Şahzadə Vilyam və Ketrin Middltonun toyu

**Şahzadə Vilyam və Ketrin Middltonun toyu** () — Kembric hersoqu şahzadə Vilyam və Ketrin Middltonun toyu 29 aprel 2011-ci ildə Londonda Vestminster abbatlığında baş tutdu. Uels şahzadəsi Çarlzın böyük oğlu – şahzadə Vilyam Ketrin (Keyt) Middltonla 2001-ci ildə Sent-Endryus Universitetində bir yerdə oxuyanda tanış olublar. 20 oktyabr 2010-cu ildə baş tutmuş nişanları 16 noyabr 2010-cu ildə elan olundu. Toya hazırlıq və hadisənin özü kütləvi  informasiya vasitələrinin çox böyük diqqətini çəkdi; toy bütün dünyada canlı yayımlandı və bir çox cəhətdən Vilyamın valideynlərinin – şahzadə Çarlz və ledi Diana Spenserin 1981-ci ildə bağlanmış nikahı ilə müqayisə edilmişdir. Sıravi insanlardan olan Ketrin Middltonun (aristokrat olmayan) kral ailəsinin bir üzvünə ərə getməsi xeyli diqqət çəkdi.

Şahzadə Vilyam taxt-tacın birbaşa varisi olmadığına görə toy tam dövlət hadisəsi deyildi, 1900 nəfərlik qonaq siyahısının böyük hissəsi kimi bir çox detallar cütlüyün öhdəsinə buraxıldı. Toy günü Böyük Britaniyada dövlət bayramı kimi elan olundu. Hadisənin təmtəraqlı cəhətləri çox oldu - kral qarajından, piyada və atlı qvardiyasından istifadə olundu. Mərasimdən bir neçə saat əvvəl kraliça şahzadə Vilyama Kembric hersoqu, Strathern qrafı və Kerrikfergyus baronu titullarını verdi. Nikahdan sonra Middlton Kembric hersoginyası oldu. Mərasimdə kral ailəsinin böyük hissəsi, həmçinin çoxlu xarici kral ailələrinin üzvləri, diplomatlar və cütlüyün şəxsi qonaqları iştirak etdilər.

Middltonun üstündə britaniyalı dizayner Sara Burtondan olan ağ paltar və kraliça tərəfindən borca verilmiş tac var idi. Şahzadə Vilyam isə qırmızı rəngdə İrland Qvardiya polkovniki formasında idi. Şahzadə Vilyamın sağdişi – onun qardaşı şahzadə Harri, gəlinin soldişi isə onun bacısı – Pippa idi. Nikah mərasimi saat 11:00-da başladı. Kəbin mərasimini Vestminsterin baş keşişi Con Robert Holl, Kenterberi arxiyepiskopu Rouen Vilyams ilə birlikdə apardı və nikahın özünü isə London yepiskopunun xətibi Riçard Şartre aparmışdır. Gəlinin qardaşı Ceyms "*Romalılara məktublardan*" şeirlər oxudu.

Toydan sonra gənc ər-arvad Melldə toplaşmış camaatın qarşısında keçirilən ənənəvi balkona çıxma və hava paradı üçün təntənəli keçidlə Bukingem sarayına getdilər. Toydan sonra cütlüyün Anqlsi adasında yaşamaq fikri var idi, həmin adada şahzadə Vilyam Kral Hərbi Hava Qüvvələrinin axtarış-xilasetmə pilotu kimi qeydiyyatdadır. Kral toyunun şərəfinə bütün İngiltərədə 5000-dən çox küçə şənlikləri keçirildi və bir milyondan çox insan Vesminister abbatlığı ilə Bukingem sarayı arası marşrut boyunca düzüldü. Böyük Britaniyada teleauditoriya 26,3 milyon tamaşaçı zirvəsinə çatdı. Mərasimi dünyanın hər yerində on milyonlarla insan canlı izlədi, o cümlədən 72 milyon YouTube-da Kral kanalından izlədi.

