Vahid Hacıyev (ixtiraçı)

**Vahid Calal oğlu Hacıyev** () — Azərbaycan-sovet alimi və ixtiraçısı, texnika elmləri doktoru (2002), Azərbaycan Respublikasının əməkdar mühəndisi. Onun müəllifi olduğu bir çox ixtira və səmərələşdirici təklif SSRİ, Rusiya, Ukrayna və Azərbaycanda istehsalatda tətbiq edilib.

## Həyatı
Vahid Calal oğlu Hacıyev 1951-ci ildə Gədəbəy rayonunun Nərimankənd kəndində anadan olub. O, 1958–1968-ci illərdə Nərimankənd orta məktəbində təhsil alıb. 1968-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun maşınqayırma fakültəsinə daxil olub və buradan 1973-cü ildə məzun olub.

O, 15 fevral 2025-ci ildə vəfat edib.

Ailəli idi, 3 övladı var.

## Əmək fəaliyyəti
Vahid Hacıyev 1973–1992-ci illərdə SSRİ Ümumittifaq Elmi-Tədqiqat və Layihə-Texnoloji İnstitutunda mühəndis, baş mühəndis, elmi işçi, bölmə müdiri və şöbə müdiri kimi vəzifələrdə çalışıb. O, 1977-ci ildə Oktyabr inqilabının 60 illiyinə həsr olunmuş yarış çərçivəsində keçirilən "Ən yaxşı gənc mühəndis" müsabiqəsinin qalibi olub, "Gənc alim və mütəxəssislər tərəfindən yerinə yetirilmiş ən yaxşı elmi-tədqiqat işləri" müsabiqəsində isə 3-cü yerə layiq görülərək fəxri fərmanlarla təltif olunub. 1980-ci ildə SSRİ Xalq Təsərrüfatı Naliyyətləri Sərgisinin baş komitəsi tərəfindən xalq təsərrüfatının inkişafındakı töhfələrinə görə bürünc medala layiq görülüb, o cümlədən SSRİ Nazirlər Sovetinin Elm və Texnika üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən gənclərin elmi-texniki yaradıcılığı üzrə ümumittifaq müsabiqəsinin laureatı diplomu ilə təltif edilib.

Vahid Hacıyev 1975 və 1980-ci illərdə SSRİ Kimya və Neft Maşınqayırma Nazirliyi tərəfindən "Sosializm yarışı qalibi" döş nişanı ilə təltif edilib. O, daha sonra 1984-cü ildə keçirilmiş sosializm yarışında "peşəsində ən yaxşı" nominasiyasının qalibi olub, 1985 və 1989-cu illərdə isə "Sosializm yarışı əlaçısı" adına layiq görülüb. Bu dövrdə SSRİ İxtiralar və Kəşflər üzrə Dövlət Komitəsi onu "SSRİ ixtiraçısı" döş nişanı ilə təltif edib.

1992–1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin Maşınqayırma İstehsalat Birliyində baş mühəndis kimi fəaliyyət göstərib, daha sonra 1995-ci ildən "Neftqazmaş" Bakı Maşınqayırma Zavodunda direktor təyin edilib. 2001-ci ildə zavodun bazasında yaradılmış "Neftqazmaş" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri, 2004-cü ildən isə bu müəssisənin baş direktoru vəzifəsində çalışıb. 1998-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü olan Vahid Hacıyev həmçinin zavodun ilk partiya təşkilatının sədri olub.

"Neftqazmaş" zavodunda direktor olduğu müddətdə o, 2000-ci ilin dekabrında Kiyevdə yerləşən Beynəlxalq Kadr Akademiyası tərəfindən rəqabət qabiliyyətli məhsulların buraxılması ilə əlaqədar istehsalatda yeni texnologiyanın hazırlanması və tətbiqindəki uğurlu təşkilatçılıq fəaliyyətinə, həmçinin beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafındakı roluna görə "Səmərəli idarəetməyə görə" qızıl medalı, o cümlədən Azərbaycan Respublikasında maşınqayırma sənayesinin formalaşması və inkişafındakı böyük töhfəsinə və səmərəli beynəlxalq əməkdaşlığa görə akademiyanın "Şərəf ordeni" ilə təltif olunub. Onun rəhbərliyi dövründə zavod 2000-ci ildə İspaniyanın Madrid şəhərində 30-cu "Beynəlxalq ticarət nüfuzu" qızıl mükafatına və 2001-ci ilin may ayında Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə yerləşən "Qızıl Fortuna" beynəlxalq açıq reytinq təşkilatının keyfiyyət diplomuna və gümüş mükafatına layiq görülüb.

Vahid Hacıyev Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi və mədəni həyatında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 18 oktyabr 2011-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunub. O, həmçinin Azərbaycanda maşınqayırma sənayesinin inkişafında xidmətlərinə görə Prezidentin 23 iyun 2018-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Əməkdar mühəndis" adına layiq görülüb. Prezidentin 27 may 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə isə Vahid Hacıyev "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" yubiley medalı ilə təltif edilib.

## Elmi fəaliyyəti
Vahid Hacıyev 1986-cı ildə namizədlik dissertasiyasını, 2002-ci ildə isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək texnika elmləri doktoru elmi dərəcəsi alıb. O, 100-ə yaxın elmi məqalənin, o cümlədən istehsalata tətbiq edilmiş bir çox ixtira və səmərələşdirici təklifin müəllifidir. Onun "Qazma baltalarının saroşkalarının periferik dişlərinin iki ədəd qeyri simmetrik frezerlə frezerlənməsi" səmərələşdirici təklifi Rusiyanın Sarapul maşınqayırma zavodunda, "Saroşkaların dişlərinin frezlənməsi" səmərələşdirici təklifi isə Ukraynanın Draqoviç balta zavodunda istehsalatda tətbiq edilib. "Neftqazmaş" ASC-də isə onun "Səmt qazını yığan kompressorların təkmilləşdirilməsi" və "Qoruyucu qurğulu siyirtmələr" səmərələşdirici təklifləri icra edilib.

### İxtiraları
Vahid Hacıyevin aşağıdakı ixtiralarına SSRİ İxtiralar və Kəşflər üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən müəlliflik şəhadətnaməsi verilmişdir:

* "Alətin ayrixətli konusunun alınma yolları" (19 oktyabr 1979-cu il)
* "Məmulatların diametrini ölçmək üçün qurğu" (3 aprel 1980-ci il)
* "Qazma baltasının yuyucu qovşağı" (21 iyul 1983-cü il)
* "Qazma baltasının yuyucu qovşağı" (19 iyun 1985-ci il)
* "Hissələrin fliyans birləşməsi" (23 noyabr 1987-ci il)
* "Yükün yerdəyişmə qurğusu" (21 sentyabr 1989-cu il)

### Kitabları
* Qazma nasoslarının təmir texnologiyası. Bakı: "Elm" nəşriyyatı, 2008

## Mükafatları
* XTNS bürünc medalı (1980)
* "Sosializm yarışı qalibi" döş nişanı (1975, 1980)
* "SSRİ ixtiraçısı" döş nişanı
* "Tərəqqi" medalı (18 oktyabr 2011)
* "Əməkdar mühəndis" fəxri adı (23 iyun 2018)
* "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" yubiley medalı (27 may 2019)

## İstinadlar