open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
10 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1846 — Elias Hou tikiş maşını üçün patent alıb.

### 1901–cari
* 1977 — İşgəncə və qətldə təqsirli bilinən Həmidə Candubi Fransada gilyotinlə edam edilən sonuncu şəxs olmuşdur.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2013 — Şəmkirdə Excelsior Hotel Shamkir hotelinin açılışı olub.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

* 1487 — III Yuli, Roma papası

### 1601–1900
* 1659 — Henri Pursell, İngiltərə bəstəkarı
* 1822 — İbrahim bəy Aslanbəyov, Rusiya vitse-admiralı
* 1866 — Yeppe Okyer, Danimarkalı yazıçı
* 1887 — Covanni Qronki, İtaliya siyasətçisi və keçmiş prezidenti
* 1890 — Frans Verfel, Avstriya yazıçısı və dramaturqu
* 1892 — Artur Kompton, ABŞ alimi
* 1894 — Aleksandr Dovjenko, Ukrayna ssenaristi
* 1897 — Batay Jorj, Fransa filosofu
* 1899 — Volf Messinq, Sovet telepatı və səhnə hipnozçusu

### 1901–cari
* 1903 — Uiçiro Hatta, Yaponiya futbolçusu
* 1931 — Mobil Əhmədov, Azərbaycan aktyoru
* 1933 — Karl Lagerfeld, Almaniya modelyeri
* 1937 — Cared Daymond, ABŞ fizioloqu, bioloqu və yazıçısı
* 1943 — Rafiq Feyzullayev, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1955 — Larisa Dolina, Rusiya müğənnisi
* 1960 — Kolin Fört, İngiltərə aktyoru
* 1968 
** Fərhad Hümbətov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
** Qay Ritçi, İngiltərə kinorejissoru
* 1973 — Dəniz Yücəl, Almaniya və Türkiyə jurnalisti

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1382 — I Böyük Lyudovik, Xorvatiya, Macarıstan və Polşa kralı

### 1601–1900

* 1669 — Henretta Mariya, İngiltərə, İrlandiya və Şotlandiya kraliçası
* 1749 — Emili dü Şatle, Fransa filosofu və riyaziyyatçısı
* 1862 — Karlos Antonio Lopes, Paraqvay prezidenti

### 1901–cari
* 1931 — Dmitri Yeqorov, Rusiya riyaziyyatçısı
* 1943 — Nəcəf Nərimanov, Azərbaycan baş leytenantı
* 1976 — Dalton Trambo, ABŞ ssenaristi
* 1979 — Stanislav Lyudkeviç, Ukrayna bəstəkarı
* 1983 — Feliks Blox, ABŞ və İsveçrə fiziki
* 2007 — Ramiz Əhmədov, Azərbaycan deputatı
* 2011 — Kliff Robertson, ABŞ aktyoru
* 2014 — Riçard Kil, ABŞ aktyoru
* 2015 — Altay Səidov, Azərbaycan teatr rəssamı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Beliz — Müqəddəs Georgi Key Günü
*  Çin — Müəllim Günü

## İstinadlar
11 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1941 — Pentaqonda tikinti işləri başlayıb.
* 2001 — ABŞ-nin Nyu-York və Vaşinqton şəhərlərində terror aktları törədilib.
* 2015 — Səudiyyə Ərəbistanının Məkkə şəhərində Kəbə yaxınlığında tikinti işlərinin getdiyi Matəf adlı sahədə qaldırıcı kranın aşması nəticəsində 111 nəfər ölüb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1992 — Azərbaycan və Qana arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1779 — Filip Pauluççi, İtaliya markizi və hərbi xadimi
* 1859 
** Key Okami, Yaponiya fiziki
** Vençeslav Novak, Xorvatiya yazıçısı
* 1877 — Feliks Dzerjinski, Sovet dövlət xadimi
* 1885 — David Lavrens, İngiltərə yazıçısı
* 1893 — Əhməd bəy Pepinov, Azərbaycan dövlət xadimi

### 1901–cari

* 1903 — Teodor Adorno, Almaniya filosofu
* 1913 — Muxtar Dadaşov, Azərbaycan kinorejissoru
* 1917 — Ferdinand Markos, Filippin prezidenti
* 1929 — Burhan Doğançay, ABŞ və Türkiyə boyakarı
* 1937 — İosif Kobzon, Rusiya müğənnisi
* 1963 
** Aslanbek İsmayılov, Çeçenistan dövlət xadimi
** Kamran Həsənli, Azərbaycan aktyoru, şoumeni və aparıcısı
* 1965 — Bəşər Əsəd, Suriya prezidenti
* 1978 — Deyan Stankoviç, Serbiya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1982 — Yelena Parxomenko, Azərbaycan voleybolçusu
* 1983 — Müşfiq Şahverdiyev, Azərbaycan aktyoru
* 1988 — Ülvi Kərimov, Azərbaycan kiçik çavuşu
* 1991 — Kygo, Norveçli prodüser və DJ
* 2001 — Cəbrayıl Dövlətzadə, "Vətən müharibəsi" iştirakçısı

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1823 — David Rikardo, Böyük Britaniya iqtisadçısı

### 1901–cari

* 1948 — Məhəmməd Əli Cinnah, Pakistan dövlət xadimi
* 1971 — Nikita Xruşşov, Sovet dövlət xadimi
* 1973 — Salvador Alyende, Çili prezidenti
* 1979 
** Aleksey Kapler, Sovet kinodramaturqu
** Aqostinyo Neto, Anqola prezidenti
* 1996 — Cəfər Rəmzi, Azərbaycan şairi
* 2001 
** Əbdüləziz əl-Öməri, Səudiyyə Ərəbistanı terrorçusu
** Məhəmməd Atta, Misir terrorçusu
** Mohand Şəhri, Səudiyyə Ərəbistanı terrorçusu
** Vail əl-Şəhri, Səudiyyə Ərəbistanı terrorçusu
** Valid əl-Şəhri, Səudiyyə Ərəbistanı terrorçusu
* 2011 — Endi Uitfild, Uels aktyoru

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Argentina — Müəllim Günü

## İstinadlar
15 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1762 — Yeddiillik müharibə: Siqnal Hill döyüşü

### 1901–cari
* 1935 — Nürnberq qanunları Almaniya yəhudilərini vətəndaşlıqdan məhrum edib.
* 1956 — Cənubi Koreya milli futbol komandası Asiya Kubokunu qazanıb.
* 2000 — XXVII Yay Olimpiya Oyunları Sidneydə keçirilib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1918
** "Azərbaycan" qəzeti ilk dəfə nəşr olunub.
** Bakı döyüşündən sonra Qafqaz İslam Ordusu Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin könüllü dəstələrinin köməyi ilə Bakını azad edib.
* 2006 — Böyük Britaniyada azərbaycan dilində nəşr edilən ilk qəzet olan "Araz" dərc edilmişdir.
* 2011 — Moskva şəhərində Azərbaycan müğənnisi Müslüm Maqomayevin abidəsiin açılışı olmuşdur.
* 2012 — Bakıda 28 Mall ticarət mərkəzinin açılışı olub.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 767 — Sayço, Yaponiya rahibi
* 1254 — Marko Polo, İtaliya səyyahı
* 1505 — Avstriyalı Mariya, Macarıstan və Bohemiya kraliçası

### 1601–1900

* 1675 — VI Vaxtanq, Kartli çarı
* 1857 — Vilyam Taft, ABŞ prezidenti
* 1887 — Kərim Tinçurin, Tatarıstan dramaturqu
* 1890 — Aqata Kristi, İngiltərə yazıçısı
* 1897 — İsmayıl İbrahim, Pakistan baş naziri

### 1901–cari
* 1904 — II Umberto, İtaliya kralı
* 1910 — Şükür Bürhanov, Özbəkistan aktyoru
* 1911 — İrena Malkieviçz, Polşa aktrisası
* 1914 
** Adolfo Bioy Kasares, Argentina yazıçısı
** Orxan Kamal, Türkiyə yazıçısı
* 1922 — Lətif İmanov, Azərbaycan fiziki
* 1929 — Mümtaz Soysal, Türkiyə dövlət xadimi
* 1941 — Viktor Zubkov, Rusiya baş naziri
* 1946 — Tommi Li Cons, ABŞ aktyoru
* 1955 — Fərhad Əhmədov, Azərbaycan və Rusiya iş adamı
* 1957 — Sergey Senyuşkin, Azərbaycan mayoru, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1978 — Eydur Qudyonsen, İslandiya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1965 — Brilliant Dadaşova, Azərbaycan müğənnisi
* 1966 — İlqar Xəyal, Azərbaycan müğənnisi
* 1968 — Könül Kərimova, Azərbaycan müğənnisi
* 1984 — Şahzadə Harri, Böyük Britaniya şahzadəsi
* 1994 — Elnur Cabbarov, Azərbaycan əsgəri
* 1999 — Əşrəf Məmmədli, Azərbaycan kiçik giziri
* 2000 —  Stray Kids-in üzvü

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1418 — I İbrahim, Şirvanşah

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1931 — Sənihə Sultan, Osmanlı şahzadəsi
* 1938 — İsidor Baraxov, Sovet dövlət xadimi
* 1963 — Slavko Kolar, Xorvatiya yazıçısı
* 1973 — VI Qustav, İsveç kralı
* 1978 — Villi Messerşmitt, Almaniya aviakonstruktoru
* 1993 — Yulian Semyonov, Rusiya yazıçısı
* 1995 — Qunnar Nordal, İsveç futbolçusu və baş məşqçisi
* 2006 
** Oriyana Fallaçi, İtaliya jurnalisti
** Vasif Adıgözəlov, Azərbaycan bəstəkarı
* 2007 — Elbəy Rzaquliyev, Azərbaycan boyakarı
* 2008 — Riçard Rayt, İngiltərə musiqiçisi
* 2020 — Nikolay Şmatko, Ukrayna heykəltəraşı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Beynəlxalq Demokratiya Günü
*  Azərbaycan — Bilik Günü
*  Azərbaycan — Bakının Qurtuluşu Günü 

## İstinadlar
16 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1908 — General Motors təsis edilib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1951 — Bakıda Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunun açılışı olub.
* 2021 — "Qarabağ" futbol klubu UEFA Konfrans Liqasında ilk oyununu keçirmişdir.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1386 — V Henri, İngiltərə kralı

### 1601–1900

* 1745 — Mixail Kutuzov, Rusiya feldmarşalı
* 1885 — Karen Horni, Almaniya psixoanalisti
* 1891 — Karl Dönits, Almaniya admiralı

### 1901–cari
* 1908 — Viktor Zotov, Yeni Zelandiya botaniki
* 1925 — B. B. Kinq, ABŞ blyuz gitaraçısı
* 1945 — Yevgeni Petrosyan, Rusiya komiki
* 1952 — Mikki Rurk, ABŞ aktyoru
* 1970 — Teymur Musayev, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1979 
** Flo Rida, ABŞ repçisi
** Gülşən Kərimova, Azərbaycan voleybolçusu
* 1982 — Ələddin Məlikov, Azərbaycan filosofu
* 1987 — Camal Rəhimov, Azərbaycan çaparı
* 1994 — Ceyhun Rzayev, Azərbaycan çavuşu
* 1997 — Kənan Həsənov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1380 — V Çarlz, Fransa kralı

### 1601–1900
* 1647 — Bosniyalı Saleh Paşa, Osmanlı sədrəzəmi
* 1701 — II Ceyms, İngiltərə, İrlandiya və Şotlandiya kralı

### 1901–cari

* 1920 — Dan Anderson, İsveç yazıçısı
* 1925 — Aleksandr Fridman, Rusiya fiziki
* 1931 — Ömər Muxtar, Liviya müqavimət rəhbəri
* 1932 — Ronald Ross, Böyük Britaniya həkimi
* 1977 — Mariya Kallas, ABŞ opera müğənnisi
* 2001 — Rəşid Özbəyov, Azərbaycan futbolçusu
* 2002 — Bahadur Əliyev, Azərbaycan aktyoru
* 2016 — Tarık Akan, Türkiyə aktyoru
* 2021 
** Klayv Sinkler, İngiltərə sahibkarı və ixtiraçısı
** Qrasiete Santana, Braziliya yüngül atleti
* 2022 — Məhsa Əmini, İran vətəndaşı

## Bayramlar və xüsusi günlər

*  BMT — Beynəlxalq Ozon Qatının Mühafizəsi Günü
*  Malayziya — Malayziya Günü
*  Papua-Yeni Qvineya — Müstəqillik Günü

## İstinadlar
19 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1944 — İkinci Dünya müharibəsi: Finlandiya və Sovet İttifaqı arasında davam edən müharibəni rəsmi olaraq başa vuran Moskva Atəşkəs Müqaviləsi imzalanıb. 
* 1983 — Sent-Kits və Nevis müstəqilliyini elan edib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2023 — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Qarabağda lokal xarakterli antiterror tədbirləri keçirib.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 86 — Antonin Piy, Roma imperatoru
* 1551 — III Henri, Fransa kralı

### 1601–1900
* 1754 — Pavel Sisianov, Rusiya generalı
* 1802 — Layoş Koşut, Macarıstan qubernatoru
* 1885 — Ağaxan Talışınski, Azərbaycan travmatoloqu

### 1901–cari

* 1911 — Vilyam Qoldinq, Böyük Britaniya yazıçısı
* 1919 — Əli Naxçıvani, Azərbaycan din xadimi
* 1923 — Xanzadə Sultan, Osmanlı şahzadəsi
* 1926 — Masatoşi Koşiba, Yaponiya fiziki
* 1963 — Aqil Quliyev, Azərbaycan baş leytenantı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1967 — Aleksandr Karelin, Rusiya güləşçisi və deputatı
* 1976 — Mikayıl Cabbarov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1977 — Emil Sutovski, İsrail şahmatçısı
* 1980 — Ceyhun Zeynalov, Azərbaycan repçisi
* 1987 — Fərid Mövsümov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1719 — II Cahan Şah, Böyük Moğol imperatoru
* 1812 — Mayer Amşel Rotşild, Almaniya bankiri
* 1881 — Ceyms Qarfild, ABŞ prezidenti və general-mayoru

### 1901–cari

* 1903 — Aliyə Sultan, Osmanlı şahzadəsi
* 1935 — Konstantin Siolkovski, Rusiya raket alimi
* 1968 — Çester Karlson, ABŞ fiziki
* 1973 — Cəfər Cəfərov, Azərbaycan teatrşünası
* 1974 — Soltan Hacıbəyov, Azərbaycan bəstəkarı
* 1992 — Aida İmanquliyeva, Azərbaycan şərqşünası
* 1995 — Rauf Hacıyev, Azərbaycan bəstəkarı
* 2010 — Jozef Kruskal, ABŞ riyaziyyatçısı
* 2019 — Zeynalabdin bin Əli, Tunis prezidenti
* 2020 — Li Kersleyk, İngiltərə musiqiçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Çili — Silahlı Qüvvələr Günü
*  Sent-Kits və Nevis — Müstəqillik Günü

## İstinadlar
20 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
14 sentyabr 1853-ci ildə Osmanlı ilə Rusiya arasında Kırım müharibəsi başlayıb.

