open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tropicoperdix charltonii

**Tropicoperdix charltonii** — Qırqovullar fəsiləsinə aid quş növü.

## Ümumi məlumat
Malay yarımadası və Sumatradakı meşələrdə tapılır. Yaşayış mühitinin itirilməsi və ovlanma təhlükəsi ilə üzləşir. "Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi" (IUCN) tərəfindən "zəif" kateqoriyasında qiymətləndirilmişdir.

Bu növ 1845-ci ildə Tomas Kempbell Eyton tərəfindən "Perdix Charltonii" adı ilə təsvir edilmişdir. "IOC World Bird List" Malay Yarımadasında yayılmış "T. c. charltonii" və Sumatrada yayılmış "T. c. atjenensis" yarımnövlərini tanıyır. Bəzi mütəxəssislər yaşılayaq qırqovulun ("A. chloropus") bu növlə eyni növ olduğunu düşünürlər. "T. graydoni" də əvvəllər bu növlə eyni hesab edilirdi. 

Tropicoperdix charltoniinin uzunluğu 26–32 sm-dir. Erkək fərdin çəkisi təxminən 290 qram, dişi fərdin çəkisi isə təxminən 250 qramdır. Baş tacı və ensəsi qəhvəyi rəngdədir və tünd ləkələrlə örtülüdür. Ağ üst göz xətti, boğaz və boyun qəhvəyi zolaqlıdır. Üst döş hissəsi şabalıdı rənglidir və üzərində qara boyunbağı var. Alt döş hissəsi qəhvəyi, qarın və yan tərəfləri isə boz rəngdədir. Alt döş və yan tərəflərdə tünd ləkələr var. Üst hissəsi qəhvəyi rəngdədir və qara-boz naxışlarla örtülüdür.

Bu qırqovul növü Tayland-Malay Yarımadası, Aceh və Cənubi Sumatrada tapılır. Yaşayış mühiti düzənlik həmişəyaşıl meşələr və ikinci dərəcəli meşələrdir.

Tropicoperdix charltonii yəqin ki, kiçik qruplar halında qidalanır, toxum, giləmeyvə və termitlərlə qidalanır. Çoxalması haqqında məlumat yoxdur. Səsi yüksək, davamlı cüt və üçlü fit səsləridir və cütlər tez-tez duet oxuyur.

## Qorunma statusu
Yetkin fərdlərin sayı yəqin ki, 10.000-dən azdır və 2500-dən də az ola bilər. Sumatrada bu növ son zamanlar nadir hallarda qeydə alınıb. Meşələrin qırılması, meşə yanğınları və ovlanma səbəbindən populyasiyanın azalmaqda olduğu güman edilir. Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) bu növü "zəif" kateqoriyasında qiymətləndirib. "IOC", "IUCN" və "Clements" təsnifatları "T. c. graydoni" növünü ayrı bir növ kimi tanıyır və onu "təhlükəyə yaxın" kateqoriyasında qiymətləndirir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* 
* 

## Xarici keçidlər
Bern kafedralı

**Bern kafedralı** ()&nbsp;— Bern şəhərinin köhnə hissəsində yerləşən Protestant kafedralı. Qotika üslubunda inşa edilən kafedralın tikintisi 1421-ci ildə başlamışdır. 100,6 m hündürlüyündə olan qülləsi yalnız 1893-cü ildə tamamlanmışdır. İsveçrənin ən hündür kafedralı sayılır və Milli Əhəmiyyətli Mədəni Mülkiyyət statusuna malikdir.

## Tarixi
Bern kafedralı Are yarımadasının cənub tərəfində yerləşir. Kafedral Bernin Köhnə Şəhərinin qalan hissəsi kimi şərq və qərb istiqamətində yönəldilmişdir. Şimal tərəfdə Münstergasse küçəsi binanın yanından keçir. Kafedralın qərb fasadı Münsterplatz meydanına baxır. Kafedralın cənub tərəfində Münsterplattform yerləşir. Kilsə transeptsiz üç nefli bir bazilikadır. Binada cəmi on körpü var. Mərkəzi nefdə bu körpülərdən beşi yerləşir. Hər bir yan nefdə iki körpü var və xarici divarlara yan şapellər tikilmişdir. Son körpü xorun içərisindədir.

Mərkəzi nef divarları on dörd uçan dayaqlarla dəstəklənir. Hər dayaq, yan neflərin və yan şapellərin damından yuxarı qalxan bəzəkli bir sütundan başlayır. Dayaqlar 43° 30’ bucaq altında qalxır. Dayaqların alt tərəfi yumurta formasında oyma naxışlar, balıq formasında və spandrel dizaynları ilə bəzədilmişdir.

Binanın əksər hissəsi yerli qumdaşından inşa edilmişdir. Tağlar kərpicdən tikilmişdir. XVIII əsrdə sütunlara əhəngdaşı örtüyü əlavə edilmişdir. Qumdaşının əksəriyyəti Ostermundigen yaxınlığındakı daş karxanasından gətirilmişdir. Əlavə material üç başqa daş ocağından təmin edilmişdir, hər biri fərqli rəng və keyfiyyətdədir. Müxtəlif daş növləri bütün binada təxminən təsadüfi şəkildə istifadə edilmişdir. Sütun əsasları, kapitallar, pəncərələr və heykəllər Bernin cənubundakı Gurten daş karxanasından gətirilən ən yüksək keyfiyyətli mavi qumdaşından hazırlanmışdır. XIX və XX əsrlərdəki yenidənqurma layihələri zamanı bir neçə başqa qumdaşı növü istifadə edilmişdir.

## Qalereya

CH-NB - Prov. 21 - Collection Gugelmann - GS-GUGE-PROV-21.tif|1800-cü il rəsmi, yuxarı qüllə bitməzdən əvvəl
Berner Muenster Turm Untersicht Bern.jpg|Aşağı və yuxarı səkkizbucaqlıları göstərən qüllənin görünüşü
Bern cathedral front view.jpg|Təmir zamanı Bern kafedralının ön görünüşü
Muensterportal02.jpg|Əsas giriş
Bern - Muenster (Mittelschiff in Richtung Chor).jpg|Daxili hissə, XVI əsrdən dəyişiklik edlilməyib
Muensterportal01.jpg|Tağın üst hissəsi
Bern Dance of Death Stained Glass.JPG|Kafedralın naxışlı pəncərələri


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Old Cathedral Photograph
*Overall Cathedral View
*Cathedral Organ
*Bern Tourism: Münster Cathedral—short description
*bernermuenster.ch 
*Travelogue of Bern Cathedral – via YouTube
*A history of Berne Munster
Onze-Lieve-Vruvetoren qülləsi

**Onze-Lieve-Vruvetoren qülləsi** və yaxud **Uzun Con qülləsi** () — Niderlandın Amersfoort şəhərində yerləşən kilsə qülləsi. Qotika üslublu tikinti 98,33 metr hündürlüyündədir və şəhərin daxili hissəsində yerləşir. Şəhərin ən diqqətçəkən abidələrindən biridir və Niderlandın üçüncü ən hündür kilsə qülləsidir. Qülləyə aid olan kilsə XVIII əsrdə barıt partlayışı nəticəsində məhv edilmişdir.

## Tarixi
Bu yerdə ilk kilsə XIV əsrdə inşa edilmişdir. XV əsrdə kilsə üç nefli yeni kilsə ilə əvəz edilmişdir. Qüllənin tam olaraq nə zaman tikildiyi məlum deyil. Tikinti təxminən 1444-cü ildə başlamış və 1470-ci ildə tamamlanmışdır. Tikinti ilə bağlı rəsmi sənədlər 1579-cu ildə Reformasiya zamanı protestantlar tərəfindən məhv edilmişdir. Kilsə və qüllə protestantların əlinə keçmiş və artıq katoliklərə məxsus deyildi.

Kilsə ibadətdən başqa məqsədlər üçün də istifadə edilmişdir. O, sursat anbarı və mərmi istehsalı üçün laboratoriya kimi istifadə edilmişdir. 1986-cı ildə onun tarixi ilə bağlı bəzi araşdırmalar aparılmış və hazırkı meydanda kilsənin orijinal planını görmək mümkündür. Kilsənin kapellası 1651-ci ildə və yenidən 1804-cü ildə yanmışdır. Qüllə 1912–1932, 1965–1970 və 1993–1996-cı illərdə bərpa edilmişdir.

## Qalereya

File:RijksdriehoeksmetingNulpunt.jpg|
File:RijksdriehoeksmetingX.jpg|
File:RijksdriehoeksmetingY.jpg|
File:RDbounds.png|
File:20100822-001 Amersfoort - Console op de Onze Lieve Vrouwekerk.jpg|
File:20100822-002 Amersfoort - Console op de Onze Lieve Vrouwekerk.jpg|

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Kadaster 
* Onze-Lieve-Vrouwetoren
Karib ölkələrinin siyahısı

Karib dənizi ilə həmsərhəd olan ölkələrin və asılı ərazilərin siyahısı.

## Qitə ölkələri

## Ada dövlətləri və əraziləri

## Həmçinin bax
*  (Vest-Hindin bir hissəsi, lakin Karib dənizi ilə həmsərhəd deyil)
* Vest-Hind

## Qeydlər

## İstinadlar
Müqəddəs Patrik kafedralı (Nyu-York)

**Müqəddəs Patrik kafedralı** ()&nbsp;— Nyu-York şəhərində yerləşən neoqotika üslubunda inşa edilən katolik kafedralı. Katedral ABŞ-ın Milli Tarixi Abidələr siyahısına daxildir. Kafedral ABŞ-da neoqotika üslubda tikilmiş ən böyük katolik kilsəsidir. Müqəddəs Patrik kafedralı Nyu-York arxyepiskopluğunun kürsüsüdür. Kafedral 50-ci küçə ilə Beşinci prospektin kəsişməsində yerləşir.    
## Tarixi
1858-ci ildə Nyu-York Arxiyeparxiyasının artan ehtiyaclarını qarşılamaq və Müqəddəs Patrik Köhnə Kafedralını əvəz etmək üçün onun tikintisinə başlanıldı. İşlər 1860-cı illərin əvvəllərində Amerika vətəndaş müharibəsi zamanı dayandırıldı. Kafedral 1878-ci ildə tamamlandı və 25 may 1879-cu ildə təqdis edildi. Arxiyepiskopun evi və keşiş evi 1880-ci illərin əvvəllərində, Ceyms Renvik tərəfindən layihələndirilərək əlavə edildi. Qüllələr 1888-ci ildə tikildi. Çarles T. Mathevs tərəfindən layihəsi verilən Müqəddəs Məryəm Şapeli 1901-1906-cı illərdə inşa edildi. Kafedral bütün borcları ödənildikdən sonra 5 oktyabr 1910-cu ildə təqdis edildi. Kafedralda genişmiqyaslı bərpa işləri bir neçə dəfə aparıldı, o cümlədən 1940-cı, 1970-ci və 2010-cu illərdə.

Müqəddəs Patrik Kafedralı mərmərlə örtülmüşdür və onlarla rəngli şüşə pəncərələrə malikdir. Uzunluğu 101 m transeptlərdə maksimum eni 53 m təşkil edir. Beşinci prospektdəki əsas girişi təşkil edən tunc qapılar, hər biri 100 m hündürlüyündə qüllələrlə əhatə olunmuşdur. Şimal qülləsində on doqquz zəng var və daxili hissədə iki borulu orqan var. Daxildə bir nef və bir neçə şapel, iki transept, xor və apsid, həmçinin bir kript var. Apsidin şərqində keşiş evi, Müqəddəs Məryəm Şapeli və Madison prospektinə baxan arxiyepiskopun iqamətgahı yerləşir. Kafedral Nyu-York şəhərinin qorunan tarixi abidəsi statusuna malikdir və Milli Tarixi Abidələr siyahısında qeydə alınıb.

## Qalereya

St. Patrick's Cathedral New York 1913.png|Katedralin 1913-cü il fotoşəkili
NYC - Top of the Rock - view of St. Patrick's Cathedral - panoramio.jpg|Rokfeller Mərkəzindən görünüş
Detail of the facade of St Patrick's Cathedral in New York City.JPG|Girişin yuxarı hissəsi (oktyabr 2007)
File:St. Patrick's Arch (32319018242).jpg| Əsas giriş
500 PATRICK V 5537 best.jpg|Kafedralın daxili hissəsi
New York Archbishops Residence - Manhattan.JPG|Arxiyepiskop İqamətgahı
StPatCathGalCon.jpg|Orqan
Facade of Saint Patrick's by David Shankbone.jpg|Fasad detalı (sentyabr 2006)


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

*
Tomoyo Kurosava

– Yaponiya səs aktrisası və müğənnisi. "Land of the Lustrous" animesində Fosfofilliti və "Sound! Euphonium" animesində Kumiko Omaeni səsləndirməsinə görə tanınır. Ləqəbi Moyoçidir.

## İlk illəri və karyerası
Tomoyo Kurosava 10 aprel 1996-cı ildə Yaponiyanın Saytama prefekturasında doğulmuşdur. Karyerasına Tokio Uşaq Teatr Ansamblının uşaq aktrisası kimi başlamış, 5 yaşında səhnədə debüt etmişdir. 2003-cü ildə "Hibari Misoranın yeni hekayəsi" tamaşasında rol almışdır. 2010-cu ildə "Welcome to the Space Show" animesində Natsuki Koyama personajını səsləndirərək seyyu kimi debüt etmişdir. 2012-ci ildə "Mausu Promotion" agentliyinə keçmişdir. 2014-cü ildə "BRILLIANT4" qrupunun tərkibində "Amagi Brilliant Park" animesinin "Elementalio de Aimashō" adlı bağlanış mahnısını ifa etmişdir. İlk əsas rolu 2015-ci ildə "Sound! Euphonium" animesində Kimiko Omae personajı olmuşdur.

2018-ci ildə "Ən yaxşı aktrisa" kateqoriyası üzrə Seyyu Mükafatının qalibi olmuşdur. 2019-cu ildə Hosey Universitetindən məzun olmuşdur. 2021-ci ildə "Toho Entertainment" agentliyinə keçmişdir.

## Animeoqrafiya
Tomoya Kurosava "Amagi Brilliant Park" animesində Silfi, "Sound! Euphonium" animesində Kumiko Omae, "Black Bullet" animesində Tina Sprout, "Land of the Lustrous" animesində Fosfofillit, "Astra Lost in Space" animesində Kvitteriye Raffaalli, "" animesində Rebekka, "" animesində Edeli səsləndirmişdir.

## Şəxsi həyatı
2023-cü ilin iyununda evləndiyini açıqlamışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi bloqu
* Rəsmi agentlik profili
Əbu Həfs əs-Sağir

**Məhəmməd ibn Əhməd ibn Həfs ibn əz-Zibriqən əl-İcli əl-Buxari** (; ) — Hənəfi fəqih, Əbu Həfs əl-Kəbirin oğlu.

## Bioqrafiyası
Bəni İcl qəbiləsinə mənsubdur. Buxarada dünyaya gəlmiş, fiqh elmini atasından öyrənmişdir. Atası kimi o da Buxaranın ən hörmətli şəxslərindən biri idi. Ən məşhur tələbəsi Səbəzmunidir. Onun Samanilər ilə yaxın əlaqələri var idi. Mənbələrdə onun *"ər-Rəd alə əhlil-əhva"* adlı əsərin müəllifi olduğundan bəhs edilir. Lakin bu əsər dövrümüzə qədər gəlib çatmamışdır. O, hicri 264-cü (877) ildə, Buxarada vəfat etmiş, atasının məzarının yanın dəfn edilmişdir.

## İstinadlar


## Həmçinin bax

* Hənəfilik
Arzu (dəqiqləşdirmə)

**Arzu** bu mənalara gələ bilər:

* Arzu (Xaçmaz) — Azərbaycanın Xaçmaz rayonunda qəsəbə.
* ''Arzu'' (film, 1964)
* ''Arzu'' (film, 1972)
* Arzu (ad)
Hotot dovşanı

**Hotot dovşanı** (*Blanc de Hotot*) — Fransada inkişaf etdirilmiş orta ölçülü bir dovşan cinsi.

## Xüsusiyyətləri

Hotot dovşanı həmişə ağ rəngdədir, gözlərin ətrafında qara zolaqlar var və cins reyestr standartlarına görə bunlar 1/16 ilə 1/8 düym (0,16 ilə 0,32 sm) arasında olmalıdır. Bu zolaqlar cinsə "gözün ətrafında incə eynək görünüşü" verir. Bədən tipi yığcam, sıx və bir qədər yuvarlaqdır. Dişilərdə bəzən boyunbağı olur, lakin erkəklərdə göstərmək üçün cərimələnir. Cinsin geniş sinəsi, qısa boynu və yaxşı əzələli ön və arxa hissələri var. Əvvəlcə qara göz zolaqları cins standartının bir hissəsi deyildi, bunun əvəzinə qara kirpiklər və boz alt göz qapaqları təsvir edilirdi. Xəzində donu xatırladan bir parıltı yaradan çox sayda qoruyucu tük var. "Blanc de Hotot" aktiv və dözümlü bir cinsdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*ARBA
*Blanc de Hotot Rabbit Breed History
*Rabbit Breeds Chart
Amerika Samur dovşanı

**Amerika Samur dovşanı** — "Amerika Dovşan Yetiştiriciləri Birliyi" (ARBA) tərəfindən tanınan bir dovşan cinsi. Amerika Samur dovşanı cinsinin kökəni, 1924-cü ildə Kaliforniyanın San-Qebriel şəhərindən Otto Broka məxsus təmiz cinsli Çinçilla dovşanlarına gedib çıxır.

## Görünüş

Amerika Samur dovşanı, Çinçilla dovşanı çarpazlaşmalarının nəticəsidir. Bunlar bədən quruluşuna görə Çinçilla dovşanları ilə eynidir, lakin xəzləri fərqli rəngdədir. Baş, ayaqlar, qulaqlar, bel və quyruğun üstü tünd sepya rəngindədir, qalan bədənində isə xəz, Siyam pişiyinin rənginə bənzər şəkildə daha açıq qəhvəyi rəngə qədər solur. Cinsin gözləri adətən qırmızı çalarlı tünd olur.
Adətən onların çəkisi 3,2–4,5 kq-a çata bilər, erkəklər 3,2–4,1 kq, dişilər isə 3,6–4,5 kq çəkir. Bədən tipləri kommersiya, uzunluğu orta, uzun və genişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*American Rabbit Breeders Association
*American Sable Rabbit Breed History
*Different Breeds of Rabbits
Fəllas

**Əbu Həfs Əmr ibn Əli ibn Bəhr əl-Fəllas əl-Bəhili əs-Səyrəfi** (; ) — mühəddis və müfəssir.

## Bioqrafiyası
Hicri 160-cı (777) illərdə Bəsrədə dünyaya gəlib. Həmmad ibn Zeyd, Süfyan ibn Uyeynə, Vəki ibn Cərrah, Yəhya əl-Qəttan, Əbu Davud ət-Təyalisi, Əbdürrəhman ibn Mehdi kimi mühəddislərdən hədis rəvayət edib. Ondan da Züheyr ibn Hərb, Buxari, Əbu Züra ər-Razi, Müslüm, Əbu Xətim ər-Razi, Əbu Davud, İbn Əbid-Dünya, Tirmizi, Abdullah ibn Əhməd ibn Hənbəl, Nəsai, Təbəri, İbn Macə və Əffan ibn Müslüm kimi tanınmış alimlər hədis rəvayət ediblər. O, hicri 249-cu (864) ildə Əskəri-Mükrəmdə (indiki Əhvazın şimalı) vəfat etmiştir.

Mənbələrdə Fəllasın, ondan Əli ibn İsmayıl ibn Həmmad vasitəsi ilə rəvayət edilmiş *"Təfsirül-Quran"*, *"Müsnəd"*, *"əl-İləl"* və *"ət-Tarix"* adlı əsərin müəllifi olduğundan bəhs edilir. Fəllasın rəvayətlərinə *"Kütübi-sittə"*də və digər hədis kitablarında yer verilmişdir.

## İstinadlar
Peşə etikası

**Peşə etikası** — hər hansı bir peşə ilə bağlı nəyin doğru, nəyin yanlış olduğunu müəyyən edən, həmin peşə üzrə davranış qaydaları (etik qaydalar) formalaşdıran, peşə üzvlərinin bu qaydalara əməl etməsini məcburi edən, əməl etməyənləri peşədən xaric edən və xidmət ideallarını mühafizə edən prinsiplər məcmusu. Bu mənada hər peşənin özünəməxsus etik prinsipləri mövcuddur.

Peşə etikası prinsiplərinin aşağıda göstərilən faydaları mövcuddur:

*Peşədaş təzyiqi yaradaraq, peşə üzvlərini etik davranış göstərməyə təşviq edir.
*Peşə üzvlərinə doğru və ya yanlış hərəkətlər barədə daha ardıcıl və qətiyyətli rəhbərlik edir.
*Qeyri-müəyyən vəziyyətlərdə necə davranmaq lazım olduğunu göstərir.
*Rəhbər və ya işəgötürənlərin avtoritar gücünü nəzarət altında saxlayır və tənzimləyir.
*Təşkilatların sosial məsuliyyətlərini müəyyənləşdirir və bu istiqamətdə fəaliyyət göstərməyə həvəsləndirir.
*Təşkilatın və ya peşənin maraqlarının mühafizəsini təmin edir.

Peşə etikası həmişə bir qrupun məhsulu olmuşdur. Peşə etikası yalnız onu qrup müdafiə etdiyi müddətdə qüvvədə qala bilən, fərdlərə əmr edən, onları müəyyən şəkildə davranmağa məcbur edən, şəxsi meyllərinə məhdudiyyət qoyan və daha irəli getmələrinin qarşısını alan qaydalardan ibarətdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* Values, morals, and ethics. Retrieved August 16, 2009,
* Joseph, J. (2007). Ethics in the Workplace. Retrieved August 16, 2009
* Walker, Evelyn, and Perry Deane Young (1986). *A Killing Cure*. New York: H. Holt and Co. xiv, 338 p. *N.B*.: Explanatory subtitle on book's dust cover: *One Woman's True Account of Sexual and Drug Abuse and Near Death at the Hands of Her Psychiatrist*. Without ISBN
İngilis dovşanı

**İngilis dovşanı** (*English Spot*) — 19-cu əsrdə İngiltərədə selektiv yetişdirilmə yolu ilə inkişaf etdirilmiş evcil dovşan növü. Orta ölçülü olan bu növ, orta hesabla 5-8 funt çəkiyə malikdir və ən çox bədənindəki fərqli rəngli işarələrlə tanınır. Bu işarələrə kəpənək burun işarəsi, göz ətrafındakı dairələr, yanaq ləkələri, xəz zolağı, rəngli qulaqlar və bir zəncir şəklində düzülmüş ləkələr daxildir.

## Təsvir

İngilis dovşanı orta ölçülü bir növdür və orta hesabla 5-8 funt çəkiyə malikdir. Onlar qövs şəklində bədən quruluşu ilə tanınır, iki ön ayağı onları masadan yuxarı qaldırır və qarın altından işıq keçir. Ombaları yaxşı yuvarlaq və çiyinlərindən bir qədər geniş olmalıdır. Ayaqları uzun və incədir, arxa ayaqlar bədənə paralel olmalıdır. Qulaqları şaquli olmalıdır. Düzgün bədən quruluşu olmayan bir İngilis dovşanı, işarələrini tam şəkildə nümayiş etdirə bilməz. Xəz zolağı, qulaqların əsasından quyruq ucuna qədər dovşanın beli boyunca uzanan düz, bərk bir xəttdir. İngilis spotun ən məşhur xüsusiyyəti, boyun əsasından arxa ayaqlara qədər dovşanın bədəninin hər iki tərəfindən uzanan fərdi ləkələr zənciridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Florida ağ dovşanı

**Florida ağ dovşanı** — Nisbətən kiçik bir dovşan növüdür və ilkin olaraq laboratoriya üçün və ya kiçik ətlik dovşan kimi yetişdirilmişdir. Onlar tamamilə ağ rəngdədir və heç bir əlavə işarəyə malik deyillər, həmçinin albino qırmızı gözlərə sahibdirlər. Bu növ, "Amerika Dovşan Yetişdiriciləri Assosiasiyası" (ARBA) tərəfindən tanınmışdır.

## Təsvir

Onlar kompakt bədən quruluşuna, möhkəm ətlə, kiçik sümüklərə, kiçik baş və ayaqlara malikdirlər. ARBA tərəfindən təqdim olunan Florida Ağ Standartı, bu növün qiymətləndirilməsində istifadə olunan bal sistemini təsvir edir. Xəzləri ağ rəngdədir, yaxşı sıxlıq və toxumaya malikdir. Onlar kompakt, ətli bədən, qısa boyun və kiçik başa sahibdir. Florida ağ dovşanları ümumiyyətlə sakit, yaxşı xasiyyətli, mehriban və rahat heyvanlardır. Bu növ ümumiyyətlə möhkəm və sağlamdır. Onların orta ömür müddəti 5-8 ildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Florida White Breeder's Association
*Florida White Rabbit Breed History
Hotot cırtdan dovşanı

**Hotot cırtdan dovşanı** (*Dwarf Hotot*) — Ev dovşanı növü. Əsas xüsusiyyəti hər gözün ətrafında başqa bir rəngdə olan dairə istisna olmaqla tamamilə ağ rəngli xarici görünüşə malikdir.

## Xüsusiyyətlər

Hotot cırtdan dovşanı növü yığcam bədən quruluşuna və yumşaq, geriyə doğru əyilmiş xəzə malikdir. Bənzər bədən quruluşuna malik olan Polish növündən fərqli olaraq, Hotot cırtdan dovşanının çiyinləri ombaları qədər genişdir və heç bir daralma göstərmir. Baş, Holland cırtdan dovşanında olduğu qədər yüksək deyil, lakin masa üzərində dayanmamalıdır. Baş cəsarətli və genişdir. Qulaqlar V şəklində dik tutulur və uzunluğu 2 ¾ düymdən çox olarsa, yarışlarda uyğunsuz sayılır. Gözlər dar rəngli xəzlə çevrələnmişdir. İdeal göz zolağının eni iki qəpik qalınlığındadır və rəngli zolaqlar göz ətrafında bərabər olur. Zəif və ya zolaqlı göz zolaqları qüsurlu sayılır, lakin zolağın tamamilə kəsilməsi yarışlarda uyğunsuzluq yaradır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Dwarf Hotot Rabbit Breed History
*Different Breeds of Rabbits
https://www.adhrc.com/
Britaniya nəhəng dovşanı

**Britaniya nəhəng dovşanı** () — Belçikada yaranan bir cins olan Flamand Nəhəngindən gələn böyük bir dovşan növü. Britaniya Nəhəngi 7 kq-a qədər böyüyə bilər.

## Tarix

Britaniya nəhəng dovşanı, 1940-cı illərdə Böyük Britaniyada ayrı bir cins olaraq ortaya çıxdı və ABŞ-dən olan müxtəlif rəngli Flamand Nəhəng növündən yetişdirildi. Britaniyada Flamand Nəhəngi cins standartı yalnız polad boz rəngdə tanınır və Avropa Flamand Nəhəngindən bir qədər kiçik ola bilər. Beləliklə, Britaniya Nəhəngi rəngdə daha böyük bir müxtəliflik üçün yetişdirildi və kontinental Flamand dovşanlarından daha kiçik olsa da, əsasən eyni xüsusiyyətləri qorudu. Britaniya Nəhəngi, tanınmış bir cins olduğu Böyük Britaniyadan kənarda demək olar ki, tanınmır.

## Görünüş

Bütün Britaniya cinslərinin ən böyüyü olan Britaniya Nəhəngi, arxa tərəfində düz və geniş ön və arxa hissələri olan böyük, güclü bir bədənə malikdir. Xəzi orta uzunluqlu, sıx və yumşaqdır və ağ, samur, opal, boz, mavi və qara daxil olmaqla müxtəlif rənglərdə gəlir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mini Lop dovşanı

**Mini Lop dovşanı** — "Amerika Dovşan Yetişdiriciləri Assosiasiyası" (ARBA) tərəfindən tanınan ev dovşanı növü. Bu növ, "Britaniya Dovşan Şurası" (BRC) tərəfindən tanınan "Miniature Lop" növündən fərqlidir. (Böyük Britaniyada Miniature Lop qısaca "Mini Lop" adlanır.) ABŞ-dəki Mini Lop və Böyük Britaniyadakı Miniature Lop, BRK tərəfindən tanınan (lakin ARBA tərəfindən tanınmayan) "Dwarf Lop" növündən də fərqlidir. Mini Lop, "Dvarf dovşanı" kimi bir neçə kiçik dovşan növünə bənzəyir.

## Tarix

Mini Lop növü 1972-ci ildə Almaniyanın Essen şəhərində keçirilən "Alman Milli Dovşan Şousu"nda Bob Herschbach tərəfindən kəşf edilmişdir. O zaman bu növ "Klein Widder" adı ilə tanınırdı. İlk Mini Loplar, "German Big Lop" və kiçik Çinçilla növlərindən yaranmışdır. Bu növlər əvvəlcə Aquti və ağ rənglərdə olurdu. Alman lopları təxminən 8 funt (3,6 kq) çəkidə, incə, iri və qalın qulaqlara malik idi. Mini Lopun təbliğatçısı olan Hersşbax, 1972-ci ildə əsasən bir Aquti lop cütü və ağ dişi lop cütləşdirməklə ABŞ-də ilk Mini Lop nəslinin yaranmasını təmin etdi. Onların ilk bala lopları tək rəngli idi. İkinci nəsil isə qırıq rəngli oldu. Nəticədə, yetişdirilmə prosesi sayəsində yüksək keyfiyyətli Mini Loplar əldə edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*American Rabbit Breeder's Association
*Mini Lop Rabbit Club of America
*Mini Lop Rabbit Breed History
*Rabbit Breeds Listing
Argente dovşanı

**Argente dovşanı** — Fransız nümayiş dovşanlarının ən qədim növlərindən biri.

## Taksonomiya

"Britaniya Dovşan Şurası" (BRC) altı növü tanıyır: "Argente Bleu", "Argente Brun", "Argente Crème", "Argente de Champagne", "Argente Noir" və "Argente St Hubert". Amerika Dovşan Yetişdiriciləri Assosiasiyası (ARBA) isə "Champagne d'Argent", "Crème d'Argent" və "Argente Brun" növlərini tanıyır. Nadir bir növ olan "Argente Clair" isə hal-hazırda nə BRС, nə də ARBA tərəfindən tanınmır.

## Təsvir

Doğulduqda Argente dovşanları tək rəngdə olur, yetkin rəngləri isə 6 həftədən 4 aya qədər müddətdə formalaşır. Argente dovşanları kiçik və zərif olub, yaxşı inkişaf etmiş arxa hissəyə və bir qədər qövs şəkilli arxaya malikdirlər. Onların cüssəli və ya incə olması arzuolunmaz xüsusiyyətlərdir. Geniş başlı və düz ön ayaqlı olan Argente dovşanları qısa və incə sümüklüdür. Yaxşı xasiyyətlərinə görə əla ev heyvanı hesab olunurlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Avstriyanın Azərbaycandakı səfirliyi

**Avstriyanın Azərbaycandakı səfirliyi** — Avstriyanın Azərbaycan Respublikasındakı diplomatik nümayəndəliyi. 

Səfirlik Avstriya Respublikasının rəsmi nümayəndəliyi olaraq iki ölkə arasında diplomatik münasibətlərə aid bütün məsələləri əhatə edir. O, Avstriyanın Azərbaycanda siyasi, iqtisadi, maliyyə və hüquqi məsələləri, eləcə də elm, təhsil və mədəniyyət sahələrində maraqlarını təmsil edir.

2022-ci ildən Avstriya Respublikasının Azərbaycanda fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Tomas Şuller-Qötzburqdur.

## Tarixi
Avstriya Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyini 15 yanvar 1992-ci ildə tanımışdır. İki dövlət arasında diplomatik əlaqələr 20 fevral 1992-ci ildə qurulmuşdur. 

1 sentyabr 1995-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Vyanada səfirliyi fəaliyyətə başlayıb. Avstriya Respublikasının Bakıdakı səfirliyinin açılışı 22 iyun 2010-cu ildə olmuşdur. Mərasimdə Azərbaycanın və Avstriyanın dövlət və hökumət rəsmiləri, mədəniyyət və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak etmişdilər.

13 dekabr 2005-ci il tarixində Azərbaycan-Avstriya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu təsis edilmışdir.

Avstriya Parlamentində Avstriya — Cənubi Qafqaz ikitərəfli parlament qrupu fəaliyyət göstərir.

## Avstriyanın Azərbaycanda səfirləri
Avstriyanın Azərbaycanda səfiri Avstriya Respublikasını Azərbaycanda təmsil edən ən yüksək diplomatik vəzifəli şəxsdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycandaki Avstriyanin səfirliyi rəsmi sayti
* Avstriyadaki Azərbaycanin səfirliyi rəsmi sayti
Strateji tədqiqatlar

**Strateji tədqiqatlar** — dövlətlərin, beynəlxalq təşkilatların, eləcə də iri korporasiyaların uzunmüddətli məqsədlərinə çatmaq üçün təhlükəsizlik, müdafiə, diplomatiya, iqtisadiyyat və texnoloji inkişaf kimi sahələrdə planlaşdırma və qərar qəbuletmə proseslərini öyrənən çoxşaxəli elmi istiqamət. Strateji tədqiqatların əsas məqsədi milli və qlobal təhlükəsizlik, resursların səmərəli idarə olunması, regional sabitlik və güc balansının qorunması üçün elmi əsaslı tövsiyələr hazırlamaqdır. Bu tədqiqatlar hökumətlərin xarici siyasət, müdafiə strategiyası və iqtisadi inkişaf planlarında əsas rol oynayır.

Bu sahə XX əsrin ortalarından etibarən, xüsusən də İkinci Dünya müharibəsindən sonra beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsinin tərkib hissəsi kimi formalaşıb. Soyuq müharibə dövründə nüvə silahlarının yayılması, güc balansı və qarşılıqlı məhvetmə doktrinası strateji tədqiqatların əsas mövzuları olmuşdur. 

Strateji tədqiqatlar politologiya, iqtisadiyyat, hərbi elmlər, sosiologiya və tarix kimi müxtəlif elmlərin metodlarından istifadə edir. Ssenari analizi, modelləşdirmə, risk təhlili və proqnozlaşdırma əsas yanaşmalar sırasındadır.

Strateji tədqiqatlar sürətlə dəyişən qlobal reallıqlar fonunda dövlətlərin və təşkilatların dayanıqlı inkişafı üçün vacib elmi əsaslar təqdim edir. Bu sahə qərar qəbuletmədə dərin analitik yanaşmanı təmin edərək həm milli, həm də beynəlxalq səviyyədə uzunmüddətli sabitliyə töhfə verir.

## İstinadlar
Sülh və münaqişə tədqiqatları

**Sülh və münaqişə tədqiqatları** — zorakı və qeyri-zorakı davranışları, eləcə də münaqişələrə (o cümlədən sosial münaqişələrə) səbəb olan struktur mexanizmləri müəyyənləşdirən və təhlil edən, daha arzuolunan bir insan vəziyyətinə gətirib çıxaran prosesləri anlamağa yönəlmiş bir sosial elmlər sahəsidir. Bunun bir variasiyası olan sülh tədqiqatları isə beynəlxalq və daxili səviyyədə münaqişələrin qarşısının alınması, gərginliyin azaldılması və sülh yolu ilə həlli məqsədi daşıyan, münaqişə və mübahisələrin həllinə yönəlmiş multidissiplinar bir fəaliyyətdir. Bu yanaşma mənfi məbləğli deyil, müsbət məbləğli () həllərə əsaslanır.

Strateji tədqiqatlar və ya müharibə tədqiqatları ilə müqayisədə – hansı ki, ənənəvi olaraq dövlət və ya fərdi vahid səviyyəsində realist məqsədlərə fokuslanır – sülh və münaqişə tədqiqatları çox vaxt struktur zorakılığa, sosial və ya insan səviyyəsində təhlilə üstünlük verir.

Bu sahəyə aid fənlərə fəlsəfə, politologiya, coğrafiya, iqtisadiyyat, psixologiya, kommunikasiya elmləri, sosiologiya, beynəlxalq münasibətlər, tarix, antropologiya, dinşünaslıq, gender tədqiqatları, hüquq və inkişaf tədqiqatları, eləcə də digər müxtəlif istiqamətlər daxildir. Bu fənlərin müvafiq yarımsahələri, məsələn, sülh iqtisadiyyatı da sülh və münaqişə tədqiqatlarına aid hesab edilə bilər. Sülhün öyrənilməsi irenologiya adı ilə də tanınır.

## İstinadlar
Abdullah ibn Əhməd ibn Hənbəl

**Əbu Əbdürrəhman Abdullah ibn Əhməd ibn Məhəmməd ibn Hənbəl əş-Şeybani** (; ) — Əhməd ibn Hənbəlin kiçik oğlu və tələbəsi.

## Bioqrafiyası
Hicri 213-cü (828) ildə Bağdadda doğulub. O, atası Əhməddən, Yəhya ibn Maindən, Əbu Bəkr ibn Əbu Şeybədən, Osman ibn Əbu Şeybədən, Əbu Heysəmə Züheyr ibn Hərbdən və Süfyan ibn Vəki ibn Cərrahdan dərslər almışdır.

Atası Əhməd, məşhur əsəri *"[[Müsnəd İmam Əhməd|əl-Müsnəd]]"*i ilk növbədə xüsusi olaraq Abdullaha oxumuşdur. Abdullahdan hədis rəvayət edənlər Nəsai, Əbül-Qasım əl-Bəğavi, Məhamili, Əbu Əli əs-Səvvaf və Əbu Bəkr əl-Qətii kimi mühəddislərdir.

Mənbələrdə "Üstad oğlu üstad" deyə təriflənən Abdullahın hədis biliyini atası da təqdir etmişdir. Hətta bilmədiyi hədisləri onunla müzakirə etdiyi deyilmişdir. Belə ki, Nəsai və Darəqutni kimi iki hədis tənqidçisi də, Abdullahın "siqa" olduğunu söyləmişlər.

Atası Əhmədin fiqh, əqaid və əxlaqla bağlı görüşlərini tələbələr içində ən yaxşı cəmləyən də yenə Abdullah olmuşdur. Onun atası Əhməddən rəvayət etdiyi *"Fəzailu Osman ibn Əffan"*, *"Kitabüs-Sünnə"* və *"Müsnədül-Ənsar"* dövrümüzə qədər gəlib çatmışdır.

Abdullah, atası kimi 77 yaşında Bağdadda vəfat etmişdir. Ölüm tarixi hicri 290-cı (903) ildir.

## Həmçinin bax

* Saleh ibn Əhməd ibn Hənbəl

## İstinadlar
Osman ibn Əbu Şeybə

**Əbül-Həsən Osman ibn Məhəmməd ibn Əbu Şeybə İbrahim əl-Əbsi əl-Kufi** (; ) və ya **Əbül-Həsən ibn Əbu Şeybə** () — hədis və təfsir alimi. O, Əbu Bəkr ibn Əbu Şeybənin qardaşıdır.

## Bioqrafiyası
Hicri 156 (773) ildə Kufədə doğulub. İlk təhsilini Kufədə aldı. Özünü inkişaf etdirmək üçün Məkkə və Reyə getdi. Hicri 173-cü (789) ildə Bağdada köçdü. Cərir ibn Əbdülhəmid, Süfyan ibn Uyeynə, Hüşeym ibn Bəşir, Abdullah ibn Mübarək, Bişr ibn Müfəddəl, İsmayl ibn Uleyyə və Şərik ibn Abdullah kimi mühəddislərdən təhsil aldı. Oğlu Məhəmməd, Buxari, Müslüm, Əbu Davud, İbn Macə, İbn Səd, Bəqi ibn Məhləd, Əbu Yalə əl-Mövsili, Abdullah ibn Əhməd ibn Hənbəl, İbn Əbüd-Dünya, Əbu Xətim ər-Razi və Əbu Züra ər-Razi isə ona tələbəlik etmış şəxslərdir.

Osman ibn Əbu Şeybə, 3 Məhərrəm hicri 239-cu (14 iyun 853) ildə vəfat etmişdir. Kələbazi isə onun ölüm tarixini 21 Məhərrəm hicri 232-ci (17 sentyabr 846) il olduğunu söyləyir.

## Hədis elmindəki yeri
Osman ibn Əbu Şeybə bir çox hədis alimlərinin etimadını qazanmış, Buxari onun 55, Müslüm isə 135 hədisini *"Səhih"*inə daxil etmişdir. Əbu Davud və İbn Macə də ondan eşitdikləri bir çox hədisləri öz *"Sünən"*lərinə daxil etmişlər. İcli onu "siqa" (etibarlı), Yəhya ibn Məin isə "siqa-məmun" (etibarlı və güvənilən) adlandırmış, Əhməd ibn Hənbəl isə ondan təriflə bəhs etmişdir. Zəhəbi isə onu "səduq" (doğruluğu təsdiqlənmiş, lakin bəzi zəiflikləri olan) termini ilə dəyərləndirmişdir.

## Əsərləri
Mənbələr onun *"əl-Müsnəd fil-hədis"*, *"əs-Sünən fil-fiqh"*, *"Tarix"*, *"Təfsirül-Quran"* və *"Kitabül-Fitən"* adlı əsərlərin müəllifi olduğunu qeyd ediblər.

## İstinadlar
Müqəddəs Məryəm Ana kilsəsi (Belyava)

**Müqəddəs Məryəm Ana kilsəsi** () — Belyava şəhərində yerləşən Roma-Katolik kilsəsi.

## Tarixi
Müqəddəs Məryəm Ana kilsəsi 1868–1876-cı illərdə Vrotslavdan olan memar Aleksis Lanqerin layihəsi əsasında Neoqotika üslubunda tikilmişdir. 15 noyabr 1876-cı ildə Dzerjonov dekanı Adolf Rinke tərəfindən yeni kilsə təqdis edildi. Mərasimə yeni keşiş Ata Karol Ştein rəhbərlik etdi. Yeni kilsəyə şəxsi hədiyyə kimi, keşiş Fransişek Krauze 30 səsli orqan bağışladı ki, bu orqan bu gün də istifadə olunur. 1892-ci ildə Kardinal Georq Kopp kilsəni təqdis etdi. Kilsə xaç formasında planlaşdırılmış üç nefli bir binadır və 101 metr hündürlüyündə qülləyə malikdir. Daxili təchizat neoqotika üslubunda hazırlanmışdır. Əsas altarın üzərində yerləşən Müqəddəs Məryəm Ananın Miladı təsviri, 1913-cü ildə kətan üzərində çəkilmişdir.

## Təmiri
1961–1966-cı illərdə dam, hər iki qüllə, pəncərələr və orqanlar təmir edildi. Döşəmə dəyişdirildi və daxili hissə boyandı. Yeni kilsə 29 oktyabr 1966-cı ildə Yepiskop Vinsenti Urban tərəfindən təqdis edildi. 1976-cı ildə dam və böyük qüllə mis lövhələrlə örtüldü. 1992-ci ildə kafedral altarı və neoqotika üslublu xor bölməsi hazırlandı. 1995-ci ildə qazanxana modernləşdirildi və qazla istilik sistemi quraşdırıldı. Kilsəyə su boruları çəkildi. 1996-cı ildə dam təmir edildi. 1997-ci ildə polad su boruları mis borularla əvəz edildi. 1998-ci ildə üç zəng sifariş edildi və təqdis edildikdən sonra qülləyə quraşdırıldı.

1999-cu ildə istilik sistemi yeniləndi. 2000-ci ildə qülləyə saatlar quraşdırıldı və kilsənin xarici işıqlandırılması hazırlandı.

## Qalereya

Bielawa, kostel Nanebevstoupení Panny Marie, věž IV.jpg|
8163viki Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Bielawie. Foto Barbara Maliszewska.jpg| 
Epitafium_Christufa_von_Netz._Bielawa.jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Emberiza fucata

**Emberiza fucata** — Vələmir quşları fəsiləsinə aid quş növü.
## Ümumi məlumat

Cins adı olan "Emberiza", köhnə Alman dilindəki "Embritz" (vələmirquşu) sözündən gəlir. Növ adı olan "fucata" isə latıncadan olub, "qırmızıya boyanmış" mənasını verir.

Bu quşun uzunluğu 15–16 sm-dir. Lələkləri əsasən qəhvəyi rəngdədir və tünd zolaqlarla örtülüdür. Erkəklərin baş tacı və ensəsi boz rəngdədir və tünd zolaqlara malikdir, yanaqları şabalıdı rəngli, döşündə isə qara və şabalıdı rəngli zolaqlar var. Çiyinlərində qırmızımtıl ləkələr və bel hissəsi də qırmızımtıl rəngdədir. Dişilər erkəklərə bənzəyir, lakin daha solğun rəngli və baş-döş naxışı daha az fərqlidir. Birinci qış fərdləri daha sadə görünüşlüdür, lakin isti qəhvəyi rəngli yanaqları və göz ətrafında aydın bir halqa var.

Çoxalma arealı Himalaylardan başlayaraq Çin üzərindən cənub-şərqi Sibirə, Koreyaya və şimali Yaponiyaya qədər uzanır. Şimalda yaşayan quşlar qışı cənubi Yaponiyada, cənubi Çində, Tayvanda, şimal-şərqi Hindistanda, Banqladeşdə və Cənub-Şərqi Asiyada keçirir. Bu növ Qazaxıstana səyyah kimi gəlib-gedir və 2004-cü il oktyabr ayında Şotlandiyanın "Fair Isle" adasında ilk Avropa qeydi qeydə alınmışdır. Üstünlük verdiyi yaşayış mühitləri arasında kolluqlar, tarlalar və çəmənliklər var. 

Fincan şəkilli yuva yer səviyyəsində və ya kolların arasında qurulur. Üç-altı yumurta qoyulur, ən çox dörd yumurta olur. Yumurtalar ağ rənglidir və qırmızı-qəhvəyi ləkələrlə örtülüdür. Yumurtalar 12 gün müddətində qızdırılır. Çoxalma mövsümü dəyişkəndir, Hindistanda may-avqust, Honşuda may-iyul, Hokkaydoda isə iyun-avqust aylarında baş verir.

## Yarımnövləri
Bu növün üç yarımnövü var:
* "E. f. fucata" – arealın şimal hissəsində yayılmışdır.
* "E. f. arcuata" – Himalaylarda və Çinin cənub-qərb və mərkəzi hissələrində tapılır, daha tünd rəngli və daha geniş döş zolaqlarına malikdir.
* "E. f. kuatunensis" – Çinin cənub-şərqində yaşayır, daha tünd və qırmızımtıl rəngli, daha dar döş zolaqlarına malikdir.
## Qorunma statusu
Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) Emberiza fucatanın qorunma statusunu "Ən Az Narahatlıq Doğuran" (LC) kateqoriyasında qiymətləndirib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pachyramphus castaneus

**Pachyramphus castaneus** — Çığıran sərçələr fəsiləsinə aid quş növü.
## Ümumi məlumat
Pachyramphus castaneus ənənəvi olaraq "Cotingidae" və ya "Tyrannidae" fəsilələrində yerləşdirilsə də, son məlumatlar onun "Tityridae" fəsiləsində daha uyğun olduğunu göstərir və "Cənubi Amerika Təsnifat Komitəsi" tərəfindən də bu fəsilədə qəbul edilmişdir.

Pachyramphus castaneus Cənubi Amerikada iki əsas ərazidə yayılmışdır, Amazon hövzəsi (əsasən cənub və mərkəz-qərb) və Braziliyanın "Cerrado" regionu.
"Cerrado" regionu Cənubi Amerikanın cənub-şərqində yerləşir və Braziliyanın sahilyanı ərazilərini də əhatə edir. Bu ərazi Braziliyanın şimal-şərqindən cənub-şərqinə qədər, həmçinin mərkəz-qərb bölgələrini də əhatə edir. 

Pachyramphus castaneus subtropik və tropik rütubətli düzənlik meşələrində, subtropik və tropik rütubətli dağ meşələrində və intensiv şəkildə təqrib edilmiş keçmiş meşə ərazilərində yaşayır.

## Qorunma statusu
Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) Pachyramphus castaneusun qorunma statusunu "Ən Az Narahatlıq Doğuran" (LC) kateqoriyasında qiymətləndirib.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Chestnut-crowned Becard photo gallery VIREO Photo-High Res
*Graphic: ''Pachyramphus castaneus''--Medium Res; Article www.eln.gov.br&mdash;Birds of Brazil-"Familia Tyrannidae"
*Photo-Medium Res; Article ib.usp.br&mdash;"Tityridae"
*Photo-High Res; Article simonknightphotography.co.uk
Celeus castaneus

**Celeus castaneus** — Vələmir quşları fəsiləsinə aid quş növü.
## Ümumi məlumat
Celeus castaneus monotipik növdür.

Celeus castaneusun uzunluğu 21,5–25 sm, çəkisi isə 80–105 qram arasındadır. Hər iki cinsin başı küt oxra rəngli və ya qəhvəyi rəngdədir və ucu sivri kəkilli var. Erkəklərin gözlərinin ətrafından boğazına qədər olan hissə parlaq qırmızıdır. Çənə və üst boğaz hissəsində də bəzən qırmızı ləkələr ola bilər. Dişilərdə qırmızı rəng yoxdur. Hər iki cinsin yetkin fərdlərinin üst hissəsi qırmızımtıl-şabalıdı rəngdədir, bel hissəsi isə darçını rəngli və ya açıq sarıdır. Bel və quyruq üstü örtüklərində qara zolaqlar var. Uçuş lələkləri qırmızımtıl-şabalıdı rəngdədir və bəzilərinin ucları tünd qəhvəyi ola bilər. Quyruq lələkləri mat qara rəngdədir və əsası şabalıdı rənglidir. Alt hissələri şabalıdı rəngdədir və üzərində qara "V" və ya "U" formalı işarələr var.

Celeus castaneus Mərkəzi Amerikanın Karib hövzəsi tərəfində, Meksikanın cənub Verakrus bölgəsindən başlayaraq Beliz, Qvatemala, Honduras, Nikaraqua, Kosta Rika və Panamanın Bokas del Toro əyalətinə qədər yayılmışdır. Əsasən rütubətli həmişəyaşıl və yarpağını tökən meşələrin daxili və kənar hissələrində yaşayır, bəzi ərazilərdə isə manqrov meşələrində və sahil kolluqlarında da rast gəlinir. Meşə kənarlarında belə sıx bitki örtüyünü üstün tutur. Meksikada dəniz səviyyəsindən 1000 metrə, Kosta Rikada isə 750 metr yüksəkliyə qədər olan ərazilərdə görülür.

Celeus castaneus öz yayılma ərazisində bütün il boyu qalır.

Celeus castaneus əsasən qarışqa və termitlərlə qidalanır, lakin digər həşəratlar və meyvələr də yeyir. Adətən tək və ya cütlər halında, meşə təpəliyi və alt təbəqələrində, meşə kənarlarında isə daha aşağı səviyyələrdə qidalanır. Qidanı axtararkən tunelləri dəlib və qabıqları qopararaq ovunu tapır.

Celeus castaneusun çoxalma mövsümü coğrafi bölgədən asılı olaraq dəyişir. Məlumatlara görə, Oaxaca bölgəsində mart-iyun, Belizdə aprel-iyul, Qvatemalada fevral-avqust, Nikaraquada may-iyun, Kosta Rikada fevral-may və ya bəlkə iyul, Panamada isə may-iyul aylarında çoxalır. Hər iki cins yuva boşluğunu qazır. Aktiv yuvalar haqqında az məlumat var, lakin əksəriyyəti ağacda yerləşir. Bir yuvada dörd yumurta olur. İnkubasiya müddəti, balaların uçma vaxtı və valideyn qayğısının detalları məlum deyil.

## Qorunma statusu
Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) Celeus castaneusun qorunma statusunu "Ən Az Narahatlıq Doğuran" (LC) kateqoriyasında qiymətləndirib. Geniş yayılma ərazisinə və ən azı 50.000 yetkin fərddən ibarət populyasiyaya malikdir, lakin populyasiyanın azalmaqda olduğu güman edilir.

## Həmçinin bax
* Celeus elegans
* Celeus flavescens

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Photo-Med Res; Article AOCR
Danimarkanın Azərbaycandakı səfirliyi

**Danimarkanın Azərbaycandakı səfirliyi** — Danimarkanın Azərbaycan Respublikasında səfirliyi mövcud deyil. Bakıda Danimarka Krallığının konsulluğu fəaliyyər göstərir. Danimarkanın Türkiyə Respublikasındakı səfiri eyni zamanda Azərbaycanda səfirdir. 

Azərbaycan Respublikasının Danimarkada səfirliyi mövcud deyil, Azərbaycan Respublikasının İsveç Krallığındakı səfirliyi eyni zamanda Danimarkada da fəaliyyət göstərir.

2024-cü ildən Danimarkanın Azərbaycanda fövqaladə və səlahiyyətli səfiri Ole Toftdur.

Danimarka Krallığı və Azərbaycan ATƏT və Avropa Şurasının üzvləridir.

## Tarixi
Danimarka Krallığı Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyini 31 dekabr 1991-ci il tarixində tanımışdır. İki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 2 aprel 1992-ci il tarixində qurulmuşdur. 

Bakıda Danimarka Krallığının konsulluğu fəaliyyər göstərir. Konsulluq Danimarkanın rəsmi nümayəndəliyi olaraq iki ölkə arasında diplomatik münasibətlərə aid bütün məsələləri əhatə edir, Danimarkanın Azərbaycanda siyasi, iqtisadi, maliyyə və hüquqi məsələləri, eləcə də elm, təhsil və mədəniyyət sahələrində maraqlarını təmsil edir. 

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Danimarka parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir.

## Səfirlər:
Danimarka Krallığının Türkiyə Respublikasındakı səfiri eyni zamanda Azərbaycanda səfirdir və Danimarkanı Azərbaycanda təmsil edən ən yüksək diplomatik vəzifəli şəxsdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Honorary Consulate of Denmark in Azerbaijan
Calcarius ornatus

**Calcarius ornatus** — Sərçəkimilər fəsiləsinə aid quş növü.
## Ümumi məlumat
Digər uzunqanadlar kimi, Calcarius ornatus əsasən toxumlarla qidalanan kiçik, yerli həyat tərzi keçirən quşdur. Kanada və ABŞ-nin şimal bölgələrində çəmənliklərdə çoxalır və qışı ABŞ-nin cənubunda və Meksikada keçirir.

Bu quşların qısa konik dimdiyi, zolaqlı arxa hissəsi və qara ucuna malik ağ quyruğu var. Çoxalma dövründə erkək fərdin qarın hissəsi qara, ensəsi şabalıdı rəngli, boğazı sarı və başının üstü qara olur. Digər fərdlərin isə açıq qəhvəyi qarın hissəsi, tünd baş tacı, qəhvəyi qanadları var və bəzilərinin ensəsində şabalıdı rəngli ləkələr ola bilər.

Ölçüləri:
* Uzunluq: 13–16,5 sm;
* Çəki: 17–23 qram;
* Qanad aralığı: 25–27 sm.

Bu quş növü Mərkəzi Kanada və ABŞ-nin şimal mərkəzi bölgələrində qısa və qarışıq otlu çəmənliklərdə çoxalır. Qışda isə cənub ABŞ və Meksikanın çəmənliklərinə və açıq sahələrinə miqrasiya edir. Digər çəmənlik quşları kimi, yaşayış mühitinin itirilməsi səbəbindən bəzi ərazilərdən yox olsa da, hələ də kifayət qədər geniş yayılmışdır.

Calcarius ornatus yer üzündə qidalanır və qışda sürülər halında toplanır. Əsasən toxumlarla qidalanır, yayda isə həşəratları da yeyir. Cavan quşlar əsasən həşəratlarla qidalanır. Dişi fərd yer üzündəki dayaz bir çuxurda otlardan hazırlanmış yuva içərisinə 4 və ya 5 yumurta qoyur. Erkək fərd öz ərazisini qorumaq üçün uçaraq oxuyur. Hər iki valideyn cavan quşları qidalandırır.
## Qorunma statusu
Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) Calcarius ornatusun qorunma statusunu "Narahat edici" kateqoriyasında qiymətləndirib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Chestnut-collared longspur species account - Cornell Lab of Ornithology
* Chestnut-collared longspur - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* Chestnut-collared longspur videos on the Internet Bird Collection
* Chestnut-collared longspur photo gallery VIREO
Pet Barker

**Pet Barker** və yaxud **Dama Patrisiya Mari V. Barker** () — İngilis yazıçısı. Xüsusilə müharibənin psixoloji və sosial təsirlərini araşdıran romanları ilə tanınır. Onun ən məşhur əsəri "Bərpa Trilogiyası" () I Dünya müharibəsi əsgərlərinin zədə və müalicə prosesini təsvir edir. 1995-ci ildə trilogiyanın üçüncü hissəsi olan "Kabuslar yolu" romanı ilə Buker mükafatı qazanmışdır.

## Tarixi
Pet Barker 8 may 1943-cü ildə İngiltərənin Thornabi-on-Tees şəhərində anadan olub. O, atasını erkən yaşda itirdiyinə görə nənəsi tərəfindən böyüdülmüşdür. Sosial siniflər və qadınların vəziyyəti ilə bağlı erkən yaşlarından formalaşan düşüncələri, sonralar onun yazılarına təsir etmişdir.

Barker "London School of Economics"də tarix təhsili almış, daha sonra isə Durham Universitetində təhsilini davam etdirmişdir. O, uzun müddət müəllimlik etdikdən sonra yazıçılığa başlamışdır.

## Yaradıcılığı
Pet Barkerin yazıları tarix, psixologiya, müharibə, zədə və gender mövzularına fokuslanır. O, xüsusilə müharibənin insan psixikasına təsiri və travmatik təcrübələrin uzunmüddətli nəticələri haqqında yazır. Onun erkən romanları işçi sinfinin həyatı və qadın təcrübələrini təsvir edirdi, lakin sonradan müharibə mövzusuna keçid edib.
### Əsərləri
* "Bərpa Trilogiyası" (1991–1995)
** "Regenerasiya" (1991) – Psixiatr Uilliam Rivers və müharibə şairi Siegfried Sassoon arasındakı real hadisələrə əsaslanan terapevtik söhbətləri təsvir edir.
** "Qapı üzərində gözlər" (1993) – Müharibədən qayıdan əsgərlərin psixoloji və siyasi problemlərini araşdırır.
** "Kabuslar yolu" (1995) – Müharibənin sonuna yaxın dövrdə, cəbhədəki həyat və ölüm anlayışlarını əks etdirir. Bu roman Barkerə Buker mükafatını  qazandırmışdır.

Bu trilogiya real tarixi şəxsləri və hadisələri fantastika ilə birləşdirərək Barkerin ən mühüm əsərlərindən biri hesab olunur.

* "Border Crossing" (2001)

Bu roman uşaqlıq travması və qaranlıq psixoloji sirləri araşdırır. Psixoloq və keçmiş cinayətkar arasındakı gərgin münasibət ətrafında qurulub.

* "Life Class" (2007) və "Toby’s Room" (2012)

Bu iki roman I Dünya müharibəsi dövründə sənətçilərin və cəbhədəki əsgərlərin təcrübələrini təsvir edir.

* "The Silence of the Girls" (2018)

Bu roman Troya müharibəsinə qadınların baxış bucağından yazılmışdır. Əsas qəhrəman Briseis, Axillesin əsir qadınıdır və müharibənin qadınlar üzərində yaratdığı təsirləri danışır. Bu əsər mifologiyanı feminist perspektivdən araşdıran bir roman kimi qəbul edilmişdir.

* "The Women of Troy" (2021)
Bu kitab "The Silence of the Girls"-in davamıdır və Troya müharibəsindən sonra qadınların yaşadıqları çətinliklərə fokuslanır.  
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
## Xarici keçidlər
* Перевод рассказа «Медуза»
* Pat Barker, The Art of Fiction No. 243, *Paris Review*, Winter 2018
Müqəddəs Məryəm kilsəsi (Çojna)

**Müqəddəs Məryəm kilsəsi** ()&nbsp;— Polşanın ən böyük Qotika kilsələrindən biri olan Çojna şəhərində yerləşən monumental bina.

## Tarixi
Mövcud Qotika kilsənin yerindəki ən qədim məbəd, şəhərin XIII əsrin ikinci yarısında qurulmasından dərhal sonra inşa edilmişdir. Onun forması haqqında birbaşa məlumat yoxdur, baxmayaraq ki, bəziləri onun üç nefli bazilika olduğunu, şərqdə qabarıq transept və düzbucaqlı xor, qərbdə isə kütləvi düzbucaqlı qüllə ilə xarakterizə olunduğunu iddia edirlər. Bu ən qədim kilsənin divarları, görünür, qranit kublarından inşa edilmişdir ki, bu da memarlıq və konservasiya tədqiqatları zamanı aşkar edilən qalıqlarla təsdiqlənir. XIV əsrin ikinci yarısında, XIII əsrdən qalmış kilsənin qalıqları söküldü və monumental Qotik kilsənin kərpic binası və nefin üç şərq hissəsinin tikintisinə başlandı. Kilsənin yeni hissəsinin təqdisi 1407-ci ildə baş tutdu. Qotik kilsənin ilk mərhələsinin tikintisində cənub tərəfə bitişik olan şapelin mənşəyi və tarixi tam aydın deyil. Lakin məlumdur ki, onun üzərində ucaldılmış qalereya 1440-cı ilə qədər inşa edilmiş olmalıdır.

Qotika kilsəsinin ikinci mərhələsinin tikintisinə başlanma tarixi də məlum deyil. 1479-cu ildən əvvəl qərb divarının cənub tərəfində Müqəddəs Anna xarici şapeli inşa edilmişdir.

Nəticədə kilsə altı hissəli, transeptsiz bir zal formasını aldı və qərbdə XIII əsrdən qalmış kütləvi kilsə qülləsi, şərqdə isə ambulatoriyalı çoxbucaqlı xor ilə bağlandı. Ətraf divarların struktur nüvəsi, daxili hissəyə çəkilmiş dayaqlar sistemi təşkil edirdi ki, bunların arasında zəmin mərtəbədə şapellər və üst mərtəbədə ətraf qalereyalar yerləşirdi. Yan neflər, şapellər və ambulatoriyanın qalereyaları standart dörd hissəli çarpaz qabırğalı tağla örtülmüşdü, nef və Müqəddəs Məryəm Şapelinin qalereyasında isə ulduz formalı tağlar istifadə edilmişdi. 

Qotik kilsə, 2 iyul 1843-cü ilə qədər demək olar ki, dəyişməz qaldı, lakin bu tarixdə tikinti fəlakəti baş verdi və orta əsrlər qülləsinin cənub-qərb küncü uçdu, Müqəddəs Anna şapelini məhv etdi. Sağ qalan struktur elementləri tezliklə söküldü və heç vaxt yenidən qurulmadı. Fəlakətdən 16 il sonra, Fridrix Avqust Stülerin layihəsi və Karl Diekhoffun və müəyyən Sulzerin ehtimal olunan iştirakı ilə yeni qüllənin tikintisinə başlandı. Bu investisiya 1855-1861-ci illərdə həyata keçirildi və təxminən 100 metr hündürlüyündə neoqotika üslublu kərpic və az miqdarda daşdan ibarət qüllə inşa edildi.

## Qalereya

Kościół Mariacki w Chojnie-więźba dachowa.JPG|Günbəzin daxili
Chojna kosciol mariacki portal.jpg|Giriş
Kościół Mariacki w Chojnie- tondo.JPG|Çöl fasad
Chojna kosciol mariacki plycina.jpg|Tarixi yazı
Kościół Mariacki w Chojnie- malatura.JPG|Freska
Chojna kosciol mariacki (4).jpg|Heykəllər
Chojna kosciol mariacki (5).jpg|Kilsə eyvanı
Chojna kosciol mariacki (6).jpg|Kilsənin qülləsi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Fundacja na rzecz odbudowy kościoła (niem.)
* Strona o odbudowie kościoła
* Film prezentujący kościół z lotu ptaka na stronie pracowni projektowej PIN-Płotkowiak odbudowującej obiekt