Neyrohormon

**Neyrohormon** — neyroendokrin hüceyrələr (həmçinin neyrosekretor hüceyrələr adlanır) tərəfindən qana istehsal olunan və ifraz olunan hər hansı bir hormon. Tərifinə görə, hormonlar olmaqla, sistemli fəaliyyət üçün qan dövranına salınırlar, lakin onlar həm də neyrotransmitter rolunu və ya avtokrin (daxili) və ya parakrin (yerli) paylaşıcı kimi ola bilərlər.

Hipotalamusun sərbəst buraxılması hormonları xüsusi hipotalamus neyronlarında olan neyrohipofiz hormonlarıdır və onlar hipofizin orta, yüksək və  arxa hissəsinə qədər paylanır. Böyrəküstü vəzin beyin maddəsi xromaffin hüceyrələrində adrenomedulyar hormonlar istehsal edir, bu hüceyrələr struktur baxımından postsinaptik simpatik neyronlara çox bənzəyir, baxmayaraq ki, onlar neyron olmasalar da, neyron qabığın törəmələridirlər.

Hər ikisi enteroendokrin hüceyrələr olan enterokromaffin və enterokromafinəbənzər hüceyrələr, neyron törəmələri olmasalar da, xromaffin hüceyrələrə struktur və funksional oxşarlıqlarına görə neyroendokrin hüceyrələr hesab olunurlar. Digər neyroendokrin hüceyrələr bütün bədənə səpələnmişdir. Neyrohormonlar neyrosekretor hüceyrələr tərəfindən ifraz olunur.
## Hormonların sərbəst buraxılması

Hipofizyotrop və ya hipotalamik hormonlar olaraq bilinən sərbəst buraxılan hormonlar hipotalamusda müxtəlif növ ixtisaslaşmış neyronlar tərəfindən istehsal olunur. Daha sonra onlar neyron aksonları boyunca orta əsas hissəsini təşkil edən akson uclarına daşınaraq burada saxlanılır və hipofiz portal sisteminə buraxılır. Sonra tez bir zamanda ön hipofiz vəzinə çatırlar və burada hormonal fəaliyyət göstərirlər.

Qalan hormonlar sistemli dövriyyəyə daxil olur, burada parçalanır və nisbətən az təsir göstərir. Bu hormonların sintezi, nəzarəti və sərbəst buraxılması hormonal, yerli və sinaptik siqnallarla (neyrotransmitterlər) birgə tənzimlənir. Müəyyən edilmişdir ki, müxtəlif hormonlar ifraz edən neyronlar buraxılma zamanı impulsları boşaldır və bu, davamlı buraxılmadan daha effektiv olan pulsatil buraxılışa səbəb olur.

Hipofiziotrop hormonlara aşağıdakılar daxildir:

* Tirotropin azad edən hormon
* Kortikoliberin
* Somatoliberin
* Somatostatin
* Qonadotropin azad edən hormon
* Dopamin
* Neyrotenzin
## Neyrohipofiz hormonları

Neyrohipofiz hormonları hipotalamusun böyük hüceyrəli sekretor neyronlarında sintez olunur. Daha sonra onlar huni formalı sapın içərisindəki neyronların aksonları boyunca öz aksonlarının uclarına daşınaraq posterior hipofizin sinir hissəsini təşkil edir, burada saxlanılır və sistemli dövriyyəyə buraxılır. Bu hormonların sintezi, nəzarəti və sərbəst buraxılması hormonal, yerli və sinaptik siqnallarla birgə tənzimlənir.

Neyrohipofiz hormonlarına aşağıdakılar daxildir:

* Oksitosin
* Vazopressin

Məhz bu yolla oksitosin və vazopressin hormonlarının böyük əksəriyyəti sistem dövriyyəsinə çatır.
## Adrenomedulyar hormonlar

Adrenomedulyar hormonlar adrenal medulladan xromafin hüceyrələr, mərkəzi sinir sistemi ilə əlaqəli neyrosekretor hüceyrələr tərəfindən ifraz olunan katekolaminlərdir. Katexolaminlərin sintezi, saxlanması (xromafin hüceyrələrində) və sərbəst buraxılması müvafiq presinaptik simpatik neyronların sinaptik girişi, həmçinin hormonal və yerli girişlər ilə birlikdə tənzimlənir.

Adrenomedulyar hormonlara aşağıdakılar daxildir:

* Adrenalin
* Noradrenalin
* Dopamin
## Enteral neyrohormonlar

Həzm sisteminin lümenini əhatə edən epitelin enterokromaffin hüceyrələri serotonin, mədə vəzilərinin enterokromafin hüceyrələri isə histamin ifraz edir. Onların sintezi, saxlanması və hormonların salınması hormonal, yerli və sinir siqnalları ilə birgə tənzimlənir.
## Həmçinin bax

* Təbii neyroaktiv maddə
## İstinadlar

## Xarici keçidlər