## Cütlük

Şahzadə Vilyam Uels şahzadəsi Çarlz və Diananın böyük oğlu, kraliça II Yelizavetin və Edinburq hersoqunun (şahzadə Filippa) nəvəsidir. Beləliklə, şahzadə Vilyam 16 müstəqil dövlət içində atasından sonra varislik siyahısında ikincidir. Şahzadə Vilyam Ladqrouv məktəbi, İton kolleci və Sent-Endryus Universitetində təhsil alıb, bundan sonra şahzadə Sandhorst atlı qvardiyasının zabiti təyin edildi. Daha sonra o, Kral Hərbi Hava Qüvvələrinin təyinat aldı və Anqlsi qraflığında axtarış-xilasetmə pilotu oldu.

Ketrin (Keyt) Middlton Maykl və Kerol Middltonun ailəsində dünyaya gəlmişdir və üç uşaqdan ən böyüyüdür. O, Panqborunda Sent-Endryus məktəbində, Malboro kollecində və Sent-Endryus Universitetində təhsil alıb. Təhilini başa vurduqdan sonra pərakəndə ticarətdə aksesuar sifarişçisi və valideynlərinin biznesində kataloqların fotoqrafı kimi işləyib. O, əsasən ingilis mənşəlidir, amma Şotlandiya və Fransadan da bir neçə uzaq qohumları var. Atasının ailəsi Lidsdan (Uest-Yorkşir), anasının ailəsi Harrisonlar isə Durham qraflığının fəhlə və mədənçilərdən olmuşlar.

Cütlük Sent-Endryus Universitetində ikisi də tələbə olarkən tanış olublar. Birinci il hər kəs tələbə yataqxanasında yaşayırdı, bundan sonra onlar iki il birlikdə şəhərdə yaşadılar. Vilyam Adams Raytvizner Ketrinin əslini öyrənərkən onun şahzadə Vilyam ilə ortaq əcdadlarının olduğunu müəyyən etdi. Onlar hər ikisi ser Tomas Ferfaks və onun arvadı Aqnes Qaskoyndan gəlirlər; Aqnes Qaskoyn - cənab Vilyam Qaskoyn və onun arvadı əsil-nəsilli ledi Marqaret Persin qızı idi və bu da şahzadə Vilyamla Ketrin Middltonu 15-ci nəsildə əmi uşağı (xala uşağı) eləyir.

## Nişan barədə elan

2010-cu il noyabrın 16-da Klarens-haus elan etdi ki, Uels şahzadəsinin böyük oğlu – Uels şahzadəsi Vilyam uzun müddət sevgili olduğu Ketrin Middltonla Londonda 2011-ci ilin yaz və ya yayında evlənir. Onlar 2010-cu ilin oktyabrında Keniyada istirahətdə olan zaman nişanlandılar. Şahzadə Vilyam atasının anası – Uels şahzadəsi Dianaya bağışladığı həmin nişan üzüyünü Ketrin Middltona təqdim etdi; 12 karat oval sapfir və 14 dairəvi brilliant ilə 18 karat ağ qızıldan üzük. Təxminən eyni vaxtda elan olundu ki, cütlük toydan sonra şahzadə Vilyamın Kral Hərbi Hava Qüvvələrinə təyin edildiyi Uelsdə – Anqlisi adasında yaşayacaqlar.

Şahzadə Vilyam bildirdi ki, o, şaddır. Onlar kifayət qədər uzun müddət təcrübə keçdilər və kraliça II Yelizaveta söylədi ki, bu cütlüyə görə o, şaddır və o, 1772-ci ildən kral ailə üzvlərinə nikah haqqında qanunauyğun olaraq tələb olunan rəsmi nikaha razılıq verdi. Kraliça baş nazirlərin təbriklərini qəbul etdi, onların içində Avstraliyanın baş naziri Culiya Gillard var idi. Respublikaçı baxışlara sahib olan Uillesdenin Vikar yepiskopu Pit Brodbent Facebook sosial şəbəkəsində toy barəsində kritik məlumat paylaşdı. Sonra o, sözlərinin təhqiramiz olduğunu qəbul etdi və üzr istədi, amma onun rəisi - Londonun yepiskopu Riçard Şartre ona "*gələcək xəbərdarlığa kimi*" ictimai xidmətdən çıxmağı tapşırdı.

