open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zülfü Adıgözəlov

**Zülfüqar (Zülfü) Səməd oğlu Adıgözəlov** () — Azərbaycan xanəndəsi, muğam bilicisi, təsnif və xalq mahnılarının təfsirçisi və təbliğatçısı, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1943).

## Həyatı
Zülfü Adıgözəlov 1898-ci ildə Şuşanın Qaradolaq kəndində anadan olmuşdur. Şuşada muğam axşamlarından birində Zülfü Adıgözəlovun ifasını dinləyən Cabbar Qaryağdıoğlu onu Bakıya dəvət edir. 1927-ci ildə Bakıya köçərək "Müdafiə evi"ndə işləmək üçün Ü. Hacıbəyov, Q, Pirimov, M. Maqomayev və b. qarşısında imtahan vermiş, eyni zamanda radio verilişləri komitəsinə işə qəbul olunmuşdu. Zülfü Adıgözəlov 1963-cü ildə Bakıda vəfat etmişdir.
* Bəstəkar Vasif Adıgözəlovun atasıdır.
* Bəstəkar Yalçın Adıgözəlovun babasıdır.

## Yaradıcılığı
Zülfü Adıgözəlov pəsxan xanəndə idi. O, muğam dəstgahını tam şəkildə, bəm və orta tessiturada özünəməxsus oxuma məktəbini yaratmışdır. Tanınmış xanəndələrdən Əbülfət Əliyev, Sahib Şükürov, Hacıbaba Hüseynov, Əlibaba Məmmədov, İldırım Həsənov, Ağaxan Abdullayev, Tələt Qasımov və s. onun məktəbinin davamçılarıdırlar.

Xanəndənin ifa etdiyi və lentə, qrammafon vallarına yazdırdığı "Rast", "Mahur-hindi", "Segah-Zabul", "Bayatı-Şiraz", "Humayun" muğam dəstgahları, bir sıra təsniflər, "Nəbi", "Mən gedirəm Zəngilana", "Dedim bir busə ver", "Kəklik" və b. bu kimi xalq mahnıları Azərbaycan musiqi xəzinəsinin inciləridirlər. Məhz qədim klassik muğamlarımızı, təsnif və xalq mahnılarını oxuyarkən onların ənənəvi forma və quruluşunu saxlamaqla xanəndə özünəməxsus nəfəsləri, dəst-xətti ilə ifaçılıq sənətinə yeniliklər gətirmişdir.

Heç də təsadüfi deyil ki, Zülfü Adıgözəlovun xanəndə kimi ifaçılığının xüsusiyyətlərindən söz açarkən şərqşünas alim, jurnalist Rafael Hüseynov yazır: "O muğamların labirintlərinə kamil bələd idi, bir muğamın qapısından girib bu muğamın ruhunu incitmədən, səslənmiş rəvanlığına xələl gətirmədən asudəcə sonra elə gəldiyi rəvanlıqla əvvəlki muğama qayıdıb yolunu davam etdirə bilirdi".

Zülfü Adıgözəlov muğam dəstgahların ayrı-ayrı uyğun şöbələrini birləşdirərək mikrosilsilə kimi müstəqil şəkildə təfsir etmişdir. Bu baxımdan "əraq-Pəncgah", "Hasar-müxalif", "Vilayəti-Dilkeş" muğamları gözəl örnəklərdir.

## Filmoqrafiya
* Bakılılar (film, 1938)
* Səbuhi (film, 1941)

## İstinadlar

## Mənbə
* Üzeyir Hacıbəyov Ensiklopediyası, Bakı, 2007. səh. 19
* Zülfü Adıgözəlov xatirələrdə

## Xarici keçidlər
* Ялчын Адыгезалов: "Когда звучала эта оратория, все генералы плакали"
* Əməkdar incəsənət xadimi: "Atam o mahnını bir gecədə Aygün Bəylər üçün yazıb" 
* Zülfü Adıgözəlov — Mən gedirəm Zəngilana (xalq mahnısı)
Dmitri Feldman

**Dmitri (Markus) Moiseyeviç Feldman** () — Operator.

## Həyatı
Dmitri Feldman 20 aprel 1902-ci ildən Orqyeva şəhərində anadan olub. 1918-ci ildən Moskvada (Sovkino, Soyuzkino, Mosfilm), Bakıda, İrəvanda və Tbilisidə kinostudiyalarda işləyib. Ermənistanın əməkdar artisti (1958) Dmitri Feldman 20 dekabr 1963-cü ildə vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# Bakılılar (film, 1938)
# Kəndlilər (film, 1939)
# Səbuhi (film, 1941)
# Səhər (film, 1960)

## İstinadlar
Təkbuynuz

**Təkbuynuz** və ya **Unikorn** (, , latincadan *unus* 'tək' və *cornis* 'buynuz'), gözlərinin arasından tək buynuz çıxan, ata oxşar bir mifoloji məxluqdur.

Qədim Yunan mifologiyasinda **Təkbuynuz** bakirə tanrı olan Artemida ilə əlaqələndirilir.

Ələ keçirilməsi çətin bir iş olan bu məxluq tutulduğu zaman onu ancaq qızıl iplə bağlayaraq saxlamaq mümkündür.

Həmçinin Təkbuynuzun buynuzundan hazırlanmış toz zəhər əleyhinə dərman hesab edilir.

Orta əsrlərdə Təkbuynuz Şotlandiyanın gerbi olub.

## İstinadlar
Törəxanım Zeynalova

**Törəxanım Zeynalova** () — aktrisa, səhnə geyimləri rəssamı

## Həyatı
Törəxanım Zeynalova 1895-ci ildə Bakının İçərişəhər məhəlləsində dünyaya gəlib. O,  Musiqili Komediya Teatrında kostumer vəzifəsində çalışırdı. Törəxanımın istedadı rejissor Arif Babayevin diqqətini çəkmiş və onun təkidi ilə özünü aktrisa kimi sınamışdır.

O, ilk rolunu 1938-ci ildə Viktor Tyurinin “Bakılılar” filmində ifa etmişdi. Bir il sonra isə Səməd Mərdanovun “Kəndlilər” (1939) filmində iştirak etmişdi. Onun yaradıcılıq həyatında Tofiq Tağızadənin (“Əsl dost”, 1959), T. Sasanpurun (“Mollanın sərgüzəşti”, 1960), Rauf Kazımovskinin (“Poçt qutusu”, 1967), Şamil Mahmudbəyovun (“Qaraca qız”, 1966), “Torpaq. Dəniz. Od. Səma” (1967) və “Şərikli çörək” (1969) filmləri, Arif Babayevin (“Gün keçdi”, 1971) filmlərindəki rolları yer alıb. Onun iştirak etdiyi işlər arasında 1970-ci ildə çəkilmiş tibb bacısı rolu **"Fitil"** kinojurnalının **“Sorin”** adlı məqaləsində xüsusi qeyd edilir.

Aktrisanın ən yaddaqalan rolu isə Arif Babayevin rejissoru olduğu **“Uşaqlığın son gecəsi”** filmindəki nənə obrazıdır. Bu film zamanı o, 73 yaşında idi. Filmə daxil olan "Balam üçün alma saxlamışam aa, görüm hara qoymuşam, ay Allah" ifadəsi xalq arasında olduqca məşhurlaşmışdır.

Filmin işıq üzü görməsindən sonra sovet-azərbaycan tənqidçiləri qeyd edirlər ki: *“Nənə obrazı öz rəngarəng ifası ilə seçilir. Bizdə çox az aktyor olub ki, kiçik rolları ilə tamaşaçıların qəlbində əbədi yaşamaq haqqını qazanıb. Törəxanım Zeynalova məhz onlardan biridir.”* Filmin çəkilişləri zamanı aktrisanın yaşı çox olduğu üçün eşitmə qabiliyyəti zəif idi. Lakin film heyəti bunun filmin çəkilişlərinə mane olmadığını, əksinə təbii səhnələrin yaranmasına səbəb olduğunu bildirir. Çəkilişlər zamanı bəzi səhnələr ssenaridən kənar, ani şəkildə yaranmış, bu da filmin uğurlu alınmasına töhfə vermişdir.

Aktrisa sonuncu dəfə 1972-ci ildə Tofiq Tağızadənin "Qızıl qaz" filmində rol alıb.

