open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yazı masası

**Yazı masası** — məktəbdə, ofisdə, evdə və ya oxşar, oxu, yazma və ya kompüter kimi avadanlıqlardan istifadə etmək kimi akademik, peşə və ya məişət fəaliyyəti üçün istifadə olunan düz bir masa tərzi iş səthinə malik bir mebel parçasıdır.

## Qalereya

Fayl:Spanish - Portable Writing Desk with Geometric Patterns and Moorish Designs - Walters 6522 - Three Quarter.jpg|Daşına bilən yazı masası, 1550–1650-ci illər
Fayl:Antique writing desk 2 (25790579640).jpg|Qatlana bilən səthli qədim yazı masası
Fayl:Bureau table (desk) MET DP-14204-113.jpg|Masa (büro)
Fayl:Drum writing desk, Naples, Italy, c. 1780, pine with veneer, view 2 - Museo Nacional de Artes Decorativas - Madrid, Spain - DSC08315.JPG|1780-ci ilə aid yazı masası
Fayl:Writing Desk by Catherine Peachey, 1870s, American black walnut, mahogany, black cherry, yellow poplar, brass - Cincinnati Art Museum - DSC03041.JPG|Ayaq üstə yazmaq üçün yazı masası
Fayl:Writingdesk2.jpg|Müasir yazı masası


## Həmçinin bax
* Masa

## İstinadlar
Əqidə Manizadə

**Əqidə Manizadə** — ABŞ-nin Vircinya ştatında yaşayan azərbaycanlı alim, Radford Universitetinin riyaziyyat və statistika fakültəsinin professoru, Vircinya ştatının Riyaziyyat Müəllimləri Şurasının Prezidenti, "Görkəmli professor" fəxri adının təltifçisi.

## Təhsili
Əqidə Manizadə 1992-ci ildə Bakı şəhəri 164 nömrəli orta məktəbi qızıl medalla, 1997-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 2000-ci ildə isə Vilyam və Meri kollecində magistratura təhsilini tamamlayıb, 2006-cı ildə isə Virciniya Unversitetində doktor və alimlik dərəcəsini müdafiə edib.

## Fəaliyyəti
Əqidə Manizadə 2009-cu ildən indiyə kimi ABŞ-nin Radford Universitetində bakalavr və magistr pilləsində dərs deyir, elmi fəaliyyətlə məşğuldur.

Virciniya Təhsil Nazirliyinin dəstəyi ilə Riyaziyyat Müəllimlərinin Təkmilləşdirmə Mərkəzinin yaradıcısı kimi NASA alimləri və universitet professorları ilə Radford Universitetində NASA-2 İnstitutu yaradaraq, bir çox böyük layihələrin reallaşdırılmasında birbaşa iştirak edib. "Virginia Mathematics Teacher" jurnalının baş redaktoru vəzifəsini icra edir. Rəhbərliyi altında dərc olunan jurnal 2018-ci ildə Riyaziyyat Müəllimləri Milli Şurası tərəfindən ölkənin ən yaxşı jurnalı mükafatına layiq görülüb.

2021-ci ildə Vircinya ştatının Riyaziyyat Müəllimləri Şurasının Prezidenti seçilərək, ştat üzrə bütün dövlət və özəl universitetlərinin professor heyəti üçün ali mükafatı qazanıb. 35 elmi məqalənin müəllifidir.

Əqidə Manizadə 75-dən çox elmi konfransda riyaziyyat elminə dair məruzələrlə çıxışlar edib və bir sıra böyük layihələrin icraçısıdır.

## Mükafatları
* "Görkəmli professor" fəxri adı təltif edilib
* Radford Universitetində professor təqaüdü (2013)
* Radford Universitetinin "Milyonçuları dairəsi" mükafatı (2014)
* "Əməkdar Yaradıcı-Tədqiqatçı" mükafatı (2017)
* "Dalton Görkəmli Alim" mükafatı (2019)

## İstinadlar
Azərbaycan günəş ayinləri

**Azərbaycan günəş ayinləri** — Azərbaycanın bir çox yerində yayılmış adət. Günəşin çağrılması üçün istifadə olunur.

## İcrası
Azərbaycanda uzun müddət yağan yağışdan sonra Günəşin çıxması istənilirsə, Baba dağından gətirilən daş ocaqdakı külə basdırılır. Sonra eyni ocaqda xəşil pişirilir. Xəşili ananın ilk uşağı qarışdırar, əfsunçu basdırılan daşın üzərinə közlər yığa-yığa əfşunun sehrli hissəsini oxuyar: Qodu, odu, daşı. Odu kəssin yağışı. Bu ayində Günəş iyəsi ilə əlaqə qurmaq üçün dağ, daş və ocaq kultlarından istifadə olunur. 

Günəş çağırma mərasimində Qodu adlandırılan kukladan istifadəyə də rast gəlinir. Qadın şəklində olan kukla yuvarlaq olur və alnına Günəşi simvolizə edən ayna da yağışdırılır. Qodunun adları Azərbaycan dilinin dialektlərinə görə Dodu və Xodu da ola bilər. Qodunun Günəş ilahəsinin adı olması ehtimal edilir. Novruzun ilk dörd günü yağışlı keçərsə, qodu mərasimi keçirilərək Günəşi çağırarlar. 

## İstinadlar
* Najafov, A. (2019). Azerbaycan halk inanışları. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Konya.
Kövsəc

**Kövsəc** — Azərbaycanın bir çox yerində yayılmış mərasim.

## İcrası
Kövsəc mərasimi qırovdüşən ayda icra edilirdi. Özünü gülməli kökə salmış bir nəfəri təlxək geyimində qatıra mindirir, sonra da kəndi gəzdirib camaata deyirdilər ki, bu gördüyünüz adam qışın düşmənidir. Yan-yörədəkilər onun üstünə su səpir, qar atır, ətrafında məzəli oyun və əyləncələr göstərirdilər. O isə bir əlində tükü yolunmuş qarğa, o biri əlində isə yelpik tutub yellədir, saymazyana "istidir, istidir, heç vecimə deyil" — deyə-deyə hay-küy salardı.

Bu mərasimin bilavasitə qış fəsli ilə bağlı olması ayində istifadə olunan vasitələrdən də bəlli olur. Burada üst-başı cır-cındırlı kimsə əbəs yerə əlində tükü tökülmüş qarğa müqəvvası tutmur. Bilindiyi tək, el arasında qarğanın "qarr-qarr" oxuması, onun qarı, qışı çağırması kimi yozulur. Bundan savayı, qış ilin barsız-bəhərsiz fəsli sayıldığı üçün doğub-törəməyən, nəsil artırmayan qatırın onun simvolu olaraq alınması, nəhayət, noxtalanıb minilməsi də təbii təsir bağışlayır.

## İstinadlar
* Azərbaycan etnoqrafiyası, Üç cilddə III cild. (2007), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu, Bakı: Şərq-Qərb.
Səddə bayramı

**Səddə bayramı** — Novruza 50 gün qala keçirilən bayram.

## İcrası
Səddə bayramı da insanların qışa qarşı münasibətlərini, qışdan qorxmadıqlarını nümayiş etdirən bir bayramdır. Xalqımız Səddə deyimini yanvarın son günü, iki çillə arasındakı sərhəddə, Böyük çilləni əvəzləyən Kiçik çillənin sərt şaxtalarının qarşısını almaqdan ötrü çəkilən böyük maneə, odlu-alovlu bənd, yaxud sədd kimi mənalandırıb. Bayramın bütün tədbir və ayinləri də məhz bu məqsədə xidmət etmişdir. Novruza nə az, nə çox, düz əlli gün qaldığını bildirmək üçün icra olunan Səddə bayramında insanlar axın-axın gəlib təyin olunmuş meydana toplaşır. Meydanda böyük bir tonqal yandırılır. Toplaşanlar əl-ələ tutub tonqalın çevrəsinə dolanır, "əlli gün Novruza qədər, yüz əlli gün biçinə kimi" sözlərilə başlanan mahnı oxuyur, şənlik keçirir, rəqs edib əyləncəli tamaşalar göstərirlər.

## İstinadlar
* Azərbaycan etnoqrafiyası, Üç cilddə III cild. (2007), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu, Bakı: Şərq-Qərb.
Monitor (gəmi tipi)

**Monitor** ( – xəbərdar edici, qoruyucu) — zirehli suüstü döyüş gəmilərinin ilk tiplərindən biri. Sahil rayonlarında və çayda düşmən gəmilərini məhv etmək, sahil boyu yerləşən düşmən obyektlərinə artilleriya atəşi açmaq və s. üçündür. Adı bu tipli ilk amerikan gəmisinin adından götürülmüşdür. İkinci Dünya müharibəsindən sonra aviasiyanın və raket-nüvə silahlarının inkişafı ilə əlaqədar olaraq istehsalı bütün ölkələrdə dayandırılmışdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Carrico, John M., *Vietnam Ironclads*, 2007; Brown Water Enterprises. .
* Friedman, Norman, *U. S. Small Combatants: An Illustrated Design History*, 1987; Annapolis: Naval Institute Press. .
* Kramer, Charles (Illustrator), *Popular Mechanics* Magazine, 1967; Charles Kramer of Zik Assoc., Ltd. cutaway view of Vietnam "River Battleship".
Sələfçegan bəxşi

**Salafçeqan** — İranın Qum şəhərinin bölmələrindən biri. 2016 -cı ildə Salafçeqan mahalının əhalisi və evlərinin ümumi siyahıya alınmasına görə 9 938 nəfərə bərabər olmuşdur.

## İstinadlar
Republic P-47 Thunderbolt

P-47 Thunderbolt, ABŞ istehsalı olan İkinci Dünya müharibəsi dövrünün qırıcı-bombardmançı təyyarəsidir.

Bolşeviklərdən qaçan iki gürcü, Alexander de Seversky və Alexander Kartveli tərəfindən hazırlanmışdır. P-47 böyük və kobud bir təyyarədir. Ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti möhkəmliyi və yaxşı sürətidir. Su ilə vurulan mühərrikləri var. Müttəfiqlər və Sovetlər tərəfindən müharibə zamanı istifadə edilmişdir. İlk uçuşunu 6 may 1941 -ci ildə etmiş və cəmi 15677 ədəd istehsal edilmişdir. İkinci Dünya müharibəsindən sonra ABŞ-nin hərbi yardımı çərçivəsində Türkiyəyə ümumilikdə 180 ədəd P-47D gətirilmişdir. Bütün təyyarələr 1948 -ci ildə gətirilmişdir və 9, 5 və 8 -ci Hava Alaylarında yerləşdirilmişdirlər. 1951-ci ildə Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin yenidən təşkil edilməsi nəticəsində, “Hava Bazaları” (Hava Üssü — HÜ) sisteminə keçildikdən sonra, P-47-lər 5-ci Hava Bazasının 151/152 eskadronlarında, 8-ci Hava Bazasının 181/182 eskadronlarında və 9-cu Hava Bazasının 191/192 eskadronlarında xidmət etmişdirlər. Reaktiv təyyarələr dövrünə keçid təyyarələri sayıla bilən bu təyyarələrin ömrü çox qısa olmuşdur. 1952-ci ildən başlayaraq F-84G hərbi təyyarələri ilə əvəz olunmağa başlanmışdırlar. Son P-47D 1954-cü ildə xidmətdən çıxarılmışdır.
Northrop F-5

**Northrop F-5**, **F-5A/B Freedom Fighter** () və **F-5E/F Tiger II** () — aşağı qiymətli və təmir baxımından asan olan inkişaf etdirilmiş təlim təyyarələridirlər. SSRİ və Şərq Blokundakı həmkarı Mig-21 hesab edilir. Amerika Birləşmiş Ştatları Hərbi Hava Qüvvələrindəki Top Gun üslublu döyüş təlimi məktəblərində bir təlim təyyarəsi olaraq istifadə olunur. Ucuz qiymətinə görə daha çox iqtisadiyyatı zəif olan ölkələr tərəfindən üstünlük verilmişdir. F-5 çox məqsədli bir təyyarədir və çox yüksək manevr qabiliyyətinə malikdir. Hava Müharibələri üçün Sidewinder raketləri daşıya bilər. Həm də qurudan hücumlar üçün bomba və raketlər daşıyır. F-5B adlı iki nəfərlik bir təlim versiyası, həmçinin də RF-5 adlı bir fotoreskonsans (fotokəşfiyyat) versiyası mövcuddur. F-5 bir çox ölkədə lisenziya əsasında istehsal olunur.

## F5-N Düşmən Modeli

F-5-in digər variantları arasında F-5N adlı yeni bir variantı da mövcuddur. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri, təlim məqsədləri üçün yaxşı vəziyyətdə olan İsveçrə Hərbi Hava Qüvvələrininn xidmətdən kənar etdiyi 44 ədəd köhnə F-5E Tiger II təyyarəsini satın alaraq bəzi düşmən elementləri ilə təchiz etmiş və F-5N Tiger II formasında yeni bir növ meydana çıxarmışdır.

Amerika Hərbi Hava Qüvvələrinin İsveçrə Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən istifadədən çıxarılmış olan 44 ədəd F5-B Tiger II təyyarəsini satın alaraq bəzi düşmən elementləri ilə təchiz edərək təlim uçuşlarında istifadə etmək üçün hazırladığı bir növdür. Düşmən elementi olaraq, Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı tərəfindən istehsal edilən Mig-25 Foxbat və digər Mig elementlərindən istifadə edilmişdir. Radio danışıqlar zamanı Amerika Hərbi Hava Qüvvələri onu Mig-25 olaraq təyin edir. Türk Ulduzları da bu təyyarəni nümayiş məqsədləri üçün istifadə edir.

## Tekniki xüsusiyyətləri
* Ekipaj: 1
* Uzunluq: 14.35 m
* Hündürlük: 4.10 m
* Qanad uzunluğu: 7.85 m
* Qanad sahəsi: 17.28 m²
* Boş çəkisi: -
* Yüklü çəkisi: 9.300&nbsp;kg
* Mühərrik: 2 x General Electric J-85
* İtələmə qüvvəsi:15.5&nbsp;kN
* Maksimum sürət: 1526&nbsp;km/s
* Mənzil: 1815&nbsp;km
* Qalxa bildiyi maksimum hündürlük: 15.400 m

## Silahlandırma

* **Top:**
** 2×20 mm M39A2 Top
* **Hava-Hava tipli raketlər AAM**
** AIM-9
** AIM-7
** AIM-120
* **Hava-Yer tipli hücum raketləri AGM**
** AGM-65E
** AGM-84
** AGM-88A
** Python-3
* **Bombalar**

** MK-82
** MK-84
** GBU-24
** GBU-49
** GBU-52
** GBU-58

## İstinadlar
Gənclik parkı

**Gənclik parkı** – Azərbaycanın Bakı şəhərinin Xətai rayonunda yerləşən meşə tipli park. 26 avqust 2021-ci ildə açılıb. Açılışda Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev və həyat yoldaşı Mehriban Əliyeva iştirak etmişdirlər.

Parkın salınması üçün işlər 11 noyabr 2019-cu ildə başlamışdır. Park Heydər Əliyev Fondunun Regional İnkişaf İctimai Birliyinin dəstəyi ilə yaradılmışdır. Burada ziyarətçilərin istirahəti üçün müxtəlif infrastruktur yaradılmışdır və Xəzər dənizinin mənzərəsini də seyr etmək mümkündür.

Park 43 hektar ərazini əhatə edir. Burada 300 minədək ağac əkilib və yaşıllıqlar salınmışdır. Parkda həm uşaqlar, həm də böyüklər üçün idman və əyləncə sahələri yaradılmış, attraksion quraşdırılmışdır. Həmçinin Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən fiziki məhdudiyyətli şəxslər üçün idman və əyləncə sahəsi yaradılmışdır.

Parkda *"Ürəklər"* adlı kompozisiya yaradılmış, həmçinin bağlı və açıq futbol meydançaları inşa olunmuşdur. Parkda ziyarətçilər üçün piknik məntəqələri salınmışdır. Qaçış üçün cığırlar və velosiped yolları da tikilmişdir. Park böyük olduğu üçün parkda məlumatlandırıcı və istiqamətləndirici lövhələr quraşdırılmışdır. Ərazinin ən görməli yerlərindən biri də park ərazisində yaradılan süni göldür.

## Qalereya

Gənclik parkı 2.jpg|İstirahət guşəsi.
Gənclik parkı 3.jpg|Parkın xəritəsi.
Gənclik parkı 4.jpg|Parkın interyeri.
Gənclik parkı 5.jpg|Velosiped zolağı.
Gənclik parkı 6.jpg|Kreativ iş.


