Substansiya (film, 2024)

**Substansiya** () – 2024-cü il bədən qorxu filmidir, ssenarisini yazan və rejissoru Koral Fargeadır. Süjet yaşına görə prodüseri (Denis Kueyd) tərəfindən işdən çıxarılan qocalmaqda olan məşhur Elizabet Sparkılın (Demi Mur) qara bazardan aldığı və onu cavan versiyasına (Marqaret Kuolli) çevirən, lakin gözlənilməz təsirləri olan bir maddəni istifadə etməsindən bəhs edir. Satirik elementləri və qrotesk, hiperrealist təsvirləri ilə diqqət çəkən film, Fargeanın  filmindən sonra ikinci tammetrajlı rejissorluq işidir.

Qadın bədənləri və yaşlanma ilə bağlı cəmiyyətin təzyiqlərindən ilhamlanan Fargea, ssenarini iki ilə yazmış və filmi Fransa, Birləşmiş Krallıq və ABŞ arasında ortaq istehsalla ərsəyə gətirmək üçün bir komanda toplamışdır. Fransada 108 gün davam edən əsas çəkilişlərdə Pyer-Olivye Pörsənin hazırladığı protez makiyaj və əsasən praktiki effektlərdən istifadə olunmuşdur. Bunlara xüsusi kostyumlar, kuklalar, maketlər, yaxın plan çəkilişləri və Elizabetin maddə səbəbilə keçirdiyi transformasiyanı əks etdirmək üçün təxminən 21,000 litr saxta qan daxildir. Filmin musiqisini Rafferti bəstələmiş və DJ Endorun "Pump It Up!" mahnısının kaver versiyası səsləndirilmişdir.

Substansiya 19 may 2024-cü ildə 77-ci Kann Film Festivalının əsas müsabiqəsində premyerasını keçirmiş və burada Fargea Ən Yaxşı Ssenari mükafatını qazanmışdır. Film Birləşmiş Krallıqda və ABŞ-da 20 sentyabr 2024-cü ildə Mubi tərəfindən, Fransada isə 6 noyabr 2024-cü ildə Metropolitan Filmexport tərəfindən kinoteatrlarda yayımlanmışdır. Film, 18 milyon dollarlıq büdcə ilə 77-82 milyon dollar qazanc əldə edərək Mubi-nin ən çox gəlir gətirən filmi olmuşdur. Film, tənqidçilərdən müsbət rəylər almış və bir sıra mükafatlara, o cümlədən 97-ci Akademiya Mükafatlarında Ən Yaxşı Vizaj və Saç Düzümü mükafatı ilə Ən Yaxşı Film nominasiyasına layiq görülmüşdür. Murun performansı ona Qızıl Qlobus, Tənqidçilərin Seçimi və Ekran Aktyorları Gildiyası mükafatlarını qazandırmış, həmçinin Ən Yaxşı Qadın Aktrisa nominasiyası üzrə Akademiya Mükafatına namizəd göstərilmişdir.

## Məzmun
Elizabet, bir zamanlar məşhur olmuş, lakin artıq unudulmuş Hollivud film ulduzu, əlli yaşında uzun illər apardığı aerobika televiziya şousundan prodüser Harvi tərəfindən yaşına görə qəfil uzaqlaşdırılır. Məyus olan Elizabet, öz reklam lövhəsinin çıxarıldığını görüb diqqətini itirərək avtomobil qəzasına uğrayır. Xəstəxanada gənc bir tibb bacısı gizlicə ona "Substansiya" adlı qara bazar dərmanını reklam edən bir flash kart verir. Bu maddə insana "daha gənc, daha gözəl və daha mükəmməl" bir versiyasını yaratmağı vəd edir..

Ümidsiz qalan Elizabet "Substansiya" sifariş edir və birdəfəlik aktivator serumunu yeridərək onun təsirini yoxlamağa qərar verir. Bədəni qıcolmalar keçirir və arxasında yaranan dikiş kimi bir yarıqdan daha gənc bir qadın çıxır. Onlar hər həftə bir dəfə, istisnasız olaraq şüurlarını dəyişdirməlidirlər. Aktiv olmayan bədən şüursuz qalır və həftəlik qida ehtiyatı ilə venadaxili qidalanır. Yeni bədənin dağılmasının qarşısını almaq üçün hər gün orijinal bədəndən çıxarılan stabilizator mayesi yeridilməlidir.

Yeni bədən özünə Syu adını verir və Elizabetin yerinə keçmək üçün keçirilən kastinqdə iştirak edərək bir gecədə məşhurlaşır. Nəticədə Harvi ona televiziya kanalının prestijli Yeni il gecəsi şousunu aparmağı təklif edir. Syu inamlı və həzz dolu bir həyat yaşayarkən, Elizabet özündən nifrət edən bir tənhaya çevrilir. Bir həftəlik dövrün sonuna yaxın Syu əylənir və təsadüfi bir kişi ilə gecələyir; stabilizator mayesini əlavə çıxararaq dəyişimi gecikdirir. Bunun nəticəsində Elizabetin sağ əlinin işarə barmağı sürətlə qocalır. Elizabet dərmanın tədarükçüsü ilə əlaqə saxlayır və ona xəbərdarlıq edilir ki, dəyişimi pozmaq orijinal bədənin geri dönməz şəkildə yaşlanmasına səbəb olacaq.

Paylaşılan şüura baxmayaraq, Elizabet və Syu getdikcə özlərini ayrı fərdlər kimi görməyə başlayır və bir-birlərinə nifrət edirlər. Elizabet Syunun dəyişmə qaydasını pozaraq onu zəiflətməsindən narahatdır, Syu isə Elizabetin özünə nifrət etməsindən və həddindən artıq yemək yeməsindən bezir. Elizabetin dağıdıcı bir epizodundan sonra Syu stabilizator mayesini ehtiyat yığaraq dəyişimi tamamilə rədd edir.

Üç ay sonra, Yeni il şousunun bir gün qalmış, Syunun stabilizator mayesi tükənir və tədarükçü ona xəbərdarlıq edir ki, bədənini qorumaq üçün dəyişimi etməlidir. Dəyişim baş verdikdə, Elizabet özünü kambura vəziyyətdə tapır. Syunun onu daha da qocaltmasının qarşısını almaq üçün Elizabet xüsusi bir serum sifariş edir ki, özünü məhv etsin. Lakin Syunun ulduz statusunun verdiyi şöhrətə hələ də susamış olan Elizabet serumu tam yeritməkdən imtina edir və Syunu dirildərək hər ikisini eyni anda şüurlu vəziyyətdə saxlayır. Elizabetin ilkin niyyətini anlayan Syu ona hücum edərək öldürür və Yeni il şousunu aparmaq üçün gedir.

Elizabetin stabilizator mayesi olmadan Syunun bədəni sürətlə çürüməyə başlayır. Çarəsiz halda, o, qalan aktivator serumundan istifadə edərək yeni bir versiyasını yaratmağa çalışır, lakin bu maddənin yalnız bir dəfə istifadəyə yararlı olması səbəbindən uğursuz olur. Nəticədə o, Elizabet və Syunun üzlərini daşıyan dəhşətli bir mutant varlığa – "Monstro Elisasü"yə çevrilir. Elizabetin posteri üzərindəki üzünü maska kimi taxaraq studiyaya qayıdır və şounu aparmağa çalışır, lakin tamaşaçılar dəhşətə gəlir. Bir izləyici onun başını kəsir, lakin yeni, daha dəhşətli bir baş böyüyür və bir qolu qırılaraq tamaşaçıları və studiyanı qanla doldurur. Monstro studiyadan qaçır, lakin tezliklə yerə yıxılaraq partlayır və bədəni qan laxtalarına çevrilir. Elizabetin orijinal üzü qanın içindən ayrılaraq Hollivud Şöhrət Xiyabanına tərəf sürünür. O, özünü izləyənlərin onu yenidən heyranlıqla izlədiyini xəyal edir və gülümsəyir. Daha sonra onun üzü qan gölməçəsinə çevrilir və ertəsi gün döşəmə təmizləyən maşın tərəfindən silinib yox edilir.

## Rollarda

* Demi Mur – Elizabet Sparkl
* Marqaret Kuolli – Syu
* Denis Kveyd – Harvi
* Edvard Hamilton-Klar – Fred
* Qor Abrams – Oliver
* Oskar Lejaş – Troy
* Kristian Erikson – kafedəki kişi
* Robin Qrir – tibb bacısı
* Tom Morton – həkim
* Huqo Dieqo Qarsiya – Dieqo, sevgili
* Yann Bin – The Substance səsi

## Xarici keçidlər

* 
* 
* Official Screenplay (Archived January 27, 2025, at the Wayback Machine)

## İstinadlar