Əli Şamil

**Əli Şamil** (*Əli Hüseyn oğlu Şamilov*; ) — Azərbaycan alimi, folklorşünası, publisisti. AMEA Folklor İnstitutunda xarici ölkələrlə əlaqələr bölməsinin rəhbəri.

## Həyatı
Əli Şamil 1948-ci il iyun ayının 5-də Ermənistan SSR-in Basarkeçər rayonunun İnəkdağı kəndində anadan olub. Ailəsi Azərbaycan SSR-in Şamxor (indiki Şəmkir) rayonunun Qapanlı kəndində yaşadığından 1954–57-ci illərdə oradakı yeddi illik məktəbdə, 1957–62-ci illərdə İnəkdağ kənd səkkiz illik məktəbdə, 1962–1963-cü illərdə Böyük Məzrə kənd orta məktəbinin doqquzuncu sinfində, 1963–1965-ci illərdə Zod kənd orta məktəbində oxuyub.

1965–1973-cü illərdə Sumqayıt şəhərindəki zavodlarda fəhlə işləmişdir. 1968–1973-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsində əyani oxumuşdur. Tələbə elmi konfranslarında fəal iştirak etmiş və Fakültə Tələbə Elmi Cəmiyyətinin sədri, universitet Tələbə Elmi Cəmiyyəti sədrinin müavini seçilmişdir. 1973-cü ildə təyinatla Naxçıvan MSSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin, Naxçıvan MSSR Nazirlər Sovetinin və Sov. İKP Naxçıvan Vilayət Komitəsinin orqanı olan "Şərq qapısı" qəzetində işləməyə göndərilmişdir.

1973-cü ilin dekabrında jurnalistika fakültəsinin məzunu Əzizə Ağaəli qızı Şamilova (Hüseyinova) ilə ailə qurub.

## Fəaliyyəti

### Siyasi
Tələbəlik illərində gizli dərnəklərin üzvü olmuşdur. Vərəqələr, şəkillər payladığıma görə Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin əməkdaşları tərəfindən sorğu-suala tutulmuşdur. Xalq hərəkatının fəallarından olmuşdur. 1988-ci ildə Naxçıvandakı gizli təşkilatların birləşdirilməsi və marağa görə klubların yaradılmasında fəal iştirak etmiş, AXC Naxçıvan Vilayət Təşkilatı məclisinin və idarə heyətinin üzvü seçilmişdir.

1992-ci ildə yerli hakimiyyətə müxalif mövqe tutduğu üçün "vəzifəsi ixtisara düşdüyünə görə" saxta bir əmrlə işdən azad edilib.

1993-cü ildə Bakıya köçmək zorunda qalıb. Bakıda təhsil alan Kırım tatarlarına, Axıska türklərinə, Qaqauzlara, Uyğurlara maddi və mənəvi dayaq göstərib.

2004-cü ildə Azərbaycan Ensiklopediyası Nəşriyyat Poliqrafiya Birliyinin direktoru pofessor İsmayıl Vəliyev işdən azad olunanda onu da ensiklopediyadan uzaqlaşdırıblar.

### Jurnalistlik
Məqalələri Basarkeçər rayonundakı "Bolluq uğrunda" qəzetində, sonra "Azərbaycan gəncləri", "Azərbaycan müəllimi", "Sovet kəndi", "İnşaatçı", "Jurnalist", eləcə də Zaqatala, Astara, Qusar rayonlarının qəzetlərində çap olunub.

"Şərq qapısı" (Sovet Naxçıvanı) qəzetində redaksiyanın tapşırığı ilə məqalələr yazmaqla yanaşı, işlədiyi qəzet üçün hərbi vətənpərvərlik mövzusunda, tarixi mövzularda, SSRİ-nin müttəfiq və muxtar respublikaları haqqında və başqa mövzularda səhifələr hazırlamaqla yanaşı, SSRİ-dəki Muxtar Respublika və Muxtar Vilayətlərlə birbaşa əlaqə yaratmaq və Naxçıvanı tanıtmaq və təbliğ etmək məqsədilə orada nəşr edilən qəzetlərlə səhifə mübadiləsi təşkil etmişdir. "Sovet Naxçıvanı" qəzetində hazırladığı "Elimizin söz boxçası" səhifəsi böyük oxucu marağı qazanmaqla yanaşı, muxtar respublikada folklor nümunələrinin toplanmasına diqqəti artırıb və rayon qəzetləri də xalqdan toplanmış folklor nümunələri nəşr etməyə başlayıb.

