Helen Vanq

**Helen Kay** **Vanq** (d. 1965) ingilis sinoloq və tərcüməçi. O, Londonda yerləşən Britaniya Muzeyində Şərqi Asiya pulları üzrə kurator vəzifəsində çalışır. Çin dilindən bir neçə ədəbi tərcümə dərc etdirmişdir, o cümlədən Çin uşaq ədəbiyyatına aid mükafat qazanan bir tərcüməsi də var.

## Bioqrafiyası
Vanq London Universiteti Şərq və Afrika Araşdırmaları Məktəbində Çin dili üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır (1988), bu müddət ərzində o, 1984–1985-ci illərdə Pekin Dil İnstitutunda da təhsil almışdır. O, London Universitet Kollecində arxeologiya üzrə doktorluq dərəcəsini müdafiə etmişdir, onun doktorluq dissertasiyası "*İpək Yolu üzərində pul: Şərqi Orta Asiya materialları əsasında təqribən eramızın 800-cü ilinə qədər"* mövzusunda olmuşdur (2002).

1991-ci ildə Vanq  Britaniya Muzeyinə qoşularaq, Asiya bölməsinin Pul və Medallar Departamentində Co Kribbin köməkçisi kimi işə başlamışdır. 1993-cü ildən etibarən Şərqi Asiya pulları üzrə kurator vəzifəsini icra edir. Onun əsas tədqiqat sahələri kolleksiyalar, kolleksiya tarixi və bu sahənin inkişafı, xüsusilə Şərqi Asiya numizmatikası, İpək Yolu numizmatikası, Aurel Ştayn və onun kolleksiyaları, həmçinin pul kimi istifadə edilən tekstillərdir. O, 2011-2016-cı illərdə Kral Numizmatika Cəmiyyətinin fəxri katibi, 2018-ci ildən isə Fəxri vitse-prezidenti olmuşdur. Bundan əlavə, o, Çin Numizmatika Cəmiyyətinin jurnalı olan Çjunqo Tsyanbinin《中国钱币》redaksiya heyətinin fəxri üzvüdür. 2016-cı ildə Beynəlxalq İpək Yolu Tekstili Araşdırmaları Assosiasiyasının fərdi üzvü seçilmişdir. 2017-ci ildən Çin pulları haqqında məlumat verən xüsusi veb-sayt (*Chinese Money Matters)* yaratmışdır.

Vanq  Çinli arxeoloq Vanq Tao ilə evli olmuşdur və bu evlilikdən iki övladı var.

## Ədəbi tərcümələri
Vanqın ilk nəşr olunan ədəbi tərcümələri 1990-cı illərin əvvəllərində olub – o, Yu Hua, Çjan Çeçji, Ma Yuan, Du Ma və Çjan Lanqlanqın qısa hekayə və esselərini tərcümə edib. Uzun fasilədən sonra o, 2010-cu illərdə yenidən tərcümə işinə qayıdıb və daha çox qısa hekayələr, esselər və uşaq kitabları tərcümə edib. O, həmçinin Çin bədii ədəbiyyat kitab klubu (Niki Harman ilə birlikdə), Kağız Respublika, Kitabxanalarda Qlobal Ədəbiyyat kimi layihələrlə əməkdaşlıq edir. 2016-cı ildə Gənc oxucular üçün çin kitabları qrupunu Anna Qustafsson Çen və Minjie Çen ilə birlikdə təsis edib. 2012-2015-ci illərdə Tərcüməçilər Assosiasiyasının Komitəsinin üzvü olub. O, həmçinin Çin yazıları üzrə layihə çərçivəsində keçirilən Bai Meigui Çin dili tərcümə müsabiqələrinin dördünün münsiflər heyətində yer alıb.

## Mükafatları və fəxri adları

* **2024** — Kral Numizmatika Cəmiyyətinin medalı
* **2024** — Lxotka Mükafatı (Fransua Tyerri və Litse Yankovski ilə həmmüəllif olduğu *Çin Numizmatikası -Çin pulları dünyası* əsərinə görə)
* **2023** — *Cırcıramanın gözləri* (Tsao Vensyuan) əsərinin tərcüməsinə görə *Mildred L. Betçelder* mükafatı
* **2023** —  *Cırcıramanın gözləri* əsəri *ALSC* *Tanınmış uşaq kitabları* siyahısına daxil edilib
* **2023** —  *Cırcıramanın gözləri*  *Friman Gənc Yetkin/Orta Məktəb Ədəbiyyatı* mükafatına layiq görülüb
* **2023** — *Fənərlərlə Oynamaq* (Van Yage, illüstrator Çju Çenlyan) əsərinin tərcüməsi *2023 Əhəmiyyətli Sosial Elmlər Kitabları* siyahısına daxil edilib
* **2023** — *Fənərlərlə Oynamaq* *ABŞ-ın Uşaq Kitabları üzrə Şurasının Görkəmli Beynəlxalq Kitablar Siyahısında* yer alıb
* **2019** — Fransız Numizmatika Cəmiyyətinin *Qızıl Jeton* mükafatı
* **2019** — B*ürünc və Günəbaxan* əsərinin tərcüməsinə görə *Kitabxanalarda Qlobal Ədəbiyyat Təşəbbüsü təşkilatının Ttərcümə olunmuş gənc yetkin kitabı mükafat*  üçün namizəd göstərilib
* **2017** — B*ürünc və Günəbaxan* əsərinin tərcüməsinə görə *Marş Kristian tərcümə olunmuş uşaq ədəbiyyatı mükafatı"* 
* **2017** — Çin uşaq ədəbiyyatının tərcümə və təbliği üçün Ç*en Boçuya Beynəlxalq Uşaq ədəbiyyatı* mükafatı
* **2017** — B*ürünc və Günəbaxan* əsərinin tərcüməsinə görə *Kirkus* *mükafatı* müsabiqəsinin finalçısı
* **2017** — *Bürünc və Günəbaxan*  əsərinin *YALSA Gənc* *yetkinlər üçün ən yaxşı bədii əsər* mükafatına namizədliyi
* **2017** — *Bürünc və Günəbaxan*  əsəri *Nyu York Taymsın 2017-ci il üçün versiyasına görə məşhur uşaq kitabları* siyahısında yer alıb
* **2017** — *Bürünc və Günəbaxan*  əsəri *Mültikultural Uşaq Ədəbiyyatının Tədqiqi Mərkəzi – 2017-ci ilin* *ən yaxşı kitabları* siyahısına daxil edilib
* **2015** — B*ürünc və Günəbaxan* əsərinin tərcüməsi üçün *English PEN* *tərcümədə yazıçılar* qrantı

Helen Vang Çin ədəbiyyatının, xüsusilə uşaq ədəbiyyatının tərcümə və yayılması sahəsində mühüm işlər görmüş və bununla da bir sıra nüfuzlu mükafatlara layiq görülmüşdür.

## Seçilmiş əsərləri (kitabları və redaktoru olduğu əsərlər)

* 2023 *Look at the Coins! Papers in Honour of [[:en:Joe_Cribb|Joe Cribb]] on his 75th Birthday* (Oxford: Archaeopress, 2023) (co-ed. with Robert Bracey)
* 2022 *Chinese Numismatics. The World of Chinese Money* (Spink, London) (with François Thierry, Lyce Jankowski and Joe Cribb)
* 2021 *Asia Collections in Museums outside Asia: Questioning Artefacts, Cultures and Identities*, Transcultural Perspectives 2020, issue 1, thematic issue in Kunsttexte. Humboldt University. Berlin. (online publication, open-access) (co-ed. with Iside Carbone)
* 2013 *Textiles as Money on the Silk Road* (co-ed. with Valerie Hansen, 2013)
* 2012 *Sir Aurel Stein, Colleagues and Collections* (ed., 2012)
* 2012 *The Music of Ink* (Saffron Books)
* 2010 *A Catalogue of the Japanese Coin Collection (pre-Meiji) at the British Museum, with special reference to Kutsuki Masatsuna* (co-ed. with Shin'ichi Sakuraki, Peter Kornicki, with Nobuhisa Furuta, Timon Screech and Joe Cribb, 2010)
* 2008 *Chairman Mao Badges: Symbols and Slogans of the Cultural Revolution* (2008)
* 2008 *Handbook to the Collections of Sir Aurel Stein in the UK* (co-ed. with John Perkins, 2008)
* 2007 *Catalogue of the Collections of Sir Aurel Stein in the Library of the Hungarian Academy of Sciences* (co-ed. with Eva Apor, 2007), and its *Supplement* (co-ed. with Eva Apor, 2009)
* 2007 *Textiles from Dunhuang in UK Collections* (co-ed. with Zhao Feng and others, 2007)
* 2004 *Money on the Silk Road: The Evidence from Eastern Central Asia to c. AD 800, with a catalogue of the coins collected by Sir Aurel Stein* (2004)
* 2004 *Sir Aurel Stein in The Times* (ed., 2004)

## Tərcümələri

* 2022 *Dinner for Six*, by Lu Min, Nicky Harman ilə birlikdə (Balestier Press, 2022) -- 鲁敏：《六人晚餐》
* 2021 *Dragonfly Eyes*, by Cao Wenxuan (Walker Books, 2021) -- 曹文轩：《蜻蜓眼》
* 2017 *The Ventriloquist's Daughter*, by Lin Man-Chiu (Balestier Press, 2017) -- 林满秋：《腹语师的女儿》
* 2015 *Bronze and Sunflower*, by Cao Wenxuan (Walker Books, UK, 2015; Candlewick Press, USA, 2016) -- 曹文轩：《青铜葵花》
* 2012 *Jackal and Wolf*, by Shen Shixi (Egmont, UK, 2012) -- 沈石溪：《红豺》

## İstinadlar