open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dviki Darmavan

**Dviki Darmavan** (;  19 avqust 1966, Bandunq, Qərbi Yava, İndoneziya) — Sunda əsilli İndoneziya cazmeni, pianinoçalanı, bəstəkarı və prodüseri. Dviki Darmavan *[[Krakatau (musiqi qrupu|Krakatau]]* musiqi qrupunun qurucusudur.

## Bioqrafiya
Dviki Darmavan 19 avqust 1966-cı ildə İndoneziyanın, Qərbi Yava əyalətində yerləşən Bandunq şəhərində bir sunda ailəsində anadan olmuşdur. Darmavan ilk klassik pianino təhsilini 6 yaşında ikən almışdır. Darmavan 1979-cu ildə caz pianinosu təhsilini bəstəkar Elfa Sekioriyadan almışdır. O, 1995-ci ilin oktyabr ayında aktrisa İta Purnamasari ilə evlənmişdir. Onların Məhəmməd Fernanda Darmavan ( 1996) adlı bir övladları var.

## Karyera
Dviki Darmavan peşəkar karyerasına 1985-ci ildə Pra Budidharma, Donni Suhendra və Budi Haryono ilə *[[Krakatau (musiqi qrupu)|Krakatau]]* musiqi qrupunu yaratmaqla başlamışdır. Həmin il Darmavan Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərində keçirilən 1985 Yüngül Musiqi Müsabiqəsində "Ən yaxşı klavişçi" mükafatına layiq görülmüşdür. O, həmçinin Filippində keçirilən 2000 Asiya Mahnı Festivalının əsas mükafatına layiq görülmüşdür. Dviki Darmavanın ifa üslubu İndoneziyanın xalq musiqiləri ilə caz ifa üsullarını birləşdirir.

Dviki Darmavan 1991-ci ildə Qarin Nurqohonun rejissorluğu ilə çəkilən *[[Bir tikə çörəkdə eşq (film, 1991)|Bir tikə çörəkdə eşq]]* filminin musiqisinin müəllifi olmuşdur və bu fəaliyyətimə görə 1991 İndoneziya Film Festivalında "ən yaxşı musiqi" mükafatına layiq görülmüşdür.

## Mükafatlar
* 1985 – Ən yaxşı klavişçi, Yüngül Musiqi Müsabiqəsi.
* 2000 – Əsas mükafat, Asiya Mahnı Festivalı.
* 2011 – Nuqraha Bakti adına İndoneziya Musiqi Mükafatı, İndoneziya Müğənni, Bəstəkar və Səsyazanlar Assosiasiyası.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kasanare

**Kasanare** () — Kolumbiyanın şimali-şərq departamentlərindən biri, inzibati mərkəzi - Yopal şəhəridir.

## Bələdiyyələr

## İqtisadiyyatı
Kasanaredə əhəmiyyətli neft ehtiyatları mövcuddur.

Neft borularının uzunluğu 800&nbsp;km-dən çoxdur.
## Həmçinin bax
* Kolumbiyanın inzibati bölgüsü
* Bolivar (departament)
* Arauka (departament)
* Boyaka
* Kaldas
* Kaketa (departament)

## Xarici keçidlər
* CASANARE
* Kasanare departamenti

## İstinadlar
Nizami Həmzəyev

**Nizami İbrahim oğlu Həmzəyev** () — Azərbaycan teatr aktyoru və dövlət xadimi, Naxçıvan Muxtar Respublikasının mədəniyyət naziri (1996–2004), Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi (1999).

## Həyatı
Nizami Həmzəyev 12 sentyabr 1943-cü ildə Naxçıvanda anadan olub. Valideynləri Zəroş və İbrahim Həmzəyevlərdir. Səhnəyə ilk dəfə 3 yaşında çıxmışdır. 9 yaşından başlayaraq teatrın tamaşalarında sözlü rollar oynayıb. Naxçıvandakı 2 saylı orta məktəbi bitirmişdir. 1964–1968-ci illərdə Mirzağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun aktyorluq fakültəsində təhsil alıb. Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrının aktyor truppasında çalışıb. Şəhər pionerlər evində, Naxçıvan Mədəniyyət sarayında işləyib, Pedoqoji İnstitutda, Culfa Musiqi Məktəbində dərs deyib. Bir müddət Naxçıvan teatrında direktor işləyib. 1996-cı ilin fevralından 2004-cü ilin aprel ayına kimi Naxçıvan Muxtar Respublikasının mədəniyyət naziri olub. 9 oktyabr 1999-cu ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı ilə təltif edilmişdir.

## İfa etdiyi əsas rollar
* "Canlı heykəl", Süleyman Rəşidi — *Mahir
* "Durna", [[Süleyman Rüstəm]], [[Səid Rüstəmov]] — *Surxay
* "1905-ci ildə", Cəfər Cabbarlı — *Eyvaz
* "Solğun çiçəklər", Cəfər Cabbarlı — *Bəhram
* "Od gəlini", Cəfər Cabbarlı — *Elxan
* "[[Sevil (pyes)|Sevil]]", Cəfər Cabbarlı — *Gündüz
* "İldırım", Cabbar Məcnunbəyov — *Polad
* "Vaqif", [[Səməd Vurğun]] — *Əli bəy
* "Mehmanxana sahibəsi", Karlo Qoldoni — *Fabritsio
* "Anacan", [[Yusif Əzimzadə]] — *Kamal
* "Məşədi İbad", Üzeyir Hacıbəyov — *Həsən bəy
* "Qaynana", [[Məcid Şamxalov]], [[Zakir Bağırov (bəstəkar)|Zakir Bağırov]] — *Əli
* "Özümüz bilərik", Şıxəli Qurbanov, Süleyman Ələsgərov — *Bəbirli
* "Məhv olmuş gündəliklər", [[İlyas Əfəndiyev]] — *Ədalət
* "Kor padşah", Nazim Hikmət, Vera Tulyakova — *kiçik oğul
* "Adamın adamı", [[Anar]] — *Əyrizadə
* "Məhsəti", Kəmalə Ağayeva — *Nizami və Sərbaz
* "Bahar qız", [[Ramiz Heydər]] — *kor

## İstinadlar
Avçala

**Avçala** () — Gürcüstanın paytaxtı Tbilisinin şimal ətrafı, şəhərin Qldani rayonunun bir hissəsidir. 1962-ci ildə Tiflis sərhədlərinə daxil olana qədər qədim tarixə malik kənd olub.

Avçala Mtkvarinin sol sahilində, dəniz səviyyəsindən 440 m yüksəklikdə yerləşir.

## Toponimkası
Avçala- Tiflis şəhərinin şimalında yer adı. Bir fikrə görə gürcü dilində avi "hirsli", "qəzəbli" və azərbaycanca çala sözlərindən ibarətdir. Əslində isə toponim qədim türk dillərində av — "ov" və çalı- "su sahili meşə, kolluq" sözlərindəndir. Bu mənada həmin söz ilk dəfə Alban tarixində qeyd olunmuşdur.

## İstinad
Dinan

**Dinan** (, ) — Bretan regionun Rans çayı üzərində  Kot-d'Armor departamentində 
yerləşən şəhər. Eyni departamentin inzibati mərkəzi . Əhalisi — 11,235 nəfər (2006).

## Tarixi
XI əsrdən bəri tanınır. 1283-cü ildə Bretonun I Dük Jan Dinan şəhərinin ilk qəsrlərini inşa etdi.

XIX əsrdə dəmir yolunun inkişafı ilə Dinan ticarət əhəmiyyətini itirmiş və xüsusilə ingilislər arasında məşhur olan bir istirahət güşəsinə çevrilmişdir.
## Əhalisi

Dinanın şəhərinin sakinləri "Dinan" və "Dinarna" adlanır.
## Qalereya

Image:PanoDonjonDinanM.jpg|
Image:Angle sud-est de l'église Saint-Malo, Dinan, France.jpg|
Fayl:Bretagne Armor Dinan3 tango7174.jpg|
Fayl:Bretagne Armor Dinan4 tango7174.jpg|
Fayl:Bretagne Armor Dinan5 tango7174.jpg|
Image:Dinan église Saint-Sauveur.jpg|
Fayl:Bretagne Armor Dinan6 tango7174.jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт муниципалитета Динана
Sərvət Təzəgül

**Sərvət Təzəgül** (; ) — Olimpiya, Dünya və Avropa çempionu, Azərbaycan əsilli Türk taekvondoçu

## Həyatı
26 sentyabr 1988-ci ildə Türkiyənin Qars əyalətinin Arpaçay bölgəsindən Almaniyaya köç etmiş Azərbaycanlı ailədə anadan olmuşdur. Gültan və Bəylər Təzəgül cütlüyünün ən kiçik uşaqlarıdır. Ailəsi Azərbaycan türklərinin bir qolu olan Qarapapaq türklərindəndir.

