open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Molli Santana

**Molli Santana** () — Los-Ancelesdə fəaliyyət göstərən ABŞ repçisi. 

## Erkən illəri və fəaliyyəti
M. Santana yapon və afroamerikan mənşəlidir. Kaliforniya ştatının Fontana şəhərində böyüyüb. 11 yaşında "My Chemical Romance" və Pierce the Veil" qruplarının repertuarını akustik gitarada ifa etməyi mənimsəyib, sonradan elektrik və bas gitaranı öyrənib. Los-Anceles şəhərinin "The Smell" klubunda pank konsertlərində iştirak edib. 2019-cu ildə sosial şəbəkələrdə moda sahəsində tanınıb. Yaponiyada moda təhsili alsa da, yarımçıq dayandırıb və musiqiyə üstünlük verib. İlk musiqisini avtomobilində "Apple" qulaqcıqlarından istifadə edərək yazıb. 2021-ci ildə "*Y They Talk Abt Me?*" () adlı ilk sinqlını təqdim edib. Həmin ilin oktyabrında "*Molly's World*" minialbomu, 2022-ci ildə "*Neptune*", 2023-cü ildə isə "*Mélange*" minialbomları işıq üzü görüb. 

2024-cü ilin aprel ayında ilk studiya albomu işıq üzü görüb. Həmin il sentyabrda "*Masonic Musik*" minialbomu, dekabrda isə "*Self-Titled Files*" minialbomu yayımlanıb. "*Masonic Musik*" minialbomu "Victor Victor Worldwide" şirkəti ilə əməkdaşlığın başlanğıcı olub. "*Windows Up*" sinqlı musiqi mətbuatında "The Fader" tərəfindən ilin rep nümunələri sırasına daxil edilib. Şimali Amerika turnesində Don Toliver-in konsertlərində çıxış edib və "Rolling Loud" festivalında debüt edib. "*Molly and Her Week of Wonders*" adlı ikinci studiya albomu 2025-ci il mayın 30-da təqdim olunub. 

## Yaradıcılıq üslubu
M. Santana trep, pop-rep və reyc janrlarında çıxış edən ifaçıdır. Yaradıcılığında pank, trep və alternativ pop elementləri müşahidə olunur. Bariton səs tembrinə malikdir. Qranj və pank estetikası onun səhnə tərzinin xarakterik xüsusiyyətləridir. Yaradıcılığına ASAP Rocky, Bladee, Black Kray, Chief Keef, Ecco2K, Nettspend, Erika Badu, Lil Uzi Vert, Playboi Carti, The Smashing Pumpkins, Tyler, the Creator, Yanq Taq və Yung Lean kimi ifaçıların təsiri olub. 

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *Molly Santana* (2024)
* *Molly and Her Week of Wonders* (2025) 

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* 
*
Ceyms Kollinz

**Ceyms Kollinz** (; ) — amerikalı biznes məsləhətçisi, müəllif və idarəetmə sahəsində tədqiqatçı. O, xüsusilə şirkətlərin davamlılığı, liderlik və yüksək performanslı təşkilatların inkişafı haqqında apardığı araşdırmaları ilə tanınır. Kollinz “yaxşıdan əlamətdara” () və “düşmək və yüksəlmək” () kimi dünyaca məşhur kitabların müəllifidir. Onun əsərləri həm praktik, həm də nəzəri baxımdan biznes və idarəetmə sahəsində geniş istifadə olunur.

## Bioqrafiyası
Ceyms Kollinz 25 yanvar 1958-ci ildə Kolorado ştatının Aurora şəhərində anadan olub. O, bakalavr dərəcəsini Stenford Universitetində əldə etmiş və sonradan həmin universitetdə biznes üzrə magistr təhsili almışdır. Təhsilini başa vurduqdan sonra Kollinz bir müddət Hyulet-Pakkard şirkətində fəaliyyət göstərmişdir. Daha sonra o, Stenford Biznes Məktəbində müəllim kimi çalışmış və idarəetmə mövzusunda dərslər keçmişdir. 

1995-ci ildə Kollinz Koloradoda öz tədqiqat laboratoriyasını yaratmışdır. Burada o, təşkilatların uzunmüddətli uğurlarının səbəblərini araşdırmağa başlamışdır. Onun tədqiqatları nəticəsində bir sıra fundamental idarəetmə nəzəriyyələri formalaşmış və bu nəzəriyyələr biznes praktikasında geniş tətbiq olunmuşdur.

Kollinz müxtəlif beynəlxalq şirkətlər, dövlət qurumları və qeyri-kommersiya təşkilatları ilə əməkdaşlıq etmişdir. O, həmçinin dünyanın aparıcı konfranslarında çıxışlar etmiş və strateji idarəetmə üzrə tanınmış ekspertlərdən birinə çevrilmişdir.

## Əsərləri
* *Built to Last: Successful Habits of Visionary Companies* (1994, Cerri Porras ilə birlikdə)
* *Good to Great: Why Some Companies Make the Leap... and Others Don’t* (2001)
* *How the Mighty Fall: And Why Some Companies Never Give In* (2009)
* *Great by Choice* (2011, Morten T. Hansen ilə birlikdə)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Müqəddəs Antoni bazilikası

**Müqəddəs Antoni bazilikası** () — Reyn-Eshendorf şəhərində yerləşən kilsə. Kilsə 1899-1905-ci illər arasında Roma imperiyası dövrünün kafedral üslubunda inşa edilmiş və Padovalı Müqəddəs Antoniyaya həsr edilmişdir. Kilsə Ems çayının sağ sahilində, Osnabrüker Küçəsi üzərində yerləşir. 650 oturacaqlı, 90 metr uzunluğunda və 39 metr maksimum enində olan bu bina, şəhərin ən böyük kilsəsidir. Kilsə böyük ölçüləri ilə rayonun ümumi mənzərəsinə hakimdir. Müqəddəs Antoni bazilikası Almaniyanın geç tarixiçilik dövrünün ən əlvan və əhəmiyyətli kilsə tikililərindən biri hesab olunur.
## Tarixi
Müqəddəs Antoni üç nefli bazilikadır və düz taxta tavanı, şərq və qərb transepti, iki kəsişmə qülləsi, dörd yan qülləsi və iki xora malikdir. İki yan nefi və əsas nefin yuxarı hissəsindəki pəncərələri ilə bazilika təsnifatı üçün memarlıq tələblərinə cavab verir. Bu, alman-holland memarı Franz Klompun əsəridir. 

Memar əsasən XI əsrdən olan Hildeşeimdəki Müqəddəs Mixail kilsəsi və XII əsrdən olan Müqəddəs Godehard kilsəsindən ilhamlanmışdır. Qərb qülləsi Paderborn kafedralının qülləsi əsasında layihələndirilib. 102,5 metr hündürlüyü ilə Münsterlandın ən hündür kilsə qülləsidir və beləliklə Münsterdəki Müqəddəs Lamberti (90,5 metr), Borqhorstdakı Müqəddəs Nikomedes (99 metr) və Billerbekdəki Müqəddəs Ludgerus Kilsəsinin (100 metr) qüllələrini üstələyir. Kəsişmə qülləsinin dörd küncündə Reynenser tarixindən olan şəxslərin heykəltəraşlıq təsvirləri var.

Zəngin ornamentli portal zalı qərb xorunun qarşısında yerləşir. Bu hər bir detalla orta əsrlərin hüquq yeri funksiyasına malik portal strukturlarına bənzəyir. İmperator kafedrallarından fərqli olaraq, qərb xor bazilikanın daxilində görünmür. O, şimalda vəftiz/Antoni şapelini və cənubda sakristiyanı birləşdirir.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Svidniça kafedralı

**Svidniça kafedralı** və ya **Müqəddəs Stanislav və Müqəddəs Vatslav kafedralı** () — Polşanın Svidniça şəhərində yerləşən tarixi abidə və əsas katolik kilsəsi.
## Tarixi
Mövcud kilsənin tikintisi 1330-cu ildə Svidniça Hersoqu II Bolkonun əmri ilə başladı. Bu ərazidəki taxta bina yanğın nəticəsində məhv olduqdan sonra yeni bina qotika üslubunda üç nefli bazilika kimi layihələndirilib və 102 metr hündürlüyündə incə qotika qülləsi ilə təchiz edildi. Bu qüllə regionun ən hündür qülləsidir. 1400-1410-cu illər arasında bina genişləndirildi. 1535-1546-cı illərdə kilsə 1532-ci ildə baş verən yanğın nəticəsində böyük ziyan gördükdən sonra təmir edildi. 1561-1629-cu illər arasında kilsə Protestantların mülkiyyətində idi. 1662-ci ildən etibarən kilsə Yezuitlərə məxsus oldu və onlar 1671-1688-ci illərdə kilsəyə barokko mebellər və dekorasiyalar əlavə etdilər ki, bu da hələ də onun daxili görünüşünü xarakterizə edir. Prussiya Sileziyasından Yezuitlərin tədricən qovulması ilə kilsə 1772-ci ildə sekulyarlaşdırıldı və Prussiya hakimiyyəti tərəfindən anbara çevrildi.

Kilsə 1893-1895-ci illər arasında təmir edildi, lakin bir çox orijinal memarlıq xüsusiyyətlərini itirdi. 25 mart 2004-cü ildə Papa II İohann Pavelin "Multos fructus" bullası ilə Svidniça Katolik Yeparxiyası yaradıldı və bina kafedral statusu aldı.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Federal Ərazi məscidi

**Federal Ərazi məscidi** (Malayca: *Masjid Wilayah Persekutuan*) — Malayziyanın Kuala-Lumpur şəhərində yerləşən sünni məscidi. Məscid, Seqambut rayonunda, Jalan Duta yaxınlığında, MATRADE kompleksi və Federal Hökumət Kompleksi yaxınlığında yerləşir.

## Tarix

Kuala-Lumpur məscidi 1998-2000-ci illər arasında inşa edilmişdir. Jalan Duta boyunca Hökumət İdarəsi Kompleksi yaxınlığında 5 hektarlıq (12 akr) ərazidə yerləşir. Wilayah Persekutuan (Federal Ərazi) məscidi 25 oktyabr 2000-ci ildə ictimaiyyətə açılmış və 12-ci Yanq di-Pertuan Aqonq, Tuanku Sayed Sirajuddin ibni Almarhum Sayed Putra Jamalulail tərəfindən rəsmiləşdirilmişdir. Şəhər hüdudları daxilində Hökumət tərəfindən inşa edilmiş 44-cü məsciddir. Məscid eyni vaxtda 17.000 ibadətçini qəbul edə bilir.

## Memarlıq

Məscidin dizaynı, Türkiyənin İstanbul şəhərindəki Sultan Əhməd məscidindən güclü şəkildə təsirlənən Osmanlı və Malay memarlıq üslublarının qarışığıdır. Davamlı və yüngül olması üçün epoksi qatranı ilə qarışdırılmış şüşə lifli parçadan ibarət kompozit materialdan hazırlanmış 22 günbəzi var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Müqəddəs Yozef kafedralı (Baffalo, Nyu-York)

**Müqəddəs Yozef kafedralı** — Nyu-York ştatının Baffalo şəhərinin mərkəzində, Franklin küçəsi 50 ünvanında, Yozef Ellikott Tarixi Rayonunda yerləşən, Buffalo Roma Katolik Yeparxiyasının kafedral kilsəsi.

## Tarix

Baffalonun ilk yepiskopu Con Timon, 1847-ci ildə Müqəddəs Yozef Kilsəsini yeni yaradılan yeparxiyanın mərkəzi kimi təsis etdi. Şəhərin iqtisadi vəziyyəti səbəbilə, kilsənin tikintisi üçün vəsait toplamaq məqsədilə Avropaya səfər etdi. Kilsənin təməl daşı 6 fevral 1851-ci ildə qoyuldu. Tikinti zamanı Eri gölündən şəhərə yaxınlaşan fırtına ərazidə bir neçə evi dağıtdı. Yepiskop Timon, sakinlərə bir neçə həftə müddətinə kafedralın divarları içərisində çadır qurmağa icazə verdi. Kafedral 1 iyul 1855-ci ildə istifadəyə verildi, lakin tamamlanmamışdı. Cənub qülləsi 1862-ci ilin yayında tamamlandı. Yepiskop Timon, tamamlanmış kafedralı 21 avqust 1863-cü ildə təqdis etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Official Cathedral Site
* Roman Catholic Diocese of Buffalo Official Site
Müqəddəs Sergi Üçlük monastırı

**Müqəddəs Sergi Üçlük monastırı** () — Rus Pravoslav Kilsəsinin ən mühüm monastırı və mənəvi mərkəzi. Monastır Moskvadan təxminən 70 kilometr şimal-şərqdə, Yaroslavl yolunda yerləşən Sergiyev Posad şəhərindədir və hal-hazırda 300-dən çox rahibə ev sahibliyi edir.

## Tarixi

### Yaradılması
Monastır 1337-ci ildə Rusiyanın ən hörmətli müqəddəslərindən biri olan Radonejli Sergi tərəfindən qurulmuşdur. O, Makovets Təpəsində Müqəddəs Üçlük şərəfinə taxta bir kilsə tikmişdir. Monastır icmasının ilkin inkişafı, Sergi və onun şagirdlərinin müasir həyat tərzlərində yaxşı şəkildə sənədləşdirilmişdir.
1355-ci ildə Sergi, yeməkxana, mətbəx və çörək bişirən kimi köməkçi binaların tikintisini tələb edən bir nizamnamə tətbiq etdi. Bu nizamnamə, Sergi'nin Rusiyanın hər yerində 400-dən çox monastır quran çoxsaylı tələbələri üçün model oldu, o cümlədən məşhur Solovetski, Kirillov və Simonov monastırları.

### XX əsr
1917-ci il Rusiya İnqilabından sonra Sovet hökuməti 1920-ci ildə lavranı bağladı. Onun binaları müxtəlif mülki qurumlara verildi və ya muzey elan edildi. Bir hissəsi radio ixtisası üzrə elektrik mühəndisləri hazırlamaq üçün istifadə edildi. 1923-cü ilin may ayında Çarlz Eşli monastır zalının yeni radio texnologiyasını nümayiş etdirmək üçün istifadə edildiyini bildirdi. Bu yayım əsasən kəndlilər və əsgərlərdən ibarət idi, lakin bəzi şəhər sakinlərinin də olduğu qarışıq bir auditoriya qarşısında keçirilirdi. Yayım bir elanla başladı, ardınca Moskva süvari orkestri tərəfindən ifa olunan "Stenka Razin" musiqisi səsləndirildi. Daha sonra auditoriya kimyəvi gübrə və maşınla şumun faydaları haqqında qısa bir mühazirə dinlədi. Bir qaraçı mahnısından sonra performans radio möcüzələri haqqında bir söhbətlə başa çatdırıldı. 1930-cu ildə monastırın zəngləri, o cümlədən 65 tonluq "Çar-zəng" dağıdıldı. Pavel Florenski və onun tərəfdarları hakimiyyətin kilsə əşyalarını oğurlamaq və satmaq cəhdlərini maneə törətdi, lakin ümumilikdə bir çox qiymətli əşya itirildi və ya digər kolleksiyalara köçürüldü.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*(ingiliscə) Official site of the Holy Trinity-St. Sergius Lavra
*(ingiliscə) UN World Heritage Site
* The Holy Trinity-St. Sergius Lavra at Google Cultural Institute
Dian Əl-Məhri məscidi

**Dian Əl-Məhri məscidi** — Həmçinin Qızıl Günbəz Məscidi (ind. *Masjid Kubah Emas*) kimi tanınır, İndoneziyanın Qərbi Yava əyalətinin Depok şəhərində, Raya küçəsinin kənarında yerləşən bir məscid. Müsəlmanlar üçün gündəlik ibadət yeri olmaqdan əlavə, bu məscid ərazisi qızıldan hazırlanmış günbəzləri ilə çoxlu yerli sakinləri və turistləri özünə cəlb edir. Ərazinin genişliyi və ictimaiyyət üçün əlçatanlığı səbəbilə bu yer tez-tez ailəvi tətil məkanı və ya istirahət yeri kimi istifadə olunur.

## Tarix

Məscid Bantendən olan iş qadını Hj. Dian Djuriah Məimun Əl Rəşid tərəfindən tikilmişdir. O, bu torpaq sahəsini 1996-cı ildə satın almışdır. Tikinti 2001-ci ildə başlamış və 2006-cı ilin sonlarında tamamlanmışdır. Məscid 31 dekabr 2006-cı ildə ictimaiyyətə təqdim edilmişdir ki, bu da ilin ikinci Qurban bayramına təsadüf edirdi. 50 hektar ərazidə yerləşən bina 60 x 120 metr və ya təxminən 8000 kvadrat metr ərazini tutur. Məscid özü təxminən 20,000 ibadətçini qəbul edə bilir. 50,000 m² ərazisi ilə bu məscid tez-tez Cənub-Şərqi Asiyanın ən böyük məscidlərindən biri kimi qeyd edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* (İndoneziya dilində) "Official Website - Masjid Dian Al-Mahri" - http://www.kubah-emas.com/
* Masjid Dian Al-Mahri ( Kubah Emas ) @ Google Earth in Wikimapia
* (İndoneziya dilində) "Depok akan Mempunyai Masjid Berkubah Emas"
* (İndoneziya dilində) "Masjid Dian Al Mahri Menjadi Obyek Wisata" @ wisataNet.com 
* (İndoneziya dilində) "Masjid Dian Al Mahri Menjadi Obyek Wisata" @ SCTV.com
Qeyri-bədii

**Qeyri-bədii** və ya **Uydurma olmayan** — faktlara, reallıqlara və sənədləşdirilmiş məlumatlara əsaslanan yazılı, vizual və ya eşitmə məhsulların ümumi adı. "Qeyri-bədii" anlayışı ən çox yazılı əsərlərə aid edilsə də, qeyri-bədii xarakter daşıyan vizual (sənədli filmlər, fotoşəkillər və s.) və eşitmə (məsələn, radio verilişləri, müsahibələr, sənədli audio yazılar) nümunələr də mövcuddur.

## Tarixi

İnsan tərəfindən yaradılan ən qədim qeyri-bədii nümunələrə mağara rəsmləri daxildir. Təxminən 32 min il əvvəl meydana gəlmiş bu rəsmlərdə ov səhnələri ya real hadisələrin qeydi kimi, ya da gələcək ümidlərin bədii təsviri kimi təqdim olunmuşdur.
Tarixi gedişatda qeyri-bədii məhsullar əsasən hüquqi sənədlərdə, yazılı qaydaların və qeydiyyatların aparılmasında istifadə olunmuşdur. Lakin geniş kütlələr üçün maraqlı hesab edilmədiyindən daha çox elitar dairələrdə əhəmiyyət kəsb etmişdir. Bunun əksinə olaraq, bədii əsərlər (hekayələr, teatr tamaşaları və s.) kütlələr tərəfindən daha çox sevilmiş və yayılmışdır.

## Növləri

Qeyri-bədii əsərlərin əsas növlərinə aşağıdakılar daxildir:
*Tarixi əsərlər – xronikalar, salnamələr, memuarlar
*Elmi əsərlər – tədqiqatlar, məqalələr, monoqrafiyalar
*Sənədli əsərlər – sənədli filmlər, sənədli foto və audio materiallar
*Hüquqi sənədlər – müqavilələr, qanun mətnləri, qərarnamələr
*Publisistika – reportaj, müsahibə, analitik yazılar

## Müasir dövrdə

Müasir dövrdə qeyri-bədii əsərlər geniş yayılmışdır. İnternet, televiziya və radio vasitəsilə yayımlanan sənədli filmlər, elmi-populyar məqalələr, ictimai-siyasi reportajlar geniş auditoriyanın marağına səbəb olur. Bu gün qeyri-bədii məhsullar həm təhsil, həm də kütləvi informasiya vasitələrinin mühüm hissəsini təşkil edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* What is Creative Nonfiction? 
*Nonfiction – overview at Britannica
Populyar mədəniyyətin tədqiqi

Populyar mədəniyyətin tədqiqi — populyar mədəniyyəti tənqidi nəzəriyyə baxış bucağından öyrənən, kommunikasiya elmləri və mədəniyyətşünaslıq yanaşmalarını birləşdirən elmi sahə. Bu istiqamət kütləvi informasiya vasitələrinin, gündəlik həyatın, istehlak mədəniyyətinin və ictimai davranışların mədəniyyətlə necə əlaqələndiyini tədqiq edir.

## Tarixi inkişafı

Populyar mədəniyyətin elmi şəkildə öyrənilməsi XX əsrin ortalarında, xüsusilə də kütləvi informasiya vasitələrinin sürətli inkişafı ilə əhəmiyyət qazanmışdır. Əvvəllər mədəniyyətşünaslıq daha çox klassik ədəbiyyat, incəsənət və yüksək mədəniyyət nümunələrinə yönəldiyi halda, sonradan kütləvi istehlak məhsullarının (kino, televiziya, musiqi, moda, reklam və s.) da öyrənilməsinin vacibliyi qəbul olunmuşdur.

Bu sahədə bakalavr və magistr proqramlarını təqdim edən ilk ali təhsil müəssisəsi Boulinq Qrin Dövlət Universitetinin Populyar Mədəniyyət Departamenti olmuşdur. Bu departament 1970-ci illərdə professor Rey B. Braun tərəfindən təsis edilmişdir və sahənin akademik fənn kimi formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.

## Əsas istiqamətləri

Populyar mədəniyyətin tədqiqi müxtəlif istiqamətləri əhatə edir:
*Kommunikasiya elmləri – kütləvi informasiya vasitələrinin populyar mədəniyyətə təsiri.
*Mədəniyyət nəzəriyyələri – ictimai təbəqələrin, siniflərin və kimliklərin populyar mədəniyyətdə necə əks olunması.
*İstehlak mədəniyyəti – reklam, moda, brendlər və gündəlik istehlak vərdişlərinin mədəniyyətlə əlaqəsi.
*Media tədqiqatları – kino, televiziya, radio və internet mədəniyyəti.
*Janr və üslub tədqiqatları – musiqi növləri, kütləvi ədəbiyyat, idman, oyun və digər sahələrin mədəni əhəmiyyəti.

## Müasir vəziyyəti

Bu gün populyar mədəniyyətin tədqiqi qlobal miqyasda geniş yayılmışdır. ABŞ, Avropa, Asiya və digər regionlarda universitetlər bu sahədə tədris və tədqiqat mərkəzləri yaratmışlar. İnternet və sosial şəbəkələrin yüksəlişi populyar mədəniyyətin öyrənilməsini daha da aktuallaşdırmış, xüsusilə də gənclərin mədəni davranışlarının təhlilinə yeni imkanlar açmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı
*Browne, Ray B. Founding of Popular Culture Studies. Bowling Green State University, 1970.

*Storey, John. Cultural Theory and Popular Culture. Routledge, 2018.

## Xarici keçidlər

*Communications studies resources - University of Iowa
*Cultural Studies Central
*Popular Culture Association and American Culture Association (PCA/ACA)
Şah Cahan məscidi

**Şah Cahan məscidi** (urdu: شاہ جہاں مسجد, sindhicə: مسجد شاهجهاني،, farsca: مسجد شاه&zwnj;جهان) — Həmçinin Təttanın Came məscidi (urdu: جامع مسجد ٹھٹہ, sindhicə: شاھجھاني مسجد ٺٽو) kimi də tanınan, Pakistanın Sind əyalətinin Tatta şəhərinin cümə məscidi kimi xidmət edən XVII əsrə aid bir bina. Məscid Cənubi Asiyada ən mürəkkəb kafel işi nümayişinə malik hesab olunur və həmçinin Moğol dövrü məscidləri üçün qeyri-adi bir dekorativ element olan həndəsi kərpic işi ilə də diqqət çəkir. Məscid, şəhərə minnətdarlıq əlaməti olaraq onu bağışlayan Moğol imperatoru Şah Cahanın dövründə inşa edilmişdir və Şah Cahanın məscid dizayn edilməzdən qısa müddət əvvəl Səmərqənd yaxınlığındakı yürüşlərinin əks-sədası olan Orta Asiya memarlığından güclü şəkildə təsirlənmişdir.

## Yerləşmə

Məscid, Sindin paytaxtının yaxınlıqdakı Heydərabad şəhərinə köçürülməzdən əvvəl XVI və XVII əsrlərdə Sindin paytaxtı olan şərqi Tattada yerləşir. YUNESKO-nun Ümumdünya İrsi Siyahısına daxil olan Makli nekropolunun yaxınlığında yerləşir. Ərazi Kəraçidən təxminən 100 kilometr (62 mil) məsafədədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Video of the Shah Jahan Mosque, Thatta
* Oriental Architecture – Shah Jahan Mosque
Maysen kafedralı

**Maysen kafedralı** və ya **Müqəddəs İohan və Müqəddəs Donatus Kilsəsi** (almanca: *Meißner Dom*) — Saksoniyadakı Maysen şəhərində yerləşən qotik kilsə. Albrextsburq qəsrinin təpəsində yerləşir və aşağıdakı vadidə Elba çayına baxan ikonik Maysen siluetinin mərkəzi hissəsini təşkil edir.

