open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
David Trezeqe

**David Serxio Trezege** (, ) — Əslən argentinalı olan keçmiş Fransalı futbolçu. Karyerasının böyük hissəsini İtaliyanın "Yuventus" klubunda keçirib. Bu klubun heyətində ən çox qol vuran xarici futbolçudur.

## Bioqrafiya
Trezeqe 1977-ci ildə Fransanın Ruan şəhərində, keçmiş futbolçu Xorxe Ernesto Trezeqenin ailəsində doğulub.

## Karyerası

### İlk illər
David Trezeqe 1985-ci ildə Argentinanın "Platense" klubunun uşaq komandasında futbolun sirrlərini öyrənməyə başlayıb. Davidin ilk peşəkar utbol klubuda 1994-cü ildə heyətində meydana çıxdığı Platense olub.

### Platense
1994-cü ildə Trezeqe "Platense" klubunun gənclər komandasından əsas komandasına cəlb olunur. Davidin burada debutu 12 iyun 1994-cü ildə olur. Mövsum ərzində meydana 5 dəfə çıxsada qol ilə fərqlənə bilmir. Mövsum sonunda klubda maddi problemlər yarandığından gənc oyunçu Fransaya yollanır. Burada paytaxtın "PSJ" klubu onu transfer etmək istəsədə klubun maliyyə şərtləri Trezeqeni razı salmır.

### Monako
Gənc David 1995-ci ildə illik 180 min frank maaş ilə "Monako" klubu ilə müqavilə bağlayır. O 5 il bu klubun ormasını geyinir. "Monako"nun əsas heyətində Fransa çempionatında 93 oyunda 52, ikinci heyətində isə 34 oyuna 24 qol vurur. "Monako" klubu ilə o iki dəfə Fransa çempionu olur, bir dəfə isə Fransa Super Kubokunu qazanır.

### Yuventus
Futbolçunun karyerasının böyük hissəsi İtaliyanın "Yuventus" klubu ilə bağlıdır. Turin klubunun heyətində futbolçu İtaliya çempionatında 245 oyunda meydana çıxaraq 138 qol vurur. "Yuventus"da vurduğu qolların ümumi sayı isə 171 qol olur. O həm də "Yuventus" tarixinin ən yaxşı əcnəbi bombardiridir. Turin klubu ilə 2 dəfə A Seriyası bir dəfə isə B Seriyası çempionu olur, iki dəfə isə İtaliya Super Kubokunu qazanır.

### Herkules
2010-cu ildə Yuventus ilə müqaviləsini pozan futbolçu İspaniyanın "Herkules" komandası ilə müqavilə bağlayır. "Herkules"də meydana çıxdığı 31 oyuna 12 dəfə fərqlənir.

### Bani Yas
2011-ci ili avqust ayının 30-da Birləşmiş Ərəb Əmirliyinin "Bani Yas" klubu ilə müqavilə bağlayır. Ancaq burada cəmi 4 oyuna çıxır. Tezliklə zədələnir və müqaviləsini pozaraq Argentinaya yollanır.

### River Pleyt
2011-ci ilin dekabrında Argentinanın "River Pleyt" klubu ilə müqavilə bağlayır və burada 2 il oynaraq Argentina çempionatında 35 oyuna 26 dəfə fərqlıənir.

### Nuls Old Boys
2013-cü ildə bu kluba qoşulan Trezeqe, burada bir mövsümdə meydanda olduğu 24 oyunda 7 dəfə fərqlənir.

### Puna Siti
David Trezeqenin karyerasında son klub isə Hindistanın "Puna Siti" klubu olur. O burada meydanda olduğu9 oyunda 2 dəfə fərqlənir.

## Karyera statistikası
: 

## Əlaqəli keçidlər
İtaliya A Seriyası bombardirləri

## İstinadlar
Kuhistanəq (Miyanə)

**Kuhistanəq** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 110 nəfər yaşayır (32 ailə).

## İstinadlar
A Hard Day's Night (albom)

***A Hard Day's Night*** — Böyük Britaniyanın "The Beatles" rok qrupunun studiya albomu.

## Mahnı siyahısı

### Epizod 1

# "A Hard Day's Night" - 2:34 (Lennon, Makkartni)
# "I Should Have Known Better" - 2:46 (Lennon, Makkartni)
# "If I Fell" - 2:24 (Lennon, Makkartni)
# "I'm Happy Just to Dance with You" - 1:59 (Lennon, Makkartni)
# "And I Love Her" - 2:33 (Lennon, Makkartni)
# "Tell Me Why" - 2:12 (Lennon, Makkartni)
# "Can't Buy Me Love" - 2:14 (Lennon, Makkartni)

### Epizod 2

# "Any Time at All" - 2:15 (Lennon, Makkartni)
# "I'll Cry Instead" - 1:49 (Lennon, Makkartni)
# "Things We Said Today" - 2:40 (Lennon, Makkartni)
# "When I Get Home" - 2:20 (Lennon, Makkartni)
# "You Can't Do That" - 2:39 (Lennon, Makkartni)
# "I'll Be Back" - 2:20 (Lennon, Makkartni)
Please Please Me (albom)

***Please Please Me*** — Böyük Britaniyanın "The Beatles" rok qrupunun birinci studiya albomu.

## Mahnı siyahısı

# I Saw Her Standing There – 2:59 (Lennon, Makkartni)
# Misery – 1:50 (Lennon, Makkartni)
# Anna (Go to Him) – 2:57 (Aleksander)
# Chains – 2:26 (Goffin, King)
# Boys – 2:27 (Dikson, Farrell)
# Ask Me Why – 2:27 (Lennon, Makkartni)
# Please Please Me – 2:03 (Lennon, Makkartni)
# Love Me Do – 2:22 (Lennon, Makkartni)
# P.S. I Love You – 2:05 (Lennon, Makkartni)
# Baby It's You – 2:38 (David, Villiams, Bacharach)
# Do You Want to Know a Secret – 1:59 (Lennon, Makkartni)
# A Taste of Honey – 2:05 (Skott, Marlow)
# There's a Place – 1:52 (Lennon, Makkartni)
# Twist and Shout – 2:33 (Medlej, Russell)

## İstinadlar
Şəkildəki ruh (film, 2008)

**Şəkildəki ruh** () — amerikan qorxu filmi. 2004-cü ildə çəkilmiş eyniadlı tayland filmi əsasında çəkilmişdir.

## Mövzusu
Gələcək vəd edən iş fürsəti üçün Yaponiyaya yenicə köçmüş yeni evli cütlük — Ben və Ceyndən bəhs edilir. İlk öncə elə görünür ki, Ceyn bilmədən gənc bir qızı maşını ilə öldürür. Maşın ağaca çırpılır, Ben və Ceyn huşlarını itirir. Ayılandan sonra isə yolda heç kəsi görmürlər. Sonrakı gedişatda çəkilən bir çox şəkillərdə ağ ləkə düşür. Ceyn elə düşünür ki, bu, ölən qızın ruhudur. Ancaq Ben buna inanmaq istəmir. Sonrakı gedişatda şəkillərdə görünən adi ağ ləkə yerini fiziki təsirlərə, gözəgörünmələrə verir. İki ölüm hadisəsi ilə işlər daha da qarmaşıq hal alır. Ancaq məsələ göründüyündən daha sirlidir və gizlənən böyük sirr yalnız filmin sonunda açıqlığa qovuşur.

## İstinadlar
Səhər Biniaz

**Səhər Biniaz** (; ) — İran aktrisası və model.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Saharbiniaz.com
Virya (kanton)

**Virya** () — Fransada kanton,  Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departamenti — En. Burk-an-Bres dairəsinə daxildir. Kantonun əhalisi 1999-cu ildə 14 515 nəfər təşkil edirdi.

Kodu — 0143. Virya  kantonuna 6 kommun daxildir və bunlardan əsas  Virya kommunası hesab edilir.

## Kantonun kommunları

## Əhalisi

1999-cu ildə əhalinin sayı 14 515 nəfər təşkil edirdi.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Milli Statistika İnstitutu
Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının binası

**Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının binası**, **Dağ-mədən sənayesi işçilərinin mədəniyyət sarayı** və ya **Pionerlər evi** ― XX əsrin əvvəllərində Xaqani küçəsində tikilmiş 3 mərtəbəli yaşayış binası. Eklektik üslubda olan bu binada müxtəlif vaxtlarda Azərbaycan Mədənçilər İttifaqı, Pionerlər evi, Türkiyə səfirliyi, 2008-ci ildən etibarən isə Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqı yerləşib.

## Haqqında
Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının binası 1912-ci ildə Molokanskaya küçəsi 27 (indiki Xaqani küçəsi 55) ünvanında 3 mərtəbəli mülk kimi tikilib. 1922-ci ildən burada Dağ-mədən sənayesi işçilərinin mədəniyyət sarayı yerləşib. 1924-cü ildə heykəltaraş Stepan Erzyaya binanın fasadına yerləşdiriləcək heykəllərin düzəldilməsi üçün sifariş verildi. Fasaddakı heykəllər 3 horizontal üzrə yerləşdirilib.

Heykəllərin yerləşdiyi ən alt səviyyəyə gücü və ağılı simvolizə edən iki dəmirçi heykəli, orta səviyyədə istehsalat prosesini simvolizə edən fəhlə və qazmaçı heykəli, ən üst səviyyədə isə xalqların proletar birliyini və gələcək uğrunda birlikdə mübarizəni simvolizə edən, bir borudan yapışmış azərbaycanlı və rus fəhlə təsvir edilib. Fəhlənin dəmirçinin və qazmaçının çarıq geyib araxçın taxması eləcə də bığlarının olması onların azərbaycanlı olduğunu bildirir. Mərmər və bürüncün çatışmadığına görə heykəllər sementdən və güclü turşu tərkibi ilə işlənmiş dəmir qalıqlarından tökülüb. Bu neftçi işçilərə həsr edilmiş ilk heykəllər idi.

Sonradan burada Pionerlər evi yerləşib. Müstəqillikdən sonra isə burada əvvəlcə Türkiyə Cümhuriyyətinin konsulluğu, sonra isə səfirliyi yerləşib. 14 aprel 2008-ci ildən etibarən isə bina Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının istifadəsinə verilib.

## Şəkilləri


Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının binası, fasad detalı.jpg|
Building on Khagani Street 27 (12).jpg|
Building on Khagani Street 27 (13).jpg|
Building on Khagani Street 27 (8).jpg|
"Building on Khagani Street 27" (4).jpg|
Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının binası.JPG|


## Həmçinin bax
* Xaqani küçəsi
* Mikado sinematoqrafının binası
* Ağa Musa Nağıyevin dörd mərtəbəli mədaxil evi

## İstinadlar
Maman

* Maman (heykəl) — tuncdan heykəl.
* Maman (Miyanə) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Keynsdən sonra böyük iqtisadçılar

**Keynsdən sonra böyük iqtisadçılar** () —  İngilis iqtisadi elm tarixçisi Mark Blauqun (1985) əsəri.
 
## Məzmunu
Müəllif Con Meynard Keynsdən sonra iqtisadiyyata töhfə verən 100 ən məşhur iqtisadçı alimin həyat və yaradıcılığına dair kiçik və lokanik şəkildə yazılmış oçerklər şəklində izah edir. Hər bir oçerkdə iqtisadçının həyat və yaradıcılığının əsas mərhələləri haqqında məlumatlar vardır.

Kitab bioqrafik mənbə kimi istifadə olunur , ingilis dilində bir neçə dəfə çap olunmuş, başqa dillərə tərcümə edilmişdir.

### İqtisadçıların siyahısı

# İrma Adelman
# Volter Ayzard
# Armen Alçian
# Vilyam Baumol
# Hari Bekker
# Abram Berqson
# Artur Berns
# Kennet Bouldinq
# Samuel Boulz
# Ceyms Byukennen
# Co Beyn
# Cekob Vayner
# Sidney Vayntraub
# Yaroslav Vanek
# Aleksandr Qerşenkron
# Con Helbreyt
# Entoni Dauns
# Jerar Debre
# Harold Demsets
# Edvard Denison
# Harri Conson
# Nikolas Corcesku-Reqen
# Moris Dobb
# Yevsey Domar
# Robert Dorfman
# Pol Duqlas
# Deyl Yorqenson
# Nikolas Kaldor
# Mixail Kaleski
# Çarlz Kindlberqer
# Robert Ueyn Klauer
# Lourens Kleyn
# Yanoş Kornai
# Ronald Kouz
# Saymon Kuznets
# Tyallinq Kupmans
# Kelvin Lankaster
# Harvi Leybenstayn
# Aksel Leyonhufvud
# Vasiliy Leontyev
# Abba Lerner
# Riçard Lipsi
# İan Littl
# Robert Lukas
# Artur Luis
# Deydra Makkloski
# Edmon Malinvo
# Marşak Ceykob
# Riçard Masqreyv
# Frits Mahlup
# Ceyms Mid
# Lüdviq fon Mizes
# Ceykob Minser
# Franko Modilyani
# Oskar Morqenştern
# Mitio Morisima
# Qunnar Murdal
# Frenk Nayt
# Duqlas Nort
# Bertil Olin
# Artur Ouken
# Luici Pazinetti
# Don Patinkin
# Riçard Pozner
# Layonel Robbins
# Coan Robinson
# Volt Rostou
# Herbert Saymon
# Pol Samuelson
# Tomas Sarcent
# Amartiya Sen
# Tibor Skitovski
# Robert Solou
# Maykl Spens
# Pyero Sraffa
# Corc Stiqler
# Cozef Stiqlits
# Qordon Tallok
# Yan Tinberqen
# Ceyms Tobbin
# Robert Triffin
# Edmund Felps
# Martin Feldsteyn
# Olban Fillips
# Robert Foqel
# Milton Fridman
# Raqnar Friş
# Qottfrid Haberler
# Fridrix fon Hayek
# Frank Han
# Elvin Hansen
# Roy Harrod
# Con Hiks
# Albert Hirşman
# Harold Hotellinq
# Ralf Houtri
# Hollis Çineri
# Teodor Şults
# Corc Şekl
# Kennet Errou

## İstinadlar

## Nəşrlərin siyahısı
* 
*
Araz Musayev

**Araz Musayev** - Kinboksinq və Muay-Tay üzrə dünya üçüncüsü.Uşusanda üzrə Azərbaycan çempionu, Beynəlxalq dərəcəli və Əməkdar idman ustası,

## Haqqında
Musayev Araz Furqan oğlu 1977- ci il noyabrın 6-da Masallı rayonunun Lürən kəndində anadan olmuşdur. Ailəlidir. 

28 may 2025-ci ildə Türkiyədə bıçaqlanıb. Vəziyyəti sabit ağır qiymətləndirilir.

## Təhsili
1985-ci ildə Masallı rayonunun Lürən kəndi orta məktəb getmiş və 1995-ci ildə orta məktəbi bitirmişdir. Həmin il Azərbaycan Beynəlxalq Universitetin "Hüquq fakültəsinə" qəbul olmuş, 1999-cü ildə Universiteti bitirib hərbi xidmətə getmişdir.

## Əmək fəaliyyəti
Hərbi xidmətdən tərxis edildikdən sonra əmək fəaliyyətinə başlamış, 2007-ci ildən Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidmətində çalışmış.  FHN-nin Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidmətinin Yanğından icbari sığorta işinə nəzarət şöbəsində baş mütəxəssis vəzifəsində  çalışır və  daxili xidmət polkovnik-leytenantıdır., 

## İdman fəaliyyəti
1994-cü ildən peşəkar idmanla məşğul olaraq, dəfələrlə Kinqboksinq-Muay-Tay, Tayboksinq, Uşusanda üzrə Azərbaycan çempionu olmuşdur. 1998-ci ildə ölkə çempionatlarında uğur qazanmağa başlayaraq, ilk idman nailiyyəti ölkə ikinciliyi olmuşdur. Kinboksinq və Muay-Tay üzrə dünya üçüncüsu olmuşdur. Beynəlxalq dərəcəli və Əməkdar idman ustasıdır. 2003-cü ildən Muay-Tay və Tayboksinq federasiyalarının vitse-prezidentidir. 2004-cü ildə ilk dəfə olaraq dünya çempionu olmuşdur. Dəfələrlə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən müxtəlif mükafatlarla - evlə, fəxri fərmanlarla təltif edilmişdir.,,

## Medalları
* 
* 
*

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Virkkala

**Virkkala** () — Finlandiyadakı rayon, Lohja şəhərinin bir hissəsi.

## Xarici keçidlər

* Lohja.Fi - Rəsmi sayt
Nuxay Batırmurzayev

**Nuxay Batırmurzayev** (; ) ― qumuq yazıçı, maarifçi.

## Həyatı
Batırmurzayev Nuxay 1865-ci ildə Yaxsay kəndində kasıb bir ailədə anadan olub. Doğma kəndində mədrəsədə təhsil alıb. Erkən yaşlarından yazmağı və oxumağı bacarıb, uşaqlıqdan türkcə kitablar oxuyub şərq ədəbiyyatı ilə yaxından tanış olub. Batırmurzayev ilk əsəri 1906-cı ildə yazıb. 1916-cı ildə oğlu Zeynalabdin və digərləri ilə birgə Xasavyurtda "Tanq Çolpan" (səhər ulduzu) ədəbi-dram dərnəyinin əsasını qoyub. Dağıstan ədəbiyyatında realist nəsrin əsasını qoyub. Qumuqları ana dilində oxumağa həvəsləndirmək məqsədilə bir çox ərəb nağıllarını qumuqcaya çevirib. Nəsr əsərlərinə nümunə kimi "Davud və Leyla", "Yazıq Həbibət və bəxtsiz Canbikə" əsərlərini göstərmək olar. 1918-ci ilin yazında ilk qumuq jurnalı olan "Tanq Çolpan" (Səhər ulduzu) jurnalının redaksiyasına rəhbərlik edib. Bundan başqa "Tanq yulduz", "Vakıt", "Müsavat" qəzetlərində müxbirlik edib. Yazılarının əsasını maarifçilik və qadınların təhsil alması mövzuları təşkil edib. 1919-cu ildə denikinçilər Nuxay Batırmurzayevi və onun oğlu Zeynalabdini güllələyiblər. Türk, ərəb, rus və digər dilləri bilib, zərgər olub. 

## Həmçinin bax
* İrçi Qazaq
* Manay Alibekov
* Abdulla Məhəmmədov

## İstinadlar
Vitiliqo xəstəliyi

**Vitiliqo xəstəliyi** — Elmi adı vitiliqo, xalq dilində ala xəstəliyi adlandırılan bu xəstəlik autoimmun dəri patologiyasıdır. Yəni immun sistem hüceyrələrinin dəriyə rəng verən melanosit hüceyrələrinə hücumu və zədələməsi nəticəsində dəridə ağ ləkələr yaranır. Ağ ləkələr melanosit hüceyrələrindən binəsib qalan depiqmentasiya sahələridir. Xəstəlik hər yaşda görülə bilər. Pediatrik qrupda görülən ağ ləkələrin bir qisminin əsas səbəbi vitiliqo xəstəliyidir. Treatment options include topical medications, light therapy, surgery and cosmetics.

## Etiopatogenez
Vitiliqo xəstəliyinin yaranması avtoimmun mexanizmlərlə əlaqəlidir. Xəstələrin immun sistemi ekzogen və endogen faktorların təsirindən provokasiyaya uğradılır. Provokasiya nəticəsində avtoimmun mexanizmlər işə düşərək dəriyə rəng verən melonosit hüceyrələrin məhv edilməsi başlayır. Nəticədə dəridə ağ ləkələrə səbəb olan depiqmentasiya sahələri yaranır. Provokasiyaedici faktorlara günəş şüaları, stress, travma daxildir. Bütün yuxarıda sadalanan mexanizmlərin əsasında isə immun sistem hüceyrələrinin genetik səviyyədə olan pozuntusu dayanır.

## Klinik əlamətlər
Vitiliqo xəstəliyində əsas klinik əlamətlər dəridə ağ ləkələr verən depiqmentasiya sahələridir. Dərinin istənilə yerində meydana gələ bilər. Əsasən gözətrafında, dodaqətrafında, dirsəklərdə, dizlərdə, topuqda, biləklərdə, əllərin və ayaq pəncəsinin üzərində ağ ləkələr şəklində özünü göstərir. Olduğu sahələrdə tüklərdə ağarma da müşahidə edilir. Əsasən asimptomatik olur. Bəzən göynəmə və qaşıntı əlamətləri də yarana bilər. Bəzən ağ ləkələr bütün dərini əhatə edə bilər. Məşhur müğənni Maykl Ceksonda olduğu kimi.

## Diaqnozu
Ala xəstəliyinin diaqnozu əsasən kliniki yollarla qoyulur. Lakin vitiliqonun qarışa biləcəyi çox dəri xəstəliyi vardır. Ona görə diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün əlavə müayinə üsullarına tez-tez ehtiyac duyulur.

Wood lampası ilə qaranlıq otaq müayinəsi bunlardan ən çox istifadə edilən üsuludur. Bundan başqa laborator və biokimyəvi analizlərə də ehtiyac duyula bilər. Nadirən diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün dəri biopsiyasına müraciət edilir.

## Müalicəsi və profilaktikası
Vitiliqo xəstəliyinin müalicəsində lokal kortikosteroid məlhəmlərindən istifadə edilir. Profilaktikasında SPF günəş kremlərindən istifadə edilir. xəstəliyin müalicəsi çətin olsa mümkünsüz deyildir. Hər bir vitiliqo xəstəsi müalicələr almalı və profilaktik tətbirləri davamlı qaydada icra etməlidir. bu xəstəlikdən sağalanlar xəstələr vardır.

## İstinadlar
Şərq-Qərb hip hop qarşıdurması

**Şərq-Qərb hip hop qarşıdurması** — xüsusilə 1990-cı illərin ortalarından etibarən ABŞ-də Şərq hip hopu və Qərb hip hopu səhnələrinin sənətkarları ilə pərəstişkarları arasında qan davası idi. Qan davasının diqqət nöqtəsi Şərqli repçi The Notorious B. I. G (və Nyu-York mərkəzli Bad Boy Records) ilə Qərbli repçi Tupac Şakur (və Los-Anceles mərkzəli şirkəti Death Row Records) idi. Hər ikisi də avtomobildən açılan atəş nəticəsində öldürüldü. Orlando Anderson (aka Baby Lane) Şakur qətlində günahlandırıldı, lakin 1998-ci ilin yazında vurularaq öldürüldü. The Notorious B. I. G qətlindən məsul olan şəxs hələ bilinmir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ramitən

**Ramitən** () — Özbəkistanın Buxara vilayətində şəhər.

## Əhalisi
2010-cu ilin məlumatlarına görə Ramitəndə 13.940 nəfər yaşamaqda imiş.

## Həmçinin bax
*Buxara vilayəti

## İstinadlar
Vehil (Miyanə)

**Vehil** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 13 nəfər yaşayır (4 ailə).

## İstinadlar
Tuva mətbəxi

[250px|thumb|Tuvaların ən tanınmış yeməklərindən biri [Xuşur]]
**Tuva mətbəxi**— Türk xalqlarından biri olan Tuvaların ənənəvi yeməkləri. Tuva mətbəxi mal-qara saxlamaq və köçəri yaşayış tərzi ilə sıx əlaqəsi var. Tuva mətbəxi ət yeməkləri və ağartı məhsulları ilə zəngindir. Yeməklərin çoxu Orta Asiya və Monqol yeməklərinə bənzəyir.

## Məhsullar
Tuvalar arasında, ət yeməklərinin hazırlaması üçün daha çox quzu, keçi və sığır ətindən istifadə olunur. Eləcə nadir hallarda at əti və tarbaqan ətidə işlədilir. Öküz və şimal maralı ətidə tuvaların yaşadığı bəzi yerlərdə işə gəlir.

Süd məhsulları üçün inək südü ən çox, daha az keçi və at südündən istifadə edilir, ancaq xüsusi bir əkinçilik növünün xarakterik olduğu bəzi yerlərdə dəvə və maral südü istifadə olunur . Çiy süd yeyilmir, ancaq mayalanır. İstisna olaraq çiy süzülmüş südün qaynar suya əlavə edildiyi və qaynadıldığı zaman südlə çay tökülməsi hallarıdır.

