Fuad Əbdürəhmanov

**Fuad Həsən oğlu Əbdürrəhmanov** () — heykəltaraş, Azərbaycan SSR xalq rəssamı (1955), SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının müxbir üzvü (1949), Stalin mükafatı laureatı (1947, 1951).

## Həyatı
Fuad Əbdürrəhmanov 1915-ci il may ayının 11-də Nuxada (indiki Şəki şəhəri) anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Texnikumunda (1929–1932) və İ. Y. Repin adına Leninqrad Boyakarlıq, Heykəltaraşlıq və Memarlıq İnstitutunda (1935–1939) təhsil almışdır.1942–1948 illərdə Ə. Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində dərs demişdir.

## Yaradıcılığı
Fuad Əbdürrəhmanov yaradıcılığa portret janrı ilə başlamış, 30-cu illərdə Azərbaycan mədəniyyət xadimlərinin büst-portretlərini (Əbdürrəhimbəy Haqverdiyev, Mirzə Fətəli Axundov, Üzeyir Hacıbəyov, Asəf Zeynallı və b.), həmçinin "Atıcı" (1934), "Gənc aşıq" (1939) və ilk monumental əsəri olan Füzulinin heykəlini (1939, Nizami adına Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin lociyasında) yaratmışdır. Sovet İttifaqı Qəhrəmanları G. Əsədovun, İ. Məmmədovun, Q. Məmmədovun, Böyük Vətən müharibəsi qəhrəmanı H. Əliyevin portretləri, Cavanşir, Babək və Koroğlunun barelyeflərində obrazlar dərin psixologizmi və ifadəliliyi ilə seçilir.

O, həm də mahir portret ustası kimi tanınmışdır. Səttar Bəhlulzadə (1947), R. Mustafayev (1947), Həzi Aslanov (qəbirüstü abidə, 1949), B. Bağırova (1951), Səməd Vurğun (1957), kubalı Xesus (1962) və başqalarının portretləri obrazların fərdi xüsusiyyəti, xarakterlərin dolğun həlli ilə səciyyələnir.

Fuad Əbdürrəhmanovun yaradıcılığında monumental heykəltaraşlıq mühüm yer tutmuşdur. Nizaminin Gəncədə və Bakıdakı abidələri (hər ikisi tunc, qranit, 1946, 1949; memarlar S. Dadaşov və M. Hüseynov), Bakıda S. Vurğunun abidəsi (tunc, qranit, 1961, memar M. Hüseynov) və s. əsərləri Azərbaycan monumental heykəltaraşlığının ən yaxşı nümunələrindəndir. 1950–1960-cı illərdə yaratdığı "Çoban" (gips, 1950, Azərbaycan İncəsənət Muzeyi; tunc , 1951, Tretyakov qalereyası, Moskva), "Azərbaycanlı qadın" (gips, 1951), "Azadlıq" (tunc, 1957; hər ikisi Azərbaycan İncəsənət Muzeyi), "Azad qadın" (tunc, qranit, 1960, memar Mikayıl Hüseynov) və s. əsərlərində milli xüsüsiyyətlər zəngindir.

Geniş yaradıcılıq diapazonuna malik olan Fuad Əbdürrəhmanov elm və mədəniyyət xadimlərinin, həmçinin müharibə və əmək qəhrəmanlarının surətlərini canlandıran heykəl qalereyası yaratmışdır.

Monqolustanın görkəmli dövlət xadimləri Suxe-Bator və marşal X. Çoybalsanın büst-abidələri (hər ikisi mərmər, 1954, MXR, Ulan-Bator), Rudəki (tunc, 1963), S. Ayninin (tunc, 1964) portretləri, Düşənbədə Rüdəkinin (tunc, qranit, 1964, memar M. Hüseynov; SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının qızıl medalı), Buxarada İbn Sinanın (tunc, qranit, açılışı 1975 ildə olmuşdur; memar H. Muxtarov) abidələri və s. monumental əsərləri Fuad Əbdürrəhmanova şöhrət qazandırmışdır. Ömrünün son illərində Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Mehdi Hüseynzadənin monumental abidəsini (tunc, qranit, 1973 ildə Bakıda açılışı olmuşdur; memar M. Hüseynov) yaratmışdır.

## Mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" Fəxri fərman— 17 iyun 1945
* Stalin mükafatı (II dərəcə) — 1947 (Nizami Gəncəvinin 1946-cı ildə Kirovabadda ucaldılmış heykəlinə görə)
* Stalin mükafatı (III dərəcə) — 1950 (gips "Çoban" heykəlinə görə)
* "Azərbaycan SSR xalq rəssamı" fəxri adı — 30 aprel 1955
* "Şərəf nişanı" ordeni — 9 iyun 1959; 1960
* SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının qızıl medalı — 1966
* Medallar

## Əsərləri

Fayl:Джаваншир.jpg|Babək
Fayl:Nizami barelyef 1.JPG|*İskəndərin Nüşabə ilə görüşü<br>(İskəndərnamə)*
Fayl:Nizami barelyef 2.JPG|*Nuşirəvan və bayquşların söhbəti<br>(Sirlər Xəzinəsi)*
Fayl:Nizami barelyef 3.JPG|*Leyli və Məcnun mədrəsədə<br>(Leyli və Məcnun)*
Fayl:Nizami barelyef 4.JPG
Fayl:Nizami barelyef 5.JPG
Fayl:Nizami barelyef 6.JPG|*Fərhadın Bisitun dağını yarması<br>(Xosrov və Şirin)*
Fayl:Nizami barelyef 7.JPG|*Bəhram Gurun əjdahanı öldürməsi<br>(Yeddi Gözəl)*
Fayl:Nizaminin Gəncədəki heykəli.JPG|*[[Nizami Gəncəvinin heykəli (Gəncə, 1946)|Nizami Gəncəvinin heykəli]], [[Gəncə]], 1946*
Fayl:Rudaki Park, Dushanbe, Tajikistan (Cropped-wide).jpg|*[[Rudəki heykəli (Düşənbə)|Rudəki heykəli]], [[Düşənbə]], 1964*


## Mənbələr
* Məmmədov Ə., Xalıqov F. Əbdürrəhmanov Fuad Həsən oğlu // Şəki: Alim və ziyalılar. — Bakı: Bakı Universiteti Nəşriyyatı, 2002. — Səhifələrin sayı: 502. — Səh.: 111–112. — (Ş 3804200000/658(07)-068). — 1.000 nüsx.
* 
* 
* 
* *Наджафов М.* Ф. Абдурахманов. — М., 1955.
* ''Новрузова Дж. Фуад Абдурахманов. — Баку, 2004.
* Большая советская энциклопедия. — М., 1977.
* Большой энциклопедический словарь (БЭС). — М., 1979.
* Большая художественная энциклопедия. — М., 2009.
* Культура Советского Азербайджана. — Баку: Азербайджанское гос. изд-во, 1980. — С. 89. — 180 с.