open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Furye sıraları

### 1.Ayrılış teoremi
Əgər (-l,l) intervalında təyin olunmuş f(x) funksiyası hissə-hissə kəsilməzdirsə, f(x)-in hissə-hissə kəsilməz f'(x) törəməsi varsa və bütün \xi kəsilmə nöqtələri requlyardırsa  ( yəni  f(\xi)=\tfrac{1}{2}[f(\xi-0)+f(\xi+0)] ) ,onda bu intervalda f(x) funksiyası Furye sırası şəklində göstərilə bilər: 

f(x)=\tfrac{a_0}{2}+\sum_{n=1}^\infty(a_n\cos\tfrac{n\pi x}{l}+b_n\sin\tfrac{n\pi x}{l}) ,  (1)

burada

a_n=\tfrac{1}{l}\int\limits_{-l}^{l} f(x)\cos\tfrac{n\pi x}{l}dx     (n=0,1,2,...)     (2)

və

b_n=\tfrac{1}{l}\int\limits_{-l}^{l}f(x)\sin\tfrac{n\pi x}{l}dx      (n=0,1,2,...)     (2').

Xüsusi halda:

a)əgər f(x) funksiyası cütdürsə, onda

f(x)=\tfrac{a_0}{2}+\sum_{n=1}^\infty a_n\cos\tfrac{n\pi x}{l}     (3)

olar, burada

a_n=\tfrac{2}{l}\int\limits_{0}^{l} f(x)\cos\tfrac{n\pi x}{l}      (n=0,1,2,...) ;

b)əgər f(x) funksiyası təkdirsə, onda

f(x)=\sum_{n=1}^\infty b_n\sin\tfrac{n\pi x}{l}      (4)

olar, burada

b_n=\tfrac{2}{l}\int\limits_{0}^{l} f(x)\sin\tfrac{n\pi x}{l}       (n=0,1,2,...) .

(0,l) intervalında təyin olunan və yuxarıda göstərilən kəsilməzlik xassələrini ödəyən f(x) funksiyasını bu intervalda həm (3) düsturu, həm də (4) düsturu şəklində göstərmək olar.

### 2.Tamlıq şərti
(-l,l) intervalında kvadratı ilə birlikdə inteqrallanan ixtiyari f(x) funksiyası üçün  (2) və (2') əmsalları vasitəsilə formal qurulan (1) sırası Lyapunov bərabərliyini ödəyir:

\tfrac{a_0^2}{2}+\sum_{n=1}^\infty(a_n^2+b_n^2)=\tfrac{1}{l}\int\limits_{-l}^{l} f(x) ^2dx .

### 3.Furye sıralarının inteqrallanması
(-l,l) intervalında Riman mənada inteqrallanan f(x) funksiyasının  ( hətta dağılan )  (1)  Furye sırasını bu intervalda hədbəhəd inteqrallamaq olar.
Şina (xalq)

**Şina** — Hindistanın Cammu və Kaşmir ştatında, eləcə də Pakistan ərazisində yaşayan xalq. Hindistanın şinalılar yaşayan ərazinin böyük hissəsi Pakistan tərəfindən nəzarətdə saxlanılır. Əhalinin ümumi sayı 120 min nəfərdir(1998). Şina dili  hind-avropa dillərinin hind-iran dilləri qolunun dardı dili qrupuna daxildir.

## Tarixi
İslamın gəlişinə qədər şınalılar arasında asılı kəndli münasibətləri üstünlük təşkil edirdi. Knyazlıqlar arasında baş verən vətəndaş müharibələri nəticəsində qul bazarlarında sərbəst qul çıxarmaq təcrübəsi genişləndi.

## Məşğuliyyəti
Əkinçilik — şinalıların ənənəvi təsərrüfat sahəsidir ( taxılçılıq, bağçılıq); Qilqit vadisində isə üzümçülük geniş yayılıb. Məhsuldar toprpaqların az olması nəticəsində əhali sıx məskunlaşıb. Qurudulmuş meyvə və tərəvəz məhsulları çoxluq təşkil edir.

Yüksək dağlıq ərazilərdə heyvandarlıq, ovçuluq, qızıl axtarışı üstünlük təşkil edir. Şinalıların digər məşğuliyyətlərindən biri - karvanlara xidmətdir. Məhz Qilqit vadisi əsas ticarət yollarının kəsişməsində yerləşir.

## Sosial mühit və din
Bölgədə kənd icması münasibətləri hələ də qalmaqdadır. Əsas dini inancları: islam (sünnilər, ismaililər, şiələr), buddizm, animizm, hinduizm
## İstinadlar
 

## Ədəbiyyat
* Кочнев В.И. Шина // Народы и религии мира / Глав. ред. В.А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999. С. 643.
* Народы Южной Азии / Под ред. М. Г. Левина . Издательство Академии наук СССР - М.: 1963. - С. 343.
* Пакистан: справочник / Глав. ред. М.И. Штемпель. - 3-е изд., испр. и доп. - М. : Наука, 1991. С. 29.
* Этносы и конфессии на Востоке: конфликты и взаимодействие / Отв. ред. А.Д. Воскресенский. М.: МГИМО (У). М. 2005. С. 434.
* Backstrom, Peter C. and Carla F. Radloff. 1992. Languages of northern areas. P. 412.

## Xarici keçidlər
* Ethnologue: Languages of the World
* 1992 Sociolinguistic Survey of Shina 
* Официальный сайт Пакистана
Ceyms Konnolli

**Ceyms Brendan Bennet Konnolli** (d. 28 oktyabr 1868; Boston, Birləşmiş Ştatlar - ö. 20 yanvar 1957; Broкlin, Birləşmiş Ştatlar) — Birləşmiş Ştatları təmsil edən yüngül atlet. Ceyms Konnolli 1896 Afina Olimpiadasında bir qızıl, bir gümüş və bir bürünc medal, 1900 Paris Olimpiadasında isə bir gümüş medal qazanıb.

## Həyatı
Ceyms Konnolli 1868-ci ilin 28 oktyabr günündə Birləşmiş Ştatların Massaçusets ştatının Boston şəhərində anadan olub. 1957-ci ilin 20 yanvar tarixində isə həmin ştatın Broкlin şəhərində ömrünün 88-ci yaşında vəfat edib.

### Afina Olimpiadası
Ceyms Konnolli 1896-cı ildə Yunanıstanın Afina şəhərində I Yay Olimpiya Oyunlarına üç yarış üzrə qatıldı. Hündürlüyə tullanma yarışlarında mübarizə aparan Konnolli 1.65 metr nəticəyə imza atdı və Birləşmiş Ştatların digər nümayəndəsi Robert Qarrett ilə birgə I Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalını qazandı.

Konnolli uzunluğa tullanma yarışlarında isə 5.84 metr nəticə göstərdi və I Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı. Üçtəkanla tullanma yarışlarında 13.71 metr nəticə göstərən Ceyms Konnolli Afina Olimpiadasında özünün birinci və yeganə qızıl medalını qazandı.

### Paris Olimpiadası
Ceyms Konnolli 1900-cı ildə Fransanın Paris şəhərində II Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Konnolli həmin yarışlarında ancaq üçtəkanla tullanma növündə mübarizə apardı. Üçtəkanla tullanmada Ceyms Konnolli 13.97 metr nəticəyə imza atdı və Paris Olimpiadasının gümüş medalını qazandı.

## İstinadlar
Bozqurdlar (təşkilat)

**Bozqurdlar**, rəsmi olaraq **Ülkü Ocakları** — Türk-islam milliyətçi təşkilatıdır. Türkiyənin Milliyətçi Hərəkat Partiyasına (MHP) yaxındır.

1995 Azərbaycanda dövlət çevrilişinə cəhddən sonra Azərbaycanda fəaliyyət göstərmir. 2005-ci ildə Qazaxıstanda təşkilat terrorist təşkilatı kimi hesab edilərək qadağan edilmişdir.
## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*
* 
*
Avdı Qoşqar

**Avdı Qoşqar** — Azərbaycan şairi, publisist, əməkdar jurnalist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

## Həyatı
Avdı Qoşqar 1958-ci il iyunun 8-də Qazax rayonunun Kəmərli kəndində anadan olub. 1979-cu ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsindən məzun olmuşdur.

## Fəaliyyəti
Bir müddət müəllimlik edib. 1986-cı ildən sonra Yazıçılıq Hüququ şöbəsində müvəkkil olaraq çalışmışdır.

İlk şeirləri 1980-ci illərdə nəşr edilib.

