Herta FK

"**Herta FK**" () — Bundesliqada mübarizə aparan, Berlin şəhərindən olan alman futbol klubu. 1892-ci ildə qurulub və ölkədəki ən köklü futbol klublarından biridir. 2 qat Almaniya çempionudur. Ev oyunlarını 74,475 tamaşaçı yerləşən "Berlin Olimpiya Stadionu"nda keçirir.

## Tarixi
### Yaradılması (1892-1901)

"Herta" futbol klubu bir qrup gənc tərəfindən 25 iyul 1892-də təsis edilib: Fritz və Maks Lindner, Otto və Villi Lorenz. Fritz Lindner "Herta" gəmisində ata ilə səfərini xatırlayana qədər klubu quran şirkət uzun müddət klubun heç bir adı yox idi. Dostları bu ada sevindilər və qısa müzakirədən sonra bir klub - "BFK Hertha 92" ortaya çıxdı. Klub rəngləri üçün dostlar bu günə qədər mövcud buxarlayıcı boru üzərində olan mavi və ağ zolaqlar almaq qərarına gəliblər. "Herta" sözü "Nertus" (alman mifologiyasında məhsuldarlıq ilahəsidir (Ana Yer). Beləliklə, klubun adın dəniz (bir gəmi şəklində) və qurunu birləşdirdi.

Lindner və onun yoldaşları sırasıyla 16 və 17 yaşlı olduğundan yeni komandanın sədri Lindnerin əmisi Ernst Viş idi. Əvvəlcə "Herta" bir neçə oyun oynadı və təsisçi şirkətin doğulduğu yerdə - Berlinin Prentzlauer-Berq rayonunda qaldı. Bununla yanaşı, tezliklə, sonuncunun mərkəzi rolu və müvəffəqiyyət çatışmazlığı səbəbindən qurucu şirkət tək qaldı. "Hertanın" taleyi "Alemannia 90" sıralarında bölünməyə qərar verərək, onların çoxu "Herta"ya girdi. Beləliklə, komanda oyunçuların sayı 22-ə yüksəldi.

13 fevral 1894-cü ildə "Herta" Berlinin futbol liqasının qurucularından birinə çevrildi, lakin tezliklə 27 noyabr 1894-cü il tarixində "Alman futbol və kriket federasiyası"na üzvlüyündən imtina etdi. Bu quruluş, 1895/96 mövsümündə ikinci diviziona və Berlinlilərin qatıldığı iki quruluşlu bir çempionat etdi. "Herta" tez bir zamanda ilk diviziona yetişdi, lakin illər ərzində federasiya işi azalmağa başladı. Birincisi, ikinci divizion aradan qaldırıldı, sonra aktiv qrupların sayı beşə endirildi. 27 oktyabr 1900-cü ildə "Herta" federasiyanı tərk etdi və dərhal mümkün olmayan "Alman Futbol Federasiyasına" qoşulmağa çalışdı.

### İlk müvəffəqiyyətlər (1901-1933)

1906-cı ildə gənc Berlin klubu ilk uğurunu Berlin çempionatını qazanmaqla əldə etdi. 1910-cu ildə İngilis futbolunun üstünlüyü dövründə Herta ingilis Southend United ilə qarşılıqlı bir matç qazandı. Bu qələbə sürətlə Berlinlilər üçün bir ad qoydu, çünki kontinental Avropadan heç bir komanda ingilis peşəkar komandası üzərində qələbə qazana bilməmişdi. Ancaq yaxşı oynanan "Herta", maliyyə vəziyyəti ilə öyünə bilməzdi. Hər şey 7 Avqust 1923-də, Herta zəngin Berliner ilə birləşəndə dəyişdi. O vaxtdan etibarən və bu günə qədər kluba Berlin klubunun tam adı ilə istinad edən BSC prefiksini daşıyır.

