open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Boeing–Sikorsky RAH-66 Comanche

RAH-66 Comanche, Amerika Ordusu üçün hazırlanmış Boeing/Sikorsky ilə ortaq olaraq 4 yanvar 1996-cı ildə sınaq uçuşunu yerinə yetirən bir hücum/patrul helikopteridir. AH-64 Apacheni əvəz edəcəyi gözlənilirdi. Radarda görsənməyəcək bir texnologiya ilə təchiz edilmişdi. Lakin, yüksək xərcinə görə, proqram 2004-cü ildə ləğv edildi. Bu günə qədər 2 prototip istehsal edilmişdir. 14 metr uzunluğundadır və 3.37 metr hündürlükdədir. Onun maksimal sürəti 324&nbsp;km-dir. Dolu yanacaqla 485&nbsp;km mənzilə sahibdir. Amerikalıların fikrincə, ABŞ-nin F-22 ilə İraq müharibəsindən sonrakı ən böyük israfçılığı olacaqdı. Xüsusi texnologiyaya sahib olmasına baxmayaraq, AH-64 Apachelər  bu helikopterin radarlarda tutulmamaqdan başqa demək olar ki, bütün xüsusiyyətlərinə malik idi.
Botan əmirliyi

Botan Əmirliyi (Osmanlıca: امیرات بوتان)- 1338-1855-ci illər arasında hökm sürən Kürd əmirlərindən biridir.

Cizrə, Şırnaq və Siirtin Eruh mahalını əhatə edən bölgə Botan adlanır.

Əmirliyin adını daşıyan Buxti kürdləri orta əsrlərdə indiki Hakkari ilə Mosul arasında yaşayırdılar.

Bundan əlavə, Bütti kürdləri əvvəlcə Mərvani sülaləsinin banisi olan Humeydi kürdləri ilə əlaqələndirilmişdir.

XVI əsrdə yaşayan kürd tarixçisi Şərəfhan-ı Bitlisi tərəfindən yazılmış Şərəf adlı əsərində; Botan Əmirliyi adını cəsarət və döyüş yolu ilə tanınan Bütti Qəbiləsindən aldığını bildirir.

Lakin Botan Əmirliyi təkcə Büti Qəbiləsinə aid deyil.

Buxti Qəbiləsindən əlavə Botan əmirliyinin tayfaları arasında Dümbili, Nuqi, Mahmudî, Şeyx Tarani, Masaki, Raşki, Piynkan, Dalam, Biyasturai, Şiruyan, Didəran qəbilələri də varıydı.

Botan bölgəsi 14 bölgəyə ayrıldı, hər biri öz mərkəzinə və öz qalasına aidiydi.

**Əzizan Meri** və ya **Əziziyyə Əmirliyi** olaraq da bilinən Botan Əmirliyi, ehtimal ki Xalid ibn Vəlidə nəsəblənmişlər.

Bundan əlavə, Botan Əmrlərinin **Əzîzan Meri** kimi tanınmasının səbəbi, bu Əmirliyin qurucusu İzzəddini Əl-Bohtinin adı ilə əlaqədardır.

1514-cü ildə Osmanlı və Səfəvi qüvvələri arasında Çaldıran döyüşü əsnasında Botan Əmirliyi Osmanlı tərəfindəydi.

Botan Əmirliyi bu tarixdən bəri Osmanlı İmperiyasına bağlanaraq öz mövcudluğunu davam etdi.

Bədirxan bəyin dövründə ən parlaq dövrünü yaşayan Botan Əmirliyi, 19-cu əsrdə Osmanlı İmperiyasında aparılan mərkəzləşdirmə islahatlarında Əmirliyə son qoyulmuşdur.

## İstinadlar
Sikorsky Aircraft Company

**Sikorsky Aircraft Company**  () — 1925-ci ildə İqor Sikorskiy tərəfindən təyyarə istehsalı və inkişafı üçün qurulan ABŞ şirkətidir. 1942-ci ildə İqor Sikorsky qabaqcıl vertolyot dizaynı ilə bu sahədəki üstünlüyü təmin etdi. Onlar inkişaf etdirdikləri texnologiya ilə vertolyotlardan istifadəni təhlükəsiz etdilər və şirkət dünyanın aparıcı aviasiya şirkətlərindən birinə çevrildi.

## Məhsulları
Sikorsky, demək olar ki, bütün modellərini S nömrələri ilə müəyyənləşdirir; S-1-dən S-27-dək modellər Rusiya İmperiyasında İqor Sikorsky tərəfindən hazırlanmışdır. Sonrakı modellər, xüsusən də vertolyotlar, fiziki qabiliyyətləri və avadanlıqlarında cüzi fərqlərə sahib olsalar da çox zaman məqsədlərindən asılı olaraq, hərbi təşkilatlar tərəfindən bir çox təriflər aldılar. Bəzi hallarda təyyarələr Sikorsky və ya başqa bir istehsalçıya qaytarıldı və buna əlavə olaraq dəyişdirildilər; bu eyni baza model nömrəsində daha çox dəyişənliklərə səbəb oldu.
İqor Sikorskiy

**İqor İvanoviç Sikorski** () - Kiyevdə anadan olan rus əsilli Amerika alimi. Həm sabit qanadlı, həm də xüsusilə helikopterlərdə aviasiyanın bir çox istiqamətində qabaqcıl olmuşdur. Onun ən vacib aviakəşfləri 1913-cü ildə dünyanın ilk çox mühərrikli təyyarə, uçan gəmi və vertolyot kəşfləri idi. ABŞ-yə mühacirət etdikdən sonra 1923-cü ildə Long Island-da bir fermada Sikorsky Aeronavtika Mühəndisliyi Şirkətini (Sikorsky Aero Engineering Corporation) qurdu və 1930-cu illərdə Pan American Airlines üçün uçan gəmiləri inkişaf etdirdi. 1939-cu ildə bugünkü vertolyotlarda istifadə edilənə bənzər bir rotor sistemi ilə təchiz edilmiş Amerikanın ilk etibarlı vertolyotu Vought-Sikorsky VS-300 modelini hazırladı.

## İstinadlar
Turaqul Kunabayev

**Turaqul Abay oğlu Kunabayev** (; həmçinin **Turaqul İbrahimov** (); ) — Qazaxıstan şairi, tərcüməçi, ədəbiyyatşünas və ictimai xadim. Abay Kunanbayevin Aygerim adlı həyat yoldaşından oğlu.

## Həyatı
1875-ci ildə Abay rayonunda anadan olmuşdur. Atasının yanında böyüyən Turaqul təhsilini kənd mollasından almışdır.. Rus, ərəb, fars dillərini bilirdi. Dombra və skripka çalırdı.

1900-cü ildə Çingiz volostunun qubernatoru seçilən qardaşı Maqauiyanın müavini oldu. 1904-cü ildə özü volost vəzifəsnə keçir, amma növbəti il istefa verir. 1909-cu ildə əmisi oğlu Kakitay Kunabayev ilə birlikdə Əlixan Bökeyxanın dəstəyi ilə İlyas Borağanskinin Sankt-Peterburqdakı mətbəəsində atasının şeirlərinin ilk toplusunu nəşr etdi. *"Әкем Абай туралы"* ("Atam Abay haqqında") adlı atası ilə bağlı xatirələrini yazmışdır. Maksim Qorki ("Çelkaş"), Cek London ("Kiş əfsanəsi"), Boleslav Prus ("Antek") və Alexander Neverovun əsərlərini qazax dilinə tərcümə etmişdir.

Alaş-Orda hərəkatının fəal iştirakçısı idi. 1920-ci illərdə bir neçə dəfə həbs edildi. 1928-ci ildə əmlakı müsadirə edilərək Çimkəndə sürgün edildi və ömrünün son illərini orada keçirtdi. 1934-cü ildə vəfat etdi, dəfn yeri naməlumdur.

## Ailəsi
Uşaqları:

# Akış Turaqulkızı (1901–1990)
# Jebrayil Turaqululı (1904–1930)
# Zubayr Turaqululı (1907–1933)
# Maken Muxametjanova (1912–2000)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "Şərqi Qazaxıstan — məşhur adlar" məlumat bazasında bioqrafiyalar və mənbələr
Qaracan Kərimli

**Qaracan İsa oğlu Kərimli** (*Qaracan Borçalı*; ) — "Xalq yaradıcılığı" Ümumittifaq festivalının laureatı (1991), Azərbaycan Respublikasının Fəxri Mədəniyyət İşçisi (2017), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2018).

## Həyatı
Qaracan İsa oğlu Kərimli (Qaracan Borçalı) 1947-ci ilin dekabr ayının 27-də Borçalı mahalının Marneuli (Sarvan) bölgəsinin Təkəli kəndində anadan olub.

1966-cı ildə kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra 1967–1969-cu illəri hərbi xidmətdə qulluq edib.

1976-cı ildə Xalq Təsərrüfatı institutunu (İqtisad Universiteti) bitirib. Həmin ildən etibarən, Sumqayıt Kimya Sənaye İstehsalat Birliyində, Peşə təhsili Komitəsində, Sumqayıt şəhər Səhiyyə şöbəsində, Bakı şəhər Yollahiyyə İnstitutunda iqtisadçı, maliyyəçi, baş mühasib təftişçi, vəzifələrində çalışıb.

Aşıq sənətinin sirlərini 12 yaşından öyrənməyə başlayıb. İlk ustadı həmkəndlisi aşıq Mustafa olub, sonralar Borçalının ustad sənətgarı aşıq Əmrah Gülməmmədovdan dərs alıb.

1984-cü ildə Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin IV qurultayında, Birliyin İdarə Heyətinin üzvü, 1991-ci ildə Birliyin İdarə Heyətinin sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin olunub və 2004–2008-ci illərdə Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsində çalışıb.

Bu dövr ərzində Sumqayıt şəhər Soltan Hacıbəyov adına Musiqi Kollecində saz müəllimi, Sumqayıt şəhər Uşaq və Yeniyetmələrin Yaradıcılıq Mərkəzində dərnək rəhbəri, Bakı şəhər Ittifaq teatrında ifaçı qrupların rəhbəri kimi fəaliyyət göstərib.

Hələ Dadaş Bünyadzadə adına Xalq Təsərrüfatı İnstitutunda təhsil alarkən Əhsən Dadaşovun bədii rəhbərliyi altında İnstitutun ansamblında artıq nüfuz qazanmışdı. O, tələbə-müəllim heyəti qarşısında müxtəlif tədbirlərdə öz ifası ilə qəlbləri fəth etmişdi. İllər keçdikcə ustad sənətkar səhnələşdirilmiş tamaşaların qəhrəmanına çevrilir. Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında səhnələşdirilmiş "Aşıq Ələsgər" tamaşasında (1984) – baş rolun ifaçısı olmuşdur.

Müstəqilliyi bərpa etdikdən sonra Türk dövlətlərinin milli bayram tədbirlərində Azərbaycan nümayəndə heyətinin tərkibndə Qaracan Borçalı aşıq sənətini layiqincə təmsil etmişdir. 22 mart 1992-ci ildə Almata şəhərində keçirilən "Nouruz" və 22 iyun 1992-ci ildə Saxa (Yakutya) Respublikasında keçirilən "Isıx" bayramında Azərbaycanı təmsil etmək üçün Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən ezam edilmişdir. "Aşıq Pəri" məclisinin təşgil olunmasında xüsusi fəaliyyəti olmuşdur. 20 dən artıq şəyirdə ustadlıq edib. Onların arasında Türkiyə, Gürcüstan, İran Islam Respublikasının vətəndaşları olmuşlar.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür (2018).

## Mükafatları
* 24 aprel 1990-cı il və 10 may 1991-ci illərdə keçirilən "Xalq yaradıcılığı" Ümumittifaq festivalının laureatı olmuş və ordenlə təltif edilmişdir.

* Azərbaycan Respublikasının Fəxri Mədəniyyət İşçisi (2017)

## Kitabları

# "Ünvanımı sazdan soruş" (1998) 
# "Mən Borçalı balasıyam" (2015) 
# "Ozan ömrü" (2019) 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Aşıqlar Birliyi
Riçard Tomas Beyker

**Riçard Tomas Beyker** (, ) — Avstraliya botanik və fotokimyaçısı.

## Çap olunmuş əsərləri
*Baker, R.T.; Smith, H.G. A Research on the Eucalypts, especially in regard to their essential oils. — Sydney, 1902. — 291 p.
*Baker, R.T.; Smith, H.G. A Research on the Pines of Australia. — Sydney, 1910. — 458 p.
*Baker, R.T. Cabinet Timbers of Australia. — Sydney, 1913. — 189 p.
*Baker, R.T. Hardwoods of Australia and their Economics. — Sydney, 1919. — 522 p.
*Baker, R.T.; Smith, H.G. Woodfibres of Some Australian Timbers. — Sydney, 1924. — 159 p.

## Şərəfinə adlandırılmış taksonlan
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*J.L. Willis. Baker, Richard Thomas // Australian Dictionary of Biography. — The Miegunyah Press, 1979. — Vol. 7.
*Stafleu F. A., Mennega E. A. Taxonomic Literature : [ing.]. — Ed. 2. — Königstein, 1992. — Suppl. I: A—Ba. — P. 282—284. — 453 p. — ISBN 3-87429-341-6. — doi:10.5962/bhl.title.48631.
Vachellia

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şantal Kvesnel

**Şantal Kvesnel** (, ) — Kanadalı aktrisa. Kanadalı Teletoon kanalında yayımlanan cizgi filmi Zeromanda səsləndirərək tanınıb.

## Xarici keçidlər
*Yvonne Bernini
*
Boris Lyatoşinski adına Xarkov Musiqi Məktəbi

**Boris Lyatoşinski adına Xarkov Musiqi Məktəbi** () — Ukraynanın Xarkov şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi (I–II səviyyəli akkreditasiya).

## Tarixi
8 sentyabr 1883-cü ildə İmperator Rus Musiqili Cəmiyyətinin Xarkov şöbəsinin əsasında açılmışdır Təsisçi və ilk direktoru İlya Slatin olmuşdur.

16 yanvar 1909-cu ildə "Yujni kray" qəzetində məktəbdə 445 şagirdin təhsil aldığı yazılmışdır.

XX əsrdə (inqilabdan sonra) təhsil ocağın adı və statusu bir neçə dəfə dəyişdirilmişdir: Musiqi Akademiyasının əsas şöbəsi (1921-ci ilə qədər), Musiqi Texnikomu (1921–1923), Musiqi İnstitutu (1923–1924), yenidən Musiqi Texnikomu (1925–1928), Muzprofshkola (1928–1930), Musiqi və Teatr Texnikomu (1930–1934), institut hüququ olan Musiqi və Dram Kolleci (1934–1935) və 1936-cı ildən yenidən Musiqi Məktəbi.

1968-ci ilin sentyabr ayında məktəbə Ukrayna bəstəkarı Boris Lyatoşinskinin adı verildi.

## Məktəbin direktorları
* 1883–1921: İlya Slatin
* 1921–1922: Lüdviq Fannenştil
* 1922–1923: Semyon Boqatıryov
* 1925–1928: Aleksandr Altşuller
* 1949–1955: Tamara Veske
* 1955–1966: Qriqori Ostapenko
* 1966–1972: Anna Semenenko
* 1972–1974: Lidiya Potyomkina
* 1975–1977: Boris Mixeyev
* 1978–1984: Yuri Şerbinin
* 1984–1997: Marqarita Malomuj
* 1997 — hh: Yelena Yefremenko

## Məşhur pedaqoqları
* Andreys Yuryans

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Харківському музичному училищу ім. Б. М. Лятошинського — 120 років / За ред. О. Єфременко. — Харків: Оригінал, 2003. — 48 с.
* *Кравець В. Ф.* Сторінки з історії Харківського музичного училища ім. Б. М. Лятошинського // З музично-педагогічного досвіду: Збірка статей. Вип. 1. / Упорядники Г. Г. Газдюк, Г. І. Ганзбург, загальна редакція А. С. Зареченської. – Харків: Сага, 2008. – С. 5–18. ISBN 978-966-2918-52-6
* *Костенко О. О., Назаренко А. П.* Історія відділу народних інструментів Харківського музичного училища ім. Б. М. Лятошинського // З музично-педагогічного та дослідницького досвіду: Збірка статей. Вип 2. / Упорядник Г. І. Ганзбург, загальна редікція А. С. Зареченської – Харків: Сага, 2008. – С. 191–298. ISBN 978-966-2918-71-7
* Біографічний довідник [Харківського музичного училища] / Упорядн. А. С. Зареченська та ін. — Харків: Факт, 2013. — 80 с. ISBN 978-966-637-744-2
* Харківське музичне училище ім. Б. М. Лятошинського. Теоретичному відділу 80 років. — Харків, 2019. — 20 с.

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
* Məktəbin 135 illiyi
Cozef Mayden

**Cozef Henri Mayden** (; ) — Avstraliya botaniki.

## Əsərləri

* *Bibliography of Australian Economic Botany*, 1892
* *A Critical Revisión of the Genus Eucalyptus*, en ocho volúmenes
* *Forest Flora of New South Wales*, publicado en partes entre 1904 y 1924
* *Illustrations of New South Wales Plants* apareció publicado en 1907
* *Sir Joseph Banks the "father of Australia"* 1909
* *A Census of New South Wales Plants* en colaboración con Ernst Betche, 1916
* *The Weeds of New South Wales* 1ª parte, 1920
* *The Flowering Plants and Ferns of New South Wales*, publicado en sus últimos días

## Ədəbiyyat
*Hall, Norman. Botanists of the Eucalypts. — Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation, Melbourne, 1978. — ISBN 0-643-00271-5.

## İstinadlar
Robert Vayt

**Robert Vayt** (, ) — Şotlandiya botaniki, həkim, cərrah.

## Əsas elmi işləri
* *Icones plantarum Indiæ orientalis* (seis volumes, 1840-1856).
* *Illustrations of Indian Botany* (dois volumes, 1841-1850).
* *Spicilegium Nilghiriense* (dois volumes, 1846-1851).
## Şərəfinə adlandırılmış taksonlar
### Bitki cinsləri
* 
**Wightia* Spreng. ex DC.

### Bitki növləri
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* .

## İstinadlar
Atatürk Mədəniyyət, Dil və Tarix Yüksək Qurumu

**Atatürk Mədəniyyət, Dil və Tarix Yüksək Qurumu** — Türkiyə Konstitusiyasının 134-cü maddəsinə görə, Atatürkçü fikirləri, Atatürkün prinsiplərini və islahatlarını, Türk mədəniyyətini, Türk tarixini və Türk dilində elmi araşdırmalar aparmaq, tanıtmaq və yaymaq üçün 1983-cü ildə quruldu.

Qurumun qanuni varlığı Türkiyə Cümhuriyyəti Konstitusiyası ilə təmin olunmuşdur:

**Konstitusiya: Maddə 134** — Atatürkçü fikirləri, Atatürkün prinsiplərini və islahatlarını, Türk mədəniyyətini, Türk tarixini və Türk dilində elmi araşdırmalar aparmaq, tanıtmaq və yaymaq məqsədi ilə; Atatürkün mənəvi himayəsində, Prezidentin nəzarəti və dəstəyi ilə, Prezident tərəfindən təyin olunan nazirə bağlı; Atatürk Araşdırma Mərkəzi, Türk Dili Cəmiyyəti, Türk Tarix Qurumu və Atatürk Mədəniyyət Mərkəzi Başçılığından ibarət olan, ictimai hüquqi şəxsiyyətə sahib olan "Atatürk Mədəniyyəti, Dili və Tarixi Yüksək Qurumu" qurulur.

**2876 saylı qanun** ilə də, müəssisənin işçilərinin vəzifə təlimatları və şəxsi hüquqları tənzimlənir.

## Bağlı təşkilatlar
Qurum aşağıdakı alt qurumların yoxlanılması ilə tapşırılmışdır:
* Türk Tarix Qurumu
* Türk Dili Cəmiyyəti
* Atatürk Araşdırma Mərkəzi
* Atatürk Mədəniyyət Mərkəzi Başçılığı

## Prezidentləri

## Həmçinin bax
* Atatürk Beynəlxalq Sülh Mükafatı
* Azərbaycanda Atatürk Mərkəzi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Atatürk Mədəniyyət, Dil və Tarix Yüksək Qurumu rəsmi saytı
GitHub

**GitHub** — Git istifadə edərək proqram inkişafı və versiyaya nəzarət üçün hostinq təmin edən ABŞ-yə məxsus qlobal bir şirkətdir. 2018-ci ildən bəri Microsoftun bir törəmə şirkətidir. Git-in paylanmış versiyasına nəzarət və mənbə kodu idarəetmə (SCM) funksionallığını və öz xüsusiyyətlərini təklif edir. Buraya nəzarət və xəta izləmə, xüsusiyyət sorğuları, tapşırıqların idarə edilməsi və hər layihə üçün vikipediya kimi bir neçə əməkdaşlıq xüsusiyyətləri təmin edir.

GitHub əsas xidmətlərini pulsuz təklif edir. Daha inkişaf etmiş peşəkar və müəssisə xidmətləri kimi kommersiya xarakteri daşımır. Pulsuz GitHub hesabları əsasən açıq mənbəli layihələrə ev sahibliyi etmək üçün istifadə olunur.

## İstinadlar
Git

**Git** () — proqramın inkişafı zamanı mənbə kodundakı dəyişiklikləri izləmək üçün versiyaya nəzarət sistemidir. Proqramçılar arasında işlərin əlaqələndirilməsi üçün hazırlanmışdır, lakin hər hansı bir fayl dəstindəki dəyişiklikləri izləmək üçün istifadə edilə bilər. Əsas xüsusiyyətlərinə sürət, məlumat bütövlüyü, və paylanmış, qeyri-xətti iş axınlarına dəstək daxildir.

## İstinadlar
Vought-Sikorsky VS-300

**Vought-Sikorsky VS-300** (və ya **S-46** ) — İqor Sikorskiy tərəfindən hazırlanmış tək mühərrikli Amerika istehsalı bir helikopterdir. Əvvəlcə 75 at güclü (56 kVt) mühərriklə təchiz edilmiş üç bıçaqlı bir rotoru var idi. VS-300-ün ilk uçuşu 14 sentyabr 1939-cu ildə yerə bağlanmış kabellərlə, ilk “sərbəst” uçuşu 1940-cı il mayın 13-də baş tutdu. VS-300, ABŞ-da yeganə qaldırıcı rotor istifadə edən və antitor üçün tək şaquli təyyarə quyruq rotor konfiqurasiyasından istifadə edən ilk uğurlu helikopterdir. Üzən əlavələr quraşdırıldıqdan sonra ilk praktik amfibiya vertolyotuna çevrildi idi.

## Dizayn və inkişafı

İqor Sikorskinin praktik helikopter axtarışları Birləşmiş Aviasiya Korporasiyasının (United Aircraft Corporation) Vought-Sikorsky bölməsinin Mühəndislik müdiri olduğu dövrdə Birləşmiş Aviasiya rəhbərlərini fırlanan qanadlı vasitələrin uçuş problemləri ilə əlaqədar illərlə davam etmiş işlərinin və  tədqiqatlarının bir irəliləməyə səbəb olacağını söyləyərək onları inandıra bilməsi ilə başladı. İlk eksperimental vasitəsi VS-300, Sikorsky tərəfindən 14 sentyabr 1939-cu ildə yerə bağlanmış kabellərlə sınaqdan keçirildi. Sikorsky, dönər qanad uçuşu konsepsiyasını inkişaf etdirərkən həm əsas rotor, həm də quyruq rotoru sistemlərini gücləndirmək üçün tək mühərrik istifadə edən ilk şirkət idi. VS-300-ün sonrakı uçuşları üçün Sikorsky, torka qarşı kömək etmək üçün quyruq ucuna şaquli qanadlı profil səthini əlavə etdi, lakin nəticəsiz qaldığı sübut edildikdən sonra onu çıxardı.

Dairəvi nəzarətin mükəmməlləşdirilməsinin çətin olduğu aşkar edildi və Sikorskinin döngənin kilidlənməsi və quyruq gövdəsinin hər iki tərəfinə iki kiçik şaquli ox formasında qaldırıcı rotor əlavə etməsinə səbəb oldu. Ön və arxa hissələrin nəzarəti bu rotorların pərdəsini eyni vaxtda dəyişdirməklə əldə edildi.

## Əməliyyat tarixi
Sikorsky VS-300-də şamandıralar (duba da adlanır) quraşdırdı və 17 aprel 1941-ci ildə su səthinə enmə və qalxma həyata keçirdi və ilk praktiki amfibiya helikopteri oldu. 6 may 1941-ci ildə VS-300 havada 1 saat 32 dəqiqə 26.1 saniyə qalmaqla Focke-Wulf Fw 61 modelinin ən uzun müddət havada qalmaq rekordunu qıra bildi.

VS-300-ün son variantı 150 at gücündə Franklin mühərriki ilə təchiz edilmişdir. VS-300, yük daşıyan ilk vertolyotlardan biri idi. VS-300, iki şaquli quyruq rotorunun çıxarılması da daxil olmaqla, 1941-ci ilə qədər iki il ərzində müxtəlif dəyişikliklərə məruz qaldı.

## Hal-hazırda mövcud olan təyyarələr
VS-300 1943-cü ildə Michigan Dearborndakı Henry Ford Muzeyinə gətirildi. 1985-ci ildə bərpa üçün Sikorsky Təyyarə fabrikinə qaytarıldığı istisna olmaqla, o dövrdən bəri muzeydə nümayiş olunur.

## Xüsusiyyətləri(VS-300)

### Ümumi xüsusiyyətləri

*Ekipaj: Bir nəfər
*Uzunluğu: 28&nbsp;ft ()
*Qanad enliliyi: ()
*Hündürlüyü: 10&nbsp;ft ()
*Yüklənmiş çəkisi: 1150&nbsp;lb ()
### Performans

*Maksimum sürət: 50 mil/s
*Mənzil: 75 dəniz mili
Riçard Kanningem

**Riçard Kanningem** (; 1793—1835) — Şotland əsilli İngilis botaniki. Botanik Allan Kanningemin qardaşı.

## İstinadlar
Aleksandr Fişer fon Valdgeym

**Aleksandr Aleksandroviç Fişer fon Valdgeym** (; ) — Rus botaniki, İmperator Sankt-Peterburq Botanika Bağının direktoru.

## İstinadlar
Aqnes Robertson Arber

**Aqnes Robertson Arber** (; ) — Böyük Britaniya botaniki..

## Elmi fəaliyyəti
Aqnes Robertson Arber toxumlu bitkilər üzrə () ixtisaslaşmışdır.

## Əsərləri
* Arber, A. (1912). "Herbals: their origin and evolution. A chapter in the history of botany, 1470–1670". Cambridge: Cambridge University Press.
* Arber, A. Water Plants: A Study of Aquatic Angiosperms (ing.). — Cambridge, 1920.
* Arber, A. The Gramineae (q.müəy.). — Cambridge, 1934.
* Arber, A. The Natural Philosophy of Plant Form (q.müəy.). — Cambridge, 1950.
* Arber, A. The Mind and The Eye (q.müəy.). — Cambridge, 1954.
* Arber, A. The Manifold and the One (q.müəy.). — John Murray, 1957.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* Arber MA. 1968. List of published works of Agnes Arber, E. A. N. Arber and Ethel Sargant. Biographical notes by W. T. Stearn. Journal of the Society for the Bibliography of Natural History 4:370–384
Dauntaun Los-Anceles

**Dauntaun Los-Anceles** () — Los-Anceles şəhərinin mərkəzi biznes rayonu. Banklar, mağazalar və film sarayları bir vaxtlar şəhərin bütün sosial-iqtisadi siniflərinin sakinlərini və ziyarətçilərini cəlb edirdi, lakin ərazi xüsusilə 1950-ci illərdən sonra iqtisadi cəhətdən zirvəyə yüksəlirdi. İndidə, Dauntaun 2000-ci illərin əvvəllərində başlayan bir intibah yaşayır.

Dauntaun Los Anceles, Los Anceles şəhərinin mərkəzi və mərkəzi biznes rayonudur. Los-Ancelesin şimalında yerləşir və hökumət binaları, parklar, teatrlar, biznes mərkəzləri və digər ictimai yerləri özündə birləşdirir. Sahəsi 8.538 km², əhalisi isə 2008-ci ilə görə 52.400 nəfərdir.

2000-ci illərin əvvəllərinə qədər bölgədə sürətli iqtisadi tənəzzül yaşanırdı. Bu tarixdən sonra bir çox göydələn tikildi və tarixi binalar bərpa edilərək şəhərin köhnə cazibədarlığı bərpa edilməyə başlanıldı.

2013-cü ildə regionda 500.000 insan işləyir.

## Həmçinin bax
* Çaynataun (Los-Anceles)

## İstinadlar
Albert Bernhard Frank

**Albert Bernhard Frank** (; ) — Alman bioloqu, botaniki və mikoloqu.

## Elmi əsərləri
* 1893: *Lehrbuch Der Botanik Nach Dem Gegenwartigen Stand Der Wissenschaft, Volumen 1 (Libro de texto de Botánica De acuerdo con el estado actual de la ciencia)*. Ed. Engelmann. 669 pp. Reeditó en 2010 BiblioBazaar, 686 pp. ISBN 1144420709.
* 1896: *Pflanzenschutz: Anleitung für den praktischen landwirt zur erkennung und bekämpfung der beschädigungen der kulturpflanzen. Im auftrage der Deutschen landwirtschafts-gesellschaft, Sonderausschuss für pflanzenschutz, Volumen 1 (Protección de las Plantas: Guía práctica para el agricultor detectar y combatir los daños a los cultivos. En nombre de la Sociedad Alemana de Agricultura, Comisión Especial de Protección Fitosanitaria)*. Ed. Druck der Halleschen zeitung. 168 pp.
* 1896: *Die Krankheiten Der Pflanzen (Las enfermedades de las plantas)*. Ed. von Eduard Trewendt. 263 pp. Reeditó en 2009 BiblioBazaar, 360 pp. ISBN 1110051514.
* 1898: *Monilia-Krankheit der Kirschbäume (Monilia enfermedad de los cerezos)*.
* 1900: *Schildlausbuch: Beschreibung und Bekämpfung der für den deutschen Obst- und Weinbau wichtigsten Schildläuse (Schildlausbuch: Descripción y control de los alemanes en la fruta y la viticultura insectos importantes a escala). Ed. Parey. 120 pp.
* 2009: *Die Tierparasitren Krankheiten Der Pflanzen''. 386 pp. ISBN 1110714025.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* DNB, Katalog der Deutschen Nationalbibliothek: Albert Bernhard Frank 
* Albert Bernhard Frank 
* Albert Bernhard Frank 
* Albert Bernhard Frank
Amfibiya vertolyot

**Amfibiya vertolyotu** həm quruya, həm də suya enmə və qalxma edə bilən bir vertolyotdur. Amfibiya helikopterləri hər hansı bir amfibiya olmayan vertolyot ilə yerinə yetirilə bilinən digər işlər yanaşı hava-dəniz xilasetmə, dəniz xilasetmə və okeanoqrafiya kimi müxtəlif xüsusi məqsədlər üçün istifadə olunur. Amfibiya helikopterləri uçan gəmi kimi suya davamlı və ya hidroizolyasiyalı bir gövdə ilə dizayn edilə bilərlər.

Amfibiya helikopterləri hava-dəniz xilasetmə, sualtı döyüş müharibəsi, xüsusi təyinatlı qüvvələrin əməliyyatlarına dəstək və ABŞ prezidentlərinin daşınması da daxil olmaqla müxtəlif rollarda istifadə edilmişdirlər.

## Həmçinin bax
*Amfibiya təyyarə
*Amfibiya maşın
Amfibiya təyyarə

**Amfibiya təyyarə** — həm qurudan, həm də sudan enmə və qalxma etməyi bacaran təyyarə növü.

## Həmçinin bax
*Amfibiya maşın
*Amfibiya vertolyot
Albert Brüs Cekson

**Albert Brüs Cekson** (; ) — Böyük Britaniya botaniki.

## Əsərləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Aqostino Bassi

**Aqostino Bassi** (; ) — İtaliya botaniki.

## Əsərləri
* Sulla fabbrica del formaggio all'uso lodigiano. 1820.
* Del mal del segno, calcinaccio o moscardino. 1835.
* Del contagio in generale. 1844.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Kyle, R A; Shampo M A (April 1979). *Agostino Bassi*. JAMA 241 (15): 1584.
* Ronchese, F (March 1976). *Agostino Bassi (1773–1856)*. Rhode Island medical journal 59 (3): 111–2.
* Porter, J R (September 1973). *Agostino Bassi bicentennial (1773–1973)*. Bacteriological reviews 37 (3): 284–8.
* Huard, P (November 1956). *[Anniversary of the death of Agostino Bassi.]*. Le Progrés médical 84 (22): 421–2.
* Harant, H; Theodorides J (November 1956). *[A pioneer of parasitology and a forerunner of the Pasteur doctrine: Agostino Bassi (1773–1856).]*. Montpellier médical 50 (3): 393–9.
* Arcieri, G P (1956). *Agostino Bassi in the history of medical thought: A. Bassi and L. Pasteur*. Rivista di storia delle scienze mediche e naturali 47 (Suppl): 1–40.
* Dossena, G (January 1954). *[Debt of medicine to Agostino Bassi.]*. Rivista d'ostetricia e ginecologia pratica 36 (1): 43–53.

## Xarici keçidlər
* Some places and memories related to Agostino Bassi
Erik Leonard Ekman

**Erik Leonard Ekman** (, ) — İsveç botaniki.
## Elmi fəaliyyəti
Erik Leonard Ekman qıjıkimilər və toxumlu bitkilər üzrə ixtisaslaşmışdır..
## Şərəfinə adlandırılmış taksonlar
**[[Ekmania]]* Gleason
**[[Ekmaniopappus]]* Borhidi
**[[Elekmania]]* B.Nord.
**[[Ekmaniocharis]]* Urb.
**[[Ekmanochloa]]* Hitchc.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Naturhistoriska riksmuseet: Erik Leonard Ekman 
* The Society of Plant Taxonomists' Plaque Honoring Erick L. Ekman
Addison Braun

**Addison Braun** (; ) — ABŞ botaniki.

## Əsərləri
* An illustrated flora of the northern United States: Canada and the British possessions from Newfoundland to the parallel of the southern boundary of Virginia, and from the Atlantic ocean westward to the 102d meridian, three volumes. 1896–1898, yeni nəşr. — 1913.
* The Elgin Botanical Garden and its Relation to Columbia College and the New Hampshire Grants. 1908.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

## Xarici keçidlər
* Addison Brown 
* 
* 
*
Alan Kristofer Lesli

**Alan Kristofer Lesli** (; ) — İngiltərə botaniki.

## Əsərləri
* 1978. *The taxonomy of Ranunculus auricomus [[L.]] in the British Isles*. Ed. Clare College.
* 2002. *The international dianthus register (1983): nineteenth supplement*. Ed. Royal Horticultural Society. 12 pp. ISBN 1902896270

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 1982. *The international lily register*. Ed. Royal Horticultural Society. 388 pp. ISBN 0–906603-65-X
* Crompton, jg; harold lk Whitehouse, gms Easy, ac Leslie. 1983. *Annotated checklist of the flora of Cambridgeshire: with the 10 km squares up-dated to December 1982, for the Administrative County of the old Cambridgeshire and Isle of Ely, and for Vice-county 29*. Ed. Cambridgeshire and Isle of Ely Naturalists' Trust. 95 pp.
* christopher d Brickell, alan c Leslie, john Lewis. 1985. *The International conifer register: a preliminary list comprising registrations of cultivars of the coniferopsida 1947–1984*. Ed. Royal Horticultural Society. 24 pp.
* john Lewis, alan christopher Leslie. *The International Conifer Register: Abies to Austrotaxus*. Ed. The Royal Horticultural Society. 61 pp. ISBN 0-906603-45-5
* alan c Leslie, job edward Lousley. 1987. *Flora of Surrey*. Ed. A. C. & P. Leslie. 117 pp.
* 1990. *New cultivars of herbaceous perennial plants, 1985–1990*. Ed. Hardy Plant Society. 38 pp.
* 1999. *Taxonomy of Cultivated Plants: Third Symposium*. s Andrews, ac Leslie, c Alexander (eds). Royal Botanic Gardens, Kew. ISBN 1–900347-89-X
* Crompton, g; gms Easy, ac Leslie. 2001. *Catalogue of Cambridgeshire flora records since 1538*. Ed. G. Crompton.
* 2002. *The international dahlia register (1969): thirteenth supplement*. Ed. Royal Horticultural Society. 17 pp. ISBN 1-902896-26-2
* *International Code of Nomenclature for Cultivated Plants*. 2004: editado por cd Brickell, br Baum, wla Hetterscheid, ac Leslie, j McNeill, p Trehane, f Vrugtman, jh Wiersema. ISBN 3-906166-16-3
* 2006. *International Rhododendron register & checklist (2004) : first supplement*. Ed. The Society. 47 pp.

## Xarici keçidlər
Albert Çarlz Smit

**Albert Çarlz Smit** (; ) — ABŞ botaniki.

## Əsərləri

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Wagner, W. L. and D. H. Lorence. (2001) "Albert Charles Smith (1906–1999): a monumental botanist". *Allertonia* 8: 329–339.

## Xarici keçidlər
* "Notes and News" 
* Albert Charles Smith
Tramole

**Tramole** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. L'İl-d'Abo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen. 

