open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əvəz Abdullayev (vokalçı)

**Əvəz Baxşəli oğlu Abdullayev** — Azərbaycanın xalq artisti (2012).

## Həyatı
Əvəz Abdullayev 1976-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 2004-cü ildə Bakı Musiqi Akademiyasını bitirmişdir. Hələ tələbə ikən Ş. Məmmədova adına Opera studiyasında solist kimi çalışmağa başlamış, sonra isə Dövlət Xor Kapellasına qəbul edilmişdir.

Ə. Abdullayev 2004-cü ildən Opera va Balet Teatrında çalışır. Bariton səs tembrinə malik olan vokalçı teatrda çalışdığı müddət ərzində klassik opera tamaşalarında bir-birindən maraqlı obrazlar yaratmağa müvəffəq olmuşdur.

2005-ci ildə Ə. Abdullayev respublika üzrə keçirilən "Russkaya pesnya" müsabiqəsində 1-ci mükafatın sahibi olmuş, eyni zamanda Vokalçıların Bülbül adına 3-cü Beynəlxalq müsabiqəsinin laureatı adını qazanmışdır (IV yer).

2006-cı ildə gənc vokalçı İ. Arxipova fondunun dəvəti ilə Beynəlxalq Musiqi Xadimləri İttifaqının Moskva və Yaroslavlda təşkil etdiyi konsertlərdə ugurlu cıxış etmiş və fondun xüsusi medalına layiq görülmüşdür.

Ə. Abdullayev Rusiya, Fransa, İtaliya, Almaniya, Çexiya və s. ölkələrdə çoxsaylı qastrol səfərlərində olmuşdur.

2007-ci ildə Əməkdar Artist fəxri adına layiq görülmüşdür.

2012-ci ildə Xalq artisti fəxri adına layiq görülüb. Prezident mükafatçısıdır.

30 aprel 2014-cü ildə növbəti dəfə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Əkrəm Poladov

**Poladov Əkrəm Nicat oğlu** — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2018), Prezident mükafatçısı.

## Həyatı
Əkrəm Poladov 1964-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Bakı Musiqi Akademiyası və İtaliyanın Ozimo şəhərindəki Opera Akademiyasını bitirmişdir. İtaliyada keçirilən beynəlxalq vokal müsabiqəsinin diplomantıdır.

1988-ci ildə Azərbaycan Dövlət akademik Opera va Balet Teatrında xor artisti kimi fəaliyyətə başlayan Əkrəm Poladov 1991-ci ildə solist vəzifəsinə keçirilmişdir. Hazırda teatrın yüksək dərəcəli solistidir.

Milli və klassik opera tamaşalarında çox maraqlı və yaddaqalan obrazlar yaradaraq cıxış edir. Bir çox partiyalar Əkrəm Poladovun opera səhnəsində ifa etdiyi obrazlardır.

Əkrəm Poladov həm də Azərbaycan Dövlət Xor kapellasında solistidir. Qərb və rus bəstəkarlarının operalarından ariyaları və romansları ifa edir.

## Mükafatları
2002-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti, 27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
Prezident mükafatçısıdır.

30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə, 1 may 2017-ci ildə, 9 may 2018-ci ildə, 10 may 2019-cu ildə, 7 may 2020-ci ildə, 7 may 2021-ci ildə, 10 may 2022-ci ildə, 6 may 2023-cü ildə, 9 may 2024-cü ildə və 8 may 2025-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Povajska Bistritsa

**Povajska Bistritsa** (, , , bəzən ) — Slovakiyanın şimal-qərbində Vaq çayının sahilində, Trençin bölgəsində şəhər. Əhalisi 42 320 nəfərdir (2004-cü il). Şəhərin adı ilk dəfə 1316-cı ildə macar səlnamələrində qeyd edilib. Şəhərin tarixi yaxınlıqda yerləşən və XIII əsrdə inşa edilən *Bistritsa* qəsri ilə sıx bağlıdır. 1918-ci ildə Bratislavadan buraya «Rot» silah istehsal edən zavod köçürülür və məhz bundan sonra, şəhərin sənayeləşdirilmə prosesinə start verilir.
### Şəhər rayonları

Povaj şəhəri bir neçə hissəyə bölünür, şəhər 11 kiçik rayona bölünür (bunlar əvvəllər müstəqil bələdiyyələr idi). Əhalinin əksəriyyəti mikrorayonlarda yaşayır. 

Şəhərin ətrafında yerləşən rayonlar bunlardır: Dolný Milochov və Horný Milochov

Şəhərin tərkibinə həmçinin bir neçə kənddə daxildir: Belažská kopanica, Cingelov laz, Kunovec, Dvorského laz, Galanovce, Chodnické, Krekáčov laz, Líškovie laz, Matúšsky laz, Rybárikov laz, Tomankovci və Trnovie laz.

### Şəhər rayonları
Povajska Bistritsa şəhərinin müasir sərhədləri əvvəllər ayrı-ayrı bələdiyyələrin ibarət rayonların birləşməsi nəticəsində yaradılmışdır. Ümumilikdə şəhərin məhəllələrində 8 000 yaxın əhali məskunlaşmışdı.

## Siyasət
### Əhali

### İdman
#### İdman Klubları
* HK 95 hokkey klubu
* MŠK həndbol klubu
* MŠK futbol klubu
* BK IMC basketbol klubu
* PB olympia atletika klubu
### Tanınmış Povajlılar
* Imro Weiner-Kráľ (1901) – rəssam və qrafik ustası
* Michal Maximilián Scheer (1902 – 2000) – memar-funksionalist
* Peter Holka (1950) – publisist və yazıçı, uşaqlar üçün bir sıra ədəbiyyatın müəllifidir
* Ján Krone] (1956) – aktyor
* Dorota Nvotová (1982) – aktrisa və müğənni
* Marián Vajda (1965) – tennis üzrə məşqçi
* Andrej Meszároš (1985) – hokkey oyunçusu
* Jaroslav Baška (1975) – Millət vəkili (NR SR (SMER-SD))

## Partnyor şəhərlər
*  Rožnov pod Radhoštěm
*  Báčska Palanka

## Qalereya


Povazsky hrad od Velkeho Manina.jpg
Povazsky hrad detail02.jpg
Mesto91.jpg
Pbcity188.jpg
Pbcity192.jpg
Povazska bystrica3.jpg
Mesto107.jpg
Mesto116.jpg



## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər

* Hivatalos oldal
* A város információs portálja 
* Vágbeszterce vára 
* Tourist-channel.sk 
* Községinfó
* Vágbeszterce Szlovákia térképén
Əli Əsgərov

* Əli Əsgərov (müğənni) — Azərbaycanın əməkdar artisti.
* Əli Əsgərov (yazıçı) — Azərbaycan yazıçısı.

## Həmçinin bax
* Əli (ad)
* Əsgərov
* Əliəsgər
Əli Əsgərov (müğənni)

**Əli Rəhim oğlu Əsgərov** () — Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, Prezident mükafatçısı (2014–2022), Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti (1990–2023), bas.

## Həyatı
Əli Rəhim oğlu Əsgərov 1961-ci il noyabrın 25-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının (indiki Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının) ifaçılıq fakültəsinin vokal şöbəsini və aspiranturasını bitirmişdir. 1990-cı ildən 2023-cü ilə dək Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında solist vəzifəsində çalışıb.

Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında çalışdığı müddətdə teatrın səhnəsində aşağıdakı obrazları yaradıb:

Jorj Bizenin "Karmen" operasında Sunyiqa, Cüzeppe Verdinin "Trubadur" operasında Azuçena, "Riqoletto" operasında Sparafuçile, "Traviata" operasında Markiz, "Don Karlos" operasında Filip II, Volfqanq Amadey Motsartın "Sehrli fleyta" operasında Zarastro, "Fiqaronun toyu" operasında Antonio, Coakkino Rossininin "Sevilya bərbəri" operasında Don Bazilyo, Cakomo Puççininin "Toska" operasında Dustaqxana gözətçisi, "Canni Skikki" operasında Notarius.

Əli Əsgərov həm də geniş konsert fəaliyyəti ilə məşğul olub. Dəfələrlə klassik dünya və azərbaycan bəstəkarlarının yaradıcılığından nümunələrlə müxtəlif simfonik, kamera orkestr və ansambları ilə çıxış edib. Onun repertuarı barokko dövründən tutmuş müasir bəstəkarlarınin əsərlərinə kimi opera və kamera musiqisini əhatə edib.

Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamına əsasən 14 sentyabr 1998-ci ildə Azərbaycanın Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına, 14 sentyabr 2012-ci il tarixində isə Azərbaycanın Respublikasının Xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

30 aprel 2014, 6 may 2015, 6 may 2016, 1 may 2017, 9 may 2018, 10 may 2019, 7 may 2020, 7 may 2021 və 10 may 2022-ci il tarixlərində incəsənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatlarının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamlarına əsasən Prezident mükaftlarına layiq görülmüşdür.

Əli Əsgərov 23 fevral 2023-cü ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Həsən Enami Təbrizi

**Enami Oliya Həsən Əli Abbas oğlu** — opera müğənnisi, Xalq artisti və Prezident mükafatçısı.

## Həyatı
Həsən Enami 1967-ci ildə İran İslam Respublikasının Təbriz şəhərində anadan olmuşdur.  Azərbaycan Musiqi Antologiyasına əsasən müasir dövrdə Azərbaycanın ən məşhur opera sənətçilərindən biridir.

## Ailəsi
Azərbaycanın məşhur piano ifaçısı Nərminə Əfəndiyeva ilə evlidir. Biri qız, biri oğlan olmala iki övladları vardır.

## Təhsili
1972-ci ildə ibtidai sinifə daxil olmuşdur. 1981–1985-ci illərdə Vəhdət İnturimental məktəbində təhsil almışdır. Məktəbi bitirdikdən sonra isə hərbi xidmətə yollanmış və 1988-ci ildə xidmətini tamamlamışdır.

## Musiqiçi olması
Uşaqlığından bəri musiqiyə qarşı heyranlıq hiss olmuş, lakin İran İslam İnqilabının musiqini qadağan etməsinə görə peşəkar musiqi təhsili almaq şansı olmamışdır. 14 yaşında ikən o video yazılardan Azərbaycan musiqisini öyrənməyə başlamışdır.

1988-ci ildə hökumət özəl musiqi məktəblərinin açılmasına icazə verdi. Belə məktəblərdən birinə yazılan Həsən, burada musiqi nəzəriyyəsini və solfeggionu öyrəndi.

3 tenor konsertində iştirakından sonra opera oxumağa qərar vermiş və 1990-cı ildə təhsil almaq üçün Bakıya gəlmişdir. 2 il keçdikdən sonra Bakı Musiqi Akademiyasının vokal sinfinə qəbul ola bilmişdir. Bakı Musiqi Akademiyasının rektoru Fərhad Bədəlbəyli tərəfindən səsi çox bəyənilən Həsən burada pulsuz təhsil almışdır.

## Mükafatları
*Azərbaycan Respublikasının incəsənət xadimlərinə veirlən ən ali mükafatı olan Xalq artısti fəxri adına layiq görülmüşdür.
*1997-ci ilin dekabrında Bülbül adına 1-ci beynəlxalq vokal müsabiqəsində 2-ci  yer mükafatçısı və ən yaxşı tenor adına layiq görülmüşdür.
*1997-ci ildə Vokalçıların respublika üzrə müsabiqəsində birinci yerin sahibi olmuşdur.
*1998-ci ildə isə Çaykovski adina beynəlxalq müsabiqənin diplomuna layiq görülmüşdür.
*2002-ci ildə Azərbaycanın Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
* Prezident mükafatçısıdır.

## Fəaliyyəti
Həsən Enami hazırda teatrın repertuarında olan bir sıra tamaşalarda tenor səs tembiri üçün nəzərdə tutulmuş partiyaları ifa edir və dövlət səviyyəsində keçirilən bir çox yubiley və rəsmi mərasimlərdə uğurla çıxış edir. Azərbaycan vokal sənətini Almaniya, Fransa, Rusiya, BƏƏ, Ukrayna, Finlandiya, Türkiyə, Boliviyada təmsil etmişdir.

Həsən Enami opera müğannisi olmaqla yanaşı, Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri ilə birgə solist kimi də çıxış edir.

### Opera repertuarı
* Cüzeppe Verdi, Mantua hersoqu, (Riqoletto)
* Cüzeppe Verdi, Alfredo, (Traviata)
* Cüzeppe Verdi, Radames, (Aida)
* Cüzeppe Verdi, Manriko, (Il trovatore)
* Cüzeppe Verdi, Rikkardo, (Un ballo in maschera)
* Giakomo Puccini, Kavaradossi, (Toska)
* Giakomo Puccini, Pinkerton, (Madam Batterflay)
* Giakomo Puccini, Rudolfo, (Bohema)
* Corc Bizet, Don Xose, (Karmen)
* Ruqqero Leonkavallo, Kanio, (Paqliacci)

## İstinadlar
Nurlan Novruzov

**Novruzov Nurlan Zahid oğlu** ( 3.3.1993, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycan futbolçusu. Səbail futbol klubunun oyunçusudur.

## Həyatı
Nurlan Novruzov 3 mart 1993-cü ildə Bakı şəhərində anadan olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Nurlan Novruzovun soccerway.com səhifəsi
Hacı Əlisəfa Yaqubov

**Hacı Əlisəfa Yaqubov** () — Sosialist Əməyi qəhrəmanı, üç dəfə Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı seçilmiş, Prezident təqaüdçüsü

## Həyatı
Hacı Əlisəfa Yaqubov 1938-ci ildə anadan olmuşdur. Əslən Xızının Gimçi kəndindəndir.

## İstinadlar
Cəngi (Qobustan)

**Cəngi** — Azərbaycan Respublikasının Qobustan rayonunun Nabur kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının 29 aprel 1992-ci il tarixli, 112 saylı Qərarı ilə Qobustan rayonunun faktiki mövcud olan Cəngi kəndi dəqiqləşdirmə qaydasında Nabur kənd sovetinin tərkibində rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmişdir.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 102 nəfər əhali yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikasi Qobustan Rayon İcra Hakimiyyəti

## Həmçinin bax
Gülnaz İsmayılova

**İsmayılova Gülnaz Əmir qızı** — Azərbaycanın xalq artisti (2018).

## Həyatı
Gülnaz İsmayılova 1960-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Bakı Musiqi Akademiyasının ifaçılıq (fortepiano) və vokal fakültələrini bitirmişdir. Musiqi ifaçılarının Zaqafqaziya müsabiqəsinin laureatı (1985) və vokalçıların Bülbül adına 1 Beynalxalq müsabiqəsinin diplomatı (1997) olmüşdur.

1994-cü ildən Bakı Musiqi Akademiyasında pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olur. Solo oxuma və opera hazırlığı və fortepiano kafedrasının müəllimidir.

2001-ci ildən Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının solistidir. Teatrda çalışdığı müddətdə istedadlı vokalçı bir sıra milli və klassik opera tamaşalarında parlaq obrazlar

Gülnaz İsmailova F. Əmirovun "Min bir gecə" baletində vocal partiyasını da çox bacarıqla ifa edir.
Dövlət Xor Kapellası və Ü. Hacıbəyli adına Simfonik orkestrin müşayiəti ilə konsert fəaliyyəti ilə də məşğul olur.

ABŞ, Meksika, Almaniya, Çexiya, Türkiyə, Fransa, Şimali Kipr, Misir, Rusiya, Ukrayna, Belorus, Moldova, Qırğızıstan və s. ölkələrdə qastrol səfərlərində olmuşdur.

2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti, 27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür. 8 may 2025-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Sür-papaq

**Sür-papaq** — Azərbaycan qədim milli atüstü oyunlarından biri.

Bəzən atüstü basketbol da adlandırılır. Sür-papaq oyununa bənzər oyunlardan Argentinada *pato*, Avropada isə *horsbol*u nümunə göstərmək olar.

## Oyunun qaydaları
Sür-papaq oyunu hər birində 4–8 nəfər idmançı olan iki komandanın iştirakı ilə keçirilir. Bu oyun 20 dəqiqə davam edir (10+10). Oyunun birinci yarısından sonra komandalar 5 dəqiqə istirahət edirlər və qapıları dəyişirlər, oyun mərkəzdən başlanır. Oyun heç-heçə qurtardığı halda qalib komandanı müəyyən etmək məqsədilə oyuna 10 (5+5) dəqiqə əlavə vaxt verilir. Əlavə vaxtda qalib müəyyən olunmasa, hər komandaya 5 top-papaq atmaqla 5 metrlik cərimə zərbələri təyin olunur. Bu zaman hesab heç-heçə olarsa, hər komanda maksimum 5 top-papaq olmamaqla ilk itirilən top-papağa qədər cərimə zərbələrinin atılması davam edir. Bu halda da qalib müəyyən edilməsə, qalib püşkatma yolu ilə müəyyən edilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Çövkən
* Uç, mənim atım (film, 1986)
* Atlı xalqlar
* Azərbaycan miniatürləri

### Video
* Argentina-Belgica — Horseball World Cup — Ponte de Lima 08
* Пятигорский ипподром 1962. Всесоюзные соревнования сельских конников.
Eyler düsturu

**Eyler düsturu** Leonard Eyler tərəfindən daxil edilmiş və onun şərəfinə adlandırılmış, kompleks eksponenti triqonometrik funksiyalarla əlaqələndirən düstur.

Eyler düsturu iddia edir ki, istənilən həqiqi ədəd x üçün aşağıdakı bərabərlik doğrudur:
: ~e^{ ix} =\cos x+i\sin x,
burada e  — natural loqarifmanın əsası,
: i  — xəyali vahid.

:

## Törəmə düsturlar
Eyler düsturunun köməyi ilə \sin və \cos funksiyaları aşağıdakı qaydada təyin etmək olar:
: \sin x=\frac{ e^{ ix} -e^{ -ix}}{ 2i} ,
: \cos x=\frac{ e^{ ix} +e^{ -ix}}{ 2} .

Sonra triqonometrik funksiyalara kompleks dəyişən daxil etmək olar. Tutaq ki, x=iy, onda:
: \sin iy=\frac{ e^{ -y} -e^y}{ 2i} =i\mathop{ \mathrm{ sh}} \, y,
: \cos iy=\frac{ e^{ -y} +e^y}{ 2} =\mathop{ \mathrm{ ch}} \, y.

Beş fundamental riyazi sabiti birləşdirən məşhur Eyler eyniliyi:
: e^{ i\pi} +1=0
::x=\pi Eyler eyniliyinin təsadüfi hissəsidir.
Oraq hüceyrəli anemiya

**Oraq hüceyrəli anemiya** - qırmızı qan hüceyrələrin (eritrositlərin) irsi xəstəliyi. Hemoqlobinopatiyalar (hemoqlobin pozuntuları) qrupuna aiddir, çünki hemoqlobinin beta zəncirində baş vermiş mutasiya sonucunda yaranır.

## Digər adları

## Xəstəliyin yayqınlığı
Oraq hüceyrəli anemiya əcdadları malyariyanın yayğın olduğu tropik və subtropik bölgərəldə yaşamış şəxslərdə olur: Azərbaycan, Türkiyə, Yunanıstan, Səudiyyə Ərəbistan, Hindistan, Əfqanıstan, Afrika.

## İrsiyyət

Patoloji HbS hemolqlobini

## Genotiplər
Tez-tez rastlanan genotiplər aşağıdakılardır:

* HbSS homoziqot
* HbS qarışıq heteroziqot
* HbS-β-Thal xəstəliyi
* HbSC xəstəliyi

Daha nadir genetik kombinasiyalar isə bunlradır: 
* HbSD
* HbS OArab 
* HbS Lepore

## Əlamətləri

Oraq hüceyrəli anemiya erkən uşaqlıqda özünü büruzə verir. İlk 6 aylarında südəmər körpələr hemoqlobin F ilə qorunur, bundan sonra xəstəlik aşkar özünü göstərir.

### Ağrılar
#### Ağrı tutmaları
Xəstəliyin ən sıx rastlanan bəlirtisi vazo-okklyuziv krizlərdir (damar tıxanma krizləri, tutmaları). Bu zaman kiçik qan damarların oraqvarı eritrositlərlə tıxanır, və qan təchizatının pozulması işemik zədələnməyə və ağrılara gətirib çıxarır. Homoziqot Hb S daşıyıcılarının təqribən 50% bu cür ağrı tutmaları keçirir. Ağrıların təkrarlanma tezliyi xəstədən xəstəyə çox fərqlidir: bəzilərində ildə 6 və ya çox tutma olur, bəzilərində isə böyük fasilələrlə olur ya da heç olmur.

#### Xroniki ağrılar

### Xroniki, hemolitik anemiya

## Diaqnostika

## Müalicə

## İstinadlar
Rüstəm Məmmədov

**Rüstəm Aydın oğlu Məmmədov** () — Azərbaycan futbolçusu, yarımmüdafiəçi. Futbol üzrə Azərbaycan çempionatında çıxış edən Simurq Zaqatala klubunun heyətində oynayır.

## Həyatı
Rüstəm Məmmədov 14 avqust 1984-cü ildə Azərbaycanın Zaqatala şəhərində anadan olub. Futbol oynamağa 10 yaşında Zaqatalanın Futbol Məktəbində başlayıb.

## İstinadlar
İ ədədi

**"i" ədədi** və ya **xəyali vahid**  — kvadratı mənfi vahidə bərabər olan kompleks ədəd.
## Kompleks ədəd

Riyaziyyatda, fizikada xəyali vahid latın hərfləri olan i və ya j kimi işarələnir. Xəyali vahid kompleks ədəd oblastını həqiqi ədədlər oblastına qədər genişləndirir. Dəqiq təyin etmə genişlənmənin üsulundan asılıdır.
### Xəyali vahidin qüvvəti
i ədədinin qüvvəti aşağıdakı şəkildə təkrarlanır:
: \ldots
: i^{-3} = i\, 
: i^{-2} = - 1\, 
: i^{-1} = - i\, 

: i^0 = 1\, 

: i^1 = i\, 
: i^2 = - 1\, 
: i^3 = - i\, 
: i^4 = 1\, 
: \ldots

İstənilən qüvvət üstü üçün aşağıdakı kimi yazıla bilər:
: i^{ 4n} = 1\, 
: i^{ 4n+1} = i\, 
: i^{ 4n+2} = - 1\, 
: i^{ 4n+3} = - i\, 
burada *n*  — ixtiyari tam ədəddir.

Buradan: i^n = i^{ n \bmod 4} \, 
burada, mod 4 - 4-ə bölmədən sonrakı qalıqdır.

i^i ədədi maddidir:
: i^i={e^{ (i \pi/2) i}} =e^{i^2 \pi/2} =e^{ - \pi/2} =0{,} 20787957635\ldots
### Faktorial
 xəyali vahidinin faktorialı  arqumentinin qamma-funksiyanın qiyməti ilə müəyyən etmək olar:
: i! = \Gamma (1+i) \approx 0.4980 - 0.1549i.

Həmçinin,
:  | i!| = \sqrt{ \pi \over \sinh (\pi)} \approx 0.521564... .

## Mənbə
Akselerometr

**Akselerometr** — müvafiq təcili ölçən qurğudur. Akselerometr ilə müfaviq ölçülmüş təcilə mütləq koordinat təcili deyildir. Əvəzində Akselerometr akselerometr qurğusunun istinad çərçivəsində asanlıqla istənilən sınaq kütləsi ilə sınaqdan keçirilmiş çəki hadisələri ilə əlaqələndirilmiş təcili görür. Məsələn, akselerometr asanlıqla çəkiyə görə yerin düz yuxarı səthindəki təcilin g = 9.81 m/S² olduğunu ölçəcək.
Bundan fərqli olaraq akselerometr sərbəst düşmələrdə və ya xarici kosmosda asanlıqla təcili sıfır ölçəcək. Təcilin növləri üçün başqa bir termin akselerometrlərin ölçə bildiyi qravitasiya qüvvəsidir.

Akselerometrlər sənayedə və elmdə çoxsaylı tətbiqlərə malikdir. Yüksək həssaslıqlı akselerometrlər təyyarə və raketlər üçün inersial naviqasiya sistemlərinin komponentləridir. Akselerometrlərdən mexanizmləri fırlatmaq, vibrasiyanı aşkar etmək və nəzarət etmək üçün istifadə edilir. Akselerometrlər stolüstü kompyuterlər və rəqəmli kameralarda ekranda təsvirləri həmişə şaquli göstərmək üçün istifadə edilir. Akselerometrin tək və çox oxlu modelləri ilə vibrasiya şok və müqaviməti olan mühitə düşərək vektorun miqdarı kimi müvafiq təcilin istiqamətini və səmtləşməsini aşkar etmək mümkündür və koordinat təcilinin orientasiyasını hiss etmək üçün istifadə edilə bilər. Mikromexanizmləşdirilmiş akselerometrlərdən cihazın mövqeyini aşkar etmək və ya oyun girişini təmin etmək üçün portativ elektron cihazlarda və videooyun kontrollerlərində getdikcə daha çox tətbiq edilir.

Kosmosun regionları boyunca akselerometrlərin cütləri nöqtələr ilə intinadların çərçivələrinin müfaviq təcillərində qradient fərqləri aşkar etmək üçün istifadə edilə bilər. Nəzəriyyədə akselerometrlərin belə cütləri həmçinin qravitasiya dalğalarını aşkar edə bilər.

