open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
İnfanta Mariya de la Paz

**İnfanta Mariya de la Paz** () () – İspaniya kraliçası II İzabellanın qızı, İspaniya infantası.

6 yaşında ikən anasıyla birlikdə Parisə sürgünə getdi və ilk təhsilini burada aldı. III Napoleonun devrilməsindən sonra sürgündəki ailəsiylə birlikdə Cenevrəyə köçdü. 1875-ci ildə İspaniyada monarxiyanın bərpa edilməsi və qardaşı XII Alfonsonun taxta çıxmasıyla o və bacıları Madridə qayıtdı. Burada geri qalan təhsili böyük bacısı İzabellanın nəzarəti altında tamamlandı.

1880-ci ildə bibisi oğlu Bavariyalı Lüdviq Ferdinandla evlənməsinə qərar verildi. Üstəlik bibisi İnfanta Amaliya onun xaç anası idi. Ancaq həmin ilin sonunda baş tutan görüşdən sonra Mariya Paz bəy namizədini bəyənmədi. Buna baxmayaraq danışıqlar davam etdi və cütlük 2 aprel 1883-cü ildə Madrid kral sarayında evləndi. Əri Lüdviq Ferdinand həm Bavariya kralı II Lüdviqin əmisi oğlu, həm də onun ən maliyyə müşaviri idi. Buna baxmayaraq cütlük sarayın qarışıq və intriqa dolu həyatından uzaq qaldı. Cütlüyün bu nigahdan 3 övladı dünyaya gəldi.

* Ferdinand (1884-1958)
* Adalbert (1886-1970)
* Pilar (1891-1987)

Münhendə yaşadığı illər ərzində xeyriyyəçiliklə məşğul olan Mariya Paz qardaşı XII Alfonsonun vəfat etməsinin ardından kral naibəsi olan gəlinləri Mariya Kristina ilə yaxın münasibətlər qurdu. Üstəlik daha sonra hakimiyyəti ələ alan qardaşı oğlu XIII Alfonso da bibisinin ölkədəki nüfuzunu qorudu. Birinci Dünya müharibəsinin bitməsi və Bavariya krallığının parçalanmasının ardından Mariya Paz və ailəsinin Nimfenburq sarayında yaşamalarına icazə verildi. Ailə gəlirlərinin əlindən alınmasına baxmayaraq Mariya Paz İspaniya infantası idi və vətənindən aldığı gəlirlə yaşamağa davam etdi. Ancaq qardaşı oğlunun 1931-ci ildə devrilməsindən sonra bu gəlirləri də əlindən alındı. Üstəlik Adolf Hitlerin Almaniyada hakimiyyətə gəlməsi ilə monarx ailəsinin digər üzvləri kimi onun da həyatı çətinləşdi. Buna baxmayaraq o və ailəsi nasistlərin hakimiyyətinə qarşı çıxmadılar. Bu səbəblə 1945-ci ildə bölgəyə girən Amerikan ordusu tərəfindən evi axtarıldı və evində tapılan bəzi cəvahirat əşyaları alındı. 1946-cı ildə evindəki pilləkandan yıxılaraq yaralandı və bir neçə saat sonra vəfat etdi.

## Mənbə
* Aronson, Theo. *Venganza real: la Corona de España, 1829–1965*. Ed. Grijalbo, 1968.
* Infanta Paz; *Cuatro revoluciones e intemedios: Setenta años de mi vida*. Espasa-Calpe, Madrid, 1935.
* Infanta Eulalia; *Memorias de Doña Eulalia de Borbón, Infanta de España (1864–1931*). Ed. Juventud, 1954.
* Baviera, S. A. R. Princesa Pilar de; Chapman-Huston, Comandante Desmond. *Alfonso XIII.* Col. "Z"
* Puga, Maria Teresa; *20 infantas de España: Sus vidas, entre las ilusiones y el destino*. Ed. Juventud, Barcelona, 1998.
* Rey y Cabieses, Amadeo-Martín, *Wittelsbach y Borbón: Relaciones y Enlaces Entre las Casas Reales de Baviera y de España, Siglos XIX Al XXI*, Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 2005
* Vidal Sales, José Antonio; *Francisco de Asís de Borbón y Borbón: la peripecia íntima, secreta y sentimental del esposo de Isabel II, un rey consorte afeminado y blando*. Ed. Planeta, 1995

## İstinadlar
Antonio Nusa

**Antonio Eromonsele Nordbi Nusa** () — Eliteserien təmsilçilərindən olan "Stabek" klubunda sol cinah hücumçusu kimi çıxış edən peşəkar Norveç futbolçusu.

## Karyerası
Nusa futbolçu karyerasına yerli "Lanqhus" klubunda başlamışdır. 13 yaşı olarkən "Stabek" klubunun akademiyasına qəbul olmuşdur. 2021-ci ilin əvvəlində ona əsas komandada oynamaq üçün şans verilmişdir. Yoldaşlıq oyununlarında qollarla yadda qalan Nusa klub ilə peşəkar müqavilə imzalamışdır. O, Eliteseriendə debütünü 30 may 2021-ci ildə "Rosenborq" klubuna qarşı oyunda etmişdir.

Nusa karyerasında ilk qolunu 27 iyun 2021-ci ildə "Bodo Qlimt" klubuna qarşı oyunda vurmuşdur. Həmin görüşdə klub rəqibinə 1-4 hesabı ilə məğlub olmuşdur. 3 gün sonra "Vikinq" klubu ilə keçirilən görüşdə Nusa dublla yadda qalmış və klub rəqibi ilə 3-3 hesabı ilə bərabərliyə razılaşmışdır. 16 yaş 71 günlüyündə qolla yadda qalan Nusa Martin Edeqordan (15 yaş 151 günlük) sonra Eliteseriendə qol vuran ən gənc futbolçu kimi tarixə düşmüşdür.

## Şəxsi həyatı
Nusa Norveçdə anadan olmuşdur. Atası isə Nigeriya vətəndaşıdır. Atası Con Nusa 2-ci diviziya klublarından olan "Follo" klubunda və Nigeriyanın bəzi klublarında futbolçu kimi çıxış etmişdir.

## Karyera statistikası

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Norveç Superkuboku görüşləri daxildir.

## İstinadlar
Dünya Ralli Çempionatı

**Dünya Ralli Çempionatı** ( — 1973-cü ildə tarixi Monte Carlo Rallisi ilə başlamışdır. Dünyanın müxtəlif ölkələrində keçirilən bir avtomobil yarışıdır. 2003, 2004, 2005 və 2006-cı illərdə Türkiyədə də təşkil edilən yarış, 2007-ci ildə təqvimdən çıxarıldılmış; lakin 2008-ci il üçün yenidən təqvimə salınmışdır. 2009-cu ildən bəri hər rallinin iki ildən bir keçirilməsinə qərar verildi. Türkiyə Rallisi sonuncu dəfə 2010-cu ildə təşkil edilmiş və ondan sonra təqvimdən çıxardılmışdır.

Təşkilatçılarla aparılan danışıqlar müsbət nəticələnmiş və Türkiyə Rallisi 2018-ci ildə yenidən təqvimə salınmışdır. 2021-ci ilin əvvəlində alınan qərarla Türkiyə yenidən təqvimdən çıxarılmışdır.

## İstinadlar
Monte Karlo Rallisi

Monte Karlo Rallisi (Rallye Automobile Monte Carlo), Formula 1 Monako yarışını və Monako Kart Kubokunu da təşkil edən Monaco Automobile Club tərəfindən təşkil edilən illik bir rallidir. Yarış, Monako Knyazlığındakı Fransa Rivierası ilə Fransanın cənub-şərqi arasında keçirilir.
İnfanta Eulaliya

**İnfanta Eulaliya** () () – İspaniya kraliçası II İzabellanın qızı, İspaniya infantası.

4 yaşında ikən anasıyla birlikdə Parisə sürgünə getdi və ilk təhsilini burada aldı. III Napoleonun devrilməsindən sonra sürgündəki ailəsiylə birlikdə Cenevrəyə köçdü. 1875-ci ildə İspaniyada monarxiyanın bərpa edilməsi və qardaşı XII Alfonsonun taxta çıxmasıyla o və bacıları Madridə qayıtdı. Burada geri qalan təhsili böyük bacısı İzabellanın nəzarəti altında tamamlandı.

