open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
İstanbul kitabxanalarının siyahısı

İstanbulda kitabxanaların siyahısı.

## Bəzi məşhur kitabxanlar
* Bəyazid Dövlət Kitabxanası, Beyazıt 
* İstanbul Texniki Universitedi,İTU Mustafa İnan Kitabxanası
* Süleymaniye Kitabxanası (Süleymaniye kütüphanesi)
* İstanbul Çelik Gülersoy Kitabxanası (Çelik Gülersoy Kütüphanesi), Sultanahmet
* Topkapı Sarayı Kitabxanası (Topkapı Sarayı Kütüphanesi), Sultanahmet
* Arxeoloji Muzey Kitabxanası (Arkeoloji Müzesi Kütüphanesi), Sultanahmet
* Qadın Əsərləri Kitabxanası (Kadin Eserleri Kütüphanesi), Haliç. 
* Atatürk Kitabxanası, Taksim
* İslam Tədqiqatlar Mərkəzi Kitabxanası, ISAM (İslam Araştırmaları Merkezi)
* Goethe İnstitutu Kitabxanası, Beyoğlu
* Amerikan Kitabxanası, (Amerikan Kütüphanesi), Təpəbaşı
* Halide Edip Adıvar Kitabxanası (Üsküdar Amerikan Akademiyası), Bağlarbaşı
* Fransa İnstitunun Kitabxanı
* Rami kitabxanası

## Həmçinin bax
* İstanbul universitetlərinin siyahısı
## İstinadlar
## Xarici keçidlər
Dolichophis

***Dolichophis*** — Suilanıkimilər fəsiləsinə aid ilan cinsi. Əvvəllər bura daxil olan növlər *Hierophis* və *Coluber* cinslərinə daxil idilər.

## Növləri
Cins özündə 4 növü birləşdirir:
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sərab çoban iti

**Sərab çoban iti **() - Güney Azərbaycanın şimal-qərb hissəsində mövcud olan yerli it cinsi. Əsasən qoyunçuluq sahəsində istifadə edilir. Sürüləri yırtıcı heyvanlardan (Canavar və Ayı) qoruyur. Rəsmən müstəqil cins kimi tanınır.

## Adlanması
Bu cins öz adını İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanlığından götürmüşdür.

## Xüsusiyyətləri
Sərab çoban itləri yığcam və əzələli bədən quruluşuna malik olurlar. İri pəncəyə sahibdirlər. Erkəklərin hündürlüyü 75-90 sm, dişilər isə 70-85 sm olur. Çəki baxımından erkəklər 60-90 kq arası, dişilər isə 55-80 kq arası olurlar.
İstər yayın isti, istərsə qışın sərt havasına davamlıdır. Orta yaşam ili 12-17 arasında dəyişir. Müxtəlif rəng çalarlarına malik olurlar. Qara gözlərə malikdirlər. Qara rəngliləri üstünlük təşkil edir. Xəz baxımından isə *Uzun tüklü* və *Qısa tüklü* olmaqla iki tipə bölünür. Ağ və iri dişləri vardır. 
Qoyunları nəinki canavarlardan, hətta ayılardan qoruya bilir. Demək olar ki, onların qənimi sayılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Melike İlgün

**Melike İlgün** () — türkiyəli jurnalist, yazıçı.

## Həyatı
Adanalı bir ata ilə manisalı bir ananın ilk uşağı olaraq 1974-cü ildə İskəndərunda dünyaya göz açıb. Orta və lisey təhsilini İstiklal Makzume Anadolu Liseyində bitirdikdən sonra, İstanbul Universiteti Hüquq fakültəsində təhsil həyatına davam etdi . Kanal E, Kanal 6, Radikal Gazetesi, Kanal D və Show TV-də müxbir olaraq çalışıb . Kanal 6-da həftəsonu ana xəbər bülletenində, Show TV-də həftəiçi hər gecə yayımlanan *Melike İlgün ile Son Haber* proqramını təqdim etdi . Kanaltürkdə 4 il ana xəbər aparıcılığı və xəbər redaktorluğu etdi . Gazeteport-da köşə yazıları yazdı.

İlk kitabı *Kamala Eren Qadınlar* fevral 2009, ikinci kitabı *Enver Paşanın Sultanı* iyun 2011-ci ildə və son kitabı *Bir Başvekil Sevdim* iyun 2013 nəşr olundu.

Evli olan İlgün iki uşaq anasıdır.

## İstinadlar
Yapon dili üçün BFƏ

Yapon dili üçün BFƏ-nın cədvəli.

## Saitlər

## Samitlər

## Digərlər

## Mənbə və ədəbiyyat
*  城生佰太郎. 現代日本語の音韻 // 岩波日本語5　音韻. — 東京: 岩波書店, 1978.
*  日本語の母音、子音、音節―調音運動の実験音声的研究 / 国立国語研究所編. — 東京、国立国語研究所、1990.
*  日本語音声学入門 / 斉藤純男著. — 東京: 三省堂, 1997.
*  Okada, Hideo. "Illustrations of the IPA: Japanese." *Handbook of the International Phonetic Association: a guide to the use of the International Phonetic Alphabet*, edited by International Phonetic Association, Cambridge; New York: Cambridge University Press, 1999, pp. 117–119.
Esra Sərt

**Esra Sərt Köseoğlu**() — türkiyəli jurnalist, server.

1994-cü ildə Sakarya Atatürk Liseyindən məzun oldu. İstanbul Universiteti Ünsiyyət Fakültəsini bitirdi. 1999-cu ildə girdiyi NTV kanalında əvvəllər xəbər spikerliyi etmiş, daha sonra *Yaxın Plan*, *Günün İçindən*  adlı gündüz qurşağı xəbər proqramlarını təqdim etmişdir. 2010-cu ildə NTV səhər xəbər qurşağı proqramı *Günə Cihazın işə salınması* aparıcılığını boynuna götürdü.

Aprel 2011-də bu proqramdakı vəzifəsini təhvil edərək NTV-də nəşr olunan *Seçkiyə Doğru* proqramının aparıcılığını etmişdir. 2011-ci ilin son dövrlərində CNBC-də kamera arxasında başqa bir vəzifəyə təyin edilmişdir. Esra Sərt 2008-ci ildə evlənmiş, Ladin Köseoğlu adlı bir qız uşağı sahibidir.
NTV-dən öz istəyiylə istefa edərək ayrılmış; Haber Türk qəzetində 2013-dən bu yana * Ht Hayat * adlı hissədə məqalələr dərc edir.

## İstinadlar
Adi qalxansifət

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

## Qısa məlumat
Orta ölçüyə malikdir. Bədəninin uzunluğu 69 sm, quyruğu isə 11 sm təşkil edir. Bəzən bu növün tünd qırmızı və qara rəngdə olanlarına rast gəlir.

## Yayılması
Azərbaycan, Rusiya, Qazaxıstan, Qırğızıstan, şimali Türkmənistan, Tacikistan, Özbəkistan, şimal-qərbi Çin, Monqolustan ərazilərində rast gəlmək olar.

## Həyat tərzi
Bu növ ilanları demək olar ki, hər yerdə görmək olar. Yarımsəhra, dağ çölləri, dağ meşələri, alp və subalp çəmənliklərində və hətta 3000 metr yüksəkliklərdə belə görmək olar.

İnsanların çox yaşadığı ərazilərdə az təsadüf edilir. Bu əsasən yazın sonu, yayın əvvəlinə təsadüf edir. Çütləşmə aprel-may aylarına baş verir. Yaz və payızda gündüz, yayda isə gecə həyatı keçirir. Dişi avqust ayında 3–14 bala verir. Balalar 160–190 mm uzunluğa və 5–7 q çəkiyə malik olur. Əsasən kərtənkələlər, kiçik quşlar və gəmiriçilərlə qidalanır.

## Zəhəri
Bu ilanın zəhəri insan üçün təhlükəlidir. Dişlənmiş yerdə və qana keçən zəhər daxili orqanlarda güclü qanaxma yaradır. Bununla belə 5–7 gündən sonra sağalma başlayır.

Atlar və digər ev canlılarının çalınması isə birmənalı olaraq ölümlə nəticələnir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Adi qalxansifət

## Həmçinin bax
Radikulopatiya

**Radikulopatiya** — bir və ya daha çox sinir kökcüyünün zədələnməsi. Yerləşdiyi  nahiyyədən asılı olaraq servikal, torakal və lumbosakral ola bilər. Radikulopatiyalar klinik olaraq, ağrı, əzələ zəifliyi, hissi pozulmalar ilə özünü göstərir.
Fizioterapiya və reabilitasiya

**Fizioterapiya —** (yun. φύσις- təbiət , θεραπεία- müalicə) — fizioterapevtik metodlarla və təbii amillərlə müalicə deməkdir. Fizioterapiya fiziki amillərin tibbdə tətbiqini öyrənir ki, onlardan xəstəliklərin müalicəsində və reabilitasiyasında istifadə olunsun.
Qalxansifətlər

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi. Öz adınını başının quruluşundan götürmüşdür. Əsasən Asiyada yayılmışdır.

## Növləri
Bu cinsə 13 növ daxildir:
* {{bt-lataz|Gloydius blomhoffii|Şərq qalxansifət}i}
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Onların dışləməsi insanın ölümü ilə nəticələnə bilir. Növündən asılı olaraq isə % nisbəti dəyişir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Кудрявцев С. В., Мамет С. В. Ядовитые змеи: доступно о самом главном. — (Московский зоопарк) — М.: Книжный дом «Университет», 1998. ISBN 5-8013-0028-7

## Həmçinin bax
Drezden Texniki Universiteti

**Drezden Texniki Universiteti** () — Almaniyanın Drezden şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Universitetin əsası 1828-ci ildə qoyulmuşdur.

## Xarici əlaqələri
Bu ali təhsil müəssisəsi Almaniyanın 9 aparıcı texniki ali məktəbinin birliyi olan TU9 ittifaqının üzvüdür.

## Reytinqi

## Şəkilləri


Dresden landgericht.jpg|
Hörsaalzentrum Dresden.jpg|
TU Dresden 102.jpg|
TU Dresden 44.jpg|
TU Dresden 58.jpg|



## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Meyson (Nyu-Hempşir)

**Meyson** () — ABŞ-nin Nyu-Hempşir ştatının Hilsboro qraflığında yerləşən şəhər. 2010-cu ilin siyahıalmasına görə şəhərin əhalisi 1.382 nəfərdir. Uilton şəhəri ilə birlikdə Russel-Abbot Ştat Meşəsinə ev sahibliyi edir.

## Tarixi

Meyson şəhəri ilk öncə Nambe Van kimi tanınmışdır. Müstəmləkəçi Benninq Vertuortun qardaşı oğlu Con Ventuort şəhərə Nyu-Hempşir ştatının qurucusu Kapitan Con Meysonun adını vermişdir. Kapitan Con Meyson tərəfindən həmçinin Qrinvil yaşayış məntəqəsi də yaradılmışdır.

Şəhərin yaxınlığında məşhur personaj olan Sem dayının yaradılmasında ilham mənbəyi rolunu oynadığına inanılan Sem Uilsonun evi yerləşir. Bu xüsusi mülk şəhərin simvolu sayılır. Şəhərin tanınmış digər şəxsi isə "Budaqcıq" ləqəbi ilə tanınan yazıçı və müəllim Elizabet Orton Consdur. 1759-cu ildə Elizabet Blud tərəfindən tikilmiş taxta Pikiti sarayı Consun 1948-ci ildə yazdığı Qırmızı papaq nağılının versiyasında model olmuşdur.

## Coğrafiya

ABŞ əhalinin siyahıya alınması bürosuna görə şəhərin sahəsi 62,2&nbsp;km2-dir. Şəhər sahəsinin yalnız 0,25 %-ni su sahəsi təşkil edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Town of Mason official website
* Mason Police Department
* Unofficial town website
* Mason Public Library
* Mason Grapevine Newsletter
Sailor Moon (dəqiqləşdirmə)

**[[Seylor Mun]]** — Yaponiya mediafranşizi.

**Seylor Mun** həmçinin bu mənaları da verə bilər:

## Personajlar

* Seylor Mun (personaj) — Seylor Mun manqasından personaj.

## Digər

* ''Seylor Mun'' (anime) — eyniadlı manqa seriyası əsasında 1992-1997-ci illərdə göstərilmiş anime.
* *[[Sailor Moon Crystal]]* — 2014-cü Seylor Mun manqası əsasında yenidən çəkilmiş anime.
* ''Gözəl Qoruyucu Seylor Mun'' (teleserial) — 2003-cü ildə yayımlanmış teleserial.
* ''Seylor Mun'' musiqili filmləri — SeraMyu kimi də tanınan musiqili filmlər.
* ''Seylor Mun'' video oyunlarının siyahısı — eyniadlı seriya əsasında hazırlanmış video oyunların siyahısı.
* *[[Seylor Mun Kolleksiya Kart Oyunu]]* — Şimali Amerikada buraxılmış kart oyunu.
Balkaniya

**Balkaniya** alban siyasətçi Adem Demaçinin 1993-cü ildə təklif etdiyi və bir neçə Balkan ölkəsini əhatə edən hipotetik dövlət. Serb-alban konfliktinə alternativ kimi təklif olunan bu ideya Serbiya, Kosovo və Monteneqrodan ibarət konfederasiya olmalı idi.

2006-cı ildə Monteneqronun, 2008-ci ildə Kosovonun müstəqilliklərini elan etməsindən sonra bu təklif də gələcəyi olmayan plan kimi tarixə qovuşdu.

## İstinadlar
Amerikalılar serialının personajlarının siyahısı

FX kanalında yayımlanan "Amerikalılar" serialının personajlarının siyahısı.

## Əsas rollarda

### Elizabet Cenninqs
Keri Rassell tərəfindən canlandırılır. Elizabet (əsl adı Nadejda) DTK agentidir. Flip Cenninqsin həyat yoldaşı, Peyc və Henrinin anasıdır. Fliplə müqayisədə KQB-yə və Rusiyaya daha sədaqətlidir. Flip FTB-dən pul və toxunulmazlıq almaq barədə düşündükdə ona qarşı çıxır. İlk təlim illərində Nikolay Timoşev tərəfindən təcavüzə uğramışdı. Fliplə evli olsa da, evliliyin ilk illərində Qriqori Tomasla da əlaqəsi olmuşdu. Bu dövrlərdə aralarında sevgi olmasa da, sonrakı illər Flipə qarşı sevgi hisləri bəsləməyə başlayır.

### Flip Cenninqs
Metyu Ris tərəfindən canlandırılır. Flip (əsl adı Mişa) də DTK agentidir. Elizabetin Cenninqsin həyat yoldaşı, Peyc və Henrinin atasıdır. Stan Bimanın dostudur.

### Peyc Cenninqs
Holli Teylor tərəfindən canlandırılır. Peyc, Flip və Elizabetin qızıdır. Elizabetlə münasibətində problem olsa da, atası Fliplə münasibəti daha asandır.

### Henri Cenninqs
Keydriç Sellati tərəfindən canlandırılır. Henri Flip və Elizabetin oğludur.

### Stan Biman

### Kris Amador
Maksimiliano Hernandez tərəfindən canlandırılır. Kris Amador Stan Bimanın ortağı və dostudur. Vietnam müharibəsində xidmət edib.

### Frenk Qaad
Riçard Tomas tərəfindən canlandırılır. Frenk Qaad FTB nəzarətçisi və Stanın müdiridir.
Aoy Miyazaki

— yaponiyalı aktrisa və model.

## Bioqrafiyası
Yaponiyanın Tokio şəhərində anadan olub. 4 yaşında kinokaryerası başladı. Əsasən drama filmlərində, jurnal səhifələrində yer alırdı. 14 yaşında *One Summer's Day* adlı filmdə rol aldı. Daha sonra *Eureka* (2001) və *Harmful Insect* (2002) filmlərində aldığı mükafatlar ilə aktyorluq dünyasında yerini möhkəmləndirməyə bacardı. Ayrıca *The Little Prince* filmi ilə də musiqili aktyorluq səmtində özünü yoxladı. Son olaraq 2008-ci ildə *Galaxy Indivudual Award* mükafatına NHK-də yayımlanan *Atsuhime* serialında göstərdiyi oyununa görə layiq görüldü.

## Filmoqrafiyası
# *Mt. Tsurugidake* (2009)
# *The Shonen Merikensack* (2009)
# *Children of the Dark* (2008)
# *Flowers in the Shadow (2008)
# *Bloody Snake Under the Sun* (2007) 
# *Sad Vacation* (2007)
# *Virgin Snow* (2007)
# *Tada, kimi wo aishiteru* (Heavenly Forest) (2006)
# *First Love* (2006)
# *Synesthesia* (2006)
# *Nana* (2005)
# *Sukida* ("I love you") (2005)
# *Aoi Kuruma* ("Blue Car"; Eng. title "A Blue Automobile") (2004)
# *The Loved Gun* (2004)
# *Lovers' Kiss* (2003)
# ** (2002)
# *Harmful Insect* (害虫 Gaichu) (2001)
# *Eureka* (2000)
# *Swing Man* (sWinGmaN) (2000)
# 淀川長治物語　神戸篇　サイナラ (2000)
# *One Summer's Day* (1999)
 
=== TV seriallar ===
# *Atsu-hime* ([[NHK]], 2008)
# *Junjo Kirari* ([[NHK]], 2006)
# *Chichi no Umi, Boku no Sora* (NTV, 2004)
# *Riyu* (WOWOW, 2004)
# *Chotto Matte Kami-sama* ([[NHK]], 2004)
# *Shiawase No Shippo* (TBS, 2002)
# *Ao to Shiro de Mizuiro* (NTV, 2001)
# *Fure Fure Jinsei* (YTV, 2001)
# *R-17* (TV Asahi, 2001)
# *Kabushiki Gaisha* ([[Fuji Television|Fuji TV]], 2001)
# *Himitsu Kurabu* ([[Fuji Television|Fuji TV]], 2000-2001)
# *Hatachi no Kekkon* (TBS, 2000)
# *Genroku Ryoran'' (NHK, 1999)

## Xarici keçidlər
* http://www.aoimiyazaki.jp rəsmi saytı 
* IMDb Səhifəsi
Yuxarı Ağsu

**Yuxarı Ağsu** — Göygöl rayonu ərazisində axır.

## Məzmun
Yuxarı Ağsu çayı Göygöl gölünə tökülür. Göygöl gölündən isə Aşağı Ağsu çayı axır.

## İstinadlar
Ən yaxşı elmi fantastika filminə görə Saturn mükafatı

**Ən Yaxşı Elmi Fantastika Filminə görə Saturn mükafatı** (()) — Elmi Fantastika, Fentezi və Qorxulu Filmlər Akademiyası () tərəfindən 1973-cü ildə təsis edilmiş, ilin ən yaxşı elmi fantastika janrında olan filminə verilən mükafatdır.

## Qaliblər və nominasiyalar
Aşağıdakı siyahıda qaliblərin adı birinci və qalın hərflərlə, ardınca isə nominasiya layiq görülmüş filmlərin adı yazılmışdır. İllərin aşağısında mükafatvermə mərasiminin sıra nömrəsi yazılmışdır.

### 1970-ci illər

### 1980-ci illər

### 1990-cı illər

### 2000-ci illər

### 2010-cu illər
Misa Şimizu

, yaponiyalı aktrisa.

2005-ci ildə Yaponiya və Kanadanın birgə *Paper Moon Affair* filmində məşhur kanadalı aktyor Brendan Fletçer ile birlikdə ifası ilə yadda qalıb.

## Filmoqrafiyası
* 2014-2015 *Keishichô sôsa ikka kyû gakari* (TV serial) 
*2015 *Naki Meshi Kyôko* (TV Mini-serial) 
*2014 *Kyota No Otsukai* (Qısa film) 
*2014 *Onna wa sore wo yurusanai* (TV Mini-serial) 
*2014 *Jûisan jiken desuyo* (TV Mini-serial) 
*2014 *Tokumei tantei* (TV Mini-serial) 
*2014 *Border: Keishichô Sôsa Ikka Satsujinhan Sôsa Dai 4-gakkari* (TV Mini-serial) 
*2013 *Akai reikyûsha 32: Rasetsu no sanshimai* (TV film) 
*2013 *Banana to gurôbu to jinbeezame* 
*2012 *Kyouta no houkago* (Qısa film) 
*2012 *Hôigaku kyôshitsu no jiken file 34* 
*2012 *Sherî* 
*2011 *Tidy Up*                                                                                           *2011 *Shoujotachi no rashinban* 
*2011 *Tokyo Control* (TV serial) 
*2010 *Ren'ai gikyoku: Watashi to koi ni ochitekudasai* 
*2010 *Matataki*                                                                                          *2010 *Bokkusu!* 
*2010 *Memoirs of a Teenage Amnesiac* 
*2010 *Sonotoki made sayonara* (TV Film) 
*2009 *Hi to shio* (TV Film) 
*2009 *Shizumanu taiyô* 
*2009 *The Harimaya Bridge* 
*2009 *Rain Fall* 
*2008 *Boku no obaachan* 
*2008 *Umikaze ni fukarete* 
*2007 *Môryô no hako* 
*2007 *Tenkôsei: Sayonara anata* 
*2007 *Akôkurô* 
*2006 Soredemo boku wa yattenai 
*2006 *22 sai no wakare* 
*2005 *Paper Moon Affair* 
*2005 *Ubume no natsu* 
*2005 *Yasashii jikan* (TV serial) 
*2002 *Umi wa miteita* 
*2001 *Denen no yuutsu* 
*2001 *Akai hashi no shita no nurui mizu* 
*2001 Kokubetsu (TV Filmi) 
*2000 *Shinsengumi* (səsləndirmə)
*1999 *Second Chance* 
*1999 *Atsumono* 
*1998 *Rakuen eno hashi* (TV Film) 
*1998 *Kanzo sensei* 
*1998 *Tokugawa Yoshinobu* (TV serial) 
*1997 *Tôkyô Dragon* 
*1997 *Zakuro yakata* 
*1997 *Hotaru no yado* (TV Film) 
*1997 *Unagi* 
*1997 *Ningen isu* 
*1997 *Gimu to engi* 
*1997 *Kimi ga jinsei no toki* (TV serial) 
*1996 *Shall we dansu?* 
*1995 *Gerende ga tokeruhodo koishitai* 
*1995 *Namida tataete bishô seyo: Meiji no musuko, Shimada Seijiro* (TV Film) 
*1995 *Setsunai haru* (TV Film) 
*1995 *Yonshimai monogatari* 
*1994 *Shijûshichinin no shikaku* 
*1994 *Nettai rakuen kurabu* 
*1993 *Watashi ga koroshita otoko* (TV Film) 
*1993 *Shinjitsu ichiro* (TV Film) 
*1992 *Okoge* 
*1992 *Mirai no omoide: Last Christmas* 
*1992 *Ude ni oboe ari* (TV serial) 
*1992 *Shiko funjatta* 
*1991 *Jutai* 
*1990 *Bakayarô! 3: Henna yatsura* 
*1990 *Isan sôzoku* 
*1990 *Inamura Jên* 
*1989 *Seishun kazoku* (TV serial) 
*1987 *Shônan bakusôzoku*

## Xarici keçidlər
*
* Misa Shimizu - Rotten Tomatoes Celebrity Profile 
* Misa Shimizu DVDs - Netflix
* Misa Shimizu @ Filmbug
Amerikalılar serialının qazandığı mükafatlar və nominasiyaların siyahısı

30 yanvar, 2013-cü ildə ABŞ-inFX kanalında yayımlanmağa başlayan Amerikalılar serialının qazandığı mükafatlar və nominasiyaların siyahısı. Serialın baş aktyorları Keri Rassell, Metyu Ris və Noa Emmeriçdir. 
Serial ümumilikdə 32 dəfə müxtəlifmükafata namizəd göstərilib, 8 dəfə qalib olub.

## Mükafata görə

### [[Amerika Film İnstitutu]]

### [[Amerika Kastinq Cəmiyyəti]]

### [[Amerika Yazıçılar Gildiyasının Mükafatı]]

### [[Tənqidçilərin Seçimi Televiziya Mükafatı]]

### [[Pibodi Mükafatı]]

### [[Primetime Emmy Awards]]

### [[Peyk mükafatı]]

### [[Saturn mükafatı]]

### [[Televiziya Tənqidçiləri Cəmiyyətinin Mükafatı]]

## İstinadlar
Pınara

**Pınara** (Likiya dili: *Pinalə və yaxud Pinara*) - Fəthiyənin 45&nbsp;km-də, Minarə kəndi yaxınlığında yerləşən antik yaşayış yeri.

## Toponim

Müasir dövrdə Minarə kəndinin adı, minarə formasında və üzərində quş yuvasına bənzəyən qaya məzarlarının yerləşdiyi bir qayadan götürüldüyü güman edilir. Xarabalığın adıda bu qayadan götürülüb. Pınara Likiya dilində "yuvarlaq" mənasındadır.

## Tarixi
Qədim qaynaqlara əsasən, şəhrin əsasını Ksanthosdan gələn kolonistlərin qoyduğu məlum olmuşdur. Pınaranın tarixi Troyaya gedib çıxır. Troya müharibəsində Pınaralı oxçu Pandarosdan bəhs edilir. Stroban və daha sonralar Stephan Bizantions Pınara şəhərinin Likiyanın əhəmiyyətli bir şəhəri olduğunu qeyd etmişdir. Likiya Birliyində "3 səs" haqqında sahib 6 şəhərdən biri olan Pınara Makedoniyalı İsgəndərin ölümü ilə Bergama Krallığına tabe olmuş, sonralar isə Romanın tərkibinə daxil edilmişdir. Roma dövründə şəhər inkişaf etmişdir. Lakin, 141-ci ildə və 240-cı ildə baş vermiş zəlzələlər nəticəsində şəhər böyük zərər görmüş və IX əsrdə tərk edilmişdir. 1957-ci ildə baş verən zəlzələ nəticəsində dağdakı qayalar aşağı sürüşmüşdür.

## Həmçinin bax
* Likiya
* Fəthiyə
* Likiya yolu

## Xarici keçidlər
Türkiyə Vikipediyası: Pınara

## İstinadlar
41-ci Saturn mükafatı

**41-ci Saturn mükafatı** — 2014-cü ilin ən yaxşı elmi fantastika, fentezi, qorxu filmi və digər janrlarda olan filmlərə, seriallara və ev buraxılışlarına Elmi Fantastika, Fentezi və Qorxulu Filmlər Akademiyası () tərəfindən verilən mükafatdır. Nominasiyalar 2015-ci ilin mart ayında elan edilmişdi. Mərasim 25 iyun 2015-ci ildə baş tutumuşdu.

## Qaliblər və nominasiyalar

### Film

### Televiziya

### Ev buraxılışı
Ən yaxşı fentezi filminə görə Saturn mükafatı

**Ən yaxşı fentezi filminə görə Saturn mükafatı** () — Elmi Fantastika, Fentezi və Qorxulu Filmlər Akademiyası () tərəfindən 1973-cü ildə təsis edilmiş, ilin ən yaxşı fentezi janrında olan filminə verilən mükafatdır.

## Qaliblər və nominasiyalar
"†" - həmçinin Ən yaxşı filmə görə "Oskar" mükafatı qazanmışdı.

"‡" - həmçinin Ən yaxşı filmə görə "Oskar" mükafatına nominasiya göstərilmişdi.

### 1970-ci illər

### 1980s

### 1990s

### 2000s

### 2010-cı illər
Olimpos Bəydağları Milli Parkı

**Olimpos Beydağları Milli Parkı və ya Beydağları Sahil Milli Parkı** — Türkiyənin Antalya əyalətində yerləşən milli park. Milli Park Mersin-Antalya-Muğla sahil yolunun bir parçası olan Antalya-Kemer-Kumluca avtomobil yolunun üstündə yerləşir. Pamfiliya və Likiya sərhəddində yerləşən milli parkın içində antik Olimpos, Phaselis və İdyros şəhərləri yerləşir.

## Yaradılması
Türkiyə Respublikası hökumətinin 16 mart 1972-ci il qərarı ilə Beydağları Sahil Milli Parkı elan edildi. 1988-ci ildə yaşayış yerlərinin Milli Parkın ərazisindən çıxarılması ilə 31.018 hektar yerə sahib olan park, Antalyanın cənub-qərbində Sarısudan başlayıb, Kemer-Kumluca sahil xətti boyunda Aralıq dənizi boyunca Gelidonya burnuna qədər uzanır.

## Haqqında
Milli Park, Qərbi Tavr dağlarının Gənc dağlar qurşağında yerləşir. Aralıq dənizi bölgəsinin bütün ekoloji xüsusiyyətlərinə sahib olan bölgədə bitki örtüyü dəniz sahilində fıstıq ağacları ilə başlayır, yüksəldikcə Kızılca, karaçam və 1000 m yüksəkliklərdə isə sidr ağacları yerləşir.

Park sərhədləri içində 1000-ə yaxın bitki növü vardır ki, bunların içində də 21-i endemik bitki növüdür. Milli Parkda ayı, dağ keçisi, çöl donuzu, tülkü, çaqqal, canavar, sansar və müxtəlif quş və balıq növləri yaşayır.
Olymposun bir neçə km qərbindəki dağlıq ərazisində *"Likiyanın sönməyən atəşi"* adlandırılan təbii qaz əsrlər boyunca yanmaqda davam edir və Bellerofontos mifologiyasında Çimaira (Yanan daş) adıyla keçərək bölgəyə mifoloji dəyər qazandırır.

## Nümayiş obyektləri
Likiya bölgəsinin şərqində yerləşən Milli Park antik dövrdə yaşayış məskəni olmuşdur. Sahilin şimalındakı Beldibi mağarasında tapıntılar bunu isbatlayır. Milli Parkın ən əhəmiyyətli məskunlaşma yerləri e.ə. VII əsrdə Rodos kolonistləri tərəfindən salınan Phaselis (Tekirova) və Olimpos şəhərləridir ki, parka gələn qonaqların ən çox səfər etdiyi məkanlardan sayılır. Ayrıca Kemer yaxınlığındakı İdyros, Adrasan limanı və Qaqa bölgələridə qonaqların səfər etdiyi məkanlardan biridir.

## Həmçinin bax
* Likiya yolu
* Antalya

## İstinadlar
Balneoterapiya

**Balneoterapiya** ( - vanna) — təbii mineral sulardan müalicə məqsədilə istifadə etməyi nəzərdə tutur. Bu sulardan istifadə əsasən müalicəvi məqsəd daşıdığı üçün müalicə üsulları həkim tərəfindən seçilməlidir. Təbii müalicəvi mineral sular tərkibində olan bu və ya başqa mineral maddələrin miqdarı, yaxud hər hansı fiziki xüsusiyyətləri şirin sudan fərqlənir. İşlənməyinə görə mineral sular daxilə (içmə, inhalyasiya, imalə) və xaricə (mineral vanna) istifadə olunur.

## İstinadlar
*Ə.V.Musayev, P.S.Mehdiyev . Ümumi fizioterapiya, Bakı - 2010.
Rəngarəng kərtənkələcik

**Rəngarəng kərtənkələcik** () — Kərtənkələcik cinsinə aid kərtənkələ növü.

## Xariçi görünüş

Orta ölçülü kərtənkələdir. Bədəninin uzunluğu 10 sm təşkil edir. Ayaqları üzərində açıq rəngli ləkələrlər olur. Bu ləkələrin kənarı isə tünd həlqə vardır. Qarın nahiyəsi ağdır.

## Həyat tərzi

Əsasən yarımsəhra, səhra, çöl və dağ çöllərində yayılmışlar. Bəzi hallarda isə meşə-çöl sahəsində rast gəlinir. 2000 metr yüksəkliklərə qədər yayıla bilir. Onlar qurbağaların, gəmiriçilərin və tısbağaların yuvalarında yaşayırlar. Yayda səhər və axşam radələrində aktiv olurlar. Qarışqalar, böçəklər, hörümçəklərlə qidalanırlar. 3–12 yumurta qoyurlar. Balalar may-iyun ayları yumurtadan çıxır. Uzuluqları 2,8–3,5 sm olur.

## Yarımnövləri

Növ öz növbəsində alt yarımnövlərə bölünür:
*  — Qərbi Qazaxıstan
*  — İssukkul gölü Qırğızıstan
*  — arealın qərb hissəsindən Ural çayının şərq axarlarına qədər.
*  — Qazaxıstan
*  — Cənubi Qafqaz
*  — Özbəkistan və yaxılığında yerləşən ölkələr.

## Yayılması

Rəngarəng kərtənkələcik geniş arealda yayılmışdır: Azərbaycan, Ukrayna, Rumınya, Moldova, Rusiya]], Ermənistan, İran, Tacikistan, Türkmənistan, Qırğızıstan, Çin, Monqolustan və Qazaxıstan. Bəzən bir ha ərazidə 250 baş kərtənkələyə rast gəlmək olur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Mongolian Red List of Reptiles and Amphibians, ADMON Printing, Ulaanbaatar, 2006. — ISSN: 1751–0031. — с. 43–44 PDF 
* Ganea I. Eremias arguta (Pallas, 1773) Şopârlă multicoloră // Cartea Roșie a Republicii Moldova = The Red Book of the Republic of Moldova. — ed. a 2-a. — Ch.: Știința, 2002. — P. 205. — 288 p. — ISBN 9975-67-311-2

## Xarici keçidlər

* Rəngarəng kərtənkələcik
Koksartroz

**Koksartroz** — bud-çanaq oynağının  zədələnməsi. Bud-çanaq oynağı bədən yükünü daşıdığı üçün aşınmağa və sıradan çıxmağa ən sıx məruz qalan oynaqlardandır. Bu xəstəlik tibb dilində koksartroz, el arasında duzlaşma olaraq bilinir. Bütün oynaqlar kimi bud-çanaq oynağının da həm oynaq başı, həm oynaq yuvası qığırdaqla örtülür. Qığırdaq səthi hamardır və iki sümüyün bir-biri üzərində ağrısız və minimal sürtünmə ilə sürüşməsini təmin edir. Bu oynaq qığırdağının pozulması və aşınmasına duzlaşma vəya koksartroz deyilir. Əslində el arasında deyilən duzlaşma ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Xəstələrdə ilk şikayətlər səhər yerindən qalxarkən qasıqda və budun ön-iç tərəfinə yayılan ağrı və narahatlıq  hissinin olmasıdır. Ağrı hərəkət edərkən artır, istirahətlə azalır. Bu şikayətlər digər  bud-çanaq oynağı xəstəliklərində də rast gəlinir.

Müalicə edilməyən koksartrozlar illər sonra getdikcə ağırlaşır və xəstənin yeriməsini çətinləşdirir. Ağır hallarda oynaq ətrafında yeni sümük çıxıntılar(osteofitlər) yaranır. Bu dövrdə qığırdaq tamamilə aşınmışdır, sümük sümüyə sürtməyə başlamışdır. Bir müddət sonra oynaq hərəkəti tamamilə məhdudlaşa bilər. Bundan sonra əzələlərdə zəiflik və çatışmazlıq yaranır.
Bu xəstəlik birincili və ikincili ola bilər. Birincili koksartrozda duzlaşmaya səbəb olan müəyyən xəstəlik yoxdur. Birincili koksartrozun səbəbləri arasında genetik meyillilik, çəkinin artıq olması, ağır fiziki iş(mikrotravmalar) və s. görülür. İkincili koksartrozlar müəyyən xəstəliklər zəminində yaranmış olur.

İkincili koksartrozların səbəbi olaraq bud-çanaq oynağı displaziyaları,  bud-çanaq oynağında keçirilmiş sınıqlar, revmatizmal xəstəliklər(RA, YRA, Bexterev xəstəliyi vəs.), bud sümüyü başı avaskulyar nekrozu, oynaq nahiyəsinin keçirilmiş infeksiyaları  göstərilə bilər.

**Diaqnoz** fiziki müayinə və çəkilən rentgenlə qoyulur.

**Müalicə**
Xəstəliyin ağırlıq dərəcəsinə görə həkimi sizə uyğun müalicə məsləhət görəcəkdir. Müalicə konservativ və cərrahi olaraq ikiyə bölünür.
Konservativ  müalicədən daha çox xəstəliyin erkən dövrlərində olanlar fayda görür.
Xəstəlikdə radikal cərrahiyyə total bud-çanaq oynağı endoprotezləşdirməsi əməliyyatıdır.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
#Коксартроз - артроз тазобедренного сустава
Ən yaxşı qorxu filminə görə Saturn mükafatı

**Ən yaxşı qorxu filminə görə Saturn mükafatı** () — Elmi Fantastika, Fentezi və Qorxulu Filmlər Akademiyası () tərəfindən 1972-ci ildə təsis edilmiş, ilin ən yaxşı qorxu filmi janrında olan filminə verilən mükafatdır.

## Qaliblər və nominasiyalar
Aşağıdakı siyahıda qaliblərin adı birinci və qalın hərflərlə, ardınca isə nominasiya layiq görülmüş filmlərin adı yazılmışdır. İllərin aşağısında mükafatvermə mərasiminin sıra nömrəsi yazılmışdır.

### 1970-ci illər

### 1980-ci illər

### 1990-ci illər

### 2000-ci illər

### 2010-cu illər

## Həmçinin bax
Miotoniya

**Miotoniya** — əzələlərin iradi yığılmasından sonra onların boşalmasının ləngiməsidir. Daha çox aşağı temperaturda ifadəli olur , nəinki istidə . Təkrar hərəkətlərdə bu fenomen azalma göstərir.

## İstinadlar
Beyin qansızması

**Beyin qansızması** və ya **Hemorragik insult** — qeyri-travmatik beyin qansızması daha çox (60% hallarda) arterial hipertenziyanın fəsadı kimi baş verir. Hipertenziv beyindaxili qansızma başlıca olaraq, beynin perforasiyaedici arteriyaları hövzəsində — bazal nüvələr – (50%), talamus (15%), beynin ağ maddəsi (15%), körpü (10%) və beyincik (10%) hövzəsində lokallaşır. Beyin qansızmasının başqa bir səbəbi aretriovenoz malformasiyanın (AVM) yırtılması və ya kisəli anevrizmadır. AVM zamanı hematomalar əsas baş beyinin ağ maddəsində və ya bazal nüvələrdə lokallaşır. Ahıl yaşlarda əsas səbəb isə amiloid angiopatiyası hesab olunur.

## Həmçinin bax
* Kəllə-beyin zədələnməsi

## İstinadlar
Təlxə

**Təlxə** () və ya **bağailanı** — Suilanıkimilər fəsiləsinə aid ilan cinsi.

Bu cinsə əvvələr çoxlu növlər daxil idi. Hazırda isə aşağıdakı növlər daxildir:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qulamhüseyn Sultanlı

**Qulamhüseyn İsgəndər oğlu Sultanlı** - Görkəmli Azərbaycan elm xadimi, Azərbaycanda arıçılıqla bağlı bir çox elmi kitab  və məqalələlərin müəllifidir. Qulamhüseyn Sultanlı 1 iyul 1934-ci ildə Saatli rayonunun Xanlarkənd kəndində anadan olmuşdur. O, 1954-ci ildə Şamaxı Zoobaytarlıq Texnikumun baytarlıq şöbəsini *Fərqlənmə diplomu* ilə bitirmişdir. 1959-cı ildə isə akademik K. Q. Skryabin adına Moskva Baytarlıq Akademiyasının baytarlıq fakultəsini bitirərək baytar həkim ixtisasına yiyələnmişdir. 
## Elmi fəaliyyəti
Qulamhüseyn Sultanlı 1972-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Zoologiya İnstitutunun  Elmi Şurasında dissertasiya müdafiə edərək biologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. O, 1963 ildən 1993-cü ilə qədər Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Baytarlıq İnstitutunda arı xəstəliklərini öyrənən şöbədə məsul vəzifələrdə çalışmışdır. Arıçılıqla bağlı bir çox kitabları dərc olunmuşdur. 2011-ci ildə Tərəqqi medalı ilə təltif edilmişdir

## Seçilmiş əsərləri
* *Arıçılıq haqqında söhbətlər* , 1980 il., 120 səh.
* *Arıçının məlumat kitabı* , Azərnəşr; 1990 il., 136 səh.
* *Arı xəstəlikləri və onlarla mübarizə* , 1999 il., 168 səh.
* *Arıçılıq* , 2001 il., 332 səh.
**Arıçılıq*.. 2003 il., 350 səh.
* *Bal arıları aləmində* , 2007 il., 360 səh. 
* *Arı xəstəlikləri və Ziyanvericiləri. 2008 il, 184 səh.*
**Rusca - Azərbaycanca arıçılıq terminləri lüğəti*. 2010 il., 132 səh.
**Bal arıları aləmində* (təkmilləşdirilmiş nəşr) . 2011 il., 420 səh.
**Arıçılarla masa arxasında*. 2011 il., 116 səh.
**Başlıca arı xəstəliklərinin diaqnostikasına dair metodik vəsait.* 2011 il, 70 səh.
**Azərbaycanda bal arılarının varroatozuna qarşı mübarizə tədbirləri.* 2013 il.
* *Arı xəstəlikləri və onlarla mübarizəyə dair tövsiyələr* kitabçası, 1980 il.
**Azərbaycan Arıçılıq Ensiklopediyası*, 2017 il, 465 səh.

## İstinadlar
Osteoartroz

**Osteoartroz** və ya **osteoartrit** (OA) — Oynağın bütün komponentlərinin
zədələnməsinə gətirən ələlxüsus: qığırdağların və həmçinin subxondral sümüyün, sinovial qişaların, bağların, kapsulanın, periartikulyar əzələlərin və oxşar bioloji, morfoloji, kliniki əlamətlərlə səciyyələnən müxtəlif mənşəli heterogen xəstəliklər qrupudur.

## Epidemiologiya
Yer kürəsi əhalisi arasında OA tezliyi 20 % hesab olunur, bu da 100 000 əhaliyə 8,2 təsadüf təşkil edir.

Revmatik xəstəliklər arasında OA tezliyi 63–65% təşkil edir . Qadınlar kişilərdən 2 dəfə çox OA xəstələnirlər.

Xəstələnmə daha çox 40–60 yaşlarda rast gəlir, lakin yaşın artması ilə xəstəliyin tezliyi artır, belə ki: OA inkişafı 50 yaşlılarda – 27%, 60 yaşdan yuxarı insanlarda isə artıq –97% təşkil edir.
Koksartrozun inkişafında cinslə əlaqə izlənmir; diz oynaqın artrozu daha çox qadınlarda müşahidə olur.

## Etiopatogenezi
**Endogen amillər:**-
Yaş,
Cins,
Skeletin inkişaf defektləri,
Irsi meyillik

**Ekzogen amillər:**-
Travmalar,
Peşə qabiliyyət,
Sport aktivliyi,
Artıq bədən kütləsi
OA — birinci növbədə — oyanaq qığırdağının xəstəliyidir.

Sağlam insanlarda qığırdaq toxumasında keçən metabolik proseslər: matriks komponentlərinin sintezi və deqradasiyası — tarazılıq vəziyyətdədir.

Bu tarazılığı xondrositlər təmin edir. Formalaşmış qığırdaq damarlarla təmin olur.
Xondrositlər sinovial mayedən maddələrin difuziyası hesabına qidalanırlar.
Oynağın yüklənməsindən sonra qıda maddələrin difuziyası asanlaşır. Yükləmədə su qığırdaqdan sinovial boşluğuna keçir.

Qığırdaq mübadiləsinin pozulması nəticəsində deqradasiya proseslərin (katabolizm) inkişafı sintez proseslərinə (anabolizm) qarşı üstünlük təşkil edir.

## Lokalizasiya
Birincili OA vaxtı oynaq zədələnmələri xarakterik lokalizasiyası ilə səciyyələnir və daha çox skeletin iri oynaqları bu xəstəliyə məruz qalır .
* Diz oynaqları
* Bud-çanaq oynaqları
* Onurğa sütünü

Bir qədər az:
* Distal falangalararası oynaqlar (Geberden düyünləri)
* Proksimal falangalararası oynaqlar (Buşar düyünləri)
* 1-ci əl-darağı falanga oynağı

## İnstrumental müayinə
**Rentgenoqrafiya:**
* Xəstəliyin mərhələsini əsasən Kellgren –Lawrens təsnifatına görə təyin edirlər
* Oynaqların ultrasəs müayinəsi
* Kompüter tomoqrafiyası (KT)
* Osteossintiqrafiya
* Maqnit- rezonans tomoqrafiya (MRT)

## Müalicə
Müalicə üsulları
* Qeyri medikamentoz
* Medikamentoz
* Cərrahi

## Profilaktika
**BİRİNCİLİ**
* Uşaq yaşlarından başlamaq:
* yeniyetmə skoliozun inkişafının qabağını almaq,
* yastıayaqlığın korreksiyası
* Böyüklərdə bədən çəkisinin azaltması
* Oynaqların düzgün yükləmə növbələnməsini izləmək
* Bədən tərbiyyəsi

**İKİNCİLİ**
* Reaktiv sinovitin inkişafına qarşı tədbirlərə riayət etmək: dozalanmış yükləmə; asanlaşmış zəhmət;
* Həsa ilə gəzmək
* Artrozun bazis müalicəsini daimi aparmaq
* Maddələr və ümumi qan dövranın yaxşılaşmasına gətirən ümumi möhkəmləndirən tədbirlər tövsiyə olunur

## İstinadlar
Səs Azərbaycan (veriliş, 2015)

**Səs Azərbaycan** — Dünyanın 50-dən çox ölkəsində yayımlanan "The Voice" televerilişinin lisenziyalı Azərbaycan versiyası. Azərbaycan Televiziyası ilə yayımlanıb. Şounun aparıcısı Tural Əsədovdur. Şounun ilk mövsümünün yayımına 2015-ci ildə başlanılmışdır.

## Sezon 1 2015/2016

### Münsiflər
"Səs Azərbaycan" şousunun münsiflər heyəti 22 sentyabr 2015-ci ildə bəlli oldu. Münsiflər heyətinə Azərbaycanın xalq artistləri Faiq Ağayev və Mübariz Tağıyev ilə yanaşı, əməkdar artistlər Manana Caparidze və Tünzalə Ağayeva da daxildir. "Səs Azərbaycan"ın ilk mövsümünün qalibi Mübariz Tağıyevin komandasından olan Emiliya Yaqubova oldu. İkinci yer Faiq Ağayevin komandasından Hüseyn Abdullayev, üçüncü yer Tünzalə Ağayevanın komandasından Samirə Əfəndiyeva və dördüncü yer isə Manananın komandasından Səmra Rəhimli oldu.

### Kastinqlər

### "Görmədən dinləmələr" turu
**Qaydalar**

Şounun münsiflər heyəti "Görmədən dinləmələr" turu zamanı öz komandalarını formalaşdıracaq. Bu turun mahiyyəti ondan ibarətdir ki, münsiflər ifaçıların səsini eşitsələr də, onları görə bilməyəcəklər. Bu dinləmələrdən sonra 4 komanda formalaşacaq. Bundan sonra münsiflər öz komandasına cəlb etdikləri iştirakçıları finalla yanaşı, komanda daxili rəqabətə də hazırlayacaqlar. Zəif olan yarışmanı tərk edəcək, güclü olan isə yarışmada yoluna davam edəcək.

## Görmədən dinləmələr

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Səs Azərbaycan Rəsmi səhifə 
* Səs Azərbaycan Facebookda
* Səs Azərbaycanda Instagramda
* Səs Azərbaycan Twitterdə
* Səs Azərbaycan YouTubedə
Şaolin Kunq-fu

**Şaolin Kunq-fu** (Çin dili: 少林功夫, pinyin: Shàolín gōngfu) — çin döyüş sənətidir. Şaolin məbədinin əlbayaxa döyüş və soyuq silahlardan istifadə olunan döyüş sənətinin rəsmi adıdır. Bu döyüş sənətinin banisi, müxtəlif ləqəblərlə tanınan Hind rahibi Bodhidharmadır.

## Ədəbiyyat
* Shahar, Meir (2008). The Shaolin Monastery: History, Religion, and the Chinese Martial Arts. Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 0824831101.
* Liu, James J. Y. (1967). The Chinese Knight Errant. London: Routledge and Kegan Paul. pp. 87–88. ISBN 0-2264-8688-5.
* Broughton, Jeffrey L. (1999), The Bodhidharma Anthology: The Earliest Records of Zen, Berkeley: University of California Press, ISBN 0-520-21972-4. p. 8.
* Broughton, Jeffrey L. (1999), The Bodhidharma Anthology: The Earliest Records of Zen, Berkeley: University of California Press, ISBN 0-520-21972-4. pp. 54–55.
Rəngarəng təlxə

**Rəngarəng təlxə** () — Suilanıkimilər fəsiləsinə aid ilan növü. Rəngarəng təlxə 1.2 m uzunluğa malik olur.

## Yayılması

Bu növə Kiçik Asiyadan şimal-qərbi Çinə qədər olan ərazilərdə rast gəlinir. Cənubi Qafqaz ölkələrində, Türkmənistan, Tacikistan, Özbəkistan və Qazaxıstan ərazilərində yayılmış yarımnövlər tap örgənilmişdir.

## Həyat tərzi

Bu növ əsasən qayalı və daşlı dağlıq ərazilərdə yayılmışdır. 2300 metr yüksəklikləyə qədər yayıla bilirlər. Onlara daşların altında, qəmiricilərin yuxalarında daha tez-tez rast gəlinir. Aktiv dövrü fevraldan noyabr-dekabr aylarına təsadüf edir. 5–18 yumurta qoyur (17–24 x 30–45&nbsp;mm). Onlar kərtənkələ, quşlar və gəmiriçilərlə qidalanır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəngarəng təlxə
Bazel Universiteti

**Bazel Universiteti** () — İsveçrənin Bazel şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Bazel Universiteti 1460-cı ildə yaradılmışdır.

## Xarici əlaqələri
Utrext Şəbəkəsinin üzvüdür.

## Reytinqi

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Tom Soyer (film, 2000)

**Tom Soyer** () - 2000-ci ildə "Metro-Goldwyn-Mayer Animation" tərəfindən istehsal edilmiş qısametrajlı cizgi filmi. Cizgi filmi Mark Tvenin "Tom Soyersin macəraları" əsəri əsasında hazırlanmışdır.

## Xarici keçidlər
*
Qonur ilan

**Qonur ilan** () — Suilanıkimilər fəsiləsinə aid cins. Bu cinsə cəmi üç növ daxildir. Onlara Avropa, şimal-qərbi Afrika, cənubi Asiya ərazilərdə rast gəlinir.

## Görünüşü
Qonur ilan iri olmayan ilanlar qrupuna daxildir. Ən kiçiyi 1 metr olur.

## Həyat tərzi
Qonur ilan əsasən kiçik onurğasızlarla və kərtənkələ kimi kiçik sürünənlər ilə qidalanır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Southern smooth snake, ''Coronella girondica''
Ethno metal

Çox da geniş yayılmayan **etno metal** janrı Hard rok ritmləri ilə ənənəvi xalq musiqisinin sintezindən yaranmışdır. Bu mənada onu folk metalın törəməsi ya da alt-janrı saymaq olar. Amma etno metal bəzi fərqləndirici xüsusiyyətlərə malikdir. İlk növbədə bu janra mənsub mahnılar folk metalda olduğu kimi şən və hərəkərli yox, adətən qaranlıq yaxud qorxulu əlval-ruhiyyədə olur. Folk metal qrupları aid olduqları xalqın folklorundan təsirləndiyi halda ethno metal dünyanın ucqar ölkələrindəki müxtəlif etnik qrupların yaradıcılığından və çalğı alətlərindən istifadə edir, bu mənada tipik folk-metaldan daha mürəkkəb və zəngindir. Ən məşhur qruplara Spi-Ritual (və onun sələfi Betray My Secrets), Dilum Tverem, Balkandji, Tenochtitlan, Senmuth misal göstərmək olar.

## İstinadlar
Sakit eyrenis

**Sakit eyrenis** () — Suilanıkimilər fəsiləsinə, Eyrenis cinsinə aid ilan növü.

## Görünüşü
Yetkin ilanların uzunluğu 60 sm təşkil edir. Quyruğu isə bədənindən 2–3 dəfə kiçikdir. Bədəni boz-qəhvəyi rəngdə olur. Quyruğu işiqlı rəngdə olur.

## Yayılması

Gözəl təlxə əsasən Egey dənizi, Aralıq dənizi sahillərində, Türkiyənin şərqi, Suriya, İran, İraq, Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan ərazilərində yayılmışdır. Rusiya ərazisində isə ancaq Dağıstanın dağlıq ərazilərində rast gəlinir.

## Həyat tərzi

Gündüz saatları daşların və kolluqların arasında gizlənir. Gecə saatları aktivləşir. Qafqaz ərazisində noyabrdan aprelə qədər qışlayır.

Onlar əsasən Çoxayaqlılar, əqrəblərlə (Cücülər) qidalanır.

## Çoxalması

Bu növün çoxalması az tətqiq olunmuşdur. Belə fikir varki iyul ayında yumurta qoyur və ayın sonuna balalar yumurtadan çıxır. 3-dən artıq yumurta qoyur. Yumurtalar 5–16,5&nbsp;mm ölçüyə malik olur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Sakit eyrenis
Arzu Əliyeva

**Arzu İlham qızı Əliyeva **() — film prodüseri. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin kiçik qızı.

## Həyatı
23 yanvar 1989-cu ildə Bakı şəhərində İlham Əliyevin və Mehriban Əliyevanın ailəsində anadan olmuşdur.

1995–2006-cı illərdə Bakı şəhərinin 160 saylı tam orta məktəbində orta təhsil alıb. Daha sonralar isə İsveçrə və Böyük Britaniyada ali təhsil alıb.

Arzu Əliyeva 2008-ci ildə Azərbaycan haqqında olan reklam video klipində çəkilib. Bu video klip CNN və Euronews kanallarında nümayiş olunub.

3 sentyabr 2011-ci ildə Arzu Əliyevanın toyu olub. O Rusiyada fəaliyyət göstərən azərbaycanlı biznesmen Aydın Qurbanovun oğlu Səməd Qurbanov ilə ailə həyatı qurub.

9 may 2015-ci ildə Arzu Əliyevanın "Hədəf Bakıdır. Hitler neft uğrunda döyüşü necə uduzdu" adlı sənədli filminin təqdimat mərasimi keçirilib.

22 yanvar 2016-cı ildə Arzu Əliyevanın layihə rəhbəri və baş prodüseri olduğu "Əbədi ezamiyyət" sənədli filminin Nizami Kino Mərkəzində təqdimatı keçirilib.

### Ailəsi
* Azərbaycan Respublikasının 3-cü Prezidenti Heydər Əliyevin nəvəsidir.
* Azərbaycan Respublikasının 4-cü Prezidenti İlham Əliyevin qızıdır.
* Azərbaycan Respublikasının birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın qızıdır.
* Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın bacısıdır.
* Heydər Əliyevin bacısıdır.

## Yaradıcılığı
Hədəf Bakıdır sənədli filminin baş prodüseri Arzu Əliyevanın sözlərinə görə,"Hədəf Bakıdır. Hitler neft uğrunda döyüşü necə uduzdu" sənədli filminin yaradılmasında əsas məqsəd Azərbaycanın qəhrəmanlıq tarixini yaşatmaq, onu böyüməkdə olan gənc nəslə və dünya ictimaiyyətinə çatdırmaqdır.

Əbədi ezamiyyət filmi Bakı Media Mərkəzinin Arzu Əliyevanın baş prodüserliyi ilə çəkdiyi ikinci sənədli filmdir. "Hədəf Bakıdır. Hitler neft uğrunda döyüşü necə uduzdu" adlı ilk sənədli film 2015-ci ilin may ayında yerli televiziya kanalları vasitəsilə Azərbaycanda və "National Geographic" kanalı ilə 26 ölkədə nümayiş olunub.

## Filmoqrafiya
# Hədəf Bakıdır (film, 2015) — baş prodüser
# Əbədi ezamiyyət (film, 2016) — layihə rəhbəri və baş prodüser

## İstinadlar
Roberta Pinotti

**Roberta Pinotti** (; ) — italiyalı senator, İtaliyanın müdafiə naziri (2014–2018).

## Həyatı

## İstinadlar
Adi naqqa

**Adi naqqa** və ya **adi naxa** () — naxakimilər fəsiləsinin nümayəndəsi.

## Yayılması
Şimal Buzlu okeanına tökülən çaylardan başqa Avropanın su hövzələrində yaşayan geniş yayılmış balıqdır. Aral gölü hövzəsində də yaşayır. Xəzərdə Volqanın deltasında, xüsusən onun aşağı hissəsində çoxsaylıdır. Azərbaycanda Kür və Araz çaylarında, onların qollarında, su anbarlarında, Əyriçayda, Qumbaşıda, Kiçik Qızılağac və seyrək hallarda Böyük Qızılağac körfəzlərində yayılmışdır.

## Morfoloji əlamətləri
Başı üstdən aşağı yastılanmışdır. Kiçik bel üzgəci ön hissədə az qala qarın üzgəclərinin üstündə yerləşir. Alt çənəsi bir qədər irəli çıxır. Rəngi tünd, qarnı bir qədər açıqdır. Naqqaların uzunluğu 70-100 sm, kütləsi 3,7-10,5 kq, bəzi fərdlərin isə uzunluğu 250 sm-ə, kütləsi 100 kq-a çatır.

## Yaşayış yeri və həyat tərzi
Naqqa balığı şirin suda yaşayan balıqdır. 80 il yaşaya bilir. Naqqa yarımkeçici balıqdır. Dənizdə, əsasən sahilə yaxın ərazilərdə çayların Xəzərə tökülən hissələrində 15–20 m, bəzən 50 m-dək dərinliklərdə yayılmışdır. Kür və Araz çaylarının aşağı və orta hissələrində, Mingəçevir su anbarında, kürətrafı göllərdə yaşayan naqqa yerli populyasiyalar əmələ gətirir. Suyun temperaturu 18-20&nbsp;°C olduqda yarımkeçici naqqalar kütləvi şəkildə Kür çayına girir, 5&nbsp;°C-dən aşağı temperaturda isə bu balıqlar qidalanmır və qeyri-aktiv həyat tərzi sürürlər. Payız aylarında dənizdə yaşayan naqqaların bir çoxu Kürün aşağı hissələrinə daxil olaraq oradakı çökəkliklərdə qışlayırlar. Naxa tipik yırtıcıdır. Yarımaylıq körpələr onurğasızlar və çömçəquyruqlarla qidalanırlar. Yayın sonundan naxanın əsas qidasını balıq təşkil edir.

## Çoxalması
Cinsi yetişkənlik hər iki cinsdə eyni vaxtda, 3-4 yaşında olur, bu zaman erkək və dişi fərdləri bir-birindən fərqləndirmək çətindir. Əvvəllər ovda 25 yaşlı naqqalara da təsadüf etmək olurdu. Hər bir dişi balığın verdiyi kürünün miqdarı 40-450 min ədədə qədər olur. Naqqalar mayın əvvəlindən başlayaraq iyula qədər, suda temperatur 18-22,5&nbsp;°C olduqda kürü tökür. Kürülər iridir, diametri 3–6&nbsp;mm-ə qədər olur. İnkubasiya dövrü 3-5 gün çəkir. Təzə çıxmış sürfələrin uzunluğu 7&nbsp;mm-dək olur.

## Təsərrüfat əhəmiyyəti
Əvvəlki illərdə naqqalar Azərbaycanın balıq ovunda əhəmiyyətli yer tuturdu. Son illərdə onların ovu kəskin şəkildə azalmışdır.

## Ədəbiyyat
# Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Onurğalılar, III cild. Bakı: Elm, 2004, s. 127.
# Əbdürrəhmanov Y.Ə. Azərbaycan faunası (Balıqlar), VII, cild, Bakı, Elm, 1966, .
# Abbasov H.S ,Hacıyev R.V.İxtiologiya. Bakı,2007,səh .

## İstinadlar
Pişik ilanlar

**Pişik ilanlar** () — Suilanıkimilər fəsiləsinə aid ilan cinsi.

Bədəninin uzunluğu 80–180 sm-dir. Kiçik sürünənlər və quşlarla, əsasən kərtənkələlərlə qidalanır. Zəhərli ilanlar qrupuna aiddir. Şikarını zəhəri ilə zərərsizləşdirir. Bəzi növlərinin zəhəri insan üçün təhlükəlidir.

Əsasən Afrika, Avropa və Asiya ərazilərində yayılmışdır.

## Növləri

Cinsə 12 növ daxildir:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Daşkəsən (dəqiqləşdirmə)

* Daşkəsən — Azərbaycanda şəhər.
* Daşkəsən rayonu — Azərbaycanda rayon.
* Daşkəsən qəsəbəsi — Azərbaycanda qəsəbə.
* Daşkəsən (Cəbrayıl) —  Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Daşkəsən (qəzet) — Azərbaycanda qəzet.
* Daşkəsən (film, 1946) —
* Daşkəsən (film, 1973) —
* Daşkəsən (Sayınqala) —
* Daşkəsən (Çaldıran) —
* Daşkəsən (Çaroymaq)
* Daşkəsən (Azərşəhr)
* Daşkəsən (Vərziqan)
* Daşkəsən (Miyanə)
* Daşkəsən (Qürvə)
* Daşkəsən (Meşkinşəhr)
* Daşkəsən nekropolu
Hiroyuki Sanada

— yaponiyalı aktyor.

Əsl adı Hiroyuki Şimosavadır (下 澤 廣 之). Sonny Çibanın Yapon Ekşn Klubunda (Japan Action Club) təhsil alıb. Ekşn filmləri ulduzu olmaq istədiyindən döyüş mövzusunda bacarıölarını inkişaf etdirirdi.

Sanada ilk ciddi rolunu Makoto Vadanın *Mahjong Hourouki* filmində aldı. Bir çox Yapon filmlərində rol aldıqdan sonra 2003-cü ilin ABŞ istehsalı olan Sonuncu Samuray və 2007-ci ilin ABŞ istehsalı olan Pik saatı 3 filmləriylə tanındı. Sanada 2010-cu ildə Lostun final mövsümü olan altıncı mövsümündə *Doqen* rolunu aldı.

## Filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
*
Aax (Baden-Vürtemberq)

**Aax (Baden-Vürtemberq)** () — Almaniyanın Baden-Vürtemberq torpağının Hegau inzibati dairəsində şəhər. Sahəsi 10.69 km2, əhalisi 2 161 nəfərdir (2013).

## İstinadlar
Vyana Universiteti

**Vyana Universiteti** () — Avstriyanın paytaxtı Vyana şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Vyana Universiteti 1365-ci ildə yaradılmışdır.

## Fəaliyyəti
Universitetdə dərs ili 8-12 semestrdən ibarət olur. Qış semestri oktyabrın 1-dən, yay semestri isə martın 1-dən başlayır. Hər bir semestrin sonunda imtahan verilir. Sonuncu kursda tələbələrdən diplom işi yazmaq tələb olunur...

## Reytinqi

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Liu He Ba Fa

**Liu He Ba Fa** (Çin dili: 六合八法拳, pinyin: liùhébāfǎquán) — çin döyüş sənətidir.

## Tarixi
Liu He Ba Fa döyüş növü Sun imperiyası dövründə yaşamış Daosizm müdriki Çen Tuan () tərəfindən yaradılmışdır. Bu döyüş növündə döyüş fənləri, müxtəlif meditasiyalar, nəfəs formaları, sağlamlıq sistemi öyrədilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Çoy Li Fut

**Çoy Li Fut** (Çin dili: 蔡李佛, pinyin: Cài Lǐ Fó) — çin döyüş sənətidir.

## Tarixi
Çoy Li Fut döyüş sənəti 1836-cı ildə Çen Henq () tərəfindən yaradılmışdır. Çen Henq stilin adını müxtəlif illərdə öyrəndiyi Çoy Qar, Li Qar və Fut Qar adlı kunq fu növlərinin adından götürmüşdür. Bir müddət sonra həmin növləri birləşdirərək, yeni stilini yaratmışdır.

### King Mui Choy Li Fut 京梅陳家雄勝蔡李佛拳館

Magistral ötürücü Kral Mui (京梅) olaraq adlandırılır, çünki təsisçinin ailəsi Kral Mui kəndindən gəlir və burada Chan Heung 陳享 1836-cı ildə rəsmi olaraq Choy Li Futu öyrətməyə başlayır. Bu gün Çan ailəsinin nəsilləri istifadə etməyi üstün tuturlar. termini, "Chan Ailəsi" ənənə, çünki müasir varisi (Üslubun qoruyucusu) Chan Koon-pakın oğlu və Chan Heungun nəvəsi Chan Yiu-Chi 陳耀墀 idi.

Heç biri Çan Yi-çinin Çan ailəsinin tələbəsi Hu Yuen-chou 胡雲綽 idi, məşhur Choy Li Fut ustası Doc-Fai Wong 黄德輝-nin təlimatçısı, çoxları tərəfindən Kral Mui nəslinin 5-ci nəslinin varisi və varisi hesab olunur.

Chan Yiu-chi 陳耀墀 sonra onun oğlu Chan Sun-chiu üslubun varisi və qoruyucusu oldu. 22 aprel 2013-cü ildə Çan Sun-çiu (Kral Mui Çoy Li Futun qoruyucusu)陈燊樵 vəfat etdikdən sonra, bütün nəsillər və tanınmış tələbələr onun Kral Mui nəslinin 5-ci nəslinin indiki davamçıları olurlar; Chan Yong-fa və Niel Willcott.

## Ədəbiyyat
* The Dynamic Fighting Art Descended from the Monks of the Shaolin Temple Choy Li Fut Kung Fu, Author: Doc-Fai Wong and Jane Hallander, Publisher: Unique Publications 1985., ISBN 0-86568-062-0, ISBN 978-0-86568-062-3.
* Choy Lay Fut Kung Fu: The Dynamic Art of Fighting, Author: Koon-Hung Lee, Paperback: 190 pages, Publisher: Lee Koon-Hung Publishing (January 1, 1994), ISBN 962-7284-41-6, ISBN 978-962-7284-41-3.
Çınqıl və pinqvin

**Çınqıl və pinqvin** () - 1995-ci ildə "Don Bluth Entertainment" tərəfindən istehsal edilmiş qısametrajlı cizgi filmi.

## İstinadlar

 
## Xarici keçidlər
*