Türkiyə əhalisinin siyahıyaalınması (1965)

350px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili türk dili və kurmanc dili olanların çoxluq və ya əksəriyyət olduqları ellər və ellərdə ümumi əhali içində nisbətləri
**1965–ci il Ümumtürkiyə əhali siyahıyaalınması** — 1965–ci il, 24 oktyabr tarixində Türkiyə Cümhuriyyətində keçirilmiş əhalinin səkkizinci siyahıyaalınması.
## Əhalinin yerləşmə məskəni
### I dərəcəli inzibati vahidlər üzrə

## Əhalinin dini tərkibi

## Əhalinin danışdığı dillər

### Türk dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili türk dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:
*Ana dili **[[türk dili]]** olanların sayı: 28.289.680 nəfər idi. Onlardan:
:*yalnız **[[türk dili]]**ndə danışanların sayı: 26.925.649 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[kurmanc dili]]**ndə danışanların sayı: 410.000 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[ərəb dili]]**ndə danışanların sayı: 162.746 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[yunan dili]]**ndə danışanların sayı: 78.018 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[laz dili]]**ndə danışanların sayı: 55.098  nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[bolqar dili]]**ndə danışanların sayı: 46.637 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[gürcü dili]]**ndə danışanların sayı: 44.878 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[zaza dili]]**ndə danışanların sayı: 16.611 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[kırmanc dili]]**ndə danışanların sayı: 216 nəfər
*Mükəmməl danışılan ikinci dil olaraq **[[türk dili]]**ndə danışanların sayı: 1.387.139 nəfər idi. Onlardan:
:*ana dili **[[kurmanc dili]]** olanların sayı: 888.000 nəfər
:*ana dili **[[ərəb dili]]** olanların sayı: 164.971 nəfər
:*ana dili **[[zaza dili]]** olanların sayı: 51.925 nəfər
:*ana dili **[[yunan dili]]** olanların sayı: 43.232 nəfər
:*ana dili **[[laz dili]]** olanların sayı: 21.998 nəfər
:*ana dili **[[bolqar dili]]** olanların sayı: 3.497 nəfər
:*ana dili **[[kırmanc dili]]** olanların sayı: 29 nəfər

### Kurmanc dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili kurmanc dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:
*Ana dili **[[kurmanc dili]]** olanların sayı: 2.219.502 nəfər idi. Onlardan:
:*yalnız **[[kurmanc dili]]**ndə danışanların sayı: 1.323.690 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[türk dili]]**ndə danışanların sayı: 888.000 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[ərəb dili]]**ndə danışanların sayı: 4.283 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[zaza dili]]**ndə danışanların sayı: 2.817 nəfər
*Mükəmməl danışılan ikinci dil olaraq **[[kurmanc dili]]**ndə danışanların sayı: 429.168 nəfər idi. Onlardan:
:*ana dili **[[türk dili]]** olanların sayı: 410.000 nəfər

### Ərəb dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili ərəb dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:
*Ana dili **[[ərəb dili]]** olanların sayı: 365.340 nəfər idi. Onlardan:
:*yalnız **[[ərəb dili]]**ndə danışanların sayı: 189.134 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[türk dili]]**ndə danışanların sayı: 164.971 nəfər
*Mükəmməl danışılan ikinci dil olaraq **[[ərəb dili]]**ndə danışanların sayı: 167.924 nəfər idi. Onlardan:
:*ana dili **[[türk dili]]** olanların sayı: 162.746 nəfər
:*ana dili **[[kurmanc dili]]** olanların sayı: 4.283 nəfər
:*ana dili digər dillər olanların sayı: 895 nəfər

### Zaza dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili zaza dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:
*Ana dili **[[zaza dili]]** olanların sayı: 150.644 nəfər idi. Onlardan:
:*yalnız **[[zaza dili]]**ndə danışanların sayı: 92.288 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[türk dili]]**ndə danışanların sayı: 51.925 nəfər
*Mükəmməl danışılan ikinci dil olaraq **[[zaza dili]]**ndə danışanların sayı: 20.413 nəfər idi. Onlardan:
:*ana dili **[[türk dili]]** olanların sayı: 16.611 nəfər
:*ana dili **[[kurmanc dili]]** olanların sayı: 2.817 nəfər
:*ana dili **[[pomak dili]]** olanların sayı: 976 nəfər

### Çərkəz dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili çərkəz dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:

### Yunan dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili yunan dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:
*Ana dili **[[yunan dili]]** olanların sayı: 48.096 nəfər idi. Onlardan:
:*yalnız **[[yunan dili]]**ndə danışanların sayı: 3.203 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[türk dili]]**ndə danışanların sayı: 43.232 nəfər
*Mükəmməl danışılan ikinci dil olaraq **[[yunan dili]]**ndə danışanların sayı: 78.941 nəfər idi. Onlardan:
:*ana dili **[[türk dili]]** olanların sayı: 78.018 nəfər
:*ana dili digər dillər olanların sayı: 923 nəfər

### Gürcü dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili gürcü dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:
*Ana dili **[[gürcü dili]]** olanların sayı: 34.330 nəfər idi. Onlardan:
:*yalnız **[[gürcü dili]]**ndə danışanların sayı: 4.042 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[türk dili]]**ndə danışanların sayı: 30.098 nəfər
*Mükəmməl danışılan ikinci dil olaraq **[[gürcü dili]]**ndə danışanların sayı: 44.934 nəfər idi. Onlardan:
:*ana dili **[[türk dili]]** olanların sayı: 44.878 nəfər
:*ana dili digər dillər olanların sayı: 56 nəfər
Buradan görünür ki, gürcü dilində "ana dili" və "ikinci mükəmməl danışıla bilən dil" olaraq danışanların sayı hər iki cinsdən cəmi 79.264 nəfər olmuşdur ki, bu da bütün ölkə əhalisinin **0.25%**–i qədər idi.

### Erməni dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili erməni dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:
*Ana dili **[[erməni dili]]** olanların sayı: 33.094 nəfər idi.

### İngilis dili
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:

### Laz dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili laz dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:
*Ana dili **[[laz dili]]** olanların sayı: 26.007 nəfər idi. Onlardan:
:*yalnız **[[laz dili]]**ndə danışanların sayı: 3.943 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[türk dili]]**ndə danışanların sayı: 21.998 nəfər
*Mükəmməl danışılan ikinci dil olaraq **[[laz dili]]**ndə danışanların sayı: 55.158 nəfər idi. Onlardan:
:*ana dili **[[türk dili]]** olanların sayı: 55.098 nəfər

### Pomak dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili pomak dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:

### Boşnak dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili bosniya dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:

### Alban dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili alban dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:
*Ana dili **[[alban dili]]** olanların sayı: 12.832 nəfər idi.

### Yəhudi dili
250px|thumb|right|1965-ci il sayımının yekunlarına əsasən ana dili ladino dili olanların illərdə ümumi əhali içində nisbəti
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:

### Alman dili
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:
*Ana dili **[[alman dili]]** olanların sayı: 4.901 nəfər idi. Onlardan:
:*yalnız **[[alman dili]]**ndə danışanların sayı: 790 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[türk dili]]**ndə danışanların sayı: 1.901 nəfər
*Mükəmməl danışılan ikinci dil olaraq **[[alman dili]]**ndə danışanların sayı: 35.704 nəfər idi. Onlardan:
:*ana dili **[[türk dili]]** olanların sayı: 34.180 nəfər
:*ana dili '''ingilis dili''' olanların sayı: 646 nəfər
:*ana dili **[[fransız dili]]** olanların sayı: 166 nəfər

### Bolqar dili
24 oktyabr, 1965-ci il siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən:
*Ana dili **[[bolqar dili]]** olanların sayı: 4.088 nəfər idi. Onlardan:
:*yalnız **[[bolqar dili]]**ndə danışanların sayı: 350 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[türk dili]]**ndə danışanların sayı: 3.497 nəfər
*Mükəmməl danışılan ikinci dil olaraq **[[bolqar dili]]**ndə danışanların sayı: 46.742 nəfər idi. Onlardan:
:*ana dili **[[türk dili]]** olanların sayı: 46.637 nəfər
:*ana dili digər dillər olanların sayı: 105 nəfər
### Kırmanc dili
*Ana dili **[[kırmanc dili]]** olanların sayı: 45 nəfər idi. Onlardan:
:*yalnız **[[kırmanc dili]]**ndə danışanların sayı: 5 nəfər
:*ikinci mükəmməl danışılan dil olaraq **[[türk dili]]**ndə danışanların sayı: 29 nəfər
*Mükəmməl danışılan ikinci dil olaraq **[[kırmanc dili]]**ndə danışanların sayı: 308 nəfər idi. Onlardan:
:*ana dili **[[türk dili]]** olanların sayı: 216 nəfər

### İnzibati vahidlər üzrə

## Mənbə

# 1974 The Population of Turkey: 1974 World Population Year. Authors: Figen Karadayı, Serim Timur, Miroslav Macura, Samira Yener, Haluk Cillov, Handan Tezmen, Sunday Üner, Hüsnü A. Kişnişçi. Ankara: The Institute of Population Studies Hacettepe University, 1974, 158 pages.
# Türkiye'nin Etnik Coğrafyası. Proje Kodu: 2013–26. Proje Yürütücüsü: Şükrü Aslan. Araştırmacılar: Murat Arpacı, Öykü Gürpınar, Sibel Yardımcı. İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2015, 204 sayfa. ISBN 9786055005191

## Qeydlər




## İstinadlar