open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əmirhüseyn Məcidov

**Əmir Hüseyn Elşən Ağaqulu oğlu Məcidov** () — Azərbaycan rejissoru.

## Həyatı
Əmirhüseyn Məcidov 1937-ci il noyabr ayının 30-da Xızı-Bərmək mahalının Tudar kəndində dünyaya göz acıb. Ailəsi ilə Bakıya köçən Əmirhüseyin əvvəl Kitabxanaçılıq Texnikumuna daxil olub. 1962-ci ildə isə İncəsənət İnstitutunun musiqili teatr aktyoru şöbəsinə qəbul olunub (Mehdi Məmmədovun kursu). Sənətin incəliklərini Soltan Dadaşovdan öyrənib. Əmək fəaliyyətinə isə hələ tələbəlik dövründə C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında başlayıb. Əlisəttar Atakişiyevin yanında işləyib. Sonra Azərbaycan Televiziyasına gələn Əmirhüseyin Məcidov ömrünü televiziyaya bağlayıb. Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində rejissor Arif Babayevin çalışdığı redaksiyada rejissor köməkçisi kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb (1963). 

1967-ci ildən sərbəst rejissorluq fəaliyyətini davam etdirib. O, "Təbliğat və sovet həyat tərzi" baş redaksiyasında "Evrika", "Sağlamlıq", "Odlar diyarı", "Şimşək", "Səadət qadınlar klubu" və başqa verilişlər hazırlayıb. 1970-ci ildə "Ədəbi dram" verilişləri baş redaksiyasına keçib. Şifahi xalq ədəbiyyatına sevgi Əmirhüseyn Məcidovun qanında, canında idi. Onun araya-ərsəyə gətirdiyi, ilk rejissoru olduğu "Ozan" verilişi bu baxımdan xarakterikdir. Milli dəyərlərimizi, aşıq-ozan sənətimizi, adət-ənənəmizi ekranda canlandıran həmin veriliş tamaşaçılar tərəfindən çox maraqla qarşılanardı. "Ozan"ın 7-ci sayı ekranda göstəriləndə onu dövlət mükafatına təqdim etdilər. 

Əmirhüseyn Məcidov 1994-cü ildə televiziyadan çıxaraq Vahid studiyasının direktoru olub. Daha sonra "Azersun Holding"də mətbuat müşaviri işləyib. Onun rejissorluq fəaliyyətindən 200-dən artıq bədii-publisist verilişlər, telefilmlər saxlanılır.

Bütün əsərlərində Əmir Hüseyn Elşən imzası vardır. Əmir Hüseyn Elşən "Ozan ocağı" şirkətinin prezidentidir. O, 1998-ci ildə "Ensklopedik toplu" tərtib etmişdir. Burada ölkəmizin görkəmli şəxsləri haqqında məlumatlar vardır.

2003-cü ildə nəşr etirdiyi "Sənət yollarında tanınan izlər" əsərində görkəmli sənət adamları haqqında dəyərli yazılar çox maraqlıdır. 

## Filmoqrafiya
# Həyat, sən kiminsən? (film, 1972)
# Evrika (veriliş)
# Odlar Diyarı (veriliş)
# Ozan (veriliş)
# Sağlamlıq (veriliş)
# Səadət Qadınlar Klubu (veriliş)
# Şimşək (veriliş)
# Həmyerlilər ( film-tamaşa,1998)
Əli Əlizadə (bəstəkar)

**Əli Əlizadə** () — Azərbaycan bəstəkarı.

## Həyatı
Əli Aqşin oğlu Əlizadə 24 sentyabr 1961-ci ildə Bakıda anadan olub. Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını bitirib (Fərəc Qarayevin sinfi, 1985). Azərbaycan İncəsənət Universiteti və Bakı Musiqi Akademiyasında çalışıb (1987-1999). 1999-cu ildən Türkiyənin Van şəhərində "Yüzüncü Yıl Universiteti"ndə dərs deyir. Moskvada bəstəkarların Ümumittifaq müsabiqəsində 1-ci mükafata (1985), Bakıda BMT-nın təşkil etdiyi Respublika Bəstəkarlıq Musabiqəsində əsas mükafatlardan birinə (1998) layiq görülüb. 

## Əsərləri
* piano üçün "aşıq havası" 
* "2 küpəgirən qarı" (uşaqlar üçün müzikl) 
* 5 alət üçün "qədim səslər", "bütün suallara cavab"
* 16 ifaçı üçün "serenata dolore" və S.

## Ailəsi
Bəstəkar Aqşin Əlizadənin oğludur.

## Filmoqrafiya
# Kiçik leytenant (film, 1996)

## İstinadlar
Devon Aoki

**Devon Aoki** (10 avqust 1982, Nyu-York, ABŞ) — amerikalı aktrisa və model.

## Filmoqrafiya
Bu Amerikalı aktrisa və top model bir çox filmlərdə çəkilib. Bunlara misal olaraq "Forsaj 2" (ingiliscə: *2 fast 2 furious*), "Günahlar şəhəri" (ingiliscə: *Sin city*), "Müharibə (ing. *War*), "Mutantların xronikası" filmlərini göstərmək olar. 

Aktrisa bir çox məşhur müğənnilərin klip çəkilişlərində rol alıb. Qatillər adlı qrupun “Zibilxanalar” adlı mahnısının klipində , 2018-ci ildə - BTS qrupunun “Mənə sərf et” adlı mahnısının klipində rol alıb.

## Şəxsi həyatı
Devon 2010-cu ilin iyun ayında Ceyms Beyli ilə nişanlanıb. Cütlüyün  4 uşağı var.

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
Telefon köşkü (film)

**Telefon köşkü** () — 2002-ci ildə çəkilmiş amerikan filmi.

## Məzmun
Bir telefon zəngi insanın həyatını həm dəyişə, həm də söndürə bilər. Filmin qəhrəmanı Styu Şeferd telefon köşkünün əsirinə çevrilir.

## Süjet
Filmdə snayperin öldürməklə hədələdiyi adamdan bəhs olunur. Styu Şeferd və ya sadəcə Styu (Kolin Farrel) telefon köşkünə girir və telefonu götürərkən naməlum şəxs deyir ki,əgər o köşkdən çıxsa  o öləcək...

## Maraqlı faktlar
* Filmdəki hadisələr real zamanda baş verir-film hadisələrin baş verdiyi ilk dəqiqədən son dəqiqəyədək tam təsvir olunur.
* Filmdəki hadisələr Nyu-Yorkda baş versə də film Los-Ancelesdə çəkilmişdir.
* Baş rol Cim Kerri, Uill Smit, Mel Gibson, Toni Kertisə qismət ola bilərdi.
* Maykl Bey filmin rejissoru ola bilərdi.
* Film əsasən Nyu-York universiteti tələbəsinin 1996-cı ildə lentə aldığı "Xəttin sonu" adlı qısametrajlı filmin motivləri əsasında ekranlaşdırılıb. 
* Snayperin tam aydın görünmədiyi səhnə əvvəlcə Ron Eldardın, sonra isə Kifer Sazerlendin iştirakı ilə çəkilib. 
* Filmin premyerası 2002-ci il noyabrın 15-nə planlaşdırılmışdı. Amma Merilenddəki faciədən sonra film 2003-cü il aprelin 4-ü üzə çıxdı.
* 1960-cı illərdə Larri Koen filmin konsepsiyasını Alfred Hiçkoka təklif edir. İdeya Alfred tərəfindən bəyənilsə də, qəhrəmanın niyə telefon köşkündən çıxa bilmədiyinin səbəbini fikirləşə bilmirlər. Koen 1990-cı illərdə ssenarini yenidən vərəqləyir və snayper ideyasını fikirləşir. 
* Larri Koen filmin ssenarisini bir aya yazıb. 
* İrlandiyada film "Telefon qutusu" adı altında ekranlara çıxıb. 
* Filmdəki bütün səhnələr ardıcıllıqla lentə alınıb. 
* Film 12 günə lentə alınıb. 10 gün telefon köşkünün içindəki çəkilişlər üçün, 2 gün isə telefon köşkünün ətrafındakı çəkilişlər üçün lazım olub. 
* Styu günahlarını etiraf etdiyi səhnə bircə dubla lentə alınıb. 
* Keti Holmsla restorandakı kadr dubllararası fasilələrdə lentə alınıb. Ketinin baxışları rejissorun xoşuna gəlir və epizodu filmə əlavə etmək qərarına gəlir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Syphon Filter

*Yaradıcısı - Eidetic 
*İstahsalçı kompaniya - 989 studio 
*İstehsal tarixi - 9 iyul 1999
*Janr - şuter 3-cü şəxsdən 
*Platforma - Play Station Play Station 2 
*Daşıyıcı - CD 
*İdarəedici - coystik

Sayfon Filter stels-action janrında olan şuterdir. Seriyanın 1-ci hissəsidir. Oyunun digər stels-actwion tipli Metal Gear Solid ilə demək olar eyni vaxtda çıxması onun populyarlığına təsir etmişdir. Buna baxmayaraq oyun geymerlər tərəfindən rəğbətlə qarşılanıb.

## Süjet
Oyunun baş qəhrəmanı məxfi agent Qabriel Loqandır. O,beynəlxalq terrorist Erik Romerə qarşı mübarizə aparır. Lakin tezliklə Loqana aydın olur ki, Romer "Sayfon Filter" adlı təhlükəli virus hazırlayıb. Beləliklə, Loqan digər agentlərlə birlikdə dünyanı xilas etmək üçün mübarizəyə başlayır.

Oyun olduqca zəngin və maraqlı süjet xəttinə malikdir. Tez yadda qalan surətlər, çoxlu sayda rəngarəng silahlar və bir-birindən maraqlı mərhələlər insanı bir an belə rahatlaşmağa qoymur. Təsadüfi deyil ki, bu oyun bir çox ölkədə, o cümlədən Azərbaycanda da böyük populyarlıq qazanmışdır.
Syphon Filter 2

Syphon filter 1 geymerlər tərəfindən qəbul olunduqdan sonra 2000-ci ildə oyunun 2-ci hissəsi çıxdı. Əsas terrorçu Romerin Qazaxıstandakı bazasını partlatdıqdan sonra Qabriel Loqan komanda üzvləri ilə birgə təyyarədə ABŞ-yə qayıdır. Lakin Kolorado ştatı ərazisində dağlıq zonada terrorçular təyyarəni vururlar və Loqan təyyarədən paraşutla tullanmalı olur. Yerdə isə onu heç də gül-çiçəklə gözləmirlər. Loqan qəzaya uğramış təyyarəni tapmalı və terrorçuların bazasından oğurladıqları gizli faylları yenidən ələ keçirməlidir.

1-ci hissədən fərqli olaraq bu hissəyə bir neçə dəyişiklik əlavə edilib. Ən əsası multipleyerin köməyilə oyunu artıq 2 nəfər eyni zamanda oynaya bilər. Eyni zamanda digər agentlər-Lian Sinq və Tereza Lipan da müxtəlif missiyalar zamanı oynanıla bilən olurlar. Syphon Filter 2 də olduqca maraqlı missiyalar var. Sibir türməsi, Moskva küçələri, Nyu-York kanalizasiyası kimi mərhələlər oyunu daha da rəngarəng edir.

## Həmçinin bax
* Syphon Filter 3

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Syphon Filter 3

Syphon filter 3 sözsüz ki, əvvəlki 2 hissədən daha maraqlı və rəngarəng olmasıyla seçilir. Tokio, Vaşinqton, Kosta-Rika,Dublin, Əfqanıstan və digər məşhur yerlərdə Qabriel Loqan, Lian Sinq, Tereza Lipan, Lourens Mujari terrorçulara qarşı amansız mübarizə aparırlar.

## Həmçinin bax
* Syphon Filter 2

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qabriel Loqan

**Qabriel Loqan** — "*[[Syphon Filter]]*" adlı oyunun baş qəhrəmanı. Oyunun ilk 6 hissəsində iştirak etmişdir. O, 12 il 75-ci reyncer alayında xidmət etmiş və Qrenadada hərbi əməliyyatlarda iştirak etmişdir. Geyb oyunun digər personajı Lian Sinq ilə Əfqanıstanda tanış olmuşdur. "*[[Syphon Filer: Logan's Shadow]]*" adlı hissədə Loqan Lianı qorumaq istəyərkən 4 güllə yarası alır. Lian onun nəfəs almadığını söyləyir və pərdə bağlanır...
İnqilab Kərimov

**İnqilab Kərimov Saleh oğlu ** () — teatrşünas, professor (1988).

## Həyatı
İnqilab Kərimov 1931-ci il aprelin 4-də Göyçay şəhərində anadan olmuşdur. Orada orta məktəbi bitirdikdən sonra 1948-1953-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun Teatrşünaslıq fakültəsində təhsil almışdır. 1957-ci il noyabrın 25-dən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Memarlıq və İncəsənət İnstitutunda çalışan Kərimov burada kiçik elmi işçi, baş elmi işçi (1966-1985) olub. O, as­pi­rant­lıq­dan şöbə mü­diri vəzifəsinədək yük­səlmiş və 1985-ci ildən ömrünün sonu­na­dək institutun Teatr, kino və televiziya şö­bə­sııində rəhbər vəzifəsini icra etmişdir.

İnqilab Kərimov 1963-cü ildə "Sovet Azərbaycanının gənclər teatrı" adlı namizədlik, 1988-ci ildə "Azərbaycan teatrının yaranması, təşəkkülü və inkişafı problemləri (XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəlləri)" adlı dissertasiyanı Moskvada müdafiə edərək sənətşünaslıq doktoru alimlikin dərəcəsi alıb. 1988-ci ildə professor elmi adına layiq görülən İnqilab Kərimov 2001-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilmişdir.

İnqilab Kərimov Azərbaycan teatrının tarixinə, teatr sənətinin müxtəlif problemlərinə, tənqidinə və nəzəri məsələlərinə həsr olunmuş yüzlərlə məqalənin, həmçinin 200-ə yaxın elmi əsərin, habelə 25 monoqrafiya və kitabın müəllifidir. Onun "Abdulla Şaiq və teatr", "Ağadadaş Qurbanov", "Azərbaycan və gürcü səhnə ustalarının dostluğu", "Xalq istedadları", "Sovet Azərbaycanının gənclər teatrı", "Azərbaycan Dövlət Dram Teatrı", "Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev və teatr", "Cəfər Cabbarlı adına Kirovabad Dövlət Dram Teatrı", "Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev və teatr", "Gənclik və gözəllik teatrı", "Sənət yolu, dostluq yolu", "Nəriman Nərimanov və teatr", "Azərbaycan teatrının təşəkkülü və inkişafı", "Türkiyə və Azərbaycan teatr əlaqələri", "Şuşa Ağdam teatrı", "Azərbaycan teatrı 125" və s. əsərləri var. Elmi əsərlərindən bir neçəsi rus dilində çap olunub.  İnqilab Kərimov  mətbuatda "İnqilab" imzası ilə çıxış etmişdir.

## Ölümü
İnqilab Kərimov 22 iyul 2011-ci ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra 80 yaşında vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# Gənclərin 50 yaşlı teatrı (film, 1979)

## İstinadlar
Malik Mansurov

**Malik Məmməd oğlu Mansurov** () — Azərbaycan tarzəni, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2020).

## Həyatı
Malik Məmməd oğlu Mansurov 12 oktyabr 1961-ci ildə Sumqayıtda anadan olub. Əslən Qazax rayonundandır, atasının işi ilə əlaqədar Azərbaycanın bir çox rayonlarında yaşayıb. Konservatoriyada təhsil alıb (1981–1986). 1986-cı ildə Sumqayıt şəhər Orta İxtisas Musiqi Məktəbində tar müəllimi işləyib. 2002-ci ildən Konservatoriyada tar sənətinin sirlərini öyrədir. 1989-cu ildən Alim Qasımovu müşayiət edib.

## Filmoqrafiya
* Naməlum səs (film, 1997)
* Qəzəlxan (film, 1991)

## Xarici keçidlər
* Ehtiram Hüseynov — Mirzə Hüseyn segahı (Malik Mansurov — Tar, Elşən Mansurov — Kamança)https://www.youtube.com/watch?v=iLbu0cWqed4
* Ehtiram Hüseynov — Bayatı Şiraz muğamı (Malik Mansurov — Tar, Elşən Mansurov — Kamança)https://www.youtube.com/watch?v=s8oD0YXvzNM&feature=youtu.be
* Ehtiram Hüseynov — Mahur təsnifi (Malik Mansurov — Tar, Elşən Mansurov — Kamança) https://www.youtube.com/watch?v=ULlzIbyqeR4
* Malik Mansurov — Tar https://www.youtube.com/playlist?list=PLwsfGzuqtfGqhbHmTENkT2PVMFFbJJL0W
Mikaela Drozdovskaya

**Mikaela Drozdovskaya** (; ) — sovet kino aktrisası.

## Həyatı

## Filmoqrafiya

#Romeo mənim qonşumdur (film, 1963)
İspaniyanın muxtar birlikləri

**Muxtar birliklər** () — İspaniya Konstitusiyasına görə qurulmuş, İspaniya Krallığının yüksək səviyyəli siyasi qurumlarıdır. Konstitusiyanın ikinci maddəsi "bölgələr və millətlər"in muxtariyyət haqqını qəbul edir, həmçinin "İspan millətinin ayrılmaz birliyini" elan edir. Hazırda İspaniyanın tərkibində 17 muxtar birlik və 2 muxtar şəhər (Seuta və Melilya) vardır. Muxtar qurumların öz nizamnamələri var və onların hökumətləri mərkəzi hökumətlə hakimiyyəti paylaşır. Öz növbəsində, muxtar qurumlar 52 əyalətə bölünür.

## İspaniyanın muxtar birlikləri
**Muxtar birliklər:**

**Muxtar şəhərlər:**

## İstinadlar
Xroniki böyrək çatışmazlığı

**Xroniki böyrək çatışmazlığı** (XBÇ)- böyrəklərin bir neçə ay və ya il müddət ərzində getdikcə öz funksiyasının itkisi nəticəsində yaranır. XBÇ beş mərhələlidir. Hər mərhələ — böyrəyin yumaqcığında süzülmənin getdikcə pozulmasını göstərir və qanda kreatinin səviyyəsi bu pozulmanın göstəricisidir.

**1-ci mərhələ** — Bir necə aşkar simptomu ilə boyrək funksiyasının yüngül formada pozulmasıdır.

**5-ci mərhələ** — Hemodializə və ya böyrək köçürülməsinə ehtiyac olunan xəstəliyin ən ağır forması. Bu mərhələ böyrək çatışmazlığın terminal stadiyası də adlanır.

## Əlamətlər və simptomlar
İlk olaraq heç bir nəzərə çarpan simptom olmur və yalniz qanda kreatinin və ya sidikdə zülalın artması ilə simtomlar tədricən özünü birüzə verir. Böyrəklərin funksiyası getdikcə pozulduqca:

* qan təzyiqi artır — bədəndə mayenin və vazoaktiv hormonların artımı nəticəsidir və bu hipertoniya və ürək durğunluq çatışmazlığ kimi xəstəliklərinin əmələ gəlməsinin təhlükəsinin artırır.
* Sidik cövhərin qanda yığılması azotemiyanın simptomlarının əmələ gəlməsinə səbəb olur (letarqiya, perikardit və ya ensefalopatiya və s.kimi.)
* Kalium qanda yığılmasın (hiperkalemiyanın) simptomları (halsızlıq başlayaraq — ürək aritmiyası kimi ciddi bir simptomlar)
* Eritropoetinin sintezi azalması, bunun nəticısi olaraq anemia əmələ gəlir.
* Hiperfosfatemiya — qanda fosfatın miqdarın artması. Bu fosfatın böyrəklə ixracının azaltmasının əlaqalidir.
* Hipokalsemiya — qanda kalsiumun azalması. Bu simptom böyrəkdə yaranan vitamin D3 (vitamin D aktiv forması) miqdarının azlamasından irəli gəlir. Getdikcə hiperkalsemiya və hiperparatiroidizm, böyrək osteodistrofiya və damarlarların kalsifikasiyası simptomların yarana bilər.
* Metabolik asidoz — sulfatların, phosphatların və sidik turşusunun qanda yığılması nəticəsində yaranır. Metabolik asidoz qan fermentlərin aktivliyini poza bilər. Eyni zamanda asidoz hiperkalemiyanı artırır, bu da öz yerində ürək və sinir membranaların həssaslığın artırır.

Ümmumiyyətlə XBÇ olan xəstələrdə aterosklerozun yaranmasında ehtimal böyükdür. Bu ürək-damar xəstəliklərinə səbəb olur və xəstəliyin gələcək gedişini daha da pisləşdirir.

## İstinadlar
Vaşinqton İrvinq

**Vaşinqton İrvinq** (; ) — Amerika yazıçısı, qısa hekayələr müəllifi, esseist, bioqraf, jurnal redaktoru və diplomat. Onu bəzən *"Amerika ədəbiyyatının atası"* da adlandırırlar. "Ceffri Krayonun qaralama dəftəri" kitabına daxil olan "Rip van Vinkl" və "Yuxulu Dərə haqqında əfsanə" hekayələrinə görə şöhrət qazanmışdır. Onun tarixi mövzudakı əsərləri ilk ABŞ prezidenti Corc Vaşinqton, irland yazıçısı Oliver Qoldsmit və Məhəmməd peyğəmbərin bioqrafiyalarından və XV əsr İspaniya tarixi ilə bağlı mövzulardan – Xristofor Kolumb, İspaniyada ərəb istilası və Əl-Hambra sarayı haqqında əsərlərdən ibarətdir.

İrvinq həmçinin 1842–1846-cı illərdə ABŞ-nin İspaniyada səfiri işləmişdir.

Ədəbiyyatda ilk addımını 1802-ci ildə Londonda dərc olunan "The Morning Chronicle" qəzetində Conatan Oldstayl təxəllüsü altında Nyu-Yorkun sosial həyatı və teatrları haqqında yazdığı yazılarla atmışdır. 1815-ci ildə ailə biznesi ilə əlaqədar İngiltərəyə köçmüş və 1819-cu ildə ona sonradan dünya şöhrəti qazandıran "Ceffri Krayonun qaralama dəftəri" (*The Sketch Book of Geoffrey Crayon*) kitabını nəşr etdirmişdir.

O, Ceyms Fenimor Kuperlə yanaşı Avropada bəyənilən ilk amerikalı yazıçılardan biri olmuş və Nataniel Houtorn, Herman Melvil, Henri Uodsvors Lonqfellou və Edqar Allan Po kimi Amerika yazıçılarını həvəsləndirmişdir.

Kitabları dünyada ən çox satılan ilk amerikalı yazıçı kimi, İrvinq Amerika yazıçılarının müəllif hüquqlarının qorunması üçün daha sərt qanunların qəbul olunmasına səy göstərirdi.

## İstinad

## Əsərləri
* *A History of New York, from the Beginning of the World to the End of the Dutch Dynasty* (1809)
* *The Sketch Book of Geoffrey Crayon* (1819/20)
* *The Legend of Sleepy Hollow* (1820)
* *The Conquest of Granada* (1829)
* *The Alhambra* (1832)
Fərhad İsmayılov

**Fərhad İsmayıl oğlu İsmayılov** — aktyor.

## Həyatı
Fərhad İsmayılov 1946-cı ildə anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin fars dili ixtisasını bitirib. F. İsmayılov "Bir qalanın sirri" (1959) filmindən əlavə, "Kazbek Qutusu" (1958), "Gilas Ağacı" (1972) kimi filmlərdə çəkilib. O bir müddət, Əfqanıstanda və İranda tərcüməçi işləyib.

6 mart 2010-cu ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra 64 yaşında vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# "Kazbek" qutusu (film, 1958)
# Bir qalanın sirri (film, 1959)
# Gilas ağacı (film, 1972)

## İstinadlar

## Mənbə
* "Bıdı" vəfat etdi
Əminə Nağıyeva

**Əminə Abbas qızı Nağıyeva (Sultanova)** () — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1943).

## Həyatı
Əminə Əliabbas qızı Nağıyeva (Sultanova) 1934-cü ildən Əli Bayramov adına qadınlar klubunun dram dərnəyində çıxış edib. 1936–1939-cu illərdə Mirzə Fətəli Axundzadə adına Azərbaycan Dövlət Teatr Məktəbində təhsil alıb. 1938-ci ildə Milli Dram Teatrının aktyor truppasına qəbul olunub. Bir müddət xalq artisti Əjdər Sultanovun həyat yoldaşı olduğu üçün rollarının bir qismini "Sultanova" soyadı ilə oynayıb. 17 iyun 1943-cü ildə Azərbaycan SSR əməkdar artist fəxri adına layiq görülmüşdür.

1940-1950-ci illərdə Tiflis teatrında müxtəlif obrazlar yaratmışdır. Ən yaddaqalan obrazlarından Nəcəf bəy Vəzirovun "Müsibəti-Fəxrəddin"ində Böyükxanım, Sabit Rəhmanın "Xoşbəxtlər" tamaşasında Maralı (1941) misal göstərmək olar.

## Filmoqrafiya
#Alma almaya bənzər (film, 1975)(tammetrajlı bədii film)-rol: mamaça
#Bir məhəllədən iki nəfər (film, 1957)
#Bizim küçə (film, 1961)
#Həyat bizi sınayır (film, 1972)
#Qəribə əhvalat (film, 1960)
#Qızıl qaz (film, 1972)

## İstinadlar
Emil Tahirov

**Tahirov Emil Vahid oğlu** — aktyor.

## Həyatı
Emil Tahirov 1997-ci ildə Bakı şəhərinin 68 N-li texniki-peşə məktəbini bitirib. 1995-ci ildən S.Vurğun adına Rus Dram teatrında aktyor kimi çalışıb. Teatrda işlədiyi müddətdə bir çox tamaşalarda iştirak edib. Onun yaratdığı: Umbert (E.de Filippo "Filumena Marturano"), Həkim (Q.Qorin "Kin IV"), Dcud (B.Sleyd "Çestvovaniye"), Viktor (A.Qalin "Konkurs"), Topal (S.Vurğun "Fərhad və Şirin") kimi obrazlar aktyorun yaradıcılıq palitrasının nümunələrindəndir. KVN teatrında da çalışan aktyor  məşhur telefon şirkətlərinin birinin reklam çarxında da çəkilib.

Çox təəssüf ki, istedadlı aktyorun həyatı faciə olmuşdur. Emil təklik və dərdə dözməyərək həddən artıq alkoqol qəbul edirmiş və bu da onda serroz xəstəliyi yaratmışdır. Həyatda problemlər yaşayan aktyor işindən ayrılmış və tənhalığa çəkilmişdir. Ömrünün son vaxtlarında hamı tərəfindən unudulmuş, itkin düşmüşdür. Mətbuat və tanışları tərəfindən axtarılan aktyor haqqında bir müddət xəbər çıxmamışdır. Nəhayət, 6 sentyabr 2016-cı ildə aktyorun dostları Elman Babayev və Nərminə Sultanova tərəfindən sənəd yayımlandı. Sənəddə aktyorun avqustun 4-də Buzovna Vərəm Dispanserində vərəm xəstəliyindən dünyasını dəyişdiyi bildirilmişdir.

## Filmoqrafiya
# Nə gözəldir bu dünya... (film, 1999)

## İstinadlar
Aleksandr Labuş

**Aktyor**

## Həyatı
Aleksandr Sergeyeviç Labuş 11 avqust 1957-ci ildə Minskdə anadan olub. Belorus Dövlət Bədii Teatr İnstitutunda oxuyub (B. İ. Luçenkonun sinfi, 1975–1980). Belorus aktyorudur.

## Filmoqrafiya
# Sizi dünyalar qədər sevirdim (film, 1985)
Aleksey Serebryakov

**Aleksey Serebryakov** () — Rusiya aktyoru.

## Həyatı
Aleksey Valeryeviç Serebryakov 3 iyul 1964-cü ildə anadan olub.

GİTİS-də təhsil alıb (1986, O. Tabakovun kursu). Tabakerka Teatr studiyasında çalışıb. Əsasən filmlərdə çəkilir.

Rusiyanın əməkdar artistidir (1999).

## Filmoqrafiya
* Əfqanıstan kəməri (film, 1991)
* Heydər Əliyev (film)
* Anora (2024)

## İstinadlar
Alina Abdullayeva

**Alina Abdullayeva** — Azərbaycan rejissoru.

## Həyatı
Alina Abdullayeva 1981-ci ildə Ukraynanın Dnepropetrovsk şəhərində doğulub. Orta məktəbi bitirəndən sonra, 1998-ci ildə Bakıya köçüb, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin “Ədəbi yaradıcılıq və ekran dramaturgiyası” fakültəsinə daxil olub. 1999-2002-ci illərdə onun novella və hekayələri müxtəlif yerli qəzet və jurnallarda çap olunub. Paralel olaraq fotoqraf kimi işləyib. Magistraturaya daxil olduqdan sonra rejissorluqla maraqlanıb. 2004-cü ildə AVANTİ proqramında (SDC - İsveçrənin İnkişaf üzrə Agentliyi tərəfindən maliyyələşən kino sahəsində peşəkar treninq) iştirakdan sonra rejissor qismində qısametrajlı layihənin reallaşması üçün qrant qazanıb. FOCAL-da kurs keçib. “Veit Helmer Filmproduktion”da prodüser kimi çalışıb. “Motor” adlı kinokampaniyanın təsisçisi, həmçinin Müstəqil Qafqaz Kinematoqrafçılar Assosiasiyasının təsisçilərindən biridir.	

## Filmoqrafiya

### Rejissor assistenti

### Rejissor

### Ssenari müəllifi

### Prodüser

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Facebook profili
* “Rejissor üçün psixi hazırlıq lazımdır”
* Alina Abdullayeva - Film producer, coordinator of cultural programs, Azerbaijan 
* Alina Abdullayeva
Anatoli Kotenyov

**Anatoli Vladimiroviç Kotenyov** (; ) — Rusiya və Belarus aktyoru.

## Həyatı
Anatoli Vladimiroviç Katenyov 25 sentyabr 1958-ci ildə anadan olub. MXAT məktəb-studiyasında təhsil alıb. Minsk Kinoaktyor Teatr-Studiyasında çalışıb.

## Filmoqrafiya
# Alman klinikasına şəxsi səfər (film, 1988) (tammetrajlı bədii film)-rol: Vladimir Tişkov

## İstinadlar
Anatoli Smiranin

**Anatoli Smiranin** () — Aktyor

## Həyatı
Anatoli Dmitriyeviç Smiranin 23 dekabr 1892-ci ildə Odessada anadan olub. Aktyor və rejissor, Gürcüstanın xalq artisti (1946) Anatoli Smiranin 15 fevral 1971-ci ildə vəfat edib.

## Filmoqrafiya
#Səbuhi (film, 1941)
Anatoli Terpitski

**Anatoli Terpitski** () — Belarus aktyoru, Belarusun əməkdar artisti.

## Həyatı
Anatoli Konstantinoviç Terpiski 5 may 1956-cı ildə anadan olub. Minsk Kinoaktyor Teatr-Studiyasında çalışır.

## Filmoqrafiya
# Sizi dünyalar qədər sevirdim (film, 1985)
Aleksandr Belyavski

**Aleksandr Borisoviç Belyavski** () — Rusiya aktyoru.

## Həyatı
Aleksandr Belyavski 6 may 1932-ci ildə anadan olub. Moskva Əlvan Metallar və Qızıl İnstitutunun geoloji kəşfiyyat fakültəsini (1955), B. Şşukin adına Teatr Məktəbini (1961) bitirib. Satira Teatrında (1961–1964), Stanislavski Teatrında (1964–1966), Kinoaktyor Teatr-Studiyasında (1966) çalışıb. Rusiyanın əməkdar artisti (1988), xalq artistidir (2003).

## Filmoqrafiya
# Qəribə təsadüf və ya həmişə təmizlikdə (film, 1975)
# Görüş yerini dəyişmək olmaz (film, 1979)
# Qorxma, mən səninləyəm
# Heydər Əliyev (film)

## İstinadlar
Dmitri Orlov

**Dmitri Alekseyeviç Orlov** (; ) — sovet teatr və kino aktyoru, rejissor, teatr pedaqoqu, Belorusiya SSR xalq artisti (1941).

## Həyatı

Dmitri Orlov 13 (26) sentyabr 1903-cü ildə anadan olmuşdur. 1925-ci ildə Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunu bitirmişdir. 1929-cu ildə Peşəkar Birliklərinin Ümumittifaq Mərkəzi Şurasının Moskva Teatrında çalışmağa başlamışdır. 1934-cü ildən fəaliyyətini Moskva Realist Teatrında davam etdirmişdir. 1936-cı ildə Mogilyov şəhərinə köçmüş, burada Rus Dövlət Teatrının truppasına qoşulmuş, bu teatrın tamaşalarında rol almışdır. 1939-cu ildə həmin teatrın bədii rəhbəri olmuşdur.

Dmitri Orlov oynadığı rollarda qəhrəmanlarının daxili aləmlərinin dərinliklərinə qədər enməyi bacaran, öz obazlarını lirizmlə bəzəyən sənətkar idi. Onun komediya rolları incə yumoru və səmimiliyi ilə seçilirdi.

1934-cü ildən rejissor kimi də fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.

1948-ci ildən Belorusiya Bədii Teatr İnstitutunda dərs deməyə başlamış, 1952-ci ildə isə aktyor ustalığı kafedrasının müdiri olmuşdur.

Ona ən böyük uğuru Vilhelm fon Kaunits (almanların işğal etdiyi Belorusiyanın hauleyteri Vilhel Rixard Paul Kubenin proobrazı) rolu gətirmişdir. O, belarus xalqının cəlladının mənfi obrazını ustalıqla yarada bilmişdir.

## Mükafatları
* Belorusiya SSR Xalq artisti (1941).

## Yaradıcılığı

### Teatr rolları

#### Moskva Realist Teatrı
* "Aristokratlar" (Nikolat Poqodin) — *Kostya-kapitan*
* "Cəsur əsgər Şveyk" (Yaroslav Qaşek) — *Şveyk*

#### Rus Dövlət Teatrı (Mogilyov)
* "Qlebovun qalstuku" — *Lobzik*
* "Balzaminovun evliliyi" (Aleksandr Ostrovski) — *Balzaminov*
* "Müfəttiş" (Nikolay Qoqol) — *Müfəttiş*
* "Zirehli qatar 14–69" (Vsevolod İvanov) — *Vaska-papiros kötüyü*
* "Dəmir necə bərkidi" (Nikolay Ostrovski) — *Pavel Korçagin*
* "Narahat qocalıq" (Leonid Raxmanov) — *Polejayev*
* "Anna Karenina" (Lev Tolstoy — *Karenin*
* "Müdaxilə" (Slavin) — *Selesten*
* "Kreml kurantları" (Nikolay Poqodin) — *Vladimir İliç Lenin*
* "Çar Fyodor İoanoviç" (Aleksey Tolstoy) — *çar Fyodor İoanoviç*
* "Ağlasığmaz pullar" — *Telyatyev*
* "Rus məsələsi" (Konstantin Simonov) — *Merfi*
* "Vanya dayı" (Anton Çexov — *Voynitski*

### Teatr quruluşları
* 1934 — "Altı istəkli" (Aleksey Arbuzov)
* 1937 — "Kəndli xanım" (A. S. Puşkin)
* 1937 — "Daş qonaq" (A. S. Puşkin)
* 1939 — "Samanlıqdakı it" (Lope de Veqa)

### Filmoqrafiya
* 1958 — Saat gecəyarısı dayandı — *Vilhelm fon Kaunits* (almanların işğal etdiyi Belorusiyanın hauleyteri Vilhel Rixard Paul Kubenin proobrazı)
* 1960 — Yaz tufanları
* 1961 — Bizim küçə (film, 1961) — rol: Kurts
* 1963 — Diqqət! Şəhərdə sehrbaz var! — *əczanəçi*
* 1966 — Gör neçə vaxtdır görüşmürük!
* 1967 — Damlar altındakı müharibə

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Дмитрий Алексеевич Орлов
Andrey Martınov

**Andrey Leonidoviç Martınov** (; ) — sovet və Rusiya teatr və kino aktyoru, Rusiyanın xalq artisti (1994), SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı (1975).

## Həyatı
Andrey Martınov 24 oktyabr 1945-ci ildə İvanovoda anadan olub. A.Lunaçarski adına Dövlət Teatr İnstitutunda təhsil alıb (1970). Moskva Gənc Tamaşaçılar Teatrında (1970-1972), Dram Teatrında (1972-1981), M.Qorki adına Kinostudiyda (1981) çalışıb. SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1975), Rusiyanın xalq artistidir (1994).

## Filmoqrafiya
#Heydər Əliyev (film)
#Şəfəqlər burada sakitdir (film, 1972)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Andro Kobaladze

**Andro Kobaladze** () — gürcü əsilli aktyor Sovet filmlərində əsasən Stalin rollarında çəkilib.

## Filmoqrafiya
# Səhər (film, 1960)
# Baharın on yeddi anı (film, 1973)

## Həmçinin bax
Anatoli Ravikoviç

**Anatoli Yuryeviç Ravikoviç** — (24 dekabr 1936-cı il, Leninqrad — 8 aprel 2012-ci il, Sankt-Peterburq) — SSRİ və Rusiya teatr və kino aktyoru. RSFSR Xalq Artisti (1988).

## Həyatı
Anatoli Ravikoviç 24 dekabr 1936-cı ildə Leninqradda anadan olub. Leninqrad Dövlət Teatr, Musiqi və Kino İnstitutunda təhsil alıb (1954–1958). Komsomolsk-na-Amur Dram Teatrında (1958–1961), M. Qorki adına Stalinqrad Teatrında (1968–1961), Lensovet adına Leninqrad Teatrında (1962–1988), N. Akimov adına Sankt-Peterburq Akademik Komediya Teatrında (1988) çalışıb. Rusiyanın əməkdar artisti (1973) və xalq artisti (1982) fəxri adlarına layiq görülüb.

## Filmoqrafiya
# Heydər Əliyev (film)

## İstinadlar
Bayrami təriqəti

**Bayramilik** və ya **Bayramiyyə** () — Sufi İslam təriqətidir.

## Yaranması
Təriqətin banisi Hacı Bayram Vəli (vəfatı: 1429-cu il) Ankara şəhərinin yaxınlığındakı Zülfədl kəndində dünyaya gəlmişdir. Dini elmlərlə yiyələndikdən sonra mədrəsədə müəllimlik etmişdir. Lakin sonralar tədrisdən ayrılaraq məşhur sufi Əbu Hamidəd-Din Ağsarayinin (vəfatı: 1412-ci il) başçılığı altında təsəvvüf yoluna qədəm qoymuşdur. Onun ölümündən sonra Hacı Bayram Ankarada təkyə (dərgah) yaradaraq dövrünün ən hörmətli və nüfuzlu sufi şeyxlərindən birinə çevrilmişdir. Sultan II Muradın dəvəti ilə o, Ədirnəyə (Adrianopola) gələrək, burada məşhur dövlət və elm xadimləri ilə tanış olmuş, nüfuzu daha da artmışdır.

Hacı Bayram Vəlinin davamçısı (xəlifəsi) Ağ Şəmsəd-Din İstanbulu fəth etmiş böyük sultan II Mehmət Fatihin müəllimi olmuşdur. Bundan başqa Yazıcıoğlu Mehmet, Əhməd Bican, Ağbıyıq Sultan, Dədə Ömər Sikkini kimi tanınmış sufilər də onun xəlifələrindəndirlər.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, öz mənəvi varisliklərini göstərən silsilələrə və metodologiyalarına görə Bayrami təriqətinin üsulları Nəqşibəndiliyin və Xəlvətiliyin üsullarını təkrarlayır və özündə birləşdirir.

## Görüşləri
Bayramilərin dünyagörüşü bir çox hallarda İbn Ərəbinin dünyagörüşünə yaxındır. Öz mərasimlərində onlar çox vaxt ucadan deyilən cəhri, bəzən isə pıçıltı ilə deyilən xəfi zikrlərdən istifadə edirlər. Bayramilərin əsas doktrinaları "cəzbə, sevgi və ilahi sirr"dir. Bu təriqətin yazılı ədəbiyyatını əsasən Ağ Şəmsəddin qələmə almışdır. Hacı Bayram Vəlidən isə heç bir əsər qalmamışdır.

Bu təriqət Anadoluda və Balkan yarımadasında yayılmışdır. Mənsubları çox da hündür olmayan ağ mahuddan tikilmiş altıguşəli papaq geyinirmişlər.

## Qolları
Bayramilər təriqətinin üç əsas qolu vardır:
# Ağ Şəmsəd-Dinə aid edilən Şəmsiyyə (Dövrümüzdə məhz bu qol klassik bayramilik hesab edilir);
# Dədə Ömər Sikkiniyə aid edilən Məlamiyə;
# Ağbıyığa aid edilən Cəlvətiyyə.

Cəlvətiyyə daha sonralar müstəqil sufi təriqətinə çevrilmişdir. Osmanlı imperiyasında bu təriqətin inkişafı zəmanəsinin ən savadlı və mömin insanlarından olmuş Əziz Mahmud Hüdainin (vəfatı: 1628-ci il) adı ilə bağlıdır. O, otuzdan artıq əsərin müəllifi olmuş və minlərlə tələbə yetişdirmişdir. Cəlvətiyyənin daha sonrakı inkişafında İsmail Həqqi Bursalı (vəfatı: 1724-cü il) da çox işlər görmüşdür.

## Mənbə
* **Müəllif:** *Aydın Əlizadə* — "Cəmiyyət və Din" qəzeti
Anna Zarjiskaya

**Anna Zarjiskaya** () — Aktrisa.

## Həyatı
Anna Yakovlevna Zarjiskaya 1907-ci ildə anadan olub. 1994-cü ildə vəfat edib.

## Filmoqrafiya
#Bizim küçə (film, 1961)

## İstinadlar

## Xarici keçid
* İzlə
Arnis Litsitis

**Arnis Alfredoviç** () – Sovet və Latviya teatr və kino aktyoru.

## Həyatı
Arnis Alfredoviç Lisitis 8 yanvar 1946-cı ildə anadan olub.

Latviya Dövlət Konservatoriyasnın aktyorluq fakültəsində təhsil alıb (1970).

Milli Teatrda, Valmir Teatrında, Riqa Gənc Tamaşaçılar Teatrında, 1996-cı ildən Rus Dram Teatrında çalışıb. Musiqi ilə məşğuldur.

150-dən çox filmə çəkilib.

## Filmoqrafiya
# Heydər Əliyev (film)

## İstinadlar
Benni Devis

**Benni Devis** () — bəstəkar, musiqi yazıçısı, müğənni.

## Həyatı
Benni Devis 21 avqust 1895-ci ildə Nyu-Yorkda anadan olub. Əsasən mahnı bəstəçisi və vodevil müğənnisi kimi tanınıb. Bir çox filmlərə musiqi bəstələyib. 20 dekabr 1979-cu ildə Mayamidə vəfat edib.

Devis, yeniyetmə ikən "vaudevill"də çıxış etməyə başladı. Blossom Seeley-də müşayiətçi işləyərkən mahnı yazmağa başladı. 1917-ci ildə Cek Yellen ilə "So Long Sammy" və C. Francis Reisner ilə "Good-bye Broadway. Hi Fransa"nı yazdı. İlk müvəffəqiyyəti Con Conrad və J. Russel Robinsonun musiqisi olan 1920-ci il "Margie" idi. Ən populyar mahnısı 1926-cı ildə Harry Akst ilə yazılmış "Körpə üzü" idi. Karyerası 1930-cu illərin ortalarına qədər davam etdi. Devis 1979-cu ildə Florida ştatının Mayami şəhərində vəfat etdi.

## İstinadlar
Boris Boldırevski

**Boris Gennadyeviç Boldırevski** (30 iyul 1925, Yuryevka — 10 oktyabr 2002, Kiyev) — Ukrayna aktyoru.

## Həyatı
Boris Gennadyeviç Boldırevski 30 iyul 1925-ci ildə Yuryevka şəhərində anadan olub. Kiyev Kinostudiyasının nəzdində kinoaktyor məktəbini bitirib (1949). 10 oktyabr 2002-ci ildə Kiyevdə vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# Gəmi saatının sirri (film, 1983)
Boris Savçenko

**Aktyor**

## Həyatı
Boris İvanoviç Savçenko 10 aprel 1939-cu ildə Odessada anadan olub. Odessa Teatr Məktəbində (1960), ÜDKİ-nin aktyorluq fakültəsində (1965), KQİTİ-nin rejissorluq fakültəsində (1971) təhsil alıb. 1971-ci ildən A. Dovjenko adına kinostudiyanın rejissoru, KQİTİ-nin müəllimidir.

## Filmoqrafiya
# Bir cənub şəhərində (film, 1969)
Antonin Dvorjak

**Antonin Dvorjak** (; ) — çex bəstəkar, musiqidə romantizm cərəyanının təmsilçisi. Onun əsərlərində Moraviya və Bohemiyanın xalq musiqisi motivlərindən, elementlərindən geniş istifadə olunur. O, Bedrjix Smetana ilə birlikdə çex milli musiqi məktəbinin banisi sayılır. Əsas musiqi əsərlərinə "Yeni dünyadan" Simfoniya № 9 (ABŞ-də yazılıb), "Su pərisi" operası, Orkestrli violençel üçün konsert, "Amerika" simli kvarteti, Rekviyem, Stabat Mater və  "Slavyan rəqsləri" aid edilir.

## Həyatı
Antonin Dvorjak 8 sentyabr 1841-ci ildə Çexiyada - Praqa yaxınlığında anadan olub. Bedřich Smetenanın musiqisini eşidib bəstəkar olmağa qərar verən Dvorjak elə Smetananın dirijoru olduğu Praqa Teatrında violençel ifaçısı kimi musiqi fəaliyyətinə başlayıb. Musiqi bəstələmək üçün 1873-cü ildə orkestrdən uzaqlaşıb və 1 il içində Avstriya milli mükafatını alan 3-cü simfoniyasını yazıb. Praqa, Kembric, Nyu York-da çalışan Dvorjak 1895-ci ildə Vətəninə geri dönüb.

Dvorjaka vətənpərvərlik mövzusunda yazdığı "Himn" kantatası, eləcə də "Slavyan rəqsləri" dünya şöhrəti gətirib. Dahi bəstəkarın qələmə aldığı "İnadkarlar", "Hiyləgər kəndli", "Su pərisi", "Yakobinçi" operaları çex milli opera repertuarının əsasını təşkil edib. 9 simfoniya, 10 opera, 5 simfonik poema, 5 uvertüra, skripka ilə orkestr üçün konsert, "Müqəddəs Lüdmila" oratoriyasının müəllifi Antonin Dvorjak 1 may 1904-cü ildə vəfat edib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Eduard İzotov

**Eduard İzotov** () — SSRİ film aktyoru.

## Həyatı
Eduard Konstantinoviç İzotov 11 noyabr 1936-cı ildə anadan olub. GİTİS-də təhsil alıb. 1959-cu ildən filmlərə çəkilməyə başlayıb. Tamaşaçılar onu daha çox "Morozko" filmindəki roluna görə tanıyıb. Rusiyanın əməkdar artisti (1999) Eduard İzotov 8 mart 2003-cü ildə vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# İyirmialtılar (film, 1966)
# Baharın on yeddi anı (film, 1973)
Fariz Əhmədov

**Fariz Asif oğlu Əhmədov** () — Azərbaycan rejissoru, "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının direktoru (2020-2022).

## Həyatı
Fariz Əhmədov 15 dekabr 1983-cü ildə Bakıda anadan olub. ADMİU-nun Ədəbi yaradıcılıq və ekran dramaturgiyası ixtisasında (2001–2005) və Rüstəm İbrahimbəyovun Beynəlxalq Kino Məktəbində təhsil alıb (2007-dən).

Professional Kinorejissorlar Gildiyasında koordinator (2003–2005), Beynəlxalq Audiovizual Festivalda koordinator (2003–2005), ANS TV-də rejissor (2005–2006) kimi çalışıb.

Hazırda AzTV-də rejissordur. Fariz Əhmədov "Kiçik Əmanət" (2005, 5 dəq, film haqqında film), UNICEF üçün "Gənclik və Sülh" mövzusunda 1 dəqiqəlik sənədli filmin (2003) müəllifidir.

2010-cu ildə Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya Universitetinə daxil olmuş və 2012-ci ildə həmin ali təhsil ocağının magistr pilləsini bitirmişdir.

2012-ci ildə "Azanfilm" animasiya filmləri studiyasının direktoru təyin edilmişdir. 2020-ci ildən 2022-ci ilədək "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının direktoru olmuşdur.

## Mükafatları
Çəkdiyi "Əriyən ada" filmi 2015-ci ildə "Ən yaxşı sənədli film" nominasiyasında "Qızıl Pəri" mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Bakı sübhdən günbatanadək (film)
# Anlama… (film, 2008)
# Qocalar (film, 2008)
# Bir addım (film, 2009)
# Miras
# Mayak (film, 2012)
# Portret (film, 2012)
# Əriyən ada (film, 2013)
# Əbədi ezamiyyət (film, 2016)
# Miras (bədii-sənədli film) - icraçı prodüser
# Sonuncu (film, 2020)
# Sükut içində addımlar (film, 2025)
# 44 (film, 2025) - icraçı prodüser

## İstinadlar
Cəmilə Atayeva

**Cəmilə Atayeva** () — Azərbaycan aktrisası.

## Həyatı
Cəmilə Şamil qızı Atayeva 1946-cı ildə Bakıda anadan olub.

Xoreoqrafiya məktəbini bitirib.

1962-ci ildən səhnədədir. Bir qədər Opera və Balet Teatrında çalışdıqdan sonra Musiqili Komediya Teatrının aparıcı solisti olub.

Müxtəlif kinostudiyalarda çəkilmiş "Hava məbədi", "Silahlı çox təhlükəlidir", "Tehran-43", "Təyyarələr enmədi" (Özbəkfilm) filmlərində çəkilib.

Hazırda Nizami kinoteatrında nəzarətçi işləyir.

## Filmoqrafiya
# Dədə Qorqud (film, 1975)
# Hava Məbədi
# İnsan məskən salır (film, 1967)
# Qərib cinlər diyarında (film, 1977)
# Silahlı Çox Təhlükəlidir
# Tehran-43
# Təyyarələr Enmədi (Özbəkfilm)
Osman Hacıbəyov

**Osman İsmayıl oğlu Hacıbəyov** () — Azərbaycanın teatr aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1969) Lenin komsomolu mükafatı laueratı  (1967), ,

## Həyatı
Osman İsmayıl oğlu Hacıbəyov 18 fevral 1924-cü ildə Şuşa şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. Orta məktəbin yeddinci sinifini Bakıda bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Teatr Məktəbinə daxil olub. Teatr məktəbində oxuduğu ilk dövrdən başlayaraq Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının səhnəsində oynanılan tamaşaların kütləvi səhnələrində çıxış edib. 1942-ci ildə təhsilini bitirəndə onu təyinatla GTT-yə aktyor göndəriblər.
Gənc Tamaşaçılar Teatrının 50 illiyi ilə əlaqədar və milli teatr sənətinin inkişafında xidmətinə görə Osman Hacıbəyova 25 dekabr 1969-cu ildə "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı verilib. Peşəkar imkanlarının genişliyindən məharətlə barınan aktyor Osman Hacıbəyov müxtəlif xarakterli, hətta psi-xoloji cəhətdən ziddiyyətli rollarda çıxış edib. Komik rollarda ölçü hissini məharətlə qoruya bilib, oyunundakı güclü komizın və improvizasiya bacarığı onun ifasına əlvanlıq gətirib. Aktyor 1979-cu il iyunun 14-də Bakıda vəfat edib.

## İfa etdiyi əsas rollar
# El oğlu, Ayaz ("El oğlu" və "Ana", Abdulla Şaiq)
# Əşrəf və Qıdı kirvə ("Hacı Qəmbər", Nəcəf bəy Vəzirov)
# Skapen ("Skapenin kələkləri", Jan Batist Molyer), 
# Şahbaz bəy ("Müsyö Jordan və dərviş Məstəli şah", Mirzə Fətəli Axundzadə)
# Qəmküsar ("Yarımçıq Şəkü", Adil Babayev)
# Yaşar ("Yaşar", Cəfər Cabbarlı) 
# Elşən ("Çiçəkii dağ", Məmmədhüseyn Təhmasib)
# Protey ("İki veronalı", Vilyam Şekspir) 
# İmran, Nəsrəddin ("Anacan" və "Nəsrəddin", Yusif Əzimzadə)
# Bəxtiyar ("Komsomol poeması", İsgəndər Coşqun) 
# Fərhad ("Bəxtsiz cavan", Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev) 
# İsgəndər xan ("Ağa Kərim xan Ərdəbili", Nəcəf bəy Vəzirov) 
# Florindo Aritun ("İki ağanın bir nökəri", Karlo Haoldoni) 
# Şamdan bəy ("Şamdan bəy", Nəriman Nərimanov) 
# İohannes ("Qarlar Kraliçası", Yevgeni Şvarts) 
# Şirinbala ("Şirinbala bal yığır", Salam Qədirzadə) 
# Tarverdi ("Xırs quldurbasan", Mirzə Fətəli Axundzadə) 
# Tibalt ("Romeo və Cülyetta", Vilyam Şekspir)
# Süleyman ("Ötən ilin son gecəsi", Anar) 
# Polkovnik Ferrari ("Ovod", Etil Voyniç) 
# Keykavus ("Söhrab və Rüstəm", İsgəndər Coşqun) 
# Müküş ("Mənin nəğməkar bibim", Əkrəm Əylisli)

## Nəsil şəcərəsi

## Filmoqrafiya
# O olmasın, bu olsun (film, 1956)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 
* 

## Həmçinin bax
* Hacıbəyovlar
Nelli Ataullayeva

**Nelli Xayrullayevna Ataullayeva** () — Özbəkistan aktrisası, sənədli film rejissoru, Özbəkistan SSR-in əməkdar artisti, SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvü.

## Həyatı
Özbək aktrisasıdır. 43 yaşında ağciyər xərçəngindən vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# Görüş (film, 1955)

## Mənbə
* История жизни Нелли Атауллаевой из фильма "Göruş"
* Narkotikin gətirdiyi son: "Görüş" filminin "Lala"sı necə öldü?
Cəmil Quliyev (tarixçi)

**Cəmil Bahadur oğlu Quliyev** () — Azərbaycan-sovet tarixçisi, professor, 1972–1978-ci illərdə o Azərbaycan EA Tarix İnstitutunun direktoru, 1976–1990-cı illərdə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, 1975–1988-ci illərdə Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş redaktoru, 1989–1990-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin rektoru, 1976–1991-ci illərdə və 1997-ci ildən 2007-ci ilədək Azərbaycan Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin üzvü, 1972-ci ildə Azərbaycan EA-nın müxbir üzvü, 1980-ci ildə həqiqi üzvü.

## Həyatı
Cəmil Bahadur oğlu Quliyev 16 dekabr 1927-ci ildə Şuşada anadan olub. 1944-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) Tarix fakültəsinə daxil olmuş, 1946-cı ildən təhsilini M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetində davam etdirmiş, 1949-cu ildə həmin universiteti bitirdikdən sonra aspiranturada saxlanılmışdır. C. B. Quliyev 1952-ci ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək təyinatla Bakıya göndərilmişdir.1952-ci ildən ADU-da müəllim, dosent 1958–1972-ci illərdə Azərbaycan KP MK yanında Partiya Tarixi İnstitutunda elmi işlər üzrə direktor müavini işləmişdir.1971-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş və professor adını almışdır. Həmin ildən Azərbaycan EA-da fəaliyyətə başlamışdır. 1972–1978-ci illərdə o Azərbaycan EA Tarix İnstitutunun direktoru, 1981–1990-cı illərdə Azərbaycan EA-nın vitse-prezidenti, 1975–1988-ci illərdə Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının baş redaktoru, 1989–1990-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin rektoru olmuşdur. 1976–1991-ci illərdə və 1997-ci ildən 2001-ci ilədək AMEA-nın İctimai Elmlər Bölməsinin akademik-katibi, AMEA-nın Rəyasət Heyətinin üzvü (1997–2007) üzvü olub. 1972-ci ildə Azərbaycan EA-nın müxbir üzvü, 1980-ci ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir. O, bir neçə sanballı monoqrafiyanın, 300-dən çox məqalənin müəllifidir. C. B. Quliyev 7 cildlik "Azərbaycan tarixi"nin nəşrinə rəhbərlik etmiş, onun redaktorluğu ilə "Naxçıvan ensiklopediyası" (1999–2002) çapdan çıxmışdır.

C. B. Quliyev beynəlxalq forumlarda Azərbaycan elmini dəfələrlə təmsil etmiş, bir sıra hökumət və ictimai təşkilatların rəhbər orqanlarının üzvü olmuşdur. Əməkdar elm xadimi və Dövlət mükafatı laureatıdır. 1997-ci ildə Prezident Heydər Əliyevin fərmanı ilə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir.

27 dekabr 2010-cu ildə vəfat etmişdir. Tarix elmləri doktoru, professor idi.

## Mükafatları
* Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (02.12.1982)
* Dövlət mükafatı laureatı (1974)
* "Şöhrət" ordeni (2000)
* "İstiqlal" ordeni (14 dekabr 2005)

## Filmoqrafiya
# Qırmızıbayraqlı Azərbaycan (film, 1980)
# Qara gölün cəngavərləri (film, 1984)

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Orxan Zakiroğlu (Baharlı). Ağdam şəhər 1 nömrəli orta məktəbin tarixi (1883–1993). I kitab. Bakı, 2016
Rəşad Qasımov

**Rəşad Muxtar oğlu Qasımov** — Azərbaycan kinoprodüseri, kinoşünas, rejissor, Azərbaycan Dövlət Film Fondunun kinoarxiv şöbəsinin müdiri.

## Həyatı

Rəşad Qasımov 27 may 1983-cü ildə Gürcüstan Respublikasının Marneuli rayonunun İmir kəndində anadan olmuşdur. 2000-ci ildə Bakı şəhərində yerləşən 34 saylı orta məktəbi bitirib. Elə həmin il Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin sənətşünaslıq fakültəsinin kinoşünas ixtisası qrupuna daxil olmuşdur. 2004-cü ildə həmin fakültəni fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

2004-2005-ci illərdə Azərbaycan Professional Kinorejissorlar Gildiyasında, eyni zamanda IV və V Beynəlxalq Audiovizual Festivallarda koordinator, prodüser, icraçı direktor vəzifələrində çalışıb. Həmin müddətdə "Azərbaycanfilm" və "Mozalan" studiyalarının istehsal etdiyi bir sıra filmlərdə çalışıb. Bir çox audiovizual əsərlərdə prodüser kimi fəaliyyət göstərmişdir.

2005-ci ildə alman rejissoru Fayt Helmerin "Xəzər gəlini" qısametrajlı bədii filmində prodüser kimi fəaliyyət göstərmişdir.
      
“İmper Qrup” Prodüser Mərkəzinin təsisçilərindən biri olmuşdur. 2005-2006-cı illərdə ANS televiziyasında prodüser kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2006-cı ilin oktyabrından Azərbaycan Dövlət Film Fondunda bir sıra vəzifələrdə çalışmışdır. Hazırda fondun kinoarxiv şöbəsinin müdiridir.

2008-2012-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin təşkil etdiyi "Bu meydan, bu ekran" qısametrajlı film layihələri müsabiqəsində prodüseri olduğu "Kor və korluq", "Qocalar" və "Mayak" layihələri qalib olmuş, onların əsasında çəkilmiş "Bir addım", "Qocalar" və "Mayak" bədii filmləri bir çox festivallarda priz və mükafatlar qazanmışdır. Həmçinin prodüseri olduğu "Lahıc ritmləri", "Miras" və "Əriyən ada" sənədli filmləri də bir çox festivallarda qalib olmuşdur.

2012-ci ildə rejissor kimi "Vətən sevgisi" və "Mübarizlik zirvəsi", 2018-ci ildə isə "Rasim Ocaqov zirvəsi" filmlərini çəkmişdir.

## Mükafatları
* 2012 — "Müharibə Veteranı Qadınlarına Sosial Yardım" İctimai Birliyinin mükafatı *("Vətən sevgisi" filminə görə)*
* 2017 — Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Fəxri Mədəniyyət İşçisi" medalı
* 2018 — "Şəki, mən səni sevirəm" müsabiqəsinin Xüsusi Mükafatı *("Rasim Ocaqov zirvəsi" filminə görə)*
* 2020 — Ankarada TÜRKSOY mükafatı

## Filmoqrafiya
# Xəzər gəlini (film, 2005) — *icraçı prodüser*
# Nəfəs (film, 2007) — *redaktor*
# Qocalar (film, 2008) — *prodüser*
# Lahıc ritmləri (film, 2008) — *icraçı prodüser*
# Bir addım (film, 2009) — *prodüser*
# Miras (film, 2010) — *prodüser*
# General Mustafa Nəsirov (film, 2011) — *prodüser*
# Mayak (film, 2012) — *prodüser*
# Mübarizlik zirvəsi (film, 2012) — *rejissor*
# Vətən sevgisi (film, 2012) — *rejissor*
# Əriyən ada (film, 2013) — *prodüser*
# Rasim Ocaqov zirvəsi (film, 2018) — *rejissor*
# Haqq aşığı (film, 2021) — *xətt prodüseri*
# Qara talelər (film, 2022) — *prodüser*

## İstinadlar
Ramil Ələkbərov

**Ələkbərov Ramil Gülmalı oğlu** — azərbaycanlı rejissor, ssenarist.

## Həyatı
Ramil Ələkbərov 16 yanvar 1979-cu ildə Şamaxıda anadan olub. Sabunçu rayonu 96 saylı orta məktəbdə (1986-1993), Bakı Özəl Türk Liseyində (1993-1997), Ankara Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin Radio, Televiziya və Kino ixtisasında (Türkiyə, 1997-2002), Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin magistratura pilləsində təhsil alıb. Müxtəlif vaxtlarda Samanyolu televiziyasının "Merhaba Yenigün", "Haber Kordinasyon Merkezi", "Sırlar dünyası" və "Şubat Soğuğu" seriallarında təcrübə keçib. 2003-2005-ci illərdə Samanyolu Televiziyasının Azərbaycan bürosunda çalışıb. 2004-cü ildə "Mozalan: Biz və Zaman" Film festivalında "ən obyektiv jurnalist" və "Əkinçi" Jurnalist Cəmiyyətinin "Həsən bəy Zərdabi" adına ilin jurnalisti fəxri diplom və medalı ilə təltif olunub. 2005-ci ildən İctimai Televiziyada redaktor vəzifəsində çalışır.

## Filmoqrafiya
# Azərbaycan kinosu: tarixin səhifələri (2003, qısametrajlı sənədli televiziya filmi) – rejissor, ssenari müəllifi
# Kino muzeyi (2003, qısametrajlı sənədli televiziya filmi) – rejissor, ssenari müəllifi
# Mir Teymur (II) (2003, qısametrajlı sənədli televiziya filmi) – rejissor, ssenari müəllifi
# Göy dənizdən bir damla: Bəkir Çobanzadə (2004, qısametrajlı sənədli televiziya filmi) – rejissor, ssenari müəllifi
# Xocalı soyqırımı (2005, qısametrajlı sənədli televiziya filmi) – rejissor, ssenari müəllifi
# Sevən və sevilən (2008, qısametrajlı sənədli film) – ssenari müəllifi
# Əzizim Fellini: Filmin filmi (2012, qısametrajlı sənədli televiziya filmi) – rejissor, ssenari müəllifi
# Həyat varsa... (2012-2014, bədii serial) – ssenari müəllifi
# Əriyən ada (2013, qısametrajlı sənədli film) – redaktor
# Azərbaycan müəllimi. Babək Xubiyarov (2014, qısametrajlı sənədli televiziya filmi) – ssenari müəllifi
# Ən güclü kimdir? (2014, animasiya filmi) – ssenari müəllifi
# Gəlin, birgə öyrənək – rənglər (2014, animasiya filmi) – ssenari müəllifi
# Qafqazdan Appeninə (2014, qısametrajlı sənədli film) – redaktor
# Lahıc (IV) (2014, qısametrajlı sənədli film) – redaktor
# Bakı sübhdən günbatanadək (2015, tammetrajlı sənədli film) – rejissor, xətt prodüseri
# Polkovnik (2015, qısametrajlı sənədli film) – ssenari müəllifi
# Bir nəfəsin izi (2016, qısametrajlı sənədli film) – ssenari müəllifi
# Daşın yaddaşı (2016, qısametrajlı sənədli film) – ssenari müəllifi
# Vətən əsgəri (2016, qısametrajlı sənədli film) – ssenari müəllifi
# Bir Şuşa qəhrəmanı (2021, qısametrajlı sənədli film) – ssenari müəllifi