Ənənəvi Tuva mətbəxində, az miqdarda yetişdirilən buğda, arpa və Çindən  gətirilən düyüdən istifadə edilir. Son bir neçə ildə Makaron da geniş yayılmışdır. Keçmişdə Tuva mətbəxində tərəvəz istifadəsi çox az idi. Çağdaş mətbəxdə şorbalarda kartof , kələm , yerkökü , sarımsaq və soğandan istifadə edir.
## Yeməklər
İçkilər:

* Qımız
* Arağa— Südlü araq növü
* Südlü çay (Süttüq şai)
* Ayran

Süd məhsulları:

* Bıştak pendiri
* Tarak— qıvrılmış süd
* Qurut
* Arjı— qurudulmuş kəsmik
Ət yeməkləri:

* Soqaja— yanan kömürlər üzərinə qızardılmış, bitki yağına bükülmüş bir qaraciyər parçasıdır. Daha çox quzunu kəsdikdən dərhal sonra hazırlanır.
* Kara mın (Qara bulyon)— Müxtəlif dənli bitkilər (darı), quzu əti və içalatından əldə edilin qara rəngli bulyondur, düyü ilə də yeyilir.
* İziq-xan(İsti-qan)— Kolbasa növü.
* Uja— Qoyun quyruğundan əldə olunan sulu yemək.
* Tırtkan— Bağırsaqlardan və incə doğranmış ətdən əldə edilən kolbasa.
* Çörəmə— Qoyun mədə və bağırsaqları dilimlərindən əldə edilən kolbasaya bənzər yemək.
* İjin-xırın- Doğranılmış soğan, sarımsaq və qoyun ciyərinin qızardılması.
Başqa yeməklər:

*Xuşur
* Bağırsaq
* Buuz— Mantı növüdür. Tuva buuzu monqol buuzundan daha kiçikdir.
* Mançı— İncə doğranmış ətdən küftələr.

thumb|200px|Dalqan

* Dalqan— Qovrulmuş arpa və ya buğdanın iri unu.
* Xaarqan-dalqan— Mayasız çörək növü.
* Bıjırqan-dalqan— Qızardılmış düz çörək.
Ədviyyələr:

* Kulça— Yabanı soğanın əzilmiş başları.
* Koynut— Tuvaların yaşadığı ərazilərdə bitən bir növ yabanı şüyüd.

## İstinadlar
* 
*Tuva mətbəxi
* Tuva yeməkləri qrup səhifəsi
Furqondakı xanım (film, 2015)

**Furqondakı xanım** () — 2015-ci il ingilis komedi-dram janrında film. Film real hadisələrə söykənərək Benetin yazdıqları əsasında çəkilmişdir. Film 15 il boyunca xarab furqonda yaşayan yaşlı qadın — Meriyə (Marqrit) həsr olunmuşdur. Filminin çəkilməsindən əvvəl hekayə 1990-cı ildə kitab, 1999-cu ildə səhnə əsəri, 2009-cu ildə radio oyunu olaraq ictimaiyyətə çatdırılmışdır.

## Filmin gedişatı
İnsanların yaşlılığına və kasıblığına görə Meriyə yazıqları gəlirdi. Amma qoxusundan və kobudluğundan dolayı çox adam qoca qadından uzaq durmaq istəyirdi. Amma Benet belə deyildi. Benet get-gedə yaşlı qadınla daha da yaxınlaşır və onun həyatının gizli məqamlarını öyrənir. Meri əslində Fransada musiqi təhsili almış, ali savadlı qadındır. O, məşhur pianoçu Alfred Kortotun bacarıqlı tələbəsi olmuşdur. Meri hətta bir ara rahibə olmaq istəmiş, buna görə çox istədiyi musiqidən uzaqlaşmışdır. Ölənə yaxın deyir ki, musiqi mənim əllərimdə, sümüklərimdədir. Merinin tənhalaşmasının və hiss edilən travmalarının böyük bir səbəbi var. Ancaq bu sirdir və filmin sonuna yaxın sirrin üstü açılır.

## İstinadlar
Dəlinamə

**"Dəlinamə"**— XVII əsr Azərbaycan ədəbi abidəsi; məsnəvi şəklində qələmə alınmış mənzum hekayə. Adından da göründüyü kimi, "dəli" türk sözü olub, "Kitabi-Dədə Qorqud", "Koroğlu" kimi dastan abidələrində "igid", "qəhrəman" mənasında işlənmişdir. Şamil Cəmşidov "Dəlinamə" adlı məqaləsində əsərin elmi-paleoqrafik xüsusiyyətləri və hekayətin ideya və məzmunu haqqında ilk dəfə elmi ictimaiyyəti məlumatlandırmışdır
"Dəlinamə" həcmcə kiçik olub, didaktik məzmun daşıyır. Əsərdə Şərq, o cümlədən Azərbaycan xalq ədəbiyyatında ağıllı, müdrik və qorxmaz dəli (Bəhlul Danəndə və s.) obrazlarından olan Dəlinin ictimai bərabərsizliyə, fövqəladə qüvvələrə qarşı üsyankar mübarizəsi təsvir olunmuşdur. Hekayət uzun illər islam dini və dini görüşlərinin təbliğinə xidmət göstərmişdir. Nağılvari girişlə başlanan hekayətin məzmunu "Kitabi-Dədə Qorqud"un "Dəli Domrul" boyundakı kimi, maraqlı bir süjet üzərində qurulmuşdur. "Dəlinamə"nin qəhrəmanı çılğın, ipə-sapa yatmayan, öz sözündən dönməyən asi xarakterlidir, lakin hekayətin ilk misralarında Dəlinin nə qədər çılğın olduğu təsvir olunsa da, o daim Tanrısını sevən, gözütox və təmənnasız insan kimi diqqəti cəlb edir. Burada Tanrı bir bədii obraz olaraq Dəli ilə üz-üzə gətirilir. Dəli Allaha üz tutub içində çoxdan bəri baş qaldıran etirazını dilə gətirir, hətta onunla döyüşə belə hazır olduğunu bildirir. Dəlinin istəkləri yerinə yetmədiyinə görə Allaha "Yuxaruda nə durursən, en aşaqə", "Bənim qorkumdan oxşarsan uşaqə" deməsilə təhdidlər edir və özünün heç nədən qorxub çəkinmədiyini cəsarətlə bildirir. Hekayətin sonunda, Dəli öz Tanrısına inam gətirəndən sonra belə bir fikir aydın olur ki, onun, yəni Dəlinin bütün narazılığının səbəbi, əslində, günahı olanların günahının bağışlanmamasıdır:

. Hekayətin sonunda Allah-taala Dəlinin diləyini həyata keçirir, bütün suçluların suçundan keçməklə, bəndəsi qarşısında bir daha qüdrətli, rəhmli olduğunu nümayiş etdirir. "Dəlinamə"nin dörd nüsxəsindən yalnız B-5275 şifrli nüsxəsinin son beytlərindən birində "Heyrani" antroponimi işlənmişdir ki, onun hekayətin müəllifi olması ehtimal olunur. Həcmi 50–70 beytdən ibarət olan bu nüsxələr məzmunca oxşardır, XIX əsrin sonu — XX əsrin əvvəllərində köçürülmüşdür. Əlyazmalar İnstitutunda saxlanılan və kataloqa təsviri məlumatı daxil edilən "Dəlinamə"nin ən nüsxəsi 1835-ci ildə (B-5275/6900) köçürülmüşdür.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda "Dəlinamə"nin 18 əlyazma nüsxəsi vardır.

Abidə Azərbaycan ədəbi dilinin tarixini öyrənmək baxımından əhəmiyyətlidir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Nəsib Göyüşov, Könül Mirzəyeva — "Dəlinamə"hekayəti və onun müəllifi haqqında
Bəhmən Mirzə xəzinəsi

**Bəhmən Mirzə xəzinəsi** və ya **Bəhmən Mirzə xəzinəsi məqbərəsi** — Qacar sülaləsindən olan Bəhmən Mirzə Qacarın şərəfinə ucaldılmış məqbərə. Bəhmən Mirzə Qacar XIX əsrdə yaşamış Qacarlar dövləti siyasətçisi və tarixçisi olmuşdur. Türk Qacar sülaləsindən olan Abbas Mirzənin dördüncü oğlu olan Bəhmən Mirzə siyasi səbəblərə görə Rusiya imperiyasına köçməyə məcbur olmuş və Şuşada yaşamışdır. O, Bəhməni ailəsinin qurucusudur.

## Bəhmən Mirzə Qacar
1847-1848-ci ildə Fətəli şahın nəvəsi, Abbas Mirzənin oğlu Azərbaycan hakimi Bəhmən Mirzə Qacar saray çəkişmələrinin nəticəsində Qafqaza qaçaraq, ruslardan sığınacaq istəyir.  Rus hökuməti ona təqaüd kəsir və Rusiyanın hər hansı bir yerində yaşamaq hüququ verir. Bir qədər tərəddüddən sonra Bəhmən Mirzə Şuşada yaşamaq istədiyini bildirir. Onu öz hərəmləri, uşaqları və yaxın əhatəsi ilə birlikdə Tiflisdən oraya göndərirlər. Onun kitabxanasını və xəzinəsini də Şuşaya köçürürlər. Bəhmən Mirzə Rusiyanın ən yaxşı imtiyazlı məktəblərində oğlanlarına və nəvələrinə Avropa təhsili verir, özü isə siyasətdən uzaqlaşaraq, Azərbaycan tarixinə dair əsərlər yazır. Onun 31 oğlunun əksəriyyəti hərbçi olmuşdur. Birinci Dünya müharibəsi ərəfəsində onların arasından altı general və bir neçə zabit çıxmışdı. Bəhmən Mirzənin uşaqları Oktyabr inqilabını qəbul etməmişdir.

Bir çoxu Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Milli Ordusunun sıralarında xidmət etmişdir.

## Məqbərə
Məqbərə Azərbaycan Respublikasının Şuşa şəhərində yerləşir. Məqbərə Bəhmən Mirzənin hələ sağlığında  əmri ilə tikilmiş və ümumilikdə, 3 böyük otaqdan ibarətdir. Girişdəki geniş otaq foye və giriş üçün istifadə edilmişdir, ikinci otaq kitabxana, üçüncü otaq isə Bəhmən Mirzənin dəfn olunması üçün istifadə olunmuşdur. 1992-ci ilin may ayının 8-də Şuşanın erməni silahlıları tərəfindən işğal edilməsindən sonra bu şəhərdə yerləşən məqbərənin taleyi barədə uzun müddət məlumat olmamışdır.

## Həmçinin bax
* Yuxarı Gövhər ağa məscidi
* Aşağı Gövhər ağa məscidi
* Nizami məqbərəsi
* Vaqif türbəsi

## İstinadlar
Uyğur mətbəxi

**Uyğur mətbəxi** ()— Türk xalqlarından biri olan Uyğurların ənənəvi yeməkləri. Uyğur mətbəxi dünyanın ən böyük və zəngin mətbəxlərindən biridir. Uyğur mətbəxi öz unlu yeməkləri və çeşidli ədviyyatların geniş istifadəsi ilə də seçilir.

## Tarix
Uyğurlardakı yemək və içmək adətləri Sincan bölgəsinin tarixi ipək yolu üstündəki yerləşimi, Sincanın iqlim və coğrafiya baxımından özəllikləri və Uyğurlardakı islami dini tərəfindən əməl elədiklərindən şəkilləndirir. İpək yolunda bir çox fərqli koltorun alışverişinə imkan yaratmasıyla Uyğur mətbəxi başqa Orta Asiya, Ön Asiya, Ortaşərq və Şərq Asiya mətbəxlərində var olan ünsürləri də  özündə içərir. Plov, lagman və samsa kimi yayğın Uyğur yeməkləri bu əski koltor alışverişini göstərir. Uyğur mətbəxinin özəlliklə Özbək mətbəxi kimi Orta Asiya mətbəxləri ilə paylaşdığı bənzərliklər çox bəlli; ayrıca Çin İslam mətbəxi ilə paylaşdığı bir çox ortaq nöqtəsi mövcüddür. Uyğur mətbəxindəki təməl yemək maddələri çörək ( *nan*) və əriştə ( *çöp*) kimi unlu yeməklər ( *un tamaq*) və heyvan ətidir (xüsus ilə qoyun və quzu əti).

## Məhsullar
Qoyun əti, mal əti , dəvə əti, toyuq , qaz , yerkökü , pomidor , soğan , bibər, badımcan , kərəviz , müxtəlif süd məhsulları və meyvələr Uyğur mətbəxinin xarakterik maddələridir. Uyğurlara qonaq olduqda, əsas yeməklər hazır olmadan qonaqlara çay, çörək (nan) və meyvə verirlər . Uyğur yeməklərinin çoxu özəl çubuqlarla yeyilir; Bu, XIX əsrdə Han Çin mədəniyyətindən qəbul edilmiş bir vərdişdir.
Ədviyyatlar arasında daha çox cirə, qara bibər və qırmızı bibər geniş İstifadə olunur.
## Yeməklər

* Laqman— Əriştə, ət və tərəvəzdə əldə edilən ən məşhur uyğur yeməyi.
* Mantı
* Göşörya— Soğan, kələm, tərəvəz və ətdən əldə edilən xəmir yeməyi.
* Plov— ət və ədviyyatla qaynadılmış düyü. Uyğur mətbəxi müxtəlif növ plovlarla seçilir: göyərti, darı , buğda, torbada plov, ətli plov, yumurta plov, meyvəli plov.
* Samsa
* Qozlu samsa ()
* Yağ-samsa
* Qoş-nan (Ət-çörək)—xəmir və qıyılmış ətli yemək növü.
* Sanzı
* Manpar— xəmir parçaları ilə ət və tərəvəzdən bişirilən bir şorbadır.
* Lazji— tərəvəz və ədviyyatla qızardılmış toyuq filesi.
* Aşliyan-fu— Çin mətbəxindən Uyğur mətbəxinə daxil olan Əriştəli yemək.
* Uyğur çayı
* Bağırsaq
* Beşbarmaq
* Təndir kababı
* Qovurğa-kabab
* Qovurma-kabab 
* Təndir çörəyi
* Küncüdlü çörək
* Həmək-nan— Uyğur çörəklərindən biri.
* Şorba (Şurpa)
* Çəlpək— Türk xalqlarının ənənəvi tortu.
* Ağ-aş— düyü, ət, soğan, duz və göyərtidən əldə edilən plov.
* Mərcan-kabab ()— Qoyun əti, soğan və yumurtadan əldə edilən kabab.
* Qənd halvası— Quyruq yağı, ağ un, şəkər tozu və sudan bişirilən halva.
* Qovun halvası () 
* Quymaq

## Görüntülər

Uyghur samsa.jpg|Uyğur samsası
新疆羊肉串.jpg|Uyğur kababı
Uyghur Poshkal.jpg|Poşkal çörəyi
Mutton Sangza Taoyuan City 2018 02.jpg|Sangza (Sanzı)
Pitir nan2.jpg|Uyğur fətir çörəyi


## İstinadlar

*
*
Mükəmməl (film, 1985)

**Mükəmməl** (Perfect) — 1985-ci ildə çəkilmiş amerikan romantik dram filmi.

## Mövzu
Adam Lavrens uğurlu jurnalistdir, məqalələri maraqla oxunur. Çox böyük şirkət rəhbəri olan Makkenzidən müsahibə almaq üçün Koliforniyaya uçur və orada fərqli bir məqalə yazmaq fikrinə düşür. Bu məqalə gimnastika salonlarının qadın və kişilərin ortaq görüşmə yerlərinə çevrilməsi və əxlaqsız yer olmaları haqqında olmalı idi. Ancaq məqalə üçün getdiyi salonda gimnastika müəllimi işləyən Ceniyə vurulur. Amma münasibətləri heç də stabil deyildi.

Adam kluba üzv olur və klub üzvlərini burada yaşadıqları sevgi macəralarından danışmaları üçün razı salır. Bəzi qızlar (məsələn, Linda və Sali) bu barədə danışmaqda həddində artıq səmimi olurlar. Sonrakı gedişatda Adam işi və sevgisi arasında qalır. Adam çox sensasiya doğuracaq məqalə yazmır. Ancaq bu məqalə müdiri tərəfindən qəbul olunmur. Adamdan xəbərsiz məqalə yenidən yazılır və burada utancverici fikirlər yer alır.

Filmin sonrakı gedişatında Adamdan məhkəmə yolu ilə Makkenzi ilə olan müsahibəsinin səs yazıları istənilir. Səs yazılarını verməmək təkidi səbəbindən Adamı həbs olunur, ancaq qısa müddətdən sonra azadlığına qovuşur və Cesi isə yenidən barışır.

