Türkiyə pasportu

**Türkiyə pasportu** () — 15 iyul 1950-ci il tarixli Pasport Qanununa əsasən Türkiyə vətəndaşlarına Türkiyədən kənara səyahət etmək üçün verilir. Şimali Kipr Türk Respublikası vətəndaşları da Türkiyə pasportu üçün müraciət edə bilərlər. 2010-cu il iyunun 1-dən verilən pasportlar biometrikdir və 10 ilə qədər etibarlıdır.

## Növləri
4 növ Türkiyə pasportu var: 

### Adi Pasport (Umuma mahsus pasaport)
Adi pasport (**Bordo pasaportu** kimi də tanınır) — hər bir Türkiyə vətəndaşının əldə edə biləcəyi bir pasport növüdür. 

### Xüsusi pasport (Hususi pasaport)
**Yaşıl pasport** kimi də tanınan bu xüsusi pasportun sahibi Avropa ölkələrinə (Cənubi Kipr və İrlandiya istisna olmaqla), təxminən 67 ölkəyə vizasız səyahət edə bilər. Adi pasportdan fərqli olaraq, o, pasport rüsumundan azaddır (yalnız kitabça rüsumu). Aşağıdakı şəxslər ala bilər:

* Birinci, İkinci və Üçüncü dərəcəli dövlət məmurları.
* Təqaüdə çıxmış Birinci, İkinci və Üçüncü dərəcəli dövlət məmurları.
* Böyükşəhər Bələdiyyə başçıları.
* Ən azı 15 il təcrübəsi olan akademiklər və hüquqşünaslar.
* Xüsusi pasport sahiblərinin həyat yoldaşları.
* Xüsusi pasport sahiblərinin 25 yaşınadək olan uşaqları.

### Xidmət pasportu (Hizmet pasaportu)
**Boz pasport** kimi də tanınır. Xidməti pasport verilir:

* Xüsusi və ya diplomatik pasport almaq hüququ olmayan və rəsmi və ya hökumətlə əlaqəli məqsədlər üçün xaricə səfər etmək zəruriyyətində olan şəxslərə.
* Türkiyəni beynəlxalq yarışlarda təmsil edən milli idmançılara.
* Türkiyənin üzv olduğu beynəlxalq təşkilatlarda çalışan Türkiyə vətəndaşlarına.
* Türkiyə Qırmızı Aypara Cəmiyyətinin işçilərinə.
* Türk Hava Qurumu işçilərinə.
* Xidməti pasport sahiblərinin həyat yoldaşlarına.
* Xidməti pasportu olanların uşaqlarına (25 yaşına qədər).

### Diplomatik pasport (Siyah pasaport)
**Qara pasport** kimi də tanınan Diplomatik pasport aşağıdakı şəxslərə təqdim olunur:

* Türkiyə hökumətinin nazirlərinə.
* Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədrinə və üzvlərinə.
* Böyükşəhər Bələdiyyə Başçıları, onların müavinləri və Böyükşəhər şuralarının üzvlərinə.
* Prezidentə və keçmiş Prezidentlərə.
* Dünyanın istənilən yerindəki Türkiyə səfirliklərində xidmət edən tanınmış simalara.
* Diplomatik pasport sahiblərinin həyat yoldaşlarına.
* Diplomatik pasporta malik olanların subay uşaqlarına (25 yaşına qədər).

### Müvəqqəti pasport (Pembe pasaport)
**Çəhrayı pasport** kimi də tanınan bu müvəqqəti pasport xaricdə pasportunu itirmiş şəxslərə verilir. Bunun üçün şəxsən Türkiyə Respublikası Səfirliyi və ya Konsulluqlarına müraciət etmək lazımdır. Müvəqqəti pasportla Türkiyədən xarici ölkəyə 30 gün ərzində bir dəfə səfər etmək mümkündür.

### Xarici pasport
Türkiyə vətəndaşının xarici pasportu tünd göy rəngdədir və Miqrasiya İdarəsi müdirliyi tərəfindən verilir. Üzərində "Əcnəbilər üçün yaşayış icazəsi" yazısı var. Adi pasportla eyni ölçüdədir.

## Viza tələbləri
Henley Pasport İndeksinə görə, 2026-cı ilə qədər Türkiyə vətəndaşları 113 ölkə və əraziyə vizasız və ya gələrkən viza ala bilərlər. Türkiyə pasportu dünyada 45-ci yerdədir. Türkiyə vətəndaşları Aİ üzv dövlətlərə, Birləşmiş Krallıq və Kanada kimi ölkələrə getdikdə viza üçün müraciyyət etməlidirlər.

### Türk adi pasport sahibləri üçün viza tələbləri

### Türkiyənin xüsusi, xidməti və diplomatik pasport sahibləri üçün viza tələbləri
Xüsusi, xidməti və diplomatik pasport istifadəçiləri Şengen ərazisinə səyahət etmək üçün viza tələblərindən azaddır. Xüsusi pasport sahibləri 158 istiqamətə, həmçinin Şengen zonasına səyahət edə bilərlər. Bu üç növ pasport dünya reytinqində 16-cı yerdədir. Yalnız diplomatik pasport sahibləri Birləşmiş Krallıq, İrlandiya Respublikası və Hindistana səfərləri üçün viza tələblərindən azaddırlar.

### Türk şəxsiyyət vəsiqəsi ilə beynəlxalq səyahət
Türkiyə vətəndaşları Türkiyə hökuməti ilə müvafiq ölkələrin hökumətləri arasında bağlanmış ikitərəfli müqavilələr əsasında aşağıdakı ölkələrə səyahət etmək üçün pasport əvəzinə Türkiyə Respublikası vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsindən istifadə edə bilərlər:

## Biometrik pasport
Yeni ICAO standartlarına uyğun Türk biyometrik pasportları 1 iyun 2010-cu ildən mövcuddur. Yeni pasportlar üçün müraciət görüşləri hökumətin internet saytı vasitəsilə onlayn rezervasiya edilə bilər, lakin ərizələr şəxsən təqdim edilməlidir.

## Bir neçə pasport
Üzrlü səbəbləri olan şəxslərə birdən çox pasporta sahib olmağa icazə verilə bilər. Bu, adətən iş üçün tez-tez səyahət edən və səyahət üçün bir pasporta ehtiyac duyan, digəri isə başqa ölkəyə viza gözləyə bilən insanlara aiddir. Bu halda həmin şəxs səyahət problemi yaşamamaq üçün ikinci pasport üçün müraciət edə bilər.

## Qalereyası
### Mövcud pasportlar

File:Turkish Passport.svg|Türk adi pasportu (Umuma mahsus pasaport)
File:Turkish Passport (special).svg|Türkiyə xüsusi pasportu (Hususi pasaport) 
File:Turkish Passport (service).svg|Türk xidməti pasportu (Hizmet pasaportu)
File:Turkish Passport (diplomatic).svg|Türkiyə diplomatik pasportu (Diplomatik pasaport).


### Tarixi pasportlar

File:1914 Turkish Ottoman passport issued at Jaffa.jpg|1914-cü ildə Yaffada verilmiş Türkiyə Osmanlı pasportu.
File:1924 Turkish passport.jpg|1924-cü il İzmirdə verilmiş Türkiyə pasportu.
File:Turkish_DiplomaticPassports_1937_1934.jpg|1934-1937 illərdə Türkiyə Respublikası Diplomatik pasportları.
File:Turkish_Special_Passport_1960_cover_firstpage.jpg|1960 il - Türkiyə Cümhuriyyəti Xüsusi pasportu. Üz qabığı və ilk səhifəsi İstanbulda buraxılıb.
File:Turkish_Regular_Passport_1965_cover.jpg|1965 il - Üz qabığında "Avropa Şurasının üzvü" yazılmış Türkiyə Respublikasının adi pasportu
File:Turkish Passport.jpg|31 may 2010-cu ilə qədər olan Türkiyə Respublikası ümumvətəndaş pasportu.
File:TurkishSpecialPassport.png|31 May 2010-cu ilə qədər olan Türkiyə Respublikası Xüsusi pasportu.
File:Turkish e-passport.jpg|1 aprel 2018-ci ilə qədər verilən Türkiyə pasportu.  
File:Pasaport2 001.jpg|1 aprel 2018-ci ilə qədər verilən Türkiyə Xüsusi Pasportu (Hususi pasaport). 
File:Passport turk.jpg|1 aprel 2018-ci ilə qədər verilən Türkiyənin Diplomatik Pasportu (Diplomatik pasaport). 
File:Türk pasaportu turkish pasport türkischer pass passaporto turco.png|1 aprel 2018-ci il tarixinədək veriliən Türkiyənin Xidməti pasportu (Hizmet pasaportu). 
File:TurkeyPassport.jpg|2-ci nəsil biometrik Türkiyə pasportu (Pasaport) (2018-2022).
File:Hususi passport of Turkey.jpg|2-ci nəsil biometrik Türkiyə Xüsusi pasportu (Hususi pasaport) (2018-2022)
File:Diplomatikpassport.jpg|2-ci nəsil biometrik Türkiyə Diplomatik pasportu (Diplomatik pasaport) (2018-2022).
File:Servicepassport.jpg|2-ci nəsil biometrik Türkiyə Xidməti pasportu (Hizmet pasaportu) (2018–2022).


## Həmçinin bax
* **Türkiyə Respublikası vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsi**

## İstinadlar

## Xarici keçidlər