open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Con Snou

**Con Snou** () — amerikan yazıçısı Corc R. R. Martinin "Buz və odun nəğməsi" romanının və romandan adaptasiya olunmuş "Taxtların oyunu" serialının personajı. Romandakı hadisələrin bir hissəsi Con Snounun baxış bucağından verilir. The New York Times Con Snounu yazıçının "ən yaxşı tapıntılarından" və ən məşhur xarakterlərindən biri adlandırıb. Con "Taxtların oyunu" serialında baş personajdır və serialın 2015-ci ildə yayımlanan 5-ci sezon finalında Conun öldürülməsi izləyicilər arasında böyük reaksiyaya səbəb olub. Conun ata və anasının kimiliyi həm kitabların, həm serialın izləyiciləri arasında məşhur müzakirə mövzusudur.

Con Snou "Buz və odun nəğməsi"nin "Taxtların oyunu" adlı ilk kitabında (1996) Vesteros () krallığının Şimal ərazisində yerləşən Vinterfel () qalasının lordu Ned Starkın qeyri-qanunu oğlu olaraq təqdim edilir. Qeyri-qanunu oğul olması Con Snounun gələcək planlarını məhdudlaşdırır. Buna görə də o, Şimalın sərhədlərini Azad Xalqdan () qoruyan Gecə Qarovuluna () qatılır. Con ailəsinin başına gələnlərə baxmayaraq verdiyi söz əməl edərək Qarovulda qalır. O, "Kralların çarpışması"nda (1998) Ağ gəzənləri () araşdıran kəşfiyyat qrupuna qoşulur və Azad Xalqın sıralarına qoşulur. Con "Qılıncların fırtınası"nda (2000) Azad Xalqın Vesterosu işğal etmək istədiyini öyrənir və Azad Xalqa mənsub İqritə aşiq olur. Daha sonra o, Yqrittə və Azad Xalqa xəyanət edərək Gecə Qarovuluna geri qayıdır və Azad Xalq üzərində qələbə qazanır. Qarovulun Lord Komandiri olan Con Snou "Qarğaların ziyafəti"ndə (2005) çox az görünür. "Əjdahalarla rəqs"də (2005) Con Gecə Qarovulu və Azad Xalq arasında ittifaq üçün danışıqlar aparır. Qarovulda Cona qarşı yaranan düşmənçilik axırda onun bıçaqlanmasına səbəb olur.

Con Snou "Taxtların oyunu" serialında ingilis aktyoru Kit Harinqton tərəfindən canlandırılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Zettabayt

**Zettabayt (ZB)** - 1021 bayta bərabər ölçü vahididir. İkilik ölçü vahidlərində zettabayta yaxın ölçü vahidi **Zebibaytdır (ZiB)**. Bir zebibayt 270 bayta bərabərdir.

## Digər vahidlərlə ifadəsi
Bir zettabayt:

1000 ekzabayt

1000000 petabayt

1000000000 terabayt

1000000000000 giqabayt

1000000000000000 meqabayt

1000000000000000000 kilobayt

1000000000000000000000 bayt

8000000000000000000000 bitə bərabərdir.
Znamenski adası

**Znamenski adası** — ada Antarktidada, Viktoriya Torpağının Ots sahilidəndən bir qədər şimalda yerləşir.

## Xüsusiyyətləri
Ada Rennik körfəzində, Rennik buzlağının şimalında yerləşir. Hündür ada, dairəvi formaya malikdir. Uzunluğu 4&nbsp;km təşkil edir. İl boyu buzla örtülü olur.

## Açılış tarixi
Ada ilk dəfə 1958-ci ildə Sovet Antarktika ekspedisiyasının Ots sahillərində apardığı araşdırma zamanı xəritəyə salınmışdır. Bölgədə yerləşən coğrafi adların böyük hissəsi ilk Sovet Arktika və Antarktika araşdırmaçılarının adını daşıyır. Ada Konstantin İvanoviç Znamenskinin şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Znamenski adası
Azərbaycan musiqiçilərinin siyahısı

Azərbaycan musiqiçiləri və musiqi qruplarının siyahısı.

## Aşıqlar

## Folk / instrumental

## Klassik

### Klassik / ənənəvi

### Bəstəkarlar

### Klassik qərb / simfonik musiqi

## Hip hop
## Caz
## Meyxana
## Muğam
## Pop
## Rok və metal

## Həmçinin bax
* Azərbaycan musiqisi
* Muğam
* Meyxana
* Azərbaycan hip-hopu
Kap fırtınaquşu

**Kap fırtınaquşu** () — (*Daption*) Fırtınaquşular fəsiləsinə və Fırtınaquşukimilər dəstəsinə aid olan dəniz quşu. Öz cinsinin *Daption* yeganə nümayyəndəsi. Əsasən onlar Antarktidanın sahil zolağında və subantarktik bölgələrdə yerləşən adalarda yuva qururlar. Üstəlik onların yuva qurmasını Kergelen arxipelaqında, Herd adası və Makdonald adalarında və Yeni Zelandiya sahillərində müşahidə etmək olur. Onların ümumi çəkisi 250–300 q arasında dəyişir. Hündürlüyü 36 sm, qanadları arasında məsafə 89 sm-dir. Bu ölçülərinə hörə onlar kiçik fırtınaquşulara daxildirlər. Qanadları enli, quyuqları qısa və dairəvidir. Qanadlarında ağ ləkələr mövcuddur. Başı, böyür nahiyyəsi və bel hissəsi qara rəngdə olur. Bu canlılar bəzən Cənub okeanında üzən gəmilərin üzərinə qonurlar. Cənub yarımkürəsində qış başlayarkən onlar Peruan cərəyanı ilə Cənubi Amerika sahillərinə, Benqal cərəyanı ilə isə Qərbi Afrika sahillərinə uçurlar. Yumurtadan 40–50 qün ərzində inkubasiya dövrünü yaşayırlar. Yetkinlik yaşına isə 3 yaşında çatırlar. Ömür müddəti 18 il təşkil edir.

## Qalereya

Daption capense (Cape Petrel), Kaikoura, New Zealand.jpg
Damier du Cap.jpg
Daption capense MHNT.jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Komandante Ferras (Antarktika stansiyası)

**Komandante Ferras** () — Braziliyaya məxsus olan qütb stansiyası (baza).

Baza ilk dəfə 6 fevral 1984-ci ildə Braziliyanın Antarktika maraq zonasında Admiraliti körfəzində, Kinq-Corc adasının sakilində yerləşir. Stansiya öz adını Braziliya hərbi-dəniz qüvvələrinin zabiti, hidroqraf, okeanoloq, Luis-Antonio di Karvalo Ferrasın şərəfinə adlandırılmışdır. Stansiyada yayda 100, qışda isə 50 elmi işçinin fəaliyyətinə imkan verir.

17 fevral 2008-ci ildə Braziliya prezidenti Luis İnasiu da Silva stansiyada olmuşdur.

Bazadan bir qədər aralıda "General Artiqas" (Uruqvay), "Korol Secon" (Koreya), "Cubani" (Argentina), "Prezident Eduardo Frey Montavla" (Çili), "Henrik Arstovski" (Polşa) və "Maçu Pikçu" (Peru) stansiyaları yerləşir. Leyspinq adasının cəbununda "Eko-Nelson" (Çexiya), 50 km aralıda Qrinviç adasında isə "Kapitan Arturo Prat" stansiyası qərarlaşır.

25 fevral 2012-ci ildə stansiyada yanğın baş vermişdir. Alov mühərrik bölməsindən başlamış və bütün stansiyaya yayılmışdır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Komandante Ferras antarktik stansiyasının rəsmi saytı 
* Estação Antártica Comandante Ferraz 

## Həmçinin bax
* Braziliya Antarktikası
Narezne buzlağı

**Narezne buzlağı** (, ‘Lednik Narezne’ \'led-nik na-'rez-ne\) — 7&nbsp;km uzunluğu, 2.2&nbsp;km eni olan və Antarktidanın Qreyam Torpağının Loubye sahiliindən qərbdə yerləşən buzlaqdır. Buzlaq Fild buzlağından cənubda, Finstervolder buzlağından şimal-qərbdə, Haefeli buzlağından şimalda yerləşmişdir. Barziya zirvəsindən qərbdə yerləşmişdir.

Buzlaq şimal-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Narezne mağarasının adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Narezne buzlağı  koordinatlarında yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* British Antarctic Territory.  Scale 1:200000 topographic map.  DOS 610 Series, Sheet W 64 60.  Directorate of Overseas Surveys, UK, 1978.
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR). Since 1993, regularly upgraded and updated.
*Brabant Island to Argentine Islands.  Scale 1:250000 topographic map. British Antarctic Survey, 2008.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bulgarian Antarctic Gazetteer. Antarctic Place-names Commission. (details in Bulgarian, basic data in English)
* SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Qreyam Torpağı
Loubye sahili

**Loubye sahili** — Antarktidanın Qreyam Torpağından qərbdə yerləşən sahildir. Sahil Belluye burnundan şimal-şərqdə, Bourqeois burnundan cənub-qərbdə yerləşmişdir. Sahillə burnular arasında 158 km məsafə vardır. 

Sahil 1905-ci ilin yanvarında Jan-Batist Şarkonun rəhbərliyi altında Fransa Antarktika Ekspedisiyası tərəfindən ərazinin tədqiqi zamanı Fransanın prezidenti olmuş Emile Loubetin adını daşıyır.

## Yerləşməsi
Loubye sahili  koordinatlarında yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.

## Xəritə
* British Antarctic Territory.  Scale 1:200000 topographic map. DOS 610 Series, Sheet W 65 64.  Directorate of Overseas Surveys, Tolworth, UK, 1971.
* British Antarctic Territory.  Scale 1:200000 topographic map. DOS 610 Series, Sheet W 65 62.  Directorate of Overseas Surveys, Tolworth, UK, 1976.
* British Antarctic Territory.  Scale 1:200000 topographic map. DOS 610 Series, Sheet W 66 64.  Directorate of Overseas Surveys, Tolworth, UK, 1976.

## Həmçinin bax
* Antarktida
* Qreyam Torpağı

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
* SCAR Composite Gazetteer of Antarctica.
Azərbaycan U-21 milli futbol komandası

**Azərbaycan U-21 milli futbol komandası** — Azərbaycanı beynəlxalq futbol arenasında təmsil edir və AFFA tərəfindən idarə olunur. Azərbaycan U-21 milli futbol komandası əsasən iki peşəkar futbol turnirində iştirak etmək üçün mübarizə aparır: FİFA Dünya Kuboku və UEFA Avropa Çempionatı.

## İstinadlar
Yure Meqliç

**Yure Meqliç** () — Sloveniyanı və Azərbaycanı təmsil edən idmançı, Avropa Çempionatlarının qalibi.

## Karyerası
Yure Meqliç 2006-cı ildə Fransada baş tutan Avropa Çempionatında K1 (Komanda) turnirində qızıl medalın sahibi oldu. Bir il sonra baş tutan Avropa Çempionatında da Yure Meqliç həmin turnirdə qızıl medalın sahibi oldu. 2010-cu ildə isə Yure Meqliç Bratislavada baş tutan Avropa Çempionatında K1 turnirini gümüş, K1 (Komanda) turnirini isə bürünc medalla başa vurdu. Həmin ilin avqustunda Yure Meqliç həm də Sloveniyanın Lyublyana şəhərində baş tutan Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Bir il sonra isə Yure Meqliç İspaniyada üçüncü dəfə Avropa Çempionatlarının qızıl medalına sahib oldu.

Yure Meqliç Sloveniya yığmasının "bir nömrəsi" olmadığına görə 2012-ci ildə London şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apara bilmədi. 2015-ci ildə Azərbaycan Kanoe Federasiyası Yure Meqliçi Azərbaycan yığmasının heyətinə cəlb etdi. Yure Meqliç 2015-ci ildə Birləşmiş Krallıqda baş tutan Dünya Çempionatının nəticələrinə əsasən olimpiya lisenziyasına sahib oldu. Bununla da Yure Meqliç bu idman növü üzrə Azərbaycanı Olimpiya Oyunlarında təmsil edən birinci idmançı olaraq tarixə düşdü.

Yure Meqliç Rio-de-Janeyro Olimpiadasında avqustun 8-də mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsinin birinci gedişində Yure Meqliç 95.12 saniyə nəticə göstərdi və 14-cü pillənin sahibi oldu. Növbəti gedişdə isə Yure Meqliç 90.70 saniyə nəticə göstərdi və mərhələni 8-ci pillədə başa vurdu. Bununla da təsnifat mərhələsinin nəticələrinə əsasən Yure Meqliç mərhələni 11-ci pillədə başa vurdu və olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Avqustun 11-də baş tutan yarım-final mərhələsində isə Yure Meqliç 145.00 saniyə nəticə göstərdi və mərhələni 14-cü pillədə başa vurdu. Top-10 idmançı final mərhələsinə vəsiqə qazandığına görə Yure Meqliç Rio-de-Janeyro Olimpiadasında mübarizəsini başa vurdu.

## İstinadlar
Barkın Yalçınkale

**Barkın Yalçınkale** (25 iyun 1991-ci ildə anadan olub) — ATP Çelencer Turunda iştirak edən və Türkiyə Davis Kuboku komandasının üzvü olan Türkiyəli tennis oyunçusudur. 29 fevral 2016-cı ildə o, Dünya ATP reytinqində 823-cü sırada qərarlaşaraq rekorduna imza atmışdır.

## İTF və Çelencer 1/4 finalları

## Cütlüklər finalları

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*
*
Nikotin turşusu

Vitamin PP (B3) **nikotin turşusu** və ya niasin də deyilir. Vitamin B3 orqanizmə qida vasitəsilə daxil olur. Ətdə, böyrəkdə, xüsusilə, qaraciyər və bəzi bitkilərdə (düyü, buğda və s.) rast gəlinir. Orqanizmdə B3 vitamini triptofandan da alınır. Bu vitaminin sintezi aşağıdakı reaksiya ilə alınır.

B3 vitamininə olan gündəlik tələbat 25 mq-dır. Vitamin B3 bir sıra kofermentlərin tərkibində olub aşağıdakı biokimyəvi reaksiyalarda iştirak edir:
# Oksidləşmə-reduksiya reaksiyasında hidrogen daşınma funksiyasıni (NADH) yerinə yetirir;
# Allosterik effektor kimi nizamlayıcı rolunu oynayır;
# Sintetik reaksiyalarda substrat rolunu oynayır.

Orqanizmdə B3 vitamini çatmadıqda pellaqra xəstəliyi əmələ gəlir. Pellaqra sözü yunanca pelle və aqra sözündən götürülüb, mənaca dərinin kələ-kötürləşməsi deməkdir. Əlamətləri aşağıdakılardan ibarətdir: dəridə yara əmələ gəlir, həzm sisteminin funksiyası pozulur, əqlin zəif inkişaf etməsi və s. hallar baş verir. Tibbi təcrübədə nikotin turşusu və onun amidindən istifadə edilir. Bu vitamin orqanizmdə gedən müxtəlif proseslərdə böyük rol oynayır. Bu vitamin müxtəlif xəstəliklərin və pozulmaların müalicəsində dərman vasitəsi kimi istifadə olunur. Niasin sinir sisteminin və baş beyinin normal fəaliyyətini təmin edir. Bu səbəbdən bu vitamin müxtəlif sinir sistemi xəstəliklərinin (miqren, depressiya, şizofreniya və s.) müalicəsində istifadə olunur.
* Nikotin turşusu ürək-damar sisteminə də böyük təsir edir — kiçik damarları genişləndirir, qan dövranını yaxşılaşdırır, arterial təzyiqini normallaşdırır, xolesterinin səviyyəsini aşağı salır, ürək-damar sistemi xəstəliklərinin riskini azaldır. Nikotin turşusu qan dövranı pozulmaları zamanı müalicəvi vasitə kimi istifadə olunur.
* Nikotin turşusu həzm sisteminin normal fəaliyyətində böyük rol oynayır — iltihabı azaldır, mədə şirəsinin ifrazını artırır, mədəaltı vəzinin və qara ciyərin funksiyalarını stimullaşdırır. Nikotin turşusu qara ciyər, mədə və 12 barmaq bağırsağı xorası, enterokolit kimi xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunur.
* Digər B qrupu vitaminləri ilə birlikdə nikotin turşusu hemoqlobinin sintezində və eritrositlərin yaranmasında iştirak edir.
* Niasin müxtəlif hormonların (estrogen, progesteron, testosteron, kortizon, qalxanvari vəzi hormonları və s.) sintezində böyük rol oynayır.
* Niasin orqanizmdə gedən bütün maddələr mübadiləsi proseslərində iştirak edir.
* Nikotin turşusu oynaqların sağlamlığını qoruyur və bu səbəbdən artritin müalicəsində istifadə olunur. Bu vitaminin orqanizmdə çatışmazlığı bir çox pozulmalara səbəb olur. Bu pozulmalar arasında:
* dəridə qızarma, qabıqvermə, quruluq, xoraların əmələ gəlməsi
* ürəkbulanması, iştahanın azalması, qıcqırma, ishal, həzm proseslərin pozulması
* yorğunluq, zəiflik, yuxusuzluq
* depressiya, əsəbilik, apatiya, baş ağrıları
* taxikardiya, immunitetin zəifləməsi.

## Ədəbiyyat
# A. M. Məhərrəmov, M. Ə. Allahverdiyev. Həyat fəaliyyətinin kimyəvi əsasları, Ali məktəblər üçün dərslik, Bakı: "Bakı Universiteti" nəşriyyatı, 2009
# http://saglamolun.az/
Uilkins (aerodrom)

**Uilkins** () — Antarktidanın şərqində, Cənub okeanından 65&nbsp;km aralıda, Mouson dənizinin şərq sahillərindən bir qədər aralıda yerləşən aerodrom. Aerodrom Antarktida üzərindən ilk uçuş təşkil edən Corc Qubert Uilkinsin şərəfinə adlandırılmışdır.

Bir uçuş-eniş zolağına malikdir. Sərt buz qatı üzərində yerləşir. Uzunluğu 4000 metr təşkil edir.

## Tikinti
Uçuş-eniş zolağı Avstraliya Antarktika ərazisi hələ 1950-ci illərdə planlaşdırılırdı. Texniki, siyası və ekoloji problemlər səbəbindən imtina edilirdi.

Tikinti ancaq 2005-ci ildə başa çatmışdır. Uçuş-eniş zolağı Yuxarı Peterson buzlağı üzərində qurulmuşdur. Buzlağın qalınlığı 700 metr təşkil edir. Burada buzlaq il ərzində 12 metr hərəkət edir. Bu layihənin qiyməti 46,3 mln $ AUD,təşkil etmişdir.

## İstifadəsi
İlk uçuş hələ 2007-ci ilin dekabrında həyata keçirilməli olsa da mülki nəqliyyatda tətbiq olunan sərt qanunlar səbəbindən geçikir. Üstəlik dövlət daşıyıcılardan yüklərin və sərnişinlərin "Keysi" qütb stansiyasına daşınmasını tələb etmişdir. Bu stansiya Antarktida sahillərində Yaponiyaya məxsus balina ovunu həyata keçirən gəmilərə nəzarətin təmin olunmasına xidmət edir.

İlk uçuş Hobart-Uilkina xətti üzrə 11 yanvar 2008-ci ildə həyata keçirilmişdir.4,5 saat ərzində qət edilmiş və hədəfə çatılmışdır. Təyyarədə 19 sərnişin olmuşdur.

Hazırda Tasmaniya-Antarktida reysi oktyabrdan marta kimi həyata keçirilir. Bu uçuşlar turistlər üçün nəzərdə tutulmur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Wilkins Runway , Australian Antarctic Division
Həmzət bəy

**Həmzət bəy ** (avar. ХӀамзат-бек; 1789, Böyük Qosatl, Avar Xanlığı - 19 sentyabr 1834, Xunzax, Avar Xanlığı) — Qafqaz İmamətinin II imamı.

1830-cu ildə Car-Balakəndə çarizmə qarşı başlayan üsyanda üsyan rəhbəri Şeyx Şabana kömək etmişdir. Lakin sonra çarizmin hiyləsi nəticəsində öz qoşunu ilə üsyandan ayrılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lin (Roma papası)

**Lin** () — Müqəddəs Pyotrdan sonra 2-ci Roma Papasıdır. 67–76-cı illərdə papalıq etmişdir.

## Həyatı
Papa olmamışdan öncəki həyatına dair tam olaraq dəqiq məlumat yoxdur. Bəzi mənbələrə görə; Volterra, Toskanada İtalyan bir ailənin uşağı olaraq dünyaya gəlmişdir. Atasının adı: Herkulanus, anasının adı isə: Klodiya idi. İsa və 12 həvarilərinin qrupuna daxil olmuşdur. İsadan sonra Pyotrunda çarmıxa çəkilməsi ilə Linusun papa olmasına qərar verilmişdir.

## Papalıq dövrü
Müqəddəs həvarilərin qurduğu "Roma Kilsəsi", Müqəddəs Linusu seçməyə qərarlı idi. Xüsusilə Papa Pyotr, şəhid olmasından əvvəl Müqəddəs Linusu özündən sonra papa olmasından yanaydı. Müqəddəs Papa Pyotr şəhid olduqdan sonra digər həvarilərin də dəstəyi "Papa" seçilmişdi. Sonradan papa olacaq I Klementi piskoposluğa təyin etmişdir. Lakin, o dövrdə "Xristianlıq" dini hələ bir o qədər də yayılmadığı üçün Anakletusa da başqa bir bölgədə yepiskopluq vəzifəsini vermişdi.

Papa Linus, həvarilərin də qərarı ilə "Peter" ünvanını almışdır. Bəzi mənbələrə görə bunun səbəblərindən biri, Papa Linus dövründə xristianlığın əhəmiyyətli ölçüdə yayılmış olmasıdır. Həmçinin, Papalıq etdiyi dövrdə kilsəyə girən qadınların başlarının bağlanmasını ilk o bildirmişdir.

## Şəhid olması və iddialar

Roma imperatoru Neron zamanında onun tərəfindən şəhid edilmişdir. Bunu sübut edəcək heç bir sənədin olmamasına baxmayaraq "anım günü" 23 sentyabrda qeyd edilir. Şəhid olduğunu müdafiə edənlər, şəhid olmasını belə ifadə etməkdədirlər:


Ancaq bu xristianlığı yox etmək istəyərkən, əksinə daha da gücləndirdi. Linusdan sonra papa olan Anakletus, xristianlığı daha da yaymışdı. Nerondan sonra Roma İmperatorluğu, xristianlığı qəbul etdi və senata Papaları da daxil etməyə başladılar.

Digər iddialara görə, Papa Linus bir xəstəlik səbəbindən öldüyü bildirilir. Lakin, din kitabları və sənədlərdə, bunu dəstəkləyən dəlil və iddia yoxdur. Bu yalnız bəzi seqmentlər tərəfindən düşünülməkdədir.

Müqəddəs Papa Linusun məzarının yeri tam olaraq bilinmir. İddia edilən məzar 1615-ci il tarixində Torrigio adlı adam tərəfindən İtaliyada tapılmışdı. Məzarın üstündə, yazılan yazı "Linus" idi. Lakin, sonrakı zamanlarda aydın oldu ki "Anullinus" adlı birinin ilk 4 hərfinin düşməsi səbəbiylə belə olduğu iddia edilmişdir.

## Həmçinin baxın
* Papaların siyahısı
* Müqəddəs Pyotr
* Klet
* Papa
* Xristianlıq

## İstinadlar

## Xarici keçdilər
* ["Pope St. Linus"](https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Pope_St._Linus). Katolik Ensiklopediyası. New York: Robert Appleton Company.
Şakir Şıxəliyev

**Şakir Şıxəliyev** () — Azərbaycanı təmsil edən idman gimnastı.

## Karyerası
Şakir Şıxəliyev dəfələrlə Dünya və Avropa Çempionatlarında çıxış eləsə də, ciddi uğurlara imza ata bilmədi.

Şakir Şıxəliyev 2012-ci ildə Azərbaycanı London şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Şakir Şıxəliyev bu idman növü üzrə Azərbaycanı Olimpiya Oyunlarında təmsil edən birinci idmançı olaraq tarixə düşdü. Şakir Şıxəliyev ümumi nəticədə təsnifat mərhələsini 80.364 balla 40-cı pillədə başa vurdu və final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi. Ayrı-ayrı alətlərdə də Şakir Şıxəliyev final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi.

## İstinadlar
İks-adamlar: Başlanğıc. Şimal porsuğu

**İks-adamlar: Başlanğıc. Şimal Porsuğu** () — Marvel Comics tərəfindən yaradılmış eyni adlı personajdan bəhs edən və 2009-cu ildə çəkilən 20th Century Fox istehsalı super qəhrəman və fantastika filmi. Film "İks-adamlar" seriyasının 4-cü, Şimal porsuğu haqqında isə xüsusi olan ilk filmidir, rejissoru isə Gevin Huddur. Filmin çəkilişləri 2008-ci ilin fevralında başlanılıb. "İks-adamlar: Başlanğıc. Şimal Porsuğu" filminin premyerası 2009-cu ilin aprelin 9-da Avstraliyanın Sidney şəhərində baş tutub. 1 may 2009-cu ildə isə kinoteatrlarda film göstərilməyə başlayıb. Film prikveldir, silsilənin ilk filmi — 2000-ci il istehsalı "İks-adamlar" filmindən əvvəlki hadisələri, Şimal porsuğu ləqəbli Loqanın İks-adamlarla tanışmadıqdan əvvəl nələr yaşadığını anladır. Filmin yaş həddi “***12+***”-dur. 
## Məzmun
1845-ci il, Kanada. Gənc Ceyms Xoulet özündə gəribə xüsusi gücləri görür. Bu hadisədən sonra Ceyms qardaşı ilə birlikdə evdən qaçır. Bir sıra muharibələrdə iştirak edən qardaşlar, Vyetnam müharibəsində onlara ölüm hökmü çıxardılır. Amma regenerasiya sayəsində qardaşlar sağ qalırlar.
Bundan sonra onları Vilyam Strayker öz komandasına dəvət edir. O mutantları yığaraq Nigeriyadakı metalı tapmaq istəyir. İtirməyə heç nələri qalmayan qardaşlar komandaya qoşulurlar. Amma çox keçmədən Ceyms onları tərk edir, illər sonra o yenidən bu zorakılıq üzləşəcək...

## Rollarda
* Hyu Cekman — *[[Şimal porsuğu (personaj)|Şimal porsuğu/Ceyms "Loqan" Houlett]]* — filmin baş qəhrəmanıdır. İks geninə sahib mutantdır. Qardaşı ilə birgə Vilyam Straykerin mutantlar komandasına daxil olur, lakin Straykerin pis niyyətlərini öyrəndikdən sonra onunla savaşır. 
* Liv Şrayber — *Viktor Krid* — Loqanın anabir qardaşıdır.
* Denni Hyuston — *Vilyam Strayker*
* Rayan Reynolds — *[[Dedpul|Ueyd Vilson/Silah XI/]]*
* Patrik Stüart — *[[Çarlz Ksavyer/Professor İks]]* — İks-adamların başçısıdır (kameo)

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 

## Həmçinin bax
Klet

**Klet** () — əsasən Klet adıyla da tanınır, 76-88-ci illər aralığında Papalıq etmişdir. 3-cü Roma Papası olan Klet, papalıq vəzifəsinə Papa Lindən sonra gəlmişdir. Adının mənası Cleteus, Yunancadan "Kimsə" mənasındadır. Sonrakı zamanlarda Klet adını almış və beləcə Papalıq adı bu olmuşdur.

## Papalıq dövrü
Papa olması tam dəqiq olmamaqla yanaşı, 76–88-ci illər aralığında davam edən 12 illik fəaliyyəti təxmin edilməkdədir. Papa Klet dövründə, Roma 25 hissəyə bölünmüşdü. Bəzi sənədlərə əsasən, Kletin bu bölgələrdə əhəmiyyətli rütbəsi və söz sahibliyi vardı. Bununla yanaşı, siyasətdə də geri qalmadığı yazılmaqdadır.

88-ci ildə, səbəbi bəlli olmayan bir xəstəliyə tutulması nəticəsində ölmüşdür. Hazırda Vatikan olaraq bilinən, o dövrün Müqəddəs Pyotr bazilikasında, əvvəlki papa Linin yanına dəfn edilmişdir.

Papa Kletin anım günü 26 apreldə qeyd olunurdu. Lakin, 13 iyul 1962 və 1969-cu illər arasında, bu anım günü Katolik dua kitabları, din kitabları və Katolik ölkələrdə qüvvədən qaldırıldı.

## Həmçinin bax
* Papaların siyahısı
* Lin
* I Klement
* Papa
* Xristianlıq

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Papa Anakletus haqqında bəzi sənədlər
Teniente Marş adına Hava Limanı

**Teniente Marş adına hava limanıı** () — Kinq-Corc adasında yerləşən hava limanı. Antarktida qitəsinin ən ucqar şimal nöqtəsində yerləşir.

Hava limanı əsasən yaxınlıqda yerləşən qütb stansiyalarına xidmət edir: Artiqas (Uruqvay), Bellinshauzen (Rusiya), Qabriel de Kastilya (İspaniya), O’Hiqqens, Çançen (Çin) və başqaları.

## Xüsusiyyətləri
Hava limanı bütün günü, istənilən hava şəraitində fəaliyyət göstərir. Əgər burada olduqca əlverişsiz hava şəraiti olarsa onda uçuş müəyyən qədər normallaşmasını gözlənilir.

Uçuş-eniş zolağı suxirdan təşkil olunmuşdur.

## Uçuş xəttləri
Təyyarələr bu hava limanına əsasən Punta-Arenasdan gəlirlər. Buradan isə "Amundsen-Skott" və "Novolazarevskaya" stansiyalarına bir başa uçuşlar həyata keçirilir.

## Qəza
* 25 fevral 1992-ci ildə CASA 235M-100 hərbi-yük təyyarəsi 11 nəfər sərnişinlə birlikdə qəzaya uğramışdır. Xoşbəxtlikdən itki baş verməmiş təyyarə isə təmir olunmuşdur. 

## Maraqlı fakt
* Hava limanından cəmi 400 metr aralıda rus provaslav kilsəsinə məxsus olan Müqəddəs Üçlük kilsəsi (Antarktika) fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar

## Mənbı
* Hava limanı haqqında məlumat
Çeburaşka (cizgi filmi, 1971)

**Çeburaşka** — 1971-ci ildə çəkilmiş sovet cizgi filmi.

## Məzmun
Timsah Genanın ad günü olur. Çeburaşka ona hədiyyə verir. Sonra isə dostlar həyətə gəlib pionerlərə metal yığmaqda kömək edirlər.

## Mahnı
Timsah Genanın mahnısı. Musiqisi Vladimir Şainskinin, sözləri Aleksandr Timofeyevindir.

*Пусть бегут неуклюже*

*Пешеходы по лужам,*

*А вода — по асфальту рекой.*

*И неясно прохожим*

*В этот день непогожий,*

*Почему я веселый такой.*

## Rolları səsləndirənlər
* Klara Rumyanova — Çeburaşka
* Vasili Livanov — Timsah Gena
* Vladimir Ferapontov — milis
* Tamara Dmitriyeva — pioner

## Yaradıcılar
* Kinorejissor: Roman Kaçanov
* Ssenari müəllifi: Eduard Uspenski
* Quruluşçu rəssam: Leonid Şvarsman
* Operator: Teodor Bunimoviç
* Səs operatoru: Georgi Martınyuk
* Bəstəkar: Vladimir Şainski
* Animatorlar: Yuri Norşteyn, Maya Buzinova, Natalya Dabija

## Mükafatlar
* 1972 — V Beynəlxalq kinofestival (Tbilisi) — ən yaxşı cizgi filmi prizi
* 1972 — Krokodil Genanın mahnısına "İlin mahnısı" mükafatı

## Xarici keçidlər
* Çeburaşka cizgi filmi — azərbaycanca
* Çeburaşka cizgi filmi — rusca
* Timsah Genanın ad günü mahnsı
Stokholm qətliamı

**Stokholm qətliamı** - 1513-1523-cü illərdə hakimiyyətdə olmuş Danimarka kralı II Kristian tərəfindən Stokholm şəhərinin kübar təbəqəsinə qarşı 1520-ci ilin 8-9 noyabr tarixlərində gercəkləşdirilmiş qətliam. Danimarkanın nəzarətində olan İsveçin, Kamar Birliyindən ayrılması müharibəyə səbəb olmuşdur. Kalmar Birliyinə qarşı olan kral naibi Sten Sture Danimarka tərəfdarı olan din xadimi Qustav Trolu həbs etdirir. Hadisədən sonra kral II Kristian Roma papasının dəstəyinə arxalanaraq İsveçə hücum edir və oranı işğal edir. Muzdlu əsgərlərinin hesabına işğal hərəkatına rəhbərlik edən kral isveçiləri məğlub edib Stokholm şəhərinə daxil olur. 1520-ci ilin 8-9 noyabr tarixlərində krala qarşı təxribatlar törətməkdə günahlandırılan 80 nəfərə yaxın İsveç ziyalısı edam edilir. Edamların ardından ölkənin digər bölgələrində və Finlandiyada da oxşar edamlar gercəkləşdirilir.
Devid Kopperfild (illüziyaçı)

**Devid Koperfild** (; ) — Amerikalı sehrbaz. Müxtəlif nominasiyalar üzrə Emmi mükafatı qazanmış Koperfild Forbes tərəfindən dünyanın ən yaxşı maliyyə qazancı əldə etmiş sehrbazı kimi göstərilmişdir.

## İstinadlar
Mürəkkəb faiz

**Mürəkkəb faiz** – faizlər, əsas məbləğ ilə əvvəlki dövrlərdə yığılmış və ödənilməmiş faizlərin cəmi üzərindən hesablanır. Buna “faiz üzərindən faiz” də deyilir.

### c(P-n(9*5)
C - mürəkkəb faiz

P - əsas məbləğ

r - illik faizin əmsalı

n - zaman(illərin sayı)

Misal: fərz edək ki, X bankına 10000 man illik 10% faiz dərəcəsi ilə (mürəkkəb faiz) 2 illik depozit yerləşdirilmişdir. 2 ilin sonunda nə qədər məbləğ əldə ediləcəkdir:

**C=10000[(1+0.1)<sup>2</sup>-1]=2100** manat. 

Deməli bizim  depozitimiz 2 ildən sonra 12100 (10000+2100)manat olacaq.

## İstinadlar:
Mirnı gəmisi

**"Mirnı"** — yelkənli Şlyup, Birinci Antarktika ekpedisiyasında 1819–1821-ci illərdə Mixail Lazarevin rəhbərliyi ilə Antarktidanın kəşfində iştirak etmiş gəmi.

## Tarix
Gəmi 1818-ci ildə Sankt-Peterburq yaxınlığında buzlaqlar arasında hərəkət etməyə xidmət edək üçün yenidən inşa edilmişdir.

Antarktikaya ekspedisiyanı tezləşdirmək məqsədilə "Ladoqa" gəmisisi hərbi donanmaya cəlb olunur. Onun adı dəyişdirilərək "Mirnı" adlandırılır. Yeni ad verilməsindən sonra gəmi təmirə göndərilmişdir. Gəmini Mixail Lazarev idarə etmişdir. Təmirdən sonra gəmi olduqca güçlənmişdir.

## Xatirəsi
Gəminin xatirəsinə adlandırılmış obyektlər:
* Antarktidada yarımada
* Antarktidada sahil
* Antarktikada elmi-araşdırma stansiyası "Mirnı"
* Merkuridə dağ sistemi

## Ədəbiyyat
* Морской Энциклопедический Словарь, Л-д, "Судостроение", 1991, ISBN 5-7355-0280-8.

## İstinadlar

## Mənbə
* Mərkəzi Hərbi-Dəniz Portalı: "Dünyanın yelkənli gəmiləri" .
Vostok gəmisi

**Vostok** — yelkənli Şlyup, Birinci Antarktika ekpedisiyasında 1819-1821-ci illərdə Faddey Bellinshauzenin rəhbərliyi ilə Antarktidanın kəşfində iştirak etmiş gəmi.

## Gəminin tarixi
Gəmi ilk dəfə Sankt-Peterburqda 1818-ci ildə istifadəyə verilmişdir.

19 iyul 1819-cu ildə "Vostok" gəmisi II ranq gəmi kapitanı Faddey Bellinshauzenın və Mirnı gəmisinda isə Mixail Lazarevin rəhbərliyi ilə Kronştatdan dövrü düyna antarktik ekspedisiyasına yollanırlar. Onlar artıq 28 yanvar 1820-ci ildə Antarktida sahillərinə çatırlar. Sidneydə təmirdən sonra Sakit okeanın tropik hissəsində bir qədər üzdükdən sonra 12 noyabr tarixində kurs yenidən Antarktidaya götürülür. 22 yanvar 1821-ci ildə gəmilər 69° 53' c.e və 92° 19' q.u çatır. 5 avqusta çətin səyahətdən sonra gəmilər Kronşatata qayıdır.

751 gün ərzində 49723 mil (92300&nbsp;km) məsafə qət edir. Bu ekspedisiyanın əhəmiyyəti atlıncı materikin kəşfi olmuşdur. Üstəlik 29 ada kəşf olunuş və çətin okeanoloji işlər görülmüşdür. Bununla bağlı hətta Rusiyada xüsusi medal hazırlanmışdır.

1828-ci ildə gəmi çıxdaş olunmuşdur.

## Xatirə

Gəminin şərəfinə adlandırılmış obyektlər:
* Ekspedisiya zamanı (Polineziya) Sakit okeanda kəşf olunmuş ada.
* Antarktikada ada
* Antarktidada sahil
* Antarktidada yerləşən elmi-araşdırma stansiyası "Vostok"
* Merkuridə dağ sistemi
* SSRİ kosmik gəmiləri.

1994-cü ildə Rusiya Bankı «Birinci Rus Antarrktik ekspedisiyası» seriyasına daxil olan və üzərində "Vostok" gəmisinin əks olunduğu metal pul.

## İstinadlar
Juenvil adası

**Juenvil adası** () — Juenvil arxipelaqına daxil olan iri ada. Antarktik yarımadasından şimal-şərqində yerləşir. Yarımadadan Antarktik boğazı ilə ayrılır.

Adanın uzunluğu 74 km, eni isə 22 km təşkil edir. Adanın sahəsi 1607 km²-dir. Ən hündür nöqtəsi 825 metrdir. Ada ilk dəfə 1838-ci ildı Jyul Dümon-Dürvil tərəfindən kəşf edilmişdir. Ada I Lui Filipin üçüncü oğlu Fransua Orleanın şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Mixail Vaks

**Mixail Vaks** (18 iyul 1993-cü ildə anadan olub) — ATP Çelencer Turunda iştirak edən və Rusiya Davis Kuboku komandasının üzvü olan Rusiyalı tennis oyunçusudur. 19 avqust 2013-cü ildə o, Dünya ATP reytinqində 743-cü sırada qərarlaşaraq rekorduna imza atmışdır.

## İTF və Çelencer yarımfinalları

## İTF və Çelencer 1/4 finalları

## Cütlüklər finalları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*
Küçə sənəti

**Küçə sənəti** () — ictimai sahələrdə yaradılan və məzmun olaraq sənət ətrafının xaricində yer alan təsviri incəsənət növüdür. Küçə sənətinin indiki vaxtda bir çox fərqli tətbiqi vardır.

## Qalereya



Fayl:BCN - 20150814 - 64 (21582869998).jpg|Barselonada küçə sənəti



## İstinadlar
Eddi O'Hara

**Eddi O'Hara** (28 Oktyabr 1943 – 14 Oktyabr 2016) — Müdafiənin sol cinahında çıxış etmiş Şotlandiya futbolçusu.

## Karyerası
Eddi O'Hara Şotlandiyanın Qlazqo şəhərində anadan olmuşdur. O'Hara Falkirk, Şettleston, Roterham Yunayted, Everton, Morotn, Barnsli və Bloemfonteyn Siti klublarında çıxış etmişdir.

## Ölümü
O'Hara uzun sürən xəstəlikdən sonra 14 oktyabr 2016-cı ildə 80 yaşında vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Primo Sentimenti

**Primo Sentimenti** ( 28 dekabr 1926 –  13 oktyabr 2016) — **Sentimenti V** kimi də tanınan, yarımmüdafiəçi kimi çıxış etmiş İtaliya futbolçusu və baş məşqçisidir. Sentimenti Modena əyalətinin Bomporto şəhərində anadan olmuşdur.

## Karyerası
Sentimenti bir neçə İtaliya futbol klunda çıxış etmişdir. Bunlardan ən yadda qalanı isə "Latsio" klubundakı oyunu olmuşdur. O, bu klubda 200-dən çox oyun keçirtmişdir.

### Şəxsi həyatı
Sentimenti ailəsi İtaliya futbolunda məşhur ailələrdən idi. Lusidioda onun qohumlarının bəziləri və onun qardaşları yaşayırdı; Ennio, Lusidio, Vittorio və Arnaldo, xalası uşaqları Lino və qardaşı oğulları Roberto və Andreya Sentimenti.

Primonun iki qardaşı Vittorio və Lusidio 1950-ci illərdə Latsioda çıxış etmişdir.

## İstinadlar
Juenvil arxipelaqı

**Juenvil arxipelaqı** () — Antarktik yarımadasından şimal-şərqində yerləşir. Yarımadadan Antarktik boğazı ilə ayrılır.

Arxipelaqa daxil olan ən böyük ada Juenvildir. Arxipelaq ümumilikdə 5 adadan ibarətdir. Juenvil adasından şimalda Dürvil adası, cənubda isə Dandi adası yerləşir. Dürvil adasından Larsen boğazı ilə ayrılır. Arxipelaqa həmçinin Paulet və Bransfilddir. Arxipelaqın ümumi sahəsi 2124,6&nbsp;km² təşkil edir. Ada ilk dəfə 1838-ci ildı Jyul Dümon-Dürvil tərəfindən kəşf edilmişdir.
## İstinadlar
Elektromaqnit şüalanması

**Elektromaqnit şüalanması** (, ) — elektrik və maqnit sahəsinin komponentlərini ilə özünü saxlayan enerjidir.

Elektromaqnit şüalanması tez-tez "işıq", EM, EMR və ya elektromaqnit dalğaları kimi adlandırılır.

Elektromaqnit enerji dalğalarda hərəkət edir və çox uzun radio dalğalarından çox qısa qamma şüalarına qədər geniş bir spektri əhatə edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Elektromaqnit dalğaları
Evarist

**Evarist** — 17 Aprel 35-cü ildə indiki Fələstin ərazisində yerləşən Yəhudiyə əyalətində doğlmuşdur və Romanın 5-ci Papasıdır. 97-105-ci illər aralığında Romada papalıq vəzifəsini icra etmişdir. Müqəddəs Evarist haqqında günümüzə çox az məlumat gəlib çıxmışdır. Papalıq dövrü Roma imperatoru Trayanın hökmranlıq etdiyi dövrə təsadüf etmişdir. Bu dövr Romanın ən zülmlü dövrü hesab edilir.

## Papalıq və yepiskopluq dövrü
Papa olmamışdan əvvəl, Roma yepiskopluğunu icra etməkdə idi. Eyni zamanda da "Papa" olaraq seçilmiş və beləcə həm Papalığı həm də Roma yepiskopluğunu icra etməyə davam etmişdir. 8 il ərzində bu vəzifəni müvəffəqiyyətlə yerinə yetirmişdir.

Bir çox mənbədə 105-ci ilin 26 oktyabr tarixində, sui-qəsd ilə şəhid edildiyi qeyd olunur. Bu səbəblə 26 oktyabr, Papa Evaristin anım günü olaraq qeyd olunmuşdur. Papalığı müddətində Romanın 25 hissəyə bölünmüş olduğu üçün, bölgələrə din adamlarını özü təyin etmiş və bu sayədə, bu parçalanmanı bitirməyə və bu bölgələrdə uğurlu olmağa çalışmışdı. Papa Evarist, xalq arasında sevilən bir papa olduğu bir çox mənbələrdə qeyd olunur. Xristian şəhidi olunca, Romada Müqəddəs Pyotr bazilikasında, Papa Müqəddəs Pyotrun yanında dəfn edilmişdir.

## Həmçinin baxın
* Papaların siyahısı
*I Klement
*I Aleksandr
*Papa
*Xristianlıq

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Papa Evaristus haqqında
* Papa Evaristus
Kəkilli pinqvin

**Qayalıq pinqvini (kəkilli pinqvin)** () — pinqvinlər fəsiləsinə aid növ.

## Xüsusiyyətləri
Pinqvinlər 55–62 sm uzunluğa, 2–3 kq təşkil edir. Əsasən Subantarktik qurşaqda, Tasmaniya və Odlu Torpaq ərazilərində yayılmışlar. Onları hətta Cənubi Amerika sahillərində belə görmək mümkündür.

Bu pinqvinlərin ayaqları qısadır. Onlar bədənin arxasında yerləşir. Tükləri 2,9 sm uzunluğa malikdir. Başında parlaq-sarı rəngdə lələklər olur. Qanadları güclü, ensiz olur və pərə bənzəyir. Gözləri qısadır.

## Yayılması
Dünyada sayı 3,5 mln baş təşkil edir. Nəsilin artımı stabildir.

## Həyat tərzi
Qayaya dırmanan pinqvinlər iri koloniyalar şəklində yaşayırlar. Onlar lavadan əmələ gələn pilləvari qayalıqlara çıxırlar. Yuvada bu qayalıqların üzərində qurulur və əsasən ot, çınqıl və ya kiçik sümüklərdən qurulur.

Qayalıq pinqvinləri kril və kiçik xərçəngkimilərlə qidalanırlar. Soaial quşlardır, bu səbəbdən onları tənha görmək mümkün deyildir. Onların koloniyalarında sayları olduqca çox olur. Onlar olduqca səs-küylüdürlər. Güçlü səsləri ya ərazinin ona məxsus olmasını bildirmək ya da əks cinsin nümayəndəsini cəlb etmək məqsədi ilə çıxarırlar. İstirahət edərkən başlarını qanadlarının altına soxurlar. Yay ayları (3–5 ay) koloniyanı tək edərək açıq dənizə çıxırlar. Burada onlar piy toplayırlar. Onların qanadları daha çox pərə bənzəyirdi. Onlar sahil qayalıqlarında yaşayırdılar. Onlar burada çala qazaraq yumurta qoyurlar. Tənzimlənməyən balıq ovu onları qidadan məhrum etmişdir. Populyasınanın inkişafına maneə olan digər fakt isə neft və digər tullantılardır. Qayayadırmanan pinqvinlərin orta ömür müddəti 10 ildir.

## Çoxalması
Şimal rayonlarda çütləşmə sentyabr-oktyabr, cənub rayonlarında isə noyabr-dekabr ayları çütləşirlər. Tərəflər çütləşməyə hazır olmaları barədə sualtında siqnal verirlər. Çütlər uzun zanam birlik qururlar. Bəzən dişilər üç yumurta belə qorurlar. Yumurtalara erkəklər baxır. Əgər dişi vaxtında gəlmirsə onda balaları erkək onun həzm sistemində qidanın həll olması ilə əmələ gələn "pinqvin" südü ilə qidalandırır. Birinci yumurta 20–50% digərlərindən kiçik olur. Bu səbəbdən onlardan nadir hallarda çıxan balalar sağ qalır. 10 həftəliyində tüklərini dəyişərək böyükləyə bənzəyirlər. Bir çox adalarda bura insan tərəfindən gətirilən donuz, tülkü və itlər həyatlarına böyük təhlükə törədirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Teodor Laço

**Teodor Laço** (6 Sentyabr 1936 - 15 Oktyabr 2016) — Albaniya yazıçısı, diplomat və keçmiş Mədəniyyər naziri (1994-1997). Albaniyanın Rusiya Federasiyasında Səlahiyyətli və Fövqaladə səfiri vəzifəsində də çalışmışdır.

Laço 1934-cü ildə Dradyo şəhərində anadan olmuş və Tirana Kənd təsərrüfatı Universitetində aqronom fakültəsini bitirmişdir. O, Albaniya Liberal İttifaqı Partiyasının yaradıcısı və lideri idi.

## Əsərləri
Onun əsərləri aşağıdakılardır:
**Era e tokës* (Torpaq mehi), 1965
**Shtëpia në rrugicë* (Yolda ev), 1968
**Një nuse për Stasin* (Anastas üçün gəlin), 1970
**Tokë e ashpër* (Ruvid torpağı), 1987
**Korbat mbi mermer* (Mərmərdəki qarğalar), 1981
**Të gjithë lumenjtë rrjedhin* (Bütün çaylar axır), 1987
**Pushimet e kolonelit* (Polkovnikin məzuniyyəti), 1990
**Shi në plazh* (Çimərlikdəki yağış)
**Vrasja e buzëqeshjes* (Təbəssümün qətli)
**Një dritare në Kremlin* (Kremlindəki pəncərə)
**Mjegull* (Duman), 2009
**Gropas 67*, 2014

## İstinadlar
Eddi

**Eddi** — ad.

* Eddi Albert — ABŞ aktyoru.
* Eddi İsrafilov — Azərbaycan futbolçusu.
* Eddi Mörfi — ABŞ aktyoru.
* Eddi O'Hara — Şotlandiya futbolçusu.
* Eddi Redmeyn — Britaniyalı aktyor.
* Eddi Merks
Uqo Nastasi

**Uqo Nastasi** (16 aprel 1993-cü ildə anadan olub) — ATP Çelencer Turunda iştirak edən və Lüksemburqu Davis Kuboku komandasının üzvü olan Lüksemburqlu tennis oyunçusudur. 28 sentyabr 2015-iı ildə o, Dünya ATP reytinqində 656-cı sırada qərarlaşaraq rekorduna imza atmışdır.

## İTF və Çelencer yarımfinalları

## İTF və Çelencer 1/4 finalları

## Cütlüklər finalları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*
Erol Keskin

**Erol Keskin** (2 Mart 1927 – 1 Oktyabr 2016) — Hücumçu kimi çıxış etmiş Türkiyə futbolçusu. 1948 Yay Olimpiya Oyunları və 1954 FİFA Dünya Kubokunda iştirak etmişdir. Keskin Fənərbaxça PFK və Adiköybey FK klublarında çıxış etmişdir.

## Milli komanda statistikası

### Milli komanda qolları

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*FIFA profile 
*Erol Keskin's profile at Sports Reference.com
David Abdulai

**David Fuseyni Abdulai** (1951 – 2 Oktyabr 2016) — Qanalı mesenat. Qananın Tamale şəhərindəki Şekinnah klinikasının xeyriyyəçi həkimi və qurucusu idi. O, 2012-ci ildə ABŞ səfirliyi tərəfindən təşkil olunan Qana Martin Lüter Kinq Mükafatının beşinci sahibi olmuşdur.

## İstinadlar
Qambursev dağları

**Qambursev dağları** — Şərqi Antarktidanın mərkəzi hissəsində yerləşən və Kupol А yaxınlığında qərarlaşan dağ silsiləsi

Silsilənin uzunluğu 1200–1300&nbsp;km, eni isə 200–500&nbsp;km arasında dəyişir. Ən məşhur yüksəklikləri 2990&nbsp;m və 3390 m-dir. Buz qatının qalınlığı ən azı 600 metrdir. Bəzi hissələrdə buzlağın qalınlığı 4&nbsp;km-dir. Восточным продолжением горной системы являются подлёдные горы Восток. Dağlar Üçüncü Sovet Antarktik ekspedisiyası zamanı 1958-ci ildə kəşf edilmiş və geofizik, akademik Qriqori Qambursevin şərəfinə adlandırılmışdır. Bu bir gözlənilməz hadisə kimi qiymətləndirilmişdir.

Uzun zaman dağlar araşdılmamış olaraq qalır. Ancaq 2008–2009 illərdə fəaliyyət göstərən beynəlxalq layihə sayəsində dağlar radarlar vastəsi ilə araşdırılmışdır.

Dağlar 1 milyard il bundan öncə meydana gəlmişdir. 250–100 mln il öncə dağlarda yenidən cavanlaşma həyata keçmişdir. Antarktik buzlaqlar dağrarın eroziyasının qarşısını almışdır.

## İstinadlar
Peter Denton (futbolçu)

**Peter Denton** () — Hücumçu kimi çıxış edən İngiltərə futbolçusudur. Denton İngiltərə Futbol Liqasında *Koventri Siti* və *Luton Taun* klublarında çıxış etmişdir.

Denton ürək vəziyyəti qəfildən pisləşdikdən sonra 7 oktyabr 2016-cı ildə vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Valid Müəllim

**Valid Müəllim** () — Suriyanın xarici işlər naziri.

## Həyatı
Valid Müəllim 13 yanvar 1941-ci ildə Suriyanın Dəməşq şəhərində anadan olub.1960-cı ildə Qahirə universitetinə qəbul olub. İqtisadiyyat fakültəsini tamamlayıb. 1990–1999-cu illərdə Suriyanın ABŞ-də səfiri vəzifəsində çalışıb. 2000-ci ilin əvvələrindən Suriyanın xarici işlər naziridir.

## İstinadlar
George Peebles

**George Peebles** (17 Oktyabr 2016-cı ildə vəfat edib) — Yarımmüdafiəçi kimi çıxış etmiş Şotlandiya futbolçusu və baş məşqçisidir. O, karyerasının böyük bir hissəsini *Damferlayn Atletik FK* klbunda keçirmişdir. 1960-61 Şotlandiya Kubokunun komandası ilə birlikdə qalibi olmuşdur. Peebles 1986-cı il ilə 1988-ci il aralığında *Stirlinq Albion FK* klbunda baş məşqçi kimi fəaliyyət göstərmişdir.

## İstinadlar
Beljika

**Beljika** (, ) — Şərqi Antarktidada  Kraliça Mod Torpağının şərqində yerləşən dağ silsiləsi. Riser–Larsen dənizi sahilindən 300&nbsp;km aralıda yerləşir.

Şimaldan cənuba 40&nbsp;km məsafədə uzanır. Buzlağın qalınlığı 100—300 metrdir. Ən hündür zirvəsi Viktor dağıdır (2590 (2588)).

Silsilə ilk dəfə 1958-ci ildə Belçika antarktik ekspedisiyası zamanı kəşf edilmişdir. Dağlar 1897—1899-ci illərdə Adrien de Jerlaşın iştirak etdiyi ekspedisiyanın gəmisi olan Belijanın şərəfinə adlandırılmışdır.
## Mənbə
* Beljika dağları
## İstinadlar
Bədii Gimnastika 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında

**Bədii Gimnastika 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında** — XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında bədii gimnastika idman növü üzrə yarışlar 19-21 avqust tarixləri arasında baş tutdu. Yarışlar 14 000 tamaşaçı tutumu olan HSBC Arenada keçirildi. İdmançılar 2 dəst medal uğrunda mübarizə apardı. Fərdi yarışlarda qızıl medala Rusiya gimnastı Marqarita Mamun layiq görüldü; gümüş medalı digər Rusiya gimnastı Yana Kudryavtseva, bürünc medalı isə Ukrayna nümayəndəsi Anna Rizatdinova qazandı. Qrup yarışlarında da qızıl medal Rusiya gimnastlarına nəsib oldu. Gümüş medalı İspaniya, bürünc medalı isə Bolqarıstan nümayəndələri qazandı. Ümumi yekunda, medal sıralanmasında Rusiya Federasiyası maksimum nəticə, 2 qızıl və 1 gümüş medalla 1-ci yeri tutdu.

## Ümumi məlumat
### Medal sıralanması

### Nəticələri

## Mənbələr
Sadiqilər

**Sadiqilər** — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.

## Yaranması
Sadiqilər köçmə xalqların axınları nəticəsində xeyli dərəcədə gəlmələrlə və Qafqaz soyları ilə qaynayıb qarışmışdır. Onların ilk mərkəzi Mərənd (Zal), sonra isə köçdükləri Lahıc (İsmayıllı) qəsəbəsi olmuşdur. Soy nümayəndələri orta dövr Səfəvilərdə tərfdarı olduqları Şahzadə Məhəmmədin yanında olmuş, bu səbəbdən də Xeyrənnisə bəyimin cəbhəsində çıxış etmişlər. Şah Məhəmməd və Şah I Abbas dövründə saray xadimi vəzifələrində çalışmış, Səfəvilərlə və digər soylarla qohumluq əlaqələri qurmuşlar. Şah Xudabəndənin qızı ilə olan izdivac buna örnək idi. İndi isə İran, Azərbaycan, Rusya, İsveçrə kimi Respublikalarda yaşayırlar.

## Tanınmış nümayəndələri
*Sadıx bəy Sadiqi — Şair və xadim.
*Bəhmən Sadiqi — Azərbaycanda tanınmış iş adamı.
*Fatma Sadiqi — SSRİ-nin diplomat qadınlarından biri olmuş; İsveçrədə qadınlar arasında nüfuzlu iş adamlarından biri.
*Sərxan Sadiqi — Rusiyada tanınan rejissor.

## Mənbə
* Sadıx bəy Sadiqi, Sadiqi soyu və ona dair. 1989.
I Klement

**I Klement** — 4-cü Roma papası olaraq bilinir. Bəzi mənbələrə görə 88-97-cu illər aralığında Roma Papası olaraq fəaliyyət göstərmişdir. İmperator Trayanın dövründə edam edilmiş və şəhidlik zirvəsinə ucalmışdır.

## Həyatı
Papa Müqəddəss I Klement haqqında kifayət qədər məlumat tapılmamışdır. Papalığdan əvvəlki həyatına dair məlumatlar çox azdır. Papa Pyotr dövründə, Roma Yepiskopluğunu idarə etdiyinə dair sənədlər var. Bu yepiskopluq dövründə, ona müqəddəs ünvanını uyğun görmüşdülər. Yepiskopluğ dövründə, xristianlığı uyğun bir dillə insanlara izah etmiş və insanlara xristianlığı sevdirmişdi. Bu səbəbdən xalq arasında tolerantlıq, sevgi və hörmət qazanmışdı.

Papa Pyotr, şəhid edilincə onun yerinə gələn 2 papa (Linus, Anakletus) vəzifəyə təyin olunmuşdu. Təxmin edilənlərin əksinə, onlara qarşı papa haqqı iddiasında olmayıb. Bu səbəbdən, papalar arasında ən səbirli və xoşgörüşlü papa olaraq bilinərdi.

## Papalıq dövrü
Anqlikan kilsəsi və Lüteran kilsəsi, ilk qurulduğu əsrlərdə papanı müqəddəs sayırdılar. Ortodokslar, 24 noyabr - 25 noyabr aralığında Papa I Klementin anım gününü qeyd edirlər.

Papa I Klement, yüksək kilsə vəzifəlilərinə yazdığı məşhur məktubunda yaşlılara yaxşı davranılmasını, yoxsullara kömək əlinin uzadılmasını, köməkləşmə və həmrəylik kimi bir sıra nəsihətlər etmişdir. Klement, papalar arasında ilk papa tacını və papalıq paltarlarını geyinməsi tanınan papa olmuşdur. Ondan sonra, papalar bu paltarları və tacı geyinirlər.

## Ölümü
Xristian düşmənliyi azalsa da Romada hələ davam edirdi. IV əsrdə yazılan bir sənədə əsasən Papa I Klement imperator Trayan dövründə gəmi ilə Taurikaya, Krıma sürgünə göndərilmişdir. Krıma çatanda bir daş ocağında işə yollanmışdır. Oradakı həbs-sürgünlərin susuzluq çəkdiyini görmüş və xəyalında "quzu" gördüyü bir təpədə olan yerə bir balta ilə vurub su çıxartmışdır. Bu hadisədən sonra orada yaşayanların çoxu xristianlığı qəbul etmişdilər. Bu səbəblə edama məhkum edilmiş və limanda olan bir gəmidə papa I Klementin boynuna gəmi çapasını dolayıb çapayı dənizə atmışdılar və I Klement beləcə öldürülmüşdür. Lakin bu sənəddən daha əvvəl yazılmış olan Xristian kilsəsinin ilk Dönəm tarixini yazan kitablarda (Yevsevi və Müqəddəss Yerom) bunu "Xristian şəhidlik" hekayəsi olaraq verilmir.

## Həmçinin bax
* Papaların siyahısı
*Klet
*Evarist
*Papa
*Xrinstianlıq

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Müqəddəs l Klement Britaniya Online Ensiklopediyasında
* Papa l Klemetin gördüyü işlər - İnternet arxivi
Admiralti dağları

**Admiralti** () — Şərqi Antarktidada, Viktoriya Torpağının şimal-şərqində yerləşən dağ sistemi. Dağların aşağı hissələrini Ross dənizinın suları yuyur. Dağların davamı olaraq Ader burnu Cənub okeanı daxilinə uzanır. Qurudan Dennistoun, Ebbe və Takera buzlaqları ilə əhatələnir. 1841-ci ilin yanvarında Ceyms Klark Rossun rəhbərlik etdiyi ekspedisiya zamanı kəşf edilmişdir. Dağlara Danidin, Homran və Littelton silsilələrinə bölünür. Maksimal hündürlüyü Minto dağıdır (4166 m).

## İstinadlar
Rus dağları (Antarktida)

**Rus dağları (Antarktida)** — Antarktidada, Kraliça Mod Torpağı ərazisində qərarlaşan dağ silsiləsi. Silsilə "Novolazarevskaya" stansiyasından 250&nbsp;km cənub-şərqdə qərarlaşır. 71° , 72° 30’ c. e. və  16° , 19° ş. u arasında yerləşir. Hündürlüyü 2,5&nbsp;km təşkil edir. Əsasən qveysdən ibarətdir. Zirvələri buz və qardan azaddır.

Rus dağları 1959-cu ilin fevralında Dördüncü Sovet Antarktik ekspedisiyası zamanı kəşf edilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* [Rus dağları](http://info.raexp.ru/files/image/НАУЧНЫЕ%20СВОДКИ/науч_карт(1).jpg)
Təbriz (kinoteatr)

**"Təbriz" kinoteatrı** — Azərbaycanın Bakı şəhərində fəaliyyət göstərmiş kinoteatr.

## Tarixi
Kinoteatr 1970–72-ci illərdə tikilib. Əvvəlcə 1970-ci illərdən başlayaraq "Sevinc", 1990-cı illərdən sonra "Təbriz" adı ilə fəaliyyət göstərən kinoteatrın ərazisi 2000-ci ildə özəlləşdirilib. 2000-ci illərdə kinoteatrın binası baxımsız qalıb. Kinoteatrın binası çayxana, bilyard və kompüter oyunları zalları kimi fəaliyyət göstərib.

2020-ci ildə sökülərək yerində alış-veriş mərkəzi tikintisinə başlanmışdır. Alış-veriş mərkəzinin "Sevinc" adını daşıyacağı açıqlanmışdır.

## İstinadlar
Qonzalo Veqa

**Qonzalo Aqustin Veqa Qonzalez**  (Noyabr 29, 1946 – Oktyabr 10, 2016) — Meksikalı film, teatr və televiziya aktyoru.

## Şəxsi həyatı
O, aktrisalar olan Zuriya Veqa, Marimar Veqa və oğlu Kiçik Qonzalo Veqanın atası idi.

2010-ci ildə ona preleykemiya diaqnozu qoyulub və vəziyyətinə görə istefaya göndərilib. 2014-ci ildə səhhəti xeyli yaxşılaşdıqdan sonra yenidən səhnəyə qayıdıb.

## Filmoqrafiya

### Filmlər

### Televiziya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Remi Vogel

**Remi Vogel** (26 Noyabr 1960 – 17 Oktyabr 2016) — Yarımmüdafiəçi kimi çıxış etmiş Fransa milli komandası futbolçusu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Profile
* Stats
Bıstrov qayası

**Bıstrov qayası** — Antarktida, Kraliça Mod Torpağı, Voltat dağ massivində yerləşən qaya. Koordinatları: . İlk dəfə Sovet Antarktika ekspedisiyası zamanı 1961-ci ildə xəritəyə salınmışdır. Qaya rus paleontoloqu Aleksey Petroviç Bıstrovun şərəfinə adlandırılmışdır. Bu ad 23 noyabr 1966 ildə Beynəlxalq komissiya tərəfindən təstiqlənmişdir.
## Həmçinin bax
*Bıstrov qayası
Kristofer Doulinq

**Kristofer Doulinq** () — Maltalı keçmiş üzgüçü. Kristofer Doulinq Maltanı 1960-cı ildə XVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.

## Karyerası
Kristofer Doulinq birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1960-cı ildə qatıldı. O, Romada baş tutan XVII Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 1:08.9 saniyəlik nəticəsi ilə öz cığırında 8-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.

## Mənbələr

## İstinadlar