## İstinadlar
Minə Nəzirova

**Minə Bəşir qızı Nəzirova** (d.1914, Suvagil, Zaqatala rayonu — v.1984) — sovet təsərrüfat rəhbəri, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1958), SSRİ Ali Sovetinin və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı.

## İstinadlar
Azərbaycan Premyer Liqası 2009/2010

**Azərbaycan Premyer Liqası 2009/2010 mövsümü** və ya qeyri-rəsmi adı ilə **Azərbaycan Premyer Liqasının 18-ci mövsümü** — 2009-cu il avqustun 14-dən 2010-cu il mayın 10-na qədər baş tutdu. Nəticədə İnter 30 xalla növbəti dəfə Premyer Liqanın qalibi oldu. Standardın futbolçusu Fərid Quliyev isə 16 qolla Premyer Liqanın bombardiri oldu.

## I mərhələ
### Turniri cədvəl

### Nəticə

## II mərhələ

### 1-6-cı yerlər uğrunda qrupun turnir cədvəli

### 7-12-ci yerlər uğrunda qrupun turnir cədvəli

### 1-6-cı yerlər uğrunda qrupun nəticələri

### 7-12-ci yerlər uğrunda qrupun nəticələri

## İstinadlar
Dota 2

**Dota 2** ( — "Qədimlərin Qorunması 2") — Valve tərəfindən yayımlanan (Steam vasitəsilə) və IceFrog tərəfindən hazırlanan RTS (real vaxt strategiya) oyunudur. Oyunun orijinalı "Eul" tərəfindən 2003-cü ildə World of Warcraft xəritəsi olaraq yayınlanıb. İnkişaf etdirilməsi / yenilənməsi Warcraft III: Frozen Throne üzərindən edilmişdir. Oyun MOBA (Online çoxnəfərlik döyüş arenası) janrının ilk nümunəsidir. Dota 2 çox oyunçulu onlayn savaş arenası videooyundu. Bu oyunda əsas məqsəd, 5 nəfərdən təşkil olunmuş komandalar bir-birilərin "Ancient" deyilən qalaları dağıtmalıdılar. Burada xəritə 2D funksiyasında təbliğ olunur və bu oyunda 116 karakter mövcuddur, hansında oyunçular qarşıdakı komandanın seçdiyi oyunçuya uygun oyuçu seçir.

## Oyun
9 iyul 2013 tarixində çıxan "Dota 2" oynaması pulsuz bir oyundur və Steam üzərindən oynanılır.

## Qəhrəmanlar
Qəhrəman — oyun içərisində oyunçu tərəfindən idarə edilən xarakterlərə verilən addır. Bütün qəhrəmanlar xüsüsiyyətlərinə görə "Güc", "Cəldlik" və "Zəka" olmaq üzrə 3 yerə bölünürlər. Qəhrəmanın sinfini təyin edən bu üç xüsusiyyətdən hansını ana xüsusiyyət olaraq istifadə etdiyidir.

### Güc
"Güc" xüsusiyyəti qəhrəmanlara HP və HP yeniləmə qazandırır. Artırılan hər "güc balı" qəhrəmana +19 HP və saniyədə 0.03 HP yeniləmə təmin edir. Əsas xüsusiyyəti "Güc" olan qəhrəmanlar digər qəhrəmanlara nisbətlə daha çox HP xalına malikdir və hər bir "güc balı" üçün 1 təməl ziyan qazanır. Bu səbəblə qabaqcıl və tank rollarını oyunda yerinə yetirirlər. "Güc" qəhrəmanları Huskar, İo, Phoenix və Dragon Knight (Yalnız Elder Dragon qabiliyyətini istifadə edərkən) xaric yaxın döyüş silahları istifadə edirlər.

### Cəldlik
"Cəldlik" xüsusiyyəti qəhrəmanlara zireh və hücum sürəti qazandırır. Artırılan hər "cəldlik balı" qəhrəmana +1 hücum sürəti və 0.14 zireh təmin edir. Əsas xüsusiyyəti "cəldlik" olan qəhrəmanlar "cəldlik balını" yüksəltdikcə hücumlarda daha çox ziyan verirlər. "Cəldlik" qəhrəmanlarının hücum sürətləri yüksək olduğu üçün ani hücumlarda təsirlidirlər.

### Zəka
"Zəka" xüsusiyyəti qəhrəmanlara mana ve mana yenilənməsi qazandırır. Artırılan hər "zəka xalı" qəhrəmana +13 mana və saniyədə +0.04 mana yenilənməsi verir. "Zəka" qəhrəmanlara dəstək və ya ani hücum rolları üçün uyğundur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Steam
* Valve
Fort Veyn

**Fort Veyn** () — İndiananın ikinci böyük şəhəri, ştatın simal-şərqində yerləşir.

## İstinadlar
Frederik Beqbeder

**Frederik Beqbeder** *(Fransızca: [fʁedeʁik bɛɡbeˈde]; 21 sentyabr 1965-ci ildə [[Neuilly-Sur-Seine]] bölgəsində dünyaya gəlmişdir)* fransız yazıçı və ədəbi tənqidçidir. O, 2003-cü ildə *Windows on the World* romanı ilə Prix Interallié mükafatını qazanmışdır. 2005-ci ildə Alain Decaux, Richard Millet və Jean-Pierre Thiollet (İjon-Piser Sullyet) ilə birlikdə Beyrut Kitab Sərgisinin iştirakçılarından biri idi. Həmçinin 2009-cu ildə *Un roman français* romanı ilə Prix Renaudot mükafatına layiq görülmüşdür. Flore və Sade mükafatlarının qurucusudur.

## Romanları
* Komada bayram (Vacances dans le Coma) (1997)
* Məhəbbət üç il yaşayır (L’amour dure trois ans) (1997)
* 99 Frank (99 Francs) (2000)
* Dünyanın pəncərələri (Windows on the World) (2003)
* Romantik eqoist (frans. L'égoïste romantique) (2005)
* Kömək edin, bağışlayın (Au secours pardon) (2007)
* Fransız roman (Un roman français) (2009)

## Esseləri
* 2001: Dernier inventaire avant liquidation
* 2011: Premier bilan après l'apocalypse

## Müzakirələri
* 2004: Je crois Moi non plus : Dialogue entre un évêque et un mécréant Calmann Levis

## Komiksləri
* 2002: Rester Normal Dargaud
* 2004: Rester Normal à Saint-Tropez Dargaud

## Filmləri
* 2007: 99 Francs (99 Frank) Jan Kounenin rejissorluğu ilə
* 2012: "L'amour dure trois ans" (Məhəbbət üç il yaşayır) Frederic Beigbederin rejissorluğu ilə

## Mənbə
# Frédéric Beigbeder
İnternlər (teleserial, 2010)

**İnternlər** () — təcrübə işləri üzrə Rusiya komediya televiziya seriyalı. Serial ideyası, "Univer" yaradıcılarından biri Vyaçeslav Düsməhəmmədovu məxsusdur. TNT Telekanalında serial premyerası 29 mart 2010-cu ildə keçirilmişdir.

## Məzmun
Seriyası daim gülünc və absurd hallarda əldə deneyimsiz təcrübəçiləri işləri yönəlmişdir. Onların başçısı — terapiya şöbəsində Andrey Bıkov başçısı — daim onlara fəndlər oynayan. Bıkov yardım və yoldaşı təcrübəçiləri sərgüzəştləri izləmək — Baş Dəri və Venerologiya şöbəsinin Ivan Natan oğlu Kupitman və terapevtik şöbəsinin Lübov Skryabina baş tibb bacısı (sonra — Korolyova Marqarita Pavel qızı). Xəstəxana Başhəkimi Anastasiya Kiseqaç asayişi bərpa. Üç xarakterlərin 179 seriyası: Semön Lobanov, Qleb Romanenko və Fil Riçards — həkimlərə oldu.

## Xaraktetlər

### Həkimlər
* **Andrey Yevgenyeviç BIKOV** — tibbi koğuşu və rəhbəri dörd təcrübəçiləri rəhbəri. Mükəmməl texnik, lakin murdar xasiyyət var. Burrs olan. Çox vaxt ironik acı istehza və kinayəsi, mıx və sarkastik. 179 seriyası Kiseqaç ilə uzun işi onun evli. Oğlu (Kiseqaç dən 179 seriyası) və Alisa (onun ilk nikah) qızı və bir oğlu var. Keçmişdə — Raptor adlı bir biker. Həvəslə videooyun oynayır. Riqqətlə İqor adına gül üçün qayğı. Zaman Innocent astronavt ilə telefonda zaman.
* **İvan Natanoviç KUPİTMAN** — veneroloq
* **Lübov Mixaylovna SKRYABİNA** — terapevtik şöbəsinin müdiri tibb bacısı. Təcrübəli çalışqan, lakin sevən, dilli-dilavər və qeybət etmək sevir. Levin ilə görüşüb. 149 bir sıra 2 ay Amerikada Levin getdi.
* **Anastasiya Konstantinovna KİSEQAÇ** — Xəstəxananın baş həkimi. Təcrübəli, emosional baxmayaraq. Uzun boşanmış oğlu — interna Qleb Romanenko və Bıkov olan oğlu. Bıkov ilə uzun işi, 179 bir sıra onu evli.
* **Marqarita Pavlovna KOROLYOVA** — 150 seriyası Amerika Luba getmək əvəzinə təyin yeni baş tibb bacısı. Bəzən özü bəzi azadlıqlarının verir, baxmayaraq ki, eləcə də şiddəti vəzifə tutan, luba təcrübəli və çalışqan. Bıkov keçmiş mistress.

