open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Beach Boys

**The Beach Boys** (az: Çimərlik oğlanları) — 1961-ci ildə Kaliforniyada yaradılan ABŞ mənşəli rok qrupu. Dünyanın ən yaxşı vokal qruplarından biridir. Bu qrup üç qardaş və məktəb dostlarının yaratdığı *Pendletones* adı ilə musiqiyə başlamışdır. 1961-ci ildə oxuduqları *Surfin* adlı mahnı 1959-cu ildə bir təyyarə qəzasında dünyasını dəyişən Badı Holinin xatirəsinə ilk dəfə səhnəyə çıxmışdır.

1966-cı ilə qədər 11 albom çıxardan qrup, 1966-cı ildə bütün dünyada gəlib-keçmiş ən yaxşı albom olaraq qəbuk olunan *[[Pet Sounds]]* albomunu çıxardaraq The Beatlesın hegemonluğuna son qoymuşlar.

## İstinadlar
Sent İştvan Universiteti

**Sent İştvan Universiteti** (, ) və ya qısaca **SZIU** — Macarıstanın ən böyük kənd təsərrüfatı universitetidir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

*Macarıstanda təhsil
Duna Kolleci

**Duna Kolleci** (, tam adı *Duna International College*) xarici tələbələrin Macarıstanın və Slovakiyanın ali məktəblərinə daxil olması üçün özəl hazırlıq kursudur və Budapeşt şəhərində yerləşir. Bu təhsil müəssisəsi yalnız qeyri-dərəcə hazırlıq (foundation) proqramları təklif edir.

## Həmçinin bax

*Macarıstanda təhsil

## İstinadlar
Yaponiyanın xarici siyasəti

Yaponiya və ABŞ arasında ikitərəfli etimad (təhlükəsizlik) müqavilələri əsasında
möhkəmlənmiş münasibətlər Yaponiyanın xarici siyasətinin bünövrəsini təşkil edir.
Yaponiya-ABŞ əlaqələri müharibədən sonrakı dövrdə sürətlə inkişaf etməyə
başlamışdır. Yaponiya ABŞ ilə əlaqələrini gücləndirməyə və qorumağa səy
göstərməklə yanaşı, beynəlxalq ictimaiyyətə də əhəmiyyətli dərəcədə yardım edir.
Yaponiyanın Qərbi Avropa ölkələri ilə münasibətləri Yaponiya-ABŞ əlaqələri qədər
yaxın deyildir. Lakin güclü və tarazlaşdırılmış üçtərəfli əlaqələrə duyulan ehtiyac
Yaponiyanın Avropa ilə əlaqələrini qüvvətləndirmək məcburiyyəti ilə üzləşdirmişdir.
Yaponiyanın Asiya-Sakit Okean regionuna daxil olan ölkələrlə əlaqələri sadəcə
coğrafi şərtlərlə deyil, eyni zamanda mədəni və tarixi yaxınlıqla da ölçülür. Çoxsaylı
yapon şirkətlərinin xarici ölkələrdə fəaliyyət göstərməsi, Cənub Şərqi Asiya
Dövlətləri Cəmiyyətinə (ASEAN) üzv olan ölkələrdən Yaponiyaya ixracın sürətlə
artması, Yaponiya ilə Asiya-Sakit okean bölgəsi arasında insan mübadiləsinin hiss
edilən dərəcədə yüksəlməsi ilə Yaponiyanın son illərdə qeyd olunan regionla
münasibətlərini xüsusilə yaxınlaşdırmışdır. Bu şərtlər çərçivəsində iqtisadi sahədə
nüfuzlu qüvvəyə malik olan Yaponiyanın Asiya-Sakit Okean bölgəsində inkişaf və
tarazlığın təmin edilməsində fəal iştirakı labüddür.
Rusiya ilə əlaqələri gəlincə, Yaponiya bu ölkə ilə "şimal əraziləri" problemini həll
etməklə sülh müqaviləsi imzalamağa çalışır. Yaponiyanın fikrincə, yalnız bundan
sonra iki ölkə arasında münasibətlər tam normallaşacaqdır. Bununla yanaşı, Yaponiya
Rusiyada islahatların həyata keçirilməsinə müvafiq yardım göstərməyə çalışır.
Hatoyama Hökumətinin xarici siyasət xəttinə gətirdiyi digər təşəbbüs "Şərqi Asiya
İttifaqının" yaradılması ilə bağlı olmuşdur. Əsas məqsədi Yaponiyanın qonşuları ilə
yaxşı münasibətləri planlayan bu təklifin Avropa İttifaqı ideyasından ilham alındığı
fikirləri səslənir. Baş Nazir təyin edildikdən dərhal sonra ilk səfərlərini Çin, Cənubi
Koreyaya edən və bir sıra Şərqi Asiyada keçirilən yüksək səviyyəli tədbirlərdə iştirak
edən Hatoyamanın fikrincə sabiq Baş Nazir Koizumi dövründə lazımsız olaraq
pisləşdiyi üçün xüsusilə Çin və Cənubi Koreya ilə münasibətlərin yaxşılaşdırılmasını
vacib hesab etmişdir. Bu məqsədlə ortaya atılan Şərqi Asiya İttifaqının yaradılması
konseptual olaraq gözəl səslənməsinə baxmayaraq, təşəbbüsün təfsilatına gəlincə DPJ
Hökuməti müəmmalı davranır. Yaxın keşmişə nəzər salsaq, LDP Hökumətinin güclü
olduğu zamanlarda Baş Nazir Koizumi eyni şəkildə bu ideyanı yaymağa cəhd
göstərmiş, hətta Xarici İşlər və İqtisadiyyat, Ticarət və Sənaye Nazirlikləri bu
istiqamətdə Şərqi Asiya dövlətləri arasında şərqi asiya cəmiyyətinin qurulması
təklifinin gücləndirilməsi üzrə mьxtəlif təkliflər ilə çıxış etmişdilər. Hər nə qədər Baş
Nazir Hatoyama çıxış etdiyi xarici siyasi xətti LDP meylindən uzaq tutmaq istəsə də,
bir çox təkrarlar və oxşarlıqların davam etdirilməsi qaçınılmaz görünür.
Lutsi Yuni Brut

thumbnail

**Brut Lutsi Yuni** () — Qədim Roma əfsanəsinə görə, Romada respublikanın əsasını qoyan.

Patrisilərin sonuncu Roma hökmdarı Məğrur Tarkviniyə qarşı baş vermiş üsyanına rəhbərlik etmişdir. E.ə. 509-cu ildə sonuncu hökmdarın qovulmasından sonra Brut Roma Respublikasının konsullarından biri olmuşdur.

## İstinadlar
Qafar İsmayılov

**Qafar Qulamhüseyn oğlu İsmayılov** () — texnika elmləri doktoru, professor

## Həyatı
İsmayılov Qafar 1953-cü ildə Azərbaycan SSR Naxçıvan MR Sirab kəndində anadan olmuşdur. 1975-ci ildə "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə AzNKİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirdikdən sonra, 1983-cü ildə qədər institutun "Neft və qaz hasilatının texnika və texnologiyası" və "Neftin hidravlikası" laboratoriyalarında mühəndisdən başlamış böyük elmi işçiyə qədər müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1983-cü ildə "Neftqaz hasilatında texnoloji proseslərin və parametrlərin qazın tərkibinə görə proqnozlaşdırılması" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1983–1991-ci illərdə ADNA-nın "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" və "Neft və qazın nəqli və saxlanılması" laboratoriyalarında böyük elmi işçi vəzifəsində işləmiş, 1991–1999-cu illərdə isə "Neft və qazın nəqli və saxlanılması" kafedrasının dosenti, professoru olmuşdur. 1999-cu ildə "Neftqaz hasilatında nəzarət-diaqnostik və reotexnoloji üsulların yaradılması əsasında texnoloji proseslərin səmərəliliyinin artırılması üçün qərarların qəbul edilməsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1997–2003-cü illərdə — ADNA-nın elmi katibi, 2003–2006-cı illərdə isə "Qaz-neft-mədən" fakültəsinin və magistratura bölməsinin dekanı olmuş, 2006-cı ildən bu günə qədər isə — "Neft və qazın nəqli və saxlanılması" kafedrasının professoru vəzifəsində işləyir.

## Elmi fəaliyyəti
İsmayılov Q. Q. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi sahəsində tanınmış mütəxəssisdir.

Elmi tədqiqatların sahəsi: neft və qazın hasilatı və nəqli zamanı texnoloji proseslərin səmərəliliyinin artırılması; nəzarət-diaqnostik və optimallaşdırıcı üsulların işlənilməsi; Xəzərin karbohidrogen ehtiyatlarının mənimsənilməsi və sualtı neft borularının istismarı ilə əlaqədar ekoloji problemlərin həlli.

İsmayılov Q. Q. 100-dən elmi məqalənin və 2 monoqrafiyanın müəllifidir. İxtiralara görə 3 müəlliflik şəhadətnaməsi var. Kadr hazırlığı ilə məşğul olur.

İsmayılov Q. Q. Azərbaycanın "Tərəqqi" medalı, Azərbaycan Həmkarlar Konfederasiyasının fəxri fərmanı ilə təltif olunub.

## İstinadlar
Racomon

**Racomon** ( və ya , həmçinin *Radzemon* və ya *Raseymon*, *"Rasyo daravazası"*, hərfi tərcümədə *"qala qapıları"* deməkdir) — Yaponiyanın keçmiş paytaxtları Nara (Haydze-kö) və Kioto (Heyan Kö) şəhərlərinin əsas şəhər prospektinin cənub küncündə dayanan darvazadır. Əks küncdə (şimal tərəfdə) Sudzaku (Sudzakumon) darvazası dayanırdı. Bu darvazadan İmperator iqamətgahına parad daxil olurdu.

Racomon darvazası ilk əvvəl "Radzemon" adını daşıyırdı: "radze" sözü şəhər (qəsr) ərazisinin xarici hüdudlarını bildirirdi. Burada əsasən qədim çin şəhərsalma ənənəsi öz əksini tapmışdır. "Racomon" sözü isə işlək hala məşhur dramaturq Kance Nobumiçunun (1435–1518) No teatrında tamaşaya qoyduğu pyesdən sonra məşhurlaşmışdır.
Sonralar teatr pyesini yox, darvazanı bildirmək üçün Radzemon sözündən istifadə edirdilər.

## Kiotoda yerləşən Racomon

Kioto şəhərində yerləşən Racomon darvazası Heyan dövründə ucaldılmış iki əzəmətli darvazadan biridir. 789-cu ildə tikilən bu darvazaların eni 32 m-dən çox, hündürlüyü 8 metrə yaxın idi. XII əsrdə darvaza oğru və soyğunçuların məskəni sayılaraq xarabaya çevrilmişdir. Darvazanın tikintisində cəsədləri və yetim uşaqlardan istifadə edirdilər. Əfsanəyə görə, darvaza iblis İbaraki Dodzinin məskəni idi.

Məhz bu dağılmış darvaza Rünoske Akutaqavanın "Racomon darvazası" və Akira Kurosavanın eyniadlı filmində cərəyan edən hadisələr üçün əsas səhnə rolunu oynamışdır. Ryunosuke Akutaqava üçün Racomon Heyan dövrünün süqutu dövrlərində yapon cəmiyyətinin mənəvi və fiziki ayrılığının simvolu idi.
Hal-hazırda Racomon darvazasının yerində hətta özül belə yoxdur. Minami rayonunda yerləşən bu tarixi yer ancaq izahedici lövhədə yadda qalan işarə ilə qeyd olunmuşdur.

## Nara şəhərində yerləşən Racomon
Nara şəhərində yerləşən darvaza isə Heydze saray kompleksinin Sudzakumon darvazasından 4 km məsafədə cənuba uzanırdı. Darvazaların əsasını təşkil edən daş bloklar 1969–1972-ci illərdə aparılan tədqiqatlar zamanı aşkar edilmişdir. Özülün qalmış elementlərinə əsasən darvazanın eninin 41.5 m olması müəyyən olunmuşdur. Darvazanın özülünü təşkil edən bir neçə daş blokdan XVI əsrdə Toyetomi Xidenaqa Koriyamada yerləşən qəsrinin genişləndirilməsi işlərində istifadə etmişdir.

## Həmçinin bax
* Raşomon (film, 1950)
* Raşomon (hekayə)
* Torii

## İstinadlar
Raşomon (hekayə)

– yapon yazıçısı Ryunosuke Akutaqavanin 1915-ci ildə yazdığı hekayə.

## Süjeti
Son 2-3 il ərzində baş vermiş müxtəlif fəlakətlər: zəlzələ, qasırğa, yanğın, aclıq və epidemiya səbəbindən Kioto şəhərinin inkişafında dayanma müşahidə olunmuşdur. Şəhər həyatının nizamlanmasına heç bir nəzarət olmadığından şəhər getdikcə boşalmağa başlamış, küçələrdə soyğunçu və quldurların sayı artmışdır. Belə ki oğrular Budda heykəllərini, müqəddəs əşyaları sındıraraq onları oduncaq kimi satırdılar. Baxımsız qalan Rasyomon darvazası ilə də heç kim maraqlanmır və darvaza bura atılmış cəsədlərin məskəninə çevrilmişdir.

Bir gün sahibi tərəfindən qovularaq evsiz qalan bir qulluqçu bərk yağış yağdığından Raşomonun altında gözləmək qərarına gəlir. Onu daima bir fikir düşündürür: yaşaması üçün nə etməlidir? O ya acından ölməli, ya da oğurluqla məşğul olmağa başlamalıdır. Bu zaman artıq qaranlıq düşmüş, güclü külək əsirdi. O, qızınmaq üçün yerin olmasını axtararkən qırmızı boya ilə rənglənmiş qülləyə uzanan iri bir pilləkan görür. Qüllədə işığı yandığını görən qulluqçu ora qalxmaq qərarına gəlir.

Qulluqçu qülləyə qalxaraq yerə sərilmiş çoxsaylı cəsədlərlə  ratlaşır. Onlar arasında bir qoca qarının ölü qadının saçlarını yolduğunu görür. Cəld şəkildə içəri girərək otağın küncündəki qılıncı əlinə götürərək onu qarının sifətinə tutur. Ondan nə üçün belə etdiyini soruşur. Qarı qorxa-qorxa bu saçların parik düzəltmək üçün lazım olduğunu bildirir. Qarı bunu yaşaması üçün etdiyini və bunun pis əməl olmadığını  bildirir. Qarının sözlərindən sonra qulluqçu həyatda sağ qalması üçün oğurluqla məşğul olmaq qərarına gəlir. O, qarının əhvalatını dinlədikdən sonra özünün də acından ölməməsini bildirərək qarının əynindəki kimononu oğurlayaraq gecə yarısı yox olur.

## Ekranlaşdırılması
* Raşomon (film, 1950) - rejissor Akira Kurosava

## Mənbə
* http://www.lib.ru/INOFANT/RUNOSKE/ras_gate.txt
Elvira Cabbarova

**Elvira Cabbarova** () — Azərbaycanı təmsil edən yüngül atlet.

## Karyerası
Elvira Cabbarova Azərbaycanı 1996-cı ildə Birləşmiş Ştatların Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib. Nəticədə o, 100 metr məsafəyə qaçış turnirində 11.96 saniyə nəticə göstərdi və təsnifat mərhələsini 8-ci pillədə başa vuraraq mübarizəsini dayandırdı.

## İstinadlar
Sabir Həbibov

**Sabir Həbibov** () — tibb elmləri doktoru, professor, "Rusiya Federasiyasının əməkdar həkimi" (2009), Rusiya Tibbi-Texniki Elmlər Akademiyasının və Ümumrusiya Endoskopiya Cərrahları Cəmiyyətinin həqiqi üzvü, Moskva şəhəri səhiyyə departamentinin 79 nömrəli şəhər klinik xəstəxanası dövlət müəssisəsinin rekonstruktiv, plastik və endoskopik cərrahiyyə şöbəsinin müdiri.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Городская клиническая больница № 79
Minamitori

**Minamitori** () —  Sakit okeanın şimal-qərbində yerləşən ada. Sahəsi 1,2&nbsp;km² təşkil edir. Əvvəllər Anson arxipelaqı aid edilirdi. 
## Coğrafiya

Yaponiyanın ən ucqar şərq adasıdır. Tokiodan 1848&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir. Yaponiya məxsus ən yaxın adadan 1267&nbsp;km şərqdə yerləşir. Oqasavara kənd vahidliyinə daxildir. Ən yaxın torpaq sahəsi Faralon-de-Paxaros adası Marian adalarına daxildir və ondan 1021&nbsp;km aralıda yerləşir. Kiçik əraziyə malik olasına baxmayaraq Yaponiyaya 428 875&nbsp;km² iqtisadi zona qazandırır.

## Tarixi
Ada ilk dəfə 1694 ildə aşkarlanmışdır. XIX əsrin ortalarına qədər adanın kordinatları dəqiq müəyyənləşməmişdi.

1874 ildə ada amerikan araşdırmaçı gəmisi tərəfindən araşdırılır. Beş il sonra adaya ilk dəfə yaponlar ayaq basırlar. Ada 24 iyul 1898-ci ildə Yaponiya imperiyasına birləşdirilir. 1935 ildə İmperiya donanması tərəfindən metereoloji stansiya və uçuş zolağı inşa edirlər. İkinci Dünya müharibəsi dönəmində adada 4 000 əsgər yerləşdirilmişdi.

Müharibə bitdikdən sonra digər Bonin adaları kimi Minamitori adası ABŞ dövlətinin əlinə keçir. 1968-ci ildən ada Yaponiyaya qaytarılır.

## İqtisadiyyat
2012-ci ildə adada bir qrup yapon alimi anomaliya aşkarlayırlar.  Burada nadir tapılan metalların ehtiyatı 6,8 milyon ton olaraq qiymətləndirilir. Bu ehtiyatlar Yaponiyaya gələcək 200 il ərzində yetərlidir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Minami Torishima info and pictures
* Marcus Island  sunrise, sunset, tides
* Map and aerial photo of Minami Torishima , from the Geographical Survey Institute of Japan website
* The island during the Pacific War (USS Shubrick DD 639)
Okinoerabu

**Okinoerabu** () — Kaqoşima prefekturası Oşima qəzasına və Amami adaları ərazisinə daxildir. Ada Kyuşu və Okinava adaları arasında yerləşir

Ada inzibati cəhətdən Vadomari və Tina qəsəbələri inzibati vahidliyinə daxildir.

## Coğrafiya

Ada ətrafı mərcan rifləri ilə əhatələnmişdir. Adanın ən hündür nöqtəsi 240 metr hündürlüyə malikdir. Adanın qərb hissəsi nisbətən hündürdür. Ətrafındakı riflər Yoron və Kikay rifləri ilə eyni xüsusiyyətə malikdir.

Ada Subtropik iqlimə malikdir. Burada Fikus və Pandan bitkiləri ilə zəngin olan meşəliklər vardır. Burada Karst mağaralarına malikdir. Mağaralarda stalaktit və stalaqmitlər əmələ gəlir. Mağaralar dördüncü dövrdə əmələ gəlmişdir.

## Tarixi
Ryukyu krallığı 1868-ci ildə imoeriyaya birləşdirilir. Bundan sonra krallıq ilə Sasuma nyazlığı Okinoerabu adasına iddia edirdilər

## Nəqliyyat
Adada Okinoerabu aeroportu yerləşir. Buradan Kaqoşima şəhərinə və Yorona bir başa uçuşlar həyata keçirilir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Okinoerabujima visitor’s guide
Emil İsrafilbəyov

**Emil İsrafilbəyov** və ya **Emil Baku** ( 27 aprel, 1972. Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ —  18 yanvar, 2016) — Azərbaycan boksçusu.

## Həyatı
Emil İsrafilbəyov 1972-ci ildə Bakıda doğulub. Emil və onun qardaşı Rüfət İsrafilbəyov 1990-cı illərin əvvəllərində ABŞ-yə köçüblər. Peşəkar boksla məşğul olan hər iki qardaş özlərinə “Baku” ləqəbini seçib.

"Emil Baku" adı altında uğurlar qazanan boksçu beynində yaranan xərçənglə mübarizə aparırdı. Emilin bu xəstəliyin öhdəsindən gəlməsi üçün sosial şəbəkələrdə yardım aksiyası başlamışdı. Azərbaycanlı peşəkar boksçu, EBA versiyası üzrə Avropa çempionu Ağali Alışov isə "Emil Baku"ya görə çempionluq kəmərini satışa çıxarmışdı.Lakin uzun çəkən xəstəlikdən sonra 2016-cı ildə vəfat etdi.

## Boks karyerası
Emil İsrafilbəyov - karyerası boyu 24 döyüş keçirib və onların ikisində məğlub olub.

## İstinadlar
İslam dövləti

**İslam dövləti** və ya **islami dövlət** — İslami qanunlara (Şəriət) əsaslanan dövlət formasıdır.

“İslam dövləti” termini İslam qanunları və prinsipləri əsasında idarə olunan bir dövlət modelini təsvir edir. Bu cür dövlətlərdə idarəçilik və hüquqi sistem İslam şəriətinə əsaslanır və əsas məqsəd İslamın əxlaqi və sosial dəyərlərini qorumaqdır.

**Tarixi kontekst**: İslam dövləti anlayışı İslamın erkən dövrlərində yaranan xilafət sistemində öz əksini tapmışdır. Xəlifələr tərəfindən idarə olunan bu dövlətlərdə həm dini, həm də siyasi liderlik birləşmiş və cəmiyyətin həyatının bütün sahələri şəriət qanunları ilə idarə olunmuşdur. Bu dövrün ən tanınmış xilafətləri Raşidi Xilafət (Məhəmmədin ardınca gələn xəlifələr), Əməvilər, Abbasilər, Fatimilər, Kordova və daha sonra Osmanlı İmperiyası olmuşdur.

**Müasir islam dövlətləri**: Müasir dövrdə bəzi ölkələr İslam qanunlarını dövlət idarəçiliyində əsas tutur. Məsələn, Səudiyyə Ərəbistanı, İran, Əfqanıstan və Pakistan kimi dövlətlərdə konstitusiya və qanunlar şəriət prinsiplərinə əsaslanır. Bu ölkələrdə hüquq sistemi və ictimai qaydalar İslamın fundamental prinsipləri çərçivəsində tənzimlənir, lakin tətbiq üsulları və interpretasiyaları fərqli ola bilər.

**Fərqli yanaşmalar və mübahisələr**: İslam dövləti quruluşunun tətbiqi və forması İslam dünyasında fərqli yanaşmalarla qarşılanır. Bəzi təriqətlər və alimlər İslam dövlətinin dindən çox dini dəyərlərə və əxlaq qaydalarına riayət edən bir idarəetmə quruluşu olduğunu müdafiə edir. Digər tərəfdən, bəzi qruplar daha radikal yanaşmalarla zorakılıq və güc tətbiq edərək “İslam dövləti” yaratmağa çalışır.

İslami dövlət modeli tarixdən günümüzə qədər müsəlman cəmiyyətləri üçün həm ideal, həm də mübahisəli bir mövzu olaraq müzakirə edilməkdədir.

## İstinadlar
Tayşo

**İmperator Tayşo** ( **Yoşihito** (), () – 123-cü Yaponiya imperatoru, 1912–1926 illər ərzində hakimiyyətdə olmuşdur. Onun hakimiyyət dönəmi Tayşo adlandırılır.

## Bioqrafiya
İmperator Tayşo 31 avqust 1879 ildə anadan olmuşdur. O, İmperator Meycinin üçüncü oğlu olmuşdur. Anası Yanaqivara Nauro Saray məslələtcisi Yanaqivari Misinarunun qızı olmuşdur. Yeni doğulan körpəyə Haru adı verilmişdir.

1889-cu ildə Tayşo vəliəhdə çevrilir. Elə həmin ilin 3 noyabr tarixində şahzadə titulu alır. Üstəlik o, İmperiya ordusu və donanmasının kiçik leytenantı elan edilir. 1909-cu ildə isə general-leytenant və vitse-admiral.

1900 ildə o, aristokrat Kuce Mititakinin dördüncü qızı olan Sadako ilə evlənir. Sonrada imperatoriça Teymey adı ilə tanınır. Onların üç oğlu olur:, Hirahito, şahzadə Titibu Yasuhito, şahzadə Takamasu Nabuhito və Mikasa Takahito.

30 iyul 1912 il tarixində Meycinin ölümündən sonra Yaponiya imperatoru elan edilir. Üç illik matəmdən sonra rəsmi olaraq səaliyyətlərinə başlayır.

Birlik dönəmində və Birinci Dünya müharibəsindəki fəaliyyətlərinə görə 9 yanvar 1918-ci ildə Böyük Britaniyanın feldmarşalı elan edilir.

İmperator Meningitdən əziyyət çəkirdi. Cavan yaşlarında xəstəlik aradan qalxsada sonradan yenidən şiddətlənmişdir. Xəstəlik səbəbindən öz səahiyyətlərini yerinə yetirə bilmirdi. 1919-cu ildə parlamentin açılışında belə iştirak edə bilməmişdir. Bu səbəbdən 1926-cı ildə artıq parlament pegent olaraq oğlu Hirohitonu təyin edirlər.

25 dekabr 1926 ildə imperator 47-yaşında vəfat edir. Onu Tama məqbərəsində bastırırlar ().

## İstinadlar
Aleksey Koşelev

** Koşelev Aleksey Timofeyeviç ** — texnika elmləri doktoru, professor

## Həyatı
Koşelev Aleksey Timofeyeviç 1937-ci ildə Azərbaycan SSR-nın Kürdəmir şəhərində anadan olmuşdur. 1961-ci ildə "Neft və qaz quyularının qazılması" ixtisası üzrə AzNKİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirmişdir. 1959–1971-ci illərdə "Azneft" İB-də fəhlədən sex rəisinə qədər müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. 1971-ci ildə AzNKİ-nun aspirantı olub. 1971–1986-cı illərdə Ümumittifaq quyuların bərkidilməsi və qazıma məhlulları elmi-tədqiqat institutunda (Krasnodar ş.) sektor, laboratoriya, şöbə rəhbəri işləmişdir. 1974-cü ildə "Neft və qaz quyularının təkrar sementlənməsi texnologiyasının təkmilləşdirilməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1986–1988-ci illərdə SurqutneftETLİ-də, 1988–1993-cü illərdə isə SibNSETİ-də direktor müavini, Dövlət Ekspert Komissiyasının (DEK) sədri, Tyümen neftqaz universitetinin qazıma kafedrasının professoru vəzifələrində çalışmışdır. 1993-cü ildə "Quyuların bərkidilməsinin iş qabiliyyətinin artırılması üsullarının elmi cəhətdən əsaslandırılması, işlənilməsi və tətbiqi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1993–2004-cü illərdə "Rosneft-Termneft" MAC EİB (Krasnodar ş.) baş direktor müavini işləmişdir. 2005-ci ildən bu günə qədər OAO "Rosneft-Krasnodarnefteqaz EK"da elmi-texniki məsələlər üzrə baş direktorun məsləhətçisidir.

## Elmi fəaliyyəti
Koşelev A. T. neft və qaz quyularının qazılması sahəsində tanınmış alimdir.

Elmi tədqiqatların sahəsi: quyuların qazılması və istismarı zamanı təmir təcrid işləri sahəsində tədqiqatlar.

O, 200-dən artıq elmi məqalənin, həmçinin bir sıra sahəvi və regional rəhbər sənədlərin müəllifidir. Koşelev A. T. "SSRİ neft və qaz sənayesinin əməkdar işçisi" adına layiq görülmüşdür.
Kuçinoerabu adası

**Kuçinoerabu** () — vulkan məşəlli ada. Yaponiyanın cənubunda yerləşir. İnzibati cəhətdən Kaqoşima prefekturası ərazisinə daxildir. Oşimi adalarına daxildirlər.

Adanın sahəsi 38&nbsp;km² təşkil edir. Adada bir necə panionat fəaliyyət göstərir. Kirişima-Yaku milli parkı ərazisində yerləşir. Adada 150 nəfər yaşayır. Onlar əsasən balıqçılıq və kənd təsərrüfatı ilə məşğul olurlar. Yakuşima adasından Kuçinoerabu bərə fəaliyyət göstərir.

Adada eyni adlı vulkan fəaliyyət göstərir. 29 may 2015 ildə növbəti vulkan püskürməsi baş vermişdir. Ada sakinləri tam şəkildə evakuasiya olunmuşdur. Vulkan püskürməsi nəticəsində 9&nbsp;km hündürlüyündə tüstü əmələ gəlmişdir.

## Ədəbiyyat
* Siebert, Lee. *Volcanoes of the World*. University of California Press. (2008) ISBN 978-0-520-26877-7
* Reed, Christina. *Earth Science Decade by Decade*. Infobase Publishing (2008) ISBN 0816055335

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* [town official website](http://www.town.yakushima.kagoshima.jp/　Yakushima)
* Kuchinoerabujima — Japan Meteorological Agency 
* Kuchinoerabujima: National catalogue of the active volcanoes in Japan — Japan Meteorological Agency
* Kuchinoerabujima Volcano — Geological Survey of Japan
Konya ilçələri

Konya ilində 31 ilçə vardır.

*Axırlı
*Ağörən
*Ağşəhər
*Altınəkin
*Bəyşəhər
*Bozqır
*Çəltik
*Cihanbəyli
*Çumra
*Dərbənd
*Dərəbucaq
*Doğanhisar
*Əmirqazi
*Ereyli
*Güneysınır
*Xədim
*Halkapınar
*Hüyük
*İlgın
*Qadınhanı
*Qarapınar
*Qaratay
*Konya
*Kulu
*Məram
*Sarayönü
*Səlcuqlu
*Seydişəhər
*Daşkənd
*Duzluqçu
*Yalıhüyük
*Yenicəoba
*Yunak

## İstinadlar
Mən Azərbaycanlıyam

** Mən Azərbaycanlıyam ** — milli bilik yarışması 2009-cü ildən etibarən  Azərbaycan Televiziyasında yayımlanır.

## Məzmun
Yarışmada yaşı 15-dən 29-a qədər olan bütün ölkə gəncləri iştirak edə bilər. Yarışmada bu günə kimi onlarla Azərbaycan gənci qalib olub. Hər verilişin qalibinə Gənclər və İdman naziri Azad Rəhimov tərəfindən imzalanmış diplom və Azərbaycan Respublikasının Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi tərəfindən notbuk hədiyyə olunur.

## Xarici keçidlər
http://mzproduction.az
Özgələşmə (psixologiya)

**Özgələşmə** () — psixi müdafiə mexanizmlərinə aid olan psixi prosesdir. Bu mexanizmin fəaliyyəti nəticəsində insana elə gəlir ki, baş verən hadisələr onunla deyil, digər şəxslə baş verir. Belə "özgələşmə" mövqeyi insanı izafi və dözülməz hisslərdən müdafiə edir.

Bu termini ilk dəfə fransız həkim-psixoloq P.Jane təklif etmişdir. O, müşahidə edirdi ki, ideyalar toplusu şəxsiyyətdən kənarda, əlahiddə və sərbəst şəkildə mövcud ola bilərlər. Lakin hipnozun köməyi ilə şüuru özünə qaytarıla bilər.

## Təsviri
Özgələşmə — geniş yayılmış, lakin əksəriyyət insanlar tərəfindən normal şəraitdə istifadə edilməyən müdafiə mexanizmidir. Bu müdafiə mexanizmini öz üzərində tətbiq edən insanlar bu haqda belə danışırlar: "sanki bu mənimlə yox, başqa bir şəxslə baş verirdi". Bəzi hallarda insan o qədər özgələşir ki, sanki özünü kənardan görür, hətta bədənini tərk etdiyini hiss edir.
 
### Adaptiv proses
Normal halda özgələşmə - emosional təmkinlilik və hərəkətlər üzərində nəzarəti tələb edən psixoloji sarsıntı və güclü mənfi hisslərə qarşı reaksiya kimi formalaşır. İnsan həyatında baş verən hadisələrə kənardan baxdıqda, daha ayıq və soyuqqanlı şəkildə dəyərləndirmək imkanı əldə edir.

### Müdafiə mexanizmi
Özgələşmə insanları yalnızca çətin və təhlükəli vəziyyətlərdən deyil, həmçinin dözülməz emosional hadisələrdən qoruyur.

İzafi emosional insanlar ən adi emosional hadisələr zamanı belə özgələşə bilərlər. Belə insanlar çətinliklə emosional əlaqə qururlar və kənardan baxanda soyuqqanlı və ya soyuq təbiətli təsəvvürü yaradırlar.

Hadisələrin "ayıq" qiymətləndirilməsini təmin edən "özgələşmə", həmçinin baş verən hadisənin emosional tərəfinin düzgün dərk edilməsinin qarşısını ala bilər. Xüsusilə ağır psixi sarsıntı və ya qəza keçirmiş şəxslər özgələşməyə meylli olurlar.

## Psixi sarsıntılarla əlaqəsi
Nensi Mak Vilyam hesab edir ki, özgələşmə çoxşəxslik kimi psixi nasazlıqlardan əziyyət çəkən insanların mərkəzi müdafiə sistemidir. Ümumilikdə Özgələşmə  bütün dissosiativ xəstəliklərin kökündə durur.

## Ədəbiyyat
* *Мак-Вильямс, Нэнси.*'''Психоаналитическая диагностика: Понимание структуры личности в клиническом процессе''' Psychoanalytic diagnosis: Understanding personality structure in the clinical process.&nbsp;— Москва: Класс, 1998.&nbsp;— 480&nbsp;с.&nbsp;— ISBN 5-86375-098-7.

## İstinadlar
Atlantlı ev

**Atlantlı ev** — Bakı şəhəri, Yusif Məmmədəliyev küçəsi, 16 ünvanında mövcud olmuş, memar İosif Ploşkonun layihəsi əsasında 1900-cü ildə inşa edilmiş yaşayış evi. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin sərəncamına əsasən, Azərbaycanın yerli əhəmiyyətli tarixi və mədəni memarlıq abidəsi elan edilib.

## Tarixi
Bina, 1900-cü ildə Polis küçəsində (Yusif Məmmədəliyev küçəsinin keçmiş adı) polşalı memar İosif Ploşkonun layihəsi əsasında barokko üslubunda inşa edilib. Binanın eyvanlarından birini iki atlant heykəli saxladığdan, bina daha çox "Atlantlı ev" kimi tanınıb. Bu yaşayış evi şəhərin tarixi mərkəzinin tikintisinin fəal elementlərindən biri kimi çıxış edib. Fasadın memarlıq kompozisiyasının üfüqi formada mərkəzi tinləmə və yanlarda güclü atlantlar (dayaqlar) üzərində duran erker ilə təqdim edilmiş üç oxlu sistemi maraqlı fəza mühiti yaratmışdır. Mənzərəli kompozisiya, memarlıq kütlələrinin proporsional bölünməsi, order sistemi elementlərinin bacarıqla paylaşdırılması, incəsənət sahələrinin sintezi və interyerlərinin zənginliyi binanın memarlıq abidəsi kimi Bakıdakı tarixi əhəmiyyətli yaşayış evlərinin ən yaxşı nümunələrindən birinə çevirmişdi.

### Sökülməsi
2004-cü ildə binanın söküləcəyi barəsində məlumatlar yayılıb. 2008-ci ildə binanın sakinləri köçürülüb. Köçürülməyə səbəb kimi isə binanın bərpası göstərilib. 2010-cu ildə, 14 saylı qonşu evin sakinlərinin sözlərinə görə, 18 saylı binanın sökülməsindən sonra, onlara deyilib ki, qrunt suları 16 saylı evində bünövrəsini yumağa başlayıb. 2010-cu ilin əvvəllərində Qış bulvarının tikintisi zamanı sökülüb.

## İstinadlar
Sent-Corc burnundakı döyüş

**Sent-Corc burundakı döyüş** — İkinci dünya müharibəsində Sakit okean cəbhəsinin tərkib hissəsi.  Döyüş 26 noyabr 1943 ildə Yeni İrlandiya adasındakı Sent-Corc burunu ilə Buka adası arasındakı ərazidə baş vermişdir. Solomon adalarının ələ keçirulməsi istiqamətində baş vermiş döyüşdür.

## Döyüş öncəsi
1 noyabr 1943-ci ildə Buqenvil adasına amerikan desantları çıxarılır. Bu isə Yaponların Buka adasındakı bazasına təhlükə yaradırdı. Bundan sonra Yaponlar 900 əsgəri və 900 texnikanı adadan çıxarlrlar. Səbəb isə aerodromun əhəmiyyətini itirməsi olmuşdur.

Yaponlar «Amaqiri», «Yoqiri» və «Ucuki» gəmilərini nəqliyyat kimi istifadə etmişdir. «Onami (1942)» və «Makinami (1942)]]» qəmiləri isə müdafiəni təşkil etməyə yönəldilir.

Bu hadisə amerikanlara məlum olur. Bu məqsədi ilə «USS Charles Ausburne (DD-570)», «USS Claxton (DD-571)», «USS Dyson (DD-572)», «USS Converse (DD-509)» və «USS Spence (DD-512)» gəmiləri əraziyə göndərilir

## Döyüş
Yapon gəmiləri Rabaula istiqamətlənir. Təxmini olaraq saat 1:40 radəlırindən «Onami» və «Makinami» amerikanlar tərəfindən aşkarlanır. «Çarlz Ocborn», «Klakstoun» və «Dayson» amerikan gəmiləri yapon gəmilərini görən kimi onlara torpedo zərbələri endirilir. İlk torpedo zərbəsi ilə Onami gəmisi suya qərq olur. «Makinami» gəmisi isə ağır zərbə almışdır. «Konversa» və «Spensa» gəmiləri artilleriya zərbələri ilə batırılır. Yaponlar digər gəmiləri qorumaq məqsədi ilə ayrılırlar. Gəmilərin hərəsi bir istiqamətə yönəlir. Amerikanlar «Yoqiri» gəmisini təqib edirlər. Ağır artilleriya zərbələri nəticəsində saat 3:28 radələrində gəmi batırılır. Amerikanların digər gəmiləri təqib etmək cədhi uğursuzluqla nəticələnir. Döyüşdə iştirak etmiş gəmilər 4:04 radələrində geri qayıdırlar.

## Nəticəsi
Solomon adaları kompaniyası döyüş nəticəsində bitir. ABŞ donanmasının döyüşdə radar sistemindən istifadə etməsi onun qalibiyyətinə bötük təsir göstərmişdir. Bundan sonra Saypan döyüşünə (19 iyun 1944) qədər dənizdə döyüş baş verməmişdir.

## İstinadlar
 

## Ədəbiyyat
*Brown, David (1990). Warship Losses of World War Two. Naval Institute Press. ISBN 1-55750-914-X.
*D'Albas, Andrieu (1965). Death of a Navy: Japanese Naval Action in World War II. Devin-Adair Pub. ISBN 0-8159-5302-X.
*Dull, Paul S. (1978). A Battle History of the Imperial Japanese Navy, 1941-1945. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-097-1.
*Hara, Tameichi (1961). Japanese Destroyer Captain. New York & Toronto: Ballantine Books. ISBN 0-345-27894-1.

## Mənbə
* ''Şerman, Frederik'' Sakit okeanında müharibə.
* Tərəflərin tərkibi
*
*Description by Vincent O'Hara
* WW2DB: Solomons Campaign
Çalemiyan

**Çalemiyan** () — İranda, Mərkəzi ostanında, Komican şəhristanının Mərkəz bəxşinin Vəfs dehestanında kənd. 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 41 ailədə 87 nəfəri kişilər və 78 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 165 nəfərdir. Kəndin əhalisini türklər təşkil edir, türkcə danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Köprülü

**Köprülü** — təxəllüs.

;Bu təxəllüsü olan tanınmış şəxslər
* Mehmed Fuad Köprülü — Türk tarixçisi, ədəbiyyatşünası, professoru.

## Həmçinin bax
* Köprülülər (türk. Köprülüler) — tanınmış türk soyu.
* Körpülü
Səfəvi şahlarının siyahısı

**Səfəvi şahı** titulu 1501-ci ilin payızında I İsmayılın Cabanı və Şərur döyüşlərində qələbə qazandıqdan sonra Təbrizi tutub özünü şah elan etməsi ilə qəbul edilmiş və 1736-cı ildə Nadirin şah olmasından sonra bu sülalənin əlindən çıxmışdır.

Bu siyahıda Səfəvi sülaləsindən olan şahların adları xronoloji ardıcıllıqla verilmişdir. Siyahıda həmçinin şahın adı, atasının adı, portreti, dövlət bayrağı, hakimiyyətinib başlanğıcı və sonu, tacqoyma tarixi və məlumatların mənbəyi göstərilmişdir.

## Səfəvi şahlarının siyahısı

## Sülalənin sonrakı nümayəndələri
II Təhmasibin 1732-ci ildə Nadir xan tərəfindən şahlıq taxtından endirilməsindən sonra Səfəvi sülaləsinin hakimiyyəti faktiki olaraq sona çatmışdı. Lakin ən azından hüquqi olaraq 1736-cı ilə qədər hakimiyyətdə qalan Səfəvi sülaləsi 1736-cı ildə tamamilə hakimiyyətdən uzaqlaşdırıldı və Nadir xan özünü şah elan etdi. Lakin 1747-ci ildə onun ölümündən sonra imperiyada daxili müharibələr kəskinləşdi və Əfşar sülaləsindən olan şahlar bir-birini əvəz etməyə başladı.

1748-ci ilin oktyabrında Nadir şahın gənc nəvəsi Şahrux hakimiyyətə gətirildi. İki aydan sonra Nadirin qardaşının oğlu İbrahim özünü şah elan etdi. Lakin məğlub edildikdən sonra qaçmağa məcbur oldu. Məşhəd şəhərinə girməyə çalışan İbrahimi şəhərdə olan Seyid Məhəmməd şəhərə buraxmadı. Seyid Məhəmməd yalnız ana tərəfdən Səfəvi nəslindən idi və onun anası Səfəvi şahı I Süleymanın qızı idi. Beləliklə, o, öz dəstəkçilərinin köməkliyi ilə taxta çıxdı və özünü II Süleyman adı ilə şah elan etdi. Əfşarların digər nümayəndəsi Şahrux isə kor edildi. Lakin iki aydan sonra II Süleyman da taxtdan salındı və Şahrux onun yerinə gətirildi.

Bu dövrdə şah elan edilmiş digər şəxs Əbuturab Mirzə idi. O da II Süleyman kimi ana tərəfdən Səfəvi nəslindən idi və anası Məryəm Bəyim Sultan Hüseynin qızı idi. Feodal hakimlərdən olan Kərim xan Zənd və Əlimərdan xan Bəxtiyari birləşib İsfahana hücum edib oranı ələ keçirdilər. Verilmiş qərara əsasən Səfəvi sülaləsinin hakimiyyətinin bərpa edildiyi elan edildi və Əbuturab Mirzə III İsmayıl adı ilə taxta keçdi. Lakin yalnız onun adı şah idi, faktiki hakimiyyət isə Kərim xanla Əlimərdan xanın əlində cəmləşmişdi. Əbuturab Mirzənin şahlığı 1773-cü ilə qədər davam etdi.

Bir digər Səfəvi nəslindən olan kukla hökmdarlar II Məhəmməddir. Onun adından dövləti idarə edən şəxs isə Ağa Məhəmməd xan Qacar olmuşdur.

## Həmçinin bax
* Səfəvi monarxlarının siyahısı

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

*
Fiziki hadisələr

## Ümumi məlumat
Cisimlərin daxilində, xaricində, onların iştirakı ilə baş verən hadisələr **fiziki** hadisələrdir. Fiziki hadisələr zamanı maddənin aqreqat halı, forması və s. dəyişir. Suyun donması, buzun əriməsi, mayenin buxarlanması, metalların döyülərək müxtəlif formalara salınması, neftin fraksiyalara ayrılması, qarışıqların süzmə, buxarlandırma, distillə, çökdürmə, kristallaşma, maqnitlə və xromatoqrafiya üsulu ilə ayrılması və s. fiziki hadisələrdir.

## Fiziki hadisələrin növləri
Fiziki hadisələr 7 qrupa bölünür:
* mexaniki
* işıq
* elektrik
* maqnit
* səs
* istilik 
* atom
### Mexaniki hadisələr
**Mexaniki hadisələr** cisimlərin bir-birinə nəzərən zamanı baş verir. Yelləncəyin hərəkəti, təyyarənin uçuşu, Yerin Günəş ətrafında hərəkəti və s. buna misal ola bilər.
### İşıq
İşıq hadisələri işıq şüalarının təsiri ilə baş verən hadisələrdir. Məsələn,göy qurşağının

yaranma, işığın yanması, günəş işığının şüşəyə yansıması və s.

### Elektrik
Elektrik hadisələri elektrikləşdirilmiş cisimlərdə baş verir. Məsələn: elektrik cərəyanının alınması, elektrik cihazlarının işləməsi, şimşək və s.
### İstilik
İstilik hadisələri cisimlərdə qızma və soyuma zamanı baş veir: suyun buxara və ya buza çevrilməsi, havanın isinməsi.
## Maqnit
Maqnit hadisələri maqnit xassələrinə əsaslanan hadisələrdir: kompasın əqrəblərinin Şimal, Cənub, Şərq və ya Qərbə dönməsi
## Sublimasiya
Bərk maddənin qızdırıldıqda birbaşa qaz halına keçməsi hadisəsinə sublimasiya deyilir. Məsələn, yod kristallarını qizdırdiqda birbaşa qaz halına keçir. Deməli, sublimasiya hadisəsi də aqreqat halının dəyişməsi olduğu üçün fiziki hadisədir.
## Mənbə
* Uşaq ensiklopediyası - Kimya. Bakı, 2008.
Əməl Kluni

**Əməl Kluni** (qızlıq soyadı **Ələməddin**, , ; ) — Londonda yaşayan Livan əsilli Britaniya vəkili, fəalı və müəllifdir.

## Həyatı
Əməl Kluni Livanın Beyrut şəhərində anadan olmuşdur. 1980-ci ildə Livan vətəndaş müharibəsi əsnasında ailəsi Londona köçmüşdür. Atası Rəmzi Ələməddin əslən Şuf vilayətindən olan druz ərəb,  Liviyada doğulmuş anası Bərə Ələməddin isə əslən livanlı sünni ərəb ailəsindəndir. Əməl Klunin ana dili ərəb dilidir.  Hollivud aktyoru Corc Kluninin həyat yoldaşıdır.

## Təhsili və fəaliyyəti
2000-ci ildə Kluni Oksford Universitetinin tərkibindəki Sent-Hyuz kollecinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. Sonra təhsilini Nyu-York Universitetinin Ali hüquq məktəbində davam etmişdir. Daha sonra üç il ərzində Nyu-Yorkdakı Sullivan & Cromwell vəkil idarəsində, Haaqadakı Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində kontor işçisi kimi çalışmışdır. 2010-cu ildən etibarən Doughty Street Chambers-də vəkildir. Hal-hazırda da orada vəkil idarəsində işləyir. Eyni zamanda Kolumbiya Universitetində, Haaqa Beynəlxalq Hüquq Akademiyasında və London Universitetinin Şərq və Afrika Bilimləri Ali Məktəbində mühazirələr də oxuyur. 2010-cu ildən bəri 10-dan çox elmi məqalə nəşr etdirmişdir. 2011-ci ildən başlayaraq Əməl Kluni bir sıra beynəlxalq məhkəmə prosesində vəkil kimi iştirak etmişdir.

Əməl Kluninin vəkil xidmətlərindən istifadə edənlər sırasında WikiLeaks-in təsisçisi Culian Assanj, Ukraynanın keçmiş baş naziri Yuliya Timoşenko, Azərbaycandan olan jurnalist Xədicə İsmayıl, Misir əsilli Kanada jurnalisti Məhəmməd Fəhmi və digər tanınmış şəxslər vardır. 2021-ci ilin sentyabrında Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi (ICC) onu Darfurdakı Sudan münaqişəsi üzrə xüsusi müşavir təyin etdi.

## Kitabları

* Livan üçün Xüsusi Tribunal: Hüquq və Təcrübə , D. Tolbert və N. Jurdi ilə birgə redaktə edilmişdir (Oxford University Press, 2014). 
* *D. Neuberger ilə* "Beynəlxalq Hüquqda Azad Nitq" jurnalının redaktoru (2022)
* Kluni, Amal; Webb, Philippa (2020). Beynəlxalq hüquqda ədalətli məhkəmə araşdırması hüququ*.* New York: Oxford University Press.  ISBN 978-0-198-80839-8

## Məqalələri

* Əməl Kluni və   - "Amal Clooney və Rupert Skilbeck Britaniyanın niyə müharibə cinayətkarlarını hesaba çəkmədiyinə dair" 19 oktyabr 2023.
* Əməl Kluni (29 iyul 2021). "Avtokratların qalib gəlməsinə imkan verməyin – Bayden media azadlığını bərpa etmək üçün Demokratiya Sammitindən necə istifadə edə bilər" 
* "Filipində demokratiya sınağı" . *The Washington Post, 12 iyun 2020*
* "Nəhayət, İŞİD-i ədalətə çatdırmaq üçün koordinasiyalı səylərimiz var". *Huffington Post, 22 sentyabr 2017* 
* "Dünya Prezident Naşidin azad olunmasını tələb etdiyi üçün Maldiv adaları repressiyaya doğru sürüşür". *Huffington Post,14 oktyabr 2015* 
* "Əl-Cəzirə jurnalisti Məhəmməd Fəhmini azad etmə vaxtıdır. *Huffington Post,2 Avqust 2015* 
* "Misir kanadalı jurnalist Məhəmməd Fəhmini evinə göndərməlidir". *Huffington Post, 26 fevral 2015* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Amal Clooney at Doughty Street Chambers
*
Myocin-şo

— Beynesu Qayası vulkanına daxil olan su altı krater. Tokio şəhərindən 450 km cəbubda, 50 metr dərilikdə yerləşir. Krater İzu adaları qrupuna daxildir. İlk dəfə 1869-cu ildə aktivliyi müşahidə edilmiş. Püskürmə zamanı bir çox adaların məhvi və ya yenisinin meydana gəlməsi müşahidə olunur.

## Adlandırılması
Vulkanın püskürməsini ilk dəfə Myocin-Maru No.11 adlı balıqçı qayığı müşahidə etdiyindən belə adlandırılmış.

## İstinadlar
Məmməd Bağırov (pulmonoloq)

**Məmməd Mənsur oğlu Bağırov** () — tibb elmləri doktoru (1988), professor. Ukrayna Diplomdansonrakı Təhsil Milli Tibb Akademiyasının torakal cərrahiyyə və pulmonologiya kafedrasının professoru.

## Həyatı
Məmməd Bağırov 3 noyabr 1942-ci ildə Azərbaycanın Gədəbəy rayonunun Qaraməmmədli kəndində anadan olmuşdur. 1964-cü ildə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetini bitirərək 1968-ci ilədək Gəncə şəhərində cərrah işləmişdir. 1968-1972-ci illərdə Kiyev həkimlərin ixtisasartırma institutunda cərrahiyyə kafedrasının aspirantı olmuşdur. 1972-ci ildə elmi işini müdafiə edərək elmlər namizədi dərəcəsi almışdır. 1972-1986-cı illərdə həmin institutda çalışmışdır. 1988-ci ildə “Traxeya xəstəliklərinin cərrahi müalicəsi” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsi almışdır.

M.Bağırov 1977-ci ildən cərrahların, pulmonoloqların və bronxoloqların hazırlanması istiqamətində əmək sərf edir. O, pulmonologiya və torakal cərrahiyyə üzrə metodik vəsaitlərin müəllifidir. Onun dəstəyi ilə həkimlərin tədrisi üçün müvafiq kompüter proqramı hazırlanmışdır.

Professor M.Bağırov rekonstruktiv torakal cərrahiyyə üzrə dünyada aparıcı mütəxəssislərdən sayılır. Onun nailiyyətləri 300-dən çox elmi işdə əksini tapmışdır. Professorun 6 monoqrafiyası, nəfəs orqanları və həzm sistemi xəstəliklərinin müayinəsi və müalicəsinin yeni üsulları 22 müəlliflik şəhadətnaməsi və patenti vardır. Onun elmi tədqiqatlarının nəticələri Avropa Kardiotorakal Cərrahlar Assosiasiyası tərəfindən tanınır.

1997-ci ildə polmonologiya sahəsində xidmətlərinə görə M.Bağırov elm və texnika sahəsində Ukrayna Dövlət mükafatına layiq görülmüş, 2008-ci ildə ona Ukraynada elm və texnika üzrə əməkdar xadim fəxri adı verilmişdir. Avropa Kardiotorakal Cərrahlar Assosiasiyasının, Amerika Kardiotorakal Cərrahlar Assosiasiyasının, Avropa Respirator Cəmiyyətinin üzvüdür. 1998-1999-cu illərdə Amerika və İngiltərə bioqrafiya cəmiyyətləri M.Bağırovu dünyanın 100 ən yaxşı həkimindən biri adlandırmışdır. 2012-ci ildə o, Ameriak Bioqrafiya İnstitutu tərəfindən qızıl medalla təltif edilmişdir. 

M.Bağırovun rəhbərliyi altında 7 namizəd və 2 doktorluq dissertasiyası müdafiə edilmişdir.

## İstinadlar
Müqəddəs İlyas monastırı

**Müqəddəs İlyas monastırı** (, ) - Mosul şəhərindən şimalda yerləşən qədim xristian monastırıdır. İraq ərazisindəki ən qədim xristian monastırı olmaqla, VI əsrə aiddir.
## Tarixi

Monastırın əsası 595-ci ildə, əvvəl Hiyrədə, daha sonra isə Türkiyə ərazisindəki Ezla dağlarındakı böyük monastırda təhsil almış assur rahibi Mar Elia tərəfindən qoyulmuşdur. Monastır daha sonra kəldani xristianlar tərəfindən istifadə olunmuşdur. Min illər boyu bölgədə xristianlığın əsas mərkəzi olmuş monastır, hər il noyabrın son çərşənbə günü Mar Elia bayramını qeyd etmək üçün hər yerdən bu əraziyə gələn ziyarətçiləri qəbul etmişdir.

XVII əsrdə monastır Hörmüzd Alquşnaya tərəfindən yenilənmişdir. 1743-cü ildə Nadir şah Əfşarın göstərişi ilə monastır ləğv edilmiş, burada yaşayan rahiblər isə öldürülmüşdür. XX əsrin əvvəllərinə kimi monastırın xarabalıqları saxlanılmış, həmin dövrdə isə bəzi otaqlar və zallar bərpa edilmişdir. Birinci Dünya müharibəsi zamanı monastırda qaçqınlar məskunlaşmış və abidənin bəzi hissələrində bərpa işləri aparmışlar. Ətrafındakı binalar və mineral bulaqlarla birlikdə monastır kompleksi Kəldani Katolik Kilsəsi tərəfindən qorunmuş, monastırın xarabalıqları isə dövrümüzə kimi xristianlar tərəfindən ziyarət edilmişdir.

## Müasir dövrdə istifadəsi və dağıdılması

İraq müharibəsinin başa çatmasından sonra monastırın yaxınlığında yerləşən Marez Əməliyyat Bazasının hərbi qulluqçuları abidəni bir qədər bərpa etmişlər. İraq Respublikaçılar Qvardiyası tərəfindən amerikalılardan azad edildikdən sonra, ərazi, ABŞ-nin 101-ci Hava-Desant Diviziyası tərəfindən endirilmiş zərbələrə məruz qalmışdır. Daha sonra ABŞ-nin 94-cü Mühəndis Batalyonu monastıra topoqrafik baxış həyata keçirmişdir. Bundan sonra abidənin tam müdafiəsi təşkil edilmiş və hərbçi keşişlər ABŞ hərbçilərini buraya ziyarətə göndərməyə başlamışlar. Bütün bunlar yerli əhalinin müharibədən sonrakı vəziyyətə uyğunlaşdırılması və tarixi abidələrin müdafiəsi planı çərçivəsində həyata keçirilmişdir.

2008-ci ili mayında İraq arxeoloqları 2003-cü il İraqın işğalından sonra ilk dəfə əraziyə daxil ola bilmişlər. Bundan sonra abidənin mühafizəsi təmin edilmiş, tədqiq edilməmiş hissələrinin isə qarətçilərdən qorunması təşkil olunmuşdur.

20 yanvar 2016-cı ildə abidə İraq Şam İslam Dövləti tərəfindən dağıdılmış və İŞİD tərəfindən dağıdılmış mədəniyyət abidələri siyahısına düşmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*New York Times Article about restoration efforts of Dair Mar Elia
*Photo slideshow on the New York Times website of restoration efforts at Dair Mar Elia
*Article about restoration efforts from the Smithsonian Magazine
Raku keramikası

**Raku keramikası** (|楽焼|raku-yaki|) — yapon çay mərasimində ənənəvi istifadə olunan yapon keramika növü. İlk növbədə çay içmək olan qablar bu keramikadan hazırlanır. Raku keramikası üçün xarakterik xüsusiyyət dulusçuluq dairəsinin əvəzinə gilin əl qəliblənməsindən hazırlanmasıdır. Nəticədə bu keramikadan hazırlanan hər bir əşya öz unikallığı ilə seçilir. Bişirilmənin aşağı temperaturu kifayət qədər məsaməli səthin yaranmasına imkan verir, qabı sobada bərk qızdırıldıqdan sonra götürüb soyumaq üçün xüsusi kapsulaya qoyurlar. Örtük kimi qara və ya şəffaf qlazurdan istifadə olunur.

## Tarixi
*Raku* termini (hərfi tərcümədə *"həzz"* və ya *"sadəlik"*, *"təbiilik"* deməkdir) Toyotomi Xidzesi (1537–1598) tərəfindən Kiotoda tikilən Dzyurakuday adlı sarayın adından yaranmışdır. Sarayın tikintisində iştirak etmiş məşhur yapon çay mərasimi ustası Sen no Rikyu bir dəfə tikintidə çalışan bir çinli kirəmit ustasından vabi-sabi estetikasını özündə təcəssüm etdirən qab hazırlamasını xahiş edir. Usta Tanaka Tödziro dzen fəlsəfəsinə müvafiq olan sadə qablar hazırlayır. Usta Tödzironun ailəsinə Raku soyadı bəxş edilmişdir. Təqribən 450 ilə yaxındır ki, artıq bu ailənin 15 nəsli Raku üslubunda qab istehsalı ilə məşğul olur. Vabi-Sabi estetik prinsipinin təcəssümü olan Raku adı və üslubu yapon ədəbiyyatına, bütövlükdə yapon mədəniyyətinə mühüm təsir göstərmişdir.

## Bədii xüsusiyyətləri
Əl qəliblənməsi kontura assimetriya verərək məmulatın divarlarının qalınlığını bərabərşəkildə olmasına imkan vermir. Bu cür assimetriya təbiilik və sadəliyin təcəssümüdür. Qalın divara malik olması əllərin yanmamasına, ağız ətrafının isə qlazurdan olması onun əsas üstünlüklərindən biridir. Əl qəlibindən başqa usta Tödziro maladan istifadə edərək məmulatın daxili və xarici səthindəki artıq gilləri kəsib atmışdır. Texnoloji və bədii nöqteyi nəzərdən bu məmulatların hazırlanması çox çətindir. Belə ki Raku keramikasının əsas təyinatı onun tya-no-yu adlanan çay fəaliyyəti zamanı avadanlıq kimi istifadə olunmasıdır. Ənənəvi olaraq, Raku keramikası ustaları qara (kuro-raku) və qırmızı (aka-raku) rəngli çay qabları (tyavan), təmiz soyuq su üçün qablar (midzusasi), ətirli maddələri yandırmaq üçün qablar (koro) və ətirli mücrülər, həmçinin yapon çay mərasimlərində istifadə olunan digər qabları hazırlayırlar.

Hal-hazırda da bu keramika üslubu üzrə məmulatların hazırlanması Kiotoda davam etdirilir. 1978-ci ildə Kiotoda XIV Kitidzaemon tərəfindın Raku muzeyi açılmışdır. Bu muzeydə təkcə Raku ailəsinə məxsus olan qablar yox, Omotesenke və Urasenke çay məktəblərinin də eksponatları nümayiş olunur. Hər iki məktəb çay ustası Sen no Rikyunun nəslinin davamçıları tərəfindən yaradılmışdır. Hal-hazırda Raku nəslinə 1949-cu ildə anadan olmuş XV Kitidzaemon rəhbərlik edir. Avropanı bu keramika növü ilə məşhur ingilis keramika ustası Bernard Liç tanış etmişdir.

## İstinadlar
Yonaquni

**Yonaquni** () — Yaeyama adalarına Sakişima qruplarına Ryukyu arxipelaqına daxil ada. Yaponiyanın ən ucqar qərb ərazisi. Tayvan adasından 125&nbsp;km aralıda yerləşir. 2011-ci il məlumatına görə adada 1581 nəfər yaşayır. Adanın sahəsi 28,88&nbsp;km² təşkil edir. İnzibati cəhətdən Okinava prefekturası ərazisinə daxildir. Tarixən Ryukyu krallığı ərazisinə daxil olmuşdur

## Xüsusiyyətləri
Yonaquni adasında *Hancake* () adlı içki hazırlanır. Üstəlik bu içkinin tünd spirtli variantı avamori adlanır.

Ada özünün təbii halda yayılmış atı ilə məşhurdur. Bu at adanın adı ilə Yonaquni adlandırılır.

Yonaquni dayverləri özünə cəlb edir. Sahillərində qışda Çəkiçbaş akulalarına rast gəlinir. 
1985-ci ildə dayverlər adanın cənubunda qayalıqlar aşkarlanmışdır. Bu rif gözəllikləri insanı valeh edir.

## İqlimi

Tropik iqlim qurşağımnda yerləşir. Mussonların təsirinə məruz qalır. Orta illik temperatur 23.8° S təşkil edir. Yanvar ayının orta temperaturu 18,4° S, iyul ayında isə 28.8° S təşkil edir

## Şəkillər

Fayl:Yonaguniuma.jpg|Yonaquni atı
Fayl:Turtleyonaguni.jpg|
Fayl:The-westernmost-monument-yomaguni.jpg|İricaki burnu


## Filmlər
* «Sualtı dünya. Yonaquninin sirləri» — elmi film (2004), Leksandr Smirnov
* «Yonaquninin sirləri», Andrey Sklyariov (2007)
* «Qədim gəlmələr. Sualtı dünya» () —  sənədli film (2011)

## İstinadlar

## Mənbə
* Kosmosdan görünüş — Google Maps
Enoşima

**Enoşima** () — vulkan məşəlli, Saqami körfəzində Katase çayı deltasında yerləşən ada. Enişima İokaqamadan 20 km, Tokiodan 50 km məsafədə yerləşir. Şintoizmə aid məbəd yerləşir

Ada inzibati cəhətdən Fucisava şəhəri Katase rayonu ərazisinə daxildir.

1964-cü ildə keçirilən Yay Olimpiya oyunları cərcivəsində keçirilən Yelkənli qayıqların yarışması ada ətrafında həyata keçirilmişdir. Bu məqsədlə hətta adada "olimpiya kəndi" inşa edilir]].. 2020-ci ildə keçiriləcək Yay Olimpiya oyunları zamanı Olimpiya kəndi yerləşməsi düşünülür.
Enoşima adası Tokio sakinlərinin yay istirahət məkanıdır.

## Şəkillər

Fayl:Ehoshima-Island-Fujisawa-Japan.jpg | Adanın görünüşü
Fayl:Enoshima in the Sagami province.jpg |
Fayl:EnoshimaAeralPhoto1988JP14.jpg | 


## İstinadlar

## Mənbə

* Enoşima