Rəna Qasımova

**Rəna Qasımova Tofiq qızı** — texnika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Elmi Tədqiqatların Koordinasiyası şöbəsinin müdiri, AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunda baş elmi işçi.

## Həyatı
1985-ci ildə Ç.İldırım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutunun "Avtomatika və hesablama texnikası" fakültəsini bitirmişdir.

1985-ci ildə təyinatla Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Avtomatlaşdırılmış İdarəetmə Sistemləri şöbəsinə işə qəbul olunmuşdur.
Müxtəlif təyinatlı sistemlərin: “Auditorlar Palatası” verilənlər bazası idarəetmə sisteminin (VBİS), “Kadrlar” korporativ informasiyasi steminin yaradılması ilə məşğul olmuşdur. AMEA-nın www.science.az portalının yaradılmasında iştirak etmişdir.

Qərarların qəbul edilməsini dəstəkləmək məqsədi ilə çox ölçülü verilənlərin saxlanmasını və analizini yerinə yetirən texnologiyaların Azərbaycanda tətbiqi məsələlərini tədqiq etmişdir. Korporativ şəbəkə mühitində biliklərin idarə və əldə olunmasının (Data Mining) metod və alqoritmlərini tədqiq etmiş və paylanmış böyük informasiya resurslarına əsaslanan operativ analitik emal sistemlərində (OLAP – On-Line Analytical Processing) aqreqatlaşdırılmış verilənlərin analizi üsullarını araşdırmışdır.

Azərbaycan Respublikasının maraqlarına aid domen adları sistemi biliklər bazasının yaradılmasının elmi-nəzəri əsaslarının işlənməsi mövzusu üzərində elmi araşdırmalar aparmış və 2014-cü ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunda 3338.01 – Sistemli analiz, idarəetmə və informasiyanın işlənməsi ixtisası üzrə “Milli domen adlarının intellektual monitorinqi sisteminin sintezi üçün metod və alqoritmlərin işlənməsi” mövzusunda dissertasiya işini müdafiə etmişdir. Texnika üzrə fəlsəfə doktorudur və 2018-ci ildə dosent elmi adını almışdır.

Böyük verilənlərin analitikası problemlərinin tədqiqi mövzusunda araşdırmalar aparmışdır. Böyük verilənlərin real-vaxt ərzində emalı, analizi və idarə edilməsi prosesində problemləri tədqiq etmişdir. Big Data analizi prosesində gizli qanunauyğunluqların, naməlum korrelyasiyaların aşkarlanmasında mövcud olan problemləri təhlil etmiş və onların həlli üçün bəzi tövsiyələr vermişdir.

Rəqəmsal irsin (Rİ) formalaşması və yadda saxlanmasında mövcud problemləri tədqiq edir. Rİ-in texnoloji, texniki, itmə təhlükəsi, əlçatanlıq, təhlükəsizlik, hüquqi və s. problemlərini araşdırmışdır. Rİ obyektlərinin yadda saxlanmasında istifadə olunan metodları təhlil edərək Azərbaycanda milli irsin qorunması, saxlanması və rəqəmsallaşdırılması üzrə bir sıra təklif və tövsiyələr işləmışdir. Böyük həcmli verilənlərdə axtarışın effektivliyinin artırılması üçün neyron şəbəkəyə əsaslanan metod (Neural Foresting) təklif etmişdir. Hazırda Milli intellektual potensialın qiymətləndirilməsi məsələlərini tədqiq edir.

“İnternetdə domen problemləri və onların həlli yolları” kitabının və “Rəqəmsal irs: problemlər və perspektivlər” adlı ekspress-informasiyanın müəllifidir.

Çapdan çıxmış elmi əsərlərin ümumi sayı 70, beynəlxalq elmi mətbuatda dərc edilmiş əsərlərin sayı 35-dir.

Ailəlidir: 1 qızı və 1 oğlu var.

## Elmi fəaliyyəti
Azərbaycan Respublikasının maraqlarına aid domen adları sistemi biliklər bazasının yaradılmasının elmi- nəzəri əsaslarının işlənməsi mövzusu üzərində elmi araşdırmalar aparmış və 2014-cü ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunda 3338.01 – Sistemli analiz, idarəetmə və informasiyanın işlənməsi ixtisası üzrə "Milli domen adlarının intellektual monitorinqi sisteminin sintezi üçün metod və alqoritmlərin işlənməsi" mövzusunda dissertasiya işini müdafiə etmiş və texnika üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almışdır.
2018-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən dosent elmi adına layiq görülmüşdür.
70-ə yaxın elmi əsərin müəllifidir. Əsərlərinin 30-dan çoxu xaricdə, bir neçəsi isə yüksək impakt faktorlu beynəlxalq jurnallarda nəşr olunmuşdur.

## Tədqiqat maraqları
Data mining; big data analitika; klasterləşdirmə; təsnifatlandırma; sosial şəbəkələrin analizi; elektron dövlətin analizi; rəqəmsal irsin saxlanması problemləri; axtarış alqoritmlərinin analizi; emoqrafik verilənlərin intellektual analizi; milli intellektual potensialın qiymətləndirilməsi məsələləri və s.

## Əsas elmi nailiyyətlər
*Müxtəlif təyinatlı korporativ informasiya sistemləri ("Auditorlar Palatası" verilənlər bazası idarəetmə sistemi (VBİS), "Kadrlar" korporativ informasiyasi stemi və s.) işlənmişdir. AMEA-nın www.science.az portalının yaradılmasında iştirak etmişdir.
*Domen adlarının qeydiyyat verilənlərinə tətbiqi zamanı sistemin işinin səmərəliyini artıran, insan əməyini yüngülləşdirən intellektual analiz blokundan təşkil olunmuş milli domen adlarının intellektual monitorinqi sisteminin konseptual modeli işlənmişdir.
*Verilənlər xəzinəsinin qurulması zamanı domen adlarının qeydiyyat verilənlərinin ilkin emalı üçün alqoritm işlənmişdir.
*Qeydiyyat verilənlərinin təmizlənməsi məsələsində domen adlarının qeydiyyat verilənlərinin identifikasiyası üçün metod işlənmişdir.
*Domen adlarının qeydiyyat verilənlərindən faydalı, lazım olan biliklərin əldə olunması məqsədi ilə qeydiyyat verilənlərinin intellektual analizi üçün metod işlənmişdir.
*Azərbaycan Respublikasının maraqları ilə bağlı milli domen adlarının intellektual monitorinqi sistemi yaradılmışdır.
*Böyük həcmli verilənlər toplusundan biliklərin əldə olunması problemi istiqamətində "Biq data" texnologioyaları tədqiq olunmuşdur.
*Big Data analizi prosesində gizli qanunauyğunluqların, naməlum korrelyasiyaların aşkarlanmasında mövcud olan problemlər təhlil edilmiş və onların həlli üçün bəzi tövsiyələr verilmişdir.
*Rəqəmsal irsin (Rİ) formalaşması və yadda saxlanmasında mövcud problemlər tədqiq edilmişdir. Rİ obyektlərinin yadda saxlanmasında istifadə olunan metodlar təhlil edilərək Azərbaycanda milli irsin qorunması, saxlanması və rəqəmsallaşdırılması üzrə bir sıra təklif və tövsiyələr işləmişdir.
*Böyük həcmli verilənlərdə axtarışın effektivliyinin artırılması üçün neyron şəbəkəyə əsaslanan metod (Neural Foresting) təklif olunmuşdur.

## Elmi əsərlərinin biblioqrafiyası
Çapdan çıxmış elmi əsərlərin ümumi sayı 65, beynəlxalq elmi mətbuatda dərc edilmiş əsərlərin sayı 36-dır.

### Kitablar
# Qasımova R.T. İnternetdə domen problemləri və həlli yolları, Bakı: "İnformasiya texnologiyaları" nəşriyyatı, 2012, 165 səh. — ISBN 978-9952-434-42-2
# Qasımova R.T. Rəqəmsal irs: problemlər və perspektivlər, Ekspress-informa-siya, Bakı: "İnformasiya Texnologiyaları" nəşriyatı, 2018. İnformasiya cəmiyyəti seriyası, 148 səh.

