open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tarazlar

Tarazlar quruluşuna görə iki cür olur:
# **Silindrik taraz** - içərisi yaxşı cilalanmış şüşə silndrdən ibarətdir. 
# **Dairəvi taraz** - aləti təxminən, silindrik taraz isə dəqiq üfüqi vəziyyətə gətirmək üçündür.

## Taraz
Spirt və ya efir qızdırılıb şüşəyə töküldükdən sonra silindrin ağzı möhkəm bağlanır. Maye soyuduqdan, onun həcmi kiçilir və şüşədə boşluq (qabarcıq) əmələ gəlir. Silindrin səthində 2&nbsp;mm-lik bölgülər vardır. Orta bölgü sıfır bölgüsü adlanır. Qabarcığın bir bölgü qaçması nəticəsində tarazın şaquli oxunun meyil etməsinə tarazın bir bölgüsünün qiyməti deyilir. Tarazın dəqiqliyi onun bir bölgüsünün qiymətindən, axırıncı isə silindr qövsünün radiusundan asılıdır. Silindrin radiusu böyüdükcə, tarazın bir bölgüsünün qiyməti kiçilir, dəqiqliyi isə artır.

Üfuqi vəziyyət silndrik tarazın düzəldici vinti ilə təzim olunur. Tarazın 0 bölgüsünə toxunan üfüqi xəttə tarazın üfuzi oxu, şaquli xəttə isə şaquli ox deyilir.

Dairəvi taraz səthi kürə səthindən ibarət olan silindrik qutudan ibarətdir. Səthin ən yüksək nöqtəsində dairə cızılmışdır. Tarazın qabarcığı bu dairəciyin mərkəzində olduqda, alət üfüqi hesab olunur.

## Xarici keçid
* Geodeziya

## Həmçinin bax
* Geodeziya

## İstinad
Teodolit

**Teodolit** — ölçmə aparatı.

## Növləri
T10 teodolit şkalalı T10 optik teodoliti, analitik şəbəkələrdə və 1,2 dərəcəli poliqonometriyada üfüqi və şaquli bucaqları 10 orta kvadrat səhvlə ölçmək üçün hazırlanmışdır. Məsafəli saplar şəbəkəsi və obyektivə taxılan DU-04, DH-06 məsafəölçənləri ilə ölçmək mümkündür. Durbinə taxılmış silindrik taraz vasitəsilə texniki nivelirləmə aparmaq olar.

Şaquli oxlar sistemi silindrik və təkraridir. Limb və alidada birlikdə fırlanır. Üfuqi dairə alidadadı və durbin bağlayıcı və mikrometrik vintlərlə təchiz olunmuşdur.

**T5 şkalalı optik teodoliti** analitik şəbəkələrdə və 1,2 dərəcəli poliqonometriya üfüqivə şaquli bucaqları ±5 orta kvadrat səhvlə ölçmək üçün hazırlanmışdrır. məsəfaləri saplar şəbəkəsi və DH-4, DH-06 taxma məsafəölçəni ilə ölçmək olar. T5 teodolitində şaquli oxlar sistemi qeyri-təkrarıdır. Şkalalı mikroskopu durbinin okulyari ilə yanaşı yerləşir. T5 teodoliti optik kompensator ilə təchiz olunmuşdur ona görə də bu teodolitdən nivelir kimi istifadə etmək olar.

## Xarici keçid
* 

## Həmçinin bax
* Geodeziya

## İstinadlar
İslandiyadakı vulkanların siyahısı

[thumb|  [Eyyafyadlayekyudl vulkanının püskürməsi 17 aprel 2010-cu il  ]]
İslandiya ərazısındəki vulkanlar qalxanvari vulkanlat tipinə aiddir. Aşağıda onların siyahısı verilmişdir.

## İstinadlar
Aknazar (Xaybulla)

**Aknazar kəndi** () - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu Akyulov kənd sovetliyinə daxil olan kənd. 
## Adı
10 sentyabr 2007-ci ilə qədər Qadel ferması adlanırdı.
## Əhali

2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Aknazar kəndinin milli tərkibi: başqırdlar 100 %.

## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Akyar): 48&nbsp;km.,
* kənd sovetliyindən (Qəliəhməd): 13&nbsp;km.
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sara stansiyası): 104&nbsp;km.

Samara çayının sağ sahilində yerləşir. 
## İstinadlar

## Mənbə
* Başqırdıstan Respublikası Bələdiyyələr Şurası.
Sergey Karpov

**Sergey Pavloviç Karpov** (d.1 yanvar 1948, Stavropol) — Rusiya Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, Tarix fakültəsinin "Orta Əsrlər Tarixi" kafedrasının müdiri və professoru, AMEA-nın fəxri professoru və AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun fəxri doktoru.

## Fəaliyyəti
* 1948-ci il yanvar ayının 1-də Rusiya Federasiyasının Stavropol diyarında anadan olub.
* 1986-cı ildən Moskva Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinin "Orta Əsrlər Tarixi" kafedrasının müdiri və 1989-cu ildən isə həmin kafedranın professorudur.
* 1990-cı ildən Moskva Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin "Orta Əsrlərdə Bizans və Qaradənizin tarixi" laboratoriyasının elmi rəhbəridir.
* 1992-ci ildən Rusiya Təbiət elmləri Akademiyasının həqiqi üzvüdür (Rusiya Ensiklopediyası bölməsi üzrə).
* 1996-cı ildən Almaniya Federativ Respublikasının Leybnits Cəmiyyətinin həqiqi üzvüdür.
* 1998-ci ildə Rusiya Fedrasiyasının Ali peşəkar təhsilinin fəxri işçisidir.
* 1998-ci ildən İtaliyanın Liquriy Elmlər Akademiyasının ədəbiyyat, mənəvi və tarix elmləri üzrə müxbir üzvüdür.
* 1998-ci ildən İtaliyanın Alessandriya və Asti əyalətlərinin Akademiya və Tarix Cəmiyyətinin müxbir üzvüdür.
* 1995–2015-ci illərdə Moskva Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinin dekanı olub.
* 2003-cü ildə Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 2011-ci ildən isə həqiqi üzvüdür.
* 2005-ci ildən Moskva Dövlət Universitetinin əməkdar professorudur.
* 2006-cı ildən KXDR-in Tszilin Universitetinin fəxri professorudur.
* 2008-ci ildən İtaliyanın vətən tarixi Venesiya nümayəndə heyətinin müxbir üzvüdür.
* Rusiya Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü Sergey Pavloviç Karpov MDU-nun Tarix Fakültəsinin prezidenti, Elmi Şurasının üzvü, Rusiya EA-nın tarixi-filoloji elmlər bölməsinin büro üzvü, RF-nın Bizansşünasların Milli Komitəsinin sədri, Erkən yeni dövr tarixçiləri və mediyevistləri cəmiyyətinin prezidenti, tarix və klassik universitet təhsili üzrə təhsil təşkilatlarının tədris-metodiki birliyinin Tədris-Metodiki Şurasının, Rus Pravoslav Kilsəsinin Makaryev fondunun, REA-nın və Moskva hökumətinin ekspert şurasının sədridir.
* 2011-ci il aprel ayının 15-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Rəyasət Heyətində rusiyalı tarixçi alim Sergey Karpova Azərbaycan-Rusiya elmi əlaqələrinin inkişafı və Azərbaycan üçün yüksək səviyyəli tarixçi alimlərin yetişdirilməsindəki fəaliyyətinə görə AMEA-nın fəxri professoru və Akademiyanın Tarix İnstitutunun fəxri doktoru adları verilmişdir.

## Həmçinin bax
* Yusuf Halaçoğlu
* İlbər Ortaylı
* İqor Viktoroviç
* İsmayıl Seragəldin
* Şuxrat Salamov

## Xarici keçidlər
* Sergey Pavloviç Karpov rəsmi sayt (REA)
* Moskva Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin səhfəsi
* Sergey Karpov

## İstinadlar
Silda adası

**Silda** () — Soqn-oq-Fyurane regionunda kiçik bir ada.

Adanınm sahəsi 1,1&nbsp;km² təşkil edir. Voqstoy adasında 2&nbsp;km şimal-şərqdə, Barmen adasından isə 2,5&nbsp;km qərbdə yerləşir. Sahilləri Sildeqapnet körfəzinin suları ilə yuyulur. Adadan 2&nbsp;km şərqdə Lanqenes, 3&nbsp;km şimal-şərqdə isə Reyoudeberq kəndi yerləşir.

