open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stanislava Staşa Zayoviç

**Stanislava Staşa Zayoviç** (; ) — feminist və publisist. Belqradda Qara paltarlı Qadınların həmtəsisçisi və koordinatoru.

## Bioqrafiyası
thumb|Staşa 2018-ci ildə Hamı üçün Bir Qanun laureatları arasında
O, Belqrad Universitetinin İspan və İtalyan dili fakültəsini bitirib və 1980-ci illərdə Belqradda feminist hərəkata qoşulub. Staşa Zayoviç küçə aksiyalarının təşkilindən tutmuş qaçqınlarla, qadınlarla və s. işlərə qədər bir çox feminist fəaliyyətlərdə iştirak edib.  Qadınların Sülh Şəbəkəsi, Müharibəyə Qarşı Beynəlxalq Qadın Həmrəylik Şəbəkəsi/Qara geyimli Qadınlar Beynəlxalq Şəbəkəsi, Serbiyada Vicdanlı Rəylər və Militarizmə Qarşı Şəbəkə, Dünyəvi Dövlət Koalisiyası” və s. kimi bir neçə qadın şəbəkələrinin təşəbbüskarı olub. Qadın hüquqları, qadınların sülh siyasəti, millətlərarası və mədəniyyətlərarası həmrəylik, qadın və güc, qadınlar və antimilitarizm mövzularına həsr olunmuş çoxsaylı maarifləndirici tədbirlər təşkil etmişdir. Qara paltarlı Qadınlar şəbəkəsinin bütün dünyada genişlənməsində mühüm rol oynamışdır. 1992-ci ildən Staşa Zayoviç yerli, regional və beynəlxalq mediada qadın və siyasət, reproduktiv hüquqlar, müharibə, millətçilik və militarizm, qadınların müharibəyə müqaviməti və antimilitarizm mövzusunda çoxsaylı esse, məqalə və əlavələrin, jurnal və nəşrlərin müəllifidir. 2017-ci ildə Staşa Zayoviç Xorvatların, Serblərin, Bosniyalıların və Monteneqroluların Ortaq Dili haqqında Bəyannaməni imzaladı. 1995-ci ildən Qara paltarlı Qadınların üzvləri hər il Srebrenitsa qətliamının qurbanlarının xatirəsini yad edirlər. 2015-ci ildə Ukrayna BBC-yə müsahibəsində Staşa Zayoviç demişdi ki, Serbiya hökumətinin nümayəndələri Haaqadakı beynəlxalq məhkəmələrin hökmlərinə hörmət etməli və Srebrenitsa soyqırımını tanımalıdır. Staşa Zayoviç irəli sürüldü və bir sıra mükafatlar aldı. Onların arasında Qadınlar üçün Minilliyin Sülh Mükafatı, “Tutinin fəxri vətəndaşı”, “Qranadanın fəxri vətəndaşı” və s. O, 2005-ci ildə "Nobel Sülh Mükafatına 1000 Qadın" kampaniyası çərçivəsində Nobel Sülh Mükafatına namizəd göstərilib, 2005 və 2007-ci illərdə gündəlik "Danas" qəzeti tərəfindən "İlin Qəzet Adamı" adına namizəd olub. 

## İstinadlar
Enteroskopiya

**Enteroskopiya** — nazik bağırsağın birbaşa görüntülənməsi üçün endoskopdan istifadə edilən prosedur.

Etimoloji cəhətdən bu söz potensial olaraq hər hansı bir bağırsaq endoskopiyasına (entero-±skopiya) aid ola bilər, lakin idiomatik olaraq kolonoskopiyadan (yoğun bağırsaq endoskopiyası) fərqli, şərti olaraq nazik bağırsaq endoskopiyası ilə məhdudlaşır.

## Növləri
**Enteroskopiya**nın müxtəlif növləri var:

* Video çip enteroskopiyası
** İkiqat balonlu enteroskopiya
** Tək balonlu enteroskopiya
** Spiral enteroskopiya
* Simsiz endoskopiya
* Kapsul endoskopiyası

Nazik bağırsaq tez-tez patologiyanın mənbəyi ola biləcəyi üçün endoskopiyası faydalı diaqnostik və müalicəvi vasitə ola bilər.

Üst endoskopiya adlanan ozofaqoqastroduodenoskopiya nazik bağırsağın ilk seqmentinə, onikibarmaq bağırsağa qədər uzanır, lakin jejunum və ileum üçün başqa üsullar tələb olunur. Nazik bağırsağın vizuallaşdırılması, nazik bağırsağın daha distal bölgələrinə çatmağın fiziki çətinliyi səbəbindən uzun müddət qastroenteroloqlar üçün problem yaratmışdır.

### İkiqat balonlu enteroskopiya
İkiqat balonlu tip kimi enteroskopiyanın yeni formalarının meydana çıxması ilə bütün traktın vizuallaşdırılması ən azı bəzi hallarda hələ də texniki cəhətdən çətin olsa da, nəhayət praktiki reallığa çevrilir.

Ənənəvi qastroskoplar ümumiyyətlə təcrübəli endoskopistlərin əlində proksimal və distal onikibarmaq bağırsağı vizuallaşdıra bilər, lakin alətin uzunluğuna görə məhduddur. Uşaq kolonoskopları və ya bəzən standart qastroskoplardan daha uzun olan xüsusi enteroskoplar nazik bağırsağın proksimal hissəsini vizuallaşdıra bilər. Bu üsul **təkan enteroskopiyası** adlanır. Yetkinlərdə orta hesabla 4–6 m. olan nazik bağırsağın uzunluğuna görə təkan enteroskopiyası nazik bağırsağın böyük hissələrini adekvat şəkildə görmək üçün hələ də effektiv deyil.

### Simsiz kapsul
Simsiz kapsul endoskopiyası bütün nazik bağırsağın görüntülənməsi üçün seçilən endoskopik müayinə kimi özünü təsdiqləyib. Xəstə 11×26 mm. ölçüsü olan video kameranı udur və təxminən 8 saat ərzində video simsiz olaraq xəstənin taxdığı qəbulediciyə ötürülür. Prosedura ağrısızdır, xəstələr tərəfindən yaxşı qəbul edilir və çox yüksək dəqiqlik təmin edir. O, biopsiya əldə edə bilməməsi ilə məhdudlaşır və buna görə də sırf diaqnostik vasitə hesab olunur.

Bu problemlərin bəzilərini aradan qaldırmaq üçün tək və ikiqat balonlu endoskopiya da daxil olmaqla yeni üsullar işlənib hazırlanmışdır, lakin prosedurun müddəti və dərin sedasiya və ya ümumi anesteziya ehtiyacı ilə məhdudlaşır.

### Spiral enteroskopiya
Spiral enteroskopiya — enteroskopu nazik bağırsağın dərinliyinə qədər irəliləmək üçün fırlanan enteroskopa bərkidilmiş yuxarı spirallarla üst borudan istifadə edən yeni bir texnikadır.

Bu 3 enteroskopiya platformasının hər biri eyni dəqiqliyi və səmərəliliyi təmin edir, lakin geniş istifadə oluna bilmir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Divna Vekoviç

**Divna Vekoviç** (; ) — Monteneqroda ilk təhsilli diş həkimi, ədəbiyyat elmləri doktoru və Neqoşun “Dağ tacı” əsərinin fransız dilinə ilk tərcüməçisi. O, həmçinin fransızca-serbcə lüğətin müəllifidir. Təhsil almağa qərar verərək, təkcə həkimlik peşəsi sahəsində deyil, həm də ədəbi yaradıcılıq və tərcümə sahəsində əhəmiyyətli iz buraxdı. O, Avropanı Monteneqronun mənəvi sərvətləri ilə fəal şəkildə tanış etdi. 

## Bioqrafiyası
Divna Vekoviç 1886-cı ildə Berane yaxınlığındakı Luzak kəndində serb ailəsində doğularaq ailənin yeddi övladının altıncısı olub. Jurcevi-Stupovi monastırında ibtidai məktəbi, sonra Skopyedə ibtidai gimnaziyanı və Çetinyedə Qadın İnstitutunu bitirmişdir. Onun ailə həyatı ilə bağlı etibarlı məlumat yoxdur. 

## Təhsil
Son dərəcə istedadlı bir tələbə kimi Şahzadə Nikola onu Parisə oxumağa göndərdi və Monteneqro Knyazlığının təqaüdü ilə təltif etdi. Əla tələbə və öz nəslinin ən yaxşılarından biri kimi Divna Çetinyedəki Qadınlar İnstitutunun, "Kraliça Mariya" Qızların Təhsili İnstitutunun təqaüdçüsü olmuşdur. 1907-ci ildə Sorbonnada tibb fakültəsini bitirib həkim oldu. Sorbonnada təhsil almaq və tibb fakültəsinə daxil olmaq üçün rəsmi təqaüd sertifikatı yoxdur. Bu məlumatı onun ən yaxın qohumları verib və Divna Vekoviçə məxsus sənədlər 1945-ci ildə məhv edilib. 1926-cı ildə Belqradda ədəbiyyat üzrə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 

## Ədəbi əsərlər və tərcümələri
Divna Vekoviç 1917-ci ildə Neqoş Dağlar Tacını fransız dilinə ilk dəfə tərcümə etmişdi. Onun xidmətlərini yüksək qiymətləndirən Şahzadə Nikola onu qızıldan və platindən hazırlanmış Neqoşun təsviri olan xatirə broşu ilə təltif etdi. Bu, Prinses Milena kimi yüksək vəzifəli qadınlara verilən bir mükafat idi. O, iki fransız dili lüğətinin, fransız qrammatikasının və “Qanlı ölüm” (1931) kitabının müəllifidir.

## İstinadlar
Petti Obri

**Patty Abery** () — Kaliforniyadan olan Amerika yazıçısıdır. O*, Xristian Ruhu üçün* *Toyuq Çorbası da daxil olmaqla Ruh* üçün Toyuq Çorbası seriyası kimi bəzi kitablar yazdı.

Qadın hüquqlarının lideri olan Aubery yalnız qadınlar üçün *"*'Chicken Soup for the Christian Woman's Soul**" kitabını yazdı.'' Kitab çətinliklərlə üzləşən, çətin günlər yaşayan və imanı təzələyən qadınların hekayələrindən bəhs edir. Fəsillərdə İnam, Ailə Sevgisi, Allahın Müalicə Gücü, Dostluq, Fərqləndirmə, Çağırışlar və Möcüzələr var.

O '', "Oyan!"'' verilişində idi. 2015-ci ildə televiziyada 2017-ci ildə o '', "Uğur ruhu" filmində də rol alıb.'' Onun yazıları özünə kömək janrında diqqət çəkdi. O, özünə kömək, ağıl və bədən, təlim, həyat mübarizəsi, pul, müvəffəqiyyət, və yenilik. Müəllif Lisa Nichols Aubery'nin "mümkün qüvvəsi olduğunu" yazdı. Çoxları onun kitablarını oxumağın vacib olduğunu düşünür.

== Biblioqrafiya ==
Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Abery tərəfindən **Chicken Soup for the Christian Soul**, [[:en:Special:BookSources/1558745017|ISBN-10: 1558745017]]

Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Abery tərəfindən **Chicken Soup for the Christian Woman's Soul**, [[:en:Special:BookSources/9781623610432|ISBN-10: 9781623610432]]

Cek Kanfild və Mark Viktor Hansen və Patti Oberi tərəfindən **Chicken Soup for the New Mom's Soul** [[:en:Special:BookSources/1623610583|ISBN-10: 1623610583]]

Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Abery tərəfindən **Chicken Soup for the Sister's Soulı** [[:en:Special:BookSources/1623610044|ISBN-10: 1623610044]]

**Chicken Soup for the Beach Lover's Soul** Cek Kanfild və Mark Viktor Hansen və Patti Oberi tərəfindən [[:en:Special:BookSources/1623610591|ISBN-10: 1623610591]]

**Chicken Soup for the Father & Daughter Soul** Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Aubery tərəfindən [[:en:Special:BookSources/1623610265|ISBN-10: 1623610265]]

**Chicken Soup for the Christian Teenage Soul** Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Aubery tərəfindən [[:en:Special:BookSources/1623610109|ISBN-10: 1623610109]]

**Chicken Soup for the Expectant Mother's Soul** Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Aubery tərəfindən [[:en:Special:BookSources/1623610931|ISBN-10: 1623610931]]

**Chicken Soup for the Cancer Survivor's Soul** Jack Canfield və Mark Victor Hansen və Patty Abery tərəfindən [[:en:Special:BookSources/1623610397|ISBN-10: 1623610397]]

**Chicken Soup for the Surviving Soul** Jack Canfield, Bernie S. Siegel və Patty Abery tərəfindən. [[:en:Special:BookSources/8187671130|ISBN-10: 8187671130]]

Kate Butler Cpsc və Patty Abery tərəfindən **Permission Granted**. [[:en:Special:BookSources/1948927152|ISBN-10: 1948927152]]

Patty Abery və Mark Mirkoviç tərəfindən **Capture Your Power'''. ISBN-10: 1732470308

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Maral Məndərəs

**Meral Menderes** () — soprano kimi türk opera müğənnisi idi.

## Erkən Həyatı
Meral Menderes 1933-cü ildə Türkiyənin qərbində, Aydın vilayətinin Quşadasında anadan olub. İlk müğənnilik dərslərini İstanbul Bələdiyyə Konservatoriyasında Münir Ceyhandan alıb. O, daha sonra yeni yaradılmış Opera Studiyasında təhsil alıb. Ona xarici və türk səs məşqçiləri tərəfindən mentorluq edilib.

## Karyera
Menderes 19 mart 1960-cı ildə 1959-cu ildə qurulan İstanbul Şəhər Operasında səhnəyə qoyulan Cakomo Puççininin "Toska" operasında çıxış edərək səhnəyə çıxdı. Onun növbəti çıxışı Puççininin "Madama Butterfly" operasında oldu. Onun sonrakı rolları Pietro Mascagni tərəfindən Cavalleria rusticana və Puccini tərəfindən La Bohème filmində Santuzza rolu idi. Puççininin Ankarada səhnəyə qoyulan "Turandot"unda o, həm şahzadə Turandot, həm də kəniz Liu obrazlarını canlandırıb. O, Cüzeppe Verdinin Makbet, Jak Offenbaxın Hoffman nağıllarında Antoniya, Verdinin maskerada Un ballo, Bedrix Smetana tərəfindən Barter edilmiş gəlin və Verdinin Il trovatore kimi operalarında çıxış edib.

O, ən yüksək səs diapazonunda təbii və gur səsli soprano kimi tanınırdı. Cümhuriyyət dövründə ilk opera müğənnilərindən biri olub. O, demək olar ki, otuz il səhnədə çıxış etdi.

2010-cu ildə Menderes İstanbul Operasının yaradılmasının 50 illiyi münasibətilə Türkiyə Dövlət Opera və Baletinin baş direktoru Rengim Gökmen tərəfindən verilən "Sənət Mükafatı" ilə təltif edilmişdir.

## Ölümü
Meral Menderes 27 dekabr 2011-ci ildə İstanbulun Maltəpə şəhərindəki evində 78 yaşında vəfat edib. O, Süreyya Opera Evində keçirilən anım mərasimi və Maltepe Mərkəz Məscidində dini cənazə mərasimindən sonra Küçükyalı qəbiristanlığında dəfn edilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Abbas İbrahimov

**Abbas Məmmədəli oğlu İbrahimov** (11 iyul, 1981) - "ABB" ASC-nin İdarə Heyətinin sədri, Azərbaycan Sahibkarlar Konfederasiyası Rəyasət Heyətinin üzvü,  Azərbaycan Banklar Assosiasiyası-nın vitse-prezidenti,  Əmanətlərin Sığortalanması Fondu-nun Himayəçilik Şurasının üzvü. 

## Həyatı
Abbas İbrahimov 1981-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub.

## Təhsili
1994-1999-cu illərdə Anadolu Türk litseyində təhsil alıb.  2003-cü ildə Ankara Universitetində Biznes iqtisadiyyatı ixtisası üzrə bakalavr, 2005-ci ildə İstanbul Texniki Universitetində İqtisadçı-menecer ixtisası üzrə MBA dərəcəsi alıb. 

## Təcrübəsi
Abbas İbrahimov bank-maliyyə sektorunda fəaliyyətə 2005-ci ildə “Bank of Baku” ASC-də Tədqiqat və inkişaf departamentinin mütəxəssisi kimi başlayıb. Ayrı-ayrı vaxtlarda Ödəniş kartları bölməsinin rəhbəri, Məhsulların yaradılması və idarə edilməsi departamentinin direktoru, Bankın İdarə Heyəti sədrinin müavini olub. 2015-2016-ci illərdə “Bank of Baku” ASC-nin İdarə Heyətinin sədri olub. 2017-cı ildə "ABB" ASC-nin İdarə Heyəti sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilib. 2018-ci ilin dekabrından "ABB" ASC-nin İdarə Heyətinin sədridir.

## İstinadlar
Şanay-Timpişka

**Şanay-Timpişka çayı** () və ya **La Bomba** — Amazon çayının qoludur və "dünyada yeganə qaynayan çay" adlanır. Uzunluğu 6,4 km (4,0 mil) təşkil edir. Sularının çox yüksək temperaturu ilə tanınır. Suyunun terpmeraturu 45 °C (113 °F) ilə təxminən 100 °C (212 °F) arasında dəyişir. İstiliyin mənbəyi əslində geotermal olsa da, adı "günəşin istiliyində qaynadılmış" deməkdir.

## Mifalogiya
Çay Huanuko yüksək meşəsinin bir hissəsi olan Mayantuyacu ziyarətgahında yerləşir. Ərazidə Aşaninka icması yaşayır. Yerli şamanlar qaynar suyun “Suların Anası” kimi tanınan nəhəng ilan ruhu Yakumama tərəfindən doğulduğuna inanırlar.
## Elmi izahat
Geotermal sahə üzrə alim Andres Ruzo istiliyin mənbəyini araşdırıb. O, əvvəlcə bunu uşaq ikən babasından öyrənib. Çay, adətən qrunt suları üçün geotermal isitmə təmin edən məlum aktiv vulkanların və ya geotermal kanalların yaxınlığında olmamasına baxmayaraq, yüksək temperaturunu saxlayır. Unikal təbiətinə baxmayaraq, National Geographic onu tamamilə təbii xüsusiyyət kimi təsvir etmişdir. Bu istiliyin mənbəyinin əsas nəzəriyyəsi Yerin geotermal qradiyentidir. Yerin mantiyasına daha yaxın olan yeraltı sular səth sularından daha yüksək temperatura malikdir. Nəzəriyyə ondan ibarətdir ki, yağış suları Amazon meşəsinin səthinə düşür və yer qabığına endiyi yerlərdə dərin köklü çatlar tapır. Beləliklə, su geotermal gradientə uyğun olaraq qızdırılır. O, isti bulaqlar vasitəsilə qidalanır.
## Təhdidlər
Şanay-Timpişka meşələrin qırılması təhlükəsi ilə üz-üzədir. National Geographic-ə görə, ərazinin ətrafındakı meşələrin qırılmasının çox hissəsini əslində yerli əhali həyata keçirir. Qaynayan çayın ətrafındakı meşələrin qırılmasının 99 %-nə qədəri yerli əhalinin daha böyük və daha bahalı ağacları satması, qalanını isə yandırması nəticəsində baş verir. Maple Energy adlı yerli neft və qaz şirkəti ərazinin ətrafındakı cəngəlliklərin bir hissəsini qorumağa başlamışdır.
## İstinadlar
Yapon qrupu

**Yapon qrupu** () — 1906–1908-ci illərdə Yunanıstan Parlamentində siyasi qrupun qeyri-rəsmi adı.

## Adı
Qrup 1906-cı ilin iyununda həmin ilin parlament seçkilərindən sonra yaradılmışdır. Qeyri-rəsmi adı ona jurnalist Vlasis Qavrilidis 23 fevral 1907-ci il tarixli "*[[Akropol (qəzet)|Akropol]]*" qəzetindəki məqaləsində vermiş, burada onların impulsunu Rusiya–Yaponiya müharibəsi zamanı Yaponiya əsgərlərinin inadkarlığı ilə müqayisə etmişdir.

## Üzvləri
Qrupun üzvləri bunlar idi:

* Stefanos Draqumis — Attika və Beotiya periferiyasının millət vəkili, Xarilaos Trikupisin partiyasının nümayəndəsi olmuşdur.
* Dimitrios Qunaris — Axeya periferiyasının müstəqil millət vəkili, əvvəlcə Georgios Teotokis partiyasının nümayəndəsi olmuşdur.
* Petros Protopapadakis — Kiklad adalarının millət vəkili, Teodoros Dilyannisin partiyasının nümayəndəsi olmuşdur.
* Xaralambos Vozikis — Kinuriya periferiyasının müstəqil millət vəkili, əvvəlcə Diliyannis və Aleksandros Zaimisin partiyalarının nümayəndəsi olmuşdur.
* Apostolos Aleksandris — Karditsa periferiyasının müstəqil millət vəkili, ilk dəfə 1906-cı ildə seçilmişdir.
* Emmanuel Repulis — Ermionida periferiyasının müstəqil millət vəkili, Diliyannisin partiyasının nümayəndəsi olmuşdur.
* Andreas Panagiotopoulos — Eyyaliya periferiyasının millət vəkili.

Yaşı nisbətən yuxarı olan Draqumis qrupun fəxri lideri idi, lakin onun əsl hərəkətverici qüvvəsi Fransa və Almaniyada təhsil almış, Bismarkın sosial qanunvericiliyindən təsirlənmiş gənc hüquqşünas Dimitrios Qunaris olmuşdur. Protopapadakis mühəndis idi və bütün siyasi karyerası boyunca Qunarisin yaxın müttəfiqi olaraq qalmışdır. Vozikis 27 yaşında parlamentə seçilməklə tanınırdı.

Qrupa müxtəlif partiyaların və siyasi dairələrin üzvləri daxil idi. Bu, ayrıca siyasi partiyanın yaradılmasına mane olurdu. Buna baxmayaraq, "Yapon qrupu"nun üzvlərinin özləri heç vaxt əsl kütləvi partiya altında birləşmək üçün ciddi cəhdlər göstərməmişdilər. Buna səbəb Qunarisin lider rolunu öz üzərinə götürmək istəməməsi idi.

## Məqsədlər
"Yaponlar"ın əsas narahatlığı Yunanıstanda 1893-cü ildə dövlətin iflasına, 1897-ci il Osmanlı–Yunanıstan müharibəsində məğlubiyyətə və sonradan beynəlxalq maliyyə nəzarətinin tətbiqinə səbəb olmuş siyasi böhran idi. "Yaponlar" siyasi təbəqəni və partiyaların faydasız növbələşməsini tənqid edirdilər. Onlar radikal modernləşmə proqramları təklif etmiş, mənəvi dəyərləri müdafiə etməyə yönəlmiş antielitar və antikorrupsiya ritorikasını qəbul etmişdilər.

## Fəaliyyətin dayandırılması
Baş nazir Georgios Teotokis 1908-ci ilin iyununda Qunaris, Protopapadakis və Repulisə hökumət vəzifələrini təklif etmiş, ilk ikisi bunu qəbul etmişdir. Bundan sonra qrup fəaliyyətini dayandırmışdır. Qunaris maliyyə naziri olmuş, lakin büdcə müzakirəsi zamanı keçmiş tərəfdaşlarının sərt tənqidləri səbəbindən istefa vermişdir. "Yapon qrupu" öz məqsədlərinə çatmasa da, 1909-cu il Afina üsyanından və Elefterios Venizelosun hakimiyyətə gəlişindən sonra aparılan siyasi islahatların xəbərçisi olmuşdur.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* Τάσος Βουρνάς, *Ιστορία της νεώτερης και σύγχρονης Ελλάδας*, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα 1997, Τόμος Α΄
*
Müstəqillik ordusu

**Müstəqillik ordusu** () — 1989-cu ildə Ermənistanda təsis edilmiş silahlı dəstə. Bu, Aşot Navasardyan, Movses Qorqisyan, Azad Arşakyan və Razmik Markosyan da daxil olmaqla, Milli Öz Müqəddəratını Təyin Etmə İttifaqının üzvləri tərəfindən yaradılmışdır. Silahlı dəstə Ermənistanın 1991-ci ildə müstəqil dövlət olması ərəfəsində fəaliyyət göstərmişdir.

Müstəqillik Ordusunun elan etdiyi məqsəd "Ermənistanın müstəqil ölkəyə çevrilməsi prosesini qorumaq" idi və bu məqsədlə Ermənistandakı sovet hakimiyyəti ilə, eləcə də Azərbaycan–Ermənistan sərhədində və Dağlıq Qarabağda Azərbaycan qüvvələri ilə toqquşmalara başlamışdır. Qrupun yaradılmasından az sonra onun yaradıcılarından biri Movses Qorqisyan Arazdəyən yaxınlığında Azərbaycan qüvvələri ilə döyüş zamanı öldürülmüşdür. 1990-cı ilin fevralında Müstəqillik Ordusu Ermənistandakı müxtəlif silahlı birləşmələrin fəaliyyətini əlaqələndirmək üçün nəzərdə tutulmuş müdafiə koordinasiya komitəsinin yaradılmasında iştirak etmişdir.

23 mart 1990-cı ildə Müstəqillik Ordusu Milli Öz Müqəddəratını Təyin Etmə İttifaqı ilə əlaqələri kəsərək müstəqil qrupa çevrilmişdir. Müstəqillik Ordusunun bir neçə lideri 2 aprel 1990-cı ildə Aşot Navasardyan tərəfindən yaradılan Ermənistan Respublika Partiyasının sıralarına qoşulmuşdur. Müstəqillik Ordusu yeni hərbi şura yaratmış, Navasardyan ali komandan, Leonid Azqaldyan isə baş komandan olmuşdur. 1989-cu ilin dekabrına qədər qrupun İrəvan, Üçkilsə, Artaşat, Sərdarabad, Ararat, Uluxanlı, Çarentsavan, Kəvər, Basarkeçər, Böyük Qarakilsə, İcevan, Taşir və Dağlıq Qarabağda bölmələri var idi.

27 may 1990-cı ildə Müstəqillik Ordusu İrəvan dəmir yolu vağzalında Sovet Ordusunun İrəvana daxil olmasına mane olmuşdur. Müstəqillik Ordusu 1990-cı ilin avqustunda fəaliyyətini dayandırmışdır. Onun üzvlərinin əksəriyyəti Birinci Qarabağ müharibəsində döyüşmüş və Ermənistanın siyasi həyatında iştirak etmişdir.

## İstinadlar
Hve

**Hve** və ya **ho** sovet koreyalıların ləhcəsində — **he** — Koreya mətbəxi ailəsi adlanır. Hve çiy ətdən və ya balıqdan əlavələrlə hazırlanır. Ümumi seçimlər:

* Senseonhve (생선회, həmçinin hwalohwe, 활어회; nazik dilimlənmiş balıq və ya dəniz məhsulları, oxşar Yapon yeməyi sasimidir);

* Yuxve (육회) — soya sousu, küncüt yağı və düyü şərabı ilə xam mal ətdən hazırlanı

* Sannakçi hve —

Balıq hve adətən cheokchujang (qoçujang sousu), ssamjang (쌈장), kələm yarpaqlarına bükülmüş vasabi və perilla ilə yeyilir.

## Tarixi
Güman etmək olar ki, hve Üç Krallıq Dövrünün əvvəlində (e.ə. 57 — eramızdan əvvəl 668), aktiv mədəni mübadilə dövründə Çindən gəlmişdir.

"Lun Yu" (eramızın I əsri) deyir: "Mən turş düyü, balıq və ya köhnə ət yemədim" (食不厭精，膾不厭細). "Kuai" sözü Çindir. ticarət. 膾, məs.

Əvvəlcə çiy balıq və ya ətdən ibarət nazik zolaqlar mənasını verən 脍, Qin sülaləsində çiy balıq mənasına gəldi.

Qoryo sülaləsindən əvvəl (918–1392) Koreyada buddizm inkişaf etdi və ət ümumiyyətlə nadir hallarda yeyilirdi. Hve demək olar ki, unudulmuşdur.
Qoryo dövrünün sonunda Buddizm öz gücünü itirdi və hve yenidən populyarlıq qazandı. Çoson krallığı çiy ət yeməyi təbliğ edirdi..

Çinin özündə xam ət və balıq demək olar ki, heç vaxt yeyilmir, Çaoşan mətbəxi istisna olmaqla, burada "yuşeng" yeməyi, çiy balıq salatı var. Tayvan-Yapon tarixçisi Ting Xunxing (陳舜臣) 11-ci əsrdə epidemiyadan sonra çiy balıq və ətin Çin mətbəxindən yoxa çıxdığını iddia edir. Mahnı sülaləsinin məşhur şairi Mei Yaoçenin şeirlərində ev sahibinin qonaqlar üçün "kuai" hazırlamasını təsvir etdiyinə görə, kuai ən azı 1060-cı ilə qədər mövcud olmuşdur.

## Qalereya

Korean.cuisine-Hoe-01.jpg|Müxtəlif hvelər
Korean.food-Hoe-02.jpg|
Korean.cuisine-Hoe-02.jpg|
Ojingeo.Sukhoe-01.jpg|*Ochinyo sukhve*
Korean.food-Yukhoe-02E.jpg|*[[Yuxva]]*
Korean.food-Hoe.naengmyeon-01.jpg|*Hve [[nenmyong]]*
Kim.Deuksin-Gangbyeon.hoeeum.jpg|Balıqçılar hve yeyirlər.


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 생선회의 역사와 정보
Seci

**Seci** − () ədəbi terminlərdən biridir və nəsrdə qafiyələri ifadə etmək üçün istifadə olunur

## Mahiyyəti
Seci ərəb poeziyasının ən qədim forması hesab olunur. Seci istifadə etməklə əldə edilən ritmik diskurslar poeziyanın inkişafına imkan verirdi. Seci sənəti ərəb satirasının inkişafında mühüm mərhələ hesab olunur. Seciler cahiliyyət dövründə uzun müddət poeziya olaraq görülmüşdür.

## Kahin Secileri
İslamdan əvvəlki ərəb kahinləri insanları heyran etmək üçün seci-li sözlər deyirdilər:
"And olsun parlaq aya! And olsun parlayan ulduza!
Yağış gətirən buludlara and olsun! Səmadakı quşlara and olsun!
Səyyahın yolunu tapdığı işarəyə and olsun…
…Biri Necd’e, digəri isə Gavr’a getdi! Haşim, Üməyyəni qəhrəmanlığa gedərkən keçdi…
(Bu işdə) birinci gəlir; sonuncusu da var. Əbu Hemheme bu məsələdən xəbərdardır.

## Türk ədəbiyyatından nümunələr
İlahi, qəbul səndən, rədd səndən; Şəfa səndən, bəla səndən; İlahi, iman verdin, daimi et; Sən verdin, onu möhkəm et.
Dəri libası yandırılmalı, könül evi pak olmalıdır.
Ey gözlərin nuru, qəlblərin sevinci; başımızın tacı
Alimsən elminin hüdudu yoxdur, qüdrət sahibisən qüdrətinin sonu yoxdur.

## Həmçinin bax
* Nəsrlə yazılmış Milad nəğməsi
* Nəsr
* Qafiyə

## Xarici keçidlər

* Seci (İç Kafiye-Nesir Kafiyesi)
* Seci Sanatının Örnekleri Ve Özellikleri 
* Seci nedir?

## İstinadlar
Trik-il-Visqa

** Trik-il-Visqa** () — Maltanın Zabbar şəhəri yaxınlığında iki mərtəbəli gözətçi qülləsidir. 1659-cu ildə tikilmişdir. Bu, De Redinin qüllələri arasında doqquzuncu qüllədir. 20-ci əsrdə qüllə əhəmiyyətli dərəcədə zədələndi, lakin 2008–2009-cu illərdə aparılan bərpa sayəsində indi yaxşı vəziyyətdədir.

## Tarixi
Qüllə 1659-cu ildə Maltanın cənub-şərq sahilində, Böyük Limanın yaxınlığında tikilmişdir. "Trik-il-Visqa" adı "Geniş küçə" deməkdir, bu ad qüllənin qorumalı olduğu geniş sahil xəttinə görə verilmişdir. Trik il Visqa qülləsi Santa Mariya delle Graziye (qərbdə) və Çonkor (şərqdə) qüllələri arasında yerləşirdi, lakin bu iki qüllə Britaniya hərbçiləri tərəfindən söküldükdən sonra artıq mövcud deyil. İkinci Dünya müharibəsi zamanı qüllənin yaxınlığında uzunmüddətli atəş nöqtələri yerləşirdi.

## Qalereya

Şəkil:Towers_and_pillboxes_in_Marsascala.jpeg
Şəkil:Triq_il-Wiesgħa_Tower.jpeg
Şəkil:Tower_Malta.jpeg


## İstinadlar
Dezinformasiya

**Dezinformasiya** insanları aldatmaq üçün qəsdən yayılan yalan məlumatdır. Dezinformasiya saxta xəbərlər şəklində təqdim edilə bilər.

Azərbaycan dilində *dezinformasiya* sözü latın *dis-* və *informasiya* (məlumat) prefiksinin tətbiqindən yaranıb və "məlumatın geri qaytarılması və ya silinməsi" mənasını verir. Bəziləri bunu rusca  kalka tərcüməsi hesab edirlər, KQB qara təbliğat şöbəsinin başlığından götürülmüşdür. Defektor Ion Mihai Pacepa, İosif Stalin bu termini icad etdiyini iddia edərək, Qərb mənşəli olduğunu iddia etmək üçün ona fransızca səslənən bir ad verdi. Rusların istifadəsi 1923-cü ildə “xüsusi dezinformasiya idarəsi” ilə başladı. Dezinformasiyanın tərifi *[[Böyük Sovet Ensiklopediyası]]nda* (1952) “ictimai rəyi aldatmaq məqsədi ilə yalan məlumat” kimi verilmişdir. Məsələn, İNFEKTION əməliyyatı guya ABŞ-nin QİÇS-i icad etdiyi barədə fikirlərə təsir etmək üçün sovet dezinformasiya kampaniyası olmuşdur.  ABŞ 1980-ci ilə qədər saxta bir sənədin ABŞ-nin aparteidi dəstəklədiyini bildirənə qədər dezinformasiyaya qarşı fəal mübarizə aparmamışdır.

## Həmçinin bax
*İnternet senzurası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Müqəddəs Elmo körpüsü

** Müqəddəs Elmo körpüsü** — Vallettada yerləşən tək aşırımlı polad piyada körpüsü. Fort St. Elmo sahilindən Böyük Limanın yaxınlığındakı dalğaqırana aparır. 2011–2012-ci illərdə İspaniyanın Arenas & Asociados memarlıq bürosunun layihəsinə əsasən inşa edilmişdir.

## Tarixi
Müqəddəs Elmo körpüsü 1906-cı ildə tikilmiş və 26 iyul 1941-ci ildə İkinci Dünya müharibəsi zamanı dağıdılmış köhnə körpünün yerində dayanır. Köhnə körpünün dizaynı indiki ilə eyni idi, lakin bir deyil, iki aşırımlı idi. Yenidənqurmadan sonra körpü ictimaiyyətdən birmənalı qarşılanmadı, bəziləri onun dizaynını və köhnə fotoşəkillərdən bərpa olunmasını təriflədi, digərləri isə tikinti xərclərini bəyənmədi və onu "heç yerə körpü" adlandırdı.

## Təsviri
Polad körpünün çəkisi 190 ton, uzunluğu 70 metr, eni isə 5,5 metrdir. Körpünün hissələri asimmetrik L formalı kəsişə malikdir. Hazırda köhnə körpünün dirəklərinin qalıqları qorunub saxlanılsa da, onlar yeni tikili ilə birləşdirilməyib.

## Qalereya

Fayl:S.L.Cassar,_Dgħajsa_tal-latini_heading_under_the_bridge.jpg|20-ci əsrin əvvəllərinin fotoşəkili
Fayl:SElmoBrdgValleta27071941.jpg|Dağıntıdan sonra körpü
Fayl:Malta_-_Valletta_-_Triq_il-Lanca_-_St._Elmo_Bridge_06_ies.jpg|Köhnə körpünün dayaqları
Fayl:Malta_-_Valletta_-_Triq_il-Lanca_-_St._Elmo_Bridge_01_ies.jpg|Müasir körpü


## İstinadlar
Nəcməddin Pamir

**Nəcməddin Pamir** () — türk neyrocərrah. O, Acıbadem Universitetinin təsisçi rektorudur.

## Həyatı
O, İstanbul Universitetinin Cerrahpaşa Tibb Fakültəsini bitirib. 1981-ci ildə Hacettepe Universiteti Tibb Fakültəsinin Neyrocərrahiyyə bölməsində neyrocərrahiyyə üzrə ixtisaslaşıb. 1985-ci ildə Stokholmda Karolinska İnstitutunda və Sürix Universitetinin keyrocərrahiyyə kafedrasında müəllim vəzifəsində çalışmışdır. O, Pittsburq Universitetində, Virciniya Universitetində və Corc Vaşinqton Universitetində kəllə bazası cərrahiyyəsi üzrə klinik və cərrahi təhsili, daha sonra Stokholmda *Gamma Knife* təhsili almışdır.

1992-ci ildə Marmara Universitetinin nevroloji Elmlər İnstitutunu qurmuşdur.

## İstinadlar
Amerika Nevrologiya Akademiyası

**Amerika Nevrologiya Akademiyası** — 38.000-dən çox nevroloq və nevrologiya tədqiqatçısını təmsil edən peşəkar cəmiyyət. Tibbi ixtisaslaşmış bir birlik olaraq, 1948-ci ildə Minnesota Universitetindən A. B. Beyker tərəfindən tərəfindən nevrologiya sənətini və elmini inkişaf etdirmək və bununla da nevroloji xəstəlikləri olan xəstələrə mümkün olan ən yaxşı qayğını göstərmək məqsədi ilə qurulmuşdur. Minnesota ştatının Minneapolis şəhərində baş ofisi, Vaşinqton şəhərində isə səhiyyə siyasəti ofisi yerləşir.

2012-ci ilin aprelində akademiya qərargahını Minneapolisin mərkəzindəki 63.000 kvadrat metrlik yeni bir binaya köçürdü. Beşmərtəbəli binanın tikintisi 20 milyon dollara başa gəldi.

## Nəşrlər
Akademiya aşağıdakı nəşrləri dərc edir:

* Nevrologiya – Amerika Nevrologiya Akademiyasının aparıcı jurnalı olan jurnalda ən son nəzərdən keçirilmiş orijinal klinik tədqiqat məqalələri, akademiyanın mövqe sənədləri və nevrologiya sahəsini inkişaf etdirən və xəstə baxımına təsir edən klinik təlimatlar, redaksiya məqalələri və icmallar yer alır.
* Nevrologiyada klinik təcrübə
* Nevrologiya təhsili
* Nevrologiya genetikası
* Nevroloji neyroimmunologiya və neyroinflamasiya
* Davamlılıq
* Bu günün nevrologiyası
* Beyin və həyat
* İspan dilində Beyin və Həyat

## İstinadlar
Avstriyanın Müttəfiq qüvvələr tərəfindən işğalı

**Avstriyanın Müttəfiq qüvvələr tərəfindən işğalı** — Avstriya ərazisinin Müttəfiqlər dövlətlərin silahlı qüvvələri tərəfindən müvəqqəti işğalı. İşğal 1945-ci ilin aprelində Müttəfiqlərin nəzarəti altında olan Avstriyanın Vyana əməliyyatının nəticəsi olaraq Almaniyadan müstəqilliyini elan etməsi ilə başlamış və 27 iyul 1955-ci ildə Avstriya ilə dövlət müqaviləsi nəticəsində sona çatmışdır.

1938-ci ildə baş tutmuş Anşlussdan sonra Avstriya ümumiyyətlə Nasist Almaniyasının bir hissəsi kimi tanınmışdır. Bununla belə, 1943-cü ildə Müttəfiqlər Moskva Bəyannaməsində Avstriyanın nasist cinayətlərindəki rolu inkar edilməmək şərtilə ölkənin nasist təcavüzünün ilk qurbanı kimi qəbul ediləcəyi, müharibədən sonra azad edilmiş və müstəqil ölkə kimi rəftar ediləcəyi barədə razılığa gəlmişdilər. İkinci Dünya müharibəsindən dərhal sonra Avstriya dörd zonaya bölünmüş, Britaniya, Sovet İttifaqı, ABŞ və Fransa tərəfindən birgə işğal edilmişdir. Vyana da eyni şəkildə bölünmüşdür, lakin mərkəzi rayon Müttəfiq Nəzarət Şurası tərəfindən kollektiv şəkildə idarə olunmuşdur.

Almaniya 1949-cu ildə Şərqi və Qərbi olmaqla iki hissəyə bölündüyü halda, Avstriya 1955-ci ilə qədər Qərb Müttəfiqləri və Sovet İttifaqının birgə işğalı altında qalmışdır. Onun statusu Soyuq müharibədə Xruşşov mülayimləşməsi dövrünə qədər mübahisəli mövzuya çevrilmişdir. Avstriyanın əbədi neytrallıq vədlərindən sonra 15 may 1955-ci ildə Avstriyaya tam müstəqillik verilmişdir və sonuncu işğal qoşunları həmin il 25 oktyabr tarixində ölkədən ayrılmışdır.

## Zəmin
1943-cü il Moskva konfransında Sovet İttifaqı, ABŞ və Britaniya Almaniyanın Avstriyanın ilhaqını "boş və etibarsız" hesab etmək qərarına gəlmişdilər. Onlar həmçinin, 1938-ci ildən bəri bütün inzibati və hüquqi tədbirlərə məhəl qoyulmayacaqdı. Konfransda müharibədən sonra azad və müstəqil Avstriya yaratmaq niyyəti bəyan edilmiş, eyni zamanda Avstriyanın "Hitlerçi Almaniyanın tərəfində müharibədə iştirak etmək" üçün məsuliyyət daşıdığı və bundan yayına bilməyəcəyini bildirilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Dnestryanının status vəziyyəti

**Dnestryanının status vəziyyəti** — Dnestryanı Moldova Sovet Sosialist Respublikasından birtərəfli qaydada Sovet İttifaqının tərkibində müstəqilliyini elan etdiyi 2 oktyabr 1992-ci ildən bəri mövcuddur.

Moldova 1992-ci ildə Dnestryanı üzərində nəzarəti itirdi və bunun ardınca Dnestryanı müharibəsi başladı. PMR (Rus dilində Dnestryanı Moldova Respublikasının qısaldılmışı) bu regiona faktiki nəzarət edir və Birləşmiş Millətlər Təşkilatına üzv olan heç bir dövlət tərəfindən diplomatik olaraq tanınmayıb. (İki sovet varisi BMT üzvü olmayan Abxaziya və Cənubi Osetiya tərəfindən tanınır.) Birləşmiş Millətlər Təşkilatı onu de-yure olaraq Moldovanın bir hissəsi hesab edir.

2006-cı ildə keçirilən referenduma görə, xalqın əksəriyyəti Moldovadan müstəqil bir quruluş istədiyi halda, Rusiya ilə birləşmək istəyir.

## Dnestryanı müstəqil olaraq rəsmən tanıyan dövlətlər

### BMT-yə üzv olmayan dövlətlər

## İstinadlar
Əbu Rəfi

**Əbu Rəfi əl-Kitbi** (; ) — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri. Əbu Rəfinin dəqiq adı məlum deyil. Çox vaxt İbrahim və ya Əsləm adları çəkilir. Digər məlumatlara görə, onun adları Saleh, Əbdürrəhman, Yezid, Sabit və s. olaraq bildirilir. O, Ruveyfi və Bureyx ləqəbləri ilə tanınır.
## Həyatı
Əbu Rəfi mənşəcə qibti idi. O, Məhəmməd peyğəmbərin əmisi Abbas ibn Əbdülmüttəlibin qulu idi və Peyğəmbərə hədiyyə edildi. Abbas ibn Əbdülmüttəli İslamı qəbul etdikdən sonra Məhəmməd Əbu Rəfini azad edir və cariyəsi Səlma ilə evləndirir. Səlmadan onun Ubeydullah adlı oğlu doğulur. Əbu Rəfi Abbas ibn Əbdülmüttəlibin həyat yoldaşı Ümmül-Fədl ilə birlikdə Məkkədə İslamı qəbul edir. Müsəlman olsa da qul olduğu üçün hicrət edə bilməmişdi.

Əbu Süfyan məkkəlilərin Bədrdə gördükləri məğlubiyyəti təsvir edərək dedi ki, onların yerlə göy arasında dayanan ağ geyinmiş, qara atlı adamlar tərəfindən məğlub edildiklərini söyləyir. Bu əsnada Əbu Rəfi onların mələk olduqlarını iddia etdikdə Əbu Ləhəb tərəfindən döyülür. Əbu Rəfi Mədinəyə Bədrdə əsir düşən Abbas ibn Əbdülmüttəlib üçün fidyə gətirilir. Bədr döyüşündən sonra Məkkəyə köçür və Məhəmməd peyğəmbərə xidmət edir.

Uhud döyüşündə və ondan sonra müsəlmanların müşriklərə qarşı yürüşlərində iştirak etmişdir. Əbu Rəfi zövcəsi Səlma ilə Xeybərə səfərə çıxır. Daha sonra Səlma Məhəmməd peyğəmbərin oğlu İbrahim ibn Məhəmmədin (aprel 630) doğumunda yardımçı olur. Əbu Rəfi Peyğəmbərə oğlu olduğunu dedikdə, ona bir qul hədiyyə verir.

629-cu ilin ümrəsində və Misirin fəthində (639-641) iştirak etmişdir. Hədislər nəql ertmişdir. O, ehtimala görə 655-660-cı illər arasında Kufədə vəfat etmişdir. Əl-Vəqidi Əbu Rəfinin xəlifə Osman ibn Əffanın (ö. 656) öldürülməsindən əvvəl Mədinədə vəfat etdiyini bildirir. Onun altı övladı olmuşdur: Rəfi, Həsən, Ubeydullah, Mütəmir (Muqirə), Əli və Səlma.

## İstinadlar
Qul Nəsimi

**Qul Nəsimi** () — XVII əsrdə Osmanlı İmperiyasında yaşamış Ələvi-Bektaşi şairi. Yaxşı təhsil aldığı bilinən şairin Vəhdətül-vücud anlayışı var. Şair haqqında məlumat azdır. O, heca və əruz janrlarından istifadə edərək Şah İsmayıl, Pir Sultan Abdal və İmadəddin Nəsiminin üslubuna yaxın əsərlər yaratmışdır. Bəzən adına görə İmadəddin Nəsimi ilə qarışdırılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Dnestryanı Respublika Günü

**Dnestryanı Respublika Günü** (, , ) — qərbdə müstəqillik günü və ya milli gün kimi olaraq bilinən Dnestryanı respublikasının rəsmi bayramı. Bu tarix hər il 2 sentyabrda qeyd olunur.

## Qalereya

Fayl:September 2, Transnistria's National Day (11377768846).jpg|
Fayl:TIraspol Transnistria (13954559507).jpg|
Fayl:Pridnestrovie military parade.jpg|2011-ci ildə parad.
Fayl:Медаль «25 лет Приднестровской Молдавской Республике».jpg|Pridnestroviya Moldova Respublikasının (Dnestryanı) müstəqilliyinin 25-ci ildönümü üçün verilmiş medal.
Heyluntszyan

**Heyluntszyan**(; hərfi mənası: "Qara əjdaha çayı") — Çinin şimal-şərqində bir əyalətdir. Keçmişdə — Mancuriya tarixi bölgəsinin bir hissəsi olmuşdur. Hal-hazırda Çinin Dunbey (şimal-şərq) coğrafi bölgəsinin bir hissəsidir. İnzibati mərkəzi və ən böyük şəhəri Harbindir. Digər böyük şəhərlər Ciciqar, Suyhua, Daqing və Mudanjiangdır . 2020-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, Heyluntszyanın əhalisi 31,85 milyon nəfər təşkil edir .

## İstinadlar
Memar Sinan tərəfindən tikilmiş cümə məscidlərinin siyahısı

Bu siyahı, Osmanlı memarı Memar Sinan tərəfindən layihələndirilib, tikilmiş cümə məscidlərinin siyahısıdır. Siyahıdakı 77 məsciddən 39-u İstanbulda yerləşir.
## Arxa plan
Memar Sinan 1539-cu ildə sədrəzəm Ayaz Mehmed Paşa tərəfindən Osmanlı imperatorluğunun baş memarı təyin edilmişdir. Sinan 1588-ci ildə ölümünə qədər vəzifəsində qaldı və üç sultanın hakimiyyəti dövründə: I Süleyman (1520-66), II Səlim (1566–74) və III Murad (1574–95) xidmət edib.  Sinan öz xatirələrində *Teẕkiretü'l-bünyān* adlı əsərində 80 cümə məscidi (böyük məscid) və 400-dən çox kiçik məscidi daxil olmaqla 698 binanı layihələndirdiyini bildirir.  Əslində o, imperator memarlarından ibarət qrupa rəhbərlik edirdi və tikilən binalar kollektiv iş sayılırdı. Sinan özü sultan üçün aparılan böyük tikinti layihələrində iştirak edirdi. Bunlar Ədirnədəki Şahzadə külliyəsi (1543–48), Süleymaniyyə məscidi (1548–59), Qırxçeşme su işleri (1561–65), Qanuni Sultan Süleyman Körpüsü (1565–67) və Səlimiyyə məscidləri (1568–74) idi. Bu tarixdən sonra o, III Muradın dövründə böyük tikinti işləri aparmamış, yaşlandığı üçün işi başqa memarlara həvalə etmişdir.

77 cümə məscidinin aşağıdakı siyahısını tarixçi Gülru Nəciboğlu tərtib edib. Siyahıya Sinan tərəfindən bərpa edilən köhnə məscidlər və keçmiş camaat məscidindən cümə məscidinə çevrilən məscidlər daxil deyil. Siyahıya Sinan tərəfindən bərpa edilən köhnə məscidlər və keçmiş kiçik məscidlərdən cümə məscidinə çevrilən məscidlər daxil deyil.

## Cümə məscidlərinin xronoloji siyahısı

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
## Xarici keçidlər
*
Dnestryanı Silahlı Qüvvələri

**Dnestryanı Silahlı Qüvvələri** — Dnestryanı Respublikasını qorumaq məsuliyyəti daşıyan ordu.

## İstinadlar
Müştərək istehsal olunan məhsul

**Müştərək istehsal olunan məhsul** () — başqa bir məhsulla eyni vaxtda istehsal olunan və hər birinin müstəqil satış qiyməti olan məhsul.

## Tərifi
İngilis professoru Kolin Druri birgə məhsulu eyni vaxtda istehsal olunan və hər birinin müstəqil satış qiyməti olan müəssisənin əsas məhsulları kimi müəyyən edir.

## Birgə istehsal olunan məhsulların uçotu
Ayrılma nöqtəsinə (məhsulların ayrıldığı istehsal nöqtəsi) çatana qədər müxtəlif məhsullar üzrə məsrəflərin uçotu müəyyən edilmir. Ayrılma nöqtəsi məhsulların bölünə bilməsi, bir-birindən ayrı satıla bilməsi və ya sonrakı emala məruz qalması ilə müəyyən edilir. Ayrılma nöqtəsini keçdikdən sonra birgə istehsal olunan məhsullarla bağlı bütün əlavə xərclər satılana qədər hər bir məhsul üçün ayrıca saxlanılır.

Bölünmə nöqtəsinə qədər ümumi biznes xərcləri aşağıdakı üsullarla məhsullara bölünə bilər:

* natural göstəricilərdən istifadə üsulu (xərclər istehsalın həcminə mütənasib olaraq bölüşdürülür). Metod üzrə hər bir məhsul bərabər gəlirə malikdir, kompleks məsrəflərin payı hər bir məhsul üzrə onun ümumi istehsal həcmindəki payına mütənasib olaraq tutulur və hər bir məhsul növü üzrə vahid maya dəyəri eyni olur. Əgər məhsulların qiyməti fərqlidirsə, onda süni gəlirli və gəlirsiz məhsullar meydana çıxa bilər. Müxtəlif ölçü vahidləri olan məhsullar istifadə edildikdə metodu tətbiq etmək də çətindir;
* bölünmə nöqtəsində satışın dəyərinə əsaslanan metod (xərclər satış gəlirinə mütənasib olaraq bölüşdürülür). Qiyməti yüksək olan məhsullar üçün metoda görə, məsrəflərin daha yüksək payı ilə kompleks xərclər bölüşdürülür;
* xalis satış dəyəri metodu (xərclər mümkün xalis satış dəyərinə mütənasib olaraq bölüşdürülür). Metod üzrə kompleks məsrəflər məhsulların satış qiyməti ilə bölünmə nöqtəsindən sonra çəkilən xərclər arasındakı fərqə mütənasib olaraq bölüşdürülür;
* ümumi mənfəətin sabit payı metodu (mürəkkəb məsrəflər hər bir fərdi məhsul üzrə ümumi ümumi mənfəətdə eyni paya uyğun olaraq bölüşdürülür). Metodaya görə hər bir məhsul üzrə ümumi mənfəətin faizi ümumi ümumi mənfəətə bərabərdir. Ümumi mənfəətin faizi ümumi gəlirdən məhsulların ümumi dəyərini çıxmaqla hesablanır və sonra mənfəət gəlirin faizi ilə müəyyən edilir, bundan sonra emaldan sonrakı xərclərin məbləği çıxılır və fərq ayrılmış kompleksdir. Hər bir fərdi məhsul üçün məsrəf və gəlir arasında əlaqənin sabit olduğu güman edilir.

## İstinadlar
Alois Andritski

** Alois Andritski ** (, ; ) — Sorb katolik keşişi və Meissen yeparxiyasının şəhidi idi. O, Milli Sosializmin qatı əleyhdarı idi və Daxau həbs düşərgəsində öldürüldü. Roma Katolik Kilsəsi tərəfindən bir müqəddəs kimi hörmət edilir. Onun anım günü 3 fevraldır.

## Həyatı

Alois Andritski 1914-cü ildə Radiborda (Lusatia, Saksoniya) sorbiyalı müəllim Yan Andritskinin ailəsində anadan olub. O, katolik keşişi Miklaus Andritskinin qardaşı oğlu idi. Bautzendə məktəbi bitirdikdən sonra həyatını kilsəyə həsr etməyə qərar verir. 1934-1937-ci illərdə Paderborn Universitetində ilahiyyat və fəlsəfə təhsili alıb, sonra Bautzen seminariyasında təhsilini davam etdirib. Tələbəlik illərində o, Sorb tələbə assosiasiyası "Wladaya" rəhbərlik edib və Lusatian serb tələbə qəzetinin baş redaktoru olub. 30 iyul 1939-cu ildə Alois Andritski Bautzendəki Müqəddəs Pyotr kilsəsində keşiş təyin edildi və təyin olunduqdan sonra Drezdendə xidmət etdi. Xütbələrində o, nasist ideologiyasını açıq şəkildə tənqid etdiyinə görə gestapo tərəfindən təqib edildiyi bildirirdi. 1941-ci ildə o, həbs edildi və 2,5 mindən çox katolik keşişinin keçdiyi, bir çoxu işgəncələrə məruz qaldığı qondarma "kahinlər kazarmalarının" mövcud olduğuDaxau həbs düşərgəsinə göndərildi. Həbs düşərgəsində sağ qalan insanların xatirələrinə görə, düşərgə rəhbərliyi Alois Andritskiyə xüsusi qəddarlıqla yanaşırmış. 1943-cü ildə keşiş öldürücü inyeksiya ilə öldürülür.

## Ədəbiyyat

* Marja Kubašec: *Alojs Andricki.* Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin (= Bautzen) 1967 (obersorbisch), 2. nəşr 1979.
* Maria Kubasch (= Marja Kubašec): *Alois Andritzki. Einsatz für eine bessere Welt* (= Reihe *Christ in der Welt*, Bd. 37). Union Verlag, Berlin 1974.
* Hermann Scheipers: *Gratwanderungen – Priester unter zwei Diktaturen.* Benno-Verlag, Leypsiq 1997, ISBN 3-7462-1221-9.
* Joachim Reinelt: *Ein Lichtzeichen für unsere Zeit.* In: *Kirchliches Amtsblatt für das Bistum Dresden-Meißen.* Jahrgang 8, 1998, Heft 14, S. 188–192.
* Siegfried Seifert, Art.: *Seliger Kaplan Alois Andritzki*, in: Helmut Moll (Hrsg. im Auftrag der Deutschen Bischofskonferenz), *Zeugen für Christus. Das deutsche Martyrologium des 20. Jahrhunderts.*, Paderborn u. a. 1999, 7. überarbeitete und aktualisierte nəşr 2019, ISBN 978-3-506-78012-6, Band I, S. 190–192.
* Marcus Knaup: *Zeuge für Christus: Alois Andritzki (1914–1943).* In: *Theologie und Glaube*. Band 4, 2010, S. 493–498.
* Benno Schäffel, Alojs Andritzki: *Alojs Andritzki – Ein Lebensbild.* Benno-Verlag, Leipzig 2011, ISBN 978-3-7462-3063-4.
* Benno Schäffel, Šćěpan Delan: *Alojs Andricki – wobraz žiwjenja.* Bautzen 2011, ISBN 978-3-7420-2206-6.
* Marcus Knaup: *Bekenner und Martyrer: Ernst Kuhlmann (1916–1940) und Alois Andritzki (1914–1943).* In: Josef Meyer zu Schlochtern (Hrsg.): *Die Academia Theodoriana. Von der Jesuitenuniversität zur Theologischen Fakultät Paderborn 1614–2014.* Schöningh, Paderborn 2014, S. 337–346.
* Trudla Malinkowa: *Sorbische Denkmale. Handbuch sorbischer Gedenk- und Erinnerungsstätten*. Domowina Verlag, Bautzen 2022, ISBN 978-3-7420-2647-7, S. 21f., S. 156f., S. 162f., S. 271–273, S. 275–277, S. 309–311.

## İstinadlar
Cənubi Osetiya Xalqı Sülh Naminə

"**Cənubi Osetiya Xalqı Sülh Naminə**" Hərəkatı (, ) — Cənubi Osetiyada müxalifət partiyası. Dmitri Sanakoyev və digər etnik osetinlər, o cümlədən Cənubi Osetiya hökumətinin keçmiş üzvləri (keçmiş daxili işlər naziri Camal Karkusov) tərəfindən yaradılan hərəkat Cənubi Osetiyanın prezidenti Eduard Kokoytını tənqid edir və Gürcüstana birləşməyi dəstəkləyir. Hərəkat rəsmi olaraq 24 oktyabr 2006-cı ildə "Cənubi Osetiyanın Milli Qurtuluş İttifaqı" adı altında yaradılmışdır. Onun ilk üzvlərinə osetin jurnalisti Vladimir Sanakoyev, Maya Çiqoeva-Tsaboşvili ("İber-İron" Gürcü-Osetin Birliyinin rəhbəri), Georgi Çiqoyev, Teymuraz Ceraqoyev və Urazmaq Karkusov daxil idi.

Cənubi Osetiyanın hökuməti hərəkatı qanunsuz elan etmişdir. 2009-cu ildə Camal Karkusov və onun qardaşı Yan Karkusov Rusiyaya qaçaraq FTX-nin göstərişi ilə hərəkət etdiklərini açıqlamışdılar. 2011-ci ildə hərəkatın təşkilatçısı Vladimir Sanakoyev Rusiyaya qaçaraq oxşar bəyanatla çıxış etmişdi.

## İstinadlar
Soçi sazişi

**Soçi sazişi**, rəsmi olaraq "**Gürcüstan–Osetiya münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli prinsipləri haqqında saziş**" () və ya **Daqomıs sazişləri** () — 24 iyun 1992-ci ildə Rusiya Prezidenti Boris Yeltsin və Dövlət Şurasının sədri (Gürcüstanın dövlət başçısı) Eduard Şevardnadze tərəfindən Rusiyanın Soçi şəhərində imzalanmış sənəd.

Müqavilənin əsas müddəaları:

* Qarşı tərəflər atəşi dayandırmağa və silahlı birləşmələrini təmas zonasından çıxarmağa söz verirlər;
* Rusiya Cənubi Osetiyadan orada yerləşən mühəndis-istehkamçı və helikopter alaylarını çıxarmağı öhdəsinə götürür;
* Atəşkəs rejiminə, silahlı birləşmələrin çıxarılmasına, özünümüdafiə qüvvələrinin buraxılmasına və təmas zonasında təhlükəsizliyin təmin edilməsinə nəzarəti həyata keçirməli olan Qarışıq Nəzarət Komissiyası (QCC) yaradılır;
* Birgə Nəzarət Komissiyası hərbi müşahidəçi qruplarına və Qarışıq Sülhməramlı Qüvvəyə tabedir;
* Tərəflər regionun iqtisadi dirçəlişi və məcburi köçkünlərin geri qayıtması üçün şəraitin yaradılması üzrə dərhal danışıqlara başlamağa söz verirlər. Blokadaların və iqtisadi sanksiyaların tətbiqi qəbuledilməz elan edilir.
Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatı (ATƏT) atəşkəs rejiminə nəzarət etmək və danışıqları asanlaşdırmaq barədə razılığa gəlmişdi. ATƏT gərginlik mənbələrini aradan qaldırmağa, mövcud atəşkəsi dəstəkləməyə və uzunmüddətli uyğunsuzluğu aradan qaldırmaq üçün daha geniş siyasi çərçivəni asanlaşdırmağa çalışmışdır. Müqavilənin müddəaları faktiki olaraq, 2008-ci ilin avqustunda Gürcüstanda baş verən müharibədən sonra öz qüvvələrini itirmiş və bu zaman kobud şəkildə pozulmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Соглашение о принципах урегулирования грузино-осетинского конфликта/ 24 июня 1992
Şimali Kipr Türk Respublikası pasportu

**Şimali Kipr Türk Respublikası pasportu** — Şimali Kipr Türk Respublikası vətəndaşlarına xaricə səyahət etmək üçün verilən sənəd.

Bu pasport ilə yalnız 7 ölkəyə getmək olar. Şimali Kipr Türk Respublikası hökumətinin məlumatına görə, bu ölkələr Avstraliya, Fransa, Pakistan, Türkiyə, ABŞ və Böyük Britaniyadır. Pasport Britaniyanın xarici ərazisi olan Anguillada da etibarlıdır.

12 iyun 1991-ci il tarixindən etibarən Türkiyə ilə ŞKTR arasında səyahətlər üçün pasport tətbiqi ləğv edildi və Türkiyəyə səyahət üçün yalnız ŞKTR şəxsiyyət vəsiqəsi kifayətdir. Belə ki, iki ölkə vətəndaşları öz aralarında yalnız şəxsiyyət vəsiqəsi ilə səyahət edə bilərlər.

Kipr Respublikası isə ŞKTR şəxsiyyət vəsiqəsi ilə ölkəyə girişə icazə verir.

1998-ci ilə qədər ŞKTR pasportu ilə Böyük Britaniyaya vizasız getmək mümkün idi. Ancaq sığınacaq müraciətlərinin artması və Türk tərəfinin Kipr problemində konfederasiya tezisi ilə İngiltərə Kipr türklərinə viza tətbiq etməyə başladı. Böyük Britaniya ŞKTR pasportu olanlara viza verir və viza pasportda deyil, ayrıca vərəqdə işlənir.

Kipr türkləri həm ŞKTR, həm Kipr Respublikası, həm də Türkiyə pasportlarını əldə edə bilərlər.

2012-ci ilin may ayında yeni nəsil biometrik Şimali Kipr Türk Respublikası pasportunun Daxili İşlər Nazirliyi və yerli rəhbərliklər tərəfindən təqdim edildiyi və bunun ən geci 2012-ci ilin sonuna qədər vətəndaşlara veriləcəyi bildirildi.

## İstinadlar
Bəyazət Mərkəzi

**"Bəyazət" Mərkəzi**, tam adı: **"Bəyazət" Erməni Analitik-Araşdırma Mərkəzi** *"Bayazet" Armenian Analytical-Research Center,* rus . *Армянский Аналитический Исследовательский Центр "Баязет* ") 2021-ci ildə Kəvərdə yaradılmış müstəqil ictimai təşkilatdır və Geğarkunik mərzinin *ilk beyin mərkəzidir.*

Təşkilat sosioloji tədqiqatlar։։, təhlillər, müsahibələr aparır və təhsil, elmi, mədəni və digər mövzularda məlumat məqalələrini tərcümə edir, redaktə edir və dərc edir. "Bayazet" mərkəzinin fəaliyyəti Geqarkunik vilayətində tədqiqat sahəsinin inkişafına, tədqiqatlar, analitik işlər və informasiya nəşrləri vasitəsilə yerli özünüidarəetmə orqanları və dövlət səviyyəsində faktiki qərar qəbul edilməsinə kömək edir. "Bayazet" mərkəzi könüllüləri öz işinə cəlb edir, onlara təcrübə mübadiləsi, özünü inkişaf etdirmə, tədqiqat və özünütəhsildə iştirak etmək üçün unikal imkan verir

## İstinadlar

## Xarici keçidlər