open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Moira Orfey

**Moira Orfey** ( ) — məşhur İtaliya sirk sənətçisi, aktrisa və televiziya aparıcısı. Moira İtalya sirkinin kraliçası hesab olunur. 
## Bioqrafiyası
"Sirk Orfey" sirk şirkətinə sahib olan Rikardo Orfey və Violetta Aqata ailəsində anadan olmuşdur. İtaliyada sirkin simvolu olmuş və beynəlxalq bir şöhrət qazanmışdır. Moira Orfey Sirki 1960-cı ildə qurulmuşdur. O dövrün fotoşəkillərində, onu müxtəlif sirk rollarında görmək olur: çapar xanım, hava gimnasti, akrobat, fil və göyərçin məşqçisi.

Sənətçinin təəccüblü görünüşü, onun ekssentrik və hətta coşğun şəxsiyyətinin əks olunması kimi idi. Dino De Laurentis ona adını dəyişdirməsini təklif etmişdir. O vaxtdan bəri həmişə qədim yunan taleyinin ilahələrini xatırladan yeni adıyla zahirən uyğunlaşmağa çalışmışdır: ağır makiyaj, qalın göz layneri, parlaq dodaq boyası, dodağının üstündə kəskin bir xətt, saçından hörülmüş çalma. Sirkin dayandığı hər şəhərdə bütün reklam lövhələri onun portreti yazılmış plakatlarla dolu olardı. Beləliklə Moira İtaliyada ən tanınmış qadınlardan biri olmuşdur.

Moira demək olar ki, təsadüfən bir film aktrisasına çevrilir. Karyerası boyunca komediyadan tutmuş digər janrlarda qırxdan çox filmdə rol alır. Tənqidçilər Moiranın drama ilə ciddi məşğul olsaydı, Sofiya Lorenlə bir səviyyədə olacağını qeyd edirdilər.

Volter Nones ilə evli olmuşdur. Onların Stefano Orfey və Lara Orfey adlı iki övladı olmuşdur.

4 avqust 2006-cı ildə Coyoza-Yonikadakı bir nümayiş zamanı iskemik insult keçirmişdir. O vaxtdan aktrisa həkim nəzarətində olmuşdur. 15 noyabr 2015 tarixində Breşiada vəfat etmişdir. 
## Çəkildiyi filmlər

## İstinadlar
M3 Bradley

**M3 Bradley** Cavalry Fighting Vehicle (CFV), ABŞ ordusunda istifadə olunan, United Defense (indiki BAE Systems) tərəfindən istehsal olunan Bradley sinifli kəşfiyyat və zirehli personal daşıyıcısıdır. Əməliyyat mənzili 400–480&nbsp;km, maksimum sürəti 56–66 km/s, yanacaq tutumu 662–746 L təşkil edir.
Krım çölü

**Krım çölü** (, ) — Krım yarımadasının şimal hissəsində, Şərqi Avropada yerləşən fiziki və coğrafi ölkə. Ərzaisinin Krımın təxminən üçdə ikisini tutur. Şimalda Qara dəniz ovalığı, Karkinitsk və Sivaş körfəzi, cənubda Krım dağları, qərbdə Qara dəniz və şərqdə Sivaş körfəzi və Kerç yarımadası ilə həmsərhəddir. 
## Geoloji quruluş
Krım çölü İskit platforması ilə əlaqəli hamar bir düzənlikdir və səthindən dəniz neojen və kontinental dördüncü çökünlülərindən ibarətdir. Şimali Krım ovalığı və Mərkəzi Krım düzənliyindən, Tarxankut yüksəkliklərindən ibarətdir. Hündürlüyü 50 m-ə qədər olan sahil qayalıqlarından ibarətdir.

## İqlimi
Krım çölünün iqlimi uzun və isti yayı və qısa mülayim qışı ilə orta kontinentaldır. Bu cür iqlim şəraiti, Krım çölünün ərazisini işğal edən hava kütlələri üçün praktik olaraq heç bir maneə olmaması ilə əlaqələndirilir. Nəticədə Atlantik okeanından və Arktikadan gələn hava kütlələri həm şimaldan və həm də cənubdan tropik hava axını daxil olur. Krım çölündəki nəm tarazlığı mənfi və nəmin böyük bir qeyri-sabitliyi ilə müşayiət olunur. Bu quraqlıq və quru küləklər kimi meyvə bağlarına və üzüm bağlarına ciddi ziyan vura bilən, bu ölkədə yayılmış taxıl və bostan bitkilərinin məhfinə səbəb olan qısa Krım çaylarının dayazlaşmasına və qurumasına səbəb olan iqlim hadisələrini şərtləndirir. Buna baxmayaraq Krım çölü bərk buğdanın və digər taxıl bitkilərinin ən vacib istehsalçısıdır. 2015-ci ildə Krımın ümumrusiya buğda məhsulundakı payı ümumrusiya göstəricisinin 5 faizinə çatmışdır. Burada istehsal olunan 1,2 milyon tondan təqribən 0,3-ü daxili istehlaka ayrılır, qalan hissəsi ixrac olunur.

## Bitki örtüyü
Kənd təsərrüfatı bitkiləri üçün tünd şabalıdı, bəzən qaratorpaq çəmənli otlu və yovşan-dənli çöllər uzanır. Krım çölündə lalə, süsən, çillər, qazsoğanı və digər efemerli və efemersiz bitkilər yayılmışdır.

## İstinadlar
BAE Systems

**BAE Systems** (qısa adı: BAE) aviasiya və müdafiə sənayesində fəaliyyət göstərən bir İngilis şirkətidir. Dünyanın ən böyük şirkətlərindən biridir.

Bu İngilis şirkətinin baş ofisi Farnboroughdadır. BAE-nin 20 ölkədə 85.800-dən çox işçisi var. BAE müdafiə sənayesindən başqa, aviasiya və kosmik sənayedə də işləyir.

BAE Systems 1999-cu ildə British Aerospace və *Marconi Electronic Systems*in birləşməsi ilə ortaya çıxdı və beləliklə müdafiə sənayesindəki dördüncü ən böyük şirkət oldu.

2003-cü ilə qədər bu şirkət Lockheed Martin və Boeingin bir neçə filialını satın almışdır. 2005-ci ildə tank istehsalçısı Alvisi satın almış və quru nəqliyyat vasitələri şöbəsini inkişaf etdirdi. Elə həmin il United Defense şirkətini satın alaraq ABŞ-dakı mövqeyini gücləndirmişdir.

BAE-nin illik dövriyyəsi 15 milyard dollardır, bunun 40% -i ABŞ-dən əldə edilir. Amerikan olmayan bu şirkət Pentaqonun ən yaxşı 10 təminatçısı arasındadır.

BAE Türkiyənin döyüş təyyarəsi proqramı olan TFX layihəsinin həyata keçirilməsində də tərəfdaş şirkət olaraq seçilmişdir.

## İstinadlar
Farnboro (Hampşir)

Farnborough, İngiltərənin Hampshire qraflığında yerləşən bir şəhərdir. Şəhər, Londonun 55 km cənub-qərbində yerləşir. Şəhərin əhalisi 2011-ci il statistikasına görə 65,034 nəfərdir.

## İstinadlar
Stryker

IAV Stryker, ABŞ ordusunda istifadə olunan General Dynamics Land Systems tərəfindən istehsal olunan Kanada istehsalı olan 8 təkərli LAW III-dən hazırlanmış ilk 8x8 konstruksiyalı zirehli döyüş vasitəsidir. Stryker, ABŞ ordusunun 1980-ci ildə istifadə etməyə başladığı M2/M3 Bradleydən sonra istifadə etdiyi ilk yeni zirehli döyüş maşınıdır. ABŞ hərbçiləri tərəfindən 2002-ci ildən bəri həm personal daşıyıcısı, həm də tank məhv edən ACV rolunda istifadə olunur. Əməliyyat mənzili 500 km, maksimum sürəti 100 km/s təşkil edir.

## Versiyaları
* M1126 Zirehli personal daşıyan
* M1127 Zirehli maşın
* M1128 Mobil silah sistemi.105 mm M68A1 topa malikdir
* M1129 120 mm haubitsa
* M1130 Komanda maşını
* M1131 Dəstək maşını
* M1132 Mühəndis maşını
* M1133 yaralıları daşımaq üçün maşın olub silah sistemləri yoxdur
* M1134 Anti-tank maşını. TOW döyüş raketini buraxma qurğusu M220 TOW-a malikdir
* M1135 NBC müdafiəli Zirehli döyüş maşını

## İstifadəçilər
* 
* 
*  3 ədəd
Murat Ülkər

**Murat Ülkər** (;  ) — Türk iş adamı, şirniyyatcı və Mərkəzi və Şərqi Avropa, Orta Şərq və Afrikanın ən böyük qida şirkəti olan Yıldız holdinqin idarə heyətinin sədri. Yıldız, Godiva Chocolatier, Pladis və Sok kimi şirkətləri əhatə edir. 2018-ci ildə Ülker 4.8 milyard dollar sərvəti ilə Türkiyənin ən zəngin iş adamı seçilmişdir. 
## Bioqrafiyası
Murat Ülkər 21 mart 1959-cu ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində "şokolad kralı" Sabri Ülkər və xanımı Güzide İmanın ailəsində anadan olub. "İstanbul Erkek Lisesi"-də və Boğaziçi Universitetində təhsil almışdır. 1982-ci ildə Amerika Çörəkçilik İnstitutunda (AIB) və Alman Şirniyyat Sənayesi Mərkəzi Texniki Məktəbində (Zentralfachschule der Deutschen Süßwarenwirtschaft, ZDS) təhsil alır. ABŞ-da Continental Baking Company-də təcrübə . Ülker eyni zamanda Beynəlxalq İcraçı Xidmət Korpusunun müxtəlif layihələrində iştirak etmişdir.

## Yıldızda işləməsi
1984-cü ildə Ülker nəzarət koordinatoru olaraq Yıldız Holdinqin bir hissəsi olan Ülker qida şirkətinə qatılır. Sonrakı illərdə Enterprises üçün general direktor köməkçisi, daha sonra general direktor vəzifəsini icra edir. 2000-ci ildə Ülker Yıldız Holdinqin icraçı direktoru olur və 2008-ci ildə general firektor vəzifəsinə başlayır. Yıldız başçılığı altında işini genişləndirir və 2008-ci ildə GODIVA Chocolatier və 2014-cü ildə United Biscuits daxil olmaqla bir neçə satınalma edir. 2016-cı ildə Yıldız, üç markanı birləşdirən yeni bir qlobal müəssisə, pladis qurulur: Ülker, United Biscuits və DeMet's Candy Company. 
## Xeyriyyə
2009-cu ildə Ülker ailəsi qida istehlakı sahəsində xalq sağlamlığını inkişaf etdirmək üçün Sabri Ülkər Vəqfini qurdu.

2014-cü ildə Ülker ailəsi Harvard Universitetinə 24 milyon dollar bağışlayır. T.H.Çan Xalq Sağlamlığı Məktəbində Sabri Ülkər Qidalandırıcı, Genetik və Metabolik Tədqiqatlar Mərkəzinin qurulması üçün 10 il ərzində paylanan maliyyə təminatı edir. Mərkəz şəkərli diabet və ürək-damar xəstəlikləri olan insanlara kömək etmək üçün xroniki və mürəkkəb xəstəliklərlə məşğul olur.

Ülkər 1993-cü ildə Ülker basketbol klubunun yaradılmasında iştirak edir. Klub altı dəfə Prezident kubokunu, üç dəfə Türkiyə kubokunu qazanır. Ülkər həmçinin Euroleague Cup və Korac Cup dörddəbir finalına yüksəlir. Ülkər on il ərzində Fənərbaxça Stadionunu Şükrü Saraçoğlu adını daşımasına izin alır. Ülkər idman arenasına da sponsorluq etmişdir. İş adamı əvvəllər digər futbol klublarını da dəstəkləyirdi, lakin sonradan sponsorluğunu dayandırmışdır.

Murat Ülkər bir sənət toplayıcısıdır. 2012-ci ildə onun dəstəyi ilə İstanbulda çağdaş türk sənətkarlarının əsərlərindən ibarət bir sərgi keçirilmişdir.

## Şəxsi həyatı
Murat Ülkər üç uşaq atasıdır və İstanbulda yaşayır. 
## İstinadlar
Mtirala Milli Parkı

**Mtirala Milli Parkı** () — Acarıstan bölgəsində, Gürcüstanda yerləşən milli park.

## Tarixi
Mtirala Milli Parkı 2007-ci ildə qurulub. Gürcüstanın Batumi şəhərindən 40 km uzaqlıqda yerləşir. Qaradənizə yaxın ərazidədir. SSRİ dövründə bura ən yağışlı ərazilərdən biri idi.

## Haqqında
Parkın adı, orada yerləşən Mtirala dağına görə adlandırılmışdır. Dəniz səviyəsindən 1.761m yüksəklikdə yerləşir. Adı tərcümədə "Ağlayan dağ" mənasına gəlir. Dağ Kobuleti və Çakvi bölgəsində yerləşir. Günümüzdə, Mtirala Milli Parkının mərkəzində, eyni adı daşıyan çayın kənarında Çakvistavi kəndi var. Parkın ərazisi təxmini altı min hektardır.

## Parkın xüsusiyətləri
Mtirala Milli Parkı, şəlalələri və gölləri olan subtropik dağdır. Tez-tez yağış yağdığına görə hava şəraiti həmişə nəm olur. Park iki əsas mənzərəyə sahibdir. Bunlar şəlalə və dağ gölüdür. Cəlb edən gözəlliyi ilə, zəngin təbiət örtüyünə görə bura, çox vaxt "Gürcü meşəsi" adlandırılır.

## Bitki örtüyü
Park əkin şabalıdı və şərq fıstığı ağacları ilə sıxdır.

## Hava şəraiti
Parkın il boyu havası dumanlı və yağışlı olur.

## Heyvan dünyası
Bugünkü gün parkda 95 heyvan növü yaşayır. İlanlar, kərtənkələlər, tritonlar və qurbağalar. Kiçik məməlilərdən biri sincab və biridə dovşandır. Meşədə vaşaq, tülkü və ya bir porsuqla qarşılaşma ehtimalı yüksəkdir. Əksər hallarda parkda qabanda görünür.

## İstinadlar
Heydərpaşa limanı

**Heydərpaşa limanı** — İstanbul şəhərinin Kadıköy rayonunda yerləşən, əsasən yükdaşıma üçün nəzərdə tutulmuş liman.

Limanda 250.000 ton daşıma tutumuna malik bir kran, 3 dəmiryolu bərəsi, 3 ədəd 2500 at gücündə sənaye kəndiri və 2 ədəd bağlama qayığı mövcuddur. Hal-hazırda, Mərmərə Bölgəsindəki ən böyük konteyner limanı və illik altı milyon metrik ton (MT) yük həcmini transferi ilə Mərsin və İzmir limanından sonra Türkiyənin üçüncü ən böyük limanıdır. Limanda sərnişin gəmi salonu tikilmişdir. 2017-ci ildən etibarən sərnişin limanı olaraq da xidmət edir.

## Tarixi
Limanın tikintisinə 20 aprel 1899-cu ildə Anadolu Dəmiryolları Şirkəti tərəfindən başlanmışdır. Şirkət limanı 24 may 1924-cü ilə qədər istismar etmiş, 31 may 1927-ci ildən etibarən isə liman milliləşdirilərək İctimai təsərrüfat və yaşayış nazirliyi nəzdində olan "Türkiyə Dövlət Dəmiryolları" adlı təşkilatın balansına verilmişdir.

1953–1967-ci illərdə limanın maddi-texniki infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi istiqamətində bir sıra addımlar atılmışdır.

## İstinadlar
British Aerospace

British Aerospace plc (BAe) (), Böyük Britaniyanın təyyarə, sursat və müdafiə sistemləri istehsalçısıdır. Əsas ofisi, Warnick House, Farnborough Aerospace qərargahı, Farnborough, Hampshire, İngiltərə idi. 1999-cu ildə, müdafiə sənayesi üçün elektron cihazlar və gəmilər istehsal edən General Electric Company plc-ə məxsus Marconi Electronic Systemsin satın alınması ilə birləşdi və BAE Systems olaraq yenidən yaradılmışdır.
İlan mağarası

**İlan mağarası** — Krımdakı Levadki kəndi yaxınlığında, Krım dağlarının Daxili silsiləsinin dik yamacında yerləşən bir mağara. 310 metr uzunluğundakı ətəklərdəki ən gözəl və ikinci (Torosdan sonra) karst mağaralarından biridir. Mağaranın sahəsi 410 m², həcmi 1300 m³-dir.

## Tədqiqat
İlan mağarası uzun müddətdir bilinir. Mağara ilk dəfə 1924-cü ildə S. Zabnin tərəfindən təsvir edilmişdir. 1960–1980-ci illərdə məşhur yerli tarixçi və karstoloq V. Duşevski Simferopol Dövlət Universitetinin Coğrafiya fakültəsinin müəllimləri və tələbələri tərəfindən fəal şəkildə öyrənilmişdir. 2000-ci illərdən bəri, Ukrayna Speleologiya və Karstologiya İnstitutunun (Simferopol) əməkdaşları tərəfindən hipogen speleogenez nümunəsi öyrənilmişdir.

## Geologiya
Əsas mineral tərkibi: brusit; hidroksilapatit; gips; kalsit; kristobalit; sepiolit; florapatit. Mağara daşlarla üç mərtəbəyə bölünür. Hansı ki, dağətəyi mağaralar üçün bənzərsiz bir hadisədir. Üçüncü mərtəbə indi dağıdılıb. Döşəmələr çoxsaylı quyularla birləşdirilmişdir. Mağara qurudur, içərisində sarkıt və dikit yoxdur. Mağaranın sonunda, alt mərtəbədəki otaqlardan birində mağaradakı əvvəlki su səviyyəsini göstərən kalsit kristalları qorunub saxlanılmışdır.

## Fauna
Mağarada Qırmızı Kitaba düşmüş Böyük nalburun yarasalarının populyasiyası vardır. Onların sayı getdikcə azalır.

## Ziyarətgah
1950–1960-cı illərdə A. Şepinski burada arxeoloji tətqiqatlar aparmışdır. Eramızdan əvvəl VII–VI əsrlərdə mağarada Qızıl-Koba mədəniyyətinə mənsub insanların bir ailə ziyarətgahı olmuşdur. Orta əsrlərdə bura bütpərəst bir məbəd olur. Mağarada qəliblənmiş qab-qacaq parçaları, sümük deşikləri, qurbanlıq mal-qara sümükləri tapılmışdır. Xüsusi hallarda insan qurbanlarıda olmuşdur.

## Qoruma statusu
Mağaraya təbii abidə statusu verildi. 12 iyun 1965-ci ildə Krım Regional İcraiyyə Komitəsinin 583 saylı "Krımın mağara, şaxta və digər karst boşluqlarının qorunması haqqında" bir qərarı qəbul edir. Buna görə İlan mağarası bir statusu alır. 30 yanvar 1989-cu ildə Krım Regional İcraiyyə Komitəsinin 19/8–67 saylı Qərarı ilə İlan mağarası yerli əhəmiyyətli bir təbii abidə elan edilir.

## Qalereya

Şəkil:The Snake Cave - Yilan Qobasi - Зміїна печера - Змеиная пещера 04.JPG
Şəkil:The Snake Cave - Yilan Qobasi - Зміїна печера - Змеиная пещера 01.JPG
Şəkil:The Snake Cave - Yilan Qobasi - Зміїна печера - Змеиная пещера 02.JPG
Şəkil:The Snake Cave - Yilan Qobasi - Зміїна печера - Змеиная пещера 03.JPG


## İstinadlar
Günəş yanıqları

**Günəş yanıqları** — günəş şüalarının birbaşa təsiri nəticəsində baş verən yanıqlar.

Sadə şəkildə desək, *günəş yanıqları* bədənin açıq hissələrinə günəş şüalarının uzun müddətli təsiri nəticəsində (ultrabənövşəyi şüalanma) əmələ gəlir.

Günəş yanıqlarında tipik olan əlamətlərdən dərinin intensiv qızarması və ağrılı olmasıdır. Bu əlamətlər, bir qayda olaraq, insolyasiyadan (günəş şüalarının təsiri) 20–401 sonra baş verir.

## Günəş yanıqlarının simptomları
Günəş yanıqlarının simptomları aşağıdakilərdir:
* ağrı;
* dərinin qızarması, qaşınması və şişməsi;
* üşümə;
* baş ağrısı;
* halsızlıq;
* hərarətin qalxması;
* ağır hallarda suluqların əmələ gəlməsi, ürəkbulanma, qusma hətta bayılma.
 
## Günəş yanığının fəsadları
Fotoyaşlanma əlamətləri - qırışlar, dərinin elastikliyinin azalması, tünd ləkələrin yaranması. 
Həm UVA , həm də UVB şüalarının uzun müddətli təsiri nəticəsində gələcəkdə dəri xərçənginin yaranma ehtimalı ola bilər.

## Həmçinin bax
* Yanıq;
* Zədə;
* Dəri;
* Günəş.

## Qeydlər

## İstinadlar
Bədriyə Tahir Gökmən

**Bədriyə Tahir Gökmən**  — ilk Türk qadın pilotdur."Gökmən Bacı" adı ilə tanınır.

## Həyatı
1932-ci ildə Vecihi Uçuş Məktəbində aviasiya təliminə başladı. Dövlət qulluqçusu olduğu müddətdə uçuş təliminə davam etdi. 1933-cü ildə nişan aldı. Abdurrahman Türkkuşu ona Gökmən ləqəbini verdi. Gökmən Bacı kimi tanınan Bədriye Tahir 1934-cü ildə Soyad Qanunu qəbul edilərkən Gökmən soyadını götürdü.Bədriye Tahir, aviasiya səyləri səbəbindən bir çox reaksiya və maneə gördü. Aviasiya ilə maraqlandığı üçün maaşından kəsildi və nəticədə işindən qovuldu.

1934-cü ildə Vecihi Məktəbi, şagirdlərin döş nişanlarını təsdiqləmək üçün onların Hava Qüvvələri Müsteşarlığı tərəfindən test edilməsini istədi. Ancaq imtahan komitəsi gələndə imtahan keçirilə bilmədi, çünki məktəbin yeganə aktiv təyyarəsi məhv edilmişdi, nümayəndə heyəti yenidən gəlməkdən imtina etdikdə məktəb bağlandı və Gökmən Bacı-nın pilotluğu təsdiqlənmədi. O dövrdə işdən qovulan Bədriye Tahir Gökmənin sonrakı həyatı məlum deyil. Buna baxmayaraq aviasiya tarixində ilk Türk qadın pilotu olaraq yerini aldı.

## Həmçinin bax
* Səbihə Gökçən

## İstinadlar
Girokastra Milli Folklor Festivalı

thumb|Girokastra qalasının içərisində festival səhnəsi
**Girokastra Milli Folklor Festivalı** () ― Albaniyanın cənubunda yerıəşən Girokastra şəhərinin eyniadlı qalasında hər beş ildən bir keçirilən sənət festivalı. Festival ilk dəfə 1968-ci ildə baş tutmuşdur və Albaniya mədəniyyətinin ən vacib hadisəsi hesab olunur. Festivalda Albaniya vətəndaşları, diaspora nümayəndələri və Balkanlardan və İtaliyanın cənubundan gələn insanlar alban ənənəvi musiqisi, geyimləri və rəqsləri nümayiş etdirirlər. Girokastra festivalı 1949-cu ildə Tirana şəhərində başlayan Folklor Festivalları ənənəsini təqib edir.

## Tarixi
thumb|1988-ci ildə çıxış edən folklor müğənniləri
Girokastra Milli Folklor Festivalından əvvəl 1949-cu ildə və daha sonra 25-27 noyabr 1959-cu illərdə Albaniyanın paytaxtı Tirana şəhərində "Milli Mahnı, Musiqi və Rəqs Festivalı" keçirilirdi. On il sonra, 8-16 oktyabr 1968-ci ildə Albaniyanın kommunist lideri və Girokastrada doğulmuş Ənvər Xocanın doğum günü şərəfinə ilk "Milli Folklor Festivalı" keçirildi. Festival hər beş ildən bir 1973, 1978, 1983 və 1988-ci illərdə təkrar təşkil olunurdu. Festival 1995-ci ildə Berat şəhərində keçirildi, 2000-ci ilin sentyabr ayından isə yenidən Girokastrada təşkil olunmağa başladı.

Festival doqquzuncu dəfə 2009-cu ilin sentyabr ayında baş tutdu. Festivalın qalibləri Şkoder vilayəti təmsilçiləri oldular, onlar ən yaxşı ümumi çıxışlarına görə birinci yeri tutdular, ən yaxşı fərdi çıxışlarda isə Şərif Dərvişi və Mifterin Uka hamını üstələdilər.

Festivalın onuncu mövsümü 10–16 may 2015-ci ilə təsadüf etdi. COVID-19 koronavirus pandemiyasına görə festivalın 11-ci mövsümü bir il sonraya, 2021-ci ilin 1-8 may tarixlərinə təxirə salındı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Albaniya Mədəniyyət Nazirliyinin rəsmi saytı
KBS World

**KBS World**, Korean Broadcasting Systemnin beynəlxalq yayım xidmətidir. KBS World Radio, KBS World televiziya kanalı və KBS World 24-dən ibarətdir.
MBC TV

**MBC TV**, 8 avqust 1969-cu ildə başlamış və Munhwa Broadcasting Corporationna məxsus olan Cənubi Koreyada yayımlanan pulsuz bir televiziya kanalıdır.
SBS TV

**SBS TV** — Seoul Broadcasting System tərəfindən idarə olunan Cənubi Koreyanın pulsuz bir televiziya kanalıdır. Kanal 9 dekabr 1991-ci ildə istifadəyə verilmişdir.
KBS1

**KBS1**, Cənubi Koreyanın ictimai televiziya şəbəkəsidir. Proqramı, xəbərlər və aktual xəbərlər, mədəni proqramlar, idman yayımları, əyləncə serialları, drama, talkhows və uşaq verilişləri qədər yüksək səviyyəli və Koreya yönümlü verilişlərə ciddi diqqət ayıran generalistdir.
KBS2

**KBS2**, Korean Broadcasting System (KBS) şirkətinə məxsus olan Cənubi Koreyanın pulsuz bir kanaldır. Dram, əyləncə şousu və canlı idman yayımından ibarət proqramlarla əsasən daha gənc bir demoqrafik göstəriciyə malikdir. KBS2, 1980-ci ildə Tongyang Broadcasting Corporationnın KBS ilə məcburi birləşməsinin nəticəsidir. KBS1-dən fərqli olaraq, kanal əsasən əyləncə sahəsində ixtisaslaşmışdır.

## Tarixi
KBS2 Mətbuatın Birləşdirilməsi və Ləğvi Siyasətinin nəticəsi olaraq yaradıldı. Samsungun qurucusu Li Byunq-Çul tərəfindən təsis edilmiş Tongyang Yayım Şirkətinin lisenziyası ləğv edildi və fəaliyyətləri Koreya Yayım Sisteminə (KBS) birləşdirildi. Bu qərar zamanı TBC Koreyanın ikinci ən böyük radio və televiziya şirkəti idi. 1980-ci il noyabrın 30-da TBC son yayımını etdi və ertəsi gün, dekabrın 1-də, TBC-nin televiziya stansiyalarının yerləşdiyi Seul və Busanda KBS2 yayıma başladı. TBC-nin bəzi proqramları KBS-də davam etdirildi, o cümlədən 1965-ci ildə TBC-də başlayan KBS Musiqi Festivalı. Kanal 22 dekabr 1980-ci ildə MBC ilə birlikdə rəngli yayımlara başladı.

Əvvəlcə kommersiya reklamsız olan iki KBS şəbəkəsi 7 mart 1981-ci ildə yenidən kommersiya reklamlarını təqdim etdi.

1990-cı illərin əvvəllərində Cənubi Koreyada kabel televiziya şəbəkələri fəaliyyətə başlayanda, KBS2 məcburi yayım paketinə daxil edildi, bu paketə əvvəlcə kommersiya kanalları olan MBC və SBS daxil edilməmişdi.

1997-ci il aprelin 20-də "First Love" serialının son bölümü 65,8% rekord reytinq əldə edərək böyük bir uğur qazandı.

Rəqəmsal yerüstü yayımlar 2001-ci ildə ölkə miqyasında LCN 7-də başladı; analoq yayımlar isə 2012-ci ildə başa çatdı.

## Proqramlaşdırma
Dramalar KBS2-nin yayım cədvəlinin əsasını təşkil edir.

Kanal həmçinin xəbərlər, müxtəlif şoular və Music Bank proqramını da yayımlayır.
Müqəddəs tərcüməçilər kilsəsi (Qağartsi)

**Müqəddəs tərcüməçilər kilsəsi** — Xocavənd rayonunun Qağartsi kəndində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. 

## Tarixi

Kilsə XIX əsrin II yarısında inşa edilmişdir. XX əsrin əvvəllərində bu kilsədəki həyat ağacından hazırlanmış relikvariyada qədim gümüş xaç və şəkilli İncil əlyazması saxlanılırdı. Kitabənin qeydiyyat yerində xəbər verilir ki, o, yazar Hovannes tərəfindən köçürülmüşdür.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Üçnefli bazilika quruluşuna  malik olan kilsə, planda düzbucaqlı formasına malikdir. Kilsənin ölçüləri 18,75x12,60 metrə bərabərdir. Divarların hörgüsündə kobud yonulmuş daşlardan istifadə edilmişdir. 

İkitərəfli damla örtülmüş tağtavan yan divarlar və tağların əlaqələndirici sütunları üzərində dayanır. Apsida, pəncərə və qapı çərçivələrinin hazırlanmasında yaxşı yonulmuş daşlardan istifadə olunmuşdur.
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Albaniyanın xalq artisti

**Albaniya xalq artisti** () ― səhnə sənətlərinin (teatr, musiqi, kino və incəsənət) inkişafı sahəsində müstəsna xidmətləri olan Albaniya Xalq Sosialist Respublikası dövründə görkəmli sənət ifaçılarına verilən fəxri ad. 1960-cı il qanunu ilə təsis edildi və 1980-ci ildə dəyişdirildi. Qanun 1996-cı ildə dəyişdirildikdən sonra Albaniyada bu fəxri ad artıq verilmir. Bu fəxri adın ekvivalenti "Böyük əmək ustası" oldu ki, 1996-cı il qanununa 2001-ci ildə edilmiş düzəlişdən sonra onun da adı "Böyük usta" olaraq dəyişdirildi.

## Yaranması
26 oktyabr 1960-cı ildə təsis edilən “Xalq artisti” fəxri adı Albaniya Xalq Sosialist Respublikası mədəniyyətinin inkişafına böyük töhfə vermiş müğənnilərə, bəstəkarlara, orkestr rejissorlarına, musiqiçilərə, rejissorlara, balet rəqqasələrinə, teatr, kino və opera aktyorlarına verilirdi. İlk quruluşunda titul sahibi yalnız Xalq Məclisi Rəyasət Heyətindən sertifikat alırdı. 1960-cı illərin ortalarında və ya sonlarında titulun xarici simvolu kimi nişan yaradıldı. Nişan qızıla tutulmuş və ya latunda hazırlanmış 27&nbsp;mm (1,1 düym) diametrli yuvarlaq medaldan ibarət idi. Onun ağ emallı təməlində incə şölələr təsvir olunmuşdur ki, onun üstündə "ARTIST I POPULLIT" ("xalq artisti") yazılı yaqut-qırmızı emallı xətt çəkilmişdir. Mərkəzində qara emalla örtülmüş Albaniya cüt başlı qartalı, hansının ki fonunda yaqut qırmızı ulduzla taclanmış açıq qırmızı dairə yerləşirdi. Revers hissəsində heç nə əks olunmamışdır.

Təltif olunanlar siyahısında ölkənin ən məşhur bəstəkarları, rəqqasələri, müğənniləri, rejissorları, teatr və kino aktyorları yer alırlar. Normalda mükafatçılar 40 yaşdan sonra Xalq artisti adını alırdılar. İstisna hal kimi balet rəqqasələrinə daha tez verilirdi.