## Ölümü
Törəxanım Zeynalova 6 yanvar 1974-cü ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya
# Bakılılar (film, 1938)
# Kəndlilər (film, 1939)
# Əsl dost (film, 1959)
# Kəndlilər (film, 1939)
# Qaraca Qız (1966)
# Torpaq. Dəniz. Od. Səma (film, 1967)
# Mollanın sərgüzəşti (film, 1960)
# Poçt qutusu (film, 1967)
# Şərikli çörək (film, 1969)
# Uşaqlığın son gecəsi (film, 1968)
# Gün keçdi (film, 1971)
# Qızıl qaz (film, 1972)

## İstinadlar
Yerusəlimə qayıdış hərəkatı

**Yerüssəlim hərəkatına qayıdış** (çin.:传回耶路撒冷运动) — Çin kilsələr evinin bütün dünya buddist, hindu və müsəlmanlarını kütləvi xristianlaşdırmasına yönülməş dini missiyası. Bu hərəkat XX əsrin 20-ci illərində yaranmış, lakin kommunist ideologiyasının təqiblərindən qurtulmaq üçün on illər ərzində gizli fəaliyyət göstərmıli olmuşdur. Hal-hazırda hərəkat yenidən fəallaşmiş və dünyanın əlli bir ölkəsində öz missiyalarını həyata keçirmək üçün ən azı 100 000 missioner göndərmişdir. Hal-hazırda əsas diqqətləri qədim İpək Yolu boyu yerləşən ölkələrə yönəlibdir.

## İstinadlar
Davud İmanov

**Davud İmanov** (; d. 20 may 1945-ci il,  Qazaxıstan, Akmolla rayonu - ö. 2002-ci il, Azərbaycan) — rejissor, aktyor, ssenari müəllifi, jurnalist.

## Həyatı
Davud İmanov 20 may 1945-ci ildə Qazaxıstanın Akmolla rayonunda anadan olub. Həmin dövrdə İmanovun valideynləri Qazaxıstanda 37-ci ilin repressiya qurbanı olaraq Azərbaycandan köçürülmüş və "*köçürülmüş xalqlar*" kimi tanınan digər millətlərin nümayəndələri ilə bir yerdə yaşamışlar. Stalinin ölümündən sonra sürgün olunanlara SSRİ-nin yeni rəhbərliyi öz vətənlərinə qayıtmalarına icazə verir. Davud İmanovun ailəsi də 1957-ci ildə bəraət alaraq Azərbaycana qayıdır. İmanovlar ailəsi Azərbaycana gəldikdən sonra Sumqayıtda məskunlaşır.  

Davud İmanov 1979-cu ildə Ümumittifaq Teatr və Kino İnstitutunun rejissorluq fakültəsinə daxil olub. O, 1984-cü ildə həmin institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirib.

Davud İmanov teatra çox böyük maraq göstərirdi. O, 1962-ci ildən etibarən Sumqayıt Mədəniyyət Evində göstərilən həvəskar tamaşaların fəal iştirakçılarından biri olur. 1967-ci ildən etibarən isə özü rejissor kimi fəaliyyət göstərir və tamaşalar səhnələşdirməyə başlayır. Bundan əlavə, İmanov, həmçinin qəzetlərdə müxbir kimi də çalışmışdır. "Mozalan" kino-jurnalının isə Davud İmanovun yaradıcılığında xüsusi yeri vardır. Eyni zamanda Davud İmanov 1995-ci ildən 2002-ci ilə qədər "Mir" Teleradio Kompaniyasının Azərbaycan bölməsinə rəhbərlik edib, habelə bir neçə beynəlxalq festivallarda münsiflər heyətində təmsil olunmuşdur.

Davud İmanov 1984-1994-cü illərdə Cəfər Cabbarlı adına Azərbaycanfilm Kinostudiyasında kino-rejissor vəzifəsini icra edib. İmanov həmin vaxtlarda bir çox sənədli və publisistik filmlər ekranlaşdırır. O, ekranlaşdırdığı "Zirzəmi" tammetrajlı bədii filmini Bakıya və bakılılara həsr etmişdir. Həmçinin İmanovu ən çox tanıdan "Sumqayıtın Əks-Sədası" tammetrajlı sənədli filmi olmuşdur. İkihissəli olan bu filmdə Sumqayıt hadisələrindən bəhs olunur. 

Davud İmanov 2002-ci ildə 57 yaşında vəfat edib.

## Filmoqrafiya

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 319.

## İstinadlar
Ələkbər Muradov

**Ələkbər Muradov** — Azərbaycan kino və televiziya rejissoru, ssenarist, kinooperator. Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi (2005).

## Həyatı
Ələkbər Muradov 1 avqust 1948-ci ildə Bakıda anadan olub. Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunda (1966–1971), Moskvada Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun kinooperatorluq fakültəsində təhsil alıb (1973–1978). "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında, AzTV-nin "Ekran" Yaradıcılıq Birliyində çalışıb. Bir müddər Lider TV-də və İctimai TV-də işləmişdir.

Ələkbər Muradov 1 avqust 2013-cü ildə vəfat etmişdir.

* Kinomexanik Yunus Muradovun oğludur.
* Rejissor Murad Muradovun atasıdır.

## Mükafatları
* 2005-ci ildə Əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.
* Cəfər Cabbarlı mükafatı (2010).

## Filmoqrafiya

## İstinadlar
Davud Zöhrabov

**Davud Ramazan oğlu Zöhrabov** — Azərbaycanın Əməkdar mədəniyyət işçisi (2000).

## Həyatı
Davud Zöhrabov 1929-cu il yanvarın 17-də Bakıda doğulub. 1953-cü ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında işləyib. Mədəni Maarif ixtisasından sonra 1966-cı ildə Moskvada Kinematoqrafçılar İnstitutunun "kinoistehsalat təşkilatçılığı" kursunu bitirib. Kursu bitirəndən sonra orada "Möhkəm qoz" ("Krepkiy Oreşok") filmində direktor kimi təcrübə keçib. Azərbaycan kino sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 18 dekabr 2000-ci ildə Azərbaycanın Əməkdar mədəniyyət işçisi fəxri adına layiq görülmüşdür. Davud Zöhrabov 11 sentyabr 2005-ci ildə vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# Bəxtəvər (film, 1990)
# Dəli Kür (film, 1969)
# Əlavə iz (film, 1981)
# Gözlə məni (film, 1980)
# Güzgü (film, 1990)(II)
# İstintaq (film, 1979)
# Qanlı zəmi (film, 1985)
# Ölsəm... bağışla (film, 1989)
# Park (film, 1983)
# Son tamaşa (film, 1989)
# Yeddi oğul istərəm... (film, 1970)

## İstinadlar
Aşıq Ədalət

**Aşıq Ədalət** (*Ədalət Məhəmmədəli oğlu Nəsibov*; ) — Azərbaycan aşığı, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1990).

## Həyatı
Ədalət Nəsibov 27 yanvar 1939-cu ildə Qazaxda pinəçi ailəsində anadan olmuşdur. Saz çalmağı atasından öyrənmişdir. Gənc yaşlarından fitri istedadı üzə çıxmış, məclislərə dəvət almışdır. 11 yaşındaykən Kremlin Qurultaylar Sarayında saz çalır. 1950-ci ildə Bakıya dəvət olunur. Aşıq Ədalət sazı 50-dən çox ölkədə tanıdır, saza yeniliklər gətirir.

Xalq şairi Səməd Vurğun onun çalğısının vurğunu olmuşdur.

UNESCO-da dünyanın nadir musiqi ifaçıları sırasında diski buraxılmışdır. Saza 5 pərdə, o cümlədən 7 yarım pərdə, 6 sinə pərdəsi əlavə etmişdir.

Xalq yazıçısı Mirzə İbrahimov onun haqqında demişdir: "Əgər Azərbaycan xalqının incəsənət aləmində heç bir nümayəndəsi olmasaydı, təkcə Ədalətin sazı ilə dünya mədəniyyəti meydanına çıxa bilərdik."

Türk yazıçısı Əziz Nesin onun haqqında söyləmişdir: "Ədalətin ifası təkrarsız həyat kimidir. Onun üzü daim təzəliyədir, sonu gülüstanlara çıxan dağ çayına bənzəyir. Ələsgər aşiq, söz sənətində kimdirsə, Ədalət də saz sənətində odur".

O, "Qaytarma", "Baş sarıtel", "Ruhani", "Yanıq Kərəm" və başqa saz havalarının bənzərsiz ifaçısıdır.

14 sentyabr 2017-ci ildə 78 yaşında uzun sürən xəstəlikdən sonra Bakı şəhərində vəfat etmişdir. 15 sentyabrda Qazax rayonunun Ağköynək qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

## Mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 24 sentyabr 1990
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü — 10 oktyabr 1997
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 11 iyun 2002
*"Şərəf" ordeni ilə təltif edilmişdir.

## Ustadı, şagirdləri
* Ustadı Aşıq Əli olmuşdur.
* Şagirdi Aşıq Xanlar Məhərrəmov

## Filmoqrafiya
* Yeddi oğul istərəm... (film, 1970)
* Aşıq Ələsgər (film, 1972)
* Ədalət (film, 1971)
* Prima (film, 1994)
* Tanrı payım, telli sazım (film, 2007)

## İstinadlar
Oslo

**Oslo** (norv. *Oslo*, 1624-cü ildən 1925-ci ilədək Kristianiya adlanıb) — Norveçin paytaxtı və ən böyük şəhəridir. Əhalisinin sayı 658.390 (1.403.268) nəfərdir (2018). Bunun 26%-ni immiqrantlar təşkil edir.

Şəhərin əsası təxminən 1040-cı ildə Kral Harald  III tərəfindən qoyulmuşdur.

## Maraqlı yerləri
* Akerhus qala-qəsri
* Norveç Mədəniyyət Tarixi Muzeyi (Norsk Folkemuseum)
* Silahlı Qüvvələr muzeyi
* Şəhər Darvazası – Nobel sülh mükafatı burada verilir.
* Tarix muzeyi
* Müasir sənətlət muzeyi
* Holmenkollen xizək tramplini – 1952-ci il Qış Olimpiya oyunlarının və Holmenkollen xizək festivalının keçirildiyi idman arenası
* Holmenkollen Xizək Muzeyi
* Kon-Tiki muzeyi
* Münk muzeyi
* Akerselva çayı
* Milli qalereya
* Norveç Dəniz Muzeyi
* Fram muzeyi-Fram gəmisinin nümayiş etdirildiyi muzey
* Oslo Şəhər Muzeyi
* Kral sarayı
* Heni-Onstad İncəsənət Mərkəzi
* Oslo (böyük) Kilsəsi
* Norveş Elm və Texnologiyalar Muzeyi
* Storting-parlament binası
* Vigeland parkı
* Vikinq Gəmi muzeyi
* Tryvannstårnet-tele-qülləsi

## İqlimi
Ümumilikdə mülayimdir, qış və yay aylarını müqayisə etdikdə havanın temperaturu kəskin fərqlənmir. Orta illik temperatur göstəricisi – +5.3&nbsp;°C-dir. İyul ayı üçün orta temperatur – +16.6&nbsp;°C, yanvar ayı üçün isı bu göstərici – -5.8&nbsp;°C təşkil edir. Atmosfer yağıntılarının miqdarı kifayət qədər yüksəkdir. İllik orta yağıntı göstəricisi – 671&nbsp;mm təşkil edir.

## Tədris müəssisələri

* Oslo Universiteti
* BI Norveç Biznes Məktəbi
* Norveçin İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu/Norwegian School of Information Technology
* Oslo Memarlıq və Layihə  İnstitutu/Oslo School of Architecture and Design
* Norveç Musiqi Akademiyası
* Norveç Hərbi Akademiyası

## Hadisələr
* 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Sadıq Həsənzadə

**Sadıq Həsən oğlu Həsənzadə** () — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1958).

## Həyatı

Əməkdar artist olub. Gəncə teatrının qüdrətli xarakterlər ustası kimi şöhrət qazanıb.
Otuz ılə yaxın Gəncə teatrında işləyib və yaşlı vaxtlarında Sumqayıt teatrında, "Azərbaycanfilm"
studiyasında çalışıb.

Gəncə teatrında ifa etdiyi əsas rollar: Elxan və Yanardağ, Uryadnik, Şərif və Aftil ("Od
gəlini", "1905-ci ildə" və "Almaz", Cəfər Cabbarlı), Vəli ("Bahar", Məmmədhüseyn Təhmasib), Qurbanov, Mirzə Qərənfil ("Aşnalar" və "Xoşbəxtlər", Sabit Rəhman), Əbdək ("Nizami", Mehdi Hüseyn), Nüsrət ("Qatır Məmməd", Zeynal Xəlil), Montano və Yaqo ("Otello", Vilyam Şekspir), Hacı Qara, Xan ("Hacı Qara" və "Lənkəran xanının vəziri", Mirzə Fətəli Axundzadə), Zeynəboğlu ("Vəfa", Rəsul Rza), Dev ("Məlik Məmməd", Əyyub Abbasov), Rzaqulu ("Hacı Fərəc", Nəcəf bəy Vəzirov), Şapur, Qacar ("Fərhad və Şirin" və "Vaqif", Səməd Vurğun), Xacə Süleyman ("Qərq edilmiş daşlar", İlo Mosaşvili), Ağasəlim ("Atayevlər ailəsi", İlyas Əfəndiyev), Tahir ("Xəyanət", Həsən Bicari və Qulamrza Cəmşidi), Qənbərov ("Günəş", Lütfəli Həsənov), Qulam ("Vicdan", Bəxtiyar Vahabzadə), Cjou Pu Yuan ("Tufan", Tsao Yuy), Əfrasiyab ("Səyavuş", Hüseyn Cavid), Cönendro ("Qanq qızı", Rabindranat Taqor), Tumacov ("Kişilər", Altay Məmmədov), Ömər ("Şücayət qəbul edilmir", Toktobolat Əbdülmöminov), Farsadan ("Tariyel", Məmmədəli Nəsirov), Sarvan ("Kəndçi qızı", Mirzə İbrahimov), komissar ("Anacan", Yusif Əzimzadə), Gəray bəy ("Komsomol poeması", İsgəndər Coşqun), Milton Sterlinq ("Sarı əlcək", Əfqan Əsgərov), Dərviş ("Nəsrəddin", Yusif Əzimzadə), Kazım ("Ürək yanarsa...", Teymur Məmmədov), Mark Tuysk ("Azmış oğul", Eqon Rannet), Yanar ("Ürək sevərsə... ", Əlyar Yusifli), Braun ("Üç qəpiklik opera", Bertolt Brext).

## Filmoqrafiya

#Azərbaycan naminə (film, 2005)
#Bayquş gələndə... (film, 1978)
#Bir cənub şəhərində (film, 1969)
#Biri vardı, biri yoxdu... (film, 1967)
#Dənizə çıxmaq qorxuludur (film, 1973)
#Dörd bazar günü (film, 1975)
#Firəngiz (film, 1975)
#Gecə söhbəti (film, 1971)
#Həyat bizi sınayır (film, 1972)
#Xoşbəxtlik qayğıları (film, 1976)
#İki dəfə iki (film, 1973)
#Qanun naminə (film, 1968)
#Qatır Məmməd (film, 1974)
#Qayınana (film, 1978)
#Qızıl qaz (film, 1972)
#Mezozoy əhvalatı (film, 1976)
#Nəsimi (film, 1973)
#O qızı tapın (film, 1970)
#Od içində (film, 1978)
#Putyovka (film, 1975)
#Səmt küləyi (film, 1973)
#Tütək səsi (film, 1975)
#Var olun, qızlar... (film, 1972)
#Yeddi oğul istərəm... (film, 1970)
Ağakişi Kazımov

**Ağakişi Şəmməd oğlu Kazımov** () — Azərbaycan teatr rejissoru, Azərbaycanın xalq artisti (2000), professor.

## Həyatı
Ağakişi Şəmməd oğlu Kazımov 28 noyabr 1935-ci ildə anadan olub.

1952–1957-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun aktyorluq fakültəsində ali təhsil almışdır. 1959-cu ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan Ədəbiyyatı və İncəsənəti Dekadasında Akademik Dram Teatrın yaradıcı qrupunun tərkibində iştirak etmişdir.

1960-cı ildə A. Kazımov Mədəniyyət Nazirliyinin əmri ilə Quba Dövlət Dram Teatrına baş rejissor göndərilmişdir.

## Fəaliyyəti
1964-cü ildə o, Leninqrad Dövlət Teatr, Musiqi və Kinematoqrafiya İnstitutunun rejissorluq fakültəsinə daxil olmuşdur. Leninqradda təhsilini başa vurarkən diplom işi ərəfəsində Kazanda Q. Kamal adına Tatarıstan Dövlət Akademik Dram Teatrında M. Bayciyevin "Duel" dramını, diplom işi kimi isə C. Cabbarlının "Aydın" əsərini tatarca hazırlamışdır.

1969–1970-ci illərdə o, əvvəl direktor, sonralar isə baş rejissor kimi Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrında çalışmışdır. A. Kazımovun quruluşları monumental səhnə həlli, milli ənənəyə sadiqliyi ilə səciyəvidir. Onun yaradıcılığının estetik mahiyyətini təcəssüm etdirən "Müsibəti Fəxrəddin" (N. Vəzirov), "Toy" (S. Rəhman)-Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında, "Təzə gəlin" (S. Dağlı), "Arşın mal alan" (Ü. Hacıbəyov), "Xoşbəxtliyə gedən yol" (İ. Dunayevski)-Dövlət Musiqili Komediya Teatrında, "Komsomol poeması" (İ. Coşqun), "Məlik Məmməd" (Ə. Abbasov), "Hacı Qənbər" (N. Vəzirov), "Kiçik təpə" (N. Xəzri), "Büllur sarayda" (İ. Əfəndiyev) və s. Gənc Tamaşaçılar Teatrında hazırlanan bu tamaşalar müxtəlif janrlıdırlar. Bu da rejissorun sənət duyumunun əsas göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. A. Kazımov hal-hazırda Akademik Milli Dram Teatrında quruluşçu rejissor vəzifəsində işləyir. O, bu teatrda bir çox quruluşlar üzərində işləmişdir.

"Darıxma, ana!" (N. Dumbadze), "Qəribə oğlan", "Büllur sarayda" (İ. Əfəndiyev), "Mirzə Şəfi" (N. Xəzri), "Sehrli alma" (Y. Lada), "Çahargah fantaziyası" (K. Kərimov), "Od gəlini" (C. Cabbarlı), "Vaqif" (S. Vurğun), "Özümüzü kəsən qılınc", "Dar ağacı", "Rəqabət", "İkinci səs" (B. Vahabzadə).

Qazandığı sənət uğurlarına görə Ağakişi Kazımov 1987-ci ildə Əməkdar İncəsənət Xadimi, 2000-ci ildə Xalq Artisti fəxri adlarına layiq görülmüşdür. Prezident təqaüdçüsü idi. Əməkdar artist Mehriban Abdullayeva ilə evli idi.

Ağakişi Kazımov 8 oktyabr 2021-ci ildə 85 yaşında vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya
# Afaqın məhəbbəti (film)
# Yük (film, 1995)
# Sonuncu dərviş (film, 2009)

## Ədəbiyyat
* Əliyeva, İ. Onun üçün hər tamaşa bir tarixdir: Ağakişi Kazımov — 80 //Azərbaycan.- 2015.- 3 iyul.- S.7.
* Hacızadə, N. İstedad və zəhmətin ucalığında: [Xalq artisti, rejissor Ağakişi Kazımovun 80 illiyi münasibətilə] //Respublika.- 2015.- 3 iyul.- S.9.
* Rafiq, H. Möhkəm özül, yüksək nəticə: Görkəmli rejissor, respublikanın Xalq artisti Ağakişi Kazımovun 80 illik yubileyinə //Kredo.- 2015.- 3 iyul.- S.6.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ağakişi Kazımov
Telman Əliyev (aktyor)

**Əliyev Telman Rüstəm oğlu** () — azərbaycanlı aktyor.

## Həyatı
Telman Əliyev 2 noyabr 1947-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 1982-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Mədəni–maarif fakültəsini bitirmişdir. Gəncə Dövlət Dram Teatrının səhnəsində çox sayda tamaşada rol almışdır. 2000-ci ildən Akademik Milli Dram Teatrının artist heyətinə qəbul edilmişdir. Bir neçə televiziya tamaşasında və filmdə çəkilmişdir.

4 iyul 2017-ci ildə 69 yaşında ürəktutmadan vəfat etmişdir. Xırdalan qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

## Mükafatları
* Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı — 24.12.1981
* Şərəf nişanı ordeni — 1986
* Respublikanın Əməkdar artisti — 1989

## Əsas rolları
**Gəncə Dövlət Dram Teatrı**
# Solğun çiçəklər (C.Cabbarlı) — Bəhram
# Almaz (C.Cabbarlı) — Baloğlan
# Vaqif (S.Vurğun) — Şeyx Alı
# Məşədi İbad (Ü.Hacıbəyov) — Məşədi İbad
# Əliqulu evlənir (S.Rəhman) — Əliqulu
# Xan qızı (F.Əliyarbəyli) — Xurşidbanu Natəvanın oğlu
# Qatır Məmməd (Z.Xəlil) — Əziz
# Yeddi oğlan və bir qız (R.Ağayev) — Sabir
# Dəli Kür (İ.Şıxlı) — Molla Sadıq

**Akademik Milli Dram Teatrı**
# Aydın (C.Cabbarlı) — Balaxan
# Ulduz, yaxud Ədirnə fəthi (C.Cabbarlı) — Şüeyb
# Poçt şöbəsində xəyal (Elçin) — Baba
# Köhnə ev (Ə.Əmirli) — Qüdrət Qurbanoviç
# Bu dünyanın adamları (Hidayət) — Yoldaş Əmrah
# Fedra (J.Rasin) — Teromen
# Hələ "sevirəm" deməmişdilər (R.Novruz) — sintizator
# Hərənin öz payı (X.Qoca) — Qulamoğlu
# Varlı qadın (Ə.Əmirli) — dilənçi
# Ölülər (C.Məmmədquluzadə) — Şeyx Əhməd
# Generalın son əmri (V.Səmədoğlu) — serjant

## Filmoqrafiya
# Acılar bitməz (film, 2009)
# Ağabəyovlar (film, 2012-2014)
# Axınla aşağı (film, 2014)
# Bahar-99 — məşədi
# Balqabaq (film, 2007)
# Bir aktyorun teatrı — araq düşkünü
# Bizi dağlarda axtarın (film, 1976)
# Cavad xan (film, 2009)
# Xoca (2012)
# Qaydasız döyüş (film, 2009)
# Qocalar, qocalar... (film, 1982)
# O dünyadan salam (film, 1991)
# Pərvanələrin rəqsi (serial, 2012)
# Seçilən (film, 2008)
# Şeytan göz qabağında (film, 1987) — rol: şöbə rəisi
# Təlatüm (film, 2006)
# Ünvansız eşq (2011)
# Yalan (film, 2005)
# Yük (film, 1995) — rol: duxançı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Telman Əliyev
Salam İsmayıl

**Salam Xeyrulla oğlu İsmayıl** — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2015).

## Həyatı
Salam İsmayıl 23 aprel 1951-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitunun aktyorluq fakültəsini bitirmişdir. 1974–1976-cı illərdə "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında rejissor köməkçisi vəzifəsində işləmiş, 1977-ci ildən Gəncə Dövlət Dram Teatrında aktyor kimi fəaliyyət göstərir. Kino sahəsində bir neçə irili və xırdalı rollarda çəkilmişdir.

Teatr xadimlər ittifaqının üzvü, ""Qızıl Dərviş" mükafatı" mükafatı laureatıdır. 30 dekabr 2015-ci ildə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Əsas rolları
# Solğun çiçəklər (C. Cabbarlı) — Bəhram,
# Aydın (C. Cabbarlı) — Novruz bəy
# Oqtay Eloğlu (C. Cabbarlı) — Mazadaranski
# Maral (H. Cavid) — Cəmil
# Atabəylər (N. Həsənzadə) — Abubəkir
# Sənsiz (S. Qurbanov) — Tərlan

## Filmoqrafiya
# Bizim küçənin oğlanları (film, 1973)
# Qocalar, qocalar... (film, 1982)
# Yük (film, 1995)
# Bir anın həqiqəti (film, 2003)
# Koroğlu (film, 2003)
# Acılar bitməz (film, 2009) (tammetrajlı bədii film) — rol: Qəzənfər
# Cavad xan (film, 2009)
# Aktrisa (film, 2011) (tammetrajlı bədii film) — rol: bağban Kərim Həsənov
# Çölçü (film, 2012)
# Tək olanda qorxma... (teleserial, 2013)
# Qırmızı bağ (film, 2016)
# Yuxu kimi (teleserial, 2019)
# Nəsil yaddaşı (film, 2025)

## İstinadlar
Abbatlıq

**Abbatlıq** abbatın idarə etdiyi katolik monastır. VI əsrdə yaranıb. Nüfuzlu abbatlıqlar orta əsrlərdə Qərbi Avropanın dini, siyasi və iqtisadi həyatında mühüm rol oynamış, reformasiya dövründən etibarən, xüsüsən Böyük Fransa inqilabından sonra əhəmiyyətini itirmişdir. Bəzi abbatlıqlar indi də qalır.

## Mənbə
* ASE
Eldar Şengelaya

**Eldar Nikolayeviç Şengelaya** () — rejissor.

## Həyatı
Eldar Şengelaya 26 yanvar 1933-cü ildə Tbilisidə anadan olub. Atası rejissor Nikolay Şengelaya, anası aktrisa Nata Vaçnadze, qardaşı rejissor Georgi Şengelayadır. ÜDKİ-də təhsil alıb. Mosfilmdə (1958–1960), Gürcüstanfilmdə (1960-dan) çalışıb. Ş. Rustaveli adına Tbilisi Teatr İnstitutunda dərs deyir. Gürcüstanın və SSRİ-nin xalq artistidir (1988). Müxtəlif festivalların mükafatını alıb.

## Filmoqrafiya
# Yol əhvalatı (film, 1980)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cəfər Namiq Kamal

**Cəfər Namiq Kamal** () — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2013).

## Həyatı
Əhmədov Cəfər Namiq Kamal oğlu (17.08.1950) 1972-ci ildə M. A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun mədəni–maarif fakültəsini bitirib. 1972-ci ildən Gənc Tamaşaçılar teatrında aktyor işləyən Cəfər Əhmədov aşağıdakı rolları oynayıb.

Rəcəb ("Şirinbala bal yığır" S. Qədirzadə), Elçi ("Bir parça Vətən" F. Sadıq), Qasid ("Rüstəm və Zöhrab" İ. Coşqun), Aparıcı ("Şəhidlər" B. Vahabzadə), Uçitel Həsənov ("Danabaş kəndinin məktəbi" C. Məmmədquluzadə), Qaçay bəy ("Qonşu qonşu olsa, kor qız ərə gedər" R. Əfəndiyev) və s. C. Əhmədov 1996-cı ildən Akademik Milli Dram Teatrının artist heyətinə qəbul olunub və teatrın səhnəsində bu rolları oynayıb:
Eynşteyn ("Ah, Paris…Paris!.." Elçin), 2-ci Tiqran ("Pompeyin Qafqaza yürüşü" N. Həsənzadə), Ədhəm Tağıyev ("Dəlilər və ağıllılar" İ. Əfəndiyev), Ədəbi işçi ("Mənim sevimli dəlim" Elçin), Dost ("Mənim ərim dəlidir" Elçin), Vəzir Mirzə Həbib ("Lənkəran xanının vəziri" M. F. Axundov), Xəlil ("Poçt şöbəsində xəyal" Elçin), Kamran Qızılsəs ("Köhnə ev" Ə. Əmirli), Qulaməli ("Bu dünyanın adamları" Hidayət), Gülməyən Adam ("Hərənin öz payı" X. Qoca), Şeyx Əhməd ("Ölülər" C. Məmmədquluzadə), Şahzadə ("Xurşidbanu Nətavan" İ. Əfəndiyev), general ("Generalın son əmri", Vaqif Səmədoğlu), Əmirqulu ("Yaşar", Cəfər Cabbarlı).

Aktyor eləcə də "Qız atası" (Yarik), "Anamın kitabı" (Rüstəm), "Duel" (Əziz), "Yurd yeri" (Sədrəddin) teletamaşalarında oynayıb.

Cəfər Əhmədov 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti fəxri adına layiq görülmüşdür. Prezident mükafatçısıdır. 2013-cü ildə Azərbaycanın xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür. 30 aprel 2014-cü ildə və 6 may 2015-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

6 may 2016-cı ildə Azərbaycanın Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.

* Aktyor İlham Namiq Kamalın qardaşıdır.

## Filmoqrafiya
# Bədbəxtliyin astanasında (film, 1977)
# Anamın kitabı (film, 1994)
# Yurd yeri
# Yük (film, 1995)
# Duel (film, 1995)
# Canavar balası
# Yurd yeri 2
# Məhəbbətin hökmü (film, 1998)
# Azərbaycan xanlıqları. Naxçıvan və İrəvan xanlıqları. 5-ci film (film, 2003)
# Bir anın həqiqəti (film, 2003)
# Mükafat (film, 2004)
# Bomba (film, 2005)
# Yalan (film, 2005)
# Bəylik dərsi (film, 2007)
# Günaydın, mələyim! (film, 2008)
# 3 bacı (film, 2012-2014) (bədii serial) (rol: Maarif kişi)
# Dərvişin qeydləri (film, 2013)
# 100 kağız (film, 2015)
# Vicdan haqqı (teleserial, 2016)
# Hoqqa (film, 2017)
# Həmkarlar (film)

## İstinadlar

## Mənbə
* Namiq K. 65 yaşın qəhqəhəsi: Və ya birhissəli üçpərdəli yubiley: [Xalq artistin yubileyi ilə bağlı müsahibəsi] /müsahibəni apardı Həmidə Nizamiqızı //Mədəniyyət.- 2015.- 1 may.- S.6.
* Namiq K. "…İstedadsızların əlindən başımı götürüb qaçdım": [Xalq artisti Cəfər Namiq Kamalın müsahibəsi] //Xalq cəbhəsi.- 2015.- 7 may.- S.15.
* Namiq K. "Sıfır yaşımdan beləyəm": Cəfər Namiq Kamal: "Camaat öz dərdini çəkə bilmir, biz aktyorlar isə…": [Xalq artistinin müsahibəsi] /müsahibəni apardı Etibar Cəbrayıloğlu //Ədalət.- 2015.- 2 may.- S. 11.

## Xarici keçidlər
Cəfər Namiq Kamal
Abak

thumb|220px|Qədim Roma abakı.
**Abak** ( – hesab taxtası) — b.e.ə. IV əsrdən başlayaraq Qədim Yunanıstanda, Romada və 18 əsrədək Qərbi Avropada hesablama üçün işlədilmiş lövhə.

## Tarixi
Lövhə zolaqlara bölünürdü. Bu zolaqlardakı markaları (sümük, daş və s.) hərəkət etdirməklə hesablama aparılırdı. Azərbaycanda abak – hesab taxtası kimi tanınır. Çində abaka suan-pan deyirlər. Bu abak quruluşuna görə rus abakından fərqlənir. Onun hər milində 7 aşıq vardır və bu aşıqlar boyuna sədlə iki hissəyə ayrılır. Hissələrin birində 5, digərində isə 2 aşıq vardır. Yaponlar isə abaka soraban deyirlər. Onlarda hər mil 6 aşıqdan ibarətdir. Mildəki aşıqlar bir-birindən sədlə iki yerə ayrılır. Bu isə onu göstərir ki,Çində və Yaponiyada istifadə olunan abaklar 5-lik say sistemi əsasında yaradılmışdır. Abakdan hesablama aləti kimi hindlilər, ərəblər, romalılar və onlara tabe olan ölkələrdə istifadə olunmuşdur. X əsrdə yaşayan İspaniyada, məşhur Avropa riyaziyyatçısı və fransız rahibi Qerbert (940-1003) abakda hesablama ilə tanış olmuş, bu haqda kitab (980-981) yazmış və onu həm özü, həm də tələbələri vasitəsilə təbliğ etmişdir. Abak Avropaya da Qerbertin və onun tələbələrinin çoxlu əməyi sahəsində yayılmışdır.

## İstinadlar
Rahib Əliyev

**Rahib Seyidağa oğlu Əliyev** () — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2006).

## Həyatı
Rahib Əliyev 12 iyul 1945-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, çox gənc yaşlarından Sovet hakimiyyəti dövründə fəaliyyət göstərən xalq teatrlarında, eləcə də 1950-ci ilin sonlarından dram dərnəklərində aktyor kimi çıxış etmiş, bir sıra obrazlar yaratmışdır. Aktyor 1965-ci ildə M. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun Dram-kino aktyorluğu fakültəsinə daxil olmuş, 1969-cu ildə oranı bitirmişdir. Hələ institutda oxuyarkən 1967-ci ildə Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrına dəvət olunmuş və həmin tarixdən etibarən fasiləsiz olaraq bu teatrda çalışmışdır. Rahib Əliyev 18 sentyabr 1968-ci ildən rəsmi olaraq öz aktyorluq karyerasına başlamışdır. 1974-cü ildən Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının üzvü idi. 

Rahib Əliyev 28 mart 2024-cü ildə vəfat edib.

## Fəaliyyəti
Rahib Əliyev Gənc Tamaşaçılar Teatrının səhnəsində 70-dən artıq obraz yaratmışdır. Onun yaratdığı Cəbi, Vəzir, Aşıq, Mirzə Salman, Hərbi geyimli, Babaşov, Tülkü, Baba, Dünyagörmüş, İsmayıl, Molla Əsədulla, Molla Xudaverdi, Kərəmli, Bəkir Eniştə, Fərəcov, Aramış Aşotoviç, Vəzir, Ancelo, Qoca, Rəhim kimi obrazlar aktyorun rəngarəng yaradıcılıq palitrasının nümunələrindəndir.

Rahib Əliyev 60 illik dövrü əhatə edən yaradıcılığında dəfələrlə fəxri fərmanlarla, mükafatlarla və döş nişanları ilə təltif olunmuşdur. Azərbaycan teatr sənətinin inkişafında xidmətlərinə görə 16 may 2006-cı ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adına, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018-ci illərdə də Prezident mükafatına layiq görülüb.
2005 və 2015-ci illərdə Rahib Əliyevin Gənc Tamaşaçılar Teatrında 60 və 70 illik yubileyi təntənəli şəkildə qeyd edilmişdir.

## Teatr fəaliyyəti
Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti Rahib Əliyev Azərbaycan teatrında bir çox özunəməxsus obrazlar yaratmışdır.

## Filmoqrafiya

## Mükafatları
* 16 may 2006-cı ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adına layiq görülmüşdür.
* 3 may 2011-ci ildə, 1 may 2013-cü ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə, 1 may 2017-ci ildə və 9 may 2018-ci ildə Prezident mükafatına layiq görülmüşdür.
* 10 mart 2015-ci ildə Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının "Sənətkar" medalı ilə təltif olunmuşdur.
* 10 dekabr 2018-ci ildə Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının 90 illik yubileyi münasibətilə və Azərbaycanda teatr sənətinin inkişafında xidmətlərinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.

## Qalereya





## Xarici keçidlər
* Rahib Əliyev — Gənc Tamaşaçılar Teatrı 

## İstinadlar
Feliks Slidovker

**Feliks Seymonoviç Slidovker** () — rejissor.

## Həyatı
Feliks Slidovker 25 yanvar 1940-cı ildə Odessada anadan olub. M.Şepkin adına Teatr Məktəbində təhsil alıb (1964). Kalinin Dram Teatrında və Moskva Gənc Tamaşaçılar Teatrında (1965-1967), televiziyada çalışıb. 

## Filmoqrafiya
# Yeddi gözəl (film, 1982)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Abordaj

**Abordaj** () — avarlı və yelkənli gəmilərlə döyüş üsulu. Adətən, zədələnmiş düşmən gəmisini ələ keçirmək üçün tətbiq edilirdi. Hücum edən gəmi qarmaqla o birinə bağlanır və döyüşün nəticəsi əlbəyaxa vuruşmadan asılı olurdu. Uzaqvuran topların və buxar gəmilərinin meydana çıxması ilə abordaj XIX əsrdən əhəmiyyətini itirmişdir.

## İstinadlar
Arif Məhərrəmov (rəssam)

**Arif Əli oğlu Məhərrəmov** () — Azərbaycan kino rəssamı, Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (2000).

## Həyatı
Arif Əli oğlu Məhərrəmov 5 avqust 1948-ci ildə anadan olmuşdur. 1972-ci ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbini, 1981-ci ildə Moskvada Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun rəssamlıq fakültəsini bitirmişdir. Həmin ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında bir neçə bədii filmdə quruluşçu rəssam, cizgi filmlərində rəssam və rejissor olmuşdur. Rəngkarlıq əsərləri Azərbaycanda və xarici ölkələrdə sərgilərdə nümayiş etdirilmişdir. Azərbaycanın və Latviyanın Rəssamlar İttifaqının üzvüdür.

Azərbaycan kino sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 18 dekabr 2000-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı" fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Biz qayıdacağıq (film, 2007)
# Gəldi kosa (film, 1988)
# İşgüzar səfər (film, 1982)
# Kitabi Dədə Qorqud. Basat və Təpəgöz (film, 2003)
# Kitabi Dədə Qorqud. Səkrəyin dastanı (film, 1990)
# Molla Nəsrəddin Xoca
# Münəccimin şagirdi (film, 1983)
# O dünyadan salam (film, 1991)
# Qala (film, 2008)
# Qaravəlli (film, 1989)
# Qaravəlli-2 (film, 1992)
# Xrizantema yarpağı (film, 1989)
# Yatmaq vaxtıdır (film, 1984)
# Yeddi gözəl (film, 1982)

## İstinadlar

## Mənbə
* Xamis Muradov. Kinofabrikdən başlanan yol. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 5–6.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 313–318.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 815.
Aleksandr Zarxi

**Aleksandr Qriqoryeviç Zarxi** () — rejissor, SSRİ xalq artisti (1969), sosialist əməyi qəhrəmanı (1978), SSRİ dövlət mükafatları laureatı (1941, 1946)

## Həyatı
Aleksandr Qriqoryeviç Zarxi 18 fevral 1908-ci ildə Peterburqda anadan olub. Leninqrad Ekran Sənətləri Texnikumunda (1925–1927) təhsil alıb. Lenfilmdə çalışıb (1920–1940). Rusiyada "Baltik deputatı", "Hökumət üzvü", "Onun adı Suxe Batordur", "Malaxov kurqanı", "Hündürlük", "Anna Karenina" kimi filmlər çəkib.

SSRİ xalq artisti (1969), sosialist əməyi qəhrəmanı (1978), SSRİ dövlət mükafatları laureatı (1941, 1946) Aleksandr Zarxi 27 yanvar 1997-ci ildə vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# Baltik deputatı (film, 1937)
# Onun adı Suxe-Batordur (film, 1942)
# Malaxov kurqanı (film, 1944)
# Bakının işıqları (film, 1950)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xan Babayev

**Xan Yusif oğlu Babayev** () — Azərbaycan kinooperatoru, Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının katibi.

## Həyatı
Xan Babayev 22 mart 1919-cu ildə Lənkəranda anadan olmuşdur. 1937-ci ildə Politexnik İnstitutunu, 1950-ci ildə Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun kinooperatorluq fakültəsini – B. Volçekin emalatxanasını bitirmişdir. Bir neçə bədii və sənədli filmlərin operatoru olmuşdur. 29 may 1967-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

### Mükafatları
Xan Babayev "Qırmızı Bayraq", "Qırmızı Ulduz", "Vətən müharibəsi" ordenləri və "Stalinqradın müdafiəsinə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur.

## Filmoqrafiya
# Azərbaycan mədəniyyətinin baharı (film, 1959)
# Bakının işıqları (film, 1950)
# Böyük dayaq (film, 1962)
# Çağırışa cavab (film, 1947)
# Doğma xalqıma (film, 1954)
# Gədəbəyin sərvəti (film, 1950)
# Kinooperator Xan Babayev (film, 2014)
# Korun mahnısı (film, 1961)
# Qara daşlar (film, 1956)
# Mahnı bayramı (film, 1954)
# Neft kəşfiyyatçıları (film, 1950)
# Ögey ana (film, 1958)
# Respublika stadionu (film, 1951)
# Səadət və əmək mahnıları (film, 1957)
# Şanlı, qeyri-adi il (film, 1960)
# Yeni həyat qurucuları (film, 1949)
# Yenilməz batalyon (film, 1965)

## İstinadlar

## Mənbə
* "Cəbhə kinooperatorları". Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923–2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 91–95.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 813.
Müxlis Cənizadə

**Müxlis Mirsabir oğlu Cənizadə** (26 noyabr 1928 – 10 dekabr 1972) — Azərbaycanın teatr, kino və dublyaj aktyoru, bədii qiraətçi, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1960).

## Həyatı
Müxlis Cənizadə 26 noyabr 1928-cu ildə Bakıda anadan olub. Azərbaycan Dövlət Teatr Texnikumunu və Dövlət Teatr İnstitutunu bitirib (Kazım Ziyanın kursu). 1953-1963-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrında çalışıb. Müxlis Cənizadə dövrünün teatr və kino aktyoru, təkrarsız bədii qiraət ustası, səhnə danışığı müəllimi, rejissor kimi tanınıb. 1961-ci ildən ömrünün sonunadək Dövlət Teatr İnstitutunda dərs deyib. Teatr İnstitutunun Tədris Teatrında “Təbilçi qız”, “Aydın”, “Qaraçılar”, “Üləmalar” və s. tamaşalara quruluş verib. Azərbaycan Radiosunun “Qızıl fond”unda və Dövlət Səsyazma Fondunda Müxlis Cənizadənin ifasında bədii qiraət nümunələri saxlanılır. SSRİ kinematoqrafçılarının istehsalı olan “Sonuncu qum təpəsi” (Последний дюйм, Lenfilm / Rusiya, 1958, rejissor: Teodor Vulfoviç, Nikita Kurixin), “Namus uğrunda” (Из-за чести, rejissor: Artaşes Ayrtyan, Ermənistanfilm, 1956) filmlərində çəkilib. Əməkdar artist (1960) Müxlis Cənizadə 1972-ci ildə ağır xəstəlikdən vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# Bakının işıqları (film, 1950)
# Bəxtiyar (film, 1955) - rol: Kərim
# Bir məhəllədən iki nəfər (film, 1957)
# Bir qalanın sirri (film, 1959) - film səsləndirən: Elşən (Gündüz Abbasov)
# Bizim küçə (film, 1961) - film səsləndirən: Rasim (Gündüz Abbasov)
# Dəli Kür (film, 1969) - rol: Kipiani
# Əhməd haradadır? (film, 1963) - film səsləndirən: Şofer Əhməd (Elxan Qasımov)
# Ən vacib müsahibə (film, 1971) - rol: Ənvər müəllim
# Ənvər Həsənov. Yeddi oğuldan biri (film, 2007)
# Əsl dost (film, 1959) - rol: Əsəd
# Fətəli xan (film, 1947) - film səsləndirən
# Görüş (film, 1955) - rol: Ənvər
# Xatirələr sahili (film, 1972) - film səsləndirən: Prokuror (Ə. Sultanov)
# İstintaq davam edir (film, 1966) - film səsləndirən: Çingizov (Kamal Xudaverdiyev)
# İyirmialtılar (film, 1966)
# "Kazbek" qutusu (film, 1958) - rol: "Kirpi" əməkdaşı
# Qızmar günəş altında (film, 1957) - rol: Sürücü
# Leyli və Məcnun (film, 1961)
# O olmasın, bu olsun (film, 1956)
# Onu bağışlamaq olarmı? (film, 1959) - rol: Baş leytenant İbrahimov
# Sehrli xalat (film, 1964) - film səsləndirən: Eynulla müəllim (Lütfi Məmmədbəyov)
# Səhər (film, 1960) - film səsləndirən: Rəşid (M. Hüseynov)
# Sonuncu qarış (film, 1958) (Lenfilm)
# Torpaq. Dəniz. Od. Səma (film, 1967) - film səsləndirən: Murad (Rafiq Tağıyev)
# Ulduz (film, 1964) - film səsləndirən: Bəxtiyar (Hacımurad Yagizarov)
# Ulduzlar sönmür (film, 1971)
# Yenilməz batalyon (film, 1965) - rol: Nəriman Tağıyev

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 53; 169.

## Xarici keçidlər
* '''İzlə'''  sayt   YouTube
Aydın İmrani

**İmrani Aydın Bağır oğlu** (25 may 1948 – 23 fevral 2025) — "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının direktor müavini, inzibatçı və film direktoru.

## Həyatı
Aydın İmrani 25 may 1948-ci ildə Azərbaycan SSRİ, Kirovabad (Gəncə) şəhərində anadan olub. 10 yaşında valideynləri ilə Bakı şəhərinə köçürlər. Bakıda 44 nömrəli məktəbin məzunudur. Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu (ADİU) bitirmişdir. 1967-ci ildə C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasına inzibatçı vəzifəsinə işə qəbul olmuşdur. 1979-cu ildən film direktoru olaraq Azərbaycan kinosunda fəaliyyət göstərmişdir. Uzun illər "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının direktor müavini vəzifəsində çalışmışdır. 80-ci illər Azərbaycan kinosunda bir neçə uğurlu filmin direktoru kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Minsk şəhərində yaşayırdı.

## Filmoqrafiya
# Qəribə adam (film, 1979)
# Qızıl uçurum (film, 1980)
# Yeddi gözəl (film, 1982)
# Evlənmək istəyirəm (film, 1983)
# Köhnə bərə (film, 1984)
# Cin mikrorayonda (film, 1985)
# İşarəni dənizdən gözləyin (film, 1986)
# Özgə ömür (film, 1987)
# Lətifə (film, 1989)

## İstinadlar
Aviasiya bombası

**Aviasiya bombası** — yerüstü, dəniz və hava hədəflərinə zərbə endirmək üçün təyyarə və digər uçuş aparatlarından buraxılan döyüş sursatı növü. Aviasiya bombasın atom, fuqas, qəlpəli, zirehdələn, tankvuran, kimyəvi və s. növləri var.

## İstinadlar
Perseya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Perseya həmişəyaşıl meyvə bitkiləri cinsidir. Tropik meyvədir. Hünd. 10–20 m-dir. Çiçəkləri ikicinsiyyətli və ağımtıldır. Armud formalı meyvələri tündyaşıl, yaxud qara və birtoxumlu olur. Əkiləndən 4-5 il sonra məhsul verməyə başlayır; hər ağacı 150-200 kq meyvə verir. Meyvələri 250-600 qr gəlir, yeyilir, qoz dadı verir. Tərkibində asan həzm edilən yağ (30%-ədək), zülal (1,5-4%), B1, B2, C və D vitaminləri var. Diabet xəstəliyi olanlar üçün faydalıdır.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 

## Yarımnövləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Leonid Aqranoviç

**Leonid Aqranoviç** () — ssenari müəllifi.

## Həyatı

## Filmoqrafiya
# Yaşamaq gözəldir, qardaşım! (film, 1966)

## Xarici keçidlər
Ramiz Əsgərov

**Ramiz Paşa oğlu Əsgərov** — Azərbaycan kinorejissoru, ssenari müəllifi.

## Həyatı
Ramiz Əsgərov 9 fevral 1937-ci ildə anadan olmuşdur. 1957-1965-ci illərdə Moskvada Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun kinorejissorluq fakültəsində Mixail Rommun kursunda təhsil alır. İlk bədii filmi N.Hikmətin "Romantika" əsəri əsasında A.Voyazislə birgə çəkdiyi "Yaşamaq gözəldir, qardaşım!" (1966) tammetrajlı filmi olmuşdur. Zaqafqaziya və Ukrayna respublikalarının zona festivalında uğurlu debütə görə SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının diplomuna layiq görülmüşdür. "Mən ki gözəl deyildim" filminin quruluşçu rejissoru olub. (Tofiq Tağızadə və Ağarza Quliyevlə birgə) 1967-ci ildə "Mən ki gözəl deyildim" filminin çəkilişi zamanı həlak olub.

## Filmoqrafiya
# Yaşamaq gözəldir, qardaşım! (film, 1966)
# Əzim Əzimzadə (film, 1967)
# Mən ki gözəl deyildim (film, 1968)
# Rejissor. Ramiz Əsgərov haqqında... (film, 2004)

## İstinadlar
Oleq Xabalov

**Oleq Xabalov** — Aktyor; Rusiyanın Əməkdar artisti, Şimali Osetiyanın xalq artisti.

## Həyatı
Oleq Timofeyeviç Xabalov 1933-cü il aprelin 21-də anadan olmuşdur.

1958-ci ildə Şimali Osetiyadakı Şukin adına Ali teatr məktəbini bitirmişdir. Bundan sonra isə Rusiya Teatr İncəsənəti İnstitutunu rejissorluq fakultəsindən məzun olmuşdur.

Oleq Xabalov Moskvadakı "Romen" Qaraçı Teatrında aktyor və rejissor kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, rejissor olaraq Jan Lui Ronkoroninin "Kişilər bazar günü", İvan Rom-Lebedevin "Yolda", Nikolay Çerkaşinin "Gitarasız tabor", V. Rayskinin "Ovsunlar" və Roman Sonçevin "Qayıdış" tamaşalarını səhnələşdirmişdir.

Onun quruluş verdiyi "Dövlət evində söhbət" adlı tamaşa isə xüsusi ilə böyük uğur qazanıb. Tamaşada rejissor olmaqla bərabər Oleq Xabalov həm də Stanislav Rodionovun "Kriminal istedad" povestinin motivlərini də yenidən işləyib. Ümumiyyətlə, teatr fəaliyyətinin sonrakı dövründə Oleq Xabalov bir çox rollarda "Trianalı Karmen"də Xose Qarsiya, "Qaramı"da Budulay, "Gilasın rəngi"ndə Monti, "Başçı"da Ujvo rolunu ifa edib.

Yaradıcılığını sonucu nümunələri olan "Qaraçı Afrikadada qaraçıdır" (1996) və "Tabor oteli" (2001) tamaşalarında həm aktyor, həm quruluşçu rejissor və həm də dramaturq kimi çalışıb. Onun sonuncu işi "Qaratoxmaqların kralı" adlı tamaşa olub.

2013-cü il mayın 11-də Moskvada vəfat edib.

## Filmoqrafiya
35 filmdə rol almışdır:
# Möcüzələr adası (film, 1963) - Kamran
# Qaraca qız (film, 1966)(film, kinoalmanax) - qaraçı Yusif
# Sən niyə susursan? (film, 1966) - Nəcəf
# Yaşamaq gözəldir, qardaşım! (film, 1966) - İsmayıl
# Ulduzlar sönmür (film, 1971) - Çotay
# Tabor göylərə gedir
# Minotavrı ziyarət etmək
# Qaraçı
# Budulayın dönüşü

## Mükafatları
Kino və teatr xidmətlərinə görə, aktyor 1994-cü ildə Rusiyanın Əməkdar artisti, Şimali Osetiyanın xalq artisti fəxri adlarını qazanıb.

## Mənbə
* Əhədoğlu, Y. “Belə bir ada da var” //Ədəbiyyat və incəsənət.- 1964.- 27 iyun.
*  Azərbaycan kinosunun ƏCNƏBİ QƏHRƏMANLARI - 5 filmimizdə çəkilmiş qaraçı aktyor.
Vladimir Koval

**Vladimir Koval** — Aktyor.

## Həyatı

## Filmoqrafiya

#Yaşamaq gözəldir, qardaşım! (film, 1966) 

## İstinadlar
Məleykə Ağazadə

**Məleykə Ağazadə** () — Azərbaycan aktrisası.

## Həyatı
Məleykə Ağazadə 3 sentyabr 1929-cu ildə Bakıda anadan olub. Kiçik yaşlarından pionerlər evinə və xoreoqrafiya məktəbinə gedib. Kiçik yaşlarından ayrı-ayrı şəhərlərdə solist kimi çıxışlar etməyə başlamışdır. 13 yaşında istedadı və çıxışlarına görə "Qafqazın müdafiəsinə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur. Məktəbi bitirdikdən sonra Asəf Zeynallı adına musiqi məktəbinin opera sinfində oxumuşdur. Bundan sonra Rauf Hacıyevin Dövlət Orkestrində solist kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1956-cı ildən 1963-cü ilə qədər Musiqili Komediya Teatrında 40-a yaxın tamaşada oynamışdır. 1972-ci ilə qədər filmlərə çəkilmişdir. Məleykə Ağazadənin ən məşhur rolu "Ulduz" filmində yaratdığı Nazik obrazıdır. Onun bu filmdə oynadığı fraqmentlər və söylədiyi ifadələr indiyə qədər sevilir.

M. Ağazadə 24 aprel 2019-cu ildə şəkər xəstəliyindən vəfat edib.

## Mükafatları
* "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı — 9 iyun 1959

## Filmoqrafiya
* Qızmar günəş altında (film, 1957)
* Onu bağışlamaq olarmı? (film, 1959)
* Qəribə əhvalat (film, 1960)
* Ulduz (film, 1964)
* Yaşamaq gözəldir, qardaşım! (film, 1966)
* Var olun, qızlar... (film, 1972)

## İstinadlar
Mehman Nadirov

**Mehman Qəhrəman oğlu Nadirov** () — səs mühəndisi, səs rejissoru, Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi (2009)

Evlidir, 3 övladı var.

## Fəaliyyəti
1983-cü ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. Hazırda Səsyazma-montaj sexlərinin rəisi və səs rejissorudur. Mehman Nadirov bir çox filmlərdə səs rejissoru kimi fəaliyyət göstərmişdir.

## Ad
Azərbaycan Respublikasının Əməkdar mədəniyyət işçisi (2009)

## Filmoqrafiya
***Səs mühəndisi kimi***
# Yalan (film, 2005) (tammetrajlı bədii film)

***Səs rejissoru kimi***
# İstanbul reysi (film, 2010) (tammetrajlı bədii film)
# Biz birlikdə qalib gələcəyik (film, 2011)
# Tərsinə çevrilən dünya (film, 2011) (tammetrajlı bədii film)
# İlahi məxluq (film, 2011) (tammetrajlı bədii film)
# Balaca ev (film, 2012)
# Axırıncı dayanacaq (film, 2014) (tammetrajlı bədii film)
# Yarımçıq xatirələr (film, 2015) (tammetrajlı bədii film)
# Qatil (film, 2015) (tammetrajlı bədii film)

***Səs operatoru kimi***
# IX korpus (film, 2012) (qısametrajlı sənədli film)
# Çölçü (film, 2012) (tammetrajlı bədii film)
# "Ağ-qara" gecələr (film, 2013) (tammetrajlı bədii film)

***Digər***
# Xeyirxah kirpi (film, 2009) (cizgi filmi)
# Vəsiyyət (film, 2011) (qısametrajlı bədii film)
# Tırtılın arzusu (film, 2010) (cizgi filmi)
# İstədiyin yar (film, 2012)
# Nizami (film, 2012) (qısametrajlı sənədli film)
# Balaca ev (film, 2013) (cizgi filmi)
# Mahmud və Məryəm (film, 2013) (tammetrajlı bədii film)
# Qisas almadan ölmə. Keçmişdən məktublar (film, 2013) (tammetrajlı bədii film)
# İnikas (film, 2014) (qısametrajlı bədii film)
# Tarın səsi (film, 2014) (sənədli film)
# Çempion (film, 2014) (sənədli film)
# Qara bağ (film, 2015) (qısametrajlı bədii film)
# Dərs (film, 2015) (tammetrajlı bədii film)
# Hədiyyə (film, 2015) (qısametrajlı bədii film)
# Bakı gecələri (film, 2015) (kinoalmanax)
# Onun atası (film, 2016) (qısametrajlı bədii film)
# İçəri şəhər (film, 2016) (tammetrajlı bədii film)
# Qırmızı bağ (film, 2016) (tammetrajlı bədii film)
# Sarılar-Qarabağ atının izi ilə..(film, 2016) (sənədli film)

## İstinadlar