1998-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

## Filmoqrafiya
* Bitməyən ömür (film, 2013)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ədəbi həyat. "Gəlmişdim dünyanın dərdini çəkəm" (Avdı Qoşqarın şeirləri haqqında)
Ruhsəti

**Ruhsadi** - əsil adı Məmməd olan kənd şairi.

## Həyatı
Sivasın Dəlikdaş qəsəbəsində doğulub və ömrünün tamamını orada keçirmişdir. Atasının adı da Məmmətdir. Əflatun Cəm Güney, anasının adının Səfiyyə olduğunu söyləmişdir.

Ruhsadi, 12 yaşında olarkən kimsəsiz və yetim qalmışdır,  bu səbəblə qüvvətli bir təhsili olmamışdır. Şeirlərindəki ifadələrində dörd dəfə evləndiyini və bu evliliklərdən iyirmi üç övladı olduğu anlaşılır. Ruhsadi, uzun müddət Dəlikdaş ağalarından Əli Ağanın yanında əzab durmuşdur. Bəzən dəyirmanda ki su işlərində , bəzən köməkci və çobanlıq işlərində çalışmışdır. Zaman zaman qürbətə gedən Ruhsadi, ömrünün sonlarında kəndində imamlıq etmişdir. Bəzi xutbələri və vaaları səbəbiylə həps edilmişdir. Ruhsadi, badəli bir aşıqdır. Şeirlərində Ruhsad baba, Aşıq Ruhsad, Ruhsad və çox zaman Ruhsadi təxəllüslərini istifadə etmişdir.

Ruhsadi, saz çalmağı bilməyən bir aşıqdır. Ömrü boyunca bir çox aşıqla qarşılaşmış və deyişmişdir.

Ruhsadi, şeirlərinin çoxunu heca vəzni ilə yazmışdır. Ömər, Dərli, Əmrah , Seyrani kimi aşıqlara qoşularaq əruz vəzni ilə yazdığı şeirləri də vardır. Əruz vəzni ilə yazdığı şeirlərində hadisələrə və mistik düşüncələrə yer vermişdir. Ancaq Ruhsadi əsil nailiyyətini heca vəzini ilə göstərmişdir. Şeirlərində ümumi olaraq yarım qafiyədən istifadə emişdir.

Ruhsadinin bədii dili sadədir və şeirlərində məcburiyyət yoxdur. Heca, durma, qafiyyə və rədiflərdə həssas olmuş, məna bütünlüyünə diqqət edərək daha da axıcı və güclü şeirlər söyləmişdir. Şeirində eyni sözləri istifadə etməməyə diqqət etmiş və təkrara yer verməmişdir. Sadəcə ifadəyə qüvvət vermək istəyərkən bu yoldan istifadə etmişdir. Şeirlərində təsvirə olduqca çox yer vermişdir. Kənd şairi olduğu üçün dil xüsusiyyətlərinə bağlı qalmış çox olaraq bölgə sözləri istifadə etmişdir.

Şeirlərinin başlıqları ümumi olaraq xalqın hissləri,inancları,düşüncələri,dərtləri və istəkləri kimi cəmiyyət ifadə edən və fərdi mövzulardır. Şeirləri əsasən kənd həyatının xüsusiyyətlərini əks etdirmişlərdir. Duyğu və düşüncə aləmi kəntdəki təəssüratları ilə doludur. Eşqi ilahi və bəşəri olmaq üzərə iki yerə ayrılır. İki eşqdəndə bəhs edən şeirlər yazmışdır. Daşlama və tənqidə söykənən şeirləri olduqca çoxdur. Şeirlərində təbiət əhəmiyyətli yer təşkil edir. Din və əxlaq mövzusunda da şeirlər deməyi yaddan çıxartmamışdır.

Ruhsadinin məzarı doğulduğu yer olan Dəlikdaşdadır. Yanında da özündən əvvəl vəfat edən oğlu Aşıq Minhacı yatmaqdadır.

## İstinadlar
Onluq kəsr

**Onluq kəsr** — həqiqi ədədləri \pm d_m \ldots d_1 d_0{,} d_{-1} d_{-2} \ldots şəklində göstərə bilən, kəsrlərin bir növü olmaqla, bir üsul sayılır.

: \pm — kəsr işarəsi: + və ya -
: , — onluq vergül, tam və kəsr hissələrinin ayrılmasını təmin edir,
: d_k — onluq ədədlər. Qeyd edək ki, ədədlərin vergülə qədər olan sırası (yəni vergüldən solda) sonlu sayda, ən azı bir rəqəm, vergüldən sonra isə (yəni vergüldən sağda) isə həm sonlu (xüsusi halda heç olmaya da bilər), həm də ki sonsuz ola bilər.
Misallar:
* 123{,}45 (sonlu onluq kəsr)
* <span class="mwe-math-mathml-inline mwe-math-mathml-a11y" style="display: none;"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML">   <semantics>     <mrow class="MJX-TeXAtom-ORD">       <mstyle displaystyle="true" scriptlevel="0">         <mi>π</mi>       </mstyle>     </mrow>     <annotation encoding="application/x-tex">{\displaystyle \pi }</annotation>   </semantics> </math></span> π ədədinin sonsuz onluq kəsrlə ifadəsi : 3{,}1415926535897...
Onluq kəsrin qiyməti \pm d_m \ldots d_1 d_0, d_{-1} d_{-2} \ldots onluq ədəd olur,
: \pm \left (d_m \cdot 10^m + \ldots + d_1 \cdot 10^1 + d_0 \cdot 10^0 + d_{-1} \cdot 10^{-1} + d_{-2} \cdot 10^{-2} + \ldots \right ),
hansı ki sonlu və ya sonsuz sayda olan toplananların cəminə berabərdir.

Onluq ədədlərin onluq kəsrlərlə göstərilməsi, tam ədədlərin onluq say sistemində ümumiləşmiş yazılışıdır. Onluq ədədin onluq kəsrlə ifadəsində, vergüldən sonrakı rəqəmlər olmur və beləliklə bu ifadə aşağıdakı kimi göstərilir

\pm d_m \ldots d_1 d_0,

hansı ki həmin ədədin onluq say sistemində yazılışı ilə üst-üstə düşür.

## Sonlu və sonsuz onluq kəsrlər

### Sonlu kəsrlər
Vergüldən sonra sonlu sayda rəqəm sayına malik olan onluq kəsr sonlu adlanır.
: \pm a_0{,}a_1 a_2 \ldots a_n
tərifə görə bu kəsr belə bir rəqəm ifadə edir
: \pm \sum_{k=0}^{n} a_k \cdot 10^{-k}
Məsələn:0,123;5,78;9,213

### Sonsuz kəsrlər
Sonsuz onluq kəsr
: \pm a_0{,}a_1 a_2 \ldots
tərifə görə, belə bir həqiqi ədədlə ifadə olunur.

Sonsuz kəsrlərin yanında sonsuz sayda rəqəmlər olarsa bu sonsuz
kəsrdir.məsələn 3,1266389904,....

## Dövri onluq kəsrlər
Vergüldən sonra rəqəm sırası hansısa bir yerdən başlayaraq periodik şəkildə təkrarlanan rəqəm qrupuna malik olan, sonsuz onluq kəsrlərə, dövri kəsrlər deyilir. Başqa cür desək, dövri kəsr-onluq kəsr, hansı ki aşağıdakı görüntüyə malikdir
: \pm a_0, a_1 \ldots a_m \underbrace{b_1 \ldots b_l} \underbrace{b_1 \ldots b_l} \ldots
Belə kəsrləri adətən qısa şəkildə aşağıdakı kimi yazırlar:
: \pm a_0, a_1 \ldots a_m ( b_1 \ldots b_l )
Təkrarlanan ədəd qrupuna b_1 \ldots b_l kəsrin dövrü deyilir, bu dövrün rəqəm sayına isə dövrün uzunluğu deyilir.

Əgər dövri kəsrdə dövr vergüldən dərhal sonra gələrsə, belə kəsrlərə saf dövri , əks halda yəni vergül və ilk gələn dövrün arasında rəqəmlər varsa, belə kəsrlərə qarışıq dövri kəsrlər deyilir. Məsələn 1{,}(23) = 1{,}2323 \ldots saf dövrü kəsr , 0{,}1(23)=0{,}12323 \ldots — qarışıq dövrü kəsr.

## Teorem
İstənilən sonsuz onluq dövri kəsr rasional ədəd ifadə edir. Tərsi də doğrudur, belə ki, əgər rasional ədədi sonsuz onluq kəsrlə ifadə etmək olarsa, belə kəsr dövri kəsr sayılır *.*
Sərdar-ı əkrəm

**Sərdarı-əkrəm** və ya **sərdarı-əzəm** - Osmanlı Dövlətində, səfərə qatılmayan və ya səfəri tərk edən padşahın yerinə, baş komandir vəkili olan sədrəzəmə verilən ünvandır.

Vəzifələri sərdarlıqdan daha genişdir. Zərbxana və limandakı əsgərlərdən başqa bütün üst strukturdakı əsgərlər onunla birlikdə səfərə qatılır, hökumət mərkəzində isə vəkillərini buraxırdılar. Divan-ı Hümayun qeydləri və təyinat-azad etmə sənədləri də orduyla birlikdə səfərə aparılır, səfər əsnasında sərdar-ı əkrəm padşahdan icazə almadan dövlət adamlarını vəzifələrə təyin edə, azad edə, sürgün edə və ya edam etdirə bilərdi. Səfər əsnasında bütün əyalət hakimləri sərdar-ı əkrəmin tabeliyində idi.

II Mahmudun sədrəzəmi Rəşid Mehmed Paşanın 1832-ci ildə baş tutan Konya müharibəsində Misir ordusuna əsir düşməsinin ardından sərdar-ı əkrəm vəzifəsi əsgər paşalara verilməyə başlandı.

## Həmçinin bax

* Sərəsgər

## İstinadlar
Atom (çip üzərində sistem)

2012-ci ildə İntel şirkəti **Atom** prosessorlarını yeni çip üzərində sistem (SoC) formatında təqdim etdi. Yeni platforma kommunikator və planşet kompüterlər üçün nəzərdə tutulub. Həm də, 13 sentyabr 2011-ci ildə Google şirkəti Android ƏS üçün  Intel x86 arxitekturalı prosessorları üçün tərəfdaşlıq təklifi etmişdir.

2015-ci ildə İntel şirkəti Atom ailəsi prosessorlarını üçün səviyyə bölgüsü tətbiq etməyə başlayır. Hal-hazırda onlar Core ailəsi prosessorlarını kimi 3 yerə bölünür. İndi Atom ailəsi prosessorları x3, x5, x7 markalanırlar: Atom x3 - baza səviyyəli, Atom x5 —orta səviyyəli, Atom x7 - ən məhsuldar prosessorlar sayılırlar.

## Modellərin siyahısı

## Oxşar platformalar
* Snapdragon от Qualcomm
* Tegra - Nvidia
* Exynos - Samsung
* Ax - Apple
* Atom - Intel
* OMAP - Texas Instruments
* MediaTek

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Quad-Core Intel Atom CPUs Coming in 2013 // Tom's Hardware, 10.01.2012 
* Bay Trail. Обзор архитектуры процессоров Intel Atom Z3000  //TestLabs, 13.09.2013 
*  Intel вводит деление процессоров Atom на уровни x3, x5 и x7

## Həmçinin bax
Qardner Villiams

**Qardner Villiams** () — Birləşmiş Ştatları təmsil edən üzgüçü. Birləşmiş Ştatları 1896 Afina Olimpiadasında təmsil edib.

## Həyatı
Qardner Villiams 1877-ci ilin 17 aprel günündə Birləşmiş Ştatların Massaçusets ştatında anadan olub. 1933-cü ilin 14 dekabr tarixində isə ömrünün 56-cı yaşında vəfat edib.

### Afina Olimpiadası
Qardner Villiams 1896-cı ildə Yunanıstanın Afina şəhərində I Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. 100 və 1200 metr məsafəyə sərbəst üsulla yarışlarında mübarizə aparan Qardner Villiams medalçılar sırasına düşə bilmədi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Con Peyn

**Con Peyn** (d. 19 aprel 1870 - ö. 1 avqust 1951) — Birləşmiş Ştatları təmsil edən güllə atıcısı. 1896 Afina Olimpiadasında qızıl medal qazanıb.

## Həyatı
Con Peyn 1870-ci ilin 19 aprel günündə anadan olub. 1951-cü ilin 1 avqust tarixində isə ömrünün 81-ci yaşında vəfat edib.

### Afina Olimpiadası
Con Peyn 1896-cı ildə Yunanıstanın Afina şəhərində I Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. 25 metr məsafəyə hərbi tapançadan atəşaçma yarışlarında mübarizə aparan Peyn 552 xal topladı və doğma qardaşı Samner Peyni arxada qoyaraq I Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazandı.

## İstinadlar
Çarles Valdsteyn

**Ser Çarles Valdsteyn** () — arxeoloq və Birləşmiş Ştatları təmsil edən güllə atıcısı. Birləşmiş Ştatları 1896 Afina Olimpiadasında təmsil edib.

## Həyatı
Çarles Valdsteyn 1856-cı ilin 30 mart günündə Birləşmiş Ştatların Nyu-York şəhərində anadan olub. 1927-ci ilin 21 mart tarixində isə İtaliyanın Neapol şəhərində ömrünün 70-ci yaşında vəfat edib.

### Afina Olimpiadası
Çarles Valdsteyn 1896-cı ildə Yunanıstanın Afina şəhərində I Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Çarles Valdsteyn hərbi tüfənglə atəşaçma yarışlarında mübarizə aparsa da medalçılar sırasına düşə bilmədi.

## İstinadlar
Eyler inteqralları

### 1. Qamma-funksiya
x>0 olduqda

\Gamma(x)=\int\limits_{0}^{+\infty}t^{x-1}e^{-t}dt .

Qamma-funksiyasının əsas xassəsi

\Gamma(x+1)=x\Gamma(x)

düsturu ilə ifadə olunur. Əgər n natural ədəddirsə, onda

\Gamma(n)=(n-1)!; \Gamma(n+\tfrac{1}{2})=\tfrac{1\times3...(2n-1)}{2^n}\sqrt{\pi} .

### 2. Tamamlama düsturu
x tam ədəddən fərqli olduqda

\Gamma(x)\Gamma(1-x)=\tfrac{\pi}{\sin\pi x} .

Bu düstur arqumentin mənfi qiymətləri üçün qamma-funksiyasını təyin etməyə imkan verir.

### 3. Beta-funksiya
x>0 və y>0 olduqda

\Beta(x,y)=\int\limits_{0}^{1} t^{x-1}(1-t)^{y-1}dt ,

\Beta(x,y)=\tfrac{\Gamma(x)\Gamma(y)}{\Gamma(x+y)}

düsturu dogrudur
Brendan Mürrey

**Brendan Mürrey** (; ) — İrlandiya müğənnisi. O, İrlandiyanı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Musiqi karyerası

### 2014–2016: Hometown qrupu
2014-cü ildə Brendan Mürrey yeni yaradılmış İrlandiyalı Hometown musiqi qrupuna üzv seçilmişdir. Üzvü olduğu qrupun İrlandiyada üç mahnısı hitə çevrilmişdir. Onların 2015-ci ilin noyabr ayında işıq üzü görən debüt albomu İrlandiya albom siyahılarında ilk beşliyə yüksəlmişdir. 2016-cı ilin dekabr ayında isə qrup qeyri-müəyyən müddətə fasiləyə ayrıldığını elan etmişdir.

### 2017-indiki zaman: Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
2016-cı ilin dekabr ayında İrlandiyanın RTE telekanalı Brendan Mürreyin İrlandiyanı Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən Avroviziya 2017-də təmsil edəcəyini açıqlamışdır. Müğənninin Avroviziyada ifa edəcəyi mahnı olan "Dying To Try" 2017-ci ilin mart ayında təqdim edilmişdir.

Brendan 11 may tarixində baş tutan müsabiqənin ikinci yarımfinal mərhələsində 9-cu səhnə almışdır. Nəticədə isə o yarımfinalda 86 xalla 13-cü yeri tutaraq, finala adlaya bilməmişdir.

## Diskoqrafiya

### Sinqllar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yordanis Duranona

**Yordanis Duranona Qarsiya** (16 iyun 1988) — Kubada anadan olmuş və beynəlxalq yarışlarda Dominikanı təmsil edən üçtəkanla uzunluğa tullanan atlet. O, Pekində keçirilən 2015 Dünya Çempionatında final seçmə mərhələsində mübarizə aparmışdır. Bundan başqa, o, regional səviyyədə bir neçə medal qazanmışdır. Duranona 2011-ci ilin dekabr ayında Kubanı təmsil etməkdən imtina etmişdir.

Yordanis Duranona birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər üçtəkanla tullanma yarışlarını təsnifat mərhələsində nəticə qazana bilmədi və mübarizəni dayandırdı.  O, *Ölkələrin Paradında* Dominika bayrağını daşıyırdı.

Onun karyerası boyunca ən yaxşı nəticəsi 2014-cü ildə Mexikoda əldə etdiyi 17.20 metrdir. (-1.0 m/san)

## Karyerası

## İstinadlar
Samner Peyn

**Samner Peyn** (; ) — Birləşmiş Ştatları təmsil edən güllə atıcısı. 1896 Afina Olimpiadasında bir qızıl və bir gümüş medal qazanıb.

## Həyatı
Samner Peyn 1868-ci ilin 13 may günündə anadan olub. 1904-cü ilin 18 aprel tarixində isə ömrünün 35-ci yaşında vəfat edib.

### Afina Olimpiadası
Samner Peyn 1896-cı ildə Yunanıstanın Afina şəhərində I Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. 50 metr məsafəyə tapançadan atəşaçma yarışlarında mübarizə aparan Peyn 442 xal topladı və I Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazandı.

Samner Peyn Afina Olimpiadasında həm də 25 metr məsafəyə hərbi tapançadan atəşaçma yarışlarında qüvvəsini sınadı. Bu yarışda Peyn 380 xal topladı və qızıl medal qazanan doğma qardaşı Con Peyndən sonra 2-ci yeri tutdu.

## İstinadlar
Neytan Trent

**Natanael Koll** (;  4 aprel 1992, İnsbruk, Avstriya) və ya səhnə adı ilə **Neytan Trent** () — Avstriya müğənnisi. O Avstriyanı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Həyatı və musiqi karyerası
Neytan Trent 4 aprel 1992-ci ildə Avstriyanın İnsbruk şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası Avstriyalı, anası isə İtalyandır. 2003-cü ildə Neytan Avstriyanın uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş *Kiddy Contest* yarışmasında iştirak etmişdir.

2016-cı ilin iyun ayında Neytan "Like It Is" adlı debüt sinqlını çıxarmışdır. Həmin ilin dekabr ayında Avstriyanın ÖRF telekanalı Neytanın Avstriyanı Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən Avroviziya 2017-də təmsil edəcəyini açıqlamışdır. 2017-ci ilin fevral ayında müğənninin Avroviziya səhnəsində ifa edəcəyi "Running on Air" mahnısı dinləyicilərə təqdim edilmişdir.

Uzun məşqlərdən sonra Neytan 11 may tarixində baş tutan müsabiqənin ikinci yarımfinal mərhələsində ikinci nömrə altında səhnə almışdır. Nəticədə Neytan 147 xalla 7-ci yeri tutaraq, Avroviziya 2017-nin finalına yüksəlməyə nail olmuşdur. Finalda mahnısını bir daha ifa edən müğənni ümumi nəticədə 26 ölkə təmsilçisi arasında 93 xalla 16-cı yerdə qərarlaşmışdır.

## Diskoqrafiya

### Sinqllar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lindita (müğənni)

**Lindita Halimi** ( 24 mart 1989, Vitina, Kosovo, Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası) və ya sadəcə **Lindita** — Kosovo-Albaniya müğənnisi və bəstəkarı. O Albaniyanın Top Fest musiqi festivalındakı qələbəsindən sonra şöhrət qazanmışdır. Lindita "World" mahnısı ilə Albaniyanı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Həyatı
Lindita Halimi 24 mart 1989-cu ildə keçmiş Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikasında yerləşən Kosovonun Vitina şəhərində anadan olmuşdur.

## Musiqi karyerası
Lindita ilk dəfə səhnəyə Albaniyanın *Ethet* musiqi yarışmasında çıxmışdır. O yarışmada sadəcə ilk onluğa daxil olmaqla kifayətlənmişdir. Lindita daha sonra Albaniyanın Top Fest musiqi festivalında iki dəfə iştirak etmişdir. 2009-cu ildə müğənni festivalda ifa etdiyi "Ëndërroja" mahnısı ilə qələbə qazanmışdır. Daha sonra Linditanın ballada janrında bir çox sinqlları təqdim edilmişdir.

2013-cü ildə müğənni Amerika Birləşmiş Ştatlarına köçmüşdür. Həmin ildə Lindita Stivi Uander ilə bir səhnəni paylaşmışdır. O 2014-cü ilin dekabr ayında Albaniyanın dövlət kanalı RTSH-nin 2015 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsiüçün təşkil etdiyi *Festivali i Këngës* mahnı festivalında iştirak etmək üçün Albaniyaya geri dönmüşdür. Lakin müğənni festivalda üçüncü yeri qazanaraq, Avroviziyada iştirak hüququnu əldə edə bilməmiş və yenidən Amerikaya qayıtmışdır. 2016-cı ildə Lindita Amerikanın *American Idol* musiqi yarışmasının 15-ci mövsümündə iştirak etmişdir. Həmin ilin sonunda müğənni yenidən *Festivali i Këngës* mahnı festivalına qatılmış və ifa etdiyi "Botë" mahnısı ilə festivalda qələbə qazanmışdır. Lindita festivalda ona qalibiyyət gətirən mahnının ingilis dilində olan versiyası ilə Albaniyanı Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir. Müğənni müsabiqənin 9 may tarixində keçirilən yarımfinal mərhələsində 14-cü yerdə qərarlaşaraq, finala adlaya bilməmişdir.

## Diskoqrafiya

### Sinqlları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Botë

**Botë** və ya digər adı ilə **World** () —  Albaniyanın 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Lindita "World" mahnısı ilə Albaniyanı Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir. Mahnının musiqisi Alban bəstəkar Klodian Kafoku, sözləri isə ifaçı Lindita və Big Bastaya aiddir.

## İstinadlar
Vladimir Stupişin

**Vladimir Stupişin** (; d. 27 noyabr 1932 – ö. 22 dekabr 2016, Moskva, Rusiya) — Rusiya Federasiyasının Ermənistan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2 mart 1992 – 13 sentyabr 1994).

## Vəfatı
22 dekabr 2016-cı ildə Moskvada vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Harenna meşəsi

**Harenna meşəsi** — Efiopiyanın cənub-şərqində, Oromiya regionunda, Bale dağlarında yerləşən meşə. Ölkədə qalmış azsaylı təbii meşələrdən biridir.

## Təbiət tarixi
### Ekoregionlar
Bale dağlarında Afromontane ekozonasının dörd fərqli ekoregionu yerləşir:
* Şimal düzənlikləri
* Kolluq və ağaclıqlar
* Efiopiya dağ çəmənlik və ağaclıqları – Mərkəzi Sanetti platformasında, orta hündürlük 4000 metrdən yüksək.
* Efiopiya dağ meşələri

### Flora və fauna
Harenna meşəsi yerli bitkilərinə, məməlilərinə, suda-quruda yaşayanlarına və quşlarına (endemik növlər daxil olmaqla) görə tanınır. Belə endemik növlərdən biri *[[Maytenus harenensis]]* ağacıdır. Ağacların kəsilməsi üzündən bu ağac Beynəlxalq Təbiətin və Təbii Sərvətlərin Mühafizəsi Birliyi tərəfindən "həssas növ" kimi təyin olunmuşdur.

Harenna meşəsi əvvəllər təhlükədə olan *Lycaon pictus* Afrika yabani iti növünün yaşayış arealına daxil idi. Mərkəzi Sanetti platforması nadir və təhlükədə olan Həbəşistan çaqqalının məskənidir.

## Həmçinin bax
* Efiopiya ekoregionları
* Efiopiya meşələri

## İstinadlar
Artsvik

**Artsvik Harutyunyan** (; ) və ya sadəcə **Artsvik** — Ermənistan müğənnisi və bəstəkarı.

Artsvik "Fly With Me" mahnısı ilə Ermənistanı Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir. 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı final şousunda o, 79 xalla 18-ci yerdə qərarlaşmışdır.

## Həyatı
Artsvik Harutyunyan 21 oktyabr 1984-cü ildə Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasının Qafan şəhərində anadan olmuşdur. O beş yaşında ikən ailəsi Ermənistan Rusiyanın Moskva şəhərinə köçmüşdür. Artsvik Moskva Dövlət Pedoqoji Universitetində laqopediya ixtisası üzrə təhsil almışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Omar Bonqo Universiteti

**Omar Bonqo Universiteti** () — Qabonun paytaxtı Librevil şəhərində yerləşən universitet. 1970-ci ildə Qabon Milli Universiteti adı ilə qurulmuşdur. 1978-ci ildən ölkənin sabiq prezidenti Omar Bonqonun adını daşıyır. Qabonun ilk universitetidir.

## Xarici keçidlər
* Omar Bonqo Universiteti  bc.edu saytında
* Universitetin səhifəsi  uob.ga
Çingiz Mustafayev (müğənni)

**Çingiz Məhərrəm oğlu Mustafayev** () — Azərbaycan müğənnisi. "Truth" mahnısı ilə Azərbaycanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmiş və nəticədə 8-ci yeri tutmuşdur.

## Həyatı
Çingiz Mustafayev Moskvada anadan olmuş və uşaqlıq illərini orada keçirmişdir. Amma Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra baş verən qarışıqlıq dövründə o, ana vətəninə — Qazaxa köçür. Onun atası işinə vurğun həvəskar musiqiçi olmuş və dostları ilə birlikdə toplaşanda tez-tez piano çalar və ifa edərmiş. Baxmayaraq ki, Çingizə atasının musiqi qabiliyyəti irsən keçib, yalnız ispan musiqisinə olan gənc sevgi onda gitara çalmaq həvəsi oyatmışdır.

Qazaxdakı kənd həyatı Çingizə musiqi alətində ifa etməyi öyrənməyə kömək oldu, uzun yay günləri, diqqətin az yayılması və intuitiv musiqi qabiliyyəti təkrarsız və ritmik ifa üslubunun formalaşmasına gətirib çıxartmışdır.

## Musiqi karyerası
Çingiz Mustafayev 2011-ci ildə İctimai TV-də yayımlanan Avroviziya milli seçim turunda iştirak etmişdir. 2012-ci ildə "Palmas" musiqi qrupunu yaratmışdır.

2013-cü ildə Azərbaycanı Yurmalada keçirilən *Yeni Dalğa* müsabiqəsində təmsil etmiş, müsabiqə çərçivəsində Polina Qaqarina ilə bir səhnə alaraq 11-ci yerdə qərarlaşmışdır. O 2016-cı ildə Ukraynanın *Holos Krainy* (Голос країни) səs yarışmasında iştirak etmişdir. Yarışmada iştirakını dayandırdıqdan sonra Çingiz özünün qurduğu "Palmas" qrupu ilə birlikdə çıxışlar etməyə başlamışdır. Onlar əsasən Azərbaycan milli musiqisini flamenko, rok və pop musiqisi ilə qarışdıraraq ifa edirlər.

8 mart 2019-cu il tarixdə Çingiz Mustafayevin "Truth" mahnısı ilə Azərbaycanı Tel-Əvivdə keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil edəcəyi açıqlanmışdır. Çingiz müsabiqə üçün aparılan uzun məşqlərdən sonra 16 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində 18-ci nömrə altında çıxış etmişdir. Nəticədə 224 xalla 5-ci yerdə qərarlaşaraq, final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdır. Müsabiqənin finalında bir daha öz mahnısını ifa edən Çingiz 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı şouda 302 xal toplayaraq, 8-ci yerdə qərarlaşmışdır. Bu, Azərbaycanın müsabiqədə 2013-cü ildən bəri ən yaxşı nəticəsi olmuşdur.

## Diskoqrafiya

### Sinqllar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
FİFA Fair Play Mükafatı

**FIFA Fair Play Mükafatı** — Fifa tərəfindən tanınan, fair play ruhunda və təbliğində olan nümunəvi davranışı qiymətləndirən mükafatdır. İlk dəfə 1987-ci ildə təqdim olunmuşdur. Bu mükafat həm fərdi, həm də komanda, azərkeşlər, tamaşaçılar, futbol federasiyaları/assossasiyaları, futbol icmasına təqdim edilə bilir. İllik olaraq bir və ya bir neçə mükafat təqdim edilir. Lakin mükafat 1994-cü ildə heç kəsə təqdim olunmamışdır.

## Qaliblər
İstinad

### Qeydlər
* 1988-ci il May ayının 7-də Bundesliqa oyunu çərçivəsində Verder Bremen FK və Köln FK arasında oynanılan matçda Verder Bremen oyunçusu penalti ərazisində əli ilə oynadığını hakimə etiraf etdi. Matçı Köln FK 2-0 qazandı. Növbəti il o, Köln FK klubuna keçdi.
* Karoline Hanlon azərkeşlər adından qəbul olundu.

2010-cu ildə İrlandiya Futbol Federasiyası mübahisəli Fransa - İrlandiya (2010-cu il Dünya çempionatı Pley off) matçından sonra onlara təklif edilən Fair Play mükafatından imtina etmişdir. Onun belə davranışı səbəbi ilə Futbol Assossasiyasının Baş icraçı direktoru Yozef Blatter haqda bunları demişdir: "Özünə və FİFA-ya qarşı xəcalətdir bu" .

## İstinadlar
F&F Tower

**F&F Tower** və ya keçmiş adı ilə **İnqilab qülləsi** — Panamanın paytaxtı Panama şəhərində yerləşən ofis qülləsi. Tikintisi 2011-ci ildə başa çatdırılmışdır. Göydələn 2011-ci ilin top-10 göydələnindən biri seçilmiş, dizaynına və funksionallığına görə Emporis Göydələn Mükafatında 7-ci yerdə göstərilmişdir. Panama şəhərinin simvolik tikililərindən biridir.

## Haqqında
Ümumi hündürlüyü 242,9 metrdir. Hündürlüyünə görə Panamada 9-cu, Latın Amerikasında 14-cü yerdədir. Tikintisi zamanı şüşə və gücləndirilmiş betondan istifadə edilmişdir.

## Qalereya

F&F Tower 03 2015 Panama 1341.JPG
Panama 08 2013 F&F Tower 7101.JPG
Panama 08 2013 skyscraper under construction and F&F Tower 7112.JPG
F&F Tower 03 2015 Panama 1350 zoom in.jpg


## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
* Panama şəhərinin ən hündür tikililərinin siyahısı
Şayon Harrison

**Şayon Adam Harrison** (13.7.1997) — Tottenhem Hotspur klubundan icarə əsasında *Sautend Yunayted* klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar İngiltərə futbolçusu.

## Klub karyerası
Harrison öz peşəkar karyerasında debütünü Tottenhem klubu ilə 25 oktyabr 2016-cı ildə etmişdir. O, 83-cü dəqiqədə Liverpul klubu ilə qarşılaşmada Corcs-Kevin N'Kudunu əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Tottenhem EFL Kubokunda Liverpula 2-1 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

20 yanvar 2017-ci ildə Harrison icarə əsasında Liqa 2 təmsilçilərindən *Yeovil Taun* klubu ilə mövsüm sonuna qədər müqavilə imzalamışdır. O, Yeovil klubu ilə debütünü 21 yanvar 2017-ci ildə Blekpul klubu ilə oyunda etmişdir. Həmin görüşdə Yeovil Blekpul ilə 2-2 bərabərə qalmışdır.

## Karyera statistikası

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*
Çimərlik (film)

**Çimərlik** () — 2000-ci ildə çəkilmiş, ABŞ və Böyük Britaniyanın birgə istehsalı olan psixoloji triller və macəra filmi. Con Hodj filmin ssenarisini ingilis yazıçı Aleks Qarlandın 1996-cı ildə işıq üzü görən eyniadlı romanı əsasında yazmışdır. Filmin rejissoru Denni Boyldur. Baş rollarda Leonardo DiKaprio, Tilda Suinton və Robert Karlayl oynayır.

Film Berlin Film Festivalında "Qızıl Ayı" mükafatına namizəd göstərilmişdir. Bundan başqa Leonardo DiKaprio bu filmdəki rolu üçün "ən pis aktyor" Moruq Mükafatına (Razzie Awards) namizəd olmuşdur. DiKaprio bu mükafatı 1998-ci ildə "Dəmir maskalı adam" () filmindəki roluna görə almışdır.

## Məzmun
Amerikalı gənc macərapərəst olan Riçardın (Leonardo DiKaprio) səyahət üçün getdiyi Taylandın paytaxtı Banqkokda qaldığı oteldə, qonşu otaqda qalan adamdan aldığı xəritədən istifadə edərək oteldə tanış olduğu Etyen (Giyom Kane) və Fransua (Virjini Leduayen) adlı fransız turistlərlə getdiyi tropik adada yaşadıqlarından bəhs edir.

## Rollarda
* Leonardo DiKaprio — Riçard
* Tilda Suinton — Sal
* Virjini Leduayen — Fransua
* Giyom Kane — Etyen
* Paterson Cosef — Kiti
* Lars Arentz-Hansen — Baqs
* Robert Karlayl — Daffi
* Peter Youngblood Hills — Zef
* Jerry Swindall — Semmi
* Zelda Tinska — Sonca
* Viktoriya Smarfit — Weathergirl
* Daniel Caltagirone — Unhygienix
* Peter Gevisser — Qreqorio
* Lidija Zovkic — Mircana
* Samuel Gough — Gitaraçı
* Staffan Kihlbom — Kristo

## Xarici keçidlər
*
Yaplar

right|thumb|300px|Yap atolluna daxil olan adalardan biri
**Yap** (özünüadlandırma) və ya **yaplı** — Yap adasının yerli xalqı, mikroneziyalılar. Ümumi sayı— 500, bəzi mənbələrdə isə — 5 min göstərilir. Etnik baxımdan belaulara daha yaxındılar. Yerli dil — Yap dilidır. İngilis dili daha geniş yayılmışdır. Əsas din - xristianlıqdır. Ancaq yerli inanclarda üstünlük təşkil edir.
## Mənşəyi
Formalaşmasını avstroneziya xalqları ilə bağlasalarda, yayılma mexanizmi tam öyrənilməyib. Aid olduğu yap dili mikroneziya dilləri daxilində ərimiş. Antropoloji və linqvistik baxımdan yaplar daha çox melaneziya ilə bağlıdır. Daha çox indoneziyanın təsiri görsənir. Yaplar və belaular ümumi mənşə baxımdan filippinlilərə çox yaxındır.
## Sosial qurumlar
Yaplılar ümumi rəhbərə məxsus deyillər. Hər ada öz rəhbərinə malikdir. 8 ada və 8 rəhbər. Cəmiyyət patriarxat xətt üstünlük təşkil edən xüsusi icmalara, edndoqam kastalar bölünür. Rəhbər məhz yüksək kasta daxilindən seçilir. Adaların daxili hissələrində aşağı kastaya məxsus olanlar, sahildə isə daha yüksək kastaya aid olanlar yaşayır və geniş torpaq sahələrinə məxsusdular.
## İnancları
right|thumb|300px|Yap adasından tapılan heykəllər
Ruhlara inanmaq, cadugərlik, ölülərə səcdə geniş yayılıb. Yaplıların öz mifoloqiyası mövcuddur. Yaradıcı allah Enalafdır. O, Leviranın oğludur. Leviran - yeddi uşağın anasıdır. Yaplıların dünyası yeddi göy və yer qatından(yar) ibarətdir.
## Təsərrüfatı
Yaplıların məişəti ümummikroneziya məişətində fərqlənmir. Əsas məşğuliyyəti - balıqçılıq, yam, taro və banan əkini, qayıq tikintisi və s. Geyimləri don və diz qurşaqlarından ibarətdir. Yeməklərində balq, dəniz məhzulları və taro üstünlük təşkil edir. Yapda balıqqulağından, tısbağa zirehindən, şüşə muncuqlardan, daşlardan pul kimi istifadə olunur. Palaudan gətirilmiş daş pulun diametri 2 metrdir.
## Maraqlıdır
thumb|left|Yap pulu - Rai daşı.
* Dünyada ən ağır qəpik - Rai daşları Yap adasındadır. Disk şəkildə hazırlanmış bu daşlar araba təkərini xatırladır. Bəzilərinin ölçüləri 3 metrə çatır. Ən iri rai 6 metr diametrə malikdir.
## Ədəbiyyat
* Энциклопедия «Народы и религии мира», М.-1998.
* М. Стингл. «По незнакомой Микронезии» Москва, изд-во «Наука», 1978, 272 с.
Apomiksis

**Apomiksis**, ( – qarışdırma) – bitkilərin qeyri-cinsi yolla çoxalması. "Apomiksis" termini 1908-ci ildə alman genetiki Qərbi Vinkler tərəfindən elmə daxil edilmişdir. Geniş mənada apomiksis partenogenez, ginogenez, androgenez kimi qeyrimüntəzəm cinsi çoxalma formaları rast gəlinən heyvanlara da (bir çox pərdəqanadlılar, cücülər, bəzi kərtənkələlər, balıqlar və s.) aid edilir. Bəzi bitkilərdə (acıqovuq, qırğıotu, qırtıc, şaxduran və s.) apomiksis müntəzəm surətdə, digərlərində isə (boymadərən, soğan, çibançiçəyi və tütün növlərində) sporadik şəkildə təzahür edir. Becərilən sitrus, bağçiyələyi, alma, qarğıdalı və bir çox başqa bitkilər də meyvəvermənin stabilliyi apomiksisə əsaslanır. apomiksis irsidir və amfimiksisə əlavə olaraq çoxalma sisteminin bir hissəsidir. apomiksis embriogenezdə, sporların və endospermin əmələ gəlməsi prosesində baş verən müxtəlif dəyişikliklərlə şərtlənir. apomiksisin çoxlu formaları arasında ən əsasları rüşeym kisəsinin (dişi qametofitin) əmələ gəlməsi ilə bağlı olan formalardır. Məsələn: dərman acıqovuğunda diplosporla (qeyri-adi meyozla) partenogenez, qaytarma növlərində aposporla (meyoz əvəzinə mitozla) və diplosporla psevdoqamiya üstünlük təşkil edir. apomiksisin xüsusiyyətlərindən taxıl, kartof və s. bitkilərin homoziqot xətlərinin alınmasında, seleksi ya da sitrus bitkilərinin məhsuldarlığının yüksəldilməsində istifadə edilir. Heterozisin möhkəmləndirilməsində və təsərrüfat əhəmiyyətli əlamətləri olan mutant xətlərinin saxlanmasında apomiksisin tətbiqi mümkündür.

## Mənbə
*
2016 Rusiya Müdafiə Nazirliyi Tu-154 qəzası

**2016 Rusiya Müdafiə Nazirliyi Tu-154 qəzası,** 25 dekabr, 2016-cı il tarixində Moskva saatı ilı (UTC+3) 05:50-də Tupolev Tu-154 tipli təyyarə ilə Moskvadan Latakiyaya gedən Qızıl Ordu heyətindən 65 musiqiçi, jurnalist və əsgərləri daşıyan təyyarənin qəzası. Rusiya Müdafiə Nazirliyinin ilkin məlumatlarına əsasən Tu-154 təyyarəsindən kimsə xilas oluna bilinməyib. Təyyarədə ümumi olaraq 93 nəfərin olduğu rəsmi olaraq açıqlanmışdır.

## İstinadlar
Elisabet Şerer

**Elisabet Şerer**  (30 İyul 1914 – 18 Aprel 2013) — Almaniyalı film aktrisası. O, 1942-ci il ilə 2009-cu il arasında 30-dan çox film və televiziya şousunda rol oynamışdır.

## Filmoqrafiyası
* *[[Doktor Krippen (1942, film)|Doktor Krippen]]* (1942)
* *[[İkili həyat (1954, film)|İkili həyat]]* (1954)
* *[[Madxen, Madxen]]* (2001)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Herti Kirxner

**Herti Kirxner**  (3 Sentyabr 1913 – 1 May 1939) — Almaniyalı film aktrisası. O, 1932-ci il ilə 1939-cu il arasında 25-dən çox film və televiziya şousunda rol oynamışdır.

## Filmoqrafiyası
* *[[Qayıqda səkkiz qız (1932, film)|Qayıqda səkkiz qız]]* (1932)
* *[[Qretelin qazandığı ilk mükafat]]* (1933)
* *[[Pappi (film)|Pappi]]* (1934)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Edit Heerdegen

**Edit Heerdegen**  (2 İyul 1913 – 13 İyul 1982) — Almaniyalı film aktrisası. O, 1949-cu il ilə 1982-ci il arasında 50-dən çox film və televiziya şousunda rol oynamışdır.

