Natiq Camal Afşar

**Natiq Camal Afşar** *(d. 12 avqust, 1961, [[Bakı|Bakı şəhəri]])* — Cəmşid xan Naxçıvanski adına medal ilə təltif edilmiş rəssam-heykəltaraş, Azərbaycan Hərb Tarixi Muzeyinin qurucusu, Azərbaycanda ilk dəfə "Hərbi rəssamlıq" studiyasının yaradıcısı, Beynəlxalq Mahmud Qaşqarlı fondunun laureatı, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü.

## Həyatı
Natiq Camal Afşar 1961-ci il 12 avqust tarixində Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. 1977–1980-ci illərdə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbini rəssam ixtisası üzrə bitirib. 1981-ci ildə Moskva Hərbi Dairəsində həqiqi hərbi xidmət keçib. 1982-ci ildə Moskva Hərbi Dairəsində hərbçi rəssamlar arasında keçirilən rəsm müsabiqəsinin laureatı olub.

Hərbi xidməti bitirdikdən sonra 1983-cü ildə Şixəli Qurbanov adına Musiqili Komediya teatrında dekorçu rəssam və Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının istehsalat Kombinatında icraçı heykəltaraş işləmişdir.

1985-ci ildə Yuri Qaqarin adına Məktəblilərin yaradıcılıq evində rəsm və heykəltaraşlıq müəllimi, eyni zamanda keramika fabrikasında keramikaçı rəssam vəzifəsində işləmişdir.

1987–1992-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Rəssamlıq fakültəsini heykəltaraş ixtisası üzrə bitirmişdir. Tələbəlik illərində 1989-cu ildə Rusiyanın Smolensk Vilayəti Qaqarin Şəhərində fərdi sərgi keçirmişdir. Müxtəlif illərdə Abdulla Şaiq adına Uşaq Teatrında dekorçu rəssam, quruluşçu rəssam vəzifələrində çalışmışdır. 

1993-cü ildə M. Şəhriyar adına Mədəniyyət evində və İstiqlal Muzeyində "İstiqlal Yolları" adlı fərdi sərgilər keçirmişdir (1993–2004-2007). 1993-cü ildə rəssam Türk Araşdırmaları Vakfının dəvəti ilə İstanbulda müxtəlif ictimai məkanlarda daha üç sərgi keçirmişdir. 1997-ci ildə Türkiyənin Niğde Ömer Halisdemir Universitetində rəsm müəllimi işləmək üçün dəvət edilmişdir.

Rəssam 1993-cü ildən 2019-cu ilə qədər Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi nəzdində təşkil edilən Azərbaycan Hərb Tarixi Muzeyi Hərbi rəssamlıq və Hərb Tarixi şöbələrinin açılmasına nail olmuş və 2019-cu ilə qədər Hərbi rəssamlıq studiyasına rəhbərlik etmişdir. Muzeydə işlədiyi müddətdə Muzeyə 470 eksponat hazırlayıb vermişdir.

1980-ci ildə Rəssamlar İttifaqının keçirdiyi sərgilərdə iştirak etmişdir. Əsərləri Türkiyədə, Rusiyada, İranda, Portuqaliyada, İspaniyada, İrlandiyada, İngiltərədə, Çexoslovakiyada, Macarıstanda, Amerika Birləşmiş Ştatlarında sənət sevərlər tərəfindən alınıb saxlanmaqdadır.

Rəssam müxtəlif janrlarda çalışır. 1979-cu ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının keçirdiyi sərgilərdə iştirak edir. 2018-ci ildə Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi Veteranlar Birliyi tərəfindən "Cəmşid Naxçıvanski" medalı ilə təltif olunmuşdur.

2018-ci ildə Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən Əməkdar rəssam adı layiq görülməyinə dair təqdimat Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Humanitar Məsələlər Şöbəsinə göndərilmişdir.

## Azərbaycanda keçirilən sərgiləri
Rəssamın Azərbaycanda 7 fərdi sərgisi keçirilib:

# 1993-cü ildə M. Şəhriyar adına Mədəniyyət evində keçirilən Azərbaycan Hərb Tarixinə dair sərgi.
# 1993-cü ilin aprel ayında Azərbaycan İstiqlal muzeyində "İstiqlal Yollarında" adlı fərdi sərgi.
# 1997-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasının tədbir və sərgisi.
# 2004-cü ildə Azərbaycan İstiqlal muzeyində "İstiqlal Yollarında" adlı fərdi sərgi.
# 2004-cü ildə Bakı Caz mərkəzində Dünya caz ulduzlarına həsr edilmiş fərdi sərgi.
# 2006-cı ildə Azərbaycan İstiqlal muzeyində "İstiqlal" adlı fərdi sərgi.
# 2021-ci il 8 dekabr tarixində — Beynəlxalq Rəssamlar Günündə Bakı Xətai Sənət Mərkəzində Milli Məclisin Mədəniyyət Komitəsinin, "Avrasiya Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutu" İB, "Regional Hüquqi və İqtisadi Maarifləndirmə" İB, "NƏFƏS" İB, "Masallı Təhsil Fondu"-nun dəstəyi ilə keçirilən sərgidə "Beynəlxalq Mahmud Kaşqari" Mükafatı laureatı, rəssam-heykəltaraş Natiq Camal Afşarın dahi Azərbaycan şairi Nizaminin 880 illik yubileyi münasibətilə, dahi şairin əsərlərinin motivləri əsasında çəkdiyi, əsasən miniatür əsərlər sərgilənib.
# 2025-ci il 6 noyabr tarixində - Xətai İncəsənət Mərkəzində "Qələbəni yaşadanlar" sərgisi.

