Perl Beyli

**Perl May Beyli** (; ) — Amerikalı aktrisa, müğənni, səsləndirmə aktrisası, rəqqasə, yazıçı, komediyaçı. O, 1968-ci ildə "Salam, Dolli!" müziklinin qara versiyasında baş qəhrəman roluna görə Toni mükafatı laureatı olub.

## Həyatı

Perl May Beyli 29 mart 1918-ci ildə Virciniya ştatının Sauthempton qraflığında keşiş Cozef Ceyms və Ella May Riks Beylinin ailəsində anadan olub. Uşaqlığı Virciniya ştatının Nyuport Nyus şəhəri yaxınlığındakı Bloodfields məhəlləsində keçib. Beyli müğənnilik debütünü 15 yaşında edib. Qardaşı Bill Beyli artıq öz karyerasına rəqqas kimi başlamışdı və bacısını Filadelfiyadakı Pearl Teatrında keçirilən istedad müsabiqəsinə qatılmağa təşviq etmişdi. Beyli qalib gəlmiş və eyni teatrda iki həftəlik çıxış üçün 70 dollar təklif almışdı. Lakin teatr onun dinləmələri zamanı bağlandı və o, heç bir ödəniş etmədi. Buna baxmayaraq, o, bu dəfə Harlemin məşhur Apollo Teatrında keçirilən oxşar müsabiqəyə qatılmaq qərarına gəldi. Qalib gəldikdən sonra şou-biznesdə karyera qurmağa başladı.

1930-cu illərdə Beyli Filadelfiyadakı müxtəlif qaradərililərin klublarında, daha sonra isə Şərq sahilindəki digər şəhərlərdə fəal şəkildə oxumağa və rəqs etməyə başladı. 1941-ci ildə ABŞ hərbi bazalarında konsertlər verərək USO proqramına qoşuldu və sonra Nyu-Yorkda məskunlaşdı. Karyerasına orada davam edərək, o, Dyuk Ellinqton və Ceb Kallavay kimi məşhurlarla tez-tez duetlər ifa etməyə başladı.

## Karyerası
### Brodveydə

1946-cı ildə Beyli Brodveydə debütünü "The St. Louis Woman" müziklında etdi. İki il sonra o, böyük ekranda debüt etdi, lakin ilk diqqətəlayiq film rolu 1954-cü ildə çəkilmiş "Carmen Jones" müziklında oldu və burada rəqsləri filmin ən yaddaqalan məqamlarından biri oldu. Bundan sonra o, Otto Priminqerin Sidni Puatye və Dorothi Dandridjenin də rol aldığı "Porqy and Bess" (1959) əsərində Mariya rolunu uğurla oynadı. Elə həmin il Beyli Mahalia Cekson, Nat Kinq Kol və Erta Kit kimi qaradərili ulduzlarla birlikdə "St. Louis Blues" müziklında rol aldı.

1952-ci ilin noyabr ayında Perl Beyli caz barabançısı Lou Bellson ilə evləndi. 1961-ci ildə onların atasından beş ay sonra, 2009-cu ilin iyul ayında vəfat edən Di Di J.Bellson adlı bir qızları oldu.

1964-cü ildə Beyli və Keb Kallauey məşhur "Salam, Dolli!" müziklinin tamamilə qara versiyasında rol aldılar. Onun milli turu o qədər uğurlu oldu ki, prodüser Devid Merrik onu Brodveyə gətirdi və orada eyni dərəcədə bəyənildi. Dolli Levi Perl roluna görə Beyli Toni mükafatını qazandı və daha sonra RCA üçün müzikldəki nömrələrdən ibarət albom yazdı. 1975-ci ildə Beyli Brodveyə qayıtdı və burada "Salam, Dolli!" tamaşasının daha bir neçə xüsusi səhnələşdirilməsində rol aldı. O, həmçinin "Tuba Tubby" (1976) və "Tülkü və ov iti" (1981) cizgi filmlərini səsləndirdi. 

Perl Beyli "Nyu-York Mets" beysbol klubunun ehtiraslı azarkeşi idi və 1969-cu il Dünya Seriyasından əvvəl Nyu-York stadionunda onların himnini ifa etdi. O, həmçinin oyunlar haqqında sənədli filmin çəkilişində iştirak etdi və burada yenidən komandaya dəstəyini nümayiş etdirdi.

## Son illəri
1985-ci ildə Perl Beyli Corctaun Universitetindən ilahiyyat üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır. Respublikaçı olan Beyli Prezident Riçard Nikson tərəfindən BMT-nin layihələrinə namizəd göstərilmişdir. O, Birləşmiş Millətlər Təşkilatında bir neçə görüşdə iştirak etmiş və 1976-cı ildə Cerald Fordun prezidentlik kampaniyasında iştirak etmişdir. 17 oktyabr 1988-ci ildə Beyli Ronald Reyqandan Prezident Azadlıq medalını almışdır.

Perl Beyli 17 avqust 1990-cı ildə Filadelfiyadakı Tomas Cefferson Universiteti Xəstəxanasında 72 yaşında vəfat etmişdir. Həkimlər ölüm səbəbini ateroskleroz və koronar ürək xəstəliyi kimi qetd ediblər. O, Pensilvaniyada kiçik bir şəhərdə memorial qəbiristanlıqda dəfn edilmişdir.

## Mükafatları
1986-cı ildə ABC Afterschool xüsusi verilişində "Cindy Eller: A Modern Fairy Tale" pəri xaç anası roluna görə "Daytime Emmy" mükafatını qazanıb.

Onun ifa etdiyi "Takes Two to Tango" mahnısı 1952-ci ildə "Top 10" hitə çevrildi. O, 1968-ci ildə "Salam, Dolli!" müziklinin qara versiyasında baş qəhrəman roluna görə Toni mükafatı laureatı olub. 1976-cı ildə o, Ekran Aktyorları Gildiyasının Həyat Nailiyyəti Mükafatını, 17 oktyabr 1988-ci ildə isə Prezident Azadlıq medalını alıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
* Pearl Bailey Collection at the Library of Congress
* Pearl Bailey papers from African American Museum in Philadelphia