open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aqnostik ateizm

**Aqnostik ateizm** ateizmi və aqnostisizmi əhatə edən fəlsəfi mövqedir. Aqnostik ateistlər ateistdirlər, ona görə ki onların heç bir tanrı və ya ilahi varlığa inancları yoxdur və ona görə aqnostikdirlər ki, tanrının varlığının prinsip olaraq bilinə bilməz olduğunu və ya ən azından hal hazırda bilinə bilməyəcəyimiz hesab edirlər.

Aqnostik ateizm bir və ya daha çox ilahi varlığın mövcudluğuna inanan, ancaq bu varlıqların mövcudluğunun və ya yoxluğunun bilinə bilməyəcəyini düşünən aqnostik teizmin əksi ola bilər.

## Epistemoloji arqumentlər
Ateistlər həmçinin tanrının varlığının bilinəməyəcəyini və ya varlığının isbatlanamayacağını müdafiə edirlər. İkinciyə müxtəlif formalar alan aqnostisizm deyilir. İmmanens fəlsəfəsində ilahilik insan zehni də daxil olmaqla dünyanın özündən ayrılmazdır və hər bir insanın şüuru subyektə kilidlidir. Aqnostisizmin bu formasına görə, perspektivdə bu cür məhdudiyyət tanrıya olan inancdan onun mövcudluğunun iddialarına hər hansı bir obyektiv nəticə çıxarmanın qarşısını alır. Kantın rasionalistik aqnostisizmi və maarifçilik yalnız insan rasionallığı əsasındakı bilgiləri qəbul edir; bu növ ateizmə görə, tanrılar prinsipal olaraq müəyyən edilə bilən olmadıqlarına görə onların mövcudluqları bilinə bilməz. Yumun fikirlərinə əsaslanan skeptisizm hər şey haqqda əminliyin mümkün olmadığını iddia edir və buna görə də bir tanrının mövcud olub-olmadığı bilinə bilməz. Yum hesab edirdi ki, bu cür müşahidə edilə bilməyən metafizik anlayışlar "səfehlik və illüziya" olaraq rədd edilməlidir.

İqnostisizm də daxil olmaqla ontoloji və epistemoloji olaraq təsnif edilən ateizmin arqumentlərinə görə, "tanrı" kimi əsas terminlər və "tanrı hər şeyə qadirdir" kimi ifadələr mənasız və ya aydın deyil. Teoloji qeyri-koqnitvizm "tanrı mövcuddur" ifadəsinin bir müdəa olmadığını, ancaq cəfəngiyat və ya idrak baxımından mənasız olduğunu söyləyir. Bu cür düşünən şəxslərin hansılarının ateist, hansılarının aqnostik olaraq təsnif edilməsi müzakirə edilmişdir. Alfred Ayer və Teoder Drenq hər iki kateqoriyani inkar edib "Tanrı mövcuddur" ifadəsinin ateist və aqnostiklər tərəfindən müdəa olaraq qəbul edildiyini hesab edirlər: bunun əvəzinə qeyri-koqnitvizmi öz kateqoriyasına yerləşdirirlər.

## İstinadlar
Anar Quliyev

**Anar Quliyev** () — Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədri, Azərbaycan Kamandan Oxatma Federasiyasının prezidenti (2024), XIII Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun Azərbaycandakı milli koordinatoru.

## Həyatı
Anar Quliyev 1977-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. O, 1999-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Aviasiya Akademiyasının İqtisadiyyat fakültəsinin İstehsalat və xidmət sahələrinin iqtisadiyyatı və idarə edilməsi ixtisası üzrə bitirib, mühəndis-iqtisadçıdır.

## Əmək fəaliyyəti
1999-cu ildə əmək fəaliyyətinə Dövlət Əmlak Komitəsində mütəxəssis kimi başlayıb, 2000–2001-ci illərdə Dövlət Əmlakı Nazirliyində mütəxəssis, aparıcı mütəxəssis, 2001–2005-ci illərdə İqtisadi İnkişaf Nazirliyində baş mütəxəssis, böyük məsləhətçi, 2005–2009-cu illərdə Azərbaycanda İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Fondunda investisiyaların təşviqi üzrə direktor vəzifələrində çalışıb.

2009–2016-cı illərdə Nazirlər Kabineti yanında "İçərişəhər" Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsində şöbə müdirinin müavini, şöbə müdiri, 2016–2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyində direktorun müşaviri, aparat rəhbəri vəzifələrində işləyib.

2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin aparatının rəhbəri vəzifəsində çalışıb.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 iyun 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Anar Adil oğlu Quliyev Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 yanvar 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə Anar Adil oğlu Quliyev Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədri təyin edilib.

22 may 2024-cü ildə Azərbaycan Kamandan Oxatma Federasiyasının növbədənkənar ümumi yığıncağında Anar Quliyev Azərbaycan Oxatma Federasiyasının prezidenti seçilib.

## Təltifləri
* Dövlət başçısının 16 may 2014-cü il tarixli sərəncamı ilə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif olunub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Anar Adil oğlu Quliyev
* Anar Quliyev
Şeyx Qalib

**Şeyx Qalib** (təxəllüsü, *Məhəmməd Esad Qalib dədə*, ) — Osmanlı şairi, sufi cərəyanının nümayəndəsi. Şeyx Sufi  Mövlavilik ordeni. Şair İsmət Özelin fikrincə, Qalib Allahı deyil, insanı kainatın mərkəzində yerləşdirən ilk türk yazıçılarından idi.

## Həyatı
1757-ci ildə İstanbulda anadan olub. Atası və babası da daxil olmaqla bir sıra qohumları Mövlud Sufi ordeninin üzvləri idilər. Onlar həm də onun ilk müəllimləri oldular. Bundan əlavə, Qalibə özəl müəllimlər  dərs deyirdi, xüsusən də ona fars və ərəb dillərini öyrədirdilər  . 

Sultan məhkəməsində bir məmur olaraq çalışdı, ancaq 26 yaşında "çilə" adlanan mingünlük sufi təcrübəsini ruhani müəllimi Çələbi Seyyida Əbubəkr Əfəndinin rəhbərliyi altında keçmək üçün.Konyaya getdi.  Bir müddət sonra, Ebubekir Xoca Əfəndi, Qalibin atasının istəyi ilə onu İstanbula göndərdi və  Qalib burada "çilə"ni tamamladı. Bundan sonra "baba" mənəvi başlığı aldı. O vaxt Qalibin 30 yaşı vardı  . 

Biliyi və bacarığı sayəsində Əli Nutka Əfəndinin varisi seçildi. 1790-cı ildə Qalib Sütlücə bölgəsinə köçdü. Onun yaşadığı ərazinin yaxınlığında sufi şeyxi Yusif Sinecaka Əfəndi dəfn edilmişdir.   . 

Şeyx Qalib1799-cu ildə vəfat emişdir  . 

## Yaradıcılığı
Qalibin əsərləri mücərrəd ifadələr və alleqoriyalarla zəngindir. Bundan əlavə, onlarda şairin özünün icad etdiyi sözlər də yer almışdır. Müəyyən mənada Qalib Yusif Nəbinin əksi hesab olunur, bu da Qalibin həm də nasir hesab edilməsinə səbəb olur.  Ən məşhur əsəri 1778-ci ildə yazılmış "Gözəllik və Sevgi" şeiridir (   Hüsn-ü Aşk )  . 

## İstinadlar
Elnur Əliyev

* Elnur Əliyev — Mədəniyyət nazirinin birinci müavini.
* Elnur Əliyev — İqtisadiyyat nazirinin birinci müavini.
* Elnur Əliyev — Azərbaycan rejissoru, ssenarist və prodüser.

## Həmçinin bax
* Elnur
* Əliyev
Gəmidə (film)

***Gəmidə*** – Serdar Akarın rejissorluğu və ssenaristliyini etdiyi 1998-ci il Türkiyə istehsalı filmdir. Filmin prodüserlərindən olan Önder Çakar həm də filmin ssenaristlərindən olmuşdur. Filmin musiqilərinin bəstələri Uğur Yücel tərəfindən edilib. Film *"[[Laləlidə bir Əzizə]]"* filmi ilə çarpaz süjet xəttinə malikdir.

Bir çox tənqidçi tərəfindən kult statusu alan film 90-cı illərin ən yaxşı türk filmlərindən biri hesab edilir. Xüsusilə filmdəki orijinal ssenari və dialoqlar tamaşaçılar tərəfindən rəğbətlə qarşılanmışdır.

## Məzmun
4 nəfərlik gəmi heyətindən olan boksyor gəminin stabil vəziyyətdə dayandığı zaman yemək almaq üçün Fateh rayonunun səmtlərindən olan Laləliyə gedər, lakin verilən pul ondan oğurlanar. Nəşə və alkoqolun təsirində olan gəminin kapitanı və digər üzvləri pulları qaytarmaq üçün Laləliyə gedir və boksyorun pullarını oğurladığını iddia etdiyi bir qrup adama hücum edirlər. Gəmi heyəti pulları geri qaytarar və həmin adamların içərisində olan Rumın bir qızı qaçırarlar. Gəmiyə qayıdıldığı zaman heyətin başı nəşənin təsirindən dumanlı olduğundan olan olayları heç kim normal xatırlamaz. Kapitan qızın geri qaytarılmasını istəyər, lakin boksyor və Ali qadına təcavüz edərlər. Bundan sonra olaylar bir-birinə qarışar və düşünülməz bir hal alar.

## Rollarda

* Erkan Can – Kapitan
* Haldun Boysan – Kamil
* Yıldıray Şahinler – Ali
* Naci Taşdöğen – Boksyor
* Ella Manea – Bakirə fahişə
* Güven Kıraç
* Cengiz Küçükayvaz
* İştar Gökseven

## Mükafatlar

"Gəmidə" Türkiyədəki bir sıra nüfuzlu film festivallarında baş mükafatların sahibi oldu. Film həmçinin müxtəlif xarici festivallarda nümayiş etdirildi və böyük maraqla qarşılandı. Film 1999-cu ildəki Kann kinofestivalında Beynəlxalq tənqidçilər həftəsində *(Semaine de la Critique)* seçilmiş filmlər siyahısına daxil edildi. "Gəmidə" bu siyahıya daxil olan nadir Türk filmlərindən biriydi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Yamada Toraciro

– Türkiyə-Yaponiya münasibətlərinin inkişafında əhəmiyyətli rolu olmuş yapon biznesmen. İki ölkə arasında rəsmi əlaqələrin qurulmadığı dövrdə siyasətçilər arasındakı görüşlərdə aktiv rol oynamışdır.

## İlk illəri
Yamada Toraciro 1866-cı ildə atasının baş samuray olduğu Numata şəhərində anadan olmuşdur. 7 yaşında Tokioya köçmüşdür. 15 yaşında Sohenryu çay mərasiminin ustadı Yamada Şocu tərəfindən yeni ustad kimi yetişdirilməsi üçün övladlığa alınmışdır. Yamada bu dövrdə *"Nihon Shimbun"* və *"Tokyo Nichinichi Shimbun"* qəzetlərində yazmağa başlamışdır.

## Osmanlı dövrü
Ərtuğrul faciəsindən sonra faciə qurbanlarının yaxınlarına kömək məqsədilə Yaponiyada bir çox qəzet və təşkilat yardım kampaniyaları başlatmışdır. Kömək edənlər arasında Yamada da var idi və pulun ikinci hissəsini Osmanlı imperiyasına aparmaq vəzifəsi ona verilmişdir. Yamada 30 yanvar 1892-ci ildə Yaponiya donanması üçün Fransanın Lion şəhərində hazırlanan döyüş gəmisi Matsucimanı gətirmək üçün kirayələnən ingilis gəmisi *Pasan* ilə Yokohama körfəzindən yola düşmüşdür. Bu dövrdə geyim və parça işi ilə məşğul olan osakalı bir ailədən gələn dəniz zabiti Nakamura Kenciro ilə əməkdaşlıq etməyə başlamışdır. Hər ikisi də Osmanlıda ticarətlə maraqlanırdılar. 4 aprel 1892-ci ildə İstanbula ayaq basan Yamada Xarici İşlər Naziri Səid paşa ilə görüşərək pulu ona vermişdir. Burada o, II Əbdülhəmidə samuray zirehi, dəbilqəsi və qılıncı bağışlamışdır. Yamada əvvəlcə Osmanlı dənizçilərinə Noda Şotaronun yaponca öyrətmə vəzifəsini öz öhdəsinə götürmüşdür. Uzaq şərq qablarına böyük marağı olan Sultan II Əbdülhəmidə bu mövzuda məsləhətlər verən Yamada Nakamura Kenciro ilə Pera küçəsində *"Nakamura Shoten"* adlı mağaza işlətmişdir. Bu mağazadan Yaponiyaya tütün, duz, qoyun yunu kimi məhsullar ixrac edilərkən, idxal edilənlər arasında Uzaq şərq qabları və ipəkləri var idi.

15 yanvar 1906-cı ildə Kansay biznesmenləri ilə birlikdə siqaret kağızı istehsalı üçün *"Toyo Seishi"* adlı şirkət quran Yamada Birinci Dünya müharibəsinin başlamasından sonra Yaponiyaya qayıtmışdır. 1925-ci ildə noyabr ayında Yaponiya-Türkiyə Ticarət Dərnəyinin qurulmasında rol oynamış və bu dərnəyin prezidenti seçilmişdir. 3 mart 1929-cu ildə İstanbulda Yaponiya Alış-Veriş Mərkəzini açmışdır. Lakin Yamadanın fəaliyyətləri ancaq bizneslə məhdudlaşmışdır.

Türkcə çox yaxşı öyrənən Yamada Türkiyə haqqında kitab və məqalələr yazmışdır. 1911-ci ildə nəşr olunan *"Toruko Gakan"* adlı kitabında Yamada yapon oxucuları türk tarixi və mədəniyyəti ilə tanış edir. Kitabda Türkiyə haqqında turistik məlumatlar, onların Yaponiya mədəniyyəti ilə müqayisəsini vermişdir.

## Qeydlər

## İstinadlar
City-Hochhaus

**City-Hochhaus** () — Saksoniya federal əyalətindəki Almaniyanın Leypsiq şəhərinin mərkəzindəki yüksək mərtəbəli ofis binası, şəhərdəki ən hündür bina. Universitetin ehtiyacları üçün inşa edilən, hələ də kollektiv olaraq adlandırılır.

## Xüsusiyyətləri
City-Hochhaus, 1968–1972-ci illərdə Berlin memarı Alman Henselmannın layihəsi əsasında Karl Marks Meydanında yeni universitet şəhərciyi yaradılması zamanı qısa müddətdə Almaniyanın ən hündür binasına çevrildi.

Latın hərfi şəklində bir kəsiyi olan və memarın küləkdə dalğalanan bir bayrağını xatırladan universitetin göydələninin çəkilişi (şəhər sakinlərinin təsvirində — açıq kitab) 1968-ci il oktyabrın 4-də baş verdi.

## Həmçinin bax
* Avropanın ən hündür binalarının siyahısı
* SOFAZ Tower
* West Tower

## İstinadlar
Çarli Harrison

* Çarli Harrison (musiqiçi)
* Çarli Harrison (futbolçu)
* Çarli Harrison (futbolçu, 1861)

## Həmçinin bax
* Çarli
* Harrison
Cadugərlik

**Cadugər**, bir çox dində və mifologiyada pis məqsədlərlə istifadə etdiyi sehrli gücləri olduğuna inanılan insan. Qədim mədəniyyətdə qara paltarlı, iti uclu papağı olan, süpürgə ilə uçan bir qadın olaraq təsvir edilir.

Cadugərlik, ilə yaxından əlaqəlidir. Hər falçı bir cadugər ola bilməz, ancaq, cadugər çox yaxşı bir falçıdır. Mistisizim ilə məşğul olan insanlar cadugərliyi belə izah edirlər:"*Cadugərlər; pisniyyətli, bədbin və dağıdıcıdırlar. Mistik elmlərlə məşğul olmaqları onları inanılmaz sehrli güclərlə təmin edir. Hadisələrin ged* falçılıq*işini və insanların həyatını, zərər verərək dəyişdirə bilərlər. Məqsədləri çox böyük zənginliyə nail olmaqdır. Bu da, sadəcə digər insanlara zərər verərək əldə oluna bilər. Onlara təsadüfən rast gəlmiş birinə rahatlıqla əzab verə bilər, xəstəlik verə bilər, hətta, öldürəbilərlər. Toplu olaraq yaşayan qadınlardan ibarətdir və Qara Kraliça adlanan istedadlı liderləri vardır.*"

Mistisizimlə məşğul olan çox insan(islam dini ilə məşğul olanlarda daxil olmaqla) mistik elmlərdə dahiləşmiş və pisniyyətli bu qadınlara, yəni cadugərlərə inanırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mələyin öpüşü (film, 2017)

**Mələyin öpüşü** — rejissor Əsgər Əli Hacızadə tərəfindən 2017-cı ildə çəkilən dram janrlı tammetrajlı bədii film.

## Məzmun
Ekran əsəri atası ucbatından ərköyün, özündən razı böyüyən Elxan və həyat çətinlikləri ilə mübarizə aparan Cahan haqqındadır.

Cahan xəstə atasına baxmaq üçün iş axtaran cavan bir qızdır. Axırıncı dayənin bezib getməsindən gileylənən ana Tamilla xanım öz oğluna xəstə baxıcısı axtardığına görə Cahana iş təklifi edir. Məşhur iş adamının oğlu – Elxanın bir il əvvəl avtomobil qəzası nəticəsində iflic olaraq, əlil arabasına məhkum olduğunu və danışma qabiliyyətini belə itirdiyini öyrənən Cahan tərəddüdsüz bir səkildə işi qəbul etsə də, başına gələcəklərdən xəbərsizdir. Əvvəldə ikili arasında münasibətlər gərgin başlasa da, zaman keçdikcə bir-birilərinə qarşı duyğuları dəyişir...

## Film haqqında
Film Fuad Poladovun kinoda son işidir.

### Film üzərində işləyənlər
:**İdeya müəllifi:** Nərgiz Qasımova
:**Ssenari müəllifi:** Əlibəy Məmmədli, Əsgər Əli Hacızadə, Süleyman Süleymanzadə
:**Quruluşçu rejissor: Əsgər Əli Hacızadə
:**Quruluşçu operator:** Elman Əliyev
:**Qurluşçu rəssam:** Xatirə Hüseynəliyeva
:**Bəstəkar:** Sevic Ağasıyeva
:**Səs operatoru:** Samsor Mangal
:**Səs rejissoru:** [[Seymur Əliyev]]
:**Sound supervisor:** Rafiq Hacıyev
:**Bum operatoru:** Cavid Abbasov
:**Geyim üzrə rəssam:** Nazilə Ağayeva
:**Qrim ustası:** Nura Babayeva
:**Montaj :** Əsgər Əli Hacızadə,Elşad Rəhimov
:**Rejissor assistenti:** Mirzəağa Mirzoyev
:**2-ci operator:** Asif Şirəliyev
:**Rəng korreksiyası:** Nicat Zeynallı
:**Baş işıqçılar:** Dadaş Abbasov,Rufiz Paşayev
:**İşıqçılar:** Elçin Məmmədov,Rəhman Rəhmanov
:**Kamera texnik:** Həsən Aslanov,Anar Nəsrullayev
:**Fotoqraf:** İsmayıl Rzayev 
:**Foto dizayner:** Namid Kərim
:**Focus puller:** Həsən Aslanov,Vüsal Süleymanov
:**Playback:** Tural Teymurov
:**Dolly:** Vüqar Mustafayev,Tural Teymurov
:**Qrafika:** Natiq Zeynalov
:**Baş koordinator:** Niyaz Əliyev
:**Koordinator:** Lili Baxış
:**İnzibatçı:** Kənan Əliyev
:**İnzibatçı assistenti:** İlhamə Həsənli
:**Kastinq:** Azər Həsənov,Türkan Sadıqzadə
:**Baş prodüser:** [[Oksana Rəsulova]]
:**İcraçı prodüser:'''  İsmayıl Bağırov

### Filmdə iştirak edənlər
:Fuad Poladov
:Oksana Rəsulova
:Elşad Xose (Elşad Əliyev (Xose) kimi)
:Münəvvər Əliyeva
:Şamil Süleymanlı (Şamil Süleymanov kimi)
:Təranə Əliyeva
:Şəhriyar Əbilov
:İlhamə Qasımova
:Nizar Məmmədov
:Babək Dunizadə
:Mikayıl Bəylərli
:Türkan Sadıqzadə
:Pərvanə Qafarova
:İsmayıl Bağırov
:Niyaz Əliyev
:Kənan Əliyev
:Xəqani Mustafayev
:Araz Hüseynov
:Nazilə Ağayeva
:İlham Rəcəbli
:Malik Kərimov
:Samirə Cavanşir
:Fərəc Zəkəriyyə

## Xüsusi təşəkkürlər
:Xalq rəssamı Sakit Məmmədov

## Xarici keçidlər
* https://www.youtube.com/watch?v=GWSBvIP52Wk
II Tiqran

**II Tiqran, və ya Böyük Tiqran** () — e.ə. 95-ci ildən e.ə. 55-ci ilə qədərki Ermənistan kralı.

## İstinadlar
Villar-le-Domb

**Villar-le-Domb** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Villar-le-Domb kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.

INSEE kodu — 01443.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 4330 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 2812 nəfərdən (15-64 yaş) 2115 nəfər İqtisadi fəal, 697 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 75.2%, 1999-cu ildə 73.8%). Fəal 2115 nəfərdən 1995 nəfər (1056 kişi və 939 qadın), 120 nəfər işsiz (48 kişi və 72 qadın) idi. Aktiv olmayan 697 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 257 nəfər pensiyaçı, 140 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsiz idi.
## Qalereya

Villars les Dombes.jpg|Kilsə
Panneaux d'entrée Villars-les-Dombes.JPG|Villar-le-Domb giriş işarəsi
Map commune FR insee code 01443.png|Kommuna xəritəsi


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Yuxarı Hüseyni (Çaroymaq)

**Yuxarı Hüseyni** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 278 nəfər yaşayır (44 ailə).

## İstinadlar
Asiya (dəqiqləşdirmə)

* Asiya — Yer kürəsindəki ən böyük qitə
* Asiya (Fironun arvadı) — Misir fironunun həyat yoldaşı
* Asiya (okeanida) — Qədim yunan mifologiyasındakı okeanidalardan biri
Məhəmməd Mehdi əl-Cəvahiri

**Məhəmməd Mehdi əl-Cəvahiri** (1899, Nəcəf – 27 iyul 1997) — İraq Ədəbiyyatçılar Birliyinin ilk rəhbəri və Jurnalistlərin Həmkarlar İttifaqının ilk sədri.

## Həyatı
Məhəmməd Mehdi Əl Cəvahiri Nəcəf şəhərində 1899-cu ildə anadan olub. Oxuma və yazmağı Nəcəf kitabxanasında öyrənmiş və Krallıqda təşrifat nümayəndəsi təyin edilmişdir. Daha sonra orta məktəblərdə pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. Krallıqdakı rəsmi işindən qəzet çap etməyə başlayandan sonra istefa etmişdir. 1997-ci il 27 iyulda vəfat edib.

## Fəaliyyəti
1930-cu ildə "Fərat", 1939-cu ildə "İnqilab", 1939-cu ildə "Ray Əl Am", Səbat", "Cihad" adlı qəzetləri nəşr etdirirdi. Eyni zamanda "Səbat", "Cihad" kimi nəşrlərin təsisçisi idi. İlk şeiri 1921-ci ildə çap olunmuşdur. İlk "Fərat" qəzetini çap etdirmişdi. 20 sayı işıq üzü gördükdən sonra qəzet ləğv edildi. Təhsil sahəsində işləmək üçün 1927-ci ildə Nəcəfdən Bağdada köçmüşdür. 1935-ci ildə "Divan Əl Cəvahiri" adlı ikinci divanını yazmışdır. 1947-ci ildə Kərbəladan millət vəkili seçilmiş, daha sonra İraq Ədəbiyyatçılar Birliyinin ilk rəhbəri və Jurnalistlərin Həmkarlar İttifaqının ilk sədri olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Səlcuq (dəqiqləşdirmə)

* Səlcuq — türk mənşəli sülalə
* Səlcuq-Baqrationi sülaləsi — Səlcuqlular və Baqrationilərin birləşməsindən yaranmış sülalə
* Səlcuq Sultan türbəsi — Türkiyədə türbə
* Səlcuq Universiteti — Türkiyədə universitet
* Səlcuq Ural — Türkiyəli müğənni
* Səlcuq Xatun — I Mehmedin qızı
* Səlcuq Yula — Türkiyəli futbolçu
* Səlcuq bəy — Səlcuqlu sülaləsinin banisi
* Səlcuq dili — Türk dillərindən biri
* Səlcuq (İzmir) —
Xəmsə əlyazması (М—156)

**Xəmsə əlyazması М-156** — farsdilli epik ədəbiyyatın klassiklərindən biri olan Nizami Gəncəvinin poemalarının toplandığı tarixi əlyazma. Əlyazma Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Əlyazmalar İnstitutunda saxlanılır.

## Xüsusiyyətləri

Əlyazmasında "Xəmsə" poemalarından ikisinin ardıcıllığı pozulmuşdur. Belə ki, *"[[Sirlər xəzinəsi]]"*ndən (1b — 26b) sonra *"[[Leyli və Məcnun (Nizami)|Leyli və Məcnun]]"* (128b — 77a), daha sonra isə *"[[Xosrov və Şirin (Nizami)|Xosrov və Şirin]]"* (78b — 118a) gəlir.

Əlyazmasında dördüncü poema olan *"[[Yeddi gözəl (Nizami)|Yeddi gözəl]]"*, digər poemalardan daha əvvəl — XVI əsrin I yarısında yazılmışdır. Həmin poemanın mətni incə əl işi olan və qızıl suyu, açıq mavi və qara boyalarla işlənmiş nəbati naxışlarla bəzədilmiş ünvan səhifəsi ilə başlayır. Poemanın mətni noxud rəngli yüksək keyfiyyətli şərq kağızı üzərində dörd sütun şəklində kalliqrafik nəstəliq ilə yazılmış, səhifənin kənarı isə qızılı və mavi rəngli xətlərlə çərçivələnmiş, qızılı və qara çərçivələrə alınmışdır. Sütunlar iki incə qızılı xəttlə bir-birindən ayrılmışdır. Çərçivələr arasındakı boşluqlar qızıl suyu ilə çəkilmiş nəbati naxışlarla doldurulmuşdur. Səhifələrin bəzədilməsində də eyni formada, qızıl suyu ilə çəkilmiş nəbati naxışlardan istifadə olunmuşdur. Həmin poemaya Təbriz miniatür məktəbinə məxsus 27 miniatür (126b, 127b, 129а, 130а, 131а, 131b, 132b, 133b, 134b, 135а, 136b 137b, 138b, 139b, 140b, 142, 144а, 145а, 148а, 155b, 158b, 161b 165а, 167b, 169а, 170b, 171b) çəkilmişdir. Başlıq kinovarla yazılmış və qızıl suyu ilə çəkilmiş iki xətlə çərçivəyə alınmışdır.

Sonuncu poemanın ikinci hissəsi olan *"İqbalnamə"* nazik parlaq şərq kağızı üzərində iki sütun şəklində yazılmış və geniş passport hissəsinə yapışdırılmışdır. Həmin hissə xırda nəstəliq xətti ilə yazılmışdır. Səhifələr qızılı və göy xəttlərlə çərçivələnmişdir. Sütunlar iki qızılı xətlə ayrılmışdır. Başlıq kinovarla yazılmışdır. Paleoqrafik xüsusiyyətlərinə görə əlyazmasının bu hissəsi də XVI əsrin I yarısına aiddir.

"Xosrov və Şirin" poeması nazik şərq kağızı üzərində dörd sütun olmaqla, yaxşı kalliqrafik nəstəliq ilə yazılmış, qızılı və göy xətlərlə çərçivələnmişdir. Mətndən əvvəl gələn naxışlı giriş qızıl suyu, mavi və qırmızı mürəkkəblə işlənmiş naxışlı giriş səhifəsi gəlir. Poemaya İsfahan miniatür məktəbinə aid 16 miniatür (83а — iki, 84а, 84b, 88b, 89b, 91b, 93b, 96b, 100а, 100b, 104а, 107b, 108b, 109а, 112а) əlavə edilmişdir. Paleoqrafik xüsusiyyətlərinə görə əlyazmasının bu hissəsi XVIII əsrin II yarısında yazılmışdır.

Əlyazmasının digər səhifələri noxud rəngli şərq kağızı üzərində dörd sütun olmaqla yazılmış, qızıl suyu və qara rəngli xətlərlə çərçivəyə alınmışdır. Başlıqlar qırmızı mürəkkəblə bazılmışdır. Paleoqrafik xüsusiyyətlərinə görə əlyazmasının bu hissələri XIX əsrin I yarısında Orta Asiyada yazılmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Хамсэ // Низами Гянджеви: Краткий справочник / Составитель Дж. В. Каграманов. — Элм, 1979. — səh. 92.
Abdulla Dağıstani

**Abdullah Dağıstani** () — türk sufi.

## Həyatı
Dağıstanın Ganep kazasındaki Kikunu kəndində ( Şeyx Şamil 'in Gimri kəndinə yaxın),  həkim ailəsində dünyaya gəlmişdir. Atası həkim, qardaşı isə Rusiya ordusunda ümumi cərrah idi.

1900-cü illərdə kənd əhalisi Osmanlı dövlətinə köç etdilər. Bursada bir il qədər qaldıqdan sonra, Dağıstanlı qaçqınlar ilə birlikdə Güneyköy, Yalova 'ya (köhnə REŞADİYE) daşınıb orada özlərinə yeni bir kənd inşa etdilər.

Mənəvi yolda bir Nakşibendiyye mürşidi olan dayısı Şerafeddin Dağıstaninin şagirdi olmuşdur. Dövründə çox məşhur şəxs idi. 1910-cu ildə Halime xanımla evləndi. 1915-ci ildə Çanaqqalada Osmanlı ordusunda vuruşdu və ağır yaralandı.

1936-cı ildə Şərafəddin Dağıstaninin vəfatından sonra  Misirdən başsağlığı istəmək niyyəti ilə Resadiye kəndinə br heyət gəldi. Heyətdəki bir şəxs Abdullah Dağıstaninin qızı ilə nişanlandı və Abdulla əfəndi ailəsi ilə birlikdə Misirə köçdü.

Şeyx Abdullahın qızı boşandıqdan sonra ailəsi ilə birlikdə Suriyaya köçdü. Bir müddət Hələbdə qaldıqdan sonra Xümsə və sonunda Şama, Qasiyuna yerləşdilər.

30 sentyabr 1973-cü ildə Şamda vəfat etdi və Qasiyunda qurulmuş türbədə dəfn edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Villet-sür-En

**Villet-sür-En** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şalamon kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.

INSEE kodu — 01449.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 673 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 462 nəfər (15-64 yaş) arasında 347 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 115 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 75.1%, 1999-cu ildə 73.1%). Fəaliyyət göstərən 347 sakindən 320 nəfər (178 kişi və 142 qadın), 27 nəfər işsiz (13 kişi və 14 qadın) idi. Fəal olmayan 115 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 49 nəfər təqaüdçü, 30 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Qalereya

Église Saint-Martin de Villette-sur-Ain - 3.JPG|Kilsə
Mairie de Villette-sur-Ain.JPG|Şəhər meri
Église Saint-Martin de Villette-sur-Ain - 9.JPG|Hərbi xatirə
Restaurant à Villette-sur-Ain.JPG|Restoran
Lavoir de Villette-sur-Ain.JPG|İctimai camaşırxana
Map commune FR insee code 01449.png|Kommuna xəritəsi


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt  
* 
*
Allon (Yuxarı Provans Alpları)

**Allon** (, ) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Sent-Andre-lez-Alp kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Kastelan.

INSEE kodu — 04005.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 131 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 62 nəfərin (15–64 yaş arasında) 33-ü iqtisadi cəhətdən, 29-u fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 53,2%, 1999-cu ildə 68,8%). 33 aktiv adamdan 30 nəfəri (22 kişi və 8 qadın), 3 qadın işsiz idi. 29 hərəkətsiz 5 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 14 nəfər təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Əhməd Mədəni Qüdsizadə

**Əhməd Mədəni Qüdsizadə Abdullah oğlu** () — türkman mətbuatının görkəmli nümayəndəsi.

## Həyatı
Əhməd Mədəni Qüdsizadə 1890-cı ildə anadan olub. İlk türkman qəzeti olan "Havadis" qəzetinin əsasını 1911-ci il 24 fevralda qardaşı Məhəmməd Zəki Qüdsizadə ilə İraqda qoyub. Əhməd Mədəni Qüdsizadə şair Abdullah Qüdsizadənin oğludur. Əhməd Mədəni 48 yaşı tamam olduqdan sonra 1940-cı il 24 yanvarda vəfat etmişdir. Kərkükün Musalla bölgəsində yerləşən böyük türbəli Cümcümə məzarlığı yaxınlığında dəfn edilmişdir.

## Fəaliyyəti
Əhməd Mədəni Qüdsizadə 1909-cu ildə 17-18 yaşlarında olarkən Bağdadda türkman və ərəb dillərində nəşr olunmuş "Əl Zuhur"un türkman dilində olan bölməsinə məqalələr yazmağa başlamışdır. Mosulda çap edilmiş "Neynəva" və 1910-cu ildə "Nəcah"da yazılar dərc etdirmişdi. O, bəzi məqalələrinə görə 1912-ci ilin aprel ayında Bağdadda aparılmış mühakimədə bəraət qazanmışdır. Əhməd Mədəni 1911-ci il fevralın 24-də qardaşı Məhəmməd Zəki ilə Kərkük şəhərində ilk dəfə "Havadis" adlı türkcə siyasi qəzet çıxarmağa və şəxsi təşəbbüsü ilə eyni adda mətbəə yaratmağa müvəffəq olmuşdur. Qəzetin 29 sayını jelatin çap üsulu ilə dərc etmişdilər. "Havadis" siyasi və ədəbi qəzet olaraq bir sıra hallarda şəkilli də çap edilmişdib. "İrəli" qəzetinin 1930-cu il 4 apreldə 4-cü sayında çap edilmiş məqaləsində "Havadis" qəzetinin İraqda çap edilmiş ilk şəkilli qəzet olması qeyd edilmişdi. Əhməd Mədəni Qüdsizadə 1920-ci il 20 noyabrda ilk sayı yayımlanmış türkcə "Təcəddüd" qəzetinin təsisçisi olmuş, ancaq istənilən milli qayəni reallaşdıra bilməyəcəyini anlayaraq qəzetdən uzaqlaşmışdı. 1924-cü ildə Kərkükə tabe olan Kifri nahiyəsində ibtidai sinif müəllimi kimi çalışmışdır.

Əhməd Mədəni Qüdsizadənin məşhur "Məqaləti mədəniyyə" və "Vətən üçün fəryadım" adlı çap əsərləri də işıq üzü görmüşdür. "Məqaləti mədəniyyə" əsəri Bağdadda "Ədəb" mətbəəsində çap edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Məhəmməd Mehdi
* Məhəmməd Mehdi Əl Cəvahiri

## İstinadlar
Hüseyni

* Hüseyni (üzüm) — Üzüm növü. 
* Aşağı Hüseyni (Çaroymaq)
* Yuxarı Hüseyni (Çaroymaq)
Redmi

**Redmi** — Çin istehsalı olan smartfon və Çin elektronika şirkəti Xiaomi-ə məxsus alt marka. Xiaomi tərəfindən ilk dəfə 2013-cü ilin iyul ayında elan edilmiş bir büdcə smartfon xətti olaraq təqdim edildi. 2019-cu ildə Xiaomi-nin yalnız giriş səviyyəsində və orta mənzilli cihazlara yönəldilmiş ayrı bir alt markası halına gəldi. Xiaomi-nin özü isə ən yüksəksəviyyəli və flaqmanı Mi lineup'a yönəldi. Redmi telefonları Android-in üstündəki Xiaomi MIUI istifadəçi interfeysindən istifadə edir. Modelləri ümumiyyətlə 6 "ekrana sahib olan giriş səviyyəli Redmi telefonlara və 5" -dən çox ekranlara sahib orta mənzilli Redmi Note seriyasına bölmək olar və daha yüksək xüsusiyyətlərə malikdir. Aşağı dərəcəli Redmi A seriyası və Redmi Go bir sıra Asiya və Avropa ölkələrində satılmışdır. Digər Xiaomi smartfonlarından ən əhəmiyyətli fərq, daha az bahalı komponentlərdən istifadə etmələri və buna görə daha qənaətcil olmasıdır. 2014-cü ilin avqustunda, The Wall Street Journal, 2014 maliyyə ilinin ikinci rübündə Xiaomi'nin Çində smartfon göndərmə sıralamasında 14% bazar payına sahib olduğunu bildirdi. Redmi satışları daşınma reytinqində bu qazancın əldə olunmasına töhfə verən bir amil olaraq qiymətləndirildi.

Xiaomi-dən sonra Redmi Wear OS ağıllı saatını da işə sala bilər. Lu Weibing, Baş Direktor, Redmi eyni mövzuda bir işarə verdi. Bu, smartwatch sənayesində yeni iştirakçı olan Redmi edəcəkdir. Ən son Redmi "Xiaomi Redmi Note 14 Pro Plus" smartfonudur. 2024-cü ildə istehsal olunaraq, satışa çıxarılmışdır.

## İstinadlar
Nərgizabad (Çaroymaq)

**Nərgizabad** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 136 nəfər yaşayır (32 ailə).

## İstinadlar
Zoğlu dovşankələmi

**Zoğlu dovşankələmi** — (lat. Sedum stoloniferum).

## Qısa morfoloji təsviri
Zoğlu dovşankələmi çoxillik bitkidir. Kökümsovu uzun, sürünən, milşəkillidir. Gövdəsi düz və ya qalxankimi, hündürlüyü 10–20 (30) sm, aşağı hissədə bəzən sərilən və ya sürünən, çılpaq və qırmızımtıl rənglidir. Yarpaqları qarşıqarşıya düzülmüş, çılpaq, qısa saplaqlı və ya saplaqvari daralmış, kənarları tam və ya çox vaxt küt və ya dairəvi-dişli, 5–17 (20) mm uzunluqda, 10&nbsp;mm-ə qədər enində, kənarları çox dar ağ haşiyəlidir. Çiçəkqrupu çətirvari, meyvə verən zaman qırmızımtıl rənglidir. Çiçəkləri, demək olar ki, oturaq və ya saplaqlıdır. Ləçəkləri 5–8&nbsp;mm uzunluqda, lansetvari-xətli, kütvari sivriləşmiş, çəhrayı rənglidir. Erkəkciklər 10 sayda, 2 dəfə ləçəklərdən qısa, tozluqları tünd və ya qaratəhər fırfır rənglidir. Meyvəcikləri uzunsov-ulduzşəkillidir, 5–6&nbsp;mm uzunluqda, yumurtavari-uzunsov, buruncuğu var və qarın hissəsində 2 qabarıqlığı var.

## Yayılması
Zoğlu dovşankələmi BQ qərbi, BQ Quba sahəsinin rayonlarında aşağı dağ qurşağından orta dağ qurşağına kimi yayılmışdır. Meşədə və kolluqlarda, qayaların üzərində bitir.

## İstinadlar
Topaçiçək qoyunqulağı

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Qısa morfoloji təsviri
Birillik və ya ikiillik bitkidir. Gövdəsi qalın, hündürlüyü (15) 30-60 (70) sm, sadə və ya yuxarı hissədə nadir və ya qısa budaqlıdır. Kökətrafı yarpaqları kürəkşəkilli-lansetvari, aşağı gövdə yarpaqları tərslansetvari, küt, növbətilər uzunsov-lansetvari və uzunsovvari, yuxarı yarpaqlar yumurtavarilansetvari və ya yumurtavari, küt və ya itidir. Çiçəkqrupu gövdənin yuxarısında sıx-qalxanvari olub, əsasında bir neçə sayda yumurtavari yuxarı yarpaqları vardır. Çiçəkaltlığı ağtəhər və ya bənövşəyi rəngli, ləçəkləri çəhrayıdır. Qutucuq uzunsov-silindrvari, toxumları böyrəkvari, qəhvəyitəhər, xırda qabarıqlıdır.

## Yayılması
Böyük Qafqazın qərbindəki rayonlarda orta dağ qurşağından yuxarı dağ qurşağına kimi yayılmışdır. Meşə talalarında, kolluqlarda, dağ çəmənlərində, qayaların üzərində, axınların və dağ çaylarının kənarlarında bitir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Steven dovşankələmi

**Steven dovşankələmi** - (lat. *Sedum stevenianum*).

## Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik bitkidir. Kökümsovu nazik, çox budaqlanandır. Gövdəsi incə, qırmızıtəhər, hündürlüyü 6 sm-ə qədər, sərilən, sürünən və ya qalxandır. Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülən, oturaq, 3–7&nbsp;mm uzunluqda, 4&nbsp;mm-ə qədər enində, qısa saplaqlı, oval və ya tərsyumurtavari və ya belvari, tamkənarlı, nadir hallarda qırmızımtıldır. Çiçəkqrupu az çiçəkli, 3-5 çiçəkli, bəzən təkdir. Ləçəkləri 5–6&nbsp;mm uzunluqda, uzunsov-lansetvari, çəhrayı və ya tünd fırfır rənglidir. Erkəkcik 10 ədəd, tozluqları fırfır rəngli, tacdan qısadır.

## Yayılması
Steven dovşankələmi BQ qərbi, BQ Quba sahəsinin rayonlarında subalp və alp qurşaqlarında yayılmışdır. Çınqıllı yamaclarda, qaya töküntülərində və çatlarında bitir.
## İstinadlar
Giləmərzə

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Makroneziya, Avropa, Efiopiya, eləcə də Aralıq dənizi sahillərindən İrana qədər yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Çoxillik, qısa tüklü bitkidir. Gövdəsi düz, yatan və ya bir qədər qalxan çoxbudaqlı, hündürlüyü 15-30 sm-dir. Yarpaqları qısa saplaqlı, 1-2 sm uzunluqda, 5–10 mm enində, oval və ya yumurtavari, ucları küt, qıraqları azacıq dişciklidir. Çiçəkqrupu çoxsaylı, diametri 10–15 mm olan çoxçiçəkli çiçək köbələrindən ibarətdir. Kasacığı ikidodaqlı, xaricdən tüklüdür. Tacı 5–7 mm uzunluqda, kasacıqdan iki dəfə uzun, əlvan çəhrayı rənglidir. Fındıqcıqları xırda, 0,5 mm uzunluqda, yumrudur.

Giləmərzənin güclü ətri var və o, balıq yeməklərində daha çox istifadə edilir. Yüz illərdir ki, bu bitkidən müxtəlif xəstəliklərin müalicəsi zamanı istifadə edilir. Giləmərzə bitkisi Antik Yunanıstanda və Romada xoşbəxtliyin simvolu kimi tanınırdı. Giləmərzə çayından daha çox spazm, köp zamanı, sidikqovucu və tərlədici kimi istifadə edilir. Giləmərzə çayı immun sistemini gücləndirir. Həzm prosesinə çox böyük faydası var. Bunlarla yanaşı o, quru öskürəyə, mədədə köpə, astmaya, revmatik ağrılara, diş ağrısına və baş ağrısına gözəl təsir edir.

## Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanda Böyük Qafqazın şərqi, Quba sahəsinin rayonlarında arandan aşağı dağ qurşağına kimi yayılmışdır. Rütubətli yerlərdə və bataqlıq ərazilərdə bitir. Ən çox cənubda rast gəlinir, əsasən Lənkəran ovalığında.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
İriçiçəkli mərcanotu

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. 

## Botaniki xarakteristikası
Çoxillik bitkidir. Gövdəsi düz və ya yüksələn, yumşaq uzun aşağı yönəlmiş tükcüklü, (10) 20-50 (75) sm hündürlükdədir. Yarpaqları yumurtavari və uzunsov-yumurtavari, küt, qaidəsində ürəkvari, kənarları küt iri mişarvari və ya iri kütdişli, üst hissəsində seyrək, aşağı hissəsində sıx uzun tüklü; gövdəətrafı yarpaqlar uzun saplaqlı, yuxarı yarpaqlar oturaqdır. Çiçək köbəsi çox çiçəklidir. Tac olduqca iri, 3,5 mm-ə qədər uzunluqda, çəhrayı və ya fırfır, nadir hallarda ağ rənglidir.

## Yayılması
BQ qərbi, BQ şərqi, BQ Quba sahəsinin rayonlarında yuxarı meşə, subalp və alp qurşağında yayılmışdır. Çəmənlərdə bitir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Əməkdar müəllim

* Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi
* Azərbaycan SSR-in əməkdar müəllimi
* Gürcüstan SSR-in əməkdar müəllimi
* Ermənistan SSR-in əməkdar müəllimi
* Ukraynanın əməkdar müəllimi
Məhsəti Gəncəvinin heykəli (Gəncə, 1983)

**Məhsəti Gəncəvinin heykəli** — heykəltəraşı Münəvvər Rzayeva olan və 1983-cü ildə Gəncə şəhərində qoyulmuş heykəl. Hündürlüyü 5 metr olan heykəlin memarı isə L.Rüstəmovdur. Münəvvər Rzayevanın dediyinə görə Məhsəti Gəncəvi obrazını yaratmaq üçün o ömrünün 20 ilini sərf edib. Şairənin dolğun obrazını yaratmaq üçün saysız-hesabsız variantlar işləmişdir.  Heykəl hazırda Gəncədə Xan bağında yerləşir.
## Həmçinin bax
* Nizami Gəncəvinin heykəli

## İstinadlar
Tor (həndəsi fiqur)

**Tor** (toroid) — doğuran çevrənin bu çevrə ilə eyni müstəvidə yerləşən və onu kəsməyən düz xəttin (fırlanma oxu) ətrafında firlanması nəticəsində alınan səth.

Bəzən doğuran çevrənin fırlanma oxunu kəsməməsi də istisna olur. Belə olan halda, əgər doğuran çevrə fırlanma oxunu kəsərsə, yaxud ona toxunarsa, belə tor qapalı tor, əks halda açıq tor adlanır.
Əlicula (Çaroymaq)

**Əlicula** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 53 nəfər yaşayır (9 ailə).

## İstinadlar
Vilbua

**Vilbua** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Lanyo kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Belle.

INSEE kodu — 01434.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 1153 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2010-cu ildə 773 nəfər əmək qabiliyyətli insanlar arasında (15-64 yaş) 593 nəfər İqtisadi cəhətdən fəal, 180 nəfər hərəkətsiz idi (fəaliyyət göstərici 76.7%, 1999-cu ildə 70.1%). Fəaliyyət göstərən 593 sakindən 544 nəfər (312 kişi və 232 qadın), 49 nəfəri işsizdir (18 kişi və 31 qadın). 180 hərəkətsiz 41 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 72 nəfər təqaüdçü, 67 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
## İdarəçilər

## Qalereya

Villebois.jpg|Vilbua
Villebois depuis Souclin.JPG|Vilbua
France Sault-Brénaz Barrage.jpg|
Sault-Brénaz.JPG|Rona çayı


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Allos

**Allos** (, ) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Allos-Kolmar kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Kastelan.

INSEE kodu — 04006.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 695 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatın əsasını turizm təşkil edir.

2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 471 nəfər (15–64 yaş) arasında 360 nəfər iqtisadi fəal, 111 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 76,4%, 1999-cu ildə 79,8%). Fəal olan 360 nəfərdən 341 nəfər (193 kişi və 148 qadın), 19 nəfər işsiz (11 kişi və 8 qadın) idi. Aktiv olmayan 111 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 55 nəfər təqaüdçü, 36 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.

## Qalereya

Fayl:Allos lake 01.jpg
Fayl:Allos lake 02.jpg
Fayl:Mont Pelat + Lake Allos tour 24.jpg
Fayl:Allos lake 04.jpg


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Alman-an-Provans

**Alman-an-Provans** (, ) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Ryo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.

INSEE kodu — 04004.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 497 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 323 nəfərdən (15–64 yaş) 217 nəfər iqtisadi fəal, 106 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 67,2%, 1999-cu ildə bu 68,5%) idi. 217 fəal şəxsdən 187 nəfəri (101 kişi və 86 qadın), 30 nəfəri işsiz (14 kişi və 16 qadın) idi. 106 hərəkətsiz 19 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 49 nəfər təqaüdçü, 38 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.

## Görməli yerləri
* Üç qala mott: La-Mutto, Notr-Dam və Sen-Mark
* Sen-Mark kilsəsi
* Sen-Mark ibadətgahı

## Qalereya

Fayl:Allemagne Mairie.JPG|Meriya
Fayl:Allemagne - MM.JPG|Hərbi memorial


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Anql (Yuxarı Provans Alpları)

**Anql** (, ) — Fransa kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Sent-Andre-lez-Alp kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Kastelan.

INSEE kodu — 04007.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 72 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 46 nəfər arasında (15–64 yaş) 26 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 20 nəfər fəaliyyətsiz olmuşdur (fəaliyyət göstərici 56,5%, 1999-cu ildə 58,5%). 26 fəal 25 nəfərdən (15 kişi və 10 qadın) 1 nəfər işsiz idi. 20 hərəkətsiz 4 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 6 nəfər təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Anno (kommuna)

**Anno** (, ) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Anno kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Kastelan.

INSEE kodu — 04008.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 131 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 649 nəfər (15–64 yaş arasında) 448 nəfər iqtisadi cəhətdən, 201 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 69,0%, 1999-cu ildə 71,3%). Fəal 448 nəfərdən 411 nəfər (229 kişi və 182 qadın) işləyir, 37 nəfər işsizdir (15 kişi və 22 qadın). 201 hərəkətsiz olan 38 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 80 nəfər təqaüdçü, 83 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Antraj

**Antraj** (, ) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Şərqi Din-le-Ben kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.

INSEE kodu — 04074.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 114 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 75 yaş arasında (15–64 yaş arasında) 65 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 10 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 86,7%, 1999-cu ildə 72,9%). Fəal olan 65 nəfərdən 61 nəfər (35 kişi və 26 qadın) çalışdı, 4 kişi işsizdi. 10 hərəkətsiz 3 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 3 nəfər təqaüdçü, 4 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Antreven

**Antreven** (, ) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Le-Me kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.

INSEE kodu — 04077.

## Əhalisi

2008-ci ildə əhalinin sayı 167 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 101 yaşında (15–64 yaş arasında) 73 nəfər iqtisadi fəal, 28 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72,3%, 1999-cu ildə 64,6%). Fəal olan 73 nəfərdən 56 nəfər (26 kişi və 30 qadın), 17 nəfər işsiz (13 kişi və 4 qadın) idi. 28 hərəkətsiz 3 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 13 nəfər təqaüdçü, 12 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Antrevo

**Antrevo** (, ) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Antrevo kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Kastelan.

INSEE kodu — 04076.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 925 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 536 nəfərin (15-64 yaş arasında) 384 nəfəri iqtisadi cəhətdən, 152 nəfər hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 71.6%, 1999-cu ildə 72.2%) idi. Fəal olan 384 nəfərdən 343 nəfəri (183 kişi və 160 qadın), 41 nəfəri işsizdir (14 kişi və 27 qadın). 152 hərəkətsiz 31 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 74 nəfər təqaüdçü, 47 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Qalereya

Fayl:Entrevaux - Porte d'Italie.jpg|
Fayl:Aqueduc Entrevaux.jpg|
Fayl:Entrevaux - Fontaine de la placette.jpg|Fəvvarə
Fayl:Entrevaux - Citadelle.JPG|Qala


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Antrepyer

**Antrepyer** (, ) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Sisteron kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.

INSEE kodu — 04075.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 389 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 246 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 174 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 72 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 70,7%, 1999-cu ildə 67.2%). Fəal olan 174 nəfərdən 164 nəfəri (94 kişi və 70 qadın), 10 nəfər işsiz (3 kişi və 7 qadın) idi. Fəal olmayan 72 nəfər arasında 22 nəfər şagird və ya tələbə, 25 nəfər təqaüdçü, 25  nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Anşastrey

**Anşastrey** (, ) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Barselonnet kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Barselonnet.

INSEE kodu — 04073.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 427 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 292 nəfər (15-64 yaş) arasında 221 nəfər iqtisadi fəal, 71 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 75,7%, 1999-cu ildə 79.1%). Fəal 221 nəfərdən 208 nəfəri (122 kişi və 86 qadın), 13 nəfəri işsiz (3 kişi və 10 qadın) idi. Aktiv olmayan 16 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 31 nəfər təqaüdçü, 24  nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Arşay

**Arşay** (, ) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. La-Javi kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Forkalkye.

INSEE kodu — 04009.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 11 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 6 nəfər arasında (15-64 yaş) hamısı iqtisadi cəhətdən aktiv idi (fəaliyyət göstərici 100.0%, 1999-cu ildə 66.7%). Fəal olan 6 nəfərdən 4 nəfər (3 kişi və 1 qadın), 2 nəfər işsiz (1 kişi və 1 qadın).
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Qulaməli Üveysi

**Qulaməli Üveysi** (; ) — Azərbaycan əsilli İran generalı, Şah qvardiyasının rəisi, Tehran şəhərinin hərbi komendantı, Şah ordusunun sonuncu komandanı, öz dövrünün ən mahir hərbiçisi.

## Həyatı
Qulaməli Üveysi  16 aprel 1918-ci ildə Qum vilayətinin Fürdov kəndində Üveysi ailəsində anadan olmuşdu. Kəndin əhalisi mənşəcə türkmanlardan təşkil olunmuşdu. Onun öz şəcərəsi Qaraqoyunlu Qara Yusifə çatır. Ana tərəfdən isə Məhəmməd Əli Şah Qacarın böyük oğlu Hüseyn Əli Mirzənin nəvəsidir.

O, 1937-ci ildə Şərif Dölə Bozorgun nəvəsi, Şərif Dölə Bəniadəmin qızı olan Şərafət Bəniadəm ilə ailə həyatı qurub.

## Təhsili və karyerası
Qulaməli Üveysi Tehranda İran Ali Hərbi Məktəbin Zabitlər fakültəsinin məzunudur. O, Məhəmmədrza şah Pəhləvi ilə eyni fakültədə təhsil alıb.

Qulaməli Üveysi 5 dekabr 1978-ci ildə İranın əmək naziri olmuşdu.

Qulaməli Üveysi 7 fevral 1984-cü ildə Parisdə terror edildi.

## Həmçinin bax
* Hüseyn Fərdust
 
## İstinadlar
Ayaz

**Ayaz** — kişi adı və təxəllüs.

* Ayaz Abdullayev — Texnika elmləri doktoru, professor,
* Ayaz Hüseynov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, 2016-cı ildə Aprel döyüşlərinin şəhidi,
* Ayaz Qasımov — Azərbaycanlı müğənni,
* Ayaz Quliyev — "Rostov"" futbol klubu və Rusiyanın gənclərdən ibarət yığmasında yarımmüdafiəçi
* Ayaz Mehdiyev — Azərbaycan Premyer Liqasının Rəvan klubunda yarımmüdafiəçi olmuş peşəkar Azərbaycanlı futbolçu,
* Ayaz Mehmed Paşa — I Sultan Süleyman Qanuninin dövründə Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi,
* Ayaz Mustafayev — Qarabağ uğrunda şəhid,
* Ayaz Mütəllibov — Azərbaycan Respublikasının 1-ci prezidenti, Azərbaycan SSR Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin sonuncu, 14-cü birinci katibi,
* Ayaz Orucov — Azərbaycan Respublikasının Məcburi Köçkünlərin Sosial İnkişaf Fondunun direktoru,

;Yaşayış məntəqələri
* Ayaz (Həştrud)
Çuktu (Çaroymaq)

**Çuktu** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 61 nəfər yaşayır (13 ailə).

## İstinadlar
Tsısi

**Tsısi**, **Tsı Si** () — Tzin Çin imperiyasının Böyük imperatriçası,1861-ci ildən 1908-ci ilə qədər bütün ali hakimiyyəti öz əlində cəmləşdirmişdir.

## İstinadlar
14 (albom)

***14*** – Azərbaycan reperi PRoMetenin 2011-ci ildə buraxdığı albomudur.

## Hazırlanması

## Mahnıların Siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Apple music-də dinlə
*Spotify-da dinlə
*Youtube-da dinlə
Mehmed Cəmaləddin Əfəndi

**Mehmet Cəmaləddin Əfəndi** () — Osmanlı ruhanisi, şeyxülislam və hüquqşünas.

## Həyatı
Cemalledin Əfəndi 1848-ci ildə İstanbulda anadan olmuşdur . Atası Şeyx Əhməd Xalid Əfəndi də hüquqşünas idi, həm qazi, həm də nazir vəzifəsini icra edirdi. Anası Kəvabibiyə ailəsindən idi və Mehmed Səid Əfəndinin qızı idi.

Cəmallədin Əfəndi Osmanlı və İslam hüququ ixtisasına yiyələnmiş və 1884-cü ildə İstanbulun qazisi olaraq Osmanlı dövlətinə xidmət etmişdir. Bundan dərhal sonra, 1888-ci ildə, Anadoluya, 1890-cı ildə isə Rumelinə Qazi təyin edilmişdir.

4 sentyabr 1891-ci ildə 43 yaşında Şeyxülislam olmuşdur. 16 il 11 ay bu vəzifəni icra etmiş və sonra növbəti dəfə qısa müddətə bu vəzifəyə təyin edlməsi səbəbindən ümumilikdə 18 ilə yaxın bir müddət bu vəzifədə qalaraq Zənbilli Əli Əfəndidən sonra tarixdə, bu vəzifəni ən uzun müddətə tutan üçüncü adam olmuşdur .

Məşhur həkim və bələdiyyə başçısı Cəmil Topuzlu onun kürəkənidir. C. Əfəndi Birlik və Tərəqqi Partiyasının almanlara və müharibə tərəfdarları siyasətinə qarşı çıxdığına görə 1913-cü ildə Misirə sürgün edilmiş, 5 aprel 1917-ci ildə İskəndəriyyə yaxınlığındakı Ramleh şəhərində 79 yaşında vəfat etmişdir. Onun nəşi İstanbula gətirilərək Topkapı Sarayına qoyulmuş, sonra isə İstanbuldakı Edirnekapı şəhidlər məzarlığında dəfn edilmişdir.

1920-ci ildə İstanbulda "Xatirələri" nəşr edilmişdir. Sonralar, 1990-cı ildə "Siyasi xatirələr" adı altında Latın əlifbasında yenidən yayınlanmışdır .

## İstinadlar
Keşiş dağı

**Keşiş dağı** ya da **Olimp dağı** (, *Olympos*), Yunanıstanın şimalında, Teseliya və Orta Makedoniya inzibati bölgələri arasında qalan məşhur dağdır. Dağ, 2.917 m yüksəkliyi ilə Yunanıstanın ən yüksək nöqtəsidir və eyni zamanda mifoloji inanclara görə Olimp tanrılarının evidir.

## İstinadlar