Teyyub Quliyev

**Teyyub Arıx oğlu Quliyev** () — Azərbaycan dilçisi, dil nəzəriyyəçisi, altayşünas, türkoloq.

## Həyatı
**Teyyub Quliyev** 1976-cı ildə Yevlax rayonunda doğulmuşdur. 1999-cu ildə ''Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini'' fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1999–2002-ci illərdə ''Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının'' Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun Nəzəri və tətbiqi dilçilik şöbəsinin əyani aspiranturasında oxumuşdur. 2004-cü ildə "İltisaqi dillər və dil qohumluğu məsələsi (Altay dillərinin materialları əsasında)" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. Azərbaycanda altayşünaslığa aid ilk elmi monoqrafiyanın müəllifidir. 2012–2013-cü illərdə Dilçilik İnstitutunun Nəzəri və tətbiqi dilçilik şöbəsinin, 2013-cü ildən 2016-cı ilə qədər Dil tarixi və dialektologiya şöbəsinin müdiri olmuşdur. 2016-cı ildən yeni yaradılmış Azərbaycan dilinin tarixi şöbəsinin aparıcı elmi işçisi işləmişdir. 2018-2022-ci illərdə Azərbaycan dilinin tarixi şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Hal-hazırda həmin şöbənin aparıcı elmi işçisidir.   

## Pedaqoji fəaliyyəti
2004-cü ildən ''Bakı Slavyan Universitetinin'' Türkologiya kafedrasında müəllim kimi fəaliyyətə başlamışdır. Hal-hazırda həmin kafedranın dosentidir.

## Əsərləri
* *Nəzəri dilçilikdə dillərin təsnifi prinsipləri*. AMEA-nın Gənc Alimlərinin (aspirantlarının) materialları, Bakı, "Elm", 2001
* *Aqqlütinativ dillərin linqvistik xüsusiyyətləri*. Tədqiqlər № 3, Bakı, 2002
* Dillərin qohumluğunun əsas prinsipləri. Elmi axtarışlar, VII toplu, 2002
* Altay dillərinin qohumluq prinsipləri. AMEA-nın Gənc Alimlərinin (aspirantlarının) materialları, Bakı, "Elm", 2003
* Altay dillərində şəxs və mənsubiyyət kateqoriyası. Tədqiqlər № 4, Bakı, 2003
* Altay dillərinin qohumluğu məsələsi, Bakı, "Nurlan", 2006 (monoqrafiya)
* Türk dillərinin tarixi-müqayisəli leksikologiyası məsələləri, II cild.Karluq qrupu türk dillərinin leksikası. Bakı, "Nurlan", 2008 (kollektiv monoqrafiya)
* Altay dillərində cins kateqoriyası. BSU-nun Elmi əsərləri, Dil və ədəbiyyat seriyası № 2, Bakı 2006
* Müasir dilçilikdə monogenez problemi. Filologiya məsələləri, Bakı, "Nurlan", 2010
* Folklor terminləri. Bakı, "Nurlan", 2010
* Müasir dilçilikdə monogenez problemi. Filologiya məsələləri, Bakı, "Nurlan", 2011
* Azərbaycan dilçiliyi müntəxabatı, I cild, Bakı, "Abis Alarco" çap evi, 2013
* Qohum dillərdə leksik paralellik. Tədqiqlər 1, Bakı, "Elm və təhsil", 2013.
* Altay dillərində feilin funksional formaları. Dilçilik İnstitutunun əsərləri, Bakı, № 1, 2013
* Monogenez məsələsi elmlərin qovuşuğunda. BSU-nun Elmi əsərləri, Bakı, № 2, 2013
* Azərbaycan dilinin digər altay dilləri ilə müqayisəsi. Bakı, BSU, Ümummilli lideri Heydər Əliyevin 91 illik yubileyinə həsr olunmuş "Azərbaycanşünaslığın aktual problemləri" adlı Beynəlxalq konfransın materialları, 05–07 may 2014-cü il.
* Altayşünaslığa skeptik baxışın tarixi. AMEA Dilçilik İnstitutunun əsərləri, 2015, № 1
* İltisaqi dillərdə şəkilçilərin tipoloji müqayisəsi. Dil və ədəbiyyat, BDU, Beynəlxalq elmi-nəzəri jurnal, 4 (96), Bakı, 2015
* Bir daha skeptik altayşünaslar haqqında. Filologiya məsələləri, Bakı, "Elm və təhsil", 2015
* Müqayisəli-tarixi metod və protodillərin müqayisəsi. Tədqiqlər , Bakı, "Elm və təhsil", 2015
* I şəxs əvəzliyinin təkinin müqayisəli tipologiyası. I Türkoloji Qurultayın 90 illiyinə həsr olunmuş "Türkoloji elmi-mədəni hərəkatda ortaq dəyərlər və yeni çağirişlar" mövzusunda Beynəlxalq konfransın materialları (II hissə) Bakı, 14–15 noyabr 2016-cı il
* Dünya dillərində işarə əvəzliklərinin homogenliyi məsələsi. Dilçilik İnstitutunun əsərləri, № 1, Bakı, 2016ə
* Sual əvəzliklərinin genetik və tipoloji müqayisəsi. Международная научно-практическая конференция "Литература и художественная культура тюркских народов в контексте Восток-Запад", Казань, 18–19 ноября 2016
* Sazın-sözün varisi. Bütöv Azərbaycan, № 27(311), 27 oktyabr 2016
* Şəxs əvəzliklərinin genezisi və tipologiyası (II və III şəxs əvəzlikləri). Dilçilik İnstitutunun əsərləri, № 1, Bakı, 2017, səh.35–43
* Azerbaijani language and nostratic theory. International Scientific Journal Theoretical & Applied Sciences. Technology and Education. Philadelphia, USA, 2017, 06 (50), səh.167–172
* Nəsiminin dilində bəzi əvəzliklərin müvaziliyi. İmadəddin Nəsiminin poetik dili və Azərbaycan ədəbi dilinin tarixi məsələləri. İ.Nəsiminin 650 illiyinə həsr olunmuş Respublika Elmi Konfrasının Materialları. Bakı, “Elm”, 2019, s.40-45
* Müasir Azərbaycan dilində somatik ifadələrin mənbələri. ELMİ İŞ beynəlxalq elmi jurnal, XV cild, 1 sayı, Bakı, 2021 (impakt faktorlu), səh. 43-47.
* Koreya-Azərbaycan II humanitar forumu. Bakı-Seul. 27 noyabr 2021-ci il. s. 19-27 Koreya və türk dillərində leksik paralelliklər. Koreya və Azərbaycan dilində).
* Nizami Gəncəvi və Azərbaycan dili. Azərbaycan məktəbi. Elmi-nəzəri, pedaqoji jurnal, 2021, № 2(695), səh. 96–101
* Azərbaycan dilində qrammatik halların ifadə formaları (diaxronik müşahidə). Heydər Əliyevin dil siyasəti və ana dilinin müasır problemləri” mövzusunda Respublika Elmi Konfransının materialları. Bakı, 2023, s. 244-249
* Azərbaycan dilinin protodillərlə leksik müqayisəsi.   Dilçilik araşdırmaları.  Elmi jurnal, № 2, Bakı, 2023, s. 45-57
* Azərbaycan dilində məkani-qrammatik hallarin tarixi inkişafi. Azərbaycanşünaslığın aktual məsələləri (tədqiqat, elmi diskurs, beynəlmiləlləşmə).  Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 100 illiyinə həsr olunmuş XIV Beynəlxalq Elmi Konfransın materialları. I cild. Bakı, 2023, s. 576-579
* Türk mənşəli arxaizmlər lüğəti (XIII-XVIII əsrlər Azərbaycan yazılı abidələri əsasında). I cild. Bakı, “Elm və təhsil”, 2023 (Dos.X.Heydərova ilə birgə)
* Türk mənşəli arxaizmlər lüğəti (XIII-XVIII əsrlər Azərbaycan yazılı abidələri əsasında). III cild. Bakı, “Elm və təhsil, 2024 (Dos. X.Heydərova və başqaları)
* M.Füzulinin dilində işlənən bəzi sual əvəzlikləri. Məhəmməd Füzuli – 530. “Məhəmməd Füzuli poeziyasının dili və üslubu” mövzusunda Respublika konfransı . 2024, 17 oktyabr, s. 61-70  

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* https://archive.org/details/azerbaijani-language-and-nostratic-theory
* https://archive.org/details/teyyub-quliyev.-altay-dillerinin-qohumlugu-meselesi/page/n1/mode/2up
* http://science.gov.az/forms/doktora-filosofii-instituta-yazyikoznaniya/2385
* https://openlibrary.org/books/OL16906009M/Altay_dillärinin_qohumluğu_mäsäläsi
* https://web/20250425073209/https://ebooks.az/az/book/6jsYqr08