open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mandela Eqbo

**Mandela Çinveyzu Eqbo** () — Bundesliqa təmsilçilərindən olan Borussiya Münhenqladbax klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar İngiltərə futbolçusu.

## Klub karyerası

### Borussiya M.
Eqbo Borussiya akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Eqbo öz peşəkar karyerasında debütünü 24 fevral 2018-ci ildə Hannover klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 80-ci dəqiqədə Denis Zakarianı əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Borussiya liqa görüşündə rəqibinə 1-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

## Karyera statistikası

### Klub
 

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Almaniya Superkuboku görüşləri daxildir.

## Uğurları
**İngiltərə U-17**
#UEFA Avropa U-17 Çempionatı: 2014

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Profile at FuPa.net
Ba-Muaka Simakala

**Ba-Muaka Simakala** (28 yanvar 1997-ci ildə anadan olub) — Bundesliqa təmsilçilərindən olan Borussiya Münhenqladbax klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Almaniya futbolçusu.

## Klub karyerası

### Borussiya M.
Simakala Borussiya akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Simakala öz peşəkar karyerasında debütünü 21 yanvar 2017-ci ildə *Darmştadt* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 80-ci dəqiqədə Raffaeli əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Borussiya liqa görüşündə rəqibi ilə 0-0 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.

## Karyera statistikası

### Klub

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Almaniya Superkuboku görüşləri daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Yukinari Suqavara

**Yukinari Suqavara** () — Yaponiya təmsilçilərindən olan *Naqoya Qrampus* klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Yaponiya futbolçusu.

## Karyerası

### Klub
Suqavara *Naqoya Qrampus* klubu ilə debütünü 24 fevral 2018-ci ildə 2018 mövsümünün açılış oyununda etmişdir.

### Milli komanda
Suqavara Yaponiya millisini 2017 FİFA U-17 Dünya Çempionatında təmsil etmişdir.

## Karyera statistikası
### Klub

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Anri Masse

**Anri Masse** () – fransız şərqşünası.

## Həyatı
Anri Masse 2 mart 1886 Fransada anadan olmuşdur. 1941-ci ildə Paris universitetinin professor akademiki. 1959-cu ilərdə Parisdə Müasir Şərq dilləri məktəbinin direktoru olmuşdur. İxtisasça iranşünas olan Anri Masse klassik və müasir fars ədəbiyyatını, incəsənətini və iran xalqları folklorunu öyrənmiş, Caminin "Baharıstan" əsərini fransız dilinə tərcümə etmişdir. Firdovsi, Nizami, Sədi, Cami və başqa klassiklər haqqında tədqiqatları var. 1950 ildə "Fars antoloqiyası (XI- XIX əsirlər)" əsərini nəşr etdirmişdir. Anri Masse İslam dini tarixi ilə də məşğul olmuş, onun zəngin faktlar əsasında, lakin idealist mövqedən yazdığı "İslam" əsəri məşhurdur.

## Yaradıcılığı
* Anthologie persane, XIe — XIXe siècles, dernière réédition (2004) dans la Petite Bibliothèque Payot, n°330, ISBN 2-228-89923-2;
* Le Livre des merveilles du monde, Paris, Éditions du Chêne (fr), 1944;
* Croyances et coutumes persanes, suivies de Contes et chansons populaires, Paris, Librairie orientale et américaine, 1938;
* İslam, Bakı, 1980;, 
* L`islam, 6 ed., Raris, 1952;
* Mélanges d'orientalisme offerts à Henri Massé… à l'occasion de son 75e anniversaire, Téhéran, Impr. de l'université, coll. * 1963: Publications of the University of Tehran.

## Həmçinin bax
* Adil Nəcəfov
* Ələddin Məlikov

## Xarici keçidlər
* Din
* Islam. Ocherk istorii

## İstinadlar
Özbəkistan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında

**[[Özbəkistan]] [[2018 Qış Olimpiya Oyunları|2018 Qış Olimpiya Oyunlarında]]** dağ xizəyi və fiqurlu kankisürmə idman növlərində 2 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. 

## Millinin tərkibi

## Yarışmanın nəticələri
### Xizək idmanı növləri
#### [[Şəkil:Alpine skiing pictogram.svg|30px]] Dağ xizəyi idmanı

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları «B» kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Özbəkistan «B» kateqoriyası üzrə təmsil olunacaqdır. Ölkəsini təmsil etmək hüququ Komiljon Tuxtayevə məxsusdur. 

;kişilər

#### [[Şəkil:Figure skating pictogram.svg|30px]] Fiqurlu konkisürmə

Bu yarışma üzrə lisenziyalar 2017-ci dünya çempionatına əsasən müəyyən edilir. Bunun nəticəsi olaraq Özbəkistan bir lisenziya əldə edə bilmişdir. Bu lisenziyanı isə Mişa Qe əldə etmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Özbəkistan millisi   
* Özbəkistan  Milli Olimpiya Komitəsi
Anna Dostoyevskaya

**Anna Qriqoryevna Dostoyevskaya** (; ) — Rusiyalı memorist, stenoqraf, filatelist. O, Dostoyevskinin həm köməkçisi, həm də ikinci həyat yoldaşı (1867-ci ildən) olmuşdur. O, Fyodor Dostoyevskinin həyatından bəhs edən iki bioqrafik əsər yazmışdır: ölümündən sonra 1923-cü ildə nəşr edilən *Anna Dostoyevskayanın 1867-dəki gündəliyi* və 1925-ci ildə nəşr edilən *Anna Dostoyevskayanın xatirələri*

## Həyatı
Anna Mariya Anna və Qriqori İvanoviç Snitkin cütlüyünün övladı idi. O, akademik liseydən məzun olmuş və ardınca stenoqraflığı tədris etmişdir.

## Evlilik
Anna Snitkina 4 oktyabr 1866-cı ildə Fyodor Dostoyevskinin "Qumarbaz" romanının stenoqrafı olaraq işləməyə başlamışdır. Bir ay sonra onlar nişanlandılar.

Anna Xatirələr kitabında Dostoyevskinin ona evlilik təklifini sanki xəyali romanında qadın psixologiyasını anlamaq üçün onun məsləhətinə ehtiyacı varmış kimi davranaraq etdiyini deyir. Hekayədə qoca rəssam Anya adlı gənc qıza evlilik təklifi edir. Dostoyevski çox gənc və fərqli xarakterdə olan bir qızın rəssama aşiq olub ola bilməyəcəyini soruşur. Anna da bunun tamamilə mümkün olduğunu deyir. Dostoyevski Annaya: "Özünü bir anlıq o gənc qızın yerinə qoy. Təsəvvür et ki, mən rəssamam, sənə etiraf edirəm və mənim həyat yoldaşım olmağını istəyirəm. Nə cavab verərdin?" Anna dedi: " Səni sevirəm və hər zaman sevəcəm cavabını verərdim".

Cütlük 15 fevral 1867-ci ildə evləndilər. İki ay sonra onlar xaricə getdi və təxminən dörd ildən çox orada qaldılar (1871-ci ilin iyuluna qədər). Buranı tərk etmədən çox qısa müddət əvvəl Dostoyevskinin kreditorlarından ikisini onu məhkəməyə verdilər.

Dostoyevski Badendə olarkən arvadının paltarları və digər əşyaları daxil olmaqla, bütün pulunu ruletdə itirdi. Anna Dostoyevski kimi qumar manasını mənəvi şəxsiyyətindən boşatmaqda və bunu həqiqi xarakterinə yad bir şey kimi qəbul etməyi bacardı. O vaxtdan sonra Anna gündəlik yazmağa başladı. Onlar, demək olar ki, bir il Cenevrədə yaşadılar. Dostoyevski öz sərvətini yenidən qazanmaq üçün çox çalışdı. 22 fevral 1868-də onların il qızı Sofiya doğuldu, ancaq Sofiya üç aylıq olanda öldü. Drezdendə 1869-cu ildə onların ikinci qızı Lyubov Dostoyevskaya dünyaya gəldi (1926-cı ildə ölmüşdü). Sankt-Peterburqda olarkən Anna iki erkək övlad dünyaya gətirdi: Fyodor (16 iyul 1871 – 4 yanvar 1922) və Aleksey (10 avqust 1875 – 16 may 1878). Anna biznes problemləri və danışıqları da daxil olmaqa, bütün maliyyə məsələlərini öz üzərinə götürdü və ərini tezliklə borcdan xilas etdi. 1871-ci ildə Dostoyevski qumar oynamağı tərgitdi.

## Ölümü
Dostoyevski 1881-ci ildə öləndə Annanın 35 yaşı var idi. Buna baxmayaraq o, heç vaxt ailə həyatı qurmadı. Anna Dostoyevskaya 1918-ci il 9 iyun tarixində vəfat etdi.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Tayland 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında

**[[Tayland]] [[2018 Qış Olimpiya Oyunları]]nda** xizəklə yürüş olmaqla 2 idman növündə 4 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.

## Millinin tərkibi

### Xizək idmanı növləri

#### Dağ xizəyi idmanı

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları "B" kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Tayland "B" kateqoriyası üzrə 2 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.

;Kişilər

;Qadınlar

#### Xizək yürüşü

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak edə bilər. "A" kateqoriyası üzrə lisenziya qazanmaq üçün idmançı reytinq üzrə 100 xal qazanmalıdır. Bununla belə MOK-ləri "B" kteqoriyasını ödəyə biləcək 1 qadın və 1 kişi olmaqla iştirakçı ilə təmsil oluna bilər. Təsnifata əasən Tayland kişilərdə "A" kateqoriyası üzrə, qadınlarda isə "B" kateqoriyası üzrə təmsil olunacaqdır.
; Kişilər
;; Uzaq məsafəli yarış

;; Sprint

;qadınlar
;; Uzaq məsafəli yarış

## İstinadlar

## Mənbə
* Tayland millisi 
* Tayland Milli Olimpiya Komitəsi
Pişik əti

**Pişik əti** — Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində və Çində yaşayan şərq xalqlarının mətbəxində istifadə edilən pişik əti. Pişik ətindən Afrika və Latın Amerikasında yaşayan bir sıra xalqlar da kulinariyalarında pişik ətindən istifadə edirlər.

Cənubi Amerikada pişik ətindən ən çox Afrika mənşəli perulular istifadə edirlər. Hər il sentyabr ayında La Kebrada şəhərində keçirilən Müqəddəs İfegeniya festivalında pişik ətindən yeməklər hazırlanması metodları nümayiş etdirilir. Kamerunda yaşayan bir sıra xalqların mədəni irsinə aid mənbələrə əsasən hətta belə bir inam aşılanır ki, pişik ətindən hazırlanan xüsusi yemək insanlara xoşbəxtlik gətirir.

## Xarici keçid
* Sarah Hartwell. Cats — friend or food? // Статья на сайте Messybeast.com 
* Website on cat meat in southern China 
* Кошатина — это вкусно. И наплевать на SARS 
* 
* Anthony L. Podberscek (Cambridge), Good to Pet and Eat: The Keeping and Consuming of Dogs and Cats in South Korea / Journal of Social Issues, Vol. 65, No. 3, 2009, pp. 615–632 (о ситуации в Корее)

## İstinadlar
Üç mədəniyyət (Əhməd bəy Ağaoğlu)

**Üç mədəniyyət** (, ) — Əhməd bəy Ağaoğlunun ilk dəfə 1927-ci ildə nəşr olunmuş əsəri.

## Məzmun

Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən biri olan Əhməd Ağaoğlunun «Üç mədəniyyət» əsərində dünya sivilizasiyasının beşiyi olan Şərqin tənəzzülünün səbəbləri araşdırılır.

Əsər geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.

## Nəşr və tərcümə

Əsər İstanbulda 1927-ci və 1972-ci illərdə nəşr edilib. Ruhəngiz Soltanova tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə edilmiş, filologiya elmləri doktoru, professor Vaqif Sultanlının elmi redaktorluğu, ön söz və şərhlərin müəllifliyi ilə Bakıda 2017-ci ildə Bakı Kitab Klubunda 182 səhifədə, 50 tirajla çap edilib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Sərbəst insanlar ölkəsində

## Xarici keçidlər

*
Setzer süleysünü

**Setzer süleysünü** və ya **İran Sıçanabənzər süleysini**() — Gəmiricilər dəstəsinə, Sıçanabənzər süleysinlər cinsinə aid heyvan növü. Yayılma arealı: İran, Türkiyə, Azərbaycan.

## Mənbə
* Baillie, J. 1996. Myomimus setzeri . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.
Çiçarron

thumb|Qarışıq çişirran
thumb|right|Peruda çiçarron

**Çiçarron** () — qızardılmış donuz ətindən hazırlanan yemək. Çiçarronu bəzən toyuq, qoyun  ətindən və konservləşdirilmiş ətdən də istifadə olunur.  

Çiçarron Əndəlusda, İspaniyada, Latın Amerikası olkələrində məşhurdur və Argentina, Boliviya, Braziliya (burada onu toressmo adlandırırlar), Kolumbiya, Kuba, Dominikan Respublikası, Qvatemala, Honduras, Salvador, Meksika, Nikaraqua, Panama, Peru, Filippin, Puerto-Riko, Venesuela və digər ölkələrin milli mətbəxinin əsas tərkib hissəsidir. Argentinada Çiçarronu konservləşdirilmiş ətdən, Kosta-Rikada adətən donuz qabırğalarından, nadir hallarda isə donuz dərisindən hazırlayırlar. 

Çiçarronu hazırlayarkən donuz dərisindən istifadə olunduğu halda, yeməyi dadlandırmaq üçün müxtəlif ədviyyatlardan istifadə olunur. 

## Xarici keçid

* Приготовление чичаррона (англ.)
* Рецепт чичаррона  на *Mexico Desconocido* (исп.)
* Кубинский рецепт чичаррона (англ.) 

## İstinadlar
Sərbəst insanlar ölkəsində

**Sərbəst insanlar ölkəsində** () — Əhməd bəy Ağaoğlunun ilk dəfə 1930-cu ildə İstanbulda nəşr edilmiş əsəri.

## Nəşr və tərcümə

Əsər ilk dəfə 1930-cu ildə İstanbulda nəşr edilib. Təkrar olaraq 2014-ci və 2020-ci illərdə nəşr edilib.

Sevda İsmayılova və Zeynal Məmmədli tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə edilib, Bakıda 2001-ci ildə Tutu nəşriyyatında, 2016-cı ildə isə Bakı Kitab Klubunda 144 səhifədə, 100 nüsxə tirajla çap edilib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Üç mədəniyyət

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Toy (Netta Barzilay mahnısı)

**Toy** () — İsrailin 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Netta Barzilay "Toy" mahnısı ilə İsraili Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil etmiş və ölkəsinə müsabiqədəki dördüncü qələbəsini qazandırmışdır. Mahnı 2015 və 2016-cı illərdə İsrailin Avroviziya mahnılarını ərsəyə gətirən bəstəkar Doron Medali və eyni zamanda Stav Beqer tərəfindən bəstələnmişdir. Mahnının mətninin əsas hissəsi ingiliscə olsa da, eyni zamanda ivrit dilindən olan אני לא בובה (ani lo buba, "Mən oyuncaq deyiləm") və banknot yığınları anlamına gələn "stefa" sözcüyündən istifadə olunmuşdur. Ciddi satirik ismarıcların yer aldığı mahnıda qadın hüquqlarını tapdalayan və fərqliliyə qarşı dözümsüz davranan insanlar "toyuğa" bənzədilərək, məsxərəyə qoyulur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sevak Xanağyan

**Sevak Xanağyan** (; ) — Ermənistan müğənnisi və bəstəkarı. O, 2015-ci ildə Rusiyanın *Golos* səs yarışmasında iştirakı ilə şöhrət qazanmış və növbəti ildə isə Ukraynanın *X Factor* musiqi yarışmasında iştirak edərək, qələbə qazanmışdır. 2017-ci ildən etibarən Ermənistanın *The Voice* səs yarışmasında münsiflər heyətinin üzvü olaraq fəaliyyət göstərir.

Xanağyan "Qami" mahnısı ilə Ermənistanı Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Həyatı
Sevak Xanağyan 28 iyul 1987-ci ildə Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasının Loru mərzində yerləşən Şahnəzər kəndində anadan olmuşdur. 7-ci sinifdə oxuyarkən Ermənistandakı ağır vəziyyət səbəbindən ailəsi ilə birlikdə Rusiyanın Kursk şəhərinə köçmüşdür. O daha sonra Moskvada musiqi təhsili almış və 2014-cü ildə təhsilini dərəcə ilə bitirmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nəzərov çöl siçanı

**Nəzərov çöl siçanı** () — gəmiricilər dəstəsi, Dağsiçanları fəsiləsinin boz çölsiçanları cinsindən heyvan növü. 
## Yayılması
Bu canlılar əsasən Kiçik Qafqaz dağlarının şərq ətəklərində, Azərbaycan və Ermənistan ərazilərində yayılmışdır. Çöllüklərdə yayılmışdır. Demək olar ki olduqca az öyrənilmişdir. Amma Dağıstan çöl siçanıları ilə ümumi oxşarlıqları vardır. 
## Qorunması
Xüsusi olaraq qorunması təşkil olnmamışdır. Bununla belə bir çox qoruqların ərazisində yayılmışlar.
## Mənbə
* Tsytsulina, K. 2008. Microtus nasarovi
## İstinadlar
Gecə qonağı 2 (film, 2017)

***Gecə qonağı 2*** filmi rejissor Kənan MM tərəfindən 2017-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Azəri Prodakşn şirkətində istehsal edilmişdir. Film sevgiyə, bədbəxtliyə ithaf olunur. Əsas rolları  Kənan MM, Pərvin Abıyeva, Cavanşir Hadıyev, Hüseyn Mahmudov, Elnarə Heydərova ifa edirlər.
## İstinadlar
Xəlil Abbasov (əmək qəhrəmanı)

**Xəlil Həsənqulu oğlu Abbasov** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1948), Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı.

## Həyatı
Xəlil Abbasov 1914-cü ilin avqust ayının 14-də Azərbaycanın İmişli rayonunun Sarıxanlı kəndində anadan olmuşdur. 1947-ci ildə qoyunçuluq sahəsində yüksək nailiyyətlər əldə etmişdir. 1992-ci ilin aprel ayının 1-də Sarıxanlı kəndində vəfat etmişdir.

## Mükafatları
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı — 1948

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ABBASOV Xəlil Həsənqulu oğlu
Ayntopf

**Ayntopf** (almanca. *Eintopf* — quru şorba) - alman mətbəxinin əsas yeməyidir. Yeməklər içində birinci və ikinci yeri tutur. 
## Hazırlanması
Ayntopf quru şorbadır. Hazırlanması zamanı su və ya şorbada qaynadılır. 
## İnqreyendləri
Tərəvəzlər - kartof, yerkökü, kələmin müxtəlif növü (ağ, rəngli, brokoli, brüsel), lobya, mərcimək, paxla və s. daxildir. Şorbaya çörək, makaron, ət o cümlədən sosiska və kolbasada əlavə edilir.
Hesab edilir ki, bu yemək yaxşı iştahaçıcıdır. Əməksevər və evdar qadınlar həyat yoldaşları və uşaqları üçün bişirir. 
Ənənəvi olaraq Almaniyada bişirilir. Ancaq bununla yanaşı Belçika, İspaniya, Fransa və Avstriya da bişirilir. Belçikada bu yeməyi pivə ilə yeyirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Resept 
* Hazırlanması resepti

## Ədəbiyyat
* *Herings Lexikon der Küche*. Fachbuchverlag Pfannenberg, Haan-Gruiten, 23. Auflage 2001, 
* Konrad Köstlin: *Der Eintopf der Deutschen. Das Zusammengekochte als Kult-Essen*, в: Utz Jeggle (издатель): Tübinger Beiträge zur Volkskultur. (Untersuchungen des Ludwig-Uhland-Instituts der Universität Tübingen; том 69). Tübinger Vereinigung für Volkskunde, Tübingen 1986, , стр. 220—241
Karbon nanoboruları

**Karbon nanoboruları**

## Xassələri
Karbon nanoboruları, diametri 1:n.10 (n=1,2,….9) nanometr, uzunluğu isə bir neçə mikrona qədər olan, bir və ya iç-içə bir neçə qrafit laylarının bükülməsindən yaranan silindrik quruluşlara deyilir.
Karbon nanoboruları özündə həm nanoklasterlərə xas, həm də həcmli bərk cisimlərə xas xassələri birləşdirdiyi üçün, onlarda füllerenlərdən fərqli yeni xassələr büruzə olunur. Məhz onların bu xassələrindən gələcəkdə yeni nanomaterialların və nanoqurğuların yaradılmasında istifadə edilməsi nəzərdə tutulur və çox prespektivli hesab olunur.

## Alınması
Sintezdən asılı olaraq birlaylı, ikilaylı və s. borular almaq mümkündür
Karbon nanoboruları (KNB) kovalent rabitəyə malik karbon atomlarından ibarət, özü təşkil olunmuş, boru şəkilli nanoquruluşlardır. Onlar əsasən iki formada – birdivarlı və çoxdivarlı karbon nanoboruları, həmçinin çoxtəbəqəli paketləşdirilmiş konusvarı nanoboru şəklində olur. Birdivarlı karbon nanoborusu təbii (özü-özünə)boru şəklində bükülmüş qrafit monoatom qalınlıqlı təbəqədən ibarətdir. Belə təbəqə şəklində qrafit qrafen adlandırılır. Monotəbəqənin bükülməsi istıqamətindən asılı olaraq, qrafen metal və ya yarımkecirici xassələrə malik olur. Coxdivarlı karbon nanoboruları konsentrik yerləşmiş bir neçə birdivarlı nanoborudan ibarətdir, onların diametri 10–40 — nm təşkil edir

## Tətbiq sahələri
Karbon nanoborularının bir çox maraqlı xassələri var. Məsələn, onlar metal və ya yarımkecirici xassələrə malik ola bilər;misə nəzərən daha yaxşı elektrik cərəyanını keçirdirlər;almaza nisbətən daha yaxşı istilikkeçirmə xassəsinə malikdir.
Karbon nanoborularını lazerlə buxarlandırma, karbon elektrodlarının qövs boşalmasında buxarlandırılması və qaz fazadan kimyəvi çökdürülmə texnologiyaları ilə almaq olar. Birlaylı nanoboru yaratmaq üçün katalizator kimi müsbət elektrodun mərkəzinə az miqdarda Co, Ni və ya Fe yerləşdirilir. Katalizatordan istifadə edilmədikdə çoxlaylı quruluşa malik nanoborular alınır. Qüsursuz nanoborular (xüsusılə də birdivarlı) almaq üçün metandan istifadə edilməklə , proses 900–1000C-temperaturda aparılır. Bunun səbəbi odur ki, digər karbohidrogenlərə nisbətən metan parçalanmaya qarşı daha davamlıdır və bunun nəticəsi olaraq amorf karbonun əmələ gəlməsinin qarşısı alınır və katalizatorun çirklənməsi baş vermir.
Mexaniki təsirlər KNB-nın elektron xassələrini çox dəyişir. Bundan istifadə edərək elektromexaniki cihaxların elementləri hazırlanır. KNB yarımkeçiriçi sahə tranzistorlarının yaradılmasında istifadə edilir. Karbon nanolifləri silindrik karbon nanoquruluşlarından ibarət olub konus şəkilli qrafen laylarının düzülüşündən ibarətdir. Burda karbon sap adlanan borulu mikrostrukturdan və ya liflərdən ibarətdir. Karbon nanoliflər bir çox alimlərin diqqətini potensial, termiki, elektrik və mexaniki xassələri ilə cəzb edir. Onların qeyri-adi xassələrinə və aşağı maya dəyərinə malik olması nanoliflərin müxtəlif materiallarda məsələn kompozitlərdə istifadəsinə imkan yaradır.

## Mənbə
Fazil Abbasov

**Fazil Eyvaz oğlu Abbasov** () – Azərbaycan kardiocərrahı, tibb elmlər doktoru (1990).

## Həyatı
Fazil Abbasov 1950-ci il dekabr ayının 8-də Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun Horovlu kəndində anadan olmuşdur. 1973-cü ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitunu bitirmişdir.

## Fəaliyyəti
F. Abbasov 1973–86-cı illərdə M. A. Topçubaşov adına Klinik və Eksperimental Cərrahlıq İnstitunda kiçik elmi işçi, baş elmi işçi, kəskin ürək çatışmazlığı laboratoriyasının müdiri işləmiş, 1986–91-ci illərdə Elmi Tədqiqat Rentgenologiya, Radiologiya və Onkologiya İn-tunda anesteziologiya-reanimatologiya şöbəsinin, 1991–94-cü illərdə torakal onkologiya şöbəsinin rəhbəri olmuşdur. 1994-cü ildən M. A. Topçubaşov adına Elmi Cərrahiyyə Mərkəzinin ürək cərrahlığı şöbəsinin müdiridir (1999-cu ilədək eyni zamanda in-t direktorunun elmi işlər üzrə müavini olmuşdur).

## Tədqiqatları
Tədqiqatları əsasən anesteziologiya-reanimatologiyanın, ürəkda mar və torakal cərrahiyyənin aktual problemlərinə həsr edilmişdir. 150-dən artıq elmi əsərin müəllifidir.

## Həmçinin bax
* Abuzər Qazıyev
* Məhərrəm Mustafayev (alim)

## Xarici keçidlər
* Fazil Eyvaz Abbasov, M. D.
* saglamTV. Fazil Abbasov. T.e.d. Ürək cərrahı. Kardiocerrah.

## İstinadlar
Karbon nanolifləri

**Karbon nanolifləri**
Karbon nanolifləri (KNL) çoxlu sayda qrafen laylarından ıbarət sapvari hissəciklərdən ibarətdir. Liflərin diametri böyük diapazonda dəyişir (bəzi hallarda 200&nbsp;nm). Qrafen laylarının forması müxtəlif    - konusa,fincana və s.bənzəyən formada  olur.Qrafen səthlərinin arasında məsafə 0,34&nbsp;nm və ya bir qədər çox olur. C atomları  sp2 hibrid halındadır. Karbon zəncirindəki axırıncı C atomları hidrogenlə doymuş oldugundan   sonuncular  sp3 hibrid halında olur.
Remohon

**Remohon** () və ya **portağallı remohon** () — ərəb mənşəli ispan xörəyi. Əsasən Hranada, Korboda və Xaen əyalətlərində xüsusi ilə bişirilmişdir.  
## İnqedenyentlər
Əsas tərkibi portağal və zeytun yağıdır. Bəzən bu yeməyə portoğallı zeytun yağlı salat və ya portağal salatı da deyillər. 
Ən sadə növlü remohon isə içinə təmizlənmiş portağal, zeytun yağı, duz və ya qənd zövqə uyğun olaraq əlavə edilir. Şirin remohon daha çox desert kimi məşhurdur.  
Salat remohona isə qaynadılmış yumurta, soğan, istiot, kartof və tamatdır.
## Xarici keçid
* Remohon şəkilləri
* Resept
## Həmçinin bax
* Malaq salatı
## İstinad
Termoelektrik materiallar

Termoelektrik fənər - İnsan əlinin istiliyi ilə çalışan fənər.

## Tətbiqi
Termoelektrik materialların üç əsas tətbiq sahəsi vardır
* istiliyin elektrik enerjisinə çevrilməsi (termoelektrik genereator)
* termoelektrik soyutma
* temperaturun ölçülməsi (mütləq sıfırdan min dərəcəyədək).
Termoelektrik xassələrə metallar və onların birləşmələri – oksidlər , sulfidlər , selenidlər, telluridlər, fosfidlər, karbidlər və digərləri malikdirlər. Termoelektrik xassələr habelə metal ərintilərində , metal birləşmələrinin ərintilərində və inetermetal birləşmələrində aşkar edilmişdir.

## Növləri
Termo — EHQ (mkV/K) –in böyüklüyündən, ərimə temperaturundan , istilik və elektrik keçiriciliyindən , mexaniki xarakteristikasından asılı olaraq , termoelektrik materiallar aşağıdakılara bölünürlər:
* Pirometriyada temperaturun ölçülməsi üçün materiallar.
* Termoelektrik generatorlar üçün materiallar.
* Termoelektrik soyuducular üçün materaiallar.

## İstinadlar
Böyük şeytan

**Böyük şeytan** — İranın xarici siyasət bəyanatlarında bəzən Amerika Birləşmiş Ştatları üçün işlətdiyi alçaldıcı ifadədir. Həmçinin bu ifadə Birləşmiş Krallıq üçün də istifadə edilmişdir.

Bu termin ilk dəfə İranın lideri Ruhullah Xomeyni tərəfindən 5 noyabr 1979-cu il tarixindəki çıxışında imperializm və dünya miqyasında korrupsiyaya dəstək verməkdə günahlandırılan Amerika Birləşmiş Ştatlarını xarakterizə etmək üçün istifadə edilmişdir.

## Xarici keçidlər
* The Great Satan by Kavitha Rao, April 26, 2000
* 'Great Satan' warned of a burning hell by Ian Black, The Guardian, February 16, 2005
* How the "Great Satan" Became Just Great 

## İstinadlar
Salmaqundi

**Salmaqundi** (fran. *Salmagundi və ya Salmagundy*) — Fransız dilində buna soyuq vineqred də deyirlər. Tərkibindəki ədviyyatlardan asılı olaraq dadı fərqlənir. XVII-XVIII əsrdə salmaqundi Atlantik okean ətrafında Qərbi Afrika və Madaqaskarda geniş yayılmışdır.. Bu yemək piratların əsas yeməyi hesab edilirdi. Əsas tərkibi tərəvəzlərdən ibarətdir.

## Hazırlanması
Salmaqundini hazırlamaq çox asandır. Müxtəlif növ ətdən, o cümlədən də tısbağa, ördək, qaz və s. ətindən istifadə olunur. Həmçinin ona siyənək və ançous da əlavə edilir. Bununla yanaşı, turşulardan da (palma, kələm, manqo, soğan və s. turşusu) istifadə olunur. Salata yağ, iskus, duz, bibər və s. ədviyyatlar da daxil əlavə edilir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Рогожинский Ж. Энциклопедия пиратов. — М.: Вече, А. Корженевский, 1998. — 679 с.

## Xarici keçidlər
* Resept
Con Conson

**Con Conson** (; ) — qotik üslubunda dini  tikililər və kilsələr üzrə ixtisaslaşmış ingilis memar. Mülki mühəndis olan  Ser Con Kelk tərəfindən maliyyələşdirilən evləri və ictimai binaları inşa etmək üçün Consona həvalə edilirdi. Conson daha çox Alfred Mezon ilə şimali Londondakı Aleksandra sarayının dizaynını tərtib etdiyi üçün tanınır.

## Həyatı
Con Conson 1807-ci ildə anadan olmuşdur; onun həyatı haqqında məlumat çox azdır, lakin məlumdur ki, balıqçılıqla məşğul olub və 10 ilə yaxın Temes Anqlinq Qoruma Cəmiyyətinin komitəsində fəaliyyət göstərib.

## Həmçinin bax

* Memarlıq
* Alfred Mezon

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Con Conson
İlham Abbasov

**İlham İslam oğlu Abbasov** () — Azərbaycanı təmsil edən sərbəst güləşçi.

## Karyerası
İlham Abbasov 1993-cü ildə İstanbul şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Turnirin final görüşündə Rusiya nümayəndəsi Məhəmməd Əzizova məğlub olan İlham Abbasov Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib oldu. Bununla da İlham Abbasov Avropa Çempionatında medala sahib olan birinci azərbaycanlı sərbəst güləşçi oldu.

1994-cü ildə Roma şəhərində baş tutan Avropa Çempionatını isə İlham Abbasov beşinci pillədə başa vurdu.

## Nəticələri

## İstinadlar
Palçikov (Bakalı)

**Palçikov** (, ) — Başqırdıstan Respublikasının Bakalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Mustafa kənd şurasının tərkibindədir.
## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Bakalı): 28&nbsp;km,
* kənd sovetliyindən (Mustafa): 5&nbsp;km.
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Tuymazı stansiyası): 63&nbsp;km.
## Əhali

### Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə ruslar  (100%)üstünlük təşkil edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Difraksiya

thumb|390x390px|Difraksiya
**Difraksiya** — fizikada mexaniki və elektromaqnit dalğalarının qarşılaşdığı bəzi maneələri aşaraq keçməsi hadisəsidir.

Maneələrlə qarşılaşdıqda dalğaların həndəsi yayılma istiqamətindən kənara çıxma (maneəni aşaraq onun arxasına keçməsi) hadisəsi dalğaların difraksiyası adlanır. Difraksiya latınca difractus – sındırılmış mənasındadır. Maneədən keçərək, dalğaların əvvəlki yayılma istiqamətindən meyletmə bucağı difraksiya bucağı adlanır.

Difraksiya dalğaların kiçik aralıqlardan (yarıqlardan), maneələrdən və ya kəsik kənarlı yerlərdən keçməsi ilə yaranır. İşığın bu cür maneələrdən keçməsi zamanı əvvəlki yayılma istiqamətindən meyletməsi işığın dalğa təbiətli olmasını ortaya çıxardır. Su, səs, işıq və ya radiodalğalar kimi istənilən dalğa növündə bu hadisə baş verə bilir. Difraksiyaya ən sadə misal bir borunun içinə danışıldığı zaman borunun digər ucundan çıxan səsin bütün istiqamətlərdə yayılmasıdır, baxmayaraq ki, bağ xortumundan çıxan su düz xətt istiqamətində yayılır.

Difraksiya sınma ilə qarışdırılmamalıdır; dalğalar fərqlı sıxlığa malik mühitlərdə fərqli sürətlərlə hərəkət edirlər, dalğa yayılma sürəti fərqli olan bir mühitə keçdikdə sınma baş verir. Difraksiyanın yaranması üçün dalğanın keçəcəyi aralığın ölçüsü dalğanın  dalğa uzunluğunu tərtibində və ya ondan kiçik olmalıdır.

Əksər optik cihazlar işığın difraksiyası hadisəsinə əsaslanır. Rentgen şüalarının difraksiyası müxtəlif təyinatlı cihazlarda istifadə olunur.
## İstinadlar
Eşem-elək (Bakalı)

**Eşem-elək** (, ) — Başqırdıstan Respublikasının Bakalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Bakalı kənd şurasının tərkibindədir. 10 sentyabr 2007-cu ilə qədər Plodoyaqodnaya kənd kolxozu adlanırdı.
## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Bakalı): 6&nbsp;km,
* kənd sovetliyindən (Bakalı): 6&nbsp;km.
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Tuymazı stansiyası): 78&nbsp;km.
## Əhali

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Ştrudel

**Ştrudel** ( *— "qasırğa"*) — Avstriya mətbəxinə məxsus şirniyyat (çox vaxt almalı olur). 18-ci əsrdə Habsburq imperiyasında məşhurlaşmış ştrudel Avstriya və Alman mətbəxinin bir hissəsi olsa da, digər Mərkəzi Avropa mətbəxlərində də geniş yayılmışdır.

## Mənşəyi
Birinci məşhur ştrudelin resepti 1696-cı ildən başlanılmışdır. Vyanada hazırlanmağa başlanan bu reseptin müəllifi məlum deyil. Hal-hazırda Vyana kitabxanasının kitablarda onun resepti var. 

## Etimologiyası
Ştrundelin alman dilində hərfi mənası burulğan və ya qasırğa deməkdir. Belçikada "retelər", Xorvatiyada "štrudel", "štrudla" və ya "savijača", Bosniya və Herseqovinada "štrudla" və ya "savijača", Slovakiyada "štrudľa" və ya "závin", Serbiya "závin"və ya "štrúdelj", Polşada "sztrucla" və ya "strucla" və Ruminiyada "ștrudel" adlanır.

## Şirin ştrudel
Ştrudel yumşaq xəmirdən və almadan hazırlanır. Alma ilə yanaşı giləmeyvə (çiyələk, albalı, malina, mərcangilə, kişmiş və s.), kəsmik (vanilli) və s. əlavə edilir. Bununla yanaşı kərə yağı, şəkər tozundan da istifadə edilir.

## Növləri
* kartoflu ştrudel
* kələmli ştrudel
* südlü-kremli ştrudel
* ətli ştrudel
* şəkərli ştrudel

## Həmçinin bax
* Avstriya mətbəxi
* Alma piroqu

## İstinad
Astronomiya təqvimləri

Uzun zaman fasilələrinin hesablanma və saxlanma sistemlərinə təqvim deyilir. 

Təqvimlər insan cəmiyyətinin həyati tələbləri ilə əlaqədar olaraq yaranmış, inkişaf etmiş və təkmilləşmişdir.

## Təqvimlərin tarixi
Təqvimlərin tarixi çox qədimdir. Hələ beş min il bundan əvvəl Misirdə vaxtın tələblərinə cavab verə bilən ilk təqvim olmuşdur. Sonralar müxtəlif təqvim sistemləri tərtib olunmuş və onlar uzun illər ərzində dəqiqləşdirilmiş və mükəmməlləşdirilmişdir.thumb|474x474px
Təqvim, 13,8 milyard il yaşı olan kainatın elm təhsildə pedaqoji məqsədlər  və ya məşhur elm üçün xronologiyasını tərtib etmək məqsədilə istifadə olunan bir metoddur ,  

Konsepsiya Carl Sagan tərəfindən özünün  "Eden Əjdahaları" (1977) kitabında və "Cosmos" televiziya seriyası vasitəsilə  populyarlaşdırılmışdır. Sagan, müqayisəli səth sahəsini genişləndirməyə davam edir və "Kosmik təqvim bir futbol meydanının ölçüsünə qədər ölçülürsə, insanlıq əlinin ölçüsünün bütün sahəsini əhatə edəcəkdir". 

## Kosmik il.
Kosmik Təqvim göstərir ki,  kainat və Yer üzündəki bütün hadisələrin əlaqəsinin vaxt ölçüsü 12 aylıq, 365 günlük bir müddət boyunca planlaşdırılır.
### Kosmologiya

İl ərzində tarix aşağıdakı formula vasitəsilə  hesablanır

T(günlər) = 365 gün * 0.100/13.797 ( 1- T_Gya/13.797 )

### Yerdəki həyatın təkamülü

### İnsanın inkişafı

### Tarixin başlanğıcı
 

### Cari ikinci
Maraya adası

**Maraya adası** () — Tasmaniyanın şərq sahilində, Tasmaniya dənizində yerləşən dağlıq ada. Sahəsi 115.5 kvadrat kilometrdir. Ada şimal-qərb sahilindəki 18.78 kvadrat kilometr (7,25 kv. km) dəniz sahəsi olan Maraya Milli Parkı daxilindədir. Ada şimaldan cənuba qədər təxminən 20 kilometr uzunluğundadır və şərqdən 13 kilometr uzunluğundadır. Ada şərq sahillərindən təxminən 4 kilometr məsafədə yerləşir.

Ada 1648-ci ildə Şərqi Hindistandakı Bataviya qubernatoru Antoni van Demenin həyat yoldaşı Maraya van Demen tərəfindən yaradılmışdır. Hollandiya kəşfiyyatçısı Abel Tasman tərəfindən adlandırılmışdır. Ada XIX əsrin əvvəllərində Marayanın adası kimi tanınmağa başlamışdı.

## İqtisadiyyat
Maraya adası və Tasmanyanın şərq sahilləri arasındakı boğaza Merkuri Pəsic adı verilib. 1789-cu ildə bölgəni təsvir edən Con Henri Koxun əmri ilə Tasmaniya HMS Merkuri adlandırılıb. Şərqin bu hissəsində iki ölçülü şəhər var idi. Bunlardan biri Orford idi. Orford Prosser çayının 8&nbsp;km sahilində, Bahar körfəzinin başında yerləşirdi.

Maraya adasında Darland adlanan bir şəhər var. Adanın şimalına yaxındır. Darlinqton çox gözəl köhnə binalara malikdir və bir neçə parkın işçiləri xaricində daimi sakinləri yoxdur. Yaz tətili dövründə, bir neçə yüzə qədər turist adanı ziyarət edir. Turizm yerli iqtisadiyyat üçün vacibdir. İnsanlar digər böyük sənayelərlə də məşğul olurlar. Sənayelər balıqçılıq, meşəçilik və əkinçilikdir.

## Heyvanlar

## Coğrafi cəhətlər
Adanın hər iki hissəsi olduqca möhkəmliyə malikdir. Marayanın ən yüksək nöqtəsi adanın şimal hissəsindədir və dəniz səviyyəsindən 711 metr məsafədədir. Maraya adası təxminən yarandığı müddətdə 3-4 il sonra yaxınlığında olan Tasmaniya torpaqlarından ayrıldı.

## Qalereya

Fayl:Painted Cliffs.jpg


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
*Maria Island - Parks and Wildlife Service
Natrium sitrat

## Natrium sitrat
**Na<sub>3</sub>C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>O<sub>7</sub>** -  limon turşusunun natrium duzudur. 
***Mr(Na<sub>3</sub>C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>O<sub>7</sub>)***=258,06
## Alınması
Preparat limon turşusunu natrium-karbonatla neytrallaşdırmaqla alınır. Sənayedə isə limon turşusu müxtəlif mənbələrdən, məsələn pambıq bitkisi yarpaqlarından, limon və cır nar şirələrindən, mikrobioloji sintezlə alına bilər. 
## Fiziki xassələri
Preparat rəngsiz və ya ağ kristallik tozdur. Suda asan həll olur, spirtdə pis həll olur. 
## Tətbiqi
Preparat qanın laxtalanmasının qarşısını alan maddə kimi (konservant), tibbi məqsədlər üçün, qan hazırlığında 4–5%-li məhlullar şəklində işlənir.
## Mənbə
#https://no.wikipedia.org/wiki/Natriumsitrat 
#https://www.sigmaaldrich.com/catalog/searchterm=Sodium+citrate&interface=Product%20Name&N=0+&mode=mode%20matchpartialmax&lang=en&region=AZ&focus=productN=0%20220003048%20219853286%20219853062
#https://en.wikipedia.org/wiki/Sodium_citrate
Möhsün Abbasov

**Möhsün Abbasov** (tam adı: *Möhsün Nəsir oğlu Abbasov*; ) – Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1950). Böyük Vətən müharibəsi (1941–45) iştirakçısı. 

## Həyatı

Möhsün Abbasov 1922-ci ilin fevral ayının 15-də Azərbaycanın Füzuli rayonunun Əhmədalılar kəndində anadan olmuşdur. 1990-cı il may ayının 27-də Füzulinin elə həmin kəndində vəfat etmişdir. 

## Fəaliyyəti

M.Abbasov 1949-cu ildə pambıqçılıq sahəsində yüksək nailiyyətlər əldə etmişdir.  

## Mükafatları

* Lenin ordeni
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı 

## Həmçinin bax

* Həcər İsababayeva
* Həsən Məmmədov (tütünçü)

## Mənbə
Təyyar Abbasov

**Təyyar Abbasov** (tam adı: *Təyyar Fərzulla oğlu Abbasov*; d.10 fevral 1941; Masallı, Yelağac.– ö.7 oktyabr 2006, Bakı) – Azərbaycan fiziki, fizika-riyaziyyat elmlər doktoru (1991), professor (1994). 

## Həyatı

Təyyar Abbasov 1941-ci ilin fevral ayının 10-da Azərbaycanın Masallı rayonunun Yelağac kəndində anadan olmuşdur. 1968-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirmişdir. 2006-cı ilin oktyabr ayının 7-də Bakı şəhərində vəfat etmişdir. 

## Fəaliyyəti

T.Abbasov 1964–75-ci illərdə Azərbaycan SSR EA-nın Fizika İnstitunda yarımkeçiricilər və dielektriklər fizikası laboratoriyasında, 1975–78-ci illərdə Azərbaycan SSR EA-nın radiasiya tədqiqatları bölməsində işləmiş, 1978–2006-cı illərdə Azərbaycan Texniki Universitetinin fizika kafedrasının müdiri, həmçinin polimer materialları laboratoriyasının rəhbəri olmuşdur. 130-dan artıq elmi əsərin müəllifidir.  

## Həmçinin bax

* Maarif Əkbərov
* Solmaz Mustafayeva

## Mənbə
Kalsium qlükonat

**<big>Kalsium qlükonat</big> 
**(C6H11O7)2Ca** - qlükon turşusunun kalsium duzudur. **Mr'''((C6H11O7)2Ca) = 430.373. 
## Alınması
Preparatı almaq üçün qlükozanı qlükon turşusuna qədər oksidləşdirib, sonra ona kalsium-karbonat vasitəsilə kalsium duzuna çevirilər. Qlükozanı xlorun, bromun təsirindən mikrobioloji üsulla - Penicillium luteim, penicillium citrinum və s. kif göbələklərinin köməyi ilə oksidləşdirmək olar. 
Sənayedə bu proses elektrokimyəvi üsulla yerinə yetirilir. Bunun üçün tərkibində kalsium-karbonat və kalsium-bromid olan qlükoza məhlullarını elektroliz edirlər. Elektroliz zamanı kalsium-bromiddən sərbəst brom əmələ gəlir, o isə qlükoza oksidləşdirib qlükon turşusuna çevirir, kalsium-karbonat isə onu neytrallaşdırır.
## Fiziki - kimyəvi xassələri
Kalsium qlükonat ağ dənəvari və ya kristalik toz olub, iysiz və dadsızdır. Suda həll olur, spirtdə və efirdə praktiki həll olmur. 
## Tətbiqi
Kalsium qlükonat metabolik prosesləri tənzimləyən vasitə olub, orqanizmdə kalsium çatışmazlığını aradan qaldırır, hemostatik, allergiyaəleyhinə təsir göstərir və kapillyarların keçiriciliyini azaldır. Kalsium ionları sinir impluslarının ötürülməsində, saya və skelet əzələlərinin yığılmasında, miokardın fəaliyyətində, qanın laxtalanmasında iştirak edir, onlar sümük toxumasının formalaşmasında, digər sistem və orqanların fəaliyyətində lazımdır. Qanda kalsium ionlarının konsentrasiyası bir çox patoloji proseslər zamanı azalır, aydın hipokalsiemiya isə tetaniyanın yaranmasına səbəb olur. Kalsium qlükonat hipokalsiemiyanı aradan qaldırır, damarların keçiriciliyini azaldır, allergiyaəleyhinə, iltihab əleyhinə, qanaxmanı dayandırıcı təsir göstərir. Qalxanvariətraf vəzilərin funksional çatışmazlığı, orqanizmdən kalsiumun xaric olunmasının artması, allergik xəstəliklər (zərdab xəstəliyi, övrə, angionevrotik ödem) və dərman müalicəsindən allergik ağırlaşmalar zamanı köməkçi vasitə kimi, müxtəlif mənşəli patoloji proseslər zamanı (iltihabi prosesin ekssudativ fazası, hemorragik vaskulit, şüa xəstəliyi) damarların keçiriciliyini azaltmaq üçün, parenximatoz hepatit, qaraciyərin toksiki zədələnmələri, nefrit, eklampsiya, hiperkalemiya, paroksizmal mioplegiyanın hiperkalemik forması, dəri xəstəlikləri (dəri qaşınması, ekzema, psoriaz), hemostatik (qanaxmanı dayandırıcı) vasitə kimi, maqnezium duzları, turşəng turşusu və ya onun həllolan duzları ilə zəhərlənmələr zamanı antidot qismində istifadə olunur.
## Mənbə
#http://www.melhem.az/mehsul/1411
#http://www.infomed.az/?url=WVhvNmJXVmthV05wYm1VNk1Eb3dPakE2TkRZMk16b3dPakE2TURvd09qQT0=
#https://en.wikipedia.org/wiki/Calcium_gluconat

## Xarici keçidlər
#https://www.rlsnet.ru/mnn_index_id_716.htm
#https://www.drugs.com/calcium-gluconate.html
#https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D1%8E%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82_%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%86%D0%B8%D1%8F
The Humans (qrup)

**The Humans** — Rumıniyanın Buxarest şəhərində yaradılmış musiqi qrupu. Qrupun tərkibində vokalist Kristina Karamarku, gitaraçı Aleksandru Çismaru, klavişli musiqi alətlərin ifaçısı Aleksandru Matei, bassist Alin Neaqoe və təbilçi Adi Tetrade yer almışdır. Onlar "Goodbye" mahnısı ilə Rumıniyanı 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdirlər.

## Diskoqrafiya

### Sinqllar

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Gədəbəy kilsəsi

**Gədəbəy kilsəsi** – Gədəbəy şəhəri yaxınlığında meşədə yerləşən kilsədir. Mənbələrdə kilsənin inşa tarixi ilə bağlı heç bir məlumat olmasa da, inşa tarixi bəlli olan anoloji abidələrlə müqayisə nəticəsində abidənin təxminən VII-VIII əsrlərdə inşa edilməsi ehtimalı qeyd edilmişdir. 

Kilsə binası planda şərq-qərb hissəyə uzadılmış xaçvari formaya malikdir. Uzadılmış şərq qolunda yarımdairəvi apsida yerləşir, digər qollar isə düzbucaqlı formada tamamlanırlar. Onların kəsişməyerində daxildən dairəvi, xaricsən isə səkkizbucaqlı olan baraban ucalır. Baraban üzərini tamamlatan günbəz dövrümüzə çatmamışdır. 

## Tarixi

Mənbələrdə kilsənin inşa tarixi ilə bağlı heç bir məlumat yoxdur. G. Məmmədovaya görə memarlıq təhlili və Gürcüstan ərazisində yerləşən, dəqiq inşa tarixi bəlli olan anoloji abidələrlə müqayisə nəticəsində abidənin təxmini inşa tarixi haqqında fikir söyləmək mümkündür. Plan və xarici həcminin həllinə görə məbəd, VI-XI əsrlərin Kunturis Sakdari və Açkuridəki Müqəddəs Georgi kilsələri kimi “sərbəst xaç” tipli kilsələri ilə oxşarlıq təşkil edir.

G. Məmmədovanın fikrincə abidənin konstruktiv həllinin analizi, kvadrat təməldən dairəvi dacili və səkkizbucaqlı xarici barabana keçidin yelkənlərlə təmin edilməsinə əsasən kilsəni təxminən VII-VIII əsrlərə aid etmək mümkündür. Həmin dövrdə “sərbəst xaç” tipli kilsələr bütün Cənubi Qafqazda, o camlədən Qafqaz Albaniyası ərazisində geniş yayılmışdı.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Kilsə binası planda şərq-qərb hissəyə uzadılmış xaçvari formaya (8.8 x 7.1 m)  malikdir. Uzadılmış şərq qolunda yarımdairəvi apsida yerləşir, digər qollar isə düzbucaqlı formada tamamlanırlar. Onların kəsişməyerində daxildən dairəvi, xaricsən isə səkkizbucaqlı olan baraban ucalır. Baraban üzərini tamamlatan günbəz dövrümüzə çatmamışdır.

Kilsə şərq və cənub qollarında yerləşən iki cüt pəncərə vasitəsiylə işıqlandırılır. Həmçinin günbəzin barabanında da iki cüt pəncərə yerləşir. Kilsənin daxili həcminin həllində sərt formalara üstünlük verilmidir. Dekor demək olar ki, yoxdur.

Günbəzaltı kvadratın küncləri düzbucaqlı bölmə profili ilə kəsilib və həll edilib. Barabanı saxlayan ikiqat tağlar yüksək mərkəzi hissədən alçaq yan hissələrə tədricən keçid yaradır. Tağların impostları sadə və hamar kapitellərə malik daşıyıcı kürəklərə söykənir. Kvadrat təməldən baraban dairəsinə keçid yelkənlər vasitəsiylə həyata keçirimişdir.

Bina müxtəlif ölçülü bazalt daşları və əhəng məhlulundan hörülmüşdür. Binanın fasadının bəzi yerlərində divar suvağı qalmışdır. Divarların qalınlığı 95 – 120 sm arasında dəyişir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* 
*
Goodbye (The Humans mahnısı)

**Goodbye** () — Rumıniyanın 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

The Humans qrupu "Goodbye" mahnısı ilə Rumıniyanı Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnının musiqisi The Humans qrupunun üzvləri Matei Aleksandru və Alin Neaqoeyə, sözləri isə qrupun vokalisti Kristina Karamarkuya aiddir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qami

**Qami** (; ) — Ermənistanın 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Sevak Xanağyan "Qami" mahnısı ilə Ermənistanı Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil etmişdir. Mahnı ifaçı Sevak Xanağyan və eyni zamanda Anna Danielyan və Viktoriya Maloyan tərəfindən bəstələnmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Meyvəli buz

**Meyvəli buz dondurması**— Soyuq desert olub, donmuş içkidən hazırlanır. Bəzən çay və ya meyvəli içkilərdən istifadə edilir.

## Haqqında
Meyvəli buzu hazırlayan zaman mayenin donması üçün çubuğun ətrafına dolanır. Bəzən rəngləndirici də qatılır. Bəzi növ meyvəli buzlar isə stakana qoyulur, çubuqlar isə yanında verilir.

## Tarixi

İlk dəfə meyvəli buz 1905-ci ildə hazırlanıb. 11 yaşlı san-fransiskolu Frenk İpperson stakanda qazlı suyu içərisindəki taxta qaşıqla unudur. Gecə temperaturun aşağı düşməsi ilə stakanda olan qazlı su donur və Frenk onu səhəri gün aşkarlayır. O əvvəl buzu əritmək istəyir və qaşıqdan tutaraq onu çıxarır. Sonra o şəkildə yeyir. İlk dəfə 1922-ci ildə Oklends baletində yanğınsöndürənlərə təqdim olunur. 1923-cü ildə İpperson çubuqda donmuş buzu patentləşdirir. Bir neçə il sonra isə o Nyu-Yorkun "Joe Lowe Company" şirkətinə onun hazırlanması üçün icazə verir.

## Həmçinin bax
* Dondurma
* Desert
* İtalyansayağı buz
* Qranita
* Sorbe

## İstinadlar
Covanni Verqa

**Covanni Verqa** () (d. 2 sentyabr 1840, Kataniya - v. 27 yanvar 1922, ) – italyan yazıçısı

## Həyatı

Covanni Verqa 1840-cı ildə Siciliyanın Kataniya şəhərində liberal zadəgan ailəsində anadan olmuşdur. Yaradıçılığının ilk illərinə vətənpərvər və sentimental- melodic ruhda qələmə aldlğı “Dağlardaki karbonarilər”, “Laqunalarda”, “Gülnahkar”, “Eros” və “Yeva” kimi romanlarla ədəbiyyata gələn Verqa sonrakı dövürlərdə yaxından bələd olduöu Siciliya kəndinin ağır güzəranını təsvir edən məşhur “verist” novellalarını yaratmışdır.

“Verizm” (italiyanca vero- həqiqi deməkdir) bir cərəyan kimi İtalyanın ədəbi mühitinə inqilabi metod, yeni ideologiya kimi daxil olmuşdur.

XX əsrin 80- ci illərində verizm bütün İtaliyada yayaılaraq ölkənin aparıçı əbədi məktəbinə çevrilmişdir. Sicilidiyada bu məktəbin baniləri Covanni Verqa və Luici Kapuana ilə yanaşı, F.De Poberto və bədii yaradıçılığına bu cərəyanla başlayan L.Pirandello, Napolidə M.Serao, S.Di Cakomo və R.Brakko, Sardeniyada Q.Deledda, Abrutsoda C.Campoli və bəzi ilkin novellaları ilə Q.D`Annuntsio, Toskanada isə R.Fiçini kimi tanınmış yazışılar öz əsərlərində doğma əyalətlərinin sosial- psixoloji problemlərini parlaq gerçəkliklə əks etdirirdilər.

1922-ci ildə vəfat etmişdir.

## Yaradıçılığı

Covanni Verqa “Çöllərin həyatı”, 1880; “Kənd novellaları” 1983, topluları böyük müşahidə qabiliyyəti əsasında və kəskin reallizmlə yazılmışdır. Sadə balıqçı ailsinin uğursuz taleyindən bəhs edən “Malavolyalar ailəsi” romanı italyan bədii nəsrinin klassik nümunəsi sayılır.

* “Dağlardaki karbonarilər”, 
* “Laqunalarda”, 
* “Gülnahkar”, 
* “Eros” və “Yeva”.

## Həmçinin bax

* Covanni Bokkaçço
* Anton Delviq
* Konstantin Batyuşkov
* Aleksandr Varlamov

## Xarici keçidlər
* Covanni Verqa - Kənd namusu
* Covanni Verqanın "Kənd namusu” 

## İstinadlar
Qranita

**Qranita** () — Siciliya deserti. Buzlu, şəkərli, meyvə qarışıqlı desertdir.

## Haqqında

Şərbətdən daha qatı struktura malikdir. Kulinar Cefri Steynqarten qeyd edir ki, desertin qatılığı yerindən asılı olaraq dəyişir. Müxtəlif cür qranitalar müxtəlif cür hazırlanır. Belə ki, daha yumşaq formada olanı əsasən dondurma maşınlarında, daha bərk olanları isə soyuducuların dondurucu hissəsində hazırlanır. Çünki onlar daha kristallik olmalıdırlar.

## Tərkibi

Limonlu, portağallı sok, çərəzlər, badam, qəhvə, nanə, jasmin, mövsümi giləmeyvələrdən istifadə edilir. Bəzən şərab və ya digər bərk alkoqollu içkilər də əlavə edirlər. Məsələn, araq, viski, brendi, likör və s.

Şokoladlı qranita əsasən Kataniyada rast gəlinir və Steynqartenin fikrincə, Siciliyanın başqa heç bir yerində ona rast gəlmək olmur.

## Həmçinin bax
* Meyvəli buz
* Dondurma
* Desert
* İtalyansayağı buz

## İstinadlar
Kolumbiya 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında

**[[Kolumbiya]] [[2018 Qış Olimpiya Oyunları]]nda** 3 idman növü üzrə 4 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. Bu ölkənin artıq ikinci Qış olimpiya oyunlarındakı çıxışıdır.

## Millinin tərkibi

## [[Şəkil:Speed skating pictogram.svg|30px]] Kanki ilə qaçış

Kecən dəfəki olimpiya yarışmaları ilə müayisədə bu idman yarışlarında dəyişikliklər baş vermişdir. Bura mass-start əlavə edilmişdir ki, burada idmançılar 16 dövrə vururlar. Həmçinin 1994-cü ildən bəri ilk dəfə olaraq kanki srənlər 500 m məsafəni 1 dəfə qət edəcəklər. Kvotalar 2017/2018 illər dünya kubokuna əsasən müəyyən edilir. Bu yarışma əsasında siyahı tərtib edilmişdir. Kolumbiyaya bu idman növündə ilk lisenziyanı Pedro Kausil qazanmışdır. Bir həftə sonra isə Laura Qomes ikinci lisenziyanı qazanır. Bu cənubi Amerika tarixində bir ilkdir.

;kişilər
;; fərdi yarışlar

;Qadınlar
;; Fərdi yarışlar

## Xizək idmanı növləri

#### [[Şəkil:Alpine skiing pictogram.svg|30px]] Dağ xizəyi idmanı

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları "B" kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Kolumbiya "B" kateqoriyası üzrə 1 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. Ölkəni Mikael Poettoz təmsil edəcəkdir.
;Kişilər

#### [[Şəkil:Cross country skiing pictogram.svg|30px]] Xizək yürüşü

Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak edə bilər. "A" kateqoriyası üzrə lisenziya qazanmaq üçün idmançı reytinq üzrə 100 xal qazanmalıdır. Bununla belə MOK-ləri "B" kteqoriyasını ödəyə biləcək 1 qadın və 1 kişi olmaqla iştirakçı ilə təmsil oluna bilər. Təsnifata əasən Kolumbiya "B" kateqoriyası üzrə bir kişi idmançı təmsil olunmaq hüququ əldə etmişdir. Ölkəni təmsil etmək hüququ Sebastiyan Uprimniyə məxsusdur
; Kişilər
;; Uzaq məsafəli yarış

## Mənbə
* Kolumbiya millisi 
* Kolumbiya Milli Olimpiya Komitəsi

## İstinadlar