Naxçıvan Vilayət Həmkarlar İttifaqları Şurasının orqanı "Ağrıdağ" qəzetinin, AXC Naxçıvan Vilayət Təşkilatının orqanı "Varlıq" və "Günay" qəzetlərinin təşkilatçılarından olmuş, 1990–1993-cü illərdə "Azadlıq" qəzetinin Naxçıvan bölgə müxbiri işləmişdir.

1995–2007-ci illərdə Azərbaycan radiosunda "Qonaq eldən gələr", 2010–2013-cü illərdə TRT-nin Türkiyənin səsində "Türk dünyasının məşhurları" verlişini hazırlamışdır.

### Elmi
1993-cü ildə Bakıya köçərək Azərbaycan Ensiklopediyasında "Uşaq ensiklopediyası" qrupuna ("Uşaq ensiklopediyası"nın üçüncü cildi 1999-cu ildə nəşr olunub) və "Türk dünyasının məşhurları" qrupuna rəhbərlik etmişdir. "Türk dünyasının məşhurları" sözlüyünü (Ədalət Tahirzadə ilə birlikdə) çap etdirmişdir.

1998-ci ildən Azərbaycan Milli Elmər Akademiyasının Folklor İnstitutunda ilmi işçi, 2007-ci ildən xarici ölkələrlə əlaqələr qrupunun rəhbəri işləmişdir. Təşəbbüsü ilə Folklor İnstitutunda "Ortaq türk keçmişindən ortaq türk gələcəyinə" Beynəlxalq Folklor Konfransının, eləcə də 17–18 oktyabr 2009-cu ildə Türkiyənin Bolu şəhərində Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu Halk Kültürünü Araştırma ve Uygulama Merkezi (BAMER), Azərbaycan Respublikası Milli Elimlər Akademiyası Folklor İnstitutu, Özbəkistan Respublikası Fənlər Akademiyası Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun birgə keçirdiyi I. Uluslararası Köroğlu, Bolu Tarih və Kültürü simpoziumunun, 1–3 Aralık 2011-ci ildə Quzey Kıbrıs Türk Cümhuriyyətinin Qazimağosa şəhərində AMEA Folklor İnstitutu ilə Doğu Akteniz Universitetinin təşkil etdiyi beynəlxalq sempozyumun, 18–21 aprel 2012-ci ildə AMEA Folklor İnstitutu, İ. Cavaxişvili adına Tbilisi Dövlət Universiteti, Türkiyənin Ərdahan Universiteti, Qafqaz Universitetlər Birliyi, Türk Dünyası Mühəndislər və Memarlar Birliyi və Valeh Hacılar Uluslararası Elmi-Mədəni Tədqiqat Fondu ilə birgə Gürcüstanın paytaxtı Tbilisi şəhərində keçirilən "Qafqaz xalqlarının folkloru və linqvokulturologiyası" adlı Beynəlxalq Elmi simpoziumu keçirilmişdir.

2007-ci ildən AMEA Folklor İstitutunda xarici ölkələrlə əlaqələr bölməsinə rəhbərlik edir.

## Əsərləri

20 ölkədə 100 yaxın məruzə etmiş və 200-də çox məqaləsi çap olunmuşdur. Məqalələrində Əli Şamilov, Ş. Əli, Ə. Hüseyinoğlu, Əli Hüseyinoğlu, Əli Şamiloğlu, Ə. Göyçəli, Ə. Qarapapaq, Əli Şamil, Əli Şamil Hüseyinoğlu və b. imzalardan istifadə etmişdir.

İndiyədək 24 müəllif kitabı, 15 tərtib kitabın müəllifidir. 35 redaktə etdiyi kitab nəşr edilib. Azərbaycanda və dünyanın 17 ölkəsində çap olunan elmi məqalələrinin sayı 522, Azərbaycanda və respublikamızdan kənarda çap olunan məqalələrinin sayı 800-dən çoxdur. Haqqında iki kitab ("Türk dünyasının Əli Şamil xocası" (2023) və "Turan sevdalısı" (2023) onlarla məqalə nəşr edilmişdir. Naxçıvan və Azərbaycan televizyasında və radiosunda 483 verlişi efirə getmişdir ki, bunun da 208-i TRT Azərbaycan İçtimai Radiosunun birgə hazırladığı "Qorqud Ata" proqramındakı "Türk Dünyasının məşhurları" rubrikası ilə efirdə səsləndiriləndir.

### Kitabları
* Türk xalqlarının tanınmış adamları (Ensiklopedik məlumat kitabı. Sözlük. Layihə. Ədalət Tahirzadə ilə birgə) “Azərbaycan Ensiklopediyası “ NPB, Bakı, 1998, 84 səh.

* Tanıdığım insanlar. I kitab / Şamil Ə. – Bakı: "Sumqayıt" nəşriyyatı, 2000. − 156 s.

*academBurulğandan çıxmaq mümkündürmü / Şamil Ə. – Bakı: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Nəşriyyatı, 2001. − 152 s.
* Dastanlaşmış ömürlər / Şamil Ə. – Bakı: "Səda" nəşriyyatı, 2001. − 96 s.
* Quzey Kıbrıs / Şamil Ə. – Bakı: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Nəşriyyatı, 2001. − 152 s.
* Aşıq İsgəndər Ağbabalı / Şamil Ə., Şamil Əzizə. – Bakı: "Səda" nəşriyyatı, 2006. − 104 s.
* Uyğur, qaqauz, Quzey Qafqaz türklərinin folkloru və ədəbiyyatı / Şamil Ə. – Bakı: "Nurlan" nəşriyyatı, 2011. − 412 s.
* Axısqalı Xəstə Hasan. (Şeirləri və şeirlərinin yaranması haqqında söhbətlər) / Şamil Ə. – Bakı: "Elm və təhsil" nəşriyyatı, 2012. − 248 s.
* Aşıq İsgəndər Ağbabalı. (Xatirə, məqalə, məktub və sənədlərin işığında) / Şamil Ə., Şamil Əzizə. – Bakı: "Elm və təhsil" nəşriyyatı, 2012. − 148 s.
* Qırım sevgisi / Şamil Ə. – Simferopol: QCİ "Qırım devoquvped neşir" nəşriyyatı, 2012. − 200 s.
* Axısqalı Xəstə Hasan. (Şeirləri və şeirlərinin yaranması haqqında söhbətlər) / Şamil Ə. – Almatı: "Elm və təhsil" nəşriyyatı, 2013. − 272 s.
* Türkçülüyün qurbanları (Qazaxıstan) / Şamil Ə. – Bakı: "Elm və təhsil" nəşriyyatı, 2013. − 164 s.
* Colan türkmanları (folklor və etnoqrafiya örnəkləri) / Şamil Ə. – Bakı: "Elm və təhsil" nəşriyyatı, 2014. – 142 s.
* Colan Türkmanları (folklor və etnoqrafiya örnəkləri) / Şamil Ə.; hazırlayan M. Herisçiyan, redaktə və ətək yazıları H. Umudoğlu. − Təbriz: "Dənizçin" nəşriyyatı, 1395 (2016). – 144 s.
* İrfani ləqəbli aşıqlar və Urfani havaları, Bakı, elektron kitab.
* Çıldırlı Aşıq İrfani (Şeirləri, haqqındakı dastan rəvayətlər)/ Şamil Ə. − Bakı: "Elm və təhsil" nəşriyyatı, 2016. − 248 s.
* Colan Türkmanları (folklor və etnoqrafiya örnəkləri) / Şamil Ə., təkrarnəşr, hazırlayan M. Herisçiyan, redaktə və ətək yazıları H. Umudoğlu. − Təbriz: "Dənizçin" nəşriyyatı. 1397 (2018). − 144 s.
* Dissident sorağında / Şamil Ə., Şamil Əzizə. − Bakı: "Elm və təhsil" nəşriyyatı, 2018. − 204 s.
* В поисках диссидентов / Шамиль А., Шамиль Азиза. − Баку: Издательство "Elm və təhsil", 2018. − 156 с.
* s Biobiblioqrafik göstərici. Bakı, "Elm və təhsil", 2019, 172 səh.
* Qaşqaylar və onların folkloru. Bakı, "Elm və təhsil" nəşriyyatı, 2020, −232 səh.
* Albaniya və Azərbaycandakı Albanlar. Bakı, "Köhlən" nəşriyyatı, 2021, 276 səh.
* Parçalanmış Türküstanı gəzərkən. /Əli Şamil // Bakı: "Elm və təhsil", 2021. − 380 s.
* Yol qeydlərim (Quzey Qafqaz, Kırım, Qaqauz Yeri və Güney Koreya), Bakı: 2021, 380 s.
* Yol dəftərimdən: Quzey Qafqaz, Ukrayna, Moldova və Güney Koreya, Bakı, "Köhlən" nəşriyyatı, 2022, 326 səh.

