open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kərim Qasımov

**Kərim Qasımov** (*Qasımov Kərim Qasım oğlu*; ) — Naxçıvan Meliorasiya və Su təsərrüfatının keçmiş naziri, Azərbaycan və İran hökumətlərarsı birgə komissiyanın üzvü, "Dövlət qulluğu" təqaüdçüsü, "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı laureatı.

## Həyatı
Kərim Qasımov 5 noyabr 1946-cı ildə Naxçıvan rayonunun (indiki Babək rayonu) Cəhri kəndində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. 1953-cü ildə Cəhri kənd orta məktəbinin birinci sinfinə daxil olmuş, 1963-cü ildə Naxçıvan şəhərindəki 2 nömrəli orta məktəbi bitirmişdir. Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu, Sovet İKP MK yanında Moskva İctimai Elmlər Akademiyasının Bakı filialını və Marksizm-Leninizm kurslarını bitirmişdir.

1966–1967-ci illərdə Naxçıvan sovxoz şərabçılıq trestində mühəndis mikrobioloq vəzifəsində işləmişdir.

Ailəlidir. 3 övladı var.

## Siyasi fəaliyyəti
1968-ci ilin martında Naxçıvan MSSR Nazirlər Sovetinin təşkilat təlimat şöbəsində təlimatçı vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 1972-ci ildə Nazirlər Soveti sədrinin köməkçisi vəzifəsinə, 1973-cü ildən isə Naxçıvan MSSR Nazirlər Soveti işlər idarəsinin müdiri vəzifəsinə irəli çəkilmişdir.

1980-ci ildə Azərbaycan KP MK bürosunun qərarı ilə Naxçıvan rayonunun əvəzinə yaradılmış Babək rayonu Xalq Deputatlar Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifəsinə göndərilmşdir.

Kərim Qasımov 1985–1989-cu illərdə Dövlət Aqrar Sənaye Komitəsində şöbə rəisi, 1990–1991-ci illərdə isə Naxçıvan MR Nazirlər Kabineti yanında Aqrar Sənaye Sahələrinə Dövlət Nəzarəti İdarəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir

X çağırış Naxçıvan MSSR Ali Sovetinin, dəfələrlə Naxçıvan şəhər, Babək və Culfa rayon sovetlərinin deputatı seçilmişdir.

Kərim Qasımov 1991-ci ilin iyun ayınnda Naxçıvan MR Meliorasiya və su təsərrüfatı naziri vəzifəsinə irəli çəkilmiş və 2001-ci ilin oktyabr ayınadək həmin vəzifədə işləmişdir.

Kərim Qasımov Meliorasiya və Su təsərrüfatı naziri vəzifəsində işlədiyi bütün müddət ərzində Araz çayının su və enerji ehtiyatlarından istifadə üzrə Azərbaycan və İran hökumətlərarsı birgə komissiyanın üzvü olmuşdur. Kərim Qasımov hazırda dövlət qulluğu təqaüdçüsüdür.

## Mükafatları
Kərim Qasımov SSRİ Ali Soveti rəyasət heyətinin qərarı ilə “Əməkdə fərqlənməyə görə” medalı ilə təltif edilmişdir.

## Ədəbiyyat
* 

### İstinadlar
Ursiniya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Bu cins "dendrologiya" dərsliyinin müəllifi İ.X.Ursinusun (1608-1666) şərəfinə adlandırılmışdır. Gülçülükdə Ursiniya cinsinin 2 növündən istifadə olunur. Gözəl ursiniya (U.speciosa) yabanı halda Cənubi Afrikada bitir. Hündürlüyü 40 sm-ə çatan budaqlı bitkidir. Səbətşəkilli hamaşçiçəyin mərkəzində yerləşən boruvari çiçəkləri sarı, dilcikli çiçəkləri isə ağ ya da sarı rəngdədir. Müxtəlif rəngli ursiniyanın (U.versicolor) hündürlüyü 50 sm-ə çatır. Bu növ bitkilərin hamaşçiçəklərində boruvari gülləri darçını, dilcikli çiçəkləri isə sarı rəngdədir. Dilcik çiçəklərin oturacağında tünd xal vardır. Bitkini toxumla çoxaldırlar. Cücərtiləri 25x25 smsxemi üzrə seyrəkləşdirirlər. Ursiniyadan yaşıllaşdırmada müxtəlif kompozisiyalar yaratmaq olar. O, kəsilmiş halda uzun müddət qalır. Bitki qruplarda, qarışıq əkinlərdə və qazonlarda gözəl görünür.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Təzəkənd-i Əfşar (Urmiya)

**Təzəkənd-i Əfşar** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 304 nəfər yaşayır (88 ailə).

## İstinadlar
Paytaxtlar şəhəri

**Paytaxtlar şəhəri** () — kompleks iki yüksək tiklidən ibarətdirː Moskva qülləsi 73 mərtəbə, Sankt-Peterburq qülləsi isə 65 mərtəbə.

Tikinti 2003-cü ildə başlamış, lakin kompleksin dizaynında dəyişikliklər edildiyinə görə tikinti dayandırılmışdır. 2005-ci ildə yenidən başlanılıb,2009-cu ilin sonunda başa çatdırılmışdır.

Qüllə "Moskva" Müstəqil Dövlətlər Birliyinin ən yüksək binasıdır.
Tikilinin inşasında təməml üçün dəmir-betondan geniş şəkildə istifadə olunmuşdur. Komleksinin tikintisi qeyri-sabit hava şəraitində aparılmışdır.

Qüllələr dörd tərəfli struktur-silikonlu şüşə ilə vahid qəlpə sisteminə qoşulmuşdur.

Paytaxtlar şəhəri, apartman, ofislər, restoran, fitness mərkəzi ve baxçası olan bir kompleks kimi xidmət etməkdədir. Kompleksdə həmçinin 2200-dən çox park yerləri, elektrik avadanlıqları və genişləndirilmiş yanğın bölmələri olan altı mərtəbəli bir zirzəmisi mövcuddur.

Paytaxtlar şəhəri komleksinin ümumi sahəsi 288.7 min m²-dir.

## Qalereya

Şəkil:Город столиц 2.jpg|2005
Şəkil:Город столиц строится.jpg|2006
Şəkil:Фото1227.jpg|2006
Şəkil:Huvudstaden 5 oktober 2007.jpg|5 oktyabr 2007
Şəkil:Moscow, City of Capitals, 16.05.2008 (7).jpg|16 iyun 2008


## Həmçinin bax
* Avropanın ən hündür binalarının siyahısı
* Merkuri qülləsi
* Avrasiya (bina)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Paytaxtlar şəhəri kompleksi 
* Paytaxtlar şəhəriː Moskva
* Paytaxtlar şəhəriː Sankt-Peterburq
* Paytaxtlar şəhəriː Moskva
* Paytaxtlar şəhəriː Sankt-Peterburq
Mitte (əyalət)

**Mitte** ( — «mərkəz») — 2001-ci ildən bəri mövcud sərhədlərdə olan Berlinin mərkəzi inzibati bölgüsü. Əyalət üç keçmiş müstəqil rayon Mitte, Tierqarten və Toyun birləşməsi  ilə Berlinin inzibati bölgüsünün genişmiqyaslı islahatı zamanı formalaşmışdır. İslahat həmçinin əyalətlərdəki rayonları da əhatə etdi və keçmiş Mitte rayonu eyni adlı yeni əyalət statusu aldı.

## Coğrafiyası
Bundestaq, Bundesrat və federativ hökumət təşkilatlarının əksəriyyəti Mitte əyalətində yerləşir.
## Əyalətin daxilindəki rayonlar

* 01 **Əyalət Mitte**
* 0101 Mitte (əvvəl — müstəqil rayon)
* 0102 Moabit (əvvəl — rayon Tirqarten)
* 0103 Qanzafirtel (əvvəl — округ Tirqarten)
* 0104 Tirqarten (əvvəl — rayon Tirqarten)
* 0105 Veddinq (əvvəl — rayon Veddinq)
* 0106 Qezundbrunnen (əvvəl — rayon Veddinq)

## Görməli yerləri
* Admiralspalast
* Aleksanderplats
* Berlin teleqülləsi
*Berlin kafedralı
* Bradenburq qapısı
*Bradenburq muzeyi
*Podevils sarayı
*Saray meydanı
*Saray körpüsü
* Jandarmenmarkt
*Qırmızı ratuşa
* Çətənə muzeyi
* Ada muzeyi
* Nikolaifirtel
* Postdam meydanı
* Reyxstaq
* Unter-den-Liden
* Razılaşma Şapeli
* Tsionskirxe

## Xarici keçidlər
İnterbol (peyk)

**İnterbol** (ing. Interball) - kosmik layihə. Yerin maqnitosferlərinin günəş küləyi ilə qarşılıqlı fəaliyyətinin tədqiqiq üçün beynəlxalq elmi layihə.  
## Haqqında
Rusiya EA-nın Kosmik Tədqiqatlar İnstitutu layihənin əsas təşkilatçısıdır. Əsas iştirakçılar isə Avstriya, Bolqarıstan, Böyük Britaniya, Macarıstan, Almaniya, İtaliya, Kanada, Qırğızıstan, Kuba, Polşa, Rumıniya, Slovakiya, Ukrayna, Finlandiya, Fransa, Çexiya və İsveçin elm və təhsil müəssissələridir. Layihə  üzrə tədqiqat ABŞ-nin NASA, EKA, Yaponiyanın Aerokosmik tədqiqatlar agentliyinin layihələri ilə sıx əlaqədə aparılmışdır. Kosmik məkanın müxtəlif sahələrində (günəş küləyində, maqnitosferin qütb və quyruq hissələrində və d.) Yerin radiasiyalı mövcud korelyasiyalarının tədqiqi üçün iki  fəzaya 2 zond buraxılmışdır: Bunlardan birincisi 3 avqust 1995-ci il tarixində, digəri isə 29 avqust 1996-cı ildə.

Hər bir zond bir neçə yaxın məsafədə yerləşən peyklər və subpeyklərdən ibarətdir. Subpeyk "Magion - 4" və "Magion - 5" Çexiya Respublikasının Atmosferin Fizikası İnstitutunda yaradılıb. Magion-5 ilə əlaqə 20 avqust 1996-cı ildə kəsilmiş və 7 may 1998-cı ildə bərpa edilmişdir.

İnterbol proqramı başa çatıb. Qurğu Atlantik okeanın səthinə -10°36'23" enlikdə və -0°10'02" uzunluqda eniş etmişdir. (16 oktyabr 2000-ci il, 17:05:30 [MSD]).
## Xarici keçidlər
* Interball publications list 1995-2001
* СПИСОК НАУЧНЫХ РАБОТ СОТРУДНИКОВ ОТДЕЛА №54 за 1997 год (Проект INTERBALL)
* CПИСОК статей отд. № 54 за 2000 г.
## İstinadlar
KAUR (kosmik platforma)

**KAUR** () — unifikasiya edilmiş kosmik platforma üçün ümumi ad. XX əsrin 60-cı illərində akademik M. F. Reşetnyova adına İnformasion Peyk sistemləri Açıq Səhmdar Cəmiyyətin bazasında qurulub. Cəmi 4 peyk platforması işlənib: KAUR-1, −2, −3 və −4. 1965-ci ildən 2009-cu ilədək bu platformaların və onların modernləşdirilmiş variantlarının əsasında 400-dən çox həm hərbi, həm də mülki təyinatlı peyk əlaqəsi qurulub. 2000-ci ilin əvvəllərindən başlayaraq Kaur-4 modernizasiya edilmiş platforması əvəzinə "Ekspress" peyk platformaları ailəsinin işlənilməsinə başlandı. Onların da bazasında yeni perspektiv kosmik aparatlar qurulacaq.

## KAUR-1
1963-cü ildə radionaviqasiyalı sistemlərin işlənilməsinə başlandı. Nəticədə, "Tsiklon" peyki yaradıldı. Bu peykin konstruksiyası gələcəkdə bütövlüklə müxtəlif təyinatlı KA ailəsinin varisi oldu. Əvvəlcə peykin təcrübəvi hesab edilməsinə baxmayaraq yüksək xarakteristik sistemlər hesabına o istismara verildi. Daha sonra "Tsiklon" kosmik aparatı aşağıdakı xarakteristikaya sahib olan KAUR-1 təyinatı əldə edən müxtəlif təyinatlı bir sıra unikifikasiya edilmiş aparatların əsası olduː

* yeni oriyentasiyalı günəş batareyaları (GB);
* Günəş batareyalarının termostatik nəzarət çərçivəsi və termotənzimləyici sistemlərin radiatoru;
* motor sisteminin olmaması;
* oriyentasiyanın tək tərəfli maqnit-qravitasiya sistemi (КА 11F621-də oriyetasiya sistemi mövcud deyil);
* çəkisi: 800–1000 kq.

"Tsiklon"da KA ailəsindən savayı"Körfəz" navİqiasiya əlaqəli KA ailəsi, KА "Sfera", həmçinin də İonesfer stansiyası" tədqiqat peyki və suborbital "Yüksəklik zondu" aparatı.

15 may, 1967-ci il tarixindən (Kosmos-158) 27 iyul, 1978-ci il tarixinədək (Kosmos-1027) "Tsiklon" və "Körfəz" ailəsi sisteminə cəmi 25 buraxılış olub, "Sfera" sisteminə Kosmos-203-dən (20.02.1968) başlayaraq Kosmos-1067-dək (26.12.1978) 18 KA buraxılıb.

## KAUR-2

KAUR-2 kosmik platformanın əsasında inşa edilmiş, ötən əsrin 60-cı illərinin ortalarında planlaşdırılmasına başlanılmışdır və aşağıdakı xarakteristikaya sahib idiː

* üçölçülü oriyentasiya sistemi;
* termotənzimləyici aktiv qaz-maye sistemi;
* çəkisi 1500–1700 kq;
* gücü — 1300 Vt;
* nəzərdə tutulan xidmət müddətiː 1 il;
* orbitdə qabarit ölçüləri — 4,4×8,2×8,2 m;

Bu platformada ilk seriyası orbitə 1964-cü ildə buraxılan "İldırım" peyk seriyası inşa edilmişdir.

## İstinadlar
Viktor Kron

**Viktor Kron** (; ) — İsveç müğənnisi. O, "Storm" mahnısı ilə Estoniyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

O daha öncə 2015-ci ildə Behranq Miri ilə birlikdə ifa etdiyi "Det rår vi inte för" mahnısı ilə İsveçin Melodifestivalen yarışmasında iştirak etmişdir. Həmin ildə ifaçının "Burning Man" adlı debüt sinqlı təqdim olunmuşdur.