Bu adada 1810-cu ildə Silde döyüşü olmuşdur. 2001-ci ildə adada 38 nəfər yaşayırdı. Onlkarın yeganə nəqliyyat vastəsi qayıqlar idi.

## Adı
Norveç dilində sild sözü "seld" balığının adından götürülmüşdür. Bu isə uzun əsrlər boyu burada bu balığın ovu ilə əlaqədardır.

## İstinadlar
Toska adası

*Toska*' () — Norveçin Radyoy kommunasına daxil olan ada. 

Adanın sahəsi 5&nbsp;km² təşkil edir. Radyoy adasından qərbdə yerləşir.

Adada 40 nəfər yaşayır ki, onların da hamısı kənd əhalisidir. Adada yaşayan əhali əsasən qonşu kəndlərdə, hətta Berqendə işləyir.

Radyoyda yerləşən Manqer kəndini Toska adası ilə birləşdirən yol 1989-cu ildə inşa edoilmişdir. 
## İstinadlar
Cənubi Afrika Respublikasındakı vulkanların siyahısı

Cənubi Afrika ərazisindəki vulkanların siyahısı

## Qeydlər
* Siebert L, Simkin T (2002-). Volcanoes of the World: an Illustrated Catalog of Holocene Volcanoes and their Eruptions. Smithsonian Institution, Global Volcanism Program Digital Information Series, GVP-3, (http://www.volcano.si.edu/world/).
Lankaster (Kaliforniya)

**Lankaster** () —** ** Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatının Los-Anceles dairəsində yerləşən şəhər. Şəhər 2013-cü ildə Kaliforniyanın ən böyük 31-ci şəhəri seçilmişdir. Lankaster, Los-Ancelesin 112.5 km (70 mil) şimalında yerləşir. 2015-ci ildə Lankaster şəhərinin əhalisi 168,049 nəfər idi.

## Coğrafiyası
Şəhərin ümumi sahəsi 245&nbsp;km²-dir. Bunun 244&nbsp;km²-i (94.5&nbsp;mi²) qurudan və 0,78&nbsp;km²-i (94.3&nbsp;mi²) (0,29%) isə sudan ibarətdir. Lankaster dəniz səviyyəsindən 720 metr (2,350 fit) yüksəklikdə yerləşir. Şəhər toxunulmamış dağ silsilələri ilə əhatə olunmuş bir düzənlikdə yerləşir.

## Əhalisi
2010-cu ildə keçirilmiş ABŞ əhali siyahıyaalmasına əsasən,  Lankaster şəhərinin əhalisi 156,633 nəfərdir. Əhalinin sıxlığı 639.6/km² (1,656.7&nbsp;mi²) idi. Şəhərin irqi tərkibi 49.6%-i (77,734) ağlardan (34.2% qeyri-ispandilli ağ), 20.5% (32,083) afroamerikalılardan, 1.0%-i (1,519) hindilərdən, 4.3%-i (6,810) asiyalılardan (2.2% filippin, 0.4% çinli, 0.4% hind, 0.3% vyetnamlı, 0.3% koreyalı, 0.2% yapon), 0.2%-i (362) pasifik-adalılardan, 19.0%-i (29,728) digər irqlərdən, 5.4%-i  (8,397) isə, qarışıq insanlardan ibarətdir. Şəhərdə 59,596 (38.0%) ispandilli və ya latino yaşayır.

2010-cu ildə keçirilmiş ABŞ əhali siyahıyaalmasına əsasən, 148,374 nəfər (Əhalinin 94.7%-i) ev təsərrüfatında, 1,484 nəfər (0.9%) qeyri-təşkilatı mənzillərdə, 6,775 nəfər (4.3%) isə, təşkilati mənzillərdə yaşayırdı.

## İdman

### Beysbol
İkinci dərəcəli beysbol klubu olan Lankaster Cet-Hauksun mərkəzi Lankaster şəhərindədir. 2012-ci ildə Cet-Hauks ilk dəfə Kaliforniya Liqa Çempionatının qalibi olmuşdur.

### Basketbol
Los-Anceles Slem () 2008-ci ildə qurulan və Amerika Basketbol Assosiasiyasının üzvü olan basketbol klubudur. Klub 2011-ci ildə Lankasterə köçürülmüşdür.

## Həmçinin bax
* Los-Anceles
* Los-Anceles (dairə)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* rəsmi ven-saytı
* Lankaster Ticarət Palatası
* Antilop Vadisinin Söz və Şəkillərdə İctimai Tarixi: Los-Anceles Dairəsi İctimai Kitabxanası
Eyvazxanbəyli

**Eyvazxanbəyli** — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Maqsudlu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
20 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.

Ağdam Atçılıq Zavodu bu kənddə yerləşir.

2024-cü il sentyabrın 19-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Eyvazxanbəyli kəndinin təməlini qoyub. Təməlqoyma mərasimində oğlu Heydər Əliyev də iştirak edib.

## Etimologiyası
Eyvazxanbəyli kəndin əsasını qoymuş nəslin adıdır. Qarabağ xanlığı dövründə Kəlbəcərin Çal-bayır, mənşəcə Hacılı tayfasına mənsub olmuş bir el Eyvazxanbəyli adlanırdı. Bu elin digər hissələri Qəhrəmanbəyli, Süleymanbəyli, Məmmədxanbəyli. Muradxanbəyli və Tağıbəyli adlanmışdır. Kənddə müasir dövrdə həmin adda olan nəsillər yaşayır. Kəndin tam adı Ərəb-Eyvazxan idi. 1826-cı ildə Eyvazxan öz rəiyyəti ilə İrana qaçmış, sonra çar hökumətinin icazəsi ilə geri qayıdaraq 1830-cu ildə Şəlva (Şalva), Tərnəgüt, Əliməmmədköçü, İsaq Pənah Sərkar köçü adlı yaşayış məntəqələri onlara verilmişdir. Kənd Eyvazxan bəyə məxsus rəiyyətin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Eyvazxanbəylilər yayı Kəlbəcərin Çalbayır adlı yaylağında, qışı isə indiki kəndin ərazisində keçirilmişlər. Kənddə Qəhrəmanbəyli, Süleymanbəyli, Məmmədxanbəyli nəsilləri yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçid
* https://aghdamnewsnet.wordpress.com
Elləroyuğu

**Elləroyuğu** — Tovuz rayonu ərazisində dağ.

Ceyrançöldə, Kür və Qabırrıçay (İori) çayları arasındadır. Hündürlüyü 610 m-dir.

Tədqiqatçılara görə, oronim Eldaroyuğu adının təhrif olunmuş formasıdır. Dağ oradakı nadir eldar şamı ağacının bitməsi ilə məşhurdur. Oyuq komponentini tədqiqatçılar "sərhəddə qoyulmuş nişangah" mənasında izah edirlər. Dağ həqiqətən də Azərbaycanla Gürcüstanın sərhədində təbiətin yaratdığı dik qoyulmuş nişangahdır.

## Çobandağ-Eldaroyuğu tirələri
Çobandağ-Eldaroyuğu tirələri Ceyrançölün şimalında yerləşmiş dağlıq sahəni tutur. Onun şimaldan İori çayının dərəsi, cənubdan və cənub-şərqdən Qazangöl və Ceyrançöl rayonları əhatə edir. O, qərbdə Alacıq dağından, şərqdə Plovçu aşırımına qədər 52–56 km məsafədə uzanır. Çobandağ-Eldaroyuğu tirələrinin tutduğu sahə 590 km2
-dir.

Çobandağ-Eldaroyuğu tirələrinin relyefinin əsas elementləri Çobandağ, Ağtaxtatəpə, Eldaroyuğu. Tülkütəpə, Dəlidağ, Polpoytəpə, Qacirisi tirələri və geniş Çatma dərəsidir.