## İstinadlar
Yaponiya İslam Mərkəzi

– 1966-cı ildə Beynəlxalq İslam Mərkəzinin davamı kimi Yaponiyada yaradılmış İslam təşkilatı. Baş qərargahı Tokio şəhərində yerləşir. Qeyri-siyasi və qeyri-kommersional təşkilat olan bu mərkəz xüsusi bir qrupa və dövlətə məxsus deyil. Mərkəzin əsas məqsədi İslamı təbliğ etməkdir.

## Haqqında
Təşkilat 1996-cı ildə yaradılıb. Hazırkı mərkəz 1974-cü ildə yenidən təşkil olunub. Mərkəzin və onun şurasının üzvləri ərəb, pakistanlı, türk və yapon kimi müxtəlif xalqların nümayəndələridirlər. İslam Mərkəzinin yeni binası 1982-ci ildə 1 milyon ABŞ dollarına tikilib və memarı Sudanın Yaponiyadakı keçmiş səfiri Musa Ömər olub. Təşkilatın müsəlman uşaqlar üçün təsis etdiyi bağça olsa da, maliyyə dəstəyinin azlığına görə bağlanıb.

Kobe və Tokio məscidlərindən sonra İslam fəaliyyətinin aktivliyinə görə Yaponiyada üçüncü yerdədir. Yaponiyada müsəlman fəaliyyətlərinin mərkəzləşdirilməsində addımlar adan mərkəzin binası İslam fəaliyyəti üçün tədqiqat, kitabxana, salat, təhsil, maliyyə, idarəçilik, təlim və ictimai əlaqələr kimi xidmətlər verir. Mərkəzin əsas məqsədi İslamı təbliğ etmək və Qərb mediasının İslamla bağlı yaratdığı yanlış anlaşılmaları aradan qaldırmaqdır. Mərkəz dini adamlar yetişdirərək onları ölkənin müxtəlif nöqtələrinə göndərir. Yapon dilində İslam ədəbiyyatı problemini həll etmək üçün təşkilat hər il 300 mindən çox kitab nəşr etdirir və 30-dan çox nəşr (kitab və buklet) buraxaraq Yaponiyadakı müxtəlif təhsil, müsəlman və qeyri-müsəlman təşkilatlara göndərir. Mərkəz İslam haqqında olan nəşrləri də dəstəkləyir.

Mərkəz yapon dilində nəşr etdirdiyi *"Assalam"* jurnalı İslam haqqında olan öyrədici məqalələrinə görə bir çox İslam alimi tərəfindən bəyənilib. Jurnalın İslam iqtisadiyyatı, İslam memarlığı, müsəlman problemləri və dini azadlıq haqqında xüsusi sayları nəşr olunub.

Təşkilatın əsas fəaliyyətlərindən biri Yaponiyada seminar, simpoziya və müzakirə görüşləri keçirməkdir. Bu fəaliyyətlər bir çox yaponun, eləcə də, yapon intelektualların diqqətini çəkir. Mərkəz həftədə iki dəfə pulsuz ərəb dili dərsləri, eləcə də, Quran və hədis dərsləri keçir. Mərkəzin istinad kitabxanası mövcuddur. Mərkəz həmçinin "İslama keçid" və "Evlilik qeydiyyatı" kimi xidmətlər də təklif edir.

## Həmçinin bax
* Yaponiyada İslam

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
*
Ceremi Njitap

**Ceremi Sorele Njitap Fotso** () və ya qısaca **Ceremi Njitap** olaraq da tanınan kamerunlu keçmiş futbolçudur. Fiziki gücü, döyüşkən oyun tərzi və sərbəst vuruş bacarığı ilə tanınan, sağ cinah müdafiəçisi, sağ cinah yarımmüdafiəçisi və müdafiəyə meyilli yarımmüdafiəçi mövqelərində oynaya bilən çox yönlü bir oyunçu idi. Ceremi cəld və sürətli addım fəndlərinin ən böyük tətbiqedicilərindən biri sayılır və bu hərəkətlərdən bir çox qollarını vurmadan əvvəl rəqiblərini aldatmaq üçün istifadə edirdi.

Karyerasının ən uğurlu dövləri İspaniyanın Real Madrid və İngiltərənin Çelsi klublarında oynadığı illərə təsadüf edir. Belə ki, Real Madridin heyətində 1 dəfə İspaniya çempionu, 2 dəfə isə UEFA Çempionlar Liqasının qalibi olan Ceremi, Çelsi forması ilə 2 dəfə İngiltərə çempionu, 1 dəfə isə İngiltərə Superkubokunun qalibi olub.

1996–2000-ci illər aralığında 118 dəfə formasını geyindiyi Kamerun milli futbol komandasının heyətində 13 dəfə fərqlənən Ceremi 2000 Yay Olimpiya Oyunlarının qalibi olmaqla yanaşı 2 dəfə də Afrika Millətlər Kubokunun qalibi oldu.

## Klub karyerası

### Erkən karyera
Ceremi Kamerunun Bafusam şəhərində anadan olub. Futbolçu ailəsində böyüyən Ceremi, keçmiş futbolçu olan atası tərəfindən məktəbə diqqətini yönəltməyə təşviq edildi. Lakin daxili istedadının ardınca getməyə çalışan Ceremi universitetə qəbul imtahanları üçün oxumaqdan imtina etdi və peşəkar şəkildə futbol oynamağa başladı.

Ceremi karyerasına 1995-ci ildə doğma şəhərinin komandası olan Rasinq Bafusamda başladı. Kamerun Futbol Çempionatı komandalarından olan Rasinq 16 yaşlı Cereminin gəlişindən sonra liqada çempionluq qazandı və Kamerun Kubokunun qalibi oldu. Beləliklə Ceremi ilk titullarını qazanmağa başladı.

1996-cı ildə Ceremi, Braziliyada oyuna çıxan Kamerun milli futbol komandasının heyətindəki çıxışından sonra Paraqvay Birinci Divizionu klubu Serro Portenonun diqqətini cəlb etdi və 1997-ci ildə 18 yaşında Avropa futboluna qoşulmadan öncə bir neçə ay Paraqvay klubunda çıxış etdi.

### Türkiyə və İspaniya
1997-ci ildə Super Liqa təmsilçisi Gənclərbirliyinə transfer oldu və burada 2 mövsümdə 57 oyun keçirdi. Buradakı çıxışı ilə dünya nəhəngi Real Madridin diqqətini cəlb etdi və 1999-cu ildə 20 yaşlı Ceremi 4,2 milyon avroya Madrid klubuna transfer oldu. Santyaqo Bernabeu stadionundakı üç ilində Ceremi İspaniya nəhəngi ilə iki dəfə Çempionlar liqasının qızıl medalını qazandı.

## Beynəlxalq karyerası

## Şəxsi həyatı

## Uğurları

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar
Duzanan (Miyanə)

**Duzanan** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 284 nəfər yaşayır (67 ailə).

## İstinadlar
Hərbi Lisey

**Hərbi lisey** hərbi təlim və Məktəb dərsləri verərək Hərbi Akademiyalalara Kursant hazırlayan bir elm ocağıdır. Azərbaycanda isə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Lisey və Heydər Əliyev adına Hərbi Lisey var.
Penthaus: Həyatda müharibə

***Penthaus: Həyatda müharibə*** (; *Penteuhauseu*, ) — Lee Ji-ah, Kim So-yeon, Eugene, Um Ki-joon, Park Eun-seok və Yoon Jong-hoonun rol aldığı Cənubi Koreya televiziya serialı. Serialın premyerası 26 oktyabr 2020-ci ildə SBS-də olub.

## Rollarda
* Lee Ji-ah — Shim Su-ryeon
* Kim So-yeon — Cheon Seo-jin
* Eugene — Oh Yoon-hee
* Um Ki-joon — Joo Dan-tae
* Park Eun-seok — Gu Ho-dong/Logan Lee
* Yoon Jong-hoon — Ha Yoon-cheol

## Xarici keçidlər
* Rəsmi veb sayt
Dövlət formaları

**Dövlət formaları** — ərazi quruluşu, prinsipləri, dövlət orqanlarının formalaşması və qarşılıqlı fəaliyyət üsulları, habelə hakimiyyətin həyata keçirilməsi metodları, müəyyən bir dövlət siyasətinin həyata keçirilməsini təmin edən bir quruluş, dövlətin daxili quruluşunun müəyyən bir modelidir.

