open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ceyms Naçvey

**Ceyms Naxtvey** (; d. 14 mart, 1948, ABŞ) — ABŞ fotojurnalisti və hərbi fotoqrafı.

## Həyatı
Ceyms Naçvey 14 mart 1948-ci ildə ABŞ-də anadan olub. İş həyatına 1976-cı ildə "Albuquerque" qəzetində fotoqraf kimi başalamış və 1980-ci ildən Nyu-Yorka köçərək karyerasını müstəqil fotoqraf kimi davam etdirib.

Həyatının uzun illərini Salvador, Nikaraqua, Qvatemala, Livan, Qəzzə, İsrail, İndoneziya, Tayland, Əfqanıstan, Somali, Sudan, Ruanda, Çeçenistan, Bosniya və Kososva kimi kritik nöqtələrdə baş verən konfliktləri və müharibələri dünyaya göstərmək üçün çalışan fotoqraf bir neçə dəfə qaynar bölgələrdə xəsarət də alıb.

## Haqqında
2001-ci ildə İsveçrəli kinorejissor Kristian Frey () fotoqraf Ceyms Naxtvey haqqında "Müharibə fotoqrafı" () adlı sənədli film çəkib. Film bir dəfə "Oskar" mükafatına namizəd göstərilib və altı dəfə başqa nüfuzlu mükafatlara layiq görülüb.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Orxan Əzim, "Dünyanın nüfuzlu fotoqrafları: Ceyms Naçvey", "Kitabçı" jurnalı №4 iyun 2014. səh. 13.
Çukot-kamçat dilləri

**Çukot-kamçat dilləri** — Şimal-şərqi Sibirdə dil ailəsi.

## Həmçinin bax
* Kiril qrafikalı əlifbalı dillər siyahısı

## Mənbə
* Чукотско-камчатские языки — статья А. П. Володина в сборнике «Языки мира: Палеоазиатские языки». М., 1997.
Kevin Speysi

**Kevin Speysi** (; ) — ABŞlı aktyor, rejissor və ssenarist. Karyerasına 1980-ci illərdə "köməkci" aktyor kimi müxtəlif film və televiziya şoularında rol alaraq başladı. 1990-cı illərdə ''The Usual Suspects'' (1995) filmindəki roluna görə "Ən yaxşı köməkci aktyor" nominasiyasında ilk dəfə və sonra isə ''American Beauty'' (1999) filmindəki roluna görə "Ən yaxşı aktyor" nominasiyasına layiq görülərək karyerasında yüksəlişə keçdi.

Həmçinin, komediya-dram filmi olan ''Swimming with Sharks'' (1994), psixoloji-triller janrında ''Seven'' (1995), kriminal-polisiyə janrında ''L. A. Confidential'' (1997), super-qəhrəman filmi ''Superman Returns'' (2006), aksiyon janrında ''Baby Driver'' (2017) kimi filmlərdə də rol aldı. 2013-dən 2017-ci ilə kimi Netflix-in siyasi-dram janrında olan House of Cards serialında Frank Underwood rolunu icra etdi. Underwood roluna görə Qızıl Qlobus mükafatını "Ən yaxşı aktyor" nominasiyasında çıxış edərək uğur qazandı.

oktyabr 2017-də, aktyor Anthony Rapp, 14 yaşında olarkən, yəni 1986-cı ildə, Speysi tərəfindən cinsi zorakılığa məruz qaldığını iddia etmişdir. Repin bu iddiasına Speysi Twitter üzərindən cavab olaraq bildirmişdir ki, bu hadisəni tam xatırlamır və ola bilsin ki, həmin vaxtı içkili olub. Nəticədə, Netflix Speysi ilə bütün əlaqələri kəsərək onu House of Cards serialından xaric etdiyini və serialın 6. sezonunun çəkilişini bilinməyən bir vaxta qədər təxirə saldığını bildirdi. Eyni zamanda, Antoninin bu iddiasından sonra bir sıra şəxslər də Speysi tərəfindən cinsi zorakılığa məruz qaldığını dilə gətirmişdir.

## İstinadlar
Buterbrod

[thumb|right|200px|[Yağla buterbrod]]
[thumb|right|200px|[Qırmızı kürü ilə buterbrod]]
**Buterbrod** (dan — kərə yağı ilə çörək ) — bir kəsim çörək üzərinə əlavə yeyinti məhsullarının qoyulmasından yaranan yemək. Buterbrodların çox sayda növü vardır - çörək üzərinə yağ, kəsmik sürtülür, pendir, balıq kürüsü, kolbasa dilimi qoyulur. Tez hazırlandığına görə populyardır.

Sendviçdən fərqi ondadır ki, sendviçdə ərzaq dilimləri iki kəsim çörək arasına qoyulur.

## Ədəbiyyat
* «Wie mache ich ein Butterbrot?», in: Sebastian Dickhaut: Wie koche ich …?, München 2006, S. 200
* Kößling, Elke: Das Buch vom Butterbrot. ISBN 3-8025-1500-5
* Бутерброд — Краткая энциклопедия домашнего хозяйства/ред. И. М. Скворцов и др. — М.: Государственное Научное издательство «Большая Советская энциклопедия» — 1959.
Luqansk vilayəti

**Luqansk vilayəti** () — Ukraynanın şərqində yerləşən vilayət.

## Rayonları
2020-dən Luqansk vilayəti 8 rayondan ibarətdir:

# Alçevsk rayonu
# Dovjansk rayonu
# Luqansk rayonu
# Rovenkı rayonu
# Severodonetsk rayonu
# Starobilsk rayonu
# Svatove rayonu
# Şçastya rayonu

## İstinadlar
Talioni Mariya

**Mariya Talioni** (; ) — XIX əsrin məşhur balerinası, italyan Talioni balet sülaləsinin üçüncü nəsil nümayəndəsi, baletin romantizim epoxasının əsas nümayəndələrindən biri.

## Bioqrafiyası
Mariya balet ustası və xoreoqraf Talioni Filipponun ailəsində dünyaya gəlmişdir. Mariya kiçik qız ikən nə baletin tələbinə cavab verəcək qamətə, nə də xüsusi bir yaraşığa malik olmuşdur. Buna baxmayaraq, atası onu balerina etmək inadından əl çəkmir. Mariya Vyanada, Stokholmda və sonralar isə Parisdə Kulon Fransuanın yanında dərslər alır. Daha sonra isə Mariya ilə atası özü məşğul olmağa başlayır. 1822-ci ildə atasının quruluş verdiyi "Terpsixora sarayına gənc nimfanın qəbulu" baleti ilə Vyanada ilk çıxışını edir. Gənc balerina səhnəyə o dövr üçün məqbul olan ağır libas, parik və qrimdən imtina edərək, təvazökar və sadə bir libasda çıxmışdır.

Paris tamaşaçılarının ürəyini 1827-ci ildə "Venesiya karnavalı"nda fəht edən Mariya, o vaxtdan Qarnye Sarayında tez-tez çıxışlar edir. Daha sonra London Kovent Qarden teatrında uğurlu çıxışlar edir. 1832-ci ilin mart ayında Parisdə, Qarnye Sarayında "Silfida" baletinin primyerasında çıxış edərək, balet romantizminin əsasını qoymuş olur. Mariya ilk dəfə olaraq baletə yeni qiyafət — tutunu və Pointe (Puant) başmaqları gətirmiş olur. Bir sözlə, o, səhnədə ayaq barmaqları üzərində rəqs etmiş ilk balerinadır.

Növbəti 15 il ərzində Mariya Avropanın bır sıra şəhərlərində, Londonda, Berlində, Milanda, Sankt-Peterburqda qastrol səfərləri ilə çıxış edir. Onun repertuarını əsasən atası tərtib edirdi. Mariyanın ən yadda qalan rolları "Tanrı və Rəqqasə", "Silfida", "Zefir və Flora" baletlərində oynadıqlarıdır.

1832-ci ildə Mariya ailə həyatı qurur. 1847-ci ildə isə teatrdan uzaqlaşıb pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olur.

Mariya Talioni 22 aprel 1884-cü ildə Marseldə vəfat edir. Onu Per-Laşez məzarlığında dəfn edirlər.

## İstinadlar
Tutu (balet)

**Tutu** — qat-qat tül ətəkdən ibarbaət balet libası.

Tutu libasında ilk dəfə, 1839-cu ildə səhnəyə çıxan balerina Talioni Mariya olmuşdur.
Nanay dili

**Nanay dili** (keçmiş adı **qold dili**) — Nanayların dili. Tunqus-mancur dillərinə daxildir. Bu dildə Rusiyada 1.347 nəfər adam danışır. 3 dialektə bölünür: Amur, Kurirmi və Sunqari. Sunqari dialekti əsasən Çində danışılır. Ədəbi dil Amur dialektinin nayxi şivəsinə əsaslanır. Yazıda 1931-ci ildən 1963-cü ilədək latın əlifbasından istifadə olunmuş, 1963-cü ildən sonra isə kiril əlifbasından istifadə olunmaqdadır.

## Mənbə
ASE, VII cild, Bakı, 1983-cü il, səhifə 155.

## İstinadlar
Trenton

**Trenton** — ABŞ-nin şərq sahilində şəhər, Nyu Cersi ştatın paytaxtı.

## Əhali
2010-cu ilin siyahıyaalınmasına görə, Trenton  şəhərində 84 913 nəfər yaşayırdı. 
Əhalinin irqi tərkibi:
* Ağ amerikalılar - 13,5 % (1950-ci ildə - 88,6%) 
* Afroamerikalılar - 52,0%
* Hispaniklər (bütün irgi) - 33,7
* asiyalılar - 1,2%

## İstinadlar
Hispaniklər

**Hispanik və Latın Amerikalılar** () — tam və ya qismən ispan və ya Latın Amerika əsilli olan amerikalılardır. Daha dəqiq desək, bu demoqrafiyə kökündən asılı olmayaraq özünü ispan və ya latın əsilli hesab edən bütün amerikalılar daxildir. 2020-ci ildəki məlumata görə, Siyahıyaalma Bürosu ABŞ və Puerto-Rikoda əhalinin demək olar ki, 65,3 milyonunun ispan və latın əsilli olduğunu bildirdi (ümumi əhalinin 19,5%-i).

"Mənşə" ifadəsi şəxsin Amerika Birləşmiş Ştatlarına gəlməzdən əvvəl valideynlərinin və ya əcdadlarının əcdadı, milliyyət qrupu, nəsli və ya doğulduğu ölkə kimi baxıla bilər. İspan və ya Latın əsilli insanlar hər hansı bir irqdən ola bilər. Birləşmiş Ştatlarda xüsusi olaraq təyin edilmiş yeganə iki etnik mənsubiyyət kateqoriyasından biri kimi (digəri "İspan və ya Latino deyil") İspanlar və Latınlar bir-biri ilə əlaqəli mədəni və dil irsinin müxtəlifliyini özündə birləşdirən panetnik mənsubiyyət təşkil edirlər. İspan və Latın Amerikalıların əksəriyyəti Meksika, Puerto Riko, Kuba, Salvador, Dominikan, Qvatemala və ya Kolumbiya mənşəlidir. Regional İspan və Latın populyasiyalarının əsas mənşəyi ölkənin müxtəlif yerlərində geniş şəkildə dəyişir.

2012-ci ildə İspan amerikalılar ABŞ-də Asiyalı Amerikalılardan sonra faiz artımına görə ən sürətlə böyüyən ikinci etnik qrup idi. Yerli mənşəli İspanlar və Yerli Amerikalılar bugünkü Birləşmiş Ştatların əksəriyyət hissəsində məskunlaşan ən qədim etnik qruplardır. İspaniya imperiya dövründə bugünkü Amerikanın Cənub-Qərb və Qərb Sahilinin, eləcə də Floridanın böyük ərazilərini müstəmləkə etdi. Onun səhmlərinə indiki Kaliforniya, Texas, Nyu-Meksiko, Nevada və Arizona daxildir və bunların hamısı Mexiko şəhərində yerləşən Yeni İspaniya Viceroyallığının bir hissəsini təşkil edirdi. Daha sonra bu geniş ərazi 1821-ci ildə İspaniyadan müstəqillik əldə etdikdən sonra və 1848-ci ildə Meksika-Amerika Müharibəsinin sonuna qədər Meksikanın bir hissəsi oldu. Nyu-York/Nyu Cersi metropoliten ərazisinə İspan immiqrantları Hispanik ölkələrinin geniş spektrindən gəlirlər.

## Həmçinin bax
* Hispanik Amerikası
* İspan Amerikası

## İstinadlar
Nivxlər

**Nivxlər** (Oktyabr inqilabından əvvəlki ədəbiyyatda **gilyaklar**) — Amur çayı hövzəsinin aşağı axarında və Saxalin adasında yaşayan xalq. Sayları təxminən 5.8 min nəfərdir. Paleoasiya dillərindən biri olan Nivx dilində danışırlar. XIX əsrdə pravoslavlığı qəbul etmişlər. Əvvəllər şamanizm yayılmışdı.

## Mənbə
ASE, VII cild, Bakı, 1983-cü il, səhifə 237.

## İstinadlar
Aleks Uebb

**Aleks Uebb** (ing. Alex Webb; *d.* 5 may 1952) - Maqnum Foto agentliyinin amerikalı fotoqrafı. Daha çox rəngli fotoları ilə tanınır. 11 kitab müəllifidir. GEO, Time və Nyu-York Tayms kimi jurnallarla əməkdaşlıq etmişdir.

## Fəaliyyəti

Aleks Uebb 1952-ci ildə San Fransiskoda doğulub. Fotoqrafiya ilə ilk dəfə universitet tələbəsi ikən maraqlanmağa başlayıb. 1972-ci ildə Maqnum fotoqrafları Brüs Devidson və Çarlz Harbuttla tanış olduğu Nyu-Yorkda yerləşən Apeiron emalatxanasına gedib. O, Harvard Universitetində tarix və ədəbiyyat oxumağa davam edir (1974-cü ildə bitirib), lakin, eyni zamanda, Vizual İncəsənət Mərkəzində fotoqrafiya təhsili alır. 1974-cü ildə fotojurnalist işləməyə başlayır. 1976-cı ildə Maqnum Fotonun müxbir üzvü olur. Bu müddət ərzində o, Amerikanın cənubundakı kənd həyatı sənədli fotoya köçürür. Həmçinin, 1978-ci ildə Karib və Meksikada sonrakı fəaliyyətinə təsir göstərən rəngli fotolarla işləyir.

Uebbin fotoları dünyanın bir sıra sərgi salonlarında nümayiş olunub: Walker İncəsənət Mərkəzi, Fotoqrafiya İncəsənət Muzeyi, Beynəlxalq Fotoqrafiya Mərkəzi, Ali İncəsənət Muzeyi, San Diyeqo Müasir İncəsənət Muzeyi, Whitney Amerika İncəsənət Muzeyi.

Uebbin Tropiklər, Haiti, Florida, Amazon bölgəsi, ABŞ-Meksika sərhədi və İstanbul layihələri əsasında altı monoqrafiyası və "İşığın əziyyəti" adlı bir xatirəsi çap olunub.

Hazırda Uebb həyat yoldaşı fotoqraf Rebekka Norris Uebblə birlikdə Bruklin, Nyu-Yorkda yaşayır.

## Mükafatları

* 1980 - Overseas Press Club Award
* 1986 - New York State Council on the Arts Grant
* 1988 - Leopold Godowsky, Jr. Color Photography Award
* 1990 - W. Eugene Smith Foundation Grant
* 1990 - National Endowment for the Arts Fellowship
* 1998 - Hasselblad Foundation
* 2000 - Leica Medal of Excellence
* 2002 - David Octavius Hill Medaille
* 2007 - John Simon Guggenheim Fellowship
* 2008 - Lucca Photo Festival Award

## Kitabları

* *Hot Light/Half-Made Worlds: Photographs from the Tropics,* 1986
* *Under a Grudging Sun: Photographs from Haiti Libere,* 1989
* *From The Sunshine State: Photographs of Florida,* 1996
* *Amazon: From the Floodplains to the Clouds,* 1997
* *Crossings: Photographs from the U.S.-Mexico Border,* Tom Millerlə birlikdə, 2003
* *Istanbul: City of a Hundred Names,* Orxan Pamukla birlikdə, 2007
* *The Suffering of Light,* 2011

### Rebekka Norris Uebblə çap etdiyi kitabları
* *Violet Isle,* 2009
* *Alex Webb & Rebecca Norris Webb: Memory City,* 2014

## Həmçinin bax
Maqnum Foto

## Xarici keçidlər
*Həyat yoldaşı Rebekka Norris Uebblə birlikdə saytı
*Magnum Photos saytında portfoliosu
Zaporojya vilayəti

**Zaporojya vilayəti** və ya **Zaporojye vilayəti** () — Ukraynanın şərqi cənubda yerləşən vilayət.

## İstinadlar
Niaqara çayı

**Niaqara çayı** — Şimali Amerikada, ABŞ-la Kanada arasında çay. Eri və Ontario göllərini birləşdirməklə yanaşı ABŞ-Kanada sərhəddini təşkil edir. Eri gölündən başlanır. Uzunluğu 54 km, hövzəsinin sahəsi 665 min km²-dir. Orta axınında Niaqara şəlaləsini əmələ gətirir. Buffalo və Niaqara-Fols şəhərləri Niaqara çayı sahilindədir.

## Mənbə
ASE, VII cild, Bakı, 1983-cü il, səhifə 236.

## İstinadlar
Ağ amerikalılar

**Ağ amerikalılar** (ing. White American) — Özdərini ağ hesab edən ABŞ vətəndaşları və ABŞ-də yaşayan adamlar.
Asiya Voleybol Konfederasiyası

**Asiya Voleybol Konfederasiyası** — Beynəlxalq Voleybol Federasiyasını (FİVB) təmsil edən və Asiya, Avstraliya və Okeaniyada voleybol oyunlarının keçiriləmisini təşkil edən qurum. Konfederasiyaya 65 üzv ölkə axildir.

## Təşkil etdiyi turnirlər

### Milli komandalar üçün
* Kişilərarası Asiya və Okeaniya çempionatı
* Qadınlararası Asiya və Okeaniya çempionatı
* Gənc oğlanlararası Asiya və Okeaniya çempionatı
* Gənc qızlararası Asiya və Okeaniya çempionatı
* Yeniyetmə oğlanlararası Asiya və Okeaniya çempionatı
* Yeniyetmə qızlararası Asiya və Okeaniya çempionatı
* Oğlan uşaqlarıarası Asiya və Okeaniya çempionatı
* Qız uşaqlarıarası Asiya və Okeaniya çempionatı
* Kişilərarası Asiya kuboku
* Qadınlararası Asiya kuboku

### Klublar üçün
* Kişilər Çempionlar Liqası
* Qadınlar Çempionlar Liqası

## Federasiyalar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi Saytı
Niaqara

* Niaqara şəlaləsi — Amerika Birləşmiş Ştatları və Kanada arasında şəlalə.
* Niaqara çayı — Amerika Birləşmiş Ştatları və Kanada arasında çay.
* Niaqara (film, 1953) — 1953-cü ildə Henri Heteueyın rejissorluğu ilə Merilin Monronun çəkildiyi ABŞ filmi.
Kristian Kauter

**Xristian Kauter** ( 6 may,1947, Bern)— İsveçrəli qılıncoynadan. O, 1972-ci il Yay Olimpiya Oyunlarında komanda epee yarışlarında gümüş medal və 1976-cı il Yay Olimpiya Oyunlarında isə bürünc medal qazanıb.

Onun oğulları Fabian Kauter və Mişel Kauter də hər ikisi epee növü üzrə Olimpiadada iştirak ediblər.

## İstinadlar
Fabian Kauter

**Fabian Kaurter** () — İsveçrəli qılıncoynadan və musiqiçi.

## Şəxsi həyatı
Kaurter birinci idmana futbolla başladı, ancaq zədələndikdən sonra başqa idman növünə keçməyi qərara aldı. O, on yaşı olanda qılıncoynatma idmanı ilə məşğul olmağa başlayıb. Onun atası Xristian Kauter iki Olimpiya medalının sahibi idi və onun qardaşı Mişel Kauterdə Olimpiyadada qılıncoynatma ilə məşğul olmuşdu.

Kauter həmçinin *Yuri* adı ilə musiqi karyerası ilə də məşğul olur. O, *Summer in Sibirie* adlanan birinci albomunu 2009-cu ildə buraxıb.

## İdman karyerası
Kauter 2007-ci ildə Qılıncoynatma üzrə Avropa Çempionatında və 2011-ci ildə Qılıncoynatma üzrə Dünya Çempionatında üçüncü yeri tutub. O, 2012-ci ildə Buenos-Ayresdə Dünya Kuboku yarışlarında ilk qızıl medalını qazanıb. Bir neçə aydan sonra o, 2012-ci il Yay Olimpiya Oyunlarında kişilərin epee yarışlarında mübarizə aparıb, amma ikinci turda məğlub olub. O, 2013-cü ildə Budapeştdə təşkil olunmuş Qılıncoynatma üzrə Dünya Çempionatında və 2013-cü ildə Bern Qran-prisində bürünc medal qazanıb. 2013–2014 mövsümündə o, finalda hazırkı dünya çempionu Nikolay Novosjolov üzərində qələbədən sonra Vankuver Qran-prisini qazandı və FİE-nin reytinqində 1 nömrəli oldu.

## İstinadlar
Miroslav Hermaşevski

**Miroslav Hermaşevski** (pol. Mirosław Hermaszewski; ) — ilk və yeganə Polşa kosmonavtı, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1978), briqada generalı.

## Həyatı

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Zenon Yankovski

## Xarici keçidlər
* Polşanın ilk kosmonavtı Bakıda
* Circumstances of space travel of the first Pole in a documentary by Maciej Odolinski
* Spacefacts biography of Mirosław Hermaszewski
Amerika asiyalıları

**Amerikalı asiyalılar** (ing. Asian American) — tam və ya qismən Asiya mənşəyi olan ABŞ sakinləri.
Sayları təqribən 18 milyon nəfərdir.

## İstinadlar
Niaqara (film, 1953)

**Niaqara** () — 1953-cü ildə Henri Heteueyın rejissorluğu ilə Merilin Monronun çəkildiyi ABŞ filmi.

## Məzmun

## İstinadlar
Henri Heteuey

**Henri Heteuey** (; ) — Amerika rejissoru və prodüseri.

## Bioqrafiya
1925-ci ildə məşhur səssiz filmlərin rejissorlarına (Viktor Fleminq, Josef von Sternberq, Fred Niblo) köməkçisi kimi  işin başladı.

## Filmoqrafiya
#Niaqara (film, 1953)

## İstinadlar
Pavla Vinçurova

**Pavla Vinçurova** () — çex qadın voleybolçu. 1992-ci ildə Brnoda anadan olmuşdu. Ampluası toppaylayıcıdır. Müqavilə ilə Modranska klubuna məxsus olan voleybolçu sağ əllidir. Həmçinin  millisinin də üzvüdür.

## Uğurları
### Klublar ilə
* Çexiya çempionatı: 2
:2012-2013, 2013-2014

* Çexiya kuboku: 2
:2013, 2014

### Milli komanda ilə
*2012 Avropa Liqası -  **Qızıl medal**

## Xarici keçidlər
*FIVB saytında profili 
*CEV saytında profili  
*Klubunun rəsmi saytında profili
Voleybol üzrə qadınlararası Asiya və Okeaniya çempionatı

**Voleybol üzrə qadınlararası Asiya və Okeaniya çempionatı** — adından da məlum oluduğu kimi Asiya və Okeaniya qitələrini təmsil edən qadın milli komandalar üçün təşkil edilən qitə miqyaslı turnir. Turnirin təşkilatçısı Asiya Voleybol Konfederasiyasıdır.  ən uğurlu komandadır. Onlar 20 çempionatın on ikisində qalib adına layiq görülmüşlər. Üç gümüş və bir bürünc medalları var. İkinci ən uğurlu komanda nın da bu yarışlarda Çin qədər medalı olsa da yalnız üç qızılı vardır. Son illər  milli komandası da diqqət çəkən yığmalardandır.

Asiya və Okeaniya çempionatının final mərhələsinə son illər on iki komanda qatılır. On yeddi dəfə təşkil edilən turnirə beş dəfə Tailand, dörd dəfə Çin, üç dəfə isə Vyetnam ev sahibliyi etmişdir. Honkonq, Çin Taybeyi, Avstraliya, Filippin, Yaponiya bu turnirə təşkilatçılıq etmək sevinci yaşamış digər ölkələrdir.

## Turnirin arxivi

## Medal reytinqi




## Həmçinin bax
*Voleybol üzrə kişilərarası Asiya və Okeaniya çempionatı

## Xarici keçidlər
*AVC - Rəsmi Sayt
İtaliya B Seriyası

**İtaliya B Seriyası** — İtaliya futbol liqalarının ikinci səviyyəsidir. 1929-cu ildən etibarən keçirilir.

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt
İtaliya C1 Seriyası

**İtaliya C1 Seriyası** — İtaliya futbol liqalarının üçüncü səviyyəsidir. 1935-cu ildən etibarən keçirilir. Klublar 16 və 17 olaraq iki qrupa bölünür.

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Dieqo Armando Maradona stadionu

**Diego Armando Maradona stadionu** () — stadion

"Napoli" klubunun İtaliya A seriyasının ev oyunlarını keçirtdiyi stadion. Tutumu 60,420 nəfərdir. 1948-ci ildə təməli atılan stadion 11 il sonra 1959-cu ildə hazır olub və həmin ilin 6 dekabrında Napolinin istifadəsinə verilmişdir. 21 oktyabr 1979-cu ildə stadionda rekord sayda — 89,365 insan Napoli — AC Perugia oyununu izləmişdir.

## İstinadlar
Qaret Edvards

**Qaret Edvards** (ing. Gareth Edwards; ) — Britaniya rejissoru. Onun ən məşhur filmi Qodzilladı.

## Həyatı

## Filmoqrafiya
# Qodzilla (film, 2014)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Jülyet Binoş

**Jülyet Binoş** (fr. Juliette Binoche) - Fransa aktrisası.
## Filmoqrafiya
#Şokolad (film, 2000)
#Etiraf (film, 2011)
#Qodzilla (film, 2014)
Hidrogen bombası

**Hidrogen bombası** — Nüvə silahının növü. 
Hidrogen bombası atom bombasından qat-qat güclüdür.Hidrogen bombasında reaksiyanın başlaması üçün atom bombasından istifadə edilir.
## Həmçinin baxın
*Neytron bombası

## Xarici keçidlər
* SSRİ-nin ilk hidrogen bombası sınağı
Voleybol üzrə kişilərarası Asiya və Okeaniya çempionatı

**Voleybol üzrə kişilərarası Asiya və Okeaniya çempionatı** —Asiya Voleybol Konfederasiyası tərəfindən keçirilən, Asiya və Okeaniya qitələrinin kişi milli voleybol komandalarının qatıldığı turnir. Bu qitənin komandaları üçün ən vacib beynəlxalq səviyyəli turnirlərin başında gələn Asiya və Okeaniya çempionatında ən uğurlu komanda dır. Onlar əgər yeddi dəfə bu turnirdə qalib adına layiq gprülmüşlərsə, üç dəfə ikici, üç dəfə də üçüncü ola bilmişlər.

## Turnirin arxivi

## Medal reytinqi




## Həmçinin bax
*Voleybol üzrə qadınlararası Asiya və Okeaniya çempionatı

## Xarici keçidlər
*AVC - Rəsi Sayt
Heydər İsayev

**Heydər İsa oğlu İsayev** () — Naxçıvan Vilayət Partiya Komitəsinin birinci katibi (1988–1991), 26 Bakı komissarı adına Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi (1980–1981). Azərbaycan SSR və SSRİ Ali sovetinin deputatı. Geologiya-mineralogiya elmləri namizədi, alim.

## Həyatı
Heydər İsayev 1936-cı ildə Naxçıvan şəhərində dünyaya gəlib. 1954-cü ildə Naxçıvan şəhər 6 nömrəli orta məktəbi bitirib. 1959-cu ildə Məşədi Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun geoloji-kəşfiyyat fakültəsinin məzunu kimi Əli Bayramlıya (indiki Şirvan şəhəri) neftçıxarma üzrə operator göndərilib, mühəndis, baş mühəndis vəzifələrində işləyib.

1962-ci ilin dekabrında Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun problem laboratoriyasında mühəndis vəzifəsinə təyin olunub. 1964-cü ildə institutun əyani aspiranturasına qəbul edilib. Qısa müddətdə tədqiqatını başa vuraraq namizədlik dissertasiyasını uğurla müdafiə edib (1966). Geologiya-mineralogiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alan Heydər İsayev Moskvada fransız dili kursunu bitirdikdən sonra Əlcəzairə mütəxəssis kimi işə göndərilir, buradakı ali məktəbdə əvvəlcə müəllim kimi çalışır, sonra geologiya və neft kafedrasına rəhbərlik edir. 1971-ci ildə Azərbaycana qayıtdıqdan sonra Az. NKİ-nin xarici vətəndaşların təhsili üzrə fakültəsinin dekanı olub, bir il sonra prorektor vəzifəsinə təyin edilib. 20 elmi əsərin müəllifi olan Heydər İsayev rus, fransız dillərində sərbəst danışırdı.

1977-ci il aprelin 8-də Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə Azərbaycan SSR ali və orta ixtisas təhsili nazirinin birinci müavini təyin edilib. 1980-ci ildə bu vəzifədən azad olunub, yüksək təşkilatçılıq qabiliyyətinə görə bir sıra məsul vəzifələr ona tapşırılıb. 1980–1981-ci illərdə 26 Bakı komissarı Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin elm və təhsil şöbəsinin müdiri işləyib.

1983–1988-ci illərdə Respublika Dövlət Texniki Peşə Təhsili Komitəsinin sədri olub. Tarixi təcrübə və ənənələrə əsaslanaraq ixtisaslı fəhlə kadrların hazırlığına rəhbərlik edib. Heydər İsayev Azərbaycan müəllimlərinin X qurultayında texniki peşə təhsilinin vəziyyətinə dair geniş məruzə edib.

1988-ci ilin oktyabrında müvafiq qərarla Azərbaycan SSR Maarif Nazirliyi, Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyi və Dövlət Texniki Peşə Təhsili Komitəsi birləşdirilərək, Azərbaycan SSR Xalq Təhsili Nazirliyinin yaradılması ilə əlaqədar Heydər İsayev işdən azad olunub.

O, 1988–1991-ci illərdə Naxçıvan Vilayət Partiya Komitəsinin birinci katibi vəzifəsində çalışıb. 1991-ci ildən ömrünün sonuna kimi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyində işləyib. Heydər İsayev 1999-cu ildə vəfat edib..

## Mükafatları
Heydər İsayev səmərəli fəaliyyətinə görə "Qırmızı Əmək Bayrağı" və "Xalqlar Dostluğu" ordenləri ilə təltif edilib, Azərbaycan SSR və SSRİ Ali sovetlərinin deputatı olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Депутаты Верховного Совета Азербайджанской ССР. 11 созыв. Баку: издание Президиума Верховного Совета Азербайджанской ССР, 1985. 472 с. 192 стр.
* Исаев Гейдар Иса оглы
Swift

**Swift** — Apple və açıq mənbə icması tərəfindən hazırlanmış yüksək səviyyəli çoxməqsədli, çoxparadiqmalı, kompilyasiya edilən proqramlaşdırma dili. Swift LLVM əsaslı kompilyator olduğu üçün maşın kodunu kompilyasiya edir. Swift ilk dəfə 2014-cü ilin iyununda yayımlandı və Swift alətlər silsiləsi 2014-cü ildə buraxılan 6-cı versiyadan bəri Xcode-da yayımlandı.

Apple Swift-də Objective-C ilə əlaqəli bir çox əsas konsepsiyaları, xüsusilə dinamik göndərmə, geniş yayılmış gec bağlanma, genişləndirilə bilən proqramlaşdırma və oxşar xüsusiyyətləri dəstəkləməyi, lakin proqram xətalarını tapmağı asanlaşdıran "daha təhlükəsiz" bir şəkildə nəzərdə tuturdu. Swift null göstəricisinin ləğvi kimi bəzi ümumi proqramlaşdırma səhvlərini həll edən xüsusiyyətlərə malikdir və "əzab piramidası"nın qarşısını almaq üçün sintaktik şəkəri təmin edir.

Swift Apple-ın 2014-cü ildə Ümumdünya Tərtibatçılar Konfransında (WWDC) təqdim edildi. WWDC 2015-də Swift 2 təqdim edilib. Əvvəlcə özəl dil olan 2.2 versiyası Apple platformaları və Linux üçün 3 dekabr 2015-ci ildə Apache License 2.0 altında açıq mənbəli proqram təminatına çevrildi.

3.0 versiyasında vasitəsilə Swift-in sintaksisi əhəmiyyətli dərəcədə təkmilləşdirildi, əsas komanda sonrakı versiyalarda sabitliyi diqqət mərkəzində saxladı. 2018-ci ilin birinci rübündə Swift populyarlıq baxımından Objective-C-ni keçdi.

2017-ci ildə yayımlanmış Swift 4.0 bəzi daxili siniflərə və strukturlara bir neçə dəyişiklik etdi. Swift-in əvvəlki versiyaları ilə yazılmış kod Xcode-da quraşdırılmış miqrasiya funksiyasından istifadə edərək yenilənə bilər. 2019-cu ilin mart ayında yayımlanan Swift 5, Apple platformalarında Swift işləmə mühitinin Apple əməliyyat sistemlərinə daxil edilməsinə imkan verən sabit ikili interfeys təqdim etdi.

Swift 5.1 rəsmi olaraq 2019-cu ilin sentyabrında yayımlandı. Swift 5.1 modul sabitliyinin tətbiqi ilə dilin sabit xüsusiyyətlərini kompilyasiya müddətinə genişləndirməklə Swift 5-in əvvəlki versiyasına əsaslanır. Modul sabitliyinin tətbiqi Swift-in gələcək versiyaları ilə işləyəcək ikili freymvorklar yaratmağa və paylaşmağa imkan verir.

Apple tərəfindən 2021 WWDC-də rəsmi olaraq elan edilən Swift 5.5, paralellik və asinxron kod üçün dil dəstəyini əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirib, xüsusən də aktor modelinin unikal versiyasını təqdim edib.

Cari versiya olan Swift 5.9, 2023-cü ilin sentyabrında yayımlandı və ona makro sistemi, ümumi parametr paketləri və yeni `consume` operatoru kimi xüsusiyyətlər daxildir.

## Kod nümunəsi

```swift
println("Hello, world")
let people = ["Anna": 67, "Beto": 8, "Jack": 33, "Sam": 25]
for (name, age) in people {
 println("\(name) is \(age) years old.")
}
```


## İstinadlar

## Həmçinin Bax
* Proqramlaşdırma dilləri
* Objective-C
* Apple
* Proqramlaşdırma dillərinin müqayisəsi
* D (proqramlaşdırma dili)
* Kotlin (proqramlaşdırma dili)
* Python (proqramlaşdırma dili)
* Nim (proqramlaşdırma dili)

## Xarici keçidlər
* 
* Swift
* 
* Swift Example
* Server-side Swift — The Vapor Framework
İtelmen dili

**İtelmen dili** (1917-ci ilə qədər Rusiyada və son dövrlərə qədər xarici ədəbiyyatda;— **kamçadal dili**, )&nbsp;— itelmenlərin dili, çukot-kamçat dil qrupuna aiddir.

## Mənbə
* Ethnologue report for Itelmen
* Ительменский язык
* Языки народов Сибири, находящиеся под угрозой исчезновения: Ительменский язык 
* Володин А. П. Ительменский язык // «Языки мира: Палеоазиатские языки». М., 1997. С. 60-71
* Языки народов России в Интернете&nbsp;— Ительменский язык
* Bobaljik — Papers  — сайт американского лингвиста Дж. Д. Бобалика, на котором выложены несколько его статей по синтаксису ительменского языка.
Kiklad İncəsənət Muzeyi

**"Kiklad" İncəsənət Muzeyi** () — Afinanın ən böyük muzeylərindən biri.

## Tarixi
"Kiklad" 1986-cı ildə Yunanıstanın mötəbər ailələrindən olan Nikolas və Dolli Qulandrislərin Kiklad və qədim yunan incəsənətinin nümunələrindən ibarət fərdi kolleksiyası əsasında yaradılmışdır.

## Məqsədi
Bildirildi ki, "Kiklad" İncəsənət Muzeyi Egey dənizi və qədim Kipr mədəniyyətinin tədqiqi və təbliği məqsədilə yaradılıb. Ümumilikdə muzeydə üç mindən çox müxtəlif eksponat təqdim olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
You Me at Six

"**You Me at Six**" — 2004-cü ildə İngiltərənin Veybridc, Surrey bölgəsində yaranmış rok qrupudur. Qrup rokun 4 növündə çıxış edir. Bunlar: Pop rok, Alternativ rok, Pop punk və Post-hardkordur. Üzvləri bu şəxslərdir: Coş Françeski - vokalist, Maks Helyer - elektro gitarist, Matt Barnes - bass gitarist, Dan Flint - zərbçi, Kris Miller - ritm gitarist. Qrupun indiyə qədər 6 studiya albomu çıxmışdır: Take Off Your Colours (2008), Hold Me Down (2010), Sinners Never Sleep (2011), Cavalier Youth (2014), Night People (2017), VI (2018).

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt
Voleybol üzrə qadınlararası Asiya kuboku

**Voleybol üzrə qadınlararası Asiya kuboku** — Asiya Voleybol Konfederasiyasının təşkil etdiyi beynəlxalq səviyyəli qadın milli komandalar üçün turnir. Asiya kuboku səviyyəcə Asiya və Okeaniya çempionatından aşağıdır. Həmçinin yeni turnirdir. 2008-ci ildən təşkil edilir.  bu kubokun 2 dəfə qalibi olmuşdur. Əlavə olaraq da qeyd edək ki, turnirə yalnız Asiya və Okeaniya qitəsini təmsil edən milli komandalar qatılır.

## Turnirin arxivi

## Medal reytinqi




## Həmçinin bax
*Voleybol üzrə kişilərarası Asiya kuboku

## Xarici keçidlər
*AVC - Rəsi Sayt
Röşti

**Röşti** (, ) və ya **rööşti** — əsasən kartofdan hazırlanan məşhur İsveçrə yeməklərindən biridir. Başlanğıcda Bern Kantonunda yaşayan fermerlər tərəfindən hazırlanan bu səhər yeməyi hazırda bütün İsveçrə ərazisində, həmçinin qərb dünyasının bir çox restoranlarında yeyilir. İsveçrənin bir çox sakinləri Röştinin Milli yemək olduğunu hesab edir. Bu gün Röşti masaya qoyulduqda, tez-tez yanına "Spinat und Spiegelei" (ispanaq və qızardılmış yumurta), servelat və ya Fleischkäse kimi digər yeməklər də əlavə olunur. Həmçinin, hər hansı bir standart qarnir yeməyi əvəz etmək istəyən insanlar restoranlarda daha çox Röştini sifariş edirlər. Röşti kiçik dilimlərə bölünmüş və yağda qızardılmış kartofdan hazırlanır. Həmçinin, çiy və ya bişmiş kartof qarışığından da istifadə edilə bilər. Klassik röşti donuz ətindən hazırlanmış bekonla da zənginləşdirilə bilər (Emmentaler Röşti). Bern kantonunda artıq bişmiş kartoflara bir çay qaşığı qəhvə və süd əlavə olunur və daha sonra qızardılır. 

## Etimologiya

"Röşti" sözü İsveçrə feil alabstraktumu hesab edilir (yəni alman dilinin yerli ləhcə forması) və bu sözü daha "rööşti" kimi də tələffüz edirlər. Röşti keçmiş zamanlarda yağda qızardılmış bütün yeməklərə deyilirdi. İndiki təmiz Röşti, kartof, alma, armud, yumurta və digər ərzaq məhsullarından hazırlanmış geniş ailənin kiçik bir üzvü sayılır. Röşti Bern və Zoloturn kantonlarının ləhcəsində istifadə olunan ifadədir; İsveçrənin digər bölgələrində bu yeməyin başqa adları da var, məsələn: *präätlet/pröötlet* *Härdöpfel*, *praate/prootni Härdöpfel*, *prägleti Härdöpfel* və yaxud *Härpflchoch und Brausi*.

## Digər mədəniyyətlərə təsiri

İsveçrə xalqının şüurunda, Röşti yalnız ölkənin Alman-dilli hissəsində yeyildiyi hesab olunur. Uzun illər məhz bu yemək Latın mətbəxindən fərqli olaraq alman mədəniyyətinin stereotip identifikatoru kimi təsvir olunurdu. Hal-hazırda Fransız və Alman dilində danışan İsveçrənin iki tərəfini ayıran hipotetik xətt zarafatla "Röstigraben" - yəni "Rosti xəndəyi" də adlanır.

## Xarici keçidlər

* Wikibooks / Cookbook recipe
* Beet Rösti from the New York Times website
* Pomme Rösti Recipe from ChefSteps
İnsan Hüquqları Haqqında Ümumi Bəyannamə

**İnsan Hüquqları Haqqında Ümumi Bəyannamə**  hər insanın eyni hüquqlara sahib olması fikrinə əsaslanan ilk beynəlxalq sənədlərdən biridir. Əvvəlki beynəlxalq bəyannamə və sazişlərin əksəriyyəti hüquqları yalnız milli qanunvericiliklə  irəli sürüldüyü halda tanıyırdı. İlk olaraq, ÜİHB 58 coğrafi, mədəni və siyasi cəhətdən fərqli bölgəni ümumbəşəri bir sənədin yaradılması nəticəsində bir araya gətirmişdi. ÜİHB-nin məcburi olmamasına baxmayaraq, o, müxtəlif beynəlxalq müqavilələrdə öz əksini tapan beynəlxalq insan hüquqları standartları yaratmışdır.

ÜİHB 1947-ci ilin yanvarı ilə 1948 –ci ilin dekabrı arasında hazırlanmışdır. Onun mətni Eleonora Ruzveltin rəhbərlik etdiyi səkkiz üzvlük İnsan hüquqları Komissiya tərəfindən yazılmış və mədəni, sosial, iqtisadi sahədəki hüquqlardan tutmuş mülki və siyasi hüquqlara qədər müxtəlif sahələrdəki insan hüquqlarını əhatə etmişdir. Sənədin mətnində dəyişikliyin lehinə 48 və  Belarusiya, Çexoslovakiya, Polşa, Səudiyyə Ərəbistanı, Cənubi Afrika, SSRİ, Ukrayna və Yuqoslaviyadan gələn 8 bitərəf səslə BMT –nin Baş Assambleyası 1948-ci il dekabrın 10-da Bəyannaməni yekdilliklə qəbul etdi.

ÜİHB hər bir fərdin hüquqlarını qoruyan 30 maddədən ibarətdir. İlk iki maddə bütün insanların bərabər olduğunu və bu bərabərliyin insanlara bəxş olunmuş ləyaqətə əsaslandığını söyləməklə sənəd üçün giriş rolunu oynayır. İnsan ləyaqətinin  bu bərabərliyi ümumbəşəri insan hüquqlarının da bərabərliyinə rəvac verir. Ümümbəşərilik o deməkdir ki, bu hüquqlar hər kəsə şamil olunur və fərdin heç bir hərəkəti və heç bir səbəblə ondan alına bilməz.

## Xarici keçidlər
*Ümumdünya insan hüquqları bəyannaməsi 
*Declaration of Human Rights
07 Vestur

**07 Vestur** — Farer adalarını təmsil edən futbol klubu. 2007-ci ildə qurulmuşdur. Sandavóavur və Servoavur (Voar adası) şəhərlərini təmsil edir.

## Tarixi
Klubun tarixi 1993-cü il dekabrın 18-də "Mivoavur" və "Sandavoavur" klublarının birləşməsi nəticəsində "Vaqar" klubunun yarandığı vaxtdan başlayır. 1998-ci ildə "Servoavur" klubuda onlara qoşuldu, nəticədə Voar adasında vahid komanda formalaşdı və tezliklə Farer çempionatının yüksək divizionuna yüksələ bildi, amma klub uzun müddət yüksək liqalarda yer tuta bilmədi və tezliklə oradan aşağı liqaya düşdu.

Uğursuzluqlar nəticəsində klubdaxili parçalanmalar kəskinləşdi və 2004-cü ildə onlar, əvəllər olduğu kimi ayrı-ayrı komandalara ayrıldı. Buna baxmayaraq, Voar adasında vahid güclü klub yaratmaq ideyası ölmədi və 8 noyabr 2004-cü ildə vahid "Vagar 2004" klubu yenidən yaradıldı və 2007-ci ildə "Servoavur" klubu yenidən ona qoşuldu. Bu birləşmə nəticəsində klub indiki adı "07 Vestur" qəbul etdi və 6 noyabr 2007-ci il klubun rəsmi yaranma tarixi oldu.

2008-ci ildə klub birinci liqanın qalibi oldu və Farer adalarının yüksək divizionu olan Vodafondaildində oynamaq hüququ qazandı. Yüksək Liqadakı ilk mövsümündən sonra klub birinci liqaya düşdü, lakin yenidən qalib gələrək 2011-ci ildə yenidən Yüksək Liqada oynamaq hüququ qazandı.

2011-ci il mövsümünün sonunda çempionatda 9-cu yeri tutdu və yenidən birinci liqaya düşdu. 2012-ci ildə "07 Vestur" birinci liqada birinci yeri tutdu və bir daha Vodafondaildin-ə yüksəldi.

2013-cü ildə komanda yenidən aşağı liqaya düşdü və 2016-cı il mövsümündə, yenidən yüksək liqaya yüksələnə qədər orada oynadı.

## İndiki heyəti

## İstinadlar
Materiya (fizika)

## Materiyanın əsas növləri
* Maddə
* Antimaddə
* Sahə

## Cismin çəkisi
Yerin cazibəsi nəticəsində cismin dayağa və ya asqıya göstərdiyi təsir qüvvəsinə cismin çəkisi deyilir. P=1N və ya P=mg. Ağırlıq qüvvəsi — cismə tətbiq olunmuş Yerin cazibə qüvvəsidir. Cismin çəkisi-onun dayağa və ya asqıya göstərdiyi elastiklik qüvvəsidir.

### Çəkisizlik
Şaquli yuxarı yönəlmiş təcillə hərəkət edən cismin çəkisi onun ağırlıq qüvvəsindən (ma) hasili qədər böyükdür. P=m(g+a) təcillə hərəkət edən cismin çəkisi onun ağırlıq qüvvəsinə nisbətinə əlavə yükləmə deyilir, n=p/mg=1+a/g. şaquli yuxarı yönəlmiş a<g təcil ilə hərəkət edən cismin çəkisi onun ağırlıq qüvvəsindən (ma) hasili qədər kiçikdir. P=m(g-a). Cisim dayağa heç bir təsir göstərməz P=m(g-g)=0. Cismin çəkisinin sıfıra bərabər olduğu hala çəkisizlik halı deyilir. Yalnız Yerin cazibə qüvvəsinin təsiri altında hərəkət edən istənilən cisim çəkisizlik halındadır.

#### Əvəzləyici qüvvə
Qüvvə vektorial kəmiyyət olub, üc əlaməti ilə təyin olunur:
* istiqaməti
* tətbiq nöqtəsi
* ədədi qiyməti Cismə eyni zamanda bir neçə qüvvənin birlikdə göstərdiyi qədər təsir göstərən qüvvəyə əvəzləyici qüvvə deyilir. Bir düz xətt üzrə eyni istiqamətdə yönəlmiş qüvvələrin əvəzləyicisi həmin qüvvələr istiqamətində yönəlir, onun modulu isə toplanan qüvvələrin modulları cəminə bərabərdir R=F1+F2. F1 və F2-toplanan qüvvələr, R-əvəzləyici qüvvədir. Bir düz xətt üzrə əks istiqamətdə yönəlmiş qüvvələrin əvəzləyicisi, modulu böyük olan qüvvə istiqamətində yönəlir, onun modulu isə toplanan qüvvələrin modulları fərqinə bərabərdir: R=F1-F2.
*
Voleybol üzrə kişilərarası Asiya kuboku

**Voleybol üzrə kişilərarası Asiya kuboku** — 2008-ci ildən Asiya Voleybol Konfederasiyası tərəfindən təşkil edilən turnir. Asiya və Okeaniyadan kişi milli komandaların qatıldığı turnir 2 ildən bir təşkil edilir.

## Turnirin arxivi

## Medal reytinqi




## Həmçinin bax
*Voleybol üzrə qadınlararası Asiya kuboku

## Xarici keçidlər
*AVC - Rəsi Sayt
Seçim (film, 2014)

**Seçim** — Şahin Xəlil tərəfindən çəkilmiş 2014-cü il istehsalı Azərbaycan filmi.

= Məzmun =
Film iki qardaşın həyatından bəhs edir. Bir qardaş digərinin fiziki məhdudiyyətli olmasına səbəb olub və indi etdiyi bu səhvin peşmançılığı ilə yaşayır. Cəmiyyətin unudulmuş tərəfində baş verən hadisələr fonunda cərəyan edən qarışıq psixoloji sarsıntılar, hisslər və insanların faciəsindən bəhs edən film, bəşəri suallarla cavab axtarmaqla absurd bir rebusa çevrilir.

= Rollarda =
* Eltac Zeynalov
* Rasim Əliyev
* Zeynəb Abdullayeva
* Nərmin İsparzadə
* Müşfiq Məmmədov
* Mətləb Muxtarov

= Xarici keçidlər =
* Seçim 2014  Kinotap
* https://fb.com/eternityfilmcompany  Eternity Film Company
* https://fb.com/filmfictionjurnali/  Film Fiction Jurnalı
* https://www.youtube.com/watch?v=bAbzzhcJ5KY  YouTube treyler
Koryak dili

**Koryak dili** — koryakların dili, paleoziat dillərinin çukot-kamçat ailəsinə aiddir.

1930—1940-cı illərdə koryak dili  «koryak dili», «nımılan dili» adlanmağa başaldı.  Nımılanlar ( *nımnım* — kənd) oturaq koryaklar, çavçuvenlər isə (*çavçıvav*') — köçəri maralotaran koryaklar adlanır. «Nımılan» əsl ad deyil. Oturaq koryaklar özlərini *veyemlenqu* adlandırırlar.

## Həmçinin bax
* Kiril qrafikalı əlifbalı dillər siyahısıı

## Koryak dili üzrə materiallar
### Lüğətlər
* Корсаков Г. М. Нымыланско-русский словарь. — Л., 1939.
* Молл Т. А. Корякско-русский словарь. — Л., 1960.
* Жукова А. Н. Русско-корякский словарь. — Л., 1967.
* Жукова А. Н. Словарь корякско-русский и русско-корякский. — 2-е изд. — Л., 1989.
* Мудрак О. А. Этимологический словарь чукотско-камчатских языков. — М., 2000.
* Пронина Е. П. Учебный тематический словарь разговорной лексики корякского языка. — СПб., 2002.
* Пронина Е. П. Картинный словарь корякского языка. — СПб., 2003.

### Qrammatika
* Жукова А. Н. Грамматика корякского языка. Фонетика и морфология. — Л., 1972.
* Жукова А. Н. Язык паланских коряков. — Л., 1980.
* Жукова А. Н. Корякский язык: Учебник для учащихся педагогических училищ. — Л., 1987.
* Стебницкий С. Н. Очерки по языку и фольклору коряков. — СПб.: Музей антропологии и этнографии РАН, 1994.

## Mənbə
* Жукова А. Н. Корякский язык // «Языки мира. Палеоазиатские языки». М., 1997. С. 39-53
* Языки народов Сибири, находящиеся под угрозой исчезновения: Корякский язык
Asiya Oyunlarında voleybol

**Asiya Oyunlarında voleybol** — 1958-ci ildən tətbiq edilir. İlk dəfə yalnız kişilərin voleybolu proqramda idisə 4 il sonra qadınların voleybolu da proqrama salınmışdır. O ildən bəri hər dörd ildən bir keçirilən Asiya Oyunlarında həm qadınların, həm də kişilərin voleybolu oynanılır.

## Asiya Oyunlarında kişi voleybolu
### Turnirin arxivi

### Medal reytinqi




## Asiya Oyunlarında qadın voleybolu
### Turnirin arxivi

### Medal reytinqi




## Həmçinin bax
*Asiya Oyunları
*Voleybol

## Xarici keçidlər
*Rəsmi Sayt
Devid Selznik

**Devid O. Selznik** və ya **Zelsnik** (; ) — ABŞ prodüseri, Hollivud tarixində ən böyük uğurlara imza atmış kinoprodüserlərdən biri. Onun rəhbərliyi altında XX əsrin "Kinq-Konq" (1933), "Küləklə sovrulanlar" (1939), "Rebekka" (1940) kimi ən möhtəşəm filmlərinə imza atılmışdır.

## Həyatı
Devid Selznik 1902-ci ildə Pensilvaniyada yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. Atası səssiz kino distribütoru Lüis C. Selznik idi.

Devid Nyu-Yorkdakı Kolumbiya Universitetində təhsil almış və 1923-cü ildəki iflasa qədər atasının şagirdi kimi işləmişdir. 1926-cı ildə Selznik Hollivuda köçür və atasının əlaqələrini köməyilə Metro-Goldwyn-Mayer kino şirkətində ssenari redaktorunun köməkçisi kimi işə düzəlir. 1928-ci ildə MGM-i tərk edərək Paramount Pictures studiyasına üz tutur. Selznik orada 1931-ci ilə qədər işləyir. Bu, artıq onun RKO Pictures-in rəhbəri olduğu dövrə təsadüf edir.

Növbəti üç ildə (1933–1936) Selznik Metro-Goldwyn-Mayer-in vitse-prezidenti olur. Prodüser kimi "İki şəhər haqqında povest", "Devid Kopperfild" və "Anna Karenina" kimi filmlərdə ixtisaslaşmışdır.

1936-cı ildə Selznik şəxsi *Selznic International* kino şirkətini yaradır. Eyni zamanda *United Artists* ilə də müqavilə bağlayır. Həmin dövrdə Selznik 50.000 dollara "Küləklə sovrulanlar" bestsellerini ekranlaşdırmaq hüququnu əldə edir. Növbəti üç ildə o, romanın epik ekran həlli üzərində çalışır. Film olduqca yüksək qəbul edilir və Selznikə ilk Oskar mükafatını qazandırır.

1939-cu ildə Selznik Britaniya rejissoru Alfred Hiçkokla uzunmüddətli müqavilə bağlayır. Ən yaxşı filmə görə Oskar mükafatı əldə etməsinə baxmayaraq, onların "Rebekka" filmi üzərində birgə işi rejissor və prodüser arasında narazılığa səbəb olmuşdu. Məsələn, onların filmin sonluğundakı "R" hərfinə görə də mübahisəsi düşmüşdü. Selznik bu hərfin külqabıdan qalxan tüstü ilə buludlarda canlanmasını istəyirdi. Hiçkok isə eyni şeyin yastıq üzərində gərəkli olduğunu israr edirdi. Beləliklə, Selznik Hiçkoku digər studiyalara "icarəyə verir" və bu pullara öz şəxsi filmlərini çəkməyə başlayır. Həmin filmlərdə baş rol bir qayda olaraq, onun gənc həyat yoldaşı Cennifer Cons tərəfindən ifa olunmalı idi.

1946-cı ildə Selznik genişmiqyaslı düşünülmüş "Günəş altında duel" vesterni ilə "Küləklə sovrulanlar"ın uğurunu təkrarlamağa çalışdı. İki il sonra isə alkoqolla bağlı kəskin problemlər onu kino sənayesindən uzaqlaşmağa məcbur etdi. O, "Əlvida, silah" romanını ekranlaşdırmaq hüququ alandan sonra 1957-ci ildə yenidən böyük kinoya qayıtmağa cəhd göstərdi. Lakin əsərin kino versiyası prokatda uğursuzluğa düçar oldu.

Devid Selznik 63 yaşında ürək çatışmazlığından vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Mənbə
* Thomson, David. *Showman: The Life of David O. Selznick*. New York: Knopf, 1992. ISBN 0-394-56833-8
*  (Free preview at Amazon.com)

## Xarici keçidlər
*
Asiya Oyunları

**Asiya Oyunları** — Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin dəstəyi ilə, Asiya Olimpiya Komitəsinin isə birbaşa təşkilatçılığı ilə keçirilən çox idman növlü tədbir. Bir növ Yay Olimpiya Oyunlarının Asiya qitəsi üçün olan yarışlarıdır. Yarışlar ilk dəfə 1951-ci ildə Hindistanda, Yeni Dehli şəhərində keçirilmişdi.

## Turnirin arxivi

## Ən dəyərli oyunçular
Samsung Group şirkətinin spornsorluğu ilə 1998-ci ildən "Asiya Oyunlarının Ən Dəyərli Oyunçusu" seçilir. Bu nominasiyada fərqlənmiş qızıl medallı idmançılar aşağıdakılardır:

## Həmçinin bax
* Asiya Oyunlarında voleybol
* Yay Olimpiya Oyunları
* Avropa Oyunları
* Afrika Oyunları
* Aralıq dənizi Oyunları
* 2021 Cənub-Şərqi Asiya Oyunları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi Sayt
Bernard Cribbins

**Bernard Cribbins** () — karyerası yetmiş ili əhatə edən ingilis aktyoru, səs sənətçisi və müğənnisidir.

## Həyatı
Təhlükəsizlik yastığı

250px|right
**Təhlükəsizlik yastığı** () — nəqliyyat vasitələrində passiv təhlükəsizlik sistemi (**SRS**, **S**upplemental **R**estraint **S**ystem).

Elastik örtüyə malikdir və içərisi hava və ya başqa qazlarla doldurulur. Təhlükəsizlik yastıqları avtomobil toqquşması zamanı zərbə riskinin minimum həddə olması üçün istifadə olunur. Təhlükəsizlik kəməri ilə birlikdə tətbiq olunmalıdır.

## Tarixi
İlk dəfə keçən əsrin 40-cı illərində təhlükəsizlik yastıqlarına oxşar təchizat təyyarələrdə istifadə olunurdu və ilk patentlər 50-ci illərdə tərtib edilmişdi.

Amerika ixtiraçısı Allen Brid avtomobillərdə təhlükəsizlik yastığının əsas komponenti olan, toqquşmanı təyin edən diyircəkli datçiki yaratdı. O öz ixtirasın 1967-ci ildə Kraysler şirkətinə təqdim etdi.
## Üstünlüklər
Təhlükəsizlik yastığı başın zədələnməsini və təhlükəsizlik kəməri ilə birlikdə sərnişinin yuxarı ətraflarının avtomobil salonunun hər hansı hissəsi ilə toqquşaraq ağır zədə almasının qarşısını alır. Həmçinin bu yastıq zərbənin gücünü zəiflədərək ağır travmaların qarşısını alır.

"Yaxın vaxtlarda keçirilmiş tədqiqat nəticəsində aydın oldu ki, 6.000-dən çox insan həyatı təhlükəsizlik yastığı sayəsində xilas edilmişdi". (http://www.productsliability.net/resources/legal_articles/generation_i_airbags)
Aresibo mesajı

**Aresibo mesajı** – tezlik modulyasiya radio dalğaları yolu ilə, Aresibo radio teleskopunun yenilənməsini qeyd etmək üçün 16 noyabr 1974 tarixindəki mərasimdə, yalnız bir dəfə (təkrarlı deyil) kosmosa göndərilmişdir. Mərasimin qeyd edildiyi tarixdə və yerdə, səmada görülə bilən ən yaxın və geniş bir ulduz toplusu olması səbəbiylə, 25000 işıq ili uzaqlıqdakı M13 kürəşəkilli ulduz bölgəsinə doğru göndərilmişdir. Mesaj 1679 ikilik ədəd sistemi rəqəmindən ibarətdir və təxmini olaraq 210 bayttır. Mesaj 2380 MHz tezlikdə, "sıfırlar" və "birlər" arasındakı fərq 1000 kW gücündəki 10 Hz'lik dəyişikliklərlə nizamlanmışdır. Məlumat saniyədə 10 bit olacaq şəkildə nümayiş olunmuşdur. Yayının ümumi müddəti üç dəqiqədən daha qısa olmuşdur.

Mesajdakı bit sayı olan 1679, bir yarı sadə (iki sadə ədədin hasili) olduğu üçün seçilmişdir. Bu rəqəm, mesaj məzmunundakı hər bir bit 23 sütun və 73 sətir olacaq şəkildə ard arda düzüldüyündə, içində müxtəlif naxışlar saxlayan bir düzbucaqlı meydana gətirir. 73 sütun və 23 sətir olaraq yazılması halında ortaya mənasız və kompleks bir model çıxar. Şəkildəki bitlər qrafik xarakterlərə ya da boşluqlara çevirildiyinde sağdakı şəkildə görülən naxış (rəng məlumatı daşımadığı üçün rəngsiz olaraq) meydana gəlir.

O dövrdə Cornell Universitetində olan və məşhur Drake tənliyinin yaradıcısı Dr. Frank Drake, Carl Sagan və başqa şəxslərin köməyiylə mesajı yazılmışdır. Mesaj yeddi parçadan meydana gəlmişdir. Bu parçalar hər biri ayrı ayrılıqda bunları ifadə edir:
# 1dən 10a qədər ədədlər
# Dezoksiribonuklein turşusu (DNT) meydana gətirən elementlər olan hidrogen, karbon, azot, oksigen və fosforun atom nömrələri
# DNT nükletotitlərindki şəkər və əsasları düsturları
# DNT nükleotitlərinden bəziləri və DNT-nin ikili sarmal quruluşunu göstərən bir fiqur
# Bir insan fiquru, ortalama boydakı yetişkin bir kişinin boyu və Dünyadakı insan əhalisi
# Günəş sisteminin bir qrafiki
# Aresibo radio teleskopunun bir qrafiki və mesajın göndərildiyi antena çanağının diametri Mesajın çatmasının hədəfləndiyi ulduzlara çatması 25000 il (və ola biləcək bir cavabın bura çatması (geri qayıtması) üçün 25000 il daha) vaxt alacağı üçün Aresibo mesajı, dünya xarici ağıllı varlıqlarla bir ünsiyyət qurma səyindən çox, insanlığın texnoloji inkişafının bir göstəricisi olmuşdur. Həqiqətdə isə, mesajın hədəf alınaraq göndərildiyi ulduzlar mesaj oraya çatdığında orada olmayacaqlar. Cornell News qəzetinin 12 noyabr 1999-cu il tarixli çap versiyasına görə, bu çatdırılma əsas məqsədi mesajın bəzilərinə çatması deyil, yeni qurulan avadanlığın necə çalışdığının yoxlanması üçün edilməsidir. avqust 2001-ci ildə Birləşmiş Krallıqda Chilbolton teleskopu yaxınlarındakı bir tarlada olan çevrə formalı şəkillərin, Arecibo mesajına yadplanetlilərdən gələn bir cavab olduğu iddia edilmişdir. SETI@home isə, bu qrafik və şəkillərin yadplanetlilərlə əlaqəli olduğunu iddia edə bilmək üçün heç bir dəlilin olmadığını irəli sürdü.

## Xarici keçidlər
* SETI homepage on the message
* Interstellar Radio Messages
* Arecibo Observatory message 
* Cornell news: Arecibo message anniversary
* The Arecibo Message explained
Serco Endriqo

**Serco Endriqo** (; ) — italyan müğənni və söz yazarı. Serco Endriqo "Canzone Per Te", "Il Mondo" və s. dünyaşöhrətli musiqiləri ifa etmişdir.

## İstinadlar
Adidas Brazuca

**Adidas Brazuca**  — Braziliyada keçirilən futbol üzrə 2014-cü il dünya çempionatı üçün Adidas şirkəti tərəfindən yaradılmış futbol topu modeli.
## Adlandırılması
Topun adı 2 sentyabr 2012-ci ildə elan edilmişdi. Bu top, milyonlarla braziliyalı tərəfindən səsvermə yolu ilə seçilmişdir. Seçkidə üç futbol topu modeli təklif edilmişdi: Brazuca (səslərin 77.8 %-i), Carnavalesca (səslərin 14.6 %-i) və Bossa Nova (səslərin 7.6 %-i). Dünya çempionatları tarixində ilk dəfədirki, dünya çempionatında istifadə olunun topun adını azarkeşlər özləri seçdilər.
*Brazuca* sözü braziliyalı mənasını verir. Brazuca bir sıra patriotlarlar tərəfindən istifadə edilən qeyri-formal, xoş və pozitiv ifadədir.
## Konstruksiya

Topun daxili quruluşu *Adidas Tango 12*-ə yaxındır: təbii kauçukdan kamera, parça və sintetik köpükdən olan çoxqatlı aşqardan ibarətdir.

## İstinadlar