open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rəhim Hüseynov (iqtisadçı)

**Rəhim Hüseynov** (tam adı: *Rəhim Hüseyn oğlu Hüseynov*; ) — iqtisadçı, Azərbaycan Marketinq Cəmiyyəti İdarə Heyətinin sədri, AMEA prezidentinin müşaviri.

## Həyatı
Rəhim Hüseynov 1961-ci il iyulun 22-də Bakı şəhərində anadan olub. 1978–1983-cü illərdə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun "Mühəndis-iqtisad" fakültəsində təhsil alıb. 1991–92-ci illərdə İstanbul Dövlət Universitetində "İdarəetmə" fakültəsində magistr pilləsi üzrə təhsilini davam etdirib.

AMEA Kibernetika İnstitutunun nəzdində yaradılmış Avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri şöbəsində mühəndis, böyük mühəndis, böyük iqtisadçı, I dərəcəli iqtisadçı vəzifələrində çalışıb. "SİAR" şirkətində təsisçilərdən biri və baş menecer, "Marketinq mütəxəssisləri" İctimai Birliyində idarə heyətinin sədri, İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Mərkəzi və nazirliyin Antiinhisar Siyasəti Departamentinin direktoru, İqtisadi İnkişaf Nazirliyi yanında Azərbaycanda İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Fondunun prezidenti və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun müşaviri olub.

1997–1998-ci illərdə BMT Sənayenin İnkişafı Təşkilatında (UNİDO) Azərbaycan üzrə milli ekspert kimi fəaliyyət göstərib. 1997–2002-ci illərdə Avropa İctimai Rəy və Marketinq Araşdırmaları Cəmiyyətinin (ESOMAR) üzvü, 2000–2002-ci illərdə Böyük Britaniya Marketinq Akademiyasının və Amerika Marketinq Assosiasiyasının Himayəçilər Şurasının üzvü olub. 2003–2005-ci illərdə Beynəlxalq İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (ECO) Regional Planlaşdırma Şurasında təşkil olunan iclaslarda ölkəmizin rəsmi nümayəndə heyətinə rəhbərlik edib. 2005-ci ildən bu günə qədər Dünya İqtisadi Forumunun Azərbaycanda tədqiqatlar üzrə tərəfdaşı, 2006-cı ildən Ümumdünya Ticarət Təşkilatı Beynəlxalq Ticarət Mərkəzinin Azərbaycanda rəsmi tərəfdaş Qrupunun rəhbəri, Azərbaycan Kənd Təsərrüfatına Yardım Layihəsi üzrə Milli ekspertlər Komissiyasının üzvü olub.

Rəhim Hüseynov 12 may 2014-cü ildə səhər saat 6:30 radələrində vəfat edib.

## Xatirəsi
2014-cü il iyul ayının 22-də Azərbaycan Marketinq Cəmiyyəti və İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutu birgə iqtisadçı-alim Rəhim Hüseyn oğlu Hüseynovun əziz xatirəsinə həsr olunmuş anım gününu keçirmişdir. Rəhim Hüseyn oğlu Hüseynova həsr olunan "Xatirə günü"nü İİETİ-nin direktoru Vilayət Vəliyev açmışdır. Tədbirdə İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutununun elmi işçiləri, Azərbaycan Marketinq Cəmiyyətinin əməkdaşları və Rəhim Hüseynovun yaxınları iştirak etmişlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
394 (ədəd)

**Üç yüz doxsan dörd** — say sistemində ədədlərdən biri. Üç yüz doxsan üçdən sonra, üç yüz doxsan beşdən əvvəl gəlir.

## Riyaziyyatda

### Əsas hesablamalarda
* Üç yüz doxsan dörd ədədi — cüt ədəddir və eyni zamanda mürəkkəb ədəddir.
* Rəqəmlərinin cəmi — 16
* Rəqəmlərinin hasili — 108
* Rərəmin kvadratı — 155 236.

### Say sistemində

## Elmdə

## Dində

## İnam və etiqadlarda

## Digər sahələrdə

## Mənbə

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Endryu Lloyd Vebber

**Endryu Lloyd Vebber** (Andrew Lloyd Webber, Baron Lloyd Webber; ) — İngiltərə müzikl bəstəkarı və musiqili teatr impresariosu. Yaradıcılığı boyunca 17 müzikla imza atmışdır. Kommersiya baxımından tarixin ən uğurlu bəstəkarı olaraq göstərilir. Müzikllarından bəziləri West End'də ve Broadway'də 10 ildən artıq müddətdə səhnələşdirilmişdir. Eyni zamanda 7 Tony mükafatı, bir Oskar mükafatı, bir Emmy, 6 Olivier mükafatı və bir Qızıl Qlobus mükafatı sahibidir. 1992-ci ildə fəxri kavaler ünvanını almışdır.

## Həyatı
24 yaşında ikən ilk həyat yoldaşı Sarah Hugill ilə 24 iyul 1972-ci ildə evlənmişdi. Imogen Lloyd Webber (d. 31 mart 1978) və Nicholas Lloyd Webber (d. 2 Temmuz 1979) olmaq üzrə iki uşaqları oldu. 14 noyabr 1983-cü ildə Lloyd Webber ilə Hugill boşandılar. İkinci həyat yoldaşı müğənni/rəqqasə Sarah Brightman ilə 22 mart 1984-cü ildə Hampshire'da evləndi. 3 yanvar 1990-cı ildə boşandılar. Üçüncü həyat yoldaşı Madeleine Gurdon ilə 9 fevral 1991'də Westminister, Londonda evləndi. Alastair Adam (d. 3 may 1992), William Richard (d. 24 avqusts 1993) və Isabella Aurora (d. 30 aprel 1996) olmaq üzrə 3 uşaqları oldu.

Variasiyalar (1978) — Bəstəkar Nikkolo Paqanininin məşhur A minor Kaprisinin mövzusuna Lloyd Vebberin qardaşı , violonçel ifaçısı Julian ilə birgə yazdığı variasiyalar toplusudur. Bu albom gitaraçı Geri Mur və pianoçu Rod Agent daxil olmaqla, 15 rok musiqiçisini təqdim etmiş və buraxıldığı gündən Böyük Britaniya çartlarında 2-ci pilləyə yüksəlmişdi.

## Həmçinin bax
* Pişiklər (müzikl)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ksilofon

**Ksilofon** (yunanca  — ağac +  — səs) — müəyyən səslənmə yüksəkliyi olan zərb musiqi alətidir. Özündə müəyyən notlara köklənmiş uzunsov yonulmuş ağac parçalarının sıra ilə düzülmüş formasını ehtiva edir. Bu taxta bloklar üzərinə kürəvari başlıqları olan çubuqlarla və ya çox da böyük olmayan qaşığabənzər xüsusi çəkicciklərlə (musiqiçilərin öz aralarında bu çəkicciklərə "keçi ayaqları" da deyilir) vurmaqla səs əldə edilir.

Ksilofonun tembri forte-də kəskin, şıqqıltılı, piano-da isə yumşaqdır.

## Alətin tarixçəsi
Ksilofonun mənşəyi çox qədimdir. Bu tipdə olan alətlərin ən sadə növünə müxtəlif xalqların Afrika, Cənub-Şərqi Asiya,Latın Amerikası bu günə kimi də rast gəlinir.

Ksilofon haqda ilk qeydlər XVI əsrin başlanğıcına aiddir: Arnolt Şlik musiqi alətləri haqqında risaləsində bunabənzər aləti *hueltze glechter* adı ilə təqdim edir. XIX əsrə qədər Avropa ksilofonu kifayət qədər primitiv alət idi, zəncir kimi bir-birinə bəndlənmiş təxminən iyirmiyə yaxın taxta blokdan ibarət idi və hamar səth üzərində bərabər sərilirdi. Bu cür alətin daşınması rahatlığı səyyar, köçəri musiqiçilərin ona diqqətini artırmışdı.

Ksilofonun təkmilləşdirilməsi 1830-cu illərə aiddir. Belorus musiqiçisi Mixoel İosef Quzikov bu alətin diapazonunu iki+yarım oktavaya qədər genişləndirmiş, həmçinin, taxta blokları xüsusi tərzdə 4 sıraya düzməklə konstruksiyanı dəyişmişdir. Ksilofonun bu modeli sonralar 100 ilə yaxın istifadə olunmuşdur.

## Ksilofonun musiqidə rolu
Ksilofonun orkestrdə ilk məlum istifadəsi faktı 1810-cu ildə Ferdinand Kauer adlı bəstəkarın yazdığı Yeddi variasiya əsəridir. Ksilofonu həm də öz əsərlərinə fransız bəstəkarı Kastner daxil edirdi. Ksilofonun işləndiyi ən məşhur əsərlərdən biri Sen-Sans, Kamilın "Ölüm rəqsi" simfonik poemasıdır. (1872)

## İstinadlar
Qartal sütunu

**Qartal sütunu** — Qatçina Saray parkında bağ-park tikilisidir. Bu abidə  kiçik təpə üzərində  hündür tetraedr formasında olan pyedestalda yerləşən sütunu özündə təcəssüm etdirir. Sütunun zirvəsini mərmərdən olan qartal heykəli bəzəyir.

Bu sütun Silviya parkına gedən yolun ətrafında olan  Amfiteatrın yaxınlığında yerləşir.

## Tarixi

Qartal sütunu Saray parkının ən qədim park tikintilərindən hesab olunur. Sütun qraf Qriqori Orlovun Qatçinaya sahib olduğu vaxtlarda qoyulmuşdur. Buna görə də qartal təsvirinin  onların ailə gerbində olması buna xarakterikdir.

Bu abidənin layihəsinin rəhbəri Antonio Rinaldi olmuşdur. Sütun Sankt-Peterburqda yerləşən İsaakiya kilsəsinin kontor emalatxanasında hazırlandıqdan sonra ilk əvvəl Çarskoye Seloya gətirilmiş, 1770-ci ildə isə pyedestal ilə birlikdə Qatçinaya gətirilmişdir.

Belə bir əfsanə mövcuddur ki, Qartal Sütununu imperator I Pavel tərəfindən oxla vurulmuş qartalın düşdüyü yerdə qurmuşdular. Lakin  bu əfsanə həqiqət sayıla bilməz, çünki sütun Pavelin Qatçina sahib olmasından bir müddət əvvəl qoyulmuşdur.

XIX əsrin ortalarında sütun bir qədər əyildikdən sonra öz əvvəlki görkəmini itirmişdir. Bu səbəbdən 1858-1860-cı illərdə abidədə restavrasiya işləri aparılmışdır. Sütunu alt plintə qədər sökərək əvvəlki kimi ağ mərmərdən hazırlanan yenisi ilə əvəz etmişdilər. Həmçinin qartalın fiqurunda da  bərpa işləri aparılmışdır.

Böyük Vətən müharibəsi zamanı sütun parkdakı bir çox başqa tikililər kimi güclü zərər çəkdiyindən, müharibədən sonra abidənin bərpa işləri aparılmışdır.

1980-ci illərin sonlarında abidə yenidən vandalizmə məruz qalmışdır. Belə ki yerli əhali bu abidəyə daşlar ataraq sütunun divarlarına ciddi  zərər vuraraq qartalın qanadını dağıtmışdılar.

2011-ci ildə  heykəlin qalıqları götürülmüşdür. Hal-hazırda sütunu heç nə bəzəmir.

## Həmçinin bax

* Qartal pavilyonu

## Keçidlər

* Qatçina park heykəli
Alətşünaslıq

**Alətşünaslıq** — musiqişünaslıqğın bir bölməsi olub, musiqi alətlərinin, onların konstruksiyasını, tembr və akustik xüsusiyyətlərini, o cümlədən növlərinin təsnifatının öyrənilməsi ilə məşğul olur. Qərbi Avropa tədqiqatlarının modelinə görə, bu elm sahəsi "orqanologiya" adlanır.

Musiqi alətlərinin sistematik təsvirləri qədim dövrlərdən başlanmışdır (Qədim Yunanıstanda Platonun, Aristoksenin , latın ənənəsində Sevilyalı İsidorun və başqalarının risalələrində qeyd olunur. Ərəb Şərqində musiqi alətlərinin təsnifatı və təsviri ilə Əl-Fərabi (X əsr) və Əbdülqadir Marağayi (XIV əsr) məşğul olmuşlar. Musiqi alətlərinin ilk sistematik və müfəssəl təsvirləri XVI və XVII əsrlərin alman musiqi nəzəriyyəçiləri tərəfindən verilmişdir. Onlar Sebastian Virdunqun ("Musica getuscht und ausgezogen…"), Martin Aqrikolanın "Musica instrumentalis deudsch" və Mixael Pretoriusun "Syntagma musicum" risalələridir. Rusiyada musiqi alətlərinin (o cümlədən, xalq çalğı alətləri) öyrənilməsinə Vladimir Odoyevski, D. İ. Rezvoy, Dmitri Yazıkov diqqət ayırmışdır. Musiqi alətlərinin sistematik öyrənilməsinə əhəmiyyətli dərəcədə tövhələri həm də fransız usta Viktor-Şarl Maiyon vermişdir. Müasir dövrdə işlənən Hornbostel-Zaks sistemi (musiqi alətlərinin təsnifatı sistemi) XX əsrin əvvəllərində Erix Morits fon Hornbostel və Kurt Zaks tərəfindən araşdırılmış və tərtib edilmişdir.
Musiqi psixologiyası

** Musiqi psixologiyası** () — Musiqişünaslığın bir bölməsi olub, musiqi dilinin və musiqi əsərlərinin quruluşunun müxtəlif aspektlərinin öyrənilməsi üzrə akademik dissiplinlər toplusu olmaqla yanaşı, eyni zamanda musiqini psixoloji qavramanın qanunauyğunluqlarını və onun insan psixikasının müxtəlif struktur komponentlərinə təsirini tədqiq edir. Buna görə musiqi psixologiyası araşdırmaları sahəsinə , o cümlədən , müxtəlif profilli sahələrdə, məsələn, Musiqi akustikası , Psixoakustika, Qavrayış Neyropsixologiyası , Qavrayış və Hərəkətin psixofiziologiyası, Estetika, Kulturologiya və s. sahələrdə tədqiqatlar da aid edilə bilər.

Musiqi psixologiyası sahəsində elmi tədqiqatların əsas istiqamətləri aşağıdakılardır :

* Musiqi qabiliyyətlərinin psixologiyası;
* Musiqi duyumunun psixologiyası;
* Musiqi qavrayışının psixologiyası;
* Musiqi yaradıcılığının psixologiyası;
* Musiqi hadisələrinin psixoloji aspektləri.

## Yaranma və inkişaf tarixi
Musiqi psixologiyasının problematikası özü-özlüyündə erkən antik dövrlərdən başlayaraq, musiqi incəsənətinin bütün inkişaf dövrlərində nəzərdən keçirilmişdir.

Musiqi psixologiyası nöqteyi-nəzərindən ən vacib marağı Barokko dövrünün musiqisində yaranmış Affektlər Nəzəriyyəsi kəsb etmişdir ki, onun da araşdırmaçıları İohann İoahim Kvants , Maren Mersen , Afanasi Kirxer, İohann Qotfrid Valter , Klaudio Monteverdi , İohann Mattezon , Ciovanni Battista Bononçini, və Xristian Henrix Şpis olmuşlar. Affektlər nəzəriyyəsinə görə, bəstəkar yaradıcılığının məqsədi affektləri oyatmaq, cuşa gətirməkdir ki, onların qrupları arxasında da müəyyən musiqi üslubları və bəstəkarlıq yazısının digər vasitələri birləşirdilər.Affektlər nəzəriyyəsi təsvir olunurdu Afanasi Kirxerin "Musurgia universalis" (Səs və Musiqi haqqında) risaləsində fikrinə görə, affektlərin ötürülməsi hər hansı peşə texnikasına aid edilmirdi, əksinə, "simpatiya"nı idarə edən hansısa magik, sehrli hərəkət idi ki, o da, "insan ilə musiqi arasında" yaranırdı. Bununla əlaqədar, qeyd etmək lazımdır ki, o dövrün bir çox bəstəkarları , o cümlədən, Klaudio Monteverdi xüsusi olaraq, magiyanı öyrənirdi.

Lakin məhz müstəqil elmi dissiplin qismində musiqi psixologiyası XIX əsrin ortalarından formalaşmağa başladı. Bunun üçün əsas təkan eksperimental psixofiziologiya sahəsində tədqiqatlar və bilavasitə onlarla əlaqədar elmi işlərdəki bütövləşmiş hala gətirilmiş musiqi-duyum qavrayış haqda elmi nəzəriyyə oldu.

## İstinadlar
Vitor Belfort

**Vitor Belfort** () — Braziliyanı ağır çəkidə UFC-də təmsil edən məşhur idman ustalarından biri.

## Həyatı
Rio-de Janero şəhərində dünyaya gələn Vitor uşağlığdan Qreysi ailəsinin nümayəndəsi və məşhur ciu-citsu ustası Karlos Qreysinin başçılığı altında adı çəkilən idman növü ilə məşğul olmağa başlamışdır.Beləlilklə ciu-citsu idman növü ilə məşğul olan Vitor qara kəmər,Cüdoda qara kəmər,Şotokan idman növündədə qara kəmər ustası olmuşdur.Həyat yoldaşı Prado Coana,tanınşım tələbəsi Sezar Fereiradır.

9 Yanvar 2004-də Vitorun bacısı Priskila Belfort itkin düşdü və qohumlar onun haqqında heç bir informasiya almadı.2007-inci ilin avqust ayında Paiva adlı qadın Priscilanın oğurlanmasında iştirak etməsi barədə etiraf etdi,lakin onun harada necə şəraitdə saxlandığı barədə məlumatı olmadığın və onun tapılması üçün 3 milyon dollar istənildiyini söylədi .Braziliya polis orqanlarının axtarışı nəticəsində Priscilanın orqanlarının bir ağacın budağına taxılmış vəziyyətdə tapıldı və buna görə 3 nəfər mafiayaya bağlılığı olan şəxs saxlanıldı. 
Hələ də Belfort ailəsi buna inanmır və onun haralardasa sağ olub yaşamağı barədə ümid edirlər.Vitor Belfort uzun müddət keçməsinə baxmayaraq bacısının adını daşıyan saytda onun tapılması barədə yazışmalar edir.

## İstinadlar
Amerikanın Səsi

**Amerikanın Səsi** () — ABŞ hökumətinin xarici auditoriya üçün nəzərdə tutulmuş xəbər yayımlama təşkilatı. Amerikanın Səsinin nizamnaməsinə əsasən yayımların məqsədi "Amerika və dünya haqda xaricdəki auditoriyaya multimedia formatında səhih, obyektiv və balanslı məlumat verməklə azadlıq və demokratiyanı təşviq etməkdir."

## Tarixi
Təşkilat 1942-ci ildən fəaliyyət göstərir. Amerikanın Səsi hazırda 43 dildə İnternetdə, televiziyada və radioda verilişlər yaymlayır. Hesablamalara görə dünya boyu hər həftə Amerikanın Səsinin verilişlərini 123 milyon adam izləyir.

## Azərbaycanca
Amerikanın Səsinin Azərbaycan xidməti müəyyən fasilələr istisna olmaqla 1952-ci ildən fəaliyyət göstərir. Sovet İttifaqı 1991-ci ildə dağılanadək Amerikanın Səsinin Azərbaycan xidmətinin verilişləri qısa dalğalı radiolarda yayımlanırdı. Bundan sonra Amerikanın Səsi Azərbaycanda meydana çıxan FM radiosunda və bir müddət ANS TV və AZTV-də verilişlər yayımladı. 2008-ci ildə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin fərmanına əsasən xarici yayım şirkətləri Azərbaycanın yerli dalğalarından xaric edildikdən sonra Amerikanın Səsi öz verilişlərini İnternetdə (www.amerikaninsesi.org) və peyk televiziyasında (Hotbird) yayımlayır.

Amerikanın Səsinin vebsaytında Azərbaycan auditoriyası üçün maraq doğuracaq gündəlik xəbər və reportajlardan əlavə "Dünyaya baxış", "Şoubiz" və "Amerikana" proqramları yer alır. Amerikanın Səsinin "İran Azərbaycanı" bölməsində güneydə milli–mədəni hüquqlar uğrunda mübarizənin ön sıralarında gedən adamlarla müsahibələri dinləmək mümkündür.

Amerikanın Səsinin Azərbaycan xidmətinin icraçı redaktoru Əsgər Möhsümoğludur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Azərbaycanca rəsmi saytı 
* Azərbaycanca rəsmi youtube kanalı 

## Həmçinin bax
* Azadlıq radiosu
Naumaxiya (Qatçina)

**"Naumaxiya"**  — Leninqrad vilayətinin Qatçina şəhərində Silviya parkının şimal sərhədində Kolpanka çayının sahilində yerıəşən hovuzdur. Tikili XVIII əsrin sonlarında - 1797-1799-cu illərdə Nikolay Lvovun layihəsinə əsasən tikilmişdir.

XVIII əsrin  sonlarında Kolpanka çayının sahilində  tikinti işlərinin aparıldığı zaman  N.Lvov  "şlüzlü Kaskad" adlanan bəndin tikildiyi büllur kimi şəffaf suya diqqət yetirir. Memar burada miniatürdə  Sirakuzada keçirilən dəniz döyüşlərinin (navmaxiya) nümayiş olunduğu antik teatra oxşar "Naumaxiya"  hovuzunu yaratmaq qərarına gəlir. Özünün yaratdığı Naumaxiyaya memar Lvov XVIII əsrin ikinci yarısında əksər peyzaj parklarını bəzəyən antik xarabalıq xarakterini vermişdir. Suyun mənbəyi qranitlə çərçivəyə alınmışdır. Həmin çərçivəyə alınmış yerə antik xarabalığa oxşar şəkildə mərmər sütunlarla bəzədilən daş pilləkanlar aparırdı.

Yarıməsr mövcudluğu ərzində hava amillərindən asılı olaraq öz əvvəlki görkəmini itirmişdir. 1854-cü ildə tikilinin təmir işləri aparılmış, hovuz, terras və pilləkanlar yenidən yaradılmışdır.
Sonradan burada heç bir iş aparılmamışdır. Sütunlar yeyilmiş, üz qabıqlarında çatlar əmələ gəlmişdir. Hal-hazırda həmin yerin üstü otlarla örtülmüşdür.

## Ədəbiyyat

*  Ёлкина А. С.: Гатчина. Л. "Художник РСФСР" - 1980, səh. 82—83.
*  Памятники архитектуры пригородов Ленинграда. Л. Стройиздат, Ленинградское отделение - 1985, səh. 306.
Silviya (park)

** Silviya**  — Qatçina da (Leninqrad vilayəti ) yerləşən Qatçina muzey-qoruğu nun tərkibinə daxil olan park .

"Silviya" adı öz mənşəyini latıncadan meşə mənasını verən  "silvia" sözündən götürmüşdür. Həmçinin bu parkın adını  knyaz I Pavel in öz xanımı Mariya Fyodorovna  ilə birgə səyahətə çıxaraq  1782 -ci ilin 10-12 iyun tarixlərində Fransanın məşhur aristokrat iqamətgahlarından biri olan Şantiyi də eyniadlı parkın adından götürməsi ilə əlaqələndirirlər. 

Qatçinada yerləşən Silviya parkı  1792 -1800 -cü illərdə memar Vinçenso Brenn  və bağban C. Hekket tərəfindən yaradılmışdır.

Parkın ərazisi 17,5 hektara yaxındır. O Saray parkının sol sahilində, Böyük Qatçina sarayının şimal-qərbində yerləşir. Şəhər tərəfdən parkın sərhədləri Qırmızı Ordu prospektinin içərisindən keçir. Bu sərhəddə XIX əsrin sonlarında qarovulxana üçün Qara darvazalarla birlikdə kərpicdən hasar çəkilmişdir. Analoji olaraq digər qarovulxanalar parkın digər iki girişində - Silviya və Kaskad darvazalarında qoyulmuşdur. Saray parkı tərəfdən Silviya parkını Silviya darvazaları ilə birlikdə boş daş divar ayırır. Hasarlar boyunca içəriyə doğru onların uzunluğu üzrə yollar keçir. 2012 -ci ildə park hər tərəfdən - şimal tərəfdən Kolpanka çayının sahili və yollardan biri boyunca metal hasar barmaqlıqlarla çərçivəyə alınmışdır.

Parkın ərazisi Kolpanka çayı sahilində tikilmiş keçmiş Süd fermasının yerini tutur. Bu çay Silviya parkı ilə Zverineç parkını bir-birindən ayırır. Kolpanka çayının digər sahilində isə 1983 -cü ildə baş vermiş yanğından xeyli ziyan dəyən "Ptiçnik " adlanan bina yerləşir. Ptiçnik binasının pavilyonunun yaxınlığında müvəqqəti piyada keçidini və Naumaxiya hovuzunu görmək olar.

Silviya darvazalarının yaxınlığında yerləşən divarda isə 1942 -ci il 30 iyun tarixində güllələnmiş Qatçina qəhrəman-komsomollar abidəsi  yerləşir.

## Keçidlər
*Qatçina parkında fransız Silviyası
Xəmsə həmayili

**Xəmsə** -(, ) — qoruyucu амулет həmayil Ərəblər və yəhudilərin işlətdiyi əl ovcu formasında həmayildir. Onun digər adı **Allahın əli**dir. "Xəmsə" sözünün mənşəyi sami dil ailəsinə aiddir və "beşlik" deməkdir. Bir qayda olaraq, simmetrik olur, böyük və çeçələ barmaq kənardan , bərabər uzunluqda görünür və ovuc içinin anatomik formasını təkrarlamır. Buna baxmayaraq, onu həm yəhudilər, həm də müsəlmanlar geniş istifadə edirlər. Məlumdur ki, o, səmavi dinlərin yaranışına qədər mövcud olmuş və qədim finikiyalıların Ay ilahəsi , və Karfagen şəhərinin himayədarı Tanrıça Tanit ilə əlaqədar olmuşdur.

## Mənşəyi
Arxeoloji məlumatlar ona dəlalət edir ki, üzü aşağı istiqamətlənmiş Xəmsə regionda hələ monoteist (təkallahlı) dinlərin ardıcılları gəlməmişdən əvvəl istifadə olunub. Universal müdafiə işarəsi , sağ əlin açıq ovcunun obrazı hələ qədim Mesopotamiya artefaktları və Buddanın qoruma təlimində — Dxarmaçakra-mudrasında göstərilmişdir.

İlahi müdafiənin əl təsvirinə əsaslanan digər rəmzləri Veneranın əli (Zöhrə və ya Afrodita) və Müqəddəs Məryəmin əlidir ki, onlar da qadınların şər qüvvələrdən müdafiəsi , doğum artımı, laktasiya (süd vermə) , sağlam hamiləliyin təmini , zəif orqanizmin möhkəmlənməsi üçün istifadə olunurdu.

Nəzəriyyələrdən biri Xəmsənin **[[''Mano Pantea'']]**, Qədim Misirlilərə "Üç barmaq" kimi tanınan amulet, həmayil ilə əlaqəsini yürüdür.
Bu amuletdə iki barmaq İsida və Osirisi , böyük barmaq isə onların övladı, Horu simvolizə edir. Inanılırdı ki, bu amulet övladın müdafiəsi üçün valideynlərin ruhlarının çağırılması üçün işlənilirmiş.

Xəmsənin yəhudi mədəniyyətində keçdiyi tarix yolu və onun xüsusilə Sefardlar və Mizraximlər icmalarında geniş istifadəsini onun İslamda işlənməsi sayəsində izləmək mümkündür. Müsəlmanlarla qonşuluqda yaşayan yəhudilər Xəmsəni qəbul etmiş və istifadə etməyə başlamışlar.

## Yəhudi Xəmsəsi
Yəhudilər arasında Xəmsə həm də "**Yad xa-xameş**" , yəni "Beşin əli" və ya Musa Peyğəmbər və Harunun bacısı "Miryamın əli" kimi məlumdur,

Xəmsə eyni zamanda 5 kitab olan Tövrat kimi də qəbul olunur.

## Ərəb Xəmsəsi
İslamda xəmsəni çox zaman "Həzrəti Fatimənin əli" adlandırırlar. Həzrəti Fatimə Məhəmməd Peyğəmbərin yeganə qızı idi və onunadı bir çox möcüzələrlə , məsələn, yağış çağırmaqla bağlıdır. Onun əli dözümlülük, səbir və iman rəmzinə çevrilir. Xəmsə həm də İslamın 5 sütunun rəmzi sayılır.

İspaniyada islam hakimiyyəti başa çatdıqdan sonra Xəmsənin istifadəsinin nə qədər vacib əhəmiyyət kəsb etdiyini görən V Karlın 1526-cı ildə çağırdığı Yepiskop komitəsi Fatimənin əlinin , o cümlədən , açıq vəziyyətdə sağ əl görkəmində bütün həmayillərə, amuletlərə qadağa qoyan əmr imzaladı.

## İstinadlar
# 1. http://www.hamsameaning.com/ 
# 2. Lenhart, Sandy. "Hand of Fatima Meaning — Origin and Variations." Ezine Articles. N.p., n.d. Web. 29 Sept. 2013.
# 3. Traditional Jewish Papercuts — An Inner Worlds of Art and Symbol. University Press of New England. 2002. p. 92.
# 4. World Institute for Advanced Phenomenological Research and Learning (Belmont, Estados Unidos), 1991, p. 219.

## Xarici keçidlər
http://www.hamsameaning.com/
Xoreoqraf

**Xoreoqrafiya** (lang|yun. χορεία — rəqs, halay  və γράφω — yazıram) —  mütəxəssisi, özünün truppası və ya hər hansı digər rəqqaslar qrupu üçün rəqs quran. Rəqsin kimin (oğlan və ya qız qrupu, kordebalet ) ifa etməsindən asılı olmayaraq, rəqsi quran xoreoqrafın təlimatı ilə bütün rəqs hərəkətləri xaotik olmayıb, eyni- sinxron və ya bir-biri ilə əlaqədardır.Bu, xoreoqrafik işin nəticəsidir. 
Xoreoqraf rəqqaslarla iş qurarkən , onların hərəkətlərinə bütövlük verir ki, onlar tamaşaçı qarşısına tam rəqs sənət əsəri kimi çıxış etsinlər. Bəzi xoreoqraflar öz biliklərini artıq mövcud rəqslərin yenidən qurulması üçün istifadə edir, bəziləri isə müxtəlif texnikalar istifadə edərək, tamamilə yeni səhnə işi yaradırlar.

Xoreoqraf rəqqaslarla məşqlər keçirir, onların ifasını qiymətləndirir,səhnə hərəkəti sxemləri üzrə ideyalar irəli sürür, rəqqas seçimlərində iştirak edir, kostyumlar və ya musiqi seçir və s. inzibati işləri görür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "ПРОФЕССИЯ" Хореограф — YouTube saytı
* Xореографическим образованием — **horeograf.com** saytı
Priskila Belfort

**Priskila Viyera Belfort** — Braziliya ictimai univeristetinin keçmiş tələbəsi.

O, MMA döyüşçüsü Vitor Belfortun qardaşı və model Coana Pradonun baldızı, Bələdiyyə İdman və Rekreasiya bir dövlət qulluqçusu kimi işləmiş. Nahar üçün işdən çıxdıqdan sonra, 9 yanvar 2004-cü ildə 29 yaşında itkin düşdü. Onun realda harada olmağı bu gündə məlum deyil. Vitor və Coana onun tapılması üçün mediyadan istifadə etdi və 30 böyüdülmüş şəklin müxtəlif insanların sıx olduğu yerlərdə yerləşdirdilər. Öz saytlarının ana səhifəsində hələ də onun şəkli və əlaqə nömrələri yerləşdirilib. Priscila itkin düşdükdən sonra Braziliya polis orqanlarına çoxlu zənglər olsa da nəticə etibarı ilə heç biri onun tapılması barədə deyildi.

2007-inci ilin avqust ayında Paiva adlı qadın Priscilanın oğurlanmasında iştirak etməsi barədə etiraf etdi, lakin onun harada necə şəraitdə saxlandığı barədə məlumatı olmadığın və onun tapılması üçün 3 milyon dollar istənildiyini söylədi .Braziliya polis orqanlarının axtarışı nəticəsində Priscilanın orqanlarının bir ağacın budağına taxılmış vəziyyətdə tapıldı və buna görə 3 nəfər mafiayaya bağlılığı olan şəxs saxlanıldı. Hələ də Belfort ailəsi buna inanmır və onun haralardasa sağ olub yaşamağı barədə ümid edirlər.Vitor Belfort uzun müddət keçməsinə baxmayaraq bacısının adını daşıyan saytda onun tapılması barədə yazışmalar edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Vitor Belfort
* Coana Prado
Nürnberq yumurtası

**"Nürnberq yumurtası"** — İntibah dövründə Nürnberq şəhərində ixtira olunmuş saatlar. Bu saatlar öz formasına görə yumurtaya oxşadığından belə adlanmış və ondan istifadə edən şəxslər onu öz kəmərlərinə zəncirlə bərkidirək üstlərində gəzdirərmişlər.

## Tarixi
1510-cu ildə Nürnberq şəhərinin sakini Peter Henlayn dairəvi formada olan cib saatlarını ixtira etmişdir. Onun tərəfindən ixtira olunmuş bu saatları pul kisəsinə və cibə qoymaq mümkün olurdu. Bu saatlar təkcə öz quruluşuna görə yumurtanı xatırlatmırdı. Belə ki, latıncadan "saat" sözü ilə alman dilindəki "yumurta" sözünün tələffüzü bir-birinə çox oxşar səsləndiyindən belə adlanmışdır. Bu saatlar Qərbi Avropa ölkələrinin saray əhlinin arasında tez bir zamanda geniş yayılmağa başlamışdır. Müasirləri onun saatları haqda bunları qeyd etmişdilər:

Saatlar şarja qoyulmadan təxminən 40 saat işləyə bilirdi. Bu saatların cəmi bir ədəd saat əqrəbi var idi. Almaniyada orta əsrlərdə baş vermiş Reformasiyanın məşhur xadimi olan Martin Lüterə Henlayn özünün düzəltdiyi bu saatlardan birini hədiyyə vermişdir. Lüter bunu öz iş masasının üzərinə qoysa da burda şeytan əməlinin olmasına şübhə etdiyindən heç vaxt istifadə etməmişdir.

## Keçidlər
* Saatlar. Qnomondan atom saatlarına qədər
* http://www.cult-turist.ru/country-topics/2349/?q=524&it=2349&tdp=fshk
* http://charmtime.ru/polezno/raritetnye-chasy/jajjtsa-iz-njurnberga/
Kalimba

**Kalimba** — Afrikada (xüsusilə, Mərkəzi və Cənubi Afrika, bəzi Antil adalarında) ən geniş yayılmış və ən qədim musiqi alətidir. Onun geniş populyarlığı haqda **kalimba**nın müxtəlif tayfa və qəbilələrin dilində çoxsaylı adları xəbər verir, məsələn : *tsantsa və ya sanza, mbira, mbila, ndimba, lukembu, lala, malimba, ndandi, ijari, mqanqa, likembe, selimba* və s. Bu adlardan Qərbdə yalnız biri — tsantsa — kalimbanın digər rəsmi adı kimi tanınır. Kalimba ənənəvi mərasimlərdə və peşəkar musiqiçilər tərəfindən istifadə edilir. Onu "Afrikanın əl fortepianosu" adlandırırlar; bu alət olduqca virtuoz alətdir, daha çox melodik parçaların ifası üçün nəzərdə tutulsa da, onda həm də akkordlar ifa etmək mümkündür. Daha çox müşayiətçi alət kimi istifadə olunur. Böyük ölçülü kalimbalar Afrika musiqisinin ritmlərinə təkrarolunmaz bəm səsli küy verir, kiçik ölçülüləri isə tamamilə sehrli, kövrək səslənmə yaradır ki, bu da onu daraqlı musiqi mücrüsünə yaxınlaşdırır.

## Quruluşu
Müxtəlif formalı rezonatorlu korpus üzərində bir və ya bir neçə sıra taxta, bambuk və ya metallik lövhəcik-dilçəklər yerləşir ki, bu da səsin mənbəsidir. Ən sadə nümunələrdə hamar, mürəkkəb nümunələrində isə tısbağa çanağından, parçalanmış ağac gövdəsindən , balqabaq gövdəsinin oyuğundan hazırlanmış rezonator səthi üzərinə 4-dən 30-a qədər dilçəklər bərkidilir. Hündür astana dilçəklərin səslənməsini məhdudlaşdırır. Çalğı zamanı (ayaqüstü, yeriş hərəkət zamanı, oturaq halda) kalimbanı düz bucaq altında qatlanmış əllərin ovucları ilə alətin kənarlarından tutaraq sıxırlar, əlin baş və işarət barmağı ilə dilçəklərin maili qabarmış uclarına cırmaq atıb-buraxıb onları vibrasiya halına gətirirlər. Kalimbaların ölçüləri müxtəlif olur: korpusun uzunluğu 100–350 mm, dilçəklərin uzunluğu 30–100 mm, eni isə 3–5 mm olur. Kalimbanın səs sırası dilçəklərin sayından asılıdır. Çox zaman diatonik kalimbalar işlənir, lakin hazırda onun xromatik növləri də yayılmışdır.

## Alətin yayılma tarixi
Amerikanın Avropa müstəmləkəçiliyi zamanı kölə zəncilər tərəfindən kalimba Kubaya gətirilmişdir ki, bu gün də bu alət orada istifadə olunur. Onun səsini Earth, Wind & Fire qrupunun musiqisində eşitmək olar.

## Kalimbanın müxtəlif xalqlarda səs sırası nümunələri
* Bakve (Konqo) : a1, f1, d1, e1, g1, h1 ;
* Lemba (Cənubi Afrika) : b1, g1, f1, g, c1, h, d1, c2 ;
* Bakvena (Cənubi Afrika) : b, as, f1, f, e1, es, c1, H, d1, des, ges1, ges, b.

## İstinadlar
Vernon Smit

**Vernon Smit** (; ) — amerikalı iqtisadçı. 2002-ci ildə Deniel Kanemanla birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

## Həyatı
Vernon Smit ABŞ-nin Kanzas ştatının Viçita şəhərində anadan olmuşdur. O, Şimali Viçita Yüksək məktəbini və Frends Universitetini bitirmişdir. Vernon Smit 1949-cu ildə Kaliforniya Texnologiya İnstitutunun elektrik mühəndisliyi ixtisasından məzun olmuşdur. O, 1952-ci ildə Kanzas Universitetində iqtisadiyyat üzrə magistr, 1955-ci ildə isə Harvard Universitetində iqtisadiyyat üzrə doktorluq dərəcəsinə yüksəlmişdir. Harvard Universitetində təhsil alarkən paralel olaraq Massaçusets Texnologiya İnstitutunun dərslərində də iştirak etmişdi.

Vernon Smit 1955–1967-ci illərdə Purdue Universitetində işləmiş və ilk tədqiqatı olan təcrübi iqtisadiyyatla burada məşğul olmuşdur.

1961–1962-ci illərdə Stanford Universitetində dosent olaraq işləmiş və təcrübi iqtisadiyyatla bağlı birgə tədqiqatlar aparacağı Sidney Sigellə burada tanış olmuşdur. Daha sonra Braun Universiteti (1967–1968), Massaçusets Amherst Universiteti (1968–1972), Davranış Elmləri Yüksək Tədqiqatlar Mərkəzi () (1972–1973) və Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda (1973–1975) işləmişdi. İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülməsinə səbəb olan tədqiqatlarını isə 1976–2002-ci illərdə işlədiyi Arizona Universitetində həyata keçirmişdi. Vernon Smit 2002-ci ildən Corc Mason Universitetində işləməyə başladı.

Vernon Smit 2005-ci ilin fevral ayında Asperger sindromundan əziyyət çəkdiyini demişdi.

## Əsərləri
* Rassenti, Stephen J.; Smith, Vernon L.; Bulfin, Robert L. (1982). "A Combinatorial Auction Mechanism for Airport Time Slot Allocation". Bell Journal of Economics **13**: 402–417.
* Smith, Vernon L. (1976). "Experimental Economics: Induced Value Theory". American Economic Review **66** (2): 274–279.
* Smith, Vernon L. (1982). "Microeconomic Systems as an Experimental Science". American Economic Review **72** (5): 923–955.
* Williams, Arlington W.; Ledyard, John O.; Gjerstad, Steven; Smith, Vernon L. (2000). "Concurrent trading in two experimental markets with demand interdependence". Economic Theory **16** (3): 511–528.

## Həmçinin bax
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

## Xarici keçidlər
* Vernon Smit haqqında Nobel mükafatı e-muzeyində məlumat.
* Vernon Smit haqqında faktlar.
* Vernon Smitın müsahibəsi.
* Vernon Smitin şəkilləri.
* Vernon Smitin İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatının təqdim olunma mərasimindəki çıxışı.

## İstinadlar
Liza Enn

**Liza Enn** (, ) — ABŞ pornoaktrisası.

## Həyatı
Liza Enn 9 may 1972 tarixində Pensilvaniya ştatında doğulub. Liza, rəqs klubunda işə başladıqdan sonra, 1990-cı ildə diş həkimliyi assistentliyini qazanıb. 1994-cü ildə pornoqrafik film sektoruna girən ulduz, QİÇS xəstəliyindən qorxduğu üçün 1997-də bu sektordan ayrılmışdır. Daha sonra bir sıra rejissorların köməyi ilə rəqqasə olaraq işləyib. 2008-ci ildə sektora təkrar dönən Liza, "Brothers Amerika" pornoqrafik film şirkətində işləməyə başlayıb. Həmçinin Eminemin 2009-cu ildə "Relapse" albomundan "We Made You" mahnısının klipində Sara Peylini rolunu canlandırıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Lisa Ann rəsmi sayt
* 
* Lisa Ann qeyri-rəsmi tərcümeyi-halı
Sanrayz Adams

**Sanrayz Adams** () — ABŞ pornoaktrisası. Porno karyerasına 2001-ci ildə başlayıb.

## Xarici keçidlər
*
Pride Fighting Championships

**Pride FC** və ya **Pride Fighting Championships** — Qürur Mübarizə Çempinatı kimi tərcümə olunan bu yarış çempionatı 1997-ci ildə profsional güləşçi və döyüşçü Nobuhiko Takada təşəbbüsü ilə Yaponiyanın Tokio şəhərində keçirilməyə başlamışdır. Sonralar Amerikanın UFC çempionatı ilə birləşdirilərək qaydasız döyüşlərin keçirilməsinə şərait tərəfdaşlıq etmişdir. Bundan başqa K-1 döyüşlərinində Yaponiyada keçirilməsinə köməklik göstərir.

Yarışın ilk çempionlarından Mark Coleman, Vanderleyi Silva, Fyodor Yemelyanenko, Dan Henderson,Takanori Gomi, Mirko Filipoviç, göstərmək olar.

## Həmçinin bax
* UFC
* Qarışıq döyüş sənəti
Qarışıq döyüş sənətləri

**Qarışıq döyüş sənəti** () kimi tanınan döyüş sənəti qədim Yunan erası ərzində ora tutaşmağın və vurmağın kombinasiyaları bacarıqlarını göstərmiş Pankration kimi idman, tanınan qədim Olimpiya döyüşü mövcud idi,onun oxşar müasir forması isə qarışıq döyüş növüləri olmuşdur. Bu idman Qədim Yunanıstanda yarandı və Romalılara sonra ötürüldü.

Bu döyüş növü Pride FC və UFC kimi keçirilən beynəlxalq turnirlərdə istifadə olunmağa başladı.

## Həmçinin bax
* Pro FC
* UFC
* Pride FC
* Təkbətək döyüş

## Xarici keçidlər
Bozayran

**Kəndlər**
* Bozayran (Yardımlı) — Azərbaycan Respublikasıınn Yardımlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Bozayran (Cəlilabad) — Azərbaycan Respublikasıınn Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

;Digər
* Bozayran — Yardımlı rayonunda soyuq sulu mineral bulaqdır.
Bibi Cons

**Bibi Cons** (2 iyul 1991) — ABŞ pornoaktrisası və modelidir.

## Həyatı
Bibi Cons 23 iyul 1991-ci il tarixində ABŞ-nin Oklahoma ştatında doğulmuşdur. İlk doğum adı Britni Maclin olub. 19 yaşından etibarən "Britni Bet" ləqəbiylə pornofilmlərə çəkilməyə başlamışdı. 2011-ci il oktyabr tarixində rəsmi olaraq pornofilm karyerasına son verməyə qərar vermiş və sadəcə olaraq, imzaladığı müqavilə bitənə qədər bu sahədə çalışmağa davam etmişdir. 2013-ci il oktyabr tarixində hamilə olduğunu etiraf etmiş və 23 aprel 2014-cü il tarixində Ceyms adlı övladı dünyaya gəlmişdi.

## İstinadlar
Yusif Kərimli

**Yusif Kərimli** () — Azərbaycan jurnalisti, teleaparıcı.

Yusif Kərimli 1983-cü il aprel ayının 29-da Göyçay şəhərində anadan olmuşdur.

Ucarda 1 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır. Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunda pedoqogika və psixologiya ixtisasi üzrə məzun olmuşdur. Beynəlxalq təşkilatların təhsillə bağlı media layihələrində iştirak etmişdir.

Hazırda Xəzər TV-də yayımlanan "Yolçu" verlişinin aparıcısıdır.

## Mənbə
* Yusif Kərimlinin təqdimatında Xəzər tv-nin yeni lahiyəsi - YOLÇU verlişi
Zodiak (seriyalı qatil)

thumb|right|170px|Zodiakın göndərdiyi məktubların sonunda istifadə etdiyi imzası. İşarə sonralar Zodiak qatilinin simvolu kimi qəbul olunmuşdur.

**Zodiak** () — 60-cı illərin sonu 70-ci illərin əvvəllərində Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatının şimal bölgəsində (; ) fəaliyyət göstərmiş seriyalı qatil. Zodiak Amerika cinayətkarlıq tarixinin ən məşhur qatillərindən biri hesab olunur. Onun məşhurlaşmasının səbəblərindən biri bu günə qədərdə kimliyinin müəyyənləşdirilə bilməməsi və mətbuata göndərdiyi şifrəli-zəhərli məktublar olmuşdur.

Zodiak tərəfindən törədildiyinə inanılan ilk cinayət hadisəsi 1968-ci ilin dekabr ayında baş vermişdir. Ümumən Kaliforniya ştatının Benikia, Vallexo və San-Fransisko şəhərlərində cinayətlər baş vermişdir. 1968-ci ilin dekabr ayından 1969-cu ilin oktyabr ayına qədər davam edən silsilə cinayətlər zamanı 16-29 yaş arası dörd kişi və üç qadın hədəf alınmışdır. Qatil *Zodiak* adını cinayətlətləri törətdiyi zaman San-Fransisko körfəz sahəsinin qəzetlərinə göndərdiyi şifrəli məktublar əsnasında əldə etmişdir. Məktublar şifrələnmiş olmaqla yanaşı eyni zamanda zəhərli idi. Bu günə qədər Zodiak tərəfindən göndərildiyinə inanılan məktublardan sadəcə birinin şifrəsi açılmışdır.

Bir çox şübhəlinin adı polis tərəfindən aparılan istintaq zamanı səsləndirilsədə, konkret bir dəlil tapılmamışdır. 2004-cü ildə *San-Fransisko Polis Departamenti* cinayət işinə xitam vermişdir. Ancaq iş 2007-ci ilin mart ayında yenidən açılmışdır. Cinayət işi istər Vallexo şəhərində istərsədə Napa və Solano ərazilərində hələ də davam edir. *Kaliforniya Ədalət Departamenti* 1969-cu ildən bəri açıq qalan prosesə hələ də davam etməkdədir.

## 60 - cı illərdə Kaliforniya

## Cinayətlərin zaman xətti

### Lake Herman Road hücumu

Zodiak qatili ilk cinayətini 1968-ci ilin 20 dekabr tarixində Benikia şəhərində təhsil alan məktəblilər Betti Lou Yensen və Devid Faradayə qarşı həyata keçirdi. Çütlük yaxınlaşmaqda olan milad bayramını qeyd etmək üçün *Hogan Ali Məktəbindən* 3 blok məsafəsində yerləşən Betti Yensenin evinə getmişdilər.

## Qurbanlar

Xilas olmağı bacaranlar

## Zodiakdan gələn məktublar

## Məşhur ədəbiyyatda

## İstinadlar
Radio Antenn

Antenn Müstəqil Teleradio Kompaniyasının radiosu – radio "Antenn" 101 FM 1998-ci ildən fəaliyyət göstərir. Şirkətin həmtəsisçiləri Rüstəm Qədim oğlu Əliyev (Prezident) və Rövşən Novruz oğlu Cavadovdur (Vitse-prezident). 2000-ci ilin fevralında  radiokanal – Radio "Antenn 101 Fm" yayıma başladı. Bu vaxt ərzində radionun stabil dinləyici auditoriyası formalaşıb, əhatə coğrafiyası daha da genişlənib. İndi radiomuzun yayımladığı verilişləri Azərbaycanın bütün rayonlarında dinləmək mümkündür. Zövqdə 1-ci olan Radio "Antenn" 101 Fm sizlər üçün belə bir imkan yaradıb. Radionun yayımı dünya standartlarına uyğun avadanlığa sahib Almaniyanın "Rohde & Schvartz" və İtaliyanın “DB Elettronica” firmalarının istehsalı olan 1-2,5 kwат gücü olan 8 ötürücü vasitəsilə həyata keçirilir. Efirə çıxan bütün proqramlar Azərbaycan dilindədir. Şirkət xəbərlər, siyasi, tematik, musiqi proqramları yayımlayır və audio–video reklamlar hazırlayır. "Radio Enerji" 101.1 FM radiosunu enerjifm.az  internet saytında və Azerspace-1, tezlik-11,175 MHz, S/R-30000 H,  FEC-5/6 dalğasında peyk yayımı vasitəsilə dünyanın hər yerində canlı dinləyə bilərsiniz.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Media FM

"Media FM" Radiostansiyası "Digital Media" MMC tərəfindən 2008-ci ildə təsis edilib. 2009-cu ilin fevralından efir yayımına başlayan radio, hal-hazırda ölkənin 77%-dən çox ərazisində eşidilir. Hal-hazırda internet yayım üçün fəaliyyət göstərən mediafm.az saytı sayəsində isə ilin radiosunu bütün dünyada eşitmək olur.

2012-ci il Media FM üçün personala yatırım ilinə çevrilmişdir. Yeni mövsüm öncəsi transferlər hesabına radioya kadr bazarının uğurlu simaları cəlb edilmişdir.

Bunun sayəsində radiostansiya ötən il ərzində də səhər və axşam praym–taymlarının mübahisəsiz lideri adını qoruyub. Dillər əzbəri olmuş "Manpası" səhər şousu və "Gül kimi" axşam şouları insanların işə gedəndə və işdən qayıdanda dinlədiyi verilişlərdir.

Radiostansiyanın bütün layihələri sosial yönümlüdür və unikaldır. Onlar nə bir–birini, nə də digər radioların verilişlərini təkrarlayır. Verilişlər, sözün əsl mənasında, eksklüziv efir məhsuludur. Azərbaycan üçün nadir sayılan TopHit musiqi formatında çalışan radionun musiqi bazası hər ay yenilənir və daimi dinləyicilərin əsas fəxr mənbəyidir.

Hər mövsüm yeni verilişlər təqdim edən yeganə radio olmaqla, Media FM, həm də medianın və ictimaiyyətin diqqət mərkəzindədir. Media FM ardıcıl üçüncü dəfədir ki, "İlin radioşirkəti" seçilir.

## İstinadlar
Braziliya ciu-citsusu

Ciqoro Kanonun tələbəsi olmuş Mitsuyo Maeda ondan öyrənmiş Cüdonu daha da sərt növü olan ciu-citsunu yaratmışdır. Ciu-citsu iki yerə bölünür İdman ciu-citsusu və Döyüş ciu-citsusu. Ciu-Citsu ilə məşğul olanların bilik və fiziki səviyyələrini ayırd etmək üçün müxtəlif bel kəmərləri verilir, belə ki, bu bel kəmərləri katalar göstərmək nəticəsində əldə edilir.

## Həmçinin bax
* Ciu-citsu
* Cüdo

## Xarici keçidlər
Missuri

**Missuri ştatı** () - Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Cefferson-Siti şəhəridir. Missuri ərazisinin böyüklüyünə görə ştatlar arasında 21-ci, əhalisinin sayına görə 18-ci yeri tutur. Missuridəki ən böyük şəhərlər Kanzas-Siti, Sent-Luis, Sprinqfild və Kolumbiyadır. Missurinin ərazisi 1821-ci ildə Fransadan Luiziananın satın alınması sazişi çərçivəsində satın alınıb.

Missurinin coğrafiyası çox müxtəlifdir. Ştat Şimali Amerikadanın ən böyük çaylarından üçünün, Missuri çayı, Missisipi çayı və Ohayo çayının kəsişməsində yerləşir.

## Coğrafiyası
Missuri qonşu ştat Tennessi kimi 8 ştatla həmsərhəddir. ABŞ-də heç bir ştat 8-dən artıq ştatla həmsərhəd deyil. Missuri şimalda Ayova, şərqdə Missisipi çayı boyunca İllinoys, Kentukki və Tennessi ilə, cənubda Arkanzasla və qərbə Oklahoma, Nebraska və Kanzas ştatları ilə həmsərhəddir.

İqlimi rütubətli kontinental iqlimdir, qışı soyuq, yayı isə isti və rütubətli keçir. Ştatın cənubuna doğru iqlim rütubətli subtropik iqlimə doğru dəyişir. ABŞ-nin daxilində yerləşən Missuridə tez-tez ekstremal hava şəraiti olur. Yaxınlığında heç bir dağları və okeanı olmayan Missuriyə Arktikanın soyuq hava kütlələri və Meksika körfəzindən isti hava maneəsiz daxil olur. Missuridəki ekstremal hava şəraiti həmçinin özünü burada tez-tez baş verən tornado və tufanlarla göstərir. Son illərin ən dağıdıcı tornadosu olan 2011-ci il Coplin tornadosu Coplin şəhərinin üçdə birini tamamilə dağıtmışdı. Tornado 1-3 milyard ABŞ dolları miqdarında ziyan vurmuş, 159 nəfərin ölümünə və 1000 nəfərdən artıq insanın yaralanmasına səbəb olmuşdu. Coplin tornadosu ABŞ tarixində baş vermiş 7-ci ən güclü, dünyada indiyə kimi baş vermiş 27-ci ən güclü tornado olub.

## Tarixi
Avropalıların buraya gəlişinə qədər yerli hindu qəbilələri bu ərazilərədə min illərlə yaşayırdılar. Ştatın çayları sahilində aparılan arxeoloji qazıntıların nəticələri ştat ərazisinin 7.000 il ərzində insanlar tərəfindən məskunlaşdığını göstərir. Buraya gələn ilk avroplalılar Kanada fransızları olub. Onlar təxminən 1750-ci ildə buraya köç ediblər. Sent Luis şəhərinin əsası 1764-cü ildə Nyu Orleandan gəlmiş fransızlar tərəfindən qoyulub.

## İstinadlar
Diaspor

**Diaspora** () — bir toplumun aid olduğu və tarixən yaşadığı torpaqlardan uzaq məsafədə yaşaması durumu. İfadə kimi diaspor sözü yunan dilində olan *səpələmək* sözündən formalaşmışdır.

## Tarixi
Qədim Yunanıstanda diaspor ifadəsi şəhər dövlətlərində (metropolos) yaşayan əhalinin öz ana vətənlərini tərk edərək yeni koloniyalara köç etməsi anlamında işlədilirdi. Daha sonrakı dövrlərdə ifadənin daha geniş formada işədilməsi Babil sürgünü zamanı Yəhudi qövmünün bütün dünyaya səpələnməsi zamanına təsadüf etdi.

## Xarici keçidlər
Mersenn ədədi

**Mersenn ədədi** — 2*p* − 1 düsturu ilə ifadə olunan ədəd. Əgər "p" sadə ədəddirsə və düsturla hesablanıb alınan ədəd də sadə ədəddirsə, alınan ədəd Mersenne ədədi adlanır.

## Tarixi
İlk dəfə bu düsturu hazırlayan və ilk Mersenn ədədini alan şəxs fransız riyaziyyatçısı Maren Mersenn (1588-1648) olmuşdur.

## Düstur və nümunə
### Düstur
Mersenn ədədini almaq üçün bu düsturdan istifadə olunur:
( *2*p  ) - 1
Bu zaman iki şərt ödənməlidir.
# "p" mütləq sadə ədəd olmalıdır.
# Alınan ədəd sadə olmalıdır.
Əgər hər iki şərt də ödənirsə alınan ədəd Mersenne ədədidir.

### Nümunə
*p = 2 (sadə ədəd)
*(*2*p ) - 1 =  ( *2*2 ) - 1 = 4 - 1 = 3 (sadə ədəd)
Nəticə: 3 Mersenn ədədidir.

## Tapılması
İndiyə qədər 48  Mersenn ədədi  tapılıb. Mersenne ədədlərinin sonsuz olub olmadığı elmə məlum deyil. Mersenne ədədlərinin içində 3, 7, 31, 127 kimi (p-ni 2, 3, 5, 7 götürdükdə) kiçik rəqəmlərin olduğu kimi, 17.425.170mərtəbədən ibarət nəhəng ədədlər də var. Mersenn ədədlərini tapmaq çox çətin iş olduğundan 1996-ci ildə GİMPS (Great İnternet Mersenne Mersenne Prime Seach) adlı superkompüter yaradıldı. Bu kompüter saniyədə 150 milyon iş görə bilir. Ən böyük və sonuncu (48-ci) Mersenne ədədi isə 2013-cü ildə Mərkəzi Missuri Universitetinin məzunu Kurtis Kuper tərəfindən tapılıb və 17.425.170 mərtəbədən ibarətdir. 2009-də tapılmış 47-ci Mersenn ədədi 12.978.189 mərtəbədən ibarət idi. Ən çox Mersenne ədədi tapmış şəxs də Kurtis Kuperdir - 3 dəfə (2005, 2006, 2013).

### Tapmağa kömək
Hazırda dünyada bəzi qurumlar digər insanların da Mersenn ədədinin tapılmasına başlamasına təşəbbüs göstərir. Məsələn, Electronic Frontier Federation (EFF) ilk 10 milyon mərtəbəni keçən Mersenn ədədini  proqramsız tapana 100.000 ABŞ dolları mükafat vəd edıb.

İstənilən şəxs  http://www.mersenne.org/ saytına daxil olaraq Mersenn ədədinin tapılmasına kömək göstərə bilər.

## Ən son tapılan Mersenn ədədləri

## İstinadlar
Con Neper

**Con Nepyer** (1550 – 4 aprel 1617) — şotlandiyalı baron, riyaziyyatçı, loqarifmik xətkeşin və loqarifmanın yaradıcısı..

## Elmi fəaliyyəti
Nepyerin yaratdığı hesablama işlərini olduqca asanlaşdırmış hesab çubuqları ona böyük şöhrət qazandırmışdır. Bu çubuqların köməyilə toplama və çıxma ilə yanaşı vurma və bölmə əməliyyatlarını da yerinə yetirmək mümkün idi.

Ayın kraterlərindən biri olan 7096-cı asteroid və Edinburqda universitet Neperin şərəfinə onun adı ilə adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Loqarifma

## Xarici keçidlər
Loqarifmik xətkeş

**Loqarifmik xətkeş** — 1622-ci ildə ingilis riyaziyyatçı Vilyam Otred (William Oughtred) tərəfindən yaradılmış və hesab əməllərinin yerinə yetirilməsi üçün nəzərdə tutulan xətkeş.

Dörd hesab əməli ilə yanaşı, qüvvətə yüksəltmə əməlini, loqarifmanın hesablanması və bəzi başqa əməliyyatları da yerinə yetirən bu xətkeş hesablama işlərini olduqca sadələşdirmişdir.

1622-ci ildə ingilis riyaziyyatçı Vilyam Otred (William Oughtred) loqarifmik xətkeşi yaratmışdır. Dörd hesab əməli ilə yanaşı, qüvvətə yüksəltmə əməlini, loqarifmi və bəzi başqa əməliyyatları da yerinə yetirən bu xətkeş hesablama işlərini olduqca sadələşdirmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Eric’s Slide Rule Site 
* Логарифмическая линейка онлайн 
* Xətkeş (Android) 
* Loqarifmik xətkeşlər
* Loqarifmik xətkeşdən necə istifadə etməli
* Loqarifmik xətkeşin tarixi
Bozayran (Cəlilabad)

**Bozayran** — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Tarixi

## Toponimikası
* Bozayran oyk., sadə.
* Düzənlikdədir. XIX əsrə aid mənbədə Bozayranlı formasında qeydə alınmışdır. Sovet hakimiyyəti illərində Böyük Bozayran və Balaca Bozayran kəndlərinə ayrılmışdı. Böyük Bozayran kəndi ləğv edildikdən sonra 1972-ci ildə Balaca Bozayran kəndi rəsmi olaraq Bozayran adlandırılmışdır. Etnotoponim olduğu güman edilir;
* Yardımlı r-nunun Yardımlı qəs. i.ə.v.-də kənd. Viləşçayının sağ sahilindən bir qədər aralı, Peştəsər silsiləsinin ətəyindədir. Yaşayış məntəqəsini Cəlilabad r-nunun Böyük Bozayran kəndindən köçüb gəlmiş ailələr salmışlar.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 112 nəfər əhali yaşayır.

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.

## Həmçinin bax
*Cəlilabad rayonu

## Xarici keçidlər
*Azərbaycan Respublikası Cəlilabad Rayon İcra Hakimiyyəti
 
## İstinadlar
Raven Aleksis

**Raven Aleksis** və ya **Reyven Aleksis** () — ABŞ pornoaktrisası.

## Həyatı
Reyven Aleksis 26 yanvar 1987-ci il tarixində doğulub. İlk karyerasına 2007-ci ildə modelliklə başlayıb. Reyven Aleksis 2009-cu ildə şəxsi studiyası olan "Raven Alexis Productions" ilə "Digital Playground" arasında müqavilə imzalayıb və bu studiya ilə 2010-cu ilin axırına kimi işləyib. 2010-cu ildən sonra parodiya janrlı pornoqrafik filmlərdə çəkilib. 8 iyul 2011-ci il tarixindən etibarən porno karyerasına xərçəng xəstəliyi səbəbindən son qoyur və bu xəstəliyi ilə mübarizə aparmağa başlayır. Reyven Aleksis Kaliforniyada iki övladı ilə yaşayırdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt
*
Kraliça Annanın Əsasnaməsi

**Kraliça Annanın Əsasnaməsi** — 1709-cu ildə imzalanmış, 10 aprel 1710-cu ildə İngiltərədə elan edilmiş müəlliflik hüququ haqqında ilk qanun. "Kraliça Annanın Əsasnaməsi" (Statute of Anne) adlanan bu qanun dünyada nəşr edilən əsərin qorunmasına şəxsi hüquq verən intellektual mülkiyyət haqqında ilk akt olmuşdur.

## İstinadlar
Arifmometr

**Arifmometr** ( — "rəqəm", "hesab" və  — ölçü) — alman alimi Qotfrid Leybnitsin yaratdığı stolüstü hesablama maşını.

## Ümumi məlumat
Toplama, çıxma, vurma, bölmə əməllərinin aparılması üçün işlədilən stolüstü mexaniki və ya elektromexaniki hesablama qurğusu. 15-ci əsrin sonlarında Leonardo da Vinçi 13 mərtəbəli cəmləmə qurğusunun eskizini vermişdir. İlk hesablama maşınları V.Şikkard (1623), B.Paskal (1642) və Q.Leybnits (1672) tərəfindən yaradılmışdır. Arifmometrin istehsalını ilk dəfə K.Tomas Paris şəhərində təşkil etmişdir (1821). 1905-ci ildə alman ixtiraçısı K.Qaman Arifmometri daha da təkmilləşdirmişdi: ədədlərin sayğaca verilməsi və hesablama mexanizminin işə salınması əl ilə və ya elektrik intiqalı ilə həyata keçirilirdi. 20-ci əsrin 70-ci illərində ucuz başa gələn və etibarlı işləyən elektron kalkulyatorların meydana gəlməsi ilə Arifmometr öz əhəmiyyətini itirmişdir.

## Tarixi
1820-ci ildə fransız ixtiraçı və sahibkar Tomas de Kolmarın yaratdığı, dünyada ilk kalkulyator olan arifmometr satışa çıxarılmış və ondan 90 il ərzində istifadə edilmişdir. Arifmometr kütləvi satış üçün nəzərdə tutulmuş ilk mexaniki hesablama maşını idi və insanın kağız üzərində hesabladığından 10 dəfə sürətlə hesablayırdı.

## Arifmometrin modelləri

* Feliks hesablama maşını
* Arifmometr Facit CA 1-13
* Arifmometr Mercedes R38SM

## İstinadlar