open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Belarus–Yaponiya münasibətləri

**Belarus–Yaponiya münasibətləri** (; ) – Belarus ilə Yaponiya arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarix
Minskdə doğulmuş belarusəsilli şərqşünas İosif Qoşkeviç Rusiyanın Yaponiyadakı ilk diplomatı (1858–1865) olmuş, eləcə də, ilk rusca-yaponca lüğətini (1857) tərtib etmişdir.

Belarus ilə Yaponiya arasında diplomatik əlaqələr 26 yanvar 1992-ci ildə qurulmuşdur. Yaponiyanın Belarus səfirliyi 1993-cü ilin yanvarında Minskdə açılmışdır. Belarusun Yaponiya səfirliyi isə 1995-ci ilin iyununda Tokioda açılmışdır. 1998-ci ildə Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenko Naqanoda keçirilən Qış Olimpiya Oyunları münasibətilə Yaponiyaya səfər etmişdir. Ölkələr aralarındakı münasibətləri gücləndirmək məqsədilə parlamentlərində dostluq qrupları yaratmışdır. 2000-ci ildə Yaponiya parlamentinin Müşavirlər Palatasının nümayəndəliyi Belarusa, 2001-ci ildə Belarus Milli Assembliyası Şurasının nümayəndəliyi Yaponiyaya səfər etmişdir.

2012-ci ildə ölkələr arasında "nüvə qəzalarının nəticələrini aradan qaldırmaq haqqında əməkdaşlıq müqaviləsi", 2018-ci ildə Yaponiya Səhiyyə, Əmək və Rifah Nazirliyi ilə Belarus Səhiyyə Nazirliyi arasında əməkdaşlıq memorandumu imzalanmışdır.

2017-ci ilin aprelində Belarusun Yaponiyadakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Ruslan Yesin təyin olunmuşdur. Həmin il ölkələr münasibətlərin qurulmasının 25 illiyini qeyd etmişdir. 2018-ci ildə Yaponiya da Belarusdakı diplomatik missiyasını inkişaf etdirərək fövqəladə və səlahiyyətli səfir təyin etmişdir.

## Mədəniyyət
2019-cu ilin aprelində Yaponiyada Belarus mədəniyyət günləri keçirilmişdir. Həmin il Minsk şəhərində baş tutmuş II Avropa Oyunları zamanı Yaponiya nümayəndəliyi ölkəyə səfər etmişdir.

2009-cu ildə aktivist Teruo Nayto ölkələr arasındakı dostluq münasibətlərini simvolizə etmək üçün Minsk şəhərində yerləşən 97 nömrəli məktəbə sakura ağacları bağışlamışdır. O, Belarus–Yaponiya münasibətlərinin inkişafı üçün verdiyi töhfələrə görə Belarus hökuməti tərəfindən mükafatlandırılmışdır.

Belarus və Yaponiya milli futbol komandaları cəmi 1 dəfə qarşılaşıblar. 2013-cü ildə baş tutmuş yoldaşlıq oyunu Belarusun 1:0 hesablı qələbəsi ilə başa çatmışdır.

## İqtisadiyyat
Belarus Yaponiyaya əsasən kalium gübrələri, alüminium ərintiləri, şüşə-lif məhsulları, tibb ləvazimatları, Yaponiya isə Belarusa avtomobil hissələri, qaz turbinləri, rezin məhsulları və qaldırıcılar ixrac edir.

## Demoqrafiya
2019-cu ilin məlumatına əsasən Belarusda 53 Yaponiya vətəndaşı, 2020-ci ilin məlumatına əsasən Yaponiyada 451 Belarus vətəndaşı yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Belarusun Yaponiya səfirliyi
* Yaponiyanın Belarus səfirliyi
Ulduzlar Bəzmində

**Ulduzlar Bəzmində** — əsl adı "**Ghoghaye Setaregan**" (****), sözləri Kərim Fəkur və musiqisi Humayun Xürrəm'nən olan fars dilində bir mahnıdır.

Bu mahnı (sözləri: Saleh Səcadi, ifa: Fərqanə Qasımova) Azərbaycan dilinədə tərcümə olunub.

## İstinadlar
Əbdülhəsən Astana-Əsl

**Əbdülhəsən Astana-Əsl** (d. 1947; Təbriz) — əslən azərbaycanlı İran-Amerikan elm xadimi, struktural mühəndisi və Berkli Kaliforniya Universitetinin professoru. 

## Həyatı
1947-ci ildə Pəhləvi İranında dünyaya gəlmişdir. 
### Təhsili
Bakalavr təhsilini mülki mühəndislik ixtisasi üzrə Tehran Politexnik İnistitutunda, magistr  (1979) və doktorantura təhsilini (1982) Miçiqan Universitetində almışdır. 
## Elmi fəaliyyəti
Hal-hazırda Berkli Kaliforniya Universitetində professor olaraq çalışmaqdadır. O, 11 sentyabr terror hücumu zamanı Dünya Ticarət Mərkəzinin çöküşünü araşdıran dünyanın aparıcı struktural mühəndisləri arasında yer almışdır. 
### Elmi göstəriciləri
O, 1998-ci ildə Amerika Polad Konstruksiyası İnistitutunun Higgins Lectureship Mükafatını qazanmışdır. Bu mükafat Astana-Əslin araşdırdığı sahədə ən nüfuzlu mükafat hesab edilir. O, hal-hazırda Kaliforniyada mühəndislik fəaliyyəti ilə yanaşı, struktural və körpü mühəndisliyi sahəsində konsultasiyalarla, məhkəmələrdə öz sahəsinə dair ekspertliklərlə, həmçinin də elmi araşdırmalarla, nəşrlərlə məşğuldur. Onun araşdırma sahəsinə zəlzələ mühəndisliyi və mühəndislik etikasına da daxildir. Onun tədqiqat və araşdırmalarına polad, polad-beton, beton və taxta bina və körpülərin konstruktiv təhlili, layihələndirilməsi, zəlzələyə qarşı mühəndisliyi, binaların, körpülərin və digər konstruksiyaların nasazlıqların təhlili, konstruksiyaların partlayışdan mühafizəsi, binaların, körpülərin və terror hücumlarına qarşı digər strukturlar daxildir. O, 52 il ərzində binalar və körpülər, o cümlədən 73 mərtəbəli binalar və Qolden Qeyt körpüsü və Körfəz Körpüsü kimi uzun aşırımlı körpülər də daxil olmaqla müxtəlif layihələrdə çalışmışdır. Doktor Astana, Dünya Ticarət Mərkəzi Qüllələri də daxil olmaqla, bir neçə çökmüş strukturun uğursuzluq analizini aparıb. Doktor Astana ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasının Elm Komitəsi qarşısında Dünya Ticarət Mərkəzinin dağılmasının mühəndislik aspektləri ilə bağlı ifadə verib. O, həmçinin Loma Prieta zəlzələsi ilə bağlı Kaliforniya Qubernatorunun İstintaq Şurası qarşısında polad körpülərə, o cümlədən San-Fransisko Oklend Körfəz körpüsünə dəyən ziyanla bağlı ifadə verib. Doktor Astana altı əsas körpünün, o cümlədən I-35 körpüsünün (2007) və Mayami FL Piyada Körpüsünün (2018) faciəvi şəkildə çökməsinin təhqiqatında ekspert şahidi olmuşdur.

O, 300-dən çox məqalə, konferans materialları, texniki hesabatlar, kitab fəsilləri və yüzlərlə mətbuat müsahibələri vermişdir.
## Həmçinin bax
* İran azərbaycanlıları
* Əli Cavan
## İstinadlar
Riçi Makkou

**Riçi Makkou** — () Yeni Zelandiyanın peşəkar reqbi oyunçusu.

## Həyatı
1980-ci ilin yeni il ərəfəsində Richard Hugh McCaw Oamaru şəhərində anadan olub. O, bacısı Joanna ilə birlikdə valideynlərinin fermasında böyüyüb. O, gənc yaşlarında yerli Kurow reqbi klubunda reqbi oynayıb, lakin 1994-cü ildə Dunedindəki Otaqo Oğlan Liseyində təhsil alanda bu oyuna ciddi yanaşmağa başlayıb. Otaqo Boys Liseyində oxuduğu son kursda McCaw baş oğlan olub, liderliyə yaxın (ikinci) idi və məktəbin 1-ci XV-də oynayıb. McCaw , 1998-ci ildə Yeni Zelandiya orta məktəblərinin Christchurch şəhərində keçirilən reqbi finalında Rotorua Oğlan Liseyi ilə 5-lik püşkatma zamanı milli seçicilərin diqqətini çəkib. Bununla belə, o, Sam Hardinq , Anqus MakDonald və Hale T-Pole məğlub olaraq Yeni Zelandiya Orta Məktəbləri Komandasına düşə bilməyib. Sam Hardinq Otaqo Universitetində təhsil almaq üçün cənuba doğru gedib, McCaw kənd təsərrüfatı elmini öyrənmək və reqbi maraqlarını həyata keçirmək üçün Christchurch's Linkoln Universitetinə yollanıb. Əvəzində reqbi karyerasını davam etdirməyə qərar verməzdən əvvəl Kənd Təsərrüfatı Elmləri Bakalavr dərəcəsi üçün iki sənəddən başqa hamısına nail olub. O, 2012-ci ilin aprelində idman uğurlarına görə fəxri doktor dərəcəsi alıb.

1999-cu ildə Makkau Uelsdə keçirilən dünya çempionatında qalib gələn 19 yaşadək Yeni Zelandiya komandasına (məşqçi Mark Şou ) seçilib. Həmin seriya zamanı McCaw başa düşdü ki, onun All Blacks arzusu həyata keçirilə bilər. Növbəti il o, 21 yaşadək Yeni Zelandiya komandasına seçilib və Şimali Harbora qarşı Milli Əyalət Çempionatında ( NPC) Canterbury üçün debüt edib. 31 mart 2001-ci ildə o, Hurricanes-ə qarşı bir neçə dəqiqə məğlubiyyətlə oynayaraq Crusaders ilə Super Reqbi debütü edib. Həmin il o, Crusaders üçün cəmi iki dəfə, hər iki dəfə əvəzedici kimi, cəmi səkkiz dəqiqəlik oyun oynayıb. Bununla belə, o, NPC çempionları Canterbury ilə tam bir mövsüm oynayıb və 21 yaşadək Yeni Zelandiya yığmasının kapitanlığını edib.

## Karyerası
Richard Hugh McCaw 148 yoxlama oyunundan 110-da "Bütün Qaralar" adlı ictimai qrupa kapitanlıq edib və iki Reqbi Dünya Kubokunu qazanıb. O, üç dəfə ilin ən yaxşı Dünya Reqbi Oyunçusu mükafatını qazanıb.
2015-ci ilin avqustundan 2020-ci ilin oktyabrına qədər ən çox sınaq keçirən reqbi oyunçusu olub. McCaw 2021-ci ildə on ilin (2011–2021) Dünya Reqbi Oyunçusu seçilib. McCaw 100-ə çatan ilk Qaralar və 100 test qazanan ilk Reqbi oyunçusu olub.

## İstinadlar
Sahil Kərimli

**Sahil Kərimli** () — Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti, ictimai-siyasi şəxs, analitik, Trend BİA-nın baş direktor müavini, "Sahil Kərimli ilə Aktual" müəllif videolayihəsinin rəhbəri.

## Həyatı
Kərimli Sahil Bəxtiyar oğlu 10 dekabr 1977-ci ildə Ucar rayonunda anadan olub. Ucar rayon 1 saylı orta məktəbi bitirib. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Filologiya fakültəində ali təhsil alıb. “Avrasiya”, “Hər gün”, “7 gün” qəzetlərində çalışıb. 1999-2000-ci illərdə Azərbaycan Ordusunda həqiqi hərbi xidmət keçib. 

## Fəaliyyəti
### Mətbuat fəaliyyəti
2001-2005-ci ildə Lider TV-də müxbir, aparıcı və redaktor vəzifələrində çalışıb. 2005-2006-cı illərdə AzTV-də redaktor vəzifəsində işləyib. 2006-2015-ci illərdə Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətində çalışıb. 2015-2018-ci illərdə İctimai TV-də baş redaktor vəzifəsində işləyib. 2018-ci ildən Trend Beynəlxalq İnformasiya Agentliyində işə başlayıb, hazırda agentliyin baş direktorunun müavini vəzifəsində çalışır. Ailəlidir, 3 övladı var.
Onlarla sənədli filmin müəllifidir. Hazırladığı filmlər dəfələrlə dövlət mükafatlarına layiq görülüb.

## Sənədli filmləri

* "Təhlükəsizlik fenomeni", 
* "Nə üçün Sumqayıt?", 
* "Ən böyük azərbaycanlı", 
* "Sabitliyin keşiyində", 
* "Zəfərin zirvəsi"
* “Əziz Şuşa”
* "Qəhrəman xüsusi təyinatlı"

## Təltifləri

* 2020-ci ilin iyulun 22-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə “Əməkdar jurnalist” fəxri adına layiq görülüb.

* Azərbaycan Dövlət Sərhəd Xidmətinin rəisi Elçin Quliyevin əmri ilə “Hərbi əməkdaşlıq sahəsində xidmətlərə görə” medalına layiq görülüb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Zəfərin Zirvəsi – Şuşa: Trend TV-nin Filmi
* “Əziz Şuşa” – Trend TV Şuşada
* Azad Şuşa: Zəfərin simvolu, tarixi ədalətin və milli qürurun bərpası – Videolayihə
Formalizm

**Formalizm** (←lat. forma) sözünün mənası:
* Formalizm — (burjua formalizmi adlanır) SSRİ-də, əsasən 1930–1950-ci illərdə istifadə olunan ideoloji sözdür. Sənətdə bütöv cərəyanlara qarşı ideoloji mübarizəyə və onun ayrı-ayrı nümayəndələrinin təqibinə əsaslanır. Partiya rəhbərliyinə kifayət qədər sədaqət ifadə etməyən xarici müəlliflər və sovet rəssamları, yazıçıları və musiqiçiləri adətən formalizmdə ittiham olunurdular.
* Formalizm (sənət) — Qərb incəsənət nəzəriyyəsində sonralar sovet klişesinin əsasına çevrilmiş bir konsepsiya üçün bir termindir.
* Rus formalizmi sovet ədəbiyyatşünaslığında cərəyandır.
* Formalizm (riyaziyyat) — riyaziyyat fəlsəfəsində fundamentalist cərəyanlardan biridir.
* "Formalizm" — formal sistem və hətta sadəcə qeydlər sistemidir (həmçinin nəzəri fizikada, informatikada və s.).
* Formalizm (etika) — əxlaqi problemlərin məzmununun təhlilindən etik sistemin formal məqamlarının üstünlük təşkil etdiyi prinsipdir.
* Formalizm — hüququn, hüquq mədəniyyətinin deformasiyasının formasıdır.
Heyan dövrü

**Heyan dövrü** — (  : Heian-jidai ) Yaponiya tarixində eramızın 794-1185-ci illərini əhatə edən dövrdür.Heian dövrü klassik Yapon tarixinin son fəslidir və paytaxtı bugünkü Kyoto olan Heian-kyonun şərəfinə adlandırılmışdır. Bu, Yapon tarixində Konfutsiçilik və digər Çin təsirlərinin zirvəsində olduğu bir dövrdür. Heian dövründə incəsənətə, xüsusən də şeirə və ədəbiyyata önəm verilirdi. Heian (平安) sözü yapon dilində "sülh" və ya "sakitlik" deməkdir.

## Tarix
Heian Dövrü Nara Dövrünün davamıdır və 794-cü ildə Yaponiyanın paytaxtı Heian Kyoya (平安京, indiki Kyoto ) köçürüldükdən sonra İmperator Kammu (50-ci imperator) ilə başlamışdır. Heian dövründən sonra da nəsillər təriflənir və Yapon mədəniyyətinin yüksək nöqtəsi hesab olunur. Bu dövr həm də samuray sinfinin də yüksəlişdə olduğu bir dövr idi (sonunda hakimiyyəti ələ keçirərək Yaponiyanın feodal dövrünü başlatdılar).
Güman ki, hakimiyyət imperatora məxsus idi, amma əslində bu səlahiyyəti nəcib Fucivara klanı saxlayırdı. Bununla belə, Fucivaralar və digər zadəganlar əyalətlərdə öz maraqlarını qorumaq üçün əsgərlərə, cangüdənlərə və polisə ehtiyac duyurdular. Buna görə döyüşçü sinfi Heian dövründə davamlı qazanc əldə etdi.939-cu ildə Taira no Masakado Hitaçinin şərq bölgəsində üsyana səbəb olmaqla mərkəzi hökuməti qorxutdu və demək olar ki, eyni vaxtda Fujivara no Sumitomo qərbdə üsyan qaldırdı. Hökümətin gücünün çox hissəsi şoqunluğun şəxsi ordusunda saxlandığından, ordunun nəzarəti ələ keçirməsi əsrlər idi.

Döyüşçü sinfinin saray təsirinə daxil olması Hogen üsyanının nəticəsi idi .Taira no Kiyomori, Yaponiyanı regensiya ilə idarə etmək üçün nəvəsini taxta çıxararaq Fujiwara təcrübələrini canlandırdı.Onların tayfası ( Taira qəbiləsi ) Genpei müharibəsindən sonra taxtda qaldı . Kamakura erası 1185-ci ildə Minamoto no Yoritomo hakimiyyəti ələ keçirdikdə və bakufu (Kamakura Şoqunluğu) qurulduqda başladı.

## İstinadlar
PL Sülh Qülləsi

**PL Sülh Qülləsi**- Tondabayashi , Osaka , Yaponiyada yerləşir .

## Ümumi
Rəsmi qeyri-dini adı İkinci Dünya müharibəsi Qurbanlarına Sülh Xatirə Qülləsidir 大平和祈念塔. Qüllənin uzunluğu 180 metrdir. 1970-ci ilin avqustunda yaradılmışdır.

Bu məqbərə irqindən, etnik qrupundan, millətindən, dövlətindən, bölgəsindən, dinindən, məzhəbindən asılı olmayaraq bütün müharibə qurbanları üçün ucaldılıb. Bu məqbərə həm də naməlum müharibə qurbanlarının ziyarətgahıdır. İnsanlar bura avqustun 1-də dünya sülhü üçün dua etmək üçün gəlirlər.

## Həmçinin bax
* Chidorigafuchi Milli Qəbiristanlığı
* Ryozen Kannon
* Sekai Munei Senshi no Haka
* Mükəmməl Azadlıq Kilsəsi

## Xarici keçidlər
Mühasibat uçotunun autsorsinqi

**Mühasibat uçotunun autsorsinqi** — biznes prosesinin autsorsinqin xüsusi halı və müəssisə üçün mühasibat uçotunun dəstəklənməsi yollarından biri. Müəssisədə təşkilat, mühasibat uçotu və hesabatla bağlı funksiyaların şirkətdən kənarda ötürülməsini, icra üçün autsorserə verilməsini nəzərdə tutur. Xarici podratçılar tərəfindən göstərilən mühasibat uçotu xidmətlərindən fərqli olaraq, mühasibat autsorsinqi, təşkilati və hüquqi cəhətdən müstəqil qalaraq, xarici şirkətin ayrılmaz funksional vahid kimi müştəri şirkətin iş proseslərinə daxil edildiyi qarşılıqlı əlaqə formasıdır.

## Tərifi
Mühasibat xidmətlərinin autsorsinqinin ən sadə tərifi təşkilatın mühasibat uçotunun üçüncü tərəf mütəxəssislərinə təhvil verilməsidir. Outsourcing İnstitutunun (ABŞ) ekspertlərinin fikrincə, autsorsinq qeyri-adi dinamik inkişaf edən biznes optimallaşdırma növü kimi maliyyə və mühasibat uçotu sahəsində biznes proseslərinin autsorsinqində ən böyük artımı göstərir. 1997-ci ildə Amerika İdarəetmə Assosiasiyası tərəfindən 600 firma üzərində aparılan araşdırma göstərdi ki, artıq o vaxta qədər sorğuda iştirak edən firmaların 1/5-i maliyyə və mühasibat əməliyyatlarının ən azı bəzilərini, firmaların isə 4/5-i - bir hissəsini autsorsinq etmişdir, inzibati funksiyalardan ibarətdir. 

Daha tez-tez epizodik olan mühasibat xidmətlərindən fərqli olaraq, mühasibat autsorsinqi şirkət daxilində biznes proseslərinin əsaslı şəkildə yenidən qurulmasını tələb edən uzunmüddətli strategiyadır. Müxtəlif şirkətlərin ekspertləri biznes proseslərinin bu şəkildə yenidən qurulmasının nə qədər ciddi ola biləcəyi ilə bağlı fikir ayrılığına malikdirlər. Bununla belə, onların əksəriyyəti razılaşır ki, qarşılıqlı əlaqə və iş axını proseslərinin fərdiləşdirilməsi müəssisədə autsorsinqin uğurunun vacib komponentidir. Mühasibat autsorsinqi xidmət kimi təsnif edilməməlidir. İstənilən müəssisənin yüzlərlə təchizatçısı ola bilər, lakin autsorser hər bir ötürülən funksiya üçün yalnız birdir.

## Mühasibat uçotunun autsorsinqinin xüsusiyyətləri
Bütövlükdə maliyyə funksiyalarının, xüsusən də mühasibat uçotunun autsorsinqi biznes prosesinin autsorsinqinin ən mürəkkəb formalarından biridir. Bunun səbəbi menecerlərin çox vaxt kifayət qədər idarəetmə təcrübəsinin olmadığı bir neçə biznes prosesinin eyni vaxtda idarə edilməsi zərurətidir. Bundan əlavə, müəssisənin maliyyə idarəçiliyi, mühasibat uçotu və hesabatı ilə bağlı maliyyə funksiyalarının autsorsinqi autsorserin kommersiya sirri ola biləcək məlumat və sənədlərə çıxışını nəzərdə tutur. Bundan əlavə, Rusiyada autsorsinqin geniş yayılmasına bir sıra amillər mane olur. Məqsəd - normativ bazanın olmaması. Tərəflər ümumrusiya qanunvericiliyini və ümumi terminologiyanı rəhbər tutaraq müqavilələr bağlayırlar. Bu müqavilələr heç də həmişə düzgün tərtib edilmir. Daha az hallarda, onlar fəaliyyətin xüsusiyyətlərini və müştəri ilə xidmət təminatçısı (autsorser) arasındakı münasibətlərin xarakterini nəzərə alırlar.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
*
Cemma Flinn

**Gemma McCaw**— () Yeni Zelandiyayın otüstü hokkeyçisi

## Həyatı
Gemma McCaw Tauranqa'da doğulub. Mişel Flinnin ən kiçik övladı və yeganə qızıdır. Tauranqa Orta Məktəbində və Tauranqa Qızlar Kollecində oxuyub. Massey Universitetində idman elmini öyrənib.

## Karyerası
Gemma McCaw 2008 Yay Olimpiya Oyunları və 2012 Yay Olimpiya Oyunları, 2010 və 2014-cü il Birlik Oyunları da daxil olmaqla, 2008-ci ildən Yeni Zelandiya Qadınlardan İbarət Otüstü Hokkey üzrə Milli komanda da mübarizə aparıb. 2009-cu ildə Qadınlararsı "İlin Gənc Oyunçusu" adına layiq görülüb. Həm 2012, həm də 2016-cı il Olimpiadalarında onun komandası Bürünc medal oyununda uduzub və dördüncü olub. 2016 Yay Olimpiya Oyunlarından sonra o, hokkeyə uzun müddət fasilə verib və daha sonra təqaüdə çıxmaq qərarına gəlib. 2019-cu ilin noyabrında təqaüdə çıxıb. Gemma McCaw 2020-ci ildə Tokioda keçiriləcək Yay Olimpiya Oyunlarında yenidən yarışmaq niyyətində olub. Covid-19 pandemiyası səbəbiylə oyun baş tutmayıb.

## Şəxsi həyatı
2013-cü ildə Gemma McCaw "Bütün Qaralar" komandasının kapitanı Riçi Makkou ilə görüşdüyü bildirilib. 2016-cı ilin əvvəlində onunla nişanlanıb və 14 yanvar 2017-ci ildə onunla evlənib. Onların iki qızı var.

## İstinadlar
Otöy

**Otöy** ( ) — Parisin 70 inzibati məhəlləsindən biri. 1860-cı ildə şəhərin 16-cı bələdiyyəsinin bir hissəsi olmuşdur. Otöy istixanalar bağı Bulon meşəsinin cənub kənarında yerləşən böyük bir istixana kompleksi içərisində yerləşən bir botanika bağıdır. Marsel Prust Otöydə dünyaya gəlir. "Azərbaycan Evi" Otöydə, Jeneral Delestren (*Général Delestraint*) küçəsində, № 31-də yerləşir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Səfirin qızı

**Səfirin qızı** Televiziya serialı 16 dekabr 2019-cu il Emre Kabakuşak tərəfindən yaradılb Star TV yayımlanmışdı

## Haqqında
**Səfirin Qızı**, O3 Medya və NG Medya filmlərinin birgə istehsalı, ilk bölümü 16 dekabr 2019-cu ildə yayımlandı, rejissor Emre Kabakuşak, ssenarisi Eylem Canpolat və Ozan Aksunqur ' Türk istehsalı dram televiziyası televiziya serialı. Serialın 36 bölümündə rol alan Neslihan Atagül xəstəliyi və Tuba Büyüküstün səbəbiylə serialdan ayrılmalı olub yerini tutdu.2 sezondan ibarət olan serial 11 may 2021-ci ildə yayımlanan 52-ci bölümü ilə sona çatdı. 17 may 2021-ci il tarixindən etibarən TV2 kommersiya kanalı tərəfindən Macarıstanda sinxron yayımlandı. İstehsal Macarıstan səsləri ilə də izlənilə bilən 50-ci türk serialıdır.

## Aktyorlar və personajlar

## Çəkilişlər
Serialın çəkilişləri Muğlada aparılıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cahangir Qaffari

**Cahangir Qaffari** () — *Les Demons* (1973), *Dick Turpin* (1974) və Qanlı idman (1988) filmləri ilə tanınan aktyor və kino prodüseridir.

## Həyatı
9 sentyabr 1940-cı ildə Bakıda Cənubi Azərbaycan kökənli ailədə dünyaya gəlmişdir. Türkiyəli aktrisa Gülsüm Kamu ilə evli olmuşdur.

## Yaradıcılığı
Ailə bir müddətdən sonra İrana köçməyə məcbur olmuşdur və Cahangir Qaffari burada aktyorluq fəaliyyətinə başlamışdır. Tanınmış aktyor olan Cahangir 1960-cı illərdə İstanbula bacısını ziyarət etməyə gedərkən Yeşilçamdan iş təklifi almış və əsasən 1970-ci illərdə olmaqla, orada bir çox tanınmış filmə çəkilmişdir. O, Türkiyəyə Nasir Mələk, Beyk İmanverdi və İrəc Qədiri ilə birlikdə keçmişdir. O, Türkiyədə 1980-ci illərin sonuna qədər fəaliyyət göstərmişdir. Türkiyədən ayrıldıqdan sonra ABŞ-da Con Foster və Con Qaffari adları ilə filmlərə çəkilmişdir. 1988-ci ildə Jan-Klod Van Dammın Qanlı idman filmində kiçik ölçülü bir rol oynamışdır. 1983-cü ildə *Hundra*, 1984-cü ildə *Sarı saç və qızıl qalası*, 1990-cı ildə La kruz de İberiya filmlərinin prodüserliyini etmişdir.

## Filmoqrafiya

## Həmçinin bax
* Rza Beyk İmanverdi

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
*
Şayo

**Şayo** ( ) — Parisin 70 inzibati məhəlləsindən biri. 1860-cı ildə şəhərin 16-cı bələdiyyəsinin bir hissəsi olmuşdur. Marsel Prust Şayoda vəfat edib. Zəfər tağı Şayoda yerləşir. Yena prospekti №6 ünvanında sənayeçi Emil Qimenin yaratmış olduğu Şərq mədəniyyətini sərgiləyən Qime muzeyi yerləşir. Yena prospekti №78 ünvanında Azərbaycanın Fransa səfirliyi yerləşir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Arteriol

thumb|300px
**Arteriol** — mikrosirkulyasiyada arteriyadan uzanan, budaqlanan və kapilyarlara aparan kiçik diametrli qan damarı.

Arteriolların əzələ divarları var (adətən yalnız bir və ya iki qat hamar əzələ hüceyrəsi) və onlar damar müqavimətinin əsas yeridir. Qan təzyiqində və qan axını sürətində ən böyük dəyişiklik arteriolların kapilyarlara keçidi zamanı baş verir. Bu funksiya son dərəcə vacibdir, çünki o, nazik, bir qatlı kapilyarların təzyiqlə partlamasının qarşısını alır. Arteriollar bu təzyiqin azalmasına nail olurlar, çünki onlar ən yüksək müqavimətin (ümumi periferik müqavimətə ən böyük töhfə) yeridir və nəticədə təzyiqin əhəmiyyətli dərəcədə azalması ilə nəticələnir.
## Strukturu
### Mikroanatomiya

Sağlam bir damar sistemində endotel qanla təmasda olan bütün səthləri, o cümlədən arteriyaları, arteriolları, damarları, venulaları, kapilyarları və ürəyin kameralarını əhatə edir. Bu sağlam vəziyyət, polifenolların, müxtəlif azot oksidləri sintaza fermentlərinin və L-argininin kompleks balansı ilə tənzimlənən biokimyəvi reaksiya tələb edən endotel tərəfindən azot oksidinin bol istehsalı ilə asanlaşdırılır. Bundan əlavə, endotel hüceyrələri və damar hamar əzələləri arasında boşluq qovşaqları vasitəsilə birbaşa elektrik və kimyəvi əlaqə mövcuddur.
## Klinik əhəmiyyəti

Arteriolun diametri yaşla və çirkli havaya məruz qaldıqda azalır.

### Xəstəlik
thumb|299x299px|Arteriolun diametrinin azalması.
Qan axınını məhdudlaşdıran hər hansı bir patoloji proses, məsələn, stenoz, ümumi periferik müqaviməti artırır və arterial hipertenziyaya səbəb olur.
### Ateroskleroz

Ateroskleroz arteriolların divarlarını sərtləşdirmək üçün xüsusi olaraq istifadə olunan bir termindir. Bu, yaşlanma, hipertoniya və ya ateroskleroz kimi patoloji vəziyyətlərlə əlaqəli fibrinogendən elastik liflərin formalaşmasının azalması ilə əlaqədar ola bilər.
## Metateriollar

Metarteriol — kapilyar qan dövranını yan keçirən arterioldur.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vəli Can

**Vəli Can** () — təbrizli rəssam. Osmanlı imperiyasında fəaliyyət göstərmiş və saz üslubundakı əsərləri ilə məşhurlaşmışdır.

## Həyatı
Osmanlı tarixçisi Mustafa Əlinin bildirdiyinə görə, Vəli Can Təbrizdə dünyaya gəlmiş, 1580-ci ildə İstanbula köçmüşdür. Tarixçinin bildirdiyinə görə, onun müəllimi məşhur Səfəvi rəssamı Siyavuş bəy Gürcü olmuşdur. III Muradın hakimiyyəti dövründə saz üslubu  özünün çiçəklənmə dövrünü yaşamaqda idi. Vəli Can III Murad üçün tərtib edilmiş albomlarla əlaqəli sonrakı 16-cı əsrin sonlarında yaşamış rəssamların ən görkəmlisidir. O, sultan üçün çalışıb və yaratdığı albom səhifələri "az-çox spekulyativ olsa da, ona aid edilir". O, ilk növbədə fiqurlu mövzularla maraqlanırdı. Bir çox əsərin onun tərəfindən çəkilməsinə şübhələr var idi. Lakin incəsənət tarixçisi Valter B. Denni Topqapı muzeyindəki bəzi əsərləri araşdırması zamanı onun imzasını aşkarladı. Bu yarpaqlarda quş və qrotesk baş təsvirində kiçik gizli imzadan ibarət idi. Bu imza aşkar edildikdən sonra onun digər üç rəsmin də ona aid olduğu aşkar edildi (Topkapı Sarayı. Kitabxana., H. 2147, fol. 23v və H. 2162, fol. 8v; Jacquemart-Andre, MS. 261). Şeyla R. Kanbiyə görə:

Yarpaq kənarlarının yuvarlaq dişləri və yarpaqların sünbüllərini meydana gətirən qalın, qara süpürgə xətləri bu təsvirləri düzbucaqlı şəkildə saza [üslubuna] yerləşdirir…Vəli Canın imzalı rəsmindəki qrotesk baş aydın şəkildə mentorunun üslubundan götürülüb.

Mustafa Əli iddia edirdi ki, Vəli Canın rəssam kimi töhfələrinə baxmayaraq, onun üslubu inkişaf etməmişdi. Rəssamın adı Osmanlı saray emalatxanasının 1595–1596 və 1596–1597-ci illərə aid maaş cədvəlində də yer alır. Bu cədvəllərə əsasən onun gündəlik 7–9 axça maaş aldığı məlumdur. Maaşın miqdarı o dönəm üçün orta hesab edilə bilər və Mustafa Əlinin dəyərləndirməsini doğrulayan fakt ola bilər. Vəli Can daha çox Şahqulu üslubunda mələk (pəri) fiqurları və müəllimi Siyavuş ənənəsindəki gənc kişi fiqurları ilə tanınır. Onun adı Osmanlı dünyasında məşhur olmuş və anidən incəsənət bazarı qiymətləndirmələrində inqilabı dəyişiklikıərə yol açmışdır. Vəli Can Orxan Pamukun "Mənim adım qırmızı" romanındakı "Zeytun" obrazının tarixi şablonu olmuşdur.

## Qeydlər

## Həmçinin bax
* Şahqulu (rəssam)

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
* 
* 
*
Ertuğrul Şakar

**Ertuğrul Şakar** ()-25 avqust 1977 anadan olub Türk oyunçu

## Həyat
1977-ci ildə Çeçen ailəsinin övladı olaraq Sivasda dünyaya göz açan Ərtoğrul Şakar Sivasda ibtidai və orta təhsilini başa vurduqdan sonra Əskişəhər Dəmiryolu Peşə Liseyini və Hacettepe Universiteti Dövlət Konservatoriyası Teatr Bölümünü bitirib. Müxtəlif seriallarda, filmlərdə və reklamlarda rol alan Şakar aktyorluqla yanaşı, Hacettepe Universitetində müəllim kimi diksiya və teatr dərsləri də verir.

## Aktyorluq həyatı
Şakar 2010-cu ildə yayımlanmağa başlayan və əsgərlərin terrorla mübarizəsindən bəhs edən Şefkat Tepe serialının 143-cü bölümünə qədər rol alıb. Şakar serialda canlandırdığı sərt xasiyyətli astsubay Kordon Celilin hərəkət səhnələri ilə çox qısa müddətdə tamaşaçıların rəğbətini qazanıb. Körpüdən axan və sürətlə axan suya tullanmaq və ya kəndirlə binalardan enmək kimi səhnələr aktyora tamaşaçılar arasında və daha sonra serial ekranında əfsanə ləqəbi qazandırıb. O, Şakar Şefkat Tepe serialından əlavə Eyvah xala serialında Seyfi rolunda, Dört Osman serialında Naci rolunda, Tombala filmində, müxtəlif reklamlarda rol alıb. və qısametrajlı filmlər. Kanal Ddə yayımlanan Kurtlar Vadisi Pusu serialında Kara yerinə Qara Sancak Komandiri oldu. 18 sentyabr 2015-ci ildən Kurtlar Vadisi Pusu serialında Qara Sancak Komandasının komandiri Yasin obrazını canlandırıb.

## Film orfoqrafiya

## Teatr tamaşaları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nigar Xan

**Nigar Xan** () — İran azərbaycanlısı olan Norveç aktrisası. O, ən çox Bollivud mahnıları və film işi ilə tanınır.

## Həyatı
Nigar Xan Azərbaycan türkcəsini, farscanı, norveç dilini, ingilis və urdu dillərini mükəmməl şəkildə bilir. O, bakalavr təhsilini marketoloq və reklamçılıq ixtisası üzrə oxumuş, beynəlxalq biznes, film və televiziya işi üzrə iki magistr dərəcəsi almışdır. 2004-cü ilin 21 sentyabrında Sahil Xan ilə evlənmiş, lakin 2005-ci ilin iyulunda boşanmışdır.

## Fəaliyyəti
Klassik hind musiqisi olan "Chadti Jawani Meri Chaal Mastani" remiks edilmiş versiyasının videosu ilə məşhur olmuşdur. O, Paradise Hotel realiti-şousunun Norveç versiyasının iştirakçısı olub.

## Filmoqrafiya

## Həmçinin bax
* İran azərbaycanlıları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Han Xu (basketbolçu)

**Han Xu** 	31 oktyabr 1999 Shijiazhuang, Hebei, Çin anadan olmuşdu Nyu York üçün Çinli basketbol oyunçusudur.

## Haqqında
Han Xu Nyu York üçün Çinli basketbol oyunçusudur.O
Liberty Qadınların Milli Basketbol Assosiasiyası. Han 2019 WNBA Draft-da Liberty tərəfindən ikinci raundda (ümumi 14-cü) seçilib. O, Çini 2016-cı il FİBA U-17 Qadınlararası Dünya Çempionatı,2017 FIBA ​​U-19 Qadınlararası Basketbol Dünya Kuboku və 2018 FIBA ​​Qadınlararası Basketbol üzrə Dünya Kuboku və 2022 FIBA ​​Qadın Basketbol Dünya Kuboku qazandı 

## WNBA Liberty Qadınların Milli Basketbol Assosiasiyası
Han 2019-cu il WNBA draftında Nyu-York Liberty tərəfindən 14-cü seçilib.
 O, draft sinfində ən gənc oyunçu idi.Liberty-nin yeniyetmə oyunçusu Yao Ming müqayisələrinin təzyiqini qəbul edir 
Yeni mövsümündə o,liqanın ən uzun boylu oyunçusu və liqa tarixində ikinci ən uzun oyunçu idi. O, Çinli beynəlxalq basketbolçu Yao Ming ilə müqayisələr apardı.
2020-ci ilin may ayında, Hanın koronavirus pandemiyası səbəbindən Çində qalmaq üçün 2020 WNBA mövsümündən kənarda qalacağı açıqlandı.Liberty oyunçuları xaricdə qalacaq, koronavirus pandemiyası fonunda istənilən növ 2020 mövsümündən imtina edib.

## Milli Komanda Karyerası
Han Xu 2022 FIBA ​​Qadın Basketbol Dünya Kubokunda Google All-Star Five seçildi.O hər oyunda orta hesabla 12,4 xal,8,4 ribaund və 1,7 blok yığaraq, 1994-cü ildə Avstraliyada keçirilən tədbirdən sonra ilk gümüş medalını Çinə qazandırmağa kömək etdi.Avstraliya ilə yarımfinal oyununda Han Xu Çin üçün möhtəşəm bir karyera gecəsi keçirdi və o, bərabərləşdi. FIBA Qadınlararası Basketbol Dünya Kuboku 5 swatla rekord qırır. O, həmçinin 80 faiz yerdən atışdan 19 xal topladıqdan və 11 ribaundla dubl-doblunu tamamladıqdan sonra 33 səmərəlilik balı topladı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Aşağı Talın qalası

**Aşağı Talın qalası** — Ermənistanın Araqatsotn mərzinin Aşağı Talın kəndinin cənub kənarında yerləşən, Şəddadilər dövrünə aid qala.

## Tarixi
Aşağı Talın kəndindən  cənubdakı qəbiristanlıqda VII əsrə aid Müqəddəs Kristofer kilsəsi yerləşir.

Qalanın ətrafını səkkizguşəli divar əhatə edir və XIX əsrin əvvəllərində tikilmişdir. Səkkiz dənə qala və pərdə divarlarından ibarət davamlı xətt daxili istehkamları əhatə edir. Şimalda yeddi dənə müntəzəm çoxbucaqlı istehkam, bir dənə yarımdairəvi və ya "aypara" qala yerləşir. Aşağı Talın kəndində yerləşən yarımdairəvi və nizami istehkamlar arasındakı pərdə divarları birincisi bitişik çıxıntılı istehkamlarla qorunsun deyə bir qədər bucaqlıdır. Əsas darvaza şimal bastionun şərqindən sağ bucaq altında daxil olmağı tələb edir. Bu dizayn süvarilərin girişi doldurmasına mane oldu. Əsas darvaza şimal istehkamının şərqindən sağ bucaq altında daxil olmağı tələb edir. Bu dizayn süvarilərin girişi doldurmasına mane olmuşdur. Tağvarı darvazanın üstündə yerləşən xarici divarda "panellər"də aşağı relyefli aslan təsvirləri var. Alçaq düzbucaqlı onbucaqlı daxili divar qala qoruğunu və ona bitişik X əsrə aid Müqəddəs Sarkis kilsəsini əhatə edir. On orijinal yarımdairəvi istehkamdan beşi ayaqda qalır. Qalıq XII əsrə aid olduğu ehtimal edilən dörd yarımdairəvi qüllədən ibarətdir ki, onlar daha sonra X əsrin əvvəllərində tikilmiş istehkamlara bərkidilmişdir. Qüllələrin altında qalanın yuxarı hissəsinə aparan böyük sisternlər və tunellər var. Son illərdə struktur qismən təmir edilmiş, ibadətgah isə tamamilə yenidən qurulmuşdur.

Qalanın şərq divarında 1174-cü ilə aid kufi xətti ilə yazılmış ərəbcə ithaf yazısı var. Tikili Anidə hökmranlıq edən Şəddadi şahzadələrindən biri olan Sultan ibn Mahmuda aid edilir. Mətn qeyd edilmişdir:

Qala son vaxtlara qədər yerli çobanların və onların ailələrinin məskəni olmuşdur. Təmir işləri aparılarkən həmin şəxslər ərazidən köçürülmüşdür.

## Qalereya

Fayl:Դաշտադեմի ամրոց.jpg|Yarımdairəvi şimal qalası və qala qapısı
Fayl:Dashtadem Fortress Gate.JPG|Yuxarı hissəsində aslan təsvirləri olan qala qapısı
Fayl:Dashtadem Fortress Exterior Walls.JPG|XIX əsrə aid xarici dövrə divarları
Fayl:Dashtadem Fortress 1.JPG|Qala qoruması və daxili dövrə divarı
Fayl:Dashtadem Fortress.JPG|Qala qoruması
Fayl:Fortress of Dashtadem 06.JPG|X əsrə aid kilsə


## İstinadlar
Phou si

** Phou Si ** — Phou Si dağı, həm də Phu Si dağı Laosun köhnə Luang Prabang şəhərinin mərkəzində 100&nbsp;m (328 fut) hündürlüyündə bir təpədir. O, köhnə şəhər yarımadasının mərkəzində yerləşir və bir tərəfdən Mekonq çayı, digər tərəfdən Nam Xan çayı ilə həmsərhəddir. Təpə yerli dini yerdir və bir neçə Buddist ziyarətgahına ev sahibliyi edir.

Təpənin yarısında Nam Khana baxan Buddist məbədi olan Wat Tham Phou Si yerləşir. Təpənin zirvəsində, şəhərə və ətraf kəndlərə baxan Wat Chom Si yerləşir, bu da Buddist məbədidir və Luang Prabangın turistik məkanıdır.

Phou Si-yə giriş 2018-ci ilin iyul ayından etibarən 20.000 Kip təşkil edir.

## İstinadlar
U Bein körpüsü

** U Bein Körpüsü** — Myanmada Amarapura yaxınlığında Taungthaman gölünü əhatə edən keçiddir. 1,2 kilometr(0,75 mil) uzunluğunda olan körpü 1850-ci ildə tikilib və dünyanın ən qədim və ən uzun tik ağacından tikilmiş körpü olduğuna inanılır.Tikinti Ava Krallığının paytaxtı Amarapuraya köçəndə başladı. Körpü onu inşa etdirən Maung Beinin adını daşıyır.Yerli insanlar üçün əhəmiyyətli bir keçid kimi istifadə olunur və eyni zamanda turistik bir cazibəyə sahibdir. Buna görə də suvenir satıcıları üçün əhəmiyyətli bir gəlir mənbəyinə çevrilmişdir.Gölün ən yüksək həddə olduğu iyul və avqust aylarında körpü daha da maraq cəlb edir.
Körpü İnvadakı keçmiş kral sarayından alınan ağacdan tikilib. O, suyun içindən uzanan 1086 sütuna malikdir, bəziləri betonla əvəz edilmişdir. Körpünün böyük ölçüdə toxunulmaz qalmasına baxmayaraq, sütunların sayının getdikcə təhlükəli şəkildə çürüməsi ilə bağlı qorxular var. Bəziləri əsaslarından tamamilə ayrılıb və yalnız onları bir yerdə tutan yan barmaqlıqlar səbəbindən yerində qalıblar. Bu dayaqların zədələnməsinə və suyun durğunlaşmasına daşqın, eləcə də göldə tətbiq edilən balıq yetişdirmə proqramı səbəb olmuşdur. Mədəniyyət Nazirliyinin Arxeologiya, Milli Muzey və Kitabxana Departamenti təmir işlərini planları yekunlaşdıqdan sonra həyata keçirməyi planlaşdırır. 2009-cu il aprelin 1-dən körpünün mühafizəsi üçün səkkiz polis əməkdaşı cəlb olunub. Onların mövcudluğu anti-sosial davranışın azaldılması və cinayət fəaliyyətinin qarşısının alınması məqsədi daşıyır, ilk həbs 2013-cü ilin sentyabrında iki nəfərin turistləri təqib etdiyinə görə bildirilən zaman baş verib.

## Tikinti
Tikintiyə 1849-cu ildə başlanılıb və 1851-ci ildə başa çatdırılıb. Myanma inşaat mühəndisləri körpünü tikmək üçün ənənəvi ölçmə və ölçmə üsullarından istifadə ediblər. U Bein Körpüsü ilə bağlı tarixi kitablara görə, Myanma mühəndisləri ayaq səslərini sayaraq tərəzi düzəldiblər.

## Dizayn və Struktur
Körpü külək və suyun hücumuna müqavimət göstərmək üçün ortada əyri formada tikilib. Əsas tik dirəkləri yeddi fut dərinlikdə göl yatağına vuruldu. Yağış suyunun asanlıqla aşağı düşməsi üçün dirəklərin digər ucları konusvari formaya salınmışdır. Körpünün birləşmələri bir-birinə qarışıb.

Əvvəlcə körpünü dəstəkləyən 984 tik dirək və iki yaxınlaşma kərpic körpüsü var idi. Sonradan iki yaxınlaşma kərpic körpüsü taxta yaxınlaşma körpüsü ilə əvəz olundu. Körpü boyu eyni intervalda dörd taxta köşk var. İki yaxınlaşma körpüsü və dörd pavilyon postlarını əlavə etməklə postların sayı 1089-a çatır.

Körpüdə doqquz keçid var, burada qayıqların və barjaların keçməsi üçün mərtəbələr qaldırıla bilər. 482 aşırımlı körpünün uzunluğu 1209 metrdir.

## İstinadlar
Zaur Abdullayev

**Zaur Natiq oğlu Abdullayev** — Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Naziriliyi Nəqliyyatda Baş Polis İdarəsinin rəisi. Polis general-mayoru.

## Həyatı

## Fəaliyyəti
Zaur Abdullayev 2011-ci ilədək Daxili Qoşunların Qubada Və Naxcıvan MR yerləşən "N" saylı hərbi hissəsinin komandiri vəzifəsini daşımışdır. O, 13 may 2011-ci ildə daxili işlər naziri general-polkovnik Ramil Usubovun əmri ilə Çevik Polis Alayının komandiri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Zaur Abdullayev 15 yanvar 2019-cu ildə daxili işlər naziri general-polkovnik Ramil Usubovun əmri ilə Çevik Polis Alayının komandiri vəzifəsindən azad edilərək Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin rəis müavini təyin olunmuşdur.

Zaur Abdullayev 18 fevral 2022-ci ildə daxili işlər naziri general-polkovnik Vilayət Eyvazovun əmri ilə Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin rəis müavini vəzifəsindən azad edilərək Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Naziriliyi Nəqliyyatda Baş Polis İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

## Təltifləri
* Zaur Abdullayev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 6 may 2005-ci il tarixli 803 saylı sərəncamı ilə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur.
* Zaur Abdullayev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 1 iyul 2015-ci il tarixli 1311 saylı sərəncamı ilə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
* Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 30 iyun 2016-cı il tarixli 2186 saylı sərəncamı ilə polis polkovniki Zaur Abdullayevə polis general-mayoru ali xüsusi rütbəsi verilmişdir.
* Zaur Abdullayev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2 iyul 2021-ci il tarixli 2733 saylı sərəncamı ilə "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif olunmuşdur.

## İstinadlar
Kərəm Aktürkoğlu

**Məhəmməd Kərəm Aktürkoğlu** () — Primeira Liqada çıxış edən "Benfika" klubunun və Türkiyə milli futbol komandasının futbolçusu.

## Şəxsi həyatı
Aktürkoğlu ata tərəfdən əslən Rizəli, anası tərəfdən isə Trabzonludur . 
## Klub karyerası
Aktürkoğlu karyerasına Başakşehirin gənclər akademiyasında başlayıb və daha sonra"Bodrumspor"a icarəyə verilib. 2019-20 mövsümündə Erzincansporun heyətində 34 oyunda 20 qol vurmadan əvvəl həvəskar TFF Birinci Liqasında bir-neçə mövsüm keçirib.

### [[Qalatasaray FK|Qalatasaray]]
Aktürkoğlu 2 sentyabr 2020-ci ildə "Qalatasaray" a transfer oldu  O, 23 noyabr 2020-ci ildə "Qalatasaray"da "Kayserispor "la 1-1 hesabı ilə bitən Super Liqa matçında debüt edib.

16 avqust 2021-ci ildə Aktürkoğlu Giresunspor ilə oyun zamanı komanda yoldaşı Marcao ilə fiziki mübahisə yaşayıb. 

### Benfika
3 sentyabr 2024-cü ildə Aktürkoğlu 12 milyon avro qarşılığında "Benfika" ilə beş illik müqavilə bağladı.

Sentyabrın 14-də Aktürkoğlu klubdakı debütündə "Santa Klara" üzərindəki 4-1 hesablı qələbənin ilk qolunu vurdu. O, "Benfika"nın 2024-25 Çempionlar Liqası kampaniyasının açılış oyununda yenidən qol vuraraq həm klubun turnirdəki ilk qolunun, həm də "Srvena Zvezda" üzərindəki 2-1 hesablı qələbənin ilk qolunun müəllifi oldu.

## Milli karyerası
Aktürkoğlu Türkiyə millisinin heyətində 27 may 2021-ci ildə Azərbaycanla yoldaşlıq matçında debüt edib. 
## Karyera statistikası

### Klub

### Milli

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Marta Veliçko

** Marta Veliçko ** (; ) — Polşalı avarçəkən, 2020-ci ildə Tokioda keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş mükafatçısı, dünya və Avropa çempionu. "KW Wisła Grudziądz" klubunu təmsil edir.

## Karyera
Marta Veliçko avarçəkməyə 2010-cu ildə başlayıb. 2012-ci ildə Bolqarıstanın Plovdiv şəhərində keçirilən yeniyetmələr arasında dünya çempionatında qoşa qayıqla qayıqda B finalında 2-ci yeri tutmuşdur. Dördüncü cütlükdə o, 2013 və 2014-cü illərdə vitse-çempion, 2015 və 2016-cı illərdə gənclər arasında dünya çempionu, 2017-ci ildə Avropa çempionatında bu yarışda 4-cü yeri tutmuş, sonra isə dünyanın vitse-çempionu olmuşdur (birlikdə) Agnieszka Kobus, Maria Springvald və Katarzyna Zilman ilə), 2018-ci ildə Avropa Çempionatını və Dünya Çempionatını qazandı (hər ikisində Agnieszka Kobus, Maria Springwald və Katarzyna Zilman ilə başlayır), 2019-cu ildə vitse-dünya çempionu oldu (yenə Agnieszka Kobus ilə birlikdə), Maria Springvald və Katarzyna Silman). 2021-ci ildə Tokioda keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında o, dörd qayıq arasında avarçəkmə üzrə gümüş medal qazandı (Agnieszka Kobus-Zawojska, Maria Sajdak və Katarzyna Zilman ilə birlikdə). 2021-ci ilin avqustunda Vieliczko Polşanın Dirçəliş Ordeninin Cəngavər Xaçı ilə təltif edildi. Komanda yoldaşları ilə birlikdə o, Przegląd Sportowy-nin İlin İdmançısı üçün 87-ci səsvermədə 8-ci yeri tutdu. Moskvada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş mükafatçısı, avarçəkən Malqorzata Dlujevskayanın qızıdır.

## Nailiyyətlər

## İstinadlar
Walkie

**İvan Vitalyeviç Petunin** (, ) daha çox **Walkie** kimi tanınır (keçmişdə **Walkie T**) — rusiyalı hip-hop ifaçısı və batl-reper. Rusiyada iştirak etdiyi rep-batl sayına görə ilk yeri tutur.

## Bioqrafiya

### Erkən həyatı
İvan Petunin 1995-ci il 24 may tarixində dünyaya göz açıb. 14 yaşında Eminem və Tupak Şakurdan ilhamlanaraq rep oxumağa başlayıb. Batl-rep karyerasına 2012-ci ildə  protekti çərçivəsində başlayıb. 2015-ci ildə hərbi xidmətə yolanıb.

### İlk məşhurluq
2016-cı ildə ordudan qayıtdıqdan sonra Sankt-Peterburqa köçüb və #SLOVOSPB proyekti tərkibində fəaliyyət göstərməyə başlayıb. Rəqibi ilə saxta dava şousu hazırladığına görə protyektdən kənarlaşdırılılmasına baxmayaraq ilk məşhurluğunu qazanıb. 2017-ci ildə  protekti çərçivəsində batllarda iştirak edib.

### Sağlamlıq problemləri
Walkienin izləyiciləri onun davranışının qəribələşdiyini görməyə başladılar. Bundan sonra reperin həyat yoldaşı və anası onu bir ay yarım psixiatriya xəstəxanasına yerləşdirdi. Həkimlər ona şizofreniya və bipolyar pozuntu diaqnozu qoydu. Xəstəxanadan çıxandan sonra həyat yoldaşı İvanı evə aparıb, o isə üçüncü mərtəbədən tullanıb və onurğasını zədələdiyinə görə xəstəxanaya yatırılıb. Bu hadisədən sonra həyat yoldaşı ondan ayrılıb. Bu hadisələrdən sonra Walkie "Canavarlar psixiatriya xəstəxanasında" ()(*Walkie* və *волки* eyni səslənir) adlı albom hazırlayıb.

### Ölümü
30 sentyabr 2022-ci il tarixində İvan öz telegram kanalında ölüm öncəsi müraciət videosu yayımladı və Rusiyanın Ukraynaya hücumu səbəbindən deprasiyaya düşdüyünü bildirdi. Petunin videoda Ukraynadakı müharibənin əleyhdarı olduğunu və əlinə silah almaq istəmədiyini bildirib:

Daha sonra çoxmərtəbəli binanın 11-ci mərtəbəsindən tullanaraq intihar edib.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Uta İbrahimi

** Uta İbrahimi ** (; ) — Kosovalı alpinist. O, dünyanın ən yüksək zirvəsi olan Everesti fəth edən ilk alban oldu.  O, dünyanın ən yüksək zirvəsi olan Everesti fəth edən ilk alban oldu. İbrahimi bunu 22 may 2017-ci ildə etdi, bundan sonra o, Manaslu (8163 m), Ço Oyu (8201 m), Lhotse (8516 m) və Qaşerbrum (8080 m) zirvələrini fəth etdi və rəsmi olaraq Balkanlardan ilk qadın oldu. 8000 metrdən yuxarı beş zirvəyə qalxın.

## Bioqrafiya

Uta İbrahimi Kosovonun Gnjilane şəhərində anadan olub. O, Priştina Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsini bitirib, burada marketinq üzrə təhsil alıb. O, karyerasına İliriya Universitetində marketinq üzrə köməkçi kimi başlayıb və daha sonra müxtəlif özəl şirkətlərdə eyni peşədə çalışıb. Beləliklə, Uta Ogilvy Karrota marketinq agentliyinin direktoru vəzifəsini tutdu. O, əsas iş fəaliyyətləri ilə yanaşı, xüsusən də iri biznes müştəriləri üçün marketinq kampaniyalarının hazırlanması ilə yanaşı, insan hüquqları ilə bağlı sosial layihələrdə də iştirak edib. Uta həmçinin Kosovonun Prizren şəhərində keçirilən Dokufest Sənədli Filmlər Festivalının Marketinq Meneceri, Münsiflər Heyətinin üzvü və Tədbirin Təşkilatçısı olub.  2015-ci ildə o, bütün enerjisini alpinizmə həsr etmək üçün marketinq karyerasını tərk etdi. 2016-cı ildə o, Qərbi Balkanlarda (Kosovodan Sloveniyaya qədər) dayanıqlı turizm marşrutları və məkanları yaratmaq üçün platforma olan USAID Via Dinarica layihəsinin bir hissəsi kimi Kosovoda mədəniyyət və turizmi təşviq etmək üçün Butterfly Outdoor Adventures şirkətini təsis etdi.

## Dırmanma karyerası

# Musala 2,925 m (Bolqarıstan)
# Olimp dağı 2,918 m (Yunanıstan)
# Erciyes 3,916 m (Türkiyə), qış ekspedisiyası
# Həsən dağı 3200 m (Türkiyə), qış ekspedisiyası
# Emler 3500m (Türkiyə), qış ekspedisiyası
# Mont Blanc 4,880 m (Fransa), qış ekspedisiyası
# Rainier dağı 4,392 m Cautz marşrutu (ABŞ)
# Yalung zirvəsi 5700 m - qış ekspedisiyası
# Nurbu zirvəsi 5800 m, Yeni marşrut - qış ekspedisiyası
# Ramdung zirvəsi 5,925 m- qış ekspedisiyası
# Labuche East 6,119 (3 dəfə qalxdı)
# Ada 6,189 m
# Ama Dablam 6,812 m
# Triglav 2,553 m, qış ekspedisiyası
# Mönch Peak 4,107 / qış ekspedisiyası

Bu dağlara dırmaşarkən İbrahimi dünyanın 14 ən yüksək zirvəsini fəth etmək fikrini keçirdi. Onun həyata keçirilməsinə 2017-ci ildə Everesti dırmaşmaqla başladı. İndiyə qədər o, fəth etdi:

* Everest (8848 m)
* Manaslu (8163 m),
* Ço Oyu (8201 m),
* Lhotse (8516 m)

## Dağlara Qalışı

## İstinadlar
Qənimət (teleserial)

**Qənimət** 24 iyun 2022-ci ildə Hubbard və Alan Yanq tərəfindən yaradılmış Amerika komediya televiziya serialıdır. Serialda baş rollarda Maya Rudolf, Mikela Rodriqez, Ron Funkes və Nat Fakson yer alır.

## Aktyorlar və Personajlar
**Əsas**

* Molli Novak rolunda — Maya Rudolf
* Sofia Salinas rolunda — Mikela Rodriqez
* Nikolas rolunda — Kim Buster
* Hovard rolunda — Ron Funkes
* Artur rolunda — Nat Fakson

**Qonaq**

* David kanq
* Heyli rolunda — Dilan Gelula
* Kasinda rolunda — Kaitlin Relli
* Paul rolunda — Brendan Sanel
* Martin rolunda — Georgi Viner
* Renee rolunda — Kim Vitley

**Digər**

* Novak rolunda — Skot Con
* Ronda rolunda — Migen Fay
* Ainsley rolunda — Stefan Stil
* Pyer rolunda — Oliver Martinez

## Haqqında
2021-ci ilin martında elan olundu ki, Alma TV+, Matt Hubbard və Alan Yanq tərəfindən yaradılmış Maya Rudolfun baş rolda oynayacağı adı açıqlanmayan komediya serialını sifariş edib. Mikela Rodriqez və Kim Busterdə serialın baş rolunda oynayacaqdı.

Oliver Martinez noyabr ayında təkrarlanan rol üçün seçildi. Nat Fakson və Ron Funkes seriala ilk baxışdan sonra əsas aktyor heyətinin bir hissəsi kimi ortaya çıxacaqdılar.

Baxış toplayıcı veb saytı Rotten Tomato, 42 tənqidçi rəyinə əsasən, 6,9/10 orta reytinqlə 81% bəyənmə reytinqi bildirdi.

## İstinadlar
Kim Vitley

**Kim Elizabet Vitley ** ()- Amerikalı komediyaçı və aktrisa. O, daha çox "Qardaşım və mən", "Qığılcımlar", "Heyvanlar təcrübəsi","Gənc və ac", "Parkçılar", "Klivlend şousu" və "Qara dinamit" kimi televiziya sitkomlarındakı rolları ilə tanınır. Vitley, 2003-cü ildə "Bizi Evadan Təslim Et" komediya filmindəki Ormandy roluna görə Kassa Filmində Ən Yaxşı Köməkçi Aktrisa üçün 2004-cü ildə BET Komediya Mükafatına namizəd oldu.

## Həyatı
Vitley Ohayo ştatının Şaker Heqit şəhərində anadan olub. Atasının asi Vilyam Vitley olmuşdur. Onun atası Klivlend Dövlət Universitetinin Çağırış Mərkəzi, Linkoln Junior Liseyi, Klivlend İctimai Kitabxanasının Li-Harvard filialı və Klivlend Klinikasının Qonaq Evinin inkişafı ilə bağlı işlərlə məşğul olub.
Onlar həmçinin Klivlend hindularının məskəni olan Jakob Field ərazisinin layihələndirilməsi və tikintisi üzrə birgə müəssisədə iştirak edirdilər.
Kim Vitley Şaker Heqtis Liseyində (1979-cu ildə bitirib) və Tennessi ştatının Nasvil şəhərindəki Fisk Universitetində oxuyub.

## Karyera
1989-cu ildə Vitley, Los-Ancelesdə başlayan və daha sonra ABŞ-ni gəzən Şelli Qrettin məşhur "Gözəllik Dükanı" oyununda baş rolda musiqi aldı. Vitley bir neçə televiziya sitkomunda qonaq çıxış etdi. O, həmçinin qısa müddətli BET şousunun Oh Drama (2000) verilişinə ev sahibliyi etdi. Vitley Növbəti Cümə filmində Kreyqin xalası Suqa rolunda kiçik bir rol oynadı. 2012-ci ildən 2013-cü ilə qədər Vitley BET komediyasında Karmin Vaks rolunda təkrarlanan rola sahib idi. 20 aprel 2013-cü ildə onun "Vitleyi böyütmək" adlı reallıq sənədli seriyası Oprah Vinfrey Şəbəkəsində cəmi 1,2 milyon tamaşaçı ilə nümayiş olundu və bu, şəbəkə tarixində ən çox baxılan beşinci premyera oldu. OVN 4 yanvar 2014-cü ildə premyerası olan ikinci mövsümə sifariş verdi. Daha sonra Vitley 2014-cü ildə ABC Ailəsində premyerası olan Gənc və acteleviziya sitlomunun heyətinə qatıldı və burada Coşun ev işçisi Yolanda rolunu oynadı. Şou 2018-ci ildə bitən beş mövsüm davam etdi.

## İstinadlar