open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Böyük Vətən müharibəsi veteranı

**Böyük Vətən müharibəsi veteranı** — 1945-ci ildən sonra Böyük Vətən müharibəsində (1941–1945) iştirak etmiş şəxslərə aid edilən veteranlıq kateqoriyası.

## SSRİ-də Böyük Vətən müharibəsi veteranlarının statusu
Böyük Vətən müharibəsində iştirak etmələri ilə əlaqədar xüsusi hüquq və imtiyazlar alan SSRİ vətəndaşlarının birinci kateqoriyası Sovet İttifaqı Qəhrəmanları və **Böyük Vətən müharibəsi əlilləri** idi. Sovet İttifaqının çox sayda Qəhrəmanı Böyük Vətən müharibəsi dövründə meydana çıxdı: təltif olunanların sayının 91,2%. Böyük Vətən müharibəsi dövründə göstərilən istismarlara görə 11 min 657 nəfər yüksək rütbəyə layiq görülmüşdür (bunlardan 3051-i ölümündən sonra), 107-i iki dəfə (onlardan 7-si ölümündən sonra). Sovet İttifaqı Qəhrəmanları arasında Böyük Vətən müharibəsi iştirakçıları — 90 qadın (bunlardan 49-u ölümündən sonra). Müharibədən sonrakı ilk illərdən bəri bu vətəndaşların fövqəladə xidmət hüququ barədə elanlar bütün dövlət müəssisələrində, rabitə və istehlak xidmətlərində, əmanət kassalarında və dəmir yolu kassalarında və s.

Müharibədən əvvəl də Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin və SSRİ Xalq Komissarları Sovetinin 23 aprel 1930-cu il tarixli bir fərmanı ilə qanunverici orqanına verilən "Qırmızı Ordu hərbi qulluqçuları və çağırışçıları və ailələri üçün müavinətlər haqqında Məcəllə" tətbiq olundu, bu məcəlləni konkretləşdirən qanun və fərmanların qəbulu üçün başlanğıc nöqtəsidir. Eyni zamanda, hərbçilərin özlərinə deyil, ailə üzvlərinə də bəzi güzəştlər edildi. Burada bir nümunə SSRİ Müharibə Nazirinin 10 mart 1952-ci il tarixli 20 saylı "Hərbi qulluqçuların, onların ailələrinin, təqaüdçülərin və mülki işçilərin seçilməsi və sanatoriyalara göndərilməsi qaydalarına dair təlimatı"nın qüvvəyə mindiyi əmridir. Bu sənəd hərbi qulluqçuların ailə üzvlərindən hansına hərbi sanatoriyalarda müalicə hüququ verilə biləcəyini, sanatoriya biletlərinin (kuponlarının) dəyərinin hansı hissəsini ödəyə biləcəklərini və s. müəyyənləşdirdi.

## SSRİ-nin tərkibində olan ərazilərdə İkinci Dünya müharibəsi veteranlarının (döyüşçülərinin) sayı
*  Rusiya — 48 092 nəfər (2020)
*  Ukrayna — 13 000 nəfər (2020)
*  Belarus — 2 639 nəfər (2020)
*  Qazaxıstan — 1 016 nəfər (2020)
*  Özbəkistan — 800 nəfər (2020)
*  Türkmənistan — 600 nəfər (2020)
*  Litva — 400 nəfər (2020)
*  Gürcüstan — 371 nəfər (2020)
*  Ermənistan — 276 nəfər (2020)
*  Moldova — 268 nəfər (2020)
*  Azərbaycan — 264 nəfər (2020)
*  Estoniya — 255 nəfər (2020)
*  Qırğızıstan — 234 nəfər (2020)
*  Tacikistan — 176 nəfər (2020)
*  Dnestryanı Moldav Respublikası — 54 nəfər (2020)
*  Latviya — 50 nəfər (2020)
*  Abxaziya Respublikası — 15 nəfər (2020)
*  Cənubi Osetiya — 7 nəfər (2020)

## İstinadlar
Mannı

**Mannı**, **manna**  və ya **irmək**, yarma buğdasının üyüdülməsi və ələnməsi nəticəsində əldə edilən qidadır. Mannı dənələri 125–140 mikrometr, sarı rəngli, parlaq və bucaqlıdır. Ümumiyyətlə, mannı hazırlanmasında sərt buğdadan istifadə olunur.

Mannı, yüksək qida dəyəri olan bir qidadır. Tərkibində 73% karbohidrat var. 100 qram mannıda təxminən 360 kcal enerji var. Mannı makaronun əsas tərkib hissəsidir. Ayrıca, Türkiyə, Yunanıstan, İran, Hindistan və Pakistan kimi ölkələrdə mannı halvası və Ərəbistanda hazırlanan südlü mannı deserti, desert olaraq istehlak edilir.

## Həmçinin bax
* Manna yarması

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mannı halvası

**Mannı halvası**, manna yarmasının un, şəkər, yağ (marqarin və ya kərə yağı) və istəyə görə ağac fıstığı, su və süd kimi digər qatqılarla qovulması nəticəsində hazırlanmış bir Türk mətbəxinə məxsus desertdir. İsti və ya soyuq şəkildə yeyilə bilər. Nisbətən aşağı kalorili olan manna yarması liflə zəngindir.

## Hazırlanması

Kərə yağı əridilir və ağac fıstığı qovrulur. Daha sonra mannı əlavə edilir və mannının rəngi qaralıncaya qədər davamlı qarışdırılaraq qovurma prosesi davam etdirilir. Ayrı bir qazanda su, şəkər və süd qarışdırılıb qaynadılır və şərbət hazırlanır. Qaynadılmış mannının üzərinə isti şərbət tədricən davamlı qarışdırılaraq əlavə edilir. Zəif odda 10 dəqiqə bişirilir, sonra dincəldilir və süfrəyə verilir.
Düyü pudinqi

thumb|center|Düyü pudinqi

***Düyü pudinqi*** və ya ***südlü pudinq*** müxtəlif kulinariya mədəniyyətlərində tapıla bilən bir desert növüdür..

Düyü pudinqi, Türk mətbəxindəki bir çox südlü desert arasında ən çox yayılmış və ən məşhur olanlarından biridir. Əsas maddələr düyü, süd və şəkərdir. Ölçüləri insanların zövqünə görə dəyişsə də, ümumiyyətlə qəbul edilmiş və qiymətləndirilən ölçüləri, düyü dənələrinin çox sərt olmamaları şərtilə bir-bir ağıza gətirilə bilən vəziyyətdə olmasıdır.

Qərbi və Şimali Avropa ölkələrinin mətbəxlərində rast gəlinən düyü pudinqi, xüsusilə Skandinaviya ölkələrində darçın sousu və ya qovrulmuş badam qənnadı məmulatları ilə bəzədilib, yalnız Yeni il ərəfəsində süfrəyə verilir.
Qucur (Həştrud)

**Qucur** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 42 nəfər yaşayır (7 ailə).

## İstinadlar
Mannı kaşa

Mannı pudinqi və ya mannı sıyığı mannıdan hazırlanmış, südlə və ya süd və su qarışığı ilə hazırlanan düyü pudinqi və pudinq növüdür. Ümumiyyətlə şəkər, kakao tozu, darçın, kişmiş, meyvə və ya şərbət ilə verilir. Düyü pudinqinə bənzər bir tutarlılıq daha çox manna yarması istifadə etmək və onu qaynatmaq əvəzinə bişirməklə də əldə edilə bilər.

Mannı pudingi qarğıdalı əsaslı mannılara bənzəyir və Qədim Roma dövründən bəri Avropada yeyilir. *Apicius* və ya *de re coquinaria farina*dan hazırlanmış badam və irmik pudinqi təsvir edilmişdir.

Mannı pudingi, həmən (toz formasında) və ya yeməyə hazır qida şəklində də mövcuddur. Krem, vanil, meyvə, ədviyyat və ya süni dad verici maddələr tez-tez əlavə olunur. Bu məhsullardan bəziləri süd və ya su ilə hazırlanmalıdır. Yalnız su tələb olunursa, süd tozu hazır qidaların bir hissəsinə çevrilir.
Lif

**Lif** (digər adları "tekstil lifi", "fiber") — bitkilərdən, heyvanlardan və ya sintetik materiallardan əldə edilə bilən nazik, uzun və əyiləbilən sapa oxşayan maddələr. Liflər əsasən tekstil məhsullarının, ipliklərin və parçaların istehsalında əsas istehsal materialı kimi istifadə olunur. İplikdəki pambıq lifləri, izolyasiya üçün istifadə olunan şüşə liflər və canlılarda əzələ əmələ gətirən əzələ lifləri bu cür materiallara nümunə ola bilər. Tək formada "lif", cəm formada "elyaf" olan söz ərəb (ألياف = *alîf*) mənşəlidir.

Təbii və ya süni yolla əldə edilə bilən liflər müxtəlif bağlayıcılarla birlikdə kompozit materialların istehsalında geniş istifadə olunur. Lifləri bir qəlibə və ya müstəvi üzərinə yerləşdirərək üzərinə epoksi əlavə edib bir kompozit material əldə etmək mümkündür. Həm də güllə keçirməyən zireh hazırlanmasında, polada alternativ olan xam maddənin yaradılmasında, təyyarə və kosmik gəmilərin gövdələrinə və bəzi silahların hissələri üçün istifadə edilə bilər.

Pambıq və zəyrək kimi bitkilərdən alınan liflərə təbii liflər, şüşə lifi və ya şüşə yunu kimi kimyəvi proseslərlə əldə edilən liflərə süni liflər deyilir.

Lifli qidalar insan qidalanmasında vacib yer tutur. Həzm sisteminin düzgün işləməsi üçün bu cür qidalar qəbul edilməlidir. Bundan əlavə, bütün qidalar bir unikal lifli quruluşa malikdirlər.

## İstinadlar
Əlican

**Əlican** — kişi adı.

* Əlican Əzizov — Aktyor. Filmlərdə iştirak edən.

;Digər
* Əlican (Bostanabad)
* Aşağı Əlican (Qaraqoyunlu)
* Orta Əlican (Qaraqoyunlu)
* Əlican sərhəd qapısı

## Həmçinin bax
* Əlicanov
Bəkirxanlı (Qaraqoyunlu)

**Bəkirxanlı** — Türkiyənin İğdır ilinin Qaraqoyunlu ilçəsinə daxil olan kənd.

## Tarixi
Kəndin adı 1901-ci ildə Bəkiranlı olaraq qeyd edilir. "Bəkirxanlı" adıyla 1960-1970-ci illərdə Qoçqıran kəndinə bağlı bir ərazi olur. 2005-ci ildə Qoçqırandan ayrılaraq ayrı bir kənd statusu alır.

## Coğrafiyası
İğdır ilçə mərkəzinə 28&nbsp;km, Qaraqoyunlu ilçə mərkəzinə 13&nbsp;km uzaqlıqdadır.

## Əhalisi

## İstinadlar
İslamköy (Qaraqoyunlu)

**İslamköy** — Türkiyənin İğdır ilinin Qaraqoyunlu ilçəsinə daxil olan kənd.

## Tarixi

Əvvəllər burada Suriyadan gələn ermənilər yaşadığından Kafirköy adı verilmişdir. 1928-ci ildə eyni adı daşısada ancaq sonradan **İslamköy** adını almışdır. Uzun illər Daşburuna bağlı bir məhəllə durumunda qalır. 12 noyabr 2012-ci ildə tarihində qəbul edilən 6360 saylı qanun çərçivəsində Qaraqoyunlu ilçəsindəki Daşburun Belde bələdiyəsinin qapadılması üzərinə təkrar kəndə çevrilmişdir.

## Coğrafiyası
İğdır ilçə mərkəzinə 26&nbsp;km, Qaraqoyunlu ilçə mərkəzinə 12&nbsp;km uzaqlıqdadır.

## Əhalisi
1886-cı il məlumatına görə kənddə 185 nəfər kürd yaşayırdı.

## İstinadlar
Yazlıq (Qaraqoyunlu)

**Yazlıq** — Türkiyənin İğdır ilinin Qaraqoyunlu ilçəsinə daxil olan kənd.

## Tarixi
Kəndin uzun zamanlardab bəri eyni adı daşıyır.

## Coğrafiyası
İğdır ilçə mərkəzinə 23&nbsp;km, Qaraqoyunlu ilçə mərkəzinə 8&nbsp;km uzaqlıqdadır.

## Əhalisi

## Mənbə
* Yerelnet

## İstinadlar
Yuxarı Əlican (Qaraqoyunlu)

**Yuxarı Əlican** — Türkiyənin İğdır ilinin Qaraqoyunlu ilçəsinə daxil olan kənd.

## Tarixi
Kənd 1928-ci ildən bəri eyni adı daşıyır. 1990-cu illlərdə Aşağı Əlican kəndindən ayrılmışdır.

## Coğrafiyası
İğdır ilçə mərkəzinə 26&nbsp;km, Qaraqoyunlu ilçə mərkəzinə 12&nbsp;km uzaqlıqdadır.

## Əhalisi
1886-cı il məlumatına görə kənddə kəndin Səfərqulu məhəlləsində 62, mərkəzində isə azərbaycan türkü və 48 kürd yaşayırdı.

## Mənbə
*Yerelnet

## İstinadlar
Moskva bəyanatı (2021)

**Moskva bəyanatı** və ya **Azərbaycan Respublikasının prezidenti, Ermənistan Respublikasının baş naziri və Rusiya Federasiyasının prezidentinin bəyanatı** — Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Ermənistan Respublikasının Baş Naziri Nikol Paşinyan və Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin tərəfindən imzalanmış üçtərəfli bəyanat.

## Bəyanatın məzmunu
1. 2020-ci il 9 noyabr tarixli Bəyanatın 9-cu bəndinin regionda bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpası ilə bağlı hissəsinin reallaşdırılması məqsədilə Rusiya Federasiyasının Prezidenti V. V. Putinin Azərbaycan Respublikasının, Ermənistan Respublikasının baş nazirləri müavinlərinin və Rusiya Federasiyası Hökumətinin sədr müavininin birgə həmsədrliyi ilə üçtərəfli İşçi qrupu yaradılması barədə təklifi dəstəklənir.

2. İşçi qrupu 2021-ci il yanvarın 30-dək ilk iclasını keçirəcək, bu iclasın nəticələrinə görə Bəyanatın 9-cu bəndinin reallaşdırılmasından irəli gələn işlərin əsas istiqamətlərinin siyahısını formalaşdıracaq, prioritet qismində dəmir yolu və avtomobil yollarını müəyyən edəcək, həmçinin bundan sonra Tərəflər adlanacaq Azərbaycan Respublikası, Ermənistan Respublikası və Rusiya Federasiyası arasında razılaşma əsasında digər istiqamətləri müəyyən edəcəkdir.

3. Fəaliyyətin əsas istiqamətlərinin reallaşdırılması məqsədilə İşçi qrupunun həmsədrləri bu istiqamətlər üzrə Tərəflərin səlahiyyətli hakimiyyət orqanları və təşkilatlarının vəzifəli şəxslərindən ibarət ekspert yarımqruplarının tərkibini təsdiq edəcəklər. Ekspert yarımqrupları işçi qrupunun iclasından sonra bir ay müddətində layihələrin siyahısını təqdim edəcək, onların reallaşdırılması və Tərəflərin yüksək səviyyədə təsdiq etməsi üçün zəruri resursları və tədbirləri əsaslandıracaqlar.

4. İşçi qrupu 2021-ci il martın 1-dək Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası ərazisindən həyata keçirilən beynəlxalq daşımaların, həmçinin Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası tərəfindən həyata keçirilən, yerinə yetirilməsi zamanı Azərbaycan Respublikasının və Ermənistan Respublikasının ərazilərinin kəsişməsi tələb olunan daşımaların təşkili, yerinə yetirilməsi və təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün zəruri olan yeni nəqliyyat infrastrukturu obyektlərinin bərpasını və tikilməsini nəzərdə tutan tədbirlərin siyahısını və reallaşdırılması qrafikini Tərəflərin yüksək səviyyədə təsdiqləməsi üçün təqdim edəcək.

## İstinadlar
Vauçer

thumb|Turistik vauçer
**Vauçer** ( — «qəbz, zamin») — yazılı sertifikat, qəbz, malların alınmasını təsdiqləyən sənəd, mal və ya xidmətlər üçün endirimlər.

Rusiyada 1992-1994-cü illərdə vauçer özəlləşdirmə proqramı çərçivəsində əhaliyə verilən və özəlləşdirilən müəssisələrin varlıqları ilə mübadilə edilən özəlləşdirmə çek adlanırdı.
250 px|thumb|right|1992-ci ilin vauçeri

## Turizmdə vauçer
Turizm fəaliyyətində vauçer turistin pullu turun bir hissəsi olan xidmətlər (transfer, otel, yemək və s.) almaq hüququnu təsbit edən sənəddir . Kupça tur operatoru tərəfindən fərdi turistlərə və ya qrup rəhbərinə ev sahibliyi etdiyi şirkətdə göstərilən xidmətləri almaq hüququnun təsdiqlənməsi kimi verilir. Təyinat yerinə çatdıqdan sonra çeki ev sahibinə təhvil verilir.

## Ticarətdə vauçer
Ticarətdə vauçer sahibinə məhsul, xidmət və ya endirim almaq hüququ verən sənəddir.

## İnnovasiyalı vauçer
İnnovasiyalı vauçerlər əvvəlcə tədqiqat çekləri deyilirdi. 1990-cı illərin sonlarında Hollandiyanın Limburg əyalətində ortaya çıxdılar. Tədqiqat vauçeri kiçik və orta sahibkarlığın rəqabət qabiliyyətini dəstəkləmək və təmin etmək üçün yaradılmışdır. Hollandiyanın Limburg əyalətindəki səlahiyyətlilər, tədqiqat şirkəti DSM və investisiya şirkəti LIOF, yeniliklə əlaqəli fəaliyyətlərin inkişafı üçün bu cür vauçerlərin yaradılmasına təşəbbüs göstərdilər. Vauçerlərin gəlişi tədqiqat nəticələrinə olan tələbi artırdı. Verilmiş vauçerlər təsadüfi seçilmiş 20 şirkətə poçtla göndərildi. Cəmi 66 vauçer göndərildi. Bunlardan 46 vauçer heç vaxt tələb olunmurdu, lakin onları istifadə edən şirkətlər əksər hallarda bu metodun üstünlüklərini hiss etdilər və nəticəsini gördülər. Sonradan belə bir maliyyə aləti Limburq xaricində istifadə olunmağa başladı. İnnovasiyalı vauçer hökumət tərəfindən zəmanət verilən bir təhlükəsizlikdir. Kiçik və orta müəssisələrə yenilikçi bilik təmin edənlərin xidmətlərinin ödənişi üçün verilməlidir. İnnovasiyalı vauçer kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərində istifadəsi üçün hazırlanmış və kiçik və orta sahibkarlığın universitetlər və tədqiqat təşkilatları ilə qarşılıqlı fəaliyyətindəki maneələrin aradan qaldırılmasına kömək etməkdir.

## Həmçinin bax
* Özəlləşdirmə
## İstinadlar
Müzəffər Özdağ

**Müzəffər Özdağ** () — əslən Dağıstan qumuqlarından olan türkiyəli siyasətçi və hərbçi.

## Həyatı
Hərb Məktəbini, Hərb Akademiyasını və Ankara Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. 27 may 1960-cı il hərbi çevrilişində zabit olaraq iştirak etmişdir. 13 noyabr 1960-cı ildə Milli Birlik Komitəsinin parçalanmasından sonra 14-lərdən biri olaraq Tokioya sürgünə göndərildi. Respublikaçı Kəndli Partiyasından siyasətə qatılmış və TBMM XIII çağırış Afyon millət vəkili seçilmişdir. 1971-ci ildən sonra siyasətdən ayrılmışdır.

2002-ci ilin 6 fevralında Ankarada vəfat etmişdir. Məşhur türk siyasətçisi və millətçisi Ümid Özdağın atasıdır.

## Həmçinin bax
* Ümid Özdağ

## İstinadlar
Piraqallol

**Pirahallol** — (pirogallol turşusu, 1,2,3-trihidroksibenzol) – üzvi birləşmə, kimyəvi formulası C6H6O3 olan üç atomlu fenoldur.	

## Tarixi
Piraqallol ilk dəfə 1850-ci ildə Frederik Skor Arçer tərəfindən istifdə edilmişdir

## Fiziki xassələri
Piraqallol rəngsiz, havada saxlandıqda isə rəngi get-gedə qonurlaşan, iynəvarı parlaq kristal maddədir.
Maddə sıx bağlanan qaranlıq bir şüşə qabda saxlanılmalıdır.

Sənaye sintezi gall turşusunun pirolizi(dekarboksilləşdirmə) yolu ilə həyata keçirilir.

Piroliz nəticəsində əldə edilən pirogallol əriməsi, əlavə təmizlənmədən texniki məqsədlər üçün uyğundur. Digər fenollarla birlikdə daş kömürün çevrilmə məhsullarından alına bilər.

## Kimyəvi xassələri
Piraqallol efirlərdə, suda, etanolda, qələvidə yaxşı, xloroformda və benzolda pis həl olunur. Fenolların xüsusiyyətlərini göstərir, yüngül oksidləşməyə malikdir.

Piroqallol və qələvi məhlulu oksigeni kəmiyyətcə və tez udur, bu da analitik kimyada qaz analizi üçün istifadə olunur. Güclü bir bərpa edici maddə olduğundan gümüş və qızıl duzlarını aktiv şəkildə bərpa edir. Hidrogen peroksid, natrium yodat, dəmir duzları və digər oksidləşdirici maddələrlə oksidləşdikdə, piroqallol purpurogallin əmələ gətirir.
Hallogenləşmə, sulfolaşma və s. elektrofil əvəzetmə reaksiyalarına daxil olur. Məsələn, bromlaşdırma reaksiyası zamanı bromla karbon dörd xloriddə piroqallol 4,5,6-tribromopiroqallol əmələ gətirir; bromun miqdarı çox olarsa, reaksiya zamanı 1,2,6,6-tetrabromin-1-sikloheksen-3,4,5-trion alınacaq.

## Tətbiqi
Xəz və saç boyamaq üçün istifadə olunan boyaların sintezi üçün istifadə olunur.

## Toksikliyi
Siçanlar üçün, yarım ölümcül doza ağızdan tətbiq olunduqda 0,57 q / kq-dır. Dəri ilə təmasda dermatoza səbəb olur.

## Mənbə
# Большая Российская энциклопедия, 1998. — Т. 5
# Общая органическая химия, пер. с англ.. т. 2, M., 1982, с. 276
Eurostar

**Euro Star** — 1 mart 2006-cı il tarixində Avropada yaşayan türklər üçün yayımlanmağa başladı. Demək olar ki, Star TV ilə eyni anda eyni proqramları yayımlayır. Türksat 4A  peykindən izləmək mümkündür.

4 iyul 2013-cü il tarixindvə **[[16:9]]** formatlı yayıma keçmişdir.

## Həmçinin bax

Star TV (Türkiyə)

## İstinadlar
Beynəlxalq Kredit Sığortası və Zəmanət Assosiasiyası

**Beynəlxalq Kredit Sığortası və Zəmanət Assosiasiyası** () —  kredit sığortaçıları və kredit zəmanət təşkilatlarının beynəlxalq maliyyə təşkilatı.

## Tarixi
1926-cı ildə Londonda ilk beynəlxalq kredit sığortası konfransı keçirildi. İki il sonra, Parisdə 1939-cu ilə qədər mövcud olan Beynəlxalq Kredit Sığortası Assosiasiyası () quruldu.

1946-cı ildə İkinci Dünya müharibəsindən sonra, Sürixdə eyni sənədli bir dərnək yaradıldı və rəsmi sənədlərdə İkinci Beynəlxalq Kredit Sığortası Assosiasiyası olaraq adlandırıldı .

1950-ci ildən bəri, kredit zəmanət təşkilatları assosiasiyaya qatıldı. 2000-ci ildə dünyanın ən böyük beş təkrarsığorta şirkəti assosiasiyaya qoşuldu və 2001-ci ildə assosiasiya üzv təşkilatların fəaliyyətinin mahiyyətini daha yaxşı əks etdirmək üçün adını dəyişdirdi.

## Fəaliyyətin təşkili
Assosiasiyanın ali orqanı ümumi iclasdır.

Assosiasiyanın məqsədi kredit sığortası ilə bağlı məsələləri öyrənmək, dərnəyə üzv şirkətlərin mənafelərini təmsil etmək, dərnəyə üzv şirkətlər arasında qarşılıqlı əlaqəni inkişaf etdirməkdir.

Assosiasiya kredit sığortası, zəmanət öhdəliklərinə həsr olunmuş müxtəlif əsərlər nəşr etdirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Stronsium sulfat

**Stronsium sulfat**  SrSO4 - sulfat turşusunun stronsium duzu.Təbiətdə selestin mineralı şəklində olur.

## Fiziki xassələri
Rombik sistemin rəngsiz kristalları (α-modifikasiya, 1157 ° C-ə qədər mövcuddur). 
Yüksək temperaturda, altıbucaqlı β-modifikasiyaya çevrilir.

## Alınması

Natrium sulfatın stronsium hidroksidlə reaksiyası zamanı alınır:
::\mathsf{Sr^{2+} + Na_2SO_4 \rightarrow SrSO_4\downarrow + 2Na^+}

## Kimyəvi xassələri

Suda az həll olunur (0 ° C-də 100 ml suya 0,0113 qram). Xlor ionlarının iştirakı ilə həl olunması artır.
1580 ° C-dən yuxarı temperaturda parçalanır. Yalnız yüksək təzyiqlərdə əriyir, 6MPa-da ərimə nöqtəsi 1606 ° C-dir.

:: \mathsf{2SrSO_4 \rightarrow 2SrO + 2SO_2 + O_2}
Stronsium sulfatın sulfat turşusu ilə reaksiya zamanı stronsium hidrosulfid alınır

Stronsium sulfatın, natrium karbonat ilə reaksiya zamanı stronsium karbonat və natrium sulfat alınır.

## Tətbiqi
Stronsium sulfat rezin və boyalar üçün doldurucu kimi istifadə olunur. Quyu qazma üçün istifadə olunan ağır mayelərin tərkibinə daxil olur.
## Mənbə
# Рабинович В.А., Хавин З.Я. Краткий химический справочник. - Л.: Химия, 1977.С. 100
# Волков, А.И., Жарский, И.М. Большой химический справочник / А.И. Волков, И.М. Жарский. - Мн.: Современная школа, 2005. - 608 с
Sulfonol

**Sulfonol** - alkilbenzolsulfonat, alkilbenzolsulfonat turşuların natrium duzlarının izomerlərinin qarışığdırı, ümumi formulu R-C6H4 NaO3S, burada R ümumi CnH 2n + 1 düsturuna uyğun bir radikaldır, burada n = 14-18.
## Fiziki-kimyəvi xassələri
Sulfonol qoxusuz və ya az miqdarda kerosin qoxusu verən,sarı və açıq gəhvəyi rəng verən  dənəli tozdur; alkilbenzolsulfonat turşuların natrium duzları  - 80% - dən az deyil, natrium sulfat 15%-dən çox deyil. Suda yaxşı həll olur, sərt suda  çöküntü əmələ gətirir. Sulu məhlulları NaCl- in təsirindən bulanır.
## İzomerləri
Sulfonolun müxtəlif 6 izomeri var. C12H25C6H4SO3Na formula uyğundur.

## Tətbiqi
Nəmləndirici, yuyucu və emulsiya edən maddələr kimi istifadə olunur. Toxuculuq sənayesində - liflərin hazırlanmasında və emalında, boyanma proseslərində istifadə olunur. Yuyucu tozların əsas komponenti olan sulfonol müxtəlif səthlərdən (aktiv qatqılarla qarışdırılmış) çirkləri təmizləmək üçün tətbiq olunur.

## Mənbə

# Поверхностно-активные вещества. Справочник, под ред. А. А. Абрамзона, Г. М. Гаевого, Л., 1979.
# «Журнал всесоюзного химического общества им. Д. И. Менделеева», 1980, т. 25, № 5, с. 573-80. А. И. Гершенович.

## İstinadlar
Elnur Cabbarov

**Elnur Şahmurad oğlu Cabbarov** () — Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin Quru Qoşunlarının əsgəri (MAHHXHQ); 2020-ci ildə Qarabağ müharibəsi zamanı Şuşanın azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında ağır yaralanıb, bir həftə sonra müalicə aldığı hospitalda şəhid olub, ölümündən sonra "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilib.

## Tərcümeyi-halı
Elnur Şahmurad oğlu Cabbarov 1994-cü il, sentyabrın 12-də Ağcabədi şəhərində anadan olub. Əslən Laçın rayonunun Qarakeçdi kəndindəndir. Ailəsi Birinci Qarabağ müharibəsində, Laçının işğalından sonra Ağcabədi rayonunda qaçqın həyatı sürüb.

2001–2012-ci illərdə Laçın rayon Taxtakörpü qəsəbə tam orta məktəbində təhsil alıb.

2013-cü ildə Laçın Rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb və 2013–2015-ci illərdə Fövqəladə Hallar Nazirliyinin N saylı hərbi hissədə xidmət edib.

2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzində "MAHHXHQ hazırlığı kursu"nu bitirib. Müdafiə Nazirliyinin müvafiq əmri ilə Quru Qoşunlarının N saylı hərbi hissəsində xidmətə başlayıb.

2020-ci ilin sentyabrın 27-də başlanan Qarabağ müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Hadrutun və Füzulinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarına qatılıb. Noyabrın 5-də Şuşa rayonu ərazisində ağır yaralanıb. Bir həftə sonra, noyabrın 12-də müalicə aldığı hospitalda şəhid olub. Ağcabədi şəhərində dəfn olunub. Müharibə zamanı xüsusi xidmətləri nəzərə alınaraq "Qarabağ" ordeni ilə, həmçinin "Cəbrayılın azad olunmasına görə", "Xocavəndin azad olunmasına görə" və "Füzulinin azad olunmasına görə" və "Vətən uğrunda" medalları ilə təltif edilib.

Evli idi. Minayə adında bir qızı var.

## İstinadlar
Cerri Qoldsmit

**Cerrald Kinq "Cerri" Qóldsmit** (; ) — amerikalı bəstəkar və dirijor, 250-dən çox televiziya layihəsi və film üçün musiqi müəllifidir. Məşhur Universal Studios açılış musiqisinin müəllifi.

## Həyatı
Cerri Qoldsmit 10 fevral 1929-cu ildə Los-Ancelesdə (Kaliforniya ştatı, ABŞ) əslən Rumıniyadan olan yəhudi ailəsində anadan olub. Anası Tessa rəssam, atası Morris Qoldsmit inşaat mühəndisi idi. Altı yaşı olanda Cerri pianoda ifa etməyi öyrənir. O, Cənubi Kaliforniya Universitetində təhsil alır, burada məşhur bəstəkar Mikloş Rojanın kursunu keçir və bütün bunlar onu kino üçün musiqi bəstələməyə həvəsləndirir. Şerron Hennecinlə nikahından Coel Qoldsmit adlı oğlu olur. 18 dəfə "Oskar" mükafatına namizədliyi irəli sürülüb və "Omen" (1976) filmi üçün yazılan musiqiyə görə "Oskar" qazanıb. Həmçinin beş dəfə "Emmi" mükafatı qazanıb. Cerri Qoldsmit 21 iyul 2004-cü ildə 75 yaşında xərçəng xəstəliyi ilə uzun mübarizədən sonra vəfat edib.

## Seçilmiş filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Jerry Goldsmith Online
Qızıl dövr

**Qızıl dövr** və ya **Qızıl Əsr** aşağıdakı mənalara gələ bilər:

*Qızıl Əsr (mifologiya) - türk mifologiyasında, xalq inancında və ictimai fəlsəfədə mükəmməl dünya idealı.
*Qızıl dövr (metafor) - bir siyasi-ictimai qurumun yüksək nailiyyətlər əldə etdiyi dövr.

## Həmçinin bax
*Altın əsr - Türkmənistanda göl.
Aslan Hüseynov

* Aslan Hüseynov (deputat) — Azərbaycan SSR-in dövlət, siyasi və təsərrüfat xadimi, Salyan və Yardımlı Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, Azərbaycan Kommunist Partiyası Naxçıvan Vilayət Komitəsinin 1-ci katibi.
* Aslan Hüseynov (müğənni) — Azərbaycan müğənnisi.

## Həmçinin bax
* Aslan (ad)
* Hüseynov
Həsənkəndikuh (Həştrud)

**Həsənkəndikuh** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 51 nəfər yaşayır (7 ailə).

## İstinadlar
Qlass–Stiqoll qanunu

**1933-cü ilin Bank Qanunu** (), təşəbbüskarlarının adları ilə də adlandırılır **Qlass–Stiqoll qanunu** () — 16 iyun 1933-cü ildə və XX əsrin sonlarına qədər Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidenti tərəfindən imzalanmış, Amerika bank sisteminin görünüşünü müəyyənləşdirən, kommersiya banklarının investisiya fəaliyyətinə girməsini qadağan edən, hüquqlarını əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdıran federal qanunvericilik aktı, banklar qiymətli kağızlarla işləmək və bank depozitlərinin icbari sığortasını tətbiq etmək üçün yaradılmışdır.

## Qanunun məzmunu
Qlass–Stiqoll Qanununun əsas müddəalarına aşağıdakılar daxildir:

* aktivlərin qiymətli kağızlara çevrildiyi əməliyyatlar istisna olmaqla, kommersiya banklarının qiymətli kağızlarla əməliyyatlar həyata keçirməsinin qadağan edilməsi, lakin belə bir qiymətli kağızın sahibi, çevrilmədən əvvəlki aktivlərlə eyni hüquqlara malikdir;
* bankların qiymətli kağızlarla əməliyyatlar aparan filiallarının yaradılmasına qadağa;
* qiymətli kağızlar bazarında fəaliyyət göstərən şirkətlərin ənənəvi bank əməliyyatları növlərini həyata keçirməsinə qadağa;
* investisiya şirkətlərinin vəzifəli şəxslərinin eyni vaxtda kommersiya banklarında vəzifə tutmalarının qadağan edilməsi;
* Federal Depozit Sığortası Korporasiyasının yaradılması;
* 5.000 ABŞ dollarına qədər olan bank əmanətlərinin icbari sığortası;
* yeni bank qruplarının Federal Ehtiyat Sisteminə daxil edilməsi.

## Qanunun qəbul edilməsinin səbəbləri
Qlass–Stiqoll qanununun qəbulu, ABŞ səlahiyyətlilərinin 1929-cu ilin payızında başlayan və ilk növbədə birjaya təsir göstərən maliyyə böhranına reaksiyası idi. Ticarət bankları, qiymətli kağızlar almaq üçün müştərilərin vəsaitlərindən istifadə edərək fond bazarındakı əməliyyatların fəal iştirakçıları olduğundan, fond bazarının çöküşü bir çox bankın iflasına səbəb oldu. ABŞ qanunvericisinin cavabı Bank haqqında təcili qanun (Emergency Banking Relief Act) ilə tətbiq olunan "bank tətilləri" zamanı qəbul edilən 1933-cü il Bank Qanunu idi. Qlass–Stiqoll Qanunu, kommersiya banklarının qiymətli kağızlar bazarındakı əməliyyatlarda iştirakını qadağan edir və bununla da kommersiya bankı və investisiya bankı anlayışlarını ayırır. Bu qanun xarici ölkələrdə bank qanunvericiliyinin inkişafına ciddi təsir göstərmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* .
* .
* .
* .
* .
* 
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
Oğuz Şəhidlər Xiyabanı

**Oğuz Şəhidlər Xiyabanı** — Oğuz şəhərində Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olanların dəfn olunduğu məzarlıq.

Xiyaban 1992-ci ildə Oğuz şəhərində yaradılıb. 

## A
* Abdullayev Emin Novruz oğlu (1975 – 1994)
* Ağakişiyev Qüdrət Mikayıl oğlu (1965 – 1994)
## B
* Babayev Elman Telman oğlu (1994 – 2020)
* Babayev Elşad Saməddin oğlu (1960 – 1993)
* Babayev Tale Eynulla oğlu (1964 – 1992)
## E
* Abdullayev Emin Novruz oğlu (1975 – 1994)
## Ə
* Əhmədli Elşən Elbrus oğlu (1997 – 2020)
* Əliyev Anar Talıb oğlu (1991 – 2020)
## X
* Xudumov Vidadi İmanqulu oğlu (1969 – 1994)
## İ
* İbrahimov Vüqar Rauf oğlu (1973 – 1992)

## M
* Məmmədov Elvin Yaşar oğlu (1987 – 2006)
## P
* Paşayev Məhəbbət Vaqif oğlu (1999 – 2020)
## R
* Ramazanov Süleyman Nəriman oğlu (1977 – 1995)
## Y
* Yunusov Xanqara Allahverdi oğlu (1970 – 1993)
## Z
* Zaməddinov Fərid İmran oğlu (1986 – 2020)

## Şəhidlərin barelyefi
Şəhidlər Xiyabanının qarşısında Oğuz rayonunda doğulmuş, yaşamış və itkin düşmüş 76 şəhidin barelyefi yerləşdirilmişdir:

## Təmirdən sonra
2021-ci ildə Oğuz şəhərində yerləşən "Şəhidlər xiyabanı" abidə kompleksində Oğuz rayon İcra hakimiyyətinin təşkilatçılığı və sahibkar Hafiz Mustafayevin maddi dəstəyi ilə əsaslı yenidənqurma və abadlıq işləri aparılmışdır. Xiyabanın girişində sol divarında Oğuz rayonunda və kəndlərində doğulmuş, yaşamış şəhidlərin şərəfinə xatirə lövhəsi yerləşdirilib. Sağ tərəfdə isə işğaldan azad olunmuş rayonlar haqqında qısa məlumat lövhəsi yerləşdirilmişdir.

## Həmçinin bax
* Şəhidlər Xiyabanı
 
## İstinadlar
Kavakavəng

**Kavakavəng** və ya **Müqəddəs Məryəm kilsəsi** — Xocavənd rayonunun Zoğalbulaq kəndi ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli abidə kimi qeydiyyata alınmışdır.

Kilsə 1742-ci ildə Dizaq hakimi Məlik Yeqanın təşəbbüsü ilə bərpa edilmişdir. Kompleks tikililərindən dövrümüzə yalnız kilsə binası çatmış, dağılmış digər binaların daşları isə təpənin ətəyinə tökülmüşdür.

Üçnefli bazilika formasında olan olan kilsəni analoji tikililərdən fərqləndirən yeganə xüsusiyyəti, onun qərb portalıdır. Portal ağ daşlardan hazırlanmış və qeyri-adi naxışlarla bəzədilmiş kəmərlə çərçivələnmişdir.

## Tarixi

Kilsə 1742-ci ildə Dizaq hakimi Məlik Yeqanın təşəbbüsü ilə bərpa edilmişdir. Bu haqqda məlumatın qeyd edildiyi kitabə S. Barxudaryan tərəfindən oxunaraq nəşr edilmişdir. Kitabədə qeyd edilir ki, kilsə vaxtilə böyük monastır kompleksinin mərkəzi olmuş və yadellilər tərəfindən qarət edilərək dağıdılmışdır. Kompleks tikililərindən dövrümüzə yalnız kilsə binası çatmış, dağılmış digər binaların daşları isə təpənin ətəyinə tökülmüşdür. Kilsə ətrafında müxtəlif tikililərin qalıqları, memarlıq detalları, naxışlı plitələr, xaçdaşlar və qəbir daşları vardır.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Konusvari təpənin zirvəsində yerləşən və gözəl düzənliklə əhatə olunmuş kilsə ilk baxışdan unudulmaz təəssürat yaradır. Kilsənin həyətindən ətraf ərazilərə, xüsusilə Ziyarət dağı istiqamətinə gözəl mənzərə açılır. Qədim monastır kompleksindən dövrümüzə çatan yeganə tikili olan Müqəddəs Məryəm kilsəsi ətraf ərazi ilə yaxşı harmoniya təşkil edir. İlk baxışdan kilsənin memarlığında yaxşı yonulmuş daşlardan hazırlanmış portal diqqət cəlb edir.

Üçnefli bazilika formasında olan olan kilsə, 12.8 x 9.8 metr ölçülərə malikdir. Kilsəni analoji tikililərdən fərqləndirən yeganə xüsusiyyəti, onun qərb portalıdır. Portal ağ daşlardan hazırlanmış və qeyri-adi naxışlarla bəzədilmiş kəmərlə çərçivələnmişdir. Kilsənin solğun qərb fasadında effektiv şəkildə fərqlənən kəmər, güclü işıq-kölgə kontrastı yaradır.
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
*
Yahoo! News

**Yahoo! News** — Yahoo! tərəfindən dəstəklənən xəbər saytıdır. İnternetdə xəbər saytı kimi fəaliyyət göstərir. Yahoo! avqust 1996-cı ildə Bred Klosi adlı  proqram mühəndisi tərəfindən yaradılmışdır. Məqalələr əvvəlcə Associated Press, Reuters, Fox News, Al Jazeera, ABC News, USA Today, CNN və BBC News kimi xəbər xidmətlərindən əldə edilmişdir.

2011-ci ilə qədər Yahoo böyük media quruluşu olma planlarının bir hissəsi olaraq orijinal məzmunu daxil etmək üçün fokusunu genişləndirdi. Təcrübəli jurnalistlər işə götürüldü (Volter Şapiro və Virciniya Heffernan da daxil olmaqla) və 2012-ci ilin fevralında saytda ilk dəfə Ağ Evin mətbuat müxbiri kimi fəaliyyət göstərdi.  Amazon-a məxsus marketinq məlumatları toplama şirkəti (Alexa) Yahoo! News hazırda dünyanın ən yaxşı xəbər saytlarından biridir. Twitter kanalı əlavə etmək planlaşdırılırdı. Noyabr ayının 2013-cü ildə Yahoo keçmiş Today Show və CBS Evening News aparıcısını Keti Kurik Yahoo!-ya qlobal aparıcı kimi işə götürüldü.

## İstinadlar
Krem

**Krem** — tam yağlı süddən yağ hissəsinin ayrılması nəticəsində əldə edilən süd məhsuludur. Kərə yağı, xama, dondurma istehsalı üçün istifadə olunur, təzə istehlak olunur.

## Krem istehsalı
Ayırıcıların ixtirasından əvvəl, çökmüş südün altda bir kranla xüsusi qablara boşaldılması ilə krem ​​əldə edilmişdir və buna görə ona "krem" adı verilmişdir. Ümumiyyətlə, qaymaq və xama yalnız istehsal üsulu ilə fərqlənən çökmüş südün üst təbəqəsidir. Qədim Slavlar müasir Ukrayna dilində də olduğu kimi ona "Vershki" deyirdilər.

Süd sənayesi müəssisələrində krem, süd plazmasından daha yüngül süd yağından topları ayıran santrafujlu ayırıcılarda təzə inək südündən ​​istehsal olunur. Süd ilkin olaraq kiçik çirklərdən təmizlənir və qızdırılır. Ayrılma 40–45 °C temperaturda aparılır. Ayrılmış kremin yağ tərkibi tamburun fırlanma sürəti ilə tənzimlənə bilər, məhsulun son yağ tərkibi tam və ya yağsız süd əlavə edilərək standartlaşdırılır. Sonra krem ​​homogenləşdirilir və 85–88 °C-də 10–15 dəqiqə pasterizə edilir, 4–6 °C-yə qədər soyudulur və tökülür. Homogenləşdirmədən sonra az yağlı qaymaq ardıcıl olaraq 135 °C-də sterilizasiya edilir, 40–60 °C-yə qədər soyudulur, şüşələrə yığılır və yenidən 110 °C-də 20 saniyə sterilizasiya edilir. Karton-polimer qablarda qablaşdırılan krem ​​ikinci sterilizasiyaya məruz qalmır.

Krem süd yağının miqdarı 73–83% olan yarımfabrikat məhsulu olan plastik qaymaqdan və ya quru qaymaqdan hazırlana bilər. Yenidən hazırlanmış krem ​​süd ilə normallaşdırılır və homogenləşdirilir.

## Tətbiq
Krem, xama və kərə yağı hazırlamaqla yanaşı, müxtəlif kulinariya məhsulları hazırlamaq üçün də istifadə olunur. Krem bəzi əzilmiş şorba, sous, şirniyyat və xəmir işlərində istifadə olunur. Qalın krem ​​asanlıqla və sürətlə qalın bir köpük halına salınır və əsasən şirin təamlar və qənnadı məmulatları hazırlamaq üçün istifadə olunur.

Krem asanlıqla həzm olunur və qastrit və mədə xorası xəstəliyi zamanı müalicəvi və profilaktik bəslənmədə və həmçinin gücləndirilmiş bəslənmədə istifadə olunur.
Dənizin qəlbində (film)

**Dənizin qəlbində** () — 2015-ci il istesalı olan film. Balına ov gəmisi olan Eseksin batışından bəhs olunur.

## Mövzu
1850-də yazıçı Eseks gəmisinin batışından sonra həyatda qalan son adam mehmanxana sahibi Tomas Nikkersonu ziyarət edərək hekayəni ona danışmağı müqavilində ona pul təklif edir. Tomas ilk öncə bunu rədd edir. Ancaq sonra arvadının təkidi ilə bu təklifi qəbul edir.

Hekayə 1820-ci ildən başlayır. Səfərin ilk üç ayında heç bir uğur əldə olunmur. Kapitan Polard Atlantik okeanında balina görülmədiyinin fərqinə varır. Nəhəng ağ balinanın hücümu nəticəsində gəmi məhv olur, 6 nəfər ölür.

Yaşlı Nikerson səyahət zamanı məcburətdən insan əti yeməsindən vicdan əzabı çəkir və hekayəyə fasilə verir.

## İstinadlar
Qızlar bulağı (roman)

"Qızlar bulağı" romanı Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin yaradıcılığında xüsusi yer tutur. "Nağıl içində nağıl" motivini xatırladan əsər Çoponun həyatının üç fərqli dövrünü əhatə edir. Çopo bütün həyatı boyu sanki dönüb-dolaşıb "Qızlar bulağı" ətrafında fırlanır. Çoponun mühafizəkarlıqdan kənar, azad mühiti eyni zamanda Azərbaycan milli kimliyini ifadə edir.

Y.V.Çəmənzəminlinin repressiya qurbanına çevrilməsinin əsas səbəblərindən biri kimi göstərilən bu roman  günümüzdə də aktuallığını qoruyur.

## Əsas personajlar

* Çopo
* Nuşa
* Ceyniz
* Şair Milnir
* Ərdica
Martin Strel

**Martin Strel** () — Sloveniyalı uzun məsafəli üzgüçü. Bu intizamda bir neçə dünya rekordu vurubdur .

2007-ci ildə 53 yaşlı sloveniyalı üzgüçü Martin Strel Amazonka çayını üzüb keçərək Ginnesin rekordlar kitabına düşmüş ilk insan olmuşdur. 
66 gün ərzində gündəlik 80 km məsafəni üzərək ümumilikdə 5268 km məsafəni qət edə bilmişdir. İdmançının əsəs məqsədi isə ictimaiyyətin diqqətini Amazon meşələrinin kəsilməsi probleminə yönəltmək idi.

Bundan əvvəl Martin Strel Dunay (84 saat fasiləsiz 504 kilometr məsafə), Mississippi (68 gündə 3800 kilometr məsafə qət etdi), Yanszı və Cəbəllütariq Boğazı kimi çayları fəth etdi. Ginnesin Rekordlar Kitabına daxil edilmişdir.

2009-cu ildə Streldən bəhs edən "Böyük çay adamı" sənədli filmi nümayiş olundu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Strel's official site 
*The Amazon Swim Project site
*Strel Swimming Adventure Holidays site
*Diary of Amazon swim at BBC news
Şeyxülislam (Həştrud)

**Şeyx-ül İslam** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 143 nəfər yaşayır (23 ailə).

## İstinadlar
NTV Spor Smart HD

**NTV Spor Smart HD** - 1 iyul 2013-cü il tarixində D-Smart platformasında və 1 Avqust 2013 tarixində müntəzəm olaraq sınaq yayımına başlayan Doğuş Yayım Qrupu şirkətinin sahibləndiyi idman kanalıdır. Həftədə oynanan 10 La Liqa matçının hamısını yayımladı. Voleybol Avropa kuboku oyunları, atletika və tennis oyunları da bu kanalda yayımlanır.  2013-2014 Euroleague mövsümündə bir oyun bu kanalda, bir oyun NTV Sporda yayımlandı. Digitürkün 2015-ci ildən etibarən La Liqa yayım hüquqlarını əldə etməsi səbəbiylə, artıq La Liqanı yayımlamadı.  Kanal D-Smart, "Family paketi" və "Cinema Series paketi" xaricində bütün paket istifadəçiləri üçün açıqdır. Kanal hazırda yalnız yüksək dəqiqlikdə (HD) yayımlanır.

Yayım 1 Avqust 2015 tarixindən etibarən dayandırıldı.

## İstinadlar
Asəf Əsgərov

**Asəf İlqar oğlu Əsgərov** () — Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin Quru Qoşunlarının giziri; 2020-ci ildə Qarabağ müharibəsi zamanı Madagizin azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatları zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilib.

## Tərcümeyi-halı
Asəf İlqar oğlu Əsgərov 1990-cı il, martın 5-də Bərdə rayonunun Mustafaağalı kəndində anadan olub.

2007-ci ildə orta təhsilini başa vurub.

2008-ci ildə Bərdə Rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb və 2008–2009-cu illərdə N saylı hərbi hissədə xidmət edib.

2009-cu ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzinin "MAHHXHQ hazırlığı", 2015-ci ildə isə "Gizir hazırlığı" kurslarını bitirib.

Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi, general-polkovnik Nəcməddin Sadıqovun 27 yanvar 2015-ci il tarixli əmri ilə "gizir" hərbi rütbəsi verilib.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində xidmət etdiyi 11 il ərzində tank taqımının baş mexanik-sürücüsü, tank komandiri, tank bölüyünün baş texniki vəzifələrində xidmət edib.

Müxtəlif illərdə müdafiə nazirinin əmrləri ilə "Qüsursuz xidmətə görə" 3-cü dərəcəli medalı, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 95 illiyi, həmçinin "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi" yubiley medalları ilə, habelə fəxri fərmanlarla təltif edilib.

2020-ci il, sentyabrın 27-də başlanan Qarabağ müharibəsi zamanı cəbhənin Tərtər-Ağdərə istiqamətlərində, həmçinin Madagizin azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarına qatılıb. Oktyabrın 1-də Tərtər rayonu ərazisində, Talış istiqamətində döyüş tapşırığının icrası zamanı şəhid olub. Bərdə rayonunun Mustafaağalı kəndində dəfn olunub. Müharibə zamanı xüsusi xidmətləri nəzərə alınaraq "Qarabağ" ordeni ilə, həmçinin "Suqovuşanın azad olunmasına görə", "Cəsur döyüşçü",  və "Vətən uğrunda" medalları ilə təltif edilib.

Evli idi. Emil və Kənan adında 2 oğlu var.

## İstinadlar
D-Smart

**D-Smart** — 2006-cı ildə fəaliyyətə başlamış və 10 Fevral 2007-ci ildə istifadəyə verilən, Doğan Yayın Holdinq tərəfindən qurulan və 24 Mart 2018-ci ildə Demirören Holdinqə satılan rəqəmsal yayım platformasıdır. Türksat 3A və Türksat 4A peyklərində yayımlanır.

1 yanvar 2016-cı il tarixinə 85-i HD olmaqla, 270-dən çox yerli və xarici kanala sahib olan, D-Smart Türkiyədə ən çox kanala sahib olan rəqəmsal platformadır.

D-Smart özəl kanallarda, VideoGuard şifrələmə sistemindən istifadə edir. D-Smart platformasında, "Hoş Geldin Paketi", "Aile Spor Paketi", "Sinema Dizi Paketi", "Mega Paket" olmaqla 4 əsas paketindən əlavə "Belgeselsever", "Eğlencesever", "Belgeselsever +" "Eğlencesever" və "Sporsever" adında 4 əlavə paket də vardır.

## Tarixçəsi

UEFA Çempionlar Liqasının oyunları 2008-2009-cu il mövsümündən etibarən bu platformada yayımlanır və 2014-2015-ci il mövsümünə qədər yayım hüququnu saxlayır. Növbəti mövsüm UEFA Avropa Liqasının yayım hüquqlarını satın aldı. 2014-2015 mövsümünə qədər matçlar da D-Smart-da canlı yayımlanırdı.

MTV və Nickelodeon kanalından sonra Türkiyədəki 2011 nəşrlərinin sona çatan müqaviləsi dayandırıldığı üçün D-Smartın hər iki kanalı da Avropada yayımlanır MTV Avropa və Nickelodeon da Avropa kanallarının siyahısına əlavə edildi. Daha sonra Digitürkün Viacom ilə razılaşması səbəbindən platformadakı yayımlara xitam verildi. İdman kanalı Smart Spor 24 dekabr 2011-ci ildə quruldu.

Bu yaxınlarda EPL və Formula 1-in yayım hüquqlarını əldə edərək investisiyalarına davam etdi. O, 2013-cü ilin oktyabrında Sony Pictures Televiziyası ilə saziş imzaladı.

1 yanvar 2015-ci ildə D-Smart, Investigation Discovery Xtra HD və Discovery World kanallarını kanal siyahısından çıxardı. Bunun üzərinə, Investigation Discovery Xtra, 1 yanvar 2015-ci ildə Digitürkdə yayımlanmağa başladı.

2016-cı ildən etibarən İngiltərə Premyer Liqasının rəsmi 3 mövsümlü yayımçısıdır.

Platforma CEV Denizbank, 2017-18 mövsümünün sonuna qədər Çempionlar Liqasının rəsmi yayımçısıdır.

D-Smart, 31 dekabr 2015-ci il tarixində ödənişli kanalların SD yayımlarını sona çatdırdı.

2019-cu ildən bəri 3 ildir İspaniya Futbol Liqası LaLiqasının rəsmi yayımçısıdır.

1 yanvar 2021-ci il tarixindən etibarən Movie Smart Platin, Movie Smart Platin 2, Movie Smart Gold, Movie Smart Action, Movie Smart Fest və Movie Smart Family kanalları Sinema TV, Sinema TV 2, Sinema TV Aile, Sinema TV Aile 2 ilə əvəzləndi. Sinema TV Aksiyon, Sinema TV Aksiyon 2, Sinema TV 1001 və Sinema TV 1002-ni təqdim etdi.

1 yanvar 2022-ci il tarixinə Movie Smart Premium və Movie Smart Premium 2 kanalını bağlayıb.

Dəmirören Holdinqin tərkibində olan S Sport və S Sport 2 kanallarının silinəcəyi açıqlandıqdan sonra 9 sentyabr 2022-ci il tarixində, 10 sentyabr 2022-ci il gecəsi saat 00.00-da Saran Holdinq kanal siyahısından çıxarıldı. 

## Abunə sayı

İnformasiya Texnologiyaları və Kommunikasiya Agentliyinin 2022-ci ilin 4-cü rübünün məlumatına görə, ölkədaxili abunəçilərin sayı 1 046 030 nəfərdir.

## İstinadlar

## Kanallar

### Televiziya kanalları

### Radio Kanalları
Cavid Tağıyev (hərbçi)

**Cavid Aydın oğlu Tağıyev** () — Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının Kapitanı, "Gürzə" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsinin Komandiri, İkinci Qarabağ müharibəsi qazisi.

## Həyatı
Cavid Tağıyev 7 noyabr 1985-ci ildə Tovuz rayonunun Əlibəyli kəndində anadan olub. Hacıalılı kəndində Qasım Rzayev adına orta məktəbində oxumuşdur. 2004-cü ildə orta məktəbi bitirmişdir. Ailəlidir, 2 övladı var.

## Hərbi xidməti
Cavid Tağıyev 2004-2006-cı illərdə Daxili Qoşunlarda müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. 2008-2010-cu illərdə Azərbaycan Daxili Qoşunlarının Ali Hərbi Məktəbində təhsil almışdır. Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının "Gürzə" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsinin Komandiridir.

### Vətən müharibəsi
Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının mayoru olan Cavid Tağıyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Füzulinin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlər zamanı Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin canlı qüvvələrinin məhv edilməsində fərqlənib. Cavid Tağıyev döyüşlər zamanı Şuşa istiqamətində yaralanıb.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavid Tağıyev "Zəfər" ordeni ilə təltif edildi.

Azərbaycanın Füzuli rayonunun və Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavid Tağıyev "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə, 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən isə "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

## Təltifləri
*  (09.12.2020) — "Zəfər" ordeni
*  (25.12.2020) — "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı
*  (29.12.2020) — "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı

## İstinadlar
Mirağa Qasımov

**Mirağa Hafis oğlu Qasımov** () — Dövlət Sərhəd Xidmətinin Çevik Hərəkət Qüvvələrinin kiçik giziri; 2020-ci ildə Qarabağ müharibəsi zamanı Zəngilanın azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olub, ölümündən sonra "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilib.

## Tərcümeyi-halı
Mirağa Hafis oğlu Qasımov 1995-ci il, yanvarın 8-də Cəlilabad rayonunun Moranlı kəndində anadan olub.

2013-cü ildə Cəlilabad rayon M. Muradov adına Qarakazımlı kənd tam orta məktəbindən məzun olub.

2013-cü ildə Cəlilabad Rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb və 2013–2014-cü illərdə N saylı hərbi hissədə xidmət edib.

2015-ci ildən Dövlət Sərhəd Xidmətinin Çevik Hərəkət Qüvvələrinin Çevik Hərəkət Dəstəsində xidmətə başlayıb.

17 avqust 2020-ci ildə Azərbaycan Prezidentinin Sərəncamına əsasən dövlət sərhədinin mühafizəsinin təmin edilməsində fərqləndiyinə görə "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edilib.

2020-ci il, sentyabrın 27-də başlanan Qarabağ müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Hadrutun və Zəngilanın azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarına qatılıb. Oktyabrın 21-də Zəngilan şəhəri istiqamətində döyüş tapşırığının icrası zamanı ağır yaralandı. Noyabrın 6-da müalicə aldığı tibb müəssəsində şəhid olub. Cəlilabad rayonunun Moranlı kəndində dəfn olunub. Müharibə zamanı xüsusi xidmətləri nəzərə alınaraq "Qarabağ" ordeni ilə, həmçinin "Cəbrayılın azad olunmasına görə", "Xocavəndin azad olunmasına görə", "Zəngilanın azad olunmasına görə" və "Vətən uğrunda" medalları ilə təltif edilib.

Subay idi.

## İstinadlar
Ştreykbrexer

[''[Alan Pinkertonun agentlərini ştreykbrexer müşahidə edirlər* ([[1884]])|thumb]]
[[Şəkil:Streikbrechers_Pudovkin_1933,.jpg|thumb|« Ştreykbrexerlər işə gedirlər» — «[[Dezertir (film, 1933)|Dezertir]]» filmindən kadr ([[1933]])]]

*'Ştreykbrexer''' ( —  tətil pozucusu , hərfən — "staçkolom", yəni tətili qırmaq) — tətil zamanı ümumiyyətlə yan tərəfdən işə götürülən, tətildə iştirak etməyi və tətilləri dəstəkləməyi rədd edən, tətilçilərlə mübahisəsində rəhbərliyin tərəfini tutan və tətil zamanı işə gedərək dəstəkləyən şəxs .

Məcazi mənada satqın, ümumi maraqların xaini mənasını verir.

Tətil pozucusu iqtisadi əsası işsizlikdir. Bir çox dövlətlərdə və ölkələrdə daimi işçiləri müvəqqətilərlə əvəz etməyə imkan verən təşkilatlar mövcuddur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Штрейкбрехеры // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* Штрейкбрехер // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 4 т. — СПб., 1907—1909.
Muzdlu işçi

[thumb|right|300px|[Rəncbərlər, XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərinə aid şəkil]]
thumb|300x300px|Muzdlu işçilər.
**Muzdlu işçi** —  müəssisədə, təşkilatda iş yerinə yetirmək üçün işə götürülmüş şəxs (fərdi) və s.

Əmək müqaviləsi ümumiyyətlə işi yerinə yetirmək üçün işə götürülmüş şəxslə işəgötürən arasında bağlanır .

İşəgötürən aşağıdakılar ola bilər:

* dövlət müəssisə və təşkilatları;
* qeyri-dövlət (ticarət və qeyri-kommersiya) müəssisə və təşkilatları;
* fərdi sahibkarlar.

## İstinadlar
Peyman Keşavarzi

**Peyman Keşavarzi Nəzərloo** ( , ) — Azərbaycan İkinci Liqasında çıxış edən "Karvan" klubunda müdafiəçi kimi oynayan iranlı futbolçu.

## Karyera
İran komandası Traktor Sazi akademiyasında başladı. 2014-cü ildə əsas komandaya yüksəldi və 1 oyun keçirdi. 5 ili Traktör, Maşın Sazi, Esteghlal Ahvaz və Göstəriş Polad ilə birlikdə İranda oynadı. 2019-cu ildə Azərbaycanın Sumqayıt komandasına qoşuldu.

Peyman Keşavarz da 2020-ci ildə Səbail komandasına qoşuldu və bir il orada oynadıqdan sonra ilk komandası Traktora qayıtdı.

11 sentyabr 2024-cü ildə Azərbaycan İkinci Liqasında çıxış edən "Karvan" klubu Keşavarzi ilə bir illik müqavilə bağlayıb.

## Şərəflər
'''Traktor'''

* Fars Körfəzi Pro Liqası: 2014-15 (Runner-Up)

'''Sumqayıt'''

* Azərbaycan Kuboku: 2018-19 (İkinci yer)

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* 
*