Vervet meymunu

**Vervet meymunu** (və ya karlik yaşıl meymun, )&nbsp;— primatlar dəstəsinin meymunlar fəsiləsinə aid meymun növü. Əntərmeymunları cinsinin altı növündən biri. Meymunların "Efiopiya qrupu"na aiddir. Yaşıl meymuna bənzəyir, rənginə görə ondan fərqlənir: ayaqlarında tünd rəngli əlləri və arxa tərəfində quyruğunda qırmızı saçları var. Vervetlər 10-70 fərd arasında dəyişən sosial qruplarda yaşayırlar və erkəklər cinsi yetkinlik yaşına çatdıqda digər qruplara keçirlər. Vervet meymunları üzərində aparılan tədqiqatlar onların ünsiyyətini və həyəcan siqnallarını, xüsusən də qohumluq və qrup tanıma, eləcə də yırtıcıların müşahidəsi ilə bağlı olduğunu göstərir.

## Taksonomiya
Vervet meymunları keçmişdə taksonomlar tərəfindən Cercopithecus aethiops (Efiopiya meymunları) kimi təsvir edilib. Vervet meymunu və malbruk (Chlorocebus cynosuros) çox vaxt bioloji növ və ya qrivet (Chlorocebus aethiops) cinsinin yarımnövü hesab olunurdu.

Hal-hazırda vervet meymunlarının beş alt növü var:
* Chlorocebus pygerythrus excubitor;
* Keniyanın cənubundan Chlorocebus pygerythrus hilgerti;
* Chlorocebus pygerythrus nesiotes;
* Cənubi Afrika, Botsvana, Lesoto və Esvatini Chlorocebus pygerythrus pygerythrus;
* Mozambik və Uqandadan olan Chlorocebus pygerythrus rufoviridis, quyruğunun altına doğru tündləşən, fərqli qırmızı kürəyinə malikdir.
## Xarici əlamətləri
Vervet meymunun ağ saçaqlı qara üzü var, ümumi bədən rəngi isə əsasən açıq-bozdur. Bütün alt növlərin erkəkləri mavi xaya və qırmızı penisi ilə tanınır. Bu növ cinsi dimorfizm nümayiş etdirir, kişilərin çəkisi və bədən uzunluğu daha böyükdür. Yetkin kişilərin çəkisi 3,9 ilə 8 kq (orta hesabla 5,5 kq) və bədən uzunluğu 420 ilə 600 mm arasında, başın yuxarı hissəsindən quyruğun altına qədər orta hesabla 490 mm-dir. Yetkin dişilərin çəkisi 3,4 ilə 5,3 kq (orta hesabla 4,1 kq) və 300 ilə 495 mm (orta hesabla 426 mm) arasındadır.
## Həyat tərzi
Vervet meymunları 72 fərddən ibarət qruplar halında yaşayan gündəlik və sürü meymunlarıdır. Qruplarda fərdlər arasında açıq-aydın hökmranlıq və tabeçilik iyerarxiyası mövcuddur.

## Qidalanması
Vervet meymunun qida rasyonuna müxtəlif meyvələr, əncirlər, yarpaqlar, toxumlar və çiçəklər daxildir. Onlar həmçinin quş yumurtaları və cücələri, həşəratları (çəyirtkə və termitlər) yeyirlər. İnsan yaşayış yerlərində onlar çörək və müxtəlif taxıl bitkiləri, xüsusən də qarğıdalı ilə də qidalanırlar.
## Antik dövrdə
Bu növ Qədim Misirdə, o cümlədən Qırmızı dəniz ətrafındakı dağlarda və Nil vadisində məlum idi. Aralıq dənizi Santorini adasındakı Akrotiridə tapılan vervet meymunun təsvir olunduğu freska, bu meymunun orada yaşayan sakinlərə eramızdan əvvəl 2000-ci ildə məlum olduğunu sübut edir. Bu fakt əsasən Misir və Akrotiri arasında erkən əlaqələrin sübutu kimi tanınır.
## Qorunma statusu
Meymunlar biotibbi tədqiqatlar üçün istifadə olunur. Vervet koloniyalarına yaxın yaşayan bir çox insan onları zərərvericilər kimi görür, çünki onlar onların qidasını oğurlayırlar. Bəzi ərazilərdə ağır cərimələr vervet meymunlarının öldürülməsinin qarşısını alır.

Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) onun statusunu "ən az narahatlıq doğuran" kimi qiymətləndirib.

## Qalereya

Vervet skull front Ilanda.JPG|Vervet meymunun kəlləsinin ön görünüşü..
Vervet skull side Ilanda.JPG|Kəllənin yan görünüşü.
Vervet monkey and baby.jpg|Dişi vervet meymun körpəsi ilə.
Vervet Monkeys in Samburu.jpg|Samburu Qoruğundakı vervet meymunu.
Chlorocebus pygerythrus Grüne Meerkatze.JPG|Tanzaniya, Manyara Gölü Milli Parkında erkək vervet meymunu mavi skrotumunu nümayiş etdirir.
Vervet monkeys Kruger.jpg|Qadın və gənc meymun, Kruger Milli Parkı, Cənubi Afrika Respublikası.
Chlorocebus pygerythrus00.jpg|Vervet meymunu balası Cənubi Afrika Respublikası.


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vervet Monkey Foundation
* Vervet Monkey calls
* BBC story: Vervet Monkeys raid farms 
* Darwin Primate Group 
* Vervet Monkey , Primate Info Net
* Computerized atlas of Vervet brain MRI