## İstinadlar
Böyükşor bulvarı

**Böyükşor bulvarı** və ya **Böyükşor parkı** – Azərbaycanın Bakı şəhərinin Nərimanov rayonunda, Böyükşor gölünün sahilində yerləşən bulvar tipli park. Açılışı 22 may 2015-ci ildə baş tutub. Açılışda Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev və həyat yoldaşı Mehriban Əliyeva iştirak edib.

Bulvar 2014-cü ildə təsdiq edilmiş "2014-2016-cı illərdə Bakı şəhərinin və onun qəsəbələrinin sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət Proqramı"na və 2013-cü ildə təsdiq edilmiş "Böyükşor gölünün ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması, mühafizəsi və istifadəsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında" fərmana uyğun olaraq yaradılıb. Bulvar gölün şərq və cənub sahilində yerləşir. Sahəsi isə 15 hektardan çoxdur. Bulvar neftlə çirklənmiş torpaqların təmizlənməsindən sonra salınıb. Həmçinin çirklənmiş yeraltı suların gölə daxil olmasının qarşısı tamamilə alınıb və drenaj sistemi qurulub.

Sahilboyu gəzinti zolağının uzunluğu 2,5 kilometr, bulvar sahəsinin ümumi eni isə 94 metrdir. Burada idman və uşaq oyun meydançaları qurulub, ayrıca qaçış və velosiped zolaqları salınıb. Gölün içində quraşdırılmış fəvvarələr kompleksi gölün suyunun keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması üçün onu oksigenlə zənginləşdirir. Gölün idarə edilməsi, su keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması və monitorinqi üçün günəş enerjisi ilə qidalanan xüsusi qurğulardan istifadə edilir.

Bulvarın qazon sahəsi 76 191 m², ağaclarının sayı 3550, kolluqlarının sayı 33287, skamyalarının sayı isə 287-dir.

## İstinadlar
Hacıqədərtkəndi (Biləsuvar)

**Hacıqədərtkəndi** () — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 48 nəfər yaşayır (10 ailə).

## İstinadlar
Diffuşi

**Diffuşi** () — Maldiv adalarının Kaafu atolluna daxil olan,yaşayışı olan ada. Coğrafi baxımından Şimali Male atoluna daxildiur. Adanın əhalisi 1030 nəfər (2006), ərazisi isə 0,22&nbsp;km²-dir.

## Coğrafiyası
Ada 950 m uzunluğa, 200 m enə malikdir. Male şəhərindən 36,6&nbsp;km şimal-şərqdə yerləşir. Adadan 200 m şimal-şərqdə yaşayışı olmayan, ancaq turistik məqsədlər üçün istifadə edilən **Meerufenfuşi** adası yerləşir.

## İstinadlar
Monoqamiya

**Monoqamiya** — fərdin eyni anda yalnız bir partnyoru olduğu nikah və ya münasibət forması.

## İnsanlar arasında monoqamiya
Monoqamiya ibtidai icma cəmiyyəti dağıldıqdan sonra qoşa nikahdan təşəkkül tapmışdır. Əmlakın kişiyə məxsus olması və varislərə keçməsi, qadının hüquqsuzluğu və s. monoqamiyanın xarakterik xüsusiyyətləri idi.

## Heyvanlar arasında monoqamiya
Monoqamiya erkək və dişi cinslər arasında əlaqədir. Erkək fərd az, yaxud çox uzun müddətdə müəyyən bir dişi fərdlə çütləşir və adətən dişi ilə birgə nəsil qayğısına qalır. Leyləklərdə, qartallarda, qu quşlarında və s. təsadüf olunur. Bir mövsüm, yaxud ömür boyu davam edir. Vəhşi qazlarda monoqamiya bir mövsüm, bəzi ördəklərdə yuva quranadək, canavar, tülkü, qunduzda və s. adətən, bor mövsüm, meymunlarda isə bir neçə il davam edir.

## İstinadlar
Qəssan

**Qəssan** () — ərəb mənşəli ad.

*Qəssan, Qəssanilər sülaləsinin qurucusu
*Qəssan Kənəfani (1936—1972), fələstinli yazıçı və aktivist
*Qəssan Məsud (d. 1958), suriyalı aktyor
Bəşşar

**Bəşşar** () — ərəb mənşəli ad.

*Bəşşar ibn Bürd — fars əsilli ərəb şairi
*Bəşşar əl-Əsəd — Suriya Prezidenti
*Bəşşar Cəfəri — Suriyalı diplomat
Qarış (dəqiqləşdirmə)

*Qarış — Azərbaycanda geniş yayılmış xalq uzunluq ölçüsü vahidlərindən biri.
*Yuxarı Qarış (Baltas) — Başqırdıstan Respublikasının Baltas rayonunda yerləşən kənd. 
*Aşağı Qarış (Baltas) — Başqırdıstan Respublikasının Baltas rayonunda yerləşən kənd.
1960 Yay Paralimpiya Oyunları

**1960 Yay Paralampiya Oyunları** və ya **I Yay Paralimpiya Ouynları** ― 1960-cı ilin 18 sentyabrından 25 sentyabrına qədər davam edən İtaliyanın paytaxtı Roma şəhərində baş tutmuş Yay Paralimpiya Oyunları. Rəsmi şəkildə keçirilmiş ilk Yay Paralimpya Oyunları turniridir. Yarışlar Stadio Olimpicoda keçirilmişdir.

## İdman növləri
1960 Yay Paralampiya Oyunlarında 9 idman növü üzrə yarışlar təşkil olunmuşdur:

# Oxatma
# Atletika
# Dartatma
# Snuker
# Üzgüçülük
# Masaüstü tennis
# Təkərli arabada qılıncoynatma
# Təkərli araba basketbolu
# Təkərli araba gimnastikası

## Medal sıralanması (İlk 10-luq)

Ev sahibi ölkənin adı tünd rəngli fonda göstərilmişdir.

## İştirakçı ölkələr
*  ABŞ (23 idmançı)
*  AFR (Qərbi Almaniya) (9 idmançı)
*  Argentina (9 idmançı)
*  Avstraliya (11 idmançı)
*  Avstriya (19 idmançı)
*  Belçika (12 idmançı)
*  Böyük Britaniya (42 idmançı)
*  Finlandiya (1 idmançı)
*  Fransa (11 idmançı)
*  İrlandiya (1 idmançı)
*  İsrail (7 idmançı)
*  İsveç (3 idmançı)
*  İsveçrə (6 idmançı)
*  İtaliya (27 idmançı)
*  Livan
*  Malta (6 idmançı)
*  Niderland (13 idmançı)
*  Norveç (11 idmançı)
* Rodeziya (1 idmançı)
*  Yunanıstan

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yatkayed gölü

**Yatkayed gölü** – Kanadanın Nunavut ərazisinin Kivallik regionununda yerləşən göl. Anqikuni gölü ilə Forde gölü arasında yerləşən bu göl Kazan çayı üzərindəki bir neçə göldən biridir.

Göl ərazidə yaşayan maral ovçusu xalqı olan Sayisi Dene xalqı tərəfindən adlandırılıb. Ərazidə inuit artifaktları da tapılmışdır.

Yatkayed gölü dünyada yeganə göldür ki, onda yerləşən adanın gölündə başqa bir ada, həmin adadakı başqa göldə başqa bir ada, həmin adadakı başqa bir göldə isə başqa ada yerləşir. Başqa sözlə, Yatkayed gölüdəki adanın gölüdəki adanın gölündəki adanın gölündə ada var.

## Coğrafiya
Göl Kanada qalxanının şimal-qərbində yerləşən Çörçil platformasının Qərbi Çörçil bölgəsindəki Hörn ərazisində yerləşir.

Kanada atlasına əsasən ölkənin mərkəzi gölün cənubunda yerləşir.

## Minerallar
Yatkayed çöküntü hövzəsi uran, mis və molibden ehtiyatları ilə zəngindir. Kaminak qızıl şirkəti 81 min ha ərazidə mədənçilik işləri aparır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Xəritə
Koreya Demokratik Partiyası

**Koreya Demokrat Partiyası** (kor.더불어민주당; Hanca: 더불어民主黨; RR: Deobureominjudang; qısa: 민주, 더민주, Mincu, Domincu, "Mincudanq" olaraq tanınır 민주당 Cənubi Koreya mediyasında 2016-dan), əvvəllər Demokratiya üçün Yeni Siyasət Alyansı (DYSA), Cənubi Koreyada mərkəzçi, liberal bir siyasi partiyadır.

Partiya 26 Mart 2014 -cü ildə **Demokratik Partiyası** və Yeni Siyasi Vizyon Partiyasının (YSVP) hazırlıq komitəsinin birləşməsi ilə quruldu. Keçmiş Demokratik Partiya, DYSA-ın yaradılmasından sonra qanuni olaraq DYSA-a daxil oldu, YSVP-nin hazırlıq komitəsi ləğv edildi, birləşməni DYSA-a fərdi olaraq qoşulmağı dəstəkləyən üzvlərlə birlikdə ləğv edildi. **Demokratik Partiya**, rəqibi mühafizəkar Xalq Gücü Partiyası ilə birlikdə Cənubi Koreyadakı iki böyük siyasi partiyadan biridir.

## Siyasi mövqeyi

Demokrat Partiyasının rəsmi ideologiyası yoxdur. Bu partiya bəzən mühafizəkarlardan fərqli olaraq mütərəqqi partiya kimi təsvir edilir, lakin o qədər də universal baxış deyil və Cənubi Koreyanın “mütərəqqi” və “mühafizəkar” arasında mövqe kimi istinad edilir. ABŞ Demokratik Partiyasının rənglərinə bənzər mavi və göy mavi partiya rənglərindən istifadə etsələr də, DPK-nın bəzi əsas fiqurları DPK-nı “mərkəz-sağ” və “mühafizəkar” kimi təsvir edir. Bəzi Cənubi Koreya mediası da NPAD və ya DPK-nı “mühafizəkar partiya” kimi xarakterizə edib.
1960 Yay Paralimpiya Oyunlarının medal sıralanması

Aşağıdakı siyahıda 1960-cı il Roma Yay Paralimpiya Oyunlarında ölkələrin qazandığı medalların siyahısı verilmişdir:

## Medal sıralanması

Ev sahibi ölkə tünd fonda göstərilmişdir.

## İstinadlar
Markar Melkonyan

**Markar Melkonyan** (; ) — Amerika ermənisi yazıçı və müəllim.

Melkonyanın "*[[Mənim qardaşımın yolu (kitab)|Mənim qardaşımın yolu: Bir amerikalının Ermənistana taleyüklü səyahəti]]*" adlı kitabında qardaşı, erməni terrorçusu Monte Melkonyanın həyatı, onun 1990-cı illərdə Ermənistanın müstəqilliyi uğrunda və Birinci Qarabağ müharibəsindəki rolu ətraflı təsvir edilmişdir.

## Kitabları
* 
* 
* 

## İstinadlar
Nəriman Abbasov

**Nəriman Ağaxan oğlu Abbasov** () — azərbaycanlı MMA döyüşçüsü, yüngül çəki dərəcəsinin nümayəndəsi. 2013-cü ildən peşəkar səviyyədə çıxış edir və AMCFight Nights Global turnirlərində iştirakı ilə tanınır. Nəriman Abbasov yüngül çəkidə hal-hazırkı AMC Fight Nights Global (AMC FNG) çempionudur. 2022-ci ildən etibarən Azərbaycanı UFC idman turnirində təmsil edir.

## Həyatı və karyerası
Nəriman Abbasov 1 fevral 1994-cü ildə Bakı şəhərində anadan olub.

Azərbaycanı təmsil edən qarışıq döyüş sənəti (MMA) üzrə peşəkar döyüşçü Nəriman Şəhriyar Abbasovun rəhbərliyi altında məşq edir. "GabalaSportClub", "TTFightClub", "AzerbaijanFightClub" u təmsil edir.

Qarışıq döyüş sənəti üzrə peşəkar döyüşçü kimi karyerasına 2013-cü ildə başlamışdır. "GEFC-Azərbaycan" turnirində debüt etmiş, hakimlər heyətinin qərarı ilə qələbə qazanmışdı.

ACB, NomadMMAN1 PRO, AMC FightNightsGlobal turnirlərində çıxış etmiş, Kuat Xamitov, Artur Zaynukov, Mixail Gogitidze kimi döyüşçülər üzərində qələbə qazanmışdır.

25 Aprel 2019-cu ildə, hakimlər heyətinin qərarı ilə Qazaxıstanlı döyüşçü Kaut Hamitov üzərində qələbə qazanaraq AMC Fight Nights Global (AMC FNG) çempionu oldu.

2020-ci ildə hesabında uğurlu titul müdafiəsinə sahibdir: 25 sentyabr 2020-ci ildə AMCFNG-"FNG 98 - Fight Nights Global 98: Amirov vs. Bikrev" turnirində sabmişlə Mixail Gogitidze üzərində qələbə qazandı.

11 aprel 2021-ci ildə AMC FNG "AMC FIGHT NIGHTS 100" yubiley turnirində Şamil Əmirovu texniki nokautla məğlub edərək ikinci uğurlu titul müdafiəsini həyata keçirdi.

## Uğurları
*Hal-hazırda yüngül çəkidə AMC FNG Çempionu 
*Nomad MMA N1 PRO Kəmər Sahibi (2014) 
*2 qat WMMAF versiyasında MMA üzrə Dünya Çempionu (2015, 2017) 
*Dünya Kuboku Çempionu (2018) 
*MMA üzrə Avrasiya Çempionu (2015)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Səsyazma studiyası

**Səsyazma studiyası** — mahnıların, səslərin yazıldığı və miks edildiyi yer. Studiya mümkün olan ən yaxşı səs keyfiyyətinə sahib olmaq üçün akustika üzrə mütəxəssislər tərəfindən dizayn edilmişdir.

## İstinadlar
Mixail Jiroxov

**Mixail Aleksandroviç Jiroxov** (; ) — Ukrayna tarixçi və jurnalisti.

## Həyatı
Mixail Jiroxov 19 noyabr 1974-cü il tarixində SSRİ respublikalarından olan Ukrayna SSR-nin Donetsk vilayətində yerləşən Komsomolskoye şəhərində anadan olmuşdur. 2000-ci ildə Donetsk Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsini bitirmişdir. Postsovet məkanındakı münaqişələr və aviasiya tarixi üzrə ixtisaslaşmışdır. Rusiya, Ukrayna, Çexiya, Serbiya və digər ölkələrdə dövri nəşrlərdə 300-ə yaxın nəşrin müəllifidir.

## Kitabları
* Крылья возмездия. Краткая история ВВС Израиля.&nbsp;— М.: АСТ, Минск: Харвест, 2001.- 400 с. ISBN 5-17-008848-5, 985-13-0455-7 
* (+ Котлобовский А. В.) «Иду на таран!». Последний довод «сталинских соколов».&nbsp;— М.: ЭКСМО, Яуза, 2007.&nbsp;— 432 с. ISBN 978-5-699-22730-3
* Карабах: земля раздора.&nbsp;— К.: Изд.дом «Румб», 2009—264 с. ISBN 978-966-2273-00-7, 978-966-1568-24-1
* Союзники Люфтваффе.&nbsp;— М.: Вече, 2011.&nbsp;— 336 с. ISBN 978-5-9533-5139-3
* Битва за Донбасс. Миус-фронт, 1941—1943.&nbsp;— М.: Центрполиграф, 2011.&nbsp;— 319 с. ISBN 978-5-227-02674-3
* Асы над тундрой. Воздушная война в Заполярье, 1941—1944.&nbsp;— М.: Центрполиграф, 2011.&nbsp;— 253 с. ISBN 978-5-227-02906-5
* Пылающие небеса. Боевая авиация в Чеченской войне.&nbsp;— М.: ЭКСМО, Яуза, 2011.&nbsp;— 320 с. ISBN 978-5-699-52066-4
* Меч и огонь Карабаха. Хроника незнаменитой войны. 1988—1994.&nbsp;— М.: Центрполиграф, 2012.&nbsp;— 285 с. ISBN 978-5-227-03227-0
* Семена распада: войны и конфликты на территории бывшего СССР.&nbsp;— СПб: БХВ-Петербург, 2012.&nbsp;— 688 с. ISBN 978-5-9775-0817-9
* Опасное небо Афганистана. Опыт боевого применения советской авиации в локальной войне, 1979—1989.- М.: Центрполиграф, 2012.-319 с. ISBN 978-5-227-03863-0
* 100 великих асов авиации.&nbsp;— М.: Вече, 2013.&nbsp;— 384 с. ISBN 978-5-4444-0827-8; 2-й тираж −2014.
* Истребители&nbsp;— на взлет!&nbsp;— М.: Вече, 2013.&nbsp;— 288 с. ISBN 978-5-4444-1373-9
* Приднестровье: история конфликта.&nbsp;— М.: Русская панорама, 2014.&nbsp;— 320 с.&nbsp;— ISBN 978-5-93165-255-9
* Большое небо дальней авиации. Советские дальние бомбардировщики в Великой Отечественной войне. 1941—1945.&nbsp;— М.: Центрполиграф, 2014.&nbsp;— 221 с.&nbsp;— ISBN 978-5-227-05297-1
* Вертолетчики в Афганской войне.&nbsp;— М.: ЭКСМО, Яуза, 2014.&nbsp;— 318 с.&nbsp;— ISBN 978-5-699-73083-4
* Рождение советской штурмовой авиации. История создания «летающих танков», 1926—1941.&nbsp;— М.: Центрполиграф, 2014.&nbsp;— 221 с.&nbsp;— ISBN 978-5-227-05654-2
* Пограничная авиация в Афганской войне.&nbsp;— М.: ЭКСМО, Яуза, 2015.&nbsp;— 221 с.&nbsp;— ISBN 978-5-699-81290-5
* Стальной кулак (танки в войне на Донбассе) 2018.&nbsp;— 208 с. ISBN 978-966-97805-0-8
* Саур-могила последний рубеж.&nbsp;— К.: Сигматрейд, 2018—240 с. ISBN 978-966-97805-3-9

## İstinadlar
Mil-Muğan iqtisadi rayonu

**Mil-Muğan iqtisadi rayonu** — Azərbaycanın 14 iqtisadi rayonlarından biri. Tərkibinə Beyləqan, İmişli, Saatlı və Sabirabad inzibati rayonları daxildir.

## Tarix
1991-ci ildən 2021-ci ilə qədər yuxarıda adı çəkilən inzibati rayonların ərazisi Aran iqtisadi rayonunun (indiki Mərkəzi Aran iqtisadi rayonu) bir hissəsi idi.

Mil-Muğan iqtisadi rayonu, Azərbaycan Prezidentinin 7 iyul 2021-ci il tarixli "Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında" fərmanı ilə qurulmuşdur.

## Coğrafiyası
İqtisadi rayon şimaldan Mərkəzi Aran iqtisadi rayonu, qərbdən Qarabağ iqtisadi rayonu, şərqdən Şirvan-Salyan iqtisadi rayonu və İran İslam respublikası ilə həmsərhəddir. İqtisadi rayonun relyefi düzənlikdir. İqlimi isti və quraqdır. İqtisadi rayonun ümumi sahəsi 5,670 min km², əhalisi 513,77 min nəfər olmaqla, ümumi ölkə ərazisinin 6,4%-ni, əhalisinin isə 5,0%-ni təşkil edir. Əhalisinin etnik tərtibinin demək olar ki, hamısı Azərbaycan türklərindən ibarətdir.

### İstinadlar
Səs mühəndisi

Bir **səs mühəndisi** **(səs mühəndisi** və ya **səsyazma mühəndisi** və səs rejissoru olaraq da bilinir) , səs yazma və ya canlı bir performans istehsal etməyə, balans, dinamika və səs effektləri, miksləmək, səs mənbələrini balanslaşdırmağa və tənzimləməyə kömək edir. Səs mühəndisləri — mikrofonların yerləşdirilməsi, səviyyələrin tənzimlənməsi üzərində işləyirlər. Hər hansı bir layihənin fiziki qeydləri bir mühəndis tərəfindən aparılır.

Səs mühəndisliyi getdikcə musiqi alətləri və texnologiyasının film, radio, televiziya, musiqi və video oyunları üçün səs çıxarmaq üçün istifadə edildiyi bir yaradıcı peşə olaraq görülür. Səs mühəndisləri ayrıca musiqi konsertləri, teatr, idman oyunları və korporativ tədbirlər üçün bir miks konsol və səs gücləndirici sistemdən istifadə edərək səs yoxlamasını həyata keçirir və canlı səsləri miksləyir.
Mərkəzi Aran iqtisadi rayonu

**Mərkəzi Aran iqtisadi rayonu** — Azərbaycanın 14 iqtisadi rayonlarından biri. Tərkibinə Ağdaş, Göyçay, Kürdəmir, Ucar, Yevlax, Zərdab inzibati rayonları və Mingəçevir şəhəri daxildir.

## Tarix
1991-ci ildən 2021-ci ilə qədər yuxarıda adı çəkilən inzibati rayonların ərazisi bir hissəsi idi.

Mərkəzi Aran iqtisadi rayonu, Azərbaycan Prezidentinin 7 iyul 2021-ci il tarixli "Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında" fərmanı ilə qurulmuşdur.

## Coğrafiyası
İqtisadi rayon şimal-qərbdən Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu, cənub-qərbdən Qarabağ iqtisadi rayonu, şərqdən Şirvan-Salyan iqtisadi rayonu, cənubdan Mil-Muğan iqtisadi rayonu, qərbdən Gəncə-Daşkəsən iqtisadi rayonu və şimal-şərqdən Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu ilə həmsərhəddir. İqtisadi rayonun cənub hissəsinin relyefi düzənlikdir. İqlimi isti və quraqdır. İqtisadi rayonun ümumi sahəsi 6,619 min kv. km, əhalisi 792,027 min nəfər olmaqla, ümumi ölkə ərazisinin 7,6%-ni, əhalisinin isə 7,8%-ni təşkil edir.
### İstinadlar
12 süvari

**"12 süvari"** — ABŞ filmi.
## Süjet xətti
2001-ci ilin 11 sentyabr hadisələri insanların yaddaşına həmişəlik həkk olunacaq. Həmin gün ABŞ tarixində ən dəhşətli faciə baş verdi və bu hadisə çox sayda insan həyatına son qoyan terror aktı kimi yadda qalacaq. ABŞ hökuməti terrorçularla mübarizəyə özünün ən peşəkar hərbi hissəsini yollayır. Onların məqsədi bu hadisəni törədən terror təşkilatının üzvlərini məhv etməkdir. 12 nəfərdən ibarət xüsusi təyinatlı əl-Qaidə təşkilatının üzvlərini tapmaq üçün düşmən ərazisinə yollanır. İşlərinin peşəkarları kimi onlar dəfələrlə çətin vəziyyətdən çıxaraq məqsədlərinə qarşı addımlayırlar. Lakin getdikcə missiyanın müsbət sonluğu bütün qrup üzvlərinə inanılmaz kimi görünür. Onlar real təhlükələrlə rastlaşandan sonra riskləri başa düşüb evə bir də qayıtmayacaqlarını dərk edir, amma buna baxmayaraq tapşırığı sona çatdırmağı qərara alırlar. Çox böyük çətinliklər və itkilər hesabına olsa da, onlar Tangit dərəsini keçib, Məzari-Şərif Talibandan təmizləyib şəhəri ələ keçirirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cüniçi Vada

– 2020-ci ildən etibarən Yaponiyanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri. Etimadnaməsini 2 sentyabr 2020-ci ildə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevə təqdim etmişdir. 2017–2020-ci illərdə səfir olmuş Teruyuki Katorini əvəz etmişdir.

Tokio şəhərində anadan olmuşdur. 1986-cı ildə Tokio Universitetinin hüquq fakültəsindən məzun olmuş, daha sonra Yaponiya İqtisadiyyat, Ticarət və Sənaye Nazirliyinə daxil olmuşdur. 2019-cu ildə "Sompo Japan Insurance" şirkətində konsultant kimi fəaliyyət göstərmişdir.

## İstinadlar
Ümum-Rusiya Müəssislər Məclisi

**Ümumrusiya Müəssislər Məclisi** ((,  *Vserossiyskoye Uçreditelnoye sobraniye*) — 1917-ci il Oktyabr inqilabından sonra Rusiyada çağırılan konstitusiya orqanı. 18 yanvar 1918-ci il tarixində, saat 16:00-da çağırılmış və 19 yanvar səhər saat 05:00-də Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi tərəfindən ləğv edilmişdr. Bunun nəticəsində III Ümumrusiya Sovetlər Qurultayı Rusiyanın yeni idarəetmə orqanına çevrilmişdir.

## Seçki nəticələri

Seçkilərdə səsvermə hüququ olan vətəndaşların sadəcə 60 faizindən çoxu Müəssislər Məclisinin seçkilərində iştirak etmişdir. Ölkə ərazisinin böyüklüyü, davam edən Birinci Dünya müharibəsi və rabitə sistemi səbəbiylə nəticələr o vaxt tam olaraq açıqlanmamışdır. N. V. Svyatitski 79 dairədən 54-nün nəticəsini nəşr etmişdir. Svyatitskinin verdiyi məlumatlar bolşeviklər də daxil olmaqla, bütün siyasi partiyalar tərəfindən qəbul edilmişdir. Seçkinin nəticələri belə idi:

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*V. I. Lenin. Draft Decree on the Dissolution of the Constituent Assembly
*V. I. Lenin. Speech on the Dissolution of the Constituent Assembly
*Karl Kautsky. *The Dictatorship of the Proletariat*, chapter VI, ''Constituent Assembly and Soviet''
*Leon Trotsky. ''Lenin'', ch. 5
*Victor Serge. ''Year One of the Russian Revolution'', ch. 4
*Tony Cliff. ''Lenin 3 – Revolution Besieged'', ch. 3
*Max Shachtman. ''The Constituent Assembly''
**The Russian Provisional Governments*, eds. Robert Browder and Alexander Kerensky, Stanford University Press, 1961, in 3 volumes, 1875p.
*Ariadna Tyrkova-Williams. ''From Liberty to Brest-Litovsk, the First Year of the Russian Revolution'', London, Macmillan, 1919, 526p. OCLC: 15796701 xii, 526p. See chapter XIII on the Constituent Assembly
*Boris Sokoloff. *The White Nights*, New York, Devin-Adair, 1956. See the chapter on unsuccessful attempts to defend the Constituent Assembly
**The Bolshevik Revolution, 1917-1918. Documents and Materials*, eds. Frank Alfred Golder, James Bunyan and Harold Fisher, Stanford University Press; H. Milford, Oxford University Press, 1934. See the section on the Constituent Assembly
*Oliver Henry Radkey. *Russia Goes to the Polls: The Election to the All-Russian Constituent Assembly, 1917*, Ithaca, Cornell University Press, 1989,  vi, 171 p.
Qarabağ iqtisadi rayonu

**Qarabağ iqtisadi rayonu** — Azərbaycanın 14 iqtisadi rayonlarından biri.

## Ərazisi
Qarabağ iqtisadi rayonun tərkibinə aşağıdakı rayonlar aid edilib:

Qarabağ iqtisadi rayonunun sahəsi 7330 km²-dir.

## Əhalisi
2020-ci ilin əvvəlində Qarabağ iqtisadi rayonunda əhalinin sayı 900,3 min nəfər olub ki, bu da Azərbaycanın ümumi əhalisinin 8,94%-ni təşkil edir.

## Tarixi
Qarabağ iqtisadi rayonu, Azərbaycan Prezidentinin 7 iyul 2021-ci il tarixli "Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında" fərmanı ilə qurulmuşdur.

Bu iqtisadi rayonun ərazisi 1991-ci ildən 2021-ci ilə qədər Yuxarı Qarabağ iqtisadi rayonu adlandırılırdı. İqtisadi rayon Ağdam, Tərtər, Xocavənd, Xocalı, Şuşa, Cəbrayıl, Füzuli inzibati rayonlarını və Xankəndi şəhərini əhatə edirdi.

Qarabağ atəşkəs bəyanatına əsasən 2020-ci ildən Tərtər Xocavənd, Şuşa rayonlarının bir hissəsi, habelə Xocalı rayonu və Xankəndi şəhəri Rusiya sülhməramlı kontingentinin nəzarəti altında idi.

1 dekabr 2020-ci ildən sonra Ağdam, Cəbrayıl, Füzuli rayonlarının hamısını və Tərtər, Xocavənd, Xocalı, Şuşa rayonlarının bir hissəsi Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətində idi.

2023-cü il lokal xarakterli antiterror əməliyyatı nəticəsində bütün ərazi Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətinə keçdi.

"Azərbaycan Respublikasının Ağdərə rayonunun yaradılması haqqında" 5 dekabr 2023-cü il tarixli 1043-VIQ Qanuna əsasən Ağdərə rayonu yaradılıb və "Azərbaycan Respublikasının Ağdərə rayonunun yaradılması haqqında" Azərbaycan Respublikasının 2023-cü il 5 dekabr tarixli 1043-VIQ nömrəli Qanununun tətbiqi və bundan irəli gələn bəzi məsələlərin tənzimlənməsi barədə" 27 dekabr 2023-cü il tarixli 2431 nömrəli Fərmanla Ağdərə rayonu Qarabağ iqtisadi rayonunun ərazisinə daxil edilib.

## İqtisadiyyat
Hasilat: Qarabağ iqtisadi rayonunun əsas təbii sərvətləri polimetal filizləri, neft, təbii qaz, müxtəlif tikinti materialları (mərmər, sement xammalı, tikinti daşı) təşkil edir. Meşələrdə tapılan müxtəlif ağac növləri ağac emalı müəssisələrinin inkişafına kömək edir.

Sənaye: yerli kənd təsərrüfatı xammalının emalına əsaslanır. Qida sənayesinin əsas qolları şərabçılıq, müxtəlif kənd təsərrüfatı məhsulları və konserv məhsullarının istehsalıdır.

Kənd təsərrüfatının sahələri: üzümçülük, taxılçılıq, meyvəçilik, pambıqçılıq və tütünçülük. Bölgədə meyvə, kartof, bağçılıq bitkiləri də yetişdirilir. Bölgədə ipəkçiliyin inkişafına kömək edən tut bağları geniş yayılmışdır. Heyvandarlıq xüsusilə inkişaf edir, əsasən ətlik və südlük heyvandarlıq, ət və yun heyvandarlığı yüksək dağlıq ərazilərdə inkişaf edir.

Turizm: təbii balneoloji ehtiyatlar, meşələr, mineral bulaqlar (Turşsu, Şirlan) istirahət və müalicə üçün əlverişlidir.

Ərazisində tarixi kurort zonaları: Abdal-Gülablı, Lisaqor.

## İstinadlar
Qazax-Tovuz iqtisadi rayonu

**Qazax-Tovuz iqtisadi rayonu** — Azərbaycanın 14 iqtisadi rayonlarından biri. Tərkibinə Ağstafa, Gədəbəy, Qazax, Şəmkir və Tovuz inzibati rayonları daxildir.

## Tarix
1991-ci ildən 2021-ci ilə qədər yuxarıda adı çəkilən inzibati rayonların ərazisi Gəncə-Qazax iqtisadi rayonunun (indiki Gəncə-Daşkəsən iqtisadi rayonu) bir hissəsi idi.

Qazax-Tovuz iqtisadi rayonu, Azərbaycan Prezidentinin 7 iyul 2021-ci il tarixli "Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında" fərmanı ilə qurulmuşdur.

## Coğrafiyası
İqtisadi rayon şimaldan Gürcüstan, qərbdən Ermənistan və şərqdən Gəncə-Daşkəsən iqtisadi rayonu ilə həmsərhəddir. İqtisadi rayonun relyefi alçaq, orta və yüksək dağlıq əlazilərdən ibarətdir. İqtisadi rayonun ümumi sahəsi 7,033 min km², əhalisi 682,79 min nəfər olmaqla, ümumi ölkə ərazisinin 8,1%-ni, əhalisinin isə 6,7%-ni təşkil edir. 

## İstinadlar
Koblens

**Koblens** (; ) — Reynland-Pfalts əyalətində, Almaniyanın qərbində yerləşən alman şəhəri.

## Həmçinin bax
* Ştolzenfels

## İstinadlar
Monometalizm

**Monometalizm** (yunan dilindən **' – bir və [[Latın dili|latın dilindən]] **' – metal) — pul sistemi. Bu sistemdə müəyyən bir metal ümumi ekvivalent rolu oynayır və pul tədavülünün əsasını təşkil edir. Hansı metalın bu rolu oynamasından asılı omayaraq mis, gümüş və qızıl monometalizmi ola bilər. Monometalist sistemdə tədavülün əsasını təşkil edən qızıl və gümüş sikkələrlə yanaşı, digər metal sikkələr də tədavüldə olur. Kapitalizmin inkişafı ilə onun tələbatına daha uyğun pul sistemi qızıl monometal olmuşdur.

## İstinadlar
Xəlifə Beynəlxalq Stadionu

**Xəlifə Beynəlxalq Stadionu** () — Qətərin paytaxtı Dohada inşa edilən "Doha Sports City" kompleksinin bir hissəsi olan, çox məqsədli stadion. Qətərin keçmiş əmiri Xəlifə bin Həməd Al Taninin adını daşıyır. 2011 AFC Asiya Kubokunun finalı bu stadionda keçirildi. Stadion eyni zamanda 2022 FİFA Dünya Kubokunun bir hissəsinə ev sahibliyi edəcək ilk tamamlanmış məkandır.

## Tarixi
Stadion 1976-cı ildə açıldı. 1992-ci ildə stadion 15 oyunla 11-ci Körfəz Kubokunun oyunlarına ev sahibliyi etdi. Qətər finalda birinci oldu və ilk qolf kubokunu qazandı. 2005-ci ildə 2006 Asiya Oyunlarından əvvəl onun tutumunu ilk 20 000 idi və 40 000-ə qədər artırmaq üçün stadion yenilənərək və genişləndirildi.

Stadionun qərb tərəfini dam əhatə edir. Şərq tərəfində, 2006 Asiya Oyunlarının açılış mərasimində atəşfəşanlıq atmaq üçün bir platforma olaraq istifadə edilən böyük bir tağ hissə mövcuddur. 2005-ci ildə yenidən qurulmadan əvvəl stadion əsasən Futbol Assosiasiyasının (futbol) oyunlarına ev sahibliyi etmək üçün istifadə olunurdu, lakin bir çox digər idman növləri üçün təchiz olunmuşdu. Bu həmçinin Qətər milli futbol komandasının ev stadionudur. Stadionda 2011 Pan Ərəb Oyunlarının 6 oyunu — Qətər millisinin qrup mərhələsindəki bütün oyunları, həmçinin turnirin dörddəbir, yarı final və final oyunları keçirilmişdir.

Yeni təmirdən sonra stadion 2017-ci ilin may ayında yenidən açıldı.

Stadion, 2019-cu ilin sentyabr və oktyabr aylarında 2019 Yüngül Atletika üzrə Dünya Çempionatının keçirildiyi yer olub.

2022-ci ildə 2022 FİFA Dünya Kubokunu Qətərdə keçirmək qərarından sonra stadionun tutumunun 68 minə çatdırılması planlaşdırılırdı.

## Keçirilən oyunlar
* 17-ci Körfəz Kuboku
* 2006 Asiya Oyunları
* 2011 AFC Asiya Kuboku
* 2011 Pan Ərəb Oyunları
* 2019 Yüngül atletika üzrə Dünya çempionatı
* 24-cü Körfəz Kuboku
* 2019 FİFA Klublararası Dünya Kuboku
* 2021 FİFA Ərəb Kuboku
* 2022 FİFA Dünya Kuboku

### 2011 AFC Asiya Kuboku

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Khalifa International Stadium
Fransisko Paskual Obama Asue

**Fransisko Paskual Ayqu Obama Asue** (; ; ; ) — 23 iyun 2016-cı ildən etibarən Ekvatorial Qvineyanın Baş naziri vəzifəsini icra edən siyasətçi.

## Fəaliyyəti
Baş nazir postunu tutmazdan öncə o, Səhiyyə və Sosial Təminat Naziri, eyni zamanda Ticarət Naziri olmuşdur. Ticarət Naziri olduğu müddətdə İspaniyanın idxalçı şirkətləri ilə işləyən qonşu ölkə Kamerunda istehsal olunan məhsulların idxalını qadağan etdiyi bilinir. 2015-ci ildə Baş nazir təyin olunandan bəri, dövlət idarəçiliyində korrupsiya artdı və prezident məsləhətçiləri və də daxil olmaqla, kabinet üzvlərinin əksəriyyəti ən yüksək vəzifələri daşıyan təcrübəsiz insanlardan təşkil edildi.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Çörəyin Fəthi

***Çörəyin Fəthi*** (; ) və ya **Çörək kitabı** — rus anarxo-kommunisti Peter Kropotkinin 1892-ci ildə yazdığı kitab. Əsl olaraq fransız dilində yazılmış, ilk dəfə anarxist *[[Le Révolté]]* jurnalında bir sıra məqalələr şəklində üz göstərmişdir. İlk olaraq Parisdə, adını da təklif edən Elis Reclusun ön sözü ilə nəşr edilmişdir. Kitab 1892–1894-cü illərdə Kropotkinin həmtəsisçisi olduğu Londonda yerləşən *[[Azadlıq (İngilis qəzeti)|Freedom]]* adlı bir dərgi vasitəsilə yayımlanmışdır.

Əsərdə Kropotkin, feodalizm və kapitalizm, iqtisadi sistemlərinin qüsurlarını yoxsulluq və qıtlığda necə inkişaf etdiklərini və yaranmış vəziyyəti necə saxladıqlarını izah edir. O, qarşılıqlı yardım və könüllü əməkdaşlığa əsaslanan mərkəzləşdirilməmiş bir iqtisadi sistem təklif edir və bu cür təşkilatlanma meyllərinin həm təkamüldə, həm də insan cəmiyyətində mövcud olduğunu faktlarla ortaya qoyur.

*Çörəyin Fəthi* siyasi anarxist ədəbiyyat da bir klassikə çevrilmişdir. Kitab həm İspaniya Vətən Müharibəsi, həm də İşğal hərəkatı dövründə çox təsirli bir vasitə idi.

## Mənbə
* Rodgers Gibson, Morgan (Fall 2013). "The Anarchism of the Occupy Movement". Australian Journal of Political Science. 48.
* Woodcock, George; Avakumovic, Ivan (1990). . Montréal: Black Rose Books. . OCLC 21156316.
* Priestland, David (2015). The Conquest of Bread. Kropotkin, Peter (This edition, using the 1913 text, first published in Penguin Classics in 2015 ed.). London. pp. Introduction. . OCLC 913790063.
* Kropotkin, Petr Alekseevich (2015). The Conquest of Bread. Priestland, David (This edition, using the 1913 text, first published in Penguin Classics in 2015 ed.). London: Penguin Classics. . OCLC 913790063.
* Priestland, David (2015–07-03). "Anarchism could help to save the world". The Guardian. ISSN 0261–3077. Retrieved 2017–09-27.
* Graeber, David (2014). Debt: The First 5000 Years. Melville House.
* Ezra Klein (May 13, 2019). "Contrapoints on taking the trolls seriously". The Ezra Klein Show (Podcast). Natalie Wynn. Vox Media Podcast Network. Retrieved June 18, 2019.
* Citarella, Joshua (2020–09-12). "Marxist memes for TikTok teens: can the internet radicalize teenagers for the left?". the Guardian. Retrieved 2021–01-29.

## Xarici linklər
* *[https://standardebooks.org/ebooks/peter-kropotkin/the-conquest-of-bread/chapman-and-hall The Conquest of Bread]* at Standard Ebooks
* *[https://gutenberg.org/ebooks/23428 The Conquest of Bread]* at Project Gutenberg
* *[https://librivox.org/search?title=The+Conquest+of+Bread&author=Kropotkin&reader=&keywords=&genre_id=0&status=all&project_type=either&recorded_language=&sort_order=catalog_date&search_page=1&search_form=advanced The Conquest of Bread]* public domain audiobook at LibriVox
Kərim Sultanov

**Kərim Xankişi oğlu Sultanov** () — Azərbaycan teatr aktyoru, Gəncə Dövlət Dram Teatrının aparıcı səhnə ustası, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1961).

## Həyatı
Kərim Sultanov 16 aprel 1913-cü ildə Tovuzda anadan olub. Kiçik yaşlarında ailəsi ilə birlikdə Nuxaya köçərək burada ibtidai təhsil alıb. 1923-cü ildə Səməd Tağızadənin rəhbhərlik etdiyi dram dərnəyinə üzv olub. 1924-cü ildə ailəsi ilə Gəncəyə qayıdıb və şəhərdəki qadınlar klubunun dram dərnəyində müxtəlif rollar oynayıb. 1931-ci ildə Gəncədəki Kənd Təsərrüfatı İnstitutuna daxil olub.

Kərim Sultanov Gəncə Dövlət Dram Teatrının direktoru Ələkbər Seyfinin təklifi ilə 1934-cü ildə teatrın aktyor truppasına qəbul olunub. Böyük Vətən müharibəsindən qayıtdıqdan sonra, 1945-ci ilin oktyabr ayında yenidən truppaya dəvət alıb. Sənət dostu Məmməd Bürcəliyevlə birlikdə yazdıqları "Yadigar" dramı 18 yanvar 1948-ci ildə Gəncə teatrında tamaşaya qoyulub.

Aktyor 5 sentyabr 1975-ci ildə Kirovabadda vəfat edib və buradakı Səbiskar (Sərdabəli) qəbiristanlığında dəfn olunub.

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 14 dekabr 1961
* Azərbaycan SSR Ali Sovetinin fəxri fərmanı — 20 may 1958

## İfa etdiyi əsas rollar
Kərim Sultanov həm romantik, həm də realist üslublu tamaşalarda müxtəlif rollar ifa etmişdir.

* "Hacı Qara", Mirzə Fətəli Axundov — *Heydər bəy
* "[[Sərgüzəşti-vəziri-xani-Lənkəran|Lənkəran xanının vəziri]]", Mirzə Fətəli Axundov — *Teymur Ağa
* "Ölülər", Cəlil Məmmədquluzadə — *İsgəndər
* "Yaşar", [[Cəfər Cabbarlı]] — *Yaşar
* "Solğun çiçəklər", Cəfər Cabbarlı — *Bəhram
* "Nəsrəddin şah", Cəfər Cabbarlı — *Mirzə Tağı xan
* "Oqtay Eloğlu", Cəfər Cabbarlı — *Hacı Zaman
* "Səyavuş", [[Hüseyn Cavid]] — *Rüstəm
* "Xoşbəxtlər", Sabit Rəhman — *Mürşüd
* "Aşnalar", Sabit Rəhman — *Murad
* "Küləklər", Sabit Rəhman — *Nəsir bəy
* "Bahar", [[Məmmədhüseyn Təhmasib]] — *Qüdrət
* "Bahar suları", İlyas Əfəndiyev — *Uğur
* "Qaçaq Nəbi", [[Süleyman Rüstəm]] — *Təhmas bəy
* "İldırım", Cabbar Məcnunbəyov — *İldırım
* "Göz həkimi", [[İslam Səfərli]] — *Rauf
* "Madrid", Mirzə İbrahimov — *Xoze
* "Kişilər", [[Altay Yusifoğlu|Altay Məmmədov]] — *Cəlilzadə
* "Sevinc", Şıxəli Qurbanov — *Fərhad
* "Şərqin səhəri", [[Ənvər Məmmədxanlı]] — *General Tomson
* "Sən yanmasan…", Nəbi Xəzri — *Yanar
* "Medeya", [[Evripid]] — *Kreont
* "Otello", Vilyam Şekspir — *Yaqo
* "Qaçaqlar", [[Fridrix Şiller]] — *Şvarts
* "Cancur Səməd", Jan Batist Molyer — *Notarius
* "Kələkbaz sevgili", [[Lope de Veqa]] — *Lüsindo
* "Kəllə", Nazim Hikmət — *Polis rəisi
* "Bura gəlin", [[Əziz Nesin]] — *Mateh
* "Quduz pullar", Aleksandr Ostrovski — *Qriqori Kuçumov
* "Ezop", Gilerma Fiqeyredu — *Aqnostos
* "Praqanın şabalıd ağacları altında", Konstantin Simonov — *Petrov
* "Aldanmış adaxlı", Riçard Şeridan — *Don Fernando
* "Aygül diyarı", Mustay Kərim — ''Yaqafar

## İstinadlar
Ergo decedo

***Ergo decedo***, Latınca "çıx get" və ya "tərk et" mənasına gəlir, ***argumentum ergo decedo*** və ya ***xain tənqidçi səfsətəsi,*** tənqidçinin tənqidin özünə cavab verməkdənsə, tənqidçinin hansısa bir qrupa bağlılığını və ya mənsubiyyətindən qaynaqlandığını irəli sürərək tənqidçinin tənqid etdiyini deyir tənqidə cavab verməmək, boyun qaçırmağa deyilir.

Səfsətə, tənqidçinin tənqid olunan qrupun  dəyərlərini və adətlərini qiymətləndirmədiyini və ya vətənə xəyanət etdiyini dolayısıyla iddia edir və beləliklə, tənqidçinin ümumiyyətlə tənqid olunan qrupdan çıxaraq sualdan və ya mövzudan tamamilə çəkinməsini təklif edir. 

*Argumentum ergo decedo* ümumiyyətlə təsnif edilməsinə görə səfsətənin bir növü kimi təqdim edilir, daha dəqiq desək ad hominem səfsətəsinin alt sinifinin bir növü olaraq təsnif edilir.

## Siyasətdə
*Argumentum ergo decedo* birbaşa  *[[tu quoque]]* səfsətəsinə bağlıdır siyasi tənqidlərinə cavab verərkən. Kənar tənqidlərə qarşı whataboutism istifadə edilərkən*, ergo decedo* daxili tənqidə qarşı istifadə olunur.

## Nümunələr
**Tənqidçi** : "Düşünürəm ki, Azərbaycanın vergi sistemini təkmilləşdirmək üzərində işləməliyik. Mövcud sistem, Gürcüstan və Türkiyə kimi digər ölkələrdə həll edilmiş bir çox problemdən əziyyət çəkir. "

; **Cavabdeh**
: "Yaxşı əgər Azərbaycanı bəyənmirsənsə, niyə tərk edib daha yaxşı olduğunu düşündüyün bir yerə getmirsən?"

**Tənqidçi** : "Ofisimizin atmosferi şirkətin gələcəyi üçün islahatlar haqqında konstruktiv söhbətlərə başlamaq üçün uyğun deyil. Bir sıra təkmilləşdirmələrə ehtiyac var ".

; **Cavabdeh**
: "Korporativ sistemdən xoşunuz gəlmirsə, onda niyə buradasınız? Çıxıb gedin! "

## Həmçinin bax

* Məntiqi səfsətələrin siyahısı
* *[[Reklam hominem|Ad hominem]]*
* Həqiqi Şotlandiyalı Yoxdur
* *[[Tu quoque]]*
* Whataboutism

## İstinadlar
BTS World

**BTS World** Cənubi Koreyanın Takeone Company Corp studiyası tərəfindən hazırlanmış və Netmarble tərəfindən nəşr olunan mobil videooyunudur. Oyunçular, BTS -in meneceri rolunu oynayaraq, 2012-ci ildən, debütdən əvvəl 2019 -a qədər yeddi üzvdən hər biri ilə müxtəlif səyahətlər keçirirlər.

## Oyun
BTS World, hekayənin çox hissəsinin istifadəçi və oyun personajları arasındakı qarşılıqlı əlaqəni tıklamağa əsaslandığı əyani roman üslublu bir videooyunudur. Oyun, sonrakı fəsillərə təsir edən söhbətlərə və seçimlərə əsaslanır. Oyunçu ayrıca müəyyən bir nəticə əldə etmək üçün simvolları tərtib edə və kart oyunu oynaya bilər.

Oyun BTS üzvlərinin əsl şəkillərindən və səs yazılarından istifadə edir. Rəsmi veb saytında oyun personajları olaraq üzvlərin foto və video qalereyaları var.

"Another Story" adlanan başqa bir rejimin oxşar oyunu var, lakin fərqli hekayələri var, çünki hər biri oyunçuya və o vaxtlar birlikdə olmamış kimi BTS -in yalnız bir üzvünə diqqət yetirir.

## Personajlar
Oyunun rəsmi internet səhifəsindəki şərhlərə əsaslanaraq "Another Story" də yeddi fərqli personaj var.

## İnkişaf etdirici
BTS World-in iki ildir inkişaf etdiyi bildirildi. Netmarble, qrupun güclü fanat bazasının "yeni bir oyun yaratmaq üçün yaxşı bir potensial bazara səbəb olduğunu" iddia etdi. Oyun üzvlərin əsl şəxsiyyətlərinə əsaslanır.

## Mediada işıqlandırma
Sərbəst buraxılmadan əvvəl, oyun mediada əhəmiyyətli yer aldı. CNBC, oyunun "mikrotransaksiyalar üçün imkanlar təqdim edəcəyini" söylədi. MTV, qrupu tanımayan insanlar üçün "oyun hər kəsin pnların musiqi dünyasına girməsi üçün güclü bir öyrənmə vasitəsi ola bilər."

## Mükafatlar

## İstinadlar