## Karyerası
5 yaşından taekvondo ilə məşğuldur. 2008-ci ildə Pekin 2008 Yay Olimpiya Oyunlarında 68 kq çəkidə rəqibi Perulu Peter Lopezi məğlub edərək bürünc medal qazanmışdır. 2012-ci ildə London yay olimpya Oyunlarında sırayla rəqibləri Terrance Jennings, Hryhorii Husarov, Martin Stamper ilə çıxdığı 3 matçı qazanaraq, eyni kateqoriyada İranlı Məhəmməd Bakiri Mutemedi filan qarşılaşmasında 6–5 məğlub edərək qızıl medal qazanmışdır. 2014-cü ildə Avropa Taekvondo çempionatında finalda rus idmançı Aleksey Denisko ilə 10–10 bərabərliklə davam edən qarşılaşmanı son dəqiqələrdə etdiyi həmlə ilə qalib tamamlayaraq, Avropa çempionu olmuşdur. 2016-cı ildə Olimpiya oyunlarında da iştirak edən həmyerlimiz Venezuelalı Edqar Konterasla çıxdığı qarşılaşmanı 4–0 qalib olduğu halda son dəqiqələrdə məğlub bitirmişdir. Nəticədə bu yarışdan medalsız ayrılmışdır.

## İstinadlar
Yopal

**Yopal** () — Kolumbiya şəhəri, Kasanare departamentinin inzibati mərkəzi.
Şəhər ölkənin şimal-şərqində, Kolumbiyanın paytaxtı Boqota şəhərindən isə 387 km məsafədə yerləşir. Şəhərin sahəsi 2771 km²-dir .

## Toponimi
"Yopal" adının mənşəyi "ürək" anlamına gələn hind sözü "yopo" ilə bağlıdır. Eyni adda, ərazidə böyüyən ağac növləri tanınır; şəhərin yerləşdiyi sahə yopo meşəsi ilə örtülmüşdür.

## Həmçinin bax
* Kolumbiyanın inzibati bölgüsü
* Barrankilya
* Kartexena (Kolumbiya)
* Tunxa
* Popayan
* Valyedupar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Alcaldía de Yopal 
* Gobernación de Casanare
Ponte City Apartments

**Ponte City Apartmens** – Cənubi Afrika Respublikasının Yohannesburq şəhərində yerləşən göydələn.

## Ümumi məlumat

Ponte city Apartments göydələni silindr formasında tikilmişdir ki, bunun nəticəsində günəş işığı mənzillərə daxili tərfdən də girə bilir. 55 mərtəbəli bu bina 173 metrdir(567,6 fut). Bu bina yaşayış binası kimi tikilmişdi. Ponte City Apartmens göydələninin memarı Manfred Xermer olmuşdur.

## Tarixi

1970-ci illərdə bina Yohanessburqda ən nüfuzlu yaşayış binalarından biri idi, lakin 1980-ci illərin sonlarında ərazidə cinayət kəskin şəkildə çoxaldığına görə sakinlər binadan ayrıldı və bina bandalar tərəfindən tutuldu. XXI əsrin əvvəllərində bina və ətraf ərazini bərpa etmək üçün cəhdlər edilmişdir, lakin 2007-ci il ipoteka böhranı əmlak qurucularının planlarını qismən pozub. Bina 2015-ci ildən etibarən yaşayış yeridir, 24 saat mühafizə olunur və biyometrik giriş nəzarəti sistemi ilə təmin olunur.

## Mənbə
* https://www.theguardian.com/cities/2015/may/11/johannesburgs-ponte-city-the-tallest-and-grandest-urban-slum-in-the-world-a-history-of-cities-in-50-buildings-day-33
* https://99percentinvisible.org/episode/ponte-city-tower/
Luare (departament)

**Luare** ( ) — Fransada yerləşən, Mərkəz-Luara vadisi regionun departametindən biri. Sıra nömrəsi — 45. İnzibati mərkəzi — Orlean. Əhalisi — 674 913 nəfərdir (2010).

## Coğrafiyası
Ərazi — 6,775&nbsp;km² əhatə edir.

## Tarixi
Luare — 1790 mart ayında Böyük Fransız İnqilabı əsnasında yaradılan  ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Orlean vilayətinin ərazisində yerləşir. Adı Luare  çayından gəlir.

## İqtisadiyyatı
Departament 1,669,335 hektar (675,555 hektar) ərazisində 975,000 hektar (395 min hektar) əkilir, 100 min hektar (40 min hektar) üzüm, 60 min hektar (24,000 hektar) otlaq, 280 min hektar 110.000 hektar) 16.000 hektar (6.500 hektar) əkin və bağlar 140.000 hektar (57.000 hektar) məhsuldar bataqlıqlar və çirkab sulardır. Torpaq ümumiyyətlə  məhsuldardır;  buğda əkilməsi əsas sahəsidir, yulaf geniş yetişdirilir və çovdar yetişdirilir. Digər məhsullar meyvələr, qulançar, zəfəran və otlardır. Şaraplar yetişdirilir, şərabçılıqla məşğul olunur və bölgə meyvələrin qorunması üçün qeyd olunur. Arıların da ardınca gedilir və bal istehsal olunur. Luire az sənaye inkişafına malikdir və ticarət qarğıdalı, ağac, mal-qara, şabalıd, bal, un, meyvə, balıq, duz, zəfəran və yun satışına təşkil olunur. Qazılmış tək minerallar daş, kireçtaşı, marn və gildir.

## Qalereya

Orleans - Cathedral int 01.jpg|
Chateau de Sully sur Loire DSC 0188.JPG|
France Loiret Yevre-le-Chatel Chateau 06.JPG|
Beaugency2.jpg|
MeungSurLoire01.jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Département du Loiret : Les Comptes des Communes et des groupements à fiscalité propre : Données Individuelles Budget principal seul - Données consolidées "Budget principal et budgets annexes"
* Préfecture
* Site Web du Département du Loiret
Şapar

**Şapar** (, ), **Şabr** (, ), **Şıbır** () və ya **Puzır** () — türkdilli çuvaşlara məxsus tuluq zurnası. Müasir dövrlərə qədər şapardan sadəcə toy mərasimlərində istifadə edilirdi.

## Həmçinin bax
* Qovuqlu zurna

## İstinadlar
Kauka

**Kauka** () — Kolumbiyanın departamentlərindən biri.
### Əyalətlər

### Bələdiyyələr

## Həmçinin bax
* Kolumbiyanın inzibati bölgüsü
* Sesar (departament)
* Bolivar (departament)
* Arauka (departament)
* Boyaka
* Kaldas
* Kaketa (departament)
* Kordova (departament)
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* El Departamento del Cauca
* Gobernación del Cauca
* Información turística del Cauca
Spartel burnu

**Spartel burnu** (, ) —  Mərakeşin Cəbəllütariq boğazı sahillərində yerləşən burun. Tanjer şəhərindən 10 km aralıdadır. 

Burundan bir qədər aralıda 12 min il öncə batnış Spartel adası yerləşirdi. Bəzi tətqiqatçılar bu adanın Altantida olması fikirini irəli sürürlər. burundan cənuba doğru dünyanın ən uzun çimərliklərindən (47 km) biri yerləşir. Herkules mağaraları buradadır.

Atlantik okean və aralıq dənizi arasında bir ərazidə yerləşməsi onun əhəmiyyətini artırır. 1782-ci ilin oktyabrında ABŞ İstiqlal müharibəsinə aid britaniyalılarla ispanlar arasında Spartel burnu döyüşü baş vermişdir. 1936-cı ildə isə İspaniya vətəndaş müharibəsinə aid döyüşlərdən biri baş vermişdir. 
## İstinadlar
Lopes burnu

**Lopes burnu** () — Mərkəzi Afrikanın Qabon sahillərində 55&nbsp;km məsafədə uzanan burun və yarımada. Burun həmçinin Qvineya körfəzini Atlantik okeanından ayıran təbii sərhəddir. Burunda Oqave çayının deltası yerləşir. Yaxınlıqda Port-Jantil şəhəri yerləşir. Burunda 1897-ci ildə mayak quraşdırılmışdır. Müasir bina isə 1911-ci ildə inşa edilmişdir.

Burun öz adını portuqaliyalı araşdırmaçı Qonsales Lopesin adından almışdır. O, 1474-cü ildə buruna qədər üzüb gələ bilmişdir. XVIII—XIX əsrlərdə burun qul ticarətinin əsas mərkəzlərindən biri olmuşdur. 1862-ci ildə fransa ilə yerli qəbilələr arasında imzalanmış anlaşmaya görə burun ərazisi Fransanın hüquqi mülkiyyətinə çevrilmişdir. Hazırda burun Qabonun Oqave-Maritim vilayətinə daxildir. Burada neft terminalı yerləşir ki, oradan da Qabon neftinin böyük hissəsi ixrac edilir.
## İstinadlar
Şərq adası (Havay)

**Şərq adası** () —  Frenç-Friqat-Şols arxipelaqı ərazisinə daxil olan, sahəsi 4.5 hektara bərabər ada. Ada arxipelaqın ən böyük ikinci adası hesab olunur və Şimal-qərbi Havay adaları qrupuna daxildir. O, Honolulu şəhərindən 890&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşir. 2018-ci ildə Valaka qasırğası zamanı ada yer üzündən tamamilə silinmişdir.

Ada qum və çınqılla örtülüdür. Ada Papahanaumokuakea milli dəniz abidəsinin bir hissəsidir. Ərazisi nəsli kəsilməkdə olan növlər sırasına daxil olan Havay monax suitisinin və yaşıl tısbağanın yaşayış məskəni hesab olunur. Havay yaşıl dəniz tısbağalarının 96%-i Frenç-Friqat-Şols arxipelaqında, yarısından çoxu isə Şərq adasında məskunlaşmışdır.

Milli Okean və Atmosfer Tədqiqatları idarəsinin sədri Çarlz Littnan adanı "yaşıl dəniz tısbağalarının məskunlaşdığı ən vacib ada" kimi təsvir etmişdir.

1944-cü ilin noyabr ayından 1952-ci ilin oktyabr ayına kimi *ABŞ Sahil Mühafizəsi* təşkilatı adadan LORAN radio naviqasiya stansiyası kimi istifadə etmişdir. 1946-cı ilin aprel ayında adada sunami baş vermiş və ada ərazisinə xeyli ziyan dəymişdir. 1950-ci ilin avqust ayında isə ada tayfun qasırğası təhlükəsi ilə qarşılaşmış və əhalisi digər ərazilərə köçürülmüşdür.

## Qalereya

Fayl:French frigateISS004-E-11926.PNG|thumb|Frenç-Friqat-Şols arxipelaqı.
Fayl:Ffs map lrg.png|thumb|Frenç-Friqat-Şols arxipelaqı.
Fayl:East Island, Hawaii before and after Hurricane Walaka.jpg|thumb|Şərq adasının 2018-ci ilin oktyabr ayında peyk görüntüsü.
Fayl:Green turtle swimming over coral reefs in Kona.jpg|thumb|Havay mərcan riflərində üzən yaşıl tısbağa
Fayl:Endangered Hawaiian monk seal sunning on the beach (6741931081).jpg|thumb|Havay monax suitisi


## İstinadlar
MD Helicopters MD 600

**MD Helicopters MD 600** MD Helicopters şirkəti tərəfindən istehsal edilən ABŞ istehsalı olan çoxməqsədli helikopterdir. Beş oturacağı olan MD 520N helikopterinin altı oturacaqlı uzunluğu artırılmış bir modelidir.

## Texniki xüsusiyyətləri
Ekipajı: 1–2 nəfər

Sərnişin tutumu: 8 nəfər

Uzunluğu:11.79 metr

Pərvanə (vintin) uzunluğu: 8.38 metr

Hündürlüyü: 2.65 metr

Pərvanə sahəsi: 55.2 m²

Boş çəkisi: 952 kq

Havada olan zaman maksimal yükgötürmə qabiliyyəti: 1860 kq

Motor: 1 x Allison Model 250-C47 qazturbin mühərriki
Sambat

**Sambat** (yun. Σαμβατας) — Kiyev şəhərinin ya da qalasının adlarından biri. Birinci kəz X-cu əsrdə Konstantinos Porfirogennetos VII tərəfindən De Administrando Imperio-da (hardasa 948-ci il) sənədləşib.

Sambat sözü xəzər türkçəsindən *sam *("hündür, üst") il*ə bat* ("güclü") sözlərində yaranıb.

Qərb tarix elminə görə Sambat şəhərinin qeyd edilməsi Kiyevin xəzərlər tərəfindən dikilməyini bildirir.

## Ədəbiyyat

* *Архипов A. A.* Barədə bir qədim adı Kiyevin // tarixdən rus mədəniyyətinin.  — M.: Dilləri, slavyan mədəniyyət, 2002.  — S 2/1.  — S. 30-46.  — ISBN 5-7859-0142-0.
* *Вортман D. Y.* Самбатас // Енциклопедія історії України.  — K.: Наукова думка, 2009.  — S 9.  — S. 429.  — ISBN 978-966-00-1290-5.
* *Зоценко V. M.* Ще dəfə pro "Самбатас" // Старожитності Русі-України.  — K., 1994.  — S. 126-132.
* *Роспонд S.* Əhəmiyyət qədim ономастики üçün tarixi: toponimin etimologiyası Kiyev // dilçilik Məsələləri. — 1968. — № 1. — S. 103-108.
* Самбат, Самбатас // Радянська енциклопедія історії України.  — K.: Українська радянська енциклопедія, 1972.  — Cild 4.  — S. 50.
Dozor-B

**Dozor-B** (uk Дозор-Б) — Ukrayna müdafiə sənayesinin məhsulu zirehli personal daşıyıcısı.

## Ümumi məlumat
4×4 təkər formuluna malik “Dozor-B” xüsusi təyinatlıların əməliyyatlarında personal daşıyıcı olaraq istifadə edilir.

“Dozor-B” kəşfiyyat, sanitar və komanda nəzarət zirehli nəqliyyatı olaraq da istifadə edilir. Transportyorun zirehi 7.62&nbsp;mm-lik pulemyotun mərmilərinə, qəlpələrə, bəzi minalara və kimyəvi hücuma qarşı qorumanı təmin edir.

Ukrayna 2016-cı ilin aprelində “Dozor-B” zirehli maşınını gecikmə, səhv istehsal və büdcə azlığı səbəbiylə ləğv etmişdir. “Dozor-B” maşının istehsalı tamamlandıqdan sonra, Ukrayna Ordusunun silahlanmasına daxil ediləcək.

## Göstəriciləri

*Çəkisi: 6.3 ton
*Uzunluğu: 5400 m 
*Eni:  2400 m
*Ekipaj: 3 nəfər
*Desant əsgər tutumu: 8 nəfər
*Xidmət müddəti: 2016-cı ilin iyul ayından hal-hazırkı dövrə qədər
*Dizaynı: 2004-2007
*Personal götürmə qabiliyyəti: 8 nəfər
*Silahlanma: 1 ədəd 12.7 çaplı NSVT pulemyotu
*Mühərrik modeli: Deutz BF 4M 
*1013FC (diesel)
*Mühərrik gücü 190 at gücü
*Hərakat mənzili: 750&nbsp;km
*Transmissiya: 4x4
*Normal yolda maksimal sürət: 100&nbsp;km/saat
*İstehsalçı firma: Malyshev Zavodu (2014-ə qədər), Lvov Tank Təmiri Zavod (2014-dən bəri)
Wind of Change

**"Wind of Change"** () — "Scorpions" qrupunun vokalçısı Klaus Mayne tərəfindən 1990-cı ildə yazılmış rok ballada. Mahnı SSRİ-dəki yenidənqurmaya və soyuq müharibənin başa çatmasına həsr olunub. İngilis dilində olan mahnı, sonralar qrup tərəfindən rus () və ispan () dillərində də ifa olunub. Wind of Change qrupun ən məşhur mahnılarından biri hesab olunur.