Maliyyə vəziyyətini əhəmiyyətli dərəcədə düzəldən "Herta" "Gesundbrunnen" stadionunu açır və Almaniya çempionatı uğrunda mübarizə aparır. Herta 22 iyun 1930-cu ildə ilk çempionluğunu qazananda, Holstein Kieli çətin bir matçda 5: 4 hesabı ilə məğlub etdi. Bu vaxt, klub Berlinerin komandaların birləşməsini ləğv etmək istəyi səbəbindən daxili splitləri yırtdı. Məsələin həlli 73,000 reyxsmarks təzminat ödənilməsi ilə nəticələnmişdir. Beləliklə "Herta" yeni stadionunu qorudu. 14 iyun 1931-ci ildə "Münhen 1860" üzərində qələbə Berlinlilərə ikinci çempionluq gətirdi. 1926-cı ildən 1931-ci ilə qədər komanda tarixində ən müvəffəqiyyətli olan "Herta" altı dəfə çempionluğun final oyununa çıxdı, ancaq onu iki dəfə qazandı. Bu müvəffəqiyyət, "Herta" nın vaxtının ən uğurlu alman klublarından birinə çevrildi.
### Üçüncü Reyxin vaxtları (1933-1945)
Nasistlərin hakimiyyətə gəlməsi ilə, iqtidar partiyasının üzvü Qans Pfeyfer, klubun prezidentliyinə gətirildi. Bu o dövrlərdə, tez-tez baş verən hadisələr idi. O klubun köhnə idarəetmə və həyat tərzini qəbul etmədi və fəal "Herta" içərisində milli sosializm tikdi.

O dövrdə Almaniya çempionatı islahatlara başlamış və bir sıra regional liqalara bölünmüşdü, onlardan Berlin-Brandenburqda Herta oynadı. Bu çempionatda Berlinlilər yaxşı futbol nümayiş etdirdilər.

### Müharibədən sonrakı dövr (1945-1963)
Müharibənin sonunda "Herta"da, digər bir çox futbol klubları kimi, müttəfiqlər tərəfindən ləğv edildi. Ancaq klub həyatını davam etdirdi və müvəqqəti olaraq arenasının adını aldı - "Gesundbrunnen". Bu, "şəhər" komandalarının dövrü idi və zaman keçdikdən sonra, şəhərin bütün stadionlarda təxminən 45 nəfər var idi. 1 avqust 1949-cu ildə "Herta" adını yenidən qazanmağı bacardı. Çox klublar oyunçularını itirdi, stadionlar xarabalıqda qaldı. "Herta", ümumiyyətlə Almaniyada 1946-cı ildən
etibarən oynaya biləcək bir neçə komandadan biri idi.

Şəhərin idman həyatı bərpa edildikdən sonra, Herta Berlin liqasının qurucusu oldu. İdman dünənki müttəfiqləri bir araya gətirən bir neçə şeydən biri idi.

Şəhərin bölüşdürülməsi ilə meydana gələn xaos, Berlinin qərb hissəsində "Herta" və digər Berlin klublarını ciddi şəkildə vurdu. Şərq Berlin klublarına "Herta" kimi komandalarla oynamaq qadağan edildi, çünki Berlin pərdəsinin çevrilməsini gözləyirdi. Şəhərin şərq hissəsindən olan "Herta" pərəstişkarları, Berlin Divarı vasitəsilə komanda oyunlarını dinləməyə məcbur idi, çünki "Gezundbrunnen" stadionu Berlinin mərkəzi hissəsində sərhəd idi. 
### Bundesliqada start və ondan ayrılmaq (1963-1969)

Bundesliqanın formalaşması zamanı, 1963-cü ildə "Herta" Qərbi Berlində ən yaxşı klub idi və buna görə də avtomatik olaraq yeni müsabiqədə iştirak etmək hüququ qazandı. Bundesliqada ilk mövsümündə "Herta" özünü güclü orta klub olmağını göstərdi, lakin növbəti mövsüm o, oyunçuların rüşvət etmək cəhdləri və bəzi siyasi səbəblərdən ötrü Bundesliqada zəiflədi. Insanlar Bundesliqada Berlindən olan komandanı görmək istəyirdilər. Bundesliqada "Tasmaniya 1900" komandası oynadı. Eyni mövsümdə o Bundesliqanın əsas antirekordunu qırdı - iki qələbə, dörd dəfə bərabərlik və iyirmi səkkiz məğlubiyyət. Qol fərqi 15:108 idi. Belə böyük bir uğursuzluqdan sonra, Berlinlilər "Herta"nın Bundesliqaya dönməsi üçün bir yol
tapmağa cəhd göstərdi və onlar 1968/1969 mövsümündə bu uğuru qazandılar.

### Uğurlar və enişlər (1969-1996)

Tezliklə, 1971-ci ildə klub maliyyə problemi ilə üzləşdi - 6 milyon marka borc var idi. Berlinlilər "Gezundbrunnen" stadionunun olduğu torpağı sataraq bu vəziyyətdən çıxış yolu tapdılar.

1970-ci illərdə Herta ilk Bundesliqada möhkəm bağlandı. 1974/75 mövsümündə Berlinlilər Mönxenqladbax "Borussiya"nın ardından ikinci, 1978-ci ildə isə üçüncü oldu. 1977 və 1979-cu ildə komandalar Alman kuboku finalına, 1979-cu ildə UEFA Kubokunun yarımfinalına çıxdı.

Ancaq böyük bir müvəffəqiyyətdən sonra, 1979/80 mövsümündə geriyə düşdü, Herta İkinci Bundesliqaya uçdu. Elita qayıtmağı, "Herta" 1990/1991 mövsümündə bacardı. Amma sonra yenidən İkinci Bundesliqaya batdı.

Berlin Divarının düşməsi ilə "Herta" Şərqi Berlində tez bir zamanda məşhurlaşmağa başladı. Divarın düşməsinin ikinci günü yalnız 11000-dən çox Şərq almanı Olimpiya stadionunda komandaya dəstək verməyə gəldi. Ölkənin birləşməsinin fonunda "Union"un pərəstişkarı ilə "Hertha" pərəstişkarlarının dostluğu artdı və şəhərin ən güclü komandaları arasında keçiriləcək yoldaşlıq oyunu 50 000-dən çox tamaşaçıya cəlb edilib.

1993-cü ildə "Herta" nın əsas komandası Bundesliqanın ən parlaq oyununu göstərməmiş zaman ikiqat sensasiya Alman Kubokunun finalına keçir, lakin "Bayer" kubokundan daha aşağıdır.

### Bundesliqaya qayıdış (1996 - h.h.)

1997-ci ildə "Herta" yenidən Bundesliqaya qayıdır və buna görə Bundesliqada uzun müddət davamlı çıxışlar başlayır. Bu təkrar Bundesliqaya çıxma, klubun rəhbərliyində ciddi dəyişikliklərə səbəb oldu və bu da gələcəkdə "Herta" nın sabitliyini təmin etdi. 1999-cu ildə klub Sebastyan Daysler və braziliyalı Marcelno ilə müqavilə imzaladı. Herta akademiyanın inkişafına fəal şəkildə investisiya edir, bu zaman Bundesliqanın bir sıra tanınmış oyunçular buradan çıxdı. 2001 və 2002-ci illərdə Hertha Liqa Kubokunu qazandı. 2006-cı ildə komanda İntertoto Kuboku qazanmağı bacardı. 2008/2009 mövsümündə "Herta" dördüncü yeri tutub Avropa müsabiqəsində oynamağa haqq qazandı, lakin bir il sonra ikinci Bundesliqaya endi.

Sezon 2011/2012-də Berlinlilər ilk Bundesliqada oynayıblar, lakin Düsseldorf "Fortune" (Berlində 1: 2,Düsseldorfda isə 2: 2) ilə iki pley-offun məğlubiyyəti ilə yenidən itirdilər və yenidən 2. Bundesliqaya keçdilər. Həmin mövsümdə komanda 16-cı yerdə qərarlaşıb, baxmayaraq ki, bir müddət masanın orta yer üçün mübarizə aparmışdı. Bundesliqanın qaydalarına əsasən, bu, 2-ci Bundesliqanın 3-cü yeri ilə 2 pley-offa imkan verir.

İkinci Bundesliqada 2012/2013 Mövsümü Berlinlilər üçün müvəffəqiyyətli olacağı təxmin edildi. Komanda 34 matç oynadı, 22 qələbə qazandı, 10 dəfə heç-heçə oynadı və yalnız iki dəfə məğlubiyyətə uğradı. Top fərqi 65-28 idi. Beləliklə 76 xal toplayaraq, "Herta" şərtsiz olaraq ikinci Bundesliqanı qazandı.

2013/2014 mövsümünün ilk yarısı Herta özləri üçün son dərəcə uğurlu çıxış etdi. Qış fasiləsindən əvvəl Avropa kubokları zonasında 6-cı yeri tutaraq, Dortmundun "Borussiya" yolunda 2: 1 hesabı ilə ağrılı bir məğlubiyyətə uğrayıblar. Həqiqəti yavaşlayan "Herta" mövsümü yalnız 11-ci yerdə tamamladı.

2014/2015 mövsümü "Hertan" üçün çox uğursuz oldu. Mövsümün çox hissəsi komanda düşmə və ya ölümcül zonası yaxınlığında idi. 5 fevral 2015-ci ildə Bayer Leverkusendən hesabla məğlubiyyətini alaraq (0: 1), komandanın baş məşqçisi postunu Yos Luxukay tərk etdi. "Herta" nın baş məşqçisi postuna Pal Dardai təyin edilib.. Согласно сообщению прессы, 21 мая 2012 года председательствующий судья Ханс Лоренц назвал доводы берлинцев необоснованными и отклонил иск

Yeni məşqçinin gəlməsi ilə komanda bir az özünə gəldi, ancaq son tura qədər "Herta"nın Bundesliqada olub olmayacağı aydın deyildi. Son turda "Herta" "Hoffenhaym" ilə görüşdü və 2: 1 məğlub oldu. Hesab ev sahibi tərəfindən açıldı: 7-ci dəqiqədə Antoni Modest qol vurdu. İkinci yarının ortasında Berlinlilər geri çəkildi. "Hoffenhaym" ın qapısına topu Roy Berens vurdu. Ancaq sevinc qısa müddətdə idi. 80-ci dəqiqədə hücumçu Roberto Firmino qapıya dəqiq zərbə vurdu. "Herta" onların birbaşa rəqiblərinin matçlarının nəticələrini gözləmək məcburiyyətində qaldı. Ştutqart, Hannover və Hamburq, Paderborn, Freyburq (hər ikisi 2: 1) və Şalke 04 (2-0) matçlarını qazandı. Nəticədə "Hamburq" və "Herta" üçün xalların sayı eyni (35) idi, lakin topların fərqi ilə "Herta" daha yüksək idi. Nəticədə - 15-ci yeri tutdular və
Bundesliqada Berlinlilərin oynamaq icazəsini saxladılar.

2015/16 mövsümünün ilk yarısında "Herta", medalları iddia edərək ciddi olaraq 3-cü sırada yer aldı. Lakin, ikinci turun nəticəsi olaraq, mövsümün yalnız 7-ci yerini bitirərək, üstünlüyünü itirmədi. Almaniya kubokunda "Herta" Berlin klubunun həmin dövrdə rəqabət
etdiyi "Borussiya Dortmund" a məğlub olan turnirin yarımfinalına çıxa bildi. "Herta" Avropa Liqasında iştirak etmək üçün yarışa çıxma haqqı
qazandı, lakin gözlənilmədən Danimarka "Bronbi"sinə iki toplantının
yekununda uduzdu.

## Nailiyyətlər

**Milli**

*  **[[Bundesliqa|Almaniya çempionu]]**
**  **Çempion (2):** 1930, 1931
**  **Vitse-çempion (5):** 1926, 1927, 1928, 1929, 1975
*  **[[Futbol üzrə Almaniya kuboku|Almaniya Kuboku]]**
**  **Finalçı (3):** 1977, 1979, 1993
*  **[[Futbol üzrə Almaniya liqa kuboku|Almaniya liqa kuboku]] **
**  **Qalib (2):** 2001, 2002
**  **Finalçı (1):** 2000
*  **[[2. Bundesliqa|2. Bundesliqa çempionu]]**
**  **Çempion (3):** 1990, 2011, 2013

**Beynəlxalq**
* **[[UEFA Avropa Liqası]]**
** **Yarımfinalçı** (**1**): 1979
***[[UEFA İntertoto Kuboku]]**
** **Qalib (1):** 2006

**Regional**

* **[[Branderburq çempionatı]]**
**  **Çempion (12):** 1906, 1915, 1917, 1918, 1925, 1926, 1927, 1928, 1929, 1930, 1931, 1933
**  **Vitse-çempion (2):** 1914, 1916
* **[[Berlin regional liqası]]**
**  **Çempion (3):** 1966, 1967, 1968

## Stadionu

Berlin Olimpiya stadionu ilk olaraq memar Verner Marx layihəsi çərçivəsində 11-ci Yay Olimpiya Oyunları üçün tikilmişdir. 1936-cı ildə Alman hökumətinin ilk dəfə təşkil etdiyi Olimpiya Oyunlarının təntənəli açılış mərasimi televiziyada canlı yayımlanmışdı və stadiondakı olimpiada müsabiqələri sənədli filmin şah əsəri - Leni Riefenstahl Olimpiya filminin yaradılmasına kömək etdi. O İkinci Dünya müharibəsi dövründə, müttəfiqlərin hava hücumları səbəbindən əhəmiyyətli dərəcədə zərər çəkmişdi. 60-cı illərin ilk yarısında tam şəkildə tikilmişdir. 1965-ci ildən Berlinin "Herta" nın ev arenası və şəhərin idman həyatının ürəyidir. Bundesliqanın ilk illərində stadion "Herta" nın hər matçında 70 000 azarkeş toplamışdı. Almaniyada ən böyük stadionlardan biridir.

"Herta" stadionu iki dəfə yenidən qurulmuşdu. Ilk dəfə 1974 FİFA Dünya Kuboku üçün yenidən qurulub. Arena qrup mərhələsinin üç matçını da Çili milli futbol komandasının iştirakı ilə keçirdi. Qeyd edək ki, Almaniya Futbol Birliyinin rəhbəri Herman Neuberqerin "Dünya kuboku" proqramına "Olimpiya stadionu"nu  daxil edilməsi şərq və qərb ölkələri arasında siyasi gərginliyə səbəb olub. "Olimpiya stadionu" ikinci dəfə 2006 FİFA Dünya Kubokundan əvvəl yenidən qurulmuşdu. Bütün işlər çempionatdan bir il əvvəl başa çatdı və 242 milyon avroya başa gəldi. "Olimpiya stadionu"na turnirin ən əhəmiyyətli matçını - finalı keçirmək əmanət edildi. Dünya Kuboku matçlarına əlavə olaraq, 6 iyun 2015-ci ildə stadion UEFA Çempionlar Liqasının final matçına ev sahibliyi etdi hansı ki, Barselona FK "Yuventus FK"-ni 3-1 hesabı ilə məğlub etdi. 26 iyun 2011-ci ildə stadionda qadın komandaları arasında Dünya Kubokunun açılış matçı keçirildi. Almaniya 2: 1 hesabı ilə Kanadanı məğlub etdi. Bu Olimpiya stadionunda oynanan tək oyun idi.

"Olimpiya stadionu" atletika müsabiqəsinə ev sahibliyi edə bilər. Beləliklə, 15 avqust - 23 avqust 2009-cu il tarixləri arasında stadionda XII Atletik dünya çempionatı keçirilmişdir.

### Yeni stadion

23 may 2016-cı ildə elan olundu ki, "Herta" ev oyunlarını 2025-ci ilə qədər "Olimpiya stadionu"nda davam etdirəcəkdir. 30 mart 2017-ci ildə klub 2025-ci ilə qədər hazır olacaq 55.000 yerlik yeni bir stadion qurma niyyətini açıqladı. Klub öz qərarını "Olimpiya stadionu"nun "Herta" üçün böyük olması ilə izah etdi və bu stadionun beynəlxalq turnirlərdə və ya milli komanda üçün daha uyğun olduğunu əsaslandırdı. Klub rəhbərliyinin əsas arqumenti də "Herta" nın öz arenasına ehtiyac olması idi. Bu fikir klubun tərəfdarları tərəfindən birmənalı şəkildə qəbul olundu və "Olimpiya stadionu"nun yaxınlığında bir stadion tikilməsinin planları uğursuz oldu.

## Loqonun inkişafı

## Azarkeşlər

"Herta" azarkeşləri "Karlsrue" pərəstişkarları ilə uzunmüddətlik dostluğa sahibdirlər. Bütün bunlar 14 avqust 1976-da, berlinlilərin Karlsrueyə getməsi əsnasında başladı. "Herta" tərəfdarlarına isti bir qarşılama verildi və Vildparka matçı izləmək üçün dəvət edildi. "Karlsrue" in məğlubiyyətinə baxmayaraq, qonaqlarla gələn yerli azarkeşlər klubu dəstəklədilər. Həmçinin, Karlsrue ilə dostluq sayəsində, Herta tərəfdarları Strasburq tərəfdarları ilə yaxşı əlaqələr qurmağa başladılar. 70-ci və 80-ci illərdə, şəhərin ayrılmasına baxmayaraq, "Herta"nın pərəstişkarları başqa bir Berlin komandasının -"Union"un pərəstişkarı ilə yaxşı münasibətlər yaratdılar. Almaniyanın birləşməsi ilə bu dostluq tezliklə iki Berlin klubu arasında rəqabət səbəbindən itdi. 80-ci illərdə "Herta" pərəstişkarları Münhenin "Bavariya" tərəfdarları ilə dostlaşdılar, amma bu dostluqda sona çatdı.

Uzun və qapalı statusu səbəbiylə, çıxışa gələn "Herta" nın tərəfdarları tez-tez hörmət qazanmışdı və bu Almaniyanın digər komandalarının pərəstişkarları tərəfindən yaxşı qəbul edildi. Hazırda ciddi qarşıdurmalar yoxdur. "Herta" nın əsas prinsipli rəqibi Berlin klubu "Union" dur. 
## Iştirak statistikası

## Avrokuboklar

## İstinadlar