open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Daşrat Manci

**Daşrat Manci** (; ) və ya **"Dağ adamı"** () — Hindistanın Bihar ştatının Qaya şəhəri yaxınlığında yerləşən Gehlor () kəndində kasıb bir ailədə anadan olmuşdur. Onun ailəsi aşağı kastalardan biri olan musahar icmasına mənsub olmuşdur.

Daşrat Mancinin həyat yoldaşı Falquni Devi lazımi tibbi yardımı vaxtında ala bilmədiyi üçün vəfat etmişdir. Çünki onların kəndindən yaxınlıqdakı tibbi yardım göstərilən şəhərə yol Gehlor Qanj () adlı uzun dağ silsiləsinin ətrafından keçirdi və bu məsafə 70 kilometrdən çox idi.

Arvadının taleyini başqa heç kimin yaşamamasını istəyən Daşrat təkbaşına möhkəm kvarsit süxurlarından ibarət olan bu dağ massivini yararaq 110 metr (360 fut) uzunluğunda, 9,1 metr (30 fut) enində və 7,6 metr (25 fut) dərinliyində keçid açmışdır. O, bu işi hər gün fasiləsiz olaraq 22 il ərzində — 1960-cı ildən 1982-ci ilə qədər — davam etdirmişdir. Nəticədə Qaya rayonunun Atri () və Vəzirqan () regionları arasındakı məsafə 70 kilometrdən cəmi 1 kilometrə enmişdir.

Daşrat Manci 17 avqust 2007-ci ildə xərçəng xəstəliyindən vəfat etmişdir. Onun dəfni Bihar ştatı hökuməti tərəfindən təşkil edilmiş və bu, onun xidmətlərinə verilən rəsmi qiymət olmuşdur.

2011-ci ildə Daşratın açdığı keçiddən keçən abadlaşdırılmış yol çəkilmişdir.

## Xatirəsi

2016-cı il dekabr ayının 26-da Hindistan poçtu "Biharın tanınmış şəxsləri" seriyasından Daşrat Mancinin portreti ilə marka buraxmışdır.

### Populyar mədəniyyətdə

2010-cu ilin iyul ayında hindistanlı kinorejissor Maniş Cha Daşrat Mancinin hekayəsinə əsaslanan «Manci» () adlı film çəkmək niyyətində olduğunu açıqlamışdır. Filmin prodüseri 2010-cu ildə çəkilmiş «Udaan» filmi ilə tanınmış Sancay Sinqh olmuş, baş rolu isə aktyor Manoj Baypai ifa etməli idi. Daşrat Mancinin hekayəsi həmçinin "Satyamev Jayate" adlı televiziya şousunun bir buraxılışında da təqdim olunmuşdur.

2015-ci il avqust ayının 21-də hindistanlı kinorejissor Ketan Mehtanın Daşratın həyatına həsr olunmuş "Manci — dağ adamı" () adlı bioqrafik filmi dünya ekranlarına çıxmışdır. Filmdə baş rolu isə Navazuddin Siddiqi ifa etmişdir.

### Əsərlər
* 

* 
* 

## Qalereya


File:Link between Ghivra Mauja in Gehlaur Ghati to Atara Prakhand Wazirganj made by Dashrath Manjhi in 22 yearsIMG 20191127 145226.jpg|thumb|Daşrat Mancinin açdığı keçid 
File:Link between Ghivra Mauja in Gehlaur Ghati to Atara Prakhand Wazirganj made by Dashrath Manjhi IMG 20191127 145150.jpg|thumb|Daşrat Mancinin açdığı keçiddən keçən abadlaşdırılmış yol 
File:Statue of Dashrath Manjhi in front of his memorial at Gehlaur IMG 20191127 145011.jpg|thumb|Gehlordakı memorialında Daşrat Mancinin heykəli
File:Memorial of Dashrath Manjhi IMG 20191127 145025.jpg|thumb|Daşrat Mancinin memorialı 
File:Dashrath Manjhi entry gate towards Gehlaur Ghati IMG 20191127 145108.jpg|thumb|Giriş qapısı 


## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

*  — Daşrat Mancinin Racgir təpələrinin süxur massivində açdığı keçidin yerləşdiyi yer
Koqnitiv təhrif

**Koqnitiv təhrif** və ya **idraki təhrif** — koqnitiv elmdə subyektiv inanclar (qərəzlər) və stereotiplər, sosial, əxlaqi və emosional amillər, məlumatların işlənməsi və təhlilindəki uğursuzluqlar, fiziki məhdudiyyətlər və insan beyninin struktur xüsusiyyətləri səbəbindən davranış, qavrayış və təfəkkürdə sistematik pozuntulara aid olan anlayış.

*Koqnitiv təhriflər* idrak sxemlərinə daxil edilmiş disfunksional inanclardan yaranır və avtomatik düşüncələrin təhlili ilə asanlıqla aşkar edilir. İnsanlar öz qavrayışlarından asılı olaraq öz “subyektiv sosial reallığını” yaratmağa meyllidirlər və bu subyektiv reallıq onların cəmiyyətdəki davranışını müəyyən edə bilər. Beləliklə, koqnitiv təhriflər qavrayış aberrasiyalarına, qeyri-dəqiq mühakimələrə, məntiqsiz şərhlərə və ya sözün geniş mənasında davranışda irrasionallığa səbəb ola bilər    .

Bəzi koqnitiv təhriflər fərdin konkret şəraitdə daha effektiv fəaliyyətinə kömək edə bilər. Bundan əlavə, bəzi koqnitiv təhriflər qərar qəbul etmə sürətinin onun dəqiqliyindən daha vacib olduğu vəziyyətlərdə daha sürətli qərar qəbul etməyə imkan verir. Digər koqnitiv təhriflər insanın məhdud məlumat emal imkanlarının və ya müvafiq zehni mexanizmlərin olmamasının ( məhdud rasionallığın ) birbaşa nəticəsidir.

Koqnitiv təhriflərə dair tədqiqatlar koqnitivistika, sosial psixologiya və davranış iqtisadiyyatı üçün mühüm təsirlərə malikdir, çünki bu, bizə qavrayış və qərar qəbuletmə prosesində yatan psixoloji prosesləri “təcrid etməyə” imkan verir. Kaneman və Tverski (1996) idraki təhriflərin öyrənilməsinin xüsusilə tibb sahəsində mühüm praktiki təsirlərə malik olduğunu iddia edirlər.

Koqnitiv təhriflər müxtəlif səbəblərdən yarana bilər, o cümlədən:

* informasiyanın emalındakı "uğursuzluqlar" ( evristik )  ;
* "mental səs-küy";
* məlumatı emal etmək üçün beynin məhdud imkanları;
* emosional və mənəvi səbəblər;
* sosial təsir.

## İstinadlar
Proyeksiya (psixologiya)

**Proyeksiya** ( — ‛*irəli atma*') — psixoloji müdafiə mexanizmi. Bunun nəticəsində daxili aləm yanlış olaraq kənardan gələn kimi qəbul edilir. İnsan öz düşüncələrini, hisslərini, motivlərini, xarakter xüsusiyyətlərini və s. kiməsə və ya nəyəsə aid edir, nəyisə özündən deyil, kənardan dərk etdiyinə inanır.

Proyeksiya subyektiv məzmunun obyektə ötürüldüyü ümumi psixoloji mexanizmdir.

## Xüsusiyyətləri

Müdafiə mexanizmi olaraq, proyeksiya insana bu hissləri *yad hisslər* kimi qəbul edərək, öz kölgə məzmununa (qeyri-məqbul hisslər, istəklər, motivlər, ideyalar və s.) görə məsuliyyət hiss etməməkdən qaçmağa imkan verir. Bu cür müdafiənin mənfi nəticəsi, mənfi bir şeyin proqnozlaşdırıldığı xarici obyekti *islah etmək* və ya "onun yaratdığı" hisslərdən qurtulmaq üçün ondan tamamilə *qurtulmaq* istəyidir. Proyeksiya mexanizminin işə düşməsi üçün qavranılan obyektin müşahidəçidə şüursuzluqdan reaksiya doğura bilən xüsusiyyətlərə (insanlara münasibətdə) və ya xassələrə (obyektə münasibətdə) malik olması lazımdır. Əksər hallarda, şüursuz reaksiya assosiativdir: subyekt daha əvvəl gördüklərinə (və ya kimə) bənzər bir şey görür. Məsələn, bu, bəzi xatirələri izah edə bilər. Bununla belə, proqnozlaşdırılan məzmunun şəxsi şüursuzluğun məzmununu əks etdirmədiyi, lakin kollektiv şüursuzluğun proyeksiyasının nəticəsi olduğu və sonra proyeksiyanın numinoz olduğu hallar var. Həmçinin, proyeksiyanın mənbəyi şəxsiyyətin son dərəcə vacib aspektlərinə toxunduqda saysız olur, bu da proyeksiyaya həddindən artıq dəyər verir (hətta fanatizm nöqtəsinə qədər). Buna görə də, şüursuzluğun hər hansı məzmununun proyeksiya edildiyi hər hansı bir obyekt həmişə bunun səbəbi kimi xidmət edən bir xüsusiyyətə və ya xüsusiyyətlərə malikdir.Karl Qustav Yunq bu xassələri qarmaqlar adlandırdı.

Proyeksiya paranoid və isterik şəxsiyyət pozğunluqlarında əsas müdafiə mexanizmlərindən biridir  .

Lakin eyni mexanizm empatiyanın əsasını təşkil edir: bir insan başqa bir insanın daxili vəziyyətini birbaşa hiss edə bilməz, lakin bu vəziyyətin müxtəlif təzahürlərinə reaksiya verərək empatiya qura bilər. Proyeksiya nəticəsində bu reaksiyalar başqasının vəziyyətinin birbaşa hissi kimi qəbul edilir. Əksər hallarda belə empatiya insanlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı artırır.

O, həm də heyvanların “personifikasiyasında” təbiət obyektlərinin və qüvvələrinin təcəssümü (“animasiya”) əsasını təşkil edir. Məsələn, "sakit dəniz", "narahat dəniz", "fırtına qəzəbləndi", "sadiq it", "müstəqil pişik", "bədbəxt at" kimi ifadələr xarici obyektlərə öz reaksiyasını aid etməyin nəticəsidir.

## İstinadlar
İldırım pozası

**İldırım pozası** - Hatha yoqada və Müasir yoqa məşqlərində tətbiq edilən dizüstü asanadır.Qədim mətnlərdə bu ad altında müxtəlif pozaların təsviri verilmişdir.

## Etimologiyası və Mənşəyi

Pozanın adı sanskrit sözlərindən yaranmışdır:vajra - həm "ildırım",həm də "almaz" mənasını bildirən silahın adı və asana - "poza,oturuş" deməkdir.

Vajrasana adı orta əsrlərdə meditasiya oturuşunu ifadə edir,lakin istifadəsi müxtəliif olmuşdur.XV əsrə aid Hatha yoqa Pradipika əsərində bu poz Siddhasana ilə eyniləşdirilmişdir.

XVII əsrə aid Gheranda Samhita əsərində "Light on Yoga" kitabında "Virasana" adlandırılan forma təsvir olunur.Burada ayaqlar ombaların yanına yerləşdirilir.Digər mənbələrdə isə Vajrasana müasir diz üstə oturma mövqeyini ombaların dabanların üzərində dayanmasını ifadə edir. Yoqa tədqiqatçısı Norman Sjoman qeyd edir ki,"Light on Yoga" bu məsələdə aydın deyil.Belə ki,oradakı "Laghuvajrasana" təsvirində dizlər və ayaqlar birləşdirilmiş vəziyyətdədir,lakin əsas "Vajrasana" haqqında təsvir verilmir.

## Təsvir

Praktikant dabanların üzərində oturur,baldırlar budların altında yerləşir.Diz qapaqları arasında təxminən dörd barmaq qədər məsafə saxlanılır,hər iki ayağın baş barmaqları bir-birinə toxunur və bədən dik vəziyyətdə tutulur.

## Variasiyalar

Pozanın uzanaraq icra edilən forması,Aştanqa yoqasında Supta Vajrasana adlanır.

Laghuvajrasana,Aştanqa yoqası və İyenqar yoqasında mürəkkəb bir pozadır.Bu asanada budlar oturaq vəziyyətdən yarı yuxarı qaldırılır,başın təpə hissəsi yerə qoyulur və əllər topuqları tutur.

## Əks Göstərişlər

Bəzi ortoped cərrahlar iddia edirlər ki,"Vajrasana" diz oynaqları üçün zərərli ola bilər. Bu poza ümumi fibulyar sinirin zədələnməsi ilə əlaqələndirilmişdir ki,bu da "foot drop (ayaq sallanması" adlanan vəziyyətə səbəb ola bilər.Belə halda ayağın dorsifleksiyası (yuxarı qalxması) zəifləyir,nəticədə yeriyərkən ayaq barmaqları yerə toxunur və sürünür. Bundan əlavə,ayağın səthində və aşağı,ön-yan baldır hissələrində hissiyyat itkisi müşahidə oluna bilər.Bu konteksdə bəzi həkimlər bu halı "yoga foot drop" adlandırmışdırlar.

## İstinadlar
Little Misfortune

***Little Misfortune*** () — 2019-cu ildə müstəqil İsveç studiyası "Killmonday Games" tərəfindən işlənib hazırlanmış və təqdim edilmiş qorxu-macəra videooyunu. Oyun müxtəlif platformalarda mərhələli şəkildə təqdim edilmişdir: ilkin olaraq 18 sentyabr 2019-cu ildə Linux, macOS və Windows əməliyyat sistemləri üçün, 2020-ci ilin 13 fevralında mobil platformalar (Android və iOS) üçün, və nəhayət 29 may 2020-ci ildə oyun konsolları (PlayStation 4, Xbox One və Nintendo Switch) üçün buraxılmışdır. Əsər "*[[Fran Bow]]*" oyununun kainatında baş verir və mərkəzi personaj kimi səkkiz yaşlı Misfortun adlı qız uşağını təqdim edir. Bu kiçik qəhrəman özünəməxsus uşaq sadəlövhlüyü və qaranlıq yumor hissi ilə xarakterizə olunur. Özünü "balaca xanım" adlandıran Misfortun, təxəyyülündə eşitdiyi və "Cənab Səs" (Mr. Voice) adlandırdığı mistik bir varlığın rəhbərliyi altında macəralı bir səyahətə çıxır. Hekayənin inkişafı ərzində baş qəhrəman, insan xüsusiyyətləri daşıyan, lakin danışmaq qabiliyyətindən məhrum olan Bencamin adlı tülkü ilə tanış olur. Misfortun bu sirli personaja qarşı səmimi rəğbət hissi bəsləsə də, Cənab Səs davamlı olaraq onu Bencamin ilə hər hansı əlaqə qurmaqdan çəkindirməyə cəhd göstərir.

Əsərin ilkin mərhələdə təqdim olunan uşaqyönümlü formatına baxmayaraq, baş qəhrəman Misfortun qısa müddət ərzində bir sıra dəhşətli elementlərlə qarşılaşır və ya onların müşahidəçisinə çevrilir. Sözügedən elementlərə həyatdan məhrum olma, spirtli içki düşkünlüyü, psixoaktiv maddələrdən sui-istifadə, özünəqəsd, ədəbsiz lüt vəziyyətlər, nalayiq ifadələr, məzar qarəti, əxlaqsız əyləncə məkanları, xəbis ruhlar, nəqliyyat vasitələrinin toqquşması, heyvanlara qarşı qəddar münasibət və ölüm mələyi kimi məzmun vahidləri daxildir.

Məlum oyun məhsulunda baş personaj Misfortun obrazının səsləndirilməsi oyunun müəllifi, bədii tərtibatçısı və rəssam-dizayneri Nataliya Martinssonun ifasında təqdim olunmuşdur. Nataliya Martinsson həyat yoldaşı İsak Martinssonla birgə əməkdaşlıq çərçivəsində sözügedən oyunun hazırlanmasını həyata keçirmişdir. Oyunun təhkiyəçisi və antaqonist rolunu canlandıran Cənab Səs obrazının səsləndirilməsi Henrik Norman tərəfindən icra edilmişdir. Oyun tənqidçilər tərəfindən əksərən müxtəlif səpkili rəylərlə qarşılanmışdır.

## Qeympley
2.5D perspektivində tərtib edilmiş videooyunda istifadəçinin hərəkət imkanları yalnız irəli və geri istiqamətlərlə məhdudlaşdırılmışdır. Oyunun müəyyən mərhələlərində istifadəçi Misfortun personajı üçün qərar qəbul etməli olur ki, bu da öz növbəsində xüsusi animasiya edilmiş intermediya səhnələrinin aktivləşməsinə səbəb ola bilər. Oyun, həmçinin istifadəçidən Misfortun personajının əl hərəkətlərini idarə etməklə müxtəlif tapşırıqların icrasını və ya mini-oyunların həyata keçirilməsini tələb edir, məsələn, zədələnmiş dekorativ qabın bərpası və ya "Köstəbəyi zərərsizləşdir" ("*Whac-A-Mole*") adlı interaktiv fəaliyyətin icrası kimi.

## Süjet

## İnkişafı

## Qəbul

## İstinadlar
Şirinbiyanlı pizza

***Şirinbiyanlı pizza*** () — 2021-ci ildə istehsal edilmiş ABŞ yetkinliyə keçid komediya-dram filmi. Filmin ssenaristi və rejissoru Pol Tomas Andersondur. Baş rolları ilk dəfə kino karyeralarına başlayan Alana Haim və Kuper Hoffman canlandırır. Filmdə həmçinin Şon Penn, Tom Veyts, Bredli Kuper və Benni Safdi kimi tanınmış aktyorlar iştirak edir. 1973-cü ildə cərəyan edən hadisələr yeniyetmə aktyor (Hoffman) ilə məqsədsiz həyat sürən gənc qadın (Haim) arasındakı münasibətlərdən bəhs edir.

Film Amerika Birləşmiş Ştatlarında 2021-ci il noyabrın 26-da məhdud sayda kinoteatrlarda nümayiş olunmağa başlamış, 25 dekabr tarixində isə geniş ekranlara çıxarılmışdır. İstehsal büdcəsi 40 milyon dollar olan film, dünya prokatında 33 milyon dollar gəlir əldə etməsinə baxmayaraq, tənqidçilər tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş və 94-cü "Oskar" mükafatlandırma mərasimində "Ən yaxşı film", "Ən yaxşı rejissor" və "Ən yaxşı orijinal ssenari" nominasiyalarında təqdim edilmişdir. Bu, "Metro-Goldwyn-Mayer" şirkətinin 1988-ci ildə "Yağış adam" filmindən sonra tam şəkildə istehsal etdiyi, marketinqini həyata keçirdiyi və distribyutorluğunu təmin etdiyi ilk "Ən yaxşı film" nominantı olmuşdur. Film çoxsaylı digər nominasiyalar və mükafatlar arasında Milli İcmal Şurasının üç mükafatına ("Ən yaxşı film" daxil olmaqla) layiq görülmüş, Amerika Film İnstitutu tərəfindən 2021-ci ilin ən yaxşı filmləri siyahısına daxil edilmiş, 79-cu "Qızıl Qlobus" mükafatlandırma mərasimində dörd nominasiyada ("Ən yaxşı film – musiqili və ya komediya" daxil olmaqla) təqdim edilmiş və BAFTA mükafatını "Ən yaxşı orijinal ssenari" nominasiyasında qazanmışdır.

## Təsvir
San Fernando vadisi, 1973-cü il. İşində əminliklə addımlayan və yaşına görə qeyri-adi dərəcədə yetkin görünən on beş yaşlı uşaq aktyoru Qeri Valentaynın cəsarətli davranışı və möhkəm xarakterindən heyrətə gələn iyirmi beş yaşlı fotoqraf köməkçisi Alana Keyn, bu gözlənilməz pərəstişkarının təklifinə məəttəl qalsa da, nəhayət razılıq verib onunla bir fincan qəhvə içməyə yola düşür. Hadisələr bir-birini əvəz etdikcə, mənəvi bağlarla bir-birinə bağlanan bu iki insan, başı kələkbazlıqdan çıxmayan bu dünyada öz yollarını tapmaq və həyatda məqsədlərinə çatmaq üçün müxtəlif biznes layihələrinə əl atırlar. Onlar əvvəlcə kiçik alver işləri ilə məşğul olur, daha sonra isə daha ciddi biznes planları qururlar. Bir tərəfdən də özlərini cəmiyyətdə təsdiq etməyə can atır, müxtəlif dairələrdə hörmət qazanmağa çalışırlar. Lakin məsələ burasındadır ki, həyat heç də həmişə gül-çiçək deyil. Arabir qarşılarına elə çətinliklər, elə maneələr çıxır ki, adamın əli-qolu yanına düşür. Belə vəziyyətdə sual yaranır: görəsən, bu iki gənc insan - yaş fərqlərinə, cəmiyyətin təzyiqlərinə və həyatın gözlənilməz sürprizlərinə baxmayaraq, aralarındakı bu səmimi dostluq münasibətini qoruyub saxlaya biləcəklərmi? Bəlkə də zaman göstərəcək, ancaq hələlik onlar bir-birlərinin dayağı olmağa davam edirlər.

## Rollarda
* Alana Haim — Alana Keyn
* Kuper Hoffman — Qeri Valentayn

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Çarli Bartlett

***Çarli Bartlett*** () — 2007-ci ildə istehsal edilmiş ABŞ gənclik komediya-dram janrında film. Con Pollun rejissorluğu ilə çəkilən ekran əsərinin ssenari müəllifi Qastin Neşdir. Süjet xətti yeni təhsil aldığı məktəbdə məşhurlaşmaq məqsədilə şagirdlərə psixoloji məsləhətlər verən və dərman preparatları paylayan yeniyetmənin həyatından bəhs edir.

Film 2007-ci il mayın 1-də Traybeka Film Festivalında ilk nümayişini həyata keçirmiş, daha sonra Kann Film Bazarında, Maui Film Festivalında və Kembric Film Festivalında nümayiş olunduqdan sonra 2008-ci il fevralın 22-də Amerika Birləşmiş Ştatları və Kanadada kinoteatr şəbəkəsinə buraxılmışdır. Film tənqidçilər tərəfindən müxtəlif rəylər almış və 12 milyon dollar büdcəyə qarşı 5.3 milyon dollar gəlir əldə etmişdir.

## Təsvir
Bütün özəl təhsil ocaqlarından bir-bir qovulduqdan sonra, var-dövlət içində böyümüş yeniyetmə Çarli Bartlett adlı gənc, həyatın acısını-şirinini dadmış, işindən bezmiş direktor Neytan Qardnerin rəhbərlik etdiyi dövlət məktəbində özünə yer tapmaqda əməlli-başlı çətinlik çəkir, necə deyərlər, heç cür adaptasiya oluna bilmir. Lakin zaman keçdikcə, məktəbin daxili aləmini, oradakı münasibətlər sistemini və sosial pilləkəni daha dərindən qavramağa başlayan Çarlinin qəlbən səmimi olması, insanlarla xoş rəftarı və ürəyiaçıqlığı sayəsində hamının etibarını qazanır. Get-gedə şagirdlər arasında "psixoloq" və ya "məsləhətçi" kimi ad çıxarır. Hətta bir vaxtlar ona göz verib-işıq verməyən, indi isə biznes ortağına çevrilmiş Mörfi Bivens adlı məktəb yoldaşı ilə əlbir olaraq, dərd-səri olan şagirdlərə psixoloji dəstək göstərir, bəzən də lazım gələndə dərman reseptləri yazır. Bu minvalla həyatına davam edərkən, bir gün ağlına gəlir ki, başqalarına verdiyi məsləhətlərin bir qismini öz həyatında da tətbiq etsin. Beləliklə, sevgi-məhəbbət macəralarına atılmağa və ən əsası, özünü olduğu kimi qəbul etməyi öyrənməyə qərar verir.

## Rollarda
* Anton Yelçin — Çarli Bartlett
* Houp Devis — Merilin Bartlett
* Ket Denninqs — Syuzan Qardner
* Robert Dauni — Neytan Qardner
* Tayler Hilton — Mörfi Bivens

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Üzr istəyirik, sizi qaçırdıq

***Üzr istəyirik, sizi qaçırdıq*** () — 2019-cu ildə ekranlara çıxmış dram janrlı film.

## Təsvir
Nyukaslda məskunlaşmış Riki müəllim və həyat yoldaşı Ebbi xanım iki övladları ilə birgə ömür-gün sürürlər. 2008-ci ildə baş vermiş qlobal maliyyə böhranından sonra ailə büdcələrində yaranmış kəsir və yığılıb qalmış borclar onların qol-qanadını bağlayıb. Riki müəllim əlinə düşən xırda-xuruş təmir işləri ilə məşğul olur, Ebbi xanım isə ahıl yaşlı vətəndaşlara tibbi xidmət göstərən orta tibb işçisi vəzifəsində çalışır. Amma vallah, bu zəhmətkeş ailənin gəliri ancaq kasıb süfrələrini birtəhər dolandırmağa çatır. Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq, onlar müstəqil həyat qurmaq və şəxsi mənzil sahibi olmaq arzusu ilə yaşayırlar. Bu məqsədlə Riki müəllim bir kuryer şirkəti ilə françayzinq müqaviləsi imzalayır və sərbəst çalışan paket-bağlama çatdırıcısı kimi fəaliyyətə başlayır. "Artıq öz-özünüzün ağasısınız" - deyə rəisi Maloni cənabları qımışaraq ona göz vurur. Ancaq məsələ burasındadır ki, çatdırılma furqonunu Riki özü təmin etməlidir. Bu məsrəfi qarşılamaq üçün ailə məcburiyyət qarşısında qalıb Ebbi xanımın şəxsi avtomobilini satmalı olur. Bu vəziyyət onun üçün əvvəlcədən gərgin olan iş rejimini daha da ağırlaşdırır, belə ki, bundan sonra xəstələrə baş çəkmək üçün ictimai nəqliyyatdan - avtobuslardan istifadə etməli olur. Müstəqil kuryer kimi fəaliyyət göstərməyin gündəlik gerçəklikləri Riki müəllimin qarşısına gözlənilməz maneələr çıxarır. Sifariş əsasında ödəniş edilən bu sahədə o, qısa müddətdə öz imkanlarının məhdudluğu ilə üzləşir, yorğunluq və güzəranla bağlı təşvişlər onu üstələyir. Bu elə bir qüsurlu dairədir ki, Riki müəllimlə Ebbi xanım var gücləri ilə bu asılılıqdan xilas olmağa can atırlar. Balaca ailənin həmrəyliyi günbəgün zəifləyir, çünki bir-birlərinə vaxt ayırmağa macalları qalmır. Xüsusilə yeniyetmə oğulları Seb narazılığını açıq şəkildə büruzə verir, məktəbə getməkdən imtina edir və valideynlərinə qarşı üsyankar mövqe tutur. Ailənin kiçik mələyi Liza Cey isə dördlüyün birliyini qoruyub saxlamaq üçün əlindən gələni əsirgəmir, canla-başla çalışır.

## Rollarda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Şakir Həsənov (mühəndis)

**Şakir Həsənov** () — Azərbaycan mühəndisi. Beynəlxalq "Sokrat" mükafatı laureatı.

## Həyatı və təhsili
Şakir Həsənov 15 iyun 1947-ci ildə Masallı rayonunun Boradigah kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1954-cü ildə Boradigah kənd orta məktəbinin 1-ci sinfinə daxil olmuş və 1965-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdir.

Həmin il Azərbaycan Politexnik İnstitutuna (indiki Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti) daxil olmuş, 1976-cı ildə İnşaat mühəndisləri fakültəsini bitirərək tikinti-mühəndis ixtisasına yiyələnmişdir.

## Fəaliyyəti
1969-cu ildə Azərbaycan Tikinti Sənaye Nazirliyinin 74 saylı Tikinti İdarəsində fəaliyyətə başlamışdır. 1971-ci ildən 12 saylı Tikinti İdarəsinə fəhlə kimi işə qəbul edilmiş, qısa müddətdə usta vəzifəsinə yüksəlmişdir. 1972-ci ildə 18 saylı Tikinti İdarəsinə iş icraçısı təyin olunmuş və Bakı şəhərində Kür su kanalının tikintisində mühəndis kimi çalışmışdır.

1981–1984-cü illərdə 1 №-li trestin MQ İdarəsində baş mühəndis vəzifəsində işləmişdir. 1983-cü ildə Nijni Novqorod şəhərində "Yüksək vəzifəli kadrların hazırlanması" kursunu bitirmişdir.

1984-cü ildə Azərbaycan SSR Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Təmir Tikinti İdarəsinə sahə rəisi göndərilmiş, Abşeron və Masallı rayonlarının sovxoz və kolxozlarının tikintisində iştirak etmişdir.
1988-ci ildən Azərbaycan SSR "Xüsusi tikintiquraşdırma" Nazirliyinin Sumqayıt "Termoizolyasiya" Qİ-nə rəis təyin olunmuşdur. 2004-cü ildən müəssisə "AzTermoizol" ASC kimi fəaliyyət göstərmişdir.
1990–1995-ci illərdə Sumqayıt şəhər Sovetinin deputatı olmuşdur. Sumqayıtda yaşamış və 26 mart 2022-ci ildə vəfat etmişdir. Sumqayıt şəhərində kücəyə adı verilmişdir.

## Mükafatları
* 1979–1980 — SSRİ Tikinti Nazirlər Kabineti tərəfindən "Ən yaxşı sahə rəisi" fəxri adı
* 1983 — SSRİ Tikinti Nazirlər Kabineti tərəfindən "Əməkdar mühəndis" fəxri adı
* 2004 — Avropa Nəşr və Mətbuat tərəfindən "İlin ən yaxşı müəssisə rəhbəri" diplomu
* 2009 — Azərbaycan Respublikası "Tərəqqi" medalı
* 2010 — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı
* 2019 — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 3-cü dərəcəli "Əmək" ordeni.

### Beynəlxalq mükafatlar
* 2011 — Madrid, İspaniya: "Rəhbərlərin imicində və keyfiyyətində 38-ci Beynəlxalq mükafat" qızıl medalı, lisenziya və sertifikat
* 2012 — Paris, Fransa: "Mükəmməllik, İdeal, Keyfiyyət performansı Global Mükafatı" sertifikat və medal
* 2013 — London, Böyük Britaniya: "Ən yaxşı müəssisələr" Beynəlxalq Sokrat mükafatı və "İlin meneceri" qızıl medalı

## İstinadlar
Tacata

**Tacata** — italyan DJ-ləri tərəfindən bəstələnmiş, sözləri isə kubalı reper tərəfindən yazılmışdır. Mahnı İtaliya, Fransa və İsveçdə N. E. W. S. leybli vasitəsilə, Danimarkada isə Sony Music tərəfindən buraxılmışdır. Mahnı Şimali Amerikada da tanınmış və Kanadada 83-cü yerə qədər yüksəlmişdir.

## Klipi
Tacata mahnısı üçün iki ayrı musiqi videosu hazırlanmışdır. Hər iki video DanceandLove tərəfindən istehsal olunmuş, birincisi 2012-ci ilin yanvarında, ikincisi isə 2012-ci ilin fevralında yayımlanmışdır.
Videoların rejissoru Alex Bufalo, operatoru isə Francesco Fracchionio olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sosial təminatın minimum normaları haqqında konvensiya

**Sosial təminatın minimum normaları haqqında 102 saylı konvensiya** — Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 1952-ci ildə qəbul edilmiş konvensiyası.

Konvensiya 9 əsas sosial təminat sahəsini əhatə edir:

# Tibbi yardım
# Xəstəlik səbəbindən gəlir itkisinə görə müavinət
# İşsizlik müavinəti
# Qocalığa görə pensiya
# İş yerində bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri
# Ailə müavinətləri
# Analığa görə müavinət
# Əlillik müavinəti
# İtirilmiş ailə başçısına görə müavinət

## Ratifikasiyalar
2025-ci ilin avqustuna olan məlumata görə, konvensiya 68 dövlət tərəfindən ratifikasiya olunub. Azərbaycan konvensiyanı ratifikasiya edən dövlətlər arasında deyil.

## İstinadlar
Lixtenşteyndə Proqressiv Vətəndaş Partiyası

**Lixtenşteyndə Proqressiv Vətəndaş Partiyası** (, FBP) — Lixtenşteyndə sağçı xristian-demokratik mühafizəkar siyasi partiya.

## Tarixi
Partiya 1918-ci ilin aprelində Xristian-Sosial Xalq Partiyasının yaranmasına mühafizəkar cavab olaraq təsis edilmişdir. Bu təşəbbüs ruhani sinif, kəndlilər və ticarət təbəqələri tərəfindən dəstəklənmişdir. 1928–1970-ci, 1974–1978-ci, 1993-cü və 2001–2005-ci illərdə partiya Landtaqda mütləq çoxluğa malik olmuş və təkpartiyalı hökumətlər formalaşdırmışdır. 2003-cü ildə baş nazir Otmar Haslerin rəhbərliyi ilə partiya knyazın səlahiyyətlərinin genişləndirilməsini dəstəkləyən referendumda iştirak etmişdir. 2005-ci ildə PQP parlamentdə çoxluğu itirmiş və Vətənpərvər İttifaq ilə koalisiya yaratmağa məcbur olmuşdur. 2009-cu il seçkilərində Vətənpərvər İttifaq qələbə qazanmışdır. 2013-cü il seçkilərində partiya parlamentdə liderliyi geri qaytararaq 10 mandat əldə etmişdir. 2013-cü ilin yazında hökumət yaratmaq üçün koalisiyanın aparıcı partiyası olmuşdur. Baş nazir postuna namizəd kimi Adrian Hasler irəli sürülmüşdür.

2009-cu il seçkilərinin nəticələrinə görə, partiya 2009–2013-cü illərdə Lixtenşteyn parlamentində 25 nəfərdən 11 nümayəndəyə malik olmuş və Vətənpərvər İttifaqla koalisiya hökumətində təmsil olunmuşdur.

2013-cü il seçkilərinin nəticələrinə görə, partiya Lixtenşteyn parlamentində 25 nəfərdən 10 nümayəndəyə malik idi. 2013-cü ilin mart ayının sonunda bu partiyanın nümayəndəsi Adrian Hasler Lixtenşteynin yeni hökumətini başında olmuşdur.

2017-ci il seçkilərinin nəticələrinə görə, partiya Lixtenşteyn parlamentində 25 nəfərdən 9 nümayəndəyə malikdir.

2021-ci il seçkilərinin nəticələrinə görə, partiya Lixtenşteyn parlamentində 25 nəfərdən 10 nümayəndəyə malikdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт
Mimus saturninus

**Mimus saturninus** (*Ağqaş ala qarğa*) — "Mimidae" fəsiləsinə aid olan bir quş növü. Braziliya, Boliviya, Argentina, Paraqvay, Surinam və Uruqvayda rast gəlinir.

## Təsvir

"Mimus saturninus" 23,5-26 sm uzunluğunda və 55-73 qram ağırlığındadır. Erkəklər dişilərdən bir qədər böyükdür. Nominal yarımnövün yetkin fərdlərinin başının təpəsi tünd qəhvəyi rəngdədir, geniş ağ supercilium (göz üstü xətti) var, gözün üzərindən qaralı xətt keçir və yanaqları ağdır. Üst hissələri qəhvəyi rəngdədir və bəzi tünd zolaqlar var, bel hissəsi daha açıq sarıdır. Qanadları qaralıdır və qatlandıqda iki qeyri-müəyyən zolaq görünür. Quyruğu da qaralıdır, əksər lələklərin ağ ucları var və ən kənar lələklərin ağ kənarları var. Bədəninin alt hissəsi boğazdan quyruqaltına qədər ağdır, lakin döş hissəsində boz çalarlar var və yanları açıq sarı rəngdədir, zəif tünd zolaqlar var. Yeniyetmə fərdlər yetkinlərdən daha qəhvəyi rəngdədir və alt hissələri daha açıq sarıdır, döşündə tünd zolaqlar var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Guyramemua affine

**Guyramemua affine** (*Çapada milçəkqapanı*) — "Tyrannidae" fəsiləsinin, "Fluvicolinae" yarımfəsiləsinə aid olan və "Təhlükəyə Yaxın" kimi qiymətləndirilən bir quş növü. Boliviya və Braziliyada rast gəlinir.

## Təsvir

"Guyramemua affine" təxminən 16 sm uzunluğunda və 21-23 qram ağırlığındadır. Orta ölçülü bir milçəkqapanıdır. Erkək və dişi fərdlərin lələkləri eynidir. Yetkin fərdlərin başının təpəsi və arxa hissəsi boz rəngdədir və açıq zeytun çalarlıdır. Gözün üstündə ağ ləkə və qısa ağ supercilium (göz üstü xətti) var. Üst hissələri boz rəngdədir və açıq zeytun çalarlıdır. Qanadları daha tünddür və örtüklərin üzərində boz-ağ ucları var, qanad qapalı olduqda iki zolaq kimi görünür. Quyruğu belindən daha tünd boz rəngdədir və lələklərin kənar hissələri açıq rəngdədir, geniş ağ ucları var. Boğazı və alt hissələri ağdır, qarnı və quyruqaltı örtükləri saf sarı rəngdədir. Hər iki cinsin gözləri qəhvəyi, dimdiyi qara, ayaqları və dırnaqları orta boz rəngdədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Agricola infuscatus

**Agricola infuscatus** (*Çat milçəkqapanı*) — Cənubi Afrikaya məxsus, kiçik ölçülü, sərçəkimilər dəstəsinə aid quş növü.

## Təsvir

"Agricola infuscatus" torpaq rəngli açıq qırmızımtıl-qəhvəyi rəngdədir və böyük, açıq rəngli qanad kənarlarına malikdir. Cavan fərdlərin lələkləri xallıdır. Bu quş "çer çer çirrup" kimi səslərdən ibarət mahnı oxuyur. Quşun uzunluğu təxminən iyirmi santimetrdir.

## Yaşayış yeri

Çat milçəkqapanı, Cənubi Afrika, Botsvana və Anqolada müşahidə olunur. Bu quş tez-tez alçaq kollarda və telefon məftillərində oturur. Onun təbii yaşayış yeri quru savannalardır. Bununla belə, quş həmçinin kolluqlarda və meşəliklərdə də rast gəlinir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Poodytes rufescens

**Poodytes rufescens** (*Çatem adaları qıjıquşu*) — Çatem adalarına endemik olan və nəsli kəsilmiş bir quş növü. Tarixən yalnız Manqere adasında məlum olsa da, Pit adası və Çatham adasında da, fosillər tapılmışdır. Onun ən yaxın yaşayan qohumu, Yeni Zelandiya qıjı quşu və ya matata ("Poodytes punctatus")dır. Əvvəllər Yeni Zelandiya qıjıquşunun yarımnövü kimi qəbul edilsə də, indi geniş şəkildə ayrı bir növ kimi tanınır. Hər iki qıjı quşu əvvəllər öz cinsləri olan "Bowdleria" cinsinə daxil edilirdi; daha sonra "Megalurus" cinsinə, ən son isə "Poodytes" cinsinə köçürüldü.

## Təsvir

Çatem adaları qıjıquşu, 18 sm uzunluğa çatırdı. Qanadları 5,9-6,7 sm arasında idi. Yeni Zelandiya qıjıquşundan fərqli olaraq, alt hissələri ləkəsiz ağ rəngdə idi, başının təpəsi şabalıdı-qəhvəyi rəngdə idi, gözünün üstündə aydın ağ ləkə və tünd qırmızı-qəhvəyi beli var idi. Həşəratlarla qidalanırdı, lakin ekologiyası haqqında daha çox məlumat yoxdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pterodroma axillaris

**Pterodroma axillaris** (*Çatem adaları petreli*) — Həmçinin "Çatem petreli" və ya "ranquru" (Maori dilində) kimi tanınan, orta ölçülü, boz, ağ və qara rəngli bir fırtına quşu.

## Təsvir

Çatem adaları petreli orta ölçülü bir petrel növüdür. Alnı ləkəli tünd-boz və ağ rəngdədir, beli və üst qanadları tünd boz, alt hissələri isə ağ rəngdədir. Qanadların alt hissəsindən qara bir diaqonal zolaq uzanır və qara "qoltuq" hissəsinə qədər gedir. 
Dimdiyi qara rəngdədir və ucu güclü şəkildə əyilmişdir. Gözləri tünd rəngdədir, ayaqları və dırnaqları çəhrayıdır, xarici barmaqları və pərdələri isə tünd rəngdədir. Erkək və dişi fərdlər eynidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lixtenşteyn Vətən Xidməti

**Lixtenşteyn Vətən Xidməti** (, LHD) — partokratiyaya qarşı çıxan və Lixtenşteyni korporativ dövlətə çevirməyi hədəfləyən keçmiş siyasi partiya. Partiyanın ideyaları knyazlıq əhalisi arasında geniş dəstək qazanmamışdır.

## Tarixi
Partiya 1 oktyabr 1933-cü ildə knyazlığın paytaxtı Vadutsda təsis edilmişdir. Avstriyanın Heymver (özünümüdafiə dəstələri) siyasi qanadı olan "Forarlberq Vətən Xidməti"nin bir qolu kimi yaranmışdır. 1930-cu illərdə Forarlberq sakinləri arasında korporativ dövlət ideyaları populyar olmuş və bu ideyalar Lixtenşteyn ərazisinə də yayılmışdır.

9 dekabr 1934-cü ildə partiyanın üzvləri paytaxtda hökumətin istefası və yeni seçkilərin keçirilməsi tələbi ilə mitinq keçirmişdir.

1935-ci ilin əvvəllərində "Lixtenşteyn Vətən Xidməti" Lixtenşteyn Xristian-Sosial Xalq Partiyası ilə birləşdi. "Milli Müxalifət" kimi onlar mövcud majoritar seçki sistemini proporsional sistemlə əvəzləməyə çalışmışdılar.

1936-cı ilin yanvarında partiya Vətənpərvər İttifaq partiyasının tərkibinə daxil olmuşdur. Bu dövrdə Otto Şedler və Aloiz Foqt kimi bəzi keçmiş yüksək vəzifəli şəxslər yeni yaranmış partiyaya qoşuldu və bu, partiyanın ölkənin siyasi həyatında mövqelərini gücləndirmişdir. "Lixtenşteyn Vətən Xidməti"nin yeni ideologiyasını qəbul etməyən bəzi üzvləri sonradan Alman Milli Hərəkatına qoşulmuşdur.

## İstinadlar
Clibanornis dendrocolaptoides

**Clibanornis dendrocolaptoides** — Sərçəkimilər fəsiləsinə aid quş növü. 
## Ümumi məlumat
Clibanornis dendrocolaptoides monotipik bir növdür. O və C. rectirostris qardaş növlərdir və hər ikisi daha böyük bir yarpaq təmizləyiciləri kompleksinə daxildir.

Clibanornis dendrocolaptoides 20-22 sm uzunluğunda və 52-54 qram çəkisindədir. Demək olar ki, düz dimdiyi olan iri "furnariid"dir. Erkək və dişi fərdlərin lələk rəngi eynidir. Yetkin fərdlərin dar boz və ya boz-boz "superciliumu" var, arxa tərəfə doğru genişlənir və tünd qırmızı-qəhvəyi üzün üzərində tünd qəhvəyi xətt var. Baş təpəsi tünd şabalıdı-qəhvəyi, beli və beli qırmızımtıl-qəhvəyi, quyruqüstü örtükləri qırmızı-qəhvəyi rəngdədir. Qanad örtükləri və uçuş lələkləri də qırmızı-qəhvəyi rəngdədir. Quyruğunun mərkəzi cüt lələkləri mat qırmızı-qəhvəyi, qalanları isə qırmızı-şabalıdı rəngdədir. Boğazı ağdır, yan tərəflərində qaradəli ləkələr var, döşü və qarnı mat boz, yan tərəfləri qırmızı-qəhvəyi, yanları və quyruqaltı örtükləri isə oxra-qəhvəyi rəngdədir. Gözləri qəhvəyi, dimdiyi qara, ayaqları və dırnaqları isə zeytun-yaşıl və ya yaşıl-boz rəngdədir. Cavan fərdlərin boğazı sadə ağ rəngdədir, döşündə zəif boz ləkələr var və qarnı nominal növdən daha bozdur.

## Yayılması və yaşayış mühiti
Clibanornis dendrocolaptoides Braziliyanın cənub-şərqində, San-Paulu ştatından cənubda Rio Qrande do Sulə qədər və Argentinanın şimal-şərqindəki Misiones əyalətində tapılır. Paraqvayın şərqində də, köhnə qeydlər və tək quşlar haqqında məlumatlar var, lakin görünür ki, onlar burada daimi sakin deyillər. Dağ və tropik düzənlik həmişəyaşıl meşələrində yaşayır, təpəli əraziləri, meşə kənarlarını və ikinci dərəcəli meşələri üstün tutur. Adətən su axınları yaxınlığında olur və onlar boyunca bambuk kolluqları və sıx alt bitki örtüyünü tez-tez ziyarət edir. Dəniz səviyyəsindən 1.200 metr yüksəklikdə rast gəlinir.

## Ekologiyası
Clibanornis dendrocolaptoides əsasən yaşayış ərazisində qalıcıdır, lakin Paraqvayda müvəqqəti olaraq görünür.

Clibanornis dendrocolaptoidesin qidalanması və yem axtarışı texnikası əsasən məlum deyil. Adətən cüt halda sıx alt bitki örtüyündə görülür və yerdə və ya yaxınlığında buğumayaqlı ovları topladığı güman edilir.

Clibanornis dendrocolaptoidesin çoxalma biologiyası haqqında, heç bir məlumat yoxdur.

## Qorunma statusu
"Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi" (IUCN) ilk dəfə 1988-ci ildə Clibanornis dendrocolaptoidesi "Təhlükə altında" kimi qiymətləndirdi, 2000-ci ildə "Zəif", 2004-cü ildə "Təhlükəyə Yaxın" və 2022-ci ildən etibarən "Ən Az Narahatlıq Doğuran" kimi qiymətləndirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Phylloscopus canariensis

**Phylloscopus canariensis** — Sərçəkimilər dəstəsinin Yarpaqgüdən fəsiləsinə aid quş növü. 
## Ümumi məlumat

Phylloscopus canariensis İspaniyanın Kanar adalarına endemik olan bir yarpaqgüdən sərçə növüdür. Populyasiyası sabitdir və təhlükədə deyil.

Əvvəllər Phylloscopus canariensis adi Phylloscopus collybitanın yarımnövü kimi qəbul edilirdi. İndi isə Phylloscopus canariensis adı ilə müstəqil bir növ kimi tanınır.

Phylloscopus canariensisin iki yarımnövü məlumdur. Lakin onun Lanzarote yarımnövünün nəsli kəsilmişdir:
* Phylloscopus canariensis canariensis: Qərbi Kanar adaları: El Hierro, La Palma, La Qomera, Tenerife və Qran-Kanariya.
* Phylloscopus canariensis exsul: Şərqi Kanar adaları: Lanzarote və bəlkə də Fuerteventura. Nəsli kəsilib.

## Təsviri
Phylloscopus canariensis adi yarpaqgüdən və İberiya yarpaqgüdəninə bənzəyir. Lakin adi yarpaqgüdən daha uzun dimdiyi, daha qısa qanadları və daha uzun quyruğu var. Alt hissələri, xüsusilə yan tərəfləri və döşü, qəhvəyi-boz çalarlıdır, üst hissələri isə adi çiffçaffdan daha tünd qəhvəyi rəngdədir.

Phylloscopus canariensis sahil bağlarından yüksək dağ bitkilərinə qədər bir çox yaşayış mühitində rast gəlinir, lakin aşağı yüksəkliklərdəki yarımsəhra kolluqlarında yoxdur.

## Davranışı
Çoxalma dövründə yanvardan iyuna qədər Phylloscopus canariensis əraziyə bağlıdır və tək və ya cüt olaraq rast gəlinir. Yuva yan girişli sferik bir quruluşdadır və sahil kolluqlarında yerə yaxın, lakin laurisilva meşələrində daha yüksək (8 metr və daha çox) yerlərdə yerləşir. Yumurta sayı 2-5 arasındadır və əksər cütlər üç dəfə bala çıxarır. Çoxalma mövsümündən kənar, payız və qış aylarında daha sosialdır, kiçik sürülər əmələ gətirir. Çoxalma sonrası dəyişmə adətən iyulun sonuna qədər başa çatır.

Phylloscopus canariensis vaxtının çoxunu yerdən ağac təpələrinə qədər olan bitki örtüyü arasında həşərat qidası axtararaq keçirir, bəzən havada asılı qalaraq, yarpaqların üzərindən yem toplayaraq və uçan həşəratları tutaraq da qidalanır. Fəal bir quşdur, tez və enerjili hərəkətlər edir, tez-tez qanadlarını çırpır və quyruğunu yelləyir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Recordings of the Canary Islands chiffchaff at Xeno-Canto
Haematopus chathamensis

**Haematopus chathamensis** (*Çatem adaları ilbiztutanı*) — Əvvəllər, sadəcə "Çatem ilbiztutanı" kimi tanınan, ilbiztutan növü. Bu, Yeni Zelandiyanın Çatem adalarına endemik olan bir quşudur. Bu növ "Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi" (IUCN) tərəfindən "təhlükə altında" kimi qiymətləndirilir və 2004-cü il siyahıyaalınmasına görə cari populyasiya 310-325 quşdan ibarətdir. Əsas təhlükə tətbiq edilmiş yırtıcılardan qaynaqlanır.

## Təsvir

Çatem adaları ilbiztutanı, fərqli qara və ağ lələklərə və uzun, qalın narıncı-qırmızı dimdiyə malikdir. Baş, boyun, döş, bel, qanadlar və quyruq qara rəngdədir. Aşağı hissələr ağdır və döş hissəsində qeyri-müəyyən bir sərhəd var. Gözün iris hissəsi qırmızı, göz ətrafı isə narıncı halqalıdır. Qısa və qalın ayaqları çəhrayı rəngdədir. Yetkin fərdlərin uzunluğu təxminən 48 santimetrdir (19 düym).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lybius chaplini

**Lybius chaplini** (*Çaplin barbeti*) və ya *Zambiya barbeti* — "Lybiidae" fəsiləsinə aid olan bir quş növü. "Lybiidae" fəsiləsi yaxın zamana qədər digər barbetlərlə birlikdə "Capitonidae" fəsiləsində birləşdirilirdi. Bu quş, keçmiş müstəmləkə qubernatoru olan Ser Frensis Drummond Persi Çaplinin şərəfinə adlandırılmışdır. Növün adı dəyişdirilərək Zambiyanın yeganə endemik quş növü statusunu vurğulamaq məqsədi daşınmışdır. Bu növ Zambiyanın cənub mərkəzində, Kafue çayının yuxarı hissəsindən Kalomo rayonundakı Kabangaya qədər olan ərazidə məhdudlaşır. Təbii yaşayış mühiti rütubətli savanna və əkin sahələridir. Yaşayış mühitinin itirilməsi təhlükəsi ilə üzləşir. Əvvəllər "IUCN" tərəfindən "Təhlükəyə Yaxın" kimi qiymətləndirilsə də, yeni tədqiqatlar onun düşünüləndən daha nadir olduğunu göstərdiyi üçün 2008-ci ildə "Zəif" statusuna yüksəldilmişdir.

## Təsvir

Çaplin barbeti kiçik bir quş növüdür, uzunluğu 19 sm, çəkisi isə 64-75 qram arasındadır. Bu, iri başlı və tüklü dimdiyi olan tıx görünüşlü bir barbetdir. Lələkləri ağ rəngdədir, göz ətrafında qırmızı ləkələr var. Quyruğu qara, qanadları isə qara rəngdədir və kənarları sarıdır. Bu quşlar adətən əncir ağaclarının bol olduğu açıq meşəlik ərazilərdə tapılır, çünki bu növ əsasən qida toplamaq və yuva qurmaq üçün bu ağaclardan istifadə edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vətənpərvər İttifaq (Lixtenşteyn)

**Vətənpərvər İttifaq** (, VU) — Lixtenşteyndə sağ mərkəzçi xristian-demokratik liberal-mühafizəkar siyasi partiya.

## Tarixi
Partiya 1918-ci ildə təsis edilmiş, fəhlələrin hüquqlarını müdafiə edən Xristian-Sosial Xalq Partiyasının və "Lixtenşteyn Vətən Xidməti"nin varisidir. 1936-cı ildə millətçi qüvvələrlə birləşmiş, "Vətənpərvər İttifaq" adını almış və daha sağ mövqeyə keçmişdir. Uzun illər müxalifətdə qalan partiya 1970–1974-cü, 1978–1993-cü və 1993–2001-ci illərdə Landtaqda mütləq çoxluğa malik olaraq təkpartiyalı hökumətlər formalaşdırmışdır. 2005-ci ildə 25 mandatdan 10 nümayəndə əldə etmiş, tarixinin ən pis nəticəsini göstərmiş və Proqressiv Vətəndaş Partiyası ilə koalisiya hökuməti qurmuşdur.

2009-cu il parlament seçkilərinin nəticələrinə görə, partiya Landtaqda 13 nümayəndəyə malik olmuş və Klaus Çüçerin rəhbərliyi ilə Proqressiv Vətəndaş Partiyası ilə koalisiya hökuməti formalaşdırmışdır.

2013-cü il parlament seçkilərinin nəticələrinə görə, partiya 8 nümayəndə ilə 5 mandat itirmişdir. Bu, seçkilərdən az əvvəl partiyadan ayrılan bir qrup deputatın "Lixtenşteyn üçün Müstəqillər" adlı yeni təşkilat yaradaraq müstəqil olaraq seçkilərdə iştirak etməsi ilə əlaqədar idi. Bu hadisələr nəticəsində baş nazir Klaus Çüçer 2013-cü ilin martında vəzifəsini itirdi.

2021-ci il parlament seçkilərinin nəticələrinə görə, partiya 10 nümayəndəyə malik olmuşdur. Daniel Riş baş nazir kimi Proqressiv Vətəndaş Partiyası ilə koalisiya hökumətini başında etmişdir.

2025-ci il parlament seçkilərinin nəticələrinə görə, partiya yenidən 10 nümayəndəyə malikdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Zosterops luteus

**Zosterops luteus** — Sərçəkimilər fəsiləsinə aid quş növü. 
## Ümumi məlumat
Zosterops luteus Şimali Avstraliyanın subtropik və ya tropik manqrov meşələrinə endemik sərçə növüdür.

Zosterops luteus parlaq zeytun rəngli beli, sarı alt hissələri və göz ətrafındakı xarakterik gümüşü-ağ lələk halqası ilə kiçik ağgöz növüdür. Göz ətrafında tünd bir zolaq var. Nektarla qidalanan bu quşun qısa, iti dimdiyi və balyeyənlərə bənzər fırça uclu dili var.
Quşun uzunluğu 100-110 mm, qanad aralığı 52-59 mm, dimdiyi 13-16 mm və çəkisi 6,5 ilə 11,0 qram arasındadır.

Zosterops luteus "Zosteropidae" fəsiləsinə aid olan ağgözlər və ya gümüşgözlər qrupuna daxildir. Onların yayılma sahəsinə Afrika, Cənub-Şərqi Asiya, Avstraliya, Hind və Qərbi Sakit okeanlarında bir çox ada daxildir.

Zosterops luteusun ən çox yayıldığı ərazi Qrinhill adası, Van Dieman Körfəzi, Şimali Avstraliyadır. Yayılma sahəsi boyunca lələk rəngi və ölçüsündə fərqliliklər və bəzi irqlərin qarışması olsa da, genetik testlər qərb və şərq populyasiyaları arasında iki yarımnövün ayrıldığını göstərir.
* "Z. l. balstoni": Şimal-qərbi Avstraliyanın sahil bölgələrində, Şark Körfəzindən (Dirk Hartoq Adası daxil olmaqla) şərqdə Votjuluma (Kinq Səsi) və Şimal Kimberli rayonuna qədər yayılmışdır.
* "Z. l. luteus Gould": Şimali Avstraliyanın sahil bölgələrində, Şimal Kimberli rayonundan şərqdə, Melville, Bikerton, Qrut Eylandt və Ser Edvard Pellou Qrupunun sahil adaları daxil olmaqla, Qərb Keyp-York yarımadasına (Edvard Çayı) və Kvinslendin şərqində Ayr bölgəsindən Burdekin Çayının mənsəbinə qədər təcrid olunmuş bir populyasiyada rast gəlinir.

Avstraliyada bu növ üçün ən çox istifadə edilən ad sarı ağgözdür.

Bu quş manqrov, manqal və bitişik çay bitkilərində tapılır. Kiçik ağacların və kolların xarici yarpaqlarında həşəratlar və sürfələrlə, bəzən isə çəmənli manqrov düzənliklərində qidalanır. Sosial quşlardır, adətən cüt və ya kiçik sürülər halında tapılır.

