Cabbar Nəcəfov

**Nəcəfov Cabbar Sərdar oğlu** () — Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin  Naxçıvan Dövlət Universitetinin Meliorasiya və ekologiya mühəndisliyi kafedrasının müdiri, dosent, aqrar elmlər üzrə fəlsəfə doktoru.

## Həyatı
1971-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1992-cu ildə Ukrayna Respublikasında Kirovoqrad Kənd Təsərrüffatı Maşınqayırma İnstitutunun  Kənd Təsərrüffatı Maşınları fakültəsini mühəndis-mexanik ixtisası ilə bitirmişdir.

## Peşə və elmi fəaliyyəti
1992-ci ildə Babək rayon 2 saylı üzüm emalı zavodunda baş mühəndis vəzifəsində işə başlamışdır. 1993-1996-cı illərdə hərbi xidmətdə olmuş, Qarabağ müharibəsi veteranıdır. 1998-ci ildən - 2003-cü ilədək Azərbaycan Dövlət Kənd Təsərrüfatı Muzeyinin Naxçıvan Fililialında aparıcı mütəxəssis və fond mühafizəçisi vəzifəsində çalışmışdır. 2003-cü ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Naxçıvan bölməsinin Bioresurslar İnstitutunun ümumi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsində işləmişdir. 2023-cü ilin sentyabr ayından Naxçıvan Dövlət Universitetinin Meliorasiya və ekologiya mühəndisliyi kafedrasının müdiridir.
2003-cü ildə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Üzümçülük və Şərabçılıq İnstitutuna qiyabi aspirant kimi daxil olmuş və 2008-ci ildə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Əkinçilik İnstitutunda "Naxçıvan Muxtar Respublikasının az yayılmış qiymətli üzüm sortlarının təsərrüfat-texnoloji və biomorfoloji xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi mövzusunda" fəlsəfə doktorluğu dissertasiyası müdafiə edərək, 13 aprel 2010-cu ildə kənd təsərrüfatı üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 2023-cüildə aqrar elmlri üzrə dosent elmi dərəcəsi almışdır.2009-cu ildən, ictimai əsaslarla xaricdən gətirilmiş calaq əkin materialı ilə salınmış üzüm bağlarına  Naxçıvan Bölgəsi üzrə nəzarət komissiyasının sədri təyin olunmuşdur.  105 elmi əsərin müəllifi və həmmüəllifidir. Əsərləri Bakı, Berlin, Moskva, Dərbənd, Naxçıvan, Tayvan (scopus) şəhərlərində müxtəlif məcmularda dərc olunmuşdur .

## Əsas elmi nailiyyətləri
Naxçıvan Muxtar Respublikasının azyayılmış qiymətli üzüm sortları toplanılmış, kolleksiya – tarla bağı salınmış, həmçinin 178 sortdan ibarət üzüm bitkisinin genofond zənginliyi aşkar edilmiş, itirilmə təhlükəsi aradan qaldırılmış, 20 yeni aşkar olunmuş sortun biomorfoloji və təsərrüfat texnolji xüsusiyyətləri öyrənilmiş, emal istiqamətləri təyin edilmiş, ən əsası mənfur ermənilərin bu sortların mənimsənilməsinə qarşı mübarizə aparılmışdır . Bu iş davam etdirilir və sonuna kimi də aparılacaqdır.

## Elmi əsərləri:
Kitabları:

# Nəcəfov.C.S. Naxçıvan Muxtar Respublikasında yüksək üzüm məhsulu     yetişdirilməsi texnologiyası / fermer və digər fərdi təsərrüfat formaları     üçün / Naxçıvan : Əcəmi, 2006, 30 s.
# Nəcəfov.C.S. Kişmiş və mövüc istehsalının texnoloji     xüsusiyyətləri / Naxçıvan: Əcəmi, 2007, 24 s. (fermer və digər fərdi     təsərrüfat formaları üçün)
# Quliyev V.M., Nəcəfov C.S və b. Azərbaycan ampeloqrafiyası.     Bakı: Müəllim, 2017,  I cild. 738 s.
# Джаббар Наджафов. Ценные аборигенные виноградные сорта     Нахчыванской АР Азербайджана. . LAP Lambert Academic     Publishing Omni Scriptum Gmbh. ISBN:978-3-659-40114-5
# Cabbar Nəcəfov. Naxçıvan Muxtar Respublikasının bəzi azyayılmış     qiymətli üzüm sortlarının təsərrüfat-texnoloji və biomorfoloji     xüsusiyyətləri**.** Bakı: “Ekoprint”, 2022, 216 s

Elmi məqalələri:

# Nəcəfov C.S. Naxçıvan Muxtar Respublikasında üzümçülüyün     tarixinə dair / Naxçıvanın tarixi, maddi və mənəvi mədəniyyətinin, təbii     sərvətlərinin öyrənilməsi mövzusunda AMEA Naxçıvan Bölməsində keçirilmiş     elmi konfransın materialları. Bakı: Elm, 2004, s. 170-175
# Nəcəfov.C.S. Naxçıvan Muxtar Respublikasının bəzi aborigen üzüm     sortlarının barvermə xüsusiyyətləri // Azərbaycan aqrar elmi, 2005, № 3-4,     s. 134-135
# Nəcəfov C.S. Naxçıvan Muxtar Respublikasının şaxtaya davamlı     nadir üzüm sortları // Azərbaycan aqrar elmi, 2006, № 1-2, s. 171-172
# Наджафов Д.С. Агробиологические особенности некоторых сортов     винограда Нахчыванской Автономной Республики // Аграрная наука     Азербайджана, 2006, № 3-4, с. 137-139
# Наджафов Д.С. Поздно созревающие столовые сорта винограда     Нахчыванской Автономной Республики // Аграрная наука Азербайджана, 2006, №     5-6, с. 177-178
# Наджафов Д.С. Сбор и изучение генефонда винограда Нахчыванской     Автономной Республики // Доклад тезисов Ы международной конференции на     тему "Генетические ресурсы биоразнообразия", Баку, 2006, 27-28     июль, с. 188-189
# Nəcəfov C.S. Naxçıvan Muxtar Respublikasının azyayılmış Sarı     aldərə üzüm sortunun biomorfoloji və texnoloji-təsərrüfat xüsusiyyətləri /     AMEA Botanika İnstitutunun əsərləri, XXVII cild, Bakı, Elm, 2007, s.     185-187
# Nəcəfov C.S. Naxçıvan Muxtar Respublikasının azyayılmış Duzalı     və Şahangiri üzüm sortlarının biomorfoloji və texnoloji-təsərrüfat     xüsusiyyətləri // Azərbaycan aqrar elmi, 2008, № 1, s. 66-68
# Qurbanov M.R., Nəcəfov C.S. Naxçıvan Muxtar Respublikasının az     yayılan üzüm sortlarının ziyanvericilərə qarşı davamlılığı / Azərbaycan     Zooloqlar Cəmiyyətinin əsərləri, I cild, Bakı, Elm, 2008, s. 788-790
# Nəcəfov C.S. Tənəyin kökdən xaric yemləndirilməsinin Naxçıvan     Muxtar Respublikasının azyayılmış üzüm sortlarının məhsuldarlığına və     keyfiyyətinə təsiri / AMEA Botanika İnstitutunun əsərləri, XXIX cild,     Bakı, Elm, 2009, s. 42-44
# Панахов Т.М, Наджафов Д.С. Редкие сорта винограда Нахчыванской     Автономной Республики // Виноделие и виноградарство, Москва, Пищевая     промыщленность, 2009, № 3, с. 40-41
# Наджафов Д.С. Малораспространеные сорта винограда Нахчыванской     Автономной Республики / Международная конференция на тему     "Биологические ресурсы развития горных регионов", Махачкала,     2009, 10-12 сентябрь, с. 155-157
# Qurbanov M.R., Nəcəfov C.S. Naxçıvan Muxtar Respublikasının     aborigen üzüm sortları // AMEA-nın məruzələri, Bakı, Elm, 2009, № 5, s.     71-74
# Əmirov R.V., Qəhrəmanov S.H., Nəcəfov C.S. Naxçıvan Muxtar     Respublikasının bəzi azyayılmış süfrə üzüm sortlarının məhsuldarlığına və     keyfiyyətinə Naxçıvan seolitinin mineral gübrələrlə birlikdə tətbiqinin     təsiri // Azərbaycan Aqrar Elmi, Bakı, 2010, № 1-2, s. 61-63
# Qurbanov M.R., Nəcəfov C.S. Naxçıvan Muxtar Respublikasının     azyayılmış aborigen üzüm sortlarının məhsuldarlığına qeyri-ənənəvi     aqrotexniki tədbirlərin təsirinin statistik analizi / Azərbaycan     Botaniklər cəmiyyətinin əsərləri, I cild, Bakı, Təhsil, 2010, s. 181-188
# Панахов Т.М, Салимов В.С., Наджафов Д.С. Эффективность     возделывания сорта Нахшаби в Азербайджане // Виноделие и виноградарство,     Москва, 2010, Пищевая промыщленность, № 6, с. 44-45
# Nəcəfov C.S., Qurbanov M.R., Naxçıvan Muxtar Respublikasının     azyayılmış aborigen üzüm sortu Tula gözü / AMEA Mərkəzi Nəbatat Bağının     əçərləri, VIII cild, Bakı, Elm, 2011, s. 69-76
# Nəcəfov C.S. Naxçıvan MR-in azyayılmış üzüm sortlarının iqtisadi     səmərəliliyinin tədqiqi// AMEA Naxçıvan Bölməsinin Xəbərləri, Təbiət və     texniki elmlər seriyası, Naxçıvan, «Tusi», 2011, № 2, s. 81-85
# Панахов Т.М, Салимов В.С., Наджафов Д.С. Малораспространеные     ценные сорта винограда Нахчыванской Автономной Республики // Виноделие и     виноградарство, Москва, 2011, Пищевая промышленность, №6, с. 38-39
# Nəcəfov C.S. Heydər Əliyev və Azərbaycanda üzümçülüyün     inkişafı// AMEA Naxçıvan Bölməsinin Xəbərləri, Təbiət və texniki elmlər     seriyası, Naxçıvan, «Tusi», 2013, xüsusi buraxılış, s. 181-186
# Nəcəfov C.S. Naxçıvan MR-in azyayılmış bəzi süfrə üzüm     sortlarının məhsuldarlıq göstəriciləri// AMEA Naxçıvan Bölməsinin     Xəbərləri, Təbiət və texniki elmlər seriyası, Naxçıvan, «Tusi», 2013, № 2,     s. 113-119
# Nəcəfov C., Səlimov V., Abbasova X. Naxçıvan Muxtar     Respublikasının nadir üzüm sortu - Qara Xəlili // AMEA Naxçıvan Bölməsinin     Xəbərləri, Təbiət və texniki elmlər seriyası, Naxçıvan, «Tusi», 2014, № 2,     s. 99-107
# Панахов Т.М, Салимов В.С., Наджафов Д.С. Ценные сорта винограда     Азербайджана // Виноделие и виноградарство, Москва, 2014, Пищевая     промышленность, № 1, s. 46-54
# Nəcəfov C. Naxçıvan Muxtar Respublikasının azyayılmış qiymətli     üzüm sortu - Tülküquyruğu // AMEA Naxçıvan Bölməsinin Xəbərləri, Təbiət və     texniki elmlər seriyası, Naxçıvan, «Tusi», 2015, № 2, s. 135-139
# Панахов Т.М, Салимов В.С., Наджафов Д.С. Ампелографические     особенности некоторых аборигенных сортов винограда Азербайджана //     Виноделие и виноградарство, Москва, 2015, Пищевая промыщленность, № 1, с.     44-48
# Nəcəfov C. Naxçıvan Muxtar Respublikasının qiymətli aborigen     üzüm sortu - Cəlali // Naxçıvan Dövlət Universitetində 15-16 may 2015-ci     il tarixlərində "Kənd təsərrüfatının inkişafı: reallıqlar və     perspektivlər" mövzusunda keçirilmiş Beynəlxalq Elmi-Praktik     Konfransın materialları Naxçıvan, «Qeyrət», 2015, s. 258-260
# Quliyev V., Nəcəfov C. Naxçıvan Muxtar Respublikasının     azyayılmış aborigen üzüm sortu – Daş Qara // AMEA Naxçıvan Bölməsinin     Xəbərləri, Təbiət və texniki elmlər seriyası, Naxçıvan, «Tusi», 2017, № 2,     s. 80-85
# Quliyev V.M., Nəcəfov C.S., Bayramov L.Ə. Salsola dendroiedes     pall. Bitki xammalından istifadə edilməklə kişmiş və mövüc hazırlanmasının     təkmilləşdirilmlş üsulu // Azərbaycan Aqrar Elmi, Bakı, 2017, № 2, s.     85-88
# Nəcəfov.C.S. Naxçıvan Muxtar Respublikasının azyayılan süfrə     üzüm sortu – Kəhraba/ AMEA Mərkəzi Nəbatat Bağının əçərləri XVI cild,     Bakı, 2018, s. 131-13
# Nəcəfov.C.S. Naxçıvan Muxtar Respublikasının aborigen süfrə üzüm     sortu –  Xəzani / AMEA Mərkəzi Nəbatat Bağının əçərləri XVII cild,     Bakı, 2019, s. 61-67
# Varis Quliyev, Cabbar Nəcəfov. Azyayılan Qara Kürdəsi və      Qara Xəlili  süfrə üzüm sortlarinin ampeloqrafik tədqiqi // AMEA     Naxçıvan Bölməsinin Xəbərləri, Təbiət və texniki elmlər seriyası,     Naxçıvan, «Tusi»,  2020, № 4, s. 77-85
# Varis Quliyev, Cabbar Nəcəfov. Naxçivan Muxtar Respublikasının     əkinaltı üzüm bağlarinda makro və mikro elementlərin çatişmazlığı     nəticəsində meydana çıxan simptomlar // AMEA Naxçıvan Bölməsinin     Xəbərləri, Təbiət və texniki elmlər seriyası, Naxçıvan, «Tusi», 2021, № 2,     s. 57-61
# Cabbar Nəcəfov. Qlobal istiləşmənin üzümçülüyə mənfi     təsirlərinin azaldılması yolları // Naxçıvan Universiteti, Elmi əsərlər II     hissə, İSSN 2616-4248, Naxçıvan, Nuh, 2022, № 1, (25) s. 287-291
# Джаббар Наджафов. Некоторые ценные сорта винограда Нахчыванской     автономной республики Азербайджана с лечебными свойствами // ИЗВЕСТИЯ ГГТУ     Медицина • Фармация. ISSN 2687-1521. Научно-практический журнал.       Орехово-Зуево, 2022, № 1, 009, s. 35-39
# Cabbar Nəcəfov. Müxtəlif ekoloji komponentlərin təsiri fonunda     Naxçıvan muxtar respublikasında üzümlüklərin becərilməsinə dair // Elmi     əsərlər. Təbiət və texniki elmlər seriyası.  İSSN 2218-4791.     Naxçıvan, Tusi, 2022, № 2, cild 18, s. 116-122
# Cabbar Nəcəfov. Üzüm bağının salınması üçün ərazi seçimində     nəzərə alınmalı əsas amillər, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun elmi     əsərləri, Naxçıvan, NMİ “Məktəb”, 2022, № 1 (67), s. 221-225
# Varis Quliyev, Cabbar Nəcəfov. Müxtəlif mənşəli yeni üzüm     formalarının tədqiqi, AMEA Naxçıvan Bölməsinin əsərləri, Naxçıvan, Tusi,     2022, № 4, s. 70-77;
# Cabbar Nəcəfov. Naxçıvan Muxtar Respublikasının bəzi azyayılmış     qiymətli üzüm sortlarının ampeloterapiyada tətbiqinə dair/Alternativ tibb     metodlarının tətbiqi məsələləri mövzusunda II Respublika elmi konfravsının     materialları, Naxçıvan, Qeyrət, 2022, 311 s., s. 237-245
# Талибов Т.Г., Наджафов Дж.С. Продукты переработки некоторых     аборигенных сортов винограда Нахчыванской автономной республики     Азербайджана // ИЗВЕСТИЯ ГГТУ Медицина • Фармация. ISSN 2687-1521.     Научно-практический журнал. Орехово-Зуево, Электрогорск, 2023, №     1/013/2023, с. 50-56

## Mənbə
AMEA Naxçıvan Bölməsi