open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kamilla Məmmədova

**Kamilla Məmmədova** (31 avqust, 1996) — Türkiyə Qadınlar Birinci Liqasında və Azərbaycan qadınlardan ibarət milli komandasında Şırnak Belediyegücü SFK-da çıxış edən azərbaycanlı futbol müdafiəçisi.

## Klub karyerası
Məmmədova ölkəsində "Uğur" FK-da çıxış edib. O, 2017-ci ilin fevral ayının ortalarında Türkiyəyə köçüb və Adana İdman Yurdu ilə müqavilə imzalayıb. 2021-ci ilin dekabr ayının ortalarında yenidən Türkiyəyə qayıdan Kamilla Məmmədova Kdz. Ereğli Belediye Spor tərkibində Türkiyə Qadınlar Super Liqasında oynamağa başlayıb. Məmmədova 2022–2023 Super Liqa mövsümündə keçmiş klubu Adana İdman Yurdu klubuna transfer olub.

2023–2024 Türkiyə Super Liqası mövsümü üçün o, bu yaxınlarda yüksəksəviyyəli liqaya yüksələn Qaziantep Asya SK- ya transfer olub.

2023–24 Super Liqa mövsümünün ikinci yarısında o, Türkiyə Birinci Liqasında oynamaq üçün Şırnak Belediyegücü SFK-ya keçib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası

## Xarici keçidlər
*
Daşlıbərə

**Daşlıbərə** – Şəki rayonu ərazisində dağ. Baş Qafqaz silsiləsinin yamacındadır. Hündürlüyü 2225 metr. Şəki rayonundan Dağıstana gedən keçidlərdən biridir. Oronim daşlı (daşlıq) və bərə (keçid, çıxacaq yol, aralıq) komponentlərindən düzəlib, "daşlı yol, daşlıq ərazidə olan keçid" deməkdir.

## İstinadlar
Samara Ortis

**Samara Ortis** () — Deportivo La-Korunya FK klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən futbolçu.

## Şəxsi həyat
Ortiz İspaniyada anadan olub. Onun əkiz bacısı Malena da futbolçudur. Futboldan əlavə o, Alkala Universitetində Ətraf Mühit Elmləri üzrə təhsil alıb.

## Klub karyerası
Ortiz karyerasına əkiz bacısı ilə birlikdə Rayo Valyekano akademiyasında başlayıb. Bacılar hər ikisi "CD Canillas" və sonra onun varisi CD Tacón klubunda oynayıb, hansı ki, daha sonra Real Madrin klubuna çevrilib. 2021-ci ilin yayında Samara Ortiz Danimarkanın Brøndby klubuna qoşulub, beləliklə bacılar ilk dəfə ayrılıblar. Danimarkada bir mövsümdən sonra Ortiz İspaniyaya qayıtmağa qərar verib və 2022–23 mövsümü üçün Deportivo La Korunyaya qoşulub.

## Beynəlxalq karyera
Ortiz 2014-cü ildə Azərbaycan vətəndaşı olub və sentyabrın 13-də 19 yaşadək futbolçulardan ibarət komandanın heyətində Ukrayna ilə oyunda debüt edib.

## İstinadlar
Emre Yıldırım

**Emre Yıldırım** () – "Denizlispor"da müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar futbolçu. Türkiyədə anadan olub, Azərbaycanı beynəlxalq səviyyədə təmsil edir.

## Karyerası
Yıldırım "Sarayköy 1926" və "Dənizlispor"un gənc yetirməsidir və ilk peşəkar müqaviləsini 2021-ci ilin yanvarında "Dənizlispor" ilə imzalayıb. O, 15 mart 2021-ci ildə "Fatih Karagümrük"ə 5–1 hesabı ilə uduzduqları Super Liqada Dənizlispor ilə peşəkar debüt edib.

## Beynəlxalq karyera
Yıldırım 2018-ci ilin mart ayında Türkiyə U16 komandasının düşərgəsinə çağırılıb. O, 2020-ci ilin oktyabrında 19 yaşadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan yığmasını bir cüt yoldaşlıq görüşündə təmsil edib.

## İstinadlar
Kamran Quliyev (futbolçu)

**Kamran Quliyev** () —  Azərbaycan Premyer Liqası klublarından "Sumqayıt"da hücumçu mövqeyində çıxış edən azərbaycanlı futbolçu.

## Karyerası
Quliyev Azərbaycan Premyer Liqasında 16 dekabr 2021-ci ildə "Sabah" ilə "Səbail"in qarşılaşdığı matçda debüt edib.

## İstinadlar
İbrahim Qədirzadə

**İbrahim Qədirzadə** — Azərbaycan futbolunun yarımmüdafiəçisi.
## Klub karyerası
6 dekabr 2015-ci ildə Qədirzadə Azərbaycan Premyer Liqasında "Xəzər Lənkəran"ın "Qəbələ" ilə oyununda debüt etdi.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Roza Quliyeva

**Roza Quliyeva** (28 mart, 1998) — azərbaycanlı qadın futbolçu. Gürcüstanın Qadınlar Çempionatının "Nike Tbilisi" klubunda və Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandasında yarımmüdafiəçi kimi çıxış edir. 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası
II Karl (Orlean hersoqu)

**II Karl** (; ) — Fransa kralı I Fransiskin oğlu, Orlean hersoqu.

22 yanvar 1522-ci ildə dünyaya gəldi. Atası Fransa kralı I Fransisk, anası isə onun ilk xanımı Valualı Kloddur. Hər iki şəcərədən də Fransa kralı V Karlın nəslindən idi. Doğulduğu gün Anqulem hersoqu elan edildi və 1536-cı ilədək bu ünvanı daşıdı. Həmin il böyük qardaşı dofen Fransisk anidən öldü və digər qardaşı Henrinin dofen olmasıyla, Karl Orlean hersoqluğuna gətirildi.

Uşaq yaşlarında keçirdiyi çiçək xəstəliyi səbəbilə bir gözü yox idi. Buna baxmayaraq bütün tarixi qaynaqlarda I Fransiskin ən yaraşıqlı oğlu olaraq anılır. 1540-cı ildə Klermont qraflığı da ona verildi. 1542-ci ildə atasıyla Müqəddəs Roma imperatoru V Karl yenidən müharibəyə başladı və Karl əmrindəki birliklərlə bu müharibədə iştirak etdi. Lüksemburq torpaqlarını işğal etdi.

Ancaq çox keçmədən Karl 9 sentyabr 1545-ci ildə tutulduğu vəba xəstəliyi səbəbilə vəfat etdi. Cənazəsi Sen-Deni bazilikasında qardaşının yanına dəfn edildi. Heç vaxt evlənmədi və övladı olmadı.

## Mənbə

* Seward, Desmond (1973). *Prince of the Renaissance: The Golden Life of François I*. New York: Macmillan Publishing Co. ISBN 9780026097000
* Baumgartner, Frederic J (1988). *Henry II, King of France, 1547–1559*. Duke University Press. ISBN 9780822307952
* Plowden, Alison (2011). *Marriage With My Kingdom*. The History Press. ISBN 9780752467412
* Frieda, Leonie (2003). *Catherine de Medici: Renaissance Queen of France*. HarperCollins. ISBN 9781842127254

## İstinadlar
Sovqat Məmmədova

**Sovqat Baba qızı Məmmədova** ()— Azərbaycan-sovet tütünçüsü, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

## Həyatı
1931-ci ildə Azərbaycan SSR Nuxa rayonunun Bideyiz kəndində (indiki Şəki rayonunun kəndi) anadan olub. Ölüm ili məlum deyil. 1948-ci ildən — briqada rəhbəri, 1953-cü ildən Şəki rayonunun Lenin adına kolxozunda kolxozçu olmuşdu. 1949-cu ildə 3 hektar sahədən hər hektardan 20,1 sentner olmaqla məhsul əldə etmişdir.

SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 17 iyun 1950-ci il tarixli fərmanı ilə 1949-cu ildə yüksək tütün məhsulu əldə etdiyinə görə Məmmədova Soqat Baba qızı Lenin ordeni və "Oraq və çəkic" medalı ilə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Eltun Turabov

**Eltun Turabov** () — Azərbaycan Premyer Liqasında Turan Tovuz klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən Azərbaycanlı peşəkar futbolçu.

