Nadejda Plunqyan

**Nadejda Vladimirovna Plungyan** (; ) — Rusiya sənətşünası, müəllim, rəsm sərgilərinin kuratoru, Moskva Feminist Qrupunun üzvü. Humanitar tədqiqatlar kateqoriyası üzrə Andrey Beli mükafatı laureatı (2023, "Sovet qadınının doğulması" kitabına görə).
## Həyatı
Nadejda Plungyan 30 oktyabr 1983-cü ildə Moskvada dilçilər V.A.Plungyan və E.V.Raxilinanın ailəsində anadan olub.

Moskva 57 nömrəli məktəbi, 2005-ci ildə Rusiya Dövlət Humanitar Universitetinin sənətşünaslıq fakültəsini bitirib. Sənətşünaslıq elmləri namizədidir. O, 2009-cu ildə “1920-ci illərin sonu - 1950-ci illərin ortalarında bədii həyat kontekstində “Qrup “13”” adlı dissertasiyasını müdafiə edib. Onun elmi rəhbəri professor M.A.Çeqodayeva, rəsmi opponentləri isə professorlar A.İ.Morozov və A.A.Rusakova olub.

Nadejda Plungyan 2010-cu ildən - Dövlət İncəsənət Tarixi İnstitutunda baş elmi işçi kimi çalışır. Onun elmi maraqları arasına modernist rəngkarlıq və qrafika, sovet incəsənəti, müharibələrarası dövr incəsənəti, XX əsrdə realizm problemləri, sovet və Avropa rəngarlığı, 1920-1930-cu illərin bədii birlikləri, Leninqrad məktəbi, Saratov məktəbi, çap qrafikasının növləri və təkamülü, müasir qrafika məktəbləri, rəssamın kitabı, erkən sovet posteri və s. daxildir.

2009-cu ildən Plunqyan Mədəniyyətlər Tarixi İnstitutunun (UNIC) Mədəniyyətşünaslıq fakültəsində XX əsrin birinci və ikinci yarısının xarici incəsənəti üzrə müəllim və kursların müəllifidir.

Nadejda Plunqyan 2007-ci ildən SSRİ-nin müharibələrarası dövrdə bədii və siyasi həyatına həsr olunmuş “Yeni Moskva” gənc tədqiqatçıların təşəbbüskar fənlərarası qrupunun üzvüdür. Bu assosiasiyanın bir hissəsi olaraq o, 1930-cu illərdə M.Bulgakov adına Mənzil Muzeyində (2007-2011), Krımski Valdakı Dövlət Tretyakov qalereyasında (2011-2012) və Yəhudi Muzeyi və Tolerantlıq Mərkəzində (2013) incəsənət və məişət haqqında bir sıra açıq mühazirələr keçirib və tədbirlər hazırlayıb.

2012-2013-cü illərdə Nadejda Plunqyan V.Lomasko ilə birlikdə "Feminist Qələm-2" (5-ci Moskva Müasir İncəsənət Biennalesinin paralel layihəsi) sərgisinin kuratoru olub.

2013-cü ildən o, məqalələr toplularının redaktəsi ilə məşğuldur. Onun redaktə etdiyi toplular arasında - "Gender Münasibətlərinin Güzgüsündə Rus Gündəlik Həyatı" müəllif N.L.Puşkaryova- M.: NLO, 2013. - 864 s. xüsusi diqqəti cəlb edir. Bundan əlavə 2017-2018-ci illərdə o, A.Selivanova ilə birlikdə Moskva Müasir İncəsənət Muzeyində və Şabolovkadakı Qalereyada silsilə sərgilərin kuratoru olub. Bu sərgilərdə onların məqsədi “Kommersant”ın köşə yazarı A.Tolstovanın fikrincə, “sovet modernizminin “sosialist realizmi”, “totalitist sənəti” və ya “totalitist sənəti” ideoloji terminləri ilə təsvir edilmədiyini göstərmək olub.

Nadejda Plunqyan 2018-ci ilin sentyabrından "Colta.ru" saytında İncəsənət bölməsinin redaktoru vəzifəsini icra edib.

2020-ci ildə Plunqyan Moskvada anadan olmasının 120 illiyi münasibəti ilə "Aleksandr Labas. Musiqi" adlı sərginin kuratoru olub. Moskva Muzeyində "VKHUTEMAS 100: Avanqard Məktəbi" sərgisində "VXUTEMAS Həyat Fakültəsi" bölməsinin kuratoru.

Nadejda Plunqyan 2022-ci ilin payızında İrəvana mühacirət edib. Hazırda o, Ermənistanın paytaxtında muzey və sərgi fəaliyyəti ilə məşğul olmağa davam edir.

## Əsərləri

Əsas nəşrləri:
* *Плунгян Н.* Живопись О. Н. Гильдебрандт. К проблеме петербургских и саратовских влияний в группе «13» // Театр. Живопись. Кино. Музыка. Ежеквартальный альманах N1. М.: :ru:ГИТИС, 2008 (список ведущих рецензируемых журналов ВАК).
* *Плунгян Н.* О рисунках Юрия Юркуна. // Люди и судьбы. XX век. Книга очерков. М.: Едиториал УРСС, 2009.
* *Плунгян Н.* Даниил Даран, Сергей Романович. Ракурсы московской графики 1940-х. // Русское искусство, № 1, 2010.
* *Плунгян Н.* Основные тенденции изобразительного искусства 2000-х гг. в России. Живопись, графика // Культура России. 2000-е годы. СПб, 2012.
* *Плунгян Н.* Гендерные зеркала современного искусства // Неприкосновенный запас, 1 (081). , 2012.
* *Плунгян Н.* С. М. Романович. К биографии художника. // Люди и судьбы. XX век. Вып. 4. М.: Едиториал УРСС, 2013.
* *Плунгян Н.* Ольга Гильдебрандт и Мари Лорансен // Михаил Кузмин. Литературная судьба и художественная среда. Пушкинский дом, 2013.
* *Плунгян Н.* Алексей Карев — основоположник ленинградской школы. 2014.
* *Плунгян Н.* Графика Владимира Милашевского в собрании Нукусского музея. 2014.
* *Плунгян Н.* Александр Лабас. Музыка. : Лабас-Фонд, 2020. 92 с. 500 экз.
* *Плунгян Н.* Рождение советской женщины. Работница, крестьянка, летчица, «бывшая» и другие в искусстве 1917—1939 годов. : Издательство музея «Гараж», 2022. 288 с. 2500 экз.

**Sərgi və kolleksiya kataloqları, muzey nəşrləri**
* Сколько лет тебе, скажи, Психея? // Ольга Гильдебрандт-Арбенина. Девочка, катящая серсо. М, 2007. Текст вступительной статьи, подготовка текста к публикации и примечания, иллюстрации, именной указатель.
* Мерцание. Антитеза // Камянов и Крестинина. Главная тема. Живопись, графика. М., 2007.
* Александр Русаков — акварелист // А. Русаков. 1898—1952. Работы на бумаге. М. 2008.
* Лев Аронов // Лев Аронов (1909—1972). М., 2009.
* Сергей Романович. 1894—1968. Живопись и графика. М., 2012.
* Феминистское искусство в России: некоторые перспективы // Международный женский день. Феминизм: от авангарда до наших дней. Каталог выставки. М., Манеж / музейно-выставочный центр «Рабочий и Колхозница», 2013.
* Феминистский карандаш-2. Выставка женской социальной графики. Каталог выставки. М., 2013.
* Василий Маслов — художник болшевской трудовой коммуны. 2013 (в печати).

**Kollektiv əsərləri**
* Советская графика 1930—1950-х гг. // :ru:История русского искусства в 22 томах. Т. 21. М.: Северный паломник. 
* Группа «13». // Энциклопедия русского авангарда. Т. 3. М., RA, 2013.
* Новые течения в живописи и графике 1900—1917. // История русского искусства в 22 томах. Т. 18. М.: Северный паломник.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Персональная страница на сайте ГИИ, 2018.
* Искусствовед Надя Плунгян о любимых книгах , 2015
* Список публикаций  на «Горький Медиа»