open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kiçik Qaraqoyunlu

**Kiçik Qaraqoyunlu** — Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunda mövcud olmuş kənd. Sonralar Böyük Qaraqoyunlu kəndinə birləşdirilmişdir.

## Tarixi
Kiçik Qaraqoyunlu İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indi Basarkeçər (Vardenis) rayonunda kənd. Rayon mərkəzindən 14&nbsp;km cənub-qərbdə yerləşir.

Toponim qaraqoyunlu türk etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir. «Kiçik» fərqləndirici sözdür. Etnotoponimdir. quruluşca mürəkkəb toponimdir.
 
## Əhalisi
Kənddə 1897-ci ildə 235 nəfər, 1908-ci ildə 253 nəfər, 1914 - cü ildə 328 nəfər, 1916-cı ildə 301 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1919-cu ilin aprel ayında azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən qovulmuşlar

İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra azərbaycanlılar öz kəndlərinə qayıda bilmişdir.

1922-ci ildə burada 197 nəfər, 1926-cı ildə 212 nəfər, 1931-ci ildə 209 nəfər, azərbaycanlı yaşamışdır. Sonralar Böyük Qaraqoyunlu kəndinə birləşdirilərək ləğv edilmişdir.

## İstinadlar

 
## Xarici keçidlər
* http://karabakh-doc.azerall.info/ru/azerpeople/ap069az-12.php
Çobanlar Zenobiyanı Araz çayının sahilində tapırlar

**Çobanlar Zenobiyanı Araz çayının sahilində tapırlar** () — fransız akademik rəssamı Vilyam Buqro tərəfindən 1850-ci ildə işlənmiş rəsm əsəri.

Əsər hazırda Fransa İncəsənət Akademiyasında saxlanmaqdadır. Bu əsərinə görə gənc rəssam 1850-ci ildə Roma mükafatına layiq görülmüşdür.

## Ədəbiyyat
* Crespelle Jean-Paul, Les Maîtres de la belle époque, Paris, 1966
* Adhémar Hélène [sous la direction de], Chronologie Impressionniste: 1803–1905, Paris, 1981
* Gaudieri Alexander V. J. — Burollet Thérèse — Atkinson Tracy, William Bouguereau 1825–1905 [cat. exp.], Paris, 1984
* Lobstein, Dominique, Les Salons au XIXe siècle. Paris, capitale des arts, Paris, 2006
Məlahət İbrahimqızı

**Məlahət İbrahimqızı** () — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II, III, IV, V, VI və VII çağırış deputatı. Qərbi Azərbaycan İcmasının Qadınlar Şurasının sədri.

## Həyatı
Məlahət Hacıyeva 1958-ci il aprelin 25-də Ermənistan SSR-nin Basarkeçər rayonunun Kiçik Məzrə kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun pediatriya fakültəsini və Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. Tarix elmləri namizədidir. Harvard Kennedi Məktəbinin Qadın və Səlahiyyət üzrə Harvard Universitetinin 2 sertifikatı proqramının iştirakçısı və gender məsələləri üzrə 5 kitabın müəllifidir. Rus, ingilis və türk dillərini bilir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Əfv məsələləri üzrə komissiyanın üzvüdür.

1982-ci ildən Bakıda uşaq poliklinikasının həkimi, 1992-ci ildən baş həkimi olmuş, 1998–2000-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin birinci müavini vəzifəsində çalışmışdır.

Yeni Azərbaycan Partiyası Siyasi Şurasının üzvüdür.

İkinci, üçüncü, dördüncü və beşinci çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı olmuşdur. 2020-ci il fevralın 9-da Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə VI çağırışda millət vəkili seçilmişdir.

NATO-nun Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvüdür. 27 aprel 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakına görə Məlahət İbrahimqızı "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunub.

2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan–Serbiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib.

3 fevral 2025-ci ildə Milli Məclisin İntizam komissiyasının tərkibinə daxil edilib.

## Ailəsi
2 övladı var. 3 nəvəsi var.

## İstinadlar
Meymunların qiyamı

**Meymunların Qiyamı** () — 2011-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi. Rupert Uayattın rejissorluq etdiyi filmin baş rollarında Ceyms Franko və Frida Pinto çəkilmişlər.

## Xarici keçidlər
* Tənqid məqaləsi

## Həmçinin bax
Klint İstvud

**Klint İstvud** (; d. 31 may 1930, San-Fransisko, Kaliforniya, ABŞ) — məşhur ABŞ kinoaktyoru və rejissoru. O, 55-dən artıq filmdə çəkilmiş, 4 Oskar və 3 Qızıl Qlobus mükafatına layiq görülmüşdür. 1960-cı illərin ortalarında Serco Leonenin spagetti vestern janrındakı filmlərində ifa etdiyi rollar sayəsində dünya şöhrəti qazanmışdır.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qarğalarla taxıl sahəsi (tablo)

**Qarğalarla taxıl sahəsi** () – Holland postimpressionist rəssam Vinsent van Qoqun məşhur və son əsərlərindən biri. Bəzi tənqidçilər tərəfindən onun ən böyük əsərlərindən biri kimi göstərilir. Tez-tez əsərin Van Qoqun son rəsm əsəri olduğu bildirilir. Amma, sənət tarixçiləri heç bir tarixi qeyd olmadığı üçün rəsm əsərinin Van Qoqun sonuncu olduğuna aid fikirlərin qeyri-müəyyən olduğunu bildiriblər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Vinsent Van Qoq
* Postimpressionizm
* Ulduzlu gecə
* Həkim Qaşenin portreti
* Kartof yeyənlər
* Günəbaxanlar
* Süsənlər
* *[[Arlda yataq otağı (tablo)|Arlda yataq otağı]]*
* *[[Gecə kafesi]]*
* *[[Qırmızı üzüm bağı (rəsm əsəri)|Qırmızı üzüm bağı]]*
* *[[Rona üzərində ulduzlu gecə]]*
Şer (müğənni)

**Cher** (; ) — erməni əsilli ABŞ müğənnisi, prodüseri və aktrisası. Əsl adı "Şerilin Sarkisyan Lapyer Bono Ollmen () kimi səslənir.

## Həyatı
Şerilin Sarkisyan 20 may 1946-cı ildə Kaliforniya ştatında anadan olmuşdur. Anası ABŞ aktrisası, müğənnisi və modeli Corciniya Holt, atası isə erməni əsilli Con (Karapet) Sarkisyan sürücü idi. İlk dəfə Şerilin musiqi karyerasına 17 yaşdan başlamışdır. 1965-ci ildə ifaçı Sonni Bono lə tanış olur və «I Got You Babe» adlı mahnısı ilə populyarlıq qazanır. Həmin illərdən başlayaraq filmlərə çəkilmiş və Qızı Qlobus, Oskar kimi mükafatlara layiq görülmüşdür. Şerilin Sonnidən ayrıldıqdan sonra Qreq Ollmenlə ailə həyatı qurmuş və ondan 1976-cı ildə Ellayc Blu Ollmen adlı övladı dünyaya gəlmişdi.  Şerilin bir çox ölkələrin musiqi səhnələrində konsert vermişdir. 1998-ci ildə çıxardığı "Believe" albomunun eyni adlı sinqlına görə Qremmi mükafatına layiq görülmüşdür. Həmin ilin yanvar ayında Şerilin keçmiş həyat yoldaşı Sonni avtoqəzada vəfat edir. Lakin Şerilin müsahibəsində, Sonninin ruhu ilə ekstrasens Ceyms Vann Praaqu sayəsində əlaqə yaratdığını qeyd edir.

## Diskoqrafiya
### Studiya albomu

### Musiqi videoları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Priya Ray

**Priya Ray** () — əslən hindli olan ABŞ pornoaktrisası. 2012-ci ilin rəsmi məlumatların görə Priya Ray 80-dan çox pornoqrafik filmdə çəkilib.

## Həyatı
Priya Ray 25 dekabr 1977-ci il tarixində Hindistanın paytaxtı Yeni Dehlidə dünyaya gəlib. İki yaşındaykən ailəsi ABŞ-yə köçüb. Priya əvvəlcə modellikdə, sonra isə striptiz klubda çalışıb. Priya Ray pornoqrafik karyerası üçün "Arizona Ştatı Universiteti"ni yarıda buraxıb. Priya Ray 2007-ci ildə 25 yaşındaykən yetkin film karyerasına başlayıb. Həmin tarixdən başlayaraq Priya 2008-ci ilə qədər iyirmi üç filmdə oynamış və pornografik məzmun təmin edən internet saytlarında ən bəyənilən ulduzlardan biri olmağı bacarıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytlarından biri
* Priya Rayın rəsmi saytı
Cəbəllüttariq

**Cəbəllüttariq** () — 1704-cü ildən Böyük Britaniyaya məxsus olan və Cəbəllütariq boğazının Pireney yarımadası sahilində yerləşən ərazi.

