Dibində temperaturu 5 °S, duzluğu 35 ‰.

Axınların hündürlüyü 2 metrə çatır. Dekabr ayında körfəz donur, mayda isə buzdan azad olur. Bəzən Aysberqlərə rast gəlinir.

## İqlimi
İqlimi mussondur. Qış dönəmində soyuq şimal-qərb küləkləri, yayda isə cənub-qərb küləkləri əsir. период в основном наблюдаются холодные северо-западные ветры, летом — тёплые юго-западные.
Havanın orta temperaturu fevral −10 °S, avqust 15 °S.

## İqtisadi potensialı
Körfəz gəmiçilik üçün əlverişlidir. Baqılçılıq inkişaf etmişdir. Burada Pikşa, dəniz okunu, Paltus, Kambala, Siyənək kimi balıqlar. Üstəlik neft çıxarılır.

Limanları:
* Kvebek.
* Sel-İl.

## Ekologiya
Müqəddəs Pavla və Keyp-Berton adasının sahilləri Kanada sahil mühafizə xidməti vastəsi ilə qorunur. Üstləlik körfəzdə olan kiçik adalarda miqrasiya edən quşlar məskən salır. Körfəzin sahillərində bir neçə milli park vardır
* Şimal hissəsi Müqqəddəs Lavrentiya çayının estuarisi Saqeney-Sen-Loran parkı.
* Şimal hissəsi Şahzadə Eduard adasında yerləşın eyni adlı milli park.
* Nyu-Brunsvika afasının şimalı Kuçiboqvak milli parkı.
* Keyp-Breton adasının şimalı Keyp-Breton-Haylends milli parkı.
* Nyufaundlend adasının şimal-qərbində Qros-Morn milli parkı.

Müqəddəs Lavrentiya körfəzi üç ekosistemə bölünür:
* Şelf Nort-Flaq (англ. North Gulf Shelf) — körfəzin dayaz şimal hissə.
* (англ. Magdalen Shallows) — dayaz cənub hissə.
* Lavrentiya kanalı (англ. Laurentian Channel) — dərin mərkəzi hissə.

## İstinadlar
Hitler salamı

**Hitler salamı** () — **Nasist salamlaşması** adı ilə də tanınan və Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyasının üzvləri tərəfindən yaradılmış salamlaşma forması. Hitler salamı verən şəxs Adolf Hitlerə və onun apardığı siyasətə öz bağlılığını ifadə etməkdədir.

Hitleri salamı vermək 1933-cü ildə Almaniyada Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyası hakimiyyətə gələndən sonra Vermaxt əsgərləri və dinc əhali üçün məcburiyyət halına gətirilmişdir. Üçüncü Reyx dönəmi ərzində sözü gedən jest ümumi birlik ifadəsi kimi izah olunurdu. Günümüzdə keçmiş adı ilə Hitler salamı olaraq bilinən Nasist salamı vermək Almaniya və Avstriyada cinayət məsuliyyəti daşıyır.

1923-cü ilin əvvəllərinə qədər Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyasının üzvü olan şəxslər öz liderlərini yuxarı istiqamətdə tam şəkildə açılmış qol hərəkəti ilə salamlamaqda idi. Adolf Hitler kütlə qarşısında ona ünvanlanan Hitler salamına sağ əlini qaldırır, dirsəyini yuxarı doğru bükərək cavab verirdi.

*Çox yaşa Hitler* və *Hitlerə Salam olsun* kimi anlamlara gələn Hitler salamı alman dilində *Heil Hitler!* olaraq adlandırılmışdır. 1923-cü ilə qədər Hitler salamı vermək Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyası üzvləri arasında məcburi olmasa da 1926-cı ildən məcburi hala gətirilmişdir.

Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyasının üzvləri  Hitler salamının italiyalı faşist lider Benito Mussolini tərəfindən verilməsinə ilk öncə etiraz etmişdilər. Etirazın səbəbi salamlaşa formasının eyni zamanda alman etnik kimliyi daşıyan şəxslər arasında bir jestika forması olaraq qəbul edilməsində idi. Alman olmayan şəxslərin *Hitler salamı* verməsi 20-ci illərin ortalarında birmənalı şəkildə qəbul olunmurdu.

## 1936 Yay Olimpiya Oyunları zamanı

1936 Yay Olimpiya Oyunları Üçüncü Reyxin paytaxtı Berlin şəhərində keçirilmişdir. 1933-cü ildə ölkədə hakimiyyəti ələ keçirən Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyası Yay Olimpiya Oyunlarından öz təbliğatı üçün istifadə etməyi planlaşdırmışdır. Oyunların açılışı zamanı Adolf Hitlerin əyləşdiyi tribunanın qarşısından keçən bəzi ölkələrin idmançıları füreri *Hitler salamı* ilə salamlamışdır. Hitler salamından istifadə edən idmançılar Əfqanıstan, Bermud adaları, Bolqarıstan, Boliviya, Fransa, Yunanıstan, İslandiya, İtaliya və Türkiyəni təmsil etməkdə idilər. Bolqar atletlərin hitler salamı ilə yanaşı, meydana hərbi addımlarla daxil olduğu qeyd edilmişdir. Avstraliyalı idmançılar isə onlara təklif edilən *Hitler salamı* əvəzinə olimpik salamı verərək stadiona daxil olmuşdular.

Qızıl medal qazanan alman idmançıların mükafatlandırma mərasimi zamanı *Hitler salamı* verdikləri də məlumdur. 1945-ci ildə Üçüncü Reyxin süquta uğramasının ardından hitler salamı vermək rəsmi dairələrdə qadağan edilmişdir. 1970-ci illərdə Avropada güclənən neo-faşist hərəkatları zamanı gənclər arsında məşhurlaşan salamlaşma forması müasir dövrdə qadağan edilib. Belə ki, Almaniya və Avstriyada ictimai yerlərdə insanlara *Hitler salamı* vermək pul cəzası və 3 ilə qədər həbs cəzalarını nəzərdə tutur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İmam Əli məscidi (dəqiqləşdirmə)

* İmam Əli məscidi — Nəcəfdə yerləşən və Əlinin məzarı üstündə inşa edilmiş məscid.
* Həzrəti Əli məscidi (İçərişəhər) — İçərişəhərdə yerləşən və ölkə əhəmiyyətli abidə olan məscid.
* İmam Əli məscidi (Şəki) — Şəkidə yerləşən və ölkə əhəmiyyətli abidə olan məscid.
* İmam Əli məscidi (Binəqədi) — Binəqədidə yerləşən məscid.
İmam Əli məscidi (Şəki)

**İmam Əli məscidi** — XVIII əsrdə tikilmiş tarix-memarlıq abidəsi. Azərbaycanın Şəki şəhərində Yuxarı Baş Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğunun ərazisində yerləşir.

2019-cu il iyulun 7-də “Xan Sarayı ilə birgə Şəkinin tarixi mərkəzi” UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilib. Şəki şəhərinin tarixi mərkəzində yerləşən İmam Əli məscidi də Ümumdünya İrsinə daxildir.

## Haqqında

Məscid Şəki şəhərinin Gəncəli məhəlləsində tikilib. Tarixi dəqiq məlum deyil. Lakin yerli sakinlərin dediklərinə görə, məscid Nadir şahın hücumundan əvvəl də mövcud olmuşdur. Məscidin ibadət zalının sahəsi 26x13 metrdir. İbadət zalı ikinci mərtəbədə yerləşir. Birinci mərtəbədə isə yardımçı otaqlar var. Həyətyanı sahəsi isə 660 kv.metrdir.

Formaca dördbucaqlı olan bu məscid bişmiş kərpic və mədən daşı ilə hörülmüşdür. Divarların qalınlığı 75 sm-dir. Damın örtüyü ağ dəmir təbəqə ilə işlənmişdir.