## Haqqında yazılmış kitablar
* Biobibloqrafiya. − Bakı: “Elm və təhsil” nəşriyyatı, 2019. − 176 s.
* Türk dünyasının Əli Şamil xocası (xatirələr) (Tərtib edən və redaktoru Nazir Əhmədli). −Bakı: “Köhlən” nəşriyyatı. −476 s.
* Turan sevdalısı (Tərtib edən: Almaz Həsənova). – Bakı: “Azərnəşr”, −256 s.

### Hekayələri
* Əbədi. "Araz" almanaxı, "Yazıçı" nəıriyyatı, Bakı, 1984, səh. 
* Tikan. "Araz" almanaxı, "Yazıçı" nəıriyyatı, Bakı, 1985, səh. 
* Körpü. "Araz" almanaxı, "Yazıçı" nəıriyyatı, Bakı, 1987, səh.
* Dan yeri ağaranda (sənədli hekayə), "Sovet Naxçıvanı" qəzeti, 1986, 28 may, sayı, 125(14466), səh. 4.

### Məqalələri
* Türk xalqlarının tanınmış adamları (Ensiklopedik məlumat kitabı. Sözlük. Layihə. Ədalət Tahirzadə ilə birgə) “Azərbaycan Ensiklopediyası “ NPB, Bakı, 1998, 84 səh.
* Tanıdığım insanlar. Birinci kitab, “Sumqayıt” nəşriyyatı, Bakı, 2000, 156 səh.
* Sattarxan: hayatı, mezarı ve ona ilgimiz. Türk dünyası "Tarih" (İstanbul) dergisi, 1998, Kasım, sayı 143, seh.40–46.
* Əli Kamalinin toplayıcılıq və araşdırıcılıq fəaliyyəti.  Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatına dair tədqiqlər. IX kitab], Bakı, 2000, s. 220–226.
* İstanbul darülfünunun məzunu — Əmin Abid. "Filoloji araşdırmalar". XV kitab, Bakı, 2001, səh.70–82.
* Dastanlaşmış ömürlər. “Səda” nəşriyyatı, Bakı, 2001, 96 səh.
* Türk edebiyatı araştırmaçısı Emin Abid. "Türk dünyası" (Dil ve edebiyyat dergisi) (Ankara), 2002, güz, sayı 14, seh.253–265.
* Quzey Kıbrıs. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Nəşriy¬yatı, Bakı, 2001, 152 səh.
* Burulğandan çıxmaq mümkündürmü. Azərbaycan Milli En¬siklopediyası Nəşriyyatı, Bakı, 2001,152 səh.
* Azerbaycan və Azerbaycanlılar meselesi. "Yüz yılda türk dünyası jeopolitiyi" toplusu, (Müzeffer Özdağa ermağan. Derleyen Prof.Dr.Ü.Özdağ, Dr. Y. Kalafat, M. SƏH. Erol). Avrasiya strateji araştırmalar yayınları. Ankara, 2003, sayı 21, cild IV, seh.139–146
* Colan Türklerinin kaderi. "Yüz yılda türk dünyası jeopolitiyi" toplusu, (Müzeffer Özdağa ermağan. Derleyen Prof. Dr. Ü. Özdağ, Dr. Y. Kalafat, M. SƏH. Erol). Avrasiya strateji araşdırmalar yayınları, Ankara, 2003, sayı 21, cild IV, seh.183–192.
* Teatr İnstitutunun dissident məzunları (Əzizə Şamillə birlikdə). "Mədəniyyət dünyası" toplusu (Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti), 2003, IV cild, səh.176–187.
* Aşıq İsgəndər Ağbabalı. (Əzizə Şamillə birgə). “Səda” nəş¬riyyatı, Bakı, 2006, 104 səh.
* Halit Said: ömrünü ortak türk kültürüne adaylayan adam. "Yom"(Türk dünyası mədəniyyət dergisi-rüblük), 2007, sayı 6, səh. 60–74.
* Qarabaşlardan (Şumer) Qarapapaqlaradək (Türk) ilbaşı bayramı. "Dədə Qorqud" jurnalı, 2009-cu il, sayı 1(30), səh. 98–111.
* Türk halklarının istiklal savaşçısı Halid Seidin iki yönü. (2009) Проблемы лингвистики в роли культурной среды: история и современность. (Материалы Международной научно-практической конференции, посвященной 15-летию кафедры башкирского языка и 75-летию со дня рождения доктора филологических наук, профессора Р. Х. Халиковой. Федеральное Агентство по Образованию Государственное Образовательное учреждение Высшего Профессонального Образования Башкирский Государственный Педагогический Университет им. М. Акмуллы), Уфа, Издаельство БГПУ, cəh.84–100.
* Azerbaycan ve Kırım besteçisi Asan Refatovun Kültürümuzde yeri. Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks, ZfWT Vol 1, No 1 (2009) seh. 83–92 
* Türk Halklarının Birliği İçin Savaşan Bir Bilim Adamı veya Dilci Abdulla Şerifov. Turkish Studies Türkoloji Araştırmaları. seh. 2009-cu il, Volume 4/3 Spring 2009 seh.1160–1173, 
* Azadlıqsevər uyğurlar üçün şəhid şair Lutpulla Mütəllip nümunəsi "525-ci qəzet" 14 sentyabr 2011-ci il, 166(3482), səh.4. 
* Uyğur, Qaqauz, Quzey Qafqaz Türklərinin folkloru və ədəbiyyatı,”Nurlan” nəşriyyatı, Bakı, 2011, səh. 412. 
* Aldanmışların ömrü intiharla bitir: çuvaş şairi Mişşi Sespel kimi. "525-ci qəzet", 31 yanvar, 2012-ci il. 
* İnamını itirdiyindən ömrünü bitirən Qamzat Acıgəldiyev (26 yaşında ölümə sürüklənən noqay şairi), "Ulduz" jurnalı, 2012, sayı 4, səh.24–27
* Aşıq İsgəndər Ağbabalı.(Xatirə, məqalə, məktub və sənədlərin işığında). (Əzizə Şamillə birgə). “Elm və təhsil” nəş¬riyyatı, Bakı, 2012, 148 səh.
* Bekir Sıtkı Çobanzade’nın Türk Halklarının Kültürel Etkileşim ve Degişiminde Rolu. V Uluslararası Etkileşim ve Medeniyetler Kongresı, "Kültirel Etkileşim ve Medeniyetler İttifakı", 19–20 Səyıp-Nisan-Апрель-April 2013, Баяндамалар жинağы, Türküstan, səh. 267–276.
* Qırım sevgisi, QCİ “Qırımdevoquvpedneşir” neşriyyatı,Simferopol, 2012, 200 səh.
* Axısqalı Xəstə Hasan. (Şeirləri və şeirlərinin yaranması haqqında söhbətlər). “Elm və təhsil” nəşriyyatı, Bakı, 2012, 248 səhifə.
* Axısqalı Xəstə Hasan. (Şeirləri və şeirlərinin yaranması haqqında söhbətlər). “Elm və təhsil” nəşriyyatı, Almatı, 2013, 272 səhifə.
* Türkçülüyün qurbanları.(Qazaxıstan). “Elm və təhsil” nəşriyyatı, Bakı, 2013, 164 səhifə.
* Colan Türkmanları (folklor və etnoqrafiya örnəkləri), “Elm və təhsil” nəşriyyatı, Bakı, 2014, səhifə. 142.
* Colan Türkmanları (folklor və etnoqrafiya örnəkləri. Hazırlayan: Məhbubə Herisçiyan, redaktə və ətək yazıları Həsən Umudoğlu, səhifə tətibcisi Mehdi Meyməndi), “Dənizçin” nəşriyyatı, Təbriz, 1395(2016), səhifə. 144.Sayı 1000. 
* İrfani ləqəbli aşıqlar və Urfani havaları, Bakı, elektron kitab. http://turuz.com/book/title/irfani+leqebli+a%C5%9Fiqlar+ve+urfani+havalari-arashdirmalar-ali+shamil
* Çıldırlı Aşıq İrfani(Şeirləri, haqqındakı dastan rəvayətlər), “Elm və təhsil” nəşriyyatı, Bakı, 2016, 248 səhifə.
* Colan Türkmanları (folklor və etnoqrafiya örnəkləri. Hazırlayan: Məhbubə Herisçiyan, redaktə və ətək yazıları Həsən Umudoğlu, səhifə tətibcisi Mehdi Meyməndi),  “Dənizçin” nəşriyyatı, (təkrar nəşr), Təbriz, 1397(2018), səhifə. 144. Sayı 1000. 
* Dissident sorağında / Əzizə Şamil,  Əli Şamil//. – Bakı: “Elm və təhsil” nəşriyyatı, 2018.−204 s.
* В поисках диссидентов /Али Şамиль, Азиза Şамиль. − Баку: Издательство “Elm və təhsil”, 2018.− 156 с.
* Qaşqaylar və onların folkloru . /Əli Şamil //   Bakı: “Elm və təhsil“ nəşriyyatı, 2020. − 232 s. 
* Albaniya və Azərbaycandakı Albanlar. /Əli Şamil //  Bаkı, “Köhlən” nəşriyyatı, 2021.–  276 s.
* Parçalanmış Türküstanı gəzərkən. /Əli Şamil //  Bakı: "Elm və təhsil", 2021.−380 s. 
* Yol dəftərimdən: Quzey Qafqaz, Ukrayna, Moldova və Güney Koreya, Bаkı, “Köhlən” nəşriyyatı, 2022,326 sәh. 

### Çapa hazırladığı kitablar

* Gültekin-Əmin Abid. Buzlu cehennem. “Günəş” nəşriyyatı, Bakı, 1999, 96 səh.
* Uşaq ensiklopediyası. Üçüncü cild, Azərbaycan Ensiklo¬pe¬di¬yası NPB, 1999, 352 səh.
* Uzaq dağların adamı. İ.Ö.Vəliyevin həyat və yaradıcılığı haqqında (Tərtib edənləri: Əli Şamil, Tənzilə Əliyeva, Lalə Ha¬cıyeva, Nazilə Qəhrəmanova), Azərbaycan Ensiklopediyası NPB, 2002, 324 səh.
* B.E.Ağa oğlu. Solovkidə gördüklərim. “Günəş” nəşriy¬yatı, Bakı, 2004. 80 səh.
* Koroğlu dastanı (Əli Kamali arxivindəki variantlar). “Nur¬lan” nəşriyyatı, 2009, səh.396.
* Folklor və tariximiz mövzusunda respublika elmi konfransının materialları.(19-20 noyabr 2012-ci il), (Tərtib edənlər: Vəfa Saleh, Əli Şamil). “Elm və təhsil” nəşriyyatı, Bakı, 2012, 248 səhifə.
* Folklorun toplanması və sistemləşdirilməsi problemləri mövzusunda respublika elmi kinfransının materialları (5 iyun 2013-cü il, Şamaxı), (Tərtib edənlər: Əli Şamil, Aynur Qəzənfərqızı), “Elm və təhsil” nəşriyyatı, 2013, səh.240.
* Aşıq sənətinin tarixi inkişaf yolları və Aşıq Şəmşir mərhələsi mövzusunda Beyəlxalq elmi konfransın Materialları, ( 5 dekabr 2013, Bakı), (Tərtib edənlər: Aynur Qəzənfərqızı, Əli Şamil), “Elm və təhsil” nəşriyyatı, 2013, səh.308.
* Əmin Abid. Azərbaycan türklərinin ədəbiyyatı tarixi, (Tərtibçilər və ön söz müəllifləri:fil.ü.e.d. prof. Bədirxan Əhmədov və Əli Şamil), “Elm və təhsil” nəşriyyatı, Bakı, 2016, səh. 240.
* Pof.Dr. Hacali Necefoğluna Armağan. (Düzenleme kurulu: Doç,Dr.Vladimir Pidvoynıy, Doç.Dr.Aziz Alekberli, Safiye Özkaya, Ali Şamil, Aynur Gazanfarkızı), İzmir, 2016-cı il, səh. 
* Birinci Türkoloji Qurultay: görünən və görünməyən tərəflər. Elmi sessiyanın materialları (10 iyun 2016-cı il). Bаkı: "Elm vә tәhsil" nәşriyyatı, 2016, -100 sәh.
* Əmin Abid. Azeri ədəbiyyatı ta¬rixi // Tərtibçilər və ön söz müəllifləri Şamil Ə., Əhmədov B. – Bakı: "Elm və təhsil", 2020. – 304 s.
* Ahıska Eyaleti Hertviz Sancağı tehrir defteri- yıl 1850 (Baskıya hazırlayan: Nazir Ahmetli), Almatı,  2022, səh. 392.
* Rəhimoğlu Arif. Dilimiz və Tariximiz. Məqalələr. ( Tərtib edənlər: Türkay Arifqızı, 	Әli Şamil), Bаkı, "Еlm vә tәhsil" nəşriyyatı, 2022, 328 sәh.
* Milli düşüncə fədaisi. (Tərtib edənlər: Türkay Arifqızı, 	Әli Şamil), Bаkı, "Еlm vә təhsil" nəşriyyatı, 2022, 380 sәh. 

