open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Milli Həmrəylik Partiyası

**Milli Həmrəylik Partiyası** və ya qısaca **MHP** — 1992-ci ildə Demokratik Azərbaycan Dünyası Partiyası adı ilə Məmməd Əlizadə tərəfindən yaradılan, 2020-ci ildə adı Milli Həmrəylik Partiyası olaraq dəyişdirilən, 2023-cü ildə özünü buraxmış siyasi partiya. Sədri Əlisahib Hüseynovdur.

## Tarixçə

### Demokratik Azərbaycan Dünyası Partiyası (1992–2020)
2008-ci ilin sentyabr ayının 23-də Böyük Millət Partiyası DADP-a birləşmiş, BMP sədri Samir Adıgözəlli DADP sədr müavini təyin edilmişdir, lakin 2009-cu ildə partiya daxili münasibətlər gərginləşmiş, Samir Adıgözəlli istefa verərək BMP-ni bərpa edib.

2013-cü ildə prezident seçkilərində namizəd qalmaqalı səbəbilə növbədənkənar qurultay keçirilmiş və bu qurultay partiyanı iki qola bölmüşdür :
* Fatma Əliyeva sədrliyində
* Əlisahib Hüseynov sədrliyində

2014-cü ildə Fatma Əliyevanın sədrlik etdiyi qol dağılmış və üzvləri Əlisahib Hüseynovun sədrlik etdiyi partiyaya birləşmişdir.

### Milli Həmrəylik Partiyası (2020–2023)
23 avqust 2020-ci ildə DADP-ın VI (onlayn) qurultayında partiyanın adı *Milli Həmrəylik Partiyası* olaraq dəyişdirildi. Partiya sədri isə yenidən Əlisahib Hüseynov seçildi.

9 iyun 2023-cü ildə Milli Həmrəylik Partiyası özünü buraxdığı haqda bəyanat yaymışdır.

## Rəhbərlik
Partiyanın qurucusu və ilk sədri Məmməd Əlizadə olmuşdur. Məmməd Əlizadə 22 iyun 2012-ci ildə vəzifəsindən istefa vermiş, sədr səlahiyyətləri isə müvəqqəti olaraq Mirkazım Seyidova həvalə olunmuşdur. Mirkazım Seyidov 15 gün partiyaya sədrlik etmişdir. 2013-cü ildən partiyanın sədri Əlisahib Hüseynovdur.

## Seçkilərdə
2008-ci il prezident seçkilərində partiya namizəd İlham Əliyevi dəstəkləyib. 2005-ci il parlament seçkilərində 57 namizəd irəli sürülsə də, bunlardan heç biri seçilməyib. 2009-cu il bələdiyyə seçkilərində 300 nəfər namizədliyini versə də, bələdiyyə üzvlüyünə 3 nəfər seçilib.

2013-cü ildə partiya prezidentliyə Mehriban Əliyevanın namizədliyini irəli sürmək təşəbbüsü ilə çıxış etsə də, daha sonra İlham Əliyevin namizədliyini dəstəkləmişdir.

### Parlament

### Bələdiyyə

## Qeydlər

## İstinadlar

## Mənbə
* Tahirə Allahyarova, Fərhad Məmmədov. Azərbaycanda siyasi partiyalar: seçkidən seçkiyə. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Strateji Araşdırmalar Mərkəzi. Bakı: 2010, səh. 130–131.
Enshaym

**Enshaym** () — Almaniyada kommuna, Reynland-Pfalts torpağına aiddir.

Altsay-Vorms rayonunun tərikibinə daxildir. Vörrştadt rəhbərliyinə tabedir. 31 dekabr 2010-cu il tarixinə görə, əhalisi 448 nəfərdir. 3.93&nbsp;km² ərazini əhatə edir. Rəsmi kodu *07 3 31 019*-dur*.*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi səhifəsi
La Krua-syur-Rudul

**La Krua-syur-Rudul** () — Fransanın cənub-şərqində yerləşən kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionu, Dənizkənarı Alplar departamenti, Nitsa dairəsi və Vans kantonuna aiddir. 2015-ci ilin mart ayına qədər kommuna inzibati olaraq ləğv edilmiş Pyuje-Tenye (Nits dairəsi) kantonunun bir hissəsi idi.

Kommunanın sahəsi 30,06&nbsp;km²-dır, əhalisi 94 nəfər (2012) sabitləşmə meyli ilə 86 nəfərdir (2006), əhalinin sıxlığı 3,1 nəfər / km²-dır.

## Əhalisi
Kommunanın əhalisi 2011-ci ildə 91 nəfər idi, 2012-ci ildə isə 94 nəfər.Əhali sayı dinamikası:


ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:30 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:110
ScaleMajor = unit:year increment:20 start:0 gridcolor:blue
ScaleMinor = unit:year increment:5 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1962 color:pink width:1
   from:0 till:105 width:15 text:105 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1968 color:pink width:1
   from:0 till:91 width:15 text:91 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1975 color:pink width:1
   from:0 till:102 width:15 text:102 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1982 color:pink width:1
   from:0 till:69 width:15 text:69 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1990 color:pink width:1
   from:0 till:81 width:15  text:81 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1999 color:pink width:1
   from:0 till:97 width:15  text:97 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2006 color:pink width:1
   from:0 till:86 width:15  text:86 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2012 color:pink width:1
   from:0 till:94 width:15  text:94 textcolor:black  fontsize:8px


## İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 47 nəfərdən (15-64 yaş arasında) 30 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 17 nəfər fəaliyyətsiz idi (fəaliyyət göstəricisi 63.8%, 1999-cu ildə 56.4% idi). 30 fəal əmək qabiliyyətli sakindən 27 nəfər (14 kişi və 13 qadın) işləyir, 3 nəfər işsizdir (1 kişi və 2 qadın).

## İstinadlar
Amada

[link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Az%C9%99rbaycan_%C9%99razisind%C9%99_tayfalar_(e.%C9%99._VI-IV_%C9%99srl%C9%99r).jpg|thumb|[Bütöv Azərbaycan|Azərbaycan ərazisində tayfalar (e.ə. VI-IV əsrlər)]]
link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:1865_Spruner_Map_of_the_World_under_the_Persian_Empire_-_Geographicus_-_OrbisTerrarumPersici-spruner-1865.jpg|thumb
**Amada** və ya **Amaday**, Mannanın Assurilərə məğlubiyyətindən sonra Assuriya hücumuna qarşı dayanan ilk tayfalardan biriydi.

## Tarixi
Müxtəlif tayfalar Manna torpaqlarında məskunlaşmışdılar və Amada qəbiləsinin şöhrəti düşmənə qarşı müstəqillik bayrağını qaldırmasıydı. Bunun nəticəsində, Assuriya padşahları tərəfindən Amada və Manna qəbilələri iki müstəqil dövlət olaraq tanındılar. Amada eyni zamanda böyük Midiya sülaləsinin banisi Deyokun doğulduğu yerdir.

## İstinadlar
İ. M. Dyakonov – Midiya tarixi, Moskva – Leninqrad, 1956,

## Həmçinin bax
Mada

Manna
Xarxar (dəqiqləşdirmə)

* Xarxar - Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Xarxar (Tikantəpə) - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Tikantəpə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Xarxar (tarixi şəhər) — təxminən indiki Həmədan şəhərinin yaxınlığında.
Xarxar (tarixi şəhər)

**Xarxar** — Güney Azərbaycan  ərazisində mövcud olmuş tarixi şəhər. Təxminən indiki Həmədanın qərbində yerləşmişdir.

## Tarixi
E.ə. 716-cı ildə Assuriya hökmdarı II Sarqon Urmiya gölü boyunca rayona, xüsusən Mannalar ölkəsinə yürüş etdi. II Sarqon bir neçə vilayəti və qalanı, o cümlədən mühüm qala sayılan Kişessunu işğal etdi. Xarxar da tutuldu və sakinləri əsir edilib aparıldı. İşğal edilmiş vilayətlərdə II Sarqon daha iki əyalət — Xarxar və Kişessu əyalətlərini yaratdı.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Kişessu
* Parsua
Axmaq matı

**Axmaq matı** – şahmatda ən tez mümkün olan mat növü. 2 gedişə olan bu mata — Axmaq Matı (ing — fool's mate) deyilir. Bu mat növü olduqca ağılsızdır və gerçəkləşməsi üçün iki tərəfdən birinin çox pis gedişlər etməsi gərəkdir. Onun üçün də belə bir ad verilmişdir. Hətta yeni başlayan həvəskar oyunçular arasında belə bu cür mata demək olar ki, rast gəlinmir.

Axmaq matının olması üçün gedişlər aşağıda göstərilmişdir.

: 1.  
: 2.   #

Bu mat üçün ağların öncə f piyadasını bir, ya da iki dama irəli oynaması gərəkdir. Qaralar daha sonra e piyadasını irəli oynayıb vəzirin yolunu açmalıdır. Daha sonra ağlar g piyadasını iki dama irəli oynayınca ağ vəzirin h4-ə oynamasıyla istəyimizə çatırıq: Şah mat!

## Oxşar misallar
Əslində bu cür mat hər oyunda ola bilər. Məsələn, **1. e4 g5 2. d4 f6 ?? 3.** **Qh5 #**

Axmaq Matın əsas məqsədi: oyunçu f və g piyadalırını irəli oynayır ki, bu da rəqib vəzirinin diaqonal olaraq mat verməsinə gətirib çıxarır. Belə bir mat, Masefield və Trinka arasındakı, 1959-cu ildə baş tutan oyununda baş vermişdir: **1. e4 g5 2.** **Nc3 f5 ?? 3.** **Qh5 #** . Bənzər bir mat From's Gambit-də baş verə bilər: **1. f4 e5 2. g3 ? exf4 ** ****

### <u>Teed vs. Delmar arasındakı oyuna baxaraq axmaq matının inkişaf etmiş növünü görə bilərik.</u>
 Hollandiya Müdafiəsində məşhur bir tələ, Frank Melville Teed — Eugene Delmar, 1896-cı il oyununda baş vermişdir:

: **1. d4 f5 2.** **Bg5 h6 3.** **Bh4 g5 4.** **Bg3 f4**

Buradan qaraların Fil-i qazandığı görünür, ancaq indi gözəl bir gediş gəlir…

: **5. e3**

Vh5# gedişi etmək üçün hazırlıq və axmaq matı.

: **5 … h5 6. Bd3 ?!**

Daha sonrakı analizlərdə görünmüşdür ki, 6. Be2 gedişi daha yaxşı olardı. Ancaq oynanan gediş tələ xarakterli olur və.

Bg6 # qarşı qorunmaq məqsədi, amma. . .

: **7. Qxh5 + !**

Ağlar öz vəzirini qurban versə də …

: **7.** **.** **.** **Rxh5 8.** **Bg6 #**

### '''<u>Oxşar tələ 1625-ci il Gioachino Greco tərəfindən yayımlanmışdır.</u>'''
: **1. e4 b6**

Bu açılış indiki zamanda Owen Müdafiəsi adlanır .

: **2. d4 Bb7**
: **3.** **Bd3 f5?**
: **4. exf5 Bxg2?**
: **5.** **Qh5 + g6**
: **6. fxg6 Nf6?** **?**

: **7. gxh7 +!** **Nxh5 8.** **Bg6 #**

Burada bir daha Vəzir qurban verilərək Fil ilə axmaq matı edilir.

## İstinadlar
Fate/stay night: Heaven's Feel III. spring song

***Fate/stay night: Heaven's Feel III. spring song*** () – Ufotable studiyası tərəfindən Tomonori Sudonun rejissorluğu və Akira Hiyamanın ssenaristliyi ilə 2020-ci ildə istehsal olunmuş fentezi anime filmi. *"[[Fate/stay night]]"* vizual romanının üçüncü və sonuncu hekayəsindən bəhs edən "Heaven's Feel" film trilogiyasının üçüncü və sonuncu filmidir. Əvvəlki filmlərdə Müqəddəs qədəh döyüşündən kənar qalan Şiro Emiya Müqəddəs qədəhin bir parçası olduğu məlum olan və qaranlıq tərəfini üzə çıxaran Sakura Matonu xilas etməyə çalışır.

Filmin Yaponiyada premyerası 28 mart 2020-ci ildə planlaşdırılsa da, koronavirus pandemiyasına görə 15 avqust 2020-ci ildə baş tutmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
*
Suy Veniszin

## Karyerası
### 2008—2009-cu illər: Çin Çempionatında dördüncü pillə
Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü 2009-cu ilin 6-10 yanvarında baş tutan Çin Çempionatında mübarizə apardı. Qısa proqramda 48.42 balla üçüncü, sərbəst proqramda isə 85.92 balla dördüncü pillənin sahibi olan Xan Sun və Suy Veniszin cütlüyü, ümumi nəticədə Çin Çempionatını 134.34 balla dördüncü pillədə başa vurdu.

### 2009—2010-cu illər:
Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü 2009-2010-cu illər mövsümündə gənclər arasında baş tutan yarışlarda mübarizə apardı. Əvvəlcə Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü 2009-cu ilin 2-5 sentyabrda baş tutan Çin Çempionatında mübarizə apardı. Qısa proqramda beşinci, sərbəst proqramda isə birinci pillənin sahibi olan Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü, ümumi nəticədə 142.68 balla Çin Çempionatının qalibi oldu.

Çin Çempionatının qalibi olan Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü 22-28 sentyabrda Belarusun ev sahibliyində baş tutan gənclər arasında ISU Qran-Pri yarışında mübarizə apardı. Qısa proqramda 50.68 balla, sərbəst proqramda isə 101.88 balla birinci pillələrin sahibi olan Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü, ümumi nəticədə 152.56 balla gənclər arasında ISU Belarus Qran-Prisinin qızıl medalına sahib oldu.

Daha sonra Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü Almaniyanın Drezden şəhərində baş tutan gənclər arasında ISU Qran-Pri yarışında çıxış etdi. Qısa proqramda 58.40 balla, sərbəst proqramda isə 108.44 balla birinci pillənin sahibi olan Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü, ümumi nəticədə 166.84 balla gənclərin Almaniya Qran-Prisinin qalibi oldu. Mövsüm ərzində həm Belarus, həm də Almaniya Qran-Prilərinin qalibi olan Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü, gənclər arasında ISU Qran-Pri Finalına vəsiqə qazandı.

Yaponiyanın ev sahibliyində baş tutan gənclər arasında ISU Qran-Pri Finalının əsas favoriti Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü idi. Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü qısa proqramda 56.80 balla, sərbəst proqramda isə 104.65 balla birinci pillələrin sahibi oldu. Bu minvalla da Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü, ümumi nəticədə 161.45 balla 8 idmançı sırasında birinci pilləni tutdu və gənclər arasında ISU Qran-Pri Finalının qalibi oldu.

2009-2010-cu illər mövsümünün əsas yarışı — 2010-cu ilin 8-14 martında Niderlandın Haaqa şəhərində baş tutan gənclər arasında Dünya Çempionatı idi. Qısa proqramda 60.94 balla, sərbəst proqramda isə 111.78 balla birinci pillələrin sahibi olan Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü, ümumi nəticədə 172.72 balla gənclər arasında Dünya Çempionatının qızıl medalına sahib oldu.

2009-2010-cu illər mövsümü ərzində beş yarışda mübarizə aparan Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü, onların beşində də qızıl medala sahib oldu.

### 2010—2011-ci illər:
### 2011—2012-ci illər:
### 2012—2013-cü illər:
### 2013—2014-cü illər:
### 2014—2015-ci illər:
### 2015—2016-cı illər:
### 2016—2017-ci illər:
### 2017—2018-ci illər:
### 2018—2019-cu illər:
### 2019—2020-ci illər:
## Kompozisiyaları
## Uğurları
Karyerası ərzində 12 mövsümdə mübarizə aparan Suy Veniszin və Xan Sun cütlüyü, 26 qızıl, 13 gümüş və 4 bürünc medala sahib olub.

## Nəticələri

## Mənbələr
### Keçidlər

### İstinadlar
Naxçıvan Ali Məclisinin IV çağırış deputatları

**Naxçıvan Ali Məclisinin IV çağırışı** — 2010-cu il noyabrnda baş tutan seçkilər əsasında formalaşdırıldı.

Ali Məclisin 45 deputatından 42-i Yeni Azərbaycan Partiyasının, 1-i Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının  üzvü, 2-i isə bitərəf idi.

Ali Məclisin 45 deputatından 39-u kişi, 6-sı qadın olmuşdur.

2010-cu ilin dekabrın 3-də Ali Məclisin IV çağırışının birinci sessiyası baş tutdu.

IV çağırış Ali Məclisin sədri Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü Vasif Talıbov, sədrin birinci müavini Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü Azər Zeynalov, sədrin müavini isə Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü Mirhəşim Seyidov seçilib.

## Ali Məclisdə təmsil olunan partiyalar

## Ali Məclisin IV çağırış deputatları

## Qeydlər

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisi
* Vasif Talıbov
Yorklu Marqarita

**Yorklu Marqarit** (; ) — Burqundiya hersoqu Cəsur Karlın üçüncü xanımı və onun vəfatından sonra Burqundiyanın qoruyucusu. 3. York hersoqu Riçard və Sesilya Nevilin qızı, İngiltərə kralları olan IV Eduard və III Riçardın bacısıdır.

## Həyatı

## İstinadlar

## Mənbə
Barış Əkinçiər

**Barış Əkinçiər** () — Baris Ekincier, 2. Bundesliqa komandalarından Boxumda yarımmüdafiəçi və hücumçu mövqelərində çıxış edən Alman-doğumlu azərbaycanlı futbolçu.

## Klub karyerası
Barış Əkinçiər 24 mart 1999-cu ildə Almaniyanın ərazisinə görə dördüncü, əhalisinin sayına görə isə birinci vilayəti olan Şimali Reyn-Vestfaliya vilayətinin Merkiş rayonunun Hemer şəhərində azərbaycanlı və türk mənşəli ailədə anadan olmuşdur. Əkinçiər futbol karyerasına Şimali Reyn-Vestfaliyanın İzerlon 46/49 komandasında başlamış, sonra eyni vilayətin Essen şəhərini təmsil edən Rot-Vayss Essen klubuna keçmiş, nəhayət 2017-ci ildə Boxum şəhərinin eyniadlı klubunun — Boxumun gənclər akademiyasına qatılmışdır. Peşəkar karyerasına məhz bu klubda başlayan Barış 2017-ci ilin avqustunda Bayer Leverkusen ilə yoldaşlıq oyununda Boxumun əsas komandasında çıxış etdi.

2018-ci ilin iyun ayında Barış Boxumla 2 illik — 30 iyun 2020-ci ilə qədər peşəkar müqavilə imzaladı. 19 avqust 2018-ci ildə Almaniya Kubokunun 2018–2019 mövsümünün Veyç Flensburq-Boxum matçında Almaniya Kubokunda debüt etdi. 5 aprel 2019-cu ildə isə Yan Regensburqa 1–2 hesabı ilə məğlub olduqları oyunda meydana çıxmaqla 2. Bundesliqada da debüt etmək şansı qazandı.

Barış 2019–2020 mövsümünü icarə əsasında Avstriya 2-ci Liqa təmsilçisi Austriya Klaqеnfurtda keçirdi.

## Beynəlxalq karyerası
Barış Əkinçiər 2016-cı ilin mayında Azərbaycanda keçirilən Futbol üzrə 17 yaşadək Avropa Çempionatında Azərbaycan U-17 komandasının heyətinə daxil edildi. 2017-ci ildə Azərbaycan U-19 millisində 3 oyuna çıxan Barış 2018-ci ildən Azərbaycan U-21 millisinə dəvət alır.

## İstinadlar
Xürrəmabad (Əhər)

**Xürrəmabad** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 188 nəfər yaşayır (35 ailə).

## İstinadlar
Süleyman Zindanı dağı

**Süleyman Zindanı dağı**, Taxti Süleymandan 3&nbsp;km qərbdə yerləşən bir içi boş konus formalı dağın adıdır. Bu dağ minlərlə il əvvəl göldə su minerallarının çökməsi səbəbindən yaranmışdır. Çevrəyə görə bu dağın hündürlüyü 97 yada 107 metr, üstündən təxminən 80 metr dərin bir çuxur, dağın üstdə açılış diametri təqribən 65 metrdir. Bu dağ Mannalar dövründə e.ə. 830–660-cı illərdə İbadət yeri olmuşdur.

## Açıqlama
Süleyman Zindanı dağı yerdən 100 metr yüksəklikdəki bir təpədir. Sasanilər dövründə Zərdüştilik keşişlərin qurban və ibadət yeri olmuşdur və ətrafındakı tikililərin qalıqları bu müqəddəs məkanın əhəmiyyətini göstərir. Yəqin ki, iki min il əvvəl bu gün boş olan və təpənin ağzında yerləşən konus su ilə doluydu və konusun ətrafındakı əsərlərin qalıqları bu ağızın və içərisindəki gölün suyunun yararsız olduğunu göstərir; Ancaq zaman keçdikcə çöküntülərin nəticəsində nəticəsində 100 metr dərinlikdə yerləşən göldəki çatlar bağlandı və konus qurudu.

## Yerli inanc
Yerli əhali bu dağı Süleyman Zindanı və ya Dev Zindanı olaraq tanıyır və inanırlar ki, Süleyman bu dağda onun əmrinə tabe olmayan devləri həbs edir. Bu dağın adı yerli inamdan alınmışdır.

## Qalereya

Fayl:دور نمایی از زندان سلیمان - panoramio.jpg
Fayl:کوه زندان سلیمان-1.jpg
Fayl:زندان سلیمان.jpg
Fayl:دور نمای زندان سلیمان.jpg
Fayl:کوه زندان سلیمان.jpg
Fayl:تخت سلیمان ضلع شمالی نمایی از زندان سلیمان.jpg
Fayl:2زندان سلیمان.jpg
Fayl:ZendanSoleyman.jpg
Fayl:Zendan-e Div.JPG
Fayl:Zendan soleiman.jpg
Norayr Aslanyan

**Norayr Aslanyan** () və ya **Norayr Məmmədov** — Niderlandın üçüncü diviziya klubu "Ostzaan" klubunda çıxış edən Ermənistan futbolçusu.

## Əvvəlki həyatı
Aslanyan Aslanyan 1991-ci il martın 25-də Ermənistan SSR-in Qaraunc kəndində erməni ailəsində anadan olub. O, anadan olana qədər ailəsi Avropaya asanlıqla köçmək və Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı azərbaycanlı qaçqın statusu almaq üçün Məmmədov azərbaycanlı soyadını götürmüşdü. Ailəsi daha sonra Niderlanda köçdü. Aslanyan həm niderlandca, həm də ermənicə danışaraq böyüyüb.

## Karyerası

## Milli komanda karyerası

## Şəxsi həyatı
Norayr Anna Aslanyanla evlidir. Onlar Niderlandda təşkil olunan bir tədibrdə tanış olub və daha sonra görüşməyə başlayıblar. O, Ermənistan milli komandasına qoşulmazdan əvvəl soyadını dəyişdi. Adını Norayr Aslanyan olaraq dəyişdirdikdən sonra sənədləri ilə bağlı yekun qərar qəbul edilməzdən əvvəl qısa müddət ərzində "Aslanyan-Məmmədov" adı ilə çıxış edib.

## İstinadlar
Devid Foster Volles

**Devid Foster Volles** (; ) — ABŞ yazıçısı.

## Həyatı
Devid Foster Volles 1962-ci ilin 21 fevralında Nyu-Yorkda anadan olub. İllinoys Universitetində fəlsəfə professoru olan atasının və İngilis dili professoru olan anasının təsiri ilə uşaq yaşlarından etibarən fəlsəfəyə və ingilis dilinə marağı böyük olub. 1987-ci ildə Arizona universitetində ingilis dili üzrə təhsil almağa başlayan yazıçı həmin il ilk romanı olan *"Sistemin süpürgəsi"* *(The Broom of the System)* adlı əsərini bitirmişdi. Daha sonradan Harvard Universitetində fəlsəfə üzrə də təhsil alan Devid depresiyya, narkotik, tennis, sinema kimi bir-birindən fərqli mövzularda qısa hekayələr və məqalələr yazaraq adını eşitdirməyə bacarmışdı. 1996-cı ildə yazdığı *"Sonsuz Zarafat" (Infinite Jest)* adlı əsəri ilə olduqca uğur qazanmış, əsər "Time" jurnalı tərəfindən 1923-cü ildən bəri yazılmış ən yaxşı 100 ingilis romanı siyahısına əlavə edilmişdi. 2011-ci ildə yazıçının ölümündən sonra yayımlanmış *"The Pale King"* əsəri isə Pulitser mükafatına namizəd olmuşdu.

