Suriya Milli Ordusu

**Suriya Milli Ordusu** () və ya **Azad Suriya Ordusu** () — Suriyada silahlı müxalifət quruluşu. Əvvəlcə Fərat Qalxanı əməliyyatının bir hissəsi olaraq, Türkiyənin işğalı altındakı bölgələrdə cəmləşsə də, 2019-cu ilin aprelində baş tutan İdlib döyüşü və Milli Qurtuluş Cəbhəsinin orduya qatılması nəticəsində əməliyyat sahəsi İdlib mühafəzəsinə qədər genişlənmişdir.

Suriya Milli Ordusunun yaranması rəsmi olaraq 30 dekabr 2017-ci ildə Əzazda elan edildi. Quruluşun rəsmi məqsədi Türkiyə Respublikasına Suriyada "təhlükəsiz zona" yaratmaqda kömək etmək və "Milli Ordu" qurmaqdır. Ordu, Suriya Müvəqqəti Hökumətinə cavabdeh olan vahid bir quruluş olsa da, qurucu qruplar ordu qurulmamışdan əvvəl birbaşa Türkiyəyə məlumat ötürmüşlər.

## Tarixçə
Azad Suriya Ordusu 2011-ci ildə, Suriya Vətəndaş müharibəsinin vətəndaş qiyamı mərhələsindən sonra silahlı qarşıdurmaların başlandığı zaman quruldu. Təşkilatın qurucu komandiri Riyad Əsəd, müharibə başladıqdan sonra burada Azad Suriya Ordusunu Türkiyə üzərindən idarə etməyə başladı. Bu qrup, Türkiyəyə, Ərəb körfəzi ölkələrinə və qərb ölkələrinə dəstək verən bir komanda mərkəzi mərhələsi ilə 2012-ci ilin dekabr ayında Antalyada bir yığıncaqda "Yüksək Hərbi Şura"nın qurulması üçün yaradıldı. O dövrdə Ali Hərbi Şuranın nəzdində təyin olunan beş fərqli cəbhədə döyüşən 30-a yaxın müxtəlif qrup var idi.

Azad Suriya Ordusuna bağlı qrupların bəziləri 2016-cı ilin mart ayında bir araya gələrək Havar Kilis Əməliyyat Otağı adlı bir quruluş qurdular. İki əsas komponentdən ibarət olan bu formasiya, biri Azad Suriya Ordusu, digəri isə əvvəllər Hələbdə döyüşən qruplar tərəfindən qurulan və Fətih-Hələb adlanan bir təşkilatı idi. Bu yeni quruluşda Suriyanın şimalında fəaliyyət göstərən Sultan Murat briqadası, Həmzə briqadası, Fastakim Birliyi və Mutasım Briqadası kimi fərqli qruplar Azad Suriya Ordusu altında bir araya gəldi. Bu qrup Türkiyədə əməkdaşlıq və fəaliyyət göstərmək üçün 2016-cı ilin avqust ayında başladılan Fərat Qalxanı əməliyyatı ilə yaradıldı. Daha sonralar, Türkiyədə 30 dekabr 2017-ci ildə əsası qoyulan Azad Suriya Ordusu dəstəkli yenidənqurma əməliyyatı Suriya Milli Ordusu adı ilə davam etdi. Bu formasiya Azad Suriya Ordusuna bağlı təxminən 30 alt qrupun birləşməsi ilə meydana gəlmişdir. 15 mindən çox silahlı olduğu ifadə edilən bu quruluşun məqsədi, "Fərat Qalxanı əməliyyatı tərəfindən tutulan bölgəni qorumaq və xalqı İŞİD və YPG kimi hökumət qüvvələri və qruplarının hücumlarına qarşı müdafiə etmək" olaraq elan edildi. The Independent qəzetinin müəlliflərindən biri olan Patrik Kokburnun bir hesabatında yenidən qurulan Azad Suriya Ordusu qruplarının içərisində İŞİD-in keçmiş üzvləri və müxtəlif radikal islamçı qrupların üzvlərinin olduğu iddia edildi.

ABŞ Silahlı Qüvvələri ilə ABŞ-nin Suriyadaki qüvvəsi sayılan Suriya Demokratik Qüvvələrinə qarşı Zeytun budağı əməliyyatı və Sülh Bulağı əməliyyatında döyüşmüşdür.

## Qruplaşmalar
Suriya Milli Ordusunda çox sayda qrup var. Türkiyə tərəfindən keçirilən hərbi təlimlərə tabe olan qruplaşmalar arasında Şam Legionu, Görkəmli Ordu, Nəvələr Ordusu, Səmərqənd Briqadası, Müntəsir Billah Briqadası, Fateh Sultan Mehmet Briqadası, Murad Briqadaları, Həmzə Taburu, Əl-Mü-tasim Briqadası, Şam Cəbhəsi, Şimali Fırtına Briqadası, Əhrar Us-Dəməşq, Şimal Ordusu, Fastaqim Birliyi, Mare Hərbi Şurası, Əhrar Şarqiya, Əhli-Diyar, 9-cu Briqada, Səlahəddin Nəvələr Briqadası və Məşəl Tammo Briqadası yer alır.

## Həmçinin bax
* Suriyada vətəndaş müharibəsi
* Suriya Demokratik Qüvvələri
* İraq Şam İslam Dövləti

## İstinadlar