open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Söyüdlü (Gədəbəy)

**Söyüdlü** — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun Söyüdlü kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarix
Söyüdlü kəndi qədim tarixə malikdir. Burada VII–VIII əsrlərə aid Qız qalası, Qədim Albaniya dövrünə aid Mahrasa məbədi kimi abidələr mövcuddur.

SSRİ-nin dağılması ilə yaranan tarixi şərait nəticəsində Azərbaycanın müstəqilliyi bərpa olunandan sonra kənd 1993-cü ildən Gədəbəy rayonunun tərkibində ərazi vahidi yaradılmış eyniadlı inzibati ərazi vahidində yerləşir.

2023-cü ilin iyununda bir qrup şəxs kənd ərazisində inşa olunan süni gölün (qızıl mədəninin çökdürücü hövzəsi) tikintisinə müdaxilə edərək etiraz aksiyası keçirmişdirlər, nəticədə, polislərlə kəndlilər arasında qarşıdurma yaşanmışdır.

## Toponimika
Kəndin keçmiş adı Mollahasanlı olmuşdur. Yerli məlumata görə, yaşayış obyektini əslən naxçıvanlı olan və bir müddət Türkiyədə yaşadıqdan sonra buraya köçmüş Kor Orucəli (ona görə də bu kəndə el arasında Korlar da deyilmişdir) və onun oğlu Molla Hasan köhnə kənd yerində salmışdır. XX əsrin əvvəllərində ətrafdakı Abdullauşağı, Qaraqoyunlu, Qurdulu və Mollalı adlı kəndlər də buraya köçmüş və öz adlarını məhəllə adlannda saxlamışlar. Oykonim kəndin salındığı yerdə söyüd ağaclarının olmasını əks etdirir.

## Mədəniyyət
Söyüdlü kəndinin 1 ümumtəhsil məktəbi, 1 uşaq baxçası, 1 kitabxana və 1 mədəniyyət evi vardır.

## Coğrafiya

Dağlıq ərazidə yerləşir. Gədəbəy rayonunun bir çox kəndlərində olduğu kimi Söyüdlü kəndində mineral bulaqlar çıxır.

## Demoqrafiya
Söyüdlü kəndi bu günə qədər 300-dən çox müxtəlif sahələr üzrə alim, mütəxəssis və digər sənət sahibləri yetişdirib. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 2882 nəfər əhali yaşayır. Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Gədəbəy Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Aşağı Oruzman

**Aşağı Oruzman** — Gürcüstan Respublikasının '''Aşağı Kartli ölkəsinin''' Başkeçid rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd. Başkeçid şəhərindən 4&nbsp;km güneydə dəniz səviyyəsindən 1220m yüksəklikdə yerləşir. Kənd qədim türk məskənidir. Bu toponim oğuzoğlu Uruzu xatırladır. 1536-cı ilin sənədlərində(Baratlıların bölgü kitabında) ORMOZON toponiminə rast gəlirik. Bu isə bu kəndin nə qədər qədim olduğunu sübut edir.Bunu rus,yunan,gürcü və.s mənbələri də təsdiq edir.

## Coğrafiya

Kənd dağlıq yerdə yerləşir.Oruzman iki çay arasında (Təvədöy(Xram) və Qaraçay(Söyüdlü))hündür bir yerdə yerləşir.Kənd bir neçə kəndlə qonşudur. 
Bunlar: Yuxari Oruzman, Salxoz, Qarakilsə, Dəllər, Bəzəkli, Hamamlı, Başkeçid rayonu, Armudlu...

## Məşğuliyyəti

Məşğuliyyəti əsasən maldarlıq qismən də əkinçilikdir. Maldarlıqla məşğul olanlar əsasən dağlara yaylağa çıxırlar. Bu dağlar: Leninovka, Qırxbulaq, Qaradağ, Qırmızı bulaq, Dağ Bəzəklisi, Əyriqar, Təpəldağ, Qoca qaçan, Şam duyə, Sənək uçan,və.s
Əkinçiliklə məşğul olanlar əsasən kartofçuluqla, taxılçılıqla, məşğul olurlar.

## Əhalisi

Kənd təxminən 130-140 evdən ibarətdir.2002-ci ilin məlumatlarına görə kənd əhalisi 660 nəfər olub. Hazırda bəzi məlum problemlər üzündən cavan nəsil əhali kəndi tərk edib xaricə əsasən Rusiyaya, Azərbaycana, Türkiyəyə köç edir və orada işləyirlər.

## Mənbə

*Aşağı Orzuman kəndi
Elnar Qarayev

**Qarayev Elnar Cəfər oğlu** () — Azərbaycan teatr və kino aktyoru.

## Həyatı
Elnar Qarayev 26 yanvar 1983-cü ildə Sumqayıt şəhərində anadan olub. 2006-cı ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Teatr kollektivinin rejissoru fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Tələbə vaxtlarından Bakı Bələdiyyə Teatrında aktyor vəzifəsinə daxil olub. 2005-ci ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının aktyorudur.

## Əsas rolları

### Bakı Bələdiyyə Teatrı
# Dönüş (Cəfər Cabbarlı) — Bayram
# Oğul (A. Babayev) — killer
# Məlikməmməd nağılı — Qara div
# Ölülər (Cəlil Məmmədquluzadə) — kəndli
# Domoklun qılıncı (Nazim Hikmət) — həkim
# Xəyanətin müsibəti (İ. Kərimov) — qapıçı
# Dəli Domrul (Altay Məmmədov) — sərkərdə
# Türk sancağı (A. Qurbani) — Xanəli

### Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrı
# Dirilən adam (Mir Cəlal) — kəndli, məhbus
# Ölüləri qəbristanlıqda basdırın (İsmayıl Şıxlı) — aşıq
# Mesenat (Əli Əmirli) — tələbə
# Tıq-tıq xanım (Abdulla Şaiq) — sehrbaz pişik
# İkinci səs (Bəxtiyar Vahabzadə) — katib
# Bizim qışın sərgüzəşti (X. Həsənova) — Sakit
# İmzanın hökmü (T. Kazımov) — Cəlil
# Gəl Novruzum (S. Cavadlı) — 1-ci ozan
# Kvazimodo (Viktor Hüqo) — Culian Qoşer (dövlət naziri)
# Varlı qadın (Əli Əmirli) — mühafizəçi
# Dəlilər və ağıllılar (İlyas Əfəndiyev) — jurnalist
# Bu dünyanın adamları (Hidayət) — xidmətçi
# Hamlet (Uilyam Şekspir) — Marsel
# Qatil (Elçin) — süpürgəçi
# Boy çiçəyi (İlyas Əfəndiyev) — Bədəl
# Mənim günahım (İlyas Əfəndiyev) — Xansu
# Keçmişdən zəng (Anatoli Krım) — Kişi
# Yaşar (Cəfər Cabbarlı) — Yaşar

## Mükafatları
2006-cı ildə Zaqulbada keçirilən VI Beynəlxalq Audiovizual Festivalın aparıcısı olub. Həmin ildə Gəncə şəhərində keçirilən I Ümumrespublika bədii qiraət müsabiqəsinin diplomantı adını qazanıb.

10 may 2019-cu ildə, 7 may 2020-ci ildə, 7 may 2021-ci ildə və 8 may 2025-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Yanmış körpülər (film, 2007) — rol: ərəb mühafizəçisi
# Biz qayıdacağıq (film, 2007)
# Aktrisa (film, 2011) (tammetrajlı bədii film) — rol: əməliyyatçı
# Mürafiə vəkillərinin hekayəti (film, 2011)
# Ünvansız eşq (2011)
# Xoca (film, 2012)
# Üç görüş
# Muradına çatan Günəş
# Dərvişin qeydləri (film, 2013)
# Fədakar (film, 2015)
# Günəşim ol (teleserial, 2016) — rol: Fərhad
# Ölülər. 21-ci əsr. (film, 2016)]] — rol: kefli İskəndər
# Uçurum (teleserial, 2018) — rol: Ayaz
# Ana və poçtalyon (film, 2020)
# 13-cü mənzil (teleserial, 2021) — rol: Elçin
# Etiraf (film) (bədii-sənədli film) — rol: C. Cabbarlı
# Sarı gəlin (film) (televiziya tamaşası) — rol: Ağaəli
# Şor biznes (film, 2024)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Elnar Qarayev
Tahir Əliyev (general)

**Tahir Yunus oğlu Əliyev** () — general-mayor, Azərbaycan Respublikasının müdafiə naziri (fevral–mart 1992), Azərbaycan Respublikasının daxili işlər naziri (mart–aprel 1992), Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri (1993–1995).

## Həyatı
Tahir Yunus oğlu Əliyev əslən Qubadlı rayonunun Cılfır kəndindəndir. Uşaqlığı Yevlax şəhərində keçib. Orta məktəbi Gorusun Şurnuxu kəndində bitirib. 1971–1972-ci illərdə Mingəçevir şəhərində politexnik texnikumda təhsil alıb. 1975-ci il Kemerova DİO-də işə düzəlib. Sonralar orta milis məktəbi, Omsk şəhər Ali Milis Məktəbi və SSRİ Daxili İşlər Nazirliyinin Milis Akademiyasında təhsil alıb. 1988-ci ildə DQMV Daxili İşlər İdarəsi rəisinin müavini, elə həmin ilin payızında isə Sumqayıt Şəhər Daxili İşlər İdarəsini rəis müavini təyin edilib. 1991-ci ildə Azərbaycan Ali Sovetinə xalq deputatı seçilib. 26 noyabr 1991-ci ildə təşkil edilən Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının tərkibinə daxil edilmişdir. 1992-ci il 24 fevralda Azərbaycanın müdafiə naziri, 21 gün sonra, yəni 1992-ci il martın 17-də isə daxili işlər naziri təyin olunub. İki aydan sonra 38 yaşlı general sərəncama göndərilib. 1993-cü ilin ikinci yarısından 1995-ci ilin yanvarına kimi Azərbaycan Respublikası Gömrük Komitəsinin sədri vəzifəsində işləyib. Vəzifədə olduğu dövrdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi hərəkatını dəstəkləmişdir. Hazırda ehtiyatda olan general-mayordur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* YouTubeda barəsində videolar
Türk dövlətləri

**Türk dövlətləri** — əsasən Asiyada və Şərqi Avropada yerləşirlər. Bu gün dünyada rəsmən 6 müstəqil türk dövləti mövcuddur (Şimali Kipr Türk Respublikasının müstəqilliyi dünya dövlətləri tərəfindən hələ tanınmayıb). Onlardan beşi – Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan və Qırğızıstan SSRİ dağılandan sonra 1991-ci ildə, Osmanlı İmperiyasının varisi olan Türkiyə isə 1923-cü ildə öz müstəqilliyini elan edib. 2005-ci ilin məlumatlarına görə dünyada türk dillərində danışan əhalinin ümumi sayı 200 milyondan çoxdur.

## Tarixi türk dövlətləri

### İndiki dövr

### İslamdan Sonra

### I. Dövr Anadolu Bəylikləri

### Monqol İşğalından Sonra

### II. Dövr Anadolu Bəylikləri

### Azərbaycan Xanlıqları

## Müstəqil və Muxtar Türk dövlətləri

## Qeydlər




## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* InfoTurkish 
* A comparative essay on the Seljuk and Ottoman Empires
Kondoliza Rays

**Kondoliza "Kondi" Rays** () — ABŞ diplomatı, siyasətşunas. O, 2001-2005 illərin arasında ABŞ-nin 20-ci milli təhlükəsizlik məsləhətçisi, 2005-2009 illərin arasında isə ABŞ dövlət katibi idi.

## Həyatı
Kondoliza Rays 1954-cü ilin 14 noyabrında ABŞ-nin Alabama ştatının Birmingem şəhərində anadan olub. 1974-cü ildə Denver Universitetinin Siyasət elmləri fakültəsini, 1975-ci ildə Notrdam Universitetinin magistratura pilləsini bitirən Rays 1981-ci ildə Denver Universitetində Beynəlxalq münasibətlər üzrə doktorluq işi müdafiə edib.

K. Rays hazırda Sənət və Elm Akademiyasının üzvüdür. O, 1991-ci ildə Morhaus kollecinin, 1994-cü ildə Alabama Universitetinin, 1995-ci ildə Notrdam Universitetinin və 2003-cü ildə Missisipi kollecinin Hüquq fakültəsinin doktoru adına layiq görülüb.

K.Rays 1999-cu ildə Stenford Universitetində 6 il ərzində dosentlik işini tamamlayıb.
Rays Stenforddakı fəaliyyəti dövründə "Beynəlxalq Təhlükəsizlik və Silahlanmaya Nəzarət Mərkəzi"nin və "Beynəlxalq Fəaliyyət İnstitutu"nun üzvü olmaqla yanaşı, Huver İnstitutunda da işləyib.

Corc Buşun prezidentliyinin ilk dövründə milli təhlükəsizlik üzrə müşavir vəzifəsini icra edən Rays Buşun ikinci idarəçiliyi dövründə xarici işlər naziri vəzifəsini tutub. Bu müddət ərzində o, universitetin rektor köməkçisi vəzifəsini də icra edib. Rays rektor köməkçisi olaraq illik 1,5 milyard dollar büdcəsi, 1400 müəllim və 14000 tələbə heyəti olan universitetin fəaliyyətindən məsul olub. O, Stenford Universitetinin Hüquq fakültəsində siyasət elmlərindən dərs dediyi zaman iki dəfə "bacarıqlı pedaqoq" diplomu ilə təltif edilib.

Rays Sovet İttifaqı və Şərqi Avropanın xarici işlər və müdafiə siyasətinə dair bir çox məqalələrin müəllifidir. O, BMT-nin Moskva səfirliyinin rezidentliyindən "İngilis Millətlər Cəmiyyəti"nə, 1992-ci və 2000-ci illərdə isə respublikaçıların iclaslarınadək bir çox yerlərdə məruzələrlə çıxış edib.

Rays Almaniyanın birləşməsinin və Sovet İttifaqının süqutu ərəfəsi olan 1989-cu ildən 1991-ci ilin mart ayınadək Buşun rəhbərliyi altında Milli Təhlükəsizlik Şurasının Sovet və Şərqi Avropa ölkələri ilə əlaqələr üzrə direktor və Milli Təhlükəsizlik Şurası sədrinin xüsusi asistenti vəzifələrini icra edib. O, 1986-cı ildə Beynəlxalq Əlaqələr Şurasının üzvü olmaqla yanaşı Baş Qərargah rəisinin xüsusi asistenti vəzifələrini də tutub.

## Əsərləri və kitabları
# "Şübhəli sədaqət: Sovet İttifaqı və Çexoslovakiya ordusu" (1984), 
# "Aleksandr Dallin ilə "Qorbaçov zamanı" (1986) 
# "Filip Zelikov ilə Birləşmiş Almaniya və dəyişdirilmiş Avropa" (1995)

## İstinadlar



## Xarici keçidlər
Mesrop Maştots

**Mesrop Maştots** (; ) — qədim erməni din xadimi və dilçisi, erməni əlifbasını 405-ci ildə Sasanilər dövründə tərtib etmişdir. Mesrop Maştots Erməni Qriqoryan Kilsəsi tərəfindən dəstəklənməsindən sonra İncil başda olmaqla, həmin dövrə aid bir çox dini və elmi ədəbiyyatı erməni əlifbası əsasında yazmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycanlı alimin ermənilərin saxta "Mesrop əlifbası" mifini darmadağın edən kitabı çapdan çıxıb
Akif Cəfərov (neftçi)

**Akif Allahyar oğlu Cəfərov** () — Mühəndis-geoloq, geologiya-mineralogiya elmləri namizədi, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, Gürganneft Mədənlər İdarəsində mədən müdiri

## Həyatı
Əmək fəaliyyətinə "Gürganneft" NMİ-də operator kimi başlamışdır. 1959-cu ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. 1971-ci ildə Cənub NQÇİ-nin rəisi təyin edilmiş, 1978–1984-cü illərdə "Xəzərdənizneftqaz" Sənaye Birliyinin Baş direktorunun müavini, baş mühədisi işləmişdir.

1984-cü ildən 1992-ci ilə qədər Azərneft İstehsalat Birliyinin Baş direktoru vəzifəsində çalışmışdır. A.Cəfərov çoxlu sayda dölət təltiflərinə layiq gürülmüş, seçki orqanlarında Azərbaycan neftçilərini layiqincə təmsil etmişdir.

