open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kokal-du-Sul

**Kokal do Sul** () — Braziliyanın Cənub regionunun Santa Katarina ştatında yerləşən bələdiyyədir. 2006-cı il məlumatlarına əsasən bələdiyyənin əhalisi 15074 nəfərdir. Ərazisi 71,210 km²-dir. Əhalinin sıxlığı 211,7 nəfər/km²-dir. Bələdiyyə 26 sentyabr 1991-ci ildə yaradılmışdır.

## Həmçinin bax
*Santa Katarina bələdiyyələrinin siyahısı

## İstinadlar
Qisas və qanun (film, 1975)

**Qisas və qanun** *(digər adı: Qığılcım)* ( ; ) — rejissor Rameş Sippinin 1975-ci ildə çəkdiyi film.

## Məzmun

Bir gün inspektor Thakur Sinqx (*[[Sanciv Kumar]]*) qatarla Viru (*[[Dharmendra]]*) və Cay (*[[Amitabh Baççan]]*) adlı 2 cinayətkarı apararkən Qabbar Sinqxin (*[[Amcad Xan]]*) quldur dəstəsi qatara hücum edir. Bu zaman Viru və Cay Thakura quldurları öldürməkdə kömək edirlər. Quldurların hamısı öldürülür. Lakin, quldurların atdığı güllələrdən biri Thakura dəyir və o yaralanır. Bu zaman Viru və Cay qaçmaq istəyirlər. Cay Viruya təklif edir ki, püşk atsınlar. Və onlar Thakkkuru xəstəxanaya aparırlar. Thakur sağalır. Bir neçə il sonra Thakur Qabbar Sinqxin izinə düşür və onu 20 il müddətinə həbs edir. Bu zaman Qabbar Sinqx Thakura deyir:

Bir neçə aydan sonra Qabbar Sinqx həbsxanadan qaçır və Thakurun bütün ailəsini öldürür. Bunu görən Thakur Qabbar Sinqxin yanına ondan qisas almağa gedir. Lakin o, Qabbarın düşərgəsinə çatdıqda quldurlar onun əlini bağlayır. Və Qabbar Thakurun iki əlini kəsir. İllər keçir, Thakurun yadına Viru və Cay düşür. Və Thakur Viru və Caya pul verib onlara Qabbar Sinqxi tutmağı tapşırır. Uzun mübarizədən sonra Viru və Cay Qabbar Sinqxin bütün dəstəsini məhv edirlər. Lakin, bu mübarizədə Cay həlak olur. Sonda Thakur özü Qabbar Sinqxi öldürür. Və bununla da Qabbardan qisasını almış olur.

## Rollarda
* Dharmendra — *Viru*
* Hema Malini — *Basanti*
* Sanciv Kumar — *inspektor Thakur Sinqh*
* Amitabh Baççan — *Cay*
* Caya Bhaduri — *Radxa*
* Amcad Xan — *Qabbar Sinqh*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
* ''Sholay'' at Bollywood Hungama 
* 
* ''Sholay'' 30th Anniversary site at BBC Asian Network
Qara torpaqlar (səhra)

**Qara torpaqlar** (, ) — antropogen səhra Rusiyanın Avropa hissəsində yerləşir. Səhra Xəzərönü çökəkliyinin qərbində Erqni yüksəklikləri və Volqa alçaqlığı arasında yerləşir. Xəzərönü çökəkliyinin 3,5 mln. ha ərazisi əhatə edir.

Kalmıkiya ərazisinin 47,3 % təşkil edir. Səhranın adı qışda qarın az yağması və bitkilərin qurumuş (qaralmış) çubuqlarının qara rəngə çalmasına görə verilmişdir. Səhranın sahəsi 40 000&nbsp;km² təşkil edir.

## Coğrafiya

Qara torpaqlar inzibati cəhətdən Kalmıkiya Respublikası və Həştərxan vilayəti ərazisində yerləşir, cənub-şərqdən Xəzər dənizi, cənubdan Kumo-Manıç çökəkliyi, qərbdən Erqeni qalxması, şimal-şərqdən Sarpa çökəkliyi və Volqa deltası ilə əhatələnir.

## İqlim

İqlimi kontinentaldır. İsti yaya və qarsız (az qarlı) qışa malikdir. İlin 280 günü günəşli günə malikdir. İlin 40 günü şərq istiqamətli qum flrtınaları müşahidə edilir. Buxarlanma yağıntını dəfələrlə üstələyir. Yağıntı yaz və yayın əvvəllərində düşür. Yarımsəhra bölgələrində 250&nbsp;mm, səhra tipli ərazilərdə 200&nbsp;mm yağıntı düşür. Qışda şaxtalı küləklər müşahidə edilir.

## Bitki və heyvanlar aləmi

Bitki örtüyü əsasən yarımsəhra və səhra tiplidir. Burada yovşan, stipa, festúca valesiáca, ayrıqotu, poa bulbosa kimi bitkilər bitir.

Canlılar aləmi: tarla siçanı, siçancıq, sayqa, çöldonuzu,  qarğalar, pica pica, alaudidae, boz durna, ördəklər, qazlar və s.

## Ehtiyyatları

Qara torpaqlar ərazisində 15 million tonn neft ehtiyatı olduğu ehtimal edilir. İl ərzində isə mövcud yataqlardan 200 min ton neft çıxarılır.

Bölgənin uran, titan, sirkonium, gümüş, qızıl, platin, skandium, ittrium, renium, qallium kimi qiymətli metal ehtiyatları vardır.

## Qorunması

Qara torpaqlarda ekosistemin qorunması məqsədilə Kalmıkiya ərazisində "Qara torpaqlar" qoruğu, Mektelinskiy, Sostinskiy, Tinquta yasaqlıqları, və Həştərxan vilayəti ərazisində "Stepnoy" yasaqlığı mövcuddur.

## İstinadlar
Qeri Conson

**Qeri Erl Conson** (,) — ABŞ siyasətçisi, ABŞ Respublikaçılar Partiyasından Nyu-Meksiko ştatının keçmiş qubernatoru (1995–2003).

## Həyatı
30 may 2016-cı ildə ABŞ Libertarian Partiyasından 2016-cı il ABŞ prezident seçkilərinə namizəd irəli sürülüb.

## Mənbə
* Gary Johnson 2012 official campaign website
* 2001 Text of State of the State speech
* 2002 Text of State of the State speech

## İstinadlar
Palma-Sola (Santa Katarina)

**Palma-Sola (Santa Katarina)** () — Braziliyanın Cənub regionunun Santa-Katarina ştatında yerləşən bələdiyyədir. 2006-cı il məlumatlarına əsasən bələdiyyənin əhalisi 7725 nəfərdir. Ərazisi 331,776 km²-dir. Əhalinin sıxlığı 23,3 nəfər/km²-dir. Bələdiyyə 30 dekabr 1961-ci ildə yaradılmışdır.

## Həmçinin bax
*Santa-Katarina bələdiyyələrinin siyahısı

## İstinadlar
Safra ailəsi

**Safra ailəsi** () — Braziliyanın ən varlı ailələrindən biri. Əsas fəaliyyətləri bank sahəsindədir.

Safra ailəsinin ən məşhur üzvləri bunlardır:
*Yakob Safra (d. 1891 – ö. 1963)
*Edmond Safra (d. 1932 – ö. 1999)
*Moise Safra (d. 1935 – ö. 2014)
*Cozef Safra (d. 1939) — ailənin 4-cü nəslinin nümayəndəsidir və hazırda Safra ailəsinin sərvətini idarə edir.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
Məhərrəm Əsədov

**Əsədov Məhərrəm Soltan oğlu ** (15 sentyabr 1950, Qubadlı rayonu) —  "Azəravtoyol" ASC-nin Texniki İdarəsinin rəisi, "Şöhrət" ordeni (2012-ci il)

## Həyatı
Əsədov Məhərrəm Soltan oğlu 15 sentyabr 1950-ci ildə Qubadlı rayonunun Xələc kəndində anadan olmuşdur.

1967-ci ildə rayon orta məktəbini bitirmiş və həmin il Azərbaycan Politexnik İnstitutuna qəbul olunmuşdur.  
1972-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun Nəqliyyat fakültəsini bitirib və təyinatla Nazirlər Soveti yanında Baş Şosse Yolları İdarəsinə işə qəbul edilmiş və layihə instutunda  müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır.

O, layihə işində "Azəryolayihə" Layihə  İnstitutunun baş mühəndisi vəzifəsinə qədər yüksəlmiş, 1978-ci ildən 1979-cu ilin may ayına qədər olan dövr ərzində Moskva avtomobil yolları institutunda layihələndirmə işlərinin avtomatlaşdırma işləri üzrə 7.5 aylıq  kurs keçərək xüsusi diploma layiq görülmüşdür.

M.S. Əsədov 2000-ci ildə Pan Arab konsalt məsləhətçi firmaya mühəndis vəzifəsinə işə qəbul edilmişdir.

Əmək fəaliyyəti dövründə 200-dən çox layihənin və səkkizdən çox səmərəli təklifin müəllifi olmuşdur. Bu layihələrdən ən vacibi Murov dağın zirvəsindən keçən Gəncə-Toğana-Kəlbəcər avtomobil yolu, ən möhtəşəmi isə Gəncə şəhərinə giriş avtomobil yolunda Nizami məqbərəsi önündə yol kompleksinin layihəsi olmuşdur.

M.S. Əsədov 2008-ci ildən Beynəlxalq Nəqliyyat Akademiyasının akademiki vəzifəsinə seçilib. 2005-ci ildən "Azəryolservis" ASC-nin Texniki İdarəsinin rəisidir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 9 mart 2016-cı il tarixli Fərmanı ilə "Azəryolservis" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin adı dəyişdirilərək "Azəravtoyol" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti adlandırılmışdır. Məhərrəm Əsədov hazırkı vaxtda "Azəravtoyol" ASC-nin Texniki İdarəsinin rəisi vəzifəsində çalışır.

"Azəravtoyol" ASC-nin son illərdə qazandığı uğurlarda texniki idarənin rəisi kimi onun da böyük əməyi və rolu vardır.

## Ailəsi
Ailəlidir. Iki övladı, dörd nəvəsi var.

## Mükafatları
*21 fevral 2012-ci il tarixdə Əsədov Məhərrəm Soltan oğlu Azərbaycanda nəqliyyat-yol infrastrukturunun inkişafındakı xidmətlərinə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunmuşdur. 21.02.2012

## İstinadlar
Arabuta

**Arabuta** () — Braziliyanın Cənub regionunun Santa-Katarina ştatında yerləşən bələdiyyədir. 2006-cı il məlumatlarına əsasən bələdiyyənin əhalisi 4223 nəfərdir. Ərazisi 132,232 km²-dir. Əhalinin sıxlığı 31,9 nəfər/km²-dir.

## Həmçinin bax
*Santa Katarina bələdiyyələrinin siyahısı

## İstinadlar
Sokratçı məktəblər

**Sokratçı məktəblər** — e.ə. IV əsrdə Sokratın şagirdləri tərəfindən yaradılan fəlsəfi məktəblər. Bu məktəblərdə dərslər keçirilmiş, onların rəhbərləri olmuşdur. Onların arasında 3 məktəb fərqlənmiş və fəlsəfə tarixində xüsusi yer tutmuşdur:
# Kinik məktəbi
# Kirena məktəbi
# Meqara məktəbi

Daha bir məktəb Eretriya adlanırdı. Ancaq onun haqqında zamanımıza çox az məlumat çatmışdır.

Platon da Sokratın şagirdi olduğuna görə, onun yaratdığı Akademiyanı həm də sokratçı məktəblərdən biri hesab etmək olar.

## Ədəbiyyat
* 
* Асмус В.Ф. Античная философия. М.: Высшая школа, 1976, s. 102–131.

## Xarici bağlantılar
* Новейший философский словарь. Сократические школы
Hər bir insan hökmdardır

**Hər bir insan hökmdardır** — Rövşən Abdullaoğlunun "Psixoloji kitablar silsiləsində" yazdığı və 2012-ci ildə Qədim Qala nəşriyyatında nəşr olunmuş əsər.

## Haqqında

Var-dövlət içində üzən insanın batini mənfi narahatedici fikirlər və əzabverici hislərlə doludursa, o, yenə də özünü dünyanın ən kasıb, miskin insanı kimi hiss edəcəkdir. O, hər nə qədər böyük alınmaz qəsrlərdə yaşasa belə, yenə də Somalidə küçədə yatan, lakin ruhu gələcəyə ümidlə dolu olan, müsbət düşüncələrlə yaşayan gəncdən daha çox özünü evsiz-eşiksiz biri kimi hiss edəcəkdir…

Batini yoxsulluqdan azad olan ən az vasitələrlə varlı olacaqdır. Batini yoxsul olan kəs isə dünya sərvətinin üzərində otursa belə, yenə də kasıbdır.

## Nəşr
Kitab azərbaycan dilində 4 dəfə — 2012, 2013, 2015 və 2017-ci illərdə təkrar nəşr olunub.

## Satış
Kitabevim. AZ kitab mağazasının 2016-cı ildə ən çox satılan 30 bədii, uşaq və tərcümə ədəbiyyatı kitablarının siyahısında "Bədii (Çağdaş Azərbaycan Ədəbiyyatı silsiləsi üzrə)" kateqoriyası üzrə 25-ci olub.

## Həmçinin bax
* Qorxular

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Respublika Gənclər Kitabxanasında görüş — "Müasir gəncliyin mütaliə mədəniyyəti. Kəsişən qütblərin müzakirəsi"
Atalanta (Santa-Katarina)

**Atalanta (Santa-Katarina)** () — Braziliyanın Cənub regionunun Santa-Katarina ştatında yerləşən bələdiyyə. 2006-cı il məlumatlarına əsasən bələdiyyənin əhalisi 3227 nəfərdir. Ərazisi 94,527 km²-dir. Əhalinin sıxlığı 34,1 nəfər/km²-dir. Bələdiyyə 27 dekabr 1964-cü ildə yaradılmışdır.

## Həmçinin bax
* Santa-Katarina bələdiyyələrinin siyahısı

## İstinadlar
Solent

**Solent** () — La-Manşın şimalında yerləşən boğaz, Vayt adasını Böyük Britaniya adasından ayırır. Boğazdan çoxlu sayda sərnişin, yük və hərbi gəmilər keçir. Yelkənli qayıqların yarışları keçirilməsi ilə seçilir.

Sahilində iki mühüm liman şəhərləri yerləşir: Sauthemptom və Portsmunt. Boğazın şimalında  Sauthemptom -Uoter körfəzi qərarlaşır.

Boğazın sahil hissəsinin böyük hissəsi qorunma bölgəsidir. Bölgənin bir hissəsi Nyu-Forest Milli parkə ərazisinə daxildir.

## Tarixi

İlk əvvəllər Solet çay vadisi olmuşdur. Soletin əsas çayları Frum, İtçet və Test olmuşdur.

Hətta belə fikir vardır ki, boğaz laqun olmuşdur.

VIII Henrixin dönəmində fransız hücumlarından qorunmaq məqsədilə sahildə istehkamlar qurulmuşdur.

1545-ci ildə boğazda VIII Henrixin flaqmanı olan *Meri Rous* batmışdlr. Gəmi yalnız 437 il sonra — 1982 ildə səthə çıxarılır. 1703-ci ildə İngiltərənin cənub-qərbinə ölkə tarixinin ən tufanlarından biri müşahidə edilmişdir. Nəticədə gəmilərin çoxu suyun dibinə gömülmüşdür.

## İstinadlar

## Mənbə
* solentpedia
Zamanı necə yeyək?

***Zamanı necə yeyək?*** — Rövşən Abdullaoğlunun yazdığı və 2016-cı ildə Qədim Qala nəşriyyatında nəşr olunmuş əsər.

## Haqqında

Antik dövrlərdə “Əl-Kimya” adlanan qəribə bir elm sahəsi vardı. Kimyagərlər adi metalları qızıla çevirməyi mümkün edən sirli bir maddənin formulunu hazırlamaq istəyirdilər. Qədim yunanlardan sonra ərəblər və orta əsr qərb kimyagərləri də uzun müddət bu sehrli formulun axtarışında oldular. Ancaq onların tədqiqatları heç bir nəticə vermədi. Əslində bütün kimyagərlərin axtardıqları kimya heç bir zaman onlardan gizli qalmamışdı. Bu kimya onların diqqət etmədikləri sadə bir şeydən ibarət idi: Zaman.

Zamanı idarə edən həqiqi kimyaya sahib olmuş olur. Bu kitab da məhz bu məsələyə həsr olunmuşdur.

## Satış
Kitabevim.AZ kitab mağazasının 2016-cı ildə ən çox satılan 30 bədii, uşaq və tərcümə ədəbiyyatı kitablarının siyahısında "Bədii (Çağdaş Azərbaycan Ədəbiyyatı silsiləsi üzrə)" kateqoriyası üzrə 16-cı olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Goodreads-də Zamanı Necə Yeyək
* Zamanı necə yeyək? - FOTO
* "Zamanı necə yeyək" işıq üzü gördü
* Zamanı Necə Yeyək
* "Zamanı necə yeyək" adlı kitabı işıq üzü görüb
* Kitabla terapiya "Zamanı necə yeyək" hər kəsin düçar olduğu bir problem
* Artıq zamanınız necə idarə etməkdə çətinlik çəkməyəcəksiz
Kirena məktəbi

**Kirenaçılar** (yun. Σχολή της Κυρήνης) — sokratçı məktəblərindən birinin ardıcılları olmuşdurlar. Onlara ilk hedonistlər  də deyirlər. 
## Təlimləri
Kirenaçıların çoxusuna görə insan çevrəsindəki dünyanı duyğular vasitəsilə qavrayır (dərk edir); ona görə də duyğu qavramın əsasında duran əsas amildir. İnsana xoş gələn duyğular qəbul edilməli, gəlməyənlər isə rədd edilməlidir.

İnsanın məqsədi həyatdan həzz almaq və ağrıdan çəkinməkdir. Həzz keçmiş və gələcəyə deyil, yalnız indiki mövcud zamana aid edilə bilər. Məhz, bu kimi həzzə can atılmalıdır. Keçmiş və gələcək isə bizim hökmümüzün xaricindədir. Ona görə nə keçmişdəki günahlarımızdan peşman olub üzülmək, nə də gələcəyin sınaqlarından qorxmaq lazımdır. Azadlıq xoşbəxtliyə aparan nemətdir.

Kiniklər kimi bir çox kirenaçılar da əxlaqi qadağanların insan təbiətinə zidd olduğunu iddia edib, onlara riayət edilməsini vacib saymırdılar. Hətta, “xeyir” və “maddi zənginlik” kimi anlayışlar əslində həzz almaq üçün vasitədirsə, onda gərəkli və yararlı sayıla bilərlər. Belə olmasa onda onlar mənasızdır.

Kirenaçılar dinə qarşı da inkarçı mövqedə durmuşdular. Ona görə də onların bəzilərini “ateist” adlandırırdılar. Onların fikrincə vətənə bağlanmaq yox, dünya vətəndaşı olmaq lazımdır. Onlardan bəziləri bu dünyada yaşamağın mənasız olmasını və intihar etməyin üstünlüyünü də iddia edirdilər.

Eyni zamanda, kirenaçıların mötədilləri də olmuşdur. Mötədillər bu kimi aşırı fikirləri qəbul etmirdilər. Onların fikrincə insan cəmiyyətdə yaşamalı, onun qanunlarına tabe olmalıdır. Ancaq eyni zamanda bacardığı qədər həyatından həzz də almalı, narahatlıqlardan qaçmalıdır.

## Təmsilçiləri
* Aristipp
* Hegesias
* Annikeris
* Teodorus
* Evhemerus

## Mənbə
* 

## Ədəbiyyat
* 
* Diogenes Laertius (1925). Lives of Eminent Philosophers. Translated by Robert Drew Hicks. 2 vols. Vol. 1, The Loeb Classical Library. Cambridge: Harvard University Press.
* Lampe, Kurt (2014). The Birth of Hedonism: The Cyrenaic Philosophers and Pleasure as a Way of Life, Princeton University Press.
* Tsouna, Voula (1998). The Epistemology of the Cyrenaic School, Cambridge University Press.
* Zilioli, Ugo (2012). The Cyrenaics, Acumen Publishing. 

## Həmçinin bax
* Sokratçı məktəblər

## Xarici bağlantılar
*Диоген Лаэртский. О жизни, учениях и изречениях знаменитых философов . Кн.2.
*Киренаики / Лосев А.Ф. История античной эстетики.
*Менее значительные сократические школы  / Эдуард Целлер
*КИРЕНСКАЯ ШКОЛА (КИРЕНАИКИ)

## İstinadlar
Meqara məktəbi

**Meqara məktəbi** () — Sokrat ardıcılları tərəfindən yaradılan məktəblərdən biri idi. Onları daha çox metafizika, məntiq və ərdəm (insanın müsbət keyfiyyətlərinin toplusu, xeyrə yönəlməsi və o xeyrin həyata keçirilməsidir) kimi məsələlər maraqlandırırdı. Meqaraçıları mübahisə etməyə meylli olduqlarına görə *“eristiklər”* və ya *“dialektiklər”* də adlandırmışdırlar.

## Nümayəndələri
# Evklides 
# Stilpon
# Evbulides
# Diodorus Kronus

## Mənbə
* 

## Ədəbiyyat
* 
* Diogenes Laertius (1925). Lives of Eminent Philosophers. Translated by Robert Drew Hicks. 2 vols. Vol. 1, The Loeb Classical Library. Cambridge: Harvard University Press.
* Античная философия: Энциклопедический словарь. — М.: Прогресс-Традиция, 2008. — 896 с. — С. 482—483. — ISBN 8-89826-309-0
* Makin S. (1996), Megarian Possibilities, Philosophical Studies, vol. 83, pp. 253-76.
* Weidemann H. (2008), Aristotle, the Megarics, and Diodorus Cronus on the notion of possibilty, American Philosophical Quarterly, vol. 45, pp. 131—148.

## Həmçinin bax
* Sokratçı məktəblər

## Xarici bağlantılar
* Bobzien, Susanne. "Dialectical School". Stanford Encyclopedia of Philosophy.
* Herbermann, Charles, ed. (1913). . Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.
Əlavə məsuliyyətli cəmiyyət

**[[Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyət|MMC]]**-dən fərqli olaraq əlavə məsuliyyətli cəmiyyətin iştirakçıları müəssisənin öhdəlikləri üzrə əlavə məsuliyyət daşıyırlar. Bunun səbəbi şirkətə kredit vasitələrinin cəlb edilməsini asanlaşdırmaqdır. Ona görə ki, kreditorlar **[[MMC]]**-lərə vəsait verməyi **riskli** hesab edirlər.

## İstinadlar
Mixail Çiaureli

**Mixail Edişeroviç Çiaureli** (; 1894 —  1974) — Gürcüstan kinorejissoru, SSRİ xalq artisti (1948).
## Həyatı
Mixail Çiaureli 6 fevral 1894-cü ildə Tbilisidə anadan olub. 1916-cı ildə Tbilisi Boyakarlıq və Heykəltəraşlıq məktəbini bitirmişdir. 1921-ci ildən teatrda rəssam, rejissor, aktyor işləmişdir. Kinoda aktyor kimi debütü "Arsen Corciaşvili" filmində olmuşdur (1921, Arsen). "Suram qalası" (1923, Osman ağa), "Keçmişin dəhşətləri" (1925, Harun), "Natella" (1926, Condo), "Xanuma" (1927, Siko) filmlərinə çəkilmişdir. 1928-ci ildə Yefim Dziqanla birlikdə "Birinci kornet Streşnev" filmini çəkmişdir. Ən yaxşı filmləri: "Son saatda" (1928), "Saba" (1929), "Axırıncı maskarad" (1934, ilk səsli gürcü filmi), "Arsen" (1937), "Georgi Saakadze" (1942), "And" (1946), "Berlinin süqutu" (1950), "Bir qız haqqında povest" (1960), "İndi başqa zəmanədir" (1965) və s. Bir neçə animasiya filmi də çəkmişdir. 1948-ci ildə SSRİ xalq artisti adı almışdır. Beşqat Stalin mükafatı laureatıdır (1941, 1943, 1946, 1947, 1950). Mixail Çiaureli 31 oktyabr 1974-cü ildə Tbilisidə vəfat etmişdir.
## Mənbə
* AME. 5-ci cild. Bakı 2014. səh 550.
Quaxira yarımadası

**Quaxiya** () — Cənubi Amerikanın şimalında, Karib dənizi ilə Venesuela körfəzi arasında yerləşir, inzibati cəhətdən Kolumbiyanın Quaxira departamenti ərazisinə daxildir. Az bir qismi isə Venesuelanın ərazisinə düşür. Ərazisi 12 min. km², maksimal hündürlüyü 853 metrdir.

Cənub-qərbi düzənlikdir, şimal-şərqi isə yüksəkliklərdən ibarətdir. İqlimi tropik yarımsəhradır. Əhalisi əsasən heyvandarlıqla məşğul olur. Cənub-qərbində Xörək duzu çıxarılır.

Yarımada da  Cənubi Amerikanın ən ucqar şimal nöqtəsi olan Qalinas burnu yerləşir. Quaxiraya əks istiqamətdə Paraquana yarımadası yerləşir.

Yarımada əraxisində Quaxira xalqı yayılmışdır.
## İstinadlar
Rameş Sippi

**Rameş Sippi** (; ) — Hindistan rejissoru.

## Həyatı
Rameş Sippi 23 yanvar 1947-ci ildə Kəraçidə anadan olub. Ən yaxşı filmləri: "Zita və Gita", "Qisas və qanun".
## Filmoqrafiya
* Zita və Gita (film, 1972)
* Qisas və qanun (film, 1975)
Eretriya məktəbi

**Eretriya məktəbi** — Sokrat ardıcılları tərəfindən yaradılan məktəblərdən biri idi. Bu məktəbi həm də Elida-Eretriya məktəbi də adlandırırlar, çünki o Elidada yaranmış, sonra isə Eritreyada fəaliyyətini davam etdirmişdir.

Eretriya məktəbinin fəlsəfəsi haqqında zamanımıza çox az məlumat çatmışdır. Ümumiyyətlə demək olar ki, bu məktəbin filosoflarının dünyagörüşü Meqara məktəbinin nümayəndələrinə yaxın idi. Meqaraçılar kimi eretriyaçılar da deyirdilər ki, həqiqi Xeyir birdir və ondan başqa xeyirlər yoxdur. Xeyirlə Həqiqət eynilik təşkil edirlər. Xeyri yalnız ağılla dərk edib, ona yönəlmək olar.

Məktəbin yaradıcıları ***Elidalı Fedon*** (yun. Φαίδων, m. ö. IV yüzillik) və ***Eretriyalı Menedem*** (yun. Μενέδημος, təxminən m. ö. 345 – 261) olmuşdurlar. Platonun məşhur dialoqlarının biri olan *"Fedon"* Elidalı Fedonun adını daşıyır. Fedon və Menedem haqqında bir neçə pərakəndə fraqmentlərdən başqa heç bir məlumat zamanımıza çatmamışdır.

## Mənbə
* 

## Ədəbiyyat
* 
* Новая философская энциклопедия: в 4 т./ Ин-т философии РАН; Нац. обществ.-науч. фонд; Предс. научно-ред. совета В. С. Стёпин. — М.: Мысль, 2010.

## Həmçinin bax
* Sokrat
* Sokratçı məktəblər

## İstinadlar
Cərrahi kəsiklər

**Cərrahi kəsiklər** — Cərrahi əməliyyat zamanı, cərrahi kəsiklər əməliyyat prosedurunu asanlaşdırmaq və xəstəyə lazımi müdaxiləni etmək üçün çox vacibdir. Adətən əməliyyatda bir neçə kəsik eyni anda tətbiq edilir. Ümumiyyətlə, cərrahi əməliyyat zamanı cərrahi kəsiklər həm əməliyyatın gediş prosesinə mane olmaması, həm də xəstənin sağlığı baxımından, mümkün qədər kiçik və səliqəli edilməlidir.

## Anatomiya

Cərrahi kəsiklər əvvəlcədən planlaşdırılmış formada, bədənin istənilən müxtəlif hissələrinə tətbiq oluna bilər.

Tibbdə cərrahi əməliyyat zamanı tətbiq edilən cərrahi kəsiklərin hər birinin öz adı var və bu terminlər tarix boyu bu kəsiklərdən ilk istifadə edən məşhur cərrah və həkimlərin adını daşıyır.

## İstinadlar
Elnur Sultanov

**Elnur Sultanov** (tam adı: *Elnur İxtiyar oğlu Sultanov*; ) — Azərbaycan diplomatı.

## Diplomatik fəaliyyəti
Elnur Sultanov 10 fevral 2012-ci ildə fövqəladə və səlahiyyətli səfir diplomatik rütbəsi verilmiş və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin elə həmin gün imzaladığı digər Sərəncam ilə Azərbaycan Respublikasının Braziliya Federativ Respublikasında Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 may 2014-cü il tarixli Sərəncamı ilə iqamətgahı Brazilia şəhərində olmaqla, eyni zamanda daha 3 ölkədə Azərbaycan Respublikasının – Ekvador Respublikasında, Qayana Kooperativ Respublikasında və Surinam Respublikasında, 23 fevral 2015-ci il tarixli Sərəncamı ilə də Trinidad və Tobaqo Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilmişdir.

26 iyul 2021-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Latviya Respublikasındakı səfiri təyin edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ambassador
Adalar arası dəniz

**Adalar arası dəniz** —  halqavari şəkildə adalarla ( və ya qayalıqlarla) əhatələnmiş və okeanın digər hissələrindən ayrılmış dənizlərə deyilir.

Adalar arası dənizlərin böyük qismi Malay arxipelaqına daxil adaların arasında yerləşir. Adalar arası dənizlər: Filippin dənizi, Yava dənizi, Banda dənizi, Sulavesi dənizi, Solomon dənizi, Daxili Yapon dənizi, Aki dənizi, Sulu dənizi, Bismark dənizi, Halmahera dənizi, Mindanao dənizi, Koro dənizi, İrland dənizi və s.

Geostruktur baxımından çağdaş Geosinknal bölgələrdə yerləşir.
Nəhəng sekvoyadendron

**** () —  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

Gövdəsinin qabığının qalınlığı 50&nbsp;mm-ə çatır, rəngi qırmızımtıl bozdur. Yarpaqları pulcuqlu iynevarıdır, uzunluğu 0,5-1,2 sm-ə çatır. Yarpaqları, əsasən, zoğ boyu yerləşir və aşağıya doğru əyiləndir. Onlar ayrı-ayrılıqda yuxarıdan əyilmiş, aşağıdan qabarıq, bozumtul-yaşıl rəngə çalır. İynəyarpaqları töküldükdən sonra zoğ və ya budaq üzərində rombşəkilli başlıqlar qalır. Çiçəklərində tozcuqlar 2-5 ədəd tozcuq kisələrində yerləşir. Toxumları ellips formalıdır, kənarları batıq qanadlarla əhatə olunmuşdur, uzunluğu 5mm-ə çatır. Toxum pulcuqlarında 3-12 ədədə kimi yumurtacıq olur. Qozaları yumurtavarı olub, 5-8 sm uzunluqdadır, onların pulcuqları ucdan qalxanvarı enliləşmişdir, ensiz rombşəkillidir, qırışıqlıdır. Olduqca zəif boy atır. Quraqlığa, quru və qeyri münbit torpaqlara, dərin qatlı, hətta əhəngli torpaqlara davamlıdır. Ağır gilli və çox rütubətli torpaqlara davamsızdır. Şaxtaya davamlıdır. Azərbaycanda Abşeron yarımadasında, Lənkəranda bağ və parklarda bəzi nüsxələrinə rast gəlinir. Nəhəng sekvoyadendronun bir çox dekorativ formaları piramidal, sallaq, mavi, qızlı, gümüşü, iynəyarpaqlı və s. vardır. Azərbaycanda şəhər və kəndlərdə, qəsəbələrdə, digər yaşayış məntəqələrində xiyabanların salınmasında, park və bağlarda tək-tək və qrup halında, kompozisiyalarda istifadə edilə bilər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Aqrippa

**Aqrippa** (yun. Ἀγρίππας) — Qədim Roma dövrünün filosofu, skeptisizmin təmsilmisi, Enesidemusun ardıcıllarından bir. O, təxminən m. I yüzillikdə yaşamışdır. Diogenes Laertiusa görə Aqrippa Enesidemusun 10 troposuna daha beşini əlavə etmişdir.

## Troposlar
# Hər hansı bir şey haqqında ziddiyyətli fikirlər irəli sürülür. Buna görə də, onlar haqqında qəti bir fikir söyləməkdən çəkinmək lazımdır.
# Sübutlar silsiləsi sonsuzluğa qədər davam edir. Deməli, hansısa fikri əsaslandırmaq üçün gətirilən sübutun özü də sübut edilməlidir. Sonra bu yeni sübut başqası ilə isbatlanmalıdır. Bu silsilə də sonsuzluğa qədər sürəcəkdir.
# Hər şey nisbidir. İnsana şeylərin mahiyyəti deyil, onun duyğuları daxilində onların görsəntiləri (təzahürləri) açılır. Ona görə də onların əsl təbiətinin nə olduğu haqqında fikir yürütməkdən çəkinmək lazımdır.
# Hər bir həqiqət kimi iddia edilən şey əslində fərziyyədir (hipotez). Bu kimi fərziyyələr nəyinsə barəsində nəticə çıxartmaq üçün kifayət etmir.
# Sübutlar bir-birini sübuta yetirməlidir. Bu da o deməkdir ki, hansısa iddianı sübut etmək üçün irəli sürülmüş sübutu da qarşılıqlı olaraq həmin iddia ilə sübut etmək lazımdır. Onda belə nəticəyə gəlinir ki, onlardan heç biri başqasını sübut etmək üçün yetərli deyildir. Buna görə də, hər hansı iddiadan çəkinmək lazımdır.

## Mənbə
* 

## Ədəbiyyat
* 
* Diogenes Laertius. Lives and Opinions of Eminent Philosophers / Translated by C. D. Yonge. London: Georg Bell & Sons, 1915.
* Агриппа // Античная философия: Энциклопедический словарь. — М.: Прогресс-Традиция. П. П. Гайденко, М. А. Солопова, С. В. Месяц, А. В. Серегин, А. А. Столяров, Ю. А. Шичалин. 2008.
* Секст Эмпирик. Три книги Пирроновых положений / Перевод Н. В. Брюлловой-Шаскольской // Секст Эмпирик. Сочинения в двух томах. Том 2. М.: Мысль, 1976.

## Həmçinin bax
* Skeptisizm

## İstinadlar
Sekst Empirik

**Sekst Empirik** (, 160–210) — skeptisizmin Roma dövrünün ən tanınmış nümayəndəsi, bu məktəbin ənənələrinin davamçısı. İskəndəriyyə, Afina və Romada yaşamışdı. Sekst Empirik ixtisasca həkim idi. O, "Pirron müddəaları" () və "Riyaziyyatçılara qarşı" () kimi bir neçə kitabın müəllifi idi. Bu kitablarda o şübhəçiliyin tarixi, əsasları və nəzəriyyəsini vermişdir.

## Fəlsəfəsi
Sekst Empirik skeptik baxışlarını tibb elmi ilə əlaqələndirirdi. O həm də, skeptisizmi başqa fəlsəfi məktəblərin təlimlərindən ayırır, onlarla qarışmağa qarşı çıxırdı. Onun əsərlərində skeptisizm ətraflı və dolğun bir təlim kimi təqdim edilmişdir. Sekst Empirik Enesidemusdan sonra skeptisizmin əsaslarını sübuta yetirən 10 troposda yetərincə dəyişikliklər etmiş, onları yenidən sistemləşdirmişdir.

Digər antik dövr mütəfəkkirləri biliyin əldə olunmasının mümkünlüyünü (qnostisizm) iddia edirdilər. Sekst Empirik isə şübhəçilərin ənənəsini davam etdirərək iddia edirdi ki, bilik nisbidir. Ona görə də, problemlərin həlli və şeylərin mahiyyətini açmaq cəhdlərindən çəkinmək lazımdır. Belə olarsa, insan kamilliyə çatmış olar. Onun fikrincə qanunlar, ənənələr, qaydalar və vərdişlərə riayət edilməlidir. Eyni zamanda sağlam düşüncəyə də xüsusi yer verilməlidir.

Qədim zamanlardan başlayaraq duyğular vasitəsilə əldə edilən biliyin nisbiliyini və ziddiyyətli olduğunu sübuta yetirmək istəyən mütəfəkkirlər öz dəlillərini Sekst Empirikin kitablarından gətirirdilər. Onun "problemlərin həllindən çəkinmə" prinsipi tibb, fiziologiya, zoologiya, fizika və digər elmlərdən alınmış faktlara əsaslanırdı.

## Ədəbiyyat
* 
* Bailey, Alan, *Sextus Empiricus and Pyrrhonean scepticism*, Oxford: Oxford University Press, 2002.
* Brennan, Tad, *Ethics and Epistemology in Sextus Empiricus*, London: Garland, 1999.
* *Секст Эмпирик*. Три книги Пирроновых положений. / Пер. Н. В. Брюлловой-Шаскольской, предисл. А. И. Малеина. СПб., 1913. 215 стр.
* *Секст Эмпирик*. Сочинения. В 2 т. / Пер. Н. В. Брюлловой-Шаскольской и А. Ф. Лосев. Общ. ред. и вступ. ст. А. Ф. Лосева. (Серия "Философское наследие"). М.: Мысль, 1976. 1250000 экз. Т. 1. 400 стр. Т. 2. 424 стр.

## Həmçinin bax
* Skeptisizm
* Pirron
* Enesidemus
* Aqrippa

## İstinadlar
Joze Qratsiano da Silva

**Joze Qratsiano da Silva** (; d. 17 noyabr 1949) — Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının 8-ci Baş direktoru.

## Həyatı
17 noyabr 1949-cu ildə anadan olmuşdur.

Joze Qratsiano da Silva bir müddət Braziliyanın Kampinas Dövlət Universitetində dərs demiş və İqtisadiyyat İnstitutunun İqtisadi İnkişaf və Ətraf Mühit üzrə Magistr və Doktorluq Proqramlarına rəhbərlik etmişdir.

O, 30 ildən artıq ərzaq təhlükəsizliyi və kənd təsərrüfatı məsələləri sahəsində çalışmışdır. 2001-ci ildə Braziliyanın "Sıfır Aclıq" proqramını hazırlayan komandaya rəhbərlik etmişdir. 2003-cü ildə Braziliyada Ərzaq Təhlükəsizliyi və Aclıqla Mübarizə üzrə xüsusi nazir olmuşdur.

26 iyun 2011-ci ildə 26 üzv ölkənin nümayəndələrindən ibarət konfransda BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının baş direktoru vəzifəsinə seçilmiş və 2012-ci ildə baş direktor mandatını qəbul edəndən bəri təşkilatın daxilində böyük transformasiya dəyişikliklərinə rəhbərlik etmişdir.

## Mükafatları
25 may 2015-ci ildə ona Bakı Dövlət Universitetinin Fəxri doktoru adı verilmişdir.

## İstinadlar
David Production

— Yaponiya animasiya studiyası. Ən çox *"[[JoJo's Bizarre Adventure]]"* manqası əsasında çəkdiyi anime serialları ilə tanınır.

Animasiya studiyası *Gonzo* şirkətini tərk edən şirkət prezidenti Koci Kocita və prodüser Tayto Okiura tərəfindən 2007-ci ilin sentyabrında qurulmuşdur. Şirkət ilk başlarda kiçik işlərlə məşğul idi, lakin 2009-cu ildə ilk əsas işi olan *"[[Ristorante Paradiso]]"* animesini çəkmişdir.

1 avqust 2014-cü ildə şirkət *[[Fuji Television]]* tərəfindən alınmışdır.

## İşləri
* *[[Code Geass: Lelouch of the Rebellion|Code Geass: Lelouch of the Rebellion R2]]* (əsas istehsal: Sunrise; iki seriyaya kömək, 2008)
* *[[Soul Eater (manqa)#Anime|Soul Eater]]* (əsas istehsal: Bones; bir çox seriyalarda kömək, 2008-2009)
* *[[Inazuma Eleven (manga)]]* (əsas istehsal: Oriental Light and Magic; bir çox seriyalarda kömək, 2008-2009)
* *[[Black Butler]]* (əsas istehsal: A-1 Pictures; bir çox seriyalarda kömək, 2008-2009)
* *[[Ristorante Paradiso]]* (2009)
* ** (2009)
* *[[Tatakau Shisho: The Book of Bantorra]]* (2009)
* *[[Level E]]* (Studio Pierrot ilə birlikdə, 2011)
* *[[Ben-To]]* (2011)
* *[[Inu x Boku SS]]* (2012)
* *[[DC Nation Shorts]]* (*Amethyst, Princess of Gemworld* və *スーパーマン @ Tokyo*, 2012)
* *[[JoJo's Bizarre Adventure]]* (2012-2013)
* *[[Hyperdimension Neptunia]]* (2013)
* *[[JoJo's Bizarre Adventure|JoJo's Bizarre Adventure: Stardust Crusaders]]* (2014-2015)
* *[[JoJo's Bizarre Adventure|JoJo's Bizarre Adventure: Diamond Is Unbreakable]]* (2016)
* *[[Planetarian: The Reverie of a Little Planet]]* (2016)
* *[[Planetarian: Hoshi no Hito]]* (2016)
* *[[Monster Hunter Stories: Ride On]]* (2016-2017)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
ATV Kitab

**ATV Kitab** — Azad Azərbaycan TV ilə 2015–17-ci illərdə Parlaq İmzalar, 2017-ci ildən isə Hədəf nəşriyyatının birgə layihəsi.

## Haqqında
17 oktyabr, 2015-ci ildə Azad Azərbaycan Müstəqil Teleradio şirkəti ilə Parlaq İmzalar nəşriyyatı arasında əməkdaşlıq memoarandumu imzalanaraq "ATV Kitab" layihəsinə start verilib.

9 mart, 2015-ci il tarixində Bakı Şəhər Mədəniyyət və Turizm Baş İdarəsi ilə əməkdaşlıq memorandumu imzalanmışdır. Memorandumun şərtlərinə görə Bakı şəhərində və paytaxtın rayonlarında uşaq, yeniyetmə və gənclərlə görüşlərin keçirilməsi, onların bədii ədəbiyyata və mütaliəyə marağının artırılması məqsədi ilə müxtəlif mədəni tədbirlərin təşkili çərçivəsində “ATV Kitab” layihəsinə daxil olan nəşr nümunələrinin alınıb gənc oxuculara çatdırılması nəzərdə tutulub.

Layihə çərçivəsində 27 may 2016-cı il tarixinə kimi 7 kitab nəşr olunub. 5 iyul, 2016-cı il tarixində də Bakı Şəhər Mədəniyyət və Turizm Baş İdarəsi ilə Azad Azərbaycan MTş arasında imzalanmış əməkdaşlıq memorandumuna əsasən Parlaq İmzalar nəşriyyatında çap olunmuş “Bartlbi və çevrəsi”, “Səsindən tanıdılar payızı”, “Dədə Qorqud”, “Tənha”, “Alman malı”, “Azəristan ölkəsi” adlı ilk kitabların təqdimat mərasimi keçirilib.

ATV Kitab layihəsinin rəhbəri Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin sədri, şair, tərcüməçi Səlim Babullaoğlu ilə Parlaq İmzalar nəşriyyatının direktoru Nurman Tariq arasında imzalanıb. ATV Kitab" layihəsinin redaksiya heyətinə Vüqar Qaradağlı (sədr), Məsiağa Məhəmmədi, Etibar Babayev, Cavanşir Yusifli,  İlqar Fəhmi, Səlim Babullaoğlu (layihə rəhbəri),  Seyfəddin Hüseynli, Dilman Şahmərdanlı və Rəşid Çulaqov daxildir.

2017-ci il iyunun 20-də "ATV Kitab" layihəsi "Hədəf" Şirkətlər Qrupu ilə  daha bir Əməkdaşlıq Memorandumu imzalayıb.  Memorandumu layihənin rəhbəri Səlim Babullaoğlu və qrupun təsisçisi Şəmil Sadiq imzalayıblar.  S.Babullaoğlu açıqlamasında bildirib ki, ilyarım müddət ərzində fəaliyyət göstərən "ATV Kitab" layihəsi öz fəaliyyətini şaxələndirmək qərarı verib. Bu, özünü həm nəşr ediləcək kitabların məzmununda, həm dizaynında, eləcə də onların təqdimatında büruzə verəcək. "Çağdaş nəsrin ustaları", "DƏB" (Dünya ədəbiyyatından books) və başqa kitab seriyalarının təsis və nəşr edilməsi düşünülür.

## Nəşrlər

Layihə çərçivəsində 07 iyul  2017-cı il tarixinə kimi 15 kitab nəşr olunub.

*Tənha – Avqust Strindberq
*Azəristan ölkəsi – Vintsas Kreve
*Alman malı – Mirmehdi Ağaoğlu
*Səsindən tanıdılar payızı (Yapon şeir antologiyası)
*Dədə Qorqud dastanları (uşaq və yeniyetmələr üçün)
*İlyas Göçmənin şəkil dəftəri - Səlim Babullaoğlu
*Bartlbi və çevrəsi – Enrike Vila Matas
*Gürzəçöl yazıları – Vaqif Səmədoğlu
*Tanrının ay üzündən öp - Mustafa Məstur
*Tanrı tənhalığı - İlqar Kamil
*Xaqani Şirvani - Ərəbcə şeirləri
*Ortaq şəhər - Ülviyyə Tahir
*Bir də heç vaxt - Fərid Hüseyn
*Əlvida, Kolumbus - Filip Rot
*Cənnətdə payız - Günel Eminli

ATV Kitab/Çağdaş nəsrin ustaları
*Balıq gülüşü - Mübariz Örən

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Azad Azərbaycan Müstəqil Teleradio şirkəti
*Parlaq İmzalar

## Xarici keçidlər

* «ATV Kitab» layihəsi ilə «Hədəf» Şirkətlər Qrupu arasında Əməkdaşlıq Memorandumu imzalandı
Camışbasan

**Camışbasan** (جمشبسن) — İrəvan xanlığında Vedibasar mahalının Cığındərə bölgəsində, Vedi çayının sol sahilində azərbaycanlıların yaşadığı kənd. XIXəsrin II yarısında kənd yaxınlıqda salınmış Əziz kəndə (Aşağı Camışbasan) qatılmışdır. Qədim Camışbasan kəndinin xarabalıqları, oradakı müsəlman qəbiristanlığının qalıqları son vaxtlara qədər qalmaqda idi.

## Mənbə
* AME. 5-ci cild. Bakı 2014. səh 177.
Paraquana yarımadası

**Paraquana yarımadası** — şimaldan və şərqdən Karib dənizi, qərbdən isə Venesuela körfəzi ilə əhatələnmişdir. Keçmiş ada materiklə 25 km uzunluğa, 4 km enə malik Medanos bərzəxi ilə birləşir. Bərzəxdə yarımadanın digər hissələri ilə birləşdirən şose vardır. Yarımadanın ümumi sahil uzunluğu 300 km-dir Yarımadanın ən yüksək nöqtəsi 830 m gəlir hündürlüyü olan Santa Ana dağıdır. 1972-ci ildə Santa Ana təbii abidə elan edilmişdir.

## Tarixi
Paraquana yarımadası San Roman Gezgin Alonso de Ojeda tərəfindən 9 vqust 1499-cu ildə aşkarlanmışdır. edilmişdir.

## İqlim
İllik yağıntının miqdarı 340.2 mm təşkil edir. Yağıntı ilin son aylarında gəlir. Noyabrda ayında 83,5 mm yağıntı düşür.

Orta illik temperatur 27–28 °C-dir.

## Mənbə
* Images of the Paraguana Peninsula.
Yapon kriptomeriyası

**** () —  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

Əsasən Şərqi Asiyada, xüsusilə Çin və Yaponiyada geniş yayılmışdır. Piramidal çətirli, həmişəyaşıl ağacdır. Vətənimdə hündürlüyü 45 m-ə və gövdəsinin diametri 1–2 m-ə çatır. Gövdəsinin qabığı qırmızımtıl-qonurdur, ensiz, uzun zolaqlıdır. Yarpaqları iynəvarıdır, sərtdir, sıx yerləşmiş, bizvarıdır, oturaq hissəsi əyilmişdir, kənarlarından içəriyə doğru batıqdır, yayda sarımtıl-yaşıl, qışda tünd-yaşıl olub, budaq üzərində 7 il qalır. Erkəkcik sünbülcükləri budaqların ucunda iynəvarı yarpaqların qoltuğunda yerləşir, tozcuqları 3–5 tozcuq kisəsindən ibarətdir.

Dişicik sünbülcükləri isə budaqların ucunda yerləşir. Toxumları oval formalıdır, hər toxum 2–3 ensiz qanadla əhatə olunur. Toxum pulcuğunda 2–5 ədəd yumurtacıq olur. Örtücük pulcuqları isə toxuma birləşmiş vəziyyətdə inkişaf edir. Qozaları birinci il yetişir, oduncaqlaşmış, kürəşəkilli və ya yumurtavarı dəyirmidir, üzəri kələ-kötür, rəngi qəhvəyi, yumru və ya yumurtavarı, 2 sm uzunluqdadır, pulcuqları 4–5 dişli olur, toxumlarını tökdükdən sonra ağacda qalır. 10 yaşında meyvə verir. Tüzböyüyən, istisevən və kölgəyədavamlı ağac növüdür. Oduncağı rütubətə davamlıdır və texniki cəhətdən yüksək keyfiyyətə malikdir. Torpağa qarşı tələbkar deyildir. −18–20 0 C-yə qədər olan şaxtalara davam gətirir. Xiyabanlarda qrupla və tək-tək əkmək üçün istifadə edilən dekorativ ağacdır.

Azərbaycanda Abşeron, Lənkəran və Astara rayonlarında mədəni şəraitdə becərilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kaytsörfinq

**Kaytsörfinq** (ing. kite-hava ilanı və surfing -sörfinq, "dalğada gəzinti") və ya kaytinq dəniz idmanının və aktiv istirahətin ən yaxşı növlərindən biri kaytsörfinqdir. Xəzər dənizi belə istirahət üçün ideal məkandır.
Petrobras

**"Petrobras"** () — Braziliyanın ən böyük neft-qaz şirkəti

Bu şirkət dünyanın ən çox gəlirə sahib 500 şirkətinin yer aldığı "Fortune Global 500" siyahısında 28-ci yerdədir.

## Səhmləri

60%-dən çox səhmləri Braziliya hökumətinə məxsus olan bu şirkətin digər səhmləri isə Nyu-York və San-Paulu birjalarında ticarətə çıxardılıb.

"Petrobras" tarixə birjada birdəfəlik böyük dəyərli səhmlərin yerləşdirilməsi ilə düşmüşdür. Belə ki, 2010-cu ilin sentyabr ayında birjada onun 72,8 milyard dollar dəyərində səhmləri satılmışdır.

## Okeanda fəaliyyəti
"Petrobras" şirkəti balinaların haqqlarını müdafiə edir, lakin bu onlara okeanda dərin quyular qazmağa mane olmur.

## Faciələr
16 avqust 1984-cü ildə şirkətin "Enchova Central Platform" üzən platforması Rio-de-Janeyro sahillərində qəzaya uğramışdır. Burada quyunun qəfil püskürməsi nəticəsində əvvəlcə partlayış, sonra isə yanğın baş vermişdir. İşçilərin əksəriyyəti evakuasiya edilmiş, lakin xilasetmə qayığı suya endirilərkən platformadan asılı qalmıdır. Bundan sonra 20 metrlik hündürlükdən dənizə çırpılan qayıqda 42 nəfər həlak olmuşdur.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər

*
*Petrobras' News Agency 
*Petrobras Magazine
Doga Kobo

— Tokio şəhərinin Nerima xüsusi rayonunda yerləşən Yaponiya animasiya studiyası. 11 iyul 1973-cü ildə *Toei Animation* studiyasının keçmiş əməkdaşı Hideo Furusava tərəfindən qurulmuşdur. Studiya illərlə bir çox animelərin istehsalında iştirak etmişdir.

## İşləri

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*Rəsmi saytı 
*
Alabalıq

**Alabalıq** (digər adı: **forel**) — qızılbalıqlar fəsiləsinə aid olan balıq cinsi.

Alabalıq bulaq mənşəli dağ çaylarının və göllərinin daimi sakinləridir. Onlara şəffaf suyu və dibi daşlı olan bütün dağətəyi çaylarda da rast gəlmək olur. Azərbaycan ərazisində forellər Böyük və Kiçik Qafqaz sıra dağlarından, eləcə də Talış dağlarından süzülən bulaq mənşəli çaylarda yayılmışdır. Hər bir çayda yaşayan balıq öz rənginə, biololi və həmçinin bəzi morfoloji xüsusiyyətlərinə görə bir-birindən fərqlənirlər. Lakin bütün çaylarda yaşayan alabalıqlar üçün bədəndə əlvan xalların olması xarakterikdir. Çayların dibinin vəziyyətindən asılı olaraq balıqların rəngi də dəyişə bilir. Əgər çayın dibi açıq rəngli daşlardan təşkil olunmuşdursa, onda balığın da rəngi açıq olur, əgər daşlar tutqun rəngdədirsə balığın rəngi də tünd rəngdə olur.

Bütün alabalıqlar üçün ən xarakter xüsusiyyət onların soyuq suya və oksigenə hədsiz tələbkar olmalarıdır. Belə ki, suda istilik 15-18°C, oksigenin miqdarı isə 1 litr suda 7-8 sm3 olduqda alabalıqlar özlərini yaxşı hiss edir, yaxşı qidalanır və böyüyürlər. Suda temperatur yüksəldikdə (25° C-dən artıq) və oksigenin miqdarı azaldıqda (1 litrdə 4 sm3-ə endikdə) alabalıqlar özünü pis hiss edir, böyümədən qalırlar.

## Çoxalması
Cinsi yetginliyə 2 (erkəklər)-3 (dişilər) yaşında çatırlar. Bu zaman balıqlar çayların yuxarı hissələrinə qalxaraq, onların qollarına daxil olur, orada öz kürülərini tökürlər. Hər bir balıq orta hesabla bir minə qədər kürü verir. Lakin balığın böyüklüyündən asılı olaraq kürünün miqdarı 2,5 minə qədər ola bilir.

1966-1969-cu illər ərzində Azərbaycanın müxtəlif dağ çaylarından, o cümlədən Daşkəsənin yaxınlığından axan Qoşqarçaydan və eləcə də Göy-göldən xeyli balıq tutulub tədqiq edilmişdir. Həmin balıqların çayda yaşayanlarının ən böyüyünün uzunluğu 37 sm, çəkisi isə 760 q. Əksər balıqların isə uzunluğu 15-25 sm arasında olmuşdur. Göy-göldə tutulan balıqların isə ən böyüyünün uzunluğu 40 sm, çəkisi 950 q olmuşdur, əksəriyyəti isə 25-35 sm uzunluğunda olmuşlar.

## İstinadlar
Dikearxus

**Dikearxus** (, təxminən m. ö. 365 – 300) — yunan filosofu, peripatetik məktəbin ən görkəmli nümayəndələrindən biri. Aristotelin və Teofrastusun öyrəncisi idi. O, psixologiya, tarix, mədəniyyət, dilçilik və siyasət elmlərini əhatə edən bir çox elmi kitablar yazmışdır.

## Həyatı
Dikearxus ruhun varlığını və ölməzliyini inkar edirdi. ***"Ruh haqqında"*** (yun. Περὶ ψυχῆς) kitabında o yazırdı ki, ruh materiyanın formalarından biridir, cisimdir. Dünyada bütün varlıqlar dörd ünsürdən əmələ gəldiyi kimi ruh da onlardan biridir, sadəcə onun vəzifəsi bədəni canlandırmaqdır.

"Trifoniusun məbədinə eniş" (yun. Εἰς Τροφωνίου κατάβασις) əsərində Dikearxus din xadimlərini tənqid etmişdir. Həmin bu əsərdə o, falçılığı rədd edərək yalnız ilham və röyaları inkar etməmişdir.

Dikearxus mədəniyyət tarixi elminin yaradıcısı hesab edilir. O, ***"Yunanıstan həyatı"*** (yun. Βίος Ἑλλάδος) kitabında yunan mədəniyyətinin icmalını vermiş, yunanların inkişafını Şərqin mədəni həyatı ilə bağlamışdır. Onun fikrincə insanlar təbii yaşamdan heyvandarlığa, sonra isə əkinçiliyə keçmişdilər.

Dikearxus siyasi məsələləri də araşdırmışdır. ***"Tripolitikus"*** (yun. Τριπολιτικός) adlı yazısında o hesab edirdi ki, dövlətin idarəçilik metodu demokratiya, monarxiya və aristokratiyanın qarışığından ibarət olmalıdır.

Dikearxus həm də təbiətşünas olmuş, xəritələr çəkmişdir. ***"Yeri dolaşmaq"*** (yun. Γῆς περίοδος) kitabında o, yerin kürə formasında olmasını iddia etmiş, bəzi dağların hündürlüyünü ölçməyə çalışmışdır.

## Mənbə
* 

## Həmçinin bax
* Peripatetiklər

## İstinadlar
Afrodisiyalı Aleksandr

**Afrodisialı Aleksandr** (yun. Ἀλέξανδρος ὁ Ἀφροδισιεύς, II – III yüzilliklər) — Roma filosofu, peripatetik məktəbin ən görkəmli nümayəndələrindən biri. Aristotelin əsərlərinə şərhlər yazanlardan biri olmuşdur. O, həm də Aristotelin təlimini başqa məktəblərin nümayəndələrinin tənqidlərindən müdafiə edirdi. Buna görə də sonralar ona "Şəhrçi" adını vermişdirlər. 

## Fəaliyyəti
Aleksandrın məqsədi Aristoteli tanıtmaq, onun əsərlərindəki ziddiyyətləri ortadan qaldırmaq olmuşdur. Məlumdur ki o, Aristotelin ***"Metafizika"***, ***"Meteorologiya"***, ***"Topika"***, ***"Ruh haqqında"***, ***"Göy haqqında"*** kimi əsərlərinə ətraflı şərhlər yazmışdır. Onun bir çox əsərləri zamanımıza ərəb tərcümələri vasitəsilə gəlib çatmışdır. Çünki orta əsrlərdə ərəbdilli filosoflar Aristotelin və onun şərhçilərinin irsi ilə çox maraqlanmış və bu ənənəni davam etdirmişdirlər.

Aleksandr öz şərhlərini özünəməxsus şəkildə verirdi. O, Aristotelin kitabından hansısa bir sətri olduğu kimi verdikdən sonra, onun altında böyük həcmli şərhini yazmış və sonra başqa sətrə keçirdi. Beləliklə, bütün kitab şərh olunurdu.

Aleksandr Aristoteli peripatetik ənənəyə dayanaraq şərh edən sonuncu şərhçi olmuşdur. Ondan sonra peripatetik məktəbin ardıcılları platonçularla qarışmışdırlar.

Aristotelin şərhçisi kimi tanınmış Aleksandrın özünə məxsus fikirləri də olmuşdur. Məsələn, ***"Tale haqqında"*** (yun. Перὶἐἱμαρμένης, lat. De fato) əsərində o tale, azadlıq və təsadüf anlayışları haqqında düşünmüşdür. Aleksandr taleyin hər şeyi həll etməsini iddia edən stoaçılarla razılaşmırdı. Onun fikrincə tale qanunauyğunluqdur, ancaq zərurət deyildir. Bu qanunauyğunluğun içində təsadüfə də yer vardır. Belə olmasaydı, onda insan fəaliyyətinin heç bir mənası olmazdı. İnsanın hərəkət və davranışlarının səbəbi elə o özüdür, hər şeyi taleyin üzərinə atmaq olmaz.

Aleksandrın ***"Ruh haqqında"*** (yun. Περὶ Ψυχῆς, lat. De Anima) əsəri bir çox hallarda Aristotelin fikirlərini təkrarlayır. Onun fikrincə, ruh bədənin ondan ayrılmaz formasıdır. Ruhun bitkisel, duyğusal və düşüncəvi funksiyaları vardır. Düşünən ruhun özəlliyi mülahizə və təhlil etməkdir. Bunun vasitəsilə insan fikir irəli sürür və ya elmi araşdırma aparır. Eyni zamanda, iki çür ruh vardır: "imkanlı" (potensial) və "fail" (aktual). Birincisi doğuşdan təbiət tərəfindən verilir; o yazılmamış vərəqə bənzərdir. İkincisi isə sonradan qazanılan, məhz bu düşüncənin əsasını təşkil edir.

Bu əsərin ikinci hissəsində ***"Düşüncə haqqında"*** (yun. Περὶ νοῦ) adlanan bölüm vardır. Orada Aleksandr düşüncənin nə olması haqqında düşünür. Onun fikrincə insanda üç növ düşüncə vardır. Birincisi, doğuluşdan var olur və o ən ibtidaisidir; ikincisini insan öz fəaliyyəti nəticəsində əldə edir; üçüncüsü isə insana əlavə olaraq daxil edilir. Onun vasitəsilə də düşünmə qabiliyyəti yaranır.

## Mənbə
* 

## Həmçinin bax
* Peripatetiklər
Yeni Şotlandiya yarımadası

**Yeni Şotlandiya yarımadası** () — Kanadanın cənub-şərqində yerləşən yarımada.

## Coğrafiya
Yarımadanın ərazisinin böyük qismi Yeni Şotlandiya vilayəti ərazisində yerləşir. Yarımadanın uzunluğu 430&nbsp;km, eni isı 130&nbsp;km. Şərqdə ensiz Kanso boğazı yarımadanı Keyp-Breton adasından ayırır. Şimaldan Nortamberlend boğazı Şahzadə Eduard Adasından ayırlr. Cənubdan və cənub-şərqdən Atlantik okeanın suları ilə yuyulur. Qərbdən Men körfəzi, şimal-qərbdən Fandi körfəzi ilə əhatələnir. Materiklə Şiqnekto bərzəxi ilə birləşir.

Cənub və cənub-şərqdən sahilləri olduqca parçalıdır və fiordlarla zəngindir. Körfəzləri: Fandi, Maynas, Şiqnekto, Sent-Corc, Kantri, İndian, Musquodoboit. Buxtaları: Annapolis, Şedabakto, Marqarets, Maxoun, Meduey, Cordan, Sent-Meris, Kobekuit. Sahil xəttinin uzunluğu 7579&nbsp;km-dir. Sahil sularında 3809 kiçik ada vardır.
 
Çayları: Annapolis, Mersey, Meduey, Biber, Mus, Şubenakadi. Gölləri: Rossinol, Kecimkucim, Paradaiz, Malqreyv. 
İri şəhərləri: Qalifaks və Dartmunt.
Ucqar nöqtələri: şimal-şərqdə — Corc burnu, şərqdə — Kanso burnu, cənubda — Bakarro.

## Geologiya
Yarımada qneys, qranit və qumlarla örtülüdür.
Əsas faydalı qazıntıları: Daş kömür, Daş duz, gips. Şelf ərazisində neft və qaz çıxarılır.

## İqlimi
İqlimi yumşaqdır. İl ərzində 1200&nbsp;mm yağıntı düşür. İynəyarpaqlı və enliyarpaqlı meşələrə sahibdir.

## Qorunması
Yarımada ərazisində Kecimkucik Milli parkı yerləşir. Üstəlik vilayət əhəmiyyətli Keyp-Çiqnekto, Arisaiq (), Beyfild-Biç (), Biver-Mauntin (), Pomket-Biç (), Keyp-Şiqnekto parkları. Təbiət qoruqları: Тоbеаtik, Makqill-Leyk, Klod-Leyk.

Şəkil:Halifaxnighttime.jpg|
Şəkil:Little River in Fall.jpg|
Şəkil:Still Brook in Fall.jpg|
Şəkil:Kejimkujik NP Nova Scotia 3.jpg|


## İstinadlar
Şiqnekto bərzəxi

**Şiqnekto bərzəxi** () - bərzəx Yeni Şotlandiya yarımadasını Şimali Amerika materikini  birləşdirir. Şiqnekto körfəzini Fandi körfəzindən ayırır. Bərzəx ərazisindən materiki yarımada ilə birləşdirən nəqliyyat yolları vardır.

## Ədəbiyyat
*Chris M. Hand, *The Siege of Fort Beausejour 1755*, 2004, Fredericton: Goose Lane Editions and the New Brunswick Military Heritage Project. ISBN 0-86492-377-5.
*Bernard Pothier, *Battle for the Chignecto Forts,* 1995, Toronto: Balimuir.
*Dr. John Clarence Webster, *The Forts of Chignecto,* 1930, self-published.
*Grenier, John. *The Far Reaches of Empire. War in Nova Scotia, 1710-1760*. University of Oklahoma Press, Norman, 2008.

## İstinadlar

*History of Chignecto , Central Library, Nova Scotia
*Peter Landry, "The Eddy Rebellion - Chignecto and the American Revolutionary War", in *The Lion and the Lily*, self-published, BluPete
*"The Chignecto Ship Railway", University of New Brunswick Library
*Chignecto-region - Acadian
Eynşteyn cəmləmə qaydası

**Eynşteyn cəmləmə qaydası** Albert Eynşteyn tərəfindən, Ümumi Nisbilik Nəzəriyyəsi yazılarkən daha qısa və anlaşıqlı dildə cəmləmə əməliyyatını(\sum) ifadə etmək məqsədilə gətirilib. Sonralar bu nəzəriyyədən istifadə edən digər alimlər arasında da bu ifadə tərzi yayılmağa başladı.

Qayda ondan ibarətdir ki, hər hansı növ tenzorlardan, koordinatlardan ibarət birhədlidə eyni simvol həm alt indeks, həm də üst indeks kimi yazılırsa, bu, o birhədlidə həmin indeks üzrə bütün komponentlərin bir-birilə cəmlənməsi anlamına gəlir:

x^{\alpha}x_{\alpha}=\sum_{\alpha=0}^m{x^\alpha x_\alpha}Bu, \vec{x} yerdəyişmə vektoru üçün uzunluğun kvadratı(|\vec{x}|^2) düsturu olub,

x^\alpha—\vec{x} yerdəyişmə vektorunun \alpha koordinatını,

x_\alpha—\tilde{x} yerdəyişmə kovektorunun \alpha koordinatını(x_\alpha=g_{\alpha\lambda}x^\lambda),

m — koordinatların sayını göstərir.

## Skalyar hasil
İki \vec{V}=(V^0, V^1, V^2, V^3) və \vec{U}=(U^0, U^1, U^2, U^3)vektoru verilirsə bu vektorların skalyar hasili Eynşteyn cəmləmə qaydası ilə daha qısa şəkildə belə ifadə olunar:

\vec{V}\cdot \vec{U}=V^\alpha U_\alpha=V^0U_0+V^1U_1+V^2U_2+V^3U_3, \quad U_\alpha=g_{\alpha\lambda}U^\lambda

burada

g_{\alpha\lambda} — metrik tenzordur. Evklid fəzasının metrikası diaqonal olduğundan və sıfırdan fərqli bütün komponentləri vahidə bərabər olduğundan(g_{\alpha\beta}=\delta^\alpha _\beta) skalyar hasil \vec{V}\cdot \vec{U}=V^0U^0+V^1U^1+V^2U^2+V^3U^3 formasını alır.