Mariya Aleksandrovna (Rusiya imperatriçası)

**Hesseli Vilhelmina Mariya** və ya **Mariya Aleksandrovna** (; ) — Böyük Hesse hersoqu II Lüdovikin qızı, Rusiya imperatriçası.

28 aprel 1841-ci ildə Qış sarayının Böyük saray kilsəsində baş tutan mərasimlə Rusiya taxt-tacının vəliəhdi çareviç Aleksandr Nikolayeviçlə evləndirildi. Toy mərasimindən öncə pravoslav məzhəbini qəbul etdi və adı ***Mariya Aleksandrovna*** olaraq dəyişdirildi. Cütlüyün bu nikahdan 8 övladı doğuldu. Qayınatası I Nikolayın vəfatının ardından əri 1855-ci ildə II Aleksandr adıyla taxta çıxdı və Mariya Rusiya imperatriçası oldu. 1863-cü ildə qurulan Rusiya Qırmızı Xaç cəmiyyətinin qurucularından biri oldu. Onun təşəbbüsüylə Rusiyada ilk dəfə qız məktəbləri açıldı. Kiyevdəki Mariinski sarayı və Sankt-Peterburqdakı Mariinski teatrı məhz onun şərəfinə hazırlanmışdır.

1860-cı ildən etibarən hər il doğma yurdu olan Hesseyə səyahət edən Mariya həm öz ailəsiylə, həm də ərinin qohumu olan digər Avropa monarx ailələriylə münasibətlərini qorudu. 1863-cü ildə səhhəti pisləşdi və vərəm diaqnozu qoyuldu. Səhhətinin düzəlməsi məqsədilə uzun müddət cənubi Avropada qalan Mariyanın səhhəti, ən böyük oğlu çareviç Nikolay Aleksandroviçin toy ərəfəsində anidən vəfat etməsinin ardından daha da pisləşdi.

### Övladları
* Aleksandra (30 avqust 1842 – 10 iyul 1849)
* Nikolay
* III Aleksandr 
* Vladimir
* Aleksey
* Mariya
* Sergey
* Pavel

### Qalereya

Fayl:Александр II и Мария Александровна.jpg|Əri çareviç Aleksandr Nikolayeviç ilə birlikdə, 1840-cı il
Fayl:Alexander II and his wife.jpg|Əri II Aleksandrla birlikdə, 1866-cı il
Fayl:Мария Александровна (императрица).jpg|Övladları Mariya və Sergeylə birlikdə, 1861-ci il
Fayl:The Family of Tsar Alexander II of Russia.jpg|Ailəsiylə birlikdə, 1870-ci il (öndə oturanlar soldan sağa: əri II Aleksandr, gəlini Mariya Fyodorovna qucağında nəvəsi Nikolayla və özü; arxada ayaqda duranlar soldan sağa: oğlu Pavel, oğlu Sergey, qızı Mariya, oğlu Aleksey, oğlu Aleksandr və oğlu Vladimir)


## Mənbə
* Banks, ECS. *Road to Ekaterinburg: Nicholas and Alexandra's Daughters 1913–1918*. SilverWood Books 2012. 
* Cowles, Virginia. *The Romanovs*. Harper & Ross, 1971. 
* Gilbert, Paul. *My Russia: The Children's Island, Alexander Park, Tsarkoye Selo*. Published in *Royal Russia: a Celebration of the Romanov Dynasty & Imperial Russia in Words & Photographs. No 4*. Gilbert's Books, 2013. 
* Gilbert, Paul. *Alexander II and Tsarkoe Selo*. Published in *Royal Russia Annual: a Celebration of the Romanov Dynasty & Imperial Russia in Words & Photographs. No 2*. Gilbert's Books, 2012. 
* King, Greg. *Livadia in the Reign of Alexander II*. Published in *Imperial Crimea: Estates Enchanment & The Last of the Romanovs.* CreateSpace Independent Publishing Platform, 2017.
* Korneva, Galina & Cheboksarova, Tatiana. *Russia & Europe: Dynastic Ties* . Eurohistory, 2013. 
* Markelov I. I. *Memories of 1839. The first meeting of Emperor Alexander II and the Empress Maria Alexandrovna*. Russian Antiquity., 94, No.4 .. – 1898. – 19–22 p.
* Montgomery-Massingberd, Hugh. *Burke's Royal Families of the World: Volume I Europe & Latin America*, 1977, pp.212–215, 474–476. 
* Nelipa, Margarita. *Alexander III His Life and Reign*. Gilbert's Books, 2014. 
* Radzinsky, Edvard. *Alexander II: The Last Great Tsar*. Free Press, 2006. 
* Tiutcheva, Anna Feodorovna. *At the court of two Emperors*. Moscow, Novosti. 1990.
* Van der Kiste, John. *The Romanovs 1818–1959*. Sutton Publishing, 1999. .
* Zeepvat, Charlotte. *Heiligenberg: Our Ardently Loved Hill*. Published in *Royalty Digest*. No 49. July 1995.
* Zeepvat, Charlotte. *The Camera and the Tsars*, Sutton Publishing, 2004. .
* Zeepvat, Charlotte. *Romanov Autumn:Stories from the last century of Imperial Russia*. Sutton Publishing, 2000. 

## İstinadlar