open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
"Gəmiçilik sahəsində xidmətlərə görə" medalı

**"Gəmiçilik sahəsində xidmətlərə görə" Azərbaycan Respublikasının medalı** — Azərbaycan Respublikasının 2018-ci il 3 aprel tarixli 1049-VQD nömrəli qanunu ilə təsdiq edilmiş dövlət təltifi.

"Gəmiçilik sahəsində xidmətlərə görə" Azərbaycan Respublikasının medalı ilə vəzifələrini nümunəvi icra edən, istehsal fəaliyyətində yüksək nəticələr göstərən gəmiçilik sahəsində çalışan işçilər, habelə Azərbaycan Respublikasında gəmiçilik sahəsinin inkişafı və təkmilləşdirilməsində xüsusi rolu olan şəxslər təltif edilirlər.

## Təltif edilənlər

"Gəmiçilik sahəsində xidmətlərə görə" Azərbaycan Respublikasının medalı ilə vəzifələrini nümunəvi icra edən, istehsal fəaliyyətində yüksək nəticələr göstərən gəmiçilik sahəsində çalışan işçilər, habelə Azərbaycan Respublikasında gəmiçilik sahəsinin inkişafı və təkmilləşdirilməsində xüsusi rolu olan şəxslər təltif edilirlər.

## Təltif edən orqan
"Gəmiçilik sahəsində xidmətlərə görə" Azərbaycan Respublikasının medalı "Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən təltif edilir.

## Taxılma qaydası
"Gəmiçilik sahəsində xidmətlərə görə" Azərbaycan Respublikasının medalı döşün sol tərəfinə, Azərbaycan Respublikasının digər orden və medalları olduqda, onlardan sonra taxılır.

## Medalın təsviri

### Medalın ümumi təsviri
"Gəmiçilik sahəsində xidmətlərə görə" Azərbaycan Respublikasının medalı bürüncdən tökülmüş və gümüş suyuna çəkilmiş, dairəvi formalı, diametri 38 mm olan lövhədən ibarətdir.

### Medalın ön tərəfi
* Medalın ön tərəfində kənardan başlayaraq və ardıcıl olaraq, hər tərəflərindən konturlanmış iki dairəvi zolaq yerləşdirilmişdir. 1-ci zolağın üzərində tünd göy minalı fonda yuxarı hissədə qövs boyunca "GƏMİÇİLİK SAHƏSİNDƏ XİDMƏTLƏRƏ GÖRƏ" sözləri yazılmış, zolağın aşağı hissəsində isə səkkizguşəli ulduz təsvir olunmuşdur. 2-ci zolağın üzərində dairə boyunca palıd yarpaqlarından ibarət çələng təsvir olunmuşdur.
* Medalın ön tərəfinin mərkəzində 2-ci zolaq ilə əhatə olunmuş, üzərində gəmi sükanı, lövbər və dəniz dalğalarından ibarət kompozisiya təsvir olunmuş dairəvi lövhə yerləşdirilmişdir. Bütün yazılar və təsvirlər relyefli olaraq, qabarıqdırlar.

### Medalın arxa tərəfi
* Medalın arxa tərəfi hamarsəthlidir, mərkəzində medalın seriyası və nömrəsi həkk olunmuşdur.

### Medalın elementləri
* Medal paltara bərkidilmək üçün elementi olan, 37 mm x 50 mm ölçülü beşbucaqlı xara lentə halqa və ilgək vasitəsilə birləşdirilir. Xara lentin mərkəzində 8 mm enində mavi rəngli, mərkəzdən sol və sağ tərəflərə doğru ardıcıl olaraq, 6,5 mm enində göy rəngli, 1 mm enində tünd göy rəngli, 1 mm enində qızılı rəngli, 2 mm enində tünd göy rəngli, 1,5 mm enində bənövşəyi rəngli, 2,5 mm enində tünd göy rəngli şaquli zolaqlar təsvir olunmuşdur.
* Elementin yuxarı hissəsinə üzərində dalğalar təsvir olunmuş 40 mm x 5,5 mm ölçülü lövhə bərkidilmişdir.
* Medala paltara bərkidilmək üçün elementi olan, eyni xara lentdən üz çəkilmiş 37 mm x 10 mm ölçülü qəlib əlavə edilir.

## İstinadlar
Culian Biankone

**Culian Biankone** (31 mart 2000-ci ildə anadan olub) — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Monako klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusu.

## Klub karyerası

### Monako
Biankone Monako akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Biankone peşəkar karyerasında debütünü 28 noyabr 2018-ci ildə Atletiko Madrid klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. UEFA Çempionlar Liqasının qrup mərhələsi görüşündə Monako rəqibinə 0-2 hesabı ilə məğlub olmuşdur. Biankone karyerasında ilk qolunu 19 dekabr 2018-ci ildə Loryan klubuna qarşı oyunda vurmuşdur. O, 70-ci dəqiqədə qolla yadda qalmış və komandası Liqa Kuboku görüşündə rəqibinə 1-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

## Milli karyerası
Biankone Fransada anadan olmuşdur. O, hal-hazırda Fransa millisinin müxtəlif yaş qruplarında çıxış edir.

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* FFF Profile 
* AS Monaco Profile
* UEFA Profile
İbrahim Zeynalov

* İbrahim Zeynalov (heykəltaraş) — Azərbaycanlı heykəltaraş.
* İbrahim Zeynalov (tarixçi) — Azərbaycanlı alim.

## Həmçinin bax
* İbrahim (ad)
* Zeynalov
Hərbi Dəniz Məktəbi (Türkiyə)

**Ali Hərbi Dəniz Məktəbi** — 1773-cü Əlcəzairli Qazi Həsən Paşa tərəfindən, İstanbul, Kasımpaşada "Mühendishane-i Bahr-i Hümayun" adı altında qurulmuş və 1985-ci ildən etirbarən İstanbul Tuzlada yerləşən Türk Dəniz Qüvvələri üçün zabit yetişdirən təhsil müəsissəsi. Məzuniyyət törənləri hər il 31 Avqustda keçirilən Ali Hərbi Dəniz Məktəbi Türk Dəniz Qüvvələrinin tərkibindədir. Məktəbdə sənaye, elektronika-elektrotexnika, kompüter, maşınqayırma, kommunikasiya, beynəlxalq münasibətlər və gəmi inşaatı mühəndisliyi ixtisasları vardır. Bundan əlavə, "*Pusula (Kompas)*" adında bir də tələbə jurnalı mövcuddur.

## Tanınmış məzunları
* Fəxri Qorutürk (1903–1987) — 6-cı prezident
* Rauf Orbay (1881–1964) — keçmiş baş nazir
* Nazim Hikmət (1901–1963) — şair, yazar
* Nəcib Fazil Qısakürək (1904–1983) — şair, yazar
* Bülənd Ulusu (1923–2015) — keçmiş baş nazir

## İstinadlar
Qasımağalı

**Qasımağalı** — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun İsalı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 24 iyun 2005-ci il tarixli 954-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Gədəbəy rayonunun Qasımağalı kəndi Şəkərbəy kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, Əmiraslanlı kəndi mərkəz olmaqla, Əmiraslanlı kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.

## Toponimikası
Qasımağalı oykonimi Qasım ağaya məxsus mənasındadır.

## Tarixi
SSRİ-nin dağılması ilə yaranan tarixi şərait nəticəsində Azərbaycanın müstəqilliyi bərpa olunandan sonra kənd əsasında 1993-cü ildə İsalı inzibati ərazi dairəsinin tərkibində Qasımağalı kəndi yaradılmışdır.

1992-ci ilin 6 avqust tarixində Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hücumu nəticəsində Şınıx bölgəsinin Qasımağalı kəndi işğal olunaraq yandırıldı. Lakin Azərbaycanın Milli ordusunun mərd və mübariz əsgərləri 8 avqust 1992-ci il tarixdə erməni quldurlarını Qasımağalı kəndindən və Şınıx bölgəsinin işğal olunmuş hissəsindən təmizlədilər və kəndi yenidən bərpa etdilər

### İlkin tarixi
Qasımağalı kəndinin dəqiq salınma tarixi məlum deyil. Kəndin ağsaqqallarının ata-babalarından eşitdiklərinə görə kəndin adı 19-cu əsrin əvvəllərində bu yerlərdə yaşamış Qasım Ağa ilə bağlıdır. Qasım ağa bu yerlərdə varlı və nüfuzlu bir şəxs olub. Bir məlumata görə Qasım ağa Qazağın Çaylı kəndindən, digər məlumata görə Tovuzun Əlibəyli kəndindən gəlib və bu kəndinin əsasını qoyub, Kəndin sonrakı törəmələri Qasım ağanın oğlu Kərimin və Kərimin oğlu Eyyubun nəslindən davam edərək artmışdır. Kənddə ki, məhlələrdən biri "Qasım ağanın yurdu adlanır. Hal-hazırda kənddə iki nəslin nümayənələri yaşayır ki, bunları da qohumluq əlaqələri birləşdirir. Belə ki, Kalveyi Məmməd adlı ağa Eyyub bəyin qızı ilə evlənib və bu kənddə yerləşib, onun nəsli Sadıxlılar adlanır. Eyyub bəyin oğlanları Əliş bəy (1937-ci ildə Nargində güllələnib), Bağır bəy, Süleyman bəy və onların uşaqları bu kəndin əsas sakinləridi. Kəndin sakinlərindən biri söyləyir ki, Qazaxın Çaylı kəndinə toya getmişdim, buradakı uşaqların adları bizim adlarımızla eyni idi, bir yaşlı qadın mənim Qasımağalıdan olduğumu biləndə, bu uşaqlarla siz eyni kökdənsiniz, dedi... onların da soyadları Eyyubov idi.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kəndin ətrafındakı yer adları əhalinin maldarlıqla məşğul olduğunu təsdiqləyir: Cöngə dağı, Camışölən, Qancıquçan və s.

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı — əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.

## Əhalisi

### Tanınmış şəxsləri
* Osman Fərmanoğlu — Şair, pedoqoq.
* Oruc İsgəndərov (1965–2017) — Fizika üzrə fəlsəfə doktoru.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Eros Maddi

**Eros Maddi** (5 fevral 2001-ci ildə anadan olub) — Eerste Diviziya təmsilçilərindən olan Yonq Ayaks klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Niderland futbolçusu.

## Klub karyerası

### Yonq Ayaks
Maddi *Sparta Rotterdam* akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. 2014-cü ildə Maddi Erediviziya təmsilçilərindən olan Ayaks klubu ilə müqavilə imzalamışdır. Oyunçunu bir müddət Tottenhem Hotspur klubu transfer etmək istəmişdir. Maddi öz peşəkar karyerasında debütünü 20 noyabr 2018-ci ildə Utrext II klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 60-cı dəqiqədə Sebastian Paskuali əvəz etmişdir. Eerste Diviziya görüşündə Yonq Ayaks rəqibinə 3-4 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Şəxsi həyatı
Maddi Vurden şəhərində anadan olmuşdur. Valideynləri isə Surinam vətəndaşlarıdır.

## Karyera statistikası

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Niderland Superkuboku görüşləri daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Nodar Dumbadze

**Nodar Dumbadze** (; ) — gürcü yazıçısı və ssenaristi.

## Həyatı
Nodar Dumbadze 1928-ci il 14 iyulda Tbilisidə doğuldu. Atası Vladimir Dumbadze *Gürcüstan Kominist Partiyasının* Maiakovski rayon komitəsinin birinci katibi, anası Anna Baxtadze isə evdar qadın idi. 1937-ci il Repressiyaları zamanı atasını güllələdilər, anası isə həbs olunub sürgün edilidi. Nodar 8 yaşında olanda xalaları onu Apxaziyaya apardı, bu zaman o, Tbilisi 15 saylı orta məktəbində oxuyurdu. Əmiləri həbs edilib güllələndikdən sonra onu nənəsi və babasının yanına, Çoxaturi rayonu Zenoba kəndinə göndərdilər.

1945-ci il Nodar Çoxaturi rayonu Xidistavi kənd orta məktəbini bitirdi və təhsilini dəvam elətdirmək üçün Tbilisiyə qayıtdı. 1950-ci ildə Tbilisi Dövlət Üniversitetinin ekonomika fakültetini bitirdikdən sonra Üniversitetin labaratoriyasında assestant olaraq işləyirdi bununla birlikdə də yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olurdu. 1956–1957 illərdə onun yumoristik heykayələrinin üç kolleksiyası yayınlandı. 1957-ci ildə yaradıcılıq fəaliyyəti ilə çox məşğul olduğundan işi buraxdı. O Fərqli-fərqli jurnallarla əməkdaşlıq edirdi, bununla paralel olaraq da film ssenariləri yazırdı. Eyni zamanda yumoristik heykayələri dərc olunurdu.

1951-ci ildə Nanuli Ququnava ilə ailə qurdu. Onların Manana, Zaza (5 yaşında vəfat etdi) və Ketevan adlı üç uşaqları dünyaya gəldi.

Nodar Dumbadze 1984-cü ildə Tbilisi şəhərində vəfat etdi. İlk öncə Tbilisidə Mziuri parkında dəfn edilmişdi hansı ki, parkın tikinti fikri özünə məxsus idi. 2009-cu il 14 sentyabr tarixində məzarı *Mtatsminda Yazıçılar və İctimai Xadimlər Panteonuna* köçürüldü.

## Yaradıcılığı
Nodar Dumbadzenin şeirləri Tbilisi Dövlət Universitetinin tələbə almanaxında dərc olunurdu. 1950-ci ildən başlayaraq şeirləri və yumristik heykayələri mətbuatda müntəzəm olaraq dərc olunmağa başladı. 1975-ci ildə roman və heykayələrinə görə Rustaveli mükafatına, 1980-ci ildə isə Lelin mükafatına layiq görüldü. Əsərlərinin çoxu rus, ukrayn, moldav, erməni, azərbaycan, ingilis, alman, ispan, polyak, yapon , türk, ərəb və başqa dillərə tərcümə edilmişdir.

Romanları:
* *Mən, nənəm, İliko və İlarioni* (gürc. მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი) — 1960-cı il.
* *Günəşi görürəm* (gürc. მე ვხედავ მზეს) — 1962-ci il.
* *Günəşli gecə* (gürc*.* მზიანი ღამე) — 1967-ci il.
* *Qorxma, ana!* (gürc*.* ნუ გეშინია, დედა!) — 1971-ci il.
* *Ağ bayraqlar* (gürc*.* თეთრი ბაირაღები) — 1973-cü il.
* *Əbədiyyət qanunu* (gürc. მარადისობის კანონი) — 1978-ci il.

Azərbaycanca çıxan kitabları:

* Kukaraça (Bakı: Gənclik, 1989)
* Mən, nənəm, İliko və İllarion (Bakı: Gənclik, 1975. Altun, 2012)
* Mən günəşi görürəm (Bakı: Gənclik, 1986)
* Ağ bayraqlar (Bakı: Yazıçı, 1979. Gənclik, 1997)
* Xatirələr işığında (Bakı: Yazıçı, 1989)

## Həmçinin bax
* Nikolaz Barataşvilinin ev-muzeyi
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Nodar Dumbadze şeirləri
Gingur (Puldəşt)

**Gingur** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Puldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 498 nəfər yaşayır (87 ailə).
## İstinadlar
Xefren Türam

**Xefren Türam-Ulien** (; ) — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Monako klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusu.

## Klub karyerası

### Monako
Türam Monako akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Türam peşəkar karyerasında debütünü 28 noyabr 2018-ci ildə Atletiko Madrid klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 63-cü dəqiqədə Aleksandr Qolovini əvəz etmişdir. UEFA Çempionlar Liqasının qrup mərhələsi görüşündə Monako rəqibinə 0-2 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Milli karyerası
Türam İtaliyada anadan olmuşdur. Valideynləri isə, daha dəqiqi atası isə Qvadelupa vətəndaşıdır. O, hal-hazırda Fransa millisinin müxtəlif yaş qruplarında çıxış edir.

## Şəxsi həyatı
Türam Fransa millisinin keçmiş futbolçusu olan Liliam Türamın kiçik oğludur. Onun böyük qardaşı Markus Türam da peşəkar futbolçudur. Xefren öz adını Misir fironu olan *Xafranın* şərəfinə almışdır.

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* FFF Profile 
* LFP Profile
* AS Monaco Profile
Normand sülaləsi

**Normand sülaləsi** () — Normandiyada (911–1135) və İngiltərədə (1066–1135) hakimiyyətdə olmuş norman mənşəli zadəgan sülaləsi.

## Tarixi
I Vilhelm 14 oktyabr 1066-cı ildə Hastinqs döyüşündə İngiltərə kralı və Anqlosakson qüvvələrinə liderlik edən Harold Qodvinsonla qarşı-qarşıya gəlmiş və nəticədə İngiltərəni fəth etmişdir ("Fateh" ləqəbi buradandır). Vilhelm, qısa zamanda bütün İngiltərəni fəth etdi və ölkə sistemini dəyişdirdi. Bu gün qanlı müharibə baş verən sahədə olan muzey, müharibənin nə qədər şiddətli olduğu haqqında kifayət qədər nümunəyə sahibdir.

Beləliklə, I Vilhelm Normandlar sülasəsinin hakimiyyətinin əsasını qoymuşdur. Normandlar sülaləsinin hakimiyyəti 1066-cı ildən 1154-cü ilədək davam etdi. Bu müddət ərzində normand sülaləsinin 4 nümayəndəsi krallıq etmişdir. Bu sülalənin son nümayəndəsi kral Bluask Stefan olmuşdur.

## Normand sülaləsindən olan İngiltərə monarxları

## İstinadlar
Mil Mi 12

Mil Mi-12 (V-12) nəqliyyat helikopteri.

NATO kod adı: Homer

İstehsalçı: SSRİ

İstehsalçı firma: Mil Moskva Helikopter Zavodu

Tip: Nəqliyyat helikopteri prototip

İlk uçuş: 10 iyul 1968-ci il

İstismarı dayandırılıb: 1974-cü il

İstehsal sayı: 2 ədəd

Dünya aviasiyası tarixində ən ağır qaldıra bilən helikopter hesab edilir. İlk uçuş 1968-ci il iyulun 10-da baş tutub. 1969-cu il avqustun 6-da indiyə qədər helikopterlər üçün əlçatmaz olan rekorda imza atıb — 2255 metr hündürlüyə 44205 kq yük qaldırıb. Mi-12 toplam yeddi dünya rekorduna imza atıb.

Mi-12-ni yaradan Mil adına Büro, helikopter texnologiyasında görkəmli nailiyyətlərinə görə Amerika Helikopter Cəmiyyəti tərəfindən Sikorski adına mükafata layiq görülüb.

Mi-12-nin əsas fərqləndirici xüsusiyyəti geriyə doğru daralan qanadlar üzərində olan vintlərin yan tərəfli tənzimlənməsidir. Bu helikopterin, Strateji Raket Qüvvələri üçün qitələrarası ballistik raketlərin daşınması üçün ən azı 30 ton qaldıra biləcək super-ağır nəqliyyat helikopteri kimi istifadə olunması nəzərdə tutulub. 105 tonluq "ağırçəkilini" havaya hər biri 6500 at gücündə olan dörd mühərriki qaldırır. Mi-12-nin sürəti 260 km /saata çatır. Ekipaj — altı nəfərdən ibarətdir.

Gövdənin önü iki mərtəbəli bir kabindən ibarətdir. Quyruq hissəsində yan qapaqlar olan bir güc nərdivanı mövcuddur. Açıldığında isə, maşınların daxil olması və malların yüklənməsi üçün giriş meydana gəlir. Helikopterin mərkəz hissəsini böyük bir yük bölməsi tutur. Ancaq belə bir nəhəng helikopterə orduda ehtiyac olmadı və hər iki maşın muzey eksponatına çevrildi. Bununla yanaşı, bu müstəsna helikopterlərin layihələndirilməsi və sınaqdan keçirilməsi təcrübəsi nəticəsiz qalmırdı.

## Texniki göstəriciləri
Heyət üzvü: 6–10 nəfər

Uzunluğu: 37 m

Eni: 34.40 m

Hündürlüyü: 12.50 m

Vintlərin ölçüsü: 2×35 m

Vintlər arası məsafə: 67 m

Boş kütlə: 69.100 kq

Qalxma zamanı normal kütlə: 97.000 kq

Qalxma zamanı maksimal kütlə: 105.000 kq

Yük götürmə kütləsi:

Normal kütlə: 20.000 kq

Maksimal kütlə: 40.000 kq

Sərnişin tutumu: 169 nəfər

Mühərrik : 4 x Soloviev D-25VF turbo-pərvanəli mühərrik

Mühərrikin itələmə qüvvəsi: hər biri

Güc: 4 x 4.800 kW (6.500 at gücü)

Maksimal sürəti: 260 km/s

Kreyser sürəti: 240 km/s

Uçuş məsafəsi: 1.000 km

Uçuş yüksəkliyi: 3.500 m

6 avqust 1969-cu ildə 44.205 kq yük ilə 2.255 m yüksəkliyə qalxaraq dünya rekordu qırıb.

## İstinadlar
Yuxarı Nazik (Puldəşt)

**Yuxarı Nazik** () - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Puldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan şəhər.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə şəhərdə 2,466 nəfər yaşayır (613 ailə).
## İstinadlar
Təpəbaşı

* Təpəbaşı (Germi)
* Təpəbaşı məscidi — Təpəbaşı yaşayış massivində yerləşən məscidinin minarəsi
* Təpəbaşı-i Namaz (Şot) —
* Təpəbaşı-i Pörnək (Puldəşt) —
Amos Oz

**Amos Oz** yaxud **Amos Klausner** () — İsrailli yazar, jurnalist və sülhsevər fəaldır.

Müasir İsrail ədəbiyatının önəmli yazarıdır. Həyatı boyunca İsrailin əsas yazarlarından biri olarak qəbul edilirdi. Tələbəlik illərindən İsrail-Fələstin problemində sülhsevər və pozitiv mövqeyi ilə tanınır. İsraildəki sülh təşkilatı olan İndi Barış (*Peace Now*) hərəkatınin qurucularındandır.

2005-ci ildən bu yana Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına namizəd göstərilməkdədir. 2008-ci ildə "Keçmişin Yaradıcı Tərcüməsi"nə görə Dan David mükafatına layiq görülmüşdür. Sionist solçu olduğunu bəyan edən Amos Oz, İsraildəki sionist olmayan sol hərəkata qarşı tənqidləri ilə də tanınır. 2008-ci ilin dekabrında, Qəzzə müharibəsindən bir neçə gün əvvəl Yediot Aharonot qəzetində nümayiş olunan
və Həmasa qarşı İsrail hökümətini hərbi hərakata çağıran bir bəyanatı imzalayanlardan olsa da, iki həftədən sonra yenə Yediot Aharonotda Həmas ilə atəşkəsi dəstəkləyən yazı qələmə almışdır.

## Həyatı
1939-cu ildə Qüdsdə doğulub. İbrani Üniversitetində fəlsəfə və ədəbiyyat təhsili alıb. İlk hekayələri 20 yaşında olarkən nümayiş olunurdu. 1966-cı ildə yayımlanan "*Başqa Yerdə, Bəlkə*" adlı romanıyla məşhur oldu.

1967-ci ildə Altıgünlük müharibə dövründə Sinay yarımadasında misirlilərə qarşı, 1973-cü ildə Yom Kippur müharibəsində isə Qolan təpələrində isə suriyalılara qarşı ehtiyat zabit olaraq döyüşmüşdü. 1977-ci ildən etibarən münaqişələrin sülhlə həllinə inanmış və "*Barış İndi Hərakatı*"na qoşulmuşdur. İsrail dövlətinin işğalçılıq siyasətindən imtina edərən hərəkat, fələstinlilərlə müzakirənin lazım olduğunu düşünür və Fələstin dövlətinə isti baxır. Amos Oz, bu hərəkatın qurucularından sayılır.

1980-ci illərdə ölkəsinin ən sevilən yazarlarından olan Amos Oz, 1986-cı ildə oğlunun asma xəstəliyi səbəbindən Kibutzdan Arad şəhərinə köçdü. Yazar 1997-ci ildə Fransa Prezidenti Jak Şirak tərəfindən "Fəxri Legion ordeni" ilə mükafatlandırıldı. 1998-ci ildə isə ölkəsinin ən prestijli ədəbiyyat mükafatı olan "İsrail Ədəbiyyat mükafatı"na layiq görüldü. 2002-ci ildə Norveç Yazarlar Birliyinin "İfadə Azadlığı" mükafatı ilə mükafatlandırıldı.

Yazarın 1965–2011-ci illərdə 35 kitabı, fərqli mövzularda 480 məqaləsi yayımlandı; kitabları 42 dilə tərcümə edildi.

Amos Oz 28 dekabr 2018-ci ildə Təl-Əvivdə xərçəng xəstəliyindən vəfat etdi.

## İstinadlar
İstisu (Salmas)

**İstisu** (آ “Abgərm”) və ya **Dərmanabad** — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd 

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 598 nəfər yaşayır (113 ailə).

## İstinadlar
MBB Bo 105

**MBB Bo 105**, Messerschmitt-Bolkow-Blohm (MBB) tərəfindən istehsal olunan çox məqsədli Alman helikopteridir. Bo 105 dünyanın ilk iki mühərrikli, yüngül çəkili helikopteri olmaqla yanaşı  aerobatik manevrlər edə bilən ilk rotorlu hava gəmisidir. 1967-2001-ci illər arasında 1500-dən çox MBB Böyük 105 helikopteri istehsal edilmişdir. Vahidinin qiyməti 1975-ci ildə 354.700 ABŞ dolları, 1991-ci ildə 1.86 milyon ABŞ dolları təşkil etmişdir.

## Texniki xüsusiyyətləri (Bo 105CB)
*:*

* **Ekipaj:** 1-2
* **Sərnişin tutumu:** 4
* **Uzunluğu:** 11.86 m
* **Aparıcı vintin uzunluğu:** 9.84 m
* **Hündürlüyü:** 3.00 m
* **Aparıcı vintin sahəsi:** 76.05 m²
* **Boş çəkisi:** 1,276 kq
* **Maksimal qalxma çəkisi:** 2,500 kq
* **Mühərrik:** 2 × Allison 250-C20B turbosaft

## İstifadəçilər

## Həmçinin bax

*  Bell 206
*  Bell 407
*  Bell 427
*  Eurocopter AS350 Ecureuil
*  MD Helicopters MD Explorer

## İstinadlar
Replay (Tamta mahnısı)

**Replay** () — Kiprin 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Tamta "Replay" mahnısı ilə Kipri İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnı İsveç bəstəkarları Aleks Papakonstantinu, Qeraldo Sandell, Viktor Svensson, Albin Nedler, Kristoffer Foqelmark tərəfindən bəstələnmişdir. Papakonstantinu daha öncə 2007-ci ildə Yunanıstanın, 2009-cu ildə Azərbaycanın və 2012 və 2018-ci illərdə Kiprin Avroviziya mahnılarını yazmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
II Henri

**II Henri:**

*II Henri — Fransa kralı;
*II Henri Plantagenet — İngiltərə kralı
*II Henri — Müqəddəs Roma imperatoru;
*II Henri (Kastiliya kralı) — Kastiliya kralı.

## Həmçinin bax
*Henri
Ayan (Salmas)

**Ayan** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 349 nəfər yaşayır (76 ailə).

## İstinadlar
Çobanlı

* Çobanlı (Qafan) — Qafan rayonunda kənd.
* Aşağı Çobanlı (Salmas) —  
* Yuxarı Çobanlı (Salmas) —
Ayan

**Ayan** — qadın adı.

* Ayan Mirqasımova — Azərbaycan teatr və kino aktrisası.
* Ayan Məmmədova — Azərbaycanlı sərbəst güləşçisi.
* Ayan Babakişiyeva — Azərbaycan müğənnisi.
* Ayan Allahverdiyeva — azərbaycanlı şahmatçı.

;Yaşayış məntəqələri
* Ayan (Salmas) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

;Digər
* Ayan Palace — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunda yerləşən hotel.
Kokos yengəci

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

Bu növə daxil olan canlıların yetkin fərdləri quru həyat tərzi keçirir. Kokos yengəcləri əsasən Sakit okeanın qərb hissəsinin və Hind okeanının tropik adalarında yayılmışdır. Onların əti qida kimi istifadə edilir.

## Adı
Növ adı olan  "quldur" mənasını verir. Bu buğumayaqlı canlı həm də "Palma oğrusu" adlandırılır. Səbəb isə onun keçmişdə kokosun içini yeməkdən ötrü palma ağacından hindqozunu kəsmək qabiliyyətinə olduğu düşünülürdü. Üstəlik onların kokosların qabıqlarını sındırmaları düşünülürdü. Əslində isə Palma oğrusu kokosu qıra bilməz. O sadəcə yerə düşərək qırılmış kokosları yeyə bilir.

## Struktur və sistematik mövqe
Palma oğruları buğumayaqlılar tipinin ən nəhəng nümayəndələrindən biridir. Uzunluqları 40 sm, çəkiləri isə 4 kq çatır. Ön ətrafında yerləşən bir çüt qısğac kiçik sümükləri belə sındıra bilir. Onların arxa ətrafları digərlərinə nisbətdə çox zəif inkişaf etmişdir. Bu isə onları yengəclərdən daha çox xərçənglərə bənzədir.

Güclü inkişaf etmiş ekosketel və qazlar mübadiləsini həyata keçirən orqan onların quru həyat tərzi keçirməsinə imkan verir. Ümumilikdə götürdükdə bu canlılarda qəlsəmə çox zəif inkişaf etmişdir.

## Çoxalması və inkişafı
Çoxalma dönəmində dişilər dənizə köç edirlər və yumurtalarını buraya buraxırlar. Bu canlıların orta ömür müddəti kifayət qədər uzundur. Onlar 10 sm uzunluğa ancaq 5 yaşında çatırlar.

## Qidalanması və həyat tərzi
Kokos yengəcləri hər şeylə qidalarırlar. Onların qidasının əsasını  Kokos palması təşkil edir. Bununla belə onlar digər xərçəngkimilər və ölmüş canlılarla qidalana bilirlər

Palma oğruları qumda dərin olmayan yuvalar qazırlar. Bu yuvaların içini isə kokosun üzərini əhatə edən liflərdən istifadə edərək düzəldirlər. Bəzən isə təbii sığınacaqlara üstünlük verirlər. Bu əsasən qayalarda olan çatlar oluir. Bu zamanda onun içərinini bitki materialları ilə nizamlayırlar. Bu isə yuvada pormal rütubəti qorumağa imkan verir. Bu canlılar sərbəst şəkildə ağaclara dırmana bilirlər. Yaxşı inkişaf etmiş bir qoxu hissi var.

2016-cı ildə bu canlıların quşları ovlaması qeydə alınmışdır. Ağaca dırmanan palma oğrusu Qırmızı ayaqlı sümsük quşuna hücum etmişdir.

## Fotoqalereya

Coconut_Crab_Birgus_latro.jpg|
Birgus_latro_(Bora-Bora).jpg|
Coconut Crab - Birgus latro 3 (4091441948).jpg
Birgus latro juv.jpg|
Poustevníček palmový.jpg


## İstinadlar

## Həmçinin bax
Valentina Vessali

**Valentina Vessali** () — dünya şöhrətli İtaliya qılıncoynadan (rapiraçı), siyasətçi. Valentina Vessali Dünya Çempionatlarında 6 dəfə (1999, 2001, 2003, 2005, 2007 və 2011-ci illərdə) qızıl medal, 2 dəfə gümüş, 4 dəfə isə bürünc medal qazanıb. Avropa Çempionatlarında isə o, 5 dəfə (1998, 1999, 2001, 2009 və 2010-cu illərdə) çempion olub, 3 dəfə finalçı olub, 2 dəfə isə bürünc medala sahib olub.

Valentina Vessali 2013-cü il fevralın 25-də baş tutan Parlament seçimlərdə, Mario Montinin lideri olduğu "Vətəndaş seçimi" Partiyasında İtaliya deputatlar Palatasına üzv seçildi.

## Həyatı

## Karyerası

### 1994–2002-ci illər

#### 1996-cı il Olimpiya Oyunları

#### 2000-ci il Olimpiya Oyunları

### 2002–2010-cu illər

#### 2004-cü il Olimpiya Oyunları

#### 2008-ci il Olimpiya Oyunları

### 2010–2016-cı illər

#### 2012-ci il Olimpiya Oyunları

### Siyasi fəaliyyəti

## Uğurları

## İstinadlar
Gəvlən (Salmas-Zolaçay)

**Gavlan** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı, Zolaçay kəndistanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 209 nəfər yaşayır (40 ailə).

## İstinadlar
Qalasar

**Qalasar**, **Qalasər**, **Qələsər**

* Qalasar (Dərələyəz) — Dərələyəzdə kənd.
* Qalasər (Salmas) —  Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 
* Qələsər — Azərbaycanın Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənddir.
Keçəldağ (Sarıqaya)

**Keçəldağ** — Azərbaycanda, Abşeron rayonu, Novxanı qəsəbəsi, Sarıqaya yaşayış massivi ərazisində yerləşən təpə. Təpənin hündürlüyü 109 metrdir. Təpə Abşeron yarımadasının şimal hissəsində yerləşən ən hündür zirvələrdən biridir. Qəsəbə daxilindən keçən Heydər Əliyev prospektindən 1 km məsafəyə qədər aralıdadır

## İstinadlar
Rəqəm generatorları

## Rəqəm və ya rəqəmsal generatorlar
Bu tip generatorlar sabit cərəyan qida mənbəyinin enerjisi hesabına toplanana enerjinin (enerjinin toplanma prosesi kondensator və induktiv doloqlar vasitəsilə yerinə yetirilir) çıxışda azad olması hesabına yaranana qeyri-harmonik rəqslər yaranır ki, belə generatorlara releksasiya heneratorları deyilir. Burada qeyri-harmonik siqnallar (rəqslər) deyərkən xətti dəyişən, düzbucaqlı, eksponensial və başqa xüsusi formaya sahib xüsusi siqnallar nəzərdə tutulur. Multivibrator, təkvibrator, trigger, bloking generatorları releksasiya generatorlarına aid etmək olar.
Müvazinətli vəziyyətin saxlama xarakteri düzbucaqlı impuls generatorlarının təsnifat əlamətidir. Müvazinətli vəziyyət uzun müddətli dayanıqlı və kvazidayanıqlı (demək olar ki-nisbətən dayanıqlı) olmaqla iki çür olur.
# Uzun müddətli dayanıqlı vəziyyət: Bu vəziyyətdə generator öz stabil halını istəlinən ana qədər saxlaya bilər və generatoru xarici təsirin köməyilə bu vəziyyətdən çıxarmaq olar.
# Kvazidayanıqlı vəziyyət: Bu vəziyyətdə generator öz stabil halını müəəyən sonlu müddət ərzində saxlayır və bu müddət generatorun daxili parametrləri və strukturu ilə müəyyən edilir. Bu tip generatorlarda bir dayanıqlı vəziyyətdən digərinə keçid üçün xarici təsirlər tələb edilmir.
Düzbucaqlı impuls generatorları dayanıqlı vəziyyətin xarakterinə görə üç qrupa bölünür.
# Triggerlər: Belə generatorlar iki uzun müddətli dayanıqlı vəziyyətə sahib olurlar və bistabil düzbucaqlı impuls generatoru adlanırlar.
# Təkvibratorlar: Belə generatorlar uzun müddətli dayanıqlı vəziyyətə və eyni zamanda bir kvazidayanıqlı vəziyyətə malik olurlar və monostabil düzbucaqlı #impuls generatorları adlanırlar.
# Multivibratorlar: Bu tip generatorlar hər iki vəziyyəti kvazidayanıqlı və uzun müddətli dayanıqlı vəziyyətə malik olurlar. Bu cür generatorlar multivibratorlar olaraq da adlanırlar. Multivibratorlarda işə salma əmrini yaratmaq üçün yalnızca elektron sxemi qida mənbəyinə qoşmaq lazımdır, yəni generaqsiya prosesini başlatmaq üçün xarici işə salma impulsları tələb olunmur.
Generatorlar inteqral sxemlər, diskret cihazlar (tranzistorlar), məntiq elementləri və əməliyyat gücləndiriciləri üzərində qurulur. Günümüz mikroelektronika əsri olduğu üçün əsasən tək bir mikrosxemə inteqrasiya edilmiş məntiq elementləri üzərində qurulur. Bu tip generatorlara rəqəmsal generatorların əsas üstün cəhəti stabil iş rejimi, təhriflərə qarşə stabillik, tezliyin avtomatik köklənməsi və s. onun tətbiq sahəsini genişləndirmişdir.

## İstinad
# Rəhimov R. M., Manafov A. M., Cavadov C. M. "Analoq və Rəqəm elektronikası" I hissə Bakı 2014, səh9–12
Amazasp Babacanyan

**Amazasp Babacanyan** () — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

## Həyatı
Amazasp Babacanyan 1906-cı ildə Şəmkir rayonunun Çənlibel kəndində anadan olub.

## İstinadlar
Yuxarı Çəhriq (Salmas)

**Yuxarı Çəhriq** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə‎ 680 nəfər yaşayır (137 ailə).

## İstinadlar
Malta Milli kitabxanası

**Malta Milli kitabxanası** – paytaxt Valletta şəhərində yerləşir. 1812-ci ildə kitabxana yeni binaya köçür. 1925-ci ildən məcburi nüsxə almağa başlayır. 1976-cı ildə kitabxana rəsmi olaraq, milli status alır. Maltada kütləvi kitabxananın yaradılması ideyası Fra Klod de la Senqlə məxsusdur. Malta Milli Kitabxanasında Versal Kral Kitabxanasının kitablarının surətləri saxlanılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Rəsmi sayt
2019-cu ildə vəfat edənlərin siyahısı

**2019-cu ildə vəfat edənlərin siyahısı** — 2019-cu ildə vəfat edən ensiklopedik şəxslərin siyahısı.

## Dekabr

## Noyabr

### [[7 noyabr]]
### [[2 noyabr]]
*Mari Lafore — 80 yaşında vəfat edib.

## Oktyabr

### [[27 oktyabr]]
*Vladimir Bukovski — 76 yaşında vəfat edib.

### [[26 oktyabr]]
### [[13 oktyabr]]
*Vasim Məmmədəliyev — 77 yaşında vəfat edib.

### [[11 oktyabr]]
*Aleksey Leonov — 85 yaşında vəfat edib.

## Sentyabr

## Avqust

### 30 avqust
* Valeri Harper — 80 yaşında vəfat edib.

## İyul

## İyun

## [[4 iyun]]
* İbrahim Emin

### 24 iyun
* Şirməmməd Hüseynov

## May

## Aprel

## Mart

## Fevral

## [[Yanvar]]

### [[1 yanvar]]
* Raymond Ramazani Baya — 75 yaşında vəfat edib.

## Həmçinin bax
*2018-ci ildə vəfat edənlərin siyahısı
*2020-ci ildə vəfat edənlərin siyahısı

## İstinadlar
Qırmızı ayaqlı sümsük quşu

**Qırmızı ayaqlı sümsük quşu** () — Sümsük quşları cinsinə daxil olan quş növü.

## Təsviri
Lələklərinin rəngi ağ, açıq-boz və açıq qəhvəyi, ayaqları qırmızımtıl, dimdiyi mavi rəngdə olur. Qanadlarının sonucları qara rəngdədir. Bədənlərinin uzunluğu 70 sm çatır. Qanadları arasında məsafə 1.5 km-dir. Cavan Qırmızı ayaqlı sümsük quşları Qonur sümsük quşlarına bənzəyirlər.

## Yayılması və həyat tərzi
Adətən növ Sakit okean suları çevrəsində yayılmışdır. Ancaq onlara Tobaqo adası çevrəsində də rastlamaq mümkündür. Sakit okeanın tropik adalarında yuva qururlar. Ancaq Hund və Atlantik okeanın adalarında nadir də olsa yuva qururmalara rast gəlinmişçdir. Yuvalar əsasən kol budaqlarından düzəldilir. Adətən bir yumurta qoyan bu canlılar yumurta üzərində 45 gün qırt yatırlar. Yetkin fərdlərin Kuril adalarının cənubu, Tatar boğazı akvatoriyasında müşahidə edilirlər

Əsaq qidaları — kiçik balıqlar və kalmarlar.

## Yarımnövləri
Üç yarımnövə bölünür:
* *S. s. sula* (Linnaeus, 1766) – Karib dənizi və Cənub-qərb Atlantik adaları
* *S. s. rubripes* Gould, 1838 (Şərqi qırmızı ayaqlı sümsük quşu) – Atlantik və Hind okeanın tropik qurşağı
* *S. s. websteri* Rothschild, 1898 (Qərbi qırmızı ayaqlı sümsük quşu) – Atlantik okeanın şərq hissəsinin mərkəzi

## Foto

Sula sula by Gregg Yan 02.jpg
Red Footed Boobies (5295759020).jpg
BoobyFaceRedFeet.jpg
Red-footed Booby RWD4.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rusiyanın onurğalı canlıları: Qırmızı ayaqlı sümsük quşu
* Qırmızı ayaqlı sümsük quşu 
* ADW: Sula sula: Information
Azər Baxşəliyev

**Azər Baxşəliyev** () — azərbaycanlı aktyor. O, Bozbash Pictures layihəsində canlandırdığı Ağsaqqal və Əzəmət obrazları ilə tanınırdı.

## Həyatı
Azər Baxşəliyev 3 iyul 1985-ci ildə anadan olub. Aktyor Bozbash Picturesin Ağsaqqal və Əzəmət obrazları ilə tanınmağa başlamışdır. ATV telekanalında çalışıb. Azərbaycan Beynəlxalq Universitetinin Ərəb ölkələri üzrə regionşünaslıq fakültəsini bitirib.

O, böyrək çatışmazlığından əziyyət çəkirdi və uzun müddətdir ki, böyrəkköçürmə əməliyyatı üçün donor axtarırdı. 2025-ci il yanvarın 2-də koma vəziyyətində ATU-nun Tədris Cərrahiyyə Klinikasının Reanimasiya şöbəsinə yerləşdirilib. Ardınca mediada ölüm xəbərləri yayılıb. Daha sonra bu xəbər təkzib olunub və onun hazırda reanimasiyada olduğu, müalicələrinin davam etdiyi bildirilib. Daha sonra onun vəfat etdiyi müalicə olunduğu klinika tərəfindən mediaya təsdiqlənsə də, yeni məlumatlarda ürək fəaliyyətinin bərpa edildiyi, süni tənəffüs aparatına qoşulduğu və vəziyyətinin həddən artıq ağır kritik olduğu bildirilib. Yanvarın 5-də uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat edib. O, yanvarın 5-də "Qurd qapısı" qəbiristanlığında dəfn olunub.  

### Şəxsi həyatı
Memar Nigar Seyid ilə evli idi və bir qız övladı var.

Sovet maşınlarının modellərini yığmaq onun hobbisi idi.

## Filmoqrafiya
# Bozbash Pictures (2011–2017)
# 3 bacı (teleserial, 2012)
# Ay brilliant (film, 2015)
# Axırıncı yol (2016)
# Stalinin başı (2017)
# Palata 106 (film, 2016)
# Bir xalanın sirri (film, 2018)
# Zarafat Bir Yana (veriliş, 2023–2024)

## İstinadlar
Raymond Ramazani Baya

**Raymond Ramazani Baya** (16 iyun 1943 – 1 yanvar 2019) — Konqo Demokratik Respublikası siyasətçisi. O, bir müddət ölkəsinin xarici işlər naziri olmuşdur. Baya 23 iyul 2004-cü ildə vitse-prezident Jan-Pyer Bemba tərəfindən bu vəzifəyə təyin edilmiş və hökumət nəzdində fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.

## Bioqrafiyası
Ramazani prezident Mobutu Sese Sekonun hakimiyyəti dövründə bir çox vəzifədə çalışmışdır. O, bir müddət *İnformasiya Naziri* və ölkəsinin Fransada səfiri kimi fəaliyyət göstərmişdir. 

Bir il sonra Mobutu devrildikdən sonra Ramazani Loran Kabilanın yeni hökumətində işləməkdən imtina etmişdir. O, mərkəzi Qbadolitdə yerləşən və Jan-Pyer Bembanın başçılıq etdiyi üsyançı qrup olan Konqo Azadlıq Hərəkatına qoşulmuşdur. 2003-cü ildə qrup digər üsyançı qruplarla birləşdi və Cozef Kabila hakimiyyətə gəldi. Bemba vitse-prezident oldu və o, digərləri arasından xarici işlər naziri seçmək hüququnu əldə etdi. Antuan Qonda xarici işlər naziri oldu. Bu müddətdə Ramazani Bembanın diplomatik əlaqələr üçün ən mühüm məsləhətçisi kimi çalışmışdır. 2004-cü ildə Qonda vəzifəsindən azad ediləndən sonra Ramazani yeni xarici işlər naziri təyin olundu. Onun səlahiyyəti 2007-ci ilin fevral ayında başa çatdı. O, Cozef Kabilanın ikinci dəfə prezidentliyi dövründə Baş nazir Antuan Gizenqa təyin olunduqdan sonra bu vəzifədən azad edilmişdir. Baya 1 yanvar 2019-cu ildə vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Kombinasiyalı məntiq

**Kombinasiyalı məntiq** — Kombinasiyalı məntiqi dövrələrin dizaynı problemlərin ifadəsi ilə başlayıb, məntiqi dövrənin layihələndirilməsi ilə başa çatır. Kombinasiyalı məntiqi dövrələrin dizaynına aid məntiqi addımlar aşağıdakı kimi xülasə edilə bilər:

#Problem müəyyənləşdirilir.
#Giriş dəyişkənlərinin  və tələb olunan çıxış dəyişkənlərinin sayı müəyyən edilir.
#Giriş və çıxış kimi istifadə olunan dəyişkənlər adlandırılır.
#Giriş və çıxış dəyişkənləri arasındakı əlaqəni müəyyən edən bir həqiqət cədvəli qurulur.
#Hər bir çıxış üçün müvafiq Boolean funksiyasını yazılır.
#Əldə edilən Boole funksiyaları sadələşdirilir.
#Məntiqi dövrə tərtib edilir.
Dizayn və layihələndimə prosesinin məntiqi addımları içərisində ən çox diqqət edilməsi lazım olan addım sözlərlə çərçivəsini çəkdiyimiz əməliyyatların həqiqilik cədvəli halına gətirilməsidir. Çünki bu mərhələdə ediləcək bir səhv, daha sonrakı bütün addımlarda səhv əməliyyat edilməsi nəticəsini yaradır.
Həqiqilik cədvəlindən əldə edilən çıxış funksiyasını sadələşdirmək üçün, sadələşdirmə üsullarından uyğun olan üsuldan istifadə edilə bilər. Sadələşdirilmiş funksiyanın aşağıdakı xüsusiyyətləri daşınması tələb olunur:
#Ən az sayda məntiq elementlərini ehtiva etməsi.
#Hər qapının (yəni məntiq elementinin) ən az sayda girişə sahib olması.
#Dövrənin minimum geçikmə zamanına sahib olması.
#Dövrədə minimum sayda birlməşmənin olması.
Buradakı bütün meyarların eyni anda təmin edilməsi mümkün olmaya bilər. Bu vəziyyətdə, meyarlar arasından hazırlanan dövrənin axtarılan xüsusiyyətlərə görə seçim aparılır.

## İstinad
#http://www.ozersenyurt.net/dersler/say/SAYISAL_ELEKTRONIK_2.pdf 
#http://info.iet.unipi.it/~luigi/biomedica/sito/cosc205.pdf
Stara Zaqora

**Stara Zaqora** () Bolqarıstan ərazisində yerləşən altıncı ən böyük şəhər və Stara Zaqora vilayətinin inzibati mərkəzidir.

Şəhər mərkəzində yerləşən və dövlət tərəfindən mühafizə olunan qədim Roma abidələri bu şəhərin şanlı tarixini əks etdirir.

## Tarixi
Şəhərin əsası bizim eramızdan əvvəl 342-ci ildə makedoniyalı II Filipp tərəfindən qoyulmuşdur.

Roma İmperiyasının mövcudluğu ərzində imperator Trayanın şərəfinə şəhər Ulpiya Avqusta Trayana adlandırılmışdır. Mark Avrelinin hakimiyyəti illərində (161-180) şəhər inkişaf dövrünü keçirmiş və öz yerləşdiyi bölgədə Trakiya və Filippopolis şəhərlərindən sonra üçüncü ən böyük yaşayış məntəqəsi olmuşdur. Bu şəhər öz statusunu və vacibliyini Septimi Sever, Karakalla və Diokletianın hakimiyyəti dövründə də qoruyub saxlamışdır.

Eramızın 250-ci ilində şəhər yaxınlığında baş vermiş Beroye döyüşü qotların qələbəsi ilə nəticələnmişdi. Çox güman ki, məhz bu hadisədən sonra regionda yerləşən digər şəhərlər kimi bu şəhərin də qala divarları iki qat artırıldı.

377-ci ildə qotlar şəhərə hücuma keçmiş və buranı talan etmişdir. Buna baxmayaraq, imperator I Yustinianın hakimiyyəti dövründə şəhər yenidən bərpa olunmuşdur.

1208-ci ildə şəhər yaxınlığında baş vermiş Boruy döyüşü nəticəsində bulqarlar Latın İmperiyası qoşunlarını məğlub etmişdir.

Stara Zaqora şəhəri 1371-ci ildə Osmanlı İmperiyası tərəfindən ələ keçirilmişdir. 1854-cü ildə şəhərin adı *Jeleznik* olaraq dəyişdirilsə də, 1870-ci ildə yenidən Stara Zaqora adını almışdır. 1878-ci ilə qədər şəhər *Eskizağra* adı ilə Ədirnə vilayətinin inzibati mərkəzi hesab olunurdu. 1878-ci ildə Bolqarıstanın Osmanlı idarəçiliyindən azad olmasından sonra şəhər 1886-cı ildə iki bolqar dövlətinin vahid halda birləşməsinə qədər Şərqi Rumeli muxtar vilayətinin mərkəzi olmuşdur.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
Stara Zaqora hal-hazırda aşağıdakı şəhərlərlə qardaşlaşmış şəhər əlaqələrinə sahibdir:

*  Radom, Polşa
*  Larisa, Yunanıstan
*  Samara, Rusiya
*  Daunpatrik, Böyük Britaniya
*  Şeffild, Böyük Britaniya
*  Kruşevaç, Serbiya
*  Barreyru, Portuqaliya
*  Yueyan, Çin

## Həmçinin bax
* Bolqarıstan
* Bolqarıstan şəhərləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Stara Zaqora Regional Tarix Muzeyi
* Stara Zaqora İqtisadi İnkişaf Agentliyi
* http://www.grao.bg/tnv/tvzr2014.txt
Romen Fevr

**Romen Fevr** (14 iyul 1998-ci ildə anadan olub) — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Monako klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusu.

## Klub karyerası

### Monako
Fevr *Tur* akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. 6 iyul 2017-ci ildə o, Monako klubuna transfer olmuşdur. Fevr 12 fevral 2018-ci ildə Liqa 1 təmsilçilərindən olan Monako klubu ilə ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. Fevr peşəkar karyerasında debütünü 19 dekabr 2018-ci ildə Loryan klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 89-cu dəqiqədə Han-Noa Massenqo ilə əvəz olunmuşdur. Liqa Kuboku görüşündə rəqibinə 1-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir. O, Liqa 1-də debütünü 22 dekabr 2018-ci ildə Genqam klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmış və komandası rəqibinə 0-2 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Karyera statistikası

### Klub
 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Soccerway Profile
*France profile  at FFF
*LFP profile
*AS Monaco Profile
Eddi Silvestre

**Eddi Silvestre Neqadi** (29 avqust 1999-cu ildə anadan olub) — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Nitsa klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusu.

## Klub karyerası
Silvestre Marsel akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. 22 iyun 2017-ci ildə Silvestre Liqa 1 təmsilçilərindən olan Nitsa klubu ilə müqavilə imzalamışdır. O, öz peşəkar karyerasında debütünü 22 dekabr 2018-ci ildə *Strasburq* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 67-ci dəqiqədə Adrien Tamezeni əvəz etmişdir. Liqa 1 görüşündə Nitsa rəqibinə 0-2 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Şəxsi həyatı
Silvestre Fransada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Əlcəzair vətəndaşlarıdır.

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Soccerway Profile
*LFP Profile
*OGC Nice Profile 
*OM Profile
*UNFP Profile
Sey qanunu

**Sey qanunu** yaxud **bazarlar qanunu** — Jan Batist Sey tərəfindən irəli sürülmüş iqtisadi qanundur. Daxili və xarici ticarətdə *"məhsullar məhsullar üçün ödənilir"* deyimi bazarlar qanununun mahiyyətidir və burada ticarət mahiyyətcə barter mübadiləsindən ibarətdir. Əmtəələr bilavasitə insanların tələbatını ödəmək üçün istehsal olunur, bu mübadilədə pul passiv, vasitəçi rolunu oynayır, o, yalnız tədavül vasitəsidir. Bu qanuna görə, cəmiyyət tərəfindən iqtisadi liberalizmin bütün prinsiplərinə nail olunduqda və riayət edildikdə, istehsal uyğun istehlak doğuracaq, yəni əmtəə və xidmətlərin istehsalı hökmən bu əmtəə və xidmətlərin sərbəst reallaşdırılan gəlirlərini doğuracaq. Seyin qanununa görə, qiymətin səviyyəsindən asılı olmayaraq iqtisadiyyatda həmişə məcmu tələb məcmu təklifə bərabərdir. Bunun isə əsas şərti pula tələbin olmamasıdır.

## İstinadlar
Artur Lumley Davids

**Artur Lumley Davids** (doğulduğu ad **Asher Lumle Davids**, 28 Avqust 1811 - 19 iyul 1832) İngilis şərqşünas və dilçi idi.

## Həyatı
O, yəhudi valideynləri Sarah Lumley və Jonki Davidsin yeganə uşağı olan Hampshire şəhərində anadan olub. İngillis bilimadamı **Artur Lumley Davids** Sultan Səlimi Salisə (1789-1807), Kiabi İlmun Nafinini hədiye vermişdir.

## İstinadlar
Süleyman Hüsnü Paşa

**Süleyman Hüsnü Paşa** () — Osmanlı paşası, pedaqoq və yazıçı. İlk türkçülərdən hesab edilir. Məşhur "Tarixi-İslam" əsərinin müəllifi.

## Həyatı

## İstinadlar
İtaliya hip-hopu

**İtaliya hip-hopu** () — hip-hop musiqi janrının növü.

İtalyan hip-hopu, 1980-ci illərin əvvəllərində İtaliyada inkişaf edən, ingilis dilindən italyan sözlərinə keçən hip hop musiqisinin alt janrıdır.

İlk təcrübələrdən biri 1986-cı ildə Ohm Guru və Gaudi tərəfindən qurulan Bolonyalı "Raptus" qrupu tərəfindən Attack Punk Records ilə edildi, lakin hip hop səhnəsinə aid qruplar ilk əhəmiyyətli əsərlərini məhz 90-cı illərdə qeyd etdilər.

2000-ci illərin əvvəllərindəki böhran dövründən sonra, sonrakı illərdə İtalyan hip-hopu çoxsaylı reperlərin mediada işə salınması, müxtəlif sərbəst yarışların yaranması və internet vasitəsilə yayılması ilə nəzərəçarpacaq kommersiya artımı yaşadı.

Dialekt və ya azlıq dilinin istifadəsi italyan hip-hopunun fərqli elementidir.

Bundan əlavə, italyan hip-hopu təkcə musiqi ilə məhdudlaşmır, həm də qrafiti yazısı və breykdans kimi digər fənlərə də şamil edilir.

## Görkəmli sənətçilər

### Şəxslər

#### Kişi

### Qruplar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ukraynada prezident seçkiləri (2019)

**2019-cu ildə Ukrayna Prezident seçkiləri** — 2018-ci ilin noyabr ayının 26-də Ukraynanın Ali Radası ölkədə növbəti prezident seçkilərinin 2019-cu il martın 31-də keçirilməsi barədə qanun layihəsini qəbul edib. Qanun layihəsinə deputatların 298-i lehinə səs verib.

27 dekabr 2018-ci ildə Ukraynanın Mərkəzi Seçki Komissiyasının iclasında qəbul edilmiş qərara əsasən 2018-ci ilin 31 dekabrında prezident seçkiləri kampaniyasının başlanacağını elan edilib. Kampaniya 90 gün – 2019-cu ilin 31 martına qədər davam edəcək. Həmin gün isə səsvermə keçiriləcək.

Prezidentliyə namizədlərin irəli sürülməsi və sənədlərin qəbuluna fevralın 3-ədək vaxt verilib. Fevralın 8-də qeydiyyat prosesi başa çatacaq. Sonra MSK prezident postuna iddiaçıların son siyahısını elan edəcək. Əgər namizədlərdən heç biri 50 faizdən çox səs toplamasa, aprelin 21-də seçkilərin ikinci turu keçiriləcək.

## Namizədlər

Şəkil:Yulia Tymoshenko 2018 Vadim Chuprina (cropped).jpg|Yuliya Timoşenko
Şəkil:Volodymyr Zelensky, 20 May 2019.png|Vladimir Zelenski
Şəkil:Petro Poroshenko 2014 (cropped).jpg|Petro Poroşenko
Şəkil:Maidan Kiev 2014.04.13 12-09.JPG|Oleq Lyaşko
Şəkil:Anatoliy Hrytsenko 2012.jpg|Anatoli Hritsenko
Şəkil:Yuriy Boyko, June 2012.jpeg|Yuri Boyko
Şəkil:AndriiSadovyi (cropped).JPG|Andrey Sadovı
Şəkil:Murayev Evgen (cropped).jpg|Yevgeni Murayev
Şəkil:Олександр Шевченко (cropped).jpg|Aleksandr Şevçenko
Şəkil:Ihor Smeshko.jpg|İqor Smeşko
Şəkil:Ruslan Koshulynskyi (cropped).jpg|Ruslan Koşulinski
Şəkil:Taruta-mariupol.jpg|Sergey Taruta
Şəkil:Olga Bogomolets.jpg|Olqa Boqomolets
Şəkil:Nasirov cropped.jpg|Roman Nəsirov
Şəkil:Шевченко Ігор Анатолійович.jpg|İqor Şevçenko
Şəkil:Каплін Сергій Миколайович.jpg|Sergey Kaplin
Şəkil:Наливайченко, Валентин Александрович 0074 Чуприна Вадим А.jpg|Valentin Nalevayçenko
Şəkil:Skotsyk Vitaliy.jpg|Vitali Skotsik
Şəkil:Kuprii Vitalii Wiki Vadim Chuprina.jpg|Vitali Kupri
Şəkil:Gennadiy Balashov.jpg|Gennadi Balaşov
Şəkil:Данилюк Олександр Володимирович.jpg|Aleksandr Danilyuk
Şəkil:Moroz Yushchenko cropped.jpg|Aleksandr Moroz
Şəkil:Kornatskyi Arkadii Vadim Chuprina.jpg|Arkadi Kornatski
|İlya Kiva
Şəkil:Inna Bohoslovska 9.jpg|İnna Boqoslovskaya
Şəkil:Кривенко 2.jpg|Viktor Krivenko
Şəkil:R.Bezsmertnyi.jpg|Roman Bezsmertnı


## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Ukrayna prezident seçkiləri (2014)

## Xarici keçidlər

* Mərkəzi Seçki Komissiyası
Nazim Qarayev

**Nazim Qarayev** (*Qarayev Nazim Əliheydər oğlu*; ) — fizika‑riyaziyyat elmləri doktoru, professor. "Geoloqorazvedka" Elmi‑İstehsalat Müəssisəsinin baş elmi işçisi.

## Həyatı
Qarayev Nazim Əliheydər oğlu 1927-ci il martın 6-da Bakıda anadan olub. Moskva Geoloji Kəşfiyyat İnstitutunu bitirib. 1950–1955-ci illərdə Leninqradda "Geofizuqlerazvedka" trestinin texniki rəhbəri, sonra isə seysmik və kompleks partiyanın baş mühəndisi vəzifəsində işləyib. 1955-ci ildən N. Qarayev Ümumittifaq Elmi-Tədqiqat Geofizika İnstitutunun (ÜİETGİ) Leninqrad filialında nöqtəvi seysmik zondlama metodu ilə regional tədqiqatlar geofiziki partiyasının texniki rəhbəri, sonra isə seysmik laboratoriyanın rəhbəri olub, 1961-ci ildə bu laboratoriya Ümumittifaq Geoloji Kəşfiyyat İnstitutuna (ÜİGKİ) köçürülüb. 1956–1959-cu illərdə N. Qarayev öz müəllimləri – görkəmli alimlər İ. S. Berzon və İ. P. Kosminskayanın təkidi ilə Leninqrad Dağ-Mədən İnstitutunun aspiranturasında təhsilini davam etdirib.

## Təltif və mükafatları
* "Rusiya Federasiyasının Əməkdar Elm və Texnika Xadimi" (1994)
* "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı

## İstinadlar
Maqnitoqorskda yaşayış binasında partlayış

**Maqnitoqorskda yaşayış binasında partlayış** — 2018-ci il dekabrın 31-də Çelyabinsk vilayətinin Maqnitoqorsk şəhərində yerləşən 10 mərtəbəli yaşayış binasında baş verən partlayış hadisəsi.

## Hadisənin öncəsi
Yaşayış binası Çelyabinsk vilayətinin Maqnitoqorsk şəhərində Karl Marks küçəsi 164 ünvanında yerləşirdi.

## İstinadlar
Həştərək (Salmas)

**Həştərək** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 579 nəfər yaşayır (115 ailə).

## İstinadlar
Əlvida (mahnı)

**Əlvida** — Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin sözləri və musiqisi özünə aid olan mahnısı.

## Mahnı haqqında
Mahnının sözləri, bəstəsi və aranjemanı Qara Dərvişə aiddir.

## Mahnı sözləri
Sən mənim sinəmə bir dağ çəkmisən,
Elə bil köksümdə od qalanıbdır.
Qəlbimdə dərdlər var, dağdan bəllidir,
Sıra dağlar kimi sıralanıbdır.
Sən (Hər) nə söyləsən, mən nə dinləsəm nəyə yarar ki,
Fani dünyada mənə etdiklərin de kimə qalar ki?!
Bu nə ağrıdır, yoxsa gəldi ayrılıq?!
Gözlərimmi aldadır?!
Al sabahlarını, geri ver günahlarımı,
Götür, apar hər nəyin varsa,
Gözüm görməsin yoxsa xatirən qalar,
Sən uzaqlara, mən uzaq yalanlara məhkum olmuş dörd divar...
Toz-tufanlarını, çovğun, boranlarını da apar,
Günəş doğmadan, gecə boz köynəyini geysin,
Qaranlıqlar çöksün yerə,
Və də son sözüm sənə,
Əlvida...


## Həmçinin bax
* Qara Dərviş

## İstinadlar
Sən günəşsən (mahnı)

**Əlvida** — Azərbaycan musiqiçisi Qara Dərvişin sözləri və musiqisi özünə aid olan mahnısı.

## Mahnı haqqında
Mahnının sözləri Qara Dərviş və Aqşin Fatehə, bəstəsi, aranjemanı isə Qara Dərvişə aiddir.

## Mahnı sözləri

Sən günəşsən, amma mənim sabahlarımda doğmursan,
Gecələri qov yenə,
Ehtiyacım var sənə, 
Bir ümid ver mənə
Gəl günəşim ol,
Qəlb atəşim ol,
Dol sabahıma,
Röyalarıma.
Sənə baxmaq olmaz,
Səndən uzaq olmaz,
Sənə toxunmaq olmaz,
Sən günəş kimisən.


## Həmçinin bax
* Qara Dərviş

## İstinadlar
Amyen sülhü

**Amyen sülhü** (, ) — 1802-ci ildə Fransa ilə İngiltərə arasında bağlanmış sülh müqaviləsi. Müqaviləyə əsasən İngiltərə Fransanın Avropadakı işğallarını tanıdı. İngiltərə Seylon və Trinidad adalarında hakimiyyətini saxladı, Hollandiya, Almaniya, İtaliya və İsveçrənin işlərinə qarışmaqdan əl çəkdi. Malta adasını "Malta cəngavərləri" ordeninə qaytardı. Fransa Misirdən əl çəkdi. 2-ci antifransız koalisiyası dağıldı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər