open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ruhi institutu

**Ruhi İnstitut** ruhani-mənəvi təhsil institutudur və onun təqdim etdiyi təhsil 50 il əvvəl Kolumbiyada bu ölkənin əhalisi üçün hazırlanmışdır. İnstitut ikili məqsəd daşıyır. Bu, bir tərəfdən cəmiyyətin rifahı və çiçəklənməsi, digər tərəfdən isə, kursu keçən insanlara bilik qazanmaqda, ruhani keyfiyyətlərini və qabiliyyətlərini inkişaf etdirməkdə, öz ətraflarına xidmət etmək bacarıqları əldə etməkdə onlara kömək etmək məqsididir.

İlk silsilə kurslar 7 kitabdan ibarətdir
* Birinci kitab Ruhun həyatı haqqında düşüncələr adlanır. Bu kursda iştirakçılar ruhun təbiəti, insana bəxş edilmiş qabiliyyətlər, habelə gündəlik həyatlarında göstərə biləcəkləri məziyyətlər haqqında öyrənir, həyatın mənası, öz taleləri və həyat məqsədləri üzərində düşünür, dua və onun insan həyatında necə bir mühüm təsirə malik olması barədə öyrənirlər. Kursun gedişatı zamanı iştirakçılar aldıqları bilikləri praktikada tətbiq edir, bu bilikləri başqaları ilə bölüşür, dostları və yaxınları üçün həyatın ən müxtəlif hallarına aid dualar oxunan görüşlər keçirməyi öyrənirlər.
* İkinci kitab Bu kitabda iştirakçılar daha çox inam əldə edir, öz ətraflarını nəzərə almaqla xidmət mövzusunu daha dərindən öyrənir və öz biliklərini bölüşmək üçün ziyarətlər etmək qabiliyyəti əldə edirlər.
* Üçüncü kitab Bu kitab 5–7 yaşlı uşaqların ruhani tərbiyəsinə həsr olunmuşdur. İştirakçılar uşaqlar üçün sadə məşğələlər aparmağı öyrənir və ruhani keyfiyyətlərini inkişaf etdirməkdə onlara kömək edirlər.
* Dördüncü kitab Təlimləri ilə bəşəriyyətin həyatında yeni epoxanın əsasını qoyan iki xüsusi Şəxsiyyətin, Allahın Elçilərinin həyatı ilə tanış olur və Bu Günün(yeni vəhy dövrünün) əhəmiyyəti barədə anlayış əldə edirlər.
* Beşinci kitab Yeniyetmələrin ruhani tərbiyəsinə həsr olunub. Bu kitabda iştirakçılar yeniyetmə dövrünün bəzi xüsusiyyətləri və xüsusi tələbatı haqqında bilgi alır, qabiliyyətlərini inkişaf etdirərək gələcək sivilizasiyanın fəal hərəkətvericiləri olmaqda yeniyetmələrə kömək edərək yeniyetmə qrupları yaratmağı və aparmağı öyrənirlər.
* Altıncı kitab Təbliğə bir ruhani proses kimi baxmağa kömək edirvə başqalarının da onlara qoşulmağa və cəmiyyətin inkişafı prosesində iştiraka dəvət etmək qabiliyyətini inkişaf etdirməkdə kömək edir.
* Yeddinci kitab İlk silsilə kursların son kitabıdır. İştirakçılar burada özlərinin Ruhi kurslarını aparması üçün bilik əldə edirlər. Bu, başqalarını onların xidmətində necə müşayiət etməyə və onlarla birlikdə addımlamağa həsr olunub.
Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Komanda, Lent)

Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Komanda, Lent) — 17, 21 iyun tarixində Bakının Milli Gimnastika Arenasında baş tutdu. Yarışlarda 13 ölkənin 75 idmançısı qüvvəsini sınadı.

Yarışlarda Təsnifat mərhələsi 17 iyun tarixində keçirildi. Final isə 21 iyun tarixində keçirildi. Yarışların qızıl medalını Rusiya Federasiyasının idmançıları (Anastasiya Maksimova, Anastasiya Tokareva, Darya Kleşçeva, Mariya Tolkaçeva, Sofya Skomorox və Vera Biryukova) ibarət komanda qazandı. Gümüş medalı Ukraynanın idmançıları (Anastasiya Voznyak, Oleksandra Qridasova, Olena Dmitraş, Valeriya Qudım, Viktoriya Mazur və Yevgeniya Qomon) ibarət komanda qazandı. Bürünc medalı isə İsrail idmançıları (Alona Koşevatskiy, İda Maryin, Karina Lıxvar, Yekaterina Levina və Yuval Filo) ibarət komanda qazandı.

## Medalçılar

## Nəticə

### Təsnifat mərhələsi

Təsnifat mərhələsində 13 ölkənin 75 idmançısı mübarizə apardı. Yarışlar 17 iyun tarixində baş tutdu. Yarışlarda ilk 6 yeri tutan idmançılar finala vəsiqə qazandı. 

**Q — Finala vəsiqə qazandı**

### Final

Finalda 6 ölkənin 35 idmançısı mübarizə apardı. Yarışlar 21 iyun tarixində baş tutdu. 

## İstinadlar
Asif Həsənov

**Həsənov Asif Pənah oğlu** () — texnika elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Həsənov Asif Pənah oğlu 1934-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Qasım İsmayılov rayonunun  Ağamalıoğlu kəndində anadan olmuşdur. 1956-cı ildə "Neftvı qaz yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirərək, 1972-ci ilə qədər "Əzizbəyovneft" NQÇİ-də neft və qaz hasilatı üzrə operatordan istehsalat-texniki şöbənin rəisinə qədər müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. 1966-cı ildə "Dərinlik nasosunun sürtünmədən yeyilməsi ilə neft yataqları məhsulunun tərkibi arasındakı əlaqənin öyrənilməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1972-ci ildən bu günə qədər Həsənov A.P. AzİNM AŞ-da "Təmir üçün quyu texnikası" şöbəsinin rəhbəri vəzifəsində işləyir. 1993-cü ildə "Quyu-təmiri texnikasının neft sənayesində işlənilməsi və tətbiqi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.

## Elmi fəaliyyəti
Həsənov A.P. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi və istismarı sahəsində tanınmış alimdir.

Elmi tədqiqatların sahəsi: quyu təmiri texnikasının yaradılması və təkmilləşdirilməsi sahəsində elmi-tətbiqi məsələlərin həlli və bu bazada prinsipial cəhətdən yeni elmi-texniki yanaşmaların işlənilməsi; neft və qaz quyularının təmirinin əsas proseslərinin laboratoriya şəraitində fiziki modelləşdirilməsi ilə nəzəri və təcrübi tədqiqatları kompleksi üçün metodologiya; quyu metalkəsici qurğusunun gövdəsində temperaturun həcmi paylanması prosesinin tədqiqi.

Həsənov A.P. 150-dən artıq elmi məqalənin, 9 monoqrafiyanın müəllifidir. İxtiralara görə 24 müəlliflik şahədatnaməsi alıb. 7 elmlər namizədi hazırlayıb.

## İstinadlar
Aşıq Şenlik

**Aşıq Şenlik** (əsl adı:Həsən; ) — Azərbaycanlı Türk aşıq

## Həyatı
İrəvanda Aşıq Şenliyin bağlamalarına cavab verə bilməyən aşıqlar ona düşmən kəsilirlər. Saz-söz meydanında məğlub olmuş aşıqlar Şənliyin çayına vədəli zəhər qatırlar Aşıq Şenlik ağır vəziyyətdə İrəvandan Ağbaba mahalının Quzukənd kəndində yaşayan qızı Gülxanımın evinə gətirilir. Aşıq qızının evində vəfat edir. Vəsiyyətinə əməl olunaraq 1912-ci ildə Çıldır mahalının Suxara kəndində Təzə məzərlik deyilən yerdə dəfn olunmuşdur.

## Ailəsi
Aşıq Şenlik ilk sevgisinin uğursuzluğundan sonra Hürü adlı bir qızla evlənmişdir. Onun iki oğlu — Qasım, İsgəndər, üç qızı – Hənifə, Gülənaz, Gülxanım dünyaya gəlmişdir. Şenliyin böyük oğlu Qasım da aşıq olmuş, 1954-cü ildə vəfat etmişdir. Qasımın oğlu Yılmaz Şenlik babasının ədəbi irsinin kamil bilicisidir. Yılmaz Şenlik Qarsda yaşayan məşhur aşıqlardan sayılır.

## Fəaliyyəti
Tarixi və çağdaş aşıq mühitləri sırasında Çıldır aşıq mühiti həm yaradıcılıq, həm də ifaçılıq-sənətkarlıq baxımından özəl bir yer tutur. Çıldır mahalı özünün aşıq sənəti ilə uzun müddət Anadolu və Azərbaycan aşıq mühitləri arasında bir növ körpü rolunu oynamış, onların sənətkarlıq özəlliklərini və gözəlliklərini özündə birləşdirmişdir.

Bəlli olduğu kimi, Çıldır aşıqlarının sənət ocağının əsas ənənə-gələnəkləri Xəstə Hasan – Aşıq Nuru – Aşıq Şenlik – Balakişi, Qasım, Nəsib – Gülüstan Çobanoğlu, Aşıq İslam, Yılmaz Şenlik, Aşıq İsgəndər – Murad Çobanoğlu, Şərəf Taşlıova və digər bəlli çağdaş aşıqların fəaliyyət xətti üzrə inkişaf edib, ustad-şagird ənənəsi ilə bağlı yeni yetişən istedadlara təhvil verilməkdədir. Çıldır aşıq yaradıcılığı qonşu Axalkələk, Ağbaba, Gümrü və Borçalı aşıq yaradıcılığı ilə qarşılıqlı təsiri və sıx bağlılığı da inkar olunmaz bir həqiqətdir. Və mən deyərdim ki, bu bağlardan söhbət açmalı olan hər bir sənət və bilim adamı ilk olaraq bizim böyük sənətkarımız Aşıq Şenliyin adını çəkməyə borcludur. "Bizim böyük sənətkarımız" ifadəsini isə təsadüfən işlətmədim. Aşıq Şenliyin adını təkcə bir mahalın saz-söz dünyası ilə bağlamaq, sadəcə olaraq, mümkün deyil. O, Türk Dünyasının azman aşıq-şairlərindən biridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Paul Ernst Kahle

**Paul Ernst Kahle** (; ) — Almaniya şərqşünası.

## Həyatı
Paul Ernst Kahle 21 yanvar 1875-ci il tarixində Hohensteinda doğuldu. 1894–1898 illər arasında Marburq və Halledə teologiya və şərqşünaslıq elmlərinə yiyələndi. 1898-ci ildə "Textkritische und lexikalische Bemerkungen zum samaritanischem Pentateuchtargum" başlıqlı çalışması ilə fəlsəfə, 1902-ci ildə "de Der masoretische Text des Alten Testaments" adlı dissertasiyasıyla ilahiyyat doktoru oldu. Səkkiz ay qədər Rumıniyada keşiş olaraq çalışdıqdan sonra 1903-cü ildə Qahirəyə gedib beş il müddətiylə yenə keşişlik və oradakı Alman məktəbinin müdiri oldu. 1914-cü ildə Giessendə professor oldu; 1923-cü ildə Enno Littmanın yerinə Bonna təyin edildi. Siyasi basqılar üzündən 1938-ci ildə İngiltərəyə sığındı. İkinci Dünya müharibəsi boyunca Londonda Chester Betty koleksiyasında və Oksfordda Bodleian Librarydə olan Ərəb dilində əlyazmaların kataloqlarını hazırladı. Savaşın ardından Bonnda buraxdığı evinə və kitabxanasına yeniden qovuşduğu kimi ona Alman hökuməti tərəfindən əməkli professor maaşı bağlandı. Bundan sonrakı həyatını elmi çalışmalar hazırlayaraq, seminar və konferanslar verərək keçirdi. Çox sayda akademik və elmi dərnəyin üzvü olan Kahle 1963-cü ildə Düsseldorfa yerləşdi və 24 sentyabr 1964 tarixində Bonnda vəfat etdi.

## İstinadlar
Kerama adaları

**Kerama adaları** () —  22 adadan ibarət olan arxipelaq Okinava adasından cənub-qərbdə yerləşir

## Coğrafiya
 Dörd adada daimi yaşayış vardır:
* Tokasikicima  (,
* Camamicima (,
* Akacima (,
* Qerumacima ()

Adalar Simaciri dairəsinə daxildir.

## Tarixi
26 mart 1945 ildə İkinci dünya müharibəsinin tərkibi olan Okinava döyüşünün başlamasın bir necə gün qalmış ABŞ adalara 77-ci piyada diviziyasını yerləşdirmişdir. Adalarda döyüş 5 gün davam etmişdir. Adlar işğa edildikdən sonra Okinava adasına hücumlar məhz buradan başlamışdır.

## Maraqlı fakt
Akacima və Camamicima adalarında bir-birinə bağlı olan Merilin və Siro itlərinin həyatı bir çox insanları maraqlandırır. Bununla bağlı «Merilin aytay deyildir». adlı film çəkilmişdir.

## İstinadlar
Miyakecima

**Miyakecima** () — vulkan məşəlli ada Sakit okeanda yerləşir. İzu adaları qrupuna daxildir. Qrupun üçüncü böyük böyük adasıdır. İnzibati cəhətdən Tokio prefekturasının Miyake dairəsinə daxildir.

Adanın mərkəzində Oyama vulkanı yerləşir. 2000-ci ildə hündürlüyü 775 m təşkil edirdi. 1085–1983-cü illərdə vulkanın 15 dəfə püskürməsi müşahidə edilmişdir. Lava axınları zamanı axın kraterdən deyil onun ətək hissələrində olan mənbələrdən baş verir. Axıntılar əsasən bir başa okeana tökülür. 1962-ci ildə baş vermiş püskürmə zamanə adada yaşayan uşaqlar oradan köçürülmüşdür. 1983-cü il püskürməsi isə Ako qəsəbəsindən 70% ərazisi lavanın altında qalmışdır. 2000-ci il püskürməsi zamanı kraterdən zəhərli vulkanik qaz çıxdığından ada əhalisi tamamən köçürülmüşdür. Qadağalar aradan qaldırıldıqdan sonra belə zəhərli qazın sızması müşahidə edilir. Vulkan Coğrafiya İnstitutu və Elmi-Araşdırma mərkəzləri tərəfindən tam nəzarət altındadır.

Adada 12 sintoistlərə məxsus məbəd vardır. Ada öz adını buradan götürmüşdür. Digər əfsanəyə görə VIII əsrdə adaya Tacihi-no Mahito Miyakemaro adlı bir aristokrat gəlmiş və adanı onun adı ilə adlandırmışlar. XIX əsrin ortaları ada siyasi dustaqların saxlama yeri rolunu oynamımdır.

Ada zəngin flora və faunaya malikdir. Burada 230 növ vəhşi quş yaşayır. Əsas gəlir mənbəyi balıqçılıqdır. Ada Fuci-Hakone-İcu milli parkı ərazisinə yerləşir.

## Mənbə
* Miyakecima 
* Miyakecima 
* Miyake Village Official Website
* Miyakejima — Japan Meteorological Agency 
* Miyakejima: National catalogue of the active volcanoes in Japan — Japan Meteorological Agency

## İstinadlar
Niicima

**Niicima** () —  İzu adaları daxil olan vulkanik adasıdır. Tokiodan 163&nbsp;km cənubda yerləşir. İnzibati cəhətdən Tokio prefekturasına daxildir. Adanın mərkəzi Niicima kəndidir. Adanın yaponca adı «yeni ada» mənasını bildirir.

## Coğrafiyası

Adanın sahəsi 23,87&nbsp;km², əhalisi 2700 nəfər təşkil edir. Ada Fuci Hakone İcu milli parkının tərkib hissəsini təşkil edir. Adada iki icma yerləşir: Honson (mərkəzdə), Hakaqo (şimal qutaracağında).

Niicimanın ən böyük zirvəsi Miyasuka dağıdır (432 m).

Seysmik cəhətdən aktiv bölgədə yerləşir. ABŞ geologiya xidmətinin məlumatına görə il ərzində ada ətrafında gücü 5 bal və yuxarı olan 10-dan çox zəlzələ olur.
## İqtisadiyyat
Adanın əsas gəlir mənbəyi balıqçılıq, liparit hasilatı və turizmdir. Burada bir necə kiçik təsərrüfatı vardır. Adada 1 orta, 1 ibtidai və 1 məktəbə hazırlıq təhsil oçağı vardır. Limarit dünyada yalnız iki yerdə rast gəlinir. Bu daşın aşkarlandığı ikinci məkan İtaliyanın Lipari adasıdır.

## Nəqliyyat
Qayıqla Tokiodan Niicima adasına 2 saat 20 dəqiqəyə çatmaq olar. Üstəlik adaya bərə fəaliyyət göstərir. Əlverişli havalarda Tefu aeroportundan Tokioya təyyarə fəaliyyət göstərir. Uçuş cəmi 45 dəqiqə davam edir.

## Turizm
Adanın əsas görməli yerlərindən biri onun qərbində yerləşən Maexama çimərliyidir. Habusi çilırliyi isə milli qoruma altındadır. Buranın əsrarəngiz ağ qumlardan ibarətdir. Bu çimərliyin uzunluğu 6,5&nbsp;km təşkil edir.

Yunoxama-Onsen böyük hovuz olub yunan memarlığı əsasında inşa edilmişdir. Bu vanna ümumilikdə 100 nəfəri qəbul edə bilir. Suyu bir başa okeandan götürülür.

Tyey-ci məbədində buddizm məktəbi fəaliyyət göstərir. Məbəd yaxınlığında qəbiristanlıq yerləşir.

*Niijima Glass Art Center* — hər il payızda keçirilən festivalın əsas mərkəzidir. Adanın ərazisində yerləşən Ebine parkında orxideya bitkisi ilə geniş ərazidə əkilmişdir. Burada boulinq zalları və teniz kortları vardır. Adada ictimai hamam fəaliyyət göstərir.

## Qalereya

Fayl:Niijima Habushi Campg-9D9A9.JPG|Habusi səhər çağı.
Fayl:Niijima Jyusansha Shrine.JPG|Cyusanya-cincya məbədi
Fayl:Niijima Habushi Beach.JPG
Fayl:Niijima Habushiura Beach.jpg|Hasubi çimərliyi Хабуси


## İstinadlar

## Mənbə
* Niicima kəndi 
* Niijima 
* Niijima-mura Museum  
* Metropolis, Travel, Niijima 
* Tokyo Niijima Island Sports Series 
* Tokai Kisen Ferry
Harun Buğra xan

**Harun Buğra xan**() — Qaraxanlı hökmdarı.

## Həyatı
Əbdülkərim Satuk Buğra xanın nəvəsi, Xanzadə Süleyman xanın oğlu olub şahzadəliyində qardaşı Əbül-Həsən Əli Arslan xan tərəfindən dövlətin qərb qismlərini idarə etməklə vəzifələndirildi. O, Mavəraünnəhri ilk fəth edən Qaraxanlı hökmdarı olaraq şöhrət qazanmışdır. Samanilərin içində olduğu qarışıqlıqlar dolayısıyla bir qism müxalif Samani komandanlarının da dəstəyini qazanara1 990-cı ildə İsficabı zəbt etdi. İki il sonra Samanilərin paytaxtı Buxaraya girdi (May 992). Samani əmiri Nuh ibn Mənsur şəhəri tərk etmək məcburiyyətində qaldı. Bu hərəkəti, samanilərin Xorasan valisi Əbu Əli Simcuri tərəfindən dəstəklənmişdi. Hətta onunla daha İsficabın zəbti sırasında, Ceyhun çayı sərhəd-sınır olmaq üzrə Samani dövlətini təqsim etmə xüsusunda gizli bir andlaşma da aparmışdı. Beləcə Xorasan Əbu Əlinin, Maveraünnəhr də Harun Buğra xanın idarəsinə keçəcəkdi. Ancaq Harun Buxaraya girdikdən sonra Əbu Əlini bir ordu komandanı kimi gördü və daha öncəki anlaşmaya yanaşmadı. Fəqət çox keçmədən Buxarada ağır bir xəstəliyə yaxalandı və yerinə Samani şahzadələrindən Əbdüləziz Nuh ibn Nəsri buraxaraq buradan ayrılmak məcburiyyətində qaldı. Qaşqara dönerken Koçkarbaşı mövqeyində vəfat etdi.

Harun Buğra xan, Şihabüddövlə və Zahirəddövlə kimi İslami ləqəblər daşımaqdaysa da bu ləqəblər ehtimalen xəlifə tərəfindən verilmiş olmayıb özü ünvanlarına əlavə etmişdir. Zira o sırada qaraxanlılar ilə sünni İslam mühiti arasında hələ rəsmi bir münasibət qurulmamışdı. Bilinən ən əski Qaraxanlı pulları ona aid olub 992-ci ildə Ilaqda zərb olunan sikkələr Abbasi xəlifəliyiylə hər hansı bir münasibətinin olmadığını göstərir.

## Ədəbiyyat

* Бартольд В.В. Туркестан в эпоху монгольского нашествия // Сочинения. Т. I. М. 1963.
* Кочнев Б.Д., Нумизматическая история Караханидского каганата (991 – 1209 гг.). Москва «София», 2006
*Barthold, “Buğra-Han”, İA, II, 760-761;
*Omelyan Pritsak, “Kara-Hanlılar”, İA, VI, 254; 
*C. E. Bosworth, “Ilekkhāns or Ķarakhānids”, EI² (İng.), III, 1113; 
*C. E. Bosworth, “Boğhrā Khan”, EIr., IV, 318-319.
Oksitaniya (region)

**Oksitaniya** () — Fransanın cənub bir bölgəsidir. Mərkəzi Tuluza şəhəridir.
## Adı
Qanunun mətni Langedok () və Russilyon (),Pireney Dağları () tarixi bölgələrinin adlarını və bölgənin Fransanın xəritəsi (Cənub;) üzərində yerləşdiyini, bölgənin müvəqqəti adını,  tirelə ayrılmışdır. Regional kapitalın daimi adı və yeri 2016-cı il iyulun 1-dən əvvəl Regional Şura tərəfindən müəyyənləşdirilmişdir və *2016*-cı il oktyabrın 1-dək *Fransanın Dövlət Şurası* tərəfindən təsdiq edilmişdir..

## Coğrafiya
Ümumi sahəsi 72,724&nbsp;km² olan bölgə, Fransanın böyük şəhərlərindəki ikinci böyük şəhərdir. Ölkənin cənubunda yerləşir , qərbdə və şimal-qərbdə Yeni Akvitaniya, şimal-şərqdə Overn-Rona-Alp, şərqdə Provans-Alp-Kot-d'Azur bölgəsi ilə sərhəddə yerləşir. Cənubda, bölgə İspaniya və Andorra ilə məhdudlaşır. Cənub-şərqdən Aralıq dənizi bölgəsi yerləşir.

Region ərazisində Fransanın beş Böyük Riversindən  - Qaronna çayı axır. Cənubdan, bölgə, Pireney dağları tərəfindən İspaniyadan ayrılır.

## Tarix
1790-cı ildə Fransanın tarixi vilayətləri bölmələrə çevrildi. 1919-cu ildə Üçüncü Respublika dövründə Etien Klementel "iqtisadi bölgələr" yaratdı və iqtisadi planlaşdırmada ilk cəhd etdi.

1941-ci il iyunun 30-da Marşal Petayn hökuməti bölgə mükəmməlliyi ilə bölmələri birləşdirdi. Onlar 1946-cı ilə qədər mövcud idi və 1960-cı ildə yenidən yaradılıblar. Bu struktur 2015-ci ilə qədər dəyişməz qaldı.

## İnzibati bölməsi
Əhalisi *5,683,878 nəfər* olan *72 724 km²*-dən çox ərazini əhatə edir . Əhalinin sıxlığı (2013-ci ildən) *76,64 nəfər / km²*-dir. Müvəqqəti inzibati mərkəzi Tuluza, son inzibati mərkəzin qərarı, 2016-cı ilin iyun ayının sonuna qədər regional məclis tərəfindən qəbul edilmişdir.

## Departamentlər

## Ən böyük şəhərləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Langedok-Russilyon
* Cənub-Pireney
Overn – Rona – Alplar

**Overn — Rona — Alplar** () — Fransanın cənub-şərqində yerləşən region, Overn və Rona — Alplar regionlarını birləşdirərək 2014-cü ildə Fransa bölgələrinin ərazi islahatı nəticəsində yaradıldı. Mərkəzi Lyon şəhəridir. Yeni reyionun yaranma tarixi 1 yanvar 2016-cı il, 2015-ci ilin dekabrında keçirilən regional seçkilərdən sonra hesab olunur.

## Adı
Qanunun mətni, mövcud tarixi bölgələrin adlarını **[[Overn]]** (), **[[Rona]]** çayı () və **[[Fransa Alpları]]nı** () bir defis ilə (fransızca yazıda) ayrılmış bölgələrin müvəqqəti adlarını müəyyənləşdirir. Regional paytaxtın daimi adı və yeri Regional Şura tərəfindən 1 iyul 2016-cı il tarixinədək müəyyən edilməli və Fransa Dövlət Şurası tərəfindən 1 oktyabr 2016-cı il tarixədək təsdiqlənməlidir.

Rona — Alplar regionunun şurasının sədri  gələcək ərazinin birləşməsi, birləşməmiş ərazilər arasında birmənalılığı əks etdirməli olduğu adı olaraq "AURA" adını (aralıq sözlərin əvvəlindən) təklif etdi. İnternet nəşrlərinə görə, ən populyar adlar ,  və  hesab olunurdu.

28 sentyabr 2016 tarixində Overn — Rona — Alplar rəsmi olaraq Dövlət Şurası tərəfindən seçilmişdir.

## Coğrafiyası
Ümumi sahəsi 69,711 km² olan region Fransanın şərqində yerləşir və şimalda Burqundiya — Franş-Konte, şimal-qərbdə — Mərkəz - Luara vadisi, qərbdə Yeni Akvitaniya və cənubda Provans-Alp-Kot-d'Azur və Oksitaniya ilə həmsərhəddir. Şərqdə İtaliya və İsveçrə ilə də həmsərhəddir.

Regionun mənzərəsi şərqdə və şimal-şərqdə Alp və Yura dağları, qərbdə isə Mərkəzi massiv formalaşır.

Fransanın şərqindəki əsas naviqasiya çayları, Rona və Sona regionun ərazisindən axır. Qərbdə Luara və Alye çaylarının yuxarı axını vardır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mamoru Şiqemitsu

**Mamoru Şiqemitsu** (; ) — yapon diplomatı, xariçi işlər naziri, Yaponiyanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı ilk nümayəndəsi.

## Bioqrafiyası
Şiqemitsu Oita prefekturasının Ono qəzası, Mie qəsəbəsində anadan olmuşdur. Tokio Universitetində hüquq fakultəsində təhsil almışdır. Bir müddət sonra isə XİN-də işə qəbul olunmuşdur. 1919-cu ildə Paris Sülh Konfransında yapon nümayəndə heyətinin tərkibində iştirak etmişdir. Almaniyada səfir, Portlandda isə konsul işləmişdir.

Çində diplomatik xidmətlərini (1931—1932) yerinə yetirərkən bir koreyalı tərəfindən hücuma məruz qalır və ayağını itirir.

1933-1936 illərdə Xariçi İşlər Nazirinin müavini vəzifəsində işləmişdir. Siyasətçilərə Çinə qarşı sərt olmağı əmr etmişdir.

1936-ci ildə Moskvada səfir qismində işləmişdir. 28 dekabr 1936 - 29 dekabr 1937 illəri əhatə etmiş balıqçılıqla bağlı anlaşmanın imzalanmasında iştirak etmişdir.

10 iyul 1938 ildə SSRİ-də olan Yaponiya səfiri olaraq bu ölkənin bütün mübahisəli tirpaqlardan çıxmasını tələb etmişdir. SSRİ rəhbərliyi isə ona 1886-cı il Xunçun anlaşmasını göstərərək ərazinin onlara mənsubluğunu bildirmişdir. 20 iyul 1938 ildə SSRİ hökumətinə Yaponiyanın ikinci notasını təqdim etmişdir.

29 iyulda Xasan göl döyüşü başlayır. Döyüş 11 avqust tarixində döyüş bitmişdir. 10 avustda başlanan sülh danışığında iştiraak etmişdir.

1938—1941 illərdə Böyük Britaniyada səfir kimi fəaliyyət göstərir. Sonradan geri çağrılır. Geri qayıdarkən iki həftə ərzində ABŞ ərazisində olur və burada səfir Kitisaburo Nomura ilə konsultasiya edir.

Yaponiyanın Amerika ərazisinə hücumundan oyuncaq nankin hökumətinə səfir təyin edilmişdir.

### Xariçi İşlər Naziri
20 aprel 1943 il tarixində baş nazir Hideki Todzio Mamoru Şiqemitsunu və Masayuki Tanini xariçi işlər naziri təyin edilirlər. Onun Almaniya və SSRİ arasında sülh danışıqları aparmaq cədhi bir nəticə verməmişdir.

Yaponiyanın danışıqsız təslim olma sənədinə 2 sentyabr 1945 ildə Missuri linkorunda yapon hökuməti adından qol çəkmişdir. 
### Məhkəmə
Beynəlxalq hərbi tribulala verilir. Hərbi cinayətkar olması bildirilərək 12 noyabr 1948 ildə 7 illik həbsxanaya cəzası verilir. 4 il 7 ay həbsxanada qaldıqdan sonra 1950-ci azadlığa buraxılmışdır.

## Müharibədən sonrakı fəaliyyəti
1952-ci ildən partiya üzvlüyünə qəbul olunur. Demokratik partiyanın məsul şəxsi olur.

İtiro Hatoyamanın hökumətində xariçi işlər naziri işləmişdir. SSRİ ilə sülh danışıqları aparmaq cəhdi Kuril adaları səbəbindən iflasa uğramışdır. Bu danışıqların uğursuzluqla bitməsibdə ABŞ hökumətininddə az rolu olmamışdır. Dövlət katibi Con Foster Yaponiya hökumətinə aşka şəkildə bəyan etmişdir ki, əgər onlar Kuril adalarının SSRİ dövlətinə verilməsinə razı olsalar o zaman ABŞ Ryukyu adalarını (o cümlədən Okinava adasını) öz ərazisi elan edəcək.

1955 ildə ABŞ ərazisində olarkən iki ölkə arasında təhlükəsizlik haqqında anlaşmanı imzalamışdır. Mamoru Siqemitsu Yaponiyanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı ilk nümayəndəsi (18 dekabr 1956) olmuşdur.

23 dekabrda formalaşan hökumətdə onu Nobusuke Kisi əvəzləmişdir.

Mamoru Şiqemitsu 26 yanvar 1957 ildə 69 yaşında ürək çatışmazlığından vəfat etmişdir. 
## Mənbə
Sovmusic.ru

## İstinadlar
İstanbulda bomba partlayışı (12 yanvar 2016)

**İstanbulda bomba partlayışı** — 2016-cı ilin 12 yanvarda, yerli vaxt ilə saat 10:20-də Sultanəhməd meydanında Suriya əsilli hücumçunun özünü partlatması. Bu yer turistlər arasında populyar olan eyni adlı Göy məscidinə yaxındır. Hadisə nəticəsində 11 nəfər ölüb, 15 nəfər isə yaralanmışdır.

## İstinadlar
Corc Roy Hill

**Corc Roy Hill** *()* (20 dekabr 1921, Minneapolis, Minnesota, ABŞ - 27 dekabr 2002, Nyu York, Nyu York, ABŞ) - amerikalı kinorejissor.

## Filmoqrafiyası
**Rejissor**

**Prodüser**
* *[[The Great Waldo Pepper]]* (1975): Producer
* *[[The World According to Garp (film)|The World According to Garp]]* (1982): Producer

**Ssenari müəllifi**
* *[[The Great Waldo Pepper]]* (1975): Story
* *[[A Little Romance]]* (1979): Dialogue *(uncredited)*

**Aktyor**
* *[[Walk East on Beacon!]]* (1952): Nicholas Wilben
* *[[The World According to Garp (film)|The World According to Garp]]* (1982): Pilot *(uncredited)*
Eskulap (qrup)

**Eskulap** — Azərbaycan rok qrupu.

## Tarixi
Rafiq Babayev "Eskulap" qrupunu 1966-cı ildə Azərbaycan Tibb İnstitutunun tələbələrindən təşkil edib. Qrup fəaliyyəti dövründə eyni tərkiblə çıxış edib: Eldar Bağırov (vokal), Murad Vəzirov (vokal), Vaiz Səmədov (vokal), Əli Babayev (piano), Cəbrayıl Məstanov (solo gitara), Abbas Vəlibəyov (bass gitara), Emin Seyidəliyev (zərb aləti), Mehdi Əliyev (saksofon), Fuad Vəlibəyov (orqan). "Eskulap" müasir mahnı yaradıcılığından məharətlə istifadə etdiyi üçün öz ətrafına xeyli pərəstişkar toplaya bilir. Qrupun repertuarında həm xalq mahnıları, həm də xarici mahnılar var idi.

1966-cı ildə Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrında keçirilən festivalda Vaiz Səmədov vokalçılar arasında birinci yerə layiq görülür. 1970-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin 51 illiyi münasibətilə təşkil olunan rok festivalında "Eskulap" 2-ci yeri "Eksperiment OK" qrupu ilə bölüşür. 1969 və 1971-ci illərdə "Qızıl Payız" festivallarının laureatı olan qrup üzvləri diplom və medalla təltif edilir. 1971-ci ildə "Gün keçdi" filmində ekranlarda görünən, həmin dövrdə keçirilən bir çox müsabiqə və festivallarda iştirak edən "Eskulap" qrupu 1972-ci ildən fəaliyyətini dayandırır.

## Heyət
* Eldar Bağırov — vokal
* Murad Vəzirov — vokal
* Vais Səmədov — vokal
* Əli Babayev — piano
* Cəbrayıl Məstanov — solo gitara
* Abbas Vəlibəyov — bass gitara
* Emin Seyidəliyev — zərb aləti
* Mehdi Əliyev — saksofon
* Fuad Vəlibəyov — orqan

## İstinadlar
Nəmənd

**Nəmənd** – yerə döşəmək üçün hazırlanan qəlibdir. Nəmənd adətən ağ və ya boz rəngli yundan hazırlanır.

Üzərində at, qoç, dəvə və digər rəsmlər, həmçinin ayrı-ayrı ornamentlər işlənir. Çobanların yapıncılarıda bu cür qəlibdən hazırlanır. Yapıncı üçün hazırlanan qəlib nazik olur və üzərinə qaba kətan, yaxudda şəddə çəkilərdi. Qəlibdən hazırlanan tərlikdə çula nisbətdə nazik olur.

## Həmçinin bax
* Keçə

## İstinadlar
Şötük

**Şötük** — ən çox quzu və dəvə yunundan, eləcə də zərif qoyun yunundan hazırlanmış ipliklərdən hörülən əşya.

Şötükdən ulaq və qəflə-qatırı alıqlamaq üçün istifadə olunardı. Hörülmə üsulu çatıda olduğu kimi yerinə yetirilsədə çatıya nisbətən boş hörülərdi. Şötük hazırlandıqdan sonra bir ucuna doğanaq tikilərdi.

## Həmçinin bax
* Sicim
* Çatı

## İstinadlar
Arif Xasayev

**Arif Murtuzəli oğlu Xasayev** () — texnika elmləri doktoru, professor. ADNA-nın kafedra müdiri (1978–1996), "Qaradağneft" NQÇİ ÜNİPR-in rəisi, "Neft və qazın hasilatı" elmi-tədqiqat şöbəsinin rəhbəri.

## Həyatı
Xasayev Arif Murtuzəli oğlu Azərbaycanın Qazax rayonunun Qıraq Kəsəmənli kəndində anadan olmuşdur. 1956-cı ildə "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə AzSi-nun neft-mədən fakültəsini bitirdikdən sonra, 1966-cı ilə qədər respublikanın neft mədənlərində, "Qaradağneft" NQÇİ ÜNİPR-in operatorundan rəisinə qədər müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. 1963-cü ildə "İstismar quyularında suların təcridi məsələləri" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1966–1986-cı illərdə onun elmi fəaliyyəti AzETNÇİ və AzNKİ ilə bağlı olub və burada o "Layların eyni vaxtda ayrı-ayrılıqda istismarı", "Neft hasilatının yeni üsulları", "Laylara fiziki-kimyəvi təsir üsulları" laboratoriyalarına və "Neft və qazın hasilatı" elmi-tədqiqat şöbəsinə rəhbərlik etmişdir. 1974-cü ildə "Neft hasilatında qeyri-nyuton sistemlərinin tətbiqinin xassələrinin və xüsusiyyətlərinin tədqiqi" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

## Elmi fəaliyyəti
Xasayev A.M. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi sahəsində tanınmış alimdir.

Elmi tədqiqatların sahəsi: neft yataqlarının işlənilməsi və istismarının müxtəlif problemlərinin həlli.

Xasayev A.M. 200-dən artıq elmi məqalənin, bir sıra monoqrafiyanın, dərsliklərin, tədris-metodik vəsaitlərin müəllifidir. İxtiralara görə 60-dan artıq müəlliflik şəhadətnaməsi alıb. 30 elmlər namizədi hazırlayıb.
Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Fərdi, Top)

**Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Fərdi, Top)** — 19, 21 iyun tarixində Bakının Milli Gimnastika Arenasında baş tutdu. Yarışlarda 12 ölkənin 20 idmançısı qüvvəsini sınadı.

Yarışlarda təsnifat mərhələsi 19 iyun tarixində baş tutdu. Yarışların finalı isə 21 iyun tarixində keçirildi. Yarışların qızıl medalını 18.950 xal toplayan Rusiya Federasiyasının idmançısı, 8 qat Dünya Çempionu Yana Kudryavtseva qazandı. Gümüş medalı 18.250 xal toplayan Ukraynanın idmançısı Anna Rizatdinova qazandı. Bürünc medalı isə 18.200 xal toplayan Belarus idmançısı Melitina Staniouta qazandı.

## Medalçılar

## Nəticə

### Təsnifat mərhələsi

Təsnifat mərhələsində 12 ölkənin 20 idmançısı mübarizə apardı. Yarışlar 19 iyun tarixində baş tutdu. Yarışlarda ilk 6 yeri tutan idmançı finala vəsiqə qazandı. Finala yalnızca bir ölkənin bir idmançısı vəsiqə qazandı.

**Q — Finala vəsiqə qazandı**

### Final

Finalda 6 ölkənin 6 idmançısı mübarizə apardı. Yarışlar 21 iyun tarixində baş tutdu.

## İstinadlar
Üç alov

**Üç alov** () — Azərbaycan rok qrupu.

## Tarixi
1967-ci ildə ADNA-nın tərkibində Çingiz Ədibin rəhbərliyi ilə yaradılıb. Qrup üzvləri "Beatles" qrupu tərzində bir qrup yaratmaq istəyirdilər. Lakin həmin dövrdə onların musiqi texnikası olmadığı üçün həmin qrupu təqlid etmək asan deyildi. Qrupa məşqlər üçün verilən yerin isə təmirə ehtiyacı var idi. Onlar çətinliklə olsa da, oranı təmir etdirdilər və demək olar ki, yenidən qurdular. Qrup Bakının üç alov simvolu ilə əlaqəli olaraq "Üç alov" ("Tri oqnya") adlandırıldı. Qrupun üzvləri Çingiz Ədib (solo gitara, vokal), Rüfət Kərimov (bass gitara), Pərviz Bayramov (orqanola), Pərviz Ədib (zərb alətləri) idi.

Çingiz Ədib qrupun yeni fəaliyyət vaxtlarını belə xatırlayır: *"Ansamblımızı təşkil edəndən sonra biz sakitcə işləməyə başladıq. Çox məşq edir, hərdən gecələr də işləyirdik. Düzdür, köməyimizə, məsələn, [[Vaqif Mustafazadə]], [[Fərəc Qarayev]] və hətta [[Tofiq Quliyev]] gəlirdi. Vaqif fanatik musiqiçi idi, Tofiq müəllim gözəl qəlbli insan. Bizə ən böyük köməyi Vaqif Mustafazadə və Tofiq Quliyev göstərdi. Aparatlarımız dəhşətli idi, alətlərimiz isə o dövr üçün o qədər də pis deyildi. Biz hər şeyi hardan gəldi, əldə edirdik. Alətlərlə problem isə onların alınmasının qeyri-mümkünlüyündə idi. Ona görə yox ki, onları almağa pulumuz yetmirdi, ona görə ki, satışı heç bir yerdə yox idi. Belə alətlər sovet dükanlarında satılmırdı. Bir çox musiqiçilər özləri gitara hazırlayırdı. Biz hər şeyi əldə etməyə qadir olduğumuzu göstərdik*".

Qrupun repertuarını əsasən milli və xalq mahnılarının sintezi təşkil edirdi. Onlar həmçinin xarici rok qruplarının mahnılarını da ifa edirdilər. Çingiz Ədibin sözlərinə görə, repertuarları maraqla qarşılanırdı: *"Moskvada bizim repertuarımıza təəccüb edir, ifa etdiyimiz musiqiyə həsəd aparırdılar. Bizim ansambl respublikada milli musiqidən istifadə edən ilk qrup idi. Bunlara "Almanı atdım xarala", "Aman nənə" mahnılarını misal göstərmək olar. Musiqiləri müasir ahəngdə tərtib edib özümüz səsləndirirdik. Biz ilk dəfə F. Qədimovun "Dalğalar", D. Axundzadənin "Qurban olduğum" parçalarına musiqi bəstələmişik. Biz musiqilərimizi eynilə bu formada Mərkəzi Televiziyada səsləndirirdik".*

Qrup Azərbaycanı Mərkəzi Televiziyada "Alo, biz istedadları axtarırıq" yarışmasında təmsil edərək ikinci yerə layiq görülür. Birinci yerə heç kim seçilmədiyi üçün faktiki olaraq qrup birinci yerə sahib olmuş olurdu. Onlar həmçinin SSRİ-nin digər respublikalarında çıxış edirdilər.

1973-cü ildə qrup fəaliyyətini dayandırır, üzvləri öz ixtisasları üzrə işləməyə gedir. Pərviz Ədib isə musiqi karyerasını sona qədər davam etdirir və peşəkar bir səviyyəyə çatır. O, Vaqif Mustafazadə, Rafiq Babayev və "Qaya" vokal-instrumental ansamblı ilə işləyir.

Azərbaycanda rok-musiqisinin yaranmasında ən əsas rolu peşəkar qruplarla rəqabət aparan, çox vaxt onları musiqi tərzlərinə görə üstələyən iki qrup — "Eksperiment OK" və "Aşıqlar" qrupu oynayıb.

## İstinadlar
Tokio körfəzi

**Tokio körfəzi** () — Sakit okeanın Yaponiya sahillərində erləşir. Körfəzin sahilində dünyanın ən böyük aqlomerasiyalarından biri yerləşir. Burada 33 milyon insan yaşayır. Şimaldan cənuba uzunluğa 60 km, şərqdən qərbə olan məsafə isə 40 km təşkil edir. Burada həmçinin Asiyanın ən böyük limanlarlnda biri yerləşir. Körfəzi okeandan Boso yarımadası ayırır.

## Coğrafiyası

Körfəzin sahəsi 1 320 km² təşkil edir.
Körfəzə Tama, Ara, Edo və Surumi çayları axır. Körfəzi okeanla birləşdirən boğazın darlığı və bura çixlu sayda çayların tökülməsi suyunu nisbətən şirin edir. Köfəzin şimali yosunlar və su bitkiləri ilə zəngindir. Cənubda isə suyu şordur. Üstəlik bu hissə isti Kurosio cərəyanının təsirinə məruz qalır. Bölgədə çoxlu sayda balıq növlərinə rast gəlmək olar.

XIX-XX əsrlərdə körfəzdə çoxlu sayda süni adalar inşa edilmişdir. Körfəzdə yegnə təbii ada Kanaqava prefekturası ərazisinə daxil olan Saru adalarıdır.

## İnfrastruktura

Körfəzdə Tiba, Kavasaki, Yokosuka, Tokio, Yokoqamı və Kisaracu limanları yerləşir. Yokosuka limanında ABŞ hərbi dəniz bazası və Yaponiya dəniz qüvvələrinin hərbi hissəsi yerləşir.

Körfəzin sahilləri Kanaqava, Tokio və Tiba prefekturaları ərazisinə daxildir. XIX əsrdən körfəzin sahilində iqtisadi mərkəzlər fəaliyyət göstərir.

## Tarixi
5–4 min il öncə Tokio körfəzi indiki ərazisindən böyük olmuşdur. Hətta Kanto düzəniliyi razisinidə əhatə edirdi. 
14–16 əsrlərdə körfəzdə aktiv şəkildə dəniz piratları fəaliyyət göstərməmişdir.
16–19 əsrlər ərzində isə Tokio körfəzi Edo dənizi adlanırdı.

2 sentyabr 1945 ildə ABŞ ilə Yaponiya arasında Missuri linkorunda Yaponiyanın danışıqsız təslim olma aktı imzalanmışdır.

## Mənbə
* 100 növ, Tokio korfəzi. 
* Tokio körfəzinin interaktiv xəritəsi. 
* Endo Suyusi. Tokio körfəzi // Coğrafi jurnal. 2004 
* Tokio körfəzinin sahilində ekoloji vəziyyət 

## İstinadlar
Enno Littmann

**Enno Littmann** (; 16 sentyabr 1875 – 4 may 1858) — Almaniya dilçisi və şərqşünası.

## Həyatı
Enno Littmann 16 sentyabr 1875-ci ildə Şimali Almanyanın Oldenburq şəhərində doğuldu. Atasının yabançı dillərə ilgi duyan və evində dillə ilgili müxtəlif kitablar saxlayan bir mətbəəçi olmasının da təsiriylə hələ lisey şagirdi ikən Yunanca, Latınca, Fransızca, İngiliscə, İtalyanca, İspanca və Ortaşərq dillərinin əsaslarını öyrəndi; ayrıca yay tətillərində getdiyi qohumlarının yanında Şimali Almancası ilə fasih Almanca arasındakı fərqliliklər üzərinə çalışdı. 1895–1898-ci illərdə Berlin, Greifswald, Halle və Strasburq universitetlərində dilçilik oxudu; ən önəmli müəllimləri Sami dilləri və əruz mütəxəssisi Franz Praetorius, ilahiyatçı və tarixçi Emil Kautsch, tarixçi Eduard Meyer, Germanist Otto Bremer və Həbəş dilləri mütəxəssisi Avqust Dilmanndır.

1898-ci ildə İbranicə və din dərsləri müəllimliyilə Almanca, Latınca və İngiliscə tələbə yardımçılığı imtahanlarını qazanan Littmann, bir neça ay sonra Həbəşistanın Tigre dilində feillər üzərinə hazırladığı dissertasiya ilə dilçilik doktoru oldu və Strasburq Universitetində Teodor Nöldeke ilə birlikdə çalışmağa başladı. 1899–1900-cü illərdə Amerika Princeton Universitetinin Orta Şərqə hazırladığı arkeoloji bir araşdırma gəzintisinə qatıldı. 1901-ci ildə bu universitetinin Şərq dilləri bölümünə müəllim təyin edildi və 1906-cı ilə qədər vəzifəsini sürdürdü; bu arada 1904–1905-ci illərdə ikinci dəfa Suriya və Fələstinə bir araşdırma gəzintisi etdi. 1906-cı ildə Strasburq Universitetində Nöldekedən boşalan Şərqşünaslıq Mərkəzinin müdirliyinə gətirildi və 1951-ci ildə buradan əməkliyə ayrıldı. Uzun akademik həyatı boyunca Göttingen, Bonn və Tübingen universitetlərində qısa müddətlərlə müəllim olaraq çalışdı; konfranslar vermək və Qahirə Akademiyasının toplantılarına qatılmak üzrə sıx-sıx Misirə getdi. Tigre dilinə aid mətnlər dərləmək və Kral Ezananın (IV əsr) qədim Geez dilindəki kitabələrini oxumaq üçün Həbəşistana və bir Amerikan araşdırma heyətiylə birlikdə hələ tamamilə çözüləməmiş olan Lidiya dilindəki kitabələri incələmək üzrə Sardesə (Manisa) səyahətlər etdi. 1904–1911-ci illər arasında Bibliotheca Abessinica və 1922–1934-cü illərdə "Zeitschrift für Semitistik" adlı dərgiləri çıxardı. may 1958-ci ildə Tübingendə ölən Littmann Berlin, Göttingen, Mainz, Amsterdam, Brüssel, Qahirə, Kopenhagen, Paris və Roma elmlər akademiyasının əsl üzvü və bir çox akademiyanın fəxri üzvü idi; aldığı müxtəlif nişanlar arasında Dünya Barış Cəmiyətinin 1931-ci ildə verdiği "Pour lə méritə" (ləyaqət) nişanı da vardı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* **For more & detailed info cp. the German version of the Wikipedia entry re Enno Littmann!**
* Enno Littmann's Biography  by Eike Haberland, in Lissan Magazine (online magazine for Ethiopian art, culture & lifestyle).
Honda Accord

**Honda Accord** — Yapon avtomobil istehsalçısı Honda tərəfindən 1976-cı ildən günümüzədək istehsal olunan sedan. Daha çox 4-qapılı sedan tipli maşınların satışı ilə daha məşhurdur. Bu günə kimi ABŞ-də 8.000.000 ədədi satılaraq 1989-cu ildən ən yaxşı satılan avtomobillər sırasındadır.

Adı latın sözləri "ad" və "cordis"in birləşməsi, yəni "ürəyə" mənasını bildirən sözdən irəli gəlir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Honda Azərbaycanda
FX kanalında yayımlanan proqramların siyahısı

FX kanalında yayımlanan proqramların siyahısı :

## Davam edən proqramlar
### Orijinal proqramlar
#### Dram serialları
* *[[Amerikan qorxu hekayəsi (teleserial, 2011)|Amerikan qorxu hekayəsi]]* (2011–indiyədək)
* *[[Amerikalılar (teleserial, 2013)|Amerikalılar]]* (2013–indiyədək)
* *[[Farqo (teleserial, 2014)|Farqo]]* (2014–indiyədək)
* *Tiran* (2014–indiyədək)
* *[[Ştam (teleserial, 2014)|Ştam]]* (2014–indiyədək)
* *Cəllad* (2014–indiyədək)

#### Sitkomlar
* *Lui* (2010–indiyədək)
* *Evli* (2014–indiyədək)
* *Seks, narkotik və rok-n-roll* (2015–indiyədək)

#### Digər proqramlar
* *FX Movie Download* (2001–indiyədək)

### Sindikatlaşmış verilişlər
* *İki və yarım kişi* (2010–indiyədək)
* *[[Ananız ilə necə rastlaşdım (teleserial, 2005)|Ananız ilə necə rastlaşdım]]* (2011–indiyədək)
* *[[Vampir qatili Baffi (teleserial, 1997)|Vampir qatili Baffi]]* (2001-2008, 2013–indiyədək)
* *Ellen* (2013–indiyədək)
* *Mayk və Molli* (2014–indiyədək)
XBT-10: I sinif. Bəzi infeksion və parazit xəstəliklər

## A00-A09 Bağırsaq infeksiyaları
* () — Vəba
** () — "Vibrio cholerae 01" vəba vibrionlarının törətdiyi vəba
*** *Klassik vəba*
** () — "Vibrio Eltor 01" vəba vibrionlarının törətdiyi vəba
*** *Eltor vəbası*
** () — Dəqiqləşdirilməmiş vəba
* () — Yatalaq və Paratif
** () — Qarın yatalağı
*** Salmonella tyhpi tərəfindən törədilən infeksiya
** () — A paratifi
** () — B paratifi
** () — C paratifi
** () — Dəqiqləşdirilməmiş paratif
* () — Digər salmonellyoz infeksiyaları
** **Daxil edilib** : (S. typhi və S. paratyphi-dən fərqlənən istənilən serotipli Salmonella tərəfindən törədilən infeksiya (və ya qida zəhərlənməsi))
** () — Salmonellyoz enteriti
*** Salmonellyoz
** () — Salmonellyoz sepsisi
** () — Lokallaşmış salmonellyoz infeksiyası
*** () — Salmonellyoz mənşəli artrit
*** () — Salmonellyoz mənşəli meningit
*** () — Salmonellyoz mənşəli osteomielit
*** () — Salmonellyoz mənşəli pnevmoniya
*** () — Salmonellyoz mənşəli böyrək kollagenozu
** () — Digər dəqiqləşdirilmiş salmonellyoz infeksiyası
** () — Dəqiqləşdirilməmiş salmonellyoz infeksiyası
* () — Şigellyoz
Comərd Əliyev

**Comərd Rasim oğlu Əliyev** — Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin müavini.

## Həyatı
1963-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycanlıdır, ali ​təhsillidir.

1986-cı ildə Moskva Memarlıq İnstitutunu bitirmişdir.

1986-1995-ci illər ərzində müxtəlif dövlət qurumlarında memarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.

1995-1999-cu illərdə xaricdə diplomatik xidmətlə məşğul olmuşdur.

1999-cu ilin oktyabr ayından Azərbaycan Respublikasının Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsinin Tədavülün tənzimlənməsi şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

2010-cü ilin aprel ayından Azərbaycan Respublikasının Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsi Sədrinin müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.

2013-cü ilin sentyabr ayında Azərbaycan Respublikasi Prezidentinin müvafiq sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasında qiymətli kağızlar bazarının formalaşdırılmasında xidmətlərinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 iyun 2016-cı il tarixli, 2106 nömrəli sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi direktorunun müavini təyinedilmişdir

Ailəlidir, 2 övladı var.
Vibrio cholerae

**Vəba vibrionu** () - vəba xəstəliyinin törədicisidir. Müxtəlif formaları arasında insanda xəstəlik törədən iki seroqrupu - O1 və O139 seroqrupu müəyyən edilmişdir. O1 seroqrupunun iki bivarı var : Klassik bivarı () 1883-cü ildə R. Kox tərəfindən 1883-cü ildə Hindistan və Misir səfərləri zamanı , El-Tor biovarı () isə 1906-cı ildə F. Qotşlix tərəfindən Misirin El-Tor qəsəbəsinin karantin stansiyasında islahdan ölmüş müsəlman zəvvarlarda aşkar olunmuşdur. El-Tor biovarını ÜST 1962-ci ildə qəbul etmişdir. Yuxarıda göstərilən hər iki biovarın  İnaba (AC) and Oqava (AB) serotipi mövcuddur 1992-ci ildə Cənub-Şərqi Asiyada (Banqladeş və Hindistan) daha əvvəllər məlum olmayan "O139" seroqrupunun törətdiyi vəba (Banqladeş vəbası) haqqında da məlumatlar əldə edilmişdir.

## Morfologiyası

Uzunluğu 1.5-4.0, diametri 0.2-0.4 mkm olan, qram-mənfi, bir qədər əyilmiş vergül şəkilli bakteriyadır. Bir qütbündə öz ölçüsündən bir neçə dəfə uzun flagella olduğunu görə aktiv hərəkətlidir. Spor və kapsul əmələ gətimir. Fakultativ anaerobdur, adi qidalı mühitlərdə yaxşı inkişaf edirlər, qələvi mühitləri sevirlər. İnkişafı üçün optimal pH - 7.6-9.0, optimal temperatur 37&nbsp;°C-dir. Vibrionlar üçün elektiv mühit olan 1%-li peptonlu suyun səthində 6-8 saat ərzində ərp əmələ gətirir. Bərk qidalı mühitlərdə kiçik, dairəvi, şəffaf, kənarları hamar S-koloniyalar əmələ gətirir. TCBS (tiosulfat sitrat ödlü saxarozalı aqar) mühitində sarı koloniyalar əmələ gətirir.

## Biokimyəvi aktivliyi
Biokimyəvi cəhətdən aktiv olub saxarolitik, proteolitik və diastatik aktivliyə malikdir. Karbohidratları turşuya qədər parçalayır. Qlükozanı, maltozanı, saxarozanı, manniti, mannozanı parçalayır, arabinozanı isə parçalamır. Bu xüsusiyyətləri mühüm differensial əhəmiyyətə malikdir. Jelatini əridir, kazeini hidroliz edir, dovşan qan plazmasını və südü pıxtalaşdırır, indol əmələ gətirir, hidrogen sulfid əmələ gətirmir. Enterobakteriyalardan və digər vibrionlardan fərqli olaraq oksidaza müsbətdir.



## Antigen quruluşu

Vəba vibriounu O-antigeninə (termostabil) və H-antigeninə (termolabil) malikdir. H-antigeni bütün Vibrio cinsinə aid olduğu üçün qeyri-spesifikdir. O-antigeni isə tip və növ spesifikliyinə malikdir. Vəba vibriounu O-antigeninə görə 150-dən çox seroqrupa (O1, O2, O3 və s.) bölünür ki, Cholera və El-Tor biovarları O1 seroqrupuna daxildirlər.
Rauf Xasayev

** Xasayev Rauf Murtuzəli oğlu ** — texnika elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Xasayev Rauf Murtuzəli oğlu Azərbaycanın Qazax rayonunun Qıraq Kəsəmənli kəndində anadan olmuşdur. 1957-ci ildə "Neft və qaz quyularının qazılması" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mexanika fakültəsini fərqlənmə ilə bitirdikdən sonra, "Azərdənizneftkəşfiyyatı" trestində qazıma briqadasında fəhlə, qazmaçı köməkçisi və qazıma işləri idarəsində baş mühəndis işləmişdir. 1958-1960-cı illərdə Azərbaycan BK LKSM-də təlimatçı və şöbə müdiri olmuşdur. 1960-1967-ci illərdə Neft Sənayesi Nazirliyi "Xəzərdənizneftkəşfiyyat" qazıma işləri idarəsində istehsalat-texniki idarəsinin rəisi olmuşdur. 1964-1965-ci illərdə Ümumittifaq təhlükəsizlik texnikası elmi-tədqiqat institutunun aspirantı olub. 1965-cı ildə "Yuyucu qazıma məhlullarının hərəkəti zamanı hidravlik itkilərin tədqiqi və quyuların salınması prosesində bəzi mürəkkəbləşmələrin tədqiqi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1967-1969-cu illərdə AzPİ-nun "Nəzəri mexanika" kafedrasında baş müəllim, AzNKİ-nun "Neft və qaz yataqlarının işlənilməsi" kafedrasında dosent kimi çalışıb. 1969-1989-cu illərdə Ümumittifaq təhlükəsizlik texnikası elmi-tədqiqat institutunda laboratoriya rəhbəri, 1989-cu ildə isə elmi işlər üzrə direktor müavini işləyibdir. 1986-cı ildə "İstilikqazohidrodinamika, yuyucu məhlullar problemlərinin tədqiqi və quyuların salınması prosesindəki mürəkkəbləşmələrlə mübarizə üsullarının işlənilməsi üçün ölçülərin işlənilməsində tətbiq edilməsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. 1991-1996-cı illərdə "Əməyin və ətraf mühitin mühafizəsi", "Sənaye ekologiyası və həyat fəaliyyətinin təhlükəsizliyi" kafedralarının rəhbəri, 1996-1999-cu illərdə isə AzPİ-nun kafedrasında professor olmuşdur.

## Elmi fəaliyyəti
Xasayev R.M. neft-qaz quyularının qazılması, əməyin mühafizəsi və təhlükəsizlik texnikası sahəsində tanınmış alimdir.

Elmi tədqiqatların sahəsi: quyuların qazılması ilə əlaqədar səmərəli tədbirlərin işlənilməsi; avadanlığın istilik hesabatları və dağıtmayan sınaq üsulları ilə əlaqədar məsələlər; yüksək hidrogen sulfid tərkibli yataqlarda neft və qaz yataqlarının qazılması zamanı ətraf mühirin mühafizəsini və təhlükəsizliyini təmin edən nəzəri, təcrübi və sənaye-təcrübi işlər.

Xasayev R.M. 300-dən artıq elmi məqalənin, 9 monoqrafiyanın və əməyin mühafizəsi və təhlükəsizlik texnikası məsələləri üzrə kitabçaların müəllifidir. İxtiralara görə 30 müəlliflik şəhadətnaməsi almışdır. 5 elmlər namizədi hazırlamışdı.

Xasayev R.M. "Azərbaycanın əməkdar ixtiraçısı" adına layiq görülmüş və "Azərbaycan SSR neft sənayesi əlaçısı" nişanı ilə, həmçinin SSRİ Neft sənayesi nazirliyinin Fəxri fərmanı və bir çox medallarla təltif olunub.
Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Fərdi, Həlqə)

**Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Fərdi, Həlqə)** — 19, 21 iyun tarixində Bakının Milli Gimnastika Arenasında baş tutdu. Yarışlarda 12 ölkənin 20 idmançısı qüvvəsini sınadı.

Yarışlarda təsnifat mərhələsi 19 iyun tarixində baş tutdu. Yarışların finalı isə 21 iyun tarixində keçirildi. Yarışların qızıl medalını 18.850 xal toplayan Rusiya Federasiyasının idmançısı Marqarita Mamun qazandı. Gümüş medalı 18.500 xal toplayan Belarusnın idmançısı Melitina Staniouta qazandı. Bürünc medalı isə 18.150 xal toplayan İsrail idmançısı Neta Rivkin qazandı.

## Medalçılar

## Nəticə

### Təsnifat mərhələsi

Təsnifat mərhələsində 12 ölkənin 20 idmançısı mübarizə apardı. Yarışlar 19 iyun tarixində baş tutdu. Yarışlarda ilk 6 yeri tutan idmançı finala vəsiqə qazandı. Finala yalnızca bir ölkənin bir idmançısı vəsiqə qazandı.

**Q — Finala vəsiqə qazandı**

### Final

Finalda 6 ölkənin 6 idmançısı mübarizə apardı. Yarışlar 21 iyun tarixində baş tutdu.

## İstinadlar
Fat Man

**Gonbul adam** ABŞ tərəfindən 9 avqust 1945-ci ildə Naqasakiyə atılan atom bombasına verilən addır.İkinci dünya müharibəsidə istifadə edilən atom bombasının ikincisidir və o günə qədər həyata keçirilmiş üçüncü atom partlayışıdır. Həyata keçirilmiş ilk atom partlayışı Triniti sınağı, ikinci partlayış isə Little Boyun partladılması olmuşdur.