open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Müharibə iqtisadiyyatı

**Müharibə iqtisadiyyatı** — dövlət iqtisadiyyatının geniş mənada hərbi işlərin bütün iqtisadi məsələlərini əhatə edən, dövlətin müdafiə (hərbi) potensialını təmin edən sahəsi. Bundan əlavə, hərbi elmin tərkib hissəsi olan dövlətdə hərbi işlərin iqtisadi təminatının (müdafiə, tikinti, silahlı qüvvələrin saxlanması və s.) qanunauyğunluqlarını öyrənən elm və akademik intizamdır.

## Tarixi
"İqtisadi şəraitdən ordu və donanmadan daha çox şey asılı deyil. Silah, tərkib, təşkilat, taktika və strategiya ilk növbədə hazırkı istehsal mərhələsindən və rabitə vasitələrindən asılıdır
Bir çox görkəmli dövlət xadimlərini hərbi işlərin meydana çıxması ilə ortaya çıxan hərbi iqtisadiyyat məsələləri narahat edirdi. Rusiyada müharibə iqtisadiyyatı problemlərinə dair ilk əsərlər XIX əsrdə ortaya çıxdı. XIX əsrin sonu — XX əsrin əvvəllərində müxtəlif dövlətlərdə silahlı qüvvələr, hərbi əməliyyatlar və hərbi iqtisadiyyat arasında əlaqənin öyrənilməsinə həsr olunmuş elmi əsərlər daha fəal şəkildə ortaya çıxmağa başladı.

Hərbi iqtisadiyyatın inkişafı dövlətin iqtisadi potensialının ümumi inkişafı, onun hərbi əməliyyatlar (müharibə) şəraitində işləmək imkanları və müharibə və sülh dövründə silahlı qüvvələrin ehtiyaclarının ödənilməsi ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır.

Hərbi iqtisadiyyat müdafiə (hərbi) sənayenin güclü sahələrinin yaradılmasını, onların istehsal imkanlarının artırılmasını, dövlət ərazisində müdafiə (hərbi) müəssisələrin müvafiq coğrafi yerləşməsini, sabit iqtisadi və elmi-texniki bazanın yaradılmasını əhatə edir. onların arasında əlaqələr, yeni texnologiyaların inkişafı, enerjinin hazırlanması, kənd təsərrüfatının, səhiyyənin, dövlət rabitə şəbəkəsinin, nəqliyyat şəbəkəsinin inkişafı, əməliyyatların təmin edilməsi nəzərə alınmaqla, mülki müdafiə üçün mühafizə tədbirlərinin həyata keçirilməsi.

Hərbi iqtisadiyyat mülki iqtisadiyyatdan təcrid olunmur — bir sıra sənaye və müəssisələr həm mülki, həm də hərbi təyinatlı məhsullar istehsal edir və ya iqtisadiyyatın həm mülki, həm də hərbi sektorunda istehlak olunan məhsullar (ikili təyinatlı məhsullar) (ayaqqabı, parçalar, geyim) istehsal edir. , qida, nəqliyyat və s. bu kimi).

## İstinadlar
Baku.ws

**"Baku.ws"** — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən, dövlət/hökumət nəzarətində olan hakimiyyətyönümlü xəbər saytı.

Azərbaycan və rus dillərində fəaliyyət göstərən Agentlik siyasət, iqtisadiyyat, cəmiyyət, idman, mədəniyyət və digər sahələr üzrə ölkədə və dünyada baş verən vacib hesab etdiyi hadisələri dərc edir.

2018-ci ildən Global Media Groupa daxildir.

## Tarixi
5 yanvar 2004-cü ildə Orxan Məmmədov dostları ilə birlikdə sayt yaratmaq qərarına gəlib və beləliklə "baku.ws" saytını yaradıblar. Dostları daha sonra saytı başqalarına satmaq istəsələr də, cəmi 40 dollara Orxan saytı alıb və inkişaf etdirib. "baku.ws" saytının 2020-ci ildə olan statistikasına əsasən sayta 4 milyondan çox giriş olub.

## Mükafatları
2 fevral 2012-ci ildə "Baku.ws" saytı və təsisçisi Orxan Məmmədov Nəriman Rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən fəxri fərmana layiq görülüb. Agentliyin mükafatı ilə bağlı açıqlama verən Nərimanov Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Abdin Fərzəliyev bu mükafatın "2 fevral gənclər günü münasibətilə gənclər arasında daha çox sevilən internet saytı" olduğuna görə verildiyini vurğulayıb.

2013-cü ildə xəbər saytı "Netty" – Ümumdünya Şəbəkəsinin milli seqmentinin və ümumiyyətlə İT-bazarının inkişafı üçün yaradılmış informasiya texnologiyaları sahəsində Azərbaycanın ilk mükafatının "İlin ən yaxşı əyləncə saytı" kimi qalibi olmuşdur.

2014-cü ildə saytı və təsisçisi Orxan Məmmədov "Bank of Baku" bankı tərəfindən "media partnyoru "baku.ws" əyləncə portalının 20 illik fəaliyyəti ərzində bankla uğurlu əməkdaşlıq etdiyinə görə" xüsusi diploma layiq görülüb.

2017-ci ildə saytın təsisçisi O. Məmmədov Zirvə Ziyalılar Təşkilatının 26 illik yubileyi münasibətilə "Azərbaycanın ən yaxşılarını mükafatlandırma" mərasimində "baku.ws" saytının uğuru nəticəsində ən yaxşı təşəbbüskar kimi mükafata layiq görülüb.

22 iyul 2018-ci ildə sayt ilə səmərəli əməkdaşlığına, eyni zamanda mətbuat günü ilə əlaqədar keçirilən tədbirdə "Bank of Baku" şirkətinin adından reklam və ictimaiyyətlə əlaqələr departementinin direktoru Gülşən Cumayeva tərəfindən Orxan Məmmədov mükafatlandırılıb. Tədbirdə bank və informasiya agentliyinin uzunmüddətli əməkdaşlığından, eyni zamanda Azərbaycanda mətbuat tarixindən, "Baku WS" informasiya agentliyinin aktiv fəaliyyətindən, mətbuatda və Azərbaycanda rolundan söhbət açılıb.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Global Media Group
* Baku TV

## Xarici keçidlər
* Baku WS — rəsmi saytı
*
Yalnız güclülər (film, 1993)

Yalnız güclülər (İng: Only the Strong) — 1993-cü ildə baş rolda Mark Dakaskosun oynadığı, Şeldon Lettiçin çəkdiyi döyüş sənəti filmi. Bu, Afro-Braziliya döyüş sənəti olan kapoeyranı əvvəldən sona qədər nümayiş etdirən yeganə Hollivud filmi hesab olunur.

## İstinadlar
Əmir Kəbir Texniki Universiteti

**Əmir Kəbir Texniki Universiteti** () - İranın ən nüfuzlu texnoloji ali təhsil müəssisələrindən biri.

## Tarixi

## Rektorları
* Həbibullah Nəfisi —
*

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hvan Don-hyok

**Hwang Dong-hyuk** -Cənubi Koreyanın film rejissoru, prodüser və ssenari müəllifidir. O, 2021-ci ildə Netflix platformasında yayımlanan Kalmar oyunu serialı ilə daha çox tanınmışdır.

## Həyatı
Hwang Seulda böyümüşdür. Uşaqlıq illərini kitablar, mangalar oxuyaraq, kitab kafelərində keçirmişdir. Seul Milli Universitetini bitirdikdən sonra yaradıcılığına qısa film ssenariləri qurmaqla başlamışdır

## Filmoqrafiya
* *[[Kalmar oyunu]]* (Netflix orijinal seriyası, 2021) — rejissor, ssenari
* *Collectors* (2020) — prodüser, uyğunlaşdırılmış ssenari
* *The Fortress* (2017) — rejissor, ssenari
* *Miss Granny* (2013) — rejissor
* *Silenced* (2011) — rejissor, ssenari
* *My father* (2007) — rejissor, uyğunlaşdırılmış ssenari
* *Truck Stop Diner* (qısa film, 2005) — aktyor,
* *Miracle Mile* (qısametrajlı film, 2004) — rejissor, ssenari, redaktor
* *Big Time* (qısametrajlı film, 2004) — prodüser köməkçisi
* *I Love Ultra Lotto* (qısametrajlı film, 2000) — operator, redaktor
* *Desperation* (qısametrajlı film, 2000) — rejissor, ssenari, prodüser
* *Heaven & Hell* (qısametrajlı film) — rejissor
* *A Puff of Smoke* (qısametrajlı film) — rejissor, ssenari
* *Our sad life* (qısametrajlı film) — rejissor, ssenari

## İstinadlar
Görünməz oğlan (film, 2014)

**Görünməz oğlan** (it: Il ragazzo invisibile) — rejissor Qabriele Salvatoresin çəkdiyi 2014-cü ildə istehsal olunmuş fantastika-superqəhrəman filmidir.

## Süjet xətti

Mişel Silenzi dul anası (yerli polis müfəttişi) ilə birlikdə yaşayan Triestdən olan utancaq on üç yaşlı uşaqdır. O, məktəbdə tez-tez diqqətdən kənarda qalır və məktəbin zorbaları tərəfindən müntəzəm olaraq incidilir. Arzularının hədəfi olan sinif yoldaşı Stella iştirak edəcəyi üçün o, dəbdəbəli paltar gecəsinə qatılmaq istəyir. Təəssüf ki, onun superqəhrəman kostyumu almaq üçün istifadə edəcəyi əlli avro əskinas zorbalar tərəfindən oğurlanır. Bunun əvəzinə o, mistik güclərə malik olan naməlum bir Çin superqəhrəmanına aid olduğu deyilən daha ucuz bir kostyumla kifayətlənməli olur.

Zorbalar onu məclisdə utandıraraq Stellaya onu öz telefonunda gizli şəkildə çəkdiyini göstərirlər. Əsəbləşən Mişel bu kostyumun onu görünməz etməsini istəməzdən əvvəl gecənin içinə qaçır. Sonradan o, arzusunun reallaşdığını başa düşür. Əvvəlcə o, gücündən istifadə edərək məktəbdə ona qarşı haqsızlıqlar edən zorbaların payını verir, daha sonra isə paltardəyişmə otağında alt paltarında olan qadın sinif yoldaşlarına tamaşa edir.

Daha sonra məlum olur ki, məktəbdəki uşaqlar, həmçinin də onun sevgilisi Stella qaçırılıb. Nəhayət, müəmmalı bir kor adam Mişelə onun atası olduğunu və həm o, həm də Mişelin The Specials (Xüsusilər) adlı gizli rus qrupunun üzvləri olduğunu bildirir. Bu qrupun bütün üzvləri super qüvvələrə malikdirlər və uşaqların itkin düşməsinin səbəbi The Specials qrupunun Mişeli izləmək cəhdidir.

İndiyə qədər Mişel öz görünməzliyini idarə edə bilir və Xüsusilərin liderindən qaçdıqdan sonra atası hər kəsin yaddaşını silməzdən əvvəl uşaqları azad etmək işində oğluna kömək edir.

Film Xüsusilərin liderinin əslində Mişelin bioloji anası olmasının aşkarlanması ilə bitir. Son səhnə onu göstərir ki, onlar Mişeli işə götürə bilməsələr də, Mərakeşdə onun çoxdan itmiş əkiz bacısını tapırlar.

## İstinadlar
Cüveyriyə binti Haris

**Cüveyriyə binti Haris** (; ) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri, möminlərin anası.
## Bioqrafiyası
Cüveyriyə binti Haris Bəni-Müstəlikənin rəisi əl-Harisin qızıdır. 626-cı ildə müsəlmanlar Müstəlik qəbiləsini məğlub edir, nəticədə Cüveyriyə əsir düşür. Onun atası Məhəmməd peyğəmbərin hüzuruna onun azadlığa buraxılması üçün dəvələri fidyə verməsinə məcbur olur. Cüveyriyə azad edildikdən sonra Məhəmməd peyğəmbər onun atası və tərəfdaşları ilə söhbət edir. Nəticədə onlar İslamı qəbul etdirlər. Bundan sonra Məhəmməd peyğəmbər Haris ibn Əbu Dirardan Cüveyriyəni istəyir. Bu evliliyin səbəblərindən biri də Məhəmməd peyğəmbərin Ərəbistan yarımadasında kifayət qədər nüfuz sahibi olan Bənu Müstəlik tayfası ilə yaxşı münasibət qurmaq istəyi olur. Nikah bağlandıqdan sonra müsəlmanlar 100-ə yaxın əsir Müstəliki ailəsini azad edir.

Cüveyriyyə fəzilətli və dindar bir qadın olur. O, 676-cı ildə Mədinədə vəfat etmişdir və Bəqi qəbiristanlığında dəfn edilmişdir. 

## İstinadlar
Pənah xanın sarayı (Şuşa)

Bu saray Şuşa şəhərinin ilk böyük tikilisi sayılır. Əsası Qarabağ xanı Pənahəli xan tərəfindən qoyulan Şuşa qalasının ən hündür yerində, Pənahəli xan özünə saray inşa etdirmişdi. Hal-hazırda ermənilər bu möhtəşəm abidəni məhv etmişlər. Sarayın yalnız bəzi divarlarının xarabalığı müşahidə edilir.
Şuşada inşa edilmiş səkkiz qəsrdən yalnız ikisi dövrümüzə çatmışdır ki, onlardan biri Pənahəli xanın qəsridir. Strateji və əlçatmaz nöqtədə inşa edilən Pənahəli xanın qəsrinin inşasına Şuşa qalasının inşası ilə eyni dövrdə başlanılmışdır.

### Qalereya
**Erməni işğalında dağıdılmış Pənah Xanın sarayı**
 
Pənah xanın sarayıIMG 20211214 133345682.jpg|
Pənah xanın sarayıIMG 20211214 133400829.jpg|
Pənah xanın sarayıIMG 20211214 133420486.jpg|
Pənah xanın sarayıIMG 20211214 133450965.jpg|
IPənah xanın sarayıMG 20211214 133353808.jpg|
IPənah xanın sarayıMG 20211214 133409556.jpg|
Pənah xanın sarayıIMG 20211214 133442337.jpg|
IPənah xanın sarayıMG 20211214 133433514.jpg|
Pənah xanın sarayıIMG 20211214 133546277.jpg|
Pənah xanın sarayıIMG 20211214 133513982.jpg|
IPənah xanın sarayıMG 20211214 133524800.jpg|
Pənah xanın sarayıIMG 20211214 134211550.jpg|


## İstinad
Devid Fletçer

**David John Fletcher MBE** () — zirehli müharibə tarixində, xüsusən də Birləşmiş Krallıqda ixtisaslaşmış ingilis hərbi tarixçisidir.

O, 1982-ci ildən 2012-ci ilin dekabrına qədər Bovinqtondakı Tank Muzeyinin əməkdaşı olub və muzeyin ən uzun müddət xidmət edən əməkdaşı olub. Həmin ilin əvvəlində o, Kaliforniyada keçirilən tanklar üzrə beynəlxalq simpozium olan "Operation Think Tank" simpoziumunda panel iştirakçısı olub. O, həmçinin Tank Muzeyi üçün YouTube kimi müasir medianı təqdim edir. David Fletcher, The Tank Museum YouTube kanalında tamaşaçılara Muzeyin kolleksiyasındakı müəyyən bir tank haqqında qısa məlumat verdiyi "Tank Chats" (Tank söhbətləri) adlı müntəzəm video seriyasının müəllifi və aparıcısıdır.

Bovinqtondakı son ilində o, zirehli müharibə tarixindəki xidmətlərinə görə Kraliçanın Yeni İl Mükafatları Siyahısında Britaniya İmperiyası Ordeni ilə təltif edilmişdir.

## Nəşr edilmiş əsərləri
Onun nəşrlər siyahısı 30 kitab da daxil olmaqla olduqca genişdir. Bunların bir çoxu həmin mövzuda standart əsərlər hesab olunur.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Çarlz adası

**Çarlz adası** () — Kanada Arktik arxipelaqının bir hissəsidir. Adada hazırda yaşayış yoxdur (2012).

## Coğrafiya
Ada Hudzon boğazının cənub hissəsində, Baffin Torpağı ilə Kanadanın materikindəki Unqava yarımadasından (Kvebek əyaləti) ayıran bölgəsində yerləşir. Çarlz adası Nuvele-Fransdan (Unqava yarımadasının ən şimal nöqtəsi) cəmi 19 km şimal-qərbdə yerləşir. Kvebekə yaxın olmasına baxmayaraq, ada inzibati cəhətdən Nunavut ərazisinə aiddir.

Adanın sahəsi 235 km², sahil xəttinin uzunluğu 132 km-dir. Ada uzunsov formaya malikdir, adanın qərbdən şərqə doğru uzunluğu 37 km, şərq hissəsində adanın maksimal eni 8,5 km, mərkəzdə daralaraq 3,5 km-ə düşür. Şimal-şərqdə adanın sahili sərt və sıldırımdır.

## İstinadlar
Qeyri-rəsmi iqtisadiyyat

**Qeyri-rəsmi iqtisadiyyat** — iqtisadiyyatın sektoru, insan fəaliyyətinin üstünlük əldə etməyə yönəlmiş, əsas tənzimlənməsi üstünlük təşkil edən qeyri-rəsmi normaların köməyi ilə baş verən sahəsi, müxtəlif səbəblərə görə (qeyri-pul dövriyyəsi, yüksək vergilər, qanunvericilik qadağaları və s.) rəsmi statistika ilə nəzərə alınan və ÜDM-ə daxil edilməyən

Termin özü “mənfi” tərifin nümunəsidir, yəni əksinə olan tərifdir, iqtisadçılar arasında qeyri-formal iqtisadiyyat kimi nəyin sayılacağına dair konsensus yoxdur.

İqtisadi motivli hər hansı bir fəaliyyətin qeyri-formal iqtisadiyyatın elementi sayıla bilməyəcəyi, ilk növbədə, qanunlarla müəyyən edilir.Eyni zamanda, sosial normalar və əxlaq həlledici deyil: məsələn, oğurluq və quldurluq qeyri-formal iqtisadiyyatın elementləridir, lakin müsadirə deyil.

Qeyri-formal iqtisadiyyat geniş mənada müşahidə olunmayanlarla eynidir , ona qeyri-müntəzəm , "qara"  və kölgə iqtisadiyyatları, eləcə də bir çox başqaları daxildir.

Qeyri-formal iqtisadiyyat bütövlükdə bütün iqtisadiyyata xas olan münasibətlər məcmusu kimi və ya iqtisadi və sosioloji yanaşma çərçivəsində iqtisadi subyektlərin xüsusi strategiyası (məntiqi) kimi müəyyən edilə bilər . görülən hərəkətlərin qanunauyğunluğundan asılı olmayaraq insanların tələbatının ödənilməsinə yönəldilmiş pul vəsaiti, digər tərəfdən isə təsərrüfat subyektlərinin qanunlar çərçivəsində mövcud olandan daha məqbul şəraitdə öz məqsədlərini həyata keçirə bilməsi.

Belə geniş mənaya əlavə olaraq, “qeyri-rəsmi iqtisadiyyat” “qara” iqtisadiyyat kimi müəyyən edilir: gəlirlər və onları əldə etmək üsulları dövlət qurumlarının idarə edilməsi çərçivəsindən kənarda qaldıqda, eyni zamanda, fayda əldə etmək məqsədi ilə fəaliyyət. fəaliyyətləri onlar tərəfindən tənzimlənir. “Qara” iqtisadiyyat gizli fəaliyyətdir, onu göstərmək olar, lakin onu həyata keçirənlər üçün tənzimləyici orqanların lazımsız diqqətindən yayınmaq daha sərfəli görünür. Bu daha dar tərif kölgə  iqtisadiyyatının gizlətmək qanuni fəaliyyətini (onun cinayət növləri istisna olmaqla, qara bazara baxın) əhatə edir və cəhd etməsələr belə, hesablanması çətin olan sosial iqtisadiyyatı (o cümlədən məişət, ictimai və mənəvi) əhatə etmir. 

Rusiya Federasiyasının Federal Dövlət Statistika Xidmətinin tənzimləyici sənədlərində  qeyri-formal iqtisadi fəaliyyət daha dar mənada, əslində məişət və ya kommunal iqtisadiyyat kimi müəyyən edilir:  əsasən qanuni əsaslarla həyata keçirilən fəaliyyət kimi. məhsulu qismən və ya tamamilə öz istehlakı üçün istehsal edən fərdi istehsalçılar və ya hüquqi şəxs olmayan müəssisələr

## İstinadlar
Qafqaz İstiqlal Komitəsi

* Qafqaz İstiqlal Komitəsi (1927) — Azərbaycan, Gürcüstan və Şimali Qafqazın istiqlalının bərpası və birləşdirilməsi məqsədilə 1927-ci ildə Varşavada (Polşa) yaradılmış siyasi təşkilat.
* Qafqaz İstiqlal Komitəsi (1952) — Qafqaz xalqlarının milli azadlıq mübarizəsinə rəhbərlik və xaricdə onu təmsil etmək üçün 1952-ci ildə Münhendə (Almaniya) yaradılmış ümumqafqaz mərkəzi.
Qafqaz İstiqlal Komitəsi (1927)

**Qafqaz İstiqlal Komitəsi** — Azərbaycan, Gürcüstan və Şimali Qafqazın istiqlalının bərpası və birləşdirilməsini qarşıya məqsəd qoyan siyasi təşkilat. 

## Komitənin yaradılması
Qafqaz İstiqlal Komitəsi (QİK) 3+1 prinsipi əsasında qurulmuşdu: Üç Qafqaz Respublikası+Polşa dövləti. Polşa Qafqaz respublikalarını təmsil edən mühacir təşkilatlarının fəaliyyətini əlaqələndirir, maliyyə və s. yardımlar göstərirdi.

## Komitənin fəaliyyəti
QİK-də Azərbaycanı Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Mir Yaqub Mehdiyev, Gürcüstanı Noy Jordaniya, Akaki Çxenkeli, A.Asatiani, S.Mdivani, dağlıları M.Sunşev və İ.Çumşov təmsil edirdilər. Təşkilat hərbi bölmə və mətbuat şöbəsindən ibarət idi. Operativ işləri M.Mehdiyev, M.Sunşev və İ.Salamodanın daxil olduğu üçlük həyata keçirirdi. Komitə gürcülərin separatçı mövqeyi üzündən çox böyük çətinliklərlə üzləşirdi. Bu səbəbdən onu maliyyələşdirən Polşa hökumətinin təşəbbüsü ilə 1930-cu ilin əvvəllərində Varşavada QİK-in yığıncağı keçirildi. Qızğın mübahisələr şəraitində keçən bu yığıncaqda Polşa və Azərbaycan nümayəndələri gürcülərin Şimaldan — Rusiyadan olan təhlükə ilə yanaşı, cənubdan, yəni Türkiyə tərəfindən də belə bir təhlükənin olması, habelə "pantürkizm" barədə fikirlərini kəskin tənqid etdilər. Qafqazlıların birliyinə mane olan bir çox başqa məsələlərə də aydınlıq gətirildi. Eyni zamanda, komitənin qərargahının İstanbuldan Varşavaya köçürülməsi qərara alındı. Yığıncaqda Qafqazın birliyi ideyasına azərbaycanlıların daha çox səy göstərmələri xüsusi qeyd edildi və QİK-in İstanbulda filialının fəaliyyət göstərməsi barədə qərar qəbul olundu. Qafqazlı mühacirlər erməniləri də komitənin fəaliyyətinə cəlb etməyə çalışırdılar. Ermənilər isə rus mühacirləri ilə birləşərək, onların mətbuatında daim Azərbaycana və Gürcüstana qarşı ərazi iddiaları irəli sürürdülər. Ermənilərin pozuculuq fəaliyyətinə baxmayaraq, mühacirlər Qafqaz birliyi məsələsində daha da irəli gedərək, 1934-cü il iyulun 14-də Brüsseldə "Qafqaz Konfederasiyası Paktı"ın (Misaqını) imzaladılar. QİK Qafqaz Konfederasiyası Paktının məqsədləri barədə bəyannamə yayaraq, "yaxın zamanlarda bir konfrans çağırılacağını və QİK-in istefasını qəbul edəcək olan bu konfransın müştərək bir Qafqaz orqanı yaradacağını" bildirdi. 

## Mənbə
* 

## Həmçinin bax
* Qafqaz İstiqlal Komitəsi (1952)
Rəqəmsal bankçılıq

**Rəqəmsal bankçılıq** — bank xidmətlərinin internet üzərindən çatdırıldığı onlayn bankçılığa keçid üçün daha geniş kontekstin bir hissəsidir. Ənənəvi bankçılıqdan rəqəmsal bankçılığa keçid tədricən olub və davam edir. Rəqəmsal bankçılıq yüksəksəviyyəli proseslərin avtomatlaşdırılmasını və veb-əsaslı xidmətləri əhatə edir və bank məhsullarını çatdırmaq və əməliyyatları təmin etmək üçün institutlararası xidmət tərkibinə imkan verən API-ləri əhatə edə bilər. O, istifadəçilərə masaüstü, mobil və ATM xidmətləri vasitəsilə maliyyə məlumatlarına daxil olmaq imkanı verir.

## Təsvir
Rəqəmsal bank onlayn bankçılıq və ondan kənarda olan virtual prosesi təmsil edir. Başdan sona bir platforma olaraq, rəqəmsal bankçılıq istehlakçıların gördüyü cəbhəni, bankirlərin serverləri və idarəetmə panelləri vasitəsilə gördükləri arxa tərəfi və bu qovşaqları birləşdirən ara proqram təminatını əhatə etməlidir. Nəhayət, rəqəmsal bank bütün xidmət platformalarında bankçılığın bütün funksional səviyyələrini asanlaşdırmalıdır. Başqa sözlə, o, baş ofis, filial, onlayn xidmət, bank kartları, bankomat və satış məntəqəsi maşınları ilə eyni funksiyaları yerinə yetirməlidir.

Rəqəmsal bankçılığın sadəcə mobil və ya onlayn platformadan daha çox olmasının səbəbi onun orta proqram həllərini ehtiva etməsidir. Middleware əməliyyat sistemləri və ya verilənlər bazalarını digər proqramlarla birləşdirən proqramdır. Risklərin idarə edilməsi, məhsul inkişafı və marketinq kimi maliyyə sənayesi şöbələri də həqiqətən tam rəqəmsal bank hesab olunmaq üçün orta və arxa hissəyə daxil edilməlidir. Təhlükəsizliyi və hökumət qaydalarına uyğunluğu təmin etmək üçün maliyyə institutları ən son texnologiyaların önündə olmalıdır.

## Tarixi
Rəqəmsal bankçılığın ən erkən formaları 1960-cı illərdə istifadəyə verilmiş bankomatların və kartların yaranmasına gedib çıxır. İnternet 1980-ci illərdə erkən genişzolaqlı şəbəkə ilə yarandığı üçün rəqəmsal şəbəkələr erkən onlayn kataloqlar və inventar proqram sistemləri üçün ehtiyacları inkişaf etdirmək üçün pərakəndə satıcıları təchizatçılar və istehlakçılarla birləşdirməyə başladı.

1990-cı illərdə İnternet geniş şəkildə əlçatan oldu və onlayn bankçılıq normaya çevrilməyə başladı. 2000-ci illərin əvvəllərində genişzolaqlı internet və elektron ticarət sistemlərinin təkmilləşdirilməsi müasir rəqəmsal bankçılıq dünyasına bənzəyir. Növbəti onillikdə smartfonların yayılması bankomatlardan kənarda əməliyyatlar üçün qapı açdı. İstehlakçıların 60%-dən çoxu indi öz smartfonlarını rəqəmsal bankçılıq üçün üstünlük təşkil edən üsul kimi istifadə edir.

## İstinadlar
WebRTC

**WebRTC** (*Real Zamanlı Veb Əlaqəsi*), (ing. *Web Real-Time Communication*) azad və açıq mənbəli layihədir və tətbiq proqramlaşdırma interfeysləri (API) vasitəsilə veb-brauzerləri və mobil proqramları real vaxt rejimində rabitə (RTC) ilə təmin edir. O, plaginləri quraşdırmaq və ya yerli proqramları yükləmək ehtiyacını aradan qaldıraraq, birbaşa *peer-to-peer* ünsiyyətinə icazə verməklə audio və video rabitənin veb səhifələr daxilində işləməsinə imkan verir. Apple, Google, Microsoft, Mozilla və Opera tərəfindən dəstəklənən WebRTC spesifikasiyalar Ümumdünya Şəbəkə Konsorsiumu (W3C) və İnternet Mühəndisliyi İşçi Qrupu (IETF) tərəfindən dərc edilmişdir.

## İstinadlar
Brauzer uzantısı

**Brauzer uzantısı** (ing. *Browser extension*) — veb brauzeri fərdiləşdirmək üçün kiçik proqram modulu.
Brauzerlər adətən istifadəçi interfeysinin modifikasiyası, kukilərin idarə edilməsi, reklamın bloklanması və veb səhifələrin fərdi skriptləri və üslubu daxil olmaqla müxtəlif uzantılara icazə verir.

Brauzer plaginləri ayrı bir modul növüdür. Əsas fərq ondadır ki, uzantılar adətən sadəcə mənbə kodudur, lakin plaginlər həmişə icra edilə bilənlərdir (yəni obyekt kodu). 2021-ci ildən etibarən, plaginlər əksər brauzerlər tərəfindən ləğv edilib, uzantılar isə geniş şəkildə istifadə olunur. Ən populyar brauzer Google Chrome-da 100.000-dən çox uzantı mövcuddur, lakin artıq plaginləri dəstəkləmir.

## Tarixi
Internet Explorer 1999-cu ildə 4-cü versiyanın buraxılması ilə uzantıları dəstəkləyən ilk əsas brauzer idi. Firefox 2004-cü ildə istifadəyə verildiyi vaxtdan uzantıları dəstəkləyir. Opera 2009-cu ildə uzantıları dəstəkləməyə başladı və həm Google Chrome, həm də Safari gələn il bunu etdi. Microsoft Edge 2016-cı ildə uzantıları dəstəyi əlavə etdi.

### API uyğunluğu
2015-ci ildə brauzer uzantıları üçün vahid standart tətbiq proqramlaşdırma interfeysi (API) yaratmaq üçün W3C altında icma işçi qrupu yaradıldı. Bu məqsədə nail olmaq ehtimalı az olsa da, brauzerlərin əksəriyyəti Google Chrome-un populyarlığına görə artıq eyni və ya çox oxşar API-lərdən istifadə edir.

Chrome yalnız HTML, CSS və JavaScript-ə əsaslanan API uzantıları ilə ilk brauzer idi. Bu qabiliyyət üçün beta testi 2009-cu ildə başladı və gələn il Google Chrome Veb Mağazasını açdı. 2012-ci ilin iyun ayına olan məlumata görə, mağazada 750 milyon uzantıları və digər məzmun quraşdırılıb. Elə həmin il Chrome dünyanın ən populyar brauzeri kimi Internet Explorer-i geridə qoydu və onun bazar payı 2018-ci ildə 60%-ə çataraq böyüməyə davam etdi.

Chrome-un müvəffəqiyyəti sayəsində Microsoft, Chrome uzantı tərtibatçılarının işlərini Edge-ə köçürməsini asanlaşdırmaq məqsədi ilə öz Edge brauzeri üçün çox oxşar uzantılar üçün API yaratdı. Lakin üç ildən sonra Edge hələ də məyusedici dərəcədə kiçik bazar payına malik idi, ona görə də Microsoft onu Chromium əsaslı brauzer kimi yenidən qurdu. Chromium Chrome və bir çox digər brauzerlərin funksional nüvəsi kimi xidmət edən Google-un açıq mənbəli layihəsidir. İndi Edge-də Chrome ilə eyni API olduğundan, uzantılar birbaşa Chrome Veb Mağazasından quraşdırıla bilər.

Öz bazar payının azalması ilə Mozilla da uyğunlaşmağa qərar verdi. 2015-ci ildə təşkilat Firefox-un uzun müddətdir mövcud olan XUL və XPCOM uzantılar imkanlarının Chrome-a çox oxşar olan daha az icazə verilən API ilə əvəz ediləcəyini elan etdi. Bu dəyişiklik 2017-ci ildə qüvvəyə minmişdir. Firefox uzantıları artıq Chrome həmkarları ilə əsasən uyğun gəlir.

2020-ci ilə qədər Apple bu tendensiyanın yeganə əsas istisnası idi, çünki Safari üçün API uzantıları yaratmaq üçün Xcode alətindən istifadə etməyi tələb edirdi. Bununla belə, Apple Safari 14-ün macOS 11 yeniləməsinin bir hissəsi kimi Chrome API-yə uyğun olacağını elan etdi.

## İstinadlar
Biq-Aylend adası

**Biq-Aylend adası** () — Kanada Arktik arxipelaqının bir hissəsidir. Adada hazırda yaşayış yoxdur (2012).

## Coğrafiya
Ada Hudzon boğazının şimalında, Uayt boğazı ilə ayrıldığı böyük Baffin Torpağı adasından 4 kilometr cənubda yerləşir. Adanın 105&nbsp;km cənub-qərbində Unqava yarımadası yerləşir. Adanın sahəsi 803&nbsp;km², sahil xəttinin uzunluğu 309&nbsp;km-dir.

Adanın şərqdən qərbə uzunluğu 62&nbsp;km, maksimum eni 24&nbsp;km-dir. Landşaft hündürlüyü 360 metrə çatan yuvarlanan təpələrdən ibarətdir. Şimal sahilinə eniş cənubdan daha dikdir. Adanın yaxınlığında, xüsusən onun qərb və şərq uclarına yaxın çoxsaylı kiçik adalar yerləşir.

## İstinadlar
Səfiyyə binti Hüyey

**Səfiyyə binti Hüyey** (; ) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri. Mədinə yəhudilərindən olan Bəni Nadir qəbiləsinin başçısı Hüyey ibn Əxtabın qızı.

## Bioqrafiyası
Safiyyə binti Hüyey təxminən 610-cu ildə anadan olmuşdur. Onun atası Huyey ibn Əxtab Məhəmməd peyğəmbərin və müsəlmanların qatı düşməni olduğu üçün ənsarlarla mühacirlər arasında çəkişmə fürsətini əldən verməmiş, Qüreyşlə ittifaqa girmişdir. İlk əri Sallam ibn Mişkam əl-Qureyzə qəbiləsinin məşhur şairi idi, lakin onların evliliyi uzun sürməmişdir. Onun ikinci əri Bəni Nadir qəbiləsinin nümayəndələri arasında yüksək mövqeyə malik olan Kənan ibn ər-Rəbi ibn Əbu əl-Hukayk idi.

## Xeybər döyüşü
Mədinənin yəhudi qəbilələri (Bəni Kayinuka, Bəi Nadir və Bəni Qureyzə) müsəlmanlarla bağladıqları müqavilələri pozduqdan sonra onlar qovulur və Bənu Nadir Xeybərdə məskunlaşır. Mədinədən qovulduqdan sonra Səfiyyənin atası Məhəmməd peyğəmbərlə düşmənçiliyindən əl çəkmir. 628-ci ildə o, Mədinəyə hücum etmək üçün ərəb qəbilələri ilə razılaşır, lakin müsəlmanlar bundan xəbər tutur və Xeybərə keçərək onları qabaqlamağa qərar verir. Xeybər döyüşü zamanı Səfiyyənin atası və əri öldürülür, Səfiyyə özü də qəbiləsinin digər nümayəndələri ilə birlikdə əsir düşür.

Əsir Səfiyyəni görən Məhəmməd peyğəmbər onu cariyəyə götürür, sonra onu əsarətdən azad edir. Azadlığa çıxandan sonra ona dinini saxlamaq və istədiyi yerə getmək və ya Məhəmməd peyğəmbərin yanında qalmaq seçimi verilir. Səfiyyə Məhəmməd peyğəmbərin yanında qalıb yaşamağa qərar verir. Məhəmməd peyğəmbərin Səfiyyə ilə evlənməsi münasibətilə qonaqlar onların yanına gəlir və özləri ilə yemək gətirirdilər. Peyğəmbər Xeybərin gəlirindən digər zövcələrinə verdiyi pay qədər ona pay ayırdı. Məhəmməd peyğəmbərlə evlənəndə Səfiyyənin təxminən 18 yaşı var idi.

## Ömrünün son illəri
Osman ibn Əffanın hakimiyyətinin sonunda başlayan qarışıqlıqda Səfiyyə xəlifənin tərəfinə keçərək onu qorumağa çalışır. Üsyançılar onu mühasirəyə alanda xəlifə Osmanın evinə yemək və su gətir. Səfiyyə binti Hüyey hicri 50 (670-ci ilin oktyabrı) və ya 52 (672-ci ilin sentyabrı) Ramazan ayında Mədinədə vəfat edir. Cənazə namazını Müaviyə ibn Əbu Süfyan qıldırır. Mədinədə Bəqi qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

## İstinadlar
Blanet

**Blanet** qara dəliklərin orbitində fırlanan hipotetik ekzoplanetlər sinfinin üzvüdür.

Blanetlər prinsipcə planetlərə oxşardırlar; onların öz cazibə qüvvələri tərəfindən dövrə vurdurula biləcək qədər kütlələri mövcuddur, lakin ulduzların orbitində fırlanan planetlər kimi termonüvə birləşməsinə başlatmaq üçün kifayət qədər kütlələri yoxdur. 2019-cu ildə astronomlar və ekzoplanetoloqlardan ibarət bir qrup superkütləvi qara dəliyin ətrafında və onun orbitində minlərlə blaneti saxlaya bilən təhlükəsiz zona olduğunu göstərdilər.

## Etimologiyası
Yaponiyanın Kaqoşima Universitetindən Keiiçi Vadanın rəhbərlik etdiyi komanda bu adı qara dəlik planetlərinə verib. Söz qara dəlik və planetin portmantosudur.

## Formasiya
Kifayət qədər böyük qara dəliyin orbitində fırlanan yığılma diskində blanetlərin əmələ gəldiyindən şübhələnirlər.

## İstinadlar
Mürəkkəb sözlər

**Mürəkkəb sözlər** və mürəkkəb ifadələr iki qardaş və mürəkkəb quruluşlu və ya daha çox sözü birləşdirərək dildə yeni bir mənanı ifadə etmək üçün əmələ gətirilən sözlərə deyilir (Kontaminasiya). Bu ifadələri məsələn, qızılgül, kitabxana, quldurbaşı, novruzgülü və s. təşkil edən sözlər səs düşməsi, səs törəməsi, söz növünün dəyişməsi və ya məna dəyişikliyi baxımından aralarına şəkilçi girməyəcək qədər formalaşırlar.

Qeyri-müəyyən ismi söz birləşmələrindən, sifət birləşmələrindən, mürəkkəb feillərdən, reduplikasiyalardan, stereotipli flektiv feillərdən ibarət ifadələr yeni mənalar ifadə etdiyi zaman mürəkkəb sözlərə çevrilirlər.

Söz yaradıcılığının mühüm vasitələrindən biri də bir neçə sözün birləşərək yeni mənalı mürəkkəb sözlər əmələ gətirməsidir. Mürəkkəb sözlər aşağıdakı müxtəlif yollarla əmələ gəlir:

1) İki müxtəlif mənalı sözün birləşməsi ilə. Məsələn: günəbaxan, dəvəquşu, yeraltı, əmioğlu, meşəbəyi, bağayarpağı, istiot və s.

İki müxtəlif mənalı sözün birləşməsindən əmələ gələn mürəkkəb sözlər bitişik yazılır, lakin mürəkkəb saylar və mürəkkəb feillər ayrı yazılır. Məsələn, on iki, yüz iyirmi dörd, kömək etmək, şad olmaq, niyyət eləmək, namaz qılmaq, dua etmək və s. 

-Təbii ki, ayrı yazılan mürəkkəb sözlər 2 yerə ayrılır:

-1.Müstəqil olanlar Məsələn:Mən müəllim oldum

-2.Müstəqil olmayanlar Məsələn:Dua etmək

Burda müstəqil olanlar indiki zamanı və həmçinin mövcud olan hadisəni

Müstəqil olmayanlar isə hadisə hansı zamana aid olduğu bilinmir və tək bir suala cavab verir.

2) Yaxın mənalı sözlərin birləşməsi ilə. Məsələn: dəftər-kitab, taxta-şalban, söz-söhbət, toyuq-cücə, qoyun-quzu və s.

Bəzi mürəkkəb sözlərin tərəflərindən biri ayrılıqda işlənməyən sözlərdən əmələ gəlir. Məsələn, kağız-kuğuz, çör-çöp, bəzək-düzək, əzik-üzük, qab-qacaq və s.

3) Antonim sözlərin birləşməsi ilə. Məsələn: böyük- kiçik, az-çox, tez-gec, isti-soyuq, gecə-gündüz və s.

4) Eyni sözün təkrarı ilə. Məsələn: tez-tez, az-az, gündən-günə, başdan-başa, üz-üzə, birdən-birə və s.

5) Qeyri sözünün köməyi ilə. Məsələn: qeyri-adi, qeyri-təbii, qeyri-müəyyən, qeyri-səmimi, qeyri-dəqiq və s.

Yaxınmənalı sözlərdən, antonim sözlərdən, eyni sözün təkrarından və qeyri sözünün köməyi ilə yaranan mürəkkəb sözlər defislə yazılır.

Mürəkkəb sözləri söz birləşmələri ilə qarışdırmaq olmaz. Söz birləşmələri leksik vahid yox, sintaktik vahiddir və onun tərkibindəki hər sözün öz vurğusu olur. Söz birləşmələrinə daxil olan sözlər ayrı yazılır.

## İstinadlar
Fuad Hacıyev (rektor)

**Fuad Hacıyev** (tam adı: *Fuad Hacı oğlu Hacıyev*; ) — Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının rektoru.

## Həyatı
27 yanvar 1962-ci ildə Qazax rayonunun Daş Salahlı kəndində anadan olub. 1979-cu ildə 1 nömrəli kənd orta məktəbini bitirib. 1984-cü ildə M.V.Lomonosov adına Odessa Yeyinti Sənayesi Texnologiyası İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirib və “Mühəndis-texnoloq” ixtisasına yiyələnib. 1994-cü ildə ali siyasi təhsil alıb – Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnstitutunu (hazırkı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyası) fərqlənmə diplomu ilə bitirib və “politoloq” ixtisasına yiyələnib. 

İdmanla məşğul olduğu müddətdə karate üzrə yaşıl kəmərə layiq görülüb. Karate üzrə SSRİ-nin mükafatçısı olub. Sərbəst güləş üzrə bir sıra uğurlar qazanıb.

## Karyerası
Ali təhsilini başa çatdırdıqdan sonra istehsalatda mühəndis-texnoloq işləyib, Azərbaycan Komsomolunun Mərkəzi Komitəsində, müstəqillik dövründə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Xidmətində məsul vəzifələrdə işləyib. 90-cı illərdə kommersiya ve sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olub. 2006– 2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin aparat rəhbəri vəzifəsində çalışıb.

Aparat rəhbəri işlədiyi müddətdə Bakıda keçirilən bir sıra mötəbər yarışların, xüsusən Avropa Oyunlarının təşkili işlərində xidmətləri olub.

23 dekabr 2015-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən Fuad Hacı oğlu Hacıyev Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının rektoru təyin edilib.  Gənclər və İdman Nazirliyinin Kollegiya üzvü, eləcə də Milli Olimpiya Komitəsi İcraiyyə Komitəsinin üzvüdür. 2021-ci ildə  Avropa Ədalətli Oyunlar Hərəkatının münsiflər heyətinin üzvü seçilmişdir.

## Mükafatları
Fuad Hacıyevin gənclərlə iş sahəsində səmərəli fəaliyyəti, bədən tərbiyəsi və idmanın inkişafında müstəsna xidmətləri olub. Bu xidmətləri Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən nəzərə alınaraq, 2 mart 2015-ci il tarixli Sərəncamı ilə gənclərlə iş sahəsində səmərəli fəaliyyətinə, bədən tərbiyəsi və idmanın inkişafında xidmətinə görə, 3-cü dərəcəli “Vətənə Xidmətə görə” ordeni ilə təltif olunub. 11 fevral 2021-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının 90 illiyi münasibətilə Azərbaycanda bədən tərbiyəsi və idman sahəsində kadr hazırlığındakı xidmətlərinə görə ”Şöhrət” ordeni ilə təltif olunub.

## İstinadlar

# http://sport.edu.az/az/about/governance/structure/rektor/fuad-haciyev/
#https://president.az/az/articles/view/17258
Qabriel Boriç

**Qabriel Boriç Font** () — Çilili sol mərkəzçi siyasətçi və Çili prezidenti.

Qabriel Boriç Çili tarixində, prezident seçkilərində ən yüksək səs toplayan namizəddir. 2022-ci ildə keçirilmiş seçkilərdə, ifrat sağçı namizəd Xose Antonio Kast üzərində qələbə qazanıb.

O, 2011-ci ildə ölkəsində baş vermiş tələbə mitinqləri zamanı hərəkatın əsas lider olub və 2014-cü ildən respublikanın deputatı kimi fəaliyyət göstərib. Qabriel Boriç əslən Punta Arenasdandır.

O, 2022-ci il martın 11-də 36 yaşında Çilinin prezidentliyinə seçilib və bununla da planetin ikinci ən gənc lideri olub.

## İstinadlar
Fuad Hacıyev

* Fuad Hacıyev (rejissor) — Azərbaycanın Əməkdar incəsənət xadimi, təhsil işçisi və rejissor.
* Fuad Hacıyev (rektor) — Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının rektoru.

## Həmçinin bax
* Fuad 
* Hacıyev
Espoo

**Espoo** ( ,  ) — Finlandiyanın ikinci ən böyük şəhəri. Espoonun sahəsi 528,03 km²-dir ki, bunun da 312,29 km² quru, 17,94 km² daxili sular və qalan 197,80 km² dənizdir. Şəhər ölkənin cənubunda Baltik dənizinin fin körfəzi sahillərində, Helsinkinin qərbində, Uusimaa bölgəsində yerləşir. Helsinki, Vantaa və Kauniainen də daxil olmaqla, paytaxt bölgəsinin bir hissəsidir.

Espoo rəsmi olaraq ikidilli (Fin dili və İsveç dili) şəhər sayılır. 2017-ci ildən ingilis dili "xidməti dil" elan edilib və onun fin və isveç dilləri ilə bərabər (və ya hətta İsveç dili əvəzinə) rəsmi dilə çevrilib-edilməməsi ilə bağlı müzakirələr davam edir. Espoo əhalisinin əksəriyyəti, 83,6%-i ilk dil olaraq fin dilində danışır, azlıq, 8,3%-i isə isveç dilində danışır. Fin və isveç dilləri Espoo əhalisinin 8%-nin ana dili deyil.

2012-ci ildə Espoo Finlandiyada daxili özünümaliyyələşdirmə yolu ilə fəaliyyət göstərən ən az subsidiya alan bələdiyyə idi. 2012-ci il bələdiyyə seçkilərinin nəticələrinə görə, Espoo Şəhər Şurasında qadınların nisbəti Finlandiyada ən yüksək (53%-dən çox) olmuşdur. Şəhər şurasına 2013–2015-ci illərdə Əsl Finlər (*Perussuomalaiset*) partiyasının lideri Timo Soini rəhbərlik edib.

## [[Qardaşlaşmış şəhərlər]]
* Esterqom, ;
* Qatçina, ;
* Soçi, ;
* İrvinq, ;
* Şanxay, Çin Xalq Respublikası

## İstinadlar
Anastomus

***Anastomus*** — leyləklər fəsiləsinə aid quş cinsi.

Olduqca böyük olan bu quş cinsinin böyük dimdikləri var.Adətən molyusk ilə qidalanırlar.
Köçəri deyillər.

Anastomus oscitans Hindistan, Şri-Lanka,Cənubi Asiya və Cənub-şərqi Asiyada yaşayırlar.
Anastomus lamelligerus isə Afrika və Madaqaskarda yaşayırlar
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İnternetdə mövcud bomba hazırlama təlimatları

**İnternetdə bomba hazırlamaq təlimatının** mövcudluğu qanunvericilər və siyasətçilər arasında onlayn mövcud olan "təhlükəli" hesab edilən müəyyən növ məlumatlara senzura tətbiq etməklə internet sərhədini cilovlamaq niyyətində olan şöhrətə səbəb olub. Ucuz, asanlıqla əldə olunan inqrediyentlərdən yaradılmış partlayıcı maddələrin "sadə" nümunələri verilmişdir. 

Federal Təhqiqatlar Bürosu bildirir ki, 1989-cu ildə 1699, 1994-cü ildə isə 3163 bombalama cinayəti törədilib. 

## Nümunələr
19-cu əsrin sonlarında İohan Most Avstriya hərbi sənədlərini "İnqilabi Hərb Elmi" başlığı altında partlayıcı maddələrin istifadəsini nümayiş etdirən kitabçaya çevirdi və heç bir əks-səda vermədən anarxist pikniklərdə payladı. 

İnternetdə təlimatları dərc etməkdə ittiham olunan amerikalı anarxist Şerman Ostinin mühakimə olunmasını tənqid edənlər qeyd ediblər ki, Molotov kokteylləri ilə bağlı Vikipediya məqaləsi Ostinin vebsaytından daha ətraflı şəkildə əldə edilən partlayıcı maddələrin istehsalına dair təlimatları ehtiva edir.

1986-cı ildə internetin geniş istifadəsindən əvvəl polis özünü "Phoenix Force" adlandıran sinif yoldaşları ilə birlikdə və sadaladığı bombaların çoxunu hazırlamaq üçün sınaqdan keçirən bir qrup tərəfindən yazılmış "Partlayıcıların Tam Kitabı" adlı rəqəmsal dərslikdən kompüter çapının paylaşılmasını araşdırdı. 

1995-ci ildə Oklahoma Siti bombalanmasından sonra, anonim usenet yazıları bombanın inşasını tənqid etdi və bombanın maksimum nəzərdə tutulan zərəri verməməsinin aradan qaldırılmasına dair təkliflər verdi. 23 mart 1996-cı ildə ""nın  tam mətni, təklif olunan təkmilləşdirmələrlə birlikdə bombardmanda istifadə edilən bombanın yaradılmasına dair təlimatlar da daxil olmaqla onlayn nəşr olundu. Məhəmməd Osman Sadiq 2006-cı ildə həbs edildikdə, o, CD-ROM-da təlimatın nüsxəsinə malik olduğu üçün "terror aktı törədən və ya hazırlayan şəxs üçün faydalı ola biləcək məlumatı ehtiva edən sənəd və ya qeydlərə sahib olmaqda" ittiham edildi. 1999-cu ildə Devid Koplənd Londonda mismar bombası yerləşdirdi, 3 nəfərin ölməsinə və 139 nəfərin yaralanmasına səbəb oldu, bombanı "Terrorçu Təlimatı" və "Bombalar Necə Hazırlanır: İkinci Hissə" başlıqlı internetdən yüklədiyi kitablar əsasında hazırlamışdı.

Həmçinin 1994-cü ildə Milli Tüfəng Assosiasiyasının bülleten lövhəsində Warmaster adlı istifadəçi tərəfindən uşaq qidası qablarından bombaların necə hazırlanacağını təfərrüatlı şəkildə izah edən bir ip çəkildi.

## İstinadlar



## Xarici Keçidlər
Mariyə əl-Qibtiyyə

**Mariyə əl-Qibtiyyə** (; ) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri, möminlərin anası. 628-ci ildə Misir hökmdarı Mukaukis tərəfindən bacısı ilə birlikdə ona cariyə kimi təqdim edilən İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşı. İbn Hişam və İbn İshaq kimi bioqraflar Məhəmməd peyğəmbərin zövcələri siyahısında onun adı çəkilmir. Bir çox mənbələr onun yalnız cariyə olduğunu güman edir. Mariyə Məhəmməd peyğəmbərin körpə ikən ölən oğlu İbrahimi dünyaya gətirmiş qadındır. Mariyə Məhəmməd peyğəmbərin vəfatından beş il sonra vəfat etmişdir. 
## Bioqrafiyası
Mariyənin atasının adı Şamun adlı nüfuzlu qibti xristianlarından biri idi. Anası isə Roma əsilli olmuşdur. Hicrətin 6-cı ilində (627-628) Məhəmməd peyğəmbər Yaxın Şərqin hökmdarlarına məktublar göndərir, bu məktublarda onları yeni bir inancın yaranmasından xəbərdar edir və onları özünə qoşulmağa dəvət edir. Məktubu Xətib ibn Əbu Balta Misir hökmdarı Mukaukisə çatdırır. Mukaukis məktuba cavab olaraq iki qul qadın (Mariyə və Sirin), Məbur adlı bir qul kişi, minlərlə miskal qızıl, iyirmi atlaz paltar, Daldal adlı bir qatır və Yağfur adlı eşşək də daxil olmaqla hədiyyələr göndərir. Xətib ibn Əbu Balta Mədinəyə gedərkən qullarla söhbət edir. Hər iki qadın İslamı qəbul edərək müsəlman olaraq Mədinəyə daxil olur.

Mədinəyə gələn Xətib xəbəri və hədiyyələri Məhəmməd peyğəmbərə çatdırır. Onlar şərəflə qarşılanır. Mariyə Mədinəyə yaxın ərazidə “əl-Aliya” (indiki əl-Əvali) adlanan ərazidə məskunlaşır. Mariyənin bacısı Sirin ənsar şairi kimi tanınan Həssən ibn Sabitlə evlənmişdir. Sirin və Həsən xoşbəxt həyat sürmüş və atasının şairlik yolunu davam etdirən Əbdürrəhman ibn Həsən adlı bir oğulları olmuşdur.

Mariyə əl-Qibtiyyə 637-ci ildə ağır xəstəlikdən dünyasını dəyişir. Xəlifə Ömər ibn Xəttab və Mədinə sakinləri onun cənazə namazını qılmışdır. Mədinədə Bəqi qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

## İbrahim
Hicrətin 8-ci ilində (630-ci ilin oktyabrı) Mariyə əl-Qibtiyyədən dünyaya gələn Məhəmmədin oğlunun adını İbrahim qoymuşlar. İbrahimin hansı yaşda vəfat etdiyi müzakirə mövzusu olsa da, ortaq fikir onun iki yaşından əvvəl vəfat etməsidir. 
## İstinadlar
Smit adası (Hudzon körfəzi)

**Smit adası** () — Kanada Arktik arxipelaqının bir hissəsidir. Adada hazırda yaşayış yoxdur (2012). 
## Coğrafiya
Ada Hudzon boğazının şimal-şərq hissəsində, Unqava yarımadasının sahilindən cəmi iki kilometr qərbdə (Kvebek əyaləti) yerləşir. Kvebekə yaxın olmasına baxmayaraq, ada inzibati cəhətdən Nunavut ərazisinə aiddir. Əvvəllər adada Keyp-Smit kəndi var idi, Kanadanın müasir ingilisdilli xəritələrində bu kənd, eləcə də materikdəki qonşu Akulivik kəndi artıq yoxdur.

Adanın sahəsi 131 km², sahil xəttinin uzunluğu 90 km-dir.
## Tarix
Smit adası 1610-cu ilin avqustunda ingilis qütb tədqiqatçısı Henri Hudzon tərəfindən kəşf edilmişdir.
## İstinadlar
Eldar Zeynalov

* Eldar Zeynalov (kimyaçı) — kimya elmləri doktoru, professor. AMEA-nın müxbir üzvü (2017).
* Eldar Zeynalov (heykəltaraş) — heykəltaraş, Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1978).

## Həmçinin bax
* Eldar 
* Zeynalov
Kavatina

**Kavatina** (,  — "hasil etmək" sözündəndir) — opera və oratoriyada solo lirik pyes.

Kavatina XVIII əsrdə sadəliyinə, mahnıvarı melodiyası və kiçik həcminə görə ariyadan fərqlənirdi. XIX əsrin 1-ci yarısında baş qəhrəmanların ilk ariyası kavatina adlanırdı. Bəzən mahnı xarakterli kiçik instrumental pyeslərə də kavatina deyilir.

## Mənbə
*
Biostratiqrafiya

**Biostratiqrafiya** **-** Stratiqrafiyanın əsas tədqiqat üsulu paleontoloji üsul olan sahəsi. “Stratiqrafik paleontologiya” (Dollaya görə) termininin sinonimi, yəni paleon­tologiyanın orqanizmlərin tarixi inkişafını tədqiq edən və alınan nəticələrə görə çöküntülərin nisbi geoloji yaşını təyin etmək üçün istifadə edilən hissəsidir. ­Müəyyən geoloji regionda yayılmış çöküntülərin paleontoloji üsulla tərtib edilmiş stratiqrafiyasıdır. Biostratiqrafiya (paleontoloji) metod termininin sinonimidir.

## Həmçinin bax

* Stratiqrafiya
* Paleontologiya

## Mənbə

*
Mycteria

**Mycteria — [[Leyləklər|l]]**eylək ailəsinə daxil olan Amerikada, Şərqi Afrikada, Cənub və Cənub-Şərqi Asiyada yaşayan iri tropik quşların cinsidir. 

## Bədən quruluşu
Mycteria iri quşlardır, adətən uzunluğu 90-100 sm və qanadları 150 sm-dir. Bədən lələkləri ümumiyyətlə bütün növlərdə ağ rəngdədir, qara lələklər uçuş zamanı qanadlarda görünür. Köhnə Dünya növlərinin parlaq sarı dimdiyi, tüksüz üzləri və qırmızı və ya sarı rəngli ayaqları və qırmızı ayaqları var. Amerikada yaşayan növlərdə bu rənglər daha solğun olur. Gənc quşların rəngi böyüklərdən daha solğundur və onların pulları ümumiyyətlə solğun və qəhvəyi rəngə yaxındır. Onların geniş qanadları var və boyunları irəli və ayaqları arxaya uzanan sürüşən quşlardır. Meşəlik və alçaq bataqlıq ərazilərdə çubuqlardan böyük yuvalar düzəldən köçəri olmayan quşlardır. Bu leyləklər dayaz sularda yavaş-yavaş yeriyərək ovladıqları balıq, qurbağa və iri həşəratlarla qidalanır.

## Populyasiya

## İstinadlar
While My Guitar Gently Weeps

***While My Guitar Gently Weeps*** (''' ) — The Beatles qrupunun 1968-ci ilin noyabrında buraxılmış "The White Album" albomundan Corc Harrisonun bəstələdiyi mahnısıdır. "Beatles"ı mahnıda solo gitaraçı kimi Erik Klapton müşayiət edib.

## İstinadlar
Sirin binti Şamun

**Sirin binti Şamun** (; ) — Qibti Pravoslav Kilsəsinə aid olan xristian. İslam peyğəmbəri Məhəmmədin cariyəsi və Həssən ibn Sabitin həyat yoldaşı. Mariyə əl-Qibtiyyənin bacısı.  
## Bioqrafiyası
Şirin atasının adı Şamun idi. O, nüfuzlu qibti xristianlarından biri idi. Anası Roma mənşəli olmuşdur.

Hicrətin 6-cı ilində (627-628) Məhəmməd peyğəmbər Yaxın Şərqin hökmdarlarına məktublar göndərir, bu məktublarda onları yeni bir inancın yaranmasından xəbərdar edir və onları özünə qoşulmağa dəvət edir. Məktubu Xətib ibn Əbu Balta Misir hökmdarı Mukaukisə çatdırır. Mukaukis məktuba cavab olaraq iki qul qadın (Məryəm və Sirin), Məbur adlı bir qul kişi, minlərlə miskal qızıl, iyirmi atlaz paltar, Daldal adlı bir qatır və Yağfur adlı eşşək də daxil olmaqla hədiyyələr göndərir. Xətib ibn Əbu Balta Mədinəyə gedərkən qullarla söhbət edir. Hər iki qadın İslamı qəbul edərək müsəlman olaraq Mədinəyə daxil olur. Elə həmin il Mədinə şairi Həsən ibn Sabit Məhəmməd peyğəmbərin həyat yoldaşı Aişəyə qarşı böhtan atılması hekayəsində iştirak edir. Həsən ibn Sabit Səfvan ibn Mükatil tərəfindən hücuma məruz qalır və yaralanır. Təzminat olaraq ona Sirin və Yarahu sarayı bağışlanılır.

Həsənlə Sirindən Əbdürrəhman adlı bir oğulları olur.

## İstinadlar
Həssan ibn Sabit

**Həssan ibn Sabit ibn əl-Münzir ibn əl-Xəzrəci əl-Ənsari** (; ) — Ərəb şairi, Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biridir. Ona "Rəsulullahın şairi" ləqəbi verilmişdir.

## Bioqrafiya
O, Mədinədə doğulmuşdur. Xəzrəc qəbiləsinə mənsubdur. Təxminən 60 yaşında İslamı qəbul etmişdir. İslamı qəbul etdikdən sonra Məhəmməd peyğəmbərdən ayrılmamışdır.

O, şairlik istedadına malik olub, Məhəmmədin və müsəlmanların şərəfinə şeirlər yazmışdır. Səhhəti pis olduğu üçün döyüşlərdə iştirak etməsə də, şeirləri ilə müsəlman döyüşçülərin ruhunu yüksəldir. O, müxtəlif mübahisələrdə iştirak etmiş, şeirləri ilə müsəlmanlara ideoloji dəstək vermişdir.

Həssan Məhəmməd peyğəmbərin cariyəsi Mariyə əl-Qibtiyyə bacısı olan Sirinlə evlənmişdir. Sirin və Həssan xoşbəxt həyat sürmüşdür. Onların atasının şairlik yolunu davam etdirən Əbdürrəhman ibn Həssan adlı bir oğulları olmuşdur.

O, təxminən 120 yaşında vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Solsberi adası (Kanada)

**Solsberi adası** () — Kanada Arktik arxipelaqının bir hissəsidir. Adada hazırda yaşayış yoxdur (2012). 
## Coğrafiya
Solsberi adası, Baffin adasını Kanada materikindən ayıran Hudson boğazının qərb girişindəki üç adadan ikinci ən böyüyüdür. Solsberi adası Mill adasından 31 km cənub-şərqdə və Nottinqem adasından 23 km şimal-şərqdə yerləşir. Adanın sahəsi 804 km², sahil xəttinin uzunluğu 278 km-dir. Şimal-qərbdən cənub-şərqə doğru adanın maksimal uzunluğu 47 km, maksimum eni 23 km-dir.

Adanın mərkəzi və şərq hissəsindəki adanın landşaftı şərq sahilində qəfildən dənizə düşən hündürlüyü 250-500 metr olan yayladır. Adanın qərb hissəsinin hündürlüyü 20 ilə 160 metr arasında olan alçaq təpələrə rəvan çevrilən sahil düzənliyidir. 
## İstinadlar