open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vəftizçi İohann kafedralı (Starqard)

**Vəftizçi İohann kafedralı** () — Polşanın Starqard şəhərində Müqəddəs Vəftizçi İohanna həsr olunmuş Roma-Katolik kilsəsi. 
## Tarixi
Kilsə XV əsrin ilk yarısında Vəftizçi İohann cəngavərləri tərəfindən əvvəllər tikilmiş kilsənin genişləndirilməsi nəticəsində inşa edilmişdir. XIII əsrdən qalma Roman üslublu məbədin qalıqları, qranit bloklar şəklində, hazırkı tikilinin əsas nefinin sütunlarına daxil edilmişdir. Qüllədə yerləşdirilmiş lövhədəki yazıdan öyrənirik ki, yeni kilsənin tikintisi 1408-ci ildə başlamışdır və 1464-cü il tarixi, böyük zəng üzərində yazılmışdır ki, bu da qüllənin və bütün kilsənin tikintisinin başa çatdığı dövrü göstərir. 
## Memarlığı
Dövrün ruhuna uyğun olaraq, Qotika üslubunda inşa edilmiş zal tipli kilsə, Müqəddəs Məryəm Kollegial Kilsəsinin bəzi elementlərini özündə əks etdirir. Bu oxşarlığı əsas altar ətrafındakı ambulatoriya və qüllənin bəzəklərində görmək olar. Mərkəzi nefdə ulduz tağlar, yan neflərdə isə xaç tağlar istifadə edilmişdir. Kilsə, orta əsrlər şəhərini bəla edən yanğınlardan xilas olmuşdur. Lakin 1540 və 1697-ci illərdə fırtına və bəlkə də tikinti səhvləri nəticəsində qüllə iki dəfə uçmuş və uçarkən tağları və qüllə şapellərini dağıtmışdır. İkinci, olduqca tez, lakin natamam yenidənqurma işlərindən sonra qüllə üçbucaqlı dam ilə örtülmüşdür. Bu dam təxminən iki əsr davam etmişdir. Qüllə daha dəqiq desək, onun konik başlığı, 1892-ci ilə aiddir. 99 metr hündürlüyündədir və Qərbi Pomeraniyadakı ən hündür qüllələrdən biridir.

1998-ci ilin yazında qüllənin təpəsinin təmiri zamanı metal bir topun içərisində kilsə keşişinin 17 avqust 1893-cü il tarixli məktubu ilə birlikdə sənədlər və sikkələr kolleksiyası aşkar edilmişdir. Aşkar edilmiş əşyalar Köhnə Şəhər Meydanındakı Şəhər Muzeyinə təhvil verilmiş və onların yerini müasir Starqard haqqında məlumat və gələcək nəsillər üçün mesaj tutmuşdur.

1945-ci ildə Starqardın Polşa hakimiyyəti tərəfindən ələ keçirilməsindən sonra kilsə əvvəlcə dövlətin himayəsinə verilmiş, lakin 12 sentyabr 1945-ci ildə Dövlət Repatriasiya İdarəsi onu Roma Kilsəsinə təhvil vermişdir. Xaricdəki Polşa Diasporu üçün Məsih Cəmiyyətindən olan keşişlər kilsənin qayğısına qalmış və təmir işlərinə başlamışdır.
## Qalereya

Stargard Szczec kosciol sw Jana (1).jpg|
Stargard Szczec kosciol sw Jana (2).jpg|
Stargard Szczec kosciol sw Jana (3).jpg|
Stargard Szczec kosciol sw Jana (4).jpg|
Stargard Szczec kosciol sw Jana (5).jpg|
Stargard Szczec kosciol sw Jana (6).jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Strona internetowa parafii
Laken kafedralı

**Laken kafedralı** və ya **Laken Müqəddəs Məryəm kilsəsi** (, ) — Brüssel şəhərinin Laken rayonunda yerləşənRoma-Katolik kilsəsi. Neoqotika üslubunda tikilən kilsə, Kral I Leopoldun həyat yoldaşı Kraliça Luiza-Marinin xatirəsinə memar Yozef Poelaertin layihəsi əsasında inşa edilmişdir. 
## Tarixi
Laken kafedralında Müqəddəs Məryəminin 1637-ci ilə aid olan köhnə rəsmi qorunur. Kral I Leopoldun həyat yoldaşı Kraliça Luiza-Mari 1850-ci ildə Ostenddə vəfat etdi və Lakendə dəfn olunmaq istədi. Yaxınlıqdakı Laken Sarayı həm o zaman, həm də indi kral iqamətgahıdır. I Leopold kilsənin onun xatirəsinə və onun məzarı kimi tikilməsini istədi. 14 oktyabr 1850-ci il tarixli kral fərmanı ilə Belçika hökuməti binanın tikintisinə icazə verdi və bir müsabiqə təşkil etdi. Müsabiqənin qaydalarına görə, kilsə 2000 nəfər tutumuna malik olmalı və qiyməti 800.000 Belçika frankını keçməməli idi.

Memar Yozef Poelaert yeni kilsənin layihəsini hazırlamaq üçün seçildi. İlk daş 1854-cü ildə I Leopold tərəfindən qoyuldu. 1865-ci ildə Poelaert, 1862-ci ildən bəri Məhkəmə Sarayı layihəsi ilə məşğul olduğu üçün sağlamlıq problemləri əsas gətirərək işlərin idarə edilməsindən imtina etdi. Onun yerinə bir neçə memar gəldi, Avqust Payen, Antuan Trappeniers, Lui de Kurte və Alfons Qroothaert.

## Yenilənməsi
2003-cü ildə kilsənin ön fasadı və üç qülləsinin (2003–2006), damlarının (2007–2009) və yan fasadlarının (2010–2012) bərpası layihəsinə başlandı. Bu bərpa zamanı tarixi binalar üzrə ixtisaslaşmış "MA² - Metzger et Associés Architecture" memarlıq ofisi, yaşlanmış daşlara geri dönməz zərər vurmaq riski ilə heç bir oyma işi aparılmamasını məsləhət gördü. Yalnız kilsənin xarici hissəsi yağışlardan qorunmaq üçün mühafizə edildi.

## Qalereya

File:Onze-Lieve-Vrouwekerk (Laken) 20180627.jpg|
File:Église Notre Dame De Laeken Bruxelles Side View 1 (174294315).jpeg|
File:Notre-Dame de Laeken 1101.jpg|{{center|
File:NotreDameDeLaekenInside2.jpg|
File:Crypte royale Laeken 901.jpg|


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* 
* Фотографии церкви
Nidaros kafedralı

**Nidaros kafedralı**() — Trondelaq vilayətinin Tronheym şəhərində yerləşən Norveç Kilsəsinə aid lüteran kilsəsi. 
## Tarixi
Nidaros Kafedralı 1070-ci ildə Norveç kralı II Olavının dəfn yerini xatırlamaq üçün inşa edilməyə başlanmışdır. O, 1030-cu ildə Stiklestad döyüşündə öldürülmüşdür. Bir il sonra Nidaros Yepiskopu Grimketel tərəfindən Müqəddəs Olav olaraq müqəddəs elan edilmişdir (bu müqəddəslik daha sonra papa tərəfindən təsdiqlənmişdir). Təxminən 1070-ci ildə Müqəddəs Olavın qardaşı oğlu Kral Olav Kyrre, taxta kilsənin yerində böyük bir daş kilsə tikintisinə başladı. Kilsə Müqəddəs Üçlüyə həsr edilmişdi, lakin ümumiyyətlə Kristkirken (kafedral üçün əvvəlki bir termin) adlanırdı. Bu kilsədə altar, məzarın üzərində yerləşdirilməli idi və kilsə təxminən 1090-cı ildə tamamlandıqda, Müqəddəs Olavın məzarı buraya köçürüldü və altarın üzərinə qoyuldu. Bu kilsədə XI və XII əsrlərdə demək olar ki, bütün Norveç kral ailəsi üzvləri dəfn edilmişdir. Kristkirken təxminən 50 metr uzunluğunda idi və xor, nef və qərb qülləsindən ibarət idi. O zaman Norveçin ən böyük kilsəsi idi.

Olav Kyrrenin kilsəsindən bu günə heç nə qalmayıb. O, XIII əsrdə yeni tikinti hissələri ilə tədricən əvəz edilmişdir. Orta əsrlərdə tez-tez olduğu kimi, sonrakı divarlar vaxt və xərcləri qənaət etmək üçün köhnə təməllər üzərində inşa edilmişdir. XIX əsrin sonlarında aparılan bərpa işləri zamanı bu təməllər qazılmış və ölçülmüşdür, bu da kilsənin memarlığı haqqında bəzi məlumatlar vermişdir.

Kafedral 1152-ci ildə qurulduğu andan 1537-ci ildə Reformasiya zamanı ləğv edilənə qədər Katolik Nidaros Arxiyeparxiyasının kafedralı olaraq qalıb.

Reformasiyadan sonra Nidaros Yeparxiyasında Tronheym (və ya Nidaros) Lüteran yepiskoplarının kafedralı kimi xidmət etmişdir. Kafedralın memarlıq üslubu Roman və Qotikdir. Tarixən bütün Şimali Avropadan gələn zəvvarlar üçün mühüm bir məkan olmuşdur.

## Qalereya

Die Nidaros Kathedrale in Trondheim. 02.jpg|
Nidarosdomen fra øst.jpg|
Vinterdomen.jpg|
Nidaros Cathedral Trondheim.JPG|
Trondheim (8273937847).jpg|
Nidaros detailss.jpg|
More details Nidaros.jpg|
Nidaros Cathedral 01.jpg|
Organ_at_Nidarosdomen_06.jpg|
Nidaros Cathedral Ceiling 01.jpg|
Nidaros Cathedral Interior.jpg|
Nidaros Cathedral Interior 2.jpg|
Nidaros Cathedral Interior 3.jpg|


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* * 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* 
* Restoration Workshop of the Nidaros Cathedral
* Nidaros Cathedral
* Experience Nidaros
* Nidaros Cathedral and the Archbishop's Palace
* Nidaros Cathedral bells ringing (short video)
* Nidaros domkirke Photographs
*  Wagner Organ, Nidaros Cathedral
* St. Olav Festival, Trondheim
Müqəddəs Rumbold kafedralı

**Müqəddəs Rumbold kafedralı**() — Mexelen şəhərində yerləşən Roma-Katolik kilsəsi. 

1999-cu ildə kafedralın qülləsi UNESCOnun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.
## Tarixi
Kilsənin tikintisi 1200-cü ildən sonra başlamış və 1312-ci ildə, bir hissəsi istifadəyə veriləndə təqdis edilmişdir. 1324-cü ildən etibarən uçan dayaqlar və yenidən işlənmiş xor quruluşu, Fransa Qotikasından fərqli olaraq, Brabant Qotikası xüsusiyyətləri qazanmışdır. 1342-ci ildə baş vermiş şəhər yanğından sonra, Usta Mason Jan d'Oisi təmir işlərini idarə etmiş və bu ikinci mərhələni davam etdirmişdir. Onun ölümünə qədər (1375) bu mərhələ Yüksək Qotika üslubunun prototipi olmuşdur. Onun varisləri nefin tağlarını 1437-ci ilə, xorun tağlarını isə 1451-ci ilə qədər tamamlamışdır.

Kilsə 1559-cu ildən kafedral kimi fəaliyyət göstərir. XVIII əsrdə bir çox Brabant Qotik kilsələrinə ilham mənbəyi olan hər bir kapitelin ətrafındakı oyma kələm yarpaqları ornamentləri, ikiqat dairəvi fiqurlarla əvəz edilmişdir. 2005-ci ildə mühəndislər torpağın və qüllənin daşıma qabiliyyətini hesabladıqdan sonra, bütün şpilin orijinal çertyojlara uyğun şəkildə tamamlanması ilə bağlı danışıqlar aparılmışdır. 2010-cu ildə Müqəddəs Rumboldun şimal tərəfində yeraltı avtomobil dayanacağının tikintisindən əvvəl, qəbiristanlığın arxeoloji qazıntıları zamanı 4,165 skelet aşkar edilmişdir.

## Qalereya

Wenceslas Hollar - The tower at Malines.jpg
File:ID74569-Mechelen Sint-Romboutskathedraal-PM 36737.jpg|
File:Tombae Funebris Mechliensis 03.JPG|
File:Mechelen Sint-Rombouts.JPG|
File:SkywalkSintRombouts.jpg|
St Rombout Organ 2.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Mechelen Cathedral site
* (Chapters with topic pages related to St. Rumbold, the cathedral, and the Tower)
Çaykənd Qızılbalıqartırma Zavodu

**Çaykənd Qızılbalıqartırma Zavodu** — Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin tabeliyində "Balıqçılıq və Akvakultura Mərkəzi"nin tabeliyindəki qurum Göygöl rayonunda yerləşir.

## Tarixi
Fəaliyyətə 1953-cü ildən başlamışdır.

Bu zavod qızılbalıq növlərinin yetişdirilməsinə görə Azərbaycanda qabaqcıl yerlərdən birini tuturdu. Müəssisə ildə 1 milyona yaxın qızıl balıq yetişdirərək Kür çayına və Xəzər dənizinə buraxırdı.

Lakin zavodda uzun müddət heç bir təmir işləri aparılmadığından və avadanlıqlar köhnəldiyindən bu rəqəm ildən-ilə azalmışdır. Nəticədə zavodda yetişdirilən balıq növü ikiyə düşmüşdür. Gələcəkdə zavod tam gücünü bərpa etdikdən sonra balıq növlərinin artırılması da nəzərdə tutulmuşdur.

Zavod Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin tabeliyində olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 18 sentyabr 2025-ci il tarixli Qərarına əsasən Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin tabeliyində "Balıqçılıq və Akvakultura Mərkəzi" publik hüquqi şəxsinin tabeliyinə keçmişdir.

## Fəaliyyəti
Zavodda 3 faza dövrünü yaşayan qızıl balıqlar kürüdən çıxandan sonrakı 2 il müddətində müxtəlif hovuzlarda bəslənilir. Onların qida rasionuna qurd süfrəsi, yumurta sarısı, balıq və iri buynuzlu heyvanın çəkilmiş dalaq və qara ciyərləri daxildir.

## Həmçinin bax
*Azərbaycanda balıqçılıq

## İstinadlar
Breviceps macrops

**Breviceps macrops** — Quyruqsuzlar heyvan dəstəsinə aid qurbağa növü.
## Ümumi məlumat
Breviceps macrops Namibiya və Cənubi Afrika Respublikası üçün endemikdir. Onun təbii yaşayış mühiti dəniz və qum dyunları arasındakı dar qumlu sahil zolağıdır. Bu ərazi sərbəst qum və davamlı güclü küləklərlə xarakterizə olunur, illik yağıntı təxminən 60 mm-dir və səth suyu yoxdur. Mədənçilik və turizm kimi amillər səbəbindən yaşayış mühitinin itirilməsi təhlükəsi ilə üzləşir. Breviceps macrops Belçika-Britaniya zooloqu və ixtioloqu Corc Albert Bulencerin təsnif etdiyi taksonlardan biridir.

## Təsviri
Breviceps macrops şişkin gözləri, qısa burnu, qısa ətrafları, kürək formasında ayaqları və pərdəli barmaqları olan kök bir növdür. Qarın hissəsində daxili orqanların göründüyü şəffaf bir dəri sahəsi var. Uzunluğu 4 ilə 6 santimetr  arasında dəyişir. Rəngi sarımtıl-qəhvəyidir və dərisinə tez-tez qum yapışır. Qurbağanın bütün bədəninə, ağız və burun istisna olmaqla, qum yapışır və bu, yapışqan bir ifrazat növünə aid edilə bilər, çünki qurbağadan qumun təmizlənməsi çətindir.

