open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
EBLM J0555-57

Ulduz, ehtimal ki, ən kiçik ulduz ölçüsüdür, lakin hidrogen nüvələrini heliuma çevirəcək fizion reaksiyanı başlatmaq üçün kifayət qədər kütləyə malikdir. Kiçik olsaydı, ulduzun mərkəzindəki təzyiq bu prosesin baş verməsi üçün kifayət etməzdi. Hidrogen birləşməsi eyni zamanda Günəşə de enerji verir və elm adamları güclü bir enerji mənbəyi olaraq Yer kürəsində də bir fizion reaksiyasını yaratmağa çalışırlar. Yeddi ədəd uyğun Yer ölçüsündəki planet ilə əhatə olunmuş həddindən artıq soyuq Trappist 1 kimi, bu son dərəcə kiçik və solğun ulduzlar, eyni zamanda səthində maye su tapılmış yer ölçülü planetlərin axtarışı üçün ən uyğun namizəddir.

EBLM J0555-57Ab adlandırılan bu yeni ulduz təxminən yerdən 600 işıq ili məsafədədir. Bu ulduz ikili ulduz sisteminin bir hissəsidir və özündən daha böyük olan qonşusunun önündən keçərkən kəşf edilmişdir. Bu üsul ümumiyyətlə ulduzları deyil, planetləri aşkar etmək üçün istifadə olunur. Tədqiqatçıların fikrincə, bu kəşf ulduzun nə qədər kiçik ola biləcəyini göstərir. Ulduz daha az kütlə ilə formalaşmış olsaydı, nüvəsindəki hidrogen birləşməsi qeyri-sabit olardı və ulduz qəhvəyi bir cırtdana çevriləcəkdi. EBLM J0555-57Ab Keele Universitetindəki planet axtarış təcrübəsi – WASP  sayəsində müəyyən edilmişdir.

EBLM J0555-57Ab “ikili ulduz tutulması” adlı bir hadisə nəticəsində, daha böyük olan əsas ulduzun yanından keçəndə müəyyən edilmişdir. Əsas ulduz bir cismin ətrafında fırlandığının bir əlaməti olaraq qaralmışdı. Bu xüsusi konfiqurasiya sayəsində tədqiqatçılar orbitdəki digər cisimlərin kütləsini və ölçüsünü dəqiq ölçə bilirlər; bizim vəziyyətimizdə bu cisim kiçik bir ulduzdur. EBLM J0555-57Ab kütləsi CORALIE spektroqrafının məlumatlarından istifadə edilərək Doppler-titrəmə metodundan istifadə edilərək müəyyən edilmişdir. Bu ulduz bu günə qədər müəyyən edilmiş qaz nəhəngi planetlərindən olduqca kiçik və ehtimal ki, daha soyuqdur. Belə solğun ulduzların ölçüsünün müəyyənləşdirilməsi ümumiyyətlə daha böyük planetlərin ölçüsünün müəyyənləşdirilməsindən daha çətindir. Xoşbəxtlikdən, belə kiçik ulduzları ikili sistemdəki daha böyük ulduzun önünə keçərkən planet axtaran qurğularla tapmaq mümkündür. İnanılmaz görünə bilər, ancaq bir ulduz kəşf etmək bir planeti kəşf etməkdən daha çətin ola bilər.

Bu yeni ulduz TRAPPIST-1 ilə müqayisə olunacaq miqyasdadır, lakin radiusu 30% daha kiçikdir. Kiçik ulduzlar Yerə bənzər planetlərin axtarışı və uzaqdan onların atmosferinin analizi üçün əlverişli şərait yaradır. Buna baxmayaraq, planetlərin araşdırılmasından əvvəl ulduzları araşdırmaq lazımdır. Kainatda çox olmasına baxmayaraq, kütləsi və ölçüsü Günəşin kütləsi və ölçüsünün 20% -dən az olan ulduzlar haqqında olduqca çox az şey məlumdur, çünki kiçik və solğun, bəzən isə rəngsiz olduqları üçün onları tapmaq çox çətindir. Ulduzun aşkarlandığı EBLM layihəsi bu məlumat boşluqlarına son qoymağı hədəfləyir.

## İstinadlar
Müsəlman slavyanlar

**Müsəlman slavyanlar** və ya **Slavyan müsəlmanları** — slavyanlar arasında İslam dininin davamçıları olan etnik və ya subetnik qrup. Bu termin əksər hallarda Balkan xalqlarına aid olunur.

## Cənub slavyan müsəlmanları

* Boşnaklar və ya "Bosniya müsəlmanları" Bosniya və Hersoqovinada çoxluq təşkil edən millət, həmçinin Serbiya, Şimali Makedoniya, Xorvatiya, Sloveniya, Monteneqro və Kosovoda etnik milli azlıqlar hesab olunurlar.
* Müsəlmanlar (etnik qrup) keçmiş Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikasında təsisçi millət.
* Bolqarıstan müsəlmanları və ya pomaklar
* Torbeşlər — Makedoniya müsəlmanları
* Goralılar — Kosovo, Albaniya və Makedoniyada kiçik etnik qrup
* Xorvat müsəlmanları
* Serb müsəlmanları
* Sloven müsəlmanları

Qərbi Balkanlarda yaşayan etnik slavyan müsəlmanlar sünni məzhəbinin altkateqoriyası olan Hənəfi məzhəbinin davamçılarıdılar.

## Həmçinin bax

* Ölkələrə görə İslam dini
* Yunan müsəlmanları
* İslam dünyası

## İstinadlar
Monteneqro krallığı

**Monteneqro Krallığı** () — 1910–1918-ci illərdə (de-fakto 1916) Balkan yarımadasında mövcud olmuş dövlət . Krallığın paytaxtı Çetinye şəhəri idi. Dövlət pul vahidi Monteneqro perperi idi.

## Tarixi

Monteneqro Krallığı, 28 avqust 1910-cu ildə Çetinye şəhərində Monteneqro knyazı I Nikolay Petroviç tərəfindən elan edildi, eyni zamanda o, Monteneqro kralı I Nikolay titulunu aldı. 1912–1913-cü illərdəki Balkan müharibəsi kralın aktiv fəaliyyəti ilə əlamətdar qaldı, eyni zamanda krallığın dağılma səbəblərindən biri oldu. Belə ki, Monteneqro serb qüvvələri ilə birlikdə, 30 may 1913-cü ildə Sancak bölgəsi də daxil olmaqla, bir sıra ərazini əldə etməyi bacardı. Yeni hökmdarlarını heç bir şəkildə dəstəkləməyən əhalisi olan əhəmiyyətli bir ərazinin Monteneqronun tərkibinə daxil olması böhrana doğru ciddi bir addım oldu. Bundan əlavə, Böyük güclər yenicə müstəqillik qazanan Albaniyanın Şkoder şəhərinin azad etməsini tələb etdi, Monteneqro isə bu şəhər uğrunda Osmanlı İmperiyası ilə döyüş zamanı təxminən 10000 nəfər qədər itki vermişdir.

Birinci Dünya müharibəsi dövründə (1914–1918) Monteneqro, Antantanın müttəfiqi idi. 1916-cı il yanvarın 15-dən 1918-ci ilin oktyabr ayınadək ölkə Avstriya-Macarıstanın işğalı altında idi.

20 iyul 1917-ci ildə Korfu bəyannaməsinə əsasən Monteneqronun Serbiya ilə birləşməsi elan edildi. 26 noyabr 1918-ci ildə Monteneqro rəsmi olaraq Serbiya Krallığının bir hissəsi oldu. Bununla razılaşmayanlar, xüsusən də köçkün kral I Nikolanın tərəfdarları bir neçə il partizan müqavimətini davam etdirdilər.

## Xarici keçidlər
* Monteneqronun xəritəsi (1918)
* Xəritə
* Xəritə
Feodosi obeliski

**Feodosi obeliski** () — Konstantinopol Hippodromunun ayrılma səddində qurulan firon III Tutmosun (XVIII sülalə) şərəfinə ucaldılan qədim Misir obeliski. Bu gün Türkiyənin İstanbul şəhərində At meydanı ya da Sultanəhməd meydanı olaraq bilinən ərazidə yerləşir. 390-cı ildə Roma İmperatoru Böyük I Feodosi tərəfindən qurulmuşdur.

Konstantinopola Misirdən gətirilən obelisklərin ən yaxşı qorunanıdır. Misir porfirindən hazırlanan ikinci obelisk, İstanbul Arxeoloji Muzeyinin həyətindədir. Onun vəziyyəti Feodosi obeliskinə nisbətdə ideal deyildir.

## Təsviri
Bu çəhrayı Asuan qranitindən hazırlanmış bir kvadrat monolitdir. Yuxarıya doğru çəkilən hissə adi piramida ilə bitir. Obeliskin dörd üzünün hamısı Misir iyeroqliflərinin məktubları ilə örtülmüşdür. Yuxarı hissədə firon III Tutmosun Misir tanrısı Amon-Ra ilə əl tutduğunu görə bilərsiniz.

Oturacağı iki hissədən ibarətdir. Aşağı hissəsi iki pilləli monolitdir. Aşağı pillə bazasında bir kvadrat olan düz bir qutudur. Üstü bənzər bir rəqəmdir, lakin bazasında daha kiçik bir kvadrat və qırmızı qranit kub üçün künclərdə kəsilmiş hissələri var.

Obeliskin hündürlüyü 18.54 m, oturacağı ilə birlikdə 25.6 m-dir.

## Tarixi
Əvvəlcə Teben şəhərinin Karnas məbədinin cənub hissəsində, b.e.ə 1460-cı ildə qurulmuşdu. Obelisk III Tutmosun (memar Puemra) hakimiyyətinin otuzuncu ildönümünə həsr edilmişdir. İlkin hündürlüyü 37,77 metr və çəkisi təxminən 542.94 ton olmuşdur. Xatirə kitabəsində fironun Mesopotamiyaya qalib gəldiyi kampaniyadan bəhs olunur. Böyük İmperator I Feodosinin əmri ilə obelisk Konstantinopola gətirilmişdir. Obeliks Nil sahillərinə sürülür və burada bir barkaya yüklənərək İsgəndəriyyəyə yola gətirilir. Burada xüsusi bir gəmiyə yüklənir. Nəqliyyat zamanı kövrək qranit monolit iki hissəyə parçalanır. Hündürlüyü 19.59 m və kütləsi təxminən 281.6 ton olan üst hissə, xüsusi bir kran istifadə edərək tunc dayaqlara və mərmər kürsüyə quraşdırılmışdır.

395-ci ildə obeliskə bir fontan əlavə edilir.

## Qalereya

Image:Istanbul.Hippodrome010.jpg
Image:Istanbul - Ippodromo - Obelisco - Foto G. Dall'Orto 25-5-2006.jpg
Image:Istanbul Obelisk of Theodosius.JPG
Image:Istanbul Obelisk of Theodosius2.JPG


## İstinadlar

## Mənbə
* Over 60 pictures
* Obelisks of the World
Sankt-Peterburq azərbaycanlıları

**Sankt-Peterburq azərbaycanlıları** —  Sankt-Peterburqdakı etnik icma, 2010-cu il siyahıyaalmasına görə 17.717 nəfərdirlər.
## Tarixi
Sankt-Peterburqdakı azərbaycanlılar şəhərin ən böyük etnik icmalarından biridir. 1999-cu ilə qədər Sankt-Peterburqda Vaqif Məmişovun rəhbərliyi ilə vahid Azərbaycan milli-mədəni muxtariyyəti, 2002-ci ildə isə "Azərbaycan Gəncləri Birliyi" yaradılmışdır. Əksər azərbaycanlılar Sankt-Peterburqa daimi yaşamaq üçün gəlir və rus dilində sərbəst danışırlar, bəzən bu dildən ana dili kimi istifadə edirlər. Azərbaycanlıların əksəriyyəti ticarət sektorunda çalışır və ya sahibkarlıqla məşğuldur, diaspor arasında elm adamları və dövlət məmurları da var. Şəhərdə azərbaycanlıların kompakt yaşayış yerləri yoxdur, hamısı əhalinin qalan hissəsi ilə qonşuluqda yaşayır. Lakin əvvəllər azərbaycanlıların məskunlaşmış köhnə binalarda yaşadıqları hallar var idi. Şəhərdə Azərbaycan milli mətbəxi olan bir çox restoran var. Sankt-Peterburqda 2 nəşr buraxılmışdır: Azeri  (bütün Rusiyada mövcuddur) və İrs (həmçinin digər böyük şəhərlərdə buraxılır).

Azərbaycan Respublikasının Baş Konsulluğu Sankt-Peterburqda yerləşir. Azərbaycanlıların Sankt-Peterburqda bazar günü məktəbi, "Azəri" qəzeti (1999-cu ildən nəşr olunur, 5000 nüsxə) və Çinar xalq rəqs ansamblı var. Mütəmadi olaraq yaddaqalan tarixləri (məsələn, Qara Yanvar) qeyd etmək üçün tədbirlər keçirilir.

Dağlıq Qarabağdakı münaqişə azərbaycanlıların yeni mühacirət dalğasına səbəb oldu və Peterburqa 12.000 nəfər gəldi.

14 iyun 2005-ci ildə Qoroxovoy küçəsi 6-da Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin şərəfinə xatirə lövhəsi açılmışdır. H.Əliyev 1949-1950-ci illərdə  SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Nazirliyinin ali məktəbində oxuyarkən buradakı evdə qalıb.

2010-cu ilin dekabr ayında şəhərin Kirovski rayonundakı "Nevskiy pyataçok" memorialının Beynəlxalq Yaddaş və Şöhrət Xiyabanına 1941-1944-cü illərdə Leninqrad uğrunda döyüşlərdə şəhid olan Azərbaycan əsgərlərinə həsr olunmuş stela quraşdırılmışdır.

;Sankt-Peterburq şəhərindəki azərbaycanlıların say dinamikası

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Azərbaycan–Rusiya münasibətləri
## Xarici keçidlər
* Азербайджанская община Санкт-Петербурга 

### Videomateriallar
* «Наши иностранцы — Азербайджанцы в Петербурге» (2017) «Мир»
İstiqlal bəyannaməsi (kompozisiya)

**"İstiqlal Bəyannaməsi"** — 65 × 50 sm ölçüdə kağız vərəqi olan bədii əsər və akvarel, naxışlar və mənzərələrdən ibarət kompozisiya. Bütün kompozisiyanın mərkəzində olan fotokopiya 28 may 1918-ci ildə imzalanan Azərbaycanın İstiqlal Bəyannaməsinin bir nüsxəsidir. Kompozisiyanın müəllifi XX əsrin birinci yarısının azərbaycanlı rəssamı Əzim Əzimzadədir. Əsər Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyində saxlanılır.

## Təsviri
Əsər Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Sənədli Qaynaqlar Fondundan materialların öyrənilməsi zamanı aşkar edilmişdir.

Fotokopiya nazik ağ bir çərçivədədir və romblar, üçbucaqlar şəklində xalça elementinin stilizə edilmiş təsviri, habelə dekorativ şəkildə kəsilmiş çox rəngli həndəsi formalar olan təkrarlanan naxışlarla perimetrin ətrafında düzəldilmişdir. Kompozisiyanın sağ kənarı iki şəkil olan şaquli bir zolaqdır: yuxarı hissəsində qayaya bənzər bir fonda xalçanın təsviri var. Bu xalça heç bir Azərbaycan xalçasının məktəbinə aid deyil, çünki oradakı Azərbaycan xalçalarının müxtəlif elementlərinin birləşməsi ixtiyarsızdır.

Xalçanın altından Bakı yaxınlığındakı Surahani kəndindəki XVII əsr Atəşgah məbədi təsvir edilmişdir. Kompozisiyanın aşağı kənarında geniş bir üfüqi zolaq şəklində Bakı buxtasının təsviri yerləşdirilmişdir: solda neft qurğuları olan şəhər, gəmiləri olan Xəzər dənizinin təsviri sağ tərəfdə, arxa planda Böyük Zirə adası görünür.

Kompozisiya alt sağdan təmizləndikdən sonra tədqiqatçılar XX əsrin birinci yarısının azərbaycanlı rəssamı Əzim Əzimzadəyə məxsus bir avtoqraf da aşkar etmişlər.

## Xarici keçidlər
* Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyində İstiqlal Bəyannaməsi ilə bağlı unikal eksponat 

## İstinadlar
Benyamin fon Kallai

**Benyamin fon Kallai** (, ; ) — Avstriya-Macarıstan dövlət xadimi.

1867-ci ildə Macarıstan parlamentinə seçildi. Belqradda baş konsul vəzifəsində çalışarkən Balkan yarımadası və Kiçik Asiya üzrə geniş səyahətlər etmişdir. Yojef Slavinin istefasından sonra Kallai maliyyə naziri təyin edildi və eyni zamanda vəzifəsinə uyğun olaraq ona Bosniya və Herseqovinanın rəhbərliyi həvalə edildi. "Serblərin tarixi" (1877-1878) və "Rusiyanın şərq siyasəti" (1878) əsərlərini yazmış və Con Stuart Millin "Azadlıq haqqında" traktatı Macar dilinə tərcümə etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Bioqrafiyası
Ada Siqanliya

**Ada Siqanliya** () — Belqraddakı Sava çayının yatağında yerləşən ada. Ada süni şəkildə bir yarımadaya çevrilmişdir. Adı Savadakı süni göl və çimərliyə də verilmişdir. Belqradın mərkəzindən 4 km məsafədə yerləşdiyinə görə məşhur bir istirahət zonasına çevrilmişdir. Bundan əvvəl isə adadakı bataqlıqları qurudulmuşdur. Özünün çimərlikləri və idman qurğuları ilə tanınır. Yay aylarında hər gün 100 minə qədər insan adanı ziyarət edir.

## Təsviri
Bəzi salnaməçilər adanın adını keltlərdən qalma olduğunu iddia edirlər. Sinqaliya sözünə çevrilən sinqa — ada və lia — sualtı torpaqlar kimi tərcümə edirlər. 1821-ci ildə ada dövlət mülkiyyəti elan edilir və bu günə qədər də dövlət mülkiyyəti olaraq qalır. Çayın alt və üst bəndləri 1967-ci ildə tikilmiş, bunun sayəsində şəhər 4,2 km uzunluğa, 200 m eninə və 4–6 m dərinliyə malik bənzərsiz bir gölə sahiblənmişdir. Şəfalı mikroiqlimi (bir qədər aşağı temperatur, yüksək rütubət və qrunt suları) sayəsində ekoloji turizm yerlərindən biridir. Flora baxımından palıd, Amerika qovağı və göyrüş kimilərlə təmsil olunur. Quşlardan ördək və qağayı həmçinin qırqovul və bildirçinlər ən çox yayılmışdır. Maral və dovşanlar ən çox rast gəlinən məməlilərdir. Süni göl Avropadakı ən böyük süni göllərdən biridir. Göldəki su çaydankından daha isti və təmizdir. Üzgüçülük, baydarka, su polosu, dalış və sörf üçün uyğundur. Adada 50-yə yaxın idman qurğusu, o cümlədən qolf meydançası, xizək qaldırıcı, futbol meydançası, tennis kortu, voleybol və beysbol meydançaları var. 2008–2011-ci illərdə Çukaritsa və Novi-Beoqrad icmalarını birləşdirən gölün şərq ucu üzərində bir körpü inşa edilmişdir.

## İstinadlar
Aytaç Yalman

**Aytaç Yalman** () — Türkiyə generalı. Türkiyə Quru Qoşunları komandanı.

## Həyatı
27 iyul 1940-cı ildə İstanbulda doğulub.

16 mart 2020-ci ildə koronavirus xəstəliyindən İstanbulda vəfat edib.

## İstinadlar
Böyük müharibə adası

**Böyük müharibə adası** () — Belqrad sərhədləri daxilində, Kalemeqdan qalasının qarşı tərəfində yerləşən çay yatağında yerləşən ada. Adanın şimalında Venesiya laqunun şərəfinə adlandırılmış məşhur Lido çimərliyi yerləşir. Ada quş koloniyaları ilə zəngindir, bəzi əraziləri təbiət qoruğu statusuna malikdir.

## Yerləşməsi
Böyük müharibə adası Belqrad sərhədlərində, Sava çayının Dunayla birləşməsində, sahilə nisbətən yaxın ərazidə yerləşir: Adanın cənub və cənub-qərbində sahil xətti Dunaydan (Novi Beoqrad) və Savadan (Kalemeqdan) cəmi iki yüz metr məsafədə yerləşir.

İnzibati baxımıəndan ada Belqradın Zemun icmasına daxildir. Rəsmi olaraq məskunlaşmamış, ancaq adada tanınmayan şəhərətrafı bir qəsəbə var.

## Tarixi
Böyük müharibə adası öz adını 16-cı əsrdə almışdır. Möhtəşəm Sultan Süleyman Qanuni 1521-ci ildə Belqradı mühasirəyə aldıqda, bu adada yeniçərilər üçün bir düşərgə saldı. 1806-cı ildə əfsanəvi Karaqeorqiy üsyançı artilleriya yerləşdirdi: buradan 500 serbiyalı yeniçərilər tərəfindən müdafiə olunan Kalemeadanı atəşə tutdu. Karaqeorqi Belqraddan gələn yeniçəriləri dağıtmağı bacardı və Serbiyanın iki rəqib sülaləsindən birini qurdu.

Birinci Dünya müharibəsində Böyük müharibə adası Avstriya-Macarıstan ordusu tərəfindən Belqrada qarşı hücumda körpü başlığı olaraq istifadə etdi.
1948-ci ildə Novi Beoqradın inşası başlayanda şəhər rəhbərliyi yeni şəhərin inşa ediləcəyi Sırmiyanın bataqlıqlarını örtmək üçün onun qumundan və torpaqından istifadə edərək adanın tamamilə məhv edilməsi barədə qərar qəbul etdi. Lakin Dunaydan daim adaya gətirilən allüvial materialların yataqları bunun baş verməsinin qarşısını aldı. Bunun əvəzinə Kiçik Müharibə adası bu məqsədə xidmət etdi və prosesdə təxminən məhv edildi.

Rəsmi olaraq yaşayış olmasa da demək olar ki, on nəfər adanın daxili hissələrdə yaşaması qeyd edilir. Əsasən isti mövsümdə adaya köçən və tərəvəz əkən təqaüdçülərdir. Qışda isə onlar Belqrada qayıdırlar.

2005-ci ildə ada əlamətdar xüsusiyyətlər mənzərəsi olaraq dövlət tərəfindən qoruma altına alındı. 2.11 ha (5.2 akr) mühafizə olunan əraziyə həm Böyük müharibə, həm də Kiçik müharibə adaları daxildir

## Mənbə
* 

## İstinadlar
Vendotberget

**Vendotberget** () — İsveçdə, Vesternorrlands əyalətində, Örnsköldsvik şəhərindən 50&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşən bir təbiət qoruğudur. Qoruq 1989-cu ildə yaradılıb və ərazisi 3,45&nbsp;km²-dir.

Vendotberget'in köhnə meşəsi, Pytho cinsinə və Pythidae fəsiləsinə aid nəsli kəsilməkdə olan həşərat növü Pytho kolwensis üçün bir yaşayış yeridir. Uzunbığ həşərat növü Nothorhina muricata üçün də yaşayış yeridir.

"Vändåt" (Vendot) adının mənası məlum deyil.

## İstinadlar




## Xarici keçidlər
Yosip Stadler

**Yosip Stadler** ( və ya **Yozef Ştadler**, ; ) — katolik prelat, 29 sentyabr 1881-dən 8 dekabr 1918-ci ilədək Vrhbosna arxiyepiskopu, "Körpə İsanın xidmətçiləri" qadın monastik icmasının qurucusu.

## Həyatı
Zaqreb seminariyasını bitirdikdən sonra Yosip Stadler Pontifik Qreqorian Universitetində oxudu və orada ilahiyyat doktoru dərəcəsini aldı. 17 may 1868-ci ildə Romada diakon, 24 may 1868-ci ildə isə rahib təyin edildi. Vətəninə qayıdan Yosip Stadler Zaqrebdə yerli seminariyada işləməyə başladı. Sonra Zaqreb Universitetinin ilahiyyat fakültəsində professor vəzifəsində çalışmışdır.

