Artur Uesli Dou

**Artur Uesli Dou** (; ) — Amerikalı rəssam, naşir, fotoqraf və müəllimi.
## Həyatı
Artur Uesli Dou1857-ci ildə Massaçusets ştatının İpsviç şəhərində anadan olmuşdur. O, gənc yaşlarında rəsm çəkməyə maraq göstərmiş və Boston muzeyi incəsənət məktəbində (Museum of Fine Arts School) təhsil almışdır. Daha sonra 1880-ci illərdə Parisə gedərək "Académie Julian"da təhsil almış və burada Avropa akademik sənət ənənələri ilə tanış olmuşdur.

Lakin Avropa akademizminin sərt qaydalarından məmnun qalmayan Artur Uesli Dou sənətə fərqli yanaşma yolları axtarmağa başladı və nəticədə dizayn və kompozisiyanın yeni prinsiplərini inkişaf etdirdi.

Birləşmiş Ştatlara qayıtdıqdan sonra Dou 1896-1903-cü illərdə Pratt İnstitutundan başlayaraq karyerası ərzində üç böyük Amerika incəsənət məktəbində dərs demişdir. O, həmçinin 1898-1903-cü illərdə Nyu-York İncəsənət Tələbələri Liqasında dərs demişdir. 1900-cü ildə Dou İpsviç Yay İncəsənət Məktəbini qurmuşdur. 1904-1922-ci illərdə Kolumbiya Universitetinin Müəllimlər Kollecində təsviri sənət professoru olub.

Dou 13 dekabr 1922-ci ildə Nyu-Yorkda vəfat edib.

## Yaradıcılığı

Artur Uesli Dounun sənət anlayışına ən böyük təsir Yapon sənəti və xüsusilə Ukiyo-e (Yapon taxta çap sənəti) olmuşdur. O, Yapon rəssamı Katsuşika Hokusainin əsərlərini araşdıraraq, Qərb sənətində perspektiv və reallıq təsvirinə əsaslanan metodların əvəzinə, kompozisiya, ritm və harmoniya üzərində qurulan bir yanaşma inkişaf etdirdi. Artur Uesli Dounun əsas sənət prinsiplərini aşağıdakılar kimi ifadə etmək olar:
* Xətt (Line): sənətdə hərəkət və axıcılığı ifadə edən əsas elementdir.
* Kütlə (Mass): böyük və kiçik formaların balanslı istifadəsi.
* Rəng (Color): kompozisiyada duyğuların ifadə vasitəsi.
Bu prinsipləri o, "Composition: A Series of Exercises in Art Structure for the Use of Students and Teachers" (1899) adlı kitabında sistemləşdirdi. Bu kitab XX əsrin ən mühüm sənət tədris vəsaitlərindən biri oldu və Bauhaus və modernist sənət məktəbləri üçün ilham mənbəyinə çevrildi.

Artur Uesli Dou Kolumbiya Universiteti, Pratt İnstitutu və "Art Students League" kimi nüfuzlu qurumlarda dərs demişdir. Onun pedaqoji yanaşması sənətkarların sərbəst yaradıcılığını təşviq edir, onların təkcə təqlid etməsini deyil, öz daxili hisslərinə və kompozisiya duyğusuna güvənərək işləməsini tövsiyə edirdi.
Artur Uesli Dounun tələbələri arasında Corciya O’Keeffe, Maks Veber və Alfred Stieglitz kimi sonradan modernist sənət hərəkatında mühüm rol oynayan şəxslər var idi.

Artur Uesli Dou öz karyerası boyunca rəngli çaplar, qravürlər, mənzərələr və dizayn əsərləri yaratmışdır. Onun yaradıcılığı Avropa akademik ənənələri ilə Yapon minimalizminin sintezini əks etdirirdi.

Əsas töhfələri:
* "Composition" (1899) – müasir sənət təhsilinə yön verən dərslik.
* "Ipswich Prints" (1890-cı illər) – Yapon üslubunda Amerika mənzərələrini təsvir edən rəngli çap kolleksiyası.
* Pedoqoji yeniliklər – o sənət təhsilində forma və harmoniyaya əsaslanan metodologiyanın tətbiqini təşviq etdi.

Onun prinsipləri bu gün də dizayn, qrafika və incəsənət təhsilində istifadə olunur və sənət tarixində kompozisiya nəzəriyyəsinin ən mühüm inkişaf etdiricilərindən biri kimi tanınır.
## Qalereya

Crater_Lake_Arthur_Wesley_Dow_1919.jpeg|мини|Göl, yağlı boya, 1919-cu il
Arthur_Wesley_Dow-_View_of_Lake_Louise,_Alberta,_Canada,_1919.jpg|мини|Luiz gölü mənzərəsi Kanada, yağlı boya, 1919-cu il
Arthur_Wesley_Dow_-_The_clam_house.jpg|мини|Ev, 1892-ci il
Brooklyn_Museum_-_The_Long_Road--Argilla_Road,_Ipswich_-_Arthur_Wesley_Dow_-_overall.jpg|справа|мини|Uzun yol, 1898-ci il
Maîtres de l'affiche V 1 - Pl 36 - Arthur W. Dow.jpg|"Les Maîtres de l'Affiche"də dərc olunmuş plakat


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Georgia O'Keeffe Museum.
* Arthur Wesley Dow and American Arts & Crafts, March 10 through June 18, 2000. Dow Papers Online at the Smithsonian Archives of American Art  Arthur Wesley
* Marsh Creek an example of Dow's art
* Online exhibition of Arthur Dow's art
* Two Red Roses Foundation