Digər qurbağa növlərindən fərqli olaraq, bu növ yumurtadan birbaşa yetkin fərdə çevrilir və qurbağa balası mərhələsindən keçmir. Kiçik ayaqları olan qalın bir bədənə malikdir, bu səbəbdən tullanmaq və ya tullamaq qabiliyyəti yoxdur, ona görə də qumun üzərində gəzir. Qurbağalar üçün qeyri-adi olaraq, yaşayış mühitində suya ehtiyac duymur, lakin su itkisinin qarşısını almaq üçün heç bir aşkar uyğunlaşma göstərmir. Gözləri nisbətən böyük və şişkindir. Ömür müddəti 4 ilə 14 il arasında dəyişir.

## Yaşayış mühiti
Breviceps macrops əsasən Namibiya və Cənubi Afrikanın sahil boyunca, Konqo çayı hövzəsindən aşağıda yerləşən təxminən 10 kilometr enində kiçik bir torpaq zolağında tapılır. Kiçik qum dyunları ərazisi tez-tez dumanla örtülür, bu da quraq və quru bir regionda rütubət təmin edir. İyun və iyul aylarında regionda kiçik miqdarda yağıntı müşahidə olunur. Səhra yağış qurbağasının yaşayış mühiti quru mühitdə yaşamağa uyğunlaşmış kserofit bitkiləri ilə xarakterizə olunur və yazda ərazi müxtəlif çiçəkli bitkilərlə örtülür. Duman da səhra yağış qurbağasının yaşayış mühiti üçün vacibdir, çünki quru bir regionda bir qədər rütubət təmin edir.

## Çoxalması
Çoxalma mövsümü iyun ilə oktyabr ayları arasında baş verir və erkək səhra yağış qurbağaları gecələr yuvalarından çıxaraq xarakterik bir cırıltı səsi ilə dişilərə çağırış edirlər. Dişi erkəyin çağırışını eşidib cütləşməyə maraq göstərərsə, ona yaxınlaşır və onlar yeraltında cütləşirlər. Cütləşmədən sonra dişi 12 ilə 40 arasında yumurta qoyur. Breviceps macrops quru cütləşənlərdir, yəni yumurtalar bir yuvada inkişaf edir və yetkin qurbağalardan biri yuva ərazisində qalır. Yumurtalardan çıxan balalar, bir çox digər qurbağa növlərindən fərqli olaraq, sərbəst yaşayan qurbağa balası mərhələsindən keçmir. Əvəzində, balalar yumurtalardan tam formada çıxır və özləri hərəkət edib həşərat ovlaya bilirlər.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hemidactylus

**Hemidactylus** — Ümumi gekkon fəsiləsi olan Gekkonidaeyə aid bir cins.

## Yayılması

Bu gekkonlar dünyanın bütün tropik bölgələrində, həmçinin Afrika və Avropanın subtropik hissələrində rast gəlinir.

## Təsvir

Dorsal lepidosis ya vahid, ya da heterojendir. Göz bəbəyi şaqulidir. Erkəklərdə preanal və ya femoral deşiklər var. Hər barmaq və ya ayaq incə, caynaqlı distal oynağa malikdir, bucaq şəklində əyilir və genişlənmiş hissənin ucundan qalxır. Barmaqlar və ayaqlar sərbəstdir və ya az çox pərdəlidir; alt tərəfdə onların lamellaları boyunca düz bir xətt var ki, bu da paripinnat mürəkkəb yarpağa bənzəyir. Bu, onların digər və daha qeyri-müəyyən ümumi adı olan "yarpaq ayaqlı gekkonlar"a gətirib çıxarır, bu ad əsasən Cənubi Asiya və ətrafındakı növlər üçün istifadə olunur ki, "Hemidactylus"-a aid olmayan bir çox "yarpaq ayaqlı" Gekkota ilə qarışıqlıq yaranmasın.

## Növləri
* Hemidactylus brookii
* Hemidactylus frenatus
* Hemidactylus garnotii
* Hemidactylus mabouia
* Hemidactylus turcicus

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Gekkonids
Atheris rungweensis

**Atheris rungweensis** — Ümumi adları ilə "Ranqve ağac gürzəsi", "Ranqve dağ kolu gürzəsi" və "Ranqve yarpaq gürzəsi" kimi tanınan, Şərqi Afrikada tapılan bir gürzə növü.

## Təsvir

Bu növün maksimum uzunluğu (bədən + quyruq) 65 sm (26 düym) çatır. Bədənin orta hissəsində 22–33 bel pulcuq sırası var. Qarın pulcuqlarının sayı 150–165, subkaudal pulcuqların sayı isə 46–58 arasındadır. Rəng naxışı dəyişkəndir, əsas rəng parlaq yaşıldan qaraya qədər dəyişir. Adətən, bu rəng üzərində sarı dorsolateral ziqzaq xətləri cütü olur. Qarın pulcuqlarının yan tərəflərində sarı ləkələr sırası da ola bilər. Sumbavanqa regionundan olan nümunələr adətən yaşıl, sarı və qara rəng naxışına malikdir. Yeni doğulmuş balalar tünd qəhvəyi və ya boz rəngdə olur, lakin quyruq ucu parlaq sarı rəngdədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Gekkon

**Gekkonlar** — Əsasən yırtıcı olan kiçik kərtənkələlərdir və Antarktida istisna olmaqla hər qitədə yayılmışdır. "Gekkota" alt dəstəsinə aid olan gekkonlar dünyanın isti iqlimlərində yaşayır. Onların ölçüləri 1,6 sm-dən 60 sm-ə qədər (0,6-23,6 düym) dəyişir.
Gekkonlar kərtənkələlər arasında növdən növə dəyişən səsləri ilə fərqlənirlər. Gekkonidae fəsiləsinə aid olan əksər gekkonlar sosial qarşılıqlı əlaqədə cığıltı və ya tıqqıltı səsləri çıxarır. Tokay gekkonları (Gekko gecko) yüksək səsli cütləşmə çağırışları ilə tanınır, bəzi digər növlər isə təhlükə hiss etdikdə və ya təhdid edildikdə tısıldaq səsləri çıxara bilir. Gekkonlar təxminən 1500 fərqli növü ilə kərtənkələlərin ən növ zəngin qrupudur.

## Etimologiya

Neo-Latınca "gekko" və ingiliscə "gecko" sözləri indoneziya-malay dilindəki "gēkoq" sözündən yaranıb ki, bu da Yava dilindəki "tokek" sözündən alınıb. Bu söz Tokay gekkonu kimi bəzi növlərin çıxardığı səsləri təqlid edir.

## Ümumi xüsusiyyətlər

Digər sürünənlər kimi, gekkonlar da ektotermikdir və çox az metabolik istilik istehsal edirlər. Əsasən, gekkonun bədən istiliyi ətraf mühitdən asılıdır. Həmçinin, hərəkət, qidalanma, çoxalma kimi əsas funksiyalarını yerinə yetirmək üçün gekkonların nisbətən yüksək temperaturu olmalıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Gecko gallery and information
* ''How Geckos Stick to Walls''
* Comprehensive gecko care information
* Global gecko association site with pictures, caresheets, species list
* Gecko anatomy picture
* ''The Gecko's Foot''
* Artificial gecko feet for a Spiderman suit (BBC 2007-08-28)
* Gecko Time Online ''Gecko Magazine''
Leptodactylus fallax

**Leptodactylus fallax** — Quyruqsuzlar heyvan dəstəsinə aid qurbağa növü.
## Ümumi məlumat
Dominika və Montserrat üçün endemik və təhlükə altında olan qurbağa növü.

Leptodactylus fallax dünyanın ən böyük qurbağalarından biridir, Leptodactylidae fəsiləsinin ən böyük növü və Karib hövzəsinə məxsus ən böyük qurbağadır. Çəkisi 1 kq və uzunluğu 22 sm qədər ola bilər, baxmayaraq ki, adi yetkin fərdlərin ölçüsü 17–18 sm arasındadır. Dişilər adətən erkəklərdən daha böyük olur. Rəngi yüksək dərəcədə dəyişkəndi, üst hissəsi bir qəhvəyi rəngdən zolaqlı və ya xallı rənglərə qədər dəyişə bilər. Bədənin yan tərəfləri daha narıncı-sarı, alt hissəsi isə açıq sarı rəngdə olur. Ağızdan burun hissəsinə qədər qara bir xətt uzanır, budlarında isə geniş zolaqlar olur. Dağ toyuğunun başının arxasından qasıq hissəsinə qədər qara konturlu xətti və iri, diqqət çəkən gözləri var. Gözlərinin tünd göz qapağı və qızılı iris hissəsi vardır. Bədəni güclü, başı böyük və ayaqları əzələlidir. Erkək dağ toyuğu dişidən kiçik ölçüsü və baş barmaqlarında yerləşən qara "mahmızlar" ilə fərqlənir. Bu mahmızlar cütləşmə zamanı dişini sıxmaq üçün istifadə olunur. 

Leptodactylus fallax quru və gecə həyat tərzi keçirir. Bu həvəskar yırtıcı, demək olar ki, bütöv udula bilən hər şeyi yeyir. Yaşayış mühitinə uyğun kamuflyajı var və uzun müddət hərəkətsiz qalaraq, əsasən gecələr ovunu pusqudan tutur. Onun qidası müxtəlifdir, lakin tamamilə yırtıcıdır: əsasən cırcırama və digər hşəratları yeyir, həmçinin qırxayaqlılar, xərçənglər, hörümçəklər və hətta kiçik onurğalılar, məsələn, digər qurbağalar, ilanlar və yarasalar kimi kiçik məməlilər də onun qidasına daxildir. Digər qurbağaları yeməyə meyilli olsa da, döllənməmiş yumurtalar istisna olmaqla, dağ toyuğunda kannibalizm müşahidə edilməmişdir. Gündüz vaxtı dağ toyuğu nəm torpaqda qazdığı yuvalarda gizlənir.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Mountain Chicken at The Ark Gallery
Xenopus

**Xenopus** — Quyruqsuzlar heyvan dəstəsinə aid qurbağa növü.
## Ümumi məlumat
Hazırda Xenopus cinsi daxilində 20 növ təsvir edilmişdir. Bu cinsin ən yaxşı tanınan iki növü Xenopus laevis və Xenopus tropicalisdir ki, bunlar inkişaf biologiyası, hüceyrə biologiyası, toksikologiya, nevrologiya və insan xəstəlikləri ilə anadangəlmə qüsurların modelləşdirilməsi üçün model orqanizm kimi geniş şəkildə öyrənilir.
Bu cins həmçinin poliploidiyası ilə tanınır, bəzi növlərdə 12 xromosom dəsti ola bilər.

Xenopus laevis kifayət qədər hərəkətsiz bir canlıdır. Olduqca möhkəm olub 15 ilə qədər yaşaya bilir. Bəzən Xenopus laevisin yaşadığı gölməçələr quruyur, bu da quru mövsümdə onu çəmənə basdırmağa və hava üçün bir tunel qazmağa məcbur edir. O, bir ilə qədər yatıq vəziyyətdə qala bilər. Əgər gölməçə yağış mövsümündə quruyursa, Xenopus laevis başqa bir gölməçəyə uzun məsafələrə miqrasiya edə bilər, yağışlar vasitəsilə su balansını qoruyur. O, hər istiqamətdə asanlıqla üzə bilən bacarıqlı bir üzgücdür. Tullanmaqda çətinlik çəksə də, sürünə bilir. Vaxtının çoxunu su altında keçirir və nəfəs almaq üçün səthə çıxır. Tənəffüs əsasən yaxşı inkişaf etmiş ağciyərləri vasitəsilə həyata keçirilir, dəri vasitəsilə tənəffüs azdır.

## Təsviri
Bütün Xenopus növləri yastılaşmış, bir qədər yumurta formasında və axıcı bədənlərə, həmçinin çox sürüşkən dəriyə malikdir. Qurbağanın dərisi hamardır, lakin tikişə bənzəyən yan xətt sensor orqanı var. Bütün qurbağalar əla üzgüçlərdir və güclü, tam pərdəli ayaq barmaqlarına malikdirlər, baxmayaraq ki, əllərində pərdə yoxdur. Hər ayaqda üç barmaqda görünən qara dırnaqlar var. Qurbağanın gözləri başının üstündədir və yuxarıya baxır. Gözbəbəkləri dairəvidir. Onların hərəkətli göz qapaqları, və dilləri yoxdur.
Əksər amfibiyalardan fərqli olaraq, onların qanında haptoglobin yoxdur.

Xenopus növləri tamamilə suda yaşayır, baxmayaraq ki, quraqlıq dövrlərində və ya güclü yağış zamanı yaxınlıqdakı su hövzələrinə miqrasiya edərkən quruda müşahidə edilmişdir. Onlar adətən göllərdə, çaylarda, bataqlıqlarda, axınlarda çuxurlarda və süni su anbarlarında tapılır. Yetkin qurbağalar adətən həm yırtıcı, həm də leş yeyənlərdir və dilləri istifadə edilmədiyi üçün qurbağalar qidalanma prosesində kiçik ön ətraflarından istifadə edirlər. Onların səs kisələri də olmadığı üçün su altında səs çıxarırlar. Xenopus növləri həmçinin alaqaranlıq saatlarında fəaldır.).
## Qalereya

Xenopus gilli.jpg|*[[Xenopus gilli]]*
Xenopus amieti02 2.jpeg|*[[Xenopus amieti]]*
Xenopus fraseri03.jpg|*[[Xenopus fraseri]]*
Xenopus longipes03.jpg|*[[Xenopus longipes]]*
Xenopus muelleri 40515128.jpg|*[[Xenopus muelleri]]*
Xenopus victorianus 71091608.jpg|*[[Xenopus victorianus]]*
Xenopus calcaratus 1.jpg|*[[Xenopus calcaratus]]*


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Xenbase  ~ A *Xenopus laevis* and *tropicalis* Web Resource
Hina Suquta

– Yaponiya səs aktrisası və müğənnisi. "My Dress-Up Darling" anime serialında Marin Kitaqavanı səsləndirməsinə görə tanınır. "Morfonica" qrupunun gitaraçısıdır.

## Həyatı və karyerası
Hina Suquta 17 aprel 1995-ci ildə Yaponiyanın Hyoqo prefekturasında doğulmuşdur. Orta məktəb illərində "Gintama", "One Piece", "Bleach" animelərini, lisey illərində "Free!" və "Uta no Prince-sama" animelərini bəyəndiyini qeyd etmişdir. Liseydə oxuyarkən akustik gitarada ifa etməyə başlamış, xüsusilə, Yuinin fanatı olmuşdur. O, bütün cib xərcliyini yığaraq akustik gitara aldığını və məktəbdən sonrakı bütün vaxtını təkbaşına praktika edərək keçirdiyini qeyd etmişdir. Yuinin ilk əsas sinqlı olan "Feel My Soul" sinqlının ən sevdiyi mahnı olduğunu bildirmişdir. Bir müddət Sinqapur və Honkonqda yaşamış, Yaponiyaya qayıtmazdan öncə ingilis dilini öyrənmişdir.

Universitetdən məzun olduqdan sonra bağça müəllimi kimi işləməyə başlamış, lakin universitetdə birlikdə oxuduğu dostu Çiharu Hokazenin təklifi ilə seyyu olmağa qərar vermişdir. 2018-ci ildə "Afterlost" mobil oyunundakı Haruka rolu ilə debüt etmişdir. O, oyunun dünyasında yer alan "SPR5" idol qrupunun üzvü seçilmişdir. 2018-ci ildə "BanG Dream!" franşizası üçün yaradılmış "Morfonica" qrupunun gitaraçısı olmuş, Toko Kiriqayanı canlandırmışdır. 2023-cü ildə "Ən yaxşı yeni aktyor" kateqoriyasında Seyyu Mükafatının qaliblərindən biri olmuşdur.

17 aprel 2024-cü ildə – 29-cu ad günündə "Nippon Columbia" leyblı altında "Lavender Blue" sinqlını buraxaraq solo müğənni kimi debütünü gerçəkləşdirmişdir. 4 may 2024-cü ildə "Supernova Kawasaki"də ilk solo konserti baş tutmuşdur. 2025-ci ildə ilk musiqi albomunu və CD-sini buraxmışdır.

## Animeoqrafiya
Hina Suquta "My Dress-Up Darling" (2022–2025) animesində Marin Kitaqavanı, "Silent Witch" animesində Keysi Qrovsu səsləndirmişdir.

## Şəxsi həyatı
Özündən kiçik bir bacısı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi musiqi saytı
Müqəddəs Lorents kilsəsi (Nürnberq)

**Müqəddəs Lorents** (*Müqəddəs Lavrenti*) — Cənubi Almaniyada keçmiş azad imperiya şəhəri Nürnberqin orta əsr kilsəsi. Müqəddəs Lavrentiyə həsr edilmişdir. Kilsə İkinci Dünya müharibəsi zamanı ciddi şəkildə zədələnmiş və daha sonra bərpa edilmişdir. Bavariyadakı Evanjelik Lüteran Kilsəsinin ən görkəmli kilsələrindən biridir.

## Memarlıq

Kilsənin nefası təxminən 1400-cü ilə qədər tamamlanmışdır. 1439-cu ildə, Qotik memarlığının son Alman Sonderqotik üslubunda zal kilsəsi şəklində xorda işlərə başlanmışdır. Xor, Cekob Qrimm mürəkkəb tağları tamamlasa da, əsasən 1477-ci ilə qədər Konrad Roritser tərəfindən tamamlanmışdır. Kilsənin binası və mebelləri şəhər şurası və varlı vətəndaşlar tərəfindən qorunurdu. Yəqin ki, buna görə də Müqəddəs Lavrentinin sənət xəzinələri İslahat dövründə ikonoklazm zamanı qorunub saxlanmışdır. Müqəddəs Lavrenti Almaniyada lüteran olan ilk kilsələrdən biri olmasına baxmayaraq (1525), Nürnberqin varlı vətəndaşları əcdadlarının xatirəsini qorumaq istəmiş və bağışlanan sənət əsərlərinin qaldırılmasından imtina etmişlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Antikleya

**Antikleya** — (qədim yunanca: Ἀντίκλεια, hərfi mənada "samit") — qədim yunan mifologiyasında padşah Laertin həyat yoldaşı olan İtaka kraliçası.

## Ailəsi

Antikleya Avtolik və Amfiteyanın qızı idi. Tanrıların elçisi Hermes onun ata tərəfdən babası hesab edilirdi. Antikleya Laert ilə bərabər Odisseyin valideyni olmuşdur (bəzi mənbələrdə isə onun Sizif ilə bərabər övladı olduğu qeyd edilir). Onun Laertdən Odisseydən əlavə digər övladı — qızı Ktimena da vardı.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

*Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus), *The Library* with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4. Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.
*Gaius Julius Hyginus, *Fabulae from The Myths of Hyginus* translated and edited by Mary Grant. University of Kansas Publications in Humanistic Studies. Online version at the Topos Text Project.
*Homer, ''The Odyssey'' with an English Translation by A.T. Murray, Ph.D. in two volumes. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1919. . Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.
*Homer. *The Odyssey*. "Book XI". Trans. Stanley Lombardo. Indianapolis, USA: Hackett, 2000.
*Lucius Mestrius Plutarchus, *Moralia* with an English Translation by Frank Cole Babbitt. Cambridge, MA. Harvard University Press. London. William Heinemann Ltd. 1936. Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.
*Pausanias, *Description of Greece* with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes. Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918. . Online version at the Perseus Digital Library
*Pausanias, *Graeciae Descriptio.* *3 vols*. Leipzig, Teubner. 1903.  Greek text available at the Perseus Digital Library.
*Suida, *Suda Encyclopedia* translated by Ross Scaife, David Whitehead, William Hutton, Catharine Roth, Jennifer Benedict, Gregory Hays, Malcolm Heath Sean M. Redmond, Nicholas Fincher, Patrick Rourke, Elizabeth Vandiver, Raphael Finkel, Frederick Williams, Carl Widstrand, Robert Dyer, Joseph L. Rife, Oliver Phillips and many others. Online version at the Topos Text Project.

## Xarici keçidlər

* Encyclopædia Britannica on Autolycus and the disputed parentage of Odysseus
* Odysseus as the child of Sisyphus and Anticlea
Şiveluç

**Şiveluç vulkanı** () — Həmçinin "Şeveluç" adı ilə tanınan vulkan. 

## Etimologiya

Adı itelmen dilində "tüstülənən dağ" mənasını verən "suelich" sözündən götürülmüşdür. Rusiyanın Kamçatka diyarında yerləşən ən şimal fəaliyyətdə olan vulkandır. Şiveluç və Karymski, Kamçatkanın ən böyük, ən fəal və ən davamlı püskürən vulkanlarıdır, həmçinin planetin ən fəal vulkanlarından biridir. Şiveluç hər il təxminən 0,015 km³ (0,0036 kub mil) maqma püskürdür, bu da tez-tez böyük isti kütləvi sürüşmələrə və zirvədə lava günbəzlərinin yaranmasına səbəb olur. Bu vulkanın püskürdüyü vulkanik küllər tez-tez Asiya və Şimali Amerika qitələrini birləşdirən hava nəqliyyatını pozur.

## Coğrafiya

Şiveluç, Kamçatkanın mərkəzində, Ust-Kamçatskdan 84 kilometr (52 mil) şimal-qərbdə yerləşən Klyuçevskaya vulkan qrupuna aiddir. Vulkana ən yaxın yaşayış məntəqəsi Klyuçidir və dağdan 50 km (31 mil) məsafədə yerləşir. Bu yaşayış məntəqəsi kifayət qədər kiçik olduğu üçün böyük bir püskürmə zamanı tez bir şəkildə təxliyə edilə bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Early 2023 eruptions at Shiveluch & Bezymianny. NASA Earth Observatory images & commentary, April 12, 2023
* Shiveluch  at map 
* Webcam of Shiveluch 
* Shiveluch activity at official site of Institute Volcanology and Seismology DVO RAS
* Article about volcano at official site
* Shiveluch at Global Volcanism Program
* Shiveluch at Volcano Live
* Article about volcano Shiveluch
* Google Maps satellite image
Məsih kompleksi

**Məsih kompleksi**, **məsihçi kompleksi** və ya **xilaskar kompleksi** — insanın özünü məsih hesab etdiyi və ya gələcəkdə xilaskar olacağına inandığı şüur vəziyyəti. Bu termin həmçinin, insanın özünü başqalarına kömək, onları xilas etmə və ya qorumaq üçün məsul hesab etdiyi şüur vəziyyətinə də aid edilmişdir. Başqa sözlə, bu cür şüur deformasiyası patoloji altruizm kimi izah olunmuşdur.

## Dini sayıqlama
"Məsih kompleksi" termini "Psixi pozuntuların diaqnostik və statistik təlimatı"nda (DSM) nəzərdən keçirilməmişdir, çünki bu, klinik termin və ya diaqnoz qoyulan pozuntu hesab edilməmişdir. Bununla belə, təsvir edilən əlamətlər böyüklük maniyası və ya özünü həddindən artıq ucaldan təsəvvürlərlə müşayiət olunan və sayıqlama xarakteri almış hallara oxşar olmuşdur. İzabel Klark tərəfindən aparılmış tədqiqatda bu pozuntu güclü şəkildə formalaşmış inanclarla müşayiət olunan dini sayıqlama kateqoriyasına aid edilmişdir. Belə inanclar insanlarda psixi gərginlik yaratmış və hətta zehni əlilliyə gətirib çıxarmışdır. Eyni kateqoriyaya təqib maniyası və şəxsiyyətin alçaldılması sindromu da daxil edilmişdir. Qeyd edilənlər arasında ən güclü pozuntu kimi məhz məsih kompleksi xarakterizə olunmuşdur.

Filosof Entoni Flü qeyd etmişdir ki, bu cür şüur vəziyyətinə misal olaraq həvari Pavelin təcrübəsi göstərilə bilər. Pavel iddia etmişdir ki, tanrı onunla danışmış və onu tövbə etmək istəyənlər üçün xilasa vasitəçi kimi seçildiyinə inandırmışdır. Kent və Flünün dissertasiyalarında həvari Pavelin yaşadığı bu təcrübənin eşitmə və görmə halüsinasiyaları ilə müşayiət olunduğu irəli sürülmüşdür.

## İstinadlar
Rusiya burada həmişəlikdir

"**Rusiya burada həmişəlikdir**" () — Rusiya hakimiyyəti və təbliğatçıları tərəfindən Ukrayna ərazilərinin işğalını təsvir etmək məqsədilə istifadə olunmuş şüar. Bu ifadə Rusiya Federasiyasının Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğalçı müharibəsi dövründə geniş yayılmış, lakin daha əvvəl Krım məsələsinə münasibətdə də işlədilmişdir.

## Tarixi
15 may 2022-ci il tarixində peşəkar fotoqraf, Kiyev vilayətində anadan olmuş Anna Pasıçnik "Instagram" sosial şəbəkəsində oğlu Yaroslav və onun ən yaxın rəfiqəsi ilə birlikdə çəkdirdiyi fotosessiyanı paylaşmışdır. Şəkillərdən birində uşaqlar milli vışıvanka geyimində dayanmış, digərində isə Pasıçnik tarlada qız uşağını qucaqlamışdır. Fotoqraf bu fotosessiyanı "*[[Shutterstock]]*" saytına da yerləşdirmiş və şəkillərə ingilis dilində "Uşaqlar Ukraynaya dəstək istəyirlər" başlığını vermişdir. Bununla belə, məhz həmin uşaqların təsvir olunduğu fotolar sonradan işğal olunmuş Xerson şəhərində "Rusiya burada həmişəlikdir" şüarı ilə hazırlanmış reklam lövhələrində istifadə edilmişdir.

Bir neçə həftə sonra "*Xerson.ru*" adlı Rusiya tərəfdarı nəşr üzərində "Rusiya burada həmişəlikdir!", "Xerson — həmişəlik Rusiya ilə!", "Xerson — rus şəhəridir" kimi şüarlar yazılmış reklam lövhələrinin şəkillərini dərc etmişdir. Həmin materiallarda Anna Pasıçnikin fotoları dəyişdirilmiş formada təqdim olunmuşdur. Uşaqların arxasında Rusiya bayrağı təsvir olunmuş, tarla isə çiçəkli çəmənliklə əvəz edilmişdir. Fotoqraflar arasında yayılan söhbətlərdən Pasıçnik öyrənmişdir ki, onun şəkillərindən təbliğat məqsədilə reklam lövhələrində istifadə olunmuşdur. O, "*Shutterstock*" vasitəsilə çəkdiyi şəkillərin satışından cəmi 20 sent gəlir əldə etmişdir və bildirmişdir ki, əgər həmin fotoları Rusiya hakimiyyəti nümayəndələrinin alacağını bilsəydi, onları heç bir məbləğ qarşılığında satmazdı.

"*[[BBC]]*"-nin rusca xidməti xəbər vermişdir ki, fotoqrafın uşağının təsvir olunduğu reklam lövhələri Xerson şəhərində 18 iyul 2022-ci ildən sonra yerləşdirilmişdir. Ümumilikdə oxşar üslubda üç reklam lövhəsi hazırlanmışdır. Nəşr Anna Pasıçnikin şəkillərindən istifadə olunmuş reklam lövhələrini həmçinin, Novaya Kaxovkada da aşkar etmişdir. 24 avqust 2022-ci ildə — Ukraynanın Müstəqillik Günündə Anna Pasıçnik "*Instagram*" hesabında paylaşım edərək Xersonun işğal altında olduğu bir vaxtda onun şəkillərindən təbliğat məqsədilə istifadəyə açıq şəkildə etiraz etmişdir.

## İstinadlar
Monte-Vizo dağı

**Monte-Vizo dağı** (italyanca tələffüzü: [moɱˈviːzo]; oksitan: *Vísol* [ˈvizul]; pyemont:  *Brich ëd Viso* [ˈbrik əd ˈvizʊ] və ya *Viso*) — Kotiy Alplarının ən yüksək dağı. İtaliyada, Fransa sərhədinə yaxın yerləşir. Monte-Vizo piramida forması ilə tanınır. Ətrafındakı bütün zirvələrdən təxminən 500 m yüksək olduğu üçün uzaq məsafələrdən, o cümlədən Pyemont yaylasından, Lange-dən, Zermatt xizək sahəsindəki Theodulpass-dan, Qalibier keçidindən və Monblan massivinin zirvələrindən görünə bilər.

## Coğrafiya

Monte-Vizonun şimal yamaclarında İtaliyanın ən uzun çayı olan Po çayının mənbəyi yerləşir ki, bu da Pian del Re (2,020 m) adlanır. Monviso qrupu Po vadisi, Varaita vadisi və Fransa tərəfində Guil vadisi ilə əhatə olunub. Qrupun şimal sektoru, Punta Gastaldidən Kol de la Traversette-yə qədər Fransa sərhədində yerləşir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Monte Viso on SummitPost
Qran-Paradizo dağı

**Qran-Paradizo dağı** (italyanca tələffüzü: [ˈɡram paraˈdiːzo]) və ya Grand Paradis (fransızca tələffüzü: [ɡʁɑ̃ paʁadi]) — İtaliyanın Qray Alplarında, Aosta Vadisi və Pyemont bölgələri arasında yerləşən bir dağ. "Qran-Paradizo Milli Parkı"nda yerləşir.

## Etimologiya

İtalyan toponimi "*Gran Paradiso*", fransızca "*Grand paradis*" vasitəsilə Aosta Vadisi patois dilindəki "*Granta Parey*"dən gəlir ki, bu da "böyük divar" mənasını verir.

## Coğrafiya

Zirvə, Qray Alplarının 7-ci ən yüksək dağıdır və 4,061 m yüksəkliyə malikdir. Monblan massivi Fransa və İtaliya arasında sərhəddə yerləşsə də, Qran-Paradizo tamamilə İtaliya ərazisində yerləşən və zirvəsi 4,000 metrdən yüksək olan yeganə dağdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ebyte.it, Gran Paradiso massif, a panorama with the names of all peaks
Bank BIC Namibia

**Bank BIC Namibia** – Namibiyada fəaliyyət göstərən kommersiya bankıdır. Bank, Namibiya Mərkəzi Bankı ("Bank of Namibia") tərəfindən lisenziyalaşdırılıb və ölkə daxilində bank və maliyyə əməliyyatları həyata keçirir.

## Ümumi baxış
Bank BIC Namibia fərdi şəxslərə, kiçik və orta müəssisələrə (KOM), iri korporasiyalara və qeyri-hökumət təşkilatlarına xidmət göstərir. 2018-ci ilin sonuna bankın ümumi aktivləri təxminən 374 milyon olub.

## Tarixi
Bank BIC Namibia 13 iyul 2015-ci ildə kommersiya bankı kimi lisenziya alıb. Bank rəsmi olaraq 2016-cı ilin iyun ayında fəaliyyətə başlayıb. İlk filialı Bankın mərkəzi ofisində açılmış, sonradan Prosperita Industriyal bölgəsində (Windhoek), Walvis Bay sahil şəhərində filiallar yaradılmışdır.

Bank BIC Namibia, bütün payları Bank BIC Group-a məxsus olan filialdır. Bu konqlomerat Angolada yerləşir və Portuqaliya, Cape Verde və Namibiyada filialları var, Cənubi Afrikada isə nümayəndə ofisi fəaliyyət göstərir. Bank BIC Group-un Portuqaliyadakı filialının adı əvvəllər "Banco BIC Portugal" idi; daha sonra məhkəmə qərarı nəticəsində "EuroBIC" olmuşdur.

## Filial şəbəkəsi
2020-ci ilin aprel ayına olan məlumata görə, banka aşağıdakı filiallar daxildir:
# Baş Ofis: Dr. Agostinho Neto Road, Ausspann Plaza, Windhoek
# Prosperita Şöbə: Gold Street, Prosperita Industrial Area, Windhoek
# Walvis Bay Şöbə: 12th Road, Walvis Bay
# Rundu Şöbə: Eugene Kakukuru Street, Shop GF029, Rundu Mall, Rundu
# Ongwediva Şöbə: Unit 123, Oshana Mall, Ongwediva

## İdarəetmə
Bank üçün 5 nəfərlik direktorlar şurası mövcuddur. Sədri non-executive direktor Jaime Pedro Galhóz Pereira-dir. İcracı menecmentdə isə CEO Lindsay Peter Crawford, icraçı direktor isə Mauro Rogério-dur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt
Bank of Namibia

**Bank of Namibia** — Namibiyanın mərkəzi bankı. Ölkənin pul-kredit siyasətini həyata keçirir, Namibian dollarının verilməsi səlahiyyətini daşıyır. Quruluşu Namibiyanın Müstəqillik dövründə, 1990-cı ildə baş vermişdir.

## Tarixi
Bank of Namibia 9 iyul 1990-cı ildə təsis edilib. Bu, Namibiyanın müstəqilliyini əldə etməsindən sonra iqtisadi müstəqilliyin təmini istiqamətində mühüm addımlardan biridir.

## Struktur və funksiyalar
Bank of Namibia-nın əsas funksiyaları aşağıdakılardır:

* Pul buraxılışı hüququna malik yeganə müəssisədir.
* Namibiyada məcburi valyuta vahidi Namibian dollardır.
* Dövlətin bank nəzarəti və tənzimləmə orqanı kimi fəaliyyət göstərir.
* Maliyyə daxilolma siyasətlərini təşviq edir; "Alliance for Financial Inclusion" (Maliyyə daxilolması alyansı) üzvüdür.
* 2024-cü ildə Hindistanın NPCI International Payments Ltd. ilə əməkdaşlıq edib, ödəniş sistemlərinin təkmilləşdirilməsi üzrə layihələri həyata keçirib.

## İdarəçilər
Bank rəhbərliyi olaraq Qubernator ("Governor") və əvvəlki Qubernatorlar aşağıdakılardır:
* Wouter Benard (16 iyun 1990 – 31 avqust 1991)
* Erik Lennart Karlsson (1 sentyabr 1991 – 31 dekabr 1993)
* Jaafar bin Ahmad (1 yanvar 1994 – 31 dekabr 1996)
* Ipumbu Shiimi (25 mart 2010 – 1 iyun 2020)
* Johannes !Gawaxab (1 iyun 2020 – indiyədək)
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt
Alessandriya kafedralı

**Alessandriya kafedralı**() —  Pyemont regionunun Alessandriya şəhərində yerləşən Roma-Katolik kilsəsi. Müqəddəs Pyotr və Müqəddəs Markın şərəfinə inşa edilib. Kafedral Alessandriya Yepiskopunun kafedral kürsüsüdür.
## Tarixi
Alessandriya mərkəzli yeparxiya 1175-ci ildə Papa III Aleksandr tərəfindən yaradılmış və həmin dövrdə yepiskopun kürsüsü kimi Müqəddəs Pyotra həsr olunmuş kafedral inşa edilmişdir.  Lakin bu kilsə çox kiçik idi, ona görə də 1288-1297-ci illər arasında sökülərək yenidən quruldu. Bu kafedral 1803-cü ildə Napoleon Bonapartın əmri ilə hərbi taktiki səbəblərə görə söküldü.

Mülksüz qalan yepiskop və kapitul, işğal qoşunlarının fransız generalından Müqəddəs Mark kilsəsinin kafedral statusuna yüksəldilməsi üçün icazə aldı. Bu kilsə XIII əsrdə Dominikan ordeni üçün inşa edilmişdi. Fransız qoşunları 1797-ci ildə onu mənzil kimi istifadə etmək üçün ələ keçirmişdilər. Lakin kilsə yenidən qurulmalı idi. Yenidənqurma 1807-1810-cu illər arasında həyata keçirildi və yeni Neoklassik kafedral, həm Müqəddəs Pyotr, həm də Yevangelist Markın adını alaraq, 1810-cu ilin dekabrında açıldı.

## Yenidənqurulması
1875-1879-cu illər arasında kafedralda əsaslı bərpa işləri həyata keçirildi. Kafedral yalnız 1879-cu ildə, yenidənqurma işlərinin sonunda təqdis edildi. Daxili hissə 1925-ci ildə yanğın nəticəsində ciddi ziyan gördü və 1925-1929-cu illər arasında genişmiqyaslı təmir işləri aparıldı.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Diocese of Alessandria: cathedral description 
* Municipal webpage of the commune of Alessandria 
* Description of the cathedral organ
Ranidae

**Ranidae** və ya **Əsl qurbağalar** — Quyruqsuzlar heyvan dəstəsinə aid qurbağa fəsiləsi.
## Ümumi məlumat
Ranidae fəsiləsinə aid olan qurbağalar üçün "əsl qurbağalar" ümumi adı istifadə olunur. Bu fəsilə bütün qurbağa fəsilələri arasında ən geniş yayılmaya malikdir.

Onlar dünyanın əksər hissəsində, Antarktida istisna olmaqla, bütün qitələrdə mövcuddur. Əsl qurbağalar Şimali Amerikada, Cənubi Amerikanın şimal hissəsində, Avropada, Afrikada və Asiyada yaşayır. Asiya ərazisi Şərqi Hindistandan Yeni Qvineyaya qədər uzanır və bir növ, Avstraliya meşə qurbağası, Avstraliyanın ucqar şimalına qədər yayılmışdır.

Əvvəllər Ranidae və onların ən yaxın qohumlarının Qondvana mənşəli olduğu, Təbaşir dövründə Hindistan yarımadasında təkamül etdiyi düşünülürdü. Onlar Hindistanın Asiya ilə toqquşmasına qədər yalnız Hindistan yarımadası ilə məhdudlaşmışdılar, bu da Ranidaenin Avrasiyaya və nəticədə dünyanın digər hissələrinə yayılmasına imkan verdi. Lakin daha yeni tədqiqatlar Ranidaenin Avrasiyada mənşəli olduğunu və Hindistana endemik qurbağa növləri ilə yaxın qohumluğunun Paleogen dövründə Avrasiyadan Hindistana köç etməsi ilə əlaqəli olduğunu irəli sürür. 

## Sistematikası
Ranidae fəsiləsinin alt bölmələri hələ də mübahisə mövzusudur, baxmayaraq ki, əksəriyyəti bir fikirdədir. Bir neçə əvvəlki alt fəsilə indi ayrı fəsilələr kimi tanınır. Rana cinsi indi bölünmüş və ölçüsü xeyli azalmışdır.

Əsl qurbağaların geniş müxtəlifliyinin çox az hissəsi son tədqiqatlara məruz qaldığı üçün dəqiq bir şey demək çətindir, lakin 2008-ci ilin ortalarına qədər tədqiqatlar davam edir və bir neçə xətt tanınır.
## Qalereya

Clinotarsus_curtipes,_Parambikulam_TR_AJTJ.jpg|
Tsuchi-gaeru_20130702_Aichi,_Japan(1).JPG|
Fejervarya_limnocharis_by_Rushen.jpg|
Agile_frog_(Rana_dalmatina)_(16590216723).jpg|


## Həmçinin bax
* Adi qurbağa

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Atelopus zeteki

**Atelopus zeteki** — Quyruqsuzlar heyvan dəstəsinə aid qurbağa növü.

## Ümumi məlumat
Atelopus zeteki Panama üçün endemikdir.

Atelopus zeteki Panamanın qərb-mərkəzində yerləşən meşələrinin dağ yamacları boyunca axan çaylarda yaşayır. Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi onu "Kritik Təhlükədə" olan növlər siyahısına daxil etsə də, əslində bu növ 2007-ci ildən bəri vəhşi təbiətdə nəsli kəsilmiş ola bilər. Növün qorunması məqsədi ilə fərdlər qapalı şəraitə alınaraq çoxaldılır. Alternativ ümumi ad olan "Zetek'in qızıl qurbağası" və epiteti zeteki, entomoloq James Zetek'in şərəfinə verilmişdir.

Atelopus zeteki adına baxmayaraq, əslində Bufonidae fəsiləsinə aid olan həqiqi bir quru qurbağasıdır. Əvvəlcə Atelopus varius növünün yarımnövü kimi təsvir edilsə də, indi ayrı bir növ kimi təsnif edilir.

Atelopus zeteki Panamanın milli simvollarından biridir və ölkənin ən gözəl qurbağalarından biri hesab olunur. Dəri rəngi açıq sarı-yaşıldan parlaq qızılı rəngə qədər dəyişir, bəzi fərdlərin belində və ayaqlarında qara ləkələr olur. Dişilər ümumiyyətlə erkəklərdən daha böyükdür; dişilərin uzunluğu 45-63 mm, çəkisi isə 4-15 qram arasında dəyişir. Erkəklərin uzunluğu 35-48 mm, çəkisi isə 3-12 qram arasındadır.

Atelopus zetekinin ömrü 12 ildir. Bu qurbağa qeyri-adi şəkildə, rəqiblər və potensial cütləşmə partnyorları ilə ünsiyyət qurmaq üçün semafor formasında əl yelləyir, əlavə olaraq adi qurbağalarda daha çox rast gəlinən səslərdən istifadə edir. Bu adaptasiyanın Atelopus zetekidə təbii yaşayış mühiti olan sürətli axan çayların səs-küyü səbəbilə inkişaf etdiyi düşünülür. Erkəklər çoxalmanın baş verdiyi çayların yaxınlığında qalmağa meyllidir, çoxalmayan mövsümdə isə dişilər meşələrə çəkilir. Erkək potensial cütləşmə partnyorlarını cəlb etmək üçün yumşaq bir səs çıxarır, sonra dişi onun yolundan keçəndə onu tutur və yapışır. Əgər dişi razıdırsa, cütləşməyə dözür, əks halda, onu belini qövs şəklində əyərək atmağa çalışır. Cütləşmə bir neçə gündən bir neçə aya qədər davam edə bilər, yumurta qoyma isə adətən dayaz bir çayda baş verir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Panamanian Frog
*St. Louis Zoo
*National Zoological Park 
*Project Golden Frog Species information
*Houston Zoo
*Discover Life website: Atelopus zeteki
*Discover Life website: Species ID tool
*Global Amphibian Assessment ''Atelopus zeteki'' - Golden Arrow Poison Frog, Golden Frog, Panamanian Golden Frog, Zetek's Golden Frog
*Panamanian Golden Frog Description Panama Travel Guides and Attractions
Dendrobates auratus

**Dendrobates auratus** — Quyruqsuzlar heyvan dəstəsinin Ağacadırmananlar fəsiləsinə aid zəhərli qurbağa növü.
## Ümumi məlumat
Dendrobates auratus yaşıl və qara zəhərli ox qurbağası və yaşıl zəhərli qurbağa kimi də tanınır. Cənubi Mərkəzi Amerika və Kolumbiyaya məxsus növdür.

Dendrobates auratus adətən qara rəngli və yaşıl naxışlara malik olsa da, digər rənglər də mümkündür. Panamanın bəzi yerlərində mavi rəngli fərdlər də müşahidə edilir.
Dendrobates auratus öz fəsiləsinin üzvlərinin tipik görünüşünə malikdir, erkəklərin orta uzunluğum 1,9 sm, dişilər isə bir qədər böyük olub, orta hesabla 2,5 sm və ya daha uzundur. Rəng və naxış baxımından ən dəyişkən zəhərli qurbağalardan biridir. Bu dəyişkənlik bir qədər fərdi olsa da, eyni zamanda məkanla da sıx bağlıdır. Yaşıl və qara zəhərli ox qurbağası adına baxmayaraq, bəzi variantlarda yaşıl və ya qara rəng olmaya bilər, məsələn, qəhvəyi və krem-ağ rəngli Kampana variantında nə yaşıl, nə də qara rəng yoxdur. Lakin çox vaxt yaşıl və qara zəhərli ox qurbağaları parlaq nanə-yaşıl rəngdə yüksək dəyişkən, ləkəli və ya zolaqlı naxışa malikdir, lakin bu rəng tünd yaşıl, meşə-yaşıl, limon, zümrüd, firuzə və ya hətta mavi, ağ və ya açıq sarı ola bilər. Bununla yanaşı, tünd və ya mat rəngli ləkələr də var ki, bu ən çox qara rəngdə olsa da, ağ-qəhvəyi və bürünc-qəhvəyidən tünd qəhvəyi və saf qaraya qədər dəyişir. Tünd və ya mat rəngin miqdarı çox dəyişir və böyük və ya kiçik ləkələr, yaxud "ləkəli" naxış şəklində görünə bilər.

Dendrobates auratus rütubətli düzənlik və submonqan meşələrində, dəniz səviyyəsindən 0–1,000 m yüksəklikdə, Cənub-Şərqi Nikaraquanın Atlantik yamacında, Şərqi Kosta-Rikanın Atlantik yamacında və Cənub-Qərbdə Sakit okean yamacında, Panamanın geniş ərazilərində və Kolumbiyanın şimal-qərbində Çoko departamentində tapılır. Havay adasının Oahu adasında introduksiya edilmiş populyasiya mövcuddur. Bu növ 1932-ci ildə ağcaqanadların sayını azaltmaq məqsədi ilə oraya gətirilib. Daha sonra, görünür, Maui adasında da yayılmışdır.

Dendrobates auratusı ən zəhərli ox qurbağası olmasa da, hələ də yüksək dərəcədə zəhərli bir heyvandır. Qurbağanın sahib olduğu çox kiçik miqdarda zəhər insanın ürəyini dayandırmaq üçün kifayətdir. Yaşıl və qara zəhərli ox qurbağası, bütün zəhərli ox qurbağaları kimi, əsarətdə qidalanma dəyişikliyi səbəbindən zəhərini itirir. Bu, bəzi alimləri yaşıl və qara zəhərli qurbağanın əslində zəhərini yediyi gənələr, kollembolalar, qarışqalar və digər həşəratlardan aldığına inanmağa vadar edir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Girard, 1855 «1854» : ''Abstract of a Report to Lieut. James M. Gilliss, U.S.N., upon the Reptiles collected during the U.S.N. Astronomical Expedition to Chili''. Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia, vol. 7, p. 226—227.
* Crother, Brian I., Jeff Boundy, Frank T. Burbrink, et al. / Moriarty, John J., ed. (2008) *Scientific and Standard English Names of Amphibians and Reptiles of North America North of Mexico, With Comments Regarding Confidence in Our Understanding, Sixth Ed.*, Herpetological Circular No. 37

## Xarici keçidlər