Piksel sənəti

**Piksel Sənət** (ing. *Pixel Art*) — şəkillərin piksel səviyyəsində düzəldildiyi proqram təminatı ilə yaradılan rəqəmsal sənət formasıdır. Bu cür qrafiklər, qrafik kalkulyatorlar kimi digər məhdud sistemlər ilə yanaşı, 8-bit və 16-bit kompüter və oyun konsollarından gəlir. Piksel şəkillərində istifadə olunan rənglər əsasən məhduddur. Piksel art işlərinin əksəriyyəti proqram təminatı məhdudiyyətləri, xüsusi estetik görünüş əldə etmək və ya təsvirdəki rəng nizamsızlığını azaltmaq məqsədilə həm fayl ölçüsü, həm də rəng palitrası baxımından məhduddur. Məsələn, bəzi klassik video oyunlar cəmi iki rənglə (1-bit rəng dərinliyi) hazırlanmışdır. Bu tip texniki məhdudiyyətlərinə görə piksel art mozaika, çarpaz tikiş (muncuqlu tikmə) və xalçaçılıq kimi ənənəvi sənət növləri ilə struktur oxşarlığına malikdir.

Bunu bir hobbi olaraq edən icmalar **spriting** adlanır. Bu müddət kompüter qrafikində istifadə olunan **[[Sprite (kompüter qrafikası)|sprite]]** terminindən gəlir.

## Tarixi
Müasir piksel sənəti, 20. Əsrin əvvəllərində Nyu-Yorkun elektron reklam lövhələrində 1937-ci ildə mövcud olan lampalı sadə monoxromatik displeylərində peyda oldu. Hal-hazırda piksel art klassik videooyunlarda, xüsusilə klassik Space Invaders (1978), Pac-Man (1980) və Nintendo Entertainment System (1983) tipli 8-bit konsollarında iştirak edir. Piksel sənət ilk dəfə Xerox Palo Alto Tədqiqat Mərkəzinin Adele Goldberg və Robert Flegal tərəfindən 1982-ci ildə nəşr edilmişdir. Ancaq əslində bu konsepsiya 1972-ci ildə Richard Shoupa superpaint sistemində istifadə edilmişdir. Eyni konsepsiyanı Şimali Koreya "Arirang" festivalında görmək olar.

## Metodlar
Piksel artda perspektivdən asılı olaraq iki əsas qrafik metod tətbiq edilir:

* **İzometrik olmayan** (*Non-Isometric*): Bu metodda təsvirlər adətən ikiölçülü (2D) müstəvidə təqdim olunur. Görünüş öndən, yandan (*side-scroller*) və ya yuxarıdan (*top-down*) ola bilər. Klassik platforma oyunlarında (məsələn, Super Mario Bros., Sonic the Hedgehog) geniş istifadə olunur.

* **İzometrik** (*Isometric*): Təsvirə üçölçülü (3D) effekt vermək üçün istifadə olunan texnikadır. Təsvirlər adətən 30 dərəcəlik bucaq altında çəkilir ki, bu da obyektlərin dərinliyini və həcmini göstərməyə imkan verir. Strategiya oyunları və simulyasiyalarda (məsələn, SimCity 2000, Habbo) tətbiq edilir.

## Proqram təminatı
Piksel art yaratmaq üçün həm ümumi qrafik redaktorlardan, həm də bu sənət növü üçün xüsusi olaraq hazırlanmış proqramlardan istifadə olunur. Müasir rəssamlar adətən animasiya dəstəyi və qatlarla (layers) işləmə imkanları geniş olan aşağıdakı alətlərə üstünlük verirlər:

* **[[Aseprite]]:** Hazırda piksel rəssamları arasında ən populyar proqramdır. Peşəkar animasiya alətləri və istifadəçi dostu interfeysi ilə seçilir.
* **Piskel:** Pulsuz və açıq mənbəli onlayn redaktordur. Brauzer üzərindən işlədiyi üçün quraşdırma tələb etmir.
* **GraphicsGale:** Klassik oyun studiyaları tərəfindən uzun illər istifadə olunmuş redaktordur. Köhnə üslublu (retro) interfeysə malikdir.
* **Pyxel Edit:** Xüsusilə oyun xəritələri (tilesets) və təkrarlanan naxışlar yaratmaq üçün optimallaşdırılmış alətdir.

## Həmçinin bax
* Kompüter qrafikası
* Rastr qrafikası
* Video oyun
* Mozaika

## İstinadlar