Petalinq küçəsi

thumb|300px|Petalinq küçəsi. 2019-cu il

**Petalinq küçəsi** (Malayca: Jalan Petaling, sadələşdirilmiş çincə: 茨厂街, ənənəvi Çin heroqrifləri: 茨廠街, pinyin: Cíchǎng Jiē, Kantonca jyutpinq: ci4 cong2 gaai1) Malayziyanın Kuala-Lumpur şəhərindəki Çin qəsəbəsi.  Bütün ətraf həm də **Chinatown KL** kimi tanınır.  Burada bazarlıq etmək adi bir mənzərədir və bu yer adətən yerli sakinlərlə yanaşı turistlərlə doludur.

Ərazidə *Hokkien mee*, *İkan Bakar* (manqallı balıq), *[[Laksa|asam laksa]]* və *karri əriştəsi* kimi yerli sevimli yeməkləri təqdim edən onlarla restoran və yemək dükanları var. "Reggae Bar Chinatown" burada yerləşir.  Buradakı satıcılar əsasən Çinlilərdir, lakin hindli (yerli), malay və banqladeşli tacirlər də var.  Həmçinin küçə fahişəliyi ilə də tanınır.

## Tarix və inkişaf
Orijinal çin qəsəbəsi bazar meydanında, "Tun H.S Li" (və ya *Əsas Küçə*) küçəsində yerləşir. Əsas Küçə şəhərin qalan hissəsindən daha yüksək olduğu və buna görə də daşqınlara daha az məruz qaldığı üçün məşhur idi.  Və bu varlı əhalinin burada öz dükanlarını tikməsinə səbəb oldu.  Nəticədə, *Çenq Lok* küçəsinin şimalında və Əsas Küçə biznes mərkəzinin yaxınlığında daha çox bəzəkli mağazalar tikildi.

[left|thumb|230x230px|Petalinq küçəsinin cənub tərəfindən Kuala Lumpurun [Çin qəsəbəsinə gedən yol.]]
Kuala Lumpur 20-ci əsrin əvvəllərində tipik bir "pioner" şəhər idi.  Əhali əsasən kişilərdən ibarət idi və onlar o dövrün kobud və sərt pionerlərinə xas idi.  Kişilər, əsasən, qalay ticarəti ilə əlaqədar şəhərə gələn, mədənlərdə şirniyyatçı kimi işləyən kantonlar və hakkalar idi.  Onlar Çinli kapitan və ya muxtar tərəfindən idarə olunurdu. Ən məşhur çinli kapitan Yap Ah Loy, Hakka idi.

1860-1870-ci illərdə Selangor Vətəndaş Müharibəsi rəqib Malay qrupları, eləcə də onlarla müttəfiq olan Çin icması arasında başladı. Çin icması *Hokkien Ghee Hin* və *Hakka Hai San* gizli cəmiyyətləri arasında partizan xətləri boyunca bölündü.  Britaniya səlahiyyətliləri müharibənin onların iqtisadiyyatını və təchizat zəncirlərini pozduğunu başa düşdükdə müharibəyə girmək qərarına gəldilər.  Nəticədə çoxlu binalar dağıdıldı və ya ciddi şəkildə zədələndi.

Vətəndaş müharibəsi zamanı qalay mədənləri tərk edildi. Bu müddət ərzində baxımsızlıq onların su altında qalmasına səbəb olub.  Müharibədən sonra (və mədənçilər qayıtdıqda) daşqın səbəbindən mədənlərin indi işlək vəziyyətdə olmadığını gördülər. Yap Ah Loy mədənçiləri və sərinçiləri Kuala-Lumpurda qalmağa inandırdı və ətraf rayonlardakı malaylıları düyü və digər bağ məhsulları yetişdirməyə inandırdı.  O, Petalinq küçəsində tapioka (*manyok bitkisinin kök yumrularından çıxarılan nişasta*) dəyirmanı açdı, burada fermalarından kök yumruları un halına gətirmək üçün gətirildi.  Petalinq küçəsi kanton dilində "Çi Çeonq Kai" adlanır, yəni Nişasta Fabriki küçəsi.

## Xüsusiyyətləri
thumb|250x250px|''Kwai Chai Hong'', çin qəsəbəsi ətrafındakı tarixi həyatı təsvir edən bir çox gözəl divar rəsmlərinə ev sahibliyi edir.
Bir neçə il əvvəl fəaliyyətini dayandırmazdan əvvəl Petalinq küçəsinin 1-ci mağazasında (Fok prospekti ilə üzbəüz (*Tun Tan Çenq Lok* küçəsi)) McDonald's var idi. Yaxınlıqda Çin kitab mağazası, eləcə də *Haynan* toyuq düyü və əriştə kimi müxtəlif yerli yeməklərin satıldığı yemək dükanları var.  Koon Kee Too adlı məşhur və qurulmuş *Vanton Noodle* mağazası Petalinq küçəsində kəsişmənin yaxınlığında yerləşir.  Yaxınlıqda mavr memarlığının köhnə məscidi olan Camek məscidi və Mərkəzi bazar var, hamısı da piyada məsafədə yerləşir.

Kuala Lumpurun məşhur görməli yerlərindən biri olan Şri Mahamariamman məbədi, *Tun H.S Li* küçəsi ilə birlikdə yer alır.  Bu, Kuala-Lumpurun ən qədim və ən zəngin hindu məbədlərindən biridir və hər gün çoxlu müridləri və turistləri qəbul edir.

Ərazidəki digər diqqətəlayiq yer Loronq Panqqunq boyunca yerləşən *Kvai Çai Honq*dur (çincə: 鬼仔巷).  Bu, turistik məkan kimi istifadə etmək üçün "Bai Chuan Management Sdn Bhd" tərəfindən idarə olunan çoxlu divar rəsmləri olan mağazaların arxasındakı arxa xiyabandır. Ad ingilis dilində hərfi mənada *Kiçik Kabuslar Zolağı* və ya *Kiçik Şeytan Yolu* kimi tərcümə olunur. Xiyabanda hər bir divarın divarlarında QR kodları olan 6 bədii interaktiv divar təsviri, blokun ətrafındakı sakinlərin əvvəlki dövrlərdəki tarixi həyatından bəhs edir.

## İnkişaf
[thumb|2020-ci ildə Kvai Çai Honqun [tağ|giriş tağı.]]
2003-cü ildə Petalinq küçəsi, küçənin hər iki ucunda qonaqları qarşılamaq üçün iki böyük Çin tağının yerləşdirildiyi zaman, 11 milyon Malayziya rinqiti dəyərində əsaslı təmir edildi. "Yaşıl Əjdaha" adlandırılan bütün yolu əhatə edən yaşıl dam örtüyü tikildi. Küçə indi tamamilə piyadalar üçün nəzərdə tutulub və piyadalar üçün ticarət mərkəzinə çevrilib.  Küçə irs yeri kimi qəbul edilir.

## Film
Yerində çəkilməsə də, Malayziyanın 2011-ci ildə çəkilmiş kunqfu komediya filmi olan *Petalinq Küçə Döyüşçüləri* 1908-ci ildə Petalinq küçəsinin fonunda çəkilib.

## Şəkil qalereyası


Fayl:Kuala Lumpur. Jalan Petaling. 2019-12-07 15-24-13.jpg|İkonik Petalinq küçəsinin qapısının yaxından görünüşü
Fayl:Hotek Lok Ann 12Feb2013.JPG|"Hotel Lok Ann", girişlə üzbəüz yerləşir
Fayl:Petaling Street Shops.jpg|"Yaşıl Əjdaha"nın altındakı sıra dükanlar və alverçilər
Fayl:2016 Kuala Lumpur, Ulica Hang Lekir (01).jpg|"Hanq Lekir küçəsi"ndən Petalinq küçəsinin yan girişi
Fayl:Petaling Street, Kuala Lumpur, 24 March 2019.jpg|Gecə vaxtı Petalinq küçəsi
Fayl:Kuala Lumpur. Jalan Petaling. 2019-12-10 21-32-30.jpg|Səyyar satıcılar gecə boyunca
Fayl:Kwai Chai Hong 4.jpg|Kvai Çai Honqda fahişəni təsvir edən divar
Fayl:Jalan Sultan, KL, 1989.jpg|1989-cu il Kuala-Lumpurun çin məhəlləsi


## İstinadlar

## External links
* Kwai Chai Hong official website
*Tourism Malaysia – Petaling Street
* Travel Guide with Photos – EscapeHunter.com