Yoqa İnstitutu

**Yoqa İnstitutu** — dünyanın ən qədim mütəşəkkil yoqa mərkəzidir. Hökumət tərəfindən tanınan qeyri-kommersiya təşkilatıdır. 1918-ci ildə yoqanın müasir dirçəlişində mühüm fiqurlardan biri olan Şri Yoqendra (1897-1989) tərəfindən təsis edilmişdir. Baş ofisi Hindistanın Mumbay ştatının Santakruz şəhərində yerləşir.

Yoqa İnstitutu Hindistan Hökumətinin AYUSH Nazirliyi tərəfindən hökumət tərəfindən təsdiq edilmişdir. Kurslar keçirmək üçün ilk səlahiyyətli Yoqa Məktəbi kimi sertifikatlaşdırılmışdır. 2018-ci ilin iyun ayında Yoqa sahəsində görkəmli nailiyyətlərinə görə AYUSH Nazirliyi tərəfindən Baş Nazir Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Tarixi

Yoqa İnstitutu 1918-ci ildə Bombay yaxınlığındakı Versova çimərliyində Dadabhai Naorojinin iqamətgahı olan The Sands-də Şri Yoqendra tərəfindən təsis edilmişdir. Bütün kasta və dinlərə mənsub kişilər, qadınlar və uşaqlar üçün pulsuz təlimlər təklif edən ilk yoqa mərkəzi idi.

1919-cu ildə Şri Yoqendra Nyu-Yorkun Bear dağında Amerika Yoqa İnstitutunun əsasını qoymaq üçün Amerikaya yollanmışdır. 1927-ci ilə kimi müxtəlif ölkələrə səyahət edərək yoqanı tədris etmiş və həmin ildə ailə həyatı qurmuşdur.

1933-cü ildə Yoqa İnstitutu özünün ilk elmi nəşri olan **YOQA** jurnalını çap etdirmişdir. Zamanla bu nəşr **Yoqa və Tam Sağlamlıq** adı ilə tanınmışdır. 1940-cı ildə institutun nəşrləri mikrofilmlərə çəkilmiş və Corciya ştatının Oqltorp Universitetindəki Sivilizasiya sərdabəsinə 6000 ildən sonra oxunması ümidi ilə yerləşdirilmişdir.

1948-ci ildə Yoqa İnstitutu Santakruzda daimi qərargah əldə etmişdir. 1951-ci ildə Hindistan Hökuməti, institutun elmi nəzarəti altında yoqa mövzusunda ilk mədəni sənədli filmi ərsəyə gətirmişdir.

1957-ci ildə Hindistanda diqqətəlayiq hadisələrdən biri də Mərkəzi Hökumətin institutdan yoqa üzrə ümumi tədqiqat aparmağı tələb etməsi olmuşdur.

1970-ci ildə Yoqa İnstitutu tərəfindən Tibb Tədqiqat Bölməsi təsis olunmuşdur. Bu bölmənin əsas məqsədi psixosomatik və psixiatriya sahəsində elmi tədqiqatların aparılması olmuşdur. Layihə Hindistanın Təbii Təbabət və Homeopatiya üzrə Mərkəzi Şurasının dəstəyi ilə həyata keçirilmişdir. Qısa müddət ərzində institut genişlənərək Avstraliya, Braziliya, Kanada, Finlandiya, Fransa, İtaliya, Yaponiya, Cənubi Amerika, İsveçrə, Yuqoslaviya və Birləşmiş Krallıqda nümayəndəliklərini qurmuşdur.

1997-ci ildə Dalay Lamanın sədrliyi ilə keçirilmiş Ümumdünya Ev Sahiblərinin Yoqa Konfransı, Yoqa İnstitutunun təşəbbüsü ilə təşkil olunmuşdur. 2008-ci ilin dekabrında isə institut yenidən diqqətləri üzərinə çəkmişdir. Mumbayda açılan və klassik yoqaya əsaslanan ilk yoqa muzeyi 5000 illik irsi — rəsmlər, ədəbiyyat, məktublar və tarixi avadanlıqlar vasitəsilə ziyarətçilərə təqdim etmişdir.

Yoqa İnstitutu 25 dekabr 2017-ci il tarixində 99 illik fəaliyyətini tamamlamışdır. Böyük yubiley mərasiminin açılışında Hindistan Respublikasının vitse-prezidenti Venkaiah Naidu və Maharaştra ştatının qubernatoru C.Vidyasagar Rao iştirak etmişdir.

## Praktiki və tətbiqi sahədə

Yoqa İnstitutu Hindistan Hökumətinin tanıdığı elmi mərkəzlərdən biridir. 1924-cü ildə institutun banisi Yoqendra və orientalist, sanskrit və fəlsəfə üzrə mütəxəssis Surendranath Dasgupta tərəfindən Prana üzərində ilk elmi tədqiqat həyata keçirilmişdir. 1951-ci ildə Harvard Universitetindən və YUNESKO-dan gəlmiş mütəxəssislər-Dr.Theresa Browne və Dr.J.B.Millovanavich-Yoni mudranın fizioloji və psixoloji təsirini öyrənmək məqsədilə institutda elmi tədqiqat aparmışdırlar.

Yoqa İnstitutu təkcə qədim biliklərlə kifayətlənmir. Bu bilikləri elmin müasir metodları ilə birləşdirərək yeni yollar açır. Bundan əlavə, valideynlərin və şagirdlərin imtahan stresini yoqa vasitəsilə necə yüngülləşdirə biləcəyi ilə bağlı tədqiqat aparmaq üçün Hindistanın İttifaq Səhiyyə və Ailə Rifahı Nazirliyindən 35 lakh rupi məbləğində maliyyə dəstəyi almışdır.

2004-cü ildə Yoqa İnstitutu tərəfindən "Caring Heart" adlı elmi tədqiqat layihəsinə başlanılmışdır. Onlar sübut etməyə çalışırdılar ki, sadəcə dərmanlarla yox, yoqaya əsaslanan həyat tərzi ilə də ürək xəstəlikləri nəzarət altına alına və hətta geriyə döndərilə bilər.

Yoqa İnstitutu tərəfindən aparılan və Hindistan Həkimlər Assosasiyasının Jurnalında (JAPI) dərc olunan bir tədqiqat, yoqaya əsaslanan həyat tərzi vasitəsilə ürək xəstəliyinin qarşısının alınması ilə yanaşı, geriyə dönüşünün mümkün olduğunu sübut edir.

## Yoqendra ailəsi

Yoqa İnstitutunun banisi Yoqendra yoqa asanalarını sadələşdirən və yoqa texnikalarını əlçatan edən simalardan biridir. O, həm də poeziyanı sevən biri kimi tanınırdı. O evgenikanın — insan genetikasının yaxşılaşdırılmasına yönəlmiş elmi bir ideyanın tərəfdarı idi. Onun üçün yoqa yalnız bir məşq növü deyil, şüurlu təkamülün açarı idi. Həyat yoldaşı Sita Devi isə qadınlar arasında yoqanın təbliğinə xüsusi əhəmiyyət verirdi.

Onun böyük oğlu, Dr.Cayadeva Yoqendra 1985-ci ildə Santakruzda yerləşən Yoqa İnstitutunun rəhbəri olmuşdur. 2018-ci ilin fevral ayından vəfat edənə qədər institutun prezidenti kimi çalışmışdır. Onun həyat yoldaşı Hansa xanım isə bu gün həmin institutun direktorudur və ailə ənənəsini davam etdirir.

## Fəaliyyətlər

Bu institut maarifləndirici seminarlar keçirir, şəfa yönümlü sağlamlıq düşərgələri təşkil edir. Yoqaya maraq göstərənlər üçün geniş tədris proqramları təqdim edir. İnstitut bir sıra sosial məsuliyyət layihələri həyata keçirir. 10 MBC məktəbini öz himayəsinə götürmüşdür. İnstitut yetkinlik yaşına çatmayanlar üçün islah müəssisələri, qadın sığınacaqları və hətta Mumbay Polisi üçün düşərgələr təşkil edir. BMC məktəblərində həm şagirdlər, həm də müəllimlər üçün ödənişsiz yoqa seansları keçirilir.

1986-cı ildə Maharaştra Dövlət Ensiklopediyasında qeyd olunduğuna görə, institut məktəblər, polis əməkdaşları, radio və televiziya işçiləri, həmçinin NCC təşkilatı üçün təlimlər keçirmişdir.

2009-cu ildə Yoqa İnstitutu, Hindistan Səhiyyə Nazirliyinin dəstəyi ilə həyata keçirilən Milli Məktəb Müəllimləri Layihəsi çərçivəsində, Qücəratdan, Himaçal Pradeşə qədər müxtəlif ştatlardan gəlmiş müəllimlərə bir ay ərzində peşəkar yoqa müəllimliyi təlimi keçmişdir.

2018-ci ilin dekabr ayında Yoqa İnstitutu 100 illik yubileyini qeyd etmək məqsədilə iki günlük yoqa festivalı təşkil etmişdir. Tədbirdə Hindistan Respublikasının Prezidenti Ram Nath Kovind də iştirak etmişdir.

Yoqa təhsilinin inkişafında əhəmiyyətli rol oynayan institut, Mumbay Universiteti və Təhsil üzrə Milli Şuranın dərs proqramı hazırlığına töhfə vermişdir. İnstitutun 500-dən çox nəşri və çoxsaylı elmi tədqiqatları mövcuddur. Tarixin izlərini mühafizə edən bu institut, Google Arts & Culture platforması ilə əməkdaşlıq edərək 400-dən çox arxiv materialını rəqəmsal məkanda dünya ilə bölüşmüşdür.

## Akademik nüfuzu

1958-ci ildə Hindistanın Mərkəzi Hökuməti Yoqa İnstitutunun Yoqa və Elmi Tədqiqat sahəsindəki misilsiz rolunu qəbul edərək onu xüsusi tədris müəssisəsi kimi rəsmi olaraq tanımışdır.

2016-cı ildə Hindistan Hökumətinin AYUSH Nazirliyi tərəfindən institut dövlət tərəfindən təsdiqlənmiş kurslar keçirməyə səlahiyyətli ilk rəsmi yoqa məktəbi kimi sertifikatlaşdırılmışdır.

2018-ci ildə yoqanın inkişafı yolunda yüzillik fədakarlıq öz bəhrəsini vermişdir. Yoqa İnstitutu Hindistanın AYUSH Nazirliyi tərəfindən təqdim olunan və yoqanın təbliğinə verdiyi misilsiz töhfəyə görə Baş nazir mükafatı ilə təltif olunmuşdur.

## Qalereya


File:The Vice President, Shri M. Venkaiah Naidu at an event to inaugurate centenary celebrations of The Yoga Institute, in Mumbai.jpg
File:The Vice President, Shri M. Venkaiah Naidu addressing the gathering after inaugurating centenary celebrations of The Yoga Institute, in Mumbai (1).jpg
File:The Vice President, Shri M. Venkaiah Naidu lighting the lamp at an event to inaugurate centenary celebrations of The Yoga Institute, in Mumbai.jpg


## İstinadlar