open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Balinaovlayan gəmi

**Balinaovlayan gəmi** — xüsusi olaraq balina ovunu həyata keçirmək məqsədilə inşa edilən gəmi.

## Xüsusiyyətləri
Balinaovlayan gəmi 65 m uzunluğa, 9,5 m enə malik olur. Bu tip gəmilər 916 ton yük götürmə qabiliyyətinə malikdir. Gəmilər əsasən ilk əvvəllər buxar mühərrikləri sonradan isə dizel mühərrikləri ilə təhciz edilirlər. Bu mühərriklər 3870 kVt güçə sahibdirlər (5260 at güçü). 18–20 uzel sürətə və əla manevr qabiliyyətinə malikdir. Gəmi müvafiq olaraq qarpun silahı, kompressor, naviqasiya cihazları, kanat və axtarış cihazlarına sahibdir.

## Həmçinin bax
Balina ovu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "Balina ov gəmisi" Böyük Sovet Eksiklopediyası
Tap

* Tap (Goranboy) — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Tap Qaraqoyunlu — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Tap (film, 1989) — film.
Təhlə

*Təhlə (Bərdə) — Azərbaycanın Bərdə rayonunda kənd. 
*Təhlə (Goranboy) — Azərbaycanın Goranboy rayonunda kənd.

## Həmçinin bax
*Təklə
Şurakənd

* Şurakənd (Xızı) — Azərbaycanın Xızı rayonunda kənd. 
* Şurakənd (Goranboy) — Azərbaycanın Goranboy rayonunda kənd. 
* **[[Şurakənd (Gədəbəy)]]**
:* Şurakənd (Gədəbəy) — Azərbaycanın Gədəbəy rayonunda kənd. 1 sentyabr 2004-cü ildə Günəşli adlandırılmışdır.
:* Şurakənd (Gədəbəy) — Azərbaycanın Gədəbəy rayonunda kənd. 1 sentyabr 2004-cü ildə Şahdağ adlandırılmışdır.
Bakı İdman Sarayı

**Bakı İdman Sarayı**, **Bakı İdman Zalı** və ya **Əl Oyunları Sarayı** — 2015-ci ilə qədər rəsmi adı *Bakı Əl oyunları Sarayı* idi.

1974-cü ildə inşa olunan idman qurğusu Bakı şəhərində Xəzər dənizinin sahilində və Bakı Bulvarının ətrafında yerləşir.

Tarix ərzində idman qurğusunda badminton, cüdo, futzal, güləş, stolüstü tennis, taekvondo və voleybol idman növlərində müxtəlif ölkə daxili və beynəlxalq yarışlar baş tutub.

## Məlumat
Bakı İdman Zalı Səbail rayonunda, Neftçilər prospekti 26A ünvanında yerləşir.

## Keçirilən yarışlar

## Futzal oyunları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bakı İdman Sarayı
* İlham Əliyev Bakı İdman Sarayında əsaslı təmirdən sonra yaradılan şəraitlə tanış olub
* Bakı İdman Sarayının direktoru işdən çıxarılıb — EKSKLÜZİV
Mançester 62 FK

**Mançester 62 FK** — Cəbəllüttariqi təmsil edən futbol komandasıdır. Klubun əvvəlki adı Mançester Yunayted FK-in şərəfinə Mançester Yunayted (Cəbəllüttariq) FK adlandırılmışdır. 2013-14 mövsümündən isə rəsmi olaraq indiki adı ilə adlandırılır. Klubun loqosunun üzərində də ad dəyişikliyi öz əksini tapmışdır. Mançester 62 Fk hal-hazırda Cəbəllüttariq Premyer Liqasında çıxış edir. Klub ev oyunlarını Vinston Çörçill prospektində yerləşən Viktoriya stadionunda keçirir.

## Tarixi
Klub 1962-ci ildə *Mançester Yunayted FK* adı ilə yradılmışdır. Klub öz adını məşhur ingilis adaşının şərəfinə almışdır. Klubun adının istifadəsinə görə icazəni mankunianlardan olan Mett Basbidən almışlar. İcazəni aldıqdan sonra bu addan istifadə etməyə başlamışlar. Klub hal-hazırda Cəbəllüttariq Premyer Liqasında mübarizə aparır. Klub öz oyunlarını Viktoriya stadionunda keçirir. Klubun kapitanı Matteu Reoç 2001-ci ildən Cəbəllüttariq milli futbol komandasında çıxış edir. 2013-cü ildən Cəbəllüttariq FİFA-ya və UEFA-ya üzv olduğundan klub yüksək yer tutarsa, Çempionlar Liqasında və UEFA Avropa Liqasında mübarizə apara bilər.

## Adlandırılması
* 1962–2000 : Mançester Yunayted (Cəbəllüttariq) Futbol Klubu.
* 2000–2002 : Mançester Yunayted Eurobet Futbol Klubu.
* 2002–2008 : Mançester Yunayted (Cəbəllüttariq) Futbol Klubu.
* 2009–2013 : Mançester Yunayted Digibet Futbol Klubu.
* 2013– : Mançester 62 Futbol Klubu.

## Sponsor
Hal-hazırda klubu İspan neft şirkəti olan *CEPSA*nın Cəbəllüttariqdəki filialı maliyyələşdirir.

## Uğurları
***Cəbəllüttariq Premyer Liqası**
**Birinci Diviziya, Çempionluq: 1975, 1977, 1979, 1980, 1984, 1995, 1999
**İkinci Diviziya, Çempionluq: 1974
***Cəbəllüttariq Kuboku**
**Çempionluq: 1977, 1980, 1997,2003

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Konyaspor KİF

**Konyaspor KİF** — Stokholm şəhərinin, Botkirka rayonunun Albi ərazisində yerləşən İsveç futbol klubudur.

## Tarixi
Konyaspor Kultur och İF 1989-cu ildə İsveçdə yaşayan türklər tərəfindən yaradılmışdır. Türk mədəni kökləri ilə əlaqəsi vardır. Klubun adı və rəngi Türkiyə futbol klubu olan Konyaspordan götürülmüşdür.

Konyaspor KİF yarandığı gündən İsveç Futbol Liqası sisteminə əsasən orta və aşağı diviziyalarda iştirak edir. Hal-hazırda klub İsveç Liqasının dördüncü dərəcəli Norra Svealand 2-ci Diviziyasında çıxış edir. Klub öz ev oyunlarını Norsborqda yerləşən Albi İP-də keçirir.

Konyaspor KİF *Stockholms Fotbollförbund*-a üzv olan klublardan biridir.

## Mövsümdən mövsümə

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Konyaspor KIF&nbsp;– Rəsmi saytı
Zoi Ştraub

**Zoi Ştraub** (; ) və ya sadəcə **Zoi** () — Avstriya müğənnisi, söz yazarı və aktrisası. O, Avstriyanı 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Həyatı və musiqi karyerası

### 1996–2014: Erkən illəri
Zoi Ştraub 1 dekabr 1996-cı ildə Avstriyanın paytaxtı Vyanada musiqiçi ailəsində anadan olmuşdur. Zoinin valideynləri Kristof və Rumina Ştraub Papermoon musiqi qrupunun üzvləridir.

Zoi altı yaşında ikən valideynlərinin birlikdə yaratdığı Papermoon qrupunun mahnılarından birini ("Doop Doop (Baby Remix)") ifa etmişdir. 2007-ci ildə o, Avstriyanın uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş *Kiddy Contest* yarışmasında iştirak etmişdir. Zoi Vyanada yerləşən Lycée Français de Vienne məktəbində təhsil almışdır.

### 2015–hal-hazırda: Karyeranın başlanğıcı və Avroviziya
Zoi 2015-ci ildə Avstriyanın *Vorstadtweiber* teleserialında rol almışdır. Həmin ildə Ştraub eyni zamanda "Quel filou" mahnısı ilə Avstriyanın 2015 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi milli seçim turunda iştirak etmiş və nəticədə üçüncü yerdə qərarlaşmışdır. 2015-ci ilin oktyabr ayında ifaçının *Debut*
adlı ilk studiya albomu işıq üzü görmüşdür.

2016-cı ilin yanvar ayında Avstriyanın ÖRF telekanalı Zoinin 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil edilən milli seçim turunun iştirakçılarından biri olduğunu təsdiqləmişdir. Zoinin yarışmada ifa etdiyi "Loin d'ici" mahnısı ifaçının özü və atası Kristof Ştraub tərəfindən bəstələnmişdir. Seçim turunda həmin mahnı ilə qalib gələn Zoi Avstriyanı İsveçin paytaxtı Stokholmda keçirilən Avroviziya 2016-da təmsil etmək hüququ əldə etmişdir.

Zoi 10 may tarixində baş tutan müsabiqənin birinci yarımfinal mərhələsində 12-ci səhnə almışdır. Nəticədə isə 170 xalla 7-ci yerdə qərarlaşaraq, müsabiqənin final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdır. Finalda bir daha öz mahnısını ifa edən Ştraub 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı şouda 151 xal toplayaraq, 13-cü yerdə qərarlaşmışdır.

2017-ci ildə Zoi Avstriyanın 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün beynəlxalq münsiflər heyətinin üzvü seçilmişdir. İfaçı eyni zamanda San-Marinonun 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi milli seçim turunda münsif olaraq iştirak etmişdir.

## Diskoqrafiya

### Albomlar

### Sinqllar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Loin d'ici

**Loin d'ici** () — Avstriyanın 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
 
Zoi Ştraub "Loin d'ici" mahnısı ilə Avstriyanı İsveçin paytaxtı Stokholmda keçirilən Avroviziya 2016-da təmsil etmişdir. Mahnı ifaçının özü və atası Kristof Ştraub tərəfindən bəstələnmişdir.

## İstinadlar
Komandor qoruğu

**Komandor dövlət təbiət qoruğu** — 23 aprel 1993-ci ildə yaradılmışdır. Qoruq dörd əsas adanın sahəsində qurulmuşdur — Mednı, Beqinqa, Ariy kamen və Toporkov, üstəlik 60 kiçik ada. Qoruğun ərazisinə Berinq dənizi və Sakit okeanın şelf əraziləridə daxildir.

Komandor adaları Sakit okeanın şimal-qərbində yerləşərək, Aleut adaları silsiləsinin sualtı davamını təşkil edir. Ən hündür nöqtəsi Steller dağıdır (755 m). Qoruğun sahəsi 3 648 679 ha təşkil edir. Üstəlik 3 463 300 ha dəniz sahəsi belə bura daxildir.

## Flora və fauna
Qoruq ərazisində ümmumilikdə 383 növ və 37 yarımnöv borulu bitkiyə rast gəlinir. Adalar 93 bitkinin şərq, 10 bitkinin isə qərb qərhədini təşkil edir. Ərazidə bir çox endemik və relikdir, İlin şaxtasız günlərinin sayı 127–140 arasında dəyişir. Burada 250 növ balıq yayılmışdır. Komandor adaları quşların kütələvi yuva qurma bölgəsidir. 213 növ quş nəsli kəsilmək üzrədir. 25 növ məməli yayılmışdır. Burada 300000 baş dəniz canlısı görmək olur.

RSFSR Qırmızı kitabına daxil olan bitki və heyvanlar: Lobaria pulmonaria, Komandor mavi qütb tülküsü, Kanada brantası, Alyaska qazı, Berinq qum cüllütü, Sakitokean təmizçisi və s.
Beynəlxalq Qırmızı kitaba isə məməlilərdən — Dəniz samuru, Mesoplodon stejnegeri, Steyneqer suitisi (ada suitisi), Kiçik Zolaqlı balina; quşlardan — Ağbaş qartal, Şunqar, Şahin.

Qoruq ərazisində tarixi və mədəni irs abiləri mövcuddur. Buna misal kimi Vitus Berinqin ekspedisiyasını düşərgəsi və Vitus Berinqin qəbri.

## Ədəbiyyat
* Мараков С. В. Природа и животный мир Командор / С. В. Мароков; Отв. ред. д-р биол. наук , проф. А. Г. Томилин; Академия наук СССР. — М.: Наука, 1972. — 185, [8] с. — (Общенаучные популярные издания). — 25 000 экз. (обл.)

## İstinadlar

## Mənbə
* Komandor dövlət təbiət qoruğu
* Komandor adaları
Mahmud ibn Səd

**Mahmud ibn Səd** — 13-14-cü əsrlərdə yaşamış və Azərbaycanda fəaliyyət göstərmiş memar. O, Bibiheybət, Bilgəh, Molla Əhməd məscidinin və Nardaran qalasının memarıdır.

## İstinadlar
Avropa Oyunları Parkı

**Avropa Oyunları Parkı** — 2015-ci ildə inşa olunan idman qurğusu Bakı şəhərində Xəzər dənizinin sahilində və Bakı Su İdmanı Mərkəzinin ətrafında yerləşir.

## Məlumat

### Çimərlik futbolu və voleybolu Arenası

### Basketbol Arenası

### Su polosu Arenası
Avropa Oyunları Parkında yerləşən Su polosu Arenasında iclas və məlumat otaqları, kafe və VİP sahələr də fəaliyyət göstərir. Su polosu Arenası beynəlxalq tələblər səviyyəsində 1836 və 560 tamaşaçı yeri olan 2 üzgüçülük hovuzu inşa edilib. Həmçinin Su polosu Arenasında tənzimləyici su hovuzu da yaradılıb.

Su polosu Arenası ilə Çimərlik futbolu və voleybolu Arenası arasında 2 mərtəbəli keçib inşa olunub. Həmçinin orada VİP lounge və terras yaradılıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Dəmirqapı (Dunay)

**Dəmirqapı** (, ) — Dunay çayı yatağının Karpat və Stara-Planin dağlarının birləşdiyi yerdən keçən ensiz hissəsi. Çay qapısı adlanan bu ərazi Serbiya və Rumıniya sərhəddində, Orşov şəhərindən cənubda yerləşir. Uzunluğu 15 km, eni 162 m. olan bu ərazi Avropanın ən gözəl məkanlarından biri hesab olunur.

## Təbii və tarixi-mədəni əhəmiyyəti

Çayın sağ sahilində Serbiyanın Cerdap Milli Parkı yerləşir. Dəmirqapının ən qədim yerli əhalisi romandilli valaxlar olmuş. Valaxlar heyvandarlıqla məşğul olan yarımköçəri tayfalar idi. Çayın şimal sahilində isə müasir rumınların əcdadları məskunlaşmış. Cənubda, isə serblər və serb vlaxları məskunlaşmış

## Təsərrüfat əhəmiyyəti
İti və astanalı axıma malik olan bu ərazidə çay nəqliyyatı demək olar ki, yox idi. 1896-cı ildə tikilən Sip keçid kanalınıdan sonra gəmiçilik inkişaf etməyə başladı. Kanalın üzunluğu 2,5 km-dir. 1964–1972-ci illərdə SSRİ-nin dəstəyi ilə Yuqoslaviya və Rumıniya arasında müasir gəmilər üçün keçid sistemi yaradıldı. Ərazidə böyük su anbarı və iki güclü su eletrik stansiyası istifadəyə verildi (Cerdap I və Cerdap II). Dəmirqapının ən böyük şəhəri Drobeta-Turnu-Severindir (Rumıniya).

## Şəkillər

Şəkil:RO MH Dubova 12.jpg
Şəkil:CazaneleDunarii.JPG
Şəkil:Entrance ponicova cave danube.jpg
Şəkil:Mraconia Monastery.JPG
Şəkil:RO MH DN57 near Dubova.jpg
Şəkil:Iron Gates 02 (2478552430).jpg
Şəkil:Iron Gates Region Museum.jpg


## Ədəbiyyat
* Böyük Sovet Ensiklopediyası, 3-cü cild.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Dəmirqapı (serb dilində.)
* Dəmir qapı Milli Parkı (rumın dilində.)
Komandor mavi qütb tülküsü

**Komandor mavi qütb tülküsü** () —  Qütb tülküsünə daxil olan yarımnöv ancaq Mednı adasında (Komandor adaları) yayılmışdır. Saylarının azlığı səbəbindən Rusiyanın Qırmızı kitabına daxil edilmişdir. Ümumi saylarının cəmi 100 olması düşünülür. Yarımcinsin yayıldığı Medni adası 1993-cü ildən Komandor qoruğu ərazisinə daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Komandor mavi qütb tülküsü — Alopex lagopus semenovi Ognev, 1931
Əmir (dəqiqləşdirmə)

* Əmir — başçı.
;Kəndlər
* Əmir (Gədəbəy) — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Əmir (Askın) — kənd.
* Əmir (Marağa) — kənd.
* Əmir Aslan (Bicar)

## Həmçinin bax
* Əmir (ad)
* Əmirzadə
Qacar (dəqiqləşdirmə)

* Qacar — Azərbaycan-türk dövləti.
* Qacar — Azərbaycan-türk sülaləsi.
* Qacar (Füzuli) — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Həmçinin bax
* Qacarlar (dəqiqləşdirmə)
Qabor Alfred Fehervari

**Qabor Alfred Fehervari** (;  8 aprel 1990, Dyor, Macarıstan)  və ya səhnə adı ilə **Freddi**  — Macarıstan müğənnisi. O Macarıstanı 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Həyatı və musiqi karyerası
Qabor Alfred Fehervari 8 aprel 1990-cı ildə Macarıstanın Dyor şəhərində anadan olmuşdur. Onun babası Alfred Fehervari futbol hakimi olaraq (1975-2007) fəaliyyət göstərmişdir. Freddi musiqi karyerasına başlamazdan öncə kommersiya kollecində təhsil almışdır. 2010-cu ilə kimi o, sadəcə oxumaqla qalmamış və həm də kiçik musiqi qruplarında gitarada da ifa etmişdir. Macarıstan tamaşaçıları Freddini ilk dəfə ölkədə keçirilən *Rising Star* musiqi yarışmasından tanımışdırlar. Yarışmada ifaçı dördüncü yerə layiq görülmüşdür. Daha sonra o, Macarıstanın tanınmış müğənnilərindən olan Andras Kallay-Saunders ilə əməkdaşlıq etmiş və onun "Mary Joe" adlı ilk sinqlı ərsəyə gətirilmişdir. Mahnı Macarıstan hit paradlarına daxil ola bilmişdir. O, 2015-ci ilin payızından səhnə adı olan "Freddi" ilə çıxış etməyə başlamışdır.

2015-ci ilin dekabr ayında Freddinin "Pioneer" mahnısı ilə Macarıstanın Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi *A Dal 2016* seçim turunda iştirak edəcəyi təsdiqlənmişdir. Fredi yarışmada qalib gələrək, "Pioneer" mahnısı ilə Macarıstanı İsveçin paytaxtı Stokholmda keçirilən 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək hüququ qazanmışdır. Uzun məşqlərdən sonra Freddi 10 may tarixində baş tutan müsabiqənin yarımfinal mərhələsində 4-cü nömrə altında səhnə almışdır. Nəticədə 197 xalla 4-cü yerdə qərarlaşaraq, final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdır. Müsabiqənin finalında bir daha öz mahnısını ifa edən Freddi 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı şouda 108 xal toplayaraq, 19-cu yerdə qərarlaşmışdır.

2018-ci ildə Freddi *A Dal 2018* mahnı yarışmasına aparıcılıq edəcək.

## Diskoqrafiya

### Sinqllar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pioneer (mahnı)

**Pioneer** () — Macarıstanın 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Freddi "Pioneer" mahnısı ilə Macarıstanı İsveçin Stokholm şəhərində keçirilən Avroviziya 2016-da təmsil etmişdir. Mahnının sözləri Borbala Çarnay, musiqisi isə Ze Sabo tərəfindən bəstələnmişdir.

## İstinadlar
Rostov qoruğu

**Rostov dövlət təbiət qoruğu** — qoruq Cənub Federal dairəsi, Rostov vilayətinin cənub-şərqində Orlov rayonu ərazisində yerləşir. Qoruğun sahəsi 4591 ha-dır. Qoruğa daxil olan ərazilər: Manıç-Qudilo gölünün şimal-qərb hissəsini, Vodnıy adası, Qrelıy adası və onun yaxın akvatoriyası.

## Flora
Maniç çölü əsasən quru, quru və kontinental çöl xüsusiyyətlərinə malikdir. Ərazisinin böyük hissəsi şoranlıqlar və ya şorlaşmış ərazilər təşkil edir. Bu səbəbdən şora davamlı bitkilər yayılır. Qoruq ərazisində ümumilikdə 410 növ borulu bitki növü yayılmışdır. Bu bitkilərdən altısı nadirdir.

## Fauna

### Quşlar
Quşlar istər növ istərsə say baxımından onurğalılar arasında ən çox olanıdır. Burada nadir quşlardan: dovdaq, Sternula albifrons, kiçik qarabatdaq, cəhrayi qutan, adi ərsindimdik, adi yapalaq, Flaminqo və digərlərinə rast gəlinir. Qoruğun su və torpaq sahəsi boyunca 200 növ quş aşkarlanmışdlr. 120 növ ərazidə yuva qurur, 16 növ isə qışlayır.

### Digər canlılar
* Suda-quruda yaşayanlar — Yaşıl quru qurbağası, Qara qurbağa, Pelobates.
* Sürünənlər — Adi suilanı, Damalı su ilanı, Xəzər təlxəsi, Naxışlı dırmanan təlxə, Dördzolaqlı dırmanan təlxə, Çöl gürzəsi, Bataqlıq tısbağası, Adi kərtənkələ.
* Məməlilərə ümumilikdə 50 növ 7 dəstə daxildir.
** Gəmiricilər — Spermophilus pygmaeus, Böyük ərəbdovşanı, Tarla siçanı;
** Dovşankimilər — Lepus europaeus;
** Yırtıcılar — Canavar, Tülkü, Yenotabənzər it, Gəlincik (heyvan), Safsar;
** Kirpikimilər — kirpilər (Adi kirpi və Qulaqlı kirpi);
** Yarasalar — Nyctalus noctula, Pipistrellus kuhlii;
** Çütdırnaqlılar — Sayqa;
** Təkdırnaqlılar — Mustanq;

### Cücülər
Qoruq ərazisində nadir həşərat növləri vardır: *Bolivaria brachyptera*, *Saga pedo*, *Carabus hungaricus*, *Scolia hirta*, *S. maculata*, *Bombus fragrans*, *Ascalaphus macaronius*, *Satanas gigas*.

## Xarici keçidlər
'''Rostov dövlət təbiət qoruğu'''

## İstinadlar
Sugar Soldier

— Mayu Sakay tərəfindən yazılmış və çəkilmiş manqa seriyası. 2011-ci ilin sentyabrından 2015-ci ilin avqustuna qədər *Shueisha* nəşriyyatının *"Ribon"* şoco manqası jurnalında nəşr olunmuşdur. 10 tankobon cildində toplanmışdır. Manqa əsasında çəkilmiş anime adaptasiyası 14 – 28 yanvar 2014-cü ildə *TV Tokyo* kanalının *"Oha Star"* () verilişi çərçivəsində yayımlanmışdır.

## Məzmun
15 yaşlı Makoto Kisaraqinin böyük bacısı məşhur modeldir və həyatının böyük hissəsini bacısının gözəlliyinin kölgəsi altında keçirmişdir. Artıq öz qərarlarını özü verərək yeni lisey həyatında məşhur adam olmağa qərar verir. Bacısını liseyə onun ziyarətinə gəldikdə işlər qarışır, amma məktəbin yaraşıqlı oğlanlarından Şun İriyanın köməyi ilə özünə güvəni artmağa başlayır.

## Personajlar
* 
: 
* 
: 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Media

### Manqa

### Anime
Manqanın anime adaptasiyası *Shueisha* nəşriyyatının *"[[Ribon]]"* jurnalının fevral 2013-cü il buraxılışında anons edilmişdir. Cəmi 3 seriyadan (hər səriya cəmi 1 dəqiqə çəkmişdir) ibarət anime serialı 14 yanvar, 21 yanvar və 28 yanvar 2014-cü il tarixlərində göstərilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Çinar

**Çinar** — Çinarkimiklər fəsiləsindən olan bitkidir. Latınca "Platanaus", rus dilində "Платан", "Чинар" adlanır. Yüngül, möhkəm, gözəl cizgili oduncağından faner, parket və s. hazırlanır. Dekorativ ağac kimi yaşıllaşdırmada istifadə edilir. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki kimi Azərbaycanın "Qırmızı Kitab"na daxil edilmişdir. Azərbaycan florasında Barmaqyarpaq çinar növü vardır. Mərkəzi Nəbatat Bağınin Pokatan təcrübə sahəsində əkilib becərilir.

Bir çox növləri şəhər yaşıllaşdırmasında istifadə edilən qiymətli dekorativ bitkilərdir.

## Yayılması və ekologiyası
Bu bitkiyə Şimal yarımkürəsində, əsasən Aralıq Dənizində, Şimali Amerikada, Orta və Kiçik Asiya, həmçinin cənub-qərbi və Mərkəzi Avropada yayılmış təxminən on xəzan və həmişəyaşıl növ daxildir. Çinar ağaclarına Qafqazda, Krımda və Ukraynada ([Zakarpa

== Botanik təsviri ==
Çinar ağacları sıx geniş kronaya malik iriyarpaqlı ağaclardır. Yaşıl-boz laylı qabıqla örtülü, silindrik formalı güclü gövdəyə (50 m-a qədər hündürlük, 18 m-a qədər dairəsi) malikdir.

== Maraqlı faktlar ==

Çinar ağacları çox uzun müddət yaşayır.Onlardan ən böyük və ən qədimi [Türkiyədə Bosforda Böyükdərə vadisində böyüyür. Onun hündürlüyü 50 metr, gövdənin çevrəsi 42 m, gövdənin diametri 13,4 metr və yaşı 2300 ildən çoxdur.

Egey dənizində Kos adasında gövdənin çevrəsi 18 m və hündürlüyü 36 m olan unikal çinar ağacı bitir. Hesab edirlər ki, onun 2 min il yaşı var.

## İstinadlar
Sabirabad (dəqiqləşdirmə)

* Sabirabad — Azərbaycan Respublikasında şəhər.
* Sabirabad rayonu — Azərbaycan Respublikasında rayon.
* Sabirabad (Cəlilabad) — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Sabirabad (film, 1988) — Azərbaycan filmi.
Puertoyano FK

**Puertoyano** — İspaniyanın Kastiliya muxtar vilayətinin Puertollano şəhərini təmsil edən futbol komandasıdır. Klub öz ev oyunlarını 8000 yerlik tutumu olan *Estadio Siudad de Puertollano* stadionunda keçirir. 1948-ci ildə qurulan klub Teçera Diviziyasının 18-ci qrupunda mübarizə aparırdı.

## Tarixi
Deportivo Puertollano CD 1948-ci ildə * Club de Fútbol Calvo Sotelo* adı altında təsis olunmuşdur. 1999-cu ildə adı yenidən dəyişilərək *Union Deportiva Puertollano* adlandırılmışdır. 2010-cu ildən 2015-ci ilə qədər isə *Klub Deportivo Puertollano* adından istifadə etmişdir.

1 iyul 2012-ci ildə klub oyunçularına məvaciblərini ödəyə bilmədiyindən İspaniya Futbol Federasiyası tərəfindən Teçera Diviziyasına göndərilmişdir.

9 iyul 2014-cü ildə Puertollano İkinci Diviziyaya yüksəlmək üçün 400000 € ödəmişdir.

2015-ci il 15 may tarixindən klub rəsmən fəaliyyətini dayandırmışdır.

### Klubun adları
* *CF Calvo Sotelo* — *(1948–53)*
* *CD Calvo Sotelo* — *(1953–88)*
* *Puertollano İndustrial* – *(1988–1999)*
* *Puertollano UD* – *(1999–2010)*
* *Puertollano CD* – *(2010–2015)*

## Mövsümdən mövsümə
* *Club de Fútbol Calvo Sotelo* and *Club Deportivo Calvo Sotelo*

* *Puertollano Industrial Club de Fútbol*

* *Union Deportiva Puertollano*

* *Klub Deportivo Puertollano*

----
* **11** mövsüm — Segunda División
* **13** mövsüm — Segunda División B
* **37** mövsüm — Terçera Diviziyası
* **4** mövsüm – Regional Diviziya

## Uğurları
* **Terçera Diviziyası: (9)** 1958–59, 1960–61, 1961–62, 1962–63, 1963–64, 1974–75, 1999–2000, 2005–06, 2013–14
* **Federasiya Kuboku: (3)** 1993–94, 2005–06, 2010–11

## Heyəti

## Klubun loqoları

File:CF Calvo Sotelo.png|CF Calvo Sotelo loqosu (1953–1962)
File:UD Puertollano.png|Puertollano UD loqosu (1999–2010)
File:CD Puertollano.png|Puertollano CD loqosu (2010–2013)


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Official website 
* Futbolme team profile
Şahvələdli

* Şahvələdli (Daşkəsən) — Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Şahvələdli (Cəbrayıl) — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Nadir Mikayılov

**Nadir Mikayılov** () – coğrafiya elmləri doktoru, professor. Kərrar Mikayılovun oğlu. Tofiq Mikayılovun qardaşı
## Həyatı

Nadir Kərrar oğlu Mikayılov  14 iyun 1939 ildə Ağdamda dünyaya gəlmişdir. Ağdam Kənd Təsərrüfatı Texnikumunu fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş (1958), hərbi xidmətdən sonra (1958-61) Perm Dövlət Universitetinin (Rusiya Federasiyası) Coğrafiya fakültəsində (1961-1966) ali təhsil almışdır.

Nadir Mikayılov tələbəlik illərində Şimali Ural geoloji-axtarış ekspedisiyasının tərkibində texnik-geoloq və geomorfoloq kimi, təcrübəli mütəxəssislərin rəhbərliyi altında Rusiyanın şimali Tayqa və Tundra zonalarında çöl tədqiqat işlərində təcrübə qazanmışdır. Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun aspiranturasına qəbul olunmuş (1968), "Qarabağ düzündə yayılmış ağırgilli şoranların yaxşılaşdırılması" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək (1972), kənd təsərrüfatı elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. O, 1979 ildə baş elmi işçi diplomu almışdır.

Nadir Mikayılov "Kür-Araz ovalığında yayılmış şoran-şorakət torpaqların əmələgəlmə şəraitinin və meliorasiyanın ekoloci əsasları" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək (2003), coğrafiya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almışdır.

Nadir Mikayılov Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) Coğrafiya İnstitutunun Geomorfologiya şö’bəsində kiçik elmi işçi (1966), Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun elmi katibi (1974-78), Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunda Torpaqların aqroekologiyası və bonitirovkası laboratoriyasının müdiri (1978-82),Bakı Dövlət Universitetinin Coğrafiya fakültəsində "Ətraf mühitin mühafizəsi və təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə" kafedrasında dosent, professor  vəzifələrində çalışmışdır.
 
Nadir Mikayılov 16 noyabr 2011 ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## Elmi fəaliyyəti
Nadir Mikayılovun torpaqşünaslıq və torpaq meliorasiyasının müxtəlif sahələrini əhatə edən 120-dən artıq əsəri çap olunmuşdur.

Nadir Mikayılov torpaqların meliorativ yaxşılaşdırılmasında açıq və qapalı drenaj şəbəkələri fonunda kimyəvi meliorasiyanı geniş tətbiq etmiş, kimyəvi meliorantlar kimi gipsdən, üzvi-mineral turşulaşdırıcı maddədən, mineral turşulardan və s. geniş, çoxfaktorlu eksperimentlər həyata keçirmişdir. Fəaliyyət göstərdiyi müddətdə 10 nəfərlik dəstə ilə 35 əkinçilik rayonunun və 1800-dən çox kolxoz və sovxoz torpaqlarının bonitet kartoqramlarını işləyib hazırlamışdır.

Nadir Mikayılov bir çox beynəlxalq və respublika səviyyəli konqres, konfranslarda şorlaşmış torpaqların yaranması və meliorasiyanın ekoloji problemlərinə aid maraqlı, yeni problemlərlə çıxış etmişdir. O, dəfələrlə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin  və respublika «Bilik» cəmiyyətinin fəxri fərmanlarını almışdır.

## Mənbə
* Orxan Məmmədov (Baharlı). Ağdamın adlı-sanlı pedaqoqları, alimləri. Bakı, Sabah, 2001.

## Həmçinin
* http://geography.bsu.edu.az/az/content/nadir_mikaylov_186
Jaqsiliq Üşkempirov

**Jaqsiliq Üşkempirov** — Qazaxıstanlı güləşçi. Jaqsiliq Üşkempirov 1980-ci ildə Moskva şəhərində baş tutan XX-ci Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalçısıdır. Avropa Çempionatının 1 qat gümüş və Dünya Çempionatının 1 qat qızıl medalçısıdır.

## Həyatı

Jaqsiliq Üşkempirov 1 iyun 1965-ci ildə Qazaxıstanın Tegistik əyalətində anadan olmuşdur. Jaqsiliq Üşkempirov 1972-ci ildən idman ilə məşğul olur.

Jaqsiliq Üşkempirov idman karyerası ərzində əldə etdiyi uğurlara görə "Şərəf nişanı" ordeni, "Barıs" ordeni və "Kurmet" ordeninə layiq görülüb.

## Karyerası

Jaqsiliq Üşkempirov birinci uğurunu 1980-ci ildə qazandı. O Avropa Çempionatında Prievidza şəhərində 2-ci yeri tutdu və gümüş medal qazandı. Elə həmin il isə Jaqsiliq Üşkempirov karyerasında birinci və sonuncu Olimpiya medalını qazandı.

Jaqsiliq Üşkempirov 1980-ci ildə Moskvada baş tutan XX-ci Yay Olimpiya Oyunlarında birinci olaraq Rumıniyalı Kostantin Aleksandrunu 6-2 hesabı ilə məğlub etdi. Daha sonra Jaqsiliq Üşkempirov Polşa idmançısı Roman Kirpaça ilə üz-üzə gəldi və bu görüşdən də qələbə ilə ayrıldı. 13-10. Finala gedən yolda onun rəqibi Macarıstanlı Ferents Sereşa idi. Jaqsiliq Üşkempirov Macarıstanlı rəqibini 17-6 hesabı ilə məğlub etdi və XX-ci Yay Olimpiya Oyunlarının finalına vəsiqə qazandı. Bu görüşdə Jaqsiliq Üşkempirov rəqibi Bolqarıstanlı Pavel Xristov idi. Jaqsiliq Üşkempirov final görüşündə də rəqibinə aman vermədi və 12-7 hesabı ilə qələbə qazanaraq karyerasında birinci dəfə Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazandı.

1 ildən sonra isə Jaqsiliq Üşkempirov qüvvəsini Dünya Çempionatında sınadı. Norveçin paytaxtı Oslo şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında Jaqsiliq Üşkempirov 1-ci yeri tutdu və qızıl medal qazandı.

## Xarici keçidlər

* Jaqsiliq ÜŞKEMPİROV

## İstinadlar
2019 Avropa Oyunları

**2019 Avropa Oyunları** (rəsmi olaraq II Avropa Oyunları və qeyri-rəsmi olaraq Minsk 2019 kimi tanınır), 21–30 iyun 2019-cu il tarixləri arasında Belarusun paytaxtı Minskdə keçirilən beynəlxalq multi-idman tədbiridir. Bu, Avropa Oyunlarının ikinci təşkil edilməsi idi. Oyunlarda 50 ölkədən 4 mindən çox idmançı 15 idman növü üzrə 200 tədbirdə mübarizə apardı.

## Təşkilat
Ev sahibi seçimi
2019 Avropa Oyunlarının ev sahibi şəhəri 21 oktyabr 2016-cı ildə Avropa Olimpiya Komitələrinin (EOC) Minskdə keçirilən 45-ci Baş Assambleyasında seçildi. Minsk, Hollandiyanın Amsterdam və Rusiyanın Soçi şəhərlərini geridə qoyaraq ev sahibi olma hüququ qazandı.

İdman növləri
2019 Avropa Oyunlarında aşağıdakı 15 idman növü üzrə yarışlar keçirildi:

Badminton
3x3 basketbol
Çimərlik futbolu
Boks
Kanoe sprint
Velosiped (yol və trek)
Gimnastika (akrobatika, aerobika, bədii, batut)
Cüdo
Karate
Sambo
Atıcılıq
Stolüstü tennis
Oxatma
Triatlon
Güləş (sərbəst, yunan-roma)
İştirakçı ölkələr
2019 Avropa Oyunlarında Avropanın 50 ölkəsi iştirak etdi:

(Bütün ölkələrin siyahısı)

## Medal cədvəli
Rusiya, ən çox qızıl medal qazanan ölkə oldu, onu Belarus və Ukrayna izlədi.

(Medal cədvəli)

## Azərbaycanın iştirakı
Azərbaycan, 2019 Avropa Oyunlarında 80 idmançı ilə 15 idman növündə təmsil olundu. Azərbaycan komandası, 5 qızıl, 10 gümüş və 13 bürünc olmaqla ümumilikdə 28 medal qazanaraq medal sıralamasında 10-cu yeri tutdu.

## Mənbələr
Teymur Miralayev

**Teymur Miralayev** () — Azərbaycan tarixçisi.

## Həyatı

Teymur Miralayev 1904 -cü ildə Qazax qəzasında anadan olmuşdu. O, tarixçi idi. 1960-cı ildə "1917-1920-ci illərdə Qazax qəzasında kəndlilərin inqilabi hərəkatı tarixindən" disertassiyasını müdafiə edərək tarix elmləri namizədi elmi adını almışdı.

Teymur Miralayev 1999-cu ildə Bakı şəhərində vəfat edib.

## Əsərləri

*Miralayev Teymur. Gəncə və Qazax Qəzalarinda kəndlilərin inqilabi hərəkatı bolşeviklərin rəhbərliyi[Mətn] (1917-1920-ci illər) Bakı: Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı, 1963.- 87 s.
*Miralayev Teymur. Azərbaycanın qırmızı qvardiyaçıları və qırmızı partizanları. Bakı: Azərnəşr,
1970, 130 s.

## İstinadlar
Hüseynalılar

* Hüseynalılar (Bərdə) — Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun Mustafaağalı inzibati ərazi vahidində kənd.
* Hüseynalılar (Cəbrayıl) — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun Mustafaağalı inzibati ərazi vahidində kənd.
1944 (dəqiqləşdirmə)

*1944 — il
*1944 (ədəd) — ədəd
*1944 (mahnı) — Ukraynanın 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı - 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin qalibi
Vodlozero Milli Parkı

**Vodlozero Milli Parkı** — Rusiyaya məxsus olan milli park. İnzibati cəhətdən Kareliya Respublikasının Pudoj rayonu və Arxangelsk vilayətinin Onej rayonu ərazisində yerləşir.

## Ümumi məlumat
Vodlozero milli parkının ərazisi 468,3 min ha-dır. Bu ərazinin 130,6 min hektarı Kareliya, 337,6 min hektarı isə Arxangelsl vilayəti ərazisinə daxildir.

Parkın qərb hissəsinə giriş qadağandır (99,4 min. ha). Ərazisinin 1,2 min hektarı təsərrüfat xidmətlərinə yönəldirildiyindən əsasən park işçilərinin xidmətindədir. Rekreasiya zonası 51,2 min hektar ərazisi əhatə edir. 54,1 min ha ərazi meşə təsərrüfatına xidmət edir. 76,3 min ha ərazi yerli əhalinin istifadəsinə icazə verilir.

## Tarixi

### Vodlozero
Vodlozero qədim mədəniyyət bölgələrindən biridir. Bölgədə 8–9 min il öncə insanlar məskən salmışlar. Qoruq ərazisində çoxlu sayda tarixi abidələr vardır. Bunlar arasında Mezolit və Neolit dövrlərinə aid tarixi tapıntırala belə rast gəlinir.

Saamlar və Finlərdən sonra bölgəyə artıq X-XI əsrlərdə slavoyanlar ayaq basırlarlar. XV əsrdə Böyük Novqorod dövlətinin ərazisinə çerilir. Xristianlıq ərazudə yayıldığdan undiyənə qədər 13 kilsə qorunub saxlanmışdır.

XX əsrin əvvəllərində Vodlozeroda 40 kənd mövcud olmuşdur. Ümumi əhali sayı 2628 nəfər təşkil edirdi. 2005-ci ilə olan məlumata görə isə ərazidə beş yaşayış məntəqəsi vardır. Bu yaşayış məntəqələrində cəmi 547 nəfər yaşayır.

### Milli park
Milli park Rusiya Federasiyasının qərası ilə 1991-ci ilin aprelində Vodlozero gölü və İleska çayı hövzəsinin əsrarəngiz təbiətinin qorunmasını təşkil etmək məqsədi ilə yaradılmışdır. Burada yerləşən meşələr uniksllığına görə Avropanının meşələri arasında seçilir.

2001-ci ildə UNESCO-nun qərarı ilə park Biosfer qoruğu statusu alır. Bu isə Rusiya ərazisində yerləşən bu tip il qoruq olur.

## İnzibati bölgü
Parkın mərkəzi binası Petrozavodsk şəhərində yerləşir. Kuqanavolok kəndi və Oneqa şəhərində filialı mövcuddur.

Ərazisi üç meşəçilik sahəsinə bölünür:
* Vodleozero — mərkəzi Kuqanavolok.
* İlek — mərkəzi Oneqa şəhəri.
* Pudoj — mərkəzi Valday qəsəbəsi.

## İnkişaf
Vodlozero parkı Rusiya ərazisində ilk dəfə ilk dəfə olaraq ekoturizmin inkişafı üçün biznes-plan hazırlanmışdır. Bu məqsədlə xariçi ölkələrin təcrübəsindən yararlanmışdır.
Bu hazırlanmış plan uzun zaman öz aktuallığını qorumuşdur.

## İstinadlar
 

## Ədəbiyyat
* Национальный парк "Водлозерский": Природное разнообразие и культурное наследие / Науч. ред. О. В. Червяков. — Петрозаводск, 2001.
* *Аверьянов К. А.* Водлозерье – заповедный край Русского Севера // Труды Института российской истории. Вып. 9. М., 2010. С. 490 – 503.

## Mənbə
* Vodlozero Milli Parkı
* "Vodlozero Milli Parkı"
* Parkın rəsmi saytı
* "Vodlozero" 
* Vodlozero. Milli park nə deməkdir?
Avstraliya florası (seriya)

**Avstraliya florası** () — 59 cilddən ibarət kitabdır. Bu kitabda Avstraliya florasına aid 20000-dən çox növün təsnifatı verilmişdir.

Kitabın I cildi 1981-ci ildə buraxılmış, 1999-cu ildə isə kitab genişləndirilmiş şəkildə ikinci dəfə nəşr edilmişdir. Nəşrə əlavəyə Avstraliya göbələkləri və yosunları haqqında məlumatlar da daxil edilmişdir.

## Avstraliya florasına aid digər kitablar
*1793-95 - J. E. Smith - *Specimen of the Botany of New Holland*
*1804-05 - J. E. Smith - *Exotic Botany*
*1804-07 - J. J. H. de Labillardière - *Novae Hollandiae Plant. Spec*
*1810 - R. Brown - *[[Prodromus Florae Novae Hollandiae et Insulae Van Diemen]]*
*1814 - R. Brown - *Botanical Appendix to Flinders' Voyage*
*1849 - R. Brown - *Botanical Appendix to C. Sturt, Narrative of an Expedition into Central Australia*
*1856 - J. D. Hooker - *Introductory Essay, Flora Tasmaniae*
*1863-78 - G. Bentham - *[[Flora Australiensis]]*
*1882 - F. Mueller - *[[Systematic Census of Australian Plants]]*
*1889 - F. Mueller - *Second Systematic Census*
*1990 - R. J. Hnatiuk - *Census of Australian Vascular Plants*

## İstinadlar
Alfred Neuland

**Alfred Neuland** () — Estoniyalı ağır atlet. Alfred Neuland 1920-ci ildə Antverpen şəhərində baş tutan V-ci Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl, 1924-ci ildə Paris şəhərində baş tutan VI-cı Yay Olimpiya Oyunlarının isə gümüş medalçısıdır. Alfred Neuland həmçinin 1922-ci ildə Dünya Çempionatının qızıl medalçısıdır.

## Həyatı

Alfred Neuland 10 oktyabr 1895-ci ildə Estoniyanın Valqa şəhərində anadan olmuşdur.

## Karyerası

Alfred Neuland 1920-ci ildə Belçikanın Antverpen şəhərində baş tutan V-ci Yay Olimpiya Oyunlarının ağır atletika yarışlarında iştirak etdi. Alfred Neuland 1-ci cəhd də 72.5 kq., 2-ci cəhd də 75 kq. və sonuncu üçüncü cəhd də 110 kq. ram etdi və V-ci Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazandı. O həmçinin Yay Olimpiya Oyunlarında qızıl medal qazanan birinci Estoniyalı idmançı oldu.

2 ildən sonra isə Estoniyanın paytaxtı Tallin şəhərində baş tutan Dünya Çempionatına qatıldı. Alfred Neuland Dünya Çempionatında da ən güclü olduqunu sübut etdi və 1-ci yeri tutaraq qızıl medal qazandı.

2 ildən sonra Alfred Neuland karyerasında 2-ci dəfə Olimpiya Oyunlarının medalını qazandı. O bu səfər Fransanın paytaxtı Paris şəhərində keçirilən VI-cı Yay Olimpiya Oyunlarında gümüş medal qazandı. Alfred Neuland 25 ölkənin mübarizə apardığı yarışlarda yalnızca İtaliyalı idmançıdan geri qalaraq gümüş medal qazandı. Alfred Neuland idman karyerasına başa vurduğdan sonra məşqçi kimi fəaliyyət göstərdi.

Alfred Neuland 16 noyabr 1966-cı ildə 71 yaşında Tallin şəhərində dünyasına dəyişdi.

## Xarici keçidlər

* Alfred NEULAND

## İstinadlar
Oya Aydoğan

**Oya Aydoğan** () — Türkiyə aktrisası.

## Həyatı
Ölümündən bir neçə gün öncə aorta damarının deşilməsinə görə xəstəxanaya yerləşdirilmişdi. 12 saat davam edən əməliyyatdan sonra ayılmamış 15 may 2016-cı ildə saat 07.15-də xəstəxanada vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Synergy Group

**Synergy Group** — Azərbaycanda fəaliyyət göstərmiş şirkətlər qrupu / holdinq.

2010-cu ildə təsis edilmiş **Synergy Group** MMC Azərbaycanda fəaliyyət göstərmiş ən iri özəl investisiya şirkətlərindən biri olub.

Synergy Group MMC qeyri-neft sektorunda müxtəlif şirkətləri idarə edib. Qrupa daxil olan şirkətlərdə 2000-dən artıq işçi heyəti çalışıb.

Qrup istehsalat, tikinti, kənd təsərrüfatı, İKT, turizm, təhsil, səhiyyə, bank işi sahələri üzrə irimiqyaslı investisiyalar edib. Şirkətlərin böyük bir qismi Bakıdan kənarda yerləşməklə, Azərbaycanda regionların sosial-iqtisadi inkişafına töhfəsini verib.

Holdinqin nizamnamə kapitalı 50 milyon manat olub.

## Tərkibi

# AFC MMC
# Bestpack MMC
# AzAqro MMC
# Excelsior Hotel Shamkir
# Azərbaycan Universiteti
# Synac - Kids Academy
# Ata Bank
# İSMA Bikes
# “Agro Pack” MMC
# "Synergy Hospitality" MMC
# "Synergy Technics" MMC
# “Synergy Construction” MMC

## Həmçinin bax
* Paşa Holdinq
* Ata Holdinq
* Gilan Holding
* Garant Holding

## İstinadlar

## Mənbə

* Haqqımızda

## Xarici keçidlər
Darayı

**Darayı** — kətan qrupuna daxil olub toxunuşlu, sapı tovlu, bişmiş baramadan toxunan, üzü qeyri-şəffaf parçadır.

Hələ XVII əsrdə Azərbaycanın Təbriz, Ərdəbil, daha sonra Şamaxı və Gəncə şəhərlərində darayı toxumanın yüksək səviyyədə istehsal edildiyi məlumdur.

Kətan qrupuna aid toxumalar kimi, darayı da arşınüma və ədədi toxunurdu. XIX əsrdə toxumanın hər iki növü Şamaxı, Gəncə və Şuşa şəhər istehsalında mühüm yer tuturdu.

Darayı toxumalar zolaqlı və dama-dama naxışlı olurdu. Lakin bu toxumanın ədədi növü nisbətən zəngin tərtibata malikdir. Belə ki, darayının ədədi nümunələrinin, məsələn, fitə, boğça və s. bu qəbildən olan əşyaların aydın, ifadəli, xoş və yumşaq boyalarla nəzərə çarpan zolaq və damaları üzərinə sərbəst olaraq “bulud” və ya “ot” təsvirli çox xırda ağ cizgilər və ya rəngli metal saplar da əlavə olunurdu. Bu sadə və bədii detallar ayrılıqda heç bir dekorativ məna kəsb etmir. Bunlar yalnız müəyyən formaya malik qeyri-şəffaf ədədi darayı toxumalara tətbiq edildikdə sözsüz ki, quru zolaq və dama naxışların qismən yumşaq və mülayim olmasını təmin etmiş olur.

XIX əsrdə Təbriz, Şamaxı, Şuşa və Gəncədə “yaşıl darayı”, “sarı darayı”, “dizlik darayı” və “cittel darayı” adı ilə tanınan xüsusi əbədi darayı qadın çarşabları da hazırlanırdı. Bu dövrdə Azərbaycan qadınlarının geyimlərinin çox qisminin darayı toxumalardan hazırlanırdı.
Tafta (parça)

**Tafta** — ipəkdən hazırlanan parça növü. Saya və naxışlı olur.

"Tafta" sözünün izahını İranda olan yer adı ilə bağlayırlar, ehtimal ki, parçanın adı da burdan götürülüb.

Tafta, sapının zərif tovluluğu, sıxlığı, davamlılığı, naxışlarının sadəliyi, rəng harmoniyasının ifadəli həlli ilə həmnövlərindən fərqlənən, xalq məişətində istifadə olunan ipək toxumadır. Azərbaycan milli toxumalarından olan tafta hələ XV–XVII əsrlərdə Avropa və Rusiyada böyük şöhrət tapmışdı.

XIX əsrdə Şuşa, Şamaxı və onun ətraf kəndləri tafta parça istehsalında Zaqafqaziyada birinci yeri tuturdu. Bu zaman Şamaxıda ən çox qırmızı, sarı, yaşıl, göy və s. rəngli zolaq və millərdən ibarət dama-dama naxışlı tafta parçalar daha çox istehsal edilirdi.

Ən sıx toxumada dörd əriş sap götürülürdü. Bu cür kip toxunuşlu tafta parça xalq arasında "Çarta tafta" adlanırdı. İşığa çox davamlı olan bu toxumanın eni bir və ya bir yarım çərək, uzunluğu isə tələbatından asılı olaraq müxtəlif olurdu. Tafta parça bəzən çox incə, yarıtovlu ipəkdən toxunduqda onun sapları-lifləri tez qırıla bilirdi. Buna görə də, bəzi yerli toxucular buna "Şaxısındı tafta" da deyirdilər.
Yuri Lossmann

**Yuri Lossmann** () — Estoniyalı yüngül atlet. Yuri Lossmann 1920-ci ildə Antverpen şəhərində baş tutan V-ci Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalçısıdır.

## Həyatı

Yuri Lossmann 4 fevral 1891-ci ildə Estoniyanın Kabala şəhərində anadan olmuşdur.

## Karyerası

Yuri Lossmann 1920-ci ildə Belçikanın Antverpen şəhərində baş tutan V-ci Yay Olimpiya Oyunlarının yüngül atletika yarışlarında iştirak etdi. Yuri Lossmann marafon yarışlarında 2 saat 32 dəqiqə 35 saniyə nəticə ilə yalnızca Finlandiya idmançısından geri qalaraq 1920 Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalını qazandı.

4 ildən sonra isə Yuri Lossmann VI-cı Yay Olimpiya Oyunlarında Parisdə karyerasının sonuncu Olimpiadasında mübarizə apardı. Bu səfər Yuri Lossmann marafon yarışlarını 2 saat 57 dəqiqə 54 saniyə nəticə ilə 10-cu yerdə başa vurdu.

Yuri Lossmann 1 may 1984-cü ildə 93 yaşında İsveçin Stokholm şəhərində dünyasına dəyişdi.

## Xarici keçidlər

* Yuri LOSSMANN

## İstinadlar
Aleksandr Klumberg

**Aleksandr Klumberg** — Estoniyalı yüngül atlet. Aleksandr Klumberg 1924-cü ildə Paris şəhərində baş tutan VI Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalçısıdır.

## Həyatı

Aleksandr Klumberg 17 aprel 1899-cu ildə Estoniyanın Tallin şəhərində anadan olmuşdur.

## Karyerası

Aleksandr Klumberg birinci dəfə Yay Olimpiya Oyunlarına 1920-ci ildə qatıldı. 1920-ci ildə Yay Olimpiya Oyunlarında nizə atma yarışlarında Aleksandr Klumberg 5-ci, beş növçülük yarışlarında isə 8-ci yeri tutdu. Aleksandr Klumberg növbəti dəfə Yay Olimpiya Oyunlarına 1924-cü ildə qatıldı. O 1924-cü ildə Fransanın Paris şəhərində baş tutan VI Yay Olimpiya Oyunlarının onnövçülük yarışlarında yalnızca Amerika Birləşmiş Ştatlarının idmançılarından geri qalaraq 1924 Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı.

Aleksandr Klumberg Daxili İşlər Xalq Komisarlığı tərəfindən 1944-cü ildə həbs edildi. 1956-cı ildə isə azadlığa buraxıldı.

Aleksandr Klumberg 10 fevral 1958-ci ildə 58 yaşında Tallin şəhərində dünyasına dəyişdi.

## Xarici keçidlər

* Aleksandr KLUMBERG

## İstinadlar
Harald Tammer

**Harald Tammer** () — Estoniyalı ağır atlet. Alfred Şmidt 1924-cü ildə Paris şəhərində baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalçısıdır. Harald Tammer həmçinin 1922-ci ildə Tallində baş tutan Dünya Çempionatının qızıl medalçısıdır.

## Həyatı
Harald Tammer 9 yanvar 1899-cu ildə Estoniyanın Tallin şəhərində anadan olmuşdur.

## Karyerası
Harald Tammer birinci uğurunu 1922-ci ildə qazandı. Harald Tammer Tallin şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında qızıl medal qazandı. Harald Tammer bu uğurdan 2 il sonra Yay Olimpiya Oyunlarında uğur qazandı.

Harald Tammer 1924-cü ildə Fransanın Paris şəhərində baş tutan VI Yay Olimpiya Oyunlarının ağır atletika yarışlarında iştirak etdi. Harald Tammer 497.5 kq. nəticə ilə VI Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı.

Harald Tammer 6 iyun 1942-ci ildə 43 yaşında Tallin şəhərində dünyasına dəyişdi.

## İstinadlar
Ramiz Almazov

**Ramiz Almazov** (; d. 11 aprel 1960, Dəllər, Başkeçid rayonu) — Rusiya Daxili xidmət general-leytenantı.

## Həyatı
Ramiz Çoban oğlu Almazov 11 aprel 1960-cı ildə qədim Borçalı mahalının Başkeçid rayonunun Dəllər (Dağ Dəlləri) kəndində anadan olub.

DİN-nin Novosibirsk Ali Hərbi Komandanlıq Məktəbini bitirib. İxtisasca hüquqşünasdır. Xakasiya Respublikasında DİN-nin islah-əmək müəssisələri Penitisiar xidmətinin rəisi, Rusiya Ədliyyə Nazirliyinin Xakasiya Respublikası üzrə idarə rəisinin müavini, 2003-2011-ci illərdə Tıva Respublikası üzrə Federal Penitensiar Xidmətin Baş İdarəsinin rəisi vəzifəsində çalışıb.

Ramiz Almazov 17 dekabr 2011-ci ildən Samara vilayətinin Federal Penitensiar Xidmət Baş İdarəsinin rəisi təyin edilib və indiyədək general-mayor rütbəsi ilə bu vəzifədə çalışırdı.
 
2016-cı ildə Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Fərmanı ilə Daxili xidmət general-leytenantı
rütbəsinə layiq görülüb..

## Ailəsi
Evlidir, bir oğlu, bir qızı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Сайт УФСИН России по Самарской области
Alfred Şmidt

**Alfred Şmidt** () — Estoniyalı ağır atlet. Alfred Şmidt 1920-ci ildə Antverpen şəhərində baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalçısıdır.

## Həyatı
Alfred Şmidt 1 may 1898-ci ildə Estoniyanın Hageri şəhərində anadan olmuşdur.

## Karyerası
Alfred Şmidt 1920-ci ildə Belçikanın Antverpen şəhərində baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarının ağır atletika yarışlarında iştirak etdi. Alfred Şmidt 1-ci cəhd də 55 kq., 2-ci cəhd də 65 kq. və sonuncu üçüncü cəhd də 90 kq. ram etdi və V Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalını qazandı.

Alfred Şmidt 5 noyabr 1972-ci ildə 74 yaşında Tallin şəhərində dünyasına dəyişdi.

## Xarici keçidlər
* Alfred ŞMİDT

## İstinadlar
Yapışqanlı robiniya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Şimаli Аmеrikа, Şimаli Kаrоlinаdаn Аlаbаmаyа qədər оlаn ərаzilərdə və Аllеqаn dаğlаrındа bitir. 

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 6-10 m-ə qədər, cаvаn budаqlаrı, yаrpаqlаrı, mеyvələri, pаxlаsı yаpışqаnlı, vəzili tükcüklərlə örtülü, еnli çətirli аğаcdır. Yаrpаqlаrı təklələkvаri оlub, 20 sm-ə qədər uzunluqdа, 11-25 ədəd  uzunsov-yumru və yа yumurtаvаri yаrpаqcıqlаrdаn ibаrətdir. Yаrpаqcığın uzunluğu 2-5 sm, еni 1-2 sm-dir. Yаrpаqаltlıqlаrı qısа, uzunluğu 4-5 mm оlаn bizvаrı tikаnlаrа çеvrilmiş, bəzən yаrpаqаltlığı yоxdur. Çiçəkləri çəhrаyı, iri, dikdurаn sаlxımlаrdа tоplаnmışdır. Mаy-iyun аylаrındа çiçəkləyir. Pаxlаsı yаpışqаn ifrаz еdən tükcüklərlə örtülüdür. Tоxumlаrı uzunsov, hаmаr və pаlıdı rəngdədir. Mеyvələri аvqustdа yеtişir.

## Еkоlоgiyаsı
Tоrpаğа аz tələbkаr, istisеvən bitkidir.

## Аzərbаycаndа yаyılmаsı
Аbşеrоndа, Mərdəkаndа, Gəncədə pаrk və bаğlаrdа təsаdüf еdilir.

## İstifаdəsi
Dеkоrаtiv bitki оlduğundаn yаşıllаşdırmаdа tək və qrup əkinlərində istifаdə оlunur.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Yeni Meksika robiniyası

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Yabanı halda Şimali Amerikanın cənubunda yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
3–6 m hündürlükdə olan koldur. Yarpaqları qısa, göyümtül, 7–9 sm uzunluğunda, 3–4 cüt yarpaqcıqdan ibarətdir. Yarpaqcıqları 16–25 mm uzunluğunda, 10–15 mm enində, tərs-yumurtavari və ya ellipsvaridir. Ucu kütdür. May-iyun aylarında çiçəkləyir. Hər bir salxımda 4–7 ədəd çiçək yerləşir. Kasacıqları borucuqvaridir. Dişicikləri enli, üçbucaq şəklindədir. Tacı sarı, uzunluğu 20–23 mm-ə qədər, kürəkləri qayıqcıqdan xeyli uzundur. Yumurtalığı çılpaqdır. Paxla saplaqlı, şişkin, şəffaf, çoxtoxumludur. Paxlaların uzunluğu 5–6 sm, eni 2–2,5 sm-ə qədər, üzəri çılpaq olub, uc hissəsi qatlanan, yetişən zaman açılmır. İyul-avqust aylarında yetişir. Toxumla asanlıqla çoxalır.

## Ekologiyası
İşıqsevən, quraqlığa və şaxtayadavamlıdır. Ətraf mühitin əlverişsiz amillərinə və davamlığına görə ağ akasiyaya oxşayır.

## Azərbaycanda yayılması
Mərkəzi Nəbatat bağında və Dendrologiya Institutunun təcrübə sahəsində intro-duksiya edilmişdir. Abşeron, Mərdəkan, Zaqatala, Balakən və Gəncədə park-bağlarda təsadüf edilir.

## İstifadəsi
Park və bağlarda əkmək üçün qiymətlidir. Aran rayonlarda suvarma tələb edir. Bol çiçək açır və meyvə verdiyi üçün respublikamızda bir çox rayonlarda yaşıllaşdırmada istifadəsi məqsədyönlüdür.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Sərttüklü robiniya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Şimali Amerika, Virciniya, Kentukkidən Gürcüstan və Alabamaya qədər olan ərazilərdə bitir.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 5 metrə çatan, kürəvari çətirə malik, hər tərəfə çoxlu kök pöhrələri verən koldur. Ləçəklərindən başqa bitkinin bütün hissələri sərt, bir qədər uzun, qırmızımtıl-palıdı rəngdə tükcüklərlə örtülüdür.  Budaqları tikansız, sarımtıl-qonur, ikiillik budaqları isə qırmızımtıl-qəhvəyi rəngdədir. Yarpaqları parlaq yaşıl rəngli, təklələkvari, 7-13 yarpaqcıqdan ibarət olub, 15-23 sm uzunluqdadır. Yarpaqcıqları dairəvi-ellips formalı, 2-5 sm uzunluqda, 1,5-3,5 sm enindədir. Qısa saplaqlıdır. Çiçəkləri çox gözəl quruluşlu, çəhrayı və ya qırmızımtıl-çəhrayı rəngdə olub, qoxusuz. 3-9 ədəd olmaqla seyrək, 7-12 sm uzunluqda salxımlara toplanmışdır. Az-az hallarda meyvə verir. Paxlası 5-8 sm uzunluqda olub, vəzili tükcüklərlə  örtülüdür. May-iyun aylarından başlayaraq sentyabra kimi çiçəkləyir. Toxumla çoxalır.

## Ekologiyası
Ətraf mühitin əlverişsiz amillərinə davamlıdır.

## Azərbaycanda yayılması
Mədəni halda 1758-ci ildən rast gəlinir. Abşeron, Lənkəran, Gəncə, Bərdə, Zaqatala, Şəki və digər şəhərlərin yaşayış məntəqələrinin yaşıllıqlarında becərilir. 

## İstifadəsi
Tək-tək və qrupla əkilmək üçün yararlıdır.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Martuni rayonu

**Martuni rayonu** istinad edə bilər:

* Martuni rayonu (Azərbaycan) — Keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti tərkibinə daxil olan Azərbaycan rayonlarından biri.
* Martuni rayonu (Ermənistan) — Ermənistan ərazisində mövcud olmuş rayon.
Azərbaycanın adları dəyişdirilmiş şəhərlərinin siyahısı

* Ağ oğlan→ Hadrut (1847)
* Ağstafa → Yelizavetinka (1914) 
* Lüksemburq → Ağstafa (1939)
* Astraxan-Bazar → Cəlilabad (1967)
* Jdanov (1939) → Beyləqan (1991)
* Puşkino (1938) → Biləsuvar     (1991)
* Petropavlovka (1887) → Sabirabad (1931)
* Mardakert (1930) → Ağdərə (1991)
* Dəvəçi → Şabran (2010)
* Yelizavetpol (1805) → Gəncə (1918) →Kirovabad     (1935) → Gəncə (1989)
* Qasım-İsmayılov (1938) → Goranboy (1990)
* Qazı-Məmməd (1939) → Hacıqabul (1990)
* Helenendorf → Göygöl (2008)
* Qutqaşen → Qəbələ (1991)
* Pirçəvan → Zəngilan (1957)
* Prişib → Göytəpə (1991)
* Port-İliç (1924) → Liman (1999)
* Karyagino (1930) → Füzuli (1959)
* Nuxa (1840) → Şəki (1968)
* Şamxor → Şəmkir (1991)
* Noraşen (1921) → İliç[evsk] (1964) → Şərur (1991)
* Yenikənd (1937) → Tovuz (1991)
* Mir-Bəşir (1949) → Tərtər (1991)
* Vartaşen → Oğuz (1991)
* Stepanakert (1923) → Xankəndi (1991)
* Xanlar → Göygöl (1991)
* Xonaşen (1880) → Xocavənd (1991)
* Yeni Şamaxı → Ağsu (1991)
* Zubovka → Şirvan (2008)

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Gürcüstanın adları dəyişdirilmiş şəhərlərinin siyahısı
* Ermənistanın adları dəyişdirilmiş şəhərlərinin siyahısı

## Xarici keçidlər
Zaqatala PFK

**Zaqatala Peşəkar Futbol Klubu** — Zaqatala rayonuna aid, Azərbaycan Birinci Liqasında çıxış edən, 2015-ci ildə yaradılmış futbol klubu.

## Baş məşqçiləri
* Rüstəm Məmmədov(2015–)

## Azərbaycan Çempionatında və Kubokunda