open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hacımahmudlu (Yevlax)

**Hacımahmudlu** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Tarixi
Hacımahmudlu Yevlax rayonunun Qaramanlı inzibati ərazi vahidində kənd. Qarabağ düzündədir. Kəndi Hacı Mahmud adlı şəxs saldığına görə belə adlandırılmışdır..

## İstinadlar
Hacıselli

**Hacıselli** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun Havarlı inzibati ərazi vahidində kənd.

## Tarixi
Şirvan düzündədir. Yerli əhali tərəfindən Hajselli, Hayselli kimi də tələffüz edilir. Kəndin adı hacıselli nəslinin adı ilə bağlıdır..

## İstinadlar
Havarlı

**Havarlı** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd.

## Tarixi
Şirvan düzündədir. Kəndin ərazisində havar adlanan qamış növünün bitməsi ilə əlaqədar olaraq yaşayış məntəqəsi belə adlandırılmışdır..

## İstinadlar
Kolanı (Yevlax)

**Kolanı** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun Malbinəsi inzibati ərazi vahidində kənd.

## Tarixi
Düzənlikdədir. Yaşayış məntəqəsini vaxtilə Ağdam rayonunun Kolanı kəndindən gəlmiş ailələr salmışlar. Kolanılar qədim türk tayfalarındandır. XVIII əsrin ortaları - XIX əsrin birinci yarısında Qarabağ xanlığında yaşayan kolanıların ərazisi Kolanı mahalı adlanırdı. XIX əsr Azərbaycan tarixçisi Mirzə Adıgözəl bəy Uşacıq kəndindən Göyçə sərhədinə qədər uzanan Tərtərçay hövzəsini kolanıların məskəni adlandırırdı. XIX əsrdə Cavad qəzasında 282 ailəli Kolanı eli yaşayırdı. Sonralar onlar müxtəlif yerlərdə məskunlaşmışlar. Mənbələrə görə, Ağa Məhəmməd Şah Qacarın Qarabağa hücumu zamanı Qarabağ elatlarının bir qismi, o cümlədən kolanılar köçüb Naxçıvanda, Şirvanda və b. yerlərdə məskunlaşmışlar.

## İstinadlar
Kövər

**Kövər** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun Malbinəsi inzibati ərazi vahidində kənd.

## Tarixi
Yuxarı Qarabağ kanalının sahilində, Qarabağ düzündədir. Oykonim "mal-qara üçün ayrılmış örüş yeri" mənasındadır. Kövər variantında da qeydə alınmışdır.

## İstinadlar
Qoyunbinəsi

**Qoyunbinəsi** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Əhali yayı yaylaqda, qışı isə aranda-Qoyunbinəsi kəndində olur. Kəndin əhalisi əsasən qoyunçuluqla məşğul olduğu üçün kənd Qoyunbinəsi adlandırılmışdır.

## İstinadlar
İsmayılabad

**İsmayılabad** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun Nemətabad inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Yevlax rayonunun Mingəçevir qəsəbə Sovetindən İsmayılabad kəndi Səmədabad kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.

## Toponimikası
Yaşayış məntəqəsini 1918-ci ildə Ermənistanın Ozan, Veri, Toxacar kəndlərindən milli qırğın zamanı qaçıb gəlmiş və bir müddət Tovuz rayonunda yaşadıqdan sonra 1928-ci ildə indiki ərazidə məskunlaşmış azərbaycanlı ailələr salmışlar. Kənd vaxtilə oranın abadlaşmasında xidməti olmuş İsmayılın (Bərdə rayon sovetinin sədri) adı ilə adlandırılmışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Qarabağ düzündə yerləşir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Xanabad (Yevlax)

**Xanabad** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun Aşağı Bucaq inzibati ərazi vahidində kənd.

## Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi vaxtilə Qarabağ xanlarına məxsus olduğundan belə adlandırılmışdır. Oykonim "xana məxsus kənd" mənasındadır.

## Tarixi
XX əsrdə kənd Qarabağ ərazisindən alınaraq Yevlaxa verilmişdir.

1978-ci ildə inşa olunmuş Yevlax rayonunun Xanabad kəndindəki tam orta məktəb artıq köhnəldiyindən istifadəyə yararsız vəziyyətdə idi. 2023-cü ildə Heydər Əliyev Fondu yeni tədris ilinə Xanabad kəndi üçün 360 şagird yerlik yeni məktəb inşa edərək istifadəyə verib.
Üç mərtəbəli 4 korpusdan ibarət olan yeni təhsil müəssisəsi zəruri mebel və avadanlıqlarla, fənn kabinetləri və laboratoriyalar əyani vəsaitlərlə təchiz edilib. Məktəbin həyətyanı ərazisində abadlıq və yaşıllaşdırma işləri aparılıb, dekorativ kol və ağaclar əkilib, müasir işıqlandırma sistemləri quraşdırılıb.

## İqtisadiyyatı
Mingəçevir su anbarının ətrafında yerləşir. Kəndin sakinləri əsasən bostançılıq və balıqçılıq təsərrüfatı ilə məşğul olur.

## Əhalisi
Əhalisini tarixi türk və oğuzlar təşkil edir.

1824-cü ildə Şəki əyalətinin Ərəş mahalının Xanabad kəndində 56 ev, 356 əhali siyahıya alınmışdır.

## İstinadlar
Quşçu (Yevlax)

**Quşçu** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

SSRİ dövründə kənddə tibb məntəqəsi, kino və kitabxana olsa da, hal hazırda heç bir sosial fəaliyyət üçün mərkəz yoxdur.

Kənd ərazisində bir ədəd natamam orta məktəb, bir dükan və bir bərbər fəaliyyət göstərir.

Kənddə daimi su problemi var.

## Toponimikası
Oykonim türkdilli quşçu tayfasının adı ilə bağlıdır. Tədqiqatçıların fikrincə, Azərbaycan ərazisində bu tayfanın məskunlaşması nəticəsində yaranmış bir sıra başqa toponimlər  vardır: Quşçu dağı (Şamaxı və Daşkəsən rayonları), Quşçu yol ayrıcı (Laçın rayonu), Quşçu qalası dağı (Laçın rayonu), Quşçular dağı (Xocavənd rayonu, Dağdöşü kəndi), Quşçunun yalı (Gədəbəy rayonu, Göyəli kəndi). Eyni zamanda bu topokomponent Orta Asiya (xüsusilə Türkmənistan), Ermənistan, Gürcüstan, Şimali Qafqaz, Türkiyə və Cənubi Azərbaycan ərazisində də yayılmışdır. Ermənistan ərazisindəki quşçu etnonimi ilə bağlı yer adları (sonuncu 1946-cı ildə ləğv olunub) dəyişdirilmişdir. XIX əsrdə Qafqazda quş komponentli 38 toponim qeydə alınmışdır. Quşçu etnonimi ilə bağlı toponimlərin erkən orta əsrlərdə meydana çıxması güman edilir.

## Tarixi
Quşçu kəndinin adı qədim mifoloji inamlara söykənir. Belə ki, qədim dövrlərdə Azərbaycan türkləri arasında quş onqonu geniş yayılmışdır. Odur ki, nağıl və dastanlarımızda quşlara xüsusi yer verilmişdir. Hətta oğuz qəbilələri quşu özləri üçün simvol seçmişlər. Xalq arasında, eləcə də nağıl və dastanlarımızda geniş şəkildə özünə yer almış "Dövlət quşu" haqqında rəvayətlər imkan verir deyək ki, quş var-dövlət, başda ağıl simvolu sayılmış, Dövlət quşu kimin başına qonarsa onu padşah seçərmişlər. Azərbaycan xalqının əski mifologiyasında Simurq, Səməndər, Humay, Şahin və s. quşlara insanın köməkçisi, uğur gətirən bir varlıq kimi baxmışlar. Odur ki, xalqımızın quş onqonuna inamının nəticəsidir ki, Azərbaycanda quş adları toponim kimi geniş yayılmışdır. Ehtimal olunur ki, bu yer adları türkdilli quşçu tayfasının adı ilə bağlıdır. Bu tayfa məskunlaşdığı ərazini quşçu tayfasının yaşadığı ərazi kimi adlandırmışlar.

Həmçinin qeyd edilməlidir ki, Quşçu kəndi ərazisində yaşayan əhali başqa ərazilərdən köçmüş türk və fars əsilli tayfaların nəsilləridir.

Onlardan biri "Sağvan" adlandırılan tayfa olmuşdur. Onlar Van gölü ətrafında yaşamış köçəri tayfa olmuşlardır. Göründüyü kimi "sağ" "van" Van gölünün adından götürülmüşdür. Tayfanın qolu olan Sağvan tayfası elə məhz Quşçu ərazisində məskunlaşmış və həmin tayfadan olan nəsillər hələ də bu ərazidə yaşamaqdadır. Hal hazırda onların yaşadığı küçə kəndlilər arasında "Sağvannı" küçəsi adlandırılır.

## Əhalisi

### Tanınmış şəxsləri
* "Kamança" Yusif 
* Molla Zeynal baba

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd düzənlikdə yerləşir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Malbinəsi

**Malbinəsi** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Əhalisinin sayı 2246 nəfərdir.

## Toponimiyası
XII əsirdə Eldənizlər  hakimiyyətinə tabe olan türk  tayfaları bu ərazidə məskunlaşmışdır.Salman İbn-Rabiyyənin dediyinə görə XII əsrdə  bu  ərazilərdə   maldarlııq və  əkinçiliklə məşğul olan əhali yaşayıb.Prafessor U.A.Paxomov bu ərazilərdə arxeoloji iş aparmış və sübut etmişdi ki.yerli əhali əkinçilik.maldarlıqla məşğul olurmuş.Gil və metalı emal etməyi bacarırmış.

1828-ci ildə bu ərazilər çar Rusiyasının tərkibinə daxil olmuşdur.1867-ci ildə Yelzavetapol Quberniyasının Cavanşir Qəzasının

Bərdə uyezdinin Malbinəsi dairəsi adlandırılıb.(3) Həmin ərazidə yerləşən Hətəmli,Nağdalılar,Nurular, Vəlilər,Əlpənahlı,

Hüseyinqulular,Mirəssənli,Abdullalı,Çökək Abdullalı,Dığıralılar,Malbinəsi,Fərzalılar,Qazılar,Osmalar adlanan kiçik kəndlər 1929-cu

ildən başlayaraq 1960-cı illərə kimi hazırkı Malbinəsi adlanan kənddə cəmləşdirilmişdir.(kollektivləşmə 4)Bütün bu kəndlərdə yaşayan əhalinin ən çoxunun maldarlıqla məşğul olması Malbinəsi toponiminin yaranmasına səbəb olmuşdur.

* Yevlax rayonu (5 fevral 1935-ci il)
* Türk tayyfaları

## İstinadlar
2  Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının "Xəbərlər"jurnalı 1944-cü il №9 səhifə 52.

3.Azərbaycan Tarixi Bakı 1980-ci il səhifə 138

4.Azərbaycan Baş Arxiv İdarəsi fond 2393 opis 21 səhifə 32
Marzılı

**Marzılı** (əvvəlki adı: **Marzıgi**) — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 11 iyun 2002-ci il tarixli 341-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Yevlax rayonunun Havarlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Marzıgi kəndi Marzılı kəndi adlandırılmışdır. Kənddə 4 illik ibtidai məktəb fəaliyyət göstərir.

## Tarixi
**Marziki** - Yevlax rayonunun Havarlı inzibati ərazi vahidində kənddir. Düzənlikdə yerləşir. Yerli dialektdə Marzığı kimi tələffüz olunur. Bəzi tədqiqatçılara görə, oykonim fars dilindəki mərzək (bataqlıq) sözündən və -ı şəkilçisindən ibarət olub, “bataqlıq” mənasındadır. Kənd X əsrin əvvəllərində Şəki-Zaqatala zonasında yaşayan bir qrup qaraqoyunlu ailəsinin Marziki adlı köhnə kənd yerində məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. 2002-ci ildən kəndin adı Marzılı kimi rəsmiləşdirilmişdir.
 
## İstinadlar
Meyvəli (Yevlax)

**Meyvəli** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.

## İstinadlar
Hürüuşağı

**Hürüuşağı** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun Tanrıqulular inzibati ərazi vahidində kənd.

## Tarixi
Kürəkçayın sahilində, düzənlikdədir. Yerli əhalinin məlumatına görə, yaşayış məntəqəsi Qazax rayonu ərazisindən köçüb gəlmiş hürüuşağı adlı nəslin məskunlaşması nəticəsində yarandığı üçün belə adlandırılmışdır..

## İstinadlar
Nəmirli (Yevlax)

**Nəmirli** (*keçmiş adı *'Nərminli**') — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## İstinadlar
Salahlı (Yevlax)

**Salahlı** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Tarixi
Qazax rayonunun qədim Salahlı kəndi 1867-ci ildə iki inzibati vahidə Yuxarı Salahlı və Aşağı Salahlı kəndlərinə  bölünmüşdür. 1922-ci ildə hər iki kənddən ayrılan evlər hesabına yeni məkanda Orta Salahlı kəndi yaradıldı.

Azərbaycanın müxtəlif rayonlarında yerləşən Salahlı kəndləri mənşəcə Qazax mahalının Salahlı eli ilə bağlıdırlar:

*Salahlı (Ağstafa) – Azərbaycanın Ağstafa rayonunda qəsəbə.
*Salahlı (Samux) – Azərbaycanın Samux rayonunda kənd.
*Salahlı (Zərdab) – Azərbaycanın Zərdab rayonunda kənd.
*Salahlı (Yevlax) – Azərbaycanın Yevlax rayonunda kənd.
*Salahlı Kəngərli – Azərbaycanın Ağdam rayonunda kənd.

Qeyd etmək lazımdır ki, Kür qırağında yerləşən qədim Salahlı kəndinin adı 19-cu əsrin sonlarından ara-sıra rast qəlinən, qeyri-rəsmi olaraq, Qıraq Salalahlı şəklində də işlənmişdir.

## İstinadlar
Səmədabad (Yevlax)

**Səmədabad** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Yevlax rayonunun Səmədabad kəndi Mingəçevir qəsəbə Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Səmədabad kənd Soveti yaradılmışdır.

## Toponimikası
1918-ci ildə Milli qırğın zamanı Ermənistanın, Qədim İRƏVAN XANLIĞININ SƏRDARABAD MAHALININ ( HOKTANBERYAN - ОКТАНБЕРЯН) Ağca-arx(Arcaxda deyirlər), Kürəkən, Zeyvə, Kərimarx, Qarğabazar və Qarxun kəndlərindən didərgin düşmüş azərbaycanlı ailələr bir müddət Xoruzlu kəndində, sonralar Bərdə ətrafında yaşamış, əlavə olaraq 1948- çi ildə Göyçə mahalının kəndlərində də gələnlər var. 1992-93 ci illər Qarabağdan da məcburi köçkünlər gəlmisdir.1926-cı ildə isə Yevlax rayonu ərazisindəki Meşəli San oğlu Məhəmmədin yatağı adlı yerdə məskunlaşmışdılar. Kənd bolşevik Səmədağa Ağamalı oğlunun (1867-1930) adı ilə adlandırılmışdır. Memorial toponimdir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Qarabağ düzündə yerləşir.Aran bölgəsinə aiddir. Qazax - Bakı magistral  yolunun yaxınlığında yerləşir.Kənd artezian quyularının suyundan istifadə edir. Əkinçilik və heyvandarlıqla məşğul olurlar, Bakı-Tiflis-Ceyhan neft boru xətti əkin sahələrinin ərazisindən keçir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Nərimanabad (Yevlax)

**Nərimanabad** (əvvəlki adı: **Mironabad**) — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Yevlax rayonunun Mingəçevir qəsəbə Sovetinin Mironabad kəndi Nərimanabad kəndi adlandırılmış və Səmədabad kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Varvara

**Varvara** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Əhalisi
## Tanınmış sakinləri

* Bahar Ağalarova (1884-1953) — Azərbaycan SSR əməkdar müəllimi (1942).
* Fariz Mədətov (1972-) - Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.

## İstinadlar

https://lib.az/users/1/upload/files/Azrbaycan_toponimlrinin_ensiklopedik_II.pdf
Yaldili

**Yəldili kəndi** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Kəndin tarixinə və ad toponiminə aid xalq arasında 2 tarixcə və ehtimal mövcuddur.

1-ci tarixcə və ehtimala istinadən demək olar istinadən demək olar ki,**Yəldili** kəndinin əhalisinin böyük bir əksəriyyəti Yevlax rayonu **Bəydilli** kənd sakinləri ilə tarixən bir kökdəndir və bu kökdən qopub gəlmə bir qoldur. Yəldili toponimi ilə əlaqədar iki ehtimal mövcuddur. Yaşlı əhalinin söyləməsinə görə ,təxminən 200-220 ildən əvvəl **Bəydilli** sakinlərindən bir qol ayrılaraq kür çayının sol sahilində indiki yerində məskunlaşmlar. **Şirvan Ərəş** sultanlığından köçüb gələn bu əhalini yerli əhali  **Qarbağ** düzündə Yadelli  və onların məskunlaşdığı kənd **Yadelli kəndi** və tədricən **Yaldili** və ən nəhayət **Yəldili** kəndi adlandırılmışdır. Xalq arasında söylənilənlərə istinadən demək olar ki **Yəldili** kəndi 18-ci əsrin sonlarında xanlıqlar dövründə bu ərazilərdə məskunlaşmışdır.

2- ci tarixcə və ehtimala görə **Yəldili** kəndi öz toponimi **Bəydilli** tayfasınıın bir qolu və bir nəsli olan **Eldili** nəslindən götürmüşdür. Açıq sait olan "e" səsinə "y" səsinin artırılması və sonralar "e" səsinin "ə" səsinə formmalaşma dəyişməsi nəticəsində **Yəldili** kəndi formasında işlənmişdir.

Eldili və Yedlili həm də soyad olub qədim türk dilində "el kimi əziz" mənasını verir.

## İstinadlar

###### Həmçinin bax
Yenicə (Yevlax)

**Yenicə** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Din
Kənddə Yenicə kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar
Yuxarı Salamabad

**Yuxarı Salamabad** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## İstinadlar
Zərgər (Füzuli)

**Zərgər** və ya **Yuxarı Zərgər** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Zərgər kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub. 1820-ci ildə İrandan Qarabağa köçüb gəlmiş ellərdən biri də Zərgər adlanırdı. Bu el Şahsevənlərin Sarıxanbəyli qoluna mənsub idi. 21 oktyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.

## Toponimikası
Köndələnçayın sahilində, dağətəyi düzənlikdədir. XIX əsrin 70-ci illarinə aid məlumata görə, kənd şahsevənlərin sərxanbayli tayfasının zərcərli tirəsinə məxsus ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Keçən əsrin 30-cu illərində Xızı r-nunda da Zərgərli adlı kənd qeydə alınmışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Zərgar kəndinin bir tərəfi Füzuli rayonuna bitişikdir. Cənubdan Fioletovka, qərbdən Kovşad kəndləri ilə əhatə edilmişdir.

## İqtisadiyyatı
Zərgar kəndində üzümçülük və kənd təsərrüfatı ilə məşğul olublar.

## Həmçinin bax
* Füzuli rayonu

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Yuxarı Güzlək

**Yuxarı Güzlək** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Qarakollu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub.

9 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusunun uğurlu əks-hücum əməliyyatı nəticəsində düşmən işğalından azad edilmişdir.

## Toponimikası
Qozluçayın sahilində, dağətayi ərazidədir. Keçmiş adı Güzlək olmuşdur. XIX əsrdə ondan əmələ gəlmiş eyniadlı məntəqə Aşağı Güzlək, əvvəlki kənd isə Yuxarı Güzlək adlandırılmışdır. Giizlək komponenti qəd. türk dillərində "payız otlağı" mənasındadır. Oykonimin birinci komponenti isə yaşayış məntaqəsinin yerləşdiyi coğrafi mövqeyi əks etdirir.

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq olub.

## Həmçinin bax
* Füzuli rayonu

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Yuxarı Kürdmahmudlu

**Yuxarı Kürdmahmudlu** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Kürdmahmudlu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Bu Kənd "Bələdiyyə əraziləri və torpaqları haqqında" Qanunla Füzuli rayonunun Əhmədbəyli bələdiyyəsinin ərazisinə aid edilib.

## Toponimikası
Keçmiş adı Kürdmahmudlu olmuşdur. Ondan digər məntəqə yarandıqdan sonra yəni kənd Aşağı Kürdmahmudlu, keçmiş kənd isə Yuxarı Kürdmahmudlu adlandırılmışdır.

Oykonimin ikinci komponenti kürdmahmudlu tayfasının adını əks etdirir.

## Tarixi
Kəndin əsası XVIII əsrdə qoyulmuşdur. Kəngərli elinin qoludur.

07.12.1999-cu il tarixli 771-IQ nömrəli "Bələdiyyələrin əraziləri və torpaqları haqqında" Qanunun ilkin versiyasının "Füzuli rayonu" bölməsinə əsasən yaradılan 18 bələdiyyədən biri də Füzuli rayonunun Yuxarı Kürdmahmudlu bələdiyyəsi olub.

25.11.2024-cü il tarixində qüvvəyə minmiş "Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin birləşməsi yolu ilə yeni bələdiyyələrin yaradılması haqqında" 18 oktyabr 2024-cü il tarixli 50-VIIQ nömrəli Qanunun 18.3-cü bəndi ilə "*Aşağı Kürdmahmudlu, Əhmədbəyli və *'Yuxarı Kürdmahmudlu** bələdiyyələrinin əhatə etdiyi Aşağı Kürdmahmudlu, Əhmədbəyli, İkinci Mahmudlu, Qarabağ, Murtuzalılar və **Yuxarı Kürdmahmudlu*' kəndlərində [[Əhmədbəyli bələdiyyəsi (Füzuli)|Əhmədbəyli bələdiyyəsi]]*" yaradılmışdır.

Bununla da Füzuli rayonunun Yuxarı Kürdmahmudlu bələdiyyəsi ləğv edilmiş sayılır.

## Coğrafiyası
Köndələnçayın sahilində, düzənlikdədir.

## Əhalisi
2019-cu ilin avqust ayına olan məlumata görə, Yuxarı Kürdmahmudlu kəndinin ümumi əhalisi 1270 nəfərdi, hal-hazırda 1270 nəfər yaşayır. Kəndin işıq, su, qaz, yol ilə bağlı sosial qayğıları tam həll olunub, əhali məcburi köçkünlər üçün nəzərdə tutulan bütün imtiyazlardan istifadə edirlər. Kənd sakinlərindən məcburi köçkün statusu olan 1063 nəfərə hər ay 63780 manat vahid aylıq müavinət ödənilir, 3 ailəyə ünvanlı sosial yardım təyin edilib, 3 ailə isə özünüməşğulluq proqramına cəlb olunub. Yuxarı Kürdmahmudlu kəndində 8 şəhid ailəsi, 8 Qarabağ müharibəsi əlili vardır. Kənd sakinlərindən 173 nəfərə müxtəlif növ pensiya və müavinət verilir. Kənd sakinlərindən 77 nəfər müxtəlif idarə, müəssisə və təşkilatlarda işləyirlər.

Kənddə torpaq islahatı aparılıb, hər bir kənd sakini pay torpağı ilə təmin olunub.

## Həmçinin bax
* Füzuli rayonunun Yuxarı Kürdmahmudlu bələdiyyəsi
* Füzuli rayonunun Əhmədbəyli bələdiyyəsi
* Aşağı Kürdmahmudlu

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti
* Füzuli rayonu Yuxarı Kürdmahmudlu kəndi ərazisində bir ədəd top mərmisi aşkar edilib

## İstinadlar
Yuxarı Əbdürrəhmanlı

**Yuxarı Əbdürrəhmanlı** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Əbdürrəhmanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub.

20 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.

## Toponimikası
Düzənlikdədir. Keçmiş adı Əbdürrahmanlı olmuşdur. Ondan yaranmış yeni məntəqə Aşağı Əbdürrəhmanlı, əvvəlki kənd isə Yuxarı Əbdürrəhmanlı adlandırılmışdır. Əbdiirrahnıanlı kəndin asasını qoymuş nəslin adıdır.

## Əhalisi

### Tanınmışları
* Rauf Sehraman oğlu Əliyev — azərbaycanlı futbolçu.

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq olub.

## Həmçinin bax
* Füzuli rayonu

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Alaşa

**Alaşa** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Səncərədi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Əhalisi 396 nəfərdir.

Alaşa Astara rayonunun Səncərədi inzibati ərazi vahidində kənd. Lənkəran ovalığındadır. Toponimin yerli tələffüz formasına (ələşo) əsaslanan tədqiqatçılar onu "böyük həyat" kimi izah edirlər. Adını ərazidəki eyniadlı bulaqdan almışdır.

## Etimologiyası
Coğrafi adın tərkibindəki "ala" komponenti qədim türk dillərində "böyük", "şa" isə talış dilində həyat sözünün qədim variantı olub "böyük həyat" böyük yaşayış məntəqəsi mənasındadır.

## Din
Kənddə "Məhəmməd" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## Tanınmış şəxslər

## Həmçinin bax
* Alaşa (xalça)

## İstinadlar
Zebr

**Zebr** (lat. *Hippotigris*) — atlar fəsiləsinin atlar cinsinin Dağ zebri (*Equus (Hippotigris) zebr*), Səhra zebri (*Equus (Hippotigris) grevyi*) və Düzənlik zebri (*Equus (Hippotigris) quagga*) növlərini əhatə edən yarımcins. Zebr və əhliləşdirilmiş atların hibridindən alınan zebrlər *zebroid*, eşşəklərlə hibridindən alınan zebrlər isə *zebrul* adlanır.

Dağ zebrları onların ən kiçikləridir. Hündürlükləri 118–132 santimetrə, çəkiləri 204–257 kiloqrama çatır. Zebra balaları doğulduqdan 20 dəqiqə sonra yeriyir, 45 dəqiqə sonra isə tullana bilirlər. 3 aylığına kimi bala zebrlar su içməyə getmirlər. Anaları su içməyə gedən zaman onlar erkək zebrların yanında qalırlar.

## Adı
Azərbaycan dilindəki **zebr** sözü  (zebra) sözündən gəlib, onnan əvvəl isə Avropa dillərinə  (vəhşi eşşək, yabanı eşşək) kökündən. Qeyd etmək olar ki, XX əsrdə bu söz Azərbaycan dilinə keçərkən daha çox **zebra** şəkilində istifadə olunub, amma Azərbaycan dili yazılış qaydaları islahatlarına görə bəzi avropa mənşəli sözlərdən sondaki "a" hərfini yığışdırdılar.
Tarixi azərbaycandilli yazılarda isə **gurəxər** () sözü işlənirdi, bu da zebra sözü kimi farsca *vəhşi eşşək, yabanı eşşək* deməkdir.

## Rəng çaları
Zebr ağ zolaqlı atdır. Ümumi ağ-qara zolaqlara malik olmasına baxmayaraq hər üç növ bir-birinə digər atlarla müqayisədə o qədər də yaxın hesab olunmur.

Zebrların zolaqları insanların barmaq izləri kimi bir-birlərindən tam fərqlidir.

## Yayılması
İlk əvvəl zebrlər bütün Afrikada yayılmışdılar. Şimali Afrikada hələ qədimdən onlar insanlar tərəfindən qırılmışlar.

Bu gün düzənlik zerblərinə daha çox Sudan, Həbəşistan, Şərqi Afrika savannalarında materikin cənubuna qədər olan ərazilərdə rast gəlinir.

Səhra zebrləri isə Şərqi Afrika, Keniyada, Həbəşistan və Somalinin quru savannalarında rast gəlinir.

Dağ zebrləri daha çox yayılmış növdür. O Namibiya və CAR-ın dağlarında bəzən 2000 m-ə qədər yüksəkliklərə qədər hissələrində yayılmışdır.

## Növləri
*  
*  
*  

## Qalereya

Zebr.JPG|Zebrlər 
Zebra in zoopark.jpg


## Mənbə
Zürafə

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.

Dünyanın ən hündür canlısıdır. Qara və qəhvəyi xallardan ibarət olan bir bədəni vardır. Hündürlüyü 4–6 m arasında dəyişir.

Zürafə təbii şəkildə yalnız Afrikada yaşayır. Cənubi və Şimali Afrika ən çox olduqları bölgələrdir. Ümumiyyətlə savannalarda, otlaqlarda və açıq meşələrdə həyatlarını davam etdirirlər. Akasiya ağacının yetişdiyi bölgələr seçimləridir.

Uzun boynu ona yerdə bitən otla yemlənməyə çox mane olsa da, əvəzində üst dodağı və uzun dili ən hündür budaqlardakı yaşıl yarpaqları da qoparmağa kömək edir. Zürafələrin səs telləri yoxdur.

Bu canlı yaşaya bilmək üçün ürəyindən iki metr yuxarıda yerləşən beyninə qan göndərməlidir. Buna görə də olduqca güclü ürəyə ehtiyacı vardır. Belə ki, zürafənin ürəyi 350&nbsp;mm Hg-lik təzyiqlə qan vura biləcək gücə malikdir. İnsanı öldürə biləcək qədər güclü olan bu sistem xüsusi qapalı yerdə yerləşmişdir. Təzyiqin ölümcül təsirini aradan qaldırmaq üçün bura kiçik damarlarla əhatə olunmuşdur. Başdan ürəyə qədər olan hissədə yuxarı çıxan və aşağı enən damarların əmələ gətirdiyi U şəklində bir sistem mövcuddur. Qanın əks istiqamətdə axdığı damarlar təzyiqi sıfıra endirir, beləliklə, heyvan ani qanamalara səbəb olan daxili təzyiqdən xilas olur.

Ürəkdən aşağı hissədə isə  çox yoğun olmadığı üçün qıç və ayaqların xüsusi qorunmaya ehtiyacı var. Zürafənin qıç və ayaqlarını örtən dərinin çox qalın olması onu qan təzyiqinin mənfi təsirlərindən qoruyur. Həmçinin damarların içində qanın sürətli hərəkətini dayandıraraq təzyiqə nəzarət edən qapaqcıqlar vardır.

Ən böyük təhlükə isə heyvan su içmək üçün başını yerə əydikdə ortaya çıxır. Bu zaman adi halda beyin qanaxmasına səbəb ola biləcək qədər güclü olan qan təzyiqi daha da artır. Lakin bu təhlükəyə qarşı mükəmməl bir tədbir görülmüşdür. Canlının bədənində "sefaloraşidien" adlı maye ifraz olunaraq ürəyin həcmini kiçildir və təzyiqlə vurulan qanı azaldır. Həmçinin heyvanın boynunda başını aşağı əydiyi zaman işə düşən xüsusi qapaqcıqların olması qanın hərəkət sürətini xeyli azaldır, beləliklə, zürafə təhlükəsiz şəkildə su içib, yenidən başını yuxarı qaldıra bilir. Zürafənin qat-qat olan damarlarının qalın olması da bu yüksək təzyiq təhlükəsinə qarşı bir tədbirdir.

## Zürafə haqqında maraqlı faktlar
* Yer üzündə ən böyük ürək və ən yüksək qan təzyiqi zürafələrdə olur.
* Zürafənin heç bir səs çıxarmaması yanlış iddiadır. Onlar təhlükəli vəziyyətlərdə bağırır və böyürür.
* Zürafənin yeganə yaxın qohumu  hesab olunur.
* Zürafənin dili qara rəngdə olub, uzunluğu 45 sm-ə çatır.
* Zürafənin addımının uzunluğu 6–8 m olur.
* Zürafə susuzluğa dəvədən daha dözümlüdür.
* Zürafələr bəzən uzanaraq yatmasına baxmayaraq, çox zaman ayaq üstə şaquli vəziyyətdə dayanıb yatırlar. Ayaq üstə yatanda bəzən də başlarını iki budağın arasında yerləşdirilər ki, yıxılmasınlar.
* Uzun olan boyunlarının digər bütün məməlilər kimi sadəcə 7 fəqərə vasitəsilə daşınır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Antilop

**Antiloplar** (Antilopinae) — Boşbuynuzlular fəsiləsindən yarımfəsilə.

Antilop boşbuynuzlular fəsiləsinin nümayəndələri içərisindəki 100-ə qədər otyeyən heyvan növünə verilən addır.  Filogenetik qohumluğu əks etdirən əlamətlər əsasında düzəldilən müasir təsnifat sisteminə görə cırtdan antiloplar harna, oribi, divarböyürlər, dağ antilopları, beyralar, impalalar, oraqbuynuzlar, zürafəyəbənzər antiloplar, dzerenlər və sprinqboklar adlı cinslər antiloplar yarımfəsiləsində birləşdirilir. Əsl antilop cinsinin (Antilope) Hindistanda yaşayan harna adlı bir növü var. Antiloplar adlanan heyvanlar (kannalar, köpgəröküzlər, su keçiləri, qnular və b.) müstəqil tribalara, yaxud yarımfəsilələrə ayrılırlar. Əvvəllər antiloplara məməlilərin yığma qrupu kimi baxılırdı. Keçilər, qoyunlar və öküzlərdən başqa boşbuynuzlular fəsiləsinin tamamilə fərqli cinsləri (xarici görünüşünə və filogenetik əlaqələrinə görə) hər necə gəldi müxtəlif sistemlərə daxil edilmişdi. Sayının həddən çox artmasına görə antiloplar Afrika və Asiya ekosistemlərinin mühüm halqalarından biridir. Afrikada onlar hər növün müəyyən bitki yarusundan (ayrıca ekoloji taxçanı tutur) istifadə etdiyi çoxnövlü qruplar əmələ gətirirlər. Antilop qrupları savanna landşaftlarının formalaşmasının mühüm amilidir. Zərif quruluşlu olan antiloplar Asiya və Avropanın bir çox yerində yaşayırlar. Əsasən Antilop növlərinin çoxu Afrikada, yalnız səkkiz növü Asiyada yaşamaqdadır. Şimal Amerikaya xas olan Amerika antilopu (Antilocapra americana) isə adına baxmayaraq antiloplarla eyni familiyadan belə deyil. Antiloplar budaqlanmadan uzanan buynuzlarını tökmədikləri halda, Amerika antilopunun budaqlanaraq uzanan buynuzlarını ildə 1 dəfə tökürlər.
Antilopların azlığı otlaqları ot basmasına, çoxluğu isə bitki örtüyünün deqradasiyası və səhralaşmasına səbəb olur. Müxtəlif yırtıcı heyvanların müşayiət etdiyi bəzi antiloplar çox böyük sürülər şəklində yığılaraq mövsümi miqrasiyalar edirlər. Əksəriyyəti mühüm ov obyektidir. Bir çox növlərinin sayı azalmışdır, BTMİ-nin “Qırmızı kitab”ına daxil edilmişdir. Azərbaycanda iki növü (ceyran, köpgər) yaşayır.

## Həmçinin bax

* Boşbuynuzlular

## Xarici keçidlər

* San Diego Zoo Antelope

## İstinadlar
Yuxarı Qarxun (Yevlax)

**Qarxun** — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## İstinadlar
Düzənlik zebri

**Düzənlik zebri** () —  cinsinə aid heyvan növü.

Kvaqqa (*Equus quagga*) yarımnövünün 1883-cü ildə nəsli kəsilib.

Düzənlik zerbləri Cənub-Şərqi Afrikada, Həbəşistanın cənubundan CAR-ın şərqi və Anqolaya kimi yayılıb.

## Xarici görünüşü
Kip bədən quruluşuna və qısa ayaqlara malik orta ölçülü zolaqlı heyvandır.

Orta hesabla bədəninin uzunluğu 2-2,4 m, quyruğu 47-57 sm, hündürlüyü 1,12-1,4 m, kütləsi isə 290-340 kq olur. Erkəkləri dişilərdən 10%-ə qədər böyük olurlar.

Erkəkləri dişilərdən fərqləndirən xüsusiyyətlərindən biri də yoğun boyuna malik olmasıdır. 
Yalları düs və qısa olur. Quyruğunun sonunda qotaz şəklində tüklər olur. Zebr üçün xarakterik olan ağ və qara zolaqları, daha dəqiq desək, açıq zolaq tünd fonda bir-biri ilə növbələşir.
Dağ zebri

**Dağ zebri** (lat. *Equus zebr*) — Təkdırnaqlılar dəstəsinin atlar fəsiləsinin  cinsindən növ. İki yarımnövə ayrılır: Hartman dağ zebri (*Equus zebr hartmannae*) və *Equus zebr zebr*.

## Görünüşü
Düzənlik zebrindən qara zolaqlarının daha enli olması ilə fərqlənir. Ağ zolaqlar daha ensiz olduğundan bu zebrlər qara görsənir.

Ayaqlarındakı zolaqlar dırnaqlara kimi davam edir. Kütləsi orta hesabla 260-dən 370 kq-a qədər, uzunluğu 2,20 m, kütləsi isə 1,2-1,5 m-ə qədər olur. Hartman dağ zebrinin bir qədər böyük olanlarında digər alt növə nisbətən daha dəqiq qara zolaqları ilə seçilir.  
## Xarici keçidlər
* Dağ zebri zooclub.ru saytında
Qrevi zebri

**Qrevi zebri** (lat. *Equus grevyi*) — Təkdırnaqlılar dəstəsinin atlar fəsiləsinin  cinsindən növ.

Belə ki, 1880-i ildə Həbəşistan hökumətinin bir baş səhra zebri hədiyyə etdiyi Fransa prezidenti *Jül Qrevinin* şərəfinə belə adlandırılmışdır.

## Görünüşü
Yetkin Qrevi zebrinin kütləsi 350-430 kq, bədəninin uzunluğu 3 m, quyruğu 50 sm-dək olur. Hündürlüyu 1,4 m-ə çatır. Zolaqlarının eni digər növlərdə olduğundan nazikdir.
Muxayıl Göyçəli

**Muxayıl Göyçəli (Məsimov Muxayıl Budaq oğlu)** —  azərbaycanlı şair.

## Həyatı
Muxayıl Göyçəli 1918-ci ildə Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının Daşkənd kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini doğma Daşkənd kənd orta məktəbində almışdır.

Muxayıl Budaqoğlunun ata babası dövrünün çox imkanlı, varlı adamlarından olmuşdur. Ana babası Kərbəlayi Rüstəm və Kərbəlayi Rüstəmin qardaşları Nağı bəy, Tağı bəy, Tağı bəyin oğlu Qara İdris (Qaçaq İdris) 1918-ci ildə ermənilərə qarşı döyüşlərdə fədakarlıq göstərmiş el qəhrəmanları olmuşdur.

Muxayıl 1941-ci ildə Böyük Vətən müharibəsinə getmiş, ağır döyüşlərin iştirakçısı olmuş və 1942-ci ilin fevralın 26-da ağır döyüşlərin birində yaralanaraq cəbhədən qayıtmışdır.

Məsimov Muxayıl 1944-cü il dekabrın 15-də müharibədə aldığı yaralardan subay ikən əbədiyyətə qovuşmuşdur, məzarı ata-baba yurdu olan Göyçə mahalının Daşkənd kəndindədir.

## Yaradıcılığı
Muxayıl Budaqoğlunun şeirlərini oxuyarkən məlum olur ki, o Göyçə ədəbi mühitindən, Azərbaycan klassik ədəbiyyatından və şifahi xalq ədəbiyyatından lazımınca yararlanmış və şeirin müxtəlif növlərində, - gəraylı, qoşma, təcnis, cığalı təcnis, divani kimi şeirlər yazıb, yaratmışdır.
Muxayıl saz çalmağı Aşıq Surxaydan öyrənmişdir.

Muxayıl Budaqoğlunun əlyazmaları və bir neçə cəbhə şəkilləri hal-hazıra qədər 1988-ci ildən Bərdə rayonu Yeni Daşkənd kəndində məskunlaşan qardaşı Məsimov Oruc Budaq oğlu tərəfindən qorunub saxlanılmaqdadır.
 
## İstinadlar

## Mənbə
*Araz Yaquboğlu, Daşkənd aşıqları və şairləri, Bakı, "Nurlan", 2008.

## Xarici keçidlər

*
Savanna

**Savanna** — subekvatorial qurşaqda ot örtüyünə və seyrək ağac və kollara malik geniş ərazilər.

Savannalar üçün ilin sərt şəkildə quru və yağışlı mövsümə ayrılmaları xarakterikdir.

Savanna — /isp. Sa-bana/ – tək-tək, bəzən qrup şəklində ağac və kol bitkiləri ilə birlikdə tropik və subtropikin kserofit ot bitkilərindən təşkil olunmuş, zonal landşaft tipi.

## Həmçinin bax
* Sahil xətti
* Relyef
* Sahil

## İstinadlar
Zürafələr

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.

Hazırda təbii şəkildə ancaq Afrikada rast gəlinir. İki müasir cinsi var: zürafə (*Giraffa*) və okapia (*okapia*).

Ən hündür heyvan zürafədir. Onun boyunun uzunluğu 5 m 66 sm-ə çatır. Zürafələrdə bəzi əlamətləri, məsələn, boynunda olan zolaqlar insanın əl izləri kimi təkrar olunmur.

## Təsnifatı

### Müasir cinsləri
* 
* 

### Nəsli kəsilmiş cinsləri
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 
* † 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bığır

*Bığır (İsmayıllı) — Azərbaycanın İmişli rayonunda kənd.
*Bığır (Göyçay) — Azərbaycanın Göyçay rayonunda kənd.
Ərəbşahverdi

*Ərəbşahverdi (Qobustan) — Azərbaycanın Qobustan rayonunda kənd.
*Ərəbşahverdi (Göyçay) — Azərbaycanın Göyçay rayonunda kənd.
İnçə

*İnçə (Şəki) — Azərbaycanın Şəki rayonunda kənd.
*İnçə (Göyçay) — Azərbaycanın Göyçay rayonunda kənd.
*İnçəyi-Qədim
## Həmçinin bax
* İncə
Qarayazı

*Qarayazı (Ağstafa) — Azərbaycanın Ağstafa rayonunda kənd.
*Qarayazı (Göyçay) — Azərbaycanın Göyçay rayonunda kənd.
*Qarayazı (Gürcüstan) — Gürcüstanın Qardabani rayonunun keçmiş adı.
*Qarayazı (Meşə) — Azərbaycan və Gürcüstanda yerləşən meşə zolağının adı 
*Karayazı (Türkiyə) — Türkiyədə yer adı.
*Qarayazılı — Soyad və ya ləqəb.
Şəkər (dəqiqləşdirmə)

*Şəkər — qida məhsulu.
*Şəkər (Xocavənd) — Azərbaycanın Xocavənd rayonunda kənd.
*Şəkər (Göyçay) — Azərbaycanın Göyçay rayonunda kənd.

## Həmçinin bax
*Şəkərli
Yekəxana

* Yekəxana (Qobustan) — Azərbaycanın Qobustan rayonunda kənd.
* Yekəxana (Göyçay) — Azərbaycanın Göyçay rayonunda kənd.
* Yekəxana su anbarı — İsmayıllı rayonu ərazisində su anbarı.
Türkmən (dəqiqləşdirmə)

**Türkmən** və ya **Türkman** — orta əsrlərdə Oğuz-türk mənşəli şəxslər üçün istifadə edilən etnonimdir. 17-18-ci əsrlərə qədər azərbaycanlılar da belə adlandırılmışdır.

## Kəndlər
*Türkmən (Bərdə) — Azərbaycanın Bərdə rayonunda kənd.
*Türkmən (Göyçay) — Azərbaycanın Göyçay rayonunda kənd.
*Türkman (Urmiya) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
*1-ci Türkmən (Baymak) — Başqırdıstan Respublikasının Baymak rayonunda yerləşən kənd.
*2-ci Türkmən (Baymak) — Başqırdıstan Respublikasının Baymak rayonunda yerləşən kənd.

## Digər
* Türkmənlər — Mərkəzi Asiyada yaşayan xalq.
* Türkmanlar — İraqın şimalında yaşayan türk etnosu.
* Türkmanlar — Azərbaycan və İran türkləri (tarixi ad)
Alıkənd (Göyçay)

**Alıkənd**, **Əlikənd** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Mırtı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Göyçay rayonunun mərkəzində, Mırtı, Şəkər, Veysəlli kəndlərə yaxın, Şirvan düzündə yerləşir.

## Toponimikası
Alıkənd oykonimi “Alı” (antr.) və “kənd” (yaşayış məntəqəsi termini) sözlərindən düzəldilib, “Alıya məxsusu kənd” deməkdir. 1933-cü ildə Göyçay rayonunun Ramal və Şəkər inzibati ərazi vahidlərində iki Alıkənd kəndi qeydə alınmışdır.

## Əhalisi
Əhalisinin sayı 547  (2009) nəfərdir

## Tanınmışları
* Asif Bəkirli — SOCAR-ın Baş ofisinin İnsan Resursları Departamentinin rəisi.
* Abil İslam — Şair , Jurnalist , Azərbaycan Yazıçılar Birliyi - nin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi - nin üzvü.
* Piri Məmmədov—Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti.

## Həmçinin bax
* Kürd (Göyçay)
* Kürdşaban
* Kürdəmiş
* Çərəcə
* Çərəkə

## İstinadlar
Alxasava

**Alxasava** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Alxasava kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 may 1993-cü il tarixli, 611 saylı Qərarı ilə Göyçay rayonunun İncə kənd Sovetinin Birinci və İkinci Alxasova kəndləri vahid yaşayış məntəqəsi kimi birləşdiyindən həmin məntəqə Alxasova kəndi adlandırılmışdır. Alxasova kəndi İncə kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Alxasova kənd Soveti yaradılmışdır.

## Toponimikası
Alxasova oykonimi şəxs adı (Alxas) və oba sözlərindən ibarətdir. Oykonim "Alxasa məxsus oba" mənasındadır. 1993-cü ilədək Birinci və İkinci Alxasova (Alxasoba) kəndlərindən ibarət idi.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Böyük Qafqaz dağlarının cənubunda, Qaraməryəm tirəsinin ətəyində, Yuxarı Şirvan kanalının sağ sahilində, Şirvan düzündə yerləşir. Kəndin mövqeyi Dövranlı, İncə və Aşağı Qaraməryəm kəndlərinə daha yaxındır, Göyçay şəhərindən şərq istiqamətdə yerləşir. Ərazisinin 40%-i dağlıq, 60%-i düzənlikdir. Kəndin mərkəzindən Yuxarı Şirvan kanalı keçir.

## Əhalisi
Əhalisinin əksər hissəsini qaraman türkləri təşkil edir. Əhalisinin sayı 809 (2009) nəfərdir.

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti narçılıq, taxılçılıq, bağçılıq, əkinçilik və heyvandarlıqdan ibarətdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Aşağı Qaraməryəm

**Aşağı Qaraməryəm** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Aşağı Qaraməryəm kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 may 1993-cü il tarixli, 611 saylı Qərarı ilə Göyçay rayonunun İncə kənd Sovetinin Aşağı Qaraməryəm kəndi Alxasova kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. 1 sentyabr 2004-cü il tarixli 727-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Göyçay rayonunun Aşağı Qaraməryəm kəndi Alxasava kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Aşağı Qaraməryəm kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.

## Toponomikası
Toponim "Qaraməryəm (əsli Qaramaryan) adlı yaşayış məntəqəsinin aşağı hissəsi" mənasındadır. Mənbələrdə Aşağı Qaraməryəm variantında da qeyd olunur. İki komponent "qara" (böyük) və "maryam" (dağın gündöyən hissəsi, çöl bitkiləri ilə əhatə olunmuş sahə) komponentlərindən ibarət olub, "böyük otlaq sahəsi, dağın gündöyən ətəyi" mənalarını bildirir. Ərazinin coğrafi mövqeyi də bu izaha uyğundur.

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən şərqdə, Qaraməryəm tirəsinin cənub yamacında, Yuxarı Şirvan kanalının sol sahilində, İncə, Dövranlı və Qarayazı kəndlərinin yaxınlığında yerləşir.

## Əhalisi
Əhalisi 909 (2009) nəfərdir.

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti taxılçılıq, bağçılıq, pambıqçılıq və heyvandarlıqdan ibarətdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Birinci Ərəbcəbirli

**Birinci Ərəbcəbirli** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun İkinci Ərəbcəbirli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Rayon mərkəzinə çox yaxın və ondan şimal- qərbdə, Bakı-Qazax şose yolu kənarında, Şirvan düzündə yerləşən kənd.

## Ümumi məlumat
Bozdağ silsiləsinin ətəyindədir. Kəndin adı 1917-ci ildə Ərəb Cabirli, 1933-cu ildə Ərəb Cəbirli şəklində qeydə alınmışdır. Oykonimin ikinci komponenti ƏrəbŞamlı tayfasının XIX əsrdə 12 ailədən ibarət ərəbcəbirli tirəsinin adı ilə bağlıdır. Birinci komponent isə onu eyniadlı digər yaşayış məntəqəsindən ayırmağa xidmət edir. Etnotoponimdir.

15 aprel 2005-ci ildə  Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə Birinci Ərəbcəbirli, İkinci Ərəbcəbirli və Mirzəhüseynli kəndləri Şəhadət kənd inzibati ərazi dairəsinin tərkibindən ayrılaraq, İkinci Ərəbcəbirli kəndi mərkəz olmaqla, İkinci Ərəbcəbirli kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.

## Tarixi
Qədim tarixə malik olan bu kəndin ərazisindən müxtəlif dövürlərə aid materiallar (saxsı qablar, qırıq küp qəbirlər və s.) tapılmışdır. Kəndin ərazisindəın qədim və erkən orta əsrlərdə yaşayış məntəqəsi olmuşdur. Kəndin adı 1917-ci ildə Ərəb Cabirli, 1933-cü ildə Ərəb Cəbirli şəklində qeydə alınmışdır. Birinci Ərəbcəbirli kəndin adı Ərəbşamlı tayfasının XIX əsrdə 12 ailədən ibarət olan ərəbcəbirli tirəsinin adı ilə əlaqədardır. Etnotoponimdir.

## Əhalisi
Əhalisi 2018 nəfərdir

## Məşğuliyyəti
Əhali əsasən taxılçılıq, bağçılıq, və heyvandarlıqla məşğul olur.

## Həmçinin bax
* Aşağı Qaraməryəm
* Cırqurd
* Cəyirli (Göyçay)
* Dövranlı
* Məlikkənd (Göyçay)
* Potu
* Qarabaqqal

## İstinadlar
Cəyirli (Göyçay)

**Cəyirli** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Cəyirli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Toponomikası
Cəyirli yaşayış məntəqəsinin Şamaxı rayonun Cəyirli kəndindən ayrılıb gəlmiş ailələr burada saldığı üçün kənd belə adlandırılmışdır. Cəyirli – qəadim türk mənşəli tayfadır. Oykonim “cəyirli” türkdilli tayfasının adını özündə əks etdirir.

## Coğrafiyası
Rayon mərkəzindən cənubda, Göyçay çayı sahilində, Göyçay – Ucar avtomobil yolu üzərində, Şirvan düzündə yerləşir.

## Əhalisi
Əhalisinin sayı 1258 (2009) nəfərdir.

## Məşğuliyyəti
Kənd əhalisi əsasən heyvandarlıq, üzümçülük, taxılçılıq, pambıqçılıq və bağçılıqla məşğul olur.

## Faydalı qazıntıları
Göyçay çayı dərəsinin və Cəyirli kəndinin yaxınlığında çay daşı, çınqıl, qum çıxarılır.
 
## Həmçinin bax
* Kürdəmiş
* Qubadlı Şıxlı
* Türkmən (Göyçay)

## İstinadlar
Cırqurd

**Cırqurd** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Bığır kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Göyçay şəhərindən cənub–şərqdə, Yuxarı Şirvan kanalın sağ sahilində Şirvan düzündə yerləşən kənd. Yaşayış məntəqəsi əvvəllər Yenikənd də adlanmışdır. Cırqurd (Cırkürd) yaşayış məntəqəsini vaxtilə Göyçay rayonunun Türkmən kəndindən köçüb gəlmiş ailələr salmışdır.

## Əhalisi
Əhalisinin sayı 121 (2009) nəfərdir.

## Toponomikası
Əsli Cir-Kürt olmuşdur. Bu oykonim cır (kiçik) və kürd (etn) komponentlərindən ibarət olub, "kürdlərin az hissəsi"", "kiçik kürd kəndi" mənasındadır. Etnonimdir.

## Həmçinin bax
* Müskürlü
* Məlikkənd (Göyçay)
* Potu
* Qarabaqqal
* Yenikənd (Göyçay)
* Çaxırlı (Göyçay)

## İstinadlar
Çaxırlı (Göyçay)

**Çaxırlı** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Çaxırlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Rayon mərkəzindən cənub–şərqdə, Şilyan çayının sağ sahilində, rayonoun Ucarla həmsərhəd ərazisində, Şirvan düzündə yerləşən kənd.

## Əhalisi
Əhalisinin sayı 3259  (2009) nəfərdir.

## Məşğuliyyəti
Kənd əhalisi əsasən taxılçılıq, heyvandarlıq, və bağçılıqla məşğul olur.

## Toponomikası
A.Bakıxanovun qeyd etdiyinə görə, bu kəndin adı oğuz türklərindən olan çəkərli (çakar, çakır, caxır, çaxırlı) tayfasının adı ilə əlaqədardır. Çəkərlilər eramızın əvvəllərində Şimalı Qafqazda yaşamış türkdlli, türkmənşəli bulqarların çakar tayfasından təşəkkül tapmışlar. Çakar tayfasının müəyyən hissəsi erkən orta əsrlərdə Azərbaycana gələrək burada məskunlaşmışdır.

Tapperin Şahsevənlər haqqında tarixi araşdırmaları göstərir ki, Çaxırlı kəndinin adı Çakurlu və ya Cagirlu adlı tayfadan gəlir. Bu müəllifin fikrincə onlar uzaq keçmişdə kürd əsilli olub türkləşmiş tayfadır, lakin bunun üçün ciddi bir tarixi fakt ortaya qoymur. Şahsevən tayfalarından fərqli olaraq Cagirlu tayfası Muğan ərazisində ta 15-ci əsrdən yaşayıblar orada, Qızılağacda, Kür çayının Xəzərə tökülən hissəsində kiçik bir əmirlikləri olub. Məsələn, 1490-cı illərdə Ağqoyunlu Rüstəm Mirzənin müdafiəçilərindən biri olan Həsən bəy Çakurlu Ərdəbil və Muğanın hakimi olub. Səfəvilər dövləti yaranandan ta 1612-ci ilə qədər Ərdəbil və Muğanın hakimləri Çakurlular olublar. 1612-ci ildə Şah Abbas onları daha da şimala, Salyan və ətraflarına köçürür. Sonrakı illərdə tarixi mənbələrdə Şirvan və Şəki ətraflarında yaşayan Çakurluların adı çəkilir. XIX əsrin əvvəllərində Çakurluların bir hissəsi köçərək Qaradağdakı Hacıəlili tayfalarına qoşulur.

## Din
Kənddə Çaxırlı kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## Həmçinin bax
* Müskürlü
* Məlikkənd (Göyçay)
* Potu
* Qarabağlar (Göyçay)

## İstinadlar
Bəydövül

**Bəydövül** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Bəydövül kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 1 sentyabr 2004-cü il tarixli 727-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Göyçay rayonunun Bəydövül kəndi Alpout kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Bəydövül kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmşdır.

## Toponomikası
Oykonim Bəydəvil, Bədəvil (1917), Bədövül (1961) variantlarında da işlənir. "Bədo" (Azərbaycan dilində "qaçağan at"; "pis iyli su") və "vil" (yer, məkan, inzibati ərazinin bir hissəsi) sözlərindən düzəldilib, "pis qoxulu suyu olan yer" mənasındadır. Azərbaycanın Şirvan zonasında yayılmış müalicəvi kükürdlü soyuq su mənbələrindən biri kəndin ərazisində olduğu üçün belə alanmışdır. Toponim "bəy dövləti", "bəyə məxsus olan mülk" mənasında da yozulur.

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən cənub-şərqdə, Şilyançayın sol sahilində, Alpout, Alıkənd və Veysəlli kəndlərinin yaxınlığında, Şirvan düzündə yerləşir.

## Əhalisi
Əhalisi 1422 (2009) nəfərdir.

### Tanınmış şəxsləri
* Sabir Adil (Sabir Xasay oğlu Əhmədov) — Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü, Teatr Xadimləri İttifaqının üzvü, Kinematoqraflar İttifaqının üzvü.

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti heyvandarlıq, taxılçılıq, pambıqçılıq və bağçılıqdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bığır (Göyçay)

**Bığır** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Bığır kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Göyçay rayonunun mərkəzi hissəsində, rayon mərkəzindən cənub-şərqdə, Yuxarı Şirvan kanalının sol sahilində, Şirvan düzündə, Cırqurd və Qaraman kəndlərin yaxınlığında yerləşir.

## Əhalisi
Əhalisi 6431 (2022) nəfərdir. Göyçay rayonunda əhalinin sayına görə Bığır ən böyük kənddir. Bığırda müqəddəs övliyalar, qədim qəbiristanlıq vardır. Deyilənə görə, keçmişdə kəndin adına Bığır Murtaz da deyirlərmiş.

### Milli tərkibi
1933-cü ilin məlumatlarına görə Bığır kəndində 452 təsərüffatda 2200 nəfər əhali yaşayırdı (1,198 kişi, 1,022 qadın). Əhalinin 98,3% -i Azərbaycan türklərindən ibarət idi.

## Toponimikası
Bığır toponimi 1917 və 1933-cü illərdə Buğur variantında qeydə alınmışdır. Tədqiqatçılara görə, Şamaxı rayonundakı Niyaldağın ətəyində yerləşən Buğurt qalası 1537-ci ildə dağıldıqdan sonra əhalinin bir hissəsi köçüb indiki yerdə məskunlaşmışdır. Azərbaycan dilində və dialektlərində "bığır" "üçyaşar erkək dəvə", "buğur" kök, qüvvətli, güclü"; "birlik" mənalarında işlənir. Qədim türk dillərində "buqor, buxur, bokur" sözləri "dağ çıxıntısı", "dağlıq", "əyri" və ya "qozbel" mənasındadır. Bəzi tədqiqtçılara görə "bığır, buğur" – qullə, qala deməkdir.

Belə fikir də var ki, Bığır (Göyçay r-nu) və Buğur (İsmayıllı r-nu) adları eyni mənanı verir. Bığır toponimindəki buğur, bığır, buğır, buğra sözü ikihürgüclü dəvənin adıdır. Göyçay rayonunnan Bığır kənd adı gətirilmə addır. Çinin Sintszyan rayonunda Bığır adlı şəhər, çay, vadi və s. də var.

Bığır sözünü "dəvə", "dəvə yatan yer", "buğa", "dağ dibi" və s. kimi yozanlar da var.

## Göyçay SES

Şirvan kanalının kəndin ərazisindən keçən hissəsində 2010-cu ilin fevralında ölkə Prezidenti tərəfindən Göyçay SES-nin təməli qoyulmuş və 6 oktyabr 2015-ci ildə həmin SES-in açılışı olmuşdur.

## İqtisadiyyat
Göyçay narı yalnız Azərbaycanda deyil, başqa ölkələrdə də tanınır. Ən yaxşısı əlverişli iqlimi və becərilməsi üçün münbit torpaq olduğundan Bığır kəndindəki narlardır. Parlaq, zəngin, şirin və turş bir dadı var, meyvələri böyük ölçüdə, parlaq tünd qırmızı rəngdədir. Ona görə də onun vətəni, Göyçayın xaricində olan Bığır kəndi haqqında da bilirlər.

1963-cü ildə burada nar yetişdirmək üçün bir sovxoz quruldu. 1990-cı ilin məlumatlarına görə buradakı nar bağlarının sahəsi 677 hektara çatmışdır.

## Din
Kənddə Bığır kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## Qalereya

Вход в Быгыр.jpg|Bığır kəndinin girişi
Памятник о войне в 1918 г. .jpg
Fayl:Быгыр.jpg|Bığır kəndinin görünüşü


## Həmçinin bax
* Bəydövül
* Cırqurd
* Məlikkənd (Göyçay)
* Potu
* Yenikənd (Göyçay)
* Çaxırlı (Göyçay)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bakıya aparan yol
Çərəkə

**Çərəkə** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Çərəkə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Rayon mərkəzindən cənubda, Göyçay–Ucar avtomobil yolu kənarında, Xirmanlı (Çərəcə) gölü və Göyçay çayı sahilində, Şirvan düzündə yerləşən kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 3714 (2009) nəfərdir.

## Məşğuliyyəti
Əhalisi əsasən taxılçılıq, heyvandarlıq, pambıqçılıq üzümçülük və meyvəçiliklə məşğul olur. Kəndin ərazisi keçmişdə örüş yeri olduğundan belə adlandırılmışdır.

## Həmçinin bax
*Alpavut oymağı
*Mollahacılı
*Müskürlü
*Potu

## İstinadlar
Çərəcə

**Çərəcə** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Çərəkə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Rayon mərkəzindən cənubda, Göyçay çayının sol sahilində, Göyçay–Ucar avtomobil yolu kənarında yerləşir.

## Əhalisi
Kənd əhalisinin sayı 735  (2009) nəfərdir.

## Toponomikası
XVIII əsrin birinci yarısında Nadir şahın Hindistana yürüşü zamanı vətəgələrdə işləmək üçün Çərəcə əyalətindən göndərdiyi türkləşmiş seyidlər Azərbaycanın müxtəlif rayonlarına yayılmışlar. Güman edilir ki, yaşayış məntəqəsini həmin əyalətdən köçürülmüş ailələr saldığı üçün kənd belə adlandırılmışdır.

## Din
Kənddə Çərəcə kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## Həmçinin bax
* Məlikkənd (Göyçay)
* Potu
* Qarabaqqal
* Çərəkə

## İstinadlar