## Filmoqrafiyası
* *[[Hər kəs tək ölür]]* (1976)
* *[[İlan yumurtası (film)|İlan yumurtası]]* (1977)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Elliptik inteqral

\int\limits_{}^{} R(x,\sqrt{P(x)})dx          (1)

inteqralına baxaq.Burada P(x) dərəcəsi n\geqslant3 olan çoxhədlidir.n=3 və n=4 olduqda (1) şəklindəki inteqrallara elliptik inteqrallar,n\geqslant5 olduqda isə hiperelliptik inteqrallar deyiıir.Abel və Liuvill isbat etmişlər ki,elliptik inteqrallar, ümumiyyətlə, sonlu şəkildə hesablanmir.Göstərmək olar ki, (1) şəklindəki inteqrallar n=3 və n=4 olduqda hesablanan inteqrallar dəqiqliyi ilə aşağıdakı inteqrallardan birinə gətirilir  ( burada 0 parametrdir ) :

\int\limits_{}^{} \tfrac{dx}{\sqrt{(1-x^2)(1-k^2x^2)}}            (2)

\int\limits_{}^{} \tfrac{x^2dx}{\sqrt{(1-x^2)(1-k^2x^2)}}              (3)

\int\limits_{}^{} \tfrac{dx}{\sqrt{(1+nx^2)(1-x^2)(1-k^2x^2)}}                (4)

(2), (3) və (4) inteqrallarını əvəzləmələr vasitəsilə uyğun olaraq aşağıdakı inteqrallara gətirmək olar:

\int\limits_{}^{} \tfrac{d\varphi}{\sqrt{(1-k^2\sin^2\varphi)}}                           (5)

\int\limits_{}^{} \sqrt{1-k^2\sin^2\varphi} \,d\varphi                   (6)

\int\limits_{}^{} \tfrac{d\varphi}{(1-n\sin^2\varphi)\sqrt{1-k^2\sin^2\varphi}}                     (7)

(5), (6) və (7) inteqrallarına uyğun olaraq 1-ci, 2-ci və 3-cü elliptik inteqrallar deyilir.(5) və (6) inteqrallarının \varphi=0 qiymətində sıfra çevrilən ibtidai funksiyalarını uyğun olaraq F(k,\varphi) və E(k,\varphi) ilə işarə edirlər.
Liberal müsəlman hərəkatı

**Liberal müsəlman hərəkatı** və ya **Mütərəqqi və Liberal müsəlman hərəkatları**, İslam dünyasında elmin, inkişafın və müasir dünyaya inteqrasiyanın tərəfdarı olmuş qabaqcıl reformist bir düşüncə sistemidir. Bu hərəkatın tərəfdarları əsasən Avropada olan Renessans dövründən sonra bütün müsəlman aləmində yayılmış, fəqət teokratiya ilə idarə olunan ölkələrdəki təqib və təyziqlərə görə, müvəffəqiyyətsiz olmuşlar.

Bu kimi reformasiya və renessans tərəfdarları olan hərəkatların əksəriyyəti İslamı, Quranı və digər dini mənbə sayıla bilən kitabları fərqli yöndə şərh etmiş və buna görə bəzi dindarlar tərəfindən təyziqlərə məruz qalıblar. Bəzən bu hərəkat dövlət başçılarında da rast gəlinmişdir. Türkiyə Respublikasının qurucusu Mustafa Kamal Atatürk və Pakistan İslam Respublikasının qurucusu Məhəmməd Əli Cinnah demokratiyaya üstünlük verildiyi və müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi bir ölkənin banisi olmuşlar.

Reformasiya, yenilik və mütərəqqi tərəfdarı olan din adamları siyahısına Edip Yüksəl, Məhəmməd Əbdüh, Məhəmməd İqbal, Mahmud Şaltut, Cəmaləddin Əfqani, Ahmet Subhy Mansour, Əli Şəriəti, Irshad Manji, Yaşar Nuri Öztürk kimi şəxsiyyətləri aid etmək mümkündür. Adı çəkilənlərin əksəriyyətləri ya təqib və təyziqlərə məruz qalaraq ölkələrini tərk etmişlər, ya da sərt şəkildə tənqidlərə məruz qalmışlar.

Bəzi liberal düşüncələri müsəlmanlar hərəkatlarının əksəriyyəti məzhəbsiz, təriqətsiz olub, Quranilik cərəyanına bağlı olurlar.

## İstinadlar
Pəltək (film, 2015)

**"Pəltək"** () — ssenari müəllifi və rejissoru Benjamin Kliri olan qısametrajlı dram filmi. Filmin prodüserləri Serena Armitaj və Şan Kristofer Oqilviyedir.

## Məzmun
Tənha həyat sürən mətbəəçi Qrinvud (*Mettyu Nidem*) bütün gücünü toplayıb danışığındakı qüsuru aradan qaldırmağa və eyni zamanda internetdə yazışdığı qızla sevgi münasibəti qurmağa çalışır.

## Rollarda
* Mettyu Nidem — Qrinvud Karsen
* Xloya Pirri —  Elli Parks
* Erik Riçard — Qrinvudun atası
* Sofi Ellerbi — avtobus dayanacağındakı qız
* Riçard Meyson — avtobus dayanacağındakı əsəbi oğlan
* Kelam Sivayer
* Sofi Kotton — qatardakı qız

## Qəbulu
"Pəltək" filmi 2016-cı ildə 88-ci "Oskar" mükafatının təqdimetmə mərasimində Ən yaxşı qısametrajlı bədii filmə görə nominasiyasının qalibi olub.

## Mükafat və nominasiyalar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* Stutterer Allociné saytında
* Filmi izlə (rus dilində)
* Filmi izlə (ingilis dilində)
Herta Vorell

**Herta Vorell**  (20 Sentyabr 1908 – 5 Aprel 1996) — Almaniyalı film aktrisası. O, 1934-cü il ilə 1995-ci il arasında 75-dən çox film və televiziya şousunda rol oynamışdır.

## Filmoqrafiyası
* *[[Əgər musiqi üçün olmasaydı]]* (1935)
* *[[Qırmızı səhləb]]* (1938)
* *[[Əhsən Akrobat!]]* (1943)
* *[[Kapri ulduzlarının altında]]* (1953)
* *[[Heç yerdən əmioğlu (1953 film)|Heç yerdən əmioğlu]]* (1953)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Tatenda Tsumba

**Tatenda Tsumba** (12 noyabr 1991) — Zimbabveli sprinter. Tatenda Tsumba Zimbabveni 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. O, Pekində keçirilən 2015 Dünya Çempionatında 200 metr məsafəyə qaçışda iştirak etmiş və ilk mərhələdəcə məğlub olmuşdur.

## Beynəlxalq turnirləri

## Şəxsi uğurları
**Açıq**
*200 metr – 20.44 (+1.3 m/san, Çula Vista 2016)
**Qapalı**
*200 metr – 21.16 (Kolorado Sprinqs 2016)

## İstinadlar
Qüvvət sıraları

\sum_{n=0}^\infty a_n (x-c)^n=a_0+a_1(x-c)+a_2(x-c)^2+...+a_n(x-c)^n

sırasına c nöqtəsində qüvvət sırası deyilir. Burada a_n əmsalları ədədlərdir. Xüsusi halda c=0 olarsa, onda 
\sum_{n=0}^\infty a_n x^n = a_0 + a_1 x + a_2 x^2 + \cdots.
Bu sıraya sıfır nöqtəsində qüvvət sırası deyilir.

 e^x = \sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!} = 1 + x + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^3}{3!} + \cdots,

 \sin(x) = \sum_{n=0}^\infty \frac{(-1)^n x^{2n+1}}{(2n+1)!} = x - \frac{x^3}{3!} + \frac{x^5}{5!} - \frac{x^7}{7!}+\cdots,

## Toplama və Çıxma
f(x) = \sum_{n=0}^\infty a_n (x-c)^n

g(x) = \sum_{n=0}^\infty b_n (x-c)^n

onda

f(x)\pm g(x) = \sum_{n=0}^\infty (a_n \pm b_n) (x-c)^n.

## Hasil və Bölmə
 f(x)g(x) = \left(\sum_{n=0}^\infty a_n (x-c)^n\right)\left(\sum_{n=0}^\infty b_n (x-c)^n\right)

 = \sum_{i=0}^\infty \sum_{j=0}^\infty  a_i b_j (x-c)^{i+j}

 = \sum_{n=0}^\infty \left(\sum_{i=0}^n a_i b_{n-i}\right) (x-c)^n.

 {f(x)\over g(x)} = {\sum_{n=0}^\infty a_n (x-c)^n\over\sum_{n=0}^\infty b_n (x-c)^n} = \sum_{n=0}^\infty d_n (x-c)^n

## Differensiallama və İnteqrallama

f^\prime (x) = \sum_{n=1}^\infty a_n n \left( x-c \right)^{n-1}= \sum_{n=0}^\infty a_{n+1} \left(n+1 \right) \left( x-c \right)^{n}



\int f(x)\,dx = \sum_{n=0}^\infty \frac{a_n \left( x-c \right)^{n+1}} {n+1} + k = \sum_{n=1}^\infty \frac{a_{n-1} \left( x-c \right)^{n}} {n} + k.


