Yunis Nəsibli

**Yunis Nəsibli** (tam adı: Yunis Məsməli oğlu Nəsibli) — Azərbaycan tarixçisi, Bakı Dövlət Universitetinin Azərbaycanın qədim və orta əsrlər tarixi kafedrasının dosenti, tarix üzrə fəlsəfə doktoru.

## Həyatı
Yunis Məsməli oğlu Nəsibli 1953-cü il fevralın 23-də Gürcüstanın Tiflis şəhərində anadan olmuşdur. 1970-ci ildə Tiflis şəhər 63 saylı orta məktəbini müvəffəqiyyətlə bitirmişdir.

1970–1975: Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində ali təhsil almışdır.

1975-ci ilin sentyabrından Azərbaycan Elmlər Akademiyası Tarix İnstitutunda laborant vəzifəsində elmi fəaliyyətə başlamışdır.

1976–1978-ci illərdə SSRİ Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun Leninqrad bölməsində stajor-tədqiqatçı hazırlığı keçmişdir, 1979–1983-cü illərdə AMEA Tarix İnstitutunun qiyabi aspirantura, 1985-ci ildə "Azərbaycanın V–XII əsrlər tarixi qədim gürcü mənbələrində" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

1984-cü ilin martında AMEA Tarix İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsinə təyin edilmişdir.

1989-cu ilin fevralında AMEA Tarix İnstitutunda elmi işçi vəzifəsinə təyin edilmişdir.

1992-ci ilin avqustunda Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində baş müəllim vəzifəsinə təyin edilmişdir.

1998-ci ilin sentyabrında Bakı Dövlət Universiteti Tarix fakültəsinin "Azərbaycan tarixi" kafedrasının dosenti vəzifəsini tutmuşdur.

## Elmi əsərləri
**Beynəlxalq Seminar, Simpozium və Konfranslarda iştirakı**

# "Mədəni İrsin qorunması kontekstində müasir dövrün aktual çağırışları" adlı Beynəlxalq elmi-praktik konfranslar (Kiyev, sentyabr, 2015; Kiyev, iyun, 2016; 2017, 2018, 2019);
# "David Gareji. Multidisciplinary Study and Development Strategy" adlı Beynəlxalq konfrans. Tiflis, 18–20 aprel 2019;
# "Заманауи Әлемдегі Оқу Мәдениеті III Халықаралық Оқу Конгресі" //"Oxu mədəniyyəti (bədii, tarixi və s. ədəbiyyatın)" III Beynəlxalq konqresi (Astana, sentyabr, 2018);
# Akademik Z. M. Bünyadovun xatirəsinə həsr olunmuş "Müasir şərqşünaslığın aktual problemləri" Beynəlxalq elmi konfrans (Bakı, 2017);
# Akademik Z. M. Bünyadovun 90 illiyinə həsr olunmuş "Orta çağ Şərqin mənbəşünaslığı və tarixşünaslığı" Beynəlxalq konfrans (Bakı, 2012);
# AMEA-nın müxbir-üzvü, albanşünas Fəridə Məmmədovanın 75 illiyinə həsr olunmuş "The place and role Caucasian Albania in the history of Azerbaijan and Caucasus" adlı Beynəlxalq elmı konfrans (Bakı, 2011);
# "Antik və orta əsr Azərbaycan şəhərləri: arxeoloji irsi, tarixi və memarlığı" Beynəlxalq elmi konfransı (Şəmkir-Gədəbəy, 2010);
# "Şərq və Gürcüstan" Beynəlxalq elmı konfrans. Tiflis Dövlət Universiteti, dekabr, 2008. Tiflis, Gürcüstan.
# "Yaxın və Ota Şərq: dünəni, bugünü, sabahı" Beynəlxalq elmı konfrans. AMEA Z. Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutu (Bakı, 2007);
# "Cənubi Qafqazda Azərbaycanın rolu və Avropa Birliyinin təhlükəsizliyi". Zalzburq Universiteti və AB-nin İNTAS proqramı (Zalzburq, Avstriya, 2006);
# "Azərbaycan- Rusiya münasibətləri yeni mərhələdə" adlı RF Azərbaycanlılarının Milli-Mədəni Muxtariyyəti İctimai Birliyi tərəfindən təşkil olunmuş Beynəlxalq konfrans. Moskva, yanvar 2005;
# "Cənubi Qafqaz regionunda aparıcı dövlətlərin maraqları və AB-nin təhlükəsizliyi". Kataniya Universiteti və AB-nin İNTAS proqramı (Kataniya, İtaliya, 2005);
# "Rusiyanın Kafkasya Politikası və Rus Asgeri üsleri" adlı Xəzər Universiteti (Bakı) və Avrasiya Strateji Araştırmaları Mərkəzi (Ankara) tərəfindən təşkil olunmuş Beynəlxalq konfrans. Bakı, 2003.
# "Qafqaz tarixinin mənbəşünaslıq problemləri" Beynəlxalq elmı konfrans. Gürcüstan EA və Tiflis Universiteti (Tiflis, 2002);
# Azərbaycanşünaslar Müstəqil Birliyinin Beynəlxalq elmi konfransı. Bakı, 2002;
# "Qafqazın dağ yəhudiləri: etnik tarix və mədəniyyət" Beynəlxalq konfrans (Bakı – Qırmızı qəsəbə/Quba 2001);
# "Qafqaz Albaniyasınin tarixi və mədəniyyəti" Beynəlxalq elmı konfrans. Beynəlxalq albanşünaslar birliyi (Bakı, 2001);
# Опыт преподавания истории в высших учебных заведениях: проблемы, инновации. Грант № 192337801/ Институт Открытое Общество – Азербайджан. Алма-Ата, 1999.
# "Qafqaz: tarix, müasirlik və geosiyasi perspektivlər". BDU və Qafqaz Araşdırmaları Mərkəzi tərəfindən təşkil edilmiş beynəlxalq konfrans (Bakı, 1998);
# Tiflis Universitetinin 80 illiyinə həsr olunmuş Qafqazşünasların II Beynəlxalq konfransı (Tiflis, 1998);
# Mediyevist tarixçilər arasında dünyada ən yüksək statuslu "Bizansşünasların Beynəlxalq Konqresi (XVIII)" (Moskva, avqust 1991);
# Akademik V. Bartoldun xatirəsinə həsr olunmuş Ümumittifaq elmi konfrans "Бартольдовские чтения – 1984 (год седьмой)". Moskva, 1984.

**Seçilmiş Məqalələri**

# К вопросу о сасанидском наместнике в Кавказской Албании в середине V в. // Материалы республиканской научной конференции аспирантов, кн. II. Баку, Элм, 1981, c. 316–319.
# К вопросу правления Сасанидского Ирана в Закавказье в 40-х годах V века // В кн.: Историко-этнографические штудии. Тбилиси, Мецниереба, 1982, с.152–157 (gürcü dilində, nəticə rusca). 902.7(с41)+9.
# О географическом термине "Агджакала" из эпоса "Деде Коркут" // журнал "Советская тюркология", 1983, № 2, s.43–47. ISSN 0131–677X, indeks 70927.
# Gürcü dilindən tərcümə: Киланава Бежан. К истории Грузии //Azərbaycan Filologiyası məsələləri, I. Bakı, Elm, 1983.
# "Жизнеописание царя царей Давида" как источник по истории Азербайджана XI–XII вв. (историко-литературная характеристика) // Материалы республиканской научной конференции аспирантов, кн. II. Баку, Элм, 1984, с.80–82.
# К азербайджано-грузинским отношениям в первой четверти XII в. (по древнегрузинским источникам) // Тезисы научной конференции молодых ученых Института истории АН Азербайджанской ССР и Исторического факультета АГУ. Баку, 1984.
# О времени написания анонимного сочинения "Жизнеописание царя царей Давида". //Всесоюзная научная конференция "Бартольдовские чтения – 1984 (год седьмой)". Тезисы докладов и сообщений. М., Наука, 1984, c.67–68.
# Азербайджан в V – первой половине XII вв. (по древнегрузинским источникам). Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата исторических наук. УДК 93/94.947(479.24). Баку, 1985, 26 с.
# Древнегрузинские памятники агиографической литературы по истории Азербайджана V–VI вв. // Труды конференции молодых ученых АН Азерб. ССР. Баку, Элм, 1989, с. 52–55.
# "Жизнеописание царя царей Давида". Сведения об Азербайджане и тюрках-сельджуках. Перевод с древнегрузинского, введение, комментарии и примечания Ю.Н.Насибова. // Средневековый Восток: история и культура. Ответственный редактор: академик АН Азербайджанской ССР З.М.Буниятов. Баку, Элм, 1990, с.124–158;
# Византийско-огузские коллизии в середине XI в. и Гянджа. // Тезисы доклада XVIII Международного конгресса византинистов. М., август 1991.
# Древнегрузинские источники об этническом составе населения Северного Азербайджана XI–XII вв. // Средневековый Восток, 2. Ответственный редактор: академик АН Азербайджана З.М.Буниятов. Баку, Элм, 1993, с.161–166;
# Древнегрузинские источники по истории Азербайджана V–XII вв. (историко-литературная характеристика) // "Tarix və onun problemləri" jurnalı, Bakı, 1997, № 1, s. 251–257.
# Аварцы. Историко-этнографический очерк // "Кавказ" журналы, 1997, № 2.
# Современные процессы на Кавказе и журнал "Единый Кавказ" // "Qafqaz: tarix, müasirlik və geosiyasi perspektivlər" adlı elmi-praktik konfransın materialları. Bakı, Elm, 1998, s.238–240.
# Şəki məlikliyi // Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə. Cild 2. Fəsil XI, § 5. Bakı, Elm, 1998, s.322–329 (akademik N. Vəlixanlı ilə həmmüəllif).
# Oğuzlar və Azərbaycan XI əsrdə // Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə. Cild 2, fəsil XII, § 1. Bakı, Elm, 1998, s.350–356.
# Этапы консолидации и формирование азербайджанского народа // В книге: "Азербайджанцы. Историко-этнографический очерк". Fəsil II. Bakı, Elm, 1998, s.31–39. (1 ç.v.).
# К датировке правления ширваншаха Минучихра Ш.//Тезисы конференции в честь 75-летия Президента Азербайджанской Республики Г.А.Алиева. Bakı, BDU-nun nəşriyyatı, 1998.
# История Азербайджана. Учебник для русского сектора общеобразовательных школ, 10-й класс. Перевод с азербайджанского языка Юниса Насибова. Утвержден Министерством образования Азербайджанской Республики. Bakı, Maarif, 1998, 280 с. — 19,5 ç.v.
# Сравнительный анализ проблем преподавания истории Азербайджана в вузах и школах. //Доклад на Международном научно-практическом и методическом семинаре "Опыт преподавания истории в вузах и проблемы инновации". Алма-Ата, 1999 //Грант № 192337801, предоставленный на основе конкурса Институтом Открытое Общество-Азербайджан.
# Из истории эмирата Шаддадидов Гянджи // Orta əsrlər Орта Şərqi. Akademik Z. M. Bünyadovun xatirəsinə həsr olunmuş məqalələr toplusu. Bakı, Elm, 2000, s. 79–89.
# XIV əsr gürcü tarixçisinin "Yüzillik salnaməsi" Azərbaycan tarixi üzrə mənbə kimi// Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 83-cü ildönümünə həsr olunmuş Respublika elmi konfransının Materialları. Bakı, Ağrıdağ, 2001, s.30–32.
# XI–XII əsrlər Şimali Azərbaycan əhalisinin etnik tərkibi haqqında (gürcü mənbələri üzrə). // Azərbaycan MEA-nın "Azərbaycan və azərbaycanlılar" jurnalı, № 15–16, Bakı, Elm, 2001.
# Очерк об этноконфессиональных процессах в исторической Кавказской Албании и их роли в этногенезе азербайджанского народа // "Qafqaz Albaniyasının Etnomədəni irsi" Beynəlxalq elmi konfransın Materialları. Bakı, 2001, s. 70–73.
# Rus dilinə tərcümə: Отечество (Ata Yurdu). Учебник для 5 класса, §§ 51–63. Утверждено Министерством образования Азербайджанской республики. Bakı, Təhsil, 2001, 320 s.
# Rus dilinə tərcümə: История Азербайджана. С древнейших времен до 70-х гг. XX в. Под. ред. проф. Сулеймана Алиярлы. Баку, Чыраг, 2008 (ilk yeddi Fəsil, s. 3–205. ISBN 5-560-00507-6
# Azərbaycan tarixi proqramı (uzaq keçmişdən 1828-ci ilə qədər). Həmmüəllif. Bakı, 2001.
# XII əsrin I rübündə Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinə dair // "Şərqin aktual problemləri: tarix və müasirlik". Akademik Ziya Bünyadovun xatirəsinə həsr olunmuş elmi-nəzəri konfransın Materialları (tezislər). Bakı, Elm, 2001, s.49–50.
# Orta çağ gürcü kaynaklarında türkler //"Türkler" ensiklopediyası. "Yeni Türkiye" yayınları. 21 cildde. Cild 4. Ankara, 2002, s. 722–730.
# Altay burhanizmi və milli dirçəlişdə onun yeri // "Elm" qəzeti, 10 may 2001-ci il.
# Tarihi Gürcü Kaynaklarında XI–XIII yüzıllerde Kuzey Azərbaycanın Etnik Yapısı ile İlgili Bilgiler // "Azərbaycan" dərgisi, sayı 345. Ankara, 2002, s. 30–31.
# XII əsrin birinci yarısında Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri məsələsi müasir gürcü tarixşünaslığında //Azərbaycanşünaslar Müstəqil Birliyinin elmi konfransının Materialları. Bakı, 2002.
# "Житие царя царей Давида": к разъяснению одного тюркского термина. //Тезисы международной конференции "Актуальные проблемы изучения исторических источников". Тбилиси, 1–3 октября 2002 года.
# Об одном этническом термине в сочинении "Житие царя царей Давида".// В кн.: Материалы Международного научного симпозиума "Горские евреи Кавказа". Баку, 2002, s.72–74.
# Rusiyanın Kafkasya Politikası və Rus Askeri Üsleri. – Kafkasyanın jeopolitik sorunları. Hazar Universitesi (Baku) və Avrasiya Stratejik Araştırmaları Merkezinin Konferansı. Ankara, 2003; www.avsam.org
# Взаимным доверием – вместе в будущее (к вопросу делимитации азербайджано-грузинской границы). – Газ. "Эхо", 4 iyul 2003-cü il.
# Kazaklar ve Kuzey Kafkasyanın slavlaşmasında rolleri //Karadeniz araşdırmaları. Sayı 2, yaz 2004. Ankara – Görum, 2004.
# Azərbaycanın Şimal Qərb regionunun yeri tarixdə və müasir gürcü tarixşünaslığında // "Azərbaycan arxeologiyası və etnoqrafiyası" jurnalı. Bakı, 2004, № 2.
# Stages of consolidation and formation of the people of Azerbaijan. // Azeris. A historical ethnographic essay. Baku, Chashioglu and ANS Press. 2005, pp. 31–41.
# VI–X əsrlərdə Azərbaycanın şimal-qərb regionunda etnomədəni qarşılıqlı əlaqələr tarixindən // 2003–2004-cü illərdə aparılmış arxeoloji və etnoqrafik tədqiqatların yekunlarına həsr olunmuş elmi sessiyanın Materiallar.// Bakı, 2005, s. 203–205.
# What is the South Caucasus? Focus on Azerbaijan // "Security Identity and the Southern Caucasus. The Role of the EU, the US and Russia" adlı Beynəlxalq konfrans. Catania (İtaliya), 2005 // Bax: Security Identity and the Southern Caucasus. The Role of the EU, the US and Russia Edited by Michael Geistlinger, Francesca Longo, Gocha Lordkipanidze, Yunis Nasibli. Wien – Graz, 2008, pp. 27–33.
# К азербайджано-грузинским отношениям в начале XII века // "Tarix və onun problemləri" jurnalı, 2007, əlavə № 3, s.47–49.
# Очерк из истории эмирата Шаддадидов (сравнительный анализ средневековых грузинских и восточных источников) //"Tarix, insan və cəmiyyət" jurnalı, 2007, № 3, s.5–15.
# Azərbaycan xalqının etnogenezi. //Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. Cild "Azərbaycan". Redaksiya Heyətinin Sədri İlham Heydər oğlu Əliyev. Bakı, 2008, s. 99–103.
# Şəmkir orta əsr gürcü qaynaqlarında // "Şəmkir. Arxeoloji irsi, tarixi və memarlığı" adlı elmi-praktik konfrans. Şəmkir, 2007, s.83–84.
# Orta əsr gürcü mənbələrində türk mənşəli "Kanık" etnoniminə dair // "Yaxın və Orta Şərq: dünəni, bu günü, sabahı" adlı beynəlxalq elmi konfrans. Bakı, MEA Şərqşünaslıq İnstitutu, 24–25 oktyabr 2007.
# XI fəsil. § 5. Şəki məlikliyi. (tarix elmləri doktoru, akademik Nailə Vəlixanlı ilə həmmüəllif).//Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə. II cild (III–XIII əsrin I rübü). 2-ci nəşr. Bakı, Elm, 2007, 608 s.
# XII fəsil. § 1. Oğuzlar və Azərbaycan XI əsrdə. Səlcuq imperiyasının yaranması. .//Azərbaycan tarixi. Yeddi cilddə. II cild (III–XIII əsrin I rübü). 2-ci nəşr. Bakı, Elm, 2007, 608 s.
# Russia as a Key Player in the South Caucasian Region. // "Security Identity and the Southern Caucasus" adlı Beynəlxalq konfrans, Salzburg, 1–3/VI.2006// Bax: Security Identity and the Southern Caucasus. The Role of the EU, the US and Russia. Edited by Michael Geistlinger, Francesca Longo, Gocha Lordkipanidze, Yunis Nasibli. Wien – Graz, 2008, pp. 131–146.
# Security Identity and the Southern Caucasus. The Role of the EU, the US and Russia. Edited by Michael Geistlinger, Yunis Nasibli, Francesca Longo, Gocha Lordkipanidze. Wien-Graz, 2008 (Beynəlxalq layihə, AB-nin İNTAS təşkilatının qrant Ref. № 04–79–7206).
# An Ethnonimic Trace of Links between Georgia and the East in the XI century.//"Georgia and Orient (Past, Present, Future)" adlı Beynəlxalq konfransın Materialları. Tiflis, 2008, s.32–34.
# Rus dilinə tərcümə: Мамедов Исмаил. История Азербайджана (с древнейших времен до наших дней). Учебник для вузов. Перевод на русский язык Юниса Насибова. Баку, Маариф, 2009, 672 c. — 42 ç.v.
# "Azərbaycanın V–XV əsrlər tarixinə dair orta əsr gürcü mənbələri və Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri" adlı Magistratura pilləsi üçün Proqram. Bakı, 2009, Qrifli nəşr, 0, 15 ç.v (tərtibçi).
# XII əsrin ortalarında Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinə dair. // Bakı Dövlət Universitetinin 90 illik yubileyi münasibətilə Tarix fakültəsi əməkdaşlarının elmi-praktik konfransının materialları. Bakı, 2009, s.144–149.
# Сасанидская система управления в Албании V–VI вв. // Aidə İmanquliyevanın 70 illik yubileyinə həsr olunmuş "Şərqşünaslığın aktual problemləri" mövzusunda Respublika elmi konfransının materialları. Bakı, 2009, s.168–170.
# О памятниках религиозного назначения Кешикчидагского хребта // Bakı Dövlət Universitetinin 90 illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq elmi konfransının Materialları. Bakı, 2009, s.104–105;
# Türk dünyası və Gürcüstan XI əsrin son rübündə.// Bakı Dövlət Universitetinin xəbərləri, 2009, № 3, s.124–129.
# Тюркский мир и Грузия в последней четверти XI века //Tarix və ömür". Gürcüstan MEA-nın həqiqi üzvü Roin Metrevelinin 70 illiyinə həsr olunmuş elmi toplu. Tiflis, "Artanuci" nəşriyyatı, 2010, s.205–210.
# Magistr hazırlığı üçün "Azərbaycanın V–XV əsrlər tarixinə dair orta əsr gürcü mənbələri və Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri" adlı Proqram. Bakı, Bakı Dövlət Universitetinin
# XII əsrin ortalarında Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinə dair. // Bakı Dövlət Universitetinin 90 illik yubileyi münasibətilə Tarix fakültəsi əməkdaşlarının elmi-praktik konfransının materialları. Bakı, 2009, s.144–149.
# The Keshikchidagh Monastic Complex. Journal "Visions of Azerbaijan". Baku, July-August 2010, pp.86–90. ISBN 978-9952-806-82-3
# 1194-cü il Şəmkir döyüşünün və onun nəticələrinin tarixşünaslıqda əksinə dair // "Antik və orta əsr Azərbaycan şəhərləri: arxeoloji irsi, tarixi və memarlığı" Beynəlxalq elmi konfransı. 27–28 oktyabr 2010-cu il, Şəmkir-Gədəbəy.
# XI. Yüzyılın Son Çeyreyinde Selçuklular ve Gürcistan // XVI. Türk Tarih Kongresi. 20–24 Eylül 2010. Bildiri özetleri. Ankara, 2010, s.118.
# "Azərbaycan tarixi dərslikləri necədir və necə yazılmalıdır" – 1,5 ç.v. // Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası tərəfindən qrant № 06/100/126, 01 aprel 2010 (Layihənin prezentasiyası 17.09.2010 keçirilmişdir, dəyərləndirmələr və təkliflər Təhsil Nazirliyini e-ünvanına göndərilmişdir.
# Еще раз к вопросу о бунтурках древнегрузинских источников //Türk dünyası: dünən və bu gün. Beynəlxalq elmi konfrans. Bakı, 23–24 may 2011-il. Tezislər, s.57–58.
# Средневековые христианские памятники Кешикчидагского хребта //Nassibli, Yunis. Medieval Christian cave monuments of Keshikchidag // Труды Международной конференции "Место и роль Кавказской Албании в истории Азербайджана и Кавказа". Посвящается 75-летию член-корреспондента НАНА Ф.Дж.Мамедовой. Баку, 2012, с.277–285.
# Об участии савиров в походах русов на Азербайджан в первой половине X в. // Материалы Международного научного симпозиума (7–8 мая 2012), посвященного 90-летию академика З.М.Буниятова "Источниковедение и историография средневекового Востока". Баку, 2012, с. 174–175.
# X əsrin birinci yarısında rusların Azərbaycana yürüşlərində savarların iştirakı haqqında // Azərbaycan MEA-nın həqiqi üzvü. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Ziya Musa oğlu Bünyadovun 90 illiyinə həsr olunmuş Beynəlxalq elmi simpoziumun Materialları. Bakı, 2012, s.174–175.
# Этногенез азербайджанского народа // Том "Азербайджан". Председатель Редакционного Совета Ильхам Гейдар оглу Алиев. Баку, Научный центр "Азербайджанская Национальная Энциклопедия", 2012, с. 102–107.
# Видади Мурадов. Азербайджанские ковры. Тебризская группа. Москва, ИД "Бюджет", 2013. Перевод с азербайджанского Юниса М. Насибли. 362 с.
# http://carpetsmagazine.com/bolgeler/elave/tebriz-kitab/ru/index.html#/4/zoomed
# Вопросы культурной и духовной жизни Азербайджана в сочинениях европейских путешественников XVI–XVII вв. // "Turizm və qonaqpərvərlik tədqiqatları" jurnalı, 2013, № 3, s. 91–105. ISBN 978-9952-8206-9-0/
# Azərbaycan Respublikasının şimal-qərb bölgəsinin tarixdə yeri və müasir Gürcüstan tarixşünaslığı // "Elmi araşdırmalar" (elmi-nəzəri məqalələr toplusu). X buraxılış. Bakı, Elm və təhsil, 2014, s.303–308.
# Средневековый Запад и Восток: хозяйственная жизнь Азербайджана глазами европейцев XV–XVII вв. // "Turizm və qonaqpərvərlik tədqiqatları" beynəlxalq jurnalı, 2015, № 4, s.26–38. ISSN 2409–6032
# Azərbaycan tarixi (ən qədim zamanlardan – XXI əsrin ilk onilliklərinədək). Ali məktəblər üçün dərslik. M. Q. Abdullayevin elmi redaktorluğu ilə. Bakı, 2014, 380 s. /həmmüəllif/.
# Rus dilinə tərcümə: История Азербайджана (с древнейших времен до первых десятилетий XXI века). Учебник для вузов. Под ред. М.Г.Абдуллаева. Баку, 2015, §§ 1–24. ISBN 978 9952 504 10
# Государственный историко-культурный заповедник "Кешикчидаг" в контексте приоритетных направлений государственного управления в сфере охраны культурного наследия в Азербайджане // International scientific and practical conference "Museums and Restoration as Instruments of Cultural Heritage Preservation^ Present Day Challenges". Kiyev, 2016, s.150–152 /həmmüəllif/. ISBN 978-966-452-223-3
# Qərb bölgəsinin orta əsr xristian abidələrinin qorunması, təbliğində əldə olunan nailiyyətlər və problemlər Azərbaycanın mədəni irsinin mühafizəsinə dair qanunvericilik işığında.// "Mədəni İrsin qorunması kontekstində muzeylərin bərpası, müasir dövrün aktual çağırışları" adlı beynəlxalq elmi-praktik konfrans. Kiyev, 5–9 iyun 2017-ci il, s.19–22.
# (həmmüəllif, rus dilində). //www.academia.edu/33332753/Український_форум_реставрації._Конференція_Музеї_і_реставрація // Насибли Юнис. Достижения и проблемы в сохранении и пропаганде памятников западного региона Азербайджана в свете законодательства об охране культурного наследия (на примере ГИКЗ-ов "Кешикчидаг" и "Авей") // International scientific and practical conference "Museum sand Restoration as Instruments of Cultural Heritage Preservation: Present Day Challenges". Kiev, 2017, s.19–22 /həmmüəllif/. ISBN 978-966-452-223-3
# V–XIII əsrlər Azərbaycan tarixi haqqında qədim gürcü mənbələri //Azərbaycan MEA həqiqi üzvü, Sovet İttifaqı qəhrəmanı Ziya Musa oğlu Bünyadovun xatirəsinə həsr olunmuş "Müasir şərqşünaslığın aktual problemləri" mövzusunda beynəlxalq elmi konfransın tezisləri (16–17 oktyabr 2017-ciil, Bakı). Bakı, 2017, s.121–122.
# Памятники христианской письменной исторической литературы Южного Кавказа о тюрках домонгольского периода // Заманауи Әлемдегі Оқу Мәдениетіiii Халықаралық Оқу Конгресі — III международный конгресс чтения "Культура чтения в современном мире". Мақалалар жинағы – Məqalələr toplusu. Astana, 2018, s.134–145.
# Формирование азербайджанского народа // Азербайджанцы. Отв. Ред. А.Мамедли, Л.Т.Соловьева. Серия народы и культуры. Москва, Наука, 2017, с.83–94. ISBN 978-5-02-040007-8
# Достижения в пропаганде и актуальные проблемы реставрации памятников западного региона Азербайджана (в свете законодательства об охране культурного наследия и сотрудничества с ведущими профильными центрами) // Музеї та реставрація у контексті збереження культурної спадщини: актуальні виклики сучасності. Матеріали Міжнар. наук.-практ. конф. Київ, 2018 // редкол. В.Г.Чернець (голова) та ін. – Київ, НАКККіМ, 2018 (346 с.), s.3–7 /həmmüəllif/. ISBN 978-966-452-223-3
# Christian Cave Monuments in the Keshikchidag Range:Achievements and Problems in their Preservation and Propaganda (the view from Azerbaijan) // Avropa Birliyinin "Avropa Nostra" strukturu tərəfindən təşkil olunmuş "Davit Qareji multidissiplinar araşdırmaları" adlı Beynəlxalq Konfransda məruzə. Tiflis, 18–20 aprel 2019-cu il
# "Keşikçidağ" və "Avey" DTMQ: mədəni irsin təbliğatında əldə olunmuş nailiyyətlər və Gürcüstanla sərhəd bölgələrində yerləşən turizm obyektlərinin qorunması və istifadə edilməsi sahəsində əməkdaşlığın qurulması" // State Historical & Cultural Preserves "Keshikchidag" and "Avey": achievements in the cultural heritage promotion and establishing cooperation with Georgia to protect and use joint border tourist sites, s. 299–301 (həmmüəllif) // Матеріали IV Міжнар. наук.-практ. конф., м. Київ, 06–07 червня 2019 р. / Ред. кол.: О. В. Рудник (голова), В. Г. Чернець (співголова), С. В. Пивоваров (відп. ред.) таін. – Київ: Національний Києво-Печерський історико-культурний заповідник, 2019. – 336 с.
# State Historical & Cultural Preserves "Keshikchidag" and "Avey": achievements in the cultural heritage promotion and establishing cooperation with Georgia to protest and use joint border tourist sites // Proceedings of the 4-th International scientific and practical conference "Museums and restoration in the context of Cultural Heritage preservation: ultimate challenges". Kiyev, 2019 /həmmüəllif/. ISBN 978-617-653-061-9
# Magistr səviyyəsi üçün "Azərbaycanın V–XV əsrlər tarixinə dair orta əsr gürcü mənbələri və Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri" adlı fənn PROQRAMI. Elmi redaktor dosent M. Q. Abdullayev, rəyçilər — t.ü.e.d. İ. S. Bağırova, dosent B. Ş. Şabiyev. Bakı, 2019, 20 s Qrifli nəşr: İF-M4316 Bakı, 2019, 19 s.

## İstinadlar