## Diskoqrafiya
### Sinqllar
* 2015: *Burning Man*
* 2016: *Feelgood Day*
* 2017: *California*
* 2017: *Sunshine And Rain*
* 2018: *Made Of*
* 2018: *[[Storm (Viktor Kron mahnısı)|Storm]]*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Zinniya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Bu cins Qettingen Tibb Universitetinin professoru İ.Q.Zinnin şərəfinə adlandırılmışdır. Cinsin Mərkəzi və Cənubi Amerikada bitən 15 növü vardır. Növlərdən bəzilərini açıq şəraitdə yetişdirirlər. Hazırda gülçülükdə yabanı növlərdən istifadə olunmur. Formalar, növarası hibridlər və sortlar yetişdirilir. Gülçülükdə gözəl zinniya (Z.elegans) çox geniş yayılmışdır. Bu bitkinin Azərbaycanda müxtəlif mədəni formaları və hibridləri vardır. Bütün növlər hündürlüyü, çiçəkləmə müddəti və hamaşçiçəklərin forması ilə fərqlənən qruplara bölünür. Z.elegans növünün aşağıdakı formaları məlumdur: georginçiçəkli, nəhəng kaktusçiçəkli, pumilya, skabiozaçiçəkli, superkaktusçiçəkli və fruvunder. Zinniya mart-may aylarında toxumla çoxaldılır. Böyüyən cücərtiləri şitil edib torflu dibçəklərə köçürürlər. Toxumlar əsas və iki yan zoğlarda yerləşir.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Tunbergiya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Botaniki xarakteristikası
Cinsə bir neçə növ daxildir. Onlardan gülçülükdə Qanadlı tunbergiya (Thunbergia alata) növü geniş yayılmışdır. Bu növdən yaşıllaşdırmada otaq bitkisi kimi də istifadə olunur. Bitkinin sarmaşan gövdələrinin uzunluğu 2,5 m-ə çatır. Çiçəklərin diametri 5 sm-dir, qıfaoxşar olub, rəngləri sarı, narıncı, açıq-sarı, darçını, ağızcıqlar isə tünd rəngdədir. Tunbergiyanı asılqan dibçəklərdə də becərmək olar. Tunbergiyanın şitillərini soyuqlar qurtarandan sonra əkirlər. Bitkilər arasındakı məsafə 45 sm-dir. Tunbergiya günəşli yerlərdə daha yaxşı inkişaf edir. Bitkilər inkişaf fazasına daxil olduqda onlara dayaq qoyulur.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Nirembergiya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Hazırda dekorativ gülçülükdə bu bitki növlərindən geniş istifadə olunmur. Bitkinin müxtəlif növlərinin çarpazlaşması prosesində alınan yeni -hibrid nirembergiya (N.x.hybrida) yaşıllaşdırmada geniş yayılmışdır. Hündürlüyü 15 sm-ə çatan, xırda, kasaşəkilli çiçəkləri olan bitkidir. Kasaya oxşarlığına görə nirembergiya el arasında "ağ kasa" adlanır. İlkin növün çiçəkləri ağ rəngdə olur. Mədəni formalarının və hibridlərin çiçəkləri müxtəlif rəngdə: ağ, çəhrayı, bənövşəyi, qırmızı ola bilər. Nirembergiyanın toxumları 15x15 sm sxem üzrə may ayında torpağa əkilməklə çoxaldılır. Parkların, bağların yaşıllaşdırılmasında, ofis və interyerlərin bəzədilməsində isə dibçək gülü kimi istifadə etmək olar. Nirembergiya rütubət dəyişkənliyini və torpaqda suyun qalmasını sevmir.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Petuniya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi. 

Cinsin adı portuqal dilində petun — "tütün" deməkdir. Bu onunla izah olunur ki, petuniya tütünlə eyni fəsiləyə aiddir və oxşardır. Hazırda dekorativ gülçülükdə əvvəlki növlərin heç birindən istifadə olunmur, növarası hibridlər isə geniş yayılmışdır. Bağ petunyası (P.x.hybrida) hündürlüyü 75 sm-ə çatan budaqlanan bitkidir. Hibrid petuniya Azərbaycanda dekorativ bitki kimi istifadə edilir. Bu bitkinin çoxlu miqdarda mədəni formaları vardır ki, bunlar da 2 qrupa bölünür:
# Çoxçiçəklilər qrupu (P.h.multiflora); 
# İriçiçəklilər qrupu (P.h.grandiflora).
İriçiçəklilər qrupu bir neçə yarımqrupa bölünür. Onlardan eyvanlarda kompozisiyaların qurulmasında istifadə olunur. Petuniya göbələk xəstəliyinə həssas olduğu üçün torpağı və bağ avadanlığını tez-tez dezinfeksiya etmək lazımdır. Petuniya çox vaxt qələmlə çoxaldılır, toxum martın axırında şitilliyə əkilir. Torfla qumun qarışığı olan dibçəklərə 2-3 yarpağı olan qələmlər əkilir. Müxtəlif növlü, çoxləçəkli petuniyaları qələmlə çoxaldırlar.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
II Alpin

**Alpin mak Eoxayd** (; ) — Dal Riada kralı, I Kennet və I Donaldın atası. Onun adı anqlosaks Elfvin adından törəyib.

## Həyatı
Bu dövrün Dal Riada kralların xronologiyası və genealogiyası tam dəqiq və faktiki formada hazırlanmayıb. "*[[Olster annalları]]*" və "*[[İnişfallen annalları]]*" kimi İrlandiya salnamələri kral I Kennetin atasının adını Alpin olaraq verirlər. "*[[Alba krallarının salnaməsi]]*" əsəri I Kennetlə başlayır, ancaq bəzi mənbələr ona istinad verirlər: "Piktlər onu darmadağın etdikdən sonra Alpin Qalloueydə ölmüşdür. Daha sonra şotlandlar krallığı piktlərin krallarığına asılı olmuşdur". II Alpin Dal Riada kralı IV Eoxaydın oğlu, Dal Riada kralı III Eoxaydın nəvəsi idi.

Növbəti əsrlərdə Fordunlu Conun hazırladığı salnamə Kennetin atasını "Exeyin oğlu Alpin" adlandırır və 836-cı ildə piktlərlə vuruşduğu döyüşdə həlak olmasından bəhs edir.

### Ədəbiyyat
*  
*  
*  

## İstinadlar
Salpiqlossis

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Bitkinin adı yunanca, "borudilcikli" deməkdir. Bu ad çiçəyin formasına görə verilmişdir. Çilinin subtropik zonalarında yabanı halda bu cinsin 18 növü bitir, ancaq gülçülükdə yalnız bir növündən istifadə olunur. Diş-diş salpiqlossis (S.sinuata) 1 m hündürlükdə, uzunsov yarpaqları yapışqan tükcüklərlə örtülüdür. Zoğların başlarında açılan çiçəklərin diametri 6 sm olub, tək-təkdir. Çiçəklərin rəngi darçını, sarı, ağ, bənövşəyi, qırmızı ya da çəhrayı olur. Çiçəyin ləçəklərində olan tünd damaracıqlar onlara xüsusi gözəllik verir. Salpiqlossisin toxumlarını may ayında torpağa əkməklə çoxaldırlar. Toxumların üstünə torpaq tökürlər. Salpiqlossis məhsuldar torpaqları sevir. Vegetasiya dövründə ona bir neçə dəfə gübrə vermək lazımdır. Yayı yağışlı keçən zonalarda onu becərmək məsləhət deyil.

## Növləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Laslo Papp (boksçu)

**Laslo Papp** (; ) — Macarıstanın Budapeşt şəhərindən olan professional boksçu. 1948-ci ildə Londonda keçirilən Yay Olimpiya oyunlarında, 1952-ci ildə Helsinkində keçirilən Yay Olimpiya oyunlarında və 1956-cı ildə Avstraliyanın Melburn şəhərində keçirilən Yay Olimpiya oyunlarında qızıl medallar əldə etmişdir. Sonuncu Olimpiya yarışmasında Xose Torresi məğlub edərək Olimpiya tarixində üç ardıcıl qızıl medal qazanan ilk boksçu oldu.

## Həvəskar karyerası
Papp 1948-ci ildə Londonda keçirilən Yay Olimpiya oyunlarında, 1952-ci ildə Helsinkində keçirilən Yay Olimpiya oyunlarında və 1956-cı ildə Avstraliyanın Melburn şəhərində keçirilən Yay Olimpiya oyunlarında qızıl medalların sahibi olmuşdur. O, həmçinin, 1949-cu ildə Osloda və 1951-ci ildə Milan şəhərində keçirilən orta çəki kateqoriyasında çempion oldu. O, amatör olaraq 55 oyunda ilk raundda nokaut etdi.

