Türk İtaliyada

**Türk İtaliyada** () — Coakkino Rossininin 2 pərdəli Feliçe Romaninin librettosunda opera. Komediya janrda olan bu operanın ilk premyerası 14 avqust, 1814 cı ildə Milanda, La Skalada oyananılmışdır.
## Yazılma tarixi
Opera Frans Zeydelmanın eyniadlı operasının Katerino Maççoloy tərəfindən yazılmış librettosu əsasında yazılmışdır. Feliçe Romani köhnə librettonun üzərində Rossininin töviyyələri ilə işləyərək yeni bir libretto ortaya qoymuş olur. Personaj Səlimin partiyası xüsusi olaraq opera müğənnisi Filippo Qallinin səsinə müvafiq yazılmışdır.
Bu opera həm də bir il qabaq yazılmış  olduğu “İtalyan qadın Əlcəzairdə” operası ilə analoq təşkil edir.

## Personajlar

## I Pərdə
Hadisə XVIII əsrdə Neapolda vaqe olur.
Şair Prosdoçimo opera librettosu üçün süjet axtarır. Musiqiyə yatımlı bir şey tapa bilmir. Qəfildən onun byninə bir fikir gəlir ki, süjet kimi tanışı don Ceronionun başına gələn əhvəlatı istifadə etsin.

Don Ceronionun yuxusu arvadınin yelbeyinliyi və ayağısürüşkənliyi ucbatından ərşə çəilir. O yardım üçün qaraçı falçısı Zeydayamüraciyət edir. Zaidanın da işləri qaydasında deyil. Zaida əri türk Səlimin qısqanclığı və qəddarlığından yaxa qurtarmaq üçün, ölümdən canını götürüb Neapola qaçmağa məcbur olmuşdur. Tezliklə şəhərdə varlı bir türk şahzadəsi peyda olur. İlk baxışdan o, don Ceronionun arvadı Fiorillaya vurulur. Heç Fioriya da şahzadəyə laqeyd deyildir. Don Ceronio arvadının  bu yeni macarasını şair Prosdoçimoya nəql edir. Özünü dostunundərdinə şərik kimi göstərən Prosdoçimo buna ürəyində çox şaddır. Artıq o librettosu üçün süjettapmışdır. Sonradan aydın olur ki, bu türk şahzadə elə Zaidadan qisas almaq alovu ilə yanan, qısqanc Səlimin özüdür.
Haisələrin gedişində Səlim Fiorillaya onunla qaçmağı təklif edir. Lakin buşairi qane etmədiyindən süjeti dəyişərək, Səlimlə Zaidanı üzləşdirməyi qərara alır. Bu görüşdə sönmüş hisslər təzədən baş qaldırmış olur. Səlim təzədən qaraçı Zaidaya vurulur. Bu zaman isə Fioriya qısqanmağa başlayır. Qadınlar arasında qalmaqal başlayır.

## II Pərdə
Səlim Fiorillanı əri don Ceronioilə razılığa gələ bilmədiyinə görə karnaval vaxtı onu qaçırmaq qərarına gəlir. Bundan xəbər tutan şair Prosdoçimo Zaidaya və Ceronioya Səlim və Fiorillanın qiyafətini geyməyitəklif edir. Fiorellaya vurulmuş Narçisso onun diqqətini cəlb etmək üçün  Səlimin qiyafətini geyinir. Karnaval zamanı aləm bir-birinə qarışır. Belə ki, Fiorella Narçissonun əlinə keçmiş olur. Səlimə isə səhvən Zaida düşür. Cütlüklər bir-birilərinə əbədi eşq üçün söz verirlər.
Bu vəziyyət heç də don Ceronionu qane etmir. O, hələ də Fiorillonu sevir. Şair dostu ona yelbeyin arvadından ayrılmasını məsləhət görür. Çarəsiz don Ceronio buna razılaşır və yazdığı məktubu ilə boşandığını bildirir.
Səlimin könlü təzədən qaraçı Zaidaya düşür və onlar birlikdə Türkiyəyə yola düşürlər. Fiorilla uduzduğunu anlayaraq evinə geri dönür. Burada onu əri don Ceroniodan boşanmaq haqqında ərz etdiyi məktubu gözləyir. Bu zaman başını itirən Fiorilla anlayır ki, artıq gecdir o, hər şeyini itirmişdir. Şairin isə bu cür sonluq lap ürəyincə olur.

## Ariyalar

**I Pərdə**
1 Giriş: *Nostra patria è il mondo intero* (Zaida, Albazar, Prosdoçimo, xor)
2 *Vado in  traccia d'una zingara* (Ceronio)
3 *Non si dà follia maggiore* (Fiorilla)
: *Voga, voga, a terra, a terra* (xor)
: *Bella Italia alfin ti miro* (Səlim)
: *Serva!" - "Servo" (Fiorilla, Səlim dueti)*
4 *Un marito  sciuminto!* (Prosdoçimo, Ceronio, Narçisso)
5 *Siete  Turchi, non vi credo* (Fiorilla, Səlim, Ceronio, Narçiso kvartetti)
6 *Per piacere alla  signora* (Ceronio, Fiorilla dueti)
7 Final: *Gran  meraviglie* (xor, Zaida, Səlim, Prosdoçimo, Narçiso, Fiorilla,  Ceronio, Albazar)
**II Pərdə**
8 *D'un bell'uso  di Turchia* (Səlim, Ceronio dueti)
9 *Non  v'è piacer perfetto* - *Se il zefiro si posa* (Fiorilla)
10 *Credete alle  femmine* (Səlim, Fioirlla dueti)
11 *Intesi,  ah! Tutto intesi* - *Tu seconda il mio disegno* (Narçisso)
12 Arie *Ah, sarebbe  troppo dolce* (Albazar)
13 *Amor la danza  mova* (xor)
14 *Oh,  guardate che accidente!* (Ceronio, Narçisso, Zaida, Səlim, Fioirlla, xor kvintetti)
15 *I vostri cenci vi rimando*  (Fiorilla, xor)
16 Final: *Son la  vite sul campo appassita* (Fioirlla, Ceronio, Prosdoçimo, xor,  Səlim, Zaida, Narçisso)

## Xarici keçidlər
*http://www.murashev.com/opera/Il_turco_in_Italia_libretto_Italian_English 
* Der Türke in Italien