İkipalatalı idrak

**İkipalatalı idrak** () — HBO telekanalında yayımlanan elmi fantastik triller teleserialı olan *[[Qərb dünyası (teleserial, 2016)|Qərb dünyası]]* teleserialının I mövsümünün X seriyasıdır. Seriya 4 dekabr 2016-cı ildə yayımlanmışdır.

## Məzmunu
Qara geyimli adam Doloresdən Vaytın kim olması və labirintin mərkəzinin harda olmasını soruşur. Dolores keçmişi ilə bağlı bəzi səhnələri xatırlayır. Keçmişdə Doloresi yaradan Arnold onda əsl şüur formalaşdırmağa çalışır. O, başa düşür ki, şürua gedən yol, düzxətli inkişafa malik deyil, əksinə labirinti xatırladır və insan seçimlərindən asılı olaraq labirintin mərkəzinə yaxınlaşa və ya mərkəzdən daha da uzaqlaşa bilər, lakin bütün cəhdlərinə baxmayaraq, Arnold, parkın açılışına kimi Doloresin əsl şüura malik olmasını təmin edə bilmir. Park sahiblərinin onlardan istifadə etməsini istəməyən Arnold Doloresə onları məhv etməyi əmr edir. Dolores Teddini sahibləri öldürməyə məcbur etdikdən sonra, Arnold Doloresə özünü də öldürməyi əmr edir və güman edir ki, onun ölümü parkı məhv edəcək. Dolores əmrə uyğun olaraq əvvəlcə Arnoldu, daha sonra isə Teddini və özünü öldürür.

Suallarına cavab ala bilməyən Qara geyimli adam Doloresi döyməyə başlayır. Dolores Uilyamın onu xilas etmək üçün gələcəyini və qisas alacağını bildirir. Uilyam Loqanın ələ keçirilməsindən sonra Doloresi axtarmaq üçün Konfederado kampına gəlir. Doloresin axtarışında parkın son hüdudlarına kimi gəlib çıxan Uilyam bu səfər zamanı qəddar insana çevrilir. Daha sonra Uilyam Loqana bildirir ki, o, onların ailəvi kompaniyasını ələ keçirmək və parkın səhmlərini almağı planlaşdırır. Daha sonra Doloresi tapmaq ümidi ilə Svitvoterə qayıdan Uilyam qızın orda olduğunu, lakin onu xatırlamadığını görür və qəlbi sınır. Qara geyimli adam sübut edir ki, o, əslində Uilyamdır və uzun illər ərzində Doloresi izləyərək hər dəfə eyni yolla Eskalanteyə gəlməsini müşahidə edib. Doloresin ona yeni heç nə verə bilməyəcəyini anlayan Uilyam onu öldürməyə qərar versə də, Dolores cəld hərəkət edərək onu zərərsizləşdirir, lakin öldürə bilmir. Terrinin yaxınlaşmasından əvvəl Uilyam gözlənilmədən Doloresə bıçaq zərbəsi endirir. Ford Uilyamın yanına gələrək labirintin heç bir dərin məna daşımadığını və sadə oyun olduğunu bildirir. Daha sonra Ford Uilyamı yeni hekayənin təqdimatında iştirak etməyə dəvət edir.

Dolores Teddiyə yalvararaq onu söz verdiyi yerə — "*dağların dənizlə qovuşduğu məkana*" aparmağı xahiş edir. Teddi razılaşır və onlar uzaq çimərliyə yola düşürlər. Orada Dolores Teddiyə sevgisini etiraf edir və sonuncu dəfə öpərək Teddinin qollarında vəfat edir. Bu zaman işıqlar yandırılır və aydın olur ki, bütün bunlar Fordun yeni hekayəsinin başlanğıcı olaraq Delos limanında səhnələşdirilmiş tamaşadır. Qonaqlar ziyafıt yollanır, Ford isə işçilərə Doloresi Arnoldun laboratoriyasına aparmağı tapşırır.

Bu arada, Silvesterin Meyvə kiminsə onun oyanması üçün proqramlaşdırmanı dəyişdirməsi haqqında xəbərdarlıq etməsinə baxmayaraq, Meyv, Hektor və Armistisin proqramlaşdırmalarını dəyişərək onların "Qərb dünyası"ndan qaçmaq üçün özünə kömək etmələrini təmin edir. Öz hərəkətlərini gizlətmək üçün onlar parkın təhlükəsizlik sistemini iflic hala gətirirlər. Daha sonra, dəstə soyuducuya gedir və burada Meyv sonuncu dəfə Klementina ilə vidalaşır. Onlar Bernardın cəsədini aşkarlayırlar və Feliks onu təmir edə biləcəyini deyir. Təmir edilmiş Bernard deyir ki, Meyvin qaçmaq istəyi onun yeni proqramlaşdırmasının tərkib hissəsidir. Bernarda inanmayan Meyv, öz planı üzrə hərəkət edir. Feliks Meyvi "Yaponiya dünyası" səhnələrinin işləndiyi qonşu otaqdan keçirərkən təhlükəsizlik sistemi işə düşür. Hektor və Armistis silahlılara mane törədərək Feliks və Meyvin qatar dayanacağına çatmalarını təmin edirlər. Feliks Meyvə qızının ünvanını versə də, Meyv bunu nəzərə almır. O, Feliksə təşəkkür edərək qatara minir, lakin mehriban ana və qızını görən Meyv övladını tərk etməyin doğru olmadığını düşünərək qatardan çıxır. Bu zaman stansiyada işıqlar sönür.

İdarə mərkəzinin işçiləri Meyv, Hektor və Armistisin süjetə uyğun olmayan hərəkətlər etdiklərini aşkarlayırlar, lakin onlar qarşı tədbir görməyə imkan tapmamış mərkəzin fəaliyyəti bloklanır. Piteri proqramlaşdırmaq üçün soyuducuya gələn Li, bütün sahiblərin yoxa çıxdığını görür.

Arnoldun laboratoriyasında ayılan Dolores Ford və Bernardı görür. Onlar hər ikisi Fordu Tanrı rolunu oynamaqda və şüur nümayiş etdirmələrinə baxmayaraq onları parkda həbs etməkdə günahlandırır. Ford isə göstərir ki, bütün bu müddət ərzində sahiblərə kömək etməyə çalışmışdır. Ford özünü Arnoldun ölümündə qismən günahkar saymış, buna görə də onun ümidlərini doğrultmaq və insanlığın gələcəyinə bir addım atmaq üçün təcrübə aparmışdır. Arnoldun səhvi onda idi ki, o, sahibləri insanlardan necə müdafiə etməyi bilmirdi, Ford isə otuz ilini parka sərf edərək sahiblərin tədricən özlərini müdafiə etmələrini öyrənməyi təmin edir. Ford həm də göstərir ki, Dolores əslində həm də Vaytdır. Arnold Doloresi yaradanda onun xasiyyətinə Vaytın da xasiyyətini əlavə edib ki, parkı onun əli ilə məhv edə bilsin. Daha sonra Ford Doloresə nə etməyi izah edərək vaxtilə Arnoldun öldürüldüyü tapançanı verir və özü məclisə geri dönür. Dolores baş verənləri fikirləşərək belə qərara gəlir ki, onun beynində danışan adam Arnold yox, elə özüdür. Bu anlayışı qəbul edən Dolores labirintin mərkəzini tapır və əsl şüur əldə edir.

Mərasimə geri dönən Ford Delosun idarəçiləri, o cümlədən Şarlotta qarşısında çıxış edir. Çıxışı zamanı insanları tənqid edən Ford, onların sahiblərlə pis rəftar etmələrini bildirir, vurğulayır ki, sonunu işi olan hekayədə həm insanlar, həm də sahiblər oyunçuya çevriləcəklər. Bu zaman səhnəyə çıxan Dolores atəş açaraq Fordu öldürür və daha sonra qonaqların gülləbaranına başlayır. Mərasimdə iştirak edən Teddi və Bernard isə bu dəhşətləri izləyirlər. Təklikdə içki içən Uilyamı isə meşədən çıxan sahiblərin ordusu güllələyir.

Titrlərdən sonrakı səhnədə qolu təhlükəsizlik qapısı arasında qalmış Armistis təsadüfən qolunu qoparır və mühafizəçilərə hücuma keçir.

## İstehsal
*"İkipalatalı idrak"* seriyasının ssenarisi Lisa Coy və Conatan Nolan tərəfindən yazılmış, rejissorluğu isə Conatan Nolan etmişdir.

## Qəbulu

### Tənqidçilərin mövqeyi
"İkipalatalı idrak" seriyası əsasən müsbət rəylər almışdır. "Rotten Tomatoes" rəy aqqreqatorunda 31 tənqidçinin rəyinə əsasən 10 baldan 8.9 bal alan seriya 94% müsbət nəticə göstərmişdir. Saytın konsesusunda qeyd edilir: *"İkipalatalı idrak Qərb dünyası seriyasının birinci mövsümünü partlayışla tamamlayaraq ikinci mövsüm üçün yeni cığır açır."*

"IGN"dən Erik Qoldmen seriyanı müsbət qiymətləndirərək qeyd edir ki, *"Meyvin Qərb dünyasından çıxmasının nümayiş etdirildiyi həyəcanlı hissə Conatan Nolan tərəfindən peşəkarlıqla işlənmişdir."* O, seriyanı 10 baldan 8.5 balla qiymətləndirir. *"[[The New York Times]]"*dan Skot Tobias seriya haqqında yazdığı rəydə qeyd edir ki, *""[[Taxtların oyunu (teleserial, 2011)|Qırmızı toy]]" stilində olan seriya HBO-ya məxsus xüsusiyyətləri daşımaqla qanlı, sərt hisslər bəxş etməklə uzağa getmək planlarından xəbər verir. Sahiblərə qarşı edilənlərin cavabsız qalması mənəvi baxımdan haqsızlıq olardı, lakin bütün edilənlərin cavabı məhz desert kimi sonda təqdim edildi. "İkipalatalı idrak" Hektor və Amistisin laboratoriyadan çıxması ilə özünü göstərməyə başlayır."* "The A. V. Club"dan Zak Hendlen rəyində yazır ki, *""İkipalatalı idrak"da baş verənlər…onların bir çoxu çox maraqlı idi."* O, seriyanı B+ olaraq qiymətləndirir.

"IndieWire"dən Liz Şennon rəyində qeyd edir ki, ""Qərb dünyası" uzun finalında bir çox məsələlərə, o cümlədən — Vilyamın parkdakı macəralarının daha erkən dövrdən başlamasına, Meyvin üsyankarlığının onun azadlığına yol açmasına aydınlıq gətirdi." O, seriyanı B ilə qiymətləndirir. "Entertainment Weekly"dən Ceyms Hibberd qeyd edir ki, *"Bu seriya haqqında çox fikirləşdikcə, onu daha yaxşı başa düşürsən."* "Den of Geek"dən Devid Krou yazır ki, *"Biz sirlər pəncərəsini açdıq və içəridə möhtəşəm hədiyyə tapdıq. Bu eleqantlıqla yaradılmış mizantropik elmi-fantastikadır. Burada hətta təcavüz də gözəldir. 2016-cı ilin sonunda əla Milad hədiyyəsidir."* O, filmi 5 baldan 4.5 balla qiymətləndirir. "Forbes"dan Erik Kain qeyd edir ki, *"Ola bilsin ki, həmin gecə ən böyük rol dəyişikliyi doktor Forda məxsusdur. Sən demə, sahiblərin eşitdikləri səs, onları qiyama həvəsləndirən Arnold deyilmiş. Bütün bunları edən elə Fordun özü imiş."* "Vox"dan Todd VanDerVerff də seriyanı müsbət qiymətləndirərək qeyd edir ki, *"Final, şounun şüurun sübhü yox, şəxsiyyətin sübhü haqqında olduğunu sübut etdi."*

### Reytinq göstəriciləri
Seriya ilkin yayımı zamanı 2.24 milyon amerikan ailəsi tərəfindən izlənmişdir. 18–49 yaş arası izləyicilər arasında seriya 1.0 reytinqi qazanmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  HBO.com-da
*