### Redaktə etdiyi kitablar
* İbrahim Novruzov. Azərbaycan kartı (İran xatirələri), Ön söz: İsmayıl Vəliyev, Səfalı Nəzərli, Elçin Cabbar, Əli Şamil, "Azərbaycan Ensiklopediyası" NPB, 1997, 160 səh.
* Mirzəbala Məmmədzadə. Azərbaycanda köylü hərəkatı. Lenin milli siyasəti.  Bakı, 2007, 144 səh.
* Arif  Rəhimoğlu. "Elçibəyçi düşüncə sistemi və onun "Bütövləşmə, millətləşmə, dövlətləşmə!, Bakı, 2007, 56 səh.
* Arif  Rəhimoğlu. Azərbaycan türkcəsi ədəbi dilində bütövləşmə və düzgün yazı qaydaları (Azərbaycan türkcəsi ədəbi dilində düzgün yazmağı öyrənənlər üçün yardımçı vəsait).  "Apostrof" nəşriyatı, Bakı,  2008, səh. 216.
* Todur Zanet. Ana dilim. (Qaqauzcadan uyğunlaşdıran və ön söz müəllifi Ramiz Əsgər). MBM. Bakı, 2010, 104 s.
* Molla Nəfəs. Bu məkana gəlmisəm. (Türkməncədən uyğunlaşdıran və ön söz müəllifi Ramiz Əsgər). MBM. Bakı, 2010, 160 s.
* Molla Nefes. Seçilmiş əsərləri.(Türkməncədən uyğunlaşdıran və ön söz müəllifi Ramiz Əsgər). MBM. Bakı, 2010, 240 s. 
* Maxdumqulu Fəraqi. Seçilmiş əsərləri. (Türkməncədən uyğunlaşdıran və ön söz müəllifi Ramiz Əsgər). MBM. Bakı, 2010, 448 s. 
* Rəhimoğlu Arif.Bütövlük qibləsinin Elçibəy yolu.Bakı, “Elm və təhsil“, 2016, 132 səh.
* Rəhimoğlu Arif.Sosiologiyada partiyadaxili qruplaşmalar.Bakı, “Elm və təhsil“, 2016, 96 səh..
* Rəcəb Albayraq. Türklərin İranı. Türkcədən. Bakı: Mütərcim, 2016, I cild, 628 s.
* Rəcəb Albayraq. Türklərin İranı. Türkcədən. Bakı: Mütərcim, 2016, II cild, 628 s.
* Asker Ramiz. Bağımsızlık dönemi Azerbaycan edebiyatı, Bakı, 2016, 280 səh.
* Asker Ramiz. Kutadgu Bilig Bibliyografyası. Bakü: BXQR, 2016, 192 s. 
* Qız Cibək.Qazax məhəbbət dastanı, (Qazaxcadan uyğunlaşdıran və ön söz müəllifi rpof. Ramiz Əskər), Bakı, 2016, 244 səh. 
* Bağımsızlık Dönemi Azerbaycan Edebiyatı. Ba¬kü: 2016, 280 s.
* İbrahım Qəfəsoğlu. Türk milli mədəniyyəti. Türkcədən. Bakı: BXQR, 2017, 474 s.
* Osman Turan. Türk cahan hakimiyyəti məfkurəsi tarixi. Türkcədən. Bakı: BXQR, 2017, 546 s.
* Kitabi-Dədə Qorqud biblioqrafiyası. Bakı: BXQR, 2017, 1-ci cild, 624 s.
* Kitabi-Dədə Qorqud biblioqrafiyası. Bakı: BXQR, 2017, 2-ci cild, 336 s.
* Yusif Balasagunlu ve Kutadgu Bilig Bibliyografyası. Bakü: BXQR, 2017, 336 s.
* Qutadğu Bilig hikmətləri. Ba¬kı: BXQR, 2017, 136 s.
* İdeologıya (Məqalələr toplusu), “Elm və təhsil” nəşriyyatı, Bakı, 2017.
* Robert Minnullin. Bülbüllərin toyu. Tatarcadan. Bakı: BXQR, 2018, 184 s.
* Mağcan Cumabay. Ölüm, mənə ağı de. Qazaxcadan. Bakı. BXQR, 2018, 112 s.
* Mağcan Cumabay. Türküstan. Qazaxcadan. Ankara, 2018, 192 s.
* Əlişir Nəvayi. Beş risalə. Çağataycadan. Bakı: Füyuzat, 2021, 328 s.
* "Kitabi-Dədə Qorqud"un üçüncü əlyazması. Bakı, 2019, 160 s.
* Əlişir Nəvayi. Seçilmiş əsərləri. Çağataycadan. Bakı: Füyuzat, 2021, 504 s.
* Əlişir Nəvayi. Əsərləri. Çağataycadan. Bakı: “Red N Line” MMC, 2021, 576 s. + 56 s. rəngli mi-nia¬tür.
* Əlişir Nəvayi: şəxsiyyəti və sənəti. Bakı: Füyuzat, 20
* Ahıska Eyaleti Hertviz Sancağı tehrir defteri- yıl 1850 (Baskıya hazırlayan: Nazir Ahmetli) 2022, səh. 392.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Əli Şamil, Sayman Aruz, Taleh Cəfərov — 10.11.2011