## Tarix
Əvvəllər **Kalpe** adlandırılan ərazi məşhur fateh Tariq İbn Ziyadın 711-ci ildə ərazini ələ keçirib hərbi istinadgah kimi istifadə etməyə başlamasından sonra ərəb qaynaqlarında indiki adı ilə adlandırılmağa başlandı.Əlmohadların Əndəlus ərazisinə keçidindən xeyli əvvəl bölgə hərbi gəmi donanması üçün dairə rolunu oynayırdı. Ərəblərin istilasından sonra buraya təyin olunmuş əmir **Əbdülmi** yerli xristianlardan böyük bir şəhər inşa etməyi əmr etdi. Bununla da çoxsaylı məscid, mədrəsə, saray və istifadəyə yararlı irriqasiya sistemi ilə təchiz olunmuş bir şəhər ərsəyə gəldi.

Sonralar yarımadanın cənubunda yaranmış Qranada əmirliyi ərazidə hakimiyyəti ələ aldı.1309-cu ildə isə Kastiliya kralının göstərişinə əsasən Alonso Pérez de Guzmán el-Bueno bölgəni zəbt etdi.

Yaxın tarixdə gerçəkləşdirilən referendumların nəticəsi ilə ərazi rəsmi olaraq Böyük Britaniya tabeliyindədir.

## Əhalisi
İngilislərin "Ağ qitə"də yeganə müstəmləkəsi olan bölgənin əhalisi çoxmillətlidir. Müxtəlif tarixlərdə koloniyalar şəklində yayılan ingilis əhalisi ilə yanaşı portuqal, ispan, italyan və maltalılar da üstünlük təşkil edir.

## İqtisadiyyatı
Avropanın əksər hissəsinə nisbətən yüksək iqtisadi tərəqqi və işsizliyin aşağı olması diqqəti cəlb edir. Əsas gəlir mənbəyi turizm, ticarət, bank, onlayn qumar, rabitə və dənizçilikdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Feliks əməliyyatı
Azərbaycan mövzulu xarici poçt markalarının siyahısı

**Azərbaycan mövzulu xarici poçt markalarının siyahısı** — Xarici ölkələrin poçt təşkilatları tərəfindən buraxılmış Azərbaycan mövzulu rəsmi poçt markalarından ibarətdir.

## İllər üzrə

### 1957

### 1991

### 1992

### 1998

### 2000

### 2002

### 2003

### 2005

### 2006

### 2007

### 2008

### 2009

### 2010

### 2011

### 2012

### 2013

### 2014

### 2015

### 2016

### 2017

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın poçt və poçt markaları tarixi
* Azərbaycan mövzulu sovet poçt markalarının siyahısı

## İstinadlar
Kəlbəli xan Xoyski

**Kəlbəli xan Əhməd xan oğlu Xoyski** () — Rus ordusunda general mayor, İskəndər xan Xoyskinin atası, Fətəli xan Xoyskinin ata babası.

## Həyatı
Cəfərqulu xan Xoyski ilə birlikdə Nuxaya (Şəkiyə) gələn xoylulardan biridir. O, Xoy xanı Əhməd xanın oğlu idi və əmisi Cəfərqulu xanın qızı Sara xanımla evlənmişdi.

1819-cu ildə — Şəki xanlığının ləğv edilməsindən az sonra, ruslar mərhum İsmayıl xanın qohum-əqrəbasının bir qisminə illik təqaüd kəsdilər. Məsələn, o vaxt "Kiçik ağa" ləğəbi ilə tanınan əmisi oğlu Kəlbəli bəyə, yəni Kəlbəli xan Xoyskiyə, əvvəl 1300, sonra isə 2300 manat; onun anası Səltənət bəyimə 1200 manat və s. Lakin bununla yanaşı, həm də onlara Nuxanı tərk etmək "məsləhət" görüldü.

Bu arada, İran şahının vəliəhdi Abbas Mirzə rəsmi şəkildə Kəlbəli bəyin İrana qayıtmasını istəyirdi. Həmin işin nə vaxt və nə dərəcədə realizə olması bəlli deyil. Yalnız o məlumdur ki 28 noyabr 1828-ci il tarixli sənəddə onun titulu xan, özü isə "*Xoyu idarə edən şəxs" kimi göstərilir*". Həmin vaxt Xoy Rus işğalı altında idi və Kəlbəli xanın onlara xidmət etməsinin müqabilində, 22 avqust 1829-cu il tarixdə rütbəsi (–20 ildən artıq idi ki polkovnik idi) artırıldı – general-mayor oldu.

Daha sonralar, 20 dekabr 1831-ci il tarixli sənəddə, həmin vaxt Dərbəndən Dağıstanın içərilərinə doğru hərbi missiyaya başlamış rus qoşunlarının komandanlarından biri kimi Kəlbəli xanın da adına təsadüf edilir. Kəlbəli xan 10 avqust 1834-cü il tarixdə Yelisavetpolda (– Gəncə şəhərində) vəfat etmişdir.

Kəlbəli xanın ölümündən bir ay sonra – 11 sentyabr 1834-cü il tarixdə cənazəsi Kərbəlaya göndərilmişdir (1819-cu ildə İsmayıl xanın ölümündən də sonra həmin bu Kəlbəli bəy rus hakimiyyət dairələrinə rəsmən müraciət edərək mərhumun nəşinin Kərbəlaya aparılması üçün təşkilati köməklik göstərilməsini istəmişdir).

## Ailəsi
Kəlbəli bəy Sara bəyimlə ailə qurmuş və bi nikahdan İsgəndər xan doğulmuşdur.

## Mənbə
Aydın Məmmədov. Bir qəbir kitabəsinin izi ilə, yaxud Fətəli xan Xoyskinin əsli nəcabətinə dair tarixi faktlar

## Həmçinin bax
* Xoyskilər
The Fame Monster

***The Fame Monster*** — Lady Gaganın ilk üçüncü *extended play*.

18 noyabr 2009 tarixində yayımlanan albom, Interscope Records etiketi ilə satışa buraxılmışdır.

## Həmçinin bax
* The Fame Ball Tour

## İstinadlar
Lokomotiv Yaroslavl təyyarə qəzası

2011-ci il sentyabrın 7-də Rusiyanın "Lokomotiv" (Yaroslavl) hokkey komandasını Belarus paytaxtı Minskə aparan YAK-42 sərnişin təyyarəsi Yaroslavlın "Tunoşna" aeroportundan qalxdıqdan az sonra yerə çırpılıb.

Təyyarədəki 37 nəfərin 4-ü heyət üzvü idi.

## İstinadlar

## Mənbə

* RUSİYADA TƏYYARƏ QƏZASI: XOKKEY KOMANDASININ ÜZVLƏRİ HƏLAK OLUB
Liviya Milli Keçid Şurası

**Liviya Milli Keçid Şurası** (ərəb dilindən dəqiq tərcümə — *Milli Keçid Şurası*; * — al-majlis al-waṭanī al-intiqālī*); - Liviyada  Müəmmər Qəzzafi rejiminin əleyhdarları tərəfindən  27 fevral 2011-ci ildə, vətəndaş muharibəsinin qızğın çağında yaradılıb.

## Mənbə
* Milli Keçid Şurasının rəsmi saytı
Əbdül Səttar Ədhi

**Əbdül Səttar Ədhi** () — Dünyanın ən varlı və ən məşhur xeyriyyəçi dilənçisi.

## Karyerası
Pulu olmadığı üçün anasını həkimə apara bilməməsi və məhz pulsuzluq və yoxsulluqdan anasının ölməsi onun həyatına ciddi təsir göstərmişdir. Sonradan dilənçilikdən qazandığı pullarla yoxsulların müalicə ala biləcəyi 250-dən artıq xəstəxana tikdirmişdir. Nəticədə o, Kəraçi küçələrində sədəqə istəyən dilənçidən millət qəhrəmanına çevrilmişdir. Bu barədə o belə demişdir:

*"Ölkəmdə xəstəliyi asanlıqla müalicə edilə biləcək minlərlə insanın yoxsulluqdan ölməsi məni az qala üsyan səviyyəsinə çatdırdı".*

Ədhi dilənərək qazandığı pulları yığıb 1951-ci ildə ilk kiçik klinikasını tikdirmişdir.

Əlsiz-ayaqsızlar üçün klinikada pulsuz müayinə təmin edən, topdansatış anbarlardakı dərmanları alaraq yoxsullara çox ucuz qiymətə satan Ədhi insanların rəğbətini qazandıqdan sonra iş adamları, siyasətçilər, adi insanlar ona külli miqdarda xeyriyyə ianələri verməyə başladılar. Dilənçilikdən qazandığı pulları bağışlanan ianələrlə cəmləyən Ədhi Pakistanın ilk təcili yardım maşınını alaraq yoxsulların xidmətinə verir.

O, artıq 50 ildən çoxdur ki, dilənçiliyini davam etdirir. Əməlləri barədə deyir:

*"Yoxsulam, doğrudur, amma pula məndən çox ehtiyacı olanlar var. 20 ildir, eyni şalvarı və ayaqqabıları geyinirəm. Məncə, mömin müsəlman belə davranmalıdır. Çünki din, dil, irq ayrı-seçkiliyi etmədən insanlara xidmət etmək ən böyük cihaddır".*

## Xidmətləri
* 250 xəstəxana
* Qocalar evi
* Dispanser
* Dünyanın ən böyük pulsuz təcili yardım xidməti
* Ədhinin yaratdığı qurum 2011-ci ildə iki təyyarə də alaraq onları uçan xəstəxanalara döndərib.

## Mükafatları
* 1988 — Beynəlxalq Lenin Sülh mükafatı

## Mənbə
* Dünyanın ən gözəl, varlı və məşhur dilənçisi… — FOTO  

## Xarici keçidlər

* Səxsi saytı: '''www.edhi.org''' 

## İstinadlar
Romantic Warriors (Modern Talking albomu)

**Romantic Warriors** () – Modern Talking qrupunun 5-ci albomudur. Bu albomun yalnız Jet Airliner () sinqlı mövcuddur. Albom 1987-cı ildə çıxarılmışdır.

## Mahnıları

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Convolvulus argenteus

*  — Convolvulus lanuginosus bitki növünün sinonimi.
*  — Convolvulus cneorum bitki növünün sinonimi.
*  — Convolvulus cneorum var. cneorum bitki yarımnövünün sinonimi.
*  — Convolvulus cneorum var. cneorum bitki yarımnövünün sinonimi.
Qara qutu

*Qara qutu (kibernetika) - kibernetikada araşdırılan prosesin, obyektin abstraklaşdırılmış modeli.  
* Qara qutu (nəqliyyat) — təyyarə qəzalarında təyyarənin qəza anını qeyd edən qutu.
* Qara qutu (siqaret) — tütün məhsulları ilə mübarizə yollarından biri.
Qara qutu (siqaret)

**Qara qutu** — tütün məhsulları ilə mübarizə yollarından biri.

## Əsas məqsəd

İlk dəfə Avstraliyada tətbiq olunması qərara alınmışdır. Avstraliya parlamentində 2011-ci il avqustun 24-də qəbul olunan qərarın icrasına 1 iyul 2012-ci ildən başlanacaq. Avstraliyadan sonra isə bunu tətbiq etməyə hazırlaşan ikinci ölkə Türkiyədir.

"Qara qutu"nun tətbiqində əsas məqsəd tütün məhsullarının cazibəsini azaltmaqla insanlara xəbərdarlıqların sayının artırmaqdır. Nəticə siqaret çəkmə faizinin düşməsinə, tütün istifadəsini azalmasına xidmət edir. Həmçinin siqaret markaları artıq tarixdə qalacaq. Belə ki, artıq siqaret markaları olmayacaq. Onları nömrələr əvəz edəcək. Məsələn, *"4" nömrəli siqaret*. Bundan başqa siqaret qutularının üzərində sağlamlığa zərərli olduğuna dair fotolar və iri yazılar olacaq.

## Mənbə
* Siqaretsevərlərin "qara günləri" 

## Həmçinin bax
*Siqaret
*Elektron siqaret
*Tütün
Nokia tune

thumb|320px|Nokia tune notları
**Nokia tune** — "Nokia" şirkətinin öz istehsalı olan mobil telefonlar üçün istifadə edilən klassik melodiyası

## İstinadlar
Vahdettinin qılınc alayı

**Vаhdеttinin qılınc аlаyı** — 1915-ci ildə istehsal olunmuş Osmanlı sənədli filmi.

## Filmin heyəti

Filmi Osmanlı zabiti — ilk türk rejissoru Fuat Uzkınay çəkmişdir.

## İstinadlar
Hitit günəşi

***Hitit Günəşi*** — 1956-cı ildə istehsal olunmuş Türkiyə filmi.

## Məzmunu
Anadolu haqqındadır.

## Mükafatları
* 1956-cı ildə Bеrlin Kinоfеstivаlındа "Gümüş аyı" mükаfаtını qаzаnıb.

## İstinadlar
Robert Metkalf

**Robert Metkalf** — Texas Universitetinin professoru

## Səhv çıxan proqnozu

O, 1995-ci ildə internetin düşünüldüyü qədər vacib bir şey olmadığını və 1996-cı ildə internetin çökəcəyini iddia edib. Bu proqnozunun doğru çıxmasa, öz sözlərini yeyəcəyini deyib və sözünün üstündə də durub. 1997-ci ildə beynəlxalq konfransların birində 2 il öncəki müsahibəsi çıxan jurnalı lenderdə doğrayaraq iştirakçıların qarşısında yeməyə başlayıb.

## İstinadlar
Stivi Vander

**Stivi Hardavey Morris Uander** ( ) — ABŞ musiqiçisi.

## Qalereya


Fayl:StevieWonderGrammyAwards.jpg|Stivi Uander 1990-cı il Qremmi mükafatında
Fayl:Stevie Wonder 2.jpg|Stivi Uander konfransda (2006, Salvador,  Braziliya)
Fayl:Stevie Wonder DNC 2008.jpg|Stivi Uander 2008-ci il Demokratik Milli Konvensiyanın son günündə (Denver, Kolorado,  ABŞ) 
Fayl:Barack Obama presents Stevie Wonder with Gershwin Award 2-25-09.jpg|Stivi Uander  ABŞ-nin prezidenti Barak Obama tərəfindən Lifetime Nailiyyəti üzrə Qerşvin mükafatı ilə təltif olunması    



## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Samovar

**Samovar** (, köhn. azərb. *سماوار Səmavar*) — çay dəmləmək və dəmli çayın rənginin açılması üçün lazım olan isti suyun qaynatılmasında istifadə edilən və içərsində kömür yanan ocağı olan qab.

Yaşı 3700 il olan ən qədim samovar Azərbaycanda (Şəki bölgəsində) tapılıb və o, yaşı 2000 il olan Misir samovarından daha qədimdir. Bu isə kulinariyada çıxış nöqtələrindən biri, ocağın qabın çölündən onun içərisinə keçirilməsi, suda su-hava balansının dəyişilməsi, su mühitində qida maddələrinin ayrılma həcminin və buna müvafiq olaraq mayenin dadının dəyişilməsidir.

## Poçt markaları üzərində


Fayl:1989_CPA_6043.jpg|SSRİ poçt markası (1989)
Fayl:1989_CPA_6044.jpg|SSRİ poçt markası (1989)
Fayl:1989_CPA_6045.jpg|SSRİ poçt markası (1989)
Fayl:1989_CPA_6046.jpg|SSRİ poçt markası (1989)



## Xarici keçidlər
Ən yeni tarix (veriliş, 2000)

**"Ən yeni tarix"** — 2000-ci ildən 2012-ci ilə qədər Azərbaycanın ANS TV kanalında yayımlanan və Azərbaycan tarixindəki önəmli məqamlar barədə tok-şou. Verilişin aparıcısı Mir Şahin olub.

## İstinadlar
Məkan

**Məkan** — daha çox fəlsəfə, riyaziyyat və fizika kimi elmlərdə istifadə olunan termindir. Nyutonun klassik mexanikasında əsaslandırılır ki, məkan sonsuzdur, uzunluğu bütün istiqamətlərdə bircinslidir, hər hansı bir nöqtəsində  həmişə eyni 
universal qanunlar mövcuddur.