Həzrət Əli məscidi ilkin vəziyyətini qoruyub saxlamışdır. Lakin minarəsi repressiya illərində dağıdılmışdır. 1997-ci ildə məscidin minarəsi və mehrabı yenidən tikilmişdir. Hazırkı minarənin hündürlüyü 22 metrdir. Minarə dəyirmi formada olub, bişmiş kərpiclə işlənmişdir.

Sovetlər dövründə məsciddən məktəb, idman zalı kimi islifadə edilmişdir. 1994-cü ildə fəaliyyəti bərpa olunmuşdur.

Həzrət Əli məscidi 1994-cü ildən etibarən İran İslam Respublikasının Bakıdakı Mədəniyyət Mərkəzi tərəfindən bərpa edilib. Bərpa zamanı məscidin ibadət zalı, eləcə də minarəsi yenidən tikilmişdir.

Həzrət Əli məscidi məşhur mollaları ilə tanınmışdır. Onlardan biri Axund Əbdülcabbar Zeynalabdin oğlu Pişnamazzadə olmuşdur. O, təhsilini Nəcəfül-əşrəldə almış və "Misbahul-Hərəmeyn" kitabını yazmışdır. Onun qəbri məscidin ön tərəfindədir.

3 noyabr 2021-ci ildə məscid ölkə əhəmiyyətli abidələrin siyahısına daxil edilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Yeri
* İmam Əli məscidi və minarəsi
* Şəki şəhəri İmam Əli məscidi
* Şəki tarixi məscidləri “Vikipediya”nın xarici dil bölmələrində
Yukatan yarımadası

**Yukatan** () — Meksikanın cənub-şərqində və Beliz və Qvatemalanın bitişik hissələrində böyük bir yarımadadır. Yarımada Mərkəzi Amerikada Meksika körfəzini Karib dənizidən ayırır. Yarımadanın şimalı Meksika ərazisində yerləşir və Yukatan, Kampeçe və Kintana-Roo ştatlarına daxildir. Cənubu isə Qvatemala və Beliz kimi dövlətlərinin ərazisidir.  İqlimi tropik və istidir. Cənub hissədə tropik meşələr yerləşir. Şimala qalxdıqca isə quraqlıq artır.

## Tarixi

Yarımadanın şimal-qərbində Çilsulub krateri yerləşir. Krater 65 milyon il önçə iri meteoridin yerlə toqquşması nəticəsində meydana gəlmişdir. Ərazinin böyük hissəsini bitki örtüyündən məhrumu nəticəsində Dinozavrların məhvinə gətirib çıxarmışdır. IV əsrdən  X əsrə qədər ərazidə Maya sivilizasiyası mövcud olmuşdur. Burada arxeoloji tapıntılara və tikilililərə rast gəlinir. Üstəlik əraziyə xas piramidalar gözəlliyi ilə seçilir. Ən məşhur şəhərləri Çiçen-İsa, Uşmal və Tulum.

Yukatan yarımadasına ayaq basan ilk avropalı 1517-ci ildə Fransisko Ernandes de Kordoba olmuşdur. 1518-ci ildə isə Xuan de Qrixalva sahilboyu əraziləri tədqiq etmişdir. Yukatanın fəthi uzun və çətin proses olmuş, bu prosesə 1527-ci ildə Fransisko de Montexo başlamışdır. Maya xalqlarının güclü müqaviməti səbəbindən fəth bir neçə mərhələdə aparılmışdır. Nəhayət, onun oğlu Fransisko de Montexo "El Mozo" 1542-ci ildə qədim maya şəhəri Tixo üzərində Merida şəhərini salmış və bununla Yukatanın böyük hissəsi ispanların nəzarətinə keçmişdir. Şəhər müxtəlif dövrlərdə Qvatemala kapitanlığına və Yeni İspaniya vitse-kralığına tabe edilmiş, sonradan isə Meksika imperiyasının tərkibinə daxil olmuşdur.

Yarımadanın adı yerli əhalinin dilində  «Biz sizi başa düşmürük» anlamında işlədilir. Bu kəlməni eşidən ilk Konkistadorlar verdikləri «Biz haradayıq, bu torpağın adı nədir?» sualına cavab olaraq eşitmişdirlər.

Yarımada dəfələrlə müstəqilliyə cədh göstərmişdir. Ərazidə yaşıyan kreollar özlərini müstəqil millət hesab edərək müstəqillik istəyirdilər. 1841—1848 cı illərdə yarımadada Yukatan Respublikası elan edilir və Meksikadan ayrılırlar.

1847-ci ildə torpaq sahibləri mərkəzi hökumətə qarşı çıxaraq özlərinə tərəfdar artarmağa başladılar və Mayalılara ümid bağladılar. Ancaq Mayalılar silahlarını təkcə mərkəzi hökumətə deyil həmçinin  üsyançılara qarşı çevirirlər. Bunun nəticəsində Birinci Yukatan müharibəsi başlayır. Müharibə 1901-ci ildə bitsədə ayrı-ayrı qruplar arasında müharizə uzun zaman davam etmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Yukatan və Mərkəzi Amerikanın tarixi (mifalogiya, əfsanələr və başqaları «Qədim Mezoamerika» saytında
Middl yarımadası

**Middl yarımadası** ()— Virciniya ştatı ərazisində Çesapik körfəzi sahillərində yerləşən üç yarımadan biridir. York və Rappaxannok çayları arasında yerləşir. Yarımadanın ərazisində altı rayon vardır: Esseks, Qloster, Kinq-Vilyam, Kinq-end-Kuin, Matyus və Midlsek. Yarımada özünün sakit kənd həyatı ilə fərqlənir. Əhali kənd təsərrüfatı və balıq ovu ilə məşğul olur.

Yarımadada iri şəhərlər yoxdur. Burada kiçik şəhərçiklər vardır: Vest-Point və Deltavill. Уэст-Пойнт kağız istehsalı, Erbanna isə turizm sahəsi ilə seçilir.

Yarımadada Pamanki  və Mattaponay hindularının məskənləri vardır.
## Mənbə
*middlepeninsula.com, general tourist information
Könül Xasıyeva

**Konül Xasıyeva** () — Azərbaycanın  muğam ifaçısı, müğənni, Azərbaycanın Xalq Artisti

## Həyatı
Könül Xasıyeva 1968-ci il mart ayının 17-də Şəki şəhərində anadan olmuşdur. Könül Xasıyeva 1975-ci ildə 1-ci sinfinə qədəm qoyur. 1981-ci ildə Azərbaycan Respublikasının 3-cü prezidenti Heydər Əliyevin sərəncamı ilə təşkil olunmuş "Gənclərin ümumrespublika baxış" müsabiqəsinin qalibi olmuşdur. 1981–1986-cı illərdə Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbində xalq artisti Şövkət Ələkbərovanın tələbəsi olub. 1986–1991-ci illərdə təhsil alıb-məzun olduğu Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında (indiki Musiqi Akademiyası) xalq artisti Arif Babayevin tələbəsi olmuşdur.

Könül Xasıyeva 7 may 2012-ci il tarixində Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv qəbul edilmişdir.

## Karyerası
Səhnəyə 1981-ci ildə Azərbaycan Respublikasının 3-cü prezidenti Heydər Əliyevin sərəncamı ilə təşkil olunmuş "Gənclərin ümumrespublika baxış" müsabiqəsində çıxmış və həmin müsabiqənin qalibi olmuşdur.
Azərbaycanın bütün şəhər və rayonlarında, eləcə də Türkiyə, Almaniya, Fransa, İsveçrə, İtaliya, İran, Rusiya və s. kimi ölkələrin şəhərlərində iştirak edib.
Dövlət tədbirlərində, ictimai tədbirlərdə, cəbhə və döyüş bölgələrində böyük konsert çıxışları olub.

## Mükafatları, təltifləri və fəxri adları
# "Azərbaycan Bayrağı" ali diplomu
# "Ustad Sənətkar" media mükafatı
# "Qızıl Qələm" media mükafatı
# "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti"
# Azərbaycanın xalq artisti — 2014
# Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü

## İstinadlar
Esmorqa

**Esmorqa** () — İkinci dünya müharibəsindən sonra Qalisiya ədəbiyyatında ən əhəmiyyətli roman. 1959-cu ildə Buenos-Ayresdə, 1970-ci ildə Qalisiyada nəşr olunan bur roman yazıçı Eduardo Blanko Amor tərəfindən yazılmışdır. Ədəbi təsiri gələcək nəsil üzərində böyük əhəmiyyəti olmuşdur. Roman haqqında film də çəkilmişdir.

## Mövzu

Esmorqa romanı 3 personajdan bəhs edir. Aladi Milomen və Xansino Bokasın ölümü, Sibran Kastisonun hadisələri təsvir etməsi ilə başa çatır. Əslində hekayəyə hakim olan, onu danışan Sibrandır, oxuyucu hekayəni ondan öyrənir. Roman qısa giriş və 5 bölmədən ibarətdir. Son iki bölmədə yazıçının fikirləri ilə rastlaşmaq olar.

Hadisələr adı Auriya olan Orense şəhərində baş verir. Romanda buzlu, yağışlı, qarlı 24 saat təsvir olunur.

Əsərin mövzusuna mənbə olan əfsanə və rəvayətlər 90 illik müddətdə toplanmış sənədlərdir.

## Digər sahələrdə

### Film

1977-ci ildə roman əsasında Qonzalo Suarez tərəfindən *"Ağ məhəbbət"* filmi çəkilmişdir. 15 noyabr 2014-cü ildə İqnasiyo Viların rejissoru olduğu *"Esmorqa"* filmi nümayiş olunmuşdur. Bu film 21 noyabrda Orensedə baş tutan Beynəlxalq Qalisiya Film Festivalında iştirak etmişdir.

### Tərcümə

#İspan dili, 1960 (La Parranda tərəfindən)
#Asturiya dili.
#İtalyan dili, 2006
#Fransız dili, 2007 (Vinsent Ozanam tərəfindən)
#İngilis dili, 2012 (Krayq Patterson tərəfindən)
#Katalon dili. (Ceyms Silvester tərəfindən)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* ''A esmorga'' Pressbooks'da.
Laçınkənd (Laçın)

**Laçınkənd** — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Laçın rayonunun Qarıkaha kənd Sovetinin Laçınkənd kəndi Laçın şəhəri ilə birləşdiyinə görə rayonun yaşayış məntəqələri siyahısından çıxarılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Malay yarımadası

**Malakka ** (, , , həmçinin **Malay yarımadası** (, )) — Cənub-Şərqi Asiyada yerləşən iri yarımadalardan biri. Qərbdən Andaman dənizi və Malakka boğazı, şərqdə isə Cənubi Çin dənizi, Siam körfəzi ilə əhatələnir. Hind-Çin yarımadasınln cənub qutaracağında yerləşir. Yarımadanın cənubunda Asiya materikinin ən ucqar cənub nöqtəsi olan Piay burnu yerləşir.

Uzunluğu şimaldan cənuba 1300 km, sahəsi 190 min km², şimal sərhəddi Kra bərzəxindən keçir və eni 44 km təşkil edir. Orta hissədə hündürlük 2190 m (Taxan) təşkil edir.

Ərazisi Myanma, Tailand və Malayziya kimi ölkərinin tərkibinə daxildir.
Şimal-qərbdə Myammanın cənub hissəsi, şimal hissəsi Tailand, cənub hissəsi isə Malayziyanın ərazisini təşkil. Yarımadadan cənubda Sinqapur adası yerləşir.
Cənub-Qərbdə Malakka boğazı vastəsi ilə İndoneziyanın Sumatra adasından ayrılır.

Ən iri şəhərləri — Kuala-Lumpur və İpox (Malayziya).

## İstinadlar
PVRIS

**PVRIS** — 2012-ci ildə ABŞ-nin Louel, Massaçusets bölgəsində yaranmış rok qrupudur. Qrup ilk olaraq 5 üzv ilə qurulmuşdur. Bunlar: Lyndsey Gunnulfsen, Alex Babinski, Brian MacDonald, Kyle Anthony, Brad Griffin. Ancaq sonradan bəzi səbəblərə görə Kyle Anthony 2012-ci ildə, Brad Griffin isə 2013-cü ildə qrupla yollarını ayırır və qrup karyerasına 3 üzvlə — Lyndsey Gunnulfsen, Alex Babinski, Brian MacDonald ilə davam etdirir. PVRIS qrupu rok musiqisinin əsasən 3 növündə: Alternativ rok, Elektronik rok (Sinti rok), Eksperimental rok növlərində çıxış edir. Qrupun hələ ki "White Noise" adlı 1 studiya albomu mövcuddur. Albomda əsasən "Smoke", "My House", "St. Patrick" və albomla eyni adlı "White Noise" trekləri önə çıxır.
Bransuik yarımadası

**Bransuik** və ya **Bransvik** () — Çilinin Maqalyanes-i-la-Antarktik-Çilena vilayətinin ən böyük yarımadasıdır. Uzunluğu 112 kilometr təşkil edir.

Cənubi Amerika materikinin cənub qutaracağın yerləşən Frоuаrd burnu yerləşir.

Yarımadada yerləşən yeganə şəhər  Punta-Arenasdır ki, vilayətin mərkəzini təşkil edir. Yarımada dağlıqdır və ən hündür yeri 1127 metr təşkil edir.

Yarımadadan cənub və şərqdə Odlu Torpaq adası yerləşir. Yarımada adadan Magellan boğazı vastəsi ilə ayrılır.

## İstinadlar
Hüseyn Əliyev

* Hüseyn Əliyev (cərrah) — Azərbaycanlı cərrah.
* Hüseyn Əliyev (rəssam) — Azərbaycanlı rəssam.

## Həmçinin bax
* Hüseyn
* Əliyev
Seyyu

— Yaponiya səs aktyoru.

Seyyular filmlər, video oyunlar və animelərdə personajları səsləndirirlər. Seyyular üçün hətta xüsusi kurslar tərtib olunur. Bəzən animedəki mahnıları da özləri oxuyur, anime bitdikdə disk buraxırlar. Uşaq və oğlan yeniyetmələrini də səsləndirmək mümkün olduğu üçün daha çox qadın seyyulara ehtiyac var.

## Xarici keçidlər
*Seyyuların məlumat bazası
*Anime News Network Ensiklopediyası nda seyyular
Qaradolaq

* Qaradolaq (Ağcabədi) — Ağcabədi rayonunda kənd.
* Yeni Qaradolaq — Ağcabədi rayonunda kənd.
* Qaradolaq (Qax) — Qax rayonunda kənd.
Tokyo Ghoul

— Sui İşida tərəfindən yaradılan manqa seriyası. Shueishanın seynen manga jurnalı Həftəlik Young Jumpda 2011-ci ilin 8 sentyabrından 2014-cü ilin sentyabrın 18-nə qədər çap olunmuşdur. Manga İyun ayının 2014 etibarən 12 tankōbon cildinə toplanmışdır. Pierrot studiyası tərəfindən yaradılan animeserial 3 iyul 2014-cü ildə Tokio MX-da yayımlanmağa başladı. Funimation anime serialın Şimali Amerikada yayım haqqlarını almışdır.

