open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Prado muzeyi

**Prado muzeyi** — İspaniyanın paytaxtı Madrid şəhərində yerləşən muzey. Muzeydə hal-hazırda 1.300 sənət əsəri saxlanılır. Saxlanılan eksponatları üç yerə ayırmaq olar: məşhur rəssamların tabloları, tarixi heykəl nümunələri və qədim sikkə pul vahidləri.

## Qalereya

Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|
El Descendimiento, by Rogier van der Weyden, from Prado in Google Earth.jpg|
Judith at the Banquet of Holofernes (previously known as Artemisia), by Rembrandt, from Prado in Google Earth.jpg|Artemisia* ([[Rembrandt]])
El Tres de Mayo, by Francisco de Goya, from Prado in Google Earth.jpg|
El caballero de la mano en el pecho, by El Greco, from Prado in Google Earth.jpg|
Portrait of a Cardinal, by Raffael, from Prado in Google Earth.jpg| *Kardinalın portreti'' (Rafael Santi)
La Anunciación, de Fra Angelico.jpg|
El sueño de Jacob, by José de Ribera, from Prado in Google Earth.jpg|
Visitation-400.jpg|Rafael Santinin Yoluxma adlı tablosu
Las_Meninas_01.jpg|Dieqo Velaskesin Meninlər (Freylinalar) əsəri


## Ekspozisiyaların yığılması

## Xarici keçidlər
* Prado muzeyinin rəsmi saytı.
* Prado muzeyinin interaktiv mağaza xidməti.
* Prado muzeyində olan 15 əsas tablo.
* Prado muzeyi – Tarix və Şəkillər silsiləsi.
* Qeyd olunan əsərlər Prado muzeyinə aiddir. 
* Prado muzeyi, təsvir və fotoşəkillər  
* Prado muzeyi xəritəsi, qiymət, əlaqə, əlavə informasiyalar, haqqında məlumat
* Google dünya proqramı ilə Prado muzeyiə yüksək keyfiyyətlə bax.
* Del Prado muzeyinin katoloqu

## İstinadlar
Fazil Vahidov

**Fazil Vahidov** — alim, fəlsəfə elmləri namizədi

## Həyatı
Vahidov Fazil Qulammirzə oğlu 1941-ci ilin martında Ağsu rayonunun Nuran kəndində anadan olmuşdur. 1958-ci ildə Ağsu qəsəbə orta məktəbini bitirmişdir. 1958–1963-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində oxumuşdur. 1970-ci ildən BDU-da çalışıb. 2024-cü il 26 noyabr tarixində vəfat edib.

## Təhsili, elmi dərəcəsi və elmi adları
Ali təhsillidir. 1972-ci ildə "Ömər Faiq Nemanzadənin dünyagörüşü" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir; fəlsəfə elmləri namizədidir. 1974-cü ildən BDU-nun dosentidir.

## Əmək fəaliyyəti
* 1963–1965-ci illərdə Kürdəmir rayonundakı "Bolşevik" sovxoz 8-illik məktəbinin müəllimi;
* 1965–1967-ci illərdə Kürdəmir rayonundakı Böyük Kəngərli 8-illik məktəbinin direktoru;
* 1967–1970-ci illərdə BDU-nun Fəlsəfə kafedrasının aspirantı;
* 1970–1974-cü illərdə BDU-nun Politologiya və sosiologiya kafedrasının müəllimi və baş müəllimi;
* 1974–1991-ci illərdə həmin kafedranın dosenti;
* 1992–2006-cı illərdə BDU-nun Sosial elmlər və psixologiya fakültəsinin dekanı;
* 1991-hal-hazıradək Sosiologiya kafedrasının dosenti;
* Apardığı dərslər: Ümumi sosiologiya, Sosioloji tədqiqatın metodologiyası və metodikası;
* 80-ə qədər məqalə və tezisin, 1 broşürnın, 1 monoqrafiyanın, 4 kitabın müəllifidir;
* 7 elmlər namizədi yetişdirmişdir;
* 2007-ci ildə "İlin müəllimi" fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Tədqiqat sahəsi
* şəxsiyyət problemi
* dünyagörüşü məsələləri

## Seçilmiş əsərləri
* 2004, "Sosiologiya". Ali məktəblər üçün dərs vəsaiti (həmmüəlliflə).
* 2008, "Sosiologiya". Ali məktəblər üçün dərs vəsaiti (həmmüəlliflə).
* 2008, "Jurnalistika və sosiologiya". Dərs vəsaiti. (həmmüəlliflə).

## Kitabları
* 1977, "Elmi dünyagörüşünün formalaşması zəhmətkeşlərin kommunist tərbiyəsinin tərkib hissəsidir"
* 1987, "Ahəngdar inkişaf etmiş şəxsiyyətin formalaşması" (həmmüəlliflə).
* 1994, "Sosiologiya". Dərs vəsaiti (həmmüəlliflərlə).
* 2005, "Sosiologiya". Ali məktəblər üçün dərs vəsaiti (həmmüəlliflə).
* 2008, "Sosiologiya". Ali məktəblər üçün dərs vəsaiti (həmmüəlliflə).
* 2008, "Jurnalistika və sosiologiya". Dərs vəsaiti. (həmmüəlliflə).

## Təltifləri
* 3-cü dərəcəli "Əmək" ordeni (2019)

## Dövlət və beynəlxalq proqram və qrantlar
2002–2004-cü illərdə Rusiya, Polşa və Azərbaycanda "Kənd həyatı" tematikası üzrə sosioloji sorğunun təşkilatçılardan biri olmuşdur.

## Tələbələrlə münasibəti
Sosial elmlər və psixologiya fakültəsinin tələbələri fakültədə sosioloji sorğu keçirmiş, fəlsəfə, politologiya, sosiologiya, psixologiya, iqtisadiyyat ixtisasları üzrə ilin müəllimini müəyyən etmişlər. Həmin sorğunun nəticələrini elan etmək üçün 19 aprel 2010-cu ildə "Qızıl SEP: ilin müəllimi" mövzusunda tədbir keçirilmişdir. BDU rəhbərliyinin iştirak etdiyi bu tədbirdə Fazil Vahidov Sosiologiya ixtisası üzrə "İlin müəllimi" seçilmiş və mükafatlandırılmışdır.

## İstinadlar
Tombston

**Tombston** - Amerika Birləşmiş Ştatlarının Arizona ştatında yerləşən şəhər.Şəhər şimali amerikada vəhşi qərb anlayışının formalaşdığı yer hesab olunur.Tombstonda tarixən baş vermiş silahlı insidentlər həmin dövrə qədər Amerika Birləşmiş Ştatlarının digər şəhərlərində az-az hallarda baş verirdi.Xüsusən **O.K corral ** rançosunda şeriflə silahlıların qarşıdurması böyük səs küyə səbəb olmuşdu.

## Tarixi

### Əhali sayı
* 1880 - 3.423 
* 1890 - 1.875
* 1900 - 646
* 1910 - 1.582
* 1920 - 1.178
* 1930 - 849 
* 1940 - 822
* 1950 - 910
* 1960 - 1.283
* 1970 - 1.241
* 1980 - 1.632
* 1990 - 1.220
* 2000 - 1504

## İstinadlar
Şəqaqi eli

**Şəqaqi** və ya **Şəqqaqi** () — kürdəsilli Azərbaycan dilində danışan bir tayfa. Şəqaqilər İranın Şərqi Azərbaycan (Sərab, Həştrud, Miyana), Ərdəbil (Xalxal), Rəzavi Xorasan  (Qoçan) və Şimali Xorasan (Bocnurd) ostanlarında yaşayırlar. Şəqaqilər Türkiyədən tarixi Azərbaycan ərazilərinə köçürülüblər.

