open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fransa kantonları

**Kanton** () Fransa — inzibati-ərazi vahidi, bir neçə icmanı əhatə edir (ən azı kənd yerlərində — şəhərlərdə, əksinə bir neçə kantona uyğun gələ bilər). Fransada 1774 dənizaşırı, o cümlədən 2074 kanton mövcuddur.

## Kantonun funksiyası
Kantonlar ilk növbədə seçki sisteminin struktur əsasını təşkil edir. Hər bir kanton müvafiq şöbənin Baş Şurasına öz nümayəndəsini seçir. Əks təqdirdə yalnız Paris məclisi təşkil olunur.

## Tarixi
Kantonlara və departamentlərə bölünmə 1790-cı ildə Fransada tətbiq edildi. Qanunun ilkin variantı kantonların rayonlara (districts) birləşdirilməsini nəzərdə tutulurdu , lakin 1800-cü ildə rayonlar dairələrin əvəzinə yaradılmışdır.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## Ədəbiyyat
*
Qasımkənd (Rusiya)

**Qasımkənd** (Ləzg. Кьасумхуьр) — Dağıstanda dağlıq kənd, Süleyman-Stalski rayonunun inzibati mərkəzi və "Qasımkənd kənd sovetinin" yaşayış məntəqəsi. Mahaçqaladan 185 km cənubda yerləşir.

## Tarixi

Kənd XIX əsrin birinci yarısında yaradılıb. 1812-ci ildə Qasımkənd yeni qurulan Kürə xanlığına daxil edildi. 1866-cı ildə xanlıq rəsmi olaraq Rusiya imperiyasına daxil edildi və Kürə dairəsinə daxil edildi. Qasımkənd həm bütün bölgənin, həm də bir hissəsi olan Güney əyalətinin inzibati mərkəzinə çevrildi. Əlikənd və Aşaqa-araq kəndləri ilə birlikdə Qasımkənd kənd cəmiyyəti yaradıldı. Strateji əhəmiyyətli yol qovşağında yerləşməsi kəndin sürətli inkişafını öncədən müəyyənləşdirdi. 1878-ci ildə Qasımkənd dünyəvi məktəb quruldu. 1886-cı ildə Qasımkənd 580 nəfər məskunlaşmışdı. 1897-ci ildə artıq kənddə 1013 nəfər yaşayırdı.
1919-cu ildə Qasımkənd, vətəndaş müharibəsi hadisələrinə şahidlik etdi. 1919-cu ilin yayında kənd Ağ Qvardiya tərəfindən işğal edildi. Buna cavab olaraq, avqustun sonlarında Qasımkənd yaxınlığında qonşu ərazilərdən gələn üsyançılar toplaşmağa başladı. Qasımkənd yaxınlığındakı şiddətli döyüşlərdə partizanlar rus qoşunlarını məğlub etdilər. Yalnız tüfəng və xəncərlə silahlanmış partizanlar Qasımkəndə girdilər, inadkar döyüşlərdə rus qoşunlarınının bütün qarnizonunu məhv etdilər və 180 tüfəng, bir neçə pulemyot, 3 silah, çox sayda top və mərmi götürdülər. Sonra bəzi hissələr Dərbənd istiqamətində "ağları" təqib etməyə başladılar.
1928–1929-cu illərdə SSRİ-də inzibati islahatlar zamanı mahal bölgüsü ləğv edilərək, mərkəzi Qasımkənd olmaqla Qasımkənd rayonu qurulur. 1945-ci ildə Qasımkənd 2 nömrəli orta məktəb, 1969-da Yeni qəsəbə orta məktəbi təsis edilmişdir.
Qasımkənd Dağıstanın cənubunda, Mahaçqaladan 185 km, Dərbənddən 40 km və Rusiya-Azərbaycan sərhəddindən 25 km məsafədə yerləşir. Ən yaxın dəmir yoluna 35 km, Xəzər dənizinin sahilinə, 30 km məsafədədir.

## İqlimi
Qasımkənd kəndinin iqlimi mülayim və qurudur. Yaz olduqca isti və uzundur (mayın ortalarından sentyabrın sonuna qədər). Ən isti ay iyuldur. Mütləq maksimum temperatur 30 iyul 2011-ci ildə Qasımkənd kəndindəki Meteoroloji stansiyada +42,8 ° S, minimum isə 8 fevral 2012 −19.7 °C səviyyəsində qeydə alınmışdır. Əsl payız oktyabr ayında gəlir. Qışı sərin, qısadır, temperaturu 0 °C-dən aşağı düşür. Qar örtüyü qeyri-sabitdir. Yazda hava kəskin dəyişir. Bir neçə gün ərzində +30 °C ilə 0 °C arasında fərqlər var.

## Mədəniyyət
Əvvəllər kənddə, "KӀaru" şirin albalı festivalı məşhur idi. Onun keçirilməsi albalı məhsulunun başlanğıcına təsadüf edir. Sovet dövründə bayram bir qədər dəyişdirildi müxtəlif növ albalı növləri nümayiş olundu. Bayram həvəskar sənətkarların ifaları, at yarışları, mahnı müəlliflərinin və rəqqasələrin müsabiqələri ilə başa çatırdı.

Qasımkənddə " Кюринские известия " (Kürə xəbərləri) ictimai-siyasi qəzeti nəşr olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Касумкент 2019: все самое лучшее для туристов — TripAdvisor
Averon departamentinin kantonları

Oksitaniya regionun **[[Averon (departament)|Averon]]** departamenti **23 [[Fransa kantonları|kantondan]]** ibarətdir.

## Tarixi
2015-ci ilə qədər Averon departamentinə 3 dairəni əhatə edən 46 kanton daxil idi. 17 may 2013-cü il tarixli qanuna və 14 fevral 2014-cü il tarixli fərmana əsasən, Averon departamentindəki kantonların sayı 46-dan 23-ə endirildi, yalnız 2 kanton öz adını saxladı. Departamentlərinin kantonlara yeni ərazi bölgüsü 2015-ci ildə keçirilən seçkilərdə qüvvəyə mindi.

## Kantonların siyahısı
Averon departamentinin kantonları siyahıda təqdim olunur, bütün parametrlər üzrə çeşidlənməsi mümkündür. Kantonların əhalisi, sahəsi və tərkibi haqqında məlumat INSEE məlumatlarına və 2014-cü il fərmanına əsaslanır.

## 2015-ci ilə qədərki tərkibi
2015-ci ilə qədər Averon departamentinə 46 kanton daxil idi:

## İstinadlar
Ermənistan rusları

**Ermənistan rusları** — Ermənistan ərazisində yaşayan etnik azlıq. Sayları 11,9 min nəfər təşkil edir. Bu isə ümumi Ermənistan əhalisinin 0,39 % təşkil edir. Əvvəllər Ermənistan ərazisində rusların sayı kifayət qədər çox olmuşdur. Spitak zəlzələsi, SSRİ-nin çöküşü, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi, Azərbaycan və Türkiyə tərəfindən tətbiq edilən blokada Ermənistanda iqtisadı vəziyyəti ağırlaşdırması, ölkədə iqtisadi, elmi və təsərrüfat sahələrində baş verən çöküşlər rusların sayına mənfi təsir göstərmişdir. Onların böyük əksəriyyəti Rusiyaya çiqrasiya etmək məcburiyyətində qalmışdır.
Gürcü-osetin və gürcü-abxaz münaqişləri nəticəsində Ermənistanla Rusiya arasında quru əlaqələrinin kəsilməsi bu köçü dahada artırmışdır.

Ermənistanda hazırda ruslar güclü şəkildə asimiliasiyaya məruz qalırlar. Bu diaspor keçmiş Sovetlər birliyi ölkələri arasında ən az saylısıdır.

## Rus diasporunun tarixi

Ermənistandakı ruslar sosial və mədəni cəhətdən Ermənistana bağlılıq dərəcələrinə görə Sovet dövrü və ondan əvvəlki miqrantlara bölünürlər.
Rusların hazırkı, Ermənistan ərazisində yerləşdirilməsi Türkmənçay müqaviıləsindən sonraya aiddir. 1880-ci illərdə müasir Ermənistan ərazisində 11 rus kəndi vardı. Onlarda ümumi olaraq 11 283 nəfər təşkil edirdi. Ən iri rus yaşayış məntəqəsi Voronsovka isi. Bu Cənubi Qafqaz ərazisində molokanların dini mərkəzi sayılırdı. Kənddə 2300 rus yaşayırdı.

Kəndli əhalisindən başqa Ermənistanda inzibati idarə işləri ilə məşğul olanlar və zabitlərdə köç etmişlər. İdarəçilik işlərində işləyənlərin böyük əksəriyyəti İrəvandaa cəmləşmişdilər. Lakin 1990-ci illərdə başlanan miqrasiya demoqrafik çöküşə səbəb olmuşdur.

Ruslar istər Ermənistan SSR-də istərsə müasir ermənistanda daha çox şəhərlərdə çəmləşmişlər. Bununla belə ölkənin şimal-şəqrində rus əhalisindən ibarət olan kəndlər vardır. Ermənistnda olan rusların böyük əksəriyyəti paytaxt İrəvanda yaşayır. Belə ki, ümumi rus dioasporasının 45,6 % təşkil edir. Bununla belə ruslar istər sovetlər dönəmində, istərsə müstəqillik illərində paytaxt əhalisinin 5 %-ni keçmirdi.

### İllər üzrə sayları

### Yayılması

## Mədəniyyət və siyasət
Ermənistandakı Həmvətənlərinə Yardım Fondunun baş direktoru İvan Semenov qeyd etdiyi kimi, Ermənistanı tərk etməyənlərin təxminən yarısı qarışıq ailələrin üzvləridir. Üstəlik rus nəsilləri arasında ermənilərin dil və etnik assimilyasiyasının güclü təzahürləri vardır.
1993-cü ildə "Dil haqqında" qanunun qəbul edilməsi ilə bütün ofis işləri və təlimlər erməni dilinə tərcümə edildi, texniki məktəblərdə və universitetlərdə rus fakültələri bağlandı, bəzi ixtisaslı rusdilli mütəxəssislər isə nəticədə ölkəni tərk etməyə məcbur edildi. Ermənistanda 40 orta məktəbdə rus sinifləri qaldı, burada "Dil haqqında" Qanuna görə, yalnız etnik rusların övladları, Rusiya vətəndaşları və qarışıq nikahdan olan uşaqlar təhsil almaq hüququna sahibdirlər.

## Mənbə
* 
* 

## İstinadlar
Məhərrəmkənd

**Məhərrəmkənd** kəndi () Dağıstan Respublikasında Məhərrəmkənd rayonunda yerləşən kənd. Kənd Məhərrəmkənd rayonunun inzibati mərkəzi və Məhərrəmkənd kənd sovetinin yaşayış məntəqəsidir.
Məhərrəmkənd adını ilk məskunlaşan və Quba əyalətindən olan, burada bir daxmada yaşayan Məhərrəmdən almışdır.
## Coğrafiya
Məhərrəmkənd  Dağıstanın cənubunda, Mahaçqaladan 180&nbsp;km məsafədə yerləşir. Kəndin cənubunda Rusiya Federasiyasının Azərbaycan Respublikası ilə dövlət sərhədi yerləşir. Keppenin iqlimlər təsnifatına görə Məhərrəmkənd subtropikə yaxın iqlimə malikdir, mülayim qışı və isti, quraq yayı ilə səciyyələnir.

## Tarixi
Kənd XIX əsrin əvvəllərində yaranmışdır. Məhərrəmkəndin yaranması ilə bağlı əsas versiyalardan birinə görə, kənd 1801-ci ildə Şeyxəli xanın sərkərdə Məhərrəmə xidmətlərinə görə bağışladığı torpaqlarda salınıb və nəticədə kənd onun adı ilə adlanmağa başlayıb.

Quba üsyanının iştirakçısı Kürə üsyançı dəstəsinin başında olmuş Mahmud-əfəndi Məhərrəmkəndli idi. O dövrdə Məhərrəmkənd Kürə xanlığı  ilə Quba əyaləti arasında əlaqəsi olmayan bir orta mövqe tuturdu. 1866–1928-ci illərdə Məhərrəmkənd Güney əyalətinin bir hissəsi olaraq Kürə dairəsinə daxil edildi. Kuysun və Tahirkənd kəndləri ilə birlikdə Məhərrəmkənd Kənd Cəmiyyəti yaradıldı. 1886-cı ildə Məhərrəmkənddə 369 nəfər yaşayırdı . 1936-cı ildə 1 nömrəli Məhərrəmkənd orta məktəbi, 1964-cü ildə isə 2 nömrəli Məhərrəmkənd orta məktəbi təsis edildi. 1965-ci ildə Kansavkənt, Bill-Bill və Qazer kəndlərinin sakinləri Məhərrəmkəndə köçdülər. Ən çox köçmə Selegün kəndindən olmuşdu.

## Əhali
2002-ci ildə aparılmış siyahıya almaya əsasən rayonun 58.694 nəfər əhali yaşayır ki bunun da 6.266 nəfəri Məhərrəmkənd kəndində məskunlaşmışdır. Kənd əhalisinin əksəriyyətini ləzgilər təşkil edir.

## Yerli məşhurlar
**Arsen Allahverdiyev** – Sovet sərbəst güləşçisi, üçqat Avropa çempionu, SSRİ çempionatlarının dəfələrlə mükafatçısı, SSRİ-nin əməkdar idman ustası (1973). Dağıstan MSSR-nin əməkdar mədəniyyət işçisi (1972).
**Eldar İsmayılov** – radiasiya biofizikası sahəsində beynəlxalq səviyyədə tanınmış bir mütəxəssisdir.
**Alman Əhmədov** – rus dilçisi və metodisti, milli məktəbdə və РКИ-də rus dilinin tədrisi metodikası, intonasiya, rus dilinin tədrisi sahəsində mütəxəssis, filologiya elmləri doktoru.
**Najmudin Kazıyev** - Rusiya Federasiyasının əməkdar metallurqu, 2-ci dərəcəli Vətənə xidmətə görə medalı laureatı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Магарамкент Мегьерамхуьр Магарамхуьр
Yujno-Suxokumsk

**Yujno-Suxokumsk** — Rusiyanın cənubunda, Dağıstan Respublikasında yerləşən şəhər. 

Respublika əhəmiyyətli şəhər olaraq, şəhər dairəsi statusu ilə yeganə yaşayış yeri kimi inzibati vahidlik əmələ gətirir.

## Coğrafi yerləşməsi
Noqay çölündə, Kuma çayının quruyan qolunun deltasında, düzənlik bir ərazidə, Mahaçqala şəhərindən 295 km şimal-qərbdə, respublikanın Stavropol diyarı ilə sərhədinə yaxın ərazidə yerləşir.

Şəhər daxilinə statusu müəyyənləşdirilməyən uzaq bir mikrorayon (qəsəbə) olan Şərqi-Suxokumskda daxil idi. Şəhərin sahəsi 82 km² təşkil edir. Şəhər mərkəzi isə dəniz səviyyəsindən 10 m yüksəklikdə yerləşir.

İqlimi kəskin kontinentaldır. Ən isti ay iyuldur. Bu ayda orta temperatur 24,9°C təşkil edir. Ən soyuq ay isə yanvardır və bu ayın orta temperaturu -3,7° C təşkil edir. İllik orta temperatur 10.7°C-dir. İl ərzində isə əraziyə 320 mm yağıntı düşür. Ən çox yağıntı 46 mm olaraq iyun ayında müşahidə edilir. Ən az yağıntı isə 16 mm olaraq fevralda qeydə alınır.

## Tarixi
1988-ci ildə şəhər statusu almışdır. Buna qədər isə Qızılyar şəhər soveti tərkibində qəsəbə statusunda idi. 

1995-ci ildə şəhər ərazisinə Vostoçno-Suxokumsk qəsəbəsi daxil edilir. Bu şəhər həm də neft hasilatı ilə seçilir. 

## Əhalisi
2019-cu il 1 yanvar tarixinə əsasən Rusiyanın 1115 şəhəri arasında əhalisinin sayına görə 898-ci yerdədir. Əhalisinin sıxlığı — 116.04 nəf./km². Rusiya Federasiyasının İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin proqnozlarına görə Yujno-Sukhokumsk şəhər rayonunun əhalisi belə olacaqdır:

2024 — 11,22 min. nəf.

2035 — 12,4 min. nəf.

; Milli tərkib
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə şəhərin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir

## Yerli özünü idarəetmə
; Deputatlar məclisinin sədri
2010 il — Maqomedtaqir Qurbançıev Said oğlu 

2017-ci ildən — Abdullayev Abdula Xardaev oğlu 

; İcra başçısı
2010-cu ildən — İbrahimov Kadi Qurbanəli oğlu

2017-ci ildən — Abdulayev Abdula Abdurrəhim oğlu

## İqtisadiyyat
neft və qaz hasilatı.

elektromexaniki zavod.

çörək zavodu

## Tanınmış şəxsləri
Abakarov Xizri Maqomed oğlu — Dərbənd şəhərinin icra başçısı.

## İstinadlar

## Mənbə
* Сайт администрации города Южно-Сухокумска 
* Южно-Сухокумск в энциклопедии «Мой город»
Sunja

* Sunja (Terekin qolu)
* Sunja FK
* Sunja (şəhər)
* Sunja (Şimali Osetiya)

## Həmçinin bax
* Sunja rayonu
Sunja (Terekin qolu)

**Sunja** (rus. Sunja,inquş. Шолжа , çeçen. Соьлжа , Qumuq. Сююнч ) çayı- Şimali Qafqazın şərq hissəsində yerləşir. Terek çayının sağ qoludur.
Uzunluğu - 278 km, hövzə sahəsi - 12 000 km². Mənbə Böyük Qafqaz dağ silsiləsinin şimal yamacında, 1200 m yüksəklikdədir, orta bulanıqlıq 3800 q / m³: çay ildə 12,2 milyon ton çöküntü daşıyır. Suvarma üçün istifadə olunur.

## Axın
Sunja çayı, Uşkort dağ silsiləsindəki buzlaqlardan qaynaqlanır, Üçxut dağ silsilələrini keçərək Suqulta və Sunji-kort dağları arasındakı dərəyə girir. Sonra İnquşetiya ərazisindən şimala doğru 37 km məsafəyə axır. Ekajevo kəndi yaxınlığında Sunja bir neçə dərədə çıxır və Qarabulağa 12 km məsafədə axır. Burada çay şərqə doğru əyilib Zakan-Yurta axır və 85 km-dən sonra Terek çayına tökülür.

## Etimologiya
Çay adının mənşəyi mübahisəlidir. Sunja adının ən çox ehtimal olunan variantı, monqol-türk dillərindən dəyişikliklərə uğramışdır.
Sunja çayı üzərində yerləşən şəhərlərə Nazran, Qarabulaq, Qroznı (Çeçenistanın paytaxtı) və Qudermes daxildir. Birinci və ikinci çeçen müharibələri zamanı neft anbarlarının məhv edilməsi, Sunja çayının neftlə çirklənməsinə səbəb oldu. 

## Qolları
* Sol qolu: Neftyanka
* Sağ qolları: Assa, Valerik, Qexi, Martan, Qoyta, Arqun, Djalka, Belka

Sunja çayında su həmişə əhəmiyyətli miqdarda olur. Güclü və uzun müddət davam edən yağışlardan sonra səviyyə 4 m-ə qalxa bilər. Çayda yüksək su aprel-may aylarında, qış qarları əriyəndə və çoxlu yağış yağanda baş verir.

XIX-XX əsrlərdə, sürətli hissələr istisna olmaqla, Sunja çayı demək olar ki, bütövlükdə donmuşdu. Hətta, rus qoşunları Sunja çayını artilleriya və ağır avadanlıqlar ilə buz üzərindən keçməsinə dair nümunələr var. Lakin son onilliklərdə çay Qafqazdakı iqlimi mülayimləşməsi səbəbindən donmur. XIX əsrdə çeçenlər Sunji çayı sahillərində ağacları kəsir və yazda Qızılyarda satışa çıxardırdılar. Sunja çayı suları tarlaların suvarılması və balıq ovu üçün hal hazırda da istifadə olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* День реки Сунжа
Qasımkənd

* Qasımkənd (Xızı) — Azərbaycanın Xızı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 
* Qasımkənd (Rusiya) — Dağıstanda kənd.

## Həmçinin bax
* Qasım
* Qasımbəyli
Gəncə Dövlət Kukla Teatrı

**Gəncə Dövlət Kukla Teatrı** — Gəncə şəhərində yerləşən teatr. Kukla teatrı 18 sentyabr 1986-cı il tarixində yaradılmışdır.

## Tarixi
Gəncə Dövlət Kukla Teatrı Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 18 sentyabr 1986-cı il tarixli 299 saylı əmrinə əsasən yaradılmışdır. Bu müddət ərzində teatrda 100-ə yaxın tamaşa hazırlanmışdır. Teatrda ildə 250 tamaşa oynanılır. Hər il proqnoz üzrə 4 tamaşa hazırlanır. Repertuarda Azərbaycan yazıçıları ilə bərabər dünya xalqlarının əsərlərinə də üstünlük verilir.

Gəncə Dövlət Kukla Teatrı bir çox Beynəlxalq festivallarda da iştirak edib. Teatrın kollektivi Şərq Xalqları Kukla Teatrları Festivalında (Almatı, 1994), Birinci Beynəlxalq Kukla Teatrları Festivalında (Kutaisi, 1996), Kukla və Kölgə Oyunları Festivalında (İzmir, 1999, 2001, 2003), "Ən Yaxşı Uşaq Tamaşaları" Festivalında (Bakı, 2000), Beynəlxalq Qaragöz Kukla və Kölgə Teatrları Festivalı (Bursa, 2001), "Sehrli pərdə" Uşaq Tamaşaları Festivalı (Torqoviş, 2005), "Milli Klassiklər Kukla Teatrlarının Səhnəsində" Festivalında (İvano-Frankovsk, 2005), Kukla Teatrları Həftəsi (Bakı, 2008) Azərbaycan Respublikasını təmsil etmişdir.

### Teatr binası
Bina 1902-ci ildə Gəncə Kişi Gimnaziyasının rəhbərliyi tərəfindən rus pravoslav kilsəsi kimi inşa edilmişdir. Tikintidə əsasən bişmiş kərpicdən istifadə olunmuşdur.

Ümumi sahəsi 650 m2-dir. 1 zal, 1 foye və 15 otaqdan ibarətdir. Əhməd Cəmil küçəsində yerləşən, xristian dini abidələr sırasına daxil edilir.

## Gəncə Dövlət Kukla Teatrnın yaradıcı heyət
**Rejissorlar**

* Şamil Məmmədli — quruluşçu rejissor

**Rəssamlar**

* Əntiqə Bədirova — baş rəssam
* Sara Məmmədova — quruluşçu rəssam

**Əməkdar artist**

* Xudayət Əsgərov

**Aktyorlar**

* Səməd Xanəhmədov
* Elmar Vəliyev
* Nahidə Namazova
* Mahirə Haqverdiyeva
* Yeganə Məmmədova
* Nərmin Şərifova

## İstinadlar


## Həmçinin bax
* Gəncə Dövlət Dram Teatrı
* Gəncə Dövlət Filarmoniyası
* Azərbaycan teatrlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* Gəncə Dövlət Kukla Teatrı (GDKT) — ''azteatr''
Morqan Nikin itməsi

**Morqan Çantel Nik** (; d. 12 sentyabr 1988, ABŞ, Arkanzas, Alma - itkin düşdü 9 iyun 1995, ABŞ, Arkanzas, Alma) – Kiçik Beysbol Liqası oyununda oğurlanmış amerikalı qız. Morqanın anası insanlara itkin düşmüş övladlarını tapmağa kömək edən Morqan Nik Fondunu yaratmaqla tanınmışdır.

## İtkin düşməsi
9 iyun 1995-ci ildə Morqan Nik və anası Kollin Nik Arkanzas ştatının Alma şəhərində Kiçik Beysbol Liqası oyununa getdilər. 
Saat 10:30 radələrində Morqan anasından dostları ilə birlikdə işıldaböcəyi tuta biləcəyini soruşdu. Əvvəlcə anası tərəddüd etdi, lakin sonda icazə verdi. 
O, sonuncu dəfə dostları tərəfindən 10:45 radələrində anasının maşının yanında tək başına ayaqqabılarından qumu boşaldarkən göründü. Dostları isə ondan bir neçə metr kənarda ayaqqabılarını təmizləyirdilər. Morqanın dostları ayaqqabılarını geyinərkən Morqanla söhbət edən xoşagəlməz bir adam gördüklərini bildirdilər. 

Oyun qısa müddət sonra başa çatanda Morqanın dostları onsuz geri qayıtdılar. Onlar Kollinə Morqanın maşında olduğunu söylədilər, ancaq Kollin maşına qayıdanda Morqan orada deyildi. Morqan o vaxtdan bəri görülməyib və eşidilməyib.

## Araşdırma
15 yanvar 2002-ci ildə polis Nikin Bunvilledə dəfn oluna biləcəyini iddia edən bir ip ucu aldıqdan sonra Arkanzasın Bunville şəhərində özəl bir torpaq sahəsində qazma işi aparıldı. Həmçinin axtarışda xidməti itdən də istifadə edildi. Polis axşam saat 9:30 radələrində axtarışları dayandırdı.

15 noyabr 2010-cu ildə federal müstəntiqlər Oklahoma ştatının Spiro şəhərində boş bir evdə DNT dəlilləri üçün axtarış apardılar. 18 dekabr 2017-ci ildə müstəntiqlər hadisə ilə bağlı bir ipucu aldıqdan sonra başqa bir axtarış aparmaq üçün evə qayıtdılar.  
Xidməti itlər müstəntiqləri xəbərdar etdilər. Amcaq heç bir sübut tapılmadı və axtarış dekabrın 19-na təxirə salındı.

## Nəticə
1996-cı ildə Kollin Nik uşaqların itməsinin qarşısını almağa kömək edən Morqan Nik Fondunu təsis etdi.  
Bu hadisə həm “Unsolved Mysteries” televiziya serialında və həm də “America's Most Wanted”  proqramında göstərilmişdir.

Amber Alert xidməti Arkanzas ştatında Morqan Nik Amber Alert olaraq adlandırılmışdır.  

2012-ci ilin avqustunda əvvəllər məhkum edilmiş iki cinayətkar Tonya Smit və Ceyms Monhart Morqan Nikin şəxsiyyətin vəsiqəsini əldə etməyə cəhd etdikdən sonra kompüter fırıldaqçılığı üstündə həbs olundu.

## Həmçinin bax
* Melano Melanson
* Entonet Kayeditonun itməsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Morqan Nik Fondu
Dilim

**Dilim** () — Dağıstanda kənd (aul).

Tərkibindəki yeganə yaşayış məntəqəsi olaraq kənd qəsəbəsi statusu daşıyan bir inzibati vahidliyi təşkil edir yaradır.

## Coğrafi yerləşməsi
Kənd Mahaçqaladan 108 km qərbdə yerləşir. Ən yaxın qatar stansiyası olan Xasavyurt isə 22 km şimaldadır. Kəndin cənub hissəsindən Sebetar çayı axır. Kənd dəniz səviyyəsindən 655 m yüksəklikdə yerləşir. Sahəsi - 31,6 km².

## Tarixi
1930-cu ildən Kazbekov rayonunun mərkəzi rolunu oynayır.

B.Q. Əliyev bildirir ki, kəndin adı çeçen mənşəlidir və "dil" mənasını verir. Belə ki, kənd uzadılmış dilə bənzəyir. Bir vaxtlar nənddə noqaylar yaşayırdı. Çeçenlərin davamlı hücumları səbəbindən noqaylər kəndi tərk etdilər. Onların kəndi tərk etməsindən sonra Qünibski rayonundakı Soqratl kənddən iki qardaş və bir bacı bu ərazidən torpaq alır və bu yerlərə yerləşdi.

İlk yerləşənlərdən üç nəsil meydana gəlmişdir.

Tarix elmləri namizədi Ç. M. Həşimovun məlumatına görə, Dilim kəndi avar Brital və ögey qardaşı çeçen Çuqurlan tərəfindən qurulmuşdur. 

Saladavianın bu versiyasına görə, Britalın xalası bir çeçenlə (Çugur-lan oğlu) evləndi. Brital qan davası üzündən qohumu Çugurlan üçün Çeçenistana getdi. Nəticədə iki ailə Dilim kəndini qurdu.

Qafqaz müharibəsindən əvvəl Dilim üç dəfə dağıdılmışdır. Kəndi bərpa etmək üçün Miatlı, Zubutli, Burtunai və Xubar kəndlərindən əhaliu kəndə köçürülmüşdür.

Avqustun sonlarında Şamil çeçen Darqosundan Dilimə yollanır. Bu zaman atlı və piyada çeçenlər, digər qonşu xalqlar onunla birlikdə kəndə üz tutur.

Kənddə ilk məscid Şamilin imamətio dövründə qurulur.

## Əhalisi

2002-ci il siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 7537 nəfər əhali yaşayır. Onlardan mütləq əksəriyyəti (99,1%) avarlardır.

Həmçinin yaşayırlar:

qumuqlar — 20 nəf. (0,3 %)

ruslar — 13 nəf. (0,2 %)

darginlər — 10 nəf. (0,1 %)

çeçenlər — 9 nəf. (0,1 %)

laklar — 9 nəf. (0,1 %)

digərləri — 7 nəf. (0,1 %)

## Qalereya

Дылым (2).jpg|Dilim
Дылым (3).jpg|Dilim
Дылым (4).jpg|Dilim
Дылым (5).jpg|Dilim
Въезд в Дылым (1).jpg|
Мечеть в Дылыме (1).jpg|Dilim


## İstinadlar
Antreq-sür-Trüyer (kanton)

**Antreq-sür-Trüyer** () — Fransada kanton , region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Rodez dairəsinə daxildir.

Kantonun INSEE kodu — 1211. Antreq-sür-Trüyer kantonuna cəmi 5 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Antreq-sür-Trüyer kommunasıdır.

## Kantonun kommunları

## Əhali
1999-cu ildə əhalinin sayı 2 548 nəfər təşkil edirdi.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* INSEE saytında Averon departamentinin kommunalarının əhalisi
* Antreq-sür-Trüyer kantonunun Fransada yerləşməsi - xəritə
Botlix

**Botlix** () — Dağıstan Respublikasının cənub-şərqində yerləşən kənd. Botlix rayonunun inzibati mərkəzi və ən iri yaşayış məntəqəsi.

Botlix kənd sovetliyinin inzibati mərkəzidir.

## Coğrafi yerləşmə
Kənd  Botlix rayonun cənub hissəsində, Ansalta və Qadaro çayları arasında, Mahaçqaladan 160&nbsp;km cənub-qərbdə, Andi Koysu dərəsində yerləşir. Xarami aşırımından keçən yol (2177 m) Çeçenistana (Vedeno) aparır.

Ən yaxın yaşayış məntəqələri: Aşino, Raxata və Tando cənub-qərbdə, Tasuta şimal-şərqdə, Muni şərqdə, Kvanxidatli və Aşağı İnxelo cənub-şərqdə, Alak cənubda və Miarso cənub-qərbdə.

## Etimologiyası
Kəndin adının mənşəyi ilə bağlı bir neçə versiya mövcuddur.

Onlardan ən çox yayılana görə Botlix toponimi avarlara aiddir (), *bo* — «qoşun» və *лъалхъ* — «durmaq» sözlərinin birləşməsindən meydana gəlmişdir. Tərcümədə «qoşunun durduğu yer» mənasını verir. Bu ad əvvələr Şərqi Gürcüstana basqın edən qoşunların durduğu yer olması ilə izah edilir.

Başqa bir versiyaya görə kəndin adı «байлъи» sözündən əmələ gəlmiş, «kənarında» mənasını verir. Bəlkə də bu ad əvvəlcə kəndin yarğan kənarında, istehkam üçün ən uyğun yerdə olması ilə əlaqədardır. Şaqun dağının qarşı tərəfində, Qadaro çayının sahilində yaşayış üçün hasar rolunu oynayan müdafiə divarları hələ də qorunub saxlanılmışdır. Cənubdan və şərqdən kəndin təhlükəsizliyini təhdid edənlər üçün bu istehkamlar çətin bir maneə rolu oynayırdı.

## Tarixi
1859-u ildə general-fredmarşal Aleksandr Baryatinski bu ərazidə sahil qalasını inşa edir. Bu qala Andi Koysu çayının vadisi boyunca gedən yeganə yolu nəzarətə götürməyə imkan verir. Daha sonra ağır iqlim şəraiti və malyariya epidemiyasının başlaması səbəbindən qala vadinin aşağısına, yeni tikilmiş dəmir körpüsü yaxınlığına köçürülür. Hal hazırda bu qalanın yalnız üç qülləsindən ikisi mövcudluğunu qoruyur.

1999-cu ildə silahlıların Botlix rayonuna bu istiqamətdən hücumu ilə İkinci çeçen müharibəsi başlayır.

12 sentyabr 2019-cu ildə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin də açıldığı Botlix kəndinə gələrək burada, İkinci Dünya müharibəsi, Əfqanıstanda müharibəsi və 1999-cu ildə Rusiya ordusu ilə birlikdə Dağıstan əməliyyatında döyüşən və həlak olanların şərəfinə abidənin açılışında iştirak edir.

## Əhali

; Milli tərkib
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə şəhərin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir:

## İstinadlar

## Mənbə
* Ботлих сайт Администрации МО «сельсовет Ботлихский»
Dilbazi

**Dilbazi** — təxəllüs.

* Camal ağa Dilbazi (1860–1945) — Azərbaycan şairi.
* Əminə Dilbazi (1919—2010) — Azərbaycan rəqqasəsi.
* Minirə Dilbazi (d. 1937) — musiqiçi.
* Mirvarid Dilbazi (1912—2001) — azərbaycanlı şairə, tərcüməçi.
* Yaqut Dilbazi (1910—1994) — azərbaycanlı yazıçı.

## Həmçinin bax
* Dilbazilər
Andrey Petrov

* Andrey Petrov (bəstəkar) — məşhur sovet-rus kino bəstəkarı.
* Andrey Petrov (atlet) — Özbəkistanlı marafonçu.

## Həmçinin bax
* Andrey
* Petrov
Arif Hüseynov

* Arif Hüseynov (rəssam) — Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (2006), Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (1992).
* Arif Hüseynov (dilçi) — Azərbaycan dilçisi, germanist, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, professor.

## Həmçinin bax
* Arif (ad)
* Hüseynov
Keep Calm and Carry On

**Keep Calm and Carry On** () — Böyük Britaniyada 1939-cu ildə II Dünya Müharibəsinin əvvəlində hazırlanan təbliğat plakatı.

## Tarixi
Plakat ilk olaraq 1939-cu ildə II Dünya Müharibəsinin əvvəlində Britaniya İnformasiya Nazirliyin () tərəfindən düzəldilmişdir. İki milyon yarım nüsxə çap edilmişdi, lakin plakat geniş yayılmamışdı.

Bu seriyada daha iki plakat mövcuddur — 400 min nüsxəsi olan "*Freedom Is In Peril. Defend It With All Your Might"* (ing. *"*Azadlıq təhlükədədir. Bütün gücünüzlə onu müdafiə edin*"*), və 800 min nüsxəsi olan *" Your Courage, Your Cheerfulness, Your Resolution Will Bring Us Victory "* (ing."Sizin qıvraqlığınız, cəsarətiniz, qətiyyətiniz bizə qələbə qazandıracaqdır*"*).

## Müasir mədəniyyətdə
2000-ci ildə Barter Books ikinci əl kitab dükanında plakatın bir nüsxəsi tapılmışdır. İngiltərə hökuməti tərəfindən istehsal olunan bu cür əsərlərə verilən müəllif hüququ müddəti 50 il müddətində bitdiyi üçün şəkil ictimai mülkiyyət sayılır. Bu hal poster nüsxələri məhdudiyyətsiz miqdarda çap etməyi, eləcə də şüarı olan digər suvenirləri istehsal etməsini mümkünləşdirir . Plakatın populyarlığı dəyişdirilmiş bir yazı və ya loqo ilə bir çox təqlidlərə da yol açdı.

2009-cu ildə Stereophonics qrupu posterin adıyla adlandırdığı albom buraxdı.

2011-ci ilin avqust ayında, "Keep Calm and Carry On Ltd" şüarını ticarət markası kimi qeydiyyata aldı və başqaların tərəfindən hazırlanan suvenir satışını dayandırmağı tələb etdi. Sonradan şüarın həddindən artıq geniş tanınması və məşhur olması əsasında qeydiyyatı ləğv edilməsi tələbi irəli sürüldü .

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* The Guardian-da fotoşəkillər toplusu
Asəf Hacıyev

* Asəf Hacıyev (deputat) — Milli Məclisin sabiq üzvü, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, akademik, BDU-nun ehtimal nəzəriyyəsi və riyazi statistika kafedrasının müdiri.
* Asəf Hacıyev (jurnalist) — Xəzər TV və "Xəzər radiosu"nun təsisçisi və prezidenti çalışmışdır. BDU-nun Tarix fakültəsi, "Azərbaycanşünaslıq" ETM-nin "Dünya azərbaycanlıları" bölməsinin elmi işçisi. 2001-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. Hazırda Milli Televiziya və Radio Şurasının (MTRŞ) Aparat rəhbəri çalışır.

## Həmçinin bax
* Asəf
* Hacıyev
Aslan İsmayılov (dəqiqləşdirmə)

* Aslan İsmayılov (hüquqşünas) — Azərbaycanlı hüquqşünas.
* Aslan İsmayılov (mühəndis) — "Körpü-Tunel Tikinti" MMC-nin direktoru, Əməkdar Mühəndis.

## Həmçinin bax
* Aslan (ad)
* İsmayılov
Rekom

**Rekom** () - əsas 3 osetin ziyarətgahından (Mikalqabirta və Tarancelos) biri, Nart dastanı və osetin mifologiyasındakı  məhsuldarlıq tanrısı. Rusiyanın subyekti olan Şimali Osetiya respublikasının Alagir rayonunda yerləşir.

## Etimologiya
Məbədin dəqiq etimologiyası bilinməsə də, bir sıra iddialar mövcuddur. Osetin dilindəki *"Hurikom"* (Günəş dərəsi) və ya *"İrykom"* (Osetiya dərəsi) sözlərindən gəlməsi bunlara misal göstərilə bilər. Rekomun etimologiyasının dəqiq öyrənilə bilməməsinin əsas səbəblərindən biri Osetinlərin dini-fəlsəfi dünyagörüşlərinin tam anlaşıla bilməməsidir.

## Mifologiya

Rekomdan bol məhsul , uğurlu otlar və ovçuluq göndərilməsi istənilir . Əfsanəyə görə o, çoxfunksiyalı tanrıdır, əkinçiliklə əlaqəli istəklərdən  əlavə olaraq, xəstəliklərdən sağalmaq və pis qüvvələrdən qorunmaq üçün olan duaları da qəbul edir. Alagir dərəsində Rekoma olan dini etiqad  geniş yayılmış və iyul ayında onun adına həsr olunmuş bayram qeyd olunmağa başlanmışdır. Bütün həftə davam edən bu bayram günlərində çox sayda mal-qara qurban edilir. Qurban mərasimində yalnız kişilər iştirak edə bilərdi , çünki Rekom ziyarətgahı kişilərin qoruyucu müqəddəsi olan Uastirci kultunun mərkəzi idi.

Nart dastanına görə, Nart Batradların ölümü üzərinə tanrının tökdüyü  üç göz yaşının yerində oset dilində  Rekoma Zuar və ya Rekoma Uastirci adlanan Rekoma ziyarətgahı quruldu.
* "Sanki bir mədəniyyətdən digərinə keçid işarəsi kimi, Osetiyanın ilk “kilsələri” yalnız kədərlənmiş bir tanrının vəsiyyəti ilə zed və duaq  tərəfindən məhv edilmiş Nart Batradzın ölümündən sonra ortaya çıxır. Bu böyük türbələr - Rekom, Mikalqabirta və Tarancelos, Allahın Batradzın üstünə tökdüyü üç göz yaşından gəlməsi qəbul edilmişdir." *

## Rekom ziyarətgahı
Rekom ziyarətgahı Verxnıy Tsey kəndinin yaxınlığındakı Tsey dərəsində yerləşir. Turistlərin axın etdiyi bu məkan qeyri-rəsmi olaraq, qadınlara qadağan olsa da, Osetiyanın əsas qədim  ziyarətgahı hesab olunur.
Fotoqraf Ştırkovun qeydlərinə görə 21 iyun 2014-cü ildə qeyd olunan bayrama böyük maraq göstərilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* *Дзадзиев А. Б., Дзуцев Х. В., Караев С. М.* Этнография и мифология осетин: краткий словарь. Владикавказ, 1994. С. 115.
* *Штырков С. А.* Осетинское святилище Реком: старая фотография из фондов МАЭ и советские корни религиозного традиционализма // Народы Кавказа: музейные коллекции, исследования объектов и явлений традиционной и современной культуры. СПб., 2015.

## Xarici keçidlər
* Реком – преемник первых индоевропейских храмов 
* Святилище Реком. Самое почитаемое святилище на Кавказе 
* Святилище Реком
Pinyao

**Pinyao əyaləti** — Çinin mərkəzi Şansi əyalətindəki Tsinzhonqda bir mahaldır. Pinyao Min və Tzin sülalələrindən çoxlu sayda memarlıq abidələri qalmış Çinin ən yaxşı qorunan, ən vacib turistlik məkanlarından biridir. 2010-cu ildən 502,712 nəfər sakini var.

## Tarixi

Pinyao əyaləti ilk dəfə Çin krallığı vahid güc altında birləşən zaman yarandı. 20-ci əsrdə Yaponiya ilə müharibə zamanı 1938-ci ilin fevralında mahal yapon qoşunları tərəfindən işğal edildi və müharibənin sonuna qədər Yapon işğalı altında qaldı. 1949-cu ildə Yuytsi Xüsusi Dairəsi (榆次 专区) yaradıldı və mahal onun tərkibinə daxil oldu. 1958-ci ildə Yuyi Xüsusi Rayon Tsinzhonq Xüsusi Bölgəsi (晋中 专区) adlandırıldı. 1970-ci ildə Tsinzhonq Xüsusi Rayonu Tsinzhonq şəhəri (晋中 地区) adlandırıldı. 1999-cu ildə Çin Xalq Respublikası Dövlət Şurasının qərarı ilə Tsinzhonq rayonu və Yuqi şəhəri dağıldı və Tsinzhonq şəhəri yaradıldı.

## İnzibati bölgüləri

Pinyao əyalətinin 5 şəhəri və 9 qəsəbəsi var:

## İstinadlar
Soy-Peda

**Soy-Peda** (  ) - Çeçenistanın İtum-Kali rayonunun Soy-Peda kəndi yaxınlığında, Çanti-Arqun və Meşihi çaylarının birləşməsində yerləşən Qafqazın ən qədim nekropollarından biri. 
## Coğrafiyası
İtum-Kali kəndinin 40 km cənub-qərbində yerləşir. Burada Meşihi buzlaq çayının Çanti-Arquna töküldüyü yerdə şimaldan cənuba uzanan və Tsoy-Pedaya girişi 3 tərəfdən əhatələyən burun formalaşmışdır. Abidəyə çatmaq üçün qalan tək yolda Kyorelam təpəliyinin ayaq tərəfindəki sıldırım qayalı yollardır. Abidə təbii istehkamlarla əhatələnmişdir.
## Tarixi
XV-XVIII əsrə aid olduğu düşünülən abidənin qəhrəman döyüşçülərin öldükdən sonra dəfn edildiyi qəbiristanlıq ya da epidemiya zamanı ölənlərin cəsədlərini uzaqlaşdırmaq üçün istifadə edildiyi iddiaları ortaya atılsa da, buranın dəqiq tikilmə səbəbi sirr olaraq qalmaqdadır.
## Abidələri

Kənddə ölülər şəhərinin girişini qoruyan iki qurbangah sütunu, üzərində qoruyucu svastikalar, xaçlar və günəşvari spirallar olan divarlar var. Dəvam etdikdə çoxusunun üzərində üçkünc damı olan, dərin oyuqlu 42 qəbir () görünür. Soy-Peda qəbirlərinin  XIV-XVIII əsrlərdən qaldığı ehtimal olunur. Qəbirlərdən yuxarıda mozaikayla bəzənmiş, üzərində Müqəddəs Qeorqenin olduğu ehtimal olunan döyüş qalası () var. Müqəddəs Qeorqenin təsviri uzanan qollar və ayrılmış ayaqlar şəklində verilmişdir.

Qalaya birləşik müdafiə səddinin arxasında, dərənin cənub ətəyinin kənarında Gürcüstandan dərəyə keçidi qoruyan ikinci bir döyüş qalası nəzərə çarpır.Rusiya milli irsinə daxil olan Tsoy-Pedada 42 qəbir, 2 qurbangah sütunu və 2 döyüş qalası olmaqla, ümumilikdə 46 abidə mövcuddur.

## Nekropola gedən marşrut
Qroznıdan İtum-Kali rayonunun mərkəzinə marşrutla,buradan sonra isə xeyli piyada yol gedilməlidir. Rusiya Federasiyası vətəndaşlarının İtum-Kalı bölgəsindəki sərhəd zonasına girişində şəxsiyyət sənədləri olmalıdır; xarici vətəndaşlar və vətəndaşlığı olmayan şəxslər, şəxsiyyət sənədlərindən əlavə, Rusiya Federasiyası FSB-nin Çeçenistan Respublikası, Qroznı Sərhəd Müdirliyində verilən sərhəd zonasına keçidi olmalıdır.
## Mövcud vəziyyət
2013-cü ilin mart ayından abidənin ciddi restavrasiyaya ehtiyacı var. 2019-cu ildə bir sıra bərpa işləri aparılan Soy-Peda vətəndaşların yenidən xidmətinə verilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Top 10 Remote Travel Destinations – Russia’s Hidden Gems (ingilis)
*Inside Russia's 'City of the Dead' (ingilis)
Jony

**Cahid Əfrayıl oğlu Hüseynli** () — Rusiyada fəaliyyət göstərən Azərbaycan əsilli ifaçı.

## Həyatı
Əsl adı Cahid Hüseynli Əfrayıl oğlu olan Jony 1996-cı ildə bir Bakı şəhərində anadan olub. Tezliklə valideynləri özü və qardaşı ilə birlikdə Moskvadakı daimi yaşayış yerinə köçdülər. Cahidin təxəllüsü olan JONY adı anası sayəsində yaranmışdır."Johnny Bravo" cizgi filmini izləməyi çox sevən Cahidə anası Jony deyə səslənirdi. Paytaxtda Cahid orta məktəbi bitirib musiqi ilə maraqlanmağa başladı. Ancaq atası oğlunun musiqi karyerasına qarşı çıxdı, amma anası Cahidin tərəfində olsa da, o Dövlət İdarəetmə Universitetində "Beynəlxalq idarətmə" ixtisası üzrə təhsil almağa başladı. Təhsil aldığı müddətdə Cahid musiqini unutmadı və İnstaqramında populyar mahnıların müxtəlif versiyasılarını səsləndirdi. Bunun sayəsində Elman Zeynalov (ELMAN) Cahidə RAAVA Music-də işləməyi təklif etdi. Sonra öz mahnıları üzərində işləməyə başladı.

2020-ci ildə Elman Zeynalovla birlikdə xeyriyyə aksiyası keçiriblər, qazanclarının bir hissəsini pandemiyadan əziyyət çəkən aztəminatlı ailələr və pensiyaçılar üçün məhsullara yönəldiblər.

Leybla əməkdaşlıq 3 il davam etdi və ifaçı 2021-ci ildə müstəqil bir sənətçi kimi karyerasını davam etdirməyə qərar verdi.

## Karyerası
Jony beş musiqi — "Пустой стакан", "Френдзона","Звезда" , "Аллея" və HammAli & Navai ilə birlikdə oxuduğu "Без тебя я не я" musiqilərini çıxartdı. Youtubeda 120 milyon baxışı keçən "Аллея" mahnısı sayəsində Jony daha da məşhurlaşdı. Artıq 2019-cu ilin sentyabrında Jony Apple Music-in musiqi siyahısında ilk olan "Комета" mahnısını çıxardı. 2020-ci ildə "Небесные розы" albomu ərsəyə gətirdi və albom populyarlıq qazandı.

## Diskoqrafiya

### Albomlar

### Musiqilər

## Mükafatlar

## İstinadlar

## Xarici Keçidlər
* RAAVA Youtube kanalı
Qarabudağkənd

**Qarabudağkənd** () — Dağıstan Respublikasında kənd, Qarabudaqkənd rayonuniun inzibati mərkəzi.  

Tərkibində yeganə yaşayış məntəqəsi olan inzibati ərazi vahidliyinin mərkəzidir.

## Coğrafiya
Kənd Maxaçqaladan 30 km cənubda (yolla 41 km). Ən yaxın dəmiryolu stansiyası olan Manaskənd ondan 8 km şərqdə yerləşir. Qarabudaqkənd Dağıstanın paytaxtı Mahaçqala şəhəri, Kaspiysk və İzberbaş ilə həmsərhəddir. Belə demək olarsa üç iri şəhərin qovşağında yerləşir.

Qarabudağ kəndi qumuq torpaqlarının mərkəzində, hər tərəfdən dağlarla əhatə olunmuş mənzərəli bir vadidə, Xəzər dənizindən 12 km qərbdə yerləşir.

Xx əsrin 60-cı illərə qədər dağlar arasında yerləşən kəndin əhalisinin zəhməti sayəsində yerli armud, alma, gavalı, ərik, üzüm və digər meyvələrin sortları yetişdirilirdi. 
Qarabudağkənd bağlarının meyvələrinin keyfiyyəti o qədər məşhur idid ki, XVIII əsrdən etibarən onlar Sankt-Peterburqdakı Ali İmperatorluğunun sarayına göndərilirdi.

Buradan həmçinin imperator sarayının bağçaları üçün meyvə ağacıları göndərilirdi.

Kəndin ətrafındakı bağlarda gözəl şirin suyu olan çoxlu sayda kiçik bulaqlar var. Bununla belə kənd əhalisinin ən vacib sərvəti «Bekenez» adlanır. Bu, təkcə Dağıstanda deyil, həmçinin Rusiya və Avropada da olan ən böyük bulaqdır.

iqlimi mülayim kontinentaldır. Qışı yumşaq, yayı isə isti keçir. Minimal temperaturu −10°С, maksimal temperaturu isə 25-30°С təşkil edir.

Kəndin flora və faunası Dağıstanın ovalıq və dağətəyi ərazilərinə xasdır.

Meşələrdə çoxillik ağac və bitkilərin demək olar ki, bütün növlərinə rast gəlmək mümükndür: fıstıq, palıd, ağcaqayın, vələs, cökə, şam, qoz, söyüd, qovaq və b. Burada üstəlik çoxlu sayda kol bitkilərinədə rastlamaq mükündür.

Kəndin ətrafındakı zəngin fauna vardır: meşələrdə və düzənliklərdə ayı, vaşaq, canavar, çöl donuzu, porsuq, çaqqal, sincab, dovşan və s. Quşlar aləmidə zəngindir: qartallar, şahinlər, kəkliklər, qarğalar, turaclar, bildircinlər, bayquşlar və s. Sürünən və gəmiricilərdən ilan, kərtənkə, siçan və yarasaların adını çəkmək olar.

## Tarixi
Qarabudağkənddə ilk yaşayışın 40 min il önçəyə aid olduğu qeyd edilir. 

Qarabudağkənd V-VIII əsrlərdə Xəzər xaqanlığının ərazisinə daxil olmuşdur. Onun süqutundan sonra isə Xazmin feodal dövləti meydana gəlir. 

Kəndin ərazisində K. F. Smirnov tərəfindən 1950-ci illərdə araşdırılan Qarabudağkənd məzarlığı vardır. 

## Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə etnik tərkib.

Dağıstanda ən böyük kənd əhalisinə sahib olan yaşayış məntəqəsidir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Официальный сайт Карабудахкентского района
Pissaladiera

**Pissaladiera** (Pissaladière) — Provans bölgəsinə və Nitsa şəhərinə aid olan fransız xörəyi. Pitsaya oxşayır. Xəmiri marqarita pitsa xəmirindən bir az qalın olur. Pitsanın üstündəki əlavələr soğan, qara zeytun, hamsi və istəyə bağlı olaraq pissalat (bir növ balıq əzməsi) olur.

## İstinadlar
Bozul (kanton)

**Bozul** () — Fransada kanton , region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Miyo dairəsinə daxildir.

Kantonun INSEE kodu — 1203. Bozul kantonuna cəmi 5 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Bozul kommunasıdır.

## Kantonun kommunları

## Əhali
2006-cı ildə əhalinin sayı 6 800 nəfər təşkil edirdi.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* INSEE saytında Averon departamentinin kommunalarının əhalisi
* Barakvil-Sovter kantonunun Fransada yerləşməsi - xəritə
Ardon (çay)

**Ardon** (Oset. Æрыдон "dəli çay") Şimali Osetiyada, Şimali Qafqazda çay, Terek çayının sol qolu.

## Coğrafiya
Çayın uzunluğu 102 km, hövzəsinin sahəsi 2700 km²-dir. Ardon çayı, Mamisondon, Nardon, Adaykom və Tsmiakomdon çaylarının axması nəticəsində yaranır ki, bu da öz növbəsində Baş Qafqaz silsiləsinin buzlaqlarından əmələ gəlir. Ardon çayı Şimali Osetiya qoruğunun ərazisindən axır. Dağətəyi Osetiya düzənliyinə girməzdən əvvəl Ardon çay dərin Alagir dərəsindən axır. Daha sonra Şimali Osetiyada Rokski aşırımı ilə cənubu birləşdirən Trans-Qafqaz magistral yolunda dərədən keçir.

Digər Hərbi Osetiya yolu Mamison keçidindən Gürcüstanın Oni şəhərinə keçir. Ardon çayının dərəsində və onun qollarında, qurğuşun-sink filizlərinin Sadon yatağı və Buron, Sadon, Yuxarı Zqid, Mizur və Xolst yaşayış şəhərləri yerləşir.

Aşağı Zaramaq kəndindən Baddon çayının axmasına qədər təxminən 16 km uzunluğunda çayın kənarında, mövcud və tikilməkdə olan Zaramaq su-elektrik stansiyası var.

Alagir şəhəri yaxınlığında Ardon çay suları düzənlikdən axir və suvarma üçün istifadə olunur.

Ardon şəhəri, Ardon çayının Terek çayı ilə birləşməsindən 7 km məsafədə yerləşir. Ardon çayı yaxınlıqda olan, Fiaqdonun ən böyük sağ qolunu qəbul edir.

Ardon çayında tikilməkdə olan Zaramaq su-elektrik stansiyası (SES) mövcuddur ki bura, 15 MVt gücündə mövcud olan və fəaliyyət göstərən baş SES, 342 MVt gücündə tikilməkdə olan Zaramaq SES-1 daxildir.
Zaramaq SES-1-nin tikintisi başa çatdıqdan sonra gücü 68 MVt olan Zaramaq SES-2-nin tikintisi mümkündür və bu layihə üçün texniki-iqtisadi əsaslandırma hazırlanmışdır.
Əvvəlcədən dizayn işləri hazırlanmış 46 MVt gücündə olan Zaramaq SES-3 (Tamisk) planı hazırlanmışdır.Программа развития энергетического комплекса в Республике Северная Осетия-Алания 
Bu layihələr həyata keçirilərsə, Ardon çayında ümumi gücü 466–446 MVt olan və orta illik hasilatı 1,1 milyard kVt / saat olan 4 Su-elektrik stansiyasının bir kaskadı yaradılacaqdır.

## Çayın çirklənməsi
Çay suyu "çirklənmiş" və "çirkli" kimi xarakterizə olunan suvarma üçün istifadə olunur, çayın çirklənməsinin əsas mənbələri Alagir və Ardon şəhərlərindən və digər yaşayış məntəqələrindən çirkab sular, dağ-mədən müəssisələri və yol inşaat tullantılarıdır.
Çayda çox sayda yaşayış məntəqəsi var, ən böyüyü Şimali Osetiyanın Ardon bölgəsinin inzibati mərkəzi olan Ardon şəhəridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Река Ардон Северная Осетия
Mozdok

**Mozdok** (Oset. Мæздæг ) - Şimali Osetiya Respublikasında şəhərdir. Respublikanın ikinci ən böyük şəhəridir. Mozdok bələdiyyəsinin inzibati mərkəzi. Mozdok şəhər qəsəbəsinin bələdiyyəsini təşkil edir.
## Etimologiya
Şəhərin adı Kabardin-Çərkəz dilindən " мэз дэгу " (мэз - "meşə", дэгу - "kar, sıx") alınmışdır və tərcümədə "sakit (qaranlıq) meşə" deməkdir. Bu günə qədər Terek çayının yaylaq meşələrinin əksəriyyəti azalmışdır.
## Coğrafiya
Şəhər Terek çayının sol sahilində, Mozdok rayonunun mərkəzi hissəsində yerləşir. Vladiqafqaz şəhərindən 95 km (yolda) və 84&nbsp;km (düz bir şəkildə) şimalda yerləşir.
Şəhər qəsəbəsinin sahəsi - 17.50 km². Qərbdən şərqə qədər təxminən 6&nbsp;km, cənubdan şimala 6.5&nbsp;km uzunluğa malikdir.

Şəhər respublikanın düzən meşə-çöl zonasında yerləşir. Ərazi nisbətən düz ərazidir. Şəhərin cənub hissəsində dağlıq təpələr zəncirvari uzanır. Şəhərdəki orta hündürlük dəniz səviyyəsindən təxminən 130 metr yüksəkdir.

Terek çayının sahil zonası *Dövlət Meşə Fondu* tərəfindən qorunur. Terek çayının vadisində şəhərin cənubunda Qələbə Parkı  (Oset. Уæлахизы  ) var. Şəhərin cənub-şərqində ərazidəki ən böyük meşə - Albor meşəsi uzanır.

Hidroqrafik şəbəkə əsasən Terek çayı ilə təmsil olunur. Şəhərin cənubunda, Terek çayının vadisində, göllər var. Şəhərin şimal-qərbində Karsko gölü var.

## Tarixi
23 avqust 1942-ci ildə Mozdok nasist qüvvələri tərəfindən işğal edildi. İşğal dörd ay davam etdi. 3 yanvar 1943-cü ildə şəhər düşməndən azad edildi. Mozdok işğal zamanı çox pis ziyan gördü.Faşistlərin şəhərin iqtisadiyyatına və sənayesinə vurduğu ümumi zərər, təcili yardım komissiyasının hesablamalarına görə 81 milyon rubl, mənzil və kommunal xidmətlərə 25,5 milyon rubldan çox təşkil edirdi.
Müharibədən sonrakı dövr Mozdok sənayenin və şəhər iqtisadiyyatının sürətli şəkildə yaxşılaşması və gələcək inkişafının yüksək tempi ilə xarakterizə olunur. Artıq 1943-cü ildə şəhərdə əvvəllər mövcud olan bütün müəssisələr işləyirdi.
1944-cü ildə Mozdok Stavropol ərazisindən Şimali Osetiya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasına köçürüldü.
## İqlimi
Şəhər yarı quraq çöl iqlim zonasında yerləşir (Keppenin iqlimlər təsnifatına görə). Yaz isti, iyul-avqust aylarında temperatur + 36&nbsp;°C və daha yüksəkdir. Qış yanvar ayının orta temperaturu ilə 1&nbsp;°C  və -3&nbsp;°C arasında mülayimdir. Hər il sabit qar örtüyü əmələ gəlmir. Çox vaxt qar bir neçə gün yağır və qısa müddətdə əriyir. Şaxtaların −20&nbsp;°C-ə çatması çox nadir hallarda olur, şəhərin infrastrukturu bu cür istiləşmə üçün nəzərdə tutulmamışdır. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 550&nbsp;mm-dir. Aprel-iyul aylarında aramsız yağış yağır, avqustda Xəzər ovalığından quru küləklər tez-tez olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* город моздок - достопримечательности моздока
Turnemir (Averon)

**Turnemir** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sent-Afrik kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Miyo.

INSEE kodu — 12282.

Kommuna təxminən Paris 550 &nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 135 &nbsp;km şərqdə, Rodez isə 60 &nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 437 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 276 nəfər (15-64 yaş) arasında 192 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 84 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 69.6%, 1999-cu ildə bu 69.1%). Fəal olan 192 nəfərdən 166 nəfərdən (89 kişi və 77 qadın), 26 nəfər işsizdir (7 kişi və 19 qadın). Aktiv olmayan 18 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 44 nəfər təqaüdçü, 22 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Tulonjak

**Tulonjak** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Vilfranş-de-Ruerq kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vilfranş-de-Ruerq.

INSEE kodu — 12281.

Kommuna təxminən Paris 500&nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 100 &nbsp;km şimal-şərqdə, Rodez isə 50 &nbsp;km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 705 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə 436 nəfər əmək qabiliyyətli insanlar arasında (15-64 yaş) 321 nəfər İqtisadi aktiv, 115 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 73.6%, 1999-cu ildə bu 69.1%) idi. 321 fəal şəxsdən 306 nəfəri (158 kişi və 148 qadın), 15 nəfəri işsizdir (4 kişi və 11 qadın). Aktiv olmayan 115 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 44 nəfər təqaüdçü, 33 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Vladiqafqaz tramvayı

**Vladiqafqaz tramvayı** (Oset. Дзæуджыхъæуы трамвай) - Vladiqafqaz şəhərində elektrikləşdirilmiş nəqliyyat sistemidir. 16 avqust 1904-cü ildə açılmışdır. Rusiyada ən qədim tramvay sistemlərindən biridir.
## İlk layihə
Vladiqafqazda ilk tramvay layihəsi 1890-cı ildə gerçəkləşdirilə bilərdi: Niqrovski adlı bir mühəndis şəhər rəhbərliyi ilə müqavilə bağladı. Müqavilənin məqsədi beş şəhər küçəsi boyunca atlı dəmiryolu xətlərinin çəkilməsi idi. Lakin bu fikir həyata keçirilmədi.

8 oktyabr 1896-cı ildə Vladiqafqaz şəhər bələdiyyəsi elektrik tramvay və işıqlandırma qurmaq qərarına gəldi. 1897-ci ilin yanvarında bir neçə ərizəçi tramvay müqaviləsi bağlamaq üçün danışıqlar aparmaq üçün gəldi:
* Mühəndis Kovelev
* Firma Sote, Varla və Co (Paris).
Qırx illik tramvay güzəştinin geri qaytarılması ilə bağlı təklif 1897-ci ilin fevral ayında baş tutdu. Şərtlər və güzəşt şərtləri üçün müsabiqəyə qatılmaq üçün dəvət bütün Rusiyanın aparıcı qəzetlərində dərc olundu. Yarışmada Yunan əsilli E.İ. Skaramanqa qalib gəldi.
## Dar tramvay xətləri
1899-cu ilin ortalarında E. İ. Skaramanqa Belçika "Vladiqafqaz Elektrik Tramvayları və İşıqlandırma Anonim Cəmiyyəti" təşkilatına qurma hüququnu verdi. Vladiqafqaz tramvaylarının qərargahı Brüsseldə, Neaple küçəsi, ev 48 nömrəli evdə yerləşirdi.
Hazırlıq işləri 1899-cu ildən 1902-ci ilin yayına qədər aparıldı. 1899-cu ilin yayında ərazidə elektrik stansiyası, depo və gələcək tramvay xətləri üçün araşdırma aparıldı. Anket nəticələrinə əsasən binaların, vaqonların təsvirləri, habelə tramvay xətlərinin planları yaradıldı. Tramvay xətləri dar idi - 1000&nbsp;mm; rels tipləri Feniks idi. Bütün sənədlər 1899-cu ilin sentyabrında Brüsselə göndərildi. 1900-cü ildə güzəşt şərtləri nəhayət təsdiq edildi.

## Tikilməsi
1902-ci ilin yanvar ayından etibarən Belçika və Alman mühəndisləri Vladiqafqaza gəldi, sentyabr ayında Terek çayı üzərindəki Olqinski körpüsündə tramvay qurmağa və yol çəkməyə başlandı.
Köln Helios Elektrik Cəmiyyəti işlərin icraçısı oldu (sonradan bu təşkilat 1904-cü ildə Tbilisidə at tramvay xəttinin elektrikləşdirilməsini həyata keçirdi). Bu təşkilat həm elektrik stansiyasında, həm də tramvayda elektrik avadanlıqları təchizatı və quraşdırılması vəzifələrini yerinə yetirdi. Vladiqafqazın tramvay infrastrukturunun qurulması üzrə əsas işlər 1903-cü ilin birinci yarısında başa çatdı.
Tramvayın payızda istifadəyə veriləcəyi gözlənilirdi, lakin bir neçə səbəbə görə, buraxılışı gələn ilə qədər təxirə salındı. 1904-cü ildə 12 motorlu qapalı və açıq vaqon tramvay xəttinə girdi. Motorlu vaqonlar diyircəkli cərəyan kollektorları ilə təchiz olunmuşdur. Alexandrovski Prospekti və Moskva küçəsi boyunca çəkilən ikixətli yol istisna olmaqla , tək xətli  tramvay xətləri çəkilmişdi.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Трамвайная система во Владикавказе
* Владикавказский трамвай
İspik

**Yaşayış məntəqələri**

;Azərbaycanda
* İspik (Quba) — Quba rayonunda kənd.

;Rusiyada
* İspik (Dağıstan) — Dağıstanda kənd.