Hərəkət bulanıqlığı

**Hərəkət bulannıqlığı** – fotoşəkildə və ya film və ya animasiya kimi kadrlar ardıcıllığında hərəkət edən obyektlərin görünən cizgilər şəklində uzanmasıdır. Bu hadisə, sürətli hərəkət və ya uzunmüddətli məruz qalma səbəbindən, tək bir çəkiliş zamanı qeydə alınan görüntünün dəyişməsi nəticəsində yaranır.

## İstifadəsi və effektləri

### Fotoqrafiya

Kamera bir görüntü yaratdıqda, həmin təsvir zamanın yalnız bir anını təmsil etmir. Texnoloji məhdudiyyətlər və ya bədii tələblər səbəbindən, görüntü müəyyən bir zaman kəsiyindəki səhnəni əks etdirə bilər. Çox vaxt bu ekspozisiya müddəti kifayət qədər qısa olur ki, kameranın çəkdiyi görüntü anlıq bir məqamı əks etdirmiş kimi görünür. Lakin bu həmişə belə olmur; sürətlə hərəkət edən obyekt və ya daha uzun ekspozisiya müddəti bunu aşkar edən bulannıqlıq artefaktlarına (qüsurlarına) səbəb ola bilər. Səhnədəki obyektlər hərəkət etdikcə, həmin səhnənin görüntüsü çekiliş müddəti ərzində (çəkiliş sürəti ilə müəyyən edilən vaxtda) obyektlərin bütün mövqelərinin, eləcə də kameranın baxış bucağının inteqrasiyasını (birləşməsini) təmsil etməlidir. Belə bir şəkildə kameraya nisbətən hərəkət edən hər hansı bir obyekt, nisbi hərəkət istiqaməti boyunca bulanıq və ya dartılmış görünəcəkdir. Bu dartılma həm hərəkət edən obyektin üzərində, həm də kamera hərəkət edirsə, statik arxa fonda baş verə bilər. Film və ya televiziya görüntülərində bu təbii görünür, çünki insan gözü də təxminən eyni şəkildə işləyir. Bu effekt kamera ilə obyektlər və səhnə arasındakı nisbi hərəkətdən qaynaqlandığı üçün, hərəkət edən obyektləri izləmək məqsədilə kameranı çevirərək (panning) hərəkət bulannıqlığını idarə etmək olar. Bu vəziyyətdə, hətta uzun ekspozisiya müddətlərində belə, hərəkət edən obyektlər daha kəskin görünəcək, arxa fon isə daha bulanıq olacaqdır; nəticədə yaranan görüntü hərəkət və sürət hissini ötürəcəkdir.

### Kompüter qrafikası
2-ölçülü kompüter qrafikasında hərəkət bulannıqlığı, bu effekti simulyasiya etmək üçün rəqəmsal təsviri, bitmapi və ya raster görüntüsünü çevirən bədii bir filtrdir. Bir çox qrafik proqram təminatı məhsulları (məsələn, Adobe Photoshop və ya GIMP) sadə hərəkət bulannıqlığı filtrləri təklif edir. Lakin əyrilər və ya qeyri-bərabər sürət tənzimlənməsi daxil olmaqla, daha mürəkkəb hərəkət bulannıqlığı filtrləməsi üçün xüsusi proqram təminatı məhsulları (məsələn, VirtualRig Studio) tələb olunur.

## Hərəkət bulannıqlığının mənfi effektləri

### Video oyunlar
Video oyunlarında hərəkət bulannıqlığının istifadə edilib-edilməməsi müəyyən dərəcədə mübahisəli məsələdir. Bəzi oyunçular iddia edirlər ki, bulannıqlıq görüntüləri dumanlı etdiyi üçün obyektləri tanımaq çətinləşir (xüsusilə sürətli anlarda) və bu da oyunu əslində daha da pisləşdirir. Kadr tezliyinin azalması ilə bu hal daha çox nəzərə çarpır və daha problemli olur. Müasir post-proses "motion blur" şeyderlərinin (shaders) vizual keyfiyyətindəki təkmilləşmələr, eləcə də yüksək kadr tezliklərinə olan meyil, kifayət qədər nümunələnməmiş hərəkət bulannıqlığı effektlərinin yaratdığı vizual zərəri azaldıb.

