open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nizaminin portreti

***"Nizaminin portreti"*** - Azərbaycan ədəbiyyatının klassiki Nizami Gəncəvinin 1940-cı ildə Azərbaycan sovet rəssamı Qəzənfər Xalıqov tərəfindən çəkilmiş portretidir. Əsər hazırda Bakı şəhərində, Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyində saxlanılır. Əsərin ikinci nüsxəsi Gəncə şəhərində, Gəncə Tarix Diyarşünaslıq Muzeyindədir. Bu portret Xalıqovun ciddi yaradıcılıq nailiyyəti hesab olunur..

Portretdə Nizami dizində kitab tutmuş şəkildə təsvir edilmişdir. Sənətşünas N. M. Miklaşevskaya qeyd edir ki, tünd rəng koloritinə baxmayaraq, nəcib üz quruluşu və xarakterik baş geyimi, həmçinin ciddi geyim xəttləri ilə insanı cəlb edir.

## Tarixi

1939-cu ildə Nizami Gəncəvinin bədii obrazının yaradılması üçün rəssamlar arasında müsabiqə elan edilmişdi. Baxmayaraq ki, Qəzənfər Xalıqov müsabiqənin birinci mərhələsində iştirak etməmişdi, lakin, rəssam böyük şairin dərin ifadəli portretini işləmişdi. Məşhur şərqşünas və nizamişünas alim Yevgeni Bertels bu portret haqqında qeyd etmişdir ki, *"portret şairin tarixi obrazına uyğundur və Nizami belə görünüşə malik ola bilərdi."*

Portretin çəkilişinə Xalıqovu öz məsləhətləri ilə Y. Bertles, filosof Heydər Hüseynov və ədəbiyyatşünas Həmid Araslı ilhamlandırmış və təşviq etmişlər. Nəticədə bu üç alimin söylədiklərini nəzərə alan Qəzənfər Xalıqov Nizami Gəncəvinin bədii portretini işləmişdir. 1940-cı ildə müsabiqənin ikinci mərhələsində bu portret müsabiqəyə təqdim edilmiş əsərlər arasında ən yaxşısı seçilərək, birinciliyə layiq görülmüşdür.

Müsabiqədə Xalıqovla yanaşı K. Xanlarov, A. Qasımov, T. Tağıyev, M. Nəcəfov, B. Semyonov, R. Topçubaşov və başqaları da iştirak etmişdilər.

## Rəsimin çəkilməsi

1939-cu ildə Azərbaycan SSR MK tərəfindən Nizami Gəncəvinin 800 illik yubileyi keçirilməsi qərara alınır.
Amma bu yubileydə Nizamini əyani surətdə canlandıracaq hər hansı şəkli olmur. Buna görə də müsabiqə elan olunur, ədəbiyyatşünaslar, tarixçilər və rəssamlar işə cəlb olunur. Müxtəlif variantlarda Nizaminin portretini çəkirlər.  Nizamişünas-Yevgeni Bertels, filosof Heydər Hüseynov və ədəbiyyatşünas Həmid Araslı Nizaminin xarici görünüşünün təxmini necə olduğunu dedikdən sonra  Üzeyir Hacıbəyov  deyir ki, "Siz dediyiniz parametrlərdə Ağcəbədidən bir axund tanıyıram" . Həmin axunda Tarix Diyarşünaslıq Muzeyindən alınmış geyimlər geyindirildikdən sonra,  rəssam Qəzənfər Xalıqov Nizami Gəncəvinin portretini yaradaraq, müsabiqənin qalibi olur.

## İstinadlar
Medcezir (teleserial, 2013)

**Medcezir** — Türk serialı. Türkiyənin Star TV telekanalında 2013-cü ilin sentyabr ayından başlayaraq hər həftənin cümə günləri yayımlanan serialdır. Baş rollarda Çağatay Ulusoy və Serenay Sarıkaya çəkilmişlər.

### Baş rollar

Serialın baş rollarından olan Yaman obrazı Çağatay Ulusoy tərəfindən canlandırılır. Digər baş obraz olan Mira rolunu isə Serenay Sarıkaya canlandırır. Mert rolu Taner Ölmez, Ender rolu Mine Tugay, Selim rolu Barış Falay, Eylül rolu isə Hazar Ergüçlü tərəfindən canlandırılır.

Yaman Koper (Çağatay Ulusoy) - İstanbulun  məhəllələrindən birində, problemli bir ailədə böyümüş ağıllı bir gəncdir. Uşaqlığı dramlarla  doludur, erkən yaşda onu tərk edən atasını bir daha heç görməmişdir, həyatdakı tək rol modeli ağabəyi Kənandır... Amma Kənan Yamana fərqli görünməyə çalışsa da, sərsərininin biridir.

Mira Beylice (Serenay Sarıkaya) - Mira, Faruk ve Sude cütlüyünün böyük qızıdır. Zəngin ve gözəl, cəmiyyət həyatının ən rəngli, ən gözdə qızıdır. Amma Mira bütün dünyanın sadəcə ətrafında gördüyü kimi olmadığının fərqindədir. Dərin bir münasibət yaşamağı xəyal edir...

Selim Serez (Barış Falay) - Selim Serez yoxsul bir ailədən gəlib çalışqanlığı və əzmi ilə (və tam uçuruma yuvarlananda yardımsevər birinin əlinden tutması ilə) həyatı dəyişmiş, başarılı bir vəkil olmuşdur. Xanımı Ender ilə universitetdə tanış olub,  Mert adında oğlu var.

Ender Serez (Mine Tugay) - Ender Serez, ünlü iş adamı Asım Şekip Kayanın  qızı, başarılı bir memardır. Universitetdə Selimlə tanış olur, bu günə qədər tək gücü pul zənn edən Ender, Selimin “kasıblığından” bir xeyli təsirlənir ve tanışmalarından qısa bir zaman sonra atasının qarşı çıxmasına baxmayaraq, evlənir.

## Xarici keçidlər
* med-cezir.video.az
Bilet

***Bilet*** ( "billet", orta əsrlərdə "billetus" — məktub, şəhadətnamə, vəsiqə) — özündə müvafiq göstəriciləri əks etdirən müəyyən formaya malik sənəd. Adətən təqdim edilir. Bilet bəzən ixtisaslaşmış təşkilat tərəfindən adlı formada da rəsmiləşdirilir. Bu, ona malik olan subyektin təşkilat-emitentin peşə fəaliyyətinin predmetini təşkil edən xidmətlərdən istifadə etməsinin legitimliyi hüququnu təsdiq edir. Məsələn, gediş bileti sərnişin daşıma müqaviləsinin bağlanmasını təsdiq edir. Ümumi halda bilet pullu tədbirə giriş və ya pullu xidmətdən istifadə üçün hüququ sənəddir.

## Formaları
Biletlər müxtəlif formada ola bilər:
# Şəxsin müəyyən ictimai təşkilata mənsubiyyətini (məsələn, partiya bileti, həmkarlar ittifaqı bileti) təsdiq edən sənəd;
# Şəxsin müəyyən dövr ərzində bir qədər məhdudlaşdırılmış ərazidə (məsələn, ovçuluq bileti) müəyyən fəaliyyət növü ilə məşğul olmaq hüququnu təsdiq edən sənəd;
# Tarixən təşəkkül tapmış və sabit söz birləşmələrində (məsələn, bank bileti, dövlət bankı bileti, dövlət xəzinə bileti) sənədin adlandırılması üçün istifadə edilən termin;
# Kitabça, kartoçka, vərəqə və s. şəklində olub, sahibinin partiyaya və ya hər hansı bir ictimai təşkilata mənsubiyyətini təsdiq edən sənəd. Məsələn, həmkarlar ittifaqı bileti;
# Maliyyədə kağız pul. Məsələn, dövlət xəzinəsi bileti, kredit bileti, bank bileti;
# Bir yerə daxil olmaq, nəqliyyat vasitəsinə minmək, bir şeydən istifadə ixtiyarı verən vərəqə, kartoçka və s. Məsələn, dəmiryol bileti, tramvay bileti, teatr bileti, kino bileti, bilet kassası.
# Pasport;
# İmtahanda tələbənin, aspirantın cavab verməli olduğu suallar yazılmış vərəqə. Məsələn, imtahan bileti.

## Ədəbiyyat
* R. Əliquliyev, S. Şükürlü, S. Kazımova. "Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər", Bakı, "İnformasiya Texnologiyaları", 2009, 201 s.

## Xarici keçidlər
Bilet

Bilet
Elektrik intiqalı

**Elektrik intiqalı** — elektrik enerjisini mexaniki enerjiyə çevirən və həmin çevrilmiş enerjinin idarə olunmasını təmin edən elektromexaniki qurğuya deyilir. Elektrik intiqalı əsas etibarilə istehsal mexanizmlərinin hərəkət etməsi üçün tətbiq olunur. Onun struktur sxemi belədir: M -> ÖM -> İO.

Burada M — mühərrik, ÖM — ötürücü mexanizm, İO — işci orqandır. Elektrik intiqalının elektrik hissəsi mühərrikdən və elektrik aparatlarından ibarətdir. Onun mexaniki hissəsi isə işçi orqanın xarakterindən asılı olaraq çarx qolu, sürgü qolu, reduktor, hərəkəti təmzimləyən sürət qutusundan və s. ibarətdir.

### Növləri
Mövcud istehsal mexanizminin kinematik sxemi aşağıdakı kimidir:
* Qrup intiqalı
* Fərdi intiqal
* Çox mühərrikli intiqal

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sanqalan

*Sanqalan (kənd) — Azərbaycanın Ağsu rayonu ərazisində kənd. 
*Sanqalan (dağ) — Ağsu rayonuna daxil olan Bico kəndi ərazisində dağ (zirvə).
Ləngəbiz silsiləsi

**Ləngəbiz silsiləsi** — Böyük Qafqaz sıra dağlarının Azərbaycan ərazisinə daxil olan cənub-şərq hissəsində yerləşən dağ silsiləsi. Şamaxı və əsasən də Ağsu rayonu ərazisində yerləşir. Ən hündür zirvəsi 929 metr hündürlüyündə olan, Ağsu rayonu ərazisində yerləşən Səndələn dağıdır.

Şirvan düzü ilə Pirsaatçay çayının arasında yerləşir. Quşçu və Kolanı palçıq vulkanları, Ağsu aşırımı Ləngəbiz silsiləsində yerləşir. Ləngəbiz silsiləsinin hündürlüyü bəzi yerdə 900 m-dən artıqdır. Dağ silsiləsi Şimal-qərbdən cənub-şərqə doğru uzanır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Ləngəbiz
* Sanqalan (Səndələn)
Alpout (Ağsu, Bico)

**Alpout** — İndiki Ağsu rayonunun ərazisində, Bico kəndinin şimal hissəsində Sanqalan dağının ətəyində XX əsrin əvvəllərinə qədər mövcud olmuş kənd. Sonradan Alpout kəndinin əhalisi əsasən Bico kəndinə köçmüşdür. XX əsrin sonlarına qədər kəndin ərazisində maldarlıqla məşğul olan 3–4 nəfərdən ibarət bir ailə yaşamışdır.

## İstinadlar
Bəxtiyar Abbasov

**Bəxtiyar Abbasov** (30 noyabr 1985, Qaradağlı)— Azərbaycanlı peşəkar MMA döyüşçüsü.

## Həyatı
30 noyabr 1985-ci ildə Xocavənd rayonu Qaradağlı kəndində andan olan Bəxtiyar Abbasov, gənc yaşlarından qardaşı Şəhriyar Abbasovun təşəbbüsü ilə idmanla məşğul olmağa başlayıb beləki, əvvəllər idmanın cüdo və sambo növləri ilə məşğul olan Abbasov sonradan idmanın qaydasız döyüş növündə də öz gücünü sınamışdır.

Abbasov bir çox beynəlxalq turnirlərdə və yarışlarda Azərbaycanı təmsil edərək uğurlar əldə etmişdir.

Bəxtiyar Abbasov 2012-ci ildə cüdo üzrə beynəlxalq dərəcəli idman ustası adınada layiq görülmüşdü

Bəxtiyar Abbasov 01.07.2008 - ci ildə  Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan Respublikasının "Vətən uğrunda " medalı ilə təltif olunub .

Bəxtiyar Abbasov  16.12.2016 - cı ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycanda Sambo idman növünün inkişafında xüsusi xidmətinə görə fəxri fərmanı ilə təltif olunub.

## Xüsusi göstəriciləri
* Boyu (sm) — 177.8
* Çəkisi (kq) — 83.91 kq
* Çəki kateqoriyası — Orta

## Uğurları
***[[Pro FC]]-GPG çempionu**
***Pankration üzrə Dünya çempionu**
***Sambo üzrə Dünya çempionu**
***Döyüş Sambosu üzrə Dünya çempionu**
***Jiu-jitsu üzrə Dünya çempionu**
***Əlbəyəxa döyüş üzrə Dünya çempionu**
***Sambo üzrə Dünya Kubokunun çempionu**
***Döyüş Sambosu üzrə Avropa çempionu**
***Sambo üzrə Azərbaycan çempionu**
***Cüdo üzrə Azərbaycan çempionu**

## Peşəkar döyüşlərin tarixi
**Qələbə – məğlubiyyət – heç-heçə: 16–2-0**
*Qələbə-Youness Mikiss-ESCF – MMA Grand Prix of Eastern Europe – 2 15 Dekabr 2012	ТКО (sekundantın imtinası)	1	0:24
*Qələbə-Atarta Batadze-ESCF – Azerbaijan vs Georgia 26 Sentyabr 2012	ТКО (parterdə sona çatdırma)	1	1:22
*Qələbə-Laslo Solteş/td>-PROFC – Grand Prix Global Final 10 Dekabr 2011	TKO	1	4:38
*Qələbə-Maqomed Maqomedkerimov-PROFC – Grand Prix Global Caucasus 26 Sentyabr 2011	Rəqibin təslimi (arxadan boğma)	2	4:20
*Qələbə-Cabrail Duzayev-PROFC – Grand Prix Global Caucasus 26 Sentyabr 2012	Rəqibin təslimi (arxadan boğma)	1	3:34
*Məğlubiyyət-İqor Slyusarçuk-PROFC – Union Nation Cup 13 13 Fevral 2011	Nokaut (apkik)	1	3:09
*Qələbə-Pyotr Kazmarkeviç-PROFC – Union Nation Cup 12 22 Yanvar 2011	TKO	1	1:36
*Məğlubiyyət-Dmitri Voytov-PROFC – Union Nation Cup 11 25 Dekabr 2010	Hakimlərin yekdil qərarı	2	5:0
*Qələbə-Ruslan İbragimov-PROFC – Union Nation Cup 9 22 Oktyabr 2010	Rəqibin təslimi (ayağa ağrılı)	1	4:36
*Qələbə-Natiq Quliyev-ProFC – Azerbaijan MMA Championship 15 Dekabr 2010	Rəqib

## Xarici keçidlər
*Çempionla bir gün (Lider Tv)
*Bəxtiyar Abbasov vs Giorgi Dzgangirashvili
*Bəxtiyar Abbasov vs Magomed Magomedkerimov (Boech Tv)
*Bəxtiyar Abbasov vs Igor Sliusarchuk (Boech Tv)
*Bəxtiyar Abbasov vs Youness Mikiss

## Mənbə
*Bəxtiyar Abbasov 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Azerbaijan Fight Club
Yəhya Kərimov

**Yəhya Şəfi oğlu Kərimov** () — pedaqogika üzrə elmlər doktoru, professor. Beynəlxalq Pedaqogika Akademiyasının həqiqi üzvü

## Həyatı
Yəhya Kərimov 1927-ci ildə Qax rayonun İlisu kəndində anadan olmuşdur. Qax orta məktəbini bitirərək Şəki Pedaqoji Texnikumuna daxil olmuş və bitirdikdən sonra Qaxda pioner baş dəstə rəhbəri və müəllim işləmişdir. 1950-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnistitutunu bitirmişdir.

13 avqust 2021-ci il tarixində, 94 yaşında vəfat etmişdir. Qax şəhər qəbiristanlığında torpağa tapşırılıb. 

## Elmi fəaliyyəti
1955-ci ildən Elmi Pedaqoji İnistitunun aspiranturasında təhsil almış, 1958-ci ildən həmin inistitutda kiçik elmi işçi,1961-ci ildən şöbə müdiri işləmişdir.1962-ci ildə namizədlik, 1975-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1976-cı ildən Elmi-Tədqiqat Pedaqoji Elmlər İnistitutunda elmi işlər üzrə direktor müavini, sonra Təhsil Problemləri İnstitutu direktorunun elmi tədqiqat bölümü üzrə müavin, uzun illər Elmi-Tədqiqat Pedaqoji Elmlər institutunun müdafiə şurasının sədr müavini və sədri işləmişdir. 40-dan artıq elmlər namizədi, 3 elmlər doktoru yetişdirmişdir.

## Əsas elmi naliyyətləri
Yəhya Kərimov yüzlərcə əsərin, o cümlədən "Savad təlimi", "İbtidai siniflərdə inşalar", "Altıyaşlıların məktəbə hazırlanmasının nəzəri və praktiki problemləri", "Əlifba dərsliyinin tətbiqi prinsipləri", "Uşaq məktəbə gedir", "Ana dilinin tədrisi metodikası" və s. monoqrafiyaların müəllifi olmuşdur.

1959-cu ildən fəaliyyətinin sonuna qədər  ibtidai siniflər üçün ana dili proqramlarının tərtibçisi, bütün proqramların redaktoru olmuşdur. 1963-cü ildən "Əlifba" dərsliyinin müəllifidir. Onun tərtib etdiyi 6 dərslik və 5 dərs vəsaitindən uzun müddət istifadə olunub.

1970-ci ildən ömrünün son günlərinə qədər "İbtidai məktəb və məktəbəqədər tərbiyə" jurnalının redaktoru olmuşdur.

## Təltif və mükafatlar
* "Şöhrət ordeni" (26 dekabr 2006)
* "Qabaqcıl maarif xadimi".
* "SSRİ maarif əlaçısı".
* "Azərbaycanın Əməkdar Müəllimi"

## Mənbə
* "Qiymətli xəzinə sahibi". Fərrux Rüstəmov. Pedaqoji oçerklər: Sələflərim və müasirlərim. Bakı: Elm və təhsil, 2010. - səh. 165.
* "70 yaşın işığında...". Vidadi Xəlilov. Ömür yollarında. Bakı: Nərgiz, 2012. - səh. 53.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# http://edu.gov.az/view.php?lang=az&menu=9&id=254
# http://yayim.org/?p=913 
# http://yayim.org/?p=2417
Anna Favella

**Anna Favella** () — İtaliya aktrisası.

## Həyatı

Anna Favella 1983-cü il sentyabrın 21-da Latsio əyalətinin kiçik Roma şəhərində anadan olub.

## Filmoqrafiya

* 2008 Enrico Mattei - L'uomo che guardava al futuro 
* 2009 Don Matteo 7
* 2010 Terra Ribelle
* 2012 Terra Ribelle - Il Nuovo mondo
* 2013 Mr. America

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Kollegiallıq

**Kollegiallıq** ( – *birlik, yoldaşlıq*) — ümumi əhəmiyyətli işlərin bir qrup şəxslər tərəfindən ümumi (kollegiya) müzakirəsi və həlli; kollegial orqanın həyata keçirdiyi rəhbərlik metodu; təkbaşına idarəetmənin alternativi. 

Kollegiallıq tapşırılan iş üçün kollegiya (büro, komitə, məclis və s.) üzvünün ümumi və şəxsi məsuliyyətinin uzlaşdırılmasını tələb edir. Onun məqsədi atılan addımın, fəaliyyətinin mütarazlığını təmin etməkdən ibarətdir. Kollegiallıq məsələyə dərin və hərtərəfli düşünərək yanaşmağı təmin edir. Bir sıra orqanlar (partiyalar) məhkəmələr (o cümlədən: beynəlxalq məhkəmələr), parlamentlər (o cümlədən, beynəlxalq parlamentlər) və s. məhz kollegiallıq prinsipi üzərində fəaliyyət göstərirlər.

## Mənbə
* B.S.Atakişiyev, İnzibati hüquq və terminlər, Bakı-2008, s. 194.
Sumqayıt tramvayı

**Sumqayıt tramvayı** — Azərbaycanın Sumqayıt şəhərində 11 mart 1959-cu ildən 2003-cü ilin iyul ayına kimi fəaliyyət göstərən ictimai nəqliyyat növü. Əsas istifadə edilən tramvay modeli KTM5 olmuşdur.

## Həmçinin bax
*Bakı tramvayı
*Gəncə tramvayı
Xanduz tikmə

**Xanduz tikmə** — şəbəkəli parça üzərində tikmə üsulu. Azərbaycan milli tikmələrin məhəlli növüdür, əsasən Lənkəran bölgəsində geniş yayılmışdır. 

## Texnika
Xanduz tikmə üsulunda iynə, şəbəkəli parça, iki ədəd qasnaq və müxtəlif rəngli ipək, iplik, yun sapdan istifadə olunur. Şəbəkəli parça çox vaxt tikici həvəskarların özləri tərəfindən hazırlanırdı. Bunun üçün kətan parçanın əriş-arğacı sayca təkəmseyrək çıxarılıb şəbəkə halına salınır. Sonra həmin şəbəkəli parça vasitəsilə məmulat üzərində naxış salınır. Bunun üçün usta əvvəl şəbəkəli parçanı qasnağa kip keçirilmiş məxmər, atlas, ağ, kətan və s. növ parça üzərinə qoyur və əlində olan hazır naxışlı nümunəyə baxaraq rəngli saplarla say hesabı işləməyə başlayır. Tikici yeni ilmə əldə etmək istədikdə iynəni say üzrə şəbəkəli sapdan eninə və bir də uzununa götürür. Çox vaxt iynə şəbəkəyə çəpəki keçirilir. 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Tikmə
Qırmızı səhra (film)

**"Qırmızı səhra"** () — rejissor Mikelancelo Antonioninin filmi.

## Məzmun

Culiananın daxilində qorxu, tənhalıq və sevgiyə meyil qəribə şəkildə ahəng təşkil edir. Qəza keçirən qadın özünü olduqca düşkün hiss edir. O, bu çirkin, kədərli dünyada çox narahatdır. Operatorun uzun planları sənaye təsvirlərinin arasında onun incə bədən quruluşunu göstərir. Culiana demək olar ki, kor-koranə hərəkət edir.

Onun bağlılıq hissi duyduğu yeganə varlıq balaca oğlu Valeriodur. Bir müddət Culianaya elə gəlir ki, onu təkcə ərinin iş yoldaşı Korrado Zeller başa düşə bilər. Lakin onların ötəri ünsiyyəti heç nə ilə nəticələnmir.

Culiana oğluna cənubda yerləşən ecazkar bir ada haqqında danışır. Orada gənc qız yaşayır, qayalar isə oxuyur. Axşam sahilə bir gəmi yan alır. Qız gəmidəki insanlardan onu buradan aparmalarını xahiş edir. Lakin onlar başqa dildə danışdıqları üçün qızı başa düşmürlər.

Yekun səhnədə Culiana oğluna zavod borularından çıxan zəhərli tüstü haqqında danışır. Bu zaman fikir verir ki, quşlar insanlardan fərqli olaraq, onlar üçün zərərli olan şeylərdən uzaqlaşıblar.

## Film haqqında

* Film Mikelancelo Antonioninin ilk rəngli tammetrajlı bədii filmidir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Ssenari müəllifləri :** Mikelancelo Antonioni, Tonino Querra
:**Rejissor :** Mikelancelo Antonioni
:**Operator :** Karlo Di Palma
:**Bəstəkarlar :** Covanni Fusko, Vittorio Celmetti
:**Prodüser :** Antonio Çervi

### Rollarda

## Mükafatlar və nominasiyalar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* DESERTO ROSSO – UN CLASSICO IN 35MM + APERITIVO IN TERRAZZA — Museo Interattivo del Cinema | Cineteca Milano
Pul daxılı

250px|thumb|right|

**Pul daxılı** — dəmir və ya kağız pulların saxlanılması üçün xüsusi qab.

## Donuz pul daxılı
Orta əsrlərdə İngiltərədə "*pygg*" sözü ev avadanlığı hazırlanan gil növü mənasını verirdi. Belə gildən hazırlanmış küplərdə insanlar tez-tez pulunu, zinət əşyalarını və s. saxlayırdılar. Belə küpplər "*pygg jar*" adlanırdı. Zamanla bu termin "*pig bank*" söz birləşməsinə çevrildi. Pul daxılı üçün istifadə olunan əşyaların donuz formasında düzəldilməsinin səbəbi də məhz bu termindir..

## İstinadlar

## Həmçinin bax
"Mustafa" mükafatı

**"Mustafa" mükafatı** — müsəlman dünyasında elmin inkişafına dəstək məqsədilə İran tərəfindən təsis edilən beynəlxalq elmi mükafat.

## Məqsədlər

## Namizədliklər

## Kateqoriyalar

## Tələblər
İran KİV-lərinin verdiyi məlumata görə, mükafata İslam peyğəmbərinin adlarından biri olan "Mustafa" ismi verilib. Bu mükafatın müsəlman dünyasında ən yaxşı ixtiraları gerçəkləşdirən alimlərə verilməsi nəzərdə tutulub. Mükafatın verilməsi prosesinə xüsusi təşkil edilən şura nəzarət edəcək.

İran ilk "Mustafa" mükafatını 2015-ci ildə "İslami birlik həftəsi"ndə 4 nominasiya üzrə təqdim edəcək. Nominantlara nağd pul mükafatı ilə yanaşı, üzərində fars, ərəb və ingilis dillərində yazılar həkk olunmuş dəyərli medal da veriləcək.

Mükafat 500 min ABŞ dolları məbləğində nəzərdə tutulur.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kocaelispor FK

**Kocaelispor** — Türkiyənin Kocaeli şəhərini təmsil edən futbol klubu. 1966-cı ildə yaradılıb.

## Rekord

Kocaelispor Regional Həvəskarlar Liqasında ev oyununda ən çox azarkeş dəstəyinə sahib olmuş klubdur. 2015-2016 mövsümündə Kocaelispor-İstanbul Güngörənspor oyununu 19.742 nəfər izləmişdir.

## Heyət

## Uğurları
* **[[Türkiyə Kuboku]]**
****Çempionat (2)**: 1996-1997, 2001-2002

* **[[Türkiyə 1-ci Liqası|1-ci Liqa]]**
****Çempionat (4)**:1979-1980, 1991-1992, 2007-2008, 2024-2025

* **[[Türkiyə 2-ci Liqası|2-ci Liqa]]**
****Pley-Off Çempionatı(1)**:2020-2021

* **[[Türkiyə 3-cü Liqası|Türkiyə 3-cü Liqa]]**
****Çempionat (1)**:2019-2020

* **[[Regional Həvəskarlar Liqası]]**
****Çempionat (1)**:2015-2016

## Liqa mübarizələri
* **[[Super Liqa (Türkiyə)|Super Liqa]]: 21 Mövsüm**
1980-1988, 1992-2003, 2008-2009, 2025

* **[[Türkiyə 1-ci Liqası|1-ci Liqa]]: 27 Mövsüm**
1966-1980, 1988-1992, 2003-2008, 2009-2010, 2021-2022, 2023-2025

* **[[Türkiyə 2-ci Liqası|2-ci Liqa]]: 4 Mövsüm**
2010-2012, 2020-2021, 2022-2023

* **[[Türkiyə 3-cü Liqası|3-cü Liqa]]: 6 Mövsüm**
2012-2014, 2016-2020

* **[[Regional Həvəskarlar Liqası]]: 2 Mövsüm**
2014-2016

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* 
* 
* 
* Kocaelispor FK — YouTube səhifəsi
Əskişəhərspor

**Əskişəhərspor** və ya digər adı ilə "**Es-Es**". 19 iyun 1965-ci ildə Əskişəhərdə qurulan və bir müddət Türkiyə Liqasında mübarizə aparan və hazırda 3-cü Liqasında çıxış edən idman klubudur. Cəmi 6 kubokla Türkiyənin ən çox kubok qazanan 5-ci komandasıdır. Türkiyənin Əskişəhər vilayətini təmsil edir. Əskişəhərspor klubu şəhərin Akademiya Gənclik, İdmanyurdu və Yıldıztəpə klublarının birləşməsi ilə yaradılıb. Klubun rəngləri qara-qırmızıdır.

## Tarixi
1963-cü ildə akademiyalar arası futbol üzrə Türkiyə çempionatı təşkil olundu. Əskişəhər Ticarət Elmlər Akademiyası finalda Ege Universitetini 6–0 hesabı ilə məğlub etdi. Matçın bitməsindən sonra müşahidəçi Burhanəddin Türkər komandanın rəhbəri Nafiz Yazıcıoğluna yaxınlaşaraq qulağına bu sözləri dedi: "Belə bir heyət varsa, niyə 2-ci Liqaya qatılmırsınız?"

Əskişəhərspor 1965-ci ildə yaradılıb və onun prezidenti vəzifəsinə Əziz Bolel təyin edilib. Akademisporun bir çox futbolçusu Əskişəhərspor'un formasını geyinir. Komandanın rəngləri qara və qırmızı olaraq müəyyən edilib. Əskişəhərsporun məşhur ləqəbi və şüarı: "Es Es Es Ki Ki Ki Eski Eski Es!". Yarandığı ilk gündən bu şüar populyar hala gəlmişdir.

## Stadion
Əskişəhərspor 2016-cı ilin noyabrından ev oyunlarını Yeni Əskişəhər Stadionunda keçirir. Yeni Əskişəhər Stadionunun tamamlanması və açılışı ilə Əskişəhər Atatürk Stadionu bu tarixdən etibarən istifadə edilmir.

## Liqa mübarizələri
* **[[Super Liqa (Türkiyə)|Super Liqa]]: 30 mövsüm**
1966–1982, 1984–1989, 1995–1996, 2008–2016
* **[[Türkiyə 1-ci Liqası|1-ci Liqa]]: 20 mövsüm**
1965–1966, 1982–1984, 1989–1992, 1993–1995, 1996–2001, 2006–2008, 2016–2021
* **[[Türkiyə 2-ci Liqası|2-ci Liqa]]: 6 mövsüm**
2001–2006, 2021–2022
* **[[Türkiyə 3-cü Liqası|3-cü Liqa]]: 3 mövsüm**
1992–1993, 2022—2023, 2025-
* **[[Regional Həvəskarlar Liqası]]: 2 mövsüm**
2023–2025

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
A (roman)

**A** — Qaraqan tərəfindən yazılmış roman. Milli Kitab Mükafatı laureatı.

## Məzmun

Tam xaos. Paranoya. Həyatdan bezmiş bir qrup gənc dünyanın xilasını onun məhvində görür.
Müasir Bakı, cağdaş problemlər. "Biz dünyaya niyə gəlmişik?" Ən dərin fəlsəfi suallara ən sərt cavablar. A kimdir? O nə etmək istəyir? Kontrkultura, alternativ düşüncə. Ən dəhşətli yanğınlar kiçik qığılcımdan başlayır.

## Qəbulu
Bəzi şəxslər əsəri Paulo Koelyonun "Portobelli cadugər" romanı, bəziləri isə Çak Palanikin "Döyüşçü klubu" romanı, yaxud da kinossenarist Cim Ulsun roman əsasındakı ssenarisi üzrə rejissor Devid Finçerin eyniadlı filmindən plagiat olduğunu iddia ediblər. Qaraqan və bəziləri əsərin plagiat olması iddiasını rədd etmişdir.

Əsərin 2010-cu ildə ilk dəfə təşkil olunan Milli Kitab Mükafatını qazanması bəzi şəxslər tərəfindən tənqid olunmuşdur.

## Mükafatları
Əsər 2010-cu ildə ilk dəfə təşkil olunan Milli Kitab Mükafatının qalibi olmuşdur. Bəzi şəxslər bu hadisəni tənqid etmişdir.

Həmin il əsər III Nəsimi Milli Ədəbiyyat Müsabiqəsinin birinci mərhələsinin "2010-cu ilin ən yaxşı romanları" nominasıyasında 6 qalib romandan biri olub.

## Həmçinin bax
* Art və Xaos

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Qaraqan-ın rəsmi saytında A
* 
* 
*
150 il. Mirzə Fətəli Axundov (film, 1962)

***150 il. Mirzə Fətəli Axundov*** filmi rejissor Niyazi Bədəlov tərəfindən 1962-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan dramaturgiyasının banisi Mirzə Fətəli Axundovun anadan olmasının 150 illiyinə həsr olunmuşdur.

## Məzmun
Kinooçerk Azərbaycan dramaturgiyasının banisi Mirzə Fətəli Axundovun anadan olmasının 150 illiyinə həsr olunmuşdur.

Film bizi böyük filosof, şair, dramaturq M.F.Axundovun uşaqlıq illəri, mürəkkəb həyatı və fəaliyyəti ilə, onun Azərbaycan ədəbiyyatına gətirdiyi yeniliklərlə tanış edir.

Burada dramaturqun məşhur "Hacı Qara" pyesindən bir səhnə ekranlaşdırılmışdır.

Bu tarixi-bioqrafik film Tiflisdə M.F.Axundovun qəbri önündə və Bakıda böyük maarifçinin abidəsi qarşısında keçirilən təntənəli mərasimlərlə qurtarır.

## Mükafat
1963-cü ildə Tbilisidə Zaqafqaziya respublikaları, Rostov-Don, Orconikidze studiyalarının sənədli filmlər baxışında rejissor Niyazi Bədəlov ən yaxşı rejissor işinə görə Diplom almışdır.

## Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Məmməd Cəfər Cəfərov, Əhmədağa Qurbanov
Rejissor: Niyazi Bədəlov
Operator: Vladimir Zbudski
Rəssam: Nadir Zeynalov

## İstinadlar

## Mənbə
*Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 170-179.
*Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 814.
Toğrul Erat

**Toğrul Erat** () — futbolçu, Almaniyanın Fortuna klubunun və Azərbaycan U-21 yığma komandasının yarımmüdafiəçisi.

## Karyera
Toğrul Erat 1992-ci ildə Almaniyada türk ailəsində anadan olub. Uşaqlıqda SC Union Nettetal komandasında oynamağa başlayıb. 2009-cu ildən karyerasını Fortuna Dusseldorf klubunda davam etdirib. 2010–2013-cü illər arasında Toğrul Fortunanın ikinci heyətində çıxış edərək, 74 oyunda 11 dəfə fərqlənib. Daha sonradan əsas komandaya gətirilən T. Erat, 2013-cü ilin dekabr ayında Fortunanın əsas heyətində debüt edib. Bununla da Toğrul, 2-ci Bundesliqada oynayan ilk azərbaycanlı olub. Fortunanın heyətində keçirdiyi ikinci oyunda Toğrul qol hesabını açıb. Hal-hazırda Toğrul Erat Fortuna klubunun əsas heyət oyunçusudur.

## Milli komanda
2013-cü ildən Toğrul Erat Azərbaycan U21 komandasının şərəfini qoruyur. Millinin debüt oyununda Toğrul İsrail millisinin qapısına yol tapır. Növbəti oyunda Toğrul Norveç millisi ilə oyunda dubl edir və millinin 3–1 hesablı qələbəsini təmin edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Toğrul Erat statistika
Korra əfsanəsi (III mövsüm)

**Kitab 3: Dəyişiklik** () *[[Korra əfsanəsi]]* cizgi serialının üçüncü mövsümdür. O, 13 seriyadan ("fəsildən") ibarətdir.

## Yayımlama

*Kitab 3* 2014-cü ilin iyunun 27-dən ABŞ-nin *Nickelodeon* kanalında yayımlanmağa başlamışdı. Lakin aşağı düşən reytinqlərinə iyulun 25-də kanal serialı 8-ci seriyada yayımlamağa kəsdi.

## Seriyalar



## İstinadlar
Commonwealth Bank

**Commonwealth Bank of Australia** () — Avstraliyanın ən böyük bankıdır. Commonwealth Bank pərakəndə satış, fondların idarə edilməsi, yaşlılıq təqaüdü, sığorta, investisiya və vasitəçilik xidmətləri də daxil olmaqla bir çox maliyyə xidmətləri təqdim edirlər.

Commonwealth Bank of Australia 2008-ci ildə yanvar ayı üçün Avstraliya Fond birjasında ikinci ən böyük listinq şirkəti idi. 7 dekabr 2007-ci ildə Avstraliyanın ən rahat bankı adı uğrunda mübarizədə ANZ-ə qalib gələ bilmişdir.

1911-ci ildə Avstraliya hökuməti tərəfindən əsası qoyulmuş Commonwealth Bank of Australia Avstaliya Milli Bankı, ANZ və Westpac ilə birlikdə Avstraliyanın "böyük dördlüyünə" daxildir. 1912-ci ildə Tasmaniya, 1920-ci ildə isə Kvinslendin banklarını özünə birləşdirdi. 1931-ci ildə Yeni Cənubi Uels və Qərbi Avstraliyanın dövlət yığım bankları ilə birləşdi.

Bank müxtəlif xidmətlər göstərir: fiziki şəxslər üçün bank xidmətləri (xüsusi və kiçik biznesi olan müştərilərə xidmətlərin göstərilməsi); beynəlxalq maliyyə xidmətləri (bank offşor imkanları nəzərə alır və bank işi, sığorta, investisiya xidmətləri göstərir); beynəlxalq fəaliyyət: Commonwealth Bank of Australia həm inkişaf etmiş, həm də inkişaf etməkdə olan ölkələrdə (İndoneziya, Fici və Çin; London, Nyu-York, Tokio, Sinqapur, Honkonq və Oklenddə filiallar) mövcuddur; məhsul və xidmətlər: Commonwealth Bank of Australia müştərilərə borc, kredit kartları və yığım hesabları kimi geniş məhsul və xidmət spektri təqdim edən Avstraliyanın ən iri pərakəndə bankıdır.

Bu gün Commonwealth Bank of Australia-ın bütün Avstraliyada 1000 filialı və 3,3 min bankomatı var. Gün ərzində 120 milyon zəngə cavab verən 10 qaynar xətt mərkəzi də fəaliyyət göstərir. 187 min EFTPOS terminalı mövcuddur. İşçilərinin sayı 38 minə çatır. Commonwealth Bank of Australia ən iri 500 korporasiya reytinqində 267-ci yeri tutur (Fortune 500).

## Xarici keçidlər
* Commonwealth Bank
The Star-Spangled Banner

Himnin mətni 1814 cü ildə 35 yaşlı vəkil, həvəskar şair, 1812 ci ildə Baltimorda Makkenri qalasına ingilis gəmiləri tərəfindən topa tutulmasının canlı şahidi, tanınmış yazıçı Frensis Skott Fitsceraldın ulu babası - Frensis Skott Ki tərəfindən yazılmış olan “Fort Makkenri müdafiəsi” poemasından götürülmüşdür. Uzun müddət ingilis masaarxası musiqisi hesab edilən, lakin hələ 1780 ci ildə Smit Con Stafford tərəfindən yazılmış olan bəstə ilə ifa edilən bu marş sonralar Konqressin 3 mart 1931 ci il qətnaməsi ilə rəsmi olaraq ABŞ dövlət himini kimi təsdiq edilmişdir.

## Mətni

## İstinadlar
Zemërimi i Një Nate

**Zemërimi i Një Nate (One Night's Anger)** — (Azərbaycanca: Bir Gecəlik Qəzəb) Albaniyanın 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

## İstinadlar
Teo

**Teo** () — 24 yanvar 1983-də anadan olan Belaruslu müğənni.

Teo Cheesecake mahnısı ilə Belarusu 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcək.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
Genomika

**Genomika** — canlı orqanizmlərin gen və genomlarını öyrənən molekulyar genetikanın bölməsi.

## Mənbə
* electronic-book ISBN 978-94-007-5561-1
* Тищенко П. Д. Геномика: новый тип науки в новой культурной ситуации.
* Complete Microbial Genomes (полностью расшифрованные геномы бактерий и архей).
* Лекция № 19. Геномика .
Hersiana Matmuya

**Hersiana Matmuya** (Herciana Matmuja) — 1 fevral 1990-cı ildə anadan olan Albaniyalı müğənni. Hersi Albaniyanın "Ethet e Së Premtes Mbrëma", "Kënga Magjike" və "Festivali i Këngës" kimi böyük festivallarında iştirak edib və uğurlu nəticələr əldə edib.

Hersiana Matmuya Zemërimi i Një Nate mahnısı ilə 52-ci "Festivali i Këngës"-də qalib gəlməsinin ardınca Albaniyanı 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək haqqını qazandı.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
Mirzə Məhəmməd xan Qəzvini

**Mirzə Məhəmməd xan Qəzvini** (1874–1949)— əllamə, ədəbiyyatşünas, tarixşünas alim.

## Həyatı
Mirzə Məhəmməd xan Qəzvini 1874-cü ildə Tehran şəhərində, Qəzvin darvazası məhəlləsində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini atası Molla Əbdülvahabdan almışdı. Sonra mədrəsədə oxumuşdu. Babası Molla Əbdüləli Qəzvini də İranın alim şəxslərindən sayılırdı. Əslən Qəzvin vilayətinin Bəşəriyyət mahalından idilər.

Mirzə Məhəmməd xan Qəzvini Müəyyirilməmalik mədrəsəsində dərs demişdi. Nasiri Darültalif və Rarültərcüməsində çalışmışdı.

Mirzə Məhəmməd xan Qəzvini 1949-cu ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Aspindza

**Aspindza**  () və ya **Əsminzə** — Gürcüstanın cənubunda şəhər tipli qəsəbə.

Aspindza (Aspinza) - Aspinza rayonunun mərkəzidir. Kür çayı qırağında, Axısqa dəmir yolu stansiyasından 34&nbsp;km cənub-şərqdə, Axısqa-Leninakan şose yolu üstündədir. Ərazisi 796&nbsp;km², əhalisi 2793 (2014) nəfərdir. 2 taxta-şalban zavodu, limonat zavodu, qənnadi fabriki, xəstaxana, muzey və s. vardır.

## İstinadlar
Kosma İndikoplevst

**Kosma İndikoplevst** (; ) — Bizans taciri, səyyah.

## Həyatı
Avropada coğrafiya elminin ən görkəmli numayəndəsi (VI əsr) bizanslı Kosma İndikoplo idi. O, «Xristian topoqrafiyası» əsərində Avropa kosmologiyasını Ptolemey sistemindən uzaqlaşdırmış və bununla da orta əsrlər astronomiyasında və coğrafiyasında Yerin kurə formasında olması ideyasının əleyhinə cıxan sxolastik təsəvvurlərin yaradılmasında boyuk rol oynamışdı. O, məskunlaşmış dunyanı uzunsov, duzbucaqlı şəklində təsəvvur edirdi. Bu duzbucaqlı okeanla və ikiqat qubbə formasında olan asimanın divarları ilə əhatə olunmuş, ondan yuxarıda «Allahın səltənəti» yerləşmişdir. Yer səthinin şimal hissəsində konusabənzər yüksək təpə var. Gunəş bu təpənin ətrafında hərlənir, gecə-gunduz bir-birini əvəz edir.
K.İndikoplonun əsərinin müəyyən elmi əhəmiyyəti də var idi. Bu əsər o zamanlar Avropada, Ərəbistan dənizi sahillərində yerləşən limanlar, Seylon, Hindistan, İran, Ərəbistan və Şərqi Afrikada aparılan ticarət haqqında yeganə məlumat mənbəyi idi. Kosma bu olkələri ya tacir kimi şəxsən gəzib gorməsilə, ya da ki, sorğu-sual vasitəsilə əldə etdiyi məlumatlar əsasında təsvir etmişdir. Umumiyyətlə, bu dovrdə Avropa olkələrində coğrafiya inkişafdan geri qalmışdı.

## İstinadlar
Akuri

**Akuri** — Təbriz mətbəxinə aid bir növ şirin krep və ya blin.

## Qalereya

File:Təbriz yoqurtlu qayğanaqı.jpg|thumb|Təbrizin yoqurtlu akurisi
File:Təbriz yoqurtlu qayğanaqı 3.jpg|thumb|Təbrizin yoqurtlu akurisi
File:Ordubad Qayğanağı.jpg|thumb|Ordubad akurisi
İkiarvadlılıq

**İkiarvadlılıq** - evli olarkən başqa biri ilə evliliyə cəhd etmək. Qərb ölkələrinin bir çoxunda əgər birinci və ya ikinci arvadın bu evlilikdən xəbəri yoxdursa, onda bu cinayət sayılır. 

*Azərbaycan: Qeyri-qanuni
* Avstraliya: Qeyri-qanunidir. 10 ilə qədər həbsə məhkum etmə.  
* Belçika: Qeyri-qanuni. 5 ildən 10 ilə qədər həbs. 
* Braziliya: Qeyri-qanuni. 2 ildən 6 ilə qədər həbs.   
* Kanada: Qeyri-qanuni 
* Çin: Qeyri-qanuni (bəzi azlıqlar tərəfindən tətbiq oluna bilər) 
* Kolumbiya Bəzi istisnalarla qeyri-qanuni
* Misir: Birinci arvadın icazəsi olmaqla qanuni 
* Eritreya: Qeyri-qanuni. 5 ilə qədər həbs.
* Avropa Birliyinə daxil 27 ölkənin hamısı. Qeyri-qanuni 
* İslandiya: Qeyri-qanuni 
* Qana: Qeyri-qanuni. 6 aya qədər həbs.
* İsrail: Qeyri-qanuni. 5 ilə qədər həbs. 
* İran: Birinci arvadın icazəsi olmaqla qanuni. 
* Hindistan: Yalnız müsəlmanlar üçün qanunidir. Digərləri üçün 10 ilə qədər həbs 
* Liviya: Şərtli qanuni
* Malaziya: Müsəlmanlar üçün qanuni  
* Maldiv adaları: Qanuni
* Malta: Qeyri-qanuni
* Hollandiya: Qeyri-qanuni, 6 ilə qədər həbs.
* Yeni Zellandiya: Qeyri-qanuni. 15 ilə qədər həbs
* Mərakeş: Müsəlmanlar üçün qanuni.
* Pakistan: Məhdudiyyətlərlə qanuni
* Səudiyyə Ərəbistanı: Qanuni
* Cənubi Afrika:
* Somali: Qanuni
* Tunis: Qeyri-qanuni. 5 ilə qədər həbs
* Türkiyə: Qeyri-qanuni. 5 ilə qədər həbs
* Böyük Britaniya: Qeyri-qanuni. Bəzi istisnalar var. 
* Amerika Birləşmiş Ştatları: Bütün ştatlarda qeyri-qanuni. 5 ilə qədər həbs. 
* Özbəkistan: Qeyri-qanuni.
## İstinadlar
Fici Həmkarlar İttifaqları Konqresi

**Fici Həmkarlar İttifaqları Konqresi** və ya qısaca **FHİK** ( - *FTUC*) — Ficinin ən irimiqyaslı və nüfuzlu həmkarlar ittifaqı təşkilatı. Beynəlxalq Əmək Təşkilatının üzvüdür.

## Tarixi
Təşkilat 1952-ci ildə yaranmışdır. İlk illərdə **Fici Sənaye İşçilərinin Konqresi** adlanırdı. 1973-cü ildə qurumun adı dəyişdirilir və həmin vaxtdan **Fici Həmkarlar İttifaqları Konqresi** adlanır.

## Tərkibi
Konqresin tabeçiliyində 26 həmkarlar ittifaqı təşkilatı fəaliyyət göstərir. 33 min üzvü var.

Konqres Okeaniya ölkələrinin işçilərini müdafiə edən üçüncü ən böyük qurumdur.

## Rəhbərləri
Hazırda Konqresə Daniel Uray başçılıq edir.

## Məqsədi
Konqresin əsas məqsədi demokratik təşkilatlar yaratmaq və onları inkişaf etdirməkdir.

Konqres ölkədə işçilərin maarifləndirilməsi istiqamətində bir sıra işlər görür. Onlar üçün iqtisadi-sosial məsələləri əhatə edən treninq və kurslar təşkil edir. Hətta FHİK işçilərin peşəkar mütəxəssis kimi yetişməsi məqsədilə onlar üçün xüsusi dəvət olunmuş müəllimlərin iştirakı ilə seminarlar hazırlayır.

Konqres beynəlxalq münasibətlərə də çox geniş yer verir. Digər ölkələrin həmkarlar ittifaqları ilə sıx əməkdaşlıq aparır, ölkələrarası layihələr hazırlayır.

Təşkilatın əsas məqsədlərindən biri də odur ki, ölkə iqtisadiyyatına düzgün müdaxilə etsin. Qurum bu yolla Ficidə tam məşğulluğu təmin etmək və işsizliyi aradan qaldırmağı məqsədəuyğun sayır.

FHİK qadın problemlərini də hər zaman diqqətdə saxlayır. Baxmayaraq ki, Ficini inkişaf etmiş və ya inkişaf edən ölkələrin sırasına daxil etmək olmaz; lakin burada qadın və kişinin bərabər hüquqlara sahib olması öndəgedən məsələlərdən biridir. Bu mövzuya ən çox diqqəti isə məhz FHİK ayırır. Konqres hər zaman bildirir ki, istər ictimaiyyətdə, istər iş yerlərində, istərsə də ailədə hər iki cinsin nümayəndəsi bərabərdir. Təşkilatda artıq uzun müddətdir ki, **Qadın Komitəsi** yaradılmışdır. Bununla yanaşı, Konqres gənclərin məşğulluğu məsələsinə də geniş yer ayırır, gənclərlə bağlı çoxsaylı proqramlar hazırlayır. Tabeçiliyində olan bütün təşkilatlarda **Gənclər Şurası** yaradılmışdır.

## Mənbə
***Afaq HÜSEYNOVA**. ''Fici Həmkarlar İttifaqları Konqresi'' . "Ülfət" qəzeti, 22 iyun 2013-cü il, № 22 (859).
Həmişə səninlə olan bayram

Ernest Heminqueyin 1950-ci illərdə qələmə almış olduğu "Həmişə səninlə olan bayram" avtobioqrafik əsəri onun Paris həyatından, dövrünün görkəmli adamları ilə görüşlərindən, Parisin füsünkar gözəlliyindən bəhs edir.

Ernest Heminquey "Totonto star" qəzetinin xarici müxbiri kimi 1921-ci ildə Parisə gələrək 1926-cı ilədək orada yaşayır. Burada o, Gertrud Stein, Ezra Paundla tanış olur və onların təsirindən ilhamlanaraq yazıçı olmaq qərarına gəlir.

1956-cı ildə Heminquey Parisin Riç hotelinin zirzəmisindən uzun illər qoyub getmiş olduğu çamadanını tapır. Onun içindən əldə etdiyi Paris həyatından bəhs edən gündəliyi üzərində işləyir. Lakin kitab onun ölümündən sonra dördüncü arvadı Mri Velş Heminqueyin səyi nəticəsində 1964-cü ildə işıq üzü görür.

*Paris, həyat üçün bayramdır. Əgər gəncliyində Parisdə olmaq xoşbəxtliyinə nail olmusansa, onda onu ömür boyu qəlbində gəzdirirsən, harasa getmək istəsən belə, Paris həyatının hakimidir*

*Paris əbədidir və hər kəs, kim orada yaşayıbsa onu özünəməxsus şəkildə xatırlayır. Biz hər zaman ora qayıdırıq, kimliyimizdən və onun nə qədər dəyişməsindən, ona yetişməyin nə qədər çətin və asan olmasından asılı olmayaraq. Paris buna layiqdir və sən ona nə vermisənsə, artıqlaması ilə geri alırsan. O keçmiş kasıb və xoşbəxt olduğumuz günlərdə də Paris belə idi.*
Kitabın əksər səhifələri Frensis Skott Fitsceralda həsr olunmuşdur. Burada o, Frensis Skott Fitsceraldın davranışının, həyat tərzinin təsvirinə geniş yer vermişdir.
 
''Günaşırı və ya iki gün sonra Skott öz kitabını mənə gətirdi. Kitabın üzlüyü alabəzək idi, yadımdadır, mənə onun belə aldadıcı, zövqsüz, sürüşkən olması narahat edici gəlirdi. O, ən pis elmi-fantastik romanın üzlüyünə oxşayırdı. Skott məndən bunlara fikir verməməyimi xahiş etdi: bu əsərin süjetində mühüm rol oynayan Lonq-Aylend şossesindəki reklam lövhəsinin təhrikidir. O, dedi ki, əvvəlcə bu üzlük onun xoşuna gəlirdi, amma indi yox. Oxumaqdan qabaq mən bu üzlüyü çıxartdım. Kitabı oxuduqdan sonra, anladım ki, Skott özünü necə aparmasından və nə etməsindən asılı olmayaraq, mən anlamalıyam ki, bu bir xəstəlikdir, ona kömək etməli və ona yaxşı bir dost olmağa çalışmalıyam. Onun çox, lap çox, tanıdığımdan da çox yaxşı dostları vardı. Və gərəkli olub olmamağımdan asılı olmayaraq mən özümü də onların sırasına aid etdim. Əgər o,"Böyük Qetsbi" kimi belə bir möhtəşəm kitab yaza bilibsə, mən heç şübhə etmirəm o, bundan da yaxşısını yaza bilər. O vaxt mən Zelda ilə hələ tanış deyildim və buna görə də hər şeyin dəhşətli dərəcədə onun əleyhinə olmasını bilmirdim. Zelda Skottu onun işinə belə qısqanırdı... Skott qəti qərara gəlmişdir ki, daha içki məclislərinə getməsin, hər gün gimnastika ilə məşğul olsun və mütəmadi olaraq işləsin. O işləməyə başlamışdır, təzəcə düzəlirdi ki, Zelda şikayətlənirdi ki, ona darıxdırıcıdır və onu növbəti içki məclisinə dartıb aparırdı.'

## İstinadlar
Qazax Dövlət Rəsm Qalereyası

**Qazax Dövlət Rəsm Qalereyası** — Burada Azərbaycan rəssamlarının 373 əsəri toplanmışdır.

## Tarixi
Qazax Dövlət Rəsm Qalereyası Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin 13 fevral 1986-cı il tarixli əmrinə əsasən yaradılmışdır. Qalereyanın sahəsi 490 kv.m-dir. O, bina, foye, iş otağı, fond otağı, sərgi salonundan ibarətdir. Muzeydə cəmi 373 eksponat var. 288 şəkil, 35 heykəltəraşlıq nümunələri, 4 qobelen, 8 ədəd çekankada Azərbaycan miniatürləri, görkəmli alimlərin, şair-ədiblərin fotoşəkilləri, açıqcalar, qəzet və jurnallar qalereyanı zənginləşdirən eksponatlardır. Fondda 548 əsər var. Sərgi salonunda 62 eksponat nümayiş edilir. Bunlardan 30 respublika rəssamların işləridir, qalan 32 eksponat yerli rəssamların əməyinin məhsuludur. 2005-ci və 2008-ci illərdə qalereya əsaslı təmir olunmuş, tamamilə simasını dəyişib əhalinin ixtiyarına verilmişdir. 2008-ci ildə respublika Prezidenti İlham Əliyev Qazax rayonunda olarkən bu qalereyanın işi ilə yaxından tanış olmuşdur.

## Fəaliyyəti
Qazax Dövlət Rəsm Qalereyasının əsas vəzifə və funksiyası əhalinin təbəqələri arasında müasir, milli və dünya təsviri dekorativ-tətbiqi sənət əsərlərini təbliğ etmək, incəsənətin zəngin ənənələrinə əsaslanan bədii estetik formalarını axtarmaqdır. Respublikadan gəlmiş heykəltətaşlıq və boyakarlıq nümunələri ilə bərabər həm də yerli rəssamların əsərləri də sərgi salonunda nümayiş olunur. Qalereyanın işi ilin əvvəlində tutulmuş iş planına əsasən həyata keçirilir. Bütün əlamətdar və tarixi günlər Qazax Dövlət Rəsm Qalereyasında yüksək səviyyədə qeyd olunur.

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 

## Həmçinin bax
* Qazax
* Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyaları

## İstinadlar
Səməd Vurğunun Poeziya Evi

**Səməd Vurğunun Poeziya Evi** — Qazax rayonunun Yuxarı Salahlı kəndində yerləşir. 1975-ci ildə Bakıda "Sovet ədəbiyyatı günləri"ndə ölkənin ədəbi ictimayətinin iştirakı ilə "Səməd Vurğunun ev-muzeyi"nin təntənəli açılışı olmuş və bir il sonra, 1976-cı ildə şairin doğma kəndi Yuxarı Salahlıda ev-muzeyinin filialı – "Səməd Vurğunun poeziya evi" yaradılmışdır. 17 noyabr 1976-cı ildə S. Vurğunun anadan olmasının 70 illiyi ilə əlaqədar açılmışdır. Poeziya evində S. Vurğunun həyat və yaradıcılığını əks etdirən eksponatlar nümayiş etdirilir. Poeziya evi yerli əhəmiyyətli monumental və xatirə abidələri siyahısına daxildir.

## Mənbə
* '''gomap.az''' saytı
Kamal Məmmədbəyov

**Kamal Hüseynağa oğlu Məmmədbəyov** () — görkəmli SSRİ və Azərbaycan memarı, professor, Şərq Ölkələri Beynəlxalq Memarlıq Akademiyasının akademiki (1993), Azərbaycan SSR əməkdar memarı (1975).

## Həyatı
Tofiq Məmmədbəyovun və Leyla Məmmədbəyovanın qardaşıdır.

## Elmi tədqiqatları
Sumqayıt şəhərinin şəhərsalma və memarlıq üzrə ilk tədqiqatlar Azərbaycan alimi Kamal Məmmədbəyov tərəfindən keçirilib.
Aparılan araşdırma nəticəsi sayılan çoxsaylı elmi əsərlər və monoqrafiya Sumqayıt şəhərinin memarlıq və şəhərsalma inkişafına həsr olunmuşdur.

1988-ci nəşr olunmuş kitabı Sumqayıt şəhərinin memarlığına və şəhərsalmasına həsr olunub.

Sumqayıt Tarix Muzeyinin arxiv fonduna Məmmədbəyov tərəfindən böyük həcmdə yaradılmış qrafiki-illüstrativ material təmənnasız bağışlanmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Tanış olun - Kamal Məmmədbəyov
Submədəniyyət

**Submədəniyyət** ( — altında və *cultura* — mədəniyyət; *mədəniyyətyanı*) sosiologiya, antropologiya və kulturologiyada termin — əksəriyyətin akademik mədəniyyətindən fərqlənən modern mədəniyyət, həmçinin bu mədəniyyətin daşıyıcıları. Submədəniyyət çoxluğun mədəniyyətindən öz dəyərlər sistemi, danışıq jarqonu,  davranış mədəniyyəti və geyimi ilə fərqlənməyə çalışır.. Milli, demoqrafik,ixtisas,  coğrafi və digər əsaslar üzrə formalaşan submədəniyyətləri təsnifat edirlər. Ən diqqəti çəkən isə gənclərə xas olan submədəniyyətdir.

## İstinadlar
Nizami rayonu (Gəncə)

**Nizami rayonu** (əvvəlki adı: **Gəncə rayonu**) — Azərbaycan Respublikasının Gəncə şəhərində mövcud olmuş rayon. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 21 noyabr 1980-ci il tarixli qərarı ilə Kirovabad şəhərinin Gəncə rayonu yaradılmışdır. 1989-cu ildə Gəncənin tarixi adı bərpa olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Gəncə şəhərinin Gəncə rayonu Nizami rayonu adlandırılmışdır. 2022-ci ilin fevral ayında "Gəncə şəhərinin inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında" qanun layihəsi Milli Məclisin Regional məsələlər komitəsinə daxil olub. Dəyişiklik Nizami və Kəpəz rayonlarındakı inzibati ərazi dairələrinin Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin tabeliyinə verilməsini ehtiva edir. Qanun layihəsi Milli Məclisin Regional məsələlər komitəsinin fevralın 11-də keçirilən iclasında birinci oxunuşda müzakirə edilərək parlamentin plenar iclasına tövsiyə edilib. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin 15 fevral 2022-ci il tarixində keçirilən plenar iclasında "Gəncə şəhərinin inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında" qanun layihəsi I oxunuşda müzakirəyə çıxarılıb. Müzakirələrdən sonra qanuna dəyişiklik layihəsi səsverməyə çıxarılaraq I oxunuşda qəbul edilib. Daha sonrakı oxunuşlarda da qəbul edilən, 4 mart 2022 tarixində tarixli qanun layihəsi Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 2 aprel 2022 tarixində təsdiqlənmişdir.

## İnfrastrukturu
Rayon 22 orta məktəbə və 3 peşə məktəbinə malik idi. 20 uşaq baxçası var idi. Həmçinin, rayonda Gəncə Dövlət Kukla Teatrı, Gəncə Dövlət Filarmoniyası, 3 musiqi məktəbi, Uşaq İncəsənət Məktəbi, Uşaq Rəssamlıq Məktəbi, Heydər Əliyev Mərkəzi, Gəncə Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, Mir Cəlal Paşayevin ev muzeyi, Nizaminin memorial ev muzeyi, İsrafil Məmmədovun ev muzeyi, Gəncə Dövlət İncəsənət Qalereyası, Nizami kinoteatrı, Mərkəzi kitabxana və onun 10 filialı, uşaq kitabxanası, Gəncə Olimpiya İdman Kompeksi var idi.

## Əhalisi
2018-ci il siyahıyaalmasına əsasən rayonun əhalisinin sayı 152 min nəfər olub.

## Coğrafi mövqeyi
Kiçik Qafqaz dağlarının şimal-şərq ətəyində, Gəncə-Qazax düzənliyində, Gəncəçayın hər iki sahəsində yerləşib.

Rayonun ərazisi 3925 hektardan ibarət idi.

## İnzibati bölgüsü
Rayon 2 adminstrativ bölgəyə və 3 sahəyə (Yeni Gəncə, Məhrəşa bağı və Gülüstan) bölünmüşdü.

## Qalereya

Fayl:Ganja State Philharmonic Hall panorama.jpg|Gəncə Dövlət Filarmoniyası
Fayl:Gəncə lüteran kilsəsi.jpg|Gəncə Dövlət Kukla Teatrı
Fayl:Ganja State Drama Theatre.JPG|Gəncə Dövlət Dram Teatrı
Fayl:Ilham Aliyev attended the opening of the Museum of Nizami Ganjavi built in Ganja with support from the Heydar Aliyev Foundation.jpg|Nizami Gəncəvi Muzeyi
Fayl:Ganja History - Ethnography Museum building.jpg|Gəncə Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi


## Həmçinin bax
* Kəpəz rayonu

## İstinadlar
Kəpəz rayonu

**Kəpəz rayonu** — Azərbaycan Respublikasının Gəncə şəhərində mövcud olmuş rayon. Rayon Kəpəz dağına görə belə adlandırılmışdır. Əhalisinin sayı 180.600 nəfər olub.

## Haqqında
Kəpəz rayonu Azərbaycan SSR Ali Sovetinin qərarı ilə 1980-ci ilin 21 noyabrında yaradılmışdır. Rayonun ümumi ərazisi 7064 hektar, əhalisinin sayı isə 2018-ci il siyahıyaalmasına görə 180 min nəfərdir. 2 territorial adminstrativ bölgədən və 6 yaşayış məntəqəsindən ibarətdir. Bu məntəqələrin adları bunlardır : Hacıkənd, Cavadxan, Şeyxzamanlı, Natavan, Məhsəti və Sədilli. Son 5 yaşayış məntəqəsi 2011-ci ilin dekabrında verilmiş sərəncamla formalaşdırılmışdır.

Kəpəz rayonunda 27 məktəb, 4 peşə məktəbi, 21 baxça, bir ali təhsli müəssisəsi (Azərbaycan Texnologiya Universiteti), Gəncə Mərkəzi Kitabxanasının 12 filialı, 2 musiqi məktəbi, Gəncə Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğu, Nizami məqbərəsi, İmamzadə türbəsi adlı dini kompleks, Gəncə Qala Qapıları kompleksi, Gəncə Şəhər Stadionu və Gəncə regional poçt məntəqəsi yerləşir.

## Ləğv edilməsi

2022-ci ilin fevral ayında "Gəncə şəhərinin inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında" qanun layihəsi Milli Məclisin Regional məsələlər komitəsinə daxil olub. Dəyişiklik Nizami və Kəpəz rayonlarındakı inzibati ərazi dairələrinin Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin tabeliyinə verilməsini ehtiva edir. Qanun layihəsi Milli Məclisin Regional məsələlər komitəsinin fevralın 11-də keçirilən iclasında birinci oxunuşda müzakirə edilərək parlamentin plenar iclasına tövsiyə edilib. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin 15 fevral 2022-ci il tarixində keçirilən plenar iclasında "Gəncə şəhərinin inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında" qanun layihəsi I oxunuşda müzakirəyə çıxarılıb. Müzakirələrdən sonra qanuna dəyişiklik layihəsi səsverməyə çıxarılaraq I oxunuşda qəbul edilib. Daha sonrakı oxunuşlarda da qəbul edilən, 4 mart 2022 tarixində tarixli qanun layihəsi Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 2 aprel 2022 tarixində təsdiqlənmişdir.

## Qalereya

Fayl:Ilham Aliyev reviewed the monumental complex Ganja Fortress Gates - the Museum of Archeology and Ethnography 20.jpg| Gəncə Qala Qapıları kompleksi
Fayl:Gəncə - 20.07.17 - 21.jpg|Nizami məqbərəsi
Fayl:İmamzadeh religious complex in Ganja.jpg|İmamzadə türbəsi 


## Həmçinin bax
*Nizami rayonu

## İstinadlar