## İstinadlar
Banana Pi

**Banana Pi** — Müxtəlif əməliyyat sistemləri ilə işləyə bilən (Android 4.2, Android 4.4, Lubuntu, Raspbian, Debian, Fedora, Arch Linux, Gentoo, openSUSE, Berryboot, FreeBSD, OpenWrt, Slackware, Tiny Core Linux) bir-lövhəli kompüterdir.

Banana Pi «Lemaker» (Çin) şirkəti tərəfindən ümumtəhsil müəssisələrində STEM (elmi, texnologiyanı, mühəndisliyi və riyaziyyatı ()) təbliğ etmək məqsədiylə yaradılıb.

## Banana Pi M1

## Banana Pi M2

## Banana Pi M3

## Banana Pi M64

## Digər modellər

## İstifadə imkanı olan əməliyyat sistemləri
* Banana Pi üçün Debian (Linux kernel 3.4.105 & mainline; 2015-01-16)
* Banana Pi üçün Raspbian (Linux kernel 3.4.103; 2014-12-26)
* Banana Pi üçün Skratç (Boot to Scratch directly) (Linux kernel 3.4.90)
* Banana Pi üçün Lubuntu (Linux kernel 3.4.103; 2014-12-26)
* Banana Pi üçün openSUSE (openSUSE v1412; Linux kernel 3.4.103; 2014-12-26)
* Banana Pi üçün ArchLinux (Linux kernel 3.4.103; 2014-12-26)
* Bananian Linux (Debian əsasında; Linux kernel 3.4.104+; 2015-01-11)
* Banana Pi üçün Android 4.2.2 & 4.4 (Linux kernel 3.4.39+)
* Banana Pi üçün Fedora (Linux kernel 3.4.103; 2014-12-26)
* Banana Pi üçün Kali Linux (Linux kernel 3.4.103; 2014-12-26)

## [[GitHub]]da mənbə kodu
* Bananapi-dev
* LeMaker Github
* BananaPI SDK

## Raspberry Pi ilə müqayisə
Hərçənd ki, Banana Pi-nin  Raspberry Pi ilə oxşar cəhətləri olsa da, bir-biri ilə əlaqəsi olmasan tamami ilə ayrı-ayrı sistemlərdir
.
«Linux user & Developer» jurnalı onu birbaşa klon oldugunu saymasada, bir çox oxşar cəhətləri olduğunu yazıb
,
linux.com isə onun daha üstün cəhətli klon olduğunu bildirir
.
Lövhədə detalların yerləşməsində cüzi fərqlər olsa da, lövhələrin ölçüləri eynidir. Bundan əlavə, bir çox aksesuarları da Raspberry Pi ilə uyğun deyil.

## Ədəbiyyat
* 
* 

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 

## İstinadlar
Alazan-Həftəran vadisi

**Alazan-Həftəran vadisi** (digər adları: **Alazan vadisi**; **Alazan–Əyriçay vadisi**; **Qanıx-Əyriçay vadisi**) () — Azərbaycan və Gürcüstan ərazisində dağlararası çökəklik. Azərbaycanda və Gürcüstanda Böyük Qafqazın cənub ətəyi boyunca Əyriçay və Qanıxçay (Alazan) arasında yerləşən vadi. Uzunluğu 200–225&nbsp;km, eni 20–40&nbsp;km, dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 200-450 metrdir. Rayonun iqtisadiyyatının əsasını üzümçülük və turizm təşkil edir

Orta əsrlərdə bu ərazidə Qafqaz Albaniyasının Hereti vilayəti yerləşirdi.

Etnik və dil müxtəlifliyi ilə fərqlənir. Gürcülər və azərbaycanlılarla yanaşı burada saxurlar, ingiloylar avarlar, ruslar, osetinlər də məskunlaşıblar.

Gürcüstan ərazisində olan yaşayış məntəqələri: Laqodexi, Kvareli, Snori.

Azərbaycan ərazisində olan yaşayış məntəqələri: Balakən rayonu, Zaqatala rayonu, Qax rayonu.
## Heyvanat aləmi
Hazırda vadidə meşələrin 80- 90%-nin qınlıb yerində yaşayış məntəqələrinin salınması və ya kənd təsərrüfatında işlədilən kimyəvi maddələr, brokonyerlik və digər səbəblərdən hçyvanat aləminin kəsgin azalmasına gətirib çıxarmışdır. Hazırda burada tirandaza (oxlu kirpi), yarasalar, safsar, çaqqal, canavar, tülkü, süleysin, yunan tısbağası, kərtənkələlər, ilanlar və s. rast gəlinir. 1942-ci ildə Amerikadan gətirib İsmayıllı rayonunda meşəyə bupaxılan çəkisi 7-8 kq olan və olduqca tez çoxalan yırtıcı məməli heyvan - yenot Böyük Qafqazın cənub yamacı rayonlarında yayılaraq kiçik həşəratlardan tutmuş, quşlarla, məməli heyvanlarla və meyvələrlə qidalanır. Turac, qırqovul, bildirçin və s. quşların sayının azalmasında yenotlar əsas yer tutur. Qanıx-Həftəran vadisində olduqca çoxlu quş növləri, vəhşi bal anları, bir çox gecə və gündüz kəpənək növləri geniş yayılmışdır.

## İstinadlar
Qərbi Keyp vilayəti

**Qərbi Keyp** və ya **Qərbi Kap** (; ; ) — Cənubi Afrikanın cənub-qərbində vilayət. 1994-cü ildə ölkənin inzibati ərazi bölgüsündən sonra yaradılmışdır. Mərkəzi Keyptaun şəhəridir.

## İnzibati bölgü

Qərbi Keyp vilayəti 1 metropoliten bələdiyyəsi, və 24 yerli bələdiyyəsinə bölünən 5 rayon bələdiyyəsindən ibarətdir:

* Keyptaun şəhəri bələdiyyəsi
**[[Qərbi Sahil Rayon Bələdiyyəsi|Qərbi Sahil Rayonu]]:* Matzikama, Sederberq, Berqrivier, Saldanha Körfəzi, Suartland
**[[Şərab Torpağları Burunu Rrayon Bələdiyyəsi|Şərab Torpağları Burunu Rayonu]]:* Uitzenberq, Drakenşteyn, Stellenbox, Breede Vadisi, Lanqeberq
**[[Overberq Rayon Bələdiyyəsi|Overberq Rayonu]]:* Seeuoterskloof, Overstrand, Aqulhas Burunu, Suellendam
**[[Eden Rrayon Bələdiyyəsi|Eden Rayonu]]:* Kannaland, Hessequa, Mossel Körfəzi, Corc, Oudtşoorn, Bitou, Knısna
**[[Mərkəzi Karoo Rayon Bələdiyyəsi|Mərkəzi Karoo Rayonu]]:* Lainqsburq, Şahzadə Albert, Byufort Qərb

## İstinadlar
Çonqar yarımadası

**Çonqar yarımadası** () —  Azov dənizinə daxil olan Sivaş körfəzinin şimalında yerləşən yarımada. İnzibati cəhətdən Xerson vilayəti Qeniçek rayonu ərazisinə daxildir. Çonqar boğazı ilə birlikdə Siaş yarımadasını iki yerə ayırır. Çonqar yarımadası çox saylı damba və körpülərlə Krım yarımadasına birləşir. 
Yarımadada eyni adlı kənd yerləşir.

## Hərbi əhəmiyyəti
Çonqar yarımadası Or bərzəxi və Arabat əqrəbi ilə birlikdə Krımın materikə birləşməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. İstər Rusiya vətəndaş müharibəsi və İkinci Dünya müharibəsi dönəmində burada şiddətli döyüşlər getmişdir.. Burada general Vrangelin rəhbərliyi və fransız mühəndislərin iştirakı ilə Çonqar güçləndirilmiş müdafiə xətti qurulmuşdur.

2014-cü ilin fevral-dekabr ayları Ukraynaya məxsus PPX yaxınlığı və Çonqar kəndidə daxil olmaqla Rusiya ordusunun nəzarətində olmuşdur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Conqar yarımadası
* Conqar — Krımda siyasət
* Conqar kəndinin xəritəsi