## Təltif olunanlar

*Lola Qyoka (Aleksi)
*Dimiter Anaqnosti
*Qaqo Çako
*Vitore Çeli
*Melpomeni Çobani
*Tiş Daiya 
*Maryana Daya
*Zef Deda
*Kristaç Damo
*Şkurte Feyza
*Yorgiya Filçe-Truya
*Naim Fraşeri
*Vangyuş Furci
*Viktor Qyoka
*Pyeter Qyoka
*Frrok Hacia
*Dəmir Hüskya
*Feim İbrahimi
*Miruş Kabaşi
*Canfis Keko
*Mustafa Krantya
*Tinka Kurti
*Mariya Loqoretsi
*İbrahim Madi
*Pirro Mani
*Violeta Manuşi
*Avni Mula
*Robert Ndrenika
*Luftar Paya
*Drita Pelinqu
*Süleyman Pitarka
*Sander Prosi
*Pandi Raidi
*Kadri Roşi
*Skender Sallaku
*Ndue Shüti
*Andrea Skanyeti
*Tefta Taşko-Koko
*Albert Verria
*Mentor Cemali
*Marqarita Cepa
*Çesk Zadeya
*Vaçe Zela
*Nikolla Zoragi
*Dəmir Züko

## İstinadlar
Albaniya banklarının siyahısı

**[[Albaniya]]da fəaliyyət göstərən bankların siyahısı**

## Ölkənin mərkəzi bankı

## Kommersiya bankları

## İstinadlar
Rekreasiya ehtiyatları

**Rekreasiya ehtiyatları**— Rekreasiya ehtiyatlarına (istirahət) rekreasiya və turizmin təşkili üçün istifadə edilə bilən,nadir tarixi və bədii dəyərə malik olan, estetik cazibədarlığı və müalicə-sağlamlıq əhəmiyyətinə malik olan təbii və antropogen obyektlər daxildir.Rekreasiya ehtiyatları dörd əsas qrupa ayrılır.Onlardan birincisi olan **rekreasiya-müalicə ehtiyatlarına** müalicə əhəmiyyətli mineral sular aiddir. İkinci qrupa rekreasiya-sağlamlıq sahələri daxil edilir.(çimərliklər). Üçüncü qrupa **rekreasiya-idman mərkəzləri,** məsələn, dağ-xizək idman mərkəzləri aid edilə bilər.**Rekreasiya-tanışlıq obyektlərinə** tarixi abidələr daxildir. Bir çox hallarda rekreasiya ehtiyatları iki böyük qrupa ayrılır:

1. **Təbii rekreasiya-turizm ehtiyatları** istirahət,müalicə və turizm üçün istifadə edilir. Onlara okeanlar,dənizlər,çaylar və göllərin sahilboyu əraziləri,dağlar meşə massivləri,mineral suların mənbələri aiddir. Belə təbii landşaftlara yaxın istirahət,idmanla məşğul olmaq,ov etmək,balıq tutmaq üçün əlverişli imkanlar vardır.

2. **Mədəni-tarixi obyektlərə** tarixi, arxeoloji,şəhərsalma,arxitektura,incəsənət abidələri daxildir.Bu qrupa aid olan abidələrə Londonda Vestminster, Moskvada Kreml,Romada Kolizey,Hindistanda Tac-Mahaldır.

## İstinadlar
Müqəddəs Yelisey monastırı (Xocavənd)

**Müqəddəs Yelisey monastırı** — Xocavənd rayonunun Güneyxırman kənd inzibati ərazi dairəsi ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Monastırın başkilsəsi daha qədim kilsənin yerində inşa edilmişdir. XII əsrə aid kitabənin məlumatına görə, bura, əyalətin ən vacib ziyarətgahlarndan biri olmuşdur. 

İki pilonu və tağtavanı ilə Müqəddəs Yelisey kilsəsi son orta əsrlər dövrünün tipik xüsusiyyətlərinə malikdir. Altarın hər iki tərəfində, planda düzbucaqlı formaya malik köməkçi otaqlar yerləşir. 

## Tarixi

Monastırın başkilsəsi daha qədim kilsənin yerində inşa edilmişdir və qədim kilsənin dəqiq inşaat tarixi dəqiq bilinmir. XII əsrə aid kitabənin məlumatına görə, bura, əyalətin ən vacib ziyarətgahlarndan biri olmuşdur. Fronton üzərindəki kitabədən isə bəlli olur ki, dağıdılmış qədim kilsənin yerində XVII əsrdə yeni kilsə tikilmişdir. Kitabədə yazılır: *"Mən, ustad Qabriel bu kilsəni öz əllərimlə inşa etdim...”*

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Monastır Çartar kəndinin cənubunda, yüksək dağlıq ərazidə yerləşir. Kompleksin yeganə kilsəsi kitabələrdə Müqəddəs Yelisey kilsəsi adlandırılır. İki pilonu və tağtavanı ilə Müqəddəs Yelisey kilsəsi son orta əsrlər dövrünün tipik xüsusiyyətlərinə malikdir.

Altarın hər iki tərəfində, planda düzbucaqlı formaya malik köməkçi otaqlar yerləşir. Divarlarda iç tərəfdən üç böyük niş vardır. Kilsənin yeganə giriş qapısı onun qərb divarında yerləşir. Tağlar, pilonlar, pəncərə və qapı çərçivələrinin inşasında yaxşı yonulmuş daşlardan istifadə edilmişdir. Digər divar yerlərinin hörgüsündə yonulmamış bazalt daşlarından istifadə olunub.

Divar hörgüsündə həm də qədim tikilinin çoxlu sayda qalıqları – kvadrlar, xaçdaşlar, ornament və məişət səhnələri ilə bəzədilmiş plitələr, kitabəli daşlar istifadə edilmişdir. Kilsənin divarları daxildən əhəng məhlulu ilə üzlənmiş olsa da, örtük dövrümüzə yalnız divarın bəzi hissələrində çatmışdır.
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Nivelir

**Nivelir** — Nisbi hündürlüyü nivelir adlanan alətlə ölçürlər. Nivelir (-hamarlamaq) — Yer səthində olan nöqtələrin hündürlük fərqinin müəyyən edilməsi üçün geodeziya alətidir. Nivelirin əsas hissəsi düzgün olaraq üfüqi istiqamətdə qurulmuş baxış borusundan ibarətdir. Üzərində bölgüləri olan iki şaquli reykanın nivelrdən görünən rəqəmləri arasında fərq, reykanın qurulduğu nöqtələrin hündürlük fərqinə bərabərdir. Dəqiq nivelirləmə zamanı Yerin əyriliyi nəzərə alını, Günəş şüaları düz yayılır, üfüqi səth əyri görünür, xətaların aradan qaldırılması üçün nivelir iki reyka arsında qurulur. Nivelirlə hündürlüklər fərqinin müəyyən edilməsi **nivelirləmə** adlanır. Təpənin müəyyən yamaclarından ölçülən zaman nisbi hündürlük müxtəlif qiymətlər ala bilər. Ona görə mütləq hüdürlükdən istifadə olunur.

## İstinadlar
Zəfər meydanı (Minsk)

**Zəfər meydanı** (, ) — Minsk şəhərinin mərkəzində, Müstəqillik küçəsi və Zakharau küçəsinin kəsişdiyi yerdə yerləşir. Zəfər Meydanı, Minsk şəhərinin ən əsas yerlərindən biridir. Yeni evlənənlər ənənəvi olaraq bu meydanda şəkillər çəkdirirlər.

## Zəfər abidəsi
Qələbə ordeninin 3 metrlik bir surəti , meydanın ortasına inşa edilmiş 38 metrlik bir qranit sütunu taclandırır. Abidə 1954-cü ildə Sovet Ordusu əsgərləri və Belarus partizanlarının şərəfinə inşa edilmişdir. Heykəltrəşlar: Z. Azgur, A. Bembel, S. Selikhanau. Memarlar: U. Karol, G. Zagorski.

## İnşa edilmə tarixi
1958-ci ildən əvvəl meydanın adı "Kruqlaya" (Dairəvi) idi. Memar R. Stoler liderliyindəki inşaatçılar, meydanın ətrafına iki dairəvi bina inşa etməyə başladı. Böyük Vətən Müharibəsi zamanı binalar qismən dağıdıldı. R. Stoler, bu binaların yenidən inşasına kömək etmək üçün 1957-ci ildə Minskə qayıtdı.

1946-cı ildə BSSR hökuməti Zəfər Abidəsi dizaynı üçün bir yarışma başlatdı. İlk vaxt abidə mövcud "Kastrychnitskaya" (Oktyabr) meydanı ətrafında planlandı. Bəyaz çəhrayı mərmərdən hazırlanmış 48 metrlik bir abidə üçün seçilən dizayn düşünülmüşdür. 1984-cü ildə memarlar B. Larchenko, B. Shkolnikov və K. Vyazgin metro stansiyalarından çıxışlara uyğun gəlməsi üçün meydanı dairəvidən oval olaraq yenidən dizayn etdilər.

8 may 1985-ci ildə, Böyük Vətən Müharibəsində Zəfərin 40-cı ildönümü şərəfinə , Zəfər Meydanının yeraltı keçidində bir Xatirə Salonu açıldı. Salon, Belarusiyanı Nazi işğalından qurtarmaq üçün canlarından keçən SSRİ Qəhrəmanlarına həsr olunub. Salonun divarında SSRİ Qəhrəmanlarının bürünc ulduz nişanı vardır.

## Qalereya

Fayl:Victory square, Minsk 03.jpg|Zəfər Meydanı ətrafında tikililər. Binalardakı qırmızı hərflərdə "Xalqın qəhrəmanlıq hərəkəti ölməzdir" yazılıb."
Fayl:Belarus-Minsk-Victory Square-Pedestrian Subway-1.jpg|Yeraltı keçiddəki abidə salonu


## İstinadlar
Albaniyanın vergi sistemi

Albaniyada vergilər həm dövlət həm də bələdiyyə səviyyəsində tutulur. Ölkədə olan əsas vergi növləri gəlir vergisi, sosial müdafiə üçun yığım vergisi, qazanc vergisi və əlavə dəyər vergisidir ki, bunların hamısı dövlət səviyyəsində alınır.

Ölkədə övlət səviyyəsində vergi yığımı ilə "Dövlət vergi xidməti" () məşğuldur.

2014-cü ildən etibarən, Albaniyada gəlir vergisi üç faiz dərəcəsi ilə tutulur.

Albaniyada əvvəllər 2008-ci ildə illik gəlirin 10% -i nisbətində vergitutma sistemi qurulmuşdu.

Əlavə dəyər vergisi iki fərqli dərəcə ilə alınır: 20 faizlik standart dərəcədə və dərman məhsulları üçun olan 10%.dərəcəsində.

Sosial təminat və tibbi sığorta ödənişləri iş və aylıq gəlirə görə ödənilir və 22.000–95.130 Alban leki arasında dəyişir.

Sosial təminat üçun işçilər gəlirlərinin 9,5 faizini, işəgötürənlər isə gəlirlərinin 15 faizini ödəyir.

Tibbi sığorta həm işçi, həm də işəgötürən üçün 1.7 dərəcəsi ilə tutulur. Öz-özünə işləyən insanlar sosial təminata 23 faiz, tibbi sığortaya isə gəlirlərinin 7 faizi qədərində vergi ödyəirlər.

Albaniyada qazanc vergisi 15 faiz nisbətində tutulur. Dövriyyəsi 8 milyon lekdən az olan müəssisələr qazanc vergisindən azaddır. Müəssisə Albaniyada qurulduqda, ölkədə daimi nümayəndəliyi olduqda və ya dövlətin müəssisəni idarə etməsi şərti ilə vergi ödəyir.

## İstinadlar
Yasemin Anagöz

**Yasemin Əcəm Anagöz** (; ) — Türkiyəli idmançı. Məşğul olduğu idman növu oxatmadır. Olimpiya və Avropa Oyunlarının iştirakçısı olub.

## Bioqrafiya
Yasemin Ecem Angagöz 14 oktyabr 1998-ci ildə Türkiyənin İzmir şəhərində dünyaya gəlib. Hal hazırda "Göztepe" klubunda çıxış edir .

## Karyera
Yasemin Anagöz ölkəsini 2015-ci ildə Bakıda keçirilən Avropa Oyunlarında təmsil edib. O Avropa oyunlarında 1/4 finala qədər yüksəlir ancaq burada Yunan oxatan Evangelia Psarraya 0: 6 hesabı ilə məğlub olur . Avropa oyunlarında göstərdiyi nəticəyə görə 13-cu yeri tutur.

2015-ci ildə Kopenhagendə keçirilən Dünya Çempionatında fərdi və komanda yarışlarında iştirak edir. Fərdi turnirin ilk turunda Belarusiyalı Anna Marusovanı məğlub edir ancaq daha sonra Çinli Vu Jiaxinə məğlub olur .

Komanda yoldaşı Mete Gazoz ilə birlikdə 2017-ci ildə Rosarioda keçirilən Gənclər arasında Dünya Çempionatında qarışıq cütlüklərdə bürünc medal qazanır.

2018-ci ildə, finalda Danimarka Maya Jageri məğlub edir .

Əlavə olaraq Aybüke Aktuna və Gülnaz Coşkunla birlikdə finalda italyanları məğlub edərək komanda yarışlarında çempion olur.

Anagöz 2016-cı ildə Rio-de-Janeyroda keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında Türkiyəni təmsil edib.

## Titulları

* Gənclər arası dünya çempionatı 2015: Gümuş medal
* Avropa Kuboku 2016: Gümuş medal
* Avropa üzrə Rio Olimpiadasına seçim oyunları 2016: Qızıl medal
* "Tarragona" Aralıq dənizi oyunları 2018: Bürunc medal
* Avropa Oxatma Çempionatı 2018: Qızıl medal
* Dünya Kuboku 2018: Gümuş medal 

## İstinadlar
Qabriyel Yurkiç

**Qabrijel Yurkiç** () — xorvat rəssam.

## Həyatı
1886-cı ildə Livnoda, indiki Bosniya və Herseqovinada anadan olumuş, Sarayevo İncəsənət Akademiyasında təhsil almışdır. 1974-cü ildə Sarayevodakı Franciscan monastırında vəfat etmişdir.

Livnoda onun yaradıcılığına həsr olunmuş qalereya vardır. Əsərləri Zaqrebdəki Müasir İncəsənət Muzeyində də nümayiş olunur. .

1993-cü ildə Mostarda Xorvatiya rəhbərliyi tərəfindən verilmiş bir poçt markasında adı həkk edlmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Yurkiçin şəkli Mostardaki Köhnə Körpü
* Xorvat sənəti
* Galerija Kaptol
Latvijas Mobilais Telefons

**Latvijas Mobilais Telefons**, **LMT** – Latviyada mobil operator. Şirkət 1992-ci ildə qurulub və ölkədəki ilk mobil operatordur. Şirkətin səhmlərinin yüzdə 51-i dövlət tərəfindən idarə olunur. 1995-ci ilin yanvar ayında mövcud NMT şəbəkəsi ilə birlikdə bir GSM şəbəkəsi işləməyə başlayır. Bazar araşdırmalarına əsasən 1999-cu ilin yayında icazə verilən 1800 MHz diapazonundan istifadəyə icazə vermək üçün lisenziyasının genişləndirilməsini istəyir. 1 dekabr 1999-cu il tarixində artıq 14 aktiv GSM 900/1800 baza stansiyası var idi.
## Tarix
Latviya-İsveç-Finlandiya birgə müəssisəsi olaraq 2 yanvar 1992-ci ildə qurulmuşdur. Latviya dövləti kapitalın 51% -ə, xarici tərəfdaşlar - İsveç operatoru Telia və Finlandiya operatoru Sonera 49%-ə sahib olur. Əvvəlcə LMT NMT standartında rabitə xidmətləri göstərirdi. 1995-ci ilin yanvar ayından bu yana GSM standartında rabitə xidmətləri göstərir.

2002-ci ildə Telia və Sonera-nın birləşməsindən sonra yeni şirkət Latviya hökuməti ilə LMT-dəki payını 100% -ə çatdırmaq, yəni müəssisənin tamamilə satın alınması üçün danışıqlara başlayır. Hökumət dəyişikliyi səbəbiylə bu danışıqlar çıxılmaz vəziyyətə gəlir, lakin 2007-ci ildə TeliaSonera danışıqlar prosesini davam etdirir və bir niyyət memorandumu imzalayır. O dövrdə şirkətin dəyəri (2005-ci ilədək) 600 milyon avro olaraq qiymətləndirilirdi. Sonda razılaşma baş tutmur.

2016-cı ilin əvvəlinə olan məlumata görə, LMT 1.132.552 abunəçisi ilə Latviyanın ən böyük telekom operatorudur. 2014-cü ilin iyun ayından etibarən LMT, gəmi və peyk rabitə şəbəkələri də daxil olmaqla, Avropa, Afrika, Asiya, Okeaniya və Amerikadakı 204 ölkədəki 446 operatorla səsli zəng və mətn mesajlaşma xidmətləri üçün rouminq müqavilələri imzalamışdır. Mobil internet xidmətləri isə 171 ölkədə 372 operator şəbəkələrində mövcuddur. 
## Əsas xidmətlər
Abunə əsaslı telefon xidmətləri LMT-nin ən qabaqcıl məhsulu olmasına baxmayaraq, əvvəlcədən ödənişli planlar tablet və kompüterlərə yönəlmiş müxtəlif məlumat planları ilə birlikdə verilir. 2014-cü ilin iyun ayından etibarən, köçürülmə üçün heç bir sürət məhdudiyyəti tətbiq etməyən üst səviyyəli, məhdudiyyətsiz məlumatlardan ibarət olan bütün siniflər üçün üç mobil internet pilləsi mövcuddur.

## Səhmdarlar
* TeliaSonera AB - 24.5%
* Sonera Holding B.V. (TeliaSonera-nın törəmə şirkəti) - 24,5%
* Latviya Dövlət Radio və Televiziya Mərkəzi - 23%
* SIA Lattelecom - 23%
* Özəlləşdirmə Agentliyi (Latviya Respublikası) - 5% 
## İstinadlar
Antonio Kasseze

**Antonio Kasseze** (; ) — italyan hüquqşünas, beynəlxalq hüquq üzrə mütəxəssis. Keçmiş Yuqoslaviya Beynəlxalq Tribunalının prezidenti (1993-1997), Livan Xüsusi Tribunalının Prezidenti (2009-2011).

## Bioqrafiyası
Atripalda anadan olub, Pisa Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirib. 1972-1974-cü illərdə bu universitetdə beynəlxalq hüquq professoru olmuşdur. 1975-2008-ci illərdə Florensiya Universitetinin professoru. Erasmus mükafatı laureatı.

Antonio Cassese beynəlxalq strukturlarda geniş təcrübəyə malikdir. 1984-1988-ci illərdə Avropa Şurasının İnsan hüquqları üzrə Rəhbər Komitəsinin üzvü və sədri, 1989-1993-cü illərdə Avropa Şurasının İşgəncələrə Qarşı Komitəsinin üzvü və sədri olmuşdur. 1993-1997-ci illərdə keçmiş Yuqoslaviya Beynəlxalq Tribunalının prezidenti vəzifəsində çalışıb. 2004-cü ilin oktyabrında, BMT-nin Baş Katibi Kofi Annan tərəfindən Darfur hadisələri ilə bağlı beynəlxalq araşdırma komissiyasına rəhbər təyin edildi. 2009-cu ilin martından 2011-ci ilin oktyabrına qədər Livan üçün Xüsusi Tribunalın prezidenti idi.

22 oktyabr 2011-ci ildə 74 yaşında vəfat etmişdir.

## Şəxsi arxivlər
2015-ci ildə professor Antonio Kassezenin həyat yoldaşı Silviya Fano, vəfat edən ərinin şəxsi arxivlərini Avropa Birliyinin Tarix Arxivinə bağışladı. Bu sənədlər məsləhətləşmə üçün açıqdır.

## Barış, Ədalət və İnsanlıq üçün Antonio Kassezenin təşəbbüsü
2012-ci ilin aprel ayında Cassese'nin bir qrup dostu və pərəstişkarı Cenevrədə Barış, Ədalət və İnsanlıq üçün Antonio Kasseze Təşəbbüsünü başlatdı. Təşəbbüs, professor Kassezenin təlimlərində yer alan dəyərləri qorumağa və geniş bir sıra təhsil və tədqiqat fəaliyyətləri ilə beynəlxalq sülhü, insan haqlarını və qanunun aliliyini təbliğ etməyə çalışır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* * 
*
Atripalda

**Atripalda** () — İtaliyada şəhər, Kampaniya bölgəsində yerləşir, Avellino inzibati mərkəzinə tabedir.

Əhalisi 11 336 nəfərdir (31.12.2004-cü il tarixinə), əhalinin sıxlığı 1393 nəfər / km²-dir. 8.5 km² ərazini əhatə edir. Poçt kodu - 83042. Telefon kodu - 00825.

Müqəddəs Savin şəhərin himayədarı sayılır. Şəhərin bayramı hər il 9 fevralda qeyd olunur.

## İstinadlar
Karmen Amaya

**Karmen Amaya** (;  ) — İspan rəqqasə, müğənni, film aktrisası, əfsanəvi flamenko rəqqasəsi.

## Bioqrafiyası
Əslən qaraçı, gitaraçı Francisko Amayanın qızı (ləqəbi El Çino, Çinli). Altı yaşından bəri rəqs edir; atası ilə Barselonadakı "Yeddi qapı" restoranında çıxış edirdi. Onun istedadını ilk dəfə Kataloniya sənətşünası Sebastiyan Qaş görür. 1923-cü ildə Madriddə çıxış edir. 1929-cu ildə Parisdə debüt edir, Rakel Meler truppasındakı ifası böyük bir uğura səbəb olur.

1936-cı ildən bəri Portuqaliyada, ABŞ-da, Latın Amerikasında, Fransada, Böyük Britaniyada, Cənubi Afrikada yaşamış və ya səyahət etmişdir. O Arturo Toscanini və Leopold Stokovskidən yüksək qiymətləndirmələr almışdır. 1935-ci ildən bu yana "Tarantos ailəsi" filmindəki son film rolu ilə məşhur olan filmlərdə rol alır. 1944-cü ildə Prezident Ruzveltin və 1953-cü ildə Prezident Trumenin dəvəti ilə Ağ Evdə konsert vermişdir.

1947-ci ildə o İspaniyaya qayıdır. Ölkədə uğurla çıxış edir və ölümünə qədər xaricə qastrol səfərləri edir. Aktrisa 19 noyabr 1963-cü ildə vəfat edir. Barselonadakı Monjuik qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

## Xatirəsi
1966-cı ildə Monjuic Parkında (indiki Juan Brossa Parkı) Karmen Amaya abidə qoyulmuşdur.

1959-cu ildə Karmen Amayanın şərəfinə məşhur heykəltaraş Rafael Solanikin Karmen Amaya fontanıl quraşdırıldı. Fontan Karmen Amayanın iştirakı ilə açılır. 1988-ci ildə Barselonanın bir İspan kəndində Karmen Amaya şərəfinə Tablao de Carmen abidəsi qoyulur. Abidə rəqqasın hələ gənc olarkən keçirilən Dünya Sərgisi zamanı İspaniya Kralı XIII Alfonso üçün flamenko rəqsini ifa etdiyi yerdə qurulmuşdur.

## Ədəbiyyat
* Hidalgo Gómez F. Carmen Amaya. Barcelona: Estudios P. M., 1995
* Sevilla P. Queen of the gypsies: the life and legend of Carmen Amaya: flamenco in the theater age, 1910—1960. San Diego: Sevilla Press, 1999

## Mənbə
* Биография, фотографии 
* Видео на сайте flamenco-world.com
* [Кармен Амайя на сайте [IMDB]]
* 

## İstinadlar
Monteneqroda qadınlar

**Monteneqroda qadınlar** — cəmiyyətin həyatında mühüm rol oynayırlar. Müasir cəmiyyətdə bir əsr əvvəlki vəziyyətlə müqayisədə qadınlara qarşı daha hörmətli bir münasibət var.

## tarix
Monteneqro cəmiyyətindəki qadınların rolunun ən erkən təsvirlərindən biri The New York Times tərəfindən 5 noyabr 1880-ci ildə verilmiş və istehza ilə qeyd etmişdir ki, qadınlar və kişilər bu sahədə işlərini bərabər bölüşsələr də, keçişlər zamanı qadın özü ilə ərinin gətirdiyi hər şeyi daşıyır. Üstəlik həmin qəzetin yazdığına görə qadınlar evi idarə edir, parça toxuyur və sap əyirirdilər. Hollandiyalı yazıçı Henri van der Mandere Monteneqro cəmiyyətindəki qadınların rolunu daha da tənqid edir: arvadın praktik olaraq gücsüz olduğunu və ərindən sonra yükü daşımaq məcburiyyətində olduğunu, qızının isə iradəsinə tabe olmaq məcburiyyətində qaldığını iddia edir. Kişilərlə bir masa arxasında oturmasına icazə verilməyən bir qadını kölə və yük heyvanına bənzədir. Monteneqrolu qızların gözəlliyi arvad olduqları zaman əriyirdi. Antropoloq Zorka Miliçə görə bir qadına münasibət onun neçə oğul və qız övladına sahib olmasından da asılı idi: çox oğlu olan qadınlara hörmət edilirdi.

Yuqoslaviya Xalq Qurtuluş müharibəsindən sonra qadınlara orta və ali təhsil almaq, ictimai və siyasi həyatda iştirak etmək və s. hüquqlar verildikdən sonra vəziyyət dəyişir. Lakin eyni zamanda yaşlı nəsil arasında hələ də güclü inam qorunub saxlanılır. Düşüncəyə görə qadın ilk növbədə ev və uşaq məsələlərini həll etməlidir.

## Qadınların cəmiyyətdəki rolu
Monteneqro qadınları dünyanın ən uzun qadınlarından biri hesab olunur (orta boy 171 sm). Dünya Bankına görə məhsuldarlıq nisbəti (bir qadına düşən uşaq sayı) 2002–2010-cu illərdə azalmışdır (2002-ci ildə 1.77-dən 2010-cu ildə 1.66-ya). Monteneqronun müasir qanunvericiliyinə görə, kişilər və qadınlar bərabər hüquqlara malikdirlər. Ayrıca yaşından asılı olmayaraq, bütün qadınlar cinsi bərabərliyə nail olmaq üçün Milli Plana uyğun olaraq, həyatın bütün sahələrində eyni hüquq və imkanlara sahib olmalıdırlar. Şiddətdən (cinsi daxil olmaqla) qorunması da təmin edilir.

Bölgəyə görə, qadınlar həm Monteneqro cəmiyyətinin mühafizəkar patriarxal hissəsində, həm də daha müasir, matriarxal bir cəmiyyətdə yaşaya bilərlər. Bir ailədə bir qayda olaraq ailə başçısı kişidir və qadın ona ev təsərrüfatını idarə etməsində kömək edir. Əl-Cəzirə telekanalının verdiyi məlumata görə, Monteneqro cəmiyyətində köhnə günlərdə bir qızın doğulması həmişə xoş qarşılanmırdı, çünki ailənin yalnız oğul tərəfindən davam etdirilməsi mümkün idi. Nəticədə abortlar başlamış və bu davam etməkdədir. Ancaq mühafizəkar dairələr, abortun qadağan edilməsinə çağıran ictimai elanlar təqdim edərək bu cür hərəkətlərə qarşı mübarizə aparırlar.

## İstinadlar
İnqrid Narqanq

**İnqrid Narqanq** (;  ) — avstriyalı vəkil, hakim və müasir tarixçi. 1964-cü ildən 1993-cü ilə qədər Engelharzell bölgə məhkəməsinin rəhbəri olmuşdur. Avstriya məhkəmə sistemində kənd bölgə məhkəməsinə rəhbərlik edən ilk qadın idi.

## Bioqrafiyası
Alisa İnqrid Annemari Narqanq 17 aprel 1929-cu ildə Rumıniyanın Çernovtsı şəhərində anadan olmuşdur. O, bir Köhnə Avstriya məmur ailəsindən gəldi. Onun ulu babası klassik filoloq və orta məktəb direktoru Stefan Volff olmuşdur. Babası isə vəkil idi. Ailə Çernovtsıda yaşayırdı. onun böyüyüb boya başa çatdığı ərazi Birinci Dünya müharibəsinin sonuna qədər Avstriya monarxiyasının tacına mənsub olmuş, sonra Rumıniya Krallığına verilmiş və hazırda qismən Ukraynada (Çernovtsı daxil olmaqla) yerləşir. Atası iki yaşında ikən ailəni tərk etmişdir. O, anası və nənəsi tərəfindən böyüdülmüşdür.

1940-cı ilin yayında Narqanqın on bir yaşı olanda, alman mənşəli vətəndaşların Almaniyaya köçürülməsi başladılır. Narqanq anası və nənəsi ilə birlikdə əvvəl Aşağı Sileziyaya, daha sonra Yuxarı Sileziyaya köçür. İkinci Dünya müharibəsinin sonlarına yaxın Sovet qoşunları Sileziyaya yaxınlaşdıqda onlar Yuxarı Avstriyaya qaçırlar.

"Sürgünlər" və "etnik almanlar" deyilən bir ailədən olan Narqanq, 1945-ci ilin payızında Qmundendəki orta məktəbdə oxumağa başlayır. 1948-ci ildə məzun olduqdan sonra İnsbrukda hüquq təhsilinə yiyələnir. 1952-ci ildə hüquq doktoru dərəcəsini alır. Bir il məhkəmə işində çalışır və iqtisadiyyat təhsili almağa qərar verir. 1959-cu ildə sosial və iqtisadi elmlərdə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edir. Bu müddət ərzində Narqanq artıq Linzdə təcrübəçi vəkil kimi işə başlayır və vəkillik imtahanından keçir. Sonradan Linz magistraturasında vəkil işləyir. 
1963-cü ildə Narqanq hakim olur. 1964-cü ildən 1993-cü ildə təqaüdə çıxana qədər Narqanq Engelharzzell Rayon Məhkəməsinə rəhbərlik edir. Avstriya kənd bölgə məhkəməsinə rəhbərlik edən ilk qadın olur.

Müasir bir tarixçi olaraq Narqanq Bukovinya almanlarının tarixini və İkinci Dünya müharibəsindən sonra Yuxarı Avstriyadakı qaçqınların vəziyyətini araşdırır. Linzdəki Bukovin almanları bölgə komandasının qurucularından biri olur.

Sonrakı illərdə Narqanq Engelharzzell, Linz və Vyanada yaşayır.

10 may 2019-cu il tarixində Şerdinqdə dünyasını dəyişir.

## İstinadlar
Olqa Sanfirova

**Olqa Sanfirova** () — 46-cı qvardiya gecə bombardmançı aviasiya alayının (325-ci gecə bombardman aviasiya diviziyası, 4-cü Hava Ordusu, 2-ci Belarus cəbhəsi) eskadron komandiri, qvardiya kapitanı. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

## Bioqrafiyası
2 may 1917-ci ildə Samara şəhərində bir fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. Milliyyətcə tatardır.

Moskva vilayətinin Kolomna şəhərində aeroklubun 9 sinifindən məzun olur. Özbəkistanın paytaxtı Daşkənd şəhərində yaşayıbiişləmişdir.

1941-ci ilin dekabrından Qırmızı Ordu sıralarına qoşulur. Bataysk Hərbi Aviasiya Təyyaraəçi Məktəbini bitirir. 1942-ci ilin mayından bəri orduda fəal əməliyyatlara cəlb olunur. 1942-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olur.

46-cı qvardiya gecə bombardmançı aviasiya alayının (325-ci gecə bombardmançı aviasiya diviziyası, 4-cü hava ordusu, 2-ci Belorusiya Cəbhəsi) eskadron komandiri, qvardiya kapitanı Sanfirova Olqa düşmənin canlı qüvvəsini və istehkamlarını məhv etmək üçün 630 gecə uçuşu etmişdir. Şimali Qafqazın, Novorossiysk-Taman, Kerç-Eltigen, Krım, Belarusda hücum əməliyyatlarının müdafiəsində və torpaqların azad edilməsində iştirak etmişdir. Müharibə boyunca, 875 uçuş saatı ilə 630 gecə döyüş tapşırığını yerinə yetirərək 77 ton bombanı düşmən tərəfindən idarə olunan əraziyə atmışdır. 
Cəsur pilot 13 dekabr 1944-cü ildə döyüş tapşırığından qayıdarkən qəhrəmanlıqla həlak olur. Təyyarəsi Polşada, Naselska ərazisində uçuşlar zamanı yandırılır. Bir paraşütlə tullanan Olqa və Rufina Qaşeva (şturman) neytral zonaya düşürlər. Olqa Sanfirova piyada əlihinə minaya düşərək həlak olur. Rufinanı isə əsgərlər xilas edir. Belarusun Qrodno şəhərində qardaşlıq məzarlığında dəfn edilmişdir. 
## Mükafatları
SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 23 fevral 1945-ci il tarixli fərmanı ilə "Alman işğalçılarına qarşı mübarizə cəbhəsində komandanlığın döyüş tapşırıqlarını və eyni zamanda göstərilən cəsarət və qəhrəmanlığı nümunəvi yerinə yetirdiyinə görə" , "Kapitan Olga Alexandrovna Sanfirova ölümündən sonra Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülür.

Lenin ordeni, Qırmızı Bayraq ordeni, Aleksandr Nevski, 1-ci dərəcəli Vətən Müharibəsi, habelə "Qafqazın Müdafiəsi Uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir. 
## İstinadlar
İnternetə çıxış hüququ

**İnternetə daxil olmaq hüququ** və ya **internetə çıxış hüququ** — internet tərəfindən dövlət tərəfindən təmin edilməli olan ayrılmaz insan hüquqlarından biri kimi nəzərdə tutulur, çünki özü azadlıq hüququnun həyata keçirilməsini təmin edir.

## Tarixi
2003-cü ilin dekabrında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının himayəsi altında Ümumdünya İnformasiya Cəmiyyəti Sammiti (ÜİCS) keçirildi. Hökumətlər, ticarət nümayəndələri və vətəndaş cəmiyyəti arasında uzun müddət davam edən danışıqlardan sonra, ÜİCS Prinsipləri Bəyannaməsi qəbul edildi və informasiya cəmiyyətinin insan hüquqlarının qorunması və möhkəmləndirilməsində əhəmiyyətini bir daha təsdiqlədi:

ÜİCS Prinsipləri Bəyannaməsində "informasiya cəmiyyəti" ndə ifadə azadlığı hüququnun əhəmiyyətinə xüsusi istinad edilir:

## İstinadlar