open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Katolikos VI Simeon

**Katolikos VI Simeon** - Albanların **LXXXVII** yaxud **LXXXVIII** katolikosu.
## Katolikosluğu
Albanların müstəqil katolikosu idi. Erməni Qriqorian Kilsəsi tərəfindən qəbul olunmur. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilmir. 1676-cı ildə Katolikos IV Yakob Julfalı tərəfindən Katolikos II İyeremiya təsdiqlənmişdi. Lakin bu qərar Səfəvi sarayı tərəfindən diqqətə alınmayaraq yerinə Simeon təyin olundu. Erməni katolikosu Katolikos I Yeliazar Ayntabsi özü şəxsən Gəncəsər monastırına gələrək onu lənətləmişdi. Onun yerinə gələn Katolikos Nahapet də Simeonu təsdiqləmədi. Simeon 1701-ci ildə vəfat etdi.

## Mənbə
Kənd Təsərrüfatı İqtisadçılarının Beynəlxalq Assosiasiyası

**Kənd Təsərrüfatı İqtisadçılarının Beynəlxalq Assosiasiyası** () — Kənd təsərrüfatının ümumi məsələləri üzrə beynəlxalq təşkilat

## Yaradılması
Assosiasiya 1929-cu ildə Böyük Britaniyanın Totnes şəhərində təsis olunmuşdur.

## Məqsədi
Kənd təsərrüfatı iqtisadiyyatı elminin inkişafına köməklik göstərmək və iqtisadi təşkilatlarınnəticələrinin tətbiqi, Assosiasiya üzvləri arasında informasiya mübadiləsinin təşkili, müxtəlif beynəlxalq konfransların və digər tədbirlərin keçirilməsi.

## İstinadlar
Yesai Həsən-Cəlalyan

**Katolikos Esaya** yaxud **Yesai**, **Yesaya** () — Albanların **LXXXIX** katolikosu, tarixçi.

## Katolikosluğu
Xaçın məliyi III Vəlicanın oğlu idi. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir. Onun dövründə Şah Sultan Hüseyn Səfəvi tərəfindən rəsmən Qarabağ yepiskopluğu, Gəncə yepiskopluğu, Qaşqatağ yepiskopluğu, Zərzibil yepiskopluğu və Şamaxı yepiskopluğu Alban Apostol Kilsəsinin təsir dairəsi kimi tanındı. Esayanın dövründə həm də Alban kilsəsi Erməni Kilsəsinin üstünlüyü rəsmən tanıdı. Katolikosluğunun 4-cü ilində Katolikos V Nerses öz yurisdiksiyasını elan etdi. Erməni patriarxı Katolikos I Aleksandr Cuğayetsi Esayanı müdafiə etməyə davam etdi. 1711-ci ildə İsrail Ori ilə Həştərxana gedən Esaya tezliklə geri qayıtmalı oldu. Esayanın diplomatik missiyaları 1723-cü ildə I Pyotrun Xəzəryanı bölgələri işğal etməsi ilə nəticələndi. 1719 və 1721-ci ildə Katolikos I Astvasaturu ziyarətə getmişdi.

## Gəncəsər məclisi
1711-ci ildə Gəncəsərdə keçirilən gizli məclisdə bir sıra qərarlar qəbul olunmuşdu. Katolikoslar və yepiskoplar bundan sonra xalq tərəfindən seçiləcək, bütün məliklər Xaçın məlikliyinin üstünlüyünü qəbul edəcək, qeyri-qanuni məşuqə saxlayan bütün məliklər sürgün ediləcəkdi.

## Mülkiyyəti
Katolikos Esayanın 900 çox kəndi, bu kəndlərdə 400dən çox ev var idi. 

## Sonrakı həyatı
1729-cu ildə vəfat etmişdi. Yerinə Katolikos V Nerses gəldi. Katolikos Esayanın "Alban ölkəsinin qısa tarixi" kitabı Bakıda dəfələrlə çap olunmuşdur.

## İstinadlar
Katolikos V Nerses

**Katolikos V Nerses** — Albanların **LXXXX** katolikosu.
## Katolikosluğu
Katolikos Esayaya qarşı antikatolikos olaraq fəaliyyətə başlamışdı. Erməni patriarxı Katolikos I Aleksandr Cuğayetsi Esayanı müdafiə etməyə davam etdi. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilmir. Lakin Erməni Qriqoryan Kilsəsi tərəfindən qəbul olunur.

## İstinadlar
Katolikos II İyeremiya

**Katolikos II İyeremiya** - Albanların **LXXXVII** yaxud **LXXXVIII** katolikosu.
## Katolikosluğu
Xaçın məliyi Baltazarın oğlu idi. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir. 1676-cı ildə Katolikos IV Yakob Juğayetsi tərəfindən təsdiqlənmişdi. Lakin bu qərar Səfəvi sarayı tərəfindən diqqətə alınmayaraq yerinə Katolikos VI Simeon təyin olundu. Onun vaxtında İsrail Orinin bəzi gizli görüşləri Gəncəsər monastırında keçirilmişdi.
## Mənbə
Ərgül Ovçu

**Ergül Avcı Əroğlu** –  türk qadın voleybolçu. Türkiyə milli voleybol komandasının blokçusudur.

## Karyerası
Ergül Avcı karyerasına 2008-ci ildə Yaşılyurdda başlamışdır. Karyerası boyu Türkiyə Qadınlararası Voleybol Çempionatında fərli-fərqli komandalar da oynamışdır. Ən yaxşı günlərini isə VakıfBankda keçirimişdir. Bu komanda da CEV Qadınlar Çempionlar Liqasının da sahibi olmuşdur.

2009-cu ildən bəri çağrıldığı milli komandada debüt ilində Avropa liqasında gümüş medal qazanmışdır. 2013-cü ildə Aralıq dənizi oyunlarında iştirak edən Türkiyə voleybol yığmasının heyətində yer almışdır. Mersində keçirilən "Kiçik Olimpiya Oyunları"nda qazanılan gümüş medal Ergül üçün hələ ki, bu səviyyədə ən böyük nailliyyət idi.

## İstinadlar
Katolikos XI İohannes

**Katolikos XI İohannes** () — Albanların **LXXXXI** yaxud **LXXXXII** katolikosu.

## Katolikosluğu
Xaçın məliyi I Allahverdinin oğlu idi.Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir. Katolikos V Nerses ölmədən öncə qardaşı nəvəsi İsraili Gəncəyə təyin edərək katolikosluğu ona tapşırmışdı. Buna görə İohannes daima İsraillə mübarizə aparırdı. 1765-ci ildə Erməni Qriqoryan Kilsəsinin konkordatı ilə Alban kilsəsinin bağlılığı bir daha təsdiq olundu və İsrailin müstəqilliyi lənətləndi. 22 yanvar 1783-cü ildə II Yekaterinaya məktub yazaraq xristianların qorunmasını tələb edən İohannes Qarabağ xanı İbrahim xanın qəzəbi ilə hesablaşmalı oldu. 1786-cı ildə İbrahim xanın əmri ilə İohannes edam olundu.

## İstinadlar
Katolikos İsrail

**Katolikos İsrail** — Albanların **LXXXXI** yaxud **LXXXXII** katolikosu.

## Katolikosluğu
Katolikos V Nersesin qardaşı nəvəsi idi.Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilmir. Katolikos XI İohannesin seperatçı və ruspərəst meylinə görə İbrahim xan İsraili katolikos kimi təsdiqlədi və Gəncə yepiskopluğunu ona verdi. İsrail 1806-cı ilədək İbrahim xan tərəfindən katolikos kimi dəstəkləndi və Amaras monastırı ona verildi. Bir tərəfdən də Katolikos VII Simeonun yurisdiksiyasını tanıdığını elan edən xan bununla məliklərin gücünü azaltmağı özünə məqsəd qoymuşdu.

## İstinadlar
Katolikos II Sargis

**Katolikos II Sargis** () — Albanların **95**-ci və son katolikosu.

## Katolikosluqdan öncə
Katolikos XI İohannesin qardaşı idi.Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir. Katolikos XI İohannesin seperatçı və ruspərəst meylinə görə həbs edən İbrahim xan Sargisi də əsir saxlamışdı. Katolikos İsrail onların qaçmağına imkan verməmiş, Sargis yenidən həbs olunmuş, qardaşları Cəlalbəy və Danyalbəy həbs olunmuşdu. Cəlalbəy daha sonra xəyanətə görə edam olunmuşdu.

## Katolikosluğu
1794-cü ildə keşişlər tərəfindən katolikos seçilsə də Gəncəsər monastırı və Amaras monastırı Katolikos İsrailin əlində olduğu üçün bu ancaq nominal titul xarakteri daşıyırdı və Ağbatda mərkəzlənmişdi. Gülüstan müqaviləsindən sonra Gəncəsərə qayıdan Sargis qardaşıoğlu Bağdasarla birlikdə fəaliyyətə davam edirdi. 1815-ci ildə Rusiya sinodunun qərarı ilə Alban Həvari Kilsəsinin katolikosluğu ləğv edildi və Sargisin dərəcəsi endirildi.

## Son illəri
1815–1828-ci illər arasında mitropolit kimi fəaliyyətini davam etdirən II Sargis, 19 dekabr 1828-ci ildə vəfat etdi. Onunla Müqəddəs Yeliseydən bəri davam edən Alban katolikosları sırası kəsildi. Ölümündən sonra qardaşı oğlu Bağdasar Həsəncəlalyan mitropolit olaraq fəaliyyətə davam etdi.

## İstinadlar
Beynəlxalq Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Fondu

**Beynəlxalq Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Fondu** () — Kənd təsərrüfatının ümumi məsələləri üzrə beynəlxalq təşkilat, Fond yoxsul kənd sakinlərinə yardım göstərir.

## Yaradılması
Fond beynəlxalq ərzaq konfransının qərarı ilə 1977-ci ildə İtaliyanın Roma şəhərində təsis edilmişdir.

## Əsas məqsədi
İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə ərzaq məhsullarının artırılması üçün kənd təsərrüfatının inkişafı üzrə layihələrin maliyyə və texniki müdafiəsi

İFAD o ölkələrə uzunmüddətli şərtlərlə kreditlər verir ki, bu fondda onlar iştirak etsinlər.

## Üzv dövlətlər

## Birinci dərəcəli donor ölkələr
Avstraliya, Avstriya, Belçika, Böyük Britaniya, Almaniya, Yunanıstan, Danimarka, İrlandiya, İspaniya, İtaliya, Kanada, Portuqaliya, ABŞ, Finlandiya, İsveçrə, Yaponiya

## İkinci dərəcəli donor ölkələr
Əlcəzair, Venesuela, Qabon, İndoneziya, İraq, İran, Qətər, Küveyt, Liviya, Nigeriya, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri

## İFAD Azərbaycanda
2011-ci ildə Beynəlxalq Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Fondu (IFAD) Azərbaycana 19,35 mln. dollar kredit ayırmışdır. Kredit Azərbaycana ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədilə verilmişdir. Kredit sazişini Azərbaycanın kənd təsərrüfatı naziri İsmət Abasov və IFAD-ın prezidenti Kanayo F. Nvanze fondun Romadakı mənzil-qərargahında imzalayıblar. Layihə Ağdaş, Yevlax, Şəki və Oğuzda 50 min kəndli ailəsinə yardım göstərilməsini nəzərdə tutur. Layihənin istiqamətlərindən biri irriqasiya sisteminin yaxşılaşdırılmasıdır. Bu layihə ilə İFAD Azərbaycanda 5 layihə maliyyələşdirmiş olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İlham Əliyev BMT-nin Kənd Təsərrüfatının İnkişafı üzrə Beynəlxalq Fondunun prezidentini qəbul etmişdir — '''president.az''' saytı
* 
*
Khacuraho

**Khacuraho**() — Hindistanda turist kəndi.

## Ümumi məlumat

Burdakı abidələrin IX-XII əsrlərə aid olduğu deyilir.

Hələ indiyə qədər qədim memarların və heykəl ustalarının seks mövzusuna nə üçün bu qədər dərin maraq göstərdikləri məlum deyil. Bəlkə də ona görə ki, o vaxt bu mövzu adi olub, bütün tabulardan kənar sayılıb.

Başqa bir versiyaya görə isə, məbədlərin inşa edilməsində istifadə olunan bu elementlər erotik təcrübəni azadlığa nail olmanı təcəssüm etdirib.

Bəzi mütəxəssislər isə bu təsvirlərin gələcək nəsillər üçün “Kamasutra” dərsliyi rolunu oynaması üçün çəkildiyini güman edirlər.
Əvvəlcə, bu şəhərdə 85 belə məbəd ucaldılıb.

O vaxt bura Çandela sülaləsinin dini və mədəni mərkəzi olub. Bu sülalə haqqında məlumatlar 13-cü əsrdən sonra bitir. Daha sonra bu yerlər dünya üçün itirilmiş hesab olunub.

Yalnız 1838-ci ildə britaniyalı mühəndis cəngəlliklərdən keçərək, bu torpaqlara gəlib və Khacurahonu yenidən kəşf edib.

İndi isə burada  cəmi 25 məbəd var. Məbədlər şivaizm, vişnuizm və caynizmə ithaf olunub.

Məbədlərdə təsvir olunan erotik motivlər qədim Kamasutradan götürülüb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Marvin Gey

**Marvin Pents Gey, kiçik** (; 2.4.1939 — 1.4.1984) — amerikalı müğənni, aranjemançı, bəstəkar və prodüser. Stivi Uanderlə birlikdə müasir ritm-ənd-blyuz musiqisinin ilk ifaçılarından biridir. 45 illiyinə bir gün qalmış ailə münaqişəsi zəminində atası tərəfindən odlu silahla qətlə yetirilmişdir.

1960-cı illərdə Marvin "How Sweet It Is (To Be Loved By You)" və "I Heard It Through the Grapevine" mahnıları və Meri Uells və Temmi Terrel ilə oxuduğu duetlərlə "Motown Records" səsyazma şirkətinin səsinə çevrildi. Sonradan o, "Motaunun şahzadəsi" və "Soulun şahzadəsi" ləqəblərini qazandı. 1970-ci illər ərzində o, "What's Going On" və "Let's Get It On" konsept-albomlarını buraxmış və "Motown"da öz prodüser şirkətinin buxovlarından azad olan ilk sənətçi olmuşdu. 1982-ci ildə o, "Sexual Healing" və "Midnight Love" albomlarını buraxmış, birinci albom həmin il Qremmi mükafatına layiq görülmüşdü.

Marvin Gey 45 yaşının tamam olmasından bir gün əvvəl, 1 aprel 1984-da ailə mübahisəsi zamanı atası tərəfindən öldürüldü. Marvin Gey ölümündən sonra da bəzi mükafatlara layiq görülmüş, o cümlədən 1987-ci ildə Rok-n-Rol Şərəf Zalına daxil edilmiş və 1996-cı ildə isə "Ömürboyu uğurlarına görə" Qremmi mükafatı ilə mükafatlandırılmışdır.

## Diskoqrafiya
### Studiya albomları

* * Böyük Britaniyada albom 1996-cı ildə çartlara daxil olub.

## Filmoqrafiya
* 1965: *T.A.M.I. Show* (sənədli film)
* 1969: *The Ballad of Andy Crocker* (televiziya filmi)
* 1971: *Chrome and Hot Leather* (televiziya filmi)
* 1973: *Save the Children* (sənədli film)

## Xarici keçidlər

* Marvin Gey "All Music Guide" saytında
* Marvin Geyin mahnılarının sözləri 
* Marvin Geyin səhifəsi

## İstinadlar
Qala-i Cəngi

**Qala-i Cəngi** (Dəricə/Puştuca: , İngiliscə: )  — Əfqanıstanda Məzari-Şərifin şimalında yerləşən XIX yüzilliyə aid divarları palçıqdan hörülmüş qala.

## Hərbi qərargah dövrü
ABŞ-nin Əfqanıstana hücumundan sonra qala Rəşid Dostumun başçılıq etdiyi Şimal İttifaqının hərbi qərargahına çevrildi. Hərbi qərargahın bir hissəsi isə ABŞ MKİ-nin əməkdaşlarının məhkumları sorğulaması üçün ayrıldı.

## Qala-i Cəngi döyüşü
Qala daha çox 2001-ci ilin 25 noyabr tarixindən 1 dekabr tarixinə kimi davam edən *«Qala-i Cəngi döyüşü»* adlı üsyanla tanınır. Həmin vaxtı hərbi qərargah kimi istifadə edilən Qala-i Cəngiyə yerləşdirən təslim olmuş 470 nəfərlik çoxu ərəb, çeçen, özbək, pakistanlı döyüşçülərdən ibarət olan və aralarında bir nəfər Azərbaycan vətəndaşının da olduğu əsasən xarici ölkə vətəndaşlarından ibarət dəstə üzvləri ilə nəzarətçilər arasında çıxan qarşıdurmada 1 MKİ əməkdaşı və 300-dən çox məhbus həlak olmuşdur. Həlak olan məhbusların çoxusunun əlləri-qolları bağlı vəziyyətdə olub.

Sağ qalan 86 nəfərin sağ qalmasına səbəb isə onların tikililərdən birinin zirzəmisində gizlənməsi və beləliklə də bombardman və gülləbarandan canlarını qurtarmaları olmuşdur. Sağ qalanlar arasında Azərbaycan vətəndaşı Polad Siracov da var idi.

Bu hadisənin xarici döyüşçülərin birdəfəlik təmizlənməsi üçün təşkil edilməsi kimi versiyalar var. Sağ qalan xarici döyüşçülər sonradan əsasən Quantanamo həbs düşərgəsinə yerləşdirildi.

## Həmçinin bax
*Polad Siracov
* Bala Hisar

## İstinadlar
* The Guantánamo Files: Website Extras (1) – The Qala-i-Janghi Massacre 
* «Əfqan Qətliamı: Ölüm Konvoyu» sənədli filmi
Beydulla Musayev

**Musayev Beydulla Ağaəli oğlu** () — azərbaycanlı tərcüməçi, 1942-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

## Həyatı
Beydulla Musayev 1907-ci il avqustun 10-da Azərbaycanın Ucar şəhərində toxucu ailəsində anadan olub. İbtidai təhsili Ucarda alıb, Bakıda Pedaqoji Texnikumu bitirib. Mahaçqalada dil və ədəbiyyat müəllimi kimi əmək faliyyətə başlayıb. "Dağıstan füqərası" qəzetində və "Yeni yol" jurnalında çalışdığı illərdə (1926–1939) ilk hekayələri mətbuatda dərc olunub.

Moskva Dövlət Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsində təhsilini davam etdirərkən tərcüməçilik sənəti ilə yaxından maraqlanmağa başlayıb. Sonralar Bakıda Pedaqoji Texnikumda ədəbiyyat müəllimi, "Ədəbiyyat qəzeti"ndə şöbə müdiri və məsul katib, eyni zamanda bədii ədəbiyyat şöbəsində tərcüməçi və redaktor vəzifələrində çalışıb. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Tərcüməçilər bölməsinə rəhbərlik edib. 30-a yaxın kitabı, o cümlədən dünya ədəbiyyatı klassiklərinin onlarla əsərini rus dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə edib. Anatol Fransın "Mələklərin üsyanı" (1933), Aleksandr Dümanın "Üç müşketyor" (1949), Covanni Bokkaççonun, "Dekameron" (1966), Artur Konan Doylun "Baskervillərin iti" (1980), Viktor Hüqonun "Səfillər" (1988), Rafaello Covanyolinin "Spartak" (1970) və s. əsərlərin tərcüməsi olub. rus ədəbiyyatından etdiyi tərcümələr sırasında Novikov-Priboyun "Susima", Aleksey Tolstoyun "Birinci Pyotr", Mixail Saltıkov-Şedrinin "Seçilmiş əsərləri", Fyodor Dostoyevskinin "Cinayət və cəza" və "Alçaldılmış və təhqir olunmuşlar", Lev Tolstoyun "Sevastopol hekayələri", Valentin Katayevin "Alay oğlu" və s. əsərlər xüsusilə seçilir.

Beydulla Musayev 1979-cu il iyun ayının 23-də Bakıda vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Müşfiq 1937-ci ildə keçirilən o iclasda niyə ağlamışdı? — Şahid gündəliyi üzə çıxdı — İlk dəfə
Aristotel Homerin büstü ilə

**Aristotel Homerin büstü ilə** () — Rembrandtın italyan kolleksiyasıçısının sifarişi ilə 1653-cü ildə çəkdiyi iri ölçülü (143,5x136,5 sm) rəsm əsəri. Rəssamın yaradıcılığı üçün ənənəvi olan bu portret tarixi süjet kimi qələmə verilmişdir.

## Rəsmin tarixi
Siciliyalı zadəgan Antonio Ruffo (1610/11- 1678) Rembrandtin ofortlarını Romada görmüş və onları yüksək qiymətləndirmişdi. 1652-ci ildə o özünün Amsterdamdakı agenti vasitəsilə Aristoteli təsvir edəcək rəsm əsərinə görə Rembrandta 500 florin təklif etmişdi. O dövr üçün bu çox böyük məbləğ idi (Rəsmlərin İtaliyadakı orta qiymətindən 8 dəfə çox). O dövrkü Amsterdamda isə bu məbləğ rəssam və ya dükan sahibinin ailəsi ilə birlikdə 1 il yaşaması üçün kifayət idi.

Lakin Rembrandt üçün bu daha böyük məbləğ idi, çünki Amsterdamda o artıq dəbdən düşmüşdü. Bundan əlavə, Rembrandt böyük fəlakət astanasında idi: hətta belə böyük məbləğ onu müflisləşmədən xilas edə bilmirdi
Rembrandt sifarişi yerinə yetirərək rəsmi dəniz yolu ilə Messinaya göndərdi. Ruffo rəsmi çox bəyəndiyindən daha sonra Rembrandta Makedoniyalı İskəndəri (1661, dövrümüzədək gəlib çatmamışdır) və “İliada”nı pəsdən öz şagirdlərinə oxuyan Homeri (1663, Mauritsxeys) təsvir edən daha iki rəsm sifariş etmişdi.

## Rəsmin təsviri
Aristotel rəsmin mərkəzində tünd pərdə və küncdə bir qalaq kitabın fonunda dayanmışdır. O XVII əsrin dəbinə uyğun bahalı paltar geyinmişdir, boynundan qızıl zəncir sallanır və həmin zəncirdən medalyon asılmışdır. Güman edilir ki, medalyonun üzərində Makedoniyalı İskəndər təsvir edilmişdir. Sağ əli ilə filosof Homerin büstünə toxunur.

## Rəsmin kommersiya dəyəri
Rəsm XVIII əsrin sonunadək Ruffo knyaz ailəsinin sahibliyində idi. 1810-cu ildə bu rəsm “Heykəltəraş büstün qarşısında” adı altında digər bir rəsm əsəri ilə birlikdə (güman ki, Mauritsxeysli “Homer”) “Kristis” hərrac evində satışa çıxarıldı. Demək olar ki, bütün XIX əsr boyunca bu rəsm ingilis qrafları Braunlouların Eşric-Park malikanəsində saxlanırdı. 1961-ci ildə Metropoliten-muzey 2,3 mln dollar müqabilində bu rəsmi hərracda aldı. Buna qədər 30 il ərzində ən bahalı rəsm əsəri titulu Rafaelin “Madonna Alba” rəsminə məxsus idi.

Həmin hərracda dörd əsas rəqib var idi: isveçrəli baron 1 mln 800 min dollar məbləğində, bir varlı dul qadın isə 1 mln 900 min məbləğində təslim oldu, Klivlend muzeyi isə sonadək mübarizə apardı.
Rəsmə verdiyi məbləğə bəraət qazandırmaq üçün muzey sərgi təşkil etmişdi və bu sərgi amerikanlar tərəfindən böyük marağa səbəb olmuşdu.

## Maraqlı faktlar
Bu rəsm C.Hellerin “Rəsmi təsəvvür et” romanının süjetində mərkəzi yer tutur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Поль Декарг Рембрандт. — Молодая гвардия, 2000.
* Мелисса Рикетс Рембрандт. — Айрис-Пресс, 2006.
* Анатолий Вержбицкий. Творчество Рембрандта
* White, Christoper, Rembrandt, p.&nbsp;202. London, 1984.

## Xarici keçidlər

*Анатолий Вержбицкий. Творчество Рембрандта
*Джозеф Хеллер. Вообрази себе картину 
* Metropolitan Museum of Art page on this painting
Əlimədədli (Göygöl)

**Əlimədədli** — Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun Əlimədədli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi

## Toponimikası
* Əlimədədli oyk, sadə.
* Ağdam r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Qarabağ silsiləsinin ətəyindədir;
* Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Yaşayış məntəqələri kolanı tayfasına mənsub əlimədədli obasının məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Etnotoponimdir.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 358 nəfər əhali yaşayır.

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.

## Həmçinin bax
* Göygöl rayonu

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Göygöl Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Sərkarlı

* Sərkarlı (Göygöl) — Göygöl rayonunda kənd.
* Sərkarlı (Xaçmaz) — Xaçmaz rayonunda kənd.
Damcılı (Göygöl)

**Damcılı** — Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun Qızılca kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi

## Toponimikası
Dağətəyi ərazidədir. Kənd qonşu Qızılca kəndi ilə birləşmişdir. Yaşayış məntəqəsi adını kəndin ərazisindəki Damcılı bulağının adından almışdır. Bulağın adı suyunun damcı-damcı axması ilə əlaqədardır. Qazax r-nunun Daş Salahlı kəndi ərazisində, Avey dağının lap dibində damcı-damcı axan və Damcılı adlanan bulaq da mövcuddur.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 12 nəfər əhali yaşayır.

## Həmçinin bax
*Göygöl rayonu

## Xarici keçidlər
*Azərbaycan Respublikası Göygöl Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Zurnabad

**Zurnabad** — Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun Zurnabad kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
1897–ci ildə burada Zemstvo məktəbi açılmışdır.
1912-ci ilin fevralında Zurnabadda poçt-teleqraf stansiyası işə düşmüşdür

Zurnabad kəndinin cənubunda XII əsrə aid Zurnabad qalası (İnventar nömrəsi 4290) yerləşir. Bundan başqa orta əsrlərə aid yerli əhəmiyyətli köhnə qəbiristanlıq da abidə kimi qorunur.

Zurnabadda həmçinin erkən orta əsrlərə aid qaya üstündə inşa edilən alban kilsəsi də var. Ehtimallara görə, kilsə böyük monastır kompleksinin mərkəzi olub. Lakin 1139-cu ildə baş verən zəlzələ tikilinin bir qisminin dağılmasına səbəb olub. Kilsədən təxminən 50-60 metr hündürlükdə 13-cü əsrə aid daha bir alban məbədi ucalır. Məbəd qərb bölgəsində ən böyük alban kilsəsidir. Tikilinin binası zanbaqvari xaçlarla bəzədilib. Ölçüləri isə standart məbədlərdən 3 dəfə böyükdür.

## Əhalisi
Əhalisi 1273 nəfərdir.

## Həmçinin bax
* Zurnabad kurqanı

## İstinadlar
Beynəlxalq Kooperativ Alyansı

**Beynəlxalq Kooperativ Alyansı (BKA)** () — Kənd təsərrüfatının ümumi məsələləri üzrə beynəlxalq təşkilat

Beynəlxalq Kooperativ Alyans əsasən istehlak, kredit və kənd təssərüfatı yönümlü milli və regional ittifarqları, kooperativ federasiyaları birləşdirən, kooperativ hərəkatı bütün dünyada təmsil edən qeyri-hökumət təşkilastı.

## Yaradılması
19 avqust 1895-ci ildə Londonda təsis edilmişdir. BKA 700 milyondan çox insanın maraqlarından çıxış edir. 2010-cu ilin sonuna alyansa 92 ölkədən 248 kooperativ federasiya və təşkilat daxil olmuşdur.

## Məqsədi
BKA-nın nizamnamə üzrə əsas məqsədləri: bütün ölkələrdə kooperasiyanın inkişafına kömək etmək, kooperativ hərəkatın metod və prinsiplərinin təşviqi, maraqların təqdimatı və müdafiəsi, qarşılıqlı əlaqələrin yaradılması və inkişafı, müxtəlif ölkələrin kooperativləri arasında əməkdaşlıq, uzunmüddətli sülh və təhlükəsizliyinin bərqərar olunması.

## Rəhbərlik
BKA-nın rəhbər orqanları: konqres — bir neçə ildən bir çağrılır, Mərkəzi Komitə — hər il çağrılır, İcraiyyə Komitəsi — BKA-nın prezidenti, 2 vitse-prezident və 13 üzvdən ibarət. Cari işləri direktor və Katiblik rəhbərlik edir.

## Haqqında
BKA "Beynəlxalaq kooperativ günü" bayramının müəllifidir və BMT-də məsləhətçi statusuna malikdir.

İsveçrənin Cenevrə şəhərində yerləşən və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının struktur bölməsi olan bu alyans hazırda dünyanın 200 beynəlxalq və milli kooperativ təşkilatının simasında 750 milyondan artıq kooperatoru öz sıralarında birləşdirir. Kooperasiyaya çox böyük önəm verilməsinin nəticəsidir ki, 2012-ci il BMT tərəfindən "Kooperasiya ili" elan edilmişdir.

## İstinadlar
Gözlər (tarixi termin)

**Gözlər** (, ) — Hollandiya inqilabının 1566-cı ildən Hollandiyada ispan ağalığına qarşı döyüşən iştirakçıları.

Gözlərin böyük hissəsi dənizdə döyüşürdü və bu səbəbdən **dəniz gözləri** (, ) adı ilə tanınırlar. 1572-ci ildə dəniz gözləri tərəfindən Brillenin ələ keçirilməsi onların quruya çıxması üçün əlverişli meydan yaratdı və bunun nəticəsində şimaldakı Niderlandı ələ keçirərək burada Yeddi Birləşmiş Əyalət Respublikasını yaratdılar.

Fəaliyyət göstərdikləri şəraitə və motivlərinə görə dəniz gözlərini kaper və ya dəniz qulduru hesab etmək olar..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* М. Лесников. Гёзы в борьбе за независимость Нидердандов
Üçbulaq (Göygöl)

**Üçbulaq** (əvvəlki adı: **Murut**) — Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun Aşıqlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Xanlar rayonunun Zurnabad kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki Murut kəndi Üçbulaq kəndi adlandırılmış və Aşıqlı kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir.

## Toponimikası

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağlıq ərazidə yerləşir. Dəniz səviyyəsindən təxminən 1100 metr yüksəklikdə yerləşir.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 211 nəfər əhali yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Göygöl Rayon İcra Hakimiyyəti

## Həmçinin bax
Yelena Stasova

**Yelena Dmitriyevna Stasova** (; partiya ləqəbləri: **Absolyut, Varvara İvanovna, Quşa, Delnaya, Delta, Zelma, Gerta**; ) — Rusiya və SSRİ siyasi və dövlət xadimi, Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Rəyasət Heyətinin sədri (9 – 15 sentyabr 1920-ci il), Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1960).

## Həyatı
Yelena Stasova 3 oktyabr 1873-cü ildə Sankt-Peterburqda zadəgan vəkil Dmitri Stasovun ailəsində dünyaya gəlib. 6 uşaqdan beşincisi olub. Məşhur memar Vasili Stasovun nəvəsi idi. 13 yaşınadək evdə təhsil alıb, 1887-ci ildə birbaşa qadın gimnaziyasının 5-ci sinfinə daxil olub və cəmi 3 il sonra gimnaziyanı qızıl medalla bitirib. Həmin vaxtlarda inqilabçı qadın A. Kollontayla dostluq münasibətləri yaranıb. 20 yaşında V. İ. Leninin həyat yoldaşı Nadejda Krupskaya ilə tanış olub və hər ikisi fəhlələr üçün bazar məktəblərində çalışıblar. 1901-ci ildən "İskra" qəzetinin agenti olub. Sankt-Peterburqda, Oryolda, Moskvada, Minskdə, Vilnüsdə gizli partiya işi aparıb. 1905–1906-cı illərdə İsveçrədə mühacirətdə olub.

1906-cı ildə Finlandiyada silah, pul və partiya işçilərinin sərhəddən keçirilməsi ilə məşğul olub, elə həmin il də həbs edilib. 1907-ci ildə Qafqaza gəlib və 5 il Tiflisdə çalışıb. 1912-ci ildə Peterburqa gedib və valideynlərinin mənzilində həbs olunub. 3 il Yenisey quberniyasında sürgündə olub və Beya kəndindəki evində hələ də xatirə lövhəsi var. 1920-ci ildə Mərkəzi Komitə Stasovanı Bakıya göndərib və həmin il sentyabrın 9-dan 15-nə qədər Azərbaycan KP MK Rəyasət Heyətinin sədri olub.

1938–1946-cı illərdə "Beynəlxalq ədəbiyyat" jurnalının redaktoru olub. Müharibə illərində xarici dilləri bildiyi üçün cəbhəyə getmək istəsə də, icazə verilməyib.

1942-ci ildən ömrünün sonunadək Moskvada yaşayıb. 5 dəfə Lenin ordeni ilə təltif edilən Yelena Stasova 1966-cı ildə Yeni il axşamında Moskvada vəfat edib və Qızıl Meydanda dəfn olunub.

## İrsi
Moskvada yaşadığı binaya xatirə lövhəsi vurulub. Sankt-Peterburqda bir küçə və İvanovoda Beynəlxalq Uşaq Evi onun adını daşıyır.

## Əsərləri
* "Страницы жизни и борьбы". М., 1960. — http://lenin-pam.narod.ru/stas.htm

## Mənbə
* Биография на сайте "Яндекс. Словари" 
* Биография на сайте ХРОНОС
* Azərbaycanın 6 gün dövlət başçısı olan xanım kimdir?

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kənd təsərrüfatında beynəlxalq tədqiqatlar üzrə məsləhətləşmə qrupu

**Kənd təsərrüfatında beynəlxalq tədqiqatlar üzrə məsləhətləşmə qrupu** () — Kənd təsərrüfatı üzrə Beynəlxalq təşkilat

## Yaradılması
Qrup 1971-ci ilin mayında Vaşinqton şəhərində Ford və Rokfellerin fondları ilə maliyyələşdirilən kənd təsərrüfatı tədqiqatlarının beynəlxalq mərkəzlərin işlərinin təmin edilməsi üçün yaradılmışdır. Mərkəzlər Dünya Bankının, FAO və digər təşkilatların rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərir.

## Strukturu
Qrupun tərkibinə 16 ayrıca fəaliyyət göstərən struktur daxildir:
# Bitkilərin Beynəlxalq Genetik ehtiyatları Institutu (Roma, İtaliya)
# Quraqlıq rayonlarda beynəlxalq kənd təsərrüfatı tədqiqatları mərkəzi (Aleppo, Suriya);
# Aqromeşəçilik üzrə beynəlxalq tədqiqatlar mərkəzi (Patanceru şəhəri, Hindistan);
# Beynəlxalq elmi-tədqiqat ərzaq siyasəti institutu (Vaşinqton şəhəri, ABŞ);
# Beynəlxalq tropik kənd təsərrüfatı institutu (Ibadan şəhəri, Nigeriya);
# Beynəlxalq su təsərrüfatı institutu (Kolombo şəhəri, Şri-Lanka);
# Beynəlxalq qarğıdalı və buğda mərkəzi (Mехiko şəhəri, Meksika, Peru);
# Beynəlxalq elmi-tədqiqat düyü institutu (Manila şəhəri, Filippin);
# Beynəlxalq milli kənd təsərrüfatı tədqiqatları xidməti (Haaqa şəhəri, Niderland);
# Çəltikçiliyin inkişafı üzrə Qərbi-Afrika Assosiasiyası (Buare, Fil sümüyü sahili);
# Canlı su ehtiyatlarının idarəolunması üzrə beynəlxalq mərkəz (Manila, Filippin);
# Beynəlxalq elmi-tədqiqat heyvandarlıq institutu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Generation Challenge Programme 
* HarvestPlus Challenge Programme 
* CGIAR Challenge Program on Water and Food
İngilis-ispan müharibələri

* İngilis-ispan müharibəsi (1625-1630)
* İngilis-ispan müharibəsi (1654-1660)
* İspaniya mirası uğrunda müharibə
* İngilis-ispan müharibəsi (1727-1729)
* İngilis-ispan müharibəsi (1761-1763)
Yeni Həyat bələdiyyəsi

* Yeni Həyat bələdiyyəsi (Şəmkir) — Şəmkir rayonunda bələdiyyə.
* Yeni Həyat bələdiyyəsi (Xaçmaz) — Xaçmaz rayonunda bələdiyyə.
Longing for Dawn

**Longing for Dawn** — 2002-ci ildə Kanadanın Monreal şəhərində yaradılmış metal musiqi qrupu.

## Haqqında
2005-ci ildə qrupun ilk debüt "One Lonely Path" adlı albomu buraxıldı. Bu albomdan sonra Grau Records şirkəti ilə müqavilə imzalayaraq, daha sonra 2007-ci ildə "A Treacherous Ascension" və 2009-cu ildə "Between Elation and Despair" adlı üçüncü studio albomu buraxıldı. Bu albom qrupunun ən məşhur albomu olmuşdur.

## Qrup üzvləri

### İndiki üzvləri
* Stefan Laroche — vokal
* Simon Carignan — gitara
* Francois C. Fortin — zərb alətləri
* Frederic Arbour — gitara
* Etienne Lepage — bas

### Keçmiş üzvləri
* Sylvain Marquette — zərbələr
* Stian Weideborg — gitara

## Diskoqrafiya

### Albomlar
* One Lonely Path (2005, Twilight Foundation)
* A Treacherous Ascension (2007, Grau Records)
* Between Elation and Despair (2009, Grau Records)
Məhəmməd Eldaroğlu

**Məhəmməd Eldar oğlu** — Usta Eldaroğlu Məhəmməd kimi taninan XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində yaşamış görkəmli memar.

## Həyatı
Zaqatala dairəsinin İlisu kəndində anadan olmuşdur. Həyatı haqqında səhih məlumatlar qalmasa da onun Azərbaycanın müxtgəlif bölgələrində (Şəki-Zaqatala, Gəncəbasar və Qarabağ mahallarında) inşasına rəhbərlik etdiyi onlarla məscid, mədrəsə binası və xüsusi sifarişli fərdi evlər bu gün də öz memarlıq üslubu və davamlılığı ilə seçilir. Məhəmməd Eldaroğlunun 1920-ci ildə Gəncə şəhər Xeyriyyə Cəmiyyətinin dəvətilə Gəncədəki məşhur Şah Abbas məscidinin bərpasını apardığı da məlumdur. Məhəmməd Eldaroğlunun həyatı haqqında geniş məlumatımız olmasa da Azərbaycanın el sənətkarı aşıq Molla Cümənin ona ithaf etdiyi Usta rədifli qoşması məlumdur. Qoşmadan bir parça:

Salam olsun sənə, usta Məhəmməd, Bu mədhi eşitsin qulağın usta. Sənə kömək olsun Allahus Səməd, Başa kimi yansın çırağın, usta.

Məskənin İlisu, familin Eldar, Dalında tədbirli sahib kamandar, Elmdə mahirsən gün kimi aşkar, Çatıbdır hər yerə sorağın, usta.


## İstinadlar
* Şamil Fətullayev "XIX əsr və XX əsrin əvvəlində Azərbaycanda şəhər tikintisi və memarlıq" Bakı 1989
* Şahmərdan Əhmədli "Təsəvvüf, biz və elmimiz" Qax 1995
* Molla Cümə Əsərləri Bakı-2006 s219
Möhsün Rəis

**Möhsün Rəis** () — İranın xarici işlər naziri.

## Həyatı
Möhsün Qacarlar dövründə Xarici İşlər vəzarətində şöbə müdiri işləyən Hüseyn Zəhirülmülkün oğlu idi.

Xarici İşlər naziri Rəis Möhsün diplomat idi. 1935-37-ci illərdə Almaniyada, 1940-cı ildə Yuqoslaviyada, 1941-ci ildə "Vişi
hökumətində" (Fransa) səfir işləmişdi. Hələ o, Əhməd Qəvam hökumətində poçt tеlеqraf naziri işləyəndə, 23 yanvar 1943-cü ildə Roma radiosu bеlə bir məlumat vеrmişdi: "Yеni poçt-tеlеqraf naziri Rəis Möhsün rusların qatı düşməni kimi tanınır... Biz ümid еdirik ki, o, anqlo-saksların əlində alətə çеvriləcəkdir".

Möhsün Rəis 1975-ci ildə vəfat edib.

Möhsün Rəis Mehrmah xanım Əbdülhüseyn mirzə qızı Fərmanfərma ilə ailə qurmuşdu.

## Həmçinin bax
* İran Xarici İşlər nazirləri

## İstinadlar
Rəcəbəli Mənsur

**Rəcəbəli Mənsur** () — İranın baş naziri, diplomat.

## Həyatı

Mirzə Rəcəbəli xan Mirzə Əli xan Aştiyaninin oğlu idi. 1895-ci ildə Tehran şəhərində doğulmuşdu. Mənsurülmülk ləqəbini daşıyırdı. Əvvəlcə mədrəsə, sonra Tehranda Darülfünunu bitirmişdi. Xorasan əyalətinin valisi olmuşdu.

## Mənbə

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Pəhləvilər

## Xarici keçidlər
Kərim Vərahram

**Kərim xan Vərahram** () — Azərbaycan əsilli İran generalı, səfir. İran Milli Məclisinin üzvü və Qərbi Azərbaycan ostanının valisi.

## Həyatı
Kərim xan Vərahram 6 dekabr 1907-ci ildə Xoy vilayətinin Bədəlabad kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan ordusunda zabit, Qərbi Azərbaycan ostanının valisi olmuşdur. İran Milli Məclisinin üzvü idi.

Kərim xan Vərahram 12 iyun 2003-cü ildə Fransanın Paris şəhərində vəfat edib.

## Ədəbiyyat
* Ənvər Çingizoğlu, Qacarlar dövrünün diplomatları, Bakı, "Mütərcim", 2012. 334 səh.

## İstinadlar
Scala (proqramlaşdırma dili)

**Scala** — obyekt yönümlü və funksional proqramlaşdırma dilidir. Scala funksional proqramlaşdırmanı tam dəstəkləyir.

Scala mənbə kodu Java bayt koduna çevrilir və bu da Java Virtual Maşın tərəfindən çağrılır. Java kitabxanaları birbaşa Scalada istifadə oluna bilər və ya əksinə Scala kitabxanaları Javada istifadə oluna bilər.

Scala "Salam Dünya!" proqramı:

```scala
object SalamDunya extends App {
   println("Salam, Dunya!")
 }
```

## İstinadlar
Karlo Qoldoni

**Karlo Qoldoni** (; 25 fevral 1707 – 6 fevral 1793) — Venesiya dramaturqu.

## Həyatı
Məşhur İtaliya dramaturqu Karlo Qoldoni 25 fevral 1707-ci ildə anadan olub. İtaliya teatrında apardığı islahatlarla məşhur olub. Maarifçilik ideyaları Qoldoni dramaturgiyasında əsas yer tutur. 267 pyes yazıb. "İki ağanın bir nökəri", "Mehmanxana sahibəsi" pyesləri Azərbaycan Milli Dram teatrında da tamaşaya qoyulub. Qoldoninin "Girkana Culfada", "Girkana İsfahanda", "Fars gəlini" kimi tragikomediyaları da var.

Karlo Qoldoni 6 fevral 1793-cü ildə vəfat edib.

## İrsi

## Həmçinin bax
* Mehmanxana sahibəsi (film, 1978)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yaşıl siyasət

**Yaşıl siyasət** — ekologiya və ətraf mühitin qorunmasına önəm verən, şiddətə qarşı və cəmiyyətdə ədaləti müdafiə edən prinsiplər üzərində qurulmuş ideologiya.

Yaşıl siyasətdə təbiətin və sülhün qorunması əsas məqsədlərdir. Yaşıl siyasətin beynəlxalq rəmzi günəbaxandır. Yaşıl siyasətin müdafiəçiləri "Yaşıllar hərəkatı"nı başladaraq, xüsusən 1980-ci illərin əvvələrindən etibarən bir çox ölkədə partiya qurmuşdur. Yaşıl siyasət öz adını Almaniyada 1979-cu ildə qurulan Yaşıllar Partiyasından götürür. Almaniyada fəaliyyət göstərən bu partiya məqsədlərinə çatan ilk yaşıllar partiyasıdır. Yaşıl siyasət Avropada elmi sahələrdə "siyasi ekologiya" olaraq da adlandırılır. Həmçinin "yaşıllar" adlandırılan, yaşıl siyasəti dəstəkləyən şəxslər sülhsevər, ətraf mühitin qorunmasına önəm verən insanlar olaraq da görülməkdədir.
Samner Vilyam

**Samner Vilyam** (;d.30 oktyabr, 1840 – ö. 12 aprel, 1910) — Amerikan sosioloqu, Uel universitetinin professoru

## Həyatı
Samner Vilyam 1840-cı ilin 30 oktyabrında Amerika Birləşmiş Ştatlarının New-Cersi ştatında anadan olub . Atası Thomas Samner, 1836-cı ildə İngiltərədən ABŞ-yə gəldi və ingilis mənşəli olan Sarah Graham ilə evləndi.

Samner 1863-cü ildə Uel Texnikumunda təhsilini başa çatdırdı və həmin ilin yayında Avropaya getdi. O, fransız və İvrit dillərini mənimsədi.

1866-cı ildə Samner, Uel Universitetində tələbələrin qrup lideri seçildi və həmin ilin sentyabr ayında o öz vəzifələrinə başladı. 1870 Sentyabr −1872 oktyabr tarixlərində Nyu-Cersi Saviour Kilsəsinin rektoru olmuşdur.

1872-ci ildə Uel Universitetinin Siyasi və İctimai Elmlər Professoru seçildi.

Samner Vilyam 1910-cu ilin 12 aprelində Amerika Birləşmiş Ştatlarının New-Cersi ştatında vəfat etmişdir.

## Yaradıcılığı
Samner Vilyam sosial-darvinizmin ən güclü nümayəndələrindən biridir. Spenser nəzəriyyələrinin tərəfdarı kimi çoxlu əsərlərində irqlər, xalqlar, sosial qruplar və hətta insanların təbiətlə mübarizəsini təbii proses kimi izah etmişdir. O da təbii seçmənin və yaşamaq uğrunda mübarizənin əbədi və dəyişməzliyini söyləmiş, siyasi, iqtisadi və mənəvi problemləri məhz bu baxışdan əsaslandırmağa çalışmışdır.

Samner sosial bərabərsizliyi təbiətin əsası və hər cür sivilizasiyanın başlıca şərti hesab etmişdir. Bu nöqteyi nəzərdən sosial inkişaflarının təbii prosesinə nüfüz edən hər cür dövlət müdaxilə və tənzimləmələrinin əleyhinə çıxmışdır. İqtisadiyyatda tam sərbəstliyi və rəqabəti inkişafın əsas amili hesab etmişdir.

1906-cı ildə nəşr olunmuş "Xalq adətləri" əsərində etnoqrafik materiallar əsasında "bizim dəstə" və "sizin dəstə" terminlərini elmə gətirib sosial qruplar arasında insan təbiətindəki eqosentrizmdən doğaraq əbədi düşmənçiliyin labüdlüyü fikrini irəli sürmüşdür. Eyni zamanda bu qanunlar arasında əməkdaşlıq və qarşılıqlı kömək, həmrəylik də mümkündür.

Sosioloq cəmiyyətdə hər cür dəyişikliklərin, xüsusilə inqilabların süni və fəlakətli olduğunu söyləmişdir. "Dünyanı dəyişməyin sərsəmliyi" adlı ayrıca bir əsərini də məhz bu ideyanın açıqlanmasına və analizinə həsr etmişdir.

Samner təkamülü təbiətin anası və həyatın carçısı hesab etmiş, yaşamaq uğrunda mübarizənin və rəqabətin isə cazibə qanunu kimi güclü və əbədi olduğunu söyləmişdir. Mübarizə təbiətdə hər an davam edir. İnsanlar maraq naminə ya bir-birləri ilə, ya da ətrafdakı heyvan və bitki aləmi ilə mübarizə aparırlar. Hər yerdə hücum və müdafiə adət şəklini alır. Və beləliklə əsrlər, minilliklər boyu davam edir.

Samnerə görə canlı aləmi dörd motiv idarə edir: Aclıq, şöhrətpərəstlik, seksual tələbat və nəhayət qorxu.

Təbiətdə ölmüşlər arasında ahəngdarlıq, dirilər arasında isə şüurlu və şüursuz əməkdaşlıqla bərabər şüurlu və şüursuz mübarizə də var və bu prinsiplər də həyatı irəli aparır.

## Əsərləri
# "Xalq adətləri", 1906
# "Dünyanı dəyişməyin sərsəmliyi"

## İstinadlar
Bronlaşdırma

* Bronlaşdırma (iqtisadiyyat) —
* Bronlaşdırma (turizm) — aviabiletlərin, dəmiryol biletlərinin, otellərdə ehtiyat yerlərin saxlanılması, avtomobillərin kirayə verilməsi proseslərinin öncədən həyata keçirilməsidir.
Tiran

**Tiran** () — Qədim Yunanıstanda, əsasən e.ə. VII–VI əsrlərdə hakimiyyəti zor gücünə keçirmiş şəxs. Müasir dövrdə hərfi mənada qəddar despot, pis əzab verən deməkdir. Bəzən bu söz "diktator" sözünün sinonimi kimi istifadə olunur.

## Xarici keçidlər
Türbət

*Türbət Heydəriyə — İranda şəhər
*Türbət Cam — İranda şəhər mərkəzi
*Türbət Heydəriyə şəhristanı — İranda  şəhristan.
*Türbət Cam şəhristanı — İranın Rəzəvi Xorasan ostanının şəhristanlarından biri.
Natəvan Qeybani

**Natəvan Qeybani** — Azərbaycanlı aktrisa. “Yuğ” Teatrının ikinci yaş nəslinə mənsub aktrisalarından biridir.

## Həyatı
Aktrisanın bir oğlu və bir qızı var.

## Fəaliyyəti
Natəvan Qeybani “Yuğ” Teatrının ikinci yaş nəslinə mənsub aktrisalardan biridir. Teatrın səhnəsində qoyulan tamaşalarda bir çox rollarda çxış edib.

Aktrisa həmçinin dublyaj sahəsində uğurlu fərdlərdən biridir. 10 ildən çoxdur ki, dublyajda fəaliyyət göstərir.

9 may 2024-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Teatr səhnəsindəki rolları
#Sara (“Solğun çiçəklər”, C.Cabbarlı)
#Qızılgül (“Kiçik şahzadə”, A.Ekzüperi)
#Qaratoxmaq qadın (“At. Daş. Qadın”, T. Daimi)
#Uşaq (Mirzə Cəlilin “Lal” pantomiması əsasında “Meqapolis” tamaşası)
#Əmidostu (“Hop? Hop!”, M. Ə. Sabir)
#Divanə Qız (“Zindan guşəsindən bir səs və yaxud Divanə”, H.Cavidin altı poeziya nümunəsi əsasında)
#Xurşud (“Sən həmişə mənimləsən və yaxud Boyçiçəyi”, İ.Əfəndiyev)
#Varya (“Birinci akt”, A.P.Çexovun “Albalı bağı” komediyası əsasında)

## Filmoqrafya
#2 (film, 2009) (qısametrajlı bədii film) (filmi səsləndirən)
# Dolu (film, 2012)

## İstinadlar
Aristokratiya

**Aristokratiya** (yunanca *aristos*-yaxşı, alicənab, əsilzadə + *kratos*-hakimiyyət) — dövləti idarəetmə formalarından biri, dövlət hakimiyyətinin imtiyazlı kübar azlığın əlində cəmləşdiyi idarəçilik forması.

## Haqqında
Tarixi ədəbiyyatda Aristokratiya termini ən çox aşağıdakı variantlarda izah olunur: 1.Cəmiyyətin imtiyazlı təbəqələri, tanınmış nəslin nümayəndələri (Romada patrisilər, Rusiyada boyarlar, zadəganlar, Polşada panlar, şlyaxtaçılar, Azərcaycanda xanlar, bəylər, ağalar və s.). 2.Dövlət idarəetmə forması-burada ali hakimiyyət tanınmış nəslin nümayəndələrinə məxsusdur. Antik siyasi fikir tarixində Aristokratiya Platon və Aristotel tərəfindən idarəetmə forması kimi təhlil edilmişdir, ona ən yaxşı idarəetmə növü kimi baxmışlar. Bu zaman hakimiyyət əsilzadələrin əlində cəmləşmiş olur. Bu idarəçilik forması quldarlıq cəmiyyətində mövcud olmuşdur. Antik dövrlərdə ilk dəfə Qədim Romada, Spartada bu kimi idarəetmə forması mövcud olmuşdur. 3. Aristokratiya anlayışı müasir dövrdə intellektual və mənəvi üstünlüyü əsalandıran elitist konsepsiya kimi də qəbul olunmaqdadır.

## Mənbə
Politologiya. İzahlı lüğət. Bakı,2007. səh.14-15
Politiya

**Politiya** () kəsb etdiyi əsas məna:
# Çoxluğun hakimiyyəti.
# İctimai hakimiyyə. Aristotelə görə çoxluğun ümumi mənafe naminə idarəetməsi. Oliqarxiya və Demokratiyanın yaxşı xüsusiyətlərini özündə birləşdirib, onların çatışmazlığından azaddır.

## Ədəbiyyat
* Георгиев П. В. Русский Панславизм XIX века и античная демократия: концепция политии М. С. Куторги // Ученые записки Казанского государственного университета. Сер. Гуманитарные науки. — 2008. — Т. 150, кн. 1. — 214–218.
Qış sarayının İordan pilləkəni

**İordan pilləkəni** və ya **İmperator pilləkəni** () - Sankt-Peterburqdakı Qış sarayının əsas təntənəli eniş pilləkənidir. Epifaniya bayramı zamanı çar təntənəli şəkildə İordan pilləkəni adlandırılan bu pilləkəndən aşağı enər və *"Suya xeyir-dua verilməsi"* mərasimində iştirak edərdi. Sarayın bu hissəsi XVIII əsr Rastrelli rokoko stilinin saxlandığı nadir nümunələrdəndir. Lakin, burada nəhəng boz qranit sütunlar XIX əsrdə əlavə edilmişdir.

## Tarixi

1837-ci ildə Qış sarayında baş vermiş yanğın pilləkənin ciddi zədələnməsinə səbəb olsa da, Çar I Nikolay, sarayın bərpa olunmasına cavabdeh olan memar Vasili Stasova pilləkəni Françesko Bartolomeo Rastrellinin orijinal planı əsasında bərpa etməyi tapşırmışdı. Bərpa zamanı Stasov yalnız iki kiçik dəyişikliyə yol vermişdi: O, orijinalda qızıl suyuna çəkilmiş tuncdan olan sürahiləri ağ mərmərlə əvəzləmiş və çəhrayı sütunların yerində boz qranit sütunlar ucaltmışdı.

Rəsmi qəbullar və ziyafətlər zamanı İordan pilləkəni gələn qonaqların qarşılandığı əsas yer funksiyasını yerinə yetirirdi. Mərkəzi həyətdən səfirlər keçidi vasitəsiylə saraya daxil olduqdan sonra, qonaqlar sütunlu İordan zalından keçərək İordan pilləkəni ilə Dövlət zallarına qalxırdılar. 1902-ci ildə Qış sarayında keçirilən baldan sonra Suzerlend hersoginyası yazırdı: *"Saray pilləkənlərini xüsusi uniformalı kazaklar qoruyurdu, mən heç vaxt belə gözəl məkan, işıqlı, nəhəng otaqlar, izdiham və görünüşü demək olar ki barbarsayağı edən musiqi görməmişdim."*  

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Tavanında XVIII əsrə aid Olimp tanrıları təsvirləri olan pilləkən otağı Mixail Terebenev (1795-1866) tərəfindən alabastrdan hazırlanmış "Hikmət" və "Ədalət", Aleksandr Ustinov tərəfindən (1796-1868) hazırlanmış "Əzəmət" və "Zənginlik", İvan Leppe tərəfindən hazırlanmış "Sədaqət" və "Bərabərlik", Apollon Manyulov tərəfindən hazırlanmış Merkuri və Mars heykəlləri ilə bəzədilmişdi. Pilləkənlərin ortasında naməlum XVIII əsr heykəltəraşının "Dövlətin alleqorik rəmzləri" heykəli yerləşir.


File:Ermitage diplomatic staircase.jpg|
File:St. Petersburg (8372406500).jpg|
File:Hermitage St. Petersburg Interior 20021009.jpg|


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*

*

*
* State Hermitage Museum Web site: The Main Staircase of the Winter Palace 
*History of the Hermitage retrieved 1 November 2008
Tiraniya

**Tiraniya** () — zorakılıq yolu ilə dövlətin təkbaşına idarə edilmə forması. Mədəni epoxada "tiraniya" termini qəddarlıq və mövhumatı, cəhaləti tərənnüm etmiş, sonralar isə XIX əsrdə bu termin "diktatura" ilə əvəz edilmişdir.

## Tipləri
* erkən yunan tiraniyası;
* erkən fars tiraniyası;
* sonrakı yunan (kiçik) tiraniya.
Avropa (peyk)

**Avropa,** **Yupiter II** — Yupiter planetinin Qaliley peykləri arasındaki ən kiçiyi. Günəş sisteminin ən böyük altıncı təbii peyki. Avropa 1610-cu ildə Qalileo Qaliley tərəfindən kəşf edilmişdir. Yunan mifologiyasındakı ekvivalenti Zevs olan Roma tanrısı Yupiter tanrısının məşuqəsi Europa şərəfinə adlandırılmışdır. Aydan bir qədər kiçik olan peyk əsasən silikat daşdan, səthdə su-buz qarışıq qabıqdan və böyük ehtimalla dəmir-nikel nüvədən ibarətdir. Çoxu oksigendən ibarət seyrək atmosferə sahibdir. Avropanın səthi çat və cızıqlarla örtülmüşdür. Kosmosdaki əksər qatı planetlərin əksinə kraterleri çox azdır. Günəş sistemində bilinən obyektlər içərisində ən hamar səthə sahib olan kosmik obyektdir.

Aparıcı bir nəzəriyyəyə görə Yupiterin nəhəng cazibə qüvvəsi altında Avropa dövri deformasiyaya uğrayır. Günəşdən çox uzaq olmağına baxmayaraq bu proses nəticəsində yaranan istilik ilə Avropanın okeanı maye halda qalır. Bu qüvvə eyni zamanda Yer kürəsinin tektonik hərəkətlərinə bənzər şəkildə Avropanın buz kütlələrini yerindən oynadaraq həm səthdəki quruluşları, çatları əmələ gətirir, həm də buz layından kimyəvi maddələri qoparıb dərindən okean sularına qarışdırır.

## Həyat ehtimalı
Avropa peyki Günəş sistemində Yer kürəsindən kənarda canlı həyatın mümkün olması ehtimal edilən yerlərin başında gəlir. Beləliklə, Yupiterin bu təbii peykinə astrobioloqların marağı son illərdə artmışdır. 1996-cı ildə Yupiter planetini tədqiq etmək üçün göndərilən Qalilley kosmik gəmisi Avropanın arxa tərəfinin şəklini yerə göndərmişdir. Bu şəkildə buzla örtülü okeanın olduğu aydın görünürdü. Avropanın səthində temperatur Yerdəkinə bənzər həyat forması üçün çox aşağı olmağına baxmayaraq, astrobioloqlar həmin okeanın canlılar üçün həyat məskəni olabiləcəyini söyləyirlər. Yerin özündə bəzən canlıların elə ekosistemlərini aşkar edilmişdir ki, həyatın yalnız Yerdə mümkün olmasını bir daha şübhə altına alır. Məsələn, Yerin çox dərin qatlarında, suxurlarda yalnız silisium elementı ilə qidalanan və inkişaf edən bakteriyalar tapılmışdır. Burada şərait elədir ki, bizə məlum olan canlının varlığı bu süxurlarda qeyri-mümkündür. Başqa bir misal, vulkanoloqlar bəzi hallarda vulkanların kraterlərindən götürülmüş nümunələrdə bakteriyaların olduğunu kəşf edirlər, nüvə reaktorlarında, çox yüksək radiasiyanın olmasına baxmayaraq, bəzi bakteriyaların yaşadığını müəyyən etmişlər. Həyatın Avropa peykinin buzaltı okeanlarında, Yer kürəsinin okean dərinliklərindəki hidrotermal bacaların ətrafında olduğu kimi mövcud olma ehtimalı var. İndi NASA Kaliforniya dağlarında, Ames Tədqiqatlar mərkəzinə məxsus Astrobiologiya İnstitutu təsis etmişdir. NASA-nın digər 11 institutları ilə sıx əməkdaşlıq edən bu institutun alimləri bu yeni sahəni inkişaf etdirmək fikrindədirlər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Yupiterin peykləri
Zareçye Odintsova QVK

**"Zareçye Odintsovo"**( ) — Rusiyanın Odintsovo şəhərini təmsil edən qadın voleybol klubu.

## Tarixi
1987-ci ildə qurulmuş Zareçye yarandığı dövrdən bir neçə il sonra Rusiyada ilk kubokunu qazanır. 1996-cı ildə isə Rusiya Superliqasına vəsiqə qazanır. 2006-cı ildə ilk dəfə ölkə çempionatının finalına çıxır və burada Dinamo Moskvaya məğlub olaraq superliqanın gümüş medallarına yiyələnir. Nəhayət, növbəti mövsüm ilk ölkə çempionluğunu yaşaya bilir.

Zareçye son illərdə ki, ən böyük uğurunu 2014-cü ildə qazanır. Belə ki, komanda bu ildə CEV Çağırış Kubokunu qazanır. Onlar müvafiq turnirin finalında Türkiyə təmsilçisi Beşiktaşı hər iki maçda yenərək bu titula sahib çıxır.

## Heyəti

*2013-14 mövsümü üçün*

## Uğurları
### Ölkədaxili
*  Rusiya Superliqası
**16px Çempionluq (14): 2008,2010
*16px  Rusiya Kuboku 
**16px Çempionluq (3): 1995, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007

### Beynəlxalq arenada
*16px CEV Çağırış Kuboku:
**16px Çempionluq (1): 2014

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəsmi Sayt 
*"CEV" saytında ''Zareçye'' 
*The-sports.org saytında ''Zareçye'' 
*Worldofvolley.com saytında ''Zareçye''
Hətəm Əhmədov

**Hətəm Abdulla oğlu Əhmədov** () — Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycan SSR xalq ticarət komissarı (1941–1946) və ticarət naziri (1946–1953).

## Həyatı
Hətəm Abdulla oğlu Əhmədov 1903-cü ildə Zaqatala dairəsinin İlisu kəndində anadan olmuşdur. Dəmirçi şagirdi işləyərkən, 17 yaşında komsomol üzvü olmuş və Azərbaycan komsomolunun yaradılmasında fəal iştirak etmişdir. 1921-ci ildə Zaqatala komsomol təşkilatının vasitəçiliyi ilə Bakıya, Mərkəzi Sovet Partiya Məktəbində təhsil almağa göndərilmişdir. Həmin məktəbi bitirdikdən sonra Moskvadakı Şərq Zəhmətkeşlərinin Kommunist Universitetinə daxil olmuş, 1924-cü ildə bolşeviklər partiyasına üzv olmuşdur.

Hətəm Əhmədov universiteti bitirdikdən sonra Bakı partiya təşkilatlarında işləməyə başlamışdır. 1929-cu ildə xalq maarifi sahəsində çalışmağa göndərilmiş, lakin 1930-cu ildə yenidən partiya işinə qaytarılaraq 1931-ci ilədək Azərbaycan K(b)P-nin Şuşa və Ağdam rayon komitələrində işləmişdir. 1931-ci ildə o, ÜİK(b)P Zaqafqaziya Diyar Komitəsinin qərarı ilə Gürcüstana göndərilmiş 1935-ci ilədək Suxum və Axalsıxda partiya və sovet orqanlarında çalışmışdır. 1935-ci ildə yenidən Azərbaycana qayıtdıqdan sonra Azərbaycan K(b)P Qax, Qusar və Zaqatala rayon komitələrinin birinci katibi olmuşdur.

Hətəm Əhmədov 1940-cı ildən ticarət təşkilatlarında işləməyə başlamış, Azərbaycan SSR xalq ticarət komissarının müavini olmuşdur. 1941-ci ildə Azərbaycan SSR xalq ticarət komissarı (1946-cı ildən Azərbaycan SSR ticarət naziri) vəzifəsinə təyin edilmiş və 1953-cü ilədək bu vəzifədə çalışmışdır. Sonralar fərdi pensiyaçı kimi təqaüdə çıxmasına baxmayaraq Ümumittifaq Ticarət Palatasının Azərbaycan şöbəsində rəyasət heyəti sədrinin müavini olmuşdur.

Hətəm Əhmədov Azərbaycan SSR və Zaqafqaziya SFSR mərkəzi icraiyyə komitələrinin, eləcə də Azərbaycan K(b)P Mərkəzi Komitəsi plenumunun üzvü olmuş, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir. "Lenin" ordeni ilə təltif edilmişdir.

Hətəm Əhmədov 1970-ci il oktyabrın 31-də vəfat etmişdir.

## İstinadlar