Fazil Məmmədov (neftçi alim)

**Fazil Əliağa oğlu Məmmədov** () — Azərbaycanlı neftçi-alim, texnika elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Məmmədov Fazil Əliağa oğlu 1930-cu il oktyabrın 30-da Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1954-cü ildə "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirdikdən sonra təyinatla işləmək üçün "Gürgənneft" trestinə göndərilmişdir. 1954-1964-cü illərdə "Gürgənneft" trestində operator və usta işləmişdir. 1964-1965-ci illərdə "Pesçanneft"-də müdir, 1965-1968-ci illərdə isə "AZNSETİ"-də laborant işləmişdir. 1968-1972-ci ildə "Dəniz şəraitində açıq fontanların yaranma səbəbləri və onların qarşısının alınması üsulları" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1972-ci ilə illərdə "Serobrovski adına", "N.Nərimanov adına" və "Artyomneft" NQÇİ-lərdə rəis vəzifəsində işləmişdir. 1972-ci ildən "Dənizneftqazlayihə" İB DNQETLİ-da "Dəniz neft-qaz yataqlarının abadlaşdırılması" şöbəsinin rəhbəri, baş mühəndis müavini, baş mühəndis, direktor müavini işləmişdir. 1980-ci ildən bu institutun baş mühəndisi təyin edilmişdir. 2000-ci ildə "Dəniz yataqlarının məhsulunun yığılması, hazırlanması və nəqlinin nəzəri əsasları və praktiki nəticələri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 2007-ci ildən ARDNŞ Neft-qaz Layihə  (20.6.2009-cu ildən "Neftqazelmitədqiqatlayihə") İnstitutunun baş mühəndisi - direktorun I müavini, 2008-2013-cü illərdə direktorun layihələr üzrə müşaviri olmuşdur. 2013-cü ildə yaşa görə işdən azad olunub.

Məmmədov F.Ə. ADNSU-nin "Neft və qazın nəqli və saxlanması" kafedrasının professoru olmuşdur.

Ailəli olub. Bir övladı var.

Məmmədov Fazil Əliağa oğlu 2018-ci ildə vəfat etmişdir.

## Elmi fəaliyyəti
Məmmədov F.Ə. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi sahəsində tanınmış alimdir.

Elmi tədqiqatların sahəsi: dəniz və quru akvatoriyasında neft-qaz yataqlarının işlənilməsi, abadlaşdırılması; platformaların abadlaşdırılmasının texnoloji sxemlərinin işlənilməsi və tətbiqi.

Məmmədov F.Ə. 120-dən artıq elmi məqalənin, 1 monoqrafiyanın, 3 patentin, 13 normativ sənədin müəllifidir. İxtiralara görə 12 müəlliflik şəhadətnaməsi alıb.

### Monoqrafiya
# Ф.А. Мамедов. Обустройство морских нефтяных и газовых месторождений. –Баку: Элм, 1997. -140с. ISBN 5–8066–0091–2.

### Patent və ixtira
# Кулиев Р.П., Мамедов Ф.А. и др. Способ теплоизоляции трубопроводов. A.c. 604935, 1978.
# Ф.А. Мамедов, П.М. Григорян, Г.С. Газарьянц, Ю.А. Лобков, Ш.К. Гергедава, Г.А. Ширазян и Р.А. Абасов. Устройство для прострелочно-взрывных работ в скважине. A.c.995536, 1981.
# Абдуллаев Э.В., Джафаров А.А., Касимов Р.Ш., Криман Р.И., Мамедов Ф.А., Панахов Р.А. Установка сепарации газа. А.с. 1176907, 1985.
# Мамедов Ф.А., Митронкин В.К., Гусейнов Н.М., Алиев К.Г., Павленко Г.В. Кессон для ремонта подводных трубопроводов. A.c. 1214847, 1985.
# Ф.С. Бабаев, Ф.А.-А. Мамедов, Ю.В. Ефремов и Р.Х. Гаджи-Заде. Способ монтажа опорных блоков с трубчатыми стойками морской стационарной платформы. А.с. 1447973, 1988. 
# А.Б. Сулейманов., Ф.А. Мамедов., И.А. Аббасов., Н.Б. Асадов., Ф.М. Асиаби., А.А. Диенок., Т.К. Кулиев. Устройство для хранения нефти и нефтепродуктов. A.c. 1752675, 1992.
# Musayev S.M., Şükürov Q.G., Hüseynov N.M., Əfəndiyev T.X., Abdullayev R.İ., Məmmədov F.Ə., Quliyev M.M., Abbasov R.F. Sualtı boru kəmərinin qoyulması üsulu. Dövlət Elm və Texnika Komitəsi. Patent-Lisenziya İdarəsi. Sənaye Mülkiyyəti (ixtiralar). Rəsmi Bülleten №1 (I hissə). Bakı, 2000. Səh.77-78.
# Mirzəcanzadə A.X., Xanlarova A.H., Rzabəyov İ.İ., İsmayılov S.C., Nağıyeva Y.M., Aliyev A.G., Məmmədzadə A.M., Kərimov Q.C., Nağıyev O.M., Məmmədov F.Ə. Nasos-kompressor borularının korroziyadan mühafizə üsulu və onun həyat keçirilməsi üçün vasitə. Dövlət Elm və Texnika Komitəsi. Patent-Lisenziya İdarəsi. Sənaye Mülkiyyəti (ixtiralar). Rəsmi Bülleten №2. Bakı, 2000. İ 20000139. Səh.146-147.
# Əli-zadə İ.M., Məmmədov F.Ə., Mustafayev A.R., Bayramov S.B.,  Babayev İ.Ə. Quyu nasos qurğusu. İxtiralar, faydalı modellər, sənaye nümunələri. Sənaye mülkiyyəti. Rəsmi bülleten. Bakı, № 1, 2011. a 2008 0019.
# Əli-zadə İ.N., Salmanlı V.Ə., Məmmədov F.Ə., Quliyev M. M., Vəliyeva R.Q. Kompleks təsirli korroziya ingibitörü. Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyi. Patent və Əmtəə Nişanlarının Ekspertizası Mərkəzi. İxtiralar, faydalı modellər və sənaye nümunələri. “Sənaye mülkiyyətii”, Rəsmi Bülleten №2. I 20120021. Bakı, 2012. Səh.13-14.

## Mükafatları
Məmmədov F.Ə. "SSRİ Qaz Sənayesinin Fəxri İşçisi", "Azərbaycan SSR-nin Əməkdar Mühəndisi" adlarına layiq görülüb, "Qırmızı Əmək Bayrağı", "Şərəf Nişanı" ordenləri və medallarla mükafatlanmışdır.

## Mənbə
* Neft fakultəsinin 100 illik yaddaşı, Bakı, ADNSU, 2020, 306 səh.

## İstinadlar