Cavanşir Yusifli

**Cavanşir Əziz oğlu Yusifli** () — tənqidçi, ədəbiyyatşünas və tərcüməçi.

## Həyatı
Cavanşir Əziz oğlu Yusifli 1958-ci il sentyabr ayının 24-də Masallı rayonunda anadan olub. Azərbaycan Dillər Universitetini bitirib (1986). Yardımlı rayonunda müəllim işləyib (1986–1987). 1988-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami adına ədəbiyyat institutunun aspiranturasına daxil olub. 1991-ci ildə "M. F. Axundovun "Təmsilat"ı və qərbi Avropa maarifçi dramaturgiyasının ənənələri" mövzusunda namizədlik, 2010-cu ildə "Azərbaycan komediyasının poetikası" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.

1991–1993-cü illərdə Azərbaycan Dillər Universitetində müəllim kimi çalışıb. 1993–1994-cü illərdə Belçikanın "Medecins sans frontieres" humanitar təşkilatında tərcüməçi işləyib. 1996-cı ildə "Cahan" jurnalında çalışıb. 1998-ci ildən "Turan-98" tərcümə firmasının direktorudur. AMEA Nizami adına ədəbiyyat insitutunun ədəbiyyat nəzəriyyəsi şöbəsinin baş elmi işçisidir. 2000 və 2008-ci illərdə Prezident təqaüdünə layiq görülüb.

"METAFİZİKA" beynəlxalq fəlsəfi və fənlərarası araşdırmalar jurnalının 14-cü sayından jurnalın "Filologiya və Pedaqogika elmləri" üzrə redaksiya heyətinin üzvüdür.

## Kitabları
* "Bədii mətnin sirləri", "Mütərcim" nəşriyyatı, 1998
* "Bir söz söylə, bu dünyadan olmasın", "Mütərcim" nəşriyatı, 2000
* "Ədəbiyyatda yaşamağın formulu", Bakı, 2003
* "Azərbaycan poeziyasında Əli Kərim mərhələsi", Bakı 2005
* "Fərdi yaradıcılıqdan ədəbiyyat tarixinə baxış", Bakı, 2009
* "Azərbaycan komediyasının poetikası" (monoqrfaiya, Bakı, 2007)
* "Gülüş və dünyanın sonu", monoqrafiya, Bakı 1999
* "Filoloji fantaziya", Bakı, 2008
* "Yaddaşın poetikası", Bakı, Qanun, 2009
* "Elçin haqqında 56 söz" (Vaqif Yusifli ilə birgə, Bakı, 2006)
* "Azərbaycan poeziyasında Əli Kərim mərhələsi", Bakı, 2003
* "Gülüş və dünyanın sonu", Bakı, 1997
* "Tomas Eliot. Bəhrəsiz torpaq", ingilis dilindən tərcümə və şərhlər. Bakı, AYB, Bədii tərcümə və ədəbi əlaqələr mərkəzi, 2007.
* Hüseyn Baykara. İran inqilabıları və azadlıq hərəkatları, türk dilindən tərcümə, Kitab Klubu, 2018.

## Tərcümələri
* Patrik Züskind, "Ətriyyatçı", "Qanun" nəşriyyatı, 2011 (fransız dilindən tərcümə)
* Rolann Bart, "Yazının sıfır dərəcəsi" (fransız dilindən tərcümə)
* Alber Kamü. "Taun", "Yad", "Çöküş" romanlarının fransız dilindən tərcüməsi (Bakı Slavyan Universitetinin nəşri)
* Jan Eşnoz. "Royal arxasında" (roman, fransız dilindən tərcümə).
* Tomas Sternz Eliot. Ənənə və fərdi istedad (ingilis dilindən). "Cahan" jurnalı, 1996.
* Xulio Kortasar. Qorxulu yuxu (hekayə, rus dilindən), "Mütərcim", 1997
* Jan-Pol Sartr. Ədəbiyyat nədir? (traktat, fransız dilindən), "Mütərcim" 1998.
* Xorxe-Luis Borxes. "Qorxulu yuxular", "Mütrəcim", 1998.
* Xorxe-Luis Borxes. "Don Kixot"da gizli magiya. 2010
* Marqerit Düras. Məşuq. Roman (fransız dilindən). "Xəzər" jurnalı, 2009
* Artur Rembo. Şeirlər (fransız dilindən), 1994.
* Qaston Başlyar. Poetik an, metafizik an (fransız dilindən. 2011.
* Alən Rob-Qriyye. Bəzi köhnəlmiş anlayışlar haqqında (fransız dilindən), "Cahan" jurnalı, 1997
* Patrik Dövil. Nordlənd (hekayə, fransız dilindən), kultaz.az portalı, 2007.
* Filip Sollers. Ədəbiyyat haqqında etüdlər (fransız dilindən), 2000
* Pol Eluar. Şeirlər. "Cahan" jurnalı, 1996.
* Pol Balanfa (Fransa). Niyazi Misrinin mistik təlimlərində ruhani yoxsulluq və qara işıq, "Azərbaycan" jurnalı, 2011.
* Hölderlin. Şeirlər. "Cahan" jurnalı, 1996.
* Asif Rustamov. Downstream (ssenari, ingilis dilinə tərcümə), 2001
* Aydın Əfəndi. Şeirlər. Rus dilindən tərcümə, 1996.
* Miqel de Unamuno. Günün Tutulması Əfsanəsi. "Xəzər" jurnalı, 1999.
* Ernst Kassirer Metaforanin Gücü (rus dilindən tərcümə). "Cahan" jurnalı, 1997.
* Xose Orteqa – I – Qasset Unamunonun Ölümünə. "Cahan" jurnalı, 1996.
* Lev Qumilyov. Tarixi coğrafiyanin humanitar və təbii-elmi aspektləri. "Cahan" jurnalı, 1997.
* Mişel Uelbek. Çaşqinliq içində. Esse. Fransız dilindən tərcümə. "Xəzər" jurnalı, 2003.
* Lui Bazən. Dədə qorqud mifinin mənşəyi nədir? Fransız dilindən tərcümə. "Şərq" toplusu, 2008.
* Jan-Fransua LİOTAR. "POST" SÖZÜNÜN MƏNALARI HAQQINDA. "Cahan" jurnalı, 1997.
* Jak DERRİDA. RƏSSAMLIQDA HƏQİQƏT. Fransız dilindən tərcümə. "Cahan" jurnalı, 1997.
* S. V. Nikonenko. Metaforanın analitik şərhi. 2008.
* Mişel Uelbek. Lansarot (roman), fransız dilindən tərcümə.
*  Les poèmes par Hummat Chahbazi 
*  Hummat Chahbazi. La poésie moderne d’Azerbaïdjan 
*  Un poème par Hadi Garachay 

## Məqalələri
* Azərbaycan ədəbiyyatında nə baş verir? (1 və 2-ci məqalə)
* Jak Derridanın qrammatologiyası
* Böyük poeziyanın adı: Tomas Sternz Eliot
* İndi nədən, kimdən deyək
* Füzulini niyə sevmədim?
* Postmodernist kimdir? (6 məqalə)
* Dəvədən fil düzəldən adam
* Ədəbi prosesin dolanbacları, yaxud heç nədən hay-küy
* Bədii mətndə poetik düşüncənin ritmi
* Bədii mətnin strukturu (ebookbrowse.com/cavansir-yusifli-bedii-metin-str)
* Budağında quş yuvası bir ağac, "Azərbaycan" jurnalı, 2011.
* Artıq yaşıl işıqdır, əyləci basa bilərsən (Hadi Qaraçayın şeirləri haqqında)
* Məqamı tutan roman (M. Cəfərlinin "Bərpaçı" romanı haqıqnda), ann/az portalı, 2012
* Seyid Heydər Bayat (şeirləri haqqında)
* Киян Хияв. Угловая комната (şeirləri haqqında)
* Hümmət Şahbazinin şeirləri, yaxud dişimdə boğulan haray, kultaz.com portalı
* Nakamlıq və məhkumluq (M. Müşfiq haqqında), "525-ci qəzet", 2010.
* Nəsrin bitməyən sualları (iki məqalə). "Azərbaycan" jurnalı, 2008
* Dilin arxa planı. (nəsr haqqında), kultaz.com portalı, 2009.
* Mətn trayektoriyasında obrazın məcrası və macərası
* Tənqidin ölümü. "Azərbaycan" jurnalı, 2003.
* Zamanı ötən şeirlər sorağında. "Ulduz" jurnalı, 1997.
* Alber Kamü: atılmış insanın pənahı, 2012.
* Azerbaycan komedi metinlerinde ihtilaf ve konu şekilleri. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 3/9 Fall 2010.
* Komediyada güzgü. Azərbaycan AMEA Xəbərləri, 207.
* Bədii mətn funksional sistem kimi. Ədəbiyyat institutunun məcmuəsi. 1998.
* The Azerbaijani comedy — genre evolution/ Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 2/8 Spring 2011.
* Yazıçı və onun bioqrafiyası. Kulis ədəbiyyat jurnalı, 2015
* Bərpaçıya məktublar
* Konseptual şeirlər (Səlim Babullaoğlu haqqında), "525-ci qəzet" , 2014.
* Qadın ətri (Könül Həsənqulunun şeirləri haqqında", Kulis, 2015
* Bir çimdik duz misalı.(Qorxmaz Quliyev haqqında), Kulis, 2015.
* Yeddi hekayə ilə söhbət. Kulis, 2015.
* Həyatla həyat arasında (esse), Kulis 2015.
* https://www.youtube.com/watch?v=KTZFv7sQ_3I 
* http://kulis.lent.az/news/14732 
* http://kulis.lent.az/news/14765 
* http://www.artpress.az/index.php?action=static_detail&static_id=56653 
* http://apa.tv/video/2576 
* http://sim-sim.az/esse/cavansir-yusifli-dunyani-g%C9%99zm%C9%99k-ist%C9%99y%C9%99n-yazicinin-t%C9%99kliyi/ 
* http://elmler.net/cavansir-yusifli-az%C9%99rbaycan-komediyasinin-poetikasi/ 
* http://yenizaman.az/v5/w60520/.../ 
* http://mesiha.blogspot.com/2012/07/cavansir-yusifli-ugurlu-trcum-toplusu.html 
* http://xalq.az/cavansir-yusifli-t%C9%99nha-bir-gunun-seiri/ 
* http://edeb.az/az/view/3971/cavansir-yusifli-azerbaycan-edebiyyatinda-ne-bas-verir/? 
* http://ceferli.blogspot.com/2012/07/cavansir-yusifli-mqami-tutan-roman.html 
* http://faktor.az/az/literature/17472-tomas-transtromerin-boyuk-muemmasi 
* http://ayb.az/index.php/x%C9%99b%C9%99rl%C9%99r/3739-coratdak%C4%B1-bal%C4%B1q%C3%A7%C4%B1-u%C5%9Faqlar%C4%B1na-%C9%99d%C9%99biyyat-d%C9%99rsi-m%C3%BCzakir%C9%99.html 
* http://millixeber.az/realizmin-qurubu-postmodernizmin-s%C9%99f%C9%99qi-sohb%C9%99t/ 
* http://sim-sim.az/poeziya/cavansir-yusifli-sevgid%C9%99n-v%C9%99-olumd%C9%99n-seirl%C9%99r/ 
* http://sim-sim.az/slider/cavansir-yusifli-aglina-ilk-g%C9%99l%C9%99n-diriliyin-olsun/ 
* http://sim-sim.az/slider/cavansir-yusifli-ceyms-coys-v%C9%99-onun-uliss-romani/ 
* http://sim-sim.az/slider/cavansir-yusifli-m%C9%99n-bir-sahmat-etudiy%C9%99m/ 
* http://sim-sim.az/slider/seirin-icind%C9%99ki-adamla-dialoq-cavansir-yusifli/ 
* http://sim-sim.az/slider/alber-kamu-atilmis-insanin-p%C9%99nahi-cavansir-yusifli/ 
* http://sim-sim.az/slider/q%C9%99sr-cavansir-yusifli/ 
* http://sim-sim.az/slider/bir-sairl%C9%99-dialoq-cavansir-yusifli/ 
* http://sim-sim.az/slider/sozd%C9%99n-%C9%99syaya/ 
* http://sim-sim.az/esse/boyuk-poeziyanin-adi-tomas-sternz-eliot/ 
* http://sim-sim.az/esse/cavansir-yusifli-yuxu-m%C9%99tni-yaxud-yuxu-m%C9%99tn-kimi/ 
* http://sim-sim.az/slider/cagdas-az%C9%99rbaycan-poeziyasi-s%C9%99lim-babullaoglu-videodebat/ 
* http://sim-sim.az/slider/ceyms-coys-videodebat/ 
* http://sim-sim.az/slider/t-s-eliot-v%C9%99-onun-b%C9%99hr%C9%99siz-torpaq-poemasi-haqqinda/ 
* http://sim-sim.az/slider/t-s-eliot-videodebat/ 
* http://sim-sim.az/slider/kafka-videodebat/ 
* http://sim-sim.az/sohbet/bir-t%C9%99nqidcinin-yeddi-hekay%C9%99-il%C9%99-sohb%C9%99ti/ 
* http://sim-sim.az/slider/modernizmin-ideologiyasi-debat/ 
* http://edebiyyatqazeti.az/news/edebi-tenqid/1611-kulden-tepecik-olmaz
* http://edebiyyatqazeti.az/news/edebi-tenqid/1252-icimizde-yasayan-kitablar
* http://manera.az/edebiyyat/5896-metnin-hiss-edilmesi-cavanshir-yusifli.html
* http://senet.az/usaqligin-himni-cavansir-yusifli/
* http://ideologiya.az/2016/06/cavansir-yusifli-bir-n%C9%99f%C9%99r-ucun-yazmaq/
* https://www.youtube.com/watch?v=GccFP3zIZHk
* http://olaylar.az/news/medeniyyet/247649
* http://www.pia.az/Cavanshir_Yusifli%20_%E2%80%9CAnara_hele_-245948-xeber.html#.Wx5K_lUzbcc

## İstinadlar
http://news.milli.az/culture/313812.html

http://www.avanqard.net/index.php?action=static_detail&static_id=55452