### Təcrübələr
* **Semyon Semyonoviç LOBANOV** — əsgər, gənc ata
* **Qleb Viktoroviç ROMANENKO** — Anastasiya KİSEQAÇIN oğlu, major
* **Varvara NİKOLAYEVNA ÇERNOUS** — 156 seriyası şöbə yalnız qadın.
* **Fil RİÇARDS** — amerikanlı
* **Polina ULYANOVA** — qadın
* **Boris LEVİN** — 56 seriyası botanik

### İkinci plan xarakterlər
* **Olqa Sergeyevna LOBANOVA** — Semyon LOBANOVUN arvad
* **Alisa Andreyevna BIKOVA** — Andrey BIKOVUN qızı
* **İrina Vitalyevna ŞEMƏKİNA** — Semyon LOBANOVUN keçmiş qız yoldaşı
* **Davud Təymüraz oğlu TAQOYEV** — Varvara ÇERNOUSUN oğlan, osetiyalı
Trevor Rayt

**Trevor Rayt** - Amerikalı aktyor. Aktyorun tanınmış filmi 2007-ci ildə çəkilən "Sığınacaq" filmidir.
## Həyatı

## Kariyerası

## Filmografiyası

## İstinadlar

## Xarici Keçidlər
Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsi

**Azərbaycan Respublikasının Dövlət Büdcəsi** — ölkənin əsas maliyyə sənədidir. Bu sənəd özündə illik maliyyə planını əks etdirir. Milli Məclis tərəfindən təsdiq olunduqdan sonra qanun kimi qüvvəyə minir.

### Dövlət büdcəsinin illər üzrə gəlir və xərcləri
* — 2006-cı ildə Azərbaycan manatı 1:5000 nisbətində denominasiya edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan iqtisadiyyatı
* Azərbaycanda maliyyə sistemi
* Azərbaycan manatı

## İstinadlar
Yanlış döngə 2: Ölümcül son

**Yanlış döngə 2: ölümcül son** — 2007-ci ildə çəkilmiş qorxu, kriminal janrlı ABŞ filmi, "Yanlış döngə" film silsiləsinin davamı. Film 2007-ci ilin ən uğurlu qorxu filmlərindən biri seçilmişdir.

## Məzmun

Burada da hadisələr yenə Qərbi Vircina ştatında cərəyan edir. Adrenalin bir veriliş üzərində işləyən gənclər bu qorxulu meşəyə gələrək verilişi hazırlamaq qərarına gəlirlər. Amma onları gözləyən dəhşətlərdən hələ ki xəbərləri yoxdur. O vaxta qədərki dostlarindan birinin öldürülərək ətinin bişirildiyini görənə qədər.

## Rollarda
*Erica Leerhsen 
*Henry Rollins
*Texas Battle
*Kimberly Caldwell

## Film musiqisi
Filmin musiqilərini Ber Makreri bəstələyib.

## Musiqi siyahısı
#"Main Title" (3:39)
#"Ultimate Theme Song" (3:20) by Captain Ahab 
#"Dale for Dinner" (2:33)
#"Birth of Baby Splooge" (3:04)
#"Nina's Theme" (2:43)
#"Mutant Cannibal Incest" (3:01)
#"Into the Mill" (2:49)
#"Arrow through Two Heads" (3:18)
#"Dale Vigilante" (3:19)
#"Hunting Dale" (3:40)
#"Rescuing Nina" (3:04)
#"Dale to the Rescue" (3:18)
#"The Meat Grinder" (2:15)
#"Baby Splooge Lives" (2:36)
#"End Credits (Theme from *Wrong Turn 2*)" (3:39)
#"Under Your Bones" (5:25) by Captain Ahab
Yanlış döngə (film, 2003)

***Yanlış döngə*** () — 2003-cü ildə çəkilmiş qorxu, kriminal janrlı ABŞ filmi.

## Məzmun
Kris iş ilə əlaqədər olaraq yola çıxır. Lakin nəqliyyatın sıxlığından işə gecikə bilər. Buna görə də kəsdirmə yol olan Qərbi Vircina meşəsi ilə getməli olur. Yol ilə gedərkən təsadüfən yolda təkəri partlamış maşınla toqquşur və öz maşınıda sıradan çıxır. Məlum olur ki, toqquşduğu maşın, sahibləri tərəfindən müvəqqəti tərk edilən bir qrup gəncindir. Kimlərki onlarda burada ilişib qalıblar.

Meşənin ortasında qalan gənclər çıxış yolu axtarmağa başlayırlar. Elə hər şeydə bundan sonra başlayır. Sən demə bu meşədə qəribə görünüşlü insana bənzəməyən varlıqlar yaşayır. Və onlar insan əti ilə qidalanır. İndi gənclər o məxluqlara qarşı mübarizə apararaq sağ qalmağa çalışıb o meşədən qaçmağa çalışacaqlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
PlayStation 4

**PlayStation 4** (qısaca PS4) — Sony Computer Entertainment tərəfindən inkişaf etdirilmiş bir ev videooyun konsolu. 20 fevral 2013 təşkil edilən bir mətbuat konfransında PlayStation 3ün xələfi olaraq elan edilən oyunçu, 15 Noyabrda Şimali Amerikada, 29 Noyabrda Avropa, Cənubi Amerika və Avstraliyada və 22 fevral 2014-cü ildə Yaponiyada bazara sürüldü. Səkkizinci nəsil videooyun konsollarının bir parçası olaraq Nintendo Wii U və Microsoftun Xbox One ilə yarışır.

Əvvəlki modelin daha kompleks Cell mikro arxitekturasından uzaqlaşan konsol, nəzəri olaraq 1.84 teraflopta zirvə edə bilən x86–64 arxitekturası üzərinə qurulmuş bir AMD İntensiv Qenerasiya Modulu (APU); AMD, bu günə qədər inkişaf etdirdiyi "ən güclü" APU olduğunu ifadə etdi. PlayStation 4, ictimai qarlılıqlı təsir və PlayStation Vita və dəstəklənən Sony Xperia mobil cihazlarda ("Remote Control") bağlı konsollarda oynama qabiliyyəti də daxil olmaqla digər cihazlar və xidmətlər ilə inteqrasiyaya, online oyun oynatma qabiliyyətinə və ya ("Oynatma Paylaşımı") uzaqdan idarə olaraq oynatmalarını ("Paylaş Play") təqdim edir. Konsolun nəzarətçi ayrıca inkişaf etdirilmiş düymələr və analoq çubuqlar və digər dəyişikliklər arasında inteqrasiya bir toxunmadıq səth olan PlayStation 3-də yenidən hazırlandı və inkişaf etdirildi.

Tanıtımcılar, istehlakçıların ehtiyaclarını qəbul etmək, müstəqil oyun inkişaf etdirmə fəaliyyətlərini mənimsəmək və Microsoftun əvvəldən Xbox One üçün satışa çıxarılmadan əvvəl elan etdiyi məhdudlaşdırıcı rəqəmli hüquqların idarə edilməsi səmalarını tətbiq təriflə söz edən tənqidçilər tərəfindən başlatılmadan əvvəl PlayStation 4-ə qəbul müsbət gəldi. Tənqidçilər və üçüncü partiya studiyaları ayrıca, PlayStation 4ün rəqiblərinə nisbətən qabiliyyətlərini övüyordu; Yaradıcılar konsol ilə Xbox One arasındakı performans fərqini "əhəmiyyətli" və "açıq" olaraq xarakterizə etdilər. Artan tələb, həmçinin Sony-nin qlobal konsol satışlarını artırmasına kömək oldu. 2016-cı ilin sonunda, dünya səviyyəsində 53 milyondan çox konsol satıldı və 57 milyondan çox sövğiyyat reallaşdı.