Xarici xüsusiyyətlərin bu dəsti bir vəziyyəti digərindən fərqləndirməyə imkan verir. Dövlətçiliyin müxtəlif formaları, siyasi, iqtisadi, tarixi daxil olmaqla müxtəlif amillərin vəziyyətinə təsirindən qaynaqlanır. Aralarında əsas olanlar bunlardır:

* milli dövlətlərin inkişafının tarixi ənənələri;
* milli dövlətçiliyin formalaşmasının tarixi xüsusiyyətləri;
* dövlətdəki sosial qüvvələrin real tarazlığı;
* dövlət əhalisinin milli tərkibi;
* Xarici təcrübə;
* yaşayış standartları;
* keçmiş metropolların əvvəllər onlardan asılı olan ərazilərdə dövlət forması seçiminə təsir dərəcəsi;
* dünya birliyinin rolu

Dövlətin forması bu və ya digər şəkildə dövlətin qarşısında duran vəzifələrdən və yerinə yetirdiyi funksiyaların xüsusiyyətindən asılıdır.

## Dövlət formalarının elementləri
Dövlətin formalarının elementləri:

* İdarəetmə forması — dövlət hakimiyyətinin ən yüksək orqanlarının təşkilat sistemi, onların formalaşma qaydası, səriştəsi, bir-biri ilə və əhali ilə əlaqəsi (ən qədim element: Qədim Yunanıstanda alimlər tərəfindən seçilməyə başlandı);
* Dövlət quruluşunun forması — dövlətin ərazi təşkili sistemidir (XVII–XVIII əsrlərdən bəri fəal şəkildə öyrənilmişdir);
* Dövlət (siyasi) rejim — dövlət hakimiyyətini həyata keçirmə metodları (elm yalnız XX əsrin əvvəllərində diqqət çəkməyə başladı).

## Dövlət formalarının tipologiyası

### Dövlətin monokratik forması
Dövlət hakimiyyətinin təşkili avtokratiya prinsipinə əsaslanır. Dövlət hakimiyyəti ya bir nəfərin (Oman Sultanlığındakı teokratik monarxın), ya da bir dövlət orqanının (BƏƏ federasiyasının yeddi hissəsinin Əmirlər Ali Şurası) ya da müəyyən bir növ dövlət orqanlarının əlində cəmləşir (Almaniyadakı nasist rejimi və İtaliyanın faşist rejimi, 1979-cu ilə qədər Uqandadakı İdi Amin rejimi). Belə bir dövlət gücü qapalı bir totalitar sistem ilə xarakterizə olunur, hakimiyyət maraqlı qrupların ona təzyiq göstərməsi üçün bağlıdır, xüsusən də bu cür cəhdlər ağır repressiyalarla qarşılaşa bilər. Dövlətdə ideoloji monizm, təkpartiyalı sistem mövcuddur və ya bir lider partiyanın əvəzolunmazlığı prinsipi qəbul edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Siyasi rejim

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *Чиркин, В. Е.* Государствоведение: Учебник / В. Е. Чиркин. — М : Юристъ, 2000. — 384 с. — ISBN 5-7975-0321-2
* *Морозова, Л. А.* Теория государства и права — М.: Изд. Эксмо, — 2009 г. — ISBN 978-5-699-25310-4
Andrey Lunin

**Andrey Alekseyoviç Lunin** (, ) — İspaniyanın Real Madrid klubunda və Ukrayna millisində qapıçı mövqeyində çıxış edən oynayan ukraynalı peşəkar futbolçu.

## Klub karyerası
Andrey xarkov futbolunun yetirməsidir. 2005–2010-cu illərdə Krasnoqrad UGİM-ində, 2007-ci ildən həm də paralel olaraq həftə sonlarından etibarən Xarkov Arsenalında oynayırdı. 2010–2014-cü illərdə isə Xarkovun digər təmsilçisi Metallistin akademiyasında futbolun sirrlərinə yiyələndi.

### [[Dnepr FK|Dnepr]]
2016-cı ilin yayında gənclər idman məktəbini bitirdikdən sonra Dneprin eyniadlı klubunun ehtiyat komandasında oynadı. İlk dəfə əsas komandanın heyətində Lunin 17 yaşında start heyət oyunçusu olaraq 16 oktyabr 2016-cı il tarixində Ukrayna Premyer Liqasında Lvovun Karpatı klubu ilə matçda çıxdı. Mövsümün qalan hissəsində klubun liqada və klub yarışlarında cəmi 25 matçda oynamasına baxmayaraq ilk seçim qapıçısı idi, lakin mövsümün sonunda maliyyə pozuntuları səbəbindən Dnepr birbaşa Ukrayna İkinci liqasına (futbolun üçüncü səviyyəsi) düşdü və Luninin də daxil olduğu bir çox oyunçunun klubdan ayrılmasına icazə verildi.

### [[Zarya Luqansk FK|Zarya Luqansk]]

## İstinadlar
Çoban Mustafa Paşa

**Çoban Mustafa Paşa** () — Yavuz Sultan Səlim və Sultan Süleyman Qanuni səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi.

## Həyatı
Doğum tarixi məlum olmasa da, əslən boşnaq olduğu bilinir. Dəvşirmə olaraq yeniçəri ocağına alınmış, 1514-cü ildə baş tutan Çaldıran döyüşündə yeniçəri əsgəri olaraq iştirak etmişdir. Ardından saraya qapıçıbaşı olaraq alındı və bir müddət Yavuz Sultan Səlimə xidmət etdi. Daha sonra Rumeli bəylərbəyi təyin edilərək saraydan ayrıldı və bu əsnada sədrəzəm Piri Mehmed Paşanın qızıyla evləndi. Yavuz Sultan Səlimin son illərində sədrəzəm olan qaynatası tərəfindən divana üzv təyin edildi. Ancaq qaynatası haqqında sultana şikayətlənməsinin ardından vəzifədən alındı. Sultan tərəfindən edam edilməsi istənsə də, Piri Mehmed Paşanın araya girməsiylə xilas oldu və yenidən ikinci vəzirliyə gətirildi.

Səhhəti pisləşən Yavuz Sultan Səlim tərəfindən Çorludakı ordu qərargahına çağırıldı və burada sultanın ölümünə şahid oldu. Sədrəzəmin yeni sultanı taxta çıxarmaq üçün paytaxta yollanmasının ardından, üçüncü vəzir Fərhad Paşayla birlikdə mərhum sultanın cənazəsinin paytaxta gətirilməsiylə vəzifələndirildi. Sultan Süleymanın səltənətə gəlməsinin ardından divanın ikinci vəziri olaraq fəaliyyətinə davam etdi. 1521-ci ildə Belqrad və 1522-ci ildə Rodos səfərinə qatılan Çoban Mustafa Paşa bunlardan sonuncusuna sərdar olaraq iştirak etdi. Ancaq səfər vaxtının uzanması səbəb göstərilərək vəzifədən alındı və 17 dekabr 1522-ci ildə Misir bəylərbəyi təyin edilərək paytaxtdan uzaqlaşdırıldı. Bu vəzifədə ikən 1523-cü ilin mayında Misirdə başlayan çərkəz bəylərinin üsyanını yatırdı. Üsyanın ardından İstanbula çağrıldı. 1529-cu ilin aprelində burada vəfat etdi. Cənazəsi Gəbzədə öz adına inşa etdirdiyi külliyədəki türbəsinə dəfn olundu.

## Mənbə

* İlknur Aktuğ, Gebze Çoban Mustafa Paşa Külliyesi, Ankara 1989.
* Semavi Eyice, “Gebze’de Mustafa Paşa Külliyesi”, Bilgi, X/119, İstanbul 1957, s. 9-10.

## İstinadlar
Anatoli Nuriyev

**Anatoli Anatoli oğlu Nuriyev** (; ) — Azərbaycanlı peşəkar futbolçu. Bakının "Sabah" klubunda hücumameyilli yarımmüdafiəçi və mərkəz hücumçusu kimi çıxış edir. Ukraynada anadan olub, Azərbaycan millisində çıxış edir. Atası əslən azərbaycanlı, anası isə ukraynalıdır.

## Karyerası

### Klub
Anatoli futbolda ilk addımlarını 13 yaşında olarkən doğulduğu Mukaçevo şəhərinin uşaq idman məktəbində atıb. Bir müddət bir neçə əyalət turnirlərində iştirak edən komandalarda oynadıqdan sonra, 2016-cı ildə "Stal" klubuna qoşulur. Burada bir mövsüm keçirtdikdən sonra, 2018-ci ildə "Minay" klubuna transfer edilir. 2021-ci ilin aprelində futbolçu klubla müqaviləsini daha bir il müddətinə uzadır. Ancaq mövsüm sonunda "Minay" klubunun Ukrayna yüksək Liqasını tərk etməsindən sonra klubla müqaviləsini pozur. "Minay" klubunda 3 il çıxış edir. Burada meydana çıxdığı 74 oyunda 34 dəfə fərqlənir.

2012-ci ildə futbolçu "Kolos" klubuna keçir. Ancaq Rusiyanın Ukraynaya hərbi təcavüzundən sonra icarə əsasında Azərbaycanın "Sumqayıt" klubuna keçir. "Kolos"da 15 oyunda meydana çıxır və 1 qol vurur.

2022-ci ilin iyun ayında futbolçu "Sabah" klubuna transfer olunur.

### Milli komanda
Onun Milli komanda karyerası 2019-cu ildə İtaliyanın Neapol şəhərində keçirilən Yay Universiadasında başlayıb və burada Ukrayna tələbə komandasını təmsil edib.

Futbolçunun atasının azərbaycanlı olmasına görə AFFA onu Azərbaycan yığmasına dəvət edir. Ancaq 2021-ci ilin fevral ayında futbolçunun bu təklifi rədd etməsi barədə xəbərlər mətbuatda yayılır. Ancaq sonradan Azərbaycan Milli komandasına dəvəti qəbul edən futbolçu, 2021-ci il martın 24-də FİFA Dünya Çempionatının seçmə mərhələsində Portuqaliya ilə oyuna Azərbaycan millisində debüt edir.

## Karyera Statistikası
 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Gallagher

**Leo Anthony Gallagher, Jr.** (; ) — ABŞ aktyoru, "Oskar" mükafatı laureatı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Ukrayna Futbol Assosiasiyası

**Ukrayna Futbol Assosiasiyası** (; UFA) — Ukraynada futbolun idarəedici orqanı. 2019-cu ilə qədər o, **Ukrayna Futbol Federasiyası** (**UFF**; ) kimi tanınırdı. Beynəlxalq Olimpiya Hərəkatının subyekti kimi UFA Ukrayna Milli Olimpiya Komitəsinin üzvüdür. UAF həmçinin UEFA və FİFA kimi beynəlxalq futbol təşkilatlarının üzvdür.

Ukrayna Futbol Assosiasiyası çimərlik futbolu, mini-futbol, küçə futbolu və s. qeyri-müntəzəm yarışları da daxil olmaqla futbol oyunu ilə bağlı bütün idman tədbirlərini və təşkilatları idarə edir. Onun əsas işinə Ukrayna Peşəkar Liqası, Ukrayna Kuboku, həvəskar futbol yarışları, gənclər arasında (18 yaşadək) yarışlar və Ukrayna Milli Futbol Komandası kimi yarışlar daxildir. O, həmçinin Premyer Liqa və Peşəkar Futbol Liqasının reqlamentini müəyyən edir.

Baş ofisi paytaxt Kiyevdəki "Olimpiyskiy" Milli İdman Kompleksinin yaxınlığında, Futbol Evində yerləşir.

Təşkilat 1991-ci ildə yaradılıb. 1932–1991-ci illər arasında Sovet İttifaqının Futbol Federasiyası, birbaşa sələfi Ukrayna Futbol Federasiyası (Ukrayna SSR) ilə birlikdə mövcud idi. Ukrayna Sovet Federasiyası da öz çempionatını, kubok yarışlarını, həvəskar komandalar (bədən tərbiyəsi kollektivləri) arasında yarışları təşkil edib və SSRİ Xalqlarının Spartakiadası kimi yalnız sovet yarışlarında iştirak edən öz milli komandasına sahib idi.

## Tarixi

### Təşkilatların adları
* Ümumukrayna Futbol İttifaqı (1918)
* Ukrayna SSR Futbol bölməsi (1932–1959)
* Ukrayna SSR Futbol Federasiyası (1959–1991)
* Ukrayna Futbol Federasiyası (1991 — may 2019)
* Ukrayna Futbol Federasiyası (1991 — may 2019)

## İstinadlar
Ukrayna Premyer Liqası

**Ukrayna Premyer Liqası** və ya **UPL** (, ) — Ukraynada illik futbol çempionatının ən yüksək divizionudur. 

## İstinadlar
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band

***Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band*** — Böyük Britaniyanın "The Beatles" rok qrupunun studiya albomu.

## Mahnı siyahısı

### Epizod 1
# "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band" – 2:04
# "With a Little Help from My Friends" – 2:46
# "Lucy In the Sky with Diamonds" – 3:07
# 
# "Getting Better" – 2:49
# "Fixing a Hole" – 2:38
# "She's Leaving Home" – 3:37
# "Being for the Benefit of Mr. Kite!" – 2:39

### Epizod 2
# "Within You Without You" – 5:07
# "When I'm Sixty-Four" – 2:37
# "Lovely Rita" – 2:44
# "Good Morning Good Morning" – 2:43
# "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (Reprise)" – 1:20
# "A Day in the Life" – 5:33

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band'' Discogs.com saytında
Əkramabad (Miyanə)

**Əkramabad** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 334 nəfər yaşayır (58 ailə).

## İstinadlar
İkinci prospekt xətti, Ay Ar Ti

**İkinci prospekt xətti, Ay Ar Ti** (, digər adı **İkinci prospektin estakada xətti**) — 1878–1942-ci illərdə ABŞ-nin Nyu-York şəhəri Manhetten borosunda mövcud olmuş estakada dəmir yolu. 1940-cı ilə qədər "Interborough Rapid Transit Company" tərəfindən idarə olunsa da, daha sonra "IRT" (oxunuşu: Ay Ar Ti) keçdi. 57-ci küçədən şimal istiqamətində olan marşrut 11 iyun 1940-cı ildə bağlandı, xəttin qalan hissəsi isə 13 iyun 1942-ci ildə bağlandı.

## Tarixi
1875-ci ildə "Sürətli Tranzit Komissiyası" () "Gilbert Elevated Railway Company" şirkətinə Beteri Parkdan İkinci prospekt boyunca Harlem boğazınadək dəmir yolu çəkmək hüququnu verdi. Ayrıca komissiya "Gilbert Elevated Railway Company"-yə Altıncı prospekt xətti üzərində idarəçilik hüququnu verdi və qısa müddət sonra " Gilbert Elevated Railway" adını "**Metropolitan Elevated Railway**" olaraq dəyişdirdi.

Təxminən 1900-cü ildə xətt elektrikləşdirildi. 1914–1916-cı illər arasında pik saatlarında xəttdə sürətli xidmətlər göstərmək üçün üçüncü yol inşa edilirdi. Ekspres xidmət 17 yanvar 1916-cı ildə başladı.

## Stansiyalar siyahısı

## İstinadlar
Üçüncü prospekt xətti, Ay Ar Ti

**Üçüncü prospekt xətti, Ay Ar Ti** () — Manhetten və Bronks borolarında "Ay Ar Ti" şirkəti tərəfindən idarə olunan Nyu-York metropoliteninin keçmiş stansiyası. 1878—1920-ci illərdə tikilmişdir, cənub hissəsi 1955-də, şimal hissəsi isə 1973-cü ildə bağlanmışdır.

1916—1917-ci illərdə xətt üzərində sürətli qatarlar üçün üçüncü bir yol inşa edildi.

Yeraltı xətlərin çəkilməsinə başladıqdan sonra estakadalar köhnəlmiş elan edildi və söküldü. Bu xəttin digərlərindən daha uzun müddətdə fəaliyyətdə qaldı, çünki onu yeraltı İkinci prospekt xətti ilə əvəzlənməsi planlaşdırılırdı. Lakin bu yeraltı xəttin tikintisi maliyyə problemləri üzündən təxirə salındı ​​və nəticədə estakada xətti digərlərindən sonra söküldü. 1973-cü ilə qədər onun Bronksdaki şimal hissəsi Ay Ar Ti estakada xəttindən qalan fəaliyyətdə olan son hissə idi.

## Stansiyalar siyahısı

## İstinadlar