## Tarix

968-ci ildə İmperator I Otto tərəfindən qurulan Maysen Yepiskopluğunun yepiskop mərkəzi idi. Daha köhnə bir Romanesk kilsəsini əvəz etdi. İndiki zal kilsəsi 1260-1410-cu illər arasında inşa edilmişdir, interyerdə qurucu İmperator Otto və həyat yoldaşı İtalyalı Adelaide'nin Qotik heykəlləri, eləcə də Böyük Lukas Kranaxın studiyasından rəsmlər var. Vettin Evindən olan ilk Sakson kürfürstü, Markqraf I Fridrix, 1425-ci ildə sülaləsinin dəfn yeri olaraq Şahzadə Kapellasını tikdirdi. Əkiz minarələr yalnız 1909-cu ildə birləşdirildi. 1581-ci ildə Maysen yeparxiyası Protestant Reformasiyası gedişində ləğv edildi və kilsə o vaxtdan bəri Protestant Kilsəsi tərəfindən istifadə olunur. Saksoniyanın Evangelist-Lüteran Kilsəsinin kafedral kilsəsidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Cathedral homepage (almanca)
Sultan Qabus məscidi

**Sultan Qabus Böyük məscidi** (ərəbcə: جَامِع ٱلسُّلْطَان قَابُوْس ٱلْأَكْبَر‎, translit. Cami Əs-Sultan Qabus Əl-Əkbər) — Oman Sultanlığının ən böyük məscididir və paytaxtı Maskat şəhərində yerləşir.

## Tikinti

1992-ci ildə o zamankı Oman Sultanı Qabus bin Səid Əl Səid, ölkəsinin Böyük məscidi olmasını əmr etdi. 1993-cü ildə təklif olunan məscidin dizaynı üçün müsabiqə keçirildi. Tikinti müqaviləsi Carillion Alawi LLC şirkətinə verildi. Bausherdə bir yer seçildikdən sonra tikintiyə 1994-cü ilin dekabrında başlanıldı və məscidin inşası altı il yeddi ay davam etdi.
Məscid müxtəlif növ daşlardan, qapılar, pəncərələr və bəzəklər isə ağac və şüşədən hazırlanmışdır. Binanın inşası üçün təxminən 300.000 ton Hindistan qumdaşı idxal edilmişdir. Məscidin ətrafında beş minarə inşa edilmişdir: hündürlüyü 90 metr (300 fut) olan əsas minarə və hündürlüyü 45,5 metr (149 fut) olan dörd yan minarə məscidin xarici görünüşünün əsas xüsusiyyətləridir. Daxili hissədə əsas musalla həm namaz, həm də turizm mərkəzidir. Namaz zalı kvadrat şəklindədir və 74,4 x 74,4 metr (244 x 244 fut) ölçüsündədir və mərkəzi günbəz döşəmədən 50 metr (160 fut) hündürlüyə yüksəlir. Günbəz içəridən möhtəşəm şəkildə bəzədilib və özlüyündə böyük bir turizm mərkəzidir. Əsas musalla 6500-dən çox ibadətçini, qadınlar musallası isə 750 ibadətçini qəbul edə bilir. Xarici döşənmiş ərazi 8000 ibadətçini qəbul edə bilir və daxili həyətdə və keçidlərdə əlavə yer mövcuddur və ümumi tutumu 20.000 ibadətçiyə qədərdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* In Arabic
* Biggest Chandelier in the World
* Official Panoramic virtual tour of the Grand Mosque by the Diwan of Royal Court
Senecio laciniosus

*  — Senecio pentaphyllus bitki növünün sinonimi.
*  — Jacobaea analoga bitki növünün sinonimi.
*  — Senecio tenuifolius bitki növünün sinonimi.
Əl-Cabbar məscidi

**Əl-Cabbar Böyük məscidi** (İndoneziya dilində: *Masjid Raya Al Jabbar*) — İndoneziyanın Qərbi Yava əyalətinin Bandunq şəhərində yerləşən bir məscid. Su anbarı ilə əhatə olunduğu üçün məscid bəzən Əl-Cabbar Üzən Məscidi kimi də adlandırılır. Məscid, Bandunqun şərqindəki Gedebage rayonunda yerləşir.

Ərəbcədə "Məcbur edən" mənasını verən Əl-Cabbar, Allahın 99 adından biridir. İndoneziya dilində cəbr mənasını verən "Aljabar" müsəlman tərəfindən qurulmuşdur. Təsadüfən, "Jabar" həm də Qərbi Yava üçün bir qısaltma və Qərbi Yava əyalətinin ləqəbidir; beləliklə, Məscid Əl Cabbar və ya Əl Jabar adı həm də "Qərbi Yava Məscidi" kimi tərcümə edilə bilər.

## Tarix

Keçmişdə Gedebage ərazisi Muras Geger Hanjuanq adlanan bir bataqlıq idi. Bu bataqlıqlar Qədim Bandunq Gölünün qalıqlarıdır. XIX əsrin sonunda bu bataqlıqlar qurumağa başladı və düyü tarlalarına çevrildi. Dövlət dəmir yolu şirkəti, Staatsspurvegen (SS), bu bataqlıqların ortasında Bandunq və Cicalenqka'yı birləşdirən bir dəmir yolu inşa etdi. Gedebage, Bandunq şəhəri 2006-cı ildə bölündükdən sonra bir rayon oldu. Bu genişlənmə bu ərazini canlı etdi, çünki insanlar orada yeni yaşayış yerləri inşa etməyə başladılar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əl-Saleh məscidi

**Əl-Saleh məscidi** (ərəbcə: جَامِع ٱلصَّالِح‎) — Sənada yerləşən və Yəmənin ən böyük məscidi olan müasir bir məscid. Şəhərin cənub ətrafında, Əl Sabeen Doğum Xəstəxanasının cənubunda yerləşir. Əvvəlcə "Əl Saleh Məscidi" adlandırılan bu məscid, 2008-ci ilin noyabrında Yəmən Prezidenti Əli Abdullah Saleh tərəfindən istifadəyə verilmişdir. 27.300 kvadrat metr (294.000 sq ft) sahəsi olan məscidin mərkəzi zalı 13.596 kvadrat metr (146.350 sq ft) sahədədir və 44.000 nəfər tutumuna malikdir. Binanın inşası təxminən 60 milyon ABŞ dollarına başa gəlmişdir. Qeyri-müsəlmanlar üçün açıq olan məscid, turistlər tərəfindən tez-tez ziyarət edilir və mülayim İslamı təbliğ edir.

## Tarix

Saleh, ölkənin sosial-iqtisadi problemlərdən əziyyət çəkdiyi bir vaxtda belə böyük bir layihəyə girişdiyinə görə 2008-ci ildə tənqid edilmişdir. BMT-nin o vaxtkı təxminlərinə görə, yəmənlilərin 42%-i yoxsulluq içində yaşayırdı və hər beş nəfərdən biri qidalanmırdı. Tikintisi zamanı bir neçə qəza baş vermişdir. Minarələr dəfələrlə uçmuş və nəticədə bəzi ölümlərə səbəb olmuşdur. Bu hadisələrdən sonra, sahə məscidin yanında İslam kolleci və bağ tikmək üçün istifadə edilmişdir. Həmçinin, yerli iş adamı Hayel Saidin, məscidin tikintisi üçün pul ödəmədiyi təqdirdə, təzminat və iş lisenziyalarının ləğvi ilə təhdid edildiyi də qeyd olunur.

