Pressburq döyüşü

**Pressburq döyüşü**  (), və ya **Pozoni döyüşü** (), və ya **Bratislava döyüşü** () — Macar knyazlığı ilə Şərqi Frankiya arasında baş verən həlledici döyüş. Döyüşün nəticəsi macarların Karpat hövzəsində möhkəmlənməsi və Şərqi Frankiyanın bu bölgəyə ekspansiya cəhdlərinin iflasa uğraması oldu.

IX əsrin sonlarında macarlar Karpat hövzəsinə köç etdikdən sonra bu ərazidə möhkəmləndilər. Lakin 900-cü illərin əvvəllərində Şərqi Frankiya krallığı (indiki Almaniya və Avstriya əraziləri) macarların hökmranlığını tanımaq istəmirdi. 907-ci ildə Bavariya markqrafı Luitpold macarları məğlub etmək və Pannona üzərində nəzarəti bərpa etmək üçün böyük ordu toplamışdır. Franklar Dunay çayı boyunca hücuma keçdilər və Pressburq (indiki Bratislava, Slovakiya) yaxınlığında mövqe tutdular. Macar lideri Arpadın oğlu Lelitkas (bəzi mənbələrdə Levente kimi qeyd olunur) qoşunlarını təşkil edərək düşməni mühasirəyə almışdır. Döyüş üç gün davam etmişdir. Macar süvariləri taktiki çeviklikləri və oxçuluq bacarıqları sayəsində frank ordusunu darmadağın etmişdilər.

## Arxa fon
900-cü ildə Şərqi Frankiya krallığının yeni kralı Lüdovikin müşavirləri, o cümlədən onun qəyyumu, Maynts arxiyepiskopu I Hatton, Almaniya ilə Macarıstan arasında əvvəlki kral Arnulf Karintiyalının ölümündən sonra başa çatan ittifaqı yeniləməkdən imtina etmişdilər. Nəticədə, 900-cü ildə macarlar Pannoniyanı (Transdanubiyanı) Şərqi Frankiyaya daxil olan Bavyera hersoqluğundan ələ keçirdilər. 910-cu ilə qədər davam edən macar-alman müharibəsinin başlanğıcı olmuşdur. Pressburq (*Brezalauspurc*) döyüşünə qədər baş verən toqquşmaların əksəriyyəti macarlarla bavarlar arasında gedirdi. Bunun istisnası 906-cı ildə macarların Saksoniyaya yürüşü olmuşdur.

Pannonnu itirdikdən sonra Bavyera markqrafı Luitpold, Bavyeranın keçmiş düşməni olan Moraviyalı II Moymir ilə ittifaq bağladı. 902-ci ildə macar orduları, ehtimal ki, Kursanın rəhbərliyi altında Böyük Moraviyanı darmadağın etdilər və onun şərq hissəsini ələ keçirmişdilər. Bundan sonra Moraviya və Dalamanıya (Maysen ətrafı) macarların vassallığına keçmişdir. Bu hadisə Bavariyanın Şimali və Şərqi Avropaya olan ticarət yollarını kəsmişdir. Bu, Bavyera üçün ağır iqtisadi zərbə idi və Luitpoldun macarlarla müharibəyə başlamasının əsas səbəblərindən biri olmuşdur. O, həmçinin Pannon, Moraviyanı və Bohemiyanı itirmək fikri ilə barışa bilmirdi.

Luitpoldun macarlarla müharibəyə başlamasına bir sıra hadisələr də təkan vermişdi. Son macar hücumları zamanı Luitpoldun qoşunları onların bəzi dəstələrini məğlub etmişdi. Bu döyüşlər Laybax (901) və Fişa çayı (903) yaxınlığında baş vermişdi. 904-cü ildə bavarlar Kursanı öldürdülər. Onlar sülh danışıqları aparmaq istədiklərini bəhanə edərək, onu hiylə ilə tələyə salmışdılar. Bu məğlubiyyətlərdən sonra macarlar bir müddət Bavariya hücum etmədilər. Bu hadisələr və macarların onun ordusundan qorxduğu inancı, Luitpoldu onları Bavariyaya məxsus ərazilərdən qovmaq üçün hücuma keçməyə inandırdı.

## İstinadlar

## Mənbə
* Szőke, Béla Miklós (2021). *[https://doi.org/10.11588/propylaeum.1110 Die Karolingerzeit in Pannonien.]* Mainz: Verlag des Römisch-Germanischen Zentralmuseums, , pp. 295–301.
* 

## Xarici keçidlər
*
*