open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bonni Rayt

**Bonni Rayt** (ing. Bonnie Francesca Wright; ) — İngilis aktrisa və rejissor. Daha çox Harri Potter film seriyasındakı Cinni Uizli rolu ilə tanınır.

## Həyatı
### İlk İllər
Bonni Rayt Gary və Şeila Tig Rayt uşağı olaraq 17 fevral 1991-ci ildə London şəhərində doğulmuşdur. Levis adında qardaşı var. Orta təhsili üçün Prior Ueston İbtidai məktəbində və daha sonra  Londonda Kral Alfred Məktəbində oxudu. Setdə olarkən Bonni bir müəllimin köməyi ilə dərslərini davam etdirdi. Film sahəsindəki böyümənin film biliklərinə və maraqlarına kömək etdiyini söylədi. 2009-cu ildə Harri Potter və Ölüm Hədiyyələrinin çəkilişləri zamanı London İncəsənət Universitetinin London Əlaqə Kollecində oxumağa başladı. 2012-ci ildə Rayt rejissorluq sənətində bakalavr dərəcəsi ilə universiteti bitirdi.

## Karyera
### Harri Potter
1999-cu ildə İngiltərə-də müəllif Coan Roulinq-in ən çox satılan romanının film uyğunlaşması olan Harri Potter filmləri üçün İngiltərədə seçmələr keçirilirdi. Bonninin böyük qardaşı seriyadakı ilk iki kitabı oxudu və onu Cinni Uizliyə bənzətdiyini bildirdi. Bonni məktəb oyunlarından başqa heç bir peşəkar təcrübəyə sahib deyildi və anasından seçmə olub-olmadığını soruşdu. Şəkilləri filmin aktyor rejissorlarına göndərildikdən qısa müddət sonra valideynlərinə rolu aldığını dedi.

Bonni Harri Potter və Fəlsəfə daşında Uizli ailəsi ilə birlikdə Ronla vidalaşmaq üçün 9¾ platformasında idi. Kiçik bir rolu var idi, ancaq sonrakı filmdə Cinni obrazı ön planda idi. Harri Potter və Sirlər Otağında Voldemort ilə qarşılaşdı və son anda Harri Potter tərəfindən ölümdən qurtuldu. Daha sonra yenidən Harri Potter və Azkaban məhbusu və Harri Potter və Alov Qədəhi və digər 5-ci, 6-cı və 7-ci kitablarda Uizli ailəsinin yeganə qızı kimi roluna davam etdi.

## Filmoqrafiya

                                                                                   

## İstinadlar
Frank Kessye

**Frank Yannik Kessye** (; ) — Fildişi Sahilili peşəkar futbolçu. "Barselona" klubunun və Fildişi Sahili milli komandasının yarımmüdafiəçisi .

## Klub karyerası
Frank 2010-cu ildə yerli "Stella d Adjame" klubunun uşaq komandasında futbola başlayır. Klubun əsas komandasına 2014-cü ildə qoşulur.

2015-ci ildə İtaliyaya yollanaraq "Atalanta" klubu ilə müqavilə imzalayır. Gənc Frank 26 Avqustda "Çezena"ya bir mövsümluk icarəyə verilir. "Çezena"nın heyətində 26 sentyabrda B Seriyasında "Peruca"ya qarşı oyunda debut edir. .

2016/17 mövsümündən əvvəl "Atalanta"ya qayıdır. 21 avqust 2016-cı ildə A Seriyasında "Latsio" klubuna qarşı oyunda debut edir. Kessye bu oyunda əsas əsas heyətdə meydana çıxır və iki qol vuraraq debüt oyununda dubl edir. Frank 2016/17 mövsümündə "Atalanta" ilə birlikdə A Seriyasında 4-cü yeri tutur.

2017-ci ilin yayında, Kessye məcburi satınalma şərti ilə iki illik icarə əsasında, İtaliyanın Grand klublarından olan "Milan" klubuna transfer olunur. 20 avqust 2017-ci il tarixində "Milan" — "Krotone" oyununda "Milan"ın heyətində debüt edir və ilk oyununda qol vurur.

2022-ci ildə, azad agent kimi İspaniyanın "Barselona" klubu ilə 4 illik müqavilə bağlayır.

## Milli komanda karyerası
Kot d'İvuarın U17 milli komandasında oynayıb. 6 sentyabr 2014-cü ildə 17 yaşında Kot-d İvuar milli komandasının əsas heyətində Syerra Leone millisinə qarşı oyunda debüt edir. Ancaq ilk oyun Frank üçun uurlu olmur və 26-cı dəqiqədə görüşün əsas hakimi tərəfindən rəqibin cərimə meydançasında "Macarena" ritual rəqsi oynadığı üçün meydandan qovulur.

## İstinad

## Xarici keçidlər
UNOOSA

**Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Kosmik İşlər Bürosu** ( (UNOOSA)), kosmosun dinc məqsədlərlə istifadəsi üçün beynəlxalq əməkdaşlıqdan məsul olan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının bürosudur. Bu şöbə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Katibliyinin beynəlxalq kosmik hüquqa dair öhdəliklərini yerinə yetirməklə yanaşı, beynəlxalq əməkdaşlıqda xüsusi maraq göstərən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Kosmik Məkanın Sülh Məqsədlərilə İstifadəsi Komitəsinin (COPUOS) katibliyi vəzifəsini də yerinə yetirir. Mərkəzi, Avstriyanın Vyana şəhərindəki Birləşmiş Millətlər Təşkilatının binasında yerləşir.

UNOOSA, eyni zamanda, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fəlakətlərin İdarə Edilməsi və Fövqəladə Müdaxilə üçün Kosmik Əsaslı Məlumat Platformasını (UN-SPIDER) idarə edir.
Sarı halva

**Sarı halva** () — Həmədan bölgəsinin ənənəvi şirniyyatlarından biri ki əsasən orucluq aylarında hazırlanır. Sarı halva görünüşünə görə sıyığa bənzəsədə, rəngi sarı, quruluşuna görə isə sıyıqdan daha bərkdir.

## Lazım olan ərzaqlar
* 10 ədəd yumurta sarısı
* Yarım stəkan şəkər tozu
* Yarım fincan gülab
* 3 yemək qaşığı ərinmiş kərə yağı
* 3 yemək qaşığı əridilmiş zəfəran

## Hazırlanma qaydası
Yumurta sarılarını qarışdırdıqdan sonra, üstünə şəkər tozunu töküb maddənin qabarmasına kimi qarışdırın ki krem rəngli olsun. Kərə yağını tavaya qoyub qızdırdıqdan sonra üzərinə öncədən hazırlanmış yumurta-şəkər qarışığını əlavə edin. Tərkiblər sərtləşdikdən sonra qızılgül suyu və əridilmiş zəfəranı qarışdırın və qarışığınıza əlavə edib qarışdırın və zəif odda 10 dəqiqə qaynadandan sonra götürün və sərtləşdirmək üçün soyuducuya qoyun.
Həmədan Sarı halvasını dilimlənmiş püstə, badam və darçınla bəzəyə bilərsiniz.

## İstinadlar

*Beytutə
* Irancook
Pedro Petrone

**Pedro Petrone** (, ) — Uruqvaylı keçmiş futbolçu, hücumçu. Uruqvay millisinin tarixinin ən yaxşı bombardirlərindən biridir. 1930 Dünya çempionu. İki qat Olimpiya çempionu - 1924 və 1928 .

## Karyera
Uruqvay çempionatında "Nasyonal" klubunun formasında 128 matç keçirmiş və 146 qol vurmuşdur. "Fiorentina" klubunda oynayaraq İtaliya çempionatında 44 oyunda 37 qol vurub. 1931/32 mövsümündə İtaliya çempionatının bombardiri olub.

Uruqvay millisində ilk matçını 4 noyabr 1923-cü ildə Paraqvaya qarşı (qələbə 2: 0), son matçını 18 iyul 1930-cu ildə Peru ilə ilk dünya çempionatının qrup mərhələsində keçirdib (qələbə 1: 0). Milli komandada 24 oyunda 28 qol vurub.

## Uğurları

#### Komanda
* Uruqvay çempionu (2): 1924, 1933
* Dünya çempionu (1): 1930
* Olimpiya çempionu (2): 1924, 1928
* Cənubi Amerika çempionu (2): 1923, 1924

#### Fərdi
* Uruqvay çempionatının bombardiri (3): 1926, 1928, 1933
* İtaliya çempionatının bombardiri (1): 1932
* Cənubi Amerika çempionatının ən çox qol vuran oyunçusu (3): 1923, 1924, 1927
* Dövrünün ən sürətli idmançılarından biri -100 metr məsafəni 11 saiyəyə qaçıb.

## İstinadlar
Top Ağac (Bicar)

**Top Ağac** — İranın Kürdüstan ostanının Bicar şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə şəhərdə 1,645 nəfər yaşayır (541 ailə).

### Milli tərkibi
Əhalisi Azәrbaycan türklərindən ibarətdir və Azərbaycan türkcəsində danışırlar.

## İstinadlar
Qışlaq-i Kazımoğlan (Pərsabad)

**Qışlaq-i Kazımoğlan** () — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 73 nəfər yaşayır (15 ailə).

## İstinadlar
Anjelo Skyavio

**Angelo Schiavio** (; ) — İtaliyalı keçmiş futbolçu. Mövqeyi hücumçu olub. Karyrerasında ancaq bir klubun, "Bolonya" klubunun şərəfini qoruyub. 1934-cü il Dünya Çempionatının qalibi olub .

## Karyera
Anjelo Skyavio 1922–23 mövsümündə "Bolonya"nın əsas heyətində debüt edir. Mövsüm ərzində 6 oyun keçirib 6 qol vurur. O dövrdə İtalyan liqası bir neçə fərqli regional qrupa ayrılırdı. 1925-ci ildə "Bolonya" tarixində ilk Liqa çempionluğunu qazanır. Anjelo Skyavio o mövsumdə 27 oyunda 16 qol vurur. "Bolonya" 1928/29 mövsumundə ikinci titulunu qazanır və Anjelo Skyavio 26 oyunda 30 qol vurur.

1929-cu ildə A Seriyası yaranır. Anjelo Skyavio A Seriyasındakı ilk oyununu 6 oktyabr 1929-cu ildə, komandasının 3–0 məğlub olduğu "Latsio" klubu ilə səfər oyununda oynayır. İlk qolunu isə 13 noyabrda A Seriyasında "Triestina" ilə ev matçında vurur.

1931/32 mövsümündə 25 qol vurur və ölkə çempionatının bombardiri olur.

Anjelo Skyavio üçün son mövsüm cəmi 6 oyun keçirdiyi və bir qol da vurmadığı 1938/39 mövsümü olur.

Ümumilikdə, Anjelo Skyavio "Bolonya"da 15 mövsüm oynayır və klub üçün rekord sayda — 244 qol vurur.

### İtaliya millisi
İtaliya milli komandasında Anjelo Skyavio 20 yaşında olarkən 1925-ci ildə debüt edib.

Ümumilikdə, Anjelo Skyavio millidə 21 görüşdə 15 qol vurub.

## Maraqlı faktlar
* Anjelo Skyavio 1934 Dünya Kuboku finalında İtaliya millisinin qələbə qolunu vurub. Bu həm də Anjelo Skyavionun millidəki son qolu olur
* 1934 Dünya Kuboku da, Amerika Birləşmiş Ştatları milli komandası ilə İtaliya millisinin 7–1 hesabı qalib gəldiyi oyunda futbolçu Dünya çempionatları tarixinin yüzüncü qolunu vurur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* CNN Player haqqında məlumat  )
* Milli komanda statistikası  )
* Klub performans statistikası  )
Çaqqallarla rəqs

**Çaqqallarla rəqs** — 17 dekabr 2010-cu ildə vizyona girən Şəvkət Çoruh, İlkər Ayrık, Teymur Acar və Murad Ağqoyunlunun oynadığı filmdir. Rejissoru Murad Şəkərdir.

## Filmin heyəti

### Bütün obrazlar

## Həmçinin bax
* Çaqqallarla Rəqs 2: Xəstəsiyik Dədə
* Çaqqallarla Rəqs 3: Sıfır Problem
* Çaqqallarla Rəqs 4
* Çaqqallarla Rəqs 5

## İstinadlar
Çaqqallarla rəqs 2: xəstəsiyik, dədə!

**Çaqqallarla rəqs 2: xəstəsiyik dədə** — Çaqqallarla rəqs filminin davam filmi. 7 dekabr 2012 tarixində vizyona girmiş olan filmdə başrolları Şəvkət Çoruh, İlkər Ayrık, Teymur Acar, Murad Ağqoyunlu oynamaqdadır. Rejissorluğunu və ssenaristliyini Murad Şəkər götürmüşdür. Filmin çəkilişləri İstanbulun müxtəlif səmt və məkanlarında 4 həftə davam etmiş və filmin çəkimi tamamlanmışdır.

## Haqqında
İlk film olan Çaqqallarla Rəqs filmi sonunda işlədikləri günahlar nədəni ilə həbsxanaya girən Qayın Gökhan, Mühasibatçı Sərvət, Del Piero Hikmət və Köftə Nəcmi çətin günlər keçirməkdədirlər. Həm də çox sevdikləri və pul qazandıqları futbolu və məhəllədəki dostları ilə yaxınlarından ötrü darıxırlar. Həbsxanada olduqları vaxtda ediləcək olan tibbi bir təcrübə üçün qobay olmağa razı olurlar. Beləcə həbsxanadan da şərtli təhliyə olabiləcəklər. Şərtli təhliyələri edilən film qəhrəmanları günah önləyən dərmanları istifadə etməyə başlıyarlar. Çölə çıxanda öz aralarında artıq çaqqallıq etməyəcəklərinə dair bir-birlərinə söz verirlər. Ancaq unutduqları əsil məsələ isə çaqqal olmaq deyil də, çaqqallarla rəqs edəbilmənin çətinliyidir.

Həm də filmdə bolca Fikirtəpə jarqonu istifadə edilmişdir.

## Filmin heyəti

## İstinadlar
Hababam sinifi yay oyunları

**Hababam sinfi yay oyunları** — 2020 Türk istehsalı güldürü filmidir. Hababam sinfinin ən son filmidir. Çəkimləri Şimali Kipr Türk Respublikasında tamamlanan və yeni tip COVID-19 xəstəliyinə görə təxirə salınan film 20 noyabr 2020-ci ildə vizyona girmişdir.

Rejissorluğunu Doğa Can Anafartanın götürdüyü filmin baş rolları Altan Ərkəkli, Toyqan Avanoğlu və Yusuf Çim olub.

## İstinadlar
Lazarevats icması

**Lazarevats** () — Serbiyada icma, Belqrad dairəsinə aid edilir.

İcmanın əhalisi 59.043 nəfərdir (2007), əhalinin sıxlığı 154 nəfər/km²-dır. 384&nbsp;km²-lik sahəni əhatə edir, onun 60,4%-i sənaye məqsədləri üçün istifadə olunur.

İcmanın inzibati mərkəzi Lazarevats şəhəridir. Lazarevats icması 34 yaşayış məntəqəsindən ibarətdir, onların orta sahəsi 11.3&nbsp;km²-ə bərabərdir.

## İcma əhalisinin statistikası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Serbiyanın rəsmi statistikası
* "Издаје и штампа — Републички завод за статистику Србије" nəşrinin PDF versiyası
Cəbəci Əhməd Paşa

**Cəbəci Əhməd Paşa** (ö. 1683) — IV Mehmed səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əslən İstanbullu olub, Çivizadə Mehmed Əfəndinin yanında təlim-tərbiyə edildikdən sonra öncə cəbəbcibaşı, daha sonra 1661-ci ildə baş dəftərdar oldu. 4 avqust 1665-ci ildə vəzir rütbəsi alaraq müxtəlif vəzifələrdə xidmət etdi. Ardından 27 avqust 1675-ci ildə bir neçə aydır boş olan Misir bəylərbəyliyinə təyin edildi. Ancaq sərt şəkildə vergi toplaması səbəbilə Misir əhalisi üsyan çıxardı və paşanı ələ keçirərək Qahirədə həbs etdi. İstanbuldan göndərilən 11 may 1676-cı il tarixli fərmanla vəzifəsindən azad edilərək geri çağırıldı. Çox keçmədən 1677-ci ilin martında Diyarbəkir bəylərbəyi oldu və bir il boyunca burada xidmət etdi. 1679-cu ildə Bosniya bəylərbəyi təyin edildi və Kamaniçe qalasının bərpası ilə vəzifələndirildi. 1682-ci ildə Timeşvar sancaqbəyi oldu. Bu vəzifədə ikən Mərzifonlu Mustafa Paşanın idarə etdiyi II Vyana mühasirəsinə qatıldı. Ancaq səfər əsnasında 1683-cü ildə əcəliylə vəfat etdi. Ömər Paşa və Mehmed bəy (ö. 1755) adlı 2 oğlunun olduğu məlumdur. Böyük oğlu Ömər Paşa 1726-cı ilin yanvarında bəylərbəyi ünvanıyla Adana valisi olmuşdur.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani I, səh. 221
Tüpağac

* Tüpağac (Həştrud) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Tüpağac (Qoşaçay) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 
* Top Ağac (Bicar) — İranın Kürdüstan ostanının Bicar şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.
Xotanlılar

**Xotanlar** () — Çinin Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonunun cənub-şərqindəki Xotan mahalında və Xotan vadisində yaşayan uyğur xalqının subetnosu (). Vadi Təklə-Məkan səhrasından cənubda, Yarkənddən cənub-şərqdə yerləşir. Yeniuygur dilinin xotan və ya cənub ləhcəsində danışırlar. Antropoloji baxımdan daha çox avropoid irqinin Pamir-Fərqanə tipinə aiddirlər; Turan irqi tipi növünün nümayəndələri də var. Ümumi sayları 300 minə yaxındır.  

## Qalereya

Location of Hotan Prefecture within Xinjiang (China).png|Xotan vilayəti
Khotan-mercado-gente-uigur-d01.jpg|Xotanlı tacirlər 
Khotan-mercado-d41.jpg|Xotanlı bıçaq itiləyənlər  
Khotan-mercado-d19.jpg|Xotanlılar 
Khotan-mercado-chicos-d01.jpg|Xotanlı uşaqlar 
Khotan-mercado-chicas-d01.jpg|Xotanlı uşaqlar 
Khotan-mezquita-d03.jpg|Xotanda məcsid 
Khotan-mezquita-d04.jpg|Xotanda məcsid
Anar Eyvazov

**Anar Məhəmmədəli oğlu Eyvazov** — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovniki, Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat və İctimaiyyətlə Əlaqələr İdarəsinin rəisi.

## Hərbi xidməti
2023-cü il iyunun 26-da Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə müdafiə nazirinin əmri ilə Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin Rəisi vəzifəsi təsis edilib və bu vəzifəyə Anar Eyvazov təyin olunub. 2020-ci il sentyabrın 26-da müdafiə nazirinin əmri ilə Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin Mətbuat Katibi vəzifəsi təsis edilib və bu vəzifəyə Anar Eyvazov təyin olunub.

2020-ci il sentyabrın 27-də səhər saat 06:00 radələrində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri tərəfindən genişmiqyaslı təxribat törədilmişdir və cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan Ordusunun mövqeləri və yaşayış məntəqələri iriçaplı silahlar, minaatnalar və müxtəlif çaplı artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutulmuşdur, nəticədə ölənlər və yaralananlar olmuşdur. Bu barədə məlumat Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə bildiriləndən sonra səhər saatlarında Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin döyüş fəaliyyətinin qarşısını almaq məqsədilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Komandanlığı tərəfindən cəbhəboyu zonada hücum əməliyyatlarının başlaması barədə qərar verilmişdir. Bu barədə məlumatı Azərbaycan cəmiyyətinə canlı yayında məhz Anar Eyvazov çatdırmışdır.

Anar Eyvazov Vətən müharibəsi zamanı mütamadi olaraq brifinqlərdə cəbhədə baş verən hadisələri Azərbaycan cəmiyyətinə bildirib.

Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Eyvazov "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.

17 sentyabr 2024-cü ildə müdafiə naziri general-polkovnik Zakir Həsənovun əmri ilə Müdafiə Nazirliyində struktur dəyişikliyi edilərək Mətbuat xidməti ləğv edilmiş və əvəzində Mətbuat və İctimaiyyətlə Əlaqələr İdarəsi yaradılıb. İdarə rəisi vəzifəsinə isə polkovnik Anar Eyvazov təyin edilib.

## İstinadlar
Milli azlıqların müdafiəsi üzrə Çərçivə Konvensiyası

thumb|300px|Konvensiyanı imzalayan ölkələr — açıq yaşıl rəng; Konvensiyanın tərəfləri — tünd yaşıl; Avropa Şurasından kənar ölkələr — boz

**Milli azlıqların müdafiəsi üzrə Çərçivə Konvensiyası** () — 1 fevral 1995-ci ildə imzalanan Avropa Şurası konvensiyası. Fransa, Monako, Andorra və Türkiyə tərəfindən imzalanmamış Avropa Şurasına üzv dövlətlərdən; imzalanmış, lakin Belçika, Yunanıstan, İslandiya və Lüksemburq tərəfindən təsdiqlənməmişdir.

Konvensiyanın həyata keçirilməsinə iştirakçı ölkələrin hesabatlarını qiymətləndirən Məşvərət Komitəsi və CC-nin fikirlərinə əsasən tövsiyələr verən Avropa Şurası Nazirlər Komitəsi nəzarət edir. Fərdi şikayət mexanizmi yoxdur və konvensiya zəif bir mexanizm kimi qəbul edilir.

## Strukturu
* Preambula və I hissə (maddə 1-3) - konvensiyanın məqsədləri, prinsipləri və orada təsbit edilmiş hüquqlardan istifadə hüququ.
* II hissə (maddə 4-19) - konvensiya tərəflərinin öhdəliklər kataloqu:
** Maddə 4. Ayrı-seçkiliyin qadağan edilməsi.
** Maddə 5. Asimilyasiya siyasətinin qadağan edilməsi.
** Maddə 6. Mədəniyyət və şəxsiyyətin qorunması şərtləri.
** Maddə 7. Sərbəst toplaşma, birləşmə, söz və din azadlığı.
** Maddə 8. Dini etiqad azadlığı
** Maddə 9. İfadə azadlığı
** Maddə 10. Azlıqların dilindən istifadə azadlığı.
** Maddə 11. Azlıqların dillərinin ictimai yerlərdə və şəxs adlarında istifadəsi
** Maddə 12. Təhsil sahəsindəki inteqrasiya
** Maddə 13. Azlıqlar üçün özəl təhsil müəssisələri yaratmaq hüququ
** Maddə 14. Azlığın dilini və onun dilini öyrənmək.
** Maddə 15. İştirak üçün şərtlər
** Maddə 16. Əhalinin quruluşunun dəyişdirilməsi tədbirlərindən imtina
** Maddə 17. Sınırarası təmaslar
** Maddə 18. Sınırarası əməkdaşlıq.
** Maddə 19. Konvensiyanın prinsiplərindən kənarlaşma imkanları.
* III hissə (20-23-cü maddələr) — konvensiyanın şərhi qaydaları.
* IV hissə (24-26-cı maddələr) — konvensiyaya riayət olunmasına nəzarət.
* V hissə (27-32-ci maddələr) — konvensiyanın imzalanması, təsdiqlənməsi və ləğvi prosesi.

## Həmçinin bax
* Regional və ya Azlıqların Dilləri üçün Avropa Xartiyası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Текст конвенции и Пояснительного доклада к ней
* Сайт Секретариата Конвенции
** Комментарий Консультативного комитета по вопросам образования в свете Конвенции, 2006
** Комментарий Консультативного комитета по вопросам эффективного участия лиц, принадлежащих к национальным меньшинствам, в культурной, социальной, экономической жизни и в общественных делах, 2008
** Комментарий Консультативного комитета «Языковые права лиц, принадлежащих к национальным меньшинствам, предусмотренные в Рамочной конвенции»
** Комментарий Консультативного комитета «Сфера применения Рамочной конвенции о защите национальных меньшинств»
* Рамочная конвенция по защите национальных меньшинств. Руководство для НПО
* *Troebst S.* The Council of Europe’s Framework Convention for the Protection of National Minorities revisited
* Введение к книге The Rights of minorities in Europe // Ed. M. Weller. New York: Oxford University Press, 2005. ISBN 0-19-927858-X
* Раздел «Совет Европы» Minority Electronic Resources
Andras Zsolt Biro

**Andras Zsolt Biro** () — Macar Turan Vəqfinin rəhbəri, insan biologiyası və antropologiya mütəxəssisi, 2007-ci ildən Macarıstanda keçirilən Böyük Qurultayın təşkilatçısı, cüdodan 7 qat Macarıstan çempionu

## Həyatı
Andras Zsolt Biro 1972-ci ildə Macarıstanda anadan olub. Elte Universitetini bitirmişdir.

## Fəaliyyəti

### İctimai və tədqiqat fəaliyyəti
Tədqiqat sahəsi Hun, Macar və Türk xalqlarının etnik genetikasının meydana gəlməsi və təsnifatını araşdırmaqdır. Balkanlar, Qafqaz, Orta Asiya, Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan və Qırğızıstanı əhatə edən 8 böyük elmi tədqiqatın təşkilatçısı və rəhbəridir. Macarıstanda keçirilən "Böyük Qurultay"ın təşkilatçısıdır. Macar Əcdadları İdman Növünün Prezidentidir. 7 dəfə Macarıstan Cüdo çempionu olub.

## Təltifləri
* 2008-ci ildə Qazaxıstan Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən tarix araşdırmaları mükafatına layiq görülmüşdür.
* 2012-ci ildə Böyük Qurultayı təşkil etdiyi üçün Magyar Kulturaert Kozalapitvany tərəfindən "Pro Hungaria" mükafatına layiq görülüb.  
* 2014 Prof. Dr. Turan Yazqan böyük mükafatına layiq görülüb.

## İstinadlar
Samuel Bourne

Samuel Bourne, () İngilis sərbəst təbiət fotoqrafı.

## Həyatı

Samuel Bourne 1834-cü ildə Arbor Fermasında () əkinçi ailəsində anadan olub.  yaxınlığındakı bir keşişdən təhsil aldıqdan sonra Moore və Robinson bankında bir işə düzəlmişdir. Bankda işə başlayan kimi həvəskar fotoqrafiya fəaliyyətini sürətləndirdi və məqalələri ilə fotoqrafiya jurnallarına töhfələrini vermişdir.

## İstinadlar
Burhanpur

**Burhanpur** — Hindistanın Madhya Pradesh regionunun Burhanpur distriktində yerləşən bir şəhər. Şəhərin ümumi əhalisi 210.891 nəfər təşkil edir.
Yerli Xalqların Hüquqları üzrə Bəyannamə

**Yerli Xalqların Hüquqları üzrə Bəyannamə** () — 13 sentyabr 2007-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Məclisinın 62-ci sessiyasında qəbul edilmiş sənəd.

## Sənədin məzmunu
Bu sənəd yerli xalqların ləyaqətli bir yaşamaq, öz mədəniyyətlərini və öz təsislərini qorumaq və inkişaf etdirmək hüququnu, habelə insanların öz ehtiyaclarına və istəklərinə ən uyğun hesab etdikləri istiqamətdə insanları inkişaf etdirmək hüququnu elan edir.

Sənəd yerli xalqların öz müqəddəratlarını təyinetmə hüququnu təsdiqləyir və bu hüququn nəticəsi olaraq yerli xalqların siyasi statuslarını müəyyənləşdirmək və iqtisadi, sosial və mədəni inkişaflarını davam etdirmək azadlığından bəhs edir.

## Sənədin qəbul tarixçəsi
Bu sənədin layihəsi 20 il ərzində hazırlanmışdır. Ən gərgin müzakirələr torpaq, resurslar, qrup və fərdi hüquqlarla bağlı idi.

Yerli Xalqlar üzrə İşçi Qrupu 1982-ci ildə BMT-nin İqtisadi və Sosial Şurasının qərarı ilə yerli xalqlar üçün insan hüquqları standartlarını inkişaf etdirmək məqsədi ilə yaradılmışdır. 1985-ci ildə yerli xalqların hüquqları ilə bağlı bir bəyannamə layihəsi hazırlamaq üçün bir işçi qrupu başladı. Səkkiz il sonra, 1993-cü ildə İşçi Qrup bəyannamə layihəsinin mətni üzərində işi tamamladı. BMT-nin Ayrı-seçkiliyin Qarşısının Alınması və Azlıqların Müdafiəsi üzrə Alt Komissiyası 1994-cü ildə layihənin mətnini təsdiqlədi və BMT-nin İnsan Hüquqları Komissiyasına baxılması üçün təqdim etdi. Bəyannamə layihəsi bu Komissiya nəzdində yaradılmış İşçi Qrup tərəfindən yekunlaşdırıldı. 2006-cı ilin iyun ayında BM Şurası Bəyannaməni qəbul etdi və 2007-ci ilin sentyabrında Bəyannamə Baş Məclis tərəfindən təsdiq edildi. 143 ştat Bəyannamənin qəbul edilməsinə səs verdi. Dörd nəfər qarşı (ABŞ, Kanada, Avstraliya və Yeni Zelandiya. 11 ölkə bitərəf qaldı - Azərbaycan, Banqladeş, Butan, Burundi, Gürcüstan, Keniya, Kolumbiya, Nigeriya, Rusiya Federasiyası, Samoa, Ukrayna.

## Sənədin hüquqi statusu
Yerli Xalqların Hüquqlarına dair Bəyannamə, yerli xalqların hüquqları ilə bağlı geniş bir bəyanatdır. Bu bəyannamə, digər əksər BMT bəyannamələri kimi, qanuni məcburi bir sənəd deyil. Bu sənəd, yerli dövlətlərə və bu xalqların ayrı-ayrı nümayəndələrinə münasibətdə hüquq normalarının inkişafı baxımından müəyyən bir istiqamətdə hərəkət etmək və müəyyən prinsiplərə riayət etmək barədə müxtəlif dövlətlərin fikirlərinin razılığının əks olunması kimi qiymətləndirilməlidir. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples as adopted by the General Assembly, 13 September 2007
* Adoption of the U.N. Declaration on the Rights of Indigenous Peoples at the General Assembly in NYC  Video newsreel by Rebecca Sommer. 
* FAQs on the Declaration on the Rights of Indigenous Peoples From UNPFII.
* Annotate This: The UN Declaration of Rights of Indigenous Peoples Foreign Policy in Focus, 5 October 2007.
* Text of the Declaration at the Center for a World in Balance.
Etno-siyasi münaqişə

**Etno-siyasi münaqişə** —  etnik birliyin siyasiləşdirilməsi ilə əlaqəli olan etnik qarşıdurmaların formalarından biridir.

A.R. Aklaev "Etno-siyasi konfliktologiya" əsərində daha ətraflı tərif verir:

Etno-siyasi qarşıdurmalar, siyasi gücün əldə edilməsi və ya yenidən bölüşdürülməsi, simvollarının tərifi, həmçinin qrup siyasət statusu və dövlət siyasətinin prioritetləri ilə əlaqəli mənfəətlərini və dəyərlərini həyata keçirmək istəyində olan siyasi aktyorların toqquşmasıdır. hansı etnik fərqliliklərin siyasi səfərbərlik prinsipinə çevrildiyi və mövzulardan ən azı birinin etnik qrup olduğu

Bir qayda olaraq, etno-siyasi qarşıdurmalar qrup maraqları ətrafında inkişaf edir, bir qrup olaraq bir etnoya münasibətdə ədalətsizliyə müraciəti təsir edir. Bu cür maraqlara ümumiyyətlə siyasi muxtariyyət, dövlət büdcəsindən maliyyənin artırılması və dövlət orqanlarında etnik kvota daxildir.

## Strukturu
Etno-siyasi münaqişələr öz strukturlarında ümumiyyətlə ictimai-siyasi münaqişələrə bənzəyir, lakin bir sıra xüsusiyyətlərə malikdirlər:

* etnik mənsubiyyət, dövlətin elit dairələrində siyasi mübarizənin “kamuflyajı” kimi çıxış edə bilər;
* etno-siyasi münaqişələr ən çox status xarakteri daşıyır və müəyyən bir etnik qrupun statusu ətrafında aparılır;
* bu cür qarşıdurmalar mənfəət toqquşmaları deyil, şəxsiyyətlərin toqquşmasıdır (yeni münaqişə tərəfləri münaqişə məsələsindəki mövqelərin yaxınlığından çox, ortaq kimlik üzündən bu və ya digər tərəfə daha çox yapışırlar);
* yüksək duyğusallıq səbəbiylə etno-siyasi qarşıdurmalar yüksək dərəcədə irrasionallıq qazanır;
* bunlar dağıdıcı prinsipin konstruktiv prinsip üzərində üstünlüyü ilə xarakterizə olunur;
* bir qayda olaraq, etno-siyasi münaqişələr çox amildir (səbəblər azlığın hüquqlarının pozulmasında deyil, kompakt yaşayış bölgəsinin iqtisadi inkişafından narazılığında ola bilər).

## XX və XXI əsrlərin ən əhəmiyyətli etno-siyasi ziddiyyətləri

### '''[[Yaxın Şərq]]'''
* Türk-Kürd qarşıdurması
* Ərəb-İsrail qarşıdurması

### '''[[Avropa]]'''
* Şimali İrlandiya konflikti
* Dnestryanı münaqişə
* Moldova-Qaqauz münaqişəsi
* Kipr Sülh Hərəkatı
* Bosniya müharibəsi, Xorvatiya müharibəsi, Xorvatiya-Bosniya münaqişəsi
* Kosovo müharibəsi, Presevo vadisində münaqişə
* Makedoniyada Münaqişə
* Krım Böhranı
* Ukraynanın cənub-şərqindəki qarşıdurma

#### '''[[Cənubi Qafqaz]]'''
* Gürcüstan-Cənubi Osetiya münaqişəsi
* Gürcüstan-Abxaz münaqişəsi

#### '''[[Şimali Qafqaz]]'''
* Çeçenistan münaqişəsi
* Osetiya-İnquş münaqişəsi

## İstinadlar
Dəkkən sultanlıqları

**Dəkkən sultanlıqları** – Orta əsrlərdə Hindistandakı Bijapur, Golkonda, Əhmədnagar, Bidar və Berar İslam dövlətlərinə verilən ümumi ad.

Dəkkən sultanlıqları, Krişna çayı ilə Vindhya arasında, Dəkkən yaylasında yerləşir. Bu sultanlıqlar, Bahmani sultanlığının ləğvi əsnasında müstəqillik qazanmışdırlar. 1490-cı ildə Əhmədnaqar müstəqilliyini elan etmiş, sonra isə eyni il ərzində Bicapur və Berarda müstəqilliyini elan etmişdir. Golkonda 1518-ci ildə, Bidar 1528-ci ildə müstəqil olmuşdur.

Bu sultanlıqlar ümumiyyətlə rəqib olsalar da, 1565-ci ildə zəifləyən Vicayanaqar imperiyasına qarşı birləşdilər. Vijanayagar imperatorluğana qarşı baş vermiş Talikota döyüşündə Vijanayagar məğlub oldu və tənəzzül dövrünə qədəm qoydu. 1574-cü ildə Berar sultanlığındakı çevrilişdən sonra Əhmədnaqar sultanlığı bu krallığı fəth etdi. 1619-cu ildə Bidar sultanlığı Bijapur tərəfindən özünə birləşdirildi. Əhmədnaqar 1636-cı ildə, Golkonda və Bijapur isə Övrəngzibin 1686-1687-ci illərdəki ekspedisiyaları əsnasında Böyük Moğol İmperiyası tərəfindən fəth edildi.

## İstinadlar
Sevinc Cəfərzadə

**Sevinc Cəfərzadə** () – Azərbaycan millisində çıxış edən qadın futbolçu. 2021-ci ildə "Krasnodar" komandasına transfer olmuşdur.

## Həyatı
1 iyul 1996-cı ildə Azərbaycanın Lənkəran rayonunun Viravul kəndində fəhlə ailəsində anadan olub. Dörd uşaqlı ailənin üçüncü uşağıdır. Karyerası ərzində "Zaqatala", "Fidan", "Boblingen", "Donçanka", "Kubanoçka", "Yenisey", "Krasnodar" klublarında çıxış edib. Azərbaycanın U-16 milli komandası ilə debüt oyunu Uelsə olan qarşı oyun olub.

## Beynəlxalq qollar

## İstinadlar
Eten de La Boesi

**Eten de La Boesi** () — fransız humanist yazıçı və şairi.

## Həyatı
1 noyabr 1530 Periqordun cənub-şərqindəki Sarlat şəhərində anadan olmuş və 18 avqust 1563 Germignan, Taillan-Médoc qəsəbəsində vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Kadın (jurnal)

"***Qadın***" jurnalı () — Osmanlı dövründə yayımlanan, Anadolu türkcəsində olan ilk qadın jurnalı.

## Tarix
1908–1909-cu illərdə Osmanlı imperiyasının Saloniki şəhərində (indiki Yunanıstan) yayımlanan jurnal ölkədəki qadınların təhsil vəziyyəti, onların ictimai həyatda fəaliyyəti və təşkilatı jurnalın gündəmindəki əsas mövzular idi. Jurnalın ilk nömrəsi 13 oktyabr 1908-ci ildə yayımlanmış, ilk 30 nömrəsinin imtiyaz sahibi Mustafa İbrahim, müdiri isə Aka Gündüz idi. "Əsr Mətbəəsi"ndə nəşr olunan jurnal həftəlik olaraq bazar ertəsində nəşr olunurdu.

Osmanlı Qadınları Şəfqət Cəmiyyətinin mətbuat orqanı olan jurnal qızlar məktəblərinə ödənişsiz göndərilirdi. Abunəçilik həm mərkəzi, həm də qıraq vilayətlərə açıq idi, abunə haqqı isə abunəçinin nəşriyyata olan məsafəsinə görə müəyyən edilirdi. Dövrün Babı-Ali kitab mağazalarından biri olan "İqbal" və "Cəmiyyət" kitabxanaları jurnalın ilk mərhələlərində satıldığı yerlər idi. Orta hesabla hər nömrəsi 16 səhifə olan jurnalda reklamlar olurdu və şəkilli idi.

Jurnalın redaksiya heyəti əsasən "Gənc Qələmlər" redaktorlarından ibarət idi. Əli Canib Yöntəm, Ömər Seyfəddin, Mustafa Nermi, Akil Qoyuncu, Mehmet Cavid, Baha Tofiq, Əbdülhaq Hamid Tərxan, Mehmet Əmin Yurdaqul, Hüseyn Raqıb, Cəlal Sahir və Abdulla Cövdət kimi kişi yazıçılar jurnalın redaktorlarından olsalar da, Nigar xanım, Fatma Seniye, Müjqan binti-Abdullah, Rəfiyyə Şükran, Rafizə Hüsna, Sidiqə, Evliyazadə Naciyə kimi qadın yazıçılar da burada fəaliyyət göstərmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
*
Şuşa Dövlət Rəsm Qalereyası

**Şuşa Dövlət Rəsm Qalereyası** — 1982-ci ildən 1992-ci ilə qədər Şuşada fəaliyyət göstərib. 1992-ci ildən Bakı şəhərində fəliyyətini davam etdirir. İşğaldan sonra muzeyin eksponatları talanıb. Binanın özü isə bir müddət baxımsız qalıb.

## Tarixi və fəaliyyəti
Rəsm qalereyasının fondunda 50 rəngkarlıq, 30 qrafika əsərləri nümayiş olunur. Qalereyanın təşəbbüsü ilə Şuşanın tarixi abidələri, mənzərələri rəsm əsərlərində öz əksini tapmışdır. Qalereyanın nəzdində gənc istedadlar qrupu fəaliyyət göstərir. Təhsil alan tələbələrin əl işləri respublika və ümumittifaq sərgilərində yüksək yerlərə və mükafatlara layiq görülüb. Hər il mütəmadi olaraq sərgilər təşkil edilir. 2013-cü ildə Şuşa Rəsm Qalereyasının hazırladığı sərginin İtaliyada nümayişi keçirilib. Şuşa Dövlət Rəsm Qalereyası Şuşanın mədəniyyətini daim qoruyur və yeni əsərlərlə zənginləşdirir.

1992-ci ildə Şuşa işağl olunanda qalereyadan yalnız 8 əsəri çıxarmaq mümkün olub. Şuşanın işğalda olduğu 28 il ərzində Şuşa Dövlət Rəsm Qalereyasının fondundakı əsərlərin sayı 600-ə çatıb.

## Həmçinin bax
* Şuşa
* Şuşa Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
* Şuşa Tarix-Memarlıq Qoruğu

## Xarici keçidlər
* Şuşa Yaradıcılıq Mərkəzi, Rəsm qalereyası və Xalçaçılıq qalereyasının bərpa-təmir işləri
* Prezident İlham Əliyev Şuşa Rəsm Qalereyasında görülən işlərlə tanış olub
* 
* 

## İstinadlar
Rodos (şəhər)

**Rodos** () — Yunanıstana aid Rodos adasının şimalında liman şəhəri. Şəhər Diaqoras Hava Limanının  şimal-şərqdə, Egey dənizinin Rodos boğazı sahilindədir. 2011-ci il əhali siyahıyaalmasına görə, şəhər əhalisi 49.541 nəfərdir. Şəhər Cənubi Egey adaları periferiyasındakı Rodos periferik vahidi tərkibində olan Rodos nomunun inzibati mərkəzidir. Ticarət və turizm mərkəzi olan Rodosun sakinləri əsasən kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı və balıq ovu ilə məşğuldurlar.

## Əhali

## Beynəlxalq əlaqələr
Rodosda konsulluqları olan xarici dövlətlər:

## Qardaşlaşmış şəhərlər
Rodosun 11 qardaş şəhəri var:

## Qalereya

Fayl:Rhodes Acropolis1 tango7174.jpg|Antik teatr.
Fayl:Temple of Aphrodite, Rhodes 2010 2.jpg|E.ə. III əsrə aid Afrodita məbədinin qalıqları.
Fayl:Laokoon1.jpg|"*[[Laokoon və oğulları]]*". Böyük Usta sarayı.
Fayl:3Mulini.jpg|Yel dəyirmanları.
Fayl:Bronze deer, Rhodes 01.jpg|Limanda yerləşən tuncdan hazırlanmış geyik heykəlləri.
Fayl:Fort Saint Nicolas Rhodes.jpg|Müqəddəs Nikolay qalası.

Fayl:Francis of Assisi in Rhodes P8220652.JPG|Şəhərin orta əsrlərə aid hissəsindəki Assizli Fransisk heykəli.


## İstinadlar
Sevast

**Sevast** (, mənası – **') və ya **sevasta''' (; qadın variantı) — latınlara aid Avqust titulunun yunan variantı kimi istifadə edilən termin. Bu termin, eləcə də sevastokrator kimi törəmələri XI əsrin sonlarından Komninlər dövrünə qədər Bizans imperiyasının titul sisteminin əsasını təşkil etmişdir.

## Mənbə
*
*
*
* 
*
Böyük duka

**Böyük duka** və ya **meqaduka** (), həmçinin **meqaduks** () — Bizans imperiyası iyerarxiyasındakı ən yüksək vəzifələrdən biri, donanmanın baş komandanı.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Qəbələ Dövlət Rəsm Qalereyası

Qəbələ Dövlət Rəsm Qalеreyası — Qəbələ Dövlət Rəsm Qalareyası 2006-cı il fevral ayının 1-dən fəaliyyətə başlamışdır.

## Tarixi və fəaliyyəti
Azərbaycan Respublikasın Mədəniyyət Nazirliyinin 16 yanvar 2006-cı il tarixli, №32- nömrəli əmri ilə Ağayev Malik Paşa oğlunu Qəbələ Dövlət Rəsm Qalereyasına direktor təyin edilmişdir. Qalereya Qəbələ rayon Mədəniyyət Mərkəzində yerləşir. Sahəsi 600 kv metrdir. Qalereya yüksək səviyyədə təmirlidir. İş otaqları müasir avadanlıqla və mebel ilə təmin olunmuşdur. Qalereyanın iş fəaliyyəti əsasnaməyə uyğun olaraq 1 illik perspektiv iş planı əsasında qurulur. Qalereyanın IV qrup ştat cədvəli üzrə 10 nəfər işçisi var.

## Qalereyanın fondu
Qalereyanın fondunda Azərbaycanın tanınmış rəssamlarından Böyükağa Mirzəzadə, Yusif Hüseynov, Lətif Feyzullayev, Davud Kazımov, Baba Əliyev, Səməd Haqverdiyev, Hafiz Məmmədov rayon rəssamlarından Müsavər Cavadov, Malik Ağayevin yağlı boya və akvarel ilə işlənmiş 120-ədəd rəngkarlıq əsərləri, xalq yaradıcılığı nümunələrindən ağac üzərində oyma işləri, müxtəlif xalça və dulusçuluq qabları vardır. Qalereyanın mədəniyyət evinin 1-ci mərtəbəsində yerləşən salonunda "Qəbələnin sosial-iqtisadi inkişafı" adlı sərgi fəaliyyət göstərir və bu sərgidə rayonumuzun istehsal sahələrinə aid vəsaitlər nümayiş etdirilir.

## Qalereyanın fəaliyyəti
Ümumi sahəsi 600 kv.m-dir. Burada yüksək səviyyədə iş şəraiti yaradılmış, iş otaqları müasir avadanlıqlarla təmin olunmuşdur. Qalereyanın iş fəaliyyəti əsasnaməyə uyğun olaraq 1 illik perspektiv iş planı əsasında qurulur. Qalereyada ümumilikdə 212 əsər nümayiş etdirilir ki, onların 103 ədədi rəsm əsəri, 109 ədədi isə dekorativ tətbiqi sənət nümunələridir.  Qəbələ Dövlət Rəsm Qalereyası mütəmadi olaraq sərgilər təşkil edir, genişmiqyaslı rayon tədbirlərində və digər tədbirlərdə iştirak edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Kürdəmir Dövlət Rəsm Qalereyası

**Kürdəmir Dövlət Rəsm Qalereyası** 2003-cü ilin may ayından fəaliyyət göstərir.

## Tarixi və fəaliyyəti
Qalereyada ekspozisiyaların qurulması və sərgilərin keçirilməsi üçün geniş və işıqlı 3 salon, vestibül və dəhliz il boyu fəaliyyət göstərir. Bununla yanaşı fond üçün saxlanc otağı , ümumi şöbə mövcuddur. Qalereyada 106 ədəd əsər saxlanılır. Dünya və Azərbaycanın görkəmli rəssamlarının, muzeylərinin foto albomları, foto kitabları ilə yanaşı Mədəniyyət və İncəsənət jurnalları və qəzetlərinin topluları da yığılır. Kürdəmir Dövlət Rəsm Qalereyası rayonda keçirilən bütün mədəni – kütləvi tədbirlərin tərtibatı işlərində də yaxından köməklik göstərir. Qalereyada vaxtaşırı olaraq müxtəlif səpkili rəsm sərgiləri və sərgi yarmarkaları təşkil olunur. Qalereyada rəsm dərnəyi fəaliyyət göstərir. Rəsm dərnəyinin üzvlərinin bir neçəsi rəssamlıq üzrə ali və orta ixtisas təhsili almaqdadırlar.

## Həmçinin bax
* Kürdəmir rayonu
* Kürdəmir rayonu Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
* Kürdəmir bələdiyyələri

## Xarici keçidlər
* 

## İstinadlar
Məmmədkəbir Hacıoğlu

**Məmmədkəbir Hacı oğlu Kərimov** () — Azərbaycan teatr aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1940).

## Həyatı
Məmmədkəbir Hacıoğlu 1906-cı ildə Nuxada (hazırkı Şəki) anadan olmuşdur. Səhnə fəaliyyətinə 1920-ci ildə "Darvaza" dram dərnəyində həvəskar aktyor kimi başlamışdır. 1933-cü ilə kimi bu dərnəkdə əvvəllər aktyor, bir neçə il sonra isə həm də rejissor kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1933–1949-cu illərdə Nuxa Dövlət Dram Teatrında işləmişdir. Müharibə illərində bir müddət teatrın direktoru olmuşdur. 1949–1953-cü illərdə Şəki mədəniyyət evindəki dram dəməyində bədii rəhbər, 1953–1956-cı illərdə Mirzə Fətəli Axundov adına şəhər mədəniyyət və istirahət parkının direktoru, 1956–1959-cu illərdə rayon mədəniyyət evinin direktoru, 1959–1973-cü illərdə xalq teatrının rejissoru işləmişdir. 1949-cu ildə bağlanmış Şəki teatrı 1974-cü ildə bərpa olunanda aktyor truppasına ilkin qəbul edilənlərdən biri Hacıoğlu olmuşdur.

Səhnə təxəllüsü "Hacıoğlu" olan aktyorun koloritli yumoru, dramatik-psixoloji ifadə vasitələri olmuşdur. O, 12 iyun 1977-ci ildə Şəkidə vəfat etmişdir.

## Mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 23 aprel 1940

## İfa etdiyi əsas rollar

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Feliçe Borel

**Feliçe Plaşido Borel** (ital. səslənmə: [feˈliːtʃe boˈrɛl]; ) — İtaliyalı keçmiş futbolçu. Mövqeyi hücumçu olub. İtaliya millisi ilə 1934-cü il Dünya Çempionatının qalibi olub.

Futbolçu Ernesto Borelin oğlu və Aldo Borelin kiçik qardaşıdır, buna görə tez-tez *II Borel* kimi qeyd olunur. "Yuventus" klubunun ən yaxşı bombardirlərindən biridir — 157 qol.

## Karyerası

### Klub
1932-ci ildə peşəkar futbolda debüt edib. İlk klubu İtaliya A Seriyasında 206 oyuda iştirak edərək doqquz mövsüm keçirdiyi "Yuventus" klubu olur. Bu müddət ərzində üç dəfə İtaliya çempionluğunu və İtaliya Kubokunu qazanır.

1941-ci ildə Yuvenin əsas rəqibi "Torino" klubuna keçir, lakin növbəti mövsüm doğma klubuna qayıdır.

Karyerasının son üç ilində yalnız iki matç keçirdir, biri "Alessandria" klubunun heyətində, digəri isə "Napoli" klubunun heyətində.

### Milli Komanda
22 noyabr 1933-cü ildə Borel İtaliya milli komandasında Macarıstana qarşı oyunda debut edir və həmin matçda yeganə qolu vurur. Milli komandanın tərkibində 1934-cü il dünya çempionatında iştirak edərək dünya çempionu olur.

## Karyerasını bitirdikdən sonra
1958–59 mövsumundə "Kataniya" klubunun Direktoru olur.

## Uğurları
* Dünya Çempionu 1934
* İtaliya çempionu: 1933, 1934, 1935
* İtaliya Kubokunun qalibi: 1938

### Fərdi
* İtaliya çempionatının bombardiri: 1933, 1934
* Bir mövsümdəki qol sayına görə "Yuventus"un rekordçusu: 36 qol

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İtaliya Futbol Federasiyasının saytında millinin çıxış statistikası.  )
* "Futbol Ensiklopediyası" ndakı oyunçu haqqında məlumat.  )
* Se n'è andato Farfallino Borel, l'ultimo dei ragazzi del '34 — Corriere della Sera
Ağcabədi Dövlət Rəsm Qalereyası

**Ağcabədi Dövlət Rəsm Qalereyası** — Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin və Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin diqqət və qayğısı sayəsində 03.01.2005-ci il tarixdən Ağcabədi rayon Dövlət Rəsm Qalereyası yaradılıb və həmin gündən fəaliyyətə başlamışdır.

## Qalereyanın fəaliyyəti
Qalereya 140 m2 kv sahəsi olan 3 otaqdan ibarətdir.Qalereyanın fondunda 160 rəsm əsər vardır. Əsərlərin 38 ədəd Respublika rəssamlarının, 31 ədəd yerli rəssamların, 50 ədəd müvəqqəti kağız üzərində, 9 ədəd taxta üzərində yandırma üsulu ilə, 4 ədəd heykəl, 1 ədəd döymə çikanka, 27 ədəd iplə toxumalar toplanıb Qalereyanın fondunda mühafizə olunur və uçot kitabına qeydiyyata alınmışdır.Qalereyada Rəsm Dərnəyi fəaliyyət göstərir.İl ərzində Qalereyaya fərdi gələnlərin sayı 450 nəfər, ekskursiyaya gələnlər 900 nəfər, Qalereyadan kənarda sərgilərin sayı 56 olmuşdur.Qalereyada 10 nəfər işçi çalışır, 1 nəfər ali, 4 nəfər orta ixtisas, 2 nəfər ümumi orta təhsilli, 1 nəfər fəhlə, 1 nəfər xadimə, 1 nəfər gözətçidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Sovetski (dəqiqləşdirmə)

*Sovetski
*Sovetski (Rusiya) 
*Sovetski (Şimali Osetiya) 
*Sovetski rayonu (Rostov-na-Donu)
## Həmçinin bax
* Sovet rayonu
Etno-konfessional münaqişə

**Etno-konfessional münaqişə** və ya **Etno-dini münaqişə** —  dini fərqin etnik mənsubiyyəti daha da artırdığı etnik qarşıdurmanın formalarından biridir. Fərqli sivilizasiyalarda (Qafqaz, Balkanlar) inkişaf etmiş xalqların yaşadığı bölgələrdə xüsusilə qabarıq formaları özünü göstərir. Ərəb-İsrail qarşıdurması, Cezayir müharibəsi, Bəlucistan, Şimali İrlandiya, keçmiş Yuqoslaviya, Çeçenistandakı etnik-konfessional qarşıdurmaların səsləndirilən nümunələridir.

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
; məqalələr
*  
* 
; internet mənbələri
* Проект «Этноконфликт в Современном мире» Новости, анализ и документация по современным этнополитическим, этноконфессиональным и этноэкономическим конфликтам по странам мира.
Rusiya Federasiyasının Krımı ilhaq etməsi

**Rusiya Federasiyasının Krımı ilhaq etməsi** — beynəlxalq birliyin çoxu tərəfindən tanınmayan  Krım yarımadasının 2014-cü ilin əvvəlində Ukrayna bölgələri — Krım Muxtar Respublikası və Sevastopol şəhərinin inzibati sərhədləri daxilində Rusiya Federasiyasına daxil edilməsi.

Bu hadisədən dərhal əvvəl Ukraynada bir neçə aylıq anti-prezident və hökumət əleyhinə hərəkətlər (Evromaydan) başladı, 2014-cü ilin fevralında Viktor Yanukoviçin prezidentlikdən devrilməsi ilə sona çatdı və Krımda bir çoxları dövlət çevrilişi kimi qəbul etdi. Yeni hökumətin və onun tərəfdarlarının bir sıra hərəkətləri (Radanın dövlət dili siyasətinin əsasları haqqında qanunun ləğvi, səs vermə qanununun hazırlanması, Euromaidan fəalları və siyasi xadimlərinin radikal bəyanatları) Rusiya ictimai təşkilatlarının fəallaşması və Rusiyanın etimadlı Krımlarının əhəmiyyətli bir hissəsinin Ukraynanın yeni rəhbərliyinə qarşı səfərbər edilməsi, bu da Rusiya KİV-lərinin informasiya təzyiqi və ictimai rəy manipulyasiyasına kömək etdi.

Krım tatar xalqının Məclisi tərəfindən Krım tatarlarının bir nümayəndə heyəti rolunu tələb edən xüsusi bir mövqe tutuldu. 21-23 fevral tarixlərində yeni Ukrayna hökumətini dəstəkləmək üçün kütləvi aksiyalar təşkil etdi və daha sonra Krımın Rusiya Federasiyasına birləşdirilməsinə dair referendum təyin etdikdən sonra onun qanuniliyini tanımaqdan imtina etdi.

## Həmçinin bax
* Rusiya imperiyasının Krımı ilhaq etməsi
* Anşluss
## İstinadlar
Mehriban Vəliyeva

** Mehriban Hidayət qızı Vəliyeva** () — azərbaycanlı ictimai-siyasi xadim, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi VII çağırış deputatı, Azərbaycan Respublikasının "Əməkdar müəllimi"

## Həyatı
Mehriban Vəliyeva 1964-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1987-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirmişdir.

Filologiya üzrə fəlsəfə doktorudur. Rus, türk dillərini bilir.

Ailəlidir, 3 övladı var.

## İş fəaliyyəti
1989-cu ildən Bakı şəhəri 278 nömrəli məktəbdə müəllim kimi başlamış, 2001–2008-ci illərdə Heydər Əliyev adına Müasir Təhsil Kompleksində, 2008–2014-cü illər ərzində Akademik Zərifə Əliyeva adına liseydə pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmşdir. 2014-cü ildə Akademik Zərifə Əliyeva adına liseyə direktor, 2020-ci ildə Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinə müdir, 2023-cü ildə Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinə direktor müavini təyin edilmişdir.

1996–2016-cı illərdə TQDK-da (hal-hazırda DİM) ekspert kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Əfv Məsələləri Kommisiyasına üzv seçilmişdir.

Azərbaycan, Amerika, İsrail, Cənubi Koreya, Niderland və digər ölkələrdə ixtisasartırma kursları keçib.

Bir sıra dərslik, dərs vəsaitləri, məqalələr müəllifidir.

## Siyasi fəaliyyəti
Mehriban Vəliyeva 2024-cü il növbədənkənar parlament seçkilərində 44 saylı Sumqayıt üçüncü seçki dairəsindən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü kimi seçkiyə qatılıb. Qələbə qazanaraq Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin VII çağırış deputatı seçilib.

Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsi, Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin üzvüdür.

2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan — Efiopiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib.

Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi və Rusiya Federasiyası Federal Məclisi parlamentlərarası əməkdaşlıq komissiyasının üzvüdür.

Mehriban Vəliyeva həm də Azərbaycan-Estoniya, Azərbaycan-Hindistan, Azərbaycan-Qırğızıstan, Azərbaycan-Latviya, Azərbaycan-Serbiya, Azərbaycan-Slovakiya, Azərbaycan-Şimali Makedoniya, Azərbaycan-Venesuela, Azərbaycan-Əlcəzair parlamentlerarası əlaqələr üzrə işçi quruplarının üzvüdür.

## Mükafatları
"Ən yaxşı müəllim", "İlin ən yaxşı pedaqoji mühazirəsi", Təhsildə inkişaf və innovasiyalar üzrə qrant müsabiqələrinin qalibidir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2013-cü il sərəncamı ilə "Əməkdar müəllim" fəxri adına layiq görülüb.

Dəfələrlə "Fəxri fərman", "Diplom" və "Təşəkkürnamə" ilə təltif olunub.

## İstinadlar
Oytun Özdoğan

**Əhməd Oytun Özdoğan** () — Türkiyəli futbolçu.

## Klub karyerası
Oytun, 2014-cü ildə Fənərbaxçanın gənclər akademiyasına qatılmış və 2018-ci ildə "52 Orduspor"a icarəyə getmədən əvvəl ilk peşəkar müqaviləsini Fənərbaxça PFK ilə imzalamışdır. Oytun ilk dəfə meydançaya 16 dekabr 2020-ci il tarixində Fənərbaxçanın Qaracabəy Bələdiyyəspor ilə oynayadığı Türkiyə Kuboku qarşılaşmasında çıxmışdır. Türkiyə Super Liqasında isə Fənərbaxça ilə ilk oyununa 19 dekabr 2020-ci il tarixində Fənərbaxçanın Gaziantep Futbol Klubuna qarşı 3-1 məğlub olduğu matçda çıxmışdır.

## Milli komanda
9 aprel 2015-ci il tarixində Lüksemburq-un Türkiyə U17 komandasına 1-0 məğlub olduğu maçda Türkiyəni təmsil etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici Keçidlər
* TFF.org Oytun Özdoğan
* Transfermark-Oytun Özdoğan
Ladislav Kubala

**Ladislav Kubala** (; ) ― Macarıstan, Çexoslovakiya və İspaniya futbolçusu və futbol məşqçisi. "Ferentsvaroş", "Bratislava", "Vaşaş", "Barselona" (məhz burada böyük uğurlar və şöhrət qazanmışdır) və "Espanyol" kimi klublardakı çıxışları ilə məşhurdur. Futbol tarixinin ən yaxşı oyunçularından biri sayılır (Beynəlxalq Futbol Tarixi və Statistikaları Federasiyasına görə 20-ci əsrdə dünyanın ən yaxşı futbolçuları siyahısında 32-ci yeri aldı və Avropada yüzilliyin ən yaxşı oyunçuları siyahısında 24–26 yerləri paylaşdı) . Kubala dəqiq ötürmə vermək, əla driblinq və cərimə zərbələrini məharətlə yerinə yetirmək kimi oyun keyfiyyətlərinə sahib idi. 1999-cu ildə "Barselona" klubunun 100 illiyi qeyd olunarkən azarkeşlər arasında keçirilmiş sorğuya əsasən, Kubala "mavi-tünd qırmızı"lıların şərəfini qorumuş ən yaxşı oyunçu seçildi. Futbolçu karyerasını başa vurduqdan sonra məşqçiliyə başladı. İki dəfə "Barselona"nın məşqçisi təyin edildi, İspaniya milli komandasını çalışdırdı, 1992 oyunlarında İspaniya Olimpiya komandasının məşqçilər heyətinin bir hissəsi oldu.

## İstinadlar
Maskalı beşlər: Kipr

**Maskalı Beşlər: Kipr** — 2008-ci il istehsalı, Türkiyə komediya filmi.

Baş rollarda Mehmet Əli Ərbil, Şafak Sezer, Pəkər Açıqalın, Dəniz Ağqaya, Səray Səvər, Hakan Ural, Məlih Əkənər, Cengiz Kiçikayvaz və Atilla Sarıhan çəkilmişdir. Şimali Kipr Türk Respublikası və Türkiyədə istehsal olunan filmin çəkimləri beş həftəyə ərsəyə gəlmişdir.

## Mövzu
Gülməli bir qrup olan Maskalı beşlər bədbəxt keçirdiyi günlərindən sonra pisliyin daşın atır və ticarətlə məşğul olurlar.

Oğru dünyasının əsas adlarından olan Roki Səlimə (Mehmet Əli Ərbil) əla bir təklif gəlir. Kiprdə bir qumarxana talan edəcəklərdi. Bir araya gələn qrup Kiprə gedirlər. Əməliyyat üçün etdikləri planlar və oğurluq təşəbbüsləri qrupu çox gülməli vəziyyətlərə salacaqdır.

## Filmin heyəti
* Şafak Sezer — Təzcan
* Pəkər Açıqalın — Bəhətdin
* Məlih Əkənər — Zəki
* Cengiz Kiçikayvaz — Kamil
* Atilla Sarıhan — Rəcəb
* Mehmet Əli Ərbil — Roki Səlim
* Dəniz Ağqaya — Bilgə
* Səray Səvər — Əsli
* Hakan Ural — Faruq
* Həmid Hasqabal — Həmi qardaş
* Burak Öncü — Cənin
* Nəcmi Yapıcı — Sebo
* Ərdal Tosun — Peşto
* Sinan Bənginər — Lavo

## İstinadlar
İoann Kantakuzin (pinkern)

**İoann Kantakuzin** (,  *Ioánnis Kantakouzinós*; ) — Frakesiya femasının qubernatoru ( 1244–1249), duka və pinkern. O, 1249-cu ildə Nikeya imperatoru III Duka İoann Vatas tərəfindən Rodos hakimi İoann Qavalasın orada olmadığı dövrdə adanı işğal edən və nəzarəti ələ keçirən genuyalılara qarşı göndərilən yürüşə rəhbərlik etmişdir.

İoann Kantakuzin ömrünün son illərində İoanniki adını özünə götürərək rahib olmuş, 1257-ci ildən bir müddət əvvəl vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
*