Dağların suayrıcı hissəsindən keçən tektonik sınma xətti və şimal qanadın cənub qanad üzərinə gəlməsi relyefdə kəskin asimetrik quruluşun əmələ gəlməsinə səbəb olmuşdur. Onların şimal yamacları meylli (15–400) və nisbətən zəif parçalanmışdır. Cənub yamaclar isə dik (60–900) və kəskin parçalanaraq bedlend formaları əmələ gəlmişdir (Çobandağdan başqa).

Dağların suayrıcı hissəsində qədim düzəlmə səthləri də müşahidə olunur. Yağıntıların nisbətən çoxluğuna baxmayaraq, çay şəbəkəsi zəif inkişaf etmişdir, lakin burada böyük yarğan və qobular çoxdur. Tək-tək hallarda yaz və payız aylarında düşən leysan yağışları tirənin qüvvətli su axınlarının əmələ gəlməsinə və onların dağıdıcı fəaliyyətinin artmasına səbəb olur. Yeraltı sular yox dərəcəsindədir. Bəzi yerlərdə qumdaşı çöküntülərinin dabanında duzlu bulaqlar vardır.

Çobandağ-Eldaroyuğu tirələrinin torpaq-bitki örtüyünün xarakterinə görə şabalıdı və qəhvəyi dağ-meşə torpaqları üzərində yayılmış quru çöl (ağot-şiyav, ağ ot-yovşan) və seyrək arid meşə bitkiləri üstünlük təşkil edir. Maili şimal yamaclarda və dağların suayrıcı hissəslərində bu torpaqların qalınlığı 0,8–1 m-ə çatır. Dik cənub yamaclarda zəif inkişaf etmiş, nazik, bəzən skeletli qəhvəyi dağ-meşə və şabalıdı torpaqlar yayılmışdır.

Çobandağ-eldaroyuğu tirələrinin təbii komponentləri bir-birindən fərqlənən aşağıdakı yarımrayonlara ayrılır: Çobandağ, Çatma, Polpoytəpə və Eldaroyuğu yarımrayonları.

## İstinadlar
0,(9)

**0,999…** (həmçinin **0,**, **0,(9)** kimi yazılır) — Riyaziyyatda onluq nöqtədən sonra yazılan sonsuz sayda 9 rəqəmindən ibarət olan rasional ədəd. 0.999… ədədi 0.9, 0.99, 0.999 və s. kimi ədədlərin hamısından böyükdür. Bu ədəd 1-ə bərabər olaraq göstərilə bilər. Başqa sözlə "0.999 …" və "1" eyni ədədi təmsil edir. Bu bərabərliyin riyazi olaraq sübuta yetirilməsinin bir çox yolu var.

## Cəbri isbatlar

### Dövri kəsrlərdən
Hər rasional ifadə sonlu sayda rəqəm ehtiva edən onluq ədədlərlə ifadə edilə bilməz. Məsələn;

: \frac{5}{9} = 0,(5)
: \frac{1}{3} = 0,(3) kimi.

Əgər ikinci bərabərliyin hər iki tərəfini 3-ə vursaq:

: \frac{3}{3} = 3 \times 0,\bar{3}
: 1 = 0,(9) bərabərliyini alarıq.

### Dörd əməliyyatdan
0.(9) ədədini riyaziyyat dilində məchul ifadələrə verilən x ilə əvəzləyək.

: x = 0,(9)

Hər iki tərəfi 10-a vuraq.

: 10x = 9,(9)

Hər iki tərəfdən ədədin özünü, yəni x-i çıxaq.
: 9x = 10x - x =  9,(9) - 0,(9) = 9

Sadələşdirək.

: x = 1

### Limitdən
Ədədimizi limit dilində ifadə ədək:

: 0.999\ldots = \lim_{n\to\infty}0.\underbrace{ 99\ldots9 }_{n} = \lim_{n\to\infty}\sum_{k = 1}^n\frac{9}{10^k}  = \lim_{n\to\infty}\left(1-\frac{1}{10^n}\right)

n sonsuza yaxınlaşarkən \frac{1}{10^n}  ifadəsi 0-a bərabərdir. Buradan alınır ki;

:  = 1-\lim_{n\to\infty}\frac{1}{10^n} = 1\, dir.

### Sonsuz ardıcıllıqlardan
Teorem:|r|  və a sabit ədəddir və ar+ar^2+ar^3+\cdots = \frac{ar}{1-r}-dir.

Ümumi termini r=\textstyle\frac{1}{10} və sabit ədədi 9 olan ardıcıllıq 0.(9)-dur. Teoremimizi ədədimizə tətbiq etsək
: 0.999\ldots = 9(\tfrac{1}{10}) + 9({\tfrac{1}{10}})^2 + 9({\tfrac{1}{10}})^3 + \cdots = \frac{9({\tfrac{1}{10}})}{1-{\tfrac{1}{10}}} = 1 olduğunu görə bilərik.

## İstinadlar
Bakalı (Xaybulla)

**Bakalı kəndi** () - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu Tanalık kənd sovetliyinə daxil olan kənd. 
## Adı
10 sentyabr 2007-ci ildək Bakalı ferması adlanırdı.
## Əhali

2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Bakalı kəndinin milli tərkibi: başqırdlar 82 %.

## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Akyar): 32&nbsp;km.,
* kənd sovetliyindən (Podolsk): 8&nbsp;km.
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sara stansiyası): 90&nbsp;km.

## İstinadlar

## Mənbə
* Başqırdıstan Respublikası Bələdiyyələr Şurası.
Berenberq vulkanı

**Berenberq** () — Yan Mayen adasında yerləşən, dünyanın şimal qütbünə ən yaxın fəaliyyətdə olan vulkanı.

Vulkan adamnın şimal-şərq qurtaracağında yerləşir. Strato vulkan buzlaqla örtülüdür. Hündürlüyü 2277 metrsir. Vulkan kraterinin eni 1 kilomterə yaxındır.

Vulkan uzun illər yatmış olaraq bilinsə də XX əsrin 70-ci illərində aktivləşmişdir. Son püskürmə 1985-ci ilə təsadüf etmişdir.

Berenberq norveç dilindən tərcümədə "Ayı adası" mənasını verir.

## Mənbə
* Volcano Live — John Search
* [Volcano World — [:en:Oregon State University|Oregon State University]]
* Peakbagger.com
Bəzmin (Miyanə)

**Bəzmin** (və ya **Bəzməhin**) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd.. 

## Coğrafi yerləşməsi
Miyanə şəhristanının Türkman bölgəsinin Üçtəpə kəndistanında, Türkman qəsəbəsindən 22 km cənub-şərqdə, Miyanə-Təbriz avtomobil yolunun üstündədir.

## İstinadlar
Pavsani (coğrafiyaçı)

**Pavsanias** (yun.: Παυσανίας; ) — Eramızın II minilliyində yaşamış yunan səyyah və coğrafiyaçısı.

Yunanıstandan Misirə qədər olan ərazini gəzən səyyah "Yunanıstanın təsviri" ("Periegesis tes Hellados") adlı 10 cildlik kitab nəşr etmişdir. O, Roma imperatorları Antonın Piy və Makrus Aliyerisin dövründə yaşamışdır. Onun həyatı haqqında məlumatlar azdır. Manisa şəhərindən olduğu söylənilir. "Yunanıstanın təsviri" əsərini 150-ci ildə yazdığı deyilir. Kitab Yunanıstanın tarixi, mədəniyyəti və topoqrafiyası baxımından çox zəngindir. O dövrdə hökm sürən dinləri də təsvir etmişdir.

## İstinadlar
Alber Baye

**Alber Baye**  (d. Lion 1880 - ö. Paris 1961) — fransız sosioloq, jurnalist, tədqiqatçı mütəfəkkir və yazar. 

Sorbonne-da sosiologiya dərsləri verdi. Mənəvi hadisələri məntiqli surətdə elmləşdirmək məqsədi ilə yazdı; Azad düşüncədən yana mövqe aldı. Elm əxlaqının insan inkişafına təsirini sorğuladı. Əsərlərində bunu vurğuladı.  İlk dövrlərdən günümüzə qədər düşüncənin inkişafının analizini etdi. Demokratiya tərəfdarı olduğu üçün, radikal, sosialist meyilli qəzetlərdə işlədi. İkinci dünya müharibəsində fransızları faşizmə və alman hücmlarına  qarşı müqavimətə yönəltdi. 1945-ci ildən ölümünə qədər Milli mətbuat birliyi, 1945-1959-cu ildə Təhsil birliyi rəhbərliyini etdi.

## Kitabları
* I'Idee du Bien (Yaxşılıq qavramı) 1908. 
* la Suicide et la Morale (İntihar və əxlaq) 1922. 
* la Science des Faits Moraux (Əxlaq Fenomenlərinin Elmi) 1925.
* I'Historié de la Morale en France (Fransa əxlaq tarixi) 1930-1931. 

## İstinadlar
Bəznibidağ (Marağa)

**Bəznibidağ** — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd.. 

## Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Qaraağac bölgəsinin Çaharoymaq kəndistanında, Qaraağac qəsəbəsindən  42 km. şimal-şərqdə, Marağa-Miyanə avtomobil yolundan 9 kilometr cənubdadır.

## İstinadlar
Duz balansı

Duz balansı — müəyyən vaxt ərzində duz ehtiyatının torpaq-qruntda daxili və çıxarı nəticəsində qalınlığının dəyişmə kəmiyyətidir. Duz balansı aşağıdakı elementlerdən ibarətdir:

1. Duzun teyin olunmuş vaxtın əvvəlində və sonunda olan ehtiyatı

2. Bu vaxt ərzində duzun daxil olması

3. Bu vaxt ərzində duzun sərf olunması

1 m² torpaqda müəyyən dərinliyə və yaxud qrunt sularına qədər kq- la ölçülür. Suvarılan torpaqlarda t/ha-a hesablanır. Duz balansı 3 tipi var
* Stabil
* Şorlaşma
* Duzlaşma

## Duz yenitöremeleri
Torpaqda müxtəlif formada ayrılan duzlar. Bunlar bozartılar, xırda çillər, ağ tüklər, qırov duz və s.

## Duz ehtiyatı
Torpaq qatında müəyyən qalınlıqda duz miqdarı. 1 kv.m-də kq-la yaxud t/ha ilə göstərilir.

## Xarici keçid

## Həmçinin bax
* Torpaq

## İstinad
Biab (Zəncan)

Biab — İranın Zəncan ostanında kənd..

## Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Sirdan bölgəsinin Yuxarı Tarım kəndistanında, Sirdan qəsəbəsindən cənubdadır.

## İstinadlar
Bibiyanlı (Astara, İran)

**Bibiyanlı** ()- İranın Ərdəbil ostanında kənd.. 

## Əhalisi

Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 42 nəfər yaşayır (10 ailə).
## Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Astara bölgəsinin Ətraf kəndistanında, Astara şəhərindən  6 km. qərbdə, Astara-Ərdəbil avtomobil yolunun üstündədir.

## İstinadlar
Bicarabin (Astara, İran)

**Bicarabin** () — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 
## Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Astara bölgəsinin Ətraf kəndistanında, Ərdəbil şəhərindən 5&nbsp;km şimal-şərqdədir.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,052 nəfər yaşayır (275 ailə).

## İstinadlar
Bicəmir (Nir)

Bicəmir - İranın Ərdəbil ostanında kənd..

## Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının eyniadlı bölgəsinin Nir kəndistanında, Ərdəbil şəhərindən 20 km. cənub-qərbdədir.

## İstinadlar
Way Down We Go

***"Way Down We Go"*** () — İslandiyanın *[[Kaleo]]* rok qrupunun *"[[A/B]]"* adlanan ikinci studiya albomlarından olan ikinci sinql. Mahnının müəllifi və prodüseri qrupun iştirakçılarıdır.

Mahnı "Xəyali gözəllik" filmində, "Loqan" filminin treylerində, "Narıncı— mövsümün hiti" teleserialının dördüncü mövsümünün treylerində, həmçinin "Fors-majorlar", "Super qız", "Lüsifer", "Qrey anatomiyası", "Gənc qurd", "Kor zona", "Vampirin gündəlikləri" teleseriallarında istifadə olunub.

"Way Down We Go" *[[Billboard]]* Alternative Songs və Rock Airplay hit-paradlarında birinci yeri tutmuşdur.

## Hit-parad göstəriciləri

### Həftəlik hit-paradlar

### İlsonu hit-paradları

## Çıxış tarixi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Kaleo — Way Down We Go (Rəsmi video)
Bibikəndi (Marağa)

**Bibikəndi** — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd.. 

## Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Miyandab bölgəsinin Qaralı kəndistanında,Miyandab qəsəbəsindən  48 km. cənub-şərqdədir

## İstinadlar
Kotanbağ

**Kotanbağ** — Ağdam rayonunda yer adı. 20 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycana qaytarılıb.

## Toponomik izahı
Türk dillərində kutan - “Heyvan üçün dəyərli formalı tövlə“  “dağ örüş yerində çobanların köçü“  və qar "sıldırım qaya“ yaxud ərəbcə qar-“mağara“ sözlərindən ibarətdir. Azərbaycanda Laçın rayonunda Kotanqaya dağı, Dəvəçi ilə Quba r-nları sərhəddində Kotandağ Dəvəçi r-nunda Kotandağ (570 m), Naxçıvanda Kotandağ (1267), Keş-Qutan kənd adı (Zaqatala r-nu), Qax rayonunda Qutan düzü (Cudulu k.), Kotan düzü (Qımırlı k.), Kotanlı (Zaqatala r-nu Mıxlıqovaq k.), Qərbi Azərbaycanda Kotanlı kəndi; Dağıstanda Qurqur-Kutan və s. toponimlərlə mənaca eynidir. Şamxorçaydan çəkilmiş bir arx Kotançı arxı adlanırdı. Oğuz rayonunun Qışlaq kəndi ərazisində Kotantala, Qəbələ r-nun Mıxlıqovaq kəndi ərazisində Kotantala, Kotanbağ, Ağdaş r-nunda Kotanarx toponimləri də bu sıradandır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Yusifli (Ağdam)
*Evoğlu (Ağdam)

## Xarici keçid
*https://aghdamnewsnet.wordpress
Moskva Dövlət Universitetinin Coğrafiya fakültəsi

**Moskva Dövlət Universitetinin Coğrafiya fakültəsi** () — M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin fakültələrindən biri.

## Tarixi
Fakültənin əsası 23 iyul 1938-ci ildə qoyulmuşdur. Fakültənin yaradıcısı Moskva Universitetinin Fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirmiş rus fiziki coğrafiyaşünası, geomorfoloq, kartoqraf Aleksandr Borzovdur.

## Tədris planı
Tədris proqramı 4 təhsil fənnindən ibarətdir - humanitar, fundamental təbii və fundamental coğrafiya kursları, ixtisaslaşma üzrə təlim kursları.

## Dekanları
* 1938—1940 — Semyon Luçkiy
* 1940—1941 — Boris Orlov
* 1941 (oktyabr — noyabr) — Andrey Qedımin
* 1941—1943 — İvan Vitver
* 1943 — Mariya Karandayeva
* 1943—1945 — Sergey Muraveyski
* 1945—1955 — Konstantin Markov
* 1955—1966 — Aleksandr Ryabçikov
* 1966—1970 — Andrey Kapitsa
* 1970—1980 — Aleksandr Ryabçikov
* 1980—1990 — Georgi Rıçaqov
* 1990—2015 — Nikolay Kasimov
* 2015-ci ildən — Sergey Dobrolyubov

## Strukturu
Hər il 15 kafedrada 1100-dən çox tələbə və 200-ə yaxın magistr təhsil alır, təxminən 230 mütəxəssis Coğrafiya fakültəsindən məzun olur.

Fakültədə 9 tədqiqat laboratoriyası, 5 təhsil və elmi baza, 28 kafedral laboratoriyası fəaliyyət göstərir. Bütün coğrafi ixtisaslar üzrə doktorluq və magistr dissertasiyalarını qəbul edən 4 ixtisaslaşdırılmış şurası var.

## Həmçinin bax
*Aleksandr Borzov

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Leonsio Afonso

**Leonsio Afonso** () — Cografiya professoru və Kanar adaları araşdırıcısı. Bölgədəki coğrafiya işlərinə əhəmiyyətli tohfələr vermiş və La Laguna Universitetində fəxri doktorluq etmişdir. Karyerasından əlavə araşdırmalarını Kanar adalarının coğrafiyasını, tarixini və həllini öyrənməyə həsr etmişdir.

## Əsərləri
* Esquema de Geografía Física de Canarias, La Laguna 1953
* Geografía de Tenerife, Ministerio de Educación y Ciencia, Madrid 1974
* Aspectos Geográficos de Madeira y Azores La Laguna 1977
* Canarias (7 fascículos) en Conocer España, Salvat Editores, 1978
* Canarias, en Maravillas de la Península Ibérica, Seleciones, 1979
* "El Modelo Cerealista en la Agricultura Canaria" La Laguna,1982
* Mapas Murales de Canarias (a differentes escalas) 1985
* Geografía Física de Canarias, S/C. de Tfe. 1981
* Mapa Escolar de Canarias, S/C. de Tfe. 1986 (con colaboradores)
* Atlas Básico de Canarias, 1980 (con colaboradores)
* Atlas Interinsular de Canarias (en colaboración) S/C. de Tfe. 1990
* Geografía de Canarias (6 tomos). Director y con diversos trabajos en la misma. S/C. Tfe. 1985
* La toponimia como percepción del Espacio, la Laguna 1991
* Miscelánea de Temas Canarios, Cabildo Insular de Tfe. 1986
* Garafía, en homenaje a Juan Régulo, 1987
* La cubierta de madera en la vivienda rural del NW. de La Palma en Homenaje a Don José Pérez Vidal
* Geografía de La Palma, Santa Cruz de la Palma 1993
* Plan Integral de Norte de la Palma, colaborador, 1986, inédito.
* Góngaro, Origen y rasgos de la toponimia canaria. 1997
* Diversos artículos y prólogos de libros
* Artículos de prensa en La Tarde, Diario de Avisos, El Día y en Ya, (numerosos y en diversas fechas), sobre temas culturales, geográficos y de actualidad

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://web.archive.org/web/fallece-leoncio-afonso-perez/]
* Biografía de Leoncio Afonso Pérez
Aksinit

**Aksinit** — mineral, Ca2Fe2+Al2BO3 [Si4O12](OH).

## Haqqında
Triklinik kristalları pazabənzər, yastılanmış. Ayrılma orta, yaxud qeyri-mükəmməl {010}, {12}, {10}. Aqreqat.: lövhəcikvari, dənəvar. Boz, qonur, bənövşəyi-göy, bozumtul-yaşıl. Parıltı şüşəli. Sərtliyi 6,5–7. Xüsusi çəkisi 3,3. Skarnlarda, epidoditlərdə, peqmatitlərdə, karbonatlı-kvars və kvars damarlarında.

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006, 679 səh.

## İstinadlar
İvanovka (Xaybulla)

**İvanovka kəndi** () - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu İvanovka kənd sovetliyinə daxil olan kənd.

## Əhali

2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası İvanovka kəndinin milli tərkibi: başqırdlar 87 %.

## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Akyar):32&nbsp;km.,
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sara stansiyası): 88&nbsp;km.

## İstinadlar

## Mənbə
* Başqırdıstan Respublikası Bələdiyyələr Şurası.
Tailanddakı vulkanların siyahısı

Tailand ərazisindəki sönmüş və fəaliyyətdə olan vulkanların siyahısı.

## Xarici keçid
* Siebert L, Simkin T (2002-). Volcanoes of the World: an Illustrated Catalog of Holocene Volcanoes and their Eruptions. Smithsonian Institution, Global Volcanism Program Digital Information Series, GVP-3, (http://www.volcano.si.edu/world/).  
* Phanom Rung at WikiMapia
* Doi Pha Khok Hin Fu at WikiMapia
Eruptions. Smithsonian Institution, Global Volcanism Program Digital Information Series, GVP-3, (http://www.volcano.si.edu/world/ ).]
Dmitri Bezotosnı

**Dmitri Bezotosnı,** (Ukraynaca: Дмитро Олександрович Безотосний; Khmelnytskyi 15 Noyabr 1983  il təvəllüdlü) Qəbələ FK-nun qapıçı mövqeyində oynayan Ukraynalı futbolçu. 2015-ci ildə Qəbələ klubuna transfer olunub. 2019-cu ildə "Qəbələ"dən ayrılan Dmitri Bezotosnı Ukrayna birinci divizion təmçilçisi "Çernomorets Odessa" klubuna keçib.

## İstinadlar
Kolumbiyadakı vulkanların siyahısı

Kolumbiya ərazisindəki aktiv, yatmış və sönmüş vulkanların siyahısı. Bu vulkanlar And dağlarının vulkanik qurşağının şimal vulkanik zanasına daxildir.

## Xarici keçid

* Siebert L, Simkin T (2002-). Volcanoes of ehe World: an Illustrated Catalog of Holocene Volcanoes and their Eruptions (Colombia) Smithsonian Institution, Global Volcanism Program Digital Information Series, GVP-3
Burebay (Xaybulla)

**Burebay** () - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu Burebay kənd sovetliyinə daxil olan qəsəbə. 2004-cü ildə şəhər tipli qəsəbə statusu almışdır.
Ufa şəhərindən 509 cənub-şərqdə, Xaybulla rayon mərkəzi olan Akyardan 15&nbsp;km şimalda yerləşir.

Zaural düzənliyində, Tanalık çayının sahilində yerləşir.
## Tarixi
Kənd Sabir kəndindən gələnlər tərəfindən salınmışdır. Ərazi canavarlarla bol olduğundan belə adlandırılmışdır (baş. "bure" — canavar, "bay" — zəngin). 

## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Akyar): 12&nbsp;km.,
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sara stansiyası): 66&nbsp;km.
## Tanınmış şəxsləri
* Barıy Qaleeviç İlyasov (13 iyun 1939) — Mühəndis-elektromekanik, Başqırdıstan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (2006), texniki elmlər doktoru (1983), professor (1985), Rusiya Federasiyasının (1994) və Başqırdıstan (1990) Elm və Texnologiya üzrə əməkdar elm xadimi  , Rusiyanın ali peşə təhsilinin əməkdar əməkdaşı (2007), SSRİ (1985) və BMSSR-nin əməkdar ixtiraçısı (1980).

## Əhali

## Tanınmış şəsxləri
* Damir Nuritdinoviç İşemqulov (1 fevral 1943) — rəssam, Başqırdıstan Respublikasının əməkdar artisti (2001), 1993-cü ildən Rusiya Federasiyasının Rəssamlar İttifaqının üzvü.
## İstinadlar

## Mənbə
* Başqırdıstan Respublikası Bələdiyyələr Şurası.
Komsomolsk

* Komsomolsk (İvanovo vilayəti) — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər İvanovo vilayətinə daxildir.
* Komsomolsk (Xaybulla) — Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu Selin kənd sovetliyinə daxil olan kənd.

## Həmçinin bax
* Komsomol (dəqiqləşdirmə)
* Komsomolskaya
Solfatara vulkanı

**Solfatara** () — İtaliyanın Possuoli şəhəri yaxınlığında yerləşən vulkan. Bu vulkan roma mifalogiyasına görə Vulkan adlı dəmirçılık tanrısının evi olmuşdur.
## Adı
Bir deyimə görə vulkanın adı italyanca «solfo» yəni «azot» sözündən əmələ gəlmişdir. Digər versiyada isə latınca «Sulpha terra» sözündən əmələ gəlmiş mənası «Kükürdlü torpaq» mənasını verir.
## Mənbə
* Solfatara
2006-07 Qəbələ FK mövsümü

2006–07 mövsümü Qəbələ FK-nın Azərbaycan Premyer Liqasında və Ramiz Məmmədovun məşqçilik etdiyi birinci mövsümüdür. Onlar mövsümü on birinci yerdə başa vurdular, həmçinin 2006-07 Azərbaycan Kubokunda iştirak etdilər və 1/16 finalda Bakı tərəfindən kənarlaşdırıldılar.

## Heyəti

## Transferlər

### Yay

**Gələn:**

**Gedən:**

### Qış

**Gələn:**

**Gedən:**

## Turnirlər

### Azərbaycan Çempionatı

#### Nəticələrin icmalı

#### Tur nəticələri

#### Nəticələr

## İstinadlar
İohan Karl Erenfrid Kegel

**İoqan Karl Erenfrid Keqel** () — alman coğrafiyaçısı.

## Həyatı
Almaniyanın Mansfeld şəhərində anadan olub. 1841–1847-ci illlərdə Rusiyaya dəvət olunur. O burada Kamçatkaya gələrək adanın kömür mədənin inşası üçün vacib olmasını araşdırdı. Çoxtərəfli hesablamalarla yanaşı sosial ve iqtisadi tərəfinin də proqnozunu vermişdir.

## İstinadlar
Haband

**Haband** — V-VII əsrlərdə Albaniyanın Arsak əyalətində mahal adı. Ermənicə yazılışda əvvəlinə "h" səsinin əlavəsi ilə "Habant" kimidir. Albaniya ərazisində erkən orta əsrlərdə iki Abant vardı. Biri Alazanın yuxarı axınında, onun Lonati çayı ilə birləşdiyi yerdə çay adı. E.ə. 65-ci ildə Roma ordusu ilə Alban ordusu arasında qanlı vuruşma bu çayın sahilində baş vermişdir. Gürcüstanın Telavi rayonununda olan bu çayın adı indi də qalmaqdadır — Abant adlanır. Digəri Yuxari Qarabagda. Axırıncı dəfə 1727-ci ilə aid mənbədə təxminən Gədəbəy rayonu Şamlıq kəndinin yaxınlığında Avan kimi çəkilir. Qədim türkmənşəli Aban tayfa adındandır.

## Arsak-toponimi
**Arsak** və ya **Arsax** – Azərbaycan ərazisində türk tayfalarına məxsus qədim toponimdir. "Arsax" sözü qədim türk tayfası olan sakların adı ilə bağlıdır və "igid sak", "ər sak", "sak kişisi" mənalarını verir. E.ə. II əsrdən etibarən indiki Qarabağ ərazisi və ondan cənubda olan (Cənubi Azərbaycan) bəzi ərazilər Arsak adlanırdı. Sonradan Qarabağ toponiminin işlədilməsi Arsak sözünü sıxışdırmışdır. Lakin, hələ də *Qarabağ* sözü ilə paralel olaraq işlədilməkdədir. Alban dövlətinin süqutundan sonra patriarxlığın mərkəzi Arsaxa keçir. Mənbələrdə Arsax "möhkəmləndirilmiş vilayət", "möhkəm ölkə" adlanırdı. İlk orta əsrlərdə erməni tarixçilərinin əsərlərində bu söz Artsax kimi verilib. Türkcə izah olunduğu halda, bu söz nə qədim, nə də müasir erməni dilində heç bir məna vermir.

## Tarixi
Abant adının ermənicə yazılışıdır. Albaniyanın şimal-qərb bölgəsində (yəni Şəki-Zaqatala bölgəsində) e.ə. 65-ci ildə Qney Pompeyin Albaniyaya hərbi səfəri ilə əlaqədar Avant çayının adı çəkilir (Plutarx, pompey, XXXV). Musa Kalankatlı Albaniyada Abant adlı üç mahal qeyd edir: Arsakda (Yuxari Qarabagda), (1 kitab, 14-cü fəsil), Albaniyanın şimal-qərbində, yəni Şəki-Zaqatala bölgəsində və Sisakanda-qərbində, yəni Şəki-Zaqatala bölgəsində və Sisakanda. Deməli, antik müəllifin qeyd etdiyi Abant çayı alban tarixçisinin Albaniyanın şimal-qərbində çəkdiyi Abant nahiyə adı ilə eynidir. Yuxari Qarabagdakı Abant axırıncı dəfə 1727-ci ildə bir mənbədə çəkilir, lakin Evan formasında. Strabonun "Coğrafiya" əsərində deyilir ki, (Strabon, XI 5,1) qarqarlar amazonkaların qonşuluğunda (indiki Dərbənd bölgəsində) yaşayırlar. Yuxarıda biz Samur nahiyəsində bir dağın Qarqardağı adlandığı demişdik. Həmin müəllif yazır ki, qarqarlar frakiyalarla və evbeylərlə birlikdə amazonkalara qarşı vuruşmuşlar. Evbey adlanan tayfa həm də Abant adlanırdı. Deməli, Abant tayfası Cənubi Qafqaza qarqarlarla birlikdə gəlmişdir. Qarqarların yaşadıqları bölgələrdə Abant toponimləri də vardır. Abant etnonimi isə Aban tayfa adından və qədim türk dillərində cəm bildirən "t" şəkilçisindən ibarətdir. Gürcüstanın toponimiyasında bu etnonim məhz Aban formasında əksini tapmışdır. Qori qəzasında Abano kənd və Abanostskali çay, Duşet qəzasında Abano kənd, Raçin qəzasında Abano kənd adları bu etnonimin izləridir. Qərbi Azərbaycanda da Aban və Avan formalarında bir neçə kənd adı vardır. Avan adlı məntəqə Anadoluda da məlumdur lakin tədqiqatçılar onu Van qalasının adı hesab edirlər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Qafqaz Albaniyası
* Dağlıq Qarabağ
Kiçik Arıslanğol (Xaybulla)

**Kiçik Arıslanğol** () — Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu Əbeş kənd sovetliyinə daxil olan kənd.

## Əhali

2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Kiçik Arıslanğol kəndinin milli tərkibi: başqırdlar 100 %.

## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Akyar): 69&nbsp;km.,
* kənd sovetliyindən (Böyük Əbeş): 3&nbsp;km
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sara stansiyası): 125&nbsp;km.

Sakmara çayının sahilində yerləşir. 
## İstinadlar

## Mənbə
* Başqırdıstan Respublikası Bələdiyyələr Şurası.
Tufandağ (dağ-xizək kompleksi)

**"Tufan" Dağ-Xizək Kompleksi** (tam adı: **"Tufan" Dağ-Xizək Yay-Qış İstirahət Kompleksi**) — Azərbaycanın Qəbələ rayonunda rekreasiya-turizm obyekti.

## Coğrafiyası
Kompleks Qəbələ şəhərindən təxminən 4 kilometr aralıda yerləşir. Kanat yolunun və xizəkçilik kompleksinin 8 stansiyadan ibarət olması planlaşdırılmışdır. Birinci stansiya dəniz səviyyəsindən 950 metr, sonuncu stansiya isə 1920 metr hündürlükdədir.

## Açılışı
Kompleksinin birinci mərhələsinin açılışı 3 yanvar 2014-cü ildə Prezident İlham Əliyev və xanımı Mehriban Əliyevanın iştirakı ilə olmuşdur. Buna qədər isə, ölkə başçısı Qəbələyə etdiyi mütəmadi səfərlər zamanı kompleksə gələrək burada aparılan tikinti işlərinin gedişi ilə tanış olmuşdur.

## İnfrastruktur
Kompleksdə nəhəng infrastruktur yaradılmış, avtomobil yolunun çəkilməsi, torpaq sürüşmələrinin qarşısının alınması üçün mühafizə tədbirləri görülmüşdür.

Kompleksin tikintisinin birinci mərhələsi çərçivəsində 4 kanat xətti tam inşa olunmuş, 10 xizək yolundan beşində inşaat işləri başa çatmışdır. İnşası nəzərdə tutulan 10 enmə zolağının ümumi uzunluğu 18 min metr təşkil edir.

Burada turistlərin istirahətinin təşkili üçün hər cür şəraiti olan restoranlar da yaradılmışdır.

Ümumiyyətlə, bu nəhəng istirahət məkanı ilin bütün fəsillərində turistlərə kanat gəzintisinə, qış mövsümündə xizəklə sürüşməyə, xizəkçilik məktəbindən, otel və digər xidmətlərdən istifadə etməyə imkanlar verir.

Bütün dağ-xizək trassası süni qar yaratma generasiya sistemi ilə təchiz edilmişdir. Bütünlükdə Kompleks gün ərzində 3000 nəfərə xidmət göstərmək imkanına malikdir.

Burada turistlərin trassa sistemini özlərinə uyğun seçmək imkanlarının olması kompleksin əhəmiyyətini artıran mühüm amillərdən biridir. Belə ki, hər bir qonaq enmə zolağı, maillik və çətinlik dərəcəsinə görə trassa seçə bilər.

## Planlaşdırılan işlər
Ərazidə insanların rahat istirahəti üçün hər cür şəraitə malik infrastrukturun, o cümlədən mehmanxana, ofislər, uşaqlar üçün istirahət guşəsi və digər müvafiq obyektlərin yaradılması istiqamətində işlər aparılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Xaçın (Albaniya)

**Xaçın** — Erkən orta əsrlərdə Yuxarı Qarabağda Albaniyaya məxsus qalanın adı olmuşdur.

## Toponimikası
İlk dəfə "Albaniya tarixi" mənbəində çəkilmişdir. ("Albaniya tarixi", I kitab , fəsil). X əsr ərəb müəllifi Əbu Dulaf bu adı Xaçik qeyd etmişdir. Toponim xristian dini simvolu xaç (Mənşəcə hind-Avropa din ailəsinə məxsus bu söz qədim mənasında "bulaq", "çırpı", "üst-üstə çarpaz qoyulmuş ağac parçası" mənasında olmaqla od alınmasının ifadə edir. Sonra xristian dini ilə Albanlara keçmişdir) və türk dillərində in "mağara", "zağa" sözlərindən ibarətdir. "İn" sözü Cənubi Qafqazda bir sıra toponimlərdə əksini tapmışdır. XIX əsrdə Gürcüstanda Bazikin, Kalakin, Kimak-in (Budaqov) və s. Azərbaycan oronomiyasında bu söz İnqa (Şəki r-nunda dağ adı) və İnqaya (Kəlbəcər r-nunda mağaranın qaya adı) toponimlərində əksini tapmışdır. Beləliklə Xaçın toponimi "Xristian mağarası (zağası) mənasındadır.

## Tarixi
Xristian dinini yayan missionerlər mağarada, qayalıqlarda yaşayırdılar. Sonra bu yerlər müqəddəs sayılaraq ziyarətgah, pir sayılmışdır. Deməli, Xaçın əvvəlcə sitayiş edilən dağın və oradakı zağanın adı idi. XII əsrdə yaranmış Xaçın knyazlığının mərkəzi olmuşdur.
Orta əsrlərdə Xaçın mahalı Yuxari Qarabagın 5 mahalından biri olmaqla xristian dinli albanların və orta əsrlərdə ora köçüb gəlmiş ermənilərin məskunlaşdığı ərazi idi. Alban dövlətçiliyini davam etdirən son qurum XII–XIII əsrlərdə məhz Xaçın knyazlığı olmuş və ona monqollar son qoymuşlar.
XIX əsrdə Gürcüstanda Xaçın Qazılı (indi Marneuli r-da), Xaçın çay, Xaçgöy (indi Salqa r-nunda), Borçalıda Xaçsu (kənd adı), Zəngəzurda (Qafan r-nunda) Xaçın-Xut, Şuşa qəzasında Xaçınart, Xaçınyali (Daşkəsən r-nu Alaxançallık), Xaçınyal (Kəlbəcər r-nunuda Qamışlı kənd), Xaçın dərəsi (yenə orada), Əsgəran rayonun Daş bulaqlı kəndində Xaçın döşü; Xaçın talası (Tovuz rayonu Əsrik Cırdaxan k.) Ermənistanda XIX əsrdə iki Ağ-xaç (1110) Xaçkoy və s. adlarla mənaca eynidir.

## Həmçinin bax
* Sünik
* Arsak

## İstinadlar

## Xarici keçid
* http://www.azerbaijans.
Vulkano vulkanı

**Vulkano** () — İtaliyanın Siciliya adasından şimalda yerləşən Lipar adaları prupuna daxil olan Vulkano adasında yerləşən vulkanlar qrupu. Vulkan 130 000 il öncə formalaşmağa başlamışdır. Onun formalaşmasını 6 etapa bölmək olar. Aktivlik cənubdan şimala döğru uzanırdı. *del Pryano* kalderası adanın cənub-şərqində,  *del Rossa* isə şimal-qərbdə yerləşir.  *La Rossa* hazırda 391 [metr hündürlüyə malikdir. B.e.ə 183-cü ildə *Vulkanello* krateri formalaşmağa başlamışdır. Onun zirvəsi üç konusdan ibarətdir.   
Vulkanellnun aktivliyi XVI əsrdə bitmişdir. Sonuncu püskürmələr *La Rossa*  kraterindən 1888 və 1890-cu illərdə müşahidə edilmişdir. 1999-cu ildə aparılan ölçmələr vulkanın temperaturunun azaldığını göstərir.

## Mənbə
* Volcano Live — John Search
Eritreyadakı vulkanların siyahısı

Eritreya ərazisindəki fəaliyyət göstərən və sönmüş vulkanların siyahısı

## Qeydlər
* Siebert L, Simkin T (2002-). Volcanoes of the World: an Illustrated Catalog of Holocene Volcanoes and their Eruptions. Smithsonian Institution, Global Volcanism Program Digital Information Series, GVP-3, (http://www.volcano.si.edu/world/).
Bicənd (Sərab)

**Bicənd** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 369 nəfər yaşayır (94 ailə).
## Coğrafi yerləşməsi
Sərab şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Heris kəndistanında, Sərab şəhərindən 10 km. cənubda, Sərab-Təbriz avtomobil yolunun üzərindədir.
## İstinadlar
Bicəvan (Miyanə)

**Bicəvan** — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd..

## Coğrafi yerləşməsi
Miyanə şəhristanının Türkman bölgəsinin Üçtəpə kəndistanında, Türkman qəsəbəsindən 13 km. qərbdədir.

## İstinadlar
Bicirli (Miyanə)

**Bicərli** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
## Coğrafi yerləşməsi
Miyanə şəhristanının Türkman bölgəsinin Üçtəpə kəndistanında, bölgə mərkəzindən 18&nbsp;km. qərbdə, Təbriz-Miyanə avtomobil yolunun üstündədir.
## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 170 nəfər yaşayır (37 ailə).

## İstinadlar
Yeni Petrovski (Xaybulla)

**Yeni Petrovski kəndi** () - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu İvanovka kənd sovetliyinə daxil olan kənd. 
## Tarixi

2008-ci ildə Antinqan kənd sovetliyindən İvanovka kənd sovetliyinə verilmişdir.
## Əhali

2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Yeni Petrovski kəndinin milli tərkibi: ruslar (50 %), başqırdlar (50 %)

## İstinadlar

## Mənbə
* Başqırdıstan Respublikası Bələdiyyələr Şurası.
Vilyam Brounker

* Vilyam Brounker (1547-1596) — 
* Vilyam Brounker (1620-1680) — 
* Vilyam Brounker (riyaziyyatçı) (1620-1684) — İngilis riyaziyyatçı.

## Həmçinin bax
* Vilyam
* Brounker
Bidginə (İcrud)

**Bidginə** () — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.

## Coğrafi yerləşməsi
İcrud şəhristanının İcərud kəndistanında, Zəncan şəhərindən 39&nbsp;km. cənub-qərbdədir.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 880 nəfər yaşayır (220 ailə).

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Novoukrainka (Xaybulla)

**Novoukrainka kəndi** () - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu Tanalık kənd sovetliyinə daxil olan kənd. 
## Əhali

2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Novoukrainka kəndinin milli tərkibi:  başqırdlar 90 %.

## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Akyar): 34&nbsp;km.,
* kənd sovetliyindən (Podolsk): 10&nbsp;km
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sara stansiyası): 92&nbsp;km.

Tanalık çayının sahilində yerləşir.
## İstinadlar

## Mənbə
* Başqırdıstan Respublikası Bələdiyyələr Şurası.
Biərəq (Germi)

**Biərəq** () — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 
## Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Germi bölgəsinin Qala Bərzənd kəndistanında, Germi qəsəbəsindən 12 km. qərbdədir.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 44 nəfər yaşayır (8 ailə).

## İstinadlar
Vilyam Brounker (riyaziyyatçı)

**Vilyam Brounker** (; ) — İngilis riyaziyyatçısı; London krallıq cəmiyyətinin yaradıcılarından biri və ilk prezidentidir; 1668-ci ildə rasional ədədin loqarifminin sonsuz sıraya ayrılma qaydasını vermiş və bununla da (Merkator və Nyutonla bərabər) funksiyanın sonsuz sıralar şəklində ayrılışının əsasını qoymuşdur.

## Həyatı

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Budaqbəy (Miyanə)

**Budaqbəy** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 232 nəfər yaşayır (46 ailə).
## Coğrafi yerləşməsi
Miyanə şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Kələboz kəndistanında, Miyanə şəhərindən 28 km. cənub-qərbdə, Miyanə-Təbriz avtomobil yolunun 27 kilometrliyindədir.
## İstinadlar
Bikəndi (Maku)

**Bikəndi** — İranın Qərbi Azərbaycan ostanında kənd.

## Coğrafi mövqeyi
Maku şəhristanının ətraf bölgəsinin Avacıq kəndistanında, Maku şəhərindən 34 km. şimal-qərbdədir.

## İstinadlar
Petrovka

;Azərbaycanda
* Petrovka (Cəlilabad) — Cəlilabad rayonunda mövcud olmuş kənd.

;Belarusda
* Petrovka (Belarus) — Belarusda kənd.

;Ermənistanda
* Petrovka (Loru) — Loru mahalında kənd.

;Rusiyada
* Yeni Petrovka (Xaybulla) — Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu Ufa kənd sovetliyinə daxil olan kənd.
* Petrovka (Bakalı) —
* Petrovka (Starıe Matı) —
Buzlaq relyefi

**Buzlaq relyefi** — qədim və müasir dövr buzlaşmasının təsiri nəticəsində əmələ gələn relyef. Buzlaq relyefi formaları iki cürdür: buzlaq eroziya relyef formalalrı (kar, sirk, troq və s.) və buzlaq akkumulyativ relyef formalları (uc moren tirələri, drumlinlər və s.)

Nival-buzlaq relyefi qədim və müasir buzlaqların ekzavrasiya və akkumulyasiya fəaliyyəti nəticəsində əmələ gəlmişdir; Troq dərələrə, karlar, Moren tirələri və təpəciklər ilə təmsil olunmuşdur. Böyük Qafqazın (Baş Qafqazın silsiləsi, Yan Silsilə) və Kiçik Qafqazın (Murovdağ, Şahdağ, Zəngəzur silsilələri, Qarabağ yaylası) yüksək dağlıq qurşaqlarında yayılmışdır.

## Həmçinin bax
* Buzlaq gölü
* Buz

## İstinadlar
Bilasəcin (Sərab)

**Bilasəcin** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 253 nəfər yaşayır (60 ailə).

## Coğrafi yerləşməsi
Sərab şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Yengicə kəndistanında, Sərab şəhərindən 5 km şimal-qərbdə, Sərab-Təbriz avtomobil yolunun üstündədir.

## İstinadlar
Bilədaraq (Ərdəbil)

**Bilədaraq** () — İranın Ərdəbil ostanının Səreyn şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 492 nəfər yaşayır (105 ailə).

## İstinadlar
Bilədaraq (Hir)

Bilədaraq - İranın Ərdəbil ostanında kənd.. 
## Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının eyniadlı bölgəsinin Hir kəndistanında, Ərdəbil şəhərindən 30 km cənub-şərqdədir.  
## İstinadlar
Pervomayski (Xaybulla)

**Pervomayski kəndi** () - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu Ufa kənd sovetliyinə daxil olan kənd. 
## Əhali

2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Pervomayski kəndinin milli tərkibi: başqırdlar 94 %

## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Akyar): 87&nbsp;km.,
* kənd sovetliyindən (Ufa): 20&nbsp;km
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sibay stansiyası): 70&nbsp;km.

Tanalık çayının sahilində yerləşir.
## İstinadlar

## Mənbə
* Başqırdıstan Respublikası Bələdiyyələr Şurası.
Bilverdi (Əhər)

**Bilverdi** — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd..

## Coğrafi yerləşməsi
Əhər şəhristanının Heris bölgəsinin Bedustan kəndistanında, Heris qəsəbəsindən 20,5 km qərbdədir.

## İstinadlar
Olonkinbyuen

**Olonkinbyuen** () — Yan Mayen adasının cənubunda yerləşən yaşayış məntəqəsi. Gennadi Nikitiç Olonkinin şərəfinə adlandırılmışdır.

Daimi sakinlərə sahib deyildir. 18 nəfər Radionaviqasiya stansiyasının personalıdır. Stansiya qəsəbənin yaxınlığında yerləşi. Bir necə nəfər isə meteostansiyada çalışır. Meteostansiya qəsəbədən 2,5&nbsp;km şimal-şərqdədir

Qəsəbənin mərkəzi Loran-C radionaviqasiya stansiyası sayılır. O həm də adada inzibati və mülki idarəetməni həyata keçirir.

## İstinadlar
Handu

**Handu**-Arsakda qala adı. 

## Toponomik izahı
Şimali Qafqazda Anttübə (anttəpə) təpə adı ilə  mənaca eynidir. Qədim türk dillərində anta, anda, andit- "izləmək", "keşik çəkmək"  sözündəndir. Anta, anda dedikdə qaraulxana nəzərdə tutulur. Keçmişdə antalar (andalar) müəyyən bir ölkənin, əyalətin, elin (tayfanın) məskunlaşdığı ərazinin sərhədlərində gecələr keşikçilərin durduğu təpə yerlər idi. Keşikçi məntəqələri adlarındandır. Anta-(anda) sözündən düzəlmiş toponimlərin ( yaşayış məntəqə, dağ və təpə adlarının) qədim tarixi vardır. E.ə. VIII əsrdə Urartu çarının bir qaya yazısında Andamaniv və həmin əsrdə Cənubi Azərbaycan ərazisində Qızılüzən çayının hövzəsində Andia yaşayış məntəqə adları məlumdur. Şərqi Anadoluda Fərat çayının yuxarı axınında, onun sol sahilində Andit kənd, Şimali Qafqazda Stavropol quberniyasında Andi-Aqigöl və Andçay, Dağıstanda Andi dairə adı, And göysu çayının adı və Qunib dairəsində Andi kəndi. Naxçıvanda Əndəmiç toponimləri də bu sözdən düzəlmişdir.  Kalankatlının "Albaniya tarixi"ndə Albaniyada Arsakda (Yuxari Qarabag) handu  ( əvvəlinə ermənicə yazılışda "h" səsi əlavə edilmişdir) məntəqə adı çəkilir  ( III kitab, 19-cu fəsil). Andu qalasu albanların xristian hissəsinin hökmdarı Səhl oğlu Adarnaseh tərəfindən IX əsrin ortalarında tikilmişdi. (Həmin hökmdar ərəb tarixiçsi Təbərinin əsərində Aderners ibn Saq əl-Xaçini adlanır və onun 855-ci ildə tutulub Ərəb xilafətinin mərkəzi Samirəyə aparıldığı göstərilir). Yuxari Qarabagda Xotavəng monostırının XII əsrə aid kitabəsində bu qala handaberd (Handqala, əsli And qala) adlanır. Bu qalanın adı ilə adlanmış kənd Hand adlanırdı. İndi Əsgəran rayonunda yerləşən bu kənd də 1828- 1830-cu illərdə İrandan gəlmə ermənilər yerləşdirildikdən sonra ermənicə Xantsk formasındadır. Albaniyada əhali türk mənşəli idi, əks halda türkmənşəli anta, anda sözü qala adında əksini tapa bilməzdi. İrəvan əyalətində (Vedibasarda) Andi və Dərəçiçək mahalında Andi kənd adları barədə.
## Həmçinin bax
Arsak

Haband
## Xarici keçid
http://karabakhinfo. 
## İstinadlar