### Elmi məqalələr
# Qasımova R.T., Microsoft ACCESS verilənlər bazasının mühafizəsi // Mahmudova Ş.C., Ələkbərova I.Y.,Fizika, riyaziyyat və informatika tədrisi. Elmi-nəzəri və metodik məçmuə 2003, № 4, səh.35–38.
# Касумова Р.Т., Опыт создания корпоративной информационной системы "КАДРЫ" / Материалы Международной научно-технической конференции "Информационные технологии и системы: новые информационные технологии в науке, образовании, экономике (НИТНОЭ)" Россия, Владикавказ, 22–25 октября 2003, Том 2. стр. 36–39.
# Касумова Р.Т., Основы принципы создания корпоративной информационной системы "Кадры"/ Махмудова Ш.Д., Алекперова И.Я., Известия, Национальной Академии Наук Азербайджана. Сер. Информатика и проблемы управления. Баку, "Элм", 2003, №3,Том XVIII, стр. 157–161.
# Касумова Р.Т., Основные принципы создания корпоративной информационной системы "Кадры"/ Махмудова Ш.Д., Алекперова И.Я., Материалы Тезисы докладов V Всероссийской школы-семинара "Прикладные проблемы управления макросистемами" Апатиты, 5–9 апреля 2004, стр. 101–104.	
# Касумова Р.Т., Многомерная модель данных в MS SQL SERVER 2000 / Алгулиев Р.М., Алекперова И.Я. IX Международная научная конференция "Теория и техника передачи, приема и обработки информации", Украина, ХНУРЭ, Туапсе, 2004, стр. 28–29.
# Qasımova R.T., "Kadrlar" Korporativ informasiya sisteminin Microsoft SQL Server -ə kecirilməsi // Ələkbərova I.Y.,"İnformasiyalaşdırma, Kibernetika və İnformasiya Texnologiyalarının müasir problemləri " II Respublika elmi konfransının əsərləri. Bakı, 26–28 oktyabr 2004, I çild səh.151–154.
# Qasımova R.T., Audit informasiya sisteminin yaradılması və tətbiqi məsələləri // Ələkbərova I.Y., Ağayev F.T., İqtisadiyyat və audit, №8, 2005, səh. 42–45.
# Qasımova R.T., Audit informasiya sisteminin yaradılması və tətbiqi məsələləri // Ələkbərova I.Y., Ağayev F.T., Fizika, riyaziyyat və informatika tədrisi. Elmi-nəzəri və metodik məçmuə 2005, № 4, səh.35–38.
# Qasımova R.T., III Minilliyin ideologiyası informasiya cəmiyyətinin qurulmasıdır // Ələkbərova I.Y., ITMagazine, 2005, səh. №7, səh. 28–29.
# Qasımova R.T., Qərarların qəbul edilməsini dəstəkləyən müasir konsepsiyalar haqqında / Əliquliyev R.M., Ələkbərova İ.Y., AMEA Xəbərləri. Fizika-riyaziyyat və texnika elmləri seriyası. Bakı, 2005, №2 cild XXV, səh. 70–74.
# Касумова Р.Т., Система многомерного анализа корпоративных данных / Алгулиев Р.М., Алекперова И.Я. Материалы Третьей Международной научно-практической конференции "Теория, методы проектирования, программно-техническая платформа корпоративных информационных систем" г. Новочеркасск, 20 май 2005, стр. 45–47.
# Касумова Р. Т., Об одном подходе выполнения сложных запросов на основе технологии OLAP // Алгулиев, Р. М., Алекперова И. Я., "Информационные технологии моделирования и управления", Воронеж, 2006, выпуск 6 (31), стр. 728–731.
# Касумова Р. Т., Выполнение сложных запросов в многомерных аналитических системах / Алгулиев, Р. М., Алекперова И. Я., Материалы Четвертой Международной научно-практической конференции "Теория, методы проектирования, программно-техническая платформа корпоративных информационных систем" г. Новочеркасск, 26 май 2006, cтр 58–59.
# Qasımova R.T, Qlobal informasiya cəmiyyəti / Ələkbərova I.Y., Rabitə dünyası, 2006, № 15(500).
# Qasımova R.T., Çoxölçülü analitik sistemlərdə mürəkkəb sorğuların yerinə yetirilməsi / Əliquliyev R.M., Ələkbərova İ.Y., "Kibernetika və informatika problemləri" Beynəlxalq elmi konfransı, 24–26 oktyabr 2006, səh.71–72.
# Qasımova R.T., İnformasiya cəmiyyəti və müasir təhsil / Ələkbərova I.Y.,Yeni Təfəkkür qəzeti, 22 fevral 2007, 1 mart 2007, 16 mart 2007.
# Qasımova R.T., İnformasiya cəmiyyətinin iqtisadi inkişafa təsiri // Ələkbərova I.Y., İT Magazine, fevral 2007səh, 22–23.
# Касумова Р.Т.Совершенствование форм и методов обучения посредством использования компьютерного учебно-методического комплекса // Алекперова И.Я., Журнал Телекоммуникации и информатизация образования, г. Москва, 2007, №4, с. 54–58. http://www.edit.muh.ru 
# Qasımova R.T., Vikipediya və onun imkanları // Əliquliyev R.M., Qasımova R.T., Azərbaycan Məktəbi jurnalı, Noyabr-dekabr 2007 6(622), səh. 9–22.
# Qasımova R.T., İnternetdə kollektiv bilik və viki texnologiyasi // Əliquliyev R.M., Ələkbərova I.Y., İT Maqazin, Bakı, 2008, 02(53), səh. 5–7.
# Qasımova R.T., Milli İnternet resurslarımızı artırmaq lazımdır // Ələkbərova I.Y. // Biznes dünyası, 2008.
# Qasımova R.T., Vikipediya virtual ensiklopediyası və təhsil sistemində yeni münasibətlər / Əliquliyev R.M., Ələkbərova I.Y., 2008.
# Qasımova R.T., Vikipediya kollektiv bilik mənbəyidir / Ələkbərova I.Y., Yeni təfəkkür, №23(107), 2008, səh.3.
# Касумова Р.Т., Учебный инновационный центр в образовательном пространстве / Алекперова И.Я., Шестая международная конференция "Интернет — Образование — Наука −2008". г.Винница, Украина, 2008, Том 1, c. 93–94.
# Касумова Р.Т., Коллективное знание в Интернете / Алгулиев Р.М., Алекперова И.Я., Шестая международная конференция "Интернет — Образование — Наука −2008". г.Винница, Украина, 2008, Том 1, cтр. 5–7.
# Qasımova R.T., Qadınlar və İnternet // Ələkbərova I.Y., Gözəllik dünyası, Bakı, aprel, 2009, səh. 76–80.
# Qasımova R.T., Milli İnternet resurslarımızı artırmaq lazımdır // Biznes dünyası, Bakı, dekabr 2008, səh. 22–24, fevral 2009, səh. 22–25.
# Qasımova R.T., About development of knowledge base of national domain name system / PCI’2010 The Third International Conference "Prob-lems of Cybernetics and Informatics" Baku, Azerbaijan, Sep-tember 6–8, 2010 p. Volume I, 171–174.
# Касумова Р.Т., Об одном подходе к кластеризации регистрационных данных доменных имен / Седьмая Международная научно- практическая конференция "Интернет – Образование – Наука – 2010" Винница, Украина, 28 сентября – 3 октября 2010, с. 457–458.
# Qasımova R.T., Milli domen adları ilə bağlı biliklər bazasının yaradılmasının konseptual əsasları haqqında // Bakı Universitetinin Xəbərləri. Fizika-Riyaziyyat Elmləri Seriyası, Bakı 2010, № 4, səh. 95–102.
# Gasimova R.Т., On intellectual analysis of domain name registration data // Информационные технологии и компьютерная инженерия, ISSN 1999–9941,Украина, 2010 №3 (19), c. 57–61. http://itce.vntu.edu.ua/issue/view/81 
# Rena Gasimova, On a approach for intellectual analysis of registration data of domain names // Rasim Alguliev, International Journal of Ubiquitous Computing and Internationalization. Korea, April 2011, Vol. 3, No. 1, pp. 27–30. http://www.itirc.org
# Касумова Р.Т., Сравнительный анализ географических доменов верхнего уровня сети Интернет // Информационные технологии Москва, 2011, №7, cтр. 18–23. http://www.novtex.ru
# Qasımova R.T., Milli domen adları intellektual analiz sisteminin yaradılması // Əliquliyev R.M. İnformasiya Texnologiyaları Problemləri, AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, Bakı, 2011, №1, səh. 29–36. http://jpit.az/uploads/article/az/CREAT%C4%B0ON_OF_%C4%B0NTELLECTUAL_ANALYS%C4%B0NG_SYSTEM_OF_NAT%C4%B0ONAL_DOMA%C4%B0N_NAMES__azerb._.pdf
# Rena Gasimova, About the Identification of Categorical Registration Data of Domain Names in the Data Warehouse / PCI’2012 IV International Conference "Problems of Cybernetics and Informatics" Baku, Azerbaijan, 2012, Volume I, September 12–14, pp. 132–134.
# Qasımova R.T., İnternet mühitdə domen adları, onların seçilməsi, qeydiyyatı və problemləri, Elektron elm problemləri üzrə I resbublika elmi-praktiki konfransı, Bakı, 15–16 noyabr, 2012, s.75–76.
# Qasımova R.T., Domen adlarının qeydiyyatı qaydaları və onların müqayisəli təhlili]] / Riyyaziyyatın tətbiqi məsələləri və yeni informasiya texnologiyaları üzrə II respublika elmi konfransı, Azərbaycan, Sumqayit şəhəri, 2012, 27–28 noyabr, səh. 196–198.
# Qasımova R.T., Milli domen və kontentlərin xarici serverlərdə yerləşdirilmə səbəbləri və nəticələri / Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 90 illiyinə həsr olunmuş "İnformasiya təhlükəsizliyi problemləri" I Respublika elmi-praktiki konfransı, Bakı, Azərbaycan, 2013 s.52–55.
# Qasımova R.T., Virtual Azərbaycanın inkişaf dinamikasının qiymətləndirmə metodikası // İnformasiya Cəmiyyəti Problemləri, AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, Bakı, 2012, №1, səh. 52–58. http://jpis.az/uploads/article/az/EVALUATION_METHOD_OF_DEVELOPMENT_DYNAMICS_OF_VIRTUAL_AZERBAIJAN__azerb._.pdf
# Rena Gasimova, Identification of Categorical Registration Data of Domain Names in Data Warehouse Construction Task // Rasim Alguliev,Journal Intelligent Control and Automation, USA, 2013, No. 2, Vol. 4 pp. 227–234. http://www.scirp.org
# Qasımova R.T., Milli domen və kontentlərin Azərbaycandan kənarda olan serverlərdə yerləşdirilməsinin monitorinqi problemləri // İnformasiya Cəmiyyəti Problemləri, AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, Bakı, 2013, №1(7), səh.49–56. http://jpis.az/uploads/article/az/MONITORING_PROBLEMS_OF_PLACEMENT_OF_NATIONAL_NAMES_AND_CONTENT_ON_SERVERS_OUTSIDE_OF_AZERBAIJAN__azerb._.pdf
# Qasımova R.T., Domen adlarının hüquqi aspektləri // İnformasiya Cəmiyyəti Problemləri, AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, Bakı, 2014, №2, səh.61–68. http://jpis.az/uploads/article/az/LEGAL_ASPECTS_OF_DOMAIN_NAMES__azerb._.pdf
# Qasımova R.T., Azərbaycan Respublikasının maraqlarına aid domen adlarının intellektual monitorinqi sisteminin yaradılması / "Elektron dövlət quruculuğu problemləri" I Respublika elmi-praktiki konfransı, Bakı, Azərbaycan, 04 Dekabr, 2014, səh. 79–81.
# Qasımova R.T., Milli domen adlarının intellektual monitorinqi sisteminin yaradılması problemləri // İnformasiya Texnologiyaları Problemləri, AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, №1, Bakı, 2015, №1, səh. 62–69. http://jpit.az/uploads/article/az/CHALLENGES_IN_DESIGNING_OF_INTELLECTUAL_MONITORING_SYSTEM_FOR_NATIONAL_DOMAIN_NAMES__azerb._.pdf
# Qasımova R.T., İnternet domen infrastrukturunun təhlükəsizliyi – DNSSEC texnologiyası / İnformasiya təhlükəsizliyinin multidissiplinar problemləri üzrə II respublika elmi-praktiki konfransı, Bakı, Azərbaycan, 14 may 2015, səh. 224–228.
# Qasımova R.T. İnternetdə qlobal domen infrastrukturunun təhlükəsizliyi // İnformasiya Texnologiyaları Problemləri, AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, Bakı, 2015, №2, səh. 61–67, http://jpit.az/uploads/article/az/SECURITY_OF_GLOBAL_DOMAIN_INFRASTRUCTURE_IN_THE_INTERNET.pdf
# Qasımova R.T. "BIG DATA" analitikası: mövcud yanaşmalar, problemlər və həllər // İnformasiya Texnologiyaları Problemləri, AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, Bakı, 2016, №1, səh.75–93. http://jpit.az/uploads/article/az/BIG_DATA_ANALYTICS__AVAILABLE_APPROACHES,_PROBLEMS_AND_SOLUTIONS.pdf 
# Qasımova R.T. "Böyük verilənlərin analizinin problaemləri", "Big data: imkanları, multidissiplinar problemləri və perspektivləri" I respublika elmi-praktiki konfransının əsərləri, Bakı, 25 fevral 2016, səh. 31–35.
# Qasımova R.T. "Böyük verilənlərdən faydalı informasiyanın aşkarlanmasında mövcud yanaşmalar", "Big data: imkanları, multidissiplinar problemləri və perspektivləri" I respublika elmi-praktiki konfransının əsərləri, Bakı, 25 fevral 2016, səh. 54–57.
# Qasımova R.T. "Elektron kitabxana konsepsiyasının bəzi xüsusiyyətləri", "E-kitabxanaların formalaşması problemləri" respublika elmi-praktiki konfransının əsərləri, Bakı, 15 aprel 2016, səh. 74–76.
# Qasımova R.T. "Böyük həcmli tibbi verilənlərin analitikası: mövcud problemlər və imkanlar", "Elektron tibbin multidissiplinar problemləri" I respublika elmi-praktiki konfransının əsərləri, Bakı, 24 may 2016, səh. 99–103.
# Rasim M. Alguliyev, Rena T. Gasimova, Rahim N. Abbaslı. "The Obstacles in Big Data", ProcessInternational Journal of Modern Education and Computer Science (IJMECS), 2017, Vol. 9, No. 3, pp.28–35. ISSN: 2075–0161 (Print), ISSN: 2075–017X (Online), DOI: 10.5815/ijmecs, http://www.mecs-press.org/ijmecs/ijmecs-v9-n3/IJMECS-V9-N3-4.pdf
# Qasımova R.T. "ELEKTRON KİTABXANALARIN YARADILMASININ BƏZİ XÜSUSİYYƏTLƏRİ " // İnformasiya Cəmiyyəti Problemləri, AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu, №1, səh. 75–80, Bakı, 2017. http://jpis.az/uploads/article/az/SOME_FEATURES_OF_DEVELOPING_ELECTRONIC_LIBRARIES.pdf
# Qasımova R.T. Rəqəmsal irsin saxlanmasında texnoloji problemlər, "Proqram mühəndisliyinin aktual elmi-praktiki problemləri" I respublika konfransının əsərləri, Bakı, 17 may 2017-ci il, səh. 275–280.
# Qasımova R.T. Elektron dövətdə Big Data-nin tətbiqi perspektivləri, İnformasiya Cəmiyyəti Problemləri, 2017, №2, səh. 96–103. http://jpis.az/uploads/article/az/PROSPECTS_OF_THE_APPLICATION_OF_BIG_DATA_IN_ELECTRONIC_GOVERNMENT.pdf 
# Qasımova R.T. Böyük həcmli tibbi verilənlərin analitikası: mövcud problemlər və imkanlar, İnformasiya Texnologiyaları Problemləri, 2017, №2, səh.69–80. http://jpit.az/uploads/article/az/ANALYZING_BIG_VOLUME_MEDICAL_DATA__CURRENT_PROBLEMS_AND_PROSPECTS.pdf
# Qasımova R.T. Rəqəmsal irs: problemlər və perspektivlər, Ekspress-informa-siya, Bakı: "İnformasiya Texnologiyaları" nəşriyatı, 2018. İnformasiya cəmiyyəti seriyası, 148 səh.
# Qasımova R.T. İnternetdə Azərbaycan əlifbası ilə domen adlarının tərtib olunması məsələsi haqqında / "İnformasiya təhlükəsizliyinin aktual multidissiplinar elmi-praktiki problemləri" IV respublika konfransı, Bakı, 14 dekabr 2018-ci il https://ict.az/uploads/konfrans/info_sec_2018/RS21_ABOUT_THE_PROBLEM_OF_INTERNET_DOMAIN_NAMES_IN_AZERBAIJAN_ALPHABET.pdf
# Qasımova R.T., Abbaslı R.N. Böyük həcmli rəqəmsal verilənlərdə axtarış alqoritmlərinin analizi, İnformasiya Texnologiyaları Problemləri, 2020, №1, səh. 98–108 https://jpit.az/uploads/article/az/2020_1/ANALYSIS_OF_THE_SEARCH_ALGORITHMS_UTILIZED_IN_BIG_DATA.pdf
# Qasımova R.T., Cəfərov Y.M. İnternetdə azərbaycan əlifbası ilə domen adlarının tərtibatındakı bəzi problemlər, İnformasiya cəmiyyəti problemləri, 2020, №1, səh. 64–74 https://jpis.az/uploads/article/az/2020_1/PROBLEMS_OF_THE_REGISTRATION_OF_DOMAIN_NAMES_WITH_THE_AZERBAIJANI_SCRIPTS_ON_THE_INTERNET.pdf
# Qasımova R.T., Abbaslı R.N. Advancement of the search process for digital heritage by utilizing artificial intelligence algorithms https://doi.org/10.1016/j.eswa.2020.113559 
# Qasımova R.T., Abbaslı R.N. Analysis of demographic characteristics based on data of social network users // Problems of Information Society, 2022, vol.13, no.2, 73–83 https://jpis.az/uploads/article/en/2022_2/ANALYSIS_OF_DEMOGRAPHIC_CHARACTERISTICS_BASED_ON_DATA_OF_SOCIAL_NETWORK_USERS.pdf
# Gasimova R.T., Hajirahimova M.Sh., Abbasli R.N. Analysis of the current situation and identification of problems in the evaluation of intellectual potential // Problems of Information Society, 2024, vol.15, no.1, 25-41 https://jpis.az/uploads/article/en/2024_1/ANALYSIS_OF_THE_CURRENT_SITUATION_AND_IDENTIFICATION_OF_PROBLEMS_IN_THE_EVALUATION_OF_INTELLECTUAL_POTENTIAL.pdf
# Rana Gasimova, Makrufa Hajirahimova, Marziya Ismayilova.FORMATION FEATURES OF THE INTELLECTUAL POTENTIAL // Problems of Information Society, 2025, vol.16, no.2, 70-85. https://jpis.az/uploads/article/en/2025_2/FORMATION_FEATURES_OF_THE_INTELLECTUAL_POTENTIAL.pdf 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəna Qasımova
*Qasımova Rəna Tofiq qızı

## Həmçinin bax