### Külək turbinləri
Quşlar külək turbinlərinin fırlanan pərlərini düzgün görə bilmirlər və onlara çırpılaraq tələf olurlar. Norveçdən gələn 2020-ci il tarixli bir hesabatda qeyd olunur ki, üç pərdən birinin ucunu qara rəngə boyamaq onları daha görünən edir və beləliklə, quşların onlardan yayınmasına kömək edir. Bu, boyanmamış pərlərin hərəkət bulannıqlığını azaldır və quş ölümlərini 70 faizə qədər ixtisar edir.

### Aerofotoçəkiliş / Hava tədqiqatı
Aerofotoçəkiliş (hava xəritəçəkməsi) zamanı uçuş ərzində yerin şəklini çəkmək üçün təyyarə və ya drondan istifadə olunur. Əgər uçuş sürəti çox yüksəkdirsə və ya çəkiliş sürəti (shutter speed) çox uzundursa, bu, hərəkət bulannıqlığına səbəb ola bilər. Hərəkət bulannıqlığı görüntülərin keyfiyyətini aşağı salır və xəritəçəkmə məhsullarına mənfi təsir göstərir. Uçuş hündürlüyünü, uçuş sürətini və ya çəkiliş sürətini tənzimləməklə hərəkət bulannıqlığının qarşısını almaq mümkündür.

## Qalereya

Fayl:Motorbike_rider_mono.jpg|Hərəkət bulannıqlığı, sürət hissini ötürmək üçün idman fotoqrafiyasında (xüsusilə motor idman növlərində) tez-tez istifadə olunur. Bu effekti əldə etmək üçün aşağı çəkiliş sürətindən istifadə etmək və kameranın obyektivini obyektin hərəkəti ilə eyni vaxtda çevirmək lazımdır.
Fayl:1961_Cooper_T53_Donington_Park_2023_01.jpg|Kameranın yarış avtomobili ilə eyni sürətlə çevrildiyi (panned) başqa bir fotoşəkil nümunəsi.
Fayl:Man_at_Dundas_subway_station,_Toronto,_2008-05-06.jpg|Torontodakı Dundas metro stansiyasının platformasında duran kişi və fonda hərəkət edən bulanıq qatar.
Fayl:Nightly_Rotation_above_San_Jose_International_Airport.jpg|Gecə vaxtı San-Xose üzərində döngə edən təyyarənin göyərtəsindən çəkilib. Şəhər işıqları konsentrik zolaqlar yaradır.
Fayl:Tj_pullingout.jpg|Kameranın aşağı çekim sürəti və maşınların nisbətən yüksək sürəti səbəbindən bu küçədəki trafik parlaq izlər buraxır.
Fayl:Strickland_Falls_Shadows_Lifted.jpg|Avstraliyanın Tasmaniya ştatındakı Strikland şəlaləsi neytral-sıxlıqlı filtr ilə çəkilib. ND filtrləri işığı spektr boyunca bərabər şəkildə azaldır ki, bu da həddindən artıq işıqlanma olmadan daha geniş diafraqma və daha yavaş çəkiliş sürətindən istifadə etməyə imkan verir; nəticədə hərəkət bulannıqlığı effekti yaranır.
Fayl:Moths_attracted_by_floodlight.jpg|Mübaliğəli "çubuq" (rod) effektini göstərən, pərvanələrin uzun ekspozisiya ilə çəkilmiş fotoşəkili.
Fayl:Weims20060325.jpg|Məməlilər hərəkət bulannıqlığına xüsusilə meyillidirlər, çünki bəziləri çox yüksək hərəkət sürətinə çata bilirlər.
Fayl:Worker_on_bicycle_at_Tsukiji_Fish_Market.jpg|Tokionun keçmiş Tsukici balıq bazarındakı işçinin bu fotosunda hərəkət bulanıqlığı aydın görünür.


## İstinadlar