Vladimir Menşov

**Vladimir Valentinoviç Menşov** (; ) — sovet və rus aktyoru, kinorejissoru idi.
O, filmlərində rus adi insanının və fəhlə sinfinin həyatını təsvir etməsi ilə tanınırdı. Menşov əsasən aktyor kimi fəaliyyət göstərsə də, daha çox rejissoru olduğu filmlərlə məşhurlaşmışdır. Xüsusilə 1979-cu ildə çəkdiyi melodram janrlı *[[Moskva göz yaşlarına inanmır (film, 1979)|Moskva göz yaşlarına inanmır]]* filmi ilə tanınır; bu film Ən yaxşı xarici dildə film üzrə Akademiya mükafatına layiq görülmüşdür.
Filmdə baş rolu ifa edən aktrisa Vera Alentova Vladimir Menşovun qızı Yuliya Menşovanın anasıdır.

## Bioqrafiyası
Menşov azərbaycanlı SSR-in paytaxtı Bakıda rus ailəsində anadan olmuşdur.
Atası Valentin Mixayloviç Menşov dənizçi, sonradan isə NKVD əməkdaşı olmuş, anası Antonina Aleksandrovna Menşova (qızlıq soyadı Dubovskaya) evdar qadın idi. Atasının işi ilə əlaqədar ailə Bakı, Arxangelsk və Astraxan şəhərlərində yaşamışdır.

Gənclik illərində Menşov zavodda tornaçı-şagird, Vorkutada mədəndə fəhlə, Bakıda dalğıc gəmisində matros, həmçinin Astraxan Dram Teatrında dublyor aktyor kimi çalışmışdır.
1961-ci ildə Moskva Bədii Teatr Məktəbinin aktyorluq fakültəsinə daxil olmuşdur. Təhsilinin ikinci ilində həmin məktəbdə oxuyan aktrisa Vera Alentova ilə evlənmişdir.
1965-ci ildə aktyorluq fakültəsini bitirmişdir. Məzun olduqdan sonra iki il Stavropol Vilayət Dram Teatrında aktyor və rejissor köməkçisi kimi çalışmışdır.

1970-ci ildə VGİK-in bədii film rejissorluğu üzrə aspiranturasını bitirmişdir (Mixail Rommun emalatxanası).

1970–1976-cı illərdə Menşov Mosfilm, Lenfilm və Odessa Kinostudiyasında müqavilə əsasında çalışmışdır.
O, diplom işi kimi *İncəsənətin qavranılmasının dialektikası məsələsinə dair, yaxud itirilmiş xəyallar* adlı qısametrajlı film çəkmiş, Marietta Şaginyanın *Mess-Mend* romanının səhnə variantını yazmış (bu əsər Leninqrad Gənclər Teatrında səhnələşdirilmişdir), həmçinin Lenfilmin sifarişi ilə *Sərhəddə xidmət edirəm* filminin ssenarisini qələmə almışdır.

Bu illərdə onun aktyorluq karyerası da başlamışdır: o, sinif yoldaşı Aleksandr Pavlovskinin diplom filmi *Xoşbəxt Kukuşkin*də baş rolu ifa etmişdir. Film Odessa Kinostudiyasında çəkilmişdir. Menşov həmçinin ssenarinin müəlliflərindən biri olmuşdur. Film “Molodist-71” Kiyev Film Festivalında əsas mükafata layiq görülmüşdür.
1972-ci ildə Aleksey Saxarovun çəkdiyi *Öz yerində olan adam* filmində rol almışdır.
1973-cü ildə Almatıda keçirilən VI Ümumittifaq Film Festivalında ən yaxşı aktyor ifasına görə birinci mükafat almışdır.

Aktyor kimi Vladimir Menşovun 117 rolu vardır. Onun iştirak etdiyi ən məşhur filmlər arasında aşağıdakılar yer alır:
* *[[Çar I Pyotrun zəncisini necə evləndirdilər]]* (1976)
* *[[Nofelet haradadır?]]* (1987) 
* *[[Gecə keşikçisi]]* (2004)
* *[[Gündüz keşikçisi]]* (2006) 
* *[[Əfsanə № 17]]* (2013).

Menşovun rejissor kimi debütü 1976-cı ildə baş tutmuşdur; bu, *[[Praktik zarafat (1977 film)|Praktik zarafat]]* filmi idi.
Menşovun ikinci filmi — *[[Moskva göz yaşlarına inanmır]]* — Rusiyada kassada rekord göstəricilərdən birinə nail olmuş, SSRİ Dövlət mükafatına layiq görülmüş və daha sonra “Oskar” (1981) — Ən yaxşı xarici dildə film mükafatını qazanmışdır.
Film iyirmi il ərzində üç qadının həyat hekayəsindən bəhs edir və eyni zamanda böyük kassauğuru əldə etmişdir.

1984-cü ildə Menşov Vladimir Qurkinin pyesi əsasında çəkilmiş *[[Sevgi və göyərçinlər]]* filminin rejissoru olmuşdur.

Vladimir Menşov həmçinin aşağıdakı filmlərə rejissorluq etmişdir:
* *[[Nə qarışıqlıq!]]* (1995),
* *[[Tanrıların qısqanclığı]]* (2000) və
* *Böyük vals*.
* *Böyük vals* filmi tamamlanmamışdır.

O, aşağıdakı filmlərin ssenari müəllifi olmuşdur:
* *Sərhəddə xidmət edirəm* (1973),
* *Gecə qısadır* (1981),
* *[[Nə qarışıqlıq!]]* (1995),
* *Böyük vals* (2008).

Menşov həmçinin bir sıra filmlərin prodüseri olmuşdur; bunlara aşağıdakılar daxildir:
* *Şərin sevgisi* (1998),
* *[[Çin xidməti]]* (1999),
* *[[Kadril]]* (1999),
* *[[Tanrıların qısqanclığı]]* (2000),
* *Qonşu* (2004),
* *[[Daş toplama zamanı]]* (2005),
* *Şallar* (2006) və
* *Böyük vals*.

2004-cü ildə Menşov Birinci Kanalda yayımlanan *[[Son qəhrəman]]* televiziya şousunun aparıcısı olmuşdur.

Vladimir Menşov Mosfilm kinostudiyasının törəmə şirkəti olan “Film Studio Genre”nin baş direktoru və bədii rəhbəri olmuşdur.

2011-ci ildə Rusiya Akademiya Mükafatı komitəsinin sədri kimi Menşov Nikita Mixalkovun *[[Günəşdən yanmışlar 3: Sitadel]]* filminin 2011-ci il “Oskar” mükafatına Rusiyanın namizədi kimi irəli sürülməsi qərarını imzalamaqdan imtina etmişdir.

O, Rusiya Federasiyasının Krımı ilhaq etməsini dəstəkləmiş, bunun nəticəsində 2015-ci ildə Ukraynada “qara siyahı”ya salınmışdır.

## Mükafatlar

Vladimir Menşov — RSFSR-in Əməkdar artisti (1984), Rusiyanın Xalq artisti (1989),
RSFSR Dövlət mükafatı laureatı (1978, *Ralli* filminə görə) və
SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1981, *[[Moskva göz yaşlarına inanmır (film, 1979)|Moskva göz yaşlarına inanmır]]* filminə görə).
* “Vətən qarşısında xidmətlərə görə” ordeni, IV dərəcə (1999)
* “Moskva qarşısında xidmətlərə görə” nişanı (30 iyul 2009)
* “Vətən qarşısında xidmətlərə görə” ordeni, III dərəcə (2010)
* *[[Əfsanə № 17]]* filmində ikinci plan rolu üzrə “Qızıl qartal” mükafatı (2014)
* “Vətən qarşısında xidmətlərə görə” ordeni, II dərəcə (2017)

### Siyasi baxışları və fəaliyyəti
1995-ci ildə Dövlət Dumasına seçkilər zamanı Menşov “Həmkarlar ittifaqları, Rusiya sənayeçiləri, Əmək ittifaqı” federal siyahısına daxil edilmişdir. 1999-cu ildə o, Ümumrusiya partiyasının rəyasət heyətinin üzvü olmuşdur. Moskva vilayətində vitse-qubernator vəzifəsinə Anatoli Dolqolaptsev ilə birlikdə namizədliyini irəli sürmüşdür.
2001-ci ilin aprelində Menşov yeni seçilmiş Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Çeçenistan siyasətini dəstəkləyən məktuba imza atmışdır.

2003-cü ildə Menşov Vahid Rusiya partiyasına üzv olmuşdur.
2010-cu ildə *[[Esquire (jurnal)|Esquire]]* jurnalına verdiyi müsahibədə partiyaya təsadüfən daxil olduğunu, buna görə peşman olduğunu və partiyanın fəaliyyətinə ironik yanaşdığını bildirmiş, lakin qalmaqaldan qaçmaq üçün sıralarını tərk etmədiyini qeyd etmişdir.
Bununla belə, 2016-cı il parlament seçkiləri zamanı Menşov “Vahid Rusiya” partiyasının etibarlı nümayəndələrindən biri olmuşdur.

2007-ci ildə Vladimir Putinin üçüncü prezidentlik müddəti ehtimalı ilə bağlı suala cavab verən Menşov bu ssenariyə “kəskin mənfi” yanaşdığını bildirmiş və mövcud dövlət başçısına alternativ olmadığını iddia edən həmkarlarını tənqid etmişdir.

2018-ci il prezident seçkiləri zamanı Menşov Putinin etibarlı nümayəndələrindən biri olmuşdur.
Lakin Menşov 2016-cı ildə bildirmişdir ki, o, həmişə kommunistlərə səs vermişdir və Sovet İttifaqını müsbət qiymətləndirdiyini qeyd etmişdir.

2011-ci ildə siyasi baxışları ilə bağlı verdiyi müsahibədə Menşov bildirmişdir:
“İllər keçdikcə mənim üçün tam aydın oldu: əgər antisovetizm yolunu tutsan, mütləq açıq rusofobiyaya gəlib çıxacaqsan.”

Menşov Krımın Rusiya tərəfindən ilhaqını dəstəkləmiş, həmçinin Donbasla “yenidən birləşmə”nin zəruriliyi barədə fikirlərini ifadə etmişdir. O, həmçinin Zaxar Prilepinə “Donbas üçün” yardım məqsədilə 1 milyon rubl vermişdir. 2017-ci ildə Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti Menşovun ölkəyə girişini 5 il müddətinə qadağan etmişdir.

Menşov 2021-ci il qanunverici seçkilərində Ədalətli Rusiya partiyasının federal siyahısı üzrə Dövlət Dumasına namizədliyini irəli sürməyi planlaşdırırdı.

## Şəxsi həyatı və vəfatı
Menşov 1962-ci ildə aktrisa Vera Alentova ilə evlənmişdir. Onların bir qızı — Yuliya Menşova olmuşdur.

O, 81 yaşında COVID-19 infeksiyasının fəsadları nəticəsində vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*