6 mart 1886-cı ildə xalası oğlu Orleanlı Antonio Filipplə evləndi. Əslində bir il öncə planlaşdırılan toy mərasimi Eulaliyanın qardaşı XII Alfonsonun ölümü səbəbilə təxirə salındı. Cütlüyün bu nigahdan 2 oğlu dünyaya gəldi. İkinci oğlunun doğumundan sonra cütlük ayrıldı və Eulaliya qalan ömrünü İspaniya və Parisdəki mülklərində keçirdi.

1893-cü ilin mayında Eulaliya ABŞ-yə səyahət etdi. Burada prezident Qrover Klivlend tərəfindən Ağ evdə qarşılandı və ABŞ-nin müxtəlif əyalətlərinə səfər etdi. 9 fevral 1958-ci ildə keçirdiyi ürək tutmasının ardından Eulaliya 8 martda vəfat etdi.

## Mənbə

* García Luapre, Pilar. *Eulalia de Borbón, Infanta de España: lo que no dijo en sus memorias*. Madrid: Compañía Literaria, 1995. ISBN 84-8213-021-8

## İstinadlar
Müseyib Əmirov

**Müseyib Arif oğlu Əmirov** () — Azərbaycan boyakarı, Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (2006).

## Həyat və yaradıcılığı
Müseyib Əmirov 1963-cü ildə Bakıda rəssam Arif Əmirovun ailəsində dünyaya gəlmişdir. 1979-cu ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbini, 1987-ci ildə isə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu bitirmişdir. 1996-cı ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. Rəssam müəyyən müddət Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyasında "Eksperimental rəsm" sinfi üzrə dərs demişdir.

Rəssam bir çox beynəlxalq layihələrdə, eləcə də Parisdə, Vaşinqtonda, Lüksemburqda keçirilmiş sərgilərdə iştirak etmişdir. Onun bir sıra fərdi sərgiləri keçirilmişdir. Bunlardan 2014-cü ildə Bakıda "YARAT" Müasir İncəsənət Məkanında, 2015-ci ildə Müasir İncəsənət Muzeyində, həmçinin 2019-cu ildə Moskvada təşkil olunmuş sərgiləri qeyd etmək olar.

Rəssamın əsərləri bir sıra muzey və qalereyalarda, Azərbaycan, Rusiya, ABŞ, İsveç, Fransa, Almaniya, Litva, Böyük Britaniya, Türkiyə, İtaliya, Danimarka və Norveçdə şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.

Müseyib Əmirov Azərbaycan təsviri sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 29 dekabr 2006-cı ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı" fəxri adına layiq görülmüşdür.

Azərbaycan SSR xalq maarif komissarı Müseyib Şahbazovun nəvəsidir.

## İstinadlar
MotoGP

MotoGP, dünyanın müxtəlif dövrələrində (pist) keçirilən ən prestijli motosiklet yarışlarıdır. MotoGP-də mühərriklər 3 kateqoriyaya bölünür: 125cc, 250cc və 800cc. 2006-cı ilə qədər 990cc olan mühərriklər 800cc-ə endirilmişdir. Mühərrikin gücü 250 HP civarındadır, maşınlar kimi pistlərdə 300 km/s-dən çox sürət əldə edə bilirlər.

Valentino Rossi MotoGP-nin ən məşhur və ən uğurlu yarışçısıdır.

## Bal sistemi
Dırmaşma yarışı

**Dırmaşma yarışı**, zamana qarşı müəyyən bir yamaca qalxmağa əsaslanan motorsport növüdür.

Ən qədim motorsport növlərindən biridir. İlk dəfə 31 yanvar 1897-ci ildə Fransanın Nice şəhəri yaxınlığındakı La Turbiedə təşkil edilmişdir. İngiltərədəki Worcestershire, Shelsley Walshdə keçirilən dırmaşma yarışları, 1905-ci ildən bəri keçirilən ən qədim yarışlardan biridir.

Dırmaşma yarışlarının olduqca fərqli bir növü, çox dik təpələrə off-road motosikllər ilə dırmaşma yarışıdır. Yarışın qalibi ən yüksək zirvəyə çata bilən və ya birdən çox çıxan olarsa, onların onların içərisində ən sürətli çıxanıdır. Bu tip motorsport növü həm cəsarət, həm də bacarıq tələb edir və ABŞ-də çoxdan bəri ənənəvi hala gəlmişdir və 1980-ci illərdən bəri Fransa və Avstriyada məşhurdur.

## İstinadlar
Uğurlar, Çak (film, 2007)

**Uğurlar, Çak** - Deyn Kuk və Cessika Albanın baş rolları paylaşdığı 2007-ci il amerikan romantik komediya filmi. Filmdə qadınlar Cakla seks etdikdən sonra "həyatlarının tək sevgilərini" tapırlar.

## Məzmun
1985-ci ildə bir yığıncaqda cənnətdə yeddi dəqiqə oynarkən 10 yaşındakı Çarli Çak Loqan onunla seks etmək istəyən Anişa adlı qotik bir qızı öpməyi rədd edir. Əvəz olaraq Anişa Çarliyə lənətlənir. Beləliklə, yatdığı hər qadın Varlidən ayrılır və tezliklə başqa biriylə evlənir.

İllər ötür, Çarli otuzlu yaşlarında uğurlu diş həkimidir və ənyaxın dostu Stu ilə eyni yerdə işləyir. Çak sevgilisi Karola onu sevdiyini deyə bilmir və sahildə onunla sekslə məşğul olarkən ondan ayrılır. Ayrılmadan sonra Çak və Stu Cakın köhnə sevgililərindən Keytin toyuna getməyə qərar verirlər. Keytin toyunda Çak  Ceym Vekslerə aşiq olur. Ceym bacarıqsız, amma çəkici və mehriban dəniz bioloqudur. Sonda toy bitir və görünüşə görə, hərə öz yoluna gedir. Pinqvinlərlə işləyərdən Ceym sürüşür və dişini qırır. Dişini düzəltdirmək üçün Çakın yanına gedəndə Çak ondan ödəmə yerinə onunla vaxt keçirməsini istəyir. Başlanğıc Ceym istəksiz olsa da, sonda qəbul edir. Bu arada Stu Çak onlarla sexs edən kimi qızların evləndiklərinə fikir verir. Axırda Stu Çakı müayinəyə gələn bütün qadınlarla yatmağa razı salır (Çak hələ öz "bacarığından" xəbərsizdir) və günahkar hiss etmədən müxtəlif qadınlarla seks etməkdən yaxşı bir şey olmadığı fikrini müdafiə edir. Ancaq çox sayda qadınla yatdıqdan sonra Çak Çeym ilə ciddi bir şey istədiyinə qərar verir. Ceymlə yatmamışdan əvvəl Stu ona Karol daxil yatdığı bütün qadınların evləndiklərini deyir. Eyni şeyin Ceymdə də olacağından qorxan Çak ondan qaçınmağa başlayır.

Stu Çakı razı salır ki, obez bir qadınla seks eləsin və daha aonra onun evlənib-evlənmədiyini görmək üçün izləyərək lənəti test eləsinlər.

## İstinadlar
Azərbaycan milli ölçü vahidləri

Azərbaycanlıların uzunluq ölçü vahidləri — Tarixən azərbaycanlılar uzunluq ölçüsü kimi addım, qulac (qolac), qarış, çərək (bəzi bölgələrdə "qimey"), dirsək, ayaq, barmaq və digər bu kimi vahidlərdən istifadə etmişlər. Etnoqrafik materiallar göstərir ki, bu çəki və ölçü vahidləri uzun illər sontəsərrüfat və məişət həyatında istifadə olunmuş, bəziləri isə bu gün də işlədilməkdədir.

Orta əsrlərdə Azərbaycanda olmuş ərəb coğrafiyaşünas-səyyahların əsərlərində gün, mil, sikkə, mərhələ, bərid, dirsək, qarış və digər bu tip ölçü və çəki vahidlərinin adlarına rast gəlinir. Bəzi tədqiqatçılar bildirirlər ki, uzunluq ölçmək üçün yumruq, pəncə, gireh (4,4 sm), buğum, darı, tutmalaq (ovuc), güllük, bəhrə, kar, kəndir, ip, sicim, tənab, ciyə kimi vahidlərdən də istifadə olunmuşdur.

Azərbaycan xalqının məişətində isə baş, boyun, diş, kəllə, top, düymə və s. sözlərqədim dövrlərdən bu günə qədər say və miqdar ifadə etmək üçün geniş şəkildə işlədilir.

## Ədəbiyyat
* Azərbaycan etnoqrafiyası, Üç cilddə III cild. (2007)
* Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu, Bakı: Şərq-Qərb.
Hitmen: Agent 47 (film, 2015)

## Süjet xətti
Film 2000-ci illərin məşhur video oyununun motivləri əsasında lentə alınıb. Baş qəhrəman gen mühəndisliyinin son məhsulu, ideal qətl maşını "Hitmen – 47 nömrəli agentdir". Adi insanlardan daha çevik, daha güclü və daha ağıllıdır. Emosialar və duyğular ona yaddır, ifrat dərəcədə soyuqqanlı olduğundan ən çətin şəraitlərdə belə tapşırıqları qüsursuz yerinə yetirir. Agent adlandırılan elit, səssiz qatillərin təşkilatına aiddir. Soyuq müharibənin ən qızğın vaxtında hərbi genetik super əsgərlərin hazırlanması üzrə məxfi layihə üzərində çalışıb. Bir çox dünya qüvvələrinin hədəfində olduğundan hər kəsdən gizlənir. Alimi tapmaq cəhdləri heç bir nəticə vermir. Yeganə ipucu onun qızı Katerinadır. Agent 47-i onun izinə düşüb və qarşısına çıxan bütün maneələri aradan qaldırır. Katerinanı tapa bilsə də, o atasının harada olduğunu bilmir və özü də yerini müəyyən etməyə çalışır. Düşdüyü çətin situasiyadan çıxmaqda Katerinaya müəmmalı Con Smit kömək edir. Onun agent olduğunu üzündən də sezmək olur. Con Smit onun atasını öldürmək istəyən təşkilatın super casusudur. Belə ki, Con Smit daha güclü qətl maşınıdır. Onun dərisinin altına xüsusi maddə yerdildiyi üçün onu öldürmək heç də asan deyil. Katerina hərbi genetikin qızı və onun şah əsəridir. Katerinanın əsl adı Agent 90-dır. Yəni o, agent 47-dən 43 səviyyə daha yaxşı casusdur. Bir çox çətinliklərdən sonra Con Smit Agent 47 tərəfindən öldürülür. Agent 47 və Katerinanın bacı-qardaş olduğu məlum olur. Hərbi genetiki öldürmək istəyən və bunun üçün Con Smiti hazırlayan təşkilat rəhbəri ilə birlikdə məhv edilir. Həmçinin də, hərbi genetik (Katerinanın atası) də ölür.

## İstinadlar
Payks-Pik

Pikes Peak, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kolorado əyalətindəki Rocky Dağlarında yerləşən bir zirvədir. Dağ Colorado Springsdən 19.3 km cənubda yerləşir və 4.302 metr hündürlükdədir. Amerikalı tədqiqatçı Zebulon Pikenin adını daşıyır.

Pikes Peak, xüsusilə illik Pikes Peak International Hill Climb avtoyarışı ilə məşhurdur. Dağ həm də xizək kurortuna ev sahibliyi edir.

Pikes Zirvəsi 1961-ci ildən Milli Tarixi Abidə elan edilmişdir.

## Həmçinin bax
El Paso (dairə, Kolorado)
El Paso (dairə, Kolorado)

**El Paso dairəsi** — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kolorado ştatında yerləşən dairədir. Dairənin əhalisi 2014-cü ilin statistikasına görə 663,519 nəfər təşkil edir. Dairənin mərkəzi Colorado Springs şəhəridir.

## İstinadlar
La-Türbi

**La-Türbi** () —  Fransanın cənub-şərqindəki Provans-Alp-Kot-d'Azür regionunun Dənizkənarı Alplar departamentində yerləşən kommuna. Dairəsi — Nitsa. Ərazisi 8 km² olan bələdiyyənin 3118 nəfər əhalisi var (2017 siyahıyaalma statistikasına görə). Şəhərdəki Avqustun Zəfər Abidəsi çox sayda qonağı cəlb edir.

## Əhalisi

## Qardaşlaşmış şəhərlar
*  Sar, İtaliya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Enduro

**Enduro** — motosikl, mənşəyi İngilis dilindəki *"endurance"* ("dözümlülük") sözündən olub, dözümlülük idman yarışlarında istifadə edilən bir motosiklet növüdür. Enduroda əsasən 2 zamanlı tək silindrli modellərdən istifadə olunur. Bunların ağırlığı 100 kq ətrafında olur və orta hesabla 40–60 at qüvvəsi olan iki zamankı motosikllərdirlər. Müntəzəm olaraq yüksək və ağır turistik motosikllər ilə qarışdırılırlar. Turistik motosikllər görünüşü ilə enduro motosikllərinə bənzəsələr də, onların istifadəsi sırf turistik məqsədlər üçündür.

## Qalereya


Fayl:Ktm-525-exc-racing-2007.jpg|thumb|150px|Pierre Godart, Enduro de Dinant 2007
Fayl:MZ GS 250.jpg|thumb|150px|MZ GS 250 aus den 1960er Jahren
Fayl:Husqvarna enduro.JPG|thumb|150px|Enduro Husqvarna 250WR 1996
Fayl:Stefan Merriman.jpg|thumb|150px|Stefan Merriman
Fayl:GasGas EC200 2000.jpg|thumb|150px|GasGas EC200 2000
XII Alfonso (İspaniya kralı)

**XII Alfonso** () () — İspaniya kralı. Anası İspaniya kraliçası II İzabella, atası isə kral-konsort Fransisko Asisdir. Anasının 1868-ci ildə taxtdan endirilməsindən sonra ailəsiylə birlikdə ölkədən qaçdı və ilk təhsilini də aldığı Avstriya və Fransada yaşadı. 1874-cü ildə Birinci İspaniya Respublikasına qarşı baş tutan silahlı çevrilişin ardından taxta dəvət edildi və İspaniyada monarxiya bərpa edildi. Buna baxmayaraq 1885-ci ildə hələ 27 yaşında ikən vəfat etdi. İspaniya tarixinin səltənətdə ikən vəfat edən son monarxı olaraq bilinir. Ölümü əsnasında xanımı Mariya Kristina hamilə idi və bu səbəblə uşağın doğulması gözlənildi. Nəticədə ölümündən 6 ay sonra dünyaya gələn oğlu XIII Alfonso adıyla İspaniya kralı elan edildi.

## Mənbə
* M. Wattel, B. Wattel. (2009). *Les Grand'Croix de la Légion d'honneur de 1805 à nos jours. Titulaires français et étrangers*. Paris: Archives & Culture. p. 448. ISBN 978-2-35077-135-9
* Jørgen Pedersen (2009). *Riddere af Elefantordenen, 1559–2009* (in Danish). Syddansk Universitetsforlag. p. 470. ISBN 978-87-7674-434-2
* *Staatshandbuch für das Großherzogtum Sachsen / Sachsen-Weimar-Eisenach* (1885), "Großherzogliche Hausorden" p. 14
* Boettger, T. F. "Chevaliers de la Toisón d'Or – Knights of the Golden Fleece". *La Confrérie Amicale*. Retrieved 25 June 2019.

## İstinadlar
Mir Bəhaəddin körpüsü

**Mir Bəhaəddin körpüsü**, (), keçmişki Zəncan-Bicar yolunda, Zəngançayı üzərində tikilmiş körpüdür.

## Tarix
Mir Bəhaəddin körpüsü Zəncanın güneyində, suyu elə də çox olmayan Zəngançayı üzərində yerləşir. Körpü onu 1312-ci hicri ilində, Nasirəddin şah Qacar dönəmində tikən, Zəncanın görkəmli şəxsiyyətlərindən olan Mir Bəhaəddin Zənganinin adını daşıyır.

## Memarlığı
Bu körpü təxminən 100 metr uzunluğunda olaraq, eni sığınacaqla birlikdə 6.70 metrə çatır. Çayın ən yüksək yerindəki hündürlüyü təxminən 11 metrdir və orta aşırımı başqa aşırımlarında daha böyükdür. Bu körpü tamamilə kərpicdən tikilərək, ən gözəl tağının iç görünüşündə çox gözəl Məqeli adlı bir xəttlə tikildiyi tarix "Ya Əli" sözü ilə birlikdə simmetrik şəkildə oyulmuşdur. Təməlləri döşənmiş səthin üstünə qoyularaq, oyma daş parçaları və əhəng harçından hazırlanmışdır və suyun səviyyəsindən 1,40 metr yüksəkliyə kimi qalxmışdır. Bu hündürlükdə bu körpünün tağının və əsas gövdəsinin ayağından 5 × 24 × 24 sm ölçülü kərpiclə başlanıb. Bu təməllərin hər birində üst-üstə iki otaqcıq düzəldilmişdir. Bu otaqcıqlar daşqın sularını özlərindən keçirtməklə yanaşı, təməllərin ağırlığını və təzyiqini də azaldır. Bundan ayrı, körpünün ağırlığını azaltmaq üçün körpünün üzərindəki üç böyük aşırımın yan ağızlarının içi boşdur ki, bu otaqlar təzyiqə daha davamlı olsun. Güney baza otaqcıqları spiral pilləkənlə birləşdirilir. Körpü dayaqlarının yuxarı və aşağı hissələrində su axınını asanlaşdırmaq üçün daş xəndəklər yaradılıb. Körpünün yuxarı sukəsənləri çoxbucaqlı, aşağı sukəsənləri isə yarımdairəlidir.

## Görüntülər

Photo 2016-09-06 16-13-25 zanjan.jpg
دیواره های پل میر بهاءالدین.jpg
غروب خورشید و پل میر بهاءالدین.jpg
روی پل میر بهاءالدین.jpg
پل میر بهاالدین.jpg
روی پل میر بهاءالدین ، به سمت سراشیبی.jpg


## İstinadlar
Dünyamın mərkəzi (film, 2016)

**Dünyamın mərkəzi** - Yakob M. Ervanın rejissorluğunda 2016-cı il romantik dram filmi.

## Məzmun
17 yaşındakı Fil yay düşərgəsindən qayıdaraq anası Qras və bacısı Dayan ilə birlikdə yaşadığı  Visibleyə qayıdır. Filin ailəsini qəribə olaraq qəbul edən qəsəbənin digər sakinlərinin ailə ilə, demək olar ki, ünsiyyəti yoxdur ( Dayanın heyvanlarla danışdığı iddia olunur). Ancaq Fil üçün həmişə yaxşı tövsiyələri olan Tereza tez-tez onları ziyarətə gəlir. Fil anası ilə bacısı arasında nəyinsə dəyişdiyini və bir-birləri ilə danışmadıqlarını fərq edir. Fil yayın son günlərini yaxın dostu Kat ilə keçirdir. Məktəb başlayanda isə sinfə təzə oğlan - Nikolas gəlir. Tezliklə Fil ilə Nikolas arasında ehtiraslı sevgi başlayır. Amma Fil Nikolasın onun haqqında nə düşündüyünü dəqiqləşdirə bilmir. Sonrasında Katın Nikolasla Filə xəyanəti onu çox sarsıdır. Beləliklə dünyasının mərkəzini tapmaq Filin ən böyük mübarizəsi halına gəlir.

## Aktyorlar və rollar

* Louis Hofman - Fil
* Sabine Timoteo - Kəm
* Yanik Şuman - Nikolas
* Ada Filine Şappenberk - Dayanğ
* Svenya Yanq - Kat
* Saşa Aleksandr Gerzak - Mikail
* İnka Fedrik - Tereza
* Nina Prol - Paskal
* Klemens Rehbayn - Kayl
Şaxi Zinda

**Şaxi Zinda** (;  - "yaşayan şah") ― Özbəkistanın Səmərqənd şəhərinin şimal-şərqində nekropol.

## Tarix

Şaxi Zinda kompleksinə 11-15-ci və 19-cu əsrlərə aid məqbərələr və dini tikililər daxildir. Şaxi Zinda ("yaşayan kral" deməkdir) adı Məhəmməd peyğəmbərin əmisi oğlu Qutam ibn Abbasın burada dəfn edilməsi ilə bağlı əfsanə ilə əlaqələndirilir. O, VII əsrdə, ərəb istilası dövründə Səmərqəndə İslamı təbliğ etmək üçün gəlmişdi. Məşhur əfsanələrdə inancına görə onun başının kəsildiyi, amma ölmədiyi, başını götürüb indi də yaşadığı dərin quyuya (Cənnət bağı) girdiyi söylənilir.

Şaxi Zinda kompleksi səkkiz əsr (11-19-cu əsrlər) boyu formalaşmışdır və hazırda iyirmidən çox tikilini ehtiva edir.

Kompleks üç tikili qrupundan ibarətdir: yerli dildə çartak adlandırılan dörd tağlı günbəz keçidlərlə birləşdirilmiş alt, orta və yuxarı. Buradakı ən qədim tikililər 11-12-ci əsrlərə aiddir. İndi bu tikililərin əsasən özülləri qalmışdır. Tikililərin çox hissəsi 14-15-ci əsrlərə aiddir. 16-19-cu əsrlərdə kompleksdə aparılmış yenidənqurma işləri heç bir əhəmiyyət daşımamış və onun ümumi tərkib və görünüşünü dəyişdirməmişdir.

Əsas korpus - Kusam-ibn-Abbas kompleksi ərazinin şimal-şərq hissəsində yerləşir. Kompleks bir neçə binadan ibarətdir. Tikililər arasında onlardan ən qədimi olan Kusam-ibn-Abbas məqbərəsi və məscidi (16-cı əsr) var.

Tikililərin yuxarı qrupu bir-birinə baxan üç məqbərədən ibarətdir. Onlar arasında ən erkən tikilmişi şimaldan keçidi tamamlayan Xoca-Əhməd məqbərəsidir (1340-cı illər). Sağda yerləşən, 1361-ci ildə tikilmiş məqbərə eyni keçidi şərqdən məhdudlaşdırır.  

Orta qrup XIV əsrin son rübü - XV əsrin birinci yarısına aid məqbərələrdən ibarətdir və Teymurun yaxınları olan hərbi və ruhani aristokratiyanın adları ilə əlaqələndirilir. Qərb tərəfdə Teymurun qardaşı qızı Şadi Mülk Ağanın məqbərəsi önə çıxır. Bu günbəzli məqbərə1372-ci ildə inşa edilmişdir. Qarşı tərəfdə Teymurun bacısı Şirin Bikə Ağanın məqbərəsi yerləşir.   

Şirin Bikə Ağa məqbərəsinin yanında XV əsrin birinci yarısına aid qeyri-adi bir məzar abidəsi olan "Sekizron" yerləşir.

Çox pilləli pilləkənin yanında aşağı qrupun ən yaxşı tikililəri yerləşir. Bunlardan biri XV əsrin əvvəllərinə aid cüt qübbəli mavzoleydir. Bu mavzoley alim və astronom olan Kazi Zadə Rumiyə həsr edilmişdir. Bu səbəbdən də 1434-1435-ci illərdə Uluğbəy tərəfindən onun məzarının üstündə tikilmiş cüt qübbəli mavzoleyin qübbələri, kral ailəsinin mavzoleyin qübbələri ilə müqayisə edilə biləcək yüksəkliyə sahibdir.

Kompleksin cənub istiqamətinə dönən əsas giriş qapısı 1434-1435-ci illərdə Uluğbəyin rəhbərliyi altında inşa edilmişdir.
Fayl:Ensemble Shakhi Zinda (2).JPG|Kompleksin müasir görünüşü
Fayl:Shah-i-Zinda upper group.JPG|Yuxarı qrup məqbərələri
Fayl:Mosoleum (detail).JPG|Türbənin detalları


## Həmçinin oxu

* Registan meydanı
* Bibixanım məscidi
* Əmiri-Gur

## İstinadlar
Rişar Vaqner

**Rişar Vaqner** (; ; ) — Kanadanın hazırkı Baş hakimi və Baş inzibatçısı vəzifələrini icra edən kanadalı hüquqşünas.

## Həyatı
Vaqner Kvebekin Monreal şəhərində anadan olub, Jizel və keçmiş Parlament üzvü və senator Klod Vaqnerin oğludur. Monrealda yerləşən Jan-de-Brebof Kollecindən 1978-ci ildə məzun oldu, daha sonra Ottava Universitetində siyasi elmlər üzrə təhsil aldı.

Vaqner Roma katolikidir. Vaqnerin atası Klod hüquqşünas idi. Babası əslən Bavariyadan olan alman-yəhudi mühacir idi. Vaqnerin iki vəkil övladı var.

## Fəaliyyəti
1980-ci ildə Vaqner Kvebek Hüquq Evinə dəvət aldı və *"Montreal Lavery, de Billy"* hüquq şirkətinə fəaliyyətə başladı. Fəaliyyəti əmlak, ticarət məhkəməsi və peşə məsuliyyəti sığortası üzərində qurulmuşdu.

24 sentyabr 2004-cü ildə Monreal bölgəsindən Kvebek Ali Məhkəməsinə təyin edildi. 3 fevral 2011-ci ildə Kvebek Apellyasiya Məhkəməsinə dəvət aldı.

### Kanada Ali Məhkəməsi
2 oktyabr 2012-ci ildə Baş nazir Stiven Harper onu təqaüdə çıxan Mari Deşanın yerinə Kanada Ali Məhkəməsinə namizəd göstərdi. Onun təyinatı 5 oktyabr 2012-ci ildə təsdiqləndi.

3 dekabr 2012-ci ildə Kanada Ali Məhkəməsinin məhkəmə salonlarının birində Vaqnerin təyinatı ilə bağlı mərasim təşkil edildi. Tədbirdə təqaüdə çıxan Baş hakim Beverli Maklaklin, Federal Ədliyyə Naziri və Baş prokuror Rob Nikolson və Kvebek Ədliyyə Nazirinin müavini Natali Druin iştirak etdi.

12 dekabr 2017-ci ildə Baş nazir Castin Trüdo Vaqneri Kanada Ali Məhkəməsinə namizəd göstərdi.

23 yanvar 2021-ci ildə Vaqner general-qubernator Jyuli Peyettin istefasından sonra Kanada hökumətinin inzibatçısı təyin edildi. Kanada hökumətinin inzibatçısı Kanadanın general-qubernatorunun müavinidir və əgər general-qubernator ofisi boşdursa, bu zaman inzibatçı onun səlahiyyətlərini icra edir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Aymən ibn Əbdülrəhman

**Aymən ibn Əbdülrəhman** (‎; ) — 30 iyun 2021-ci ildən Əlcəzayir Baş naziri və 23 iyun 2020-ci ildən isə Maliyyə Naziri vəzifələrini icra edən əlcəzairli siyasətçi.

## Həyatı

İbn Əbdülrəhman 30 avqust 1966-cı ildə Əlcəzair şəhərində anadan olub. Milli İdarəetmə Məktəbini bitirib.

## Fəaliyyəti

İbn Əbdülrəhman 2010-cu ilin martından 2020-ci ilin iyun ayına qədər Əlcəzair Bankında senzur vəzifəsində çalışıb. 2019-cu ilin iyun ayına qədər orada çalışdıqdan sonra 2019-cu ilin noyabrında Əlcəzair Bankına müdir təyin olundu.

23 iyun 2020-ci ildə ibn Əbdülrəhman Maliyyə Naziri təyin edildi. 30 iyun 2021-ci ildə Baş nazir seçildi.

10 iyul 2021-ci ildə ibn Əbdülrəhman COVID-19-a müsbət test etdi. Əlcəzair dövlət televiziyası onun yeddi gün karantində qalacağını, lakin vəzifələrini onlayn yerinə yetirməyə davam edəcəyini bildirib.

## Digər fəaliyyətləri
*Afrika İnkişaf Bankı, Rəhbərlər Şurasının üzvü (2020-ci ildən)
*Dünya Bankı, Rəhbərlər Şurasının üzvü (2021-ci ildən)
*Çoxtərəfli İnvestisiyalar üzrə Zəmanət Agentliyi, Dünya Bankı Qrupu, Rəhbərlər Şurasının üzvü (2021-ci ildən)

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qartal ilə ovçuluq

Qartal ilə ovlamaq, Avrasiya çölündə tapılan, qədim türk xalqları tərəfindən tətbiq olunan ənənəvi ovçuluq formasıdır. Bu gün Qazaxlar və Qırğızlar tərəfindən çağdaş Qazaxıstan və Qırğızıstandan, habelə Monqolustanın Bayan-Ölqiy vilayətində və Çinin Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonunda   ovda qartallardan istifadə olunur. Bu bölgələrin əhalisinin ən çox berqutlarla ovlamaqla məşhur olsalar da, şimal qırqovulları, şahin, ütəlgi qızılquşlar  və bir çox digər quşalrı əhliləşdirməsi məlumdur. 
  	

## Terminologiya
Həm qazax, həm də qırğız dilində ümumilikdə yırtıcı quşlarla ov edənlər və qartallarla ov edənlər üçün ayrıca terminlər mövcuddur.
Qazax dilində həm *qusbegi*, həm də sayatşi ümumilikdə ovçulara aiddir. Qusbegi qus ("quş") və bek ("ağa") sözlərindəndir, beləliklə sözün əsl mənası "quşların ağası" kimi tərcümə olunur. Köhnə türk dilində kus begi, sarayın şahin ovçusunun qiymətləndirəni rolunu əks etdirən xanın ən hörmətli məsləhətçiləri üçün istifadə edilən ad idi. Sayatşi, türk dilində peşəkar adlar üçün istifadə edilən sayat ("şahinlik") sözündən və -şi şəkilçisindən əmələ gəlir. 
## Tarix
### Xitaylar
Eramızın 936-45-ci illərində Mançuriyadan olan köçəri bir xalq olan Xitaylar Şimali Çinin bir hissəsini fəth etdilər.  960-cı ildə Çin Sun sülaləsi tərəfindən fəth edildi. Başlanğıcdan Sun sülaləsi artıq Çin mədəniyyətinin çox hissəsini mənimsəmiş Xitayları tamamilə idarə edə bilmədi. Çinin 300 illik hakimiyyəti boyunca Sun sülaləsi, əlavə Sun sülaləsi ərazilərini fəth etməmələri üçün Xitaylara xərac verməli idi. Xitaylar Çin mədəniyyətini mənimsəmələrinə baxmayaraq, qartal ovu da daxil olmaqla bir çox köçəri ənənələrini qoruyub saxladılar. 

### Qırğızlar
1207-ci ildə Qırğız köçəri Çingiz xanın oğlu Joçiyə təslim oldu. Monqol hökmranlığı altında qırğızlar köçəri mədəniyyətlərinin yanında qartallarla ovçuluq ənənələrini də qorudular.  Arxeoloqlar Orta Asiyada şahin ovunu eramızdan əvvəl birinci və ya ikinci minilliyi əhatə etdiyini bildirilər.  

### Qazaxlar
Qazaxıstanda  kommunist dövründə bir çox qazax köçəri həyat tərzini tərk etmək məcburiyyətində qalmamaq üçün Monqolustana qaçdı və kolxozlara göndərildi. Bayan-Ölgiy Vilyatətində  yerləşdilər və qartallarla ovlamaq ənənələrini özləri ilə gətirdilər. Monqolustanın qərbindəki Altay dağlarında yerləşən Bayan-Ölgiy bölgəsində təxminən 250 qartal ovçusu var. Şahinçilik adətləri at üstündə qızıl qartallarla ov etməyi əhatə edir və ilk növbədə qırmızı tülkü və korsak tülkülərini ovlayırlar. Qızıl rəngli tülküləri qarda görmək daha asan olduğu soyuq qış aylarında tülkü və dovşan ovlamaq üçün qartaldan istifadə edirlər.  Hər oktyabr ayında Qazaxıstan qartal ovu adətləri illik Qızıl Qartal Festivalında nümayiş olunur. Qazaxıstan hökuməti bu qazax ənənələrini tətbiq edənləri Qazaxıstana qaytarmaq üçün səy göstərsə də, qazaxların çoxu Monqolustanda qalmışdır.
## İstinadlar
Kazan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti

Kazan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti (KazSUCA) Rusiyanın Tatarıstan bölgəsində Kazan şəhərində yerləşir. 
## Heyət
Kazan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin qurucusu Rusiya Federasiyası Mədəniyyət Nazirliyidir. Universitetin rektoru Rivkat Yusupovdur. KazSUCA, 32 professor, 107 baş müəllim, 148 elmlər doktoru da daxil olmaqla 300-dən çox müəllim ilə təmsil olunur. Universitetin 70-ə yaxın professor və müəlliminə  Tatarıstan Respublikasının və Rusiya Federasiyasının fəxri adları verilmişdir, bunların arasında Rusiya Federasiyası və Tatarıstan Respublikasının dövlət mükafatları laureatları da var. Kazan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində təxminən 3000 tələbə var (əyani və qiyabi fakültələrdə təhsil alanlar). Universitet 9 fakültə, 30 bölmədən ibarətdir. KazSUKA 25 lisenziyalı proqramı, 3 magistr proqramını, 5 mütəxəssis proqramını yerinə yetirir.
## Beynəlxalq fəaliyyət
Beynəlxalq fəaliyyət Universitetin inkişafı və modernləşdirilməsinin prioritet istiqamətlərindən biridir və təhsil məkanının genişləndirilməsinin, universitet elminin inkişafının, beynəlxalq təhsil müəssisələri ilə sosial və mədəni qarşılıqlı əlaqələrin strateji yollarından biri kimi qəbul edilir. Qarşıya qoyulmuş məqsədlərə çatmaq üçün Universitet xarici liseylər və universitetlərlə birbaşa ünsiyyət qurur.
## Digər qurumlarla əməkdaşlıq
Hazırda Universitetin təhsil, elm və mədəniyyət sahəsində və asudə vaxtının inkişafı sahəsində Beynəlxalq Yüksək Texnologiyalar Mərkəzi ilə (Hollandiya), ZH.-B.Coreau Liseyi (Fransa), Lugansk dövlət mədəniyyət və incəsənət institutu (Ukrayna), Komratsk dövlət universiteti (Moldova), A. Kadiri Daşkənd dövlət mədəniyyət institutu (Özbəkistan), Baltik Beynəlxalq Akademiyası (Riqa, Latviya), Uşaq və gənclər beynəlxalq cəmiyyəti "EVENTUS" (Riqa, Latviya), B.Beyşenaliyeva adına Qırğızıstan Dövlət İncəsənət İnstitutu, Jurgenevin Qazaxıstan Milli Sənət Akademiyası, Fulbrayt Fondu (ABŞ), Tatarıstan Respublikasının "Volqa bölgəsi dünyası" tolerantlıq Mərkəzi", Rusiya-Amerika proqramı "Etibar mühiti" və New York əyalətinin Dövlət Universiteti (SUNY, ABŞ) ilə əməkdaşlığının inkişafına dair müqavilələri mövcuddur.  
## UNESCO
UNESCO-nun insan hüquqları və xüsusi demokratiya şöbəsi və Rusiya Federasiyası Xarici İşlər Nazirliyinin Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər Universiteti ilə razılığına əsasən 2011-ci ilin aprel ayında Universitetdə bu şöbənin filialı yaradıldı.
## İstinadlar
İngiltərə–Özbəkistan münasibətləri

Özbəkistan-İngilis əlaqələri Özbəkistan ilə İngiltərə arasında noyabr ayında imzalanan "Ticarət və iqtisadi əməkdaşlıq haqqında", "Kapital qoyuluşlarının stimullaşdırılması və qarşılıqlı qorunması haqqında" və "İkili vergi tətbiqinin qarşısının alınması haqqında" müqavilələrə əsaslanır. 1993-cü ildə Özbəkistan Respublikasının ilk Prezidenti İslam Kərimovun İngiltərəyə səfəri zamanı bu müqavilələri imzalamışdır.
1996-cı ilin nəticələrinə görə, Britaniya Özbəkistanla Avropa Birliyi ölkələri arasında ticarət həcminə görə Almaniyadan sonra ikinci yerdədir. Özbəkistan, İngiltərəyə pambıq lifi, qiymətli daşlar, qara metal, volfram və onlardan hazırlanan məhsulları ixrac edir, İngiltərədən isə mexaniki və elektrik alətləri, qənnadı məmulatları, plastik məhsullar və onlardan hazırlanan məhsullar, mineral yanacaqlar, əczaçılıq məhsulları, karton, mebel, optika və aparatlar, tütün, süd məhsulları, kimyəvi birləşmələr, qeyri-üzvi kimyəvi məhsullar və s. idxal edir.

1992-ci ildə Özbəkistan Respublikası, dünya pambıq ticarətinin norma və qaydalarını idarə edən mühüm bir qeyri-hökumət təşkilatı olan Liverpool Pambıq Birliyinə üzv oldu. Özbəkistan, bu birlik ilə birlikdə, beynəlxalq pambıq sertifikatlaşdırma sisteminin ölkədə tətbiqi sahəsində iş apardı.

Sonrakı illərdə iki ölkənin nümayəndə heyətlərinin müxtəlif səviyyəli qarşılıqlı səfərləri nəticəsində əməkdaşlıq yaxşılaşmağa başladı. 14 Oktyabr 1994-cü ildə London Metal Bazar Birliyi, Özbəkistanın Zarafşan Qızıl Mədən Zavoduna bu markanın dünyanın ən yüksək keyfiyyəti olduğunu göstərən ən məqbul qızıl külçələr statusunu təsdiqləyən bir sertifikat verdi. 1996-cı ilin oktyabr ayında bu Birlik yüksək keyfiyyətli gümüş külçələrin istehsalı üçün mədən-metallurgiya zavodunun nümayəndəliyini qeydiyyata aldı.

1996-cı ilin sonunda Surxandarya bölgəsindəki Kandiz yatağında rəngli metal axtarışına dair Oxus Resonrses Corporation ilə ilkin razılaşma imzalanmışdır. Razılığa əsasən, İngiltərədən olan bir şirkət bir il ərzində öz hesabına ərazinin davamlı öyrənilməsi, əlvan metalların kompleks mədənçiliyinin təşkili üçün texniki-iqtisadi əsaslandırmalar hazırlayacaq və bundan sonra təxminən 100–150 milyon dollar qazanacaqdı. Layihə əsasında qurğuşun, mis və gümüş çıxarılması üçün ortaq bir müəssisə yaradılmalı idi. 

10 iyul 1997-ci ildə İngiltərənin bu korporasiyası ilə Navoiy bölgəsindəki Aristant və Balpant yataqlarının tədqiqi və müəyyənləşdirilməsinə dair ilkin razılaşma imzalanmış, həmçinin Özbəkistanın qərb hissəsində geoloji məlumatların birgə tədqiqi sahəsində də əməkdaşlıq qurulmuşdur.

Özbəkistan Respublikası Kənd Təsərrüfatı və Su Təsərrüfatı Nazirliyinin Meredith Jones ilə qabaqcıl pambıq seçmə, becərmə və emal metodları əsasında fəaliyyət göstərən bir kənd təsərrüfatı firması yaratmaq planı var. Fərqanə bölgəsinin Yazavan bölgəsindəki 11 fermanı birləşdirən bu şirkət, pambıq məhsuldarlığının artırılmasına, lif keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına və torpağın məhsuldarlığının yaxşılaşdırılmasına kömək etməlidir.

## İstinadlar
Conni Sins

**Conni Sins** () təxəllüsü ilə tanınan **Stiven Volf** (, ) — Amerikalı pornoaktyor, prodüser və youtuber. Keçəl başı və əzələli bədəni ilə məşhur olan Conni Sins mütəmadi olaraq axtarışlarda ən populyar aktyorlardan biridir. İlin Kişi Aktyoru AVN mükafatına iki nominasiya da daxil olmaqla, işlərinə görə çoxsaylı təltif almışdır.

## Həyatı
Stiven Volf () 31 dekabr 1978-ci ildə ABŞ-nin Pensilvaniya ştatının Pitsburq şəhərində anadan olmuşdur. Kollecdən məzun olduqdan sonra həftədə altı gün tikintidə işləmişdir. 2006-cı ildə, 28 yaşında pornoaktyor olmaq üçün Los-Ancelesə köçdü.

## Karyerası

Pornhub kosmosda ilk porno filmi çəkmək üçün 10 iyun 2015-ci ildə Indiegogo vasitəsilə bir kraudfandinq kampaniyasına başladı. Bu filmdə Sins və pornoaktrisa Eva Lovianın rol alması planlaşdırılırdı. Layihə uğurla maliyyələşdirilmiş olsa idi, Sins və Lovisıfır qravitasiya, istilik və sürət üzrə 6 aylıq professional təlim alacaqdılar.

## Şəxsi həyatı
Conni Sins hal-hazırda Las-Veqasda yaşayır. Əvvəllər özü kimi porno sektorunda fəaliyyət göstərən Kissa Sins ilə evli idi. Onlar 2019-cu ildə boşansalar da, yaxın dost olaraq qalırlar.

2017-ci ilin oktyabrında Conni Sinsin Las-Veqas gülləbaranından sonra itkin düşdüyünü iddia edən bir Tvitter istifadəçisi tərəfindən Conni Sinsin bir şəkli tvitləndi. Amma bu tvit gülləbaranla əlaqəli ortalığa çıxan əsassız şayiələrdən biri idi.

## Mükafatlar və nominasiyalar

## İstinadlar
Yutlandiya döyüşü

**Yutland dəniz döyüşü** (, ) — Birinci Dünya müharibəsi illərində olmuş döyüş.

1916-cı ilin iyununda İngilis və alman donanması arasında baş verib. Döyüşdə tərəflərin  heç biri qələbə qazana bilmədi.
Əsəd Cahangir

**Əsəd Cahangir** (*Əsədov Əsəd Cahangir oğlu*; ) — azərbaycanlı ədəbiyyatşünas, tənqidçi və publisist; Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

## Həyatı
Əsədov Əsəd Cahangir oğlu 25 iyun 1966-cı ildə anadan olub.

"Azərbaycan" jurnalında tənqid və publisistika şöbəsinə rəhbərlik edib və 2014-cü ildən həmin jurnalın baş redaktorunun müavini vəzifəsində çalışıb. 2024-cü ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin sədri vəzifəsinə təyin edilib.

## Fəaliyyəti
Yazıçılar haqqında tənqidi və publisistik məqalələr yazır, ədəbiyyatşünaslıq sahəsində fəaliyyət göstərir.

## Əsərləri
* Qədim türk ədəbiyyatının linqvistik poetikası. Bakı: Elm, 2001
* Ağ saç, qara saç. Bakı: Nurlan, 2006
* "Kim yatmış, kim oyaq?". Bakı: Yazıçı, 2012.
* On üçüncü gecə. Bakı: Təhsil, 2016.
* Dionisin şərəfinə. Bakı: Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzi, 2021.

## Tərcümələri
* "Nəğməli sətirlər"
* "Erməni soyqırımı": mif və gerçəklik. (rus dilindən tərc. ed. Ə. Cahangir). Bakı: Adiloğlu, 2012.

## Təltifləri
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Qızıl Kəlmə" Ədəbi Mükafatına layiq görülmüşdür.
 
2013-cü ildə "Ən yaxşı tənqidi və publisistik əsərə görə Yaşar Qarayev adına mükafat"a layiq görülüb.

## İstinadlar
Viktor Budantsev

**Viktor Budantsev** () — Belarusiya idmançısı.

## Həyatı
1988 Yay Olimpiya Oyunları, 1992 Yay Olimpiya Oyunları və 1996 Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak etmişdir.

## İstinadlar
XIII Alfonso (İspaniya kralı)

**XIII Alfonso** () () — İspaniya kralı. Atası XII Alfonso, anası isə Avstriyalı Mariya Kristinadır. Atasının ölümü əsnasında anası ona hamilə idi və bu səbəblə uşağın doğulması gözlənildi. Nəticədə atasının ölümündən 6 ay sonra dünyaya gəldi və eyni gün *XIII Alfonso* adıyla İspaniya kralı elan edildi. 16 yaşına qədər isə anası Mariya Kristina kral naibəsi olaraq xidmət etdi.

## Mənbə
* Tuñón de Lara, Manuel (2000) [1967]. *La España del siglo XX. Vol. 1. La quiebra de una forma de Estado (1898–1931)*. Tres Cantos: Ediciones Akal. ISBN 84-460-1491-2
* Casals, Xavier (2004). "Miguel Primo de Rivera, el espejo de Franco". *Miguel Primo de Rivera y Orbaneja*. Madrid: Ediciones B. pp. 123–253. ISBN 84-666-1447-8
* Barry, John M. (2004). *The Great Influenza: The Epic Story of the Greatest Plague in History*. Viking Penguin. ISBN 0-670-89473-7
* Avilés Farré, Juan; Elizalde Pérez-Grueso, María Dolores; Sueiro Seoane, Susana (2002). *Historia política de España, 1875–1939*. **1**. Tres Cantos: Ediciones Istmo. ISBN 84-7090-320-9
* *Magnificent Monarchs* (Fact Attack series) p. 21 by Ian Locke; published by Macmillan in 1999; ISBN 978–0330-374965
* Casals, Xavier (2019) [2005]. *Franco y los Borbones. Historia no oficial de la corona española* (PDF). Barcelona: Ariel. p. 32. ISBN 978-84-344-2970-3
* Morris, Jan (1986). *The Matter of Wales* (1986 ed.). Penguin Books. p. 339. ISBN 0-14-008263-8
* M. Wattel, B. Wattel. (2009). *Les Grand'Croix de la Légion d'honneur de 1805 à nos jours. Titulaires français et étrangers*. Paris: Archives & Culture. p. 451. ISBN 978-2-35077-135-9
* Jørgen Pedersen (2009). *Riddere af Elefantordenen, 1559–2009* (in Danish). Syddansk Universitetsforlag. p. 470. ISBN 978-87-7674-434-2
* Faustino Menéndez Pidal de Navascués; María del Carmen Iglesias (1999). *Símbolos de España*. ISBN 978-84-259-1074-6

## İstinadlar
I Amadey (İspaniya kralı)

**I Amadeus** () () — Savoyya sülaləsinə mənsub ilk və tək İspaniya kralı. Atası İtaliya kralı II Viktor Emmanuel, anası isə Müqəddəs Roma imperatoru II Leopold və İnfanta Mariya Luizanın nəvəsi Avstriyalı Adelyadır. II İzabellanın 1868-ci ildə devrilməsi və Fransaya qaçmasının ardından kortes birliyi tərəfindən 1870-ci ildə İspaniya kralı seçildi. Onun İspaniyadakı 3 illik səltənəti şimalda monarxiya tərəfdarlarının üsyanı, Kubadakı azadlıq hərəkatı və respublikaçıların güclənməsi ilə fərqləndi. 1873-cü ildə taxtdan çəkildi və İtaliyaya geri döndü. Beləcə, Birinci İspaniya Respublikası quruldu.

## Mənbə

* Pollock, Sabrina (August 2006). "Spain's Forgotten Queen". *European Royal History Journal*. **9.4** (LII): 25–26.
* Roger L. Williams, *Gaslight and Shadow: The World of Napoleon III, 1851–1870* (NY: Macmillan, 1957), 156–57
* Jørgen Pedersen (2009). *Riddere af Elefantordenen, 1559–2009* (in Danish). Syddansk Universitetsforlag. p.&nbsp;466. ISBN 978-87-7674-434-2
* Sergey Semenovich Levin (2003). "Lists of Knights and Ladies". *Order of the Holy Apostle Andrew the First-called (1699-1917). Order of the Holy Great Martyr Catherine (1714-1917)*. Moscow.

## İstinadlar
Meksika–Türkiyə münasibətləri

**Türkiyə—Meksika münasibətləri** — Türkiyə və Meksika arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər.
Tarix
1864-cü ildə Meksika ilə Osmanlı İmperiyası arasında ilk rəsmi əlaqə qurulur. Meksika İmperatoru I Maksimilianın ölkədəki hökmranlığının rəsmi olaraq tanınmasına nail olmaq üçün başqa ölkələrə elçilər göndərir. 1928-ci ildə Osmanlı imperiyasının çökməsindən və Mustafa Kamal Atatürk tərəfindən Türkiyənin qurulmasından sonra ölkələr arasında rəsmi diplomatik əlaqələr qurulur. Elə həmin ildə hər iki ölkə Dostluq Sazişi imzalayaraq və bir-birlərinin paytaxtlarında diplomatik nümayəndəliklər açır. 1962-ci ildə diplomatik nümayəndəliklərə səfirlik statusu verilir.

1992-ci ilin iyun ayında Meksikanın Xarici İşlər Naziri Fernando Solana Türkiyəyə rəsmi bir səhər edir və ölkəni ziyarət edən ilk yüksək rütnəli Meksika hökumət nümayəndəsi olur. Fernando Solana və Türkiyənin Xarici İşlər Naziri Süleyman Dəmirəl arasında mədəniyyət sahəsində əməkdaşlıq, bu ölkələrin diplomatik pasport sahibləri üçün viza şərtlərinin ləğvi barədə müqavilələr imzalanır. İki ölkə, ikitərəfli və çoxtərəfli məsələləri müzakirə etmək üçün bir siyasi məsləhətləşmə mexanizmi qurmağı da qəbul etdilər.

2013-cü ildə Meksika Prezidenti Enrike Penya Nyetonun Türkiyəyə tarixi səfəri baş tutur və bu müddətdə aşağıdakı müqavilələri imzalanır: Meksika ilə Türkiyə arasında birbaşa uçuşların qurulması, cinayətkarlıq və mütəşəkkil terrorizmlə mübarizədə qarşılıqlı əməkdaşlıq; qanunsuz mal mübadiləsi ilə mübarizədə qarşılıqlı əməkdaşlıq haqqında; narkotiklərə qarşı mübarizə; ikiqat vergitutma, gömrük məlumat mübadiləsi haqqında və s.

Meksika və Türkiyə regional güc sayılır və beynəlxalq aləmdə böyük rol oynayır. Hər iki ölkə bir-birlərini diplomatik olaraq dəstəkləyir. Xüsusən bu Birləşmiş Millətlər Təşkilatında bu özünü bürüza verir. Meksika Türkiyənin Suriya Vətəndaş müharibəsindəki mövqeyini dəstəkləyir. 2013-cü ildə Meksika Türkiyəyə, hazırda ölkədə olan bir milyondan çox Suriyalı qaçqına dəstək olaraq 1 milyon ABŞ dolları vermişdir.
## Ticarət əlaqələri
2016-cı ildə ölkələr arasında ticarət dövriyyəsi ABŞ dolları təşkil etmişdir. Türkiyə Meksikanın 47-ci ən böyük ticarət tərəfdaşıdır. Meksikanın Türkiyəyə ixracatı: buğda, telefon və nəqliyyat vasitələri. Türkiyənin Meksikaya ixracatı: tekstil, mis və alüminium məhsulları. Cemex, Gruma və Zinc Nacional kimi Meksikalı çoxmillətli şirkətləri Türkiyədə fəaliyyət göstərir. Onlar ölkə iqtisadiyyatına 600 milyon ABŞ dollarından çox sərmayə qoymuşdur. Meksikada fəaliyyət göstərən Orphan Holding, Tekno Kauch və Toto Max kimi Türk çoxmillətli şirkətləri də var. Meksika və Türkiyə sərbəst ticarət müqaviləsi imzalamaq üçün danışıqlar aparır.
## İstinadlar
Tacikistan–Türkiyə münasibətləri

**Tacikistan–Türkiyə münasibətləri** — Tacikistan və Türkiyə arasındakı ikitərəfli diplomatik münasibətlər 1992-ci ilin yanvarında qurulmuşdur. Ölkələr arasında 30-dan çox müqavilə imzalanmışdır.

Tacikistanın Ankarada, Türkiyənin isə Düşənbədə səfirliyi var. Ölkələr Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Ümumdünya poçt ittifaqı, BMT-nin Təhsil, Elm və Mədəniyyət məsələləri üzrə Təşkilatı, Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı, Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqı, Beynəlxalq Valyuta Fondu, Beynəlxalq Kənd Təsərrüfatının İnkişafı Fondu, Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlıq və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının üzvüdür. Hər iki ölkə beynəlxalq təşkilatlar səviyyəsində bir-biri ilə əməkdaşlıq edir.

## Çağdaş münasibətlər
Türkiyə Tacikistanın müstəqilliyini 16 dekabr 1991-ci ildə tanımış və 29 yanvar 1992-ci ildə ilk diplomatik əlaqələr qurulmuşdur. Türkiyənin Düşənbədəki səfirliyi 4 avqust 1992-ci ildə, Tacikistanın Ankaradakı səfirliyi isə 16 oktyabr 1995-ci ildə açılır.

İki ölkə arasındakı münasibətlər, Türkiyənin Orta Asiyanın digər ölkələri ilə münasibətləri kimi inkişaf edir. Türkiyə səfirliyi vətəndaş müharibəsi dövründə ölkədə açılan yeganə diplomatik nümayəndəlik olur. Həm də bu dövrdə Türkiyənin Baş naziri Süleyman Dəmirəl Tacikistanı ziyarət etdi.

Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmon 19-22 yanvar 2006-cı il tarixlərində Türkiyəyə rəsmi səfərə olur.

## Prezidentin səfəri
29 may 2009-cu ildə Türkiyə Prezidenti Abdullah Gül Tacikistanı ziyarət edir. Bu səfərdə Tacikistan Prezidenti ilə görüşür. Terrorizm, ekstremizm, silah və narkotik qaçaqmalçılığını pisləyən ortaq bir açıqlama verilir. Gül ayrıca, Əfqanıstanla uzun sərhəddi olan Tacikistanın bölgədə və dünyada sabitliyin qorunmasında mühüm rol oynadığını söyləyir.

## Qrup 24
2015-ci ilin mart ayında Qrup 24 Tacikistan hərəkatının qurucusu Umarali Kuvvatov İstanbulda öldürülür. Daha sonra bu hərəkatın daha iki üzvü Türkiyədə yaxalanır. Lakin məhkəmə qərarı ilə onlar ölkələrində işgəncə ediləcəkləri üçün ekstradisiya edilməmişlər.

## İstinadlar
Braziliya–Türkiyə münasibətləri

**Türkiyə—Braziliya münasibətləri** — Türkiyə və Braziliya arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər. Ölkələrin hər ikisi Ümumdünya Ticarət Təşkilatının üzvüdür. 
## Tarixi
Braziliya İmperiyası Amerikada (ABŞ-dən sonra) Osmanlı İmperiyası ilə müqavilə imzalayan ikinci dövlət olur. 5 fevral 1858-ci ildə ölkələr on bir maddədən ibarət olan və Osmanlının digər xristian güclərinə təslim olma anlaşmasına bənzər Ticarət və Dənizçilik Müqaviləsini imzaladılar. Bundan sonra Braziliya Osmanlı İmperiyasında dörd konsulluq açır: Qahirə, Yaffa, Tir və Tanta. Osmanlıların Braziliyada iki konsulluğu var idi: Rio-de-Janeiro və San-Paulo. 1909-cu ildən sonra Braziliya İstanbul və Beyrutda da konsulluqlar qurmağa çalışır. Lakin Osmanlı buna imkan vermir. Ölkələr arasında əməkdaşlığın inkişafı nəticəsində, əsasən Suriyadan olan 100 mindən çox Osmanlı vətəndaşı qəhvə əkinləri sahəsində işləmək üçün Braziliyaya mühacirət edir. XIX əsrin sonlarından bəri Braziliyada Osmanlı İmperiyasından gələn mühacirlər üçün ərəb dilində iyirmi qəzet çıxır. Bir qayda olaraq, ölkələr arasındakı münasibətlərə təzyiq göstərən Osmanlı əleyhinə bir redaksiya mövqeyi tutulur.

1926-cı ildə Braziliya Türkiyəni rəsmən tanıyır və 8 sentyabr 1927-ci ildə yeni bir dostluq müqaviləsi imzalayır. 1930-cu ildə ölkələr bir-birlərinin paytaxtlarında səfirlik açır. 1933-cü ildə iki ölkə arasında ticarət müqaviləsi imzalanır.

2003-cü ildə Türkiyə Müdafiə Naziri Vecdi Gönül Braziliyaya rəsmi bir ziyarət edir və burada Braziliya Müdafiə naziri Xose Vieqas Filho ilə danışıqlar aparır. 14 avqust 2003-cü il tarixində tərəflər müdafiə məsələlərində yalnız 2007-ci ildə qüvvəyə minən əməkdaşlıq haqqında bir müqavilə imzalayır. 2006-cı ildə Türkiyənin Xarici İşlər Naziri Abdullah Gül Braziliyaya rəsmi səfər edir. 2009-cu ildə Braziliya Prezidenti Luis İnasio Lula da Silva Türkiyəyə rəsmi səfər edir.

2010-cu ilin may ayında Braziliya və Türkiyə İranla nüvə proqramı ilə bağlı diplomatik böhranın qismən həllinə yönəlmiş üçtərəfli bir müqavilə imzaladılar. 2012-ci ildə Türkiyənin Müdafiə Naziri İsmət Yıldız Braziliyaya gəlir və burada Braziliya Müdafiə Naziri Selsu Amorim ilə görüşür. Tərəflər hərbi texnika istehsalı məsələsini müzakirə edir. Səfər zamanı hərbi sahədə təcrübə mübadiləsinə dair müqavilə imzalanır.

2015-ci ilin iyununda Braziliya Erməni Soyqırımını tanıdıqdan sonra ölkələr arasındakı münasibətlər gərginləşir və Türkiyə qısa müddət sonra səfirini Braziliyadan geri çağırır.
## Diplomatik nümayəndəliklər
* Braziliya Ankarada diplomatik nümayəndəliyə sahibdir.
* Türkiyənin Braziliada səfirliyi və San-Pauloda baş konsulluğu var.
## İstinadlar