## Klub

Sabah FK 2019-cu ildə Turabovun bir mövsümlük icarə müqaviləsi əsasında Albaniyanın Bylis klubuna keçdiyi açıqladı. O, 24 avqust 2019-cu ildə Albaniya Superliqasında Teuta ilə səfər matçında peşəkar debüt etdi.

20 avqust 2020-ci ildə Turabov Sumqayıt FK-ya bir mövsümlük icarə müqaviləsi əsasında keçib.

## İstinadlar
Bahadur Həziyev (futbolçu)

**Bahadur Həziyev** () – Azərbaycan Premyer Liqasında Şamaxı FK-nun hücumçusu kimi çıxış edən azərbaycanlı futbolçu.

## Karyerası
Futbolçu, ilk olaraq, 16 fevral 2020-ci ildə Azərbaycan Premyer Liqasında "Səbail FK"nun heyətində "Qəbələ FK" ilə oyunda debüt edib.

15 dekabr 2022-ci ildə Şamaxı FK futbolçunun klubla yeni iki il yarımlıq müqavilə imzaladığını açıqlamışdır.

7 iyun 2024-cü ildə "Səbail FK" futbolçu Həziyevin "Şamaxı FK" ilə olan icarə müqaviləsinin başa çatdığını və onun ana kluba qayıtdığını elan etmişdir.

## Uğurları
* Azərbaycan Birinci Liqası (1): Azərbaycan Birinci Divizionu 2018/2019

## İstinadlar
Elvin Əliyev (futbolçu, 2000)

**Elvin Əliyev** — hazırda Belarusun İkinci Liqasında Polotsk klubunda çıxış edən azərbaycanlı peşəkar futbolçu.
**
== Beynəlxalq karyerası ==
Əliyev 4 oktyabr 2018-ci ildə 19 yaşadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan yığmasına çağırılıb.
**
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
* FC Naftan profile
Elmir Tağıyev

**Elmir Tağıyev** () — Azərbaycanlı peşəkar futbolçu, Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən "Kəpəz PFK"-nın yarımmüdafiəçisi.

## Həyatı
Elmir Tağıyev Mingəçevir şəhərində dünyaya gəlib. 8 yaşından futbol məşqlərinə başlayıb. Daha sonra 11 yaşında Qəbələ FK akademiyasından dəvət alaraq futbol karyerasının ilk addımlarını atıb.

## Klub Karyerası

### Turan Tovuz
2020/21 mövsümündə "Turan Tovuz"un heyətində çıxış edib. Daha əvvəllər Qəbələ klubunun aşağı yaş qruplarında çıxış etsə də peşəkar olaraq 2020-ci ildən oynamağa başlayıb.

### Səbail
2021/22 mövsümündə Səbail FK-a transfer olan Elmir Tağıyev peşəkar futboldakı ilk qoluna "Qarabağ" klubu ilə olan oyunda imza atıb.

### Kəpəz
Futbolçu 2023-cü ildə bir mövsümlük "Kəpəz" komandasına icarə olunub. Burada 27 oyun keçirib və 1 qola imza atıb. "Kəpəz" ilə arasındakı yeni müqaviləyə əsasən isə o, 1+1 illik sözləşmə ilə birdəfəlik "Kəpəz"ə transfer olunub.

## İstinadlar
Kristina Bakarandze

**Kristina Bakarandze** (; ) — azərbaycanlı peşəkar qadın futbolçu. Türkiyə Qadın Superliqasında çıxış edən Qalatasaray klubunun, həmçinin Azərbaycan milli komandasının  yarımmüdafiəçisi

## Həyatı və Karyerası
Kristina Bakarandze Gürcüstanda anadan olub. Zuqdididə yerləşən Şota Mesxia Zuqdidi Dövlət Universitetində (ZDU) iqtisadiyyat üzrə təhsil alıb.

Bakarandze Azərbaycana köçdükdən sonra 2013–2015-ci illərdə "Zaqatala" komandasının üzvü olub. 2015–2016 mövsümü üçün Bakının "Neftçi" PFK klubuna keçib. Daha sonra 2016 və 2017-ci illərdə əvvəlki klubu "Zaqatala"ya qayıdıb.

2017-ci ilin iyul ayında o, Qazaxıstanın "Okjetpes" komandası ilə altı aylıq müqavilə imzalayıb.

18 oktyabr 2018-ci ildə Türkiyənin cənub-şərqində yerləşən "Hakkarigücü Spor"a Türkiyə Qadınlar Birinci Futbol Liqasında çıxış etmək üçün qoşulub.

Bakarandze 2021-ci ilin oktyabrında Qaziantepin ALG Spor klubuna transfer olub. O, komandasının 2021–2022 Qadınlar arasında Super Liqa çempionu tituluna layiq görülmüşdür.

13 sentyabr 2022-ci ildə Türkiyənin Qadın Futbolu üzrə Super Liqa komandası "Qalatasaray" klubuna transfer olunub.

## Milli Karyerası
Bakarandze 17 yaşınadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan milli futbol komandasının üzvü olub. 2 avqust 2013-cü ildə 17 yaşadək qızlar arasında 2014-cü il Avropa çempionatının seçmə mərhələsinin 8-ci qrupunda Avstriya ilə oyunda debüt edib. O, 2015-ci ildə 17 yaşadək qızlar arasında UEFA Çempionatının seçmə mərhələsinin iki oyununda — Qrup 3-də meydana çıxıb. Bakarandze, 2015-ci ildə Qazaxıstanın Çimkent şəhərində keçirilən UEFA İnkişaf Turnirində bir qol vurub. O, ümumilikdə 13 dəfə meydana çıxıb və 17 yaşadək futbolçulardan ibarət milli komandanın heyətində olarkən iki qol vurub.

Daha sonra Azərbaycanım U19 milli yığmasının üzvü olub. 2015-ci ildə 19 yaşadək qızlar arasında Baltikyanı Kubokda iştirak edib. Bakarandze 2016-cı ildə 19 yaşadək qızlar arasında UEFA-nın seçmə mərhələsinin üç oyununda — Qrup 3-də, 2016-cı ildə 19 yaşadək qızlar arasında UEFA-nın seçmə mərhələsinin iki oyununda — Elit-raundda, və 2017-ci ildə UEFA- nın üç oyununda oynamışdır. 19 yaşadək futbolçulardan ibarət milli komandanın heyətində olarkən iki qol vurub.

2015-ci ildə iki yoldaşlıq oyunu üçün 21 yaşadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan milli futbol komandasına seçilib.

2017-ci ilin iyun ayında futbol üzrə qadınlardan ibarət Azərbaycan milli komandasının təlim-məşq toplanışına çağırılıb.

### İstatisika

## İstinadlar
Daşüzlü kurqanlar

**Daşüzlü abidələr** — Daşüzlü kurqanlar, adətən iri daşlardan tikilmiş qədim məzar quruluşlarıdır. Bu tip kurqanlar əsasən Qafqaz bölgəsində, o cümlədən Azərbaycanda tapılıb. Onlar Qafqaz Albaniyasının erkən dövründən (eramızdan əvvəl 4–1 minillik) başlayaraq mövcuddur. Daşüzlü kurqanlar müxtəlif formalar və ölçülərdə olur, lakin hamısının ortaq xüsüsiyyəti onların daşlarla örtülmüş olmasıdır. Bu kurqanlar adətən yüksək sosial statusa malik şəxslərin dəfn edildiyi yerlərdir. Kurqanların içərisində, dəfn olunmuş şəxslə birlikdə, qızıl, gümüş və digər qiymətli əşyalar, silahlar, keramika məmulatları və müxtəlif məişət əşyaları tapılır. Arxeoloqlar daşüzlü kurqaanların tədqiqatını apararaq, həmin dövrün mədəniyyəti, həyat tərzi və inancları haqqında dəyərli məlumatlar əldə edirlər. Bu tapıntılar, qədim cəmiyyətlərin həyatını və onların dünyagörüşünü daha

## İstinadlar
Bio Garden Şəki

**Bio Garden Şəki** − "BioGarden" eko - aqro turizm təsərrüfatı 2008 - ci ildə qurulmağa başlayıb.

## Tarixi
Şəki rayonu Öryət kəndi ərazisində yerləşən 8 hektarlıq bağda 3000 meyvə ağacı vardır. Həmçinin, bağda müxtəlif xarici ölkələrdən gəitirilmiş quşlar, yerli cins digər heyvanlar, arıçılıq təsərrüfatı da mövcuddur. Məkanda məhsulların ziyarətçilərin əldə edə biləcəyi market, orqanik məhsullardan hazırlanan yeməklər və içkilərin təqdim edildiyi restoran, uşaqlar və böyüklər üçün əyləncə yeri, süni göl kompleksləri yerləşir.

## Haqqında
"BioGarden" Aqroekoloji Turizm Məkanı 2010 - cu ildən etibarən biznes turizm fəaliyyəti göstərir.

Biznes subyektinin əsas məqsədi Azərbaycanın şimal - qərb bölgəsində aqrobio müxtəlifliyin inkişafı və davamlı istifadəsi, turizm fəaliyyəti göstərmək, ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı, istehsal olunan ekoloji təmiz məhsullardan istifadə etməklə milli yeməkləri təqdim etmək, aqroturizm imkanlarının genişləndirilməsi və təşviqidir.

## Qurucusu
Ehtibar Nuriyev 1960 - cı ildə Şəki şəhərində anadan olub. İlk təhsilini elə bu şəhərdə alıb və sonra iqtisadiyyat üzrə ali təhsilini başa vurub. 1978 - 1980 - cı illərdə hərbi xidməti bitirdikdən sonra əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1981 - ci ildən 1999 - cu ilə kimi müxtəlif qurumlarda mühasib kimi çalışıb. 2000 - 2014 - cü illərdə "Şərq Şirniyyatı" ASC - də sədr müavini, 2015 - 2016 - cı illərdə Şəki Bələdiyyəsi sədrinin birinci müavini olub. Təbiətə, təsərrüfata, əkib - becərməyə həvəs onda uşaqlıqdan yaranıb. "Biogarden" eko - turizm təsərrüfatının təməli 2008 - ci ildə qoyulub. 2016 - ci ildən Ehtibar Nuriyev təsərrüfatı dövlət qeydiyyatından keçirmiş və hazırda həmin təsərrüfatın təsisçisi və direktoru kimi fəaliyyət göstərir. Təsərrüfat qurulmağa başladığı gündən o, müasir kənd təsərrüfatı və eko - turizm təcrübəsini öyrənmək məqsədi ilə 30 - dan çox xarici ölkədə olub, müxtəlif ixtisasartırma kurslarında, həmçinin beynəlxalq və yerli seminar və təlimlərdə iştirak edib.

Sahibkar tərəfindən hazırlanmış loqosu 2021 - ci ildən Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyinin Patent və "Əmtəə nişanları" mərkəzi tərəfindən təsdiq olunmuş, e-poçt ünvanı, azərbaycan və ingilis dillərində bukleti, bank rekvizitləri, əlaqə telefonu mövcuddur.

## Həmçinin bax

* Bağçılıq

## İstinadlar
Hüseyn Lətifov

**Hüseyn Lətifov** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

## Haqqında
Lətifov Hüseyn Məhəmməd oğlu 1927-ci ildə Şəki rayonunun Baş Göynük kəndidə anadan olmuşdur.

1941–1974-cü illərdə Balakən rayonunun Nizami adına kolxozunda manqabaşçısı, MTS-də briqadir, məişət xidməti kombinatında işləmiş, kolxozda briqadir olmuşdur.

Tütünçülük sahəsində yüksək əmək göstəricilərinə görə 1949-cu ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adına layiq görülmüş həmçinin ordenlərlə də təltif edilmişdir.

## İstinadlar
Open Mouth, Open Heart

***Open Mouth, Open Heart*** — Sakramentodan olan pank rok qrupu -un üçüncü studiya albomu. 8 oktyabr 2021-ci ildə "Hopeless Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Arziman Rizvanov

**Arziman Rizvanov** () — yarımmüdafiəçi mövqeyində çıxış edən azərbaycanlı futbolçu.

## Karyerası
### Klub
Rizvanov peşəkar futboldakı debütunu 31 avqust 2019-cu ildə "Kramatorsk" klubunun heyətində, Ukrayna İkinci Liqasında "Alyans" komandası ilə ev oyununda edib.

## İstinadlar
İncədağ

**İncədağ** – Şəki rayonu ərazisində dağ. Baş Qafqaz silsiləsinin cənub yamacında, Şin və Kiş çaylarının suayrıcında yerləşir. Hündürlüyü 1750 metr. Oronim incə/əncə (etn.) və dağ komponentlərindən düzəlib, etnotoponimdir.

## İstinadlar
Olena Xarçenko

**Olena Xarçenko** () — Azərbaycan milli voleybol komandasında və Türkiyə Qadın Voleybol Liqasında orta blokçu kimi çıxış edən ukrayna əsilli Azərbaycan voleybolçusu.

## Həyatı
Xarçenko Regional Bədən Tərbiyəsi və İdman Ali Məktəbində təhsil alıb. Yüksək liqanın "ODYUSŞ-Orbita" (Zaporojiya) komandasında və Ukraynanın gənclərdən ibarət milli komandasında çıxış edib .

2012-ci ildə Azərbaycana köçüb. Paytaxt təmsilçisi "Rabitə"nin rənglərini qoruyub. İki il sonra Azərbaycan vətəndaşlığını alıb və millidə oynamaq imkanı qazanıb. Həmin vaxtdan Xarçenko Həsənova soyadı ilə çıxış etməyə başlayıb. 2023-cü ilin iyununda "Prometey Dnepr" VK-ya qoşulub.

## Klublar

## Nailiyyətləri
* Avroliqa çempionu (1): 2016
* Azərbaycan çempionu (2): 2015, 2017
* Ukrayna çempionu (1): 2024
* Ukrayna Kubokunun qalibi (1): 2024
* Ukrayna Superkubokunun qalibi (1): 2023

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Две украинки приняли азербайджанское гражданство
* Olena Kharchenko CEV
Rafael Məhərrəmli

**Rafael Məhərrəmli** (; ) — Azərbaycan Premyer Liqasında və Azərbaycan U21 komandasında "Səbail"də yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən azərbaycanlı futbolçu.

## Klub karyerası
Məhərrəmli 25 noyabr 2017-ci ildə Azərbaycan Premyer Liqasında “Keşlə”nin heyətində “Neftçi Bakı”ya qarşı debüt etdi.

O, 2018-ci ilin yayında “Qarabağ” FK ilə müqavilə imzalayıb. 20 avqust 2020-ci ildə “Keşlə” FK Məhərrəmlini bir illik icarəyə götürdüyünü elan edib.

## Uğuları

### Keşlə

* Azərbaycan Kuboku: 2017–2018

## İstinadlar
Səfurə Əbdürrəhmanova

**Əbdürrəhmanova Səfurə Dadaş qızı** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

## Haqqında
1929-cu ildə Şəki rayonunun Orta Zəyzid kəndində anadan olmuşdur.

1942–1956-cı illərdə Lenin adına kolxozda manqabaşçısı kimi çalışmışdır. O, 1949-cu ildə 3 hektar sahənin hər hektarından 28,6 sentner "Trabzon" növlü tütün götürərək yüksək əmək göstəricisinə nail ola bilmişdir.

1950-ci ildə "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı" fəxri adına layiq görülmüş, Lenin ordeni və "Çəkic və Oraq" qızıl medalı ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar
Coşqunə Əliyeva

**Coşqunə Əliyeva** () — Türkiyə Qadınlar Superliqasının "Kirəçburnu Spor" klubunda və Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandasında yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən azərbaycanlı futbolçu. 

Əliyeva 17 və 19 yaşadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan yığmalarında da çıxış edib.

## Klub karyerası
2021-ci ilin dekabr ayında Əliyeva Türkiyəyə köçüb və Türkiyə Qadınlar Super Liqasının Kdz. Ereğli Belediye Spor klubunda oynamağa başlayıb. 2022–2023 Türkiyə Super Liqası mövsümündə o, Kireçburnu Spora transfer olub.

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Sürəyya Əliyeva

**Sürəyya Haşım qızı Əliyeva** () – SSRİ dövründə yaşamış Azərbaycan tütünçüsü. 1950-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.

## Bioqrafiyası
Sürəyya Həşim qızı Əliyeva 1926-cı il fevralın 12-si Azərbaycan SSR-nin Nuxa rayonunun Qaradağlı kəndində (indiki Şəki rayonu) anadan olmuşdur. 1943-cü ildə Bağırov adına kalxozun üzvü, 1950-ci ildən Şəki rayonunun Azərbaycan kalxozunda tütünçü olmuşdur. 1949-cu ildə zavod 3,1 hektar sahədən 34,3 senter Trapezond tütünün məhsulu almışdır. Azərbaycanın ictimai həyatında fəal olmuşdur. 1954-cü ildən Sov. İKP üzvü və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 5-ci çağırış deputatı kimi fəaliyyət gostərmişdir.

## Mükafatlar
Sürəyya Əliyeva SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 17 avqust 1950-ci il tarixli fərmanı ilə yüksək tütün məhsulu əldə etdiyinə görə Əliyeva Sürəyya Həşim qızı Lenin ordeni ilə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına və "Oraq və Çəkic" qızıl medalına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Социалистического Труда передовикам сельского хозяйства Азербайджанской ССР» от 17 августа 1950 г.  // Ведомости Верховного Совета СССР. — 05.09.1950. — № 25 (640). — С. 1.
Ayşən Əhmədova

**Ayşən Əhmədova** () — Yunanıstan A Divizyasının PAOK və Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandasında müdafiəçi kimi çıxış edən azərbaycanlı futbolçu. 

O, həmçinin Azərbaycan U17 və U19 komandalarını da təmsil edib.

## Klub karyerası
2021-ci ilin aprel ayında Əhmədova Türkiyəyə köçüb və 2020–2021 Türkiyə Qadınlar Futbol Liqasında oynamaq üçün Qaziantepin ALG Spor klubuna qoşulub. Növbəti mövsüm o, Çaykur Rizespora transfer olub. 2022-ci ilin oktyabrında Ankara BB Fomget GS ilə müqavilə imzalayıb.

## Beynəlxalq qolları

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandası

## İstinadlar
The Lost Chord

**The Lost Chord** — Böyük Britaniyanın virtual musiqi qrupu olan Gorillaz-ın sayca yeddinci studiya albomu "Song Machine, Season One: Strange Timez"-da səsləndirilmiş mahnı. Bu mahnıda ingilis soul musiqiçisi  xüsusi qonaq qismində çıxış edir.

## Haqqında

## İstinadlar
Rumqala Çəpniləri

**Rumqala Çəpniləri** — Cənub-şərqi Anadolu regionunda yaşayan Çəpni boyuna mənsub türklərdirlər. Onlar keçmiş Osmanlı şəhəri olan Rumqalada məskunlaşmışdırlar. Hazırda onlar Qaziantep ilinin şimal-şərq hissəsində yaşayırlar.

## Tarix
Çəpnilər artıq XVI əsrin əvvəllərində Rumqala regionunda mövcud idilər, lakin onların bu regiona nə vaxt köç etdiyi məlum deyildir. XVII əsrin sonlarında Rumqala ətrafında məskunlaşan çepnilərin Pazarcık və Kəfərdizdə köçəri keçmişindən miras qalan talançılıqla məşğul olduqları məlum idi. Daha sonra məskunlaşmış tayfalardan bəziləri Antepdə Çəpni-Kazımiyyə təkyəsini inşa etmişdirlər.

## Antep Çəpni Təkyəsi
Çəpnilər tərəfindən yaradılsa da, Qaziantepdəki Çəpni təkyəsi tədricən Antep ətrafında yaşayan bütün Ələvi türkmənlərinin mərkəzinə çevrilmişdir. İlin müəyyən günlərində İslahiyyə ətrafındakı Besni, Maraş, Sakçagözü və Barak kəndlərindən insanlar ənənəvi şənliklər üçün şəhərə gəlir, eyni gündə hədiyyələr gətirir, əyləncə tədbirlərinə iştirak edir və nəhayət Çepni Dədənin əlini öpərdilər. Ziyarətçilər daha sonra Məkkədəki Zəm-zəm kimi müqəddəs sayılan lojanın quyusundan su içərdilər.

## Din
Regiondakı bütün Çəpnilər ənənəvi olaraq İslamın Ələvi məzhəbinə tabedirlər və inanclarına görə, onlar ənənəvi olaraq Ələvilərlə hər cür qarşılıqlı əlaqəni günah kimi qəbul edən yaxınlıqdakı sünni kürd əhalidən xüsusilə fərqlənirdilər. Rumqalanın Çəpniləri Dədə Qarğın və Musayı Kazım Ocaqlarına mənsubdurlar.

## İstinadlar
FIG Bədii Gimnastika üzrə Dünya Kuboku 2017 seriyası

**FIG Bədii Gimnastika üzrə Dünya Kuboku 2017 seriyas**ı kişi və qadın idman gimnastikası üzrə yarışların keçirildiyi bir sıra mərhələlərdən ibarət idi.

## Dünya Kuboku mərhələləri

## Kişilər arasında medalçılar

## Qadınlar arasında medalçılarçılar

## İstinadlar
Cabir Əmirli

**Cabir Əmirli** () — Azərbaycan Premyer Liqasında "Səbail"in müdafiəçisi kimi çıxış edən azərbaycanlı futbolçu.

## Klub karyerası
24 aprel 2017-ci ildə Əmirli Azərbaycan Premyer Liqasında "Keşlə"nin "Qəbələ" ilə oyununda debüt etmişdir.

## İstinadlar

## Xaricikeçidlər
*
Bəşir (İraq)

**Bəşir** (, ) İraqın Kərkük mühafəzəsinə tabe olan kənddir. Əhalisi şiə təriqətli müsəlman türkmənlərdən ibarətdir. 
Kənd 2014-cü ilin iyununda İŞİD tərəfindən ələ keçirilib. 1 may 2016-cı ildə İraq qüvvələri tərəfindən geri alınıb.

## İstinadlar
Mislina Gözükara

**Mislina Gözükara** () — Türkiyə doğumlu azərbaycanlı futbolçu. O, hücumçu mövqeyində oynayır və hazırda Türkiyə Birinci Liqasında Nuh Spor klubunun və Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandasının üzvüdür.

## Klub karyerası
Gözükara, 23 oktyabr 2012-ci ildə Maraşgücüspor klubundan lisenziyasını əldə edib. Bu klub qadın futbol baş məşqçisi tərəfindən bir neçə ay əvvəl Qəhrəmanmaraşda qurulan ilk qadın futbol klubu idi. Gözükara 2012–2013 mövsümündə çıxış etməyə başlayıb. İlk sezonlarından başlayaraq beş mövsüm boyunca İkinci və Üçüncü liqada 66 oyunda 102 qol vurub. 4 dekabr 2016-cı ildə 60-cı oyununda 100-cü qolunu vurub. Komandasının kapitanı kimi xidmət edib. 2017–2018 mövsümündə ikinci liqada oynayan Qaziantepin ALG Spor klubuna transfer olub. Mövsümün sonunda komandası Birinci Liqaya yüksəlib.

2020-ci ilin əvvəlində Gözükara, İstanbulun Fatih Vatan Spor klubuna transfer olub. 2020-ci ilin sentyabr ayında təlim zamanı çapraz bağların zədələnməsi səbəbindən əməliyyat keçirib.

2021–2022 Turkcell Qadınlar Süper Liqası mövsümü üçün Gözükara yeni qurulmuş Çaykur Rizespor klubuna transfer olub. 2022–2023 Türkiyə Süper Liqasının ilk yarısında İzmir'də Konak Belediyespor klubunda oynayıb. Sonra Diyarbakırın Türkiyə Birinci Liqa klubu Nuh Spor'a keçib..

## Beynəlxalq karyerası
Gözükara 2015-ci ilin yanvar ayında Türkiyə qadın U-19 milli komandasına dəvət olunub.

2020-ci ildə Gözükara, Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandasına daxil olub. O, UEFA Qadın Avropa Çempionatı 2021 seçmələri D qrupu oyununda 11 mart 2020 tarixində Polşaya qarşı oyunda milli komandada debüt etdi.

## Karyera Statistikası

## Uğurları
### Türkiyə Qadınlar Birinci Liqası
**ALG Spor**

*İkinci* : 2018–19

**Fatih Vatan Spor**

*İkinci* : 2020–21

### Türkiyə Qadınlar İkinci Liqası
**Maraşgücüspor**

*Qalib*: 2017–18

### Türkiyə Qadınlar Üçüncü Liqası
**Maraşgücüspor**

*Qalib*: 2015–16

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın qadın beynəlxalq futbolçuları

## İstinadlar
Təzəxurmatu

**Təzəxurmatu** (, ) İraqın Kərkük mühafəzəsinə bağlı şəhər. Kərkük şəhərindən cənubda yerləşir. Əhalisi şiə təriqətli müsəlman türkmənlərdən ibarətdir.

## Tarix
1925-ci ildə şəhərin əhalisi əsasən türkmənlər idi.
Qəsəbə Səddam dövründə ərəbləşməni yaşadı , burada türkmən torpaqları müsadirə edilərək ərəb köçkünlərinə verildi.
2009-cu ildə 20 iyun 2009-cu ildə Təzə partlayışının yeri olub və burada kamikadze tərəfindən 70-dən çox adam həlak olub. 
2014-cü ilin iyun ayında yaxında etnik türkmənlərin yaşadığı Birovçulu, Bəşir, Qaranaz və Çardaqlı  kəndləri ilə birlikdə İŞİD tərəfindən törədilən ən azı 40 kəndlinin qətliamını yaşadı.
2016-cı ilin mart ayında İŞİD tərkibində naməlum kimyəvi maddə olan minaatanlardan bura atəş açılaraq bir nəfəri öldürmüş və 600 nəfər  yaralamışdır.
Hazırda Təzəxurmatuya Xalq Səfərbərlik Birliklərinin Türkmən Briqadaları nəzarət edir.

## İstinadlar
Sent-Patriks Atletik FK

**Sent-Patriks Atletik FK** (irland : *Cumann Peile Lúthchleas Phádraig Naofa*) Dublində yerləşən İrlandiya futbol klubudur. 1929-cu ildə yaradılmışdır.

Səkkiz qat İrlandiya çempionu, üçqat İrlandiya kubokunun qalibi, İrlandiya Superkubokunun qalibi. Klub hazırda Premyer Divizionda çıxış edir. Komanda ev oyunlarını Riçmond Park stadionunda keçirir.  Klub rəngləri: qırmızı və ağ.

## Ultra
Hannover 96, Ravenna və Şeffild Yunayted klublarının azarkeşləri ilə dost hesab olunurlar.

## Nailiyyətləri
**İrlandiya çempionu**

* Çempion (8): 1951/52, 1954/55, 1955/56, 1989/90, 1995/96, 1997/98, 1998/99, 2013

**İrlandiya kubokunun qalibi**

* Qalib (4): 1958/59, 1960/61, 2014, 2023

**İrlandiya Super Kuboku**

* Qalib: 1999

**Liqa Kuboku**

* Qalib (4): 2000/01, 2003, 2015, 2016

**İrlandiya Prezidenti Kuboku**

* Qalib: 2014

**İrlandiya Liqa Kuboku**

* Qalib: 1959/60

**Dublin Kuboku**

* Qalib (3): 1953/54, 1955/56, 1975/76

## Avrokuboklarda çıxış
*2016-cı ilin iyun ayına kimi.*

## İstinadlar
* Rəsmi sayt
Aydamun

**Aydamun**  () - Şimali Livanın Akkar əyalətinin eyniadlı rayonunda yerləşən şəhər. Beyrutdan təxminən 140 kilometr şimal-şərqdə və Tərabülüs əş-Şamdan 55 kilometr şimal-şərqdə yerləşir. Suriya sərhədindən təxminən 3 kilometr məsafədədir.

Aydamun Kavaşra ilə birlikdə Akkar vilayətində türk əhalisi olan iki qəsəbədən biridir. Qəsəbənin əhalisi təxminən 3000 nəfərdir ki, bunun da 75%-ni sünni türkmənlər təşkil edir. Qalan 25% yunan pravoslav və maronit xristianlarından ibarətdir. Aydamunda Akkar regionunun əksəriyyəti sünni olduğu üçün Livanın digər regionların ilə müqayisədə heç bir siyasi parçalanma və münaqişə yoxdur. Türklər də xristianlarla problemsiz yaşayırlar.

Amerikalı missioner Eli Smith 1838-ci ildə Aydamunu Şeyx Məhəmməd şəhərinin şərqində yerləşən yunan xristian və türkmən kəndi adlandırmışdır. 1966-cı ildə təxminən 300 əhalisi olan kənd yerli qadınların istehsal etdiyi Akkar xalçaları ilə məşhur idi.

Türkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan 2010-cu ilin noyabrında qəsəbəyə gələrək TİKA tərəfindən tikilən məktəbin açılışını etmişdir. Aydamun türk etnik bağlarına görə Türkiyədən inkişaf yardımı və maliyyə dəstəyi alır. Lakin qəsəbə əhalisinin Türkiyə ilə əlaqələri qonşu Türk kəndi Kavaşra qədər güclü deyil.

## İstinadlar
Gövhər İbrahimova

**Gövhər İbrahimova** () — Azərbaycan bədii gimnastı. O, Avropa və Gənclər arasında Dünya medalçısıdır. Bakı şəhərində anadan olub.

## Karyera
2023-cü ildə Bakıda keçirilən Avropa çempionatında yeniyetmələrin milli qrupunun üzvü olub. O, Mədinə Aslanova, İlahə Bahadurova, Səkinəxanım İsmayılzadə, Zəhra Cəfərova və Ayan Sadıqova ilə birlikdə çoxnövçülükdə və 5 topla bürünc medal qazanıb. İyul ayında qrup Bolqarıstan və İsraili geridə qoyaraq çoxnövçülükdə bürünc, Kluj-Napokada keçirilən yeniyetmələr arasında 2-ci dünya çempionatında isə iki yarışın finalında yenidən bürünc medal qazandı.

2024-cü ildə o, Bakıda keçirilən bədii gimnastika üzrə 1-ci Avropa kubokunda iştirak edərək, yeniyetmələr arasında halqa ilə finalda 7-ci yeri tutaraq fərdi modallığa keçib. O, mayın 22-də Budapeştdə keçirilən Avropa çempionatında Şəms Ağahüseynova, Fidan Qurbanlı və İlahə Bahadırova ilə komanda hesabında bürünc medal qazanıb.

## İstinadlar
Qaratəpə (İraq)

**Qaratəpə** (, ) — İraqın Diyalə mühafəzəsinin Kifri qəzasında şəhər. Əhalisi əsasən şiə təriqətli müsəlman türkmənlərdən ibarətdir.
Kifridən cənubda yerləşir. Şəhərin adı Türk mənşəlidir.

## Tarix
1820-ci ildə Klaudi Riç Qara Təpəyə baş çəkərək onu türkmənlərin məskunlaşdığı bir kənd kimi təsvir edir. 1805-ci ildə 700 evi var idi amma kəndin əhalisi hökumət zülmündən buranı tərk etdiyi üçün, buradakı evlərin sayı 75-ə düşmüşdür.
Ceyms Bukingem 1820-ci illərdə Qaratəpəyə baş çəkmiş və onu türkmənlərin məskunlaşdığı kənd kimi təsvir etmişdir. O, kəndin əhalisini 1000 nəfər və sahəsini Kifrinin yarısı qədər qiymətləndirmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
*
Səlib əl-Türkmən

**Səlib əl-Türkmən** (,   və ya ) Suriyanın şimal-qərbində, inzibati cəhətdən Əl-Laziqiyyə mühafəzəsinin tabeliyində yerləşən Əl-Laziqiyyənin şimalında yerləşən kənd. Yaxınlıqdakı yerlərə cənubda Əl-Şamiyyə və Burc İslam, şərqdə Ayn əl-Bayda, əl-Bəhluliya və əl-Şəbatliyah daxildir. Suriya Mərkəzi Statistika Bürosunun məlumatına görə, 2004-cü il siyahıyaalınmasında Səlib əl-Türkmənin əhalisi 3466 nəfərdən ibarət idi. Sakinləri əsasən türkdilli Suriya türkmənləridir və sünni-hənəfi müsəlmanlardırlar.

## İstinadlar
Avropa İttifaqı Şurası

**Avropa İttifaqı Şurası** (rəsmi adı ilə **Şura**, adətən **Nazirlər Şurası** adlanır, kompromis qismində latınca **** da adlanır) — Avropa Parlamenti ilə birlikdə Avropa İttifaqının iki qanunverici orqanından biri və Aİ-nin yeddi qurumundan biri.

Şura 27 nazirdən - Avropa İttifaqına üzv dövlətlərin hər bir hökumətindən olan bir nazirdən ibarətdir. Həmçinin, müvafiq Avropa komissarı Şuranın iclaslarında səsvermə hüququ olmadan iştirak edir. Aİ Şurasının üzvü olan nazirlərin tərkibi müzakirə olunan məsələlərin əhatə dairəsindən asılıdır. Məsələn, 27 üzv dövlətin əməyin mühafizəsi və təhlükəsizliyinə cavabdeh olan nazirləri  burada da əməyin mühafizəsi və təhlükəsizliyinə cavabdehdirlər. Tipik olaraq, hər bir şura bir sədrin səlahiyyət müddəti ərzində ən azı iki rəsmi və bir qeyri-rəsmi iclas keçirir. Şura eyni vaxtda müxtəlif tərkiblərdə toplana bilər.

## Həmçinin bax

* Avropa Komissiyası
* Avropa Şurası
Sodar İsmayılova

**Sodar İsmayılova** (tam adı: *Sodar Məbud qızı İsmayılova*; d. 15 mart 1930, Nuxa rayonu, Azərbaycan SSR) — Sovet dövrü Azərbaycan tütünçüsü, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949).

## Haqqında
15 mart 1930-cu ildə Azərbaycan SSR-in Nuxa (Şəki) rayonunun Baş Zəyzid kəndində anadan olub.

1946-cı ildən kolxozçu, 1953-cü ildən Şəki rayonunun "Şəfəq" kolxozunda (keçmiş adı ilə Səfərova) tütünçü olmuşdur. 1948-ci ildə "Trabzon" tütün sortu üzrə 3 hektarlıq sahədən hər hektarına 25.1 sentner olmaqla məhsul almışdır.

SSRİ Ali Sovetinin Prezidiumunun qərarı ilə 1 iyul 1949-cu ildən etibarən 1948-ci ildəki yüksək tütün məhsulu əldə edilməsi göstəricisinə görə Sodar Məbud qızı İsmayılova Lenin ordeni və "Çəkic və Oraq" qızıl medalı ilə təltif olunmaqla yanaşı Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. Azərbaycanın ictimai həyatında fəal iştirak etmişdir. 1957-ci ildən Sovet İttifaqının Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur.

2002-ci ildən etibarən prezident təqaüdçüsüdür.

## İstinadlar
Aleksandra-Larisa Florian

**Alexandra-Larisa Florian** () — Rumıniyada doğulmuş azərbaycanlı idmançı.

## Haqqında
Florian 2017-ci ildə 52 kq çəkidə "Cüdo Dünya Ustaları" yarışının bürünc medalçısı olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Alexandra-Larisa Florian — Beynəlxalq Cüdo Federasiya saytında
* Alexandra-Larisa Florian — JudoInside.com saytında
* Alexandra-Larisa Florian — AllJudo.net (fransız dilində) saytında
* Alexandra-Larisa Florian — The-Sports.org saytında
Nüyvər Xasıyeva-Quliyeva

**Nüyvər Xasıyeva-Quliyeva** (tam adı: *Nüyvər Xəlil qızı Xasıyeva-Quliyeva*; d. 1929, Nuxa qəzası) — sovet dövrü Azərbaycan tütünçüsü, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1950).

## Haqqında
1929-cu ildə Azərbaycan SSR-in Nuxa qəzasının Bideyiz kəndində anadan olub. 1944-cu ildən kolxozçudur. 1961-ci ildə Şəki rayonunun Karl Marks adına kolxozunun kolxozçusudur. 1949-cu ildə 3 hektarlıq sahədə hər hektar üzrə 24.3 sentner olmaqla "Samsun" tütün sortu əldə etmişdir.

SSRİ Ali Sovetinin Prezidiumunun qərarı ilə 17 iyun 1950-ci ildə yüksək tütün məhsulu əldə etməsinə görə 1949-cu ildə Quliyeva Nuyvar Xəlil qızı Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüş, Lenin ordeni və "Çəkic və Oraq" qızıl medalı ilə təltif edilmişdir.

2002-ci ildən prezident təqaüdçüsüdür.

## İstinadlar
Cahangir Ağarəhimov

**Cahangir Ağarəhimov** (15 dekabr 1986, Bakı) — Azərbaycanın şahmat qrosmeysteri.

## Təhsili
Cahangir Ağarəhimov Bakı şəhəri 258 nömrəli orta məktəbi bitirmiş, daha sonra Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində təhsil almışdır.

## Karyerası
Cahangir Ağarəhimov Eltac Səfərli ilə birlikdə şahmatla məşğul olur.

O, 2010-cu ilin avqustunda Baku Open turnirində qrosmeyster normalarını doldurmuşdur. Bu turnirdə qrosmeyster Nataliya Jukova və Davit Jojuaya qalib gəlmişdir. Bundan sonra isə 2013-cü ilin iyun ayında Aluştada keçirilən iki turdan ibarət reytinq turnirində qələbə qazanıb. O, əvvəllər Beynəlxalq Usta titulunu almadan qrossmeyster olmuş nadir şahmatçılardan biridir. 2014-сü ilin fevralından qrosmeyster titulunu qoruyub saxlamışdır.

Şahmatçı kimi hazırda qeyri-aktivdir. Onun sonuncu yarışı 2014-cü ilin yanvarında Rustavidə keçirilən turnir olub.

2015-ci ildə Bakıda keçirilən Şahmat üzrə Dünya Kubokunun İdarəçi Direktoru olmuşdur.

25 dekabr 2025-ci ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycanda idmanın inkişafında xidmətlərinə görə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunub.

## İstinadlar


## Həmçinin bax

* Azərbaycan şahmatçılarının siyahısı
Tarmenxan Babayev

**Tarmenxan Babayev** () — Azərbaycanlı ağır atlet. Argentinanın paytaxtı Buenos-Ayresdə keçirilən 2018 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında 85 kq çəki dərəcəsində gümüş medal qazanıb.

2018-ci ildə İtaliyanın San Donato Milanese şəhərində keçirilən gənclər arasında ağır atletika üzrə Avropa çempionatında kişilər arasında 94 kq çəki dərəcəsində qızıl medal qazanıb.

## İstinadlar
Pərviz Azadov

**Pərviz Azadov** () — müdafiəçi mövqeyində çıxış edən azərbaycanlı futbolçu. 

## Həyatı və karyerası
Pərviz Azadov 19 oktyabr 2000-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Futbola olan marağı uşaqlıq illərindən başlamışdır. İlk addımlarını Bakıdakı yerli futbol məktəblərində atan Azadov gənc yaşlarda futbol sahəsində özünü fərqləndirməyə başladı. Onun futbola olan sevgisi və istedadı erkən yaşlarından aydın oldu və bu, onun peşəkar karyerasının başlanğıcı üçün əsas rol oynadı. Valideynləri də onun bu marağını dəstəkləmiş və onu yerli futbol məktəblərinə yönəltmişdilər.

### Klub karyerası
Azadov peşəkar futbol karyerasına 2007-ci ildən başladı. İlk dəfə “Neftçi PFK”-nın gənc komandasında oynamağa başladı. Burada göstərdiyi müvəffəqiyyətlər onun peşəkar futbolda daha yüksək səviyyələrə qalxmasına şərait yaratdı. “Neftçi”dəki çıxışları ilə mütəxəssislərin diqqətini çəkdi və bu, onun gələcəkdəki klub seçimini müəyyən etdi. .

2009-cu ildən başlayaraq, Azadov “Qarabağ FK”-nın heyətində çıxış etməyə başladı. Burada keçirdiyi dövr onun futbol bacarıqlarını daha da inkişaf etdirdi və Azərbaycan Premyer Liqasının tanınmış müdafiəçilərindən biri oldu. “Qarabağ”la keçirdiyi illər ərzində bir çox böyük oyunlarda iştirak etdi və komandaya müxtəlif mükafatlar qazandırdı. Azadov “Qarabağ”la birlikdə UEFA Avropa Liqasının qrup mərhələsinə də yüksəlmişdir..

2013-cü ildən etibarən, Pərviz Azadov “Xəzər Lənkəran FK”-nın heyətində oynamağa başladı. Burada da uğurlu oyunları ilə diqqət çəkdi. Onun güclü müdafiə bacarıqları onun bu klubda uzun müddət qalmasına səbəb oldu.

### Milli komanda
Azadov Azərbaycan milli futbol komandasının da üzvüdür. İlk dəfə 2010-cu ildə milli komandada oynamağa başlayan futbolçu öz komandasının müxtəlif beynəlxalq turnirlərdə iştirak etməsinə töhfə verib. 

### Futbol tərzi
Pərviz Azadov əsasən müdafiəçi mövqeyində çıxış edir. O, yüksək sürət, güclü fiziki hazırlıq və strateji düşünmə qabiliyyəti ilə seçilir. Təcrübəsi və oyun anlayışı onun sahə daxilində effektiv mübarizə aparmasına və rəqiblərə qarşı ciddi maneələr yaratmasına imkan verir. Azadov, həmçinin dəqiq müdafiə və mübarizə qabiliyyəti ilə tanınır, bu da onu rəqib hücumçulara qarşı çox sərt rəqib edir. O, həm də komandasının hücumlarına dəstək olmaq üçün müdafiədən sürətli keçidlər etməyi bacarır.

## Uğurları və mükafatları
* Azərbaycan Premyer Liqasının ən yaxşı müdafiəçisi (2015).
* Azərbaycan Kubokunun qalibi (2014) .
* Azərbaycan Superkubokunun qalibi (2016) .
* “Qarabağ” FK ilə UEFA Avropa Liqasında qrup mərhələsinə yüksəlmə (2015) .
* “Xəzər Lənkəran” FK ilə Azərbaycan Kubokunun finalçısı (2016) .

## İstinadlar
Xəyal Əliyev

**Xəyal Fəxri oğlu Əliyev** () — Azərbaycan muay tay döyüşçüsü. O, 2022-ci il gənclər arasında Dünya və Avropa çempionu, 2023 Avropa Oyunlarının bürünc mükafatçısıdır.

## Həyatı
Xəyal Fəxri oğlu Əliyev 2006-cı il martın 15-də anadan olub. Bakının Binəqədi rayonundakı 283 nömrəli tam orta məktəbin 6-cı sinif şagirdi olarkən Avropa Muaytay Federasiyasının təşkil etdiyi turnirdə 34 kq çəki dərəcəsində birinci olub. 2016 və 2018-ci Türkiyədə təşkil olunan Gənclərin Dünya Kubokunun qalibi olub. 2019-cu ildə İranda təşkil edilən beynəlxalq bir turnirdə birinci olub. Xəyal Əliyev 2019-cu ilin sonunda Türkiyənin Antalya şəhərində keçirilən gənclər arasında dünya çempionatında üçüncü olub.

2022-ci ilin fevral ayında 283 nömrəli tam orta məktəbin 10-cu sinif şagirdi olaraq Türkiyənin İstanbul şəhərində keçirilən gənclər arasında Avropa çempionatında qızıl medal qazanmışdır. Həmin ilin avqustunda Malayziyanın paytaxtı Kuala-Lumpurda Xəyal Əliyev 60 kq çəki dərəcəsində gənclər arasında dünya çempionu olub.

2023-cü ilin iyununda Krakovda keçirilən III Avropa Oyunlarında iştirak edib. Bu oyunlar Əliyevin karyerasında böyüklər arasında keçirilən ilk yarışlar idi. Bu oyunlarda 67 kq çəki dərəcəsində 1/4 finalda gürcüstanlı Giorgiy Klein üzərində erkən qələbə qazanaraq yarımfinala yüksəlib. Burada, yerli boksçu Oskar Sigertə uduzaraq oyunların bürünc mükafatçısı olub.

## İstinadlar
Anastasiya Mertsalova

**Anastasiya Mertsalova** () — "Severyanka Çerepovets" çıxış edən azərbaycanlı qadın voleybolçu.

## Həyatı
Milliyətcə azərbaycanlı və rus olan Anastasiya Mertsalova 2001-ci il iyul ayınının 13-də anadan olub. Hal-hazırda 23 yaşı var. Azərreyl QVK voleybol kulubunun üzvüdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Abdulla Rzayev

**Abdulla Rzayev** () — Azərbaycan Premyer Liqasında "Şamaxı FK" da müdafiəçi kimi çıxış edən azərbaycanlı futbolçu.futbolçu.

## Klub karyerası
20 iyul 2022-ci ildə Rzayev "Sabah"dan icarə əsasında "Şamaxı"ya keçdi, Azərbaycan Premyer Liqasında 27 avqust 2022-ci ildə "Qarabağ"a qarşı debüt etdi.

3 yanvar 2023-cü ildə Rzayev Şamaxı ilə icarə müqaviləsindən geri çağırıldı və sonra mövsümün qalan hissəsi üçün icarə əsasında "Kəpəz"ə keçdi.

## Həmçinin bax

* Ağabala Ramazanov
* Ağasəlim Mircavadov
* Ahmed Touba
* Akane Sayto
* Akemi İvata

## İstinadlar
Azərbaycan U-19 qızlardan ibarət milli futbol komandası

**19 yaşadək qızlardan ibarət Azərbaycan milli komandası** — Azərbaycanı 19 yaşadək qızlar arasında UEFA çempionatında və FIFA U-20 qadınlararası dünya çempionatında təmsil edir. 

## Tarixi
### 19 yaşadək qadınlar arasında UEFA Çempionatı
Azərbaycan komandası heç vaxt 19 yaşadək qızlar arasında UEFA Çempionatına vəsiqə qazanmayıb. 

## İstinadlar
Yusuf Dikeç

**Yusuf Dikeç** () – tapança yarışlarında iştirak edən türk idman atıcısı. O,  Türkiyə Jandarma İdarəsinin kiçik zabit heyətinin istefada olan əməkdaşı və "Jandarma Gücü" idman klubunun üzvüdür.

## Erkən illəri
Yusuf Dikeç 1973-cü ildə Qəhrəmanmaraş ilinin Göksun rayonunun Taşoluk kəndində anadan olub. İbtidai təhsilini kəndlərində aldıqdan sonra orta təhsilini Göksunda bitirib. 1994-cü ildə Ankarada Jandarma Hərbi Məktəbinə daxil olub. Məktəbi bitirdikdən sonra onbaşı rütbəsində Mardində xidmətə başladı. 1999-cu ildə Dikeç Jandarma Hərbi Məktəbinə daxil olur və bir ildən sonra çavuş rütbəsində məzun olur. O, bir il İstanbulda xidmət edib, sonra Türkiyə Jandarma İdarəsinin Ankaradakı "Jandarma Gücü" idman klubuna təyin olunub. 2001-ci ildə idman atıcılığı ilə məşğul olmağa başlayıb. O vaxtdan etibarən Dikeç milli komanda ilə yanaşı, hərbi milli komandada da mübarizə aparır.

Ankarada Qazi Universitetində bədən tərbiyəsi və idman təhsili alıb.

## İdman karyerası
O, bir neçə dəfə Türkiyə çempionu olub və müxtəlif kateqoriyalar üzrə tapançadan atəş açma üzrə ölkə rekordçusudur.

2006-cı ildə Norveçin Rena şəhərində keçirilən CISM Hərbi Dünya Çempionatında Yusuf Dikeç 597 xal toplayaraq 25 m məsafədən mərkəzdən alışma tapançasından atəşaçma yarışında dünya rekordunu təzələdi.

Dikeç Tailandın Banqkok şəhərində keçirilən 2012 ISSF Dünya çempionatında 10 metr məsafəyə pnevmatik tapança ilə atəşaçmada bürünc medal qazanıb.

O, 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında 10 m məsafədən pnevmatik tapançadan atəşaçma yarışında iştirak hüququ qazanmışdı. Həmçinin, 50 m məsafəyə tapança ilə atəşaçma yarışında da iştirak etsə də, finala yüksələ bilməyib.

İyulun 21-dən avqustun 4-dək Xorvatiyanın Osiyek şəhərində keçirilən 2013 Atıcılıq üzrə Avropa Çempionatında o, 25 m-dən standart tapança və 25 m mərkəzdən alışma tapançası ilə atəşaçma yarışlarının hər ikisində qızıl medal qazandı. O, həmçinin komanda yoldaşları Fatih Kavruk və Murat Kılınçla birlikdə komanda hesabında birinci yarışda gümüş, ikincidə isə yenə qızıl medal qazandı. 50 m məsafəyə atəşaçma yarışında isə digər komanda yoldaşları Ömər Alimoğlu və İsmail Keleşlə birlikdə gümüş medal qazandı.

2021-ci ildə Xorvatiyanın Osiyek şəhərində keçirilən Atıcılıq üzrə Avropa Çempionatında o, komanda yoldaşları Sərdar Dəmirəl və İsmail Keleş ilə birlikdə 10 metr məsafəyə pnevmatik tapançadan atəşaçmada komanda yarışında bürünc medal qazandı.

O və komanda yoldaşı Şevval İlayda Tarhan 2024-cü ildə Fransanın paytaxtı Parisdə keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının 10 metr məsafəyə pnevmatik tapança ilə atəşaçma üzrə qarışıq komanda yarışında finalda Serbiya komandasına uduzaraq gümüş medal qazanıb. Bu hadisədə o, atışa sadə yanaşması ilə viral oldu: o, heç bir gözlə görünən iri qoruyucu vasitə, qoruyucu linza və ya blinder taxmamışdı. O, həmçinin hər iki gözü açıq və boş əlini cibinə qoyaraq atəş açmışdı.

## Nailiyyətləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Yusuf Dikec at Olympics.com Paris 2024
Ehtiram Şahverdiyev

** Ehtiram Şahverdiyev ** () — azərbaycanlı futbolçu, Turan Tovuz FK klubunun yarımmüdafiəçisi.

## Həyatı
Extiram Şahverdiyev 1996-cı il oktyabrın 1-də Bakıda anadan olub. 2003-2013-cü illərdə Bakı şəhər 159 nömrəli (1-3-cü siniflər), 13 nömrəli (3-7-ci siniflər) və 2 nömrəli (8-11-ci siniflər) tam orta məktəblərində orta təhsil alıb. Futbola 11 yaşında Rəşad Əliyevin rəhbərliyi altında "Təhsil" FK-da başlayıb. Daha sonra 2008-ci ildə müəllimi Elbrus Rzayev olan "Xudafərin" FK-ya keçid edib.

## Karyerasl

14 yaşından "Qəbələ" FK-nın futbol akademiyasının yetirməsi olan Ehtiram Şahverdiyev 23 aprel 2016-cı il tarixində Azərbaycan Premyer Liqasının XXXI turunun Xəzər Lənkəran FK komandası ilə oyununda klubun əsas komandasında debüt edib. Matçın 82-ci dəqiqəsində əvəzedici kimi meydana çıxıb. O, həmçinin komandanın əvəzedici kimidə oynayıb, 2015/16 mövsümündə vurduğu 17 qolla onun bombardiri olub. 2017-ci ilin yanvarında 2,5 illik müqavilə bağladığı Sumqayıt FK-ya keçid edib. O, klubda 77 nömrə altında çıxış edirdi. Azərbaycan çempionatında mövsümlər üzrə çıxışların statistikası:

Azərbaycan kubokunda mövsümlər üzrə çıxışların statistikası:

## UEFA Avropa Liqası

Ehtiram Şahverdiyev Qəbələ FK-nın 2016/17 mövsümü üçün UEFA Avropa Liqasında iştirak etmək üçün ərizələr siyahısına daxil edilib.

## Nailiyyətləri

* 2012/13 mövsümündə 44 qolla U-17 liqasının bombardiri.
* 2015/16 mövsümündə Premyer Liqa komandalarının əvəzedici heyətləri arasında Azərbaycan çempionatının ən yaxşı snayperi olub.

## İstinadlar
Əhməd Tsalikov

* Əhməd Tsalikov (heykəltaraş) (1929–2023) — heykəltaraş, Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (2006), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1980).
* Əhməd Tsalikov (yazıçı) (1882–1928) — yazıçı, publisist, ictimai-siyasi xadim.

## Həmçinin bax
* Əhməd
Dan Şehtman

**Dan Şehtman** (; ) — İsrailli fizik və kimyaçı, 2011-ci ildə "Kvazikristalların kəşfinə görə" kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı olmuşdur. 17 yanvar 2014-cü ildə o, İsraildə keçiriləcək prezident seçkilərində namizəd kimi iştirak etmək qərarına gəlmişdir. Seçkilərin nəticələrinə görə, o, seçkilərin birinci turunda 120 səsdən 1 səs alaraq üzv seçilməmişdir. 2023-cü ildən ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvüdür.

## Bioqrafiyası

Dan Şehtman 1941-ci il ayının 24-də Təl-Əvivdə anadan olmuşdur. Onun atası, yeni mühacir İtzhak Şehtman mətbəədə çapçı işləyirdi. Anası Nataniya Aşur 1906-cı ildə Ukraynanı ilk tərk etmiş pionerlər ailəsindən idi. Şehtmanın valideynləri hələ o, yeniyetmə ikən boşanmışdılar.

Dan Şehtman Bat-Yam və Petah Tikvedə böyümüşdür. 1966-cı ildə Texniki Universitetdə bakalavr, 1968-ci ildə magistr, 1972-ci ildə isə fəlsəfə doktoru dərəcəsi almışdır. PhD dərəcəsini aldıqdan sonra Şehtman üç il ABŞ-ın Ohayo ştatındakı Rayta-Patterson Hərbi Hava Qüvvələri bazasında AFRL laboratoriyasında titan alüminidlərinin xüsusiyyətlərini öyrənmişdir. 1975-ci ildə Technionda materialşünaslıq şöbəsinə daxil olmuşdur. 1981-1983-cü illərdə Şehtman Cons Hopkins Universitetindən &nbsp;yaradıcı məzuniyyətdə olduğu zaman ABŞ Milli Standartlar və Texnologiya İnstitutu ilə birlikdə alüminiumun keçid metalları ilə sürətlə soyudulmuş ərintilərini öyrənmişdir. Bu tədqiqatların nəticəsində ikosahedral fazanın və daha sonra kvazperiodik kristalların kəşfinə nail olmuşdur. 1992-1994-cü illərdə Şehtman ABŞ Milli Standartlar və Texnologiya İnstitutunda məzuniyyətdə idi və burada kimyəvi buxarın çökməsi ilə yetişən kristalların qüsurlu strukturlarının onların böyüməsinə və xassələrinə təsirini öyrənmişdir. 2004-cü ildə D.Şehtman Ayova Ştat Universitetində Eyims Laboratoriyasına qoşulmuş və indi burada ilin dörd-beş ayını keçirir.

D. Şehtman 1996-cı ildə İsrail Elmlər Akademiyasının üzvü, 2000-ci ildə ABŞ Milli Mühəndislik Akademiyasının üzvü, 2004-cü ildə isə Avropa Elmlər Akademiyasının üzvü seçilmişdir.

2014-cü ildən Tomsk Politexnik Universitetinin Beynəlxalq Elmi Şurasına rəhbərlik edir.

## Mükafatları

* 1990 - Rotşild Mükafatı
* 1993 - Dəqiq Elmlər üzrə Tədqiqat üzrə Veizmann Mükafatı
* 1998 - Fizika üzrə İsrail Dövlət Mükafatı
* 1999 - Fizika üzrə Volf mükafatı
* 2000 - Qreqori Aminoff Mükafatı
* 2000 - EMET Mükafatı (İsrail)
* 2008 — Material Elmləri üzrə Avropa Cəmiyyətinin mükafatı
* 2011 - Kimya üzrə Nobel Mükafatı ("Kvazikristalları kəşf etdiyinə görə")
* 2012 - Çexiya Senatı sədrinin gümüş medalı (Çexiya)
* 2016 - Rusiya Elmlər Akademiyasının xarici üzvü (REA-xarici üzvü)

## Hobbisi

Professor D.Şehtman asudə vaxtlarını zərgərlik məmulatları hazırlamaqla keçirir.

## Sosial fəaliyyəti

2016-cı ildə o, Greenpeace, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və bütün dünya hökumətlərini geni dəyişdirilmiş orqanizmlərlə (GMO) mübarizəni dayandırmağa çağıran Nobel mükafatçılarının açıq məktubunu imzalamışdır.

## İstinadlar
Rüfət İsmayılov

**Rüfət İsmayilov** () — Azərbaycan cüdoçusu. Rüfət İsmayilov 2017-ci ildə Bakıdakı Cüdo-Qrend-Slem turnirində –81 kq çəkidə qızıl medal qazanmışdır.

## İstinadlar