Bulquksa

**Bulquksa**, *Toham* dağının yamaclarında (Cənubi Koreya, *Şimali Qyonqsanq* əyaləti, *Qyonqcu* şəhəri, *Cinhon-donq*) yerləşir. Koreya Buddizmi *Cogye Quruluşunun* baş məbədidir və ərazisində *Dabotap* və *Sokgatap* daş Paqodaları, *Çonqun-qyo* (Mavi Bulud Körpüsü) və iki qızıl-bürünc Budda heykəli daxil olmaqla Cənubi Koreyanın *Milli Sərvətlərindən* yeddisi mövcuddur. Məbəd Cənubi Koreya hökuməti tərəfindən *1 nömrəli Tarixi və Səfalı Sahə* olaraq təsnif edilmişdir. 1995-ci ildə Bulquksa dörd kilometr şərqdə yerləşən *Sokguram Qrotto* ilə birlikdə UNESCO-nun Ümumdünya irsi Siyahısına daxil edildi.

Məbəd Şila krallığında Buddist sənətinin qızıl dövrünün şah əsəri hesab olunur. Hal-hazırda Koreya Buddizmi *Cogye Quruluşunun* 11-ci rayonunun baş məbədidir.

Dünyadakı ən qədim taxta üzərində oymalar arasında olan *Dharani sutranın* 704-751-ci il tarixli versiyası 1966-cı ildə burada tapılmışdır. Budist mətni 8 sm×630 sm-lik tut kağızından Perqament üzərində basılmışdır.

## Tarixi
Məbədin qeydlərində 528-ci ildə *Kral Bophınq*ın rəhbərliyi altında bu yerdə kiçik bir məbədin tikildiyi bildirilir. *Samquk Yusa*da mövcud məbədi 751-ci ildə *Kral Qyonqdok*un hakimiyyəti dövründə Baş nazir *Kim Desonq* valideynlərinin ruhunu şad etmək üçün tikdirməyə başlamışdır deyə qeyd edilir. Tikili 774-cü ildə *Kim*in ölümündən sonra Şila sarayı tərəfindən tamamlandı və indiki adı Bulquksa (Budda Diyarı Məbədi) verildi.

Məbəd Qoryo sülaləsi və erkən Coson krallığı dövründə bərpa edilmişdir. İmcın müharibəsi zamanı taxta binalar yandırıldı. 1604-cü ildən sonra Bulquksanın yenidən qurulmasına və genişləndirilməsinə başlandı, ardından 1805-ci ilə qədər təxminən 40 dəfə bərpa edildi.

İkinci Dünya müharibəsi və Koreya müharibəsindən sonra 1966-cı ildə məbəd qismən  bərpa edildi. Geniş bir arxeoloji araşdırma aparıldıqdan sonra Prezident *Park Çunq Hee*nin əmri ilə 1969 ilə 1973-cü illər arasında böyük ölçüdə bərpa edildi və Bulquksa indiki vəziyyətinə gətirildi. Məşhur daş tikililər orijinal Şila tikililərindəki kimi qorunub saxlanılmışdır.

## Quruluşu
Məbəd, *Qyonqcu*dakı *Cinhon-donq*da, *Tohamsan* yamaclarında yerləşir.

Məbədin girişi *Sokgyemun*, ibadətgahın içərisinə aparan iki hissəli pilləkən və körpüyə malikdir. Pilləkən, maariflənməyə gedən 33 pilləyə uyğun olaraq 33 pilləlidir. Alt hissə olan *Çonqunqyo* (Mavi Bulud Körpüsü) 6,3 metr uzunluqdadır və 17 pilləlidir. Üst hissə olan *Bequnqyo* (Ağ Bulud Körpüsü) 5.4 metrdir və 16 pilləlidir. Pilləkən *Cahamun*a (Mauve Sis Qapısı) aparır.

Məbədin daxilində qeyri-adi olan iki paqoda var. 8,2 metr hündürlükdə olan üç mərtəbəli *Sokgatap* (*Sakyamuni* Paqoda) sadə xətləri və minimal detalları ilə ənənəvi Koreya üslublu daş paqodadır. *Sokgatap*ın 13 əsrdən çox yaşı var. *Dabotap* (Çox Xəzinə Paqoda) 10.4 metr hündürlüyündədir və *Lotus Sutra*da adı çəkilən *Çox Xəzinə Budda*ya həsr edilmişdir. *Sokgatap*dan fərqli olaraq, *Dabotap* olduqca bəzəkli quruluşu ilə tanınır. Təsviri Cənubi Koreyanın 10 qəpik sikkəsində əks olunur. *Dabotap* və *Sokgatap*, müvafiq olaraq 20 və 21 nömrəli *Koreya Milli Xəzinələri*dir.

Yerüstü və iki göy məskəni Bulquksada özünü göstərir: *Şakyamuni Budda Lotus Sutra* ilə yerüstü, *Amitabha Budda Avatamska Sutra* ilə göy. Böyük məbəd iki həyətdədir. Həyətlərdən biri *Şakyamuni Budda*nın yerləşdiyi salon olan *Deunqcon* mərkəzindədir. Digəri mərkəzdə yeddi xəzinə körpüsü *Çilbogyo*nun yerləşdiyi cənnət salonu olan *Qınqnakcon* üzərindədir.

*Deunqcon* (대웅전, 大雄殿), Böyük Maarifləndirmə Zalı, əsas salondur. *Dabotap* və *Sokgatap* bu salonun qarşısında dayanır. Salonda *Sakyamuni Budda* saxlanır və ilk dəfə 681-ci ildə inşa edilmişdir. Əsas salonun arxasında *Musolcon* (무설전, 無 說 殿), Sözsüz Salon dayanır. Bu salon adını Buddanın təlimlərini yalnız sözlərlə öyrətmək mümkün olmadığına inamdan alır. Kompleksdəki ən qədim binalardan biridir və ehtimal ki, ilk dəfə 670-ci ildə inşa edilmişdir. *Qvanımcon* (Avalokitesvara Məbədi, 관음전, 觀音 殿), *Mükəmməl Şəfqət Bodhisattva* olan *Avalokitesvara*nın bir görüntüsünü saxlayır və kompleksin ən yüksək nöqtəsində dayanır. *Qvanımcon*un altında oturan *Birocon* (Vairocana Budda Mərkəzi, 비로전, 毘盧 殿), 26 nömrəli milli xəzinə sayılır, əsas birləşmənin yanında dayanan *Gıknakcon* (Ali Səadət Salonu, 극락전) isə qızılı-brünc buddaya ev sahibliyi edir və 27 nömrəli milli sərvətdir.