## Türkiyədə keçirilən sərgiləri
Rəssam 1993-cü ildən Türkiyədə keçirilən müxtəlif sərgilərdə iştirak etmişdir:

* 1993-cü ildə Türk Araşdırmaları Vakfının dəvəti ilə İstanbul Süleymaniyə Mədəniyyət mərkəzində keçirilən fərdi sərgi.
* 1995-ci ildə Türk Araşdırmaları Vakfının dəvətiylə bir daha İstanbul Süleymaniyə Mədəniyyət mərkəzində keçirilən fərdi sərgi.
* 1997-ci ildə İstanbul Rəşid Rey Tiyatrosu binasında Azərbaycanlı rəssamların sərgisi.
* 1997-ci ildə Tatarıstan Kazan şəhərində "Altun Urda" cəmiyətinin təşkil etdiyi fərdi sərgi.
* 2021-ci il Osmaniyə Korkut Ata ünversiteti rəhbərliyi tərəfindən sərgidə iştirak etdiyinə görə təşəkkürnamə.

## Təltif və mükafatları
* Aydın Adnan Menderes Ünversitesi Türk sanatı ve Kültürü uyqarlama və araşdırma merkezi müdirliyi tərəfindən sərgidə iştirak etdiyinə görə təşəkkürnamə.
* Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Aytaç Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Türk Sanatı ve Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdirü sərgidə iştirak etdiyinə görə təşəkkürnamə
* 2021-ci ilin mart ayında təşkil edilən "Uluslararası Davetli İstiklal Marşı ve Mehmet Akif Ersoy Plastik Sanatlar Sanal" sərgisində iştirak etdiyinə görə təşəkürnamə.
* Rəssam Uluslararası Türk Sanatı, Tarixi və Folkloru Çevrimçi Kongresi / Sanat Etkinlikleri sərgisində iştirak etdiyinə görə təşəkkürnamə ilə təltif olunmuşdur.
* Hərb tarixi muzeyinin qurucusu olduğuna görə Cəmşid xan Naxçıvanski adına medal ilə təltif edilib (2017).
* Beynəlxalq Mahmud Qaşqarlı fondunun laureatı.

## Qalereya

Fayl:Atropatena hökmdarı - Atropat.jpg|**<small>Atropatena hökmdarı Atropatın dairəvi heykəli (2004-2006). [[Azərbaycan Hərb Tarixi Muzeyi]]</small>**
Fayl:Babəkin büstü - Natiq Camal Əfşarın əsəri.jpg|**<small>Babəkin büstü. [[Azərbaycan Hərb Tarixi Muzeyi]]</small>**
Fayl:Qala qapıları - Natiq Camal Əfşarın əsəri - 1.jpg|**<small>Midiyalıların Assuriya üzərində qələbəsinə həsr edilmiş Midiya Zəfər Qapıları. Aslanlı Qapılar. 4mx7m. (2007). [[Azərbaycan Hərb Tarixi Muzeyi]]</small>**
Fayl:Natiq Camal Əfşarın əsəri - 3.jpg|**<small>Cavad xan Ziyadxan oğlunun büstü. [[Azərbaycan Hərb Tarixi Muzeyi]]</small>**
Fayl:Natiq Camal Əfşarın əsəri -12.jpg|**<small>Ağrı heykəli (1993)</small>**


## Xarici keçidlər
* "Bu dövlət rəssama 300–400 manat pulu niyə çox görür", Azərbaycan Hərb Tarixi Muzeyinin rəssamı — www.bbc.com
* "Gücümüz birlikdədir!" mövzusunda rəsm müsabiqəsi keçirilib — mod.gov.az/
* Classical art of Azerbaijan artist Natik Jamal Afshar — Video
* Azərbaycan Hərb Tarixi Muzeyindən reportaj — AzərTAC — Video
* Yurduna Sadiq rəssam — Qafqaz TV
* Художник-баталист из династии Афшаров — газета Каспий, 17.05.2013
* Rəssam Natiq Camal Afşarın Nizami Gəncəvinin əsərlərinin motivləri əsasında rəmslərindən ibarət sərgisi keçirildi — FOTOLAR
* Natig Jamal Afshar
* Natiq Camal Əfşarın müəllifi olduğu əsərlər - I hissə. - lib.az 
* Natiq Camal Əfşarın müəllifi olduğu əsərlər - II hissə. - lib.az

## İstinadlar