Harvard Kolleci

**Harvard Kolleci** — Harvard Kolleci Massaçusets ştatının Kembric şəhərində yerləşən Sarmaşıq Liqası tədqiqat universiteti olan Harvard Universitetinin bakalavr kollecidir. 1636-cı ildə qurulan Harvard Kolleci ABŞ-nin ən qədim ali təhsil müəssisəsi olan və dünyanın ən prestijli təhsil müəssisəsi olan Harvard Universitetinin orijinal məktəbidir.

Harvard Kolleci Harvard Universitetinin AB və SB dərəcələri təklif edən ənənəvi bakalavr proqramıdır. Son illərdə bu seçiciliklə ərizəçilərin beş faizindən az hissəsinin təklifi qəbul olunur. Harvard Kolleci tələbələri 450-dən çox məktəbdənkənar təşkilatda iştirak edir və demək olar ki, hamısı kampusda yaşayırlar — birinci kurs tələbələri Harvard Yardında və ya yaxınlığında, yuxarı sinif tələbələri isə icma yönümlü "evlərdə" yaşayırlar.

## Tarixi
Məktəb 1636-cı ildə Massaçusets Körfəzi Koloniyasının Böyük və Ümumi Məhkəməsinin səsverməsi ilə — heç bir resurs — bir bina, təlimatçı və ya tələbə olmadan yaranmışdır. 1638-ci ildə kollec Con London gəmisinin daşıdığı Şimali Amerikanın ilk məlum çap maşınının evi oldu. Üç il sonra, kollec bütün kitabxanasını və pul əmlakının yarısını məktəbə vəsiyyət edən vəfat etmiş Çarlstaun naziri Con Harvardın (1607–1638) şərəfinə " Harvard " adlandırıldı.

Harvardın ilk direktoru Nathaniel Eaton (1610–1674) olmuşdur . 1639-cu ildə o, həm də həddindən artıq intizam üçün işdən çıxarılan ilk təlimatçı oldu. Məktəbin ilk tələbələri 1642-ci ildə məzun oldular.

"Harvard Hindistan Kolleci" dörd və ya beş yerli amerikalı üçün tutumlu qurulmuşdu və 1665-ci ildə "Wampanoagdan Kaleb Cheeshahteaumuck" Harvarddan məzun oldu, müstəmləkə dövründə bunu edən ilk hindli oldu.

Hal-hazırda, Harvard Kolleci bakalavr pilləsinə qəbul, məsləhət, yaşayış, tələbə həyatı və atletika — ümumiyyətlə Harvard İncəsənət və Elmlər Fakültəsinin səlahiyyətində olan təlimat istisna olmaqla, bütün bakalavr məsələlərinə cavabdehdir. Harvard Kollecinin Prezidenti və Təqaüdçüləri kimi tanınan qurum bütün Universiteti idarə etməsinə baxmayaraq ənənəvi adını qoruyub saxlayır. 1879-cu ildə qurulan Radcliffe Kolleci əvvəlcə Harvard fakültəsinə qadınlar üçün mühazirələrini təkrarlamaq üçün pul ödəyirdi. 1970-ci illərdən bəri, Harvard qadınlar üçün bakalavr məsələlərinə cavabdehdir, baxmayaraq ki, qadınlar üçün Harvard diplomları 1999-cu ilə qədər Radcliffe prezidenti tərəfindən imzalanmışdır.

## Qəbul
Qəbul akademik şücaət, dərsdənkənar fəaliyyətlər və şəxsi keyfiyyətlərə əsaslanır. 2025-ci ilin bakalavr sinfi üçün Harvardda 57,435 ərizə var və 1,968 (qəbul nisbəti 3,4%) qəbul edilib. 2023-cü ilin bakalavr sinfi üçün, qeydiyyatdan keçmiş birinci kurs tələbələrinin orta 50%-lik SAT balları oxu və yazmaq üçün 710–770, riyaziyyat üçün 750–800, ACT kompozit balının orta 50%-i isə 33–35 idi. Orta məktəbdə orta bal (GPA) 4,18 idi. Köçürmə tələbələri üçün qəbul nisbəti təxminən 1% olmuşdur. Harvard 2,500 ABŞ dolları Milli Fəaliyyət Təqaüdü alanların qeydiyyatına görə ardıcıl olaraq birinci yerdədir; 2022-ci il sinfinə 207 belə alimi qeyd etdi.

Harvard Kolleci 2007-ci ildə "Erkən qəbul proqramı"nı bitirdi, lakin 2016-cı il və ondan sonrakı siniflər üçün "Erkən fəaliyyət proqramı" yenidən tətbiq olundu. 2017-ci ilin payızında daxil olan birinci kurs tələbələri ilk olaraq əksəriyyəti (50,8%) "ağ olmayanlar" idi.

Harvard tələbələrinin orta ailə gəliri $168,800-dir, tələbələrin 53%-i ən yüksək gəlirli 10% ailədən, 20%-i isə ən aşağı 60% ailədəndir. 2019-cu ilə qədər Harvard Kollecində təhsil haqqı təxminən 48,000 ABŞ dolları, ümumi dəyəri isə təxminən 70,000 dollar idi. Bununla belə, Harvard Birləşmiş Ştatların ən səmərəli maliyyə yardım proqramlarından birini təklif edir, ehtiyacı olan bütün tələbələr üçün 100% maliyyə ehtiyacı ödənilir. Gəlirləri 65 000 dollardan aşağı olan ailələr uşaqlarının burada iştirak etməsi üçün heç bir ödəniş etmirlər , 150 000 dollara qədər qazancı olan ailələr isə illik gəlirlərinin 10%-dən çoxunu ödəmir. Bu maliyyə yardımı yalnız ehtiyaca əsaslanır; heç bir nailiyyət və ya atletik təqaüd tələb edilmir.

## Görkəmli məzunlar
; **Atletika**
: Craig Adams
: Matt Birk
: Rayan Fitzpatrik
: Bobby Jones
: Ceremi Lin
: Dominik Mur
: Kristofer Nowinski
: Paul Wylie
: Malkolm Hovard (Olimpiya qızıl medalçısı)
; **Biologiya**
: Con Tayler Bonner
: Jared Diamond
: Erik Kandel
: George Minot
: Kiran Musunuru
: Gregg L. Semenza
: Harold M. Weintraub
; **Biznes**
: Stiv Balmer
: Lloyd Blankfein
: Cim Kramer
: Bill Gates (məzun olmadı)
: Kenneth C. Griffin
: Hawkins səfəri
: William Randolph Hearst (məzun olmadı)
: Andy Jassy
: Sumner Redstone
: Sheryl Sandberg
: Eduardo Saverin
: Mark Zukerberq (məzun deyil)
; **Kimya**
: Martin Chalfie
: Walter Gilbert
: Martin Karplus
: William Standish Knowles
: Çarlz Sanders Peirce
: Teodor Uilyam Riçards
: William Howard Stein
: James B. Sumner
: Rocer Y. Tsien
; **İqtisadiyyat**
: Ben Bernanke
: Martin Feldstein
: Jason Furman
: Michael Kremer
: Steven Levitt
: Merton Miller
: Kristofer A. Sims
: Robert Solow
: James Tobin
; **Jurnalistika**
: Ross Douthat
: Nikolas Kristof
: Entoni Lyuis
: Walter Lippmann
: David E. Sanger
: Chris Wallace
: Kristen Welker
: Metyu İqlesias
; **Qanun**
: Harri Blekmun
: Merrick Garland
: Oliver Wendell Holmes Jr.
: Mark F. Pomerantz
: John Roberts
: David Souter
; **Ədəbiyyat**
: James Agee
: William S. Burroughs
: Michael Crichton
: E. E. Kamminqs
: Con Dos Passos
: T. S. Eliot
: Amanda Qorman
: Norman Mailer
: Maksvell Perkins
: Erich Segal
: Wallace Stevens
: Con Apdayk
; **Riyaziyyat**
: Manjul Bharqava
: Dost Fletçer
: David Mumford
: Daniel Quillen
; **İfa sənətləri**
: Karen Qaviola
: Tatyana Əli
: Darren Aronofski
: Paris Barclay
: Leonard Bernstein
: Andy Borowitz
: Amy Brenneman
: Carter Burwell
: Nestor Carbonell
: Meredith Salenger
: Elisabeth Shue
: Whit Stillman
: Mira Sorvino
: James Toback
; **Fəlsəfə**
: Donald Davidson
: Daniel Dennett
: Ralf Valdo Emerson
: William James (məzun olmadı)
: Tomas Kuhn
: George Santayana
: Henry David Thoreau
: Cornel West
; **Fizika**
: Philip W. Anderson
: Percy Williams Bridgman
: Roy J. Qlauber
: Teodor Hall
: David Li
: J. Robert Oppenheimer
: Saul Perlmutter
: Neil deGrasse Tayson
: Kenneth G. Wilson
; **Siyasət**
: Con Adams
: John Quincy Adams
: Samuel Adams
: Charlie Baker
: Benazir Bhutto
: Antoni Blinken
: Richard Blumenthal
: Pit Buttigieg
: Pedro Albizu Kampos
: Tom Cotton
: Shaun Donovan
: Ser Corc Dauninq
: Al Franken

## İstinadlar