Ziyarət Paşayeva

**Ziyarət Paşayeva** (tam adı: *Ziyarət Nağı qızı Paşayeva*; ) — Azərbaycan  gənc alimi, kimya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Naziriliyi akad. Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun elmi katibi.

## Həyatı
Paşayeva Ziyarət Nağı qızı 30 aprel 1990-cı ildə  Xaçmaz şəhərində qulluqçu (ziyalı) ailəsində anadan olmuşdur. 2007-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsinə daxil olub, 2011-ci ildə həmin universitetin “Bakalavr” pilləsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 2011-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsinin “Kompozisiya materialları kimyası” ixtisasının Maqistratura pilləsinə daxil olub, 2013-cü ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Təhsildə əldə etdiyi nailiyyətlərə görə 2011 və 29 iyun 2013-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin rektorluğu tərəfindən «Fəxri fərmanla» təltif edilmişdir. 2012-ci ildə AMEA-nın Y.H. Məmmədəliyev adına Neft Kimya Prosesləri İnstitutunun “Funksional oliqomerlər” laboratoriyasında kimyaçı vəzifəsində başlamış, hal hazırda qeyd olunan elmi institutda  elmi katib vəzifəsində çalışır. O, "Gənc Alimlər və Mütəxəssilər Şurası"nın fəal üzvüdür. 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikası Qadınlarının IV qurultayının nümayəndəsi olmuşdur. 20 fevral 2014-cü ildə AMEA Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda 2304.01- “Makromolekullar kimyası” ixtisası üzrə doktoranturaya daxil olmuş, 2017-ci ilin sentyabr ayının 29-da “İon mayelərindən katalitik sistem və həlledici kimi istifadə etməklə alkil (C1, C4, C8, C10) akrilatların sintezi və polimerləşməsi” mövzusunda dissertasiya işini müdafiə etmişdir. 2014-cü il “C2-C12 α-olefinlərin əsasında sintetik və yarımsintetik yağların alınması üçün yeni katalitik sistemlərin işlənib hazırlanması” – qrandında icraçı olmuşdur. 2016-cı ildə Russiyyada keçirilən II Beynəlxalq elmi-texniki konfransda Gənc alimlərin məruzələri arasında keçirilmiş müsabiqədə 2-ci yerə layiq görülmişdir . 2017-ci ildə - elmi fəaliyyətində fərqləndiyinə görə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının “Fəxri fərmanı” ilə təltif olunmuşdur . 2018-ci ildə - ümummilli lideri Heydər Əliyevin anadan olmasının 95 illiyi münasibətilə akademiyanın gənc alimləri arasında keçirilmiş müsabiqədə 1-ci yerə layiq görülüb . 2019-cu ildə - Harvard univeristeti tərəfindən keçirilmiş konfransda iştirak etmək üçün müsabiqədən uğurla keçərək The Harvard College Project for Asian and International Relations 2019 Asia Conference konfransında iştirak edib .

## Əsas elmi fəaliyyəti
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının 23 may 2019-cu il tarixli qərarı ilə 2304.01. - “Makromolekullar kimyası” ixtisasında kimya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi, 29 oktyabr 2021-ci ildə isə dosent elmi adı almışdır.

## Əsas elmi Nailiyyətləri
* Ekoloji zərərsiz, sadə “yaşıl kimya” texnologiyaların yaradılmasına imkan verən, katalitik komponent, katalitik sistem və həlledici kimi istifadə oluna bilən ion mayelərin sintezi, onlardan katalitik sistem kimi istifadə etməklə metakril turşusunun müxtəlif efirlərinin alınması və həlledici kimi istifadə etməklə alınan efirlərin polimerləşmə prosesini öyrənməsi.
* Sintez edilmiş ion maye tərkib katalizator – morfolinhidrosulfat iştirakında metakril turşusunun oktil və desil spirtləri ilə efirləşməsi reaksiyası həyata keçirilərək, metakril turşusunun oktil və desil efirlərinin ekoloji təmiz sintez metodları işlənib hazırlanmışdır;
* İon mayenin təbiətinin metakril turşusunun metil, butil, oktil və desil efirlərinin radikal polimerləşməsinə təsiri öyrənilmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, ion maye mühitində ənənəvi üzvi həlledicilərlə müqayisədə metakril turşusunun qeyd edilən efirlərinin polimerləşməsi daha yüksək çıxım və orta molekul kütləsi ilə xarakterizə olunan polimerlərin alınması ilə nəticələnir;
* N-metilpirrolidon və sirkə turşusu əsasında sintez edilmiş ion maye mühitində metakril turşusunun butil efirinin stirolla birgəpolimerləşməsi həyata kçirilmişdir. Sintez edilmiş birgəpolimerlər sürtkü yağlarına antimikrob və özlülük aşqarı, polimetil-, polibutilmetakrilatlar örtükəmələgətirici tərkib kimi tədqiq olunmuşlar.
* Metakril turşusu əsasında müxtəlif quruluşlu, molekulun tərkibində speyserin uzunluğu və anionun təbiəti ilə fərqlənən kation tipli ion-maye monomerlərin sintez şəraitinin işlənib hazırlanması, alınan yeni tərkib ion-maye monomerlərin termiki stabilliyi, ion keçiriciliyinin tədqiq olunması, radikal mexanizmi ilə homopolimer-ləşməsi və stirol, metakril turşusu kimi sənaye miqyaslı monomerlərlə birgə polimerləşməsi reaksiyalarının tədqiqi.

## Elmi Tədqiqatları
Tədqiqat işlərinin nəticələri respublika daxili və xarici jurnallarda nəşr olunmuş, bir çox respublika və beynəlxalq konfranslarda, o cümlədən Rusiya, Türkiyə, Qazaxıstan, Belçika, Belarus və s. ölkələrdə dinlənilmiş və müzakirə edilmişdir. Hal-hazırkı dövrə qədər 90-dan çox elmi əsərin müəllifi və həmmüəllifidir.

## Təltif və mükafatları
* 2011 və 2013-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin rektorluğu tərəfindən «Fəxri fərmanla» təltif edilmişdir,
* 2016-cı ildə Russiyyada keçirilən II Beynəlxalq elmi-texniki konfransda Gənc alimlərin məruzələri arasında keçirilmiş müsabiqədə 2-ci yerə layiq görülmişdir.
* 2017-ci ildə - elmi fəaliyyətində fərqləndiyinə görə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının “Fəxri fərmanı” ilə təltif olunmuşdur.
* 2018-ci ildə - ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 95 illiyi münasibətilə akademiyanın gənc alimləri arasında keçirilmiş müsabiqədə 1-ci yerə layiq görülmüşdür. 
* 2019-cu ildə - Harvard univeristeti tərəfindən keçirilmiş konfransda iştirak etmək üçün müsabiqədən uğurla keçərək “The Harvard College Project for Asian and International Relations 2019 Asia Conference” konfransında iştirak etmişdir.
* 2019-cu ildə Rusiyada keçirilən III Beynəlxalq elmi konfransda xüsusi diplom ilə mükafatlandırılmışdır.
* 2020-ci ildə - elmi fəaliyyətində fərqləndiyinə görə 2 fevral Gənclər günü münasibəti ilə Gənclər və İdman Nazirliyi tərəfindən diplom ilə təltif edilmişdir.
* 2021-ci ildə - “Alternativ xammal və yanacaq mənbələri” (АИСТ-2021) adlı VIII beynəlxalq elmi-texniki konfransda 1-ci dərəcəli diplomla təltif edilmişdir.

## Pedaqoji fəaliyyəti
Ziyarət Paşayeva həmçinin pedaqoji fəaliyyətlə də məşğuldur, belə ki, 2016-2022-ci illərdə müxtəlif universitetlərdə, o cümlədən Xəzər Universiteti Dünya məktəbi, İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin Bakı filialında kimya fənnindən tədris edib, hal-hazırda Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin “Üzvi maddələr və yüksəkmolekullu birləşmələrin texnologiyası” kafedrasının dosentidir.

## Elmi əsərləri
# Ибрагимова М.Д., Пашаева З.Н., Абдуллаева Ф.М., Юсифзаде Ф.Ю., Дадашова С.Д. Морфолинформиатная ионная-жидкость в качестве реакционной среди в процессе полимеризации бутилового эфира метакриловой кислоты / 1st International Scientific Conference of Young scientist and specialists, 15-16 october, Bakı-2014, p. 387.
# Ибрагимова М. Д., Азизов А. Г., Пашаева З.Н., Абдуллаева Ф. М., Юсифзаде Ф. Ю., Дадашева С. Д. Применение ионных жидкостей в процессах синтеза полимеров в качестве растворителя и катализатора // Химия в интересах устойчивого развития, 2015, Т.23, №2 , с.225-233.
# Ибрагимова М. Д., Пашаева З.Н., Абдуллаева Ф. М., Юсифзаде Ф. Ю., Дадашева С. Д., Нагиев В.А. Ионная жидкость в качестве реакционной среды в радикальной полимеризации бутилового эфира метакриловой кислоты // Процессы нефтехимии и нефтепереработки, 2015, Т16, №1 (61), с.48-53.
# Ibragimova M.D., Talibov A.Q., Pashayeva Z.N., Nuriyev L.Q., Ke-rimov P.M., Abdullayeva F.M., Yusifzade F.Y. Ionic liquid catalysts in the synthesis of octyl ether methacrylic acid / Azərbaijan national academy of sciences council of young scientists and specialists Academic Science  Week - International Multidisciplinary  Forum,  2015, p. 396.
# Ибрагимова М. Д., Мамедова П. Ш., Пашаева З.Н., Ибрагимова Т.А., Абдуллаева Ф. М., Юсифзаде Ф. Ю. Антимикробные свойства сополимеров стирола с бутиловым эфиром метакриловой кислоты, синтезированных в ионно-жидкостной среде // Журнал Мир нефтепродуктов, 2016, №5, с.19-22.
# Ibragimova M.C., Pashayeva Z.N., Yusifzadfə F.Y., Dadashova S.D., Nağıyev V.A., Abdullayeva F.M Synthesis and Polymerization of Ester of Methacrylic Acid with Participation of İonic Liquids / İnternational Conference on Chemical Sciences 6-9 aug., 2016. Alex.Egypt  s.128-129.
# Ibragimova M.J., Іsakov E. U., Pashayeva Z.N., Yusifzade F. Y., Abdullayeva F. M., Qasanova E. I. Poly (butylmethacrylate) synthesized in an ionic-liquid solvent – like oil additives for viscosity // East European Scientific Journal, 2016 ,v9, p.118-119.
# Ибрагимова М.Д, Пашаева З.Н., Абдуллаева Ф.М., Юсифзаде Ф. Ю., Нагиев В.А., Дадашева С. Д. Ионные жидкости в качестве катализатора и растворителя в реакциях синтеза и полимеризации децилового эфира метакриловой кислоты / Международная научно-техническоая конференция  «Современные достижения в области клеев и герметиков. Материалы, сырье, технологии», проводимой ФГУП «НИИ полимеров», 2016, с.100-102.
# Ибрагимова М.Д., Исаков Е.У., Пашаева З.Н., Юсифзаде Ф.Ю., Нагиев В.А., Дадашова С.Д. Cополимеры бутилового эфира метакриловой кислоты со стиролом, синтезированные в ионно-жидкостной среде, в качестве вязкостных присадок к смазывающим маслам / IX Бакинская международная Мамедалиевская конференция по нефтехимии, 2016, с.120.
# Ibrahimova M.C., Isakov E.U.,  Yusifzade F.Y.,Abdullayeva F.M., Nagiyev V.A., Dadashova S.D. Integration Processes of the world science in the 21st century ,Ganja – Azerbaijan, 2016, p. 64-65.
# Ибрагимова М.Д., Нагиев В.А., Пашаева З.Н., Сеидова С.А., Абдуллаева Ф.М., Ахмедбекова С.Ф., Абдуллаева Х.А. Синтез ионных жидкостей на основе муравьиной и уксусной кислоты и физико-химические методы их исследования // Qafqaz Universiteti 2016,  №1, s.101-107.
# Пашаева З.Н. Ионная жидкость в качестве реакционной среды в процессе полимеризации октилового эфира метакриловой кислоты / Polimer materialları institutunun yaradılmasının 50 illik yubileyinə həsr olunmuş “Makromolekullar kimyası, üzvi sintez və kompozit materiallar” mövzusunda respublika elmi konfransı, 20-21 oktyabr, Sumqayıt – Azərbaycan, 2016, s.78.
# Пашаева З.Н., Ибрагимова М.Д., Абдуллаева Ф.М., Нуриев Л.Г., Керимов П.М., Юсифзаде Ф.Ю., Дадашова С.Д. Применение ионных жидкостей в реакциях синтеза эфиров (мет)акриловых кислот // Elmi əsərlər, 2016, cild 1, № 3, s.271-275.
# Ибрагимова М.Д., Велиева Ф. М., Пашаева З.Н., Юсифзаде Ф.Ю., Абдуллаева Ф.М., Нагиев В.А Некоторые кинетические параметры процесса радикальной полимеризации бутилового эфира метакриловой кислоты в ионной жидкости // Журнал химия и химическая технология, 2016. Т. 59. Вып. 12. с. 75-79
# Ибрагимова М.Д., Пашаева З.Н., Абдуллаева Ф.М., Юсифзаде Ф.Ю., Нагиев В.А., Дадашева С. Д. Радикальная полимеризация децилового и октилового эфиров метакриловой кислоты в ионно-жидкостной среде//Клеи,герметики, технологии, 2017,№1, с.30-35.
# Ибрагимова М. Д., Абдуллаева Ф. М., Юсифзаде Ф.Ю., Нагиев В.А, Дадашева С. Д. Радикальная полимеризация бутилового эфира метакриловой кислоты в ионно-жидкостной среде // Вестник ВГУ, серия Химия. Биология. Фармация. 2017, №1, с. 21-27.
# Пашаева З.Н., Абдуллаева Ф.М. Ионные жидкости в качестве реакционной среды в процессе полимеризации эфиров метакриловой кислоты / VIII Научная конференция молодых ученых"Инновации в химии: достижения и перспективы – 2017",Москва – Россия, 2017,  с.220.
# Ibragimova M.D., Abdullaeva F.M., Pashaeva Z.N., İbragimova T.A., Huseyinov E.Z. Synthesis of New Bromine Ion-Containing Monomers Based on Methacrylic acid // International Journal of Research Studies in Science, Engineering and Technology, 2017, v. 4, № 2, p. 1-5.
# Пашаева З.Н., М. Д. Ибрагимова, Ф. М. Абдуллаева и др. Новая реакционная среда для синтеза полиметакрилатов // Journal of Qafqaz University-Chemistry and Biology. 2018, Volume 1 , №1, p.23-28.
# М.Д.Ибрагимова, Ф.М.Абдуллаева, Пашаева З.Н., Ф.И. Ахмедов, Э.З.Гусейнов Синтез ионно-жидкостных мономеров N,N- диэтил- N-(2-гидроксиэтил)- N-(метакрилоксиалкил)  аммоний бромидов // Вестник ВГУ, серия Химия. Биология. Фармация. 2018,№2 № 2, с. 7-13.
# М.Д.Ибрагимова, Ф.А.Амиров, С.Т.Байрамова, Т.А.Ибрагимова, Пашаева З.Н., Багирова Б.Ф. Применение ионно-жидкостного катализатора – морфолингидросульфата – при синтезе феноформалитов на основе легкого газойлякаталитического крекинга // Лакокрасочные материлы, 2019, №3, с.23-25.

## İstinadlar