open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yaponiya imperator evi

**Yaponiya imperator evi** (yap. 皇室 *ко:sitsu*) — yapon monarxik sülaləsini — imperator və onun ailə üzvlərini bildirmək üçün istifadə olunan ümumi ad.

## Ad
* *ко:sitsu* (yap. 皇室) — müasir rəsmi adı;
* *teysitsu* (yap. 帝室) — 1945-ci ilə qədər istifadə olunan adı;
* *tenno:ка* (yap. 天皇家) — müasir populyar adı. Hər üç ad azərbaycan dilinə "imperator evi" kimi tərcümə olunur.

## Qısa məlumat
Kontekstdən asılı olaraq, imperator ailəsinə imperatorun öz ailəsiylə yanaşı onun yaxın qohumlarının da ailələrini aid edirlər. Yapon taxtının varislik qaydaları və imperator ailəsinə mənsubluq kriteriyaları 16 yanvar 1947-ci ildən İmperator evi haqqında qanunla tənzimlənir. Evin başçısı imperator hesab olunur, o olmadıqda isə regent. Yaponiya imperator evinin idarəçilik və təsərrüfat məsələləri ilə bağlı qərarlar imperator evi şurasında və xüsusi orqan olan Nazirlər kabinetində qəbul edilir. Mövcud konstitusiyaya əsasən, imperator evinin mülkiyyəti dövlətə məxsusdur, buna görə də evin üzvlərinin mülkiyyətin ötürülməsi və əldə edilməsi məsələlərində hüquqları məhduddur. Yaponiya imperator evinin büdcəsi Yaponiya Parlamenti tərəfindən təsdiqlənir. 1889–1947-ci illərdə qüvvədə olan konstitusiyaya əsasən, bütün Yaponiyaya aid olan ümumi hüquqi normalar imperator evinə aid edilmirdi və parlament evin işlərinə qarışmaq hüququna malik deyildi. Administrativ işlərlə imperator özü məşğul olurdu, ona bu işdə İmperator sarayı nazirliyinin rəhbəri köməklik edirdi. 1889-cu il Konstitusiyası qəbul olunana qədər imperator evi 752-ci ildə qəbul edilmiş Tayxo Kodeksinə əsasən idarə olunurdu. Yapon tarixi ənənəsinə əsasən imperator evi artıq 2500 ildir ki fəaliyyət göstərir. Evin əsası e.ə. 660-cı ildə əfsanəvi imperator Dzimmu tərəfindən qoyulub. Evin hal-hazırkı başçısı imperator Akixito hesab olunur və o, öz ailəsiylə birgə Tokio imperator sarayında yaşayır. 

## Ştandartlar
Yaponiya imperator evi haqqında 1926-cı ildə qəbul edilən qətnaməylə təsdiq edilmişdir.
File:Flag of the Japanese Emperor.svg| İmperator
File:Japan Kou(tai)gou Flag.svg| Həyat yoldaşı
File:Japan Sessyo Flag.svg| Regent
File:Japan Koutaisi(son) Flag.svg| Şahzadə (oğlan)
File:Japan Koutaisi(son)hi Flag.svg| Şahzadə (qız)
File:Japan Kouzoku Flag 16ben.svg| Üzv


## İstinadlar


Yaponiya Konstitusiyası. Maddə 8.

Yaponiya Konstitusiyası. Maddə 88.

皇室儀制令(大正15年皇室令第7号)
Estoniya Televiziyası

** Eesti Televisioon () ** — 19 iyul 1955-ci il tarixində fəaliyyətə başlayan, Estoniyanın ilk milli və ictimai televiziyasıdır. Avropa Yayım İttifaqının üzvüdür.
Züleyxa (ad)

**Züleyxa** — müsəlman qadın adı.

* Züleyxa — yəhudi əfsanəsi və müsəlman yazılarında Potifarın həyat yoldaşına verilən ad.
* Züleyxa Əsədullayeva — ABŞ azərbaycanlısı.
* Züleyxa Hacıyeva — Azərbaycan diktoru.
* 
* Züleyxa Seyidməmmədova — Azərbaycan SSR ictimai təminat naziri (1952–1974)
* Züleyxa xanım Vəliyeva — Tağıyev Qızlar Gimnaziyasının ilk məzunlarından biri

## Həmçinin bax
* Yusif (ad)
Aka Morçiladze

**Aka Morçiladze** (; 10 noyabr 1966, Tbilisi) — gürcü yazıçı.

## Həyatı
Aka Morçiladze 1966-cı ildə anadan olub, əsərləri bir çox Avropa dillərinə tərcümə olunub. Hl-hazırda Londonda yaşayır. "Madatov adasına gediş və dönüş" postmodern üslubda yazılmış müəllifin ən məşhur romanlarından biridir. Əsərdə azərbaycanlılar və Bakıyla bağlı maraqlı süjetlər var. Ümumən, Aka Morçiladzenin şəxsində çağdaş gürcü ədəbiyyatı ilə tanış olmaq bizim oxucular üçün maraqlı olacaq. İki qonşu ölkənin bu gün ədəbiyyatını dəyərləndirmək baxımından bu roman xarakterikdir.

## Əsərləri
* Gürcüstan Noutbuklar, Bakur Sulakauri Nəşriyyat, 2013
* Obolé, Bakur Sulakauri Nəşriyyat, 2011
* Mameluk, Bakur Sulakauri Nəşriyyat, 2009
* Bir Gürcüstanda, Saga nəşriyyatı, 2008
* Köhnə Hearts və qılınc, Bakur Sulakauri Nəşriyyat, 2007
* 2007-ci il Tiflis Bakur Sulakauri, Nəşriyyat, Maid
* Kağız Bullet, Bakur Sulakauri Nəşriyyat, 2006, 2011
* Venera yuxu, Bakur Sulakauri Nəşriyyat, 2005
* Mr. Deaxley nin Silent Box, Bakur Sulakauri Nəşriyyat, 2005
* Santa Esperanza, Bakur Sulakauri Nəşriyyat, 2004, 2008-ci il
* Kitab, Bakur Sulakauri Nəşriyyat, 2003, 2011
* Digər, Bakur Sulakauri Nəşriyyat, 2002, 2011
* Madatov adasına gediş və dönüş, Bakur Sulakauri Nəşriyyat, 1998, ISBN 978-9952-5672-3-6
* Qarabağa gəzinti, 1992 Film - 2005.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Madatov adasına gediş və dönüş

**Madatov adasına gediş və dönüş** - Aka Morçiladzenin romanı.Postsovet dönəmi Gürcü ədəbiyyatının ən parlaq imzalarından biri Aka Morçiladzenin "Madatov adasına gediş və dönüş" adlı romanı Alatoran Yayınlarında işıq üzü görüb. 

## Məzmun
"Madatov adasına gediş və dönüş" romanını oxuyarkən insan fərqli  düşüncələrin şahisi olur. Rəngsaz Hafo romanın əsas qəhrəmanıdır. Sənətində əsl peşəkar olan Hafo cəmiyyət tərəfindən əxlaqsız hesab olunur. İnsanlardan ondan şikayətlər edirlər. Hafo kişibazlıqda günahkar bilinir. Hətta romanda elə bir məqam var ki, yeddi kişi birlikdə münasibətdə olurlar. Rəngsaz lal oğlanı evinə gətirir. İnsanlar deyir ki,  o oğlan Hafonun arvadını əvəz edir.

Guya ki, həmin uşağı Hafo qorxutmuş və bu qorxunun nəticəsində uşaq lal olmuşdu. Hafonu sevmirlər, sevməmələri üçün yetərincə səbəbləri var. O, heç kimdən çəkinmir, insanlara qürurla baxır. Bütün həyatı dedi – qodularla dolu olsa da heç nəyə əhəmiyyət vermir. Bəlli bir həqiqət var ki, Hafo təkcə rəngsaz deyil, başqa işlərlə də məşğuldur və bu işlər insanlarda nifrət duyğusu yaradır.

Romanda keşiş obrazı var. Belə ki, Hafonun etdiyi əxlaqsız hərəkətlərə görə insanlar keşiş Zaxariya ataya şikayət edirlər. Parmeniy ağa Zaxariya ataya söyləyir ki, Hafonun varlığı məhəlləmizin əxlaqını pozur. O , insanları pis yola çəkir.

Burada təriqət parçalanmasının yaratdığı  gərginlik hiss olunur. Zaxariya ata kəskin qərar verməkdə çətinlik çəkir. Çünki özü də Hafonun əməllərindən çəkinir. Keşiş Hafonu görmək üçün evinə yollanır, lakin tapa bilmir, sonra Hafo özü kilsəyə gəlir. Keşiş isə onu kilsəyə qəbul etmək ismətir. Acıqlanır ki, sənin dinin, fikirlərin məlum deyil. Əsərin bu hissəsini oxuduğum zaman Kamyunun “ Yad ” povestini xatırladım. Hafo ilə Zaxariya atanın dialoqu ilə Mersonun keşişlə söhbəti arasında oxşarlıq var. Hafo da Merso kimi dinə qarşı etinasız münasibət göstərir. Keşişlərələ söhbətdə onlarla məzələnirlər. Hafo keşişə deyir :
- Sənə nə lazımdır ? Çörəyimi çətinliklə qazanıram, vəssalam.

Zaxariya atasa öz – özünə danışır, nə zavallı adamdır, öz dinini də bilmir. Zakariya atanın müəmmalı ölümü romana olan marağımı daha çox artırdı. Araşdırma aparılsa da  keşişin ölümünü təsadüfi bədbəxt hadisə adlandıraraq istintaqa son qoyuldu.

Halfo general Şavişvilinin evindən qiymətli əşyaları oğurlamaqda günahkar bilinir. Onun ölümü vəziyyəti daha da çətinləşdirir. Kim idi onu öldürən, məqsədi nə idi ? İstintaq prosesi polkovnik Korqanova həvale edilir. O Korqanov ki, uzun müddət heç bir uğur qazanmayıb, yüksək nailiyyəti yoxdur. Təhmətlərlə rastlaşır. Bəs bu cinayətin istintaq prosesinin ona tapşırılmasında səbəb nədir ? Qatil tapılırmı ? Bu suallara cavab tapmaq üçün romanı oxumaq lazımdır .
## Xarici keçidlər
Madatov adasına gediş və dönüş - goodreads.com

## İstinadlar
Serb kiril əlifbası

**Serb kiril əlifbası** (/*srpska ćirilica*) — Serbiyalı dilçi Vuk Karadjiç tərəfindən 1818-ci ildə inkişaf etdirilmiş Serb dili üçün kiril qrafikasının yenidən işlənilməsi. Bu standart müasir Serbiya, Bosniya və Monteneqronun yazı standartları üçün istifadə olunan iki əlifbadan biridir.

Serb kiril əlifbası  və nin işində Makedoniya əlifbası üçün əsas hissə kimi istifadə olunub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Omniglot – Serbiya, Xorvatiya və Bosniya
Karl Rensom Rocers

**Karl Rensom Rocers** (; ) — amerikan psixoloqu, humanistik psixologiyanın banilərindən biridir (Abraham Masslou ilə birgə). Rocers subyektin sosial mühüm ilə qarşılıqlı əlaqəsi zamanı fomalaşan "mənlik konsepsiyasını" şəxsiyyətin quruluşunun mühüm tərkib hissəsi hesab edirdi. Rocers qeyri direktiv psixoterapiyanın yaradılmasında mühüm rol oynamış və onu "şəxsiyyət yönümlü psixoterapiya" (ing. person-centered psychotherapy) adlandırmışdır. 1947-ci ildə ABŞ psixologiya assosasiyasının prezidenti olmuşdur.

Rocers öz üsulunu universal hesab edirdi. Belə ki, həmin üsulu mədəniyyətindən, fəaliyyət sahəsindən, dini baxışlarından asılı olmayaraq müxtəlif müştəri tiplərinə həm qruplar (tələbəvə şagirdələrə, əmək kollektivlərinə), həm də fərdi (məktəblilərə, valideynlərə, veteranlara) şəkildə tətbiq etmək mümkündür. Bu metod həm fərddaxili, həm də fərdlər arası və qruplararası münaqişələrin həllində istifadə edilə bilər.

Rocersin "şəxsiyyət yönümlü psixoterapiya"sı müştərilərin üzləşdiyi müxtəlif əməli problemlərin həllində istifadə edilir. Həmin problemlər aşağıdakılardır: peşəkar fəaliyyətlə bağlı problemlər, ər-arvad münasibətlərində olan problemlər, psixoloji pozuntular və s. Son illər bu üsul tepapevtlər tərəfindən uğurla tətbiq edilir. Müəllif özü bildirir ki, "10 il əvvəl qeyri-direktiv yanaşmanı tətbiq edən terapevt hər müştəri ilə orta hesabla 5–6 müayinə həyata keçirirdisə (nadir hallarda 15), "şəxsiyyət yönümlü psixoterapiya"nın tətbiqi nəticəsində 15–20 müsahibə kifayət edir" 

Rocers "şəxsiyyət yönümlü psixoterapiya"nın problemli uşaqlarla münasibətdə səmərəli olması xüsusi ilə qeyd edirdi. Bu sahədəki fəaliyyət zamanı əksər hallarda verbal ünsiyyət çox az olur və ya ümumiyyətlə müşahidə edilmir. Burada ən vacib məqam qrup şəklində tepariyadır. Bu cür tepariya üsulu nəinki problemli uşaqlarda, həmçinin yetkin insanlarda da səmərə verir. Bu üsulun mahiyyətini tərəf müqabilinin hərəkətlərini izləmək və əyani şəkildə örnək götürməkdən ibarətdir.

## Sitatları
* "…İnsan müəyyən bir növə aiddir və həmin növün xüsusiyyətlərinə malikdir. Bu xüsusiyyətlərdən biri insanın sosiallaşmaya və qarşılıqlı münasibətlərə olan "sağalmaz" tələbatıdır.
* İnsan özünün deyil, digər şəxslərin gözləntilərini doğrultmağa cəhd göstərdikdə çoxlu sayda problem meydana gəlir.
* Hər birimiz iki ayrıca hissədən ibarədir (ruh və bədən) və biz onları ciddi cəhdlə birləşdirməyə, inteqrasiya etməyə çalışırıq.
* Xeyirxahlıq ona inanmayan insanların qarşısına nadir hallarda çıxır.
* "Kim sizə deyib ki, kimsə sizi sevməyə borcludur? Bu harda yazılıb?
* Nüfuzlu şəxslərin nəzəriyyələrində də səhvlər ola bilər

## Mənbə
* Ümumi psixologiya. Prof. S. İ. Seyidov və prof. M. Ə. Həmzəyevin elmi redaktorluğu ilə.
* http://www.tehsilproblemleri.com/?p=8673 

## İstinadlar
Şəbəkə gərginliyi

**Şəbəkə gərginliyi** — dəyişən cərəyanın elektrik şəbəkəsində gərginliyin orta kvadrat qiyməti.

Elektrik enerji təchizatının iki prinsipial xüsusiyyəti var: gərginlik və tezlik. Cənubi Amerika və Avstraliyanın, Asiyanın, Afrikanın böyük hissəsində , Avropada 230 V gərginlik və 50 Hs tezlik istifadə edilir. Şimali Amerikada isə 120 V gərginlik və 60 Hs tezlik istifadə olunur. Digər gərginliklər də mövcuddur və bəzi ölkələrdə 230 V gərginlik və ancaq 60 Hs tezlik istifadə olunur.
Əbdürrəhman xan (Həştərxan xanı)

**Əbdürrəhman xan**() (1545-ci ildən sonra ölüb) —Əbdülkərim xanın yeganə oğlu, 1533-1537-ci illərdə və 1539-1545-ci illərdə Həştərxan xanlığının hakimi.

## Həyatı

Əbdürrəhman xan  1533-cü ildə noğayların yardımı ilə Ağgöbək xanı devirib taxta əyləşdi. 1537-ci ildə həmin ordanın səyi ilə taxtdan endirildi. Onun yerinə Dərvişəli xan əyləşdirildi.1539-cu ildə hakimiyyətini qaytardı.

Əbdürrəhman xan 1545-ci ildə noğaylar tərəfindən taxtdan kənarlaşdırıldı. Sonrakı taleyi məlum deyil.

## Həmçinin bax

* Həştərxan xanlığı 
* Əbdülkərim xan
Pol Keres

**Pol Petroviç Keres** (; ) — Estoniya və Sovet şahmatçısı. Pol 1930-cu illərin ortalarından 1960-cı illərin ortalarına qədər dünyanın top oyunçuları arasında olub.

Keres dünya çempionatında 5 dəfə az fərqlə çempionluq şansını qaçırıb. O 1938-ci ildə AVRO turnirində qalib gəldi hansi ki, bu ona Aleksandr Alyoxinlə yarışma imkanı yaratdı. Amma İkinci Dünya müharibəsi görə oyun keçirilmədi. Müharibədən sonra Keres 4 dəfə ardıcıl Namizədlər Turnirində ikinci yeri tutdu.

Bu və digər nəticələr ərzində bəzi şahmat tarixçiləri hesab edirdilər ki, dünya çempionu olmayan ən güclü oyunçudur və tarixin ən böyük oyunçularından biridir. Ona "Pol İkinci", "Əbədi İkinci", "Şahmatın Şah Şahzadəsi (Şeyxi)"("The Crown Prince of Chess") ləqəbi verilmişdir. Keres Viktor Korçnoy və Aleksandr Belyavskiy ilə yanaşı doqquz dünya çempionuna tarixdə hamıdan çox sözsüz qalib gəlib.

## Erkən həyatı
Keres şahmatı ilk dəfə atasından və böyük qardaşı Haralddan (sonra görkəmli fizik öz tələbələrinə: "Mən Polun qardaşı deyiləm, Pol mənim qardaşımdır" zarafatla deyir) öyrənir. Yaşadığı kiçik şəhərdə şahmat ədəbiyyatının az olmasında görə Pol şahmat notasiyasi (şərti işarələr, fiqurların yazılışı) haqqında gündəlik qəzetdəki şahmat məsələri və yığılmış 1000 oyunlar əlyazma kolleksiyasından öyrənir. İlk günlərində, o brilliant və kəskin hücüm üslübü üçün tanınırdı.

Keres 3 dəfə Estoniyanın məktəbli çempionu olur (1930, 1932, 1933). Onun oyunları məktəbdə oxuyan zaman yazışmalı şahmatdan (correspondence chess) sonra püxtələşir. Təxminən 500 yazışmalı şahmat oynayır, birinci mərhələdə 150 yazışmalı oyun eyni zamanda olur. 1935-ci ildə Pol Beynəlxalq Fernschachbund (IFSB) beynəlxalq yazışmalı şahmat çempionluğunu qazanır. 1937-ci ildən 1941-ci ilə qədər Tartu Universitetində riyaziyyat təhsil almış və bir neçə universitet daxili yarışlarda iştirak edir.

## İstinadlar
Ramin

**Ramin** — Azərbaycan kişi adı.

*Ramin Hacılı — Azərbaycanlı siyasi aktivist
*Ramin Şıxəliyev — Azərbaycan aktyoru.
*Ramin Mahmudzadə — 
*Ramin Hacıyev — Azərbaycan rejissoru, aktyor.
*Ramin Musayev — Azərbaycan Peşəkar Futbol Liqasının prezidenti. 

;Digər
*Ramin (film, 1988)

## Həmçinin bax
* Raminli
*Veys və Ramin (dəqiqləşdirmə)
Əbdülkərim xan

**Əbdülkərim xan**(; ? — 1520)—Həştərxan xanlığının hakimi.

## Həyatı
Əbdülkərim xan Əhməd xanın nəvəsidir.Böyük ordanın yardımı ilə Qasım xanı devirib hakimiyyətə yiyələndi. Bu ordanın tərəfində Krım xanlığı və Rusiya ilə müharibələr apardı. Böyük ordanın zəifləməsindən sonra müstəqil siyasət yürütməyə başladı.1498-ci ildə Seyid Məhəmməd xanın yürüşünü dəf etdi. Böyük ordanın süqutundan sonra Krım xanlığı və Noqay Ordasıına meyil etdi.

## Həmçinin bax
* Həştərxan xanlığı
Yaeyama adaları

**Yaeyama** () —  Sakişima adaları qrupuna və Ryukyu arxipelaqının tərkibinə daxil olan adalar. Senkaku adaları ilə birlikdə Okinava prefekturası ərazisinə daxildir.

## Coğrafiyası
Arxipelaqın sahəsi 585,57&nbsp;km² təşkil edir. Ən iri adası İriomote — 289&nbsp;km², İşiqaki — 222,6&nbsp;km², Yonaquni — 28,95&nbsp;km², Hateruma — 12,7 км² və Kuroşima — 10&nbsp;km².

Arxipelaqın əhalisi 53 627 nəfər (2011) təşkil edir. Onlardan 48 139 nəfəri İsiqaki, 3907 nəfəri  Taketomi və 1581 nəfəri Yonaquni dairələrində yaşayır.

Ən hündür zirvəsi 529 metr olub (Omoto dağı) İşiqaki adasında yerləşir. Adaların ən iri şəhəri məhz eyni adlı İsiqaki şəhəridir.

## Adaların siyahısı

## İstinadlar

## Mənbə
* Photo gallery of Yaeyama Islands
Həsən Qasımov

**Həsən Allahyar oğlu Qasımov ** () — iqtisad elmləri namizədi (1968), iqtisad elmləri doktoru (1985), professor (1987),Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin sabiq rektoru (1992–1994).

## Həyatı və fəaliyyəti
1940-cı ildə Naxçıvan MR-nın Naxçıvan şəhərinin inzibati ərazi vahidində yerləşən Qaraçuq kəndində anadan olmuşdur. 1968-ci ildə namizədlik, 1985-ci ildə doktorluq dissertasiyalarını müdafiə etmişdir. 1987-ci ildə professor adına layiq görülmüşdür. Professor H. Qasımovun tədqiqat obyekti Azərbaycanda aqrar-sənaye kompleksinin maddi-texniki bazasının formalaşması və inkişafı məsələləridir. Bir neçə monoqrafiyanın, 200-dən çox elmi məqalənin müəllifidir.

1961–1986-cı illərdə Azərbaycan SSR EA İqtisadiyyat İnstitutunda laborant, elmi işçi, şöbə müdiri, 1987–1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Elmi Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutunun direktoru, 1992–1994-cü illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunun rektoru vəzifələrində çalışmışdır.

## İstinadlar
Nişimuro rayonu

— Yaponiyanın Vakayama prefekturasında yerləşən rayon.

2014-cü ilin 1 dekabrına olan məlumata görə rayonun əhalisi 40.867 nəfər, əhali sıxlığı 94,3 nəfər/km2 təşkil edir. Rayonun sahəsi 433,252-dır.

## Qəsəbələr və kəndlər
* Kamitonda
* Şirahama
* Susami

## Birləşmə
* 1 aprel 2005-ci ildə Kuşimoto qəsəbəsi Hiqaşimuro rayonunun tərkibində olan Koza qəsəbəsi ilə birləşdirilmiş və indi Hiqaşimuro rayonunun tərkibində olan yeni Kuşimoto qəsəbəsi yaradılmışdır.
* 1 may 2005-ci ildə Nakaheçi qəsəbəsi və Oto kəndi Tanabe şəhərinin tərkibinə qatılmışdır.
* 1 mart 2006-cı ildə Hikiqava qəsəbəsi Şirihama qəsəbəsi ilə birləşmişdir.
Kokura

- Fukuoka prefekturasının şərq hissəsində yerləşən Yaponiyanın keçmiş şəhəri.

2 oktyabr 1963-cü ildə Kokura  qonşu Modzi, Tobata, Yaxata və Vakamaçu şəhərləri ilə birləşmiş, nəticədə Kitakyuşu şəhəri yaranmışdır. Kokuranın keçmiş ərazisi Kitakyuşu şəhərinin Kokura-Kita və Kokura- Minami rayonlarının tərkibinə daxildir.

## Tarixi

Kokura Daxili Yapon dənizindəki  Kammon boğazının sahillərində yerləşən liman şəhəri olmuşdur. Bu boğaz Kyuşu adasının şimalını Honşu adasının qərb hissəsindən ayırır. VIII-XIX əsrlər ərzində Kokura ərazisi yapon əyaləti Budzenin tərkibində yerləşirdi.

Kokura qəsəbəsi 1602-ci ildə samuray başçısı Hosukava Tadaoki tərəfindən salınmışdır. Belə ki o burada özü üçün qəsr və qəsr kənarı məskənlər saldırmışdr. 1632-ci ildə onu Oqasavara nəslindən olan digər bir başçı əvəz etmişdir. Bu nəsil Kokura-xan torpaqlarını XIX əsrin ortalarına qədər idarə etmişdir. 1866-cı ildə Oqasavara samurayları müharibəni qonşu Työsyu-xana uduzaraq öz qəsr iqamətgahlarını itirirlər.

1871-ci ildə Yaponiyada imperator hakimiyyətinin restavrasiyadan sonra Kokuranın bazasında eyniadlı prefektura yaradılmışdır. 1876-cı ildə bu prefektura Fukuoka prefekturasının tərkibinə daxil edilmişdir.
Yaponiya imperiyası zamanında Kokura ağır sənaye mərkəzi olmuşdur. Şəhərdə Yaponiya İmperator ordusunun Kokura arsenalı yerləşirdi. Burada hava şarlarına bombaların quraşdırılması həyata keçirilirdi.

1945-ci ildə İkinci dünya müharibəsinin sonlarında ABŞ silahlı qüvvələri Kokuranı Hiroşima şəhəri ilə yanaşı atom bombasının atılacağı hədəf kimi seçmişdir. Lakin havanın pis olması və qonşu Yaxata şəhərində yanğınlar amerikanlara 9 avqust tarixində pis görmə şərait yaratmışdır. Bu səbəbdən atom bombası Naqasaki şəhərinə atılmışdır.. Nəticədə yapon dilində ***"Kokura kimi bəxti gətirən"*** deyimi yaranmışdır.

1963-cü ildə Kokura Kitakyuşu şəhərinin tərkibinə daxil edilmişdir. Həmin ilin 1 aprel tarixində yeni yaradılmış şəhər dövlət əhəmiyyətli şəhər statusunu almış, keçmiş Kokura isə eyniadlı şəhər rayonuna çevrilmişdir. 1974-cü ilin 1 aprel tarixində o iki hissəyə - şimali Kokura-Kita və cənubi Kokura-Minami adlı iki rayona bölünmüşdür.

## Maraqlı məlumatlar

Azərbaycanlı şair, dramaturq Rəsul Rzanın *Görüş* pyesində birində Kokura şəhərinin atom bombasından qurtulmasına görə insan səmaya baxaraq *"Sən öz buludlarınla qorudun, ölümdən xilas etdin"* sözləri ilə təşəkkürünü bildirir.

## Keçidlər

* 
* 

## İstinadlar
Toni Körtis

**Toni Körtis** (, əsl adı ; ) — 1950-ci və 1960-cı illərin əvvəllərində populyarlığının zirvəsinə çatan, karyerası altı onillikləri əhatə edən amerikalı aktyor. O, 100-dən çox filmdə, yüngül komediyadan tutmuş ciddi dram janrlarına qədər geniş janrları əhatə edən rollarda çəkilib. Həyatının sonrakı illərində Kertis çoxsaylı televiziya çıxışları etdi.

İlk kino rollarında əsasən gözəl görünüşündən istifadə etsə də, 1950-ci illərin ikinci yarısına qədər o, çoxsaylı dramatik və komediya rollarında sərtlik və dərinlik nümayiş etdirdi. İlk hissələrində o, bir sıra orta səviyyəli filmlərdə, o cümlədən qoçu, vesternlər, yüngül komediyalar, idman filmləri və musiqili filmlərdə rol alıb. Bununla belə, o, Hudini (1953) filmində həyat yoldaşı Canet Li ilə birlikdə rol aldığı zaman, bu "onun ilk açıq uğuru" idi, tənqidçi Devid Tomson qeyd edir ki, onun aktyorluğu hədsiz dərəcədə irəliləmişdi.

## Filmoqrafiya
# Bəziləri isti sevir (film, 1959) / Some Like It Hot
# Spartak (film, 1960)
# Mumiya sağdır (film, 1993)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Dərəbəylik (film, 2010)

**Dərəbəylik** — Takeşi Kitanonun filmi.

## Buraxılışı
Film ilk dəfə 2010 Kann kinofestivalında 2010-cu ilin mayın 17-də nümayiş olunub. Yaponiyada ilk nümayişi isə həmin ilin iyunun 12-də *Office Kitano* və *[[Warner Bros.]]*-ın Yaponiya filialının əməkdaşlığı vasitəsilə baş verib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Fusuma

thumb|Böyük otağı ayırmaq üçün fusumadan istifadə olunur
**Fusuma **(yap. 襖?) — hər iki tərəfdən kağız yapışdırılmış taxta çərçivədən ibarət siyirməli qapı, yapon otaqlarını, böyük vasitsuları hissələrə ayırmq üçün istifadə olunur. Kağız kifayət qədər nazikdir və işığı keçirir, adətən onun üzərinə rəsm çəkilir. Fusumanın ölçüləri təxminən tataminin ölçüləriylə eynidir. Fusuma yuxarıdan və aşağıdan taxta üzərində hərəkət edir. Yuxarı taxta kamoi, aşağı taxta isə sikii adlanır. Qədimdə bu taxtalara mum sürtürdülər, lakin müasir dövrdə sürtünməni asanlaşdırmaq üçün xüsusi vinil zolaqdan istifadə olunur.

## Sözün etimologiyası
Versiyalardan birinə görə, bu söz ilk dəfə imperatorun əsas iqamətgahının yataq otağını — fusuma dokoronu (yap.  衾所?) bildirmək üçün istifadə olunmuşdur və yataq otağı sözünə sinonim olaraq istifadə olunmuşdur. Fusuma sözünün hərfi mənası uzanmaq üçün otaq mənasını verir. Digər bir versiyaya görə isə fusuma qapıları formasına görə yataq-fusumanı xatırladır, adını buradan almışdır. 

## Xarici keçidlər
http://orient-interior.ru/yaponskij-stil/fusuma/ http://orientstyle.ru/design/interior/furniture/fusuma/
Holdinq

**Holdinq** — iki və daha çox şirkət və ya müəssisənin, gəlir əldə etmək məqsədilə birləşməsidir. Bir başqa adla **Şirkətlər Qrupu** deməkdir. Holdinqlərə bağlı şirkət və müəssisələr bir mərkəzdən idarə olunur, müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərir. Holdinqlər əksər halda bir qrup sahibkar və yaxud bir ailə tərəfindən idarə olunur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Konqlomerat
* Azərsun Holdinq
* AZCON Holdinq
* Ata Holding
Marian plitəsi

**Marin plitəsi** — elə də böyük olmayan litosfer plitəsi olub Marian novunun qərbində yerləşir. Litosfer plitəsi üzərində Marian adaları yerləşir. 0,01037 steradion sahəyə malikdir. Bəzən Filippin plitəsinin tərkib hissəsi kimi götürülür.

Filippin plitəsi və Sakit okean plitəsi ilə sərhəddə malikdir. Cənub hissədə Marian, şimal-şərqdə isə İcu-Oqasavar novları yerləşir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Peter Bird,''An updated digital model of plate boundaries'', Geochemistry Geophysics Geosystems, 2003

## Həmçinin bax
Şetland plitəsi

**Şetland plitəsi** — litosfer plitəsi olaraq, 0.00178 steradion sahəsinə malikdir. Antarktika plitəsinin bir hissəsi kimi götürülür.

Antarktik yarımadası yaxınlığında, Dreyk boğazında ərazisində yerləşir.

Plitə üzərində Cənubi Şetland adaları yerləşir. Skotiya plitəsi ilə konvergend sərhədə malikdir.

## Mənbə
*  Peter Bird,''An updated digital model of plate boundaries'', Geochemistry Geophysics Geosystems, 2003

## Həmçinin bax
Panama plitəsi

**Panama plitəsi** — mikro litosfer plitəsi olaraq 0,00674 steradion sahəyə malikdir. Rəsmi olaraq Karib plitəsinin tərkib hissəsi hesab edilir.

Panama və Kosta-Rika ərazilərində yerləşir.

Naska, Şimali And və Kokos plitələri arasında yerləşir.

## Mənbə
*  Peter Bird,''An updated digital model of plate boundaries'', Geochemistry Geophysics Geosystems, 2003

## Həmçinin bax
Dyoqonlar

**Dyoqonlar** () — Məməlilərə aid Sirenlər dəstəsinə daxil olan nəhəng dəniz canlıları. Bura daxil cinslərdən yalnız Dyoqonu günümüzdə belə görmək olar.

## Cinslər
* Dyoqon (*Dugong*)
* † *[[Bharatisiren]]*
* † *[[Eotheroides]]*
* † Dəniz inəyi (*[[Hydrodamalis]]*)

## Şəkillər

Em - Hydrodamalis gigas model.jpg|
Halitherium BW.jpg|


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
Биологический энциклопедический словарь / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Баев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — М.: Сов. энциклопедия, 1986. — С. 190. — 100 000 экз.

## Həmçinin bax
Alan Rikmanın aldığı mükafat və nominasiyaların siyahısı

Aşağıdakı siyahıda **[[Alan Rikman]]**ın kino və teatr sahəsindəki fəaliyyətinə görə aldığı mükafat və nominasiyalar göstərilmişdir.

## Qadın Film Jurnalistləri Alyansının mükafatı

## BAFTA mükafatı

## Efir Film Tənqidçiləri Assosasiyasının mükafatı

## Qızıl Qlobus mükafatı

## MTV Film Mükafatı

## Xalqın seçimi mükafatı

## Emmi mükafatı

## Feniks Film Tənqidçiləri Cəmiyyətinin mükafatı

## San Diyeqo Film Tənqidçiləri Cəmiyyətinin mükafatı

## Ekran Aktyorları Gildiyasının mükafatı

## Peyk mükafatı

## Saturn mükafatı

## Skrim mükafatı

## Sent Luis Geytvey Film Tənqidçiləri Assosasiyasının mükafatı

## Toni Mükafatı

## Vaşinqton D.C. Area Film Tənqidçiləri Assosasiyasının mükafatı

## İstinadlar
Qarabağa gəzinti

**Qarabağa gəzinti** — Aka Morçiladzenin romanı. 2005-ci ildə film rejissoru Levan Tutberidze bu roman əsasında film çəkib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Qarabağa gəzinti — goodreads.com
Takaaki Kacita

**Takaaki Kajita**(Yaponca:梶田 隆章 ) - 2015-ci ildə Nobel mükafatına layiq görülən yapon fiziki. Kamiokande labarotoriyasında neytrinlər haqqında ekspedisiyaları ilə məşhurdur. 
## Şəxsi həyatı
Kajita 1959-cu il martın 9-da Higaşimatsuyamada anadan olmuşdur. Həyat yoldaşı Miçiko isə Toyomada anadan olmuşdur.
## Karyera
Kajita Saytama Univesitetində təhsil almış və 1981-ci ildə universitetin məzunu olmuşdur. O, 1986-cı ildə Tokio Universitetində işləyərkən doktorluq dərəcəsi almışdır.1988 -ci ildən Kosmik Radiasiya Tədqiqat İnstitutunda çalışmağa başlamışdır. 1992-ci ildə professor assistenti, 1999-cu ildə isə professor adını almışdır. 1999-cu ildə Kajita Kosmik Radiasiya Tədqiqat İnstitutunun Kosmik Neytrinlər mərkəzinin direktoru seçilmişdir.
2015-ci ildən isə Kosmik Radiasiya Tədqiqat İnstitutunun direktoru kimi fəaliyyət göstərir.
## Mükafatları
*1989:  Kamiokande eksperimentlərinə görə Bruno Rossi Mükafatına layiq görülmüşdür.
*2002: Panofski Mükafatı
*1987: Asahi Mükafatı
*1999: Nişina xatirə Mükafatı
*2013: Julyo Wess Mükafatı
*2015: Nobel mükafatı
*2016: Əsas Fizika Mükafatı
## Xarici keçidlər
* 
* Panofsky Preis
* Verleihung des Julius Wess Preises 2013 mit Vortrag von Kajita
* KAGRA, the Latest "Gravitational Wave Telescope" Project, Commences via JST Science News 2012 
* Takaaki Kajita Quotes With Pictures 

## İstinadlar
Lui Reno

**Lui Reno** () — Fransız hüquqşünası və müəllim. 1907-ci ildə Ernesto Moneta ilə birlikdə Nobel sülh mükafatına layiq görülmüşdür.

Lui Reno 1843-cü il mayın 21-də Fransanın Autun şəhərində anadan olmuşdur. 1868-73-cü illər arasında Dijon Universitetində Roma və ticarət hüququ professoru, 1873-cü ildən ölümünə qədər isə Paris Hüquq Fakultəsində professor kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1890-cı ildə Fransa Xarici İşlər Nazirliyinin hüquq məsləhətçiliyinə təyin edilmişdir. Bu vəzifə əsnasında Fransanın xarici siyasətini beynəlxalq hüququn işığında diqqətlə araşdırdı. Aralarında 1899 və 1907-ci illərdəki Lahey sülh konfransı ilə London dəniz konfransının yer aldığı bir sıra konfranslarda iştirak etmişdir.

Müvəffəqiyyətli bir hakim də olan Reno 1905-ci ildəki Yapon Mülk Vergisi, 1909-cu ildə Kasablanka, 1911-ci ildə Savarkar və 1913-cü ildə Karfagen ilə Manouba iddiaları kimi bir çox problemin həllinə kömək etdi. Bu vaxt beynəlxalq hüququn xüsusi məsələlərinə dair çox sayda məqalə və monoqrafiya yazdı. C.Lyon-Caen ilə birlikdə iki cildlik bir ticarət hüququ və səkkiz cildlik bir araşdırma kitabı çap etdirmişlər.

1879-cu ildə " Beynəlxalq Hüququn Araşdırmasına Giriş" adlı işini, 1917-ci ildə isə Almaniyanın andlaşma öhdəliklərini tapdalayaraq Belçika və Lüksemburqun işğalını mövzu alan " Almaniyanın Beynəlxalq Hüququna ilk müdaxilə" adlı əsərini çap etdirmişdir.

Lui Reno 1918-ci il fevralın 7-də Fransanın Barbizon şəhərində vəfat etmişdir.

## Xarici keçidlər
* Nobelprize.org Louis Renault biyografisi 
* *Ana Britannica, Cilt 26, s. 205*
* *Büyük Larousse, Cilt 12, s. 5996*

## İstinadlar
Cənubi Bismark plitəsi

**Cənubi Bismark plitəsi** — tektonik mikroplitə olaraq 0,00762 steradion sahəyə malikdir. Adətən Sakit okean plitəsinin tərkib hissəsi kimi göstərilir.

Bismark arxipelaqı (Yeni Britaniya), Yeni Qvineyanın şimal-şərqi hissəsi, Solomon dənizinin şimal-qərbi, Bismark dənizinin isə cənubu bu plitənin üzərində yerləşir.

Konvergent sərhəddində Yeni Britaniya və Solomon adaları yerləşir.

Vudlark, Şimali Bismark, Manus və Solomon dənizi plitələri ilə əhatələnmişdir.

## Mənbə
*  Peter Bird,''An updated digital model of plate boundaries'', Geochemistry Geophysics Geosystems, 2003

## Həmçinin bax
Sərhədsiz Həkimlər

**Sərhədsiz həkimlər** (fr. *<span lang="fr">Médecins sans frontières</span>*) — silahlı münaqişələr və təbii fəlakətlər nəticəsində zərər görmüş şəxslərə tibbi yardım göstərilməsi məqsədi daşıyan beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatı.

Təşkilat 20 dekabr 1971-ci ildə Parisdə Nigeriyada 1967–1970-ci illərdə baş verən vətəndaş müharibəsi qurbanlarına yardım məqsədilə yaradılıb.

Təşkilat hər il 3000-dən çox könüllünü dünyanın 80-dən artıq ölkəsinə, o cümlədən, silahlı münaqişələr zonalarına da göndərir. Könüllülər bir çox qaynar nöqtələrdə işləyirlər. Eyni zamanda, "Sərhədsiz həkimlər" narkomaniya və AİDS-lə mübarizəylə bağlı maarifləndirici və profilaktik işlər də görürlər.

Həkimlərin maliyyələşdirilməsi şəxsi ianələrin hesabına həyata keçirilir. Maliyyə vəsaitlərinin təxminən 80 %-ni təşkilat iki milyon fərdi donordan əldə edir.

## Beynəlxalq mükafatlar
* Nansen mükafatı (1993)
* Nobel sülh mükafatı (1999)

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt  (англ.)

## İstinadlar
Oxford University Press

**"Oxford University Press"** (abbr. *OUP*, ) — ən böyük və "Cambridge University Press"dən sonra ikinci ən qədim universitet nəşriyyatı.

## İstinadlar
Əliqulu Həsənoğlu

**Əliqulu Həsənoğlu** () — Yunan-Roma güləşi üzrə SSRİ-nin və Azərbaycanın əməkdar məşqçisi.

## Həyatı
Əliqulu Həsənoğlu 3 yanvar 2016-cı ildə vəfat etmişdir.

## Fəaliyyəti
Azərbaycan idmançısı, olimpiya çempionu Fərid Mansurovun məşqçisi olmuşdur.

Yeniyetmələri arasında Arif Niftullauev, Avdışev kimi tanınmış gənclər də var.

## Mükafatları
* "Şöhrət" ordeni — 
* SSRİ-nin əməkdar məşqçisi — 
* Azərbaycan Respublikasının əməkdar məşqçisi —

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* Yeni Suraxanı Qəsəbənin Fəxri Əliqulu Həsənoğlu Vəfat Etmişdir.Allah Rəhmət Eləsin
Berinq adası

**Berinq adası** — Komandor adalarının tərkibinə daxil olan ən iri ada. Kamçatka yarımadasından Kamçatka boğazı ilə ayrılır. Boğaz Sakit okeanı ilə Berinq dənizini birləşdirilir. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Kamçatka diyarının Aleut rayonu ərazisinə daxildir. Adada Vitus Berinqin qəbri yerləşir.

## Xüsusiyyətləri
Berinq adası bir necə on kilometrlərlə aralıda yerləşən Mednı adasından Admiral Kuzneçov boğazı ilə ayrılır. Adanın uzunluğu 90 km, eni 24 km təşkil edir.

Komandor adalarına daxil olan digər adalar kimi Berinq adasıda sualtı silsilələrlə Alyaska yarımadasına qədər uzanır.

## Əhalisi
Adada yegahə yaşayım məntəqəsi Nikolskoye kəndidir. 2005-ci il məlumatına görə adada 752 nəfər yaşayır. 2002-ci il siyahıya alınmasına görə 808 nəfər sakindən 300-ü Aleutlardır.

## Fauna
* *[[Agrotis frosya]]* — adanın əsas endemik canlısıdır. Bu kəpənək növü 2014 ildə aşkarlanmışdır.

## Mənbə
* Komandor adaları (Aleut rayonu) 
* Komandor adalarının şəkilləri 
* Официальный сайт Администрации Алеутского муниципального района
* Общественная газета Алеутского района "Алеутская звезда" 

## Ədəbiyyat
Pekarsky, O. (2014). "Contribution to the knowledge of Noctuidae fauna of Bering island." Fibigeriana supplement: 2. 177–200 pp. color plates 299–304 pp.

## İstinadlar
I’m Not the Only One

**“I’m Not the Only One”** () — Britaniyalı müğənni və mahnı müəllifi Sem Smitin 2014-cü ildə çıxan *“[[In the Lonely Hour]]”* adlı debüt studiya albomundan olan dördüncü sinql. Mahnı Sem Smit və Ceyms Naper tərəfindən yazılmışdır.

## Mahnı haqqında məlumat
Sinql, 2 iyul 2014-cü ildə ABŞ-də, 31 avqust 2014-cü ildə isə Böyük Britaniyada çıxıb. Sentyabrın 9-da sinqlın reper A$AP Rocky-nin iştirakı ilə yazılmış remiks versiyası çıxıb. "I’m Not the Only One" Birləşmiş Krallıqda “UK Singles Chart” hit-paradında üçüncü yerə kimi, ABŞ-nin “Billboard Hot 100” hit-paradında isə yeddinci yerə kimi yüksələ bilmişdir.

“I’m Not the Only One” klipinin rejissoru Lyuk Monahan olub. Klipin premyerası 1 avqust 2014-cü ildə YouTube-da keçirilmişdir. Klipdə *“[[Xor (teleserial, 2011)|Xor]]”* serialı və *“[[Mən dördüncüyəm (film, 2011)|Mən dördüncüyəm]]”* filmi sayəsində məşhur olan aktrisa Dianna Aqron və *“[[Mindi layihəsi (teleserial, 2012)|Mindi layihəsi]]”* serialından olan aktyor Kris Messina çəkilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Mahnının sözləri''  MetroLyrics saytında
*  Mahnının rəsmi klipi
Filipp Lenard

**Filipp Lenard Eduard Anton** (7 iyun 1862 - 20 may 1947) — Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı (1905)

## Həyatı
Filipp Lenard Eduard Anton 1862-ci il iyunun 7-də Slovakiyanın Preysburq (indiki Bratislava) şəhərində anadan olmuşdur. Milliyyətcə slovak olan bu alman fiziki Hitler rejiminin qatı tərəfdarı olmuşdur. Katod şüalarının tədqiqinə görə 1905-ci ildə Nobel mükafatı laureatı adına layiq görülmüşdür.

Filipp Lenard Eduard Anton 20 may 1947-ci ildə Almaniyanın Messelhauzen şəhərində vəfat etmişdir.

## Əsərləri
* Lenard, Philipp (1906). Über Kathodenstrahlen (On Cathode Rays) (in German).
* Lenard, Philipp. Über Aether und Materie (On Aether and Matter) (in German).
* Lenard, Philipp (1914). Probleme komplexer Moleküle (Problems of complex molecules) (in German).

## Mənbə
* Храмов Ю. А. Ленард Филипп Эдуард Антон (fon Lenard Filipp Eduard Anton) // Физики: Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М.: Наука, 1983. — С. 160. — 400 с. — 200 000 экз. (в пер.)

## Xarici keçid
* Биография Ленарда
* Информация с сайта Нобелевского комитета
* Краткая биография из исторического музея Германии в Берлине
* "Физики в войне привидений", Ш. Вольф, Мюнхенский центр истории науки и техники
Mogilyov

**Mogilyov** () — Belarusda şəhər, eyniadlı vilayətin və rayonun inzibati mərkəzi.

## Qeydlər

## İstinadlar
Beynəlxalq Nansen Təşkilatı

**Beynəlxalq Nansen təşkilatı **() 1930-cu ildə Frityof Nansenin ölümündən sonra Millətlər Liqası tərəfindən yaradılmışdır və əsas məqsədi onun tərəfindən yaradılan pasport bürosu kimi qaçqınlara kömək etməkdir.

## Tarixi
1922-ci ildə Nobel mükafatına layiq görülən Nansen mükafat məbləğini qaçqınlara yardım üçün ayırdı və 1930-cu ilin mayında ölümünə qədər bu işi davam etdirdi. Onun ölümündən sonra Millətlər Liqası qaçqınların işilə məşğul olacaq Nansen təşkilatını yaratdı və təşkilat 1 aprel 1931-ci ildən Cenevrədə fəaliyyətə başladı. Təşkilatın əsas vəzifəsi qaçqınlara maddi yardım göstərmək və siyasi dəstək vermək idi. Yeni yaradılmış təşkilat bir sıra problemlərlə üz-üzə qaldı. Davam edən erməni — türk böhranı Nansen təşkiltını 50 minə yaxın insanı 1935-ci ilə qədər köçürməyə məcbur etdi, onlardan 40 mini Suriya və Livana, 10 mini isə İrəvana köçürüldü.

1933-cü ildə Almaniyada nasistlərin hakimiyyətə gəlməsilə Avropada da qaçqınlara bağlı vəziyyət çətinləşdi. Nasistlərin antisemit siyasəti kütləvi yəhudi qaçqınlarını ortaya çıxardı. 1935-ci ildə Saarın Almaniyaya verilməsindən sonra təşkilat oradan 4 minə yaxın qaçqının Paraqvaya keçməsinə yardım etdi. Lakin yeni yerlərdə qaçqınlara ehtiyatla yanaşırdılar və onlar iqtisadi həyatdan təcrid edilirdilər, belə olan halda təşkilat ehtiyacı olanlara müavinət ödəməyə davam edirdi. Bu pullar əsasən F. Nansen tərəfindən verilən 250 min norveç kronundan ibarət fonddan verilirdi. 1938-ci ilədək artıq 800 min qaçqına yardım edilişdi. 1933-cü ildə Millətlər Liqasının 14 ölkəsi tərəfindən qaçqınlar haqda konvensiyanın qəbul edilməsi də Nansen təşkilatının işinə yardım edirdi. İspaniya vətəndaş müharibəsi Avropada qaçqınların növbəti dalğasını yaratsa da Nansen təşkilatının ütün cəhdlərinə baxmayaraq onlara kömək etmək mümkün olmadı. Buna baxmayaraq, 1938-ci ildə təşkilat Nobel Sülh mükafatını əldə etdi.

1933-cü ildə Millətlər Liqası Almaniyadan olan qaçqınların işi üzrə komissiya təsis etdi. 1935-ci ildə bu komissiyayla Nansen təşkilatının birləşdirilməsilə bağlı bir sıra addımlar atıldı. Nəticədə Millətlər Liqası tərkibində qaçqınların işi üzrə yeni Ali komissiya yaradıldı və bu komissiya tədricən hər iki təşkilatı əvəz etdi. Yeni yaradılmış Ali komissiya 1 yanvar 1939-cu ildə Londonda fəaliyyətə başladı və beləliklə Nansen təşkilatının fəaliyyəti dayandırıldı.


## Xarici keçidlər
* Nansen International Office for Refugees
* Office international Nansen pour les Réfugiés (Nansen International Office for Refugees)

## İstinadlar
Mednı adası

**Мednı adası** — Komandor adalarının tərkibinə daxil olan sahəsinə ikinci adadır. Berinq adası ilə Admiral Kuzneçov boğazı ilə ayrılır. Berinq dənizi ərazisində yerləşir. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Kamçatka diyarı Aleut rayonu ərazisində yerləşir.  
## Coğrafiya
Adanın sahəsi 186&nbsp;km², uzunluğu 56&nbsp;km, eni 5–7&nbsp;km təşkil edir. Ən hündür nöqtəsi 640 metrdir. Sakit okean sahilləri az girintili-çıxıntılıdır. Berinq dənizi sahillərində isə isə çoxlu sayda buxta vardır. Buxtaları:Korabelnaya, Pesçaya və Jırovaya. Berinq dənizi istiqamətində Bıstraya (5&nbsp;km) və Ozyornaya (6&nbsp;km) çayları axır. Yayı mülayim və rütubətlidir. Orta illik temoeratur +2,8° S təmkil edir.

## İqlimi
Ada ilk dəfə 1741-ci ildə Vitus Berinqin ekspedisiyası zamanı kəşf edilir. Taçir Afanasi Baxov və Timofey Perevalov 1748—1749 illərdə Şimali Amerikaya yolu aşkarlamaq məqsədi ilı Mednı adasında qışlamışlar. XIX əsrdə ilk dəfə olaraq Aleut adalarının Attu adasından gələn Aleutlar burada Preobrajenskoe qəsəbəsini salırlar. 1970-ci ildə əhali Berinq adasına köçürülür. 2001-ci ilə qədə adada Rusiyanın «Preobrajenskoe» adlı sərhəd zastavası fəaliyyət göstərurdi. Hazırda isə adada yaşayış yoxdur. İlin müəyyən dövrü ərzində alimlər adanı elmi məqsədlər üçün ziyarət edirlər.

## İstinadlar
 

## Mənbə
* Komandor adaları (Aleut rayonu) 
* Komandor adalarının şəkilləri 
* Официальный сайт Администрации Алеутского муниципального района
* Общественная газета Алеутского района "Алеутская звезда"
Hacıbaba Abbasov

**Hacıbaba Abbasov ** (tam adı:*Hacıbaba Səməndər oğlu Abbasov*; ) — biologiya elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
1 iyul 1931-ci ildə Qonaqkənd rayonunun Yerfi kəndində anadan olmuşdur. Yerfi kənd məktəbində və Quba kənd təsərrüfatı texnikumunda oxuduqdan sonra təhsilini davam etdirərək Azərbaycan Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

1954-cü ildə Elmlər Akademiyası zoologiya institutunun ixtiologiya laboratoriyasına aspirant qəbul edilir. 1959-cu ildə o, "Mingəçevir su anbarı əsas vətəgə balıqları körpələrinin biologiyası" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək biologiya elmləri namizədi adına layiq görülür. Bundan sonra o, demək olar ki, Respublikanın əsas balıq təsərrüfatı sularının, o cümlədən Naxçıvan MSSR-nın, Azərbaycanın Şimali-qərb hissəsi sularının vətəgə balıqları körpələrini daha geniş surətdə öyrənmişdir. O, 1962-ci ildə Xəzər dənizində neft yataqlarının axtarışı zamanı tətbiq edilən partladıcı maddələrin balıqlara təsirinin öyrənilməsində də iştirak etmişdir. Daha sonralar onu su anbarlarının, Kürətrafı göllərin, Xəzərətrafı liman və körfəzlərin balıqçılıqda mənimsənilməsi məsələləri maraqlandırmışdır. Bunlarla yanaşı o, həm də "*İnsan və biosfer*" proqramı üzrə növü areal daxilində öyrənən (Respublikada) qrupun rəhbəri olmuşdur. Hacıbaba Abbasov 1965–1969-cu illərdə Mingəçevir təcrübə laboratoriyasının rəhbəri olmuş, 1969–1973-cü illərdə Cənubi Xəzər balıqçılığı idarəsinin rəisi işləmiş, 1973–1982-ci illərdə Zoologiya institutunun ixtiologiya laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir.

Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Zoologiya institutunda kiçik elmi işçi, baş elmi işçi, laboratoriya rəhbəri kimi çalışan alim biologiya elmlər doktoru (1976), professor (1984) elmi dərəcələrini də almışdır.

1982-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin "*Onurğalılar zoologiyası*" kafedrasının müdiri seçilmiş, ömrünün sonunadək (2001) bu vəzifədə çalışmışdır. O, "Su daşqınlarında çoxalan balıqların artırılmasının bioloji əsasları" (1972), "Azərbaycanın əsas vətəgə balıqları (çəkikimilər, xanıkimilər) körpələrinin biologiyası" (1983) adlı monoqrafiyaların, "Bizim balıqlar" adlı rəngli-şəkilli kitabın, 4 elmi-kütləvi və metodiki kitabçaların, 150-dən çox elmi məqalənin, bir dərs vəsaitinin müəllifidir.

4 mart 2001-ci ildə vəfat etmişdir.

## Mənbə
* Tahir Həsənli. "Yerfililər", Bakı, Kitab Klubu, 2012.
Körpübaşı (Manisa)

**Körpübaşı** () — Manisa ilinin ilçəsi.

## Təhsil
İlçədə 4 ibtidai təhsil məktəbi, 1 çox proqramlı lisey, 1 Anadolu lisesi və Cəlal Bayar Universitetinə bağlı 1 Peşə Yüksekokulu var.

## İstinadlar
Körpübaşı

* Körpübaşı (Trabzon) — Trabzon elinin bir ilçəsidir.
* Körpübaşı (Manisa) — Manisa ilinə bağlı bir ilçədir.
* Körpübaşı (Duzluca)
Noatak çayı

**Noatak** () —  Şimali Amerikanın şimal-şərqindən axan çay. ABŞ-nin Alyaska ştatı ərazisində yerləşir.

Çay başlanğıcını Bruska silsiləsindən götürür. Qeyts-of-te-Artika parkı ərazisindən axır. Çayın uzunluğu 684 kilometrdir. Hövzəsinin sahəsi 32 630&nbsp;km² təşkil edir. Çay Çukot dənizinə daxil olan Kosebu körfəzi ərazisinə axır. Çayın bütün axar hissəsi Şimal Qütb dairəsi daxilində yerləşir.

İlin böyük qismi buzla örtülü olur.
## İstinadlar

## Mənbə
* Noatak qoruğu
* 1965—1971 illər ərzindəki su rejimi
Amerika Film İnstitutu Mükafatı 2000

**Amerika Film İnstitutu Mükafatı 2000** — Amerika Film İnstitutu tərəfindən seçilmiş ilin ən yaxşı 10 filminə verilən mükafatdır.

## Filmlər
* Şöhrətə yaxın
* Gecə olmadan
* Şounun ən yaxşısı
* Erin Brokoviç
* Qladiator
* Sədaqətli
* Yuxu üçün rekviyem
* Bir yuxu üçün rekviyem
* Trafik
* Fövqəladə istedadlı oğlanlar
* Mənə arxalana bilərsiniz

## Xarici keçidlər
* AFI awards
Preobrajenskoe

**Preobrajenskoe** — Keçmiş kənd olaraq Rusiyanın Kamçatka diyarı, Aleut rayonu ərazisində yerləşirdi. Bir müddət Mednı adasının eyni adlı buxtası sahilində mövcud olnuşdur.

Yaşayış məntəqəsi XIX əsrin sonunda Aleut adalarının tərkibinə daxil olan Attu adasından köçüb gəlmiş Aleutlar tərəfindən salınmışdır. XX əsrin əvvəllərində adada artıq 200 nəfər yaşayırdı. Əsas məşğuliyyət balıq və balina ovu olmuşdur. 1970-ci ildə Komandor adalarının iqtisadiyyatını güçləndirmək məqsədilə sakinlər Berinq adasında yerləşən Nikolskoye kəndinə köçürülür.

Hazırda Preobrajenskoe kəndində yaşayış yoxdur. 
## İstinadlar

## Mənbə
* Астафуров В. Остров Медный, остров Медный, мне забыть тебя нельзя…
Desmond Tutu

**Desmond Mpilo Tutu** (ing.&nbsp;*<span lang="en">Desmond Mpilo Tutu</span>*; doğ. 7 oktyabr 1931(19311007), Klerksdorp, Transvaal əyaləti - 26 dekabr 2021) —  Keyptaun anqlikan arxiyepiskopu (CAR - da ilk qaradərili episkop), aparteidlə mübarizənin aktiv üzvü. 1984 - cü il üzrə Nobel Sülh mükafatı laureatı.

## Həyatı
Klerksdorpda qızıl mədənləri rayonunda anadan olan  Desmond ailənin üç övladından ikincisi idi və yganə oğlan uşağı idi. 12 yaşında olarkən ailəsi Yohannesburqa köçür. Atası müəllim, anası isə məktəbdə aşpaz və xadimə idi.

Baxmayaraq ki, o həkim olmaq istəyirdi lakin ailəsinin onun təhsilinə imkanı çatmırdı. Atası kimi o da müəllim oldu, kollecdə və məktəbdə dərs deməyə başladı. Aparteid siyasətinin güclənməsi və ağlarla qaraların qeyri - bərabərliyinin  qanunla dəstəklənməsilə bağlı istefa verdi. Desmond Tutu ilahiyyatı öyrənməyə başladı 1960 - cı ildə anqlikan keşişi oldu. Bu vəzifədə o ilk olaraq o vaxt üçün CAR - da qaralar üçün yeganə universitet olan Fort- Xer Universitetində işə başladı. Nəticədə o, təhsilini dava etdirdi, bir müddət Böyük Britaniyada yaşadı və kilsə keşişi oldu.

Desmond Tutu daha çox 1970 - ci illərdə aparteid rejiminə qarşı mübarizəsiylə tanınmışdır. O, 1984 - cü ildə CAR - da ilk qaradərili yepiskop oldu, həmçinin Cənubi Afrika kilsələr ittifaqına və Ümumiafrika kilsələr konferensiyasına rəhbərlik etmişdir.

Aparteid rejimi məhv edildikdən sonra o, 1970 - 1980 - ci illərdə törədilmiş cinayətlərin araşdırılması üzrə komissiyaya rəhbərlik etmişdir. Məhz aparteid rejiminə qarşı apardığı mübarizəyə görə 1984 - cü ildə Nobel Sülh mükafatına layi görülmüşdür.

2010 - cu ildə Desmond Tutu öz 79 - cu ad günündə ictimai fəaliyyətini dayandırdı.

Nelson Mandelanın yaxın dostu olmuşdur və 2013 - cü ildə həyat yoldaşıyla birgə onunla vida mərasimində iştirak etmişdir. Lakin o, mərasimdə iştirak edərkən naməlum şəxslər onun evini talan etmişdilər. 

## Mükafatları
* Nobel Sülh mükafatı (1984) — "aparteidə qarşı mübarizədə göstərdiyi igidlik və qəhrəmanlığa görə"
* Templton mükafatı (2013)

## Xarici keçidlər
*Архиепископ Десмонд Туту ушел на покой məqaləsi
*Дом друга Манделы обокрали во время его траурной речи məqaləsi

## İstinadlar
Simsiz rabitə

**Simsiz rabitə** və ya **naqilsiz rabitə** — elektrik keçiricisi, fiber-optik və ya digər davamlı idarə olunan mühitdən istifadə etmədən iki və daha çox məntəqə arasında məlumatların ötürülməsi. Ən geniş yayılmış naqilsiz texnologiyalar radioda istifadə edilir. Radio dalğaları ilə nəzərdə tutulan məsafələr qısa da ola bilər, uzaq da. Bunlar uzaq məsafəli radio rabitələrdə minlərlə hətta milyonlarla kilometrə qədər və ya televiziya üçün bir neçə metrə kimi ola bilər. Bu, telsiz (iki istiqamətli radio), mobil telefonlar, cib kompüteri və naqilsiz şəbəkə də daxil olmaqla stasionar, mobil və portativ tətbiqlərin müxtəlif növlərini əhatə edir. Radio naqilsiz texnologiyaların tətbiqinin digər nümunələrinə GPS hissələri, naqilsiz kompüter siçanı, klaviaturası, qulaqlıq, radio qəbuledici, peyk televiziyası , yerüstü televiziya və radiotelefon daxildir. LTE, LTE-Advanced, Wi-Fi, Bluetooth ən geniş yayılmış müasir naqilsiz texnologiyalardan bir neçəsidir.

## Tətbiqi

### Mobil telefon
Simsiz texnologiyanın ən məşhur nümunələrindən biri mobil telefondur. 2010-cu ilin sonuna olan məlumata görə, dünya üzrə 6,6 milyarddan çox mobil abunəçi mövcud idi. Bu simsiz telefonlar siqnal qüllələrindən gələn radio dalğalarından istifadə edərək istifadəçilərinə dünyanın bir çox yerindən telefon zəngləri etməyə imkan verir. Onlar bu alətlərdən radio siqnallarını ötürmək və qəbul etmək üçün tələb olunan avadanlıqları yerləşdirmək üçün istifadə edilən mobil telefon sahəsinin əhatə dairəsində istifadə oluna bilər.

### Tibb
Mobil bədən məkanı şəbəkələri (MBAN) kimi yeni simsiz texnologiyalar qan təzyiqi, ürək döyüntüsü, oksigen səviyyəsi və bədən istiliyini idarə edə bilir. MBAN tibb məntəqələrinə və ya monitorinq məntəqələrinə aşılanan qəbuledicilərə aşağı güclü simsiz siqnallar göndərməklə işləyir. Bu texnologiya simli birləşmələrdən yaranan qəsdən və istəmədən yoluxma riski ilə mübarizədə kömək olur.

## Həmçinin bax

* Antena
* Li-Fi
* Simsiz məlumat standartlarının müqayisəsi
* Rəqəmsal radio
* Wi-Fi hotspot
* ISO 15118
* MiFi
* Mobil
* Radio resurslarının idarə edilməsi
* Radio xronologiyası
* Tuner (radio)
* Simsiz giriş nöqtəsi
* Simsiz təhlükəsizlik
* Simsiz geniş zolaqlı rabitə
* WSSUS model

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* 
* Bibliography - History of wireless and radio broadcasting
* Sir Jagadis Chandra Bose - The man who (almost) invented the radio
Şaya LaBaf

**Şaya Said LaBaf** (; ) — ABŞ aktyoru.

## Filmoqrafiya
* I, Robot (2004)
* Constantine (2005)
* Surf's Up (2007)
* Transformerlər (2007)
* Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull (2008)
* Transformerlər: Məğlubların qisası (2009)
* Wall Street: Money Never Sleeps (2010)
* Transformerlər 3: Ayın qaranlıq tərəfi (2011)
* Nimfoman (2013)
* Qəzəb (2014)
* Amerikalı şirincə (2016)
* Yer fındığı yağı şahin (2019)

## Xarici keçidlər

*