## Tarixi
Kompozisiya *[[Crazy World]]* albomunun tərkibində 1990-cı ildə çıxıb və tezliklə Avropa və Amerika çartlarının zirvəsinə çıxaraq əsl hitə çevrilib.
 
Mahnı Klaus Mayne tərəfindən yazılıb. O, bildirib ki, mahnını 1988-ci ildə SSRİ-yə ilk səfərindən və 1989-cu ildə keçirilmiş "Moscow Music Peace Festival"ından təsirlənərək yazıb.

Mahnının relizindən bir il əvvəl Berlin divarı uçurulub, tezliklə isə Sovetlər İttifaqı dağılıb, bu səbəbdən "Wind of Change" yenidənqurmanın, soyuq müharibənin bitməsinin və bütün dünyada sülhün himni kimi qəbul edilir,

14 milyondan çox nüsxəsi satılan "Wind of Change" —  "*bütün zamanların ən çox satılan sinqlları"* siyahısında ilk iyirmilikdə yer almaqdaır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Mahnının sözləri'' MetroLyrics saytında 
* 20px|link=YouTube Scorpions - Wind Of Change (Rəsmi video)
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Arxivi

**Azərbaycan Respublikasının Dövlət Arxivi** (qısaca: **ARDA**) — Azərbaycan Respublikası Milli Arxiv İdarəsinin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumlardan və Azərbaycan Respublikasının dövlət arxivlərindən biri

## Maliyyələşməsi
Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsindən maliyyələşir.

## İstinadlar
Azərbaycan xalqının soykökünü düşünərkən

"Azərbaycan Xalqının Soykökünü Düşünərkən" Mirəli Seyidov tərəfindən yazılmış əsər.

## Məzmun
M. Seyidov Azərbaycan xalqının, onun mədəniyyət, ədəbiyyat və dilinin çox qədim və zəngin bir tarixə malik olduğunu, bu mədəniyyətin, bu dilin qonşu xalqlara, o cümlədən erməni xalqına da güclü təsir göstərdiyini faktlar, dəlillərlə sübut etməyə müvəffəq olmuşdur. Bu, M. Seyidovun xalqımıza göstərdiyi mühüm xidmətdir". Şair fikrini inkişaf etdirərək, daha sonra yazmışdır: "Azərbaycan xalqının soykökünün-etnogenezisinin müəyyənləşdirilməsi işində də M. Seyidovun bu əsərinin əhəmiyyəti böyükdür. Müəllif elmi inandırıcılıqla sübut edir ki, türkdilli qəbilələr Azərbaycana eramızdan əvvəl III əsrdə, bəlkə daha əvvəllər gəlmiş, burada yerli qəbilə və qəbilə birləşmələrilə çarpazlaşmış, beləliklə də, vahid Azərbaycan xalqı yaranmışdır.

## Kitabın yenidən çapı
Kitabın ilk çapı 1989-cu ildə işıq üzü görmüşdür. 2018-ci ildə isə oğlu Elçin Seyidov tərəfindən çap edilmişdir.

## Kitab haqqında fikirlər
"Azərbaycan xalqının soykökünü düşünərkən" adlı fundamental monoqrafiyasına ön söz yazmış xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı alimə heyranlığını gizlədə bilməmişdir: "O, böyük abidələrimizin kökündə dayanan ilkin odu, qüvvəni, ilkin qaynağı gəzə-gəzə yurdumuzun ilk çırağının işiğına aparan yolları araya-araya, söz, kəlmə pillələri ilə xalq təfəkkürünün elə uzaq bir başlanğıcına gedib çatır ki, adam heyran qalır". Yaxud alimin folklorlaşan ömrü şair tərəfindən belə qiymətləndirilir: "Soyumuzun beşik yurdunu, beşik nəğməsini, sözümüzün, ruhumuzun ilk ifadə şəkillərini axtara-axtara o, özü də bir ilkinlik, saflıq nümunəsinə, şaman dualarından, qopuz iniltilərindən, varsağı, bayatı hikmətindən yonulmuş Ozan babaya dönüb. İllər keçdikcə Mirəli Seyidov da araşdırdığı epik qəhrəmanlıq dastanlarımızdan qopub gələn bir xalq müdrikinə, öz işinin cünunu olan bir ağsaqqala çevrilib, dədələşib. http://www.mireli-seyidov.com/kitablari.htm
Şəkil:Mirəli Seyidov - Azərbaycan Xalqının Soykökünü düşünərkən.jpg|Kitabın üz qabığı
Şəkil:Azərabaycan Xalqının Soykökünü düşünərkən-Mirəli Seyidov.jpg|Mirəli Seyidovun kitabı Azərbaycan xalqına həsr etməsi haqqında yazısı.
Şəkil:Mirəli Seyidov kitab.jpg|İsa Həbibbəylinin fikirləri
Şəkil:Mirəli Seyidov kitab..jpg


## İstinadlar
# http://www.mireli-seyidov.com/kitablari.htm
# Rüstəmxanlı S. Sözün tarixi-xalqın tarixi // M. Seyidov. Azərbaycan xalqının soykökünü düşünərkən. B.: Yazıçı, 1989, s. 3–7
Böyük Bandunq

**Böyük Bandunq metropol sahəsi** () — Bandunq və Qərbi Yavanı əhatə edən metropol. 2014-cü ildə əhali 8,5 milyon idi və Niderland Ost-Hindi dövründə *Mərkəzi Prianda Rezidenturası *rəhbərliyinin əvvəlki hissələrindən və şəhərlərindən ibarət idi.
 
Bandunqun Kertacati Beynəlxalq Hava Limanı, *Aerotropol* ( infrastruktur və iqtisadiyyatın multimodal "hava limanı şəhəri" ticarət nüvəsi kimi xidmət edən hər hansı hava limanında mərkəzləşmiş bir metropol subregionudur.) və *Patimban Beynəlxalq Dəniz Portu* arasında şəhər ərazilərində davamlı inkişaf səbəbiylə Qərbi Yava əyalət hökuməti və **Regional Planlaşdırma İdarəsi** yeni təyin olunmuş ümumi sahəsi 5500&nbsp;km2
-dən çox olan və 11 milyondan çox əhalisi olan Bandunq Metropol sahəsi üçün bir plan hazırlayıb yayımladı.Yeni metropol sahəsinə Subanq inzibati ərazisi və Macalenqka inzibati ərazisinin  hissələriylə bütün Sumedanq inzibati ərazisi daxildir və Cirebon metropolitan sahəsini əhatə edir. Birlikdə iki metro sahəsi 14 milyondan çox insanı əhatə edir.

## Məkan

Bandunq  Qərbi Yava əyalətinin mərkəzi-qərb hissəsində dağlıq plato ərazisində yerləşir və İndoneziyada  metropollar içində üçüncü ən yüksək əhalisinə malikdir.

## Qərbi Yava şəhər dəhlizi

Bandunq metropol sahəsi Ciancur şəhəri yaxınlığında Böyük Cakarta ("Cabodetabek") metropolunun şərq kənarından 20&nbsp;km-dən az olan məsafədən başlayır Cakartanın genişləndirilmiş metropolunun *Purvakarta inzibati ərazisi* ilə şimal sərhədində yerləşən Cabodetabekcur-Ciranqkarta məntəqəsi ilə bitişikdir.**Banten**dəki *Seranq inzibati ərazisi*ndən Böyük Bandunqa metropoluna uzanan şəhər dəhlizi 44 milyondan çox insana ev sahibliyi edir.

## Təyinat

Bandunq Metropol sahəsi rəsmi *Bandunq inzibati ərazisi* və *Qərbi Bandunq inzibati ərazisi* (2007-ci ilədək Bandunq inzibati ərazisinin tərkibində olmuşdur), Bandunq və Cimahi şəhərlərini əhatə edən metropol olaraq müəyyən edilib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Lo (departament)

**Lo** (, tələffüzü «lot»; ) — Fransa cənub-qərbində yerləşən, Oksitaniya regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 46. İnzibati mərkəzi — Kaor.
## Coğrafiyası
Ərazisi — 5217&nbsp;km². Departamentin ərazisində Lo və Sele çayları axır. Region şərabçılıq ənənələri ilə məşhurdur ( şərabının adı Kaor şəhərindən gəlir). Departamentə 3 rayon, 31 kanton və 340 kommun daxildir.

## Tarixi
Lo — 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransa İnqilabı zamanı yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Qiyen və Qaskon əyalətinin ərazisində yerləşir. Adı Lo çayından gəlir. 1808-ci ildə Lo departamentin bir hissəsi Tarn və Qaronna departamentlərinə əlavə olundu.
## Qalereya

Fayl:Cahors - place François-Mitterrand -313.jpg|Kaor
Fayl:Cahors - Pont Valentré 03.jpg|
Fayl:Saint-Cirq-Lapopie.jpg|
Fayl:Rocamadour, Lot, Midi-Pyrénées, france.jpg|
Fayl:Le Lot Cahors 2.jpg| Lo çayı


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Prefecture website (in French)
* Conseil Général website (in French)
* Map of the department (French and English)
* lot-tourisme.com (in French)
Kvinten Timber

**Kvinten Rayan Krispito Timber** (17 iyun 2001-ci ildə anadan olub) — Eerste Diviziya təmsilçilərindən olan Yonq Ayaks klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Niderland futbolçusu.

## Klub karyerası

### Yonq Ayaks
Timber Feyenoord akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. 2 fevral 2018-ci ildə Timber Erediviziya təmsilçilərindən olan Ayaks klubu ilə 2021-ci ilin 30 iyun tarixinə kimi yeni müqavilə imzalamışdır. 2018-ci ildə o, əkiz qardaşı Yurrien ilə birlikdə analıq soyadı olan *Timber* soyadını qəbul etmişdir. O vaxta qədər isə Kvinten atalıq soyadı olan *Maduro* soyadından istifadə edirdi. Timber öz peşəkar karyerasında debütünü 15 oktyabr 2018-ci ildə PSV II klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Eerste Diviziya görüşündə Yonq Ayaks rəqibinə 1-2 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Şəxsi həyatı
Kvinten Utrext şəhərində anadan olmuşdur. Valideynləri isə Aruba vətəndaşlarıdır.

## Karyera statistikası
 

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Niderland Superkuboku görüşləri daxildir.

## Uğurları

### Milli komanda
 **«[[Niderland milli futbol komandası|Niderland U-17]]»**
*  UEFA Avropa U-17 Çempionatı — 2018

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Kennet Teylor

**Kennet İna Dorotea Taylor** (16 may 2002-ci ildə anadan olub) — Eerste Diviziya təmsilçilərindən olan Yonq Ayaks klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Niderland futbolçusu.

## Klub karyerası

### Yonq Ayaks
Taylor Ayaks akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Oyunçunu bir müddət Mançester Siti klubu transfer etmək istəmişdir. 25 may 2018-ci ildə Taylor Erediviziya təmsilçilərindən olan Ayaks klubu ilə 2021-ci ilin 30 iyun tarixinə kimi yeni müqavilə imzalamışdır. Taylor öz peşəkar karyerasında debütünü 15 oktyabr 2018-ci ildə PSV II klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 70-ci dəqiqədə Yasper ter Heydeni əvəz etmişdir. Eerste Diviziya görüşündə Yonq Ayaks rəqibinə 1–2 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Karyera statistikası

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Niderland Superkuboku görüşləri daxildir.

## Uğurları

### Klub
 **"[[Ayaks AFK|Yonq Ayaks]]"**
*  Eredviziya U-19 — 2017–2018

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Lozer

**Lozer** (, ) — Fransa cənubunda yerləşən,  Oksitaniya regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 48. İnzibati mərkəzi — Mand. Əhalisi — 76607 nəfər (departamentlər arasında 101-ci yer, 2013-cü ilin məlumatları) .

## Coğrafiyası
Ərazisi — 5167&nbsp;km². Departamentin ərazisində Lo və Tarn çayları axır.

Departamentə 2 rayon, 13 kanton və 158 kommun daxildir.

## Tarixi
Lozer — 1790-ci ilin mart ayında Böyük Fransa inqilabı zamanı yaradılan gələn ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Lanqedok vilayətinin ərazisində yerləşir. Adı Lozere dağından gəlir.



## Qalereya

Fayl:Mende-cathedrale-1.JPG|
Fayl:France Lozere Marvejols Eglise Notre Dame de la Carce.jpg|Kilsə
Fayl:Sainte Enimie une place.jpg|
Fayl:Cevennes National Park, France.jpg|Milli park


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Prefecture website
* Conseil Général website
* Cévennes Park website
* Tourisme — Official site
Serxino Dest

**Serxino Cianni Dest** () — ABŞ-li peşəkar futbolçu. La Liqa təmsilçilərindən olan Barselona klubuna məxsusdur. İcarə əsasında Milan klubunda və futbol üzrə Amerika Birləşmiş Ştatları milli komandasında çıxış edir.

## Klub karyerası

### Yonq Ayaks
Dest Ayaks akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. 2012-ci ildə Taylor Erediviziya təmsilçilərindən olan Ayaks klubu ilə müqavilə imzalamışdır. Atası Amerika vətəndaşı olduğuna görə Dest ABŞ millisini təmsil etmək qərarına gəlmişdir. Dest öz peşəkar karyerasında debütünü 15 oktyabr 2018-ci ildə PSV II klubuna qarşı oyunda etmişdir. 14 oyunçu müxtəlif millilərə dəvət aldığı üçün Dest heyətə cəlb olunmuşdur. O, 82-ci dəqiqədə Abdellah Aberkane ilə əvəz olunmuşdur. Eerste Diviziya görüşündə Yonq Ayaks rəqibinə 1–2 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

**Barselona**

Dest 2020-ci il oktyabrın 1-də 21 milyon + 5 milyon bonus qarşılığında Barselona FK klubuna transfer olunmuşdur.

## Şəxsi həyatı
Dest Niderlandda anadan olmuşdur. Valideynləri isə ABŞ vətəndaşlarıdır.

## Karyera statistikası

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Niderland Superkuboku görüşləri daxildir.

## Uğurları

### Klub
 **"[[Ayaks AFK|Yonq Ayaks]]"**
*  Eredviziya U-19 — 2017–2018

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Brayan Brobbi

**Brayan Ebenezer Adcey Brobbi** (1 fevral 2002-ci ildə anadan olub) — Eerste Diviziya təmsilçilərindən olan Yonq Ayaks klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Niderland futbolçusu.

## Klub karyerası

### Yonq Ayaks
Brobbi Amsterdam akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. 7 iyun 2018-ci ildə Brobbi Erediviziya təmsilçilərindən olan Ayaks klubu ilə 2021-ci ilin 30 iyun tarixinə kimi yeni müqavilə imzalamışdır. Brobbi peşəkar futbolçular olan Kevin Lukassen, Derrik Lukassen və Samuel Brobbinin qardaşıdır. Brobbi öz peşəkar karyerasında debütünü 15 oktyabr 2018-ci ildə PSV II klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 59-cu dəqiqədə Leo Tethanini əvəz etmişdir. Eerste Diviziya görüşündə Yonq Ayaks rəqibinə 1–2 hesabı ilə məğlub olmuşdur. Brobbi Ayaks klubunun heyətində meydana çıxan 5-ci Afrikalı futbolçu kimi tarixə düşmüşdür. Brobbi hal-hazırda Mançester Siti və Mançester Yunayted klublarının diqqət mərkəzindədir.

## Şəxsi həyatı
Brobbi Amsterdam şəhərində anadan olmuşdur. Valideynləri isə Qana vətəndaşlarıdır.

## Karyera statistikası

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Niderland Superkuboku görüşləri daxildir.

## Uğurları

### Milli komanda
 **"[[Niderland milli futbol komandası|Niderland U-17]]"**
*  UEFA Avropa U-17 Çempionatı — 2018

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Marina BerBeryan

**Marina BerBeryan** (; ) — amerikalı aktrisa, model və jurnalist.

## Həyatı
Amerika aktrisası Marina BerBeryan 22 sentyabr 1980-ci ildə İrəvandə anadan olub. Marina ailənin böyük uşağı idi.

## Filmoqrafiya
* 2015: *Beverly Hills Pawn*
* 2013: *Tia & Tamera*
* 2011: *RMs. Exoti-Lady World Pageant 2011*

## Xarici keçidləri
* Marina BerBeryan Internet Movie Database Səhifəsi
Mört və Mozel

**Mört və Mözel** () — Fransanın şimal-şərqində yerləşən, Qrand Est regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 54. İnzibati mərkəzi — Nansi. Əhalisi — 746 502 nəfər (departamentlər arasında 31-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).

## Coğrafiyası
Ərazisi 5246&nbsp;km². Departamentin ərazisində Mört, Mözell, Şyer və Vezuz çayları axır.

Departamenrə 4 rayon, 44 kanton və 594 kommun daxildir.

## Tarixi
Mört və Mözel 1871-ci ildə fransa-prussiya müharibəsindən sonra formalaşdı. Fransada qalan Mört və Mğzel bölgələrindən olan ərazini əhatə edir.(1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransa İnqilabı zamanı 83 departamentin iki hissəsindən yaradılmışdır).

Departamentin adı Mört və Mözel çaylarından gəlir.

## Qalereya

Fayl:Fontaine - Place Stanislas - Nancy - P1300648-P1300665 fused.jpg|
Fayl:Fossé de la ceinture fortifiée de Toul.jpg|
Fayl:Porte interieur chateau Preny.jpg|
Fayl:LaSalle monument Château de Lunéville, Lunéville, France 09.JPG|
Fayl:Musel bei Pont-a-Mousson w.jpg|


## Xarici keçidlər
* Préfecture du département de Meurthe-et-Moselle
* Département de Meurthe-et-Moselle Les Comptes des Communes et des groupements à fiscalité propre  : — Données Individuelles Budget principal seul — Données consolidées "Budget principal et budgets annexes"
* Conseil départemental de Meurthe-et-Moselle
* Institut national de la statistique et des études économiques (INSEE) : Les publications de L'Insee en Lorraine, ''Écoscopie de la Meurthe-et-Moselle''
* Archives départementales 
* Généalogie : Les signet de la Bibliothèque Nationale de France
Morbian

**Morbian** (, ) —  Fransanın qərbində, Bretan regionun departamenttlərindən biri. Sıra nömrəsi — 56. İnzibati mərkəzi — Van. Əhalisi — 744.663 nəfər (departamentlər arasında 32-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).

## Coğrafiyası
Ərazisi — 6823&nbsp;km². Departament Biskay körfəzinin suları ilə yuyulur, o cümlədən Kiberon körfəzi , onun ərazisində bu körfəzdə bir neçə ada daxildir:

* Bel-İl
* Qrua
* Ua
* Oedik
## Tarixi
Morbian — 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransız İnqilabı zamanı yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Bretan əyalətinin ərazisində yerləşir. Adı Morbian körfəzindən gəlir (breton dilindən tərcümədə "kiçik dəniz" deməkdir).

## Demoqrafiyası

## İnzibati bölgüsü
Departamentə  3 rayon, 42 kanton və 261 kommun daxildir.

### Rayonlar
* Loryan (*Lorient*),  15 kanton və 60 kommun daxildir.
* Pontivi (*Pontivy*),  10 kanton və 78 kommun daxildir.
* Van (*Vannes*),  17 kanton və 123 kommun daxildir.

### Kommunlar
* Arzon
* Qemene-sür-Skorff
* İl-d’Arz
## Qalereya

Fayl:Vieux-quartier-port-vannes.jpg|
Fayl:Entre Golfe Morbihan.JPG|
Fayl:Château de Rochefort-en-Terre (cour 1).jpg|
Fayl:Bagad.JPG|
Fayl:Kerlescan.JPG|


## Xarici keçidlər

*  Prefecture website
*  General Council website

*   Cultural Heritage 
*  Tourism website
*  Hiking in Morbihan
Yuxarı Marna

**Yuxarı Marna** () — Fransa şimal-şərqində yerləşən, Qrand Est regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 52. İnzibati mərkəzi — Şomon. Əhalisi — 191 004 nəfər (departamentlər arasında 91-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).

## Coğrafiyası
Ərazi 6.211&nbsp;km² əhatə edir. Departamentin ərazisində Marna çayı axır.

Departamentə 3 rayon, 32 kanton və 432 kommun daxildir.

## Tarixi
Yuxarı Marna — 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransa İnqilabı zamanı yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Şampan-Ardenn bölgəsinin ərazisində yerləşir. Adı Marna çayından gəlir.
## Qalereya

Fayl:2012 0057 Remparts de Langres.jpg|
Fayl:La Boisserie 04.jpg|
Fayl:Épée 193.JPG|
Fayl:Joinville-Eglise (18).jpg|
Fayl:FR52 Cirey-sur-Blaise Château.jpg|

## Ədəbiyyat
* 
## Xarici keçidlər
* Préfecture
* Département de la Haute-Marne : Les Comptes des Communes et des groupements à fiscalité propre : Données Individuelles Budget principal seul - Données consolidées "Budget principal et budgets annexes"
* Conseil départemental
* Photos de la Haute-Marne
*  Le recensement de la population des communes  et les statistiques démographiques du département  sur le site de l'Insee.
* http://www.tourisme-hautemarne.com
*http://www.peche52.fr/
Mayen (departament)

**Mayen**  (, ) — Fransa qərbində yerləşən, Pei-de-la-Luar regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 53. İnzibati mərkəzi — Laval. Əhalisi -—317,006 nəfər (departamentlər arasında 74-cü yer, 2010-cu ilin məlumatları).
## Coğrafiyası
Ərazisi 5175&nbsp;km². Departamentin ərazisində Mayen çayı axır.

Departamentə 3 rayon, 32 kanton və 261 kommun daxildir.

## Tarixi
Mayen — 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransa İnqilabı zamanı yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Men əyalətinin ərazisində yerləşir. Adı Mayen çayından gəlir.

## Qalereya

Fayl:Château de Laval 43.JPG|Laval
Fayl:Paysage Coëvrons.JPG|
Fayl:Couvent des Ursulines - Château-Gontier 15.JPG|
Fayl:Chateau Ste-Suzanne 53.jpg|
Fayl:Château de Lassay 13.JPG|
Fayl:Château-Gontier colombages01.JPG|
Fayl:SteSuzanne lavoir.jpg|
Fayl:Closerie des poiriers 6.JPG|
Fayl:Maison chaufournier.JPG|
Fayl:Four à Chaux Saulges 2.JPG|
Fayl:Lock keepers cottage Mayenne.jpg|
Fayl:Soulgé-sur-Ouette 20120824-04.JPG|
Fayl:Saulges - Chapelle St Pierre 01.jpg|
Fayl:Thorigné en Charnie church.JPG|
Fayl:FrancePaysDeLaLoireEvronAbbayeNotreDame.jpg|
Fayl:La Roë (53) Abbatiale Notre-Dame-et-Saint-Jean-l'Évangéliste - Extérieur - 01.jpg|
Fayl:Clermont (Olivet), abbaye.jpg|
Fayl:Saulges retable.jpg|
Fayl:Jublains forteresse mur extérieur.JPG|
Fayl:Laval Town 2007 05.jpg|
Fayl:ChateauDeMausson001.jpg|
Fayl:Château de Bourgon, chapelle et tour médiévale - vue d'ensemble.jpg|
Fayl:Chateau Ste-Suzanne 53.jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Prefecture website (in French)
* Conseil Général website (in French)
* Accueil - La Mayenne (in French)
Şimali Cimahi

**Şimali Cimahi** — Cimahi, Qərbi Yava, İndoneziyada rayon. 2014-cü ildə Şimali Cimahi rayonunun əhalisi 158,633 nəfər idi.

## Kəndlər
Şimali Cimahi 4 kəndə bölünür.

*Cipaqeran (40511)
*Ceiteurep (40512)
*Cibabat  (40513)
*Pasirkaliki  (40514)

## İstinadlar
Mərkəzi Cimahi

**Mərkəzi Cimahi** — Cimahi, Qərbi Yava, İndoneziyada rayon. 2014-cü ildə Mərkəzi Cimahinin 163,961 nəfər əhalisi olub.

## Kəndləri
Mərkəzi Cimahi rayonu 6 kəndə bölünür:

*Baros (40521)
*Mərkəzi Ciququr (40522)
*Karanqmeka(40523)
*Setiamanah (40524)
*Cimahi (40525)
*Padasuka (40526)

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Cənubi Cimahi

**Cənubi Cimahi** — Cimahi, Qərbi Yava, İndoneziyada rayon. 2014-cü ildə Cənubi Cimahinin 238,792  nəfər əhalisi olub.

## Kəndləri
Cənubi Cimahi rayonu 5 kəndə bölünür:

*Cibeber (40531)
*Leuviqacah (40532)
*Utama (40533)
*Melonq (40534)
*Cibeureum (40535)

## İstnadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
CAR iqtisadiyyatı

Sənaye-aqrar ölkəsi olan CAR Afrikanın ən inkişaf etmiş dövlətidir. Adambaşına düşən ÜDM 11500 dollardır (2013, alıcılıq qabiliyyəti pariteti üzrə). ÜDM-in strukturunda sənaye 29%, kənd təsərrüfatı 2,6%, xidmət sferası 68,4% təşkil edir. Ümumi ÜDM 317,3 milyard dollardı.

## Sənayesi

Sənayenin aparıcı sahələrindən biri mədən çıxarma sənayesidir. Yanacaq-enerji resurslarının əsası daş kömürdür. Elektrik enerjisi başlıca olaraq İES-də istehsal olunur. CAR qızıl, platin, almaz, xromit, manqan filizi, vanadium, antimonit, həmçinin asbest hasilatına, uran konsentratlarının istehsalına görə düyada aparıcı yerlərdən birini tutur. Dəmir filizi, əlvan metal filizlərindən mis, antimonit, qalay, nikel çıxarılır. Emal sənayesi sahələrindən ən çox maşınqayırma və metal emalı inkişaf etmişdir (mədən avadanlığı, qaldırıcı kranlar, qazanlar, d.y. vaqonları və s. istehsalı; əsas mərkəz ləri – Cermiston, Sprinqs, Ferinixinq); qara (Pretoriya, Fanderbeylpark, Ferinixinq, Nyukasl) və əlvan metallurgiya (Sprinqs, Cermiston, Pretoriya, Okip), kimya (mineral gübrələr, lak və boyalar və s. istehsalı; Yohannesburq, Keyptaun, Durban rayonları), yeyinti (Keyptaun, Port-Elizabet və İst-Londonda tərəvəz, meyvə, balıq konservləri istehsal olunur), toxuculuq (Yohannesburq, Durban, Keyptaun və s.) müəssisələri fəaliyyət göstərir. Əsas sənaye rayonları ölkənin şərqində və şimal.-şərqindədir. 

## Kənd təsərrüfatı
Kənd təsərrüfatı məhsullarının böyük hissəsi avropalılara məxsus fermer təsərrüfatlarından daxil olur. Ölkə ərazisinin 10,8%-ini becərilən sahələr, 66,7%-ini çəmən və otlaqlar, 6,7%-ini meşələr tutur. Əsas k.t. bitkiləri: qarğıdalı, buğda, şəkər qamışı. Meyvəçilik (şaftalı, ərik, alma və s.) və üzümçülük inkişaf etmişdir. Sitrus meyvələri, həmçinin banan, ananas, tütün becərilir. Heyvandarlıq, xüsusən qoyunçuluq mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qara mal və davar yetişdirilir (Afrikada aparıcı yerlərdən birini tutur); quşçuluq inkişaf etmişdir.

## Nəqliyyatı
Dəmir yollarının uzunluğu 20,2 km-dir (2008). Avtomobil yollarının uzunluğu 364,1 km-dir, 62,995 km-i bərk örtüklüdür (2002). Limanları: Durban, Keyptaun, Riçards-Bey, Saldanya, Port- Elizabet, İst-London.

## Xarici ticarəti
Mineral və kənd təsərrüfatı xam malı, mədənçıxarma sənayesi yarımfabrikatları, kimya və k.t. məhsulları ixrac olunur. Əsas xarici ticarət tərəfdaşları: Çin, Almaniya, ABŞ, Yaponiya, Hindistan.

## Mənbə

## İstinadlar
Tosa Nikki

– X əsr yapon şairi Ki no Tsurayuki tərəfindən yazılmış poetik gündəlik. Mətn Tsurayukinin əyalət qubernatoru olduğu Tosa əyalətindən 935-ci ildə Kiotaya qayıdarkən etdiyi 55 günlük səyahəti əhatə edir. Səyahətin gündəliyi şeirlərlə verilmişdir.

"Tosa Nikki" Yaponiya ədəbiyyatında nikki (gündəlik) janrı üçün ilk mötəbər nümunə hesab olunur. O vaxta qədər "nikki" sözü hökumət və ya ailələr tərəfindən tərtib olunan quru rəsmi qeydlərə şamil edilirdi və kişilər tərəfindən çincə yazılırdı. Lakin "Tosa Nikki" yapon dilində yazılmış, hətta kanalardan istifadə olunmuşdur. Dövrün ədəbiyyatla məşğul olan kişiləri mətnləri kana və Çin heroqlifləri ilə yazırdılar, lakin qadınların Çin heroqliflərindən istifadə etməsi yaxşı qarşılanmadığından ancaq kana ilə yazırdılar. Qadın nəqlçinin prespektivindən əsəri yazan Tsurayuki Çin heroqliflərindən istifadə etməkdən qaçınmış, əvəzində Yaponiya dili və poeziyasının estetikasını vurğulamağa çalışmışdır.

## İstinadlar
Mozel (departament)

**Mozel** () — Fransanın şimal-şərqində yerləşən, Qrand Est regionun departamentlərindən biri . Sıra nömrəsi — 57. İnzibati mərkəzi (prefektura) — Mets. Əhalisi — 1,066,667 nəfər (departamentlər arasında 20-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).

## Coğrafiyası
Ərazisi — 6216 km². Departamentin ərazisində Mozel, Saar, Seyl çayları axır axır.

Departament daxilində 9 rayon (Bule-Mozel, Меts-Vil, Меts-Kampan, Sarbur, Sarqemin, Tonvil-Vest, Тonvil-Est, Şato-Salen, Forbak) 51 kanton və 730 kommun İnzibati islahat nəticəsində 2015-ci ilin mart ayında rayonların sayı 5-ə enmişdir:
* Мets — 143 kommun;
* Sarbur — Şato-Salen — 230 kommun;
* Sarqemin — 83 kommun;
* Tonvil — 105 kommun;
* Forbak — Bule-Mozel — 169 kommun.

## Tarixi
Mozel — 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransa İnqilabı zamanı yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Lotarinqiya əyalətinin ərazisində yerləşir. Adı Mozel çayından gəlir. 1793-cü ildə Fransanın ərazisinə əvvəllər müqəddəs Roma imperiyasının bir hissəsi olan bir sıra ərazilər əlavə olundu, lakin 1814-cü ildə Napoleonun məğlubiyyətindən sonra, fəth edilmiş torpaqların demək olar ki, hamısı Alman dövlətinə verildi.

Fayl:Dep-moselle.jpg|1790—1793
Fayl:Alsace Lorraine departments evolution map-en.svg


## Etnoqrafiyası
XX əsrin ortalarına qədər Mozel iki fərqli mədəni dil zonasına bölündü — Alman və Roman . Mozel dilinin sərhədləri bir çox dilçilərin və etnoqrafların öyrənmə obyekti halına gəlmişdir.

## Qalereya

Fayl:Cathedrale Metz Nef pano.jpg|
Fayl:Fabert, statue de Metz.JPG|
Fayl:Saint-Quirin Église et Haute Chapelle.JPG|
Fayl:Rodemack3.JPG|
Fayl:Citadelle de Bitche (14).jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Prefecture website (in French)
* Conseil Général website (in French)
* Plattweb (in French and Platt)
* Hughes, S. "Bilingualism in North-East France with specific reference to Rhenish Franconian spoken by Moselle Cross-border (or frontier) workers"
* Département de la Moselle Les Comptes des Communes et des groupements à fiscalité propre 
* Conseil départemental de la Moselle
* Portail du Tourisme en Moselle
* Service départemental d'archives de la Moselle
Nor (departament)

**Nor** (, hərfən — «şimal») — Fransanın şimalında yerləşən, O-de-Frans regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 59. İnzibati mərkəzi — Lill. Departamentin cənub hissəsində «ş’ti» () adlandırılan fransız dilinin pikard dialektindən istifadə edirlər.

## Coğrafiyası
Nor departamenti O-de-Frans regionun bir hissəsidir , Pa-dе-Kale,  Ena və Belçika ilə sərhəddir. Sahəsi  — 5743&nbsp;km².

## Tarixi
1790-cı ilin mart ayında yaradılmış ilk 83 departamentdən biridir. Departament üç regionun ərazisində yerləşir — Flandriya, Eno və Kambre.

IV-VI əsrlərdən etibarən Roma imperiyasında Bulonidən Kölnə qədər yol boyunca ərazini qoruyan alman qəbilələrini cəlb etmək praktikası VIII-ci əsrə qədər davam edən bir alman-roman linqvistik baryer yaratdı. Departamentin Saxon kolonizasiyası onu IX-cu əsrdə cənubda dəyişdi və Lillin şimalındakı ərazidə yaşayan əhalinin əksəriyyəti Hollandiyanın yerli dialektinə üstünlük verdi və əhalinin bu xəttinin cənubundakı Romalı dialektləri istifadə edildi. Bu linqvistik baryer hələ də bölgədəki bir sıra yerlərin adları ilə qorunub saxlanılır. IX-cu əsrdən etibarən şimal-şərqə keçməyə başlamış və son dövrdə bu proses Fransa hökumətinin ölkə daxilində yeganə dövlət dili olaraq tanınan siyasətinə görə intensivləşmişdir. Hal-hazırda, Dünkerk bölgəsində təxminən 20.000 nəfər Qərbi Flamand dilində (Holland ləhcəsi) danışır.

## İnzibati bölgüsü
Departamentə  6 rayon, 41 kanton və 648 kommun daxildir.

Rayonlar:
* Aven-sür-Əlp (Avesnes-sur-Helpe)
* Kambre (Cambrai)
* Due (Douai)
* Dünkerk (Dunkerque)
* Lill (Lille)
* Valansyen (Valenciennes)

## Qalereya

Fayl:0 Lille - Vieille bourse du travail 051201b.JPG
Fayl:Bergues tour pointue.jpg
Fayl:Boeschepe, l'Ondankmeulen (le moulin de l'Ingratitude) et l'estaminet De Vierpot (le pot à braise).JPG
Fayl:Beffroi de Douai.jpg
Fayl:Centre historique minier de Lewarde (38598).jpg
Fayl:Ancienne chambre de commerce et d'industrie de Tourcoing.jpg
Fayl:Vue de la Passerelle du canal de la Sensée à Hem-Lenglet - Péniche.jpg


## Həmçinin bax
* Fransa departamentlər siyahısı

## Xarici keçidlər
* 
* Prefecture website
* Conseil Général website
* links DMOZ — Open Directory Project
Vələmir quşları

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.

## Haqqında
Xırda quşlardır. Dimdiyi konusvarı, bəzilərində küt və qabarıqdır. Dimdiyinin forması bu fəsilə üçün səciyyəvidir. Böyürlərdən basıq, kənarları dimdiküstü və dimdikaltı içəri batmışdır. Dimdiküstünün aşağı tərəfi dimdikaltının üst kənarına tamamilə deymir. Belə ki, o bucaq altina əyilmişdir. Uzunsov burun deşiklərində ensiz zarlı qapaq vardır. Şərq yarımkürəsindəki quşların quyruğunun ucunda çuxur vardır. Cinsi və yaş dimorfizmi yaxşı ifadə olunmuşdur. Yuvası fincanşəkilli açıq olub kollarda və ya yerin üstündə, bəzən yarıqlarda və ya hər hansı sığınacağın altında yerləşir. Yumurtaları bir qayda olaraq xallı, çox səciyyəvi cızıqlı və xətlidir. Bir qoyumda adətən 4–6 yumurta olur. Kürtyatma 11–14 gün çəkir. Cücələr 9–13 gündən sonra uçurlar. Dişi kürt yatır, yemləmədə isə hər iki valideyn iştirak edir. Açıq və yarımaçıq landşaftlarda məskunlaşır. 170-ə yaxın növünün əksəriyyəti Amerikada, qalanları Avrasiyada, bir neçəsi Afrikada yayılmışdır. Azərbaycanda yeganə vələmirquşu cinsinə aid olan 7 növ yaşayır. Tarla vələmirquşunun erkəyinin və dişisinin bədəninin uzunluğu uyğun olaraq 190 və 181, qanadları 100 və 92 mm, çəkisi 50–64 və 42,5 – 52 q-dır. Qalan növlərin bədəninin uzunluğu 155–190, qanadları 69–88 mm hüdudlarında, qamışlıq və bağ vələmirquşlarının çəkisi 30–31 q-dır. Vələmirquşlarının nəğməsi aydın, qısa, hündürdür. Yalnız daş vələmirquşunun nəğməsi sakit və nisbətən uzundur. Quruluşuna görə vələmirquşu nəğmələrinin 2 tipini ayırd etmək olar.

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan heyvanlar aləmi. III cild, Onurğalılar. Bakı "Elm". 2004–620 s.

## Xarici keçidlər
* 19 Видов Певчих Птиц Семейства Овсянковые Emberizidae
* Clay-colored Sparrow (Emberizidae: Spizella pallida) Female
* Goldammer, Passeriformes, Emberizidae, Emberiza citrinella

## Həmçinin bax
Köləmən Abdulla Paşa

**Köləmən Abdulla Paşa** — (1846-1937) Türk əsgəri.

## Həyatı
1846-cı ildə Trabzonda anadan olmuşdur. Hərbi Akademiyanı bitirdikdən sonra 1881-ci ildən orduda xidmət etməyə başladı və kapitan rütbəsinə yüksəldi.  Hicaz və Yəməndə xidmət etməyə başaldı. İstanbula qayıtdıqdan sonra Hərbi Akademiyada müəllim kimi fəaliyyət göstərdi. Von der Qoltzun tərcüməçisi və yardımçısı idi. Vyana hərbi nümayəndə kimi də göndərilmişdi.

Anadolundakı erməni üsyanını yatırmaq ona həvalə edilmişdi. Musul qubernatoru idi. Daha sonralar isə müvəqqəti olaraq bir sıra xarici ölkələrə səfir kimi göndərilmişdi.

## Fəaliyyəti
1908-ci ildə II Məşrutiyətin elanından sonra Dördüncü ordunun komandiri oldu. 1910-cu ildə onun dərəcəsi aşağı salınaraq leytenant oldu. 1911-ci ildə dərəcəsi birinci dərəcəyə salındı. Ancaq daha sonra isə Albaniyada ordu komandiri və Anadoluda Qərb ordusunun komandiri təyin edildi.

Balkan müharibələri başladığı bir vaxtda bu müharibəyə qarşı olmasına baxmayaraq Şərqi Frakiyada Şərq Ordusu komandiri təyin edildi. Komandir kimi təyin edildiyi zaman müharibənin taleyi ilə bağlı aşağıdakı bəyanatı verdi:

## Həmçinin bax
* Həsən İzzət Paşa
* Balkan müharibələri
* Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsi
* Osmanlı-Yunan müharibəsi (1897)

## Mənbə
* 1328 Balkan Harbinde Şark Ordusu Kumandanı Abdullah Paşanın hatıratı, Erkân-ı Harbiye Matbaası, 1917.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "National Scapegoat" - The Montreal Gazette
* "Commander's Plight" - The Montreal Gazette
* "The War in Egypt" - Nelson Evening Mail