Məscid, 2017-ci ilin dekabrında Huti və Saleh tərəfdarı qüvvələr arasında baş verən münaqişə zamanı döyüş yeri olmuşdur. O zaman Sənada Hutilərin məscidin günbəzini yaşıl rəngə boyamaq niyyətində olduğuna dair şayiələr yayılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* One of the most beautiful adhaan ever! Yemen – Sana'a – Saleh Mosque (YouTube)
* Ramadan at Al Saleh Masjid in Sana'a Yemen
* جامع الصالح تحفة فنية تباهي مساجد العالم 06 – 06 – 2016 (ərəbcə)
* الجامع الصالح في صنعاء اليمن – اجمل مساجد العالم
Müqəddəs Pavel kafedralı (Baffalo, Nyu-York)

**Müqəddəs Pavel kafedralı** — Qərbi Nyu-York Episkopal Yeparxiyasının kafedralı və Nyu-York ştatının Baffalo şəhərinin mərkəzində bir məşhur abidədir. Kilsə, "Church St.", "Pearl St.", "Erie St." və "Main St." ilə əhatə olunmuş üçbucaq formalı bir ərazidə yerləşir. 1849-1851-ci illərdə Riçard Apcon tərəfindən dizayn edilmiş və onun tərəfindən ən yaxşı əsəri hesab edilmişdir. Daxili interyeri 1888-ci ildə təbii qaz partlayışı nəticəsində yanğın tərəfindən ciddi zərər görmüş və daha sonra Robert V. Gibson tərəfindən yenidən dizayn edilmişdir. 1987-ci ildə memarlığına görə Milli Tarixi Abidə elan edilmişdir.

## Tarix

1848-ci ildə Buffalo'dakı St. Paul's kilsəsinin vestri üzvləri yeni bir daş kilsə inşa etmək üçün bir tikinti komitəsi qurdular. Memar Riçard Apconun yeni tamamladığı Nyu-York Şəhərindəki "Trinity Kilsəsi" vasitəsilə onun işləri ilə tanış olan vestri üzvləri, bu iş üçün başqa bir memar istəmədilər və dərhal Apconu işə götürdülər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
*Skyscraper page building entry
* The cathedral's baptisms, confirmations, marriages, and burial records, 1812-1970, are online courtesy of FamilySearch.org.
Culian Korbett

**Culian Korbett** (; ) — ingilis hərbi tarixçisi, dəniz strateqi və hüquqşünas. O, 1854-cü ildə dünyaya gəlmiş, 1922-ci ildə vəfat etmişdir. Korbett əsasən dəniz strategiyası və hərbi tarix sahəsində yazdığı əsərlərlə tanınır. O, Kral Dəniz Kollecində dərs demiş və Britaniya Admirallığına strateji məsələlər üzrə məsləhətçi olmuşdur. Ən məşhur əsəri *Some Principles of Maritime Strategy* (*Dəniz Strategiyasının Bəzi Prinsipləri*) 1911-ci ildə nəşr olunmuş və dəniz hərbi nəzəriyyəsində klassik mənbələrdən birinə çevrilmişdir. Korbett hesab edirdi ki, dəniz gücünün məqsədi düşmənin dəniz kommunikasiya xətlərinə nəzarəti əlinə almaqdır, bütünlükdə düşmən donanmasını məhv etmək zəruri deyil. Onun fikirləri Alfred Mexenin nəzəriyyələri ilə tez-tez müqayisə olunur, lakin Korbett daha çox siyasət, diplomatiya və strategiya arasındakı əlaqələrə diqqət yetirmişdir.

## Bioqrafiyası
Culian Korbett 1854-cü ildə İngiltərənin London şəhərində anadan olmuşdur. O, əvvəlcə hüquq sahəsində təhsil almış və bir müddət vəkilliklə məşğul olmuşdur. Daha sonra tarixi və hərbi-strateji mövzulara maraq göstərərək yazıçılığa başlamışdır. O, Kembric Universiteti ilə də elmi əlaqələr saxlamış, eləcə də Kral Dəniz Kollecində mühazirələr oxumuşdur. Korbett ömrünün son illərində dəniz strategiyasına dair nəzəri əsərləri ilə məşhurlaşmış və Britaniya Admirallığı ilə yaxından işləyərək Birinci Dünya müharibəsi zamanı strateji məsələlərdə iştirak etmişdir. 

Korbett bir tərəfdən hüquqşünas, digər tərəfdən isə tarixi tədqiqatçı idi. Onun əsas fəaliyyəti Britaniya dəniz gücünün tarixi və strategiyasını izah etmək üzərində qurulmuşdu. O, dövlət siyasəti ilə hərbi əməliyyatların ayrılmaz olduğunu vurğulayırdı. Korbett 1905-ci ildə Admirallığın Tarix şöbəsində işləməyə başlamış və bir sıra rəsmi hərbi tarixlərin müəlliflərindən biri olmuşdur.

Korbettin hərbi nəzəriyyəsi dəniz gücünün mahiyyətinə dair fərqli yanaşması ilə seçilir. O, ABŞ strateqi Alfred Tayer Mahanın bütünlüklə düşmən donanmasının məhv edilməsi ideyasından fərqli olaraq, əsas məqsədin dəniz kommunikasiya xətlərinə nəzarət etmək olduğunu vurğulayırdı. Korbettə görə, dəniz gücü təkbaşına deyil, quru əməliyyatları və diplomatiya ilə birlikdə nəticə verir, düşmən donanmasını məhv etmək hər zaman lazım deyil; əsas məsələ ticarət və logistik xətlərin idarəsidir, dəniz müharibəsi hər zaman dövlətin ümumi siyasətinə tabe olmalıdır.

Korbet müxtəlif tarixi və strateji əsərlər yazmışdır. Onların arasında ən məşhurları bunlardır:

* *Drake and the Tudor Navy* (1898)
* *The Successors of Drake* (1900)
* *Some Principles of Maritime Strategy* (1911)
* *Naval Operations* (Birinci Dünya müharibəsinin rəsmi tarixi, 1920–1923, 3 cild)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Murray, Williamson. "Corbett, Julian." ''Reader's Companion to Military History.'' Houghton Mifflin. 23 September 2004.
* Corbett Bibliography. "Great Warrior Leaders/Thinkers." August 1999. Air University Library, Maxwell AFB, Alabama. 23 September 2004.
* 
* 
*
Müqəddəs Məryəm bazilikası (Bulon-sür-Mer)

**Müqəddəs Məryəm bazilikası** və ya **Müqəddəs Bakirə Məryəmin Məsum Hamiləliyi bazilikası ** () — Fransanın şimalında, Pas-de-Kale departamentində yerləşən Bulon-sür-Mer şəhərində yerləşən kiçik bazilika. 101 metr (331 fut) hündürlüyündəki günbəzi ilə şəhərin simvolu olan bazilika, 1827-1875-ci illər arasında orta əsrlər dövrünün Bulon kafedralının yerində tikilmişdir. Bazilika yerli əhali arasında hələ də "kafedral" kimi tanınır, baxmayaraq ki, hazırkı kilsə heç vaxt kafedral statusuna malik olmayıb.
## Tarixi
Müasir Bulon-sür-Merin yerləşdiyi ərazi Roma imperiyası dövründə məskunlaşmışdı və İmperator Klavdi tərəfindən Britaniyanın Roma işğalı üçün baza kimi istifadə edilmişdi. IV əsrdə Bononia adlanan şəhər, imperiyanın əsas limanlarından biri idi. Məkan üzərindəki ilk xristian binası, ehtimal ki, IV və ya V əsrdə Romalılar tərəfindən müasir "haute ville" (yuxarı şəhər) təpəsinin zirvəsində tikilmişdir.

Rəvayətə görə, təxminən 633-cü ildə Müqəddəs Omer (Saint Omer) Teruan yepiskopu olduğu zaman, Bulon-sür-Merdə Müqəddəs Məryəmin işıqlı heykəlini daşıyan insansız bir qayıq görüldü. Heykəl kilsəyə gətirildi və tezliklə burada möcüzələr baş verdiyi bildirildi. XIII əsrdən XVI əsrə qədər "Notre-Dame de la Mer" ("Dənizin Müqəddəs Məryəmi") adı ilə tanınan heykəl, zəvvarların məşhur ziyarət obyektinə çevrildi və şəhərə rifah gətirdi.

Təxminən 1100-cü ildə məkan üzərində yeni bir kilsə tikildi və növbəti əsrlər ərzində bir çox dəyişikliklərə məruz qaldı. Məsələn, XIV əsrdə xor əlavə edildi. 1308-ci ildə burada İngiltərə kralı II Eduardın Fransa şahzadəsi İzabella ilə evlilik mərasimi keçirildi və bu hadisə kriptdəki bir abidə ilə xatırlanır.
## Qalereya

Cathedrale Boulogne Enlart.png|Köhnə kafedralın yenidən qurulması, təqribən 1570-ci il
Boulogne-sur-Mer815.jpg|Bazilikanın qülləsi
Notre Dame nave, BsM.jpg|Müqəddəs Məryəm bazilikanın interyeri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Notre-Dame de Boulogne 
* GCatholic.org: Basilicas in France
Müqəddəs Məryəm kilsəsi (Ştralzund)

**Müqəddəs Məryəm kilsəsi** () — Ştralzund şəhərində yerləşən ən böyük Lüteran kilsəsi. 
## Tarixi
Müqəddəs Məryəm kilsəsi 1380-ci ildən əvvəl inşa edilmişdir və şimali Almaniya və Baltik dövlətlərində yayılmış Kərpic Qotikası üslubunun əla nümunəsini təqdim edir. 151 metr hündürlüyü ilə 1549-1647-ci illər arasında dünyanın ən hündür binası olmuşdur. Yalnız 1569-1573-cü illər arasında Bove kafedralının qülləsi tamamlandıqdan və sonradan uçduqdan sonra bu titulunu itirmişdir. Ştralzundun tarixi mərkəzinin bir hissəsi kimi tanınan kilsə, 2002-ci ildə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.

Zəng qülləsi 1382-ci ildə uçdu və 1478-ci ilə qədər yenidən quruldu. 1495-ci ildə şiddətli bir fırtına zamanı qüllə uçdu və daha sonra daha hündür şəkildə yenidən inşa edildi. 1647-ci ildə ildırım düşməsi nəticəsində yanaraq məhv oldu və 1708-ci ildə tamamlanan barokko üslublu günbəz ilə yenidən quruldu. Bu gün görülən qüllə 104 metr hündürlüyündədir.

1653-1659-cu illər arasında Fridrix Ştellvaqen tərəfindən inşa edilən əsas orqan, Avropanın məşhur böyük barokko orqanlarından biridir.
## Qalereya

Stralsund StMarien Orgel.jpg|Müqəddəs Məryəm kilsəsinin qurbangahı


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Wolfgang Clasen: *St. Marien zu Stralsund und der Kirchenbau der Spätgotik im norddeutschen Backsteingebiet.* (Diss. ms.), Marburg 1947
* Silke Freier: *Friedhof und Denkmal am Neuen Markt in Stralsund.* in: *Heimathefte für Mecklenburg und Vorpommern.* 7. Jg. 1 (1997), 51-53
* Antje Grewolls: *Die Kapellen der norddeutschen Kirchen im Mittelalter. Architektur und Funktion.*, Kiel 1999
* Ernst von Haselberg (Bearb.): *Die Baudenkmäler des Regierungsbezirks Stralsund.* Heft V. Der Stadtkreis Stralsund (Die Baudenkmäler Der Provinz Pommern, Erster Theil), Stettin 1902.
* Hellmuth Heyden: *Die Kirchen Stralsunds und ihre Geschichte.* Berlin 1961
* Ralf Lusiardi: *Stiftung und Gesellschaft. Religiöse und soziale Aspekte des Stiftungsverhaltens im spätmittelalterlichen Stralsund.* (Stiftungsgeschichten, Bd.2), Berlin 2000
* Walther Jahn: *Die Marienkirche*, Stralsund 1930.
* Silke Kossmann: *Die Marienkirche in Stralsund und ihre Nachfolge in Mecklenburg und Pommern.* Thomas-Helms-Verlag, Schwerin 2005. ISBN 3-931185-70-2.
* Nikolaus Zaske: *Die gotischen Kirchen Stralsunds und ihre Kunstwerke. Kirchliche Kunstgeschichte von 1250 bis zur Gegenwart.* Berlin 1964.

## Xarici keçidlər

* European Route of Brick Gothic
* Сайт общины церкви Святой Марии в Штральзунде
* Мариенкирхе. Фоторепортаж DW
Müqəddəs Katerina kilsəsi (Hooqstraten)

**Müqəddəs Katerina kilsəsi** () — Belçikanın Hoogstraten şəhərində yerləşən kilsə. Kilsə 1525-1550-ci illər arasında Hooqstraten qraflığının qrafı Anton van Lalainq və qrafinyası Elizabet van Kulemborqun əmri ilə inşa edilmişdir. O, "Kempen kafedralı" və ya xalq arasında "bizim Katrin" kimi də tanınır.

## Tarixi
Kilsə memar Rombout II Keldermansın planları əsasında Kempen Qotikası və Brabant Qotikasının qarışığı olan Geç Qotik üslubunda inşa edilmişdir. Qüllə kvadrat əsaslıdır və 104,7 metr hündürlüyündədir, təxminən 150 Brabant arşınına uyğundur. Zəng qülləsinin əsası dördbucaqlıdır və səkkizguşəli (8 sonsuzluq rəqəmidir) bir məşələ birləşir, üzəri şiferlərlə örtülmüş ikiqat armud formalı şpilə malikdir. Dizaynda ağ qumdaşı təbəqələri istifadə edilmişdir.

Kilsə Belçikanın üçüncü ən hündür kilsə binasıdır. Xarakterik xüsusiyyəti bölgə üçün tipik olan, lakin bu ölçülü qüllələr üçün nadir istifadə edilən qırmızı Kempen kərpicidir. Bina Belçikanın ən hündür kərpic kilsəsi olmasa da, kərpicin ən yüksək istifadə edildiyi kilsədir.

Müqəddəs Katerina kilsəsi XVI əsrin dini qarışıqlıqları zamanı zərər görməsə də, 23 oktyabr 1944-cü ildə azad edilməzdən əvvəl geri çəkilən Alman qoşunları tərəfindən qüllə partladıldı. Yenidənqurma işləri 1952-1958-ci illər arasında həyata keçirildi. Kilsə 1936-cı ildən qorunan bir abidədir.

Müqəddəs Katerina Kilsəsi daha qədim bir Roman üslublu kilsənin yerində inşa edilmişdir. Bu kilsə XIII və XIV əsrlərdə Qotik üslubunda yenidən qurulmuş və 1442-ci ildə baş verən yanğın sonrası yenidən bərpa edilmişdir. Hazırkı kilsənin tikintisinə başlamazdan əvvəl tamamilə sökülmüşdür.

## Memarlığı
Yenidən tikinti 18 noyabr 1525-ci ildə başladı. Hooqstraten qrafı Anton van Lalainq və qrafinyası Elizabet van Kulemborq kilsənin tikintisini sifariş etdilər. Kilsə Rombout II Keldermansın layihəsi əsasında inşa edildi. Onun qardaşı oğlu Anton III Keldermans qüllənin daş işlərinə cavabdeh təyin edildi. Sahə meneceri Hendrik Lambreçts idi. İlkin planlarda Bourdakı kilsə nümunəsində olduğu kimi, kənar neflərdə davamlı yan şapelləri olan beş nefli bir kilsə tikmək nəzərdə tutulurdu. Lakin bu planlar daha ucuz üç nefli bir kilsəyə endirildi. Tikinti işləri 1534-1535-ci illərdə büdcə səbəbləri ilə dayandırıldı. Yerli kərpicin tikinti materialı kimi seçilməsinə baxmayaraq, ağ kərpicin təchizatındakı çətinliklər tikintini təxirə saldı. Kilsə 5 oktyabr 1544-cü ildə təqdis edildi. Qüllə 1546-cı ildə tamamilə tamamlandı. Zaman keçdikcə abidənin memarlıq və üslubunda dəyişikliklər olmamasına diqqət yetirildi. O dövrdə eyni sifarişçilər tərəfindən şəhər meriyası, Gelmelslot və Klarissen monastırı da tikilmişdir. Qüllə və kilsə memarlar Jozef-Luis Stynen və Pol Bergerin rəhbərliyi altında orijinal plana uyğun olaraq yenidən quruldu. Lakin beton dam seçildi. 1 iyun 1958-ci ildə tikinti işlərinin son mərhələsi tamamlandı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qanlıgöl (Şahbuz)

**Qanlıgöl** — Şahbuz rayonu ərazisində göl. Keçəldağın yamacında 2500 m. yüksəklikdə yerləșir. Șirin sulu göldür. 1965-ci ildən su anbarı kimi istifadə olunur. Suyu yayda Naxçıvan çayının sağ qolu olan Kükü çayı vasitəsilə Naxçıvan çayına axıdılır. Yerli məlumata görə gölə bu ad keçmişdə burada baş vermiş bədbəxt hadisə ilə əlaqədar verilmişdir.

## İstinadlar
Cinligöl

**Cinligöl** — Azərbaycanın cənub-qərbində, paytaxt Bakıdan 300 km qərbdə, Laçın rayonunda yerləşir.

## Ümumi məlumat
Cinligöl dəniz səviyyəsindən 2065 metr yüksəklikdə yerləşir. Ərazinin ən yüksək nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 2292 metr hündürlükdədir və Cinligöldən 1,0 km qərbdədir. Cinligöl ətrafı demək olar ki, tamamilə otla örtülmüşdür.

## Həmçinin bax
* İşıqlı Qaragöl
* Qaragöl Dövlət Təbiət Qoruğu
Nive kerk (Delft)

**Nive kerk** və ya **Yeni kilsə** () — Delft şəhərində yerləşən bir protestant kilsəsi. Bina Delf Mərc Meydanında (Markt) yerləşir və Şəhər Meriyasının qarşısındadır. 
## Tarixi
Nive kerk əvvəllər Müqəddəs Ursula kilsəsi (XIV əsr), Oran sülaləsinin dəfn yeri olmuşdur. Kilsə gözəl qülləsi və zəngləri ilə məşhurdur, burada Oranlı Vilhelmin möhtəşəm alleqorik abidəsi yerləşir. Bu abidə təxminən 1621-ci ildə Hendrik de Keyser və oğlu Piter tərəfindən hazırlanmışdır. 1583-cü ildə Delfdə anadan olan Huqo Qrotiusun məzarı da buradadır və onun 1886-cı ildə qoyulmuş heykəli kilsənin xaricindəki meydanda durur. Huqo Qrotiusun həyat yoldaşı Mariya van Reyqersberx, 1621-ci ildə onun Loevesteyn qalasındakı həbsdən kitab sandığında gizlənərək qaçmasına kömək etmişdir və o da əri ilə birlikdə burada dəfn edilmişdir.  

Kilsə qülləsi 1396-1496-cı illərdə Yakob van der Borx tərəfindən inşa edilmişdir. O, həmçinin 1444-1475-ci illərdə Utrextdəki Dom kilsəsinin qülləsini də tikmişdir. Huqo de Qrot üçün abidə 1781-ci ildə hazırlanmışdır. Mexaniki saat 1659-cu ildə Fransua Hemoni tərəfindən hazırlanmış 18 zəngə malikdir.  

Kilsə qülləsində 1662-ci ildə Fransua Hemoni tərəfindən hazırlanmış və diametri 104 santimetr olan bir zəng var. Qüllədə həmçinin artıq istifadə edilməyən zənglər də var, o cümlədən 1659-cu ildə Fransua Hemoni tərəfindən hazırlanmış 13 zəng. 1678-ci ildə Piter Hemoni tərəfindən hazırlanmış 3 zəng, 1750-ci ildə Joris de Meri tərəfindən hazırlanmış 3 zəng və 1929-cu ildə Gillett və Conston tərəfindən hazırlanmış 1 zəng var.

## Qalereya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*  
* Nieuwe Kerk Delft
Ole Toft

**Ole Toft** (28 dekabr 1964) — danimarkalı diplomat, Danimarka Krallığının Türkiyədə, Azərbaycanda və Polşada fövqaladə və səlahiyyətli səfiri. Danimarkanın Azərbaycan Respublikasında səfirliyi mövcud deyil. Bakıda Danimarka Krallığının konsulluğu fəaliyyər göstərir. Danimarkanın Türkiyə Respublikasındakı səfiri eyni zamanda Azərbaycanda səfirdir.

## Bioqrafiyası

Ole Toft 28 dekabr 1964-cü il tarixində Danimarkanın Korsor şəhərində anadan olub. 1994-cü ildə Kopenhagen Universitetini bitirərək hüquq üzrə magistr dərəcəsi almışdır.

İngilis, fransız və alman dillərini təmiz bilir.

2008-ci ildən Danimarka Krallığının 1-ci dərəcəli Dannebroq ordeninə  (dan. Dannebrogordenen) layiq görülüb.

## Karyerası
1994-cü ildən Xarici İşlər Nazirliyi ilə əlaqəli olaraq Yaxın Şərq və Şimali Afrika Departamentində, Avropa Siyasəti Departamentində və İcraçı Katibliyin rəhbəri vəzifələrində çalışmışdır.

2001-ci ildə Baş Nazirin Aparatında Avropa siyasəti üzrə müşaviri olub. Üç dəfə Danimarkanın Avropa İttifaqı yanında Brüsseldəki Daimi Nümayəndəliyində vəzifəyə təyin edilib
* 1998-ci ildə səfirliyin katibi
* 2004-cü ildə müşaviri
* 2013-cü ildə isə daimi nümayəndənin müavini
2015-ci ildə Xarici İşlər Nazirliyində Resurslar və Əməliyyatlar üzrə katib müavini vəzifəsinə təyin edilib.

2017-ci ildə Xarici İşlər Nazirliyində Balıqçılıq Təsərrüfatı departamentinin direktoru, daha sonra Ekologiya və Qida Nazirliyi departamentində çalışıb.

2020-ci ildə Danimarkanın Polşadakı səfiri vəzifəsinə təyin olundu və 2024-cü ilə qədər bu vəzifədə çalışdı.

2024-cü ildən Danimarkanın Türkiyədə və Azərbaycanda fövqaladə və səlahiyyətli səfiridir.

## Həmçinin bax
Danimarkanın Azərbaycanda səfirliyi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ole Toft 
* Honorary Consulate of Denmark in Azerbaijan
Utrext Dom qülləsi

**Utrext Dom qülləsi** () — Utrext şəhərində yerləşən Niderlandın ən hündür kilsə qülləsi. 
## Tarixi
Utrext Dom qülləsinin hündürlüyü 112,32 metr təşkil edir. Bu qüllə Utrextin simvolu hesab olunur. Qüllə Müqəddəs Martin Kafedralının bir hissəsi idi və 1321-1382-ci illər arasında Con of Heno tərəfindən hazırlanmış layihə əsasında inşa edilmişdir. Kafedral heç vaxt tamamlanmayıb, çünki vəsait çatışmazlığı səbəbindən tikinti dayandırılmışdır.

Qüllənin tikintisi keşiş Geert Qrotun belə nəhəng bir layihənin təkəbbürlüyünə qarşı etiraz etməsinə səbəb oldu. O, qüllənin çox hündür, çox bahalı və demək olar ki, estetik olmadığını iddia edirdi. Qüllə iki kvadrat blokdan ibarətdir və üzərində daha yüngül bir fənər yerləşir. Ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərdən biri, görünən dayaqların olmamasıdır. 1382-ci ildə tikintisi başa çatdıqda qüllənin hündürlüyü 109 metr idi. Lakin 1910-cu ildə aparılan bərpa işləri zamanı onun hündürlüyü 112,5 metrə qədər artırıldı.

## Zənglər
Dom qülləsi 14 zəngdən ibarət istisna bir zəng qrupuna malikdir və ümumi çəkisi 32 tondur. 1505-ci ildə Niderlandın ən məşhur zəng ustası Geert van Vou 13 zəngdən ibarət uyğun bir zəng qrupu hazırladı. 1664-cü ildə yeni tikintinin maliyyələşdirilməsi üçün satılan yeddi kiçik zəng, 1982-ci ildə Eijsbouts tərəfindən hazırlanmış yeni zənglərlə əvəz edildi. Ən böyük zəng olan Salvatorun çəkisi 8,200 kq və diametri 227 sm-dir.

Kafedralın nefi heç vaxt tamamlanmadı və 1 avqust 1674-cü il gecəsində baş verən tornado bu hissəni məhv etdi, lakin qüllə zədələnmədi. Kilsənin qalan hissəsi və qüllə heç vaxt yenidən birləşdirilmədi və Domplein meydanı indi bu iki strukturu ayırır.

Qüllənin öz ziyarətçi mərkəzi var. Bu mərkəz müxtəlif suvenirlər təqdim edir və qüllə ətrafında fəaliyyətlər təşkil edir, o cümlədən 465 pilləkan qalxaraq Dom qülləsinin zirvəsinə çıxmaq imkanı verən müntəzəm ekskursiyalar təşkil edir.

## Radio DOM
Radio DOM Utrextin Dom qülləsində yerləşən avtomatik radio stansiyası idi. 3 iyun 1999-cu ildən 3 oktyabr 1999-cu ilə qədər Utrext şəhərinin səslərinə əsaslanan audio "səs mənzərəsi" yayımladı. Radio DOM Dom qülləsinin 80 metr hündürlüyündə quraşdırılmış altı kompüterlə idarə olunan nəzarət mikrofonundan giriş alırdı.

Yaxın zamana qədər Utrext şəhərində planlaşdırma müraciətlərini qiymətləndirərkən yazılmamış qayda belə idi ki, heç bir bina Dom qülləsindən daha hündür ola bilməz. Bu məhdudiyyət Utrextin qərbindəki yeni inkişaf edən məhəllə (Leidsche Rijn) üçün ləğv edildi və 262 metr hündürlüyündə bir göydələn tikilməsi təklif edildi. Lakin 2010-cu ildə iqtisadi böhran səbəbilə bu planlar ləğv edildi.

## Qalereya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Utrechts Klokkenluiders Gilde
* Utrechtse Klokkenspel Vereniging
* Webcam Live Domtoren Utrecht
* How the tower was built (Dutch, but with useful illustrations)
Suede

**Suede** (ABŞ-də "London Suede" adı ilə məşhurdur) — 1989-cu ildə Londonda təşkil edilmiş rok qrupu. Təsisçiləri vokalçı Brett Anderson, gitaraçı Castin Frişmann və basçı Met Osmandır. 1992-ci ildə "Melody Maker" nəşri qrupu "Britaniyanın ən yaxşı yeni qrupu" adlandırıb. 1993-cü ildə buraxılan ilk albomu Britaniya musiqi hit-paradında birinci yerə yüksəlib. Albom "Merkuri" mükafatına layiq görülüb. Qrup Britpop cərəyanının formalaşmasına təsir göstərsə də, özünü bu təsnifatdan kənar tutub. 

İkinci albomun ("*Dog Man Star*") yazılışı zamanı qrupda fikir ayrılıqları yaranıb. Gitaraçı və musiqiçi Bernard Batler digər üzvlərlə anlaşmazlıqdan sonra qrupu tərk edib. Riçard Ouks adlı gitaraçı və musiqiçi qrupa qoşulub, konsert turnesi öncəsi tərkibə daxil edilib. Albom kommersiya baxımından gözlənilən nəticəni verməsə də, tənqidçilər tərəfindən müsbət dəyərləndirilib və rok musiqisinin əhəmiyyətli nümunələrindən biri sayılır. 1994-cü ildə "Suede" qrupu "Oasis", "Blur" və "Pulp" ilə birgə Britpop janrının dörd əsas nümayəndəsindən biri hesab olunub.

"Suede" qrupu 1996-cı ildə Nil Kodlinqi klavişçi götürüb "*Coming Up*" albomunu buraxıb. Bu albom Birləşmiş Krallıqda birinci yerə qalxıb və qrupun ən çox satılan albomu olub. Növbəti "*Head Music*" albomu (1999) da Britaniya hit-paradlarında birinci olub. 2001-ci ildə N. Kodlinq xəstəliyi səbəbindən qrupdan çıxıb, yerinə Aleks Li gəlib. 2002-ci ildə "*A New Morning*" albomu uğursuz olduğundan qrup 2003-cü ildə dağılıb. B. Anderson 2004-cü ildə B. Batler ilə "The Tears" qrupunu yaradıb, 2006-cı ildə solo çıxış etməyə başlayıb.

"Suede" 2010-cu ildə konsert fəaliyyətinə qayıdıb. 2013-cü ildə "*Bloodsports*" adlı altıncı studiya albomunu təqdim edib və albom Britaniya musiqi hit-paradında onluğa düşüb. 2016-cı ildə "*Night Thoughts*" albomu işıq üzü görüb. 2018-ci ildə "*The Blue Hour*" albomunu buraxıb və bu material "*Head Music*"dən sonra qrupun ilk beşliyə daxil olan albomuna çevrilib. 2022-ci ildə "*Autofiction*", 2025-ci ildə isə "*Antidepressants*" albomları dinləyicilərə təqdim edilib.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *Suede* (1993)
* *Dog Man Star* (1994)
* *Coming Up* (1996)
* *Head Music* (1999)
* *A New Morning* (2002)
* *Bloodsports* (2013)
* *Night Thoughts* (2016)
* *The Blue Hour* (2018)
* *Autofiction* (2022)
* *Antidepressants* (2025)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Təhsil nailiyyəti

**Təhsil nailiyyəti** — statistikaçılar tərəfindən ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun Lüğətində müəyyən edildiyi kimi bir şəxsin bitirdiyi ən yüksək təhsil dərəcəsinə istinad etmək üçün olunan termin.

## İstinadlar
Lampides boeticus

**Lampides boeticus** — Göycələr fəsiləsinə aid kəpənək növü.
## Ümumi məlumat
Lampides boeticus əsasən Avropa, Asiya və Afrika bölgələrində yayılıb və xüsusilə isti iqlimlərdə rast gəlinir. Lampides boeticus parlaq və göz oxşayan rəngləri ilə tanınır və təbiətdəki digər kəpənəklərdən öz uzun quyruqları ilə fərqlənir.

Lampides boeticus kəpənəyinin qanad genişliyi 22-28 mm arasında dəyişir. Erkək kəpənəklər mavi və göy rənglərində olur, qanadlarının alt tərəfi isə ağ və qara nöqtələrlə örtülüdür. Dişi kəpənəklər isə boz-qəhvəyi və qəhvəyi rənglərdə olur və qanadlarının alt tərəfində tünd qəhvəyi və ağ zolaqlar mövcuddur. Onların uzun quyruqları xüsusilə geriyə doğru uzanır və bu xüsusiyyət növünə aid ən fərqləndirici cəhətlərdən biridir.

Lampides boeticus əsasən isti və mülayim iqlimlərdə yayılır. Onun yayılma sahəsi Avropa, Asiya, Afrika və Cənubi Amerika kimi bölgələri əhatə edir. Tropik və subtropik bölgələrdə xüsusilə rast gəlinən bu kəpənək, meşə kənarlarında, çəmənliklərdə, bağlarda və çəkirdekli bitkilərlə zəngin olan ərazilərdə müşahidə edilir. Çiçəklərlə zəngin əraziləri sevir və adətən çiçəklərdən nektar alaraq qidalanır.

## Ekologiyası
Lampides boeticus günəşli vaxtlarda aktiv olur və əsasən günorta saatlarında çiçəklərdən nektar alır. Bu kəpənək kiçik ölçüsünə və parlaq rənglərinə baxmayaraq, özünü gizlədərək yırtıcılardan qorunur. Onun göy və mavi rəngləri ətraf mühitlə uyğunlaşır və bu şəkildə o, kamuflyaj edərək yırtıcılardan uzaq durmağa çalışır. Uzun quyruqları da ona təbii müdafiə mexanizmi kimi xidmət edir, çünki bu xüsusiyyət ona yırtıcıların diqqətini yayındırmağa kömək edir.

Lampides boeticus yetkin mərhələdə əsasən çiçək nektarı ilə qidalanır. O, xüsusilə qızılgül, lavanda və digər çiçəklərdən nektar alır. Kəpənəyin sürfələri isə bitki yarpaqları ilə qidalanır və xüsusilə narıncı bitkilər və mərcan çiçəkləri kimi bitkilərdən bəslənirlər.

Dişi kəpənəklər yumurtalarını çiçəkli bitkilərin və kol bitkilərinin yarpaqlarına qoyurlar. Yumurtalar kiçik və ağ rəngdə olur və tezliklə sürfələrdən çıxır. Yumurtadan çıxan sürfələr göy və yaşıl rəngdə olur və əsasən bitki yarpaqları ilə qidalanırlar. Sürfələr pupa mərhələsinə keçərək ağ və yaşıl rəngli pupaya çevrilirlər. Kəpənəklər yaz və yay aylarında aktivdirlər və iki nəsil verir. Bu dövr, onun çoxalma mövsümüdür.

Lampides boeticusun təbii düşmənləri arasında quşlar, parazitlər və digər yırtıcı həşəratlar yer alır. Lakin onun gizlənmə qabiliyyəti və kamuflyaj sayəsində müəyyən dərəcədə qorunur. Bununla yanaşı, yaşayış mühitlərinin azaldılması və pestisidlərdən istifadənin artması bu kəpənəyin populyasiyasına mənfi təsir göstərə bilər.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Paolo Mazzei, Daniel Morel, Raniero Panfili Moths and Butterflies of Europe and North Africa
* Lepiforum.de