Elandan sonra cütlük "*ITV News*"un siyasi redaktoru Tom Bradbiyə eksklüziv müsahibə verdi və Sent-Ceyms sarayında fotosessiya etdi. 12 dekabr 2010-cu ildə nişan mərasiminin şəkillərini Bukingem sarayı rəsmi yayımladı. Onlar fotosessiyanı 25 noyabrda fotoqraf Mario Testino ilə Sent-Ceyms sarayında etdilər.

Onlar ən birinci elan edib bildirdilər ki, toy 2011-ci ilin yaz və ya yayında olacaq. 23 noyabr 2010-cu ildə tarix təsdiq edildi: 29 aprel 2011-ci il cümə günü. Daha sonra bildirildi ki, həmin gün Birləşmiş Krallığın bütün ərazisində dövlət bayramı olaraq elan olunacaq. Toyun tarixi Bermud adalarında, Koyman adalarında, Men adasında, Cəbəli-Tariqdə, Cersidə, Folklend adalarında, Montserrat, Törks və Kaykos adalarında rəsmi dövlət bayramı elan edildi.

Toyun tarixi Şotlandiya parlament seçkiləri və referendumundan altı gün əvvəl olduğu üçün bu siyasi bəyanatlara səbəb oldu. Straklayd Universitetinin politologiya üzrə professoru Con Kurtis Şotlandiya seçkiləri üçün tarixin "*uğursuz*" olduğunu və "*yəqin ki, kral ailəsinin siyasi debatlara qatılacağını*" bildirdi.

## Planlaşdırma

23 noyabr 2010-cu ildə Klarens-haus elan etdi ki, toy 29 aprel 2011-ci ildə (müqəddəs Yekaterina Sienskaya günü) Vestminster abbatlığında baş tutacaq. Sent-Ceyms sarayı 5 yanvar tarixində mərasimin yerli vaxtla saat 11:00-da başlayacağını və gəlinin at arabasında deyil (bu kral gəlinləri üçün ənənəvi nəqliyyat sayılırdı), gəlinin avtomobillə abbatlığa gətiriləcəyi barədə elan verdi. Marşrut Mell boyunca atlı qvardiya paradı vasitəsilə ilə Uaytholl abbatlığına kimi planlaşdırılmışdı.

## Xərclər
Həmçinin elan olunmuşdu ki, kral ailəsi və Middlton toy xərclərini öz üzərinə götürəcək, təhlükəsizliyin təmin edilməsi və nəqliyyat xərcləri isə Britaniya xəzinəsinin hesabına təmin ediləcək. Cütlük, həmçinin qonaqlardan ənənəvi toy hədiyyəsi əvəzinə xeyriyyə müəssisələrinə pul köçürməklərini xahiş etdi; bu məqsədlə onlar şahzadə Vilyam və Ketrin Middlton  Xeyriyyə Fondunu yaratdılar.

Toyun qiyməti məlumata görə, 20 milyon funt sterlinq təşkil edib. Avstraliyanın "*Herald Sun*" qəzetinin qiymətləndirməsinə görə, 32 milyon avstraliya dolları təhlükəsizliyə, 800 min isə çiçəklərə sərf olunub. Əlavə dövlət bayramlarının iqtisadiyyatı üçün xərclərin qiymətləndirilməsi 1,2-dən 2,9 milyard funt sterlinq arasında dəyişir. VisitBritain dövlət turizm agentliyi proqnozlaşdırdı ki, toy bir neçə il davam edəcək və nəticədə Böyük Britaniyanın turizminə 4 milyon turist və 2 milyard funt sterlinq qazandıracaq turist çiçəklənməsinə səbəb olacaq.

## Qonaqların siyahısı
16 və 17 fevral kraliça adına üç qonaq siyahısı göndərildi. Toyun dövlət miqyaslı statusu olmadığına görə şahzadə Çarlz və ledi Diana Spenserin 29 iyul 1981-ci ildə baş verən toyuna dəvət olunan bir çox qonaqlar (və ya onların davamçıları) Vilyamın toyuna dəvət olunmamışdı. Qonaqların yarıdan çoxunu ailənin və cütlüyün dostları təşkil edirdi, həmçinin Birlik Krallığının bir sıra əhəmiyyətli liderləri də  (o cümlədən general qubernatorlar, hansı ki Birliyin bütün krallıqlarında kraliçanı təmsil edənlər) bundan başqa, Böyük Britaniyada Birlik Krallığının baş nazirləri və Birliyin digər ölkələrinin hökumət başçıları, dini qurumlar və diplomatik korpusun üzvləri, bir neçə hərbi vəzifəli şəxslər, Britaniya Kral Xidmətinin üzvləri, xarici kral ailələrinin üzvləri, Vilyamın Xeyriyyə Təşkilatının nümayəndləri və s. iştirak edirdilər. Sent-Ceyms sarayı qonaqların adlarını dərc etməkdən imtina etməsinə baxmayaraq, qonaqlar kateqoriyaya bölünməsinə görə dərc edilmişdi. Siyahıda xarici dövlət başçıları haqqında heç nə yazılmamışdı, baxmayaraq ki, xarici kral ailələrin təxminən 40 üzvünün dəvət edildiyi bildirilmişdi.

Birinci siyahının üzvləri (təxmini 1900 nəfər) abbatlıqda keçirilən mərasimdə iştirak etdilər. İkinci siyahının üzvləri (təxmini 600 nəfər) Bukingem sarayında kraliçanın təşkil etdiyi qəbula dəvət olunmuşdu. Üçüncü siyahının üzvləri (təqribən 300 nəfər) şahzadə Vilyam tərəfindən təşkil edilən axşam yeməyinə dəvət olunmuşdu.

19 aprel tarixində bütün İrlandiyanın priması kardinal Şon Bredi iştirak edəcəyini elan etdi. İrlandiyanın katolik yepiskoplarının nümayəndəsi tərəfindən həmin tədbirə dəvət və onun qəbulu "*presedentsiz*" kimi qiymətləndirilmişdi. Təmsilçi dəvəti kardinal Bredinin Şimali İrlandiyada gedən sülh prosesinə töhfə kimi aid etdi.

## Marşrut

Gəlinlə bəyin marşrutu Bukingem sarayı ilə Vesminister abbatlığı arasında Mell boyunca, Klarens-housun yanından, Atlı Qvardiya küçəsi və atlı qvardiya paradı boyunca, sonra Atlı Qvardiya Arkası və Parlament meydanının cənub hissəsi – Uaytholldan keçib getdi.

Toy mərasimindən sonra cütlük eyni marşrut ilə Bukingem sarayına, kraliçanın qəbuluna ekipajda qayıtdı. Uels şahzadəsi kraliçanın iştirak etmədiyi axşam xüsusi bir axşam yeməyi təşkil etdi.

## Cədvəl
Yollar 06:00-da nəqliyyatın hərəkəti üçün bağlandı. Əsas qonaqlar - general qubernatorlar, Birlik Krallığının baş nazirləri və diplomatlar 08:15-dən sonra abbatlığa gəldilər. Şahzadə Vilyam və Harri 10:10-da Bentli Dövlət Limuzinində (Bentley State Limousine) Klarens-housdan ayrıldılar və 10:18-də abbatlığa çatdılar, sonra xarici kral ailələrinin nümayəndələri, Middltonun ailəsi və sonda şahzadənin ailəsi (Uels şahzadəsi və Kornuol hersoginyası, Böyük Britaniya şahzadəsi və vitse-admiral Timoti Lourens; York hersoqu, Beatris şahzadəsi və şahzadə Yevgeniya; Uesseks qraf və qrafinyası) abbatlığa çatdı. Ənənəyə görə kraliça və Edinburq hersoqu Bukingem sarayını tərk eləyən kral ailəsinin son üzvləri idi və onlar 10:48-də abbatlığa çatdılar. Gəlin tərəfi 11:00-da başlayacaq mərasim üçün keçmişdə birinci olan State Royce Rolls VI maşınında, 10:52-də oteli tərk etdi. Mərasim 12:15-də başa çatdı, sonra yeni evlillər, kral ailəsinin digər üzvləri, bəylə gəlinin valideynləri, sağdiş və soldiş – onlar təntənəli yürüşdə Bukingem sarayına yola düşdülər.