29 sentyabr 1881-ci ildə Papa XIII Lev Yosip Stadleri Vrhbosnanın yepiskopu təyin etdi.

1882–1884-cü illərdə Banya Luka Roma-Katolik yeparxiyasının apostol idarəçisi idi. 1884-cü ildə Sarayevoda İsanın Müqəddəs Qəlbi Katedralıni qurmağa başladı. Ehtiyac sahibləri üçün çox sayda xeyriyyə evləri açdı, müqəddəslər Kiril və Mefodi adına seminariya qurdu

8 dekabr 1918-ci ildə Sarayevoda vəfat etdi və İsanın Müqəddəs Qəlbi Katedralinın kriptasında dəfn edildi.

## Ədəbiyyat
* M. Bendedik: Stadler Josip (Joseph). In: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). Band 13. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 2007–2010, , стр. 74, 75.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Katolik iyerarxiyasının saytında məlumat
Sarıyataq

* Sarıyataq (Qubadlı) — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Sarıyataq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
* Sarıyataq (Xudafərin) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Pərdə (film, 2016)

**Pərdə** — Emil Quliyevin eyniadlı sosial dram trillogiyasının birinci filmi.

## Məzmun
Bu yaxınlarda Lalənin atası onu evləndirir. Sevgilisi Emin Lalənin qardaşı Zaurdan ona evdən qaçıb, özü ilə gizləməyə kömək etməyə xahiş edir.

## Heyət

### Rollarda

## Buraxılışı
Film 2016-cı ilin aprelin 21-də ayında üzə çıxıb. Hazırda o, megogo saytında mövcuddur.

## Trilogiya

* Birinci film - Pərdə (film, 2016)
* İkinci film - İkinci pərdə (film, 2017)
* Üçüncü film - Sonuncu pərdə (film, 2019)

## İstinadlar
Katib Mehmed Əmin Paşa

**Katib Mehmed Əmin Paşa** () — I Mahmud dönəmində 2 il 5 ay 28 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.

## Həyatı

## Mənbə
* İzzî, *Târih*, İstanbul 1199, vr. 209b-210a, 214a-b, 260b-261b, 274a, 275b;
* Dilâverzâde Ömer, *Zeyl-i Hadîkatü’l-vüzerâ* (*Hadîkatü’l-vüzerâ* içinde), s. 76–78;
* Ayvansarâyî, *Vefeyât-ı Selâtîn*, s. 74;
* *Sicill-i Osmânî*, IV, 239–240;
* İbrahim Hilmi Tanışık, *İstanbul Çeşmeleri*, İstanbul 1945, II, 316;
* Uzunçarşılı, *Osmanlı Tarihi*, IV/1, s. 333–334;
* Danişmend, *Kronoloji2*, IV, 33; V, 59;
* N. Jorga, *Osmanlı İmparatorluğu Tarihi* (trc. Nilüfer Epçeli), İstanbul 2005, IV, 374.

## İstinadlar
Muhsinzadə Mehmed Paşa

**Muhsinzadə Mehmed Paşa** () — III Mustafa və I Əbdülhəmidin səltənətlərində 2 dəfə - ümumlikdə 6 il 15 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.

## Həyatı

## Mənbə
* Şem‘dânîzâde, Müri’t-tevârîh (Aktepe), III, 27-28; 
* Ahmed Resmî, Hulâsatü’l-i‘tibâr, İstanbul 1282, tür.yer.; 
* Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, IV, 399-404, 418.

## İstinadlar
İyirmisəkkizçələbizadə Mehmed Səid Paşa

**İyirmisəkkizçələbizadə Mehmed Səid Paşa** () — III Osman dönəmində 1 il 4 ay 27 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.

## Həyatı

## Mənbə
* BA, Cevdet-Dahiliye, nr. 13.238; 
* BA, Nâme-i Hümâyûn Defterleri, nr. VII, s. 332-333, 335-340; 
* Hadîkatü’l vüzerâ, s. 84-86; 
* Ebû Sehl Nu‘mân Efendi, Tedbîrât-ı Pesendîde (haz. Ali İbrahim Savaş), Ankara 1999, s. 99, 101, 121, 138; 
* İzzî, Târih, İstanbul 1199, I, vr. 3a, 33b, 66a, 113a; 
* Subhî, Târih, I, vr. 95b, 200a; 
* Vâsıf, Târih, I, 76, 186, 204-205, 269, 322; 
* Sicill-i Osmânî, III, 29-30; 
* Ahmed Refik [Altınay], Târihî Simalar, İstanbul 1331, s. 40-60; 
* a.mlf., Memâlik-i Osmâniyye’de Demirbaş Şarl, İstanbul 1332, s. 93-111; 
* a.mlf., Onikinci Asr-ı Hicrî’de İstanbul Hayatı (1689-1785), İstanbul 1988, s. 89-91, 123-125; 
* Selim Nüzhet Gerçek, Türk Matbaacılığı, İstanbul 1939, I, 46-47, 58-63, 76-79; 
* Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, IV/1, s. 236, 259, 296, 323-324; 
* Gündüz Akıncı, Türk-Fransız Kültür İlişkileri, Ankara 1973, s. 21; 
* Faik Reşid Unat, Osmanlı Sefirleri ve Sefâretnâmeleri (nşr. Bekir Sıtkı Baykal), Ankara 1987, s. 70-72; 
* A. Boppe, XVIII. Yüzyıl Boğaziçi Ressamları (trc. Nevin Yücel-Celbiş), İstanbul 1998, s. 90-96; 
* Erhan Afyoncu, “Osmanlı Müverrihlerine Dair Tevcihât Kayıtları I”, TTK Belgeler, sy. XX/24 (2000), s. 94-97.

## İstinadlar
Gömrükçü Mehmed Paşa

**Gömrükçü Mehmed Paşa** () — I Mahmud dönəmində 1 il 3 ay 3 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.

## Həyatı

## Mənbə
* BA, Ali Emîrî Efendi, SMHD. I, nr. 185/14369;
* BA, Cevdet-Adliye, nr. 235;
* BA, Cevdet-Askerî, nr. 8277, 10650, 28201;
* BA, Cevdet-Bahriye, nr. 10342;
* BA, Cevdet-Dahiliye, nr. 16644;
* BA, Cevdet-Hariciye, nr. 7844, 8928;
* BA, Cevdet-Maliye, nr. 22558;
* BA, İbnülemin-Hariciye, nr. 1829;
* İzzî, *Târih*, İstanbul 1199, vr. 18b;
* Dilâverzâde Ömer, *Zeyl-i Hadîkatü’l-vüzerâ* (*Hadîkatü’l-vüzerâ* içinde), s. 60–64;
* İbrâhim Naîmeddin Tımışvârî, *Hadîkatü’ş-şühedâ*, Wien Nationalbibliothek, nr. 1113, vr. 185b, 191b, 192b-194a;
* Ayvansarâyî, *Vefeyât-ı Selâtîn*, s. 85;
* J. von Hammer-Purgstall, *Büyük Osmanlı Tarihi* (haz. Mümin Çevik – Erol Kılıç), İstanbul 1991, VIII, 63–64;
* *Sicill-i Osmânî*, IV, 234–235;
* İbrahim Hilmi Tanışık, *İstanbul Çeşmeleri*, İstanbul 1945, II, 83–85;
* a.mlf. v.dğr., *Topkapı Sarayı Müzesi Osmanlı Saray Arşivi Kataloğu*, Ankara 1985, s. 53–55;
* Danişmend, *Kronoloji2*, IV, 26–27, 31–32;
* N. Jorga, *Osmanlı İmparatorluğu Tarihi* (trc. Nilüfer Epçeli), İstanbul 2005, IV, 356–359, 362, 371.

## İstinadlar
Koreya mətbuatı

**Koreya mətbuatı** — Koreyada informasiya.

### Tarixi
Koreya mətbuatı artıq 100 ilini tamamlamışdır. Koreyanın ilk müasir qəzeti ***Dongnip Şinmun (독립신문)*** 1986-cı ildə ***Se Ce Pil*** ***(서재필)*** tərəfində yaradılmışdır. Bu qəzet 4 kiçik səhifədən ibarət olan ikidilli qəzet idi. Birinci 3 səhifə Koreya dilində, son səhifəsi isə İngilis dilində dərc olunurdu.

독립신문 1897.04.07 금요일자.gif

***The Chosun Ilbo'' ''(조선일보)*** və ***The Dong-A Ilbo*** ***(동아일보)*** Koreyanın ən qədim qəzetləri olmuşdur***. The Chosun Ilbo (조선일보) Park Doo-Sik*** tərəfindən 5 mart 1920-ci ildə, ***The Dong-A Ilbo (동아일보)*** isə ***Kim Jae-Ho*** tərəfindən 1 aprel 1920-ci ildə yaradılmışdır. Hər ikisi 1920-ci il 1 Mart Müstəqillik Hərəkatından sonra qurulmuşdur və müstəqil siyasət ilə ictimaiyyət üzərində böyük təsirə malik olmuşdur.

1946-01-17 조선일보 박헌영 발언 논란.jpg

동아일보 창간호.jpg

### Məqsəd
Koreya qəzetlərinin başlıca məqsədi Koreya xalqının milli mübarizəsini dəstəkləyərək xalqın gözünü daim dəyişməkdə olan dünyaya yönəltmək idi. Qəzetlər Yapon əsarəti illərində (1920–1945) azadlıq hərəkatları üçün də çox əhəmiyyətli mövqe daşıyırdılar.

### Əlavə
Koreya qəzetləri son illərdə müasir çap təsisi və avadanlıqları üçün xeyli investisiya qoymuşdurlar. Çox rəngli mətbəəçilik bacarıqlarını gündəlik yayımlanan qəzetlər üçün istifadə edirlər.

Korean Newspapers.jpg

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mehmed Səid Qalib Paşa

**Mehmed Səid Qalib Paşa** () — II Mahmud səltənətində 9 ay sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.

## Həyatı

## Mənbə

* J. de Saint Denys, Revolution de Constantinople, Paris 1819, II, 177 vd.
* a.mlf., Histoire de l’Empire ottoman, Paris 1844, II, 314, 316.
* Şânîzâde, *Târih*, I, 109 vd., 139; II, 83 vd., 213, 221.
* Süleyman Fâik, Sefînetü’r-rüesâ Zeyli, İstanbul 1269, s. 166-170
* Hızır İlyas, Letâif-i Enderun, İstanbul 1276, s. 315.
* Fatîn, *Tezkire*, s. 310 vd.
* Muâhedât Mecmuası, İstanbul 1294, I, 35 vd.
* Mütercim Âsım, Târih, İstanbul, ts., II, 142 vd.
* Lutfî, *Târih*, I, 119, 199; II, 74 vd.
* Memduh, Asvâtü’s-sudûr, İzmir 1328, s. 67.
* *Sicill-i Osmânî*, III, 615-616.
* Uzunçarşılı, Karesi Meşâhiri, İstanbul 1341, II, 137-145.
* Danişmend, *Kronoloji*, IV, 108, 109, 494-495, 644, 645.
* Ahmed Rifat, Verdü’l-hadâik, İstanbul, ts., s. 22-24.
* Orhan F. Köprülü, “Gâlib Paşa”, *İA*, IV, 710-714.
* E. Kuran, “Mehmed Saʿīd G̲h̲ālib Pas̲h̲a”, *EI2* (İng.), VI, 1003-1004.

## İstinadlar
Pranqli adası

**Pranqli adası** (, ) — ada Estoniya ərazisində, Fin körfəzində yerləşir. Estoniyanın Xaryoma qəzası, Viymski volostuna daxildir.
## Coğrafiyası
Viymsi yarımadasından 9&nbsp;km şimal-şərqdə yerləşir. Adanın sahəsi 6,2&nbsp;km², uzunluğu - 5,5&nbsp;km, eni - 3,2&nbsp;km-dir. Materiklə əlaqə Leppneem kəndindəki liman vasitəsilə baş verir. Adada üç kənd var: Kelnase, İdaots və Lyaneotsa.

Pranqlidən cənub-şərqə 2,2&nbsp;km məsafədə Eski və ya Kiçik Pranqli adası yerləşir. Bu adanın ərazisi 0.6&nbsp;km²-dir. Adada heç bir sakin yoxdur. Şimaldan 6.3&nbsp;km məsafədə, 0,05&nbsp;km² sahəsi olan Keri adası yerləşir.

## Tarixi
Pranqli adası dənizdən təxminən 3500 il əvvəl səthə çıxmağa başlamışdır. 1387-ci ildə Rango olaraq yazılı mənbələrdə qeyd edilmişdir. Adadakı Kallavere malikanəsinin balıq ovuna icazə verilməsi bildirilir. Mənbə adadan yaşayışın olub-olmadığını göstərmir. Yəqin ki ada 13 və ya 14-cü əsrdə isveçlilər tərəfindən məskunlaşdırılmışdır. Daha sonra adaya eston və fin balıqçıları və suiti ovçuları gəldi. İsveçlilər və digər sakinlər 17-ci əsrdə Estoniyada məskunlaşdılar. 1397-1549-cu illərdə ada Maardu malikanəsinə, sonra 1847-ci ilə qədər Halyava malikanəsinə aid idi. 1847-1899-cu illər arasında ada Tallinn tacirlərinə aid idi. 1848-ci ildə Finlandiyanın Sipoo şəhərindən gətirilmiş taxtalardan tikilmiş Lavrentiya Kilsəsi açılır. 1934-cü ildə adada 469 nəfər yaşayırdı. İkinci Dünya müharibəsiində ada Estoniya ilə birlikdə Sovet İttifaqı tərəfindən işğal edildi. 1949-cu ildə adada Nur-Kaardivyag kolxozu təşkil olundu, 1961-ci ildə S. Kirov kolxozu ilə birləşdirildi. 1994-cü ildə adada 146 nəfər yaşayırdı. Bu gün adada 135 nəfər qeydiyyata alınsa da, 100-dən az daimi sakini var.

## Əhali
Adada yüzə yaxın daimi sakin yaşayır. Pranqlinin məktəb binası, xalq evi, mağaza, tibb məntəqəsi, poçt, kitabxana və restoranı var.
## İqtisadiyyat
Ada əhalisinin əsas qazanc mənbələri balıqçılıq və turizmdir.

## İstinadlar
Koreya yas mərasimi

**Koreyada yas mərasimi** — Koreyanın ölüm və həyatın sonu haqqında görüşləri. 

Konfutsiizm prinsipləri bir insanın ailədəki və cəmiyyətdəki vəziyyətini müəyyənləşdirir. Konfutsiçilikdə sonrakı həyat haqqında dəqiq bir inanc yoxdur. Konfutsiizm əcdadların ibadəti və budaq dindarlığı ətrafında baş verir – valideynlərinə yaxşı olmaq.

Bəzi Koreyalılar Buddist və ya Protestantdır (Buddist və Protestant cənazələri ilə əlaqədar təlimatlarımıza baxın) və 50 faizdən çoxu bir dinlə eyniləşdirmirlər. Çoxları ölən qohumlarının bu dünyadan axirət həyatına getməsinə inanırlar.

Koreyalılar, sevilən insanın gəzən bir xəyal və ya kaekkvi halına gəldiyi təqdirdə mərhumun sonrakı həyatına rahat bir keçid etməsinə kömək etmək vəzifəsi olduğunu düşünürlər.

Koreya cənazələri ümumiyyətlə xəstəxanalarda və ya evlərdə keçirilir. Konfutsiist adətləri, sevilən bir insanın axirət həyatına maneəsiz keçidini təmin edir. Müasir cənazələr ümumiyyətlə xəstəxanada keçirilir. Koreyalılar sevilən bir xəstəxananı mövcud cənazə xidmətlərinə əsasən seçirlər.

Koreya adətləri daha mükəmməl idi. Keçmişdə konfutsi filosofu Çu Şinin ailə ritualı Koreya cəmiyyəti üçün bir standart idi. Yazı Koreyalıların şəxsi və ictimai həyata necə yanaşmaları üçün bir plan idi. Cənazə ənənələri varlılar arasında başladı və bütün Koreyaya yayıldı.

Koreyanın sürətli böyüməsi bu adətləri dəyişdirdi, baxmayaraq ki, ənənəvi adətlər hələ də kiçik kəndlərdə tətbiq olunur. Gənclərin əksəriyyəti ənənəvi mərasimlərdən uzaq şəhər mərkəzlərində yaşayırlar. Vaxt və məkan çatışmazlığı hamısı daha qısa mərasimlərə və kremlərin artan tempinə səbəb olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* https://www.joincake.com/blog/korean-funeral/
Osmussaar adası

**Osmussaar adası** (, )  — Baltik dənizində Estoniyaya məxsus bir ada. İsveç adı məzarı adada yerləşdiyi iddia olunan Odinin şərəfinə verildi. Rusiya imperiyasında ada İsveç adı olan Odensholm adını daşıyırdı. Adanın sahəsi 4.69 km²-dir. Əhali 2 nəfərdir (2009). Estoniyanın Lyaenemaa qəzası, Naorootsi volostuna daxildir.
## Tarixi
Birinci Dünya müharibəsi zamanı 26 avqust 1914-cü ildə rus kreyserləri Pallada və Boqatır, ada yaxınlığında saya oturan alman yüngül kreyseri Maqdeburqdan kod kitabını götürdülər. Rusiya hakimiyyəti kitabı Almaniyanın dəniz kodunun aşkar edilməsində mühüm rol oynayan İngilis admiraltına təhvil verdi. Sonradan kodun açıqlanması həm dənizdəki hərbi əməliyyatlara, həm də bütövlükdə müharibənin gedişatına əhəmiyyətli təsir göstərdi.
1940-cı ilə qədər adada isveçlilərdən ibarət 130 nəfər yaşayırdı. Lakin Sovet qoşunları Estoniyaya girdikdən sonra sakinlər adanı tərk etdilər. Ada hazırda təbiət qoruğu olduğu üçün Estoniyanın Bərpa Qanununa əsasən, adada torpaq sahələri olan bütün torpaq sahibləri başqa yerlərdə kompensasiya aldılar. Hazırda adada iki bir-birinə qohum ailə yaşayır.

Ada 1941-ci ildə alman hücumundan sonra geri çəkilmə zamanı sovet qoşunları tərəfindən tərk edilmiş Sovet Estoniyasının son ərazisi idi. Adada 15 sovet dənizçisi və 164 gün müdafiəni davam etdirən işçilərin kütləvi məzarı vardır.  Estoniya Rus Yelkənli  Qayıqlar Cəmiyyətinin və Baltsail Yaxt Klubunun üzvləri məzarların qorunmasını təşkil edirlər.

1954-cü ildə adada müharibə zamanı məhv edilmiş köhnə mayakın yerinə yeni bir mayak inşa edildi. Sovet işğalı başa çatdıqdan sonra, ada kənar şəxslərə yenidən açıldı. Son rus əsgərləri 1993-cü ildə adanı tərk etdilər. 1996-cı ildən bəri ada qorunan bir ərazidir.

## İstinadlar
Altınkörpü

**Altınkörpü** (, ) — İraqda Kərkük mühafəzəsinin Kərkük şəhərində yerləşən qəsəbə. 9275 nəfər olan əhalisinin böyük çoxluğunu türkmanlar təşkil edir.

## İstinadlar

## Mənbə
*
Piyrisar adası

**Piyrisar adası** — ada Estoniya ərazisində, Çud gölündə yerləşir. Şirin sulu Çud-Pskov gölünün sahəsinə görə Kolpina adasından sonra ikinci ən böyük adasıdır. Estoniyanın Tartumaa qəzası, Piyrisar volostuna daxildir.
## Coğrafiya
Piyrisar adası Çud gölünün cənubunda yerləşir. Göldə olan 22 adadan biridir. Sahəsi 7.76 km²-dir. Gölə axan ən böyük çay olan Emayiqı çayının ağzından 15 km məsafədədir. Gölün qərb sahilindən Paroxodnı kanalı ilə ayrılır. Adandan Estoniya sahillərinə qədər olan məsafə təxminən 2,5 km, Rusiyaya qədər isə 5.5 km-dir. Ada düzəndir, göldən orta hündürlük 1-2 metrdir. Adanın şərq hissəsi 4.2 metrə qədər yüksəlir. Adada Piiri, Tooni və Saare kəndləri yerləşir. Adanın qalan hissəsi aşağı və çox bataqlıqdır, buna görə şimal-qərb sahilləri tez-tez daşqınlardan əziyyət çəkirlər. Adanın əsas problemi, eləcə də dayaz Çud gölü ilə əlaqədar olaraq, naviqasiya kanallarının, xüsusən həm sərnişin, həm də yük gəmilərinin gəldiyi yolların lillə dolmasıdır. Estoniyanın materik hissəsi ilə əlaqə «Koydula» bərəsi tərəfindən təmin edilir. Gediş 40 dəqiqə davam edir.
## Tarixi və əhalisi
Ada Şimal müharibəsi (1700-1721) dövründə köhnə rus etiqatçıları tərəfindən məskunlaşdırılmışdır. Bununla da Patriarx Nikonun islahatlarından yayınmağa və nizami orduya qoşulmamağa çalışmışdılar. Müasir adanın sakinlərinin əksəriyyəti ruslardır. Onlar hələ də bu inanca aiddirlər. Adada boş qalan Həvari Pyotr və Pavlun kilsəsi var (1927-1933). Adanın əsas dili rus, rəsmi dili estondur.

Alman Hərbi Hava Qüvvələri 1944-cü ilin fevral ayında adaya ən çox ziyan vurmuşdur.

Ada sakinlərinin sayı 1920-ci ildəki 700-dən 2010-cu ildə 73-ə düşmüşdür. Piyrisar tarixəndə yüksək işsizlik nisbəti ilə gənclərin (əsasən Leninqrad, Tartu və Tallinə) ən intensiv axını 1970-80-ci illərdə müşahidə edilmişdir.
## Yaşayış məntəqələri
Adada üç kənd vardlr: Piiri, Saare və Tooni. Bunların hamısı Piyrisar volostuna daxildirlər.

## İstinadlar
Faza nəzarət relesi

alt=Faza nəzarət relesi|thumb|Faza nəzarət relesi
**Faza nəzarət relesi** - aşağıdakı hallarda üç fazalı şəbəkədən qidalanan elektrik mühərriki və ya elektrik qurğusunun mühafizəsi üçün nəzərdə tutulmuş qurğudur: 

* fazaların heç olmasa birinin olmaması ("fazanın itməsi"), 
* gərginliyin qoyulmuş həddən aşağı düşməsi, 
* gərginliyin qoyulmuş həddən yuxarı qalxması, 
* fazın əks ardıcıllığı 
* neytralın qırılması, 
* cərəyanların və gərginliklərin qeyri-simmetrikliyi 

Bundan əlavə, faza nəzarət relesinin bəzi konstruksiyaları maksimal və minimal gərginliyə görə işləmə qiymətlərinin, həmçinin işləmə vaxtının (dözmə müddəti) tənzimlənməsini  təmin edir. Adətən, faza nəzarət relesində çıxış elementi kimi rele kontaktları dəstindən (normal bağlı və normal açıq) istifadə olunur. Rele həmçinin fazaların mövcudluğunu və qeyri-normal rejimin növünü göstərən indikasiya elementləri ilə təchiz oluna bilər. 

## İş prinsipi
Faza nəzarət relesinin iş prinsipi fazanın itməsi zamanı şəbəkədə meydana çıxan əks ardıcıllıqlı harmoniklərin təcrid edilməsinə əsaslanır. Əks ardıcıllıqlı gərginlikləri ayırmaq üçün əks ardıcıllıqlı filtrlərdən istifadə olunur, ən sadə halda bunlar çıxışında elektromaqnit relesi qoşulmuş aktiv və reaktiv elementləri olan (aktiv-tutum dövrələri) olan passiv analoq filtrlərdir. 

## Sənaye növləri
Faza nəzarət relesinin növlərindən biri, adətən "faza itkisi relesi" adlandırılan E - 511 (SSRİ) relesidir. Onun modifikasiyaları 100 V, 220 V və 380 V xətt gərginliyinə hazırlanırdı, buna görə də qoyuluş qiymətləri gərginliyə görə tənzimlənirdi. Müasir faza nəzarət releləri (məsələn, "Rele və Avtomatika" MMC tərəfindən istehsal olunan EL-11, 12, 13, 15 seriyaları) gərginliyə və zamana görə parametrlərlə təchiz edilirlər. 

## Ədəbiyyat

* *«Справочник по наладке электроустановок», под ред. А. С. Дорофеюка, А. П. Хечумяна, М., «Энергия», 1975 г*
* *Чернобровов Н.В. «Релейная защита», М., «Энергия», 1974 г.*

## İstinadlar

* Реле контроля фаз: принцип работы, конструкция, схемы подключения
* Реле контроля фаз — артефакт истории или взгляд в будущее?
UEFA Avro 1964 (seçmə mərhələsi)

**[[UEFA Avro 1964|Futbol üzrə 2-ci Avropa çempionatının]]** seçmə mərhələsinin oyunları.

## Birinci mərhələ

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## 1/8 final

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## 1/4 final

----

----

----

----

----

----

----

----

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Euro 64 uefa.com saytında

## Həmçinin bax
Səhhət və Mərəz

"**Səhhət və Mərəz**" — farsca və nəsrlə yazılmış alleqorik əsər.

## Haqqında
*"Səhhət və Mərəz"* əsərində Füzuli öz dövrünün tibbi görüşlərini qələmə almış və elmi əsərləri bədii şəkildə verməyin qiymətli nümunəsini yaratmışdır. Füzuli *"Səhhət və Mərəz"* əsərində dövrünün tibbi görüşlərini qələmə almış və elmi əsərləri bədii şəkildə verməyin gözəl nümunəsini yaratmışdır. Əsərdən aydın olur ki, şair ruhun varlığına inanır, onun Lahut aləmində yaşayıb Cəbərut aləmindən Nasut aləminə, yəni dünyaya gəldiyini və burada İnsan bədəni ilə birləşdiyini söyləməklə bərabər, ayrı-ayrı bədən üzvlərinin vəzifələrini və bunların arasındakı əlaqənin İnsan məzacı vasitəsilə yarandığını və bu ahəngdarlıqdan səhhət yarandığını göstərdiyi kimi, bədən üzvləri arasındakı ziddiyyətlərdən doğan xəstəliklər və bunlarla mübarizə üsullarından da bəhs edir. Əsərin ikinci hissəsi İnsanın xarici görünüşünün təsvirinə həsr olunmuşdur. Əgər daxili üzvlərdən beyin bir qala adlanıb – sevinc, kədər, qorxu, cəsarət, eşq, məhəbbət, hüsn və s. onunla bağlanırdısa, bu hissədə zahiri üzvlər təsvir edilir. Bu da maraqlıdır ki, həmin üzvlərin təsvirində Füzuli poeziyasında İnsan gözəlliyinin tərənnümünə xidmət edən poetik vasitələrdən geniş istifadə olunmuşdur. Burada təriqət terminlərinə xeyli yer verilməsinə baxmayaraq, əsas diqqət şəriət məsələləri üzərində cəmlənmişdir.

Fəlsəfi mahiyyətli qəsidələri, *"Yeddi cam"*, *"Ənisül-qəlb"*, *"Səhhət və Mərəz"* əsərləri qocalıq dövrünün məhsullarıdır. O, qəsidələrini ayrıca bir əsər kimi toplayıb kitab şəklinə salmış, türk, fars və ərəb dillərində divanlar tərtib etmişdir.

Fars dilində nəsrlə yazılmış *"Səhhət və Mərəz"* alleqorik əsərində isə müəllifin elmi, dini-fəlsəfi və sufi-panteist görüşləri vəhdət şəklində ifadəsini tapmışdır.

Füzuli deyir hədsiz şükür Tanrıya düşür. O, nəsrlə yazdığı, öz dövrünün tibbi görüşlərini əks elətdirən "Səhhət və Mərəz" əsərini şükürlə başlayır. Deyir:

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qaraevli boyu

**Qaraevli boyu** — Oğuz Xan Dastanına görə Oğuzların 24 boyundan biri və Divanü Lüğat-it-Türkdə iyirmi iki Oğuz boyundan onikincisi; "Qarabölük"lərdir. Bu boyların Boz oxlar qolundan (sağ qolundan) Oğuz Xanın oğlu Gün Xanın soyundan gəldikləri qəbul edilir. "Qarabölük" kəliməsi qara çadırlı mənasında istifadə olunmuşdur.

## İstinadlar
Alkaevli boyu

**Alkaevli boyu** — Oğuz xaqan dastanına görə 24 Oğuz boyundan biridir. "Alkaevli" kəliməsi ağ çadırlı mənasında İstifadə edilmişdir. XIII əsrdən sonra Anadoluya köç etmişdilər.
Arazın o tayında

*Arazın o tayında (vokal-simfonik poema)
*Arazın o tayında (film, 1947)  
*Arazın o tayında ərəb şriftidir (film, 1945)
Zabot su anbarı

**Zabot su anbarı** (, ) — Avstriyada su anbarı. Koralpe SES-in qidalanması üçün 1990-cı ildə Faystris çayı üzərində bənd tikilmiş və su anbarı formalaşmışdır. Su anbarı Koralpe dağ silsiləsində, Zabot kommunasının yaxınlığında yerləşir. Su anbarı Ştiriya və Karinti əyalətlərinin ərəzisinə aid olunur. Zabot su anbarı sloveniya-avstriya sərhəddi yaxınlığında yerləşir. Qrats və Lavamyund şəhərlərini birləşdiriən avtomobil yolu su anbarı yaxınlığından keçir. Su anbarı dəniz səviyyəsindən 1080 metr yüksəklikdə yerləşir. Su anbarının ümumi su toplayıcı sahəsi 29,7 km²-dir. Uzunluğu 2 km, eni isə 500 metrdir. Su səthinin sahəsi 0,8 km², ən dəri yeri isə 80 metrdir.

Yerli təbiəti qoruma qanunlarına görə su anbarı 1 metr dəqiqliklə 15 iyun-31 sentyabr aylarında doldurulmalıdır. Məqsəd həmin aylarda su anbarının turizm baxımdan istifadəsidir. Yay aylarında su anbarı təmiz suyuna görə populyar çimərlik məkanlarından birinə çevrilir. Rütubətli iqlimə, böyük yüksəkliyə və təbi şəraitə görə ərazi küknar ağacları ilə əhatələnmişdir.

## Koralpe su-elektrik stansiyası
Koralpe su-elektrik stansiyası 1987–1991-ci illərdə inşa edilmişdir. Stansiya pasivv maliyələşdirilən formada tikilirdi. 2009–2011-ci illərdə elektrostansiya hidroakkumuliyasiya edici elektrostansiya səviyyəsinə kimi genişləndirilmiş. 50 MVt gücündə olan stansiya Drava çayının sahilində yerləşir. Lavamyundadan az aralı yerləşən stansiyanın dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 339 metrdir. Su anbarından su elektrikstansiyasına tunnellər yüksək təziqlə düşür. Tünnellərin uzunluqları 3 və 5 km-dir. Boruxətləri arasında olan maksimal hündürlük fərqi 735 metrdir.

## İstinadlar
Kobuz

**Kobuz**()—ya da kyl-kobyz - qədim qazax simli alətidir. At saçlarından hazırlanmış iki ipdən ibarətdir. Rezonans edən boşluq ümumiyyətlə keçi dərisi ilə örtülmüşdür.
Ənənəvi olaraq kobizlər müqəddəs alətlər idi, şamanlara və bakseylərə (ənənəvi ruhani tibb) məxsus idi. Rəvayətlərə görə, kobyz və onun musiqisi pis ruhları, xəstəlikləri və ölümü aradan qaldıra bilər.
## Haqqında
Kobyz ikiqat çömçə şəklindədir, qısa, arqasız şəkildə əyilmiş boyun, iri düz bir baş və stendi təsdiqləmək üçün yuxarıda bir qolu olan və altındakı bir buraxılış ilə içi boş, qabarcıqlı bükülmüş cüt yarımkürədən ibarətdir. Kobıza qoyulan iki ip at atından bükülmüşdür. Alətin ümumi uzunluğu 60-73 sm-dir.Ronzonatorun ikiqat fincanı, günəşin doğması və qürubunun əks olunduğu, iki simli - kainatın yuxarı və altındakı kobizin yaradıcıları - köçərilərin Tengrian dünyagörüşünü əks etdirir.
## Tarixi
1930-cu illərdə Sovet Qazaxıstan Respublikasında ilk xalq çalğı alətləri orkestrləri qurulanda yeni bir növ kobyz meydana gəldi. Artıq dörd metal simli idi və beləliklə bir skripka yaxınlaşdı. Belə modernləşdirilmiş bir kobiz həm qazax musiqisini, həm də skripka ədəbiyyatının ən mürəkkəb əsərlərini ifa etmək üçün istifadə edilə bilər. Kobizdən istifadə edən bir neçə Qərb musiqiçisindən biri də Trefor Qrovnidir.Bükülən alətlər Orta Asiyanın atçılıq mədəniyyətlərində yaranmış ola bilər, buna misal olaraq Kobyz və ya kyl-kobyz - qədim bir türk, qazax simli aləti və ya monqol aləti Morin huurdur: Daxili Asiyadakı türk və monqol atlılar dünyanın ən erkən fiddlerslərinin iki simli dik oyuncaqları at cərgələri ilə vurulur, at atları yayları ilə oynayırdı və boyun ucunda bir oyma atın başı olur. ... Bu gün oynadığımız və hələ də at atı ilə bükülmüş skripkaları, skripkaları və selofonları köçərilərin mirasıdır.
Kobyz bir taxta parçadan hazırlanmışdır. Bu, bəşəriyyət tarixində musiqi alətləri düzəltməyin ən qədim yollarından biridir və texniki cəhətdən geriliyi və ya metal cihazların olmaması ilə əlaqəli deyil. Bir çox xalqın qədim inancına görə, alətdə səslənəcək ağacın canlı bir mahnı parçası yalnız bir parçada qorunacaqdır. Açıq bir qutu, 30-60 toxunmamış at atından hazırlanmış kobyz ipləri kimi, çox qalın, zəngin bir rəng tonu verir.
## Qalereya


File:Kobyz.jpg|thumb|right|
File:Raushan Urazbayeva à la vièle qyl-qobyz Kazakhstan, Concert Bardic Divas Les poétesses de lAsie Centrale Kazakhstan et Ouzbékistan avec la collaboration de lAga Khan Music Initiative, Festival Les Orientales (Saint-Florent-Le-Vieil).jpg|thumb|200px|left|


## İstinadlar

## Həmçinin bax
## Xarici keçidlər
Anton fon Vinzor

**Anton Rudolf Yozef Hubert fon Vinzor** (7 iyun 1844, Yaroslavitse, Moraviya – 30 aprel 1910, Bratislava, Macarıstan krallığı) – Avstriya-Macarıstan ordusunun zabiti. 1907–1909-cu illərdə Bosniya və Herseqovinaya başçılıq edirdi.

Atası dövlət dərəcsində böyük hörmətə sahib idi. Anton fon Vinzor Terezian akademiyasında təhsil almışdır. 1898-ci ildə general-mayor, 1902-də feldmarşal-leytenant və 1908-ci ildə isə süvari generalı rütbəsini qazanmışdır. 1892–1898-ci illərdə Bratislavada yerləşən 5-ci ordu korpusunun qərargah rəisi vəzifəsini icra edirdi.

Vinzor 1907-ci il iyun ayının 30-dan 1909-cu il mart ayının 7-dək Bosniya və Herseqovina kondominiumunun başçısı kimi xidmət edirdi. Məhz onun rəhbrəliyi vaxtı Avstriya-Macarıstan İmperiyası onun idarə etdiyi ərazini ilhaq etdi. Eyni zamanda o, Sarayevodaki 15-ci ordu korpusunun komandiri idi. Həmçinin, o, ömrünün sonunadək Bratislavadakı 5-ci ordu korpusunun komandiri olaraq xidmət etmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Yohann fon Appel

**Yohann fon Appel** () — Avstriya dövlət xadimi. 1882-1903-cü illər arasında Avstriya-Macarıstan İmperiyası tərəfindən Bosniya və Herseqovina kondominiumunun başçısı təyin olunmuşdur.
Aleksotas funikulyoru

**Aleksotas funikulyoru** () — Kaunasın Aleksotas rayonunda, Nemanın sağ sahilində  yerləşən Litvanın üç funikulyorundan biri. 6 dekabr 1935-ci ildə rəsmi olaraq açılmışdır. Litva tarixində Jalyakalnis açıldıqdan sonra ikinci funikulyor olmuşdur.
## Tarixi
Kaunas tarixində funikulyorun marşrutu dəyişməyib: yol Böyük Vitovt körpüsüdən başlayaraq Köhnə şəhəri birləşdirir. Alexotas dağının üstü ilə Köhnə şəhərin mənzərələri açılır. Bu funikulyarda müharibələr arası dövründə ortaya çıxan orijinal vaqonlardan, dayanacaq üçün taxta oturacaqlardan və platformalardan istifadə edilmişdir. Xəttin ortasında o iki yerə ayrılır. Bu vaqonların tərs hərəkətini təmin etmək üçün edilmişdir. Vaqonlarda əyləclər quraşdırılıb, bu da kabel zədələndiyi təqdirdə vaqonların sürüşməsinə imkan vermir. Bundan əlavə dağın zirvəsinə aparan pilləkən də var. Funikulyorun uzunluğu 132.9 ilə 142 m-ə (istinad nöqtəsindən asılı olaraq), gradient 18 ilə 29.5% arasında dəyişir. İdarəetmə sistemi Aleksotas dağının başında yerləşir.

Sovet dövründə Aleksotas və Valyakalnisin funikulyorları Kaunas Trolleybus Parkı tərəfindən idarə olunurdu. Gediş haqqı 1 qəpik idi. Hal-hazırda funikulyor Kauno autobusai törəməsi olan Autrolis tərəfindən idarə olunur. Giriş iş günləri 7-dən 16 saata qədər açıqdır.

## Tanıma
24 oktyabr 1997-ci ildə funikulyorların Litva Respublikasının daşınmaz mədəni irs siyahısına daxil edilməsi barədə qərar qüvvəyə mindi. 9 oktyabr 2003-cü ildə Litva hökuməti Litvanın mədəniyyət abidələri siyahısında funikulyorun olduğunu təsdiqlədi.

16 oktyabr 2004-cü ildə Litva Aleksotas funikulyorunu əks etdirən iki poçt markasını buraxır: nominal dəyəri 1 lit və 1 lit 30 qəpik olan 600 min nüsxə buraxılır.

2015-ci ildə Kaunasın Avropa İrs Markasına layiq görülən 44 obyektindən biri olur.

## Qalereya

Fayl:Aleksoto funikulierius.2010-06-05.jpg|
Fayl:Aleksotas, Kaunas, Lithuania - panoramio (4).jpg|
Fayl:Aleksotas, Kaunas, Lithuania - panoramio (5).jpg|


## İstinadlar
Feldtseyxmeyster

**Feldtseyxmeyster** (, qısaca *FZM*) — Müqəddəs Roma, Avstriya və Avstriya-Macarıstan ordularında artilleriya və ordu generallarına verilən hərbi rütbə.

## Tarixi
XVI əsrdə Feldtseyxmeyster adı Almaniyada artilleriya komandirlərinə verilirdi. Rütbə Baş Komandan (Feldhauptmann) və feldmarşaldan aşağı və piyada komandirindən üstün dayanırdı. İmperator II Maksimilyanın hərbi nizamnaməsinə görə, feldtseyxmeysterlərə yüksək maaş, 6 cangüdən (trabant) və müxtəlif rütbələrdən qərargah verilirdi. Fəth olunan qalalardakı bütün alətlər, mərmi, döyüş sursatları və hər cür silah ona məxsus idi.

Sonradan feldtseyxmeyster hərbi hissələrin komandanlığını aldı və ardınca piyada və artilleriya komandirlərinin general rütbəsi (artilleriya generalı) səviyyəsinə çatdırıldı. Beləliklə o, süvari general rütbəsi ilə eyni səviyyədə, feldmarşal-leytenantdan üstün və feldmarşaldan aşağı oldu.

İnfanteriya generalı rütbəsi verilməyə başlandıqdan sonra (1908-ci il) feldtseyxmeyster rütbəsi yalnız artilleriyaçılara verildi.

## Ədəbiyyat

* 
* 
* 
*