open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Taksit kartı

**Taksit Kart** — plastik kartlarla hesablaşma zamanı ödənişi bərabər hissələrlə həyata keçirməyə imkan verən sistemin şərti adıdır. Azərbaycan bankları 2012-ci ildən etibarən taksit kart sistemini tətbiq etməyə başlayıblar. Hal-hazırda 5 bank sistemi tətbiq etməkdədir. 2014-cü ilə qədər sistemi tətbiq edəcək bankların sayının 10 olacağı proqnozlaşdırılır.

## Tətbiq edən banklar
*İctimaiyyətə təqdim edilmə tarixinə əsasən*

* Kapital Bank məhsulun adı Bir Kart
* ExpressBank məhsulun adı Smile Kart
* Bank of Baku məhsulun adı Bol Kart
* Azərbaycan Sənaye Bankı məhsulun adı Extra Card
* Unibank məhsulun adı Albalı Kart
* NBCBank məhsulun adı Maxi Card
* AGBank məhsulun adı Həzz kart

## Həmçinin bax
* Kredit kartı
* Debet kartı
* Plastik kartlar
* POS terminal

## Xarici keçidlər
Ayça İnci

**Ayça İnci** — Türkiyə teatr, TV serial və kino aktrisası.

## Həyatı
Ayçin İnci 30 aprel 1978-ci ildə Türkiyə Cümhuriyyətinin İstanbul şəhərində anadan olmuşdur. Hələ liseydə oxuduğu zamanlarda bir çox klip və reklamlarda çəkilmişdi. İstanbul şəhərində yerləşən ali məktəblərdən biri olan *Müjdat Gezen Sanat Merkezi* ali məktəbini bitirmişdir. O, burada 4 il müddətində kino, musiqi və teatr təhsili almışdır. XX əsrin 70-80-ci illərində Türkiyənin tanınmış aktyorlarından biri olmuş Bilal İncinin nəvəsidir. Ayça İncinin bacısı Ayçin İnci də aktrisadır.

## Maraqlı faktlar
*Ayça İncinin anketi:
*:Boyu: 170 sm
*:Çəkisi: 58 kq

## Karyerası

### Bədii filmləri

### TV filmləri

### TV serialları

## Xarici keçidlər
* Twitter da Ayça İnci
* Facebook da Ayça İnci

## İstinadlar
***Sinematurk.com**: Ayça İnci
***Kinopoisk.ru**: Ayça İnci
***Sinemalar.com**: Ayça İnci biografisi
***Sinemalar.com**: Ayça İnci Filmografisi
***Diziler.com**: Ayça İnci dizileri
***Tümay Özokur Ajans**: Ayça İnci 

## Mənbə

## Həmçinin bax
Böyük Britaniya monarxı

**Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının monarxı** - Böyük Britaniyanın dövlət başçısı.

Monarx dövlət başçısı olaraq icra hakimiyyətinə malik deyildir. Hökumət Britaniyanın 2 partiyalı sistemi hesabina parlamentə də xeyli dərəcədə təsir edir. Monarx millətin birliyinin və dövlətin varisliyinin simvoludur. O, cəmiyyətdə sabitliyin təminatçısıdır. Monarxın ənənə və konstitusiya adətləri ilə müəyyən olunmuş, bəzən məhkəmə presedentləri ilə müəyyən olunmuş, bəzən presedentləri ilə təsbit edilmiş və parlamentin iradəsindən asılı olaraq olmayan müstəsna hüquqları var. O, qanunları imzalayır və veto hüquqlarına malikdir (1707-ci ildən istifadə etmir). O, paralament iclaslarına xüsusi dəvətlə gələ bilər. O, parlamentin illik sessiyasını nitq söyləyərək açır. Monarx baş nazirin hazırladığı nitqi oxuduğundan heç nə dəyişə bilməz. Monarx yeni seçkilərin tarixini təyin etməklə icmalar palatasına buraxmaq hüququna malikdir. O, bunu yalnız hökumətin göstərişi ilə edə bilər.

## Mənbə
* "XARİCİ ÖLKƏLƏRİN DÖVLƏT VƏ HÜQUQ TARİXİ" Polis Akademiyası.
* "Mühazirələr toplusu" Polis Akademiyası
* "Xarici Ölkələrin Konstitusiya Hüququ"  Çirkin. 2000
* "Müasir Ölkələrin Dövlət və Hüquq Tarixi" M.Məlikova, E.Nəbiyev
Böyük Britaniya İcmalar palatası

**İcmalar Palatası** — Böyük Britaniya parlamentinin aşağı palatası.

## Tərkibi
İcmalar palatası 650 üzvdən ibarətdir. O, birmandatlı dairələr üzrə nisbi çoxluqlu majoritar sistem əsasında seçilir. Deputatlar indemnitetə (çıxışa görə təqsirsizlik) və yalnız sessiya dövründə, habelə sessiyaya qədər və ondan 40 gün müddətində məhdud immunitetə malikdir. Deputatlara verilən maaş dünyada ən aşağı maaşlardan biri hesab olunur. Deputatlar öz seçki dairələrində çox fəal işləyirlər, çünki hətta partiya rəhbərliyi onların namizədliyini irəli sürsə də, onların yenidən seçilməsi sonda seçicilərdən asılı olur.

Palatanın iclaslarına spiker başçılıq edir və 3 müavini vardır. Palata özünü bütün palatanın komitəsinə çevirdikdə müavinlər də sədr olur. Spiker seçildikdən sonra partiyadan çıxır. O, səs verə bilməz, palata üzvlərinin səsləri bərabərləşəndə həlledici səs hüququ vardır. O palata üzvlərinin çıxışını şərh etmək və çıxış etmək hüququna malik deyildir.

Hazırda icmalar palatasında ixtisaslaşmış komitələr və əlavə olaraq ixtisaslaşmamış komitələr var. Onların sayı azdır. ABŞ-dən fərqli olaraq, Böyük Britaniyada parlamentinin sayı aşağı palatasında ciddi partiya intizamı mövcuddur, lakin deputat seçicilərinin və aşağı partiya təşkilatlarının himayəsindən də asılıdır. Aşağı palatanın iclasi üçün kvorum ən azı 40 deputatın iştirakını nəzərdə tutur.

## Mənbə
* "XARİCİ ÖLKƏLƏRİN DÖVLƏT VƏ HÜQUQ TARİXİ" Polis Akademiyası.
* "Mühazirələr toplusu" Polis Akademiyası
* "Xarici Ölkələrin Konstitusiya Hüququ" Çirkin. 2000
* "Müasir Ölkələrin Dövlət və Hüquq Tarixi" M.Məlikova, E.Nəbiyev
Lordlar Palatası

**Lordlar Palatası** —  Böyük Britaniyanın ali qanunverici orqanı. Üzvləri lord titulunu daşıyırlar.

## Tərkibi
Lordlar palatasının tərkibi və üzvlərinin sayı dəyişkəndir. Bu palata əsasən irsi əlamət üzrə təşkil olunur. Lordlar palatasının tərkibinin 2/3 hissəsinə yaxınını "perlər" , 1/3 hissəsinə yaxınını isə ömürlük "perlər" təşkil edir. Bundan başqa palatanın tərkibinə daxildir: anqlikan kilsəsinin 26 ruhani lordu, kral tərəfindən ömürlük təyin olunan 20 "apelyasia lordu" mülki işlər üzrə ölkənin ali məhkəmə instansiyaları və Şotlandiya və İrlandiya lordları tərəfindən seçilən onlarla şəxs. Hazırda lordların əksəriyyəti maliyyə qruplaşmalarının və iri fimaların nümayəndələridir. Lakin kasıb lorlar da olur. Lordların arasında 2 kommunist olmuşdur, lordlardan 1-i hətta qəssab olmuşdur.

Lordlar palatasında lord-kansler sədrlik edir. Palatada kvormu 3 lordun iştirakı təmin edir.İclaslar özünü tənzimetmə əsasında keçirilir. Böyük Britaniyada İcmalar palatasında dəfələrlə lordlar palatasının ləğv edilməsi və ya onun yenidən təşkil olunması haqda məsələ qaldırılmış, lakin hər dəfə müvəffəqiyyətsiz olmuşdur.

9 may 2012-ci il tarixində keçirilmiş iclasda iştirak edən Kraliça Lordlar Palatası üzvlərinin gələcəkdə seçkilərlə təyin olunacağını bildirdi.

## İstinadlar

## Mənbə
* "XARİCİ ÖLKƏLƏRİN DÖVLƏT VƏ HÜQUQ TARİXİ" Polis Akademiyası.
* "Mühazirələr toplusu" Polis Akademiyası
* "Xarici Ölkələrin Konstitusiya Hüququ"  Çirkin. 2000
* "Müasir Ölkələrin Dövlət və Hüquq Tarixi" M.Məlikova, E.Nəbiyev

## Xarici keçidlər
Aydın Səlimzadə

**Aydın Səlimzadə** () — Azərbaycan etnoqrafı; tarixçi alim, şair, yazıçı-publisist; "Elm və həyat" jurnalının baş redaktoru (1993–1995)

## Həyatı
Etnik mənsubiyyəti haputlu olan Aydın Səlimzadə 2 iyul 1953-cü ildə İsmayıllı rayonunun Hacıhətəmli kəndində anadan olmuşdur.

Əmək fəaliyyətinə lap gənc yaşlarından başlamışdı.

Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində qiyabi təhsil aldığına görə, universiteti bitirənə qədər doğulduğu İsmayıllı rayonunda fəhləlikdən müəllimliyə kimi bir təcrübə məktəbi keçmişdir.

1979-cu ildən Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutunda işləmişdir.

Tarix İnstitutunun aspiranturasına qəbul olunandan sonra, Moskvada Etnoqrafiya İnstitutunda təcrübə keçmiş və 1986-cı ildə Minsk şəhərində *"Sumqayıt şəhəri əhalisinin formalaşması və millətlərarası mədəni-məişət əlaqələri"* mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək, tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır.

1989–1992-ci illərdə AEA-nın "Elm" qəzetinin baş redaktoru olmuş, 1992–1993-cü illərdə isə Azərbaycan Elmlər Akademiyası prezidentinin mətbuat və informasiya üzrə müavini vəzifəsində çalışmışdır.

1993-cü ilin sentyabr ayında "Elm və həyat" jurnalının baş redaktoru təyin olunmuşdur.

1995-ci ildə — 42 yaşında vəfat etmişdir.

Oğlu Ayaz hüquqşünas, qızı Aygün isə həkimdir.

## Yaradıcılığı
İlk məqalə və şeirlərini tələbəlik illərində çap etdirmişdi.

İlk əvvəl "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində və "Azərbaycan" jurnalında ədəbi işçi vəzifəsində çalışmışdı.

2 kitabı nəşr olunmuş, yüzlərlə məqaləsi dərc edilmişdir.

### Kitabları
* *"Palıd vüqarı" (Azərbaycan uzunömürlüləri haqqında düşüncələr)*. Ön söz: İ. İsmayılzadə. Bakı, Azərnəşr, 1983, 48 səhifə, şəkilli; tiraj: 13000.
* *"Su səmtinə axar" (Oçerklər)*. Ön söz: İ. İsmayılzadə. Bakı, Yazıçı, 1986, 128 səhifə, şəkilli; tiraj: 10000.

## İctimai-siyasi fəaliyyəti
Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının ilk qurucularından və VHP Ali Məclisinin (Ali Şurasının) ilk üzvlərindən biri olub.

## Xatirəsi
* Aydın Səlimzadənin həyat və yaradıcılığını əks etdirən "Hər ürəkdə bir Aydın" kitabı nəşr olunmuşdur. Kitabın müəllifləri Rəna Mirzəliyeva və Allahyar Muradovdur. 14 may 2010-cu ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin "Natəvan" klubunda kitabının təqdimat mərasimi keçirilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəna Mirzəliyeva. Dağlar marala qaldı… Ədəbiyyat qəzeti, 3 iyul 2009, səh. 6.
* Qorxmaz Şıxalıoğlu. Bir dəstə qızılgül. 525-ci qəzet, 7 noyabr 2009.
* Rafiq Tağı. Aydın Səlimzadə haqqında. İnkişaf tələsgəni . enyeniedebiyat.com, 18 noyabr 2009.
* Aqil Abbas. Unutduğumuz Aydın Səlimzadə . "Ədalət" qəzeti, 8 yanvar 2010.
* Maral Poladova. Yeri görünən Aydın. 525-ci qəzet, 29 aprel 2011.
* Xeyrulla Ağayev. Ömürlərə paylanan işıq…  kulis.lent.az, 02.07.2014
* Aydın Səlimzadə — 65
Böyük Britaniya parlamenti

**Böyük Britaniya parlamenti** — Birləşmiş Krallıq, Taxt-tac əraziləri və Böyük Britaniyanın dəniz ərazilərinin ali qanunverici orqanı. Yalnız qanunverici üstünlüyə sahibdir və bununla da İngiltərədəki və xaricdəki bütün digər siyasi qurumlar üzərində son səlahiyyətə sahibdir. Parlament iki palatalıdır, lakin Kraliyyət Məclisi, Lordlar Palatası və İcmalar Palatası olmaqla üç suveren hissədən ibarətdir.

## İcmalar palatası

İcmalar palatsı 651 üzvdən ibarətdir. O birmandatlı dairələr üzrə nisbi çoxluqlu majoritar sistem əsasında seçilir. Deputatlar indemnitetə (çıxışa görə təqsirsizlik) və yalnız sessiya dövründə, habelə sessiyaya qədər və ondan 40 gün müddətində məhdud immunitetə malikdir.

## Lordlar palatası

Lordlar palatasının tərkibi və üzvlərinin sayı dəyişkəndir. Bu palata əsasən irsi əlamət üzrə təşkil olunur. Böyük Britaniyada İcmalar palatasında dəfələrlə lordlar palatasının ləğv edilməsi və ya onun yenidən təşkil olunması haqda məslə qaldırılmış, lakin hər dəfə müvəffəqiyyətsiz olmuşdur.
## [[Böyük Britaniya]] Parlamentinin fərqləndirici xüsusiyyətləri
Böyük Britaniya Parlamentinin özünəməxsus xüsusiyyətləri var:
* Hər çərşənbə günü 30 dəqiqə müddətində Baş Nazirin Sual Vaxtı olur. Suallar istənilən mövzuda ola bilər;
* Mətbuat daim iştirak edir və istənilən vaxt çəkiliş edilə bilər;
* İcmalar Palatasında debatlar müəyyən qaydalara əsasən aparılır. Çıxış edənlər öz rəylərini bir-birlərinə yox, Spikerə ünvanlayırlar. Temparatur yüksələrsə, spiker debatı nəzarətdə saxlamaq üçün müdaxilə edir. Parlament üzvü çıxışına bitirdikdən sonra növbəti çıxışı kimin edəcəyinə Spiker qərar verir. Çıxış etmək istəyən Parlament Üzvü Spikerin diqqətini cəlb etmək üçün ayağa qalxır. Əslində, bu o qədər də vacib deyil. Çünki Spiker kimin danışmaq istədiyini təxminən bilir. Parlament Üzvləri  tribunadan yox yerlərindən çıxış edirlər. Parlament Üzvləri adətən, çıxışlarını oxumurlar. Ancaq yaddaşlarını təzələmək üçün kiçik qeydlərə nəzər salmaq olar.
* Çıxış edən Parlament Üzvü digərinə müraciət etmək istəyirsə, onun adını çəkməməlidir. Əvəzində isə Parlament Üzvünün təmsil etdiyi seçki dairəsinin adını qeyd etməklə ona müraciət etməlidir. 
* Müzakirə və debatlar əsasən, aqressiv xarakter daşıyır. Bu palataların formasında da özünü göstərir. Həm Lordlar Palatası, həm də İcmalar Palatasının yerləşdiyi palatalar dördbucaqlı şəklindədir.

## İstinadlar


## Mənbə
* "XARİCİ ÖLKƏLƏRİN DÖVLƏT VƏ HÜQUQ TARİXİ" Polis Akademiyası.
* "Mühazirələr toplusu" Polis Akademiyası
* "Xarici Ölkələrin Konstitusiya Hüququ"  Çirkin. 2000
* "Müasir Ölkələrin Dövlət və Hüquq Tarixi" M.Məlikova, E.Nəbiyev
* "A Brief History of British Kings and Queens: British Royal History from Alfred the Great to the Present" (The Brief History) by Mike Ashley

## Xarici keçidlər
Bilal İnci

**Bilal İnci** — Türkiyənin keçmiş tanınmış aktyorlarından biri. Onlarla kino və televiziya filmində, teleserialda və teatr tamaşasında rol almışdır. Kinofilmlərdə daha çox mənfi obrazları canlandırmışdır.

## Həyatı
## Karyerası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* **Sinematurk.com**: Bilal İnci
* **Kinopoisk.ru**: Bilal Inci
Praya

**Praya** ( — «çimərlik») — Kabo-Verde ada dövlətinin paytaxtı və ən iri şəhəri.  Santyaqu adasında yerləşir. Əhalisi — 113 min nəfər (2005).

## Yaranma tarixi
XV əsrin sonunda salınıb. 1770-ci ildə Praya əvvəlki məskəndə su ehtiyatı bitdikdən sonra arxipelaqın mərkəzinə köçürülür.  Paytaxt seçimi yerin uğurlu olması ilə bağlı idi. Müstəqillik dovründə şəhər xeyli genişlənmişdir.

## İqtisadiyyat
Apeisin, şəkər və kofe ixrac edilir. Dəniz marşrutlarının kəsişdiyi nöqtədə yerləşir. Balıqçılıq inkişaf edib. Tikinti materialları, yeyinti və tikiş məhsulları istehsal edilir.

Şəhər yaxınlığında okean kurort çimərlikləri vardır.

## Fotopanoram

## Mənbə
* Şəhərin bələdiyyə saytı 
* Praya (Praia)
Sigur Rós

**Sigur Ros** — İslandiya post-rok qrupudur. Qrupun əsas xüsusiyyəti post-rock janrının ən öncül qruplarından olmasıdır. Qrupun adı vokalist Jon Birgissonun bacısı, qrupun qurulduğu gün anadan olan Sigurros'dan götürülüb. Maraqlıdır ki, qrup üzvlərindən sadəcə Kjartan Sveinsson musiqi təhsili alıb.

## Albomları
### "Von" və "Von brigði"
Qrup ilk albomu olan "Von"u (tərcüməsi: Ümid) 1997-ci ildə yayımladı. Sonrakı il isə onun remiks albomu olan "Von brigði" gəldi.

### "Ágætis byrjun"
1999-cu ildə ilk beynəlxalq çıxışı edən qrup iki il ərzində bu albom sayəsində çox məşhur oldu. Albomun adının mənası "Yaxşı Başlanğıc" deməkdir. "Ágætis byrjun" albomundan bir çox film qrupun musiqilərindən istifadə etməyə başladı.

### "Rímur"
2001-ci ildə qrup İslandiyalı balıqçı Steindór Andersen ilə Rímur EP'ini yayımladı. EP əsasən musiqili şeir janrında idi.

### "()"
Qrupda zərb alətlərində ifa edən Ágúst Ævar Gunnarsson qrupu tərk etdikdən sonra 2004-cü ildə yayımlanan bu () adlı albom da bir çox filmlər üçün saundtrek qaynağı oldu. Qrupun ilk albomu 2004-cü ildə həm də Avropa və Amerikada satılmağa başladı.

### Sonrakı albomlar
Qrup hər il məşhurluğunu artıraraq hər dəfə fərqli albomları yayımlamağa davam etdi. Ən son albom olan Valtari 23 may 2012-ci ildə işıq üzü görüb.

## Diskoqrafiya
Akuma (Street Fighter)

**Akuma** () - Street Fighter oyun seriyasının personajlarından biridir.

## Personaj haqqında
Akuma Ryunun ustasını öldürən kişidir. İlk olaraq "Super Street Fighter" seriyasında xüsusi bir şifrəylə seçilə bilən gizli bir xarakter olaraq "Street Fighter" dünyasına girmişdir. Bir dəfədə rəqibin ömrünün yarısını apara bilən bir ölüm vuruşuna malikdir. Ayrıca geyiminin arxasında bir hərf vardır. Həmin hərf yapon dilindən "Ölümsüz" deməkdir. Qırmızı saçları vardır.

## Xarici keçidlər
* SF2 
* SFA 
* SF3 
* SFEX 
* MvC 
* SF4  
* StrategyWiki.org
Zuma (videooyun)

**Zuma** -  PopCap Games oyun şirkəti tərəfindən 2003-cü ildə yaradılan macəra oyunudur. Oyun 2004-cü ildə "İlin ən yaxşı RealArcade oyunu" mükafatını qazanmışdır. 2009-cu ildə oyunun versiyası Windows ve Mac Os üçün hazırlanmışdır. Windows versiyasında oyunun adı "Zuma Deluxe" kimidir.

## Geympley
Zumanın məqsədi müəyyən bir yol izləyən bütün topları eyni rəngləri bir araya gətirərək yox etmək və sarı qurbağa başına gəlmələrini maneə törətməkdir. Topları tamamilə yox edilincə hissə keçilir. Toplardan bir dənəsi sarı qurbağa başına çatsa oyun itirilir. Yuxarıdakı sarı rəngli bar dolana qədər toplar gəlməyə davam edəcəkdir. Bir yığ eyni rəng topları bir yerə gəlsə, bunları istifadə edərək bir partlama yarada bilir və ya topları yavaşladıb bir müddətə geri göndərmək olar. Arada yaranan boşluqlar sayəsində xal ala bilərik. Əgər oyunçu ifadə edilən zamandan əvvəl bitirsə zaman balı götürməkdədir.

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Zuma oyunu
* Zuma Oyunu Veb Saytı
* Play Zuma Deluxe
* Zuma Oyunları 
* Zuma Oyunları
Ariel Kebbel

**Ariel Kebbel** (; ) — amerikalı aktrisa və modeldir. *Amerika Tortu: Düşərgə Kamandası* (2005), *Con Tuker Ölməlidir* (2006), *Akuamarin* (2006) və *Vampir Məni Dişlədi* (2010) filmləri ilə tanınır. Eyni zamanda *Gilamur Qızları* (2003-04), *[[Vampirin gündəlikləri (teleserial, 2009)|Vampirin gündəlikləri]]* (2009-2014), *Gözlənilməyən həyat* (2010) və *90210* (2011-13) teleserialları da ona uğur gətirən filmlərdəndir.

## Həyatı və model karyerası
Ariel Florida ştatının Vinter Park şəhərində doğulub. Anası Şeri, öz şəxsi kompaniyasənda istedadlı menecerdir. Ariel Üinter Parkda yerləşən Crenshaw School məktəbində məzun olub. O 2002-ci ildə Miss Florida Teen USA tamaşasında iştirakçı kimi çıxış edib. Aktrisalığa başlamazdan əvvəl, Ariel model şirkətində çalışırdı. Həmin vaxtlar o, *Maxim*, *H*, *Lucky*, *Men's Health*, *FHM*, kimi jurnallarda görünürdü.

## Kino karyerası
Kaliforniya, Los-Ancelesə köçdükdən sonra Gilamor Qızları serialına çəkilən Ariel burda ilk uöurunu əldə edir. Bunda sonra bir neçə teleserialada çəkildi.

Bu seriallardan sonra o ilk filmi olan komediya janrlı Planetin Ruhu filminə çəkildi. 2005-ci ildə isə o, Sofia Buş, Britani Snou və Ces Meltakli ilə birgə Con Tuker ölməlidir filmində Kerri rolunu oynadı. Bu film dünya üzrə 68 milyondan çox gəlir gətirərək ona daha da uğur qazandırdı. Elə həmin ildə Ariel Sara Pakston və Emma Roberts ilə birgə Aquamarin filminə də çəkildi.

2006-cı ildə Arielin növbəti uğurlu filmlərindən olan Lənət 2 qorxu/triller filmi nümayiş olundu. Bu film original yapon filmi olan Lənət filminin remeiki idi. Bu film oktyabrın 16-sı nümayiş plundu və dünya üzrə 70 milyon gəlir qazandı. 
Bundan sonra da Ariel bir sıra filmlərə çəkildi.

2011-ci ilin dekabrın əvvəlindən 2012-ci ilin avqustun sonuna qədər aktrisa Vanessa rolu ilə 90210 serialına çəkildi.2012-ci ilin avqust ayında isə Havai 5 serialının dödüncü mövsümünün bir neçə seriasına çəkildi.

2012-ci ilin dekabrın əvvəlləri aktrisa öz şəxsi Twitter hesabında Tia Novri serialında çəkiləcəyi xəbərini vermişdi.

## Filmoqrofiyası
## Film

## Televiziya
## Serial

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Aktrisanın rəsmi saytı
Devid Linç

**Devid Kit Linç** ( ) — amerikalı rejissor, musiqiçi və aktyor.

20 yanvar 1946-cı ildə ABŞ-nin Montana ştatının Missula şəhərində doğulan Linç eyni zamanda tanınmış bir rəssamdır. Hətta çox nadir hallarda mebel dizaynerliyi ilə də məşğul olur. Pensilvaniya İncəsənət Akademiyası və Amerika Film İnstitutunda təhsil alıb. 1977-ci il istehsalı olan ağ-qara filmi "Eraserhead" ilə tanınmışdır. "Dune" (eyni adlı roman əsasında) və "Blue Velvet" ilə çoxalan uğuru 90-cı illərin sonunda çəkdiyi "Lost Highway" filmi ilə zirvəyə çatmışdır. Bundan sonra "Mulholland Dr." və yoxlama xarakterli qısa filmlər çəkdi.

Filmlərində alçaq səsli gurultular, çürümüş əşyalar, pozulmuş personajlar və polyarlaşdırılmış qaranlıq dünyalar yaratması ilə film dünyasının diqqətini üzərinə yönəltmişdir.

16 yanvar 2025-ci ildə vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya
* Fil adam (1980)
*Tvin Piks (1990)
*Adi hekayə (1999)
*Laki (2017)

## Mükafatları
  
* 1991: American Film Institute - Franklin J. Schaffner Alumni Medal
* 1999: Avropa film mükafatı, The Straight Story

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi internet səhifəsi
Hindlilər

**Hindlilər**, **hindu**, **hindistanlı** — Hindistanın milli, dini və kasta mənsubiyyətindən asılı olmayaraq əsl yerli əhalisinin ümumi adı .

## İstinadlar
Şallı (Heris)

**Şallı** () - Şərqi Azərbaycan ostanının Heris şəhristanının kəndlərindəndir. Kənd 11 avqust 2012-ci il tarixində zəlzələ nəticəsində tamam dağılıb.
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 49 nəfər yaşayır (14 ailə).
## Həmçinin bax
*Şərqi Azərbaycan zəlzələləri (2012)
## İstinadlar
SSRİ Elmlər Akademiyası

**SSRİ Elmlər Akademiyası** ― SSRİ-nin aparıcı alimlərinin elmi fəaliyyətini əlaqələndirən, SSRİ Nazirlər Sovetinə tabe olan ali elmi müəssisə.

1925–1991-ci illərdə fəaliyyət göstərmişdir. Birbaşa varisi Rusiya Elmlər Akademiyasıdır.

## Filateliyada

Şəkil:1925 lomonosov 3k text.jpg|SSRİ poçt markası, 1925-ci il:  SSRİ EA 200 illiyi
File:Stamp of USSR 0976.jpg|SSRİ poçt markası, 1945-ci il:  SSRİ EA 220 illiyi
File:Stamp of USSR 0977.jpg|SSRİ poçt markası, 1945-ci il:  SSRİ EA 220 illiyi
File:Stamp of USSR 1862.jpg|SSRİ poçt markası, 1955-ci il: SSRİ EA dünyada birinci atom elektrik stansiyasının binası
File:Stamp of USSR 1864.jpg|SSRİ poçt markası, 1955-ci il: SSRİ EA dünyada birinci atom elektrik stansiyasının binası


## Mənbə

* Ю. С. Осипов. Академия наук в истории Российского государства М.: Наука, 1999
* Б. С. Каганович. "Начало трагедии"
* Список репрессированных членов АН СССР
Pretoriya

**Pretoriya** — Cənubi Afrika Respublikasının paytaxtı, Qautenq vilayətinin inzibati mərkəzidir. Ölkənin şimal-şərqində, Apis çayının sahilində yerləşir. Afrikanın ən müasir şəhərlərindən,CAR-ın üç paytaxtından biridir. Pretoriya - icra hakimiyyəti mərkəzlərinin, Keyptaun - qanunverici hakimiyyətin, Blumfonteyn - məhkəmə hakimiyyətinin yerləşdiyi şəhərlərdir.

Pretoriya Svan şəhər dairəsinə daxildir, ona görə də özü bir çox hallarda Svan, Tsvan, Tşvan adlandırılır. Şəhərin ad məsələsi indi  də müzakirə mövzusudur. Şəhər ilk dövrdə "Pretoriya Filadelfiya" (*«Pretoriya qardaş məhəbbəti»*) adlanırdı.

## Tarixi
Şəhər 1855-ci ildə Martinus Pretorius, bur köçkünlərinin baş komandanı Andris Pretoriusun oğlu tərəfindən salınıb və onun şərəfinə adlandırılıb.  1860-cı ildə Pretoriya bur Transvaal Respublikasının paytaxtı olur.  (1899—1902) ingilis-bur müharibəsindən sonra İngiltərə Transvaalı işğal edir və Pretoriya İngiltərə protektoratının mərkəzi olur. 1910-cu ildən sonra Pretoriya Böyük Britaniya tərkibində Cənubi Afrika İttifaqı dominionunun paytaxtı elan edilir. 1961-ci ildə şəhər elan edilən Pretoriya Cənubi Afrika Respublikasının paytaxtı olur.

## Şəhərin inkişafı
Pretoriya - müasir böyük şəhərdir. Şəhərdə hündür binalar, parklar, fontanlar vardır. Bununla belə şəhər ətrafında çox sayda kasıb evlər yerləşir.

## İqtisadiyyatı
Pretoriya Cənubi Afrika Respublikasının əsas iqtisadi, elmi və mədəni mərkəzidir. Şəhərin müasir kommunikasiya sistemi, avtomobil və dəmir yol şəbəkəsi,beynəlxalq əhəmiyyətli aeroportu vardır.

## Qalereya

Fayl:Pretoria CBD1.jpg|Şəhərin panoramı
Fayl:CentralPretoria.jpg|Şəhərin mərkəzi hissəsi
Fayl:Jacaranda-trees-pretoria.jpg| *Jacaranda* ağacları
Fayl:Old Arts Faculty Building, University of Pretoria.jpg|Pretoriya Universiteti
Fayl:SAChurchSquare.jpg|Şəhərin mərkəzi küçəsi 


## Mənbə
* Pretoriya 

## İstinadlar
Mirzə Kəndi

**Mirzə kəndi** — Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanının kəndlərindəndir. Kənd 11 avqust 2012-ci il tarixində zəlzələ nəticəsində tamam dağılıb.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Şərqi Azərbaycan zəlzələləri (2012)
Övrəng

**Övrəng** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. Kənd 11 avqust 2012-ci il tarixində zəlzələ nəticəsində tamam dağılıb.
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 532 nəfər yaşayırdı (121 ailə).
## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Şərqi Azərbaycan zəlzələləri (2012)
"Qızıl qələm" mükafatı

**"Qızıl qələm" mükafatı** — Azərbaycan SSR-də ədəbiyyat mükafatı.

Mükafat 1970-ci ildən 1991-ci ilə qədər Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqı tərəfindən ən yaxşı, fəal, peşəkar jurnalistlərə təqdim olunmuşdur.

## Hazırkı dövrdə
2000-ci illərdə eyniadlı mükafat Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin Həmkarlar İttifaqı (KİVHİ) adlı qurum tərəfindən təqdim edilir. Həmin dövrdə mükafat pulla satıldığına görə Azərbaycan mətbuatı və siyasi-ictimai xadimlər tərəfindən ciddi tənqid olunub. Əvvəlki mükafatdan tamamilə fərqlidir. Yalnız ad oxşarlığı var. 2023-cü ildən bu mükafatın verilməsi dayandırılıb.

## Laureatları

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* "Qızıl qələm" mükafatı laureatları

## Xarici keçidlər
* "Qızıl qələm"in "şirinliyi" 200 AZN-ə düşüb: onu bu il xeyli mətbuat katibinə veriblər
Kotrak xan

**Kotrak xan** (,  - qıvırcıq, qıvrım ) -Kubrat xanın oğlu, İdil Bulqar dövlətinin qurucusu.

## Həyatı

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Abxaziya Prezidenti

**Abxaziya Prezidenti** — Gürcüstanın de-yure ərazisi olan və qismən tanınan Abxaziya Respublikasının de-fakto dövlət başçısı. Burada seçkilər beş ildən bir keçirilir. Burada ilk seçkilər 1991-cü ilin yanvar ayında keçirilib.

