open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Terror hadisələrinin siyahısı (1975)

**Terror hadisələri syahısı 1975-ci ildə** 1975-ci ildə törədilmiş terror aktlarının siyahısı

* 1 yanvar Beyrut Livan erməni terrorçuları bir sıra mülki obyektlərə silahlı basqın etmişlər.
* 20 yanvar Beyrut Livan ASALA erməni terror təşkilatının törətmiş olduğ ilk terror aktı: Ümumdünya Kilsələr Şurasının Beyrutdakı idarələri partladılmışdır.
* 7 fevral Beyrut Livan Türkiyə İnformasiya Agentliyinin və Turizm bürosunun binasına qoyulmuş bombanı zərərsizləşdirməyə çalışan bir livanlı mütəxəssis ağır yaralanmışdır. Partlayışa görə məsuliyyəti Məhkum Qurgen Yanikyan erməni terror qrupu öz üzərinə götürmüşdür.
* 20 fevral Beyrut Livan Türkiyənin Beyrutdakı avinəqliyyat şirkətinin binası qarşısında bir kiloqramlıq bomba partladılmışdır. Partlayışa görə məsuliyyəti Məhkum Qurgen Yanikyan erməni terror qrupu öz üzərinə götürmüşdür.
* 20 oktyabr Vyana Avstraliya Üç silahlı erməni terrorçusu Türkiyənin Vyanadakı səfirliyinə soxularaq səfir Daniş Tunaligili öldürmüşlər. Qanlı cinayətə görə məsuliyyəti Müzəffər erməni ordusu terror qrupu öz üzərinə götürmüşdür.
* 24 oktyabr Paris Fransa Səfir İsmayıl Ərəz və Talib Yenər öldürülmüşdür.
* 28 oktyabr Beyrut Livan Türkiyənin Beyrutdakı səfirliyinin binasının raketlə bombardman edilməsi xeyli dağıntıya səbəb olmuşdur. Cinayətə görə məsuliyyəti ASALA erməni terror təşkilatı öz üzərinə götürmüşdür.
* 24 yanvar Amerika Birləşmiş Ştatları Bombanın partlaması nəticəsində 4 nəfər həlak olmuş və 50-dən artıq adam yaralanmışdır.
* 1 mart Nayrobi Keniya Avtobusun partladılması nəticəsində 26 nəfər həlak olmuş və 60 nəfər yaralanmışdır.
* 2 mart Fransa Lion Hava Yolları ofisi Çarlz Martel qrupu tərəfindən partladılmışdır.
* 5 mart İsrail ABŞ hotelinə hücum edən terrorçuları ilə İsrail təhlükəsizlik qüvvələri arasında baş verən toqquşmada üç əsgər həlak olmuşdur.
* 19 aprel Amerika Birləşmiş Ştatları Dörd bombanın partladılması nəticəsində beş nəfər yaralanmışdır.
* 24 aprel İsveç Alman Qızıl Ordusu Fraksiyası təşkilatının terrorçuları Almaniya səfirinə hücum etmşlər.
* 4 iyul İsrail Sion meydanında partlayıcı qurğunun işə düşməsi nəticəsində 13 nəfər həlak olmuş və 80 nəfər yaralanmışdır.
* dekabr Avstriya Çaqqal Karlos ləqəbli İliç Ramires Sançes adlı terrorçu və qrupu Vyanada OPEK-in qərargahına hücum etmişlər 60 nəfəri girov götürmüşlər.
* 14 dekabr Hollandiya Sərnişin qatarına hücum edən terrorçular üç sərnişini öldürümşlər.
* 23 dekabr Yunanıstan ABŞ mərkəzi kəşfiyyat agentliyi stansiyasının rəisi Riçard Verc 17 noyabr İnqilabçı təşkilatının terrorçuları tərəfindən evinin qarşısında öldürülmüşdür.
* 29 dekabr Amerika Birləşmiş Ştatları Hava limanına hücum edən terrorçular 10 nəfəri öldürmüşlər və 75 nəfəri yaralamışlar.
Rohincalar

**Rohincalar** () -  Myanmanın Arakan ştatında yaşayan müsəlman xalq. 2012-ci ilin məlumatlarına görə Myanmada 800 000 rohinca yaşayır. BMT-nin məlumatına görə, dünyada ən çox zülmə və əziyyətə məruz qalan etnik azlıqlardan biridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mynmanın müsəlman "Rohinqyalar"ı Martin Smith tərəfindən 1995-ci ildə * Arakan Rohinca Milli Təşkilatı*
Aynular

**Aynular** (アイヌ), **Aino** (アイノ), və tarixi mətnlərdə **Ezo** (蝦夷), Yaponiya və Rusiyada var yerli xalq və ya qruplar.Tarixən, onlar Aynu dili və əlaqədar sortlarıyla danışıb və Hokkaydo, Kuril adaları, Kamçatka və Saxalində yaşamış.Aynu (Aynu dilində insan) sözü Yaponiyada uzun bir zaman etnik bir təhqir olaraq istifadə edildiyi üçün hələ də bəzi Aynular özlərinə Utari (yoldaş) deməyi üstün edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Aynu dili

**Aynu dili**(Ainu: , *Aynu itak*; Yaponca:  *Ainu-go*)-Aynu dilləri​​ndən biridirki Aynu etnik qrupu üzvləri tərəfindən şimalı Yapon adası Hokkaydoda danışılır.

## Şifahi ədəbiyyat
Aynu malik zəngin bir *[[yukar]]* adlı qəhrəman-sagas şifahi ənənəyə malikdir ki bir sıra qrammatik və leksik arxaizmləri qoruyur.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
* Aynu üçün ədəbiyyat və öyrənmə materialları
Ümidiyə

**Ümidiyə** — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Ümidiyə şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 57,970 nəfər və 12,123  ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Bostan

**Bostan** – dekorativ bitkilər və qazon sahələrindən ayrı sahədir, xüsusən yeməli bitkilərin və tez-tez bəzi dərman bitkilərinin becərilməsi üçün tarixən istifadə olunur. Bitkilər məişətdə istifadə üçün yetişdirilir; Bəzi mövsümi artıqlıqlar olsa və ya satılsa da, müxtəlif tərəvəz yetişdirən kommersiya əməliyyatı daha çox bazar bağı (və ya ferma ) adlanır. Bostan təkcə tarixi ilə deyil, həm də funksional dizaynı ilə fərqlənir. Bostan yaşayış sahəsinə bitişik və ya çox yaxın olan xüsusi torpaqda olması ilə ayrılan yerdən fərqlənir. Mətbəx bağçasına aşpaz tərəfindən tez bir zamanda daxil ola bilməsi vacib hesab olunur.

Tarixən, əksər kiçik bağçalar, ehtimal ki, əsasən və ya tamamilə mətbəx bağları kimi istifadə olunurdu, lakin böyük bağ evlərində mətbəx bağçası ayrılmış bir sahə idi, normal olaraq düzbucaqlı və divar və ya hedcinqlə əhatə olunmuşdu, divarlar meyvə ağaclarını yetişdirmək, eləcə də təklif etmək üçün faydalı idi. küləkdən sığınacaq. Belə böyük nümunələrə çox vaxt daha incə ləzzətlər üçün istixanalar və soba ilə qızdırılan istixanalar, həmçinin evdə nümayiş üçün çiçəklər daxildir; portağallıq son növ idi. Böyük evlərdə mətbəx bağçası adətən evin arxasına və yan tərəfinə diaqonal olaraq yerləşdirilirdi, ön və arxa fasadlardan görünüşlərə mane olmurdu, lakin hələ də tez çatmaq olar. Bəzi hallarda kəsmək üçün davamlı çiçəklər çiçək bağçasında deyil, kənarda yetişdirilirdi. Böyük bir bağ evindən heç bir tərəvəz, ot və ya meyvə almaq çətin idi və artıqlığı çox vaxt hədiyyə olaraq paylayırdılar; İngiltərədəki Croome Məhkəməsindəki divarlı nümunə yeddi hektar ərazini əhatə edir və bağlarda böyük bir "Məbəd İstixanası", Roma Məbədi şəklində bir narıncı var.

Amerikanın özünü təmin etməsinin və müstəmləkə evinin simvolu olan praktik bostanlar erkən Amerikada ev həyatının mərkəzi idi. Avropada, xüsusən də İngiltərədə, İkinci Dünya müharibəsi zamanı ərzaq təminatındakı çətinliklər hökumətin Ərzaq Nazirliyinin çox təşviqi ilə kiçik bağlarda tərəvəz yetişdirilməsinin müvəqqəti də olsa, böyük artımı ilə nəticələndi. Müasir bağçılıqda qida bitkilərinin becərilməsinin əsasən bəzək bağı daxilində inteqrasiyasına maraq var idi; meyvə ağacları və bişmiş otlar bunun ən sadə və ən məşhur ifadəsidir.
Bəndər İmam Xomeyni

**Bəndər İmam Xomeyni** (Bəndər Şapur)— İranın Xuzistan ostanının Bəndər Mahşəhr şəhristanının Bəndər İmam Xomeyni bəxşində liman şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 67,078 nəfər və 14,681 ailədən ibarət idi. 1979-cu il İran inqilabından qabaq ,**Bəndər Şapur** kimi tanınmışdır.

## İstinadlar
Bəndər Mahşəhr

**Bəndər Mahşəhr** — İranın Xuzistan ostanının liman şəhərlərindən və Bəndər Mahşəhr şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 109,927 nəfər və 24,110 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Silkələ (teleserial, 2010)

**Göstər özünü** () — Disney Channeldə yayımlanan bir ABŞ sitkomudur. Serialın ilk bölümü Amerika Birləşmiş Ştatlarında 7 noyabr 2010-cu ildə yayımlanmışdır. Kris Tompson tərəfindən yaradılan və baş rollarını Bella Torn və Zendayanın bölüşdüyü serial, "Göstər özünü Çikaqo" adlı yerli bir proqramda rəqs edən Sisi Cons (Bella Torn) və Raki Bulu (Zendaya) adlarında iki qızın macəralarından bəhs edir. Əlavə olaraq, içində və ya xaricində olduqları tərsliklər və yaşadıqları problemlər ilə məktəbdə yüksələn statusları da qeyd olunur. Deyvis Klevilənd, Raşan Fiqan, Adam Ayrqoyn və Kenton Dati serialın əsas rollarını bölüşür. Serialın orijinal versiyası Disney üçün düzəldilən, yalnız rəqsi sevən iki qız dost komediyasıdır. Bu rəqs anlayışı "Məşhur Cet Cekson" və "Sanniyə imkan verin"dən sonra serial içində serial formatını istifadə edən üçüncü Disney orijinal serialıdır.

## Aktyorlar
İzə

**İzə** () — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və İzə şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 103,695 nəfər və 20,127 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyarilərdən ibarətdir, bəxtiyari dialektində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Cayizan

**Cayizan**— İranın Xuzistan ostanının Ümidiyə şəhristanının Cayizan bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,953 nəfər və 460 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Ermənistan Respublikasının əhalisi

Ermənistan Respublikası Milli Statistika Xidmətinin (erm. Հայաստանի Հանրապետության Ազգային վիճակագրության) 1 yanvar 2011-ci ilə olan rəsmi məlumatına əsasən Ermənistan Respublikasının əhalisi 3,262,600 nəfərdir. Ancaq 12–21 oktyabr 2011-ci il tarixində həyata keçirilmiş Ümumermənistan əhali siyahıyaalınmasının ilkin yekunlarına əsasən Ermənistanın ölkədə yaşayan və qeydiyyatda olan faktiki əhalisi (ölkə vətəndaşları və əcnəbilər) 2.871.509 nəfər, xaricdə yaşayan Ermənistan vətəndaşları da daxil olmaqla de-yuri əhalisi isə 3.285.767 nəfər olmuşdur.

## 1926

## 1939

## 1979
1979-cu il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən Ermənistanda qeyd alınmış 2.724.975 etnik ermənidən 2.709.591 nəfəri, 160.841 nəfər azərbaycanlıdan 159.709 nəfəri, 70.336 rusdan 69.840 nəfəri, 50.822 kürddən 43.019 nəfəri, 6.183 assuriyalıdan isə 3.516 nəfəri öz millətinin dilini ana dili olaraq göstərmişdi.

## 2001
2001-ci il siyahıyaalınmasına əsasən Ermənistan Respublikası əhalisinin 97,9%-ni ermənilər, qalan 2,1%-ni isə ruslar, yunanlar, ukraynalılar və s. etnik qruplar təşkil edir. Erməni Ortodoksluğu əsas dindir.

**Qeyd: Ö.m.d.a.d.s.-Öz millətinin dilini ana dili sayanlar./E.d.a.d.s.-Erməni dilini ana dili sayanlar./Y.d.a.d.s.-Yezidi dilini ana dili sayanlar./R.d.a.d.s.-Rus dilini ana dili sayanlar./U.d.a.d.s.-Ukrayna dilini ana dili sayanlar.*

## 2019
2019-cu ildə Ermənistanda proqnozlaşdırılan 40.583 uşaq əvəzinə 35.448 uşaq dünyaya gəlib.

## Mənbə
#.

## İstinadlar
Ramhörmüz

**Ramhörmüz** — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Ramhörmüz şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıyaalınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 49,822 nəfər və 10,966 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti lurlardan ibarətdir, lur dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Ramşir

**Ramşir** — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Ramşir şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 24,782 nəfər və 4,604 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti ərəblərdən ibarətdir, ərəb dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar. Bu şəhərin qədimki adı Xələfabad idi və müşəşəilər qəbiləsindən olan Seyid Xələf Müşəşəi tərəfindən yaradılmışdır.

## İstinadlar
Dehdez

**Dehdez**-İranın Xuzistan ostanının İzə şəhristanının Dehdez bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3,610 nəfər və 651 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyarilərdən ibarətdir, bəxtiyari dialektində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Dezful

**Dezful**- İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Dezful şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 420,000 nəfər və 105,000 ailədən ibarət idi. Dezful əhalisi müxtəlif etniklərin qarışığından yaranıb.Əhalisinin əksəriyyəti Dezful dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## Dezfulda yaşayan xalqlar
*Əfşarlar
*Marağa Müqəddəmləri
*Şamlılar
*Bəydililər
*Bəxtiyarilər
*Lurlar
*Ərəblər
*Gürcülər 
*Mandayilər

## Tanınmış şəxsiyyətləri
*Şeyx Mürtəza Ənsari

## İstinadlar
Dezful dili

**Dezful dili**- Hind-Avropa dil ailəsinin İran dil qrupunun Şimal-qərbi İran dillərinə aiddir ki ki Xuzistan ostanında xüsusilə Dezfulda danışılır.

## İstinadlar
Ermənistan SSR əhalisinin siyahıyaalınması (1926)

## Ümumi
1 yanvar 1926-cı il tarixinə Ermənistan SSR inzibati cəhətdən paytaxt İrəvan şəhərindən, 9 qəzadan və qəzaları təşkil edən 36 dairədən ibarət idi. Ümumi əhalinin sayı 880.464 nəfər idi.

## 1931-ci il
1 yanvar 1931-ci ilə olan məlumata əsasən Ermənistan SSR-nin əhalisi 1.032.700 nəfər idi. Onlardan 220.400 nəfəri şəhərlərdə, 812.300 nəfəri isə kəndlərdə yaşayırdı, əhalinin ölkə üzrə orta sıxlığı 1 km²-də 35 nəfər idi. Ümumi əhalinin 84,70%-ini ermənilər, 8,80%-ini azərbaycanlılar, 2,20%-ini ruslar, 4,30%-ini isə digərləri təşkil edirdi. 1 oktyabr 1931-ci ilə olan məlumata əsasən ölkənin ərazisi 29.660 km² idi, dövlət inzibati cəhətdən 2 müstəqil inzibati-ərazi vahidinə (İrəvan və Gümrü şəhərləri) və 26 rayona bölünürdü.

## Mənbə
#Административное деление республик, областей, губерний, уездов и волостей Союза ССР на 1 января 1926 года (в алфавитном порядке). — Армянская ССР, стр. 194–195. // Территориальное и административное деление Союза ССР на 1–е января 1926 года. Издатель: Статистический отдел Народного комиссариата внутренних дел РСФСР. Москва: Издательство Главного Управление Коммунального Хозяйство НКВД, 1926, 284 стр.
#.
#.
#.
#.
#.
#.
#.
#.
#.
#.
#.

## Qeydlər




## İstinadlar
Hüseyniyyə (şəhər)

**Hüseyniyə**— İranın Xuzistan ostanının Əndimeşk şəhristanının Əlvar Gərmsiri bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,863 nəfər və 405 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Dezab

**Dezab**— İranın Xuzistan ostanının Dezful şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 10,169 nəfər və 2,279 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Həmidiyə

**Həmidiyə**— İranın Xuzistan ostanının Əhvaz şəhristanının Həmidiyə bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 21,977 nəfər və 3,949 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Əndimeşk

**Əndimeşk** — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Əndimeşk şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 119,422 nəfər və 26,140  ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti lurlardan ibarətdir, lur dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Məcburi köçkünlər

**Məcburi köçkünlər** — xarici hərbi təcavüz, müəyyən ərazilərin işğalı və ya mütəmadi atəş altında saxlanması nəticəsində Azərbaycan Respublikası ərazisindən daimi yaşayış yerlərini tərk etməyə məcbur olub ölkə hüdudlarında başqa yerə köçmüş şəxslərdir.

Məcburi köçkünlər milliyyətinə, irqi və vətəndaşlıq əlamətinə, dini etiqadına, dilinə, habelə siyasi əqidəsinə, müəyyən sosial qrupa mənsubiyyətinə görə təqibə məruz qalan, həyatına, ailəsinə, əmlakına real təhlükə yaranması ilə əlaqədar daimi yaşadığı dövlətin onu müdafiə etməsindən istifadə edə bilməməsi, yaxud təhlükəyə görə bu müdafiədən istifadə etmək istəməməsi üzündən ölkə ərazisində daimi yasayış yerini tərk etməyə məcbur olub, başqa yerə köçən şəxslərdir

## Məcburi köçkünlər üzrə beynəlxalq statistika

## Həmçinin bax
* Qaçqın

## İstinadlar
Alisa möcüzələr ölkəsində (film, 1915)

**Alisa möcüzələr ölkəsində** () — Luis Kerrollun eyniadlı əsəri əsasında hazırlanmış film,  səssiz rejimdə çəkilmişdir.

## Məzmun

Alisanın yeddi yaşı vardır. Onun hündür boyu vardır və bəzən uşaq kimi ağlayır. Bu səbəbdən onunla anası və bacısı yaxşı rəftar etmir. Bir dəfə Alisa yuxu görür. Yuxuda Alisa meşədə gəzən zaman Ağ Dovşanı izləməyə başlayır. Alisa Ağ Dovşanı izləyərək gözlənilmədən möcüzələr ölkəsinə düşür. Möcüzələr ölkəsində Alisa qəribə heyvanlar görür. Amma heyvanlar onun səsinin kobudluğu üzündən qaçırlar. Bunun ardınca bağlı qapılı otaqlarda Alisa Ağ Dovşanı yenidən izləməyə başlayır. Otaqda Alisa kiçilməyə başlayır. Sonradan normal boyuna qayıtdıqdan sonra Kraliça ilə qarşılaşır. Onun uşağı isə donuza dönür. Alisa yoluna davam edən zaman Çeşir pişiyi, sonra Ürəklər Kraliçası ilə rastlaşır. Bağda olan zaman qəribə kroket oyunu oynayır. Ardınca Alisa Dəniz Tısbağanı görür. Piroqların oğurlanması səbəbindən Alisa və digər heyvanlar məhkəməyə gəlirlər. Alisa şahid kimi çağırılan zaman Ürəklər Kralı və Ürəklər Kraliçasına qarşı çıxır. Bu zaman Alisa ayılır və bunun bir yuxu olduğunu başa düşür.

 
## Rollarda

## Ədəbiyyat
*Lewis Carroll, Tan Lin: Alice’s Adventures in Wonderland and Through the Looking-Glass. Barnes & Noble Classics, New York 2004, ISBN 1-59308-015-8, S. 275.

## Həmçinin bax
*ABŞ filmlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*Alice in Wonderland Silentera.com  
*Alice in Wonderland (1915)
Hindican

**Hindican** — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Hindican şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 25,100 nəfər və 5,054 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Huveyzə

**Huveyzə** ()- İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Huveyzə şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 14,422 nəfər və 2,749 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti ərəblərdən ibarətdir, ərəb dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.Huveyzə regionu neft ilə zəngindir və kənd təsərrüfatı sahəsidir.

## İstinadlar
Yusif Kərimov (mühəndis)

**Yusif Museyib oğlu Kərimov** () – Azərbaycan-Sovet elektrik mühəndisi, Azərbaycanın Hidro-Elektrik sənayəsinin banilərindən biri.

## İstinadlar
Rasim Başak

**Rasim Başak** () — Azərbaycan-Türk peşəkar basketbolçusu

## Həyatı
Başak 1980-ci ildə Bakıda anadan olub. Atası azərbaycanlı, anasının isə rus olmasına baxmayaraq türk vətəndaşlığını qəbul edən Rasim uzun müddət qardaş ölkənin əsas basketbol millisində çıxış edib.

## İstinadlar
AF Holding

**AF Holdinq** 1991-ci ildən fəaliyyət göstərən Şirkətlər Qrupudur. Holdinqin baş ofisi Moskvada yerləşir, Bakı və Londonda flialları vardır. AF Holdinq həm Bakıda, həm də xaricdə tikinti, istehsal, əmlak və turizm sektorlarında fəal fəaliyyət göstərir.

## Qrup şirkətləri
# AF Bank Azərbaycan VTB Bankın əvvəlki adıdır və hazırda 51% payla VTB Bank tərəfindən idarə olunur.
# Everton
# Uğur 97
# Muradlı
# AFSAN Plastik
# AF Pen
# AF Pilsa AF Holdinqlə Sabancı Holdinq arasında tərəfdaşlıq.
# AF Business House
# AF Euro Home
# Aqua Park Baku
# AF Hotel Aqua Park
# Aqua Park Shikhov
# AF Mall
# AF Com Plaza
# AF Com Center
# AzİnTrans

## İstinadlar
Qod Nisanov

**Qod Semyonoviç Nisanov** () — Rusiyada fəaliyyət göstərən milliyyətçə dağ yəhudisi olan iş adamı.

## Həyatı
Qod Nisanov 1972-ci il aprelin 24-də Quba rayonunun Qırmızı qəsəbəsində anadan olmuşdur. Bakıda Maliyyə-kredit Texnikumu, sonra isə Hüquq İnstitutunu bitirmişdir. 1990-cı ildə "AST" kampaniyasında işləmişdir. 2001-ci ildə Lyublinoda şəriki Zarah İliyevlə birgə "Moskva" ticarət mərkəzini açmış, 2005-ci ildə isə "Biskvit" kompaniyasını və "Ukrayna" hotelini almışdır. 2006-cı ildə "Avropa" hotelini açmışdır. 2000–2005-ci illərdə "Doymond Katters" MMC-də calışmışdır.

2005-ci ildən "Kiyevskaya Ploşad" holdinqin idarə heyətinin sədridir.

## Mükafatları
4 iyul 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə xalqlar arasında dostluğun möhkəmləndirilməsi və Azərbaycan diasporunun inkişafı sahəsindəki xidmətlərinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.

14 yanvar 2014-cü ildə Rusiya Federasiyası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Dostluq" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Qod Nisanov 1 iyun 2016-cı ildə "Xalqlar arasında dostluğun möhkəmləndirilməsi və Azərbaycan diasporunun inkişafı sahəsindəki xidmətlərinə görə" Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə 2022-ci ildə Qod Nisanov xalqlar arasında dostluğun möhkəmləndirilməsində və Azərbaycan diasporunun inkişafında xidmətlərinə görə "Dostluq" ordeni ilə təltif edilib. 1 mart 2024-cü ildə mükafatı ona Azərbaycanın Rusiyadakı səfiri Polad Bülbüloğlu təqdim edib.

## Ədəbiyyat
* Azərbaycan Diasporu Ensiklopedik Məlumatlar Toplusu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* QOD SEMYONOVİÇ NİSSANOV
* QOD NİSANOV MÜSAHİBƏ
Zarah İliyev

**Zarah İliyev** () — Rusiyada fəaliyyət göstərən yəhudi iş adamı.

## Həyatı
Zarah Bension oğlu İliyev 1966-cı il sentyabrın 8-də Quba rayonundakı Qırmızı qəsəbədə anadan olub. Atası Bension İliyev idi. 5 oğul atası onlara da çəkməçiliyə öyrədib.

Bension İliyev daha çox “aerodrom” adlanan papaqları tikirmiş. Qubadakı kolxoz bazarında onu tanımayan yox idi. Zarah İliyev bu işdə atasına köməkçi olsa da, ömürlük papaqçı olmaq fikrində deyildi. Xeyli vaxtdır ki, Rusiyada yaşayan əmilərinin dəvəti ilə 1983-cü ildə, 17 yaşındaykən o, Moskvaya gedir. Əvvəlcə “Çeremuşka” adlanan ərazidə gül alveri ilə məşğul olur. Sonralar İliyevin gül satdığı ərazidə “Panorama” ticarət mərkəzi tikilir. Onun sahibi Zarah İliyev idi. Özünü müxtəlif sahələrdə sınayan İliyev konyak ticarətinə girişir. Ardınca “İzmaylovsk” bazarında bir neçə ticarət konteyneri satın alaraq onları iş adamlarına icarəyə verməklə pul qazanır. Getdikcə biznesini genişləndirən İliyev yeni sahələri əlinə keçirir.

O, 1993-cü ildə “İliyev” firmasını yaradır. Bu firma vasitəsilə İliyev Çerkizovsk bazarının bir hissəsinə nəzarət edir. 2000-ci ildə Zarah İliyev artıq Moskvadakı ən böyük topdan satış mərkəzlərindən olan “Moskva” ticarət mərkəzinin 57%-ni satın alır. 200 min kvadrat metrlik mərkəzin digər sahibi Moskva meriyası olur. İliyev “Safra İnstruments” şirkətlər qrupunu yaradır. 2008-ci ildə Beliz Respublikasında qeydiyyatdan keçən “Binston İnvestments Limited” də bu şirkətlər qrupuna məxsusdur.

Moskvada rəsmi məlumatlara görə, sayı 30 min olan dağ yəhudiləri icmasının həyatında İliyev aktiv rol oynayır. O, Moskva Dağ yəhudiləri icmasının sədridir. Elə biznes fəaliyyətini nəzər salanda görürük ki, İliyev daha çox öz həmvətənləri ilə işbirliyinə üstünlük verir. Rəhbəri “Safra İnsruments” şirkətlər qrupunda əsas vəzifələr Alyoşa Yakubov, Edin Xananiyev, Don Mirov, Benyaqu Şalmiyev, İstahar İlhananov və s. kimi dağ yəhudilərinə məxsusdur. Həmçinin öz həmvətənləri ilə birlikdə o, Moskvada “Qrand” mebel mərkəzi, “Elektron Cənnət” ticarət mərkəzi və “Moskva” avtomobil mərkəzinin sahibidir. “Çerkizovsk” bazarının idarəçiliyini isə İliyev İsmayılovla birlikdə həyata keçrirdi. Lakin onun müştərək layihələr həyata keçirirdi.

Qod Nisanov onun ən yaxın tərəfdaşıdır. Qırmızı qəsəbədən qapı qonşu olan Qod Nisanov və Zarah İliyev dostluqlarını illər sonra mənfəətli biznes ortaqlığına çeviriblər. Onların ən uğurlu ortaq layihələrindən biri "Avropa" ticarət mərkəzidir. Təkcə 2012-ci ilin dekabrında mərkəzi 4,54 milyon insan ziyarət edib. Rekord isə 2009-cu ilin dekabrında qoyulub. Həmin vaxt mərkəzi 5,38 milyon insan ziyarət edib.

## İstinadlar
Palmali Şirkətlər Qrupu

**Palmali Şirkətlər Qrupu** () — 1998-ci ildə Türkiyədə yaradılmış və qeydiyyatdan keçmiş, Qara, Aralıq, Xəzər və Baltik dənizlərində yükdaşıması ilə məşğul olan şirkətlər qrupu.

## Yaranma tarixi
"Palmali Şirkətlər Qrupu" 1998-ci ildə Türkiyədə yaradılmışdır. Şirkət öz işinə Türk limanlarına baş çəkən gəmilər də daxil olmaqla Bosfor və Dardanel boğazlarından keçən gəmilərə agentlik servisləri göstərərək başlamışdır.

Əməliyyatlar İstanbuldakı baş ofisdən idarə edilir. Qara və Aralıq dənizlərinin aralarındakı daşımacılığın ən əhəmiyyətli olduğu nöqtə kimi İstanbulu əsas korporativ qərarların alınmasına və idarəetmə strategiyalarının reallaşdırılmasına əsas verir. Bundan başqa, gəmi daşımacılığını 100% idarə nəzarət etmək üçün şirkətin Rostov-Don, Volqoqrad, Həştərxan, Moskva, Odessa, Pirey, Salonik, Bakı, Bourgas, Constanta, Malta, Novorosiysk, Peterburq, Ceyhan, Poti, Cenevrə, Sinqapur və İzmir kimi şəhərlərdə yerli ofisləri mövcuddur.

Şirkət ən azı İSO 9001:2000, İSO 14001:2004 və İSM kodun tələblərinə cavab verən menecment sisteminin istismarıyla məşğuldur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Palmali Şirkətlər Qrupu
* Mübariz Mənsimov: Palmali "məhkəməyə müraciət edəcək"
* SOCAR Mübariz Mənsimovun saxlanılmasında şirkətin müdaxiləsi iddialarını təkzib edir
Qərbi Sibir

**Qərbi Sibir** — qərbdə Ural dağları, şərqdə isə Yenisey vadisi ilə sərhəd olan Sibirin hissəsi.

Sahəsi  — 2 451,1 min. km² (Rusiya ərazisinin 15%-i). Əhalisi — 14 619 min nəfər.

## Həmçinin bax
* Şərqi Sibir
* Sibir
* Rusiya

## Xarici keçidlər
* Qərbi Sibir
Ella Leya

**Ella Leya** (tam adı: *Ella Leya*; ) — Azərbaycan-ABŞ bəstəkarı, musiqiçisi və yazıçısı.

## Həyatı
Ella Leya Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Əvvəl Moskvaya köçmüş, daha sonra 1990-ci ildə ABŞ-yə mühacirət etmişdir. 

## Fəaliyyəti
*"Qadınların sirli həyatı"*, *"Gecə kraliçası"* və *"Rus romansları"* adlı albomları yüksək dəyərləndirilib. "Qadınların sirli həyatı" adlı albom rus romanslarından ibarət olaraq qadınların iç dünyasından, onların mənəvi yaşantılarından bəhs edir.

Ella Leya özünün *SELAH* caz orkestri ilə Avropa və ABŞ-yə dünya turuna çıxmışdır.

2015-ci ildə ilk romanı - *"Yetim səma"* dərc olunmuşdur. Romanın qəhrəmanı olan istedadlı gənc pianoçu, musiqi və xalq nağılları vasitəsilə keçmiş sovet ölkəsinin həqiqətlərini təsvir edir. Əsərdə Qız qalası da təsvir olunur. Elə müəllif əsəri əvvəlcə *"Qız qalası"* adlandırmış, sonradan naşirin fikri ilə dəyişdirmişdir.

Sənətçinin əsərləri "Ouşenin 12 dostu", "PU-239", "Samantha Who", "Dirty Sexy Money" və "My Sassy Girl" filmlərində səslənib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Ella Leyanın rəsmi səhifəsi
Əminə Fiqarova

**Əminə Fiqarova** () indi Manhettendə olan azərbaycanlı caz pianist və bəstəkardır. Klassik pianist olaraq Bakıda təhsil almış, yerli xalq musiqisinin həvəskarı olmuş, sonra isə cazda ixtisaslaşmışdır. 1980-ci illərin əvvəllərinə qədər, həyat yoldaşı fleytaçı Bart Platteau ilə birlikdə dünyanın bir çox yerində keçirilən caz festivallarında çıxış etmişdir.

## Həyatı
2 dekabr 1964-cü ildə Bakıda doğulmuş Əminə Fiqarova kiçik uşaqikən pianino çalmağı örənmiş və altı yaşında musiqi bəstələmişdir. Klassik pianist olmaq üçün Bakı Musiqi Akademiyasında təhsil almışdır. 1988-ci ildə Moskva Caz Festivalında olarkən, Caz musiqisinə marağının əsasının yarandığı Rotterdam Konservatoriyasında təhsil almaq üçün qəbul almışdır. O, təhsilini Bostonda yerləşən Berklee Musiqi Kollejində tamamlamışdır.

## Fəaliyyəti
Birləşmiş Ştatlarda olduğu müddətdə Kolorado, Aspendə Thelonious Monk Jazz Kaloniyasında iştrak etmişdir. Sonradan ailə həyatı qurduğu fleytaçı Bart Platteau ilə birlikdə dünyanın fərqli yerlərində caz konsertlərində çıxış etməyə başlayır.

Onun albomları olan "September Suite" və daha yaxınlarda buraxılan "Blue Whisper"i o Nyu Yorkda Blue Note Jazz Club-da ifa edərkən 11 sentyabr 2001-ci ildəki hadisələrdən ilhamlanmışdır. Çikaqolu tənqidçi Neil Tesser xüsusilə də onun iki "September Suite" və "Come Escape With Me" albomları ilə onu müasir aparıcı bəstəkarlardan biri kimi qiymətləndirir.

Fiqarovanın bəstələrini İsraildən olan musiqiçi Shlomit Butbul üçün bəstələdiyi musiqili əsərlər olan "Diana" və "Tehora" da təşkil edir. O, 13 albom bəstəkarı olmuş və həm 2014, həm də 2015-ci illərdə "DownBeat"-in Yüksələn Ulduz Bəstəkarı seçilmişdir.

## İstinadlar
Alisa möcüzələr ölkəsində (dəqiqləşdirmə)

**Əsərlər**
*Alisa möcüzələr ölkəsində — Luis Kerrolun 1865-ci ildə nəşr olunmuş bədii əsəri.

**Filmlər**
*Alisa möcüzələr ölkəsində — 1903-cü ildə çəkilmiş film.
*Alisa möcüzələr ölkəsində — 1915-ci ildə çəkilmiş film.
*Alisa möcüzələr ölkəsində — 1949-cu ildə çəkilmiş film.
*Alisa möcüzələr ölkəsində — 1972-ci ildə çəkilmiş film. 
*Alisa möcüzələr ölkəsində — 1985-ci ildə çəkilmiş film.
*Alisa möcüzələr ölkəsində — 1988-ci ildə çəkilmiş film.
*Alisa möcüzələr ölkəsində — 1999-cu ildə çəkilmiş film.
*Alisa möcüzələr ölkəsində — 2010-cu ildə çəkilmiş film.

**Cizgi filmləri**
*Alisa möcüzələr ölkəsində — 1951-ci ildə çəkilmiş cizgi filmi.

**Macəra oyunları**
*American McGee’s Alice — 2000-ci ildə yaradılan macəra oyunu.
* — 2009-cu ildə yaradılan macəra oyunu.

## Həmçinin bax
* Alisa xəyal güzgüsündə
* Alisa möcüzələr ölkəsində sindromu
Kianu Rivz

**Kianu Çarlz Rivz** () — Kanada aktyoru. Beyrutda doğulub Torontoda böyüyən Rivz, aktyorluq debütünü 1984-cü ildə efirlərə çıxan "*Hangin' In*" teleserialında rol alaraq etmişdir. Bundan iki il sonra o, 1986-cı ildə çəkilmiş tammetrajlı film olan "*Youngblood*"-da görünüb.

Kianu Rivz 1989-cu ildə "*Bill & Ted's Excellent Adventure*" komediya filmində baş rol oynadıqdan sonra tanınma qazanmış və onun davam filmlərində də çəkilmişdir. O, "*My Own Private Idaho*" filmindəki roluna görə təriflənmişdir. "*Point Break*" və "*Speed*" ​​filmlərindəki rollarına görə isə döyüş filmlərinin ulduzu kimi tanınmışdır.

Kianu Rivz bir sıra yaxşı nəticə verməyən filmə çəkildikdən sonra nəhayət 1997-ci ildə buraxılan "İblisin vəkili" qorxu filmindəki roluna görə yenidən rəğbət qazanıb. O, 1999-cu ildə ekranlara çıxan "Matris" filmindəki Neo obrazına görə müsbət rəylər toplayıb. Kianu, "*Constantine*" (2005) filmində Con Konstantin rolunda çəkilmişdir. Həmçinin, "*The Lake House*" (2006), "*The Day the Earth Still*" (2008) və "*Street Kings*" (2008) filmlərində də rol almışdır. Kianu Rivz bir müddət uğursuzluqla üzləşdikdən sonra 2014-cü ildə "Con Vik" filmlərində sui-qəsdçi rolunu oynayaraq uğurlu bir geri dönüş edib. Time jurnalı 2022-ci ildə onun adını "Dünyanın ən təsirli 100 insanları" siyahısında göstərmişdir. 

Kianu Rivz aktyorluqla yanaşı həm də rejissor kimi də fəaliyyət göstərir. 2013-cü ildə onun rejissorluq etdiyi "*Man of Tai Chi*" filmi ekranlara çıxmışdır. Kianu, Dogstar qrupunda bas gitara çalır və yazıçılıq və xeyriyyəçilik kimi digər işlərlə də məşğul olur.

## Həyatı
Kianu Rivz 2 sentyabr 1962-ci ildə Livanın Beyrut şəhərində anadan olub. Onun anası Patrisia (Teylor) geyim dizayneri və ifaçıdır. Anası əslən Esseksdən olan ingilisdir. Amerikalı olan atası Samuel isə Havaydandır. Atası Havay yerlisi, çinli, ingilis, irland və portuqal mənşəlidir. Kianunun ata tərəfdən olan nənəsi Havayda yaşayan çinlidir. Kianunun anası, onun atası ilə Beyrutda işləyərkən tanış olub. Atası sonralar arvadını və üç yaşında olan Kianunu qoyub getmişdir. Kianu Rivz sonuncu dəfə atasını 13 yaşında Havay adası olan Kauaidə gördüyünü deyir. 

Onun valideynləri 1966-cı ildə boşanıb. Daha sonra anası uşaqları ilə Sidneyə, daha sonra isə Nyu-Yorka köçdü. Anası 1970-ci ildə orada Brodvey və Hollivud rejissoru olan Pol Aaronla evləndi. Cütlük Kanadanın Toronto şəhərinə köçüb və 1971-ci ildə ayrılmışdır. 

## Filmoqrafiya
* Brem Stokerin Drakulası (1992)
* Speed (1994)
* Conni-Mnemonik (1995)
* İblisin vəkili (1997)
* Matris (1999)
* Ağır top (film, 2001)
* The Matrix Reloaded (2003)
* The Matrix Revolutions(2003)
* Constantine (2005)
* 47 Ronin (2013)
* Con Vik (2014)
* Knock Knock (2015)
* Con Vik 2 (2017)
* Con Vik 3 (2019)
* Oyuncaqların hekayəsi 4 (2019)
* Süngər Bob qaçışda (2020)
*  (2021)
* Con Vik 4 (2023)

## İstinadlar
Kamila Batmanqılınc

**Kamilə Batmanqılınc** () — əslən azərbaycanlı olan britaniyalı iş adamı, yazıçı və xeyriyyəçi. O, 11 yaşından bəri İngiltərədə yaşayırdı və iki xeyriyyə qurumu təsis etmişdi: The Place2b və Kida Company.

## Həyatı
Kamila Batmanqılınc Tehranda dünyaya gəlib. Onun anası Roma Katolik məzhəbli Belçikalı və atası İranlı və müsəlman, yüksək mübahisəli doktor Firidun Batmanqılınc idi.

2006-cı ildə Britaniyada ilin qadını seçilib və adı Britaniyanın 100 ən nüfuzlu qadınları siyahısına düşüb.

## İstinadlar
Zak və Kodi gəmidə (teleserial, 2008)

**Zak və Kodinin gəmidəki macəraları** (İngiliscə: The Suit Life On Deck) bir Disney Channel orijinal serialıdır. Zak və Kodinin əla həyatının davam serialıdır. Bu serialda Zak və Kodi yenə vardır. Amma bu səfər Tipton Hoteldə yox, S.S. Tiptondadırlar. Orada 7 Dəniz məktəbi adlı məktəbə gedərlər. Yeni dostlar taparlar.

Serialın köhnə aktyor heyətində kiçik bir dəyişiklik olub. Eşli Tisdl yerinə Debbi Rayan (Beyli Pikket) gəlmişdir. Meddi (Eşli Tisdl) Bostonda universitetə getmişdir; ona görə bu səyahətdə  yoxdur, lakin "Meddi gəmidədir" adlı seriyada seriala qonaq kimi gəlmişdir.

Serial ilk əvvəl Disney Channelda yayımlandı.Sonra Disney XD ilə bərabər yayımlandı.İndi isə həm Disney XDdə həm də Disney Channelda yayımlanır.
Zak və Kodinin əla həyatının "Sizi Əyləndirmək üçün Bizə İzn Verin" adlı seriyasında S.S Tipton vardır.

## Rollarda

## İstinadlar
Zak Martin

**Kodi Martin** — Koul Sprousun "Zak və Kodinin əla həyatı" və Zak və Kodinin gəmidəki macəraları seriallarındakı baş roludur.

## Həyatı
Zak Martin əkiz qardaşı Kodidən 10 dəqiqə əvvəl "Joseph's Hospital in Seattle" xəstəxanasında 20 fevral 1993-cü ildə dünyaya gəlmişdir. Buna baxmayaraq onun doğulduğu tarix dəqiq məlum deyil. "Zak və Kodinin əla həyatı" serialının epizodlarına deyilir ki, Zak və Kodi 23 sentyabr 1992-ci ildə doğulub. Epizodlardan birində Zak etiraf edir ki, onun valideynləri İsveç əsillidirlər.
Həftkel

**Həftkel** () — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Həftkel şəhristanının mərkəzidir. 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 3.706 ailədə 7.424 nəfəri kişilər və 7.453 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 14.877 nəfərdir. Əhalisinin əksəriyyəti qaşqaylar və bəxtiyarilərdən ibarətdir, qaşqay dili və bəxtiyari dialektində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## Şərhlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Minuşəhr

**Minuşəhr**— İranın Xuzistan ostanının Xürrəmşəhr şəhristanının Minu bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,210 nəfər və 249 ailədən ibarət idi.

Minuşəhr, Minu adasında yerləşir.

## İstinadlar
Şuş

**Şuş** — İranın Xuzistan ostanınında şəhər və Şuş şəhristanının mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 53,897 nəfər və 10,689 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti ərəblərdən ibarətdir, ərəb dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Miyanrud

**Miyanrud**— İranın Xuzistan ostanının Dezful şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 9,199 nəfər və 249 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Mollasani

**Mollasani**— İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Bavi şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 13,979 nəfər və 2,563 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti ərəblərdən ibarətdir, ərəb dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Müqavimət (şəhər)

**Müqavimət**— İranın Xuzistan ostanının Xürrəmşəhr şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.

## İstinadlar
Lali

**Lali** — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Lali şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 16,213 nəfər və 3,041 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyarilərdən ibarətdir, bəxtiyari dialektində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Şuştər

**Şuştər** — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən biri və Şuştər şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 94,124 nəfər və 21,511  ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
*Gündüzlü oymağı
Cim Kerri

**Ceyms Yucin "Cim" Kerri** () — Kanadalı aktyor, komediya ustası. Cim üç dəfə "Qızıl Qlobus" mükafatına layiq görülüb. Hollivudun ən böyük və tanınmış ulduzlarından biridir.

## Həyatı
Cim Kerri Kanadadanın Nyumarket qəsəbəsində anadan olmuşdur. Özündən böyük iki bacısı və bir qardaşı var. Əqidəcə katolik xristiandır. Ana tərəfdən fransız, irland, şotland və ata tərəfdən Kanadalı fransızdır.

## Karyerası
İlk çıxışını "In Living Color" isimli bir tv şousunda etdi. Etdiyi qeyri-adi hərəkətlər və üz mimikaları ona erkən uğur gətirmişdi. 1994-cü ildə çəkildiyi "Maska" filmi isə ona dünya şöhrəti gətirdi. 1995-ci ildə "Batman Forever" filmində də eyni uğuru təkrarladı. Aktyor komediya ustası kimi tanınsa da çəkildiyi "Trumanın şousu", "Man on the Moon" və s. kimi filmlərdə özünü dram aktyoru kimi də təsdiqlədi. Aktyor indiyə kimi "Oskar" mükafatı almasa da üç dəfə "Qızıl Qlobus" mükafatına sahib çıxmışdır. Bəzi animasiya filmlərində səsləndirmə fəaliyyəti də olmuşdur. Ssenaristi olduğu filmlər də var.

## Filmoqrafiya
* Ace Ventura: Pet Detective (1994)
* Maska (1994)
* Dumb and Dumber (1994)
* Batman Forever (1995)
* Ace Ventura: When Nature Calls (1995)
* The Cable Guy (1996)
* Yalançı yalançı (1997)
* Trumanın şousu (1998)
* Man on the Moon (1999)
* Me, Myself & Irene (2000)
* How the Grinch Stole Christmas (2000)
* Qüdrətli Brüs (2003)
* Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004)
* Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events (2004)
* Fun with Dick and Jane (2005)
* The Number 23 (2007)
* Horton kimi eşidir? (2008)
* Cənab Bəli (2008)
* I Love You Phillip Morris (2009)
* A Christmas Carol (2009)
* Mister Popperin pinqvinləri (2011)
* The Incredible Burt Wonderstone (2013)
* Kick-Ass 2 (2013)
* Dumb and Dumber To (2014)
* Kirpi Sonik (2020)
* Kirpi Sonik 2 (2022)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Master of Reality

***Master of Reality*** – İngilis heavy metal qrupu Black Sabbath-ın 1971-ci ildə çıxardığı üçüncü albomudur. Bəzən albomu ilk stauner rok albomu kimi də qiymətlənirirlər. Albom 2 milyon satandan sonra 2 platinium sertifikat almışdır.

Bu albomda Toni Ayommi, ilk dəfə elektrogitarada de-tuning üsulundan istifadə etməyə başlamışdır. Bu yeni üsul, gitara tellərini daha elastik buraxaraq, 3 yarı-nota aşağısında çalmağı mümkün edirdi. Ayominin bunu tətbiqinin səbəbi sol əlindəki barmaqlarındakı problemdir.
Albomun mahnı sözləri daha çox yalnızlıq, narkotika, müharibə və dini əhatə edir.

Albom *Billboard Pop Albums* sıralamasında o dövrdə 8-ci sıraya qədər yüksəlmiş, 2003-cü ildə Rolling Stone jurnalının ən yaxşı 500 albom sıralamasında isə 298-ci sıradadır.

## Albomun Mahnıları
# "Sweet Leaf" – 5:05
# "After Forever" (Iommi) – 5:27
# "Embryo" (Iommi) – 0:28
# "Children of the Grave" – 5:17
# "Orchid" (Iommi) – 1:30
# "Lord of This World" – 5:25
# "Solitude" – 5:02
# "Into the Void" – 6:12
Vol. 4 (Black Sabbath albomu)

***Black Sabbath Vol. 4*** – İngilis heavy metal qrupu Black Sabbath-ın 1972-ci ildə çıxardığı dördüncü studiya albomu.

Albom Böyük Britaniyanın albom siyahılarında 8-ci sıraya, *Billboard 200* siyahılarında isə 13-cü sıraya qədər qalxdı.

Qrup əvvəlcə albomu *Snowblind* adlandırmaq istəyirdi. Ancaq səsyazma şirkəti, eyniadlı trekin kokain ilə bağlı mahnı sözlərinin doğuracağı qalmaqaldan qorxdu. 2000-ci ildə Q jurnalı bütün dövrlərin 100 ən böyük albomu siyahısında Vol.4-ü, 60-cı yerə layiq gördü.

## Albomun mahnıları
# Wheels of Confusion/The Straightener — 7:57
# Tomorrow’s Dream — 3:06
# Changes — 4:41
# FX — 1:39
# Supernaut — 4:40
# Snowblind — 5:25
# Cornucopia — 3:49
# Laguna Sunrise — 2:48
# St. Vitus Dance — 2:24
# Under the Sun/Every Day Comes and Goes — 5:49
Yeni məktəb (Nyu-York)

**Yeni məktəb** (*The New School*) — Nyu-York şəhərində özəl universitet.

## Xarici keçidlər
* Rəsmi vebsaytı (Facebook | Twitter | Youtube)
** New School Sosial Tədqiqatlar üçün 
** New School Universitetin Tarixçəsi
Sabbath Bloody Sabbath

***Sabbath Bloody Sabbath*** – İngilis heavy metal qrupu Black Sabbath-ın 1973-cü ildə çıxardığı 5-ci studiya albomu. Albom Böyük Britaniya albom siyahılarında 4-cü sıraya, *Billboard 200* siyahılarında isə 11-ci sıraya qədər qalxmışdır.

## Albomun mahnıları
# Sabbath Bloody Sabbath — 5:45
# A National Acrobat — 6:15
# Fluff — 4:12
# Sabbra Cadabra — 5:59
# Killing Yourself to Live — 5:42
# Who Are You? — 4:10
# Looking for Today — 5:03
# Spiral Architect — 5:29
Kreator (qrup)

**Kreator** — Almaniyanın tanınmış rok-qrupu.

## Qrup haqqında
Kreator 1984-cü ildə Almaniyanın Essen şəhərində gitara və vokalda Mille Petroza, bas gitarada Rob və vurma alətlərdə Ventor tərəfindən *Tormentor* adıyla qurulan qrup Essen, Ruhr çayı kimi ərazilərdə meydana gələn sənaye çirkliliyini mahnılarına mövzu etmişdir. Thrash metala yaxın xəttiylə olduqca sərt və sürətli bir musiqi hazırlayan və gedərək yerli çirklilikdən əlavə ümumi olaraq ətraf problemləri üzərində sıxlaşmağa başladı. Adlarını Kreator olaraq dəyişdirdikdən sonra «Endless Pain» adlı ilk albomlarını yayımladılar və underground bazarda böyük bir maraq gördülər. 

İkinci albomları «Pleasure to Kill» ilə Avropanın daxilində tanınmağa başladılar və thrash metala yaxşıca yaxınlaşdılar, ancaq musiqilərinə death metal ünsürlərini da qatmışdılar. İki albom da hazırladıqdan sonra «Extreme Aggression» albomunda son dərəcə keyfiyyətli bir iş ortaya qoydular və «Coma of Souls» albomunda da bu keyfiyyəti qorudular. Sözlərində həyatın qaranlıq və ağrılı tərəfini, yox edilən ətrafı, irqçiliyi, insanlığın təbiətə və bir-birlərinə qarşı tətbiq etdiyi vəhşiliyi kimi mövzulara toxunan qrup, musiqi olaraq bu dəhşət dolu mövzuları səslə dəstəklədilər. Ancaq Almaniyanın irqçi seqmenti neonazilərin də etirazı ilə qarşılaşdılar. Lakin heavy metalın ümumi quruluşu içində bu irqçi hücumlara qarşı arxalarında daim dəstək var idi. Kreator hazırladığı musiqi ilə siyasət və ətraf mövzusunda ən sərt ifadələri istifadə edən qrup oldu və hardcore qruplarının üslublarını meydana gətirmədə nümunə aldıqları bir qrup halına gəldi.

## Diskoqrafiya
### Studiya albomları
* 1985 - *Endless Pain*
* 1986 - *Pleasure to Kill*
* 1987 - *Terrible Certainty*
* 1989 - *Extreme Aggression*
* 1990 - *Coma of Souls*
* 1992 - *Renewal*
* 1995 - *Cause for Conflict*
* 1997 - *Outcast*
* 1999 - *Endorama*
* 2001 - *Violent Revolution*
* 2005 - *Enemy of God*
* 2009 - *Hordes of Chaos*
* 2012 - *Phantom Antichrist*
* 2017 - *Gods of Violence*
* 2022 - *Hate Über Alles*

### Konsert albomları (live)
* 2003 - *Live Kreation*
* 2010 - *Terror Prevails: Live at Rock Hard Festival*

### Yığma albomları (toplu)
* 1996 - *Scenarios of Violence*
* 1999 - *Voices of Transgression*
* 2000 - *Past Life Trauma (1985–1992)*
* 2016 - *Love Us or Hate Us - The Very Best of the Noise Years 1985-1992*

### Sinqlları
* 1987 - *Behind the Mirror*
* 1989 - *Betrayer*
* 1995 - *Isolation*
* 1995 - *Lost*
* 1997 - *Leave This World Behind*
* 1999 - *Chosen Few*
* 2012 - *Phantom Antichrist*
Rejissor. Ramiz Əsgərov haqqında... (film, 2004)

## Məzmun
Filmdə Azərbaycanın gənc kinorejissoru, mərhum Ramiz Əsgərovun qısa həyatından və çalışdığı iki ekran əsərindən söhbət açılır.

## Film haqqında
Film "Birinci film", "İkinci film" və "Hadisə" adlı üç hissədən ibarətdir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Müəllif (aparıcı):** Mehriban Xanlarova
:**Ssenari müəllifi:** Elvin Vüqar
:**Rejissor:** Elvin Vüqar
:**Operator:** Şahmar Səfəroğlu
:**Musiqi tərtibatçıs:** Elvin Vüqar
:**Montaj :** Şahin İsmayılov, Elnar Haşımov, Sirac Məhəmmədov
:**Sürücü :** [Ramin Əli
:'''Bədii rəhbər :''' [Namiq Ağayev

### Rollarda
:Fərid Əlizadə — gənc Ramiz Əsgərov
:İmaməddin Həsənov — gənc Rasim İsmayılov
:Toğrul Rza (Toğrul Rzayev kimi) — gənc Fikrət Bağırov

### Filmdə iştirak edənlər
:Sevil Əsgərova (Ramiz Əsgərovun bacısı)
:Rasim İsmayılov (kinorejissor, operator)

## Çəkilişə köməklik edən qurumlar
:Musa Nağıyev adına xəstəxana

## Çəkilişə kömək edənlər
:Cəfər Məmmədov (baş həkim)
:Ələmdar Həbibov
:Kamandar Kəmərov
:Saraya Əhmədova

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Pekinli cangüdən (film, 1994)

**Pekinli cangüdən** (Çincə:中南海保鏢, pinyin:Zhong Nan Hai bao biao, ingiliscə:The Bodyguard from Beijing) – 1994-cü ildə istehsal edilən baş rolda Cet Linin oynadığı döyüş filmi. DVD buraxılışında filmin 70 saniyəlik hissəsində çoxlu qan yerləri kəsilmişdir. Film ABŞ-də Dimension Films kinokompaniyası tərəfindən satışa çıxarılmışdır.

## Məzmun
Müəllim Kristi Çanq vəhşi bir cinayətin tək şahidi olur. Cinayət şübhəlisi aradan qaldırmaq üçün xüsusi dəstə başçısı peşəkar qatillər tutur. Mişelin zəngin dostu Mişelin qorumasını düzənləmək üçün onu köhnədən Çinin ən güclü liderinin cangüdəni olan Allan Hui adlı cangüdənə tapşırır. Mişel soyuqqanlı və səssiz qorumanın özünü bir səssizcə izləməsindən narahat olur. Ancaq həyatını qurtarınca qorumasına bağlanır və aralarında romantik bir yaxınlıq başlayır...
 
## Rollarda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Bəylər Məmmədov

**Bəylər Məmmədov** () — filoloq, pedaqoq.

## Həyat
Bəylər Ağalar oğlu Məmmədov 1924-cü ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. İxtisasca stomatoloqdur. Filologiya sahəsində dissertasiya müdafiə etdiyi üçün filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır. Alim hekayə və şeirlər yazmışdır

Bəylər Məmmədov 15 fevral 1991-ci ildə Bakıda vəfat etmiş, vəsiyyətinə görə Şuşada dəfn edilmişdir.

## Yaradıcılığı
Bəylər Məmmədov XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən Xurşidbanu Natəvanın həyat və yaradıcılığının tədqiq etmişdir. Alim ilk dəfə olaraq Natəvanın şair qohumları haqqında da məlumat vermişdir. O, "Natəvanın şair qohumları" kitabında şairənin anası Bədircahan bəyimin, dayıları Kəlbəli xan Müsahibin, Fətəli bəy Halinin, bibiləri Ağabəyim ağa Ağabacının, Gövhər ağanın, əmisi Əbülfət xan Tutinin, əmisi oğlu Cəfərqulu xan Nəvanın, bibisi oğlu Qasım bəy Zakirin yaradıcılıqlarından bəhs etmiş, nümunələr göstərmişdir. Tədqiqatçı Natəvanın övladları Mehdiqulu xan Vəfanın, Mir Həsən Ağa Mirin, Xanbikə xanımın analarının poetik üslubunu davam etdirdiklərini, orijinal qəzəllər qələmə aldıqlarını yazmışdır.

## Əsas elmi əsərləri
* Xurşid Banu Natəvan. Bakı, 1983
* Natəvanın şair qohumları. Bakı, 1989
* Qarabağın baməzə adamları. Bakı, 1992

## İstinadlar
16 arzu

**"16 arzu"** () — baş rolda Debbi Rayanın çəkildiyi orijinal Disney Channel filmidir. Film ilk dəfə 25 iyun 2010-cu ildə nümayiş etdirilmişdir.

## Haqqında
Ebbinin 16 yaşı tamam olur. Heç bir zaman işləri düz gətirməyən bu qıza sehrli şəkildə 16 ədəd şam çatar. Belə ki, bu şamlar onun 16 arzusunu həyata keçirə bilər. O, qırmızı bir maşın, populyar olmaq, böyümək kimi şeylər arzu edər, lakin işləri yenə də düz gətirməz. Axırda Ebbi səhvinin nədə olduğunu başa düşər.

## Rollarda
* Debbi Rayan — Ebbi Yensen*Jan Luc Bilodeau — Cey Kepler
* Anna Mae Routledge — Selist
* Karissa Tines — Krista Kuk*Kinan Treysi — Loqan Byukeneni
* Joel Semande — Coy Lokhart
* Cainan Wiebe — Mayk Yensen
* Petrik Qilmo — Bob Yensen
* Kendall Cross — Syu Yensen
* Jesse Reid — Teodor Hop
* Brenda Crichlow — Xanım Daffi
* Petrisya Isak — Davakar Ticarət Qadını
* Qeri Cons — Rəhbər Smit

## İstinadlar
Süsəngird

**Süsəngird** — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən biri, Dəşt Azadegan şəhristanının mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 43 591 nəfər və 7 636 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti ərəblərdən ibarətdir, ərəb dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şeyban

**Şeyban**— İranın Xuzistan ostanının Bavi şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 23,211 nəfər və 4,063 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Seydun

**Seydun**— İranın Xuzistan ostanının Bağ Məlik şəhristanının Seydun bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,439 nəfər və 962 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Qala Xoca

**Qala Xoca**- İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Əndika şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 801 nəfər və 179 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyari elinin Şəhəni oymağından ibarətdir, bəxtiyari dialektində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Qala Tol

**Qala Tol** () — İranın Xuzistan ostanının Bağ Məlik şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 8,604 nəfər və 1,704 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Anar şəhristanı

**Anar şəhristanı**— İranın Kirman ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Anar şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 31,554 nəfər və 7,803 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Baft şəhristanı

**Baft şəhristanı** — İranın Kirman ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Baft şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 105,129 nəfər və 24,598 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Ərvəndkənar

**Ərvəndkənar**— İranın Xuzistan ostanının Abadan şəhristanının Ərvəndkənar bəxşində liman şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 9,761 nəfər və 1,897 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti ərəblərdən ibarətdir, ərəb dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar