Tərlan Növrəsli

**Tərlan Növrəs oğlu Növrəsli** (22 yanvar 1978, Bakı) — Azərbaycan alimi, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, şair. Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin (ATMU) "Mehmanxana və restoran biznesi" kafedrasının ilk və hazırki müdiridir.

## Həyatı
Tərlan Növrəsli 22 yanvar 1978-ci ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Tərlan Növrəsli Şuşada fəaliyyət göstərmiş məşhur "Məclisi-üns" şairlər məclisinin üzvü, tanınmış şair Mirzə Ələsgər Növrəsin kötükcəsidir.

Ailəlidir, üç övladı (Mirşah, Sevda, Mirxan) var. Qardaşları Şahin Növrəsli (Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti, bəstəkar) və Nurlan Növrəsli (Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti, vokalçı), həmçinin Arslan Növrəsli (tarzən) Azərbaycan mədəniyyətində tanınmış simalardır.

## Təhsili
Tərlan Növrəsli ilk ixtisas təhsilini 1992–1994-cü illərdə Turizm Peşə Məktəbində aşbaz-şirniyyatçı ixtisası üzrə subbakalavr pilləsində almışdır. 1995-ci ildə Bakı şəhəri 248 nömrəli tam orta məktəbi bitirdikdən sonra ali təhsilinə başlamış və 1995–1999-cu illərdə BƏKİ-nin "Kommersiya" fakültəsində bakalavr təhsili almışdır. Daha sonra təhsilini 1999-2001-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində davam etdirərək, magistratura pilləsini fərqlənmə diplomu ilə başa vurmuşdur.
O, gələcək akademik və elmi fəaliyyətini Türkiyə Respublikasında davam etdirmişdir. 2002–2003-cü illərdə Ege Universitetində türk dili üzrə təkmilləşdirmə proqramında iştirak edərək kursu "A" səviyyəsi ilə tamamlamışdır. Ardınca 2003–2010-cu illərdə Dokuz Eylül Universitetində fəlsəfə doktoru (Ph.D) proqramında təhsil almış və "Azerbaycan Turizm Potansiyelinin Kalkınma Amaçlı Değerlendirilmesi" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə etmişdir.

## Elmi və pedaqoji fəaliyyəti
2011-ci ildən Azərbaycan Turizm İnstitutunda (hazırkı ATMU) əmək fəaliyyətinə başlamışdır. Burada baş laborant, müəllim, baş müəllim və dosent vəzifələrində çalışmışdır. 2015-ci ildə dissertasiyasının nostrifikasiyası nəticəsində sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini, 2019-cu ildə isə "Turizm biznesi" kafedrası üzrə dosent elmi adını almışdır.

O, həmçinin UNEC, ADMİU, Qərbi Kaspi Universiteti kimi ali təhsil müəssisələrində akademik fəaliyyət göstərir, müdafiə şuralarında təmsil olunur. 2018-ci ildən ATMU-da elmlər doktoru proqramı üzrə Qarabağ və Şuşa şəhərinin rekreasiya-animasiya turizm potensialı mövzusunda tədqiqatlarını davam etdirir.

## Elmi əsərləri
Tərlan Növrəsli 3 dərs vəsaitinin, 17 elmi məqalənin və 30-a yaxın fənn proqramının müəllifidir. Türkiyədə müdafiə etdiyi doktorluq işi isə beynəlxalq səviyyədə Azərbaycanın turizm sənayesini araşdıran mühüm tədqiqatlardan biri hesab olunur. Onun seçilmiş bəzi nəşrləri aşağıdakılardır:

**Kitab və dərs vəsaitləri:**

* "Azerbaycan turizm potansielinin kalkınma amaçlı değerlendirilmesi" (Yayımlanan dissertasiya, Dokuz Eylül Universiteti, 2010) 

* "Turizmin əsasları" (Dərs vəsaiti, kollektiv, 2015) 

* "Unanimasiya" (Dərs vəsaiti, "Zərdabi LTD", 2018)  

* "Turanimator" (Kitab, Təlim materialları, 2018) 

**Seçilmiş elmi məqalələri:**

*"Azərbaycan turizm potensialının iqtisadi inkişaf üçün töhfələri" (2012, 2013) 

*"Turizm olayına genel yaklaşım" (2013) 

*"Анализ спроса на туризм" (2016) 

* "Turizm biznesində animasiya xidmətlərinin zəruriliyi" (2017) 

*"Turizm biznesində animasiya fəaliyyəti" (H. Özbəkzadə ilə həmmüəllif, 2017) 

*"Turizmin marketinq planlaşdırılması" (N. Hüseynov ilə həmmüəllif, 2018) 

*"Кулинария как важная часть туристической привлекательности Азербайджана" (F. Əkbərova ilə həmmüəllif, 2018) 

*"Qarabağ iqtisadi rayonunda turizmin inkişafına təkan verən prioritetli sahələr" (İ.İ. Adilə ilə həmmüəllif, 2022)  

*"Socioeconomic development and geographical problems of regions" (A.N. Məmmədzadə ilə həmmüəllif, 2025) 

**Tədris proqramları:**

*"Turizmdə animasiya" (2018, 2020) 

*"Müştəriyə yanaşmanın texnologiyası" (2020) 

*"Turizmdə bədən dili" (2020) 

*"Muzeylərdə ekskursiyaların keçirilmə metodologiyası" (2020) 

*"Elektron turizm" (2024) 

*"Hotel biznesi və sahibkarlıq" (2025) 

*"Transmilli hotellərdə sahibkarlıq" (2025)

## Yaradıcılığı
Elmi fəaliyyəti ilə yanaşı, Tərlan Növrəsli bədii yaradıcılıqla da məşğuldur. İki şeir kitabının müəllifidir:

**"Sərab"** (2009) — Türkiyədə çap olunmuş 100 şeirdən ibarət toplu.

**"Qarabağıma gəl"** (2022) — 110 şeirdən ibarət kitab.

## İstinadlar