## Mərasim
### Keçirilmə yeri

Vestminster abbatlığının əsası 960-cı ildə qoyulub, xüsusi statusa malikdir və "*kral mülkiyyəti*" kimi tanınır. Abbatlıq 1066-cı ildə tacqoyma mərasimi üçün ənənəvi məkan idi, yalnız bu yaxınlarda o, kral toyları üçün kilsə kimi istifadə olunmağa başlandı və 1918-ci ilə kimi kral toylarının əksəriyyəti Sent-Ceyms sarayındakı kral kilsəsi və Vindzor sarayındakı müqəddəs Georgiya kilsəsi kimi kral kilsələrində keçirilirdi. 2000 nəfər tutan abbatlıq son kral toylarının, o cümlədən II Elizabetin toyunun (şahzadə Elizabet olarkən), Edinburq hersoqunun toyunun (1947-ci ildə), şahzadə Marqarit və Entoni Armstronq-Consun toyunun (1960-cı il), şahzadə Anna və Marka Fillipsin toyunun (1973-cü ildə) və York hersoqu və Sara Fergyusonun toyunun (1986-cı ildə) keçirildiyi yer olub.

### Gəlin tərəfi
Kral ənənəsinə baxmayaraq, bəyin sağdişi onun tərəfdarı yox, qardaşı şahzadə Harri idi, gəlin isə öz bacısı Pippanı əsas sağdişi kimi seçdi.

Həmçinin toyda dörd rəfiqəsi və iki pajı iştirak edirdi.

* Ledi Luiza Vindzor – Uesseksk qraf və qrafinyanın 7 yaşlı qızı.
* Çox hörmətli Marqarit Armstronq – Cons – Lilli vikont və vikontessanın 8 yaşlı qızı.
* Qreys vam Katsem - Hyu van Katsemin 3 yaşlı qızı.
* Eliza Lopes – Kornuol hersoginyasının 3 yaşlı qızı.
* Vilyam Louter – Pinkerton - mayor Ceymi Louter Pinkertonun şəxsi katibi Vilyamın 10 yaşlı oğlu.
* Tom Pettifer – Vilyam və Harri şahzadələrinin keçmiş dayəsinin 8 yaşlı oğlu Teqqi Pettifer.

### Toy geyimləri
### Gəlin

Toy paltarı ingilis dizayneri Sara Burtonun "*Mc Queen*" moda evindən idi. Geyim atlasdan tikilmiş, kurjevalı lif və ətəkdən ibarət idi. Fil sümüyü rəngində olan, ipək tüldən hazırlanmış, Əl İşləri Kral məktəbində olan kurjevalı lif, 1820-ci illərdə İrlandiyada meydana gəlmiş texnikadan istifadə etməklə yaradılmışdır. Bu krujevalar Hempton-Kortda Əl İşləri Kral məktəbində hazırlanmışdı. Fatanı Cartierdən olan 1936-cı ildə hazırlanmış və gəlinə borc verilmiş tac saxlamışdı. Həmin tac kraliçanın atası - hersoq York tərəfindən VIII hersoq Eduard Vindzordan taxt-tac varisliyinə üç həftə qalmış öz hersoginyası üçün əldə etmişdi. Şahzadə Elizabet daha sonra kraliça oldu və 18 yaşında anasından tacı təhvil aldı.

Toy ənənəsi görə mütləq paltarda nəsə "*köhnə*", nəsə "*yeni*", nəsə "*borca verilmiş*", nəsə "*mavi*" bir şey olmalı idi. Middltonun paltarı ənənəvi krujevalar ilə "*köhnə*", valideynləri tərəfindən hədiyyə edilmiş brilliyant sırğaları "*təzə*", kraliçanın tacı "*borc verilmişdi*", lifə tikilmiş mavi lent isə müvafiq olaraq "*mavi*" idi. Həmçinin ayaqqabı Alexander Mc Queen-dən idi və Əl İşləri Kral məktəbində hazırlanmış paltara uyğun olan krujevalar ayaqqabıda da var idi.

