open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sinif 83

**Sinif 83 filmi** () — Rejissor Atul Sabarval tərəfindən ekranlaşdırılacaq 2020 Netflix internet serialıdır. Serial Unudulmuş ordu serialından sonra Xanın istehsal etdiyi ikinci filmdir.Serial şərəflə və əxlaqla yaşamağa mane olanlarla mübarizə aparan Polis Akademiyası müəllimi Bobbi haqqında danışır. Sinif 83 filmi Qan serialından sonra Şahrux və Qauri Xanın yaratdığı Red Chillies Entertainment ilə Netflix arasında olan ikinci əməkdaşlıq bəhrəsidir. Serialın çəkilişləri 2019-cu ilin mayında başlayıb.

## Film heyəti və əlavə məlumatlar
Ssenari müəllifi:Racat Arora

İstehsalçı:Şahrux Xan,Qauri Xan,Qaurav Verma

Rejissor:Atul Sabarval

Bəstəkar:Roçak Kohli,Amartya Bobo Rahut,Vipin Mişra, V.Anand

Kinematoqrafiya:Mario Polyaçiç

Redaktor:Nirac Voraliya

Şirkət:Red Chillies Entertainment, Netflix

Ölkə:Hindistan

Dil:Hind

#### Rollarda:

Bobbi Deol

Şriya Şaran

Priyanşu Çaterci

Amrita Puri

Pulkit Samrat

Anup Soni

Zakir Hüseyn

Praşant Kumar

Satyadev Kançarana

Harş Çhaya

Pritvik Pratap

Ravi Sinqx

Bupendra Cdavat
Rok-n-roll ailəsi (şou, 2008)

Rok-n-roll ailəsi 2008-ci ildə keçirilən Hindistan Rəqs müsabiqəsidir. Müsabiqənin münsifləri ər-arvad Acay və Kacol Devqan və Aktrisa Sobna Samart olub.Müsabiqənin qalibi Roy ailəsi olub.

## Heyət və əlavə məlumatlar
Rejissor:Satis Dutt

Aparıcılar:Şarad Kelkar,Mauli Deyv

Münsiflər:Acay Devqan,Kacol Devqan,Sobna Samart

Soundtrekt:Sonu Niqam

Seriya sayı:24

Vaxt:90 dəqiqə

Kanal:ZEE TV

Tarix:15 mart 2008–14 iyun 2008

Qalib:Roy ailəsi

## Səsvermə nəticələri

#### Şimal bölgəsi:
1.Saksena ailəsi

2.Bhalke ailəsi

3.Roy ailəsi.

#### Mərkəzi zona:
1.Bhalke ailəsi

2.Roy ailəsi

3.Bhalke ailəsi

#### Şərq və Cənub bölgəsi:
1.Roy ailəsi

2.Saksena ailəsi

3.Bhalke ailəsi

#### Əsas nəticə:
1.Roy ailəsi (5,37,109 səslə)

2.Bhalke ailəsi (5,26,304 səslə)

3.Saksena ailəsi (4,97,214 səslə)

## Nominasiyalar
**Ən yaxşı baba:Cənab Bhalakrişan Bhalke**

**Ən yaxşı nənə:Xanım Şanti Saksena**

**Ən yaxşı ana:Xanım Puca Kohli**

**Ən yaxşı ata:Cənab Ceki Roy**

**Ən yaxşı uşaq:Şivantika Saksena**

## İştirakçılar

## Məşhur qonaqlar
Devqan ailəsi

Karan Cohar

Sunil Şetti

Tuşşar Kapur

Tanişa Mukherci
Doktor Ziya

**Doktor Ziya** (tam adı: *Ziya Məcidli*) — Azərbaycan radio aparıcısı, idman şərhçisi və uşaq psixonevroloqu.

## Həyatı
1995-ci ildən etibarən jurnalistika sahəsində çalışıb.

İlk çalışdığı telekanal ANS TV olub. 1999-cu ildə ANS TV-də yayımlanan futbol üzrə "Çempionlar Liqası" verilişində idman şərhçisi olub.

Bir neçə il Çexiyanın paytaxtı Praqa şəhərində yaşayıb. Çexiyada yaşayarkən podkast şəklində "Overtime" layihəsini həyata keçirib.

### Şəxsi həyatı
Ailəlidir, iki oğlu var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Paviya əyaləti

**Paviya əyaləti** (, ) — İtaliyanın Lombardiya regionunda əyalət.

## Coğrafiya
Şimalda Milan və Lodi əyalətləri, cənub şərqdə Emiliya-Romanya, cənub qərbdə isə Pyemont regionları ilə həmsərhəddir. Tiçino və Po çayları əyalətin ərazisində axırlar və əyalətin mərkəzi Paviyadan 4 km uzaqlıqda bir-birinə qovuşurlar. Əyalətdə kommuna sayı 190-na bərabərdir.

## İstinadlar
Bratsk su anbarı

**Bratsk su anbarı** — Rusiyanın İrkutsk vilayətində yerləşən su anbarı. Dünyanın ikinci böyük su anbarı olan Bratsk su-elektrik stansiyasının tikintisi nəticəsində Anqara çayı üzərində əmələ gəlmişdir. Adı verilən Bratsk şəhəri sahillərdə yerləşir.

Su anbarı gəmiçilik, balıq ovu, taxta daşınması və su təchizatı üçün geniş istifadə olunur. Əhəmiyyətli balıq ehtiyatlarına malikdir.

## Əsas xüsusiyyətlər
Bratsk su-elektrik stansiyasındakı bənd 1961-ci ildə tikilmiş, anbarın doldurulması 1967-ci ildə başa çatmışdır. Su səthi 5426 km²-dən 5470 km²-ə qədərdir və həcmi 169 km³-ə çatır. Su anbarının faydalı həcmi 35.41 km³, orta dərinliyi 31 m, maksimal dərinliyi 150 m, nasos stansiyasından istismar zamanı səviyyənin dəyişməsi 7.08 m təşkil edir.

Təxminən 7400 km uzunluğundakı sahil zolağı böyük çayların — Anqara, Oka, İi və başqalarının birləşməsi zamanı əmələ gəlmişdir. Anbarın eni 20 km-dən çoxdur. Su elektrik stansiyalarının təzyiq strukturları faydalı həcmi baxımından Rusiyada ən nəhəng Bratsk su anbarını təşkil edir. Su anbarının sahəsi normal saxlanma səviyyəsində 5480 km², uzunluğu 565 km, maksimal eni 33 km, su sahəsi 736 min km²–dir. Su anbarının proqnozlaşdırılan yararlılıq həcmi 48.22 km³, ölü həcm səviyyəsində faktiki faydalı tutum, su qəbulu şəraitində istismar edilməməsi 35.08 km³–dir. Su anbarı uzun illər axını tənzimləməyə imkan verir (anbar yüksək su illərində doldurulur). Anbarın normal tutma səviyyəsinin işarəsi dəniz səviyyəsindən 401.73 m yüksəkdir (Baltik yüksəklik sisteminə görə), məcburi saxlanma səviyyəsi 401.79 m, ölü həcmin səviyyəsi 391.73 m, ölü həcmin həqiqi səviyyəsi 394.73 m-dən aşağı işləməsinə icazə verilmir.

## Əhəmiyyəti
Bratsk su-elektrik stansiyası Sibirin bütün enerji zonası üçün çox vacibdir. Su-elektrik stansiyası Bratsk ərazi istehsal kompleksinin əsasına çevrilib. Bratsk su-elektrik stansiyası Bratsk Alüminium Zavodunun əsas elektrik təchizatçısıdır.

## İstinadlar
Şkosyan mağarası

** Şkosyan mağarası ** (; ; ) — Karst platosunda yerləşən əhəngdaşı mağaralar sistemi. Mağaralar Sloveniyanın cənub-qərbində yerləşir. Adriatik dənizinə tökülən Reka çayı vasitəsi ilə formalaşmışdır. Karst proseslərinin dünyada ən çox öyrənilmə məkanlarından biri hesab olunur.

Şkosyan Yama 1986-cı ildə YUNESKONUN  Ümumdünya irsinə daxil edilmişdir. 1996-cı ildən regional park statusunu almışdır(Ramsar konvensiyasın əsasən). 1999-2004-cü illərdə karst-biosfer qoruğu statusu daşımışdır.

## Ümumi məlumat

Şkosyan mağarasını formalaşdıran Reka çayı Karst yaylasına kimi 55&nbsp;km yer səti ilə axır. İlk 4&nbsp;km-lik hissədə çay dərə boyu axır. Daha sonra çay böyük çuxura daxil olaraq gözdən itir. Yaxınlıqda Şkosyan kəndi yerləşir. Bu kənd yaxınlığında  mağaraya növbəti – 90 metr hündürlüyündə olan giriş mövcuddur.

Böyük-Vadi adlanan ərazidə Reka çayı Şkosyan mağarasında daxil olur və ancaq 34&nbsp;km mağara daxilində axdıqdan sonra İtaliya ərazisində yer səthinə çıxır. İtaliyada artıq çay Timovo adlanır. Reka çayının axdığı hissədə  mağaranın digər adı Şumeça-Yamadır (*Šumeča jama*). Uzunluğu 3,5&nbsp;km-dir. 223 metr dərinliyə kimi mağara daxilinin ümumi uzunluğu 6,2&nbsp;km-dir. Mağara sistemində çoxlu karst çuxurları üstünlük təşkil edir. Çay boyu otuzdan çox şəlalə mövcuddur. Çoxunun hündürlüyü 10 metrə qədərdir. Mağara sistemində Avropanın ən böyük mağara girişi – Martel zalı mövcuddur (Martelova dvorana). Həcmi 2,2 milyon m³, hündürlük 146 м, 300 metr uzunluğa və 120 metr enə malikdir.

Mağara daxilində çay axaraq 2,6&nbsp;km enində, 10-60 metr enində  kanyon yaradır. Mağarada sonuncu daşıqın 1965-ci ildə olmuşdur. Suyun səviyyəsi 108 metr hündürlüyə çatmışdır. Ən yüksək səviyyə 1826-cı ildə 128 metrə çatmışdır.. Mağara daxilində, quru ərazilərdə temperatur 12&nbsp;°C, çay axımı olan ərazilərdə isə 0 - 20&nbsp;°C arasında dəyişir. Havanın nisbi rütubətlənməsi  80 — 100 %-dir.

## İstinadlar
Skyland İstanbul

**Skyland İstanbul** — Türkiyənin İstanbul şəhərində yerləşən əkiz göydələnlər. Şişlinin Seyrantəpə məhəlləsində yerləşir. 285 metr hündürlüyündə olub 65 mərtəbədən ibarətdir. Bina hündürlüyünə görə Türkiyədə 1-ci, Avropada isə səkkizincidir.

Skyland İstanbulda 830 iqamətgah, 504 ofis sahəsi və 300 otaq və 550 nəfərlik konfrans salonu olan beşulduzlu beynəlxalq hotelə ev sahibliyi edir.

Tikili Broadway Malyan şirkətinin baş memarı olan Peter Vaquan tərəfindən dizayn edilmişdir. Sahibi Eroğlu Gayrimenkuldur.

Tikilidə mənzillərin qiyməti 940,000–6,300,000 TL arasıdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Tikilinin rəsmi veb-səhifəsi
Qarşılıq-güzəşt budaq cümləsi

**Qarşılaşdırma budaq cümləsində baş və budaq cümlənin məzmunu bir- biri ilə qarşılaşdırılır, müqayisə edilir, fərqləndirilir və ya biri digərinə güzəştə gedir.**

* Qarşılaşdırma budaq cümləsi də məzmunla bağlıdır. Budaq cümlənin bu növündə budaq cümlə başcümlədəki hər hansı **suala cavab vermir.**
* Budaq cümlənin bu növü baş cümlədən əvvəl gəlir. Budaq cümlə baş cümlə ilə **nə qədər? bağlayıcı sözü, -sa, -sə şəkilçisi və da, də, belə ədatları ilə əlaqələnir.** Məs.: **Müəllim nə qədər danışsa da, yaxşı cavab ala bilmirdi. Nə qədər qoca olsam da, deyərəm min cavana. Hara gedir-getsin, əlimdən qurtara bilməyəcək.** Qarşılaşdırma budaq cümləsində bağlayıcı söz işlənməyə də bilər: Məs.: **Mehman yorulsa belə, işdən doymurdu.**
* Bəzi qarşılaşdırma budaq cümlələri baş cümlə ilə **hərçənd, hərçənd ki, doğrudur, düzdür** və s. əlaqə vasitəsilə əlaqələnir. Bu zaman baş cümlədən **amma, ancaq, lakin, fəqət** qarşılaşdırma tabesizlik bağlayıcılarından biri işlənir. Məs.: **Hərçənd tüstü göz açmağa imkan vermirdi, amma kabab çox dadlı idi.**
* Qarşılaşdırma budaq cümləsinin xəbərlərinin biri çox zaman təsdiqdə, digəri isə inkarda olur. Bunu verilmiş nümunələrdə asanlıqla müşahidə etmək mümkündür.
* Qarşılaşdırma budaq cümləsinin xəbəri **ismi xəbər** də ola bilər. Məs.: **Hərçənd uzundur, amma maraqlı söhbətdir.**
* Qarşılaşdırma budaq cümləsini sadə cümləyə çevirmək mümkündür. Bu zaman budaq cümlə sadə cümlənin xüsusiləşmiş zərfliyi kimi iştirak edir. Məs.: **Qapı açıq olsa da, otağın havası ağır idi.(mürəkkəb cümlə) Qapının açıq olmağına baxmayaraq, otağın havası ağır idi. (sadə cümlə)**

## Qarşılıq-güzəşt budaq cümləsi
# *Nə qədər dil tökdüm, öyüd-nəsihət elədim, təsiri olmadı. (Ə. V.)*
# *Boğazıma tənəf salıb dar ağacından assalar belə, mollaxanaya getməyəcəm. (Ə. V)*
# *Nəbi nə qədər nəsihət etdisə, Dursun razı olmadı. (A. Ş.)*
# *Bir mələk olsa da ağılsız bəşər, Yüzillik hörmətdən bir günə düşər. (S. V.)*
# *Hara gedirsə — getsin, əlimdən qurtarmayacaq.(F. K.)*

## Həmçinin bax
* Budaq cümlə
* Mübtəda budaq cümləsi
* Xəbər budaq cümləsi
Suvalkiya

**Suvalkiya**, **Suduva** və ya **Ujnemune** () — Litvanın cənub-qərbində ən balaca etnoqrafik bölgə.

## Adı
Rus, polyak və alman mənbələrində yerli əhalisinin fərqli adları verilir. Beləliklə, bu bölgənin adı mübahisəlidir. Sudoviya adı bu ərazidə məskənləşən Sudlar tayfasından gəlir. Suvalkiya adı hazırda Polşada yerləşən Suvalki şəhərindən gəlir. Coğrafi olaraq bu bölgəyə həmçinin Ujnemune deyilir. Bu ad mübahisəsinə görə etnik mədəniyyətinin dövlət müdafiəsinin əsasları haqqında qanun bölgənin iki adını çəkir: Suvalkiya (Sudova) ().

## Coğrafiya

Bölgə Neman çaydan cənubda, keçmiş Vilkavişkiş yepiskopluğun ərazisində yerləşir. Bölgənin cənub-qərbi hissəsində Viştitis-Qrajişkiay təpəliyindən Şirvintos və başqa çaylar axır. Viştitis gölü təpələrlə əhatə olunur. Suvalkiya şimaldan və qərbdən Neman çayı ilə əhatə olunur.

Cənubi Sudova və o cümlədən, Suvalkiya şəhəri müasir Polşanın hissəsidir.

## Əhali

Suvalkiyada qərbi Aukşaytiya ləhcəsində danışırlar. XIX əsrdə bu ərazi Rusiyanın yarımuxtar Polşa çarlığının tərkibində olduğuna görə, bölgənin kimliliyi o vaxt formalaşıb və beləliklə, Suvalkiya Litvanın ən yeni etnoqrafik regionudur. Burdakı o dövrdə mövcud olan siyasi vəziyyətində Mariyampole şəhərindəki məktəbləri Litva milli dirçəlişinin tanınmış fəalları böyüdə bilib. Nəticədə məhs burda danışılan qərbi Aukşaytiya ləhcəsi standartlaşmış Litva dilinin əsası olub.

Cənubi Sudovada hələ də litvalılar yaşayır. Məsələn, əhalisi təxminən 1200 nəfər olan Punsk kəndinin 80%-i litvalılardır. Burda litvalılarla bağlı muzeylər yerləşir. Kəndin yanında tarixdən əvvəlki Pruss-Yatvyaq yaşayış məntəqəsi saxlanılır.

## İstinadlar
İslam Ölkələri İdman Oyunları

thumb|250x250px|İslam Ölkələri İdman Oyunlarından qalma poçt markası
**İslam Ölkələri İdman Oyunları** — 26 sentyabr-5 oktyabr 1980-ci il tarixlərində Türkiyənin İzmir şəhərində təşkil edilən və müsəlman ölkələrindən gələn idmançıların qatıldığı, bir çox idman fəaliyyətinin yer aldığı müsabiqə. Yarışda 42 millət yarışmağa dəvət olunsa da, 10 millət, təxminən 700 idmançı iştirak etdi. Turnirdə yarışan millətlər arasında yalnız Əlcəzair və Liviya 1980-ci ildə Moskvada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarına nümayəndə heyəti göndərmişdilər, digərləri baykot etmişdilər.

Oyunların keçirildiyi əsas məkan İzmir Atatürk Stadionu olmuşdur. İdmançıların qaldığı atletlər kəndi İnciraltında yerləşirdi.

## Tarixçə
İslam ölkələri ilə bir idman tədbirində görüşmək fikri ilk dəfə 1979-cu ildə İranın Xarici İşlər Naziri Sadiq Qutbadze tərəfindən səsləndirilmişdir. Türkiyə oyunları keçirməyə iddiaçı olmuş və səs birliyi ilə ev sahibi seçilmişdir. Oyunlarda iştirak etmək üçün təşkilat komitəsi tərəfindən qırx ölkəyə dəvət göndərildi. Oyunlar 26 sentyabr - 5 oktyabr 1980-ci il tarixləri arasında İzmirdə keçirildi. Növbəti tədbirin 1983-cü ildə Səudiyyə Ərəbistanında keçiriləcəyi elan olunsa da, baş tutmadı.

## Oyunlar
### Açılış mərasimi
Oyunların açılış mərasimi 28 sentyabrda İzmir Atatürk Stadionunda edildi. Saat 17:00-da başlayan mərasimdə əvvəlcə tərəflərin rəsmi paradı gerçəkləşdi. Mərasimdə türkiyəli üzgüçü Səbri Özün idmançıların andlarını oxudu. Türk atlet Əkrəm Özdamar oyun məşəlini yandırdı. Mərasimin sonunda 1.000 skaut və 400 şagird, sahədə "İslam Ölkələri 1-ci İdman Oyunları" yazısı ilə Türkiyə xəritəsini meydana gətirərək fleşmob həyata keçirmişdir.

### İdman növləri
Qadın idmançılar yalnız tennis ve üzgüçülük matçlarında mübarizə aparmışdır.

### İştirakçı ölkələr
10 ölkədən 781 idmançının qatıldığı oyunlarda yalnız Əlcəzair, Şimali Kipr Türk Respublikası və Malayziya ölkələrinin təmsilçilərində qadın idmançılar yer almışdır. Bundan əlavə, dörd İranlı idarəçi və İndoneziyadan iki nümayəndəçi müsabiqəyə nəzarətçilik etmişdir. Fələstin, oyunlar başlamasından iki gün sonra idmançıları göndərdiyi üçün oyunlarda müsabiqə apara bilmədi.

### Medal sıralaması

### Bağlanış mərasimi
Oyunların bağlanış mərasimi 5 oktyabrda İzmir Atatürk Stadionunda edildi. Mərasim oyunlara qatılan 691 idmançının paradı ilə başladı. İslam ölkələrini təmsil edən bayraq endirildikdən sonra Gənclər və İdman naziri Vecdi Özgül yekun nitqi söyləmiş, çıxışından sonra oyunların təmsilçi bayrağı növbəti ev sahibi Səudiyyə Ərəbistanının nümayəndəsinə verildi. Folklor qruplarının rəqs çıxışları və atəşfəşanlıq nümayişlərindən sonra oyunların məşəli söndürüldü və mərasim başa çatdı.

## İstinadlar
Kültür Park

**Kültür Park** — Türkiyənin İzmir şəhərində yerləşən park. Konak ilçəsindəki Memar Sinan məhəlləsində yer alır və şimalda Dr. Mustafa Ənvər Bəy prospekti, şərqdə 1395 və 1396 nömrəli küçələr, cənubda Mürsəl Paşa bulvarı, qərbdə Dr. Rafiq Saydam və Şair Əşrəf bulvarları ilə əhatə olunmuşdur. 1936-cı ildə 1922-ci il İzmir yanğınında xarabalığa çevrilmiş 360.000 m² ərazi yenidən qurulmuşdur. Üç il sonra, 1939-cu ildə genişləndirilərək 420.000 m²-ə çatmışdır. Yarandığı gündən bəri İzmir Beynəlxalq Sərgisinə ev sahibliyi edir.

## Tarixçə
İlki 1933-cü ildə təşkil edilən 9 Sentyabr Sərgisi Cümhuriyyət Meydanının arxasındakı ərazidə Swissoteldə qurulmuşdur. Bələdiyyə sədrinin müavini Suat Yurtkoru, bələdiyyə başçısı Behçet Uza sərginin ərazisinin gələcəkdə kifayət etməyəcəyi və Qorki parkı kimi bir ərazinin şəhərə gətirilməsi fikrini irəli sürdü. Behçet Uzun tələbi ilə Yurtkoru tərəfindən hazırlanan hesabat 14 may 1934-cü ildə şəhər məclisi tərəfindən qəbul edildi və Kültürparkın inşası təsdiq edildi. Behçet Uz, 1935-ci ildə Moskvaya getmiş və bələdiyyə başçısı Nikolay Bulqaninin tapşırığı ilə hazırlanan iki memar ilə parkın dizaynı müzakirə edilmişdir.

1922-ci ildə İzmir yanğını tərəfindən xarabalığa çevrilmiş 360.000 m² ərazidə söküntü başlamışdır. 1934-cü ilin ikinci yarısından başlayaraq təmizlənməyə başlamış və 1 yanvar 1936-cı ildə Kültürparkın təməli qoyuldu. Kültürpark 1 sentyabr 1936-cı ildə Baş nazir İsmət İnönü tərəfindən 6-cı İzmir Beynəlxalq Sərgisi ilə açıldı. 1937-ci ildə parkda İzmir Paraşüt Qülləsi quruldu. 1938-ci ildə parkda İzmir Zooparkı və Pakistan Pavyonu açıldı. 1939-cu ildə park cənuba doğru 60.000 m² genişlənərək 420.000 m²-ə çatdı. 1951-ci ildə İzmir Arxeologiya Muzeyi parka köçmüş və 1984-cü ilə qədər orada fəaliyyət göstərdi. Parkda 1952-ci ilin sentyabr ayında açılan İzmir Rəsm və Heykəl Muzeyi və Qalereyası, 1973-cü ildə parkın kənarında inşa edilən yeni qərargah binasına köçdü. İzmir Tarix və Sənət Muzeyi də 2004-cü ildə parkda qurulmuşdur. 2008-ci ildə İzmir Vəhşi Təbiət Parkının açılışı ilə parkdakı zoopark bağlandı və heyvanlar yeni əraziyə köçürüldü. 594 avtomobil dayanacağına malik yeraltı dayanacaq 2009-cu ilin avqust ayında istifadəyə verildi. 2015-ci ilin iyun ayında parkda pulsuz Wi-Fi xidməti istifadəyə verildi. Bu gün parkda yalnız İzmir Beynəlxalq Sərgisi və İzmir Kitab Sərgisi keçirilir. 2017-ci ildə burada Kültürpark Tennis Kuboku ilk dəfə keçirilmişdir.

## Xüsusiyyətləri
Divarlarla əhatə olunmuş Kültürparkın beş giriş qapısı var: Lozanna qapısı, Montreux qapısı, 9 sentyabr qapısı, Cümhuriyyət qapısı və 26 avqust qapısı. 14 qapalı sərgi salonu, 4 konfrans salonu, Atatürk Açıq Hava Teatrı, İsmət İnönü İncəsənət Mərkəzi, İzmir İncəsənət, Kültürpark Evlilik Dairəsi, Cəlal Atik idman salonu, əyləncə parkı, paraşüt qülləsi, Gənclik Teatrı, Rəsm və Heykəl Muzeyi, İzmir tarixi İncəsənət Muzeyi kimi sənət və əyləncə məkanlarına əlavə olaraq qaçış zolağı, üzgüçülük hovuzu, qapalı idman zalı, tennis kortu və futbol kimi idman fəaliyyətlərinə imkan verən meydançaları da mövcuddur. Parkda 7709 ağac var. Parkdakı ağaclar sığortalanmışdır.

## İstinadlar
Beşbarmaq dağı (Türkiyə)

**Beşbarmaq dağı** (; ; ) — Menteşe dağları sistemində yer alan, Bafa gölünün şərqində yerləşən dağ. Aydın və Muğla ərazisinə yayılan dağın ən yüksək yeri 1,375 m olan Təkərləkdağdır.

Arxeoloji baxımdan çox əhəmiyyətli olan dağın neolit dövründən Osmanlılara qədər izləri var. İbtidai icma quruluşuna dair kəşflərindən biri olan qayaüstü rəsmlər, eramızdan əvvəl 6.000-5.000-ci illərə aiddir. Ovçular və heyvanların əvəzinə, əsasən insanlar çəkilmişdir. İnsanlar tək şəkildə deyil, ailəni xatırladan tərzdə qrup halında tərtib edilib. Bu qayaüstü rəsmlər, şəkil dili və mövzu baxımından dünyanın qayaüstü rəsmləri arasında mühüm yer tutur.

Neolit dövründəki dağ, yağış və hava tanrısının yerini Yunan mifologiyasında göy tanrı Zevs əvəz etdi. Bizans dövründə yağış ibadətinin mərkəzi olmuş və rahibxana inşa edilmişdir.

Menderes massivinə daxil olan ərazidə metamorfik süxurlar arasında qranit, qneys mövcuddur. Qneysin aşınması ilə qayaüstü rəsmlər meydana çıxmışdır. Arxeoloji və tarixi xüsusiyyətlərə malik olan ərazi, çöl şpatları mədəninə görə hal-hazırda təhlükə altındadır.

Bölgədə Aralıq dənizi iqlimi üstünlük təşkil edir və dar bölgələrdə şam və digər makvis növləri daha çox yayılmışdır. Beşbarmaq dağlarının şimal istiqamətində yerləşən Bafa gölünün ətrafında endemik şirinqum ağacları yayılmışdır. Dağlar nəsli tükənməkdə olan Anadolu qaplanlarının məskunlaşma mərkəzidir. Həmçinin, bu ərazilərdə tülkü, ayı, kirpi, çöl donuzu, dovşan və şahin yayılmışdır.

Dağda yerləşən qədim *Latmos* şəhəri eramızdan əvvəl 300-cü ildə qurulmuş və eramızdan əvvəl 4-cü əsrin sonlarında tərk edilmişdir.

## İstinadlar
Ülkər İdman Arena

**Ülkər İdman Arena** () — İstanbulun Ataşəhər ilçəsində Fənərbaxça İK-yə ev sahibliyi edən idman salonu.

Fənərbaxça İdman Klubunun kişi və qadın basketbol komandalarına ev sahibliyi etdiyi basketbol matçlarında daim istifadə olunur. Ataşəhərdəki bu arenada basketboldan başqa 15.000 nəfərlik konsert zalı da istifadə olunur. İdman tədbirləri ilə yanaşı, burada konsert tədbirləri, səhnə şouları, konfranslar və xüsusi tədbirlər də təşkil olunur.

Salonda oynanan ilk matç 25 yanvar 2012-ci ildə Fənərbaxça Ülkər - EA7 Emporio Armani basketbol qarşılaşması olmuşdur. Salonun sahibi və operatoru Fənərbaxça İdman Klubudur.

## Xüsusiyyətləri
Layihəsi *Ömerler Architecture* və *Design Development Group* tərəfindən hazırlanan Ülkər İdman Arenasının ümumi tikinti sahəsi 67.000 m², əsas salonun hündürlüyü isə 28 metrdir. İkinci mərtəbənin dayaqlarında 360 dərəcə LED ışığı var. Salonda çəkisi 28 ton olan tablo yerləşir. Bu tablo Avropanın ən böyük tablosu sayılır. Arenada 6 soyunma otağı və 5 kiçik soyunma otağı mövcuddur.

## İstinadlar
Türkiyə Kosmos Agentliyi

**Türkiyə Kosmos Agentliyi** () — Türkiyə Respublikasının milli kosmos agentliyi. Türkiyənin kosmos elmləri proqramı ilə ümumi aviasiya və kosmos araşdırmalarından məsul dövlət təşkilatıdır.

Prezident tərəfindən müəyyən edilmiş idarəetmə sisteminə uyğun olaraq, hüquqi şəxs, inzibati, maliyyə muxtariyyəti və Türkiyə Respublikası Prezidentinin Fərmanına əsasən müəyyən edilmiş vəzifə və səlahiyyətləri yerinə yetirmək üçün xüsusi büdcə ilə "Milli Kosmik Proqramı"nın hazırlanması və həyata keçirilməsi istiqamətində fəaliyyətlərin həyata keçirilməsi məqsədilə 13 dekabr 2018-ci ildə yaradılıb.

Agentlik ilk iclasını 2019-cu ilin sentyabr ayında keçirmişdir.

## Başçılar

## İstinadlar
Peçka-Banya

**Peçka-Banya** (, ) — Metohiyanın qərbindəki İstok bələdiyyəsindəki qəsəbə. Əslində qismən tanınmış Kosovo Respublikasının hakimiyyəti tərəfindən idarə olunur. Balneoloji bir istirahət bölgəsidir. kurortdur.
## Coğrafiya

### Yerləşməsi
Peçka-Banya qəsəbəsi İstok bələdiyyəsində, Qərbi Metohiyada yerləşir. Şimalda Velo icması, cənub-şərqdəki Dobruş icması və cənub-qərbdə isə Peç bələdiyyəsi ilə həmsərhəddir. Priştina şəhərindən 80&nbsp;km və Peç şəhərindən 12&nbsp;km məsafədə yerləşir. Yaxınlıqda Ağ Drin və Peçka-Bistritsa çayları var. Peçka-Banya dəniz səviyyəsindən 520 m yüksəklikdə yerləşir.
### İqlimi
Peçka-Banya qəsəbəsinin iqlimi mülayim kontinental kimi xarakterizə olunur. Qışlar qısa və nisbətən sərin, çox yağışlı; yayı isti, uzun və daha nəmdir.

## Tarixi
İlliryalılar burada yerləşən yerli istilik bulaqlarından da istifadə etdilər. Bunu burada aşkar edilmiş arxeoloji əsərlər sübut edir. Bundan əlavə, İlliyalılar tərəfindən qurulan hamam və su boruları da aşkar edilmişdir. Əsas mənbəyində qədim İlliyalılar tərəfindən istifadə edilən təbii daş hovuzlar var.
### Areologiya
Peçka-Banya qəsəbəsində arxeoloji kəşflərin tarixi 1974-cü ildə, otelin inşası zamanı bir neçə artefakt tapıldığı zamanı başlamışdır. Bunların arasında İlliryalılar ordusunun tipik bir dəbilqəsi var. Elə həmin il yeni arxeoloji qazıntılar aparılmış, nəticədə bu gün "kral məzarı" adlandırılan bir zadəgan cütlüyün iki məzarı tapılmışdır. Qəbir planda düzbucaqlıdır, daşlarla örtülmüşdür (bəlkədə daşlar yaxınlığında karxanadan gətirilmışdir. Dəfnlərdən birində omeqa şəkilli iynələr, üzüklər və bürünc və gümüşdən hazırlanmış zərgərlik əşyaları var idi ki, bu da qadının qəbri olduğunu fərz etməyə imkan verir. Digər bir adamın məzarlığında silah, gümüş və tuncdan hazırlanmış lövhələr və üzük var idi. Bu arxeoloji tapıntılar eramızdan əvvəl 6 və ya 4-cü əsr arasındakı son dəmir dövrünə aiddir.

## İqtisadiyyat
Əhalinin gəlirlərinin 16 %-i dövlət sektorundan, 25% -i özəl sektordan, 22% -i pensiya fondlarından, 5% -i sosial yardımdan, 3% -i kənd təsərrüfatından və 1% -i əmlaklarını icarəyə götürməkdən gəlir. Əhalinin 28% -i xaricdə yaşayan qohumlarının pul köçürmələri ilə yaşayır. İşləyən əhalinin təqribən 35% -i Peçka-Banya qəsəbəsində, 5% -i İstokda, 17% -i isə mal satmaq üçün Peç-ə gedir. Peçka-Banya qəsəbəsinin əhalisinin 6% Priştinada, 4% İstok bələdiyyəsinin müxtəlif yerlərində, 1% digər şəhərlərdə, 22% xaricdə işləyir.

İstok bələdiyyəsinin İqtisadi İnkişaf Departamentinin direktorunun sözlərinə görə, Peçka-Banya qəsəbəsində 192 təsərrüfat subyekti var.
## Demoqrafiya

## İnfrastruktur
Peçka-Banya kiçik bir kənd olsa da, inkişaf etmiş bir infrastruktura malikdir. Kanalizasiya sistemi, su təchizatı, poçt şöbələri, uşaq bağçaları, ibtidai məktəblər, ilk yardım məntəqəsi, kitabxana, mağazalar, restoranlar, parklar, otellər və s. vardır.
## İstinadlar
Drujba neft kəməri

**Drujba neft kəməri** — Dünyadakı magistral neft boru kəmərləri sistemindəki ən böyüyüdür. 1960-cı illərdə SSRİ "Lengazspetsstroy" müəssisəsi tərəfindən Volqa-Ural neft və qaz bölgəsindən neftin Qarşılıqlı İqtisadi Yardım Şurasının sosialist ölkələrinə çatdırılması üçün qurulmuşdur: Macarıstan, Çexoslovakiya, Polşa və Şərqi Avropada yerləşən Almaniya Demokratik Respublikası.

Boru kəməri marşrutu Samaradan Bryanska, oradan Mozira qədər uzanır, sonra iki hissəyə bölünür: şimal (Belarus, Polşa, Almaniya, Latviya və Litva ərazisi boyunca) və cənub (Ukrayna, Çexiya, Slovakiya, Macarıstan və Xorvatiya ərazisi boyunca).

Sistemə 8900 km boru kəməri  (bunun 3900 km-i Rusiyada), 46 nasos stansiyası, 38 aralıq nasos stansiyası daxildir. Ümumilikdə neft kəməri və anbar təsərrüfatlarında 1,5 milyon m³ neft vardır. Hər il "uzaq xaric" ölkələrinə 66,5 milyon ton  , o cümlədən şimal budağı ilə 49,8 milyon ton ixrac olunur. Boru kəmərini Rusiyanın "Transneft" (daha doğrusu, "Transneft Drujba" ASC-nin strukturu)və Slovakiyanın "Transpetrol" şirkəti tərəfindən idarə olunur. Transneft Drujba ASC, həmçinin Baltik dənizindəki Rusiya dəniz limanları ilə Drujbanı birləşdirən Baltik Nəqliyyat Sistemi-II üzrədə fəaliyyət göstərir.

9 fevral 2012-ci ildə Oleg Valentinoviç Bogomolov "Transneft Drujba" ASC-nin baş direktoru təyin edilmişdir.
## Tarixi
left|thumb|400px|Drujba neft kəmərinin Striy çayı üzərindəki hissəsi (Lvov vilayəti)
Boru kəmərinin inşasına 10 dekabr 1960-cı ildə başlanıldı, Əlmət inşaatın başlanğıc nöqtəsi oldu. Boru kəmərinin inşası dörd il çəkdi, lakin bəzi hissələr daha erkən işləməyə başladı. 1964-cü ilin ortalarında Drujba-1 sisteminin əsas qurğuları istifadəyə verildi və 15 oktyabr 1964-cü ildə kəmərin istifadəyə verilməsinin rəsmi mərasimi oldu.

Gələcəkdə QYŞ iqtisadiyyatının əhəmiyyətli dərəcədə böyüməsi səbəbindən, neft tədarükünün artırılmasına ehtiyac yarandı və eyni marşrutlar boyunca Drujba-2 boru kəməri sisteminin çəkilməsi qərara alındı. Drujba-2 neft kəməri 1969-cu ilin yazında qurulmağa başlandı və 1974-cü ildə tamamlandı; onun inşası SSRİ-dən neft ixracını iki dəfədən çox artırmağa imkan verdi.
## Maraqlı fakt
Lipesk bölgəsində olan Drujba kəndinin ilk sakinləri onun inşasında iştirak edən neft kəmərləri işçiləri olmuşdur.

Oryol bölgəsində olduğu kimi, Trosnyanski rayonunda da "Dostluq-2" iki boruya bitişik Drujba kənd var. Məktəb binası digər tərəfindəki Drujba-2-yə bitişik olması, təhlükəli obyektin yaxınlığı səbəbindən açılmamışdır.

"Transneft Drujba" Səhmdar Cəmiyyəti (10.12.2014-cü ilədək - "Drujba magistral boru kəmərləri" ASC) "Transneft" QSC-nin törəmə şirkətidir.
## İstinadlar
Şimali Kiprdə COVID-19 pandemiyası

Şimali Kipr Türk Respublikasında ilk koronavirus xəstəsi 10 mart 2020-ci ildə aşkar olunub.

## Gedişat
* Şimali Kipr Türk Respublikasında ilk koronavirus xəstəsi 10 mart 2020-ci ildə aşkar olunub. Bu xəstə Almaniyadan gələn 65 yaşlı turist idi.

* 11 martda baş nazirin müavini və xarici işlər naziri Twitter mesajında Almaniyaya,İtaliyaya və Fransaya olan uçuşların dayandırıldığını bildirdi.
* 12 martda həmin xəstənin həyat yoldaşı da COVID-19-a yoluxdu. Hökumət karantin etdi, məktəblər bağlandı, bütün tədbirlər ləğv edildi.
* 13 martda 5 nəfər test olundu və koronavirus olmadıqları bilindi.
* 17 martda keçiriləcək prezident seçkiləri təxirə salınıb. Seçkilərin 6 ay sonra keçiriləcəyi bildirilir.
* 24 martda 840-dan çox alman turist Almaniyaya göndərildi.

## Həmçinin bax
* Türkiyədə koronavirus pandemiyası 2020
* Akrotiri və Dekeliya koronavirus pandemiyası 2020
Ballıca mağarası

**Ballıca mağarası** və ya digər adıyla **İndərə** — Qara dəniz bölgəsində, Tokatın adını daşıyan Ballıca, Pazar kəndində yerləşən bir mağara.

Təxminən 3,4 milyon il əvvəl başladığı təxmin edilən Ballıca mağarası 680 metr uzunluğunda və 90-94 metr yüksəkliyindədir. Cəmi 5 mərtəbədən və 9 zaldan ibarət olan, bəzi hissələrdə hələ də formalaşmaqda davam edən mağarada yay və qışda orta temperatur 17-24 dərəcə arasında, orta rütubət isə 55% -dən çoxdur.

Makaron formalı stalaktitlər, sütunlar, təbii hovuzlar, mağara gülləri və soğan formalı stalaktitlər dünya üçün ən yaxşı nümunələrdir. Türkiyədə soğan formalı stalaktitlərin olduğu tək mağaradır. Mağaraya girdikdən sonra 19 metr qalxdıqdan sonra, 75 metr enilir.

Dünyanın ən böyük mağaralarından biri olan Ballıca, 1995-ci ildən bəri ziyarətçilər üçün açıqdır. Tokat şəhər mərkəzindən 33 km və Pazar ilçəsindən 8 km məsafədədir. Mağaradan 70 metr aralıda avtodayanacağı var. Ziyarətçilərin sayı 2000-ci ildə 55 min, 2006-cı ildə 60 min, 2017-ci ildə 110 min nəfər olmuşdur.

Mağara YUNESKO tərəfindən 2019-cu ildə Dünya İrsi Müvəqqəti Siyahısına əlavə edildi. Türkiyədəki 28 geoloji sahələrdən biridir. 2007-ci ildə 483 hektar ərazisi olan Təbiət Parkı elan edilmişdir. Mağarada qrup halında Pipistrellus pipistrellus yarasalarına rast gəlmək mümkündür.

## İstinadlar
Qarabağ (mahnı)

**Qarabağ** və ya daha çox **Anadır arzulara hər zaman Qarabağ** adı ilə tanınan — Bəhram Nəsibovun mahnısıdır. Mahnı 1968-ci ildə yazılmışdır. İlk dəfə mahnını 1972-ci ildə Arif Babayev ifa etmişdir. Mahnı 2009-cu ildə TRT-nin təşəbbüsü ilə "Türk Dünyasında Savaşların Müzikteki İzleri" adlı alboma daxil edilmişdir. Albomdakı mahnını **Ali Haydar Gül** ifa etmişdir.

## Mahnı haqqında
Sözləri və musiqisi Bəhram Nəsibova aiddir.

## Yaradıcı heyəti
* Vokal: Arif Babayev
* Söz: Bəhram Nəsibov
* Musiqi: Bəhram Nəsibov

## Digər versiyaları
* Aygün Bəylər
* Aygün Kazımova
* Könül Xasıyeva
* Brilliant Dadaşova
* Tacir Şahmalıoğlu
* Süleyman Abdullayev
* Qarabağ Bülbülləri
* Züleyxa Rəhimova
* Vaqif Hüseynov
* Tamella Məmmədzadə
* Təyyar Bayramov
* Mənsum İbrahimov
* Aygün Bayramova
* Səbuhi İbayev
* Yaqut Abdullayeva
* Ali Haydar Gül

## Mətn

### Orijinal mətni
Sevgilim seyrə çıxaq burda gəl ilk baharı

Sevgilim seyrə çıxaq burda gəl ilk baharı

Gül açıb ömrümüzün ən şirin arzuları

Gül açıb ömrümüzün ən şirin arzuları

Anadır arzulara hər zaman Qarabağ

Danışan dil dodağım tar, kaman Qarabağ

Qarabağ can Qarabağ ana yurdum…

Qarabağ can Qarabağ ana yurdum…

Bu çəmənlərdə gəzir Vaqifin şux gözəli

Bu çəmənlərdə gəzir Vaqifin şux gözəli

Ruhunu burdan alır Natavanın qəzəli

Ruhunu burdan alır Natavanın qəzəli

Anadır arzulara hər zaman Qarabağ

Danışan dil dodağım tar, kaman Qarabağ

Qarabağ can Qarabağ ana yurdum…

Qarabağ can Qarabağ ana yurdum…

## İstinadlar
Monteneqro albanları

**Monteneqro albanları** — Monteneqro Respublikasının ən böyük qeyri-slavyan milli azlığıdır. Dil baxımından serbxorvat dilindən çox fərqli olan alban dilində danışırlar. Albanlar ənənəvi olaraq ölkənin cənubunda, Albaniya Respublikası ilə sərhəd boyunca yaşayırlar. Monteneqro albanları arasında müsəlmanlar üstünlük təşkil edir (74%). Bununla belə xeyli sayda katolik (26%) və pravoslavlar da vardır.
Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası dövründə Monteneqro albanları özlərini Alban xalqının bir hissəsi kimi hiss etdirdilər. Məsələn: 1969-cu ildə alban bayraqları və İskəndər bəyin portretləri ilə alban məktəblilərinin çıxışı Monteneqronun Ulsin şəhərində müəllimlərin rəhbərliyi altında baş tutur. Sonradan bəlli olur ki, Ulsindəki bu yürüşə rəhbərlik edənlər Kosovonın Qloqovac cəmiyyətindən olan məktəb müəllimləri olmuşdur.

2003-cü il siyahıyaalınmasına əsasən, Monteneqroda 31.163 alban (5.03%) yaşayırdı. Şimali Makedoniya Respublikasında olduğu kimi, Monteneqro albanları da əsasən İslamı dinində etiqat edir (73.37%), lakin makedoniyalı albanlardan fərqli olaraq, Monteneqronun təbii hərəkəti göstəriciləri AB və Şimali Amerikanın daha inkişaf etmiş ölkələrinə daha fəal mühacirət etmələri səbəbindən mənfi dinamika göstərir: 2011-ci il siyahıyaalınmasına görə yalnız 30.439 ölkə vətəndaşı, ya da 4,91%, artıq özlərini alban adlandırdı. Eyni zamanda 32.671 nəfər və ya əhalinin 5,27% -i alban dilini ana dili olaraq qeyd etmişdir.

Monteneqrodakı albanların əksəriyyəti ölkənin Avropa İttifaqına inteqrasiyasını dəstəkləyir və anti-Yuqoslav düşüncələrinə sahibdir: 2006-cı ildəki referendumda, o vaxt albanların 72% -dən çox olduğu Ulcin bələdiyyəsində, seçicilərin 88,50% -i Monteneqronun müstəqilliyinə səs vermişdir. Ümumiyyətlə ölkənin Yuqoslaviyadan ayrılmasını təmin edən alban azlığının səsləri olmuşdur.

Buna baxmayaraq 2011–2012-ci illərdə albanlar Monteneqronun ən problemli azlıqlarından biri olaraq qalmaqda davam edirlər: aralarında ən ciddi problem yüksək işsizlikdir (ölkənin paytaxtına yaxın bölgələrdə, əsasən də albanların toplum şəkildə yaşadıqları Tuzi kimi şəhərlərdə). Əmək bazarında ayrı-seçkilik, xüsusən 2,8% -i etnik albanların olduğu ictimai sektoru göstərmək olar.

## İstinadlar
Sarıyataq (Xudafərin)

**Sarıyataq** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 54 nəfər yaşayır (11 ailə).

## İstinadlar
Bled

**Bled** (, ) — Sloveniyanın şimal-qərb hissəsində yerləşən şəhər. İtaliya və Avstriya sərhəddinə yaxındır. 2002-ci ilin siyahıya alınmasına görə şəhərin əhalisi— 5252 nəfərdir. Şəhər ətrafı yaşayış məntəqələri ilə birlikdə — 10 899 nəfərdir. Bled şəhəri Bled gölü sahilində, Yulian Alpları dağları ətəklərində yerləşir. Şəhər Triqlav Milli Parkından şərqindədir. Ölkənin populyar turizm mərkəzi hesab olunur

## Coğrafiyası
Bled ölkənin paytaxtı Lyublyanadan 45 km şimal-qərbdə və Esenise şəhərindən isə 10 km cənub-şərqdə yerləşir. Şəhərin 8 km şimalından Avstriya sərhəddi, 40 km qərbindən isə italiya sərhəddi keçir. Şəhərin yaxınlığından Lyblyana-Fillah avtomobil maqistralı keçir.

## Tarixi

Bled bölgəsinə slavyanlar VII əsrdə məskunlaşmışdılar. Bled qəsri haqqında ilk dəfə alman Feldes 1004-cü ildə məlumat vermiş. Məlumat əsasən Briksen yepiskopluğundan Müqəddəs II Henriyə olan şikayətdən idi. 1278-ci Bled bütün Krayno ərazisi ili birlikdə Morov vuruşması nəticəsində I Rudolfun tabeliyinə keçdi.

Bled Birinci Dünya müharibəsinə kimi Habsburqların tərkibində olmuş. Bir tək 1509–1816-cı illərdə İllirii əyalətinə daxil edilmişdir.

Avstriya-Macarıstan İmperiyasının parçalanmasından sonra Bled Yuqoslaviya ərazisinə daxil edildi. Şəhər monarx Karaqeorqievlərin evinə çevrildi. Daha sonra isə Yuqoslaviya Kommunistlər İttifaqının Baş katibi İosip Broz Titonun yay rezidensiyası kimi istifadə olunurdu. 1991-ci ildən Bled müstəqil Sloveniyanın təribindədir.

## Görməli yerləri
Bled gölü — təmiz sulu gözəl dağ gölü. Gölün ortasında Uspeniya gözətçi qalası yerləşir. Bled qəsri — hündürlüyü 130 metr olan qaya çıxıntısı üzərində inşa olunub. 1004-cü ildə yada salınır və dəfələrlə genişləndirilmiş, bərpa olunmuşdur.

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* О Бледе на официальном туристическом портале Словении

## İstinadlar
Göyova körfəzi

**Göyova körfəzi** (, ) — Egey dənizinin hövzəsi olan Kerme körfəzinə daxil olan körfəz. Türkiyənin sahillərində yerləşir. Əsas limanlar Bodrum (Türkiyə) və Kos (Yunanıstan).
## Görməli yerləri
### Kleopatra çimərliyi
Kleopatranın çimərliyi Sedir və ya Sehir adasında yerləşir. Adanı qeyri rəsmi olaraq Kleopatra adası adlandırırlar. Bu adada Kleopatra çimərliyi adlı qumu unikal quruluşda və kiçik incilərə bənzəyən çimərlik vardır. Qum bu sahə üçün tamamilə xarakterik deyil və mənşəyi məlum deyildir.
Çimərlikdə olan qum özünə məxsus özəlliyə malikdir və bu tip qumlu sahil ancaq Afrika sahillərində mövcuddur. Qumun tərkibində heç bir əlavə qatışıq yoxdur və suya tökülən zaman su bulanmır. Adada olan bu əsrarəngiz çimərliklə bağlı əfsanə mövcuddur. Yerli bələdçilər 2 min il əvvəl Kraliça Kleopatranın burada üzdüyünü əfsanəyə əsasən söyləyirlər. Mark Antoni adanı sevgilisinə vermiş, ancaq o, bu adanın çimərliklərindəki qumu sevmədiyindən, sonra Mark Antoninin əmri ilə Misir qalalarından xüsusi qum göndərilmişdir.

İngilis professor Tom Qodayk qumu araşdıraraq, Kleopatra çimərliyindəki qumun Şimali Afrikaya xas olduğunu təsdiqləmişdir.

Bu gün Kleopatra çimərliyinin unikal qumu Türkiyənin dövlət mülkiyyəti hesab olunur. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən ciddi şəkildə qorunur. Çimərliyə gələnlərə çimərliyə ayaqqabı ilə girmək, dəsmal götürmək və siqaret çəkmək icazə verilmir.

Sedir adasındakı Kleopatra çimərliyi Marmaris və Bodrumdan gələn turist gəmi gəzintilərinə daxil edilən ən sevimli obyektlərdən biridir.

### Boncuk körfəzi
Boncuk körfəzi 1990-cı ildə bir qoruq statusu almışdır. Boncuk körfəzi dünyada ikinci (birinci mərkəz Cənubi Amerikanın sahilləridir) və Aralıq dənizi sahillərində qum köpək balığı nəslini yetişdirmək üçün yeganə mərkəzdir. Buxta "Qum köpəkbalığının müdafiə yeri" elan etdilmişdir.
## Qalereya

Пляж Клеопатры.jpg|
Gulf of Gökova from Sehir.JPG|
Gulf of Gökova - Cleopatra's beach.JPG|


## Mənbə
*  — районы плаваний в заливе Гёкова
* www.gokova.com
## İstinadlar
UEFA Avro 1960 heyətləri

6–10 iyul 1960-cı ildə Fransada keçirilən Futbol üzrə 1-ci Avropa çempionatında iştirak edən komandaların heyətləri.

## 

## 

## 

## 

## Xarici keçidlər
* UEFA Avro 1960 final mərhələsinin ətraflı statistikası RSSSF saytında

## Həmçinin bax
UEFA Avro 1960 (seçmə mərhələsi)

Futbol üzrə 1-ci Avropa çempionatının seçmə mərhələsinin oyunları.

## Təsnifat oyunları

----

## 1/8 final

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## 1/4 final

----

----

----

----

----

----

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Turnirin statistikası RSSSF saytında
* Avro 1960-ın seçmə mərhələsi UEFA-nın rəsmi saytının rusdilli variantında 

## Həmçinin bax
Kiçik Litva

**Kiçik Litva** (; ; ; ) və ya **Prussiya Litvası** (; , ) — Litvanın etnoqrafik bölgəsi və Prussiyanın (sonra isə Almaniyanın Şərqi Prussiya vilayətinin) tarixi bölgəsi.

## Adı
*Kleinlittaw* ifadəsinin ən erkən istifadəsi XVI əsrdə Prussiyalı Simon Qrunaunun xronikalarında olub.

Litva əyaləti  (*Provinz Litthauen*), Litva rayonları (*Littauischen Ämtern*), Litva dairəsi (*Littauische Kreis*) və ya sadəcə Prussiya Litvası (*Preuszisch Litauen*) və ya Litva (*Litauen*) ifadələri 1618-ci ildən bəri Prussiya hüquqi sənədlərində Litvalıların yaşadığı Narduviya və Skaloviya inzibati vahidləri üçün işlənilirdi. 1738-ci ildən bəri Prussiya xəritələrində *Klein Litau*, *Klein Litauen*, *Preussisch Litthauen*, *Little Lithuania*, *Litvania* ifadələri işlənilirdi. 1815–1818 illərin inzibati islahatdan sonra Prussiya Litvası və s. ifadələrin işlətməsi xeyli dərəcədə azalıb.

Litva Kiçik Litvanın bir hissəsini zəbt edəndən sonra o hissəyə bir müddət Klaypeda bölgəsi deyilirdi. Amma XX əsrdə və özəlliklə XX əsrin ikinci yarısından bəri onun üçün daha çox Kiçik Litva ifadəsini iştətməyə yenidən başlayıblar.

## Əhali

Kiçik Litva Litvanın yeganə bölgəsi idi ki, orda əhalin çoxluğu lüteran olmuşdu. Prussiya Litvalıları özünə *Lietuvninkai* deyirdilər.

XVI—XVIII əsrlərdə Kiçik Litva ədəbi Litva dilinin inkişaf məkanlarından biri idi. Ordakı inkişaf etmiş variant Jemaytiya dilinin (bəzi mənbələrdə ləhcəsinin) Pruss dilinin təsirləri ilə qarışığı idi. Lüteran pastoru Martinas Majvidasın Jemaytiya ləhcəsində (dilində) yazdığı və 1547-ci ildə Köniqsberqdə çap olunmuş *Katechizmusa prasty szadei…* () kitabı Litva dilində çap olunmuş ilk kitabı sayılır. Bundan başqa Danielius Kleynasın yazdığı və həmçinin burda 1653-cü ildə çap olunmuş *Grammatica Litvanica* Litva dilinin ilk qrammatika kitabıdır.

## İstinadlar
Minimum əməkhaqqına görə ölkələrin siyahısı

right|thumb|480x400px|Fərqli ölkələr üçün ABŞ dolları ilə göstərilmiş saatlıq minimum əməkhaqqı

Siyahıda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvü olan 193 ölkə və həmçinin bu təşkilatın keçmiş üzvlərinin, məhdud tanınmaya sahib ölkələrin, o cümlədən Şimali Kipr Türk Respublikası və Kosovonun rəsmi minimum əməkhaqqı dərəcələri göstərilmişdir. Bəzi ölkələrin çox qarışıq minimum əməkhaqqı təyinetmə sistemi vardır. Məsələn, Hindistan 1202-dən artıq minimum əməkhaqqı dərəcəsinə sahibdir.

## Metodologiya
Siyahıda sadalanmış ölkələrdəki əməkhaqqıları ümumi miqdara əsasən hazırlanmışdır, yəni, əməkhaqqının ölkədən ölkəyə fərqlənən vergi ödənişləri və sosial təhlükəsizlik ianələrindən əvvəlki vəziyyət nəzərə alınır. Həmçinin ictimai bayramlar, xəstəlik maaşı, məzuniyyət və işə götürən tərəfindən ödənilən sosial sığorta ianələri də əməkhaqqılarının hesablanması zamanı nəzərə alınmamışdır.

Müqayisə məqsədilə illik əməkhaqqının sadalandığı sütun insanların son istehlak xərclərinin alıcılıq qabiliyyəti paritetinə () əsaslanaraq hesablanan fərzi valyuta olan beynəlxalq dollarla təqdim olunmuşdur. İllik əməkhaqqını hesablamaq üçün ən kiçik ümumi minimum əməkhaqqı istifadə olunmuşdur.

## Ölkələr

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tallin körfəzi

**Tallin körfəzi** () — Suurupi və Viimsi yarımadaları və Naissaar və Aeqna adaları arasında yerləşir. Finlandiya körfəzinin bir hissəsidir. Körfəzin cənub sahilində Estoniyanın paytaxtı Tallin şəhəridir.

Körfəzin sahəsi təxminən 250&nbsp;km², ən böyük dərinliyi 90 metrdir (Aeqna və Naissaar adaları arasında). Tallin körfəzi Estoniyanın ən dərin körfəzlərindən biridir. Yarımadalar öz növbəsində Tallin Körfəzini üç hissəyə bölür: Kakumäe körfəzi (Tiskre), Kopli körfəzi, Palyasaare körfəzi və Tallin reydi (körfəzin ən dar nöqtəsi, Palyassaare və Miyduranna arasında).

Körfəzin sahilləri ümumiyyətlə düzənlikdir, qayalı qayalar Rannamiyza, Kakumyae, Kopli yarımadasında və Naissaar adasında mövcuddur.

Ən böyük qumlu çimərliklər Kakumyae, Pelquranna və Piritada yerləşir. Qaya sahilləri Rannamiyza və Tiskre arasında, Kakumyae və Rokka al Mare, Palyasaare və Kopli arasında, Kadriorq, Merivalya və Aeqna adalarında yerləşir.

Dəniz sahili dayaz, dibi əsasən qayalıqdır. 10 metr dərinlik xətti sahildən 0.5-1.0&nbsp;km məsafədə yerləşir.
Körfəz boyunca bir neçə dayazlıq vardır: Naissaar adasının şərqində Naissaare dayazlığı (dərinliyi 3-4 metr olan yerlərdə), bu bankın şərqində dərinliyi 7.4 metr olan Keskmadal qum dayazlığı, Paljassaarenin şimal-qərbində Vahemadal isə 3.8 metr dərinlyə sahibdir.

Ən məşhur sualtı qayalar: Littegrund, Hülkari və ya Hülqekari və Paljassaare. Kiçik adalar təxminən 2 hektar Pandyu qrupuna daxildir. Püünsi kəndi yaxınlığında yerləşir. Kakumye burnun qarşı tərəfində 1,6 hektar ərazisi olan Liivakari adası vardır.

Pirita çayı və bir axar körfəzə axır, ən məşhurları Tiskre və Mustoja arxlarıdır.

Körfəzdəki suyun səviyyəsi ildə 2 metr dəyişir. Tallinn reydində dalğa hündürlüyü bəzən 4 metrə çatır.

Körfəzdə bir neçə liman (Tallinn Sərnişin Limanı, Muuqa limanı, Pirita limanı və s.) və priçal var. Bunların arasında 2017-ci ilin iyununda açılan Haven Kakumyae yaxt limanı 300-ə qədər gəmi qəbul edir.

Körfəzdəki ilk daimi priçal 17-ci əsrdə inşa edilmişdir.  Şimal müharibəsindən sonra liman ətrafında qalalar inşa edilir.
## İstinadlar
Şkofya-Loka

**Şkofya-Loka** ()  —  Sloveniyanın mərkəzi hissəsində bir şəhər. Şəhərin yaxınlığında Selika Sora və Poljanska Sora çayları birləşərək Sora çayını əmələ gətirir. 2002-ci il siyahıyaalınmasına görə şəhər əhalisi 12,289, bütün icmanın əhalisi isə 22 093 nəfərdir.
## Coğrafiya
Şkofya-Loka paytaxt Lyublyanadan 25 kilometr şimal-qərbdə və Kranyadan 15 kilometr cənub-şərqdə yerləşir. Lyublyana - Tolmin magistral yolu şəhərdən keçir.

Şəhər Loka dağlarında, dağlıq bir ərazidə yerləşir. Şəhərin üstündəki bir platoda Loka muzeyi olan Loka Qalası yerləşir. Qalanın üstündən Krancelj təpəsi (475 metr və ya 1,558 fut) yüksəlir. Qəsəbə mərkəzinin şimalında, konqlomeratdan ibarət olan Kamnitnik təpəsi yerləşir (414 metr və ya 1,358 fut). Şəhərin cənubunda, Poljanska Soranın Selika Soraya qoşulmadan keçdiyi Viršk və ya Viršk düzənliyi olaraq bilinən bir düzənlik var. Viršk adı alman Hirsackerin keçmişdə orada böyüdülən darı üçün adlandırdığı *darı tarlasının*  təhrif olunmuş formasıdır.

## Tarixi
Şəhərin tarixi 973-cü ildən başlayır. İmperator II Otto Lok dağlarında Freising yepiskopuna ərazi verdiyi zamandan başlayır. Bu baxımdan qəsəbə Şkofya-Loka ( — yepiskop) adını aldı. Orta əsrlərdə Selişka Sora və Polyanska Sora çaylarının birləşdiyi ərazini tutan qəsəbə tədricən böyüyür.

1274-cü ildə qəsəbə şəhər statusunu alır. XIV əsrin əvvəllərində bir şəhər divarı inşa edilir. 1511-ci ildə zəlzələ nəticəsində şəhərə ciddi ziyan dəyir.
1660 və 1698-ci illərdə yanğın nəticəsində şəhərin çox hissəsi zərər görmüşdür. Müdafiə divarları tədricən köhnəlmiş və 1789-cu ildə şəhər qapıları ilə birlikdə sökülmüşdür.
XVI-XVIII əsrlərdə şəhərdə çox sayda daş bina inşa edilir. Əksəriyyəti qorunub saxlanılmışdır. Bu köhnə Şkofya-Loka şəhərinə Sloveniyanın ən yaxşı qalan orta əsr şəhərinin şöhrətini qazandırmışdır. 1987-ci ildə bir mədəniyyət abidəsi elan edilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Rəsmi sayt
Amper-tərəzi

**Amper-tərəzi** — elektrik ölçü cihazlarını yoxlamaq məqsədilə elektrik cərəyan şiddətinin vahidi olan amperi təyin etmək üçün istifadə olunan elektromexaniki cihazdır. Bu cihaz həmçinin cərəyan tərəzisi də adlanır.

## Ümumi məlumat
Məlumdur ki: "Amper elə sabit cərəyan şiddətinin vahididir ki, vakuumda sonsuz uzunluğa malik iki paralel naqil bir-birindən 1 metr məsafədə yerləşən zaman bu naqillərin hər 1 metri arasındakı qarşılıqlı təsir qüvvəsi 2·10 Nyuton-a bərabər olsun. Tərifdə sonsuz uzun naqillər anlayışı mövcuddur ki, bu da təcrübədə tətbiq oluna bilməz. Buna görə də, real problemləri həll etmək üçün sonlu ölçülərə malik naqilləri olan xüsusi elektromexaniki cihaz — **amper-tərəzi** hazırlanmışdır. Onun köməyi ilə elektrodinamika qanunları əsasında tələb olunan cərəyan şiddətini hesablamağa imkan verən məlumatlar əldə edilir.

İlk amper-tərəzi 1882-ci ildə İngilis fiziki Uilyam Tomson (Lord Kelvin) tərəfindən hazırlanmışdır. Konstruksiyasının fərqləndirici xüsusiyyəti kompakt və dəqiq olmasıdır. Çünki, cərəyanın gücü iki koaksial bir qatlı solenoidlərin qarşılıqlı təsir qüvvəsi ilə təyin olunur.

## Konstruksiyası və işi
Dizaynına görə, amper-tərəzi analoq tərəzilərə bənzəyir. Sadəcə olaraq, burada tərəzinin gözlərindən biri qarşılıqlı təsirə malik naqillərlə əvəz olunur. Tərəzi qeyri-maqnit materiallardan hazırlanır. Ölçülən cərəyan şiddəti, bir- birilə ardıcıl birləşmiş koaksial bir qatlı solenoidlər şəklində hazırlanmış iki naqilin qarşılıqlı təsir qüvvəsi ilə müəyyən edilir. Solenoidlərin qarşılıqlı təsir qüvvəsi, çəki daşlarının çəkisi ilə tarazlaşdırılır: F_1=mg (şəklə bax), burada m çəki daşının kütləsi, g — sərbəst düşmə təcilidir.

Solenoidlərin qarşılıqlı təsir qüvvəsi F_2=cI_1I_2=cI^2 (solenoidlər ardıcıl birləşdiyinə görə I_1=I_2=I) ifadəsi ilə hesablanır. Burada I — cərəyan şiddəti və c — naqillərin həndəsi ölçüləri ilə müəyyən olunan normalaşdırma əmsalıdır.

Tarazlıq halında, aşağıdakı bərabərlik alınır: F_1=F_2, Bu ifadəni belə yaza bilərik: mg=cI^2, yekun ifadə belə olacaq: I=\sqrt{\frac{mg}{c}} Bu formula görə hesablanan cərəyan şiddəti elektrik ölçü cihazlarının yoxlanılması üçün etalon qiymətdir .

## Yaranan xətalar
Amper-tərəzinin istifadəsi zamanı yaranan ölçü xətası cəmsalının təyinedilmə dəqiqliyindən, g təcilinin qəbul edilmiş qiymətinin dəqiqliyindən və ətraf mühitin faktiki maqnit təsiridən asılıdır.

Amper-tərəzinin nisbi xətası təxminən 0,001% -dir.

## İstinadlar
Köməkçi aktyor

**Köməkçi aktyor** filmlərdə, seriallarda, televiziya şoularında, teatr tamaşalarında, musiqilərdə, opera və ya balet tamaşalarında görünür; heç vaxt danışmayan və az danışan bir insandır (ifa sənətində rəqs etmir və ya mahnı oxumur). Televiziya proqramlarında tamaşaçılar; Seriallarda və ya filmlərdə küçədə və ya hadisə yerində olan adi insanların rolunda olanlar məhz onlardır , yəni həvəskar aktyorlar. Müharibə filmlərində və ya oxşar qəhrəmanlıq filmlərində film heyəti çox sayda köməkçi aktyordan istifadə edir. Xüsusilə yüksək büdcə ilə istehsal edilmiş filmlərdə minlərlə köməkçi aktyor ola bilər. Əlavələrin gördüyü işlər “fiquranlıq” adlanır.

Köməkçi aktyor oynadığı rola və filmin çəkiliş heyətinə görə bəzi meyarları tələb edir. Köməkçi aktyor ola bilmək üçün bəzən aktyorluq təcrübəsi tələb oluna bilər, təcrübəsiz insanlar da bəzən arxa plan aktyorları kimi çıxış edə bilərlər. Dəqiqlik, etibarlılıq, çevik iş saatları üçün uyğunluq və deyilənləri tez başa düşmək bacarığı köməkçi aktyor sənətində vacibdir.

Dünyada yalnız köməkçi aktyor sahəsində xidmət göstərən təşkilatlar vardır. Televiziya serialları, film və ya proqram istehsalçıları tələb olunan səhnənin kontekstindən asılı olaraq uyğun bir görünüşlü aktyorlar tələb edirlər. Çəkiliş sahəsinə dəvət olunan insanlar çəkiliş mövzusuna görə geyim işçiləri tərəfindən geyindirilə və ya çəkilişlərdə öz gündəlik paltarları ilə iştirak edə bilərlər. İştirak edən köməkçi aktyorlar mənsub olduqları kast agentliyindən və ya birbaşa çəkiliş heyətinin maliyyə bölməsindən müəyyən bir haqq alırlar. Ümumiyyətlə gündəlik istifadə olunan köməkçi aktyorlar bəzi hallarda bir neçə epizodda da iştirak edə bilərlər.