open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wi-Fi 6

**IEEE 802.11ax**, "Wi-Fi Alliance" tərəfindən rəsmi olaraq  (2.4&nbsp;GHz and 5&nbsp;GHz) və ya  (6&nbsp;GHz) — simsiz yerli şəbəkələr (WLAN) üçün IEEE standartı və Wi-Fi 5-in (802.11ac) davamçısı. Həmçinin, bu, sıx mühitlərdə  müştərilərinə ümumi təkmilləşdirmələr əsasında "*High Efficiency* " kimi tanınır. 1 və 7.1255&nbsp;GHz o cümlədən 2.4 və 5&nbsp;GHz arasında lisenziyadan azad zonalarda işləmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Artıq ümumi istifadədə olan GHz diapazonları, eləcə də daha geniş 6&nbsp;GHz diapazonu (məsələn, ABŞ-də 5.925–7.125&nbsp;GHz).

Bu standartın əsas məqsədi korporativ ofislər, ticarət mərkəzləri və sıx yaşayış mənzilləri kimi yüksək sıxlıq ssenarilərində hər bir sahəyə ötürmə qabiliyyətini artırmaqdır. 802.11ac ilə müqayisədə nominal məlumat sürətinin yaxşılaşması cəmi 37% olsa da, ümumi ötürmə qabiliyyəti artımı (bütün şəbəkə üzrə) 300% təşkil edir (buna görə də *High Efficiency*). Bu da 75% aşağı gecikmə deməkdir.

 standartı 1 sentyabr 2020-ci ildə layihə 8 sponsor səsverməsində 95% lehinə səs əldə etmiş və 1 fevral 2021-ci ildə IEEE Standartlar Şurasından yekun təsdiq almışdır.

## Nisbət dəsti

*Qeydlər:*

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Evgeny Khorov, Anton Kiryanov, Andrey Lyakhov, Giuseppe Bianchi. 'A Tutorial on IEEE 802.11ax High Efficiency WLANs', ''IEEE Communications Surveys & Tutorials'', vol. 21, no. 1, pp. 197–216, First quarter 2019. 
* 
* Shein, Esther, *[https://www.techrepublic.com/article/deloitte-dont-rule-out-wi-fi-6-as-a-next-generation-wireless-network/ Deloitte: Don't rule out Wi-Fi 6 as a next-generation wireless network]*, TechRepublic, November 30, 2021
Double Double Whammy

**Double Double Whammy** — Deyv Benton və Mayk Karidi tərəfindən 2011-ci ilin oktyabrında yaradılmış müstəqil musiqi şirkəti. Onlar şirkəti Nyu-Yorkdakı SUNY kollecində təhsil alarkən təsis etmişdilər.

## İstinadlar
Lush

***Lush*** — amerikalı müğənni Mitskinin ilk studiya albomu. 31 yanvar 2012-ci ildə yayımlanıb. Mitski albomu SUNY Purcase-də təhsil alarkən tələbə layihəsi kimi hazırlayıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Mobil şəbəkə

**Mobil şəbəkə** — son qovşaqlara, onlardan olan əlaqənin simsiz olduğu və şəbəkənin quruda hücrələr adlanan ərazilər üzərində paylandığı telekommunikasiya şəbəkəsi. Bu hücrələr hər birinə ən azı bir sabit yerləşmiş qəbuledici tərəfindən təqdim olunur. Bu baza stansiyaları hücrəni səs, verilənlər və digər məzmun növlərinin ötürülməsi üçün istifadə olunan şəbəkə əhatəsi ilə təmin edir. Müdaxilədən qaçmaq və hər bir hücrə daxilində zəmanətli xidmət keyfiyyətini təmin etmək üçün hücrə adətən qonşu hücrələrdən fərqli tezliklər dəstindən istifadə edir.

hücrələr birləşdirildiyi halda geniş coğrafi ərazidə radio yayımı təmin edir. Bu çoxsaylı portativ ötürücülərə bir-biri ilə həmçinin stasionar qəbuledicilər və telefonlarla şəbəkənin istənilən yerində ötürücülərə ötürmə zamanı birdən çox hücrə vasitəsilə hərəkət etsə belə baza stansiyaları vasitəsilə əlaqə saxlamağa imkan verir. Mobil şəbəkələr bir sıra funksiyaları təklif edir:

Əsas telekommunikasiya provayderləri Yer kürəsinin məskunlaşmış ərazisinin əksəriyyətində səs və verilənlər mobil şəbəkələrini yerləşdirmişdilər. Bu mobil telefonların və mobil hesablama cihazlarının ictimai kommutasiya edilmiş telefon şəbəkəsinə və ictimai internetə qoşulmasına imkan verir. Şəxsi mobil şəbəkələr tədqiqat və ya yerli ictimai təhlükəsizlik agentlikləri, taksi şirkəti üçün göndəriş kimi iri təşkilatlar və donanmalar üçün istifadə edilə bilər.

* Bir böyük ötürücüdən daha çox tutum. Buna səbəb  eyni tezliyin müxtəlif hücrələrdə olduğu müddətcə birdən çox keçid üçün istifadə edilməsidir.
* Mobil qurğular bir ötürücü və ya peyklə müqayisədə daha az enerji sərf edir, çünki hücrə qüllələri daha yaxındır.
* Tək yerüstü ötürücüdən daha böyük əhatə dairəsi. Buna səbəb əlavə hücrə qüllələrinin qeyri-müəyyən müddətə əlavə edilə bilməsi və üfüqlə məhdudlaşmamasıdır.
* Uzun məsafələrdə yayıla bilməyən daha yüksək tezlikli siqnallardan (və beləliklə, daha çox mövcud bant genişliyi) istifadə etmək qabiliyyəti.
* Məlumatların sıxılması və multipleksləşdirilməsi ilə bir neçə video (rəqəmsal video daxil olmaqla) və audio kanallar tək genişzolaqlı daşıyıcıda daha yüksək tezlikli siqnal vasitəsilə hərəkət edə bilər.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* P. Key, D. Smith. Teletraffic Engineering in a competitive world. Elsevier Science B.V., Amsterdam Netherlands, 1999. . Chapter 1 (Plenary) and 3 (mobile).
* William C. Y. Lee, *Mobile Cellular Telecommunications Systems* (1989), McGraw-Hill.

## Xarici keçidlər
* 
* A History of Cellular Networks
* What are cellular networks? 1G to 6G Features & Evolution
Retired from Sad, New Career in Business

***Retired from Sad, New Career in Business*** — amerikalı müğənni Mitskinin ikinci studiya albomu. Mitski albomu SUNY-də sonuncu kursda oxuyarkən tələbə layihəsi kimi hazırlayıb. Albom 1 avqust 2013-cü ildə işıq üzü görmüşdür. Albomun hazırlanmasında 60 nəfərlik tələbə ansamblının iştirakı da olub. "Square" treki istisna olmaqla albomdakı hər bir mahnının musiqi videosu və hekayəsi var. 2020-ci ilin mayında albomun "Strawberry Blond" mahnısı TikTok sosial şəbəkəsində populyarlıq qazanmışdır. Albomun üz qabığında döşəmədə əyləşən qadın kimi bəzənmiş kişi şəkli yer alıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Məhəbbət üç il yaşayır (roman)

**Məhəbbət üç il yaşayır** () Frederik Beqbeder aşiq olmaq hissinin müəyyən hormonlarla əlaqəli olduğu haqqında məşhur nəzəriyyəyə həsr olunmuş romanıdır (roman dopamin haqqındadır). Beyin funksiyası normallaşdıqda və adi ritminə qayıtdıqda, hormonlar hər iki tərəfdaşın bir-birindən emosional asılılığını stimullaşdırmağı dayandırır. Beləliklə, bir-birindən həyəcan və güclü emosional asılılıq üç ildən sonra aradan qalxır, bununla əlaqədar romanın qəhrəmanı əziyyət çəkir.

## Məzmun
Romanın baş qəhrəmanı dedi- qodu sütunları yazan jurnalist Mark Marronnierdir () . O, əmindir ki, sevgi üç il yaşayır: əvvəlcə insanlar bir-birini ehtirasla, sonra mehribanlıqla və dostcasına sevirlər, sonra isə darıxırlar. Bu cür fikirlərin səbəbləri, Markın özünün heç vaxt üç ildən çox sevməməsidir. O, çox gözəl bir qız Anna ilə evləndi, lakin evliliyin üçüncü ilində Anna demək olar ki, nifrət etməyə başladı və o, başqa bir qadına, Alisa dəlicəsinə aşiq oldu. Romanın sonunda baş qəhrəman yazır ki, o, Alisa ilə üç ildir ki, birlikdədirlər və birgə həyatlarının üç illiyini qorxu ilə gözləsə də, sevgi hələ də yaşayır. Qəhrəman üç ilə yaxın özünün uydurduğu nəzəriyyənin nə qədər axmaq olduğunu düşünür, sonra saatına baxır (bir dəqiqə qalır) və üç ilin hələ keçmədiyini görür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

səni sevirəm dedi 💋 və dodaqlarımdan öpdü.
Kambocada vətəndaş müharibəsi

**Kambocada vətəndaş müharibəsi** (, UNGEGN: ) — 1967–1975-ci illərdə Kambocada baş vermiş hərbi-siyasi münaqişə. İlkin mərhələlərdə bu, kommunist partizanları (Şimali Vyetnam və Vyetkonqun nin fəal köməyi ilə) və dövlət başçısı Norodom Sianuk rejimi arasında cərəyan edirdi. Lon Nol çevrilişindən və 1970-ci ildə amerikapərəst respublikaçı rejimin qurulmasından sonra münaqişə ABŞ və Cənubi Vyetnam tərəfindən dəstəklənən ölkə hökuməti ilə Şimali Vyetnam tərəfindən dəstəklənən Kampuçiya Milli Birləşmiş Cəbhəsi arasında davam etmişdi. Burada partiya strukturları və yerli kommunistlərin silahlı birləşmələri mühüm rol oynamışdır. Müharibənin nəticəsi mərkəzi hökumətin süqutu və Kamboca cəmiyyətinin maoçu konsepsiyalar əsasında köklü şəkildə yenidən qurulması kursunu elan edən qırmızı khmerlərin hakimiyyətə gəlməsi olmuşdu. Kambocada vətəndaş müharibəsi Laos və Cənubi Vyetnamdakı döyüşlərlə yanaşı, İkinci Hind-Çin müharibəsinin bir hissəsi hesab olunur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* 
* Sutsakhan, Lt. Gen. Sak, *The Khmer Republic at War and the Final Collapse*. Washington DC: United States Army Center of Military History, 1987.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Kinnard, Douglas, *The War Managers*. Wayne NJ: Avery Publishing Group, 1988.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Pike Douglas, John Prados, James W. Gibson, Shelby Stanton, Col. Rod Paschall, John , and Benjamin F. Schemmer, *War in the Shadows*. Boston: Boston Publishing Company, 1991.
* Ponchaud, Francois, *Cambodia: Year Zero*. New York: Holt, Rinehart, and Winston, 1981.
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* U.S. and Vietnamese Involvement in Cambodian Civil War from the Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives
İkinci Hind-Çin müharibəsi

**İkinci Hind-Çin müharibəsi** — Vyetnam müharibəsi, Laosda vətəndaş müharibəsi və Kambocada vətəndaş müharibəsini özündə birləşdirən termin. Son ikisinin öz daxili səbəbləri var idi, lakin tədricən Vyetnamdakı döyüşlərlə az-çox əlaqəli olduqları ortaya çıxmışdır.

ABŞ-nin dəstəyinə baxmayaraq, müharibə kommunist qüvvələrin xeyrinə başa çatmışdı. Kambocada qırmızı khmerlər hakimiyyətə gəlmiş, Laosda 1973-cü ildə Patet Lao qüvvələri Vyetyan razılaşmasına əsasən koalisiya hökumətinə daxil olmuş və 1975-ci ildə silahlı çevriliş edərək hakimiyyəti öz əllərinə almışdılar. Cənubi Vyetnam 1973-cü ildə Paris sülh razılaşmaları çərçivəsində ABŞ-nin dəstəyini itirmiş və 1975-ci ildə Şimali Vyetnam qüvvələri tərəfindən Sayqonun tutulması ilə məhv edilmişdir.
Vüqar Rəsulov

**Vüqar Ural oğlu Rəsulov** () — azərbaycanlı şahmatçı, qrosmeyster (2011).

## Karyerası
Vüqar Rəsulov 5 aprel 1991-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olub. Gəncə şahmat məktəbinin yetirməsidir.

Müxtəlif illərdə Azərbaycanı fərqli yaş qruplarında gənclər arasında keçirilən şahmat üzrə dünya və Avropa çempionatlarında təmsil edib. 2006-cı ildə Avropa çempionatında 16 yaşlı oğlanlar arasında bürünc, bir il sonra isə eyni yaş qrupunda qızıl medal qazanıb.

2006-cı ilin avqust ayında Azərbaycanın gənclərdən ibarət şahmat üzrə yığma komandasının heyətində Türkiyənin Ağrı şəhərində keçirilmiş 5-ci Dünya Gənclər U16 Şahmat Olimpiadasında iştirak edib.

2010 və 2011-ci illərdə 20 yaşadək oğlanlar arasında şahmat üzrə Azərbaycan çempionatının, 2012-ci ildə ildə isə kişilər arasında şahmat üzrə Azərbaycan çempionatının qalibi olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vüqar Rəsulov ''Chessbase.com'' saytında
2023-cü il mart ayında vəfat edənlər

**2023-cü il mart ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 29 mart
* Ərəstun Cavadov — 74 yaşında vəfat edib.

### 25 mart
* Yakob Ziv — 91 yaşında vəfat edib.
* Zülfi Sadıxov — 80(81) yaşında vəfat edib.
* Nemət Veysəlli — 82 yaşında vəfat edib.

### 24 mart
* Qordon Mur — 94 yaşında vəfat edib.

### 22 mart
* Oqtay Əliyev (rejissor) — 54 yaşında vəfat edib.

### 14 mart
* Aleksandr Andreyev — 83 yaşında vəfat edib.

### 12 mart
* Rauf Mehtiyev — 39 yaşında vəfat edib.

### 10 mart
* İmran Mehdiyev — 87 yaşında vəfat edib.
* Xesus Alu — 80 yaşında vəfat edib.
* Masatoşi İto — 98 yaşında vəfat edib.

### 9 mart
* Çikaqe Oqi — 89 yaşında vəfat edib.

### 7 mart
* Azadə Taleh Abbasqızı — 59 yaşında vəfat edib.
* Saleh Salahzadə — 69 yaşında vəfat edib.

### 6 mart
* Kazım Sadıxzadə — 80 yaşında vəfat edib.

### 3 mart
* Kenzaburo Oe — 88 yaşında vəfat edib.
* Hamlet Hüseynov — 90 yaşında vəfat edib.

### 2 mart
* Hacı Şahin — 48 yaşında vəfat edib.
* Ryuho Okava — 66 yaşında vəfat edib.
* Teodor Kanamine — 93 yaşında vəfat edib.

### 1 mart
* Jüst Fonten — 89 yaşında vəfat edib.
2023-cü il aprel ayında vəfat edənlər

**2023-cü il aprel ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 30 aprel
* Lev Əsgərov — 80 yaşında vəfat edib.

### 29 aprel
* Aftandil İsrafilov — 82 yaşında vəfat edib.
* Surxay Musayev — 72 yaşında vəfat edib.

### 27 aprel
* Cerri Sprinqer — 79 yaşında vəfat edib.

### 26 aprel
* Abbas Əli Süleymani — 75 yaşında vəfat edib.

### 25 aprel
* Harri Belafonte — 96 yaşında vəfat edib.

### 14 aprel
* Mark Şihan — 46 yaşında vəfat edib.

### 13 aprel
* Meri Kuant — 93 yaşında vəfat edib.

### 12 aprel
* Tamilla Nəsirova — 86 yaşında vəfat edib.
* Eduard Bağırov — 47 yaşında vəfat edib.

### 11 aprel
* Tahirə Kərimova — 87 yaşında vəfat edib.

### 9 aprel
* Azər Paşa Nemətov — 75 yaşında vəfat edib.
* İranə Tağızadə — 65 yaşında vəfat edib.

### 4 aprel
* Vilayət Hacıyev — 73 yaşında vəfat edib.
2023-cü il may ayında vəfat edənlər

**2023-cü il may ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 31 may
* Amitay Etsioni — 94 yaşında vəfat edib.
* Ağa Zeynallı — 70 yaşında vəfat edib.

### 29 may
* Elxan Qasımov — 78 yaşında vəfat edib.

### 28 may
* Harald tsur Hauzen — 87 yaşında vəfat edib.

### 24 may
* Tina Törner — 83 yaşında vəfat edib.

### 23 may
* Ənvər Vəliyev — 78 yaşında vəfat edib.

### 19 may
* Cavad Karahasan — 70 yaşında vəfat edib.
* Martin Emis — 73 yaşında vəfat edib.

### 15 may
* Robert Lukas — 85 yaşında vəfat edib.

### 11 may
* Andraş Adoryan — 73 yaşında vəfat edib.
* Elbrus Minkailov — 67 yaşında vəfat edib.

### 9 may
* Vilferd Madelunq — 92 yaşında vəfat edib.

### 8 may
* Şirxan Həsənzadə — 20 yaşında vəfat edib.

### 3 may
* Rəzzaq Məmmədov — 74 yaşında vəfat edib.
* Jeno Boroş — 72 yaşında vəfat edib.

### 2 may
* Valentin Yudaşkin — 59 yaşında vəfat edib.

## İstinadlar
2023-cü il iyun ayında vəfat edənlər

**2023-cü il fevral ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 29 iyun
* Alan Arkin — 89 yaşında vəfat edib.

### 24 iyun
* Fatimə Ağamirzəyeva — 70 yaşında vəfat edib.

### 22 iyun
* Harri Markovits — 95 yaşında vəfat edib.

### 18 iyun
* Nəsrullah Nasehpur — 82 yaşında vəfat edib.

### 15 iyun
* Eldar Şəfiyev — 69 yaşında vəfat edib.

### 13 iyun
* Ciro Uşio — 92 yaşında vəfat edib.

### 12 iyun
* Silvio Berluskoni — 86 yaşında vəfat edib.

### 10 iyun
* Kərəm Məmmədov — 58 yaşında vəfat edib.
* Ted Kaçinski — 81 yaşında vəfat edib.

### 2 iyun
* Mədəd Çobanov — 86 yaşında vəfat edib.
2022-ci il aprel ayında vəfat edənlər

**2022-ci il aprel ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 13 aprel
* Mişel Buke — 96 yaşında vəfat edib.

### 8 aprel
* Teymur Bünyadov (tarixçi) — 94 yaşında vəfat edib.

### 6 aprel
* Vladimir Jirinovski — 75 yaşında vəfat edib.

### 4 aprel
* Keti Lamkin — 74 yaşında vəfat edib.

### 2 aprel
* Mkrtıç Markosyan — 83 yaşında vəfat edib.

### 1 aprel
* Zülfüqar Abbasov (xalq artisti) — 81 yaşında vəfat edib.
2022-ci il may ayında vəfat edənlər

**2022-ci il may ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 28 may
* Buyar Nişani — 55 yaşında vəfat edib.

### 19 may
* Vaqif Əsədov — 75 yaşında vəfat edib.
* Tofiq Məmmədov (botanik) — 65 yaşında vəfat edib.

### 17 may
* Vangelis — 79 yaşında vəfat edib.

### 16 may
* Arkadi Manciyev — 60 yaşında vəfat edib.
* Fuad Vəlixanov — 81 yaşında vəfat edib.

### 14 may
* Helen Feyn

### 11 may
* Musa Bağırov — 90 yaşında vəfat edib.

### 10 may
* Leonid Kravçuk — 88 yaşında vəfat edib.

### 8 may
* Kim Jiha — 81 yaşında vəfat edib.
2022-ci il iyun ayında vəfat edənlər

**2022-ci il iyun ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 28 iyun
* Cüneyt Arkın — 84 yaşında vəfat edib.

### 26 iyun
* Marqaret Kin — 94 yaşında vəfat edib.

### 20 iyun
* Regimantas Adomaytis — 85 yaşında vəfat edib.
* Eldar Salayev — 88 yaşında vəfat edib.
* Aida Hüseynova (musiqişünas) — 58 yaşında vəfat edib.

### 17 iyun
* Jan-Lui Trentinyan — 91 yaşında vəfat edib.
* Müzamil Abdullayev

### 11 iyun
* Tuncer Gülənsoy — 83 yaşında vəfat edib.

### 9 iyun
*  — 87 yaşında vəfat edib.

### 5 iyun
* Alek Con Saç — 70 yaşında vəfat edib.

### 2 iyun
* Rahid Rəhmanov — 85 yaşında vəfat edib.
2022-ci il iyul ayında vəfat edənlər

**2022-ci il iyul ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 31 iyul
* Aliyə Təhmasib — 75 yaşında vəfat edib.

### 27 iyul
* Bernard Cribbins — 93 yaşında vəfat edib.

### 17 iyul
* Sevda İbrahimova — 82 yaşında vəfat edib.

### 10 iyul
* Ənvər Çingizoğlu — 60 yaşında vəfat edib.

### 9 iyul
* Andraş Töröçik — 67 yaşında vəfat edib.

### 8 iyul
* Şinzo Abe — 67 yaşında vəfat edib.

### 6 iyul
* Ceyms Kaan — 82 yaşında vəfat edib.
2022-ci il avqust ayında vəfat edənlər

**2022-ci il iyul ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 30 avqust
* Mixail Qorbaçov — 91 yaşında vəfat edib.

### 27 avqust
* Cəmilə Həsənzadə — 74 yaşında vəfat edib.

### 26 avqust
* Nazim Məmmədov — 70 yaşında vəfat edib.

### 16 avqust
* Firəngiz Rəhimbəyli — 62 yaşında vəfat edib.

### 11 avqust
* Enn Heç — 53 yaşında vəfat edib.
* Hanae Mori — 96 yaşında vəfat edib.

### 9 avqust
* Arif Məhərrəmov (rəssam) — 74 yaşında vəfat edib.
* Ramin Mahmudzadə — 86 yaşında vəfat edib.

### 8 avqust
* Zofya Posmış — 98 yaşında vəfat edib.

### 6 avqust
* Sungun Babacan — 63 yaşında vəfat edib.

### 4 avqust
* Ataxan Paşayev — 84 yaşında vəfat edib.

### 3 avqust
* Araz Zeynalov — 61 yaşında vəfat edib.
2022-ci il sentyabr ayında vəfat edənlər

**2022-ci il sentyabr ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 30 sentyabr
* Rəhim Rəhimli — 45 yaşında vəfat edib.

### 28 sentyabr
* Coolio — 59 yaşında vəfat edib.

### 22 sentyabr
* Fərqanə Quliyeva — 65 yaşında vəfat edib.

### 20 sentyabr
* Arye Qut — 47 yaşında vəfat edib.

### 16 sentyabr
* Məhsa Əmini — 22 yaşında vəfat edib.

### 13 sentyabr
* Jan-Lük Qodar — 91 yaşında vəfat edib.

### 8 sentyabr
* II Elizabet — 96 yaşında vəfat edib.

### 7 sentyabr
* Marşa Hant — 104 yaşında vəfat edib.

### 4 sentyabr
* Asif Azərelli — 76 yaşında vəfat edib.

### 3 sentyabr
* Səyavuş Məmmədzadə — 86 yaşında vəfat edib.

### 2 sentyabr
* Frank Dreyk — 92 yaşında vəfat edib.
2022-ci il oktyabr ayında vəfat edənlər

**2022-ci il oktyabr ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 26 oktyabr
* Maşallah Abdullayev — 72 yaşında vəfat edib.

### 23 oktyabr
* Süleyman Abdullayev (xanəndə) — 83 yaşında vəfat edib.

### 14 oktyabr
* Robbi Koltreyn — 72 yaşında vəfat edib.

### 11 oktyabr
* Ancela Lensberi — 96 yaşında vəfat edib.

### 9 oktyabr
* Ruhəngiz Qasımova – 82 yaşında vəfat edib.
* Bruno Latur – 75 yaşında vəfat edib.

### 6 oktyabr
* Araz Əlizadə — 70 yaşında vəfat edib.

### 1 oktyabr
*  — 64 yaşında vəfat edib.
2022-ci il noyabr ayında vəfat edənlər

**2022-ci il noyabr ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 30 noyabr
* Tszyan Tszemin — 96 yaşında vəfat edib.

### 28 noyabr
* Musa Rüstəmov — 92 yaşında vəfat edib.

### 24 noyabr
* Hans Maqnus Enzensberqer — 93 yaşında vəfat edib.

### 20 noyabr
* Nobert Yevdayev — 93 yaşında vəfat edib.

### 17 noyabr
* Frederik Filips Bruks — 91 yaşında vəfat edib.

### 15 noyabr
* İxtiyar Şirin — 70 yaşında vəfat edib.

### 11 noyabr
* Gallagher — 76 yaşında vəfat edib.

### 6 noyabr
* Edvard Preskott — 81 yaşında vəfat edib.

### 4 noyabr
* Fazil Məmmədov (nazir) — 58 yaşında vəfat edib.

### 1 noyabr
* Aydın Məmmədov (dövlət xadimi, 1932) — 90 yaşında vəfat edib.
2022-ci il dekabr ayında vəfat edənlər

**2022-ci il dekabr ayında vəfat edənlərin siyahısı.**

### 31 dekabr
* XVI Benedikt — 95 yaşında vəfat edib.

### 29 dekabr
* Arata İsozaki — 91 yaşında vəfat edib.
* Pele — 82 yaşında vəfat edib.
* Vivyen Vestvud — 81 yaşında vəfat edib.

### 23 dekabr
* Oruc Qurbanov — 73 yaşında vəfat edib.

### 22 dekabr
* Fikrət Verdiyev — 75 yaşında vəfat edib.
* Ələkrəm Hümbətov — 74 yaşında vəfat edib.

### 21 dekabr
* Kristofer Doulinq — 78 yaşında vəfat edib.

### 19 dekabr
* Kazım Əliverdibəyov — 88 yaşında vəfat edib.

### 16 dekabr
* Sadıq Əhmədov — 62 yaşında vəfat edib.

### 15 dekabr
* Oqtay Rəcəbov — 81 yaşında vəfat edib.

### 12 dekabr
* Miroslav Hermaşevski — 81 yaşında vəfat edib.

### 8 dekabr
* Miodraq Yeşiç — 64 yaşında vəfat edib.

### 4 dekabr
* Magomedali Magomedov — 92 yaşında vəfat edib.

### 2 dekabr
* Yoşio Kikuqava — 78 yaşında vəfat edib.
*  — 51 yaşında vəfat edib.

### 1 dekabr
* Yadulla Məftun Amini — 96 yaşında vəfat edib.
Karniyan

**Karnian** Yuxarı Trias dövrünün ən aşağı mərhələsidir (və ya Son Trias Epoxasının ən erkən mərhələsi.). 237 ilə 227 milyon il əvvələ (Ma) adi dövrü əhatə edir. Karniandan əvvəl Ladiniyan dövrü və sonrasında Noriyan dövrü gəlir. Onun sərhədləri böyük məhv olmalar və ya biotik çevrilmələr(dəyişmələr) ilə xarakterizə olunmur, lakin bu geoloji dövr ərzində baş vermiş bir iqlim hadisəsinin (planetar miqyaslı böyük yağışlarla səciyyələnən və bu hadisə Karnian pluvial epizodu kimi tanınır) mühüm kütləvi məhv olmalar və biotik dəyişikliklərə gətirib çıxardığı qənaətinə gəlinmişdir. Karniyan-Noriyan dövrləri sərhəddində başqa bir kütləvi yox olma hadisəsi baş verdi və bu yox olma ilə Karniyan dövrü bitir.

## İstinadlar
Əbdüldar ibn Qusay

**Əbdüldar ibn Qusay** () — atası Şeybə ibn Haşimin (Əbdülmütəllib) ulu babası Qusay ibn Kilabdır (təxminən 400-480). Bəni Əbdüldarın əcdadı olduğu kimi oğullarının adı Osman və Əbdmanafdır.

## Həmçinin bax
*Ədnani ərəblər

## İstinadlar
Əbdülüzza ibn Qusay

**Əbdülüzza ibn Qusay** () — atası Şeybə ibn Haşimin (Əbdülmütəllib) ulu babası Qusay ibn Kilabdır (təxminən 400-480-ci illər). Oğlu Əsəd ibn Əbdülüzzadır.

Əbdülüzza adı İslamdan əvvəlki dövrlərdə ərəb dininin üç baş tanrısından biri olan Əl-Üzzadan götürülmüşdür.

## İstinadlar
Əbdülüzza

**Əbdülüzza** () — İslamdan əvvəlki ərəb tanrılarından biri olan *"[[Əl-Üzza]]nın qulu"* mənasını verən teoforik ərəb adı.

;Verilmiş ad
*Əbdülüzza ibn Qusay
*Əbdülüzza ibn Əbdülmütəllib

;Soyad
*Quteylə bint Əbdülüzza
*Sibaa ibn Əbdülüzza
*Bərrə bint Əbdülüzza
*Ütbə ibn Əbu Ləhəb
*Uteybə ibn Əbu Ləhəb
*Əsəd ibn Əbdülüzza
*Ümmü Ənmar
Sibaa ibn Əbdülüzza

**Sibaa ibn [[Əbdülüzza]]** () — səhabə ilə görüşmüş şəxs. Qüreyş başçıları ona Həbbab ibn əl-Əratta işgəncə vermək vəzifəsini tapşırdılar.  Ümmü Ənmar onun bacısı idi.

## İstinadlar
Ümmü Ənmar

**Ümmü Ənmar** () — Məhəmmədin səhabələri ilə görüşən Bəni Xuza tayfasından olan qadın. O və qardaşı  qul Həbbab ibn əl-Ərattı satın aldı. O və qardaşı Sibaa ibn Əbdülüzza Həbbaba işgəncə verdilər. O, Züheyr ibn Əbdüləsədlə evləndi. Ənmar adlı bir oğlu var idi.

## İstinadlar
İnsan Finn

**Finn Mertens**, və ya **İnsan Finn** — Pendlton Vord tərəfindən yaradılmış "*[[Macəra zamanı]]*" cizgi serialının iki baş qəhrəmanından biri. O, "*Adventure Time: Distant Lands*" və "*Adventure Time: Fionna and Cake*" adlı törəmə seriallarda da iştirak etmişdir. Personajın səsləndirilməsini səs aktyoru Ceremi Şeda həyata keçirmişdir. Serialın pilot buraxılışında personaj Pen adı altında təqdim edilmiş və Cereminin böyük qardaşı Zak Şeda tərəfindən səsləndirilmişdir. Finnin yetkinlik dövrünü əks etdirən bəzi epizodlarda isə obrazı Conatan Freyks səsləndirmişdir.

Sərgüzəştlər başlamazdan öncə Finn körpə yaşlarında olarkən antropomorfik itlər - Coşua və Marqaret tərəfindən meşədə aşkar edilərək övladlığa qəbul edilmişdir. Qeyd olunan serialın baş verdiyi xəyali Ooo məkanında cərəyan edən müxtəlif macəralarda ona ən yaxın dostu və ögey qardaşı İt Ceyk (səsləndirən: Con Di Macio) yoldaşlıq edir. Finnin mənşəyi və Ooo-da yaşayan sonuncu insan olması məsələsi obrazın inkişaf xəttində mühüm yer tutur. Serialın sonrakı mərhələlərində məlum olur ki, Ooo məkanında digər insan nümayəndələri də mövcuddur və Finnin valideynləri - Martin və Minerva adalar silsiləsində məskunlaşmış xilas olmuş əhali qrupuna mənsubdur.

## Təsviri
Finn on iki yaşlı yetkinlik yaşına çatmamış gənc olub, uşaq təbiətli və macəra həvəskarıdır. O, daim yüksək əhval-ruhiyyə ilə yaşayır və yeni macəralar axtarışındadır. Serialın gedişatında inkişaf edərək yekun seriyalarda on yeddi yaşına çatır. Finn bitboksinq və qılınc döyüşü sahəsində xüsusi istedada malikdir. Birinci mövsümün "Okean qorxusu" seriyasında onun talassofobiyadan (dəniz qorxusu) əziyyət çəkdiyi aşkarlanır, lakin "Billinin arzu siyahısı" adlı digər seriyada o, bu fobiyanı dəf etməyə müvəffəq olur. Beşinci mövsümün "Qırmızı aclıq" seriyasında isə onun rəng korluğundan əziyyət çəkdiyi məlum olur.

Serialın ilkin mərhələlərində Finn obrazı impulsiv qərarlar verən macəraçı kimi təqdim edilir, lakin hadisələrin inkişafı prosesində onun xarakterində təkamül müşahidə olunur və daha məsuliyyətli, analitik düşüncə tərzinə yiyələnir. Onun macəralara olan sönməz marağı isə dəyişməz olaraq qalır. Körpəlik dövründə meşədə köməksiz vəziyyətdə aşkar edilən Finn, bu təcrübənin təsiri altında ehtiyac içində olan şəxslərə yardım göstərməyi özünün mənəvi borcu hesab edir. Finn və Ceyk personajlarının fəaliyyəti əsasən Ooo dünyasının tədqiqi və təhlükəli məxluqlarla mübarizədən ibarətdir. Onların həyat tərzi orta əsr cəngavərlərinin fəaliyyətini xatırladır. Belə ki, onlar mütəmadi olaraq yeraltı sərdabələri araşdırır, bədniyyətli qüvvələrə qarşı mübarizə aparır, şahzadələrin xilas edilməsi əməliyyatlarını həyata keçirir və nəticə etibarilə dünyanın təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayırlar.

## İstinadlar
Qlobal şəbəkə

**Qlobal şəbəkə** — bütün Yer kürəsini əhatə edən istənilən kommunikasiya şəbəkəsi. Termin daha məhdud şəkildə ikiistiqamətli kommunikasiya şəbəkələrinə və texnologiya əsaslı şəbəkələrə aid edilir.

İlk qlobal şəbəkə elektrik teleqrafından istifadə edilərək qurulmuş və 1899-cu ildə qlobal miqyasda yayılmışdır. Telefon şəbəkəsi 1950-ci illərdə qlobal statusa çatan ikinci belə şəbəkə olmuşdur. Daha yaxın dövrdəki bir-birinə bağlı IP şəbəkələri (əsasən 2014-cü ildə dünya üzrə 2,5 milyard istifadəçisi olan internet) və GSM mobil rabitə şəbəkəsi (2014-cü ildə dünya üzrə 6 milyarddan çox istifadəçisi ilə) ən böyük qlobal şəbəkələri təşkil edir.

Qlobal şəbəkələrin qurulması onilliklər boyu davam edən olduqca bahalı və uzun səylər tələb edən prosesdir. Mürəkkəb qarşılıqlı əlaqələr, kommutasiya və marşrutlaşdırıcı qurğular, quru və sualtı kabellər və yer stansiyaları kimi fiziki məlumat daşıyıcılarının tənzimlənməsi lazımdır. Bundan əlavə, burada beynəlxalq kommunikasiya protokolları, qanunvericilik və müqavilələr iştirak edir.

Qlobal şəbəkələr həmçinin qlobal problemlərin idarə edilməsi, yumşaldılması və həlli üçün yaradılan dünya üzrə fərdlərin, icmaların və təşkilatların şəbəkələrinə istinad edə bilər.

## Mobil simsiz şəbəkə
Qlobal mobil kommunikasiya bazarının 80%-nin 212-dən çox ölkə və ərazidə mövcud olan GSM standartından istifadə etdiyi təxmin edilir. Onun hər yerdə olması mobil telefon operatorları arasında beynəlxalq rouminqin çox geniş yayılmasını təmin edir və abunəçilərə dünyanın bir çox yerlərində telefonlarından istifadə etməyə imkan verir. Buna nail olmaq üçün bu şəbəkələr bir-biri ilə əlaqələndirilməlidir və buna görə də GSM şəbəkəsi həqiqətən qlobaldır.

## Sosial və iqtisadi təsir
Kanadalı sosioloq Marşall MakLuhan qlobal kənd terminini işlətməklə qlobal şəbəkələrin matrisinin cəmiyyətə böyük təsirini proqnozlaşdıran ilk şəxs olmuşdur. Bununla belə, onun işi radio və televiziya şəbəkələri ilə bağlı idi.

Qlobal şəbəkələr insan kommunikasiyasını bir neçə dəfə dəyişmişdir. Bunu ilk edən elektrik teleqrafı olmuşdur. Onun təsiri o qədər böyük idi ki, onu Viktoriya interneti adlandırdılar.

İnternet və mobil kommunikasiya şəbəkələri hər hansı bir geniş yuzabiliti və giriş, əlaqə nöqtəsindən digərinə ani kommunikasiya kimi əsas xüsusiyyətləri sayəsində sosial qarşılıqlı əlaqənin, fəaliyyətin və təşkilin tamamilə yeni formalarını mümkün etmişdir. Beləliklə, onun sosial təsiri çox böyük olmuşdur və indi də belədir. Nəhayət, idarəetməyə əhəmiyyətli təsiri olmuşdur və "transmilli siyasət şəbəkələri"nin meydana gəlməsini asanlaşdırmışdır.

## Həmçinin bax

* Telekommunikasiya tarixi
** İnternetin tarixi
** Radio tarixi
* Kompüter şəbəkəsi
* Verilənlərin ötürülməsi protokolları
* Şəbəkə arxitekturası
* Fiber-optik kabel

## İstinadlar
Mirabutalıb Səmədov

**Mirabutalıb Mirkərim oğlu Səmədov** () — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR xalq maliyyə komissarı (1938–1946) və maliyyə naziri (1946–1949).

## Həyatı
Mirabutalıb Səmədov 1907-ci ildə anadan olmuşdur. 9 yaşında olarkən kassir olan atası Mirkərim Səmədov vəfat etmiş, 2–3 il anasının himayəsində yaşadıqdan sonra 1919-cu ildə "Məktəb" mətbəəsində şagirdliyə daxil olmuşdur.

Mirabutalıb Səmədov Bakının Bayıl-Bibiheybət rayonunun qazma şöbəsində əmək fəaliyyətinə başlayaraq 1928-ci ilədək burada çalışmışdır. 1928-ci ildən Azərbaycan Dövlət Bankında işləmişdir. Sonrakı illərdə Nuxa və Cəbrayıl rayonlarında, habelə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində bank müdiri, Azərbaycan Kommunal Bankında şöbə müdiri, Bakının Voroşilov rayonunda maliyyə şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 1937-ci ildə Azərbaycan SSR xalq maliyyə komissarının müavini, 1938-ci ildə isə xalq maliyyə komissarı vəzifəsinə irəli çəkilmişdir.

Mirabutalıb Səmədov Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü və Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi plenumu üzvlüyünə namizəd olmuşdur. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin, eləcə də SSRİ Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir. "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni və "Qafqazın müdafiəsinə görə" medalı ilə təltif edilmiş, dəfələrlə SSRİ Xalq Maliyyə Komissarlığı tərəfindən mükafatlandırılmış, "SSRİ maliyyə işçisi əlaçısı" döş nişanına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Türkiyə Respublikası Dövlət Şərəf medalı

**Türkiyə Respublikası Dövlət Şərəf medalı** — Nazirlər Şurasının təklifi və təsdiqi, Prezidentin sərəncamı ilə verilən qızıl örtüklü medal. 

Dövlət Şərəf medalı Türkiyə Respublikasının ən yüksək mülki medalıdır.
## Medal necə verilir
Türkiyə Respublikasının inkişafı, ölkə və millətin bölünməz bütövlüyü, cəmiyyətin sülh, birlik və həmrəyliyi üçün daxildə və ya xaricdə müstəsna fədakarlıq, müvəffəqiyyət və faydalılıq göstərən türk və xarici şəxslərə verilən metal və qızıl örtüklü medaldır. Bu medal Nazirlər Şurasının təklifi və Prezidentin sərəncamı ilə verilir.

Dövlət Şərəf medalı ilk olaraq *28 Fevral* dövrünün Baş Qərargah rəisi general İsmayıl Haqqı Karadayıya verilib. 28 avqust 1998-ci ildə keçirilən mərasimdə dövrün 9-cu prezidenti Süleyman Dəmirəl medalı Karadayıya təqdim etdi. Dövlət “Şərəf” medalını alan ikinci şəxs isə 9-cu prezident Süleyman Dəmirəl olub. Süleyman Dəmirəlin medalı prezidentlikdən getdikdən bir ay sonra, 16 iyun 2000-ci ildə keçirilən mərasimdə onun varisi prezident Əhməd Necdət Sezər tərəfindən təqdim edilib. Dəmirəl medalı 2002-ci ildə Bülənd Ecevit hökumətinin təklifi ilə prezident Sezərin təklifi ilə alıb. Karadayıdan sonra medal səlahiyyət müddəti başa çatan general Hüseyn Kıvrıqoğluna verilib. General Hilmi Özkök Dövlət Şərəf medalı ilə təltif edilən Baş Qərargah rəisi olub.
### Medalın forması
* Ellips formalıdır.
* Çapı 45 mm-dir.
* Üzəri qızıl örtüklüdür.
* Kompozisiyanın üzü qabarıq, digər üzü isə uyğun motivli və simvolludur. *T.C. Dövlət Şərəf medalı* yazısı ilə dəyərləndirilir.
* Medal çap texnikasına uyğun olaraq relyef (batmış-çıxıntılı) şəklində, maksimum qalınlığı (2,5 mm) olmaqla tərtib edilmişdir.
* Ay-ulduz motivi və T.C. hərfləri vardır.
### Medalın döş nişanının forması
* Onun forması düzbucaqlı və ölçüsü 1,2,3 sm-dir.
* Qızılla örtülmüş kimi hazırlanır və tərkibində T.C. hərfləri vardır. (Emada qırmızı və ağ rənglərdən istifadə olunur.)
### Medalın verilmə mərasimi
Qanuna görə, medal və ordenlər hüququnu alan şəxsə, vəsiqə və döş nişanı Prezident və ya Prezidentin təyin etdiyi şəxs tərəfindən təşkil edilən mərasimdə verilir. Bu mükafatı qazanan həyatda yoxdursa mükafat onun anasına, əgər anası da yoxdursa, həyat yoldaşına verilir.

## Medalla təltif olunan şəxslər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Medallar və Nişanlar Qanunu
Thymbra

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Thymus collinus

*  — Thymus vulgaris bitki növünün sinonimi.
*  — Thymus armeniacus bitki növünün sinonimi.
FTTx

**Fiber to the ''x*** və ya *'FTTx*' ( — X nöqtəsinə optik lif) — [[son mil]] [[telekommunikasiya]] üçün istifadə edilən lokal halqanın hamısını və ya bir hissəsini təmin etmək məqsədilə [[Fiber-optik|fiber-optikdən]] istifadə edən hər hansı [[Broadband|genişzolaqlı şəbəkə]] arxitekturası üçün ümumi termin. Fiber-optik kabellər mis kabellərə nisbətən, xüsusən də uzun məsafələrə daha çox məlumat daşıya bildiyinə görə XX əsrdə qurulmuş mis telefon şəbəkələri liflə əvəz olunur.

FTTX iki qrupa bölünmüş bir neçə lif yerləşdirmə konfiqurasiyası üçün ümumiləşdirmədir: FTTP/FTTH/FTTB və FTTC/N.

Artıq balanslaşdırılmış cüt paylama zavodunun xidmət etdiyi yaşayış sahələri xərc və tutum arasında uyğunlaşma tələb edir. Fiber başlığı nə qədər yaxın olarsa, tikinti xərcləri bir o qədər yüksəkdir və kanalın tutumu da bir o qədər yüksəkdir. Metal qurğuların xidmət göstərmədiyi yerlərdə evə lif verilməməsi xərcin azalmasına gətirib çıxarır.

"Fiber to the *x''" yeni nəsil girişi (NGA) idarə etmək üçün istifadə olunan əsas üsuldur. Burada xidmətin sürətində və keyfiyyətində addım dəyişikliyi etməklə mövcud genişzolaqlı şəbəkəyə əhəmiyyətli təkmilləşdirmə nəzərdə tutulur. Bu adətən 24 Mbit/s-dən çox yükləmə sürəti ilə asimmetrik hesab edilir. "Ofcom" super sürətli genişzolaqlı interneti "24 Mbit/s-dən çox maksimum yükləmə sürətini təmin edən genişzolaqlı məhsullar" kimi müəyyən etmişdir. Bu hədd adətən cari nəsil (mis əsaslı) şəbəkələrdə dəstəklənə bilən maksimum sürət hesab olunur.

Yüksək dəqiqlikli videolar, həmçinin "YouTube", "Netflix", "Roku" və "Facebook LIVE" kimi video striminq proqramlarının və cihazların populyarlığının artması nəticəsində getdikcə daha çox insan bu xidmətlərdən istifadə etməyə başlamışdır. Bu səbəbə görə də etibarlı ötürmə qabiliyyətinə tələb də artmışdır.

## Faydaları
Fiber-optik kabellər uzun məsafələrə yüksək sürətlə məlumat ötürə bilməsinə baxmayaraq, ənənəvi telefon xətlərində və ADSL-də istifadə edilən mis kabellər bunu edə bilmir. Məsələn, "Gigabit Ethernet"in ümumi forması (1Gbit/s) nisbətən qənaətcil kateqoriya 5e, kateqoriya 6 və ya 6A qorunmamış, burulmuş cüt mis kabellər üzərində  məsafəyə qədər işləyir. Bununla belə, fiber üzərindən 1 Gbit/s Ethernet asanlıqla onlarla kilometrə çata bilir. Buna görə də uzun dünyanın hər bir əsas rabitə provayderi tərəfindən 1 Gbit/s simmetrik bağlantılar üzərindən məlumatları birbaşa istehlakçı evlərinə daşımaq üçün FTTP seçilmişdir. Fiberi birbaşa binaya gətirən FTTP konfiqurasiyaları ən yüksək sürəti təklif edir, çünki qalan seqmentlər standart Ethernet və ya koaksial kabeldən istifadə edirlər.

Yüksək dəqiqlikli videolar, həmçinin "YouTube", "Netflix", "Roku" və "Facebook LIVE" kimi video striminq proqramlarının və cihazların populyarlığının artması nəticəsind, getdikcə daha çox insan bu xidmətlərdən istifadə etməyə başlamışdır. Bu səbəbə görə də etibarlı ötürmə qabiliyyətinə tələb də artmışdır.

## Həmçinin bax
* İnternetə çıxış

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Fiber to the Home Council: Asia-Pacific
* Fibre to the Home Council: Europe
* Fiber to the Home Council: North America
* Fiber to the Home Council: Latin America Chapter
Sədabad (Dəştistan)

**Sədabad** — İranın Buşehr ostanının Dəştistan şəhristanının Sədabad bəxşində şəhər və onun mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 7,119 nəfər və 1,588 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Sədabad

* Sədabad sarayı
* Sədabad müqaviləsi
* Sədabad (Bicar)
* Sədabad (Dəştistan)
* Sədabad bəxşi
İt Ceyk

**İt Ceyk** () — Pendlton Vord tərəfindən yaradılmış "*[[Macəra zamanı]]*" cizgi serialının iki baş qəhrəmanından biri. O, həmçinin "*Adventure Time: Distant Lands*" adlı törəmə serialda da tamaşaçıların qarşısına çıxmışdır. Personajın səsləndirilməsi Con Di Macio tərəfindən həyata keçirilmişdir. Serialın süjet xəttinə əsasən, personajın "it yaşı hesabı ilə 28 yaşı" vardır.

Ceyk öz fiziki formasını və ölçülərini transformasiya etmək qabiliyyətinə malikdir. O, bədən ölçülərini istənilən proporsiyada artırıb-azaltmaq imkanına sahibdir. Ceykin məsləhət və tövsiyələri ideal xarakter daşımasa da, o, övladlığa götürülmüş qardaşı Finnə daim maksimal dəstək göstərməyə səy edir. Ceykin malik olduğu fövqəladə qabiliyyətlər ona döyüş və hərəkət əməliyyatlarında əhəmiyyətli üstünlüklər təmin etsə də, o, çox hallarda bu imkanlardan əyləncə və emosional ifadə məqsədilə istifadə edir. Ceykin Xanım Reynkorn adlı sevgili həyat yoldaşı və onunla birgə beş övladı mövcuddur. O, alt musiqi alətində yüksək ifaçılıq qabiliyyətinə malikdir və onun musiqi alətinin daxilində Şelbi Batterson adlı xoşxasiyyət kiçik soxulcan məskunlaşır.

## İstinadlar
Haşım Əliyev

**Haşım (Həşim) Bədəl oğlu Əliyev** () — Azərbaycan bolşevik inqilabçısı, "Hümmət" təşkilatının fəal nümayəndəsi.

## Həyatı
Haşım Bədəl oğlu Əliyev 1892-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. İlk təhsilini Bakı real məktəbində almışdır. Gənc yaşlarından inqilabi fəaliyyə başlamış, 1915-ci ildə bolşeviklər partiyasına daxil olmuşdur. 1917-ci ilin sentyabr ayında keçirilmiş ümumi siyasi tətilin hazırlanmasında və təşkilində yaxından iştirak etmişdir. 1917-ci ildə bolşevik "Hümmət" təşkilatının tapşırığı ilə Tağıyev fabrikinin (sonralar V. İ. Lenin adına kombinatın) fəhlələri arasında inqilabi iş aparmışdır.

Haşım Əliyev "Hümmət" təşkilatının 1918-ci ilin yanvar ayında keçirilən ümumi yığıncağında təbliğatçılar qrupunun üzvü təsdiq olunmuş, "Hümmət" qəzetinin nəşr edilməsi və yayılmasında fəal iştirak etmişdir. Həmin ilin yazında Bakı Xalq Komissarları Sovetinin tapşılığı ilə Bakı və Gəncə qəzalarında bolşeviklərin kəndli deputatları sovetlərini yaratmasına kömək etmiş, onların Bakı proletarları ilə ittifaqının möhkəmləndirməsi istiqamətində təbliğat işləri aparmışdır.

Haşım Əliyev 1918-ci ilin axırlarında "Hümmət" təşkilatının gizli fəaliyyətində yaxından iştirak etmiş, Bakıda Mərkəzi Fəhlə Konfransı sədrinin müavini seçilmişdir. O, 1918-ci ilin dekabrdakı siyasi və 1919-cu ilin mayındakı ümumi tətillərinin fəal iştirakçısı olmuşdur. 1919-cu ilin avqust ayında bolşevik "Hümmət" təşkilatının konfrasında iştirak etmiş və Mərkəzi Komitənin üzvü seçilmişdir.

### Ölümü
1919-cu il sentyabrın 5-də Haşım Əliyev, Levan Qoqoberidze və Mir Fəttah Musəvi hazırkı Fəvvarələr meydanı ərazisində mövcud olmuş "Yeni işıq" () restoranında dəmiryol teleqrafxanasının rəisi Hacıbəy Seyidbəyov tərəfindən güllələnmişlər. Nəticədə Levan Qoqoberidze yaralansa da, Haşım Əliyev və Mir Fəttah Musəvi ölmüş və onlar sentyabrın 7-də Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşlar. Onların burada dəfn olunması müasir dövrdə narazılıqlara səbəb olmuşdur.

## İstinadlar
Hakuyo Nakamura

və ya doğum adı ilə **Çozaburo Nakamura** – Yaponiya ədəbiyyatşünası və tərcüməçisi. Rus ədəbiyyatını tədqiq etmiş və bir çox rus yazıçısının əsərini yapon dilinə tərcümə etmişdir.

## Həyatı
Hakuyo Nakamura 1890-cı ildə Yaponiyanın Kobe şəhərində doğulmuşdur. 1912-ci ildə Tokio Xarici Dillər Məktəbinin rus dili bölməsini bitirmişdir. Tələbəlik illərində Masao Yonekava ilə birlikdə "Rus ədəbiyyatı" adlı jurnal nəşr etdirmişdir.

Dəmiryolu İnstitutunda işləməsinə baxmayaraq özünü rus ədəbiyyatına həsr etməyə davam etmiş və 1915-ci ildə Fyodr Dostoyevskinin "Cinayət və cəza" romanını yapon dilinə tərcümə etmişdir. Bu, həmin romanın orijinal rus dilindən yapon dilinə ilk tərcüməsi olmuşdur. Anton Çexov, Lev Tolstoy, Maksim Qorki, Nikolay Qoqol kimi rus yazıçıların əsərlərini yapon dilinə tərcümə etmişdir.

Rus ədəbiyyatını tərcümə etdiyi və tanıtdığı üçün 1967-ci ildə SSRİ tərəfindən "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif olunmuşdur. 1971-ci ildə "Həyatımın 80 ili" adlı avtobioqrafik əsərini nəşr etmişdir. 1973-cü ildə Yaponiya İncəsənət Akademiyasının mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Kotobank saytında
Electronic Text Corpus of Sumerian Literature

**Electronic Text Corpus of Sumerian Literature** (**ETCSL**; ) — Şumer ədəbiyyatının mətnləri və tərcümələrinin onlayn rəqəmsal kitabxanasını təmin edən layihə.

Layihə 1997-ci ildə Ceremi Blek tərəfindən təsis edilmiş və əsası Birləşmiş Krallığın Oksford Universitetinin Şərq İnstitutundadır. O, "Leverhulme Trust" və "İncəsənət və Humanitar Elmlər Araşdırma Şurası" ilə birlikdə universitet tərəfindən maliyyələşdirilmişdir. Layihədə Bütün rollar kolleci, Oksford, Britaniya Akademiyası, Macarıstan Elmi Tədqiqat Fondu (OTKA) və Macarıstan Elmlər Akademiyası da daxil olmaqla müxtəlif digər qurumlar iştirak etmişdir. Çikaqo Universiteti və Pensilvaniya Universitetindən olan digər kitabxanalar adətən qısaldılmış sözlərlə bağlı ETCSL standartlarına əməl edirlər.

## Nəşrlər
* J.A. Black, et al., *The Literature of Ancient Sumer*, Oxford University Press, 2004. .
* J. Ebeling and G. Cunningham (eds.), *Analysing Literary Sumerian: Corpus-Based Approaches*, London: Equinox, 2007. ISBN&nbsp;978-18-4553229-1.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ETCSL website
* ETCSL General Information
Qırmızı, ağ və kral mavisi (film)

***Qırmızı, ağ və kral mavisi*** () — 2023-cü ildə təqdim edilmiş ABŞ romantik-komediya filmi.

## Aktyor heyəti

* Taylor Zakar Perez - Aleks Klaremont-Diaz, ABŞ prezidentinin oğlu
* Nikilos Qalitzine -  Şahzadə Henri, Britaniya şahzadəsi, Britaniya taxtının varisi
* Klifton Kollinz - Senator Oskar Diaz, Aleksin atası
* Uma Turman - Ellen Klaremont, ABŞ-ın birinci qadın prezidenti, Aleksin anası
* Reyçel Hilson - Nora Holleran, Aleksin ən yaxın dostu və ABŞ vitse-prezidentinin nəvəsi
* Sara Şahi - Zahra Bankston, Ellen Klaremontonun aparat rəhbərinin müavini
* Stefan Fri - III Ceyms, Birləşmik Krallığın kralı və şahzadə Henrinin babası
* Elli Bamber - Şahzadə Beatris, şahzadə Henrinin yaşca kiçik bacısı
* Tomas Filin - Şahzadə Filip, şahzadə Henrinin böyük qardaşı
* Malkolm Atobrah - Persi  Okonjo, şahzadə Henrinin ən yaxın dostu
* Şaron Klark - Birləşmiş Krallığın baş nazirir
* Aniş Şet - Emi, ABŞ-ın gizli xidmət agenti
* Juan Kastano - Miquel Ramos, siyasi jurnalist və Aleksin keçmiş sevgilisi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sədabad bəxşi

**Sədabad bəxşi** (Farsca: سعدآباد) — İranın Buşehr ostanında olan Dəştistan şəhristanının bəxşlərindən biri.

Bəxşin 2006-cı ildə əhalinin siyahıya alınmasına görə əhali sayı 31,928 nəfər və ya 6,772 evdir.

Bəxşin mərkəzi Sədabad şəhəridir.

## İstinadlar
Konstantinovka mərkəzi bazarına raket zərbəsi (2023)

**Konstantinovka mərkəzi bazarına raket zərbəsi** () — Ukraynanın Donetsk vilayətinə aid Konstantinovka şəhərinin mərkəzi bazarında, 6 sentyabr 2023-cü il tarixində, yerli vaxtla 14:00 radələrində gerçəkləşdirilmiş ballistik raket hücumu. Hücumun Rusiya–Ukrayna müharibəsinin bir parçası olaraq Rusiya Silahlı Qüvvələri tərəfindən həyata keçirildiyi ehtimal olunur. Hücum nəticəsində bazarda olan 17 nəfər həlak olub, azı 32 nəfər müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alıblar.

Bazara hücum ABŞ dövlət katibi Entoni Blinkenin Ukraynaya rəsmi səfərə başlamasından bir necə saat əvvəl baş verib. Belə ki, Entoni Blinkenin olduğu təyyarə Kiyevə enməzdən 2 saat əvvəl bazara ballistik raketlərlə zərbələr endirilib. Ukraynanın Baş Naziri Denis Şmıqal baş vermiş raket hücumuna adekvat cavab veriləcəyini açıqlayıb.

## İstinadlar
Konstantinovka

**Konstantinovka** () — Ukraynanın şərqində, Donetsk vilayətində yerləşən sənaye şəhəri. Kryvyi Torets çayı üzərində yerləşir. İnzibati cəhətdən vilayət əhəmiyyətli şəhər kimi daxil edilmişdir. 2020-ci ilə qədər eyni adlı rayonunun inzibati mərkəzi olmuşdur. Rayon ləğv edildikdən sonra Kramatorsk rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir. Şəhərin əhalisi təxminən 67,350 nəfərdir (2022-ci il təxmini). SSRİ dövründə dəmir, sink, polad və şüşə istehsalı üzrə əhəmiyyətli mərkəzlərdən hesab olunurdu.

## Tarixi

Şəhərin əsası 1870-ci ildə Nomikossov adlı torpaq sahibi tərəfindən qoyulmuşdur. Nomikossov şəhərə böyük oğlu Konstantinin adını vermişdir. XX əsrin əvvəllərində şəhər sənaye qəsəbəsinə çevrildi və 1926-cı ildə yaşayış məntəqəsi qəsəbə dərəcəsinə qaldırıldı. 1932-ci ildə Konstantinovkaya bələdiyyə statusu verilmişdir. İkinci Dünya müharibəsi zamanı şəhərdə Üçüncü Reyx tərəfindən yaradılmış əmək düşərgəsi fəaliyyət göstərmişdir.

Rusiya–Ukrayna müharibəsi zamanı şəhər, 2014-cü ilin aprel ayının ortalarında ruspərəst separatçılar tərəfindən işğal edildi.

Şəhər yalnız Slovyansk, Kramatorsk kimi şəhərlərin azad edilməsindən sonra 2014-cü ilin 7 iyul tarixində Druzhkivka şəhəri ilə eyni gündə azad edilmişdir. 2014-cü ilin sentyabr ayından etibarən şəhərə Ukraynanın digər işğal olunmuş bölgələrindən çoxlu sayda qaçqın gəlmişdir.

İnsanlar əsasən daha ucuz qiymətə zəruri ərzaq məhsulları ala bilmək, bələdiyyənin təklif etdiyi xidmətlərdən faydalanmaq və pensiya və sosial müavinətlərin təyin edilməsi kimi məsələlərə görə Konstantinovkaya gəlmişdilər. Konstantinovkada Rusiya–Ukrayna müharibəsindən etibarən Ukraynanın şərqindən qaçqın düşmüş qaçqınların işlərini koordinasiya edəcək bir *qaçqınlıq və məskunlaşdırma komitəsi* fəaliyyətə başlamışdır.

## 2022-ci ildə başlamış müharibədən sonra

## 2023-cü ildə mərkəzi bazara edilmiş ballistik raket hücumu

2023-cü ilin 6 sentyabr tarixində, yerli vaxtla 14:00 radələrində Konstantinovka şəhərinin mərkəzi bazarında ballistik raketlə hücum həyata keçirilib. Hücumun Rusiya–Ukrayna müharibəsinin bir parçası olaraq Rusiya Silahlı Qüvvələri tərəfindən həyata keçirildiyi ehtimal olunur. Hücum nəticəsində bazarda olan 17 nəfər həlak olub, azı 32 nəfər müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alıblar.

## İstinadlar
Şahzadə Saqqız

**Şahzadə Bonnibel Saqqız** (həmçinin **Bonni**, **PB** və **P-bubs** kimi bilinir) — Pendlton Vord tərəfindən yaradılmış "Macəra zamanı" cizgi serialında yer alan əsas personajlardan biri. Hinden Uolş tərəfindən səsləndirilmişdir.

Şahzadə Saqqız Konfet Krallığının hökmdarıdır və həmin məmləkətdə yaşayan əhalinin idarəçiliyini həyata keçirir. O, serialın əsas qəhrəmanları olan Finn və Ceyk ilə səmimi dostluq münasibətləri qurmuşdur. Onun ekranlarda ilk görünüşü teleseriyanın 2008-ci ildə yayımlanan pilot buraxılışına təsadüf edir. Bonni LGBT icmasının nümayəndəsidir və bu fakt serialın "Come Along with Me" ("Mənimlə gəl") adlı yekun epizodunda Marselin ilə öpüşmə səhnəsi vasitəsilə təsdiqlənmişdir. Onun cinsi oriyentasiyası dəqiq məlum olmasa da, lezbiyan, biseksual, kuir və ya qeyri-binar identifikasiyaya malik olması ehtimal edilir.

## Təsvir
Saqqız xanım yüksək mədəniyyət və qayğıkeşlik nümayiş etdirən, doğru əməllərə sadiq olan bir şəxsiyyətdir. Bununla belə, əsəbiləşdirildiyi təqdirdə, öz iradəsindən asılı olmayaraq, xarakterinin mənfi cəhətləri üzə çıxa bilər. O, müstəsna intellekt və istedada malik olaraq, Konfet xalqının yaradıcısıdır və zaman maşını da daxil olmaqla, bir sıra əhəmiyyətli ixtiraların müəllifidir. Alman və Koreya dillərində sərbəst nitq qabiliyyətinə malikdir. Rəfiqəsi Xanım Reynkorn ilə ünsiyyətini məhz Koreya dilində qurur. Saqqız xanım sehrin mövcudluğunu inkar edir və bunun sadəcə elmi metodların möcüzəvi təzahürü olduğu qənaətindədir. 

Saqqız konfet insanlara qarşı xüsusi sevgi və qayğı münasibəti bəsləyir, onların rifahı naminə daimi qayğıkeşlik nümayiş etdirir. Lakin rəhbərlik vəzifəsinin yaratdığı gərginlik və yorğunluq səbəbindən bəzən məsuliyyətdən müvəqqəti uzaqlaşmaq və şəxsi inkişafına daha artıq zaman sərf etmək istəyi duyur.

## İstinadlar
Konstantinovka (dəqiqləşdirmə)

* Konstantinovka — Ukraynanın şərqində, Donetsk vilayətində yerləşən sənaye şəhəri.
* Konstantinovka (Biləsuvar) — Biləsuvar rayonunun İsmətli kəndinin əvvəlki adı.
GPON

**Gigabit-capable passive optical network ** (**GPON**) və ya **G.984** — gigabit tutumlu passiv optik şəbəkənin (GPON) tətbiqi üçün ITU-T standartı. O, adətən FTTP xidmətlərinin müştəri ilə ən uzaqdakı əlaqəsini (son kilometr) həyata keçirmək üçün istifadə olunur.

GPON optik mühitə və ona daxil olmaq üçün istifadə olunan cihaza tələblər qoyur və Ethernet kadrlarının optik siqnala çevrilmə üsulunu, həmçinin həmin siqnalın parametrlərini müəyyən edir. OLT və ONT-lər arasında vahid əlaqənin ötürmə qabiliyyəti 2,4 Gbit/s aşağı , 1,2 Gbit/s yuxarı və ya nadir hallarda simmetrik 2,4 Gbit/s təşkil edir və standartın müəyyən etdiyi TDMA protokolundan istifadə edərək 128 ONT-yə qədər paylaşılır. GPON xətaların düzəldilməsi (Reed-Solomon) və şifrələmə (AES) üçün protokolları müəyyənləşdirir, identifikasiyanı (LOID, seriya nömrəsi və/və ya parol) daxil edən xətt nəzarəti (OMCI) üçün protokolu müəyyən edir.

GPON-un tətbiq edilməsi bir çox ümumi xüsusiyyətləri bölüşsə də, əksər xüsusiyyətlər qeyri-müəyyən olaraq qaldı, buna görə də praktikada müxtəlif tətbiqlər arasında uyğunluq azdır. Xüsusilə, istifadə ediləcək fiber kabel və birləşdiricilərin dəqiq növü müəyyən edilməyib.

OLT kimi tanınan əsas optik ötürücü, telekommunikasiya operatorunun mərkəzi ofisində yerləşir. OLT-dəki lazer, fotonları mərkəzi ofisdən passiv optik ayırıcıda bitən şüşə və plastik fiber-optik kabelə göndərir. Splitter mərkəzi ofisdən gələn vahid siqnalı 64-ə qədər istehlakçıya göndərilə bilən siqnallara bölür. Tək lazerlə xidmət göstərilən istehlakçıların sayı operatorun mühəndislik meyarları ilə müəyyən edilir. Operatorlar bu rəqəmi 32-ə endirə bilərlər. Həmçinin operatorlar siqnalı iki dəfə, məsələn, bir dəfə səkkizə və yenidən daha aşağısına bölməyi seçə bilər. Mərkəzi ofislə sahə arasında maksimum məsafə 20 kilometr ola bilər, lakin operatorlar yüksək xidmət səviyyəsini saxlamaq üçün onu adətən 16 kilometrlə məhdudlaşdırırlar.

Mərkəzi ofislə evlər arasında məsafə artdıqca pisləşən və 3 km-dən bir çox ciddi siqnal itkisi yaşayan ADSL texnologiyasından fərqli olaraq fiber mərkəzi ofisinin 16&nbsp;km radiusunda yerləşən bütün evlər yüksək sürətli internetdən istifadə edə bilər.

## Həmçinin bax
* Passive optical network
* 10G-PON
* NG-PON2

## İstinadlar