open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Piskop

**Piskop** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə  , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Ekuan. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (2006). 

Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 18 km şimalda, Serji belediyyənin 21 km şərqdə yerləşir. 

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:700
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:247
  bar:1806 from:0 till:248
  bar:1821 from:0 till:296
  bar:1831 from:0 till:248
  bar:1841 from:0 till:291
  bar:1851 from:0 till:308
  bar:1861 from:0 till:307
  bar:1872 from:0 till:326
  bar:1881 from:0 till:360
  bar:1891 from:0 till:335
  bar:1901 from:0 till:370
  bar:1911 from:0 till:384
  bar:1921 from:0 till:382
  bar:1931 from:0 till:476
  bar:1946 from:0 till:428
  bar:1954 from:0 till:458
  bar:1968 from:0 till:497
  bar:1982 from:0 till:466
  bar:1990 from:0 till:664
  bar:1999 from:0 till:632


## İstinadlar
Stoyanka Mutafova

**Stoyanka Mutafova** (tam adı: *Stoyanka Mutafova*, ; ) — Bolqarıstan aktrisası. Karyerası ərzində 53 tamaşada və 25 filmdə rol almışdır.

Tamaşaların birindəki roluna görə *Xanım Təbii Fəlakət* və *Bolqarıstan Komediyasının Kraliçası* ləqəblərini almış Stoyanka ən uzunmüddətli peşəkar karyerası olan aktrisa kimi Ginnesin Rekordlar Kitabına rəsmi namizəddir. 2016-cı ildə 94 yaşında ABŞ, Kanada, Niderland, İsveçrə, Böyük Britaniya və Almaniyanın iri şəhərlərində teatr zallarını gəzmişdi.

## Həyatı
Sofiyada anadan olmuş Stoyanka Sofiya Universitetinin klassik filologiya ixtisasından məzun olmuşdur. Daha sonra Bolqarıstanda və Praqada səhnəyə çıxmışdır. 1949-cu ildın 1956-cı ilədək "İvan Vazov" milli teatrında çoxsaylı tamaşalarda iştirak etmişdir. O, *Aleko Konstantinov teatrı*nın əsasını qoymuş və 1957-91-ci illərdə burada fəaliyyət göstərmişdir. 2005-ci ildə *Astronavtlar* tamaşasında Georgi Kaloyançev ilə eyni səhnəni paylaşmışdır.

## Filmoqrafiya
* *Birinci nöqtə* (1956)
* *Lyubimetz 13* (1958)
* *Spetzialist po vsichko* (1962) saç ustası kimi
* *Dzhesi Dzeyms sreshtu Lokum Shekerov* (1966) Lokumun həyat yoldaşı
* *Privrzaniyat* (1967)
* *Byalata staya* (1968) Rinanın anası
* *Qraminyanın sevgilisi* (1969)
* *Balina* (1970) Nənə Stoyna
* *Ezop* (1970) Kasandra
* *Byagstvo v Ropotamo* (1973) .... Cipsi
* *Nako, Dako and Tsako* (1974)
* *Temnata Koria* (1977)
* *İsti* (1978)
* *Patilansko tsarstvo* (1980)
* *Bash maystorat nachalnik* (1983)
* *Naslednicata* (1984)
* *Bronzoviyat klyuch* (1984) Samsarova rolunda
* *Federatziya na dinastronavtite* (1984) - serial
* *Pantudi* (1993)
* *Golemite igri* (1999) .... Moninin nənəsi
* *Stakleni topcheta* (1999) .... Albenanın anası
* *Rapsodiya v byalo* (2002) .... Yaşlı qadın
* *Sofia Residents in Excess* (2011-2018) - serial

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Mirzə Adıgözəl bəy ailəsinin türbələri

**Mirzə Adıgözəl bəy ailəsinin türbələri** — Goranboy rayonunun Rəhimli kəndində yerləşən tarix-memarlıq abidələridir.  Rəhimli kənd qəbiristanlığında ümumilikdə altı türbə dövrümüzə çatmışdır.  Onlardan dörd böyük türbə bişmiş kərpicdən, iki kiçik türbə isə çaydaşından inşa edilmişdir. Türbələrin fasadında, qərb divarına hörülmüş gips lövhə üzərindəki kitabələrdən məlum olur ki, onlardan birində Azərbaycan tarixçisi Mirzə Adıgözəl bəy, digərlərində isə onun ailə üzvləri dəfn edilmişlər.

Kvadrat formalı bişmiş kərpicdən inşa edilmiş türbələr eyni xətt üzrə, bir-birindən təxminən 10 metr aralıda inşa edilmişdir. Mirzə Adıgözəl bəyin türbəsi xaricdən demək olar ki, düzgün formaya malik olan kvadrat, daxildən isə qolları dərin olmayan xaç formasına malikdir. Mirzə Adıgözəl bəy türbəsinin yanında yerləşən ikinci türbə xaricdən küncləri kəsilmiş kvadrat formasına maikdir. Türbənin nazik divarları dərin olmayan nişlər şəklində həll edilmişdir.

## Tarixi

Rəhimli kənd qəbirsanlığında ümumilikdə altı türbə dövrümüzə çatmışdır.  Onlardan dörd böyük türbə bişmiş kərpicdən, iki kiçik türbə isə çaydaşından inşa edilmişdir. Türbələrin fasadında, qərb divarına hörülmüş gips lövhə üzərindəki kitabələrdən məlum olur ki, onlardan birində Azərbaycan tarixçisi Mirzə Adıgözəl bəy, digərlərində isə onun ailə üzvləri dəfn edilmişlər. Mirzə Adıgözəl bəy türbəsinin üzərində alimin vəfat etdiyi tarix 1847/1848 olaraq göstərilmiş, kitabəni yazan xəttatın adı isə Mirzə Mehdi Gəncəvi olaraq yazılmışdır.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Kvadrat formalı bişmiş kərpicdən inşa edilmiş türbələr eyni xətt üzrə, bir-birindən təxminən 10 metr aralıda inşa edilmişdir. Onlardan ortada yerləşən iki türbə elmi baxımdan daha yaxşı öyrənilmişdir.

Mirzə Adıgözəl bəyin türbəsi xaricdən demək olar ki, düzgün formaya malik olan kvadrat, daxildən isə qolları dərin olmayan xaç formasına malikdir. Türbənin daxili həcminin bu cür həll edilməsi, günbəzli türbələrin geniş yayılmış erkən formalarından birinə əsaslanır.

Türbənin daxili ölçüləri 5.8x5.8 metr, fasad divarlarının qalınlığı isə 82 sm-dir. Xaricdən düzgün dördguşəli prizma fomasına malik olan türbənin əsas həcmindən bir qədər kənara çıxan karniz üzərində sferik günbəz yerləşir. Günbəz, 20x21x4 sm ölçüyə malik kvadrat formalı kərpiclərdən tikilmişdir.  Türbənin əsas girişi onun cənub tərəfində yerləşdirilsə də, qərb, şərq və şimal tərəflərində də kiçik qapı yerləri vardır.

Mirzə Adıgözəl bəy türbəsinin yanında yerləşən ikinci türbə xaricdən küncləri kəsilmiş kvadrat formasına maikdir. Türbənin nazik divarları dərin olmayan nişlər şəklində həll edilmişdir. Nişlər oxvari formada tamamlanır. Nişlərin səthi şam ağacı toxunuşu ilə kərpiclə hörülmüşdür.

İkinci türbənin də daxili həcminin həlli Mirzə Adıgözəl bəyin türbəsinin memarlığına uyğundur. Kvadrat türbə həcmindən günbəzə keçid təşkil edən yelkənlər nəbati naxışlarla bəzədilmişdir. Ornamentlər yaş suvaq üzərində konturlar cızılmaqla yaradılmış və sonradan rənglənmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
## Həmçinin bax
* Mirzə Adıgözəl bəy
* Qarabağnamələr
Marselen Debuten

**Marselen Jilber Debuten** (; ) —  fransız rəssam və qrafikçi.
## Həyat və yaradıcılığı
M. Debuten, XVIII Lyudovikin  qəyyumluq korpusunun zabiti Bartelemi Debutinin və baronessa Anne-Sofi-Dalii Fraj de Roşfor oğlu idi. Bu vəziyyətlə əlaqədar sənətçi bəzən *Baron de Roşfortu* kimi əsərlərini imzalayırdı. Stanislav Paris Kollecində sənət təhsili almışdır. Daha sonra ilk növbədə ədəbi və dramatik əsərləri əks etdirən bir qrafik kimi işləmişdir. 1845-ci ildə Debuten heykəltaraş Luis-Julesun studiyasına daxil oldu və  Parisin Gözəl Sənətlər Məktəbində təhsil alıb  burada rəsm əsərləri yaratmağa davam etdi. Məzuniyyətdən sonra Böyük Britaniya, Belçika, Hollandiya və İtaliyaya səfər etmişdir. 1857-ci ildə sənətçi Florensiya yaxınlığında, Ombrellino əmlakına yerləşdi.

## Qalereya

Fayl:Marcellin Gilbert Desboutin - Autoportrait.jpg|Avtoportret
Fayl:Marcellin Desboutin Portrait Paul Durand-Ruel.jpeg|Pol Düran-Rue
Fayl:Eugene Labiche par Desboutin.jpg|Ejen Labiş
Fayl:Gilbert Desbourin 001.JPG|
Fayl:Joseph Ravel Marie Delouart.jpg|Moris Ravelin valideynlərinin portreti
Fayl:Adolphe Willette by Marcellin Desboutin.jpg|Adolf Vilette
Fayl:Puvis de Chavannes by Marcellin Desboutin.jpg| Puv de Şavanna
Fayl:Marcellin Desboutin - Portrait du Sâr Mérodack Joséphin Péladan.jpg|Jozefen Veledena
Fayl:Marcellin Desboutin - Portrait Edgar Degas.jpg|Edqar Deqa
Fayl:Marcellin Desboutin - Portrait Erik Satie.jpg|Erika Seti


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Marcellin Desboutin au Musée d’Orsay  
* Marcellin Desboutin sur Artcyclopedia 
* Bibliothèque numérique de l’INHA — Estampes de Marcellin Desboutin 
* ''Degas: The Artist’s Mind''
2018/2019 Azərbaycan Kuboku

**2018–19 Azərbaycan Kubuku** – Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunun 27-ci mövsümü. Kubokun final matçı Naxçıvan şəhər stadionunda keçirildi.
Finalı təqribən 9000 nəfər izlədi. Oyunda isə Qəbələ 8-ci dəqiqədə Stiven Josef-Monrozun 4-cü dəqiqə qolu ilə qələbə qazandı.

Turnirin bombardiri adına Sumqayıtin oyunçusu Peyman Babayi sahib çıxdı. Peyman Babayi üç qolu turnirin yarımfinal mərhələsinda Zirənin qapısından keçirmişdir. Turnirin qalibi Qəbələ FK isə qapısından çəmi iki qol buraxaraq "ən az qol buraxan klub" adına yiyələndi.

## Reqlament
Azərbaycanın Kubokunun bütün mərhələlərində cütlüklərin qalibləri iki matçın (1/16-dan, 1/8-dən və finaldan başqa) nəticələrinə görə təyin edilirdilər. Əgər kubok matçı əsas vaxta heç-heçə bitdisə, onda əlavə vaxt (hər biri 15 dəqiqə olmaqla 2 əlavə hissə, fasiləsiz) təyin olunurdu. Amma əgər əlavə vaxtda da qalib təyin olunmursa, o zaman 11 metrlik zərbələr seriyası təyin edilirdi.

## Komandalar

## Birinci təsnifat mərhələsi

## 1/4 final

----

----

----

----

## Yarımfinal

----

----

## Final

## Qol müəllifləri

**3 qol:**
*  Peyman Babaei — Sumqayıt

**2 qol:**

*  Ceyms Adeniyi — Qəbələ
*  Ülvi İsgəndərov — Sumqayıt
*  Pərdis Fərcad-Azad — Zirə
*  Adil Nağıyev — Zirə

**1 qol:**

*  Davit Volkov — Qəbələ
*  Stiven Josef-Monroz — Qəbələ
*  Əzəmət Ələkbərli — Keşlə
*  Vaqif Cavadov — Keşlə
*  Andre Klennon — Keşlə
*  Namiq Ələsgərov — Neftçi Bakı
*  Rahil Məmmədov — Qarabağ
*  Miçel — Qarabağ
*  Dani Kintana — Qarabağ
*  Emil Qasımov — Sabah
*  Bəxtiyar Soltanov — Sabah
*  Vitaliy Kvaşuk — Sabah
*  Aqşin Qurbanlı — Səbail
*  Orxan Qurbanlı — Səbail
*  Ruslan Qurbanov — Səbail
*  Ağabala Ramazanov — Səbail
*  Tome Kitanovski — Səbail
*  Süleyman Əhmədov — Sumqayıt
*  Şəhriyar Əliyev — Sumqayıt
*  Nicat Qurbanov — Sumqayıt
*  Əli Babayev — Sumqayıt
*  İlkin Muradov — Zirə
*  Çafik Tiqruca — Zirə
*  Julio Rodrigez — Zirə

**Avtoqollar:**
*  Filip İvanoviç (16 dekabr 2018 Qəbələ ilə oyunda)
*  Adrian Skarlataçe (19 dekabr 2018 Səbail ilə oyunda)

## Həmçinin bax
* 2018–19 Azərbaycan Premyer Liqası
* 2018–19 Azərbaycan Birinci Liqası

## İstinadlar
Estoniya faunası

**Estoniya faunası** – Estoniya qarışıq iynəyarpaqlı meşə ərazisində və Baltik dənizi sahilində yerləşən kiçik bir ölkədir. Meşə sahələri Estoniya ərazisinin 52 faizini əhatə edir. Meşələrin əksəriyyəti ölkənin şərq hissəsində - mərkəzi və cənub Estoniyada yerləşir. Bu meşələrin əsas hissəsini qarışıq  və qarışıq geniş yarpaqlı ağaclar təşkil edir. Şam ağacları cənub-şərq hissədə, çəmən bitkiləri isə şimal-qərb və şimal hissələrdə geniş yayılmışdır.
Qərb hissəsini qeyri adi landşaft tutur, hansı ki çəmənliklə meşə bitki örtüyü sahələrini birləşdirir. Estoniyanın seyrək əhalisi var və böyük əraziləri müxtəlif heyvan növləri ilə zəngin  meşələr əhatə edir. Hazırda Estoniya meşələrində yaşayan məməlilərin 65 növü mövcuddur. Bura, adi vaşaq, çöldonuzu, qonur ayı, sığın kimi vəhşi heyvanların məskunlaşdığı ərazilərdir.
Estoniya nadir dəniz quşları olan kiçik qaqa  (Polysticta stelleri), ağqaş qaz(Anser erythropus), böyük oxcüllüt(Limosa limosa), bataqlıq quşları ortaboy tənbəlcüllüt  (Gallinago media), quru çöl quşları adi çivdimdik (Crex crex), dra-dra göycəqarğa  (Coracias garrulus)  və iri yırtıcı quş olan böyük xallı qartal (Aquila clanga) ilə xarakterizə olunur. Estoniyanın şimal sahillərində ən böyük Lahemaa Milli Parkı da daxil olmaqla beş milli parkı vardır. Soomaa Milli Parkı Pyarnu və Vilyandi arasında yerləşir və bataqlıqları ilə tanınır.
## Onurğalılar
Estoniyanın şimal şərqində İda-Virumaa və Lyaene-Virumaa  əyalətlərində ayılar geniş yayılmışdır. Sovet işğalı dövründə bu heyvanlar əziyyət çəkmişlər. Qorunma verildikdən sonra, heyvanların sayı artdı və 1990-cı illərin əvvəllərində zirvəyə çatdı, lakin artan ov təzyiqinə görə   bir qədər azalma müşahidə olunur. 2008-ci ildə Estoniyada təxminən 620 qəhvəyi ayı, 760 vaşaq və 135 canavar var idi. 2010-cu ilin əvvəlində böyük dırnaqlılara  48,040 Avropa cüyürü( 2009-cu ildə 63,000), 11,741 Avropa Sığını, 2,831 nəcib maral, 22,642  çöldonuzu daxil idi.
## Həşəratlar
Estoniyada 47 növ qarışqa və 300 növ karabidlərə rast gəlmək olar.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* The wild side of Estonia
2019 Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunun finalı

**2019 Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunun finalı** — 2018-19 Azərbaycan Kubokunun final oyunu. Final 19 may 2019-cu ildə Naxçıvan Muxtar Respublika Stadionunda keçirilmişdir . Final oyununda "Sumqayıt" və "Qəbələ" komandaları üz-üzə gəlmiş və oyun "Qəbələ"ın 1:0 hesablı qələbəsi ilə başa çatmışdır .
Anri Dyuem

**Anri Eme Dyuem**, həmçinin **Dyuqem** (; 7 aprel 1860, Due — 24 oktyabr 1941, Juan-le-Pen) — fransız rəssam-impressionist.

## Bioqrafiyası
Anri köhnə bir flaman əsilli ailəsindən gəlir və əvvəlcə bir vəkil olaraq fəaliyyət göstərirdi. 1887-ci ildə rəsm və suluboya ehtirası onu Parisə getməyə məcbur etdi və sənətçi Anri Yusif Arpigninin sinifinə geri qayıtdı. Orada  o, yağlı boya ilə işləyən texnika ilə tanış olan Emil Bretonla dost oldu. Bretonun qardaşı, sənətçi Virjini Demon-Breton (Jul Breton qızı) onu 1890-cı ildə gənc bir rəssam olan Mari Serjan tanış etdi. Mari Serjan ilə evlənən Anri , tezliklə Remi (1891-1915) adında oğlu dünyaya gəldi.

## Qalereya

Fayl:Portrait_de_Marie_Duhem_peignant_par_Henri_Duhem.jpg|Mari Dyuem(1893)
Fayl:Henri DUHEM Moulin du Boulonnais au soleil couchant.JPG|Yel dəyirmanı
Fayl:Henri DUHEM - troupeau à la tombée du jour VA.JPG|Şəfəqdəki çoban və sürü (1900)
Fayl:Henri Duhem - Scène de Rue.jpg|Küçə səhnə (1912)
Fayl:Henri_DUHEM_-_La_porte_HST.JPG|Qapı (1937)


## Ədəbiyyat
* *Renaissances*, éditions Clerget, 1897.
* *Impressions d’Art Contemporain*, éditions Figuière, 1913.
* *Ève ou l'épicier*, éditions de la Flandre, 1935.

## Əlavə ədəbiyyat
* Camille Mauclair, *Marie Duhem, Rémy Duhem : hommage*, éditions Jacomet, 1924.
* Jacqueline Chœur, three articles : «La Maison Duhem», in the journal *Les Amis de Douai*,1986, pgs.57-61 ; «Rencontre avec les Duhem», and «Les correspondants des Duhem» in the * Société d’Agriculture, Sciences et Arts de Douai*, 1992—1995, Fifth series (1996), pgs.71-79and pgs. 81-86.
* Sylvie Carlier, *Le couple Henri et Marie Duhem à Douai au 10 rue d’Arras*, in the journal *Les Amis de Douai*, 2001, pgs.22-24..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Foreytor

[thumb|[Birinci Dünya müharibəsində 13 kiloqramlıq top ilə altı atlı krallıq at topçu komandası.]]
**Foreytor** (almanca: ***Vorreiter*** ) — sürücü. Karetdə iki cərgə qoşulan atların lap qabağda gedənlərindən birinə əyləşən sürücü.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Çarlz Dikkens - Oliver Tvistin Macəraları, səhifə 98. Bakı Qanun Nəşriyyatı, 2015.
Filip (Belçika kralı)

**Flip** (Fransız dili: *Philippe Léopold Louis Marie*, Holland dili: *Filip(s) Leopold Lodewijk Maria*; d. 15 aprel 1960, Belvedere qalası, Laeken yaxınları) — II Albert və Kraliça Paolanın böyük oğlu. VII Belçika kralı.

Flip , 1978–1981-ci illərdə  Belçika Kral Hərbi Akademiyasında təhsil almışdır. 26 sentyabr 1980-ci ildə ona baş leytenant rütbəsi verilmişdir. Flip bundan sonrakı təhsilini, Oksfordda Triniti Kollecində davam etdirdi vəKaliforniya ştatının Stanford Universitetindəki aspirantura məktəbinə qatıldı və Siyasət elmləri dərəcəsi ilə 1985-ci ildə məzun oldu.

4 dekabr 1999-cu ildə Şahzadə Filipp Mathilde d'Udekem d'Acoz ilə, Brüsseldə Saint Michel kafedralında evləndi. Cütlüyün 4 övladı var.

20 ildir ki, Belçika Kraliyyət taxtında oturan atası Kral II Albert, Belçikanın müstəqillik günündə taxtını oğluna, Şahzadə Filippə verəcəyini açıqladı.

Flip, 21 iyul 2013-cü il tarixində Belçikanın Kralı elan edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Belçika Royal Ailə veb saytının rəsmi tərcümeyi 
* DHnet Maddə ( *Fransız* ) Şahzadə Philippe, təhsil və hərbi karyerası haqqında 
* Filipp taxt götürür
Labudovo okno qoruğu

**Labudovo okno** () — Serbiyada xüsusi qorunan qoruq ərazi. Qoruq Ramsar konvensiyasının su-bataqlıq hövzəsi kateqoriyasına daxildir.

## Yerləşməsi
Labudovo okno Belqrad şəhərindən 75&nbsp;km şərqdə yerləşir. Qoruq Dunay çayının Jilave adasından serb-rumın sərhəddinə qədər uzanır. Dunayın sağ sahilində yerləşən kiçik sahə istisna olmaq şərti ilə bütün qoruq Voyevodina muxtar vilayətinin ərazisinə aiddir. Ərazi həm də şimaldan Banatom və cənubdan Braniçevo ilə sərhəd funksiyasını daşıyır. Serb dilində qoruğun adı qu quşlarının toplaşdığı məkan mənasını verir.

## Coğrafiyası
Qoruq Ortadunay düzənliyinin cənub silsiləsində, şimaldan Deliblatsk qumluğu ilə cənubdan Dunayın bir hissəsi olan  — Ram gölü arasında yerləşir. Serdap I SES tikildikdən sonra Dunayın suyu yaxın düzənlik əraziləri tutmuşdur. Deliblatsk qumluğu bölgəsi quru və susuz ərazidir. Allüvial düzənliklərdə olan yeraltı sular bölgədə daima axan bulaqların yaranmasına səbəb olmuş. Bu bulaqların suları sonda Dunayla birləşən böyük göllərin yaranmasına səbəb olur. Karaş və Nera çaylarını töküldüyü ərazidə Dunay çayının eni 5&nbsp;km-dir. Su-bataqlıq hövzəsinin ümumi sahəsi  — 50&nbsp;km²-dir.

## Flora və faunası
Qoruq ərazisi üçün daima çay axınları, dayazlıqlar, su basmış meşələr və duzlu bataqlıqlar xarakterikdir. Bu ərazilərdə fərqli bitki örtüyü mövcuddur: su-bataqlıq, rütübətli düzənlik və çöl bitkiləri. Labudovo okno qoruğunda müxtəlif növ şirinsu molyuskalar, qum ilbizi və s. yaşayır. Ümumən ərazidə 1200 növ başıayaqlı mövcuddur.  Qoruq yumurta qoyan, qışlayan və miqrasiya edən qu quşu növlərinin məkanıdır. Ümumən qoruqda 55 növ qu quşu qeydə alınmış. Bunlardan bəziləri nadir növ hesab olunur.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər

* СРП Лабудово окно
Blüxer başmağı

*Blüxer başmağı* (almanca: ***Blücher***) — üzü bağla bağlanan, hündür dabanlı çəkmə.

## İstinad
* Çarlz Dikkens — Oliver Tvistin Macəraları, səhifə 101. Bakı Qanun Nəşriyyatı, 2015.
Pontuaz

**Pontuaz** (, uyğun olaraq «Uaza çayından körpü»; ) — 1964-cü ildən Val-d’Uaz departament inzibati mərkəzi olmuş Parisin şimal-qərb ətrafı. Əhalisi: 27,494 nəfər (1999).

Veksen tarixi ərazisinin paytaxtı olan Pontuaz - 1064-cü ildə kral domeninə əlavə edildi və iki dəfə Britaniyanı ələ keçirdikdən sonra yüz il müharibəsi zamanı xüsusi rol oynadı. XVI və XVI əsrlərdə Pontuaz Paris Parlamentinin bir neçə dəfə görüşlərini keçirdi. Şəhər Franko-Prussiya və İkinci Dünya müharibəsi zamanı pis ziyan gördü.

Sen-Maklu kilsəsi (1966-cı ildə kilsə rütbəsinə qaldırıldı), açıq işi köhnə qotik fasadına baxmayaraq, əsasən XII əsrdə tikilmiş və qismən renessansda tikilmişdir.

17 ildir impressionist Kamil Pissarro (1830-1903) Pontuaz  şəhərində yaşamış və burada işinə həsr olunmuş ayrı bir muzeydə çalışmışdır. İspan reallıq rəssam Luis Aranda Jimenez (1845-1928) burada vəfat etmədən yarım əsrdən çox müddətdə yaşamış və işləmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Prel (Val-d'Uaz)

**Prel** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə  , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — L'İl-Adam. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (2006). 

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:1268
  bar:1806 from:0 till:1303
  bar:1821 from:0 till:1338
  bar:1831 from:0 till:1541
  bar:1841 from:0 till:1663
  bar:1851 from:0 till:1586
  bar:1861 from:0 till:1638
  bar:1872 from:0 till:1203
  bar:1881 from:0 till:1161
  bar:1891 from:0 till:1179
  bar:1901 from:0 till:1238
  bar:1911 from:0 till:1319
  bar:1921 from:0 till:1523
  bar:1931 from:0 till:1642
  bar:1946 from:0 till:1635
  bar:1954 from:0 till:1959
  bar:1968 from:0 till:2450
  bar:1982 from:0 till:3117
  bar:1990 from:0 till:3566
  bar:1999 from:0 till:3728


## İstinadlar
Püizö-an-Frans

**Püizö-an-Frans** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə  , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Sarsel, kanton — Lüzarş. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999). 

Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 25 km şimal-şərqdə, Serji belediyyənin 32 km şərqdə yerləşir. 

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:251
  bar:1806 from:0 till:207
  bar:1821 from:0 till:201
  bar:1831 from:0 till:169
  bar:1841 from:0 till:179
  bar:1851 from:0 till:181
  bar:1861 from:0 till:162
  bar:1872 from:0 till:189
  bar:1881 from:0 till:170
  bar:1891 from:0 till:198
  bar:1901 from:0 till:192
  bar:1911 from:0 till:196
  bar:1921 from:0 till:229
  bar:1931 from:0 till:396
  bar:1946 from:0 till:566
  bar:1954 from:0 till:750
  bar:1968 from:0 till:1020
  bar:1982 from:0 till:3098
  bar:1990 from:0 till:3121
  bar:1999 from:0 till:2929

## İstinadlar
Təhlükəli itüzümü

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Cənubi Afrikada yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 2 m olan həmişəyaşıl koldur. Açıq sarımtıl budaqları, yaşıl, neştər və ya ellips formalı yarpaqları olur. Yarpaq qoltuğundan nazik tikanları çıxır. Çiçəkləri cəhrayı rənglidir. Meyvələri tam yetişdikdə qırmızı olur. İyun ayından başlayaraq noyabra qədər çiçəkləyir, meyvələri sentyabr-dekabr aylarında yetişir. Toxum və qələmlə çoxaldılır.

## Ekologiyası
Torpağa tələbkar deyil, quraqlığa və kölgəyə davamlıdır.

## Azərbaycanda yayılması
Dendrologiya İnstitutunun təcrübə sahəsinə introduksiya edilmişdir.

## İstifadəsi
Payızda, qışın əvvəllərində yetişən və yaza qədər bitki üzərində qalan yumru, iri və tünd qırmızı meyvələri yaşıl yarpaqların fonunda bitkiyə xüsusi qözəllik verir. Canlı çəpərlərin tərtibatında istifadə edilir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Püizö-Pontuaz

**Püizö-Pontuaz** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə  , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Serji-Nor. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999). 

Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 33 km şimal-qərbdə, Serji belediyyənin 4 km şimal-qərbdə yerləşir. 

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:450
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:198
  bar:1806 from:0 till:210
  bar:1821 from:0 till:173
  bar:1831 from:0 till:146
  bar:1841 from:0 till:138
  bar:1851 from:0 till:155
  bar:1861 from:0 till:187
  bar:1872 from:0 till:182
  bar:1881 from:0 till:190
  bar:1891 from:0 till:240
  bar:1901 from:0 till:278
  bar:1911 from:0 till:277
  bar:1921 from:0 till:253
  bar:1931 from:0 till:323
  bar:1946 from:0 till:224
  bar:1954 from:0 till:341
  bar:1968 from:0 till:366
  bar:1982 from:0 till:282
  bar:1990 from:0 till:175
  bar:1999 from:0 till:422


## İstinadlar
Ronkrol (Val-d'Uaz)

**Ronkrol** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə  , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Bomon-syür-Uaz. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999). 

Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 36 km şimalda, Serji belediyyənin 19 km şimal-şərqdə yerləşir. 

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:800
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:423
  bar:1806 from:0 till:410
  bar:1821 from:0 till:419
  bar:1831 from:0 till:415
  bar:1841 from:0 till:384
  bar:1851 from:0 till:358
  bar:1861 from:0 till:378
  bar:1872 from:0 till:378
  bar:1881 from:0 till:312
  bar:1891 from:0 till:302
  bar:1901 from:0 till:323
  bar:1911 from:0 till:292
  bar:1921 from:0 till:320
  bar:1931 from:0 till:385
  bar:1946 from:0 till:349
  bar:1954 from:0 till:365
  bar:1968 from:0 till:533
  bar:1982 from:0 till:652
  bar:1990 from:0 till:696
  bar:1999 from:0 till:742

## İstinadlar
Favratia zoysii

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Yayılması
Bu bitki Avstriya, şimali İtaliya və Sloveniya üçün endemik hesab olunur. Favratia zoysii daha çox əhəngdaşlarından təşkil olunmuş Yuliya Alpları yamaclarında və Kamnik-Savin Alplarında bitir. Bundan başqa İtaliyanın və Avstriyanın Cənub Əhəngdaşları Alplarında da müşahidə edilir. Çox aşağı temperatura davam gətirə bilir —  −35 °C və -40 °C. Bitkinin ziyanvericisi ilbizlər hesab olunur.

## Botaniki xarakteristikası
Bitki adətən kiçik boyludur. Orta hündürlüyü 5-7 sm olur. Nadir hallarda isə hündürlüyü 23 sm qədər çatır. Bitkinin kasacıq yarpaqları bitki böyüdükcə artır. Cavan bitki ikinci ilində çiçək açır. Bu növ öz cinsində olan növlərdən çiçəklərinin formasına görə fərqlənir. Çiçək tacı tədricən yuxarıya doğru yığılır və beşgüşəli ulduz formasında bitir. Digər bitkilərdə çiçək zəng formasında olur və bükülmə enli olur. Büzülmə yerində kiçik dəlik olur ki, həşaratlar asanlıqla daxil olub tozlanmanı həyata keçirə bilsinlər. Hər saplaqda birdən üçə qədər çiçək ola bilər. Rəngləri açıq səma rəngində və ya lavanda rəngində olur. Çiçəkləmə iyunda, üçüncü və dördüncü həftələrdə baş verir. Yarpaqları kasa formasında kök ətrafında formalaşıb. Oval şəkilli olur. Saplaqda olan yarpaqlar yumurtavari və növbəlidir.

## Əhəmiyyəti
Favratia zoysii-ə Sloveniyada böyük dəyər verilir. Çiçək Sloveniya Alplarının simvolu hesab olunur. Sloveniya botaniki Viktor Petkovşek (1908-1994) bu bitkini "Sloveniya dağlarının əsl qızı" adlandırmış. Favratia zoysii həm də 1926-cı ildə yaradılmış "Alpinum Yuliana" botanika bağının simvoludur (). Bitkidən həmçinin dekorativ çiçək kimi bağçalarda istifadə olunur.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Xarici İşlər Nazirliyi (Dnestryanı)

**Dnestryanı Moldov Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi və ya DMR-nın XİN**  — dövlət hakimiyyətinin icra orqanıdır, DMR-nin Prezidenti tərəfindən qəbul edilmiş Konstitusiya və ya qanunvericilik aktlarına uyğun olaraq, DMR-nın prezidentinə xarici məsələlər barədə məlumat verən orqan.

2012-ci il 17 yanvar tarixindən 14 sentyabr 2015-ci ilə qədər Dnestryanı Xarici Siyasət Şöbəsinə Nina Viktorovna Ştanski, 14 sentyabr 2015-ci ildən Vitaliy Viktoroviç İqnatyev rəhbərlik etmişdir.

## Tarixi
1 iyul 1992-ci il Xarici İşlər Nazirliyinin Təhsil Günü hesab edilirdi. Bu günü Prezidentin fərmanı ilə DMR-nın Xarici Əlaqələr Respublika Bürosunu yaratdı.
Büro Dnestryanı Mədəniyyət Nazirliyinin dövlət orqanlarının və təşkilatlarının fəaliyyətlərini və koordinasiyalarını, digər dövlətlərin orqanları və qurumları ilə iqtisadi və siyasi əlaqələrini təşkil edirdi.

Büro dövlət başçısı tərəfindən idarə edilirdi.

8 sentyabr 1992-ci ildə DMR-nin Ali Şurasının qərarı Büro xarici əlaqələr üzrə Respublika Departamentinə çevrildi.
31 mart 1993-cü ildə Prezidentin fərmanı ilə DMR-in dövlət katibi Valeri Litskay Respublika Xarici Əlaqələr Departamentinin rəisi vəzifəsini icra etdi.
3 avqust 2000-ci ildə Respublika Xarici Əlaqələr Bürosu DMR Xarici İşlər Nazirliyinə çevrilmişdir. Prezidentin fərmanı ilə Valeri Litskai DMR-nın Xarici İşlər Naziri təyin edildi. 

2010-cu ilin sentyabrında Xarici İşlər Nazirliyi, Dnestryanı Diplomatik Bülleteni, ilk 6 ayda bir dəfə nəşr olunan yeni bir sayını dərc etdi.

30 mart 2011-ci ildə DMR Xarici İşlər Nazirliyinin Sərəncamı ilə Dnestryanı Moldov Respublika Xarici İşlər Nazirliyi yanında İctimai Məsləhət Şurası yaradıldı, həmin sənəd İctimai Ekspert Şurası haqqında Əsasnaməni təsdiq etmişdir.

## Nazirliyin sosial şəbəkələri
* 2011-ci il 2 iyun DMR Xarici İşlər Nazirliyinin ilk videosunu öz youtube kanalına yerləşdirdi.
* 2012-ci il 28 avqust DMR Xarici İşlər Nazirliyinin facebook səhifəsi yaradıldı.
* 2012-ci il 18 oktyabr  DMR Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi twitter hesabı açıldı.

## Həmçinin bax
* Xarici İşlər Nazirlikləri
* Dnestryanı
* Dnestryanı Moldova Respublikası
## İstinadlar
Qeza Qardoni

**Qeza Qardoni** (, doğum adı: Géza Ziegler; ) — Macarıstan yazıçısı və jurnalisti.

## Həyatı
Qeza Qardoni Macarıstan krallığının Aqard rayonunda anadan olmuşdur. Atası Macarıstanın qərbində yerləşən aristokrat malikanəsində maşinits idi. Müəllimlər üçün kolleci bitirərək bir neçə il müəllim və katolik kantoru kimi çalışdı. 1885-ci ildə Maria Molnar ilə ailə həyatı qurdu, lakin onların evliliyi uğurlu alınmadı və 1892-ci ildə ayrıldılar.

1880-ci illərin ortalarında jurnal və qəzetlər üçün yazılar yazmağa başladı. Yaradıcılığının ilk dövrlərində kənd həyatına həsr olunmuş "Qöre Qabor" () adlı satirik məktublarını yazaraq müvəffəqiyyət qazandı, sonra isə məktubları yazmaqdan imtina etdi. Əsrin sonlarına doğru öz romanlarında tarixi motivlərə daha çox yer verdi.

1897-ci ildə anasi ilə Eqer şəhərinə köçdü və ömrünün sonuna kimi burada yaşadı. Öldükdən sonra da bu şəhərdə dəfn olundu. Yaşadığı evi hazırda onun adına muzey kimi fəaliyyət göstərir.

## Ən tanınmış əsərləri

### ''Eqerin ulduzları''
Qardoninin ən tanınmış əsəri olan "Eqerin ulduzları" () 1899-cu ildə nəşr edilmişdir. Əsərin adı ədəbi olaraq Eqerin ulduzları kimi tərcümə olunur, lakin ingilis dilinə *Ayparanın tutulması* kimi tərcümə edilmişdir.

### ''Görünməz adam''
Əksər insanların fikrincə onun ən məşhur əsəri 191-ci ildə nəşr olunan "Görünməz adam" romanıdır. Əsərin adı ədəbi olaraq "Görünməz adam" kimi tərcümə olunur, lakin ingilis dilinə *Macarların qulları* kimi tərcümə edilmişdir. Əsər Atillanın Macarıstan hökmdarı olduğu vaxtları özündə əks etdirir.

## Əsərləri
* *Egri csillagok* (Eqerin ulduzları / Eqerin ulduzları)
* *A láthatatlan ember* (Görünməz adam / Macarların qulları)
* *Isten rabjai* (Tanrının məhbusları)
* *A lámpás* (Lampa)
* *[[A bor]]* (Şərab)
* *Ida regénye* (İdanın romanı)
* *Hosszúhajú veszedelem* (Uzun saçlı iblis)
* *Az én falum* (Mənim kəndim)
* *Az égre néző lélek* (Ruh, səmaya baxarkən)
* *Állatmesék* (Heyvanların taleləri)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
* 
* Article on Hungarian writers which mentions him
* Géza Gárdonyi Historical Museum
Meşənin boniteti

**Meşənin boniteti** (Latın Bonität — yaxşı keyfiyyət) — Ağacların məhsuldarlığını qiymətləndirmək üçün istifadə olunan şərti bir göstəricidir. Ağacların potensial məhsuldarlığını və ağacların artım dərəcəsini müəyyən edən meşə əkinçiliyinin keyfiyyət xüsusiyyətidir. Orlov cədvəlinə görə, əkin sahəsindəki stendin ortalama yaşı və orta hündürlüyünə və mənşəyinə (toxum və ya gənc böyümə) görə müəyyən edilir. Buğumlar arasındakı məsafədən (50cm-dən çox I bonitet, 50cm-dən az II bonitet) asılı olaraq təyin edilir. Ən məhsuldar ağaclıqlar I sinifə, ən az məhsuldar V sinifə aiddir. II dərəcəli və daha yüksək dərəcəli əkinlərə yüksək bonitetli, III–IV — orta bonitetli, V — aşağı bonitetli, Va və Vb — məhsuldar olmayan bonitetli adlandırırlar.

Meşə bonitetinin 5 sinfi var.

## İstinadlar
Simone Petersano

**Simone Petersano** (, )— italyan rəssam, Manyerizm dövrünün nümayəndəsi. O, Mikelancelo Merisi de Karavacconun ilk müəllimi olaraq tanınır.

## Haqqında
Simone Petersano haqqında məlumat olduqca azdır. O, Venesiyada Tisian Veçellionun şagirdi olmuşdur. 1578-1582-ci illərdə Petersano, ona şöhrət qazandıran işlərindən biri sayılan Qareqnano kilsəsinin freskalarını işləmişdir. Petersano 1583-1592-ci illər ərzində aktiv fəaliyyət göstərmişdir. Onun emalatxanası Milan şəhərində yerləşirdi.
## Qalereya

Fayl:Peterzano3.jpg
Fayl:Peterzano - Angelica and Medoro.jpg
Fayl:Peterzano1.jpg
Fayl:Simone Peterzano - Peapods and Cherries - WGA17387.jpg
Fayl:Peterzano adorazione.jpg
Fayl:Peterzano2.jpg

## İstinadlar
Podolski Tovtrı Milli Parkı

**Podolski Tovtrı Milli Təbiət Parkı** () — Ukraynanın Xmelnitski vilayətində yerləşən milli park.  Milli park **Kamenes-Podolski**, **Çemeroveski** və **Qorodokski** rayonlarının ərazisinə daxildir. Podolski Tovtrı Milli Parkı 2008-ci ildə Ukraynanın 7 Təbiət möcüzəsindən biri seçilmişdir. 13 iyul 2017-ci ildə milli park  UNESKO-nun Ümumdünya irsinə daxil edilmişdir.  Park ərazisində Avropanın və Karpatların nadir fıstıq meşələri qorunur.

## Tarixi
Milli park 27 iyun 1996-cı ildə Ukrayna prezidentinin qərarı ilə yaradılmışdır. Məqsəd təbi landşaftı və tarixi-mədəni komplekslərin qorunması, elcə də estetik, elmi və sağlamlıq istiqamətlərdə istifadə idi.

## Ümumi məlumat
Milli parkın ümumi sahəsi  — 261 316 hektardır. Parka məxsus ərazi isə 1300 hektardır. Sahəsinə görə bu ərazi Ukraynada ən böyük hesab olunur. Park ərazisində həm təbii, həm də insan əli ilə yaradılmış təkrarolunmaz komplekslər mövcuddur. Bu ərazi həm turizmin, həm də sağlamlıq baxımdan önəmlidir. Milli park ərazisində 129 qorunan təbii obyekt var. 19 arxeloji, 300 tarixi-memarlıq abidələri mövcuddur.

## Fiziki coğrafi xarakteriskası
Milli park ərazisi iki fiziki-coğrafi zonada yerləşir: Qərbi-Podolski vilayəti (fiziki-coğrafi rayonlar - Toltrov və Qərbi-Podolski Pridnestrovsko) və Prednestrovsko-Podolski meşə-çöl vilayəti (Moqilevski yüksəkliyi).

## Geoloji quruluşu
Parkın ərazisi geoloji baxımdan Şərqi Avropa platformasının Podolski kristallik çıxıntısına uyğun gəlir. Ərazidə kembiriyə qədər, paleozoyun (kembri, ordovik, silur), mezozoy (təbaşir), kaynozoy (neogen) və antropogen mənşəli süxurlara rast gəlinir.

## Flora və faunası
Ukrayna Qırmızı kitabına 60 növ bitki və 85 növ heyvan (14 - məməli, 26- quş və 45 - həşərat) daxil edilib.

## Ədəbiyyat

* Горный энциклопедический словарь : в 3 т / под ред. В. &#x20;С. &#x20;Билецкого.  — Д.  : Восточный издательский дом, 2001—2004.

## Xarici keçidlər

* Сайт Национального природного парка «Подольские Товтры»
* Товтра «Кармелюковая гора» 

## İstinadlar
Reologiya

**Reologiya** yunan (rheos – axım və loqos – söz, nəzəriyyə) sözündən yaranan, maddənin axımı və deformasiya haqqında elmdir. Reologiyanın M. Reynerin nəzəriylə fizika elminə, daha çox mexanika elminə aid etmək olar.

## Reologiyanın yaranma tarixi
Rəsmi olaraq "reologiya" termini amerikalı Yudjin Binqam tərəfindən 3-cü plastik mövzusuna aid olan simpoziumda (1929-cu il ABŞ) irəli sürülüb, lakin reologiyanın ayrı-ayrı mövqeləri bir qədər əvvəl də məlum idi. İ. Nyutonun qatı mayelərin hərəkətinə müqavimət qanunu, Novye-Stoksun sıxılmayan mayelərin hərəkətinin düsturu, Dj-Maksvell Tomsonun və başqalarının işləri təşkil edir. Bu sahədə rus alimlərinin – D. İ. Mendeleyev, N. P. Petrov, N. Ş. Vedov və sovet alimləri P. A. Rebinder, M. P. Volaroviç, Q. V. Vinoqradovun da əməkləri böyükdür.

## Reologiyanın bölmələri
Reologiya bir neçə bölmələrə ayrılır:
* Nəzəri reologiya (fenomenoloji reologiya və yaxud makroreologiya) hidromexanika elmi ilə, elastik, plastin və sürünmə nəzəriyyələri ilə çox sıx bağlıdır. O, cismə deformasiyadan yaranan mexaniki gərginliyin təsiri ilə vaxt dəyişməsi arasında olan asılılığı təyin edir.
* Təcrübi reologiya (reometriya) cisimlərin müxtəlif reoloji xassələrini xüsusi cihaz və sınaq maşınları vasitəsilə təyin olunur.
* Mikroreologiya mikrohəcmlərdə deformasiyanı və axıcılığı tədqiq edir, məsələn dispers sistemlərin fazalarındakı hissələrin ölçüsündəki və yaxud atom və molekul ölçüsündə həcmlərdə.
* Bioreologiya insanlarda və heyvanlarda müxtəlif bioloji mayelərin (qan, sinoval, plevral və s.) axıcılığını, müxtəlif toxumaların (əzələ, sümük, qan damarları) deformasiyasını tədqiq edir.
Reologiya sürtkülərə və sürtkü yağlarına tətbiq olunaraq, onların xüsusən aşağı temperaturlarda mexaniki xassələrini öyrənir. Yağların və sürtkülərin reologiyasını xarakterizə edən özlülükdür. Reologiyada viskozimetriya üsulundan geniş istifadə olunur.

## Mənbə
# Асторита Дж., Маруччи Дж. Основы гидромеханики неньютоновских жидкостей. – М. Мир. 1978 – 312 с.
# Шульман З.П. Беседы о реофизике – Минск, Наука и техника 1976–96 с.
# Виноградов Г. В., Малкин А.Я. Реология полимеров – М. Химия 1977–440с.
# Севере Э. Текучесть и реология полимеров. Пер.с англ. – М. Химия, 1966–200с.
TCG

**TCG**, Türk Dəniz Qüvvələrinə məxsus olan gəmilərin ön adları. "Türkiyə Cümhuriyyəti Gəmisi" sözünün qısaltmasıdır. Krallıq donanması və ya Almaniya İmperatorluq Donanmasında tətbiq edilən qaydaların əksinə olaraq, Türk Dəniz Qüvvələrində istifadə edilən gəmilərin növlərinə və ya siniflərinə baxılmadan gəmilərə TCG ön adı verilir.
Ruassi-an-Frans

**Ruassi-an-Frans** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə  , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Sarsel, kanton — Qoness. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999). 

Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 20 km şimal-şərqdə, Serji belediyyənin 34 km şərqdə yerləşir. 

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:1200
  bar:1806 from:0 till:935
  bar:1821 from:0 till:976
  bar:1831 from:0 till:1030
  bar:1841 from:0 till:965
  bar:1851 from:0 till:888
  bar:1861 from:0 till:860
  bar:1872 from:0 till:826
  bar:1881 from:0 till:849
  bar:1891 from:0 till:904
  bar:1901 from:0 till:894
  bar:1911 from:0 till:816
  bar:1921 from:0 till:903
  bar:1931 from:0 till:1091
  bar:1946 from:0 till:979
  bar:1954 from:0 till:1158
  bar:1968 from:0 till:1359
  bar:1982 from:0 till:1401
  bar:1990 from:0 till:2054
  bar:1999 from:0 till:2367
  bar:2006 from:0 till:2564

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт муниципалитета
* Туристическое бюро муниципалитета Roissy 
* Руасси-ан-Франс на сайте французского Национального института статистики и экономических исследований
Yüreğir

**Yüreğir** — Adana ilinin ilçəsi.

## Tarix
Adananın mərkəz ilçəsi olan Yüreğir 5 iyun 1986-cı ildə bələdiyyə olmuşdur. Adını 1250-1352-ci illər arasında Oğuz boyundan biri olan Üçoxlara aid türk tayfasının buraya köç etməsi səbəbində almışdır. Adananın ən çox köç edilən ilçəsidir. 

## Əhali
2018-ci ilin məlumatına görə ilçədə 415.198 nəfər yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Yüreğir Bələdiyyəsi Rəsmi Sayt 
* Yüreğir Məhəlləsi rəsmi saytı 

## Həmçinin bax
Anri Le Sidane

**Anri Ejen Oqüsten Le Sidane** (; ) — müxtəlif incəsənət cərəyanlarında çalışan fransız rəssam (İmpressionizm, simvolizm və baş.).

## Həyat və yaradıcılığı
Rəssam gəmi kapitanı ailəsində anadan olmuşdur . 1870–1871-ci illərdə Franko-Prussiya müharibəsinin bitməsindən sonra, Le Sidane ailəsi Fransaya qayıdır və Dunkirkdə yaşayır. Burada, Anri ilk rəsm dərslərini yerli bir sənətçi Aleksandr Desmitdən alır. 1880-ci ildə Parisə gələn Le Sidane, 1882-ci ildə rəssam Aleksandr Kabanelin sinfində Paris Gözəl Sənətlər Məktəbinə daxil oldu olur . 1882–1887-ci illərdə Etaplda (Pa-de-Kale) yaşayır.

## İstinadlar
Volqa-Kama qoruğu

**Volqa-Kama Dövlət Biosfer Təbiət Qoruğu** — Rusiya ərazisində, Tatarıstan Respublikasına məxsus biosfer qoruğu.

Volqa-Kama dövlət qoruğu 13 aprel 1960-cı ildə yaradılmışdır. RSFSR-in Nazirlər Sovetinin № 510 saylı qərarı ilə formalaşan bu qoruqda Orta Volqanın meşə örtüyü və meşə-çöl ekosistemi qorunur.

## Ümumi məlumat
Qoruq Tatarıstan Respublikasının Zelenodol rayonunda, Volqa çayının sağ terrasında yerləşir. 2001-ci ilə qədər qoruğun sahəsi 8024 hekatar olmuşdur. Rusiya Federasiyasının 9 aprel 2001-ci il № 277 saylı qərarı ilə qoruğun sahəsi genişləndirilərək 10 091,2 hektara çatdırıldı. Qoruq iki hissədən ibarətdir — Saralin və Rayf. Bu ərazilər birbirindən 100&nbsp;km aralıda yerləşir. Ən yaxın olan hissə Kazan şəhərindən 50&nbsp;km cənubda yerləşir. Qoruğun ərazisinə Kuybışev su anbarı daxildir. Sahəsi 1,3 min.hektar olan bu ərazidə Volqa, Kama və Meşa çayları birləşir. Tatarıstan Respublikasının 21 iyun 1995-ci il, 407 saylı qərarına əsasən qorunan ərazinin sahəsi 15 000 hektardır. Volqa-Kama qoruğunun ərazisi yeddi kənd təsərrüfatı sahəsi ilə həmsərhəddir. Bura quşçuluq fabriki, heyvandarlıq və tərəvəz  və s. sahələri daxildir.

## Relyefi
Rayf ərazisi düzənkil relyefə malikdir. Əsasən yarğan və bataqlıqlar üstünlük təşkil edir. Saral ərazisi isə hündür olması ilə xarakterizə olunur. Saral ərazisinə Kuybışev su anbarı daxildir. Qoruq ərazisinin əsas çayı - Sumkadır. Ərazidə olan göllər və bataqlıqlar vahid sistem yaradır. Ən böyük göl — Raif gölüdür. Çay Sumka çayının axımını nizamlayır. Əvvəllər Raif, Belo-Bezvodnoe və İlant gölləri ümumi bir su hövzəsi idi. Təsərrüfat işləri nəticəsində Böyük Raif gölü üç hissəyə parçalanmış.

## İqlimi
Mülayim-kontinental iqlimin kəskin temperatur dəyişikliyinə məruz qalan tipinə aiddir. Bol yağıntıya malikdir.

## Ədəbiyyat

* Постановление ВЦИК, СНК РСФСР от 10.02.1935 Об утверждении сети полных заповедников общегосударственного значения
* В. И. Гаранин, К. Г. Гильмутдинов, Н. Н. Скокова, Б. Д. Хасаншин. Волжско-Камский заповедник // Заповедники европейской части РСФСР. II / Под ред. В. В. Соколова, Е. Е. Сыроечковского. — М.: Мысль, 1989. — С. 96—108.

## İstinadlar
Sarıçam (Adana)

**Sarıçam** — Adana ilinin ilçəsi. 

## Əhali
2018-ci ilin məlumatına görə ilçədə 173.154 nəfər yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sarıçam İlçe Qubernatorluğunun rəsmi saytı 
* Sarıçam Belediyesi Resmi Web Sitesi      

## Həmçinin bax
Saji (Val-d'Uaz)

**Saji** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə, region — İl-de-Frans, departament —Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Vinyö. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999). 

Bələdiyyə Paris şəhərinin 37 km şimal-qərb, Serji bələdiyyənin 9 km qərbdə yerləşir. 

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1200
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:40 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:648
  bar:1806 from:0 till:638
  bar:1821 from:0 till:729
  bar:1831 from:0 till:730
  bar:1841 from:0 till:662
  bar:1851 from:0 till:627
  bar:1861 from:0 till:602
  bar:1872 from:0 till:620
  bar:1881 from:0 till:523
  bar:1891 from:0 till:480
  bar:1901 from:0 till:453
  bar:1911 from:0 till:400
  bar:1921 from:0 till:356
  bar:1931 from:0 till:399
  bar:1946 from:0 till:373
  bar:1954 from:0 till:464
  bar:1968 from:0 till:539
  bar:1982 from:0 till:969
  bar:1990 from:0 till:1096
  bar:1999 from:0 till:1127

## İstinadlar
Qaraisalı

**Karaisalı** — Adana ilinin ilçəsi.

## Əhali
2018-ci ilin məlumatına görə ilçədə 22.308 nəfər yaşayır.

## Mühüm günlər
* 1 aprel: Kuvayi Milliyə təşkilatının quruluşu və Çuxurovada ilk Milli Mübarizə Hərakatının başlanması. 
* Qızıldağ Yaylası Festivalı: Avqustun son həftəsində qeyd edilir. 

## İstinadlar

## Həmçinin bax