7 sentyabr 2016da Sony, PlayStation 4-ün iki təchizat revizyonunu açıqladı; Konsolun incə bir quruluşu və dəstəklənən başlıqlar üzərində 4K oyun oynamaq üçün yüksəldilmiş bir GPU və daha yüksək CPU saat sürətinə sahib bir "Pro" versiyası. 2013-cü ildə satılan Orijinal də daxil olmaqla bütün modellər, HDR10 yüksək dinamik mənzilli rəngləri dəstəkləyir.

## Həmçinin bax
* The Forest (video oyun)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt
* PlayStation 4 online user guide
Layzanşahlar

**Layzanşahlar** — Şirvanşahlar dövləti ilə eyni anda Layzan ərazisində qurulan dövlət. Məzyədilər sülaləsi tərəfindən idarə edilirdi. "Tarixi əl-Bab"a görə müstəqil dövlət olmuşdur:
*"…Heysəm ibn Xalid Şirvanda müstəqillik əldə edəndə onun qardaşı [[Yəzid ibn Xalid]] də [[Layzan]]da müstəqillik qazandı. Heysəm Şirvanşah, onun qardaşı Yəzid isə Layzanşah adlanırdı"*.

## Hakimləri və titul
Layzanşah titulu, Şirvanşah titulu Sasanilər dövründən qalmış bir titul idi. İlk Layzanşah, Şirvanşah Heysamın qardaşı I Yəzid olmuşdur. Onun oğlu I Məhəmməd ibn Yəzid haqqqında çox məlumat yoxdur. Layzanın üçüncü şahı olan Əbu Tahir Yəzid ibn Məhəmməd isə öz əmisi nəvəsi Əli ibn Heysamı məğlub edərək həm də Şirvanşah olmuşdur. Bununla da Layzanşahlıq Şirvanşahlar dövlətinə birləşdirilmişdir. Bundan sonra Layzan bir vilayətə çevrilərək, adətən sülalənin yaxın üzvləri tərəfindən idarə olunurdu. Əbu Tahir Yəzid ibn Məhəmməd də Şirvanşah olduqdan sonra Layzanı oğluna iqta kimi vermişdi.

## Hökmdarlar
# I Yəzid (Şirvanşah Heysamın qardaşı)
# I Məhəmməd ibn Yəzid
# Əbu Tahir Yəzid ibn Məhəmməd (öz əmisi nəvəsi Əli ibn Heysamı məğlub edərək həm də Şirvanşah olmuşdur.)

## İstinadlar
Güzdəhəm ibn Salar

**Şahzadə Güzdəhəm** () — Şirvan şahzadəsi, Salar ibn Yezidin ikinci oğlu, I Fəribürzün qardaşı.

## Həyatı
Onun adı tarixdə ilk dəfə I Fəribürzün Səlcuqilərə ödəməli olduğu xəracı oğurlayıb Ləzgi ölkəsinə qaçarkən çəkilir. 1068-ci ildə Dərbəndə gəldi və əmirlərin yanında sığınacaq tapdı. O Şirvanşah olmaq istəyirdi. Şirvanşah qoşunla həmin ilin noyabrında hərəkət edərək əl-Babı tutmaq məqsədilə Rubas çayının sahilində düşərgə saldı. Xürməstan deyilən yerdə, şəhərin divarları arxasında Şirvanşahın qoşunları ilə Güzdəhəm arasında vuruşmalar oldu. Haydaq və Tüveyk əhalisi də dərbəndlilərin tərəfində vuruşurdu. Döyüşlər nəticəsində Şirvanşahın qoşunları məğlubiyyətə uğradı. Lakin əl-Bab rəislərinin rəisi Müfərric ibn Müzəffər Şirvanşahın tərəfinə keçdi. Müfərrəc dərbəndlilərin səhvindən istifadə edərək iç qalanı tutdu. Güzdəhəm isə şəhəri ələ keçirdi. Müfərric qalada qalmaqda idi və hər iki tərəfin tərəfdarları arasında hər gün toqquşma olurdu. Sonra Güzdəhəm ləkzlərin yanına, əl-Bab əmiri Əbd ül-Məlik ibn Ləşkəri isə Haydağa qaçdı.

## Ölümü
Güzdəhəm Ləkz ölkəsindən qayıtdıqdan sonra 1072-ci ildə Şəkidə vəfat etdi. Cəsədi isə Şamaxıda basdırıldı.

## İstinadlar
Haşim ibn Suraka

**Haşim ibn Suraka** – Dərbənd Haşimiləri sülaləsindən olan ilk müstəqil Dərbənd əmiri.

## Hakimiyyəti
861-ci ildə əmir olmuşdu. Ərəb xilafətinin içində gedən ara müharibələrindən istifadə edərək 869-cu ildə müstəqil olmuşdu. “Tarix əl-Bab”da ədalətli hökmdar olduğundan bəhs olunur. 876-cı ildə Sərirə hücum etmişdi. 878-ci ildə yenidən hücum edərək böyük qənimətlərlə qayıtdı. 884-cü ildə vəfat etdi, yerinə oğlu Ömər keçdi.

## İstinadlar
Ömər ibn Haşim

**I Haşim** - Dərbənd Haşimiləri sülaləsindən olan ikinci müstəqil Dərbənd əmiridir.

## Hakimiyyəti
Atasının ölümündən sonra əmir olmuşdu. Tarix əl-Babda atası kimi ədalətli hökmdar olduğundan bəhs olunur. Xəstələndi və cəmi bir il hakimiyyətdən sonra 885-ci ildə vəfat etdi, yerinə qardaş Məhəmməd keçdi.
## İstinadlar
Əbdülmalik ibn Haşim

**I Əbdülmalik** () — Dərbənd Haşimiləri sülaləsindən olan dördüncü müstəqil Dərbənd əmiridir.

## Hakimiyyəti
Qardaşının ölümündən sonra əmir olmuşdu. 4 yanvar 915-ci ildə əmir elan olunmuşdu. Lakin qardaşı oğlu Əbül-Nəcm ibn Məhəmmədin üsyanından sonra məcbur olub Şəndana qaçmışdı. Oradan da Yusif ibn Əbu Sac Divdadin yanına qaçan əmir 6000lik Saci ordusu ilə Dərbəndə qayıtdı və yenidən əmir oldu. Qaçan Əbül-Nəcm Şabranda möhkəmləndi. Bu dəfə xəzərlərdən kömək alan Əbdülmalik xəzər sərkərdəsi Salifanla birgə Əbül Nəcmi ələ keçirdi və edam etdirdi. 930-cu ilin oktyabrında Şabran yaxınlıqlarında Şirvanşah şahzadəsi, Layzan valisi Məhəmmədin (sonrakı II Məhəmməd ibn Yezid) orduları ilə çarpışdı lakin heç bir tərəf qalib gələ bilmədi. 938-ci ildə kafirlərə qarşı yürüşündə qalib gələrək Mərəfsa ölkəsini fəth etdi. 24 fevral 939-cu ildə vəfat etdi.

## İstinadlar
Məhəmməd ibn Haşim

**I Məhəmməd** — Dərbənd Haşimiləri sülaləsindən olan üçüncü müstəqil Dərbənd əmiridir.

## Hakimiyyəti
Qardaşının ölümündən sonra əmir olmuşdu. 886-cı ildə Şəndanı qarət etmişdi. 901-ci ilin avqustunda xəzərlərin hücumunu dəf etmişdi. 905-ci ilin sentyabrında Sərir ölkəsi hökmdarı Buxt Yəşa ilə görüşüb əsirlikdəki on əmirini geri almışdı. 909-cu ildə Şirvanşahlar ilə birlikdə Şəndana yürüş etmişdi. 915-ci ildə vəfat etmişdi. 
## İstinadlar
Əhməd ibn Əbdülmalik

**I Əhməd** - Dərbənd Haşimiləri sülaləsindən olan beşinci müstəqil Dərbənd əmiridir.

## Hakimiyyəti
Atasının vaxtsız ölümündən sonra əmir olmuşdu. Atasının basdırılmasından 3 gün sonra əmir elan olunmuşdu. Hələ 3 yaşı var idi. Taxta çıxmasından 5 ay sonra əmirlər üsyan edərək Şirvanşah şahzadəsi, Heysəmi əmir elan etdilər. Daha sonra əmirlər onu da devirərək, Əhmədi 941-ci ildə, 6 yaşında yenidən əmir elan etdilər. Elə 6 ay sonra, dekabrda Əhməd bir daha devrildi. Şahzadə Heysəm bir daha əmir elan olundu. 954-cü ilin martında Əhməd bir daha əmir elan olundu. 968-ci ildə Salari İbrahimlə müttəfiqlikdən qaçan əmir Salari ordusunu geri oturtdu. Bu vaxt şahzadə Heysəm ona sığındı və Əhməd bundan istifadə edərək Sərirlilərlə birlikdə Şirvanşahlar dövlətinə yürüşlərə başladı. 969-cu ildə qalanı yenidən təmir etdirən Əhmədin dövründə əmirliyin siyasi nüfuzu artdı.

## İstinadlar
Ləşkəri ibn Maymun

**I Ləşkəri ibn Maymun** ( *bilirmir*, Dərbənd, Dərbənd əmirliyi –  sentyabr 1002, Dərbənd, Dərbənd əmirliyi) — Dərbənd Haşimiləri sülaləsindən olan VIII müstəqil Dərbənd əmiri. Sıra sayına görə isə onuncudur.

## Hakimiyyəti
Əmisinin öldürülməsindən 4 ay sonra əmir olmuşdu. 999-cu ildə Zirkiyyə mülkünü ələ keçirmək üçün Şirvanşah Yezid ibn Əhməd ilə vuruşdu və Şəbərana yürüş etdi. Lakin Şirvanlılar onlarla şəhərin qapıları qarşısında vuruşdular. Dərbənd qoşunu ağır məğlubiyyətə uğradı, döyüşdə Ləşkərinin qardaşı Əbu Nəsr ibn Maymun əsir alındı. Şirvanşah onu həbsxanaya saldırdı, barışıq bağlandıqdan sonra o, girov saxlandı. Ləşkəri 1002-ci ildə öldü.

## İstinadlar
Mənsur ibn Maymun

**Mənsur** - Dərbənd əmiri.

## Hakimiyyətə gəlişi
Dərbənd əhalisi Şirvanşah Yezid ibn Əhməddən özlərinə əmir seçmək istədikləri Əbu Nəsr ibn Maymunun azad olunmasını tələb etdilər. Lakin Yəzid qızını Əbu Nəsrə ərə vermək istəməsi bəhanəsilə bundan boyun qaçırdı və şərt qoydu ki, Əbu Nəsri o zaman buraxar ki, Dərbənd camaatı Dərbənd və Çul qalalarının tikilməsinə (daha doğrusu, bərpa olunmasına) razılıq versinlər. Dərbəndlilər bu təklifi rədd etdilər və Yəzid heç bir günahı olmayan Əbu Nəsri edam etdi. Əbu Nəsr Şabran qalasının həbsxanasında saxlanırdı və Şirvanşah onu həmin şəhərin qapıları qarşısında dəfn etdirdi. Dərbənd əhalisi Əbu Nəsrin qardaşı Mənsuru əmir seçdi. 
## Hakimiyyəti
1019-cu iləcən əmirliyi sülh içində keçdi lakin onu devirən rəislər bu dəfə Yezid ibn Əhməd beyət etdilər. Mənsur Sərirə qaçdı və 2 il sonra yenidən əmir oldu. 1025-ci ildə Mənsur Sərir hökmdarı Buxt Yişonun qızı Səriyə ilə evləndi. Tarix-i əl-Bab"da xəbər verilir ki, h.423 (1032)- ci ildə alanlar və sərirlilər ruslarla birlikdə Şirvana hücum edərək Yəzidiyyəni zorla ələ keçirdilər. Mənbədə sonra göstərilir ki, onlar Şirvanı qarət edib, əsirlərlə birlikdə öz ölkələrinə qayıdarkən əl-Babın taxta (əl-xəşab) qapılarına çatdılar, lakin sərhəd vilayətlərinin əhalisi əmir Mənsurun başçılığı ilə onlara hücum etdi və çoxunu məhv edərək Şirvandan qarət etdikləri hər şeyi əllərindən aldı. Alanların cüzi bir hissəsi əmirləri ilə birlikdə xilas ola bildi. H.424 (1033)-cü ildə alanların dəstəsi əl-Bab sakinlərindən qisas almaq məqsədilə yenidən basqın etdi və bu dəfə də məğlubiyyətə uğradı. Sonrakı il əmir öldü.
## İstinadlar
Rasim Ramaldanov

**Rasim Ramaldanov** (, 24.01.1986, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan futbolçusu. Qəbələ futbol klubunun və Azərbaycan milli futbol komandası müdafiəçisidir. Milliyətcə ləzgidir .

## Həyatı

## Karyerası

## Uğurları

### Klub
;  Xəzər-Lənkəran
* Azərbaycan Superkuboku (1): 2013
;**Qəbələ FK** 
*Futbol üzrə Azərbaycan Kuboku 2018-19

### Şəxsi

* Azərbaycan milli futbol komandasında ən çox oyun keçirən futbolçu: 2013

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rasim Ramaldanov Xəzər-Lənkəran FK rəsmi saytında 
* Rasim Ramaldanov PFL rəsmi saytında
Maymun ibn Əhməd

**I Maymun** - Dərbənd Haşimiləri sülaləsindən olan altıncı müstəqil Dərbənd əmiridir. Sıra sayına görə isə səkkizincidir.

## Hakimiyyəti
Atasının ölümündən sonra əmir olmuşdu. Taxta çıxanda 20 yaşı vardı. Hakimiyyəti zəif idi, bütün güc rəislərin əlində toplanmışdı. Buna görə 987-ci ildə rusları Dərbəndə köməyə çağıran əmir, onların köməyi ilə əsirlikdən azad oldu. 989-cu ildə Gilanlı bir dərviş olan Musa ət-Tutzi Dərbəndə gəldi və öz dini ideyalarını yaymağa başladı. Əmir Maymun belə şərab içməyə tövbə etmişdi. Dərviş gedərək güclənirdi. Bir gün dərviş əmirdən öz rus qulamlarına islamı qəbul etdirməsini yaxud öldürülmələrini tələb etdi, əmir imtina etdikdən sonra dərviş xalqı 990-cı ildə üsyana qaldırdı, əmir qalaya sığınmağa məcbur oldu. 28 günlük mühasirədən sonra əmir sağ qalması şərtilə təslim oldu və qulamları ilə Tabasarana qaçdı. Dərviş isə şəhəri Şirvanşah Məhəmməd ibn Əhmədə təqdim etdi. Şirvanşah 991-ci ildə öldü və Maymun bir daha şəhəri tutsa da, yenə qaçmalı oldu. 992-ci ildə bir daha hücum edən Maymun bu dəfə taxtadan hazırlanmış Dəməşq qapısını yandırdı. 993-cü ildə bir daha hücum edən Maymun bu dəfə Şirvanşahın tikdirdiyi *Əs-sür əl-vəstani* divarını dağıtdı. Həmin il yandırılmış Dəməşq qapısını və Fələstin qapısını bu dəfə dəmirdən tökdürərək bərpa etdirdi.
## İstinadlar
II Məhəmməd (Dərbənd əmiri)

**II Məhəmməd** - Dərbənd Haşimiləri sülaləsindən olan 7ci müstəqil Dərbənd əmiridir. Sıra sayına görə isə doqquzuncudur.

## Hakimiyyəti
Qardaşının ölümündən sonra əmir olmuşdu. Cəmi 10 ay, 18 gün hakimiyyətdə qaldı. Dekabrda qardaşı Maymunun bir qulamı tərəfindən Cihad qapısı yaxınlığında öldürüldü. 
## İstinadlar
II Ləşkəri

**II Ləşkəri** — Dərbənd əmiri.

## Hakimiyyəti
Məğlub olan Mənsurun yerinə rəislər qardaşı II Ləşkərini 22 sentyabr 1054-cü ildə əmir elan etmişdilər. Lakin buna daha artıq dözə bilməyən Mənsur 3 yanvar 1055-ci ildə II Ləşkərini öldürtdü. 1055-ci ilin iyulunda Sərir hökmdarının köməyi ilə taxta qayıtdı. Ləşkərinin oğlu Əbdülmalik ibn Ləşkəri həmin il doğulmuşdu.

## İstinadlar
II Maymun (Dərbənd əmiri)

**II Maymun** — Dərbəndin son əmiri.

## Hakimiyyəti
Atası Mənsur ibn Əbdülmalikin öldüyü il doğulmuşdu və doğulan kimi də əmir olmuşdu. Onun dövründə kürdlərin qarətçi yürüşlərinə məruz qalan Dərbənd daha sonra I Fəribürzün intiqam hücumuna məruz qaldı. 1065-ci ilin aprelində rəislərdən biri olan Müfərric ibn Müzəffər Sərirə qaçdı və oradan Qaytağa keçdi. 6 yaşındakı Əbdülmalik ibn Ləşkərii də özü ilə götürüb Dərbəndə gələn Müfərric Maymunu devirdi.

