open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yarıkərlər

**Yarıkərlər** — xanlıqlar dövründə Azərbaycanda kəndli kateqoriyası. Aztorpaqlı və torpaqsız kəndlilər divan və ya feodal torpaqlarını ağır şərtlərlə icarəyə götürürdülər. İcarənin belə forması paydarlıq adlanırdı. İcarə haqqının həcmi feodalın icarədarı toxum, avadanlıq və işlək heyvanlarla nə dərəcədə təmin etməsindən asılı idi. İcarə haqqı məhsulun 1/2 hissəsindən 3/5 hissəsinə (bəzi hallarda isə 2/3 hissəsinə) qədər çatırdı. Paydarlığın geniş yayılmış forması məhsulun yarısını vermək şərti ilə olan icarədarlıq idi. Belə icarədarlar "yarıkərlər" adlanırdı.

## İstinadlar
III Leopold

**III Leopold** () — Belçikanın 4-cü kralı, 1934-1951–ci illərdə Belçika kralı olmuşdur.

## Həyatı

Kral I Albert və kraliça Yelizavetanın oğludur. 1901-ci il 13 noyabrda Brüsseldə anadan olmuşdur. 1926-ci ildə Stokholmda olarkən İsveç şəhzadəsi Astrid ilə qarşılaşmış və onunla evlənmişdir. Bu evlilikdən 3 övladı dünyaya gəldi. Şahzadə Astrid 1935-ci ildə yol qəzasında vəfat etmişdir.

1936-cı ildə alman təhlükəsi qarşısında Belçika hökuməti bitərəfliyini elan etmişdir. Birinci Dünya müharibəsi zamanı Almaniya Belçikanı işğal etmişdi. Bu hadisədən sonra Belçika hökuməti almanlara qarşı mübarizə aparmaq qərarına gəlməsinə baxmayaraq, kral III Leopoldun əmri ilə ölkə qeyd-şərtsiz Üçüncü Reyxə təslim olmuşdur. Bu qərar krala əks olan qüvvələr tərəfindən narazılıqla qarşılanmışdır.

1941-ci ildə Lilian Baels ilə evlənən kralın bu evlilikdən 3 övladı dünyaya gəlmişdir. 2-ci evlilikdən doğulan uşaqlar şahzadə titulu daşıyırdı lakin, kral taxtına varis hesab edilmirdilər.

1944-cü ildə alman ordusu Belçikadan çəkilmişdir. Ölkədə krala qarşı olan narazılıqlara görə III Leopold Hitler Almaniyası ordusunun köməyi ilə Almaniyaya qaçırılmışdır. Daha sonra isə Amerika ordusu tərəfindən Avstriyaya aparılmışdır. Belçika xalqı kralın ölkəyə qayıtmasını istəmirdi buna görə də krallığa qardaşı Şahzadə Çarlz vəkalət edirdi.

Belçikada 1950-ci ildə keçirilən referendumun nəticələrinə əsasən xalq III Leopoldun ölkəyə qayıtmasına qarşı çıxsa belə, kralın geri qayıtmasına icazə verilmişdi. Bu hadisənin nəticəsində Belçikanın cənubunda üsyan baş verdi. Üsyanı yatırtmaq üçün kral oğlu Şahzadə Baduini krallığa vəkil təyin etmişdir. 1951-ci ildə vəziyyətin düzəlməməsi nəticəsində kral taxtı rəsmi olaraq oğluna vermişdir. Oğlu evlənənədək krallığın işləri ilə özü məşğul olmuşdur. Daha sonra Argenteuildə yerləşən imarətgahına getmiş və ömrünün qalan hissəsini elm və kəşflərə həsr etmişdir.

III Leopold 1983-cü ildə Belçikada vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*http://www.theroyalarticles.com/articles/34/1/Belgian-Royal-Question---the-Abdication-Crisis-of-King-Leopold-III-of-the-Belgians/Page1.html
2016 Formula-1 mövsümü

**2016 Formula-1 sezonu** — Formula-1 yarışlarının 67-ci sezonudur.

## Qeydiyyatdan keçmiş komandalar və sürücülər
Aşağıdakı komandalar və sürücülər 2016 Formula-1 Dünya Çempionatında iştirak etmək üçün qeydiyyatdan keçiblər:

## Nəticələr

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Fédération Internationale de l'Automobile
Yasabçay

**Yasabçay** — Azərbaycan Respublikasının Qusar və Xaçmaz rayonlarında, Xəzər dənizi hövzəsində çay. Uzunluğu 42 km, hövzəsinin sahəsi 250 km²-dir. Yan silsilədən başlanır. Əsasən yağış suları ilə qidalanır. İlin çox vaxtı quru olur. Suyu Xəzər dənizinə çatmır. Suvarmada istifadə edilir.

## Mənbə
* ASE, V cild, Bakı, 1981, səh. 90
Kikinin çatdırma xidməti

— 1989-cu ildə Studio Ghibli tərəfindən Hayao Miyazakinin rejissorluğu ilə 1985-ci ildə Yaponiyalı yazıçı Eiko Kadanonun eyni adlı romanı əsasında çəkilmiş anime filmi. Bu Studio Ghibli tərəfindən hazırlanmış dördüncü filmdir.

Miyazakinin fikrincə yapon gəncləri uşaqlıq dövrünü başa vurduqdan sonra ailə bağlılığı və azadlıq arasında sıxışıb qalırlar. Bu film onlara həyatta istədiyini qazanmaq üçün güclü olmağı, çox çalışmalı və özlərini kəşf etməyi göstərir.

Film eyni zamanda Walt Disney Pictures ilə birgə hazırlanan ilk Studio Ghibli filmidir. 1997-ci ildə ingilis dilində dublaj olduqdan sonra *Beynəlxalq Seattle Film Festivalı*-nda nümayiş olunmuşdur.

## Məzmun
Kiki on üç yaşlı cadugərdir. Qaydalara görə on üç yaşı tamam olmuş hər bir cadugar, cadugarlıq praktikası üçün evdən ayrıəlaraq bir il tək yaşamalıdır. Kiki pişiyi Cici ilə birlikdə anasının verdiyi süpürgəyə minərək cadugər olmayan başqa şəhərə gedir. Kikinin sadəcə uçmaq bacarığı olduğu üçün özünə məxsus bir çatdırma xidməti verən bir iş yaratmaq istəyir. İlk gündə bir dükandakı qadına kömək edərkən elə həmin qadının yanında yaşamağa və istədiyi işi görməyə başlayan Kiki, bu şəhərdə dostlarda qazanır. Lakin bir gün xəstələndikdən sonra uçmaq gücünün itdiyini anlayır və gücünü yenidən qazanmaq üçün dostu ilə birgə bir müddət şəhərdən aralanaraq meşəyə gedir. Ancaq digər dostunun həyatı üçün təhlükə yarananda nə edəcəyini bilməyən Kiki, bu işlərin arasında bir də onu xilas etməyə çalışacaq.

## Film musiqiləri

Filmin mahnıları bəstəkar Co Hisayşi tərəfindən hazırlanmışdır.
# Hareta Hi ni…(On a Clear Day…)&nbsp;— 2:16
# Tabidachi (Departure)&nbsp;— 2:53
# Umi no Mieru Machi (A Town with an Ocean View)&nbsp;— 3:00
# Sota Tobu Takkyuubin (Flying Delivery Service)&nbsp;— 2:09
# Pan-ya no Tetsudai (Helping the Baker)&nbsp;— 1:04
# Shigoto Hajime (Starting the Job)&nbsp;— 2:15
# Migawari Jiji (Substitute Jiji)&nbsp;— 2:46
# Jyefu (Jeff)&nbsp;— 2:30
# Ooisogashi no Kiki (Very Busy Kiki)&nbsp;— 1:17
# Paatii ni Maniawanai (Late for the Party)&nbsp;— 1:07
# Osono-san no Tanomigoto… (Osono’s Request)&nbsp;— 3:01
# Puropera Jitensha (Propeller Bicycle)&nbsp;— 1:42
# Tobenai! (I Can’t Fly!)&nbsp;— 0:46
# Shoushin no Kiki (Heartbroken Kiki)&nbsp;— 1:11
# Urusura no Koya he (To Ursula’s Cabin)&nbsp;— 2:05
# Shimpi naru E (A Mysterious Painting)&nbsp;— 2:20
# Bou-Hikou no Jiyuu no Bouken Gou (The Adventure of Freedom, Out of Control)&nbsp;— 1:06
# Ojii-san no Dekki Burasshu (The Old Man’s Deck Brush)&nbsp;— 1:59
# Dekki Burasshu de Rendezvous (Rendezvous on the Deck Brush)&nbsp;— 1:02
# Ryuuju no Dengon (Message of Rouge)&nbsp;— 1:45
# Yasashisa ni Tsutsumareta nara (If I’ve Been Enveloped by Tenderness)&nbsp;— 3:09

## Mükafatlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Filmin rəsmi saytı 
*
Yatvyaqlar

**Yatvyaqlar** və ya **Sudlar** — etnik cəhətdən litvalılara yaxın qədim prus tayfası. Narev çayının yuxarı axarları ilə Neman çayının orta axarı arasında məskunlaşmışdılar. Yatvyaqların yaşadıqları ərazi Sudoviya adlanırdı. Sud tayfası haqqında ilk dəfə e.ə. II əsrdə yaşamış Roma tarixçisi Tasit məlumat vermişdir. "Yatvyaq" etnoniminin adı ilk dəfə rus-Bizans müqaviləsində (944) çəkilir. Yatvyaqlar əkinçilik, ovçuluq və balıq tutmaqla məşğul olmuşlar. Sənətkarlıq da inkişaf etmişdi. Qədim Rus dövləti yarandıqdan sonra yatvyaqlar üzərinə Kiyev və başqa rus knyazlarının yürüşü (983, 1038, 1112, 1113, 1196) başlandı. 1283-cü ildə yatvyaqların ərazisini Tevton ordeni işğal etdi. Yatvyaqların ərazisinin bir hissəsi Litva dövlətinin tərkibinə daxil oldu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
2015 G20 Antalya sammiti

**2015 G-20 Antalya sammiti** - G-20 dövlətlərinin 10-cu toplantısıdır.

## İştirakçılar
* Argentina
*  Avstraliya
*  Braziliya
* Kanada
* Çin
* Fransa
* Almaniya
* Hindistan
* İndoneziya
* İtaliya
* Yaponiya
* Meksika
* Rusiya
* Səudiyyə Ərəbistanı
* CAR
* Cənubi Koreya
* Türkiyə
* Böyük Britaniya
* ABŞ
* Avropa Birliyi

### Qonaqlar
* Azərbaycan 

## İstinadlar
Yeğişe

**Yeğişe** (; d. 410 – ö. 475) — V əsr erməni tarixçisi. Yeğişenin "Vardan və erməni müharibəsi haqqında" əsərində 450 – 451-ci illərdə erməni xalqının Sasani əsarətinə qarşı apardığı mübarizəsi və sairə barədə məlumat verilir. Əsər Ermənistan və qonşu ölkələrin tarixinin öyrənilməsində mühüm mənbədir. Əsərdə Qafqaz Albaniyası, Atropatena, Avarayr döyüşü (451), Azərbaycanın qədim tayfaları, şəhərləri və sairə haqqında da məlumat var.

## Mənbə
* ASE, V cild, Bakı, 1981, səh. 101
Yedigey

**Yedigey** () — Ağ Orda əmiri, Noqay Ordasının banisi, mənşəcə Manqıt tayfasından idi. Toxtamışa qarşı mübarizə aparmış, 1397-ci ildə Qızıl Orda qoşunlarının başçısı olmuşdur. 1399-cu ildə Litva knyazı Vitovtun və Toxtamışın birləşmiş ordusunu məğlub etmişdi. Həmin ildən əslində Qızıl Ordanın başçısı idi. Keçmiş Cuçi uluslarının hamısını birləşdirmişdi. 1406-cı ildə Toxtamışı öldürmüş, 1408-ci ildə rus torpaqlarına hücum edərək bir çox şəhəri dağıtmışdı. 1410 – 1412-ci illərdəki ara müharibələri zamanı hakimiyyətini itirmiş və Xarəzmə qaçmışdı. Toxtamışın oğlanları ilə mübarizədə öldürülmüşdür.

## Mənbə
* Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы. V ҹилд: Италиja – Куба. Баш редактop: Ҹ. Б. Гулиjeв. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксиjaсы, 1981, cəhифə 102.

## İstinadlar
Yeger

**Yeger** ( – ) — XVIII–XIX əsrlərdə Avropanın bəzi dövlətlərində yüngül piyada növü. Yeddiillik müharibədə (1756–63) Fransa, Prussiya və Avstriya ordularında geniş yayılmışdı. Rus ordusunda 1761-ci ildən təşkil edilmişdi; 1856-cı ildə yeger alayları piyada alaylarına çevrildi. Yeger karabinerləri isə qrenadyorlar adlandırıldı. XVIII–XIX əsrlərdə Avropanın bəzi ordularında süvari yegerləri də olmuşdur.

## İstinadlar
Gamışdağ

**Gamışdağ** — Azərbaycan Respublikası ərazisində, Murovdağ silsiləsində Kiçik Qafqazın ən yüksək zirvəsi olub hündürlüyü 3724 m-dir.

Camışdağ Ağdərə, Kəlbəcər, Göygöl və Goranboy rayonları sərhədində yerləşir. Murovdağ silsiləsinin ən yüksək zirvəsidir. Hündürlüyü 3724 m-dir. Zirvənin şimal yamacında qədim buzlaşmanın izlərini bildirən moren qalıqları vardır. Əhali tərəfindən qayma adlanan bu daşlar uzaqdan nohurda oturmuş camışlara oxşayır. Metafor oronimdir.

## İstinadlar
Yellouston çayı

**Yellouston** () — ABŞ-nin şimali-qərbində çay. Missuri çayının sağ qolu. Uzunluğu təqribən 1600&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi 182.3 min km²-dir. Qayalı dağlardan başlanır. Yuxarı axını Yellouston milli parkının ərazisindədir. Kanyonlar (dərinliyi 360 m) və şəlalələr əmələ gətirir. Qar və yağış suları ilə qidalanır. Montana ştatında suvarmada geniş istifadə edilir.

## Mənbə
* ASE, V cild, Bakı, 1981, səh. 107
Yeloquy

**Yeloquy** — Rusiya Federasiyasının Krasnoyarsk ölkəsində çay. Yeniseyin sol qolu. Uzunluğu 464&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi 25100&nbsp;km²-dir. Ob – Yenisey suayırıcısından iki qolla başlanır. Qərbi Sibir düzənliyinin şərq kənarı ilə axır. Qarışıq mənbədən qidalanır. Oktyabrdan mayadək donmuş olur. Ağac axıdılır. Kelloq yaşayış məntəqəsindən gəmiçiliyə yararlıdır.

## İstinadlar
Intel X58 çipseti

Intel X58 – Intel çipseti, 2008-ci ilin noyabr ayında anons edilən "X" çipsetlər xəttinin davamı.

**Qısa xarakteristikaları:**
Core i7 və Core i7 Extreme Edition ailəsindən olan prosessorlar, Nehalem mikroarxitekturasına əsaslanan, QPI şini ilə bu prosessorlara qoşulan:

Əlavə 2 qrafiki PCI Express 2,0×16 interfeysi, hər birinin daha yarım sürətlə 2 hətta sürətlə 2 qrafiki interfeysi bölmək imkanı olan;

Cənub körpüsünə ICH 10/R qədər (2 GB/san buraxma qabiliyyəti olan) DMI şini;

Onu yarı sürətli iki interfeysə bölmək imkanı olan PCI Express 2,0×4 əlavə interfeysi.

**Çipsetin xüsusiyyətləri:**

X58 çipsetinin şimal körpüsü əvvəlki X48, X38, P45 keçmiş modellərində olduğu kimi – MCH (Memory Controller Hub) deyil, IOH (Input / Output Hub) adlanır.

Prosessora köməyə münasibətdə çipsetin QPI portu var və bu şini (Bloombed nüvəsi) istifadə edən istənilən prosessorlar intel 58 bazasının platalarında işləyirlər.

Düzdür, QPI portunun maksimal buraxma qabiliyyəti 4,8 və ya 6,4 GT/san (saniyədə milyardlarla göndərmə) ola bilər ki, bu da iki istiqamətin hər birində eyni vaxtda 9,6 və ya 12,8 GB/san-yə uyğundur. Buraxma qabiliyyətindəki fərq istifadə edilən prosessorun növü ilə müəyyən olunur (daha çox Core i7 Extreme Edition üçün), həm də böyük buraxma qabiliyyəti baza tezliyinin artırılması hesabına deyil (hansı ki bu "Quad-Pumped Bus FSB"-də olmuşdur), BCLK (133 MHz) bazasına nisbətən surətçıxaranın artırılması hesabına artırılır. X58 qrafiki interfeysi 2 müstəqil PCI Express 2,0×16 portunun düzülüşünü təmin edir. Ancaq X38 və X48 də belə imkanlara malik idi, həmçinin NVIDIA böyük çipsetləri də, lakin Nehalem altında bu birinci belə xarakteristikalı çipset idi. Bloomfield üçün bu nəinki birinci, həm də yəqin ki, tək çipset idi. 5x xəttində Intelin kiçik məhsullarını yalnız Havendale və Lynnfield-ə kömək üçün buraxırlar. NVIDIA da Bloomfield üçün çipset işləyib hazırlamaq ideyasından imtina etdi (QPI şininə lisenziyası olmasına baxmayaraq texniki cəhətdən bunu etmək imkanı var idi), ancaq Nehalem mikroarxitekturası üçün kiçik prosessorlaraltı yeni xətlər buraxmağı planlaşdırır. NVIDIA-nın bundan imtina etməsinin əsas səbəbi yenilik oldu: ilk dəfə kənar şirkətin çipseti SLI köməyilə lisenziya aldı. Həmçinin Intel X58 SLI və CrossFireX-i eyni vaxtda, rəsmi dəstəkləyən çipset adlanır. Mahiyyətinə görə, X58 çipsetinin şimal körpüsü – xarici qrafikə qoşulma üçün PCI Express 2.0-in böyük bir nəzarətçisidir. Həmçinin o, verilənlərə cənub körpüsündən periferik nəzarət üçün hakim rolunu icra edir, həmçinin çevrəyə qoşulmaq üçün 4 PCI Express 2.0 əlavə xəttinə malikdir. X58-in istilik ayrılması yaddaş nəzarətçisinin ləğv edilməsi hesabına əvvəlki Intel çipsetlərdən fərqli olaraq azaldılıb.
Qurban Məmmədov

**Qurban Məmmədli** () — hüquqşunas, siyasətçi

## Həyatı
Qurban Cəlal oğlu Məmmədov (indi Məmmədli) 2 aprel 1959-cu ildə Naxçıvan Muxtar Respublikası Babək rayonu Cəhri kəndində (indi qəsəbə) anadan olub. Orta təhsilini 1966–1976-cı illərdə Ordubad rayonunda Füzuli adına orta internat məktəbində alıb. 1978–1980-ci illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur. 1982–1987-ci illərdə BDU-da hüquq üzrə təhsil almışdır. 1987-ci ildə təyinatla göndərildiyi Sabirabad hüquq məsləhətxanasında vəkil kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır.

## Siyasi fəaliyyəti
1989-cu ilin iyun ayında yeni yaranmış Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin (AXC) Sabirabad Rayon Şöbəsinin sədri seçilmişdir. 1995–1998-ci illər arasında Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü olmuşdur. Bir müddət Azərbaycan Demokrat Partiyasının üzvü olmuşdur.

5 fevral 1998-ci ildən 2003-cü ilədək 5 il müddətinə həbs edilmişdir. Dövrün Milli Təhlükəsizlik Naziri Namiq Abbasovun Azərbaycan Milli Məclisində çıxışında etiraf etdiyi kimi "daxili hisslərimizə əsaslanaraq" iddiası ilə heç bir maddi sübut ortaya qoyulmadan Qurban Məmmədli 5 il ictimai — sosial həyatdan dərkənar edildi.

2013-cü ildə 3 il müddətinə yenidən azadlıqdan məhrum edilmişdir. 30 dekabr 2014-cü ildə əhv edilərək, həbsdən azad edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğu 8 sentyabr 2020-ci il tarixində Qurban Məmmədov barəsində beynəlxalq axtarışın elan edilməsinə dair müvafiq qərarlar qəbul edilmiş, icra edilməsi üçün Daxili İşlər Nazirliyinə, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti, həmçinin "İnterpol"un Milli Mərkəzi Bürosuna göndərilmişdir. Lakin İnterpolun axtarışda olanlar siyahısına Qurban Məmmədlinin adı daxil edilməmişdir.

## İstinadlar
MF Hüseyn

**MF Hüseyn** və ya **Maqbul Fida Hüseyn** (; ) — hind əsilli rəssam və rejissor. Onu "Hindistanın Pikassosu"  adlandırırlar.

## Həyatı
MF Hüseyn 17 sentyabr 1915-ci ildə Hindistanın Pandharpur şəhərində müsəlman ailəsində anadan olub.

1940-cı illərdə artıq Hindistan ərazisində kifayət qədər məşhurluq qazanmışdı. O, tezliklə Françiz Nyuton Souzanın Hindistan ərazisində yaratdığı "Müasir Rəssamlar Birliyi"nin üzvü olmuşdur.

Ömrünün son illərini Londonda keçirən dünya şöhrətli rəssam 9 iyun 2011-ci ildə 95 yaşında vəfat etmişdir.

## Yaradıcılığı
### Rəssamlıq fəaliyyəti
MF Hüseynin rəssamlıq fəaliyyəti 60 ildən uzun çəkən bir tarixə söykənir. O, yaradıcı fəaliyyətə 40-cı illərdə dekorator olaraq başlayıb. Hüseynin 40-cı illərdəki fəaliyyəti Hindistan modernizminin yeni tarixçəsini yazıb.

MF Hüseyn öz əsərlərinin tərzinə, rənglərdən istifadəsinə və texnikasına görə rəsm kultu olan Pablo Pikassonu xatırladır. Məhz bu səbəbdən onu "Hindistanın Pikassosu"  adlandırırlar.

Maqbul Fida Hüseyn də öz əsərlərində Pablo Pikasso kimi kubizmdən çox istifadə edib. XX əsrin əvvəllərində təsviri incəsənətdə, xüsusilə də rəssamlıqla yaranmış modernist cərəyan olan kubizm Fida Hüseyn yaradıcılığının əsas hissəsini təşkil edir.

Rəssamın ilk şəxsi sərgisi 1952-ci ildə İsveçrənin Sürix şəhərində baş tutub. Bu sərgidən sonra MF Hüseyn bütün dünyada maraq doğurub və tanınmağa başlayıb. Bir neçə ildən sonra Hüseyn artıq Hindistanın ən mötəbər mükafatı olan "Padma Shri Award"a layiq görülüb.

### Rejissorluq fəaliyyəti
Rəssam təkcə rəngkarlıqla məşğul deyil, həm də rejissor kimi fəaliyyət göstərib. O, "Rəssamın gözü ilə" adlanan filminə görə "Qızıl Ayı" film mükafatına da layiq görülüb. Kann festivalında səs-küyə səbəb olan və tezliklə dünya şöhrəti qazanan "Minaksi: üç şəhərin tarixçəsi" filminin rejissoru da məhz Maqbul Fida Hüseyndir.   
  
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Çarlz Demut

**Çarlz Demut** - ABŞ rəssamı. Karyerasının çoxununda sulu boya ilə işləyən Demut ömrünün sonlarında yağlı boya ilə də çəkməyə başlamışdır. Qətiçilik cərəyanına sadiq olmuşdur.

Həyatını Pensilvaniya ştatının Lançester şəhərində keçirmişdir. Anası ilə birlikdə yaşadığı ev indi Demut muzeyi kimi fəaliyyət göstərir. Çarlz Demut Franklin və Marşal Kollecindən məzun olduqdan sonra Dreksel Universitetində və Pensilvaniya Gözəl İncəsənət Akademiyasında təhsil almışdır.

## Əsərləri


Demuth_Charles_The_Jazz_Singer_1916.jpg|*Caz müğənnisi* (1916)
Demuth_Charles_Trees_and_Barns_Bermuda_1917.jpg|*Ağaclar və Bermuda anbarları* (1917)
Demuth_Charles_Turkish Bath with Self Portrait_1918.jpg|*Türk hamamı* (1918)
Demuth_Charles_The Boat Ride from Sorrento.jpg|*Sorrentonun sahilində qayıq* (1919)
Demuth_Charles_Wild_Orchids_1920.jpg|*Yabanı orkideler* (1920)
Demuth_Charles_Spring_1921.jpg|*Yaz* (1921)
Demuth_Charles_Incense of a New Church, 1921.jpg|*Yeni Kilsənin büxuru* (1921)
Brooklyn Museum - Roofs and Steeple - Charles Demuth - overall.jpg|*Damlar və Kilsə qülləsi* (1921)
Demuth_Charles_Aucassiu_and_Nicolette_1921.jpg|*Aukassin və Nikolette* (1921)
Study for Poster Portrait Marsden Hartley by Charles Demuth.jpeg|*Təhsil üçün* (1921) (c. 1923–1924)
Charles-Demuth-Sail-In-Two-Movements-1919.jpg|*Yelkən:İki cərəyanda*, 1919
Charles Demuth - Love Love Love.png|*Sevgi, sevgi, sevgi*


## İstinadlar
Grand Theft Auto IV

**Grand Theft Auto IV** — Rockstar North tərəfindən hazırlanmış və Rockstar Games tərəfindən 2008-ci ildə satışa çıxarılmış döyüş-macəra janrında olan videooyun. Bu "Grand Theft Auto" oyun seriyasının bir hissəsidir. Oyun Nyu-Yorkun uydurma versiyası olan Liberty City-də keçir.

Oyun qaranlıq keçmişindən qaçan Şərqi Avropalı müharibə veteranı Niko Bellic adlı bir şəxsin həyatını mövzu alır. Avropadan qaçaq gəmiylə yola çıxan və Amerikaya ayaq basan Niko Bellicin məqsədi qaranlıq keçmişindən qaçmaq və Amerikan xəyalını yaşamaqdır. Əmisi oğlu Romanın çox-çox şişirdib təriflədiyi məktublarına inanıb Liberty City-yə yaşamağa gələn Niko Bellic, Rockstar'ın milyonlar satan "Grand Theft Auto" ardıcıllığının bu seriyasındakı əsas  xarakteridir. Mafiya və qumar borclarıyla başı bəlada olan Romana kömək edərkən öz adını da doğrultmaya çalışan Niko sakit bir həyat arzu edərkən bir anda özünü borclar və yeraltı cinayət dünyasının içinə çəkilmiş halda tapır. Bu xəyalın əslində bir yalandan ibarət olduğunu, şəhərdə hörmət duyulan tək şeyin pul və etibar olduğunu anladığında isə artıq onun üçün geri dönmək çox gecdir. İndi onun həyatı Rus, Alban, yəhudi və İtalyan mafiyalarıyla mübarizədən ibarətdir. Mərhəmətsiz şəhərin küçələrindəki Niko artıq çirkli və ruhsuz bir tətikçidir.

* Liberty City 24 saat yaşayan eyni zamanda insanların hava şəraitinə və saatlara uyğun olaraq mənalı hərəkət etdikləri canlı bir şəhərdir.
* Yeni Advanced Graphics Engine (*[[RAGE]]*) texnologiyası ilə şəhər inanılmaz bir qrafik detalına və həqiqətə çox yaxın görünüşlərə sahibdir.
* Çox oyunçu ilə oynama rejimi rəqiblərinizlə Liberty City şəhərində həyəcanlı qovalamacalar imkanı verir.
* Açıq uclu oyun dünyası sizə daha əvvəl heç yaşamadığınız qədər bir sərbəstlik təqdim edir.
* Oyunda 88 ədəd ana tapşırıq və sayısız yan tapşırıq vardır. Əlavə olaraq oyunda bir çox tapşırığı yerinə yetirərkən oyunçunun seçiminə bağlı olaraq tapşırığı fərqli cür yerinə yetirmək imkanı vardır.
* Oynarkən oyunçunun verdiyi qərarlara əsasən oyunun **İntiqam** və ya **Razılaşma** olmaqla iki fərqli sonu mövcuddur.

## Xarici keçidlər
* Grand Theft Auto IV Rəsmi Səhifəsi
* Grand Theft Auto IV Sosial Klub 
* GTA IV fan səhifəsi
* Grand Theft Auto IV wikia

## İstinadlar
Anton Möller (rəssam)

**Anton Müller** (1563, Köniqsberq - 1611 yanvar, Danzinq)- alman rəssam.

1563-cü ildə Almaniyanın Köniqsberq şəhərində anadan olmuşdur. Əsasən dini mövzulara əhəmiyyət vermişdir. Bir çox taxta basmalı əsərləri də mövcuddur. 1611-ci ildə Danzinq şəhərində vəfat etmişdir.
RIAA sertifikatı

**RIAA sertifikatı** () — Amerika Səsyazma Sənayesi Assosiasiyası (RIAA) tərəfindən təsis edilmiş və tətbiq olunan, musiqi albomlarının və sinqlların satış həcminə əsasən incəsənət xadimlərinə təqdim edilən rəsmi təsdiq sənədi. 1958-ci ildə təsis edilmiş RIAA sertifikatlaşdırma proqramı çərçivəsində, incəsənət xadimlərinin əldə etdikləri nailiyyətlərin təsdiqi məqsədilə, onların satış göstəriciləri əsasında müvafiq sertifikatlar təqdim olunur. RIAA sertifikatı musiqi sənayesi sahəsində mötəbər təsdiq sənədi hesab edilməklə yanaşı, incəsənət xadimlərinin kommersiya sahəsində əldə etdikləri müvəffəqiyyətlərin rəsmi təsdiqini təşkil edir. 

## Sertifikatlar
* **Qızıl sertifikatı** () — 500.000 dəfə satılmış (albomlar və ya sinqllar) səsyazmaya verilir.

* **Platinum sertifikat** — 1.000.000 dəfə satılmış (albom və ya sinqllar) səsyazmaya verilir.

* **Multi-Platinum sertifikatı** — 2.000.000 dəfə və ya daha çox satılmış səsyazmaya görə verilir. Sertifikatlaşdırma səviyyəsi 1 milyon ədəd artımlarla artır, beləliklə, albom 2x Platinum, 3x Platinum və s. sertifikatlaşdırıla bilər.

* **Almaz sertifikatı** () — 10.000.000 dəfəni təmsil edir və bu, kommersiya uğurunun ən yüksək səviyyəsini göstərir. Yalnız seçilmiş sayda albom və sinql bu satış səviyyəsinə nail olub.

## İstinadlar
Veduta

**Veduta** (, "görüntü") — XVIII əsr Venesiyasında xüsusilə məşhur olan Avropa rəssamlıq janrı. Gündəlik şəhər peyzajını detallı təsvir edən şəkil, rəsm və ya qravürdür.

## İstinadlar
Anton fon Verner

**Anton fon Verner** (9 may 1843, Frankfurt — 4 yanvar 1915, Berlin) — Prussiya krallığında yaşamış alman rəssam.

1843-cü ildə Almaniyanın Frankfurt şəhərində anadan olmuşdur. Rəssamlığa 1857-ci ildə tələbə ikən başlamış və İncəsənət Akademiyasında davam etdirmişdir.

## Əsərləri

* "Uşaq başı profildə"
* "Çömələn oğlan"
* "Hussar və yaşlı ofis işçisi"
* "Almaniya İmperiyasının müraciətnaməsi"
* "Mənim evimdə baptizm"
Natürmort

thumbnail

**Natürmort** ( – cansız təbiət) — təsviri sənətdə (əsasən boyakarlıqda) janr. Vahid mühitdə qrup halında yerləşdirilən cansız əşyaların təsviri.

Kompozisiyanın detalı kimi natürmort motivlərinə Qədim Şərq, antik dövr və orta əsr incəsənətində təsadüf olunur. Müstəqil janr kimi XVI əsrin əvvəllərində İtaliyada yaranmış, XVI əsrin sonu – XVII əsrin əvvəllərində Avropanın digər ölkələrinə yayılmışdır.

Hollandiyada V.Heda, A.Beyeren, V.Kalf (XVII əsr), Finlandiyada F.Sneyders, J.Feyt (XVII əsr), İspaniyada F.Surbaran (XVII əsr), Fransada J.B.S.Şarden (XVIII əsr), Rusiyada İ.T.Xrutski, K.A.Korovin (XIX əsr) natürmort janrının görkəmli nümayəndələridir.

Sovet boyakarlarından P.P.Konçalovski, .İ.Maşkov, M.S.Saryan və b.bu janrda fərqləniblər. Azərbaycanlı rəssamlardan Səttar Bəhlulzadə, Tahir Salahov, Mikayıl Abdullayev, Toğrul Nərimanbəyov, A.Cəfərov, Böyükağa Mirzəzadə, Tağı Tağıyev qiymətli natürmort nümunələri yaratmışlar.

## Ədəbiyyat
* ASE, VII cild, Bakı, 1983. səh. 167.
* Серов А. Этюды натюрморта // Художник. 1961, № 2. С.43-47.
* Тарасов Ю. А. Голландский натюрморт XVII века, Спб, 2004 г.
Natura

**Natura** (latın:natura – təbiət) — təsviri sənətdə – təsvir prosesində rəssam və ya heykəltəraşın bilavasitə müşahidə etdiyi gerçəkliyin real obyektləri (insan, əşya, landşaft).

Sənətçinin maddi aləmə münasibəti və yaradıcılıq məqsədi naturanın seçilməsində və onun təsvirində təzahür edir. Bilavasitə naturadan istifadə etməklə portret, mənzərə, natürmort və s. əsərlər yaradılır. Digər janrlara aid əsərlər üçün köməkçi etüd, eskiz və rəsmlər yaradılarkən bilavasitə naturadan istifadə edilə bilər.

## Ədəbiyyat
* ASE, VII cild, Bakı, 1983. səh. 165.
Hang

**Hang** — ilk dəfə 2001-ci ildə İsveçrədə yaranan musiqi aləti.

"Hipnotik bir çalğı" olaraq xarakterizə edilən Hang, Bern dilində "əl" mənasını verməkdədir. Hangı iki İsveçrə vətəndaşı, Sabina Schärer ilə Felix Rohner, dünyanın fərqli bölgələrində gerçəkləşdirdikləri uzun araşdırma ve incələmələrdən sonra bir zərb musiqi aləti olaraq yaratmışlar.

Tamamilə poladdan hazırlanan Hang, qucağa yerləşdirilib, əl və barmaqlar vasitəsilə çalınır. İdiofon'lar qrupuna girən alətin, arfa, gong və harmonik tembrləri xatırladan bir səsi vardır. Səthində olan kiçik çuxurlara vurularaq vibrasiya vasitəsilə fərqli səslər və notlar əldə edilir.

Yaradıcıları, 2001–2005-ci illər arasında 45ə qədər fərqli model yaratmışlar, lakin, çalma mövzusunda hələ oturmuş bir qayda və üsula sahib olmayan Hang üçün, İndoneziya və Cənubi Hindistana qədər uzanan bir araşdırma edilmişdir.

## İstinadlar
Müqəddəs Antoninin əzabları

**Müqəddəs Antoninin əzabları** (it. Tormento di sant'Antonio) - İtaliya rəssamı Mikelancelo tərəfindən 1488-ci ildə tamamlanmış rəsm əsəri. Hazırda ABŞ-nin Texas ştatının Fort-Uort şəhərində yerləşən Kimbell İncəsənət Muzeyində sərgilənir.

## Haqqında

Əsərdə orta əsrlər əfsanəsi olan Qızıl əfsanə, müqəddəs Antoninin şeytanlar tərəfindən tələyə düşürülməsi əks olunmuşdur. Müqəddəs Antoni günah işləməmək üçün şeytanlara müqavimət göstərməkdədir. Buna görə əsər bəzən "Müqəddəs Antoninin günaha təşviqi" adlandırılır.

## Tarixi

Rəsm əsəri ilk əvvəl Mikelancelonun xidmət etdiyi Domeniko Girlandayo manufakturasında saxlanmışdır. Əsər 2008-ci ilin iyulunda satışa çıxaralaraq 2 milyon ABŞ dollarına bir ABŞ iş adamına satıldı. Sentyabr ayında rəsm əsəri Nyu-Yorkdakı Metropolitan İncəsənət Muzeyinə gətirildi. Əsər burada yenidən rəngləndi və diqqətlə öyrənildi. Onun həqiqətən Mikelancelonun əsəri olduğu qəraralaşdırıldı. Qısa müddət sonra rəsm əsəri açıqlanmayan qiymətə (6 milyon ABŞ dolları olduğu güman olunur) Kimbell İncəsənət muzeyinə satılmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Mikelancelonun əsərlərinin siyahısı
Kaskina döyüşü (rəsm əsəri)

**Kaskina döyüşü** (it. *Battaglia di Cascina*) — italyan rəssam Mikelancelo tərəfindən 1506-cı ildə çəkilmiş, amma daha sonra itmiş rəsm əsəri.

## Mənşəyi

Mikelancelo bu əsəri yaratmaq vəzifəsini Florensiya dövlət adamı Pyero Soderini tərəfindən almışdır. Bu əsərin Köhnə sarayda Sinqusento divarında freska şəklində olacağı düşünülmüşdür. Əsərin qarşı divarınında isə Leonardo da Vinçi Anqiori döyüşünün rəsm etməli idi. İki döyüş də orta əsrlərdə Florensiyanın qazandığı ən əhəmiyyətli döyüşlər idi. Kaskina döyüşü 28 iyul 1364-ci ildə Florensiya ilə Piza arasında baş vermişdir və Florensiyanın qələbəsi ilə başa çatmışdır. Döyüş zamanı minlərlə pizalı öldürülmüş və 2000 əsir alınmışdır.

## Haqqında

Mikelancelo bu əsərini heç vaxt tamamlaya bilməmişdir, əvəzində üzərində kopiyaları olan kartonlar yaratdı. Kartonlar bir çox rəssam tərəfindən kopya edildi. Ən məşhur kopiyası şagirdi Sanqallonun idi. Mikelancelonun əsərə hazırlıq rəsmləri də günümüzə qədər çatmışdır. Mikelancelonun bioqrafiki Corci Vasariyə görə əsər Mikelancelonun rəqibi Bartolommeo Bandinelli tərəfindən qısqanclıq səbəbindən təxrib edilmişdir.

Mikelancelo savaş səhnəsinin başlanğıcını Piza orusunun hücumları və Florensiya ordusunun heyrətlənməsi ilə təsvir etmişdir. Piza ordusunun hücum sədalarına cavab olaraq Florensiya əsgərlərinin Arno çayında çıplaq üzdüklərini rəsm etmişdir.

## Hazırlıq rəsmləri


Image:Battle_of_cascina2.jpg|
Image:Battle_of_cascina3.jpg|
Image:Battle_of_cascina4.jpg|
Image:Battle_of_cascina5.jpg|
Image:Battle_of_cascina6.jpg|
Image:Battle_of_cascina7.jpg|


## Xarici keçidlər
* Studies to the Battle of Cascina

## Həmçinin bax

* Mikelancelo
Abdullah ibn əl-Əftas

**Abdullah ibn əl-Əftas** (d.? - ö.1045) — Əftasilər dövlətinin qurucusu (1022-1045).

## Həyatı
Bərbərilərdən Miknasə qəbiləsinə mənsubdur. Kurtubanın şimalındəkı Fahsülbəllutda doğulmuşdu. Atasının adı Məhəmməd ibn Məsləmə (İbn Əftas) idi. Kurtuba Əməvi xəlifələrindən II Hakəmin azad edilmiş qulu olub Batalyevsdə müstəqil bir əmirlik quran Sabur onu özünə xələf seçdi. Saburun 10 şaban 413-cü (8 noyabr 1022-ci) ildə ölümünə görə əl-Mənsur ləqəbiylə başa keçən Abdullah, Batalyevsdə Əftasilər xanədanını qurdu.

Hökmdarlığının ilk illəri barış içində keçdi. Ancaq Abbadilərin qurucusu Qadi Məhəmmədin Bəcanı ələ kəçirərək torpaqlarını genişlətmək istəməsi, Abdullah ibn əl-Əftas ilə aralarının açılmasına səbəb oldu. Kadi Məhəmmədin oğlu İsmail ilə Karmunə (Carmona) əmiri Məhəmməd əl-Birzalinin birləşik qüvvələri Abdullahın oğlunun komanda etdiyi Əftasi ordusunu məğlub edincə, oğlu Məhəmməd əl-Əftas əsir alınaraq Karmunəyə göndərildi. Qazandığı uğurdan sonra Abbadi əmiri Məhəmməd və müttəfiqi Karmunə əmiri Kurtuba torpaqlarına hücum etdi. Nəticədə Abbadilər ilə Abdullah ibn əl-Əftas arasında bir barış imzalandı və Kadi Məhəmmədin izniylə Məhəmməd əl-Əftas sərbəst buraxıldı (rəbiüləvvəl 421/mart 1030).

Abdullah bu yənilginin intiqamını dörd il sonra hiyləli bir yola baş vuraraq aldı. Kadi Məhəmmədin oğlu İsmail komandasındakı bir orduya, Leon Krallığına hücum etmək üçün torpaqlarından sərbəstçə keçiş izni verildiyi halda, bir keçitdə qəflətən Abbadi əsgərləri üzərinə hücum edərək böyük bir qismini qətl etdi. İsmail bu qətli-amdan çox az sayda əsgərlə qurtulmağı bacardı. Kadi Muhaməd bundan sonra Abdullahın amansız düşməni oldu. Hökmdarlığının daha sonrakı illəri haqqında bilgi olmayan Abdullah, 17 cəmaziyələvvəl 437-ci (30 noyabr 1045-ci) ildə öldü; yerinə oğlu Əbu Bəkir Məhəmməd əl-Müzəffərr keçdi.

## Ədəbiyyat
*R. Dozy, Histoirə dəs musulmans despagnə (nşr. E. Lévi-Provençal), Leidən 1932, III, 10-11; *Anwar G. Chejne, Muslim Spain, Minnəsota 1974, s. 63-64; 
*“Abdullah”, İA, I, 29; 
*M. Seligsohn, “Əftasilər”, 
*İA, IV, 193-194; 
*E. Lévi-Provənçal, “Aftasids”, 
*EI² (İng.), I, 242.

## Həmçinin bax

* Əftasilər
Yeni nəbz (qəzet)

**Yeni nəbz** — Azərbaycandilli həftəlik müstəqil qəzet.

Yeni nəbz qəzeti Mirzə Murtuzov tərəfindən 7 avqust 2014-cü il tarixində Bakıda təsis edilib. Qəzet Nəbz qəzetinin varisidir. Qəzetin redaksiyası Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Abbas Səhhət küçəsi, ev 18-də fəaliyyət göstərir. Baş redaktoru Fuad Nəcəfovdur. Hər həftənin cümə axşamı, 2000 tirajla və 16 səhifə nəşr olunur. 2-ci səhifədə Xəbər, 3-5-də Müxtəlif, 6-da Ölkə içi, 7-də Baxış bucağı, 8-də Münasibət, 9-da Mövqe, 10-da Beynəlxalq, 11-də İqtisadiyyat, 12-də İbrətamiz, 13-də Sağlmamlıq, 14-də Nur yolu, 15-də Araşdırma başlıqları altında müxtəlif tip başlığa uyğun və 16-cı, yəni son səhifədə Son başlığı altında idman xəbərləri verilir.

## Həmçinin bax
* Nəbz (qəzet)

## Xarici keçidlər

* Rəsmi saytı  
* oxu  
* Rəsmi facebook səhifəsi
Bəəlbək

**Bəəlbək** () — Livanda qədim şəhər. Beyrutun 80 km. şimal-şərqində yerləşir.

## Şəhərin tarixi
Bəəlbək haqqında ilk məlumat Tel əl-Amarna mənbələrində verilir. Bəəlbək qədim abidələri ilə məşhur olan bir şəhərdir, o cümlədən Roma dövrünə aid ziyarətgahlar və ən mühüm Roma abidələri bu şəhərdə mövcuddur. Bəəlbək Roma dövründə "Heliopolis" (Günəş şəhəri) adlanırdı. Bu şəhərdə qədim zamanlardan qalmış nəhəng daş sütunlar var. Kərbəla əsirlərinin karvanı bu tarixi şəhərdən keçib və görünür Xristian rahibinin hekayəsi bu şəhərdə baş verib. Çünki hazırda Bəəlbəkdə "Rəs əl-Hüseyn" məscidi adlı məscid var ki, bu da qeyd edilən hadisə ilə bağlıdır.

## Qalereya

Baalbek-Bacchus.jpg|Bakh ehramı 
Baalbek-stoneofpregnantwoman.jpg|"Cənub daşı"


## İstinadlar
Qədim perm yazısı

**Qədim perm yazısı** (*abur, anbur, perm / zıryan əlifbası*) — XIV—XVII əsrlərdə Rusiyanın Avropa hissəsinin şimal-şərqində komi-zıryanlar, komi-permyaklar, ruslar və digər xalqlar tərəfindən istifadə edilən əlifba. Komilərin maarifçisi və ruhanisi Stefan Permski tərəfindən kiril, yunanPerm əlifbaları sı əsasında 1372-ci ildə Vıçeqda çayının qolu olan Vım şayı ərzisində yaradılıb.

Əlifba lik iki hərfin (*an* və *bur*) adı ilə anbur əlifbası adlanıb. Qədim rus dilinin yazısı kimi istifadə edilib. XVII əsrdə kiril əlifbası tərəfindən sıxışdırılıb.

## Həmçinin bax
* Kiril qrafikalı əlifbalı dillər siyahısı

## Mənbə
* İnternetdə Rusiya xalqlarının dilləri — Abur
* Old Permic alphabet на Omniglot.com
* Qədim Perm dilinin Yunioda daxil edilməsi barədə müraciət
Hendrik Averkamp

**Hendrik Averkamp** () — əsasən yağlıboya qış mənzərəsi rəsm əsərləri və suluboya eskizləri ilə tanınmış holland rəssamı.

## Həyatı
Hendrik Averkamp 27 yanvar 1585-ci ildə Amsterdamda, Nieuwe Kerkə (Yeni kilsə) yaxın yerdə anadan oldu, amma Oude Kerkdə (Qədim kilsə) xaş suyuna salındı. Ailəsi növbəti il Kampen şəhərinə yerləşdi. Atası bu şəhərdə əczaçı idi. Ana tərəfi elm adamları idi. Qardaşlarından biri həkim, biri isə həkim oldu. Avekamp lal idi və buna görə onu "Kampen lalı" adlandırırdılar.

Averkamp Amsterdamda çox əhatəli "manerist" stildə tarixi hadisələrin rəsmlərini, portretlərini və eskizləri hazırlayan danimarka əsilli rəssam Pieter İsaksın (1569–1625) yanında işlədi, amm onun stilini əsərlərinə tətbiq etmədi. Holland rəsssam David Vinkbunsun (1576–1632) da yanında işləmişdir.

XVII əsrlərdə portret çəkmələ məşhurlaşan holland rəssamların ilklərindən biri Hendrik Averkamp idi. Averkamp xüsusilə Hollandiyanın qış mənzərələrini təsvir edərək böyük şöhrət qazanmışdır. Averkampın əsərləri rəngli və həyat doludur. Təbiətlə müxtəlif hərəkət edən insan təsvirləri ustalıqla çəkilmişdir. Əsərlərinin çoxunda donmuş su kanallarının və göllərinin üzərində əylənən insanlar əks olunmuşdu. Averkamp yağlıboya ilə işlədiyi əsərlərdən başqa suluboya işlədiyi eskizləri ilə tanınmışdır. Bu eskizlərin çoxu divara asılmaq üçün hazırlanmışdır

Averkamp 15 may 1634-cü ildə Kampen şəhərində vəfat etmişdir. Məzarı Kampendəki Sent Nikolaaskerk kilsəsinin qəbiristanlığındadır.

## Əsərlərinin sərgiləndiyi yerlər

## Əsərləri

Fayl:Hendrick Avercamp - A Scene on the Ice - WGA01076.jpg|"Buz üstündə mənzərə"
Fayl:Hendrick Avercamp - Winter Landscape - WGA1082.jpg|"Qış mənzərəsi"
Fayl:Winter Scene at Yselmuiden.jpg|"Ysemuydendə qış mənzərəsi"
Fayl:Hendrik Avercamp 003.jpg|"Qış mənzərəsi"
Fayl:Hendrick Avercamp - Winterlandschap met ijsvermaak.jpg|"Buz üstündə peyzaj"


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* İbiblio saytı
* Muzeumsyndacate saytı
Neqativ

thumbnail

**Neqativ** (latın:negativum (negativus) – mənfi) — ağ-qara,dəfedici 1)fotoqrafiya və kinematoqrafiyada çəkilmiş obyektinin metallik gümüş zərrəcikləri təbəqəsində yaranan əks (qara hissələrin – ağ, ağ hissələrin – qara) təsviri.

Rəngli neqativdə isə hər rəng obyekt hissəsi rənginə uyğun tamamlayıcı rənglə ifadə olunur. Məsələn: sarı göylə, mavi qırmızı ilə və s. 

Neqativ pozitivə çevrildikdə rənglər bərpa olunur.

## Ədəbiyyat
* R.Əliquliyev, S.Şükürlü, S.Kazımova. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər. Baki, İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.
* ASE, VII cild, Bakı, 1983. səh. 181.
Müqayisəli üstünlük

**Müqayisəli üstünlük** məvhumunu iqtisadiyyata **[[David Rikardo]]** tərəfindən gətirilib. O, 1817-ci ildə yazdığı “Siyasi İqtisadın və Vergi qoymanın Prinsipləri” əsərində Birləşmiş Krallıq və Portuqaliya arasındakı misalda bunu izah edib. Belə ki, Portuqaliyada şərab və geyim istehsalı çox ucuz başa gəlir. Əksinə Birləşmiş Krallıqda isə şərab istehsalı çox baha, geyim istehsalı isə orta qiymətlər hesabına istehsal olunur. Birləşmiş Krallıq ölkədəki tələbatı ödəmək üçün Portuqaliyadan ucuz qiymətə olan şərab idxal edir və bunu geyim ilə ödəyir. Beləliklə, yeni alınan  şərab geyim qiymətinə başa gəlib ki, bu da ölkədə istehsal olunandan daha ucuzdur. Nəticə etibarı ilə, Böyük Britaniya şərab istehsalını azaldır və işçi qüvvəsi və kapitalı geyim sektoruna yönəldir və ölkə üçün şərab daha ucuz başa gəlir. Portuqaliya isə geyim sektoru istehsalını azaldır və əsas gücü şərab istehsalına yönəldir və ucuz şərab hesabına daha keyfiyyətli geyim əldə edir. İqtisadi ineqrsiyanın ölkələrə verəcəyi üstünlüklərdən biri də budur.

## İstinadlar
Belqlər

**Belqlər** () — Kelt qrupuna aid tayfa.

## Tarixçə
Şimali Qalliyada (Sena və Reyn çayları arasında) və qismən də Britaniyanın qərb sahillərində yaşamış kelt tayfaları. Eradan əvvəl 58–51-ci illərdə Qalliya belqlərini Yuli Sezar tabe etdi. Eradan əvvəl 16 ildən onların yaşadığı ərazi Belçika əyaləti adlandı. V əsrdə franklar Belçikanı tutduqdan sonra belqlərin bir qismi müxtəlif dövrlərdə işğalçılar tərəfindən məhv olmuş, qalanları başqa xalqlara qarışmışdır. Belçikanın adı Belqlərlə əlaqədardır.

## Mənbə
* ASE, II cild, Bakı, 1978, səh. 77

## Xarici keçidlər
Tam iqtisadi inteqrasiya

**Tam İqtisadi İnteqrasiya (Tİİ)** — iqtisadi inteqrasiyanın son mərhələsidir. Bu mərhələdən sonra üzvlər iqtisadi siyasəti tək başına müəyyən edə bilmir və ya çox cüzi miqyasda həyata keçirirlər.

Tam iqtisadi inteqrasiya çoxmillətli təşkilatdan daha çox vahid dövlətə bənzəyir. Onun daxilində vahid iqtisadiyyat formalaşır. Bunun ən yaxşı nümunəsi ilk 13 koloniyanı özündə birləşdirən Amerika Birləşmiş Ştatlarıdır. ABŞ daxilindəki ştatlara yüksək inteqrasiya etmiş yarımuxtar dövlətlər kimi baxmaq olar. Bu misaldan görünür ki, iqtisadi inteqrasiyanın son nəticəsi federal səviyyədə idarə edilən siyasi ittifaqdır.

## İstinadlar
İqtisadi və valyuta birliyi

**İqtisadi və Valyuta Birliyi** (*İVB*) — ticarət blokunun elə bir formasıdır ki, burada həm iqtisadi ittifaq (ümumi bazar və gömrük ittifaqı), həm də valyuta birliyi olur. Bunu sadə valyuta birliyindən (məsələn, Latın Valyuta Birliyi, XIX əsr) ayırmaq lazımdır. İVB iqtisadi inteqrasiyanın 5-ci səviyyəsidir.

İVB və tam iqtisadi inteqrasiya arasında keçid mərhələsi kimi maliyyə birliyi formalaşdırılır.

## İstinadlar
İqtisadi ittifaq

**İqtisadi İttifaq** (*İİ*) — ticarət blokunun elə bir növüdür ki, burada ümumi bazar və gömrük ittifaqı eyni anda tətbiq edilir. İttifaq çərçivəsində üzv ölkələr istehsalın ümumi tənzimlənməsini həyata keçirir, mal və xidmətlərin, istehsal amillərinin sərbəst hərəkəti təmin edilir, eləcə də ümumi xarici ticarət siyasəti yeridilir.

## İstinadlar
Ümumi bazar

**Ümumi Bazar (ÜB)** — iqtisadi inteqrsiyanın başqa bir səviyyəsi olub, mal və xidmətlərin sərbəst hərəkəti ilə bərabər, kapital və istehsalda göstərilən xidmətlərin sərbəst hərəkətini təmin etməkdən ötrü maneələrin və tariflərin aradan qaldırımasıdır. Ümumi bazar "vahid bazar"a keçid mərhələsidir. Belə ki, vahid bazara keçən ölkələrdə bütün istehsal amillərinin maneəsiz hərəkəti təmin edilir. Həm də burada fiziki (sərhədlər), texniki (standartlar) və maliyyə (vergilər) faktorları maksimum səviyyədə uyğunlaşdırılır.

Qeyd olunmalıdır ki, gömrük ittifaqı qurulmadan ümumi bazara keçid mümkündür. Yəni iqtisadi inteqrasiyanın 3-cü mərhələsində ümumi bazarda yaradıla bilər. İkisinin eyni anda tətbiq edildiyi zaman iqtisadi inteqrasiyanın 4-cü səviyyəsi olan iqtisadi ittifaq formalaşır.

## İstinadlar
Gömrük ittifaqı

**Gömrük İttifaqı (Gİ)** — azad ticarət zonasına daxil olan ölkələrin başqa ölkələrə tətbiq etdiyi ümumi tarif sistemidir. Bəzən üzv ölkələr bir xarici ticarət siyasəti aparır, amma xüsusi hallarda fərqli gömrük tarifi tətbiq edirlər. Bu çərçivədə rəqabətlə bağlı əskiklikləri aradan qaldırmaq üçün ümumi rəqabət siyasəti də həyata keçirilir. Gömrük ittifaqı iqtisadi inteqrasiyanın üçüncü səviyyəsidir.

Gİ qurmaqda məqsəd iqtisadi səmərəliliyi artırmaq və üzv ölkələr arasında daha sıx siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələr formalaşdırmaqdır.

## İstinadlar
Azad ticarət zonası

**Azad Ticarət Zonası (ATZ)** — bununla bağlı razılıq imzalamış ölkələri əhatə edən ticarət blokunun yerləşdiyi regiondur. Bu razılıq üzv ölkələr arasında tarifləri, idxal kvotalarını və mal və xidmətlərə tətbiq edilən güzəştləri ləğv edir. Əgər razılıqda vətəndaşların ölkədən ölkəyə hərəkətinə də olan məhdudiyyətlər qaldırılıbsa, bu "açıq sərhəd" hesab edilir. Bu iqtisadi inteqrasiyanın ikinci səviyyəsidir.

İnteqrasiyanın bu səviyyəsinə o ölkələr üstünlük verir ki, onların iqtisadiyyatı bir-birini tamamlayır. Əksinə, əgər ölkələr bir-biri ilə iqtisadi baxımdan rəqabətdədirlərsə, bu razılıq əldə etmək üçün stimul yaratmır və ya bu razılıq yalnız müəyyən sahədə olan məhsul və xidmətlərə aid edilir.

## Həmçinin bax

* Azad iqtisadi zona
* Azad Ticarət
* Güzəştli Ticarət zonası

## İstinadlar:
Güzəştli ticarət zonası

**Güzəştli Ticarət Zonası** **(GTZ)** və ya **Güzəştli Ticarət Razılığı** — üzv ölkələr arasında müəyyən məhsullara azad ticarəti təmin edən ticarət bloku. Bu sözügedən məhsullar üzərində bəzi tariflərin aradan qaldırılmasını nəzərdə tutur. GTZ ticarət anlaşmasının bağlanması ilə əldə olunur. Bu iqtisadi inteqrasiyanın ilk səviyyəsidir.

GTZ və azad ticarət zonası (ATZ) arasında fərq o qədər də böyük olmaya bilər, çünki Tarif və Ticarət üzrə Baş Sazişə görə, istənilən GTZ-nin məqsədi sonda ATZ yaratmaqdır. Bunun üstünlükləri Dünya Ticarət Təşkilatına üzv olan ölkələrin təcrübəsində görünür .

## Həmçinin bax

* Azad iqtisadi zona
* Azad Ticarət
* Azad Ticarət Zonası

## İstinadlar
Pastel

**Pastel** (; ; pasta – xəmir) — boyakarlıqda üzlüksüz quru, yumşaq (rəngli) karandaşla işləmə üsulu; Bu texnika ilə yaradılmış boyakarlıq əsəri.

Pastel karandaşları ilə rəsm nahamar (çox vaxt rəngli) kağız, karton, səthinə rəng astarı çəkilmiş kətan, zamşa, perqament üzərində işlənir.

Pasteldə ştrixlərdən geniş istifadə olunması onu qrafikaya yaxınlaşdırır. Pastelin işıqlı və təmiş rəngləri özünün ilkni təravətini və gücünü, rəng təbəqəsinin səthi isə zərifliyini saxlayır.

## Pastellər

Fayl:Rosalba Carriera Self-portrait.jpg| 
Fayl:Louis15-1.jpg| 
Fayl:Chardin pastel selfportrait.jpg| 
Fayl:Porträt der Madame Michel-Lévy (1882) - Edouard Manet (National Gallery of Art, Washington D.C.).jpg| 
Fayl:Whistler James Venetian Scene 1879.jpg| 
Fayl:Edgar Germain Hilaire Degas 029.jpg| 
Fayl:Odilon Redon (French - Baronne de Domecy - Google Art Project.jpg| 
Fayl:Roslin, Marie-Suzanne - Jean-Baptiste Pigalle - 18th century.jpg| 
Fayl:Gustaf Lundberg - Portrait of Charles-Joseph Natoire - WGA13778.jpg|  
Fayl:Boucher par Gustav Lundberg 1741.jpg| 


## Ədəbiyyat
* ASE, VII cild, Bakı, 1983. səh. 481.

## Xarici keçidlər
Çaba Şoqor

**Çaba Sogor** (12 may 1964) — Macarıstan azlığı təmsil edən Rumıniya siyasətçisidir. Hal-hazırda Sogor Avropa Xalq Partiyasının (EPP) adından Avropa Parlamentinin üzvüdür. O, həmçinin Rumıniyada Macarlar Demokratik İttifaqının üzvüdür.

## Təhsil
O, 1983-cü ildən 1988-ci ilədək Cluj Universitetinin teologiya fakültəsində təhsil almışdır. Sogor həmçinin Sürix və Bazel universitetlərindən teologiya üzrə magistr dərəcəsi almışdır.

Macar və Rumın dilləri ilə yanaşı, o, Alman və İngilis dillərini mükəmməl bilir və Fransız dilini başa düşür.

## Peşəkar karyera
O, 1990-cı ildən Rumıniya Macarları Demokrat İttifaqının üzvü kimi öz siyasi fəaliyyətini başlamışdır. 1995-ci ildən o, İttifaq Nümayəndələrinin üzvüdür. Bu partiyanın üzvü kimi o, Cluj Konqressinə ilk dəfə seçilmişdir. Sogor həmçinin 1988-ci ildən 1999-cu ilə qədər Rumıniyada Ciceu islahatlar kilsəsində pastor kimi xidmət göstərmişdir.
2000-ci ildən 2004-cü ilədək, o, Rumıniya Macarları Demokrat İttifaqı partiyasının Harghita ölkəsində senatoru seçilmişdir. Bu vəzifədə olaraq o, Təhsil, Elm və Gənclər Komitəsinin üzvü idi. Sogor 2004-cü ildən 2008-ci eyni partiyadan senator kimi yenidən seçildi. O, Rumıniya Macarları Demokrat İttifaqının Məclis Qrupunun katibi idi.

O, 2007-ci ilin 3 dekabr tarixində deputatlığından istefa edir və senator Vilmos Zsombori ilə əvəz edilir. 2007-ci ildə Rumıniya Macarları Demokrat İttifaqının Avropa Parlamentinin üzvü seçilib. Brüsseldə etdiyi məqsədləri haqqında jurnalistlərin sualına o, Macarıstan icma ümumi əhalinin ən azı 20% təşkil edən yerlərdə, Székely macar dilinin
muxtariyyəti üçün və ikinci dövlət dili statusunun alınması üçün təkan etməyini bildirmişdir.

## Parlament Fəaliyyatı
O, vətəndaş azadlıqları, Ədalət və Daxili İşlər üzrə LİBE Komitəsinin tam üzvü və Məşğulluq və Sosial Məsələlər üzrə EMPL Komitəsinin əvəz üzvüdür. Sogor, Cənub-Şərqi Asiya ölkələri ilə əlaqələr üzrə nümayəndə heyətinin və Cənub-Şərqi Asiya Dövlətləri Assosiasiyasının (ASEAN) tam üzvü, Yaponiya ilə əlaqələrin nümayəndə heyətinin əvəz üzvüdür.

## Şəxsi həyat
Ailəlidir, dörd övladı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sógor Csaba Rumıniya Macarlarının Demokrat Alyansı
* http://www.sogorcsaba.eu/about/?l=en&m=1&sm=1  Çaba Sogorun web səhifəsi
* http://www.europarl.europa.eu/meps/en/39724/CSABA_SOGOR_home.html Avropa Parlamentinin web səhifəsi
"Şərəf" ordeni (Rusiya)

**Şərəf ordeni** () — Rusiya Federasiyasının dövlət mükafatıdır.

## Ordeni ilə təltif edilmişdir
Rusiya prezidenti V. Putin və ordenlə təltif edilib — 2 qat Olimpiya çempionu Svetlana Xorkina. 8 iyun 2001-ci il

Bax Şərəf Ordeninin Cəngavərləri

İlk olaraq 1994-cü ildə 17-ci Qış Olimpiya Oyunlarının nəticələrinə görə mükafatlandırılan idmançılar və məşqçilər oldu.

Andrey Vladimiroviç Skoç (13 dekabr 2010) — Rusiya Federasiyası Federal Məclisinin III, IV, V, VI və VII çağırış Dövlət Dumasının deputatı

## İstinadlar
Aşdod

**Aşdod** — İsrailin Cənub bölgəsində, Aralıq dənizi sahilində yerləşən şəhər.

## Haqqında

Şəhərin əhalisi 240.400 nəfərdir və İsrailin ən böyük 5-ci şəhəridir. Şəhərin adı e.ə. 17-ci ildə Kənan mənbələrində çəkilir. Aşdod həm də İsrailin ən böyük limanıdır və ölkə idxalının 60 %-i buradan həyata keçirilir. Həmçinin ölkənin əhəmiyyətli sənaye şəhəridir. Müasir Aşdod isə 1956-cı ildə qurulmuş və 1968-ci ildə şəhər statusu qazanmışdır. Şəhər əhalisinin əsasını Rusiya və İstambuldan köçüb gələn gürcü yəhudiləri təşkil edir.

## Qalereya


Ashdod 2005, rooftop view p2.JPG|Şəhərin yuxarıdan görünüşü
Ashdod Mezuda Gate.JPG|Aşdod qalası
Ashdod 2005 intersection 1.JPG|Şəhərin bir küçəsi
Sun eye sculpture, Ashdod, Israel.jpg|"Günəş gözü"


## Xarici keçidlər

* http://www.ashdodport.co.il/Pages/default.aspx
* Rəsmi sayt
"Xalqlar dostluğu" ordeni

**"Xalqlar dostluğu" ordeni** — SSRİ-nin dövlət mükafatlarından biri. Sovet İttifaqının yaradılmasının 50 illiyi əlaqədar olaraq SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1972-ci il 17 dekabr tarixli fərmanı ilə təsis edilmişdir. Ordenin statusu 18 iyul 1980-ci ildən SSRİ-in Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanıyla qismən dəyişdirilmişdi. Ordenin eskizinin müəllifi — rəssam Aleksandr Borisoviç Juk-dur. Orden, 1991-ci ildə Sovet İttifaqının dağılmasından sonra aradan qaldırılmışdır.

## Ədəbiyyat
* Q. A Kolesnikov., A. M. Rojkov SSRİ-inin Orden və medalları. M., Vİ, 1983
* Q. İ qrebennikov., Katkova R. S. SSRİ-inin Orden və medalları. M., 1982.
* SSRİ-in dövlət mükafatları haqqında qanunverici aktların toplusu. M., 1984
* Şişkov S. S., Muzalevskiy M. V. SSRİ-inin Orden və medalları. Vladivostok, 1996
* Durov. V. A. 1918–1991. M., 2005
* A. N. Qorbaçov SSRİ-in ordenləri. M., 2006

## İstinadlar
* orden haqqında İnformasiya
Plener

**Plener** ( – açıq hava) — boyakarlıqda günəş işığı və atmosferin təsiri ilə əmələ gələn rəng dəyişikliklərinin tabloda verilməsini ifadə edən termin.

Plener boyakarlığı naturanı bilavasitə öyrənmək və onun real simasını daha tam əks etdirmək məqsədilə rəssamların emalatxanadan kənarda, açıq havada işləmələri ilə əlaqədar meydana gəlmişdir.

Renessans dövrü rəssamları gümüşü-boz rəng çalarlarından istifadə edərək tablolarında işıq-hava mühitini ustalıqla vermişlər. Ancaq plener prinsiplərinin geniş yayılması XIX əsrin 1-ci yarısına təsadüf edir. Plener prinsipləri XIX əsrin ortalarında Barbizon məktəbinə mənsub rəssamların, eləcə də K. Koronun, əsrin 2-ci yarısında isə impressionizm nümayəndələri K. Mone, K. Pissarro, O. Renuar və başqalarının yaradıcılığında əksini tapmışdır.

Rusiyada İlya Repin, Surikov, Levitan, Azərbaycanda isə Səttar Bəhlulzadə və başqaları bir sıra əsərlərini plenerdə yaratmışlar.

## Şəkillər

Şəkil:Sargent MonetPainting.jpg| 
Şəkil:Winslow Homer - Artists Sketching in the White Mountains.jpg| 
Şəkil:Henri BIVA, ca 1905-06, Matin à Villeneuve, Salon 1906 postcard - original painting, oil on canvas, 151.1 x 125.1 cm, private collection.jpeg| 


## Ədəbiyyat
* ASE, VII cild, Bakı, 1983. səh. 559.