The Walking Dead: A New Frontier

"***The Walking Dead: A New Frontier***" — 2016-cı ildə "Telltale Games" tərəfindən istehsal olunmuş, eyniadlı komiks seriyasına əsaslanan epizodik qrafik macəra videooyunu. Bu oyun "*[[The Walking Dead: Season Two]]*" layihəsinin davamı olmaqla, "*[[The Walking Dead (videooyun seriyası)|The Walking Dead]]*" videooyun seriyasının üçüncü hissəsidir. Oyunun ilk iki epizodu 20-ci dekabr 2016-cı il tarixində yayımlanmış, pərakəndə satış üçün nəzərdə tutulan "mövsüm bileti" disk nəşri isə 7-ci fevral 2017-ci il tarixində işıq üzü görmüşdür. Oyun əvvəlki mövsümlərlə eyni narrativ struktura malikdir. Oyunçunun bir epizodda etdiyi seçimlər gələcək hekayə elementlərinə qalıcı təsir göstərmişdir. İlk iki mövsümdən və əlavə "*400 Days*" epizodundan yaddaş fayllarında qeydə alınan seçimlər üçüncü mövsümə ötürülmüşdür.

Oyunun hadisələri komikslə eyni uydurma dünyada cərəyan edir və burada zombi apokalipsisi cəmiyyətin süqutuna səbəb olmuşdur. Oyundakı personajların əksəriyyəti orijinal obrazlar olmuşdur, lakin ikinci mövsümdəki və mövsümlərarası zaman fasilələri sayəsində hadisələr xronoloji cəhətdən komikslərdəki dövrlə eyniləşmişdir. Birinci mövsümdə oyunçunun yoldaşı, ikinci mövsümdə isə əsas qəhrəman olan Klementina (Melisa Hatçison tərəfindən səsləndirilmişdir) yenidən idarə oluna bilən personaj kimi geri dönmüşdür, lakin bu mövsümün protaqonisti Xavyer "Xavi" Qarsiya (Ceff Şayn tərəfindən səsləndirilmişdir) adlı yeni bir obraz olmuşdur. "*A New Frontier*" oyununun hekayəsində Xavi və Klementina digər sağ qalanlarla birlikdə öz ailələrini Klementinanın keçmişdə üzv olduğu eyniadlı qrupdan xilas etmək üçün əməkdaşlıq etmişdilər.

İlk iki mövsümdən fərqli olaraq, oyun tənqidçilər tərəfindən müxtəlif rəylərlə qarşılanmışdır. Personajlar heyəti, yenilənmiş oyun mühərriki, seçimlərin müəyyən aspektləri və ümumi yeni istiqamət təriflənmişdir, lakin epizodların qısalığı, ikinci mövsümün sonluqlarına olan münasibət və Klementinanın köməkçi rola keçməsi tənqid olunmuşdur. Klementinanın yenidən baş qəhrəman olduğu "*[[The Walking Dead: The Final Season]]*" adlı dördüncü və final mövsümü 26-cı avqust 2018-ci il tarixindən 26-cı mart 2019-cu il tarixinədək epizodik şəkildə yayımlanmışdır.

## Geympley
Birinci və ikinci mövsümlərdə olduğu kimi, "*The Walking Dead: A New Frontier*" də üçüncü şəxs perspektivindən oynanan "point-and-click" tipli qrafik macəra janrında videooyundur. Ekranda göstərilən nişangah vasitəsilə oyunçu personajları və əşyaları araşdırmaq, onlarla qarşılıqlı əlaqə qurmaq imkanı əldə etmiş, həmçinin toplanmış əşyalardan və ətraf mühitdən istifadə etməli olmuşdur. Oyun boyunca istifadəçiyə ətraf mühitlə müxtəlif formalarda qarşılıqlı əlaqə qurmaq və həmin qarşılıqlı əlaqənin xarakterini müəyyən etmək imkanı təqdim edilmişdir. Süjetin irəliləməsi üçün oyunçu bəzən mühitə aid tapmacaları həll etməli, bəzən isə müxtəlif personajlarla dialoq aparmalı olmuşdur.

Oyunun bəzi hissələrində oyunçudan müəyyən vaxt məhdudiyyəti daxilində cavab vermək tələb olunmuşdur və bu hallarda qəbul edilən qərarlar süjetin inkişafına əhəmiyyətli təsir göstərmişdir. Bu yanaşma rol oyunu janrına xas mexanikanı xatırlatmışdır. Bəzi dialoq seçimləri üçün oyunçuya məhdud vaxt verilmiş, seçim edilmədiyi halda Xavyer susmuş və bu vəziyyət digər personajların ona münasibətinə təsir göstərmişdir. Burada seçimlərin "yaxşı" və ya "pis" miqyasında qiymətləndirilməsi bu oyunda tətbiq edilməmişdir, oyun daxilindəki qərarların nəticələri daha qeyri-müəyyən olmuş və əsasən qeyri-oyunçu personajların Klementinaya münasibətinə təsir göstərmişdir.

Oyunçu istəyə görə "Minimal" rejimini seçə bilmişdir. Bu rejimdə ipucları və oyunda baş verən dəyişiklikləri, eləcə də personajların Xavyerə münasibətindəki dəyişiklikləri göstərən bildiriş funksiyası deaktiv edilmişdir. Daha çox hərəkətlilik yönümlü səhnələrdə oyunçu ekranda göstərilən göstərişlərə uyğun olaraq sürətli vaxt hadisələrini (QTE) yerinə yetirməli olmuşdur. Bu, özünün və ya digər personajların sağ qalmasını təmin etməyə xidmət etmişdir. Uğursuzluq baş verdikdə oyun həmin hadisədən bir qədər əvvəlki nöqtədən yenidən başlamışdır. Oyunun hər bir epizodunda oyunçu iki seçim arasında qərar verməli olduğu bir neçə məqamla qarşılaşmışdır.

"*A New Frontier*" videooyunu "PlayStation 3" və ya "Xbox 360" platformaları üçün buraxılmamışdır, lakin ikinci mövsümün yaddaş faylları bu platformalarda olan oyunçular üçün xüsusi yenilənmə təqdim edilmişdir. Bu yenilənmə vasitəsilə oyunçular öz yaddaş fayllarını "Telltale" serverlərinə yükləyərək yeni seçdikləri platformada həmin məlumatlara çıxış əldə edə bilmişdilər. Bundan əlavə, "Telltale" şirkəti oyunçulara Klementina üçün o ana qədərki hadisələri əhatə edən "fərdiləşdirilmiş keçmiş hekayəni sürətli yaratmaq" məqsədilə ayrı bir alət təqdim etmişdir. Bu alət 42 fərqli variasiya imkanı yaradaraq yeni mövsümə başlamaq üçün yaddaş faylı formalaşdırmağa şərait yaratmışdır. Oyunçular həmçinin, "Telltale" tərəfindən oyunun əsası kimi hazırlanmış standart keçmiş hekayədən istifadə etmək seçimini də saxlaya bilmişdilər. İlk iki mövsümdən fərqli olaraq, üçüncü hissədə keçmişə qayıdış – "fleşbek" narrativ strukturundan geniş istifadə olunmuşdur.

## Süjet

### Qurma
"*The Walking Dead: A New Frontier*" birinci oyunun davamıdır və hadisələr komiks seriyası ilə eyni vaxtda cərəyan edir. Süjet xəttinə görə, zombi apokalipsisi baş vermiş, dişlənən və ya ölən insanlar "gəzən ölülərə" çevrilmişdir. Bu çevrilməni dayandırmağın yeganə yolu beyinə xəsarət yetirməkdir. Oyun, əsasən, apokalipsisdən dörd il, "*The Walking Dead: Season Two*" oyununun hadisələrindən isə təxminən iki il sonrakı dövrü əhatə edir.

"*A New Frontier*" layihəsində iki idarə olunan baş qəhrəman mövcuddur: qardaşının həyat yoldaşı Keyt (Şelli Şenoy), qardaşıoğlu Qeyb (Raymond Oçoa) və qardaşıqızı Mariana (Vale de la Maza) ilə birlikdə yaşayan keçmiş peşəkar beysbolçu Xavyer "Xavi" Qarsiya (Ceff Şayn) və ötən mövsümdən qalan körpə Elvin Cuniorun (Eycey) qayğısına qalaraq təkbaşına sağ qalmağa çalışan yeniyetmə Klementina (Melisa Hatçison). Oyunçunun əvvəlki mövsümdəki qərarlarından asılı olaraq, Kenni (Qavin Hammon) və ya Ceyn (Kristin Lakin) obrazlarının da geri dönməsi mümkündür. Mövsüm ərzində Xavinin qrupuna komiks seriyasından tanınan "Hilltop" icmasının elçisi Pol "İsa" Monro (Brendon Kiner) və Preskot şəhərindən olan bir neçə sağ qalan şəxs — lider Tripp (Troy Holl), həkim Elenora (Kelli Krauder) və barmen Konrad (Vilyam Kristofer Stivens) qoşulmuşdur. Sonrakı epizodlarda keçmiş hadisələr səbəbindən "yolunu azmış" böyük bir qrup olan "Yeni Sərhəd" təqdim olunur. Bu qrup dörd nəfər tərəfindən idarə edilir: diplomatiya rəhbəri Coan (Ceyn Taini), tibb rəhbəri Dr. Pol Linqard (Yuri Lovental), ərzaq və qida rəhbəri Klinton "Klint" Barns (Endrü Heyl) və Xavinin böyük qardaşı, eyni zamanda mühafizə rəhbəri olan Devid (Aleks Hernandez). Qrupun digər üzvləri arasında Devidin sağ əli Ava (Alli Conson) və kəşfiyyatçılar Becer (Con Karri), Maks (Şon Linç) və Lonni (Çarlz Halford) yer almışdır.

### Hekayə
Pandemiyanın başlanğıcında Xavi Baltimorda Devid, Keyt, Qeyb və Mariana ilə birlikdə yaşamışdır. Ataları xərçəngdən vəfat etdikdən sonra zombi kimi dirilərək analarını dişləmişdir. Devid onu xəstəxanaya aparmışdır, lakin o, geri dönməmiş, Xavi və Keyt isə uşaqlarla birlikdə yola düşmüşdür. Dörd il sonra, poliqonda ərzaq axtaran zaman Maks, Becer və Lonninin rəhbərlik etdiyi qrupla qarşılaşmışdılar. Xavi qrupdan ayrılaraq əsir düşmüş, lakin ailəsinin furqonu müqabilində kömək təklif edən Klementina tərəfindən xilas edilmişdir. Klementina Xavini köhnə aerodromda qurulmuş Preskot icmasına gətirmiş və burada o, Tripp, Konrad və Elenora ilə tanış olmuşdur.

Xilasetmə cəhdi zamanı Mariana öldürülmüş, Keyt isə Becerin adamları tərəfindən ağır yaralanmışdır. Klementina hücum edənlərin vaxtilə üzvü olduğu, lakin sonradan korrupsiyalaşmış "Yeni Sərhəd" qrupu olduğunu müəyyən etmişdir. Qrup Keyti müalicə etmək üçün Preskota qayıtmışdır, lakin Becer ora hücum etmiş və şəhəri zombilərin ixtiyarına vermişdir. Sağ qalanlar Virciniya ştatının Riçmond şəhərinə üz tutmuş və burada Riçmondun artıq "Yeni Sərhəd" tərəfindən idarə olunduğunu öyrənmişdilər. Riçmondda Xavi qardaşı Devid ilə qarşılaşmışdır. Coan və Klint qrupu sürgün etmək qərarına gəlmişdi, lakin Devid onlarla anbarda görüşməyi təklif etmişdir. Burada Klementina Devidi körpə Eyceyin ölümündə ittiham etmişdir, lakin Devid uşağın sağ olduğunu və Linqardın onun yerini bildiyini açıqlamışdır.

Qrup Coanın digər icmalara hücum etdiyini üzə çıxarmış və Maks bu korrupsiyanı təsdiqləmişdir. Coan Devidi sui-qəsddə ittiham etmiş və onun edamına qərar vermişdir. Xavi Devidi xilas etməyə çalışan zaman Elenoranın xəyanəti ilə üzləşmiş və Tripp ilə Ava arasında seçim etməyə məcbur qalmışdır. Baş verən atışma zamanı zombilər Riçmondun müdafiəsini yararaq şəhərə daxil olmuşdur. Devid şəhəri tərk etməyi təklif etmişdir, lakin Keyt Riçmondu xilas etmək istəmişdir. Oyunçunun və Klementinanın keçmişdəki seçimlərindən asılı olaraq Xavi Devid, Qeyb və ya Keyti itirə bilər. Sonda "İsa"nın köməkliyi ilə şəhər xilas edilmişdir.

Hadisələrdən bir neçə gün sonra Xavi itirdikləri şəxsləri yad etmiş və "İsa" ona Riçmondun yeni lideri olmağı təklif etmişdir. Əgər sağdırsa, Linqard Klementinə Eyceyin yerini söyləmiş və o, uşağı tapmaq üçün yola düşmüşdür. Xavi ilə sağollaşan Klementina Riçmondu tərk etmişdir.

## Epizodlar
Birinci və ikinci mövsümlərdə olduğu kimi, bu oyun da beş epizoda bölünür.



## İstehsalı
"Telltale Games" şirkəti "*[[Gəzən ölülər (komiks)|Gəzən ölülər]]*" komiksləri əsasında videooyunlar hazırlamaq hüququnu əldə edən zaman "çoxillik, çoxplatformalı və çoxsaylı layihələri" əhatə edən lisenziya müqaviləsi imzalamışdır. Bu lisenziya "*[[The Walking Dead (videooyun)|The Walking Dead]]*" oyununun birinci mövsümünün uğurundan sonra, "Telltale" tərəfindən franşizaya əsaslanan ikinci oyun seriyasının sifariş edilməsi ilə qüvvəyə minmişdir. Birinci mövsüm yüksək dərəcədə uğurlu hesab edilmiş və 1990-cı illərin ortalarından bəri tənəzzüldə olan macəra oyunu janrının yenidən canlanmasına kömək etmişdir. Bu nailiyyətlərə görə "Telltale" 2012-ci ilin ən yaxşı tərtibatçı studiyalarından biri kimi tanınmışdır.

"Telltale" əməkdaşları Şon Ensuort və Dennis Lenart üçüncü mövsümün hekayəyə "yeni baxış bucağı" gətirdiyini bildirmişdilər. Robert Kirkman Klementinanın üçüncü mövsümdə geri dönəcəyini təsdiqləmişdir. 2015-ci ilin "E3" sərgisindəki müzakirələr zamanı Cob Stauffer üçüncü mövsümün buraxılışına hələ "çox vaxt qaldığını" və bu oyunun əvvəlkilərdən "əhəmiyyətli dərəcədə böyük" olacağını qeyd etmişdir. Stauffer həmçinin, komiks seriyasından bəzi personajların üçüncü mövsümdə görünəcəyinə dair ipucları vermişdir.

Üçüncü mövsümün əvvəlki oyunlarda oyunçuların seçdiyi bütün mümkün sonluqları bir araya gətirməsi, eyni zamanda seriyaya yeni oyunçuları cəlb etməsi planlaşdırılmışdır. Yeni oyunçuların axını və köhnə konsollardan yeni platformalara keçid edərək yaddaş fayllarına çıxışı olmayan şəxslər üçün "Telltale" şirkəti "*A New Frontier*"ə başlama nöqtəsini fərdiləşdirən hekayə generatoru alətini təqdim etmişdir. Bu suallar birinci və ikinci mövsümləri əhatə edən təxminən 40,000 oyun sessiyasının təhlili əsasında hazırlanmışdır. Oyunçu seçimlərinin ümumi qanunauyğunluqları 42 fərqli ssenari qrupunda birləşdirilmiş və yeni oyunçunu bu qruplardan birinə yönləndirən suallar tərtib edilmişdir. Studiyanın rəhbəri Bruner bildirmişdir ki, onlar konkret qərarlardan ziyadə davranış modellərinə diqqət yetirmişdilər. Məsələn, birinci mövsümün sonunda Linin istəyi ilə onu öldürmək və ya taleyin ümidinə buraxmaq qərarı oyunçuların motivasiyasının mürəkkəb göstəricisi kimi qiymətləndirilmişdir. Hekayə generatorunun nəticədən çox məhz bu motivasiyanı əks etdirməsi hədəflənmişdir.

"IGN"ə verdiyi müsahibədə Kirkman üçüncü mövsümün videooyunu komiks kitabının planlaşdırılan buraxılış vaxtındakı xronologiyasına yaxınlaşdıracağını qeyd etmişdir. Bu mövsüm ikinci mövsümdən bir neçə il sonra cərəyan edir və burada bir qədər böyümüş Klementina ilə yanaşı, artıq yeriməyə başlayan körpə Eycey də yer alır. Klementina yeni personaj Xavyer ilə birlikdə idarə oluna bilən obraz kimi təqdim edilmişdir. Clementine is a playable character along with a new character, Javier. 

"PAX 2016" tədbiri zamanı "Telltale" üçüncü mövsümün 2016-cı ilin noyabr ayında "A New Frontier" yarımbaşlığı ilə buraxılacağını elan etmişdir, lakin sonradan ilk epizodun yayımlanması 20-ci dekabr 2016-cı il tarixinə qədər təxirə salınmışdır. "Warner Bros. Interactive Entertainment" şirkəti "Telltale" ilə Betmen mövzusunda videooyun üçün əldə olunmuş müqavilə çərçivəsində üçüncü mövsümün pərakəndə satış versiyalarını yayımlanmışdır. Fiziki nəşr Şimali Amerikada 24-cü fevral 2017-ci il, Avropada isə 3-cü mart 2017-ci il tarixində buraxılmışdır. Bu diskə ilk iki epizod və digər epizodları aktivləşdirmək üçün rəqəmsal kodlar daxil edilmişdir.

"*A New Frontier*"in ilkin olaraq həm "PlayStation 3", həm də "Xbox 360" platformalarına gələcəyi nəzərdə tutulmuşdur, lakin bu versiyalar buraxılışa təxminən 3 həftə qalmış ləğv edilmişdir. Bu hadisə "Telltale" şirkətinin köhnə nəsil aparat təminatı üçün verdiyi vədləri yerinə yetirməməsi səbəbindən tənqidlərə yol açmışdır. Xüsusilə "GameStop" və "Best Buy" saytlarında oyunun müvafiq olaraq həm "PlayStation 3", həm də "Xbox 360" versiyaları satış üçün mövcud idi.

Oyunun "Nintendo Switch" versiyası 2020-ci ildə işıq üzü görmüşdür.

### Saundtrek
10-cu sentyabr 2019-cu il tarixində Cered Emerson-Conson tərəfindən bəstələnmiş orijinal saundtrek albomu rəqəmsal yükləmə və striminq xidmətləri üçün yayımlanmışdır. Bundan qısa müddət sonra isə xüsusi buraxılışlı vinil plastinkalar dəsti satışa çıxarılmışdır.

## Sikveli
2017-ci ilin iyul ayında "Telltale Games" və "Skybound Entertainment" şirkətləri "*[[The Walking Dead: The Final Season]]*" adlı dördüncü və final mövsümünü elan etmişdir. Bu layihə 2018-ci ilin avqust ayından 2019-cu ilin mart ayınadək yayımlanmışdır.

## Qəbulu

"*The Walking Dead: A New Frontier*" tənqidçilər tərəfindən müxtəlif rəylərlə qarşılanmışdır. Oyunun yeni personajlar heyəti, yenilənmiş mühərriki və ümumi yeni istiqaməti müsbət qiymətləndirilmişdir, lakin epizodların qısalığı, ikinci mövsümün sonluqlarına olan yanaşma və Klementinanın köməkçi rola keçməsi tənqid hədəfi olmuşdur. 

Epizod 1 – "*Ties That Bind Part One*" üçün rəyləri toplayan "Metacritic" saytı oyunun "Windows" versiyasına 35 rəy əsasında 100 üzərindən 81 bal, "PlayStation 4" versiyasına 10 rəy əsasında 80 bal və "Xbox One" versiyasına 14 rəy əsasında 78 bal vermişdir. "Metracritic" portalı Epizod 2 – "*Ties That Bind Part Two*" epizoduna "Windows" versiyasını 33 rəy əsasında 80/100, "PlayStation 4" versiyasını 9 rəy əsasında 80/100 və "Xbox One" versiyasını 13 rəy əsasında 78/100 bal ilə qiymətləndirmişdir. Epizod 3 – "*Above the Law*" epizodu üçün "Metacritic" tərəfindən "Windows" versiyasına 29 rəy əsasında 75 bal, "PlayStation 4" versiyasına 8 rəy əsasında 69 bal və "Xbox One" versiyasına 6 rəy əsasında 73 bal verilmişdir. Epizod 4 – "*Thicker Than Water*" epizodunun "Windows" versiyası 28 rəy əsasında 72 bal, "PlayStation 4" versiyası 5 rəy əsasında 65 bal və "Xbox One" versiyası 4 rəy əsasında 73 bal toplamışdır. Epizod 5 – "*From the Gallows*" üçün "Metacritic" saytı "Windows" versiyasına 23 rəy əsasında 74 bal, "PlayStation 4" versiyasına 5 rəy əsasında 71 bal və "Xbox One" versiyasına 6 rəy əsasında 59 bal təyin etmişdir.

2018-ci ilin yayında "Steam" platformasının veb versiyasının API-də aşkarlanan təhlükəsizlik boşluğu oyunu ən azı bir dəfə oynayan "Steam" istifadəçilərinin dəqiq sayının 278.042 olduğunu ortaya çıxarmışdır.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*