open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
949

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Yaponiya imperatoru Yödzey (876-884)
* Jolt — IX–X əsrlərdə Macar hökmdar sülalələrinin üzvü kimi tanınır.

## İstinadlar
951

## Hadisələr
* Almaniya kralı I Otto tərəfindən Şimali İtaliyanın işğal edilməsi.
* Salarilər dövlətinin zəifləməsindən istifadə edən Məhəmməd ibn Şəddad tərəfindən Dəbilin ələ keçirilməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
958

## Hadisələr
* Zədəgan Edqar İngiltərə kralı elan edilmişdir.

## Doğumlar
* I Vladimir

## Vəfatlar
959

## Hadisələr
* Macarıstan krallığı Bizansın paytaxtı Konstantinopola hücum edirlər.
* Həsənəveyhid (959–1015-ci illər)

## Doğumlar
* Maymun ibn Əhməd

## Vəfatlar
* VII Konstantin — Makedoniya sülaləsinin Bizans imperatoru.
* Edviq
* Əbu Bəkr Narşahi
* İoann Sənəkərim

## İstinadlar
960

## Hadisələr
* Çində Sun sülaləsinin hakimiyyətə gəlməsi.

## Doğumlar
* Səlcuq bəy
* VIII Konstantin

## Vəfatlar
* Nasir ibn Mərzban
* I Cüstan (Salari)
* Əhməd ibn Fədlan

## İstinadlar
962

## Hadisələr
* Almaniya kralı I Ottonun (936-973) Roma şəhərini tutaraq, özünü Roma imperatoru elan etməsi və Müqəddəs Roma imperiyasının (962-1805) əsasının qoyulması.
* Alp Təkin Qəznəvilər dövlətini yaradır.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* İsmail ibn Vəhsudan
965

## Hadisələr
* Bulqarlar tərəfindən Volqa-Kama çayları ətrafında İdil Bulqar dövlətinin (965-1236) yaradılması.

## Doğumlar
* İbn əl-Haytəm
* I Süleyman ibn Hakəm

## Vəfatlar
* Ərəb şairi Əl-Mütənəbbi (d. 915)
* İbn Hibban

## İstinadlar
966

## Hadisələr
* Samanilərlə Qaraxanlılar arasında bağlanmış müqaviləyə əsasən Zərəfşan çayından şimalda yerləşən bütün torpaqların Qaraxanlıların əlinə keçməsi.

## Doğumlar
* II Hişam
* Byarni Heryolfsson

## Vəfatlar
967

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əbu Səid Əbülxeyr

## Vəfatlar
* 5 iyul - Yaponiya imperatoru Murakami
* Vəhsudan ibn Məhəmməd
* Əbülfərəc İsfahani
* III Leon (Abxaziya çarı)

## İstinadlar
969

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* I Pyotr (Bolqarıstan çarı)
* II Nikofor Foka (963–969) — Bizans imperatoru.
* Olqa (knyaqinya)

## İstinadlar
970

## Hadisələr

## Doğumlar
* Leyf Eriksson - Skandinaviya ordusunun bir dəstəsinin başçısı.
* Murasaki Şikibu

## Vəfatlar
963

## Hadisələr

## Doğumlar
* Şeyx Əbülhəsən Xərqani — sufi şair, arif.
* I Sven Çəngəlsaqqal

## Vəfatlar
* Alp Təkin
971

## Hadisələr
Əli Ləşkəri tərəfindən Paytaxtı Gəncə olan Şəddadı dövlətinin yaranması.

## Doğumlar
* Abbot Oliba
* Sultan Mahmud Qəznəvi
* Xacə Baqibillah

## Vəfatlar
972

## Hadisələr

## Doğumlar
* Quduri

## Vəfatlar
* I Svyatoslav — Böyük Kiyev knyazı. Tanınmış sərkərdə.

## İstinadlar
973

## Hadisələr
* Zirilər sülaləsi-(973-1048)-İsmaili və ya zeydilik.

## Doğumlar
* Əbüləla əl-Müərri
* Şərqin böyük mütəfəkkiri Əbu Reyhan əl-Biruni.
* Quduri

## Vəfatlar
* Almaniya kralı, "Müqəddəs Roma imperiyası"nın banisi I Otton.

## İstinadlar
974

## Hadisələr

## Doğumlar
* III Hişam — 12-ci Kordova xəlifəsi.

## Vəfatlar
* Muti, Bağdad (Abbasi) xəlifəsi (946–974)
* İbn əs-Sünni

## İstinadlar
975

## Hadisələr

## Doğumlar
* Müqəddəs I İştvan
* Torvald Eriksson

## Vəfatlar
* İngiltərə kralı I Edqar (959-975)
981

## Hadisələr
* Təbriz, Marağa və Əhər hakimi Əbülhica tərəfindən Salarilər dövlətinin sonuncu hökmdarı İbrahim ibn Mərzbanın (962-981) taxtdan salınıb Rəvvadilər dövlətinin əsasının qoyulması.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* iyun — Əhməd ibn II Məhəmməd
* Əbu Bəkr əl-Cəssas
* Şeyx Nümani

## İstinadlar
982

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Əbu Abdullah ibn Xəfif
* Əbülfərəc Əbdülvahid Varsani

## İstinadlar
983

## Hadisələr
* Laba slavyanlarının alman zülmünə qarşı üsyanı.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* İbrahim ibn Mərzban
985

## Hadisələr
* İdrisilər - (789-985-ci illər) - Zeydi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Mərziban bin Məhəmməd (Şəddadi)
978

## Hadisələr

## Doğumlar
* Murasaki Şikibu
* IV Əbdürrəhman

## Vəfatlar
* Cəfakeş Eduard
* Əli Ləşkəri bin Məhəmməd
* I Yarapolk

## İstinadlar
987

## Hadisələr

## Doğumlar
* Toğrul bəy

## Vəfatlar
* Əbu Süleyman Məhəmməd əs-Sicistani

## İstinadlar
988

## Hadisələr
* Kiyev Rus dövlətində xristianlıq dini qəbul edildi. 
* Qafqaz dağları ilə Xəzər dənizi arasındakı keçiddə yaranmış və Haşimilər tərəfindən idarə olunan Dərbənd əmirliyini Şirvanşahlar dövləti öz ərazisinə birləşdirmişdir.

## Doğumlar

## Vəfatlar
989

## Hadisələr

## Doğumlar
* Çağrı bəy — Oğuz elinin Qınıq boyundan, Səlcuqlu sultanı.

## Vəfatlar
* Nuh ibn Vəhsudan
* Əbül Hica Salar

## İstinadlar
990

## Hadisələr

## Doğumlar
* Toğrul (Böyük Səlcuq hökmdarı)
* Bi Şen

## Vəfatlar
* Müqəddəsi (coğrafiyaçı)

## İstinadlar
993

## Hadisələr

## Doğumlar
* Bəhmənyar — Şərq peripatetizminin nümayəndələrindən biri, Azərbaycan fəlsəfi məktəbinin banisi.

## Vəfatlar
## İstinadlar
994

## Hadisələr
* Mahmud II Nuh tərəfindən Xorasan hakimliyini almışdır.

## Doğumlar
* Beyhəqi

## Vəfatlar
996

## Hadisələr

## Doğumlar
* II Presian — Birinci Bulqar dövlətinin XXVII imperatoru və son hökmdarı.

## Vəfatlar
* Huqo Kapet

## İstinadlar
998

## Hadisələr
* Qəznəvilər dövlətində Sultan Mahmud Qəznəvinin hakimiyyətə gəlməsi.

## Doğumlar
* Məhəmməd Qəznəvi

## Vəfatlar
* Əbü-l-Vəfa
992

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Əbu Həsən Əl-Əmiri
* Harun Buğra xan
* I Meşko

## İstinadlar
999

## Hadisələr
* 999-cu ildə Özbəkistandakı Samanilər dövləti süqut etdi.
 
## Doğumlar

## Vəfatlar

## İstinadlar
991

## Hadisələr

## Doğumlar
* Yəzid ibn Əhməd

## Vəfatlar
* noyabr — Məhəmməd ibn Əhməd
* Şeyx Səduq

## İstinadlar
1000

## Hadisələr
* Qıpçaqlar tərəfindən Oğuz dövlətinin süquta uğradılması.
* Normandiyada kəndli üsyanının baş verməsi.

## Doğumlar
* Baba Tahir Üryan

## Vəfatlar
* Əbu Süleyman Məhəmməd əs-Sicistani
* III David Kuropalat
## İstinadlar
1001

## Hadisələr
* 1001-ci ildə Ləşkərinin ölümündən sonra Dərbənd əhalisi Şirvanşah Yəziddən özlərinə əmir seçmək istədikləri Əbu Nəsrin azad olunmasını tələb etdilər.

## Doğumlar
* II Pyotr (Bolqarıstan çarı)

## Vəfatlar
* III David Kuropalat

## İstinadlar
1002

## Hadisələr
* Müqəddəs Brays Günü qətliamı

## Doğumlar
* Badis ibn Habus
* V Əbdürrəhman

## Vəfatlar
1006

## Hadisələr
* Xotan dövləti

## Doğumlar
* Xacə Abdullah Ənsari

## Vəfatlar
* Torvald Eriksson

## İstinadlar
1007

## Hadisələr
* Alabuğa
* Uşmal

## Doğumlar
* I İsaak Komnenos

## Vəfatlar
* Bədiüzzaman Həmədani

## İstinadlar
1008

## Hadisələr
* Kakaveyhilər (1008–1274-cü illər)

## Doğumlar
* I Henri (Fransa kralı)

## Vəfatlar
* İsmayıl Cövhəri

## İstinadlar
1009

## Hadisələr
* Sultan Mahmud Qəznəvinin səlcuq tayfalarını Xorasan vilayətində yerləşdirməsi.

## Doğumlar
* İmam Səraxsi

## Vəfatlar
1010

## Hadisələr
* Yaroslavl şəhərinin əsası qoyulub.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Əbu Abdullah Nafi əl-Azərbaycani
* II Məhəmməd ibn Hişam

## İstinadlar
1003

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əbu İshaq əş-Şirazi

## Vəfatlar
* Kürən Erik
* Oriyakalı Herbert
* II Silvestr

## İstinadlar
1004

## Hadisələr
* Banu Kəniz (Avlad Kunuz) (1004–1412-ci illər)

## Doğumlar
* Nasir Xosrov
* Abdullah ibn əl-Əftas

## Vəfatlar
1011

## Hadisələr

## Doğumlar
* Şao Yun (1011–1077)
* I Robert (Burqundiya hersoqu)

## Vəfatlar

## İstinadlar
1012

## Hadisələr

## Doğumlar
* Qətran Təbrizi
* II Abbad əl-Mötədid

## Vəfatlar
* Qabus Şəms əl-Məali
* Xacə Baqibillah
1014

## Hadisələr
* 19 iyul — Belasitsa yaxınlığında döyüş. Bizans imperator II Vasilinin ordusu bolqar qoşununu tam darmadağın edir.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* 6 oktyabr — Samuil (Bolqarıstan çarı)
* I Sven Çəngəlsaqqal

## İstinadlar
1015

## Hadisələr
* Çağrı bəyin başçılığı ilə Səlcuqlar Bizansa qarşı ilk kəşfiyyat yürüşünə çıxdılar.

## Doğumlar
* Robert Qviskar

## Vəfatlar
* Qavril Radomir
* I Vladimir
1018

## Hadisələr

## Doğumlar
* III Rocer
* IV Baqrat
* Mixail Psell
* Nizamülmülk

## Vəfatlar
* İvan Vladislav
* IV Əbdürrəhman

## İstinadlar
1019

## Hadisələr
* Yəzid ibn Əhməd Dərbənd əmiri oldu.

## Doğumlar
Yusif Balasaqunlu — orta əsrlər türk dünyasının ən böyük mütəfəkkirlərindən biri.

## Vəfatlar
* I Svyatopolk

## İstinadlar
1020

## Hadisələr

## Doğumlar
* Afrikalı Konstantin
* Yusif Balasaqunlu

## Vəfatlar
* Firdovsi
* Leyf Eriksson — Skandinaviya ordusunun bir dəstəsinin
* İsmail İbrahimov-Böyük Şair
1021

## Hadisələr

## Doğumlar
* İbn Qabirol
* Mixail Attaliat

## Vəfatlar
* Məhəmməd ibn Hüseyn əs-Süləmi

## İstinadlar
1022

## Hadisələr

## Doğumlar
* Harold Qodvinson — İngiltərənin son anqlosaks kralı.

## Vəfatlar
* Şeyx Müfid

## İstinadlar
1017

## Hadisələr
* Səlcuqların hücumları nəticəsində Birinci Xarəzmşahlar sülaləsinin süqut etməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
1016

## Hadisələr
* Banu Hammud (1016–1073-cü illər) — Zeydi

## Doğumlar
* I Ferdinand, Leon kralı.

## Vəfatlar
* Murasaki Şikibu
1024

## Hadisələr
* Mirdasilər sülaləsi

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Mənsur Arslan xan
* VIII Benedikt
* V Əbdürrəhman

## İstinadlar
1025

## Hadisələr

## Doğumlar
Huqo de Qranmesnil - Normandiyalı cəngavər , Kral Vilhemin silahdaşı , anqlorman baronu.

## Vəfatlar
* Heysam ibn Məhəmməd (Tabasaran əmiri)
* Murasaki Şikibu
* III Məhəmməd ibn Əbdürrəhman
1026

## Hadisələr
* Qaraxanilər dövlətinin X xaqanı Əhməd xan Qaraxaninin hakimiyyətinin sonu.

## Doğumlar

## Vəfatlar

## İstinadlar
1027

## Hadisələr
* Şirvanşahlar dövlətində Məzyədilər sülaləsini (861-1027) Kəsranilər sülaləsi (1027-1382) əvəz etdi.
* Xudafərin körpüsünün tikilməsi.

## Doğumlar
* Əbül-Muin ən-Nəsəfi

## Vəfatlar
* Yezid ibn Əhməd
1028

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əbdülmalik ibn Abdullah əl-Cuveyni
* I Vilhelm (İngiltərə)

## Vəfatlar
* VIII Konstantin
1029

## Hadisələr

## Doğumlar
* Mahmud Kaşğari — "Divanü Lüğat-it-Türk"-ün yazıçısı.

## Vəfatlar
* İbrahim ibn Mərzban (II)
* Uta Arsakidze
* Əl-Kəraçi

## İstinadlar
1032

## Hadisələr
* Qaraxanlılar dövləti parçalandı və Qərbi Qaraxanlılar dövləti yarandı.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Arslan Yabqu
1033

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Şeyx Əbülhəsən Xərqani — sufi şair, arif.
* Bavariyalı Qizela
 
## İstinadlar
1036

## Hadisələr

## Doğumlar
* Odo Baye - Normandiyanın dini və dövlət xadimi və Kent qraflığının ilk qrafı.

## Vəfatlar
* III Hişam
1037

## Hadisələr
* Şəddadi hərbi qüvvələri Dəbili tutmağa çalışan Bizans-erməni qoşunlarına ağır zərbə endirmişdir.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* İbn Sina
* Quduri

## İstinadlar
1038

## Hadisələr
* Sultan I Toğrul tərəfindən paytaxtı Nişapur olan Səlcuq türk dövlətinin əsası qoyulmuşdur.
* Erməni-gürcü və Bizansın birləşmiş qüvvələrinin Tiflis müsəlman əmirliyinə yürüşü uğursuzluqla nəticələndi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Müqəddəs I İştvan
* Səlcuq bəy
1034

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Əbülfəth Musa
* III Roman Argir
* Mənsur ibn Maymun
* Mənuçöhr ibn Yəzid

## İstinadlar
1039

## Hadisələr

## Doğumlar
* Yusif Həmədani — Nəqşibəndiyyə şeyxi.

## Vəfatlar
* Əbülqasim Həsən Ünsüri
* İbn əl-Haytəm

## İstinadlar
1040

## Hadisələr
* 23 may - Mərv yaxınlığında Dəndənəkən döyüşündə Səlcuqlarla Qəznəvilər arasında baş verən döyüşdə Qəznəvilər məğlubiyyətə uğradılar.

## Doğumlar
* Raşi
## Vəfatlar
## İstinadlar
1042

## Hadisələr
* Qaraxanlı dövlətinin iki hissəyə - Şərqi və Qərbi Qaraxanlı dövlətlərinə parçalanması.
*Təbrizdə zəlzələ baş verib.

## Doğumlar
* II Urban
* Fəxrülmülk

## Vəfatlar
1043

## Hadisələr
* Səlcuq dövlətinin paytaxtının Nişapurdan Rey şəhərinə köçürülməsi.
* Səlcuqlar tərəfindən Xarəzmin tutulması.

## Doğumlar
* Fəxrülmülk

## Vəfatlar
* Əbu Mənsur Əli ibn Yezid
1041

## Hadisələr

## Doğumlar
* Bəğavi — mühəddis, müfəssir və Şafii fəqihi.
* El Sid
* I Süleymanşah
* II Məsud (Qəznəvi hökmdarı)

## Vəfatlar
* II Pyotr (Bolqarıstan çarı) 
* I Məsud (Qəznəvi hökmdarı)
* II Pyotr (Bolqarıstan çarı)
* Məhəmməd (Qəznəvi hökmdarı)
* Tankred Hoytvill

## İstinadlar
1044

## Hadisələr

## Doğumlar
* Bəğavi — mühəddis, müfəssir və Şafii fəqihi.

## Vəfatlar
* II Smbat
* Samuil Aba
* Seyid Mürtəza Ələmül-hüda

## İstinadlar
1045

## Hadisələr
* Səlcuqi hökmdar Toğrul bəy Həmədan şəhərini tutub, İranın digər şəhərlərinə doğru irəlilədi.

## Doğumlar
* Ovanes İmastaser

## Vəfatlar

## İstinadlar
1046

## Hadisələr

## Doğumlar
* I Əfridun – Şirvanşahlar dövlətinin on səkkizinci hökmdarı, Şirvanşah I Fəribürzün oğlu.

## Vəfatlar
1048

## Hadisələr
* 18 sentyabr - Səlcuq-Azərbaycan türk orduları Şərqi Anadoluda Bizans-erməni və gürcü birləşmiş qüvvələrini darmadağın etdilər.

## Doğumlar
* Ömər Xəyyam — İran şairi, riyaziyyatçısı, astronomu və filosofu (v.1131)
* Yusif Həmədani — (ö. 1140) Nəqişibəndiyyə şeyxi.

## Vəfatlar
* Əbu Reyhan əl-Biruni.
1049

## Hadisələr
* Əbüləsvar Şavurun Şəddadilər dövlətində hakimiyyətə (1049-1067) gəlməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* 28 iyul — Qubad ibn Yezid
* Əbu Səid Əbülxeyr
1050

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Buxtnassar Əli ibn Əhməd
* Cüstan ibn İbrahim
* Əli (Qəznəvi hökmdarı)
* Şeyx Pir Hüseyn Şirvani

## İstinadlar
1051

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* II Smbat – 1040-cı ildən hakimiyyətdə olan Sünik knyazı.

## İstinadlar
1053

## Hadisələr

## Doğumlar
* Türkan xatun və ya Cəlaliyə xatun Qaraxani xatunu. Atası Qaraxanilər dövlətinin hökmdarı İbrahim Tamğaç xan idi.

## Vəfatlar
* Əbdürrəşid Qəznəvi — Qəznəvi sultanı, ailənin ən qoca üzvü idi.

## İstinadlar
1052

## Hadisələr

## Doğumlar
* I Filipp (23 may 1052-29 iyul 1108) — 1059-1108-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Fransa kralı.
* Əbu Məhəmməd ibn əs-Seyyid əl-Bətəlyövsi

## Vəfatlar
* Bi Şen

## İstinadlar
1054

## Hadisələr
* Xristian kilsəsi katolik və pravoslav kilsələrinə parçalandı.
* Səlcuqlar Rəvvadilər dövlətini özlərinə tabe etdilər.

## Doğumlar

## Vəfatlar
1055

## Hadisələr
* Səlcuqların Bağdada daxil olması.

## Doğumlar
* Həsən Sabbah
* Qvibert

## Vəfatlar
* Baba Tahir Üryan
1056

## Hadisələr
* Koburq 

## Doğumlar
* Əbu Hamid əl-Qəzali
* Agioqraf Nestor

## Vəfatlar
* Süleyman Arslan xan

## İstinadlar
1057

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Əbüləla əl-Müərri
* II Məhəmməd Buğra xan
* İbn Qabirol

## İstinadlar
1059

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Abdullah ibn Yasin
* Fərruxzad Qəznəvi
* Katakalon Kekavmen

## İstinadlar
1060

## Hadisələr

## Doğumlar
* Frau Ava
## Vəfatlar
* II Presian — Birinci Bulqar dövlətinin XXVII imperatoru və son hökmdarı.
* İbn Qabirol
* Abdullah ibn əl-Əftas
* Çağrı bəy
* I İsaak Komnenos

## İstinadlar
1061

## Hadisələr

## Doğumlar
* III Məsud Qəznəvi

## Vəfatlar
* Əbu Səid Gərdizi
* II Presian — Birinci Bulqar dövlətinin XXVII imperatoru və son hökmdarı.

## İstinadlar
1063

## Hadisələr
* I Fəribürzün Şirvanşahlar dövlətinin hökmdarı elan edilməsi.
* İbrahim Osman oğlu tərəfindən Gəncə qapılarının hazırlanması.
* Alp Arslanın Böyük Səlcuq İmperiyasının sultanı elan olunması.

## Doğumlar
* I Fəribürz

## Vəfatlar
* 20 fevral – Salar ibn Yezid
* 4 sentyabr – Toğrul bəy
1064

## Hadisələr
* Səlcuqların Gürcüstana birinci yürüşü.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Qutalmış — Atası Arslan Yabqudur. Səlcuqlu sultanı Toğrul bəyin əmisi oğludur.

## İstinadlar
1065

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Bavariyalı Qizela
* Əxi Fərəc Zəncani
* Hörmüz ibn Mənuçöhr
* 27 dekabr — I Ferdinand, Leon kralı.

## İstinadlar
1066

## Hadisələr
* Normandiya hersoqu Vilhelmin Qastinqs döyüşündə II Haroldun başçılıq etdiyi anqlo-saks qüvvələrinə qalib gələrək İngiltərəni işğal etməsi. İngiltərədə mərkəzləşdirilmiş dövlət yaradılmasının əsasının qoyulması.
* Şirvanşahların vassal halına salınması ilə Azərbaycan torpaqlarının Böyük Səlcuq imperatorluğunun təkibinə daxil edilməsi prosesi başa çatdı.
* Sultan Alp Arslan tərəfindən 1066-cı ildə Bağdadda açılan "Nizamiyə" adlı ali mədrəsə dünyanın ilk mədrəsələrindən sayılır

## Doğumlar
* Burqundiyalı Henri (Portuqaliya qrafı)

## Vəfatlar
* Harold Qodvinson — İngiltərənin son anqlosaks kralı.
* Bəhmənyar Azərbaycani
* Beyhəqi

## İstinadlar
1067

## Hadisələr
* Alp Arslan Azərbaycandakı vassalı olan dövlətlərin daxili müstəlliyinə son qoymaq məqsədilə Arrana gəldi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* noyabr — Əbüləsvar Şavur
* 7 dekabr — Şeyx Tusi
* Məmlan ibn Yəzid
* Bəhmənyar — Şərq peripatetizminin nümayəndələrindən biri, Azərbaycan fəlsəfi məktəbinin banisi.
## İstinadlar
1068

## Hadisələr
* Səlcuqların Gürcüstana ikinci yürüşü.

## Doğumlar
* Əbu Həfs ən-Nəsəfi

## Vəfatlar

## İstinadlar
1070

## Hadisələr
* Ədəbiyyat Məbədi
* Kenterberi kafedralı
* Bergen
* Vindzor sarayı

## Doğumlar

## Vəfatlar

## İstinadlar
1071

## Hadisələr
* 26 avqust — Malazgird döyüşündə səlcuqlar Bizansı məğlub etdilər.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* İbn Əbdülbər

## İstinadlar
1072

## Hadisələr
* I Məlikşahın Səlcuq hökmdarı (1072-1092) elan edilməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Güzdəhəm ibn Salar
* 15 dekabr — Alp Arslan -Səlcuq hökmdarı – əsir aldığı qalabəyi tərəfindən qətlə yetirilib.
* Quşeyri

## İstinadlar
1076

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əbu Bəkr ibnül-Ərəbi

## Vəfatlar
* I Robert (Burqundiya hersoqu)

## İstinadlar
1078

## Hadisələr
* Cümə məscidi (Ərdəbil)
* Məhəmməd məscidi (Bakı)

## Doğumlar
* Əbdülqadir Gilani

## Vəfatlar
1080

## Hadisələr

## Doğumlar
* Ömər Kafiəddin
* Rəşidəddin Vətvat
* Əbu Həmid əl-Qərnati
* Ksantenli Norbert

## Vəfatlar
1073

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əbu Mərvan ibn Zühr
* IV David

## Vəfatlar
* II Fəzl bin Şavur
* Qavurd bəy
* Badis ibn Habus
1081

## Hadisələr

## Doğumlar
* Sənai

## Vəfatlar
* Qətran Təbrizi
* Molla Məhəmməd Saleh Mazandarani

## İstinadlar
1083

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əli ibn Yusif — Əlmürabilər sülaləsinin əmiri.

## Vəfatlar
* Əbu İshaq əş-Şirazi

## İstinadlar
1084

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əli ibn Yusif
* Bəhramşah (Qəznəvi hökmdarı)

## Vəfatlar
* Sultanşah

## İstinadlar
1085

## Hadisələr
* Çubukoğulları bəyliyi
* Dilmaçoğulları bəyliyi
* Piza Respublikası

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Robert Qviskar
1089

## Hadisələr

## Doğumlar
* Avraam ibn Əzra
* Məhsəti Gəncəvi

## Vəfatlar
* Xacə Abdullah Ənsari

## İstinadlar
1087

## Hadisələr
* Səlcuq hökmdarı I Məlikşahın fərmanına əsasən bütöv vilayətlərin tacirlərinin bəzi ticarət rüsumlarından azad edilməsi.

## Doğumlar
* I Mahmud (Səlcuqlu)
* İohann Aksux

## Vəfatlar
* Afrikalı Konstantin
1088

## Hadisələr
* II Urbanın Roma papası (1088–1099) seçilməsi
* Şəddadi dövlətinin süquta uğradılması
* Su Sun ötürücü mexanizmə malik su saatı icad edir.

## Doğumlar
* I Mahmud (Böyük Səlcuq hökmdarı)

## Vəfatlar
* Nasir Xosrov
* Əbu Bəkr ibn Ömər
1090

## Hadisələr
* Nizari (İsmaililərin ən böyük qolu) İsmaili dövləti (1090–1256-ci illər)

## Doğumlar

## Vəfatlar
* İmam Səraxsi

## İstinadlar
1094

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* I Mahmud (Səlcuqlu)
* Ağsunqur bəy
* Sənəkərim
* Türkan xatun və ya Cəlaliyə xatun Qaraxani xatunu. Atası Qaraxanilər dövlətinin hökmdarı İbrahim Tamğaç xan idi.

## İstinadlar
1095

Klermon məclisi qurulmuşdur

## Doğumlar
* I Rüknəddin Məsud

## Vəfatlar
* Əbülmüzəffər Əhməd xan
* Şen Ko
1096

## Hadisələr
* I Səlib yürüşü başlanmışdır.

## Doğumlar
* Nizaməddin Əbül-Üla Gəncəvi
* Sen-Viktorlu Hüqo

## Vəfatlar
* İmam Səraxsi

## İstinadlar
1097

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əbunnəcib Sührəvərdi — hüquqşünas alim.
* Əlaəddin Atsız — Xarəzmlər dövlətinin hökmdarı.

## Vəfatlar
Odo Baye - XI əsrin din və dövlət xadimi, Normandiyanın ali dərəcəli ruhanisi. Kent qraflığının ilk qrafı.
1098

## Hadisələr
* Antioxiya knyazlığı
* Edessa qraflığı
* İnaloğulları bəyliyi

## Doğumlar
* III Böyük Mənuçöhr — Şirvanşahlar dövlətinin 19-cu hökmdarı.
* Huqo de Qranmesnil — Normandiyalı cəngavər , Kral Vilhemin silahdaşı , anqlorman baronu.
* Hsiao Tabuyan

## Vəfatlar
1099

## Hadisələr
* I Səlib yürüşü başa çatmışdır.

## Doğumlar
* Eynəlqüzat Miyanəci — Azərbaycan filosofu.
* II Məlikşah  —  Böyük Səlcuq sultanı. Börkiyaruqun oğludur. 

## Vəfatlar
* II Urban
* El Sid 
* Əbul-Yusr Pəzdəvi 
* İbrahim (Qəznəvi hökmdarı)

## İstinadlar
1092

## Hadisələr

## Doğumlar
* Avraam ibn Əzra

## Vəfatlar
* Çaka bəy
* Əbul-Qasım
* I Məlikşah
* Nizamülmülk
## İstinadlar
1093

## Hadisələr

## Doğumlar
* II Rocer
* Simon Hoytvill

## Vəfatlar
* İsmayıl ibn Yaquti — Çağrı bəyin nəvəsi, Böyük Səlcuqlu imperiyası dövründə Azərbaycanın hakimi (1090–1093).

## İstinadlar
1100

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əl-İdrisi
* I Seyfəddin Qazi
* II Məlikşah

## Vəfatlar
* Xaydu xan — Xamaq Monqol xaqanlığının ilk xanı (1080–1100/1120) Börçigin sülaləsindəndir.

## İstinadlar
1101

## Hadisələr

## Doğumlar
* Arslanşah Qəznəvi
* Eloiza

## Vəfatlar
* I Rocer
* Mahmud Kaşğari

## İstinadlar
1102

## Hadisələr
* Tripoli qraflığı

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Kürbuğa
* II Kvirike (Şəki-Kaxeti hökmdarı)

## İstinadlar
1103

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əbdülxaliq Qicdüvani — Nəqşibəndiyyənin şeyxi, mürşüdü.
* Əhməd Yəsəvi

## Vəfatlar
## İstinadlar
1104

## Hadisələr

## Doğumlar
* İbn əl-Mütəfənninə

## Vəfatlar
* Börkiyaruq
* Danişmənd qazi
* Sökmən bəy
* Qazi Gümüştigin
* Mehmet bəy Dilmaçoğlu

## İstinadlar
1105

## Hadisələr
* Məhəmməd Təpərin Səlcuq imperatoru (1105-1117) elan edilməsi barədə.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Raşi
* II Məlikşah  —  Böyük Səlcuq sultanı. Börkiyaruqun oğludur.

## İstinadlar
1108

## Hadisələr
* Marağada Rəvvadilər nəslindən olan Ağsunqurilər sülaləsinin hakimiyyətə (1108-1227) gəlməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Konstantin Bodin
* I Filipp (23 may 1052-29 iyul 1108) — 1059-1108-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Fransa kralı.
* Rağib Əl-İsfahani
1111

## Hadisələr

## Doğumlar
* I Afonso

## Vəfatlar
* Əbu Hamid əl-Qəzali
* 18 dekabr — imam Qəzali – İslam alimi
1112

## Hadisələr
* Baden — Almaniyanın cənub-qərbində region yaradılıb.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Burqundiyalı Henri (Portuqaliya qrafı)

## İstinadlar
1113

## Hadisələr

## Doğumlar
* Stefan Nemanya
* V David
* II Joslen (Edessa qrafı)

## Vəfatlar

## İstinadlar
1114

## Hadisələr

## Doğumlar
* Açarya Bxaskara
* Stefan Nemanya

## Vəfatlar
* Məhəmməd əl-Əbivərdi — İslam alimi, şair.

## İstinadlar
1115

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Əbuyəla Məhəmməd Azərbaycani
* III Məsud Qəznəvi
* Əbül-Muin ən-Nəsəfi

## İstinadlar
1116

## Hadisələr

## Doğumlar
* Nurəddin Mahmud Zəngi (d.1116 - ö.1174) — Zəngilər sülaləsindən olan hökmdar, atabəy.

## Vəfatlar
1109

## Hadisələr

## Doğumlar
* I Afonso

## Vəfatlar
* 3 yanvar — Böyük Azərbaycan mütəfəkkiri Xətib Təbrizi
1117

## Hadisələr
* Gürcü şahzadəsi Demetre Şirvanşahların səlcuqlarla dostluq əlaqələrini bəhanə edərək Şirvana hücüm etdi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
1118

## Hadisələr
* İraq Səlcuq sultanlığı (1118-1194) yarandı.
* Sultan Səncərin Səcuq imperatoru (1118-1157) elan edilməsi barədə.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Məhəmməd Təpər
1120

## Hadisələr
* Şirvanşahlar dövlətində III Məniçöhr (1120-1160) hakimiyyətə gəldi.
* Gürcü çarı IV Qurucu Davidin Şirvana hücum etməsi.

## Doğumlar
* Mxitar Qoş

## Vəfatlar
* I Əfridun – Şirvanşahlar dövlətinin on səkkizinci hökmdarı, Şirvanşah  I Fəribürzün oğlu.
1121

## Hadisələr
* Didqori döyüşündə gürcülər, qıpçaq türkləri, alanlar və Qərbi Avropa səlibçilərinin birləşmiş qüvvələri Səlcuq qoşunlarına qalib gəldilər.

## Doğumlar
* Xaqani Şirvani

## Vəfatlar
1124

## Hadisələr
* Qaraxitaylar dövləti

## Doğumlar
* Elyanora (Akvitaniya hersoqinası)

## Vəfatlar
* Həsən Sabbah
* Qvibert

## İstinadlar
1125

## Hadisələr
* Gürcü hökmdarı IV Qurucu Davidin ölümü ilə əlaqədar gürcü qoşunları Şirvanı tərk etdilər.
* Qaraxitaylar dövləti

## Doğumlar
* Şatilyonlu Reynald
* İmadəddin İsfahani

## Vəfatlar
* IV Qurucu David.
1126

## Hadisələr

## Doğumlar
* Ənvəri
* Xaqani Şirvani
* İbn əl-Cəvzi
* İbn Rüşd
* Rəşidəddin Sinan

## Vəfatlar
* Əhməd əl-Qəzzali

## İstinadlar
1127

## Hadisələr

## Doğumlar
* Konstansa (Antioxiya knyaginası)

## Vəfatlar
* Qütbəddin Məhəmməd
* Əbu Məhəmməd ibn əs-Seyyid əl-Bətəlyövsi
* Frau Ava
## İstinadlar
1128

## Hadisələr

## Doğumlar
* II İbrahim Buğra xan
* Absalon

## Vəfatlar
* Əhməd Arslan xan

## İstinadlar
1122

## Hadisələr
* Tiflis müsəlman əmirliyinə son qoyuldu.

## Doğumlar
* I Alfonso (Kapua knyazı)
* I Fridrix Barbarossa
* Elyanora (Akvitaniya hersoqinası)

## Vəfatlar
* Bəğavi — mühəddis, müfəssir və Şafii fəqihi.

## İstinadlar
1123

## Hadisələr
* İraq Səlcuq hökmdarı Sultan Mahmud Şirvana hücüm etdi.
* Gürcü hökmdarı IV Qurucu David Şirvana hücum etdi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
1130

## Hadisələr
* Vahid Siciliya krallığının yaradılması.

## Doğumlar
* 18 oktyabr — Çju Si
* Mücirəddin Beyləqani

## Vəfatlar
1131

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Ömər Xəyyam – İran şairi, riyaziyyatçısı, astronomu və filosofu (d.1048)
* Sənai
* Eynəlqüzat Miyanəci — Azərbaycan filosofu.
1132

## Hadisələr
* İraq Səlcuq dövlətində Sultan II Toğrul (1132-1134) hakimiyyətə gəldi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Tacülmülk Börü
1133

## Hadisələr

## Doğumlar
* II Henri Plantagenet
* Arslanşah (İraq Səlcuq hökmdarı)
## Vəfatlar
## İstinadlar
1139

## Hadisələr
* sentyabr - Gəncədə güclü zəlzələ baş verdi, Kəpəz dağının uçması nəticəsində Göygöl yarandı.
* Gəncə qapılarının Gürcüstana aparılması.

## Doğumlar
* Cakuren

## Vəfatlar
1140

## Hadisələr

## Doğumlar
* İbelinli Baliyan
* Öelün

## Vəfatlar
* Yusif Həmədani — (d.1048) Nəqşibəndiyyə şeyxi.

## İstinadlar
1141

## Hadisələr

* Böyük Səlcuq İmperiyası və Qaraxitaylar dövləti arasında Katvan döyüşü;

## Doğumlar
* Dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvi anadan olmuşdur.

## Vəfatlar
* Sənai
* Sen-Viktorlu Hüqo
1142

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Pyer Abelar
* I Arslanşah (Kirman Səlcuq hökmdarı)
* Əbu Həfs ən-Nəsəfi

## İstinadlar
1135

## Hadisələr
* Çexiya krallığının Müqəddəs Roma imperiyasının tərkibinə daxil olması.

## Doğumlar
* Şərəfəddin Tusi

## Vəfatlar
1136

## Hadisələr
* İraq Səlcuq sultanı Məsud Atabəy Şəmsəddin Eldənizi Arrana hakim təyin etdi.
* Atabəy Şəmsəddin Eldəniz (1136-1175) tərəfindən Azərbaycanda Atabəylər dövlətinin (1136-1225) əsası qoyulmuşdur.

## Doğumlar
* Əl-Cəzari

## Vəfatlar
1143

## Hadisələr

## Doğumlar
* I Adil
* Qazi Burhanəddin Anəvi

## Vəfatlar
* Əli ibn Yusif
* Şəhristani
* Yelü Daşi

## İstinadlar
1144

## Hadisələr
* Mosul hakimi Edessanı ələ keçirdi. Bu hadisə tezliklə II Səlib yürüşünün (1147–1149) başlanmasına səbəb oldu.

## Doğumlar
* III Bohemond (Antioxiya knyazı)
* Məhəmməd Quri

## Vəfatlar
* Mahmud Zəmaxşəri

## İstinadlar
1145

## Hadisələr

## Doğumlar
* Şeyx Nəcməddin Kübra
* İbn Cübeyr
* Şihabəddin Ömər Sührəvərdi

## Vəfatlar
1146

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Fələki Şirvani
* I İmadəddin Zəngi
* Çavlı ət-Toğrul
* Fazil Şirvani

## İstinadlar
1147

## Hadisələr
* Əlmürabilər
* II Səlib yürüşü başlanmışdır.

## Doğumlar
* İbn Qudamə

## Vəfatlar

## İstinadlar
1150

## Hadisələr

## Doğumlar
* Luzuinyalı Qay
* Rober de Sable
* Bəhaəddin Vələd — fəqih, filosof.

## Vəfatlar
* Ömər Kafiəddin
* İohann Aksux

## İstinadlar
1153

## Hadisələr
* Tayra no Kiyomori Tayra klanının başçısı olub.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Şəhristani
1154

## Hadisələr
* İdrisi ilk dəfə Yerin dairəvi xəritəsini hazırlamışdır.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* II Rocer — Siciliyanın ilk kralı.

## İstinadlar
1155

## Hadisələr

## Doğumlar
* II Qılınc Arslan 
* Çingiz xan — Monqol dövlətinin banisi.
* Kamo no Çoumei

## Vəfatlar
* V David

## İstinadlar
1148

## Hadisələr

## Doğumlar
* III Bela
* Bəhaəddin Vələd — fəqih, filosof.

## Vəfatlar
* III Rocer
* Əbu Bəkr ibnül-Ərəbi

## İstinadlar
1149

## Hadisələr
* II Səlib yürüşü başa çatmışdır.

## Doğumlar
* Bəhaəddin Vələd — fəqih, filosof.
* Fəxrəddin ər-Razi
* Məhəmməd Quri

## Vəfatlar

## İstinadlar
1156

## Hadisələr
* Avropada ilk bankın Venesiyada fəaliyyətə başlaması.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* I Rüknəddin Məsud
* Əlaəddin Atsız
1157

## Hadisələr

## Doğumlar

* Cəlmə noyon
* Şirürəkli I Riçard

## Vəfatlar
* Bəhramşah Qəznəvi
* Sultan Səncər
1159

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Əbülüla Gəncəvi
* II Joslen (Edessa qrafı)
* IV Adrian

## İstinadlar
1160

## Hadisələr
* Tamarın Şirvanşahlar dövlətində saray çevrilişi etmək cəhdinin baş tutmaması.
* II Axsitanın Şirvanşahlar dövlətinin hökmdarı elan edilməsi.
* Şəmsəddin Eldənizin "Böyük Atabəy" titulunu alması.

## Doğumlar
* Böyük Tamar
* İbn əl-Əsir — Ərəb tarixçisi
* Sasaki Takatsuna

## Vəfatlar
* III Böyük Mənuçöhr
1161

## Hadisələr
* Dəbil gürcülər tərəfindən talan edildi.
* Həmədan döyüşü, Şəmsəddin Eldənizin Rey hakimi Əmir İnancı məğlub etməsi.

## Doğumlar
* III İnnokenti

## Vəfatlar
* Nizami Əruzi
1164

## Hadisələr
* Araqon taxt-tacı

## Doğumlar
* Cəzari

## Vəfatlar
* Avraam ibn Əzra
* Eloiza

## İstinadlar
1165

## Hadisələr

## Doğumlar
* II Filip Avqust
* Mühyiddin İbn əl-Ərəbi

## Vəfatlar
* Əbdülqadir Gilani

## İstinadlar
1166

## Hadisələr

## Doğumlar
* Stefan Nemaniç

## Vəfatlar
* II Qriqor
* 7 may — I Vilyam
* Əhməd Yəsəvi
1162

## Hadisələr
* Memar Əbubəkr Məhəmməd Əcəmi tərəfindən Naxçıvanda Yusif ibn Küseir türbəsi inşa edilmişdir.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Şeyx Adi bin Müsafir
1168

## Hadisələr

## Doğumlar
* Kaloyan

## Vəfatlar
* Əbunnəcib Sührəvərdi
* Toğrul şah
* Zeynəddin Əli Kiçik
1169

## Hadisələr

## Doğumlar
* Şeyx Mahmud Xoyi
* I Joffrua de Villarduen
* Əxi Evrən – əxilik təriqətinə mənsub sufi alim.

## Vəfatlar
* Qutluq İnanc

## İstinadlar
1170

## Hadisələr

## Doğumlar
* III Toğrul
* Leonardo Fibonaççi

## Vəfatlar
* Əbu Həmid əl-Qərnati

## İstinadlar
1171

## Hadisələr
* Fatimilər xilafəti - (909-1171-ci illər) - İsmaili.

## Doğumlar
* 15 avqust — IX Alfonso (Leon kralı), Leon və Qalisiya kralı.

## Vəfatlar
* Yesugey
1172

## Hadisələr

## Doğumlar

* I Bolduin
* IV Bohemond (Antioxiya knyazı)
* Smolenskli Avraami
* Şota Rustaveli

## Vəfatlar
* El Arslan
1173

## Hadisələr

## Doğumlar
* Fəridəddin Gəncşəkər
* Şinran

## Vəfatlar
* Nəcməddin Əyyubi

## İstinadlar
1163

## Hadisələr
* Şəmsəddin Eldənizin Gürcüstana yürüşü.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Konstansa (Antioxiya knyaginası)

## İstinadlar
1167

## Hadisələr
* Milan başda olmaqla 22 Şimali İtaliya şəhərinin birləşməsi nəticəsində Lombardiya ittifaqının yaradılması.

## Doğumlar
* Torpaqsız İoann

## Vəfatlar
* Avraam ibn Əzra
 
## İstinadlar
1174

## Hadisələr
* Nizami Gəncəvi tərəfindən "Sirlər xəzinəsi" əsərinin yazılması
* Şəmsəddin Eldənizin Gürcüstana hücumu.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Nurəddin Mahmud Zəngi (d.1116 - ö.1174) — Zəngilər sülaləsindən olan hökmdar, atabəy.
1175

## Hadisələr
* Məhəmməd Cahan Pəhləvanın (1175-1186) Eldənizlər dövlətində (1136-1225) hakimiyyətə gəlməsi.
* Eldənizlər dövlətinin (1136-1225) paytaxtının Naxçıvandan Həmədana köçürülməsi.
* Təbriz şəhərinin Marağa hakimləri olan Ağsunqurilərdən alınaraq Eldənizlər dövlətinə birləşdirilməsi.
* 73 gəmidən ibarət rus donanmasının Azərbaycana hücumu.
* Qıpçaqlar tərəfindən Dərbənd və Şabranın ələ keçirilməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
*  Atabəy Şəmsəddin Eldəniz
1177

## Hadisələr

## Doğumlar
* Mahmud Zəncani
* Tacəddin Məhəmməd Urməvi

## Vəfatlar
* II Arslanşah

## İstinadlar
1178

## Hadisələr

## Doğumlar
* Süleyman Şah
* Yaqut Həməvi — yunan əsilli ərəb coğrafiyaşünası, səyyahı.

## Vəfatlar
* Rəşidəddin Vətvat
* Qutbuddin Ravəndi

## İstinadlar
1181

## Hadisələr
* Nizami Gəncəvi tərəfindən "Xosrov və Şirin" əsərinin yazılması.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Sadəddin Əbulqasim Təbrizi
* İbn əl-Mütəfənninə

## İstinadlar
1182

## Hadisələr

## Doğumlar
* Assizli Fransisk
* Covanni Karpini
* Mukali qoyon Cəlayır
* I Aleksey (Trabzon imperatoru)

## Vəfatlar
1183

## Hadisələr
* Bizans imreriyasının tabeliyində olan Dalmasiyanın macarlar tərəfindən ələ keçirilməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
1184

## Hadisələr
* Kiprin Bizansdan ayrılması.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Minamoto no Yoşinaka

## İstinadlar
1185

## Hadisələr
* II İsaak Angel tərəfindən Bizansda hakimiyyətin (1185-1187) ələ keçirilməsi.
* Şimali Bolqarıstanın Bizansdan ayrılaraq özünü müstəqil elan etməsi.
* Eldənizlərlə Misir və Suriya hakimi Səlahəddin Yusif arasında Əhlət sazişinin bağlanması.

## Doğumlar
* Munziri
* Şəms Təbrizi
* 23 aprel – II Alfonso, Portuqaliya kralı

## Vəfatlar
* Açarya Bxaskara
* 25 noyabr – III Lusi, Roma papası
* 6 dekabr – I Afonso, Portuqaliya kralı
## İstinadlar
1179

## Hadisələr

## Doğumlar
* IV İbrahim xan Qaraxani
* Snorri Sturluson
* Yaqut əl-Həməvi

## Vəfatlar
1180

## Hadisələr

## Doğumlar
* Şeyx Şəhabəddin Mahmud Əhəri
* I İzzəddin Keykavus

## Vəfatlar
* İoann Tsets
## İstinadlar
1187

## Hadisələr
* Qəznəvilər dövlətinin (962-1187) süqutu.
*Təbəriyyə döyüşü.
*Əcəmi Əbubəkr oğlu Naxçıvani Qoşa Minarəli Baştağı inşa etmişdir.

## Doğumlar
* VIII Lüdovik (Fransa kralı)

## Vəfatlar
* 4 iyul — Şatilyonlu Reynald
1188

## Hadisələr
* Nizami Gəncəvi tərəfindən "Leyli və Məcnun" əsərinin yazılması.

## Doğumlar
* Fəridəddin Gəncşəkər

## Vəfatlar
1189

## Hadisələr
* III Səlib yürüşü başlanmışdır. (1189-1192)

## Doğumlar

## Vəfatlar
* II Henri Plantagenet
* Torpaqsız İoann
## İstinadlar
1190

## Hadisələr
* Bizansın Serbiyanın müstəqilliyini tanımağa məcbur olması.
* Atabəylər dövlətinin hökmdarı Qızıl Arslanın Həmədan döyüşündə qələbə qazanması, İraq Səlcuq hökmdarı III Toğrulun oğlu Məlikşahla birlikdə əsir alınması.

## Doğumlar
* Zülfüqar Şirvani
* İoann Kantakuzin (pinkern)

## Vəfatlar
1191

## Hadisələr
* Eldənizlər dövlətinin hökmdarı Qızıl Arslanın xəlifə əl-Nasir tərəfindən sultan elan edilməsi.
* Nüsrətəddin Əbu Bəkrin Eldənizlər dövlətinin hökmdarı təyin edilməsi.
* Gori Döyüşü (1191)

## Doğumlar
* Toluy xan

## Vəfatlar
* Qızıl Arslan — Eldənizlər dövlətinin hökmdarı.
* Xosrov Məlik
* Əl-Kəsani
* III Toğrul
* Şihabəddin Yəhya Sührəvərdi

## İstinadlar
1194

## Hadisələr

* Atabəylər və birləşmiş gürcü-qıpçaq-səlcuq-Xarəzm qoşunu arasında Şəmkir və Beyləqan döyüşləri;
* İraq səlcuq sultanlığı və Xarəzmşahlar arasında Həmədan döyüşü;

## Doğumlar
* Əbu Abdulla Məhəmməd Bin Nəmvar Təbrizi
* Əfzələddin Xunəci
* 26 oktyabr — II Fridrix Hohenştaufen

## Vəfatlar
* Mücirəddin Beyləqani
* III Toğrul: sonuncu İraq Səlcuq sultanı

## İstinadlar
1196

## Hadisələr

## Doğumlar
* II İvan Asen

## Vəfatlar
* Fərruxşah
* I Axsitan
* I İvan Asen
* III Bela

## İstinadlar
1197

## Hadisələr
* Nizami Gəncəvi tərəfindən "Yeddi gözəl" əsərinin yazılması.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* IV Pyotr
1198

## Hadisələr

## Doğumlar
* Kiprli Sibilla
* Siracəddin Urməvi
* Vardan Areveltsi

## Vəfatlar
* İbn Rüşd
* Səncərşah Ay Aba

## İstinadlar
1199

## Hadisələr
* Fransa ilə müharibədə ingilis kralı Şir ürəkli Riçardın həlak olması.

## Doğumlar
* Cəlaləddin Mənguberdi

## Vəfatlar
* Xaqani Şirvani
* Əbdülxaliq Qicdüvani
* Stefan Nemanya

## İstinadlar
1192

## Hadisələr
* III Səlib yürüşü başa çatmışdır.
* Güclü zəlzələ nəticəsində Şamaxı şəhərinin dağılması.
* Şirvanşahlar dövlətinin paytaxtının Şamaxıdan Bakıya köçürülməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
1193

## Hadisələr

## Doğumlar
* Toluy xan

## Vəfatlar
* İbelinli Baliyan
* İnanc xatun
* Rəşidəddin Sinan
* Rober de Sable
* 4 mart – Səlahəddin Əyyubi

## İstinadlar
1200

## Hadisələr
* Arran yepiskopluğu ləğv olunub.

## Doğumlar
* Əsirəddin Əbhəri

## Vəfatlar
* 23 aprel — Çju Si
* Şahənşah ibn Mənuçöhr
* Əlaəddin Təkiş Xarəzmşah
1201

## Hadisələr
* Aralıq dənizində zəlzələ baş vermişdir.

## Doğumlar
* Nəsirəddin Tusi — Azərbaycan alimi.
* Daniil Qalitski
* Kirakos Qandzaketsi

## Vəfatlar
* İmadəddin İsfahani

## İstinadlar
1202

## Hadisələr
* IV Səlib yürüşü başlanmışdır.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Cakuren
* I Müəzzəm şah

## İstinadlar
1203

## Hadisələr
* Dəbil şəhərinin gürcülər tərəfindən qarət edilməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Əmir Əmiran Ömər
1204

## Hadisələr
* IV Səlib yürüşü başa çatmışdır.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Gökcə ət-Türki
* I Fərruxzad
* II Fəribürz
* II Süleymanşah
* Maymonid
* Nurəddin Batruci
* Elyanora (Akvitaniya hersoqinası)

## İstinadlar
1207

## Hadisələr

## Doğumlar
* 30 sentyabr – Cəlaləddin Rumi, şair, filosof (ö. 1273).

## Vəfatlar
* Kaloyan
1209

## Hadisələr
* Kembric Universitetinin əsası qoyulub.

## Doğumlar
* Hacı Bəktaş Vəli - şair, filosof.
* Bettisia Gozzadini - İtalyan müəllim.

## Vəfatlar
* 12 mart — Nizami Gəncəvi - Gəncəli şair, farsdilli Azərbaycan ədəbiyyatının ən görkəmli nümayəndəsi.
1210

## Hadisələr
* Özbəyin Atabəylər dövlətinin hökmdarı (1210-1225) elan edilməsi.

## Doğumlar
* Baçman xan (1210 – 1240) — Olburlik tayfasından qıpçaq xanı.
* İbn ən-Nəfis
* III Afonso

## Vəfatlar
* Əbubəkr (Eldəniz hökmdarı)

## İstinadlar
1211

## Hadisələr
* Monqolların Şimali Çinə hücuma keçməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* I Qiyasəddin Keyxosrov
1212

## Hadisələr
* 16 iyul — Las Navas de Tolasa yaxınlığında döyüşün baş verməsi.
* Xarəzmşah Əlaəddin Məhəmməd şah tərəfindən qarakitayların məğlub edilməsi və Qaraxanlı dövlətinin dağılması.

## Doğumlar

## Vəfatlar
1206

## Hadisələr
* Hindistanda türk sərkərdəsi Oütbəddin Aybək tərəfindən Dehli sultanlığının əsasının qoyulması.
* Onon qurultayı və Çingiz xan tərəfindən Monqol dövlətinin yaranması.
* Dehlidə "Qütbminar" minarəsinin inşasına başlanılması.

## Doğumlar
* IV Bela
* Gihon

## Vəfatlar
1214

## Hadisələr

## Doğumlar
* IX Lüdovik

## Vəfatlar
* Qaya Alp
* Sasaki Takatsuna
* Vaxtanq Taqavorazn

## İstinadlar
1215

## Hadisələr
* 15 iyun - İngiltərədə "Böyük azadlıqlar xartiyası"nın qəbul edilməsi.
* Monqollar tərəfindən Çinin paytaxtı Pekinin tutulması.
* I Baronlar müharibəsi

## Doğumlar
* Xubilay xan
* Memar Cerard
* VII David (Gürcüstan çarı)

## Vəfatlar
1216

## Hadisələr

## Doğumlar
* Səfiəddin Urməvi

## Vəfatlar
* III İnnokenti
* Kamo no Çoumei
* I Con (İngiltərə kralı)
* Mənsur Məhəmməd
* Şota Rustaveli

## İstinadlar
1217

## Hadisələr
* V Səlib yürüşü başlanmışdır.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Nurəddin Batruci
* İbn Cübeyr

## İstinadlar
1220

## Hadisələr
* Monqolların Azərbaycana yürüşü.

## Doğumlar
* Sultan Cəlaləddin Firuz şah
* 30 may – Aleksandr Nevski, rus knyazı.

## Vəfatlar
* I İzzəddin Keykavus
1221

## Hadisələr
* Monqollar Təbriz və Beyləqanı tutmuşlar.
* V Səlib yürüşü başa çatmışdır.
* Monqollar Marağaya hücum edərək şəhəri talan etmişlər.
* Noyabr —  Xarəzmşah Cəlaləddin və monqollar arasında Pərvan döyüşü.
* 24 noyabr — Xarəzmşah Cəlaləddin və monqollar arasında İndus döyüşü.

## Doğumlar

* 23 noyabr — Kastiliya kralı X Alfonso (ö .1284)
* Abbasi xəlifəsi Müstəsim (ö.1258)
* Nikeya imperatoru II Teodor (ö.1258)

## Vəfatlar
* Xarəzmşah Əlaəddin Məhəmməd
* Nikeya imperatoru I Teodor (d.1174-1175)
* Əlamutlar Nizari hökmdarı III Həsən (d.1187)
* Şeyx Nəcməddini Kübra-Kuləvilik təriqəti şeyxi və banisi (d.1145)
1222

## Hadisələr
* Monqolların Şamaxını tutub dağıtması.

## Doğumlar
* Kalavun

## Vəfatlar
* ‎I Aleksey (Trabzon imperatoru)

## İstinadlar
1218

## Hadisələr
* "Otrar fəlakəti" baş vermişdir.

## Doğumlar
* I Manuel (Trabzon imperatoru)

## Vəfatlar
1225

## Hadisələr
* 25 iyul - Xarəzmşah Cəlaləddin tərəfindən Təbrizin tutulması.
* Xarəzmşah Cəlaləddinin Cənubi Qafqaza yürüşü. 
* Azərbaycan Atabəyləri dövlətinin süqutu.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Sultan Müzəffərəddin Özbək
* Cebe noyon
1226

## Hadisələr

## Doğumlar

* Əlaəddin Ataməlik Cüveyni
* Qriqori Bar-Ebrey
* Sultan Vələd

## Vəfatlar
* Assizli Fransisk
* I Güştasp
* VIII Lüdovik (Fransa kralı)

## İstinadlar
1227

## Hadisələr
* Xarəzmşah Cəlaləddin tərəfindən Rəvvadilər nəslindən olan Ağsunqurilər sülaləsinin Marağa hakimliyinə (1108-1227) son qoyulması.
* Estoniyanın alman tayfaları və Danimarka qoşunları tərəfindən işğal edilib.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Cuçi xan
* Çingiz xan
* İvane Mxarqrdzeli
* Süleyman Şah

## İstinadlar
1228

## Hadisələr
* VI Səlib yürüşü başlanmışdır.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* I Joffrua de Villarduen
* Stefan Nemaniç

## İstinadlar
1229

## Hadisələr
* VI Səlib yürüşü başa çatmışdır.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Bolqar Avraami
* I Joffrua de Villarduen
* Yaqut Həməvi — yunan əsilli ərəb coğrafiyaşünası, səyyahı.

## İstinadlar
1230

## Hadisələr
* Mənbələrdə ilk dəfə Branderburq hersoqluğunun paytaxtı Berlinin adının çəkilməsi.

## Doğumlar
* Azərbaycan musiqişünası Səfiəddin Urməvi.

## Vəfatlar
* 24 sentyabr — IX Alfonso (Leon kralı), Leon və Qalisiya kralı.
* Bəhaəddin Vələd

## İstinadlar
1223

## Hadisələr
* 23 may - Kalka çayı üzərində döyüş. Monqolların birləşmiş rus-qıpçaq qüvvələrini məğlub etməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* II Filip Avqust
* İbn Qudamə

## İstinadlar
1224

## Hadisələr
* Suğdak yürüşü

## Doğumlar
* VIII Mixail Paleoloq — 1259–1282-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Bizans imperatoru.

## Vəfatlar

## İstinadlar
1231

## Hadisələr
* Osmanlılar Ərtoğrulun başçılığı altında Ankara sərhədlərinə gəlmiş və Səlcuq sultanından Söyüdlü və Domançı yaylağını iqta olaraq almışdı.
* Gəncənin monqollar tərəfindən alınması vı dağıdılması.
* Cormoğon noyonun başçılığı ilə monqolların Azərbaycana ikinci yürüşü başlandı.

## Doğumlar
* Qo Şoutsin

## Vəfatlar
* Cəlaləddin Mənguberdi
* Bəhaəddin Vələd — fəqih, filosof.

## İstinadlar
1232

## Hadisələr
* Dairəvi Mərdəkan qalası
* Şıx qalası

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Toluy xan
* Cəlaləddin Mənguberdi

## İstinadlar
1234

## Hadisələr

## Doğumlar
* I Kalman
* Abaqa xan

## Vəfatlar
* İbn əl-Əsir — Ərəb tarixçisi 
* Baba Ratan Hindi
1235

## Hadisələr
* Monqollar 4 illik mühasirədən sonra Gəncəni işğal etdilər.

## Doğumlar
* Hetum Patmiç

## Vəfatlar
1238

## Hadisələr

## Doğumlar
* I Mixail
* Yunus Əmrə

## Vəfatlar
* I İohann (Trabzon imperatoru)

## İstinadlar
1239

## Hadisələr
* 3 iyun Avropada tam Günəş tutulması hadisəsi baş vermişdir.
* Monqolların hücumu nəticəsində dağılan Gəncə şəhərinin bərpasına başlanılması.
* Dərbəndin istilası ilə monqolların Azərbaycanın işğalını başa çatdırması.
* Vyazma şəhərinin əsası qoyulmuşdur.

## Doğumlar
* 17 iyun — İngiltərə kralı I Eduard Uzunayaq.
* I Eduard

## Vəfatlar
1240

## Hadisələr
* Batı Xanın rəhbərlik etdiyi Qızıl Orda ordusunun Kiyev şəhərini işğal etməsi.

## Doğumlar
* Bolad
* I Beka
* II Andronik (Trabzon imperatoru)
* Əbulafiya

## Vəfatlar
* Baçman xan (1210 –  1240) — Olburlik tayfasından qıpçaq xanı.
1241

## Hadisələr
* Monqol qoşunlarının Macarıstan krallığına hücum etməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* II İvan Asen
* Ögedey xan
1242

## Hadisələr
* Alman cəngavərləri ilə Novqorodlular arasında buz döyüşü baş vermişdir.
 
## Doğumlar

## Vəfatlar
* Çormoqun noyon
1243

## Hadisələr

* 1 iyul — Monqollar və Rum sultanlığı arasında Kösedağ döyüşü

## Doğumlar
* II Axsitan

## Vəfatlar
* III Fəribürz
1236

## Hadisələr
* Monqollar tərəfindən İdil Bulqar dövlətinə son qoyulması.

## Doğumlar
* Qütbəddin Şirazi

## Vəfatlar
* Süleyman Şah
1237

## Hadisələr
* Batu xanın Ryazan üzərinə hücumu

## Doğumlar

## Vəfatlar
* I Əlaəddin Keyqubad
* Şunten
1245

## Hadisələr

## Doğumlar
* III Yabalaxa

## Vəfatlar
* Zülfüqar Şirvani
* Əbu Abdulla Məhəmməd Bin Nəmvar Təbrizi
* II Joffrua de Villarduen
* Rusudan (Gürcüstan çariçası)

## İstinadlar
1246

## Hadisələr
* Şəms Təbrizi Rumidən xəbərsiz Konyanı tərk etməli olur.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* I Kalman
* Töregene xatun
1247

## Doğumlar
* Əhməd Təkudar xan
* Fəzlullah Rəşidəddin
* Araqonlu İzabella (Fransa kraliçası)

## Vəfatlar
1248

## Hadisələr
* VII Səlib yürüşü başlanmışdır.

## Doğumlar
* Araqonlu İzabella (Fransa kraliçası)

## Vəfatlar
* Şəms Təbrizi
* Sabutay bahadur
1251

## Hadisələr

## Doğumlar
* II Vaxtanq — II Demetrenin edamından sonra 3 il boyunca gürcü kralı olmuşdu.

## Vəfatlar
* Orda xan

## İstinadlar
1252

## Hadisələr

## Doğumlar
* Şeyx Səfi
* Zərrin-külah Firuz

## Vəfatlar
* Börü (Çağatayın nəvəsi)
* Covanni Karpini
* Kiprli Sibilla
* Sörköktəni Bəgi
* V Bohemond (Antioxiya knyazı)
* Zabel

## İstinadlar
1253

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əmir Xosrov Dəhləvi
* Teodora (Trabzon imperatriçası)
* Fransalı Blanş (Kastiliya infantası)
## Vəfatlar
## İstinadlar
1254

## Hadisələr
* VII Səlib yürüşü başa çatmışdır.
* Monqollar Azərbaycanda 10 yanından 60 yaşına qədər bütün kişiləri siyahıya aldılar.

## Doğumlar
* 15 sentyabr – Marko Polo, İtaliya səyahətçisi.
* Brabantlı Mariya (Fransa kraliçası)

## Vəfatlar
1256

## Hadisələr
* İtaliyada Boloniyada təhkimçilik hüququnun ləğv edilməsi.
* Monqolların Yaxın Şərq yürüşü.
* Azərbaycan Elxanilər dövlətinin tərkibinə qatilması.
* Monqolların Azərbaycana üçüncü yürüşü.

## Doğumlar
* Şəmsəddin əd-Dəməşqi
* İbn əl-Banna

## Vəfatlar
* I Mixail
* II Kalman
1250

## Hadisələr

## Doğumlar
* Arqun xan
* Əllamə Hilli
* Stepanos Orbelyan
* Burqundiyalı Marqareta
* Abdişo bar Berika

## Vəfatlar
* II Fridrix Hohenştaufen
* İoann Qavalas
1249

## Hadisələr
* Arapgir kafedralı

## Doğumlar
* Saru Batu Savcı bəy — Ərtoğrul Qazi və Həlimə Xatunun iknci oğlu.

## Vəfatlar
* Şihabəddin Məhəmməd ən-Nəşəvi

## İstinadlar
1257

## Hadisələr
* Misir Məmlük Sultanlığının yaranması.

## Doğumlar
* Macarıstanlı Mariya

## Vəfatlar

## İstinadlar
1259

## Hadisələr
* Monqolların Yaxın Şərq yürüşü.
* Marağada Nəsirəddin Tusi tərəfindən rəsədxanasının əsasının qoyulması.

## Doğumlar
* III İvan Asen
* II Andronik Paleoloq
* II Demetre (Gürcüstan çarı)

## Vəfatlar
1260

## Hadisələr
* Monqolların Yaxın Şərq yürüşü

## Doğumlar
* Baydu xan
* Fransalı Aqnessa (Burqundiya hersoqinası)

## Vəfatlar
* Gihon
* Kit Buğa noyon
1261

## Hadisələr
* Sinopda Pərvanəoğulları bəyliyi quruldu.
* Cənub-Qərbi Anadoluda Menteşe bəyliyi quruldu.
* Dənizlidə İnancoğulları bəyliyi quruldu.
* Səlibçilərin Bizans ərazisindən qovulması

## Doğumlar
* Daniil Aleksandroviç

## Vəfatlar
* Əxi Evrən – əxilik təriqətinə mənsub sufi alim.

## İstinadlar
1264

## Hadisələr
Monqol dövlətinin hökmdarı Kubilay xan paytaxtı Qaraqorumdan Xanadu şəhərinə köçürtdü.

## Doğumlar
* Tamar Angelina Komnini
## Vəfatlar
* Daniil Qalitski
## İstinadlar
1263

## Hadisələr
* Qızıl Ordalıların Azərbaycana ilk yürüşü.
* Qızıl Ordalılar tərəfindən Dərbəndin ələ keçirilməsi.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Aleksandr Nevski
* I Manuel (Trabzon imperatoru)
* Şinran

## İstinadlar
1265

## Hadisələr
* İngiltərədə ilk parlamentin fəaliyyətə başlaması.
* Qızıl Ordalıların Azərbaycandan qovulması.

## Doğumlar
* Dante Aligyeri

## Vəfatlar
* Əsirəddin Əbhəri
* Şeyx Şəhabəddin Mahmud Əhəri
1266

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Arıq Buğa
* Fəridəddin Gəncşəkər
* II Andronik (Trabzon imperatoru)

## İstinadlar
1262

## Hadisələr

## Doğumlar
* Əl-Əşrəf Xəlil
* ‎II İohann (Trabzon imperatoru)

## Vəfatlar
* Əxi Evrən – əxilik təriqətinə mənsub sufi alim.

## İstinadlar
1269

## Hadisələr

## Doğumlar
* Dante Aligyeri – italyan şairi, italyan ədəbi dilinin banisi (ö.1321).

## Vəfatlar
1270

## Hadisələr
* VIII Səlib yürüşü olmuşdur.

## Doğumlar
* II Mixail

## Vəfatlar
* IX Lüdovik
* IV Bela
1275

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Arqun ağa Oyrot
* Arqun ağa
* İoann Paleoloq (despot)

## İstinadlar
1276

## Hadisələr
* Almaniya kralı I Rudolf 1276-cı ildə hakimiyyəti ələ aldı.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Henri de Puatye — 1263-cü ildən 1264-cü ilə qədər Yerusəlim krallığını idarə edən səlibçi əsilli zadəgan.

## İstinadlar
1277

## Hadisələr
* 15 aprel — Məmlük sultanı I Baybars və Tatavun Noyan arasında Əlbistan döyüşü baş vermiş, məmlüklər zəfər qazanmışdır.
* Qaramanoğlu Mehmed bəy türkcəni rəsmi dil elan etmişdir
* Pərvanəoğulları bəyliyi qurulmuşdur.
* Sahibataoğulları bəyliyi qurulumuşdur.

## Doğumlar
* 17 aprel — IX Mixail, Bizans imperatoru.

## Vəfatlar
* 20 may — Papa XXI İOHANN(d.1215)
* 20 iyun — Qaramanoğulları bəyliyinin qurucusu və ilk hökmdarı Qaramanoğlu Mehmed bəy (d.1240)
* 1 iyul — Məmlük sultanı I Baybars (d.1223)
* Pərvanə Muinəddin — Anadolu Səlcuq dövlətində siyasi işçi
* Nəcməddin Qəzvini (d.1203)
*
1278

## Hadisələr

## Doğumlar
* Fransalı Blanş (Avstriya hersoqinası)
* Nüveyri

## Vəfatlar
* Mitso Asen
* Məhəmməd bəy Qaramanoğlu

## İstinadlar
1271

## Hadisələr

## Doğumlar
* II Sarkis
* Qazan xan (Elxani)
* Araqonlu Elizabet (Portuqaliya kraliçası)

## Vəfatlar
* Hacı Bəktaş Vəli
* Memar Cerard 
* Araqonlu İzabella (Fransa kraliçası)

## İstinadlar
1279

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* II İzzəddin Keykavus — Anadolu Səlcuq Sultanlığı hökmdarı.
* III Afonso — Portuqaliya krallığının V kralı.
 
## İstinadlar
1280

## Hadisələr
* Eynəyin ilk dəfə İtaliyada ixtira olunması.

## Doğumlar
* Məhəmməd Olcaytu
* Mansa Musa

## Vəfatlar
* Alp Ürək
* Fəridəddin Gəncşəkər
1281

## Hadisələr

## Doğumlar
* Həmdullah Qəzvini
* I Orxan
* Ədudəddin əl-İci

## Vəfatlar
* İvaylo
* Ərtoğrul Qazi
* Həlimə Xatun

## İstinadlar
1282

## Hadisələr
* Neapol krallığının yaranması.
* Florensiyanın ilk Konstitusiyasının qəbul edilməsi.

## Doğumlar
* Duva xan
* Özbək xan
* ‎II Aleksey (Trabzon imperatoru)

## Vəfatlar
* Abaqa xan
* VIII Mixail Paleoloq

## İstinadlar
1283

## Hadisələr

## Doğumlar
* Özbək xan
* Yoşido Kenko
* III Əlaəddin Keyqubad

## Vəfatlar
* Əlaəddin Ataməlik Cüveyni
* Hüsaməddin Çələbi
* Siracəddin Urməvi
* Zəkəriyyə əl-Qəzvini

## İstinadlar
1286

## Hadisələr

## Doğumlar
* İbn Yəmin Əmir Fəxrəddin Mahmud
* V Georgi (Gürcüstan çarı)

## Vəfatlar
1287

## Hadisələr

## Doğumlar
* Mahmud Şəbüstəri - Azərbaycan mütəfəkkiri və filosofu.

## Vəfatlar
* Saru Batu Savcı bəy

## İstinadlar