## Oymaqlar
*Ərvanlu / Ərvanlı / İrəvanlı (?)
*Zəfranlu / Zəfəranlı (Ekranlu)
*Balkanlu / Balkanlı (Palkanlu)
*Pesiranlu (Pesyanlu / Püsyanlı)
*Badanlu (Badelanlu / Bədəlanlı), (Bahadori)
*Goranlu / Goranlı (Koranlu), (Gurkanlu)
*Yarəhmədlu / Yarəhmədli
*Mirsultanlu / Mirsultanlı
*Musanlu
*Fəthəlixanlu / Fətəlixanlı
*Tuşmallu
*Esperlu / İspirli
*Şatiranlu / Şatıranlı

## Tanınmış şəxsiyyətlər
*Sərabli Mehdi Beyq Şəqaqi: Şair
*Sərabli Mehdixan Mühəndis: Tarixçi
*Mirza Məhəmməd Hüseyn Balkanlu: Şair
*Kərbəlayı İmamyar Şəqaqi: Şair

## İstinadlar
Rumıniya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

**Rumıniya** **Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi**nə ilk dəfə 1994-cü ildə qoşulmuş və ümumilikdə 20 dəfə müsabiqədə iştirak etmişdir. Ölkə indiyədək heç vaxt müsabiqədə birincilik əldə etməmiş olsa da, Avroviziyanın ən çox uğur qazanan ölkələrindən biri hesab olunur. Rumıniyanın indiyədək müsabiqədə qazandığı ən yaxşı nəticə 2005-ci ildə Luminitsa Anqel və Sistem qrupunun ifa etdiyi "Let Me Try" və 2010-cu ildə Paula Selinq və Ovi duetinin ifa etdiyi "Playing with Fire" mahnıları ilə əldə etdikləri 3-cü yerdir. 2004-cü ildə Avroviziyada yarımfinal mərhələsinin tətbiqindən sonra Rumıniya hər il müsabiqənin finalına vəsiqə qazansa da, ilk dəfə 2018-ci ildə ölkə təmsilçiləri yarımfinalda məğlub olmuşdur.

Avroviziyada 17 illik iştirakının ardınca 2016-cı ildə Avropa Yayım İttifaqı tərəfindən Rumıniyanın müsabiqədə iştirakı dayandırılmışdır. Rumıniya Ovidiu Antonun ifa etdiyi "Moment of Silence" mahnısı ilə 12 may tarixində keçirilən Avroviziya 2016-nın ikinci yarımfinalında təmsil olunmalı idi. Lakin 19 aprel 2016 tarixində müsabiqəni ölkədə yayımlama hüququ olan TVR telekanalının AYİ-nə 2007-ci ilin yanvar ayından bəri üst-üstə yığılan və toplamda 14.56 milyon€ təşkil edən borc səbəbi ilə ölkənin son anda müsabiqədən uzaqlaşdırıla biləcəyinin mümkün olduğu açıqlanmışdır. AYİ Rumıniya dövlətinə 20 aprel tarixinədək borcun ödənilməsi ilə bağlı müraciət etsə də, heç bir nəticə görülməmişdir və 22 aprel tarixində ölkə rəsmi olaraq 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirakdan azad olunmuşdur. Məsələ həllini tapdıqdan sonra Rumıniya 2017-ci ildə müsabiqəyə geri dönmüş və finalda 7-ci yerdə qərarlaşmışdır.

## Təmsilçilər

## Səsvermə tarixi

QEYD:Yuxarıdakı xallar yalnız finalda verilən xallardır.

## Qalereya

File:Mandinga First Rehearsal.jpg|Mandinga qrupu Bakı səhnəsində (2012)
File:ESC2013 - Romania 07.jpg|Çezar Malmö səhnəsində (2013)
File:ESC2014 - Romania 15.jpg|Paula Selinq və Ovi Kopenhagen səhnəsində (2014)
File:20150515 ESC 2015 Voltaj 8117.jpg|Voltaj qrupu Vyana səhnəsində (2015)
File:Eurovision Song Contest 2017, Semi Final 2 Rehearsals. Photo 210.jpg|İlinka və Aleks Florea Kiyev səhnəsində (2017)
File:ESC2018 - Romania 01.jpg|The Humans qrupu Lissabon səhnəsində (2018)


## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Ovod (film, 1955)

**"Ovod"** () — rejissor Aleksandr Faynsimmerin filmi.

## Məzmun

Film italyan vətənpərvərlərinin ana yurdun azadlığı uğrunda avstriyalı işğalçılara qarşı gizli mübarizəsindən bəhs edir. Bu hadisələrin mühitində insanın faciəli taleyi durur. Həmin insan çətinliklərdən keçərək təmiz qəlbli və şövqlü gəncdən barışmaz inqilabçıya — əfsanəvi və ələkeçməz Ovoda çevrilir.

## Film haqqında

:*Film ingilis yazıçısı Etel Lilian Voyniçin eyniadlı romanı əsasında çəkilmişir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Əsərin müəllifi :** Etel Lilian Voyniç
:**Ssenari müəllifi :** Yevgeni Qabriloviç
:**Quruluşçu rejissor :** Aleksandr Faynsimmer
:**Quruluşçu operator :** Andrey Moskvin
:**Baş rəssam :** Yevgeni Yeney
:**Bəstəkar :** Dmitri Şostakoviç
:**Geyim üzrə rəssam :** B. Maneviç
:**Səs operatoru :** İ. Volk
:**Qrim rəssamı :** V. Ulyanov
:**Filmin direktoru :** M. Gendenşteyn

### Rollarda

:Oleq Strijenov – Artur
:Marianna Strijenova – Cemma
:Nikolay Simonov – Montanelli
:Vladimir Etuş – Martini
:Semyon Svaşenko – Markone
:Pavel Usovniçenko – Cüzeppe
:Vadim Medvedyev – Ciovanni
:Vladimir Çestnokov – Dominikino
:Ruben Simonov – Kardi
:Antoni Xodurski – Qrassini
:Anna Lisyanskaya – Qrassininin arvadı
:Qriqori Şpigel – Ceyms
:Yelena Yunger – Yuliya
:Boris Dmoxovski – şəhər komendantı
:Yakov Malyutin – polkovnik

## Mənbə
* Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 442.

## Xarici keçidlər
* 
* Овод (1955) — Кино-Театр.ru
Mənim mübarizəm

***Mənim mübarizəm*** (orijinal adı: ) — Adolf Hitlerin həyatını, siyasi baxışını və milliyətçi-sosialist fikirlərini açıqladığı kitabı. Hitler uğursuz qiyam qaldırıb həbs ediləndə Landsberq həbsxanasında dostu Rudolf Hess tərəfindən qələmə alınmışdır. Kitab iki cilddədir. İlk cilddə, həyatını, siyasi baxışlarının dəyişilməsi yönümündə olan təsirləri, yəhudilər haqqındakı ilk fikirləri və bu fikirlərin hansı yöndə, necə inkişaf etdiyini, niyə bu fikirlərin əmələ gəldiyini, müharibə xatirələri də daxil olmaqla şəxsi xatirələrini və dövrünün sosial-siyasi bünövrəsini incələmişdir.

İkinci cild isə NSDAP-ın partiya proqramı və ideal dövlət quruluşu üzərinə yazılmış bir doktrina olmaqla birlikdə, həmçinin, Almaniyanın irəlidəki dövrlərinə dönük fikirlər bəyan edərkən, kiçik nəsihətlər verdiyi bir kitabıdır. Eyni zamanda "Mənim mübarizəm", Hitler tərəfindən Pivə qiyamında (9 noyabr 1923) həyatını itirmiş digər partiya üzvlərinə həsr edilmişdir. Bunlar; Alfarth Felix, Bauried Andreas, Casella Theodor, Faust Martin, Ehrlich Wilhelm, Hechenberger Ant, Korner Oskar, Khun Karl, Lefore Karl və Neubauer Kurtdur.
Alba hersoqları

**Alba hersoqları** () — İspaniya aristokratları və qrandları. Titul 1472-ci ildə kral IV Enrike Kastiliyalı tərəfindən təsis edilib və ilk dəfə Qarsiya Alvares de Toledoya verilib.

Hersoginya Alba kimi tanınan 13-cü Alba hersoginyası Mariya Kayetana de Silvanın ispan rəssamı Fransisko Qoyanın "Çılpaq maxa" və "Geyimli maxa" əsərlərinin modeli olduğu güman edilir.

## Alba hersoqları (1472-dən)
# Don Qarsiya Alvares de Toledo (təxm. 1424-1488), 1-ci Alba hersoqu
# Don Fadrike Alvares de Toledo (1460—1531), 2-ci Alba hersoqu
# Don Fernando Alvares de Toledo (1507—1582), 3-cü Alba hersoqu
# Don Fadrike Alvares de Toledo (1537—1583), 4-cü Alba hersoqu
# Don Antonio Alvares de Toledo və Bomon, 5-ci Alba hersoqu
# Don Fernando Alvares de Toledo və Mendosa, 6-cı Alba hersoqu
# Don Antonio Alvares de Toledo və Pimentel, 7-ci Alba hersoqu
# Don Antonio Alvares de Toledo və Bomont, 8-ci Alba hersoqu
# Don Antonio Martin Alvares de Toledo Qusman, 9-cu Alba hersoqu
# Don Fransisko Alvares de Toledo, 10-cu Alba hersoqu
# Dona Mariya Teresa Alvares de Toledo, 11-ci Alba hersoginyası
# Don Fernando de Silva və Alvares de Toledo, 12-ci Alba hersoqu
# Dona Mariya del Pilar Teresa Kayetana de Silva və Alvares de Toledo (1762—1802), 13-cü Alba hersoginyası, onun birbaşa varisi olmadığı üçün titul onun ölümündən sonra qohumu Karlos Migel Fits-Ceyms Stüarta keçdi.
# Don Karlos Migel Fits-Ceyms Stüart, 14-cü Alba hersoqu
# Don Xakobo Fits-Ceyms Stüart, 15-ci Alba hersoqu
# Don Karlos Mariya Fits-Ceyms Stüart və Portokarrero, 16-cı Alba hersoqu
# Don Xakobo Fits-Ceyms Stüart və Falko, 17-ci Alba hersoqu
# Dona Mariya del Rosario Kayetana Fits-Ceyms Stüart və Silva, 18-ci Alba hersoginyası (Alba evinin indiki rəhbəri)
(varisi — Don Rodolfo Arismendi Parra Fits-Ceyms Stüart və Silva, gələcək 19-cu Alba hersoqu)

## İstinadlar
Mark Vebber

**Mark Vebber** Avstraliyalı Formula 1 pilotu. 2002-ci ildə Minardi komandasında çıxış edirdi. 2003-cü ildə isə Jaguar Racing komandasına transfer olundu. 2004-cü ilə qədər Jaguar Racing komandasında qalıb, 2005-ci ildə BMW Williams-a getdi. Amma BMW ilə Williams-ın ayrılması səbəbiylə Williams Cosworth-u seçdi. Mövsümün sonuna qədər Williams-da qalıb, 2007-ci ildə Red Bull Racing-ə keçti.

2007-ci il mövsümündə Red Bull-da ən yaxşı dərəcəsi Nürnburgring-dəki üçüncülüyü oldu. 2008-ci ili Red Bull-da keçirən Mark Webber, 2009-cu ildə Sebastian Vettel ilə birlikdə Red Bull-da yarışmağa başladı.2009-cu ildə F1 karyerasındakı 1-ci və 2-ci birinciliklərini qazandı. 2010 mövsümünün çempionu komanda yoldaşı Sebastian Vettelin 14 xal gerisində üçüncü bitirmişdir.

## Karyerası
* 2002 Minardi
* 2003–2004 Jaguar Racing
* 2005 BMW Williams
* 2006 Williams Cosworth
* 2007-2008-2009-2010 Red Bull Racing
İskəndər ağa Qayıbbəyov

**İskəndər ağa Hüseyn ağa oğlu Qayıbbəyov** — Azərbaycan şairi.

## Həyatı
Qazax şairlərinin məşhurundan birisi də dağkəsəmənli şair İskəndər ağa ibn Hüseyn ağadır. İskəndər ağa ziyadə baməzə, xoşsöhbət, açıq qabaqlı, deyib-danışan və bir az hərzəgu bir şəxs imiş. Müsəlmanca savadı az imişsə də, lakin güşadə təbi varmış. İskəndər ağa 52 və ya 53 sənə ömür edibdir. Vəfatı ittifaq düşübdür 1873-cü tarixi-miladiyyədə sentyabrın 24-də. Əşarü ədəbiyyatı çox isə də, cümləsi müntəzəm bir məcmuə halında deyildir. Əsərlərindən bir neçəsi burada zikr olunur.

## Xarici keçidlər
* http://www.anl.az/el/k/k002/iaq001.htm
İlqar Məmmədov (idmançı)

**İlqar Yaşar oğlu Məmmədov** () — SSRİ və Rusiya qılıncoynadanı, rapiraçı; komanda hesabında ikiqat olimpiya çempionu (1988, 1996), SSRİ əməkdar idman ustası; komanda hesabında 1989-cu il dünya çempionu, dəfələrlə SSRİ və Rusiya çempionu. Rusiya qılıncoynatma komandasının baş məşqçisi (2012–2021). SSRİ-nin əməkdar idman ustası (1988), Rusiyanın əməkdar məşqçisi (2015), Rusiya Qılıncoynatma Federasiyasının prezidenti (2021-ci ildən), RF Silahlı Qüvvələrinin polkovniki.

## Həyatı
İlqar Məmmədov 1965-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Ziyalı ailəsində böyümüşdür. SSRİ-nin və Azərbaycanın əməkdar məşqçisi Yaşar Məmmədovun oğludur. 11 yaşına qədər musiqi ilə məşğul olmuşdur. 11 yaşından qılınc oynatma ilə məşğul olmağa başlamışdır. Rapira ilə qılınc oynatma üzrə əməkdar idman ustasıdır. 1987-ci ildə Rusiyaya köşmüş, MOİK idman cəmiyyətində ikiqat olimpiya çempionu Mark Midlerin rəhbərliyi ilə məşqlərə başlamışdır. 1988-ci il Seul Yay Olimpiya Oyunlarında qızıl medala sahib olmuşdur. 1996-cı ildə Atlanta Yay Olimpiya Oyunlarının da qalibi olmuşdur. 1999-cu ildən məşqçi fəaliyyətinə başlamışdır. Bir qədər sonra ABŞ-yə köçmüş, bir müddət orda yaşadıqdan sonra geri dönmüşdür.

25 yanvar 2025-ci ildə o, yenidən Rusiya Qılıncoynatma Federasiyasının prezidenti seçilib.

## Ailəsi
Ailəlidir. Həyat yoldaşı qılıncoynatma ustası Yelena Jemayevadır. Milena və Ayla adlarında iki qızları var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Qərib çempionlar - 06.12.2024 I İlqar Məmmədov
Dalğa uzunluğu

thumb|right|Dalğa uzunluğu λ istənilən iki nöqtə arasında eyni faza, maksimum, minimum və ya dalğa qabarıqları ilə təyin oluna bilər.
**Dalğa uzunluğu** (, işarəsi: λ) – dalğanın bir period müddətində yayıldığı məsafəyə deyilir, ölçü vahidi metrdir. Eninə dalğalar üçün dalğa uzunluğu dalğanın eyni fazalı istənilən iki nöqtələri arasındakı məsafədir.  

Dalğanın yayılma sürəti aşağıdakı düsturla hesablanır:
*v={\lambda\over T}=\lambda\nu
Bircins mühitdə v=const olduğu üçün dalğa uzunluğu periodla düz, tezliklə tərs mütənasib olur.

"De Broylun Dalğaları" dalğanın müvafiq uzunluğuna uyğun gəlir. Hissəcik enerji (E) və (impuls) p ilə uyğun gəlir:
#Tezlik: \nu = \frac{E}{h}
#Dalğanın uzunluğu:  \lambda = \frac{h}{p}

Dalğa uzunluğunun vakuumda və ya havada sürəti:
*\lambda = \frac{299 792 458}{f}

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Conversion: Wavelength to Frequency and vice versa – Sound waves and radio waves
* Teaching resource for 14–16 years on sound including wavelength
* The visible electromagnetic spectrum displayed in web colors with according wavelengths
* Berechnung von Wellenlänge, Frequenz bei Schallgeschwindigkeit oder Lichtgeschwindigkeit
* Berechnung der Wellenlänge einer Schallwelle in Luft bei gegebener Frequenz und Temperatur
* Tabelle der Wellen mit zugehöriger Wellenlänge, Energie und Frequenz
* Darstellung des sichtbaren elektromagnetischen Spektrums mit Angabe der Wellenlängen
Baydu xan

**Baydu xan** (1260–4 oktyabr, 1295) — Hülaku xanın beşinci oğlu Tarağayın oğlu, Elxan.

## Həyatı
1260-cı ildə doğulmuşdu. Atası Hülaku xanın beşinci oğlu Tarağay idi. 1284-cü ildə Bağdad və Diyarbəkr valisi idi. 1294-cü ildə çaonun uğursuzluğu və Keyxatu tərəfindən təhqir olunması ona üsyan üçün bəhanə yaratmışdı. 21 mart 1295-ci ildə Keyxatu xan məğlub olundu, 3 gün sonra edam edildi.

## Hakimiyyəti
Əmir Tağaçarın əli ilə taxta gələn Baydu Qazanın etirazları ilə rastlaşdı. Hakimiyyəti bölüşdürmək təklifinə etiraz edən Qazan xan Bayduya hücum etdi. Xan, Naxçıvana qaçdı, lakin 4 oktyabr 1295-ci ildə ələ keçirilərək edam edildi.

## İstinadlar
Müstəqil adam (film, 2010)

## Məzmun

## Film haqqında
* Film Böyük İslam alimi Səid Nursinin həyatı əsasında çəkilmişdir.

## Filmin heyəti

### Rollarda
:Mürşid Ağa Bağ
:Əhməd Yenilməz

## Xarici keçidlər
* Rəsmi Sayt 
* Fəza Film
Sonuncu legion (film, 2007)

**Sonuncu Legion** () – 2007-ci ildə rejissor Daq Lefler tərəfindən çəkilən tarixi filmdir.

## Məzmun

476-cı il.Qərbi Romanın süqutu ilə quldarlığın ləğv olunduğu il. Qərbi Romanın 12 yaşında sonuncu hökmdarı olan Romul Avqust və onun müəllimi Ambrosinus (ona əsl adı Merlindir) Kapri adasına məhkum edilirlər. Romul adadan misri qılınc tapır.Bu qılınc nə vaxtsa Yuli Sezara məxsus olub.Rəvayətə görə, misri qılınc səmadan düşüb. Misiri qılıncla kim bacarsa, onda o imperator olacaq.Əvvəllər Roulun yanında çalışmış mühafizəkarlar (Mira və Aurelius) onu adadan xilas edirlər və birlikdə Britaniya adasına gedirlər ki, çoxlu legionlar toplasınlar.Lakin onları düşmənlər təüib edir.Düşməmlər mühafizəkarların üzərinə hücuma keçirlər.Bu zaman doqquzuncu legionun əsgərləri mühafizəkarlarla birlikdə vuruşurlar və sonda qalib gəlirlər.Qələbədən sonra Romul Avqust qılıncı daşın üzərinə atır və müharibənin qurtardırığını söyləyir. Bu hadisələrdən sonra Romul Avqust Pendraqon adını qəbul edir. Mina və Aurelius evlənirlər. Bu film tarixi filmdir.

## Rollarda
*Kolin Fört – Aurelius
*Tomas Sanqster – Romul Avqust
*Ayşvariya Ray – Mira 
*Ben Kinqsli – Ambosinus
*Con Hanna – Nestor
*Rupert Frend – Demetrius
*İen Qlend – Orest (Romulun atası)

## Filmin heyəti
*Rejissor: Daq Lefler
*Operator: Marko Pentakorvo
*Musiqi: Patrik Doyl
*Prodüserlər: Tarak Ben Ammar, Ceyms Kleyton, Kris Karlinq, Dino De Laurentis
*Ssenaristlər: Cez Battervorf,Tom Battervorf, Karlo Karley

## Maraqlı faktlar
*" Sonuncu Legion " filmi4 ölkə ərazisində çəkilmişdir: Fransa, Böyük Britaniya, İtaliya və Tunis.
*" Sonuncu Legion " filmi italyan tarixçisi və yazıçısı Valerio Massimo Malfredinin eyni adlı romanı əsasında (2002-ci il) çəkilmişdir.	
*Filmin 4 saatlıq materialı final hissəsindən kəsilmişdir.

## Şüarlar
"İmperiyanın sonu ... əfsanənin başlanğıcı" (ing.The end of an empire …the beginning of a legend).

## İstehsalı
2007-ci il 2 avqustdan başlayaraq istehsalı başlanmışdır.
Ümranlı

**Ümranlı (İmranlu, İmrənlu, İmranlı, Umranlu, Omranlu)** ()-Azərbaycan xalqının etnogenezində duran türk ellərindən biridir. Ümranlılar İranın Mazandaran və Gülüstan ostanlarında yaşayırlar. Ümranlılar Dağlıq Qarabağ və Cənubi Azərbaycanın Qaradağ vilayətindən bu məntəqələrə köçürülüblər.

## Həmçinin bax
* Gəluqah

## Mənbə
* Gəluqah şəhristanı ilə tanışmaq 

## Xarici keçidlər
*Ümranlı İranika Ensiklopediyası
*İranın Türk dilləri:Baxışİranika Ensiklopediyası
Ujqorod

**Ujqorod** () — Ukraynanın qərbində, Uj çayda, Slovakiya ilə sərhədtə yerləşən şəhər. Zakarpat oblastın paytaxtı.

## Qardaş şəhərlər

*  Darmştadt, Almaniya (1992)
*  Korvallis, ABŞ (1992)
*  Nyiredelhaza, Macarıstan (1999)
*  Bekeşçaba, Macarıstan (2001)
*  Çeska Lipa, Çexiya (2000)
*  Mihalovse, Slovakiya (2001)
*  Koşise, Slovakiya (2003)
*  Oröl, Rusiya (2001)
*  Moskva, Rusiya (2003)
*  Horsens, Danimarka (2002)
*  Yaroslav, Polşa (2002)
*  Krosno, Polşa (2002)
*  Trogir, Xorvatiya (2010)
*  Pula, Xorvatiya

## İstinadlar
Sintiya Rotrok

**Sintiya Enn Kristin Rotrok** (, Delaver ştatı, Uilminqton şəhəri, ABŞ, 8 mart 1957) – Amerikalı aktrisa, prodüser və döyüş sənətləri ustasıdır.

## Həyatı
Sintiya Rotrok 1957-ci ildə ABŞ-nin Delaver ştatında anadan olmuşdu. Pensilvaniyada (Skrepton şəhəri) yaşamışdı. 13 yaşında idmanla məşğul olmağa başladı. Onun böy ölçüsü cəmi 160 sm-dir. Buna baxmayaraq Sintiya 1981-1985-ci illər arası məğlub olmadan beş dəfə karate üzrə dünya çempionu olmuşdur. Bu illər ərzində çin və koreyanın döyüş sənətləri üzrə altı qara kəmərə sahib olmuşdur. Sintiya Rotrok müxtəlif silahlarla döyüşə bilir. Onun ən sevimli silahı qarmaqlı qılıncdır.

1980-cı illərin əvvəllərində "Kentucky Fried Chicken" adlı reklamda müvəffəqiyyətlə çıxış etdiyinə görə bir çox Honkonq filmlərinə dəvət olunur. İlk rol aldığı film "Golden Harvest" studiyasında çəkilən "Hə, Madam" filmidir. Bu filmə baş rolu ifa edən Mişel Yeo ilə birgə çəkilmişdi. 1986-cı ildə Sammo Hunqun çəkdiyi "Millionerlərin ekspresi" filminə çəkilir. 1986-cı ildə Ceki Çanın baş rolda çəkildiyi "Tanrının zirehi" filminə dəvət olunur. Lakin ilk əsas səhnədə Ceki Çanın zədə alması ucbatından Sintiya Yuan Byaonun baş rol aldığı "Düzələn səhvlər" filminə çəkilir. 1990-cı illərdən başlayaraq bir çox Hollivud filmlərində baş rol alır. Filmlərdə Riçard Norton, Yuan Byao, Calal Merhi, Billi Blenks, Bolo Yen, Ceff Uinkott və bir çox məşhur döyüş ustaları ilə çəkilmişdir. 2004-cü ildən başlayaraq film karyerasına bir müddət fasilə vermişdir.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Naukan yupikləri

**Naukan yupikləri** – Rusiya Federasiyasına tabe olan Çukotka Muxtar Dairəsində Naukan (*Посёлок Наукан*) ilə Dejnyov (*Посёлок Дежнёв*) adlı iki kənddə yaşayan və nəsli tükənmək üzrə olan Yupik qolundan bir eskimos xalqıdır.

## Təsnifatı
**  Eskimos-Aleut xalqları
* **[[Aleut xalqı]]**
***[[Eskimoslar]]**
***[[Sirenik yupikləri|Sirenik eskimosları]]**¹
** **[[Yupik xalqları]]**
* Sirenik yupikləri¹
** Əsl Yupik xalqları
* Sibir yupikləri
* Naukan yupikləri
* Alyaska yupikləri 
* Nunivak çupikləri 
* Supiklər
** **[[İnuit xalqları]]**
* **İnyupiklər**
* İnuitlər və ya Kanada inuitləri
* Qərbi Kanada inuitləri 
* Şərqi Kanada inuitləri 
* Qrenlandiya inuitləri

## Tarixi

Naukan yupikləri Rusiya ərazisində olan eyni adlı kənddə yaşayırlar. Naukan kəndi 1958-ci ildə köçürülmüşdür.Kənd köçürülənə qədər Avrasiyanın ən şərq nöqtədə yerləşən kəndi idi. Naukan kəndi təxminən 14-cü əsrdə salınmışdır. 1958-ci ildə köçürmədən əvvəl təxminən 400 nəfərin yaşadığı kiçik bir kənd idi. ABŞ və SSRİ arasında ola biləcək bir döyüş təhlükəsinə görə strateji mövqedə olan kəndin 1954-cü ildə köçürülməsi müzakirə edilirdi. Rəsmi olaraq 20 noyabr 1958-ci ildə Çukça rayonu soveti tərəfindən kəndin köçürülməsinə və ən əsası Naukan yupiklərinin köçünə qərar verildi. Köç etdirilən Naukan ailələri, Çukotka Muxtar Dairəsinin müxtəlif istiqamətlərinə, Uelen (*Уэлен*), Lavrentiya (*Лаврентия*), Lorino (*Лорино*) kənd və qəsəbələrinə yerləşdirilirdilər. Bu gün, Novoye Çaplino (*Новое Чаплино*), Sireniki (*Сиреники*) və Uelkal (*Уэлькаль*) qəsəbələrində də Naukan yupiyi vardır. Bu evakuasiya və köç, Naukan yupiklərinin mədəniyyətlərinin yox olması prosesini sürətləndirmişdir.

## Dil

2005-ci ildə aparılan hesablamalara görə bu dil cəmi 50   tərəfindən istifadə edilir.

## İctimai həyat
### Qarqi
(Qarqi) İnyupikcə; Çupikcə *qaygiq*  Sibirdə  eskimoslar xalqları arasında yalnız **Naukan yupikləri** tərəfindən istifadə edilən daxma formalı yaşayış yeri.Alyaskada İnyupiklər ilə Yupiklərin tikdiyi formadan istifadə edilir.Qarqilər yalnız kişilər tərəfindən istifadə edilir.

## Ovçuluq və yığıcılıq

Bütün eskimos xalqları kimi Naukan yupikləri də ovçu və yığıcıdır. Bu ovçu və yığıcılığın izləri ay adlarında aşkar şəkildə görünür: 
*Yanvar ayı üçün **Nayyughaghhsiq** ('suitilərin ağ görünüşlü olduqları ay'), 
*İyun ayı üçün **Kigyughvik** (əvəlik yığma ayı') 
Naukan yupikləri dəniz məməliləri arasında daha çox morj, suiti, ağ ayı ovlayırlar. Çukçalardan  şimal maralını əhiləşdirməyi öyrənmişlər.Qütb tülküsüdə ovlanan heyvalar arasında yer alır.

## Xarici keçidlər
*www.kunstkamera.ru Поселок Наукан  (Naukan kəndinin şəkilləri)

## İstinadlar
Slot

**Slot** (*СЛОТ*) — Moskvada yaradılan, rusiya rok qrupu.

## Üzvlər
* Dariya "Nookie" Stavroviç
* Iqor "Trener Cash" Lobanov
* Sergey "ID" Boqolübskiy
* Nikita "NiXoN" Simonov
* Kirill "Mr Dudu" Kaçanov

## Diskoqrafiya

### Albomlar
* Slot 1 (2003)
* 2 Войны (2006)
* Тринити (2007)
* 4ever (2009)
* Break The Code (2011)

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Bad Boys Blue

**Bad Boys Blue** () – Avro disko və Avrodens janrlarında ifa edən Almaniya qrupu.

## Musiqi karyerası
"Bad Boys Blue" musiqi qrupu 1984-cü ildə Almaniyanın Köln şəhərində Tomas Hendrik və Karen Van Haaren tərəfindən yaradılmışdır. Qrupun iştirakçıları Endryu Tomas (ABŞ), Trevor Teylor (Yamayka) və Con Makİnerni (Böyük Britaniya) olmuşdur. Qrup "You’re Woman" mahnısı ilə bir neçə ölkədə ilk 10-luğa düşmüşdür. Bu qrup, əsasən, Şərqi Avropada məşhurluq qazanmışdır. 1987-ci ildə qrupun əsas aparıcı vokalisti Con Makİnerni oldu. Ona qədər qrupun əsas aparıcı vokalisti Trevor Teylor idi. Çox mahnılarda məhz ona məxsus idi. Həmçinin, mahnılarda Lian Li adlı ifaçı oxuyurdu. 1989-cu ildən etibarən Trevor Teylor musiqi qrupunu tərk edir. Bunda sonra qrup populyarlığını itirməyə başlayır.

Modern Talking musiqi qrupunun 1998-ci ildə yenidən səhnəyə qayıtması nəticəsində onlar "You’re Woman 98" manısının remiks forması bir ölkələrin hit-paradlarına düşür. Musiqi qrupu bir neçə il populyarlıq qazanır. 2005-ci ildə musiqi qrupu Türkiyə, Almaniya, ABŞ və Rusiyada konsertlər verir. 2010-cu ildə qrupun yeni saytı çıxır.

## Albomlar
### Studiya albomları

### Yığmalar

### Digər yığmalar

## Sinqllar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Bad Boys Blue
*Trevor Taylor's final project - Umoya
Qarışıq turşu

**Qarışıq turşu** — müxtəlif tərəvəzlərin qarışığından ibarət turşu. Qarışıq turşuya bir çox dünya mətbəxində rast gəlinir.

Azərbaycan mətbəxində qarışıq turşu (şoraba) üçün yaşıl bibər, yaşıl pomidor, yerkökü və kələm istifadə edilir. 4 yerə bölünmüş kələm doğranılır və bankalara yığılır, aralarına albalı, heyva, üzüm yarpaqları yığılır ki, turşunun dadını yaxşılaşdırsın. Daha sonra tərəvəzlərin üstündən duzlu su tökülür. Belə şoraba sirkə ilə də hazırlanır və bu zaman suya duzla bərabər sirkə də qarışdırılır.

ABŞ mətbəxində qarışıq turşu tərəvəz və botanik meyvələrdən, o cümlədən xiyar, gül kələm, doğranmış iri soğan və bolqar bibərindən, həmçinin sirkəyə qarışdırılmış sarımsaq, şüyüd, ikievli pimenta və çili bibərindən ibarətdir. Qarışıq turşular şəkərin əlavə edilməsindən asılı olaraq şirin və ya turş kimi təsnif edilə bilər.

Britaniya mətbəxində qarışıq turşulara adətən kiçik ölçüdə bütöv soğan, kornişon və gül kələm daxildir. İngilis qarışıq turşularının bəzi xüsusi növlərinə Brenston turşusu və pikkalilli daxildir.

Hindistan mətbəxində qarışıq turşunun tərkibində daha çox meyvə (məsələn, manqo və laym) və tərəvəzlər var. Qərb turşularından fərqli olaraq hind turşusunda yağdan istifadə edilir və sirkə əvəzinə daha çox limon suyu və ya başqa turşulardan istifadə edilir. Ədviyyatlar bölgədən bölgəyə dəyişir.

Qarışıq turşu reseptlərinə Çin mətbəxi, Yaxın Şərq mətbəxi və bir çox digər dünya mətbəxlərində də rast gəlir.

## İstinadlar
Hüseyn xan Şadlinski

**Aslan Sultanın oğlu Hüseyn xan Şadlinski** — Çar ordusunun əsgəri.

## Həyatı
Rusiya ordusunda qulluq edib, rus-yapon müharibəsində Port-Arturun müdafiəsində iştirak edərək Müqəddəs Georgi ordeninə layiq görülüb.

## Mənbə
*Mehparə Sultanova, Şadlinskilər, Mədəniyyət.- 2010.- 28 may.- S. 9.
*Ələkbərli, Əziz, Abbasquli bəy Şadlinski, Bakı, "Sabah", 1996.
*Əsgər Zeynalov, İrəvan ziyalıları,Bakı, 1999.səh.

## Həmçinin bax
*Şadlı eli
*Şadlinskilər
Turşu (qida)

**Turşu** və ya **şoraba** — Qərbi Asiya, Slavyan və Balkan mətbəxlərində sirkəyə (turşuya) və duza qoyulmuş məhsullar.

Azərbaycan mətbəxində sirkəyə (turşuya) və duza qoyulmuş məhsullar xüsusi yer tutur. Belə məhsullar iştaha artırır, bişirilmiş xörəyin ləzzətini yüksəldir, qış fəslində köməyimizə yetir. Azərbaycan mətbəxində turşu və ya şorabalar müxtəlif üsul və qaydalarla hazırlanır.

Arxaik mədəniyyətdə ilk dəfə torpaqdan edilmə böyük boy küplər içərisində quraşdırılması yapılmaktaydı. Ticari məhsul olaraq istifadə edilməyə başlandığı antik çağlarda taxtadan edilən qablarla daşındığı və saxlandığı da görülməklə birlikdə taxta və turşunun reaksiyaları səbəbiylə qalıcı olaraq həmişə torpaq qablar edilmişdir. İndiki vaxtda bu tür torpaq qabların yerini plastik, şüşə qab, paslanmayan tənəkə qablar almışdır.

## Azərbaycan mətbəxində turşu növləri
* Kələm turşusu
* Gülkələmi turşusu
* Xiyar turşusu
* Pomidor turşusu
* Sarımsaq turşusu
* Göyəmlə sirkəyə qoyulmuş sarımsaq turşusu
* Qarışıq turşu
* Sirkəyə qoyulmuş badımcan turşusu
* Duzlu suya qoyulmuş kələm
* Kök və bibərli kələm turşusu
* Həftəbecər
* Dolma bibər turşusu
* Duza qoyulmuş üzüm yarpağı
* Badımcan turşusu
* Duza qoyulmuş zeytun
* Duza qoyulmuş pomidor
* Yaşıl pomidor turşusu

## Xarici keçidlər

* Turşu, şoraba və marinadlaşdırılmıq qidalar
* Turşu və ya şorabalar
Rimini

**Rimini** (, ) — İtaliyanın Adriatik sahilində bir kurort. Emilia-Romanya bölgəsin Rimini vilayətin paytaxtı. Federiko Fellininin doğma şəhəri.

## Qardaş şəhərlər
*  Seraen, Belçika
*  Sen-Mor-de-Fosse, Fransa
*  Soçi, Rusiya
*  Ziquinxor, Seneqal
*  Latakiya, Suriya
*  Fort Loderdeyl, ABŞ
*  Yançjou, Çin
*  Cibuti, Cibuti
*  Linçöpinq, İsveç
*  Playa del Karmen, Meksika

## İstinadlar
Çupakabra

**Çupakabra** () — ev heyvanlarını öldürən mifik canlı məxluqdur. 1975-ci ildən başlayaraq Puerto-Rikoda ev heyvanları naməlum səbəbdən ölməyə başlayır. Bu hadisə 1995-ci ilin mart ayında yenidən təkrarlanır. Onlar bu qəribə məxluqu "Çupakabra" adlandırırlar. Çupakabranın mövcud olmasını göstərən dəqiq dəlil yoxdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Ness gölü bədheybəti
Şair Alməmməd

**Şair Alməmməd** () — Aşıq Ələsgər və Çoban Məhəmmədin atası.

## Həyatı
Alməmməd Aşıq Ələsgərin atasıdır. O, Göyçə mahalının Ağkilsə kəndində yaşamış, yoxsul həyat keçirmiş, kəndin sayılan adamlarından biri olmuşdur. Dülgərliklə məşğul olmuş, 4 oğul, 2 qız atası olduğu üçün həmişə zəhmətə qatlaşmış, Kəlbəcər ərazisindəki meşələrdən gətirdiyi ağaclardan şana, kürək, dırmıq düzəldərək satar, ailəsini dolandırarmış.

Alməmməd aşıqlıq eləməsə də, ustad aşıqların şerlərini əzbərdən söyləyər, özü də həvəsi gələndə şeirlər qoşarmış. Onun şeirləri tez-tez aşıq məclislərində eşidilərmiş. Bu nəslin şeir yazanları çox olsa da, onların yaradıcılığına aid nümunələr bəzən qarışıq düşmüşdür.

## Yaradıcılığı

Alməmmədin qoşduğu, çox incə mətləblərə toxunan düşündürücü şeirləri olmuşdur. "Görmədim" divanisini M. P. Vaqif üslubunda söyləmişdir:

Dünya, sənin gərdişinlə başa vuran görmədim, Qəhr oldu aləm, qəhr işindən, can qurtaran görmədim. Bilmirəm ki səbəb nədi, şadı qəmgin eylədin?
Abadanı viran qoydun, artdı haran görmədim.

Kəsilməz mürdə karvanı, qəflə işlər, köçər gedər, Nə İmranlar nakam qoydun, didəsindən yaş gedər. Yetmiş iki millət var, əli səndən boş gedər!
Yanısınca malı-dövlət, pul aparan görmədim.

Alməmmədəm, bu dünyada bir nişanam qalmadı, Getdi əldən qohum-qardaş, atam, anam qalmadı. Süleyman tutdu dünyanı, dedi: mənəm, qalmadı. Bir kəs ilə heç düz ola sənin aran görmədim.

El şairi Alməmmədin "Görmədim"lə yanaşı, "İnsan", "Şirinşirin" rədifli daha iki qoşması da oxuculara tanışdır


## Şəcərəsi
* Heydər
** Əbdüləzim
*** Təhməz
**** Talıbxan
***** Allahverdi
****** Alməmməd

## Ailəsi
Alməmmədin Ələsgər, Salah, Xəlil, Məhəmməd adlı dörd oğlu, Fatma və Qızxanım adlı iki qızı varmış.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* Ziyəddin Məhərrəmov, "İrəvanda məktəbdarlıq və maarifçilik", Bakı, Nurlan, 2010.
*  Aşıq Ələsgər 

## Həmçinin bax

* Göyçə
* Aşıq Ələsgər
San-Marino Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

**San-Marino** **Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi**nə ilk dəfə 2008-ci ildə qoşulmuş və ümumilikdə 9 dəfə müsabiqədə iştirak etmişdir. O, müsabiqədə iştirak etmiş 50-ci ölkə olmuşdur. Lakin müsabiqənin ən kiçik ölkəsi üçün Avroviziyada debüt uğurlu alınmamışdır. Miodio qrupu yarımfinalda sonuncu yeri tutaraq finala adlaya bilməmişdir. Bunun ardınca San-Marino növbəti müsabiqələrdə iştirakdan imtina etmiş və iki illik fasilədən sonra 2011-ci ildə yenidən Avroviziyada iştirakını bərpa etdmişdir. Lakin ölkə təmsilçiləri növbəti üç il boyunca yenə də müsabiqənin finalına vəsiqə qazana bilməmişdir. San-Marino ilk dəfə Danimarkanın paytaxtı Kopenhagendə keçirilən 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Valentina Monettanın ifa etdiyi "Maybe" mahnısı ilə ölkəsini ilk dəfə Avroviziya finalına yüksəltmişdir. Bundan başqa Valentina Monetta San-Marinonu Avroviziyada 2012, 2013 və 2017-ci illərdə də təmsil etmişdir. İndiyədək San-Marinonun Avroviziyada əldə etdiyi ən yüksək nəticə 2019-cu ildə türk ifaçı Serhatın ifa etdiyi "Say Na Na Na" mahnısı ilə finalda 19-cu yeri tutması olmuşdur.

## Təmsilçilər

## Səsvermə tarixçəsi

QEYD:Yuxarıdakı xallar yalnız finalda verilən xallardır.

## Qalereya

Fayl:ESC 2008 - San Marino - Miodio, 1st semifinal.jpg|Miodio qrupu Belqrad səhnəsində (2008)
Fayl:ESC2013 - San Marino 03 (crop).jpg|Valentina Monetta Malmö səhnəsində (2013)
Fayl:ESC2014 - San Marino 01.jpg|Valentina Monetta Kopenhagen səhnəsində (2014)
Fayl:20150516 ESC 2015 Michele Perniola & Anita Simoncini 8632.jpg|Mikele Perniola və Anita Simonçini Vyana səhnəsində (2015)
Fayl:Eurovision Song Contest 2017, Semi Final 2 Rehearsals. Photo 228.jpg|Valentina Monetta və Cimmi Vilson Kiyev səhnəsində (2017)
Fayl:San Marino Eurovision 2019.jpg|Serhat Tel-Əviv səhnəsində (2019)


## Həmçinin bax
* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
İtaliya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

**İtaliya** **Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi**nə ilk Avroviziyanın keçirildiyi il olan 1956-cı ildə qoşulmuş və ümumilikdə 45 dəfə müsabiqədə iştirak etmişdir. 1997-ci ilədək İtaliya yalnız 1981, 1982, 1986, 1994, 1995 və 1996-cı illərdə Avroviziyada iştirakdan imtina etmişdir. Buna səbəb olaraq əsasən ölkədə müsabiqəyə marağın çox az olması göstərilmişdir. 1997-ci ildə müsabiqəyə geri döndükdən sonra ölkə 1998-ci ildə heç bir açıqlama verilmədən müsabiqədə iştirakdan imtina etmişdir. İtaliya bir daha müsabiqəyə 11 illik fasilədən sonra 2011-ci ildə qayıtmışdır. İndiyədək İtaliya müsabiqədə üç dəfə qələbə qazanmışdır. Sonuncu qalibiyyət 2021-ci ildə əldə edildi. Bunu Maneskin qrupu uğurlu şəkildə "Zitti e buoni" mahnısı ilə etdilər.

İtaliya ilk Avroviziya qələbəsini 1964-cü ildə Cilyola Çinkvettinin ifa etdiyi "Non ho l'età" mahnısı ilə qazanmışdır. İkinci dəfə ölkə 1990-cı ildə məşhur italyan ifaçısı Toto Kutunyonun səsləndirdiyi "Insieme: 1992" mahnısı ilə Avroviziyada qalibiyyət əldə etmişdir. Bundan başqa İtaliya müsabiqədə beş dəfə ikinci və beş dəfə üçüncü yeri tutmuşdur. Avroviziyada iştirak etdiyi illər ərzində ölkə yalnız bir dəfə 1966-cı ildə sonuncu yerdə qərarlaşmışdır. 

2011-ci ildə Avroviziyaya yenidən qoşulan ölkə Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa və İspaniya ilə birlikdə Avroviziyanın "Böyük Beşlik" ölkələrindən biri olmuş və beləliklə hər il birbaşa olaraq müsabiqənin finalında iştirak etmək hüququ qazanmışdır. Buna səbəb isə müvafiq ölkələrin müsabiqənin ən böyük maliyyə dəstəkçiləri olmalarıdır. İtaliyanın müsabiqəyə geri dönüşü ölkə üçün uğurlu olmuşdur. Belə ki, ölkə on iki il ərzində bir dəfə birinci, üç dəfə ilk üçlükdə, doqquz dəfə isə onluqda yer almışdır.
 
## Təmsilçilər

## Səsvermə tarixi

## Ev sahibliyi

## Qalereya

Şəkil:Raphael Gualazzi cropped.jpg|İtaliyanın Avroviziya 2011-dəki təmsilçisi Rafael Qualatsi
Şəkil:ESC2013 - Italy 07.jpg|Marko Menqoni Malmö səhnəsində (2013)
Şəkil:Emma Marrone, ESC2014 Meet & Greet 12 (crop).jpg|Emma Marrone Kopenhagen səhnəsində (2014)
Şəkil:20150520 ESC 2015 Il Volo 8866.jpg|Il Volo qrupu Vyana səhnəsində (2015)
Şəkil:ESC2016 - Italy 13.jpg|Françeska Mikyelin Stokholm səhnəsində (2016)
Şəkil:Francesco Gabbani (Italy). Photo 335 (cropped).jpg|Françesko Qabbani Kiyev səhnəsində (2017)
Şəkil:Ermal Meta and Fabrizio Moro (Italy 2018).jpg|Ermal Meta və Fabritsio Moro Lissabon səhnəsində (2018)
Şəkil:Mahmood at the 2019 Eurovision Song Contest Grand Final Dress Rehearsal (3).jpg|Mahmood Tel-Əviv səhnəsində (2019)


## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
* İtaliya Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində
Andrea Navagero və Agostino Beazzanonun portreti (Rafael)

**Andrea Navagero və Agostino Beazzanonun portreti ** () - İntibah dövrü İtaliya rəssamı Rafael Santinin yağlı boya ilə işlədiyi rəsm əsəri. Rafel əsəri 1516-cu ildə çəkmişdir. Əsər Rafael Santinin yaradıcılığının Roma dövrünə aid edilir.Andrea Navagero və Agostino Beazzanonun  əsəri hal-hazırda İtaliyanın Roma şəhərində saxlanılır.
Dost ilə birgə portret

**Dost ilə birgə portret ** () — İntibah dövrü İtaliya rəssamı Rafael Santinin yağlı boya ilə işlədiyi rəsm əsəri. Rafel əsəri 1518–1519-cu illərdə çəkmişdir. Əsər Rafael Santinin yaradıcılığının Roma dövrünə aid edilir. Dost ilə birgə portret əsəri hal-hazırda Fransada Paris şəhərində Luvr muzeyində saxlanılır.

Tabloda təsvir olunan gənclərdən solda olan və ciddi formada düz baxan Rafael Santidir. Digər şəxsin kimliyi mübahisə doğurur. Bu şəxsin kimliyi haqqında olan fikirlərdən biri, onun Rafael Santinin şagirdi və ya köməkçisi olmasıdır. Lakin bu fikirlər öz təsdiqini tapmamışdır. Ən önəmli iddia isə bu şəxsin Rafael Santinin iki dostundan biri olmasıdır. Bunlar *Polidoro-da-Karavacco* və *Covanni Battista Brankonio* adlı şəxslərdir. Tabloda dostlardan hansının təsvir olunması isə məlum deyil. Rafael Santinin özü də qeydlərində bu barədə heç bir məlumat vermir. Tablo bir zamanlar Fransa kralı I Fransisə məxsus olmuşdur.

## Xarici keçidlər
* Page at artonline.it  (italyanca)
Ağdaş (qəzet)

**"Ağdaş"** – Azərbaycanın Ağdaş rayonunda çıxan əyalət mətbuatı.

## Tarixi
"Ağdaş" qəzetinin ilk nömrəsi 7 yanvar 1932-ci ildə "Ağdaş pambıqçısı" adı ilə çap olunub. Qəzet  1938-1962-ci illərdə "Pambıq uğrunda mübarizə" adı ilə çıxıb. 1962-1966-cı illərdə  Ağdaş, Göyçay, Qəbələ, Ucar, Kürdəmir rayonlarını əhatə edən "Yeni həyat" adlı zona qəzeti Göyçayda nəşr olunub.

1966-2003-cü illərdə Ağdaşda köhnə qəzet "Əmək" adı yenidən dərcini davam etdirib. 2003-cü il noyabrın 16-dan qəzet "Ağdaş" adı ilə nəşr olunur.

1938-ci ildən 1968-ci ilədək "Pambıq uğrunda mübarizə" və "Əmək" qəzetlərinin redaktoru Kərim Abdullayev olub.  Qəzet 1983-cü ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri fərmanına layiq görülüb. 1983-cü ildə 50 illiyi ilə əlaqədar qəzetin bir qrup işçisi Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının diplom və fəxri fərmanlarına təltif olunub, həmçinin rayon partiya komitəsinin fəxri fərmanını alıb.

Qəzetin redaktorlarından iki nəfəri – Fikrət Hacıyev və Fariz Rüstəmov "Əməkdar jurnalist" fəxri adına və "Qızıl Qələm" mükafatına layiq görülüblər. "Əmək" qəzetində "Zərrəbin" satirik guşəsi və "Tər çiçəklər" ədəbi birliyi fəaliyyət göstərmişdir.

Qəzet ayda iki dəfə nəşr olunur.

## Mənbə
*Ağdaş haqqında 

## İstinadlar
La velata

**La velata ** () — İntibah dövrü İtaliya rəssamı Rafael Santinin yağlı boya ilə işlədiyi rəsm əsəri. Rafael əsəri 1514-1515-ci illərdə çəkmişdir. Əsər Rafael Santinin yaradıcılığının Roma dövrünə aid edilir.

La velata əsəri hal-hazırda İtaliyada  Florensiya şəhərində Palazo piti muzeyində saxlanılır. Tabloda təsvir olunan qadının Rafael Santinin  sevgilisi olduğu haqqında fikirlər vardır.

## Xarici keçidlər

*  Rafael tərəfindən çəkilən qadın şəkillərinin qeydləri.
Tommaso İngiraminin portreti (Rafael)

**Tommaso İngiraminin portreti ** () — İntibah dövrü İtaliya rəssamı Rafael Santinin yağlı boya ilə işlədiyi rəsm əsəri. Rafael əsəri 1509-cu ildə çəkmişdir. Əsər rəssamın yaradıcılığının Roma dövrünə aid edilir.

"Tommaso İngiraminin portreti" hal-hazırda Amerika Birləşmiş Ştatlarının  Boston şəhərində saxlanılır.

## İstinadlar
I Fransisk

**I Fransisk** () və ya **Anqulemli Fransisk** (; ) — Fransa kralı. Atası V Çarlzın nəticəsi Anqulem qrafı Orleanlı Çarlz, anası isə Savoyyalı Luiza idi. Fransisk 1515-ci ildə həm ana, həm də ata şəcərəsindən qohumu olan, üstəlik qaynatası olan Fransa kralı XII Lüdovikin ardından taxta çıxdı.

Elmin və incəsənətin hamisi olan Fransisk, məşhur əsəri Mona Lizanı satın alaraq Parisə dəvət etdiyi Leonardo da Vinçi də daxil olmaqla, bir çox rəssam, şair, heykəltaraş və incəsənət xadimini ətrafında toplayaraq Fransa renesansının inkişafına təkan verdi. Onun səltənəti dönəmində Fransada mərkəzi hakimiyyət gücləndi, protestantlıq və humanizm cərəyanı gücləndi və fransızlar ilk dəfə Amerikaya addım atdı. Jak Kartye və digər fransız kəşfiyyatçılar vasitəsilə Yeni dünyada Fransa da haqq iddia etməyə başladı və ilk dəfə Fransa müstəmləkə imperiyasının təməli atıldı.

Fransız dilinin standartlaşdırılması və inkişafındakı rolu səbəbilə *"le Père et Restaurateur des Lettres"* (*"Hərflərin atası və Restoratoru"*), ən güclü rəqibi Müqəddəs Roma imperatoru V Karlla apardığı müharibədə döyüşlərə şəxsən qatıldığı üçün *"Roi-Chevalier"* (*"Cəngavər kral"),* fiziki görünüşü səbəbilə isə *"François au Grand Nez"* (*"Yekə burunlu Fransisk"*) olaraq da tanınır.

Sələflərinin izindən gedərək İtalya müharibəsinə davam etdi və rəqibi olan V Karlın öncə Burqundiya və İspaniya, ardından Müqəddəs Roma imperiyasının taxtına əyləşməsi ilə Fransa Habsburq imperiyasının mühasirəsinə düşdü. Bu mübarizədə İngiltərə kralı VIII Henri ilə ittifaq qurmaq istəsə də, onun bu cəhdi uğursuz alındı. Ardından xristian dünyasının etirazlarını dinləməyərək Osmanlı sultanı Sultan Süleymanla müttəfiq oldu və uzun illər davam edən Osmanlı-Fransa ittifaqının təməlini atdı.

## Mənbə
* Cholakian, Patricia Francis; Cholakian, Rouben Charles (2006). *Marguerite de Navarre: mother of the Renaissance*. Columbia University Press. p. 49. ISBN 0231134126
* Andrews, Colman. *Country Cooking of Italy*. San Francisco: Chronicle Books, 2012, p. 60. ISBN 9781452123929
* Lacoursière, Jacques (2005). *Canada Quebec 1534–2000*. Québec: Septentrion. p. 28. ISBN 978–2894481868
* Oaten, Edward Farley (1991). European travellers in India *p. 123*. ISBN 9788120607101
* Quinn, David B. (1 January 1990). Explorers and colonies: America, 1500–1625*, p. 57*. ISBN 9781852850241
* Kann, Robert A. (26 November 1980). *Kann, p. 62*. ISBN 9780520042063
* Merriman, Roger Bigelow (March 2007). *Merriman, p. 133*. ISBN 9781406772722
* McCabe, Ina Baghdianitz. *Orientalism in early modern France*. ISBN 978-1-84520-374-0
* Knecht, Robert J. (21 January 2002). *The rise and fall of Renaissance France, 1483–1610, p. 158*. ISBN 9780631227298
* Gicquel, Yvonig (1986). *Alain IX de Rohan, 1382–1462: un grand seigneur de l'âge d'or de la Bretagne* (in French). Éditions Jean Picollec. p. 480. ISBN 9782864770718
* Jones, Michael (1988). *The Creation of Brittany*. London: Hambledon Press. p. 123. ISBN 090762880X
* Hill, George (2010). "Janus (1398–1432)". *A History of Cyprus*. Cambridge University Press. p. 468. ISBN 9781108020633

## İstinadlar
Məxfi materiallar (teleserial)

**Məxfi materiallar** () – 1993-cü illərdə çəkilən populyar fantastik,dram,elmi-uydurma janrında olan seriallardır.Serialın çəkilməsi 1993-cı ildən başlanmış, 19 may 2017-ci ildə başa çatmışdır. Bu vaxt ərzində 202 seriya çəkilmişdir. Filmin ideyası,prodüserliyi Kris Karter -ə mənsubdur. Məxfi materiallar serialı ilk dəfə ABŞ-nin "Fox" Crime kanalında yayımlanmışdır. Ardınca digər ölkələrin bir çox kanallarında yayımlanmağa başladı.Türkiyede TGRT-den, Azerbaycanda 2001 ci illerde Ans tv de yayınlanmışdı.

## Şüarlar
* Həqiqət hardasa yaxındadır () 
* Onlar baxırlar () 
* Heç kimə inanma () 
* Yalana inan () 
* Mən inanmaq istəyirəm ()
* Heqiqet helede ordadır ()

## Məzmun
Federal Təhqiqat Bürosunda (FTB) işləyən iki məxfi polislər Foks Malder və Dana Skalli anomal hadisələrlə, insanların yadplanetlilər tərəfindən oğurlanması və müxtəlif mutantların insanları öldürməsi haqqında olan hadisələrlə məşğul olurlar. Malder yadplanetlilərə inanır. Bu səbəbdən Malder bacısının yadplanetlilər tərəfindən necə oğurlandığını görmüşdür. Atası da gələcəkdə olmuşdur. Onlar arasında dostluq başlayır. Getdikcə bu dostluq sevgiyə çevrilir.Lakin bu sevgi platonik bir sevgi olur.Filmin süjet xətti iki hissəyə bölünür: Birinci süjet xəttində serialın mifologiyasından danışılır. Bura, əsasən, yadplanetlilər haqqında seriyalar daxildir. İkinci süjet xəttində isə monstrlardan danışılır.

## Populyarlıq
Məxfi materiallar çox böyük populyarlıq qazanmışdır. Seriala əsas populyarlığını isə baş qəhrəmanları Devid Duxovni və Gilian Anderson gətirmişdir. Bu serial əsasında "Məxfi materiallar: Gələcək üçün mübarizə" (1998) və "Məxfi materiallar: İnanmaq istəyirəm" (2008) filmləri çəkilmişdir.Hetta "Mexfi Materiallar:Heqiqet helede ordadır(2016) 6-davam bölümü de çekilib.1997- ci ilde Simpsonlar -da "The X-Files"bölümü çekilib.Həm də 1998-ci ildə "X-Files Game" oyunu çıxarılmışdır.

## Rollarda
### Əsas iştirakçılar
*Devid Duxovni (): məxfi polis Foks Malder ()  
*Cillian Anderson (): məxfi polis Dana Skalli ()
*Miç Pileci (): direktor müavini Volter Skonner()
*Robert Patrik (): məxfi polis Con Doqqett () 
*Annabel Qiş (): məxfi polis Monika Reyes ()

### İkinci dərəcəli iştirakçılar
*Brayan Tompson (): yadplanetli () 
*Ceyms Pikens-kiçik (): direktor müavini Elvin Körş () 
*Stiven Vilyams (): Cənab İks()
*Lori Holden (): Marita Kovarrubias ()
*Şeyla Larken (): Marqaret Skalli ()
*Veronika Kartrayt (): Kassandra Spender ()
*Don S. Devis (): kapitan Uilyam Skalli ()
*Rebekka Tulan (): Xanım Tina Malder ()
*Tea Leoni (): öz rolunu canlandırır.

## Xarici keçidlər
*
Bosniya və Herseqovina Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

**Bosniya və Herseqovina** **Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi**nə ilk dəfə 1993-cü ildə qoşulmuş və ümumilikdə 19 dəfə müsabiqədə iştirak etmişdir. Ölkə daha öncə 1961-ci ildən 1991-ci ilə kimi Avroviziyada Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikasının tərkibində iştirak etmişdir. Bosniya və Herseqovina müsabiqədə göstərdiyi zəif nəticələrə görə 1998 və 2000-ci illərdə Avropa Yayım İttifaqının qərarı ilə müsabiqədən kənarlaşdırılmışdır. 2004-cü ildə Avroviziyada yarımfinal mərhələsinin tətbiqindən sonra Bosniya və Herseqovina hər il müsabiqənin finalına vəsiqə qazansa da, ilk dəfə 2016-cı ildə ölkə təmsilçiləri yarımfinalda məğlub olmuşdur.

Bosniya və Herseqovina Avroviziyada iştirak etdiyi illər ərzində heç vaxt qalib olmamışdır və ən yaxşı nəticəsi 2006-cı ildə Hari Mata Harinin ifa etdiyi "Lejla" mahnısı ilə əldə etdiyi 3-cü yerdir. 2013-cü ildə ciddi maliyyə çətinlikləri ilə üzləşən ölkənin Avroviziyada iştirak etməyəcəyi açıqlanmışdır. Bosniya və Herseqovina üç illik fasilədən sonra 2016-cı ildə müsabiqəyə geri dönsə də, 2017-ci ildə yenidən maliyyə problemləri səbəbi ilə ölkənin müsabiqədə iştirakı baş tutmamışdır.

## Təmsilçilər

## Səsvermə tarixçəsi

QEYD:Yuxarıdakı xallar yalnız finalda verilən xallardır.

## Qalereya

image:Deen - Bosnia & Herzegovina 2004.jpg|Deen İstanbul səhnəsində (2004)
Image:ESC 2007 Bosnia and Herzegovina - Maria Sestic - Rijeka bez imena.jpg|Mariya Şestiç Helsinki səhnəsində (2007)
Image:ESC 2008 - Bosnia & Herzegovina - Laka, 1st semifinal.jpg|Laka Belqrad səhnəsində (2008)
Image:Bosnia and Herzegovina at ESC 2011.jpg|Dino Merlin Düsseldorf səhnəsində (2011)
Image:ESC2016 - Bosnia and Herzegovina 16.jpg|Deen və Dalal Stokholm səhnəsində (2016)


## Həmçinin bax
* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Bəşir bəy Qalaciyev

**Bəşir bəy Qalaciyev** —  Zaqatala üsyanı (1920) nın başçılarından.

## Həyatı

## Mənbə
* Şamil Rəhmanzadə Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərində ərazi məsələləri Çap olunub: 2008

## Həmçinin bax