Dünyanı  dərk etmək təşəbbüsündə olan qədim insanlar məkanı daha çox abstraktlıqla bağlamışlar. Ona görə ki, ulu  əcdad gördüklərinin mahiyyətini öyrənmək barədə düşünmüşdür. Dünya, ilk növbədə, onun özünün doğulub məskən saldığı, oturub-durduğu, qidasını tapdığı,  əyləndiyi, üstündə  gəzdiyi  ərazi, soyuqdan, yağışdan qorunduğu mağaralar idi. Buna uyğun olaraq məkan landşafdan – dağ, çay, düz, meşə, göl, dəniz, çöldən kənarda ağla gətirilə bilməzdi. Məkanın ayrı-ayrı bölgələr üzrə xarakterindəki əkslikləri izaha gələndə  məsələnin  əsil səbəbini anlamaqdan hələ onlar çox uzaq idilər. Ona görə  də əsas meyar kimi məhz yerin fiziki xüsusiyyətləri, maddi ünsürlərin çatışmazlığı deyil, kənar abstrakt qüvvələrin mövcudluğu, təsiri götürülür və məkanın özünün də fövqəltəbiiliyi, qeyri-adi qüvvələr – xeyir, yaxud şər ruhlar tərəfindən idarə olunduğu qənaəti irəli sürülürdü.

## İstinadlar
Ayastеfanоsdakı rus abidəsinin yıхılmаsı

**Ayastefanosdakı rus abidəsinin yıxılması** (; ,  *Moskof Heykelinin Tahribi*, ) — Fuad bəy tərəfindən 14 noyabr 1914-cü il tarixində çəkilən Osmanlı sənədli filmi. Film Türkiyə kinematoqrafiyasındakı ilk film kimi qəbul edilir. Ayastefanos (indiki Yeşilköy) yaxınlıqlarındakı Kalitariyada (indiki Şənlikköy və ya Floriya) 1877–1878-ci illərdəki Osmanlı–Rusiya müharibəsinin xatirəsinə ruslar tərəfindən tikilən Ayastefanosdakı rus abidəsinin yıxılmasını əhatə edən film Avstriya-Macarıstan şirkəti olan "Sascha-Meßter-Film"in texniki dəstəyi ilə Osmanlı ordusu adına 150 metrlik lentə ağ-qara olaraq çəkilmişdir.

Digər tərəfdən, bəzi mənbələrdə filmin doğrudan da çəkilib çəkilməməsi müzakirə mövzusuna çevrilmişdir. Filmin 1953-cü ildə Nurullah Tilgən tərəfindən Türkiyə kinematoqrafiyasının ilk filmi olduğu irəli sürülmüşdür. Lakin filmin heç bir nüsxəsinin mövcud olmaması və varlığını sübut edən konkret bir dəlilin olmaması 1970-ci ildə Nicat Özönün bu məsələyə şübhəli yanaşmasına səbəb olmuşdur. Filmi izlədiyini iddia edən şahidlərin ortaya çıxmasına baxmayaraq, kinematoqrafiya tarixçiləri hələ də filmin doğrudan da çəkilib çəkilməməsi haqqında həmfikir deyillər. Əlavə olaraq, sənəd filmin "Türkiyənin ilk filmi" olması iddiası da mübahisəlidir. Əksinə, fərqli-fərqli qruplar iddia edir ki, Türkiyə kinematoqrafiyasındakı ilk film ya "*İp toxuyan qadınlar*", ya da "*Despina nənə*"dir.

## İstinadlar
Elnur Bayram

**Elnur Bayram**, **Elnur Ədalət oğlu  Bayramov** — Azərbaycanlı şair, jurnalist.

## Həyatı
Bayramov Elnur Ədalət oğlu (Elnur Bayram) 26 iyul 1980–ci il tarixində Kəlbəcər rayonunun Ağcakənd kəndində ziyalı ailəsində dünyaya gəlib. 2001-ci ildə Azərbaycan Aqrar Ekologiya İnstitutu adlı tədris kursunu bitirib.

2001-2002–ci illərdə təmas xəttində hərbi xidmətdə olub. Xidmətin son üç ayını Müdafiə Nazirliyinin Təlim tədris taborunda ehtiyat zabit hazırlığı kursunu keçib.

2002-ci ilin noyabr ayından pedaqoji fəaliyyətlə başlayıb.  2005-2006–cı il də Azərbaycan Müəllimlər İnstitunun psixologiya fakultəsində yenidənhazırlanma təhsili alıb.

2000-ci lidən şeirləri, 2007–ci ildən publisitik, pedaqoji psixaloji məqalələri dərc olunur. 2011-ci ildə “Vaxt olsa” adlı şeirlər kitabı çap olunub.

Hal-hazırda Bakıda psixoloq kimi fəaliyyət göstərir.

## Kitabları

* “Vaxt olsa”, “Nurlan” nəşiryatı, 2011.
Qala (dəqiqləşdirmə)

* Qala — uzunmüddətli dairəvi müdafiə üçün hazırlanmış istehkam.

## Kəndlər
* Qala (Dərbənd) — Dağsıtan Respublikasının Dərbənd rayonunda kənd.
* Qala (Rutul) — Dağsıtan Respublikasının Rutul rayonunda kənd.
* Qala (Astara, İran)
* Qala (Qürvə)

## Qəsəbələr
* Qala (Xəzər) — Xəzər rayonunda qəsəbə.
* Qala (Əzizbəyov) — 
* İkinci Qala —

## Bələdiyyələr
* Qala bələdiyyəsi — Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhəri Xəzər rayonunda bələdiyyə.

## Digər
* Qala (film, 2008) — 2008-ci ildə çəkilmiş tammetrajlı Azərbaycan filmi.
* Qalaçay —
* Qala (Kronin)
* Qala (stansiya) — Bakı-Mərdəkan dəmiryolu xətti üzərində stansiya.
* Qala (basketbol klubu)
* Qala (müğənni)
* Qala (roman)
Qaralı

**Yaşayış məntəqələri**

;Azərbaycanda
* Qaralı (Sabirabad) — Sabirabad rayonunda kənd.

;Oxşar toponimlər
* Birinci Qaralı — Neftçala rayonunda kənd.
* İkinci Qaralı — Neftçala rayonunda kənd.

;İranda
* Qaralı (Bukan) —
* Qaralı (Meşkinşəhr) — 

## Həmçinin bax
* Qaralılar — Beyləqan rayonunda kənd.
Lion Feyxtvanger

**Lion Feyxtvanger** (; ) — yəhudi əsilli alman yazıçı.

## Həyatı
Yəhudi əsilli alman yazıçısı Lion Feyxtvanger 1884-cü il iyulun 7-də Münhen şəhərində anadan olub. Berlin və Münhen şəhərlərində filoloji təhsil alıb. Jurnalistika və teatr tənqidi ilə məşğul olub. Fəlsəfə elmləri doktoru adını alıb.
   
1933-cü ildə faşistlərin Almaniyada hakimiyyətə gəlməsindən sonra Fransaya mühacirət edərək orada yaşayıb. Feyxtvanger beynəlxalq mədəniyyəti müdafiə hərəkatında iştirak edib, B.Brext və B.Bredel ilə birgə 1936-1939-cu illərdə Moskvada almanca nəşr olunan "Söz" (Das Vort) jurnalının redaktoru olub, "Moskva – 1937" kitabını yazıb.
   
1940-cı ildə alman qoşunları Fransanı işğal edərkən Fransa hökumətinin mürtəce siyasətini tənqid etdiyinə görə həbs düşərgəsinə salınıb,  çətinliklə xilas olub, ABŞ-a mühacirət etmişdir.

Feyxtvangerin "Hərbi əsirlər" (1918), "Sülh" (1918) şeirlərində, həmçinin "Gözləmə zalı" trilogiyasında, "Müvəffəqiyyət" (1930) "Oppenheymlər ailəsi" (1933), "Sürgün" (1939), "Lautenzak qardaşları" (1943) romanlarında faşizm ifşa olunur.
Yazıçının "Yəhudi Zyuss" (1925) pyesində, "Eybəcər hersoginya" (1923) və s. tarixi romanlarında xalq kütlələrinin rolu, sosial tərəqqinin inqilabi formaları şübhə altına alınır. "Yəhudi müharibələri" (1932), "Oğullar" (1935), "Gün gələcək" (1942) trilogiyası, "Yalançı Neron" (1936) dovrün mütərəqqi ictimai-siyasi ideyaları ilə səsləşirdi.

Yazıçının məşhur əsərləri sırasında böyük ispan rəssamına həsr olunmuş "Qoyya, yaxud idrakın məşəqqətli yolu" (1952), "Qəribə adamın müdrikliyi, yaxud Jan Jak Russonun ölümü və ölməzliyi" (1952) romanlarını qeyd etmək olar. Feyxtvangerin bir çox əsərləri ekranlaşdırılıb.
   
Ömrünün son illərini ABŞ-də keçirən yazıçı 1958-ci il dekabrın 21-də Los-Anceles şəhərində vəfat edib.

## Xarici keçidlər
*Feyxtvanger Xatirə Kitabxanası 
*Beynəlxalq Feyxtvanger Cəmiyyəti 
*Lionun həyat yoldaşı Marta Feyxtvangerlə müsahibə
* 

## İstinadlar
Demi Mur

**Demi Mur** (; ) — ABŞ aktrisası, film rejissoru, prodüseri, keçmiş bəstəkarı və modeli.

## Həyatı
Demi Mur 11 noyabr 1962-ci ildə Roswell, New Mexico-da kasıb bir ailədə anadan olmuşdur. Bioloji atası Charles Harmon anası Virginianı Demi doğulmamışdan öncə, evliliklərinin ikinci ayında tərk etmişdir. O, üç yaşında olarkən anası Dan Guynes ilə evlənmiş və ailəsi ögey atasının işi ilə əlaqədar evlərini bir neçə dəfə dəyişdirmişdir. Demi hər zaman Danı öz atası kimi qəbul etmişdir. 16 yaşından məktəbi atmış, filmlərə çəkilməyə qərara gəlmişdi.

Seriallarda çəkilir. 1982–1983-cü illərdə narkotikaya qurşanır. 1985-ci ildə "St. Elmo's Fire" filminə çəkilişlər sayəsində narkotikadan asılılığından azad olur. 1990-cı illərdə "Ruh","A Few Good Men","Indecent Proposal","Striptease" filmləri ilə ən bahalı aktrisalar siyahısına düşür. 2003-cü ildə ən pis qadın aktrisası kimi "Qızıl moruq" antiprizinə layiq görülür.

Demi Mur 18 yaşında Freddi Mur, 1987-ci ildə Brüs Uillislə, 2005-ci ildə özündən 15 yaş kiçik olan Eşton Kutçer ilə ailə qurur. 2011-ci ilin noyabr ayında isə o, media vasitəsilə Eşton Kutçerlə evliliklərinin bitdiyini açıqlayır, lakin təzminat məsələsinə görə cütlüyün məhkəmə prosesi iki il ləngiyir. 2013-cü il noyabrın 27-də Cütlük rəsmən boşanmışdır.

## Filmoqrafiya
# Ruh (film, 1990)
# Notrdam kilsəsinin qozbeli (cizgi filmi, 1996)
# Substansiya (film, 2024)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Aytən Mustafazadə

**Aytən İnqlab qızı Mustafayeva** () — hüquq elmləri doktoru, İnsan Hüquqları üzrə Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktoru. Milli məclisdə insan hüquqları komitəsinin üzvü.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Aytən Mustafayeva: Azərbaycanda insan hüquq və azadlığının təminatı yüksək səviyyədədir 
* AMEA-nın İnsan Hüquqları üzrə Elmi-Tədqiqat İnstitutuna direktor müavin təyin olundu.
Dinəvəri

**Əbu Hənifə əd-Dinəvəri** (, ; ) — fars və ya kürd mənşəli ərəbdilli astronom, botanik və tarixçi.

## Həyatı
"Şeir və şairlər kitabı", "Nəsarət kitabı" və s. ədəbi-filoloji əsərlərin müəllifidir. Çoxcildlik "Bitkilər kitabı"na ​​ərəb şairlərinin bitkilərdən bəhs edən və ya təsvir edən şeirlərini daxil etmişdir. "Uzun xəbərlər kitabı" tarixi əsəri tam formada qorunub-saxlanılmamışdır. Bu, ərəb klassik nəsri nümunələrindən biridir. Kitabda ümumi tarixdən məlumatlar və 637-ci ildən IX əsrin ortalarına qədər İran tarixinə dair əhəmiyyətli materiallar toplanmışdır. Mətn 1888-ci ildə Leydendə rus şərqşünası Vladimir Qirqas tərəfindən nəşr edilmişdi. Mətnə ​​sonrakı ön söz və göstəricilər 1912-ci ildə İqnati Kraçkovski tərəfindən tərtib edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* The Book of plants of Abu Hanifa ad-Dinawari
* Translation of the Pre-Islamic Portion of al-Akhbar al-Tiwal by Jackson Bonner
İsa Məlikov

**İsa Məlikov** — Azərbaycanlı bəstəkar, prodüserdir. Azərbaycanın 2021, 2022-ci illər ərzində Avroviziya beynəlxalq mahnı müsabiqəsindəki nümayəndə heyətinin rəhbəri olmuşdur.

## Həyat və yaradıcılığı
İsa Məlikov 21 oktyabr 1980-ci ildə Bakı şəhərində dünyaya gəlib. 1987-ci ildə 189 saylı orta məktəbə, 1990-cı ildə isə Vaqif Mustafazadə adına 1 saylı musiqi məktəbinə qəbul olunub. Musiqi məktəbini bitirəndən sonra 1995-ci ildə Asəf Zeynallı adına Bakı Musiqi Kollecində təhsil almağa başlayıb. 1997-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinə qəbul olub. 2001-ci ildə həmin universiteti xalq çalğı alətləri orkestrinin dirijoru ixtisası üzrə qırmızı diplomla bitirib. 2003-cü idə incəsənət magistri dərəcəsini alıb. 2004-cü ildə Britaniya Bəstəkarlar və Nəğməkar-şairlər Akademiyasının üzvlüyünə qəbul olunub. 2008-ci ildə "Bakı Musiqi Fabriki" prodüser mərkəzini qurub və onun baş prodüseri olub. Onun rəhbərliyi ilə "BMF" prodüser mərkəzinin ilk məhsulu "Avroviziya – 2009" Beynəlxalq mahnı müsabiqəsində üçüncü yer tutmuş Aysel Teymurzadədir. 2009-cu ildə Azərbaycanda ilk rəsmi rekord-leybli olan "BMF Records" təşkil edib. Bir çox musiqili layihələrin ideya müəllifi, bir çox xitlərin, kinofilmlərə bəstələnmiş musiqilərin müəllifidir. Mahnılarını Azərbaycan estradasının ən parlaq ulduzları — Zülfiyyə Xanbabayeva, Aygün Kazımova, Röya Ayxan, Elnarə, Elşad Xose, Manana, İradə İbrahimova, Sevda Ələkbərzadə və başqaları ifa edirlər.

Həmçinin, İsa Məlikov Azərbaycan Avroviziya nümayəndə heyətinin keçmiş rəhbəridir. O, 2021-ci və 2022-ci ildə "Avroviziya" nümayəndə heyətinə rəhbərlik edir. Onun rəhbərliyi altında "Avroviziya"da Azərbaycan 2021-ci ildə **[[Samirə Əfəndi]]nin** ifasında **"[[Mata Hari (Samirə Əfəndiyeva mahnısı)|Mata Hari]]"** mahnısı ilə 20-ci yer, 2021-ci il Azərbaycan "Uşaq Avroviziyası"nda isə, **[[Sona Əzizova]]nın** ifasında **"[[One of Those Days]]"** mahnısı ilə 5-ci yeri tutmuşdur. 2022-ci ildə Azərbaycanı "Avroviziya"da **[[Nadir Rüstəmli]]** **"[[Fade to Black (Nadir Rüstəmli mahnısı)|Fade To Black]]"** adlı mahnı ilə təmsil etmiş və 16-cı yeri tutmuşdur. 2022-ci ilin dekabr ayında isə İsa Məlikov Azərbaycanın "Avroviziya" nümayəndə heyəti rəhbərliyindən azad edilmişdir.

## Filmoqrafiya

* *Buça*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayti
İohann Qottfrid Herder

**Johann Qottfrid Herder** () — Alman tarixçisi, filosofu, şair.

## Yaradıcılığı
XVII əsrdə Qərbi Avropada elmin inkişaf səviyyəsi sosioloji tədqiqatlarda ictimai hadisələrə proses kimi (dəyişmədə, inkişafda və dinamikada olan faktlar kimi) yanaşmağa imkan vermirdi. XVIII əsr ərzində Qərbi Avropada maarifçilik hərəkatının görkəmli nümayəndələri (xüsusilə Mari Fransua Arue-Volter və Johann Qottfrid Herder) tərəfindən ümumdünya tarixinin universal təcrübələri yaradıldı. Qərb və Şərq mədəniyyətlərinin qarşılıqlı təsiri, varisliyi problemləri qaldırıldı. Bu sahədə Johann Qottfrid Herderin (1744–1803) rolu böyük idi. Onun "Bəşəriyyət tarixinin fəlsəfəsinə dair ideyalar" (1784–1791) adlı əsərində bəşəriyyətin bütün tarixi inkişaf yolunu nəzəri cəhətdən təhlil etmək cəhdi göstərildi. Y. Herder hesab edirdi ki, tarixi inkişaf prosesinin başlıca mənbəyi mədəniyyətdir. Herder tarix elminin əsas vəzifəsini mədəniyyətin tədqiq olunmasında görürdü. O, dini və mənəvi yaradıcılığın bütün növlərini, insanların təsərrüfat fəaliyyətini, ictimai münasibətləri mədəniyyətin başlıca elementləri kimi tədqiq edirdi. Y. Herder qədim Şərq xalqlarının əski dövrlərdə yüksək mədəniyyətə malik olduqlarını sübut edir və etiraf edirdi ki, elmi biliklərin, astronomiyanın ilk elementləri məhz Şərq ölkələrində yaranmışdır. O, ərəb (müsəlman) mədəniyyətinin Qərbi Avropa mədəniyyətinə böyük təsirini xüsusilə qeyd edirdi. Herder mədəniyyətin inkişafının başlıca əsasının şəhərlərdə olduğunu göstərirdi.

## İstinadlar
Vəliqulu bəy Şamlı

**Vəliqulu bəy Hacı Davudqulu bəy oğlu Şamlı** (1626-?) — Şamlı elindən olan Azərbaycan tarixçisi.

## Həyatı
Azərbaycan Şamlı elindən olan Vəliqulu bəy Hacı Davudqulu bəy oğlu 1626-cı ildə
anadan olmuşdur. O, "Qisasül-xaqani" ("Şahların hekayətləri") əsərini 1662-1666-cı illərdə yazmışdır. 3 hissədən ibarət olan bu əsərdə Səfəvilər sülaləsinin mənşəyindən Şah II Abbasadək olan tarixi dövrün təsviri verilmişdir.

Adı çəkilən hökmdarın dönəmi haqqında geniş məlumatdan başqa, dövrün elm adamları, hikmət sahibləri ilə bağlı məlumat, habelə bir çox siyasi sənəd və yazışmalar da bu kitabda yer almışdır. Kitab üç fəsildən ibarətdir. Birinci fəsil Səfəvilərin əcdadları, Sultan Firuzşah Zərrinkolahdan I Şah İsmayılın taxta oturmasınadək, ikinci fəsil I Şah İsmayıl, I Şah Təhmasib, II Şah İsmayıl, Şah Məhəmməd Xudabəndə, I Şah Abbas və Şah Səfi haqqında, üçüncü fəsil isə II Şah Abbasın hakimiyyət illərinədək (1086-cı hicri-qəməri –1675-ci miladi) olan hadisələrdən ibarətdir. Kitabın sonunda üç təzkirə yazılmışdır. O, kitabını Şah Süleyman Səfəvi haqda yazmaq fikrində olduğunu bildirən bir sonluqla başa vurmuşdur. Müəllifin yazılarına nəzər saldıqda onun ziyalı olduğunun, öz elm və biliyini yazılara yansımasının şahidi oluruq. Doktor Seyyid Həsən Sadat Nasirinin təshih etdiyi bu kitabın birinci cildi 1371-ci hicri-şəms (1992-ci miladi), ikinci cildi isə 1374-cü hicri-şəms (1995-ci miladi) ilində çap edilmişdir.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Şamlı elinin tanınmış simaları, "Soy" dərgisi, 9 (29), Bakı, 2009. səh.32-35.

## İstinadlar
İnaq

**İnaq** — monqollarda ən yaxşı xidmətçilər (nökərlər) inak adlanırdı. Monqolca inak – yaxın dost, inanılmış, sevimli adam.

## İstinadlar
Yarlıq

**Yarlıq** (türk-monqolca — sərəncam, əmr) —Yerli feodallar torpaqdan istifadə etmək üçün aldıqları sənəd. xanların verdiyi yazılı fərman. Yarlıqlar, əsasən, toxunulmazlıq və imtiyazlar haqqında fərmanlar idi. Payıza hökmdarın adından mandat kimi verilən üstü imzalı lövhəcik. Yol buraxılışı kimi istifadə olunan payızanın sahibi onun vasitəsilə özünə lazım olan hər şeyi ala bilərdi. Tapşırığın vacibliyindən asılı olaraq, payıza qızıldan, gümüşdən, çuqundan, bürüncdən və taxtadan ola bilərdi.

Yarlıqların aşağıdakı növləri vardır.

#Etiket, malların üstünə yapışdırılan və onların adını, çəkisini, növünü, qiymətini və s. göstərən kağız; 
#Malın üstünə yapışdırılan və onun adını, miqdarını, hansı müəssisə və ya firmada buraxıldığını bildirən etiket.

## Ədəbiyyat
* R.Əliquliyev, S.Şükürlü, S.Kazımova. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər. Baki,  İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.
Azərbaycan vətəndaşları üçün viza tələbləri

Henley Tərəfdaşları Pasport İndeksinin 26 may 2019 tarixindəki hesabatına görə 67 ölkə və ya ərazi Azərbaycan pasportunu vizasız, ya da vizanı girişdə verərək qəbul edir. Eyni vaxtda Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında vizanın qaldırılması ilə bağlı danışıqlar aparılır. Aşağıdakı cədvəl ancaq Azərbaycan vətəndaşlarının turist səfərləri haqqında məlumatı göstərir. Digər iş, jurnalist və başqa vizasız girişlər cədvəldə göstərilməyib. Aşağıdakı "vizasız" və ya "viza girişdə verilir" adı altında göstərilən ölkələr bəzən gediş/qayıdış bileti və maddi vəziyyəti göstərən sənədlər tələb edə bilər. Bu səbəbdən səyahətə çıxmazdan qabaq viza haqqında məlumatları səfirliklərdən öyrənmək tövsiyə olunur. Məlumatlar Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi  və Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasısından götürülmüşdür. Əgər məlumat fərqli yerdən götürülübsə, cədvəldə qeyd edilib.

## Viza tələbləri xəritəsi
[thumb|850px|center|[Azərbaycan pasportunu vizasız ya da vizalı girişdə verərək qəbul edən ölkələr və ərazilər ]]

## Afrika

## Şimali və Mərkəzi Amerika

## Cənubi Amerika

## Asiya

## Avropa

## Avstraliya və Okeaniya

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın viza siyasəti
* Azərbaycan pasportu
* Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi

## Xarici keçidlər
*Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi
*vizam.az
Küveyt əmirlərinin siyahısı

**Küveyt əmirləri**, Kuveyt'in  əmiridir. Ölkəyi 1752'dən bəri Əl-Sabah sülaləsi'nə mensub şəxslər idarə etməkdədir. 29 yanvar 2006'da hakimiyyətə gələn Sabah IV Əl-Əhməd Əl-Cabir Əs-Sabah, hakimiyyəti davam etdirir.

