Çakra

**Çakra** (; ; ) sanskrit mənşəli söz olub *çarx*, *dönüş* mənasına gəlir. Hindu adətlərinə və bəzi inanc sistemlərinə görə insanın enerji mərkəzlərinin girdab formasında dönən enerji nöqtələrindən ibarət olduğuna inanıldığı üçün onlara bu ad verilmişdir.

Çakra Hind fəlsəfəsi və bəzi oxşar Asiya mədəniyyətlərində insan bədənində mövcud olan metafiziki və ya biofiziki enerjinin əlaqə nöqtəsi olaraq qəbul edilir. Yoqa ustaları insanın görünən fiziki mövcudluğundan əlavə daha həssas bir orqanizmə sahib olduğunu iddia edirlər. Biz isə bunu ancaq bəzi özəl vəziyyətlərdə duyğularımızın vasitəsiylə sezə bilərik.

Əslində bədənimizdə bir çox vacib çakra olduğu düşünülür: məsələn, ovucların içində, dabanlarda, diz qapaqlarında, dirsəklərdə olan çakralar digərlərinə görə daha vacibdir, amma əsas çakra mərkəzləri bədənimizdə onurğa boyunca sıralanır.

Hind fəlsəfəsinə görə insanın başının üstündə **müsbət** bir axın, onurğa sümüyünün altında, büzdümdə **mənfi** bir axın vardır. Bu iki **"qütb"**arasında dövr edən elektrik gücü **"həyat"**dır.

Hər yoqa ustasının məqsədi büzdümdə, *Muladhara Çakra* yaxınında, ilan kimi öz üzərinə üç dəfə bürmələnib yatan *Kundalini*yi, yəni mənfi enerjini oyandırıb, onu *Sushumna Nadi* (onurğa beyin boyunca) *Sahasrara Çakra*da (başın təpəsində) olan müsbət axınla birləşdirməkdir.

Bu hadisə səbir və əzmlə tətbiq edilən **Pranayama (nəfəs məşqləri)**, **asanalar (yoqa duruşları)**, və **[[meditasiya]]** sayəsində həyata keçə bilir. Buna səviyyəyə çata bilən yoqa ustalarının sayı çox deyil. *Kundalini* yuxarıya yönələrkən, onurğa boyunca sıralanan enerji mərkəzləri (çakraları) tək-tək deşərək kəllənin təpəsində olan müsbət axınla birləşəndə yoqa ustadının bədəni elektrik axınına tutulmuş kimi titrəyir və xoşbəxtliyin ən üst həzzini dadır; beləliklə **müqəddəslik zirvəsinə yüksəldiyi** qəbul edilir. Yoqa ustalarına görə müqəddəslik zirvəsinə çatmış insanlar qarşısındakı adamın düşüncəsini oxuya bilir, gələcəyi görmə qabiliyyətini əldə edir və s.

Ancaq pis şərait altında oyandırılan *Kundalini* təhlükəli ola bilir, ən azından tətbiq edənin ruhani tarazlığı pozula bilir.

Tarixi məlumatlarda 7 əsas enerji mərkəzi olduğu yazılır. Ancaq hal-hazırda **Pranik şəfa** kimi daha modern sistemlərdə 11 əsas çakra və 114 minor və mini çakra olduğu müəyyən edilmişdir. Yenə də tarixi məlumatların məşhurluğu davam edir. Hər bir çakra son dərəcə vacibdir, amma *Anahata çakra (qəlb çakrası)* digər bütün çakraların tənzimlənməsində böyük rol almağa başladı, çünki dünya əhalisi eqo/entellektual şüurla yaşamaqdan qəlb/sevgi şüuruyla yaşamağa doğru keçir.

Modern sanskrit dilində çakra olaraq adlandırılan bu enerji mərkəzləri güclü elektrik sahələridir, gözlə görülə bilməz. Bu yeddi güc stansiyasının hər biri bədənimizdə hormon ifraz edən vəzilərlə qarşılıqlı qoyula bilər. Bu vəzilərin hormon ifrazını xəbərdar edir. Başqa sözlə, fiziki bədənimizdəki adı ilə hormon ifraz edən daxili sekresiya vəziləri ruhani bədənimizdəki çakralara qarşılıqlı uyğun gəlir.

Dr. Aleksis Karelin sözləri:

## Etimologiyası
Çakra sözü birbaşa etimolojik olaraq sanskrit sözü olan चक्र sözündən yaranıb."Tshchakra" iki min illik nisbi temporal və linqvistik baxımdan adaptasiya olunduqdan sonra belə bir linqvistik uyğunluqda qaldı. Çakra "təkər", "dairə", "çevrə" deməkdir. Hindu Müqəddəs Kitablarından biri olan Riqveda çakranı "təkər" sözü ilə ifadə edir.

## Əsas çakra mərkəzləri
*7 əsas çakra mərkəzi vardır ki, bunlara uyğun olaraq xüsusi simvollar işlənib hazırlanmışdır:*


Şəkil:Muladhara.png|Muladhara
Şəkil:Swadhisthana.png|Svathişthana
Şəkil:Manipura.png|Manipura
Şəkil:Anahata green.svg|Anahata
Şəkil:Vishuddhi.svg|Vuşuddha
Şəkil:Ajna Mandala.svg|Acna
Şəkil:Ayyavali Sahasrara.PNG|Sahasrara


### Muladhara çakra
**Muladhara çakra (Kök çakrası) (mul — kök; adhara — yer, məkan):** Büzdümdə, cinsiyyət üzvləri və anus arasında olur.

*Təsirinə məruz qalan orqanlar*: Cinsiyyət üzvləri, qan, sümük, hüceyrələr və s.

*Təsirinə məruz qalan vəzilər:* Böyrəküstü vəzi

*Rəng:* Qırmızı, dörd tac yarpaqlı çakra

### Svadhişthana çakra
**Svadhişthana çakra (Genital çakra) (swa: öz; adhisthana: məkan):** Göbəyin alt hissəsindədir.

*Təsirinə məruz qalan orqanlar:* Qaraciyər, dalaq, bağırsaqlar, böyrəklər, sidiklik, qan və s.

*Təsirinə məruz qalan vəzilər:* Cinsi ifrazat vəziləri

*Rəng:* Narıncı, altı tac yarpaqlı çakra.

### Manipura çakra
**Manipura çakra (Göbək çakrası) (mani: cəvahirat pura: şəhər):** Göbəyin iki barmaq üstündədir.

*Təsirinə məruz qalan orqanlar:* Dalaq, qaraciyər, öd kisəsi, sinir sistemi

*Təsirinə məruz qalan vəzilər:* Mədəaltı vəzi

*Rəng:* Sarı, on tac yarpaqlı çakra

### Anahata çakra
**Anahata çakra (Ürək çakrası) (an: xeyir; ahat: vuruş):** Gövdənin ortasında, ürək ətrafındadır.

*Təsirinə məruz qalan orqanlar:* Ürək, ciyərlər, qan dövranı

*Təsirinə məruz qalan vəzilər:* Çəngələbənzər vəzi

*Rəng:* Yaşıl, on iki tac yarpaqlı çakra

### Vuşuddha çakra
**Vuşuddha çakra (Boğaz çakrası) (vi: o biri tərəfdə; shouddha: təmizlənmiş):** boğazın ortasındadır.

*Təsirinə məruz qalan orqanlar:* Peysər, boğaz və s.

*Təsirinə məruz qalan vəzilər:* Qalxanabənzər və qalxanabənzər ətraf vəziləri

*Rəng:* Mavi, on altı tac yarpaqlı çakra

### Acna çakra
**Acna çakra ''(üçüncü göz)'' (Alın çakrası) (ajna: idarə edən):** Alnın arxasında, iki qaşın ortasında, burun kökündədir.

*Təsirinə məruz qalan orqanlar:* Gözlər, beyin

*Təsirinə məruz qalan vəzilər:* Hipofiz vəzi

*Rəng:* Bənövşəyi, iki tac yarpaqlı çakra.

### Sahasrara çakra
**Sahasrara çakra (Tac çakrası) (sahasra: min; ra: tac yarpaq):** Kəllənin ən üst nöqtəsindədir.

*Təsirinə məruz qalan orqanlar:* Beyin, sinir sistemi

*Təsirinə məruz qalan vəzilər:* Epifiz vəzi

*Rəng:* Açıq bənövşəyi, min tac yarpaqlı çakra.

## Həmçinin bax
* Buddizm — dünya dinlərindən biri
* İn və Yan — qədim Çin təbii fəlsəfəsinin əsas anlayışları
* Mandala — Hinduizm və Buddizmdə Kainatı təmsil edən dini simvol
* Sonsuz düyüm — Tibet Buddizminin təsirə malik olduğu ərazilərdə mühüm mədəni simvol

## İstinadlar