INSEE kodu — 38512. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi  542 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 394  ilə 538 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion 45 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 55 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:360 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:600
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:276
  bar:1968 from:0 till:248
  bar:1975 from:0 till:203
  bar:1982 from:0 till:279
  bar:1990 from:0 till:382
  bar:1999 from:0 till:474
  bar:2006 from:0 till:515
  bar:2012 from:0 till:542


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Tramole haqqında ümumi məlumat
Eme Antuanetta Kamus

**Eme Antuanetta Kamus** (; ) — Fransa botaniki.

## Əsərləri

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *Première partie: Atlas de la monographie des saules de France / Deuxième partie: Principaux insectes nuisibles aux saules/ (suivi de:) Atlas * A. Camus. J. Mersch, París (1904).
* *Classification de saules d´Europe et monographie des saules de France* A. Camus & E. G. Camus, París (1905).
* *Monographie des Orchidées de l´Europe, de l´Afrique septentrionale…* E. G. Camus & A. Camus & P. Bergon, París (1908).
* *Florule de Saint-Tropez et de ses environs immédiats * A. Camus. Paul Lechevalier. París. (1912).
* *Les Cyprès (Genre Cupressus): Monographie, Systématique, Anatomie, Culture, Principaux usages* A. Camus. Paul Lechevalier. París. (1914).
* *Atlas. Les Châtaigniers: Monographie des genres Castanea et Castanopsis.* A. Camus. Paul Lechevalier. París (1928).
* *Iconographie des Orchidées d´Europe et du Bassin Méditerranéen* E. G. Camus & A. Camus & H. Lecomte, París (1921–1929).
* *Les Chênes: monographie du genre Quercus* A. Camus. Paul Lechevalier. París. (1938).

## Bioqrafiya
* Brigitte Fourier. 2005. *Aimée Camus, une botaniste et une artiste*, article a *Bulletin de l'Association des Parcs Botaniques de France* 39

## Xarici keçidlər
Canadair CL-215

**Canadair CL-215**, Canadair tərəfindən istehsal edilən Kanada istehsalı bir amfibiya təyyarəsidir. Təyyarə iki mühərrikli, yüksək qanadlara malikdir və meşə yanğınları kimi aşağı patrul tələb edən və yüksək təzyiq şəraitində işləmək üçün hazırlanmışdır.

## Tekniki xüsusiyyətləri (CL-215)
*Mənbə:*

*Ekipaj: 2
*Daşıma qabiliyyəti: 26 nəfər
*Uzunluq: 19.82 m
*Qanad uzunluğu: 28.6 m
*Hündürlüyü: 8.92 m
*Qanad sahəsi: 100.33 m²
*Boş çəkisi: 12,160 kq
*Maksimum uçuş çəkisi: 19,731 kq
*Motor: 2 × Pratt & Whitney R-2800-83AM 18 silindrli ulduz tipi

## İstifadəçilər
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
## İstinadlar
Alvin Berger

**Alvin Berger** (; ) — Almaniya botaniki.

## Əsərləri
* Die Agaven. Gustav Fischer Verlag, Jena 1915 (mit 70 Abbildungen und 2 Karten)

## Şərəfinə adlandırılmış taksonlar
* 
* 

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

## Xarici keçidlər
Artur Bennett

**Artur Bennett** (; ) — İngiltərə botaniki.

## Əsərləri

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

## Xarici keçidlər
Tüllen

**Tüllen** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Tüllen kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl. 

INSEE kodu — 38517. Kommunanın 2007-ci il üçün əhalisi 7612 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 179 ilə 784 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 470 km cənub-şərqdə, Lion 75 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 23 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:600 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:8000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2007 text:2007
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:3500
  bar:1806 from:0 till:3819
  bar:1821 from:0 till:3765
  bar:1831 from:0 till:3807
  bar:1841 from:0 till:4701
  bar:1851 from:0 till:4618
  bar:1861 from:0 till:4523
  bar:1872 from:0 till:4834
  bar:1881 from:0 till:4740
  bar:1891 from:0 till:4701
  bar:1901 from:0 till:4541
  bar:1911 from:0 till:4578
  bar:1921 from:0 till:4114
  bar:1931 from:0 till:4465
  bar:1946 from:0 till:4235
  bar:1954 from:0 till:4514
  bar:1968 from:0 till:5319
  bar:1982 from:0 till:6044
  bar:1990 from:0 till:6269
  bar:1999 from:0 till:7061
  bar:2006 from:0 till:7539
  bar:2007 from:0 till:7612


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Tyullen haqqında ümumi məlumat
Loqos

**Loqos**  – Yunan dilindəki ilkin mənası söz, sonralar isə düşüncə, fikir, anlam, əql kimi mənaları da ehtiva etmişdir. İlk dəfə heraklitin təlimində dünyanın ümumi qanunauyğunluğu mənasında irəli sürülmüş fəlsəfi termin.

## Loqosun mənası
Loqos Yunan fəlsəfəsində kainatın sirri mənasındadır. Aləmdə olan dəyişmələr və harmoniyanın təcəssümüdür. Kainata hakim olan zəkanın ümumuləşdirilmiş adıdır. Orta əsrlərdə Loqos “tam ağıl” və ya “son səbəb” kimi ərəb dilinə tərcümə edilmişdir. İudaizmdə Loqos Allahın qüdrəti və hakimiyyəti mənasında işlədilmişdir. Xristian fəlsəfəsi və sxolastikasında Loqosa daha geniş yer verilmiş və onu söz hesab etmişlər. Loqos “kəlmə” mənası daşımış və müxtəlif hermenvtik metodlarla təfsir və təvil edilmişdir. Loqos tarixin müxtəlif dövrlərində müxtəlif mənalar kəsb etdiyindən bu araşdırmada qısa olaraq, onun mahiyyət və manası xristianlıq sxolastikasında tədqiq olunmuşdur. 

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
Canadair CL-415

**Canadair CL-415** və ya **Bombardier 415**, Canadair tərəfindən istehsal edilən Kanada istehsalı bir amfibiya təyyarəsidir. Təyyarə Canadair CL-215-ə əsaslanır və havadan yanğınsöndürmə üçün xüsusi hazırlanmışdır.

## Tekniki xüsusiyyətləri (415)

	
*Ekipaj: 2
*Daşıma qabiliyyəti:: 2,900 kq
*Uzunluq: 19.82 m
*Qanad uzunluğu: 28.6 m
*Hündürlük: 8.92 m
*Qanad sahəsi: 100.33 m²
*Boş çəkisi: 12,880 kq
*Maksimum uçuş çəkisi: 19,890 kq
*Mühərrik: 2 × Pratt & Whitney Canada PW123AF turbopərvanə

## İstifadəçilər

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Gənanlı-i Həsənsoltanlı (Xudafərin)

**Gənanlı-i Həsənsoltanlı** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 36 nəfər yaşayır (7 ailə).

## İstinadlar
Köpük

**Köpük** qaz baloncuqlarını bərk və ya maye halına gətirərək yaradılan bir maddədir.  Hamam süngərindəki və bir stəkan pivənin üstündəki qabarcıqlar köpük nümunəsidir. Əksər köpüklərdə böyük bir qaz var və onlar qaz zonalarını ayıran nazik bərk film və ya bərk filmlərdən ibarətdirlər.

## İstinadlar
Uçan gəmi

Uçan gəmi, tək gövdəli, əsasən heç bir eniş dəstinə malik olmayan sabit qanadlı hidrotəyyarədir.

## İstinadlar
Hidroizolyasiya

**Hidroizolyasiya** — bir obyektin və ya quruluşun suya davamlı və ya su keçirməz olması, beləliklə də sudan nisbətən təsirlənməməsi və ya müəyyən şərtlər daxilində suyun içəriyə nüfuz etməsinə qarşı müqavimət qabiliyyətinin yüksək olmasıdır. Belə materiallar nəm mühitdə və ya müəyyən dərinliklərdə su altında istifadə edilə bilərlərlər. Hidroizolyasiya konstruksiyaları xarici faktorlardan mühafizə etmək, komfortlu yaşayış sahəsi yaratmaq və konstruksiyaların beton, dəmir kimi elementlərini suyun mənfi təsirlərindən mühafizə etmək üçün həyata keçirilən tətbiqdir. Hidroizolyasiyası olmayan və ya düzgün olmayan binaların yerin altında qalan və daim su ilə təmasda olan bünövrə və pərdə kimi konstruksiya elementləri zaman keçdikcə korroziyaya məruz qalırlar. Bu isə öz növbəsində betonun möhkəmliyinə və dəmir-armaturun dözümlülüyünə mənfi təsir göstərir. Nəticədə isə binanın ömrü qısalır, zəlzələ kimi təbii fəlakətlər zamanı isə binanın çökməsi, binada çatların meydana gəlməsi və s. kimi hallara rast gəlinir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Большая Советская энциклопедия, третье издание. — М.: Советская Энциклопедия, 1970-77 (электронная версия — М.: Научное издательство «Большая Российская энциклопедия», 2004.)

## Xarici keçidlər
Havadan yanğınsöndürmə

**Havadan yanğınsöndürmə** meşə yanğınları ilə mübarizə üçün təyyarələrin istifadəsidir. Meşə yanğınlarını söndürmək üçün təyyarə və vertolyot kimi aviavasitələrdən yanğınsöndürmə vasitələri atılır. Yanğınla mübarizədə istifadə olunan kimyəvi maddələrə su, köpüklər və gel kimi su artırıcıları və Phos-Chek kimi xüsusi hazırlanmış yanğın inhibitorları (yanğın qabaqlayıcı) daxildir.
## İstinadlar
Hidrotəyyarə

**Hidrotəyyarə**; su səthində enmə, qalxma və manevr edə bilən təyyarələrə verilən addır. Hidrotəyyarələrin iki əsas növü mövcuddur: üzən təyyarələr və uçan gəmilər.

## Tarix

İlk hidrotəyyarə 1910-cu ildə fransız pilot Henri Fabre tərəfindən inşa edilmişdir.

## Növləri
“Hidrotəyyarə” termini tez-tez iki növ hava/su gəmisini təsvir etmək üçün istifadə olunur: üzən təyyarələr (float seaplane) və uçan gəmilər (flying boat)

*Üzən təyyarələr: Bu tip təyyarələrdə, təyyarənin gövdəsinə  təkərli eniş qurğularının əvəzinə float və ya pontoon adlanan nazik uzun şamandıralar və ya dubalar quraşdırılmışdır
*Uçan gəmilər: Bu tip təyyarələrin gəmiyə bənzər gövdə quruluşu vardır, əsas şamandıra və korpus birləşmiş bir hissə formasındadır. Daha sonra bu nəqliyyat vasitələrinə geri çəkilə bilən təkərli eniş qurğuları əlavə edilərək, həm dənizdə, həm də quruda manevr etmə qabiliyyəti olan amfibiya təyyarələr hazırlanmışdır.

## Türkiyədə hidrotəyyarələr
Hərbi sahədə ilk aviasiya təyyarəsi 1914-cü il aprelin əvvəlində İstanbula gətirilmiş Curtiss F-2 tipli hidrotəyyarə olmuşdur. Mülki sahədə hidrotəyyarələr ilə planlaşdırılan səyahətlər ilk dəfə 1924-cü ildə İstanbulda, Büyükdere Limanında İtalyan Aero Espresso Hava Yolları şirkəti ilə İstanbul-Afina-Brindizi və İstanbul-Afina-Rodos marşrutlarında Dornier Wal tipli təyyarələrlə edilmişdi və 1936-cı ilə qədər davam etmişdir. Hidrotəyyarə və hidrosəyahət sahələrində son illərdə alınan tələblərə uyğun olaraq, 23 avqust 2007-ci il tarixində Mülki Aviasiya Baş İdarəsi tərəfindən hidrotəyyarələrdə tənzimləmələri və standartları müəyyənləşdirmək üçün bir sirkulyar buraxılmışdır. Hidrotəyyarə ilə Hava Nəqliyyatının İdarə Edilməsi İdarəsi 2 oktyabr 2011-ci il tarixində rəsmi qəzetdə dərc edilmişdir. Hidrotəyyarə ilə hava nəqliyyatı ilk dəfə 16 mart 2012-ci ildə 19 nəfərlik cüt mühərrikli “Twin Otter” təyyarəsi ilə başlamışdır. Hidrotəyyarə ilə ilk planlaşdırılan uçuş 28 iyun 2012-ci ildə İstanbul və Alaçatı arasında reallaşdırılmışdır.
Sirkulyar

**Sirkulyar** — qaydaların icrasına rəhbərlik etmək üçün aidiyyəti qurumlara göndərilən məktubdur. Sirkulyarlar bir tənzimləmə əsasında hazırlanır.

## İstinadlar
Oqüst Jan Batist Şevalye

**Oqüst Jan Batist Şevalye** (; ) — Fransa botaniki.

## Əsərləri
* *Mission Chari-Lac Tchad, 1902–1904*, 1907
* *Sudania: Énumeration des plantes récoltées en Afrique tropicale*, 1911
* *La forêt et les bois du Gobon*, 1917
* *Les kolatiers et les noix de kola*, 1911 (совместно с *Émile Constant Perrot*)

## Biblioqrafiya
* Bonneuil, C. Auguste Chevalier Savant colonial

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

## Xarici keçidlər

* La bibliothèque d’ethnobiologie 
* JSTOR: The Bryologist, Vol. 80, No. 3 (Autumn, 1977), pp. 502–521
Alfons de Kandol

**Alfons de Kandol** (; ) — İsveçrə botaniki.

## Əsərləri
* 
*  (First edition in French)
* 
* Candolle, Alphonse de — *[https://books.google.com/books?id=S-QkAAAAYAAJ&printsec=frontcover&cad=0#v=onepage&q&f=false Lois de la nomenclature botanique adoptées par le Congrès international de botanique tenu à Paris en août 1867…]* Genève et Bale: H. Georg; Paris: J.-B. Baillière et fils, 1867. 64 p.
* Candolle, Alphonse de (Membre Corr. de l'Acad. Sciences, Paris; Foreign Member, Royal Soc, etc.) — *Histoire des Sciences et des Savants depuis deux Siècles.* Geneva, 1873.
* Candolle, Alphonse de. (1882). ''Darwin considéré au point de vue des causes de son succès et de l'importance de ses travaux''. Genève: H. Georg.

## İstinadlar

## Bioqrafiya
* 
* 
* Works available at Botanicus

## Xarici keçidlər
* Historischen Lexikon der Schweiz
* Botanicus.org
Albert Qottfrid Ditrix

**Albert Qottfrid Ditrix** (; ) — Almaniya botaniki.

## Əsərləri
* *Terminologie der phanerogamischen Pflanzen …*, 1829
* *Flora regni borussici*, 1833–1844

## Təsnif etdiyi takson
* Cordyline rubra

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Albert Edvard Mürrey

**Albert Edvard Mürrey** (; ) — ABŞ botaniki.    
## Elmi fəaliyyəti
## Научная деятельность
Albert Edvard Mürrey toxumlu bitkilər üzrə ixtisaslaşıb..
## Əsərləri
* *Nuevas Combinaciones de Subespecies Asiáticas de Acer*. «Morris Arboretum Bulletin».
* Murray, AE, AO Klein. *Relationship between Photoconvertible & Nonphotoconvertible Protochlorophyllides*. Plant Physiology 48: 383—388. 1971.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Prunus pojarkovii A.E.Murray in Kalmia, 1: 31 (1969).
İçidərə (Xudafərin)

**İçidərə** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 10 nəfər yaşayır (4 ailə).

## İstinadlar
Pyere Nkurunziza

thumb
**Pierre Nkurunziza** (18 Dekabr 1964 - 8 iyun 2020), Burundi'nin doqquzuncu prezidenti vəzifəsini icra edən Burundi siyasətçisi, 2005-ci ilin Avqustundan 2020-ci ilin İyun ayına qədər təxminən 15 il idi. Hutu etnik qrupunun üzvü Nkurunziza əvvəllər bədən tərbiyəsi öyrətdi 2000-ci ildə lider olduğu Demokratiya Müdafiəsi Qüvvələri - Demokratiyanın Müdafiəsi Qüvvələri (CNDD-FDD) olaraq Burundi Vətəndaş Döyüşü zamanı siyasətə qarışdı. CNDD-FDD bir siyasi partiyaya çevrildi. Vətəndaş müharibəsinin sonu və Nkurunziza prezident seçildi. 2015-ci ildə baş verən ictimai iğtişaşlara səbəb olan bu vəzifəni üç müddət mübahisəli şəkildə davam etdirdi. O, 2020-ci ildə yenidən seçilmək niyyətində olduğunu elan etdi və bunun əvəzinə namizədliyini təsdiqləyən Évariste Ndayishimiye-yə güc verdi. 8 iyun 2020-ci ildə, səlahiyyət müddətinin rəsmi bitməsindən qısa müddət əvvəl gözlənilmədən öldü. Burundiya tarixində ən uzun sürən prezident idi.
Artur Daniel Slavin

**Artur Daniel Slavin** (; ) — ABŞ botaniki.

## Əsərləri
* Arthur D. Slavin. 1948. Soil conservation in action
* J. A. Xievwland, Arthur D. Slavin. 1928. Preservation of Monotropa and similar plants without discoloration. Proc. Indiana Acad. Sci. 38: 103, 104

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Arthur d. Slavin. 1932. Some conifers cultivated in the United States. Edición reimpresa de Royal Horticultural Society by Spottiswoode, Ballantyne, 65 pp.
* Arthur d. Slavin. 1929. Herbarium methods. Editor University of Notre Dame, 55 pp.

## Xarici keçidlər
IPNI
Amnesiac

***Amnesiac*** — İngiltərə musiqi qrupu Radiohead-in sayca 5-ci musiqi albomu. 5 iyun 2001-ci ildə işıq üzü görmüşdür. Albomdakı mahnılardan "Pyramid Song", "I Might Be Wrong" və "Knives Out" daha sinql olaraq çıxmışdır. 

Bu albomdakı mahnılar 2000-ci ildə yayımlanan "Kid A" albomundakı mahnılar ilə birlikdə yazılıb. "Amnesiac" əvvəlvə məhz bu albomun "B üzü" kimi çıxması nəzərdə tutulurdu. Buna görə də bəziləri alboma "Kid B" deyir. Bu albomların üslubları da bir-birinə bənzəyir. "Amnesiac" ənənəvi alternativ rok üslubundan fərqlənərək Radiohead-in bu janrda ifa edən digər qruplardan fərqləndirdi.

## Mahnıların siyahısı

# "Packt Like Sardines in a Crushd Tin Box" – 4:00
# "Pyramid Song" – 4:49
# "Pulk/Pull Revolving Doors" – 4:07
# "You and Whose Army?" – 3:11
# "I Might Be Wrong" – 4:54
# "Knives Out" – 4:15
# "Morning Bell/Amnesiac" – 3:14
# "Dollars and Cents" – 4:52
# "Hunting Bears" – 2:01
# "Like Spinning Plates" – 3:57
# "Life in a Glasshouse" – 4:34

## Albom işçiləri

; Radiohead 

* Kolin Qrinvud 
* Conni Qrinvud 
* Ed O'Brayen 
* Fil Seluey 
* Tom York 

; Əlavə musiqiçilər 

* Müqəddəs Con Orkestri (dirijor Con Labbok ) - "Pyramid Song" və "Dollars and Cents"-də yaylı musiqi alətləri 

"Life in a Glasshouse"-da:

* Paul Bridge – kontrabas
* Cimmi Hastinqs – klarnet
* Hamfri Littelton – truba ve orkestr rəhbəri
* Adrian Makintoş – zərb alətləri
* Pit Strenc – trombon

; Əlavə işçilər 

* Stenli Donvud - üz qabığı və paketləmə
* Naygel Qodrix – prodüser və texnik
* Dan Qrek-Marqaret – "Life in a Glasshouse"-da texnik
* Cerard Navarro – texnik
* Qraham Stüart – texnik

## Reytinq sıralamaları

## İstinadlar
Duqlas Krokford

**Duqlas Krokford** (; ) — JavaScriptin inkişafı ilə məşğul olan Amerika kompüter proqramçısı və təşəbbüskarıdır. O, məlumat formatını JSON (JavaScript Object Notation) populyarlaşdırdı və JSLint və JSMin kimi müxtəlif JavaScript ilə əlaqəli alətlər hazırladı.Hazırda PayPalda baş JavaScript memarıdır, eyni zamanda JavaScript, JSON və əlaqəli veb texnologiyalar üzrə yazıçı və natiqdir.
## İstinadlar
Brakonidlər

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.

## Yarımfəsilələri
* Adeliinae
* Agathidinae
* Alysiinae
* Amicrocentrinae
* Aphidiinae (bəzən fəsilə olaraq qeyd edilir)
* Apozyginae
* Betylobraconinae
* Blacinae
* Braconinae
* Cardiochilinae
* Cenocoeliinae
* Cheloninae
* Dirrhopinae
* Doryctinae
* Euphorinae
* Exothecinae
* Gnamptodontinae
* Helconinae
* Histeromerinae
* Homolobinae
* Hormiinae
* Khoikhoiinae
* Ichneutinae
* Macrocentrinae
* Masoninae
* Maxfischeriinae
* Mendesellinae
* Mesostoinae
* Meteorideinae
* Meteorinae
* Microgastrinae
* Microtypinae
* Miracinae
* Opiinae
* Orgilinae
* Protorhyssalinae
* Pselaphaninae
* Rhyssalinae
* Rogadinae
* Sigalphinae
* Telengaiinae
** 
* Trachypetinae
* Vaepellinae
* Ypsistocerinae
* Xiphozelinae

## İstinadlar

## Həmçinin bax
PhpStorm

**PhpStorm** — Çexiya mərkəzli JetBrains şirkəti tərəfindən hazırlamış PHP üçün kommersiya, cross-platformlu IDE.

PhpStorm PHP, HTML və JavaScript-də uçuş kodu analizi, səhvlərin qarşısının alınması və PHP və JavaScript kodu üçün avtomatlaşdırılmış refaktorlar ilə bir redaktor təqdim edir. PhpStorm kod tamamlaması generator, koroutinlər, son açar söz, ön siyahıdakı siyahı, ad sahələri, bağlama, əlamətlər də daxil olmaqla, PHP 5.3, 5.4, 5.5, 5.6, 7.0, 7.1, 7.2, 7.3, 7.4 və 8.0 (müasir və köhnə layihələr) dəstəkləyir. və qısa sıra sintaksisi. Buraya düzəliş edilə bilən sorğu nəticələri olan tam hüquqlu SQL redaktor daxildir. 
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Con Resiq

**Con Resiq** (; ) — JQuery JavaScript kitabxanasının yaradıcısı və inkişaf etdiricisi kimi tanınan amerikalı bir proqram mühəndisi və təşəbbüskardır. 
## İstinadlar