### Olimpiya Oyunlarında nəticələri
**1948** London (İngiltərə)
* Məğlub edib Valfrid Resko (Finlandiya) KO 2
* Məğlub edib Jan Velter (Luksemburq) KO 1
* Məğlub edib Oqyust Kavinyak (Belçika) KO 1
* Məğlub edib Ivano Fontana (İtaliya) 3–0
* Məğlub edib Conni Rayt(İngiltərə) 3–0

**1952** Helsinki (Finlandiya)
* Məğlub edib Spayder Vebb (ABŞ) KO 2
* Məğlub edib Çarli Çeys (Kanada) KO 2
* Məğlub edib Petar Stankoff Spassoff (Bolqarıstan) 3–0
* Məğlub edib Eladio Oskar Herrera (Argentina) 3–0
* Məğlub edib Teunis van Şalkvik(Cənubi Afrika) 3–0

**1956** Melburn (Avstraliya)
* Məğlub edib Alberto Saenz (Argentina) KO 3
* Məğlub edib Zbiqnev Petrikovskiy (Polşa) 3–0
* Məğlub edib Xose Torres (ABŞ) 2–1

## Peşəkar karyerası
Əlində problem olmasına baxmayaraq Papp 1957-ci ildə peşəkar boksçu karyerasına başladı və tez bir zamanda orta çəki kateqoriyasında yüksəlməyə başladı, lakin Macarıstan kommunist ölkəsi idi və həmin dövrdə peşəkar boks ilə məşğul olmağa icazə verilmirdi. Papp məşq etmək və döyüşlərə qoşulmaq üçün Avstriyanın paytaxtı Vyana şəhərinə getməli oldu. Bu dezavantajlara baxmayaraq Avropanın orta çəkili baş məşqçisi adı uğrunda Tayqer Cons, Fransanın çempionu İppolit Anne və Kris Kristensen kimi bir sıra yarışmaçıları məğlub etdi. Kristensendən sonra Papp ABŞ-dən olan yarışmaçı Rendi Sendini məğlubiyyətə uğratdı. 1964-cü ildə Papp artıq dünya çempionatının baş məşqçiliyinə imza atdıqdan sonra, Macarıstanın kommunist rəhbərliyi ona çıxış vizası verməkdən imtina edərək onun karyerasını sona çatdırdı. Bunun səbəbi Kommunist Macarıstanda professional boksun qadağan edilməsidir və hökumət Pappın xaricdəki oyunlarda qazandığı qələbələri əsas göstərərək onun ölkədən çıxmasına icazə vermədi.

Papp rinqdə məğlub edilməz idi. İştirak etdiyi döyüşlərdə 27 dəfə qələbə qazanmış. 2 dəfə heç-heçə qalmış, lakin heç vaxt məğlub olmamışdır. Qələbələrindən 15-də nokaut etmişdir.

## Ölümü
Laslo Papp 2003-cü ildə Budapeştdə vəfat etmişdir.

## Həmçinin bax
* Alfred Hayoş

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi səhifəsi
Köhnə dudman

**Köhnə dudman** — 1927-ci ildə  azərbaycanlı dramaturq Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin yazdığı tarixi dram  (dramatik dilogiya) .

## Süjet
Qəhrəman Pərviz xan dürüst kəndli Allahquluya zülm edir. Oğlu Bədəlin Rəhim xanına yüz əlli qızıl satır və gözəl qızı Gülsanları qaçırır. Allahkülü Parviz Xan onu asmaq əmrini verdi. Bədəl Rəhim xandan qaçmağa və onun yoldaşları ilə birlikdə dağlara doğru hərəkət etməyə çalışır.

## Əsərin təhlili
"Köhnə dudman" tamaşası Haqverdiyevin ikinci tarixi oyunudur. Yazıda yazıçı, ədəbi tənqidçi Kamran Məmmədovun 18-ci əsrin feodal lordu Pərviz xanın, onun insan alveri və kəndlilərin zülmünü göstərmişdir. Əhverdiyev, həmçinin, Badal, Eldar, Rəşid və xüsusilə Allahqulu kimi, üsyançı kəndlilərin, intiqam üçün bir susuzluqla cəlb edilmiş döyüşçü kəndlilərin təsvirini yaratmışdır.

"Azərbaycan Sovet ədəbiyyatı tarixinin təsviri" (Moskva, 1963) adlı kitabın müəlliflərinə görə, "Köhnə dudman" dramı "kəndlilərin burjua sahibləri sisteminə qarşı mübarizəsi" ilə bağlıdır. Bu oyunda, "Ağacın kölgəsində" adlı oyunla yanaşı, mərkəzi müsbət görünüş Axverdinin erkən əsərlərindən daha inandırıcıdır . Müəlliflər qeyd edir:

## Ədəbiyyat
* 
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Köhnə dudman əsəri
Beqoniya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Bu fəsilə  və cins fransız Mişel Begonun şərəfinə adlandırılmışdır.Fəsiləyə təxminən mindən çox növ-çoxillik ot bitkisi,kollar və lianlar daxildir. Beqoniyanın bir çox növləri dekorativ bitkilərdir. Açıq torpaqda 3 növü əkilir. Onlardan xüsusilə ən çox yayılmışı mürəkkəb, hibrid mənşəli sortlara aid olan kök yumrulu beqoniyadır. Kök yumrulu beqoniya istisevən bitkidir. Hər il bitkinin yerüstü hissələri məhv olur, torpaqda isə kök yumruları qalır. Beqoniyanın gövdəsi 25-30 sm hündürlüyə çatır. Gövdə sulu, ətli və budaqlıdır. Yarpaqları ürəkşəkilli olub, kənarları mişardişlidir. Beqoniyanı toxumla çoxaltmaq olar. Toxumları torf, qum və yarpaqlı torpaq qarışığı olan yeşiyə əkilir. Əmələ gələn cücərtiləri 20°C su ilə sulayırlar. Beqoniyanın cücərtilərini 4x4 sm sxemi üzrə daimi sahəyə köçürürlər. Beqoniyanı qələmlərlə də çoxaltmaq mümkündür.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ed (Dal Riada kralı)

**Ağ Ed** (), **Ed mak Exdax** (), **Ed Find** (; ) — Dal Riada kralı (768–778).

## Həyatı
Ağ Ed 733-cü ildə vəfat edən III Eoxaydın oğlu idi. Atasının ölümündən çox keçməmiş Dal Riada krallığı piktlərdən asılı vəziyyətə düşmüşdür. Ağ Ed haqda ilk məlumat 768-ci ilə təsadüf edir. "*[[Olster annalları]]*" əsərinə görə, Ağ Edin ordusu ilə pikt kralı I Kiniodun ordusu arasında bir döyüş baş vermişdir. Bu dövrdə Dal Riada özünü piktlərdən azad etmişdir.

"*[[Alba krallarının salnaməsi]]*" əsəri Ağ Edin bir çox qanunlar qəbul etdiyini və bu qanunların I Domnallın (Donald) hakimiyyəti dövründə bütün Şotlandiyaya şamil edildiyi haqda məlumat verir, ancaq bu qanunların məzmunu naməlumdur.

Ağ Ed 778-ci ildə vəfat etmişdir və Dal Riada taxtını qardaşı II Fergüsə buraxmışdır.

## Mənbə

### Ədəbiyyat
*  
*  
*
I Donald (Şotlandiya kralı)

**I Donald** (), **I Domnall** () və ya **Domnall mak Alpin** (, ; ) — 858–862-ci illərdə Alba (Şotlandiya) kralı, Dal Riada kralı II Alpinin oğlu, Dal Riada kralı I Kennetin qardaşı. İrlandiya annallarında I Donaldın "Piktlər kralı" titulunu daşıdığı məlumatı verilir. Onun hakimiyyəti dövründə "Ed qanunları" bütün Şotlandiyaya şamil edilmişdir.

## Həyatı
Domnall mak Alpin təqribən 812-ci ildə indiki Böyük Britaniyaya tabe Şotlandiyanın Ayona adasında anadan olmuşdur. O, Dal Riada kralı II Alpinin oğlu və Dal Riada kralı I Kennetin qardaşı idi. I Kennet 858-ci ildə vəfat edəndə iki oğlu var idi, ancaq krallığın tanistri formasındakı vərəsəlik qanunlarına görə, onun xələfi ən böyük oğlu yox, kiçik qardaşı Domnall mak Alpin olmuşdu.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 
*  — 
*  —  — .
* 
* 
*  — 
*  — 
* 
* 

## Xarici keçidlər

*  ()
*
Gəcin (Urmiya)

**Gəcin** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1.703 nəfər yaşayır (420 ailə).

## İstinadlar
IV Eoxayd

**IV Qəddar Eoxayd** və ya **Eoxayd mak Ayda** (; ) — Dal Riada kralı (811–819).

## Həyatı
IV Eoxayd Ağ Edin və onun pikt əsilli həyat yoldaşının oğlu idi. Beləliklə, IV Eoxayd Piktaviya kralı Konstantinin bacısı oğlu idi. IV Eoxayd kral Konstantinin dəstəyi ilə taxta çıxmışdır. Buna baxmayaraq, onun hakimiyyət şəriki var idi – əmisi Konstantinin oğlu III Domnall.

IV Eoxayd 819-cu ildə vəfat etmiş, taxtı III Domnalla buraxmışdır.

### Ədəbiyyat
*  
*  

## İstinadlar
Şizantus

Yunancadan tərcümədə cinsin adı "yarılmış gül" deməkdir. Bu, gülün yarılmış formada olması ilə izah edilir. Cinsdə 11 növ vardır. Gülçülükdə onların iki növündən istifadə olunur. Vizeton şizantusu (S.x.wisetonensis) lələkvari şizantusun və qrexema şizantusunun çarpazlaşdırılması nəticəsində alınmışdır. Bitkinin hündürlüyü 80 sm-ə çatır, çiçəkləri müxtəlif rəngli, formalıdır, zoğların uclarında salxımlara yığılmlşdır. Qrexema şizantusu (S.grahamii) əvvəlki növdən xırda, çəhrayı-bənövşəyi gülləri ilə fərqlənir. Şizantusun toxumlarını torpağa əkməklə çoxaldırlar. Cücərtiləri şitil edib başqa yerlərdə əkirlər, zəif cücərtiləri isə saxlayırlar. Onların müxtəlif rəngli çiçəkləri olur. Gül kompozisiyaları yaratdıqda bitkini kökü ilə çıxardır, sonra budayırlar. Şizantus dibçək bitkisi kimi istifadə edilə bilər.

## İstinadlar
Storm (Viktor Kron mahnısı)

**Storm** () — Estoniyanın 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Viktor Kron "Storm" mahnısı ilə Estoniyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmişdir. Mahnı 2015 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Estoniyanı təmsil edən Stiq Rasta və eyni zamanda Viktor Kron, Vallo Kikas və Fred Krüqer tərəfindən bəstələnmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Villarbasse qırğını

**Villarbasse qırğını** — İtaliyada sonuncu edam cəzasının tətbiq olunduğu hadisə. 20 noyabr 1945-ci il tarixli Villarbasse qırğını müharibədən sonrakı dövrün ən qəddar cinayət hadisələrindən biri olmuşdur və eyni zamanda, İtaliya cinayət hüququ tarixində simvolik bir hadisə kimi, İtaliyada ölüm cəzasının tətbiqi ilə cəzalandırılan sonuncu cinayət kimi tarixə keçmişdir. Belə ki, ölkədə sonuncu edam cəzası 4 mart 1947-ci ildə Turində baş tutmuşdur.

Hadisə 1945-ci ilin payızında Villarbasse kəndində bir oğurluq zamanı törədilmişdir. On nəfər çubuqla qətlə yetirilmiş və diri-diri quyuya atılmışdır. Qətliamı hazırlayanlar dörd nəfər Siciliyalı idi. Onlardan biri tutulmazdan əvvəl Siciliyada cinayətkarlar öz aralarında əldə etdikləri əmlakı sayarkən qətlə yetirilmişdir.
 
Cinayətkarlar Villarbasse yaxınlığında tüfənglə vurularaq öldürülmüşdür.

## Həmçinin bax
* İtaliyada ölüm cəzası

## İstinadlar
Maykl Reynhard Hess

**Maykl Reynhard Hess** (; 1967, Almaniya, Offenbax am Main) — filologiya elmləri doktoru, İmadəddin Nəsimi irsinin araşdırıcısı.

## Həyatı
Maykl Reynhard Hess 1967-ci ildə Offenbax am Main şəhərində anadan olub. O, Frankfurtdakı Johann Wolfgang Goethe adına Universitetdə yeni tarix, yunan tarixi, islamşünaslıq və türkologiya ixtisası üzrə təhsil alıb. Daha sonra Azad Berlin Universitetində (Freie Universität) "*İmadəddin Nəsimi irsi*" fundamental araşdırmasını aparıb. Araşdırmalarını 2005-ci ildə bitirərək doktorluq dərəcəsini alıb.

## Fəaliyyəti
Maykl Reynhard Hess 130-dan çox elmi məqalənin müəllifidir. O, həmçinin türk dillərindən klassik şərq poeziyasının tərcüməçisidir. Araşdırmaçının Azərbaycanla bağlı bir neçə kitabı mövcuddur. Bunlardan ən əsası araşdırmaçısı olduğu Nəsimi irsi haqda olan "*İlah-insanın dili. İmaməddin Nəsiminin Türk Divanının araşdırması (Die Sprache des Menschengottes. Untersuchungen zu Imad äd-Din Näsimis (fl. ca. 1400) türkischem Divan)*" adlı əsərdir. Bu əsərdə elmi analizin başlıca fokusu Nəsiminin türkcə yazılmış əsərlərinin dil xarakteristikasıdır. Araşdırmada dil olaraq türk dili xüsusi qeyd edilir.

Bundan əlavə, Maykl Reynhard Hessin digər bir kitabı da "*Ermənistan və Azərbaycan arasında Dağlıq Qarabağ konflikti (Panzer im Paradies: Der Berg-Karabach-Konflikt zwischen Armenien und Aserbaidschan)*" adlanır. Həmin kitab 2016-cı ildə Aprel müharibəsindən sonra qələmə alınmışdır.

"Şuşanın irsi. Azərbaycan mədəniyyət paytaxtının tarixi və inkişaf yolu" adlı kitabı əcnəbi müəllif tərəfindən Şuşa haqqında xarici dildə və ölkədən kənarda çap olunmuş ilk elmi fundamental monoqrafiyadır.

Hazırda Maykl Reynhard Hess Azad Berlin Universitetində və Giezen şəhər Universitetində (Justus-Liebig-Universität) türkologiya kafedrasında çalışır. O,Türkiyə türkcəsi, Azərbaycan türkcəsi, osmanlı türkcəsi, özbək, başqırd və tatar dillərini bilir.

## Həmçinin bax
* Şuşanın irsi. Azərbaycan mədəniyyət paytaxtının tarixi və inkişaf yolu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Homepage Heß' an der Freien Universität Berlin
* Persönliche Homepage Heß'
* Zentrum für Literatur- und Kulturforschung
* Kurzvita von Michael Reinhard Heß
Fərid Şəfiyev

**Fərid Rauf oğlu Şəfiyev** () — Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri. Azərbaycan Respublikasının fövqəladə və səlahiyyətli səfiri.

## Həyatı
Fərid Şəfiyev 1969-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

## Təhsili
1989–1994-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində təhsil almışdır.

2002–2003-cü illərdə Harvard Universitetinin Kennedi Dövlət Məktəbində dövlət idarəçiliyi üzrə magistr dərəcəsinə yiyələnib.

2009–2015-ci illərdə Karlton Universitetində oxuyaraq, tarix üzrə elmlər doktoru dərəcəsini alıb.

## Karyerası
1996-cı ildən Xarici İşlər Nazirliyi sistemində işləmişdir.

1998–2001-ci illərdə Azərbaycanın BMT yanında nümayəndəliyində çalışmışdır.

22 may 2009-cu ildən Azərbaycan Respublikasının fövqəladə və səlahiyyətli səfiridir.

2009–2014-cü illərdə Azərbaycanın Kanadada, 2014–2019-cu illərdə isə Çexiyada fövqəladə və səlahiyyətli səfiri olub.

26 may 2011-ci ildən 9 iyul 2014-cü ilədək Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı yanında da Azərbaycan Respublikasının daimi nümayəndəsi olmuşdur.

## İstinadlar
Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili və Multikulturalizm Mərkəzi

**Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzi** — dünyada və regionda baş verən prosesləri təhlil edən, Ermənistan–Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin müxtəlif aspektləri, beynəlxalq münasibətlər və təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı fundamental araşdırmalar aparan, müvafiq məsələlərə dair Azərbaycan Respublikasının mövqeyinin beynəlxalq ictimai, siyasi və akademik dairələrə çatdırılmasında iştirak edən, Azərbaycan Respublikasının dövlət orqanlarını elmi-təhlili materiallarla təmin edən Azərbaycan Respublikasının publik hüquqi şəxsi. Bakı şəhərində yerləşir.

## Tarixi
Mərkəz Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 fevral 2019-cu il tarixli, 515 nömrəli Fərmanı ilə yaradılmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 aprel 2019-cu il tarixli, 652 nömrəli Fərmanı ilə "Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin Nizamnaməsi" təsdiq edilmişdir.

## Rəhbərlik
Mərkəzə rəhbərliyi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən vəzifəyə təyin və vəzifədən azad edilən İdarə Heyətinin sədri edir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 fevral 2019-cu il tarixli sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Fərid Şəfiyev Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri təyin edilmişdir.

Mərkəzə ümumi rəhbərlik və nəzarət üç üzvdən ibarət olan İdarə Heyəti tərəfindən həyata keçirilir. Mərkəzin fəaliyyətində və idarəetmədə korporativ idarəetmə standartlarını tətbiq edilir.

## Maliyyələşməsi
Mərkəzin əmlakı nizamnamə fondundan, təsisçinin verdiyi digər əmlakdan, dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitlərdən, fəaliyyətindən əldə etdiyi gəlirlərdən, ianələrdən, qrantlardan, cəlb edilən investisiyalardan və qanuna uyğun əldə etdiyi digər vəsaitlərdən formalaşır.

Mərkəzin ilkin nizamnamə fondu 100 min manatdır.

## Həmçinin bax
*Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
*Sosial Tədqiqatlar Mərkəzi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Anar Kərimov (nazir müavini)

**Anar Kərimov.** () — Azərbaycan Respublikasının maliyyə nazirinin birinci müavini.

## Həyatı
Anar Kərimov 1979-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1999 və 2002-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin beynəlxalq hüquq üzrə bakalavr və magistr pillələrini fərqlənmə ilə bitirib. 2001-ci ildə Amerikan Universitetində (Vaşinqton, ABŞ) beynəlxalq iqtisadi hüquq üzrə magistr dərəcəsi alıb. İngilis, fransız və rus dillərini bilir. Evlidir, üç övladı var.
## Fəaliyyəti
Həmin ildə ABŞ-yəzərbaycan Ticarət Palatasında (ABŞ) hüquqşünas, 2002–2005-ci illərdə Xarici İşlər Nazirliyinin iqtisadi əməkdaşlıq və inkişaf idarəsində attaşe və üçüncü katib, 2005-2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikasının İsveçrədəki səfirliyində üçüncü katib, 2007-2010-cu illərdə İslam İnkişaf Bankında (S.Ərəbistanı) Türkiyə və Mərkəzi Asiya üzrə baş hüquqşünas, 2010-2011-ci illərdə İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin xarici investisiyalar və iqtisadi əlaqələr üzrə şöbələrində şöbə müdirinin müavini və şöbə müdiri, 2011-2018-ci illərdə beynəlxalq layihələrdə ekspert və özəl sektorda rəhbər vəzifələrdə işləyib.
Azərbaycan Vəkillər Kollegiyasının üzvü, Azərbaycan-Britaniya Hüquqşünaslar Assosiasiyasının həmtəsisçisi və Azərbaycan - İtaliya Ticarət Palatasının vitse-prezidenti olub.
Hüquq elmləri namizədi olan A.Kərimov Bakı Dövlət Universitetində hüquq fakultəsinin ingilis dilli magistratura proqramında müəllim kimi fəaliyyət göstərib.
2019-2025-ci illərdə əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin müavini vəzifəsində çalışıb.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 aprel 2025-ci il tarixli Sərəncamı ilə maliyyə nazirinin birinci müavini təyin olunub və hazırda həmin vəzifədə çalışır.

## İstinadlar
Qəsrik (Urmiya)

**Qəsrik** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 358 nəfər yaşayır (58 ailə).

## İstinadlar
Karel Vasak

**Karel Vasak** (*; d. 26 iyun 1929, [[Çexoslovakiya]] – ö. 1 may 2015, [[Strasburq]], [[Fransa]]*) — çex-fransız professor, beynəlxalq hüquq üzrə mütəxəssis.

## Həyatı
Vasak Çexoslovakiyada anadan olmuş, daha sonra hüquq oxumaq üçün Fransaya köçmüşdür. 1948-ci ilin fevralında Praqada kommunistlərin çevrilişindən sonra orada qalmağa qərar vermişdir. O, Fransa vətəndaşlığını əldə etmiş və Avropa Şurasında müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır.

1969-cu ildə Vasak Strasburqda Beynəlxalq İnsan Hüquqları İnstitutunun ilk baş katibi vəzifəsinə təyin edilmiş, 1980-ci ilə qədər bu vəzifədə fəaliyyət göstərmişdir. O, İnsan hüquqları və sülh Şöbəsinin müdiri, sonra YUNESKO-nun və Ümumdünya Turizm Təşkilatının hüquq məsləhətçisi vəzifələrində çalışmışdır.

Professor 1979-cu ildə Fransız İnqilabının ideallarından ilhamlanaraq məşhur *"insan hüquqlarının üç nəsli"* konsepsiyasını irəli sürmüşdür.

Vasak 1982-ci ildə *İnsan Hüquqlarının Beynəlxalq Ölçüləri* () adlı kitabın redaktoru olmuşdur.

Karel Vasak 1 may 2015-ci ildə vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Jan Bosko Barayaqviza

**Jan Bosko Barayaqviza** (; ) — 1993-cü ildən etibarən 1994-cü il Ruanda soyqırımı dövründə Ruanda diplomatı və Ruanda radiostansiyasının icra komitəsinin sədri.

Barayaqviza ektremist partiya olan Respublika Müdafiəsi Koalisiyasının qurucu üzvü idi.

O, digər lider Ferdinand Nahimana və *Kanqura* qəzetinin direktoru və redaktoru Həsən Ncizi ilə birlikdə 23 oktyabr 2000-ci ildə Ruanda Beynəlxalq Cinayət Tribunalı tərəfindən təqsirləndirilmişdir. Cənab Barayaqvizanı ilk əvvəl Kanadalı vəkil xanım Marşesso və Amerikan vəkil cənab Danielson müdafiə etmişdir. Həmin iki hüquqşünas müdafiədən imtina etdikdə, cənab Barayaqviza proses zamanı birinci instansiya məhkəməsinin hökmü çıxanadək italyan vəkil Ciakomo Barletta Kaldarera tərəfindən müdafiə olunmuşdur; o, indiyə qədər BMT-nin Beynəlxalq Tribunalında müdafiəçi kimi fəaliyyət göstərən yeganə italyan vəkildir. Barayaqviza, hakimlərin qərəzsiz olmadığını iddia edərək, prosesə qatılmaqdan imtina etmişdi.

35 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzasının (həbsdə keçirdiyi vaxtı nəzərə aldıqda əslində 27 il müddətinə cəza verilmişdi) verilməsini nəzərdə tutan 3 dekabr 2003-cü il tarixli hökmdən sonra Barayaqviza hökmdən şikayət verdiyini elan etmişdi. 30 noyabr 2004-cü ildə Donald Herbert və Tanoo Milvaqanam onun yeni müdafiəçiləri qismində təyin olunmuşdular. Cənab Alfred Poqnon, cənab Barletta Kaldareranın "əlavə" müdafiəçisi hesab olunurdu. Onun sonuncu şikayəti 22 iyun 2009-cu ildə Ruanda Beynəlxalq Cinayət Tribunalı tərəfindən rədd edilmişdir.

O, hepatit C-nin inkişaf etmiş vəziyyətinə görə 25 aprel 2010-cu ildə Beninin Kotonu şəhərində vəfat etmişdir. Ailəsinin bildirdiyi məlumata görə, Barayaqviza müvafiq müalicədən imtina etmişdir.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Ruanda işi: İngilis, fransız və Ruanda dillərində məqalələr. *Kanqura* qəzeti.
Ncell

**Ncell** (     ), Nepalda özəl mobil şəbəkə operatorudur .  Ncell ictimai fəaliyyət göstərən  ilk özəl şirkətdir. GSM ilkin olaraq Mero Mobile olaraq adlandırldı,12 Mart 2010 -cu ildən isə Ncell olaraq adlandırılmağa başladı İsveç telekommunikasiya şirkəti Telia Sonera daha sona şirkəti  sahibləndi.   Hal-hazırda dövlət telekommunikasiya şirkəti Nepal Telecom tərəfindən keçirilən inhisarçılığını əlindən aldı.  12 aprel 2016-cı ildə Ncell rəsmi olaraq Malayziyanın telekommunikasiya qrupu olan Axiata Group Berhad- ın tərkibinə daxil olmuşdur. 

## Fon
Şirkətin 80%  hissəsi  Axiata Group Berhada məxsusdur.  2017-ci ilin fevral ayının ortalarına kimi Ncellin 6,73 milyon abunəçisi var idi.  2017-ci ilin fevral ayından etibarən Ncell 15.21 milyon mobil abunəçiyə sahibdir. 

## Tərəfdaşlıq
Ncell şirkəti, Axiata Group Berhad şirkətinin bir hissəsinə çevrilmişdir. 12 aprel 2016-cı il tarixində Qrup "Reynhold Holdings" in səhmlərinin 100% -ni almışdır.  21 dekabr 2015-ci ildə TeliaSonera , Ncell-in 60.4% sahibliyini Malayziyanın telekommunikasiya şirkəti Axiata şirkətinə satmağı planlaşdırdığını açıqlayıb və  bu prosesin 2016-cı ilin birinci yarısında başa çatması gözlənilir.  

## Xarici keçidlər

* Rəsmi Veb səhifə  
* IRD, Ncell səhmlərinin satışında vergi məsələlərini araşdırır 
* Ncell-in satın alma müqaviləsi ilə məşğul olmaq 
* Ncell Top-up 

## İstinadlar
Alba krallığı

**Alba krallığı** () — 900-cu ildən (kral II Donaldın ölümü) 1286-cı ilə qədər (kral III Aleksandrın ölümü) indiki Şotlandiya ərazisində mövcud olmuş tarixi şotland və pikt krallığı. Faktiki olaraq, krallıq Kennet mak Alpinin 843-cü ildə Dal Riada ilə Piktaviya krallıqlarını birləşdirməsiylə qurulmuşdur.

Şotlandiya tarixinin bu dövrü üçün istifadə edilən Alba krallığı termini sadəcə əlverişlilik məqsədlidir, çünki krallığın elitası və əhalisi əsasən pikto-gel (daha sonra skotonorman) idi.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
*  — 
*  — 
*  —  — .

## Xarici keçidlər
*  ()
*
BTS (dəqiqləşdirmə)

* BTS — musiqi qrupu.
* BTS albom diskoqrafiyası
* "BTS"-in qazandığı mükafatların və namizədliklərin siyahısı
* BTS (şirkət)
* BT Sport
Marqit (ada)

**Marqit adası** (*Marqitsiqet*;  — *Marqarita adası*) — Budapeşt şəhərində yerləşən Dunay çayında ada. Ada, Macarıstanın paytaxtı Buda və Pestin iki hissəsi arasında şəhər mərkəzində yerləşir və cənubda Marqarita Körpüsü və şimalda Arpad körpüsü ilə birləşir. Adanın uzunluğu — 2,5&nbsp;km, sahəsi — 0,965&nbsp;km² təşkil edir. Adada tamamilə  park salınmışdır , turistlər və şəhər sakinləri üçün bayramların keçiriləcəyi bir yer kimi tanınır. Adada termal su qaynaqlı bir neçə hotel var. Nəqliyyat vasitələrinin , taksi və avtobusların istifadəsi istisna olmaqla, daşınması qadağandır.

## Tarixi
Macarıstanın kralı IV Bela , qızı Marqaretin monqol istilasından xilas olması vəziyyətində adanın əksər hissəsini işğal edən Dominikan monastırına bir fərman vermək üçün vəd vermişdi . İşğaldan qurtulduqdan sonra, sözünü yerinə yetirdi. Qızı 28 yaşında öldü. Kralın müqəddəs qızı venerasiyasına görə, ada sonunda adını aldı

## İstinadlar
Latviyada prezident seçkiləri (1922)

**[[Latviya]]da [[Latviya Prezidenti|Prezident]] seçkiləri** — 1922-ci ildə Latviyada baş tutan sayca 1-ci Prezident seçkiləri.

## Məlumat
1922-ci il noyabrın 14-də Latviya Prezidenti vəzifəsinə seçkilər baş tutdu. seçkilərə Latviya Seyminin 100 üzvündən 98-i qatıldı. seçkilərin yeganə namizədi olan "Kəndçi Birliyi" Partiyasının üzvü Yanis Çaqste birinci turdaca Latviya Prezidenti seçildi. Onun lehinə 92 deputat, əleyhinə isə 6 deputat səs verdi.

Yanis Çaqstenin andiçmə mərasimi noyabrın 18-də baş tutdu və onun səlahiyyət müddəti üç ili əhatə etdi.

## Nəticələri

## İstinadlar
Latviyada prezident seçkiləri (2019)

**[[Latviya]]da [[Latviya Prezidenti|Prezident]] seçkiləri** — 2019-cu ildə Latviyada baş tutacaq sayca 14-cü Prezident seçkiləri.

## Nəticələri

## İstinadlar
AK-12

**AK-12** — odlu silah.

## Haqqında
"İjmaş" rəsmiləri Rusiya hərbi saytlarına verdikləri müsahibədə silahı belə təsvir edirlər: "AK-12 "Kalaşnikov" avtomatlarının bütün ən yaxşı xarakteriskalarını özündə cəmləşdirir. Eyni zamanda konstruksiyasının sadəliyi, etibarlılığı, aşağı maya dəyəri bu silahı fərqləndirən xüsusiyyətlərdəndir. Müəssisənin konstruktorları avtomatın bəzi parametrlərini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırmağı bacarıblar".

Hər şeydən əvvəl yeni avtomat modulyar konstruksiyası ilə anoloqlarından fərqlənir. AK-12-nin digər xüsusiyyəti onun bir əllə istifadə oluna bilinməsidir. Silahı tək əllə qoruyucudan çıxartmaq və atışın rejimini dəyişdirmək mümkündür. Avtomata nişangah, qumbaraatan, fənər və s.yerləşdirmək üçün Pikatinni plankalarından istifadə edilib. AK-12 nizamlana bilən, eyni zamanda bükülən teleskopik qundağa malikdir. Silahı solaxaylar da maneəsiz istifadə edə biləcəklər.

AK-12-də atış üçün 3 rejim müəyyənləşdirilib: tək atəşlər, üç atəş və avtomatik atəş.

Mütəxəssislərin fikrincə, AK-12-ni digər "Kalaşnikov" ailəsindən olan digər rus silahlarından fərqləndirən xüsusiyyət yaxşı erqonomikası, gövdə və lüləsinin keyfiyyətli olması, sistemin daha yumşaq işləməsi, lüləüstü və lüləaltı silahların və digər avadanlıqların rahat inteqrasiya oluna bilməsidir. Döyüşçü yaralandığı halda və ya əlində nə isə olduqda silahdan rahat şəkildə istifadə edə biləcək.

AK-12 avtomatı anoloqlarından fərqli olaraq rahat qoruyucu ilə təchiz edilib. Hansı ki, atıcı üçün ən optimal yerdə – tətik çəkən əlin böyük barmağının altında yerləşir. Bu da döyüş vaxtı əməliyyatı daha asan həyata keçirməyə icazə verir.

AK-12 avtomatı lülə qutusu qapağının daha sərt olması ilə də fərqlənir. Sökmə zamanı lülə qutusunun qapağı yuxarı açılır. Qapaq ayrıca mexanizm vasitəsilə möhkəmləndirilir. Teleskopik qundaq isə hündürlük və uzunluğunun tənzimlənə bilməsi ilə yanaşı silahın geri təpməsini də minimallaşdırır. Avtomatınn nizamlana bilən nişangahı ön hissədən götürülərək arxa hissədə lülə qutusu qapağının üzərində yerləşdirilib.

Konstruktor V. Zlobinin sözlərinə görə, AK-12 ümumilikdə özündə AK-74, AK-74M, AKM-in əsas xüsusiyyətlərini cəmləşdirir. Bundan başqa AK-12 atışın dəqiqliyi ilə anoloqlarından əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir.

## Xüsusiyyətləri

Çapı:

— 5,45×39 mm

— 5,56×45 mm NATO

— 7,62×39 mm

— 6.5 Grendel

— 7,62×51 mm NATO

Lülənin uzunluğu: 415 mm

Açıq qundaq və birləşdirilmiş süngü bıçaqla birlikdə uzunluğu: 1100 mm

Yığılmış qundaqla birlikdə uzunluğu: 730 mm

Güllənin başlanğıc sürəti: 900 metr\saniyə

Atış məsafəsi: 1000 metr

Güllənin zədələyici təsir məsafəsi: 1500 metr

Atəşin sürəti: 650 atış\dəqiqədə
avtomatik atış sistemində, 1000 atış\dəqiqədə üçlü atış sistemində

Avtomatın tətbiq edilən temperatur diapazonu: −50; +50 dərəcə

Atəş rejimi: tək-tək, üçlü və avtomatik

Çəkisi – 3.3 kq.

Maqazinin tutumu:

— 30 ədəd

— 45 ədəd

— 60 ədəd

— 95 ədəd baraban tipli

## İstinadlar
That Night (Carousel mahnısı)

**That Night** () — Latviyanın 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Carousel "That Night" mahnısı ilə Latviyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmişdir. Mahnının musiqisi Markis Vasilyevskis və Aleksandrs Volks, sözləri isə Sabine Juqaya aiddir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Global Television Network

«**Global Television Network**» - Qlobal Televiziya Şəbəkəsi (*daha çox "Qlobal" və ya bəzən Qlobal TV- də adlandırılır*), Kanada ingilisdilli telekanallarından biri. Hazırda Kanadada CTV-dən sonra daha çox izlənilən ikinci televiziya kanalı. Kanal *[[Corus Entertainment]]*  şirkəti tərəfindən - Kanadalı biznesmen JR Shaw () və onun ailəsinin media holdinqlərinə məxsusdur. Yayıma 6 yanvar 1974-cü ildə başlamışdı.

## Proqramlaşdırma

### Dram
* «İşə yeni cəlb olunmuş polislər» (, 24 iyun 2010-cu ildən)

### Digər filmlər
* «Big Brother Canada»
* «Driving Television»

### Xəbərlər
* «Global National»
* «Entertainment Tonight Canada»
* «16x9 (TV series)»
* «The West Block»
## Xarici keçidlər
* Telekanalın rəsmi saytı
Patolli

**Patolli** və ya **patole** – Amerika qitəsində məlum olan ən qədim stolüstü oyun. Strategiya və bəxtə əsaslanır. Əsasən zadəganlar tərəfindən oynanılmışdır. Konkistadorlar bildirmişdilər ki, Montezuma sarayında zadəganların patolli oyunlarına baxmaqdan böyük zövq alırdı.

Patolli və onun variantları Kolumböncəsi Mezoamerikası mədəniyyətində geniş şəkildə oynanılırdı. Tolteklər (750-1000), Çiçen-İtsa sakinləri (1100-1300), asteklər (1168-1521) və digər Mezoamerika xalqları bu oyunu oynamışdırlar. Qədim mayalar da patollinin bir versiyasını oynayırdılar.

## Haqqında
Patolli bəxtə əsaslanan müharibə və yarış oyunudur. Patolli oyunu həm də qumar oyunu sayılır. Oyunçular oyuna başlamazdan öncə qızıl, yemək, evlərini, ailələrini, hətta azadlıqlarını da mərcə qoyurdular. Oyunun əvvəlində oyunçuların mərcə qoyduqları əşyaların sayı bərbər olmalı idi. Çox vaxt bu say 6 olurdu. Lakin bəzən bu say daha çox ola bilərdi. Oyunçular oyundan öncə oyunlar tanrısı olan Makuilxoçitlin adını çəkirdilər.

Oyunda əsas məqsəd 6 oyun daşını xüsusi işarələnmiş damaların ən axırına çatdırmaqdır. Zər kimi 5-6 lobya dənələrindən istifadə olunurdu. Hər lobya dənəsinin bir tərəfi deşilirdi və həmin tərəfin ağ rəngdə görünməsini təmin edirdi. Oyunda daş kimi 6 ədəd qırmızı və 6 ədəd göy çınqıldan istifadə olunurdu. Hər oyunçu bir rəngi idarə edirdi. Oyun taxtası X şəklində olan 52 damalı sistemdən ibarət idi. Oyunun başlanğıcında bütün daşlar kənardadır. Zər atdıqda çıxan saya əsasən oyunçu növbə-növbə daşları daxil edə bilərdi. Mərkəzi hissə kəsişmə sahəsi idi və orada rəqib oyunçunun daşını sıradan çıxarmaq olardı. Bu zaman rəqib yenidən həmin daşı oyuna daxil etməyə məcbur idi. 6 daşı da son damaya gətirən oyunçu qalib gəlirdi və uduzan tərəf bütün xəzinəsini rəqibinə verməyə məcbur olurdu.

Bir kodeksə görə oyun tanrısı Makuilxoçitl də oyun zamanı iştirak edirdi. Oyun stolunda onun üçün xüsusi sahə var idi. Oyunçular mərcə qoyduqları əşyalardan birini ora qoymalı idilər. Qalib tərəf rəqibin xəzinəsini Makuilxoçitlin hədiyyəsi kimi qəbul edirdi.

İspaniya işğalından sonra rahiblər oyunu oynamağı qadağan etdilər, çünki oyun insanların ailələrini qul halına salmasına səbəb olurdu. İspanlar oyunu oynayan şəxslərin əllərini yandırırdılar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Carousel (qrup)

**Carousel** — 2015-ci ildə Latviyada qurulmuş Sabine Juqa və Markis Vasilyevskisdən ibarət musiqili duet. Onlar "That Night" mahnısı ilə Latviyanın Avroviziya üçün təşkil etdiyi milli seçim turu Supernova 2019-da qalib gələrək, Latviyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək hüququnu əldə ediblər.

## Diskoqrafiya
### Sinqllar

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qellert (dağ)

**Qellert** () — Budapeştdə (Macarıstan) Dunay tərifi ilə 235 m yüksəklikdə təpə. Budapeştin 1-ci və 11-ci rayonlarının bir hissəsidir.

## Tarixi
XVIII əsrdə Qellert dağının yamacları üzüm bağları ilə örtülmüşdür. Dağın ətəyindəki Taban, Bodada yerləşən əhəmiyyətli bir şərabçılıq mərkəzi idi. 1789-ci ilin məlumatlarına görə, təpənin 128 hektarı üzüm bağları ilə örtülmüşdür (və yalnız 7,62 hektar otlaq kimi istifadə edilmişdir).

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Molusella

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Yabanı halda molusella Azərbaycanda Kür-Araz, Mil-Muğan düzlərində yayılmışdır. Bu cinsə bir növ daxildir — hamar molusella (M.laevis). Bitkinin hündürlüyü 70 sm-ə qədər olub, böyük kasa yarpaqları borucuqlara birləşib. Onlar molusellaya gözəllik verir. Borucuqlarda gizlənən xırda ağ çiçəklər gözə çarpmır. Moluselladan quru kompozisiyalar yaratmaq üçün istifadə edirlər. Bunun üçün bitkiləri vaxtında qayçı ilə kəsirlər. Kəsilmiş bitkiləri dəstə bağlayaraq sərin və qaranlıq yerdə qurudurlar. Molusella yarımkölgədə yaxşı bitir. Bitkinin toxumlarını torpağa 45x45 sm sxemi üzrə əkməklə çoxaldırlar. Moluselladan çəpərlərin salınmasında, eyvanların bəzədilməsində istifadə olunur.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Malope

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Botaniki xarakteristikası
Bəzi əlamətlərinə görə malope əməköməciyə oxşayır. Buna görə bitki yunancadan tərcümədə Malope - "əməköməciyə oxşar" kimi tərcümə olunur. Bitkinin 4 məlum növündən dekorativ gülçülükdə ancaq M.trifida geniş istifadə edilir. Üçhissəli malopa (M.trifida Cav.) yabanı halda Şimali Afrikada və İspaniyada bitir. Gülxətmi ilə oxşarlığına görə malopeni yay əməköməcisi adlandırırlar. Onun çiçəkləri çəhrayı, ya da qırmızı rəngdə olur.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

## Növləri
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax