Yabanı çiyələklər (film, 1957)

**Yabanı çiyələklər** — 1957-ci ildə İnqmar Berqman tərəfindən çəkilmiş psixoloji dram filmi. Filmin orijinal başlığı olan *Smultronstället* hərfi mənada "kiçik çiyələk sahəsi" deməkdir, amma simvolik olaraq insan üçün şəxsi və ya sentimental dəyərə malik bir məkanı bildirir. Bu, filmdə keçmişini xatırlayan qoca professoru canlandıran Viktor Xöströmün son ekran işidir. Filmin aktyor heyətinə eyni zamanda Bibi Anderson, İnqrid Tulin, Qunnar Byörnstrand və Maks fon Südov da daxildir.

Berqman filmin ssnerasini xəstəxanada olarkən yazdı. İntrospeksiya və insan mövcudluğu kimi fəlsəfi mövzuları özündə ehtiva edən film 8-ci Berlin Beynəlxalq Film Festivalında ən yaxşı film seçildi. Berqmanın ən yaxşı filmlərindən biri olmaqdan əlavə, eyni zamanda, bütün dövrlərdə çəkilmiş ən yaxşı filmlərdən hesab edilir.
## Məzmun
Deyingən, tərs və eqoist biri olan professor İsak Borq 78 yaşlı dul həkimdir. O, bakteriologiya sahəsi üzrə mütəxəssis olmazdan öncə İsveçin şəhərkənarı ərazisində xidmət göstərib. Lund Universitetinin doktorantı olduqdan 50 il sonra fəxri dərəcə almaq üçün maşınla Stokholmdan Lunda yola düşür. Professorun yeganə oğlu Evaldın hamilə həyat yoldaşı Marianna da onu müşayiət edir. Marianna professoru sevmir və Evald uşağı istəmədiyindən onunla ayrılmağı planlaşdırır.

İsak səyahət boyunca yaxınlaşan ölümü barədə kabuslar görür, bütün həyatı gözünün qabağına gəlir. Yolda tanış olub maşınına mindirdiyi yad adamlar da onun sıxıntı dolu keçmişi ilə bağlı yuxularına daxil olur. Maşınına əvvəlcə Sara adlı gənc bir qız və ona heyran olan iki cavan oğlan minir. Sarayla İsakın gənc olarkən sevdiyi qadının rolunu eyni aktrisa canlandırır. Bu üç gənc səyahətinin sonuna kimi İsakla birgə olur. Daha sonra Alman soyadını daşıyan orta yaşlı bir cütlüyün maşını az qala onlarınkı ilə toqquşur və beləcə, Almanlar ailəsi də onlara qoşulur. Bir-birini çox kəskin şəkildə tənqid etdikləri və mübahisə yarandığı üçün Marianna maşını saxlayır və onlardan maşından düşmələrini tələb edir. Cütlük İsaka öz uğursuz evliliyini xatırladır. İsakın sonra gördüyü yuxuda Sten Alman ondan imtahan götürən nəfəri canlandırır və ondan lövhədəki "xarici" hərfləri oxumasını istəyir. İsak oxuya bilmir. Belə olan halda, Sten onun əvəzinə oxuyur: "Həkimin əsas vəzifəsi əfv diləməkdir". Buradan da belə qənaətə gəlir ki, o, günahkardır.

O, dənizkənarında keçən uşaqlığı, sevdiyi qızın sonradan onun əvəzinə qardaşı ilə evlənməsi ilə bağlı xatirələri yada salır. Tənhalığı ilə üzləşən İsak insanlara qarşı məsafəli olduğu gerçəyi ilə üzləşir. Bu xüsusiyyətlərin yolüstü baş çəkdiyi qoca anasında və orta yaşlı həkim oğlunda da olduğunun fərqinə varır. O, yavaş-yavaş keçmişini, indisini və yaxınlaşmaqda olan ölümünü qəbul edir.

Sonda nəhayət Lunda gəlir çıxır və fəxri dərəcəsini alır. Lakin aydın olur ki, bu, sadəcə mənasız bir ritualdır. Yolda tanış olub maşınına mindirdiyi gənc dostları ilə həmin gecə sağollaşır və gecəni oğlunun evində keçirir. Yatağa girərkən özünü çox rahatlamış hiss edir və ailəsinin göl kənarında birlikdə keçirdiyi günü xatırlayır. Həyatının sonunun gəldiyinə əmin olur və üzündə bundan şad olduğunu göstərən bir ifadə yaranır.

## İstinadlar