## Küveyt Əmirləri

* Şeyx Sabah I Bin Cabir (1752–1762)
* Şeyx Abdullah I Əs-Sabah (1762–1814)
* Şeyx Cabir I Əs-Sabah (1814–1859)
* Şeyx Sabah II Əs-Sabah (1859 - Noyabr 1866)
* Şeyx Abdullah II Əs-Sabah (Noyabr 1866 – May 1892)
* Şeyx Məhamməd Əs-Sabah (May 1892 – May 1896) [öldürülmüştür]
* Şeyx Mübarək Əs-Sabah (18 May 1896 – 28 Noyabr 1915)
* Şeyx Cabir II Əs-Sabah (28 Noyabr 1915 – 5 Fevral 1917)
* Şeyx Salim Əl-Mübarək Əs-Sabah (5 Fevral 1917 – 22 Fevral 1921)
* Şeyx Əhməd Əl-Cabir Əs-Sabah (22 Fevral 1921 – 29 yanvar 1950)
* Şeyx Abdullah III Əl-Salim Əs-Sabah (29 yanvar 1950 – 24 Noyabr 1965) [19 İyun 1961 tarixində Əmir olmuştur]
* Əmir Sabah III Əl-Salim Əs-Sabah (24 Noyabr 1965 – 31 Dekabr 1977)
* Əmir Cabir III Əl-Ahmet Əl-Cabir Əs-Sabah (31 Dekabr 1977 – 15 yanvar 2006)
* Əmir Saad I Əl-Abdullah Əl-Salim Əs-Sabah (15 yanvar 2006 – 24 yanvar 2006) [xəsdəlik səbəbiylə çəkilmişdir]
* Əmir Sabah IV Əl-Əhməd Əl-Cabir Əs-Sabah (29 yanvar 2006 - 29 sentyabr 2020)
* Əmir Nəcəf I Əl-Əhməd Əl-Cabir Əs-Sabah (29 sentyabr 2020 - indiyə qədər)

## İstinadlar
Üçüncü Ur sülaləsi

**Üçüncü Ur sülaləsi**, Mesopotamiyanı təqribən 100 il idarə edən xanədandır. Qısa bir dönəm boyunca (təqribən 100 il, e.ə.2100-e.ə.2000) bölgədə bir siyasi güc olmuşdur. Xanədan qısaca **III Ur** kimi də adlandırılır.

## Tarixi

Akkadların zəifləməsi ilə III Ur sülaləsinin yüksəliş dövrü başlamışdır.

## Hakimləri

* Utu-khegal: 2119-2113
* Ur-Nammu: 2212-2095 dolayları
* Şulgi: 2094-2047
* Amar-Sin: 2046-2037
* Şu-Sin: 2037-2027
* Ibbi-Sin: 2026-2004?

Zəif ehtimal

* Utu-khegal: 2055-2048
* Ur-Nammu: 2047-2030
* Şulgi: 2029-1982
* Amar-Sin: 1981-1973
* Şu-Sin: 1972-1964
* Ibbi-Sin: 1963-1940

## Soykökü

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Binqo Bonqo (film, 1982)

**"Binqo Bonqo"** () — rejissor Paskuale Festa Kampanilenin filmi.

## Məzmun
Tədqiqatçılar vəhşi Afrika cəngəlliklərindən meymun tərbiyəli və istənilən başqa heyvanla danışan insan tapırlar. Onu Binqo Bonqo adlandırıb İtaliyaya gətirirlər. Burada onun təlimi ilə gənc bioloq Laura məşğul olur. Laura Binqo Bonqonun etibar elədiyi yeganə insandır. Qızı bu işdən kənarlaşdırandan sonra Binqo qaçır və dərk edə bilmədiyi şəhərdə ardıcıl bir neçə komik hadisələrlə qarşı-qarşıya qalır.

Binqo Lauranı sevir və ümid edir ki, sevgisi qarşılıqlıdır. Lakin qız onu yaşı çox olan uşaq hesab edir. Binqo Bonqo və onun dostu – şimpanze bu şəhərdən Afrikaya qaçmağa cəhd edirlər. Onlar hava şarında, sonra da vannada yola çıxsalar da, bu səfərdən heç nə çıxmır.

Onda Binqo Bonqo elmi mərkəzə böyük bir heyvan dəstəsilə gəlir və insanlarla heyvanlar arasında anlaşmaq üçün öz xidmətini təklif edir. Heyvanlar Bonqo vasitəsilə insanlara qazıntıda kömək edir, zəlzələni əvvəlcədən xəbər verir.

Binqo Lauranın hörmətini qazanaraq onunla evlənir. Onlar təbiətlə harmoniya şəraitində yaşayırlar. Filmin sonunda Binqonun sayəsində hətta Kinq-Konq da sakitləşdirilir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
: **Ssenari müəllifləri :** Franko Ferrini, Franko Marotta, Enriko Oldoini
: **Rejissor :** Paskuale Festa Kampanile
: **Operator :** Alfio Kontini
: **Bəstəkar :** Pinuçço Pyerassoli
: **Prodüserlər :** Mario Çekki Qori, Vittorio Çekki Qori

### Rollarda
: Adriano Çelentano – Binqo Bonqo
: Karol Buke – Laura
: Feliçe Andreazi
: Enso Robutti
: Valter D'Amore
: Roberto Marelli
: Alfio Patane
: Elizabet Kobben
: Maurisio Tabani
: Mario Barilla
: Qvido Spadea
: Andrea Montuşi
: Sol Borceze
: Raffaele Di Sipio

## İstinadlar

## Həmçinin bax
İtaliya filmlərinin siyahısı
Almaniya Federativ Respublikası filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Azərbaycanın viza siyasəti

**Azərbaycanın viza siyasəti** — Azərbaycan Hökuməti, müəyyən ölkələrin vətəndaşlarına, müəyyən bir müddət üçün viza almaq məcburiyyətində qalmadan, ümumi Azərbaycan pasportu ilə turizm və ya iş məqsədli Azərbaycan ziyarəti və diplomatik və xidmət pasportu ilə rəsmi məqsədli Azərbaycan ziyarəti üçün giriş icazəsi verir. Digər ölkələrin vətəndaşları, Azərbaycan Respublikası səfirliklərində və ya konsulluqlarında Azərbaycana səyahət etmədən əvvəl viza almalıdırlar.

## Ümumi viza şərtləri
Pasport, verilən Azərbaycan vizasının bitmə tarixindən sonra ən az 6 ay etibarlı olmalıdır. Bir xarici ölkə vətəndaşlarının pasport müddətinin bitməsinə 4 aydan az bir müddət varsa,(Türkiyə vətəndaşları üçün bu müddət 150 gündür) viza verilməyəcək.

Ümumi pasport ilə xidmət pasportu üçün viza alması lazım olan sadalanan müəyyən ölkələrin vətəndaşları, Azərbaycana səyahət etmədən əvvəl viza almalıdırlar. Vizalar, Azərbaycan Respublikası səfirliklərindən və ya konsulluqlarında ya da Azərbaycan Respublikası sərhədindəki keçid məntəqələrində verilir.

## Afrika

## Amerika

## Asiya

## Avropa

## Siyahıda olmayan digər bütün ölkələr
Siyahıda olmayan ölkələrin vətəndaşları Azərbaycana səyahət etməmişdən əvvəl viza almalıdırlar. Vizalar Azərbaycan Respublikası səfirliklərindən və ya konsulluqlarında ya da Azərbaycan Respublikası sərhədindəki keçid məntəqələrində.

## Qadağan
Ermənistan Respublikası ilə müharibə vəziyyəti səbəbindən Ermənistan Respublikası vətəndaşlarının Azərbaycan Respublikasına girişi qadağandır.

Azərbaycan Hökuməti, qanuna Azərbaycanın hissəsi olan və Ermənistan tərəfindən işğal edilmiş, separatçı Dağlıq Qarabağ bölgəsini (qanunsuz "Dağlıq Qarabağ Respublikası"), onu əhatə edən torpaqları və tamamilə Ermənistan torpaqları içində iştirak edən Kərki, Yuxarı Əskipara, Barxudarlı və Sofulu anklavlarını, Azərbaycan hökumətinin icazəsi olmadan xarici ölkə vətəndaşlarının ziyarət etmələrini qətiliklə qadağan edib. Əgər kiminsə pasportunda separatçı Dağlıq Qarabağ vizası ya da oraya səyahət ilə hər hansı bir dəlil varsa, onun Azərbaycan Respublikasına girişi qadağan edilir və "persona non grata" siyahısına (arzuedilməyən adam siyahısına) daxil edilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycan vətəndaşları üçün viza tələbləri
* Azərbaycan pasportu
* Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi
Əl-Sabah sülaləsi

**Əl-Sabah sülaləsi** — Küveyti təqribən 200 ildən artıqdır ki, idarə edən xanədandır. Sülalə adını, Sabah əl-Əhməd əl-Cabir əs-Sabahın ulu babasının adından alıb. Əl-Sabah sülaləsi Küveyti 1752-cu ildə başlayaraq idarə edirlər.

## Tarixi

## Əmirləri

#Şeyx Sabah I Bin Cabir (1752–1762)
#Şeyx Abdullah I Əs-Sabah (1762–1814)
#Şeyx Cabir I Əs-Sabah (1814–1859)
#Şeyx Sabah II Əs-Sabah (1859 - Noyabr 1866)
#Şeyx Abdullah II Əs-Sabah (Noyabr 1866 – May 1892)
#Şeyx Məhamməd Əs-Sabah (May 1892 – May 1896) [öldürülmüştür]
#Şeyx Mübarək Əs-Sabah (18 May 1896 – 28 Noyabr 1915)
#Şeyx Cabir II Əs-Sabah (28 Noyabr 1915 – 5 Fevral 1917)
#Şeyx Salim Əl-Mübarək Əs-Sabah (5 Fevral 1917 – 22 Fevral 1921)
#Şeyx Əhməd Əl-Cabir Əs-Sabah (22 Fevral 1921 – 29 yanvar 1950)
#Şeyx Abdullah III Əl-Salim Əs-Sabah (29 yanvar 1950 – 24 Noyabr 1965) [19 İyun 1961 tarixində Əmir olmuştur]
#Əmir Sabah III Əl-Salim Əs-Sabah (24 Noyabr 1965 – 31 Dekabr 1977)
#Əmir Cabir III Əl-Ahmet Əl-Cabir Əs-Sabah (31 Dekabr 1977 – 15 yanvar 2006)
#Əmir Saad I Əl-Abdullah Əl-Salim Əs-Sabah (15 yanvar 2006 – 24 yanvar 2006) [xəstəlik səbəbiylə çəkilmişdir]
#Əmir Sabah IV Əl-Əhməd Əl-Cabir Əs-Sabah (29 yanvar 2006 - 2020)

## Soykökü

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Jet Airliner (Modern Talking)

**Jet Airliner** () – Modern Talking qrupunun beşinci albomu Romantic Warriors albomunun ilk sinqlıdır.

## Komplizasiyaların siyahısı

7**" Single Hansa 109138 year 1987**

*"Jet Airliner" – 4:16 
*"Jet Airliner" (Instrumental) – 3:50

**12" Maxi Hansa 609138 year 1987**
 
*"Jet Airliner" (Fasten-Seat-Belt-Mix) – 5:53 
*"Jet Airliner" (Instrumental) – 3:50 
*"Jet Airliner" – 4:16

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Şimali Afrika

**Şimali Afrika ** (, ( kabil dili — *Tafriqt ugafa*) — 10 milyon kvadrat kilometr ərazini əhatə edən, Afrika qitəsinin şimal hissəsində yerləşən sahə. Çox hissəsini Saxara səhrası tutur.

Ərazidə aşağıdakı ölkələr yerləşir:
* Misir
* Liviya
* Əlcəzair
* Tunis
* Mərakeş
* Mavritaniya
* Qərbi Saxara
* Sudan

Bunların əksəriyyətinin ərazisi 1 milyon км²-dən çoxdur. Sudan və Əlcəzairin isə əraziləri 2 milyon км²-dən çoxdur.

Kanar adaları, Eritreya, Həbəşistan və Madeyra da bəzən bu bölgəyə aid edilir.

## Xarici keçidlər
* North of Africa 
* Северная Африка
Ehqaqilər

**Ehqaqilər** bir qrup Azərbaycan Türkləridirlər ki şiə məzhəbinin Şeyxiyyə təriqətinin Ehqaqiyə qoluna bağlıdırlar ki əksəriyyəti Küveytdə və bir azıda İraqın Kərbəla şəhərində və İranda yaşayırlar.Azərbaycanlı şeyxilərin başçısı bu soydan seçilər.Ehqaqilərin mənşələri İranın Şərqi Azərbaycan ostanında olan Üskü şəhristanıdır.

## Qaynaqlar
*Tarixin ölümsüzləri:Ehqaqi Oskuyi ailəsinin tərcümeyi-halı), yazıçı:Mirzə Əbdolrəsul Ehqaqi 
*Şeyxiyyənin fərqi biz şiələrlə nədir?  

## Həmçinin bax
*Üskü şəhristanı
*Şeyxiyyə təriqəti
Subaylıq qonaqlığı: II hissə

**Hanqover 2** () — 2011-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi. Todd Fillipsin rejissorluq etdiyi filmin baş rollarında  Bradley Cooper, Zach Galifianakis və Ed Helms çəkilmişlər. Kassa müvəffəqiyyəti tutan Hanqover filminin ikinci filmi.

## Mənbələr
Tomas Anders

**Tomas Anders** (, ) — Alman pop ifaçısıdır, musiqi yazan və prodüseri, Modern Talking duetinin iştirakçısı.

## Həyatı
Tomas Anders 1963-cü ildə alman və italyan əsilli ailədə Kolbens şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlıqda gitara və fortepianoda çalmağı öyrənmişdir. 1979-cu ildə "Radio-Lüksemburq" yarışmasının qalibi olmuşdur. Onun ilk sinqlı "Judy" 1980-ci ildə çıxır. 1984-cü ildə isə Anders Diter Bolen ilə tanış olur. Bu musiqiçilərin görüşməsinə əsas səbəkar "Hansa" Berlin səsyazma studiyası olmuşdur. Bəstəkar və prodüser Diter Bolen özünün "Was macht das schon" adlı mahnısını ifa etmək üçün Tomas Andersi Hamburqa dəvət edir. Diterin təklifinı cavab olaraq Tomas dərhal Hamburqa uçur və mahnı üzərində çalışmalara başlayır. 1983–1984-cü illərdə musiqiçilər ən uğurlusu "Wovon traumst du denn" olmaqla alman dilində 5 sinql buraxırlar, lakin Diter tədricən başa düşür ki, beynəlxalq uğuru yalnız ingiısi dilində manhılar ifa etməklə əldə etmək olar və nəticədə 1984-cü ildə musiqiçilər Real Life qrupunun "Catch me İ`m falling" hit mahnısının kaver-versiyasını işləyirlər, lakin layihə hazırlandıqdan sonra musiqiçilərin adları hallanmır və layihə Headliner adı altında tanınır, musiqnin müəllifi kimi isə Steve Benson adı hallanır (Diter Bolenin yaradıcı psevdoadlarından biri). Duetə məşhurluq gətirən ilk mahnı isə 1984-cü ilin sentyabrında buraxılan "You`re my heart, you`re my soul" superhiti olur. Mahnı ilk əvvəl musiqisevərlərin layiqli qiymətini ala bilmir və yalnız "Formel Eins" proqramından sonra əsl populyarlığına qovuşur. Sinql ilk əvvəl alman, sonra isə Avropa hit-paradlarını fəth edir. Duetin adı Modern Talking olur. Mənası "Müasir danışıq" deməkdir.

1986-cı ildə onlar arasında mübahisə yaranır. Diter və Tomas arasında mübahisənin əsas səbəbi qrupun ifaçı heyəti ilə bağlı olur. Mətbuat və ictimaiyyət isə qrupun dağılmasınd əsas səbəb kimi Tomasın şöhrətpərəst həyat yoldaşı Nora Balllinqi göstərirdi. Bu hadisədən sonra qrup daha iki il, kontraktın bitməsinə qədər fəaliyyət göstərir. Nəhayət, qrup üzvləri 1987-ci ildə qarşılıqlı razılıq əsasında ayrılırlar. 1987-ci ildə Tomas ABŞ-yə gedir. Burada çox populyarlıq qazana bilmir. Yalnız 1998-ci ildə "Modern Talking" qrupu birləşdikdən sonra populyarlıq qazana bilir. 2003-cü ildə Tomas Anders Diter Bolen ilə razılıq əsasında ayrılırlar. 2003-cü ildən sonra Anders öz solo karyerasına başlayır və böyük populyarlıq qazanır.

## Şəxsi həyatı
Tomas Anders Nora Ballinq ilə 1985–1989-cu illər arası ailə həyatı qurur. Modern Talking qrupu dağılandan bir müddət sonra Tomas Nora ilə boşanma qərarını verir. Tomas Anders ABŞ-yə köçdükdən sonra uzun müddət evlənmir. 2000-ci ildə isə Tomas Klaudia Hels ilə ailə həyatı qurur və bu onun ikinci evliliyi olur. Onların 2002-ci ildə Aleksandr Milk adında oğlu olur. Tomas Anders və ailəsi Almaniyanın Kolbens şəhərində yaşayırlar.

## İstinadlar