## Prezidentlərin siyahısı

Valeri Bqanba-1 iyun 2014 - 25 sentyabr 2014.
Raul Hacımba - 25 sentyabr 2014 - indiyədək

## Mənbə
*Abhazya Cumhurbaşkanlığı sitesi
Herman Van Rompöy

**Herman Van Rompöy** (, ; d. 31.10.1947) — belçikalı siyasətçi, Avropa Şurasının ilk daimi və uzunmüddətli dövr üçün seçilən sədri. Xristian demokrat flamand partiyasından 30 dekabr 2008-ci ildən 25 noyabr 2009-cu ilədək Belçikanın 66-cı baş naziri.

## Avropa Şurasının Sədri
Lissabon sazişinədək Avropa İttifaqına üzv dövlətlərin baş nazirləri rotasiya qaydasında 6 ay ərzində Avropa Şurasının sədri vəzifəsini tuturdular. Bəzən Van Rompöyün vəzifəsi səhvən Avropa İttifaqının Prezidenti və ya Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti kimi də təqdim edilir, lakin birinci vəzifə hələ ki, mövcud deyil, ikincisi isə Avropa İttifaqına üzv dövlətlərin hökumətləri tərəfindən rotasiya qaydasında 6 ay müddətinə icra edilir.

Avropa Komissiyasının Sədri () və Avropa Parlamentinin Sədri () vəzifələrinin ingilis dilindəki adlarında istifadə edilən *President* sözü Azərbaycan dilinə məhz "sədr" kimi tərcümə edilir. Bu səbəbdən Herman Van Rompöyün daşıdığı vəzifənin () Avropa Şurasının Sədri şəklində tərcümə edilməsi qanunauyğundur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Avropa Şurası
*Avropa İttifaqı

## Xarici keçidlər

* Herman van Rompöyün şəxsi veb-saytı 
* Avropa Şurasının veb-saytında prezidentin səhifəsi 
* Rəsmi Feysbuk səhifəsi
* Herman Van Rompöy Tvitterdə
Əhməd Mümtaz Taylan

**Əhməd Mümtaz Taylan** — Türkiyənin məşhur aktyorlarından biri. Komediya filmlərində oynadığı rollarla tanınır.

## Həyatı

## Rol aldığı yerli teleseriallar
*2011-2013: Leyla ile Mecnun (İskender)
*2013-2014: Ben de Özledim (Ahmet Mümtaz Taylan)
*2014: - Cinayet (Tahir Borova)

## Xarici keçidlər
* **Sinematurk.com**: Ahmet Mümtaz Taylan
* **Kinopoisk.ru**: Ahmet Mümtaz Taylan
Bergen

**Bergen** () — Norveçin ikinci böyük şəhəri, Hordaland fülkesinin mərkəzi və Qərbi Norveçfülkesinin ən böyük şəhəri. Şəhər ölkənin qərbində, Şimali dənizinin sahilində yerləşir.

1299-cu ilə qədər Norveçin paytaxtı olub, 1830-cu ilə ilə kimi Norveçin ən böyük şəhəri hesab edilirdi. Bu günlərdə Bergen — böyük liman şəhəridir, bundan başqa şəhərdə Bergen Universiteti fəaliyyət göstərir.

Orta əsr Brüggen (Bergen) sahili UNESCO Ümumdünya irsinə daxil edilib. 2000-ci ildə Bergen Avropanın mədəniyyət mərkəzi elan edilmişdir.;

## İstinadlar
Sierra Makkormik

**Sierra Makkormik** () Amerikan aktrisasıdır. Onun ən məşhur rolu Disney Channel serialı olan Bacarıq Fermasındakı Oliv Doyl roludur.

## Filmoqrafiya

## Həmçinin bax

## İstinadlar
The Cannon Group

**The Cannon Group Inc.** - ABŞ-də 1967-1993-cü illərdə mövcud olmuş aşağı büdcəli B filmləri çəkən, lakin bununla böyük uğur əldə edən film çəkən studiyadır. Studiyanın ABŞ, Böyük Britaniya, Avstraliya və İtaliyada ev video buraxılış üçün video distribüsiyaları vardır. Kompaniyanın ən yaxşı rejisorları sırasında yəhudi əsilli ABŞ rejissorları Menahem Qolan və Yoram Qlobusu göstərmək olar.

## Seçilmiş filmlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Cannon.org.uk  -The Cannon Films Archive
* Cannon Films Appreciation Society 
* 
* 
* Cannon Films Night on ''The Radio Dan Show''
Loren Soka

**Loren Mari Soka** (; ) — İngiltərə aktrisası. "*[[Misfits (teleserial, 2009)|Misfits]]*" serialında Kelli Beyli roluna görə "BAFTA" mükafatına layiq görülüb.

## Karyerası
Loren Soşa İngiltərənin Derbi şəhərində Robert və Katlin Sokanın ailəsində anadan olub. Onun qardaşı Maykl Soka da aktyordur. Loren bir sıra teatr məktəblərinin üzvü olub, daha sonradan Nottingem şəhərində çalışıb. 2006-cı ildə 15 yaşlı Loren Soka Arctic Monkeys qrupunun "When The Sun Goes Down" klipində çəkilib. 2009-cu ildə "The Unloved" teleserialında çəkilib və "Ən yaxşı ikinci dərəcəli aktrisa"-na aday olub. Elə həmin ildə Loren Soka "*[[Misfits (teleserial, 2009)|Misfits]]*" serialında Kelli Beyli rolunu oynamağa başlayır. Qısa zaman ərzində populyarlaşan serial 2010-cu ildə "Ən yaxşı drama" nominasiyasında BAFTA-ya layiq görülür. 2011-ci ildə isə Loren yenidən "Ən yaxşı ikinci dərəcəli aktrisa" nominasiyasının adayı olur və bu dəfə qalib gələrək ikinci BAFTA mükafatını qazanır. 2012-ci ildə Loren Misfits serialında daha çəkilməyəcəyini bildirib.

23 yanvar 2012 tarixində bildirilib ki, Loren Soka Derbi şəhərində işləyən pakistan əsilli taksi sürücüsü Səkəndəq İqbalı rasizm zənnində təhqir edib. 2 may 2012 tarixində Loren Soka bu hərəkətinə görə 4 ay müddətində azadlıqdan məhrum olunma ilə cəzalandırıb.

## Mənbə
*
Ruizia boutoniana

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü  maksimum 3 metrə çatır. Ləçəklərinin uzunluğu 6-5 sm dir və gülləri çınqırağa(zənguləyə) bənzəyir.

## Maraqlı faktlar
1992-ci ildən Mavrikinin milli gülü kimi seçilib və onun şəkilləri bu ölkənin markalarının üstündə görünür.Bu gülün elmi adı Fransız botanist Louis Boutonun adından alınıb.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Gloriosa superba

**Gloriosa superba**() () — Gloriosa cinsinə aid bitki növü.Afrika və Asiyanın Tropik bölgələrində yayqındır. Bu bitkinin kökləri Hindistanda ilan sancmasında istifadə olunur. Uzunluğu 1–3 metrdir. Yarpaqları həm uzun və həm yumurta formasındadır və ucu qıvrımdır. Onun çiçəklənmə mövsümü yaydır. Hər bir gülün altı ləçəyi var uzunluğu 8–5 smdir. İlk növbədə gülün rəngi yaşıl, sonra sarı və nəhayət tünd-qırmızı olur.

Gloriosa superba, Zimbabvenin milli gülüdür.

## İstinadlar

## İstinadlar
*
İriçiçək jasmin

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

Royal jasmini və Kataloniya jasmini kimi də tanınan iriçiçək jasmin aid Cənubi Asiyanın yerli bitkisidir.

Hindistanda yarpaqları geniş şəkildə bir Ayurveda bitki mənşəli dərman kimi və gülləri qadınların saç biçimini zinətləndirmək üçün istifadə olunur.

İriçiçək jasmin Tunisin milli gülüdür.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 
* 

## Yarımnövləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Zlin

**Zlin** ( ) — Çexiyanın Moraviya tarixi bölgəsində şəhər.
## Tarixi
1949-cu ildən 1989 K. Qotvaldın şərəfinə şəhər **Qotvaldov** ( ) adlanırdı.

## Panorama

### Tarixi
Şəhərin ilk status 1332-ci ildə verilmişdir. Zlinin inkişafı XIX-cu əsrin birinci yarısına XX ayaqqabı fabrikasının "Batya" açılışı ilə əlaqələndirilir.

### Şəhərin tanınmış yazıçıları
* Zlin — britan dramaturqu Tom Stoppardın (Tomaş Ştrausslerin) vətənidir. Onun valideynləri Çexiya yəhudiləri idilər. Hitlerin Çexiyanı işğalı zamanı ölkədən qaçmış, "Batya" () fabrikində işləmişlər.
* Zlində məşhur çex yazıçısı Stavopluk Turek vəfat etmişdir.

### İdman
* Şəhərdə "Zlin" () hokkey klubu fəaliyyət göstərir.

## Qardaş şəhərlər
*  Altenburq
*  Qroningen
*  Xojuv
*  İzegema
*  Limbax-Oberfrohna
*  Roman-sur-İzer
*  Sesto San Çovanni
*  Trençin
*  Kampo Qrande

## Həmçinin bax
* Zlin (rayon)
* Zlin Aircraft

## İstinadlar
Stiv Freyn

**Stiv Freyn** () daha çox **Dinamo** () təxəllüsü ilə tanınan — birtaniyalı illüzionist.

## Həyatı
1982-ci il dekabr 17-si İngiltərənin Bedford şəhərində anadan olub.
## * * *
11 yaşı olanda babasından ilk fokuslarını öyrəndi. Babasının köməyi ilə gələcəkdə bu sahəyə marağı artıb və gələcəkdə illüzionist olub.

## İstinadlar
Kurmanc dili

**Kurmanc dili** və ya **kurmanci dili** () — Kürd dilinin ən çox danışılan dialekti. Ümumiyyətlə qərb və ya şimal-qərbi İran dillərindən hesab olunur, bu dildə danışanlar kurmanclar adlanır. Azərbaycan kürdləri bu dialektdə danışırlar.

Kurmanc dili Türkiyənin cənub-şərqində, Suriyanın şimalında, şimal-şərqdə, İranın şimal-qərbində və tarixi araşdırmalara görə Xorasan və Zaqafqaziyada yayılmışdır.

1958-ci ildən Suriyada Kurmancinin istifadəsi qadağan edildi. 1924-cü ildən 2013-cü ilə qədər Türkiyədə isə qadağan edildi. Həmin dildə danışan, oxuyan, yazan adamlarla bağlı ciddi tədbirlər görülürdü.

## Danışanların sayı
Kurmanc dilində danışanların sayının 2021-ci ilə kimi 19,6 milyon olduğu təxmin edilir, lakin onların sayı getdikcə azalmaqdadır. Bu kürd dilinin ən çox yayılmış formasıdır və eyni zamanda Kürdüstandakı bəzi kürd olmayan azlıqların, o cümlədən assurilərin, çeçenlərin, çərkəzlərin və bolqarların ana dilidir.

Əhməd Xani (1650–1707) kimi bir çox məşhur kürd şairləri Kurmanc dilində yazmışdır. Yezidliyi qəbul edən kürdlər arasında da bu dildə dualar oxunur.

## İstinadlar
Əhməd Qanem

**Əhməd Qanem** və ya **Ahmed Qanem**(; ) – Misir siyasi yazıçısı. 

## Həyatı
Misirdə 22 avqustda anadan olub.

## Kitabları
* Misir inqilabının kitabı.
* Misir Qadını
* Təhrir Meydanında romanı
* Yeni şəhər
Şəhrikürd

**Şəhrikürd** — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının və Şəhrikürd şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 148,464 nəfərdən ibarət idi.Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyarilər, qaşqaylar və fars dillilərdən ibarətdir.

## Qardaş şəhərlər
* Düşənbə, Tacikistan

## İstinadlar
Ərdəl şəhristanı

**Ərdəl şəhristanı**- İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Ərdəl şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 60,526 nəfər və 12,525 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Aluni

**Aluni**— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Lurdigan şəhristanının Xanmirzə bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,297 nəfər və 481 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Ərdəl

**Ərdəl**-— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının şəhərlərindən və Ərdəl şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 8,162 nəfər və  1,767 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Baba Heydər

**Baba Heydər**— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Farsan şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 10,922 nəfər və 2,245 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Brno

**Brno** (*[[çex dili|çex.]] Brno, [[almanca|alm.]] Brünn*) — Çex Respublikasının ikinci böyük şəhəri.
Svitava və Svratka çaylarının birləşdiyi yerdə yerləşir. Cənubi Moraviya diyarının inzibati mərkəzi, keçmiş Böyük Moraviya dövlətinin paytaxtı olub.

## Tarix
Brno şəhərinin adı ilk dəfə XI əsrdə rast gəlinir. Şəhərin adının yaranması ilə başğlı bir neçə mülahizə vardır. Birincisinə görə "Brno" sözü - "brniti" - müdafiə, ikinci mənbəyə görə - "təpə", üçüncü mənbəyə görə isə - bu dəyişdirilmiş kelt sözüdür ("Eburodunon" sözündən). 1243-cü ildə Brno azad şəhər statusunu aldı, XIII əsrdə isə Morav krallığının mərkəzi oldu. 1454-cü ildə kral Ladislav Poqrobek şəhərdə yaşayan bütün yəhudiləri qovur. Habsburqlar sülaləsinin Çexiyada hökmdarlığı zamanı, Brno bütün Moraviyanın mədəniyyət mərkəzi hesab edilirdi. Otuz illik müharibə zamanı şəhər iki dəfə İsveç ordusu tərəfindən işğal edilir. 1777-ci ildə Brno yepiskopluq mərkəzinə çevrilir. 1918-ci ildə Çexoslovakiyanın tərkibinə daxil olur, İkinci dünya müharibəsi zamanı güclü dağıntıya məruz qalır (əsasən ingilis-amerikan aviasiyası tərəfindən). Beneş dekretlərindən sonra, şəhərdə yaşayan bir çox almanlar deportasiya olunurlar.

## Əhalisi
1869—2009-cu illərdə Brnonun əhali sayı:

## Nəqliyyat
Şəhərdə Turjanı aeroportu () fəaliyyət göstərir. Brno ölkənin əsas avtomagistralların kəsişmə mərkəzidir, yol Praqadan Bratislavaya qədər gedir.

## Görməli yerləri
Brnoda bir çox mədəniyyət və memarlıq abidələri vardır. Şəhərin mərkəzi sayılan "Stare mesto"-da qotik Pyotr və Pavel kilsəsi (XIII-XX ə.), müqəddəs Yakub, Tomaş və Yan kilsələri (hamısı XIII-XVII əsrlər), Köhnə və Yeni ratuşa binaları və s. yerləşir

## Qardaşlaşmış şəhərlər
Brnonun **[[qardaş şəhərlər]]i**:
*  Dallas
*  Renn
*  Poznan
*  Voronej
*  Leypsiq
*  Ştutqart
*  Utrext
*  Kaunas
*  Vyana
*  Xarkov

Brno şəhərinin şərəfinə asteroidlərdən biri (290) Bruna  adlandırılıb.

## İstinadlar
Farsan şəhristanı

**Farsan şəhristanı** () — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanında yerləşən şəhristan. Şəhristanın inzibati mərkəzi Farsan şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 90,111 nəfər və 19,878 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Şax-şax

**Şax-şax** və ya **Cığcığa** — körpələrə əyləncə üçün xüsusi olaraq istehsal edilmiş səsli oyuncaq.
Yurdçu arxeoloji abidələr kompleksi

**Yurdçu arxeoloji abidələr kompleksi** – Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonu Yurdçu kəndi ərazisində yerləşən arxeoloji abidələr kompleksi.

Yurdçu arxeoloji abidələr kompleksinə 5 arxeoloji abidə daxildir:
* Yurdçu yaşayış yeri — Yurdçu kəndindən cənub-qərbdə İlk Dəmir dövrünə aid arxeoloji abidə.
* Yurdçu dəfinəsi — Yurdçu kəndi ərazisindən tapılmış müxtəlif dövrlərə aid gümüş və miss sikkə dəfinəsi.
* Yurdçu kurqanları — Yurdçu kəndinin qərbində son antik dövrə aid olan arxeoloji abidə.
* Yurdçu nekropolu — Yurdçu kəndi yaxınlığında Tunc və İlk Dəmir dövrlərinə aid arxeoloji abidə.
* Yurdçu sərdabəsi — Yurdçu kəndinin şimal-qərbində yerləşən Dəmir dövrünə aid arxeoloji abidə.

## İstinadlar
Döyüş topu

**Döyüş topu** — ağir artilleriya silahı. Böyük güllə şəklində olan ağır mərmiləri uzaq məsafəyə atmaq üçün yaradılmışdır. İlk dəfə Çində və Avropada istifadə edildi. 

## Mənbə
*Chase, K. W. Firearms: a Global History to 1700. — Cambridge University Press. — 2003. — 290 p. — ISBN 0521822742
*Kelly, Jack. Gunpowder: Alchemy, Bombards, and Pyrotechnics: The History of the Explosive that Changed the World. — Basic Books. — 2003. — 272 p. — ISBN 0465037224

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
Bel çantası

**Bel çantası** — arxa üstə geyilən bir növ çanta. Məktəb, turizm, səyahət, gediş və ya düşərgə üçün istifadə edilə bilər. Arxa çantalarının yüngül olanları tək çiyində də daşına bilinər.

## Xarici keçidlər
Dolunay Soysərt

**Dolunay Soysərt** — Türkiyə teatr, TV serial və kino aktrisası.

## Həyatı
25 mart, 1973-cü ildə Adanada anadan olub.
## Maraqlı faktlar
:Boyu: 164 sm
:Çəkisi: 65 kq

## Karyerası

### Bədii filmləri

### TV serialları

### Teatr tamaşaları

## Mənbə
* .

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Əndəriyan qızıl mədəni

**Əndəriyan qızıl mədəni** — Şərqi Azərbaycan ostanının ən böyük qızıl mədənidir.Əndəriyan kəndinin yanında və Vərziqan ətrafında yerləşir. Bu mədən 250 ton qızıl ehtiva edir.

## İstinadlar
Gülaxır şəlaləsi

**Gülaxır şəlaləsi** — Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanının Xarvana bəxşinin Ərzil dehastanının Gülaxır kəndində yerləşən şəlalədir.

## Adının mənası
Gülaxır sözü Azərbaycan dilində "şanlı" mənasını verir.

## İstinadlar
Ostrava

**Ostrava** (cz. *Ostrava*; de *Ostrau*; ; IPA:  — Çexiyanın şimal-şərqində, əhalinin sayına görə Çexiyada 3-cü yerdə, Moraviya-Sileziya diyarının inzibati mərkəzidir. Ostravitsenin, Oderin и Opavanın qovuşduğu yerdə yerləşir. 
Şəhərin tarixi yüksəkkeyfiyyətli kömür istehsalatı ilə sıx bağlıdır. Bununla o rəsmi olmayan "Respublikanın döyünən polad ürəyi" adı almışdı. Bugünlərdə ekologiyanın qorunması ilə əlagədar olaraq bu fabrik və zavodlarının bir çoxu bağlanılıb.
## Tarixi
Arxeoloji qazıntılar təsdiq etdilər ki, Ostrava ərazisində insanlar hələ 25 000 il əvvəl yaşamışlar. Orta əsrlərdə buradan Kəhrəba yolu keçirdi. Şəhərin əsası 1267-ci ildə qoyulmuşdu. Vaxt keçdikcə şəhərin iqtisadi əhəmiyyəti enməyə başladı və XVIII əsrə Ostrava 1000 nəfər əhalisi olan, xırda bir provinsial şəhərə çevrildi. 
1763-cü ildə şəhər yaxınlığında böyük kömür ehtiyatı aşkar edilmişdi. Bu, bölgənin industrializasiyasına və şəhərə intensiv işçi qüvvəsi kimi, miqrant axınının əsas səbəbi oldu. 1830-cu ildə şəhərdə metalurgiya zavodu inşa edildi, 1847-ci ildə isə Vyana ilə bağlayan dəmir yolu tikildi. 
XX əsrdə Morav Sileziyası ilə Silez Ostravası birləşdi. 
İkinci dünya müharibəsi zamanı şəhər güclü dağıntıya məruz qaldı. Müharibədən sonra, Ostravanın köhnə hissəsi tamamilə bərpa olundu.
1989-cu il Məxmər İnqilabı zamanı Ostrava depressiya və restrukturizasiya keçirdi.

## Coğrafiyası və iqlimi
## Əhalisi
Tarixi olaraq Ostravada çexlərdən başqa çoxlu sayda polyaklar, almanlar və yəhudilər yaşayırdı. Buna baxmayaraq İkinci dünya müharibəsi şəhərdə yaşayan bütün yəhudilər öldürülüb və ya konsntrasiya lagerlərinə aparılmışlar. Müharibədən sonra bütün almanlar Beneş dekretinə əsasən şəhərdən deportasiya olunmuş, və olnarın yerinə bura slovaklar gəlməyə başladılar. Beləliklə, şəhrin əsas əhalisi çexlər (90%) və slovaklar (3.4%) təşkil etdilər.

Şəhərdə Çex dilinin əsasən Şərq dialektində danışırlar.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Volqoqrad()
*   Koventri ()
*  Katoviçe ()
*  Drezden ()
*  Split ()
*  Pireus ()
*  Koşiçe ()
*  Mişkolç ()
*  Pittsburgh ()
*  Uralsk ()
*  Donetsk ()

## İstinadlar
Gülaxır

**Gülaxır** — Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanının Xarvana bəxşinin Ərzil dehestanının kəndlərindəndir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, kəndin əhalisi 420 nəfərdən ibarət idi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Gülaxır şəlaləsi
Ceyk Şort

**Cek Şort** () — yeniyetmə ABŞ aktyoru. Onun ən məşhur rolu "Şortlar" filmindəki Nous Nousvörtidir. O Disney Channelin komediya "Bacarıq Ferması" serialında Fleçer Kuimbi kimi Çayna Enn MakKlayn və Sierra Makkormik ilə birlikdə baş rola çəkilir.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar
Olomouts

**Olomouts** (; ) — Çexiyanın Olomouts diyarındə şəhər.

Olomouts şəhəri Çexiyanın şərqində, Moraviya tarixi bölgəsinin mərkəzində, Morava () çayının hər iki sahilində yerləşir. Şəhərin əhalisi yüz minə yaxındır. Bundan başqa, Olomoutsda yerləşən Palatski Universitetində on mindən artıq tələbə təhsil alır.

## Görməli yerləri
Memarlıq abidələrinin sayına görə Olomouts Praqadan sonra Çexiyanın "irs xəzinəsi" hesab edilir.

Şəhərin ən tanınan abidələrindən biri Şəhər Ratuşası sayılır (XV əsr). Binanın hündürlüyü 75 metrdir. Binanı astronomik saat kurantları bəzəyir. Qotik üslubdakı Müqəddəs İeronim kapellası hal-hazırda muzey kimi fəaliyyət göstərir.

Olomouts Moraviyanın dini mərkəzi hesab edilir. Şəhərin ən möhtəşəm kilsəsi - Vatslav kilsəsidir. Kilsə çex qotik üslubunda inşa edilmiş və hündürlüyünə görə (100,65 m) Çexiyanın ikinci ən böyük dini tikilisidir. Kilsənin yaxınlığında Prjimıslov sarayı yerləşir. Sarayda saxlanılan artefaktların sayına görə Prjimıslov Luvrla bir sıradadır.

Dominikan ordeninə məxsus Mixail kilsəsi öz barok naxışları ilə insanı heyran edir.
Şəhərin qüruru - onun fəvvarələridir. Bir çox fəvvarələr barokko üslubunda hazırlanıb. Beş fəvvarə Roma tanrılarına ithaf edilib: Zevs, Neptun, Triton, Herakl və Yuli Sezara. Sonuncu, əfsanəyə görə, şəhərin əsasını qoyub.

## Qardaşlaşmış şəhərlər

* , Antoni
* , Florensiya
* , Gəncə
* , Lüsern
* , Nördlingen
* , Ovensboro
* , Peç
* , Subotisa
* , Tampere
* , Veenendaal

## Məşhur sakinləri
* Qreqor Mendel — genetikanın banisi.

## Qalereya
Fayl:Orloj in Olomouc.jpg|Ratuşa binasında astronomik saat
Fayl:Moravske divadlo.jpg|Morava teatrı
Fayl:Holy Trinity Column-2.jpg|Taun sütunu
Fayl:Bazilika Svaty Kopecek.jpg|Minor bazilikası
Fayl:Kasna Tritonu.jpg|Tritonlar fəvvarəsi

## Həmçinin bax
* Olomouts döyüşü
* Olomouts pendiri
* Nerjedin

## İstinadlar
Sviter

**Sviter**- toxunma vasitəsilə düzəldilən geyim. Bədənin yuxarı hissəsini və qollarını əhatə etmək üçün nəzərdə tutulub. Bütün yaşlarda olan kişi, qadın və uşaqlar arasında populardır.

## İstinadlar
Uyuni şoranlığı

**Salar de Uyuni** və ya **Salar de Tunupa** — 10.582 kvadrat kilometr (4,086 kv mi) ilə dünyanın ən böyük duz düzü, gölü və səhrası. Cənub-qərb Boliviyada Potosi və Oruro bölgələrində və And krestinin yaxınlığında və orta dəniz səviyyəsindən 3.656 metr (11,995&nbsp;ft) yüksəkdə yerləşir.

## Haqqında
Dünyanın ən iri duzlu səhrasıdır. Səhranın özü kifəyət qədər geniş, səthi düzdür və bunun nəticəsində burada yığılan su güzgüyə bənzəyən nazik su qatı əmələ gətirir. Bütün bunlar heyrət ediləcək dərəcədə gözəl görünür. Salar-de-Uyunidə  faydalı qazıntı yataqları çox olduğundan burada suyu qəribə rənglərə çalan bir neçə göl var. Səhra duzlu olduğu üçün duz hasilatı burada əsas yer tutur. Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, ərazidə 10 milyard tondan artıq duz ehtiyatı var. Halbuki, ildə bunun cəmi 25 min tonu çıxarılır.

## Şəkillər

Fayl:FishIslandSalarUyuni.jpg|
Fayl:James Flamingo.jpg|
Fayl:Culpeo MC.jpg|
Fayl:Bolivian vizcacha.jpg|
Fayl:Chloephaga melanoptera1.jpg|
Fayl:Andean Hillstar (Oreotrochilus estella) perched.jpg|
Fayl:Andean Flamingos Laguna Colorada Bolivia Luca Galuzzi 2006.jpg|


## İstinadlar
Qələm

**Qələm** - yazı yazmaq və  şəkil çəkmək üçün istifadə edilən, içərisində mürəkkəbli sterjen və ya qrafit mili olan incə çubuq formalı vasitə. Aşağıdakılar qələm nümunələridir:

* Diyircəkli qələm
* Mürəkkəbli qələm
* Uclu qələm
* Divit
* Stres
*

## Tarixi
İlk yazılar – Şumerlərin gil kitabələri iti əşya ilə cızılırdı. Az qala 3 min il istifadə olunan bu alət (təxminən, indiki mıx formasında) nə qədər naqolay olsa da, ayrı çarə tapa bilmirdilər.

Uzun müddət – eramızın ilk minilliyi ərzində ucu itilənmiş qamış-qələmlərdən istifadə olunduğu da iddia olunur. Həmçinin lifdən düzəldilən ilk kağızın yaranması ilə quş lələyindən istifadə də gündəmə gəldi: daha rahat olan bu vasitə müxtəlif rəngli məhlullara batırılmaqla yazılırdı. Paralel olaraq həm də dəmir ucluqlu ağac-qələmdən də istifadə olunurdu.

1780-ci ildə isə polad ucluğu (pero) kəşf etməklə Harrison öz adını tarixə yazdırmağı bacardı. 19-cu əsrdə isə artıq özü yazan qələmlər (avtoqələm) ixtira edildi.

Karandaşın yaranması tam təsadüfdən (yəqin ki, zərurət vardı) doğub: 18-ci əsrdə laboratoriya üçün qablar hazırlayan çex əsilli Yozef Hartmutun əlindən fincan düşüb sınır və «günahkar» sınan əşyanın kağız üzərində qara cızıq açdığını görür. Nəticədə qrafit tozu ilə gil lövhələrin qarışığından təcrübələrə başlayan Hartmut karandaşın əcdadını yaradır.

Müasir karandaşı isə 1790-cı ildə N.Karte kəşf edib
Heriz xalçaları

**Heris xalçası** və ya **Heriz xalçası** — Təbriz xalçaçılıq məktəbinə aid xalça növü. Heriz xalçaları olduqca davamlı və dayanıqlı və nəsillər boyu davam edə bilər.

Bu xalçaların adları Təbrizin şimal-şərqində yerləşən "Geris" və ya "Gəpəz" qəsəbəsinin adları ilə bağlıdır. "Heris" xalçalarının bədii tərtibatı çox orijinaldır. Kompozisiya və detalların ümumi formaları əyri xətli bitki naxışlarından ibarət olan "Ləçəkturunc" kompozisiyasının əsasında yaradılmışdır. Ancaq vaxt keçdikcə bu kompozisiyanın naxışları punktirli olub və sərbəst xalça rəsmi əmələ gətirməyə başlayıb. Adətən xalçanın eskizsiz özbaşına toxuyurdular. Burada təəcüblü bir şey yoxdur, çünki xalçatoxuyanlar başqa tip xalça toxuya bilmirdilər. Təxminən XVI-cı əsrdən indiyə kimi adət-ənənəyə uyğun olaraq Herisdə yalnız bu xalçanı toxuyurdular, ona görə də xalçatoxuyyanlar bu rəsmi çox gözəl bilirdilər. Qeyd etmək lazımdır ki, əhalisi həmçinin xovsuz xalça-palaz və kilimlərin istehsalı ilə tanınır.

## Mənbə
* Heriz xalçaları təsnifatı

## Həmçinin bax
Plzen

**Plzen** (, ) — Çexiyanın dördüncü böyük şəhəri. Plzen diyarının inzibati mərkizidir.

Plzen şəhəri dörd çayın qovuşduğu yerdədir (Mje, Radbuza, Uqlava və Uslava). Bu dörd çay birlikdə Beroun çayını yaradır.
Şəhərin əsası, 1292-ci ildə Çexiya kralı Vaslav II tərəfindən qoyulmuş, 1419-cu ildə isə qusitlərin mərkəzi olmuşdu.

## Şəkillər


Fayl:Plzen 177.JPG|Plzenin mərkəzi
Fayl:View from St. Bartolomeo cathedral.JPG|Həvari Bartalmay kafedralından Respublika meydanına görünüş
Fayl:View St Bartholomew Plzen 125.JPG|Həvari Bartalmay kafedralından şəhərin qərb və cənub-qərb hissəsisə panoram
Fayl:Rathaus (Town Hall), Plzeň.jpg|Renessans üslubunda Ratuşa binası
Fayl:Plzeň od Karlova.jpg|təyyarədən görünüş
Fayl:Plzen 119.JPG|şəhərin şimal hissəsi
Fayl:Plzeň, náměstí Republiky, radnice.jpg|Ratuşa
Fayl:Katedrala svateho Bartolomeje.jpg|Həvari Bartalmay kafedralı
Fayl:Great Synagogue Plzen CZ general view.JPG|Böyük sinaqoq
Fayl:Plzeň, Americká, Mrakodrap.JPG|Amerikan küçəsi
Fayl:Plzeň, Anglické nábřeží.jpg|İngilis küçəsi
Fayl:Opera Plzen 176.JPG|Y.K.Tıla teatrı
Fayl:Plzen 147.JPG|Qərbi Çex muzeyi
Fayl:ZCU-FAV-FST-UUD1.jpg|Qərbi Çex Universiteti
Fayl:Train Station Plzen 191.JPG|Vağzal binası
Fayl:Pestsäule Pilsen.jpg|Mərkəzi meydanda Taun sütunu
Fayl:



## Qardaş şəhərlər
*  Santu-Andre
*  Takasaki
*  Yekaterinburq
*  İzmir
*  Birminqem
*  Regensburq
*  Lyej
*  Hengelo