## Məzmun
Bu hekayə Ken Kanekinin Anteiku adlı bir qəhvə dükanında Rize Kamishiro adında bir qadınla tanış olmağı ilə başlayır. Onlar birlikdə görüşmək üçün bir vaxt seçirlər. Rize evə gedərkən, Kaneki onun tərəfindən hücuma məruz qalır. Rize insan ətini yeyən bir varlıq olduğunu açıqlayır. Kanekini az qala öldürdükdə üzərinə düşən dəmir yığınları ilə əzilir. Kaneki kritik vəziyyətdə xəstəxanaya çatdırılır. Həkim Kanekiyə Rizenin orqanlarını transplantasiya edir. Daha sonra bu halını gizli tutmaq üçün qulyabanı cəmiyyətinə qatılır.

## Personajlar
*Ken Kaneki ( 金木研 Ghoul  )
Hekayənin qəhrəmanı, 19 yaşındaki bir universitet şagirdi, Rize onu öldürməyə çalışarkən başına gələnlərin ücbatından ölür və Rizenin orqanları ona transplatasiya olur. Əməliyyatdan sonra qulyabanı olduğundan şəxsiyyətini gizli tutmağa çalışır. Daha sonra Yoshimuranın rəhbərliyi altında Anteiku üçün bir ofisiant olaraq çalışır. Oxumağı sevir, normalda səssiz və utancaq biridir. Xaricilərə asanca güvənmə kimi pis bir xüsusiyyəti vardır.
*Toka Kirishima

Anteikuda ofisiant olaraq part-time çalışır. O, insan cəmiyyətində qulyabanı şəxsiyyətini ən üst prioritet olduğuna inanır. Qulyabanı birliyində "Dovşan" olaraq tanılır. Ailəsi öldürdürüldükdən sonra Hinaminin cangüdəni olur.
*Rize Kamishiro ( 神代利世 Kamishiro Rize )
Rize eynəkli bir qızdır və Kanekiilə görüşməyə razı olur. Üstünə dəmir parçası düşdükdən sonar daxili orqanları Kanekiyə transplantasiya olunur. O hadisələrdən əvvəl Rize, çox güclü, qorxusuz, və mərhəmətsiz bir qulyabanıdır. Kaneki kimi kitab oxumağı çox sevirdi.

## Qəbul
2016-cı ilin iyulunda *Charapedia* istifadəçiləri tərəfindən animenin birinci açılış mahnısı *"Unravel"* kişi müğənni tərəfindən ifa olunan ən yaxşı 4-cü (432 səs) anime mahnısı seçilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Tokyo Ghoul''  at *Weekly Young Jump* official website 
* 東京喰種 ―解体「真」報― - *Tokyo Ghoul* special site at *Weekly Young Jump* official website 
* Official anime website 
*
Murad İmanov

**Murad Həsən oğlu İmanov** — Azərbaycanlı alim, riyaziyyat üzrə elmləri doktoru.

= Həyatı =

Murad Həsən oğlu İmanov Qərbi Azərbaycanın Zəngəzur bölgəsi Sisian rayonunun Ərəfsə kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Naxçıvan şəhər internat məktəbini qızıl medalla bitirib. Bakı Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir, riyaziyyat üzrə elmlər doktorudur.  Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyində çalışır.

1214.01 – “Dinamik sistemlər və optimal idarəetmə” ixtisası üzrə mütəxəssisdir. "Faza məhdudiyyətli optimal idarəetmə məsələlərinin requlyar həllərinin  oxşar  həllər metodu vasitəsilə tədqiqi” mövzusu üzrə dissertasiya müdafiə etmişdir.

Bir sıra beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirak etib.

Azərbaycanda  elmin inkişafındakı xidmətləri vardır.

 
= Əsərləri =

 
## İstinadlar
Çarlestonda kilsəyə silahlı hücum

**Çarlestonda kilsəyə silahlı hücum** () — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Cənubi Karolina ştatının Çarleston şəhərində yerləşən *Afrika Emanuel Metodist Kilsəsi*nə edilmiş silahlı hücum. Hücum zamanı kilsədə ibadət edən qara dərili şəhər sakinləri hədəf alınmış və nəticədə 9 nəfər öldürülmüşdür. Öldürülənlərin arasında Cənubi Karolina ştatının nümayəndələr palatasının afro-amerikalı üzvü Klementa Pikneydə var. Ştat polisi tərəfindən aparılan axtarışlardan sonra cinayəti törətməkdə şübhəli bilinən Daylan Ruf adlı gənc hadisənin səhərisi günü Cənubi Karolinanın Şelbi şəhərində saxlanılmışdır.

## İstinadlar
Ayxan Tağızadə

**Ayxan Tağızadə** () — Azərbaycan taekvondoçusu.

## Həyatı
Ayxan Tağızadə 19 yanvar 1996-cı ildə Bakı şəhərində taekvondo məşqçisi Əvəz Tağıyevin ailəsində dünyaya göz açıb. 3 yaşından taekvondo idman növü ilə məşğul olan Ayxan Tağızadə 6 yaşında qara kəmər sahibi olub.

2013-cü ildə Yasamal rayonu 158 nömrəli orta məktəbdən məzun olmuşdur. Hal hazırda Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası-nın IV kurs tələbəsidir.

Qardaşı Fərid Tağızadə Azərbaycan milli taekvondo komandasının keçmiş üzvüdür. Atası Azərbaycanın Para-Taekvondo üzrə Milli komandasının *baş məşqçisidi*r

## Karyerası

### [[2013 Portuqaliya Gənclər arası Avropa Çempionatı]]nda
Ayxan Tağızadə 25–28 sentyabr 2013-cü ildə Portuqaliya Portu şəhərində Gənclər arasında keçirilən Avropa Çempionatında 63 kq çəkidə iştirak etmiş və II yeri tutmuş gümüş medal qazanmışdır.

### [[2015 Avropa Oyunları]]nda
Ayxan Tağızadə 17 iyun 2015-ci ildə Baku Crystal Hallda 2015 Avropa Oyunları çərçivəsində taekvondo üzrə keçirilən kişilər arasında 68 kiloqram çəkidə Azərbaycanı təmsil etmişdir.

Yarışa ilkin mərhələdən başlayan idmançı Sloveniyalı Yure Pantarla döyüşdə 11:3 hesabı ilə qalib gələrək dörddə bir finalda London Olimpiya Oyunlarının qalibi, ikiqat dünya və ikiqat Avropa çempionu ispaniyalı Xoel Qonzales Bonilla ilə qarşılaşmışdır. On doqquz yaşlı Ayxan Tağızadə təcrübəli rəqibini 7:5 hesabı ilə məğlub edərək yarımfinalda iştirak hüququ qazanmış və Rusiya idmançısı Aleksey Denisenkonu 7:5 hesabı ilə məğlub edərək finala çıxmışdır.

Final görüşündə Ayxan Tağızadə polşalı Karol Robak ilə qarşılaşmış və qələbə qazanaraq Birinci Avropa Oyunlarının çempionu olmuşdur. Bununla da, Azərbaycan birinci Avropa Oyunlarında qazandığı qızıl medalların sayını 11-ə çatdırmışdır.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və xanımı, "Bakı-2015" birinci Avropa Oyunları Təşkilat Komitəsinin sədri Mehriban Əliyeva Ayxan Tağızadənin finala çıxmaq uğrunda mübarizəsini (1/4 final) izləmişlər.

Ayxan Tağızadə Birinci Avropa Oyunlarında taekvondo üzrə ilk qızıl medal qazanan idmançı olmuşdur.

### [[2017 İslam Həmrəyliyi Oyunları]]nda
Ayxan Tağızadə 17 may 2017-ci ildə Baku Sports Hallda 2017 İslam Həmrəyliyi Oyunları çərçivəsində taekvondo üzrə keçirilən kişilər arasında 68 kiloqram çəkidə Azərbaycanı təmsil etmişdir. Həlledici mərhələdə İran idmançısı Seyid Hüseyn ilə üz-üzə gələrək, rəqibini 8:7 hesabı ilə məğlub etmişdir.

### [[2017 Summer Universiade]]
Tayvanda təşkil edilən 29-cu Yay Universiada Oyunlarında taekvondo idman növü üzrə yarışda millinin üzvlərindən −68 kq çəki dərəcəsində döyüşən Ayxan Tağızadə fransız Fabio Mattelə 19:7, Böyük Britaniyalı Jacob Barnettə 17:9, Xavier Perezə (İspaniya) 9:7 hesabı ilə qalıb gələrək yarımfinala vəsiqə qazanıb. Final uğrunda qarılaşmada erməni rəqibi Sergey Vardazaryana (31:14) şans verməyən Ayxan, finalda rusiyalı taekvondoçu Boris Krasnovla döyüşdə qızıl xalla məğlub olaraq yarışı gümüş medalla başa vurdu.

## İstinadlar
Samanta Kristoferetti

**Samanta Kristoferetti** (; d. 26 aprel 1977, Milan, İtaliya) — İtaliya kosmonavtı.

## Həyatı
26 aprel 1977-ci ildə İtaliyanın Milan şəhərində anadan olmuşdur.

Poliqlot olan Samanta italyan, ingilis, alman, fransız və rus dillərini yüksək səviyyədə bilir.

## Uğurları
2015-ci ildə kosmosda ən çox yaşayan qadın kimi rekorda imza atıb. Belə ki, o, Beynəlxalq kosmik stansiyanın göyərtəsində 196 gün keçirən ilk qadındır. Ona qədər rekord NASA astronavtı Sunite Uilyamsa məxsus idi. Sunite kosmosda 195 gün olub.

## Şəkilləri

Expedition 42 farewell selfie.jpg|
Expedition 43 Soyuz TMA-15M Landing (201506110006HQ).jpg|
ISS-42 Terry Virts and Samantha Cristoforetti in the Harmony module.jpg|
ISS-43 Samantha Cristoforetti with science equipment in the Columbus module.jpg|


## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər

*ESA biography
*Spacefacts biography of Samantha Cristoforetti
*June 12 2015 Interview after Landing   
* ESA Samantha Cristoforetti website
*
*Samantha Cristoforetti Facebook Page
Qloriya portiki

**Qloriya portiki** () — Qalisiyada yerləşən Santiaqo de Kompostela kafedralının girişində heykəllərlə bəzədilmiş tarixi portik.

## Tarixi
Portik roman memarlığı üslubundadır. Roman üslubundakı heykəllər ən möhtəşəm əsərlərdən biridir. 3 kəmərdən ibarətdir. Orta sevinci təmsil edir və üzərində İsanın dirilişindən bəhs edən heykəl vardır. Sol tərəf yəhudiləri, sağ tərəf son qərarı təmsil edir.

1168-ci ildə Qalisiya və Leon kralı II Fernando Santiaqo de Kompostela kafedralının girişində portik tikilməsi haqqında göstəriş vermişdir. Portik daş ustası Mateo tərəfindən emalatxanasında roman memarlığı üslubunda hazırlanmışdır. Tikilməsi 1188-ci ildə başa çatmışdır.

Heykəllər üzərində boyama işləri aparılmışdır. XV və XVI əsrlərdə portik yenidən bərpa edilmişdir. 1651-ci ildə Krispin Evelino 130 dukat ödəyərək heykəlləri təmir etmişdir. Zaman içində heykəllər üzərində boya qalxmışdır.

XVIII əsrdə portik muzeyə yerləşdirilmişdir. Mütəxəssislərin fikrincə bu portikin hazırlanmasında Mateodan başqa daha 4 memar iştirak etmişdir.

1866-cı ildə Britaniya muzeyində boyama işləri zamanı bəzi rəsmlərin zərər gördüyü məlum olmuşdur. 2006-cı ildə bərpa işləri zamanı bu rəsmlərin orijinal vəziyyətinə qaytarılmışdır.

## Qalereya

Interior_Catedral_Santiago_de_Compostela.jpg
Pantocrator del pórtico de la Gloria en Santiago de Compostela.jpg
Apóstoles del Pórtico de la Gloria.jpg
Pórtico de la Gloria - Catedral de Santiago de Compostela.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Youtube
Set Korantenq

**Set Korantenq**  — Qananın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2011-ci ildən)

## İstinadlar
Azərbaycan–Haiti münasibətləri

**Azərbaycan–Haiti münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Haiti Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi
Haiti Azərbaycanın müstəqilliyini 1992-ci ildə tanımışdır.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 2003-cü ilin may ayının 9-da qurulmuşdur.

## İstinadlar
KYRM 2015 Avropa Oyunlarında

**Makedoniya** — 12–28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunlarındaki iştirakı. Makedoniya 2015 Avropa Oyunlarında 39 idmançı ilə qatıldı. Makedoviya 2015 Avropa Oyunlarında 2 bürünc medal qazandı və medal sıralanmasında 38-ci yeri tutdu.

## Medalçılar

## Ümumi məlumat
Makedoniya 2015 Avropa Oyunlarında 39 idmançı ilə 8 idman növündə qatıldı. Makedoniya bayrağını 2015 Avropa Oyunlarının açılış mərasimində Bakı Olimpiya Stadionuna karateçi Emil Pavlov gətirdi.

## Atıcılıq
**Qadınlar**

## Cüdo
**Qadınlar**

## Güləş
**Kişilər**

## Kanoe-Sprint
**Kişilər**

## Karate
**Kişilər**

## Sambo
**Kişilər**

## Üzgüçülük
**Kişilər**

**Qadınlar**

## Yüngül atletika
**Kişilər**

**Qadınlar**

## İstinadlar
Taytao yarımadası

**Taytao** () — Cənubi Amerikanın qərb sahillərində Çili ərazisində yerləşir.

Uzunluğu 124&nbsp;km, eni  115&nbsp;km təşkil edir. Ən hündür nöqtəsi — 1372 m. Yarımada Pataqoniya Andlarına bitişikdir. Belə ki, yarımada materikə Ofqui bərzəği vasitəsi ilə birləşir. Yarımadanı cənubdan Penyas körfəzinin suları yuyur. Ərazi kəskin parçalanmışdır və Fiordlarla zəngindir. Ərazidə San-Rafael buzlağı yerləşir. 
Səthi dağlıqdır, həmişəyaşıl meşələrlə örtülüdür. 1945-ci ildən yarımadada San Rafael mili parkı fəaliyyətə başlamışdır. Yarımadada çoxlu sayda göl vardır. Onlardan ən irisi Presidente-Rios gölüdür.

## Mənbə
* Taytano yarımadası 
* Taytano
Azərbaycan–Kosta-Rika münasibətləri

**Azərbaycan–Kosta-Rika münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Kosta-Rika Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
Kosta-Rika Azərbaycanın müstəqilliyini 1991-ci il dekabrın 28-də tanımışdır.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1997-ci ilin yanvar ayının 15-də qurulmuşdur.

Hələlik iki ölkə arasında səfirlik səviyyəsində rəsmi münasibətlər yaradılmamışdır. Lakin iqamətgahı başqa ölkədə olmaqla Azərbaycan Respublikasının Kosta-Rika Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri var. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Meksika Birləşmiş Ştatlarındakı səfiri, həmçinin Kosta-Rika Respublikasına da akkreditə olunmuşdur.

## Müqavilə-hüquq bazası
Azərbaycan Respublikası ilə Kosta-Rika Respublikası arasında cəmi 1 sənəd imzalanmışdır. Həmin sənəd iki ölkənin Xarici İşlər Nazirlikləri arasında imzalanmış *"Siyasi məsləhətləşmələrin yaradılmasına dair" anlaşma Memorandumu*dur.

## İstinadlar
Azərbaycan–Venesuela münasibətləri

**Azərbaycan–Venesuela münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Venesuela Bolivar Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi
Venesuela Azərbaycanın müstəqilliyini 1992-ci il yanvarın 9-da tanımışdır.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1995-cü ilin may ayının 12-də qurulmuşdur.

## İstinadlar
Azərbaycan–Çili münasibətləri

**Azərbaycan–Çili münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Çili Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1994-cü il noyabrın 3-də qurulmuşdur.

2005-ci ildə Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov Santyaqoda keçirilən xarici işlər nazirlərinin konfransında iştirak etmişdir. Səfər çərçivəsində o, Çilinin xarici işlər naziri İ.Volker ilə görüşmüş və iki ölkə arasında gələcək münasibətlərin perspektivlərinə dair müzakirələr aparmışdır.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Çili parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. 4 mart 2016-cı il tarixindən Azər Badamov işçi qrupunun rəhbəridir.

## İdman sahəsində əməkdaşlıq
### Futbol qarşılaşmaları

## İstinadlar
Azərbaycan–Kolumbiya münasibətləri

**Azərbaycan–Kolumbiya münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Kolumbiya Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1994-cü ilin dekabr ayının 13-də qurulmuşdur.

Hələlik iki ölkə arasında səfirlik səviyyəsində rəsmi münasibətlər yaradılmamışdır, lakin iqamətgahı başqa ölkədə olmaqla Azərbaycan Respublikasının Kolumbiya Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri var. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Meksika Birləşmiş Ştatlarındakı səfiri, həmçinin Kolumbiya Respublikasına da akkreditə olunmuşdur.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Kolumbiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. 4 mart 2016-cı il tarixindən Əsabil Qasımov işçi qrupunun rəhbəridir.

## Mədəni əlaqələr

## İdman sahəsində əməkdaşlıq

### Futbol qarşılaşmaları

## İstinadlar
Azərbaycan–Paraqvay münasibətləri

**Azərbaycan–Paraqvay münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Paraqvay Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 2004-cü ilin aprel ayının 20-də qurulmuşdur. Elə həmin vaxt iki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin yaradılması haqqında birgə kommünike imzalanmışdır.

## İdman sahəsində əməkdaşlıq
### 1985 FİFA Dünya Gənclər Çempionatı
1985-ci ildə SSRİ-də təşkil olunmuş FİFA Dünya Gənclər Çempionatının "D" qrupunun oyunları Azərbaycanda keçirilmişdir ki, Paraqvayın gənclər millisi də həmin qrupda yer almışdır. Onlar qrup mərhələsinin ilk iki oyununu Bakıda, sonuncu matçı isə Sumqayıtda keçirmişlər. Lakin üç oyundan yalnız ilk qarşılaşmada İngiltərəylə 2:2 hesablı bərabərlik əldə etmiş, sonrakı iki matçda isə Meksikaya 0:2, Çinə də 1:2 hesabları ilə məğlub olaraq, qrup mərhələsini üçüncü pillədə başa vurub, mübarizəni dayandırmışlar.

## İstinadlar
Azərbaycan–Qayana münasibətləri

**Azərbaycan–Qayana münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Qayana Kooperativ Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi
Qayana Azərbaycanın müstəqilliyini 1992-ci ilin yanvarında tanımışdır .

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1995-cü ilin yanvar ayının 9-da qurulmuşdur.

## İstinadlar
Azərbaycan–Nikaraqua münasibətləri

**Azərbaycan–Nikaraqua münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Nikaraqua Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1994-cü ilin noyabr ayının 23-də qurulmuşdur.

2004-cü il martın 1-də Azərbaycanın ABŞ-dəki səfiri Hafiz Paşayev Nikaraqua Respublikasının həmin ölkədəki səfiri S.Stadzaqeni qəbul etmişdir. S.Stadzaqen BMT Baş Assambleyasının 2005-ci ildə keçiriləcək 60-cı Sessiyasında Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyünə seçkilərdə Nikaraquanın namizədliyinin dəstəklənməsi ilə bağlı nota təqdim etmişdir.

## İstinadlar
Azərbaycan–Salvador münasibətləri

**Azərbaycan–Salvador münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Salvador Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi
Salvador Azərbaycanın müstəqilliyini 1992-ci ildə tanımışdır .

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1999-cu ilin mart ayının 23-də qurulmuşdur.

## İstinadlar
Azərbaycan–Boliviya münasibətləri

**Azərbaycan–Boliviya münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Boliviya Çoxmillətli Dövləti arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1996-cı ilin iyul ayının 8-də qurulmuşdur.

## İstinadlar
Azərbaycan–Kuba münasibətləri

**Azərbaycan–Kuba münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Kuba Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi

Kuba Azərbaycanın müstəqilliyini 1991-ci il dekabrın 26-da tanımış, iki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci il martın 27-də qurulmuşdur.

Kuba özünün Rusiyadakı səfirini həm də Azərbaycana səfir təyin etmişdir. 2004-cü il aprelin 9-da Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov Kubanın Rusiyada və eyni zamanda, Azərbaycandakı səfiri M.Xorxeni qəbul etmişdir. Qonaq etimadnaməsinin surətini təqdim etmiş, Azərbaycan-Kuba əlaqələri, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlıq imkanları ətrafında fikir mübadiləsi aparılmışdır. Elə həmin gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev səfirin etimadnaməsini qəbul etmişdir.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Kuba parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 13 dekabr 2005-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Ağacan Abıyev olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən də Ağacan Abıyev işçi qrupunun rəhbəridir.

## İqtisadi əlaqələr
Azərbaycanla Kuba arasında iqtisadi əlaqələr çox zəifdir və ticarət dövriyyəsi təxminən 1 milyon ABŞ dolları təşkil edir.

### Əmtəə dövriyyəsi (min doll.)

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azadlıq adasında (film, 1967)
* Azadlıq adasının elçiləri Azərbaycanda (film, 1968)

## Xarici keçidlər
* Azərbaycandaki Kubanin səfirliyi Rəsmi sayti 
* Cuba in Azerbaijan 
* İkitərəfli münasibətlər
Malena Mard

**Malena Mard** — Avropa İttifaqının Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri (2013-cü ildən)

## İstinadlar
Möcüzələr meydanı (televiziya oyunu)

**Möcüzələr meydanı** — Rus (televiziya oyunu)

## Verliş haqqında
**Möcüzələr meydanı** ()
**Möcüzələr meydanı** "VİD" televiziya şirkətinin birinci əyləncə proqramlarından biridir. Aparıcısı Leonid Yakuboviçdir.
Amerikalı TV oyun həmkarı  ― **[[Wheel of Fortune]]**

## Tarixi
Srednıy yarımadası

thumb|250px|Srednıy yarımadasının xəritəsi
**Srednıy yarımadası** — Rusiyanın şimalında yerləşir. İnzibati cəhətdən Murmansk vilayətinin Peçenq rayonu ərazisində yerləşir. Barens dənizinin sahillərində yerləşir. Materiki Rıbaçi yarımadası ilə birləşdirir. Ərazisi əsasən gil və qumla örtülüdür. Ən hündür nöqtəsi 334 metrdir. Tundra bitkiləri geniş yarılıb. Dənizin sahil hissəsi isti Nordkap cərəyanının sayəsində il boyu donma baş vermir. Sahil suları balıqlarla zəngindir.  Yarımadanın yaxınlığında Aynov adası yerləşir, hansı ki Kandalaş qoruğunun bir hissəsini təşkil edir. Yarımadanın böyük hissəsi 1920-1939 cı illərdə Finlandiyaya məxsus olmuşdur. 1939-1940 cı illərdə baş verən SSRİ-Finlandiya müharibəsi (1939-1940) zamanı yarımada Sovet tərəfindən işğal edilir. 1941-ci ilin iyul ayında Alman birləşmələri yarımadada görünməyə başlayır. 1944-ci ilin oktyabrında Şimal donanması və SSRİ 14-cü ordusunun həmləsi nəticəsində almanlarım 20-ci dağ ordusu darmadağın edilərək yarımdada azad edilir. Bu səbəbdən yarımadada xatirə abidəsi uçaldılmışdlr.

Konstantin Simonovun «Artileraçının oğlu» əsərində yarımada xatırlanır.
## İstinadlar


## Mənbə
* Srednıy və Balıqçı yarımadasının xəritəsi
* Yarımadanın xəritə-sxemi
* ''Сергей Груздев'' «Исследуем полуостров Рыбачий на „УАЗе“ и ATV»
Qlen-Ellen

**Qlen-Ellen** — ABŞ-nin qərbində, Kaliforniya ştatında çox kiçik bölgə. 2010-cu ildə şəhərin əhalisi 784 nəfər olmuşdur. Bura Cek Londonun dəfn edildiyi yer kimi məşhurlaşıb.

2017-ci ildə Şimali Kaliforniya meşə yanğınları bölgəyə böyük ziyan vurmuşdur.

## İstinadlar
Litçfild

**Litçfild** — ABŞ-nin şimal-şərqində kiçik şəhər.

## Əhalisi
Əhalisi 8684 nəfərdir. Harriyet Biçer-Stou məhz bu şəhərdə anadan olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
 
*Litchfield town's web page 
*General information about Litchfield
*Litchfield Historical Society 
*Northwest Connecticut Convention and Visitors Bureau 
*Northwest Connecticut Arts Council
*Northwestern Connecticut Community College  in Winsted
*Litchfield Weather 
*City-Data.com
*epodunk: Profile for Litchfield, Connecticut
Feldşer

**Feldşer** () — orta tibb təhsili olan həkim köməkçisi.

## Haqqında


**Feldşer** orta tibbi təhsilli mütəxəssisdir, o, diaqnostika keçirmək, sərbəst müalicə təyin etmək və ya həkim-mütəxəssisə pasiyenti yönəltmək hüququna malikdir. Vəzifə borcları və həkim köməyindən uzaqlaşdırılmış yerlərdə işin standartları üzrə sahə terapevtindən və təcili yardım həkimindən prinsipial olaraq fərqlənmir.

## '''Feldşer''' nə etməlidir?
Azərbaycanda və təcili tibbi yardımın xidmətində postsovet məkanının bəzi ölkələrində həkim özü olmadığı halda **Feldşer** bunları etməlidir:

* Ürək ağciyər reanimasiyasını,
* Avtomatik defibrilyasiyanı,
* Nəfəs yolunun intubasiyasını,
* Xarici boyunduruq damarının punksiyasını,
* Mamalıq yardımı,
* Qeydiyyatı,
* EKQ analizi,
* İlkin diaqnostikanı.

## İstinadlar
Con Adeyr

**Con Adeyr** (; ) — liderlik və liderlik qabiliyyətinin inkişafı sahəsində dünyanın ən nüfuzlu alimlərindən biridir. Dünya miqyasında milyondan artıq idarəçi onun rəhbərliyi altında həyata keçirilən və praktiki yönə üstünlük verən liderlik (Action-Centred Leadership) proqramlarında iştirak etmişdir.

Adeyrin karyerası rəngarəng keçmişə malikdir. Misirdə Şotland qarovulunda taqım komandiri kimi hərbi xidmətdə olmuş, daha sonra isə Ərəb Legionunda alay yavəri qismində ölkəsini təmsil etmişdir. Xidmətini başa vurduqdan sonra İslandiya civarında bir balıqçı gəmisində matros işləmişdir.

Bir tərəfdən elmi fəaliyyətini davam etdirən Adeyr Sendharst Royal Kraliyyət Hərbi Akademiyasında tarixi və liderlik sahəsinin tədrisi üzrə məsləhətçi işləmiş, mühazirə oxumuşdur. Sənaye Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin üzvü vəzifəsində çalışdıqdan sonra Sarrey (Surrey) Universitetində "Liderlik elmi" üzrə dünyada ilk professor olmuşdur.

Adeyr 1981–86-cı illərdə İmperial Kimya Sənayesi (ICI) şirkətində Con Harvey Coneslə (Sir John Harvey-Jonest) birlikdə "Liderliyin inkişafı" layihəsini həyata keçirmiş və İngiltərə tarixində ilk dəfə zərərə düşən bir şirkətə bir milyard funt sterlinq gəlir gətirmişdir.

Adeyr müxtəlif dillərə tərcümə edilən 40-a yaxın kitabın müəllifidir. "Not bosses but leaders" ("Boslar deyil, liderlər"), "The inspirational leader" ("İlham verən Lider"), "How to grow leaders" ("Liderləri necə yetişdirməli?") və "Leadership and motivation" ("Liderlik və motivasiya") adlı son kitabları "Kogan" nəşriyyatında işıq üzü görmüşdür. Müəllif tədqiqat aparmaqla yanaşı, pedaqoq və məsləhətçi kimi də fəaliyyət göstərir.

Təhsilini Müqəddəs Pavel məktəbində (St Pauls School) tamamladıqdan sonra Kembric (Cambridge) Universitetində davam etdirmişdir. Oksford (Oxford) Universitetində ədəbiyyat üzrə magistratura oxumuş, daha sonra Kings Universitetində fəlsəfə üzrə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. Adeyr eyni zamanda Kraliyyət Tarix Qurumunun üzvüdür. Liderlik sahəsində gördüyü işlərə və apardığı önəmli tədqiqatlara görə Çin Xalq Respublikası tərəfindən fəxri professorluq ünvanına layiq görülmüşdür.

2009-cu ildə Turində yerləşən United Nations System Staff Universitetində Liderlik üzrə araşdırmalar kafedrasının müdiri təyin edilmişdir.

Bu kitab Azərbaycan dili ilə yanaşı, türk, ərəb və İndoneziya dillərinə də tərcümə edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://www.yenbu.az/
Melvill yarımadası

**Melvill** () — Kanadanın şimalında yerləşən yarımada.

## Coğrafiya
Melvill yarımadasının şərqində Foks körfəzi, qərbdə isə Kommitti körfəzi onun sahillərini yuyur. Yarımada Kanada artikasında ən iri yarımadadır. 1999-ci ildən Nunavut vilayətinin Kikiktani regionuna verilmişdir. Buna qədər isə Kanadanın Şimal-Qərb ərazilərinə daxil idi. Ən hündür nöqtəsi 564 m, sahəsi 62,564&nbsp;km², uzunluğu 400&nbsp;km, 113–217&nbsp;km təşkil edir.

Fari və Hekla boğazı yarımadanı Baffin Torpağı adasını ayırır. Frozen-Streyt boğazı isə Sautqemptom adasını yarımadadan ayırır.
Yarımada materikdən Rey bərzəği vastəsi ilə birləşir. Bərzəx araşdırmaçı Con Reyın şərəfinə adlandırılmışdır. Bitkiləri əsasən Tundrada bitən mamır və şibyələrdən ibarətdir. Yarımadanın cənubunda kiçik qəsəbə olan Repals-Bey, şərq hissədə isə Holl-Biç qəsəbəsi yerləşir. Bu yaşayış məntəqələri əsasən bölgədə mövcud olan ov heyvanlarının tədarükü ilə salınmışdır.

## İstinadlar
Mətbuat prospekti

**Mətbuat prospekti** — Bakı şəhərinin Yasamal rayonunda prospekt. Prospektdə Azərbaycan nəşriyyatı (əvvəlki *Kommunist nəşriyyatı*) yerləşdiyindən belə adlandırılmışdır. Mətbuat prospekti Abbas Mirzə Şərifzadə və Zahid Xəlilov küçələrinə paraleldir.

## Kəsişdiyi küçələr
Mətbuat prospekti Mikayıl Müşfiq küçəsindən başlayır və Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev küçəsi ilə kəsişmədə bitir. Yasamal parkında bitən prospektin davamı olaraq Həsən bəy Zərdabi küçəsi başlayır.

* Seyfəddin Dağlı küçəsi
* Abbas Mirzə Şərifzadə küçəsi
* Ayna Sultanova küçəsi
* Məmməd Rahim küçəsi
* Bəxtiyar Vahabzadə küçəsi
* İsfəndiyar Zülalov küçəsi
* Şəhriyar küçəsi

## Mühüm ünvanlar

* № ? — Yasamal qəbiristanlığı
* № ? — Azərbaycan nəşriyyatı
* № 23 — Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzi
* № 25 — Kaspi Təhsil Mərkəzi
* № ? — Bakı Dövlət Universitetinin yataqxanaları
* № ? — Ovçular evi
* № 37a — Yasamal Rayon İcra Hakimiyyəti
* № 37a — Heydər Əliyev Mərkəzi (Yasamal)
* № 69a — "Yasamal" Sağlamlıq İdman Klubu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Mətbuat Prospekti, Bakı, Azerbaycan
Kathiyavar yarımadası

**Kathiyavar** () — Hindistanın  Qucarat ştatı ərazisində yerləşir.

Yarımada Hindustan yarımadasının şimal-qərbində Ərəbistan dənizinə daxil olan Kaç körfəzi ilə Kambey körfəzləri arasında yerləşir. Yarımada Hindistan tavası üzərində yerləşir. Yarımadanın cənubunda Diu adası yerləşir.

Yarımadanın sahəsi 40 min km² təşkil edir. Yarımada əsasən Savanna bitkiləri ilə örtülüdür. Mərkəzi hissə isə dağlıqdır (1117 m). İllik yağıntının miqdarı 500&nbsp;mm təşkil edir və əsasən iyun-sentyabr ayları düşür.

Yarımadanın cənubunda Sasan-Hir milli parkı vardır ki, orada dünyada Asiya şirinin vəhşi təbiətdə yaşadığı yeganə ərazidir. Kaç körfəzinin sahillərində Dəniz milli parkı vardır. Yarımadanın Bhavnaqar rayonu ərazisində Kambey körfəzi sahillərində Velavadar milli parkı salınmışdır. 
Yarımadanın şimalında Kaç Rann duzlağı yerləşir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Kathiyavarın vəhşi təbiəti
Anadolu Səlcuqspor

**Anadolu Səlcuqspor FK** () — Türkiyənin 3-cü liqasında mübarizə aparan Konya futbol klubu.

## Tarixi

1955-ci ildə Konya şəhər fabriki işçiləri tərəfindən *"Konya Şəkərspor"* adı ilə qurulmuşdur. 2005-ci ilə qədər ancaq həvəskar liqalarda mübarizə aparmışdır. 2004–05 mövsümündə Türkiyənin 4-cü divizyonuna yüksəlməyi bacarmışdır. 2005–06 mövsümündə liqanın 3-cü qrupunu 15-ci yerdə bitirərək yenidən həvəskar liqaya düşən klub 2007–08 mövsümündə yenidən 4-cü divizyona qayıtmışdır. Həmin mövsüm Levent Numanoğlunun baş məşqçi olduğu *"Konya Şəkərspor"* 3-cü yeri tutaraq 3-cü divizyona yüksəlmişdir. İlk mövsümündəcə pley-offa qatılan komanda yarımfinalda *"Tarsus İY"* klubuna 1:3 uduzaraq finala çıxa bilməmişdir. 2010–11 mövsümündə yenidən pley-offun yarımfinalına çıxmış, amma *"[[Sakaryaspor]]"*a 1:3 məğlub olmuşdur.

2012–13 mövsümündə *"Konyaspor"* tərəfindən satın alınıb 2-ci komanda olduğundan adı *"Anadolu Səlcuqluspor"* olaraq dəyişdirilmişdir.

2014–15 mövsümünün əvvəlində Konya Səlcuqlu Bələdiyyəsinin tələbi ilə klubun adı *"Anadolu Səlcuqspor"* olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı 
* TFF profili
Əşrəf Baznani

**Əşrəf Baznani ** () — Mərakeşli rəssam, rejissor və fotoqraf. O, 1979-cu ildə Mərakeş şəhərində anadan olmuşdur.

## Həyatı
Əşrəf Baznani şəkil çəkməyə təsadüfən başladı. Yeniyetmə yaşlarında onun ad gününə EKTRA compact 250 kamerası hədiyyə edildi və bundan sonra o, fotoqraf sənəti ilə daha da çox maraqlanmağa başladı. Baznani fotoqraf sənətinə heç harda dərs almadan özü yiyələnmişdir. Baznani həm də bir neçə qısa və sənədli filmlər çəkmişdir — 2006-cı ildə "On" ("Üstündə"), 2007-ci ildə isə "Unudulmuş" və bir neçə milli və beynəlxalq mükafatlar almış "Mühacir" filmlərini.

Baznani sürrealist obrazları əsasında tərtib edilmiş foto kitab buraxan Ərəb dünyasının ilk rəssamlarından biridir. Sürrealizm və poetik avtoportretlər əks etdirən "Mənim obyektivimdən" və "Inside My Dreams" adlı kitablar ona həm Mərakeşdə, həm də bütün dünyada məşhurluq qazandırdılar. Baznani adətən məişət əşyaların, səhnələrin və məzəli vəziyyətlərin şəkillərini çəkir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi internet səhifəsi
Ağ səhra

**Ağ səhra** — Saxara səhrasının şərqində sahəsi təqribi 300&nbsp;km² (10&nbsp;km x 30&nbsp;km) olan, Bahariyə  və Farafra vahələri arasındakı yolun üzərində yerləşir. Qahirə şəhərrində 500&nbsp;km şərqdə yerləşir.

Ağ səhra karst məşəlli təbiət abidələri ilə zəngindir. Milyon illər öncə səhra dənizin dibi olmuşdur. Səhranın ağ olmasına səbəb dəniz mikroarqanizmlərin qalıqlarıdır. Ərazidə baş verək küləklər səhranın səthini sanki başqa planetə bənzədir.

Buradakı qayalar inanılmaz çalarlarla göz qamaşdırır - mavi, çəhrayı, narıncı, günəş batanda xüsusilə təsir edici görünür, gecələr isə qumlar qarı xatırladır. Əgər ərazi isti hava kütləsi ilə əhatə olunmasaydı, Arktikada olduğunuzu təsəvvür etmək tamamilə mümkün olardı.

Beduinlər buranı bəzi qayaların formasına görə "Vadi Qəzar" və ya "Kök Vadisi" adlandırırlar.

2002-ci ildən Ağ səhra Misirin milli parkı elan edilmişdir.

Milli Parkın ən yüksək nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 353 m yüksəklikdə olan Əl Qəss Əbu Saiddə, ən aşağı nöqtəsi isə 32 m olan Vadi Hennisdədir. Parkda müxtəlif heyvanlar o cümlədən nəsli kəsilməkdə olan Rhim ceyranı və həssas Dork  ceyranı, həmçinin Barbar qoyunları qorunur.

## Mənbə

* Ağ səhranın şəkilləri  
* Ağ səhra haqqında ətraflı
* Ağ səhra haqqında məqalə