open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sezariya Evora

**Sezariya Evora** (; ) — Kabo-Verdeli məşhur müğənni. Fadu, morna və modinya üslublarında oxuduğu mahnılarla məşhurdur. Səhnədə və həyatda daim ayaqyalın gəzdiyi üçün pərəstişkarları tərəfindən "Ayaqyalın diva" və morna üslubunun ən mahir ifaçılarından biri olduğu üçün "Mornanın kraliçası" ləqəblərinə layiq görülmüşdür.

## Diskoqrafiya

### Studiya albomları
* La Diva Aux Pieds Nus (1988)
* Distino di Belita (1990)
* Mar Azul (1991)
* Miss Perfumado (1992)
* Cesária (1995)
* Cabo Verde (1997)
* Café Atlantico (1999)
* São Vicente di Longe (2001)
* Voz d'Amor (2003)
* Rogamar (2006)
* Nha Sentimento (2009)
* Cesaria Evoria and Friends (2010)

### Kompilyasiyalar və canlı albomlar
* Live à l'Olympia (Live album, Paris Olympia, June 12 & 13, 1993)
* Sodade — Les Plus Belles Mornas de Cesária (Best of compilation, 1994)
* Club Sodade (Remix album, 1996)
* Colors of the World (Allegro Music, 1997)
* Live Lugano July 1997 (Live album, Lugano, 1997)
* Best Of' (Best of compilation, 1998) CAN: Gold[10]
* Anthology (Best of compilation, 2002)
* Anthologie — Mornas & Coladeras (Double CD edition of Anthology, 2004)
* Live d'Amor (Live DVD, Le Grand Rex, Paris, 2004)
* Un Geste Pour Haiti"
* The Essential Cesaria Evora (2 CD set 2010)

### Sinqllar
* Cabo Verde (1991)
* Mar Azul (1991)
* Sodade (1992)
* Cabo Verde Manda Mantenha (1999)
* Nutridinha (2001)
* Tiempo Y Silencio (2001) (Pedro Querra ilə)
* Ligereza (2009)

## Xarici keçidlər
* Sezariya Evoranın həyat və yaradıcılığı 
* Rəsmi veb-saytı
* Həyatı  — Radio France Internationale

## Həmçinin bax
Əmirkəbir

**Əmirkəbir** () — İranın Mərkəzi ostanında və Ərak şəhərinin 41&nbsp;km şərqində yerləşən yeni şəhər.

## İstinadlar

## Mənbə
*Əmirkəbir yeni şəhərinin ətraflı planı 

## Həmçinin bax
Rəhim Nəvəsi

**Rəhim Nəvəsi** — Cənubi Azərbaycanlı realist rəssam. Vyana İncəsənət Məktəbində təhsil alıbdır.

## Mənbə
*Rəhim Nəvəsi
Şahrux Əkbəri Dilməqani

**Şahrux Əkbəri Dilməqani** — Cənubi Azərbaycanlı heykəltaraş. Onun əsərləri abstrakt tərzdə yaradılıb.

## İstinadlar
Les Discrets

**Les Discrets** — 2003-cü ildə Fursy Teyssier tərəfindən "musiqi və sənət təcrübə platformu" olaraq həyata keçirilən Fransız bir qrup /musiqili layihədir. Digər Fransız qruplar olan Alcest və Amesoeurs'a paralel musiqi edən qrup, ilk studiya albomlarını 2010-cu ildə satışa çıxardı.

## Tarixi
Qrup 2003-ci ildə Phest adlı qrupda fəaliyyət göstərən Fursy Teyssier tərəfindən quruldu. Eyni növdə musiqi edən Winterhalter və Audrey Hadorn kimi musiqiçilər çox qısa bir müddət içində qrupa daxil oldu. 2009-cu ilin aprelində Alman səsyazma şirkəti Prophecy Productions ilə beş albomluq bir razılaşma əldə edən Les Discrets, eyni ilin dekabr ayında Alcest ilə ortaq EP və mart 2010-da ilk studiya albomları Septembre et ses dernières Penséesi yayımladı. Bu albom, Alman *Sonic Seducer* jurnalına görə tək bir tərzə sığdırılmayacaq, qaranlıq romantik musiqi ehtiva etməkdə idi.

## Qrup üzvləri
* Fursy Teyssier - Gitara, bas gitara, vokalist, bəstə
* Winterhalter (Jean Deflandre) - zərb alətləri
* Audrey Hadorn - Vokal, mahnı sözləri

## Diskoqrafiya
* *[[Les Discrets / Alcest]]* - ortaq EP, 2009
* *[[Septembre et Ses Dernières Pensées]]* - Studiya albomu, 2010
* *[[Whom The Moon A Nightsong Sings]]* - Yığma, müxtəlif sənətçilər, 2010 CD 1
* *[[Les Discrets / Arctic Plateau]]* - ,ortaq EP 2011
* *[[Les Discrets / Ariettes Oubliées]]* - Studiya albomu, 2012

## Xarici keçidlər
* Rəsmi vebsayt
* Les Discrets/ myspace.com/les discrets 
* Prophecy Productions
Aşpaz

**Aşpaz** — peşəsi yemək bişirmək olan insan.
thumb|Aşpaz

Bu iş tənəffüs orqanları, ürək-damar sistemi, qidalanma orqanları, böyrək və sidik yolları, dayaq-sümük aparatı, əsəb sistemi xəstəlikləri, əllərində dəri xəstəliyi və bakteriya daşıyıcılığına malik insanlara tövsiyə olunmur.

Aşpazın işi üçün sanitariya kitabı tələb olunur.

Aşpaz yalnız müəyyən yeməklərin hazırlanmasında praktik bacarıqlar tələb etmir, həm də qida istehsalının təşkili, məhsulların xüsusiyyətləri haqqında dərin nəzəri biliklər tələb edir.

## İstinadlar
At (Unix)

**At** — Unix əməliyyat sistemlərində hər hansı işi gələcəkdə bir dəfə çağırmaq üçün istifadə olunan komandadır.

## Həmçinin Bax
* Unix utilitlərinin siyahısı
Sədra

**Sədra** () — İranın Fars ostanında və Şiraz şəhərinin yaxınlıqında yeni şəhər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Muhaciran

**Muhaciran** () — İranın Mərkəzi ostanının Şazənd şəhristanında yeni şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 11,109 nəfərdən ibarət idi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Cal (Unix)

**Cal** — Unix və ya *nix əməliyyatlar sistemlərində verilən ayı və ya ili ASCİİ formatında ekrana verən standardard proqramdır. cal ilə hər hansı əlavə verilməzsə, onda hal-hazırkı ayı ekrana verəcək.

## Nümunələr

 $ **cal**
        October 2012     
   Su Mo Tu We Th Fr Sa 
       1  2  3  4  5  6 
    7  8  9 10 11 12 13 
   14 15 16 17 18 19 20 
   21 22 23 24 25 26 27 
   28 29 30 31

   $ **cal 2013**
                               2013
         January               February               March         
   Su Mo Tu We Th Fr Sa  Su Mo Tu We Th Fr Sa  Su Mo Tu We Th Fr Sa 
       1  2  3  4  5                  1  2                  1  2 
    6  7  8  9 10 11 12   3  4  5  6  7  8  9   3  4  5  6  7  8  9 
   13 14 15 16 17 18 19  10 11 12 13 14 15 16  10 11 12 13 14 15 16 
   20 21 22 23 24 25 26  17 18 19 20 21 22 23  17 18 19 20 21 22 23 
   27 28 29 30 31        24 25 26 27 28        24 25 26 27 28 29 30 
                                               31                   
  
          April                  May                   June         
   Su Mo Tu We Th Fr Sa  Su Mo Tu We Th Fr Sa  Su Mo Tu We Th Fr Sa 
       1  2  3  4  5  6            1  2  3  4                     1 
    7  8  9 10 11 12 13   5  6  7  8  9 10 11   2  3  4  5  6  7  8 
   14 15 16 17 18 19 20  12 13 14 15 16 17 18   9 10 11 12 13 14 15 
   21 22 23 24 25 26 27  19 20 21 22 23 24 25  16 17 18 19 20 21 22 
   28 29 30              26 27 28 29 30 31     23 24 25 26 27 28 29 
                                               30                   
  
           July                 August              September       
   Su Mo Tu We Th Fr Sa  Su Mo Tu We Th Fr Sa  Su Mo Tu We Th Fr Sa 
       1  2  3  4  5  6               1  2  3   1  2  3  4  5  6  7 
    7  8  9 10 11 12 13   4  5  6  7  8  9 10   8  9 10 11 12 13 14 
   14 15 16 17 18 19 20  11 12 13 14 15 16 17  15 16 17 18 19 20 21 
   21 22 23 24 25 26 27  18 19 20 21 22 23 24  22 23 24 25 26 27 28 
   28 29 30 31           25 26 27 28 29 30 31  29 30                
                                                                   
  
         October               November              December       
   Su Mo Tu We Th Fr Sa  Su Mo Tu We Th Fr Sa  Su Mo Tu We Th Fr Sa 
       1  2  3  4  5                  1  2   1  2  3  4  5  6  7 
    6  7  8  9 10 11 12   3  4  5  6  7  8  9   8  9 10 11 12 13 14 
   13 14 15 16 17 18 19  10 11 12 13 14 15 16  15 16 17 18 19 20 21 
   20 21 22 23 24 25 26  17 18 19 20 21 22 23  22 23 24 25 26 27 28 
   27 28 29 30 31        24 25 26 27 28 29 30  29 30 31
Cd (komanda)

**Cd** — bir çox əməliyyat sistemlərində, məsələn, Windows, Linux, Unix və s., cari işlədiyin qovluğu dəyişmək üçün komandadır.

## Həmçinin Bax
* Unix utilitlərinin siyahısı
Chgrp

**chgrp** — Unix əməliyyat sistemlərində faylın daxili olduğu qrupu dəyişmək üçün komandadır.

## Nümunə

```bash
$ ls -l test.cpp
-rw-r--r-- 1 root root 334 Oct 10 11:07 test.cpp
```

test.cpp faylı root qrupuna daxildir.


```bash
$ chgrp sys test.cpp 
$ ls -l test.cpp
-rw-r--r-- 1 root sys 334 Oct 10 11:07 test.cpp
```

chgrp ilə onun test.cpp faylının qrupu rootdan sys-ə dəyişdirildi.

## Həmçinin Bax
* Unix utilitlərinin siyahısı
Cəlal Abbasov

**Cəlal Əşrəf oğlu Abbasov** ( 8 may 1957) — Azərbaycan bəstəkarı, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar İncəsənət Xadimi (2007), BMT Mükafatı laureatı (1998), Azərbaycan Gənclər İttifaqı Mükafatı laureatı (1990) , "Humay" Milli mükafatı laureatı (2022).

## Həyatı
1957-ci il mayın 8-də Bakıda anadan olub. 1975-ci ildə Bülbül adına Orta ixtisas musiqi məktəbini, 1980-ci ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının "Bəstəkarlıq" fakültəsini (Q. Qarayevin sinfi), 1984-cü ildə "Bəstəkarlıq" kafedrasınin assistent-stajorluq kursunu bitirib. Musiqinin müxtəlif janrlarında bəstələnmiş və geniş dinləyici kütləsi tərəfindən rəğbət qazanmış bir çox əsərlərin müəllifidir. Elmi-nəzəri tədqiqat və məqalələrin müəllifidir. Əsərləri dəfələrlə ABŞ, Almaniya, Avstriya, Fransa, İtaliya, İndoneziya, Cənubi Koreya, Türkiyə, Norveç, Rusiya, Özbəkistan, Ukrayna, Gürcüstan və b. ölkələrdə müvəffəqiyyətlə səslənmişdir. Əsərləri sirasinda dörd simfoniya (o cümlədən, III "Sülhün səsi", IV (Şuşaya həsr olunmuş) — "If I could see you again…"), beş kantata (o cümlədən, "Bahar mərasimi" — Azərbaycanda Novruz bayramına həsr olunmuş ilk əsər), orqan üçün "Qara Qarayevin xatirəsinə Postlüdiya"("postlüdiya" janrının Azərbaycanda ilk nümunəsi), "Şən Bahar" ("Vesyolaya Vesna") uşaq operası (rusdilli uşaqlar üçün Novruz adət-ənənələrini nəql edən) və digərləri xüsusi diqqətə layiqdir. Azərbaycan Milli Konservatoriyasının professoru vəzifəsində çalışır ("bəstəkarlıq", "orkestrləşmə", "partitura qiraəti" fənləri). Tələbələri müxtəlif müsabiqələr laureatlarıdır. Bəstəkarlar İttifaqının IX (2012) və X (2019) qurultaylarında qurumun katibi seçilmişdir.

Görkəmli Azərbaycan bəstəkarı və musiqi xadimi Əşrəf Abbasovun oğludur.

## Əsas əsərləri
Dörd simfoniya (I-1980, II-1983, III"Sülhün səsi"-1984, IV"If I could see you again…"-19977). BSO üçün "Where are you, Ulysses?"(1997/2008). Simli orkestr və timpani üçün "Passacaglia et Allegro"(1979). Simlilər, klarnet və uşaq xoru üçün milli qəhrəman A. Aqarunovun xatirəsinə "İn memoriam…"(2019). Beş kantata ("Həyat oxumaları"-1983, "Bahar mərasimi"-1986, "Mərdlik"-1992, "Rübailər"- mətni M. Füzulinindir −1994, "Düzgülər"-1996). "Şən Bahar" uşaq operası (A. Axundovanın eyniadlı kitabı üzrə libretto müəllifindir) −1997. İki simli kvartet (I-1979, II-1986). Orqan üçün "Postludia in memoriam G. Garaev" (1983). Fortepiano (2016), violin və fortepiano (1978), solo violin (1984), solo faqot(1986) üçün sonatalar. Müxtəlif solo alətlər üçün "Münacatlar" silsiləsi (I-kontrabas-1993, II-viola-1994, III-marimba-1998, IV-klarnet-201). 8 balaban, tütək və qoşa nağara üçün "Yallı"(20). Bir sıra vokal əsərləri, o cümlədən, "İki Nəsimi qəzəli"(), "Sergey Yeseninin iki şeri" (1995), "Gültiqin yuğı"(Orxon yazılarına — 1989). Müxtəlif orkestr, xor, ansambl tərkibləri, eləcə də uşaqlar üçün əsərlər. Aranjımanlar.

Musiqi folkloristikası üzrə elmi məqalələr və məruzələr, dövrü mətbuatda yazılar.
Mükafat

**Mükafat** — xidmətlərə, fərqlənməyə, minnətdarlığa görə verilən xüsusi fərqlənmə nişanı, fəxri ad və ya hədiyyə. Mükafat elementi medal, orden, döş nişanı, mükafat sancağı və ya rozet formasında taxılabilər. O, həmçinin sertifikat, diplom, çempionluq kəməri, kubok və ya xatirə lövhəsi kimi əlamətdar obyekt ola bilər. Mükafat həm də qiymətli hədiyyələr,  fəxri ad, pul mükafatı vəya təqaüd kimi birbaşa pul dəyəri olan obyektlə müşayiət oluna bilər. Bəzi hallarda mükafat ona layiq görülən insana hansısa sosial status da verir.
Rostok Universiteti

**Rostok Universiteti** () — Almaniyanın Meklenburq-Ön Pomeraniya əyalətinin Rostok şəhərində yerləşir. Universitet eyni zamanda materik Avropanın şimalındakı ən qədim universitetdir. Universitet 13 fevral 1419-cu ildən fəaliyyət göstərir.

## Xarici keçidlər

*
Bolonya Universiteti

**Bolonya Universiteti** () — Avropanın ən qədim və daima fəaliyyət göstərən ali məktəbi. İtaliyanın Bolonya şəhərində yerləşir. Qədimliyinə görə onun "rəqibi" Mərakeşdə yerləşən Əl-Qarauin Universitetidir. Ancaq Avropa universitetlərindən fərqli olaraq, ərəb universitetləri diplom vermirdilər.

## Xarici əlaqələri
Utrext Şəbəkəsinin və Koimbra qrupunun üzvüdür.

## Maraqlı faktlar
1222-ci ildə rəhbərliklə mübahisə yaşamış və bu səbəbdən Bolonya Universitetini tərk etmiş tələbə və müəllimlər tərəfindən Padua Universiteti yaradılmışdır.

## Həmçinin bax

* Ən qədim universitetlərin siyahısı
* Əl-Qarauin Universiteti

## Mənbə
* *Boissier*. Centenaire de l’université de Bologne // Revue de deux mondes. — 1888.

## İstinadlar
Şuqeyzinq

**Şuqeyzinq** (və ya **Şuqeyz**) ( () — alternativ rokun (indi-rokun) janrlarından biri.

Suqeyzinq XX əsrin 80-ci illərində İngiltərədə meydana çıxıb. Alternativ rok melodiyalarına əlavə olunan, bol reverb ehtiva edən sakit vokalların, yuxular, xəyallar, halüsinasiyalar üzərinə yazılan sözlərlə birləşdirilməsi ilə meydana gəlib. Bu tərz musiqi ilə məşğul olanların səhnədə pedalları və müxtəlif effektləri idarə etmək üçün davamlı olaraq yerə baxması səbəbindın belə bir ad alıb (shoe + gaze). Kifayət qədər tanınmış olmasa da digər ölkələrə nisbətən İngiltərədə geniş yayılıb. Janr dream pop, neo-psychedelia, noise pop, noise rock, post-punk, space rock kimi stillərdən ilhamlanıb. Gitara, bas gitara, zərb alətləri və s. musiqi alətləri ilə yanaşı əsasən sintezatordan istifadə olunur. Şuqeyznq ilə məşğul olan ilk qrupun My Bloody Valentine olduğu güman edilir. Tərzin son vaxtlardakı dalğası nyu-qeyzdir.

## Şuqeyzinq qrupları
* My Bloody Valentine (İrlandiya)
* Drop Nineteens (Amerika)
* Hammock (Amerika)
* Ride (İngiltərə)
* Spiritualized (İngiltərə)
* Slowdive (İngiltərə)
* Lush (İngiltərə)
* No Clear Mind (Yunanıstan)
* Mew (Danimarka)
* Alcest (Fransa)
* Les Discrets (Fransa)
* Sigur Rós (İslandiya)

## Xarici keçidlər
* musicOMH.com Shoegaze revival feature 
* shoegaze.co.uk
* Shoegaze examples at Earbits.com
Əl-Qarauin Universiteti

**Əl-Qarauin Universiteti** (, ) — Mərakeşin Fəs şəhərində universitet, islam dünyasının ən tanınmış təhsil müəssisələrindən biri. Ginnesin rekordlar kitabının tərtibçiləri onu "dünyanın fasiləsiz fəaliyyət göstərən ən qədim ali təhsil müəssisəsi" hesab edirlər.

## Həmçinin bax

## Mənbə
* UNIVERSITE Universitetin rəsmi saytı  
* Rusiyanın «Вокруг света» jurnalı şəhər və universitet haqqında 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Manowar

**"Manowar"**,1980-ci ilin axırlarında yaranmış bir heavy metal musiqi qrupudur. Qrupun adı Joey DeMaionun (qrupun qurucusu) da bir müsahibədə dediyi kimi: həyatın hər gün davam edən mübarizə olmasından ilham alaraq "man of war" şəklində qurmuşlar. Üstəlik Manowar bir növ müharibə gəmisidir. "Manowar" daha çox inandıqları mifolojik tanrılarla əlaqəli mahnılar yazıb, heavy metal mədəniyyətini əks elətdirən bəstələr hazırlamaqdadır. Manowarın müharibədən bu qədər çok bəhs etmələri və mahnılarının həddindən artıq sərt olması bəzi dedi-qodulara səbəb olmaqdadır. Məsələn "Manowar"ın mahnıları həddindən artıq motivasiya edici olduğundan Amerikalı əsgərlərə dinlədilməkdədir. Bundan başqa "Manowar" haqqında faşist ifadələri gəzmiş ancaq "Manowar" mahnıları əsgərlərə dinlədilməsi üçün yazmadıqlarını söyləmişlər.

Qrupun mahnı sözləri əksəriyyətlə fantastik və mifoloji mövzuları, xüsusilə Skandinaviya mifologiyasında əsas alır. Amma "Triumph of the Steel" albomunun hamısı Truva döyüşünü mövzu almışdır.
1984-cü ildə qrup daha əvvəl bir neçə dəfə yeniləməyi sınadığı "ən yüksək səsli performans rekordu"nu 139 desibel ilə yeniləyərək Ginnesin Rekordlar Kitabına girmişdir.

## Qrup üzvləri
* Eric Adams
* Joey DeMaio
* Karl Logan
* Donny Hamzik

### Köhnə üzvlər
* Ross The Boss (1980–1988)
* David Shankle (1989–1993)
* Karl Kennedy (1980)
* Scott Columbus (1983–1991, 1995–2008)
* Kenny Earl (Rhino) (1992–1995)

## Albomları
* Battle Hymns (1982)
* Into Glory Ride (1983)
* Hail To England (1984)
* Sign Of The Hammer (1984)
* Fighting The World (1987)
* Kings Of Metal (1988)
* The Triumph Of Steel (1992)
* The Hell Of Steel (Best Of) (1994)
* Louder Than Hell (1996)
* Steel Warriors (Best Of) (1998)
* The Kingdom Of Steel (Best Of) (1996)
* Warriors Of The World (2002)
* Dawn Of Battle (Single) (2003)
* Gods Of War (2007)
* Thunder İn The Sky (2009)
* The Lord of Steel (2012)

### Singles/EPs
* "Defender" (1983)
* "All Men Play On Ten" (1984)
* "Blow Your Speakers" (1987)
* "Herz Aus Stahl" (1988)
* "Metal Warriors" (1992)
* "Defender" (1994)
* "Return of the Warlord" (1996)
* "Courage" (1996)
* "Courage Live" (1996)
* "Number 1" (1996)
* "Live in Spain" (1998)
* "Live in Portugal" (1998)
* "Live in France" (1998)
* "Live in Germany" (1998)
* "Warriors of the World united" (2002)
* "Warriors of the World united Part 2" (2002)
* "An American Trilogy/The Fight for Freedom" (2002)
* "Dawn of Battle" (2002)
* "Live in Turkey" (2005)
* "King of Kings" (included in "Hell on Earth Part IV") (2005)
* "The Sons of Odin" (First EP) (2006)
* "Die with Honor" (2008)
* "Thunder in the Sky" (2009)
İcraçı direktor

**İcraçı direktor** — şirkətin rəhbərlərindən biri, direktor və baş direktor vəzifələrinə uyğundur. Bəzi şirkətlərdə bu vəzifələr paralel fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar
Frends Arena

**Friends Arena** Stokholmda yerləşən arena.

Stadion 27 oktyabr 2012-ci ildə İsveçin Stokholm şəhərində açılıb . Arena İsveçdəki ən böyük arenalardan biridir. Böyük bir şousu ilə açılan arenanın ilk qonaqları Tommy Körberg, Danny Saucedo, Loreen və Agnes idi.
Abdulla Muxtarov

**Abdulla İbrahim oğlu Muxtarov** ()— Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü.

## Həyatı
24 dekabr 1918-ci ildə Dağıstan Muxtar Respublikasının Rutul rayonunun Saxur kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsini bitirmişdir. Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professordur. Milliyətcə saxurdur.

Bakı Dövlət Universitetinin professoru, Evli idi. İki övladı var. 17 may, 2013-cü ildə vəfat edib.

## Təltif və mükafatlar
* "Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı" — 1969;
* "Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar. Şərəfli əməyə görə" medalı — 1970;
* "1974-cü il sosialist yarışının qalibi" — 1974;
* "Azərbaycan SSR xalq təhsili əlaçısı" medalı — 1975
* "Şərəf nişanı" ordeni — 1978;
* "SSRİ-nin təhsil əlaçısı" medalı — 1980;
* "Əmək veteranı" medalı — 1981;
* Azərbaycanın Əməkdar Elm Xadimi — 1992;
* Azərbaycan Respublikasının "Şöhrət" ordeni — 1998;
* BDU-nun "Xatirə" medalı — 1998

## Kitabları
# Statistik fizika (1961)
# Kvant mexanikası (1999)

## Elmi əsərləri
Xarici ölkələrdə 50-yə yaxn elmi əsəri çap edilmişdir. Əsas elmi nailiyyətləri aşağıdakılardır:

# Elmi rəhbərimlə birgə (Sokolov A. A.) Fermionları uzununa (spirallığı), fotonların xətti dairəvi polyarizasiyasını nəzərə alan metod təklif etmişik (1948-ci il).
# Həmin metod mənim tərəfimdən ixtiyari istiqamətli polyarizasiyanı nəzərə almaq üçün ümumiləşdirilmişdir (1963-cü il).
# Azərbaycanda nəzəri fizika məktəbini yaratmışam.
# Yüksək enerjili polyarizə olunmuş zərrəciklərin elektrodinamikasının yaradılmasında intensiv iştirak etmişəm. İlk dəfə spinləri 3/2, 5/2, 7/2 və t/2 olan zərrəciklərin propaqatorlarını qurmuşam.
# Bu əsasda ete- dəstələrinin fermionlara, adronlara, bozonlara, rezonanslara və başqa zərrəciklərə çevrilməsi istiqamətində böyük həcmdə tədqiqat işi aparılmış və təcrübə ilə müqayisə edilmişdir, yaxşı uyğunluq alınmışdır.
# Zəif-elektromaqnit qarşılıqlı təsirlərin standart modelində fərz olunan Z-bozondan əlavə Z'-bozonun da varlığını tələb edən EtxE8 modelində tədqiqat işləri aparılmışdır.

## İstinadlar
Sinek

**Sinek** — rok qrupudur. Onların musiqi alternativi rokun və pop musiqisinin sintezidir. Qrup beş musiqiçidən — Adem Polat, Uğur Koçoğlu, Gökhan Çevir, Sabri Uluhan və Gökhan Taşkın ibarətdir. Uğur Koçoğlu qrupun solistidir.

## Albomlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sinek Rəsmi sayt
Avstraliya Yaşıllar Partiyası

**Avstraliya Yaşıllar Partiyası** və ya **Yaşıllar** () — Avstraliyada fəaliyyət göstərən siyasi partiya.

## Mənbə
* Rəsmi satrı
Yadlaşma (fəlsəfə)

**Yadlaşma anlayışı** - Marksın nəzəriyyəsinin xüsusilə başlanğıc mərhələsində bariz bir prioritetə və əhəmiyyətə malikdir.

## Haqqında
Marksın ilkin yazılarında bu prioriteti və yadlaşma anlayışını müxtəlif məzmunlarda görmək olar. 1844-cü il əlyazmalarını və "Alman ideologiyası"nı bu nöqtədə xatırlamağa dəyər. Marksın bu əsərlərində iki cür yadlaşmadan danışmaq olar. Bunlardan birincisi təbiətdən qopma mənasındakı yadlaşma: insan təbiətdən qoparaq mədəni-ictimai sahədə özünə ikinci bir təbiət qurmaq mənasında təbiətə yadlaşır. Bu insani keyfiyyət baxımından müsbət qarşılanan yadlaşmadır, müəyyən bir müddət olaraq başa düşülür. 

İkinci yadlaşma isə şəxsən kapitalist bazarın və kapitalist ictimai sistemin yaratdığı yadlaşmadır. Bunun nəticəsi kimi insan öz təbiətinə yadlaşır. Beləliklə, insan özünə, öz əməyinə, münasibətlərinə, dünyaya və həyata yadlaşır. Kapitalist bazarın bir elementi olaraq işləyən mexanizmlərdən biri halına gəlir. Aydın olduğu kimi, yadlaşma nəzəriyyəsinin Marksın insanın təbiəti anlayışı ilə yaxından əlaqəsi vardır. Marksın işlərinin sonrakı dönəmlərində (məsələn "Kapital" əsəri) bu anlayışı istifadə etmədiyi görülür, amma bununla birlikdə bu anlayışın ehtiva etdiyi perspektivi bir şəkildə davam etdirdiyi deyilə bilər. Əmtəə fetişizmi nosyonunun bir mənada insanın öz təbiətinə yadlaşmasının maddi təməlini ya da strukturunu açıqlamağa çalışdığını söyləmək yanlış olmaz.

Marksın ilkin əsərlərində, yadlaşma (Alm.: Entfremdung) təbii olaraq bir-birinə aid olan şeylərin ayrılmasını və ya balanslı bir uyğunlaşma içərisində olan şeylər arasındakı ziddiyyəti ifadə edər. Bu anlayışın ən önəmli istifadəsində, anlayış insanların insan təbiətinin hallarına yadlaşmasına istinad olur.

Marks yadlaşmanın kapitalizmin sistematik bir nəticəsi olduğunu nəzərdə tuturdu. Nəzəriyyəsi Feyerbaxın " Allahın insanların xarakterlərini yadlaşdırdığı" düşüncəsini müzakirə etdiyi "Xristianlığın Özü" (1841) əsərinə əsaslanır. Stirner bu analizi "The Ego and Its Own" — "Ego və Özü" (1844) əsərində insanlığın fərd üçün bir yadlaşma idealı olduğunu açıqlayaraq daha irəli aparmış, ancaq Marks "Alman İdeologiyası"nda (1845) onu tənqid etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Karl Marks: Yadlaşma
Yayıcı

;Azərbaycanda
*Yayıcı (Ağdərə) — Azərbaycan Respublikasının Ağdərə rayonunda kənd.

;Ermənistanda
*Yayıcı (Göyçə) — Göyçə mahalının Yelenovka rayonunda kənd.

## Həmçinin bax
* Yaycı
* Yayçı
Alfred Dreyfus

**Alfred Dreyfus** (; ) — yəhudi mənşəli fransız zabiti, böyük siyasi əhəmiyyət daşımış Dreyfus işi prosesinin baş qəhrəmanı.

## Həyatı
Alfred Dreyfus 1859-cu ildə Elzasda anadan olan yəhudi olmuşdur. O, Fransanın Baş Qərargahında kapitan rütbəsində çalışmışdır.

### Dreyfus işi
Bu proses XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində Fransa tarixində çox böyük iz buraxmış, o dövrkü Fransa cəmiyyətini "dreyfusçular"a və "antidreyfusçular"a bölmüşdür.

Məşhur fransız yazıçısı Emil Zolyanın 1898-ci il yanvar ayının 13-də Parisdə nəşr olunan *"L'Aurore"* qəzetinin baş səhifəsində Fransa prezidenti Feliks Fora ünvanlanmış "Mən ittiham edirəm" (*J'Accuse*) başlıqlı məşhur məktubu dərc edildikdən sonra "Dreyfus işi" yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Bu məsələ ətrafında hakim partiyalar və ordu rəhbərliyi arasında fikir ayrılıqları yaranmışdır. Dreyfusa qarşı irəli sürülən ittihamların əsassız olduğuna inananlar bu işin antisemitizm nümunəsi olduğunu iddia etmişlər.

Kapitan Dreyfus 1894-cü ilin dekabrında məhkəmə qərarı ilə hərbi xidmətdən uzaqlaşdırılaraq ömürlük həbs cəzasına məhkum edilmiş və 1895-ci ilin yanvarında cəzasını çəkmək üçün Fransa Qvianasına, paytaxt Kayennadan 11&nbsp;km aralıda yerləşən Şeytan adalarına göndərilmişdir.

1899-cu ilin sentyabrında kassasiya şikayəti əsasında məhkəmə işinə yenidən baxılmış və Alfred Dreyfusun həbs cəzası 10 ilə endirilmişdir. Lakin tezliklə o, Fransa prezidenti tərəfindən əfv olunmuşdur. Buna baxmayaraq, Dreyfusun tərəfdarları onun bəraət alması üçün çalışmış və 1903-cü ilin noyabrında yenidən kassasiya şikayəti ilə məhkəməyə müraciət etmişlər. 1906-cı ildə məhkəmənin qərarı ilə Dreyfus bəraət almış, üzərindəki bütün ittihamlar götürülmüş, ordudakı vəzifəsinə geri qaytarılmış və Fəxri Legion ordeni ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycan ilk peşə-ixtisas təhsili müəssisələrinin siyahısı

## Peşə Liseyləri

### Ləğv edilənlər

## Peşə Məktəbləri

### Ləğv edilənlər

## Peşə Tədris Mərkəzləri

### Ləğv edilənlər

## Peşə Təhsil Mərkəzləri

## Həmçinin bax
* Azərbaycan orta-ixtisas təhsili müəssisələrinin siyahısı

## Mənbə
**Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyi** tabeliyindəki:
* Peşə Liseyləri
* Peşə Təhsil Mərkəzləri
* Peşə Məktəbləri
* Peşə Tədris Mərkəzləri

## Xarici keçidlər
Yaycı

* Yaycı (Culfa) — Azərbaycannın Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunda kənd;
* Yaycı (Gorus) — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indiki Ermənistan Respublikasının Gorus rayonunda kənd;
* Yaycı (Vedi) — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Ermənistan Respublikasının Vedi rayonunda kənd;
* Yaycı (Dərəçiçək) —İrəvan xanlığının Dərəçiçək mahalında, sonralar İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indi Ermənistan Respublikasının Sevan rayonunda kənd; 
* Yaycı (İğdır) —  Türkiyənin İğdır ilinin İğdır ilçəsinə daxil olan kənd;
* Yuxarı Yaycı (Şərur) — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda kənd; 
* Aşağı Yaycı (Şərur) —Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda kənd;
* Yaycı (Çaldıran) — (İran, Qərbi Azərbaycan ostanı, Çaldıran şəhristanı);
* Yaycı (Şahinbəy) — Türkiyənin Qaziantep ilində, Şahinbəy ilçəsində məhəllə (kecmişdə kənd); 
* Yaycı (Şebinkarahisar) — Giresun ili Şebinkarahisar ilçəsinə bağlı kənd; 
* Yaycı (Ünye) — Ordu ili Ünye ilçəsinə bağlı məhəllə; 
* Yaycı (Qırxbulaq) — İrəvan xanliğının Qırxbulaq mahalında kənd; 
* Yaycı stansiyası — Culfa rayonunda dəmiryolu stansiyası;
* Yaycıçay— Şərur rayonu ərazisində çay. Araz çayının sol qoludur.  

## Həmçinin bax
*Yayçı
* Yayıcı
Qranj

**Qranj** (bəzən Seattle sound olaraq da adlandırılar) — 1980-ci illərin ortalarında alternativ rokun bir alt növü olaraq ABŞın Vaşinqton ştatının Sietl şəhərində yaranan musiqi janrı, mədəniyyət və həyat tərzi. Hardkir pank, həvi metal və indi-rokdan təsirlənmişdir. Qranj ümumiyyətlə distorizə edilmiş heavy metalvarı gitara riff'ləriylə qaynaşdırılar. Tərzi ümumiyyətlə aqressiv, depresif, içə dönük, nihilist və vecsizdir. Lüğət mənası "çirkli, dağınıq, qatqısız pox" olan grungenin ad atası isə Mudhoney solisti Mark Armdir.

1980-ci illərin sonu 1990-cı illərin başında məşhur olan bu musiqi axını, 1991 və 1994-cü illər arasında ən yüksək məşhurluğa çatmışdır. Grunge geyim tərzi cırıq yamaqlı cinslər, odunçu köynəkləri və sallanan qollu jiletlər olaraq göstərilir. Düz və uyğun geyimin əksinə pis və dağınıq geyim seçim edilir. Odunçu köynəyi grunge geyiminin təməl daşıdır belə deyiləbilər. Musiqi tərzi olaraq grunge punk'dan daha ağır heavy metaldan daha melodiktir. Grungenin paytaxtı olaraq Seattle qəbul edilir.Soundgarden, Alice in Chains, Nirvana, Mudhoney və Pearl Jam kimi qrupların doğuş yerləri Seattle'dır. Grungenin yüksəlişi Nirvananın populyarlığıyla olmuş və dağılmasıyla birlikdə sürətli bir enişə keçmişdir. Kurt Cobain `in ölümündən sonra grunge dövrü bitmiş və post grunge dövrü başlamışdır. Grunge dördlüsünə orijinal heyət qalan iki qrup Soundgarden və Pearl Jam'dır.Alice in Chains yeni bir heyətlə təkrar bir araya gəlmişdir. Ayrıca Nirvananın dağılmasından sonra, Nirvananın barabançısı Dave Grohl'ün qurduğu Foo Fighters qrupu da grunge (əslində post-grunge) musiqinin 2000-ci illərdə icra edildiyi bir gruplardandır.

## Əhəmiyyətli qranj qrupları
* Alice in Chains
* Mudhoney
* Nirvana
* Pearl Jam
* Soundgarden

## İstinadlar
İnsan Hüquqları Günü

**İnsan Hüquqları Günü** — BMT Baş Assambleyasının 10 dekabr 1948-ci il (423 (V) №) Qətnaməsi ilə hər il, 1950-ci ildən başlayaraq hər il 10 dekabr tarixi "İnsan Hüquqları Günü" kimi qeyd edilir.

Kiribatidə İnsan Hüquqları Günü dövlət bayramıdır.

## Həmçinin bax
* İnsan Hüquqları Günü (Azərbaycan)

## Mənbə
* BMT Baş Assambleyasının 10 dekabr 1948-ci il (№ 423 (V)) Qətnaməsi)
*  SSRİ-də insan hüquqlarının vəziyyəti
* Kiribati (англ.)
Çevrilmiş coğrafi xəritələr

**Çevrilmiş coğrafi xəritələr** və ya  **Cənub yuxarıda göstərilən xəritələr** —  Avstraliya və Yeni Zelandiya müasir kartoqrafiyada qəbul olunduğu kimi xəritənin alt hissəsində deyil,   üst hissəsində göstərilən dünya xəritəsi.

Belə xəritələr Avstraliya, Yeni Zelandiya və cənub yarımkürəsindəki bəzi ölkələrdə populyardır.

## Həmçinin bax
* Coğrafi xəritə

## Mənbə
* İnteraktiv çevrilmiş xəritə
* Xəritələr kolleksiyası
* Çevrilmiş dünya  
* Şimal yarımkürəsi 
* Xəritələr 
* '''Google''' axtarışı
* Xəritələr  ( PDF formatında)
*  '''Yahoo!''' axtarışı
Feliks Baumqartner

**Feliks Baumqartner** (, ) — Avstriya paraşütçüsü.

## Həyatı

## Yeni rekordu
Avstriyalı Feliks Baumqartner stratosferdən rekord hündürlükdən tullanıb. O, sərbəst enmədə səs sürətini örtüb və onun sürəti saatda 1342,8&nbsp;km olub.

İdmançı yerdən 39&nbsp;km hündürlükdən tullanıb.

Felix Baumgartner tullanarkən 4 dəq. 20 saniyə paraşütü açmayıb.

Beynəlxalq Aeronavtika Federasiyası 43 yaşlı idmançının bazar günü ABŞ-də Nyu-Mexikoda tullandığını və maksimum sürət əldə etdiyini təsdiqləyib.

İkinci dünya savaşından sonra səs sürətini aşan qırıcı, daha sonra isə sərnişin təyyarələri yaradıldı. Səs sürətini aşan maşınlar da meydana gəldi.
Felix Baumgartner təyyarə və maşından istifadə etmədən səs sürətini ötən ilk adamdır.

O, jurnalistlərə deyib ki, tullanarkən və eniş zamanı hər hansı rekord barədə düşünməyib: "Mən yalnız yerə sağ-salamat enməyi, ailəmi, valideynlərimi, babamı yenidən görməyi fikirləşirdim. Bəzən insana belə bir yüksəkliyə qalxmaq lazımdır ki, o, nə qədər kiçik olduğunu başa düşsün".

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Red Bull Stratos Project
* Мировой рекорд LIVE на Eurosport.ru!
* Live Broadcast
İnsan Hüquqları Günü (Azərbaycan)

** İnsan Hüquqları Günü** — Azərbaycanda hər il 18 iyunda qeyd edilən dövlət bayramı.

## İstinadlar
Beatriks (Niderland kraliçası)

Kraliça **Beatriks Vilgelmina Armqard** (, МФА: ; 31 yanvar 1938-ci il) — Niderland kraliçası (30 aprel 1980 -30 aprel 2013) (*ana kraliçanın taxt-tacdan imtinasından sonra*), Oran sülaləsindəndir, Kraliça Yuliananın və şahzadı Bernard tsur Lippe-Bisterfeldin qızı.

## Mənbə
* Niderland kral evinin rəsmi saytı

kral aleksandr
İbrahimxəlil Tamıyev

**İbrahimxəlil Məhəmmədəli oğlu Tamıyev** () — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1997)

## Həyatı
İbrahimxəlil Məhəmmədəli oğlu Tamıyev Gürcüstanda anadan olub.

Ali təhsilini Bakıda almış, ixtisasca filoloq olan İbrahimxəlil uzun illər müəllimlik etmişdir. Hazırda Marneulidə  nəşr olunan “Regionpress” qəzetinin əməkdaşıdır.

1997-ci ildən  Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

Dörd övladı var.

Bolnisi rayonunun  Kazreti qəsəbəsində yaşayır.

## Fəaliyyəti
İbrahimxəlil “80-cilər” ədəbi nəslinin istedadlı nümayəndələrindəndir. Müxtəlif illərdə “Adiloğlu”, “Qanun” və “Universal” (Tbilisi) nəşriyyatlarında işıq üzü görən “Cəllad günü”, “Yar”, “Ucqar havası”, “Durna diasporu” poeziya kitablarının müəllifidir.

Yazıları "Gənclik", "Ulduz", "Azərbaycan", "Xəzər", "Şans" jurnallarında, "Gürcüstan", "Yeni Azərbaycan", "525-ci qəzet", "Kaspi", "Ədalət", "Ekspress", "Sənət" qəzetlərində, "mediaforum.az " saytında və s. dərc olunmuşdur.

İbrahimxəlilin  vaqiflərə ünvanlanan zərif poetik duyğuları, özünəməxsus mövzuları, dağ havası qədər, dəniz havası qədər yaxın olan şair havası-ucqar havası həmişə ruhları və diqqətləri çəkməkdədir.

## İstinadlar
Kosovo döyüşü (1448)

##### Osmanlı türklərinə qarşı altıncı xaç yürüşü
17 oktyabr 1448-ci ildə müxtəlif Avropa dövlətlərindən yığılmış xaçlı ordusu ilə Osmanlı qoşunları arasında II Kosova döyüşü başlayıb. 70 minlik Xaçlı ordusuna macar hökmdarı Yanoş Hunyadi, 60 minlik Osmanlı türklərinə sultan II Murad (Mehmet Fatehin atası) başçılıq edirdi. Döyüşdən bir gün qabaq sultan Murad döyüş məsuliyyətini xaçlıların boynuna qoymaq və hərbi vəziyyəti öyrənmək məqsədilə Hunyadi Yanoşa 8 nəfərlik heyət göndərərək saziş anlaşması təklif etdi. Xaçlılar buna razı olmadı. 17 oktyabr sübh çağı başlayan döyüş ilk saatlarda yüngül hücumlarla davam etdi.

##### 38 cinahdan hücum
Günortadan sonra ordusunu 38 qola ayıran Hunyadi güclü hücuma keçdi, ancaq nəticəsi olmadı. Türklər də bir nəticə qazanmadı. Düşmən əsgərlərinin hamısı zirehli olduğu üçün qılınc və ox işləmirdi. Axşam qaranlığı çöküncə hər iki tərəf əvvəlki xətlərinə çəkildi. Yanoş türklərin axşam qaranlığından istifadə edərək geri çəkiləcəklərini zənn edirdi. Ancaq xəbərçilər türklərin çəkilmək niyyətində olmadığını, əksinə ikinci bir hücuma hazırlaşdığını söylədilər. Buna görə də Yanoş gecə basqınına qərar verdi. Basqın oldu. Bunu türk ordugahı əvvəlcədən öyrənməmiş və çox pis vəziyyətə düşmüşdü. Lakin hücumu dağıtmaq onlara müyəssər olur.

##### Ənənəvi [[türk]] taktikası
Səhər olunca xaçlıların sağ və sol cinahları hücuma keçdi. Sultan Murad böyük sərkərdələrə xas dühasıyla özünü məğlub olur və geri çəkilirmiş kimi göstərərk cinahları astaca geriyə çəkdi. Bu çəkilməni görən xaçlılar qələbə çaldığını sanıb bütün gücüylə mərkəzə hücum etdi. Mərkəz möhkəm dayanmışdı. İki saat bütün qüvvələri mərkəzə toplayan xaçlılar hücuma davam edərkən sultan Murad ön qüvvələrini də yavaş-yavaş geri çəkməyə başladı. Amma eyni anda sağ və sol cinahları hücuma keçirərək düşməni dairəyə aldı. Xaçılar irəlilədikcə türk ordusunun cinahları qapanır, dairə daralırdı. Çox cəld gerçəkləşdirilən bu manevrdən sonra düşmən səhvini anlamışdı, amma gec idi. İndi hər tərəfdən hücuma məruz qalır və qaçacaq yer tapmırdı. Az sonra rəqib orduda çaşqınlıq başladı. Onlardan heç kim ata minmir, piyada, bir-birini ayaqlayaraq qaçmağa çalışır, dağılırdı. Yanoş axşama doğru döyüşü tamam uduzduğunu anlamış və ordusunu bu vəziyyətdə buraxıb qaçmışdı. Ertəsi gün səhər erkən xaçlı barrikadaları yarılmış, müqavimət göstərənlər məhv edilmiş, qalanları əsir alınmışdı.

##### Nəticə
İki gün yarım sürən II Kosova döyüşü də türklərin qəti qələbəsiylə nəticələnincə Avropa türkləri Balkanlardan çıxarıb ata bilməyəcəyini yaxşı başa düşdü. Yanoş Hunyadi isə bu məğlubiyyətdən sonra bütün etibarını itirərək tarix səhnəsindən silindi. Osmanlılara qarşı olan bu altıncı xaçlı səfərində də qələbə əldə edə bilməyən Avropa artıq xaçlı səfərləri təşkil etməyəcək, müdafiə vəziyyətinə keçəcəkdi.

## Ədəbiyyat
Rəfiq Özdək — "Türkün Qızıl Kitabı" Bakı, 1993
Qanlı yumruq 3: Döyüşməyə məcbur edilən

**"Qanlı yumruq 3: Döyüşməyə məcbur edilən"** () — Don Vilsonun filmlərindən biridir.

## Məzmun
Cimmi Boland etmədiyi qətl səbəbindən məhbus olmuşdur. Cimmi burada məhbusların zorlanmalarını müşahidə edir. Bir müddət sonra Cimmi məhbuslardan birini xilas edir. Amma bu hadisədən sonra Cimmi çoxlu problemlərlə üzləşir...

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qanlı yumruq 4: Ölümcül cəhd

**"Qanlı yumruq 4: Ölümcül cəhd"** () — Don Vilsonun filmlərindən biridir.

## Məzmun
Denni Hold avtomobil konfiskasiya ilə məşğuldur. Bir gün silah alveri ilə məşğul olan avtomobilin keçmiş sahibləri onun tərəfindən təhqir olunur. Buna görə onlar Denninin qızını qaçırırlar. Denni qızına görə onlarla mübarizə aparmaq məcburiyyətindədir...

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Seruloplazmin

**Seruloplazmin** — qan plazmasında olan mis tərkibli zülal (qlikoprotein). İnsan qanındakı mis zərdabın ümumi miqdarının 95 %-ə yaxını seruloplazmində cəmləşib.. Seruloplazminin azlığı baş-beyinin və qaraciyərin inkişafında qüsurlar yarada bilir. 1948-ci ildə təsnif edilmişdir..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qanlı yumruq 5: İnsan hədəfi

**"Qanlı yumruq 5: İnsan hədəfi"** () — Don Vilsonun filmlərindən biridir. Filmin adı" Qanlı yumruq 5: Canlı hədəf" və ya "Qanlı yumruq 5: Ölümcül hədəf" kimi də səslənir.

## Məzmun
FTB Agenti Cimmi Stenton banda heyətlərini izləyən zaman onlarla vuruşmağa məcbur olur. Ayılan zaman Cimmi 6 il komada qaldığını öyrənir. Ona kömək edən Elli isə onun həyat yoldaşıdır. Cimminin hal-hazırda yaddaşla bağlı problemi vardır. Bir gün onun üzərinə yenidən hücum edirlər və Cimmi yenə də sağ qalır. Artıq Cimmi bu işlə məşğul olmaq məcburiyyətindədir. Onun öhtəsinə iki əsas vəzifə düşür. Cimmi həm mafiya bandasını, həm də onlara kömək edən polisləri izləməlidir…

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qanlı yumruq

**"Qanlı yumruq"** () — Don Vilsonun filmlərindən biridir.

## Məzmun
Ceyk Rey qardaşının qətlini araşdırmaq üçün Manilaya gəlir. Lakin burada qanunsuz olaraq kikboks yarışları keçirən Muay Tay orqanizasiya ilə qarşılaşır. Ceyk Rey həyatını qurtarmaq və qardaşının qisasını almaq üçün turnirdə mübarizə aparmalıdır...

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qanlı yumruq 2

**"Qanlı yumruq 2"** () — Don Vilsonun filmlərindən biri.

## Təsvir
Ceyk Rey döyüşlərin bitdiyini zənn edirdi. Amma bir müddətdən sonra ona Uzaq Şərqdə yaşayan dostundan zəng gəlir. Ceyk Rey bura gələn zaman dəlilərin əlinə düşür. Bu zaman Ceyk həyatını qurtarmaq üçün mübarizə aparmaq məcburiyyətindədir...

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qanlı yumruq 8: Öldürməyə öyrədilən

**"Qanlı yumruq 8: Öldürməyə öyrədilən"** () — Don Vilsonun filmlərindən biridir. Digər adı "Qanlı yumruq 8: Çətin çıxış yolu" () kimi səslənir.

## Məzmun
Kris atası Rik Koueni bəxtigətirməyən hesab edir. Amma banda onların evinə hücum edən zaman Rik onların öhtəsindən asanlıqla gəlir...

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qanlı yumruq 2050

**"Qanlı yumruq 2050"** () — ABŞ filmlərindən biridir. Digər adı "Qanlı yumruq 8: Çətin çıxış yolu" () kimi səslənir.

## Məzmun
2050-ci il, Los Anceles. Los Anceles küçələrinin döyüşçüsü olan Aleks Denko qardaşı Connini öldürən qatillərin axtarışındadır...

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Amerikalı nindza 2: Toqquşma (film, 1987)

**Amerikalı nindza 2: Toqquşma** () — 1987-ci ildə rejissor Sem Ferstenberq tərəfindən çəkilmiş döyüş filmi. ABŞ-nin döyüş filmlərindən biridir. Film tənqidçilər tərəfindən mənfi icmal aldı. Film "Amerikalı nindza" filminin davamıdır.

## Məzmun
ABŞ-nin agentləri Co Armstronq və Körtis Cekson Karib dənizində yerləşən Sent-Tomas adasında dəniz hərbiçilərinin naməlum səbəbdən yoxa çıxmasını araşdırmaq üçün bura gəlirlər. Bir müddət keçdikdən sonra adada onların üzərinə gözlənilmədən nindzalar hücum edir. Bu hadisədən sonra Co Armstronq nindzazların başçısının axtarışına çıxır.

## Həmçinin bax
*ABŞ filmlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qanlı yumruq 6: Hədəf nöqtəsi

**"Qanlı yumruq 6: Hədəf nöqtəsi"** () — Don Vilsonun filmlərindən biridir.

## Məzmun
Agent Nik Korrinqan ABŞ hərbi bazasına məlumat paketi gətirmək üzrədir. Ancaq bu müddətdə hərbi baza Fouks adlı banda rəhbəri sayəsində ələ keçirirlir. Nik Fouks üçün böyük təhlükə törədəcəkdir. Bunun üçün Fouks onunla mübarizə aparmaq məcburiyyətindədir. Nik isə öz növbəsində hərbi bazanı azad etməlidir…

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Oran sülaləsi

**Oran** və ya **Оran-Nassaus sülaləsi** () — Niderland krallığının 1815-ci ildən kral sülaləsi, Nassau knyaz evinin qolu. XVI əsrdən Oran şahzadəsi Birləşmiş Vilayətlər Respublikasında stathauderlər seçilən nüfuzlu oliqarx ailəsidir. Sülalə rəngi kmi narıncı rəng qəbul edilib.

## İstinadlar
Qanlı yumruq 7: İnsan ovu

**"Qanlı yumruq 7: İnsan ovu"** () — Don Vilsonun filmlərindən biri.

## Məzmun
Cim Turdell etmədiyi qətl üzündən qaçmağa məcburdur. Onu qaçmağa vadar edən isə qatillərə işləyən polislərdir. Cim çoxlu dəlil toplamaq məcburiyyətindədir…

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Parana çayı

**Parana çayı**(, ) — Cənubi Amerikada çay. Braziliya, Paraqvay və Argentina ərazilərindən axır.

## İstinadlar
İspaniya Kral Kuboku 1907

**İspaniya Kral Kuboku 1907** Kral Kubokunun 5-ci mövsümü idi. 24 mart 1907-ci ildə başlayıb və 30 mart 1907-ci ildə keçirilən final matçı ilə başa çatıb. "Madrid" kuboku qazanıb.

## Xarici keçidlər

* linguasport.com
*RSSSF.com
*IFFHS.de
İspaniya Kral Kuboku 1908

**İspaniya Kral Kuboku 1908** Kral Kubokunun 6-cı mövsümüdür. 1908-ci il aprelin 12-də keçirilən final matçı ilə başa çatıb. "Madrid" kuboku qazanıb.

## Final

## Xarici keçidlər
* rsssf.com 
* linguasport.com 

## Həmçinin bax
Şəlvəçay

**Şəlvəçay** — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Şəlvə kəndinin ərazisində çay.

## Haqqında
Şəlvəçay adını ərazisindən axdığı Şəlvə kəndindən almışdır.

Bol su ehtiyatlarına malik olan Şəlvə çayı Laçın rayonunun ərazisindən axır. Çay Minkənd çayı ilə birləşərək Həkəri çayını (uzunluğu 113&nbsp;km) yaradır ki, bu çay da Araz çayına qovuşur.

Şəlvəçayın uzunluğu 42&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi 582&nbsp;km²-dir, çay Mıxtökən silsiləsindən (2580 m hündürlükdən) başlanır. Hocazsu çayı ilə birləşərək Həkəri çayını əmələ gətirir. Axımı əsasən yeraltı (62%), qismən qar və yağış sulardan əmələ gəlir. İqlim şəraitindən asılı olaraq çayın suyunun həcmi fəsillər üzrə artıb azalır. Yaz və yay aylarının əvvəllərində qar suları və yağıntılar çayda daşqın əmələ gətirir. Daşqın dövründə (aprel-may aylarında) çayın illik axımı maksimum həddə çatır. Çayda ən az su sərfi qış aylarında müşahidə edilir.. İllik orta su sərfi (Pircahan kəndi yaxınlığında) 9,0 kub.m/saniyə həcmindədir. 

Suyu hidrokabonatlı-kalsiumlu olmaqla minerallaşmaya və daimi axara malikdir. Şəlvə çayın suyundan yaxınlığından keçdiyi bütün kəndlərin ərazisində bağ-bostan suvarma işlərində, eləcə də başqa sahələrdə (əsasən su dəyirmanları işlətməkdə) geniş istifadə edilirdi

## İstinadlar

## Həmçinin bax
İspaniya Kral Kuboku 1906

**İspaniya Kral Kuboku 1906** Kral Kubokunun 4-cü mövsümü idi. 9 aprel 1906-cı ildə başlayıb və 11 aprel 1906-cı ildə keçirilən final matçı ilə başa çatıb. "Madrid FK" kuboku qazandı.

## Qrup oyunları

----

----

## Xarici keçidlər
* linguasport.com 
* RSSSF.com

## Həmçinin bax
İspaniya Kral Kuboku 1909

**İspaniya Kral Kuboku 1909** Kral Kubokunun 6-cı mövsümü idi. 4 aprel 1909-cu ildə başlayıb və 8 aprel 1909-cu ildə keçirilən final matçı ilə başa çatıb. "Siklista" klubu kuboku qazandı.

## Birinci raund

## Yarımfinal

----

## Final

## Xarici keçidlər
* RSSSF.com
* LinguaSport.com
* IFFHS.de

## Həmçinin bax
Sevgi divarı

**"Sevgi divarı"** — Parisin ən hündür nöqtəsi sayılan Monmartr təpəsində üzərinə 311 dildə "Mən səni sevirəm!" yazılmış lövhə. 40 m² sahəsi olan divarda, hətta Brayl şriftlərinin köməyilə korlar üçün də eyni məzmunlu sözlər yazılmışdır.

## İdeya və onun həyata keçirilməsi
İdeyanın təşəbbüsü Frederik Barondur. O, həmin sözləri əvvəlcə kiçik qardaşına yazdırmış, sonra həmin yazını ərəb, rus, portuqal və ilaxır qonşularından öz dillərinə çevirməyi rica etmişdi. Frederik başqa dillər üçün bir neçə səfirliyə də müraciət etmişdi. Bu işi yerinə yetirərkən 3 böyük qeyd kitabçası 300-dən çox dildə 1000-ə qədər "Səni sevirəm" mətnli yazılarla dolmuşdu artıq. Sonda o, bu yazıları ahəngdar şəkildə bir araya gətirmək üçün Kler Kito adlı gözəl yazı xəttinə malik incəsənət xadiminə (kalliqraf) müraciət edir. Kalliqraf işi layiqincə yerinə yetirir və hal-hazırda divarda sərgilənən yazılı abidə ərsəyə gəlir. Hər biri 21x29.7 sm ölçüdə olan 612 ədəd şirli lavadan hazırlanmış kirəmit üzərində həkk olunan yazılar Frederik Baronun qeyd dəftərindəki vərəqləri xatırladır. Yazılar arasında rast gəlinən böyük bir ürəyin qırıntıları şəklində qırmızı rəngli çıxıntıların həkk olunması isə bu "sevgi divarı"nın dünyadakı sınıq qəlbləri yenidən bir araya gətirmək niyyətini canlandırır.

## İstinad

## Xarici keçidlər
* I love You : The Wall — Paris France
Beynəlxalq fonetik əlifba

**Beynəlxalq fonetik əlifba (BFƏ)** (, ) — latın əlifbası əsasında transkripsiyaların yazılması üçün işarə sistemi. Beynəlxalq Fonetika Assosiasiyası tərəfindən hazırlanıb və dəstəklənir. Bu əlifbadan əsasən xarici dil müəllimləri, tələbələr, dilçilər, loqopedlər, müğənnilər, aktyorlar, leksikoqraflar və tərcüməçilər faydalanırlar.

BFƏ yalnız şifahi nitqdə fərqli olan nitq keyfiyyətlərini göstərmək üçün nəzərdə tutulmuşdur: fonemlər, intonasiya, sözlərin və hecaların ayrılması. Əlavə nitq xüsusiyyətlərini (diş qıcırtması, yırtma, damaq yarığının yaratdığı səslər) çatdırmaq üçün əlavə bir simvol dəsti — BFƏ uzantıları istifadə olunur.

Transkripsiya əlifbası Beynəlxalq Fonetik Birliyi tərəfindən redaktə olunur və dəyişdirilir. 2005-ci ildən etibarən BFƏ 107 hərf simvolu, 52 diakritik simvol və 4 prosodi simvolunu əhatə edir.

## Tarixi
1886-cı ildə Fransız dilçi Pol Passinin rəhbərlik etdiyi bir qrup Fransız və İngilis dili müəllimləri 1897-ci ildən etibarən () kimi tanınan bir təşkilat qurdu. Orijinal əlifba, Henri Svit təklif etdiyi İngilis dili üçün Romik əlifbası olaraq bilinən imla islahatı üzərində qurulmuşdu, lakin digər dillər üçün uyğun hala gətirmək üçün simvolların mənaları dildən dilə dəyişə bilər. Məsələn, ingilis dilindəki [ʃ] səsi "c" hərfi ilə, fransız dilində isə "ch" hərf birləşməsi ilə təmsil olunurdu, lakin 1888-ci ildə əlifba müxtəlif dillər üçün vahid formaya gətirildi və bununla da sonrakı bütün düzəlişlərin əsasını qoydu.

Yarandığı gündən bəri DİM-də bir neçə dəfə düzəlişlər edilmişdir. 1900 və 1932-ci illərdə baş verən ciddi dəyişikliklərdən sonra IPA 1989-cu il Kil konvensiyasına qədər dəyişməz qaldı. 1993-cü ildə kiçik bir düzəliş edildi — orta yüksəlişin dörd orta sıra səsinin əlavə edilməsi və səssiz implosiv samit simvollarının ləğvi. Son dəyişiklik 2005-ci ildə edildi — labiodental (labiodental) tək vuruşlu samitin simvolu əlavə edildi — ⱱ. IPA-da işarələrin əlavə edilməsi və silinməsi ilə yanaşı, əsasən simvolların və kateqoriyaların adlarının dəyişdirilməsindən və yazı tiplərinin dəyişdirilməsindən ibarət idi .

BFƏ uzantıları 1990-cı ildə yaradıldı və 1994-cü ildə Beynəlxalq klinik fonetika və dilçilik dərnəyi tərəfindən rəsmi olaraq tanıdıldı.

## Təsviri
BFƏ-nın əsas prinsipi hər fərqlənən səs (və ya nitq seqmenti) üçün ayrı bir simvol təmin etməkdir. Yəni bir səsi göstərmək üçün hərf birləşmələrindən istifadə etmir  və ya birdən çox səsi göstərmək üçün bir hərf (İngilis dilində [ks] və ya [gz] üçün "x" kimi). Səs dəyərləri kontekstdən asılı olan hərfləri ehtiva etmir (İngilis və digər Avropa dillərində "c" kimi). Nəhayət, BFƏ-da, ümumiyyətlə iki səs üçün fərqli hərflər tapılmır, əgər bunları heç bir dil fərqləndirmirsə (bu xüsusiyyət "seçicilik" kimi tanınır) .

107 BFƏ işarəsi samit və saitləri, 31 — səsi daha dəqiq müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunan diakritiklər, uzunluq, ton, stress və intonasiya kimi keyfiyyətləri göstərmək üçün 19 daha çox istifadə olunur

## Qeydlər

## İstinadlar
Sadıq Təbrizi

**Sadıq Təbrizi** — rəssam, xəttat və Rəsm-Xətt stilinin banisi 22 fevral 1939-cu ildə Tehranda anadan olmuşdur.

## İstinadlar
Yeni dalğa (musiqi)

**Yeni dalğa** () — 1970-ci illərdə yaranan musiqi janrıdır. Musiqi sahəsində bir çox inkişafı təyin etməkdə istifadə edilsə də, ən geniş şəkildə 1970-ci illərin sonlarında və 1980-ci illərin əvvəllərində Qərbin məşhur musiqisi janrı Rokdan ortaya çıxan musiqi axınının adıdır. Bu musiqi növü 1980-ci illər boyunca məşhurluğunu davam etdirmiş və 2000-ci illərin ilk illərində bu məşhurluğu az əldə etmişdir. Amma 2004-cü ildən başlayaraq daha da məşhurlaşmış və digər musiqi janrlarına təsir göstərmişdir. Başlanğıcda Pank-Rokdan ilhamlanan Yeni dalğa janrı Fank, Disko, Reqqe və Ska növlərinin də bir qarışığıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* About.com Profile of the New Wave Genre
* Encyclopædia Britannica Definition
* St. James Encyclopedia of Pop Culture Article
* Punk 2 New Wave  Top 100 list and short reviews