## Əmirliyə qayıdışı
Əbdülmalik ibn Ləşkərinin 1075-ci ildə həbs edilməsindən sonra xalq Maymunu 20 avqustda yenidən taxta dəvət etdi. Lakin həmin ilin dekabrında səlcuqlar tərəfindən devrilən II Maymundan sonra əmirlik birdəfəlik Şirvanşah mülkü oldu.

## İstinadlar
III Əbdülmalik (Dərbənd əmiri)

**III Əbdülmalik** () — Dərbəndin son əmiri.

## Hakimiyyətə gəlişi
Atası II Ləşkərinin öldürüldüyü il doğulmuşdu və anasının vətəni olan Qaytaqda böyümüşdü. 1065-ci ilin aprelində rəislərdən biri olan Müfərric ibn Müzəffər Sərirə qaçdı və oradan Qaytağa keçdi. 10 yaşındakı Əbdülmaliki də özü ilə götürüb Dərbəndə gələn Müfərric Maymunu devirdi.

## Hakimiyyəti
Əmirliyi əslində əmirin qəyyumu Müfərric idarə edirdi. Şirvanşahın hücumlarından qorunmaq üçün Müfərric əvvəlcə Məmlan ibn Yezidi Dərbəndə gətirtsə də, sonra fikrindən daşındı. Oktyabr ayında böyük bir qüvvə ilə yürüşə keçən Şirvanşah I Fəribürz Dərbəndi ələ keçirdi və Dərbənd əmirliyinin müstəqilliyinə son qoydu. Dərbənd həmişəlik Şirvanşahlar dövlətinə birləşdirildi.

## Geri dönüşü
İşğaldan sonra Qaytaq ölkəsinə qaçan Əbdülmalik səlcuqların Şirvana basqınından istifadə edərək 27 oktyabr 1068-ci ildə Dərbəndə qayıdaraq şəhəri geri aldı. 28 dekabr 1068-ci ildə rəislərin arasındakı münaqişələrlə bacarmayan əmir yenidən Qaytağa qayıtdı. Şahzadə Əfridun (sonrakı I Əfridun) Dərbəndə canişin olaraq gəldi. 1070-ci ildə xalq yenə üsyan edərək Əfridunu devirdi və əmiri Qaytaqdan çağırdı. 1075-ci ildə isə yenidən devrildi. Qaytağa qaçan əmir xalq tərəfindən Qimeydi kəndi yaxınlığında tutuldu və həbs edildi.

## İstinadlar
Kambay

**Kambay** () — Hindistanda ingilis istilası dönəmində xanlıq.

## Tarixi
Kambay körfəzində yerləşirdi, mərkəzi Kxambxat idi. Müasir Qucarat ştatının ərazisində idi, 1730-cu ildə yaranıb. Böyük Moğollar imperiyasının nəvvablarından olan şiə I Mirzə Cəfər Mömün xan tərəfindən yaradılmışdı.

1802-ci ildən 1947-ci ilədək Kambay Böyük Britaniyanın protektoratı idi. 10 iyun 1948-ci ildə Hindistan xanlığı rəsmən ləğv etdi, Maxaraştra ştatının tərkibinə daxil oldu.

## İstinadlar
II Əbdülmalik (Dərbənd əmiri)

**II Əbdülmalik** () — Dərbənd əmiri.

## Hakimiyyəti
1034-cü ildə əmir olmuşdu. Lakin 9 fevral 1034-cü ildə rəislər tərəfindən devrilərək Əbu Mənsur Əli ibn Yezidə beyət etdilər, Şirvanşah vəziri Mənsur ibn Müsəddidi öz canişini təyin edərək onu "hökumət binası"nda yerləşdirdi, özü isə 1035-ci ildə paytaxtı Yezidiyyəyə qayıtdı. Həmin ilin apreli Əbdülmalik geri qayıdaraq şəhəri ələ keçirdi, Şirvanşahı sülhə məcbur etdi və 1035-ci ilin dekabrında onun bacısı, Yəzidin qızı Şəmkuyə ilə evləndi.

## Üsyan
Əmirin güclənməsini görən digər rəislər vəzir Səqlab ibn Məhəmmədin evinə hücum çəkdilər və onu bıçaqladılar. Həyatının təhlükədə olduğunu görən əmir Əbd ül-Malik ailəsi ilə Şirvana qaçdı. Rəislər onu paytaxta qaytarıb gətirmək üçün Şirvana iki ağsaqqal göndərdilər. Lakin Şirvanşah elçiləri həbs etdi, onları qandallayıb qalalardan birinə saldı. Bundan sonra o, əmirə əl-Babda öz hakimiyyətini bərpa etməkdə kömək göstərdi. 1038-ci ildə rəis Əli ibn Həsən onu devirməyə çalışsa da, saray çevrilişinin qarşısı alındı.

## Qonşularla münasibətlər
1040-cı ildə Xaydaq kəndi sakinləri Dərbəndi tutdular və əmirlə arvadını həbs etdilər. Onlar əmirin üstünə hücum çəkdilər, onun arvadı Şəmkuyyəni ələ keçirib qardaşı Qubad ibn Yezidin yanına göndərdilər. Qubad Şəmkuyyəni qalaya saldı, lakin sonra azad etdi və h.437 (1045)-cı ildə ərinin yanına qaytardı.

## İstinadlar
II Mənsur (Dərbənd əmiri)

**II Mənsur** () — Dərbənd əmiri.

## Hakimiyyəti
1038-ci ildə anadan olmuşdu. 4 yaşında əmir elan olundu. Dövlətin idarəsi əslində vəzir Əbül Fəvaris Əbdülsələmin əlində toplaşmışdı. 1051-ci ildə vəzirin ölümündən sonra əmir müstəqil idarəetməyə başladı.

## Üsyan
24 iyul 1054-cü ildə rəislər və onun arasında münaqaişə yarandı.Bir neçə gün sonra anası Şəmkuyə ilə şəhəri tərk edən əmir şəhərətrafı ərazilərdən qoşun toplayaraq Fələstin qapısının önündə rəislərdən tərəfindən ağır məğlubiyyətə uğradı.

## Sürgün və ikinci hakimiyyət
Məğlub olan Mənsurun yerinə rəislər qardaşı II Ləşkərini əmir elan etdilər. Lakin buna daha artıq dözə bilməyən Mənsur 3 yanvar, 1055-ci ildə II Ləşkərini öldürtdü. 1055-ci ilin iyulunda Sərir hökmdarının köməyi ilə taxta qayıtdı. Bundan sonrakı hakimiyyətini rəislərin nüfuzunu azaltmağa həsr edən Mənsur tez-tez onları həbs etdirirdi. 1064-cü ildə Sərir ordusunu məğlub edən Mənsura bu qələbə də kömək olmadı. Mənsur 1065-ci ildə rəislərin göndərdiyi suiqəsdçilər tərəfindən öldürüldü.

## İstinadlar
Lənət (film, 2004)

Bu film Takaşi Şimuzunun eyni adlı əsəri əsasında çəkilmiş filmdir.

## Məzmun
Karen Yaponiyada ictimai vəzifə təhsili alan, bir dəyişmə proqramı tələbəsidir. Hər şeydən xəbərsiz bir şəkildə o gün işə gəlməyən bir tibb bacısının yerinə işləyir. Evə daxil olanda, yaşlı bir qadın olan Emmanın qəribə vəziyyətdə evdə donmuş şəkildə oturduğunu görür. Yaralanmış və panikada olan qadının yanına doğru yaxınlaşarkən, üst mərtəbədən qəribə səslər eşidir. Nə olduğunu araşdırdığında, xəyal belə edəbilməyəcəyi qədər qorxuducu bir kabusla qarşılaşır. İllər öncə bu evdə yaşanan bir uğursuzluq, evin içindəki ölüm zəncirinin səbəbidir. Daha çox insan öldükcə, Karen bu dəhşətli intiqam lənətinin sirrini öyrənir.
## İstinadlar
Halqa (film, 2002)

**Halqa** () — 2002-ci ilin ABŞ qorxu filmi. Eyniadlı kitab () əsasında çəkilmiş 1998-ci ilin eyni adlı Yaponiya filiminin remeyki.

## Məzmun
Sirrlərlə dolu bir video-kaset. Bu video-kaseti izləyənlər 7 gün ərzində müəmmalı bir şəkildə ölürlər. Jurnalist Riçel Keller, 4 gəncin ölməsindən sonra bu hadisəni araşdırmağa qərar verir və kaseti izləyir. İzlədikdən sonra özü ilə birlikdə oğlunun da həyatı təhlükəyə girən və rəfiqəsi Noah′ın köməyini istəyən Keller′ə bu hadisənin üstünü açması üçün sadəcə 7 gün qalır.

## İstinadlar