## Qorunma statusu
"Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi"nin (IUCN) "Qırmızı Siyahısı", "Şimali Ərazi Qorunma Statusu", "Kvinslend Qorunma Statusu" və "Qərbi Avstraliya Qorunma Statusu" bu növü "Ən Az Narahatlıq Doğuran" (LC) kimi qiymətləndirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Reyçel Çinouriri

**Reyçel Çinouriri** (; ) — İngiltərə müğənnisi, mahnı yazarı. "SoundCloud" platformasında çoxsaylı mahnılar paylaşdıqdan sonra 2018-ci ildə əsas musiqi yayım platformalarında öz əsərlərini təqdim etməyə başlamışdır. 2019-cu ildə tənqidçilər tərəfindən yüksək qiymətləndirilən ilk minialbomunu - "*Mama's Boy*"u işıq üzünə çıxarmışdır. Minialbomda yer alan "*So My Darling*" mahnısı "TikTok" platformasında geniş istifadə olunan populyar audioya çevrilərək diqqət mərkəzində olmuşdur.

Çinouriri "Parlophone" şirkəti ilə müqavilə imzalamış və 2021-ci ildə həmin şirkətlə özünün ilk minialbomunu - "*Four° In Winter*"i təqdim etmişdir. Albomun "*Give Me A Reason*" adlı sinqlı "Ən yaxşı müasir mahnı" nominasiyası üzrə "Ayvor Novello" mükafatına namizəd göstərilmişdir. Musiqiçi 2022-ci ildə özünün ikinci minialbomu olan "*Better Off Without*"u yayımlamışdır. Çinouriri 2024-cü ilin may ayında özünün ilk studiya albomunu - "*What a Devastating Turn of Events*"i təqdim etmiş, 2025-ci ilin aprel ayında isə "*Little House*" minialbomunu buraxmışdır.

## Erkən həyatı və təhsili
Çinouriri 1998-ci il noyabrın 1-də Kinqston xəstəxanasında anadan olmuşdur. Ailəsi sonradan Kroydonun Forestdeyl ərazisinə köçmüş və o, üç yaşından etibarən burada tərbiyə almışdır. Valideyinləri onun doğumundan qısa müddət əvvəl Zimbabvedən Birləşmiş Krallığa mühacirət etmişdilər və o, "ənənəvi Afrika tərbiyəsi" almışdır. Aldığı tərbiyə onda Britaniya mədəniyyətinə, xüsusilə musiqisinə qarşı maraq oyatmış və yeniyetməlik dövründə "Daughter" (musiqi qrupu) və Lili Allenin diskoqrafiyalarının təsirinə qapılmışdır. Çinouriri on yeddi yaşında mahnılar bəstələməyə başlamış və iyirmi funt-sterlinqlik mikrofon vasitəsilə yazıya almışdır. Həmin əsərləri anasının noutbuku vasitəsilə "SoundCloud" musiqi paylaşma platformasında yerləşdirmişdir.

## Şəxsi həyatı
2024-cü ilin mart ayında Çinouriri Ostin şəhərində (Texas ştatı) keçirilən "South by Southwest" musiqi festivalını boykot edən incəsənət xadimlərindən biri olmuşdur. Boykotun səbəbi tədbirin ABŞ Ordusu və əsas müdafiə podratçıları ilə sponsorluq müqaviləsi, həmçinin Qəzza müharibəsinə etiraz idi. Çinouriri sosial media platformasında verdiyi bəyanatda öz qərarını izah edərək bildirmişdir ki, müharibə mövzusu onun üçün "son dərəcə həssas" məsələdir, belə ki, valideynlərinin hər ikisi Böyük Britaniyaya mühacirət etməzdən əvvəl Zimbabvedə uşaq əsgər kimi xidmət göstərmişlər. O, həmçinin pərəstişkarlarını "müharibə qurbanlarını mümkün olan hər vasitə ilə dəstəkləməyə" çağırmışdır.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *What a Devastating Turn of Events* (2024)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lixtenşteyn Sədaqət Assosiasiyası

**Lixtenşteyn Sədaqət Assosiasiyası** (, HVL) — İkinci Dünya müharibəsi zamanı Lixtenşteyndə qeyri-partiya təşkilatı. Təşkilat Lixtenşteyndə Alman Milli Hərəkatına (VBDL) qarşı çıxmaq və Lixtenşteynin müstəqilliyini qorumaq məqsədi ilə yaradılmışdır.

## Tarixi
Assosiasiya 24 yanvar 1939-cu ildə sahibkar Emanuel Konradın rəhbərliyi ilə 21 nəfərlik qrup tərəfindən təsis edilmişdir. Bu qrup Lixtenşteyndə Alman Milli Hərəkatının nasist fəaliyyətlərinə qarşı çıxmaq üçün təşkilat komitəsi yaratmışdır.

24 mart 1939-cu ildə VBDL-nin çevriliş cəhdindən sonra assosasiya Lixtenşteynin müstəqilliyini yenidən təsdiqləmək, knyaz II Frans İosifə sədaqət və ölkənin İsveçrə ilə siyasi-iqtisadi bağlılığını davam etdirmək üçün imza kampaniyası başlatmışdır. Bu kampaniyaya Lixtenşteyndə 2492 nəfər qoşulmuşdur. 1940-cı ilin iyul ayından etibarən Riçard Meyerin rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərən assosasiya Alfons Qopun rəhbərliyi ilə yenidən formalaşan VBDL-nin fəaliyyətlərinə qarşı ayıq-sayıq mövqe tutmuşdur.

Təşkilat 1945-ci ildə nasist Almaniyasından təhlükə aradan qalxdıqdan və VBDL ləğv edildikdən sonra səssizcə buraxılmışdır.

## İstinadlar
Anycia

**Anycia** (tam adı: *Anisiya Saymon Edvards*; ) — ABŞ repçisi. O, 2022-ci ildə peşəkar rep fəaliyyətinə başlamışdır. 2023-cü ildə özünün "*So What*" mahnısından bir fraqmentin sosial şəbəkələrdə viral olması nəticəsində ictimaiyyətin diqqətini cəlb etmişdir. 2024-cü ildə sənətçi özünün ilk studiya albomunu - "*Princess Pop That*"i ərsəyə gətirmişdir.

## Erkən həyatı
Anisiya Saymon Edvards 19 avqust 1997-ci il tarixində Corciya ştatının Atlanta şəhərində anadan olmuş və şəhərin cənub hissəsində tərbiyə almışdır. O, katolik ailəsində böyümüş, anası Andrea və nənəsi Narvellett tərəfindən kiçik qardaşı ilə birlikdə tərbiyə edilmişdir. Edvards ailəsi Atlanta metropoliya ərazisinin müxtəlif bölgələrində məskunlaşmışdır. O, Barbados mənşəli olub, Los-Anceles və Nyu-Orleanda yaşayan qohumları vardır.

O, erkən yaşlarında rep ifaçılığına başlamış və ilk çıxışını Corciya ştatının Feyrbern şəhərində yerləşən Lendmark Xristian Məktəbində Pasxa konsertində etmişdir. Məhz ekstrovert xarakterinə görə həmin tədbirdə çıxış etmək üçün seçilmişdir. İlk musiqi təsirlənmələri sırasında anası ilə birlikdə müntəzəm olaraq dinlədiyi Aşer kimi sənətçilər yer almışdır.

Gənclik illərində Anisiya bir neçə məktəbdə təhsil almış, 10-cu sinifdə məktəbin davranış müqaviləsini pozduqdan sonra iki alternativ təhsil proqramı daxil olmaqla üç müxtəlif məktəbdə oxumuşdur. Orta məktəbdə təhsil alarkən o, səs mühəndisliyi dərsində özünün ilk mahnısını - "*Queen of Atlanta*"nı qeydə almışdır.

Anisiya həmçinin Nyu-Orleanda bir il yaşamış, burada ailəsi psixi sağlamlıq klinikası idarə etmişdir. O, həmin təcrübəni formalaşdırıcı hesab etmiş, lakin həmyaşıdları tərəfindən təzyiqlərə məruz qaldığını qeyd etmişdir. Corciyaya qayıtdıqdan sonra, bərbərlik sənətinə yiyələnmək məqsədilə qısa müddət gözəllik məktəbində təhsil almış, daha sonra uşaq bağçasında müəllim və restoranda qarşılama işçisi vəzifələrində çalışmışdır. Nəhayətində, musiqi karyerasını tam şəkildə davam etdirmək üçün hər iki işdən ayrılmışdır.

## Fəaliyyəti

## Şəxsi həyatı
2025-ci ilin fevral ayında o, ABŞ müğənnisi 4Batz ilə münasibətdə olduğunu təsdiqləmişdir.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *Princess Pop That* (2024)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər