İveto

**İveto** — Fransanın Normandiya regionunun Dənizkənarı Sena departamentində yerləşən kommuna. Kommunanın əhalisi 2016-cı ilin statistik məlumatlarına əsasən 11,888 nəfər təşkil etmişdir.

## Tarixi

İvetonun adının mənşəyi tam olaraq aydın deyil, lakin sənədlərlə təsdiqlənmişdir ki, XIV–XVI əsrlərdə yerli senyorlar "İveto kralları" adlandırılırdılar. İveto toponimi tarixdə ilk dəfə 1021-ci ildə qeyd olunur — həmin ildə hersoq II Riçard tərəfindən Sen-Vadril Abbatlığına bağışlanan torpaqlar arasında bu yerin adı da çəkilir.

İveto, utopik fəlsəfə nümayəndəsi Jan Melyenin vəsiyyətində də xatırlanır. Sənəddə bildirilir ki, "yerli kral yeganə şəxsdir ki, dağın başından bütün krallığını görə bilir."

XVII əsrdə, İveto iqtisadi inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Bu dövrdə şəhər ticarət imtiyazları əldə etmiş, eləcə də burada toxuculuq fabrikləri açılmış və bu da onun rifahına təkan vermişdir.

1940-cı ildə, İkinci Dünya müharibəsi zamanı, İveto şəhəri demək olar ki, tamamilə dağıdılmış və müharibədən sonra yenidən bərpa edilmişdir.

## Görməli yerləri

*Müasir Müqəddəs Pyotr kilsəsi — bu ibadətgah 1949–1956-cı illər ərzində, 1940-cı ildə dağıdılmış tarixi kilsənin yerində inşa edilmişdir. Kilsənin memarlıq xüsusiyyətləri arasında, sahəsi 1046 kvadrat metr olan vitraj xüsusilə fərqlənir və bu göstərici ilə Avropanın ən böyük vitraj kompozisiyası hesab olunur.
*Fil sümüyündən hazırlanmış məmulatlar muzeyi — bu muzey nadir materiallardan ibarət sənət əsərlərinin mühafizəsi və nümayişi baxımından xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Muzey eksponatları həm estetik, həm də mədəni-tarixi dəyərə malikdir.
*Dyü Fe malikanəsi, 1612-ci ildə inşa olunmuşdur və memarlıq baxımından dövrünün tipik nümunələrindən biri hesab edilir. Hazırda bu tarixi bina müxtəlif mədəni tədbirlərin, o cümlədən konsertlərin və teatr festivallarının keçirildiyi məkan kimi fəaliyyət göstərir.

## İqtisadiyyat

Əhalinin məşğulluq strukturu:
*kənd təsərrüfatı — 0,6 %
*sənaye — 5,1 %
*tikinti sektoru — 4,6 %
*ticarət, nəqliyyat və xidmət sahələri — 46,7 %
*dövlət və bələdiyyə xidmətləri — 43,1 %

İşsizlik səviyyəsi (2017-ci il üzrə) — 13,6 %
(müqayisə üçün: bütövlükdə Fransada — 13,4 %, Dənizkənarı Sena departamentində — 15,3 %). 
Adambaşına düşən orta illik gəlir, avro ilə (2018-ci il üzrə) — 20 130
(müqayisə üçün: bütövlükdə Fransada — 21 730 avro, Dənizkənarı Sena departamentində — 21 140 avro).

## Demoqrafiya
**Əhali dinamikası, insanlar**


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.8,0.75,0.6)

ImageSize  = width:450 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:12000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1831 text:1831
  bar:1851 text:1851
  bar:1876 text:1876
  bar:1901 text:1901
  bar:1926 text:1926
  bar:1954 text:1954
  bar:1975 text:1975
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2018 text:2018

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1793 from:0 till:9800
  bar:1831 from:0 till:9021
  bar:1851 from:0 till:8922
  bar:1876 from:0 till:8444
  bar:1901 from:0 till:7352
  bar:1926 from:0 till:7134
  bar:1954 from:0 till:6885
  bar:1975 from:0 till:10433
  bar:1990 from:0 till:10807
  bar:1999 from:0 till:10770
  bar:2006 from:0 till:10943
  bar:2018 from:0 till:11627




## Məşhur tanınmışları
*Raymon Deland (1825–1890) — Parisdə fəaliyyət göstərən Vodevil Teatrının dramaturqu, rejissoru və direktoru olmuşdur. O, XIX əsr Fransa teatr sənətində vodevil janrının inkişafına töhfə verən əsas fiqurlardan biri kimi tanınır.
*Lui Pyer Vyeyo (1748–1830) — Şimali və Cənubi Amerika quşlarının sistematik təsvirini aparmış məşhur fransız ornitoloqudur. Onun elmi fəaliyyəti ornitologiyanın erkən inkişaf mərhələsində böyük əhəmiyyət kəsb etmiş və bir sıra yeni quş növlərinin müəyyənləşdirilməsinə şərait yaratmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

(All French language)
* Yvetot website
* Yvetot on the website of Quid
* Milli Statistika İnstitutu
* [2020-ci il bələdiyyə seçkilərinin nəticələri](https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__municipales-2020/(path)/municipales-2020/076/076758.html)