open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Şanlıurfa ili

**Şanlıurfa ili** — Türkiyədə il. Ölkənin şərqində yerləşir. Bura Türkiyənin 1-ci müqəddəs ərazisidir. Burada 439 ziyarətgah vardır.

## Turizm
Turizm potensialına görə Şanlıurfa ili ikincidir. Hər il buraya minlərlə turist gəlir. Bunun da əsas səbəblərindən biri maraqlı ziyarətgah yerlərinin olmasıdır. Məsələn, buradakı ziyarətgahların biri vaxtilə imamın evi olub. Həyətdə bir hovuz var, içində minlərlə balıq var. Həmin balığı yeyənlər isə səhərisi gün ölərmiş.

## Əhalisi


 

1960-cı ildə aparılmış siyahıya alma zamanı ilin 402 min nəfər əhalisinin 198 min nəfəri ana dilini türkcə, 152 min nəfəri kürdcə, 51 min nəfəri isə ərəbcə olaraq qeyd etmişdi.

## Şanlıurfalı məşhurlar
* İbrahim Tatlısəs - Türkiyə müğənnisi, ərəb əsilli ata ilə kürd əsilli ananın övladı

## Coğrafi mövqeyi
Səhra iqlimlidir. Normal temperatur 30 dərəcədir. Ən böyük yüksəklik 1000-1500 metrdir.

## Rekord
Şanlıurfa ili öz çaylarına görə rekord qırıb. Buradan 2850 çay keçir. Onların ən irisi Atatürk çayıdır.

## Mətbəx
Şanlıurfanın mətbəxi çox rəngarəngdir. Bizim tanıdığımız dolma, küftə, xəngəl, xaş, basdırma, qutab, şorba yeməklərinin bir çox növü Şanlıurfa mətbəxinin kiçik bir hissəsidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
urfa fotokraflari
Yozqat ili

**Yozqat ili** — Türkiyədə il.

## Əhalisi

1960-2008 illər arası ilin əhalisi 20,33% artmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Yozğad
Zonquldak ili

**Zonquldak ili** — Türkiyədə il. Qara dəniz sahilində yerləşən il, xüsusilə limanıyla Türkiyənin Qara dəniz ölkələri arasındakı dəniz ticarətində əhəmiyyətli yerə malikdir. Türkiyənin ən zəngin daş-kömür mədənləri də bu ildədir. Ancaq son zamanlarda tək tərəfli kömür qazancı əldə edildiyi üçün təbii resurslar gündən-günə azalır. Karabük, 1995-ci ildə il statusu almasından sonra, sənaye baxımından geri qalmış və şəhər xaricinə köç sürətlənmişdir. Hal hazırda immiqrasiya mərkəzidir.

## Təhsil
Təhsil və təlim 10 uşaq bağçası, 324 ibtidai məktəb, 59 ümumtəhsil və peşə liseyi daxil olmaqla ümumilikdə 389 məktəbdə verilir. Bülent Ecevit Universiteti, Ereğli Tibb Fakültəsi, İncəsənət və Elmlər Fakültəsi, Mühəndislik fakültəsi, İqtisadiyyat və İdarəetmə Fakültəsi, 5 fakültə, 3 institut, 2 kollec, 6 peşə məktəbi və 1 dövlət konservatoriyasından ibarətdir. Universitetdə 32 professor, 32 dosent, 259 dosent, 106 müəllim, 43 müəllim, 256 elmi işçi, 8 mütəxəssis və cəmi 736 elmi işçi çalışır.

## Mətbəx
Yerli mətbəxdə əsasən un (buğda və qarğıdalı unu) məhsullarından hazırlanan yemək növləri üstünlük təşkil edir. Zonquldak meşələrində, bəlkə də dünyanın ən ləzzətli şabalıdı olan quzu şabalıdı yetişir və mövsümdə toplanan şabalıd suda qaynadılır, bütöv bir şəkildə duzlanır, sobada qovrulur, sonra qurudulur və odda bişirildiyi üçün kömür kimi saxlanılır. Türkiyədə yalnız Qaradəniz Ereğlidə yetişən Osmanlı çiyələyi, meşə altı bitki örtüyü içində iştirak edən dağ çiçəyi, zoğal, itburnu, böyürtkən, reyhan, nanə, dəfnə, bölgə mətbəxində dəyişik istifadə formalarında qiymətləndirilməkdədir.

## Əhali
2019-cu il siyahıyaalmasına əsasən Zonquldak ilinin əhalisi 596.053 nəfərdir. Bu əhalinin 72,38%-i şəhərlərdə yaşayır. İl sahəsi 3.341 km2-dir. İldə hər km2-yə 178 nəfər düşür. (Bu rəqəm mərkəzi ilçədə 456-dir.)

İldə əhali 0,61% azalmışdır. Əhalisi ən çox artan ilçə Kozlu (0,26%), ən çox azalan ilçə isə Göyçəbəy (-2.53%) olmuşdur. 4 fevral 2020 TÜİK məlumatlarına görə, bu bələdiyyələrdə 8 ilçə, 25 bələdiyyə, 176 məhəllə və 380 kənd var.

## İdman
2018–2019 mövsümünün sonunda Zonquldak Kömürspor futbol komandası 2 liqada qalmışdır. Bundan əlavə Futbol BAL-da ilin 2 komandası var. Qadın Futbolu 1-ci Liqada Qaradəniz Ereğli Bələdiyyəspor 5-ci olmuşdur. Ziraat Türkiyə Kubokunda Qaradəniz Ereğli BS, 3-cü turda Antalyaspora, Zonguldak Kömürspor isə 4-cü turda Menəmən BS-ya uduzmuşdur.

Əhəmiyyətli idman tikililəri: Qaraalmaz Kamal Köksal Stadionu (13.795), Zonguldak İdman Salonu bölgəsi (1.500), BEÜ Olimpiya Üzmə Hovuzu (250).

## İnzibati bölgü
İl mərkəzi Zonquldak ilə yanaşı, ilin tərkibində 8 ilçə, 25 bələdiyyə, 176 məhəllə və 380 kənd yer alır:
* Zonquldak (il mərkəzi)
* Alaplı
* Çaycümə
* Devrək
* Göyçəbəy
* Qaradəniz Ereğli
* Kozlu
* Kilimli

## Həmçinin bax

* Zonquldak qubernatoru
* Zonquldak Bələdiyyəsi
* Reklam filmi

## İstinadlar

## Həmçinin bax
2 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1990 — Məkkə şəhərinin yaxınlığında yerləşən Mina dağında ziyarət zamanı yaranan izdiham nəticəsində 1426 zəvvar həlak olmuşdur.
* 2000 — Fransa milli futbol komandası UEFA Avropa Çempionatını qazanıb.
* 2002 — Stiv Fossett hava şarında dayanmadan təkbaşına dünya ətrafında uçan ilk insan oldu.

### Azərbaycana aid hadisələr
2 İyul- Azərbaycan Polis günü 

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1877 — Herman Hesse, Almaniya və İsveçrə şairi

### 1901–cari

* 1903 — V Olaf, Norveç kralı
* 1922 — Pyer Karden, Fransa və İtaliya modelyeri
* 1925 — Patris Lumumba, Konqo Demokratik Respublikası baş naziri
* 1930 — Karl Gerstner, İsveçrə dizayneri
* 1936 — Ömər Süleyman, Misir vitse-prezidenti və generalı
* 1946 — Riçard Aksel, ABŞ professoru
* 1953 — Məhəbbət Kazımov, Azərbaycan müğənnisi
* 1957 — Aydın Mirzəzadə, Azərbaycan deputatı
* 1960 — Elmar Məmmədyarov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1962 — Ramiz Qəmbərov, Azərbaycan komandiri, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1982 — Yolka, Ukrayna müğənnisi
* 1985 — Zak Daues, ABŞ musiqiçisi
* 1986 — Lindsi Lohan, ABŞ aktrisası
* 1990 — Marqo Robbi, Avstraliya aktrisası
* 1996 — Rafiq Məcidov, Azərbaycan giziri
* 2002 — Samir Ələkbərli, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1778 — Jan Jak Russo, Cenevrə filosofu

### 1901–cari

* 1932 — II Manuel, Portuqaliya kralı
* 1961 — Ernest Heminquey, ABŞ yazıçısı
* 1977 — Vladimir Nabokov, ABŞ və Rusiya yazıçısı
* 1978 — Salahəddin Kazımov, Azərbaycan general-mayoru
* 1989 — Andrey Qromıko, Sovet diplomatı
* 1990 — Osman Sarıvəlli, Azərbaycan şairi
* 1992 — Şikar Aslanov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1994 — Andres Eskobar, Kolumbiya futbolçusu
* 1999 
** Şövkət Səlimova, Azərbaycan kapitanı
** Mario Püzo, ABŞ yazıçısı
* 2016 — Eli Vizel, ABŞ yazıçısı
* 2017 — Tatyana Zatulovskaya, İsrail şahmatçısı
* 2019 — İbrahim Emin, Azərbaycan rok musiqiçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Azərbaycan — Azərbaycan Polisi Günü
*  Kürasao — Bayraq Günü

## İstinadlar
3 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1250 — Fransa kralı IX Lüdovik yeddinci xaç yürüşü vaxtı Misirdə Məmlük hökmdarı I Baybars tərəfindən girov götürülüb.
* 1462 — Lesbos Osmanlıların nəzarəti altına keçib.

### 1601–1900
* 1890 — Aydaho ABŞ-nin 43-cü ştatı olub.

### 1901–cari

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1994 — Bakı metropolitenində terror aktı baş vermişdir.
* 2018 — Mingəçevir şəhərində fəaliyyət göstərən Azərbaycan İstilik Elektrik Stansiyasının 6-cı enerji blokunda partlayış nəticəsində Azərbaycanda işıq böhranı baş vermişdir.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1423 — XI Lüdovik, Fransa kralı

### 1601–1900
* 1883 — Frans Kafka, Bohemiya yazıçısı

### 1901–cari

* 1940 — Zöhrab Adıgözəlzadə, Azərbaycan pianoçusu
* 1952 — Lora Breniqan, ABŞ müğənnisi
* 1959 — Ramiz Sərkərov, Azərbaycan aktyoru
* 1962 — Tom Kruz, ABŞ aktyoru
* 1964 — Aleksey Serebryakov, Rusiya aktyoru
* 1971 — Culian Assanj, Avstraliya jurnalisti
* 1973 — , ABŞ aktyoru
* 1976 — Samir Zülfüqarov, Azərbaycan əsgəri, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1978 — Lalə Kərimova, Özbəkistan diplomatı
* 1984 — Leyla Əliyeva, Azərbaycan ictimai xadimi
* 1989 — Aysel Məmmədova, Azərbaycan müğənnisi
* 1991 — Siyavuş Dirəxti, İsveç ictimai fəalı
* 1994 — Anar Vəlizadə, Azərbaycan baş çavuşu

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1640 — Cuzeppe Çezari, İtaliya boyakarı
* 1642 — Mariya Mediçi, Fransa kraliçası

### 1901–cari

* 1903 — Harriet Leyn, ABŞ birinci xanımı
* 1904 — Teodor Hertsl, Avstriya-Macarıstan jurnalisti
* 1918 — V Mehmed, Osmanlı sultanı
* 1938
** Ayna Sultanova, Azərbaycan dövlət xadimi
** Əhməd bəy Pepinov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1971 — Cim Morrison, ABŞ müğənnisi
* 1992 — Koroğlu Rəhimov, Azərbaycan leytenantı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1998 — Lev Roxlin, Rusiya general-leytenantı
* 2000 — Kamal Sunal, Türkiyə aktyoru
* 2015 — Dyörd Sabad, Macarıstan dövlət xadimi
* 2025 — Dioqo Jota, "Liverpul"un futbolçusu

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Belarus — Müstəqillik Günü
*  Myanmar — Qadınlar Günü

## İstinadlar
4 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1776 — Amerika inqilabı: ABŞ istiqlal bəyannaməsi İkinci Kontinental Konqres tərəfindən qəbul edilib.

### 1901–cari
* 1946 — Filippin ABŞ-dən müstəqilliyini qazanıb.
* 1954 — Qərbi Almaniya milli futbol komandası 1954 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.
* 1993 — Argentina milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
* 2004 — Yunanıstan milli futbol komandası UEFA Avropa Çempionatını qazanıb.
* 2012 — CERN böyük adron sürətləndiricisində Hiqqs bozonuna uyğun gələn hissəciklərin kəşfini elan edib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1992 — Qarabağ müharibəsi: Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Mardakerti ələ keçirmiş, və həmin yerin adını dəyişərək Ağdərə qoymuşdur.
* 2017 — Ermənistan Silahlı Qüvvələri Füzuli rayonu Alxanlı kəndini 82 və 120 millimetrlik minaatanlardan və dəzgahlı qumbaraatanlardan atəşə tutmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1546 — III Murad, Osmanlı sultanı

### 1601–1900
* 1872 — Kalvin Kulic, ABŞ prezidenti

### 1901–cari

* 1910 — Qloriya Stüart, ABŞ aktrisası
* 1921 — Jerar Debre, Fransa iqtisadçısı və riyaziyyatçısı
* 1926 — Alfredo Di Stefano, Argentina və İspaniya futbolçusu
* 1927 — Cina Lollobricida, İtaliya aktrisası
* 1928 — Kamran Rəhimov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1930 — Frunzik Mkrtçyan, Ermənistan aktyoru
* 1945 — Eizo Yuquçi, Yaponiya futbolçusu
* 1960 — Tabil Həsənov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1972 — Nəzakət Teymurova, Azərbaycan xanəndəsi
* 1974 — Aida Balayeva, Qazaxıstan dövlət xadimi
* 1977 — Sevda Ələkbərzadə, Azərbaycan müğənnisi
* 1987 — Quram Kaşia, Gürcüstan futbolçusu
* 1995 — Post Malone, ABŞ repçisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

* 1546 — Xeyrəddin Barbarossa, Osmanlı admiralı

### 1601–1900
* 1826 
** Con Adams, ABŞ prezidenti
** Tomas Cefferson, ABŞ prezidenti

### 1901–cari
* 1902 — Vivekananda, Hindistan rahibi
* 1934 — Mariya Küri, Fransa və Polşa fiziki
* 1964 — Samuil Marşak, Rusiya şairi
* 1976 — Yonatan Netanyahu, İsrail polkovnik-leytenantı
* 1989 — Leyla Məmmədbəyova, Azərbaycan təyyarəçisi
* 1995 — Bob Ross, ABŞ boyakarı və televiziya aparıcısı
* 2003 — Barri Vayt, ABŞ müğənnisi
* 2005 — Marqa Lopes, Meksika teatr və kino aktrisası
* 2014 — Vladimir Məmmədəliyev, Ukrayna polkovnik-leytenantı, Ukrayna Qəhrəmanı
* 2016 — Abbas Kiyarüstəmi, İran kinorejissoru
* 2017 — Telman Əliyev, Azərbaycan aktyoru

## Bayramlar və xüsusi günlər
* Ümumdünya Elektron Kitab Günü
*  ABŞ — Müstəqillik Günü
*  Filippin — Respublika Günü
*  Ruanda — Qurtuluş Günü

## İstinadlar
Van ili

**Van ili** — Türkiyənin 81 ilindən biri. İnzibati mərkəzi Van şəhəridir.

## Coğrafi ərazisi və iqlimi
Ərazisi dağlıq hissədə yerləşir. Vanın hündürlüyü 2500-3500 metrdir. İldə 10-13 dəfə buralara qar yağar. İqlimi soyqdur. Ən fəal zəlzələli hissədə yerləşər.

### Van - Türkiyənin zəlzələ mərkəzi
Van seysmik cəhətcə  fəal zonadır. Son dəfə 2011-ci ilin oktyabrın 20-dən başlayaraq burada 5-10 dərəcəli zəlzələlər baş vermişdir.Bu zəlzələ nəticəsində 500-dən çox insan həlak olmuşdur.

## İnzibati-ərazi bölgüsü
### İlçələr




## Əhali
31 dekabr 2011-ci il tarixinə olan rəsmi təxminə əsasən Van ilinin faktiki əhalisi 1 022 532 nəfərdir (525144 nəfəri kişilər, 497388 nəfəri qadınlar). Onlardan 526,725 nəfəri (273183 nəfəri kişilər, 253542 nəfəri qadınlar) şəhər əhalisi, 495 807 nəfəri (251961 nəfəri kişilər, 243846 nəfəri qadınlar) isə kənd əhalisi olmuşdur.

### Milli tərkib
1965-cı ildə aparılmış siyahıya alma zamanı ilin 275 min nəfər əhalisinin 157 min nəfəri ana dilini kürdcə, 118 min nəfəri isə türkcə olaraq qeyd etmişdi.
Bu ildə başqa etnik quruplar ilə birlikdə çox sayda azərbaycanlıların qolu olan kürəsünnilərdə yaşayırlar.

## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
1 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1903 — İlk Tur de Frans velosiped yarışı keçirilib.
* 1904 — III Yay Olimpiya Oyunları Sent-Luisdə keçirilib.
* 1908 — SOS beynəlxalq təhlükə siqnalı kimi qəbul edilib.
* 1979 — Sony Walkman-ı təqdim edib.
* 1991 — Soyuq müharibə: Varşava müqaviləsi Praqada keçirilən iclasda rəsmi olaraq ləğv edilib.
* 2002 — Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi fərdləri soyqırım, insanlıq əleyhinə cinayətlər, müharibə cinayətləri və təcavüz cinayətlərinə görə mühakimə etmək üçün yaradılıb.
* 2012 — İspaniya milli futbol komandası UEFA Avropa Çempionatını qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1996 — Azərbaycan və İrlandiya arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 1998 — Azərbaycan və Tunis arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1481 — II Xristian, Danimarka və Norveç kralı
* 1506 — II Layoş, Macarıstan və Xorvatiya kralı
* 1534 — II Frederik, Danimarka və Norveç kralı

### 1601–1900
* 1646 — Qotfrid Leybnits, Almaniya riyaziyyatçısı
* 1767 — XII David, Gürcüstan şahzadəsi
* 1788 — Jan Viktor Ponsele, Fransa mühəndisi və riyaziyyatçısı
* 1804 — Jorj Sand, Fransa yazıçısı
* 1879 — Leon Juo, Fransa həkmarlar ittifaqı rəhbəri
* 1889 — Vera Muxina, Sovet heykəltəraşı
* 1893 — Pinxos Sabsay, Azərbaycan heykəltəraşı

### 1901–cari

* 1921 — Mixalina Vislotskaya, Polşa ginekoloqu və seksoloqu
* 1926 — Robert Fogel, ABŞ iqtisadçısı
* 1930 — Mustafa Akkad, ABŞ və Suriya kinoprodüseri
* 1942 — Nandi Yellayiya, Hindistan deputatı
* 1944 — Lətifə Əliyeva, Azərbaycan aktrisası
* 1961 — Diana, Böyük Britaniya şahzadəsi
* 1967 — Pamela Anderson, ABŞ və Kanada aktrisası
* 1972 — David Bakradze, Gürcüstan dövlət xadimi 
* 1976 — Patrik Klüvert, Niderland futbolçusu və baş məşqçisi
* 1989 — Elçin Tağıyev, Azərbaycan kapitanı
* 1991 — Ezhel, Türkiyə repçisi
* 1992 — Serenay Sarıkaya, Türkiyə aktrisası və modeli
* 1996 — Adelina Sotnikova, Rusiya fiqurçusu
* 1997 — Mahir Emreli, Azərbaycan futbolçusu
* 2003 — Teyt Makrey, Kanada müğənnisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1277 — I Baybars, Məmlük sultanı

### 1601–1900
* 1896 — Harriyet Biçer-Stou, ABŞ yazıçısı

### 1901–cari

* 1934 — Ernst Röm, Almaniya hərbi zabiti
* 1974 — Xuan Dominqo Peron, Argentina prezidenti
* 1987 — Tələt Şıxəliyev, Azərbaycan boyakarı
* 1993 — Şamil Rasizadə, Azərbaycan deputatı
* 1994 — Asif Məhərrəmov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 2004 — Marlon Brando, ABŞ aktyoru
* 2009 
** Karl Molden, ABŞ aktyoru
** Lüdmila Zıkina, Rusiya müğənnisi
* 2019 — Ələkbər Həsənzadə, Azərbaycan və Rusiya səs rejissoru
* 2020 — İda Qendel, Böyük Britaniya və Polşa skripkaçısı
* 2021 — Kartal Tibet, Türkiyə aktyoru

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Botsvana — Sir Seretse Xama Günü
*  Burundi — Müstəqillik Günü
*  Pakistan — Uşaqlar Günü
*  Ruanda — Müstəqillik Günü
*  Somali — Müstəqillik Günü

## İstinadlar
6 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1912 — V Yay Olimpiya Oyunları Stokholmda keçirilib.
* 1964 — Malavi Birləşmiş Krallıqdan müstəqilliyini elan edib.
* 1975 — Komor adaları Fransadan müstəqilliyini elan edib.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1796 — Robert Vayt, Şotlandiya cərrahı
* 1886 — Mark Blok, Fransa tarixçisi

### 1901–cari

* 1907 — Frida Kalo, Meksika boyakarı
* 1927 
** Canet Li, ABŞ aktrisası
** Valeh Bərşadlı, Azərbaycan generalı
* 1921 — Nensi Reyqan, ABŞ birinci xanımı və aktrisa
* 1936 — Oleq Litvin, Azərbaycan fotomüxbiri
* 1940 — Nursultan Nazarbayev, Qazaxıstan prezidenti
* 1943 — Tamara Sinyavskaya, Rusiya opera müğənnisi
* 1946 — Silvestr Stallone, ABŞ aktyoru
* 1970 — İrma İnaşvili, Gürcüstan jurnalisti
* 1975 — 50 Cent, ABŞ repçisi
* 1977 — Maksim Mirnıy, Belarus tennisçisi
* 1988 — Kodi Fern, Avstraliya aktyoru
* 1990 — Kamil Musavi, Azərbaycan baş leytenantı
* 1991 — İsmayıl Qəsəbov, Azərbaycan baş çavuşu

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1189 — II Henri Plantagenet, İngiltərə kralı
* 1415 — Yan Hus, Çexiya ilahiyyatçısı və filosofu
* 1533 — Ludoviko Ariosto, İtaliya şairi
* 1535 — Tomas Mor, İngiltərə vəkili və filosofu
* 1553 — VI Eduard, İngiltərə və İrlandiya kralı
* 1571 — Mori Motonari, Yaponiya daimyosu

### 1601–1900
* 1854 — Georq Om, Almaniya fiziki
* 1893 — Gi de Mopassan, Fransa yazıçısı

### 1901–cari

* 1904 — Abay Kunanbayev, Qazaxıstan şairi
* 1962 — Vilyam Folkner, ABŞ yazıçısı
* 1971 — Lui Armstronq, ABŞ truba ifaçısı
* 2009 — Robert Maknamara, ABŞ dövlət xadimi
* 2018 — Şoko Asahara, Yaponiya din xadimi
* 2019 — Kameron Boys, ABŞ aktyoru
* 2020 — Ennio Morrikone, İtaliya bəstəkarı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Çexiya — Yan Hüs Günü
*  Komor adaları — Müstəqillik Günü
*  Qazaxıstan — Paytaxt Günü
*  Litva — Dövlətçilik Günü
*  Malavi — Müstəqillik Günü
*  Peru — Müəllim Günü

## İstinadlar
5 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1975 — Kabo-Verde Portuqaliyadan müstəqilliyini qazanıb.
* 1995 — Ermənistan Sovet İttifaqından ayrıldıqdan 4 il sonra öz konstitusiyasını qəbul edib.
* 1996 — Dolli adlı qoyun yetkin bir hüceyrədən klonlanan ilk məməli olub.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1554 — Avstriyalı Elizabeta, Fransa kraliçası

### 1601–1900

* 1791 — Samuel Beyli, İngiltərə filosofu
* 1793 — Pavel Pestel, Rusiya inqilabçısı
* 1857 — Klara Setkin, Almaniya nəzəriyyəçisi
* 1858 — Aleksandr Mişon, Rusiya fotoqrafı
* 1874 — Ouqen Fişer, Almaniya həkimi
* 1881 — Nəsib bəy Yusifbəyli, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1882 — İnayət Xan, Hindistan müğənnisi
* 1889 — Jan Kokto, Fransa şairi və dramaturqu

### 1901–cari
* 1911 — Jorj Pompidu, Fransa prezidenti
* 1928 
** Əzizağa Qasımov, Azərbaycan aktyoru
** Pyer Morua, Fransa baş naziri
* 1959 — Veronika Gerin, İrlandiya jurnalisti
* 1973 — Teymur Bədəlbəyli, Azərbaycan aktyoru
* 1974 — Marsiyo Amorozo, Braziliya futbolçusu
* 1975 — Ernan Krespo, Argentina futbolçusu və baş məşqçisi
* 1978 — İsmayıl YK, Türkiyə müğənnisi
* 1982 — Tuba Büyüküstün, Türkiyə aktrisası 
* 1985 — Nik O'Melli, İngiltərə musiqiçisi
* 1989 — Qədir Məmişov, Azərbaycan əsgəri
* 1997 — Ülvü Məhərrəmov, Azərbaycan leytenantı

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 967 — İmperator Murakami, Yaponiya imperatoru
* 1044 — Samuil Aba, Macarıstan kralı
* 1413 — Musa Çələbi, Osmanlı şahzadəsi

### 1601–1900
* 1826 — Cozef Lui Prust, Fransa kimyaçısı

### 1901–cari

* 1921 — Aleksandr Mişon, Rusiya fotoqrafı
* 1932 — Rene Lui Ber, Fransa riyaziyyatçısı
* 1941 — Frid Oskar, Almaniya bəstəkarı
* 1975 — Ağabacı Rzayeva, Azərbaycan bəstəkarı
* 1994 — Məmmədəli Hüseynov, Azərbaycan arxeoloqu
* 2002 — Yaqub Məmmədov, Azərbaycan xanəndəsi
* 2017 — Oleq Litvin, Azərbaycan fotomüxbiri
* 2018 — Skender Hika, Albaniya futbolçusu
* 2019 — Adilə Mütəllibova, Azərbaycan birinci xanımı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Əlcəzair — Müstəqillik Günü
*  Kabo-Verde — Müstəqillik Günü
*  Venesuela — Müstəqillik Günü

## İstinadlar
7 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1543 — Fransa Lüksemburqu işğal etdi.

### 1601–1900
* 1828 — Qars Rus işğalına məruz qalıb.

### 1901–cari
* 1941 — İkinci Dünya müharibəsi: Fransa və İngiltərə Beyrutu işğal etdi.
* 1974 — Qərbi Almaniya milli futbol komandası 1974 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.
* 1985 — Boris Beker 17 yaşında Uimbldon tennis turnirini qazanan ən gənc oyunçu oldu.
* 1991 — ABŞ milli futbol komandası KONKAKAF Qızıl Kubokunu qazanıb.
* 2019
** Braziliya milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
** Meksika milli futbol komandası KONKAKAF Qızıl Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1923 — Azərbaycan SSR Sovetləri Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin dekreti ilə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının tərkibində Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti yaradılıb.
* 1992 — Azərbaycan və Tailand arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1528 — Avstriyalı Anna, Bavariya hersoqinası

### 1601–1900
* 1843 — Kamillo Qolci, İtalya alimi
* 1848 — Fransisku di Paula Rodrigis Alvis, Braziliya prezidenti və naziri
* 1854 — Nikolay Morozov, Rusiya inqilabçısı və alimi
* 1860 — Qustav Maler, Avstriya bəstəkarı
* 1882 — Yanka Kupala, Belarus şairi
* 1887 — Mark Şaqal, Yəhudi əsilli rus və fransız rəssamı
* 1899 — Corc Kyukor, ABŞ kinorejissoru

### 1901–cari

* 1901 — Vittorio de Sika, İtaliya kinorejissoru
* 1907
** İta Rina, Sloveniya aktrisası
** Robert Haynlayn, ABŞ yazıçısı
* 1919 — Con Pertvi, İngiltərə aktyoru
* 1940 — Rinqo Star, İngiltərə musiqiçisi
* 1943 — Toto Kutunyo, İtaliya müğənnisi
* 1944 — Feri Cansel, Türkiyə aktrisası 
* 1961 — Ələkbər Hüseynov, Azərbaycan aktyoru
* 1968 
** Elza Seyidcahan, Azərbaycan müğənnisi
** Qahir Hüseynov, Azərbaycan leytenantı
* 1974 — Hacı Şahin, Azərbaycan ilahiyyatçısı və din xadimi
* 1980 — Natiq Baxşəliyev, Azərbaycan leytenantı
* 1983 — Robert Eqqers, ABŞ rejissoru
* 1984 — Camal İsmayılov, Azərbaycan baş giziri, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1307 — I Eduard, İngiltərə kralı
* 1537 — Valualı Medlin, Şotlandiya kraliçası

### 1601–1900
* 1866 — Adolf Disterverq, Almaniya pedaqoqu

### 1901–cari

* 1930 — Artur Konan Doyl, Böyük Britaniya yazıçısı
* 1936 — Georgi Çiçerin, Sovet dövlət xadimi
* 1973
** Georgi Axvlediani, Gürcüstan dilçisi
** Veronika Leyk, ABŞ aktrisası
* 1992 — Rəfael Həbibov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1993 — Aleks Buda, Albaniya tarixçisi
* 2006 — Sid Barrett, İngiltərə müğənnisi
* 2014 
** Alfredo Di Stefano, Argentina və İspaniya futbolçusu
** Eduard Şevardnadze, Gürcüstan prezidenti
* 2020 — Jale Aylanç, Türkiyə aktrisası

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Solomon adaları — Müstəqillik Günü
*  Yaponiya — Tanabata
* Ümumdünya Şokolad Günü

## İstinadlar
8 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1497 — Vasko da Qama Hindistan səfər etmək üçün ilk Avropa səyahətinə çıxmışdır.

### 1601–1900
* 1709 — İsveç və Rusiya imperiyası arasında Poltava döyüşü baş vermişdir.
* 1889 — Wall Street jurnalı ilk dəfə nəşr olunub.

### 1901–cari
* 1990 — Qərbi Almaniya milli futbol komandası 1990 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1996 — Azərbaycan və Boliviya arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1594 — Artemisa Centileski, İtaliya boyakarı
* 1621 — Jan de Lafonten, Fransa yazıçısı

### 1601–1900

* 1839 — Con Rokfeller, ABŞ sahibkarı
* 1852 — Artur Leist, Almaniya yazıçısı
* 1885 — Ernst Blox, Almaniya filosofu
* 1894 — Pyotr Kapitsa, Sovet fiziki

### 1901–cari
* 1906 — Filip Conson, ABŞ memarı
* 1908 — Nelson Rokfeller, ABŞ iş adamı və vitse-prezidenti
* 1920 — İvan Kojedub, Sovet pilotu
* 1935 — Rauf Cabbarov, Azərbaycan boksçusu və boks məşqçisi
* 1938 — Andrey Myaqkov, Rusiya aktyoru
* 1958 — Tsipi Livni, İsrail dövlət xadimi
* 1972 — Gülnarə Kərimova, Özbəkistan diplomatı
* 1974 — Janna Friske, Rusiya müğənnisi
* 1984 — Con Beyn, İngiltərə videooyun şərhçisi
* 1985
**Natəvan Qasımova, Azərbaycan voleybolçusu
** Ceymi Kuk, İngiltərə musiqiçisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 975 — Edqar, İngiltərə kralı
* 1538 — Dieqo de Almaqro, İspaniya konkistadoru

### 1601–1900
* 1822 — Persi Biş Şelli, İngiltərə şairəsi
* 1898 — Sopi Smit, ABŞ qanqsteri

### 1901–cari

* 1934 — Leonard Kokeyn, Yeni Zelandiya botaniki
* 1937 — Diana Abqar, Ermənistan yazıçısı
* 1946 — Aleksandr Aleksandrov, Rusiya bəstəkarı
* 1952 — Auqust Alle, Estoniya yazıçısı
* 1957 — Qreys Kulic, ABŞ birinci xanımı
* 1994 — Kim İr Sen, Şimali Koreya Ali Lideri
* 2013 — Gülhüseyn Hüseynoğlu, Azərbaycan yazıçısı
* 2015 — İrvin Kiyes, ABŞ aktyoru
* 2016 — Kamil Sadıxov, Azərbaycan kimyaçısı
* 2022 — Şinzo Abe, Yaponiya baş naziri

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
11 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1804 — ABŞ-nin vitse-prezidenti Aaron Burr dueldə keçmiş maliyyə naziri Aleksandr Hamiltonu ölümcül yaralayıb.

### 1901–cari
* 1960 — ABŞ-də ilk dəfə Harper Linin "Bülbülü öldürmək" romanı nəşr olunub.
* 1979 — Paraqvay milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
* 1982 — İtaliya milli futbol komandası 1982 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.
* 2010 — İspaniya milli futbol komandası 2010 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.
* 2021 — İtaliya milli futbol komandası UEFA Avropa Çempionatını qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1767 — Con Kuinsi Adams, ABŞ prezidenti
* 1828 — Mir İbrahim bəy Talışinski, Azərbaycan general-mayoru
* 1834 — Ceyms Vistler, ABŞ boyakarı
* 1850 — Pyotr Məlikov, Gürcüstan kimyaçısı
* 1897 — Qreqorio Fuentes, Kuba balıqçısı

### 1901–cari

* 1916 — Aleksandr Proxorov, Rusiya fiziki
* 1926 — Altay Səidov, Azərbaycan teatr rəssamı
* 1927 — Kamil Akimov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1934 — Corco Armani, İtaliya modelyeri
* 1939 — Mirabbas Qasımov, Azərbaycan riyaziyyatçısı
* 1955 — Etibar Əliyev, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1971 — Emil Abbasov, Azərbaycan aktyoru
* 1972 — Hikmət Səfərov, Azərbaycan baş leytenantı
* 1977 — Robert Kempinski, Polşa şahmatçısı
* 1985 — Xaliq İbrahimov, Azərbaycan polkovnik-leytenantı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı
* 1990 — Karolin Voznyatski, Danimarka tennisçisi
* 1997 — Elşən Əhmədli, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 969 — Olqa, Kiyev Knyaginası
* 1382 — Nikola Orem, Fransa filosofu
* 1593 — Cüzeppe Arçimboldo, İtaliya boyakarı

### 1601–1900
* 1763 — Per Forsskol, Finlandiya səyahətçisi
* 1844 — Yevgeni Baratınski, Rusiya şairi

### 1901–cari

* 1918 — Abbas Səhhət, Azərbaycan şairi
* 1918 — Corc Gerşvin, ABŞ pianoçusu və bəstəkarı
* 1973 — Nobuko Yoşiya, Yaponiya yazıçısı
* 1974 — Per Lagerkvist, İsveç yazıçısı
* 1989 — Lourens Olivye, İngiltərə aktyoru
* 2006 — Rasim Ocaqov, Azərbaycan kinorejissoru
* 2007 — Ofeliya Məmmədzadə, Azərbaycan aktrisası
* 2011 — Tom Qerels, ABŞ və Niderland astronomu

## Bayramlar və xüsusi günlər
* Ümumdünya Şokolad Günü
*  ABŞ — Milli Mohito Günü
*  Kiribati — Milli Mədəniyyət və Ahıllar Günü

## İstinadlar
10 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1890 — Vayominq ABŞ-nin 44-cü ştatı olub.

### 1901–cari
* 1960 — SSRİ milli futbol komandası UEFA Avropa Çempionatını qazanıb.
* 1991 — Boris Yeltsin ilk seçilmiş Rusiya prezidenti kimi vəzifəyə başlayıb.
* 2016 — Portuqaliya milli futbol komandası UEFA Avropa Çempionatını qazanıb.
* 2019 — Sonuncu Volkswagen Beetle Meksikanın Puebla şəhərində istehsal edilib. 5961 "Xüsusi buraxılış" avtomobilindən sonuncusu muzeydə sərgilənib.
* 2021 — Argentina milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1992 — Azərbaycan və Kanada arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1509 — Jan Kalvin, Fransa ilahiyyatçısı

### 1601–1900

* 1723 — Vilyam Bləkstoun, İngiltərə hüquqşünası
* 1792 — Corc Dallas, ABŞ dövlət xadimi
* 1830 — Kamil Pissarro, Fransa boyakarı
* 1856 — Nikola Tesla, Serbiya fiziki
* 1871 — Marsel Prust, Fransa yazıçısı
* 1890 — Çingiz İldırım, Azərbaycan inqilabçısı
* 1895 — Karl Orf, Almaniya bəstəkarı

### 1901–cari

* 1902 — Kurt Alder, Almaniya kimyaçısı
* 1909 — Niyazi Bədəlov, Azərbaycan kinorejissoru
* 1920 — Ouen Çemberlen, ABŞ fiziki
* 1925 — Mahathir Məhəmməd, Malayziya Baş naziri
* 1929 — Əhməd Tsalikov, Azərbaycan heykəltaraşı
* 1930 — Sabir Əhmədli, Azərbaycan nasiri
* 1943 — Artur Eş, ABŞ tennisçisi
* 1947 — İlya Oleynikov, Rusiya aktyoru
* 1949 — Mahir Cavadov, Azərbaycan siyasətçisi
* 1957 — Yuri Stoyanov, Rusiya aktyoru
* 1970 — Şikar Aslanov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1977 — Çivetel Eciofor, İngiltərə aktyoru
* 1985 — Mario Qomes, Almaniya futbolçusu 
* 1998 — Anqus Klaud, ABŞ aktyoru

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 138 — Adrian, Roma imperatoru
* 1510 — Katerina Kornaro, Kipr kraliçası
* 1559 — II Henri, Fransa kralı
* 1561 — Rüstəm Paşa, Osmanlı sədrəzəmi
* 1584 — Oranlı Vilhelm, Oran şahzadəsi
* 1590 — II Karl, Avstriya hersoqu

### 1601–1900
* 1805 — Corc Stabbs, İngiltərə boyakarı
* 1884 — Pol Morfi, ABŞ şahmatçısı

### 1901–cari

* 1966 — Qafur Qulam, Özbəkistan şairi
* 1969 — Cəbrayıl Əzimov, Azərbaycan kino rəssamı
* 2006 — Şamil Basayev, Çeçenistan səhra komandiri
* 2008 — Bernar Kaye, Fransa fotojurnalisti
* 2015 — Ömər Şərif, Misir aktyoru

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Baham adaları — Müstəqillik Günü

## İstinadlar
9 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1877 — İlk Uimbldon tennis turniri keçirilib.

### 1901–cari
* 2006 — İtaliya milli futbol komandası 2006 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.
* 2011 — Cənubi Sudan müstəqillik qazanmışdır və Sudandan ayrılmışdır.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1526 — Avstriyalı Elizabet, Polşa kraliçası
* 1578 — II Ferdinand, Müqəddəs Roma imperatoru

### 1601–1900
* 1764 — Anna Radklif, İngiltərə yazıçısı
* 1835 — Seyid Əzim Şirvani, Azərbaycan şairi
* 1879 — Fridrix Adler, Avstriya siyasətçisi

### 1901–cari

* 1932 — Donald Ramsfeld, ABŞ dövlət xadimi
* 1937 — Devid Hokni, İngiltərə boyakarı
* 1938 — Liya Axecakova, Rusiya aktrisası
* 1939 — Firuz Xudaverdiyev, Azərbaycan aktyoru
* 1950 — Viktor Yanukoviç, Ukrayna prezidenti
* 1956 — Tom Henks, ABŞ aktyoru
* 1985 — Eşli Yanq, İngiltərə futbolçusu
* 1992 — Nəbi Hüseynov, Azərbaycan baş leytenantı
* 2000 — Mxmtoon, ABŞ müğənnisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

* 1441 — Yan van Eyk, Belçika boyakarı
* 1488 — Şeyx Heydər, Səfəvi rəhbəri
* 1533 — Sultan Səid xan, Yarkənd xanı

### 1601–1900
* 1746 — V Filipp, İspaniya kralı

### 1901–cari
* 1926 — Nəcəf bəy Vəzirov, Azərbaycan yazıçısı
* 1966 — Camal Məmmədov, Gürcüstan deputatı
* 1967 
** Fatimə Cinnah, Pakistan siyasətçisi
** Ouqen Fişer, Almaniya həkimi
* 1981 — Nigar Rəfibəyli, Azərbaycan şairəsi
* 1992 — Namiq Allahverdiyev, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1994 — Məmməd Orucov, Azərbaycan qoboyçusu
* 2004 — Pol Xlebnikov, ABŞ jurnalisti
* 2020 — Vladimir Salkov, Rusiya futbolçusu və baş məşqçisi
* 2025 — Rəhman Bədəlov, Azərbaycan filosofu

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Azərbaycan — Diplomatik Xidmət Orqanları Əməkdaşlarının peşə bayramı

*  ABŞ — Milli Şəkərli Peçenye Günü
*  Cənubi Sudan — Müstəqillik Günü
*  Palau — Konstitusiya Günü

## İstinadlar
14 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1950 — Koreya müharibəsi: Taecon döyüşünün başlanması.
* 2002 — Yeni Zelandiya milli futbol komandası OFK Millətlər Kubokunu qazanıb.
* 2015 — NASA-nın Yeni Üfüqlər zondu Plutona ilk uçuşunu həyata keçirir və bununla da Günəş Sisteminin ilkin tədqiqatını tamamlayır.
* 2016 — Fransanın Nitsa şəhərində Bastiliya Günü münasibətilə keçirilən mərasimdə terrorçu yük maşını kütlənin üstünə sürüb və avtomobildən enərək insanlara atəş açıblar. Terror hücumu nəticəsində 867 nəfər ölüb, 434 nəfər yaralanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1969 — Heydər Əliyev Azərbaycan KP MK-nın 1-ci katibi seçilmişdir.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 924 — İmperator Murakami, Yaponiya imperatoru

### 1601–1900
* 1806 — İsmayıl bəy Qutqaşınlı, Azərbaycan yazıçısı və general-mayoru
* 1860 — Vasili Veliçko, Rusiya şairi
* 1862 — Qustav Klimt, Avstriya boyakarı

### 1901–cari

* 1903 — İrvinq Stoun, Amerika Birləşmiş Ştatları yazıçısı
* 1913 — Cerald Ford, ABŞ prezidenti
* 1916 — Natalia Ginzburq, İtaliya yazıçısı
* 1917 — Ben Envonvu, Nigeriya boyakarı və heykəltəraşı
* 1918 — İnqmar Berqman, İsveç kinorejissoru
* 1928 — Nodar Dumbadze, Gürcüstan yazıçısı
* 1966 — Metyu Foks, ABŞ aktyoru
* 1971 — Hovard Uebb, İngiltərə futbol hakimi
* 1972 — İll Bill, ABŞ repçisi
* 1973 — Xəlil Mutlu, Türkiyə ağır atleti
* 1976 — Zeynep Dizdar, Türkiyə müğənnisi 
* 1988 — Konor Makqreqor, qarışıq döyüşləri növü döyüşçüsü
* 1991 — Ruslan Şahbazov, Azərbaycan giziri
* 1997 — Cengiz Ündər, Türkiyə futbolçusu
* 2002 — Mia Rodriges, Avstraliya müğənnisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1223 — II Filip Avqust, Fransa kralı

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1939 — Alfons Muxa, Çexiya boyakarı
* 1992 — İxtiyar Qasımov, Azərbaycan əsgəri, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1997 — İsa İsmayılzadə, Azərbaycan şairi
* 2017 — Məryəm Mirzəxani, İran riyaziyyatçısı
* 2020 
** Ədalət Ağaoğlu, Türkiyə yazıçısı
** İlqar Mirzəyev, Azərbaycan polkovniki, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
** Polad Həşimov, Azərbaycan general-mayoru, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 2021 — Məmnun Hüseyn, Pakistan prezidenti

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  İraq — Respublika Günü
*  Azərbaycan — Xalqın Özünə Qayıdışı Günü

## İstinadlar
15 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

* 1799 — Rozetta daşı Misirin Rosetta kəndində Napoleonun Misir yürüşü zamanı fransız kapitan Pyer-Fransua Buşard tərəfindən tapılıb.

### 1901–cari
* 1983 — ASALA Parisin Orli beynəlxalq hava limanında terror aktı törətmişdir.
* 2007 — Braziliya milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
* 2012 — Dəməşq döyüşü (2012)
* 2015 — Çili milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
* 2018 — Fransa milli futbol komandası 2018 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1997 — "Azpetrol" neft-qaz şirkəti təsis edilib.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1606 — Rembrandt, Niderland boyakarı
* 1871 — Henrik Artstovski, Polşa alimi

### 1901–cari

* 1901 — Nikola Abbanyano, İtaliya filosofu
* 1914 — Cəlal Qaryağdı, Azərbaycan heykəltəraşı
* 1922 — Hana Poniska, Slovakiya yazıçısı
* 1924 — Mahmud Esambayev, Çeçenistan rəqqası
* 1925 — Rauf Atakişiyev, Azərbaycan müğənnisi
* 1926 — Sədayə Mustafayeva, Azərbaycan aktrisası
* 1930 — Azər Rzayev, Azərbaycan bəstəkarı
* 1932 — Musa Məmmədov, Azərbaycan deputatı
* 1961
** Forest Uitaker, ABŞ aktyoru
** Kəmaləddin Heydərov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1970 — Əsəd Əhmədov, Azərbaycan əsgəri, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1985 — Burak Yılmaz, Türkiyə futbolçusu
* 1986 — Ari Aster, ABŞ kinorejissoru
* 1987 — Yuki Naqasato, Yaponiya futbolçusu
* 1991 — Popcaan, Yamayka diceyi
* 1995 — Elyar Foks, Böyük Britaniya müğənnisi
* 1998 — Xudayar Yusifzadə, Azərbaycan kiçik giziri

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 668 — II Konstant, Bizans imperatoru
* 998 — Əbü-l-Vəfa, İran astronomu və riyaziyyatçısı
* 1015 — I Vladimir, Böyük Kiyev knyazı
* 1542 — Liza del Cokondo, İtaliya modeli

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1904 — Anton Çexov, Rusiya yazıçısı
* 1919 — Emil Fişer, Almaniya kimyaçısı
* 1920 — Məmməd bəy Sulkeviç, Azərbaycan general-leytenantı
* 1958 — Nuri Səid, İraq baş naziri
* 1970 — Güllər Əfəndiyeva, Azərbaycan xalçaçısı
* 1997 — Canni Versaçe, İtaliya dizayneri
* 2003
** Alfred Praysler, Almaniya futbolçusu və baş məşqçisi
** Altay Yusifoğlu, Azərbaycan nasiri
* 2017
** Yozef Hamerl, Avstriya futbolçusu
** Martin Landau, ABŞ aktyoru

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
13 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1977 — Somali Efiopiyaya müharibə elan edərək Oqaden müharibəsinə başlayıb.
* 2014 — Almaniya milli futbol komandası 2014 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2012 — ASAN xidmət təsis edilib.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1864 — Yakob Astor, ABŞ biznes maqnatı
* 1894 — İsaak Babel, Rusiya yazıçısı

### 1901–cari

* 1926 — Vidadi Nərimanbəyov, Azərbaycan və Fransa boyakarı
* 1940 — Patrik Stüart, İngiltərə aktyoru
* 1942 — Harrison Ford, ABŞ aktyoru
* 1944 — Ernö Rubik, Macarıstan ixtiraçısı
* 1954 — Sezən Aksu, Türkiyə müğənnisi
* 1962 — Araz Əzimov, Azərbaycan diplomatı
* 1975 — Arif Qədiməliyev, Azərbaycan əsgəri, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1976 — Oleq Sentsov, Ukrayna kinorejissoru
* 1982 — Mark Eliyahu, İsrail kamança ifaçısı
* 1993 — Xəyalə Abdulla, Azərbaycan şahmatçısı
* 1999 — Afərin Qulamzadə, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 884 — Xuan Çao, Çin qaçaqmalçısı və əsgəri
* 1491 — İnfant Afonso, Portuqaliya şahzadəsi

### 1601–1900
* 1793 — Jan Pol Marat, Fransa siyasətçisi

### 1901–cari

* 1926 — Nəcəf bəy Vəzirov, Azərbaycan yazıçısı
* 1936 — Aliye Fatma, Türkiyə yazıçısı
* 1946 — Alfred Stiqlitz, ABŞ fotoqrafı
* 1950 — Zəkiyə Sultan, Osmanlı şahzadəsi
* 1954 — Frida Kalo, Meksika boyakarı
* 1980 — Şamil Qazıyev, Azərbaycan boyakarı
* 2002 — Yusuf Karş, Kanada fotoqrafı
* 2017 
** Çarlz Baxman, ABŞ kompüter alimi
** Lyu Syaobo, Çin yazıçısı
* 2019 — Hüseyn Hüseynzadə, Azərbaycan fotojurnalisti

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Monteneqro — Dövlətçilik Günü

## İstinadlar
17 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1916 — Uruqvay milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
* 1942 — Tarixdə ən qanlı döyüş olan Stalinqrad döyüşü başlayıb.
* 1955 — Anahaymda ilk Disneyland Uolt Disneyə həsr olunmuş və onun tərəfindən açılmışdır.
* 1976 — XXI Yay Olimpiya Oyunları Monrealda keçirilib.
* 1989 — B-2 Spirit ilk uçuşunu edib.
* 1994 — Braziliya milli futbol komandası 1994 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.
* 2014 — Donetsk vilayətində "Malaysia Airlines" aviaşirkətinə məxsus "Boeing-777" təyyarəsi qəzaya uğramışdır.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1487 — I İsmayıl, Səfəvi şahı

### 1601–1900
* 1744 — Elbric Cerri, ABŞ vitse-prezidenti
* 1888 — Milan Füşt, Macarıstan yazıçısı
* 1892 — Edvin Danninq, Böyük Britaniya pilotu
* 1894 — Jorj Lemetr, Belçika keşişi

### 1901–cari

* 1917 — Kənan Evrən, Türkiyə prezidenti
* 1944 — Karlos Alberto Torres, Braziliya futbolçusu və baş məşqçisi

* 1953 — Telman Adıgözəlov, Azərbaycan aktyoru
* 1954 — Angela Merkel, Almaniya dövlət xadimi
* 1960 — Robin Şu, Honkonq aktyoru
* 1963 — Mətanət İsgəndərli, Azərbaycan müğənnisi
* 1964 — Erik Lafforq, Fransa fotoqrafı
* 1967 — Elmar Hüseynov, Azərbaycan jurnalisti
* 1968 — Elçin Cəlilov, Azərbaycan müğənnisi
* 1994 — Benjamin Mendi, Fransa futbolçusu

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1399 — Yadviqa, Polşa kraliçası
* 1588 — Memar Sinan, Osmanlı memarı

### 1601–1900

* 1762 — III Pyotr, Rusiya imperatoru
* 1790 — Adam Smit, Şotlandiya iqtisadçısı və filosofu
* 1852 — Salvador Kammarano, İtaliya dramaturqu

### 1901–cari
* 1903 — Ceyms Vistler, ABŞ boyakarı
* 1928 — Covanni Colitti, İtaliya baş naziri
* 1958 — Cahangir bəy Novruzov, Azərbaycan general-mayoru
* 1961 — Olqa Forş, Rusiya yazıçısı
* 1975 — Konstantin Qamsaxurdiya, Gürcüstan yazıçısı
* 1987 — Hovard Makqi, ABŞ trubaçısı
* 2001 — Sara Aşurbəyli, Azərbaycan tarixçisi
* 2009 — Valter Kronkayt, ABŞ jurnalisti

## Bayramlar və xüsusi günlər

* Dünya Emoji Günü
*  ABŞ — Milli Dondurma Günü
*  ABŞ — Milli Lotereya Günü
*  ABŞ — Milli Tatu Günü
*  ABŞ — Milli Şaftalılı Dondurma Günü
*  Cənubi Koreya — Konstitusiya Günü
*  Lesoto — Kralın Ad Günü
*  Slovakiya — Müstəqillik Günü

## İstinadlar
18 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1925 — Adolf Hitler "Mein Kampf" kitabını nəşr edib.
* 1968 — Kaliforniya ştatının Mauntin Vyu şəhərində Intel təsis olunub.
* 1999 — Uruqvay milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
* 2013 — 20 milyard dollara qədər borcu olan Detroyt hökuməti ABŞ tarixində ən böyük bələdiyyə iflasını elan edib.
* 2017 — 2017 Beynəlxalq Çempionlar Kuboku

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1988 — SSRİ Ali Sovetinin Prezidiumu Dağlıq Qarabağın Azərbaycan tərkibində qalmasına qərar verir.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1501 — Avstriyalı İzabella, Danimarka, İsveç və Norveç kraliçası
* 1552 — II Rudolf, Müqəddəs Roma imperatoru

### 1601–1900
* 1853 — Hendrik Lorens, Niderland fiziki
* 1871 — Cakoma Balla, İtaliya boyakarı

### 1901–cari

* 1909 — Andrey Qromıko, Sovet diplomatı
* 1918 — Nelson Mandela, CAR prezidenti
* 1921 — Con Qlenn, ABŞ kosmonavtı
* 1922 — Tomas Kun, ABŞ elm fəlsəfəçisi
* 1923 — Cahangir Kərimov, Rusiya hüquqşünası
* 1927 — Tokay Məmmədov, Azərbaycan heykəltəraşı
* 1937 — Səttar Səfərov, Azərbaycan iqtisadşçısı
* 1939 — Hacımurad Yegizarov, Azərbaycan aktyoru
* 1959 — Aydınçik, Azərbaycan müğənnisi
* 1963 — Zamirə Hacıyeva, Azərbaycan cinayətkarı
* 1967 — Vin Dizel, ABŞ aktyoru
* 1982 — Priyanka Çopra, Hindistan akrisası
* 1995 — Uğur İsmayılzadə, Azərbaycan əsgəri
* 1996 — Rəhim Sadıxov, Azərbaycan futbolçusu
* 1998 — Hafis Qasımov, Azərbaycan silahlı qüvvələrinin şəhid leytenantı
* 2002 — Balaş Cəfərov, Azərbaycan əsgəri
* 2002 — Zeynəb Xanızadə, Miss Azerbaijan 2023

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 924 — Əbülhəsən Əli ibn Fərat, Abbasi vəziri
* 1194 — Luzuinyalı Qay, Fransa cəngavəri

### 1601–1900

* 1610 — Karavacco, İtaliya boyakarı
* 1721 — Antuan Vatto, Fransa boyakarı
* 1765 — İnfant Filipp, Parma hersoqu
* 1769 — Xristof Yakob Trev, Almaniya botaniki
* 1817 — Ceyn Ostin, İngiltərə yazıçısı

### 1901–cari
* 1921 — Behbud xan Cavanşir, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1949 — Vitezslav Novak, Çexiya bəstəkarı
* 1986 — Stenli Rouz, İngiltərə futbol hakimi
* 1995 — Hüseyn Həsənov, Azərbaycan fizioloqu
* 2012 — Raceş Xanna, Hindistan aktyoru
* 2018 — Əzizxan Tanrıverdi, Azərbaycan dilçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Uruqvay — Konstitusiya Günü

## İstinadlar
19 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1870 — İkinci Fransa imperiyası və Prussiya arasında Fransa–Prussiya müharibəsi başlamışdır.
* 1900 — Paris metrosunun ilk xətti fəaliyyətə başlayıb.

### 1901–cari

* 1952 — XV Yay Olimpiya Oyunları Helsinkidə keçirilib.
* 1980 — XXII Yay Olimpiya Oyunları Moskvada keçirilib.
* 1996 — XXVI Yay Olimpiya Oyunları Atlantada keçirilib.
* 2019 — Əlcəzair milli futbol komandası Afrika Millətlər Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1996 — Azərbaycan və Mavriki arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 1999 — ABA TV təsis edilib.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1223 — I Baybars, Məmlük sultanı

### 1601–1900

* 1814 — Samuel Kolt, ABŞ mühəndisi və ixtiraçısı
* 1834 — Edqar Deqa, Fransa boyakarı
* 1893 — Vladimir Mayakovski, Rusiya şairi
* 1894 — Xoca Nəzməddin, Pakistan baş naziri
* 1900 — Arno Breker, Almaniya heykəltəraşı

### 1901–cari
* 1920 — Moris Bukay, Fransa həkimi
* 1946 — Asif Azərelli, Azərbaycan boyakarı
* 1970 
** Aynur Sofiyeva, Azərbaycan şahmatçısı
** Nikola Stercen, Şotlandiya birinci naziri
* 1971 — Vitali Kliçko, Ukrayna boksçucu
* 1976 — Benedikt Kamberbetç, İngiltərə aktyoru
* 1982 — Babək Qurbanov, Azərbaycan polkovniki, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı
* 1996 — Cəbrayıl Qasımov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1374 — Françesko Petrarka, İtaliya alimi və şairi
* 1415 — Lankasterli Filipa, Portuqaliya kraliçası
* 1543 — Mariya Boleyn, İngiltərə kraliçası

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1920 — Həsən bəy Ağayev, Azərbaycan həkimi və dövlət xadimi
* 1940 — Rüstəm Mustafayev, Azərbaycan boyakarı
* 1976 — Aşıq Oruc, Azərbaycan aşığı
* 1983 — Tofiq Səfərəliyev, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1984 — Faina Ranevskaya, Rusiya aktrisası
* 1992 — Gültəkin Əsgərova, Azərbaycan həkimi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 2012 — Ömər Süleyman, Misir vitse-prezidenti və generalı
* 2014 — Azər Mirzəyev, Azərbaycan aktyoru
* 2019 
** Patrik Vinston, ABŞ alimi
** Rutger Hauer, Niderland aktyoru

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  ABŞ — Milli Daiquiri Günü
*  ABŞ — Milli Futbol Günü
*  Nikaraqua — Qurtuluş Günü

## İstinadlar
12 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1975 — San-Tome və Prinsipi Portuqaliyadan müstəqilliyini elan edib.
* 1987 — Uruqvay milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2020 — Azərbaycan və Ermənistan Silahlı Qüvvələri arasında Tovuz döyüşləri baş vermişdir.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

* E.ə. 100 — Yuli Sezar, Roma generalı və dövlət xadimi

### 1601–1900
* 1812 — Mirzə Fətəli Axundov, Azərbaycan dramaturqu
* 1817 — Henri Devid Toro, ABŞ təbiətşünası, şairi və filosofu
* 1824 — Ejen Buden, Fransa boyakarı
* 1854 — Corc İstmen, ABŞ biznesmeni
* 1884 — Amadeo Modilyani, İtaliya boyakarı və heykəltəraşı

### 1901–cari
* 1904 — Pablo Neruda, Çili şairi və diplomatı
* 1940 — Ruhəngiz Qasımova, Azərbaycan bəstəkarı
* 1950 — Aleksandr İvanov, Azərbaycan cangüdəni
* 1963 — Cavanşir Feyziyev, Azərbaycan deputatı
* 1966 — Şahin Diniyev, Azərbaycan futbolçusu və baş məşqçisi
* 1972 — Raquf Orucov, Azərbaycan polkovnik-leytenantı
* 1973 — Kristian Vyeri, İtaliya futbolçusu
* 1991 — Xames Rodriqes, Kolumbiya futbolçusu
* 2000 — Vinisius Junior, Braziliya futbolçusu
* 2002 — Mahmud Mayıllı, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1536 — Rotterdamlı Erazm, Niderland filosofu

### 1601–1900
* 1804 — Aleksandr Hamilton, ABŞ dövlət xadimi

### 1901–cari

* 1931 — Natan Söderblum, İsveç ruhani
* 1975 — Lətifə Uşşaqi, Türkiyə birinci xanımı
* 1977 — Bobocan Qafurov, Tacikistan tarixçisi
* 2001 — Mirvarid Dilbazi, Azərbaycan şairəsi
* 2003 — Hüseyn Kürdoğlu, Azərbaycan şairi
* 2013 — Pran, Hindistan aktyoru
* 2014 — Valeriya Novodvorskaya, Rusiya siyasətçisi
* 2020 
** Xəyyam Daşdəmirov, Azərbaycan əsgəri
** Kelli Preston, ABŞ aktrisası
** Vüqar Sadıqov, Azərbaycan çavuşu

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Kiribati — Müstəqillik Günü
*  San-Tome və Prinsipi — Müstəqillik Günü
*  Azərbaycan — Tovuz döyüşləri şəhidlərinin Anım Günü

## İstinadlar
16 iyul

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl
* 622 — Məhəmməd və onunla birlikdə ilk müsəlmanlar Məkkədən Mədinəyə hicrət etdilər. Bu hadisə hicri təqviminin başlanğıcı kimi qəbul edilir.
* 1212 — Las Navas de Tolosa döyüşü: Rekonkista zamanı, Papa III. İnnokentin çağırışı ilə İspaniyadakı Xristian krallıqları bir araya gələrək Məhəmməd Nasirin rəhbərliyi altında müsəlman Əl-Mühədlərini məğlub etdilər. 
* 1377 — II Riçardın tacqoyma mərasimi keçirilmişdir.

### 1601–1900
* 1661 — Avropada ilk əskinas "Stockholms Banco" adlı İsveç bankı tərəfindən çap edilib və dövriyyəyə buraxılıb.
* 1782 — Volfqanq Amadey Motsartın "Saraydan qaçırılma" operası ilk dəfə səhnəyə qoyuldu.
* 1880 — Emily Stowe Kanadada ilk lisenziyalı qadın həkim olur.

### 1901–cari
* 1950 — Uruqvay milli futbol komandası 1950 FİFA Dünya Kubokunu qazanıb.
* 1951 — ABŞ yazıçısı Cerom Selincerin "Çovdarlıqda uçurumdan qoruyan" romanı nəşr edilmişdir.
* 1979 — İraq prezidenti Əhməd Həsən Əl-Bəkr istefa verdi və onu Səddam Hüseyn əvəzləmişdir.
* 1989 — Braziliya milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1989 — Azərbaycan Xalq Cəbhəsi təsis edilib.
* 1992 — Azərbaycan Respublikasının Milli Ləl-Cəvahirat Fondu təsis edilib.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1486 — Andrea del Sarto, İtaliya boyakarı

### 1601–1900

* 1723 — Coşua Reynolds, İngiltərə boyakarı
* 1831 — Nasirəddin şah Qacar, İran şahı
* 1872 — Roald Amundsen, Norveç səyyahı
* 1896 — Trüqve Li, Norveç dövlət xadimi

### 1901–cari

* 1902 — Orxan Şaiq Gökyay, Türkiyə yazıçısı 
* 1907 — Barbara Stenvik, ABŞ aktrisası 
* 1913 — Mirzə Babayev, Azərbaycan müğənnisi və aktyoru
* 1926 — Alfred Pfaff, Almaniya futbolçusu
* 1934 — Rasim Əliyev, Azərbaycan memarı
* 1964 — Nino Burcanadze, Gürcüstan dövlət xadimi
* 1966 — Yıldız Tilbə, Türkiyə müğənnisi
* 1967 — Sərxan Ocaqverdiyev, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1981 — Mahir Zeyn, İsveç müğənnisi
* 1983 — Katrina Kaif, İngiltərə və Hindistan aktrisası 
* 1988 — Serxio Buskets, İspaniya futbolçusu
* 1989 — Qaret Beyl, Uels futbolçusu
* 1994 — Saleh Məcidzadə, Azərbaycan hərbçisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1216 — III İnnokenti, Roma papası

### 1601–1900
* 1664 — Andreas Qrifius, Almaniya şairi
* 1764 — VI İvan, Rusiya imperatoru

### 1901–cari

* 1910 — Albert Anker, İsveçrə boyakarı
* 1960 — Albert Kesselrinq, Almaniya general-feldmarşalı
* 1967 
** Edvard Çemberlin, ABŞ iqtisadçısı
** Hüseyn Nəcəfov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1969 — Sergey Rudenko, Sovet antropoloqu
* 1985 — Henrix Böll, Almaniya yazıçısı
* 1990 — Miqel Munyos, İspaniya futbolçusu və baş məşqçisi
* 2004 
** Məlik Məhərrəmov, Azərbaycan podpolkovniki
** Vladimir Bruxti, Azərbaycan futbolçusu və məşqçisi
* 2017 — Corc Romero, ABŞ kinorejissoru

## Bayramlar və xüsusi günlər

* Ümumdünya İlan Günü

## İstinadlar