open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Şri Mataci Nirmala Devi

**Şri Mataci Nirmala Devi** () — Sahaca-Yoqa nın yaradıcısı.

## Həyatı
Şri Mataci Nirmala Devi 21 mart 1923-cü ildə Hindistanın Maharaştra şəhərində xristian ailəsində anadan olub. Atası və anası Prasad və Cornelia Salve, Şalivahana Kral Sülaləsi nəslindən idi. Bu son dərəcə parlaq uşağın gözəlliyini görüb ona "Təmiz, qüsursuz" mənasını verən Nirmala adını verdilər.

Daha sonra Şri Mataji Nirmala Devi kimi çoxluq arasında tanınmağa başladı; yəni doğulduğu gündən aydınlaşan və çox gənc yaşlarında bütün bəşəriyyət üçün mümkün olması lazım olan misilsiz bir qabiliyyətə sahib olduğunu anlayan əziz Anne.

Ailəsi İngiltərənin hakimiyyəti altında Hindistanın Müstəqilliyi uğrunda mübarizədə mühüm rol oynadı. Mahatma Qandinin yaxın dostu olan atası Hindistanın Seçki Cəmiyyətinin üzvü idi. Məşhur bir alim idi, 14 dildə danışırdı və Quranı marati dilinə ilk çevirən idi. Anası Hindistanda Riyaziyyat üzrə Fəxri qazanan ilk qadın idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mirmehdi Ağaoğlu

**Mirmehdi Mirkazım oğlu Ağaoğlu** () — azərbaycanlı yazıçı və publisist.

## Həyatı
Mirmehdi Ağaoğlu 15 oktyabr 1982-ci ildə Neftçala rayonunun Aşağı Qaramanlı kəndində anadan olub. 1990–2000-ci illərdə Bakı şəhəri Sabunçu rayonu 170 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. 2000–2004-cü illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində mühasibat uçotu fakültəsində oxuyub.

## Fəaliyyəti
2005-ci ildən *Mirmehdi Ağaoğlu* imzasıyla mətbuatda dərc olunmağa başlayıb. 2008–2012-ci illərdə "Xalqbank"da kassir vəzifəsində çalışıb. 2012–2018-ci illərdə isə "Kulis.az" internet dərgisində redaktor kimi fəaliyyət göstərib. 2019-cu ildən APA Holdinqdə redaktor vəzifəsində çalışır.

## Kitabları
2011-ci ildə "Görüş" adlı romanı işıq üzü görüb.

2012-ci ildə "Küləyi dişləyən" adlı romanı ilə oxucuların qarşısına çıxıb.

2015-ci ildə "Bu gün səbir elə" adlı romanı çap olunub.

2016-cı ildə "Alman malı" adlı müxtəlif illərdə qələmə aldığı hekayələrindən ibarət kitabı "ATV Kitab" seriyasından "Parlaq imzalar" nəşriyyatında çap edilib.

2020-ci ildə "Oğlum üçün hər şey" adlı kitabı Türkiyədə işıq üzü görüb.

2021-ci ildə "Zəfərin izi ilə" adlı kitabı çap olunub. Kitaba müəllifin 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra işğaldan azad olunmuş ərazilərə səfərləri zamanı hazırladığı reportajlar daxil edilib.

## Tərcümələri
2017-ci ildə Amerika sosioloqu Erik Hofferin "Əsl inamlı" əsərini Azərbaycan dilinə tərcümə edib.

## Uğurları
"Küləyi dişləyən" romanı 2011-ci ildə keçirilən Milli Kitab Mükafatında qısa siyahısına düşüb və beşinci yerin sahibi olub.

2015-ci ildə Azərbaycan Yaradıcılıq Fondu və Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin birgə keçirdiyi "Quran motivləri əsasında hekayə" müsabiqəsinin qalibi olub.

2017-ci ildə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin təsis etdiyi "Qızıl Kəlmə" ədəbi mükafatının "Şans" ödülünə sahib olub.

2017-ci ildə ədəbi-publisistik fəaliyyətinə görə "Ədəbiyyat qəzeti"nin təsis etdiyi "Əli bəy Hüseynzadə" mükafatına sahib olub.

2017-ci ilin dekabr ayında "85-ci gün" adlı hekayəsi İranın Şiraz şəhərində keçirilən Dialoq və Əməkdaşlıq uğrunda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı Gənclər Forumunun Birinci Qısa hekayə müsabiqəsində qalib olub.

2020-ci ildə "Ədibin Evi" tərəfindən keçirilmiş Mir Cəlal adına İkinci Hekayə müsabiqəsində "Yapon balığı" hekayəsi ilə qalib olub.

2022-ci ildə Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının "Mən qadınam" qısametrajlı bədii film ssenari müsabiqəsində həmmüəllifi olduğu "Zənbil" adlı ssenari ikinci yerə layiq görülüb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
2698 Azərbaycan

**2698 Azərbaycan** — Asteroid qurşağında yerləşən, kiçik asteroid. 11 oktyabr 1971-ci ildə Krım Astrofizika Rəsədxanası işçiləri tərəfindən kəşf olunmuşdur və ona Azərbaycan adı verilmişdir.
## İstinadlar
Acıbac

**Acıbac** (, qədim adıyla: **Acaran**, **Acarac**) — Ermənistan Respublikasının cənubunda Sünik mərzində yerləşən Nor Astğaberd kənd icmasına daxil olan kiçik dağ kəndi.

1930–1995-ci illər aralığında Qafan rayonu inzibati-ərazi vahidinin tərkibinə daxil olan kənd Qafan şəhərindən 33 km şimal-qərbdə, Qazangölçayın sahilində, dəniz səviyyəsindən 1929 m yüksəklikdə, Zəngəzur dağlarının ətəyində, Qazangöldən 12 km məsafədə yerləşir.

## Tarixi
Acıbac kəndi tarixən türk kəndi olub, Sofulu tayfasının qışlaqlarından biri kimi XVI yüzillikdə salınmışdır.
1918-ci ildə Andranik Ozanyanın ordusu kəndi dağıtmış, əhalini qırmış, sağ qalanlar dağlarla Ordubada qaçmışlar. Həmin dövrdə Acıbac kəndinin XVII yüzilliyə aid müsəlman-türk memarlıq üslubunda tikilmiş *Tağlı məscidi* yandırılıb, dağıdılmışdır. 1922-ci ildən sonra qaçqın əhali yenidən öz doğma kəndinə qayıtmış, təsərrüfatı bərpa etmişdir. 1931-ci ildə Acıbac kəndində kolxoz qurulmuş, lakin kolxoz bir neçə dəfə qonşu Pəyhan kolxozuna birləşdirilmiş və nəhayət, 1965-ci ildə Gığı sovxozunun tərkibinə qatılmışdır.

Acıbac kəndində ilk ibtidai məktəb 1930-cu ildə yaradılmış, 1988-ci ilə kimi isə 8 illik məktəb şəklində fəaliyyət göstərmişdir. 1937–39-cu illərdə kənddən ona yaxın adam heç bir günahı olmadan repressiyaya məruz qalmışdır. Acıbac kəndindən 38 nəfər İkinci dünya müharibəsində iştirak etmiş, onlardan 17 nəfəri geriyə qayıtmamışdır.

## Etimologiyası
Osmanlı İmperiyasının 1593-cü ildə tərtib etdiyi *"Urud və İskəndər qalası livalarının müfəssəl dəftəri"*ndə kəndin adı "Acbacı" şəklində göstərilmişdir. Xalq etimologiyası ilə "acı bacı" kimi izah edilir.

## Əhalisi
1886-cı ilin statistik məlumatlarına görə kənddə 202 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.

1988-ci il deportasiyasına kimi kənddə bütünlüklə azərbaycanlılar yaşasa da, kənd əhalisinin kəndlərindən çıxarılmasından sonra kəndə ermənilər köçməyə başlamışlar.

Ermənistan Respublikası Statistika Xidmətinin 2001-ci ilin yekun rəsmi statistikasına görə kənddə 30 nəfər yaşayır.

## Kəndin toponimləri
* Toxmaq
* Maralölən çeşməsi
* Çobanöldürən bulaq
* Baldırqanlı bulaq
* Əbədərə
* Qarayataq
* Məmmədlər
* İlbənd
* Dəf
* Daşkörpü
* Motalqaya
* Sarıyurd

## Xarici keçidlər
* Wikimapia.org: Acıbac (Ajabaj)

## İstinadlar
"Oraq və çəkic" medalı

**"Oraq və Çəkic" medalı** — Sosialist Əməyi Qəhrəmanının atributu.

## Haqqında
22 may 1940-cı ildə SSRİ Silahlı Qüvvələri Rəyasət Heyətinin 22 may 1940-cı il tarixli "Sosialist Əməyi Qəhrəmanları üçün əlavə fərqlənmə nişanları haqqında" Fərmanı ilə təsis edilmişdir. SSRİ-nin ən yüksək mükafatı - Lenin ordeni və Ali Sovet Rəyasət Heyətinin diplomu ilə yanaşı verilir. 

Ümumilikdə “Oraq və çəkic” medalı ilə 20613 nəfər, iki dəfə 201 nəfər, üç dəfə 16 nəfər təltif edilib.

## İstinadlar
Kopi Luvak

**Kopi Luvak** () — İndoneziyanın Sumatra adasında istehsal edilən qəhvə çeşidi. *Kopi Luvak* hazırlanma texnologiyası və az məhdud sayda istehsal edilməsi səbəbindən dünyanın ən bahalı qəhvələrindən biri hesab olunur. Vəhşi təbiətdə yığılmış qəhvə dənələrinin bir kiloqramının qiyməti təqribən 1300 ABŞ dolları civarındadır.

## İstinadlar
Petroni

**Qay Petroni Arbitr** (; təxm. 27, Massaliya — 66, Kum) — qədim Roma yazıçısı, yeni roman yaradıcısı. "Satirikon"un müəllifi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vafli

**Vafli** () — səthində müxtəlif bəzəkləri olan nazik biskvit növü

Vafli sözü mənşəyini holland sözü olan "waffel" gotürüb. Bu söz XVIII əsrdə waffle sözünə dəyişmiş və dilimizə bu şəkildə keçmişdir. Vafli qatları arasına daha çox krem, zövqə uyğun olaraq dondurma, giləmeyvə və s. Içliklər də çəkilir. Vafli həmçinin digər qənnadı məmulatlarında da istifadə edilə bilər.

## Hazırlanması
Vafli əsasən xüsusi sənaye avadanlığı vasitəsilə hazırlanır. Onu ev şəraitində hazırlamaq üçün isə dəmir vafli qabından istifadə olunur.

## Xarici keçid
Dasti Sprinqfild

300 px|thumb|Dusty Springfield
**Dasti Sprinqfild** (, əsl adı **Meri İzobel Ketrin Bernadett O’Brayen**; 16 aprel 1939 — 2 mart 1999) — ingilis pop musiqi müğənnisi. 1960-cı illərdə müvəffəqiyyətli bir dövr keçirən Springfield 1980-lərin sonlarında da müvəffəqiyyətli bir "geri dönüş" ilə özündən söz etdirmişdir.
## Həyatı
### Fəaliyyəti
İlk sinqlı I Only Want to Be With You həm ABŞ-də, həm də İngiltərədə müvəffəqiyyətli oldu. Bunu bir çox single və albom izlədi. Bunlardan bir neçəsi Stay awhile, I Just Dont Know What to Do With Myself və Losing You. Ardından özü üçün yazılan The Look of Love gəldi və bu mahnı Bond filmində istifadə edildiyi üçün Akademiya Mükafatı namizədi oldu. 1964-cü ildə zamanının ən böyük solo müğənnisi oldu. 1966-cı ildə, ən böyük çıxışını You Dont Have to Say You Love Me (1966) ilə etdi. O il nəşr olunan bütün siyahılarda xüsusilə yer alan bu mahnı, müğənninin karierinin ən üst nöqtəsi idi. Daha sonrakı illərdə bir daha belə yüksək bir müvəffəqiyyətə çata bilmədi. Albomları çox satılmadı.
## Diskoqrafiya
* A Girl Called Dusty (1964)
* Stay Awhile-I Only Want to Be with You  (1964)
* Dusty (1964)
* Ooooooweeee!!! (1965)
* Ev'rything's Coming up Dusty  (1965)
* You Don't Have to Say You Love Me (1966)
* Where Am I Going (1967)
* The Look of Love (1967)
* Dusty... Definitely (1968)
* Dusty in Memphis (1969)
* A Brand New Me (1970)
* See All Her Faces (1972)
* Cameo (1973)
* It Begins Again (1978)
* Living Without Your Love (1979)
* White Heat (1982)
* Reputation (1990)
* A Very Fine Love (1995)

## Xarici keçidlər
*afterellen səhifəsi
* [Http://www.dustyspringfield.nu/ fan saytı]  
* [Http://www.dustyspringfield.info/ Let'S Talk Dusty! The Ultimate Site for Dusty Springfield Fans]
Kirs

* Kirs (Kirov) — Rusiyada şəhər.
* Kirs (Qafan) — Zəngəzur mahalının Qafan rayonunda kənd.
* Böyük Kirs
* Kiçik Kirs
Şotland Riti

thumbnail

**Qədim və Qəbul Edilmiş Şotland Nizamnaməsi** () — Masonluqda dərəcələndirməni ifadə etmək üçün istifadə edilən masonluq ritlərindən biri. Şotland Riti masonlar arasında ən geniş istifadə edilən ritdir.

## İstinadlar
Mason lojası

**Mason lojası** — Masonların toplaşdıqları və fəaliyyət göstərdikləri yerlərə verilən ad.

Hər bir **mason lojası** daha yüksək qurum olan Böyük Loja tərəfindən nəzarət edilir və mason lojaları əsasən lokal səviyyədə idarə olunur. Yerli mason lojaları Baş loja tərəfindən qəbul edilən qanunlar və nizamnamələr əsasında fəaliyyət göstərməkdədirlər.

## İstinadlar
Ichthyaetus audouinii

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Adını Fransız təbiətşünas Jean Victoire Audouindən almışdır.

## Təsvir
Audoin qağayısı IUCN 2004 Qırmızı Siyahısında NT (Near threatened: Hal-hazırda təhlükədə olmayan lakin yaxın gələcəkdə VU, EN və ya CR kateqoriyasına girməyə namizəd olan növ) olaraq təsnif edilmişdir.

Tipik qağayı rəngi olan qara, ağ və boz rəngləri daşıyan ada martısının ən fərqləndirici xüsusiyyəti tünd rəng gözləri və qan qırmızı dimdiyidir. Başı və gövdəsi ağ, qanadları boz və quyruğu qaradır. Bu qağayı növü sarı qıçlı qağayıya (Larus michahellis) bənzər amma qara qıçları ilə fərqlənir. Balaları qəhvəyi tərs olar, yaşları irəlilədikcə ağa dönür.

## Yaşayış
Qayalıq sahillərdə və ya kiçik adalarda koloniya halında və ya tək görülürlər, yerə etdikləri yuvalarına 2-3 yumurtanı qoyarlar. Digər qohumlarının əksinə, okeanlar yerinə sahillərə yaxın yaşamağı seçərlər.

## Biologiya
Mart sonu ilə Aprel başında artıma yerlərinə gələrək koloniyalar əmələ gətirirlər. Hər cüt sədaqətlə eyni koloniyaları geri dönər amma yuva edilən yerlər bir əvvəlki ilin müvəffəqiyyət vəziyyətinə görə dəyişə bilər. Aprel sonu May əvvəllərində 2-3 dənə yumurta edərlər və dişilər 3 həftə boyunca kürtə yatar. Balalar böyüyüb uçmağa başlayınca İyun ortası qışlama yerlərinə dönərlər.

## Dağılımı
Həyat sahəsi Aralıq dənizi ilə məhdud olan tək qağayı növüdür. Başlıca həyat sahələri İspaniya, Əlcazair, Yunanıstan və İtaliyanı. Fransa, Kipr, Xorvatiya, Türkiyə, Tunis və Mərakeşdə daha kiçik koloniyaları var. Artıma mövsümünün sonunda Afrikanın şimal və Qərb sahillərinə köç edərək, qışı buralarda keçirirlər. 1975-ci ildə yalnız 1000 cüt Audoin qağayısı varkən, balıq endüstrisindeki tullantıların miqdarının artımı sayəsində populyasiya 19,000 cütün üzərinə çıxmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Devi lampası

**Devi lampası** — tor arakəsmənin içində qapalı alov fitili lampadan ibarət alışqan atmosferə malik yerlərdə istifadə olunan təhlükəsiz lampalardır. 1815-ci ildə Hemfri Devi tərəfindən kəşf olunub. Əvvəllər onun yanmasında bitki yağından istifadə edilib. Bu daş kömür mədənlərində metan və digər alışan qazların olmasına görə partlayış təhlükələrini azaltmaq üçün yaradıldı.

Devi lampası barədə xəbərlər noyabrın 3-də 1815-ci ildə Nyukaslda Kral Cəmiyyətinin görüşdə açıqlanıb və lampanı əks etdirən sənəd formal olaraq noyabrın 9-də təqdim olunub. Bu kəşf üçün, Devi Cəmiyyətin "Rumford" medalına layiq görülmüşdür. Bu lampadan sınaq üçün ilk dəfə 9 yanvar 1816-cı ildə Hebburnda istifadə edilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Popular Science video
* The Miners’ Safety Lamp
Zirehli qüllə

**Turret** — gəmilərdə və ya qalalarda topun maşın hissəsini və topçuları qoruyacaq şəkildə düzəldilmiş zirehli qüllə. Burada bir və ya daha çox silah ola bilər. Günümüz döyüş gəmilərində bu bölüm dönərək hərəkət edə bilməkdədir. turret quruluşu, ilk boynuna götürdüyü personalı və silaharı qoruma funksiyasının yanında, yağışlı havalarda da üstünlük təmin etməkdədir. turret qurğusu, ümumiyyətlə gəminin göyərtəsinə fiziki olaraq bağlı olmayıb; yalnız bir oyuq üzərində hərəkət edəcək şəkildə nəzərdə tutulmuşdur. Bu da, gəminin Alabora olması vəziyyətində taretin düşə biləcəyi mənasını verər.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*Capt. S. W. Roskill, RN, HMS Warspite, Classics of Naval Literature, Naval Institute Press, 1997 ISBN 1-55750-719-8
*The Nelson design was an adaption of an earlier planned battleship with two turrets before the bridge and a single one behind the bridge but in front of the aft superstructure.
Finlandiya Meteorologiya İnstitutu

**Finlandiya Meteorologiya İnstitutu** (, , ya da daha qısaca *FMI*) — Finlandiyada hava vəziyyəti təxmini etmək və hava vəziyyətinə dair məlumatlar toplayan və raporloyan dövlət agentliyidir. Finlandiya Nəqliyyat və Kimlik Nazirliyinə bağlanmışdır, ancaq təşkilatın yarı-muxtar bir quruluşu var. İnstitut yalnız məlumat toplama işə etməməkdədir. Hava hadisələrini atmosferik elmdə araşdırmaq məqsədiylə bir çox işlər görməkdədir. Təşkilatın əsas mərkəzi Kumpulan kampusu, Helsinki, Finlandiyadır. İnstitutda təxminən 540 kadr çalışmaqdadır.

## Rəhbərlər
*Johan Jacob Nervander 1838–1848
*Gustaf Henrik Borenius 1848–1880
*Nils Karl Nordenskiöld 1881–1889
*Selim Lemström 1889–1890
*Ernst Biese 1890–1907
*Gustaf Melander 1907–1931
*Jaakko Keränen 1931–1953
*Matti Franssila 1953–1970
*Lauri Vuorela 1971–1979
*Erkki Jatila 1980–2002
*Petteri Taalas 2002–

## Xarici keçidlər
*
99 frank (roman)

**99 frank** () — fransız yazıçısı Frederik Beqbederin 2000-ci ildə dərc edilmiş romanı. Romanın adı onun Fransadakı satış qiyməti ilə üst-üstə düşür. Roman dərc edildiyi ildə Fransada satışların liderinə çevrilmişdi.

## Romanın mahiyyəti və süjeti
"99 frank" romanı reklam və marketinq bazarını tənqid edən satiradır. Romanın ideyası V.Pelevinin "Generation P" romanının ideyasına bənzəyir, lakin bu romanda satira daha kəskindir.

Romanın baş qəhrəmanı reklam agentliyində kopirayter işləyən Oktav eyni işdə işləmiş Beqbederin alter-eqosudur. Oktavın işi reklam kampaniyaları üçün ideyalar və sloqanlar ("titrlər") fikirləşməkdir. Romanın mərkəzi süjeti Oktavın "Manon" süd şirkəti üçün reklam hazırlaması ətrafında cərəyan edir. Reklamın hazırlanması prosesini müvafiq terminologiya ilə detallarınadək təsvir edən yazıçı Oktavın dilindən "istehlak cəmiyyəti"ni, hər şeyin, hətta hisslərin də alınıb satıldığı cəmiyyəti və reklamın müasir dünyadakı hökmran rolunu tənqid edir.

Müəllif Oktavı Onore de Balzakın qəhrəmanı olan Rastinyakla müqayisə edir və Oktavı onun xələfi adlandırır.

Beqbeder hesab edir ki, reklam həm də ideologiyadır, çünki bizə müəyyən həyat, geyim, düşüncə tərzini satırlar. Qadın nümunələri və davranış nümunələri var. Əgər sizin maşınınız və eviniz "məsləhət görüləndən" deyilsə, mebelinizi "İkea"dan almırsınızsa, siz ömrünüz boyu bədbəxt olacaqsınız.

## Maraqlı faktlar
* Almaniyada bu roman "39,90", Böyük Britaniyada "9,99", Yaponiyada "999" adı altında dərc edilmişdi. 2002-ci ildə Avropa Birliyi avroya keçəndə naşirlər romanın adından da dəyişiklik edib məzənnəyə uyğun olaraq "14,99 E" adı altında nəşr etdilər. 
* Beqbeder müsahibəsində etiraf etmişdi ki, V.Pelevinin "Generation P" romanını oxumuşdur.
* Yazıçı bir müsahibəsində bildirmişdi ki, bu romanı yazdıqdan sonra "Danon" şirkətinin məhsullarını boykot etməyə çalışsa da, bu çox çətin idi, çünki şirkət öz seqmentində Fransa bazarının 77%-nə nəzarət edir.
* Yazıçı roman çap edildikdən sonra işlədiyi reklam agentliyindən işdən çıxarılmışdı.                                             
* Bəzi tənqidçilər Beqbederi bu romanı yazarkən Uelbek, Bret İston Ellis və İrvin Uelşin ədəbiyyata gətirdiyi stil və üsullardan istifadə etməkdə ittiham edirlər.

## Romandan sitatlar
* Ölüm - sizin bloknotunuzda qeyd edilməmiş yeganə görüşdür.
* Eyni zamanda həm dünyaya boyun əymək, həm də onu dəyişmək olmaz.
* "İstehlak etmək" və "məhv etmək" anlayışları arasında fərq elə də böyük deyildir.
* Mənəviyyat, ola bilsin ki, darıxdırıcı şeydir, amma hələ ki xeyir və şəri fərqləndirməyin daha yaxşı üsulu mövcud deyil.
* Varlılarla kasıblar arasında fərqin nə olduğunu bilirsinizmi? Kasıblar narkotik satırlar ki, özlərinə "nayki" alsınlar. Varlılar isə "nayki" satırlar ki, özlərinə narkotik alsınlar.

## Ekranlaşdırılması
2007-ci ildə romanın əsasında rejissor Yan Kunen tərəfindən eyniadlı film çəkilmişdir.Oktav rolunu aktyor Jan Düjarden ifa etmişdir.

## İstinadlar
 

## Ədəbiyyat
* Romanın elektron versiyası (rusca)

## Həmçinin bax
* Frederik Beqbeder
* Məhəbbət üç il yaşayır
Raqub Məmmədov

**Raqub Allahverdi oğlu Məmmədov** () — Ağdam Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı.

## Həyatı
Məmmədov Raqub Allahverdi oğlu 1961-ci il avqust ayının 9-da Ağdam rayonunun Xıdırlı kəndində anadan olmuşdur. Xıdırlı kənd orta məktəbində oxumuşdur. 1978-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutuna daxil olmuş, 1983-cü ildə oranı bitirmişdir.

1983–1986-cı illərdə Ağdam Rayon "İnqilab" üzümçülük sovxozunda mühəndis kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1986–1987-ci illərdə Azərbaycan LKGİ Ağdam Rayon Komitəsində ikinci katib, 1987–1991-ci illərdə Azərbaycan LKGİ Ağdam Rayon Komitəsində birinci katib 1991–1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Gənclər Birliyi Ağdam rayon təşkilatında sədr vəzifəsində işləmişdir.

1993–2014-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Milli Təhlükəsizlik orqanlarında xidmət etmişdir. Sonuncu iş yeri Milli Təhlükəsizlik Naziriliyinin Tərtər rayon şöbəsinin rəisi vəzifəsi olmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 aprel 2014-cü il tarixli 394 saylı Sərəncamı ilə Ağdam Rayonu İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 06.06.2018-ci il tarixli sərəncamına əsasən: R. A. Məmmədov Ağdam Rayon İcra Hakimiyyətinin başcısı vəzifəsindən azad edilib.

Yeni Azərbaycan Partiyasinin üzvüdür. Ailəlidir, 3 övladı, 3 nəvəsi var.

## İstinadlar
Briqada

**Briqada** — alaydan böyük, diviziyadan kiçik əsgəri taktika vahid. Personal sayı ehtiyaclara görə dəyişməklə birlikdə 5.000 əsgərdən ibarət olan hərbi birliklərdir. Təşkilatında piyada bölüklərinden, tank gücünə, istehkam bölüyünə hər cür xəbərləşmə vahidinə malikdir. Briqadanın ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti, öz-özünə çata bilən ən kiçik əsgəri birlik olmasıdır. Komandiri polkovnik, general-mayor, kontr-admiraldır.

Briqadalar tabeliyində fərqli alaylar saxlaya bilər. Təşkilatlarındakı ana döyüşçü ünsürə görə piyada briqadası, tank briqadası, topçu briqadası olaraq təyin olunurlar.

## Zirehli briqada
Əsas döyüş ünsürü tank olan briqadalardır. Təşkilatlanması ümumiyyətlə aşağıdakı kimidir:
* Briqada qərargahı
* 3 Tank taboru
* 1 Motaatıcı tabor
* 1 Topçu taboru
* Tank əleyhinə divizyon
* Zenit raket divizyonu
* Zenit artilleriya divizyonu
* Reaktiv artilleriya divizyonu
* Mühəndis-istehkam taboru
* Təmir bölüyü
* Rabitə bölüyü
* Maddi təminat bölüyü
* Kəşfiyyat taboru
* Artilleriya kəşfiyyat batareyası
* KQSM taboru

## Motoatıcı briqada
* Briqada qərargahı
* 3 Motaatıcı tabor
* 1 Tank taboru
* 2 Topçu taboru
* Tank əleyhinə dizivyon
* Zenit raket divizyonu
* Zenit artilleriya divizyonu
* Reaktiv artilleriya divizyonu
* Mühəndis-istehkam taboru
* Təmir bölüyü
* Rabitə bölüyü
* Maddi təminat bölüyü
* Kəşfiyyat taboru
* Artilleriya kəşfiyyat batareyası
* KQSM taboru

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Dəniz Piyadaları
Midas

**Midas** () — E.ə. 738–696-cı illərdə Frigiya çarı.

Yunan əfsanəsinə görə, Midasa, Dionisi tərəfindən toxunduğu hər şeyi qızıla çevirmək qabiliyyəti bəxş edilmişdi. Qədim mifə görə, kobud və özündənrazı Midas Apollon və Pan arasında musiqi yarışmasında qələbəni sonuncuya vermişdi (buradan da "midas məhkəməsi" — "nadan (cahil) məhkəməsi" ifadəsi yaranmışdır); bu əməlinə görə Apollon Midası eşşək qulaqlı etmişdi(buradan isə "Midasın qulaqları" ifadəsi yaranmışdır).

## Ədəbiyyat
* БСЭ. səh.799

## İstinadlar
Sahib Sultan Dünbüli

**Sahib Sultan Dünbüli** — Azərbaycan şairəsi

## Həyatı
Sahib Sultan xanım Şahbaz xan Dünbülinin qızıdır. Güney Azərbaycanın Dünbül şəhərində yaşamışdır. Yüksək şeir istedadına malik olan bu qız incəsənət sahəsində çox qabiliyyətli imiş. Mənbələrdə şahzadə Həsənəli Muradın tərifi münasibətilə bir şeirinə rast gəlinir. Şeirin iki variantda təcüməsi oxuculara təqdim olunur. Haqqın başqa məlumat yoxdur.

## Şeirləri
O güllü bağçanıza yaxın olsa da əğyar,
Bu məni nə qorxuya, nə də bir dərdə salar.
Çünki mən də bir zaman sizə yaxın olmuşam,
Elə bu yaxınlıqdan bir arzu kam almışam.
Var olsun bu cahanın şahənşahı şahzadə,
Ağıllılar içində cavan Mahmud dünyadə.

## İstinadlar
* Azərbaycan qadın şairləri antologiyası, "Avrasiya press", Bakı, 2005
Rəziyyə Gəncəvi

**Rəziyyə Gəncəvi** — XII-XIII əsrlərdə yaşamış Azərbaycan şairəsi. Ən çox rübailəri ilə məşhurdur.

## Haqqında

Rəziyyə Gəncəvinin əsərlərinə Cəlaləddin Xəlil Şirvaninin XIII əsrdə tətib etdiyi "Nüzhətül-məcalis" adlı məcmuədə rast gəlindiyindən alimlər onun XII-XIII əsrlərdə yaşadığını təxmin edirlər.

## Rübailəri
*****<br>**
Yolun torpağıtək eyləsən də xar,
Yenə də qulunam, ey əziz dildar!
Qərqəm göz yaşına, mərhəmət qılıb,
Alsan ağuşuna məni, nə olar?

*****<br>**
Yuxum yox, getmə sən, canan, gözümdən,
Getməyir göz yaşı bir an gözümdən.
Çünki sən gözümü etmisən məskən,
Sevincdən yaş damır hər an gözümdən.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

*Azərbaycan qadın şairləri antologiyası, "Avrasiya Press", Bakı, 2005
Azərbaycan müdafiə nazirlərinin siyahısı

**Azərbaycan müdafiə nazirlərinin siyahısı** — 28 may 1918-ci ildən sonra ölkədə respublika quruluşu təyin edilmişdi, bu vaxtdan başlayaraq Azərbaycanın müdafiə nazirləri bu siyahıda göstərilib. Bu məqalədə Azərbaycanın müdafiə nazirləri (müxtəlif dövrlər və müxtəlif titullarla) sıralanmışdır.

## Siyahı

Müstəqillik 18 oktyabr 1991-ci il tarixində yenidən əldə edildikdən sonra təyin olunan nazirlər siyasi partiya üzvlüyü olan prezident tərəfindən təyin olunsalar da, hər biri bitərəf olmuşdur. Ümumiyyətlə, Azərbaycan hökumətlərində daxili işlər, müdafiə və müdafiə sənayesi nazirləri postlarını bitərəf siyasətçilər tutmuşdur.

## Qeydlər

## İstinadlar
Fatma xanım Ani

**Fatma xanım Ani** () — XVII–XVIII əsrlərdə yaşamış Azərbaycan şairəsi.

## Həyatı
Əsl adı Fatma xanım təxllüsü isə Anidir. Təbrizli Xacə Sədəddin Hüseyncanın qızıdır. Süleyman Müstəkimzadə “*Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb*” adlı əsərində atasının adının Həsən olduğunu yazır və bildirir ki, bu adı şairənin öz xətti ilə yazdığı bir qeyddə görmüşdür.  İstanbulda doğulub böyümüş və təhsil görmüşdür. Qadınlar arasında savadlı olmasına görə “Xacə-i Zənan” yəni xanımların müəllimi ləqəbi ilə tanınırmış. Səlim Əfəndi “Təzkirətüş-Şüəra” əsərində Fatma xanımın İsazadə Mehmed Əziz Əfəndi adlı bir qohumundan xəttatlıq dərsləri aldığını və bu sənəti icra etdiyini yazır. Onun Əmir Ağazadə Seyid Mehmed Əfəndi adında oğlu olduğu bizə məlumdur. Oğlu Yenişəhər Fənərdə qadılıq edərkən oğlunun yanında yaşadığını bildirir. Hicri 1122-ci ilin Məhərrəm ayında yəni miladi 1710-cu ildə Yenişəhərdə vəfat etmiş və Fənərdə dəfn edilmişdir. 

Mustafa Safayi Fatma xanımın şeirlərini topladığı bir divanı olduğunu yazır və onun qadınlar arasında kifayət qədər məşhur olduğundan bəhs edir. Safayi yazır ki, digər xanımlar kimi toxuculuqla məşğul olmaq əvəzinə kişi işi olan xəttatlıqla məşğuldur, Ani təxəllüsü ilə şeirlər yazır, amma onun şeirlərinin estetik baxımdan orta səviyyəli olduğu deyilir. Şərqin məşhur qadın şairlərindən bəhs edən bütün mənbələrdə haqqında məlumat mövcuddur.

## Şeirləri
Fəramuş etdi xeyli dəm məni yad etmədən qaldı,
Mənim çox sevdiyim məzhunu, dilşad etmədən qaldı.

Nola təmirinə qəsd etməsə şahi-cəhanbanim,
Bilür kim, xatiri-viranim abad etmədən qaldı.

Qalıbdır bəhri-qəmdə dil, fələk, yox sahili-məqsud,
Heyflər… Ruzigarım bana imdad etmədən qaldı.

Düşəndən rahi-eşqi-yarə zarü natəvandır dil,
Səri-kuyində halim yarə fəryad etmədən qaldı.

Neçün dər pey olur Ani ki, hali-Qeysi bilməzmi?
O bimarə yetirdi kəndini irşad etmədən qaldı.

## İstinadlar
Bella Moretti

**Bella Moretti** () — ABŞ pornoaktrisası. Bella Moretti ləqəbi ilə tanınan Ariel Miles 2008-ci ildə porno karyerasına başlayıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Peqas (bürc)

**Peqas** () — ekvatorial bürc.

Mərkəzi enliklərdə yayda, payızda və qışın əvvəllərində yaxşı görsənir.

## Xarici keçidlər

* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Pegasus
* Star Tales – Pegasus
* Pegasus Constellation at Constellation Guide
* Warburg Institute Iconographic Database (over 130 medieval and early modern images of Pegasus) 

## İstinadlar
Xədicə Sultan xanım

**Xədicə Sultan xanım** — Azərbaycan şairəsi

## Həyatı
Xədicə Sultan xanım Həsənəli xan Dağıstaninin qızı, "Riyazüş-şüəra"nın müəllifi Əliqulu xan Valehin əmisi qızıdır. Əmisi oğlu ilə sevişmiş, onunla eyni bir mədrəsədə təhsil almışdır. Şairə Nadir Şahın hakimiyyəti dövründə İsfahanda yaşamışdır. 

## Şeirləri
Mən saqiyəm-şərab hazır,
Təşnə aşiq, bax ab hazır.
Ləl dodağım sudur sənə,
Buyur mənim ləllərimə.
Gözəlliyin qarşısında,
Günəş özü nə karədir.
Buyur mənəm, ömür gedir,
Buyur mənəm, günəş hazır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

*Azərbaycan qadın şairləri antologiyası, "Avrasiya press", Bakı, 2005
Gülgəz

**Gülgəz** — Azərbaycan şairəsi, bayatıçı

## Həyatı
Əsas etibarilə bayatıçı kimi tanıdığımız Gülgəz adlı sənətkarımız haqqında mənbələrdə tərümeyi-hal məlumatına təsadüf olunmur. Hansı əsrdə yaşadığı belə məlum deyildir. Bayatılarına XVIII əsrdə üzü köçürülmüş cünglərdə rast gəlinir.

## Bayatıları
Seyvanın qur ucada,
Kor möhtac quru cada.
Gülgəzin göz yaşından,
Qalmadı quru canda

Bağında ha səndəli,
Sən dəli, ha mən dəli.
Gülgəz, yarana dəysin,
Təbibin hasand əli.

Gülgəzin gül adaşı,
Mey daşı, gül a daşı.
Yıxar bülbül öyünü,
Kim atsa gülə daşı.

## İstinadlar
*Azərbaycan qadın şairləri antologiyası, "Avrasiya press", Bakı, 2005
Kala (şirniyyat)

**Kala** — Asan və tez hazırlanan vaflili şirniyyat.

Zəngilan rayonuna aid əsrarəngiz şirniyyat

## Tərkibi
Yumurta — 4 ədəd, şəkər tozu — 200q, ərinmiş kərə yağı — 50q, un — nə qədər apararsa, 1 qabartma tozu, 1 vanil

## Hazırlanma qaydası
Kala hazırlamaq üçün yumurta və şəkər tozu birlikdə çalınır, üzərinə ərinmiş kərə yağı əlavə olunub köpüklənənə qədər çalınır. Sonradan həlməşik (orta qatiliqda olan kütlə) şəklə düşənə qədər çalınır, üzərinə qabardıcı toz və vanil əlavə edilir. Alınmış kütlə vafli üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi aparat vasitəsilə bişirilir və istənilən şəklə (boru, buket və s.) salınır.

## Mənbə
*
Nikol Aniston

**Nikol Eniston** (; ) — alman və yunan əsilli ABŞ pornoaktrisası.

## Bioqrafiya
Nikol Eniston 9 sentyabr 1987-ci ildə Kaliforniyada doğulub. 2009-cu ildə pornoqrafiya sektoruna qoşulmuş və o vaxtdan bəri 700-dən çox filmdə rol almışdır. 2012-ci ilin avqust ayında "Penthouse Pet of the Month" və 2013-cü ildə "the 2013 Penthouse Pet of the Year" mükafatının qalibi olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Hersoq

**Hersoq** *(kişi)*, **hersoginya** *(qadın)* (, , ,   )  qədim germanlarda əsli-nəcabətli nəsildən seçilmiş hərbi rəhbər, orta əsrlərdə tayfa başçısı (knyaz), feodalizm dövrünün sonları, kraldan sonra birinci iri torpaqlara və mülklərə sahib, vassal statuslu mülkədarlara verilən titulu. Onun malik olduğu əraziyə hersoqluq deyilir.

Frank Dövlətinin böyüməsi, german hersoqlarının kral səlahiyyətlərini əldə etməsinə səbəb olur. Lakin sonralar mərkəzləşdirmə siyasəti aparan imperator Böyük Karl (768—814), separatizm meyillərinə qarşı mübarizə apararaq hersoqluqları ləğv edir. Böyük Karlın müxtəlif tayfa və xalqları birləşdirməklə yaratdığı imperiya onun ölümündən sonra parçalandı. Fransa, İtaliya və Almaniya ərazilərində hersoqluqlar yenidən meydana çıxmış olurlar.
İngiltərədə hersoq titulu şahzadədən sonra, markizdən öndə gəlir. Avstriyada şahzadələri fərqləndirmək üçün onlara 1453 cü ildən etibarən “erçhersoq” ya “arxhersoq” ya da “arxduk” titulu verilirdi.

Rusiya imperiyasında hersoq titulu knyaz tituluna bərabər tutulurdu.  Aleksandr Menşikov yeganə rus zadəganıdır ki, “İjor hersoqu” titulunu daşımışdır.
## Hersoqluq
Adətən hersoqun hökmranlığı altında olan monarx dövləti hersoqluq adlandırılır. Hersoqluqda dövlət idarəçiliyi əsasən tarixi dövlətlərdə monarxiyanın mütləq formasına, müasir dövrümüzdə isə parlamentar ya konstitusion idarə üsuluna əsaslananır.

## Hersoq tacları

Fayl:Coronet of a British Duke.svg|İngiltərə  
Fayl:Rangkronen-Fig. 04.svg|Belçika və Niderland  
Fayl:Heraldic Crown of Spanish Dukes (Variant 1).svg|İspaniya  
Fayl:Crown of a Duke of France (variant).svg|Fransa 
Fayl:Crown of a Duke of France.svg|Fransa
Fayl:Biret duc.png| Napoleon Fransası

## Oxşar titullar
* **[[Knyaz]]** () qədimdə slavyanlarda monarx titulu. Daha sonralar feodal monarx dövlətinin başçısı.
* **“Fürst”** (,   = birinci) — ali aristokrat titulu — “hersoq”. 
* **“Qrosfürst”** (, — “Böyük knyaz”, “Böyük hersoq”, “Erçhersoq” ya “Arxhersoq”
* **“Kurfürst”** (, hərfi — “seçilən–knyaz” ,   — “seçim, seçilən” və  — “knyaz”; )
* **[[Qraf]]**, **qrafinya**(;  anlamı “yoldaş”), ,  və yaxud *count*) — Qərbi Avropada zadəgan titulu. Onun malik olduğu əraziyə qraflıq deyilir.

## Müasir hersoqluq və hersoqlar

* **Hersoqluq** — Lüksemburq
* Bayraqları —  
* Quruluşu — konstitusiyalı monarxiya
* Başçısı — Böyük hersoq — Nassau sülaləsindən (2001) Henri
Müasir dövrümüzdə yeganə “Böyük hersoq” titulu Lüksemburqda saxlanılmaqdadır.

## İstinadlar
Kazimir Skureviç

**Kazimir Brunoviç Skureviç** () — Polşalı memar və mühəndis.

## Fəaliyyəti
1894-cü ildə Peterburq mülki mühəndislər institutunu bitirmişdir. Bakıya O, 1895-ci ildə İosif Qoslavskinin dəvəti ilə gəlmişdi. Əvvəlcə şəhər idarəsində sahə memarı kimi çalışmış, 1904-cü ildə Qoslavskinin vəfatından sonra isə Baş şəhər memarı vəzifəsinə təyin olunmuşdu.

Skureviç həm yaşayış evləri, həm də ictimai binalar layihələşdirirdi. Həmkarları kimi, Skureviç həcmli modelləşdirmə, cizgi detalların aydın çəkilməsi və daşların ustalıqla işlənməsində istifadə olunan yerli memarlıq ənənələri ilə maraqlanırdı. Yerli memarlıq ənənələrinə dəyər verən Skureviç kədərlə qeyd edirdi ki, sifarişçilər müxtəlif təmayüllü yad Avropa üslublarına üstünlük verərək, ev tikintisində Bakı memarlığının üslub keyfiyyətlərinə etinasızlıq göstərirlər..

Skureviç mətbuatda dərin xalq ənənələrinə malik şəhərin tikintisində Azərbaycan memarlığından istifadə olunması lehinə alovlu çıxışlar edirdi. O, məşhur Şirvanşahlar sarayı yaxınlığında, İçərişəhərdə, memarlıq abidələrinin əhatəsində öz yerli memarlıq xüsusiyyətləri ilə ümumi fona çox uğurla uyğunlaşmış bir sıra yaşayış evləri tikməyə nail oldu.

Skureviçin müəllif olduğu tikililər arasında ən tanınmışları Krasnovodsk və Merkuryev küçələrinin (hal hazırda Səməd Vurğun küçəsi və Azərbaycan prospekti) tinindəki Dövlət Bankının binasını (indi də orada bank yerləşir), Şamaxinkadakı Uşaq evini (1897–1899), Persidski (Muxtarov,13) küçəsindəki Rotşildin kontorunu (1899) (İndiki Respublika Prokurorluğu), Olginski küçəsində Tağıyev passajını (1896) (indiki univermaq) göstərmək olar. Onlardan başqa,memar poçt, xəstəxana, uşaq və müsəlman gimnaziyaların, Nobel qardaşlarının ortaqlığı səhmdar cəmiyyətinin binalarını inşa etmişdir.

O, təkcə Bakıya deyil, Polşaya da öz memarlıq töhfəsini vermişdir. Polşada 40 ildən artıq işləyən Skureviç Varşavanın kral qəsrinin, Krakovdakı Vavel qəsrinin bərpasına rəhbərlik etdi, Suleyuvekda marşal Pilsudskinun evini layihələşdirdi. Amma Skureviçin ən məşhur əsəri Polşa Seyminin binası hesab olunur.

İkinci dünya müharibəsindən sonra o, Varşava politexnik institutunda memarlıq fakültəsində dərs demişdir..

## Skureviç və Bakı bulvarı
1902-ci ildə Bakı şəhər Duması, nəhayət, Bakının dənizkənarı şəhər olduğunu, sahil zolağında çoxsaylı körpülərin olmasını bulvarın tikintisinə başlamağı qərara alır. Bütün bunlar onunla başa çatır ki, Skureviçin və şəhərin bağbanı Vasilyevin layihəsi üzrə kiçik bir bağça salınır. Sahil zolağının ictimai istifadə üçün bulvar kimi mənimsənilməsinə ilk təşəbbüs şəhər üçün böyük əhəmiyyət kəsb edirdi. Sonralar bu bağça mühəndis Məmməd Həsən Hacınskinin təşəbbüsü ilə konkret layihə əsasında mərkəzi məhəllələrin bütün uzunluğu boyunca davam etdirildi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Yuzef Qoslavski
* Yevgeni Skibinski
* Bakı bulvarı
Təkbuynuz (bürc)

**Təkbuynuz**(lat. Monoceros) — ekvatorial bürc. Mərkəzi enliklərdə payız, qış və yazda görsənir.

## İstinadlar
Şari çayı

**Şari çayı** — Mərkəzi Afrikada yerləşən 949 km uzunluğu olan çay.

Başlanğıcını Mərkəzi Afrika Respublikasından götürərək Çada axar və Çadın paytaxtı Ncamena ilə Kamerunun Kousseri şəhəri arasındakı sərhəd xəttini əmələ gətirən Loqon çayı ilə birləşərək Çad gölünə tökülür.

Paytaxt Ncamena və Sarh şəhəridə daxil olmaqla Çad əhalisinin böyük hissəsi bu çayın sahillərində sıxlaşmışdır. Çay, Çad gölünü bəsləyən qaynaqların 90 %-ni təşkil edir. Çayın suvardığı ərazinin sahəsi təxminən 548747 km²-dir.

Çayın ən böyük qolu Loqon çayı olub, daha kiçik ölçülü qolları Bahr Salamat, Bahr Sahr, Bahr Aouk ve Bahr Keytadır. Bütün bu çay şəbəkəsi bölgədə böyük bir balıqçılıq sənayesinin yaranmasını təmin etmişdir. Çayda ovlanan ən dəyərli balıq Nil xanısıdır.

## Xarakteristikası
* Uzunluğu — 949 km
* Hövzəsinin sahəsi — 548747 km²
* Keçdiyi ölkələr — Çad, Mərkəzi Afrika Respublikası, Kamerun
* Töküldüyü yer — Çad gölü
* Ən uzun qolu — Loqon çayı
Hüseynqulu Əliyev

**Hüseynqulu Əli oğlu Əliyev** () — Azərbaycan rəssamı və heykəltaraşı, Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (2002), professor (2017).

## Həyatı
Hüseynqulu Əliyev 3 fevral 1949-cu ildə Ordubad rayonunun Bist kəndində anadan olmuşdur. 1971–1975-ci illərdə Əzim Əzimzadə adına Bakı rəssamlıq məktəbində, 1977–1982-ci illərdə M.A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dekorativ tətbiqi sənət fakültəsində təhsil almışdır. 1982–1988-ci illərdə Naxçıvan Dövlət Rəsm Qalereyasında işləmişdir. 1988-ci ildən C.Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrının baş rəssamı işləyir. Hazırda Naxçıvan Dövlət Universitetində kafedra müdiridir.

## Yaradıcılığı
Hüseynqulu Əliyev "Koroğlu" və "Bəhruz Kəngərli" heykəllərini (Naxçıvan şəhəri), "Ana abidəsi"ni (Şəhidlər Xiyabanı), Şəhidlər abidəsini (Vənənd və Nehrəm kəndləri) yaratmışdır. Rəngkarlıq, qrafika, karikatura janrlarında əsərləri var.

C.Məmmədquluzadənin portreti (1990), "C.Məmmədquluzadə və H.Cavid" (1990), "C.Məmmədquluzadə oğlu Midhətlə" (1990), "C.Məmmədquluzadənin oğlu Ənvərin ailə üzvlərinin portreti" (1994), "Qurbanəli bəy" hekayəsi mövzusunda barelyef (1989), "Saqqallı uşaq" (1989), "Konsulun arvadı" (1989) əsərlərinə illüstrasiyalar, C.Məmmədquluzadənin büstü (1985) və sair əsərləri yaratmışdır. C.Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrı üçün "Ölülər" tamaşasının geyim eskizlərini çəkmişdir (1988–1989).

Teatr dekorasiyası sənəti sahəsində də fəaliyyət göstərmişdir.

1986-cı ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 2000-2011-ci illərdə Naxçıvan Rəssamlar Birliyinin sədri olmuşdur.

1988-ci ildə "Naxçıvan SSR əməkdar incəsənət xadimi", 9 oktyabr 1999-cu ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı", 30 may 2002-ci ildə isə "Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı" fəxri adlarına layiq görülmüşdür. 
## Kitablar
* Təsviri sənət nəzəriyyəsi. Naxçıvan, Qeyrət, 2017, 243 səh. (dərs vəsaiti - həmmüəllif Ləman Məmmədova)
* Heykəltəraşlıq və rəssamlıqda insan gözəlliyinin təcəssümü. Naxçıvan, Qeyrət, 2017, 300 səh. (monoqrafiya - həmmüəllif Ləman Məmmədova)
* İncəsənət tarixi fənninin tədrisi prosesində tələbələrin müstəqil işlərinin təşkili məsələləri. Naxçıvan, Qeyrət, 2016, 80 səh. (dərs vəsaiti - həmmüəllif Ləman Məmmədova) 
## Ədəbiyyat
* Əliyev Hüseynqulu Əli oğlu (Mətn) // Naxçıvan ensiklopediyası. Bakı. 2002, s 143.
* Əliyev Hüseynqulu Əli oğlu (Mətn) // Cəlil Məmmədquluzadə ensiklopediyası. Bakı. Şərq-Qərb 2008, s 103.
* Albom-monoqrafiya "Xalq rəssamı Hüseynqulu Əliyevin sənət dünyası", Səyyarə Sadıxova // Naxçıvan. "Əcəmi" Nəşriyyat-Poliqrafiya Birliyi, 2019, 176 səh.
* "Əlvan rənglər dünyası", Səyyarə Sadıxova // "Mədəniyyət" qəzeti 2011, 25 may. səh.12

## İstinadlar
Hamilton

* Hamilton (saat şirkəti)
* Hamilton (Bermud adaları) — Bermud adalarının inzibati mərkəzi.
* Hamilton (Kanada) — Kanadanın Ontario əyalətində şəhər.
* Hamilton (Şotlandiya) — Şotlandiyanın Cənubi Lanarkşir bölgəsində böyük bir şəhər.

## Digər
* Linda Hamilton — Amerikalı aktrisa.
Reyxenbax şəlaləsi

**Reyxenbax** və ya **Rayxenbax şəlaləsi** () — İsveçrənin Mayringen kommunasının yaxınlığında, Reyxenbax dərəsinin aşağı hissəsində, Aar çayının qolu Reyxenbax üzərində yerləşən şəlalə. Hündürlüyü təxminən 250 metrdir. Alp dağlarında yerləşən ən məşhur şəlalələrdən biridir.
Şəlaləyə Reyxenbax funikulyorunun köməyilə yetişmək mümkündür.

## Məşhurluğu
Şəlalə bir neçə səbəbdən məşhurdur. Öz gözəlliyi və ölçülərindən başqa, o həm də beze şirniyyatının vətəni sayılan Mayringen yaxınlığında yerləşir.

Şəlalənin məşhurluğunun digər səbəbi Şerlok Holmsdur. Artur Konan Doyl XIX əsrin sonunda şəlalənin yanında olarkən onun gözəlliyinə məftun olmuşdu. Daha sonra, o, belə qərara gəlir ki, Şerlok Holms məhz “bu dəhşətli yerdə” həlak olmalıdır. “Sonuncu iş” hekayəsində 04 may 1891-ci ildə Professor Moriarti ilə mübarizə aparan Şerlok Holms düşməni ilə birlikdə məhz bu şəlaləyə yıxılır Lakin Britaniya ictimaiyyətinin təzyiqinə davam gətirməyən yazıçı “Boş ev” hekayəsində onu “diriltməli” olur.

Şəlalə yaxınlığında bu hadisənin yüz illiyi münasibətilə xatirə lövhəsi quraşdırılmışdır.

## Maraqlı faktlar
*“Şerlok Holms və doktor Vatson” sovet bədii filmində Reyxenbax şəlaləsi kimi Abxaziyada yerləşən Geg (Çərkəz) şəlaləsini çəkmişdilər.
*BBC tərəfindən çəkilmiş “Sherlock” serialının 2012-ci ildə ekranlara çıxan ikinci mövsümünün üçüncü epizodu “Reyxenbax şəlaləsi” ("The Reichenbach Fall”) adlanır və bu seriyada A.K.Doylun “Sonuncu iş” hekayəsinin motivlərindən istifadə edilmişdir.


Şəkil:Sherlock Holmes plaque.jpg|Şerlok Holms haqqında xatirə lövhəsi
Şəkil:Reichenbachfall 2007.jpg|Reyxenbax şəlaləsi gecə
Şəkil:BigReichenbach.JPG|"Reyxanbax şəlaləsi" U.Törnerin 1804-cü ildə çəkdiyi rəsm (orijinalı Cecil Higgins Art Gallery & Bedford Museum-da saxlanılır)


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Şəlaləyə dair sayt (almanca və ingiliscə)

## Həmçinin bax
*Şerlok Holms
*Professor Moriarti
Pyotr Teluşkin

**Pyotr Teluşkin** (; ö. 1833) — dam ustası, 1830-cu ildə Sankt-Peterburqdakı Müqəddəs Pyotr və Pavel Kafedralının 122,4 metr hündürlüyündə olan qülləsindəki küləkdən zərər görmüş mələk fiqurunu tikinti konstruksiyaları olmadan bərpa etmişdir.

Göstərdiyi şücaətə görə imperator I Nikolaya təqdim olunmuş və imperator tərəfindən ona pul mükafatı və "Çalışqanlığa görə" gümüş medalı təqdim edilmişdir. Rəvayətə görə, ona həmçinin Peterburqun bütün yeməkxanalarında ömürboyu pulsuz araq içmək hüququ verən fərman verilmişdir. Lakin o bu fərmanı itirdiyi üçün onu tanısınlar deyə, boynuna çar ailəsinə aid bir döymə vurulmuşdu. Yeməkxanaya daxil olduğu zaman barmağı ilə o işarəni göstərməsi bəs edirdi və guya məhz bu jest içki içməyə dəvət məqsədilə ruslar tərəfindən indiyədək istifadə edilir.

## İstinadlar
Dəniz kralı

**Dəniz kralı** (Qədim skan. *Sækonung*) - Qədim Skandinaviyada güclü dəniz qulduru vikinqlərə verilən ad. Dəniz kralları əsasən ya hökmdarların övladları ya da "torpaqsız hökmdarlar" olurdu. Torpaqsız hökmdarlar bəzən o qədər güclənirdi ki, dənizdən başqa ölkələri işğal edib özlərini kral elan edə bilirdilər. İsveç kralı Östeni yandıraraq hökmdar olan dəniz kralı Sölve yaxud «*[[Danların əməlləri]]*» əsərində adı keçən İsveç kralı Huqleiki öldürən dəniz kralı Haki buna nümunə göstərilə bilər. Snorri Sturlusonun Nəzm Eddasında bəzi dəniz krallarının adları keçir.

## Nəzm eddasında adı keçən krallar

## İstinadlar
Əliağa Yasinzadə

**Əliağa Hacı oğlu Yasinzadə** () — Azərbaycan yazıçısı, publisist, tərcüməçi

## Həyatı
1933-cü ildə Quba rayonunun Qarxun kəndində anadan olmuşdur. İbtidai məktəbi Xaçmaz rayonundakı Ağarəhimoba kəndində, yeddiillik məktəbi Əbilyataq kəndində tərifnamə ilə bitirib, (1953) Bakı statistika texnikumuna daxil olmuş, bir neçə aydan sonra Sovet ordusu sıralarına hərbi xidmətə çağırılmışdır. Yeddiillik məktəbdə oxuyarkən "Azərbaycan pioneri" qəzetində kiçik həcmli məqalələrlə çıxış etmişdir. Əsgəri xidmət dövründə isə "Qvardeyets" və "Vo slavu Rodinı" hərbi qəzetlərinin xüsusi müxbiri kimi fəaliyyət göstərmişdir. Ordudan tərxis edildikdən sonra 1956–1959-cu illərdə texnikumda təhsilini davam etdirmiş, 1962–1968-ci illərdə ADU-nun filologiya fakültəsində qiyabi təhsil almışdır.

Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi Hərbi-Elmi Tədqiqatlar Mərkəzinin zabiti olmuşdur.

Həyatının müxtəlif dövrlərində bir sıra mətbu orqanlarda çalışmış, tez-tez ədəbi-bədii və publisistik yazılarla çıxış etmişdir. 20-dək kitabın, çoxsaylı məqalələrin müəllifidir.

## Mükafatları
* "General Həzi Aslanov" mükafatı
* "Qızıl qələm" mükafatı

## Əsərləri
# Yollar, B. Azərnəşr, 1966, 86 səh, 6.000 nüs.
# Kuban çiçəkləri, B. Gənclik, 1974, 96 səh, 15.000 nüs.
# Berlin gündəliyi, B. Gənclik, 1979, 152 səh, 7.000 nüs.
# Əsgər ürəyi, B. Yazıçı, 1983, 196 səh, 30.000 nüs.
# Çətin Aşırım, B. Gənclik, 1985, 204 səh, 10.000 nüs.
# Yaşıl Xiyaban, B. Gənclik, 1985, 204 səh, 10.000 nüs.
# Dostluq meridianlarında, B. Azərnəşr
# Mərdlik rəmzi, B. Yazıçı, 1988, 208 səh, 10.000 nüs.
# Qızıl tacın şərəfi, B. Hərbi Nəşriyyat, 255 səh, 500 nüs.
# "Göyçədən başlayan yol" (1997)

## İstinadlar
Kiçik Edda

**Kiçik edda** () — Snorri Sturlusonun 1222-1225-ci illər arasında İslandiyada qələmə aldığı yazılmış və skaldik poeziyası dərsliyi kimi nəzərdə tutulmuş əsəridir  **Nəsr eddası**, **Snorrinin eddası** olaraq da bilinir. Nəzm eddası ilə bərabər German-skandinav mifologiyasının öyrənilməsində ən böyük qaynaqdır.Dörd hissədən ibarətdir və German-Skandinaviya mifologiyasından mövzulara əsaslanan qədim şeirlərdən çoxsaylı sitatları ehtiva edir.

Edda evhemeristik (evhemerizm mif şərhinin hermenevtik nəzəriyyəsidir, ona görə din ölü və ya yaşayan "böyük adamlar" kultundan yaranmışdır) proloq və üç ayrı kitabla başlayır: "Gylfaginning" "Qulvinqin görmələri" (təqribən 20.000 söz), Skáldskaparmál (təxminən 50.000 söz) və Háttatal ( 20,). Edda müstəqil mətn məzmunu ilə 1300-dən 1600-ə qədər olan yeddi fərqli əlyazmada qorunur.

## Hissələr

### Giriş
Odin və digər tanrıların Troyadan şimala köçən sadə insanlar olduğu haqda hekayədən bəhs olunur. Onların üstün mədəniyyət və texnologiyaya sahib olmasının tanrılar kimi görünməsinə səbəb olduğu qeyd olunur. Onların ölümündən sonra qəbrinə ziyarət edənlərin tanrılaşdırdıqlarından bəhs olunur.

### Gylfaginning
Gylfaginning () dünyanın yaradılışı və məhv olunması haqda hissədir. Təqribən 20000 sözdən ibarətdir. Nəzm eddasından sitatlar da var.

### Skaldskaparmal
Skáldskaparmál () dəniz tanrısı Aegir və şeir tanrısı Bragi arasında poeziyaya aid söhbətlərdən ibarətdir. Təqribən 50000 söz olub, kenninqlər və sinonimlər haqqında dialoqlar var.

### Hattatal
Háttatal () təqribən 20000 sözdən ibarət olub Snorri Sturlusonun öz şeirlərindən ibarətdir. Tez-tez özündən əvvəlki şairlərin qafiyələrdən istifadə etmədiyi haqda bəhs edir.

## İstinadlar
Kizomba (rəqs)

**Kizomba** — Anqolada yaranan məşhur musiqi və rəqs janrıdır. Anqola *semba*sı və *merenqeya*sının qarışığından yaranmışdır. Kizomba səhvən ritmlər çox oxşar olduğundan *zukom*la da qarışdırılır. Kizomba Kimbundu dilindən gəlir və 1894-cü ildən yayılmışdır. Anqola ilə yanaşı Portuqaliya, Brazilya, Fransada da məşhurdur.

## Mənbə
* http://www.kizombadance.com
Qurultay

**Qurultay** – 1)müəyyən təşkilatın, yaradıcı birliklərin, əhali qruplarının, müəyyən sahələrin nümayəndələrinin geniş yığıncağı; 2)hər hansı təşkilatın və ya əhali qruplarının, hər hansı sahə xadimlərinin nümayəndələrinin yığıncağı; 3)hər hansı bir təşkilat və ya ixtisas nümayəndələrinin ictimai-siyasi, yaxud elmi xarakter daşıyan geniş yığıncağı. Məsələn, həmkarlar ittifaqları qurultayı, müəllimlər qurultayı, sənaye işçilərinin qurultayı.

**Qurultay** — Qədim Türk dövlətlərində sayılıb-seçilən insanların iştirakı ilə mühüm məsələləri müzakirə və həll etmək üçün görüş.

**Qurultay** — ictimai təşkilatın, siyasi partiyanın və ya sosial, həmkarlar, milli və ya digər qrupun nümayəndələrinin ali, səlahiyyətli toplantısı. Qurultay nümayəndələri ilk, ərazi təşkilatlarında seçilir və qrup üzrə ali səlahiyyətə malik olurlar.

## Ədəbiyyatı
* R. Əliquliyev, S. Şükürlü, S. Kazımova. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər. Baki, İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201v. s.

## Həmçinin bax
* Siyasi partiya
* Qeyri-hökumət təşkilatı
* Qrup
Ömər Əkrəm

**Ömər Əkrəm**- Əslən Əfqanıstanlı olan Amerikalı Qremmi mükafatına layiq görülmüş pionuçu və bəstəkardır.

## Həyatı
Əkrəm Nyu-Yorkda anadan olub.  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı diplomatının oğlu kimi dünyanın müxtəlif ölkələrinə səyahət edərək böyüyüb.

## Diskoqrafiya
### Albomlar
* Opal Fire (2002)
* Free as a Bird (2004)
* Secret Journey (2007)
* Echoes of Love (2012)
* Daytime Dreamer (2013)

## İstinadlar
Braziliya hindi dilləri

**Braziliya hindi dilləri**- Braziliyanın yerli xalqlarının - hindilərin doğma dilləri. Yerli hindilərin əksəriyyəti portuqal dilinin Braziliya variantına keçsə də, hələ də əhalinin 250 min nəfəri 145 yerli dildə danışır. Braziliyida 500 mindən 700 min nəfərə qədər əhali özünün hindi sayır.

## Ədəbiyyat
* Dixon R. M. W., Aikhenvald A. Y. (Eds.), The Amazonian languages. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-57021-2; ISBN 0-521-57893-0.
* Angenot, Geralda de Lima Victor. *Subsídios para a glotocronologia lexicoestatística da família Chapakura*. Guajará-Mirim: UNIR Working Papers in Amerindian Linguistics. Série 'Documentos de Trabalho'. 1995.
* Angenot, Jean-Pierre — Celso Ferrarezi Jr. *A descoberta de línguas 100 % isolantes: a família Chapakura da Amazônia*. Working Papers in Amerindian Linguistics. Guajará-Mirim: UNIR. 1997
* Everett, Daniel L. *A critical evaluation of Greenberg’s classification of Arawan, Chapacuran, and Muran* // A. Taylor (ed.), *Language and prehistory in the Americas*. Stanford: Stanford University Press, 2005
* Everett, Daniel L. — Barbara Kern. *Wari: The Pacaas novos language of Western Brazil*. Londres: Routledge, 1996.
* Fabre, Alain. *Diccionario etnolingüístico y guía bibliográfica de los pueblos indígenas sudamericanos.* On-line, 2005.
* Gordon, Raymond G., Jr. (ed.). *Ethnologue: Languages of the World* 16th Ed. Dallas, Tex.: SIL International, 2009. On-line: http://www.ethnologue.com/.
* Kaufman, Terrence. The native languages of South America // C. Mosley & R. E. Asher (Eds.), Atlas of the world’s languages. London: Routledge, 1994. (pp.&nbsp;46-76)
* Loukotka, Čestmír. *Classification of South American Indian languages*. Los Angeles: Latin American Studies Center, University of California, 1968
* Maldi, Denise. *O complexo cultural do marico: sociedades indígenas dos ríos Branco, Colorado e Mequens, afluentes do médio Guaporé*. Boletim do MPEG, Antropología 7/2: 209—269, 1991.
* Métraux, Alfred. *Les Indiens Chapacura*. Anales del Instituto de Etnografía Americana 1, Universidad Nacional de Cuyo. Mendoza, 1940.
* Nimuendajú, Curt. As tribus do Alto Madeira. JSAP 17 (1925): 137—172 pp.
* Paternotte, Damien. *Classificação fonoestatística e léxicoestatística da família Chapakura*. Ponencia al «XI Encontró Nacional da ANPOLL», João Pessoa, Paraíba, 3-6 de junio 1996.
* Plaza M., Pedro — Juan Carvajal C. *Etnias y lenguas de Bolivia*. La Paz, 1985.
* Rodrigues, Aryon D. *Línguas brasileiras*. São Paulo: Ediçôes Loyola, 1986.
* Rodríguez Bazán, Luis Antonio. *Estado de las lenguas indígenas del Oriente, Chaco y Amazonas bolivianos* // Francisco Queixalós & Odile Renault-Lescure (eds.), *As línguas amazônicas hoje*: 129—149. São Paulo: ISA/ IRD/ MPEG, 2000.