Əl-Füceyrə (şəhər)

**Əl-Füceyrə** ( sübh və ya **Füceyrə**) — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində şəhər, Əl-Füceyrə əmirliyinin inzibati mərkəzidir. Əhalisi 54 min nəfərdir (2003). BƏƏ-nin 7-ci ən sıx şəhəridir. Füceyrə şəhəri Hind okeanının qərbində, Oman körfəzi sahillərində, Həcər dağlarının ətəyində yerləşən sənaye və ticarət mərkəzidir.

Tarixi görməli yerlər arasında 1670-ci ildə tikilmiş hazırda dağılmış vəziyytədə olan Füceyrə qalası seçilir. 2016-cı ildə şəhərin əhalisi 97,226 nəfər idi ki, bu da bütün əmirlik üzrə 225,360 nəfərlə müqayisədə əhəmiyyətli bir rəqəm sayılır (43%).

Şəhərdə dəniz limanı və beynəlxalq hava limanı var. Şəhərdə adambaşı gəlir 23,500 ABŞ dolları təşkil edir (2023).

## Demoqrafiyası
Əl-Füceyrə şəhərinin əhalisi 2016-cı ildə 97.226 nəfər idi. Bu rəqəm bütün əmirliyin 225.360 əhalisi ilə müqayisədə əhəmiyyətli göstərici sayılırdı (43%). Şəhərin əhalisi 2023-cü ildə 118 933 min nəfərə qədər artıb.
## İqtisadiyyatı

Əl-Füceyrə şəhəri əmirliyin əsas biznes və ticarət mərkəzidir. Hündür ofis binaları şəhərə gedən əsas marşrut olan Həməd Bin Abdulla yolu burdan keçir. Magistral yol şəhərin içindən keçir və Əl-Füceyrə şəhərini Şarja əmirliyi vasitəsilə Dubay şəhərinə birləşdirir. Şəhərin yerləşdiyi yer Hörmüz boğazından və Fars körfəzindən istifadə etmədən Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri üçün Hind okeanına birbaşa çıxışı təmin edir. Sahilin şimal hissəsində neft saxlamaq üçün çoxlu silindrik çənlər var.

Əl-Füceyrə Azad İqtisadi Zonası şəhərin şimalında yerləşən və müxtəlif iqtisadi qaydalara tabe olan xüsusi iqtisadi zonadır. Kreativ Siti qərbdə Şeyx Xəlifə şossesi üzərində mediadan azad zonadır. O, 2007-ci ildə media, musiqi, əyləncə, tədbirlər, rabitə və marketinq sektorlarında  media şirkətlərinə və sahibkarlıq layihələrinə sərbəst və azad mühit təklif edən media mərkəzi kimi yaradılıb.

Əl-Füceyrə limanı şəhərin şərq sahilində, Hörmüz boğazından bir qədər kənarda yerləşir və 1978-ci ildə tikilib. Liman 1983-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Hazırda limanın 6,7&nbsp;km-dən çox uzanan lövbəri var.

O, əsas qlobal gəmiçilik marşrutu üzərində yerləşir. Əl-Füceyrə limanı Sinqapur və Rotterdamla yanaşı dünyanın ən böyük dəniz habı mərkəzlərindən biridir. Liman neft qovşağıdır və 2022-ci ilə qədər onun neft saxlama qabiliyyəti 75% genişləndirmək planlaşdırılır.

Əl-Füceyrə Neft Sənaye Zonası (FOİZ) Əl-Füceyrə limanının şimalında yerləşir və emal olunmuş neft məhsulları üçün 10 milyon kubmetr həcmində saxlama qabiliyyətinə malikdir. Sənaye Zonası Əl-Füceyrə əmirliyində karbohidrogen sənayesini inkişaf etdirmək, tənzimləmək, həmçinin sektorda böyümə və investisiyaları dəstəkləmək üçün yaradılıb. 
FOİZ-də on səkkiz şirkət fəaliyyət göstərir. "Aramco Trading Company" xaricdəki ikinci ofisini 2019-cu ildə Əl-Füceyrə Neft Sənaye Zonasında açıb. Qeyd edək ki, "Aramco Trading Compani"nin birinci ofisi Sinqapurda fəaliyyətə başlayıb.

## Ticarət
Əl-Füceyrə şəhərində 2012-ci ildə açılmış böyük "City Center Fujairah" ticarət mərkəzi də daxil olmaqla bir sıra ticarət mərkəzləri fəaliyyət göstərir. 
Digər ticarət mərkəzlərinə "Fujairah Mall" (2016-cı ildə açılıb), "LuLu Mall" (2014-cü ildə açılıb) və "Century Mall" daxildir.
Həmçinin şəhərdə iri bazarlar da fəaliyyət göstərir. Bazarlara Mərkəzi Market, "Fabric Souk", Balıq və Tərəvəz bazarı daxildir.
## Turizm

Bərpa edilmiş Əl-Füceyrə Qalası və yaxınlıqdakı Əl-Füceyrə Muzeyi Əl-Füceyrə şəhərində yerləşir. "Madhab Spring Parkı" yaxınlığındakı "Əl-Füceyrə Heritage Village" əmirliyin tarixini qoruyub saxlayan məkanlardı. 
Əsas məscid böyük ağ rəngli Şeyx Zeyd məscididir. Ölçüsünə görə o, BƏƏ-də ikinci ən böyük məsciddir. Məscid şəhərin mərkəzindən və bir çox yerdən görünür. Dini məbəd eyni vaxtda 28.000-ə yaxın ibadətçi tutumuna malikdir.

Əl-Füceyrə Muzeyi 1991-ci ildə qapılarını açıb və əmirliyin müxtəlif yerlərində aşkar edilmiş arxeoloji eksponatlara ev sahibliyi edir. Eksponatların bəziləri eramızdan əvvəl altıncı minilliyə aiddir. Digərləri isə şəhərin daha müasir tarixinin İslam dövrünə aid nümunələrdir. Onların arasına dulusçuluq, zərgərlik əşyaları və nizə ucluqları daxildir. Muzeyin ən məşhur eksponatı eramızdan əvvəl 2500-cü ilə aid olan dəvəquşu yumurtasıdır.

Dəniz sahilində "Al Corniche", "Fujairah Corniche" və "Fujairah International Marine Club" kimi istirahət mərkəzləri yerləşir. Cümə günü günortadan sonra da öküz döyüşləri keçirilir. Şimalda Əl Fazil küçəsində Füceyrə çimərliyi yerləşir.

Əl-Füceyrə şəhərində keçirilən öküz döyüşü əhəmiyyətli ictimai hadisədir. Bu döyüşlər İspan öküz döyüşü forması kimi matadorlardan ibarət deyil və burada heyvanlar öldürülmür. Döyüş zədələrlə nəticələnə bilən iki öküzün buynuzlaşmasından ibarətdir. Öküz döyüşünə baxmaq üçün ailələrə içəri daxil olmaq qadağandır. Həmçinin mərc oynanmasına da icazə verilmir.

Ən böyük otellər Hamad İbn Abdulla və "Əl Corniche" küçələrində və ya onların yaxınlığındadır.

## Nəqliyyat

Şeyx Xəlifə Bin Zeyd Ekspress avtomagistralı (Şeyx Xəlifə şossesi) iki tərəfli hərəkət hissəsinə malikdir. Yol Əl-Füceyrə şəhərini Dubay və BƏƏ-nin digər hissələri ilə birləşdirir. Avtomagistral şəhərdən bir qədər aralıda dağların arasından keçir. Yol sonra şəhərdən çıxaraq sahil boyu davam edən Həməd İbn Abdulla magistralına birləşir.

Əl-Füceyrə əmirliyinin əsas hava limanı olan Əl-Füceyrə Beynəlxalq Hava Limanı Əl-Füceyrə şəhərinin cənubunda yerləşir. Hazırda o, əsasən yük daşımaları ilə məşğuldur. Pakistan Beynəlxalq Hava Yolları 25 noyabr 2021-ci ildə Əl-Füceyrə hava limanına uçan ilk sərnişin reyslərindən biri olub. Pakistan aviaşirkəti hazırda Pakistanın Pişəvər və İslamabad şəhərlərindən həftədə iki dəfə uçuş həyata keçirir.

## Təhsil
Əl-Füceyrə Universiteti Əl-Füceyrə şəhərində yerləşir. Əl-Füceyrə şəhəri bir neçə başqa universitetə də ev sahibliyi edir.

Şəhərdəki bəzi məktəblər Diyar Özəl Akademiyası, Bizim İngilis Liseyimiz, Əl-Füceyrə Hindistan Məktəbi və Müqəddəs Məryəm Katolik Liseyi də yüksək təhsil verən təhsil ocaqlarıdır.

## Qalereya

File:Fujairah 3.jpg|Şəhərin küçələrində
File:Fujairah, U.A.E in evening.jpg|Əl-Füceyrə şəhərinin gecə görünüşü
File:Al Bithnah Fort, Fujairah, UAE.jpg|Füceyrə qalası
File:Fujairah Fort Side View, Fujairah, UAE.jpg|Füceyrə qalasına giriş
File:Fujairah 4.jpg|Əl Bidiyə məscidi (XV əsr)
File:Fujairah 5.jpg|Gözətçi qülləsi
File:Fujairah 6.jpg|Şəhərin köhnə hissəsindəki qala
File:Fujairah 7.jpg|Gözətçi qülləsi (qüllələr sahil boyu səpələnib)
File:Hills in Fujairah 2012 01.jpg|Əl-Füceyrədə xurma bağları


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4.

## Xarici keçidlər
* Britannica Fujairah Geography & Travel Fujairah emirate, United Arab Emirates
* Fujairah UAE: A Picturesque Mountainous Emirate
* Fujairah . United Arab Emirates