Mərsin, inciçiçəyi, qərənfil, Şərq sünbülçiçəyindən ibarət olan toy buketi Şeyn Konnoli tərəfindən hazırlanmışdı.

Gəlinin geyiminin simvollarını qeyd etmək lazımdır. Paltarın lifində istifadə olunan krujevalı applikasiyalar Birləşmiş Krallığın 4 vilayətinin simvollarıdır: İngilis gülləri, Şotland qanqalı, Uels nərgizləri, İrland yoncaları. Həmçinin *Şirin Vilyam* adlandırılan gül növü Ketrinin Vilyama sevgisini ifadə edirdi.

### Bəy və sağdişi

Şahzadə Vilyam ayı dərisindən tikilmiş şapka əvəzinə furajka ilə İrland Qvardiyasının qırmızı formasında idi. Kral donanmasının leytenantı və ordu kapitanı kimi müvafiq adları olan Kral Hərbi Hava Qüvvələri aviasiyasının xidmətçi kapitanı kimi şahzadə Vilyam bu kiçik zabit adlarının hər hansı birinin formasını seçə bilərdi. Lakin 2011-ci il fevral ayının 10-da İrland Qvardiyasının polkovniki təyin olunduğundan, o, bu alayın təmtəraqlı formasını geyinməyə üstünlük verdi. Bant ordeninin cəngavəri kimi ordenin mavi lentini taxdı, onun üzərində Kral Hərbi Hava Qüvvələrinin qanadları və Qızılı yubiley medalı bənd edilmişdi. Forma Kaşket və Partners tərəfindən tikilmiş və əyninə otuzdurulmuşdu. Vilyamın əlində qılınc yox idi, çünki o, kilsəyə daxil olacaqdı.

Şahzadə Harri furajka ilə atlı qvardiya kapitanının tünd göy rəngli formasını geyinmişdi. Onun əynində akselbantlar, xaç-kəmər və qılıncsız, amma qılınc üçün yerləri olan qızılı kəmər var idi. Həmçinin onun üstündə Ordu Hava Korpusunun qanadları, Qızıl yubiley və Əfqanıstan medalları var idi.

### Toy mərasimi
Vestminsterin dekanı Con Robert Holl kəbini kəsən Kenterberi arxiyepiskopu Rouen Vilyam və xütbəni oxuyan London yepiskopu Riçard Şartre ilə mərasimin böyük hissəsini apardı. Anqliyanın cari və gələcək monarxlarının nikahları Kenterberi arxiyepiskopu tərəfindən ənənəvi olaraq çoxdan keçirilir. Şartre Uels şahzadəsinin yaxın dostudur və şahzadə Vilyam və Ketrin Middltonun konfirmasiyasını apardı.

Mərasim kraliça, şahzadə Filip və din xadimlərinin təntənəli yürüşü ilə başladı. Ardınca Ketrin Middlton gəldi. Xor ser Hyubert Perrinin himnini oxuyarkən gəlin atasının qolunda şahzadə Vilyama doğru gəldi. Mərasim rəsmi mərasim kimi üç zəbur ayələrini oxumaqla, şeypur, himn, orqan və orkestr musiqisi ifa olunmaqla davam edirdi.

Cütlük nikah andiçməsi zamanı bir-birinə *sevmək*, *həyan olmaq*, *hörmət etmək*, *qorumaq* sözünü verdi. Sonra şahzadə Vilyam Uels qızılından olan üzüyü Ketrin Middltonun barmağına taxdı. Özü isə üzüyü taxmamaq qərarına gəldi.

Gəlinin qardaşı Ceyms Middlton “*Yeni Əhddən*”,  “*Romalılara məktub*”un 12 fəslinin 1-2 və 9-18 misralarını oxudu.

Bu ədalətli və dinc bir həyat yaşamağa çağırışdır. London yepiskopu xütbəni həmin gün xatirə günü olan Yekaterina Sienskayanın sitatları ilə başladı. Episkop cütlüyü fədakarcasına yaşamağa çağırdı, bir-birlərini unutmamağı və bir-birlərini sevgiylə dəyişməyə çağırdı.

Bu xütbəni cütlüyün özünün tərtib etdiyi dua ilə tamamladı. Mərasim dekan və arxiyepiskopun dua və nəsihətləri ilə davam etdi. Xor yeni xor himnini oxuyurdu. İmza atandan sonra Vilyam və Keyt qısa müddət kraliçanın qarşısında dayanıb keçidə tərəf getdilər. Onların ardınca gəlin və onun ailəsi təmtəraqlı yürüşlə getdi və gəlin tərəfinə qapıda daha iki qız qoşuldu.

Onlar Vesminster abbatlığından zəng səsləri sədaları altında çıxarkən müxtəlif bölmələrdən fərdi olaraq seçilmiş qadın və kişilərdən ibarət fəxri qaravul dəstəsinin arasından keçdilər və xalqın izdihamı ila qarşılaşdılar. Yeni evlilər 1902-ci ilə məxsus foreytorlarla 4 ağ atın qoşulduğu Landoya əyləşdilər, həmin Lando lakeylər tərəfindən müşayiət
olunurdu və leyb-qvardiya mühafizə dəstəsi tərəfindən qorunurdu. Başqa bənzər ekipaj gəlin tərəfini gətirmişdi. Kraliça və kral ailəsinin digər üzvləri karet və avtomobillərdə onların ardınca getdilər.

### Toydan sonra titullar
Toy günü səhər Vilyam Kembric hersoqu, "*Strathern və Kerrifergyus baronu*" titullarını aldı, Ketrin isə toydan sonra "*Kembric hersoginyası*" titulunu aldı. Bu, titulu olmayan kral şahzadələrinin evlilikdən sonra titulalma ənənəsinə uyğundur.
(məs: şahzadə Endryu 1986-cı ildə evlənəndə York hersoqu oldu). Titulların, həmçinin rəmzi mənası var: cütlük Şotlandiyada Sent-Endryus yaxınlığında tələbə olarkən tanış olublar, Kerrikfergyus isə Şimali İrlandiyada yerləşir. Uels ilə bağlı olan titul və onun yeni İngiltərə ilə bağlı olan "*Kembric hersoqu*" titulu ilə yanaşı, Vilyamın bütün titulları Birləşmiş Krallığa daxil olan 4 ölkənin adı ilə bağlıdır.

## Ailə mərasimləri

Kraliça Bukingem sarayında cütlüyün ekipajı gələndən sonra qəbul keçirdi. Bu cütlüyün rəsmi və özəl həyatından olan qonaqlar üçün fərdi qəbul idi. Kral ailəsi ənənəvi olaraq küçədə caamatı salamlamaq üçün Bukingem sarayının Şərq fasadında çıxdığı balkona qəbul zamanı cütlük digər qonaqları ilə çıxdı. Qəbulda kanape verirdilər. Uels şahzadəsinin rəsmi arfisti Kler Con çıxış eləyirdi, qəbul günün ortasında bitdi.

Qəbuldan sonra 15:35-də Vilyam gəlini saraydan Londondakı rəsmi iqamətgah olan Klarens-housa apardı. İki adamlıq Aston Martin DB6 Volante kabrioleti bəyin sağdişi və dostları tərəfindən ənənəvi toy stilində bəzədilmişdi. Kabrioletin arxa nömrə nişanı üzərində "*Yeni evlilər*" yazılmışdı. Şahzadə Vilyam Kaşketdən olan atlı qvardiya geyimini geyindi, həyat yoldaşı isə toy paltarında qaldı. Avtomobili kraliça şahzadə Çarlzin 21 illiyinə hədiyyə etmişdi.

## KİV-də işıqlandırılması

Toy demək olar ki, 180 ölkənin radiosunda, internet və televiziyasında geniş yayımlanırdı. ITV, BBC və CNN ümumi mərasimi və onunla bağlı olan hadisələri bütün xərcləri ödəmək üçün canlı efirdə BBC, SKY, ITN-nin ümumi pulu ilə işıqlandırdılar. Britaniya vaxtı ilə 5-9 saat geridə qalan Şimali Amerikada toy televiziya proqramlarında səhər nümayiş olundu və toyun tam göstərilməsi üçün televiziya proqramlarının müddəti artırıldı. Bu gün NBC şərq vaxtı ilə səhər saat 4-də yayımı başladı və MSNBC ilə birlikdə ITV ilə də əməkdaşlıq edildi. ABC BBC ilə əməkdaşlıq edirdi, CBC-nin Londonda öz filialları var, Fox və Fox News Channel əməkdaşlığı Sky News şəbəkəsi ilə edirdi və CBC və CTV canlı efirdə işıqlandırırdı. Həmçinin kabel şəbəkələri və radio canlı olaraq yayımladılar.

Meksikada toyu Televisa və TV Azteca yayımlayırdı. Bütün televiziyaların şəbəkələri mərasimi gecə keçənə qədər işıqlandırdı. ABC, həmçinin ödənişli telekanal olan UKTV birlikdə Avstraliyada BBC-nin şəbəkəsindən istifadə etdi. Eyni zamanda, Seven Network, Nine Network və Network Ten yayımladılar. ABC Chaser-dən alternativ səslənməni etməyi planlaşdırırdı, amma BBC Klarens-housun tələbi ilə bu məqsədlər üçün öz çəkilişlərinin istifadəsini qadağan etdi. Kral toyu, həmçinin YouTube sosial şəbəkəsinin The Royal Channel kanalından canlı olaraq yayımlanırdı.

Rusiyada toyu Moskva vaxtı ilə Birinci kanal 16:15-dən yayımladı. Serbiyada toy Serbiyanın radio və televiziyası ilə, B92 İnfo, həmçinin CCTV News ilə, Çində isə Phoenix Info News ilə yayımlandı. Portuqaliyada toy RTP və ITV tərəfindən yayımlanırdı. Toy, həmçinin Hindistan və Pakistanda kabel və yerli kanallar tərəfindən işıqlandırılırdı. Filippində isə toy ABS-CBN, GMA və TV5 tərəfindən yayımlanırdı, bütün 3 şəbəkə öz jurnalistlərini Londona göndərmişdi.

## Tənqid
Tənqidçilərin əsas arqumenti bundan ibarət idi ki, Böyük Britaniyada iqtisadi tənəzzül və işsizliyin artması zamanı toy və mərasimin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün vergi fondlarından milyonlarla funt sterlinq sərf olunub. Vergi Ödəyiciləri İttifaqı Kompaniyasının koordinatoru Emma Bun hədsiz dərəcədə olan toy xərcləri ilə bağlı öz narazılığını ifadə edərək qeyd etmişdir: "Əlbəttə, bu, bütün ölkə üçün bayram olmalıdır, amma qaydalar sıravi insanlar üçün yox, həm də kral üçün keçərli olmalıdır, yəni vergi ödəyiciləri bu mərasim üçün vergi ödəməməli idi". Respublika Kompaniyasının koordinatoru Qrem Smit bildirdi ki, toy bu cütlüyün şəxsi işidir və vergi ödəyiciləri mərasimin heç bir hissəsini ödəməməlidir.

## Bal ayı
Toyun səhərisi cütlüyün bal ayına gedəcəkləri ilə bağlı şayiələrin yayılmasına baxmayaraq, şahzadə Vilyam dərhal axtarış-xilasetmə pilotu işinə qayıtdı və cütlük toydan sonra 10 gün ərzində heç bir yerə getmədi. Bal ayının keçiriləcəyi yer əvvəlcə gizli saxlanıldı. Nəticədə cütlük Seyşeldə olan şəxsi adada, tənha villada 10 gün bal ayı keçirmək qərarına gəldi. Cütlüyün Kanadaya və ABŞ-a planlaşdırılmış rəsmi turu, bal ayının müddəti Vilyamın Kral Hərbi Hava Qüvvələrinin vəzifələri ilə məhdudlaşdırıldı.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Birləşmiş Krallıq
* Şahzadə Vilyam

## Xarici keçidlər

* The Wedding of Prince William and Catherine Middleton
* «The Royal Wedding» The Big Picture. The Boston Globe. aprel 29, 2011.  (англ.)