Şəhanə Hacıyeva

**Şəhanə İbadət qızı Hacıyeva** (6 iyul 2000; Sumqayıt, Azərbaycan) — Azərbaycan cüdoçusu. 2020-ci ildə XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi olub.

## Həyatı
Şəhanə Hacıyeva 2000-ci il iyulun 6-da Sumqayıt şəhərində anadan olub. Şəhanə Hacıyevanın əslən Cəbrayıl rayonunun Soltanlı qəsəbəsindəndir. Hacıyevlər ailəsi Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı 1993-cü ilin avqustunda Cəbrayıldan Sumqayıta gəliblər. Məşqçisi Fərid Ağakişiyevdir.

## Karyerası
Şəhanə Hacıyeva 2015-ci ildə Antalya şəhərində beynəlxalq turnirin, Sofiya şəhərində isə gənclər arasında Avropa Çempionatının qalibi oldu. 2016-cı ildə də bir sıra beynəlxalq turnirlərdə uğurlar qazanan Şəhanə Hacıyeva, 2018-ci ildən paracüdoda mübarizə aparmağa başladı.

Şəhanə Hacıyeva 2018-ci ildə Odivelaş şəhərində (Portuqaliya) baş tutan Dünya Çempionatının final görüşündə məğlub oldu və gümüş medala sahib oldu. Komanda turnirində isə Şəhanə Hacıyeva bürünc medalın sahibi oldu.

2019-cu ildə baş tutan Qran-Pri turnirin həlledici görüşündə 2016-cı il Rio-de-Janeyro Paralimpiadasının qalibi olan Çin nümayəndəsi Li Lisini ipponla məğlub etdi və turnirin qalibi oldu.

2021-ci ilin may ayında baş tutan Qran-Pri turnirində bürünc medala sahib olan Şəhanə Hacıyeva, il ərzində beynəlxalq turnirlərdə topladığı reytinq xalları hesabına Paralimpiya Oyunlarına vəsiqə qazandı.

Şəhanə Hacıyeva XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında avqustun 27-də mübarizə apardı. 1/4 final mərhələsi çərçivəsində onun rəqibi Yaponiya nümayəndəsi Şizuha Hangai oldu. Həmin görüşdə Şəhanə Hacıyeva rəqibinə ipponla qalib gəldi və yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə Şəhanə Hacıyeva ardıcıl üç Paralimpiadanın bürünc medallarına sahib olan Rusiya Milli Paralimpiya Komitəsinin nümayəndəsi Victoriya Potapova ilə üz-üzə gəldi. Təcrübəli rəqibi ilə görüşdə 21 yaşlı Şəhanə Hacıyeva ipponla qələbə qazandı və Paralimpiadanın final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi 2016-cı il Rio-de-Janeyro Paralimpiadasının qalibi, Dünya və Avropa Çempionatlarının qızıl medalçısı olan Fransa təmsilçisi Sandrine Martinet oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün əvvəlində Şəhanə Hacıyeva vaza-ari balı qazansa da, görüşün sonuna beş saniyə qala rəqibi də vaza-ari balı qazandı və görüşün əsas vaxtında qalib müəyyənləşmədi. Qızıl bal uğrunda hissənin 40-cı saniyəsində Şəhanə Hacıyeva titullu rəqibinə ipponla qalib gəldi və XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi oldu. Şahanə Hacıyeva final görüşündən sonra müsahibəsində bunları bildirdi: *"bu gənc yaşımda Paralimpiya Oyunlarının çempionu olduğum üçün şadam. Mən bu qələbəmi müəllimlərimə, valideynlərimə və şəhidlərimizə həsr edirəm"*.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 6 sentyabr 2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Şəhanə İbadət qızı Hacıyeva 1-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.

2025-ci ilin may ayında Astana şəhərində keçiriləcək görmə məhdudiyyətli cüdoçuların dünya çempionatının tibbi təsnifatında Hacıyevanın dəyişilmiş qaydalara əsasən görmə ilə bağlı məhdudiyyəti olmadığı üzə çıxıb. Onun ömürlük paracüdo yarışlarına buraxılmayacağına dair qərar verilib. Buna səbəb paracüdo yarışlarının keçirildiyi  kateqoriyaları üzrə dəyişikliklər olub.

## İstinadlar