open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vladislav Qonçarov

**Vladislav Oleqoviç Qonçarov** (; doğ. 2 dekabr 1995-ci il, Vitebsk, Belarus) — Belarusiyalı batut gimnastı. 2016 Yay Olimpiya Oyunları çempionu, sinxron tullanış üzrə 2017-ci il dünya çempionu, 2014 və 2016 Avropa çempionu, 2019 Avropa Oyunları çempionu. Belarus Respublikasının əməkdar idman ustası.

## Bioqrafiyası
Vladislav Qonçarov 6 yaşında gimnastika bölməsinə getmişdir. Ancaq 3 aylıq məşqlərdən sonra məşqçilərinin fikrlərinə əsasən idmandan uzaqlaşdırıldı. Səbəb isə idman üçün qabiliyyətin və həvəsin olmaması idi. Ancaq başqa bir məşqiçi - Olqa Vlasova onu yetərincə hazırlıqlı və perespektivli hesab edirdi. Olqa Vlasova 2 nömrəli Uşaq İdman Məktəbinin batut məşqiçi idi. Hal-Hazırda da Olqa Vladislavın məşqiçisidir.

Baş məşqçi Vlasovanın sözlərinə görə 6 yaşında Vladislav Qonçarov həmyaşıdlarından fərqli idi. Zəhmətkeş idi və yarışmaq istəyi ilə alışıb yanırdı. Hər şeyi mümkün qədər tez öyrənmək istəyirdi. Vladislav ilk medalını 6 illik məşqdən sonra qazana bildi.

2013 Dünya Kubokunda fərdi yarışlarda 8-ci, sinxron atlamada 6-cı yeri tutdu. Gimaraynş 2014 Avropa çempionatında fərdi yarışlarda qızıl, komanda yarışlarında bürünc qazandı. Sinxron atlamalarda isə beşinci yeri tutdu. Elə həmin il Daytona çimərliyində keçirilən dünya çempionatında sinxron tullanmada gümüş və fərdi yarışlarda bürünc qazandı.

Fərdi və sinxron tullanmada Bakı 2015 Avropa Oyunlarının gümüş mükafatçısı. Elə həmin il Odense şəhərində keçirilən Dünya Çempionatında fərdi və sinxron atlamalarda gümüş medal qazandı və komanda yarışlarında bürünc medal qazandı.

2016-cı ildə Valyadoliddə keçirilən Avropa çempionatında fərdi və sinxron atlamalarda qızıl və komanda yarışlarında gümüş qazandı. Elə həmin il Rio-de-Janeyrodakı Yay Olimpiya Oyunlarında debüt etdi. Burada fərdi çempionatda 61.745 xal toplayaraq bu oyunlarda Belarusiyanın ilk qızıl medalını qazandı.
## İstinadlar
Silvana Armenuliç

**Silvana Armenuliç** əsl adı **Zilxa Baryaktareviç** ( ) — Yuqoslaviya pop müğənnisi, xalq mahnılarının ifaçısı. Bacılarından ikisi də peşəkar müğənnilər idi: Mirsada "Miryana" Bayraktareviç və Hayrudina "Dina" Bayraktareviç.
## Bioqrafiya

Zilxa Baryaktareviç 18 may 1939-cu ildə Doboy şəhərində müsəlman boşnakların böyük ailəsində anadan olmuşdur. Atası şirniyyatçı işləyirdi.

Uşaqlıqdan Zilxa mahnı oxumağı çox sevirdi. Məktəbdə mandolin çalırdı. Professional müğənni olmağa qərar verəndə atası bu seçimi dəstəkləyir.

On altı yaşında Sarayevoda xalasının yanına köçür. Burada barlarda mahnı oxumağa başlayır. Bosniyada müəyyən bir şöhrət qazandıqdan sonra Belqrada köçür. Adını həqiqətən çox sevdiyi "Acı düyü" filmindəki italyan aktrisa Sordamas Manqanonun şərəfinə dəyişdir. 1961-ci ildə məşhur Yuqoslaviya tennisçisi Radmilo Armenuliç ilə evlənir. 1964-cü ildə onların bir qızı dünyaya gəlir.
Karyerası sürətlə inkişaf edir və qısa müddətdə Yuqoslaviyanın ən ticari uğur qazanan müğənnilərindən biri olur. Onun "Šta će mi život" ("Mənim həyatım nə olacaq"), "Moj dilbere" ("Sevgilim") və "Noćas mi srce pati" ("Ürəyim bu gecə əziyyət çəkir") mahnıları milli şöhrət qazanır. Onun repertuarına həm müasir xalq musiqisi, həm də Sevdalinkanın ənənəvi mahnıları daxil idi ("Sevdalinka Kraliçası" kimi tanınırdı). 1970-ci illərin əvvəllərində bir neçə bədii və televiziya filmində rol alır.
Silvana Armenuliç 10 oktyabr 1976-cı ildə Belqrad-Niş magistral yolunda, Smederevo yaxınlığındakı Kolari kəndi ərazisində yol qəzasında ölür. Onunla birlikdə bacısı Miryana Baryaktareviç və Belqrad Milli Radio və Televiziya Orkestrinin rəhbəri Miodraq Yaşareviç ölür. Silvana Armenuliç və bacısı Yeni Belqrad qəbiristanlığında dəfn edilir.
## İstinadlar
İctimai ev (Praqa)

**İctimai ev** () — Praqada (Çexiya) Respublika meydanında yerləşən bina.
## Tarixi
Bina XIV-XV əsrlərdə çex krallarının iqamətgahı kimi xidmət edən köhnə kral sarayının yerində tikilmişdir. 1383-cü ildən 1485-cü ilə qədər Boqemiya kralları mülkdə yaşayırdı. 1485-ci ildən sonra bina tərk edilir. 20-ci əsrin əvvəllərində isə bina sökülür. Binanın inşasına 1905-ci ildə başlanılır. Binanın tikintisi 1912-ci ildə tamamlanır. Uğursuz iki yarışdan sonra dizayn Osvald Polivka və Antonin Balşanekə verilir. Dizaynda görkəmli çex sənətçiləri iştirak etdilər: fasaddakı mozaika paneli Karel Spillar tərəfindən hazırlanmış, dekorun digər elementləri Ladislav Lavaloun, Yosef Marjatke, Karel Novak və başqalarına aiddir. Alfons Muxa, Yan Preysler, Maks Şabinski daxili rəngləmə üzərində işləmişlər. Binanın bütün dizaynı milli dirçəliş mövzusuna uyğundur. 1918-ci ildə yeni dövlətin ilk təmsilçi orqanı olan Çexoslovakiya Milli Komitəsi burada bir araya gəlir. 28 oktyabr 1918-ci ildə İctimai evdə Çexoslovakiyanın müstəqilliyi elan edilir. 13 noyabr 1918-ci ildə Çexoslovakiya Respublikasının Müvəqqəti Konstitusiyası burada qəbul edilir. 1989-cu ilin noyabrında Çexoslovakiya Kommunist Hökuməti ilə Vatslav Havelinin rəhbərlik etdiyi Vətəndaş Forumunun nümayəndələri arasında ilk danışıqlar burada baş tutur. Hal-hazırda İctimai ev əsasən konsertlərin keçirildiyi məkan kimi istifadə olunur. Əsas salonu çex bəstəkarı Bedrjix Smetananın adını daşıyır və Praqa Bahar Beynəlxalq Musiqi Festivalının əsas konsert məkanlarından biridir. Bu gün bina konsert salonu, bal salonu, vətəndaş binası olaraq istifadə olunmaqla yanaşı, kafe və restoranları əhatə edir. Binadakı otaqların çoxu ictimaiyyət üçün açıqdır və bələdçi turlarda təşkil olunur.
## Ətrafı
İctimai ev ətrafında yerləşən əhəmiyyətli binalar:

* U Hubernu binası, Hubernia tetrı ilə birlikdə;
* Tauer Palas (hazırkı Kempinski oteli);
* Sverts-Spork sarayı;
* Lozintal Sarayı (Xalq evi);
* Masarik dəmiryolu vağzalı.

## İstinadlar
Qarşılıqlı induksiya

**Qarşılıqlı induksiya** birinci tərəf dövrədə cərəyan şiddəti dəyişən zaman ikinci tərəf dövrədə EHQ-nin meydana gəlməsidir. Qarşılıqlı induksiya elektromaqnit induksiyasının xüsusi haldır .

Birinci tərəf dövrədə cərəyan şiddəti dəyişdikdə, ikinci tərəf dövrədə EHQ əmələ gəlir:

:  \mathcal{E_2} = - {{d\Psi_1} \over dt} = - L{dI_1 \over dt}

burada

: \mathcal{E_2} — ikinci tərəf dövrədəki elektrik hərəkət qüvvəsi,
: \Psi_1 — birinci tərəf dövrədə maqnit ilişmə seli ,
: I_1 — birinci tərəf dövrədəki cərəyan şiddəti,
: L — konturun qarşılıqlı induktivliyi .

İkinci tərəf dövrədə cərəyan şiddəti dəyişdikdə, birinci tərəf dövrədə EHQ əmələ gəlir:

:  \mathcal{E_1} = - {{d\Psi_2} \over dt} = - L{dI_2 \over dt}

burada

: \mathcal{E_1} — birinci tərəf dövrədəki elektrik hərəkət qüvvəsi,
: \Psi_2 — ikinci tərəf dövrənin maqnit ilişmə seli ,
: I_2 — ikinci tərəf dövrədəki cərəyan şiddəti,
: L — konturun qarşılıqlı induktivliyi .

Qarşılıqlı induksiya hadisəsindən transformatorlarda dəyişən gərginliyi yüksəltmək və alçaltmaq üçün istifadə olunur .

## Həmçinin bax
* Elektromaqnit induksiyası
* Özünə induksiya
* Transformator

## Ədəbiyyat
* Никеров. В. А. Физика: учебник и практикум для академического бакалавриата. — Юрайт, 2015. — 415 с. — .
* Малая Советская Энциклопедия т.2, Государственное научное издательство "Большая советская энциклопедия", 1958 г.
* Хайкин С. Э. "Словарь радиолюбителя", Госэнергоиздат, Москва 1960 г.
* Евдокимов Ф. Е. "Теоретические основы электротехники", "Высшая школа" 1981 г.
* Калантаров П.Л., Цейтлин Л.А. "Расчет индуктивностей" (справочная книга), Ленинград, ЭНЕРГОАТОМИЗДАТ Ленинградское отделение 1986 г.
* Взаимная индукция // Большая советская энциклопедия : в 66 т. (65 т. и 1 доп.) / гл. ред. О. Ю. Шмидт. — М. : Советская энциклопедия, 1926–1947.

## İstinadlar
Birinci Krım-tatar qurultayı

Birinci Krım-tatar qurultayı ya da Tatar parlamenti 1917-ci ildə keçirilmişdir. Bu qurultayın təşkili 1918-ci il 23 fevralda ruslar tərəfindən şəhid edilmiş Krım müsəlmanlarının birinci müftisi, siyasətçi, şair Noman Çələbi Cihanın adı ilə bağlıdır. 1917-ci il 26 noyabrda Bağçasaraydakı Krım xan sarayında günorta namazından sonra, saat 2-də Qurultay öz işinə başladı. Xan sarayının ətrafında ordu və xalq böyük izdiham və həyəcan içində qurultay vəkillərinin çıxışlarını gözləyirdilər. Qurultayda aşağıdakı məsələlərə baxılıb qərar verildi:

# Krım tatarlarının yarımadada yaşayan digər xalqlarla təbii münasibətlərinin necə nizamlanacağı;
# Krım tatarlarının milli, dini, ictimai, rəsmi, mədəni və siyasi həyatlarını müəyyənləşdirəcək qanunların işlənilib hazırlanması;
# Krım tatarları xalqının dini, rəsmi, mədəni həyatını inkişaf etdirəcək sahələrdə bir sıra əsaslı reformların əməli surətdə işlənilib hazırlanması və həyata keçirilməsi;
# Milli qanunu yerinə yetirəcək orqanların (yəni milli parlament) təşkil edilməsi.

Qurultayda Krım Xalq Respublikasının Əsas Qanununu (Konstitutsiyasını) işləyib hazırlayacaq xüsusi komissiya formalaşdırıldı. 18 maddədən ibarət olan Əsas Qanun Krım-tatar Parlamentinin bütün işlərinin xüsusiyyətlərini, Krım həyatının siyasi, mədəni, iqtisadi və digər tərəflərini əhatə edirdi. Kırm Xalq Respublikası bu Əsas Qanun əsasında qanunlar yaradıb, müstəqil dövlət kimi var olmaq niyyətində idi, lakin Rusiyada hakimiyyəti ələ keçirmiş bolşeviklər milli hökuməti tanımırlar. 1918-ci il 26 yanvarda bolşevik qüvvələri milli hökumətin üzərinə şiddətli hücuma keçir və nəticədə qısa müddətdə hökuməti devirməyə nail olur. Fevralın 23-də isə Birinci Qurultayın rəhbəri hesab edilən Noman Çələbi Cihan güllələndi, meyidi isə Qara dənizə atılır.
Dəfn (Mikelancelo)

**Dəfn** İtalyan İntibah dövrünün ən görkəmli nümayəndələrindən biri olan Mikelancelo Buonarrotiyə aid olan və təxminən 1500-1501 illərə aid Məsihin dəfn mərasiminin yarımçıq qalmış rəsm əsəridir. Tablo hal-hazırda London Milli Qalereyasında saxlanılır. 

1981-ci ildə aşkar edilmiş sənədlərə görə Mikelanceloya Romadakı SantAgostino kilsəsinin panel rəsmini çəkmək tapşırıldı, lakin rəssam sonda aldığı bütün əmək haqqını geri qaytarmışdır. Dəqiq olmasa da görülən iş, ehtimal ki, dəfn idi və Mikelancelonun Florensiyaya qayıtması ilə yarımçıq qalmışdır. Panelin ortasında İsa qəbirə tərəf hərəkət edir. İsanın arxasında saqqalı qoca öz məzarını İsaya verən Aramatyalı Yusifdir. Sol tərəfdəki uzun narıncı paltar geyən adam ehtimal ki, Həvari Yuhənnadır, onun yanında diz çökən isə Mariya Maqdalenadır. Sağdakı iki nəfər isə qeyri-məlumdur. Digər hazır olmayan fiqur isə ehtimal olunur ki, Məryəmdir. 

## İstinadlar
Oksana Zabujko

**Oksana Zabujko** ( ) — Ukrayna yazıçısı və şairəsi.

## Bioqrafiya
Oksana Zabujko Kiyev Universitetinin Fəlsəfə fakültəsini (1982) və asfitanturasını (1985) bitirir. "Sözün estetik mahiyyəti sənət istiqaməti kimi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edir. 1987-ci ildə Kommunist Partiyasına üzv olur. Kiyev Konservatoriyasında estetika müəllimi işləyib. 1989-cu ildən Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə İnstitutunda baş elmi işçi kimi çalışır. 1992-ci ildə Oksana Zabujko qonaq yazıçı olaraq Pensilvaniya Ştat Universitetində Ukraynaşünaslıqdan dərs deyir. 1994-cü ildə Fulbrayt Fondu təqaüdü alır və Harvard, Pittsburq Universitetlərində dərs deyir. SSRİ Yazıçılar Birliyinin üzvü (1987-ci ildən) olur.

2014-cü ildə "Ukrayna seçimi" ictimai hərəkatının lideri Viktor Medvedçuk Oksana Zabujkoya qarşı məhkəmə işini udur. Medvedçuk Zabujkonu böhtan atmaqda, yəni 30 noyabr — 1 dekabr 2013 tarixlərində Avromaydanın dağılmasında iştirak etdiyi iddia edilən məlumatların yayılmasında günahlandırır.

## Mükafatları
* Knyaqinya Olqa ordeninin III dərəcəsi (16 yanvar 2009) — Ukrayna cəmiyyətinin konsolidasiyasına, demokratik, sosial və hüquqi dövlət quruculuğuna və Ukraynanın Birliyi münasibətilə əhəmiyyətli töhfəyə görə.
* Global Commitment Foundation poetik mükafatı (1997)
* Qelen Şerban-Lapika adına Vəqfi mükafatı (1996)
* Onlara Vəqfi mükafatı (1997)
* Rokfeller Vəqfi mükafatı (1998)
* Münhen şəhəri Mədəniyyət Departamentinin mükafatı (1999)
* Lediq-Rovolt Vəqfi mükafatı (2001)
* Qraş şəhəri Mədəniyyət Departamentinin mükafatı (2002)
* Oksana Zabujkonun "Unudulmuş Sirlər Muzeyi" romanı "Müxbir" jurnalı tərəfindən 2010-cu ilin ən yaxşı Ukrayna kitabı adını almışdır. 2013-cü ildə Mərkəzi Avropanın Angelus Ədəbi Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Tərcümələri
Oksana Zabujkonun əsərləri daha bir çox dilə tərcümə edilmişdir.

* "Ukrayna seksinin sahə araşdırmaları" (roman), Yadplanetli (roman), Qızlar, Qustav üçün albom (hekayələr toplusu) — Yelena Mariniçeva tərəfindən rus dilinə tərcümə edilmişdir.

## İstinadlar
UEFA Avro 1992 heyətləri

10–26 iyun 1992-ci ildə İsveçdə keçirilən Futbol üzrə 9-cu Avropa çempionatında iştirak edən komandaların heyətləri.

Ərizədə icazə verilən maksimal futbolçu sayı — 20 (2 qapıçı da daxil). Oyunçuların və məşqçilərin təvəllüdləri turnir başlayan tarixdəki (10 iyun 1992) təvəllüdləridir.

## A qrupu

### 

### 

### 

### 

## B qrupu

### 

### 

### 

### 

## Oyunçu sayına görə Avro 1992-də təmsil olunan futbol liqaları

## Xarici keçidlər
* UEFA Avro 1992 final mərhələsinin ətraflı statistikası RSSSF saytında 

## Həmçinin bax
Montanyö (İzer)

**Montanyö** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Tur-dyu-Pen kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen. 

INSEE kodu — 38246. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 701 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion 55 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 45 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:360 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:800
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:506
  bar:1968 from:0 till:530
  bar:1975 from:0 till:482
  bar:1982 from:0 till:562
  bar:1990 from:0 till:653
  bar:1999 from:0 till:701


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Montanyo haqqında ümumi məlumat
Viktor Qonçarenko

**Viktor Mixayloviç Qonçarenko** (; 10 iyun 1977, Xoyniki, Qomel vilayəti, Belarus SSRİ, SSRİ) — Belarus futbolçusu və məşqiçisi.12 dekabr 2016-cı ildən moskva MOİK-nin baş məşqiçisi.  

## Futbolçu karyerası
Xoyniki şəhərinin Gənclər İdman Məktəbində və Minsk şəhərinin RUOR klubunda oynamışdır. İlk məşqçiləri Aleksandr Vergeiçik və Yuri Pişnikin olmuşdur.

1995-1997-ci illərdə RUOR-da oynadıqdan sonra BATE-yə keçdi. BATE-də 1998-2002-ci illərdə oynadı. Bu müddət ərzində komanda ilə birlikdə iki dəfə Belarus çempionu (1999, 2002) , iki dəfə ikinci (1998, 2000) və bir dəfə üçüncü (2001) yer. Futbolçu karyerasını 3 oktyabr 2002-ci ildə məşqdə alınan sol dizin çarpaz bağlarının zədəsi ilə bitirmək məcburiyyətində qaldı.

## Məşqçilik karyerası
Futbolçu karyerasını 25 ildə başa vurdu.  BSUFK-ya daxil olaraq 2004-cü ildə “futbol məşqçisi” ixtisasını aldı.

2004-cü ildən 2006-cı ilə qədər BATE-də klubun əvəzedici heyətinin məşqçisi kimi çalışmışdır. 2007-ci ildə BATE klubunun köməkçi məşqçisi, 13 noyabr 2007-ci ildə isə baş məşqçi oldu. UEFA-nın "B" kateqoriyalı (2005-ci ilin dekabrında alınıb), "A" kateqoriyalı, həmçinin 24 dekabr 2010-cu il Pro kateqoriyalı lisenziyaları var.

2008-ci ildə BATE Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə daxil oldu və Qoncçarenko turnir tarixində ən gənc baş məşqçi oldu. Beynəlxalq arenada klub əvvəlcə "Yuventus" la - 2:2, 0:0 nəticələrini əldə etdi. Sankt-Peterburqda isə "Zenit" klubu ilə 1:1 bərabərliyə qaldı. Beynəlxalq Futbol Tarixi və Statistikaları Federasiyasının 2008-ci ilin ən yaxşı klub məşqçiləri sıralamasında 17-ci yeri tutdu.

2011-ci ildə Qonçarenko ikinci dəfə BATE-ni Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə çıxara bildi. Onun komandası Barselona, ​​Milan və Viktoriya klubları ilə bir qrupda mübarizə aparırdı. Ancaq BATE bir qələbə belə qazana bilmədi.

## İstinadlar
Monten (müğənni)

**Gessika Alissa Serro** () və ya səhnə adı ilə **Monten** — 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Avstraliyanı  "Don't Break Me" mahnısı ilə təmsil edəcəkdi. Müsabiqə ləğv olunsa da, 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində də Avstraliyanı təmsil edəcək.

## İstinadlar
İvan Tixon

**İvan Qriqpreviç Tixon** (; doğulub. 24 iyun 1976-cı ildə, Qlovseviç kəndi, Slonimski rayonu, Qrodno vilayəti, BSSR, SSRİ) — Belarusiyalı çəkic atma üzrə iki qat dünya çempionu, 2008-2016-cı il Yay Olimpiya Oyunlarının mükafatçısı. Belarus Respublikasının əməkdar idman ustası. Qrodno şəhərində yaşayır.

## Bioqrafiyası
İvan Tixon ilk dəfə 2003-cü ilin avqustunda Parisdə keçirilən dünya çempionatında 83 metr 3 santimetr məsafəyə çəkic ataraq dünya çempionu oldu. 2000 Yay Olimpiya Oyunlarında 4-cü yeri tutdu.

2005-ci ildə Helsinkidə İvan Tixon qızıl medal qazandı. İvan Tixon 83,89 metr məsafəyə çəkic ataraq dünya çempionatının yeni rekordunu müəyyənləşdirdi. İvan Tixon 2005-ci ildə Belarus çempionu oldu. O, 86,73 m məsafəyə çəkic atararaq milli rekordu müəyyən etdi. Bu da sovet atleti Yuri Sedyxin (1986) dünya rekordundan cəmi bir santimetr azdır. İvan Tixon Afina Olimpiadasında gümüş medala layiq görüldü.

2006-cı ildə Göteborqda keçirilən Avropa çempionatının qalibi oldu. 2007-ci ildə isə 83.63 m nəticə ilə Osakada keçirilən Dünya Çempionatında üçüncü dəfə dünya çempionu oldu. 2008-ci ilə qədər rusiyalı məşqçi Sergey Litvinovla birlikdə məşq edirdi.

Pekin-2008 Olimpiadasında 81 m 51 sm nəticə ilə üçüncü yeri tutdu. Lakin 2008-ci ilin dekabrında testosteron tərkibinin artması səbəbindən mükafatdan məhrum edildi və Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin qərarı ilə diskvalifikasiya edildi.

2010-cu ilin iyun ayında Arbitraj Məhkəməsi tərəfindən dopinq-nəzarətində pozuntuların olması müəyyən edildi. 5 Avqust 2010-cu ildə İvan Tixona Pekin Olimpiadasının bürünc mükafatını təntənəli şəkildə geri qaytarıldı.

2016-cı ildə Rio-de-Janeyroda 77,79 m nəticə ilə gümüş medal qazandı.

## Xarici keçidlər

* 
* Интервью с Иваном Тихоном в газете «Народная воля» от 24 ноября 2006 года

## İstinadlar
Vasif Əsgərov

**Vasif Əsgərov** (; ) — həkim, tibb elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Əsgərov Vasif Fətulla oğlu 15 aprel 1929-cu ildə Naxçıvan şəhərində anadan olub.

### Təhsili
1952-ci ildə N. İ. Piroqov adına 2-ci Moskava Tibb İnstitutunu bitirib. 1956-cı ildə həmin institutun aspiranturasını bitirib.

## Fəaliyyəti

### Elmi fəaliyyəti
1959-cu ildə Azərbaycan Tibb Universitetində çalışır; 1969-cu ildən Azərbaycan Tibb Universiteti uşaq-yolxucu xəstəlikləri kafedrasının müdiri olub. Tədqiqatları, əsasən diri virus vaksinlərinin (qızılca, poliomielit və təbii çiçək əleyhinə), qızılca infeksiyasının uşaq orqanizminin qeyri-spesifik və postvaksional immunoloji reaktivliyinə təsirinə və s. məsələlərə həsr edilmişdir. 250-dən çox elmi əsərin, tədris-metodiki vəsaitin müəllifidir. Virusoloqların 2-ci Ümumdünya (Budapeşt, 1971), pediatr-infeksionistlərin Ümumdünya (Filippin,1999) konqreslərində və s.qurultay və konfanslarda məruzə etmişdir.

## Təltif və mükafatları

### Sovet İttifaqı dövründə
1970 —  səhiyyə əlaçısı

### Müstəqillik dövründə
2000 —  "Tərəqqi" medalı

2009 —  Azərbaycan Respublikasının əməkdar həkimi

## Kitabları
"Yolxucu xəstəliklər"(Bakı.,1993)

## Mənbə
* 

## İstinadlar
Benni Kristo

**Ben Cristóvão**  () — müğənni. Pop və rap müğənnisi olan Benni Kristo 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Çexiyanı  "Kemama" mahnısı ilə təmsil edəcəkdi. Müsabiqə ləğv olunsa da, 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində də Çexiyanı təmsil edəcək

## Həyatı

## İstinadlar
İsgəndəriyyəli Müqəddəs Katerina kilsəsi (Valletta)

**İsgəndəriyyəli Müqəddəs Katerina kilsəsi** (,  ) — Maltanın paytaxtı Vallettada yerləşən Roma-Katolik kilsəsi.Kilsə, Malta İtalyan icmasının kilsəsi olaraq xidmət edir  Beləliklə bura daha çox İtaliyanın Müqəddəs Katerina kilsəsi () kimi tanınır.

## Tarixi
Kilsə 1576-cı ildə Müqəddəs Conun İtalyan cəngavərləri tərəfindən kilsə olaraq xidmət etmək üçün inşa edilmişdir. Auberge d'Italie -ə bitişik şəkildə inşa edilmişdir. Planların tərtib edilməsi Qirolamo Kassara tapşırıldı. Kilsə 17-ci əsrdə genişləndirildi. Mövcud kilsəyə səkkizguşəli bir kilsə daha əlavə edildi. Orijinal kilsə yeni kilsənin ziyarətgahına çevrildi. Kilsə 2001-ci ildən 2011-ci ilə qədər böyük bir yeniləmə keçirdi. Bu gün kilsə yenə də Maltadakı italyan icmasının kilsəsi olaraq xidmət edir.

Kilsə binası Malta Adalarının Mədəni Mülkiyyətinin Milli İnventarizasiyası siyahısında yerləşir.

## İncəsənət
Kilsənin girişindəki şəkil Mattia Preti tərəfindən çəkilmişdir. Bu şəkil İsgəndəriyyəli Müqəddəs Katerinanın şəhidliyini təsvir edir. Preti rəsmini Maltaya gəldikdən sonra kilsəyə bağışlamışdı. Kilsənin günbəzini də Preti boyamışdır. O burada boz və qızılı rəngli ləkəli bəzək və naxış nümunələrini təsvir etmişdir.

## Həmçinin bax

* Malta tarixi

## İstinadlar
Moret (kommuna)

**Moret** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Syud Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl. 

INSEE kodu — 38263. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 399 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 280  ilə 761 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 470 km cənub-şərqdə, Lion 75 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 25 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:400 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:400
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:216
  bar:1968 from:0 till:218
  bar:1975 from:0 till:252
  bar:1982 from:0 till:288
  bar:1990 from:0 till:322
  bar:1999 from:0 till:361
  bar:2006 from:0 till:393
  bar:2012 from:0 till:399


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Moret haqqında ümumi məlumat
Ərəfsəlilər

**Ərəfsəlilər** —  türk tayfası. Kəngər tayfasından aiddirlər

## Tarixi
XVIII-XIX əsrin ortalarına aid mənbələrdə Naxçıvan mahalında yaşayan kəngər mənşəli bir sıra qol və tirələrin içərisində ərəfsənin də adı çəkilir. Nadir şah Əfşarın (1736–1947) hakimiyyəti dövründə Naxçıvandakı ərəfsəliləri öz aralarından çıxmış vəkil və ağsaqqallar idarə edirdi. Xanlıqlar dövründə ərəfsəlilər Qarabağ xanlığının tərkibində, mərkəzi Qarakilsə olan Sisian mahalında məskunlaşmışlar. Naxçıvan və Dərələyəz mahallarının bir sıra kəndində yaşayan ərəfsəlilər maldarlıqla məşğul olmuş, sonralar buğda, çovdar, arpa, vələmir, habelə mərcimək, günəbaxan və s. becərmiş, arı pətəkləri saxlamışlar. 1918–1920-ci illərdə Andranikin erməni-daşnak dəstələrinin hücumları nəticəsində Naxçıvana qaçan azərbaycanlıların içərisində ərəfsəlilər də vardı. Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra onlar öz kəndlərinə dönə bilmiş, 1988-ci ilin noyabrında isə yenidən deportasiya edilmişlər. 

Culfa rayonundakı Ərəfsə kəndinin adı ərəfsəlilər ilə əlaqədardır.

## İstinadlar
Motye

**Motye** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Kot-Sent-Andre kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen. 

INSEE kodu — 38267. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 511 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 448 ilə 641 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Parisdən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Liondan 55 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 45 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:360 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:800
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2009 text:2009
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:339
  bar:1968 from:0 till:362
  bar:1975 from:0 till:357
  bar:1982 from:0 till:414
  bar:1990 from:0 till:468
  bar:1999 from:0 till:511
  bar:2009 from:0 till:712


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Motye haqqında ümumi məlumat
Muasye-sür-Dolon

**Muasye-sür-Dolon** () — Fransa kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. İzer departamentinə aiddir. Boreper kantonuna daxildir. Vyen kommunanın dairəsi sayılır. 

INSEE kodu 38240-dır. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 500 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 287 ilə 463 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion 45 km cənubda, Qrenobldan 65 km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE)*:*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:360 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:357
  bar:1968 from:0 till:372
  bar:1975 from:0 till:369
  bar:1982 from:0 till:407
  bar:1990 from:0 till:481
  bar:1999 from:0 till:500


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Muasye-sür-Dolon haqqında ümumi məlumat
Təbriz Peşə Muzeyi

**Təbriz Peşə Muzeyi** — 2017-ci ildə təbrizli heykəltaraş, yazıçı və kolleksiyaçı Rza Sarabi Əqdəmin təşəbbüsü ilə fəaliyyətə başlayan və Azərbaycanın tarixi peşələrini özündə əks etdirən muzey. Üç illik fəaliyyətindən sonra 18 may 2020-ci ildə Beynəlxalq Muzeylər Günündə bağlanması insanların etirazına səbəb olub.

## Haqqında
Təbriz Peşə Muzeyi təbrizli heykəltaraş, yazıçı və tədqiqatçı alim Rza Sarabi Əqdəmin öz cəhdi ilə təsis edilib. Muzeyin açılışı 2017-ci ilin 11 may tarixində baş tutub. Muzeydə Azərbaycanın tarixi peşələrini özündə əks etdirən eksponatlar yer alıb. Bundan başqa eksponatlar arasında Tomas Edisonun əl işığı lampası, Yaxın Şərqdə bərabəri olmayan fənər kolleksiyası, Teymurilər dövrünə aid Quran kitabı, Türkmənçay müqaviləsindən sonra Qacar və çar sərhədlərinin xəritəsi, Nasist dövrünə aid Almaniya səfirliyindən alınan əşyalar və müxtəlif tarixi dövrlərin silahları kimi əsərlər mövcuddur.

### Muzeyin bağlanması
3 il ərzində muzey tamamilə pulsuz fəaliyyət göstərib. Bundan başqa bu illər ərzində dövlət və rəsmilər tərəfindən də muzeyin fəaliyyətinə dəstək verilməyib. Muzeyin təsisçisi Rza Sarabi Əqdəm qeyd edib ki bu illər ərzində rəsmilərdən yalnız boş vədlər və quru təşviq görüb. Bir neçə xarici ölkədən və İranın bəzi böyük şəhərlərindən kolleksiyalarını satmaq üçün təkliflər aldığına baxmayaraq kolleksioner bu təklifləri qəbul etməyib. Heç bir dövlət orqanlarından yardım almadan öz şəxsi pulu ilə köhnə əşyalar və xüsusi ilə kameraları toplayan təbrizli kolleksioner 3 ildən sonra Təbriz bələdiyyəsinin kameraları satın almaqda sözünü tutmadığı üçün Peşə Muzeyindən eksponatları toplamaq məcburiyyətində qalıb. Muzey 18 may 2020-ci ildə Beynəlxalq Muzeylər Günündə bağlanıb. Bu hadisə isə insanların etirazlarına səbəb olub.

## Şəkillər

Təbriz Peşə Muzeyi (1).jpg|
Təbriz Peşə Muzeyi (2).jpg|
Təbriz Peşə Muzeyi (3).jpg|
Təbriz Peşə Muzeyi (4).jpg|
Təbriz Peşə Muzeyi (6).jpg|


## Həmçinin bax
* Azərbaycan Mətbuat Muzeyi
* Təbriz Dəmir Dövrü Muzeyi
* Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın ev muzeyi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Təbriz Peşə Muzeyi /
* Rza Sarabi Əqdəm muzeyin bağlanması haqqında danışır
Nəcəfqulu Nəzərli

**Nəcəfqulu Cavad oğlu Nəzərli** və ya təxəllüsü ilə **Nəcəf Rasim** () — Azərbaycan rəssamı.

## Həyatı
Nəcəfqulu Nəzərli 20 mart 1890-cı ildə Xızı rayonunun Sayadlı kəndində anadan olmuşdur. Rəssam 9 oktyabr 1929-cu ildə vəfat etmişdir. Sonralar həyat yoldaşı da vəfat etmiş, yeganə oğlu isə itkin düşmüşdür.

### Təhsili
İlk təhsilini Bakıdakı "Üsuli cədid" məktəbində almış, kiçik yaşlarından rəssamlığa həvəs göstərmişdir. Rəssamlıq təhsilini Peterburqda almışdır. 1910-cu ilin ortalarında rəssamlığa həvəs göstərmişdir.

## Yaradıcılığı
1910-cu ilin ortalarından Bakı və Xızıda rəsm müəllimi işləmişdir. Bakıda bir sıra binaların fasad və interyerlərinin bəzədilməsində iştirak etmiş, pedaqoji fəaliyyət göstərmişdir("Hökumət evi" binası, "Səadət Sarayı" binası və.s). Onun akvarel və yağlı boya ilə işlənmiş mənzərələri və rəsm əsərləri "R.Mustafayev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyi"ndə qorunur və nümayiş olunur:
# "Морской пейзаж" в.акв. (14х28) № 1568 - "Dəniz mənzərəsi";
# "Морской пейзаж" в.акв. (28,8x14) № 1569 - "Akvarel 1912";
# "Novqorod şəhərindən görünüş" yağlı boya, 1925;
# "Альбом с-12 акварелями рисунок" не докончено. Б.Тущъ в. акв (1930)

Onun *Nəzərlilər* soyadının "simvolu" olan şəcərəsini əks etdirən çəkdiyi "Ağac" şəkli şah əsərlərindəndir. Bu əsər rəssamın qardaşı Ələkbərbəy Nəzərlinin şəxsi evində qorunduğu üçün 1981-ci ilin yanvarında ev söküldüyü zaman torpağa qərq olmuşdur. Hazırda bu "Ağac" şəklinin yeni modelini illər sonra Nəcəfqulu Nəzərlinin Nemət qardaşının nəvəsi Azərbaycanın əməkdar rəssamı Hacıağa Nəzərli çəkərək ev divarında nümayiş etdirir. Şəkil *Nəzərlilər* soyadına aiddir və Nəcəfqulu Nəzərlinin şəxsi ideyasıdır. "Ağac" şəkli ideyasını Yeni Azərbaycan Partiyası öz simvolu kimi götürmüşdür.

## Həmçinin bax
* Bayram Hacızadə
* Cəlal Qaryağdı
* Ömər Eldarov

## Mənbə
Qobustan (Abşeron)

**Qobustan** — Azərbaycan Respublikasının Abşeron rayonunun Pirəkəşkül kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Abşeron rayonunun faktiki mövcud olan Qobustan kəndi dəqiqləşdirmə qaydasında rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmiş və Pirəkəşkül kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.

Qobustan kəndinin ərazisində 2024-cü il iyun ayının 13-də rəsmi açılışı olan Palçıq Vulkanları Turizm Kompleksi yerləşir. 

## İstinadlar
İqor Bokiy

**İqor Aleksandroviç Bokiy** (; doğ. 28 iyun 1994-cü il, Bobruysk, Mogilyov vilayəti, Belarus) — Belarus paralimiyaçısı. İqor üzgüçülük idmanı üzrə, görmə qabiliyyəti olmayan idmaçılar kateqoriyasında yarışır. 11 qat Paralimpiya Oyunları çempionu. Dəfələrlə dünya və Avropa çempionu olmuşdur. Belarus Respublikasının beynəlxalq dərəcəli idman ustası (2011).

## Bioqrafiyası
Altı yaşından bəri üzgüçülüklə məşğul olur. 2010-cu ildə "Bobruysk 4 nömrəli Uşaq və Gənclər İdman Məktəbi"ni (üzgüçülük şöbəsi), 2012-ci ildə Minsk Regional Olimpiya Ehtiyatları Məktəbini bitirib. 2012-ci ildə Belarus Dövlət Universitetinin tələbəsi olmuşdur. 2009-cu ildən görmə qüsuru olan idmançılar arasında beynəlxalq yarışlarda iştirak edir.

S13 kateqoriyada,50 metrlik hovuzda Paralimpik üzgüçülükdə 10 dünya rekordunun sahibi: 50, 100, 200 və 400 metrə sərbəst, 50, 100 və 200 metrə arxası üstə, 100 və 200 metrə kəpənək və 200 metrə kompleks üzgüçülük. Belarusiya 2011 FINA Kubokunun bürünc medalçısı: 100 metr və 4 × 50 metr estafetdə.

2012-ci ildə Londonda keçirilən Yay Paralimpiya Oyunlarında Belarus adından çıxış edərək  altı medal qazandı: beş qızıl və bir gümüş.

Rio-de-Janeyroda keçirilən 2016 Yay Paralimpiya Oyunlarında 6 qızıl və 1 bürünc medal qazandı. Final yarışında İqor Bokiy 15 iyul 2015-ci ildə Qlazqoda keçirilən Dünya Çempionatında müəyyən edilmiş öz dünya rekordunu yeniləyərək 53,85 saniyə müəyyən etdi (54.44). 200 metr sərbəst üsulla Belarusiya çempionu (2016). 2017-ci ildə İqor Bokiy Mexikoda keçirilən Dünya Paralimpiya Üzgüçülük Çempionatında beş qızıl medal qazandı.

Bobruysk şəhərinin fəxri vətəndaşıdır (2013).

## İstinadlar
Roza Əsgərova

**Roza Qasım qızı Əsgərova** () — Botanik, biologiya elmləri doktoru.

## Həyatı
Əsgərova Roza Qasım qızı 15 avqust 1929-cu ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Qahab kəndində anadan olub.

### Ölümü
21 fevral 2009-cu ildə Bakı şəhərində vəfat edib.

### Təhsili
1949-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirmişdir.

## Fəaliyyəti

## Elmi fəaliyyəti
Roza Əsgərova əsasən toxumlu bitkilərin təsnifatı üzrə ixtisaslaşmışdır.

1949-cu ildə Azərbaycan SSR EA-nın Botanika İnstitunda elmi katib, 1956-cı ildən elmi işçi işləmişdir. İnstitutda ali bitkilərin sistematikası şöbəsinin müdiri olub. 1979-cu ildə biologiya elmlər doktoru olub. Tədqiqatları ilk dəfə palinologiya üzrə respublikada müasir bitkilərin tozcuqlarının morfologiyasına (palinomorfologiya) və onun sistematikada tətbiqinə (palinosistematika), kasnıkimilər yarımfəsiləsinin palinologiyasının öyrənilməsinə həsr edilmişdir. Kadrların hazırlanmasında xidməti var. Bir monoqrafiyanın müəllifi, 80-ə qədər elmi məqalənin müəllifidir. III Beynəlxalq palinologiya (Novosibirsk, 1971), 12-ci beynəlxalq botanika konqreslərində, mürəkkəbçiçəklər fəsiləsinə dair beynəlxalq konfransda (London, (1994) məruzə etmişdir.

## Təsnif etdiyi taksonların siyahısıs
* 
* 
* 
* 
* 
* .

## Kitabları
* "Azərbaycan florası" (həmmüəllif). T. 7–8. Bakı., 1959–61.
* "Azərbaycanın qırmızı kitabı"nın müəlliflərindəndir. Bakı.,1989

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sevgi utancaqlığı

**Sevgi utancaqlığı** (ing. Love shyness). Bu termin ilk dəfə psixoloq Brian G. Gilmartin tərəfindən xroniki utancaqlığın müəyyən bir növünü təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir. 1979-cu ildə bu tezis üzərində işləmək üçün Obern Universitetindən maliyyə dəstəyi aldı. *Shyness & Love: Causes, Consequences, and Treatments* - *Sevgi və utancaqlıq: səbəbləri, nəticələri və müalicə formaları* adlı kitabında verdiyi izahata görə sevgidən xəcalət çəkən insanlar, potensial romantik və ya cinsi tərəfdaşlarla gündəlik münasibətlərdə özlərini iddialı hiss etməkdə çətinlik çəkirlər. Məsələn, eşqdən utanan bir heteroseksual kişi narahatlıqlarına görə qadınlarla dostluq etməkdə çətinlik çəkə bilər.

Dr. Gilmartin bu fenomeni yalnız heteroseksual kişilərdə tədqiq etmişdir. Gilmartinin kitabı 1987-ci ildə University Books (Universitet Kitabları) tərəfindən nəşr edilmişdir.

## Gilmartinin şkalası
Gilmartin müəyyənləşdirdiyi 7 meyara görə sevgidən utanan insanları aşağıdakı kimi təsvir edir;

*O bir kişidir;
*Subaydır.
*Nadir hallarda bayıra çıxıb qadınlarla mazaqlaşan adamdır.
*Əks cinsin hər hansı bir üzvü ilə cinsi və romantik cəhətdən tam əlaqəsi olmayan və keçmişdə heç bir emosional əlaqəsi olmayan birisidir.
*Qadın dostu olmadığı üçün emosional olaraq ruhdan düşmüş birisidir. Bir sözlə, ümidsiz bir şəkildə qadınla münasibət qurmaq istəyən birisidir, amma utancaqlığı səbəbindən qadın dostu yoxdur.
*Dost-tanış görüşlərində özünə inam vermək düşüncəsindən həddindən artıq narahatdır.
*Romantik və cinsi yönümündə tamamilə heteroseksualdır. Başqa sözlə, heç vaxt homoseksual deyildir.

Gilmartin qadın və homoseksual olub da bu vəziyyətdə olan şəxslərin mövcudluğunu heç vaxt aradan qaldırmadı. Ancaq Gilmartin heteroseksual kişilərlə müqayisədə onların eyni mənfi təsiri hiss edəcəklərinə şübhə edirdi. Və bu vəziyyətin onların daxilində fərqli bir yol ilə meydana gələcəyindən şübhələnirdi.
Utancaqlıq

***Utancaqlıq***, ***həyalılıq***, ***ürkəklik*** və ya ***çəkingənlik***, bəzi insanların başqaları ilə danışarkən, bir yerdə olarkən, söhbət edərkən və ya kömək istəyərkən qarşılaşdıqları inamsızlıqdır. Zoologiyada isə utancaqlığ, ümumiyyətlə insanlardan yayınmaq meyli deməkdir.

Utancaqlıq qeyri-adi hallarda olur. Bir çox utancaq insan narahat edici və lazımsız hiss edilməkdən qaçmaq məqsədi ilə utancaq və vəziyyətə özünü alışdıra bilməməkdə qalmağa davam edirlər. Ancaq utancaqlığın başlanmasının səbəbi müxtəlif ola bilər. Bəzən fiziki bir narahatlıq reaksiyası olan məsələlərdən meydana gəldiyi görünür. Bəzən utancaqlığın əvvəlcədən əldə edildiyi və sonra fiziki narahatlıq tapıntılarına səbəb olduğu görünür.

Elm adamları, utancaqlığın ən azı qismən irsi olduğunu bildirən fərziyyəni dəstəkləyən bəzi genetik məlumatları təyin etmişdirlər. Bununla yanaşı, introversiya və ekstroversiyanın yalnız uşağın genetik eigen quruluşu ilə deyil, eyni zamanda uşağın böyüdüyü mühitlə də əlaqəli olduğu sübut olunmuşdur. Məsələn, xaricilərə qarşı ürkək olan bir uşaq, yaşlandığında gec-tez bu şəxsi xüsusiyyətini itirə bilər.

Utancaq insanlar bütün insanlardan eyni dərəcədə utanmırlar. Məsələn, bir adam yoldaşlarıyla görüşə bilər (cinsi mənada), eyni zamanda əks cinsdən qorxa da bilər. Bir aktyor səhnədə cəsarətli və yüksək səsli ola bilər, ancaq müsahibə verərkən utancaq ola bilər.

Utancaq insanlar öz utancaqlıqlarını mənfi bir şəxsi xüsusiyyət kimi qəbul etməyə meyllidirlər və bir çox insanlar utancaqlıqlarından narahatdırlar, xüsusən fərdiliyi və məsuliyyəti dəyərləndirən cəmiyyətlərdə. Digər tərəfdən, utancaq insanların çoxunun yaxşı dinləyicilər olduğu və danışmazdan əvvəl düşünmələrinin digər insanlardan daha yüksək olduğu görünmüşdür. Bundan əlavə, utancaqlığın əksi olan utanmazlıq hədsiz səmimiyyət və uyğun olmayan davranış kimi problemlərə yol aça bilər. Buraya cəsarətli davranış da daxildir ki, bu da utancaqlıq üçün təzminat olaraq və ya utancaqlığın əvəzi olaraq istifadə olunur.

Utancaqlıq birbaşa introversiya ilə əlaqəli deyil. İntrovert insanlar özlərindən heç bir mükafat almadıqları üçün sosial vəziyyətlərdən qaçmağı seçirlər və ifrat həssas düşüncələr onlar üçün çox ola bilər. Utancaq insanlar bu kimi vəziyyətlərdən qorxurlar və bunun qarşısını almağın lazım olduğunu hiss edirlər.
Nela Erjişnik

**Nela Erjişnik** ( ) — Xorvat və Yuqoslaviya aktrisası və komediyaçısı. Əsl adı Nevenka Marasdır. İkinci evliliyindən sonra özünə xaç adını götürmüş, soyadını isə ərinin soyadına dəyişmişdir.

## Bioqrafiya
Nela Erjişnik 18 iyun 1922-ci ildə Banya Luka şəhərində anadan olmuşdur. İvan və Matildanın övladıdır. Marasın uşaqlığını Qоspiç və Otoçatsda keçirir. Burada ibtidai məktəbi və bir gimnaziyanın üç sinfini bitirir. 1935-ci ildə ailə Zaqrebə köçür, burada qız Qorniqrad gimnaziyasını bitirir. Müstəqil Xorvatiya Dövlətin dövründə şəhərin baş poçt şöbəsində işləyir. 1948-ci ildə İkinci Dünya müharibəsindən sonra Bölgə Aktyorluq Məktəbini bitirir.

Xorvatiya Milli Teatrında aktyorluq karyerasına başlamış, 1953-cü ildə Zaqreb Dram Teatrına (indiki Branko Qavella adına Dram Teatrı) köçmüşdür. 1952-ci ildə aktrisanın şöhrəti Aristofanın Lisistrata komediyasında əsas rolu gətirir. Son teatr işi Branislav Nuşiçin "Xanım nazir" komediyasında əsas rolu olur.

Aktrisa üçün kinoda ilk işi 1953-cü ildə çəkilmiş "Mavi qağayı" () filmi olur.

İştiraf etdiyi rollar ona ən böyük populyarlığı 1950-ci illərin sonlarında gətirir. Zaqreb radiosundakı "Veseliç ailəsi" adlı yumoristik proqramda iştirak edir. Orada ölkədə və dünyada baş verən hadisələri komik şəkildə şərh edən sadə bir qız Maritsa Xrdalo şəklində çıxış edir. Xarakterinin böyük bir pərəstişkarı İosip Broz Tito idi.

2003-cü ildə avtobioqrafik "Mənim üç həyatım" () kitabını nəşr etdirir.

## Filmoqrafiya

### Kinolar
* "Mavi qağayı" (), 1953.
* "Konsert" (), 1954.
* "Cənab İklanın ildönümü" (), 1955.
* "Geri baxma oğul" (), 1956.
* "Öz bədəninin sahibi" (), 1957.
* "Ancaq xalq" (), 1957.
* "148 km məsafədə qan" (), 1958.
* "Şəhər üzərindən siqnallar" (), 1960.
* *"Uzbuna u Grand Hotelu"*, 1960.
* "Buludlardakı Martin" (), 1961.
* "Ruhlar" (), 1964.
* "Ağcaqayın" (), 1967.

### Televiziyadakı işləri
* *"Poletarac"*, 1979.

## İstinadlar
Amel Tuka

**Amel Tuka** (; ) — Bosniyalı yüngül atlet. 2015 və 2019-cu il dünya çempionatlarının mükafatçısı. 800 metrlik məsafə üzrə ixtisaslaşmışdır.

## Bioqrafiyası
Tuka doğma şəhərində yerli yarışlarda qalib gəldikdən sonra *Zenica* klubunda çıxış etməyə başladı. 2013-cü ildə Amel Tuka Avropa Komanda Çempionatının üçüncü liqasında oynadı. Nəticəsi *1 51.11* oldu. Gənclər arasında Avropa Çempionatında bu göstəricini beş saniyəyə daha da yaxşılaşdırdı və bu nəticə yeni milli rekord oldu (1.46.29). Çempionatdan sonra Bosniyadan İtaliyaya köçdü və Veronanda yeni məşqçi Gianni Gidini ilə məşq etməyə başladı.

2014-cü ildə Avropa çempionatında 800 metr məsafəyə qaçışda səkkizinci oldu −1.46.12. Bu göstərici onun yeni şəxsi rekordu oldu.

2015-ci ildə Riodakı Olimpiya Oyunlarına vəsiqə qazanaraq şəxsi rekordunu artırdı. Velenye şəhərində keçirilən turnirdə (1 iyul) 800 metr məsafəni 1.44.19. qət etdi.

2016 Yay Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimində Bosniya və Herseqovina milli komandasının bayraq daşıyıcısı olaraq iştirak etdi . 800 metr məsafəyə qaçışda ilkin mərhələni keçsə də, finala yüksələ bilmədi. Tuka yarımfinal yarışlarında on ikinci yeri tuta bildi (1.45,24).

Londonda keçirilən Dünya Kubokunda (2017) 21-ci (1.46.54) oldu. Bir il sonra Berlindəki Avropa çempionatında bosniyalı ilk turu keçərək yarışıda ikinci oldu (1.46.47), lakin yarımfinalda iki saniyə gecikdi və on üçüncü oldu (1.47.24).

2019-cu ildə Qətərdə baş tutan olimpiya öncəsi dünya çempionatında 800 metr məsafədəki bosniyalı idmançı 1.43.47 nəticə göstərərək finiş xəttinə ikinci çatdı və dünya çempionatının gümüş mükafatçısı oldu.

## İstinadlar
Tornike Kipiani

**Tornike Kipiani**  () — müğənni. Pop müğənnisi Tornike Kipiani "Georgian Idol" müsabiqəsini qazanaraq Gürcüstanı 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində "Take Me As I Am" mahnısı ilə təmsil etməyə haqq qazandı. 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi COVID-19 koronavirus pandemiyası səbəbi ilə ləğv olundu. Daha sonra ölkə televiziyası Tornike Kipianinin 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində yenidən təmsil etməsinə layiq gördü.

## İstinadlar
Kordapulovun evi

**Kordapulovun evi** () — Balkanlarda bolqar intibahının ən böyük yaşayış binalarından biri. Melnik şəhərinin şərq hissəsində yerləşir və əsas turistik yerlərindən biridir. Evin yaxınlığında bir ailə kilsəsinin xarabalıqları vardır.

Ev 1754-cü ildə inşa edilmişdir.  Tikili varlı yunan tacirləri və şərabçıları olan Kordopulos ailəsinə məxsus idi. (Qeyd etmək lazımdır ki, 1913-cü il İkinci Balkan müharibəsindən əvvəl yerli yunan sakinləri Melnik əhalisinin əksəriyyətini təşkil edirdi). Ev şərab istehsalı, saxlanması və ticarəti üçün istifadə olunurdu.

Ev indi özəl muzey kimi istifadə olunur. Şərab zirzəmilərinə baş çəkmək və şərab dequstasiyasını da daxil olmaqla daim keçirilən turlar vardır.
## Memarlıq
Evin memarlığı intibah üslubunda hazırlanmışdır. Orijinal şəklindədir və çox yaxşı vəziyyətdədir. Evin bərpası 1974-1980-ci illərdə aparılmışdır. Yeraltı dəhlizlər nisbətən sıx və dardır. Tunelin divarları sikkələrlə örtülmüşdür. Turistlər bir istək edərək, divara bir sikkə yapışdırırlar. Oların düşüncəsnə görə əgər sikkə divara yapışarsa, istək gerçəkləşəcəkdir.
## Tarixi
Kordopulos ailəsinin son nümayəndəsi Manolis, Balkan müharibəsi zamanı ölür. 1912-ci ildə Manolis Bolqarıstan inqilabçısı, Melniki Osmanlı hakimiyyətindən azad edən Yan Sandanskiyə sığınır. 1912-ci ilin oktyabrında üsyançı qüvvələrə əlaqəsi və dəstəyi şübhəsi ilə Manolis Kordopulos şəhəri tərk etmiş türklər tərəfindən öldürülür. Balkan müharibəsi zamanı Melnik şəhəri əhəmiyyətli bir dağıntıya uğrayır və praktiki olaraq xarabalığa çevrilr. Lakin Kordopulovun evi o dövrdə ciddi bir zərər görmür. Manolisin ölümündən sonra ev Aqnes adlı yerli sakinə miras olaraq qalır. Aqnesin Kordopulovun bacısı, ya da qulluqçusu olması deyilir. Qeorqi Tsintsar ilə evlənən Aqnes evin xanımına çevrilir. Tsinstar ailəsi övladsız olduğundan qardaşı oğlu Cəbraili övladlığa götürürlər. İndi ev Cəbrayılın oğlu Nikolay Paspalevə məxsusdur.
## Əhəmiyyəti
Kordopulosun ailə evi Bolqarıstanda yüz milli turizm yerlərindən biridir və onların arasında dördüncü yerdədir.

1998-ci ildə Bolqarıstan Mədəniyyət Nazirliyi Kordopulovun evini memarlıq, bədii və tarixi mədəniyyət abidəsi elan etmişdir.
## Qalereya

Fayl:Melnik 12.04.2008 053.jpg|
Fayl:House of Kordopoulos Melnik 2.JPG|
Fayl:House of Kordopoulos Melnik 3.JPG|
Fayl:The Kordopulov House 033.jpg|
Fayl:The Kordopulov House 035.jpg|


## İstinadlar

## Mənbə
* Kordopulovun evinin rəsmi saytı
* «Drjaven vestnik» qəzeti
Mirza Teletoviç

**Mirza Teletoviç** (; doğ, 17 sentyabr 1985-ci il, Mostar, Bosniya və Herseqovina Sosialist Respublikası, YSFR) — Bosniyalı peşəkar basketbolçu, Bosniya və Herseqovina, Belçika, İspaniya, NBA çempionatlarının oyunçusu. Uzun hücumçu mövqeyində oynamış.

## Bioqrafiyası
Peşəkar səviyyədə Teletoviç Sloboda Tuzla komandasında 2002/03-cü il mövsümündə debüt etdi. İlk mövsümdə hər oyuna orta hesabla 7,2 xal toplayaraq 2,7 ribaund etdi. İkinci mövsümdə göstəricilər əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdı. Mirza 26.4 xal və 6.6 ribaund nəticəni göstərdi (liqada 17 matç üçün).

2004-cü ildə Belçika çempionatına keçdi. Burada iki mövsüm Ostende komandasında oynadı. Həm də Avropanın ikinci ən vacib klub yarışmasında - ULEB Eurocupda oynadı. Ortalama hər matçda  6,7 ​​xal topladı.

2006-cı ildə Avroliqada iştirak edən İspaniyanın "Baskoniya" klubuna keçdi. İspaniya çempionatındakı ilk debütü 1 oktyabr 2006-cı ildə komandası bir xal fərqi ilə qazandığı "Valensiya" oyunu oldu - 95-94.  Avroliqa debüt mövsümündə hər oyuna 5.3 xal qazandı və 2.8 ribaund etdi. 2007-ci il NBA layihəsində iştirak edəcəyini açıqladı, lakin seçilmədi.

3 iyul 2012-ci ildə Teletoviç Bruklin Nets klubu ilə 15,6 milyon dollar dəyərində üç illik müqavilə imzaladı. 5 Noyabr 2012-ci il tarixində NBA -da ilk debütü baş tutdu: Minnesota ilə matçda 5 xal topladı. 2017-ci ilin dekabr ayında həkimlər Teletoviçin hər iki ağciyərində qan laxtaları aşkar etdilər. Bundan sonra qeyri-müəyyən müddətə oyunlardan uzaqlaşdırıldı. 2018-ci ilin mart ayında  Mirza Teletoviç klubdan uzaqlaşdırıldı.

Teletoviç Bosniya və Herseqovina millisinin oyunçusudur. 2003, 2005 və 2011-ci illərdə Basketbol üzrə Avropa çempionatlarında çıxış etmişdir.

## İstinadlar
Müryanett

**Myuryanett** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Melan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl. 

INSEE kodu — 38271. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 883 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 213 ilə 999 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 490 km cənub-şərqdə, Lion 100 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 8 km şərqdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:400 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:900
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:416
  bar:1968 from:0 till:420
  bar:1975 from:0 till:467
  bar:1982 from:0 till:529
  bar:1990 from:0 till:542
  bar:1999 from:0 till:614
  bar:2006 from:0 till:713
  bar:2012 from:0 till:883


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Myuryanett haqqında ümumi məlumat