Salmas şəhristanı

**Salmas** (və ya Səlmas) **şəhristanı** — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının (vilayətinin) 14 şəhristanından biri.

Şəhristanın inzibati mərkəzi Salmas / Səlmas şəhəridir.

Türkiyə Cümhuriyyətinin Van eli ilə həmsərhəddir.

2006-cı ildə aparılmış əhalinin siyahıya alınmasının nəticələrinə görə şəhristanın əhalisi 180,708 nəfər (kişilər: 91,796 nəfər — qadınlar: 88,912 nəfər) olmuşdur.

Salmas şəhristanında əsasən azərbaycan türkləri və qismən kürdlər yaşayırlar.


 
* Çəhriq kəndistanı: İranica ensiklopediyasına əsasən: Kuhsər bəxşinin Çəhriq kəndistanında 35 kənd yerləşir, bu kəndlərin əhalisi elliklə etnik kürdlərdən ibarətdir. Bu insanlar kürd dilinin kurmanci ləhçəsinin şəqqaq şivəsində danışırlar. Belə ki, kəndlərin əhalisi şəqqaq tayfasının avdoyi qəbiləsinə mənsubdurlar. Dinləri islam, təriqətləri sünnilikdir (şafi qolu). 1966-cı il siayahıya alınmasına əsasən dehistanda 5,348 nəfər əhali yaşamışdır. Dehistanın əsas kəndi və inzibati mərkəzi adını daşıdığı Çəhriq kəndidir. Çəhriq kəndi Salmas şəhərindən 20 km cənub-qərbdə yerləşir. 1956-cı il siyahıya alınmasına əsasən kənddə 185 nəfər əhali yaşamışdır.
* Kürəsünni kəndləri: Şəkəryazı, İstisu, Kaniyan, Vərdan, Alasürmə, Şirəki, Silav, Hödər, Hakveran(Haqveran), Çiçək və Mafkəndi, Rikava, Sərəmerih, Şeydan, Gulan, Yengicə, Ağziyarət ve Şurik .

## Görməli Yerlər

*** Xantaxtı kitabəsi(daş yazıtları)
*** Mirə türbəsi
*** köhnəşəhər gölü
*** Qarnı Yarıq qalası
*** Zincirqala
*** Hödər qalası
*** Çəhriq qalası
*** Derik qalası
*** Kafərqala
*** Qarçıbəy qalası
*** Koroğlu qalası
*** Derik və Çobanlı mağaraları
*** Həftvan və Dirişk təpələri
*** Kültəpə
*** Qolbaq türbəsi
*** Gözlü dərə
*** Xorxora şəlaləsi
*** Köhnəşəhər və Bərgüşad kəndində imamzadə türbələri
*** Eyvandaşı kitabəsi
*** Çiçəkgölü
*** Ağziyarətgölü
*** Şıx hamamı
*** Əhrəncan təpəsi
*** İstisu bulağı
*** Axtaxana, Həftvan, Sarna, Savra, Yaqub və Xosrova kilsələri

## Salmas şəhristanının şəhərləri
* Salmas / Səlmas
* Təzəşəhr

## Salmas şəhristanının inzibati bölgüsü
* **<u>Mərkəzi bəxşi</u>**
* İnzibati mərkəzi: Salmas / Səlmas; digər şəhəri: Təzəşəhr
** DEHİSTANLARI:
*** **Kənarporuc dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Abgərm / İstisu / Dərmanabad, Axyan, Ağziyarət, Kanisəfid, Xantaxtı, Minas, Moğul, Qabaqtəpə, Şurgəl, Tamar, Tezxarab, Zindəşt
*** **Kürəsünni dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Ayan, Çaharsütun, Çiçək, Deyr Əli, Gavlan, Gübə, Hədər, Kaniyan, Ləşgiran, Mafikəndi, Pikəçik, [İstgah-i Rah Ahən-i Səlmas / Ğaretəppe [Salmas / Qaratəpə dəmiryolu stansiyası] (Salmas / Qareh Tappeh Railway Station)](https://az.wikipedia.org/wiki/:en:Salmas_railway_station) , Rigabad, Saray-i Məlik, Şəkəryazı, Şeydan, Şirəki, Şurik, Silab, Ürəban, Vərdan, Yengicə
*** **Ləkistan dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Axtaxana, Bəxşkəndi, Bərgüşad, Çobanlı-i Ülya, Çobanlı-i Süfla, Həbəşi, Həmzəkəndi, Kəngərli, Xanədam, Qaraqışlaq, Qızılca, Sədəqiyan, Sultanəhməd, Yalqızağac, Yovşanlı
*** **Zolaçay dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Abdulabad, Ağaismayıl, Bağçacıq, Dərzəkonan, Dərişk, Gavlan, Gülizan, Həftvan, Kələşan, Xanəgah, Xosrovabad, Küçəmişk, Məlhəm, Məzrayə-i Hisar, Muğancıq, Ovlaq, Pətəvir, Pikəcik, Qalasər, Sarnaq, Sürə, Zivəcik
* **<u>Kuhsər bəxşi</u>**
* Şəhərləri yoxdur
** DEHİSTANLARI:
*** **Çəhriq dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Acvac, Aslanik, Baharabad, Bahik, Balqazan, Bərəzi, Çəhriq-i Ülya, Çəhriq-i Süfla, Dərab, Dərmandek, İlyasi, Gələşin, Gərdiyan, Gərmaviç, Haqverən, Hasbaşa, Hümmətabad, Camalabad, Cəng-i Sər, Kəhriz, Kalran, Katban, Ləkabad-i Ülya, Lilus, Lüləkabad-i Ülya, Lüləkabad-i Süfla, Matəxarpə, Məzrayə-i Şinətal-i Süfla, Mirabad, Qəsrik, Qəzrabad, Şinətal-i Ülya, Şirani, Siyavan, Susanabad, Tamrabad, Varik, Yoncalıq, Zənqu, Zərrindərə, Zula
*** **Şinətal dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Ağbərzə, Əlibulağı, Əşnək, Berüşkvaran, Dərgah, Derik, Deşvan, Gəbrabad, Gülədam, Güzik, Hacıcafan, Haplaran, Candar, Kapik, Keşkavıc, Kesis, Xorxora, Kum, Kuzərəş, Nəzərabad, Pirmənd, Qəsrik-i Süfla, Qızılkənd, Sənci, Şəmrin, Şivə, Sufiabad-i Süfla
*** **Şəpiran dehistanı**
**** KƏNDLƏRİ: Baləkan, Deləzi, Dustan, Güzik, Hərəkiyan, Həştərak, Kəlik, Karikan, Kələrəş-i Bala, Kələrəş-i Pain, Xinəvin, Üstunrəş, Üsturə, Qəsrik-i Ülya, Şirvani, Sivədar, Ortanis

## Həmçinin bax
* Cənubi Azərbaycan
* Azərbaycanlılar
* İranın ostanları
* İranın şəhristanları

## Xarici keçidlər
* Encyclopaedia İranica : Kora-Sonni
* Salmas Şəhristanın Rəsmi Saytı — Dövlət Saytı
* Qərbi Azərbaycan Ostanın Rəsmi Saytı — Dövlət Saytı

## İstinadlar