Dondurulmuş kadr

Film və videoda **dondurulmuş kadr**, məzmunun tək bir kadrının ekranda təkrarən nümayiş etdirilməsi, yəni hərəkətin "dondurulması" deməkdir. Bu, eyni mənbə kadrının (filmdə) çap edilməsi və ya (videoda) çoxsaylı nüsxələrinin yazılması yolu ilə məzmunun daxilində edilə bilər. Bu proses, fotoşəkli xatırladan statik bir görüntü yaradır.

## Mənşə
Film və videoda istifadə edilməzdən əvvəl, adətən tablo (və ya tableaux) kimi tanınan dondurulmuş kadr, canlı səhnə performansında bir texnika kimi meydana gəlmişdir. Bu texnikada aktyorlar səhnəni gücləndirmək və ya tamaşadakı vacib bir məqamı nümayiş etdirmək üçün müəyyən bir nöqtədə hərəkətsiz qalırlar. Bu, dramda geniş istifadə olunan bir üsul hesab edilir. Maykl Fleminq bu texnikanı ifaçıların öz hərəkətsiz bədənləri vasitəsilə müəyyən bir hadisəni və ya ideyanı təsvir etmə üsulu kimi xarakterizə edir.

Dondurulmuş kadrın (tablo) təsirini gücləndirmək üçün şifahi nitqdən də istifadə edilə bilər; bu zaman bir rəvayətçi və ya bir yaxud bir neçə personaj mövcud vəziyyət barədə şəxsi düşüncələrini bölüşür. Müəyyən bir pozada hərəkətsiz qalma texnikasının commedia dell'arte ənənəsində, Yapon teatr sənətində (məsələn, Kabukidə mie adıyla) və İngilis İntibah teatrı dövründə istifadə edildiyinə dair sübutlar mövcuddur. Xüsusilə Uilyam Şekspirin pyeslərinin tamaşaya qoyulması zamanı bu üsul geniş populyarlıq qazanmışdı. Teatr tarixçisi Cozef Rouç  qeyd edir ki, İngilis İntibah teatrında tablo texnikası səhnənin əhəmiyyətini vurğulamaq və hətta tamaşaçılara alqışlamaq üçün fürsət vermək məqsədilə tətbiq olunurdu.

Daha sonrakı dövrlərdə tətbiq edilən tableau vivant (canlı tablo) kimi üsullar fotoqrafiya və pantomima sənətinin təsirindən bəhrələnmişdir. İfaçılıq sənətlərində bu texnika bir neçə adla tanınır: "tablo, fotoşəkil, skulptura (heykəl), dondurulmuş kadr, mum fiqurlar və statuyalar".

## Nümunələr

* Məlum olan ilk dondurulmuş kadr  rejissor Alfred Hiçkokun 1928-ci ildə çəkdiyi "Şampan" filmində istifadə edilmişdir.
* Satyacit Ray dondurulmuş kadrlardan məharətlə istifadə etməsi ilə tanınır. Bunun ən diqqətçəkən nümunələri "Çarulata" (1964) filminin son səhnəsi və "Cana Aranya" (1975) filminin ilk səhnəsidir. Xüsusilə "Çarulata"nın son səhnəsi tənqidçilər tərəfindən yüksək qiymətləndirilir: Çaru və həyat yoldaşı birləşmək üzrə olub əllərini bir-birinə uzatdıqları an ekran donur və əlləri arasında kiçik bir boşluq qalır. Bu texnikanın istifadə olunduğu digər bir məşhur film isə "Qupi Qayn Baqa Bayn"dir ; burada Qupi və Baqa vəhşi pələngi aldatmaq üçün heykəl kimi hərəkətsiz qalırlar. Ray eyni üsuldan "Mahapuruş" filmində personajlardan biri olan Qaneş Mamanı tamaşaçıya təqdim etmək üçün də istifadə etmişdir.
* Martin Skorseze dondurulmuş kadrlardan istifadə etməsi ilə tanınır, məsələn: "Quduz öküz" (1980), "Bomba oğlanlar" (1990), "Kazino" (1995), "Uoll-strit Canavarı" (2013).
* "Doktor Kim" serialının "Ölümcül Qatil" (1976) hissəsinin üçüncü bölümünün dondurulmuş kadrla bitən həyəcanlı sonluğu "BBC tarixində rüsvayçı bir hadisə" kimi xarakterizə edilmişdir. Bu səhnə ilk yayımlandığı zaman elə bir səs-küyə və etiraza səbəb olmuşdu ki, növbəti nümayişlər üçün həmin kadrda dəyişiklik edilməli oldu.

## Həmçinin bax

* Ağır çəkim

## İstinadlar