Akif Allahyar oğlu Cəfərov respublikamızda zərbəçi kommunist əməyi briqadaları yaradılmasının təşəbbüsçülərindən olmuş və onun rəhbərlik etdiyi briqada ilk dəfə bu ada layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Balasadıq

**Aslanov Balasadıq Sadıq oğlu** - şair, ssenarist, 1988-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

## Həyatı
Balasadıq 1929-cu il oktyabrın 21-də Bakının Mərdəkan qəsəbəsində kolxozçu ailəsində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbi bitirmişdir (1936-1946). Ailə vəziyyətinə görə təhsilini davam etdirə bilməmişdir. Əmək fəaliyyətinə Əzizbəyovneftdə çilingər kimi başlamış (1946-1952), sonra Bakı Radio zavodunda elektrik qaynaqçısı (1952-1969), "Azərbaycanfılm" kinostudiyasında aktyor şöbəsinin rəisi (1969-1988), həmin studiyanın dublyaj qrupunda rejissor assistenti-redaktor, "Oğuz eli" qəzeti redaksiyasında poeziya və nəsr şöbəsinin müdiri vəzifələrində işləmişdir (1990-2003). Azərbaycan klassik və müasir ədəbiyyatını, eləcə də dünya xalqları əbədiyyatını mütaliə yolu ilə dərindən öyrənmişdir. Ədəbi aləmə 1963-cü ildən dövri mətbuatda çap etdirdiyi şeirlərlə gəlmişdir. İlk mətbu şeirləri - "Yaylağa payız düşür", "Nəğmələr dinən zaman" "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində dərc olunmuşdur (1963). "Azərbaycan", "Ulduz" jurnallarında, "Ədəbiyyat və incəsənət", "Azərbaycan gəncləri" qəzetlərində müntəzəm çıxış etmişdir. "Atəşgahda möcüzə" (1997) kitabı kütləvi tirajla buraxılmışdır. "Karvan yolu" pyesi tamaşaya qoyulmuşdur. SSRİ Xalq artisti Zeynəb Xanlarovaya həsr edilmiş tammetrajlı bədii filmin ("Gün doğandan gələn səs") ssenarisinin şərikli müəllifidir.

2003-cü il mayın 23-də Bakıda vəfat etmişdir.

## Əsərləri
# Nəğmə istəyir anam. Bakı: Gənclik, 1968, 68 səh.
# Mənim tale ulduzum. Bakı: Yazıçı, 1989, 74 səh.
# Meyxanalar. Bakı: Yazıçı, 1993, 275 səh.
# Şerlər. Tehran: 1993, 100 səh. (şərikli).

## Filmoqrafiya
# Atası yandı (film, 1986)
Veb-səhifə

**Veb-səhifə** — İnternet üçün nəzərdə tutulmuş, ən azı bir hiperkeçidə malik olan, xüsusi format olunmuş və özündə mətn (text), qrafika (graphic), istinadları (hyperlink) və animasiyaları (animation) göstərən sənəddir. Veb səhifə dedikdə veb saytın hər hansı bir səhifəsi nəzərdə tutulur. Veb saytların hazırlanması hər bir veb-səhifəyə uyğun olan informasiyanın yerləşdirilməsi, funksional əlavələrin quraşdırılması və media (şəkil və s.) elementlərinin əlavə edilməsi nəticəsində həyata keçirilir.

Veb-səhifələr 2 cür olurlar: Statik və dinamik.

*Statik Veb-səhifələr "təmiz" html teqlərindən ibarət olurlar. 
*Dinamik Veb-səhifələrdə aktiv kodlardan istifadə edilir: RNR, ASR, SSI... və s.

Statik Veb-səhifələrdə səhifə brauzerə göndərilməzdən öncə göstərilən tarix hər dəfə Veb-master tərəfindən dəyişdirilirsə, dinamik Veb-səhifələrdə tarix Veb-serverdə avtomatik dəyişilir.
Veb-saytın bütün səhifələri ümumi struktura və quruluşa malik olmalıdırlar. Veb-səhifəyə daxil olan əsas elementlər:
*Səhifənin başlığı (banner);
*Naviqasiya elementləri (menyu) – bir səhifədən digərinə keçmək üçün istifadə olunur;
*Qrafik təsvirlər;
*Mətn blokları.

## Veb-səhifə üçün proqramlaşdırma dilləri

*HTML (HiperText Markup Language) çox tanınmış, sadə bir dil olmaqla, mətnin formatlaşdırılması, şəkillərin əlavə olunması, şiriflərin və rənglərin verilməsi, istinadların və cədvəllərin tərtib olunması kimi elementar əmrlərə malikdir. Çox WEB- səhifələr HTML- də və onun genişləndirilmiş variantlarında yazılmışdır.
*Perl dili 1980-cı illərdə işlənib hazırlandı. O, böyük mətn fayllarının effektiv emal olunması, mətn hesabatlarının qenerasiya olunması və məsələlərin idarə olunması vasitəsi kimi yaradılmışdı. Onun sətrlərlə, massivlərlə işləmək funksiyaları, verilənlərin çevrilməsi vasitələri, sistem informasiya ilə işləmək imkanları da çox genişdir.
*PHP

## Ədəbiyyat

* "Alqoritmləşdirmə və proqramlaşdırmanın əsasları", KAZIMOV TOFİQ, f.-r.e.n., AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu. 
* Artur Bibek, Bad Smit, **Creating Web Pages For Dummies**, 2006
* Yakob Nilson, Hoa Loranjer Якоб Нильсен], Хоа Лоранжер, "Prioritizing Web Usability", 2005

## Həmçinin bax

* İnformatika
* Kompüter Əməliyyat Sistemləri
* Kompüter şəbəkələri
* Kompüter proqramları

## Xarici keçidlər
* http://www.williamspublishing.com/Books/978-5-8459-1222-0.html
Müsüslü

**Müsüslü** (tarixi adı **Müsüslü Şilyan**) — Azərbaycan Respublikasının Ucar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Şirvan düzündədir.

## Toponimikası
Müsüslü yer adı kənddə əhalinin məskunlaşdığı dövrdən əvvəl yaranıb. Bu ərazilər ta qədimdən tərəkəmə qışlağı olub, hal-hazırda da əhalinin çox hissəsi əcdadlarının tərəkəmə olduğunu deyir. Müsüslü toponimdir. Bu söz iki sözün birləşməsindən əmələ gəlib. *Müs*  ərəb sözü olub *dayanıb durmaq*, *tərpənməz*, *dönməz* anlamını, *Süslü* sözü isə *sulu* mənasını verir. Aydın olur ki, Müsüslü toponominin mənası *dayanmış sulu ərazi* anlamındadır. Müs-sulu sözündən bəzi səslərin düşməsi və ya əlavə olunması nəticəsində müsüslü sözü əmələ gəlib. Müsüslü ərazisinin əhalisi ayrı-ayrı səbəblərdən burada müxtəlif vaxtlarda bir neçə istiqamətdə məskunlaşmışlar.

## Əhalisi
Əhalisi Şamaxıdan gəlmədilər. Tərəkəmələrin Təkəli qolundandırlar. Əhalisinin sayı 1487 nəfərdir (2009-cu il).
## İnfrastruktur
Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı ilə bağlıdır. Əkinçilik (bağçılıq) və maldarlıq (qoyunçuluq, camışçılıq, qaramal) əsas sahələrdir. Kənddə orta məktəb və məscid fəaliyyət göstərir. Məscid Hacıyev Ramiz adlı kənd sakinin vəsaiti hesabına 2016-cı ildə inşa edilərək istifadəyə verilmişdir.

## Din
Kənddə Müsüslü kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## Şəkilləri

Ucar rayonu,Müsüslü kəndi. məktəb.jpg
Müsüslü kənd yolu 1.jpg| 
Ucar rayonu,Müsüslü kəndi. biçənək sahəsi.jpg
Müsüslü kənd yolu.jpg|


## Həmçinin bax
* Ucar rayonu

## İstinadlar
Valid Sənani

**Valid Sənani**  (tam adı: *Valid Möhsün oğlu Sənani*; 12.5.1935 İçərişəhər -  23.1.2011, Bakı) — televiziya işçisi, ssenarist.

## Həyatı
1935-ci il mayın 12-də İçərişəhərdə, məşhur aktyor Möhsün Sənaninin ailəsində anadan olub. Atası Möhsün Sənani məşhur aktyor olub. 1952-ci ildə 7 nömrəli orta məktəbi qurtarıb və Bakı Dövlət Universitetinin geologiya fakültəsinə daxil olmuş, 1957-ci ildə BDU-nun geoloji-coğrafiya fakültəsini bitirmişdir. 1955-ci ildə Azərbaycan radiosunda diktor işləməyə başlayıb. 23 yanvar 2011-ci ildə vəfat edib.

### Ailə həyatı
1961-ci ildə Ofeliya Sənani ilə ailə qurub. 1 oğlu, 1 qızı, 3 nəvəsi, 1 nəticəsi var.
* Aktyor Möhsün Sənaninin oğludur.
* Aktrisa Ofeliya Sənaninin həyat yoldaşıdır.

## Fəaliyyəti
1958-ci ildən 1967-ci ilədək radionun "Xəbərlər" baş redaksiyasında redaktor, böyük redaktor, baş redaktorun müavini, 1967-1991-ci illərdə baş redaktor, proqram baş redaksiyasının direktoru vəzifələrində işləyib. 1991-ci ilin martında Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi sədrinin müavini seçilib. Bu vəzifədə qalmaqla 1998-2001-ci illərdə AzTV-nin "Səhər" redaksiyasında redaktor, 2001-2005-ci illərdə "Lider" televiziyasında dublyaj redaktoru, 2005-ci ilin may ayından ömrünün sonunadək "Space" televiziyasında redaktor işləyib.

Azərbaycan televiziyasının ilk futbol şərhçisidir. Bir sıra radiooçerklərin, radiokompozisiyaların müəllifidir. Bakıda keçirilən mühüm dövlət tədbirlərinin, habelə keçmiş sovet respublikalarında Azərbaycanla bağlı tədbirlərin radio və televiziya ilə canlı yayımlarının aparıcısı olub.

Respublika qəzetlərində müasir radio və televiziyanın aktual problemləri barədə məqalələri dərc edilib. Onun hazırladığı aparıcılar müxtəlif televiziya kanallarında uğurla işləyirlər. Qərb Universitetində jurnalistlərə "Azərbaycanda radio və televiziyanın yaranması və inkişafı tarixi" və "Nitq mədəniyyəti" fənlərindən dərs deyir. Beynəlxalq Jurnalistlər İttifaqları Konfederasiyası Şurasının üzvüdür.

## Mükafatları
1989-cu ildə "Əməkdar Jurnalist" fəxri adına layiq görülüb.

## Filmoqrafiya
# Sual-reportaj (film, 1985)

## İstinadlar
Nil Burak

**Nil Burak** olaraq bilinən Pembe Nihal Munsif  27 aprel 1948 Lefke) Şimali Kipr Türk Respublikası ve Türkiyənin məşhur müğənnisidir.

## Albomları
* Nil Burak (1977) (Atlas-1977)
* Benim Adım Şarkıcı (Yavuz-1979)
* İki Elim Yakanda, Boş Vere Boş Vere (Kervan-1980) 
* Bizim Diyar (Kervan-1981)
* Benim Sevdam (Yaşar-1984)
* Zurna Kazım (Göksoy-1988)
* Oldu Olacak (Bayar-24 Kasım 1989)
* İşte Banko (Raks-1992)
* Nil Burak'95 Akdeniz Rüzgarı (Göksoy-1995)
* En İyileriyle Nil Burak (1975-1985) (Ossi-2008)
* Bir Numaramsın (Ossi-2008)
* Mavi 2012 (Ossi-2012)

## Kinoları
* Gülşah (Gülşah Film-1975)
* Eksik Etek (Film-iş-1976)
* Merhaba Tatlım (Barış Film-1976)

## TV serialları
* Doğru Yoldan Ayrılanlar (?)
* Çalıkuşu (TRT-1986)
* Kaldırım Çiçeği (Ulusal TV & Erler Film-1996)
* Avrupa Yakası (ATV-2008) (Nil Burak, Avrupa Yakası'nın 5.Sezon-146.Bölümü'ne konuk oyuncu olarak katılmıştır)

## Video
* Birisine Birisine
* Boş Vere Boş Vere
* Bizim Diyar
* Bir Kadın
* Sen de Başını Alıp Gitme
* Güneş Bir Kere Doğdu

## Xarici keçidlər
* Nil Burak Resmi Site
* Nil Burak MySpace
* Nil Burak Hotel Internet Sitesi 
* Nil Burak Fan Sitesi 
* Nil Burak Diskografisi 
* Sinema Türk'te Nil Burak
Hacı Bektaş Vəli

**Hacı Vəli Bektaşi** () — mütəssəvüf.

## Fəaliyyəti
Bektaşiliyi yarıməfsanəvi türk sufisi xorasanlı Hacı Vəli Bektaşın adı ilə bağlayırlar. Monqollar Səlcuqilər dövləti və xilafətin qalıqlarını dağıdandan sonra o, Kiçik Asiyaya mühacirət edib. Hacı Bektaşın öz ruhani silsiləsini Əhməd Yəsəvidən götürdüyü və onun vasitəsilə imam Museyi-Kazıma çıxdığı deyilir. Hacı Bektaşın əsərləri qalmadığınıdan onun təlimi haqda bitkin bir fikir yürütmək çox çətindir. Ərəb dilində "Məqalət" adlı əsərin müəllifi olduğu deyilir. Amma bu kitabın orijinalı qalmayıb.

Bir zamanlar Hacı Vəlinin digər gəzərgi dərvişlər kimi qələndəriyyə təmayüllü olduğu ehtimal olunur. Bu, sonralar Bektaşilik təriqətində bir çox izlər buraxıb. Qələndəriyyə hinduist və buddist ənənələrindən təsirlənib. Qələndərilər, adətən, sədəqə toplamaqla dolanırdılar. Ən zəruri şəxsi əşyalardan savayı heç bir əmlaka sahib olmazdılar. Sərgərdan həyat tərzi sürən qələndərlərin bÿçèëÿrè nikahsız yaşamaq haqda əhd də edərdilər. Qələndərlərin bir qisminin çox ekzotik görünüşü də olardı: onlar başlarını, üzlərini, bığ, saqqal, hətta qaşlarını da tərtəmiz qırxdırar, qısa xirqə geyərdilər. Başlarına konusşəkilli papaq qoyar, üstlərində isə ağır dəmir bəzəklər – boyunbağı, üzük, bilərzik və s. gəzdirərdilər. Onların həyat tərzi çox sadə idi. Bahalı olan bütün şeylərə nifrət edər, həmişə gülərüzlü olar, daim səfərlərdə dolanardılar.

Beləliklə, Hacı Bektaşın Orta Asiyadan gətirdiyi panteist dünyagörüşü ünsürlərinə qələndərlərə məxsus keyfiyyətlər də əlavə olunmuşdu.

## İstinadlar
Kontr-admiral

**Kontr-admiral** — Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrində ali hərbi rütbə. Quru qoşunları və Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrindəki ekvivalent rütbə general-mayor rütbəsidir.

## İstinadlar
General-mayor

**General-mayor ** — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində ali hərbi rütbə. Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrindəki ekvivalent rütbə kontr-admiral rütbəsidir.


Fayl:Azerbaijan Army OF-6 (1991-1999).gif|General-mayor poqonu (Azərbaycan Quru Qoşunları) (1991–1999)
Fayl:Azerbaijan Air force OF-6 (1991-1999).gif|General-mayor poqonu (Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri) (1991–1999)
Fayl:General-mayor AzSQ.svg|General-mayor poqonu (Azərbaycan Quru Qoşunları) (2000–)
Fayl:General-mayor AzHHQ.svg|General-mayor poqonu (Azərbaycan HHQ) (2000–)


## İstinadlar
Tofiq Fikrət

**Tofiq Fikrət** (;  — Osmanlı dövründə yaşamış büyük türk şairi, pedaqoqu və jurnalisti, türk ədəbiyyatında "Sərvəti-fünun" və ya "Ədəbiyyati-cədidə" adlanan cərəyanın banisi.

## Həyatı
1888-ci ildə Qalatasaray liseyini bitirmiş, bir müddət xarici işlər nazirliyində işləmiş, 1894–1915-ci illərdə Türk dili və ədəbiyyatından dərs demişdir. İlk şeirlərini və ədəbiyyatın ictimai roluna dair məqalələrini redaktoru olduğu "Sərvəti-fünun" jurnalında dərc etdirmişdir. O, Türk şeirinə məzmun və formaca yenilik gətirmişdir. "Sənət həyat üçündür" prinsipini həm əməldə, həm də nəzəriyyədə tətbiq edən ilk Türk şairidir. İnqilabi ruhlu şeirlərində zülm, fanatizm və istibdadı qətiyyətlə qamçılamış, humanizm və azadlıq ideyalarını, xalqlar dostluğunu tərənnüm etmişdir. Qadağan edilməsinə baxmayaraq, əsərləri gənclər və hərbçilər arasında əldən-ələ keçərək əzbərlənmiş və yayılmışdır. Hakim dairələr tərəfindən ömrünün sonunadək təqib olunsa da, inqilabi ideyalara və xalqa sadiq qalmışdır. Əsərlərində ərəb-fars kəlmələrinin, tərkiblərinin sıx-sıx işlədilməsi Tofiq Fikrətin dilini xeyli qəlizləşdirirdi. Buna baxmayaraq onun əsərləri Azərbaycanda böyük rəğbət qazanmışdır. Azərbaycan şairlərindən M. Hadi, H. Cavid, A. Səhhət və b. Yaradıcılığına təsir göstərmişdir. Onun yaradıcılığı Azərbaycan alimləri tərəfindən də öyrənilmiş və "Seçilmiş əsərləri" Azərbaycan dilində nəşr olunmuşdur.

## Yaradıcılığı
"Rübabi-şikəstə" (1900), Tarixi-qədim" (1905), "Xaluqun dəftəri" (1911), "Rübabın cavabı" (1911), "Doxsan beşə doğru" (1912), "Həmşirəm üçün" və başqalan Totiq Fikrətin və ümumi Türk-Oğuz ədəbiyyatmm şah əsərlənndəndir.

## İstinadlar

## Mənbə
* *"Azərbaycan klassik ədəbiyyatında işlədilən adların və tеrminlərin şərhi"*. Tərtib еdəni: A.M. Babayеv, Bakı, "Maarif", 1993, səh. 217
* Cəlil Məmmədquluzadə Ensiklopediyası. Bakı,2008. səh.283.

## Xarici keçidlər
# Tevfik Fikret 
# T.C. Kültür Bakanlığı – Tevfik Fikret 
# Şiirlerinden Seçmeler
Yenilik (Ağsu)

**Yenilik** — Azərbaycannın Ağsu rayonunun Xanbulaq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## İstinadlar
Əbdürrəhman ağa Dilbaz oğlu

**Əbdürrəhman ağa Dilbaz oğlu** — XVIII əsrin ikinci yarısı və XIX əsrin birinci yarısında fəaliyyət göstərmiş Azərbaycan türklərindən olan şair. 

## Həyatı
Əbdürrəhman ağa XVIII əsrdə Qazax sultanlığının Xanlıqlar kəndində dünyaya gəlmişdir. Gürcü çarı II İrakli Qazax mahalını Gəncə xanlığının hökmdarı Cavad xan Ziyadoğluna tabe etmək istədiyini bəhanə edərək onun gözlərini çıxartdırmışdır.

## Yaradıcılığı
Əbdürrəhman Dilbazoğlu “Şair” təxəllüsü ilə şeir yazıb. O, dövrünün ən mühüm şairlərindən biridir. Dilbazoğlu Azərbaycan ədəbiyyatının vətənpərvərlik və azadlıq hərəkatı janrında fəaliyyət göstərmiş ilk nümayəndələrindən olmuşdur. Şairin gözü oyulduqdan sonra novxa (qəmli, şəhid misrası) yazıb.

Şairin ən məşhur şeirlərindən biri 1804-cü ildə rus qoşunları ilə vuruşan Gəncə xanı Cavad xan Ziyadoğlunun rəşadət və hünərinin vəsf olunduğu müxəmməsidir.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
* 
*
Səid Səlmasi

## Həyatı
Səid Məşədi Xəlil oğlu Haqverdiyev 1887-ci ildə Dilməqan şəhərində anadan olub. Mədrəsədə oxumuş, ömrünün çox hissəsini Avropa ölkələrinə səyahətdə keçirmişdir.Osmanlı şəhərlərinə də səfərləri olmuşdur. Farsca, fransızca yaxşı savadı var imiş. Səyahət Səid Səlmasinin istər mədəni və istərsə məfkurəvi inkişafına çox böyük təsir etmişdir. Bir müddət Bakıda yaşamışdır. Vətəninə qayıtdıqdan sonra tərəqqi və mədəniyyət yolunda var qüvvəsi ilə çalışmış, öz xərci ilə Səlmasda məktəb açmış, "Şəfəq" adlı qəzet nəşr etdirmişdir. 1905-ci il inqilabı nəticəsində Cənubi Azərbaycanda əmələ gələn azadlıq hərəkatının fəal iştirakçılarından olmuşdur. Bakıda "Füyuzat" jurnalında yeni ruhda şeirlər çap etdirmişdir. Azərbaycan dilində ilk dəfə sonet yazan şairdir.1909-cu ildə Xoy şəhərinə mətbəə apararaq, orada yeni kitabların nəşrilə məşğul olmuşdur. Həmin il fevralın 24-də irticaçılar tərəfindən öldürülmüşdür.

"Ləyaliyi-iztirar", "Xiyali-mənfur" sonetlərində cəhalətdən, qəflətdən, zülmdən şikayət edən bir gəncin həsrətləri bədii təcəssümünü tapmışdır. Səid Səlmasi mütləqiyyəti, şərq cəhalətini tənqiddən başqa şeirlərinin bir qismində gələcəyə, azadlığa ümidini ifadə edir.

Məşrutə zamanında Qacar məclisinə seçilmiş nümayəndələr bu münasibətlə Təbrizdən Tehrana gedirkən, şair Azərbaycan məhbusları ilə, o cümlədən Əbdürrəhim Talıbov ilə görüşmüşdür. Bu hadisəni o şeirlərində sevinclə qələmə almışdır. O, ümid edir ki, hürriyyətpərəstlər istibdadın kökünü kəsmək, "zülm ağacını yıxmaq üçün" nə lazımsa edəcəklər:

Şad olur dil görüncə millətimin, Bir böyük mərifətli əhrarın.Qət edirlər qələmlə rişəsini,Şəcəri-zülm olan məlainin…

S. Səlmasi bir sıra publisistik məqalələr də dərc etdirmişdir.

Haqqında ədəbiyyat. Bax: Əməkdar elm xadimi, prof. Hüseyn Həşimli. Səid Səlmasi. Bakı: Elm və təhsil, 2013, 228 səh. Həmin kitabda S. Səlmasinin şeir və məqalələrindən seçmələr, həmçinin müasirlərinin ona həsr etdiyi məqalə və şeirlər də çap olunmuşdur.

## Yaradıcılığı

## Həmçinin bax
* Mirzə Cəfər Xamenei

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 
*
Molla Abbas Şölə

**Hacı Molla Abbas Hacı Abdulla oğlu Şölə** () — şair.

## Həyatı
Mərhum Hacı Molla Abbas Hacı Abdulla oğlu əslən isfahanlı imişsə də, yenə Gəncə şüərasının zümrəsindən hesab olunur.

Hacı Molla Abbas "Şölə" təxəllüs təxminən qırx beş sənə bundan müqəddəm Gəncəyə gəlib, orada evlənibdir və lakin övladı olmayıbdır. Şölə Hindistanı, İranın çox yerlərini, ərəbistanı və Misiri seyrü səyahət edib xeyli bilik və təcrübə kəsb etmiş bir vücud idi. Qafqaziyanın dəxi çox yerlərini gəzib, onda olan müxtəlif əqvamü miləlin adabü ayini ilə bələd olmuşdu.

Mərhum Şölə təvəllüdü zamanından ömrünün müsinn çağına qədər xəstə olmadığını və hətta baş və diş ağrısı nə olduğunu bilmədiyini öz dost və tanışları yanında iddia edərmiş. Şölə fars və türk dillərini kamil vəchdə bilirmiş. Amma əşarü kəlamının çoxusu türk dilindədir. Yazdığı əşarın əksəri, demək olur ki, Gəncə şəhərinin xüsusi vüquatına və onda vaxtbəvaxt zühur edən əlamata, vüqua gələn təğyirata və Gəncə əhlinin əxlaqü adatına dairdir. Şölənin dili açıq və sadə olduğuna binaən, onun kəlamları hər kəsə, hətta kəmsavad adamlara da xoş gəlir.

Məcmuəsi var, amma çap olunmayıbdır. Şölə vəfat edibdir Gəncədə 1899-cu ildə, təxminən yetmiş yaşında.

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
* Divani-hikmət
Fəridə Əliyarbəyli

**Fəridə Həsən qızı Əliyarbəyli** () – şairə, dramaturq, 1953-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü.

## Həyatı
Fəridə Əliyarbəyli 1924-cü il iyulun 2-də Azərbaycanın Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 1942-1947-ci illərdə, burada M.Qorki adına 1 saylı məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsil almışdır.

Ədəbi fəaliyyətə 1939-cu ildə "Kirovabad bolşeviki" qəzetində çap olunan "A dağlar" adlı ilk şeri ilə başlamışdır. Bundan sonra dövri mətbuatda müntəzəm çıxış edir. "Xan qızı" (1972), "Qonşular" (1985), "Günahkar qız" (1994), "Özgə yeri" pyesləri C.Cabbarlı adına Gəncə Dövlət Dram Teatrında dəfələrlə tamaşaya qoyulmuşdur.

1948-1950-ci illərdə Azərbaycan EA-nın Gəncə bazasında kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. Ailə vəziyyətinə görə iki il Bakıda yaşamışdır. Sonra Gəncəyə qayıdıb burada Azərbaycan Sovet Yazıçıları İttifaqının yerli şöbəsinə rəhbərlik etmişdir (1953-1989).

1959-1989-cu illərdə Gəncə şəhər zəhmətkeş deputatları sovetinin (bütün çağırışlar üzrə) deputatı, mədəniyyət və maarif işçiləri üzrə daimi komissiyasının sədri və üzvü olmuşdur. Bir medalla təltif edilmişdir.

## Yaradıcılığı
Fəridə Əliyarbəyli həmçinin bir neçə dram əsərlərinin də müəllifidir. "Xan qızı”, "Qonşular”, "Günahkar qız”, "Özgə yeri” pyesləri onun yaradıcılığının əsasını təşkil edirdi.

1972-ci ildə "Xan qızı” tarixi dramı qələmə alınmış və elə həmin ildə də Gəncə Dövlət Dram teatrının səhnəsində xalq artisti, rejissor Vaqif Şərifovun quruluşunda tamaşaya hazırlanıb. İlk dəfə olaraq Azərbaycan teatrında xan qızı Xurşidbanu Natəvan haqqında tarixi bir dram əsərinin yazılmasına müvəffəq olub.

Fəridə Əliyarbəylinin 80-ci illərdə qələmə aldığı "Qonşular” pyesi də ən məşhur səhnə əsərlərindən biridir.

## Əsərləri
*1.Arzular. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1955, 24 səh.
*2.Yasəmən. Bakı: Azərnəşr, 1962, 60 səh.
*3.Gəncəli qız. Bakı: Gənclik, 1968, 68 səh.
*4.Qayğı. Bakı: Azərnəşr, 1974, 40 səh.
*5.Sərv ağacı. Bakı: Gənclik, 1982, 58 səh.
*6.Payız kəpənəkləri. Bakı: Gənclik, 1985, 33 səh.
*7.Dünyaya insan gəlir. Bakı: Yazıçı, 1987, 80 səh.
*8.Novruz bayramı. Bakı: Gənclik, 1998, 120 səh.
*9.Dünyaya insan gəlir
*10.Könül çırpıntıları 
*11.Cavad xan türbəsi 
*12.Ona xanım dedilər
*13.Pürrəng çay
*14.Sular bulananda
*15.Dünya nə qəmlisən

## İstinadlar
Tofiq Mahmud

**Tofiq Mahmud oğlu Mehdiyev** () — şair, nasir, tərcüməçi, publisist, 1958-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan SSR Lenin komsomolu mükafatı mükafatı laureatı (1984).

## Həyatı
Tofiq Mahmud 1931-ci il noyabrın 6-da Naxçıvan MSSR Şahbuz rayonunda anadan olmuşdur. O Bakıda 31 saylı məktəbi bitirmişdir. Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində 1949–1954-cü illərdə bakalavr təhsili alıb.

## Fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin Mədəni-Maarif Müəssisələri İdarəsində metodiki kabinetin metodisti kimi başlamışdır (1954). Sonra "Azərbaycan müəllimi" qəzeti redaksiyasında xüsusi müxbir (1958–1961), "Göyərçin" jurnalı redaksiyasında ədəbi işçi olmuşdur (1961).

## Yaradıcılığı
İlk şeri "Kəsməsəm də, görməsəm də" 1953-cü ildə "İnqilab və mədəniyyət" jurnalında dərc olunmuşdur. 1976-cı ildən "Göyərçin" jurnalının redaktoru vəzifəsində işləmişdir. Bədii tərcümə ilə də məşğul olmuşdur. Onun tərcüməsində Xuta Berulavanın "Quş südü", İsabəy İshaqovun "Hər şeyi öyrənmək istəyən" kitabları işıq üzü görmüşdür. Əsərləri xarici ölkə xalqlarının dilinə tərcümə olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Uşaq Fondunun Bakı şöbəsinin sədri, həm də rəyasət heyətinin üzvü olmuşdur (1989-cu ildən). Azərbaycan Yazıçılar Birliyi uşaq və gənclər ədəbiyyatı şurasının sədri, keçmiş SSRİ Yazıçılar İttifaqı uşaq və gənclər ədəbiyyatı şurasının üzvü seçilmişdir. Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdir.

Tofiq Mahmud 1997-ci il aprelin 4-də Bakıda vəfat etmişdir.

Şairin adına "Tofiq Mahmud mükafatı" (hər il ən yaxşı uşaq şeirlərinin müəlliflərinə təqdim olunur) təsis edilmişdir.

Kinorejissor Hüseyn Mehdiyevin qardaşı, bəstəkar Azər Hacıəsgərlinin babasıdır.

## Əsərləri
* Yola çıxıram. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1959, 36 səh.
* Mənim kürəkənim. Bakı: Xalq yaradıcılıq evi, 1959, 12 səh.
* Dibçək. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1962, 16 səh.
* Buzovna qayaları. Bakı: Azərnəşr, 1963, 52 səh.
* Utancaq oğlan. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1964, 16 səh.
* Açıqdır pəncərəm. Bakı: Azərnəşr, 1966, 106 səh.
* Alpinistlər. Bakı: Gənclik, 1967, 62 səh.
* Meşədə səs. Bakı: Gənclik, 1969, 70 səh.
* Ana qucağı. Bakı: Gənclik, 1971, 72 səh.
* Qızımın sualları. Bakı: Gənclik, 19 səh.
* Dalğalar. Bakı: Gənclik, 1976, 135 səh.
* Ulduzlar, düşüncələr. Bakı: Azərnəşr, 1977, 111 səh.
* Pəncərəyə toxunan budaq. Bakı: Gənclik, 1978, 134 səh.
* Kəpənək gözəlliyi. Bakı: Gənclik, 1980, 178 səh.
* Məhəbbətim sirr deyil. Bakı: Yazıçı, 1981, 215 səh.
* Yerə dağılan muncuqlar. Bakı: Gənclik, 1983, 271 səh.
* Şən şerlər. Bakı: İşıq, 1983,
* Bu işıqla qalacağam (şerlər, poemalar). Bakı: Yazıçı, 1985, 256 səh.
* Yağış yağır dənizə. Bakı: Gənclik, 1985, 175 səh.
* Gecə qapı döyülür. Bakı: Gənclik, 1988, 366 səh.
* Uzaqda ucalan dağlar. Bakı: Yazıçı, 1991, 310 səh.

## İstinadlar
Bulud Qaraçorlu

**Bulud Qaraçorlu Səhənd** () — Azərbaycanlı şair.

## Həyatı
Bulud Qaraçorlu Səhənd 1926-cı ildə Marağada anadan olub.

İlk təhsilini Marağa və Təbrizdə alan Bulud 17 yaşında ikən Razi, az müddət keçdikdən sonra isə Səhənd təxəllüsü ilə şeirlər yazmağa başlayır.

Səhəndin gənclik illəri İranda Azərbaycan xalqının milli istiqlaliyyəti uğrunda apardığı çətin mübarizə dövrünə – 40-cı illərdən başlayan milli-azadlıq hərəkatına təsadüf edir.

O, milli hərəkatda fəal iştirak edirdi. AMH dövründə Marağada yaşayıb. 1945-ci ildə Pişəvərinin rəhbərliyi ilə Güney Azərbaycan Milli Hökumətinin qurulması, ölkədə aparılan misli görünməyən mütərəqqi islahatlar onda böyük ruh yüksəkliyi yaradır. Azərbaycan Demokrat Gənclər Təşkilatının üzvü olub. Səhənd həmin illərdə sevinc və iftixardan doğan şeirlər yazırdı. Lakin vətənin azadlığı uzun sürmədi.

Lirik şerlər yazan şair arzu, istək və ağrılarını xalqa çatdırmaq üçün "Dədə Qorqud" dastanlarına üz tutur. Xalq yaradıcılığından yararlanıb məşhur "Sazımın sözü" əsərini yazır. 

Azərbaycan Milli Hökuməti dağıldıqdan sonra Dəfələrlə həbs olunub.

Səhənd 1979-cu ildə vəfat edib.

## Əsərləri
* Bulud Qaraçurlu Səhənd. "Dədəmin kitabı". Stokholm, 2006. 
* Səhənd. Seçilmiş əsərləri. Bakı, "Şərq-Qərb", 2006, 280 səh. ISBN 978-9952-34-033-8

* "Sazimin Sözü" əsəri
* Araz poeması
* Xatirə Poeması

## Həmçinin bax
* Qaraçorlu

## İstinadlar

## Mənbə
*Pərvanə Məmmədli. "Qorqud nəfəsli şair". “21 Azər” dərgisi. 2000, 11-ci  sayı.
*Pərvanə Məmmədli. Xalqının bədii salnaməsini yazan şair. Azərbaycan şərqşünaslığı • №1 (19) • 2020. səh. 69–73
*Dədəmin kitabı (Nəşrə hazırlayan: Fikrət Süleymanoğlu). Bakı: “Nurlar”, 2015
## Ədəbiyyat

* Pərvanə Məmmədli. "Türkçülük  avazı  ilə  yazıb  yaradan şair".
* Ruqiyyə Qənbərqızı. Ön söz. Səhənd. Seçilmiş əsərləri. Bakı, "Şərq-Qərb", 2006, səh. 4–14. ISBN 978-9952-34-033-8
* Süleymanoğlu Fikrət. Səhənd: mühiti, həyatı və yaradıcılığı (monoqrafiya). Bakı: Nurlar NPO, – 2017. – 176 s.
* Səhənd Dunyasi-Xəzər Dərgisi – Yaz - 1381-2002-Ebced- 50s
* Atalarsözü  Danışır - Bulut Qaraçorlu - Sehend - Memmedali Farzane -1350-7
* Sehend Sözlüğ-Bulut Qaraçorlu Yapıtlarında Söz Varlığı - Hasan Umudoğlu – Ebced – Turuz - Tebriz-2012 -8
*
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* "Nəsimi Azərbaycan dilində yaranmış poeziyanın atasıdır" - Bulud Qaraçorlu Səhəndin Nəimi və Nəsimi barədə fikirləri Məsiağa Məhəmmədinin təqdimatında
* Bulud Qaraçorlu Səhəndin “Qurbanımı qəbul elə Araz” şé’rinin təhlili:1
Kərim Məşrutəçi Sönməz

**Kərim Məşrutəçi** () — İranın nüfuzlu qələm sahiblərindən. "Sönməz" təxəllüsü ilə yazdığı əsərlərlə oxuculara daha yaxşı tanış olan naşir.

## Həyatı
1928-ci ildə Təbrizdə doğulub. İlk təhsilini Təbrizdə alıb.

## Yaradıcılığı
1979-cu il İran İslam İnqilabından sonra professor Həmid Nitqi, Məhəmmədəli Fərzanə, Həsən Məcidzadə Savalan, Əbdülkərim Mənzuri Xamnə, Səməd Sərdarniya, Qulamhüseyn Beqdeli və Tehranda nəşr olunan "Varlıq" jurnalının təsisçisi Cavad Heyətlə birlikdə həmin jurnalın işıq üzü görməsində böyük rolu olmuşdur.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Unudulmaz alim, müdrik insan
Famil Mehdi

**Mehdiyev Famil Ağalar oğlu** (*Famil Mehdi*; ) — Azərbaycan şairi, tənqidçi, publisist, 1959-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru (1974), professor (1977).

## Həyatı
Famil Mehdi 1934-cü il dekabrın 25-də Ağdam rayonunun Sarıhacılı kəndində anadan olmuşdur. Əhmədvar kənd yeddiillik məktəbini bitirib Ağdam pedaqoji məktəbində təhsil almışdır. Sonra ADU-nun filologiya fakültəsinin jurnalistika şöbəsində təhsilini davam etdirmişdir (1953–1958). Əmək fəaliyyətinə "Bakı" axşam qəzetində ədəbi işçi kimi başlamışdır (1958). ADU-nun filologiya fakültəsində aspirant (1961–1964), müəllim, baş müəllim olmuş, jurnalistika fakültəsində jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi kafedrasının müdiri vəzifəsində işləmişdir (1973-cü ildən). "Azərbaycan bədii publisistikasının sənətkarlıq problemləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.

Bədii yaradıcılığa 1951-ci ildə "Lenin yolu" adlı Ağdam rayon qəzetində çıxan ilk şeri ilə başlamışdır. Bundan sonra dövri mətbuatda vaxtaşırı çıxış etmişdir. Əsərləri keçmiş SSRİ xalqlarının və bəzi xarici ölkə xalqlarının dillərinə tərcümə edilmişdir. Fəal pedaqoji, elmi və ictimai işlə məşğul olmuşdur. "Jurnalistika məsələləri" adlı ali məktəb tələbələri üçün dərsliyin müəlliflərindən biridir. "Alovlu publisist Səməd Vurğun", "Azərbaycan bədii publisistikasının sənətkarlıq problemləri", "Mətbuatda publisistika", "Bədii publisistika" kimi monoqrafik kitablar və dərs vəsaitləri onun qələminin məhsuludur. Bakı şəhər Oktyabr rayonu Xalq Deputatları Sovetinin (XVII, XVIII, XIX çağırış) deputatı olmuşdur. "Oqonyok" jurnalının laureatı adına layiq görülmüşdür. SSRİ "Bilik" cəmiyyətinin ən yaxşı elmi-kütləvi əsərlərə görə diplomunu almışdır.

2003-cü il sentyabrın 29-da Bakıda vəfat etmişdir.

## İctimai fəaliyyəti
Qarabağ müharibəsinin ilk günlərindən "Nicat" cəmiyyətini yaratmış və Vətənin müdafiəsinə qalxan könüllülər arasında stimul yaratmaq məqsədilə cəmiyyət adından "General Məhəmməd Əsədov" mükafatı təsis etmişdir.

## Əsərləri
# Sevəndən bəri. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1961, 29 səh.
# Sadə sətirlər. Bakı: Azərnəşr, 1963, 29 səh.
# Mənim ulduzlarım. Bakı: Azərnəşr, 1964, 95 səh.
# Ünvanım dəyişir. Bakı: Azərnəşr, 1966, 78 səh.
# Ömürdən səhifələr, Bakı: Gənclik, 1970, 76 səh.
# Qarabağ şikəstəsi. Bakı: Azərnəşr, 1970, 93 səh.
# İllər və talelər. Bakı: Azərnəşr, 1974, 141 səh.
# İnsan unudulmur. Bakı: Gənclik, 1976, 195 səh.
# Səni gözləyirəm. Bakı: Azərnəşr, 1978, 174 səh.
# Anam elə bilir. Bakı: Yazıçı, 1979, 200 səh.
# Təbriz xalısı. Bakı: Yazıçı, 1981, 187 səh.
# Ömür keçir, gün keçir. Bakı: Yazıçı, 1983, 246 səh.
# Borc. Bakı: Gənclik, 1984, 273 səh.
# Əyilmə, dünyam. Bakı: Yazıçı, 1985, 170 səh.
# Seçilmiş əsərləri. Bakı: Azərnəşr, 1989, 223 səh.
# 50-dən sonra. Bakı: Yazıçı, 1993, 132 səh.
# Qarabağ faciəsi (publisistika). Bakı: Gənclik, 1995, 320 səh.

## İstinadlar
Şəkər Aslan

**Şəkər Aslan** və ya **Şəkər Aslanov** (10 oktyabr 1937, Lənkəran, Azərbaycan SSR — 12 iyun 1995, Lənkəran, Azərbaycan Respublikası) — şair, dramaturq, jurnalist. 1968-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin "Qızıl Qələm" mükafatının laureatı (1978).

## Həyatı
Şəkər Aslan 1937-ci il oktyabr ayının 10-da Lənkəran rayonunun Boladi kəndində anadan olmuşdur. 1969-cu ildə Moskvada Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunun poeziya fakültəsini bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə Lənkəran mədəniyyət evində başlamışdır. 1964–1968-ci illərdə "Leninçi", Lənkəran rayon qəzetində, ədəbi işçi, 1968–1970-ci illərdə Azərbaycan KP Lənkəran komitəsində təlimatçı, 1970–1992-ci illərdə "Leninçi" (sonralar "Lənkəran") qəzetinin baş redaktoru vəzifələrində çalışmışdır. 1993-cü ildə "Söz" ədəbi-bədii jurnalını təsis etmişdir. 1994–1995-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Lənkəran şöbəsinin sədri olmuşdur.

Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanına (1981) və "Şərəf nişanı" ordeninə layiq görülmüşdür.

1995-ci il iyunun 12-də vəfat etmişdir.

## Yaradıcılığı
Ədəbi fəaliyyətə "Sosialist subtropikası" Lənkəran rayon qəzetinin 23 iyul 1953-cü il tarixli sayında çıxan "Koreyalı bacıma" adlı şeiri ilə başlamışdır. Çap etdirdiyi şeir kitablarında vətənə məhəbbət, doğma təbiətin gözəllikləri, müasir insanların zəngin mənəvi dünyası, istək və arzuları, sevgiləri öz əksini tapmışdır. Şeirləri bir sıra xarici dillərə tərcümə olunmuşdur. Publisistik məqalələrin, Lənkəran çayının tarixinə, xüsusiyyətlərinə həsr olunmuş "Samovara od salmişam" bədii-publisistik kitabın müəllifidir.

"Sən kimsən, Ata?" (1982), "Birtərəfli hərəkət" (1987) pyesləri Lənkəran Dövlət Dram Teatrında tamaşaya qoyulmuşdur.

Şeirlərinə musiqi bəstələnmışdir (Tofiq Quliyev, Tofiq Əhmədov, Ramiz Mustafayev, Rauf Hacıyev, Nəriman Məmmədov, Vasif Adıgözəlov, Ramiz Mirişli, Ə. Əzimov, H. Adıgözəlzadə, Oktay Kazımov, Emin Sabitoğlu və s.).

## Kitabları
* 1. Bahar yağışı. Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı, Bakı. 1964. 56 səh.
* 2. Ürəyimi açıram. Gənclik, Bakı. 1967.52 səh.
* 3. Sənə nəğmə deyirəm. Gənclik, Bakı. 1969. 104 səh.
* 4. Məhəbbət fəsli. Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı, Bakı. 1973. 82 səh.
* 5.Живу у моря. Советский писатель, Москва. 1976. 120 səh. (rus dilində)
* 6. Sevgi günü. Gənclik, Bakı. 1977. 104 səh.
* 7. Səni sevdiyim gündən. Gənclik, Bakı. 1980. 120 səh.
* 8. Bu günlərdən iz qalacaq. Yazıçı, Bakı. 1982. 144 səh.
* 9. Döy mənim qapımı. Yazıçı, Bakı. 1986. 136 səh.
* 10.Цветы из Ленкорани. Советский писатель, Москва. 1986. 96 səh. (rus dilində)
* 11. Dünyanın sevincləri. Gənclik, Bakı. 1987. 96 səh.
* 12. Samovara od salmışam. İşıq, Bakı. 1989.
* 13. Evə məktub. Yazıçı, Bakı. 1991. 208 səh.
* 14. Payıma düşən ömür. Avrasiya Press. Bakı. 2012.

## Xatirəsi
● Lənkəran şəhərində mərkəzi küçələrdən biri Şəkər Aslanın adını daşıyır. 

● Lənkəran şəhərində 16 saylı Sütəmurdov kənd kitabxanası Şəkər Aslanın adını daşıyır. 

● Şəkər Aslanın 85 illik yubileyi Lənkəran Dövlət Dram Teatrında qeyd edilmişdir. 

● Şəkər Aslanın 60, 65, 70, 75 və 80 illik yubileyləri Lənkəran Şəhər İcra Hakimiyyəti tərəfindən qeyd olunmuşdur. 

## İstinadlar
Hüseyn Kürdoğlu

**Hüseyn Kürdoğlu** (tam adı: *Hüseyn Həsən oğlu Alışanov*; ) — şair, ədəbiyyatşünas, 1973-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü olmuşdur.

## Həyatı
Hüseyn Kürdoğlu 1934-cü il iyunun 15-də Azərbaycanın Laçın rayonunun Əhmədli (Mollaməhmədi) kəndində anadan olmuşdur.. Orta təhsilini Əhmədli kənd yeddiillik, Ağdam şəhər 1 saylı orta, Laçın şəhər orta və Qubadlı rayonu Xanlıq kənd məktəblərində alıb ADU-nun filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur (1953–1958). Əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində ədəbi dram şöbəsinin redaktoru kimi başlamışdır. Sonra Azərbaycan EA Şərqşünaslıq İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsində işləmişdir (1960). "Müasir kürd şairi A. Qoranın poeziyası" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir (1966). Şərqşünaslıq İnstitutunun "İran ədəbiyyatı" şöbəsində böyük elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır (1968–1993). Ömrünün sonunadək Azərbaycan EA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda işləmişdir (1993-cü ildən). Ədəbi yaradıcılığa erkən başlamış, ilk şeirlərini hələ orta məktəbin beşinci sinfində ikən Laçın rayonunda çıxan "Sovet Kürdüstanı" qəzetində çap etdirmişdir. Onun "Gözəldir" rədifli ilk qoşması 1950-ci ildə "Azərbaycan gəncləri" qəzetində dərc olunandan sonra dövri mətbuatda müntəzəm çıxış etməyə başlamışdır. Bədii tərcümə ilə də məşğul olmuşdur.

2003-cü il iyulun 12-də Bakıda vəfat etmiş, Xırdalan qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

## Əsərləri
* 1. Səhər nəğmələri. Bakı: Azərnəşr, 1963, 37 səh.
* 2. Yurdumu gəzə-gəzə. Bakı: Gənclik, 1968, 48 səh.
* 3. Qaya çiçəkləri. Bakı: Gənclik, 1970, 66 səh.
* 4. Doğma diyarım. Bakı: Gənclik, 1973, 78 səh.
* 5. Çiçək təbəssümü. Bakı: Gənclik, 1975, 110 səh.
* 6. Ata yurdum. Bakı: Yazıçı, 1978, 111 səh.
* 7. Dördtelli durnam. Bakı: Gənclik, 1979, 91 səh.
* 8. Toy karvanı. Bakı: Yazıçı, 1981, 95 səh.
* 9. Durna səsi. Bakı: Yazıçı, 1985, 141 səh.
* 10. Quzular dağa çıxdı. Bakı: Gənclik, 1985, 124 səh.
* 11. Müasir kürd şairi Abdulla Qoranın poeziyası. Bakı: Elm, 1969, 160 səh.
* 12. Bu dünya bir karvan yolu. Bakı: Yazıçı, 1989, 84 səh.
* 13. Min bir bayatı. Bakı: Gənclik, 80 səh.
* 14. Yaralı torpağım, yaralı sevgim. Bakı, 1997.
* 15. İmana-dinə gəldim. Bakı, 1999.
* 16. Ziyalımız — ziyamız. Bakı, 1999.
* 17. Yurduma qurbandır sözüm. Bakı, 2005.
* 18. Aytənin nəğmələri. Bakı, 2009.
* Seçilmiş əsərləri. Bakı, 2011.

## Tərcümələri
(kürdcədən)
* 1. Rəhim Qazi. Peşmərçə (povest). Bakı: Azərnəşr, 1969, 106 səh.

## Ədəbiyyat
* 

## İstinadlar