Tərlan Həsənov

**Tərlan Əliheydər oğlu Həsənov** () — Azərbaycanın ilk cüdo məşqçilərindən və hakimlərindən biri. 1980-ci ildə ümumittifaq dərəcəli hakim, 1989-cu ildə isə "Əməkdar Məşqçi" adına layiq görülüb. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2025-cü ildən).

## Həyatı
Atası Əliyehdər Həsənov aktyor olub. Müharibə illərində yaralı olduğuna görə atasını Qazax şəhərində Dövlət dram teatrına təyin etmişdilər və baş rejissor olub. Məhz buna görə də Tərlan Əliyehdər oğlu Həsənov 26 noyabr 1942-ci il Qazax şəhərində anadan olub. 1949-cu ildə ailəsi ilə birlikdə Bakıya qayıdıb. Tarixə marağı olduğundan Universitetin Tarix fakültəsini bitirir. Uşaqlıdan idmana sevgisi olub, lakin ciyərlərində yaşanan problemə görə həkimlər idmandan uzaq durmasənə tövsiyə ediblər. Sovet dövrünün qanunlarına əsasən 14 yaşı çatmamış uşaqlar idmanla məşğul ola bilməzdi. 14 yaşından sonra idman fəaliyyəti başlayır. Ailəsondən gizli olaraq, güləşə yazılır, imtahan verərək qəbul olur. 1 il sonra Bakı çempionatında iştirak edərək, 5 görüşdə və finalda qalib olur. Belorusiyada 1961-ci ildən 3 il əsgərlik xidmətini edir. Orada 72 dəfə, Azərbaycanda 3 dəfə paraşütlə tullanır. əsgərliyin 3-cü ilində paraşütlə tullanan zaman başından zədə alır. Uzun müddət xəstəxanada mülaicə alır. Əsgərlikdən qayıdandan sonra yığma komandanın tərkibində məşqlər edib, yarışlara qatılmağa başlayıb. Kinostudiyada işlədiyi zamanlarda musiqiyə həvəsi olduğundan daha bir sənətə sahib olub. Səs üzrə texnik vəzifsəində çalışıb. Rəşid Behbudovun "Azərbaycan" ansambılında çalışıb. 1972-ci ilədək ansamblda çalışır. 72-ci ildən sonra "Lokomotiv" Cəmiyyətinə müraciət edir və məşqçi kimi işə qəbul olur. 1972-ci ilin dekabr ayında birinci dəfə respublika çempionatında yeniyetmələr rasəndakı yarışda 7 çəkidən 4 çəkidə tələbləri çempion olur. Bu qələbədən sonra idman komitısi onu yığma komandaya yeniyetmələrə baş məşqçi kimi işə qəbul edirlər. o zamndan 28 il yığma komandada müxtəlif yaşlarda idmançıların məşqçisi olub. 1976-cı ildə ilk dəfə yığma komandanın hazırlanmasını təmin edir. 50 ildən çox cüdo məşqçisi kimi fəaliyyət göstərir. 5 tələbəsi beynəxlaql dərəcəli hakimdir. 2 övladı var. 1 qızı (1973) və 1 oğlu (1975).

## Təltiflər və fəxri adlar

"Əməkdar Bədən Tərbiyəsi və İdman xadimi" fəxri adı-2019-cu il

Yaponiyanın "Gümüş Şüalı Gündoğar Ordeni" — 2021-ci il

3 oktyabr 2022-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Cüdonun inkişaafındakı xidmətlərə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib

25 dekabr 2025-ci ildə — Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycanda idmanın inkişafında uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülüb.
## Fəaliyyəti
Tərlan Həsənov "Kanokan TT" Peşəkar Cüdo İdman Klubuna rəhbərlik edir və aktiv şəkildə məşqçi-müəllim kimi fəaliyyətini davam etdirir. Tərlan Həsənovun hazırladığı idmançılar SSRİ, Avropa və dünya çempionatlarında, eləcə də bir çox nüfuzlu beynəlxalq yarışlarda fərqli əyarlı medallar qazanıblar. Onun yetirmələri hazırda Azərbaycanın bütün regionlarında cüdo məşqçiliyi fəaliyyəti ilə məşğuldurlar. Nazim Hüseynov, Elnur Məmmədli, Rüstəm Orucov, Elmar Qasımov, Mövlud Mirəliyev, Elxan Məmmədov, Kifayət Qasımova, Ramilə Yusubova və s. idmançılar onun yetirmələri olub. 2017-ci ildə Cüdo kitabının müəllifidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*