## Ölümü
Devid Foster Volles həyatının böyük hissəsində ağır depressiyadan əziyyət çəkmişdi. Meditasiya üsulu və antidepresanlarla müalicə almağa çalışsa da, depressiyasından xilas ola bilməmiş, 2008-ci ildə iki səhifəlik intihar məktubu yazdıqdan sonra yaşadığı evdə özünü asaraq intihar etmişdi.

## Həmçinin bax
* Turun sonu (2015)

## İstinadlar
Yuxarı Alplar departamentinin kantonları

Ümumilikdə, Yuxarı Alplar departamentinə 2 dairə təşkil edən 30 kanton daxildir.

## Həmçinin bax

* Yuxarı Alplar departamentinin kommunaları
* Yuxarı Alplar departamenti
Cəbrayıl Əhmədov (siyasətçi)

**Cəbrayıl Rəşid oğlu Əhmədov** () — azərbaycanlı dövlət və siyasi xadim, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin I çağırış deputatı.

## Həyatı
Cəbrayıl Əhmədov 1952-ci il mayın 8-də Dəvəçi şəhərində anadan olub. Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda və Bakı Ali Partiya Məktəbində ali təhsil alıb. Rus dilini bilir.

Cəbrayıl Əhmədov ailəlidir, 2 övladı var.

## Siyasi fəaliyyəti
1995-ci il noyabrın 12-də baş tutan parlament seçkilərində 93 nömrəli Xaçmaz-Dəvəçi dairəsindən Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) namizədi olan Cəbrayıl Əhmədov I çağırış Milli Məclisin deputatı seçilmişdir. 1995-ci il noyabrın 24-dən səlahiyyətlərinin icrasına başlayan Cəbrayıl Əhmədov Milli Məclisin Aqrar siyasət Daimi Komissiyasının və Azərbaycan—İrlandiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü olub.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü olmuşdur. 55 saylı Beyləqan seçki dairəsi üzrə bitərəf deputat seçilmiş Novruz Quliyev 1998-ci ildə 93 saylı Xaçmaz-Dəvəçi seçki dairəsi üzrə Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü olaraq deputat seçilmiş Cəbrayıl Əhmədov partiyasından istefa vermiş və Gülnarə Qurbanova ilə birgə Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyasına üzv olmuşdur.

## İstinadlar
Filiz Aker

**Filiz Aker** (doğum adı: ***Fatosh Bayer***; ) — türk kino aktrisası 

## Filmoqrafiyası
* 1986 – *Kral Affetmez*
* 1987 – *İnsan Avcıları*
* 1988 – *Kurtlar Geceyi Sever*
* 1988 – *Sürgün*
* 1988 – *Alman Avrat 40 Bin Mark*
* 1989 – *Vahşi ve Güzel*m
* 1994 – *Bir Sonbahar Hikayesi*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Tövbələr olsun (teleserial, 2020)

**Tövbələr olsun** () — 9 avqust 2020 tarixində başlayan və 25 mart 2021-ci ildə bitən Türkiyə istehsalı komediya serialıdır.

## Məzmun
İşində bacarıqlı, ancaq həddən ziyadə pinti olan ləl-cəvahirat istehsalçısı və eyni zamanda, Horanta Holdinqin sədri olan Namzet Horantanın pintilikdən comərdliyə doğru olan yolundan bəhs edir. Bu dəyişiklik sırasında "xətmi gülüm" dediyi həyat yoldaşı Lətifənin və oğulları Sinanla Buğranın da dəyişdiyini hiss etdirir.

## Rollarda
* Güven Kıraç — Namzet Horanta
* İpək Duzcuoğlu — Latife Horanta
* Erkan Can — Osman Necipli
* Çiçək Dilligil — Hülya Necipli
* Naz Çağla Irmak — Aylin Necipli

## İstinadlar
Rus mafiyası

**Rus mafiyası** – Rusiya Federasiyasındakı ən böyük etnik mütəşəkkil cinayətkar qrupu. Ruslardan ibarət əsasən Moskva, Sankt-Peterburq, Tümen, Surqut, Yekaterinburq, Omsk, Astraxan, Krasnoyarsk, Rostov-na-Donu, Samara, İrkutsk kimi böyük şəhərlərdə cinayətkar qruplar üçün istifadə olunan ümumi termindir. Rusiyadan kənarda bu qruplar keçmiş SSRİ, Avropa, ABŞ, Türkiyə Respublikasında əksəriyyətində fəaliyyət göstərir.
## İstinadlar
Elmir Bağırov

**Elmir Bağırov** () — Saatlı rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru.

## Həyatı
Elmir Məmməd oğlu Bağırov 1980-ci il aprel ayının 28-də Masallı rayonunun Hişkədərə kəndində anadan olub. 1986-cı ildə orta məktəbə getmiş, 1997-ci ildə Elşad Ağayev adına Hişkədərə kənd orta məktəbini əla qiymətlərlə bitirmişdir.

1997-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin sosial elmlər fakültəsinin politologiya ixtisasına daxil olmuşdur. 2001-ci ildə bu ixtisasın bakalavr pilləsini bitirirək, həmin ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının siyasi idarəetmə fakültəsinin "dünya siyasi prosesləri və beynəlxalq münasibətlərin nəzəriyyəsi" ixtisası üzrə magistraturaya daxil olmuşdur.

2003-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının əyani doktoranturasına daxil olmuş, 2006-cı ildə bitirmişdir. 2008-ci ildə Akademiyanın rektoru, əməkdar elm xadimi, professor Seyfəddin Qəndilovun elmi rəhbərliyi ilə "Xəzər regionunda Azərbaycanın milli mənafeyinin prioritet istiqamətləri" adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək, respublikada ən gənc "siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru" elmi adı almışdır.

### Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var.

## Fəaliyyəti

### Əmək fəaliyyəti
2004-cü ildən Heydər Əliyev Fondunun "azerbaijan.az" layihəsinin koordinatoru olmuş, 2005-ci ildə Heydər Əliyev Fondunun Humanitar Proqramlar Departamentinin aparıcı mütəxəssisi vəzifəsindən 2014-cü ildə Humanitar Proqramlar Departamentinin rəisi vəzifəsinədək yüksəlmişdir.

2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dövlət Bayrağı Kompleksi İdarəsinin aparat rəhbəri, 20 aprel 2016-cı il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin "Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dənizkənarı Bulvar İdarəsinin Əsasnaməsinin və strukturunun təsdiq edilməsi, aparatının işçilərinin say həddinin müəyyən edilməsi barədə" Fərmanından sonra Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dənizkənarı Bulvar İdarəsinin aparat rəhbəri vəzifəsində çalışırdı.

Siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Elmir Bağırov 2009-cu ildən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasın "siyasi idarəetmə və politologiya" kafedrasında müəllim və 2012-ci ildən "beynəlxalq münasibətlər və xarici siyasət" kafedrasında baş müəllim vəzifələrində çalışmışdır.

2017-ci ildən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının dosentidir. 10-dan artıq Beynəlxalq elmi konfransların iştirakçısı və məruzəcisi olmuş, 24 elmi məqaləsi respublika və xarici elmi jurnallarda nəşr olunuşdur.

2020-ci il avqustun 24-də Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Elmir Məmməd oğlu Bağırov Saatlı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin olunub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Elmir Bağırov
Mxedrioni

**Mxedrioni** (, sözbəsöz olaraq "atlı" deməkdir, mənaca daha yaxın tərcüməsi — "cəngavərlər") — 1989-cu ildə Caba İoseliani tərəfindən qurulan Gürcüstan hərbiləşdirilmiş millətçi təşkilat. Özlərini fars və türk işğalına qarşı vuruşan orta əsr gürcü "partizan" dəstələrinin varisi hesab edən təşkilat üzvləri gürcü xalqı, Gürcü Pravoslav Kilsəsi və Gürcüstan torpaqlarını qorumaq üçün and içmişdilər. Onlar bir tərəfində müqəddəs Georginin təsviri, o birində öz adları və qan qrupu yazılan medalyon taxırdılar. Onları özlərinə məxsus geyimlərlər tanımaq olurdu, adətən cins, sviter, pencək geyinərdilər və içəridə belə çıxartmadıqları qara eynək taxardılar.

Müstəqillik günlərində gürcü kriminal ailəmində böyük nüfuza sahib idi və Quram Mqeladze vasitəsilə keçmiş kommunist partiyasının strukturları ilə əlaqələri var idi. Zaman keçdikcə Mxedrioni qrupu, yerli əhalini tədhiş edən, soyğunçuluq, zorakılıq, narkotik ticarəti, şantaj və girov müqabilində adam oğurluğu ilə məşğul olan yaxşı silahlanmış quldurlar adını qazandılar. Cinayətkar qrupun radioaktiv materialları (yüksək dərəcədə zənginləşdirilmiş uran və silah plutoniumu) əldə etmək istəyi xüsusi narahatlıq doğururdu. Bu işin onların siyasi hakimiyyətə yol aça biləcəyi barədə tez-tez fikirlər səsləndirilirdi. Eyni anda qeyd olunurdu ki, uran və plutonium ticarət bazarının daimi qazanc potensialı müstəsna olaraq qeyri-sabitdir və bu işlə əlaqəli qeyri-müəyyənlik dərəcəsi son dərəcə yüksəkdir.

Mxedrioni bölmələri prezident Qamsaxurdiya tərəfdarlarının çıxışlarını yatırılması üçün müntəzəm olaraq Qərbi Gürcüstana göndərilirdi və onlar bundan istifadə edərək yerli əhalini qarət edirdilər. Təşkilat Qamsaxurdiyanın devrilməsi və Eduard Şevardnadzenin hakimiyyətə gəlməsində həlledici rol oynadı. Gürcü-abxaz münaqişəsində fəal iştirak edirdi. Gürcüstan Nazirlər Şurasının 3 sentyabr 1993-cü il tarixli qərarı ilə rəsmi olaraq Xilasetmə Korpusu kimi qeydiyyata alınmışdır. Rəsmi olaraq, təşkilat ştatında 2 mindən çox insan var idi ki, onların vəzifələri yaşayış məntəqələrində nizam-intizamın qorunması və fövqəladə hallar və təbii fəlakətlər zamanı vətəndaşlara yardım göstərmək idi. 1994-cü ildən sonra Mxedrioninin Gürcüstan siyasətinə təsiri zəiflədi.

1995-ci ilin əvvəlində Şevardnadze Mkhedrioni mütəşəkkil cinayətkarlıqda ittiham etdi və onları silahsızlaşdırmaq əmrini verdi. Onun həyatına uğursuz bir sui-qəsd cəhdindən sonra (29 avqust 1995), o, buna görə mafiya qüvvələrinin kölgə koalisiyasını ittiham etdi, hansına ki İoseliani daxil idi; Mxedrioni digər siyasi zorakılıq aktlarına görə də ittiham olundular. Təşkilat qanunsuz elan edildi, İoseliani isə həbs edildi.

Hazırda "Mxedrioni günləri" əhali arasında ölkənin müasir tarixinin ən xaotik və kriminallaşdırılmış dövrünü ifadə etmək üçün tez-tez istifadə olunur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
*
2010-2015 seçmələri (Ənvər Sadıqov albomu)

**2010-2015 seçmələri** – Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, musiqiçi Ənvər Sadıqovun üçüncü studiya albomu. Alboma 17 musiqi nömrəsi daxildir.

## Albom haqqında
Albomda xalq rəqslərindən tutmuş, Ramiz Mirişli, Elza İbrahimova, Süleyman Ələsgərov, Telman Hacıyev, Tofiq Quliyev, Rafiq Babayev, Adil Bəbirov, Elçin İmanov və Emin Sabitoğlu kimi bəstəkarların əsərləri yer almışdır.

## Musiqilərin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Spotify-da dinlə
* Deezer-də dinlə

## Həmçinin bax
Pyotr Yudin

**Pyotr Borisoviç Yudin** (; ) — sovet aktyoru. Azərbaycan SSR xalq artisti (1955), RSFSR-in əməkdar artisti (1941), Stalin mükafatı laureatı (1951).

## Həyatı
25 dekabr 1892-ci ildə (6 yanvar 1893-cü il) Yeni Mərgilan şəhərində anadan olmuşdur. Səhnə fəaliyyətinə 1915-ci ildə Fərqanə şəhərində başlamışdır. Daşkənd, Aşqabad, Voronej, Yaroslavl, Arxangelsk və Kazan teatrlarında çalışmışdır. 1931—1946-cı illərdə Maksim Qorki adına Nijni Novqorod Dram Teatrında işləmişdir, 1946-cı ildə isə Səməd Vurğun adına Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrında. 17 iyul 1977-ci ildə vəfat etdi. Bakıda İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn edildi.

## Filmoqrafiyası

* 1958 — Kölgələr sürünür — *Britaniya kəşfiyyatçısı*

## Mükafatları

* RSFSR əməkdar artisti (1941)
* 3-cü dərəcəli Stalin mükafatı (1951) — S. Vurğun adına AzDARDT-nin səhnəsində İ. A. Qasımovın "Xəzər dənizində tufan" pyesində Poladov rolunu canlandırdığına görə
* Azərbaycan SSR xalq artisti (30 aprel 1955)
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni

## İstinadlar
AnnenMayKantereit

**AnnenMayKantereit** — 2011-ci ildə qurulan Kölndən alman bir rok qrupudur . Əsasən Alman dilində oxuyurlar, lakin ingilis dilində yayımladıqları mahnıları da vardır. Qrupun əlamətdar xüsusiyyətlərindən biri onun üzvü *Henning May*ın aşkarcasına kobud və qalın səslə oxumasıdır. 

thumb| Henning May (2015)

## İstinadlar
İnstrumental

*İnstrumental musiqi — ayrı-ayrı musiqi alətləri, müxtəlif tərkibli ansambl və orkestrlər tərəfindən ifa olunan musiqi janrı.
*İnstrumental hip hop —
*İnstrumental (albom) —
*İnstrumental (sinql) —
Edmond Lanqli

**Edmond Lanqli** () () — İngiltərə kralı III Eduardın və xanımı Enolu Filipanın həyatda qalan dördüncü oğlu. Orta əsrlər dövrünə xas ənənəyə görə, o da doğulduğu Lanqli sarayının adını ləqəb olaraq aldı. O, York ailəsinin banisi idi ancaq bu ailənin İngiltərə taxtındakı iddiası Edmondun kiçik oğlu Riçardın, qardaşı Lionelin nəticəsi Anna Mortimerlə evlənməsi ilə başladı. Bu ailənin Gül müharibəsindəki rəqibi olan Lankasterlər də yenə Edmondun digər qardaşı Gentli Conun şəcərəsindən gəlməkdə idi.

## Mənbə
* James Reston, Jr. "Dogs of God," New York: Doubleday, p.&nbsp;18.
* Douglas Biggs, "A Wrong Whom Conscience and Kindred Bid Me to Right: A Reassessment of Edmund of Langley, Duke of York and the Usurpation of Henry IV" Albion, 26 (1994), pp.&nbsp;231–246.
* Douglas Biggs, "To Aid the Custodian and Council: Edmund of Langley and the Defense of the Realm, June–July 1399," Journal of Medieval Military History, I (2002), pp.&nbsp;125–144.
* Douglas Biggs, "’A Voyage or Rather and Expedition to Portugal:’ Edmund of Langley in Iberia 1381/82," Journal of Medieval Military History 7 (2009), pp.&nbsp;57–74.
* Douglas Biggs, Three Armies in Britain: The Irish Campaign of Richard II and the Usurpation of Henry IV, 1399, Brill Academic Publishers, Leiden, The Netherlands, 2006.

## İstinadlar
Konisburqlu Riçard

**Konisburqlu Riçard** (; ) — 1. York hersoqu Edmond Lanqli və ilk xanımı Kastilyalı İzabellanın ikinci oğludur. İngiltərə kralı V Henriyə qarşı tərtiblənən sui-qəsddə adı hallanmış, bu səbəblə edam edilmişdir. 3. York hersoqu Yorklu Riçardın atası, IV Eduard və III Riçardın babasıdır.

## Mənbə

* Barker, Juliet (2006). Agincourt: The King, the Campaign, the Battle. London: Abacus. .
* Curry, Anne (2005). Agincourt: A New History. Stroud: Tempus Publishing. .
* Liss, Peggy K. (1993). Isabel the Queen: Life and Times. New York: Oxford University Press. .
* Mortimer, Ian (2009). 1415: Henry V's Year of Glory. London: The Bodley Head. .
* Reston, James (2005). Dogs of God: Columbus, the Inquisition, and the Defeat of the Moors. Garden City, New York: Doubleday. .

## İstinadlar
Pavel Sakvarelidze

**Pavel Sakvarelidze** (; ) — Gürcüstan siyasətçisi, Gürcüstan Təsis Məclisinin üzvü.

## Həyatı
Ali təhsilini Rusiya və İsveçrə universitetlərində almışdır.

Rusiya Sosial Demokratik İşçi Partiyasının Menşevik fraksiyasının üzvü idi. İmereti-Sameqrelo partiyasının üzvü və təşkilatçısı. Partiya təxəllüsü "böyük Pavel" olub. 1905-ci ildə İmeretidə baş verən inqilabi çıxışlarda yaxından iştirak etmişdir. 1917-ci il noyabr ayından seçici vəzifələrdə işləmişdir, 1918-ci ildə Gürcüstan Demokratik Respublikası parlamentinin üzvü seçildi. Gürcüstanın İstiqlal Bəyannaməsini imzalamışdır. 12 mart 1919-cu ildə Gürcüstan Sosial Demokrat Partiyasının siyahısı üzrə Gürcüstan Təsis Məclisinin üzvü seçildi.

Yenidənqurma, sənət, texniki və konstitusiya komissiyalarının üzvü idi. 1921-ci ildə Gürcüstanın sovetləşməsindən sonra Gürcüstanda qaldı və siyasi fəaliyyətdən uzaqlaşdı. ZSFSR Xalq Komissarlığının statistika və iqtisadi şöbə müdirinin müavini vəzifəsini tutmuşdur.

1937-ci il avqustun 10-da vəfat etdi, ölümün əsas səbəbi zəhərlənmə ola bilər.

Vake qəbirstanlığında dəfn olunub.

## Şəxsi həyatı
Valerian Qunia onun qayınatası olub.

## Ədəbiyyat
* ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. თბილისი, 2016, გვ. 360.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* საყვარელიძე პავლე დავითის ძე
* პავლე საყვარელიძე
Yorklu Eduard

**Yorklu Eduard** (; ) — 1. York hersoqu Edmond Lanqli və ilk xanımı Kastilyalı İzabellanın ilk oğlu. II Riçard, IV Henri və V Henri dönəmlərində mühüm dövlət vəzifələrində çalışdı. Fransayla davam edən Yüzillik müharibənin önəmli dönüm nöqtələrindən olan Azenkur döyüşündə öldürüldü.

## Həyatı

## İstinadlar

## Mənbə
Antverpenli Lionel

**Antverpenli Lionel** (; ) — İngiltərə kralı III Eduardın və xanımı Enolu Filipanın həyatda qalan ikinci oğlu. Orta əsrlər dövrünə xas ənənəyə görə, o da doğulduğu Antverpen qalasının adını ləqəb olaraq aldı.

## Həyatı
29 noyabr 1338-ci ildə anadan olub.

## İstinadlar
Ameraukana

**Ameraukana** — Amerika cinsi toyuq cinsidir. 1970-ci illərdə ABŞ-də seleksiya yolu ilə hazırlanmışdır. Çilidən gətirilən Araukana toyuqlarından qaynaqlanır. Mavi yumurta genini qorumaq şərti ilə, ana cinsinin ölümcül allellərini aradan qaldırmaq üçün yetişdirilir. Həm standart ölçülü, həm də bantam versiyaları mövcuddur.
## Tarixi
Ameraukana 1970-ci illərdə ABŞ-də Çilidən gətirilən Araukana toyuqlarından inkişaf etdirilmişdir. Bu cins Amerika Quşçular Birliyinin 1984-cü ildə Mükəmməllik Standartına əlavə edilmişdir. Adı "Amerika" və "Araukana" sözlərininin birləşməsindən ortaya çıxmışdır.

Ameraukana ABŞ-də Araucanadan ayrı bir cins olaraq tanınır. Avstraliya və İngiltərə də daxil olmaqla, bəzi digər ölkələrdə Araukananın həm quyruqlu, həm də hamar lələkli variantları tək cins hesab olunur.
## Xüsusiyyətləri
Səkkiz rəng variantı Amerika Mükəmməllik Standartında tanınır: qara, mavi, mavi buğdayı, qəhvəyi qırmızı, gümüşü, buğdayı və ağ.
## İstinadlar
Abbas Hüseynov

**Abbas Hüseynov** () — Azərbaycan futbolçusu, Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən "Qarabağ" FK-nın və Azərbaycan milli futbol komandasının müdafiəçisi.

## Karyera

### Beynəlxalq
Abbas Hüseynov beynəlxalq miqyasda debütünü 30 yanvar 2018-ci il yanvarın 30-da Azərbaycan–Moldova yoldaşlıq oyununda etmişdir.

## Statistikası

### Milli komanda

*7 sentyabr 2021-ci ilə aid statistik məlumatlardan istifadə edilmişdir*

## Uğurlar
;Qarabağ
* Azərbaycan Premyer Liqası: (3) 2017–18, 2018–19, 2019–20

## Şəxsi həyatı
Hüseynov "Qarabağ"ın baş məşqçisi Qurban Qurbanovun böyük qardaşı Musa Qurbanovun qızı ilə evlidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Avropa Klublar Assosiasiyası

**Avropa Klublar Assosiasiyası** () — UEFA-da peşəkar futbol klublarının maraqlarını təmsil edən təşkilat.

## İstinadlar
HMS Ajax

Krallıq donanmasının **HMS Ajax** adlı 8 gəmisi var idi. Onlar antik qəhrəman Ayaksın şərəfinə adlandırılmışdır. 

* ''HMS Ajax'' — 3-cü dərəcəli 74 topu olan xətt gəmisi; 1767-ci ildə suya buraxılmışdır, 1785-ci ildə satılmışdır.
* ''HMS Ajax'' — 3-cü dərəcəli 74 topu olan xətt gəmisi; 1798-ci ildə suya buraxılmışdır. 1805-ci ildə Trafalqar döyüşündə istifadə olunmuşdur; 1807-ci ildə bədəxt hadisə nəticəsində yanmışdır
* ''HMS Ajax'' — 3-cü dərəcəli 74 topu olan xətt gəmisi; 1809-cu ildə suya buraxılmışdır. 1846-cı ildə vintli gəmiyə çevrildi; 1846-cı 
* HMS *Ajax* —  3-cü dərəcəli 78 topu olan gəmi; 1835-ci ildə ''HMS Vanguard'' adı altında suya buraxılmışdır. 1867-ci ildə adı HMS *Ajax* olaraq dəyişdirildi; 1875-ci ildə söküldü.
* ''HMS Ajax'' — *[["Ayaks" tipli zirehli gəmilər|Ajax]]* tipli zirehli gəmi; 1880-ci ildə suya buraxılmışdır; 1904-cü ildə satılmışdır.
* ''HMS Ajax'' — *King George V* tipli linkor; 1912-ci ildə suya buraxılmışdır; 1926-cı ildə sökülmüşdür.
* ''HMS Ajax (22)'' —  *[["Linder" tipli yüngül kreyserlər|Leander]]* tipli yüngül kreyser; 1934-cu ildə suya buraxılmışdır. La Plata döyüşündə istifadə olunmuşdur; 1949-cu ildə sökülmüşdür.
* ''HMS Ajax (F114)'' — *[["Linder" tipli freqatlar|Leander]]* tipli freqat; 1962-ci ildə suya buraxılmışdır; 1988-ci ildə sökülmüşdür.
* *HMS Ajax (S125)* — 7-ci "astyut" tipli sualtı qayıq kimi planlaşdırılmışdır.
1404 Ayaks

**1404 Ayaks** () — L4 Laqranj nöqtəsində, planetdən 60° qabaqda hərəkət edən Yupiter planetinin troyan asteroidi. 17 avqust 1936-cı ildə alman astronomu Karl Reynmut tərəfindən kəşf edilmiş və qədim yunan mifologiyasına görə Troya mühasirəsində iştirak edən yunan qəhrəmanı Böyük Ayaksın şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* NASA JPL-in Günəş sisteminin kiçik bədənlər üzrə məlumat bazası (1404)
* MPC-nin Günəş sisteminin kiçik bədənlər üzrə məlumat bazası (1404)
Mixail Kozlovski

**Mixail İvanoviç Kozlovski** (; ) — rus heykəltaraş, İmperator Rəssamlıq Akademiyasının akademiki.

## Həyatı

1753-cü ildə donanma trubaçalanın ailəsində anadan olmuşdur. Sank-Peterburq Rəssamlıq Akademiyasında təhsil almışdır, burada onun ən yaxın tərbiyəçi müəllimləri N. F. Jille və A. Losenko oldular. Rəssamlıq Akademiyasından müxtəlif mükafatlar almışdır: böyük gümüş (1771), kiçik qızıl (1772), böyük gümüş və böyük qızıl (1773). Universiteti 1-ci dərəcəli attestatla heykəltaraşlıq rəssamı dərəcsini aldı.

Kursun sonunda (1773), akademiyanın pensiyaçısı olaraq Romaya (1774—1779) və Parisə (1779—1780) göndərildi. 1782-ci ildə Rusiyaya qayıdaraq, xaricdə düzəltdiyi "Yupiter Qanimed ilə" adlı heykəltaraşlıq qrupuna görə "təyin olunmuş akademik" nüfuzunu aldı. 1788 — 1797-ci illərdə yenidən Parisdə oldu, burada ona Rəssamlıq Akademiyası tərəfindən göndərilən təqaüdçülərə nəzarət etmək tapşırıldı. 1794-cü ildə əvvəlki əsərləri ilə istedadı və biliyini sübut etmiş bir sənətkar kimi akademik dərəcəsinə qaldırıldı, bundan sonra isə professor dərəcəsinə yüksəldi. 1794-cü ildən ömrünün sonuna qədər akademiyada heykəltaraşlıqdan dərs demişdir. 1802-ci ildə vəfat etdi.

Kozlovski tələbələri arasında ən məşhurları Stepan Pimenov və Vasili Demut-Malinovskidir.

Heykəltaraş ilk öncə Smolensk Pravoslav qəbirstanlığında dəfn olundu. 1931-ci ildə qəbri Aleksandr Nevski lavrasının Lazarevskoye qəbirstanlığına köçürüldü.


SampsonFountainDetail.jpg|Peterhof parkının mərkəzi çeşməsində Samsonun heykəli
Suvorov spb.jpg|Sankt-Peterburqdakı Suvorovskaya meydanında sərkərdə Suvorovun heykəli
Cupid by Kozlovsky (1797, GTG) by shakko 05.jpg|"Amur" 1797, ГТГ
Yakov Dolgorukov burning decree by M. Kozlovsky (GTG, 1796) by shakko 02.jpg|"Çar fərmanını cıran Yakov Dolqoruki". 1796. DTQ
Ayax defending the body of Patroculus.JPG|Ayaks Patroklun cəsədini qoruyur. Rus Muzeyinin kolleksiyasından
Polykrates by M.Kozlovsky (1790, GRM) 01.jpg|Polikrat. Rus Muzeyinin kolleksiyasından


## Əsərləri

* Sankt-Peterburqdakı Suvorovskaya meydanında sərkərdə Aleksandr Suvorov monumenti (1799—1801, bürünc);
* Əsas Peterhof fontanının bəzəyi olan "Şiri məğlub edən Samson" adlı heykəl (1800—1802, zərlənmiş tunc; 1947-ci ildə Böyük Vətən Müharibəsi zamanı oğurlanmışdır, 1947-ci ildə heykəltaraş V. L. Simonov tərəfindən yenidən qurulmuşdur);
* "Oturmuş qız" və "Oxluğundan ox çıxardan Amur" mərmər heykəllə (Ermtiaj);
* Vəliəhd Konstantin Pavloviçin nikahlanma münasibətilə düzəldilən "Gimeney" mərmər heykəli;
* "Requlun Karfagenə qayıdışı" və "Romanı qallardan qurtaran Kamill" barelyefləri (1787, Mərmər saray);
* "Makedoniyalı İskəndərin sayıqlığı" mərmər heykəli (1780-ci illər, Rus Muzeyi);
* "Polikrat" gips heykəli (1790, Rus Muzeyi);
* "Yatan Amur" mərmər heykəli (1792, Rus Muzeyi);
* "Çar fərmanını cıran Yakov Dolqoruki" mərmər heykəli (1797, Tretyakov qalereyası);
* "At üzərində Herkules" tunc heykəli (1799, Rus Muzeyi);

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* Mixail İvanoviç Kozlovski. Sənətçinin tərcümeyi-halı və işi Artonline.ru saytında
* "Staratel" kitabxanasında Mixail İvanoviç Kozlovski
Salam Məmmədəliyev

**Salam Vamiq oğlu Məmmədəliyev** — Azərbaycan televiziya rejissoru.

## Həyatı
Salam Vamiq oğlu Məmmədəliyev Bakıda anadan olub. 1998-2002-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində təhsil alıb. "O olmasın, bu olsun" tamaşasında "qoçu Əsgər, "Kuraj ana"da keşiş və gənc vəkil obrazlarında iştirak edib.

1998-2000-ci illərdə AzTV-də "Tələbə klubu" verilişində rejissor assistenti, 2000-2002-ci illərdə isə Lider TV-də “Bumeranq şou” verilişində rejissor assistenti, "Jazz time" verilişində rejissor assistenti və rejissor olaraq çalışıb. Lider TV-də Cəfər Cabbarlıya həsr olunmuş filmdə onun obrazını ifa edib. 2005-ci ildən İctimai televiziyada rejissor, 2010-cu ildən isə quruluşçu rejissor kimi çalışır. Bir çox musiqili-əyləncəli verilişlərə quruluş verib. Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin milli seçim turunun quruluşçu rejissoru olmuşdur. Hazırda "Ozan məclisi" və "Ustad dərsi" kimi musiqi verilişlərinin rejissorudur.

### Ailəsi
* Tarzən Vamiq Məmmədəliyevin oğludur.
* Rejissor və prodüser İqbal Məmmədəliyevin qardaşıdır.

## Filmoqrafiya
# Bir gecə (film, 2002) – rejissor, montajçı
# Sükutun səsi (film, 2003) – rejissor assistenti
#Əslində MƏN... (portretlər silsiləsi, 2006)
#Bir mahnının tarixçəsi (2006)
# Dalan (film, 2012) – ikinci rejissor
# Muğamla döyünən ürək (film, 2019)
Hal hazırda "Yaxşı həkim" verilişinin quruluşçu rejissorudur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycanda prokat bazarı «ölüb»
* Qədim-yeni Naxçıvanın gözəllikləri insanı valeh edir
Rəhim Sadıxov

**Rəhim Sadıxov** () — Azərbaycan futbolçusu.

## Karyera
Moskva "Spartak"ının yetirməsi olan Rəhim Sadıxov isə peşəkar karyerası ərzində paytaxtın "Solyaris" (16 oyun) və "Torpedo" (71 oyun, 23 qol) klublarında çıxış edib.

## İstinadlar
Eldar Səfərov

* Eldar Səfərov (gimnast) — 2015-ci il Avropa Oyunlarının bürünc medalçısı
* Eldar Sabiroğlu — Azərbaycanın dövlət xadimi,.

## Həmçinin bax
* Eldar
* Səfərov
Klassik Yunanıstan

**Klassik Yunanıstan** (E.ə. V—IV əsrlər) — polis qurumunun ən yüksək inkişaf dövrü. Yunanların memarlıq, heykəltəraşlıq, vaza rəssamlığı, zərgərlik, poeziya, teatr sənəti, elm (astronomiya, həndəsə, fizika, zoologiya, tibb, psixologiya, məntiq, siyasətşünaslıq, sənət tarixi, ritorika, iqtisadiyyat, tarix, coğrafiya) sahələri üzrə nailiyyətləri bu dövrdə o qədər böyük oldu ki, onları təqlid etmək və nümunə götürmək istəyi yarandı. Buna görə bu dövr "klassik" adlanır, yəni təqlid etməyə layiq olan.

## Hərbi-siyasi tarixi
Yunan-Fars müharibələrində (e.ə. 500-449) yunanların qələbəsi nəticəsində Afina şöhrət qazandı və Delos liqası (Afinanın rəhbərliyi ilə) yaradıldı. Afinanın ən qüdrətli dövrü, siyasi həyatının ən çox demokratikləşməsi və mədəniyyətin çiçəklənməsi Periklın hakimiyyətinə (e.ə. 443—429) təsadüf edir. Afina və Sparta arasında Yunanıstanda hegemonluq və ticarət yolları uğrunda mübarizə nəticəsində Afina və Korinf arasında yaranan ziddiyyətlər Afinanın məğlubiyyəti ilə sona çatan Peloponnes müharibəsinə (e.ə. 431—404) səbəb oldu. Sonradan Spartanın Yunanıstanda hegemonluğu Teben (e.ə. 371) tərəfindən mübahisə edildi. Sonsuz vətəndaş qarşıdurması Yunanıstanı zəiflətdi və Makedoniya kralı II Filip e.ə. 338-ci ilə materik Yunanıstanın demək olar ki, bütün polislərini nəzarət altına ala bildi.

## Sosial-iqtisadi tarixi
Yunan polisinin iqtisadi əsasını şəhər (divar ilə dövrələnmiş və ticarət limanı, bazar (agora) və şəhər iqtisadiyyatına malik əhalisi sıx olan böyük yaşayış məntəqəsi) və polisin əkinçilik  periferiyasının birləşməsindən ibarət idi. Əcnəbilərin köləliyi yunan polislərində geniş tətbiq olunurdu. Spartada ilotiya (yunan əkinçilərinin böyük hissəsinin dövlət köləliyi) üstünlük təşkil edirdi. Əkinçilərin bənzər köləlik və təhkimçilik formaları bəzi geridə qalmış digər aqrar yunan polislərində mövcud idi. Klassik Yunanıstanın iqtisadiyyatı kredit və uzaq dəniz ticarətinin böyük inkişafı və tarixdə ilk dəfə olaraq pulun geniş yayılması (mis, gümüş və qızıldan hazırlanan metal sikkələr) ilə fərqlənirdi. Yunan polislərinin əksəriyyətində çoxlu üzüm və zeytun yetişdirilirdi, balıqçılıq, heyvandarlıq, keramika sənəti, gəmiqayırma, metallurgiya və metal emalı inkişaf edirdi. Taxılçılıq böyük miqyasda yalnız materik Yunanıstanın bəzi ovalıq əraziləri (Lakonika, Beotiya, Fessaliya və Makedoniya), Siciliyadakı bəzi yunan koloniyalarında (Sirakuze, Aqrigent) və şimali Qara dəniz bölgəsində (Kimmer Bosforo, Tavr Xersonesi, Olviya) yetişdirilirdi.

## İstinadlar
Kiçik Ayaks

**Kiçik Ayaks** (, daha dəqiq **Eant Oilid**) — qədim yunan qəhrəmanı, lokrlar padşahı Oiley və nimfa Renanın oğlu. Boy və güc baxımından Troya müharibəsinin digər iştirakçısı Ayaks Telamoniddən (Böyük Ayaks) aşağı olduğu üçün Kiçik Ayaks ləqəbini aldı. İliadanın əhəmiyyətli qəhrəmanlarından biridir və adı Odisseydə çəkilir.

## Rəşadətləri

"İliada" əsərində hər iki Ayaks (Telamonid və Oilid) tez-tez yan-yana döyüşürlər. Çox ehtimal ki, əvvəlcə hər iki Ayaks bir bütöv mifoloji obrazı yaradırdılar, hansı ki sonradan müəyyən bir dəyişikliyə məruz qaldı (başqa bir fərziyyəyə görə, Eant Oilid əvvəlcə Axillesin bənzəri idi).

O, Yelenanın adaxlısı idi. Troya müharibəsi zamanı Lokridadan (Mərkəzi Yunanıstan) gələn yığma qoşunun başçısı idi. Troyaya qarşı 40 gəmi gətirmişdir (və ya 20).

Homerə görə, yunan ordusunda Ayaks Oilid ən cəsur qəhrəmanlardan biri və bacarıqlı nizə atan sayılırdı və sürətinə görə yalnız itiayaq Axillesdən geri qalırdı. Onun döyüşçüləri həm oxatan, həm də sapandçı kimi məşhur idilər. Gümrah və cəsarətli xasiyyəti ilə tanınırdı.

"İliada"da" 2 troyalını öldürmüşdür. Giginə görə, Qarqas və Polidomant adlı şəxsləri öldürmüşdür. Cəmi 24 döyüşçü öldürmüşdür. Axillesə həsr olunmuş cənazə oyunlarında qaçış və ox atma yarışlarında iştirak etdi. Troya atının içində oturmuşdur.

## Troyanın fəthi və qayıdışı

Troya süqutundan sonra Eant Oilid Afina məbədinə daxil oldu, orada o, tanrıçanın heykəlindən qorunma istəyən Kassandranı görüb, onu heykəldən ayırdı və təcavüz etdi. Homer bu epizoddan birbaşa bəhs etmir.

Bu hərəkətinə görə ellinlər onu öldürmək istəyirdilər (Arktinə görə, daşlamaq üsulu ilə), amma o, qurbangahın qorunmasına müraciət etdi və ona rəhm etdilər. Padşahların iclası vaxtı Odissey onu daşqalaq etməyi məsləhət gördü, ancaq Ayaks özünü yalançı bir andla qurtardı. Kiçik Ayaks Poliqnotun rəsm əsərində təsvir olunmuşdur, orada o, Delfi şəhərində Troyanın ələ keçirilməsində iştirak edənlər arasında qurbangahın yanında dayanır, əlində qalxanı var Kassandra və Atridanın yanında and içmə mərasimində iştirak edir.

O, Afina və Poseydonun hökmü ilə öldü. Geri qayıdan zamanı Eantın gəmisi Euboea sahillərində fırtınaya düşdü və bu zaman Afina Eantın gəmisinə perun atdı. Bunların hamısı Kaferey qayalarının yaxınlığında baş verirdi, Ayaks müvəqqəti Girey qayasında sığındı. Gəmi dağıldı, Eant qayaya tutunaraq xilas oldu. Poseydon üçbaşlı əsa ilə qayanı yardı və Eant dənizə düşərək öldü. Onun cəsədini Fetida Mikonda dəfn etdi.

"Odisseya"da" deyilir ki, Eant evinə qayıdanda Poseydon onun gəmilərini qayalara çırparaq dağıtdı, lakin Eant xilas olundu və qayalara yapışaraq, tanrıların iradəsi ilə sağ qaldığına dair öyünməyə başladı. Onda Poseydon üçbaşlı əsa ilə qayanı yardı və Eant dənizə düşərək öldü.

## Sonrakı ənənə
Sonradan lokrlar Eantın döyüşdə onlara kömək etdiyinə inanırdılar. Lokrlar hər il dənizə qara yelkənli gəmi göndərirdilər və yandırırdılar.

Ayaks Oilidin taleyindən ilhamlanıb Sofoklun "Lokrlu Eant" adlı faciə əsərini yazdı, lakin əsər günümüzə qədər gəlib çatmadı.

Məcazi mənada "iki Ayaks" ayrılmaz dostlar deməkdir.

## Həmçinin bax
* Böyük Ayaks
* "İliada"
* Troya müharibəsi

## İstinadlar