open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zeta knyazlığı

**Zeta** () — Tarixi ölkə, müasir Monteneqro ərazisində yerləşən orta əsr Serb dövləti (knyazlığı). Adını Zeta çayından almışdır.

## Adı
Zeta 9–11-ci əsrlərdə *Dukla* adı ilə tanınan orta əsr Slavyan dövlətinin adıdır. XII əsrdən Bizans salnamələrində bu dövlət Zeta (Moraçi çayının sağ qolu üzərində) adlanır. Zeta tarixdə ilk dəfə 1080-ci ildə Bizans tarixçisi Kekavmen tərəfindən xatırlanır. Orta əsr Zeta iki hissəyə bölünurdu: Yuxarı və Aşağı. Ölkənin sərhədləri dəqiq müəyyən edilməmişdir. Ehtimal ki, Yuxarı Zeta Kotor ətraflarından Skadar sahilinin şərq sahillərinə qədər Primoryenin dağlıq bölgələrini, Aşağı Zeta isə Skadar gölündən dəniz sahilinə qədər olan ərazini əhatə edirmiş. Balsiçinin rəhbərliyi zamanında Aşağı Zetanın ərazisi Kotor körfəzinin cənub sahilinə çatır. 1376-cı ildə ilk dəfə Dubrovnik sənədlərində Monteneqro adı peyda olur və bu, tədricən köhnə Zeta adını əvəz edir. Müasir *Zeta* adı Monteneqronun cənubunda, Podqoritsa ilə Skadar gölü arasında, Cievna çayı ərazisində yerləşən çökəklik ifadə edir.

## Tarixi
Təxminən 1189-cu ildə Duklya knyazlığı Nemanjiç sülaləsinin başçılıq etdiyi Raska əyaləti tərəfindən tamamilə mənimsənilir. O vaxtdan bəri tezliklə Zeta adı ilə tanınan knyazlığın ərazisi daha sonra Serbiya Krallığına çevrilən hökmdar Raskanın ən yaxın qohumları tərəfindən idarə olunmağa başlayır.

Zeta 1356-cı ildə Stefan Duşanən krallığının tədricən parçalanması zamanı müstəqil olur. Zetanın başında "qospodar" titulunu daşıyan Balşiçilər sülaləsi dayanır.

1421-ci ildə III Balşanın ölümündən sonra Serb Despotluğu və Venesiya Respublikası onun mülklərini öz aralarında bölüşdürür.

1451-ci ilə qədər Serb Despotluğu ilə Venesiya arasındakı müharibə şəraitində Zeta ərazisi üzərində hakimiyyət yerli feodal Stefan Çernojeviçə keçir. 1452-ci ildə Stiven özünü Venesiya Respublikasının vassalı kimi tanımağa məcbur olur. 1455-ci ildə Osmanlı türkləri Serbiyanı fəth edərək, Qərbi Moravanın cənubundakı ərazini ələ keçirdilər və beləliklə, Zetanı Serb Despotluğundan ayırırlar.

1496-cı ildə Zeta ərazisi Feriz bəyin komandanlığı altında Osmanlı ordusu tərəfindən tam tutulur. Şahzadə IV Georgi Chernoeviç Venesiyanın nəzarətində olan Budvaya qaçır. Zetanı ələ keçirən Osmanlı türkləri II Stefan Çernoeviçi Zetanın şahzadəsi kimi tanıyır, lakin bundan sonra yerli əhalidən vergiləri özləri yığırlar.

1499-cu ildə Feriz bəy rəsmi olaraq Zeta ərazisini özünün Skadar sancağına birləşdirir. Feriz bəyin əmri ilə venesiyalılarla əlaqədə olmaqda şübhəli bilinən Stefan Çernoyeviç Şkoderə gəlir və burda həbs edilir.

## Zeta hökmdarları

### Nemaniçilər

## İstinadlar
Gökhan Kəsər

**Gökhan Kəsər** () — Türk müğənni və aktyor.

## Bioqrafiyası
Gökhan Kəsər 9 sentyabr 1987-ci ildə İzmirdə anadan olub. Ailəsi Rizənin Pazar mahalından İzmirdə məskunlaşıb. Mənşəyi Rizənin Çamlıhemşin mahalının Kale kəndinə gedib çıxır.4 yaşında hobbi olaraq başladığı modellik karyerasına çox şey qatdı. O, ilk dəfə çox gənc yaşlarında "Miss & Mr Model 2004" yarışmasında qalib seçilərək "Egey Kralı" adını qazanıb. Daha sonra "Best Model of Turkey 2005" yarışmasında Türkiyə ikincisi seçilərək "Manhunt Turkey" adını qazanaraq Türkiyəni xaricdə təmsil etmək hüququ qazanıb. Nəhayət, 2006-cı ildə Çində keçirilən və 64 ölkədən ən yaxşı modellərin yarışdığı və dünyanın ən yaraşıqlı və xarizmatik kişisinin seçildiyi Manhunt International yarışmasında dünyanın dördüncü və ən fotogen kişisi seçildi. və "Manhunt International 2006 "Manhunt International Mr. Photogenic" titullarına layiq görülmüşdür. ölkəmizə gətirilmişdir. Daxildə və xaricdə çoxsaylı əsərlər səsləndirən Kəsər hobbi olaraq başladığı bu yolda Türkiyənin tanınmış adları arasında yerini aldı. Arzusuna gedən yolda bir tərəfdən "Ekol Dram Sənət Evində" Ayla Alqandan aktyorluq təhsili alır, digər tərəfdən Sevingül Bahadır, Gül Sabar, Kevork Tavityan və Randy Esendən vokal təhsili almağa başlayır. .

Əldə etdiyi müvəffəqiyyətlə beriberi təkliflər arasında 2006–2009-cu illər arasında ATV-də yayımlanan və 104 seriya davam edən Selena serialı ilə kamera qarşısına keçdiyi ilk baş rolu ilə geniş pərəstişkar kütləsi qazandı. Bundan dərhal sonra, 2007-ci ildə o, musiqi karyerası üçün albom araşdırmalarına diqqət yetirdi ki, bu da əvvəldən etmək istədiyi yeganə iş və ən böyük hədəfidir. Təhsilini davam etdirərkən 2008-ci ildə Zerrin Özerin "Ömür Geçiyor" albomunun vokalında da iştirak edib.

2008-ci ildə rejissor Mete Özgencilin çəkdiyi "İtirilmiş Uşaqlar üçün Cənnət" filmində "Hepsi" qrupu ilə birlikdə baş rolu paylaşıb. Kinoteatrlarda da reklam edilən bu film prodüserlərin yaratdığı səbəblərdən yarımçıq qalmış və vizyona girə bilməmişdir.

## Oynadığı reklamlar
Reklam

**İl Layihə**

2007 Nivea Chocolate Avropa

2009 Nokia X6

2021 Loft X Gökhan Kəsər Marka Üzü

## İstinadlar
Akustik interferometr

**Akustik interferometr** — düzgün səs dalğaları uzunluğunun (\lambda) ölçülməsinə əsasən maye və qazlarda səsin sürətini təyin etmək üçün qurğu. Akustik interferometr prinsipcə səs mənbəyindən (reproduktor, telefon, pyezoelement və s.) və səs dalğalarının qarşısında, mənbədən *<math>l</math>* məsafədə qoyulan reflektordan ibarətdir. Mühitdə səs mənbəyi ilə reflektor arasında durğun dalğalar yaradılır. Onların dalğa uzunluğunu (λ) müxtəlif üsullarla ölçərək, c=\lambda f düsturundan səsin sürətini təyin edirlər (f – mənbəyin buraxdılığı səs rəqslərinin təzyiqidir). Akustik interferometrdən, əsasən, ultrasəs tezliklərində istifadə olunur. Belə akustik interferometrdə səs mənbəyi pyezoelektrik şüalandırıcılarıdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
*
*
Danna Paola

**Danna Paola** () — meksikalı aktrisa, müğənni və model. 

## İlk illəri
Danna Paola 23 iyun 1995-ci ildə Mexiko şəhərində Patrika Munquia və keçmiş müğənni Yuan Cos Rivera Arellanonun ikinci qızı olaraq dünyaya gəlmişdir. Uşaq yaşında valideynləri ayrılıb. Vania adlı böyük bacısı var.

## Filmoqrafiya

## Teatr

## Diskoqrafiya

### Studio albomları

* 2001: *Mi globo azul*
* 2004: *Océano*
* 2005: *Chiquita pero picosa*
* 2012: *Danna Paola*
* 2019: *SIE7E +*
* 2021: *K.O*

### EP albomları

* 2007: *Danna Paola*
* 2019: *SIE7E*

## Qazandığı mükafatlar

* 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016: Uşaqların seçimi mükafatı Meksika
* 2015: Shorty mükafatı
* 2020: MTV Musiqi mükafatı Avropa
* 2012, 2013, 2014: MTV Musiqi mükafatı İtaliya
* 2014, 2015: MTV Millennial mükafatı
* 2012, 2013, 2014: YouTube Musiqi mükafatı
* 2014: Universal mükafatı
* 2009, 2010: Premios Oye!
* 2014: Lunas del Auditorio
* 2006, 2008, 2009, 2010: Premios TVyNovelas
* 2014: E! Dəb mükafatı
* 2011: Yahoo! mükafatı
* 2013: Terra mükafatı
* 2002: El Heraldo de México mükafatı
* 2002, 2005, 2006: Premios Bravo
* 2005, 2014: ACPT mükafatı
* 2013: Festival Internacional de Teatro Héctor Azar
* 2014: Aplauso Basta

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Karla Diaz

**Karla Diaz** (*;* ) — ispaniyalı aktrisa və rəqqasə.

## Bioqrafiya
Diaz 19 iyul 1998-ci ildə Madrid şəhərində anadan olmuşdur. Ailəsi uşaqlığından bəri rəqs məktəbi işlədir. Diazın rəqsə olan marağı da bu məktəbdən yaranmışdır. Diaz aktrisalıq fəaliyyətinə 2007-ci ildə - 9 yaşında televiziya reklamına çəkilərək başladı. İlk böyük televiziya rolunu 2011-ci ildə yayımlanan *"Punta Escarlata"* serialında Patrisia Rozas olaraq aldı. Həmçinin *"Tierra de lobos"* (2010-2014) serialında dörd bacının ən kiçiyi olaraq, *"El Príncipe" (*2014-2016) serialında Ben Barek bacılarının ən kiçiyi olaraq, *"Seis hermanas"* (2015-2017) serialında isə altı bacının ən kiçiyi olaraq rol aldı. 2020-ci ilin iyul ayında gənc dram janrında *"Elite"* serialının dördüncü mövsümündə Ari rolunu canlandırdı.

## Filmoqrafiya

### Televiziya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Martina Kariddi

**Martina Kariddi** (*;* ) — ispaniyalı aktrisa.

## Həyatı
Kariddi 30 may 2001-ci ildə Madrid şəhərində ispan ata və italyan ananın övladı olaraq dünyaya gəlmişdir.

## Filmoqrafiya

### Film

### Televiziya

### Veriliş

## İstinadlar



## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Sedi Sink

**Sadie Anne Sink** (*;* ) — amerikalı aktrisa və model. "Netflix"in orijinal teleserialı "*[[Qəribə şeylər (teleserial, 2016)|Qəribə şeylər]]*"dəki Maks obrazına görə tanınır.

## Həyatı
Sink 16 aprel 2002-ci ildə Texas ştatında anadan olmuşdur. Üç qardaşı və bir bacısı var.

## Fəaliyyəti

### Aktrisa
Sink *Şüşə qəsr* filmində Vudi Harrelson rolunu canlandırmışdır. 2017-ci ildə *Qəribə şeylər* serialında Maksin "Maks" Meyfild rolunu canlandırmışdır.

### Model
Sink ilk dəfə 2018-ci ildə Parid Dəb həftəsində podiuma çıxmışdır. Yaş limitinin 16 olmasına baxmayaraq, Sink 15 yaşında idi. Həmçinin Kate Spade, Vogue, L'Officiel Paris, Chanel və Givenchy Beauty üçün model çəkilişləri etmişdir.

## Filmoqrafiya

### Film

### Televiziya

### Teatr

## Mükafatlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
*
Maya Houk

**Maya Houk** (*;* ) — amerikalı aktrisa, model və müğənni.

## Həyatı
Maya 8 iyul 1998-ci ildə Nyu-York şəhərində aktyor İtan Houk və aktrisa Uma Turmanın böyük övladı olaraq dünyaya gəlib. Onun valideynləri 1998-ci ilin may ayında evlənmiş və 2005-ci ildə ayrılmışdırlar. Mayanın bir qardaşı var. Atası ikinci dəfə ailə həyatı qurub – ögey anası Rayan Şouesdən iki ögey bacısı var. Anasının keçmiş nişanlısı investor Arpad Bassondan isə bir ögey bacısı var.

Maya Houk ata tərəfdən yazıçı Tennesse Uilyamın qohumudur. Ana tərəfdən buddist alim Robert Turmen və model Barones Nena von Şlebrüqün nəvəsidir. Şlebrüqün anası Birgit Holmquist də modeldir.

Hokun disleksiyası var idi və buna görə o, ibtidai təhsil illərində çətinlik çəkdiyinə görə tez-tez oxuduğu məktəbi dəyişdirməli olmuşdur. Ən sonda Nyu-Yorkun Bruklin ərazisində yerləşən Müqəddəs Ann məktəbinə getmiş və təhsilini orada tamamlamışdır.

## Karyerası

### Model
Həm anası həm də nənəsi kimi Hok da modellik karyerasına başladı və o, ''Vogue'' jurnalı üçün pozalar verdi. Həmçinin ingilis dəb pərakəndəçisi AllSaints-in 2016/2017 kolleksiyasının üz qapağı seçildi. 2017-ci ildə Kalvin Kleinin iç geyim seriyası üçün çəkilmiş video kampaniyasında rol aldı.

### Aktrisa
Hok 2017-ci ildə BBC-nin *"*Balaca qadın*"* miniserialında Co Mark rolunu canlandırdı. 2019-cu ildə Netflix serialı *"*Qəribə şeylər*"*in üçüncü mövsümündə Robin Bakli rolunu canlandırdı. Hok həmin yay Kventin Tarantinonun *"*Bir dəfə Hollivudda*"* filmində Linda Kasabiya rolunda yer aldı.

Hokun 2018-ci ilin oktyabr ayında *"Əsas axın"* filmində yer alacağı açıqlandı. 2021-ci ilin iyul ayında Netflix platformasında yayımlanan qorxu filmi *"Qorxu küçəsi birinci hissə: 1994"*də Hater rolunu canlandırdı.

### Müğənni
Hok 2019-cu ilin avqust ayında ilk iki sinqlı olan *"Bir oğlanı sevmək"* və *"Açıq qal"*ı yayımladı. Sinqllar Hok və "Qremmi" mükafatı qazanmış müğənni və bəstəkar Cess Harris tərəfindən yazılıb qeydə alınmışdır. Hok ilk canlı solo kansertini 2020-ci ilin əvvəlində Nyu-York şəhərində keçirmişdir. Hok 18 mart 2020-ci ildə *"Özüm tərəfindən"* sinqlını yayımlayıb *Blush* adlı ilk albomunu çıxardı. Albomun ikinci sinqlı *"Əhatə"* 22 aprel 2020-ci ildə yayımlandı. *Blush* albomu əvvəlcə 19 iyun 2020-ci ildə bazara çıxarılacaqdı amma 21 avqust 2020-ci il tarixinə keçirildi. Hok bu haqda yazırdı: *"Mənə elə gəlir ki, bu, özünü tanıtma vaxtı deyil. Bu, aktivləşmə, təhsil və özünü yoxlama vaxtıdır."* Hok albomun çıxmasını dəstəkləmək üçün ilk dəfə "*Bu günün şousu"*na qonaq oldu.

## Filmoqrafiya

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *[[Blush]]* (2020)
* *Moss* (2022)
* *Chaos Angel* (2024)

## Mükafatlar və namizədliklər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Proqramlaşdırma dillərinin siyahısı

Bu məqalə proqramlaşdırma dillərinin siyahısıdır. Siyahıya BASIC dilinin dialektləri, ezoterik proqramlaşdırma dilləri və işarələmə dilləri daxil deyildir. Həmçinin HTML və ya XML kimi dillər də daxil deyildir. SQL və onun dialektləri kimi dillər daxildir.

## A

## B

## C

## D

## E

## F

## G

## H

## I

## J

## K

## L

## M

## N

## O

## P

## Q

## R

## S

## T

## U

## V

## W

## X

## Y

## Z

## Həmçinin bax
* İşarələmə dillərinin siyahısı
* Proqramlaşdırma dillərinin tarixi
* Kateqoriya:Proqramlaşdırma dilləri
Argus (proqramlaşdırma dili)

**Argus** — 1982-1988-ci illərdə MİT‑də Barbara Liskov və əməkdaşları tərəfindən yaradılmış proqramlaşdırma dilidir. CLU dilinin genişləndirilməsi olub, paylanmış proqramların yaradılması üçün nəzərdə tutulmuşdur.

## Xüsusiyyətləri
Argus mühafizəçilər (guardians) adlanan obyektlər və atom hərəkətlər (atomic actions) mexanizmi ilə fərqlənir. Mühafizəçilər uzunömürlü məlumatları əhatə edir və sistem uğursuzluqlarından sağ qalır.

Dil abstrakt məlumat tiplərini dəstəkləyir və seriyalaşdırma, konkurrentlik nəzarəti və fault tolerance xüsusiyyətləri təmin edir.

## Tətbiqlər
Argus-da həyata keçirilmiş əsas tətbiqlərə Collaborative Editing System (CES) və fault-tolerant paralel proqramlar daxildir.

## Təsiri
Argus paylanmış sistemlər və transaksiya sistemləri sahəsində əhəmiyyətli tədqiqat işi olmuşdur. Onun konsepsiyaları paylanmış transaksiya yaddaşı, middleware sistemləri və müasir fault tolerance yanaşmalarına təsir göstərmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Argus Reference Manual
* MIT Programming Methodology Group - Argus

## Həmçinin bax
* CLU (proqramlaşdırma dili)
* Barbara Liskov
Bakı Şəhər Xalq Deputatları Soveti

**Bakı Şəhər Xalq Deputatları Soveti** — Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasında Bakı şəhərinin yerli özünüidarə orqanı.

## Tarixi
Aprel işğalından sonra Bakı Şəhər İctimai Özünüidarəsinin də fəaliyyətinə son qoyuldu. Hakimiyyəti ələ alan Azərbaycan Kommunist Partiyası Bakı şəhərində Bakı Müvəqqəti İnqilab Komitəsini təsis etdi. Bu komitəyə rəhbərlik Əliheydər Qarayevə tapşırıldı.

1 ay sonra, 28–29 may tarixlərində Bakı Müvəqqəti İnqilav Komitəsinin xələfi və Bakı şəhərinin yeni yerli qanunverici orqanı Bakı Fəhlə, Əsgər və Matroslar Sovetinə, qısaca Bakı Sovetinə seçkilər keçirildi.

I çağırış Bakı Sovetinin ilk sessiyası 13 iyun 1920-ci ildə keçirilmişdir. Həmin iclasda Bakı Sovetinin İcraiyyə Komitəsinə üzvlər və sədr seçilmişdir. İclasda Əliheydər Qarayev Bakı Sovetinin İcraiyyə Komitəsinin sədri seçilmişdir. İcraiyyə Komitəsinin sədri seçildikdən sonra Əliheydər Qarayev Aşqabadda dəfn olunmuş 26 Bakı komissarının nəşlərinin Bakıya gətirilməsini təklif etmiş, təklif iştirakçılar tərəfindən dəstəklənmişdir. O, Bakı Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri kimi oktyabrın 31-də Azərbaycan Müvəqqəti İnqilab Komitəsi tərəfindən hazırlanmış 1908-ci ildə fəaliyyətə başlamış "Kurinskaya Voda" müəssisəsinin milliləşdirilməsi və müəssisənin idarə olunmasının Bakı Sovetinin su təchizatı idarəsinə verilməsi haqqında dekreyini imzalayanlardan biri idi.

(1920 - 1937) **Bakı Fəhlə, Əsgər və Matroslar Soveti** və ya qısaca **Bakı Şəhər Soveti**, **Baksovet**

(1937 - 1977) ***Bakı Şəhər Zəhmətkeş Deputatları Soveti***

1977-ci ildə qəbul edilən yeni konstitusiyayla isə bu ad ***Bakı Şəhər Xalq Deputatları Soveti*** olaraq dəyişdirilmişdir.

## Çağırışlar

## Strukturu

## Rəhbərlər
Bakı Şəhər Xalq Deputatları Sovetinin sədr vəzifəsi olsa da, icra orqanı olan İcraiyyə Komitəsinin sədri daha səlahiyyətli hesab olunurdu.

## Mənbə

### Ədəbiyyat
* 
* 
* 

### İstinadlar
Maksi Lopez

**Maksimiliano "Maksi" Qaston Lopez** () — Argentinalı keçmiş peşəkar futbolçu. Meydanda əsasən hücumçu mövqeyində oynayıb.

Maksi Lopez həm Argentina, həm də İtaliya pasportuna malikdir.

Futbolçu *El Rubio* ("Sarışın") və *La Gallina de Oro* ("Qızıl Toyuq") ləqəbləri ilə tanınır.

## Klub karyerası
Lopez karyerasına 1997-ci ildə "River Pleyt" klubunda başlayıb. "River Pleyt"in heyətində 19 avqust 2001-ci ildə, 17 yaşında "Talleres de Kordoba" ilə oyunda debüt edir. Elə həmin mövsüm o, gənclər komandasında ilə beş mövsüm keçirdikən sonra rəsmi olaraq komandanın əsas heyətinə yüksəlir. Klub ilə 2002, 2003 və 2004-cü illərdə Torneo Klausuranın qalibi olur. Lopez 2005-ci ilin yanvarında İspaniya nəhəngi "Barselona" klubuna keçənə qədər klubda qalır.

"River Pleyt"in heyətində 56 oyuna çıxaraq, 13 qol vurub.

2005-ci ilin yanvarında futbolçu "Barselona"ya keçir, lakin burda uğur qazana bilməyən futbolçu 2006-cı ildə "Malyorka" klubuna icarəyə verilir. "Malyorka"da 25 oyuna meydana çıxaraq 3 qol vurur. 2007-ci ildə Rusiyanın "Moskva FK" klubuna keçir. Futbolçu daha sonra "Qremio", "Kataniya", "Milan", "Sampdoriya", "Kyevo", "Torino", "Udineze", "Vasko Da Qama", "Krotone" kimi klublarda oynayır. Futbolçunun son klubu, İtaliyanın "Sambenedettese" klubu olur.

## Milli komanda karyerası
Lopez Argentinanın 15, 17 və 20 yaşdan aşağı milli komandalarında çıxış edib.

## Karyera statistikası

### Klub

## Uğurları

### Klub
**River Pleyt**

* Torneo Klausura (3): 2001–02, 2002–03, 2003–04

**Barselona**

* La Liqa (2): 2004–05, 2005–06
* İspaniya Superkuboku: 2005
* UEFA Çempionlar Liqası: 2005–06

**Vasko da Qama**

* Taça Quanabara: 2019

### Fərdi
* İtaliya Kuboku: Ən çox qol vuran oyunçu 2017–18 (4 qol)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Akustik travma

**Akustik travma** — eşitmə orqanlarının həddən artıq güclü səsin təsirindən zədələnməsi.

## Patogenez
Akustik travma nəticəsində daxili qulaqda baş verən ağrılar ağıreşitməyə, hətta karlığa səbəb ola bilər. Kəskin və xronik olur. Kəskin akustik travma hətta qısamüddətli güclü səsin təsirindən baş verə bilər. Xronik akustik travma səs-küylü istehsalatda uzun müddət işləyənlərdə olur.

## Profilaktikası
İstehsalatdakı səs-küyün azaldılması üçün tədbirlər görmək.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
Akşiyrak

**Akşiyrak** ( – *ağayaq*) — Mərkəzi Tyanşanda, Qırğızıstanda dağ silsiləsi. Uzunluğu 55 km, hündürlüyü 5,126 metrə qədərdir. Metamorfik şistlər, əhəngdaşı, qranit və s.-dən ibarətdir. Sırdərya çayı hövzəsindəki Narın və Tarım çayı hövzəsindəki Sarısac çaylarının suayrıcısıdır. Buzlaqların sahəsi 439 km2-dir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* .
*
II Agesilay

**II Agesilay** (; ) — e.ə. 401-ci ildən Sparta padşahı, sərkərdə və diplomatı. İran ilə müharibələrdə bir neçə qələbə qazanmışdır. II Agesilay Yunanıstanda Spartanın hökmranlığını müəyyən müddətə bərpa etmişdi.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
### Qədim mənbələr
*Plutarch, *Parallel Lives*.
*Ksenofon*, Hellenica.*

### Müasir mənbələr

* Hans Beck & Peter Funke, *Federalism in Greek Antiquity*, Cambridge University Press, 2015. 
* Paul Cartledge, *Sparta and Lakonia, A Regional History 1300–362 BC*, London, Routledge, 1979 (originally published in 1979). 
* 
*Cawkwell, G.L. "Agesilaus and Sparta", *The Classical Quarterly* 26 (1976): 62–84.
*David, Ephraim. *Sparta Between Empire and Revolution (404-243 BC): Internal Problems and Their Impact on Contemporary Greek Consciousness.* New York: Arno Press, 1981.
*Forrest, W.G.  *A History of Sparta, 950-192 B.C.* 2d ed. London: Duckworth, 1980.
*Dustin A. Gish, "Spartan Justice: The Conspiracy of Kinadon in Xenophon's *Hellenika*", in *Polis*, vol. 26, no. 2, 2009, pp.&nbsp;339–369.
* 
*Hamilton, Charles D. *Sparta's Bitter Victories: Politics and Diplomacy in the Corinthian War.* Ithaca, NY: Cornell University Press, 1979.
*D. M. Lewis, John Boardman, Simon Hornblower, M. Ostwald (editors), *The Cambridge Ancient History, vol. VI, The Fourth Century B.C.*, Cambridge University Press, 1994.
* 
*Anton Powell (editor), *A Companion to Sparta, Volume I*, Hoboken/Chichester, Wiley Blackwell, 2018. 
*Maria Stamatopoulou, "Thessalians Abroad, the Case of Pharsalos", in *Mediterranean Historical Review*, vol. 22.2 (2007), pp.&nbsp;211–236.
*Graham Wylie, "Agesilaus and the Battle of Sardis", in *Klio*, n°74 (1992), pp.&nbsp;118–130.
Aleksandr Agin

**Aleksandr Alekseyeviç Agin** (; ) — Rusiya qrafika rəssamı. O, Rusiya realist illüstrasiyasının banilərindən biri olmuşdur.

## Həyatı
Aleksandr Agin 1817-ci ildə Rusiya imperiyasında, Pskov quberniyasının Novorjev qəzasında anadan olmuşdur. O, 1834–1839-cu illərdə Peterburq Rəssamlıq Akademiyasında oxumuşdur. Agin burada Karl Bryullovdan dərs almışdır. O, Yevgeni Qrebenka, İvan Panayev, İvan Turgenev və başqalarının əsərlərinə illüstrasiya çəkmişdir. Onun 1846–1847-ci illərdə Nikolay Qoqolun "*[[Ölü canlar]]*" romanına çəkdiyi 104 illüstrasiya Aginin ən yaxşı işi hesab olunur. Agin senzura tərəfindən təqib olunduğundan 1853-cü ildə Kiyev şəhərinə köçmüşdür. Onun əsərlərində ictimai kəskinlik, prixoloji xarakteristika, plastika, kompozisiya bütövlüyü və s. güclüdür.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* Агин, Александр Алексеевич // Словарь русскихъ художниковъ. — Сост. Собко, Николай Петрович. — Т. 1. — Вып. 1. — СПб., 1893. — Стлб. 36—39.
* *Кузьминский К. С.* Художник-иллюстратор А. А. Агин. — М., 1923.
* 
* *Курбатов, Владимир Яковлевич* А. А. Агин. Л., 1979.
* *Стернин, Григорий Юрьевич* Александр Алексеевич Агин. 1817—1875, М., 1955.
* *К вершинам искусства* Ал. Алтаев (Маргарита Владимировна Емщикова-Алтаева), изд. «Детская литература», М., 1964.
* *104 рисунка к поэме Н. В. Гоголя «Мертвые души»* . Рисовал А. Агин. Гравировал Бернадский. Четвёртое издание. Вступительная ст. Н. Лескова. СПб. Типография Министерства Путей Сообщения. 1893 г. 106с., илл. Мягкий издательский переплет. Большой формат 32 х 25,5 см.
* Борщаговский А. М. Портрет по памяти. — М.: Советский писатель, 1986. — 336 с.

## Xarici keçidlər

* Александр Агин
Aginskoye

**Aginskoye** (, ) — Rusiyanın Zabaykal diyarında şəhər tipli qəsəbə, Agin-Buryat Dairəsinin inzibati mərkəzi. Aqa çayı sahilində yerləşir. Yağ zavodu, ağac emalı müəssisələri, pedaqoji məktəb var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Городской округ "Посёлок Агинское". Официальный сайт администрации городского округа (go-aginskoe.ru)
* Страница о поселке Агинском
* ''Боровиков Л. И.'': Агинское — посёлок городского типа
* 
* Агинское | Иллюстрированные заметки Андрея Свинчукова
* Расписание автобусов Агинское справочник движения городских и междугородних автобусов от города Агинское.
IV Agis

**IV Agis** (; ) — e.ə. 245–241-ci illərdə Sparta padşahı. Spartada islahatçı hökmdar olaraq tanınmışdır. Borcların ləğvi, torpağın azad əhali arasında bölüşdürülməsi və s. yollarla ölkədəki narazılığı zəiflətməyə, Spartanın keçmiş hərbi qüdrətini bərpa etməyə çalışmışdır. İri torpaq sahibləri onun islahatlarını ləğv etmişdir. IV Agis hakimiyyətdən salınaraq edam olunmuşdur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* 
* *Benedikt Niese*. Agis 4 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band I,1. Stuttgart, 1893, Sp. 819—821
Balaca sürücü

**Balaca sürücü** () — Edqar Raytın rejissoru və ssenari müəllifi olduğu 2017-ci ildə çəkilmiş döyüş, komediya və cinayət filmi. Filmdə baş rollarda Anzel Elqort, Kevin Speysi, Lili Ceyms, Eiza Qonzalez, Con Hamm, Yami Foks və Con Berntal yer alır.

## Məzmun

Balaca ləqəbli gənc oğlan sükan arxasında özünə rəqib tanımır. Bundan başqa, o, hər zaman musiqi dinləməyi xoşlayır. Onun həyatı başdan-ayağa adrenalinlə doludur. Qanqster qrupunun sürücüsü işləyən gənc bir gün aşiq olur və oyundan çıxmaq istəyir. Lakin bu bataqlıqdan çıxmaq elə də asan olmur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vasiq (xəlifə)

**Əbu Cəfər Harun ibn Məhəmməd** () və ya **əl-Vasiq** (; ) — 9. Abbasi xəlifəsi.

## Mənbə
* Ibn al-Sāʿī (2017). *Consorts of the Caliphs: Women and the Court of Baghdad*. Translated by Shawkat M. Toorawa and the Editors of the Library of Arabic Literature. Introduction by Julia Bray, Foreword by Marina Warner. New York: New York University Press. ISBN 978-1-4798-0477-1
* Kraemer, Joel L., ed. (1989). *The History of al-Ṭabarī, Volume XXXIV: Incipient Decline: The Caliphates of al-Wāthiq, al-Mutawakkil and al-Muntaṣir, A.D. 841–863/A.H. 227–248*. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-88706-874-4

## İstinadlar
Alagöllər (Kəlbəcər)

**Alagöllər** — Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunda göllər qrupu. Bu qrupa 30-a qədər göl daxildir. Dəniz səviyyəsindən 2,700–2,800 metr hündürlükdədir. Ən böyük gölləri Böyük Alagöl, Kiçik Alagöl, Cilligöl və Dikpilləkən gölləridir. Vulkan püskürmələri nəticəsində çayların qabağının kəsilməsindən əmələ gəlmişdir. Şirin suludur. Mal-qaranın suvarılmasında istifadə edilir.

Kəlbəcər rayonunun mərkəzi 2 aprel 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən zəbt edildiyinə görə göllər qrupunun ərazisi erməni işğalı altında idi. 15 dekabr 2020-ci tarixində Azərbaycan tərəfindən azad edilmişdir.

29 iyul 2022-ci ildə Alagöllər hövzəsində qısamüddətli və lokal burulğan-tornado hadisəsi baş verib. Alagöllər su hövzəsinin üzərində meydana gələn hava axınları hövzənin üzərində tornado yaradıb. 

## İstinadlar
Alagöllər (Laçın)

**Alagöllər** — Azərbaycanın Laçın rayonunun şimal-qərbində, Qarabağ yaylasında dağ. Sönmüş vulkan konusudur. Hündürlüyü 3,175 metrdir. Subalp və alp çəmənlikləri var. Laçın rayonunun mərkəzi 18 may 1992-ci ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən zəbt edildiyinə görə dağın yerləşdiyi ərazi erməni işğalı altında idi. 1 dekabr 2020-ci tarixində Azərbaycan tərəfindən azad edilmişdir.

## İstinadlar
Conatan (film, 2018)

**Conatan** —  həmçinin **Dublikat** kimi də tanınan film, 2018-ci ildə Bill Oliverin rejissorluğu, Qreqori Devis, Piter Nikovitz və Oliverin ssenari müəllifliyi və baş rolda Ansel Elqortun oynadığı 2018-ci il istehsalı olan Amerika dram elmi fantastika filmidir.

Onun dünya premyerası 21 aprel 2018-ci ildə Traybeka Film Festivalında olmuşdur. O, Well Go USA tərəfindən 16 noyabr 2018-ci ildə efirə buraxılmalı idi.

## Süjet xətti

Conatan bir memarlıq şirkətində işləyir və hər səhər səhər saat 7-də yuxudan durur, axşam saat 7-də isə yatmağa gedir. Con isə gecələr fəaliyyət göstərir. Onlar birlikdə eyni bədəndə yaşayırlar və Conatanın hər səhər baxdığı video vasitəsilə bir-birləri ilə ünsiyyət yaradırlar.

## Rollarda

* Ensel Elqort — Conatan/Con 
* Patrişa Klarkson — Mina Nariman 
* Suki Uoterhaus — Yelena 
* Mett Bomer — Ross Kreyn 
* Duqlas Hodc — Hans 
* Co Eqender — Mayls

## Nümayişi

Filmin dünya premyerası 21 aprel 2018-ci ildə Tribeca Film Festivalında baş tutmuşdur. Film həmçinin də, 26 sentyabr 2018-ci ildə Los Anceles Film Festivalında nümayiş etdirilmişdir. Qısa müddətdən sonra isə Well Go USA prodakşn şirkəti filmin ABŞ-də yayım hüquqlarını əldə etmiş və filmin 16 noyabr 2018-ci il tarixində nümayiş etdiriləcəyini elan etmişdir. Film 15 yanvar 2019-cu ildə Netflix yayım platformasında nümayiş etdirilmişdir.

## İstinadlar
Alagöllər (Gədəbəy)

**Alagöllər** — Azərbaycan və Ermənistan sərhədində, Kiçik Qafqazın Şahdağ silsiləsinin şimal yamacında dağ. Hündürlüyü 2,972 metrdir. Subalp və alp çəmənlikləri var. Gədəbəy rayonu ərazisində yerləşir.

## İstinadlar
Alabaşlı hematit yatağı

**Alabaşlı hematit yatağı** — Azərbaycanın Gəncə şəhərindən 16 kilometr şimal-qərbdə, Şəmkirdən 20 kilometr şərqdə, Kiçik Qafqazın şimal-şərq yamaclarında hematit yatağı. Yatağın geoloji quruluşunda qalınlığı 200–250 metr olan vulkan mənşəli Orta Yura süxurları (tufqumdaşlı, tuf-brekçiya, tuf-konqlomerat) iştirak edir. Bu süxurlarda qalınlığı 1–3 metr olan 10-a qədər hematit layı var. Oxşarlığına və formasına görə yataqda üst və alt filiz təbəqələri ayrılır. Təbəqələrin yatım bucağı 15–20°-dir. Filizin tərkibində 18,3–48,4% dəmir olur. Filizdə hematitdən başqa pirit, xalkopirit, kvars, kaolinit və s. minerallar da var. Yataq hidrotermal mənşəlidir.

## İstinadlar
Karo Alabyan

**Karo Semyonoviç Alabyan** (, ; ) — erməni əsilli sovet memarı. O, Ümumittifaq Rusiya Proletar Memarlıq Cəmiyyətinin yaradıcısıdır.

## Erkən illəri
Karo Semyonoviç Alabyan 26 iyul 1897-ci il tarixində, Rusiya imperiyasının Yelizavetpol şəhərində (indiki Azərbaycanın Gəncə şəhəri) anadan olmuşdur. O, 1917-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvüdür. Alabyan 1929-cu ildə Moskva Ali Bədii-Texniki İnstitutunu bitirmişdir. O, 1932–1950-ci illərdə Sovet Memarları İttifaqının məsul katibi, 1949–1953-cü illərdə SSRİ Memarlıq Akademiyasının vitse-prezidenti olmuşdur.

## Fəaliyyəti
Karo Alabyanın əsas işləri 1934–1940-cı illərdə Moskvada Sovet Ordusu teatrının binası, Moskvada 1939-cu və 1954-cü il Ümumittifaq Kənd Təsərrüfatı Sərgisində Ermənistan SSR pavilyonun, 1945-ci ildə N. X. Polkakov və başqaları ilə Volqoqradın yenidən qurulmasının baş planı və s. O, 1939-cu ildə ABŞ-nin Nyu-York şəhərində keçirilən ümumdünya sərgisindəki SSRİ pavilyonunun yaradılmasında Boris İofan ilə iştirak etmişdir. Alabyan SSRİ Ali Sovetinin (I–II çağırış) deputatı olmuşdur.

## Təltif və mükafatlar
Karo Alabyan 2 orden, həmçinin medallarla təltif edilmişdir.

## Əsərləri
* Алабян К. С. *Задачи советской архитектуры*. М.: 1937.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* *Карлик, Леонид Борисович* К. Ала­бян. Ереван, 1966.
* *Малинина Т. Г.* Архитектор Каро Алабян. М.: Гос. науч.-исслед. музей архитектуры, 2008.
Alazeya

**Alazeya** (; ) — Rusiyanın Saxa Respublikasının şimal-şərqində çay. Uzunluğu 1,590 kilometr, hövzəsinin sahəsi 64,7 min km2-dir. Alazeya yaylasının cənubundan başlanır. Kolıma düzənliyinə axıb Şərqi Sibir dənizinə tökülür. Əsas qolu Rossoxa çayıdır. Sentyabrdan maya qədər donmuş olur. Hövzəsində çoxlu göl var.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
Alazeya yaylası

**Alazeya yaylası** (; ) — Rusiyanın Saxa Respublikasında İndigirka, Kolıma, Alazeya, Ojogina çayları arasında yayla. Uzunluğu 300 kilometr, orta hündürlüyü 350 metrdir. Alazeya çayının dalğalı səthində mütləq hündürlük 400–954 metr olan yastı zirvəli tək-tək massivlər və silsilələr var. 450 metr hündürlüyə qədər seyrək qaraşam meşələri, yuxarılar isə sidr koluqları və tundradır. Bataqlıq çoxdur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Алазейское плоскогорье в БСЭ
Alay silsiləsi

**Alay silsiləsi** — Qırğızıstanın cənubunda və qismən Tacikistanda dağ silsiləsi. Hündürlüyü 5,539 metrədək, uzunluğu 400 kilometrdir. Cənubdan Fərqanə vadisini əhatə edir. Qumlu-gilli və metamorfik şistlərdən, kristallik süxurlardan ibarətdir. Yal hissələrində qar və buzlaqlar var. Dağətəyi sahəsində yarımsəhra bitkiləri yayılmışdır. Yamacları ağot və şırımlı topal bitkilərindən ibarət quru çöllərdir, daha yüksəyə qalxdıqca çəmən-çöl bitkiləri və ardıc meşələri, 3,000–3,100 metr yüksəklikdə alp çəmənlikləri ilə əvəz olunur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* *Корженевский Н. Л.* Ледники северного склона Алайского хребта. — Труды САГУ. Новая серия. Выпуск LXIV. Географические науки: Книга 6. — Ташкент: Издательство Среднеазиатского государственного университета имени В. И. Ленина, 1955. — 63 с. — 500 экз. — isbn отсутствует.
*
Hilal Əsədov

**Hilal Məmməd oğlu Əsədov** — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini — Dövlət Plan Komitəsinin sədri (1971–1977)

## Həyatı
Hilal Məmməd oğlu Əsədov 1908-ci ildə anadan olmuşdur. Azərbaycan Sənaye İnstitutunu bitirmişdir.

1931–1957-ci illərdə neft sənayesi sahəsində müxtəlif vəzifələrdə mühəndis, mədən müdiri, bir sıra nextçıxarma trestlərində baş mühəndis, müdir, eləcə də Azərbaycan SSR neft sənayesi nazirinin müavini olmuşdur. 1957-ci ildən Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komissiyası (Komitəsi) sədrinin müavini, 1963-cü ildən isə birinci müavini vəzifələrində çalışmışdır. 1971-ci ilin iyul ayında Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini — Dövlət Plan Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1977-ci ilin dekabr ayında təqaüdə çıxanadək bu vəzifədə işləmişdir.

Hilal Əsədov Azərbaycan Ticarət Palatası Rəyasət Heyətinin sədri, Azərbaycan Elm-Texnika Cəmiyyətləri Şurasının sədri olmuşdur. O, 7–9-cu çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmiş, Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü olmuşdur.

## İstinadlar
Yunan Avtomobil Sənayesi

**Yunan Avtomobil Sənayesi** Salonikidə yerləşən yunan avtomobil istehsalçısıdır. Şirkət 1972-ci ildə Steyr Hellas adı ilə yaradılmış və indiki adını 1987-ci ildə almışdır. Əsasən avtobuslar, yük maşınları, hərbi maşınlar istehsal edir.

Şirkət 14 fevral 2021-ci ildə İsrail konsorsiumu tərəfindən alınıb.

## İstinadlar
Müntəsir (xəlifə)

**Əbu Cəfər Məhəmməd** () və ya **əl-Müntəsir** (; ) — 11-ci Abbasi xəlifəsi.

## Mənbə
* Kraemer, Joel L., ed. (1989). *The History of al-Ṭabarī, Volume XXXIV: Incipient Decline: The Caliphates of al-Wāthiq, al-Mutawakkil and al-Muntaṣir, A. D. 841–863/A. H. 227–248*. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-88706-874-4
* Kennedy, Hugh (2006). *When Baghdad Ruled the Muslim World: The Rise and Fall of Islam's Greatest Dynasty*. Cambridge, MA: Da Capo Press. ISBN 978–0-306814808
* Kennedy, Hugh (2004). *The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century* (Second ed.). Harlow: Longman. ISBN 978-0-582-40525-7

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Müstəin (xəlifə)

**Əbül-Abbas Əhməd ibn Məhəmməd ibn Məhəmməd**  () və ya **əl-Müstəin** (; ) — 12. Abbasi xəlifəsi.

## Mənbə

* Saliba, George, ed. (1985). *The History of al-Ṭabarī, Volume XXXV: The Crisis of the ʿAbbāsid Caliphate: The Caliphates of al-Mustaʿīn and al-Muʿtazz, A.D. 862–869/A.H. 248–255*. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-87395-883-7
* Bosworth, C.E. (1993). "Al-Mu'tazz Bi 'llah". In Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W. P. & Pellat, Ch. (eds.). *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume VII: Mif–Naz*. Leiden: E. J. Brill. ISBN 978-90-04-09419-2

## İstinadlar
Mötəz (xəlifə)

**Əbü Abdullah Məhəmməd ibn Cəfər** () və ya **Əl-Mötəz-Billah** (; ) — 13. Abbasi xəlifəsi.

## Mənbə

* Bianquis, Thierry (1998). "Autonomous Egypt from Ibn Ṭūlūn to Kāfūr, 868–969". In Petry, Carl F. (ed.). *Cambridge History of Egypt, Volume One: Islamic Egypt, 640–1517*. Cambridge: Cambridge University Press. pp.&nbsp;86–119. ISBN 978-0-521-47137-4
* Bosworth, C. E. (1975). "The Ṭāhirids and Ṣaffārids". In Frye, Richard N. (ed.). *The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs*. Cambridge: Cambridge University Press. pp.&nbsp;90–135. ISBN 0-521-20093-8
* Gordon, Matthew S. (2001). *The Breaking of a Thousand Swords: A History of the Turkish Military of Samarra (A.H. 200–275/815–889 C.E.)*. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 0-7914-4795-2
* Kennedy, Hugh (2004). *The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century* (Second ed.). Harlow: Longman. ISBN 978-0-582-40525-7
* Kraemer, Joel L., ed. (1989). *The History of al-Ṭabarī, Volume XXXIV: Incipient Decline: The Caliphates of al-Wāthiq, al-Mutawakkil and al-Muntaṣir, A.D. 841–863/A.H. 227–248*. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-88706-874-4

## İstinadlar
Medelin Klayn

**Medelin Klayn** (*;* ) — amerikalı aktrisa və model.

## Həyatı
Klayn 21 dekabr 1997-ci ildə əmlakçı Pem və mühəndis Markın qızı olaraq Cənubi Karolinanın Quz-Qrek şəhərində dünyaya gəldi. Qısa müddət universitetdə oxudu. Amma sonradan təhsilini yarımçıq qoyub aktrisalıq fəaliyyətini davam etdirmək üçün Los-Ancelesə köçdü.

## Karyerası
Klayn ilk dəfə T-Mobile və Sunny D kimi şirkətlərin reklam çarxlarında çəkilmişdir. *"Oğlan silindi"* və *"Direktor müavinləri"* filmləri ilk film təcrübəsi olmuşdur. Həmçinin *"Orijinallar"* və *"Qəribə şeylər"*də kiçik rollar almışdır*.* 

Klayn ilk mövsümü 2018-ci ildə yayımlanan *"Xarici banklar"* serialında Sara Kameron rolunu canlandırmışdır. Klayn 2020-ci ilin sentyabr ayında *"İsti şeylər"* adlı sinqlın musiqi videosunda rol almışdır. O, *"Bıçaqları çıxışı 2"* filmində də rol almışdır.

## Şəxsi həyatı
2020-ci ilin iyun ayında *"Xarici banklar"* serialındakı rol dostu olan Çeyz Stokz ilə münasibətdə olduğunu açıqladı. 2021-ci ilin oktyabrında cütlüyün ayrıldığı məlum oldu.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qorqanrud mahalı

**Qorqanrud mahalı** — Talış xanlığının mahallarından biri.

Mahal cənubdan Əsalim mahalı, şərqdən Xəzər dənizi, qərbdən isə Xalxal ilə həmsərhəd idi. Şimaldan Astara mahalı ilə əhatələnmişdi. Burada yaşayan talışların bir qismi şiə, bir qismi isə sünni idi. Mirzə Xudaverdi Zərgərə görə Qorqanrud Türkmənçay sülhündən sonra İrana verilmişdir. Rus tarixçiləri isə bu ərazinin Gülüstan sülhündən sonra İranda qaldığını qeyd edir. Hazırda da bu ərazi eyni adla Gilan ostanının tərkibindədir.

## İstinadlar
Renald Makdonald

**Renald Makdonald** (; ) – 1840-ci illərdə Yaponiyaya səyahət edən ABŞ macəraçısı. İngilis dilini Yaponiyada tədris edən ilk şəxs hesab olunur. *"Yaponiya: Macəra hekayəsi"* memuarının müəllifidir.

## İlk illəri
1824-cü ildə ABŞ-nin Oreqonda yerləşən Astoriya qəsrində doğulub. Atası "Hudson's Bay" şirkətində işləyən tacir, anası isə Çinuki qəbiləsi şefinin qızı olan Şahzadə Şahzadə Sandi idi.

Britaniya Kolumbiyasındakı uşaqlıq illəri zamanı qəzaya uğramış 3 yapon dənizçinin Flatteri yarımadasında quruya çıxması haqqında eşitdiyi xəbərdən sonra Yaponiyaya maraq göstərməyə başlamışdır. 1839-cu ildə məktəbi bitirdikdən sonra Ontarionun Sent-Tomas şəhərində yerləşən bir bankda 2 il boyunca məmur işləmişdir.

## Səyahəti

Makdonald bankda işlədikdən sonra növbəti beş il ərzində dənizçi kimi bütün dünyanı səyahət etmək fikrinə düşmüşdür. Həmin dövr ABŞ-də Uzaq Şərqə marağın yaranmağa başladığı dövr idi və Makdonald da Yaponiyaya səyahət etmək istəyirdi.

O, 1847-ci ildə *"Plymouth"* balina ovu gəmisi ilə Havay adalarından ayrılaraq Yaponiyaya doğru yola düşmüşdür. 27 iyun 1848-ci ildə Hokkaydonun qərb sahilində gəmidən ayrılaraq Yaqişiri və Rişiri adalarına doğru özü qayıqla üzməyə başlamışdır. Yaponiya həmin dövrdə izolyasiya şəraitində olduğu üçün heç bir əcnəbi ölkəyə buraxılmırdı və buna görə də Makdonald həbs edilərək Naqasakiyə göndərilmişdir. 1848-ci ilin oktyabrından 1849-cu ilin aprelinə kimi Naqasaki məbədindəki kiçik otaqda saxlanılmışdır. Bu dövrdə Moriyama Takiçiro və digər tərcüməçilərə ingilis dilini öyrətmişdir və buna görə də ingilis dilini Yaponiyada tədris edən ilk şəxs hesab olunur. 1849-cu ildə ABŞ-yə məxsus *"Preble"* gəmisi ilə Naqasakidən ayrılmışdır. Yaponiyadan sonra Avstraliyaya gedərək ordakı qızıl hərisliyində iştirak etmişdir.

1853-cü ildə Britaniya Kolumbiyasına qayıdaraq 30 il boyunca müxtəlif yerlərdə ticarət işləri ilə məşğul olmuşdur. Nəhayət, 1885-ci ildə Vaşinqton ştatının Fort-Kolvill şəhərində məskən salmış və ömrünün son illərində dostunun köməyi ilə *"Yaponiya: Macəra hekayəsi"* memuarını yazmışdır. Makdonald əsərin nəşr olunmasından öncə ölmüşdür. Onun əlyazması Vilyam Levis və Naociro Murakami tərəfindən redaktə olunaraq 1923-cü ildə *"Renald Makdonald: 1824-1894"* adı ilə nəşr olunmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Quz-Krik

**Quz-Krik** — ABŞ-nin Cənubi Karolina ştatında şəhər. 2010-cu ilin statistikasına əsasən şəhərin əhalisi 35938 nəfər idi.

## Ərazi
ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun verdiyi məlumata əsasən şəhərin ümumi sahəsi 105,8 km2-dir. Ərazinin 103,8 km2 hissəsi quru, 2 km2 hissəsi isə sudur.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
Aleşandre Pato

**Aleşandre Rodrigez da Silva** () — Braziliyalı peşəkar futbolçu. Adətən **Aleşandre Pato** (ˈpatu) və ya sadəcə **Pato** kimi tanınır. Hal-hazırda Braziliya Serie A -da Sao Paulo klubunda çıxış edir.

## Karyerası
Pato karyerasına 2000-ci ildə "İnternasional" klubunun uşaq komandasında başlamış, 2006-cı ildə 16 yaşında klubun əsas komandasında debüt etmişdir. O, klubda ilk mövsümundə 27 oyunda 12 qol vurur və kluba 2006 FIFA Klublararası Dünya Kubokunu qazanmasına kömək edir. 2007-ci ilin avqustunda İtaliyanın "Milan" klubu ilə müqavilə imzalayır. 2009-cu ildə "Milan"ın heyətində bütün yarışlarda 42 matçda 18 qol vurur və bu, ona həm Qızıl Oğlan, həm də A Seriyasında İlin Gənc Futbolçusu mükafatlarını qazandırır. 2010–11 mövsümündə "Milan"a A Seriyasını qazanmağa kömək edən futbolçu, 25 oyunda 14 qolla klubun şərikli bombardiri olur. 2013-cü ilin yanvarında Braziliyaya qayıdan Pato "Korintians" klubu ilə müqavilə imzalayır. 2014-cü ildə Pato iki illik icarə müqaviləsi əsasında "San Paulo"ya keçir. Yeni klubunda 95 oyun keçirdir və 38 qol vurur. 2016-cı ilin yanvarında Pato icarə əsasında İngiltərə Premyer Liqasında yarışan "Çelsi" klubuna keçir və həmin ilin sonunda İspaniyanın "Vilyarreal" klubuna transfer olunur. 2017-ci ildə Çinin " Tianjin Tianhai" klubu ilə müqavilə imzalayır. Futbolçu 2019-cu ildə "San Paulo"ya qayıdır.

## Karyera statistikası

### Klub

## Uğurları
**Beynəlxalq**

* FIFA Klublararası Dünya Çempionatı: 2006
* Recopa Sudamericana: 2007

**AC Milan**

* A Seriyası: 2010–11
* İtaliya Superkuboku: 2011

**Korintians**

* Campeonato Paulista: 2013
* Recopa Sudamericana: 2013

**Braziliya U20**

* Cənubi Amerika Gənclər Futbol Çempionatı: 2007

**Braziliya U23**

* Olimpiya gümüş medalı: 2012
* Olimpiya bürünc medalı: 2008

**Braziliya**

* FIFA Konfederasiyalar Kuboku: 2009

**Fərdi**

* 20 yaşadək futbolçular arasında Braziliya çempionatının bombardiri: 2006
* Braziliya U-20 Çempionatının Ən Dəyərli Oyunçusu: 2006
* Sendai Kubokunun ən yaxşı bombardiri: 2006
* Sendai Cup Ən Dəyərli Oyunçu: 2006
* A Seriyasında Ayın Oyunçusu: yanvar 2009
* Qızıl Oğlan Mükafatı: 2009
* A Seriyasında İlin Gənc Futbolçusu: 2009
* AC Milan Şöhrət Zalı

## İstinadlar
2. https://www.transfermarkt.com.tr/alexandre-pato/profil/spieler/37579

## Xarici keçidlər
Kara Bono

**Kara Bono** (*;* ) — amerikalı aktrisa. Əsasən *[[Qəribə şeylər (teleserial, 2016)|Qəribə şeylər]]* (2016-cı ildən) serialı və *[[Halk (film, 2003)|Halk]]* (2003) filmi ilə tanınır.

## Həyatı və təhsili
Bono 1 mart 1974-cü ildə Nyu-York şəhərinin Bronks bölgəsində italyan ailədə dünyaya gəlmişdir. İki qardaşı və bir bacısı var.

Bono Forelle Laquardiya tam orta məktəbində təhsilini almışdır. Daha sonra isə Kolumbiya Universitetində ingilis dilində siyasət ixtisasında bakalavr təhsili almışdır. Bakalavr diplomunu üç ildə əldə etmişdir.

## Karyerası
Bono ilk aktrisalıq təcrübəsini 12 yaşında *"Kabus ev"* tamaşasında yaşamışdır.

Bono film karyerasına Etan Hok və Ceremi Ayrons ilə brilikdə *"Su ölkəsi"* filmində başlamışdır. Yer aldığı digər filmlərin siyahısında *"Növbəti dayanacaq möcüzələr ölkəsi"* (1998),*"Çatni popkorn"* (1999), *"İki Nina"* (1999) və *"Xoşbəxt qəzalar"* (2000) yer alır. 1999-cu ildə *"Qəlbimin dərinliklərində"* adlı telefilmdə gənc qız Cerri Kammins rolunda kiçik səhnədə yer almışdır.

NBC kanalının dram janrlı *"Üçüncü baxış"* (1999) teleserialının son mövsümündə tibb işçisi Qreys Foster rolunda yer almışdır. 2003-cü ildə isə Marvel Comics-in *"Halk"* filmində baş rol — Brüs Bannerin anası olaraq rol almışdır.

Həmçinin 2006 və 2007-ci illərdə yayımlanan HBO kanalının dram teleserialı *"Sopranolar"*ın finalı mövsümünün iki seriyasında Kelli olaraq yer aldı. AMC kanalının dram teleserialı *"Dəli adamlar"*dakı roluna görə 2011-ci ildə "Ən yaxşı qonaq rol" başlığı altında Emmi mükafatına namizəd göstərildi.

## Şəxsi həyatı
Bono həyat yoldaşı Piter Tam və qızı ilə birlikdə Nyu-Yorkun Qrinviç-Vilic bölgəsində yaşayır.

## Filmoqrafiya

### Film

### Televiziya

### Video oyunlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
*
Bəqliyyə

***Bəqliyyə*** və ya ***Buraniyyə*** — qərmətilərin XX əsrin əvvəllərində Cənubi Mesopotamiyada fəal olmuş alt qrupu.

Qrup 907-ci ildə Zikrəveyh ibn Mihrəveyhin qərməti üsyanının Abbasilər xilafəti tərəfindən yatırılmasından sonra yaranmışdır. Zikrəveyh öldürülmüş, lakin onun Səvaddakı ardıcıllarının çoxu onun ölümünə inanmaış, onlara yenidən rəhbərlik etmək üçün qayıdacağına inanmışdır. 907-ci və ya 908-ci ildə Əbu Hatəm Zutti adlı bir dai Səvadda fəal olmuş və ardıcıllarına sarımsaq, kəvər və şalğam yeməyi, heyvan kəsməyi və İslam dininin bəzi ayinlərinə riayət etməyi qadağan etmişdir. Buna görə də onun ardıcılları Bəqliyyə ləqəbini almış və tezliklə bu addan ümumiyyətlə Səvad qərmətiləri üçün istifadə olunmağa başlanmışdır. Çox keçməmiş, Məhəmməd ibn İsmayılın Mehdi olaraq qayıtmasına hələ də inanan Həmdan Qərmət və Əbu Məhəmməd Əbdanın ardıcılları Zikrəveyhin ardıcıllarına qoşulmuşdur. 

Bu hərəkat sonradan Məsud ibn Hureyt və Əbu Məhəmməd Əbdanın qardaşı oğlu İsa ibn Musanın başçılığı ilə Kufə və Vəsit ətrafındakı ərazilərdə Abbasilərə qarşı bir neçə dəfə üsyan qaldırmışdır. Onlar Bəhreyn qərmətilərinin 927-ci ildə Əbu Tahir Cənnəbinin başçılığı altında İraqa yürüşündən sonra üsyan qaldırmış, lakin Abbasi sərkərdəsi Harun ibn Qərib tərəfindən məğlub edilmişlər. Onların bayraqları ağ fon üzərində Quranda İsrail övladlarının fironun zülmündən xilas olması haqqında yazılar qeydə alınmış şəkildə təsvir edilmişdir. Fars əsilli bir sıra qərməti bəhreynlilərə qoşulmuş, sonra onların ardınca öz yurdlarına qayıtmış və burada "*[[Əcəm|Əcəmiyyun]]*" adlandırılmışlar.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 
*
Dai (İslam)

**Dai** (, "dəvət edən") — bir qayda olaraq, insanların İslama dəvəti ilə məşğul olan şəxs. Fatimilər xilafəti dövründə dai termini irsi imamlardan başqa mühüm dini rəhbərlərə istinad etmək üçün istifadə olunurdu, "dəvət" isə ruhani xarakterli bir təşkilat idi. "Mütləq dai" indiki dövrdə Davudi ismaili icmasının rəhbərinin tituludur.

## İstinadlar
Countdown: Inspiration4 Mission to Space

**Geri sayım: Inspiration4 kosmos missiyası** (*)* — 2021-ci ildə Netflix platformasında yayımlanan SpaceX-in Inspiration4 missiyası haqqında çəkilmiş ABŞ istehsalı beş seriyadan ibarət sənədli serial.

## İstehsal
Netflix 3 avqust 2021-ci ildə rəsmi Twitter səhifəsində kosmos missiyası ilə əlaqəli sənədli serial istehsal etdiyini təsdiqlədi Inspiration4 öz səhifəsində paylaşıma cavab yazdı: *"Heyətimizin həyəcanlı, dünya xarici səyahətini əhatə edən "Geri sayım: Inspiration4 kosmos missiyası" serialına @netflix-də baxmağa səbirsizlənirik"*. Serial işə qəbul prosesini, hazırlığı və mümkün qədər real vaxtda, İlon Maskın SpaceX şirkəti tərəfindən həyata keçiriləcək ilk mülki orbital uçuş haqqındadır. Sənədli serial Time Studios ilə ortaq istehsal edilmişdir. Serialın rejissoru Maykl Cordan haqqında çəkilmiş *"Sonuncu rəqs"* sənədli filminin rejissoru olan Ceyson Hehirdir.

## Reklam və buraxılış
SpaceX şirkətinin təsisçisi İlon Mask insanları serialı izləməyə cəlb etmək üçün sosial media hesabından istifadə etmişdir. O, rəsmi Twitter səhifəsində Inspiration4-ün çıxdığı gün izləyicilərini serialı izləməyə dəvət etdi.

İlk dört seriya 6-13 sentyabr tarixində yayımlandı. Sonuncu seriya isə 30 sentyabrda yayımlandı.

## Seriya siyahısı

## Reaksiyalar
The Daily Beast, The Guardian qəzetləri və MTİ serial haqda müsbət fikirlər bildirmişdirlər. MTİ serialın ilk bölümlərinin daha cəlbedici olduğunu demişdir. Səbəb olaraq isə bu bölümdə heyətə tanışlığı göstərmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*