open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Braziliya 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında

**[[Braziliya]] [[2018 Qış Olimpiya Oyunları]]nda**  3 idman növü üzrə 9 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.

## Millinin tərkibi

#### Bobsley

Bu idman növündə təsnifat mərhələsində idmançılar Beynəlxalq Bobsley və Skeleton Federasiyasının 14 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak hüququ əldə edir. Bu yarışmanın nəticəsi olaraq Braziliya bu idmasn növünün kişilərdən ibarət cütlük və dördlük naminasiyalarında işrirak hüququ əldə etmişdir.

;kişilər

#### Fiqurlu konkisürmə

Bu yarışma üzrə lisenziyalar 2017-ci dünya çempionatına əsasən müəyyən edilir. Bunun nəticəsi olaraq Braziliya bir lisenziya əldə edə bilmişdir. Catışmayan lisenziyaları əldə etmək məqsədi ilə Nebelhorn Trophy 2017 turnirində 4-6 ən yaxşı idmançı yarışmasında yer tutmaq lazım gəlinir. Bu lisenziyaları isə Kaylani Kreyn beşinci yeri tutmaqla əldə etmişdir.

#### Dağ xizəyi idmanı

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları «B» kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Braziliya «A» kateqoriyası üzrə 1 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. Ölkəni təmsil etmək hüququ Mişel Masedoya məxsusdur. 
;Kişilər

#### Xizək yürüşü

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak edə bilər. «A» kateqoriyası üzrə lisenziya qazanmaq üçün idmançı reytinq üzrə 100 xal qazanmalıdır. Bununla belə MOK-ləri «B» kteqoriyasını ödəyə biləcək 1 qadın və 1 kişi olmaqla iştirakçı ilə təmsil oluna bilər. Təsnifata əasən Braziliya kişilərdə «A» kateqoriyası qadınlarda isə «B» kateqoriyası üzrə 2 idmançı ilə təmsil olunmaq hüququ əldə etmişdir.
; Kişilər
;; Uzaq məsafəli yarış

;; Sprint

; Qadınlar
;; Uzaq məsafəli yarış

#### snoubord

Kecəndəfəki yarıçmalara nisbətdə bir çox dəyişikliklər baş vermişdir. Paralel slalom əvəzinə biq-eyr əlavə edilmişdir. Kişilərin snoubord-kross yarışmalarında iştirakçıların sayı dəyişdirilmiş, yarımfinal raundu ləğv edilmişdir. Finalda idmançılar üş cəhd yerinə yetirməli olurlar. Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Hər idman növü üçün ayrıca qaydalar mövcuddur. Təsnifata əsasən Braziliya bu idman növü üzrə 1 idmançı ilə təmsil olunur.
;Qadınlar
;; Snoubord-kross

## İstinadlar

## Mənbə
* Braziliya olimpiya komitəsi
*  millinin tərkibi
Zəfər ruhu (film, 1989)

**Zəfər ruhu** () — 1989-cu ildə çəkilən ABŞ filmi. Rejissoru Robert Milyon Yanqdır. Baş rolları Uillem Defo və Edvard Ceyms Olmos bölüşmüşdür. Ssenarisi əsl həyatda baş verən hadisələrə əsasən hazırlanıb. Filmin böyük hissəsində hadisələr Holokost zamanı Auşvitz həbs düşərgəsində cərəyan edir. Filmdə yəhudi-yunan boksçu Salamo Aruxun SS həbsxana gözətçilərinin əyləncəsi üçün məcburiyyət qarşısında digərləri ilə vuruşmasından danışılır. “Zəfər ruhu” filminə qədər heç bir filmin böyük hissəsi Auşvitz həbs düşərgəsində çəkilməmişdir. Kostas Mendilorun ilk çəkildiyi filmdir.

## Süjet

Saloniki, Yunanıstanda işləyən liman fəhləsi Salamo Aruxun boksa dərin marağı var idi. 1943-cü ildə öz ailəsi və nişanlısı Alleqra ilə birlikdə tutuldu və Auşvitzə gətirildi. Arux SS həbsxana gözətçilərinin əyləncəsi üçün digər məhkumlarla boks matçı edirdi. O bilirdi ki, əgər bu təklifdən imtina etsə, ailəsi cəzalandırılacaq; əgər matçlarda qalib gəlsə, ona əlavə rasion veriləcək, əgər məğlub olsa, qaz kamerasına göndəriləcək. Ətrafında ailəsi və dostları öldü və o, yalnızca öz sevgilisi Alleqra ilə tək qaldı. Sevgilisini həyatda tutmaq üçün əlindən gələni etməkdə qərarlı idi.

## Həmçinin bax
*Kostas Mendilor – yunan-avstraliya əsilli aktyor
*Triumph Films – əsası 1982-ci ildə qoyulan ABŞ kino istehsal edən şirkət

## İstinadlar
;Qeydlər

;Biblioqrafiya

#
Yedek dili

**Yedek dili** – Malayziyanın Kelantan ştatında 2017-ci ildə qeydə alınan dil. Yedek dilində danışanlar özlərini etnik batek və menriq kimi təqdim etsələr də, dilləri digər dillərdən çox fərqlidir.

## Ad
Dili danışanlar heç bir adı daşımırlar. Yaxınlıqdakı xalqlar onları yedeklər çağırırlar.

## Haqqında
Yedek dilində təxminən 280 nəfər danışır. Bu dildən Malayziyanın Kelantan ştatının Yeli rayonunda, Yeli qəsəbəsinin cənubunda, Rual çayının üzərindəki Sunqay Rualda istifadə edirlər.

2017-ci ildə Lund Universitetinin alimləri tərəfindən qeydə alınmışdır. Yox olma təhlükəsindədir.

## Xüsusiyyətləri
* Mülkiyyət, sahiblik sözlərinin qarşılığı və yiyəlik əvəzlikləri yoxdur.
* İngilis dilində olduğu kimi qadın-kişi fərqi qoyulmur.
* Paylaşmaq sözü 10 müxtəlif sözlə ifadə oluna bilir.
* Rəqabət və yarışmaq kimi sözlər yoxdur.

## İstinadlar
Köhnə Balıqlı (Bakalı)

**Köhnə Balıqlı** (, ) — Başqırdıstan Respublikasının Bakalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Axman kənd şurasının tərkibindədir.
## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Bakalı): 5&nbsp;km,
* kənd sovetliyindən (Axman): 2&nbsp;km.
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Tuymazı stansiyası): 67&nbsp;km.
## Əhali

### Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə tatarlar (94 %), kryaşenlər (34 %) üstünlük təşkil edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Urmanay (Bakalı)

**Urmanay** (, ) — Başqırdıstan Respublikasının Bakalı rayonunda yerləşən kənd. 
## Tarixi
10 sentyabr 2007-ci ilə qədər Əlillər Evi kəndi olaraq adlanırdı.
## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Bakalı):39&nbsp;km,
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Tuymazı stansiyası): 79&nbsp;km.
## Əhali

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
İşıq (dəqiqləşdirmə)

**[[İşıq]]** — insanların görə biləcəyi elektromaqnit şüalanma. Həmçinin bu mənalara gələ bilər:

* ''İşıq'' (albom) — H.O.S.T qrupunun üzvü Qaraqanın II solo studiya albomu.

## Qəzetlər
* ''İşıq'' (qəzet, 1911) — Azərbaycanın ilk qadın qəzeti.
* ''İşıq'' (qəzet, 1930) — Azərbaycanın Şirvan şəhərində çap olunan regional qəzet.
* ''İşıq'' (qəzet, İraq) — İraqın Kərkük şəhərində ərəbcə və türkcə nəşr edilən qəzet.

## Həmçinin bax
* İşıqlı (dəqiqləşdirmə)
Bunner Bacıları

Amerikalı yazıçı Edit Varton tərəfindən qələmə alınan roman.

## Məzmun
"**Bunner Bacıları**" (Bunner Sisters) -məşhur amerikan yazıçısı Edit Varton tərəfindən qələmə alınmış qısa bir romandır. Əsər, ilk dəfə 1916.cı ildə nəşr olunub. Romanda, "Ann Eliza" və "Evelina" adlı iki bacının kədərli həyatları ələ alınır. Nyu Yorkun kənar bir qəsəbəsində əlişi dükanında çalışan iki bacı sadə bir həyat sürürlər. Onların monoton həyat gedişatı, böyük bacı Ann Eliza'nın, Evelina'nın ad günü üçün hədiyyə bir saat almağı ilə dəyişir. Belə ki, bu səbəblə dükançı "Herman Ramy" adlı ortayaşlı şəxslə rabitələri sıxlaşır və bir gün Ramy Ann Eliza'ya ailə qurmağı təklif edir. Lakin, xislət baxımından kiçik bacısına ana münasibəti göstərən Ann Eliza, bacısının saatcıya olan fikrini bildiyi üçün təklifi rədd edir və alatoranlıq həyatlarına açılan ən zəif xoşbəxtlik qapısını belə Evelina'ya çevirir. Lakin, saf niyyətlə etdiyi bu iş, Evelina üçün heç də xoşbəxtlik gətirmir. Belə ki O, Ramy'i ilə evlənərək bacısından ayrılır və Ann Eliza ondan uzun zaman xəbər ala bilmir. Nəhayət bir gün, ümidi tamamilə kəsilən Ann Eliza, qaranlıq otağında oturub səssiz küçəyə baxdığı bir vaxt Evelina anidən içəri daxil olur. Yaşadığı müxtəlif müsibətlərdən zəifləmiş Evelina, uzun müddət xəstə yatır və tədricən başına gələn bəlaları bacısına nağıl edir. Nəhayət, ailə qurduğu adam tərəfindən zülümlərə məruz qalmış və bütün xoşbəxtlik arzuları puç olmuş bir halda həyata gözlərini yumur. Tənha qalan Ann Eliza isə, bacısının cənazəsi üçün əlində qalan nə varsa sataraq, bir vaxt böyük ümid və sevinçlərlə açdıqları sadə dükanlarını bağlayır.
Qırılmış ümidlərin və yarım qalmış xəyalların hekayəsinin ələ alındığı bu roman, iki bacı üzərindən bir çox həyatın oxşar yaralarına toxunmağı bacarmışdır. Köhnə həyatların səssiz kədərlərinin əks olunduğu, eyni zamanda klassik əsərlərin aurasını özündə daşıyan bu kitab, ilk səhifəsindən etibarən insanı daxilinə alır, aralıqsız və yorulmadan oxumağımıza imkan yaradır.
Təbii körpü

**Təbii arx, təbii körpü və ya daha az tanındığı adıyla qaya arxı** — qaya parçasının alt tərəfində meydana gələn təbii qaya forması.Təbii körpülər daxili qayalardan, sahil qayalarından, sahil xəttində yerləşən qayalardan, çaylardan və ya dəniz və çaylarda eroziyaya uğrayan təbii tağlardan formalaşır. 
Hal-hazırda mövcud olan ən böyük təbii kəmər Çində yerləşir.

## Təbii körpülər

Təbii körpülər təbii bir arx və ya təbii bir körpü müxtəlif formalarda qaya altlarında formalaşırlar. Bu təbii kəmərlər aşınma prosesində pilləli olaraq daralırlar. Bu zaman pilləli olaraq çölə tərəf meyil edən uçurum meydana gəlir.

Təbəqənin altında yumşaq qaya layında qayalıq sığınacaqlar formalaşır. Bunun nəticəsində divarlı dar bir körpü meydana gəlir. Dəniz, çay və eroziyaya məruz qalan ərazilərdə ilk nöbvədə uçurumlar formalaşır. Ayrılma prosesi (havaaltı proseslər) qayaların zəif olduğu sahələrdə mövcud olur  və təbii kəmərlər də əsasən  buralarda müşahidə olunur.
## Sahil xətti
Sahil ərazilərində təbii körpülər iki fərqli geologi quruluşla əlaqəli olaraq formalaşır. Bir-birinə zidd olan sahillərdə 90 dərəcə altında sahilə doğru uzanan qaya növləri mövcuddur. Formanın ilk mərhələsi olan mağaralardan sonra arx formaları ortaya çıxır. Ətrafında isə qayaları və qaya parçalarını formalaşdırır. Bu zaman formalaşmağa ən meyilli olan qaya növlərinə zərif qayalar və sahil xəttinə paralel olaraq yerləşən qayalar daxildir.

## Qalereya

Azure Window.jpg|Azur pəncərəsi
Metate Arch, Devils Garden, Grand Staircase-Escalante National Monument, Utah, USA.jpg|Şeytan bağı təbii körpüsü
Utah Rainbow Arch.jpg|Göyqurşağı təbii körpüsü
Natural Bridge, Rockbridge County, VA.jpg|Virciniyada yerləşən bir təbii körpü
Aloba T15b 5831b Stefan Kroepelin.JPG|Aloba təbii körpüsü
Natural stone arch in tirumala.JPG|Hindistanda yerləşən Təbii daş körpüsü
Arches in Timna Park in summer 2011 (7).JPG|İsraildə yerləşən təbii körpü
Es pontas 2.jpg|İspaniyada Malyorka sahillərində yerləşən təbii körpü
Durdle Door Dorset Sunset.jpg|Böyük Britaniyada Durdler qapısı


## Həmçinin bax
* Azur pəncərəsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Təbii Arx və Körpü Cəmiyyəti
* [Amerika Ensiklopediyasında təbii körpülər, 1879-cu il.](https://en.wikisource.org/wiki/The_American_Cyclop%C3%A6dia_(1879)/Bridge,_Natural)
* Dünyadakı bir sıra təbii körpülərin xəritələri
Lənkəran çılpaqçası

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

## Morfoloji əlamətləri
Bel üzgəcində bəzən 9 şaxəli şüanın olması, bir qədər uzun başı və üzgəcləri, ölçüsünün kiçikliyi ilə tipik növdən fərqlənir.

## Yayılması
Onun yayılması Lənkəran vilayətindəki bir neçə çayla (Lənkəran, Viləş, Qumbaşı, Təngəru, Astara) məhdudlaşır.

## Yaşayış yeri və həyat tərzi
Daşlı və ya daşılı-qumlu dibi olan kiçik çaylardayaşayan şirinsu balığıdır. Xironomid, gündəcə sürfələri, bəzən diatom su bitkiləri ilə qidalanır. Nadir hallarda taxtabitiləri yeyir.

## Çoxalması
Çoxalması və böyüməsi öyrənilməmişdir. Y.Ə.Əbdürrəhmanova (1962) görə uzunluğu 39-60, ortalam 38,5&nbsp;mm-dir.

## Təsərrüfat əhəmiyyəti
Lənkəran çılpaqçası təsərrüfat  əhəmiyyəti olmayan balıqlardandır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qara keşiş

**Qara keşiş** — keşişin qədim zamanlardan Şəkidə yaşayan qıpçaqların keşişi olduğu bildirilir.

Şəki rayonunun Kiş kəndi ərazisində "Kiş kilsəsi" yerləşir. Bəzi müəlliflərə görə Qafqazın ilk kilsəsidir. Aftokefal apostol kilsəsi olub (Автокефальная апостольская церковь).

Qara keşiş haqqında ilk dəfə Kərim Ağa Fatehin "Şəki xanlarının müxtəsər tarixi" kitabında rast gəlinir.

Orada deyilir: Noxuda bir keşiş varmış, amma nə tarixdə olduğu məlum deyildir, adına Qara keşiş deyərlərmiş. Noxuda böyük imiş. Və bir keşiş də Kiş kəndində böyük imiş. Qara keşiş Kişdəki keşişin qızını oğluna istər ki ala. Kişdəki keşiş deyər ki, mənim qızım ağ su ilə pərvəriş tapıbdır, qara su olan yerə qızımı vermərəm. Sonra Qara keşiş deyər ki, Kiş çayından bir arx mən də evimin yanına gətirərəm. Kişdəki keşiş deyər ki, suyu gətir, sonra qızımı oğluna verim. Qara keşiş bu sudan bir arx gətirər. Sonra (Kişdəki keşiş) qızını bunun oğluna verər. Və Qara keşişin oğlunun adı Candardır. Candar bir neçə vaxtdan sonra müsəlman olub, adına Əlican deyibdirlər və Əlicanın oğlu Qutul xandır. Qutul xanı İran padşahının biri Şəkidə xan edibdir. Qutul xanın oğlunun adı Şəki xandır. Və Şəki xanın oğlunun adı Həsən Sultandır.

## Kitab haqqında məlumat
"Şəki xanlarının müxtəsər tarixi", "Şəki xanları və onların nəsilləri" adlı əsərlər Azərbaycanın XVIII–XIX əsrlər tarixinə aid mühüm mənbələrdən hesab olunur.
"Şəki xanlarının müxtəsər tarixi" elm aləminə hələ 1858-ci ildən məlumdur. Həmin ildə akad. B. Dorn Azərbaycan dilində yazılmış bu əsərin əslini "Əl-İntixabat-ül-bəhiyyə" adlı külliyatda topladığı tarixi əsərlər sırasında Peterburqda nəşr etdirmişdir. Altmış altı il keçdikdən sonra, həmin əsərin əsli və ruscaya tərcüməsi "Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbə cəmiyyəti" tərəfindən nəşr etdirilmişdir. Lakin təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, hər iki nəşrdə əsərin həqiqi müəllifini müəyyən etməkdə bağışlanılmaz səhvə yol verilmiş və əsəri başqa bir şəxsin, bu əsərlə heç bir əlaqəsi olmayan adamın adı ilə nəşr etdirmişlər.

Bu səhv ilk dəfə S. Mümtazın "Maarif işçisi" jurnalının 1929-cu il 2 və 3-cü nömrələrində dərc etdirdiyi "Tənqid və mülahizələr" adlı məqaləsində aşkara çıxarılmışdır. S. Mümtaz qənaətləndirici dəlillərlə sübut etmişdir ki, bu kiçik , lakin olduqca qiymətli əsərin müəllifi Hacı Çələbi nəslindən olub, Şəkinin son xanı — Fətəli xanın oğlu, Fateh təxəllüsü ilə şer yazan Kərim ağadır.

S. Mümtaz həmin əsəri tədqiq və başqa məxəzlərə müraciət edərək belə bir nəticəyə gəlir: "Fətəli xan, məşhur Hacı Çələbi xanın nəticəsi, Həsən ağanın nəvəsi və Məhəmmədhüseyn xan Müştaq təxəllüslünün oğludur. Məhəmmədhüseyn xanın üç oğlu var idi ki, onlar da Məhəmmədhəsən xan, Fətəli xan və Səlim xandan ibarət idi. Məhəmmədhəsən xan ilə Səlim xanın hər birinin üç oğlu olduğu halda, Fətəli xanın yalnız bir oğlu var idi ki, o da türki və farsi şerləri ilə məşhur olan Kərim ağa Fatehdir".

## Mənbə
* Kərim Ağa Əfəndi "Şəki xanlarının müxtəsər tarixi"
İcub

400px|thumb|right|İcub robotu
**ICub** — humanoid robot konsorsiumu tərəfindən hazırlanmış . Əsas elmi məqsədlər kimi, idrak (öyrənilmiş) manipulyasiya (jest, hərəkət simulyasiyası, jest qarşılıqlı təsir), ətraf mühitin, hərəkətin, insan danışmasının birləşmə qavrayışının öyrənilməsi seçilmişdir. Bu roboton yaradılma məqsədi olaraq bütün elm ictimaiyyəti üçün ümumi bir humanoid platformanın yaradılması təklif edilmişdir.

Avropa ölkələri, ABŞ, Türkiyə və Yaponiya kimi ölkələrin hər birində müxtəlif laboratoriyalarda təxminən iyirmi iCub var. Hər bir robotun dəyəri versiyaya görə təxminən 250.000 avrodur.

## Texniki xüsusiyyətlər
ICub'un hündürlüyü 104 santimetrdir və çəkisi 22 kiloqramdır.

Son versiyada robotun 53 dərəcə azadlıq hüququ vardır:
* Hər əlində 7 ədəd;
* Hər biləkdə  9;
* Başında 6;
* Gövdədə 3;
* Hər ayağında 6 ədəd.

## Həmçinin bax
* Android
* Süni intellekt
* Kiborq
* Robotlar
* İbn Sina (robot)
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Xloantit

**Xloantit** — mineral.

## Haqqında
Fasiləsiz xloantit — smaltin izomorf sırası vardır. Kubik. Habitus kubik, kuboktaedrik, dodekaedrik. Ayrılma {100} və {111} üzrə qeyri-mükəmməl. Aqreqat: pürüzlər, kip, dənəvər və smaltinin konsentrik-zonal bitişmələri səciyyəvidir. Rəngi ağ, poladı-boz. Parıltısı metallik. Sərtliyi 5,5–6. Xüsusi çəkisi 6,4–6,8. Ni, Co, Ag-Ni-Co və Ag-Ni-Co-Bi-U formasiya yataqlarında.

## İstinadlar

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.
Nəmidə Abbasova

**Nəmidə Abbasova** (tam adı: *Nəmidə Kabı qızı Abbasova* d.12 oktyabr 1925, Azərbaycan, Qazax – ö.6 mart 1996, Bakı) — Azərbaycan dilçisi, filologiya elmləri doktoru (1974), professor (1976), Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitunda ibtidai təhsil pedaqogikası və metodikası fakültəsinin dekanı (1971–1976), "Respublikanın əməkdar ali məktəb işçisi".

## Həyatı
Nəmidə Abbasova 1925-ci il oktyabr ayının 12-də Azərbaycanın Qazax şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1945-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə qəbul olmuş, 1950-ci ildə dilçilik ixtisası üzrə ali təhsil almışdır. 1950–1953-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda (indiki Pedaqoji Univeristet) aspirant olmuşdur. Daha sonra dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi və doktoru elmi adları almışdır.

1996-cı ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

## Fəaliyyəti
1954–1964-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda baş müəllim, 1970-ci ildən kafedranın dosenti, 1971–1976-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitunda ibtidai təhsil pedaqogikası və metodikası fakültəsinin dekanı, Azərbaycan dili və onun tədrisi metodikası kafedrasının professoru, 1976–1981-ci illərdə Pedaqoji İnstitutda dilçilik kafedrasının, 1981–1996-cı illərdə illərdə BDU-nun Azərbaycan dilçiliyi kafedrasının professoru olmuşdur.

120-dən çox elmi məqalənin, "Cəfər Cabbarlı dramaturgiyasında söz" adlı monoqrafiyanın müəllifidir. "Respublikanın əməkdar ali məktəb işçisi" adı verilmişdir.

## Tədqiqatları
Tədqiqatları əsasən Azərbaycan dilinin qrammatikası və leksikasına həsr olunmuşdur.

## Əsərləri
* Qrammatik formaların variantl ığı və nitq mədəniyyəti. B., 1985.

## Həmçinin bax
* Xatirə Bəşirli
* Qorxmaz Quliyev

## Xarici keçidlər
* ADPU-nun pedaqoji fakültəsinin yarıməsrlik salnaməsindən
* ADPU-nun İbtidai təhsil fakültəsi 

## İstinadlar

## Mənbə
* Salatın Əhmədli, Rövşən Babanlı. "Qazax mahalının alimləri" (ensiklopedik məlumat). "Günəş" nəşriyyatı. Bakı. 2017. 512 səh.
Eşitmə

**Eşitmə** və ya **duyma** — canlıların ətraflarında meydana gələn səsləri eşitmə orqanları vasitəsilə qavraması.

## Xarici keçidlər
Argentina 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında

**[[Argentina]] [[2018 Qış Olimpiya Oyunları]]nda** 3 idman növündə 7 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. Argentina 1998-ci ildə ən az saylı komandalardan biri idi. 
## Millinin tərkibi
Argentina 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında 7 idmançı ilə (4 kişi və23 qadın) 3 dörd idman növünün 4 bölməsi üzrə çıxış edəcək. Milinin təskibinə 7 məşqçi və iki rəsmi də daxildir. Nümayəndə heyətinin rəhbəri Maqdalena Kast Freyredir

### Xizək idmanı növləri
#### Dağ xizəyi idmanı

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları «B» kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Argentina «A» kateqoriyası üzrə 2 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.

;Kişilər

;Qadınlar

#### Xizək yürüşü

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak edə bilər. «A» kateqoriyası üzrə lisenziya qazanmaq üçün idmançı reytinq üzrə 100 xal qazanmalıdır. Bununla belə MOK-ləri «B» kteqoriyasını ödəyə biləcək 1 qadın və 1 kişi olmaqla iştirakçı ilə təmsil oluna bilər. Təsnifata əsasən Argentina «B» kateqoriyası üzrə 2 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.
; Kişilər
;; Uzaq məsafəli yarış

; Qadınlar
;; Uzaq məsafəli yarış

#### snoubord

Kecəndəfəki yarıçmalara nisbətdə bir çox dəyişikliklər baş vermişdir. Paralel slalom əvəzinə biq-eyr əlavə edilmişdir. Kişilərin snoubord-kross yarışmalarında iştirakçıların sayı dəyişdirilmiş, yarımfinal raundu ləğv edilmişdir. Finalda idmançılar üş cəhd yerinə yetirməli olurlar. Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Hər idman növü üçün ayrıca qaydalar mövcuddur. Təsnifata əsasən Argentina bu idman növü üzrə 2 idmançı ilə təmsil olunur
;Kişilər
;;Fristayl

;; Snoubord-kross

### Xizək idmanı

Olimpiya oyunlarında iştirak etmək üçün 2017/2018 il dünya kubokunda göstərdiyi performans 1 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən kvota müəyyən edilir. Argentina təsnifatda yer ala bilməsə dəref> 1 iştirakçı kvotası əldə etmişdir.

; Qadınlar

## İstinadlar

## Mənbə
* Argentina millisi   
* Argentina Milli Olimpiya Komitəsi
Jan Lui Barro

**Jan Lui Barro (Barrault)** ( d. 8 noyabr 1910-cu il, Sena və Uaza departamenti, Le-Vezine – ö. 22 noyabr 1994-cü il, Paris)  —  fransız aktyoru, rejissor, teatr xadimi.

## Həyatı
Jan Lui Barro 1910-cu il noyabrın 8-i Fransanın Le-Vezine qəsəbəsində dünyaya gəlib. Mühasibatlıq və gül satmaqla həyatını qazanmağa çalışan Jan Lui Barro Luvr məktəbindəki rəngkarlıq kurslarında oxuyub.

## Yaradıcılığı
* 1931-ci ildə "*Atelye*" teatrında Ş. Düllenin şagirdi işləmişdir;  
* 1932–35 illərdə tamaşalarda oynamış və E. Dekrunun rəhbərliyi altında pantomima ilə məşğul olmuşdur (U. Folknerin "*Mən öləndə*" romanı əsasında "*Ananın ətrafında*" pantomimasını ifa etmişdir). Sürrealistlər və solçu "*Oktyabr*" teatr qrupu ilə yaxınlaşmışdır.  
* 1935-ci ildə "*Avqustinlərin çardağ*"ı truppasını yaratmışdır. 1937-ci ildə "*Antuanın teatrı*"nda ona böyük uğur gətirən M. de Servantesin "*Numansiya*" əsərini tamaşaya qoymuşdur.  
* 1940–46-cı illərdə "*Komedi Fransez*" teatrında Rodriqo ("*Sid*", P. Kornel), Hamlet ("*Hamlet*", U. Şekspir) rollarını oynamış, "*Fedra*" (J. Rasin; 1942), "*Atlas tufli*" (P. Klodel; 1943), "*Antoni və Kleopatra*" (U. Şekspir; 1945) əsərlərini tamaşaya qoymuşdur.  
* 1946-cı ildə M. Reno (Barronun yoldaşı) ilə birlikdə öz truppasını yaratmışdır. 1947-ci ildə Fransada F. Kafkanın  "*Proses*" əsərini ilk dəfə Barro səhnələşdirmişdir (Yozef K. rolunda özü çıxış etmişdir). A. Artonun ideyalarını mənimsəyərək, onların ilk dəfə səhnədə tətbiqinə cəhd etmişdir. Barronun bu dövr tamaşaları Fransada formalaşmağa başlayan absurd teatrına təsir göstərmişdir.  
* 1940–50-ci illərdə quruluş verdiyi tamaşalar arasında "*Yalançı etiraflar*"( P. Marivo), "*Qəzəb gecələri*" (A. Salakru), "*Xristofor Kolumb*" (P. Klodel), "*Malbruk səfərə hazırlaşır*" (M. Aşar), "*Amfitrion*" (J.B. Molyer), "*Albalı bağı*" (A.P. Çexov) və s. var.  
* 1959–68-ci illərdə Parisdəki "*Teatr de Frans*" a rəhbərlik etmişdir.  
* 1960-cı ildə burada E. İoneskonun "*Kərgədan*" əsərini tamaşaya qoymuş, Beranje rolunu özü ifa etmişdir. Barro böyük səhnəyə absurdist dramını gətirən ilk rejissor olmuşdur (S. Bekket, J. Jene və b.-nın pyesləri).  
* 1966–68-ci illərdə eyni vaxtda Millətlər Teatrı və "*Livinqti etr*"ə başçılıq etmişdir. Görkəmli aktyor olan Barro pantomima sənəti ənənələrini inkişaf etdirmişdir. Parisdəki Dram Sənəti Məktəbinin rəhbəri olmuşdur.  
* 1935-ci ildən kinoya çəkilmişdir. "*Raykın övladları*" (1944, rejissor M. Karne) filmindəki Batista Debüro rolu ona dünya şöhrəti qazandırmışdır.

## Həmçinin bax
* Pantomim

## Xarici keçidlər

* 
* 

## İstinadlar
Kosovo 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında

**[[Kosovo]] [[2018 Qış Olimpiya Oyunları]]nda**  1 idman növü üzrə 1 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. 2014-cü ildə ölkənin Milli Olimpiya Komitəsi qoşulduqdan sonra Kosovonun ilk qış olimpiya yarışlarıdır.

## Millinin tərkibi
;  Dağ xizəyi
# (k) Albin Tahiri
#### Dağ xizəyi idmanı

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları «B» kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Kosovo «A» kateqoriyası üzrə 1 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. Ölkəni təmsil etmək hüququ Mişel Masedoya məxsusdur. 
;Kişilər

## İstinadlar

## Mənbə
* millinin tərkibi 
*  Kosovo olimpiya komitəsi
Cim Torp

**Cim Torp** (tam adı: *Ceyms Frensis Torpe*, ; ) — Amerikalı idmançı, müasir idman dünyasının çox istiqamətli atletlərindən biri sayılır. Olimpiadalarda "*pentatlon*" ve "*dekatlon*" (atletizmdə müsabiqə növləri) üzrə qızıl medal sahibi, eyni zamanda amerikan futbolunda kollec və peşəkar liqalarda ulduz oyunçu, Amerika milli beysbol liqasında oyunçu və basketbolda karyerası olan bir idmançıdır. Olimpiadalarda yarışmadan əvvəl ikinci beysbol liqasında iki mövsüm peşəkar olaraq oynadığı ortaya çıxanda həvəskar müsabiqə qaydalarına zidd olması səbəbindən medallarını itirmişdir. Ancaq ölümündən otuz il sonra 1983-cü ildə bu medallar ona təkrar verilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* The Best of the Athletic Boys: The White Man's Impact on Jim Thorpe, Jack Newcombe, 1975.
* Jim Thorpe, the Legend Remembered, Rosemary Kissinger Updyke, 1997
* In the Matter of Jacobus Franciscus Thorpe, The 1912 Olympic Games — Results for All Competitors in All Events, with Commentary içinde, Bill Mallon and Ture Widlund, 2002.
* The Complete Book of the Summer Olympics (Sydney 2000 Edition) David Wallechinsky, 2000.
* Jim Thorpe: The World's Greatest Athlete Robert W. Wheeler, 2003
* History Detectives: The Jim Thorpe Ticket PBS, 2005.

## Həmçinin bax
* Amerika futbolu
* Beysbol
* Atletika

## Xarici keçidlər
* Why Are Jim Thorpe's Olympic Records Still Not …
* Jim Thorpe
* JIM THORPE 
* Jim Thorpe: The Worlds Greatest Athlete
Kon-Tiki (film, 2012)

**Kon-Tiki**- 2012-ci il Norveç istehsalı tarixi dram janrında bir film. Film Tur Heyerdalın 1947-ci il "Kon-Tiki" adlı qayıq ilə səyahətinə həsr edilib. Film , əsasən, Malta adasında çəkilib. Tur Heyerdal rolunu Pol Sver Valheym Hagen ifa edir.

Film 16.6 milyon xərc ilə Norveçin həmin döbrə qədər ən bahalı filmi olmuş və həmçinin həmin il ölkədə baxış göstəriciləri ilə rekorda imza atmışdır. Film 85-ci Xarici dildə Ən Yaxşı Film Akademya Mükafatına namizəd seçilmişdir. Bundan başqa film 70-ci Qızıl qlobus mükafatının Xarici Dildə Ən Yaxşı Film namizədi olmuşdur. Film Norveç kino tarixində Oskar və Qızıl Qlobus mükafatına namizəd seçilmiş ilk film olmuşdur.

## Rollarda
* Pol Sver Valheym Hagen -Tur Heyerdal
* Anders Baasmo Kristiansen — Herman Watzinger
* Tobias Santelman — Knut Haugland
* Qustaf Skarsqard — Benqt Danielson
* Odd-Maqnus Uilyamson — Erik Hesselberq
* Yakob Oftebro — Torstein Rabi
* Aqnes Kittelsen — Liv Heyerdal
* Manuel Kaçi — Xoze Bustamente
* Soren Pilmark — Peter Freçen

## İstinadlar
Gürcüstan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında

**[[Gürcüstan]] [[2018 Qış Olimpiya Oyunları]]nda**  3 idman növü üzrə 4 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. Müstəqillik qazandıqdan sonra bütün yarışmalarda iştirak etmişdir.

## Millinin tərkibi

## Xizək idmanı növləri
#### Dağ xizəyi idmanı

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları «B» kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Gürcüstan «A» kateqoriyası üzrə 2 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.
;Kişilər

;Qadınlar

#### Fiqurlu konkisürmə

Bu yarışma üzrə lisenziyalar 2017-ci dünya çempionatına əsasən müəyyən edilir. Bunun nəticəsi olaraq Gürcüstan  bir lisenziya əldə edə bilmişdir.

### Xizək idmanı

Olimpiya oyunlarında iştirak etmək üçün 2017/2018 il dünya kubokunda göstərdiyi performans 1 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən kvota müəyyən edilir. Gürcüstan təsnifatda əsasən 1 iştirakçı kvotası əldə etmişdir.

; Kişilər

## Mənbə
* Gürcüstan millisi   
* Gürcüstan Milli Olimpiya Komitəsi 
## İstinadlar
Əbdül Əbdülzadə

**Əbdülzadə Əbdül Abbas oğlu** (tam adı: *Əbdülzadə Əbdül(hüseyn) Kərbəlayı Abbas oğlu*; ) — Cümhuriyyət tələbəsi.

Atası - tacir Kərbəlayı Abbas Əbdül oğlu (təx.1870, Təbriz-təx.1900, Bakı) təxminən 1890-da Bakıya köçüb. Aşağı Təzəpir (indiki Mirzə Fətəli) küçəsində (döngə 17, ev 7) ev alıb. İndiki Füzuli meydanında - "1001 xırdavat" mağazasının yerində dükanı olub. Kərbəla ziyarətinə gedərkən orada vəfat edərək dəfn olunub. Anası Hürnisə Sayıl qızı Binəqədi kəndindəndir. Qardaşı Qulam Əbdülzadə (1892/94-təx.1940) müəllim işləyib. Əbdül Əbdülzadə Sonqulu məscidində molla yanında oxuyub.

Sonra Bakı Politexnik məktəbinin mexanika bölməsində neft sənayesi ixtisası üzrə oxuyaraq oranı bitirib (3.5.1918). AC Parlaman idarəsində (dəftərxanasında) məzbətə mühərriri - stenoqrafçı (1.1.1919-adək; ARDA,).

18 may 1919-dan Gəncə ibtidai məktəbində müəllim işləyib. 1920-nin yanvarında Cümhuriyyət onu oxumağa Türkiyəyə – İstanbul Universitetinin hüquq fakültəsinə göndərib. Bu vaxt London və Parisdə də olub. 1920-nin iyulunda Tiflisdən keçməklə Bakıya qayıdıb və 25 avqust 1920-dən nəşriyyatlarda tərcüməçilik edib.

1921-də təhsilini M.Əzizbəyov adına Bakı Politexnik İn-tunda (indiki Neft Akademiyası) davam etdirib və 1925-də mexanika bölməsini bitirərək mühəndis olub. Eyni zamanda Azərbaycan Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsində riyaziyyat ixtisası üzrə də oxuyub (20.5.1926-da bitirib). 11 sentyabr 1922-ci ildən 14 may 1927-ci ilədək Nərimanov adına texnikumda müəllim işləyən Ə.Əbdülzadə 18 yanvar 1927-də həbs edilib və 1922-1924-də "Müsavat" partiyasının gizli təşkilatında iştirakına görə 8 il iş verilərək 1928-in yayında Solovki adasına sürgünə göndərilib.

1934-də sürgündən qayıdıb, ancaq Bakıda yaşamağa icazə verilmədiyinə görə Gəncəyə gedib.

1934-1936-cı illərdə orada Gəncə Sənaye Politexnik Texnikumunda, Gəncə dəmiryol inşaatı texnikumunda və Fəhlə fakültəsində dərs deyib. 9 nəfər köhnə məhbus yoldaşıyla birgə 24 dekabr 1936-də yenidən gizli müsavatçılıq fəaliyyəti üstündə həbs edilərək 28 iyul 1937-də onlarla birgə güllələnib.

Xudad Məlikaslanov, Əhməd Pepinov, Ağa Axundov, Məhəmmədbəy Məhəmmədbəyov, Əbdül Əbdülzadə və Əliheydər Babayev tərəfindən tərtib edilmiş "Dəmiryol işlətmə istilahları" (1924) da dövrün soraq-məlumat nəşri kimi diqqəti cəlb edir.

## İstinadlar
Tvan Börx

**Tvan Börx** (; doğ. 2 aprel 1990) — Niderland şahmatçısı, qrosmeyster (2015).

## Şəxsi həyatı
Tvan Börx 2016-cı ilin sentyabr ayında azərbaycanlı beynəlxalq qrosmeyster (qadınlar arasında) Nərgiz Umudova ilə ailə həyatı qurub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*FIDE Chess profili
*Twan Burg. Chess-DB.com  
*Twan Burg. Chessgames.com 
*Twan Burg. 365Chess.com
Turan Yazqan

**Prof. Dr. Turan Yazqan** (1938, İsparta - 22 Noyabr 2012, İstanbul) — Türkiyə akademiki və yazıçısı. Türk Dünyası Araşdırmaları Vəqfinin qurucusu

## Həyatı və fəaliyyəti
Turan Yazqan 1938-ci ildə İspartanın Eğirdir ilçəsində anadan olub. İbtidai təhsilini Zəfər ibtidai məktəbində alıb. Orta təhsilini isə İstanbul Vəfa liseyində sonradan isə Kastamonu Liseyində davam etdirib. Orta təhsilini bitirdikdən sonra 1959-cu ildə İstanbul Universiteti İqtisad Fakültəsini bitirib. Universiteti bitirdikdən sonra hərbi xidmətə yollanıb. Əsgərlikdən gəldikdən sonra bir neçə il müxtəlif vəzifələrdə işləyib. 1979-cu ildə iqtisad elmləri üzrə professor adını qazanıb. Turan Yazqan 1980-ci ildən etibarən qurduğu Türk Dünyası Araşdırmaları Vəqfinin rəhbəri olub. 2000-ci ildə universitetdən təqaüdə çıxsa belə yenə Türk dünyası üçün işlər görməyə davam edib. Türk dünyasında və eləcə də Türkiyədə gördüyü işlərə görə 200-dən çox mükafat alıb.

### Azərbaycandakı fəaliyyəti
1992-ci ildə Turan Yazqanın şəxsi təşəbbüsü ilə Bakıda Türk Dünyası Bakı Atatürk Liseyi və Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində Türk Dünyası İşlətmə Fakultəsi açılmışdır.

## Ölümü
22 noyabr 2012-ci ildə xərçəng xəstəliyindən dünyasını dəyişən Turan Yazqan "Eski Kozlu" qəbiristanlığında dəfn olunub.

## Fikirləri

## Xatirəsi
Ölümündən sonra Türk Dünyası Araşıdırmaları Vəqfi "Turan Yazqan" mükafatı təsis edib. Və hər il Türk dünyasına, türklüyə xidmət edən bir şəxsə bu mükafat verilir.

## Xarici keçidlər
*Turan Yazqan haqqında çəkilən sənədli filmin treyleri

## İstinadlar
Kalatsiqi

**Kalatsiqi** — Tiflis quberniyasının Siqnax qəzasında dağ adı.

## Toponimkası
Kalatsiqi- Tiflis quberniyasının Siqnax qəzasında dağ adı. "Qalaçiki" adının gürcücə yazılışıdır.Azərbaycanda Qəbələ rayonunda meşədə "Qalaçiki" adlı qala xarabalıqları vardır.Toponim Azərbaycan dilində qala və türk dillərində çik "dar dərə" sözlərindəndir.

## İstinadlar

## Xarici keçid
* anarim.az
Vaxt tənliyi

**Vaxt tənliyi** — eyni an üçün verilmiş coğrafi meridianda orta və həqiqi Günəş vaxtlarının fərqidir.

\eta=T_m-T_\odot=t_m-t_\odot

Vaxt tənliyini əslində vaxt düzəlişi adlandırmaq daha doğru olardı, lakin o tarixi olaraq astronomiyaya vaxt tənliyi kimi daxil olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Borisov (şəhər)

**Borisov** (, ) — Belarusun mərkəzi hissəsində, Minsk vilayətində şəhər.

## Əhalisi
Əhalisi 150,5 min (2006) nəfərdir.

## Coğrafiyası
Berezina çayı (Dnepr hövzəsi) sahilində gəmi dayanacağı. Nəqliyyat qovşağı.

## Tarixi
İlk dəfə Polotsk knyazlığının şəhəri kimi 1127-ci ildə qeyd olunmuşdur. Ehtimal ki, Polotsk knyazının oğlu Roqvolod-Boris tərəfindən indiki Staroborisov kəndinin yerində salınmışdır (12–13-cü əsrlərə aid şəhər yeri, ona bitişik olan açıq məskən, kəndlər, kurqan qəbirləri 1892, 1928. 1967–68, 1971-ci illərdə tədqiq olunmuşdur). Borisov 13-cü əsrin sonlarından Böyük Litva knyazlığının tərkibində idi. 13-cü əsrin sonları – 14-cü əsrin əvvəllərində indiki yerinə köçürülmüş, burada yeni qala inşa edilmişdir.

15-ci əsrin 1-ci yarısında ara çəkişmələri nəticəsində, demək olar ki, dağıdılmışdır. 1563-cü ildən starostvo (inzibati vahid) mərkəzi idi. Maqdeburq hüququna malik olmuşdur. Şimal müharibəsi (1700–21) illərində böyük dağıntılara məruz qalmışdır. 1793-cü ildə Reç Pospolitanın ikinci dəfə bölüşdürülməsi zamanı Rusiya İmperiyasının tərkibinə daxil edilmişdir. 1795–1921-ci illərdə Minsk quberniyasının qəzaşəhəri, 1924-cü ildən rayon mərkəzi, 1924– 27-ci illərdə Borisov dairəsinin mərkəzi, 1938-ci ildən Belarusiya SSR Minsk vilayətinin tərkibində olmuşdur.

## Sənayesi
Şəhərdə İdarəçilik və sahibkarlıq intu (1991); 10 kitabxana; diyarşünaslıq, xalq şöhrəti muzeyləri var. Borisov mühüm sənaye mərkəzidir. Maşınqayırma (aviasiya sənayesi üçün avtomatik idarəetmə sistemləri, turbokompressorlar, avtotraktorlar üçün elektrik avadanlığı və s., dəmiryolları, hərbi texnikanın təmiri), ağac emalı, yüngül (tikiş, trikotaj məmulatları və s.) və yeyinti sənayesi müəssisələri fəaliyyət göstərir. Məişət kimyası malları, tibbi preparatlar, kağız, büllurdan məmulatlar və s. istehsal olunur.

## Qalereya

Prospect Revolutsii.JPG|Revolutsii prospekti
Football Stadium BATE, Borisov. Game July 2009.jpg|BATE futbol stadionu


## Həmçinin bax
* Minsk vilayəti
* 

## Xarici keçidlər
* Borisov şəhərinin rəsmi internet səhifəsi
* Borisov Online
* Borisov şəhərinin 20-ci əsrə aid olan fotoları 
* Borisov Regional İdarəetmə Komitəsinin internet səhifəsi 

## İstinadlar
Azad Abbaszadə

**Azad Abbaszadə** (tam adı: *Azad Abbasqulu oğlu Abbaszadə*; d 3 fevral 1939, Bakı) – Azərbaycan fiziki, fizika-riyaziyyat elmlər doktoru (1995), professor (1999).

## Həyatı
Azad Abbaszadə 1939-cu ilin fevral ayının 3-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Professor Abbasqulu Abbaszadənin oğludur. 1961-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitunu bitirmişdir.

## Fəaliyyəti
A. Abbaszadə 1976–2007-ci illərdə Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyində müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 2007 ildən Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçiliyi Akademiyasının kompüter mərkəzinin müdiridir.

## Tədqiqatları
Tədqiqatları maye kristalların fiziki xassələrinin öyrənilməsinə həsr olunmuşdur. Neft və qaz yataqlarının proqnozlaşdırılmasında kosmik informasiyalardan istifadə üçün fraktal həndəsə əsasında yeni üsullar təklif etmişdir. 140-dan artıq elmi əsərin müəllifidir. Elmi kadrların hazırlanmasında xidməti olmuşdur.

## Həmçinin bax
* Vaqif Salmanov
* Solmaz Mustafayeva

## Mənbə

## İstinadlar
Srjan Todoroviç

**Srjan "Žika" Todoroviç** (serb-kiril ; 28 Mart 1965) Serb aktyoru və musiqiçisidir. Todoroviç bir çox musiqi qruplarında fəaliyyət göstərmişdir, bunlara Ekatarina Velika, Disciplina Kičme, Radnička Kontrola və Bezobrazno Zeleno aid ola bilər.

Žika Serb aktyor Bora Todoroviç və onun ilk avradı Snejana Matiç'in övladıdır.

O, Ana adlı qadınla evlənmişdir, və Dejan adlı uşaqları dünyaya gəlmişdir (4 May 2014–20 Dekabr 2017).

## İstinadlar
Koşurluk

**Koşurluk** — Borçalıda kənd adı.

## Toponimkası
Türk dillərində koçur (kuçur) "səthində qranit (bozalt) parçaları səpilmiş nisbətən iri yüksəklik" sözündəndir. Ola bilsin bu toponimdə türk dillərində kucur "şoran", "duzlaq" mənası əksini tapmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* elibrary.bsu.az
Siklik təqvimlər

Günəş dövrü həftəyə aid Julian təqviminin 28 illik dövrüdür. Bu, sıçrayış ili hər 4 ildə baş verdiyindən və 28 illik ardıcıllıqla bir sıçrayış ili başlamaq üçün 7 mümkün gündən ibarətdir.

Bu dövr də Gregoryen təqvimində baş verir, ancaq 1800, 1900, 2100, 2200, 2300 və 2500 kimi dörd il ilə bölünür, ancaq ümumi illərdir. Bu fasilə günəş dövrünün 16 ilini 28 fevral və 1 mart tarixləri arasında keçirməyin təsirinə malikdir. 400 il qriqorian dövrü tam 146.097 gündür, yəni tam 20.871 həftədir ki, günəş enerjisinə görə sözü edilən günəş dövrü 400 illərdir.

Təqvim ili, ilk növbədə, yeni ildəki ilk bazar günü göstərən Dominical məktubları ilə qeyd olunur, beləliklə, günəş dövrü dövrü də Dominik məktubların təkrarlanan ardıcıllığına istinad edə bilər.

Bir il, Gregoryen istisnaları səbəbiylə bir sıçrayış ili olmadığı təqdirdə, takvimlerin bir ardıcıllığı hər 28 ildə yenidən istifadə olunur.

Adı günəş dövrü həftənin ənənəvi ilk günü bazar günü gəlir.

## Julian təqvimi
**Dominik məktub**

Julian təqvimində dominik məktub yalnız 28-ci ilin qalan hissəsindən asılıdır.

#### Qiyamət günü

#### Cümə günü 13-cü

### Gregoryen təqvimi

### 1700, 1800 və 1900-cü illər ilkin dövr deyil (Julian təqvimindən fərqli olaraq) və aşağıdakı Dominik məktubların cədvəllərinə uyğun gəlmir.

### Qiyamət günü

#### 1583–1699

#### 1701–1799

#### 1801–1899

#### 1901–2099
Suriya elektron ordusu

**Suriya elektron ordusu** (ing. *Syrian Electronic Army*) — bir qrup hacker, Suriya Dövlət Başçısı Bəşər Əsəd hökumətini dəstəkləmək üçün 2011-ci ildə İnternetdə yaradılıb. Hərəkatın təşəbbüsçülərindən biri, fəaliyyət mexanizmi sadə olduğunu deyib: sayt bəzi ölkələrin ərazi və xarici kütləvi informasiya vasitələrinə əsasən müəyyən hadisələrin baş verdiyi ölkələrin regionlarda olan insanların ifadələrini dərc edir.Sertifikatlar foto və video materiallarla müşayiət olunur. Bundan əlavə, hackerlar Avropa Şurasına uyğun olaraq Suriyadakı münaqişə ilə bağlı yalan məlumatları yayan Qərb və bəzi Ərəb kütləvi informasiya vasitələri və hökumətlərin veb saytlarını  icazəsiz müdaxilə edirlər..

## Fəaliyyətlər
S.E.O. dörd əsas sahədə fəaliyyət göstərir:
# Hacker hücumları və suriyalı üsyançıların saytlarına qarşı nəzarət.
# Suriya üsyançıları, Hacker hücumları, (BBC News, Associated Press, Əl Cəzirə, Financial Times, Daily Telegraph, The Washington Post və başqaları) saytlar ilə bağlı  nəzarət.
# Hacker və spam hücumları məşhur Facebook hesablarına (məsələn, ABŞ prezidenti Barak Obama və keçmiş Fransa prezidenti Nicolas Sarkozinin səhifələridir).
# ABŞ-nin müdafiə sənayesi müəssisələri, xarici səfirliklər, habelə Qərb hökumətlərinin hesabları və veb saytları üçün qlobal kiber casusluq.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Kompüter təhlükəsizliyi|Hacking (kompüter təhlükəsizliyi)
*  İnformasiya müharibəsi
## Xarici keçidlər
Yevgeni Gegeçkori

**Yevgeni Gegeçkori** — (*tam adı: Gegeçkori Yevgeni Petroviç*, ; ) — Gürcüstanın istiqlal hərəkatı xadimi, sosial-demokrat.

## Həyatı
1881-ci il yanvar ayının 20-də Kutais quberniyasının Senaksi qəzasının Martvili şəhərində anadan olmuşdur. Kutais gimnaziyasında təhsil alıb, 1902-ci ildə oranı bitirdikdən sonra Moskva Universitetinin hüquq fakültəsinə qəbul olub.

## Fəaliyyəti
1903-cü ildə Rusiya Sosial Demokrat Fəhlə Partiyasının üzvlüyünə qəbul edilib. 1905-ci ildə Qərbi Gürcüstanda baş verən inqilabi hadisələrdə iştirak edib. 1907-ci ildə Moskva Universitetini bitirdikdən sonra Kutais dairə məhkəməsində vəkil köməkçisi vəzifəsinə təyinat alıb.
Həmin ilin oktyabrında Kutais quberniyasından III Dövlət dumasına deputat seçilib. Həmin vaxtı menşeviklərin tərəfində çıxış edərək sosial-demokrat fraksiyasının liderlərindən biri olub. Fevral inqilabından (1917) sonra Gegeçkori Gürcü sosial-demokrat partiyasının rəhbərlərindən biri oldu. 1917-ci ilin noyabrında Yevgeni Gegeçkori Zaqafqaziya Komissarlığının sədri seçilmişdir. 1918-ci ilin fevralında isə Zaqafqaziya seymi, Gegeçkori başda olmaqla, Zaqafqaziya hökumətini təşkil etmişdir. 1918-ci ilin aprelində yaradılan Ali Müdafiə Şurasına daxil idi. 1918-ci ilin mayından Gürcüstan Respublikasının xarici işlər naziri olmuşdur. 1921-ci ildə Gürcüstanda Sovet hakimiyyəti elan edildikdən onra Fransaya mühacirət etmişdir. 1953–1954-cü illərdə Gürcüstan Demokratik Respublikasının mühacir hökumətinin sədri vəzifəsini tutumuşdur. 5 iyun, 1954-cü il tarix ində Parisdə vəfat edib.

## Xarici keçidlər
* ADLAR DİZİNİ
Əkinçi Partiyası

**Əkinçi Partiyası** — Azərbaycanda sol eserlər partiyası.

## Tarixi

### Yaranması
Fevral inqilabından (1917) sonra sol eserlər partiyasının müsəlman bölməsi kimi təsis edilmiş, 1918-ci ilin martından isə sol eserlər partiyasının Əkinçi Partiyası kimi fəaliyyət göstərmişdir. Təşkilatın sədri Mir Həsən Vəzirov idi. O, 1918-ci il aprelin 25-də yaradılmış Bakı Xalq Komissarları Sovetində (XKS) torpaq komissarı vəzifəsinə seçilmişdi.

Ruhulla Axundov, Əhməd Əhmədov, Rəhim Hüseynov, Həbib Cəbiyev, Əli Bayramov, Eyyub Xanbudaqov və b. partiyanın fəal üzvləri idilər. Partiya, əsasən, Bakı fəhlələri arasında fəaliyyət göstərir və solçu taktika yürüdürdü. Digər sosialist partiyaları kimi, sol eserlər də, ayrı-ayrı ziyalı qrupları istisna olmaqla, zəhmətkeş azərbaycanlı kütlələri arasında güclü nüfüza malik deyildi.

### Xalq Cümhuriyyətində
1920-ci ildə Bakıda kommunistlərə ilk yaxınlaşan və onlarla sıx əməkdaşlıq edən məhz Azərbaycan sol eserləri idi. Bu partiya sağ eserlərdən (Xalqçı Partiyası) fərqli olaraq, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyət Parlamentində inqilabi sosializm və sovet hakimiyyəti mövqeyində dururdu. Onlar rus sol eserlərindən fərqli olaraq, milli məsələdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin müstəqilliyinin tam tanınması tərəfdarı idilər. Bu partiya bir çox cəhətdən Ukrayna sol eserlərinə bənzəyirdi.

### Dağılması
Partiya 11 fevral 1920-ci ildə kommunistlərlə birləşərək Azərbaycan Kommunist Partiyasının təməlini qoysa da, bu, sol eserləri repressiyalardan xilas etmədi. Aprel işğalından sonra onların bir hissəsi güllələndi, digər qismi isə mühacirətə getməyə məcbur oldu.

## Maddi-texniki bazası
Partiyanın fəaliyyətini özündə əks etdirən "Əkinçi" adlı mətbu orqanı nəşr olunurdu.

## İstinadlar
Respublika Narkoloji Mərkəzində yanğın

**Respublika Narkoloji Mərkəzində yanğın** — Bakı şəhəri, Xətai rayonu, Zığ şosesi 13 ünvanında yerləşən Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyində olan Respublika Narkoloji Mərkəzində 2 mart 2018-ci ildə baş vermiş yanğın.

## Tarixi

### Mərkəzin tarixi

Səhiyyə Nazirliyinin balansında olan mərkəz 1986-cı ildə yaradılmışdır. Rəhbəri Telman Məmmədhəsənovdur.

### Yanğının zamanı
Yanğın 2018-ci il martın 2-də saat 06.10-da beş korpusdan ibarət Respublika Narkoloji Mərkəzinin birinci korpusunda baş vermişdir.

## Səbəbləri
İlkin araşdırmaların nəticələrinə görə yanğın binanın elektrik şəbəkəsində yaranan nasazlıq səbəbindən baş vermişdir.

## Xilasetmə
Hadisə yerinə dərhal Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin canlı qüvvəsi, texnikası, Səhiyyə Nazirliyinin Təcili Tibbi Yardım xidmətləri cəlb edilmişdir. Ərazinin mühafizəsi və xilasedicilərin maneəsiz fəaliyyəti Daxili İşlər Nazirliyinin Əlahiddə Çevik Polis Alayının və Xətai Rayon Polis İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən təmin olunmuşdur. Operativ surətdə həyata keçirilən tədbirlərlə korpusda olan 55 nəfərdən 30-u xilas edilmiş, onlardan 3-ü Səhiyyə Nazirliyinin Respublika Toksikologiya Mərkəzinə yerləşdirilmişdir. Yanğın saat 08:30-da söndürülmüşdür.

## Nəticələri
Hadisə yerinin müayinəsi zamanı 25 nəfərin cəsədi aşkar edilmişdir.

## Rəsmi münasibət

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev dərhal hadisənin baş verdiyi Respublika Narkoloji Mərkəzinə gedərək vəziyyətlə tanış olmuşdur.

Fakt üzrə Baş Prokurorluq tərəfindən dərhal cinayət işi başlanılmış, həmçinin Baş Prokurorluğun, Daxili İşlər və Fövqəladə Hallar nazirliklərinin təcrübəli əməkdaşlarından ibarət istintaq-əməliyyat qrupu yaradılmışdır.

Həyata keçirilən tədbirləri Azərbaycan Prezidenti şəxsi nəzarətə götürmüşdür. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 mart 2018-ci il tarixli Sərəncamı ilə Respublika Narkoloji Mərkəzində baş vermiş yanğın ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini Abid Şərifovun sədrliyi ilə Dövlət Komissiyası yaradılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Armen Sarkisyan

**Armen Sarkisyan** (; ) — Ermənistan Respublikasının 4-cü Prezidenti (9 aprel 2018 – 1 fevral 2022).

## Həyatı
Armen Sarkisyan 23 iyun 1953-cü ildə İrəvan şəhərində doğulub.

## Prezidentliyi
Daşnaksütun və Ermənistan Respublikaçı Partiyası tərəfindən namizədliyi irəli sürülərək rəqibsiz prezident seçilmişdir. 2015-ci il Ermənistan konstitusiya referendumunun nəticələrinə əsasən parlamentli respublika sisteminə keçildiyi üçün və bunun sayəsində birbaşa xalq tərəfindən yox, parlament tərəfindən seçildiyi üçün hüquqları məhdud olacaq.

23 yanvar 2022-ci ildə Armen Sərkisyan prezident vəzifəsindən istefa verib. O öz istefasını "ölkə və xalq üçün çətin olan bu dövrdə daxili və xarici siyasətdəki radikal proseslərə təsir etmək üçün lazımi alətlərinin olmaması" ilə əsaslandırıb. Onu prezident kürsüsündə müvəqqəti olaraq Ermənistan Milli Assambleyasının sədri Alen Simonyan əvəz edir. Sərkisyanın istefası Ermənistanda siyasi böhrana səbəb olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Turisxevi

**Turisxevi** Tiflis quberniyasının Tiflis qəzasında çay adı.

## Toponimkası
Turisxevi- Tiflis quberniyasının Tiflis qəzasında çay adı.Şimali Qafqazda Ter əyalətinin Veden dairəsində Turlu-Yurt adı ilə eynidir.Tur etnonimindən və gürcücə xevi "dərə" sözlərindən ibarət olmaqla "Turların dərəsi (vadisi) " mənasındadır.Erkən orta əsrlərdə Cənub-şərqi Avropada yaşamış türk tayfalarından biri Uz adlanırdı.XIV əsrə aid rus salnamələrində uzların Moqut və Turpei tayfalarının adları çəkilir. Qədim rusca  "Turpe" yazılış formasında bu tayfa rus salnamələrində ilk dəfə 1160-cı ildə çəkilmişdir.Turpei kimi yazılmış etnonim isə Tur etnonimindən və türk dillərində oba sözündən ibarət adın rusca təhrif formasıdır.

## Həmçinin bax
Tiflis quberniyası

## İstinad
Tayvan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında

**[[Tayvan]] [[2018 Qış Olimpiya Oyunları]]nda**  2 idman növü üzrə 4 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.
## Millinin tərkibi

### Kanki sürmə ayrışları
#### Kanki ilə qaçış

Kecən dəfəki olimpiya yarışmaları ilə müayisədə bu idman yarışlarında dəyişikliklər baş vermişdir. Bura mass-start əlavə edilmişdir ki, burada idmançılar 16 dövrə vururlar. Həmçinin 1994-cü ildən bəri ilk dəfə olaraq kanki srənlər 500 m məsafəni 1 dəfə qət edəcəklər. Kvotalar 2017/2018 illər dünya kubokuna əsasən müəyyən edilir. Bu yarışma əsasında siyahı tərtib edilmişdir. Bu siyahıya əsasən Tayvan 4 nominasiya üzrə təmsil olunmaq hüququ əldə etmişdir. Tayvan bu Qış Olimpiya oyunlarında bu sahə üzrə debütantlardan olmuşdur.

;kişilər
;; fərdi yarışlar

;qadınlar
;; fərdi yarışlar

### Xizək idmanı

Olimpiya oyunlarında iştirak etmək üçün 2017/2018 il dünya kubokunda göstərdiyi performans 1 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən kvota müəyyən edilir. Tayvan təsnifatda əsasən 1 iştirakçı kvotası əldə etmişdir.

; Kişilər

## İstinadlar

## Mənbə
* Tayvan millisi   
* Tayvan Milli Olimpiya Komitəsi
Kiçik kurqan

**Kiçik kurqan** — coğrafi adı Ağcabədi rayonunda, Kamiltəpə yaşayış yerində qeydə alınıb. 

## Tarixi
XX əsrin 50-cı illərinin sonunda aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı Kamiltəpənin yaxınlığında e.ə. VII əsrin II yarısına aid olan Kiçik kurqan yaşayış yeri müyyən olundu. Bu ərazidəki açılan qəbirlərdən insan skeleti, at kəlləsi, tunc yüyən, zınqırov, boz və qara rəngli şirələnmiş qab-qacaq, əqiq, ox ucu, sümük və müxtəlif bəzək əşyaları tapılıb. Kurqanın ərazisi kiçik olduğu üçün bu coğrafi ad Kiçik kurqan adlanmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kəbirli (Ağcabədi)
Kürdlər (Ağcabədi)