open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Özbəkistan Quru Qoşunları

**Özbəkistan Quru Qoşunları** (Özbəkistan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin tərkib hissəsi) 1991-ci ildə yaradılıb və ölkənin müdafiəsini təmin edən əsas hərbi struktur hesab olunur.

**Özbəkistan Quru Qoşunları** **əsas funksiyaları:**
* Ölkənin ərazi bütövlüyünü qorumaq 
* Terrorizmlə mübarizə və daxili təhlükəsizliyi təmin etmək
* Xarici təhdidlərə qarşı müdafiə tədbirləri görmək
* Sərhəd bölgələrində təhlükəsizliyi qorumaq

## Struktur və Bölmələr
**Özbəkistan Quru Qoşunları aşağıdakı əsas bölmələrdən ibarətdir:**

# **Mexanikləşdirilmiş briqadalar** – Əsas hücum və müdafiə qüvvələri
# **Tank briqadaları** – Zirehli texnika və tank əməliyyatları
# **Xüsusi təyinatlı qüvvələr (SPETSNAZ)** – Antiterror və kəşfiyyat əməliyyatları üçün
# **Artilleriya qoşunları** – Uzaq mənzilli atəş dəstəyi üçün
# **Hava-desant qüvvələri** – Paraşüt və sürətli hücum bölmələri
# **Daxili Qoşunlar** – Daxili təhlükəsizlik və antiterror əməliyyatları
# **Sərhəd qoşunları** – Dövlət sərhədini qorumaq üçün

Özbəkistanın quru qoşunlarının əsas hissəsi **Fərqanə vadisində** və **Əfqanıstan sərhədində** yerləşdirilib. Bu bölgələrdə sabitliyi qorumaq üçün xüsusi təyinatlı qüvvələr və sərhəd qoşunlarıda aktiv fəaliyyət göstərir.

## Təlim və Beynəlxalq Əməkdaşlıq
Özbəkistan Quru Qoşunları mütəmadi olaraq müxtəlif ölkələrlə hərbi təlimlər keçir:

**[[Türkiyə]]** – Xüsusi təyinatlı qüvvələr üzrə təlimlər

**[[Pakistan]]** – Dağlıq və çətin şəraitdə döyüş hazırlığı

**[[Çin]]** – Sərhəd təhlükəsizliyi və kəşfiyyat əməkdaşlığı

**[[Rusiya]]** – Tank və mexanikləşdirilmiş briqadalar üzrə təlimlər

## Həmçinin baxın
Özbəkistan Silahlı Qüvvələri

Şavkat Mirziyoyev
Tefnut

**Tefnut** — qədim Misir mifologiyasında rütubət, nəmli hava, şeh, yağış, məhsuldarlıq, qədim Misir dinində təqvim fəsilləri ilahəsi. Hava tanrısı Şunun qadın dubleti, əkiz tayı və həyat yoldaşıdır. Onun mifoloji funksiyası Şudan daha az məlumdur.

Piramida mətnlərində onun haqqında su gətirdiyi qeydləri var. Buna görə də misirşünaslar tanrı Şunun quru hava ilə əlaqəsi paralelliyinəə əsaslanaraq, Tefnutun nəmlə əlaqəli olduğu fikrini irəli sürüblər.

O, həm də Ranın Gözü kimi fəaliyyət göstərə bilən ilahələrdən biri olub.

## Etimologiya
Tefnut adının müəyyən bir dəqiq etimologiyası yoxdur. Bəzən havada şeh və ya nəm kimi tərcümə olunur. Bəzən isə, adın etimologiyası tüpürmə sözünün onomatopoeiyası hesab edilir. Onun adında ilk samitlər olan "*tf*" qədim misircədə "tüpürmək" deməkdir. Həmçinin yaradılış mifinin bəzi versiyalarında Atum onu tüpürür. Bundan əlavə, onun adı sonrakı mətnlərdə ağızdan tüpürcək kimi yazılmışdır.

Qardaşı da daxil olmaqla əksər Misir tanrıları kimi Tefnutun da heç bir ideoqrafiyası və ya simvolu yoxdur. Onun heroqliflərdəki adı t-f-n-t dörd tək fonoqram işarəsindən ibarətdir. n fonoqramı suyun səthindəki dalğaların təsviri olsa da, heç vaxt su (mw) sözü üçün və ya su ilə əlaqəli hər hansı bir şey üçün ideoqram və ya təyinedici kimi istifadə edilməmişdir.

## Mifoloji mənşəyi
Tefnut günəş tanrısı Ra və ya Atumun qızıdır. Əkiz qardaşı Şu ilə evlənib, o, göy ilahəsi Nutun və yer tanrısı Gebinanasıdır. Tefnutun nəvələri Osiris, İsis, Set, Neftis və bəzi versiyalarda Hor idi. O, həm də Kiçik Horusun ulu nənəsi idi. Atası, qardaşı, uşaqları, nəvələri və nəticəsi ilə birlikdə Heliopolis Enneadının üzvüdür.

Tefnut və Şu əkizlərinin yaradılması haqqında mifin bir neçə versiyası var. Hər bir versiyada Tefnut partenogenez  çoxalma növü ilə yaranır.

Heliopolitan yaratma mifində Atum Tefnut və Şunu çıxarmaq üçün asqırır. Piramida mətnləri 527-də deyilir: "Atum Heliopolisdə asqırmaqla öz ixtirasını göstərdi. Və, qardaş və bacı dünyaya gəldi — Şu və Tefnut."

Qədim Misirdə sarkofaq adlanan tabutların içində yazılan və "Sarkofaq Mətnləri" adlanan yazılarda da Atumun asqırması nəticəsində Şunun burnundan çıxması, Tefnutun isə tüpürcək kimi tüpürülməsi ilə bağlı istinadlar var. Bremner-Rind Papirusu və Memfit İlahiyyatı kimi tanınan Şabaki daşlarında olan yazılar isə, Atumun əkizləri meydana gətirmək üçün tüpürcəyi asqırması kimi təsvir edilir.

## Mifologiya
Tefnut digər ilahələrlə birlikdə Ranın Gözü hesab edilirdi. Məşhur bir mif var ki, Ranın Gözü olan Tafnut Nubiyaya çəkildi (və Misirdə quraqlıq dövrü başladı) və sonra onun üçün Tot və Şunu (qədim versiyada — Onuris) göndərən atasının xahişi ilə geri qayıtdı. Tefnutun Nubiyadan gəlişi və daha sonra Şu ilə evlənməsi təbiətin çiçəklənməsindən xəbər verir.

Piramida Mətnlərinin ilk yazılarında onun vajinasından təmiz su çıxardığı qeyd edilir.

Şu oğlu Gebi öz bacısı və arvadı olan Nutdan zorla ayırdıqda, Geb atası Şuya qarşı çıxır. Şu və Geb arasında olan bu mübarizə, Şunun dünyadan köçməsinə səbəb olur. Anası Tefnutla aşiq olan Geb onu həyat yoldaşı və baş kraliça kimi qəbul edir.

## İstinadlar
Adelomyrmex

**Adelomyrmex** — Myrmicinae yarımfəsiləsinə aid bir qarışqa cinsi. Adelomyrmex növləri, ən çox Berlese və Winkler nümunələrində toplanan kiçik, zibil içində yaşayan qarışqalardır. Bu cins və onun qohumları pantropik yayılmaya malik olsa da, Mərkəzi Amerika bulud meşələri onların bol və müxtəlif olduğu yeganə yerdir. Təsvir edilməmiş növlər də daxil olmaqla, 2023-cü ilədək Adelomyrmex-də 66 növ var.

## Yaşayış yeri və yayılma
Adelomyrmex-in çoxluğu və müxtəlifliyinin əsas olduğu yer Mərkəzi Amerikadır və bir neçə uzaq növ Yeni Qvineya, Samoa, Fici, Tonqa, Yeni Kaledoniya və Kakos adasında rast gəlinir. Bir neçə Adelomyrmex növü çox məhdud diapazonlu dağ zirvəsi endemikləridir və iqlim dəyişikliyi açıq şəkildə dağ zirvəsində nəsli kəsilmə təhlükəsi yaradır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Norveç Silahlı Qüvvələri

**Norveç Silahlı Qüvvələri** (   ("Müdafiə") Norveç Krallığının milli müdafiəsini təmin edən rəsmi hərbi qurumudur. Norveçin suverenliyini qorumaq, beynəlxalq sülh missiyalarında iştirak etmək və NATO daxilində müttəfiqlərini dəstəkləmək üçün yaradılmışdır.
## Struktur
**Struktur** Norveç Silahlı Qüvvələri dörd ana qol üzərində qurulmuşdur:

# **Quru Qoşunları (Hərbi Quru Qüvvələri - Hərens)** – Daxili və beynəlxalq təhdidlərə qarşı müdafiənin təmin edilməsi
# **Dəniz Qoşunları (Hərbi Dəniz Qüvvələri - Sjöforsvaret)** – Norveç sahillərinin və dəniz sühbətinin qorunmasın təmin edilməsi
# **Hava Qoşunları (Hərbi Hava Qüvvələri - Luftforsvaret)** – Hava sahəsinin qorunması və hava çıxışlarının idarə olunmasını təmin edir
# **Daxili Müdafiə Qoşunları (Heimevernet - HV)** – Ehtiyat hərbi hissələrdən ibarət olan bu qurum yerli səviyyədə müdafiə tədbirlərini təmin edir

**Beynəlxalq Əlaqələr:**

Norveç Silahlı Qüvvələri NATO-nun aktiv üzvlərindən biridir və BMT-nin sülh məramlı missiyalarında  iştirak edir.

## Mənbə
İraq Hərbi Dəniz Qüvvələri

**İraq Hərbi Dəniz Qüvvələri** - İraq Respublikasının dəniz müdafiəsini təmin edən rəsmi hərbi qurumudur. O, ölkənin sahil sularını qorumaq, dəniz yollarını nəzarət altında saxlamaq və beynəlxalq missiyalarda iştirak etmək üçün yaradılmışdır.

## Struktur

* **Patrul Gəmiləri** – Sahil boyu patrul xidməti görən kiçik və orta həcmli gəmilər
* **Dəniz Kommandosu** – Xüsusi dəniz əməliyyatlarını həyata keçirən elit qoşunlar
* **Logistika və Təchizat** – Donanmanın maddi-texniki bazasını

## Tarix
İraq Hərbi Dəniz Qüvvələri 1937-ci ildə yaradılıb və 1980-1988-ci illər arasında davam edən İran-İraq müharibəsində əhəmiyyətli rol oynayıb. 1991-ci il Körfəz Müharibəsi və 2003-cü il İraq münaqisəsində bu qüvvələr əhəmiyyətli təsirlərə məruz qalmış və yenidən qurulmuşdur.

## Həmçinin bax
İraq

İraq prezidenti

## Mənbə
Acanthognathus

**Acanthognathus**  — (yunan dilində: *ákantha* = tikan, *gnáthos* = çənə) Tropik Mərkəzi və Cənubi Amerikada tapılan qarışqa cinsi. 7 yaşayan növü və yalnız fosil qeydlərindən məlum olan nəsli kəsilmiş bir növü, Acanthognathus poinari var.

## Təsvir
Onlar qırmızımtıl rəngdədir və Odontomachus-a bənzədilə bilən uzun tələ-çənələri var. Bu yırtıcı qarışqalar adətən 30-dan az yetkindən ibarət kiçik koloniyalarda yaşayırlar.

Acanthognathus-un böyük, xətt şəklində çənələri var, hər birində tam bağlandıqda bir-birinə bağlanan 3 tikanlı dişin zirvə çatalı var; Bəzən preapikal dişlənmə olur, lakin çox vaxt olmur. Çənələr 170 dərəcə və ya daha çox açılır.

Mandibulanın bazal prosesi apikal olaraq incə şəkildə iki yerə bölünmüş uzun əyri bir mahmuzdur; mandibulalar tamamilə bağlandıqda, bazal proseslər kəsişir və labrumun ventral və labio-maksiller kompleksin zirvəsindədir; tamamilə açıq olduqda, mandibulalar tək bazal proseslərin müqaviməti ilə bu vəziyyətdə saxlanılır. Tetik tükləri mandibulalardan yaranır (hər birindən biri); tetik tükləri çənələr bağlandıqda kənara düz uzanır, çənələr açıldıqda dik olur.

## Taksonomiya
Bu cins, Braziliyada tapılan tək bir işçidən təsvir edilmiş *[[A. ocellatus]]* növünü yerləşdirmək üçün Mayr (1887) tərəfindən yaradılmışdır.
Səhvən, Acanthognathus adı 1912-ci ildə alman ixtioloqu G. Duncker tərəfindən sinqnatid balıq cinsi üçün yenidən istifadə edilmişdir, lakin bu, kiçik bir homonim olduğu üçün etibarsızdır. Bunlar indi Dunckerocampus və ya Doryrhamphus-da yerləşdirilir, çünki əvvəlki bəzən sonuncunun yarımnövü hesab olunur. Daha da çaşdırmaq üçün, nemesiid hörümçək cinsi olan Acanthogonatus tez-tez Acanthognathus kimi səhv yazılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ağ məscid (Quba)

**Ağ məscid** və ya **Quba Ağ məscid** — Quba şəhəri Cəfər Cabbarlı küçəsində yerləşən məscid.

## İnşası
İlk dəfə 1996-cı ildə məscidin ərazisində Hacı Elnur Əfəndiyev tərəfindən bir otaq tikilmiş, sonralar bu kiçik otaq məscidə çevrilmişdir. İbadətgah Elnur Əfəndiyevin təşəbbüsü, yerli sakinlərin yardımı ilə dağıstanlı ustalara inşa etdirilib. Məscidin kürsüsü və minbəri Türkiyədən gətirilmişdir. Məscidin inşa edilməsinin məqsədi "Aeroport" adlanan ərazidə yaşayan əhalinin məscidə olan ehtiyacını qarşılamaq üçün olub.

## Memarlığı
İbadətgah düzbucaqlı formadadır. İbadət evinin fasadı ağ rəngdədir. Məscid üç mərtəbədən ibarətdir. İbadətgahın birinci mərtəbəsi toplantıların, konfransların keçirilməsi üçün istifadə olunur. İkinci mərtəbə kişilər, üçüncü mərtəbə isə qadınlar üçün nəzərdə tutulub. İbadət evinin adı isə ona fasadına görə verimişdir.

## İcma
Məsciddə "Ağ məscid" dini icması fəaliyyət göstərir.

## Cümhuriyyət muzeyi
Ağ məsciddə Cümhuriyyət muzeyi fəaliyyət göstərir. Muzey Hacı Elnur Əfəndiyevin şəxsi təşəbbüsü ilə Azərbaycanının azadlığı uğrunda mübarizə aparmış şəxslərin şərəfinə yaradılmışdır. Bu xatirə guşəsinin məqsədi qubalı cümhuriyyətçilərin həyat mübarizəsini insanlara çatdırmaqdır.

Hacı Elnur Əfəndiyev Qubanın kəndlərindən həmin şəxslərə məxsus əşyaları toplayaraq bu muzeyi yaratmışdır. Muzeydə cümhuriyyətçilərin əşyalarından başqa seyidlərdən, övliyalardan qalan maraqlı təsbehlər, əl işləri də nümayiş olunur.

Cümhuriyyət muzeyində Müsavat hökumətinin qurucularından olan İttihad Partiyasının nümayəndəsi Həmdulla əfəndi və onun silahdaşlarının portretləri, əşyaları toplanıb. Onların Qubada başladıqları xalq hərəkatı dövründən qalan silahları və əlyazmaları qorunub saxlanılır.

## İstinadlar
Silke Akermann

**Silke M. Akermann** () — alman əsilli mədəniyyət tarixçisi və muzey mütəxəssisi.

## Bioqrafiyası
O, 2009-cu ildə Britaniya vətəndaşı olub və o vaxtdan ikili Almaniya-Britaniya vətəndaşlığına malikdir. Akermann hazırda Oksford Universitetində Elm Tarixi Muzeyinin direktoru vəzifəsində çalışır və 2014-cü ildə Oksford Universitetində ilk qadın muzey direktoru vəzifəsinə təyin edilib. O, eyni zamanda Oksford Elm, Tibb və Texnologiya Tarixi Mərkəzinin həmtəsisçisidir və Linakr Kollecində professor təqaüdü alır. 2013-cü ildə o, Beynəlxalq Elm və Texnologiya Tarixi və Fəlsəfəsi İttifaqının Elmi Alətlər Komissiyasının prezidenti seçilən ilk qadın olub, bu vəzifədə 2017-ci ilə qədər qalıb. Akermann Antikvarlar Cəmiyyətinin üzvü, Elmi Alət İstehsalçıları nüfuzlu şirkətinin tamhüquqlu üzvü və Saatçılar nüfuzlu şirkətinin azad üzvüdür.

## Təhsili
Akermann Almaniyanın Frankfurt Universitetində Tarix və Şərq dilləri üzrə təhsil alıb. "Regesta Imperii" layihəsində işlədikdən sonra o, 13-cü əsrin riyaziyyatçısı, astronomu və astroloqu Maykl Skot haqqında " *Maykl Skot: 13-cü əsrin universal alimi: Həyatının mənbələri - Əsərlərinin ənənəsi"* adlı magistr dissertasiyası qələmə almışdır. Akermann bu araşdırmanı 1996-cı ildə təqdim etdiyi fəlsəfə doktoru dissertasiyasında da davam etdirdi və daha sonra kitab şəklində nəşr etdirdi. Bu tədqiqat zamanı Akermann Frankfurt Universitetində Elm Tarixi İnstitutunda Elm Tarixi fakültəsini oxumuş və Devid Kinqin köməkçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir.

1996-cı ildən etibarən Akermann Londondakı Britaniya Muzeyində Avropa və İslam elmi alətlərinin kuratoru olub. 2005-ci ilin aprel ayında Antikvarlar Cəmiyyətinin üzvü seçilmişdir. 2012-ci ildə Akermann Almaniyanın Şverin şəhərindəki Tətbiqi Elmlər Universitetində Baltik Kollecində professor vəzifəsini tutmuş və daha sonra oranın prezidenti təyin edilmişdir. 2013-cü ilin iyulundan 2017-ci ilə kimi Elmi Cihazlar Komissiyasının sədri olub. 2014-cü ilin mart ayından Akermann Oksford Elm Tarixi Muzeyinin direktoru və Linakr Kollecinin əməkdaşı olub  O, Oksford Universitetində muzeyin ilk qadın rəhbəridir.

Akermanın tədqiqat maraqlarına orta əsrlər, intibah və islam dünyası, elm tarixi, elmi alətlər (xüsusilə astrolablar) və biliklərin nəqli daxil idi.

## Əsərləri
* *Humphrey Cole: mint, measurement and maps in Elizabethan England (1998)*
* *Richard II, John Holland and three medieval quadrants.* (1999)
* *Time* (1999)
* *Maths and memory: calendar medals in the British Museum* (2004)
* *Sternstunden am Kaiserhof: Michael Scotus und sein Buch von den Bildern und Zeichen des Himmels* (2009)
* *Scientific Instruments on Display* (2014)
* *Museum of the History of Science, Oxford* (2016)

## Xarici keçidlər

* Oksford Elm, Tibb və Texnologiya Tarixi Mərkəzi
* Beynəlxalq Elm və Texnologiya Tarixi və Fəlsəfəsi İttifaqının Elmi Alətlər Komissiyası

## İstinadlar
Birgit Aşmann

**Birgit Aşmann** () — Qərbi Almaniyanın Hamburq şəhərindən olan tarixçi. 2011-ci ilin aprel ayından Berlin Humboldt Universitetində XIX əsr Avropa tarixi fənnini tədris edir. Onun işinin bir digər istiqaməti də XIX və XX əsrlər ispan tarixidir.

## Həyatı
Məktəbi bitirdikdən sonra Aşmann 1986-cı ildən 1989-cu ilə qədər tibb üzrə təhsil kursunu başa vurmuşdur. Yalnız bundan sonra o, Kildəki Kristian-Albrext Universitetində tarix, alman və ispan dillərini birləşdirən təhsil kursundan qeydiyyatdan keçmişdir. Onun tələbəlik illəri Madriddə, Malaqa və Quayakildə ( Ekvadorda ) oxuduğu mühüm dövrləri əhatə edirdi. 1995-ci ildə bakalavr təhsilini başa vurmuş və sonrakı üç ili doktoranturada təhsilinə davam etmişdir. Kildən olan doktorluq dissertasiyası "İqtisadi möcüzə illəri"ndə Qərbi Almaniya ilə Frankonun rəhbərliyi altında İspaniya arasındakı münasibətlərə toxunurdu. Sonradan "Sadiq dostlar ...?: 1945-ci ildən 1963-cü ilə qədər Qərbi Almaniya və İspaniya" adı altında kitab kimi nəşr olunmuşdur. 1998-2000-ci illərdə Kil Universitetinin müasir və ən yeni tarix İnstitutunda akademik tədqiqatçı kimi çalışmış, 1998-ci ildə mühazirələr oxumuşdur  O, 2003-cü ilə qədər Kildə akademik məsləhətçi ( *"Akademische Rätin"* ) kimi qalmış, sonra isə baş akademik tədqiqatçı olmuşdur. 2004 və 2010-cu illərdə o, getdikcə daha çox habilitasiya işinə yönəldi və "Prussiyanın Şöhrəti və Almaniyanın Şərəfi: Fransa-Prussiya Müharibəsinə aparan dövrdə Milli Şərəf Diskursu"  adlı dissertasiyası ilə bu dərəcəni aldı. Bu dövrdə nəşr olunan başqa bir əsər, XIX və XX əsrlərin siyasətini idarə etməkdə Hesablama və Duyğu arasındakı tarazlığın qorunub saxlanılmasına aid idi.

Birgit Aşmann 2010-cu ildə Kildə müasir və ən yeni tarix üzrə tədris kafedrasındə pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmək təklifi almışdır. O, növbəti il ora köçdü və 1 aprel 2011-ci ildən  Berlin Humboldt Universitetində Avropanın XIX əsr tarixi üzrə kafedranın müəllimi vəzifəsini yerinə yetirməyə başladı.

## Əsərləri

* 
* 

## İstinadlar
Qaraalın kol qığılcımı

**Qaraalın kol qığılcımı (''Chlorophoneus nigrifrons'')** — "Malaconotidae" fəsiləsinə aid olan quş növü. Əsasən Şərqi Afrikada, meşələrdə yaşayır. Bu növ, çoxrəngli kol qığılcımı (C. multicolor) ilə supernöv təşkil edir və bəzən bu iki növ tək bir növ kimi qəbul edilir. 

## Təsvir
Qaraalınlı kol qığılcımı 18-19 santimetr uzunluğundadır. Görünüşündə dəyişkəndir və bir neçə fərqli rəng morfuna malikdir. Bütün quşların üst hissəsi yaşıl, başının üstü və beli boz, quyruğunun ucu sarı, dimdiyi və ayaqları isə tünd rəngdədir. Narıncı morf qara maska və alın, narıncı alt hissə, quyruq altında isə sarı rəngə malikdir. Qırmızı morf oxşardır, lakin boğaz və döş hissəsi daha qırmızı, qarın və quyruq altı örtükləri isə sarıdır. Saman rəngli morf saman rəngli alt hissə və açıq boğaza malikdir. Qara morf tamamilə qara üz, alın, boğaz və döş hissəsi, yaşıl qarın və quyruq altı örtükləri ilə fərqlənir. Dişilər erkəklərdən daha solğun olur və alınlarında daha az qara rəng var. Cavan quşların alt hissəsi saman rəngli, qara zolaqlı və qanad lələklərinin kənarları sarıdır. Səsi təkrar edən cəh-cəhlərdən ibarətdir. Cütlüklər birlikdə cəh-cəh vururlar.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vilyam Mitçel

**Vilyam Ormond Mitçel** () - Daha çox **W. O. Mitchell** kimi tanınan, Kanada ədəbiyyatının yazıçılarından biri.

13 mart 1914-cü ildə Saskaçevan əyalətinin Veybern şəhərində doğulan Mitçel Kanada çöllərinin həyatını təsvir edən əsərləri ilə tanınmışdır.

;Təhsili və həyatı

Mitçel psixologiya və fəlsəfə üzrə ali təhsil alaraq universitet təhsilini Manitoba Universitetində başlamış, daha sonra Alberta Universitetində bakalavr dərəcəsini və müəllimlik sertifikatını əldə etmişdir. Onun akademik təhsili insan təbiətini və çöl həyatını dərinliklə araşdırmasına böyük təsir göstərmişdir.

;Ədəbiyyat karyerası

Mitçelin ilk romanı “Küləyi kim gördü” (Who Has Seen the Wind) (1947) olub. Bu əsər Kanada çöllərində yaşayan bir uşağın həyatını təsvir edir. Kitab Şimali Amerikada təxminən bir milyon nüsxə satılmış və müəllifin ədəbi karyerasını möhkəmləndirmişdir. Bundan əlavə, Mitçel radio və qısa hekayə sahələrində də uğur qazanmışdır. Onun “Ceyk və Kid”(Jake and the Kid) adlı seriyası 1950-1956-cı illərdə CBC Radiosunda yayımlanaraq geniş populyarlıq qazanmışdır. Bu hekayələr Kanada kənd həyatını yumoristik və səmimi bir tərzdə əks etdirərək geniş auditoriyanı cəlb etmişdir.

;Pedaqoji fəaliyyəti və təsiri

Mitçel təkcə yazıçı deyil, həm də pedaqoq kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, Kanadanın müxtəlif universitetlərində yaradıcı yazı üzrə professor və qonaq müəllim kimi çalışmışdır. O, həmçinin Banf Mərkəzində yazı bölməsini idarə edərək yeni nəsil yazıçıların inkişafına kömək etmişdir.

;Tanınması və irsi

Mitçelin Kanada ədəbiyyatına verdiyi töhfələr yüksək qiymətləndirilmişdir. 1973-cü ildə o, Kanada Ordeni ilə təltif edilmiş, həmçinin bir sıra universitetlər tərəfindən fəxri doktor dərəcəsinə layiq görülmüşdür. 2000-ci ildə onun şərəfinə Kanada poçt markası buraxılmışdır. Kalqari və Ontario əyalətlərində onun adını daşıyan məktəblər fəaliyyət göstərir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*W.O. Mitchell Ltd. website (biography, books, rights)
*W.O. Mitchell Elementary School – Kanada, Ontario
*W. O. Mitchell's – Kanada Ensiklopediyası
*A Tribute to W.O. Mitchell – Kalqari Universiteti
*An excerpt from Douglas Gibson's book, "Stories About Storytellers" on W.O. Mitchell
*W.O. Mitchell fonds (papers) at Archives and Special Collections – Kalqari Universiteti
Apterostigma

**Apterostigma** — Myrmicinae yarımfəsiləsinə aid Yeni Dünya qarışqalarının bir cinsi. Dominikan kəhrəbasında qorunan fosillərdən iki növ təsvir edilmişdir, digərləri isə yaşayan növlərdir. Onlar göbələk yetişdirən qarışqalardır, baxmayaraq ki, Attinidəki digər növlərin əksəriyyəti Lepiotaceae yetişdirsə də, bəzi növlər Tricholomataceae yetişdirməyə başlamışdır.

## Tarix
Apterostigma cinsi, Braziliyanın cənubunda toplanmış qanadlı erkək və dişi nümunələrindən Gustav Mayr (1865) tərəfindən təsvir edilmişdir. Bu, Attina yarımtribasına (göbələk yeyən qarışqalar) aid bir Yeni Dünya qarışqasıdır, çünki onlar Qarışqa-Göbələk mutualizmini qoruyurlar, burada bu yarımfəsiləyə aid müxtəlif növlər Lepiotaceae ailəsinə aid göbələklərdən istifadə edirlər. Göbələk zibili parçalayır, lakin bu, Apterostigma cinsinə aid deyil, çünki onun substrat kimi verilən Tricholomataceae ailəsinə aid pterulaceous göbələk yetişdirdiyi müəyyən edilmişdir. oduncaq maddəsi və həşərat ifrazatı, eləcə də bir neçə yarpaq zibili parçası.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qaraalın kol ispinozu

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

Kolumbiyanın şimalındakı Perija dağlarında və şimal-qərbi Venesuelada rast gəlinir.

## Taksonomiya və sistematika
"Dünya Quşları Kitabçası" (HBW) və "Klements" taksonomiyası qaraalın kol ispinozunu sarı sinəli kol ispinozunun (Atlapetes latinuchus) yarımnövü hesab edir, lakin ancaq gələcək araşdırmalar bu taksonu etibarlı edə bilər. "Beynəlxalq Ornitoloji Konqres" (IOC) onu tam bir növ olaraq qəbul etmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mansi (delavar)

**Mansi (Munsee)** — Alqis dil ailəsinin Alqonkin dil qrupunun Şərqi Alqonkin alt qrupuna aid, nəsli tükənməkdə olan bir dil. Bu dil, Delavar (Lenape) xalqının ana dili olan iki Delavar dilindən biridir və Unami Delavar dilinə çox yaxındır. Amma aralarındakı fərqlər onları ayrı dillər kimi təsnif edir. Tarixən, Mansi Nyu-York şəhərinin müasir ərazisindəki Lenape xalqı tərəfindən danışılırdı. 

2018-ci ilin məlumatlarına görə, Mansi yalnız Kanadadakı Moraviantaun Qoruğunda, 77 və 90 yaşlarında iki yaşlı şəxs tərəfindən danışılırdı. Bu da dili kritik şəkildə nəsli tükənmiş edir.  2022-ci ildə yalnız bir yaşlı yerli danışan qalmışdı. Dəyişən zamanlarda, dilin danışanları arasında fərqli dialektlər olduğu bildirilib. Gənc şəxslər arasında dilin öyrənilməsinə maraq artıb.  Hətta bəzi tədqiqatçılar və universitetlər, xüsusilə Montkler Dövlət Universiteti və Toronto Universiteti yerli icmalarla birgə bu dili canlandırmağa çalışır. 

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ypresiomyrma

**Ypresiomyrma** — 2006-cı ildə təsvir edilmiş Myrmeciinae yarımfəsiləsinə aid nəsli kəsilmiş bir qarışqa cinsi.
 
Dörd növ təsvir edilmişdir
 
- Danimarkanın Fur adasından  
 
- Kanadanın Britaniya Kolumbiyasında 
 
- McAbee Fosil Yataqlarından 
 
- Rusiyadakı Bolşaya Svetlovodnaya fosil sahəsindən gəlir.

Bu cinsin kraliçaları böyükdür, mandibulaları uzundur və gözləri yaxşı inkişaf etmişdir; sancaq da mövcuddur. Bu qarışqaların davranışı, artropod ovu üçün tək yemək axtarışı və heç vaxt feromon izləri buraxmamaq kimi müasir Myrmeciinae qarışqalarına bənzəyərdi. Alatlar ölçülərinə görə zəif uçucular idi və quşlar və heyvanlar çox güman ki, bu qarışqaları ovlayırdılar. Ypresiomyrma heç bir qəbiləyə təyin edilməmişdir və bunun əvəzinə Myrmeciinae daxilində ümumiyyətlə incertae sedis hesab olunur. Lakin, bəzi müəlliflər Ypresiomyrma-nın *Formicidae* daxilində incertae sedis kimi təyin edilməli olduğuna inanırlar.

## Tarix və təsnifat

Ypresiomyrma fosilləri ilk dəfə Massaçusets, Kembricdəki Müqayisəli Zoologiya Muzeyindən Bruce Archibald, Stefan Cover və Corrie Moreau tərəfindən öyrənilmiş və təsvir edilmişdir. Onlar cins və növün 2006-cı il təsvirini Amerika Entomoloji Cəmiyyətinin Salnamələri
(Annals of the Entomological Society of America) jurnal məqaləsində dərc etmişlər.  Cins adı, nümunələrin yaşına istinad edən Ypresian və "qarışqa" mənasını verən yunan “myrmex” sözünün birləşməsidir.  Minimum fosil yaşı təxminən 54,5 ilə 55,5 milyon ildir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Crematogaster

Crematogaster qarışqası — Dünya miqyasında tapılan və xarakterik ürək şəklində bir qaster (qarın) ilə xarakterizə olunan ekoloji cəhətdən müxtəlif bir qarışqa cinsi. Kokteyl qarışqaları qidanı əsasən qırağılar, məsələn, eşşəklər kimi digər həşəratlara yırtıcılıq yolu ilə əldə edirlər. Onlar ovlarını çaşdırmaq üçün zəhərdən və yoldaşlarını qida mənbələrinə aparmaq üçün mürəkkəb bir iz qoyma prosesindən istifadə edirlər. Əksər qarışqalar kimi, Crematogaster növləri də kraliçanın bütün həyatı boyu hər yumurtanı mayalandırmaq üçün istifadə etdiyi spermanı əldə etdiyi toy uçuşlarında iştirak etməklə çoxalırlar.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Leptanilla

**Leptanilla** — Leptanillinae yarımfəsiləsinə aid bir qarışqa cinsi. Bu yarımfəsilədəki digər cinslər kimi, kraliça da bu məqsəd üçün xüsusi proseslərə malik olan öz sürfələrinin hemolimfası ilə qidalanır.

## Biologiya

Bəzi növlər torpaqda bir neçə yüz işçidən ibarət koloniyalar əmələ gətirir. Onlar, o cümlədən dodaqayaqlılar da daxil olmaqla kiçik buğumayaqlılarla qidalanırlar və yeraltı yaşadıqları və nadir hallarda səthə çıxdıqları üçün nadir hallarda görünürlər. Bəzi növlərdə kraliça qanadsızdır və yeni koloniyalar qurulmuş koloniyalardan tumurcuqlanma yolu ilə əmələ gəlir. Digərləri ordu qarışqalarına bənzər köçəri həyat tərzi keçirirlər.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Beovulf (mifologiya)

**Beovulf** ()&nbsp;— VII-VIII əsrlərdə yazılmış qədim ingilis poeması Beovulfun baş qəhrəmanı, canavar Qrendeli məğlub edən və sonradan qetlərin kralı olan döyüşçü.

Poemanın motivləri əsasında çəkilmiş bir çox filmin baş qəhrəmanı olub.
## Poemada
Beovulf eyniadlı poemada qet qəbiləsindən olan gənc döyüşçü, Eqteovun oğlu və ana tərəfində Kral Hiqelakın qardaşı oğludur. Yeddi yaşından ana babası kral Hredel tərəfindən böyüdülüb. Uşaq ikən qəbilə yoldaşları tərəfindən zəif, köməksiz, "döyüşdə faydasız" biri kimi qəbul edilən Beovulf, sonradan tanınmış döyüşçü oldu. Poemanın əvvəlində onun dəniz canavarları üzərində qələbələri və üzgüçülük məharətindən söhbət açılır. Danimarka torpaqlarına gələn qəhrəman artıq 12 ildir ki, yerli kral Hrotqarın sarayının Qrendel adlı bir canavarın hücumuna məruz qaldığını öyrənir. Beovulf öncə Qrendellə təkbətək döyüşdə onu məğlub edib, daha sonra anasını sualtında öldürür. Hiqelakın zəngin hədiyyələri ilə vətəninə qayıdaraq, kral olur və burada 50 il hökmranlıq edir. Bu müddətdən sonra Beovulf xəzinəsini müdafiə edən əjdaha ilə döyüşməli olur. Döyüşdə əjdahanı məğlub etsə də, özü ölür. Poemanın sonunda Beovulfun cəsədi odda yandırılır.
## Müasir mədəniyyətdə
Alimlər, "Beovulf" poemasının yaranmasını, nağılların Şimali Avropanın tarix dünyasına ötürülməsi ilə əlaqədar meydana gəldiyini qeyd edirlər. Üstəlik, baş qəhrəmanın real həyatda mövcud olan prototipi yoxdur. Onun avtobioqrafiyasının bir çox epizodlarına müxtəlif xalqların nağıllarında aydın rast gəlmək olur. "Mifoloji məktəb"in alimləri Beovulfun xeyirxah təbiət tanrısı olduğuna inanırdılar.

Beovulf onun adını daşıyan bir sıra filmlərin qəhrəmanı olub. Onu, 1999-cu ildə çəkilən filmdə Kristofer Lambert, 2007-ci ildə çəkilən, Robert Zemekisin rejissoru olduğu "Beovulf" filmində Rey Uinston və 2016-cı ildə çəkilmiş "Beovulf" televiziya serialında Kiran Byu canlandırılmışdır. 2005-ci ildə çəkilmiş "Beovulf və Qrendel" filmində Beovulfu Cerard Batler canlandırmışdı. Poemanın motivləri əsasında *"Beowulf: The Animated Epic"* cizgi filmi də çəkilib.

1999-cu ildə roman əsasında rejissor Con Maktirnan "13-cü döyüşçü" filmi ərsəyə gəldi. Filmdə baş rollarda: Beovulf rolunda Vladimir Kulix, İbn Fadlan rolunda isə Antonio Banderas çəkiliblər.

Ədəbiyyatşünaslar Con Ronald Ruel Tolkinin "Beovulf" poemasından təsirləndiyini qeyd edirlər. "Hobbit və ya Oraya və Geriyə" hekayəsində xəzinəni qoruyan əjdaha Qolum, Qrendelə, canavar Beorn isə Beovulfun özünə bənzədilib.

Beovulf adı, 1999-cu ildə kəşf edilmiş Apollon qrupundan Yerə yaxın olan kiçik bir asteroidə (38086) verilmişdir.

## İstinadlar
Suriya Hərbi Dəniz Qüvvələri

**Suriya Hərbi Dəniz Qüvvələri** — BƏƏS Partiyasının hakimiyyəti dövründə Suriyanın sahillərini və ərazi sularını qorumaqdan məsul olan, Suriya Silahlı Qüvvələrinə daxil olmuş xüsusi qoşun növü.

## Tarixi
Suriya Hərbi Dəniz Qüvvələri 1950-ci illərdə təsis edilmişdir. 1973-cü il Yom Kippur müharibəsi zamanı Suriya Dəniz Qüvvələri İsrail qüvvələrinə qarşı müxtəlif əməliyyatlarda iştirak etmişdir.

## Mənbə

## Həmçinin baxın
David Barnea

**David "Dadi" Barnea** () — Mossadın direktoru (1 iyun 2021-ci ildən).

## Həyatı
David "Dadi" Barnea 29 mart 1965-ci ildə İsrailin Aşkelon şəhərində anadan olmuş və Rişon LeTsionda böyümüşdür. Atası Yosef Brunner (Barnea) üç yaşında ikən ailəsi ilə birlikdə Nasist Almaniyasından qaçaraq İsrailə mühacirət etmişdir. Yosef, Bnei Brak şəhərindəki Hapoel Hamizrachi Yeşivasının məzunu olmuş və 16 yaşında Palmach təşkilatına qoşulmuşdur. Anası Naomi isə SS Patria gəmisində doğulmuş və sonradan müəllim və məktəb direktoru kimi çalışmışdır. Barnea Tel-Əviv-Yaffodakı Hərbi Komanda İnternat Məktəbini bitirmiş, daha sonra ABŞ-də New York Texnologiya İnstitutunda bakalavr və Pace Universitetində MBA dərəcələri almışdır.

## Peşəkar karyerası
* 1983-cü ildə İsrail Müdafiə Qüvvələrinə qoşulan Barnea, Sayeret Matkal adlı elit kəşfiyyat birliyində xidmət etmişdir. Hərbi xidmətindən sonra ABŞ-də təhsil almış və İsrailin investisiya bankçılığı sektorunda çalışmışdır.
* 1996-cı ildə Barnea Mossada qoşulmuş, burada Tsomet bölməsində əməliyyat zabiti kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, həm İsraildə, həm də xaricdə müxtəlif əməliyyat qruplarına rəhbərlik etmiş və iki dəfə xaricdə missiya həyata keçirmişdir.
* 2013-cü ildə Tsomet bölməsinin rəhbəri təyin olunmuş və bu müddət ərzində rəhbərlik etdiyi bölmə İsrailin milli təhlükəsizliyinə verdiyi töhfələrə görə bir neçə mükafat almışdır.
* 2019-cu ildə Mossad direktorunun müavini və Əməliyyatlar Direktorluğunun rəhbəri vəzifəsinə yüksəlmişdir.
* 1 iyun 2021-ci ildə isə Yossi Kohen yerinə Mossadın direktoru təyin edilmişdir.

## Şəxsi həyatı
Barnea evlidir, dörd övladı var və ailəsi ilə birlikdə Şaron bölgəsində yaşayır.

## Həmçinin bax
Mossad

## İstinadlar
Run with U

**Run with U** — Azərbaycan rok qrupu Mamagama-nın mahnısıdır. Mahnı Azərbaycanı 2025-ci il "Avroviziya" Mahnı Müsabiqəsində təmsil etdi.

Mahnının sözləri **Asəf Mişiyevə** (Saphael Mishi), musiqisi isə **Asəf Mişiyev** (Saphael Mishi), **Həsən Heydər** (KHVS) və **Roman Zilianevə** (Roman Zee) aiddir. Əvvəlki illərdə Azərbaycan milli musiqi alətləri "Avroviziya" səhnəsində yer alsa da, bu il ilk dəfə olaraq **sazın ifası təqdim olundu**.

## İstinadlar
David Elazar

**David "Dado" Elazar** (; ) — 1972–1974-cü illərdə İsrail Silahlı Qüvvələrinin doqquzuncu Baş Qərargah rəisi vəzifəsində çalışmış yüksək rütbəli İsrail hərbi xadimi. Yom Kippur müharibəsinin ardınca istefaya göndərilmişdir.

## Həyati
David "Dado" Elazar 27 avqust 1925-ci ildə Yuqoslaviyanın Sarayevo şəhərində səfəradi yəhudilərinin ailəsində anadan olmuşdur. 1940-cı ildə 15 yaşında, Üçüncü Reyx dönənləmlərində Avropadakı yəhudi uşaqları təhlükəsiz sığınacaqla təmin edən "*Youth Aliyah*" proqramı çərçivəsində öz ölkəsindən Fələstinə köçmüş və Eyn-Şemer adlı kibbutzda məskunlaşmışdır. Tezliklə "*Palmach*" adlı elit hərbi birləşməyə qoşulmuş və 1948-ci il Ərəb-İsrail müharibəsi zamanı mühüm döyüşlərdə iştirak etmişdir. Bu döyüşlərdən biri də Yerusəlimdəki San Simon monastırında olmuşdur. O, təcrübə qazanaraq rütbəsini qaldırmış, Harel Briqadasında HaPortzim Batalyonunun lideri olmuşdur.

## Hərbi karyerası

* Müharibədən sonra Elazar İsrail Müdafiə Qüvvələrində (IMQ) xidmətini davam etdirmiş, 1956-cı il Süveyş böhranından sonra zirehli korpusda xidmət etmişdir. 
* 1961-ci ildə zirehli korpusun komandanı təyin edilmiş və 1964-cü ilə qədər bu vəzifədə çalışmışdır. Daha sonra 1964-1969-cu illərdə Şimal Komandanlığının rəhbəri olmuşdur. 
* 1967-ci il Altı Günlük Müharibə zamanı strateji əhəmiyyətə malik olan Golan təpələrinin iki gün ərzində ələ keçirilməsində mühüm rol oynamışdır.

**Yom Kippur Müharibəsi**

1 yanvar 1972-ci ildə Elazar IMQ-nin Baş Qərargah rəisi təyin edilmişdir. 1973-cü il Yom Kippur müharibəsi zamanı İsrail ordusunun hazırlıqsızlığı və müharibənin ilk günlərindəki itkilər səbəbindən ictimaiyyət arasında narazılıq yaranmışdır. Müharibədən sonra yaradılan Agranat Komissiyası Elazarın hazırlıqsızlığa görə şəxsi məsuliyyət daşıdığını bildirmiş və onun vəzifəsindən kənarlaşdırılmasını tövsiyə etmişdir. Elazar 1974-cü ildə istefa vermişdir.

## Ölümü
15 aprel 1976-cı ildə Tel-Əvivdə ürək tutmasından vəfat etmiş və Yerusəlimdəki Herzl dağında dəfn olunmuşdur.

## Xarici bağlantılar

* 

## Mənbə
XHamster

**xHamster** baş ofisi Limassolda, Kiprdə yerləşən pulsuz pornoqrafik video-hostinq xidməti təklif edən saytdır.

Bu sayt 10 milyon qeydiyyatdan keçmiş istifadəçi ilə XVideos və Pornhub  informasiya ehtiyatlarından sonra üçüncü ən məşhur pornosaytdır.

2017-ci ilin avqust ayına olan məlumata görə, sözügedən sayt dünyanın ən çox izləyicisi olanlar arasında 75-ci yerdədir.

Bu Sayt kişi və qadınların porno ulduz olmaq üçün yarış realiyi sousu olan "Sex Factor"u təşkil edir.

Bəhs ediən sayt vaxtaşırı internet pornoqrafiyasına qarşı kampaniyaların hədəfi olduğundan, bir sıra dövlətlər tərəfindən bloklanır. Ancaq, Azərbaycan Respublikasında bu sayt açıqdır.

## Zərərli reklam
Tədqiqatçı Conrad Longmore iddia edir ki, həmin sayta yüklənən reklamlar vasitəsi ilə, sayt istifadəçilərinin icazəsi olmadan onların elektron qurğularına zərərli fayllar quraşdıran proqram təminatı aşkar edilib. C.Lonqmor BBC-yə bildirib ki, aşağıdakı saytlar bu tipli ən böyük təhlükə mənbələridir: xHamster və PornHub.

## istinadlar
Hmonq dili

**Hmonq dili** — Cənub-Qərbi Çin, Şimali Vyetnam, Tayland və Laosda Hmonq xalqı tərəfindən danışılan dil. Bu dildə təxminən 4,5 milyon insan danışır və müxtəlif dialektləri qarşılıqlı anlaşılandır. 2013-cü ilə qədər 280,000-dən çox Amerikalı bu dildə danışırdı. 
## Haqqında
Hmonq dili, Hmonq-Mien dil ailəsinin bir hissəsidir və əsasən Cənub-Şərqi Asiyada, xüsusilə Laos, Vyetnam, Tayland, Myanma və Çində danışılır. Hmonq dili həm də ABŞ və digər ölkələrdə köç edən Hmonq icmalarında geniş yayılıb. Hmonq dili Hmonq-Mien dil ailəsinə aiddir və bir neçə fərqli dialekti vardır. Ən geniş yayılan dialektlər Hmonq Do və Monq Lenq olaraq bilinən Laos dialektləridir. Çin, Tayland və digər regionlarda da müxtəlif Hmonq dialektləri mövcuddur. Bu dialektlər adətən səslərin fərqli tələffüzləri və bəzi lüğət fərqləri ilə ayrılır.
Hmonq dili tonal bir dildir, yəni mənaları yalnız sözlərin səsləri və tonlarından asılıdır. Hmonq dilində altı ton var, bu da hər bir sözün fərqli mənalar daşıya biləcəyini göstərir. Məsələn, eyni tələffüz olunan bir söz, ton fərqləri ilə fərqli mənalar ifadə edə bilər.
Hmonq xalqı əsasən kənd təsərrüfatı ilə məşğuldur və çoxsaylı Hmonq icmaları dünyanın müxtəlif yerlərində mövcuddur. Hmonq dili və mədəniyyəti mühacirət edən icmalar arasında mühafizə olunur. ABŞ-da, məsələn, Hmonqlar, ABŞ ordusunda xidmət edən və ya ABŞ-a mühacirət edən şəxslərdən ibarətdir. Hmonqların mədəniyyətində çoxsaylı adətlər, folklor, rəqs və musiqi mövcuddur.
Hmonq dili, həmçinin dil öyrənmək və mədəniyyətlərini yaşatmaq məqsədilə müxtəlif təhsil proqramları və resurslarla təbliğ olunur.

## İstinadlar
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Hərbi Hava Qüvvələri

**Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Hərbi Hava Qüvvələri** (BAE HHQ) Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BAE) silahlı qüvvələrinin bir qoludur. Bu qurum BAE-nin hava sahəsinin qorunması, hava ümumqoşun əməliyyatlarının idarə olunması və milli təhlukəsizlik təminatında mühüm rol oynayır.
## Həmçinin baxın
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri

Əbu-Dabi

## Mənbə
İbni-Hümam

**Kəmaləddin** **Məhəmməd ibn Əbdülvahid ibn Əbdülhəmid ibn Məsud əs-Sivasi** (; ) — XV əsrin Hənəfi fəqihlərdən biri.

## Həyatı və Təhsili
İbni-Hümam 1386-cı ildə İskəndəriyyədə dünyaya gəlmişdir. Babası Əbülhəmid və babasının atası Məsud əslən Sivaslıdırlar. Babasının atası Məsud Sivasda qazılıq etmişdir. Etimala görə atası, Anadoludakı qarışıqlıqdan xilas olmaq üçün Məmlüklərin hakimiyyəti altındakı Misirə getmiş və İsgəndəriyyədə Hənəfi qazısı vəzifəsində çalışmışdır. Babasının babası Hümaməddinə görə nisbəsi İbni-Hümamdır. Ləqəbi "Kəmaləddin" olan İbni-Hümam, atasından və İskəndəriyyədəki alimlərdən elm öyrənmişdir. Seyid Cəlaləddindən fiqh elmini, ərəbcəni və alət elmlərini (sərf, nəhv, lüğət…) Camaləddin Həmididən, üsul və digər elmləri Bisatidən, hədis elmini Əbu Züraya İraqidən öyrənmişdir. Camaləddin Hənbəli və Şəmsəddin Şamidən hədisi dinləmişdir. Məraği və İbni-Zahirədən başqa qırx şəxsdən icazət almışdır.

İbni-Hümamın elm öyrəndiyi müəllimləri bunlardır:

* İbn Həcər əl-Əsqəlani,
* Bədrəddin Əyni,
* Əbu Vəlid ibn əş-Şihnə.

### Fəaliyyəti
İbni-Hümam dörd məzhəbin alimlərinə elm öyrətmişdir. Mənbələrə görə, təsəvvüf əhlinin qovuşduğu mənəvi mövqe və dərəcələrə də qovuşduğu söylənən İbni-Hümamın kəşf və kəramətləri müşahidə olunmuşdur. Bir müddət insanlardan özünü təcrid etsə də, edilən arzu və israrlar üzərinə geri dönərək yenidən müəllimliyə davam etmişdir. Mənsuriyyə, Əşrəfiyyə və Şeyhuniyyə mədrəsələrində fiqh dərsləri vermişdir.

#### Ölümü
İbni-Hümam 1457-ci ildə Qahirədə vəfat etmişdir.

## Əsərləri
İbni-Hümam bir çox əsər qələmə almışdır. Əsərlərindən bəziləri bunlardır:

* *Fəthul-Qadir*. *"[[Əl-Hidayə|Hidayə]]"* adlı fiqh kitabına yazdığı şərh olub, "Taliq" və "Hidayə"nin digər bəzi şərhləri ilə birgə doqquz cild halında nəşr edilmişdir.
* *Təhrir.* Üsul elminə dair qiymətli bir əsərdir. Bu əsərin sonunda əməldə sünniliyin dörd haqq məzhəbdən birinə tabe olmağın vacib olduğunda və bunlardan birinə tabe olmayanın Əhlis-Sünnədən olmadığı bildirilməkdədir. Əsər İbni-Əmr Həcc tərəfindən şərh edilmişdir.
* *Zadül-Fəqir.* Namazla əlaqədar məsələlər haqqında yazılmışdır.
* *Şərhi-Bədii ən-Nizam li-İbni-Saati*,
* *Fəvatihul-Əfkar fi Şərhi-Ləməatil-Ənvar*,
* *əl-Müsayərətü fil-əqaid-əl-Münciyəti fil-Axirət*.

## Tələbələri
Tələbələrindən bəziləri bunlardır:

* Yəhya ibn Məhəmməd əl-Münavi,
* Kəmaləddin ibn Əbu Şərif,
* Nəcməddin ibn Qazı Əclun,
* Şəmsəddin əs-Səxavi,
* Zeyəddin əl-Həfi.

## İstinadlar
Mister Olimpiya 1987

**Mister Olimpiya 1987** — Bodibildinq üzrə ən populyar yarışın sayca iyirmi üçüncüsü.  (IFBB) təşkilatçılığı ilə 1987-ci ilin 31 oktyabrında, İsveçin Göteborq şəhərində keçirilmişdir. Yarışmanın ümumi mükafat fondu 120 min dollar idi.

## Nəticələr
Li Heyni dördüncü dəfə Mister Olimpiya tituluna layiq görüldü.

## İstinadlar
Meir Daqan

**Aluf Meir Daqan** (; ‎) —  İsrail Müdafiə Qüvvələrinin (IDF) ehtiyatda olan general-mayoru və 2002-2011-ci illərdə İsrailin kəşfiyyat agenti, Mossadın direktoru.

## Həyatı və Təhsili
Meir Daqan, İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Polşadan SSRİ-yə qaçan yəhudi ailəsində, Ukraynanın Xerson şəhəri yaxınlığında bir qatarın içində anadan olmuşdur. 1950-ci ildə ailəsi ilə birlikdə İsrailə köç etmiş və Bat Yam şəhərində böyümüşdür. Tel-Əviv Universitetində rəsm və heykəltəraşlıq üzrə təhsil almışdır.

## Hərbi Karyerası

* 1963-cü ildə İsrail Müdafiə Qüvvələrinə qoşulan Dagan, Paraşütçülər Briqadasında xidmətə başlamışdır. 
* 1967-ci ildə Altı Günlük Müharibədə Sina cəbhəsində paraşütçü taqım komandiri olmuşdur.
* 1970-ci ildə Ariel Şaronun diqqətini çəkərək, Qəzza Zolağında terrorçuların axtarışı və zərərsizləşdirilməsi üçün yaradılan xüsusi "Sayeret Rimon" birliyinin komandiri təyin edilmişdir. 1973-cü il Yom Kippur Müharibəsində və 1982-ci il Livan Müharibəsində də iştirak etmiş, 1995-ci ildə general-mayor rütbəsi ilə ordudan təqaüdə çıxmışdır.
* 2002-ci ildə Baş nazir Ariel Şaron tərəfindən Mossadın direktoru təyin edilən Dagan, bu vəzifəni 2011-ci ilə qədər icra etmişdir. Onun rəhbərliyi dövründə Mossad, xarici ölkələrdə bir sıra əməliyyatlar həyata keçirmişdir. Dagan, İranın nüvə proqramına qarşı tədbirlərin gücləndirilməsi və terrorla mübarizə sahəsində fəal rol oynamışdır. O, həmçinin Mossadın strukturunda və əməliyyatlarında əhəmiyyətli dəyişikliklər edərək, agentliyi yeni təhlükələrə uyğunlaşdırmışdır.

## Mükafatları

* **İgidlik Medalı**: 1971-ci ildə, canlı qumbara tutan bir terrorçunu zərərsizləşdirdiyinə görə verilmişdir.
* **Haim Herzog Mükafatı**: 2011-ci ildə İsrail Dövlətinə verdiyi unikal töhfələrə görə layiq görülmüşdür.
* **Moskovitz Sionizm Mükafatı**: 2011-ci ildə Sionizmə verdiyi töhfələrə görə təqdim edilmişdir.

## Ölümü
2011-ci ildə Mossaddan ayrıldıqdan sonra Dagan, Baş nazir Benyamin Netanyahu hökumətinin İran siyasətini tənqid etmişdir. 2012-ci ildə qaraciyər xərçəngi diaqnozu qoyulan Dagan, Belarusa gedərək uğurlu qaraciyər transplantasiyası əməliyyatı keçirmişdir. Lakin 17 mart 2016-cı ildə, 71 yaşında xərçəngdən vəfat etmişdir. İsrail Prezidenti Reuven Rivlin və Baş nazir Benyamin Netanyahu, Daganın vəfatı ilə bağlı dərin kədər ifadə edərək, onun İsrailin təhlükəsizliyinə verdiyi töhfələri yüksək qiymətləndirmişlər.

## Mənbə
"İgidliyə görə" medalı (İsrail)

**"İgidliyə görə" medalı** (; ) — İsrailin ən yüksək hərbi təltiflərindən biri. Medal döyüş zamanı həyatını riskə ataraq qəhrəmanlıq göstərən əsgər və zabitlərə verilir. 1970-ci ildə İsrail parlamenti olan Knessetdə qəbul edilmiş qanunla təsis edilib.

## Haqqında
Medal 1970-ci ildə İsrail hökuməti tərəfindən təsis edilmişdir. İsrailin 1948-ci ildə müstəqilliyini elan etməsindən sonra müxtəlif döyüşlərdə fərqlənən hərbçilərin mükafatlandırılması məqsədilə bir neçə orden və medal yaradılmışdır. İgidliyə görə" medalı Bu kateqoriyada cəsarət göstərənlərə verilən ikinci ən yüksək mükafatdır.

## Kimlərə Verilir?
Medal, İsrail əsgərləri və zabitlərinə, həmçinin təhlükəsizlik qüvvələrinin digər üzvlərinə aşağıdakı hallarda təqdim edilir:

* Döyüş zamanı fövqəladə cəsarət və fədakarlıq göstərdikdə.
* Öz həyatını riskə ataraq, döyüş yoldaşlarını və ya mülki şəxsləri xilas etdikdə.
* Düşmənlə üz-üzə qəhrəmancasına mübarizə apardıqda.

Medal həm sağ olan şəxslərə, həm də ölümündən sonra qəhrəmanlıq göstərənlərə verilə bilər.

## Mənbə
Britaniya Ordusu

**Britaniya Ordusu** () —  Birləşmiş Krallığın quru qoşunları. Krallıq donanması və Kral Hərbi Hava Qüvvələri ilə birlikdə Birləşmiş Krallıq Silahlı Qüvvələrinin üç əsas komandanlığından biridir. Britaniya Ordusu 1963-cü ildən Birləşmiş Krallığın Müdafiə Nazirliyinə tabedir.

## Tarixi
Britaniya Ordusu rəsmi olaraq 1660-cı ildə yaradılıb.

## Struktur
Britaniya Ordusu bir neçə əsas hərbi birliydən ibarətdir:

* **Kral Piyada Qoşunları (Royal Infantry)**
* **Kral Zirehli Korpus (Royal Armoured Corps)**
* **Kral Artilleriya Qoşunları (Royal Artillery)**
* **Xüsusi Təyinatlı Dəstələr (Special Forces)**
* **Kraliça Mühafizə Alayı (Household Division)**

Ordunun ali komandanı formal olaraq Britaniya monarxıdır, lakin faktiki idarəetmə Müdafiə Nazirliyinin təşkilatçılığı altında həyata keçirilir.

## Həmçinin baxın
London

Birləşmiş Krallıq

## Mənbə
Pseudolasius

**Pseudolasius** — Formicinae yarımfəsiləsinə aid bir qarışqa cinsi. Bu cinsə Hindistandan Çinə qədər cənubi Asiyadan şimali Avstraliyaya qədər rast gəlinir. Burada tropik ərazilərlə məhdudlaşdığı görünür. Bu qarışqalar budaqlarda və ya boş gövdələrdə yuva qurma vərdişlərinə görə ümumiyyətlə budaq qarışqaları kimi tanınırlar.

## İdentifikasiya

Mandibulalarda 4-7 diş var, maksilyar palplarda 2-5 seqment və labial palplarda 2-4 seqment var. Mandibulalar kiçikdir və asanlıqla nəzərə çarpmır. Başın yuxarı hissəsindəki setalar (tüklər) təsadüfi olaraq paylanır, skaplar, ayaqlar və mezosomanın yuxarı hissəsi (propodeum daxil olmaqla bədənin orta hissəsi) dik setalara malikdir. Bədən çox vaxt sıx incə tük (pubesensiya) ilə örtülür. Gözlər tez-tez zəif inkişaf etmişdir və adətən başın ortasından aşağıda yerləşir. İşçilər başın çentikli arxa kənarına malik əsas kasta ilə güclü polimorfizm nümayiş etdirirlər. Propodeumun (mezosomanın arxa hissəsi) dorsal səthi aşağıdan yüksək günbəzliyə qədər dəyişir və mezosomanın ümumi forması yığcamdır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Polyrhachis

**Polyrhachis** — 600-dən çox növü olan Köhnə Dünyada tapılan Formicinae qarışqalarının bir cinsi. Bu cins hələ hərtərəfli şəkildə həll edilməyib və yuva toxucuları (məsələn, Polyrhachis dives), üzən işçilər (məsələn, Polyrhachis sokolova), torpaq (məsələn, Polyrhachis proxima) və ağacda yaşayanlar (məsələn, Polyrhachis bicolor) daxil olmaqla bir çox müxtəlif növü ehtiva edir. Bu cinsin ilk fosil qeydi Miosendən olan Polyrhachis annosa idi.

## Ümumi morfologiya
Ölçü: İşçilərin ölçüsü təxminən 5-10 mm uzunluğundadır. Gözlər inkişaf etmişdir, ocelli yoxdur. Antenlərin 12 seqmenti var. Anten daxilolmaları klipeusun arxa kənarından uzaqda yerləşir. Əksər növlərin mezosomasının pronotum, mesonotal və ya propodeal komponentlərindən birində və ya bir neçəsində tikanları var. Petiole tikanlar və ya dişlərlə silahlanmışdır. Birinci qastral terqit yaxşı inkişaf etmişdir, dorsal görünüşdə sonrakı terqitlərin birlikdə görünən hissələrindən daha uzundur. Zəhərin buraxılması üçün qastral zirvədəki dəlikdə radial tük qırağı yoxdur.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qara üzlü munia

**Qara üzlü munia (Lonchura molucca)** — İndoneziya və Şərqi Timorda rast gəlinən bir ispinoz növü. Parklar və bağlar kimi süni landşaftlar, meşə, otlaq və savanna daxil olmaqla geniş yaşayış yerlərində rast gəlinir. İsveçli naturalist Karl Linney tərəfindən 1766-cı ildə "Systema Naturae"nin XII nəşrində ilk dəfə təsvir edilmişdir. IUCN bu quşun statusunu "ən az narahatlıq doğuran" kimi qiymətləndirmişdir.

## Taksonomiya

1760-cı ildə Fransız zooloqu Matüren-Jak Brisson Maluku adalarından toplanmış bir nümunə əsasında "*Ornithologie*" əsərində qara üzlü munianın təsvirini daxil etmişdir. O, fransızc*a "Le gros-bec de Moluques*" və latınca "*Coccothraustes Moluccensis*" adını istifadə etmişdir. Brisson latın adlarını yaratmasına baxmayaraq, bunlar binomial sistemə uyğun deyil və "Beynəlxalq Zooloji Nomenklatura Komissiyası" tərəfindən tanınmır. 1766-cı ildə İsveçli naturalist Karl Linney "Systema Naturae" əsər XII nəşr üçün yenilədikdə, əvvəllər Brisson tərəfindən təsvir edilmiş 240 növü əlavə etdi. Bunlardan biri qara üzlü munia idi. Linney qısa bir təsvir daxil etdi. "*Loxia molucca*" binomial adını yaratdı və Brissonun əsərinə istinad etdi. "*Molucca*" xüsusi adı, Molukka adalarını bildirir. Bu cins indi 1832-ci ildə ingilis naturalist Vilyam Henri Sayks tərəfindən təqdim edilən "*Lonchura*" cinsinə yerləşdirilir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qara üzlü soliter

**Qara üzlü soliter** **(''Myadestes melanops'')**— Qaratoyuqlar fəsiləsinə aid olan və Kosta Rika ilə Qərbi Panamanın yüksək dağlıq ərazilərinə endemik bir quş növü.

## Yaşayış yeri
Bu quş, əsasən 750 ilə 3,000 metr (2,460 ilə 9,840 fut) yüksəklikdə olan rütubətli dağ meşələrində, sıx alt meşəlik və bambuk dəstələri arasında yaşayır. Yağış mövsümündə 400 metr (1,300 fut) qədər enərək sərbəst qruplar formalaşdıra bilər. Yuva, ağac yarıqlarında, yosunlu yamacdakı deşiklərdə və ya ağac budaqlarında yosun və epifitlər arasında gizlədilmiş, yerdən 3.5 metr (11 fut) yüksəklikdə yosun və qaraciyər otlarından hazırlanmış fincan şəklindədir. Dişi fərd aprel ilə iyun ayları arasında iki və ya üç qırmızı-qəhvəyi ləkəli ağ və ya çəhrayı yumurta qoyur. Balaların yuvadan uçma müddəti 15-16 gündür.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Paratrechina

**Paratrechina** — Formicinae yarımfəsiləsinin Prenolepis cins qrupunda (Lasiini qəbiləsi) yeddi qarışqa cinsindən biri (Euprenolepis, Nylanderia, Paraparatrechina, Prenolepis, Pseudolasius və Zatania ilə yanaşı). Paratrechina-ya altı növ daxildir; bunlardan biri, uzun antenli dəli qarışqa (Paratrechina longicornis), geniş yayılmış, pantropik bir zərərvericidir.

## Növləri
* *[[Paratrechina ankarana]]*  (LaPolla & Fisher, 2014) 
* *[[Paratrechina antsinga]]*  (LaPolla & Fisher, 2014) 
* *[[Paratrechina kohli]]* (Forel, 1916) 
* *[[Paratrechina longicornis]]* (Latreille, 1802) 
* *[[Paratrechina umbra]]* (Zhou & Zheng, 1998) 
* *[[Paratrechina zanjensis]]* (LaPolla, Hawkes & Fisher, 2013). 

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər