San Nazaro relikeri

San Nazaro relikerləri, bizim eranın IV əsrinə aid bir gümüş relikerdir. Adını Milandakı eyni adlı kilsədən götürən bu reliker indi Milandakı *Museo Diocesane*da nümayiş etdirilir.

## Kəşfi
Relikerlər ilk dəfə 1578-ci ildə San Nazaro kilsəsinin transept meydanının altındakı qurbangahın altından tapılmışdır. İddiaya görə, Xristian müqəddəslərindən San Nazaro, Venerius, Glycerius, Marolus və Lazarusun sümükləri gün üzünə çıxarılarkən, relyeflərlə bəzədilmiş gümüş qutu da tapılmışdır. 1579-cu ildə yenidən qurbangahın altında basdırılan tapıntılar, 8 may 1894-cü ildə kilsə keşişi Padre Pozzinin təşəbbüsü ilə San Nazaronun 1500 illiyi üçün yenidən gün üzünə çıxarılmışdır. Bu ikinci qazıntıda, birincisindən tapılan qalıqlara əlavə olaraq, liturgik bir geyim olan pluviale, müxtəlif urnalar, bezlər və saç telləri tapılmışdır.

## Reliker
Kub şəklində gümüş reliker in uzunluğu 17,5 sm, ölçüsü 18,5 sm × 18,5 sm-dir. Relyeflərlə bəzədilmiş gümüş lövhə müəyyən hissələrdə zərlənmişdir.

### Təsvirləri

#### Qapaq
Relikerlərin qabağında başında hale gəzdirən və taxtda oturmuş, ayaqları bir suppedaneum üstündə olan bir fiqur təsvir edilmişdir. Sağında və solunda onunla üzbəüz iki nəfər vardır. Arxa planda oxşar geyimə sahib olan daha doqquz fərqli fiqur mövcuddur. Sol altda beş səbət, sağ alt tərəfdə də altı ədəd qab mövcuddur. Bu mənzərə müxtəlif alimlər tərəfindən həvariləri arasında təsvir olunan müəllim İsa kimi yozulmuşdur.

#### Qabaq hissəsi
Reliker qutusunun ön tərəfində, yenə də mərkəzdə bir taxt üstündə əyləşmiş bir fiqur görünür. Bu fiqur sağ əlini danışancasına yuxarıya doğru qaldırarkən, digər əli ayağının üstündəki kodeks üzərindədir. Taxtda oturan fiquru sağdan və soldan biri saqqallı, digəri saqqalsız fiqur müşayiət edir. Bu iki fiqurun hər ikisinin də əlləri arxadadır, arxalarında isə frigiya papaqlı müxtəlif fiqurlar təsvir edilmişdir. Bu səhnənin şərhində, iki xristian şəhidi və ya Danyal qərarı kimi iddialar ortaya atılmışdır. Wolfgang Fritz Volbach, səhnədə Yusif və qardaşının təsvir edildiyini iddia etmişdir.

#### Arxa tərəf
Arxa tərəfin mərkəzi hissəsini, ortada taxtda oturan bir qadın fiquru formalaşdırır. Bu fiqur qucağında çılpaq bir körpə daşıyır. Taxtdakı fiqur digər səhnələrə bənzər şəkildə sağdan və soldan digər fiqurlar ilə əhatə olunmuşdur. Bu saqqalsız fiqurlar əllərində dərin qablar daşıyırlar. Arxa planda da üç fərqli fiqur görünür. Bu səhnənin üç müqəddəs kralı təsvir etdiyi düşünülür. Başqa bir təfsirə görə təsvir olunan körpə Musadır.

#### Sol yan tərəf
Solda yenidən taxtda oturan bir fiqur təsvir edilmişdir. Sol əlində bir əsa daşıyan bu fiqur, sağ əlini sinəsinin qabağında ovcu açıq vəziyyətdə açmışdır. Qabağında biri sağ və biri də solda olmaqla iki qadın fiquru təsvir edilmişdir. Arxa planda əsgər olduqları görünən altı nəfər görünür. Sağ tərəfdən ikincisi bir körpə daşıyır. Alimlər bu səhnənin, şübhəsiz ki, Hökmdarlar kitabının 3 bölümünün, 16–28 hissələrində bəhs olunan Süleymanın hökmü olduğunu bildirirlər.

#### Sağ yan tərəf
Bu hissədə, digər hissələrdən fərqli olaraq ayaq üstə dayanan dörd fərqli fiqur təsvir edilmişdir. Əllərinin və bədənlərinin təsvir edilməsi formasından belə başa düşülür ki, onlar hərəkət edən vəziyyətdədirlər. Səhnədə təsvir olunan Daniel 3, 19–30-da haqqında danışılan oda atılan, lakin yanmayan insanlar olduğu iddia edilmişdir. Digər iddialar, rəqəmlərin üç müqəddəs kral və ya Luka 2, 8–20-də danışılan mövzu olan çobanlar ola biləcəyi istiqamətindədir.