open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qalabaşı (Əhər)

**Qalabaşı** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 84 nəfər yaşayır (15 ailə).

## İstinadlar
Məşkur Əkbər

**Məşkur Əkbər**(ədəbi adı:*Məşkur Qurban oğlu Əkbərzadə*; ) — şair

## Həyatı və təhsili
9 may 1925-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad şəhərində anadan olmuşdur. 1954-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) filologiya fakültəsini bitirmişdir.

## Fəaliyyəti

### Əmək fəaliyyəti
Şərq qapısı qəzetində şöbə müdiri, Naxçıvan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində redaktor işləmişdir. 1982-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Naxçıvan Regional Elmi Mərkəzinin əməkdaşı işləmişdir.

## Kitabları
* Qaynar bulaqlar 1964,
* Mənim arzum 1967,
* Ömrümüzün baharı 1989.

## İstinadlar
Kastiliya və Leon krallığı

**Kastiliya və Leon krallığı** () — Orta əsrlər dönəmində İberiya yarımadasında yaranan böyük və güclü bir krallıq. Bu krallıq 1230-cu ildə Kastiliya və Leon krallıqlarının üçüncü və sonuncu dəfə birləşməsi ilə meydana gəlmişdir. Belə ki, həmin il Leon kralı IX Alfonso vəfat etmiş, taxtını isə o əsnada Kastiliya kralı olan oğlu III Ferdinanda deyil, ikinci evliliyindən olan qızlarına vəsiyyət etmişdir. Ancaq bununla razılaşmayan III Ferdinand ögey anasıyla müzakirələr apararaq Leon taxtını təzminat ödəyərək satın aldı və beləcə, bu 2 krallıq əbədiyyətə qədər birləşdi. 1469-cu ildə Kastiliya kraliçası İzabella ilə Araqon kralı II Ferdinandın evlənməsi ilə V Filipin 1715-ci ildə nəşr etdirdiyi qərarnaməyə qədər Araqon krallığı da bu ittifaqa qoşulmuşdur. Beləcə, onlardan sonra artıq bu müttəfiq krallıqlar vahid İspaniyanı yaratdılar.

1492-ci ildə başlayan dünya səyahətlərinə maddi dəstək verməklə Amerikanın və Hindistana dəniz yolunun kəşfindən sonra Kastiliya və Leon krallığı dünya miqyasına yüksəldi. XVI-XVII əsrlərdə "Kastiliya kralı" ünvanı Habsburq monarxları tərəfindən istifadə edildi. Ancaq XVIII əsrdə Burbonlu Filip İspaniyada başlayan taxt mübarizəsində qalib gəldi və düşmənlərinin sığındığı Araqon krallığını İspaniya taxt-tacına birləşdirməyi qərara aldı. Nəticədə 1715-ci ildə nəşr olunan qərarnamə ilə Araqon krallığı və Kastiliya-Leon krallığı ləğv edilərək İspaniya imperiyasına birləşdirildi.

Hal-hazırda *"Kastiliya kralı"* ünvanı 1978-ci ildə qəbul edilən konstitusiyaya görə, İspaniyanın hazırkı kralı VI Filip tərəfindən idarəçilik olaraq olmasa da, titul olaraq istifadə edilir.

## Mənbə
* Reilly, Bernard F. (1993). *The Medieval Spains*. Cambridge University Press. p. 139. ISBN 9780521397414.
* Urzainqui, Tomás (1998). *La Navarra marítima*. Pamplona: Pamiela. pp. 213–249. ISBN 84-7681-284-1.
* Charles Arnold-Baker (2001), *The Companion to British History* (2, revised, illustrated, reprint ed.), Routledge, p. 1161, ISBN 9780415185837
* Vicent de Melchor; Albert Branchadell; Vicent de Melchor (2002), *El catalán: Una lengua de Europa para compartir*, Univ. Autònoma de Barcelona, pp. 106–107
Teramo Kastelli

**Teramo Kristoforo Kastelli** (; ) — İtaliya missioneri.

## Həyatı
Teramo Kristoforo Kastelli 1597-ci ildə anadan olmuşdur. Zadəgan ailəsindən olan Kastelli 1632–1654-cü illərdə Gürcüstanda yaşamışdır. O, əsasən Gürcüstan xalqı və təbiəti haqqında olan yeddi cildlik səyahət qeydləri yazmış, eskizlər və digər illüstrasiyalar çəkmişdir. Bu əlyazma 1878-ci ildə keşiş Coakkino di Marso tərəfindən kəşf edilmişdir. Bu, Palermo bələdiyyə kitabxanasına çatdırılmış və 1910-cu ildə Mişel Tamarati tərəfindən Gürcüstan alimlərinin diqqətinə çatdırılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Paris topu

**Paris topu**, Almanların Birinci Dünya müharibəsi dövründə 1918-ci ilin Mart və Avqust ayları arasında Paris şəhərini bombalamaq üçün istifadə etdikləri bir dəmir yolu topudur. Kayser Wilhelm topu olaraq da bilinən topun bombardmanı zamanı 250 mülki şəxs ölmüş və 620 nəfər yaralandı. Parisə 128&nbsp;km məsafədən 320-367 dəfə atəş açmış və şəhərdə geniş çaxnaşmaya səbəb olmuşdur. Çünki atəş açılan zaman yaranan səs bu məsafədən eşidilirdi.

Top; təxminən 1 tonluq mərmisini 130&nbsp;km məsafəyə ata bilirdi. Fransa ilə baş verən qarşıdurmada bir istisna edilmiş və 2&nbsp;km irəli gətirilən top 128&nbsp;km-dən atəş açaraq Parisi bombaladı və atışları da mükəmməl idi. Tarixi boyunca təxminən 850-900 fransız əsgərini öldürən top Adolf Hitler tərəfindən uğursuz sayıldı və qısa müddət sonra top istifadədən çıxarıldı. Top mərmisini göndərdikdə, mərmi lülədən böyük sürətlə çıxırdı və təxminən 3 - 3,5 saniyə sonra stratosferə girdi. Topu istifadə etmək üçün təxminən 45 işçi lazım idi. Kruppun zavodlarında istehsal edilmişdir.

Paris topu, Alman mühəndislərinin İkinci Dünya Müharibəsi dövründə inkişaf etdirəcəkləri mühasirə silahlarında əhəmiyyətli təcrübəni təmin etdi. Bu təcrübələr, xüsusilə Sevastopol müharibəsi zamanı istifadə edilən Gustav və Dora adlı mühasirə silahlarının hazırlanmasında istifadə edilmişdir.
İnsansız yerüstü vasitə

**İnsansız yerüstü vasitə** (qısaca İYV) yerüstü hərəkət edən və içində insanlar olmayan nəqliyyat vasitələrinin ümumi adıdır. İnsan varlığının uyğun olmayan, təhlükəli və ya qeyri-mümkün olduğu hallarda istifadə olunur. Uzaqdan idarəedici cihazla idarə edilən növləri olduğu kimi, sensorlar vasitəsilə özü hərəkət edə bilən tipləri də mövcuddur.
E.ə. 2568

## Hadisələr

## Doğumlar
* Yafət — İbrahimi ənənəyə görə Nuhun oğlanlarından biridir.

## Vəfatlar

## İstinadlar
Kastiliyalı Yekaterina

**Kastiliyalı Ketrin** () (d. 1403 - ö. 19 oktyabr 1439) – Kastiliya kralı III Henri və xanımı Lankasterli Ketrinin kiçik qızı, Kastiliya infantası.

1415-ci ildə o, Araqon kralı olan əmisi Ferdinandın oğlu Henriylə nişanlandı. Eyni razılığa görə, Ketrinin kral qardaşı II Con Henrinin bacısı ilə, bacısı Mariya isə Henrinin digər qardaşı Alfonso ilə evlənməli idi. Beləcə, mərhum Kastiliya kralı III Henrinin hər 3 övladı da Araqon kralının ailəsiylə evlənmişdi. Cütlüyün nikah mərasimi 1418-ci ildə baş tutdu.

Ancaq çox keçmədən əri Henri kral qardaşı V Alfonso ilə siyasi mübarizəyə başladı və bu səbəblə cütlük 1420-ci ildə sürgün edildi. Kastiliyalı Ketrinə qardaşı tərəfindən verilən Villena hersoqluğu isə mövcud siyasi gərginlik səbəbilə 1427-ci ilədək verilmədi.

Kastiliyalı Ketrin 1439-cu ildə erkən doğuş səbəbilə övladını itirdi və qanaxma səbəbilə çox keçmədən vəfat etdi. Ölümünün ardından qardaşı II Con Villena hersoqluğunu Kastiliya krallığına birləşdirdi.

## Mənbə

* de Sousa, Antonio Caetano (1735). *Historia genealogica da casa real portugueza*   
* *Earenfight, Theresa. (2010). The King's other Body: María of Castile and the Crown of Aragon. University of Pennsylvania Press. .*
* *Jansen, Sharon L. (2002). The Monstrous Regiment of Women: Female Rulers in Early Modern Europe. Palgrave Macmillan. .*
* *Previte-Orton, C.W. (1912). The Shorter Cambridge Medieval History. Volume 2. Cambridge at the University Press.*
* *Álvarez Palenzuela, Vicente. "María de Castilla". Diccionario biográfico España (in Spanish).*
Lankasterli Yekaterina

**Lankasterli Ketrin** (; ) – Kastiliya kraliçası. O, ərinin vəfatından sonra oğlu II Conun səltənətində 12 il kral naibəsi olaraq krallığı idarə etdi.

Ketrin Gentli Con və onun ikinci xanımı Kastilyalı Konstansanın qızı idi. Atası İngiltərə kralı III Eduardın oğlu, anası isə Kastiliya kralı Pyotrun qızı idi. 31 mart 1373-cü ildə atasının hakim olduğu Hartford qalasında dünyaya gəldi. Kastiliya kralı III Henriylə evlənərək Kastiliya kraliçası oldu.

## Mənbə
* Anthony Goodman: "Katherine of Lancaster" in *Oxford Dictionary of National Biography*. Vol. 30 (2004), p. 890–891.
* MacKay, Angus. *Spain in the Middle Ages: From Frontier to Empire, 1000–1500*. New York: St. Martin's Press, 1977.
* *The Breakdown of 'Convivencia': The Iberian Peninsula 1350–1506*
* Lopes, Fernão. *The English in Portugal, 1367–1287* p227–237
* Echevarria, Ana. "Catherine of Lancaster, the Castilian Monarchy and Coexistence", en Late Medieval Spain (Festschrift Prof. Angus I. K. MacKay). Eds. R. Collins y A. Goodman. London/New York: MacMillan Press, 2002: 79–122.

## İstinadlar
Kleman Lanqle

**Kleman Lanqle** (; ) — La Liqa klubu Barselonadan icarə əsasında Atletiko Madriddə mərkəz müdafiəçisi kimi çıxış edən fransalı peşəkar futbolçu.

## Həyatı
17 iyun 1995-ci ildə Fransada anadan olub.

## İstinadlar
Stalin (film, 2006)

**"Stalin" filmi** — 2006-cı ildə çəkilmiş Teluqu filmidir.

## Məzmun
Stalinin həyatda yeganə missiyası hamıya kömək etməkdir. O, Hindistan Ordusunda mayordur. Lakin, sonra yerini polkovnik-leytenant İqbal Kakara təslim etdi. Stalin Sumati adlı fiziki qüsurlu bir qıza yardım edir. Lakin, Sumatiyə yuxarıdan aşağı baxdıqlarına görə o, intihar edir. Stalin bundan çox təsirlənir. Elə macəralar da bundan sonra başlayır.

Mövzu, hər kəsin başqalarına kömək etməsi lazım olduğunu və bunun müqabilində sadəcə bir şükür axtarmamalı, kömək alanlara daha üç nəfər kömək etmələrini söyləmələri lazım olan bir şərtlə, onlardan kömək alanların da eyni şeyi tələb etməsi prinsipi ilə işləyir. . Stalin bu zəncirin insanlar arasında köməkçi davranış inkişaf etdirəcəyini düşünür, lakin təəssüf ki, zəncirin işə yaramadığını görür. Bir dəfə bir dilənçiyə xəsarət yetirən zəngin bir oğlanı bastırır.Bu zəncirvari bir reaksiyaya girir və varlı oğlan Stalinə hücum etmək üçün günah işləyir. Stalin hadisə yerindən yoxa çıxdıqda, günahkarlar Cansi və dostu Çitranı öz nəzarətlərinə götürürlər. Stalin nöqtəyə çatır və  Muddu Krişnayyanın kürəkəninin əlini kəsir. Krişnayya bunu bir prestij məsələsi kimi qəbul edir və Stalini ortadan qaldırmağa çalışır, lakin bu müddət ərzində oğlunu itirir. yamaq gətirməyə müdaxilə etdikdə, Krişnayya onu öldürməyi və Stalini qətldə iştirak etməyi planlaşdırır. Stalin xəsarət alan Baş Naziri xilas edir, ancaq gərginlik səbəbindən şiddətli sinə ağrısı alır.

Stalin sonda "üç adama kömək" konsepsiyasını uğurlu hala gətirdiyinə görə bütün insanlara təşəkkür edir.

## Rollarda
Çirancevi — Stalin

Trişa — Çitra

Şarada — Stalinin anası

Monica — Lakşmi

Anuşka Şetti — xüsusi bir mahnıda rol alan

## Mahnılar

## İstinadlar
Qlubokoye gölü (Antarktida)

**Qlubokoye** — Şərqi Antarktidada yerləşən göl. Molodyojnaya qütb stansiyasının şərqində yerləşir. Yaxınlığında Lagernoye gölü var.

1962-ci ildə Sovet Antarktida Ekspedisiyası tərəfindən adlandırılmış və xəritələnmişdir.

Hövzəsinin orta dərinliyi 30 m-dır. Gölün səthini bütün il boyu buz bağlayır, yalnız yay aylarında sahillər boyu sahil buzu əmələ gəlir, hansı ki quru ilə qar sulu buzun kənarı arasında kiçik su sahəsindən ibarətdir. İsti mövsümdə hövzənin buz səthində demək olar ki, qar örtüyü olmamadığndan, ölçülmüş gələn günəş radiasiyasının (5 Vt/m²-ə qədər) 10-15%-ı dibə çatır. Dibdə olan qatdakı suyun temperaturu 4 °C-dir. Gölün fitoplanktonu çox azdır, buna görə suyun şəffaflığı çox yüksəkdir — 15 m-ə qədər.

## İstinadlar
Qışlaq-i Xiyallı (Əhər)

**Qışlaq-i Xiyallı** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 44 nəfər yaşayır (9 ailə).

## İstinadlar
Paradise sənədləri

**Paradise sənədləri** () — əsasən ofşor maliyyəsi sahəsində aparıcı bir şirkətdən baş vermiş sızma 13,4 milyon sənəddən ibarətdir.

## İstinadlar
FinCEN faylları

**FinCEN faylları** — ABŞ Xəzinədarlıq Departamentinin çirkli pulların yuyulması, terrorizmin maliyyələşdirilməsi, iqtisadi sanksiyalardan yayınma və digər maliyyə cinayətlərə qarşı mübarizə üçün məlumat toplayan və təhlil edən Maliyyə Cinayətlərinə Qarşı Mübarizə Şəbəkəsindən (FinCEN) sızdırılan 2.657 sənəddən ibarət toplum. Hesabatlarda bir çox qlobal maliyyə qurumu arasında 1999-2017-ci illər arasında baş verən, 2 trilyon ABŞ dollarından çox olan 200.000-dən çox şübhəli əməliyyat qeyd olunub.

## İstinadlar
Li Kersleyk

**Li Kersleyk** () — İngiltərə müğənnisi, bəstəkarı və təbilçisi.

## Həyatı
Ən çox rok qrupu Uriya Hip üçün və 1980-ci illərin əvvəllərində Ozzi Osborn ilə çalışması üçün uzun müddət təbilçi və arxa vokalist kimi tanınırdı.

Kersleyk 19 sentyabr 2020-ci ildə 73 yaşında prostat xərçəngindən vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Daisley-Kerslake Lawsuit Dismissed In U.S. Federal Court
* Home
Kristofer Riv

**Kristofer Riv** (; 25 sentyabr 1952 – 10 oktyabr 2004) — ABŞ aktyoru.

## Həyatı
Riv 25 sentyabr 1952-ci ildə New York şəhərində anadan olub. Christopher Reeve, 1978–1987 arasında dörd dəfə çəkilən Superman film seriyasında Clark Kent rolunu, daha sonra isə fövqəladə güclərə sahib Xalq Qəhrəmanı Superman rolu ilə tanınır.

Reeve, 1992-ci ilin aprelində Dana Morosini ilə evləndi. Bu evlilikdən William adlı bir oğlu var idi. Reeve'nin əvvəlki münasibətlərindən 2 övladı (Matta və Aleksandra) var.

Riv 27 may 1995-ci ildə Virginia ştatının Culpeper şəhərində keçirilən bir atçılıq yarışında atdan yıxıldı və iflic oldu. Qəzadan sonra əlil arabasında yaşamaq məcburiyyətində qaldı və ömrünün sonuna qədər nəfəs almaq üçün portativ bir ventilyatora ehtiyac duydu. Onurğa beyni zədələnmələri ilə insan embrion kök hüceyrə araşdırması üçün lobbiçilik etdi, Christopher Reeve Vəqfi və Reeve-Irvine Araşdırma Mərkəzini qurdu.

Qəzadan sonra bütün pərəstişkarlarının dəstək mesajları illərlə həyata bağlı olsa da, televiziya müsahibəsində bəzən intihar etməyi düşündüyünü bildirdi.

Əlil arabasına bağlı olduqdan sonra qatıldığı görüşlər və qurduğu təməl ilə kök hüceyrə təcrübələrini dəstəklədi və bu təcrübələrdə istifadə üçün milyonlarla dollar topladı. Qəzadan illər sonra, müalicəsi zamanı istifadə edilən bir antibiotikin təsiri nəticəsində komaya düşdü. Reeve 10 oktyabr 2004-cü ildə, 52 yaşında vəfat etdi. Cənazəsi Nyu-Yorkdakı Ferncliff Qəbiristanlığında yandırıldı.

## Filmoqrafiya
* Love of Life — (1974–1977)
* Gray Lady Town — (1978)
* Superman: The Movie — (1978)
* Somewhere in Time — (1980)
* Superman II — (1980)
* Deathtrap — (1982)
* Monsignor — (1982)
* Superman III — (1983)
* The Bostonias — (1984)
* The Aviator — (1985)
* Street Smart — (1987)
* Superman IV: The Quest for Peace — (1987)
* Switching Channels — (1988)
* Noises Off — (1992)
* The Raimans of the Day — (1993)
* Morning Glory — (1993)
* Speechless — (1994)
* Village of the Damned — (1995)
* Above Suspicion — (1995)
* Without Pity — (1996)
* A Step Toward Tomorrow — (1996)
* Rear Window (tv) — (1998)
* Christopher Reeve: Hope in Motion — (2002)
* Smallville — (2003–2004)
* Christopher Reeve: Choosing Hope — (2004)
* The Brooke Ellison Story — (2004)
* Everyone's Hero — (2006)
* Superman II: The Richard Donner Cut — (2006)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* N. Y. Times Obituary for Christopher Reeve
* 
* Christopher and Dana Reeve Foundation
* Christopher and Dana Reeve Paralysis Resource Center : Home
* Political Cartoons Honoring Reeve
* Christopher Reeve reads from "Discover Yourself" and "The Secret Path"
Yunq Munq Sunq (film, 2017)

**"Yunq Munq Sunq" filmi** — çəkilişləri 2017-ci ildə başlamış tamildilli Hindistan filmidir.

## Rollarda
Prabhu Deva

Lakşmi Menon

Tanqar Baçan

RJ Balaci

Prabhakar

Çxitxra Lakşmanan

Aşvin Raca

Uma Padmanabxan

## İstehsal
Prabhu Deva 2017-ci ildə belə bir film çəkmək barədə müqavilə imzaladı. Çəkilişlər həmin il başladı. Deva bu filmdə hind əsilli çinli Kunq-Fu ustası rolunu oynamalı idi. Həmin ilin fevral ayı təqdimatla filmin çəkilişləri başladı və hələ də davam etməkdədir.

Bu illər ərzində filmin mahnıları da müəyyənləşməyə başladı.

## Xarici keçidlər
Yunq Munq Sunq filmi

Görün kim yenidən birləşdirir!
Abari

**Abari** — Ambrolauri rayonunda kənd.

## Toponimkası
Abari — Ambrolauri rayonunda kənd adı. Hun tayfa ittifaqına daxil olmuş qədim türk mənşəli Abar tayfasının adını əks etdirir. Tədqiqatçılara görə avarlar özlərini məhz "abar" adlandırırdılar. Orxan-Yenisey türk run yazılarında Apar kimidir. Mənşəcə Ermənistanda olmuş altı Abaran kənd adı ilə eynidir.

## Həmçinin bax
* Tiflis quberniyası

## İstinadlar

## Xarici keçid
* axc.preslib.az
Abdullaoğlu

**Abdullaoğlu** 1728-ci ildə Tiflis əyalətinin Dəmirçi Həsənli nahiyəsində bir elin adı.

## Toponimkası
Abdullaoğlu — 1728-ci ildə Tiflis əyalətinin Dəmirçi Həsənli nahiyəsində bir elin adı. Mənbədə "İmir Həsən tayfasından olan Molla Abdulla oğlu camaatı" kimidir.

## Həmçinin bax
Tiflis əyaləti

## İstinadlar

## Xarici keçid
axc.preslib.az
Avstriya kronu

**Avstriya kronu** () — 1919–1925-ci illər ərzində Avstriyanın pul vahidi.

## Tarixi
Avstriya-Macarıstanın dağılmasından sonra, Avstriya və Macarıstan tərəfindən ortaq şəkildə idarə olunan Avstriya-Macarıstan bankı, Avstriya, Macarıstan və Çexoslovakiyanın ortaq pul vahidi olaraq qalan və digər ölkələrin tərkibinə girən ərazilərdə dövriyyədə olan Avstriya-Macarıstan kronunu buraxmağa davam edirdi.

Yeni dövlətlərin həll etməli olduqları ən vacib problem, məzənnəni sabitləşdirmək və onun daha da ucuzlaşmasının qarşısını almaq idi. Vəziyyəti düzəltmək işini Çexoslovakiya öz üzərinə götürdü. Hər şeydən əvvəl, ölkə hökuməti Avstriya-Macarıstan bankından müharibə istiqrazları üzrə ödənişləri və Avstriya və Macarıstan hökumətlərinə kredit vermə prosesini dayandırmağı tələb etdi. Daha sonra, Avstriya-Macarıstan bankı ilə yeni qurulmuş dövlətlər arasında danışıqlar aparıldı, bu görüşlərdə bütün yeni dövlətlərin emissayalara nəzarət etmək üçün öz emissarlarını təyin etmələrinə icazə verildi. Bank, öz növbəsində, bütün emissarların xəbəri olmadan kredit verməyəcəyinə söz verdi.

Bununla birlikdə, bank tezliklə yeni dövlətlərin hökumətləri ilə bağlanmış müqavilə şərtlərini pozdu, istiqraz ödənişlərini bərpa etdi və Avstriya hökumətinə kreditlər verdi. 1919-cu ildə banka güvənlərini itirən yeni dövlətlər milli kredit və pul sistemləri yaratmağa başladılar. 1919-cu ilin yanvar ayında Xorvatiya və həmin ilin mart ayında Çexoslovakiyada banknotlarının ştempelləmə prosesi aparıldı. Bu ölkələrdə milli pul sistemlərinin yaradılmasının nəticələrindən biri də möhürlənməmiş əskinasların Avstriyaya göndərilməsi idi, bu da inflyasiyanın kəskin artmasına gətirə biləcəyi üçün Avstriya hökumətini oxşar tədbirləri görməyə məcbur etdi. 1919-cu ilin Avstriyada da martında əskinasların ştempelləmə prosesi həyata keçirildi.

1921-ci ildə Lixtenşteyn Avstriya kronasının istifadəsindən imtina edərək İsveçrə frankı valyuyasına keçidi reallaşdırdı.

1925-ci ildə Avstriyada şillinq tətbiq olundu. Kronanın şillinqlə mübadiləsi 10.000:1 nisbətində həyata keçirilirdi.

## Sikkələr

## Banknotlar
12 Mart 1919-cu ildə Avstriya-Macarıstan Bankı əskinaslar üzərində "DEUTSCHÖSTERREICH" möhürü ilə ştempelvurmanı həyat keçirtdi. 1920-ci ildə Avstriya-Macarıstan banknotları fərqli möhür növü ilə buraxıldı — "Ausgegeben nach dem 4. Oktober 1920".

1922-ci ildə Avstriya əskinaslarının buraxılışı başladı və onlar tədricən ştamplı Avstriya-Macarıstan pul nişanlarını əvəzləyirdilər. Banknotlar hələ də Avstriya-Macarıstan bankı tərəfindən buraxılırdı, ancaq üstündəki mətn yalnız alman dilində idi (əvvəllər əsas mətn alman və macar dillərində idi və əskinasın nominal dəyəri italyan, rumın, serb, ukrayn və imperatorluğun digər dillərində idi) və buraxılış yeri Vyana kimi qeyd olunurdu (əvvəllər Budapeştin də adı çəkilirdi).

1924-cü ildə Avstriya Milli Bankı 10.000 krona dəyərində kupyura buraxdı, bu, bankın kronada dövriyyəyə buraxdığı yeganə kupyura idi. "1 şillinq" peçatı ilə bu kupyura Avstriya şillinqinin tətbiqindən sonra bir müddət dövriyyədə qaldı.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Dəməşq Universiteti

**Dəməşq Universiteti** ( *Camiʿət Diməşq*), 1958-ci ilə qədər – **Suriya Universiteti** ( *əl-Camiʿə s-Suriyyə*) — Suriyanın Dəməşq şəhərində dövlət universiteti, əsası 1923-cü ildə qoyulub. Dəməşq Universitetinin prezidenti Məhəmməd Üsamə əl-Cəbbandır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Çou Çou Momo dadlıdır, yoxsa Şinqcu Bora? (film, 2013)

**"Çou Çou Momo dadlıdır, yoxsa Şinqcu Bora?" filmi** — 2013-cü ildə çəkilmiş meytey dilli Hindistan filmi.

## Filmin haqqında
27 oktyabr 2013-cü ildə nümayiş olunan film ən uzun adlı hind filmidir.

Film Mani ilə Nuqşitombinin arasındakı sevgi eskizlərini cızır və onların qarşılaşdıqları kiber cinayətdən bəhs edir.

## Rollarda
Qurumayum Bonni — Mani

Bala Hicam — Nuqşitombi

Suşmita Manqsatabam — Manqlembi

Ratan Lay

Loken

RK Hemabati

Manqolcao

Gita

Şanti

## Mahnılar

## Xarici keçidlər
Hələb Universiteti

**Hələb Universiteti** ( *Camiʿət Ḥələb*) — Suriyanın Hələb şəhərində dövlət universiteti, əsası 1958-ci ildə qoyulub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Bəəs Universiteti

**Hüms Universiteti** () — Suriyada universitet, əsası 1979-cu ildə qoyulub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Laziqiyyə Universiteti

**Laziqiyyə Universiteti** (, *Camiʿət əl-Laẕiqiyyə*), 2024-cü ilə qədər **Tişrin Universiteti** (, *Camiʿət Tişrīn*) — Suriyanın Laziqiyyə şəhərində yerləşən, əsası 1971-ci ildə qoyulan dövlət universiteti. Laziqiyyə Universitetinin prezidenti Bəssam Əbdülkərim Həsəndir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi

**Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi** və ya qısaca **TƏBİB** — İcbari tibbi sığortanın tətbiqi ilə əlaqədar tabeliyinə verilən dövlət səhiyyə sisteminə daxil olan tibb müəssisələrinin idarə edilməsini və bu sahədə nəzarəti həyata keçirir.

## Tarixi
"Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi" publik hüquqi şəxsi (TƏBİB) Azərbaycan Respublikası Prezidenti 2018-ci il 20 dekabr tarixli 418 nömrəli Fərmana əsasən yaradılmışdır. Fərmanın icrası məqsədilə 12 aprel tarixində Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti TƏBİB-in tabeliyindəki tibb müəssisələrinin siyahısının təsdiq edilməsi barədə qərar qəbul edib. TƏBİB-in əsas vəzifəsi icbari tibbi sığortanın tətbiqi ilə əlaqədar tibb müəssisələrinin idarəedilməsini və bu sahədə nəzarəti həyata keçirməkdir.

## Fəaliyyət istiqamətləri
TƏBİB-in fəaliyyətinin əsas məqsədi tabeliyində olan tibb müəssisələrində əhalinin sağlamlığının qorunması üçün tibbi xidmətlərin təşkilini təmin etməkdən və tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün tədbirlər görməkdən ibarətdir. TƏBİB əhalinin sağlamlığının qorunması sahəsində əhali üçün əlverişli şərtlər yaradacaq, tibb müəssisələrinin fəaliyyətini icbari tibbi sığorta sisteminin tələblərinə uyğunlaşdıracaq. Tibb müəssisələrində tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin müasir tələblərə uyğunlaşdırılmasına nəzarət edəcək.

TƏBİB-in saxlanması və fəaliyyətinin təmin edilməsi dövlət büdcəsindən ayırmalar, fəaliyyət istiqamətlərinə uyğun olaraq görülən işlərdən, göstərilən xidmətlərdən əldə edilən daxilolmalar, ianələr, qrantlar və nizamnaməsində müəyyən edilmiş digər mənbələrdən daxil olan vəsait hesabına həyata keçiriləcək.

## Rəhbərlik

## Qanunvericilik
* TƏBİB (Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi)
* "Tibbi Ərazi Bölmələrinin İdarəetmə Birliyi" publik hüquqişəxsin tabeliyindəki tibb müəssisələrinin Siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
* "Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi" publik hüquqi şəxsin Nizamnaməsi
* "Tibbi Ərazi Bölmələrinin İdarəetmə Birliyi" publik hüquqişəxsin tabeliyindəki tibb müəssisələrinin Siyahısı"nın təsdiqedilməsi barədə
Bazar (iqtisadiyyat)

**Bazar** — ayrı-ayrı mal və xidmətlərin alıcıları (istehlakçıları) ilə satıcıları (təchizatçıları) arasında mübadiləni təmin edən bir sıra proses və prosedurlar.

Bazarlar müxtəlif formalarda ola bilər. Bazarın əsas meyarlarından biri rəqabətin mövcudluğunu təmin edən iştirakçıların fəaliyyət sərbəstliyidir. Müstəqil iştirakçıların sayı nə qədər çox olsa, bazarın rəqabət qabiliyyəti o qədər yüksəkdir. Bir əsas satıcısı və bir neçə alıcısı olan bazara inhisar deyilir. Ən böyük alıcı və bir neçə satıcı üçün bazar monopoliyasıdr. Bunlar qeyri-kamil rəqabətin həddidir.

## Tərif
K. R. Makkonellu və S. L. Brüya görə bazar, müəyyən mal və xidmətlərin alıcılarını və satıcılarını bir araya gətirən bir qurum, bir mexanizmdir. Bazarların özləri müxtəlif formalarda ola bilər.

*Bazar* — əmtəə iqtisadiyyatının bir kateqoriyasıdır, məhsul (xidmət) istehsalçıları ilə istehlakçılar arasında müntəzəm mübadilə əməliyyatlarına əsaslanan iqtisadi münasibətlər məcmusudur. Mübadilə ümumiyyətlə könüllü olaraq malların pula (ticarətə) və ya malların mala (mübadilə) qarşılıqlı mübadiləsi şəklində baş verir. Həm istehsalçılar, həm də istehlakçılar üçün bazara sərbəst giriş şəraitində mübadilə rəqabət şəraitində baş verir.

## Konsepsiyanın inkişaf tarixi
İlk dəfə sərbəst bazarın ətraflı bir təsviri və təhlili, XVI əsrin ikinci üçdə birində İspan və Perulu hüquqşünas və iqtisadçı Xuan de Matyenso tərəfindən həyata keçirildi. Subyektiv dəyər nəzəriyyəsində bazarda tələb və təklif elementlərini fərqləndirir. Matienso sərbəst bazarda rəqabəti təsvir etmək üçün "rəqabət" ifadəsini istifadə edir. Bununla, o, xalq ticarəti anlayışını müəyyənləşdirir.

## Funksiyalar
*Bazar funksiyaları*na aşağıdakılar daxildir:

* məlumat – bazar iştirakçılarına tələb olunan mal və xidmət miqdarı, çeşidi və keyfiyyəti barədə məlumat verir;
* vasitəçi – bazar istehsalçı ilə istehlakçı arasında vasitəçi rolunu oynayır;
* qiymətlər – qiymət bazarda rəqabət nəzərə alınmaqla tələb və təklifin qarşılıqlı əlaqəsi əsasında formalaşır;
* tənzimləyən – bazar tələb və təklifi tarazlaşdırır. Tələb qanunu ilə o, iqtisadiyyatda lazımi nisbətləri müəyyənləşdirir. Mükəmməl rəqabət şəraitində bu ən uğurlu olur;
* stimullaşdırıcı – bazar elmi və texniki tərəqqinin nailiyyətlərinin istehsalata tətbiq edilməsini, istehsal xərclərinin azalmasını və keyfiyyətinin artmasını, habelə mal və xidmət növlərinin genişləndirilməsini stimullaşdırır;
* koordinasiya – bazar istehsalçıları cəmiyyətin ən aşağı xərclə ehtiyac duyduğu iqtisadi faydaları yaratmağa və kifayət qədər mənfəət əldə etməyə təşviq edir;
* sanitarizasiya (sağlamlaşdırma) – səmərəsiz, zərərli müəssisələri müəyyənləşdirmək və iflas, ləğv və ya yenidən qurulmağa təşviq etmək.

## Təşkilat formaları
Bazarın subyektləri mal sahibləri, xidmət istehsalçıları, pul sahibləridir. Bazar obyektləri — bazar iştirakçılarının qarşılıqlı əlaqə qurduğu maddi nemətlər, istehsal amilləri, resurslar, mallar və xidmətlər.

Bazarın təşkili formaları bazarlar, mağazalar, auksionlar və digər sosial qurumlardır.

## İstinadlar
Yelena Taryeva

**Yelena Vladimirovna Taryeva** (; ) — sovet teatr aktrisası, Azərbaycan SSR xalq artisti (1956).

## Həyatı
Yelena Taryeva 8 sentyabr 1906-cı ildə Odessada anadan olmuşdur. Odessa, Moskva, Tiflis, Arxangelsk teatrlarında fəaliyyət göstərmişdir. 1938–1962-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrında işləmişdir.

Yelena Taryeva, əsasən, xarakterik yaşlı qadın rolları ifa etmişdir. O, 24 iyul 1962-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## Mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı
* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 2 fevral 1956
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni

## İfa etdiyi əsas rollar

## İstinadlar
Keşlədə dəmiryol qəzası

**Keşlədə dəmiryol qəzası** — Bakı ilə Keşlə arasındakı dəmiryol qəzası.

1930-cu illərdə Bakı ilə Keşlə arasında gecə iki qatar toqquşmuşdur. Qəza zamanı 2 qatar, 5-6 yük və sərnişin vaqonu yararsız hala düşmüşdür. Hadisə zamanı sərnişinlərdən 29-u ölmüş, 69-u isə ağır yaralanmışdır.

Qəzaya Keşlə stansiyası işçilərinin səbəb olduğu aydınlaşdırılmışdır. Bu səbəbdən stansiyanın növbətçisi və 6 işçisi tutulmuşdur.

## İstinadlar
Bazar quruluşu

**Bazar quruluşu** () iqtisadi nəzəriyyədə — eyni məhsul istehsal edən şirkətlərin sayından asılı olaraq sənaye sahələrinin konfiqurasiyası.

## Bazar strukturlarının növləri
* İnhisarçı rəqabət və ya hər birinin bazar payı az və məhsulları zəif fərqlənən çox sayda şirkətin olduğu rəqabətli bazar.
* Oliqopoliya — böyük bir bazar payını birlikdə idarə edən az sayda şirkətin üstünlük təşkil etdiyi bazardır.
* Duopoliya — yalnız iki şirkətin bir oligopoliyasına aid xüsusi bir haldır.
* Oliqopsoniya — satıcılarının çox olduğu, lakin alıcılarının az olduğu bir bazardır.
* İnhisarçılıq bir məhsul və ya xidmət istehsalçısının yalnız bir olduğu bazardır.
* Təbii inhisar — miqyaslı iqtisadiyyatın nə qədər səmərəliliyi artdıqca şirkətin böyüdüyü bir inhisardır. Bir şirkət, müstəqil olaraq bütün bir bazara iki və ya daha kiçik ya da daha dar ixtisaslaşmış şirkətlərin hər hansı bir birləşməsindən daha ucuz qiymətə xidmət edə bilsə, təbii bir inhisardır.
* Monopsoniya — yalnız bir müştərisi olan bir bazardır.
* Mükəmməl rəqabət — nəzəri cəhətdən mümkün olan, məhdudiyyətsiz rəqabətə sahib bir bazar quruluşu (və ya giriş maneələrinin tamamilə olmaması); mükəmməl elastik tələb əyrisi ilə birləşdirilmiş məhdud sayda istehsalçı və alıcı.

Fərqli bazar strukturlarının fərqli olduğu əsas meyar bazarda istehsalçıların və istehlakçıların sayı və ölçüsü, satılan malların və ya xidmətlərin növü və onlar haqqında məlumatların mövcudluğu dərəcəsidir.

## Xarici keçidlər
* Mikroekonomika Elmer J. Viens: Oliqopoliya, Fərqli Oligopoliya və İnhisar Rəqabətinin İnteraktiv Onlayn Modelləri
Oliqopsoniya

**Oliqopsoniya** ( — sayca az və  — ərzaq alışı) iqtisadiyyatda — məhdud sayda istehlakçı və çox sayda satıcı (istehsalçı) ilə xarakterizə olunan bazar vəziyyəti.

Belə bir bazarda satıcılar bir-birlərinin qiymət siyasətinə və marketinq strategiyasına çox həssasdırlar. Oliqopsoniyanın tipik bir nümunəsi, məsələn, çox az təyyarə istehsalçısının istehlakçısı olduğu təyyarə hissələri bazarındadır. Demək olar ki, bütün hərbi sənaye kompleksi, məhsullarını çox məhdud dövlət güc idarələri və ya digər ölkələrin hökumətləri tərəfindən satın alınan oligopsoniya rejimində işləyir.

## Xarici keçidlər
* 
* Bhaskar, V., A. Manning and T. To (2002) 'Oligopsony and Monopsonistic Competition in Labor Markets,' *Journal of Economic Perspectives,* **16,** 155—174.
* Bhaskar, V. and T. To (2003) 'Oligopsony and the Distribution of Wages,' *European Economic Review,* **47,** 371—399.
Qışlaq-i Nəcəfxanlı (Əhər)

**Nəcəfxanlı Qışlağı** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 74 nəfər yaşayır (13 ailə).

## İstinadlar
Qeyri-mükəmməl rəqabət

**Qeyri-mükəmməl rəqabət** — iqtisadi nəzəriyyəyə görə, bazar quruluşunun mükəmməl rəqabət şərtlərinə cavab vermədiyi bir vəziyyətdir. Qeyri-mükəmməl rəqabət formalarının aşağıdakı təsnifatı yaygındır:

* Yalnız bir satıcının olduğu inhisar (məsələn, qaz təchizatı bazarı);
* Az sayda satıcının olduğu oliqopoliya (məsələn, mobil xidmətlər bazarı);
* Bənzər mallar istehsal edən bir çox satıcının olduğu inhisarçı rəqabət eyni zamanda bir qədər fərqlidir (fərqləndirmə meyarı satıcının yeri də ola bilər);
* Yalnız bir alıcının olduğu Monopsoniya (məsələn, ağır silah bazarı);
* Az sayda alıcının olduğu Oliqopsoniya.

Qiymətlər və ya mallar haqqında məlumatların yetərli olmadığı, yəni bazar mühitinin qeyri-şəffaf olduğu bazarlarda qeyri-kamil məlumatlar da ola bilər.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* *Робинсон Дж.*Экономическая теория несовершенной конкуренции. — М.: Прогресс, 1986.
Yaşayış binası (İstiqlaliyyət küçəsi, 41)

**Yaşayış binası**— İstiqlaliyyət küçəsi, 41 ünvanında 1912-ci ildə inşa edilmiş üç mərtəbəli yaşayış binası. Binanın memarı İosif Ploşkodur.

## Haqqında
Yaşayış binası 1912-ci ildə memar İosif Ploşkonun layihəsi əsasında inşa edilib. Şəhərin tarixi mərkəzinin formalaşmasında iştirak edən tikililərdən biridir. Bina iki zəif formada irəli çıxan rizalitlərlə birgə order sisteminin klassik üsulları əsasında həll edilmişdir. Fasadların memarlıq kompozisiyasının əsas elementi iki yuxarı mərtəbəni birləşdirən Korinf orderinin pilyastrlarıdır. Fasadın nəcib, təvazökar plastikası üçün detalların incə çəkilməsi səciyyəvidir. Zəngin yapma ilə yarımdairə şəkilli pəncərələrin qıfıl daşlarının dekorativ maskaları, birinci mərtəbənin qabarıq hörgüsü fonunda gerblərin təsviri evin sahibinin mötəbərlitini və hansı mövqeyə sahib olduğunu göstərir. Əsas fasad boyu sürahi bəndlə birgə uzadılmış eyvanlar, üfüqiliyi xüsusi olaraq nəzərə çarpdıran əlavə memarlıq mövzusu olmaqla, kompozisiya quruluşunun vahidliyini təşkil edərək pilyastrların şaqulləri və İoniya yarımsütunları ilə həmahəng şəkildə uyğunlaşırlar.

## Şəkilləri


Building on Istiglaliyyat Street 41 (2).JPG|
Building on Istiglaliyyat Street 41 (facade detail).JPG|
Building on Istiglaliyyat Street 41 details.jpg|
İstiqlaliyyət küçəsi, 41 fasad detalı.jpg|
İstiqlaliyyət küçəsi 41 ünvanındakı binanın interyeri (1).jpg|
İstiqlaliyyət küçəsi 41 ünvanındakı binanın interyeri (2).jpg|


## Həmçinin bax
* İsmailiyyə Sarayı
* Bakı real məktəbinin binası
* Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin binası
*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mark Blauq

**Mark Blauq** (; ) — hollandiyalı iqtisadçı, tanınmış iqtisadi düşüncə tarixçisi.

## Bioqrafiyası
3 aprel 1927-ci ildə Haaqada anadan olub. 1940-cı ildə Blauq ailəsi ABŞ-yə mühacirətə gedib. Kuins Kollecindən BA (1950), MA (1952) və Nyu-Yorkdakı Kolumbiya Universitetindən PhD (1955). Dövlət xidmətində və beynəlxalq təşkilatlarda qısa müddətlərə əlavə olaraq, Yel və London (1963-cü ildən) Universitetlərində, Rotterdamdakı Erasmus Universitetində dərs deyən akademik təyinatlar var.

THESIS jurnalının redaksiya heyətinin üzvü idi.

Ömrünün son illərində Leydendə yaşadı və Hollandiyada, Amsterdam Universitetində və İdarəetmə və İqtisadiyyat Tarix Mərkəzinin həmsədri olduğu Erasmus Universitetində mühazirələr oxumuşdur.

İngilis, holland, fransız və alman dillərini bilirdi.

## Elmi töhfəsi
Mark Blauq karyerası boyunca bir sıra iqtisadi məsələlərin həllinə böyük töhfə vermişdir. Sənət iqtisadiyyatı və təhsil iqtisadiyyatı sahəsindəki dəyərli töhfələrinə əlavə olaraq, iqtisadiyyat tarixi və iqtisadiyyat metodologiyasındakı işləri ilə geniş tanınır. Metodoloji məsələlər və iqtisadi nəzəriyyənin təhsildən insan kapitalına qədər geniş bir sahəyə tətbiq edilməsinə gəldikdə, “elm fəlsəfəsi və intellektual tərəqqi əyrisi Mark Blauqun maraqlarına cavab verən uyğun mövzuları təmin edir.”

Keçmiş və indiki iqtisadçılara həsr olunmuş iki bioqrafik lüğətin müəllifidir: Keynesdən Sonra Böyük İqtisadçılar (1985) və Keynsdən əvvəl 100 Böyük İqtisadçı (1986).

## Mükafatları
* 1984 — Holland Kral Sənət və Elmlər Akademiyası tərəfindən verilən xarici mükafat.
* 1988 — iqtisadiyyat tarixi üçün görkəmli elmi cəmiyyətin üzvü.
* 1989 — Britaniya Akademiyasının Elmi Cəmiyyətinin üzvü seçilmişdir.

## Ədəbiyyat
* 
* 

## İstinadlar
Keynsdən əvvəl 100 böyük iqtisadçı

**"Keynsdən əvvəl Böyük İqtisadçılar: Keçmişdəki 100 İqtisadçının həyatı və işi ilə tanışlıq"** () — ingilis iqtisadi elm tarixçisi M. Blauq (1986), 2005-ci ildə rus dilində yenidən çap olunmuş əsəri.

## Məzmunu
İngilis iqtisadi düşüncə tarixçisi Mark Blauq,  Con Meynard Keyns  əvvəl iqtisadiyyata töhfə verən ən məşhur 100 iqtisadçıdan 100-nün bioqrafiyasını təsvir edir. Keyns. Bu iqtisadçıların fikirlərini və dövrünün ən vacib müzakirələrini göstərir.

Ön sözdə M. Blauq seçdiyi subyektivliyi qeyd edir, lakin iqtisadçılar arasında səsvermə olsaydı, siyahısından 90 və ya 95 nəfər böyüklərdən olardı. Kitabdakı hər bir məqalə bir neçə blokdan ibarətdir: əvvəlcə alimin əsas fikirləri təhlil edilir, əsas əsərləri nəzərdən keçirilir və sonu iqtisadçının tərcümeyi-halına həsr olunur.

Kitab 1985-ci ildə nəşr olunan "Keynsdən sonra böyük iqtisadçılar" kitabının davamıdır və İqtisadi Doktrina Tarixi və ölkənin və dünyanın bir sıra universitetlərinin İqtisadi Düşüncə Tarixi kurslarının tədris planlarına daxil edilmişdir.

Mark Blauq tam yüz belə cazibədar hekayə topladığı məşhur konsepsiyaların müəlliflərindən və onların həyat yollarından rahat və əyləncəli bir şəkildə bəhs edir. Rus dilində tərcümədə kitab "Keynsdən əvvəl 100 Böyük İqtisadçı" (Sankt-Peterburq: İqtisadi Məktəbi, 2005) başlığı ilə nəşr olunmuşdur və aşağıdakı iqtisadçılar siyahısına malikdir.

# Alber Aftalon
# Enriko Barone
# Frederik Bastiat
# Samuel Beyli
# Oygen fon Bem-Baverk
# Ceremi Bentam
# Daniil Bernulli
# Eduard Bernşteyn
# Ladislaus Bortkeviç
# Artur Bouli
# Çarlz Bebbic
# Volter Beychot
# Leon Valras
# Alfred Veber
# Maks Veber
# Torsteyn Veblen
# Fridrix fon Vizer
# Knut Viksel
# Ferdinando Qaliani
# Rudolf Hilferdinq
# Con Qobson
# Herman Henrix Hossen
# Çarlz Davenant
# Uilyam Stenli Cevons
# Riçard Cons
# Henri Corc
# Jyul Dyupyui
# Kleman Juqlyar
# Verner Zombart
# Uilyam Kanninqem
# Riçard Kantilyon
# Qustav Kassel
# Con Meynard Keyns
# Con Nevill Keyns
# Fransua Köne
# Con Kerns
# Con Beyts Klark
# Con Moris Klark
# Con Klepem
# Con Kommons
# Nikolay Kondratyev
# Oqüst Kurno
# Henri Keri
# Oskar Lanqe
# Vilhelm Launxardt
# Tomas Kliff Lesli
# Fridrix List
# Con Lo
# Ceyms Loderdeyl
# Con Lokk
# Samuel Lonqfild
# Roza Lüksemburq
# Con Mak-Kullox
# Tomas Maltus
# Tomas Men
# Hans fon Manqoldt
# Bernard de Mandevil
# Karl Marks
# Alfred Marşall
# Karl Menqer
# Con Stüart Mill
# Uesli Mitçell
# Henri Mur
# Dadli Nort
# Saymon Nyukomb
# Robert Ouen
# Vilfredo Pareto
# Uilyam Petti
# Artur Piqu
# Pyer Jozef Prudon
# David Rikardo
# Dennis Robertson
# Vilhelm Roşer
# Con Re
# Henri Saymons
# Edvin Seliqmen
# Nassau Senior
# Anri Sen-Simon
# Henri Sicuik
# Şarl de Sismondi
# Evgeniy Slutskiy
# Adam Smit
# Ceyms Stüart
# Jan Batist Sey
# Henri Tornton
# Robert Torrens
# Tomas Tuk
# İohann fon Tünen
# Ann Türrqo
# Filipp Uikstid
# Edvard Ueykfild
# Frank Fetter
# İrvinq Fişer
# Edvard Çemberlin
# Qustav Şmoller
# Artur Şpitqorf
# Yozef Şumpeter
# Frensis Ecuort
# Riçard Eli
# Devid Yum

## İstinadlar
Musa Nağıyevin dördmərtəbəli mədaxil evi

**Ağa Musa Nağıyevin dörd mərtəbəli mədaxil evi** — Xaqani küçəsi, 47 ünvanında 1910–1912-ci illərdə inşa edilmiş dörd mərtəbəli mədaxil evi. Binanın sifarişçisi Ağa Musa Nağıyev, memarı isə İosif Ploşkodur.

## Haqqında
1910–1912-ci illərdə Ağa Musa Nağıyevin sifarişi ilə şəhərin tarixi məhəllələrinin sərhədindəki boş yerdə, Molokanskaya küçəsi, 47-də (indiki Xaqani küçəsi, 47) növbəti mədaxil evini tikdirir. Mədaxil evi küncvaridir, o öz monumental siması və şəhərsalma mövqeyi ilə seçilir. Fasadlarda genişlik və mütənasib bölünmə duyğusu memar İ. Ploşko üçün səciyyəvidir. O, binanın kompozisiya strukturunu monolit həcm formasında qurmuş və sonradan əsas elementləri birinci qaydada, həmçinin tətbiqi elementləri ikinci qaydada ayırmışdır. Fasadın memarlıq karkasını yaradarkən mənzillərin planlı təşkilinə diqqət yetirmişdir.

Bina künc yerləşməsi və çoxsaylı balkonlar, erkerlər və lociyaları olan ümumi görünüşün ifadəliliyi Bakının şəhər məhəllələri sistemində memarlıq əhəmiyyətini müəyyənləşdirmişdir. Bəndlərin öz şaquli ox, küncləri ilə əlaqədə dekorativ gümbəzli erkerlərə birləşdirilməsinin nəzərə çarpan ritmi binanın çoxplanlı məzmununu açır. Fasadın əsas vasitələri sırasında memarlıq miqyasının istiqamət verilmiş dinamikası özünü göstərir. Karnizdən xaricdə tikilmiş bənd aşırımları dərin şəkildə kəsilmiş gözəl hissələrdən ibarət kiçik balkonların əla şəkildə işlənmiş yarımdairə tağları, enerjiyə malik plastika və yüksək memarlıq üsullarının dinamikasını qeyd edir. Bu quruluşda divarların üzlük materialı və memarlıq detallarında əhəngdaşı fəal rol oynayır.

## Həmçinin bax
* Yaşayış binası (Xaqani küçəsi, 9)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yaşayış binası (Xaqani küçəsi, 9)

**Yaşayış binası** — 1896-cı ildə Xaqani küçəsi, 9 (keçmiş Molokanski, 9) ünvanında inşa edilmiş binanın memarı İohan Edeldir. Müstəqillikdən sonra bir müddət İraq səfirliyi kimi fəaliyyət göstərən bina hazırda istifadəsizdir.

Xaqani küçəsi, 9 ünvanında yerləşən bina Bakının mərkəzində sayca çox az olan əsl villalardan biri idi. Bağçalı bina, qırmızı xətdən kənarda yerləşirdi ki, bu da Bakıda tarixi məhəllənin salınmasında nadir hal idi. Bina, memarlıq üslubu baxımından italyan intibahına meyllidir. Burada korinf sütunları və klassik formalı eyvanlardan istifadə olunmuşdur. Bina, fasadının plastikliyi, incə qurulmuş interyerləri və ümumi plan xüsusiyyətlərinə görə fərqlənir.

## Həmçinin bax
* Qrifonlu ev
* Şəmsi Əsədullayevin evi
* Musa Nağıyevin dördmərtəbəli mədaxil evi

## İstinadlar
Helena Barlou

**Helena Barlou** () - İngiltərə keçmiş uşaq aktrisası.

## Həyatı və karyerası
Helena Barlou 5 sentyabr 1998-ci ildə Londonda anadan olmuşdur. 2009-cu ildə aktrisa karyerasına başlamışdır. O, İngilis Gənclər Balet Teatrı üçün "Şelkunçik" baletində oynamışdı. Sonra isə Maykl Kroft Teatrının açılış mərasimlərində iştirak etdi.

2011-ci ildə ilk və ən tanınan filmi olan "Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri. II hissə" filmində Ron Uizlinin qızı Rosa Qreyncer-Uizli rolunu canlandırdı. Bu film həm də ticarət baxımından uğurlu idi.

Həmin il həm də "Horrid Henri" filmində Susan rolunu canlandırdı.

2012-ci ildə hələ ki, sonuncu filmi olan "Böyük gözləntilər" filmində gənc Estella Heymişem rolunu canlandırdı.

2013-cü ildən sonra qısa filmlərdə rol alan Barlou həmin il "Harriet və matçlar" filmində Harriet, 2019-cu ildə isə "İTİLİ: Düşünürəm ki, səni sevirəm" filmində Mia rolunu canlandırdı.

## Teatro-Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Helena Barlou "Harri Potter və Ölüm Yadigarları II Hissə" filmində Rosa Qreyncer-Uizli rolunu oynayacaq
İran Helikopterlərə Dəstək və Yeniləmə Şirkəti

**Iran Helicopter Support and Renewal Company** (**IHSRC**) (, qısaca , **PANHA**) - İran vertolyot istehsalçısıdır.

## Tarix
İranın bəzi İtalyan helikopterlərini Agusta şirkətindən almasından sonra bu helikopterlərə dəstək və təmir zavodu yaratmaq vacib oldu. Bu zavod İran Birgə Helikopter Sənayesi adını aldı. Daha sonra Belldən çox sayda helikopter alındıqdan sonra yeni aviasiya donanmasının dəstəklənməsi üçün bu zavodun genişləndirilməsi planlaşdırıldı. Bu genişlənmənin bir hissəsi olaraq üç böyük bölmənin yaradılması nəzərdə tutulurdu.

1. (NMP) Təmir və Saxlanma Mərkəzi

2. (HDMC) Əsas Donanma Təmir Mərkəzi

3. (NICP) Nəqliyyat və Dəstək Mərkəzi

1979-cu ildə İran inqilabından, ABŞ-nin İrana tətbiq etdiyi embarqodan və İran-İraq müharibəsinin başlamasından sonra PANHA helikopterləri müharibədə dəstəkləmək və saxlamaq məqsədi ilə fəaliyyətə başladı. Bir neçə ildən sonra İranın bütün hərbi helikopterlərinin təmiri və texniki cəhətdən təchizatı baxımından özlərini tamamilə təmin etdilər. 1986-cı ildə bu müvəffəqiyyətdən sonra təmir, baxım və dəstək vəzifələri rabitə, neft, İran Qızıl Xaç və elektrik stansiyaları kimi digər təşkilatlara genişləndi.

Hal-hazırda bu təşkilat on altı müxtəlif modeldə on müxtəlif növ hərbi və qeyri-hərbi helikopter təmir edir və saxlayır. 1994-cü ildə PANHA şirkətinin mütəxəssisləri Şabaviz adlı ilk vertolyotun quruluşunu tamamladılar. Bundan sonra ticarət vertolyotlarının istehsalına başlamaq üçün ilk rəsmi icazələrini aldılar. PANHA, tərsinə mühəndislik helikopterlərində, onların təkmilləşdirilməsində və İranın böyük helikopter donanmasına xidmət göstərilməsində mühüm rol oynamışdır.

## Vəzifələri
*On beş müxtəlif modeldə doqquz növ vertolyotun təmiri və istismarı. (Bell 205, Bell 206, Bell 212, Bell 214, CH, RH, SH, 412, Mil 17)
*Gövdə konstruksiyası və helikopterlərin təkmilləşdirilməsi
*Müxtəlif helikopter pəncərələrinin və şüşələrinin dizaynı və konfiqurasiyası
*Dizayn və istehsal qurğuları
## Məhsulları
### Helikopterlər
*Panha 2091 - Bell AH-1 SuperCobra-ya əsaslanır
*Panha Shabaviz 2-75 - Bell 204/205 əsasında
*Panha Shabaviz 2061 - Bell 206-ya əsaslanır
*Shahed-278 - Bell 206-ya əsaslanır
*Homa - Cüt mühərrikli helikopter 14 nəfərlik olub müxtəlif hava şərtlərində uça bilir.

## İstinadlar
İran Təyyarə İstehsalı Sənayesi Şirkəti

**İran Təyyarə İstehsalı Sənayesi Şirkəti** (; , Farsca qısaltması — *HESA*) İranın 1976-cı ildə qurulmuş təyyarə istehsalı müəssisəsidir. İran Aviasiya Sənayesi Təşkilatı tərəfindən idarə olunur və Şahinşəhr (İsfahan) şəhərində yerləşir.

Şirkətin qurulduğu təxminən 2 milyon kvadratmetr və ya 500 hektarlıq ərazi yerli olaraq tanınan və hörmətli Boroumand ailəsi (qardaşlar: Abdolghaffar, Abdolrahman, Abdolrahim, Abdolkarim, Abdolrashid və Abdollah) tərəfindən hədiyyə edilmişdir. Şirkət minlərlə kvadratmetrlik istifadəyə hazır ərazisi mövcuddur və 250.000 kvadratmetrlik sahəsi mağaza və hanqarlara, həmçinin A/C hissələrinin istehsalı (klima istehsalı), birləşdirilməsi, laboratoriyalar, uçuş sınaq obyektləri və istehsal üçün hazırlıq sexlərinə ayrılmışdır.

## Tarix
Şahinşəhr zavodunun inşasına Amerikanın Textron şirkəti başlamışdır. Yeni müəssisə, İranda bir neçə yüz helikopter istehsalı və texnologiyasının ötürülməsini əhatə edən bir müqaviləyə uyğun olaraq müxtəlif konfiqurasiyalı Bell 214 helikopterləri istehsal etməyi planlaşdırırdı. Müqavilənin o qədər böyük olduğu bildirildi ki, Textron, İran proyektini icra etmək üçün general-mayor Delk M. Audenin rəhbərlik etdiyi yeni bir ştat yaratdı. Amerika şirkəti, İran inqilabı və ondan sonrakı İrana qarşı sanksiyalar səbəbiylə layihədən çəkilmək məcburiyyətində qaldı. Daha sonra İran İslam Respublikasının səlahiyyətliləri zavodun tikintisini başa çatdırdı və 1989-cu ildə bazasında Amerika F-5 qırıcılarının təmirini və modernləşdirilməsini təşkil edərək işə saldı. 1993-cü ildə HESA, AN-1 J "Cobra" helikopterlərinin istehsalına başladı, 1996-cı ildə Şahinşəhrdə pistonlu təyyarə mühərriklərinin istehsalına başladı.

## Layihələri
* IrAn-140–100 HESA tərəfindən Ukrayna ilə birlikdə An-140 bazasında inkişaf etdirilən IrAn-140–100 sərnişin təyyarələrinin istehsalı.
* Ghods Ababil (d.) Rus dronları üçün paraşüt sistemlərinin dizaynı və istehsalı…
* Shahed-278 helikopterinin istehsalı (American Bell 206 və İranın Panha Shabaviz 206–1 komponentlərindən istifadə etməklə)
* Zafar 300 helikopterlərinin istehsalı (Bell 206 əsasında)
* Shahed-274 helikopterinin istehsalı (Bell 206 əsasında)
* Shahed-285 helikopterinin istehsalı (Bell 206 və Panha Shabaviz 206–1 komponentlərindən istifadə etməklə)
* Təlimçi HESA Dorna
* Karrar dronlarının istehsalı
* Kompozit pərvanələrin istehsalı
* İran Hərbi Dəniz Qüvvələri üçün təyyarələrin təmiri
* Hissələrin istehsalı
* Azarakhsh qırıcılarının istehsalı (Northrop F-5 bazasında)
* Saeqeh qırıcılarının istehsalı (Northrop F-5 bazasında)
* Stels texnologiyasından istifadə etməklə sualtı səsli HESA Shafaqın inkişafı (M-ATF əsasında)
* Sofreh Mahi adında stels texnologiyasından istifadə edərək bir dronun hazırlanması
* Simorgh layihəsi (Pers. هواپيماي سيمرغ) Northrop F-5A modernizasiyasının F-5B-yə çevrilməsi üçün mövcud olan layihənin bir hissəsidir. İlk dəfə 2005-ci ildə İran Kiş Hava Sərgisində göstərilən iki təyyarə istehsal edilmişdir.