Apollon qalereyası

**Apollon qalereyası** () — Luvr muzeyinin () ən məşhur və bədii baxımdan ən zəngin zallarından biri. Qalereya  Fransa kralı  XIV Lüdovikin dövründə, 1661–1663-cü illərdə memar Lui Le Vo tərəfindən layihələndirilmiş və rəssam Şarl Le Brunun rəhbərliyi altında bəzədilmişdir. Bu zalın adı Apollon — günəş və incəsənət tanrısının şərəfinə verilmişdir.

Qalereya əvvəlcə Luvrun köhnə hissəsində yerləşən “Petite Galerie” adlı hissənin yanğından (1661) sonra yenidən qurulmuşdur. Onun tavan rəsmləri fransız barokko üslubunun şah əsərləri sayılır. Tavanın mərkəzi hissəsində Apollonun günəşi simvolizə edən arabası təsvir olunmuşdur. Bu rəsmlər sonradan bir çox Avropa saray memarlığına və interyer bəzəklərinə təsir göstərmişdir.

Apollon qalereyasında həmçinin kral zərgərlik kolleksiyasının, o cümlədən Fransa tac daşlarının bir hissəsi nümayiş etdirilir. Burada məşhur “Regent” almazı və “Sancy” brilyantı kimi qiymətli daşlar saxlanılır. Qalereya həm tarixi, həm də bədii baxımdan Luvrun ən möhtəşəm bölmələrindən biri hesab olunur.

## Tarixi
**Apollon qalereyası**nın tarixi XVI əsrin sonlarına — IV Henrixin dövrünə qədər gedib çıxır. Həmin dövrdə Luvr sarayının cənub hissəsində “**Petite Galerie**” (Kiçik Qalereya) adlanan qanad tikilmişdi. Bu hissə sarayın əsas binasını Sen çayı sahilindəki bağlarla birləşdirirdi. Lakin 1661-ci ildə qalereyada güclü yanğın baş verdi və bina demək olar ki, tamamilə dağıldı.

Yanğından sonra XIV Lüdovik (Louis XIV) Luvrun bu hissəsini yenidən bərpa etdirməyi qərara aldı. O, sarayın yeni tərtibatı üçün dövrün ən məşhur memarı Louis Le Vaunu və rəssam Charles Le Brunu layihəyə cəlb etdi. Qalereyanın tavan və divar dekorasiyaları fransız kralının hakimiyyətinin ilahi mənşəyini, günəş tanrısı Apollonla eyniləşdirilən monarx obrazını simvolizə edirdi. Bu, həm də XIV Lüdovikin “Günəş kralı” (*Roi Soleil*) adının mənəvi əsasını təşkil edirdi.

İlk mərhələdə işlər 1661–1663-cü illərdə aparılmış, lakin Lüdovikin saray iqamətgahını Versala köçürməsi nəticəsində tikinti işləri uzun müddət dayandırılmışdır. Qalereyanın tamamlama mərhələsi yalnız XIX əsrdə — Lüdovik-Filippin hakimiyyəti dövründə, 1848-ci ildən sonra yenidən bərpa edilmişdir. Bu dövrdə layihənin baş memarı Feliks Duban olmuşdur. O, zalın interyerini Le Vau və Le Brun tərəfindən yaradılmış ilkin konsepsiyaya uyğun şəkildə bərpa etmişdir.

Bərpa işləri zamanı tavan rəsmlərinin bir hissəsi tamamlanmış, lakin bəzi hissələr yeni rəssamlar tərəfindən əlavə edilmişdir. Bunlar arasında Ejen Delakruanın 1851-ci ildə tamamladığı “**Apollonun ilan Pifonu öldürməsi**” (*Apollon vainqueur du serpent Python*) adlı monumental əsəri xüsusilə fərqlənir.

Qalereya XIX əsrin ikinci yarısında Luvr muzeyinin tərkibinə daxil edilmiş və burada Fransa tac daşlarının, qiymətli zərgərlik məmulatlarının və nadir daş kolleksiyalarının sərgisi təşkil olunmuşdur. O dövrdən etibarən Apollon qalereyası həm Fransanın mədəni irsinin, həm də Avropa barokko sənətinin ən parlaq nümunələrindən biri kimi tanınmağa başlamışdır.

XX əsrdə Luvr muzeyinin yenidənqurma və müasir tərtibat layihələri çərçivəsində qalereya dəfələrlə restavrasiya edilmiş, 2004–2007-ci illərdə isə ən geniş bərpa prosesi həyata keçirilmişdir. Bu işlər zamanı həm tavan rəsmləri, həm də qızılı ornamentlər orijinal rənglərinə qaytarılmış, işıqlandırma sistemi yenilənmişdir.

Bu gün Apollon qalereyası Luvrun ən möhtəşəm hissələrindən biri olmaqla, həm Fransa monarxiyasının simvolik gücünü, həm də Avropa incəsənətinin bədii yüksəliş dövrünü əks etdirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*A tour of the Gallery (in French)