Blyu-leysi

**Blyu-leysi** ()&nbsp;— XIX əsrin ortalarında ABŞ-nin Texas ştatında yaranmış işçi it cinsi. İlk dəfə 2001-ci ildə Texas Senatı tərəfindən tanınan bu cins, 436 saylı Senat Qərarında "əsl Texas cinsi" kimi təsvir edilmişdir. 2005-ci ilin iyun ayında Texasın qubernatoru Rik Perri Blyu-leysi cinsini "Texasın Rəsmi Dövlət İt Cinsi" elan edən qanunu imzalamışdır. Əsasən Texasda rast gəlinən bu cins daha geniş tanınması ilə ABŞ-nin digər bölgələrində, Kanadada və hətta Avropada da damazlıq populyasiyalarına sahib olmuşdur.

## Görünüşü
Blyu-leysi itləri güclü, sürətli və yüngül bədən quruluşuna malikdir, bu da onları həm çevik, həm də dayanıqlı edir. Bu cinsin boyu 43–56 sm arasında dəyişir və çəkisi dişilərdə 11–20 kq, erkəklərdə isə 16–25 kq arasında olur. Blyu-leysi itlərinin üç əsas rəng çeşidi mövcuddur. Birinci rəng çeşidi "mavi" adlanır və bu itlərin kürkü açıq gümüşdən tünd kömür rənginə qədər müxtəlif çalarlarda ola bilər. İkinci rəng çeşidi "qırmızı"dır və açıq kremdən pasa qədər müxtəlif tonlarda görünür. Üçüncü rəng çeşidi isə "three" adlanır və mavi rəng üzərində qırmızı işarələr və sinədən qasığa qədər uzanan ağ naxışlarla xarakterizə olunur. Bu ağ naxışlar bəzən pəncələrdə də müşahidə edilir.

Blyu-leysi itlərinin gözləri kəskin və ayıqdır, bu da onların diqqətli və çevik təbiətini əks etdirir. Gözlərinin rəngi parlaq sarıdan zəngin kəhrəbaya qədər müxtəlif çalarlarda ola bilər və bu, onlara unikal və təsirli görünüş bəxş edir. Blyu-leysi itlərinin kürkü qısa, hamar və sıxdır. Həddindən artıq uzun və ya kobud tüklər cins standartlarına uyğun deyil və diskvalifikasiya səbəbidir. Tükləri minimal baxım tələb etsə də, mütəmadi olaraq tökülür.

## Temperamenti
Blyu-leysi itləri ağıllı, aktiv və intensivdir. Həm ovçu, həm də çoban itləri olaraq inkişaf etdirilən bu cins, mal-qaraya nəzarət etmək və böyük heyvanlarla işləməkdə yüksək bacarıq nümayiş etdirir. Gənc itlərin enerjisi kiçik uşaqlar üçün narahatlıq yarada bilər. Bu itlər asanlıqla öyrədilir və iş tapşırıqlarını yerinə yetirməkdə daha məhsuldar olurlar. Onların təbii instinktləri, xüsusilə mal-qaranı idarə etmək, qan izi izləmək və çöl donuzlarını ovlamaqda faydalıdır. Son illərdə, Blyu-leysi itləri həm də itirilmiş ov heyvanlarını tapmaq və xilasetmə əməliyyatlarında istifadə olunur.

## Sağlamlıq
Blyu-leysi itləri ümumiyyətlə sağlam cins hesab olunur. Nəsillər boyunca fermerlərin və ovçuların ehtiyaclarına uyğunlaşdırılan bu cins Texasın sərt iqlim şəraitinə, çətin iş mühitinə və həm isti, həm də soyuq havalara tab gətirəcək möhkəmlikdədir.

## Tarixi
Blyu-leysi iti 1858-ci ildə Kentukki ştatından Texasın Burnet qraflığına köçən Leysi qardaşlarının (Evin, Frank, Harri və Corc) şərəfinə adlandırılmışdır. Bu itlərin tazılar, ətirli itlər və koyotlarla qarışığı olduğu düşünülür. Leysi ailəsi həmçinin, Texas tarixində əhəmiyyətli rol oynamışdır; onlar Ostin şəhərindəki Texas Kapitol binasının tikintisi üçün Qranit dağından çəhrayı qranit bağışlamışdır.

15 mart 2005-ci ildə nümayəndə Xuakin Kastro Blyu-leysi itini Texasın rəsmi dövlət iti elan edən qanun layihəsini təqdim etmişdir. Bu təklif 15 may 2005-ci ildə Nümayəndələr Palatasında qəbul edilmiş, 25 may 2005-ci ildə Senat tərəfindən təsdiqlənmiş və 18 iyun 2005-ci ildə qubernator Rik Perri tərəfindən imzalanmışdır. Beləliklə, Blyu-leysi Texasın rəsmi simvolu kimi tanınmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər