open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mehman Əzizov

**Mehman Əzizov** () — Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu və məşqçi.

## Karyerası
Karyerasının birinci uğuruna Mehman Əzizov 1996-cı ilin noyabrında Monte-Karlo şəhərində yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib olmaqla imza atdı. 1998-cı ilin mayında isə Mehman Əzizov Oviedo şəhərində Avropa Çempionatının final görüşündə məğlub olaraq turnirin gümüş medalına sahib oldu.

2000-ci ildə Mehman Əzizov Azərbaycanı Avstraliyanın Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Mehman Əzizov olimpiadanın təsnifat mərhələsində Argentina cüdoçusu Qaston Qarsiya ilə üz-üzə gəldi. Nəticədə Mehman Əzizov həmin görüşdə rəqibinə ipponla məğlub olaraq olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

1998-2001-ci illərdə bir sıra beynəlxalq turnirlərin qalibi olan Mehman Əzizov 2001-ci ildə Çində baş tutan Universiada Oyunlarını gümüş medalla başa vurdu. Mehman Əzizov 2004-cü ilin mayında Rumıniyanın Buxarest şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında bürünc medal uğrunda görüşdə məğlub olaraq turniri beşinci pillədə başa vurdu.

Mehman Əzizov həmin ilin avqustunda Azərbaycanı Yunanıstanın Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Turnirin 1/16 final mərhələsində Mehman Əzizovun rəqibi Niderland nümayəndəsi Qillaum Elmont oldu. Həmin görüşdə Mehman Əzizov rəqibinə ipponla qalib gəldi və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Belarus nümayəndəsi Sergey Şundihov oldu. Bu görüşdə də Mehman Əzizov rəqibinə qalib gəldi və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Polşa nümayəndəsi Robert Kravzçi oldu. Həmin görüşdə Mehman Əzizov rəqibinə ipponla məğlub oldu və mübarizəni təsəlliverici qrupda davam etdi. Əvvəlcə onun rəqibi ABŞ nümayəndəsi Ri Hvan oldu. Həmin görüşdə Mehman Əzizov rəqibinə ipponla qalib gəldi. Daha sonra onun rəqibi son Dünya Çempionatının qalibi Almaniya nümayəndəsi Florian Vanner oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Mehman Əzizov güclü rəqibi üzərində ipponla qələbə qazandı və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Dmitri Nossov oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Mehman Əzizov rəqibinə vaza-ari balı ilə məğlub oldu və Afina Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.

Olimpiadadan sonra Mehman Əzizov bir sıra beynəlxalq turnirlərin qalibi oldu. Karyerası ərzində Mehman Əzizovun üçüncü olimpiadası 2008-ci ildə Çində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunları oldu. Mehman Əzizov olimpiadanın 1/16 final mərhələsində Almaniya nümayəndəsi Ole Bişof ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Mehman Əzizov rəqibinə məğlub oldu. Rəqibi final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Mehman Əzizov təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Bu qrupun birinci görüşündə onun rəqibi Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Travis Stevens oldu. Bu görüşdə də Mehman Əzizov rəqibinə məğlub oldu və olimpiadada mübarizəsini başa vurdu.

Mehman Əzizov 2008-ci ildə 32 yaşında idmanla vidalaşdı. Karyerasını başa vurduqdan sonra məşqçi olaraq çalışır.

## İstinadlar
Lüksemburq milli futbol komandası (Qadınlar)

**Lüksemburqun Qadınlardan ibarət milli futbol komandası** — Lüksemburqu beynəlxalq futbol arenasında təmsil edən Lüksemburqun milli futbol komandasıdır.

Lüksemburqun Qadınlardan ibarət milli futbol komandası 2003-cü ildə təsis edilmişdir. 2008-ci ildən beynəlxalq turnirlərdə çıxış etməyə başlamışdır. Lüksemburq komandası ilk oyununu 2009-cu ildə Avropa Çempionatının təsnifat mərhələsi çərçivəsində oyunda keçirmişdir. Lüksemburq qrupda Slovakiya, Litva və Malta milli komandaları ilə üz-üzə gəlmişdir. Lüksemburq sonda qrupda ikinci yeri tutmuşdur. Lüksemburq millisi Almaniyada keçirilən Dünya Çempionatına vəsiqə qazana bilməmişdir. Komanda tez-tez kişilərin milli komandasından daha uğurlu olması ilə tanınır.

## Dünya Çempionatı rekordları
} 1991||*İştirak etməyib*||-||-||-||-||-||-||-
|-     
|| 1995||*İştirak etməyib*||-||-||-||-||-||-||-
|-   
|| 1999||*İştirak etməyib*||-||-||-||-||-||-||-
|-
|| 2003||*İştirak etməyib*||-||-||-||-||-||-||-
|-
|| 2007||*İştirak etməyib*||-||-||-||-||-||-||-
|-
|| 2011||*İştirak etməyib*||-||-||-||-||-||-||-
|-
|| 2015||*Seçmə mərhələni keçməyib*||-||-||-||-||-||-||-
|-
|**Ümumi**||0/7||-||-||-||-||-||-||-
|}
:**Penaltilərlə uduzulan oyunlar heç-heçə kimi qeyd edilir.*

## Xarici keçidlər
*Official website
*FIFA profile
Sudoçe gölü

**Sudoçe**, **Sudoçe körfəzi** (, ) — Özbəkistanın tərkib hissəsini təşkil edən Qaraqalpaqıstanın Muynak rayonu ərazisində yerləşən göl. Amudərya çayının deltasında, dol sahilə yaxın ərazidə yerləşir. Suyun səviyyədinin azalması ilə əlaqədar olaraq bir-biri ilə əlaqələnən göllər sisteminə çevrilmişdir.

## Coğrafi xüsusiyyətləri
Sudoçe gölü nə zamansa böyük bir ərazini əhatə edirdi. O deltanın ən böyük gölü idi. Göl dayazlığı ilə seçilirdi. Üstəlik demək olar ki, Aybuüir çökəkliyini tam örtürdü. Gölün mövcuddluğu Aleksey İvanoviç Butakovun tərtib etdiyi (1848-1849) dəniz xəritədində göstərilirdi. Burada gölün adı *Aybuqir və ya Laudan* olaraq göstərilirdi. Göl Aral dənizindən 24&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşirdi. Qərb sahillərini Üstyurd platosu əhatə edir.

Əvvəllər Sudoçe göle Amudəryadan gələn *Rauşan* və *Premuzyak* qolları ilə birləşirdi. Göldən isə Aral dənizinə bir qol axırdı. Gölün su səhtinin sahəsi 350&nbsp;km² təşkil edirdi. Onun hətta uzunluğu 250&nbsp;km, eni isə orta hissədə 15&nbsp;km olmuşdur. Orta dərinliyi 2 metr təşkil edirdi. Minerallaşma suyun daxil olmasından asılı olaraq 0,6-1,7 ‰ arasında dəyişirdi. Buradan il ərzində 2000 t balıq yığılırdı. 1950-1970-ci illərdə Amudəryanın sularının intensiz suvarılmaya cəlbi iləqədar gölün səviyyəsidə azalmışdır. 1968-ci ildə gölün ərazisi kiçik göllərə bölünmüşdür. 1972-ci ildə sahəsi 96&nbsp;km² təşkil etmişdir.

Ancaq drenaj-kollektorunun çəkilməsi ilə əlaqədar gölün sahəsi bərpa efilmişdir. Kunqrad kollektoru gölün əsas qidalandırıcısı rolunu oynadığından səviyyəsi və duzluğu bir-başa ondan asılıdır.

2006-cı ildə tərtib edilən ensiklopediyada gölün sahəsinin 333&nbsp;km² olması qeyd edilir. Göl dəniz səviyyəsindən 53 m yüksəklikdə yerləşir. 1 litr suda minerallaşma 3-4 q təşkil edir. Orta dərinliyi isə 1,5 metrdir.

2008-ci il məlumatında isə gölün yerində dörd yeni gölün əmələ gəlməsini dildirilir: Akuşpa, Böyük Sudoçe, Karateren və Beqdulla-Aydin.

## Sidoçe gölünün idarə olunması üzrə komitə
Bu komitəyə Dövlət "Qaraqslpaq-balıq"* sıhmdar cəmiyyəti, Qaraqalpaq Respublikası Dövlət təbiət komitəsi, Qaraqalpaq Respublikası kənd və su təsərrüfatı komitəsi daxildir.*

## Fauna
Göl ətrafənda ümumilikdə 230 növ quş yaşayır. Onlsrda 12 növü dünyada təhlükədə olan növ kimi qeydə alınmışdır. Miqrasiya edən su quşlarından 20 növü mövsüm ərzində 86 000 başa çata bilirlər. 1999-2005 illərdə göldə göydimdik ördəklərin 4000 başı müşahidə edilmişdir. Bu isə növün dünyada olan saylarının yarısı deməkdir. Göydimdiklərin 50 növü, 3-30 arası cəhrayı qutan və 1-3 arası Ütəlgi qızılquş göl ətrafında yuva qurmuşdur.

1991-ci ildə 50 hektar ərazisi olan Sudoçe yasaqlığı yaradılmışdır. 208-ci ildə mühüm ornitoloji ərazi kimi qeydə alınmışdır (IBA)*. Onum [[Ramsar konvensiyası]]na daxil edilməsi planlaşdırılır.

== Ədəbiyyat ==
* *И. С. Зонн, Михаэл Х. Гланц*. Аральская энциклопедия. — М.: "Международные отношения", 2008. С. 181. (ст. "Судочий залив, Судочье озеро")
* *И. С. Зонн, Михаэл Х. Гланц''. Аральская энциклопедия. — М.: "Международные отношения", 2008. С. 113. (ст. "Комитет управления озера Судочье (КУОС)")

## İstinadlar
Uluqşurkul

**Uluqşorkol** (), **Ullışurkul** (, ), **Şorgöl** () — Özbəkistanın Xazərm vilayəti və Türkmənistanın Daşoğuz vilayəti ərazisində yerləşir.

## Coğrafi təsviri
Uluqşorkol gölü Özbəkistan (Xazərm vilayəti, Yanqiarık rayonu) və  Türkmənistan (Daşoğuz vilayəti) arasında Sarıqamış gölü kimi sərhəddə yerləşir. Göl Xivə şəhərindən 14 kilometr cənub-şərqdə, Çiqirci şəhərindən isə 6 kilometr cənubda qərarlaşır.

Uluqşurkul gölü üç bucaq formaya malikdir. Şimaldan cənub istiqamətində uzanır. Özbəkistan Milli Ensiklopediyasında verilən məlumata görə göl təqribən 16&nbsp;km uzununluğa malikdir. Eni şimal hissədə 4 milometrdir. Uluqşurkul gölünün sahəsi 14,8&nbsp;km² təşkil edir. Bu eksiklopediyada verilən məlumata hörə göl 86 m dəniz səviyyəsindən yuxarıda yerləşir. Topoqrafik xəritələrdə isə gölü dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 100 metr olaraq göstərilmişdir. Onuda qeyd etmək,lazımdır ki, gölün sahil xətti dabit deyildir. Uluqşorkol gölü cənub, qərb və şərqdən barxanlarla əhaləənmişdir. Göl Zaunquz Qaraqumu səhrasının sərhəddində yerləşir. Bu hissədə sahiləri qumludur. Küləklər isə qumu gölü səthinə sovurur.

Gölə hansısa bir çay axmaması, güclü günəş radiasiyası və üstəlik səhranın sərhəddini təşkil etməsi suyunun duzluğuna səbəb olmuşdur.

Gölün şimal hissəsindən Dosluq göl kollektoru keçir. Şimal-şərqdən kollektor onu Buryatapkul gölü ilə birləşdirir. Uluqşorkul gölü bu kanaldan gələn suyun hesabına qidalanır. Gölü qidanandıran digər mənsə yeraltı axar sulardır. Belə ki, xüsusi ilə gölün şimalında yerləşən əkin sahələrinin suvarılması ilə göl yeni qidalanma mənbəyi əldə edir. Kollektorların inşası balaslsşdırılmayan təkrar suların mövcudluğundan yaranmışdır. Belə ki, kanallar vastəsi ilə toplanan su sututarlarına yığılırdı. Balansız götülən işlər sayəsində ya bir höl tamamən quruyur ya da digər ağzına kimi dolurdu. İlk öncə 1954-cü ildə Donquzkul gölündən Uluqşurkul hölünə kollektor çəkilir. 1957-ci ildə Uluqşurkuldan Şixkula ikinci etapda kollektorlar qazılır. Düşünüldüyündən zəif buxarlanma ilə əlaqədar göllər daşır, kolleltorlar isə sıradan çıxırdı. 1959-cu ildə Türkmənistan SSR və Özbəkistan SSR müştərək şəkildə Dostluq göl kollektorunu inşa etmişlər.  Bununla da melorativ problem həll edilmişdir
## Əhəmiyyəti
Göl *Xazərim balıqçılıq təsərrüfatının* balansındadır. Burada balıq yetişdirilməsi və hadilatı həyata keçirilir. Ütəlik göl rekreasiya əhəmiyyətlidir.
## İstinadlar
Keyko Teşima

**Keyko Teşima** (; qızlıq dövründə **Maeda** (); ana. 25 mart 1980, Takasaqo) — Orta-ağır çəki dərəcəsində Yaponiyanı təmsil edən qadın cüdoçu. 1990-cı illərin sonlarından 2000-ci illərin ortalarına qədər Yaponiyanı təmsil etmişdir. Sidneydə keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı, Dünya çempionu, Asiya Çempionatının bürünc mükafatçısı, milli və beynəlxalq turnirlərin bir çox yarışlarının qalibidir.

## Bioqrafiyası
Keyko Maeda 25 mart 1980-ci ildə Xioqo prefekturasının Takasaqo şəhərində anadan olmuşdur. Fəal cüdoyla məşğul olmaq həvəsi Maedada on iki yaşında *Yawara!* animesinə baxdıqdan sonra yaranmağa başlamışdır. Sukıb Universitetində təhsil alan zaman tələbə komandasında hazırlıq keçmişdir. Seoynaqe və nevadza kimi fəndlərdən yaxşı istifadə etməyi bacarır.]

Fransada keçirilən gənclərin beynəlxalq yarışında çempion olmuşdur. İlk dəfə 1997-ci il mövsümündə turnirlərdə iştirak etməyə başlamışdır. Bir il sonra Kalidə keçirilən dünya birinciliyində gənclər arasında dünya çempionu olmuş, Berlində açıq turnirdə çempion olmuşdur. Yaponiyanın qadın çempionatının hesabat turnirində ikinci olmuşdur.

Böyük beynəlxalq turnirlərdə birinci ciddi uğuruna 1999-cu ildə nail olmuşdur. Yaponiyanın qadın çempionatında qələbə qazandıqdan sonra yapon milli yığmasının əsas tərkibinə düşdü. İngiltərənin Birminhem şəhərində keçirilən Dünya Çempionatında iştirak etdi. Orta-ağır çəki dərəcəsində bütün rəqiblərini mığlub edərək qızıl medalın sahibi oldu. Finalda Belçika cüdoçusu Gella Vandekaveyeyə qalib gəldi. Həmin mövsümdə Münhendə Sülh Kuboku turnirində gümüş, Fukuokedə keçirilən beynəlxalq yarışda bürünc medal qazandı.

2000-ci ildə Maeda orta-ağır çəkidə Yaponiyanın çempionunu titulunu qorudu və Osakanın ev sahibliyi etdiyi Asiya Çempionatında bürünc medal qazandı. Uğurlu çıxışların sayəsində Sidneydə keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında ölkəsinin şərəfini qorumaq hüququnu əldə etdi. Ancaq birinci döyüşdə amerikalı Selita Şusa məğlub oldu və bununla mükafatçıların sırasına düşməkdən birdəfəlik məhrum oldu.

Keyko Maeda Sidney Olimpiadasından sonra yapon milli yığmasının əsas tərkibində qaldı və ən böyük beynəlxalq yarışlarda iştirak etməyə davam etdi. Belə ki, 2001-ci ildə o, Parisdə Sülh Kuboku turnirində beşinci yeri tutdu. 2003-cü ildə Jejuda açıq beynəlxalq yarışda çempion oldu. Növbəti mövsümdə Avstriyanın Leondinqe şəhərində keçirilən "A" sinfinin beynəlxalq yarışında gümüş və Tibada Kodokan Kubokunda isə bürünc medal qazandı. Axırıncı dəfə 2005-ci il mövsümündə beynəlxalq səhnədə əhəmiyyətli nəticələr qazandı. Orta-ağır çəkidə Leondinqedə keçirilən Dünyanın Kubokunun gümüş mükafatını qazandı və Jejuda cüdo üzrə Sakit okean Çempionatında qələbə qazandı. Yarışdan sonra peşəkar idmançı karyerasını başa vurduğunu açıqladı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Кэйко Маэда — профиль на сайте *Judoinside.com*
Vyaçeslav Pereteyko

**Vyaçeslav Dmitrieviç Pereteyko** (19 yanvar 1981) — Orta çəki dərəcəsində Özbəkistanı təmsil edən cüdoçu. Özbəkistan yığmasının 2000-ci illərin birinci yarısında əsas üzvü olmuşdur. Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı, Asiya Oyunlarının bürünc medalının sahibi, Asiyanın Çempionatlarının gümüş və bürünc mükafatçısı, milli və beynəlxalq turnirlərinin bir çox yarışlarının qalibidir.

## Bioqrafiyası
Vyaçeslav Pereteyko 19 yanvar 1981-ci ildə anadan olmuşdur. İlk dəfə 2000-ci il mövsümündə turnirlərdə iştirak etməyə başlamışdır. Orta çəki dərəcəsində Nabeuledə keçirilən Gənclərin Dünya Çempionatında çıxış etmiş və 1/16 final mərhələsinə qədər çatmışdır. Bu mərhələdə rusiyalı Müslüm Hacıməhəmmədova məğlub olmuşdur. Bir il sonra Minskdə "A" sinfinin beynəlxalq yarışında yeddinci yeri tutmuş və Münhendə Dünya Çempionatının hesabat turnirində iştirak etmişdir. 1/16 final mərhələsində koreyalı Yun Ton Sik-ə məğılub olub.

Böyük beynəlxalq turnirlərdə birinci ciddi uğuruna 2002-ci ildə nail olmuşdur. Özbəkistan milli yığmasının əsas tərkibinə düşdü və Koreyanın Busan şəhərində keçirilən Asiya Oyunlarında iştirak etdi. Orta çəki dərəcəsində ölkəsinə bürünc medal qazandırmışdır. Bundan başqa həmin mövsümdə Romada keçirilən Sülh Kuboku turnirində yeddinci olmuşdur. Növbəti mövsümdə Parisdə keçirilən Sülh Superkubokunda yeddinci yeri tutmuşdur. Jejuda keçirilən Asiya Çempionatına bürünc medal qazanmış və Yaponiyanın Osaka şəhərində keçirilən Dünya Çempionatında çıxış etmişdir. Bu turnirdə 1/8 finala qədər gəlmişdir.

2004-cü ildə Pereteyko öz kolleksiyasına Almatıda keçirilən Asiya birinciliyində alınmış gümüş medalı əlavə etdi. Burada o, bütün rəqiblərinə qalib gələrək finala yüksəldi. Finalda isə koreyalı Pak Sun U-ya məğlub oldu. Həmçinin Moskvada keçirilən Sülh Superkubokunda yeddinci oldu və  Minskdə "A" sinfinin beynəlxalq yarışında beşinci yeri tutdu. Uğurlu çıxışlarının sayəsində 2004-cü ildə Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında ölkəsinin şərəfini qorumaq hüququ əldə etdi. Ancaq ilk döyüşündə yunan Dionisios İliadisə məğlub oldu və mükafatçıların sırasına düşmək imkanını birdəfəlik itirdi.

Vyaçeslav Pereteyko Afina Olimpiadasından sonra qısa bir müddət ərzində Özbəkistan komandasının cüdo yığmasının əsas tərkibində qaldı və ən böyük beynəlxalq yarışlarında iştirak etməyə davam etdi. Belə ki, 2005-ci ildə orta çəki dərəcəsində o, Nyu-Yorkda açıq yarışda qələbə qazandı. Axırıncı dəfə 2006-cı il mövsümündə beynəlxalq səhnədə əhəmiyyətli nəticələri qazandı. Parisdə və Hamburqda keçirilən Sülhün Superkubokunda öz çəki dərəcəsində iştirak etdi. Yarışlar bitəndən sonra peşəkar idmançı karyerasını bitirdiyini açıqladı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Вячеслав Перетейко — профиль на сайте *Judoinside.com*
Böyük Aral

**Böyük Aral gölü** — Göl Aral dənizinin quruması nəticəsində 1989-cu ildə meydana gəlmişdir. 2003-cü ildə Böyük Aral dənizi öz növbəsində iki hissəyə bölünmüşdür. Şərqi və qərbi adlandırılan hissələr Uzun-Aral boğazı ilə birləşirdi. Göl dəniz səviyyəsindən 29 metr yüksəklikdə yerləşirdi. Bu tip yerləşmə sayəsində hissələr arasında aktiv əlaqə mövcud idi. 2005-ci ildə isə Kiçik Aral gölü Böyük Araldan Kokoral bəndi inşa edilmişdir. Artıq isə 2009-cu ildə Şərqi Aral tamamən qurumuşdur. 2010-cu ildə göl Amudəryadan gələn suyun hesabına yenidən dolmuşdur. Bununla belə göl yenidən dörd il sonra tamamən quyumuşdur. Qərbi Aral isə qrunt suları ilə dolduğundan quruması gecikir.

## Duzluğu
2007-ci il məlumatına görə Böyük Aral Gölünün qərb hissəsinin suyu hər litrinə 7 q duz düşürdüsə, şərq gölünün hər litrinə 100 q duz düşür. Bu isə göldən hansısa təsərrüfat təyinatı üzrə istifadəsini mümkünsüz edirdi.. Amudəryanın suyu əgər Qərbi Arala axaraq tökülə bilsə bu saman göldən təsərrüfat əhəmiyyətli istifadəsini mümkün edə bilər. Xüsusi ilə balıqçılığın inkişaf etdirilməsini mümkün edər.

## Uzun-Aral
Uzun-Aral boğazı 1989-cu ildə Aral dənizinin səviyyəsinin enməsi ilə yaranmışdır. Boğaz Kulandı yarımadasını Vozrajdeniya adasından ayırırdı. 2000-ci ildə Böyük Aral dənizi şərqi və qərbi olmaqla iki yerə bölünmüşdür. 2008-ci ildən iki hissə yalnız kiçik boğazla birləşmişdir. Bu boğaz sayəsində hər iki göl əlaqə təmin edilirdi. Axın əsasən şərqdən qərbədir. 2009-cu ildə şərqi göl tamamən qurumuşdur. Bir il sonra isə göl Amudəryanın hesabına yenidən dolmuşdur. Bununla belə günümüzdə boğaz mövcudluğunu qorumur.

## Hazırkı vəziyyət
Harırda Böyük Aral dənizinin qərb hissəsi 3500–3800 km² əraziyə malikdir. Gölün orta dərinliyi 14–14 metr təşkil edir. Maksimal dərinliyi 37–40 metrdir. Yeraltı sular il ərzində gölə 2 km³ su verir. 2009-cu ilin mayında Şərqi Aral tamamən qurumuşdur. 2010 ildə isə göl yenidən bərpa olunur. 2014 ildə göl tamami ilə qurumuşdur. Bu gölün 8303 km² sahəsini təşkil edirdi. Böyük Aralın Şərq gölü qızmar yay ayları tamamən quruyur. Çayda gursululuq olarkən isə yenidən müəyyən ərazidə su yayılaraq gölün az bir hissəsi bərpa olunur. Qərbi Aralı isə ilibəil sahəsi azda olsa azalmağa doğru gedir. Gələcəkdə onunda yox olma ehtimalı yüksəkdir.


Şəkil:Aral sea from space in 2002.jpg|2002-ci ilin iyulu.
Şəkil:Aral Nasa.jpg|2003-ci ilin noyabrı
Şəkil:Aral Sea Continues to Shrink, August 2009.jpg|2009-ci ilin avqustu: Şərqi Aral tamamən qurumuşdur.
Şəkil:The Shrinking Aral Sea Recovers 2010.jpg|2010-cu ilin avqustu: Şərqi Aral bərpa olunur.
Şəkil:Aralsea tmo 2014231 lrg.jpg|2014-cü ilin avqustu - Şərqi Aral yenidən tamamən qurumuşdur.


## Həmçinin bax
* Aralqum
* Aral dənizi
* Kiçik Aral
* Vozrajdeniya adası
* Uzun-Aral

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Zümrüd Qurbanhacıyeva

**Zümrüd Qurbanhacıyeva** (20 noyabr 1975; Xəzər, Rusiya SFSR) — 1998–2001-ci illərdə Rusiyanı, 2004–2012-ci illərdə isə Azərbaycanı təmsil edən qadın güləşçi.

## Karyerası
Zümrüd Qurbanhacıyeva 1988, 1999 və 2001-ci illərdə Rusiya Çempionatının qalibi olub.

Beynəlxalq turnirlərdə isə 1998-ci ildə Bratislava şəhərində baş tutan Avropa Çempionatını dördüncü pillənin sahibi olan Zümrüd Qurbanhacıyeva, 1999-cu ildə Poznan şəhərində (Polşa) baş tutan Dünya Çempionatını 5-ci, 2000-ci ildə Sofiya şəhərində (Bolqarıstan) baş tutan Dünya Çempionatını 6-cı, 2001-ci ildə isə növbəti dəfə Sofiya şəhərində (Bolqarıstan) baş tutan Dünya Çempionatını 8-ci pillədə başa vurub.

2004-cü ildə Azərbaycan Güləş Federasiyası (AGF) Zümrüd Qurbanhacıyevanı Azərbaycan yığmasının heyətinə dəvət etdi. Həmin illərdə Azərbaycanda qadın güləşçilərdən ibarət yığma yeni-yeni formalaşdırılırdı. Zümrüd Qurbanhacıyeva həmin dəvəti qəbul etdi və 2004-cü ildən Azərbaycan bayrağı altında beynəlxalq turnirlərdə mübarizə apardı.

2004-cü ildə Zümrüd Qurbanhacıyeva əvvəl Tunisdə baş tutan Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirində 11-ci pillənin, sonra isə İspaniyada baş tutan Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirində 4-cü pillənin sahibi oldu və nəticələrə əsasən Afina Olimpiadasını lisenziya qazana bilmədi.

Daha sonra Zümrüd Qurbanhacıyeva 2007-ci ildə Azərbaycanda baş tutan Dünya Çempionatını 24-cü pillədə, 2008-ci ildə Finlandiyada baş tutan Avropa Çempionatını isə 7-ci pillədə başa vurdu. Həmçinin Zümrüd Qurbanhacıyeva 2008-ci ilin mayında İsveçdə baş tutan Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirini yeddinci pillədə başa vurdu və nəticədə olimpiya lisenziyasına sahib ola bilmədi.

2009-cu ilin aprelində isə Zümrüd Qurbanhacıyeva Litvanın Vilnüs şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Turnirin 1/8 final mərhələsində Almaniya nümayəndəsi Mariya Selmayera 2:0, 1/4 final mərhələsində İspaniya nümayəndəsi Aurora Fajardo Prietoya 2:1, 1/2 final mərhələsində isə Bolqarıstan nümayəndəsi Ralitza İvanovaya 2:0 hesabı ilə qalib gələn Zümrüd Qurbanhacıyeva Avropa Çempionatının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Katerina Burmistrova oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Zümrüd Qurbanhacıyeva rəqibinə 1:2 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatını gümüş medalla başa vurdu.

Daha sonra iyulda Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirinin qalibi olan Zümrüd Qurbanhacıyeva, sentyabrda Dünya Çempionatını 8-ci pillədə başa vurdu.

2010-cu ildə isə Austrian Ladies Open beynəlxalq turnirinin qalibi olan Zümrüd Qurbanhacıyeva, Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirini beşinci, Dünya Çempionatını isə 18-ci pillədə başa vurdu.

Daha sonra Zümrüd Qurbanhacıyeva 2011-ci ildə Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirinin bürünc medalına sahib oldu. Bir il sonra Yaşar Doğu beynəlxalq turnirini dördüncü, Hindistan Qran-Prisini isə beşinci pillədə başa vuran Zümrüd Qurbanhacıyeva 2012-ci ilin mayında idmanla vidalaşdı.

## Nəticələri

## İstinadlar
Abbas Fallax

**Abbas Fallax** (; ana. ) — Orta çəki dərəcəsində İranı beynəlxalq yarışlarda təmsil edən cüdoçu. Fallax İran yığmasının tərkibində 2000-ci illərin bütün dövrlərində iştirak etmişdir. Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı, Asiya Oyunlarının bürünc medalının sahibi, Asiya Çempionatlarının dörd dəfə bürünc mükafatçısı, milli və beynəlxalq turnirlərin bir çox yarışlarının qalibidir.

## Bioqrafiyası
Abbas Fallax 3 sentyabr 1976-cı ildə anadan olmuşdur. İlk dəfə 2000-ci il mövsümündə turnirlərdə iştirak etməyə başlamışdır. Orta çəki dərəcəsində Budapeştdə keçirilən Sülh Kuboku turnirində ilk dəfə çıxış etdi. Yaponiyanın Osaka şəhərində keçirilən Asiya Çempionatında yeddinci yeri tutdu.

Böyük beynəlxalq turnirlərdə birinci ciddi uğuruna 2001-ci ildə nail olmuşdur. Sonra İran milli yığmasının əsas tərkibinə düşdü və Ulan-Batorda keçirilən Asiya birinciliyində iştirak etdi. Orta çəki dərəcəsində ölkəsinə iki bürünc medal qazandırdı. Bu halda Münhendə keçirilən Dünya birinciliyinə vəsiqə qazandı. 1/8 final mərhələsində yarışı dayandırdı və mükafatçıların sırasına düşə bilmədi. Bir il sonra Busanda keçirilən Asiya Oyunlarında bürünc medal qazandı. Serbiyanın Novi-Sad şəhərində keçirilən Tələbələrin Dünya Çempionatında çempion oldu. Bir il sonra Koreyanın Jeju şəhərində keçirilən Asiya Çempionatında iştirak etdi və beşinci oldu. Osakada Dünya Çempionatında 1/16 finala qədər çaat bildi.

Almatıda keçirilən Asiya Çempionatında 2004-cü ildə Fallax kolleksiyasına orta və mütləq çəki dərəcəsində qazanılmış iki bürünc medalı əlavə etdi. Həmçinin Moskvada Tələbələrin Dünya Çempionatında çempion oldu. Parisdə və Hamburqda Sülh Superkubokunda hesabat turnirində iştirak etdi. Uğurlu çıxışların sayəsində 2004-cü ildə Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında ölkəsinin şərəfini qorumaq hüququnu əldə etdi. Ancaq ilk düyüşdə kanadalı Kit Morqana ipponla məğlub oldu. Morqan 1995-ci ildə Panamerika oyunlarının qalibi olmuşdur. Bununla da Fallax mükafatçıların sırasına düşə bilmədi.

Abbas Fallax Afina Olimpiadasından sonra qısa bir müddət ərzində İran komandasının cüdo yığmasının əsas tərkibində qalırdı və ən böyük beynəlxalq yarışlarında iştirak etməyə davam edirdi. Belə ki, Fallax 2005-ci ildə öz çəki dərəcəsində Qahirədə keçirilən Dünya birinciliyində beşinci yeri tutdu. 1/16 final mərhələsində Belarus nümayəndəsi Yuriy Ribaka məğlub oldu. Növbəti ildə Sarayevoda açıq yarışda qələbə qazandı və Dohada keçirilən Asiya Oyunlarında iştirak etdi. Üçüncü yer uğrunda döyüşdə qazax Asxat Jitkeyevə məğlub oldu. Axırıncı dəfə mövsümdə beynəlxalq səhnədə əhəmiyyətli nəticələri 2007-ci ildə göstərdi. Küveytdə keçirilən Asiya Çempionatında yarımfinala çatdı. Bürünc medal uğrunda oyunda məğlub oldu və nəticədə beşinci yeri tutdu. Yarışın sonunda peşəkar idmançı karyerasını başa vurduğunu açıqladı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Аббас Фаллах — профиль на сайте *Judoinside.com*
Kiçik Aral

**Kiçil Aral**, **Şimali Aral** () — Qazaxıstanın Qızıl Orda vilayətində yerləşən duzlu göl. Qurumuş Aral dənizinin şimal hissəsini təşkil edir. Gölə Sırdərya çayı tökülür. Göl 1987-ci ildə Aralın quruması ilə meydana gəlmişdir.

## Coğrafiyası

Kiçik Aralın tərkibinə daxil olan körfəzlər: Şevçenko körfəzi, Butakov körfəzi, Böyük Sarışıqanak (keçmiş sahilində Aralsk şəhəri yerləşirdi), Paskeviç buxtası, Jalanaş buxtası (2010-cu ildə tamamən qurumuşdur. Sahilində Jalanaş şəhəri yerləşirdi. Üstəlik gölün tərkibinə Berqa boğazı daxildir. Onun qarşısına Kokaaral bəndi atılmışdır.

2009-cu ildə gölün dərinliyi 42 metr təşkil etmişdir. Bununla belə gölün duzluğu 12 ‰ qədər azalmışdır

## Göldə su səviyyəsinin bərpası

Kiçik aralın səviyyəsinin qorunması məqsədilə dəfələrdə burada dambalar inşa edilsədə güclü dalğalar səbəbindən onların hamısı dağılmışdır. Bununla da göldən suyun getməsinin sarşısını almaq mükünsüzləşirdi. Kokaral bəndinin inşası ilə əlaqədər gölün səviyyəsi tədricən bərpa olunurdu. Gölün sahili iki il ərzində Aralsk şəhərinə yaxınlamışdı. Bununla da bölgənin iqlimində yaxşılaşma müşahidə edilməyə başlamılmışdır. Gölə hətta nərələr belə buraxılmışdır. Aral gölünün şimalını qorunması məqsədilə layihə hazırlanmışdır. Bu layihəyə 85,79 milyon dollar sərf edilmişdir. Bunun 64, 5 milyonunu Dünya Bankı, 21,29 milyon dollarını isə dövlət büccəsindən ayrılmışdır. Burada çoxlu sayda hidrotexiki qurğuların və obyeklərin tikintisini nəzərdə tuturdu. Bu kənd təsərrüfatının inkişafı ilə yanaşı balıqçılığında genişlənməsinə imkan verəcək..

Kiçik Aralın suyu 2004-cü ildən 2010-cu ilin oktyabrına qədər 11,5&nbsp;km³-dən 27,1&nbsp;km³ qədər artmışdır. Nəticədə 870&nbsp;km² vaxtı ilə dənizin dibi olan bölgə yenidən su ilə örtülmüşdür. Suyun duzluğu hər litrinə 23–17 q qədər azalmışdır. Balıq tədarükü 400 kiloqramdan 11 min tona qədər artmışdır.

Gölə axan Sırdəryanın şirin suyu və digər mənbələrdən təminlənərək gələn suyun sayəsində göldə hazırda duzluluq 8–9 ‰ qədər enmişdir. Gölün gələcəkdə şirinsulu olması ehtimalı vardır. Belə ki, Sırdəryanın deltası dambanın yaxınlığında olması sızıntılara gətirib çıxarır. Ancaq bu proses olduqca zəif gedir.

## Gələcək əhəmiyyəti
Layihənin ikinci mərhələsində dambanın hündürlüyünün 6–8 metr qaldırılması planlaşdırılır. Belə düşünülür ki, bu zaman gölün su tutumu 27&nbsp;km²-dən 59&nbsp;km² qədər artacaqdır. Bununla da gölün duzluğu 17 qramdan 2,5–3 qrama qədər azala bilər. Üstəlik bu səviyyə ilə böyük liman şəhəri olmuş Aralsk öz əhəmiyyətini bərpa etmiş olar.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Böyük Aral

## Mənbə
* Panoramio 
*
Rifah Partiyası

**Rifah Partiyası** — 1983-cü ildə Türkiyə qurulmuş siyasi partiya. Nəcməddin Ərbakanın başqanlıq etdiyi və 12 sentyabr 1980-ci il hərbi çevrilişindən sonra bağlanan Milli Səlamət Partiyasının sələfidir.

## Tarixi
1987-ci ildə Ərbakan siyasi haqları qaytarıldıqdan sonra partiya rəhbərliyinə gəlmişdir. 1990-cı il parlament seçkilərinə dək Türkiyə Böyük Millət Məclisində təmsil oluna bilməsə də 1989-cu il Bələdiyyə seçkilərində Van, Konya və Şanlıurfa Bələdiyyələrini qazanmışdır.

1990-cı il Parlament seçkilərinə MHP ilə ittifaqa girərək öz adı və emblemi ilə getmiş, MHPli namizədlər, o cümlədən MHP sədri Alparslan Türkeş Rifah Partiyasından namizəd göstərilmişdir.  Bu seçkilərdə 12% səs alan Rifah Partiyası TBMM-yə girməyi bacarmışdır.
1994-cü ilin Bələdiyyə seçkilərində birinci yeri tutan partiya İstanbul, Ankara və İzmir Bələdiyyələrini də əldə etmişdir. Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu partiyadan İstanbul Bələdiyyə sədri seçilmişdir.

1995-ci ilin parlament seçkilərində 32% səs alan partiya 1996-cı ildə Tansu Çillərin rəhbərlik etdiyi Doğru Yol Partiyası ilə ittifaq quraraq hakimiyyətə gəlmişdir.

"Rifahyol" adlandırılan koalisya hökumətində Rifah Partiyasının sədri Nəcməddin Ərbakan baş nazir olmuşdur. 1997-ci ilin 28 fevral tarixli dövlət çevrilişi ilə hökumətin fəaliyyəti dayandırılsa da, Ərbakan hökuməti xuntaçılara təhvil verməmiş, səkkiz ən güclü İslam ölkəsini birləşdirən D8 təşkilatını qurduqdan sonra ordunun təzyiqi və prezident Süleyman Dəmirəlin istəyi ilə istefa vermiş, siyasi fəaliyyəti 5 illik qadağan edilmişdir.

Rifah Partiyası 1998-ci ildə qadağan edilərək fəaliyyətinə son qoyulmuşdur. 
## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bəxt gölü

**Bəxt gölü** ( — «baxt») — Özbəkistanın Daşkənd şəhəri Bəyteymur tümənliyi ərazisinə daxil olan süni göl. Göl Çirçik çayının suları ilə doldurulmuşdur.

Göl istirahət zonası rolunu oynayır. Bura *park-göl* statusu verilmişdir.

## Təsviri
Bəxt gölü təqribi olaraq 27 ha ərazini əhatə edir. Göl sanki üçbucaqlı formaya malikdir. Ancaq kənarları düz xətt üzərində yerləşmir. Göl cənub-qərbdən, şimal-şərqə istiqamətlənmiş formaya malikdir. Gölün uzunluğu 900 metr, eni isə 300 metr təşkil edir. Gölün maksimal dərinli 10,0, metrdir. Gölün yaxınlığlnda iki elə də böyük olmayan su tutarı vardır.

Bəxt gölü Bəyteymur Tümənliyi, Daşkənd şəhərinin ucqar cənub-şərq qutaracağını təşkil edir. Göl Çirçik çayının yaxınlığında yerləşir. Çaydan bura axını gəlir və gölə lazım olan su onun vastəsi ilə təmin edilir. Bursdanda əks istiqamətdə su axır. Bu səbəbdəngölün suyu şirindir. Gölün əks tərəfində, çirçik çayının sol sahilində isə Rahat gölü yerləşmişdir. Gölün qərbindən Axanqaran şossesi keçir. Gölün sahəsi 0,27&nbsp;km² təşkil edir.

## Tarixi
Bəxt və Rahat su tutarlarını göl adlandırsalarda onlar əslində süni su obyektləridir. Göllər 1973—1975 illərdə meydana gəlmişdir. Onların hazırlanmasında məqsəd, Hamiz rayonu əməkçilərinin səmərəli isitirahətinin təmin olunmasına xidmət etməsi olmuşdur.

Su tutarı tikinti materialı olan qum və qraviya yığılan mədən olmuşdur. Gölün ərazisi mədəniyyət və istirahət psrkı statusu atmışdır. Hazırda isə göl *park-göl* statusu daşıyıtr. Sovet dönəmində Bəxt və Rahat gölləri vətəndaşlar arasında məşhurlaşmışdı. Axnqaran şossesi boyunca tramvay xətti çəkilmiş, gölə avtobus maşrutu açılmışdı.

XXI əsrdə artıq az ziyarət olunan əraziyə çevrilmişdir. Bu göldə çimmək ölkənin imkanlı təbəqəsini maraqlandırmırdı. Parkın əraxidi baxımsız vəziyyətə düşmüşdür. Göl məişət tullantıları ilə çirklənmişdi. Bu səbəbdən 2013-2014-cü illərdə göl quruyurdu.

2014-ci ilin noyabrında Beyteymur rayonunun rəhbəri Sərvər Mahametov keçmiş gölün yerində yeni daha iri gölü layihələndiriləyəcəyini bildirmişdir. Hətta mövsüm ərzində çimərlik təyyinatı üzrə belə fəaliyyət göstərməlidir.

## Faunası
Göl ərazisində bir çox quşları müşahidə etmək olur. Onlardan qarabatdaqlar, ördəklər və qağayıları göstərmək olar.

## İstinadlar
Lyu Yuysyan

**Lyu Yuysyan** (, 11 oktyabr 1975, Xenyan) —  Yüngül çəki dərəcələrində Çini beynəlxalq yarışlarda təmsil edən qadın cüdoçu. 1990-cı illərin ikinci yarısından 2000-ci illərin birinci yarısına qədər Çin Xalq Respublikasının yığmasında çıxış etmişdir. Sidneydə keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc mükafatçısı, Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı, Dünya Çempionatının bürünc medalının sahibi, Asiya çempionu, milli və beynəlxalq turnirlərin bir çox yarışlarının qalibidir.

## Bioqrafiyası
Lyu Yuysyan 11 oktyabr 1975-ci ildə Xunan əyalətinin Xenyan şəhər dairəsində anadan olmuşdur. Fəal cüdoyla məşğul olmaq həvəsi erkən uşaqlıq illərindən başlamışdır. Pekində yerləşən idman klublarından birində hazırlıq keçməyə başlamışdır. İlk dəfə 1996-cı il mövsümündə turnirlərdə iştirak etməyə başlayıb. Kanadanın Jonkere şəhərində keçirilən Ümumdünya Universitet Çempionatında bürünc medal qazanmışdır.

Böyük beynəlxalq turnirlərdə birinci ciddi uğuruna 1999-cu ildə nail olmuşdur. Yuysyan Çin milli yığmasının əsas tərkibinə düşdü və Venjouda keçirilən Asiya Çempionatında iştirak etdi. Öz çəki dərəcəsində yalnız finalda məğlub olaraq gümüş medal qazandı. Həlledici tdöyüşdə son olimpiya çempionunu olan, Koreya Xalq Demokratik Respublikasının nümayəndəsi Ke Sun Xi-yə məğlub oldu. İngiltərənin Birminhem şəhərində keçirilən Dünya Çempionatının hesabat turnirində iştirak etdi və orada beşinci yeri tutdu.

Uğurlu çıxışların sayəsində 2000-ci ildə Sidneydə keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında ölkəsinin şərəfini qorumaq hüququnu əldə etmişdir. Birinci üç görüşündə rəqiblərinə asanlıqla qalib gəldi. Yarımfinalda isə yapon Noriko Naradzakiyə məğlub oldu. Üçüncü yer üçün təsəlliverici görüşdə bütün rəqiblərini məğlub etdi və nəticədə Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını əldə etdi.

Lyu Sidney Olimpiadasından sonra Çin Xalq Respublikası komandasının cüdo yığmasının əsas tərkibində qaldı və ən böyük beynəlxalq yarışlarda iştirak etməyə davam etdi. Belə ki, 2001-ci ildə o, Münhendə keçirilən Dünya Çempionatında çıxış etdi. öz çəki dərəcəsində bürünc medal qazandı. 1/4 final mərhələsində yapon Yuki Yokosavuya qalib gələ bilmədi. 2004-cü il Almatıda keçirilən Asiya Çempionatında yüngül çəki dərəcəsində mübarizə aparırdı və qızıl medalın sahibi oldu. Çin milli yığmasının lideri olaraq, Afinada keçirilən Olimpiya Oyunlarında iştirak etdi. Lakin bu dəfə mükafatçıların sırasına düşə bilmədi. İlk döyüşdə qalib gəldikdən sonra 1/16 final mərhələsində braziliyalı Daniyella Zanqranduya məğlub oldu. Yığmada yerini gənc Çin cüdoçularına verən Lyu yarışdan sonra peşəkar idmançı karyerasını başa vurduğunu açıqladı.

## Xarici keçidlər
* Лю Юйсян — профиль на сайте *Judoinside.com*
Li Kyon Ok

**Li Kyon Ok** (; 3 yanvar 1980, Pxenyan) — Yüngül çəki dərəcəsində Şimali Koreyanı beynəlxalq yarışlarda təmsil edən qadın cüdoçu. 2000-ci illərin birinci yarısında Koreya Xalq Demokratik Respublikası yığmasında iştirak edirdi. Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı, Dünya Çempionatının gümüş medalının sahibi, Busanda keçirilən Asiya Oyunlarının bürünc mükafatçısı, cüdo üzrə Asiya çempionu, milli və beynəlxalq turnirlərin bir çox yarışlarının qalibidir.

## Bioqrafiyası
Li Kyon Ok 3 yanvar 1980-ci ildə Pxenyanda anadan olmuşdur.

Böyük beynəlxalq turnirlərdə birinci ciddi uğuruna 2001-ci ildə nail olmuşdur. Koreya Xalq Demokratik Respublikasının əsas milli yığma tərkibinə düşdü və Ulan-Batorda keçirilən Asiya Çempionatında iştirak etdi. Burada Ok ölkəsinə qızıl medal qazandırdı. Yüngül çəki dərəcəsində bütün rəqiblərinə qalib gələrək çempion oldu. Finalda Cənubi Koreyanın nümayəndəsi Kan Sin Xe üzərində qələbə qazandı. Münhendə keçirilən Dünya Çempionatında çıxış etdi və gümüş mükafat almış oldu. Yüngül çəki dərəcəsində yeganə məğlubiyyətini finalda aldı. Finalda yapon Ryoko Tani ilə üz-üzə gəlid və rəqibinə məğlub oldu. Bundan başqa, həmin mövsümdə Dünya Kuboku turnirində bürünc medal qazandı. 1/8 finalda fransız cüdoçuya məğlub oldu. Üçüncü yer üçün təsəlliverici görüşlərdə üç rəqibinə qalib gəldi və bürünc medal qazandı.

2002-ci ildə Lİ Busanda keçirilən Asiya Oyunlarında bürünc medal qazandı. Burada birinci iki rəqibinə qalib gəldi, yarımfinalda (üçüncü yer üçün təsəlliverici görüşdə Qazaxıstanın nümayəndəsi Tatyana Şışkinə qalib gəldi) isə yapon Kayo Kitadaya məğlub oldu. Bir il sonra Praqada Sülh Kuboku turnirində çıxış etdi. Hərçənd burada mükafatçıların sırasına düşə bilmədi. 1/8 finalda hollandiyalı Ninka Klopstraya məğlub oldu. Bir il sonra Almatıda keçirilən Asiya birinciliyində gümüş medal qazandı. Finalda yenidən Kayo Kitadaya məğlub oldu. Uğurlu çıxışların sayəsində 2004-cü ildə Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında ölkəsinin şərəfini qorumaq hüququnu əldə etdi. İlk döyüşdə türk Neşe Şensoya vazari balı ilə məğlub oldu və mükafatçıların sırasına düşmək şansını itirdi.

Afina Olimpiadasından sonra Ken Ok cüdoda əhəmiyyətli nəticələr qazana bilmədi və böyük beynəlxalq yarışlarda iştiraklarını dayandırdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ли Кён Ок — профиль на сайте *Judoinside.com*
Siemreap (şəhər)

**Siemreap** — Şimal-Qərbi Kambocada yerləşən Siemreap vilayətinin paytaxtıdır. Hər il milyonlarla turistin gəldiyi Anqkor Vat məbədinə 5,5&nbsp;km məsafədədir.

Şəhərin mərkəzi hissəsi Sivutha küçəsi və Psar Chas (Tarixi Bazar) ətrafını əhatə edir. Fransız müstəmləkəsi dövründən qalma inzibati binalar və iş mərkəzləri burada yerləşmişdir. Wat Bo yaxınlığında çoxlu sayda kirayə evlər və mehmanxanalar fəaliyyət göstərərkən, Psar Leu yaxınlığında isə ən çox  əl işləri satılan dükanlar yerləşmişdir.

Siemreap çayı şəhərin içərisindən axır. Siemreap Beynəlxalq Havalimanı şəhər ilə 15 dəqiqəlik məsafədə yerləşmişdir.

Cənub-şərqi Asiyanın ən böyük şirin su rezervi olan Tonle Sap gölü şəhərə 15&nbsp;km məsafədədir. 1997-ci ildə UNESCO tərəfindən Dünyanın Biyosfer Rezerv ərazisi elan edilən Tonle Sap gölü üstündə yerləşən Chong Khneas kəndi, turizm cəhətdən diqqət çəkən yerlərdən biridir. Biyoçeşitlilik cəhətdən zəngin olan göl, həmçinin bir quş cənnətidir.

## Etimologiya
Siem Reap adı Kxmer dilində   "Siyam məğlub oldu" mənasını verir. Tayland Krallığı ilə 17-ci əsrdə olan müharibədə Kxmer İmparatorluğunun qazanmasının şərəfinə şəhər  Siemreap adlandırılır.

## İqtisadiyyat
Şəhərin iqtisadiatı turizm əsasında qurulmuşdur. İnkişaf edən turizmi ilə birliktə yeni açılan hotel
, restoran və barlar şəhərin iqtisadiatını daha da inkişaf etdirir. Əkinçilik, balıqçılık, əl işləri və meyvə istehsalı iqtisadiatda əvəzsiz rol oynayır.

## Turizm
Kambocanın ən əsas turizm mərkəzi olan şəhər 12-ci əsrdə tikilən Anqkor Vat məbədinin qapısı rolunu oynayır.  Anqkor Vat məbəd bölgəsinin 1992-ci ildə Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilməsindən sonra şəhərin turizm potensiyalı  yüksəldi.

2007-ci ildə 1 milyon turist şəhəri ziyarət etmişdir. Siemreap şəhərini  ziyarət etmək üçün ən uyğun vaxtlar Sentyabr-Mart arasıdır. Şəhərdə hər bütçəyə uyğun hotel tapmaq mümkündür.5 ulduzlu  hotellərdən butik ailə hotel lərinə kimi çoxlu sayda hotel fəaliyyət göstərir.

## İqlim
Siemreap sunekvatorial iqlimə malikdir. İstilik və rütubətin miqdarı yüksəkdir. Fəsillərə görə rütubət və istilik fərqi çox azdır. Əsasən Aprel və Avqust ayları arasında yağışlı günlərin sayı artır.

## Şəkillər

Building of a Buddhist temple,.JPG|Buddizm məbədi
Siem reap airport.JPG |Siemreap Beynəlxalq Havalimanı
Siem Reap Museum.jpg|Anqkor Milli muzeyi


## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Baqan, Myanma

## İstinadlar
Kipr coğrafiyası

**Kipr coğrafiyası** - Kipr adası üç subyekt arasında bölünmüşdür. Onun 60.99% Kipr Respublikası, 36.27% Şimali Kipr Türk Respublikası və 2,74 % isə Akrotii və Dekeliyanın payına düşür.

## Relyef
Adanın ərazisinin bir hissəsini dağlar tutur. Şimal sahillərinə qədər Kireniya silsiləsi uzanır. Silsilənin qərb hissəsində eni 15&nbsp;km, şərqində isə 25–30&nbsp;km arasında dəyişir. Qərb hussəsində hündürlük daha çoxdur. Bəzi zirvələrin hündürlüyü 1000 metri keçir. Silsilənin ən hündür zirvəsi Akromand dağıdır (1023 m). Cənub-qərb hissəsində Troodos massivi yerləşir. Burada Kipr adasının ən hündür zirvəsi olan Olimbos dağı (1952 m) qərarlaşır. 
İki silsilə arasında yarımtəpəli Mesaoriya düzənliyi yerləşir. Yağışlar dönəmində müvvəqəti axar olan Akaki qərbə, Pedizos isə şərqə axır. Düzənlik dördüncü dövr dəniz suxurlarından təşkil olunmuşdur. Düzənlik dağlarla əhatələndiyimdən küləklərdən qorunur. Bu səbəbdən əlverişli iqlimə malikdir. Əhalinin böyük hissəsi burada yaşayır. Burada tut, zeytun, portağal ağacları becərilir. Qarışıq şərabcılıq yayılmışdır.   
Cənuba və cənub-şərqə doğri Mesaoriya düzənliyi körfəz və buxtalarla parçalanır. Burada Ammoxostos və Larnaka körfəzləri yerləşir.

Burada quru yaya malik olur. Portağal və digər sitrus meyvələri yetişdirilir. Burada hətta zəngin  yunan qozu olan ərazilərə rast gəlinir. Qışı isə qarlı keçir. Qar Trooda dağının üzərini örtür.

### Geoloji qruluşu

Kipr bir becə tektonik tavaların birləşmələrin bir-biri ilə toqquşması ilə yaranmışdır. Onun cənub-qərb və şimal-şərq hissəsində təbaşir dövrünün qalıqları yayılmışdır. Onların arasında yerləşən Troodos dağı isə vaxtı ilə mövcud olmuş tetis okeanının dibinin xalxması nəticəsində meydana gəlmişdir. Adanın bu coğrafi konturları kosmosdan aydın müşahidə edilir.

Troodos dünyada daha dəqiq araşdırılmış bu tip qalxmaların birincisidir.

### İqlimi
Kiprin iqlimi aralıqdənizi iqlim tipinə xasdır. Qışı rütübətli, yayı isə isti və quraq keçir. Orta illik temperaturu +20,5&nbsp;°C təşkil edir. Ən isti ay avqustdur, temperatur +28&nbsp;°C, ən soyuq ay isə yanvardır, temperaturu +12&nbsp;°C təşkil edir. İllik yağıntının miqdarı çox deyildir. Düzənliklərdə yağıntının miqdarı 360–400&nbsp;mm, dağlarda isə 700–1000&nbsp;mm təşkil edir. Sahil və vadilərdə iqlim olduqca quraqdır. Mesaoriiyə düşən yağıntının miqdarı 250&nbsp;mm təşkil edir. Troodos dağında isə yağıntının miqdarə 1000&nbsp;mm keçir. Ən rütubəti ay dekabr və yanvar hesab edilir. Nadir hallarda temperatur -4&nbsp;°C qədər azalır.

### Hidroqrafiyası
Kipr adasında daimi axara malik olan çay demək olar ki yoxdur. Onların hamısı başlanğıclsrıdı dağlardan götürərək payız və qış mövsümləri su ilə dolurlar. Çayların çoxu qısadır. Onların ən uzunu 50-70 kilometr uzunluğa malikdir. Qış ayları çaylar öz məcrasından çıxaraq həhha daşqın belə ənələ gətirəbilirlər. Əsas qidalanma mənbəyi təbii ki yağış sularıdır. Kiorin ən iri çay Akaki çayıdır. Üstəlik burada Pesidos və Yalias kimi,çayları belə vardır.

Kipr sahillərində 6 iri körfəz vardır: Xrisoxu və Morfu — şimal-qərbdə, Famaqusta körfəzi — şərqdə, Larnaka — cənub-şərqdə, Aktotiri vı Episkopi — cənubda yerləşir.

## İstinadlar
Rüstəm Paşa külliyəsi

**Rüstəm Paşa külliyəsi** — İstanbulda XVI əsrə aid külliyə. Osmanlı sultanı I Süleymanın kürəkəni Sədrəzəm Rüstəm Paşa tərəfindən inşa etdirilən külliyə məscid və onun altında yerləşən 2 karvansara, çeşmə və dükanlardan ibarətdir. Memar Sənan tərəfindən inşa olunan külliyənin yerləşdiyi ərazidə keçmişdə Hacı Xəlil ağa məscidi yerləşmiş, yeni külliyə bu məscid və ətrafındakı bəzi binaların satın alınaraq yerində inşa olunmuşdur. 1555–1561 tarixlərində inşa olunan külliyənın yerləşdiyi bu səmt ticarət baxımından o illərdə olduqca qaynar nöqtə olmuşdur.

## Strukturu

### Rüstəm Paşa məscidi
Məscid düzbucaq planlı və tək gümbəzlidir. Yerləşdiyi səmt və 2 mərtəbəli strukturu ilə xüsusi önəm daşıyan bu külliyə eyni zamanda çinili bəzəmələri ilə də məşhurdur. Məscidin şimal cəbhəsində yerləşən nisbətən yüksək həyətə ikisi məscidin yanlarından, digər ikisi isə şərq və qərb künclərindən olmaqla 4 qapı açılır. Həyətin böyük bir qismi taxta tavanla örtülüdür. Tək şərəfəli minarəsi isə məscidin şimal qərb küncündə yerləşir.

Rüstəm Paşa məscidi 1660 tarixli yanğında və 1766 tarixli zəlzələdə önəmli ölçüdə dağıntıya məruz qaldı. Zəlzələ əsnasında çökən gümbəzi və minarəsi sonradan bərpa olundu. Bundan başqa məscid 1960–1961, 1964–1969 və 1992–1995 tarixlərində təmir olunmuşdur. 

### Dükanlar
Məscidin şimal cəbhəsindəki həyətin altında 2 anbar və 8 dükan yerləşir. Məscid həyəti 15 daş sütun üzərində dayanır. Bu meydançanın altında və iki sıra ilə düzülən dükanların ortasında olduqca sadə görünüşlü çeşmə yerləşir. Bundan başqa məscidin İstanbul boğazına baxan cəbhəsindəki iki karvansara və onların ətrafında yerləşən çoxlu sayda dükan da bu külliyəyə daxildir. 

## Qalereya

Fayl:DSC04138 Istanbul - Rüstem Pasha camii - Foto G. Dall'Orto 26-5-2006.jpg|Məscidin daxilindəki çinili bəzəmələr
Fayl:DSC04153 Istanbul - Rüstem Pasha camii - Foto G. Dall'Orto 26-5-2006.jpg|Məscidin daxili
Fayl:DSC04137b Istanbul - Rüstem Pasha camii - Foto G. Dall'Orto 26-5-2006.jpg|Külliyəyə aid dükanlar


## İstinadlar
Ronqsanlem adası

**Ronqsanlem** (), həmçinin *Kox Ronq Sanloem* — Kamboca ərazisində yerləşən sahəsinə görə üçüncü ən böyük adadır. Ada Siam körfəzində Sianukvil şəhərində 26&nbsp;km aralıda yerləşir. Samloem sözü () tərcümədə *çətin görünən* mənasını verir.

Ronqsanlemdən bir qədər aralıda Kon adası yerləşir. 4 kilometrlik boğazın şimalında Ronq və Kox Tut adaları yerləşir. Şimal-şərqində isə iki əkiz adalar Kox Bonq Pun yerləşir. Bu beş ada Kamponqsaom vilayətinin Mittakfip dairəsində kammuna təşkil edir.

Qonşu Ronq adası ilə birlikdə yüksək gəlir gətirən turistik bölgəyə çevrilmişdir

## Coğrafiyası
Ronqsanlem adası özünün şimal qardaşında demək olar ki, heç nə nə ilə fərqlənmir. Adanın sahəsi 24,5&nbsp;km² təşkil edir. Ada əsasən təpəliklərdən ibarətdir. Ada bütünlüklə sıx cəngəlliklərlə örtülüdür. Sahil xətti əsasən bir-birində daşlıqlarla aralanan çimərliklərlə örtülüdür. Qərb sahilində üç iri çimərlik vardır. Şərq hisdəsi mussunların təsirinə az məruz qalır. Burada çoxlu sayda körfəz və burunlar vardır. Adanın ən görməli yeri Sarasin buxtasıdır (). Buxta aypara quruluşuna malikdir. Diametri 3&nbsp;km təşkil edir. Buxta Sarasin gəmisinin şərəfinə adlandırılmışdır.

## Yaşayış məntəqələri və infrastruktur
Adada 3 balıqçı kəndi vardır: () *Мa-Phey-Bay* — Otuz iki, () *Pum Kanq Knanq* — Daxili kənd və () *Pum Kanq Krau* — İç kənd. Adada hazırda 202 nəfər yaşayır. Fransız Hindçini dönəmində adada avtomobil şəbəkəsi qurulmuşdur. Ancaq hazırda bu yollar cəngəlliklə örtülmüşdür. Adanın cənubunda o dövrdən qalan mayak mövcuddur. 
Ronq adasında olduğu kimi buraya gediş-gəliş ancaq dəniz yolu ilə təmin olunur. Qonşu adadan fərqli olaraq burada Asiya camışına qoşulmuş arabalar istifadə edilir. Ada mərkəzi elektrik şəbəkəsinə qoşulmuşdur. Adada telefon fəaliyyət göstərir. Adada turistik otellərdən və kəndlərdən başqa Kamboca Kral donanmasına məxsus hərbi baza yerləşir.

## Turizm
Adada turizm 2014-cü ildən inkişaf etdirilir. Adada onlarla yeni müxtəlif kateqoriyalı otellər inşa edilmişdir. Adaya gələnlər əsasən Sarasin buxtasına görə buranı ziyarət edirlər. Sianukvilemdən adaya bərələr hərəkət edir.

## Təbiəti
Əsrarəngiz və keçilməz cəngəllikləri olan ada özünün zəngin endemik onurğasızları ilə seçilir. Adada suda-quruda yaşayanlar və sürünənlər baxımdan belə seçilir. Burada şirinsulu mənbələrin daxilində çoxlu sayda balıqlar yaşayır. Burada əntərlər və gəmiricilərin müxtəlif növlərinə rast gəlinir.

## Mənbə
* Kox Ronq Samlen. Turistik informaasiya
* Kamboca adaları haqqında məlumat 
## İstinadlar
Sona Əhmədli

**Sona Əhmədli** (5 oktyabr 1988, Bakı) — Azərbaycanı təmsil edən qadın güləşçi, 2010-cu il Avropa Çempionatının qalibi.

## Karyerası
2007-ci ildə Serbiyada yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatını 5-ci pillədə, Çində yeniyetmələr arasında Dünya Çempionatını isə 10-cu pillədə başa vuran Sona Əhmədli, ilin əsas turniri hesab olunan Dünya Çempionatında 18-ci pillədə qərarlaşdı.

2008-ci ildə Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirində beşinci pillənin sahibi olan Sona Əhmədli, Koşitse şəhərində gənclər arasında Avropa Çempionatını gümüş medalla, İstanbul şəhərində gənclər arasında Dünya Çempionatını isə 8-ci pillədə başa vurdu.

Daha sonra Sona Əhmədli 2009-cu ilin aprelində Vilnüs şəhərində (Litva) baş tutan Avropa Çempionatını 16-cı pillədə başa vurdu. İyulda Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirinin bürünc medalına sahib olan Sona Əhmədli, sentyabrda Herninq şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında mübarizə apardı. Turnirin 1/8 final mərhələsində Belarus nümayəndəsi Alyona Filipavaya 2:1, 1/4 final mərhələsində İtaliya nümayəndəsi Valentina Minguzziya 2:0, 1/2 final mərhələsində isə ABŞ nümayəndəsi Tatyana Suareza 2:0 hesabları ilə qalib gələn Sona Əhmədli, final görüşündə Yaponiya nümayəndəsi Saori Yoşidaya 0:2 hesabı ilə məğlub oldu və Dünya Çempionatının gümüş medalına sahib oldu. Sona Əhmədli Dünya Çempionatının medalına sahib olan birinci azərbaycanlı qadın güləşçi oldu.

2010-cu ilin aprelində isə Sona Əhmədli Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Turnirin 1/4 final mərhələsində Norveç nümayəndəsi Qudrun Hoyena, 1/2 final mərhələsində isə Fransa nümayəndəsi Məryəm Selluma qalib gələn Sona Əhmədli, final görüşündə Bolqarıstan nümayəndəsi Taybe Yuseyna qalib gəldi və Avropa Çempionatının qalibi oldu. Bununla da Sona Əhmədli Avropa Çempionatlarının qalibi olan birinci azərbaycanlı qadın güləşçi oldu. Mövsüm ərzində Sona Əhmədli həm də Avstriyada Austrian Ladies Open və Azərbaycanda Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirlərini beşinci pillələrdə başa vurdu. Bir il sonra, 2011-ci ildə isə Sona Əhmədli İstanbul şəhərində Dünya Çempionatını bürünc medalla başa vurdu, Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirinin isə qalibi oldu.

2012-ci ildə Serbiyanın Belqrad şəhərində Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib olan Sona Əhmədli həmin il dizindən ciddi zədə aldı və əməliyyat olundu. Amma bu, fayda vermədi və tam tərsi, problemli dizinə su yığılmağa başladı. Müayinədən sonra Sona Əhmədlinin əhəmiyyatının uğursuz olduğu müəyyən olundu. Bundan sonra Sona Əhmədli 24 yaşında idmanla vidalaşmalı oldu.

## Nəticələri

## İstinadlar