### 1901–cari
* 1977 — Vyetnam Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvü olub.
* 1990 — Cənubi Osetiya Gürcüstandan müstəqilliyini elan edib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1994 — Bakıda dünyanın 11 ən böyük neft şirkəti Əsrin müqaviləsini imzalayıblar.
* 2012 — "Neftçi" futbol klubu UEFA Avropa Liqasında ilk oyununu keçirmişdir.
* 2023 — Azərbaycan və Ermənistan arasında baş verən Antiterror əməliyyatları Azərbaycan Respublikasının qətiyyətli zəfəri ilə yekunlaşmışdır.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1842 — Ceyms Dyuar, Şotlandiya kimyaçısı və fiziki
* 1897 — Aron Tamaşi, Macarıstan yazıçısı

### 1901–cari

* 1907 — Əşrəf Hüseynov, Azərbaycan riyaziyyatçısı
* 1908 — Herta Vorell, Almaniya aktrisası
* 1914 — Cəfər Cəfərov, Azərbaycan teatrşünası
* 1920 — Maqomed Sulayev, Çeçenistan yazıçısı
* 1928 — Murtuz Ələsgərov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1932 — Rəfiqə Əliyeva, Azərbaycan alimi
* 1934 — Sofi Loren, İtaliya aktrisası
* 1940 — Taro Aso, Yaponiya baş naziri
* 1948 — Corc Martin, ABŞ yazıçısı
* 1968 — Çad Stahelski, ABŞ kinorejissoru
* 1971 — Henrik Larsson, İsveç futbolçusu və baş məşqçisi
* 1988 — Azər Vəliyev, Azərbaycan əsgəri
* 1992 — Səfurə Əlizadə, Azərbaycan müğənnisi
* 1999 — Cəlil Məmmədov, Azərbaycan əsgəri
* 2001 
** Fariz Rəhimov, Azərbaycan əsgəri
** Xaliq Hüseynov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1863 — Yakob Qrimm, Almaniya yazıçısı

### 1901–cari

* 1905 — Vençeslav Novak, Xorvatiya yazıçısı
* 1918 
** İvan Fioletov, Rusiya inqilabçısı
** İvan Qabışev, Rusiya inqilabçısı
** Məşədi Əzizbəyov, Azərbaycan inqilabçısı və dövlət xadimi
** Mir Həsən Vəzirov, Azərbaycan inqilabçısı 
** Prokofi Caparidze, Gürcüstan inqilabçısı 
** Yakov Zevin, Rusiya inqilabçısı
* 1957 — Yan Sibelius, Finlandiya bəstəkarı
* 1975 
** Sen-Jon Pers, Fransa şairi və diplomatı
** Şəmsəddin Abbasov, Azərbaycan nasiri
* 1993 — Əjdər İbrahimov, Azərbaycan kinorejissoru
* 2002 — Sergey Bodrov (oğul), Rusiya aktyoru

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Azərbaycan — Neftçilər Günü
*  Azərbaycan — Dövlət Suverenliyi Günü
*  Azərbaycan — Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri Günü
*  Almaniya — Uşaq Günü

## İstinadlar
21 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1942 — Boeing B-29 Superfortress ilk uçuşunu həyata keçirib.
* 1964 — Malta Birləşmiş Krallıqdan müstəqillik qazanır, lakin Millətlər Birliyində qalır.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2000 — Sidneydə keçən 2000 Yay Olimpiya Oyunlarında stend atıcısı Zemfira Meftahətdinova qızıl medal qazanıb.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1411 — Yorklu Riçard, İngiltərə maqnatı

### 1601–1900
* 1840 — V Murad, Osmanlı sultanı
* 1842 — II Əbdülhəmid, Osmanlı sultanı
* 1866 — Herbert Uells, İngiltərə yazıçısı
* 1872 — Henri Vayld, Böyük Britaniya dəniz zabiti

### 1901–cari

* 1909 — Kvame Nkruma, Qana prezidenti
* 1934 — Leonard Koen, Kanada müğənnisi
* 1936 — Yuri Lujkov, Rusiya siyasətçisi
* 1938 — Nurəngiz Gün, Azərbaycan şairəsi
* 1947 — Stiven Kinq, ABŞ yazıçısı
* 1950 — Bill Mürrey, ABŞ aktyoru
* 1951 — Aslan Masxadov, İçkeriya prezidenti
* 1954 — Şinzo Abe, Yaponiya baş naziri
* 1986 — Çumbinyo, Braziliya futbolçusu
* 1990 — Fibi Rayan, ABŞ müğənnisi
* 1993 
** Ante Rebiç, Xorvatiya futbolçusu
** Vüsal Salamov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* E.ə. 19 — Vergili, Roma şairi
* 454 — Flavi Aetsi, Roma generalı
* 1327 — II Eduard, İngiltərə kralı
* 1558 — V Karl, Müqəddəs Roma imperatoru
* 1576 — Cerolamo Kardano, İtaliya riyaziyyatçısı və mühəndisi

### 1601–1900

* 1643 — Abaxay xan, Mancuriya hökmdarı
* 1832 — Valter Skott, Şotlandiya yazıçısı
* 1860 — Artur Şopenhauer, Almaniya filosofu

### 1901–cari
* 1957 — VII Haakon, Norveç kralı
* 1982 — İvan Baqramyan, Sovet marşalı
* 1995 — Teymur Bəkirzadə, Azərbaycan kinorejissoru
* 2002 — Ancelo Buono, ABŞ seriyalı qatili
* 2005 — Mustay Kərim, Başqırdıstan şairi
* 2020 — Elşən Məmmədov, Azərbaycan kiçik çavuşu

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Beynəlxalq Sülh Günü
*  Beliz — Müstəqillik Günü
*  Ermənistan — Müstəqillik Günü
*  Malta — Müstəqillik Günü

## İstinadlar
18 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1934 — Sovet İttifaqı Millətlər İttifaqına qəbul edilib.
* 1947 — ABŞ-də Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi təsis edilib.
* 2014 — Şotlandiyada ölkənin müstəqilliyi haqqında referendum keçirilmişdir.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1992 — Azərbaycan və Livan arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 2014 — "Qarabağ" futbol klubu UEFA Avropa Liqasında ilk oyununu keçirmişdir.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl
* 53 — Trayan, Roma imperatoru
* 1434 — Portuqaliyalı Eleonora, Müqəddəs Roma imperatriçası
* 1554 — Heydər mirzə Səfəvi, Səfəvi şahzadəsi

### 1601–1900

* 1752 — Adrien Mari Lejandr, Fransa riyaziyyatçısı
* 1765 — XVI Qriqori, Roma papası
* 1885
** Müslüm Maqomayev, Azərbaycan bəstəkarı
** Üzeyir Hacıbəyov, Azərbaycan bəstəkarı

### 1901–cari
* 1905 — Qreta Qarbo, ABŞ və İsveç aktrisası
* 1961 — Ceyms Qandolfini, ABŞ aktyoru
* 1971 — Anna Netrebko, Rusiya opera müğənnisi
* 1976 — Yaşar Gülər, Türk generalı
* 1979 — Cuniçi İnamoto, Yaponiya futbolçusu
* 1994 — Müşfiq Orucov, Azərbaycan hərbçisi

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 96 — Domisian, Roma imperatoru
* 1598 — Toyotomi Hideyoşi, Yaponiya daimyosu

### 1601–1900
* 1783 — Leonard Eyler, İsveçrə riyaziyyatçısı

### 1901–cari

* 1911 — Pyotr Stolıpin, Rusiya baş naziri
* 1919 — Qatır Məmməd, Azərbaycan qaçaq dəstə başçısı
* 1929 — Əli bəy Zizikski, Azərbaycan deputatı
* 1961 — Daq Hammarşeld, İsveç iqtisadçısı və diplomatı
* 1970 — Cimi Hendriks, ABŞ gitara ifaçısı
* 1978 — Adil İsgəndərov, Azərbaycan kinorejissoru
* 1988 — Məhəmmədhüseyn Şəhriyar, Azərbaycan şairi
* 2004 — Klara Rumyanova, Rusiya aktrisası
* 2013 — Pavlos Fissas, Yunanıstan repçisi
* 2019 — Fernando Riksen, Niderland futbolçusu
* 2021 — Mario Kamus, İspaniya kinorejissoru

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Azərbaycan — Milli Musiqi Günü
*  Xorvatiya — Hərbi Donanma Günü

## İstinadlar
22 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1980 — İraqın İranı işğal etməsi təxminən səkkiz illik İran-İraq müharibəsinə səbəb olub.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2010 — Bakıda FİFA U-17 Qadınlararası Dünya Çempionatı 2012-in açılışı olmuşdur.
* 2011 — Bakıda 2011 Boks üzrə dünya çempionatının açılışı olmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1211 — İbn Xəllikan, İraq İslam alimi

### 1601–1900
* 1601 — Avstriyalı Anna, Fransa kraliçası
* 1791 — Maykl Faradey, İngiltərə fiziki
* 1863 — Ferens Herçeq, Macarıstan dramaturqu
* 1878 — Şiqeru Yoşida, Yaponiya baş naziri

### 1901–cari

* 1909 — Səməd Mərdanov, Azərbaycan kinorejissoru
* 1932 — Alqirdas Brazauskas, Litva prezidenti
* 1938 — Din Rid, ABŞ aktyoru və müğənnisi
* 1957 — Refat Çubarov, Ukrayna deputatı
* 1958 — Andrea Boçelli, İtaliya opera müğənnisi
* 1976 — Ronaldo, Braziliya futbolçusu
* 1977 — Əli Sunal, Türkiyə teatr, kino və teleserial aktyoru
* 1978 — Rəsul Xətibi, İran futbolçusu və baş məşqçisi
* 1987 — Tom Felton, İngiltərə aktyoru
* 1996 — Nahidə Babaşlı, Azərbaycan müğənnisi
* 2000 — Kankan, ABŞ repçisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1482 — I Filibert, Savoyya hersoqu
* 1520 — I Səlim, Osmanlı sultanı
* 1539 — Nanak Dev, Sikx qurusu

### 1601–1900
* 1607 — Alessandro Allori, İtaliya boyakarı
* 1774 — XIV Klement, Roma papası
* 1795 — Sayat Nova, Ermənistan şairi
* 1814 — Avqust İfland, Almaniya aktyoru

### 1901–cari

* 1939 — Verner fon Frits, Almaniya general-polkovniki
* 1956 — Frederik Soddi, İngiltərə kimyaçısı
* 1961 — Marion Devis, ABŞ aktrisası
* 1964 — İslam Abdullayev, Azərbaycan xanəndəsi
* 1969 — Süleyman Məlikov, Azərbaycan jurnalisti
* 2010 — Eddi Fişer, ABŞ müğənnisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Bolqarıstan — Müstəqillik Günü
*  Estoniya — Müqavimətlə Mübarizə Günü
*  Mali — Müstəqillik Günü

## İstinadlar
24 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1948 — Honda təsis olunub.
* 1973 — Qvineya-Bisau Portuqaliyadan müstəqilliyini elan edib.
* 2015 — Məkkə şəhərinin yaxınlığında yerləşən Mina dağında ziyarət zamanı yaranan izdiham nəticəsində 2000-dən çox zəvvar həlak olmuşdur.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1992 — Azərbaycan və İndoneziya arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 1993 — Azərbaycan Müstəqil Dövlətlər Birliyinə qoşulub.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1418 — Kiprli Anna, Savoyya hersoqu
* 1501 — Cerolamo Kardano, İtaliya riyaziyyatçısı və mühəndisi
* 1534 — Ram Das Ci, Sikx qurusu
* 1599 — Adam Oleari, Almaniya riyaziyyatçısı

### 1601–1900

* 1857 — Mövsüm bəy Xanlarov, Azərbaycan kimyaçısı
* 1870 — Yegişe Tadevosyan, Ermənistan boyakarı
* 1880 — Sara Knauss, ABŞ uzunömürlüsü
* 1884 — İsmət İnönü, Türkiyə prezidenti
* 1891 — Mir Yaqub Mehdiyev, Azərbaycan deputatı

### 1901–cari
* 1911 — Konstantin Çernenko, Sovet rəhbəri
* 1921 — Kujuqet Şoyqu, Sovet dövlət xadimi
* 1924 — Vera Siqnadze, Gürcüstan balerinası
* 1936 — Əminə Yusifqızı, Azərbaycan aktrisası
* 1943 — Fuad Salayev, Azərbaycan heykəltəraşı
* 1986 — Anna Qurbanova, Azərbaycan bədii gimnastı
* 1988 — Birqit, Estoniya müğənnisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

* 768 — Gödək Pipin, Frank kralı
* 1541 — Parasels, İsveçrə həkimi
* 1572 — Tupak Amaru, İnk hökmdarı

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1914 — İsmayıl Qaspıralı, Rusiya pedaqoqu
* 1945 — Hans Geyger, Almaniya fiziki
* 1977 — Əhməd Cəmil, Azərbaycan şairi
* 1984 — Anatoli Novikov, Sovet bəstəkarı
* 1991 
** Fazil Mehdiyev, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
** Yusif Əliyev, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1992 — Mübariz Əhmədov, Azərbaycan komandiri, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1996 — Zəki Mürən, Türkiyə müğənnisi
* 1998 — Genrix Altşuller, Sovet mühəndisi
* 2004 — Fransuaza Saqan, Fransa dramaturqu
* 2019 — Vurğun Əyyub, Azərbaycan alimi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  CAR — İrs Günü
*  Kamboca — Konstitusiya Günü
*  Qvineya-Bisau — Müstəqillik Günü

## İstinadlar
23 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1899 — Nintendo Koppai (daha sonra Nintendo Company) hanafuda oyun kartlarını istehsal etmək və satmaq üçün Fusaciro Yamauçi tərəfindən təsis edilmişdir.

### 1901–cari
* 1932 — Səudiyyə Ərəbistanının birləşməsi başa çatıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1973 — M. F. Axundov adına Azərbaycan Dövlət Adademik Opera və Balet teatrında Fikrət Əmirovun "*[[Nəsimi dastanı (balet)|Nəsimi dastanı]]*" baletinin premyerası keçirilmişdir.
* 1991 — Qarabağ müharibəsi: Azərbaycan, Ermənistan, Qazaxıstan və Rusiya arasında Jeleznovodsk Kommünikesi imzalanmışdır.
* 1992 — Azərbaycan və Vyetnam arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 1993 — Azərbaycan və Albaniya arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 2011 — Azərbaycan və Konqo Demokratik Respublikası arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* **2022** — 7.32.14.32.7   sevgisi başladı.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* E.ə. 63 — Oktavian Avqust, Roma imperatoru
* 1215 — Xubilay xan, Monqol imperiyası xaqanı
* 1495 — III Baqrat, İmeretiya çarı

### 1601–1900
* 1713 — VI Ferdinand, İspaniya kralı
* 1880 — Con Boyd Orr, Şotlandiya müəllimi və həkimi
* 1884 — Josef Vaçal, Çexiya yazıçısı
* 1890 — Fridrix Paulus, Almaniya feldmarşalı

### 1901–cari

* 1914 — Validə Tutayuq, Azərbaycan botaniki
* 1928 — Firəngiz Əhmədova, Azərbaycan opera müğənnisi
* 1929 — Əfqan Əsgərov, Azərbaycan yazıçısı
* 1930 — Rey Çarlz, ABŞ müğənnisi
* 1938 — Romi Şnayder, Almaniya və Fransa aktrisası
* 1943
** Xulio İqlesias, İspaniya müğənnisi
** Yevgeni Şiryayev, sovet və rus bəstəkarı
* 1949 — Brüs Sprinqstin, ABŞ müğənnisi
* 1956 — Paolo Rossi, İtaliya futbolçusu
* 1969 — Ülvi Bünyadzadə, Azərbaycan şairi
* 1975 — Zaur Zeynalov, Azərbaycan polkovniki, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı
* 1982 — Pendlton Vord, ABŞ animasiyaçısı

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 965 — Əl-Mütənəbbi, Abbasi şairi
* 1230 — IX Alfonso, Leon və Qalisiya kralı

### 1601–1900
* 1870 — Prosper Merime, Fransa yazıçısı

### 1901–cari

* 1939 — Ziqmund Freyd, Avstriya nevroloqu
* 1963 — Sevil Qazıyeva, Azərbaycan mexanizatoru
* 1970 
** Burvil, Fransa aktyoru
** Sabit Rəhman, Azərbaycan yazıçısı
* 1973 
** Nikolay Jukov, Rusiya boyakarı
** Pablo Neruda, Çili şairi və diplomatı
* 1994 — Robert Blox, ABŞ yazıçısı
* 2012 — Pavel Qraçov, Rusiya generalı
* 2013 — Muxtar İbadov, Azərbaycan aktyoru
* 2015 — Məmməd Aslan, Azərbaycan şairi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Bruney — Müəllim Günü
*  Səudiyyə Ərəbistanı — Səudiyyə Milli Günü

## İstinadlar
17 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1944 — Arnem döyüşü
* 1978 — İsrail və Misir arasında Kemp-Devid müqaviləsi imzalanmışdır.
* 1988 — XXIV Yay Olimpiya Oyunları Seulda keçirilib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2015 — "Qəbələ" futbol klubu UEFA Avropa Liqasında ilk oyununu keçirmişdir.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1801 — Edvard Vilyam Leyn, Böyük Britaniya şərqşünası
* 1857 — Konstantin Siolkovski, Rusiya raket alimi
* 1869 — Kristian Lanqe, Norveç tarixçisi
* 1883 — Vilyam Karlos Vilyams, ABŞ şairi
* 1895 - Mircəfər Bağırov, azərbaycanlı siyasətçi

### 1901–cari

* 1922 — Aqostinyo Neto, Anqola prezidenti
* 1929 — Stirlinq Moss, Böyük Britaniya Formula-1 pilotu
* 1932 — Aza Rəhmanova, Rusiya həkim-infeksionisti
* 1938 — Aydın İbrahimov, Azərbaycan güləşçisi
* 1944 — Raynhold Messner, İtaliya alpinisti
* 1946 — Səməd Səmədov, Azərbaycan müğənnisi
* 1950 — Narendra Modi, Hindistan dövlət xadimi
* 1985 — Byanka, Belarus müğənnisi
* 1996 — Eldəniz Hüseynov, Azərbaycan əsgəri
* 1999 — Elgün Kərimov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1665 — IV Filipp, İspaniya və Portuqaliya kralı
* 1816 — Vladislav Ozerov, Rusiya dramaturqu
* 1836 — Antuan Jüsse, Fransa botaniki
* 1844 — Mustafa xan, Şirvan xanı

### 1901–cari

* 1927 — Anatoli Koni, Rusiya hüquqşünası
* 1936 — Anri Lui Le Şatelye, Fransa kimyaçısı
* 1961 — Adnan Menderes, Türkiyə baş naziri
* 1987 
** Musa Qarayev, Sovet polkovniki
** Vladimir Basov, Rusiya aktyoru
* 1996 — Spiro Aqnyu, ABŞ vitse-prezidenti
* 2001 — David Kipiani, Gürcüstan futbolçusu və baş məşqçisi
* 2014 — Eldar Axundov, Azərbaycan müğənnisi
* 2016 — Bəhmən Gülbarnəjad, İran paralimpyaçısı
* 2021 — Əbdüləziz Buteflika, Əlcəzair prezidenti

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  ABŞ — Konstitusiya Günü
*  Belarus — Milli Birlik Günü

## İstinadlar
25 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1890&nbsp;— ABŞ Konqresi Sekvoya Milli Parkını təsis edib.

### 1901–cari

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1970&nbsp;— Bakıda Bakmil metrostansiyasının açılışı olmuşdur.
* 1989&nbsp;— Azərbaycan Ali Soveti suverenlik bəyannaməsini qəbul etmişdir.
* 2018
** Azərbaycanın ikinci rabitə peyki Azerspace-2 Kuru kosmodromundan Fransanın Arianespace şirkəti tərəfindən Ariane-5 daşıyıcı raketi ilə orbitə buraxılıb.
** Azərbaycan və San-Tome və Prinsipi arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1694&nbsp;— Henri Pelham, Böyük Britaniya baş naziri
* 1865&nbsp;— Anri Lebask, Fransa boyakarı
* 1881&nbsp;— Lu Sin, Çin yazıçısı
* 1896&nbsp;— Alessandro Pertini, İtaliya prezidenti və jurnalisti
* 1897&nbsp;— Vilyam Folkner, ABŞ yazıçısı

### 1901–cari

* 1903&nbsp;— Mark Rotko, ABŞ boyakarı
* 1906&nbsp;— Solmaz Orlinskaya, Azərbaycan aktrisası
* 1908&nbsp;— İsa Axunbayev, Qırğızıstan cərrahı
* 1920&nbsp;— Sergey Bondarçuk, Rusiya aktyoru
* 1928&nbsp;— Arif Babayev, Azərbaycan kinorejissoru
* 1932&nbsp;— Anatoli Solovyanenko, Ukrayna opera müğənnisi
* 1943&nbsp;— Corc Burnutyan, ABŞ tarixçisi
* 1944&nbsp;— Maykl Duqlas, ABŞ aktyoru
* 1949&nbsp;— Pedro Almodovar, İspaniya kinorejissoru
* 1955&nbsp;— Dzukkero, İtalyan müğənnisi
* 1964&nbsp;— Karlos Ruis Safon, İspaniya yazıçısı
* 1969&nbsp;— Ketrin Zeta-Cons, Uels aktrisası
* 1979&nbsp;— Elşad Xose, Azərbaycan repçisi
* 1983 — Donald Qlover, ABŞ aktyoru, rejissoru və müğənnisi
* 1992&nbsp;— Rozaliya, İspaniya müğənnisi
* 2000&nbsp;— Tacir Muradlı, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1506&nbsp;— I Filip, Kastiliya kralı

### 1601–1900
* 1617&nbsp;— Fransisko Suarez, İspaniya keşişi, filosofu və ilahiyyatçısı

### 1901–cari

* 1934&nbsp;— Mirzə Əli Möcüz, Azərbaycan şairi
* 1958&nbsp;— Con Votson, ABŞ psixoloqu
* 1970&nbsp;— Erix Mariya Remark, Almaniya yazıçısı
* 1983&nbsp;— III Leopold, Belçika kralı
* 1986&nbsp;— Nikolay Semyonov, Rusiya fiziki və kimyaçısı
* 1980&nbsp;— Marie Under, Estoniya şairəsi
* 1984&nbsp;— Zeynəb Kazımova, Azərbaycan kinorejissoru
* 1991&nbsp;— Sərdar Səfərov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 2003&nbsp;— Franko Modilyani, ABŞ və İtaliya iqtisadçısı
* 2012&nbsp;
** Endi Vilyams, ABŞ müğənnisi
** Nəşət Ərtaş, Türkiyə ozanı

## Bayramlar və xüsusi günlər
* Beynəlxalq Əczaçılar Günü
*  Nauru&nbsp;— Milli Gənclər Günü

## İstinadlar
26 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1920 — Uruqvay milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2016 — Azərbaycanda Konstitusiya Referendumu keçirilib.
* 2018 — Qızılağac Milli Parkı yaradılıb.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1748 — Kollinqvud Katbert, Böyük Britaniya admiralı
* 1754 — Cozef Lui Prust, Fransa kimyaçısı
* 1870 — X Kristian, Danimarka və İslandiya kralı
* 1874 — Luis Hayn, ABŞ fotoqrafı
* 1897 — VI Pavel, Roma papası
* 1898 — Corc Gerşvin, ABŞ pianoçusu və bəstəkarı

### 1901–cari

* 1934 — Oleq Basilaşvili, Rusiya aktyoru
* 1951 — Ramiz Məmmədov, Azərbaycan aktyoru
* 1965 — Petro Poroşenko, Ukrayna prezidenti
* 1976 — Mixael Ballak, Almaniya futbolçusu
* 1981 — Serena Vilyams, ABŞ tennisçisi
* 1983 — Rikardo Kuarejma, Portuqaliya futbolçusu
* 1989 — Radik İsayev, Azərbaycan taekvondoçusu

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1868 — Avqust Ferdinand Möbius, Almaniya riyaziyyatçısı

### 1901–cari

* 1945 — Bela Bartok, Macarıstan bəstəkarı
* 1960 — İsmayıl İbrahim, Pakistan baş naziri
* 1961 — Bülbül, Azərbaycan müğənnisi
* 1973 — Anna Manyani, İtaliya aktrisası
* 1975 — Mürsəl Qarayev, Azərbaycan cərrahı
* 1990 — Alberto Moravia, İtaliya yazıçısı
* 2002 — Mariya Titarenko, Azərbaycan opera müğənnisi
* 2009 — Afad Qurbanov, Azərbaycan dilçisi
* 2010 — Qloriya Stüart, ABŞ aktrisası
* 2018 — İbrahim Qafarov, Azərbaycan deputatı
* 2019 
** Cəfər Behbudov, Azərbaycan müğənnisi
** Jak Şirak, Fransa prezidenti

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Avropa Birliyi — Avropa dillər günü
*  Ekvador — Bayraq Günü
*  Azərbaycan — Azərbaycan Respublikası Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti əməkdaşlarının peşə bayramı günü

## İstinadlar
27 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl
*Norman istilası (1066)
### 1601–1900

### 1901–cari
* 1940 — İkinci Dünya müharibəsi: Üçlər paktı Almaniya, İtaliya və Yaponiya tərəfindən Berlində imzalanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2020 — Anım Günü: Azərbaycan və Ermənistan arasında İkinci Qarabağ müharibəsi başlamışdır.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1601 — XIII Lüdovik, Fransa kralı
* 1849 — İvan Pavlov, Rusiya fizioloqu
* 1855 — Pol Appel, Fransa riyaziyyatçısı
* 1878 — Seyid Həsən Tağızadə, İran siyasətçisi
* 1884 — Vensan Oriol, Fransa prezidenti

### 1901–cari

* 1914 — Sadıq Rəhimov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1932 — Oliver Vilyamson, ABŞ iqtisadşçısı
* 1937 — Valentin Pavlov, Sovet baş naziri
* 1958
** Elbrus Allahverdiyev, Azərbaycan leytenantı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
** Mədət Quliyev, Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
** Pəhlivan Fərzəliyev, Azərbaycan baş leytenantı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1975 — Bronislav Çervenka, Çexiya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1976 — Françesko Totti, İtaliya futbolçusu
* 1978 — Ani Lorak, Ukrayna müğənnisi
* 1979 — Şinci Ono, Yaponiya futbolçusu
* 1981 — Murad Arif, Azərbaycan müğənnisi
* 1984 — Avril Lavin, Kanada müğənnisi
* 1990 — Mitski, ABŞ müğənnisi
* 1995 — İlkin Muradlı, Azərbaycan baş leytenantı
* 2001 — Nurlan Dadaşov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1917 — Edqar Deqa, Fransa boyakarı
* 1953 — Qara bəy Qarabəyov, Azərbaycan deputatı və həkimi
* 2009 — Rene Bliyar, Fransa futbolçusu
* 2017 — Hyu Hefner, ABŞ naşiri
* 2021 — Teymur Mirzəyev, Azərbaycan müğənnisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Ümumdünya Turizm Günü
*  Azərbaycan — Anım Günü
*  Türkmənistan — Müstəqillik Günü

## İstinadlar
28 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1961 — Dəməşqdə hərbi çevriliş Misir və Suriya arasında birlik olan Birləşmiş Ərəb Respublikasına faktiki olaraq son qoymuşdur.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2012 — Azərbaycan və Lesoto arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 2020 — İkinci Qarabağ müharibəsi: Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Xankəndi şəhərini atəşə tutmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 616 — Cavanşir, Qafqaz Albaniyası hökmdarı

### 1601–1900
* 1803 — Prosper Merime, Fransa yazıçısı
* 1897 — Muxtar Əvəzov, Qazaxıstan yazıçısı

### 1901–cari

* 1903 — Aleksey Kapler, Sovet kinodramaturqu
* 1905 — Maks Şmelinq, Almaniya boksçusu
* 1906 — Aleksandr Şteyn, Rusiya dramaturqu
* 1913 — Osman Həbibullayev, Azərbaycan arxeoloqu
* 1917 — Semyon Sviqun, Sovet dövlət xadimi
* 1924 — Marçello Mastroyanni, İtaliya aktyoru
* 1929 — Lata Mangeşkar, Hindistan müğənnisi
* 1934 — Brijit Bardo, fransız kino aktrisası
* 1944 — Miloş Zeman, Çexiya prezidenti
* 1953 — Əjdər Həmidov, Azərbaycan aktyoru
* 1968 
** Mika Hakkinen, Finlandiya Formula-1 pilotu
** Naomi Uotts, Böyük Britaniya aktrisası
* 1972 — Dita fon Tiz, ABŞ rəqqası
* 1976 — Fyodor Yemelyanenko, Rusiya MMA döyüşçüsü
* 1987 — Hilari Daff, ABŞ aktrisası

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* E.ə. 48 — Qney Pompey, Roma generalı və dövlət xadimi

### 1601–1900
* 1895 — Lui Paster, Fransa kimyaçısı və mikrobioloqu

### 1901–cari

* 1991 — Mayls Devis, ABŞ truba ifaçısı
* 1978 — I İoann Pavel, Roma papası
* 1989 — Ferdinand Markos, Filippin prezidenti
* 2000 — Pyer Trüdo, Kanada baş naziri
* 2016 — Şimon Peres, İsrail baş naziri və prezidenti

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Çexiya — Dövlətçilik Günü

## İstinadlar
29 oktyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1863 — On səkkiz ölkə Cenevrədə toplaşaraq Beynəlxalq Qızıl Xaç Cəmiyyətini yaratmaq barədə razılığa gəlib.

### 1901–cari

* 1923 — Türkiyə Respublikası elan olunmuşdur.
* 2000 — Yaponiya milli futbol komandası Asiya Kubokunu qazanıb.
* 2012 — ABŞ-də Sendi qasırğası 148 nəfəri birbaşa və dolayısı ilə 138 nəfərin həyatına son qoyaraq, ölkəyə təxminən 70 milyard dollar ziyan vurmuşdur.
* 2021 — Marşall adaları və Tonqada ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1991 — Qarabağ müharibəsi: Ermənistan Silahlı Qüvvələri Azərbaycana məxsus olan An-2 təyyarəsini vurmuşdur.
* 1993 — Qarabağ müharibəsi: Ermənistan Silahlı Qüvvələri Zəngilan rayonunu işğal edirlər.
* 1994 — Azərbaycan və Mavritaniya arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1790 — Adolf Disterverq, Almaniya pedaqoqu
* 1814 — Aleksis Jordan, Fransa botaniki
* 1897 — Yozef Gebbels, Almaniya siyasətçisi
* 1898 — Zülfüqar Əhmədzadə, Azərbaycan şairi

### 1901–cari

* 1926 — Nəcməddin Ərbakan, Türkiyə baş naziri
* 1929 — Yevgeni Primakov, Rusiya baş naziri
* 1933 — Abuzər Aydəmirov, Çeçenistan yazıçısı
* 1935 — İsao Takahata, Yaponiya kinorejissoru
* 1937 — Rauf Abdullayev, Azərbaycan dirijoru
* 1941 — Ağaxan Salmanlı, Azərbaycan aktyoru
* 1942 — Bob Ross, ABŞ boyakarı və televiziya aparıcısı
* 1947 — Mirzə Xəzər, Azərbaycan jurnalisti
* 1950 — Abdullah Gül, Türkiyə prezidenti
* 1970 — Edvin van der Sar, Niderland futbolçusu
* 1971 — Vaynona Rayder, ABŞ aktrisası
* 1985 — Ceyhun Həsənov, Azərbaycan kapitanı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1885 — Corc Makklelan, ABŞ generalı

### 1901–cari

* 1937 — Rzaqulu Nəcəfov, Azərbaycan jurnalisti
* 1938 — Baba bəy Qəbulzadə, Azərbaycan deputatı
* 1947 — Frensis Klivlend, ABŞ birinci xanımı
* 1950 — V Qustav, İsveç kralı
* 1987 — Vudi Herman, ABŞ klarnetçisi
* 1991 — Hikmət Muradov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Türkiyə — Cümhuriyyət bayramı

## İstinadlar
10 noyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2020 — İkinci Qarabağ müharibəsi: Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya arasında Dağlıq Qarabağ atəşkəs bəyanatı imzalanmışdır.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

* 1483 — Martin Lüter, Almaniya keşişi və ilahiyyatçısı

### 1601–1900
* 1746 — XII Georgi, Kartli çarı
* 1759 — Fridrix Şiller, Almaniya şairi və filosofu
* 1888 — Andrey Tupolev, Sovet aviakonstruktoru

### 1901–cari
* 1919 — Mixail Kalaşnikov, Rusiya general-leytenantı və ixtiraçısı
* 1927 — Səbah, Livan müğənnisi və aktrisası
* 1928 — Ennio Morrikone, İtaliya bəstəkarı
* 1944 — Askar Akayev, Qırğızstan prezidenti
* 1949 — Mustafa Dənizli, Türkiyə futbolçusu və baş məşqçisi
* 1960 — Nil Qeyman, İngiltərə yazıçısı
* 1963 — Tanju Çolak, Türkiyə futbolçusu
* 1973 — Patrik Berger, Çexiya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1999 — Joao Feliks, Portuqaliya futbolçusu

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1290 — Kalavun, Məmlük sultanı

### 1601–1900
* 1891 — Artür Rembo, Fransa şairi

### 1901–cari

* 1938 — Mustafa Kamal Atatürk, Türkiyənin Qurucusu, 1-ci Prezidenti və İtaliya-Osmanlı müharibəsinin Trablusqarp Cəbhəsində döyüşmüş əsgər və qazi
* 1972 — Hüseynağa Hacıbababəyov, Azərbaycan opera müğənnisi
* 1982 — Leonid Brejnev, Sovet dövlət rəhbəri
* 1984 — Mikayıl Rzaquluzadə, Azərbaycan yazıçısı
* 2009 — Robert Enke, Almaniya futbolçusu
* 2015 — Helmut Şmidt, Almaniya kansleri

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Panama — Müstəqillik Fəryadı Günü
* Dünya Elm Günü

## İstinadlar
4 noyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1952 — ABŞ federal hökuməti Milli Təhlükəsizlik Agentliyini təsis edilib.
* 1979 — İran girov böhranı: Bir qrup iranlı kollec tələbəsi ABŞ-nin Tehrandakı səfirliyinə hücum edib, 90 nəfəri girov götürmüşdür.
* 1983 — Uruqvay milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
* 2008 — Barak Obama ABŞ-nin ilk afroamerikan əsilli prezidenti seçilib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2020 — İkinci Qarabağ müharibəsi: Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Cəbrayıl rayonunun Mirək, Kavdar, Zəngilan rayonunun Məşədiismayıllı, Şəfibəyli, Qubadlı rayonunun Başarat, Qarakişilər, Qaracallı kəndlərini Ermənistanın işğalından azad etmişdir.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1792 — Karlos Antonio Lopes, Paraqvay prezidenti
* 1812 — Nina Çavçavadze, Gürcüstan şahzadəsi
* 1874 — Şarl Despio, Fransa heykəltəraşı

### 1901–cari

* 1916 — Valter Kronkayt, ABŞ jurnalisti
* 1919 — Mürsəl Qarayev, Azərbaycan cərrahı
* 1944 — Rauf Dadaşov, Azərbaycan animatoru
* 1946 — Lora Buş, ABŞ birinci xanımı
* 1949 — Çimnaz Əliyeva, Azərbaycan deputatı
* 1951 — Trayan Besesku, Rumıniya prezidenti
* 1954 — Fərman Şəkili, Azərbaycan aktyoru
* 1956 — İqor Talkov, Sovet rok müğənnisi
* 1959 — Yalçın Adıgözəlov, Azərbaycan dirijoru
* 1967 — Mino Rayola, Niderland futbol agenti
* 1972 — Luiş Fiqu, Portuqaliya futbolçusu
* 1990 — İlkin Qırtımov, Azərbaycan futbolçusu
* 2000 — Mustafa Babayev, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1411 — Xəlil Sultan, Teymuri əmiri

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1924 — Qabriel Fore, Fransa bəstəkarı
* 1995 
** İshaq Rabin, İsrail baş naziri
** Jil Delöz, Fransa filosofu
* 2011 — Mayak Kərimov, Azərbaycan aktyoru

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Dominika — İctimai Xidmət Günü
*  İtaliya — Milli Birlik və Silahlı Qüvvələr Günü
*  Panama — Bayraq Günü
*  Rusiya — Milli Birlik Günü

## İstinadlar
5 noyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1943 — İkinci Dünya müharibəsi: Vatikanın bombalanması

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2000 — Azərbaycanda parlament seçkiləri keçirilib.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1615 — İbrahim, Osmanlı imperatoru
* 1854 — Pol Sabatye, Fransa kimyaçısı
* 1873 — Edvin Flek, Avstraliya yüngül atleti və tennisçisi
* 1888 — Rüstəm xan Xoyski, Azərbaycan generalı

### 1901–cari

* 1921 — Dyörd Tsifra, Macarıstan pianoçusu
* 1938 — Co Dassen, ABŞ və Fransa müğənnisi
* 1948 — Baba Pünhan, Azərbaycan şairi
* 1952 
** Oleq Bloxin, Ukrayna futbolçusu və baş məşqçisi
** Vilayət Quliyev, Azərbaycan diplomatı
* 1954 — Natalya Maqnat, Rusiya tərcüməçisi
* 1962 — Mələkxanım Əyyubova, Azərbaycan xanəndəsi
* 1963 — Yair Lapid, İsrail baş naziri
* 1973 — İlqar İbrahimoğlu, Azərbaycan imamı
* 1995 — Aqil Zeynallı, Azərbaycan kiçik giziri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1370 — III Kazimir, Polşa kralı

### 1601–1900
* 1879 — Ceyms Maksvell, Şotlandiya riyaziyyatçısı

### 1901–cari

* 1933 — Sen Katayama, Yaponiya siyasi fəalı və jurnalisti
* 1977 — Aleksey Staxanov, Rusiya şaxtaçısı
* 1989 — Vladimir Horovits, ABŞ və Rusiya pianoçusu
* 2005 — Con Faulz, İngiltərə yazıçısı
* 2006 — Bülənt Əcəvit, Türkiyə baş naziri

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Böyük Britaniya — Qay Foks Gecəsi
*  Panama — Kolon Günü
*  Yeni Zelandiya — Qay Foks Gecəsi

## İstinadlar
6 noyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl
* 447 — Güclü zəlzələ Konstantinopol divarlarının böyük bir hissəsini, o cümlədən 57 qülləni dağıdıb.

### 1601–1900

### 1901–cari

### Azərbaycana aid hadisələr

* 1926 — Azərbaycan Dövlət Radiosu təsis edilib.
* 1952 — M. F. Axundov adına Azərbaycan Dövlət Adademik Opera və Balet teatrında Qara Qarayevin "Yeddi gözəl" baletinin premyerası keçirilmişdir.
* 1967
** Bakı metropoliteni təsis edilib.
** Bakıda 28 Aprel, Gənclik, Bakı Soveti, Nəriman Nərimanov metrostansiyası və 26 Bakı Komissarı metrostansiyasının açılışı olmuşdur.
* 1972 — Bakıda Məşədi Əzizbəyov, Avrora və Neftçilər metrostansiyasının açılışı olmuşdur.
* 1977 — Bakıda Nəriman Nərimanovun xatirə muzeyi açılmışdır.
* 1999 — Bakıda ilk "McDonald's" restoranı açılıb.
* 2005 — Azərbaycanda parlament seçkiləri keçirilib.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1479 — Kastiliyalı I Yuanna, Kastiliya və Araqon kraliçası
* 1494 — Sultan Süleyman Qanuni, Osmanlı sultanı
* 1558 — Tomas Kid, İngiltərə dramaturqu

### 1601–1900
* 1661 — II Karl, İspaniya kralı
* 1869 — Artur Bouli, İngiltərə statistiki və iqtisadçısı
* 1873 — Xəlil bəy Xasməmmədov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1876 — Cüzeppe Anselmi, İtaliya opera müğənnisi
* 1889 — Qabriel Ano, Fransa futbolçusu və jurnalisti

### 1901–cari

* 1904 — Mir Teymur Yaqubov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1925 — Mişel Buke, Fransa aktyoru
* 1944 — Ali Zakir, Banqladeş aktyoru
* 1945 — Zərnigar Ağakişiyeva, Azərbaycan aktrisası
* 1947
** Heydər Camal, Rusiya politoloqu
** Məsud Yılmaz, Türkiyə baş naziri
* 1954 — Manqo, İtaliya müğənnisi
* 1956 — Şəfəq Əliyeva, Azərbaycan aktrisası
* 1970 — İtan Houk, ABŞ aktyoru
* 1987 — Ana İvanoviç, Serbiya tennisçisi
* 1984 — Azər Həşimov, Azərbaycan futbolçusu
* 1988 — Konçita Vurst, Avstriya müğənnisi
* 1990 — Andre Şürrle, Almaniya futbolçusu
* 1995 — Andre Silva, Portuqaliya futbolçusu
* 1996 — Vaqif İsmayılzadə, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1597 — Ketrin Mişel, Savoyya hersoqinası

### 1601–1900

* 1893 — Pyotr Çaykovski, Rusiya bəstəkarı

### 1901–cari
* 1992 — Şahmalı Kürdoğlu, Azərbaycan xanəndəsi
* 2007 — Valeh Babayev, Azərbaycan baş leytenantı
* 2009 — Qılman İlkin, Azərbaycan yazıçısı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  BMT —  Müharibə və Silahlı Münaqişələr Zamanı Ətraf Mühitin İstismarının Qarşısının Alınması Beynəlxalq Günü
* Milli Televiziya və Radio Günü
*  Finlandiya — Fin İsveç İrsi Günü

## İstinadlar
30 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1966 — Beçuanalend müstəqilliyini elan edir və Botsvana olur.
* 1980 — Küveyt milli futbol komandası Asiya Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1990 — Azərbaycan SSR Ali Sovetinə seçkilər keçirilib.
* 2000 — Sidneydə keçən 2000 Yay Olimpiya Oyunlarında güləşçi Namiq Abdullayev qızıl, boksçu Vüqar Ələkbərov bürünc medal qazanıb.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1207 — Mövlana Cəlaləddin Rumi, İran şairi

### 1601–1900
* 1859 — Elek Benedek, Macarıstan jurnalisti və yazıçısı
* 1870 — Jan Batist Perren, Fransa fiziki
* 1881 — Aslan bəy Səfikürdski, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1882 — Hans Geyger, Almaniya fiziki

### 1901–cari

* 1920 — Lətif Səfərov, Azərbaycan aktyoru
* 1928 
** Eli Vizel, ABŞ yazıçısı
** Takeşi İnoue, Yaponiya futbolçusu
* 1933 — Əziz Əzizli, Azərbaycan bəstəkarı
* 1934 — Udo Yürgens, Avstriya bəstəkarı
* 1939 — Jan-Mari Len, Fransa fiziki
* 1945 — Ehud Olmert, İsrail baş naziri
* 1948 — Semiramis Pekkan, Türkiyə müğənnisi və kinoaktrisası
* 1961 — Mirələkbər İbrahimov, Azərbaycan kapitanı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1962 — Frank Raykard, Niderlandlı futbolçu və baş məşqçisi
* 1964 — Monika Belluççi, İtaliya aktrisası
* 1971 — Dmitro Yaroş, Ukrayna siyasətçisi
* 1973 — Vyaçeslav Lıçkin, Azərbaycan futbolçusu
* 1986 — Olivye Jiru, Fransa futbolçusu
* 1990 — Xpert, Azərbaycan repçisi
* 1994 — Aliya Mustafina, Rusiya idman gimnastı

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1950 — Zülfüqar Hacıbəyov, Azərbaycan bəstəkarı
* 1955 — Ceyms Din, ABŞ aktyoru
* 1988 — Əbdül Xalıq, Azərbaycan boyakarı
* 1990 — Patrik Vayt, Avstraliya yazıçısı
* 1991 — Səxavət Məmmədov, Azərbaycan xanəndəsi
* 2014 — İlqar Bağırov, Ukrayna kapitanı
* 2021 — Səyyad Əlizadə, Azərbaycan müğənnisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Beynəlxalq Tərcüməçilər Günü

## İstinadlar
29 sentyabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1941 — İkinci Dünya müharibəsi: Almaniya qüvvələri yerli ukraynalı əməkdaşların köməyi ilə iki günlük Babi Yar qırğınına başlayıb.
* 1954 — CERN (Avropa Nüvə Tədqiqatları Təşkilatı) yaradılması haqqında konvensiya imzalanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1994 
** Bakıda Azərbaycan dövlət xadimi Afiyəddin Cəlilov yaşadığı binanın blokunda qətlə yetirilib.
** Bakıda Azərbaycan polkovniki Şəmsi Rəhimov yaşadığı binaya girərkən qətlə yetirilib.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

* E.ə. 106 — Qney Pompey, Roma generalı və dövlət xadimi
* 1402 — İnfant Ferdinand, Portuqaliya infantası
* 1547 — Migel de Servantes, İspaniya yazıçısı
* 1561 — Adrien van Romen, Niderland riyaziyyatçısı
* 1571 — Karavacco, İtaliya boyakarı

### 1601–1900
* 1703 — Fransua Buşe, Fransa boyakarı
* 1758 — Horatsio Nelson, Böyük Britaniya donanma zabiti
* 1810 — Elizabet Qaskell, İngiltərə yazıçısı
* 1848 — Kamalülmülk, İran boyakarı
* 1890 — Əhməd Kəsrəvi, İran dilçisi və tarixçisi

### 1901–cari
* 1901 — Enriko Fermi, ABŞ və İtaliya fiziki
* 1904 — Nikolay Ostrovski, Ukrayna yazıçısı
* 1912 — Mikelancelo Antonioni, İtaliya kinorejissoru
* 1931 — Anita Ekberq, İsveç aktrisası
* 1936 — Silvio Berluskoni, İtaliya baş naziri
* 1943 — Lex Valensa, Polşa prezidenti
* 1945 — Cavan Zeynallı, Azərbaycan müğənnisi
* 1955 — Eldar Ağayev, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1956 — Zakir Yusifov, Azərbaycan mayoru, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1959 — Raf, İtaliya müğənnisi
* 1988 — Kevin Durant, ABŞ peşəkar basketbol oyunçusu
* 1989 — Maksim Medvedev, Azərbaycan futbolçusu
* 1991 — Rüfət Dadaşov, Azərbaycan futbolçusu
* 1993 — Jah Khalib, Qazaxıstan repçisi
* 1994 — Holzi, ABŞ müğənnisi
* 1995 — Cülyen Beyker, ABŞ müğənnisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1530 — Andrea del Sarto, İtaliya boyakarı

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1902 — Emil Zolya, Fransa yazıçısı
* 1925 — Leon Burjua, Fransa baş naziri
* 1930 — İlya Repin, Rusiya boyakarı
* 1994
** Afiyəddin Cəlilov, Azərbaycan dövlət xadimi
** Şəmsi Rəhimov, Azərbaycan polkovniki
* 2003 — Famil Mehdi, Azərbaycan şairi
* 2010 — Toni Körtis, ABŞ aktyoru
* 2015 — Ziya Yusifzadə, Azərbaycan general-leytenantı

## Bayramlar və xüsusi günlər
* Turizm İşçiləri Günü
*  Paraqvay — Bokeron Döyüşü Qələbəsi Günü

## İstinadlar