open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Şövkət Zərrin Horovlu

**Şövkət Zərrin Horovlu** (əsl adı:*Şövkət Qulam qızı Hüseynova*; ) — şair, yazıçı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

## Həyatı
Şövkət Qulam qızı Hüseynova (Şövkət Zərrin Horovlu) 1941-ci il mart ayının 20-də Cəbrayıl rayonunun Horovlu kəndində anadan olub. 7-ci sinfi həmin kənddə bitirib. Sonra təhsilini Cəbrayıl rayon orta məktəbində davam etdirib. 1968–1974-cü illərdə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) Filologiya fakültəsində təhsil alıb. 1972–2010-cu illərdə Bakı məktəblərində Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi, metodist işləyib.

Şövkət Zərrin Horovlu gənc yaşlarından şeir yazmağa başlayıb. Azərbaycanlı yazıçı Pənahi Makulunun yaradıcılığı ilə əlaqədar tədqiqat aparıb. Ailə vəziyyəti ilə əlaqədar 1977–1980-ci illərdə Əfqanıstan Demokratik Respublikasında olub. Əfqanıstan müharibəsində Şövkət Zərrin Horovlunun "Duyğu yarpaqları" əsərinin əlyazması yandığına görə yaradıcılığında durğunluq yaranıb.

Ş. Z. Horovlu 1985-ci ildə yenidən ədəbiyyata qayıdaraq və yaradıcılıqla məşğul olmağa başlayıb və "Çinar həsrəti" kitabını nəşr etdirib.&nbsp;Qarabağ müharibəsinə, erməni işğalına həsr olunmuş poema və şeirlər, roman, hekayə və povestlərin müəllifidir. "Mən Arazın qızıyam", "Sözün işığı", "Dünya, səndən nigaranam", "Ürəyim dan yeridir", "Sənsiz ağlayan nəğmə", "Sənsizlikdən sənəcən", "Ömür darıxanda" və s. əsərləri dörd cilddə toplanıb. Əsərləri dövri mətbuatda çap olunur.

"Qızıl qələm" , "Rəsul Rza" , "Mikayıl Müşfiq" mükafatları, Mahmud Kaşğari adına Beynəlxalq Fondun "Türk Törə Ocağı" mükafatı ilə, eləcə də pedaqoji fəaliyyətinə görə fəxri fərmanlarla təltif olunub.

4 övladı, 8 nəvəsi, 5 nəticəsi var.

## Əsərləri
* "Çinar həsrəti". Bakı, 1999
* "Mən Arazın qızıyam". Bakı, 2001
* "Sözün işığı". Bakı, 2004
* "Dünya, səndən nigaranam". Bakı, 2006
* "70 illik ömür yolu". Bakı, 2007
* "Heykəlləşən qatar". Bakı, 2008
* "Ürəyim dan yeridir", Bakı, 2010
* "Mənim dünyam". Bakı, 2011
* "Əbədiyyətə qədər". Bakı, 2015
* "Tale yolu". Bakı, 2015
* "Sənsiz ağlayan nəğmə", Bakı, 2018
* "Oxu əllərimi". Bakı, 2020
* "Arazdan gələn səslər". Bakı, 2010, 2023
* "Köynək". Bakı, 2018
* "Açılmamış zərf". Bakı, 2019
* "Axırıncı gediş" (roman). Bakı, 2023, 2024
* "Seçilmiş əsərləri". I cild. Bakı, 2014
* "Seçilmiş əsərləri". II cild. Bakı, 2015
* "Seçilmiş əsərləri". III cild. Bakı, 2016
* "Seçilmiş əsərləri". IV cild. Bakı, 2022

Bundan əlavə, Şövkət Zərrin Horovlunun uşaqlar üçün 3 şeir kitabı nəşr olunub:

* "Babam əyri yeriyir". Bakı, 2007
* "Babam iki alıb". Bakı, 2006
* "Yeddinci sevinc". Bakı, 2013

## İstinadlar
Nyokoba

– Yaponiyada Meyci dövrünün əvvəllərində qızlar üçün nəzərdə tutulmuş məktəblər.

## Tarixi
Yaponiyada ilk belə məktəb 1872-ci ildə Kiotoda açılmışdır. İlk *nyokobada* əsas fənlər kimi tikişçiliq, sənətkarlıq və ingilis dili öyrədilirdi. Tələbələr 12 yaşlı qızlardan yaşlı evli qadınlara qədər müxtəlif idi.

Tezliklə bənzər məktəblər Kiotoda və digər yerlərdə də açılmış, *nyokoba* adlanmışdır. Kiotodakı nyokoba 1876-cı ildə Kioto qızlar məktəbinə çevrilmiş və burada nyokoba müəllimləri üçün tədris institutu yaradılmışdır. Kioto qızlar məktəbi daha sonra qızlar üçün Kioto Prefektural Liseyinə çevrilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Kapitalın yığılması

**Kapitalın yığılması** () — həm fiziki, həm də insan kapitalı nəzərdə tutulur. Fiziki kapital ehtiyatınızı yeni fabriklər və maşınlarla artırarkən, ali təhsil diplomlarının sayının artması ilə insan kapitalı ehtiyatını artırır. Kapital yığılmasının artması potensial istehsal səviyyəsini artırır. Beləliklə, uzunmüddətli təklif əyrisi sağa doğru sürüşür. Kapital yığılması azalarsa, iqtisadiyyatın ümumi istehsalına mənfi təsir göstərəcək və uzunmüddətli təklif əyrisi sola sürüşəcək.

## İstinadlar
Abbadi qəsri

**Abbadie Qalası** (fr. Château d'Abbadie) — Fransada neoqotik Qala (şato). Qala Atlantik Pireney departamentinin Hendaye şəhəri yaxınlığında yerləşir.

1864–1879-cu illər arasında tikilmiş malikanə, sahibi etnoloq, coğrafiyaşünas, elm adamı, kəşfiyyatçı və mistik Antoine Tomson d'Abbadi üçün xarakterik olan bir çox sirli xüsusiyyətləri özündə cəmləşdirir.

Qalanın zəngin elmi və arxiv kolleksiyaları XIX əsrin əhəmiyyətli mədəni irsini təmsil edir.

## Arxitekturası
Binanın xarici memarlığı İrlandiya qotikası üslubunda hazırlanmışdır. O, 3 genişləndirmənin başladığı mərkəzi binadan (kvadrat qüllə) ibarətdir:

* Qəbul üçün nəzərdə tutulmuş və dairəvi qüllə ilə bitən cənub qanadı
* Şərq qanadı
* Rəsədxana şimal-qərb hissəsində yerləşir. Kiçik kvadrat qüllə tərəfdən keçmək olur (45° bucaq altında).

Giriş qapısı cənub-şərq tərəfdə yerləşir və böyük bir salona aparır.

Mərkəzi binada (şimal tərəfdə) birinci mərtəbədə Fəxri Palata, yuxarı mərtəbədə isə kitabxana yerləşir.

Birinci mərtəbədə yeməkxana və böyük qonaq otağı, yuxarıda (qərb tərəfdə) Efiopiya zalı, Yerusəlim zalı və böyük zal var.

Evin şərq qanadında Ərəb salonu var.

### Qallereyası

## Dekorasiyaları və yazıları
Qala XIX-cu əsrin sonlarında çox dəbdə olan və romantizm toxunuşu ilə zəngin dekorativ materialları (ağac, işləmələr, dulusçuluq, suvaq boyası, tekstil), polixrom daxili bəzəkləri ilə seçilir.

Bask, İrlandiya, Efiopiya, Ərəb, Latın, İngilis və ya Alman dillərində olan düsturlar var. Ornamental yazıların hazırlanmasında Yazılar və Gözəl Hərflər Akademiyasının fəxri üzvü Jül Mole kimi alimlər iştirak ediblər.

Dörd salon şərq üslubundə təmir olunub:

* Şərəf otağı
* Fars üslubunda yataq otağı
* Dairəvi arxitekturalı Mavritaniya otağı
* Ərəb üslubunda qonaq otağı

## Girişi
Qapının üstündəki yazı ziyarətçini Cead Mile Failte ("Yüz min salam") sözləri ilə qarşılayır. Qapının sağ tərəfi bask dilində Ez ikusi — Ez ikasi — Görmədim, Tanımadım yazısı olan çərçivə ilə əhatə olunub.

Giriş iki qorxulu timsah tərəfindən qorunur. Bu heyvan Həbəşistana səyahəti simvollaşdırır. İlan müsəlman mədəniyyətinin qeyri-müəyyən simvoludur, haya yaradılış mifini canlandırıcısıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Château d'Abbadia , official site
* Publications of Abbadia Observatory, digitalized on Paris Observatory digital library
Ağ qvardiya

* Ağ qvardiya (Finlandiya) — Ağlara bağlı olaraq 1918-ci ildə qurulmuş yarımhərbi mühafizə qüvvəsi.
* Ağ qvardiya (Rusiya) — Rusiyada vətəndaş müharibəsi və xarici hərbi müdaxilə illərində Rusiya dövlətinə bağlı hərbi hissələr.
* Ağ qvardiya — 1906-cı ildə Finlandiyada yaranmış Rusiya milisi.
* Ağ qvardiya (roman) — roman.
Abertay Universiteti

**Abertay Universiteti** — Şotlandiyanın Dandi şəhərində Britaniya universiteti.

## Tarixi
Universitet Dandi Texnologiya İnstitutu kimi 1888-ci ildə yaradılıb.

1992-ci ildə Şotlandiya Təhsil Nazirliyi tərəfindən təhsil mərkəzi kimi tanınıb və Mərkəzi qurum statusunu alan ilk universitetlərdən olub. 

1994-cü ildə universitet statusu alıb.

Universitet 1997-ci ildə dünyada "Kompüter oyunları" üzrə mütəxəssis dərəcəsi təklif edən ilk universitetdir və kompüter oyunları startapları üçün biznes dəstək proqramı ilə əlaqələndirilir.

2014-cü ildən universitet özünü Abertay Universiteti kimi tanıtdı. 1 sentyabr 2019-cu ildə universitetin adı rəsmi olaraq Abertay Universiteti olaraq dəyişdirildi.

## Kampusları

Abertay Universiteti Dandi şəhərinin mərkəzində yerləşir. Kampus binalarına Dandi Biznes Məktəbinin tarixi binaları, Bernard King Kitabxanası, Təlim mərkəzləri, Böyük Britaniya Kompüter oyunları Mükəmməllik mərkəzinin ən müasir kompüter oyunları laboratoriyaları daxildir.

Abertay Kiberkvartal ​​kampusu 2022-ci ilin iyun ayında açıldı və qlobal kibertəhlükəsizlik problemlərini həll etmək üçün tələbələri, alimləri və təşkilatları bir araya gətirməyə kömək edir.

## Kitabxanası
Bernard King Kitabxanası 1998-ci ildə Kraliça II Elizabet tərəfindən açıldı. 1998-ci ildə kitabxana Şotlandiyanın ən yaxşı yeni binası seçilib. Binanın açıq kitaba oxşayan şüşəli fasadı var.

Kitabxanada İngilis dili öyrənmə mərkəzi, ixtisaslaşdırılmış Hüquq kitabxanası və İnformasiya Texnologiyaları tərəfindən maliyyələşdirilən İT dəsti var. Kitabxana rəqəmsal əsri nəzərə alaraq tərtib edilmişdir və ənənəvi kitablar hələ də təqdim olunsa da, onlayn abunələr vasitəsilə rəqəmsal məlumatlara çıxışın təmin edilməsinə çox diqqət yetirilir və edilir. Bütün kitabxanada yüksək keyfiyyətli Wi-Fi mövcuddur.

Minlərlə çap edilmiş kitaba çıxış əldə etməklə yanaşı, kitabxana elektron kitablar, onlayn jurnallar və ixtisaslaşmış məlumat bazaları da daxil olmaqla əhəmiyyətli elektron resurslar bankını təmin edir.

## Xarici keçidlər
* Abertay University
* Abertay Students' Association
* Dundee Academy of Sport
* Research Repository

## İstinadlar
Konsertina

**Konsertina** — qarmonlar və akkordeonlar kimi sərbəst qamışlı musiqi aləti. Adətən onun hər iki ucunda düymələri olan genişlənən və büzülən körüklərdən ibarətdir.
Rafiq Aslanov

**Rafiq Aslanov** — Azərbaycan Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti sədrinin müavini (2006-cı ildən)

## Həyatı
1962-ci ildə Füzuli rayonunda anadan olub.

1984-cü ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu, sonralar Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini və Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasını bitirib.

1984 – 1993-cü illərdə Azərbaycan Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Nazirliyinin bir sıra idarə və şöbələrində müxtəlif vəzifələrdə işləyib.

1993- 2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Komitəsinin və Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Agentliyinin İqtisadiyyat, maliyyə və əmək haqqı idarəsində rəis vəzifəsində çalışıb.

2006-cı ildən Azərbaycan Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sədr müavinidir.

## Mükafatları
**Meliorasiya və su təsərrüfatının inkişafı sahəsindəki xidmətlərinə görə  
**
*2008-cı ildə "Əməkdar mühəndis" fəxri adına layiq görülüb.
*2018-ci ildə «III dərəcəli Əmək ordeni» ilə təltif edilib.
*2024-cü ildə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.

## İstinadlar
NPR

**National Public Radio - Milli İctimai Radio** (**NPR**, **npr** kimi stilizə olunur) ABŞ-ın müstəqil xəbər radiostansiyasıdır. Hökumətdən maliyyə dəstəyi almağına baxmayaraq, həm xəbər, həm də tənqid baxımından müstəqil bir radiodur və bir çox ABŞ media kanallarından daha ciddi və qərəzsiz xəbərlər verməsi ilə məşhurdur.

O, yayımları arasında ara-sıra ictimaiyyətdən ianə istəməsi ilə də məşhurdur. 6 noyabr 2003-cü ildə McDonald's şirkətinin səhmdarı olan yaşlı qadından təxmini olaraq 200 milyon dollarlıq ianə almış olsalar da, tamaşaçıların xahişinə əsasən verilmiş suala cavab olaraq ianə istəməyi dayandırmayacaqlarını açıqlamışdırlar. O zaman verilmiş olan məlumata əsasən, radionun ümumi illik ianə məbləği 10 milyon dollar civarında olmuşdur. 2003-cü ildə NPR-nin ümumi büdcəsi 100 milyon dollar idi.

Bir də eyni məntiqlə yaradılmış olan PBS telekanalı mövcuddur.
Klaudiya Şeynbaum

**Klaudiya Şeynbaum** (; ) — Meksika siyasətçisi, alimi, akademiki və Meksika Prezidenti (2024-cü ildən). O, ölkənin ilk qadın prezidenti seçilib.

## Erkən həyatı
Klaudiya Şeynbaum Pardo 24 iyun 1962-ci ildə Mexikoda sekulyar yəhudi ailəsində doğulub. Onun ata tərəfdən Aşkenazi yəhudisi olan nənə və babası 1920-ci illərdə Litvadan Mexikoya köç etmişdir. Anası tərəf isə 1940-cı illərin əvvəllərində Holokostdan qaçmaq üçün Bolqarıstanın Sofiya şəhərindən ora mühacirət etməli olmuşdur. O, böyük yəhudi bayramlarını nənə və babasının evlərində qeyd edərdi.

## Qeydlər

## İstinadlar
Obaku

– Yaponiyada Rinzay və Soto sektalarından sonra ən böyük üçüncü Zen buddizmi sektası. XVII əsrin ortalarından Çindən miqrasiya etmiş rahiblər tərəfindən qurulduqdan 50 il sonra populyarlığının pik həddinə çatmış, ondan sonra təsiri zəifləmişdir.

## Tarixi
1644-cü ildə Min sülaləsi mancurların işğalına məruz qaldıqdan sonra rahib İtsunen Şoyu Yaponiyaya miqrasiya etmişdir. O, həmin dövrdə Yaponiyada əcnəbilərin daxil olmasına icazə verilən yeganə yer olan, Çin tacirlərinin bir neçə Çin məbədinin hamisi olduğu Naqasakidə məskunlaşmışdır. O, üç dəfə Zen sektasının lideri İnqen Ryukini Yaponiyaya dəvət etmişdir. Nəhayət 1654-cü ildə İnqen Ryuki 20 rahib və 10 sənətkarla Yaponiyaya gəlmişdir.

Şoqun Tokuqava İetsuna ilə görüşəndən sonra İnqenə Kioto yaxınlığında yerləşən Uci dağında böyük məbəd kompleksi tikməyə icazə verilmişdir. İnqen Futszyanda tərk etdiyi dağ və məbədin şərəfinə dağa Obaku, məbədə isə Manpuku məbədi adını vermişdir.

## Xüsusiyyətlər
Min buddizmi ilə oxşarlıq təşkil edən Obaku buddizmi Təmiz torpağın buddizmi və Zen praktikasının ezoterik sektalarının elementlərini özündə birləşdirir. Obaku sektasında *[[nembutsu]]* praktikası (Buddanın adını dayanmadan demək) geniş yayılmışdır. Bəziləri Obaku sektasını Rinzay sektası ilə yaxınlaşdırsa da, ayrı-ayrı sektalar hesab olunur.

Obaku rahiblərinin yapon rəssamları və alimləri üzərində böyük mədəni təsiri olmuşdur. Obaku rahibləri Min mədəniyyətinin adətlərini və təchizatlarını Yaponiyaya gətirmiş, izolyasiya şəraitində olan Yaponiyada böyük marağa səbəb olmuşdurlar. Obaku rahiblərinin ən böyük təsiri xəttatlıq sahəsində baş vermişdir. İnqen Ryuki, eləcə də, şagirdləri Mokuan və Sokuhi Obaku sektasının "üç fırçası" kimi tanınmışdır. Çindən immiqrasiya etmiş və Naqasakidə Obaku sektasını qəbul etmiş şair Dokuryu fırça sənətində usta olmuş, tibblə məşğul olmuşdur.

Müasir dövrdə Manpuku məbədi Obaku sektasının baş məbədi hesab olunur və Min dövrünün məbəd memarlığını əks etdirir. Sekta iki qola bölünür: Obaku qolunun 120 min, Guze qolunun 5 min təqibçisi var.

## Qalereya

The Kannon Universal Temple Fukusai-ji - panoramio (6).jpg|Fukusay məbədi.
Fukugon-ji Hondo.jpg|Fukuqon məbədi.
Fukuju-ji - Buddha Hall.jpg|Fukucu məbədi.
岐阜大仏-正法寺 (岐阜市) Gifudaibutsu001.jpg|Şoho məbədi.
Nagasaki-Sofukuji-Daiyuhoden-M5601.jpg|Sofuku məbədi.


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Noa Ringer

**Noa Ringer** () — ABŞ idmançısı və keçmiş aktyor. Ən çox *[[Sonuncu hava maqı (film)|Sonuncu hava maqı]]* filmində Aanq roluna görə tanınır.

## Həyatı

Texas ştatının Dallas şəhərində doğulan Noa on yaşında olarkən, anası tərəfindən Karrollton şəhərində taekvondo bölməsinə aparılmışdı. 2008-ci ilin dekabr ayında, o birinci dan qara kəməri əldə etmişdi.

## İstinadlar
Tərbi

**Tərbi** — dördləmə, iki misralı şeiri dörd misralı etmək deməkdir.

## Haqqında
Yaxın və Orta Şərq xalqları poeziyasında şeir yaradıcılığı üsullarından biridir. Şair başqa müəllifin qəzəlini götürüb onun hər beytinin əvvəlinə özünün yeni yazdığı beyti əlavə etməklə tərbi (dördləmə) yaradır. Bəzən şair özünün əvvəl yazmış olduğu qəzəl əsasında tərbi yaradır.

## Xüsusiyyətləri
Tərbi formasında yazılan şeirin əsas xüsusiyyətlərindən biri qəzəlindən istifadə olunmuş şairin təxəllüsünün yad edilməsidir. Azərbaycan klassik şeirində Q. Zakir, S. Ə. Şirvani, M. Hadi və başqaları müraciət etmişdir.

## İstinad
PBS

**PBS** () — ABŞ-nin müstəqil televiziya kanalıdır. Dövlətdən maliyyə dəstəyi almasına baxmayaraq, həm xəbərlər, həm də tənqidi verilişlər baxımından müstəqil bir kanal olub, bir çox media kanallarından daha qərəzsiz hazırladığı xəbər yayımları və keyfiyyətli sənədli filmləri ilə məşhurdur.

Eyni prinsip əsasında yaradılmış olan NPR adlı radio xidməti də mövcuddur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* 
* PBS "Red Book" (presentation guidelines for PBS programming)
* ''Current'', the newspaper about public TV and radio in the United States
* Designing Healthy Communities by PBS
* PBS Editorial Standards and Practices
Kəmalə Abıyeva

**Abiyeva Kəmalə Nəbi qızı** () — azərbaycanlı hüquqşünas; Azərbaycan Ali Məhkəməsinin hakimi və Kommersiya Kollegiyasının sədri (2020—).

## Həyatı
Kəmalə Abiyeva 1979-cu ildə anadan olub. 1996–2000-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsində təhsil alıb. 2000–2002-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsi mülki və təsərrüfat hüququ üzrə magistr dərəcəsi alıb. 2007–2011-ci illərdə isə Bakı Dövlət Universitetində Mülki hüquq ixtisası üzrə aspirantura təhsili alıb.

## Fəaliyyəti
2000–2006-cı illərdə İqtisad Məhkəməsində məhkəmə iclas katibi, 2006–2010-cu illərdə Ali Məhkəmədə məsləhətçi, məhkəmə iclas katibi, hakim köməkçisi vəzifələrində çalışıb.

26 oktyabr 2010-cu ildə 2 saylı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməsinə hakim vəzifəsinə təyin edilib.

2 iyul 2013-cü ildə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinəhakim vəzifəsinə təyin edilib.

21 dekabr 2018-ci ildə Bakı Apellyasiya Məhkəməsi sədrinin müavini vəzifəsinə təyin edilib.

İlham Əliyevin 11 fevral 2023-cü il tarixli sərəncamı ilə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilib.

## İstinadlar
Polygonum gracile

*  — Polygonum bellardii bitki növünün sinonimi.
*  — Fagopyrum esculentum bitki növünün sinonimi.
*  — Persicaria hydropiper bitki növünün sinonimi.
*  — Persicaria posumbu subsp. posumbu bitki yarımnövünün sinonimi.
*  — Persicaria hydropiper bitki növünün sinonimi.
*  — Polygonum tenerum bitki növünün sinonimi.
Belveder qəsri

**Belveder Qalası** — Nyu-Yorkun Manhetten bölgəsinin Mərkəzi parkında Saray kompleksi.

1919-cu ildən burada Mərkəzi Parkın rəsmi meteoroloji stansiyası yerləşir.

Adı italyanca "gözəl mənzərə" mənasını verən "belvedere" sözündən gəlir.

## Tarixi

Qala Viktorian stili memarlığının nümunəsidir və Norman, Neoqotik və Neo-Mövri arxitekturalarını birləşdirən XIX-cu əsrin məşhur Qərbi Avropa üslübunda 1869-cu ildə tikilmişdir. Memarı Volks Kalverdir.

Əsas tikinti materialı yerli kristal şistlərdir. Şərq quruluşu 1871-ci ilə qədər tamamlandı. Onun qülləsi parkın ən hündür nöqtəsidir.

1980-ci illərdə Qala yenidən bərpa edilmişdir.

1983-cü il mayın 1-də Qalanın strukturu yenidən təmir olundu. Orijinal qüllə dəyişdirildi, pavilyonlar yenidən quruldu və qala ziyarətçi mərkəzinə çevrildi.

Binanın altında indiyə qədər fəaliyyət göstərən tunel tikilib.

1995-ci ildə Henri Luce Təbiət Mərkəzi Qalanın bərpası üçün 340.000 dollar qrant ayrıldı. Bu bərpa işləri 1996-cı ildə başa çatdırılmışdır.

## Fəafliyyəti
Qala indi ziyarətçi mərkəzi kimi xidmət göstərir. Burada təşkil edilən pulsuz ailə və icma proqramlarına ailələr üçün müxtəlif proqramlar, o cümlədən ulduzlara baxış — Astronomiya və Təbiətşünaslıq tədbirləri daxildir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyatı
* Carroll, Raymond; Berenson, Richard J. The Complete Illustrated Map and Guidebook to Central Park. — Sterling, 2008. — 128 p. — ISBN 978-1402758331.
* Dunford, Martin. The Rough Guides' New York City Directions. — Rough Guides, 2004. — 176 p. — ISBN 978-1843533221.
* Fortier, Alison. A History Lover's Guide to New York City. — The History Press, 2016. — 256 p. — ISBN 978-1467119030.
* New York Landmarks Preservation Commission. Guide to New York City Landmarks. — Wiley, 2008. — 464 p. — ISBN 978-0470289631.
* Kadinsky, Sergey. Hidden Waters of New York City: A History and Guide to 101 Forgotten Lakes, Ponds, Creeks, and Streams in the Five Boroughs. — Countryman Press, 2016. — 352 p. — ISBN 978-1581573558.
* Olmsted, Frederick L.; Vaux, Calvert. Description of a Plan for the Improvement of the Central Park, "Greensward.". — Olmsted, Vaux & Co, 1858.
* Rogers, Elizabeth Barlow. Rebuilding Central Park: A Management and Restoration Plan. — The MIT Press, 1987. — 160 p. — ISBN 978-0262181273.
* Rosenzweig, Roy; Blackmar, Elizabeth. The Park and the People: A History of Central Park. — Cornell University Press, 1992. — 640 p. — ISBN 978-0801497513.
* Slavicek, Louise Chipley. New York City's Central Park. — Chelsea House Pub, 2009. — 120 p. — ISBN 978-1604130447.
* Trager, James. The New York Chronology: The Ultimate Compendium of Events, People, and Anecdotes from the Dutch to the Present. — Collins Reference, 2003. — 944 p. — ISBN 978-0060523411.
* Velez, Gail. 2012-2013 Class Trip Directory: Day and Travel Trips for School, Scout, Youth and Homeschool Groups. — Family Publications, 2012. — ISBN 978-0982040874.

## Xarici keçidlər
*
Robert Svayn Giford

**Robert Svayn Giford-** () Amerikalı rəssam.

## Həyatı
Giford *Nonamesset* adasında anadan olub. Ailəsi o 2 yaşında olarkən Nyu Bedford bölgəsinə köçüb. Giford Nyu Bedfordda dövlət məktəblərində təhsil alıb.

## Karyerası
Giford 1864-cü ildə Bostonda studiya açıb. İki il sonra o, Nyu Yorka köçüb. Giford 1867-ci ildə Milli Dizayn Akademiyasının üzvü seçilib. O, *Luiz Komfort Tifani* kimi rəssam yoldaşları ilə bərabər Oreqon və Koliforniyanı səyahət edib bu yerlərdə rəsmlər çəkib. Sonra Böyük Britaniya, Fransa, İtaliya və İspaniyada olub. ABŞ-a qayıtmazdan əvvəl Mərakeş və Misirə də səyahət edib.

1876-cı ildə Filadelfiya Yüzillik Sərgisində və 1889-cu ildə Parisdə Beynəlxalq Sərgidə medal laureatı alıb. Giford 1905-ci ildə Nyu-Yorkdakı evində vəfat edib.

## Həmçinin bax
* Riçard Vilyam Trost
* Samuel Kolman

## Xarici keçid
* Pages in category "Robert Swain Gifford
* Robert Swain Gifford

## İstinadlar
Vatslav Havel adına mükafat

**Vatslav Havel adına mükafat** və ya **İnsan Hüquqları üzrə Vatslav Havel mükafatı** qısa olaraq **Vatslav Havel mükafatı** — Avropada və onun hüdudlarından kənarda insan hüquqlarının müdafiəsində görkəmli nailiyyətlərə görə illik mükafat. Mükafat 2013-cü ildən Avropa Şurası Parlament Assambleyası, Vatslav Havel Kitabxanası və "Charta 77" Fondu ilə əməkdaşlıq çərçivəsində təqdim olunur.

Mükafat Çexoslovakiyanın son prezidenti və Çexiyanın ilk prezidenti Vatslav Havelin (1936–2011) xatirəsinə həsr olunub.
## Tarixi
Mükafatın təsis edilməsi haqqında saziş 2013-cü il martın 25-də Praqada Avropa Şurası Parlament Assambleyasının prezidenti Jan-Klod Minyon, Vatslav Havel Kitabxanasının sədri Marta Smolikova və "Çarta 77" Fondu rəhbəri Frantişek Yanus və Çexiya Respublikasının Xarici İşlər Naziri Karel Şvarzenberin iştirakı ilə imzalanıb. 

Vatslav Havel mükafatı 2007-ci ildən hər 2 ildən bir verilən Avropa Şurası Parlament Assambleyasının İnsan Hüquqları Mükafatının varisidir.

Vatslav Havel İnsan Hüquqları Mükafatından əvvəl Avropa Şurası Parlament Assambleyasının İnsan Hüquqları Mükafatının qalibləri:
* 2009 – Şimali İrlandiyadakı münaqişənin insan haqları ölçüsünü izləmək və regionda cəzasızlıqla mübarizə aparmaq işinə görə Britaniya QHT-si olan Britaniya İrlandiya "Human Rights Watch" təşkilatı (hazırda "Rights Watch UK" kimi tanınır).
* 2011 – İşgəncələrə Qarşı Komitə (), Rusiya QHT-si, Rusiyada ciddi insan hüquqları pozuntularının qurbanlarına yardım etmək və rəsmi dövlət araşdırmaları ilə yanaşı, müstəqil araşdırmalar aparıb. Araşdırmalar xüsusən də Çeçenistan Respublikasında olub. 

Mükafatın qalibləri insan hüquqlarının müdafiəsi istiqamətində fəaliyyət göstərən şəxslər və ya qeyri-hökumət təşkilatları ola bilər. Mükafatın pul hissəsi 60 min avrodur.

Mükafatın ilk laureatı belaruslu hüquq müdafiəçisi Ales Bialiatski olmuşdur.

## Namizədlik proseduru
Hər il yanvar ayında illik "namizədlər üçün çağırış" verilir. Ən azı beş "sponsor" adətən aprelin sonuna təyin edilmiş illik son tarixdən əvvəl Mükafat üçün namizədlər irəli sürməlidir.
Namizədliklər Assambleyanın internet saytındakı səhifə vasitəsilə Avropa Şurasının iki rəsmi dillərindən birində, ingilis və ya fransız dillərində onlayn həyata keçirilir. Mükafat qaydalarına əsasən, sponsorlar namizədin insan hüquqlarını müdafiə etmək üçün gördüyü işlərin təfərrüatlarını verməli və dəstəkləyici sənədləri təqdim etməlidirlər.
Üç namizəd sentyabrda qısa siyahıya salınır, yekun seçim oktyabrda, Strasburqda mükafatlandırma mərasimi ərəfəsində edilir.

## Laureatlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* vaclavhavel.cz — rəsmi saytı.

*
Saytama Universiteti

**Saytama Universiteti** (埼玉大学, Saitama Daigaku) ​​— Yaponiyanın Saitama şəhərində milli universitet.

## Tarixi

Universitet 1873-cü ildə qurulub.

1922-ci ildə Saytama Pedaqoji məktəbi və Saytama Gənclər məktəbi yaradılmışdır.

1929-cu ildə Urava Ali Məktəbi ilə birləşdi.

1949-cu ildə Saytama Milli universiteti kimi təsis edildi.

## Akademik strukturu
Universitet bakalavr, magistr və doktorantura proqramları təklif edir.

Hazırda bakalavr təhsili üçün 5 fakültə (məktəb) fəaləyyət göstərir:

* İncəsənət fakültəsi
* Təhsil fakültəsi
* İqtisadiyyat fakültəsi
* Elm fakültəsi
* Mühəndislik fakültəsi

4 magistratura məktəbi:

* Mədəniyyətşünaslıq məktəbi
* Təhsil və Elm məktəbi
* İqtisadiyyat elmləri məktəbi
* Mühəndislik məktəbi

Universitet 5 bakalavr və 4 magistratura məktəbinin Okubo kampusunda bir yerdə yerləşməsi ilə fərqlənir. Bu, təhsil və tədqiqat, dərsdənkənar fəaliyyətlər və tələbə həyatı üçün əlverişli mühit təklif etməklə bir çox cəhətdən sərfəlidir.

Məktəblərin hamısı magistratura ilə yanaşı doktoranturaya aparan proqramlar təklif edir.

## Kampusları
* Okubo kampusu
* Peyk kampusu:

# Omiya Sonik şəhər kolleci
# Tokio Station kolleci

## Beynəlxalq Magistr proqramı
1992-ci ildə Elm və Mühəndislik Ali məktəbi İnşaat və Ətraf Mühit mühəndisliyi üzrə Beynəlxalq magistr proqramına başlamışdır. Proqramlar xarici tələbələrə magistratura təhsillərini davam etdirmək və aspiranturaya daxil olmaq imkanı təklif edir. Proqram sahələrinə İnfrastrukturun idarə edilməsi, Nəqliyyatın planlaşdırılması, Ətraf mühit mühəndisliyi, Okeanologiya mühəndisliyi, Hidravlika və Su ehtiyatları mühəndisliyi, Geotexniki və Geologiya mühəndisliyi və Seysmik mühəndislik daxildir.

Magistr və doktorluq dissertasiyaları ingilis dilində qəbul edilir. Xarici tələbələr və onların ailə üzvləri üçün yapon dili kursları təklif olunur. Bu proqramı bitirmiş tələbələr hazırda dünyanın müxtəlif yerlərində akademik və peşəkar fəaliyyətlə məşğuldur.

## Qalereyası

Image:Front of Library of Saitama University.JPG |Universiteti kitabxanası 
Image:Research and Project building of Saitama University.JPG |Tədqiqat və Layihə binası
Image:View of Saitama University.JPG| Saytama Universitetinin görünüşü
Image:International House 1 of Saitama University.jpg|Beynəlxalq korpus 1
Image:International House 2 of Saitama University.jpg |Beynəlxalq korpus 2
Image:International House 3 of Saitama University.jpg |Beynəlxalq korpus 3
Image:Street_at_Saitama_University,_Japan.jpg | Universitetin küçəsi
Image:Gymnasium Saitama University.jpg |İdman zalı


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Saitama University
*Saitama University
*International Graduate Program on Civil and Environmental Engineering
Serbiya Respublikası (1992–2006)

**Serbiya Respublikası** — Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası dağıldıqdan sonra, dövlətin nəzarəti altında sadəcə olaraq Monteneqro və Serbiya əraziləri qalmışdır. Yuqoslaviya SFR sosializmdən imtina etdikdən sonra Yuqoslaviya Federativ Respublikasına çevrilmişdir. Daha sonradan isə Monteneqro Sosialist Respublikası və Serbiya Sosialist Respublikası adlı iki respublikaya bölünmüşdür. Monteneqro əhalisi 2006-cı ildə keçirilmiş olan Monteneqronun müstəqilliyi haqqındakı referenduma bəli cavabı verdikdən sonra, Monteneqro Respublikası müstəqil olmuş və dövlətin ərazisində sadəcə olaraq Serbiya qalmışdır.

## Həmçinin bax

*Serb Respublikası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yuqoslaviya kommunistlər ittifaqı

**Yuqoslaviya kommunistlər ittifaqı** (, Савез комниста Југославије, **SKJ**; ; ), 1952-ci ildən əvvəl **Yuqoslaviya Kommunist Partiyası** (, , ), 1919-cu ildə Yuqoslaviya krallığında Yuqoslaviya Kommunist Partiyası adı altında yaradılmış olan partiya, 1945-1990-cı illər arasında Yuqoslaviyada yeganə qanuni siyasi partiya kimi dövləti idarə etmişdir.
Nurulla Ağayev

**Nurulla Qurbanəli oğlu Ağayev** () — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi və iqtisadçı alim. Azərbaycan SSR-də yüngül və yeyinti sənayesi, eləcə də tikinti sənayesində ixtisaslaşmış nazirliklərə başçılıq etmişdir.

## Həyatı
Nurulla Qurbanəli oğlu Ağayev 1913-cü ildə Bakı qəzasının Bülbülə kəndində anadan olmuşdur. 5 yaşında ikən, 1918-ci ildə atası Kərbəlayı Qurbanəli daşnaklarla savaşda qətlə yetirilmiş, böyük qardaşının himayəsində böyümüşdür.

Nurulla Ağayev 1938-ci ilədək Zabratda Andreyev adına zavodda çalışmış, daha sonra rəhbər vəzifələrə keçirilmişdir. 13 mart 1942-ci ildə Azərbaycan K(b)P Bakı Şəhər Komitəsinin tikinti işləri üzrə katibi təsdiq edilmiş, Həmin ilin noyabrında isə Azərbaycan SSR xalq kommunal təsərrüfatı komissarı vəzifəsinə irəli çəkilmişdir. 1944-cü ilin may ayından ÜİK(b)P Mərkəzi Komitəsinin və SSRİ Nazirlər Sovetinin qərarı ilə İranda diplomatik işə göndərilmiş, SSRİ Ticarət Nümayəndəliyinin sədr müavini işləmişdir.

1949-cu ildə Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komissiyası sədrinin birinci müavini təyin edilmiş, 1951-ci ilin oktyabr ayından 1953-cü ilin aprel ayınadək Azərbaycan SSR ət və süd sənayesi naziri, ardınca yüngül və yeyinti sənayesi naziri, sonrakı illərdə isə tikinti naziri və tikinti nazirinin müavini vəzifələrdə çalışmışdır.

Sonrakı illərdə Nurulla Ağayev elmi-pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuş, 1972-ci ilədək Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunda çalışmışdır. 1969-cu ildə texnika elmləri namizədi elmi dərəcəsini almış, bir sıra elmi məqalələrin, o cümlədən "2000-ci ilin iqtisadiyyatı" adlı irihəcmli elmin işin müəllifi olmuşdur.

Nurulla Ağayev 2-ci və 3-cü çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmiş, Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü olmuşdur. "Qırmızı əmək bayrağı" və "Şərəf nişanı" ordenləri ilə təltif edilmişdir.

Nurulla Ağayev 1990-cı il aprelin 23-də vəfat etmiş, Bülbülə qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

## İstinadlar
Serbiya prezidenti

**Serbiya prezidenti** (/*[[Romanizasiya|Rom]]: Predsednik Srbije*) rəsmi olaraq **Respublika prezidenti** kimi adlandırılan Serbiyanın dövlət başçısıdır.

Hal-hazırkı prezident 2 aprel 2017-ci ildə seçilmiş və 31 may 2017-ci ildə vəzifə səlahiyyətlərinin icrasına başlamış olan Aleksandr Vuçiçdir.

## Vəzifə və səlahiyyətləri
O, təntənəli mövqeyi malikdir və bu mövqe ona Serbiya Konstitusiyasının 112-ci maddəsinin 5-ci bölməsində göstərilmişdir. Həmin bölməyə əsasən Serbiya prezidentinin vəzifə və səlahiyyətləri aşağıdakılardan ibarətdir:

* Serbiyanın daxildə və xaricdə ən yüksək vəzifəli nümayəndəsi olmaq;
* Konstitusiyaya müvafiq olaraq qanuni qüvvəyə malik olan fərmanlar verə bilər;
* Serbiya parlamentinə Serbiya Baş naziri vəzifəsi üçün şəxs və ya şəxslər tövsiyə edir;
* Konstitusiyaya müvafiq olaraq Milli Məclisin deputatlarına təkliflər vermək;
* Serbiya hökumətinin təklifi əsasında Serbiyanın müxtəlif ölkələrdəki səfirlərini müvafiq fərman əsasında vəzifəyə təyin və vəzifədən azad etmək;
* Xarici diplomatik nümayəndələrdən etimadnamələrinin qəbul edilməsi və geriyə qaytarılması;
* Amnistiya elan etmək və fəxri təltiflərin verilməsi;
* Konstitusiya ilə nəzərdə tutulmuş olan digər işlərə rəhbərlik etmək.

## Vəzifə başına gəldikləri zaman içdikləri and
Prezident vəzifəsinə başladıqları zaman Milli Məclisdə aşağıdakı andı oxuyurlar:

"Mən , Kosovo və Metoxiya da daxil olmaq şərti ilə Serbiya Respublikasının ərazisinin suverenliyinin və bütövlüyünün müdafiəsi üçün bütün səy və bacarıqlarımı göstərəcəyimə, insanların və azlıqların hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin təmin edilməsinə, konstitusiya və qanunların müdafiə edilməsinə və onlara riayət edilməsinə, Serbiya Respublikası vətəndaşlarının sülh və rifahının müdafiə edilməsinin təmin edilməsinə və bütün vəzifələrimi şüurlu bir formada və məsuliyyətlə yerinə yetirəcəyimə dair and içirəm.

## Serbiya Respublikası Prezidentinin səlahiyyət müddəti
Prezidentin səlahiyyət müddəti beş ildir. Prezidentin səlahiyyətləri Milli Məclisin qarşısında and içməsindən sonra başlayır. Respublika Prezidentinin səlahiyyət müddəti müharibə və ya fövqəladə hallar dövründə uzadılır. Fövqəladə hallar zamanı bu dövr başa çatdıqdan sonra, müharibə dövründə isə müharibənin başa çatmasından sonrakı üç aylıq müddətin sonunda başa çatır. Heç kim iki dəfə prezident seçilə bilməz. Prezidentin səlahiyyət müddəti onun seçildiyi müddətin başa çatması, istefaya getməsi və ya vəzifəsindən kənarlaşdırılması ilə başa çatır. Prezident istefa ərizəsini Serbiya Milli Məclisinin sədrinə təqdim edir.

## Köməkçi komanda
Prezidentin müşavirləri Prezidentin ehtiyaclarından əlavə Prezidentin hökumət və parlamentlə münasibətlərində, habelə digər ixtisaslaşdırılmış vəzifələr üçün analitik, məsləhət və digər əlaqədar vəzifələri yerinə yetirirlər.

## Yaşayan keçmiş prezidentlər

## İstinadlar
Tomislav Nikoliç

**Tomislav Nikoliç** (; ) Serb siyasətçisidir. O, 2012-ci il may ayının 31-dən 2017-ci ilə qədər Serbiya prezidenti olmuşdur.

O, siyasətə Xalq Radikal Partiyasının vitse-prezidenti kimi daxil olmuşdur. O, 1998-1999-cu illər arasında Serbiya Baş nazirinin müavini vəzifəsində işləmişdir.

2004-cü il iyun ayının 13-də Serbiyada keçirilmiş olan prezident seçkilərinin birinci turunda o, 30,61 faiz səs əldə edərək qalib gəlmişdir. 27 iyun 2004-cü ildə keçirilmiş olan seçkilərin ikinci turunda isə Boris Tadiçə qarşı mübarizə aparmışdır. O, bu mərhələdə 46,03 səs əldə edə bilsə də, lakin rəqibi olan Boris Tadiç 53,97 səs yığaraq onu məğlubiyyətə düçar edə bilmişdir.

O, 2008-ci il yanvar ayının 20-də keçirilmiş olan Serbiya prezident seçkilərinin birinci turunda səslərin 39 faizini yığaraq qalib gəlmişdir. Seçkilərdə 50 faizdən çox səs yığan namizəd olmadığı üçün o, fevral ayının 3-də keçirilmiş olan seçkilərin ikinci turunda Serbiyanın o dövrdəki prezidenti Boris Tadiçlə yenidən yarışmışdır. Bu turda isə o, seçicilərin səslərinin 47%-ini yığa bilsə də, rəqibi Boris Tadiç isə 51%-lik səslə seçkilərdə qalib gəlmiş və yenidən prezident seçilmişdir.

2012-ci il may ayının 6-da Serbiyada keçirilmiş olan növbəti prezident seçkilərinin birinci turunda o, 25 faiz səs əldə edərək o dövrdəki Serbiya prezidenti Boris Tadiçdən sonra ikinci olmuşdur. O, 2012-ci il may ayının 20-də keçirilmiş olan prezident seçkilərinin ikinci turunda isə yenidən Boris Tadiçə qarşı mübarizə aparmışdır. O bu mərhələdə, 49,54 faiz səslə 47,31 faiz səs əldə edən rəqibi Boris Tadiçi məğlubiyyətə düçar edərək Serbiyanın IV prezidenti seçilmişdir.

## İstinadlar
Məlikçobanlı bələdiyyəsi (Şamaxı)

**Məlikçobanlı bələdiyyəsi** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunda bələdiyyə.

## Tarixi
1999-cu ildə yaradılmışdır.

Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin birləşməsi yolu ilə yeni bələdiyyələrin yaradılması haqqında Azərbaycan Respublikasının 25 noyabr 2024-cü il tarixli Qanunu ilə Çarhan və Məlikçobanlı bələdiyyələrinin əhatə etdiyi Adnalı, Çarhan, Məlikçobanlı, Nüydi və Sabirli kəndlərində Çarhan bələdiyyəsi bələdiyyələrin birləşməsi yolu ilə yenidən yaradılmışdır.

25 noyabr 2024-cü ildə Məlikçobanlı bələdiyyəsi ləğv edilmiş, Çarhan bələdiyyəsinə birləşdirilmişdir.

## Tərkibi

## Mənbə
* 

## İstinadlar
Bakı Şəhər Dumasına seçkilər (1878)

**Bakı Şəhər Dumasına seçkilər** — yuli təqvimi ilə 1877-ci ilin dekabr ayında Bakı Şəhər Dumasına keçirilən seçkilər.

## Zəmin
Çar hökumətinin şəhərlər haqqındakı 1870-ci il 16 iyun tarixli qərarı Bakıda 8 il sonra, həm də yarımçıq surətdə tətbiq edilmişdi.

Şəhər dumasının icraiyyə orqanı şəhər başçısının (və yaxud şəhər qolovasının) başçılıq etdiyi şəhər idarəsi (və yaxud şəhər upravası) idi. Şəhər başçısı, idarə üzvləri və katibi də iki qat seçki ilə seçilir və qubernator tərəfindən təsdiq edilirdi. Şəhər idarəsi adətən 3–4 nəfərdən ibarət olurdu. Onun tərkibinə hər millətdən bir nümayəndə seçilirdi.

## Seçki sistemi
Bakı Şəhər Dumasının üzvləri xüsusi seçki iclaslarında 4 il müddətinə seçilirdilər. Duma üzvlüyünə ancaq daşınmaz əmlakı olan və ya qiyməti 1500 manatdan az olmamaq şərti ilə, ticarət və ya sənaye müəssisələrinə malik olan, 25 yaşından yuxarı şəxslər seçilə bilərdilər. Fəhlələr, pedaqoqlar, müəllimlər, kiçik xidmətçilərin vergi vermək üçün mənzilləri olmasa seçki hüququndan yararlana bilmirdilər. Həmçinin, qadınlar da seçki hüququndan məhrum idilər. Seçki hüququnun məhdudluğu nəticəsində duma seçkilərində əhalinin ancaq 2–3%-i iştirak edə bilirdi.

Bakı Şəhər Dumasında azərbaycanlıların sayı üzvlərin ümumi sayının yarısından çox olmamalı idi.

Səsvermə hər bir namizəd üçün ayrılıqda keçirilirdi. Seçki qutuları yarısı ağ və yarısı qara olmaqla iki hissəyə bölünmüşdü. Hər seçiciyə bir şar verilir və namizədin xeyrinə səs vermək istəyənin şarı sağ tərəfdəki ağ qutuya, əleyhinə səs vermək istəyənin isə qara tərəfə salması tələb olunurdu. Ziyalıların üzv seçilməsi isə daha çətin idi. Belə ki, onlar seçilmək hüququnu qazanmaq üçün başçısı ölmüş imkanlı ailələrindən birinə qəyyum təyin edilməli idilər. Bu halda onlar dumaya seçilmə hüququ qazanırdılar.

## Nəticələr
Bakı Şəhər Dumasına 72 nəfər üzv seçilmişdir. Onlardan 36-sı müsəlman idi. O dövrdə yerli duma üzvlərinə "qlasnı" deyilirdi. Qlasnı seçilənlər:

## İstinadlar
Qrifice

**Qrifice** (almanca:Grifenberg) — Pomeraniyada, Polşanın şimal-qərbində, 16.600 əhalisi olan tarixi bir şəhərdir (2017).
Şəhər-kənd kommunası statusunu almışdır. 
Əhalisinin sayı 16 933 nəfərdən ibarətdir (2013-cü ilə qədər). 
Şəhər Baltik dənizi sahillərindən  təxminən 22 km məsafədə yerləşir.

## Tarixi
Bölgə ilk Polşa hökmdarı I Meşkonun dövründə və onun varisi I Cəsur Boleslavın hakimiyyətinin əvvəlində Polşanın tərkibində idi.
1005-ci ildə bütpərəstlərin üsyanı zamanı Pomeraniyanın çox hissəsi dağıldı, lakin 1100-cü illərin əvvəllərində Polşa kralı tərəfindən yenidən fəth edildi.

## Qalereya

9.Brama Kamienna.Gryfice8.jpg
Gryfice deptak ruta.jpg
Budynki przy ul. Kościelnej w Gryficach.JPG
Gryfice (Powiat Gryficki), z (2011-08-05) by Klugschnacker in Wikipedia.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

https://gryfice.eu/
Minneapolis İctimai Kitabxanası

**Minneapolis Xalq Kitabxanası** — ABŞ-də, Minnesota sakinlərinə xidmət edən kitabxana sistemi.

## Tarixi
Kitabxana 1885-ci ildə Minneapolis Kitabxana Şurasının açılışından sonra yaranıb.

2008-ci ildə kitabxana Hennepin Şəhər kitabxanası ilə birləşdirildi. Birləşmə zamanı kitabxanaya Minneapolis Mərkəzi kitabxanası və 14 filial kitabxanaları daxil idi. Onun kolleksiyası 3,1 milyona yaxın idi ki, onlardan 2,2 milyonu mərkəzi kitabxanada yerləşirdi.

## Mərkəzi kitabxanası

Minneapolisdə 3 mərkəzi kitabxana tikilib, hər biri sonuncunu daha böyük və müasir bina ilə əvəz edib. Birincisi 1889-cu ildə, ikincisi 1961-ci ildə, üçüncü və indiki binası isə 2006-cı ildə açılmışdır.

7 noyabr 2000-ci ildə Minneapolis seçiciləri yeni Mərkəzi Kitabxana binasının maliyyələşdirilməsi də daxil olmaqla, kitabxana xidmətlərinin yaxşılaşdırılması üçün 140 milyon dollarlıq paketi təsdiq etdilər. Bina Minneapolis Memarlıq idarəsi tərəfindən layihələşdirildikdən sonra 20 may 2006-cı ildə ictimaiyyətə açılıb.

## İcma kitabxanaları
Minneapolis Xalq Kitabxanasının ilk iki filialı 1890-cı ildə açıldı, hər biri Minneapolisin şimal və cənub tərəflərində yerləşirdi.

* East Leyk İcma Kitabxanası, 1976-cı ildə tikilmiş, 2007-ci ildə təmir edilmişdir
* Franklin Xalq Kitabxanası, 1914-cü ildə tikilmiş, 2005-ci ildə təmir edilmişdir.
* Hosmer İcma Kitabxanası, 1916-cı ildə tikilmiş, 1997-ci ildə təmir edilmişdir
* Linden Hills İcma Kitabxanası, 1931-ci ildə tikilmiş, 2002-ci ildə təmir edilmişdir
* Nokomis İcma Kitabxanası, 1968-ci ildə tikilmiş, 2009–2011-ci illərdə təmir edilmişdir
* Şimal Regional İcma Kitabxanası, 1971-ci ildə tikilmiş, 2007-ci ildə təmir edilmişdir.
* Şimal-Şərq Kitabxanası, 1973-cü ildə tikilmiş, 2011-ci ildə təmirdən sonra yenidən açılmışdır.
* Pierr Bottini İcma Kitabxanası, 2003-cü ildə açılmışdır
* Ruzvelt İcma Kitabxanası, 1927-ci ildə tikilmiş, 2013-cü ildə təmir edilmiş və genişləndirilmişdir.
* Cənub-Şərqi İcma Kitabxanası, 1963-cü ildə tikilmişdir
* Sumner İcma Kitabxanası, 1915-ci ildə tikilmiş, 2005-ci ildə təmir edilmişdir
* Vaşburn İcma Kitabxanası, 1970-ci ildə tikilmiş, 1992-ci ildə genişləndirilmiş, 2014-cü ildə təmir edilmişdir
* Vebber İcma Kitabxanası, 1980-ci ildə tikilib, 2017-ci ilin mayında yeni binada açılıb

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Minneapolis Public Library (Archive)
* Minneapolis Planetarium
* America's Most Literate Cities
* Pelli Clarke Pelli Architects web site
* Architectural Alliance web site
Milya südləyəni

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

Bu gül 1821-ci ildə Fransanın Reünyon adasının qubernatoru baron Pyer Bernar Miliusun şərəfinə adlandırılmışdır. Bəzi otaq gülçülüyü həvəskarları arasında bu bitkiyə "tikan tacı" adı ilə də rast gəlinir.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Marqarita Arellanes Servantes

**Marqarita Arellanes Servantes** — Monterreydə anadan olmuş meksikalı siyasətçi, Milli Fəaliyyət Partiyasının üzvü.

## Fəaliyyəti
2012-ci ildə Monterreydə keçirilən bələdiyyə seçkilərində qalib gəldi və Monterrey bələdiyyəsinin ilk qadın prezidenti oldu.
Arellanes üç illik müddətə seçildi, lakin 2015-ci il qubernator seçkilərində partiyasının PAN namizədi kimi namizədliyini irəli sürmək üçün 2014-cü ilin dekabrında vəzifəsini tərk etdi. Arellanes namizəd kimi fəaliyyətə başladıqdan sonra digər partiya liderlərinin dəstəyini qısa zamanda itirdi. Daha sonra namizəd Felipe de Jesus Cantu Rodriguez tərəfindən məğlub oldu. 2015-ci ilin mart ayında o, Monterrey şəhərinin meri vəzifəsini başa vuraraq yenidən vəzifəsinin icrasına başlayıb.

## İstinadlar
Xirokitiya

**Xirokitiya** () — Kiprdə, Larnaka şəhəri yaxınlığında e.ə. VII–IV minilliklərdə mövcud olmuş neolit dövrü yaşayış məntəqəsi..1930-cu illərdə Porfirios Dikayos tərəfindən kəşf edilmişdir. 1998-ci ildən YUNESKO-nun ümumdünya irsi obyektidir. Şəhərin aid olduğu arxeoloji mədəniyyət adanın digər yerlərində və Levantda da geniş yayılmışdır. Əhali əkinçiliklə məşğul olmuş, çiy kərpicdən tikilmiş dairəvi evlərdə yaşayırdı. Qəsəbədə istehkamlar var idi.

## Tədqiqi
Yaşayış yeri 1934-cü ildə aşkar edilmişdir. 1934–1946-cı illərdə ilkin tədqiqatlar aparılmış və daha sonra 1970-ci illərdə tədqiq edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Хирокития
* UNESCO World Heritage Centre entry
* Choirokitia by Cypriot Government
Enqomi

**Enqomi** (Enkomi, ) və ya **Tuzla** () Kipr adasında, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin şərqində kənd.

Son Tunc və Erkən Dəmir dövrlərinin böyük şəhəri olmuş, het, Misir və mixi yazı mənbələrində dəfələrlə xatırlanmış **Alaşiya** kimi tanınan arxeoloji sahə Enqomi ərazisində aşkar edilmişdir.

## Tarixi
E.ə. III minillikdə salınmışdır, çiçəklənmə dövrü e.ə. 1600–1050 illərə təsadüf edir. Yunanıstandan axayların axını şəhərin sürətli inkişafına (e.ə. XV əsrdə Alaşiya adı bütün adaya yayılmışdı) və Enqomidə Mikena mədəniyyətinin əlamətlərinin üstünlüyünə səbəb olmuşdur. Qazıntılar (XX əsrin əvvəllərindən) nəticəsində siklop hörgülü müdafiə divarlarının, çar sarayının (e.ə. XV əsrin sonu – XIII əsrin əvvəlləri) qalıqları aşkar edilmişdir. Döşənmiş küçələr boyu altında nəsli sərdabaların yerləşdiyi çoxotaqlı evlər tikilmişdi. Sənətkar məhəllələrində misəritmə istehsalının çoxsaylı qalıqları, o cümlədən ixrac üçün hazırlanmış mis külçələri tapılmışdır. Təqribən e.ə. 1200 ildə axayların baş vermiş yeni axını zamanı şəhər işğal olunmuşdur. Bərpa edilən sarayın yanında yonulmuş daşdan Apollon məbədi ucaldılmışdı. Təqr. e.ə. 1050 ildə Enqomi "dəniz xalqları"nın hücumları nəticəsində tənəzzülə uğramışdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Schaeffer C.F.A. «Enkomi&nbsp;— Alasia», Paris 1952.
Filiya mədəniyyəti

**Filiya mədəniyyəti** — Kiprdə ən erkən Tunc dövrünə, e.ə. 2500–2000-ci illərə aid arxeoloji mədəniyyət. Adanın şimal hissəsindəki Morfu şəhəri yaxınlığındakı nekropolun şərəfinə adlandırılmışdır.

Bu mədəniyyətə aid 20-yə yaxın yaşayış məskəni aşkar edilmişdir. Onun yaranması Anadoludan miqrantların gəlməsi ilə əlaqələndirilir. Bu dövrdə adada əhalinin sayının artması qeyd olunur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Louise Steel: *Cyprus before History*, London 2004, S. 121—125, ISBN 0-7156-3164-0
Marki-Aloniya

**Marki-Aloniya** — mərkəzi Kiprdə tarixdən əvvəlki dövrə aid yaşayış məskəni. 1990–2000-ci illərdə burada La Troba Universitetindən Devid Frankel və Cennifer Vebb tərəfindən qazıntılar aparılmışdır. Qazıntılar Marki-Aloniyada erkən Tunc dövründən Orta Tunc dövrünə qədər yaşayışın olduğunu göstərmişdir. Bu, dövrün ən geniş qazıntı sahəsidir və Filiya mədəniyyətinin inkişafı üçün dəlillər təqdim edən yaşayış məskənləri arasında ən uzunmüddətli yaşayışa malik olmuş yeganə məntəqədir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* D. Frankel and J.M. Webb, 2006. *Marki Alonia. An Early and Middle Bronze Age Settlement in Cyprus. Excavations 1995–2000*.  Studies in Mediterranean Archaeology CXXIII:2. Sävedalen.
* D. Frankel and J.M. Webb, 2006. Neighbours. Negotiating space in a prehistoric village. *Antiquity*.80:287–302.
* A. Bernarad Kanpp: *The Archaeology of Cyprus, From the Earliest Prehistory through the Bronze Age*, Cambridge, New York, Melbourne, Madrid Cape Town, Singapore, São Paulo, Dehli, Mexico City 2013, , p.&nbsp;281-284
Alaşiya

**Alaşiya**,**** həmçinin **Alasiya** ( *Alašiya* [a-la-ši-ia];  *ẢLṮY*; Linear B: 𐀀𐀨𐀯𐀍 *Alasios* [a-ra-si-jo]) və ya **Alaşiya padşahlığı** — Orta və Son Tunc dövrlərində mövcud olmuş, Şərqi Aralıq dənizində bir yerdə yerləşən dövlət. Bu, qədim Misir və qədim Yaxın Şərqin digər dövlətləri üçün əsas məhsul, xüsusilə də mis mənbəyi idi. Bir sıra sağ qalmış mətnlərdə buranın adı xatırlanır və hazırda Kipr adasının qədim adı olduğu düşünülür. Bunu Alaşiyadan başqa hökmdarlara göndərilən gil lövhələrin Təl-Əviv Universitetində apardığı elmi təhlillər də təsdiqləmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* **Armstrong, K. M.** 2003 Settlement Hierarchy and The Location of Alashiya on Cyprus. Unpublished MA dissertation, University of Cincinnati.
* **Knapp, A. B.** ed. 1996 Near Eastern and Aegean Texts from the Third to the First Millennia BC. (Translations of all 122 Bronze Age and early Iron Age texts referring to «Alashiya»). ISBN 0-9651704-2-X
* **Knapp, A. B.** 1997 The Archaeology of Late Bronze Age Cypriot Society. ISBN 0-85261-573-6
* **Goren, Y.** 1993 et al. The Location of Alashiya Petrographic analysis of the tablets. American Journal of Archaeology 107:233-255
Naharin

**Naharin** (*nhrn*) — Yeni Misir padşahlığının XVIII sülaləsi dövründə Mitanni dövlətini təsvir etmək üçün istifadə edilən qədim Misir termini idi. XVIII sülalə I Tutmos, III Tutmos və II Amenhotep dövründən Levanta nəzarət etmək üçün Mitanni dövləti ilə münaqişədə idi. II Amenhotepin oğlu IV Tutmos nəticədə Mitanni ilə sülh bağlayacaqdı. Bundan sonra Misir və Naharin (Mitanni) arasında münasibətlər Amarna arxivinin yazışmalarına əsasən çoxlu diplomatik hədiyyələr verilməsi ilə sülh yolu ilə davam etmişdir. Firon III Tutmosun hərbi salnaməsində Naharinə açıq şəkildə istinad edilir. III Tutmosun 33-cü ilində qeyd edilmişdir:

: Əlahəzrət şəhərləri tutmaq və düşmən Naharinin yaşayış məntəqələrini viran qoymaq üçün şimala getmişdir.

İlkin olaraq e.ə. XV əsrdə Karnak məbəd kompleksində ucaldılmış və indi İstanbulda saxlanılan obeliskin iki üzündəki yazılarda da III Tutmosun Misirin sərhədlərini Naharinə (Mitanni) qədər genişləndirməsi və yürüş etməsi qeyd olunur.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat

* J. H. Breasted, *Ancient Records of Egypt*, Part Two, Chicago 1906
Haniqalbat padşahı

**Haniqalbat padşahı** () və ya **Haniqalbat ölkəsinin padşahı** (*šar māt Ḫanigalbat*) — Orta Assuriya padşahı I Salmaneser tərəfindən fəth edildikdən sonra Haniqalbat kimi tanınan Mitanni dövlətinin ərazisində Assuriya vassal hökmdar titulu. Haniqalbat padşahları Assuriya hökmdar ailəsinin üzvləri idilər və həmçinin baş vəzir (*sukallu rabi'u*) tituluna sahib idilər.

## İstinadlar
Orta Assuriya imperiyası

**Orta Assuriya imperiyası** — Assuriya tarixinin e.ə. 1365-ci ildə I Assur-uballitin hakimiyyətə gəlməsindən e.ə. 912 ci ild əAssur-danın vəfat etməsinə qədərki dövrü əhatə edən üçüncü mərhələsi. Assuriya padşahlarının e.ə. XXV əsrdə mövcud olmasına və e.ə. XXI əsrdən etibarən Assuriya Anadoluda ticarət koloniyalarına nəzarət etməsinə  baxmayaraq, Orta Assuriya imperiyası Assuriyanın bir imperiya olaraq ilk həqiqi yüksəliş dövrü idi. Cənubi Mesopotamiyada iqtisadi və hərbi təsirə malik idi və eramızdan əvvəl XIX əsrin sonlarından etibarən bəzən Qədim Assuriya imperiyası adlandırılan "Şəmsi-Ədəd imperiyası"nın tərkib hissəsi olmuşdur. İmperiya ardıcıl genişlənmə və tənəzzül dövrlərini yaşamışdır, lakin bütün dövr ərzində Mesopotamiyanın və çox vaxt bütün Qərbi Asiyanın dominant gücü olaraq qalmışdır.

## İstinadlar
Amarna arxivi

**Amarna arxivi** — Yeni padşahlıq dövründə Qədim Misir hökuməti ilə onun Şərqi Aralıq dənizindəki nümayəndələri (Kənan və Amurru), eləcə də regionlardakı digər güclü dövlətlərin (Babilistan, Hatti, Mitanni, Assuriya) padşahları arasında gil lövhələr üzərində qeyd olunmuş və əsasən diplomatik xarakter daşıyan yazışmalar toplusu.

Yazışmalar Amarnada (Qədim Axetatonun indiki adı, Yuxarı Misirdə firon Exnatonun əsasını qoyduğu paytaxt) aşkar edilmişdir. Amarna yazısı Misirologiyada qeyri-adidir, çünki yazı sistemində Akkad mixi yazısı üstünlük təşkil edir və bu, Qədim Misirdən daha çox Qədim Mesopotamiya üçün xarakterikdir. Bu günə qədər 382 tablet məlumdur.

## İstinadlar