open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gülarə Əliyeva

**Gülarə Əziz qızı Əliyeva** () — Azərbaycan musiqiçisi, pianoçu, sənətşünaslıq elmləri namizədi (1966), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1977).

## Həyatı
Əliyeva Gülarə Əziz qızı 17 noyabr 1933-cü ildə Bakıda anadan olub. 1955-ci ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını bitirmişdir. Səid Rüstəmov adına xalq çalğı alətləri orkestrində, eləcə də Ə. Dadaşov adına xalq çalğı alətləri ansamblında çalışmışdır. 1966-cı ildən özünün təşkil etdiyi "Dan ulduzu" instrumental ansamblının rəhbəri idi.

Eyniadlı muğamlar əsasında "Şüştər" rapsodiyası, "Humayun" süitası, "Bayatı-kürd", "Şur" fantaziyalarının müəllifidir; ansambl üçün bir sıra xalq mahnısını aranje etmişdir. Ansambl ilə Əlcəzair, Suriya, Livan, Anqola, İtaliya, Bolqarıstan, Efiopiya, İsveçrə, Hindistan, Finlandiya və s. xarici ölkələrdə çıxış etmişdir. Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində pedaqoji fəaliyyət göstərmiş, 1966–1988 illərdə musiqi nəzəriyyəsi kafedrasının müdiri olmuşdur. "Dan ulduzu" ansamblına onun adı verilmişdir.

1991-ci ildə həyat yoldaşı, kulturoloq Adil Adilovu, Moskva klinikasına müalicəyə yola salarkən kiçik qızı Nuridə və "Dan ulduzu" ansamblının istedadlı violonçelisti Minirə ilə birgə eyvana çıxır və köhnə eyvanın uçması nəticəsində həlak olur.
Gülarə Əliyeva qızı Nuridə ilə birlikdə Yasamal qəbiristanlığında dəfn olunub.

* Oftalmoloq Zərifə Əliyeva, endokrinoloq Tamerlan Əliyev, onkoloq Cəmil Əliyevin bacısıdır. Həkim Əziz Əliyevin qızıdır.
* Prezident Heydər Əliyevin baldızıdır.

## Filmoqrafiya
# Nəğməkar torpaq (film, 1981)
# Dan ulduzu, tale ulduzu (film, 2001)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Musiqi ilə yaşayan sənətkar 
* Səda — Gülarə Əliyeva anılır (27.07.2016)
* Gülarə Əliyevanın doğum günüdür
* Gülarə Əliyeva və qızı Nuridənin Yasamal qəbiristanlığındakı məzarlarının yeri

## Video
* "Dan ulduzu" ansamblı — Xatirə (1988) — musiqi: Sevil Əliyeva
* "Dan ulduzu" ansamblı — Xalq mahnııs "Laçın" (instrumental)
* "Dan ulduzu" ansamblı — Nə gəlməz oldun (instrumental) — musiqi: Oqtay Kazımi
* Flora Kərimova və Dan ulduzu (instrumental ansambl) "sənsiz" -musiqi: Oqtay Kazımi
* Flora Kərimova və Dan ulduzu (instrumental ansambl) "Belə qəmli dayanma" -musiqi: Taleh Haciyev
* Flora Kərimova və Dan ulduzu (instrumental ansambl) "Dalğalar" -musiqi: Fuad Qədimov
* Hüseynağa Hadıyev və "Dan ulduzu" ansamblı — Sən olmuşam — musiqi: Emin Sabitoğlu, sözlər: Gəray Fəzli
* Hüseynağa Hadıyev və "Dan ulduzu" ansamblı — Bu gecə — musiqi: Emin Sabitoğlu, sözlər: Zeynal Xəlil
* Hüseynağa Hadıyev və "Dan ulduzu" ansamblı — Nə gözəldir Azərbaycan — musiqi: Emin Sabitoğlu, sözlər: İbrahim Kəbirli
* "Dan ulduzu" ansamblı — Sən yadıma düşəndə (instrumental) — musiqi: Elza İbrahimova
* Hüseynağa Hadıyev və "Dan ulduzu" ansamblı — Gecələr bulaq başı — musiqi: Elza İbrahimova, sözlər: Bəxtiyar Vahabzadə
* Məmmədbağır Bağırzadə — Gözəlim — musiqi: Şahin Əbdülkərimov, sözləri: Süleyman Rüstəm
* 

## Həmçinin bax
* Dan ulduzu (instrumental ansambl)
Xeyransa Məmmədova

**Xeyransa Məmmədova** (26 noyabr 1966 - 2 iyun 1995) — Azərbaycan müğənnisi.

## Həyatı

Kiçik yaşlarından sənətə gələn istedadlı müğənni Xeyransa Məmmədovanın vəfatı faciəli nüanslardan ibarətdir. Xeyransa Məmmədova şəkər xəstəsi olub. Həkimlər onun övlad dünyaya gətirməsinə qətiyyən icazə vermir. Lakin ana olmağı çox istəyən Xeyransa Məmmədova ölümü də gözə alır. Müğənni çox erkən yaşda övlad dünyaya gətirən zaman dünyasını dəyişir.

## İstinadlar
Gülyanaq Məmmədova

**Gülyanaq Məmmədova**(tam adı:Məmmədova Gülyanaq Zakir qızı) () — Azərbaycan müğənnisi, yüksək dərəcəli vokalist, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2014), Özbəkistanın xalq artisti (2022), Türkmənistan dövlətinin “Altun əsir bəşiri yenicisi” (Qızıl medal) mükafatçısı, Azərbaycan Respublikasının qabaqcıl təhsil işçisi (2023), BZT Turan Akademiyasının fəxri doktoru, Azərbaycanın xalq artisti xanəndə Gülyaz Məmmədovanın bacısı. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Musiqi sənəti fakültəsinin, Muğam sənəti kafedrasının dosenti , Azərbaycan Dövlət Televiziyasının solisti, Rəşid Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrının solisti.

## Həyatı və təhsili
Məmmədova Gülyanaq Zakir qızı 10 iyun 1973-cü ildə Şəki rayonunun Böyük Dəhnə kəndində anadan olub. 1980–1990-cı illərdə Böyük Dəhnə 1 saylı orta məktəbdə, 1992–1996-cı illərdə Azərbaycan Milli Konservatoriyası nəzdində Musiqi Kollecinin (köhnə adı ilə A. Zeynallı adına Musiqi texnikumu) muğam şöbəsində, 1996–2000-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "musiqili teatr və kino aktyoru" fakültəsində aktyor ixtisası üzrə təhsil alaraq, 2002-ci ildə universiteti magistr dərəcəsi ilə bitirib.

### Ailəsi
Ailəlidir, dörd övladı var.

## Fəaliyyəti
O, 1990–1992-ci illərdə Şəki rayon Mədəniyyət evində fəaliyyət göstərib. 1993-cü ildən R. Behbudov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrında vokalist vəzifəsində çalışır. 1995–1997-ci illərdə İsveçin Malmo şəhərində "Malmo" festivalında çıxış etmiş, Stokholm və Koteburq şəhərlərində həmçinin, 2000-ci ildə Almaniyanın Honnover şəhərində EKSPO – 2000 sərgisində, eyni ildə Türkiyədə "Boğaziçi" festivalında İstanbul – Ankara şəhərlərində konsert proqramları ilə çıxış etmişdir.

2001–2002-ci illərdə "Bakı – Tiflis – Ceyhan" neft kəmərinin təbliğ qrupunun konsert proqramında, 2002-ci ildə Fransanın Strassburq şəhərində Azərbaycanın Avropa Şurasına daxil olmasının 1 illiyi münasibətilə;
2002-ci ildə Avstriyanın Vyana şəhərində, Moskvada, Ukraynanın Kiyev şəhərində;
2002–2003-cü illərdə Moskvada "Azərbaycan Mədəniyyəti günləri"ndə;
2002-ci ildə Ukraynada; 2003-cü ildə Moskva və Minsk şəhərlərində;
2003-cü ildə Almaniyanın Mayns şəhərində "Azərbaycan Mədəniyyəti günləri"ndə;
2004-cü ildə Yekaterinburqda Novruz Bayramı ilə əlaqədar keçirilən tədbirlərdə 2005-ci ildə Moldovanın Kişinyov şəhərində;
2005-ci ildə Avstriyanın Vyana şəhərində "Azərbaycan Mədəniyyəti günləri"ndə;
2006-cı ildə Naxçıvanda "Dövlət müstəqilliyi günü" ilə əlaqədar qastrol səfərlərində olub.

O, 20 iyun 2011-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv qəbul edilmişdir.

## Mükafatları
* Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti — 1998-ci ildə
* Prezident Mükafatı - 2012-ci  ildə
* Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti — 18.12.2014
* Özbəkistan Respublikasının Xalq artisti — 30.08.2022
* Elm və Təhsil Nazirliyinin təsis etdiyi "Azərbaycan Respublikasının qabaqcıl təhsil işçisi" döş nişanı — 2023-cü ildə

## Filmoqrafiya
# Nəriman Əliyev (film, 2005)
# Bəylik dərsi (film, 2007)
# Ana və poçtalyon (2020)

## Həmçinin bax
* Gülyaz Məmmədova

## İstinadlar
Əli Fəhmi

**Əli Fəhmi** (tam adı: *Əli Ələkbər oğlu Ələkbərov*; ) — Azərbaycan mətnşünası və tərcüməçisi.

## Həyatı
Əli Fəhmi 1919-cu il fevralın 17-də Bakının Sabunçu qəsəbəsində anadan olmuşdur. İlk ixtisası həkimlik  olan Əli Fəhmi Bakı Tibb İnstitutunda təhsil alarkən Mikayıl Müşfiqin həyat yoldaşı Dilbər xanımla tanış olub, onun vasitəsi ilə Müşfiqlə ünsiyyət bağlamışdır. Ona Fəhmi təxəllüsünü də bədahətən şeir demək bacarığına görə  Müşfiq verib. "Səndə İmam Əli fəhmi var" – deyən Müşfiqlə Əli Fəhminin dostluğu şair həbs olunub güllələnə qədər davam edib. Dilbər xanımdan "Müşfiqin yubileyində kim çıxış etsə yaxşı olar" deyə soruşduqda "Əlbəttə ki, Əli Fəhmi" deyə cavab vermişdir.
 
Bakı Tibb İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirən Əli Fəhmi 1941-1949-cu illərdə Sabirabad rayonu hərbi komissarlığında həkim kimi çalışmışdır.

Kiçik yaşlarından ərəb və fars dillərini öyrənməsi, klassik poeziyaya olan böyük marağı onu ADU-nun (indiki BDU-nun) Azərbaycan ədəbiyyatı və tarixi fakültəsinə gətirdi. 1952-ci ildə Əli Fəhmi  həmin fakültənin qiyabi şöbəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirir və professor Feyzulla Qasımzadənin təkidi ilə müstəsna hal kimi aspiranturada saxlanılır. Burada o, Feyzulla Qasımzadənin elmi rəhbərliyi ilə "Seyid Əzim Şirvaninin həyat və yaradıcılığı" mövzusunda namizədlik işi üzərində çalışmalara başlayır. Lakin son anda bəlli olur ki, həmin iş digər bir aspirant tərəfindən işlənir. Sovet dövrünə xas olan haqsızlıq, süründürməçilik onu bezdirir, bu işi yarımçıq qoymağa vadar edir.
 
Əli Fəhmi ADU-da mətnşünaslıqdan dərs deyir, qəzəllərin elmi təhlilini verir, jurnalistika fakültəsinin tələbələrinə ərəb əlifbasını tədris edirdi.
 
Əli Fəhminin klassiklərimizlə bağlı zəngin biliyindən kinoda, teatrda, televiziya və radioda geniş istifadə olunurdu. O, televiziyada əruzla bağlı çətin oxunan qəzəllər üzrə məsləhətçi idi.

1975-ci il martın 13-də vəfat etmiş, Bülbülə kənd qəbristanlığında dəfn edilmişdir.

## Filmoqrafiya
# Nəsimi (film, 1973)

## İstinadlar

## Mənbə

* 

## Xarici keçidlər

* Əli Fəhmi - Unudulmayanlar (2015)
Rolan Bıkov

**Rolan Antonoviç Bıkov** (; ) — sovet kino və teatr aktyoru, kinorejissor, ssenarist. SSRİ Xalq Artisti (1990). SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı (1986). RSFSR Xalq Artisti (1987).

## Filmoqrafiya
# Andrey Rublyov (film, 1966)
# 12 stul (film, 1976)
# Əlibaba və qırx quldur (film, 1979)
# Nakəs (film, 1991)

## İstinadlar
Lev Borisov

**Lev İvanoviç Borisov** — Rusiyanın Xalq artisti, teatr və kino aktyoru

## Həyatı
Lev İvanoviç Borisov 8 dekabr 1933-cü ildə anadan olub. Boris Şukin adına teatr məktəbini bitirib, 1987-ci ildə M.N.Yermolova adına Moskva Dram Teatrının aktyoru olub.

Yaradıcı karyerası dövründə 90-dan çox filmdə çəkilib. 50-ci illərdə “Yetkinlik attestatı” (1954) filmimdə onuncu sinif şagirdi kimi debüt edib.

Aktyora “Banditski Peterburq” (“Canilərin Peterburqu”) (2000-2003) teleserialında oynadığı Antibiotik adlı kriminal avtoritetin rolu böyük uğur qazandırıb. Sonuncu kino işləri arasında “Əjdaha sindromu” (2011), “Qorqona əməliyyatı” (2011) göstərmək olar.

Rusiyanın Xalq artisti, teatr və kino aktyoru Lev Borisov 15 yanvar 2011-ci ildə çərşənbə axşamı Moskvada 78 yaşında vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# Nakəs (film, 1991)

## İstinadlar
İrina Kupçenko

**İrina Petrovna Kupçenko** (; ) — sovet rus teatr və kino aktrisası, RSFSR xalq artisti (1989).

## Həyatı
İrina Kupçenko 29 fevral 1948-ci ildə Vyanada anadan olub. Kiyev Universitetinin xarici dillər fakültəsində (1965–1966), B. Şuşkin adına Teatr Texnikumunda (1970) təhsil alıb. 1969-cu ildən Rusiyada filmlərə çəkilir. İndiyə qədər 50-ə yaxın filmə çəkilib. Y. Vaxtanqov adına Akademik Teatrın aktrisasıdır. Lenin komsomolu mükafatı (1981), "Nika" mükafatı (1987), Rusiya Dövlət mükafatı (2001), XI Beynəlxalq Kinofestivalın (Monreal, Kanada, 1987) ən yaxşı aktirsa nominasiyasının laureatıdır.

## Filmoqrafiya
# Özgə ömür (film, 1987)
# Nakəs (film, 1991)

## Mənbə
* Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 222.
Avtandil Maxaradze

**Avtandil İvanoviç Maxaradze** (gür. *ავთანდილ მახარაძე* ) — Sovet və gürcü aktyoru.

## Həyatı
Avtandil İvanoviç Maxaradze 1 avqust 1943-cü ildə Batumidə anadan olub. Rustaveli adına Tbilisi Teatr İnstitutunda təhsil alıb (1965). 1966-cı ildən Rustaveli adına Teatrda işləyir.

## Filmoqrafiya
# Nakəs (film, 1991)
# Milli bomba (film, 2004)
# Heydər Əliyev (film)
Tamara Gözəlova

**Tamara Gözəlova** ) — Azərbaycan aktrisası, diktoru və mədəniyyət xadimi.

## Həyatı
Tamara Gözəlova 1940-cı il fevralın 14-də Bakıda, İçərişəhərdə ziyalı ailəsində anadan olub. 1957-ci ildə Bakıdakı 190 saylı orta məktəbi, 1965-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin kitabxanaçılıq şöbəsini bitirib. 1965-ci ildən 2011-ci il yanvarın 18-nə qədər M.F.Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanasında şöbə müdiri vəzifəsində çalışıb. 1956–1959-cu illərdə Bakı Televiziya Studiyasında işə başlayan T.Gözəlova Azərbaycan Dövlət Televiziyasının ilk xanım diktoru olub.

Azərbaycan kinosunun şah əsəri sayılan, Üzeyir Hacıbəyovun eyni adlı operettası əsasında çəkilən ilk rəngli və tammetrajlı, el arasında "Məşədi İbad" adıyla məşhurlaşan "O olmasın, bu olsun" filmində məşhur Gülnaz rolunu canlandırıb. Bir övladı olan Tamara Gözəlova 2020-ci il 8 may tarixində xərçəng xəstəliyindən vəfat edib. Əhmədli kənd qəbiristanlığındə dəfn edilib.

## Filmoqrafiya
* O olmasın, bu olsun (film, 1956)
* Üzeyir ömrü (film, 1981)

## İstinadlar
Nüsrət Fətullayev

**Nüsrət Möhsün oğlu Fətullayev** () — teatr xadimi, rəssam, Azərbaycan SSR xalq artisti (1949), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1972).

## Həyatı
Nüsrət Fətullayev 29 may 1913-cü ildə Lənkəranda anadan olmuşdur. 1930–1934-cü illərdə Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbində təhsil almışdır.

Rejissor Yusif Yulduzun 1934-cü ildə quruluş verdiyi Aleksandr Korneyçukun "31–43" ("Eskadranın məhvi") dramının tamaşası ilə Azərbaycan Milli Dram Teatrında ilk işinə başlayıb. 1938-ci ilin ikinci yarısından bu kollektivə baş rəssam təyin olunub və ömrünün sonunadək həmin vəzifəni icra etmişdir.

Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında Mirzə Fətəli Axundzadənin "Hekayəti Molla İbrahim-Xəlil Kimyagər" komediyasına (1938), Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında Rauf Hacıyevin "Tələbələrin kələyi" (1940), Zülfüqar Hacıbəyovun "Əlli yaşında cavan" (1943), Fikrət Əmirovun "Ürəkaçanlar" (1944), Süleyman Ələsgərovun "Məhəbbət gülü" (1945), Viktor Dolidzenin "Keto və Kote" (1945), Üzeyir bəy Hacıbəyovun "Arşın mal alan" (1972) operettalarına səhnə tərtibatı verib. Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında "Almaz" (Cəfər Cabbarlı, 1936), "Skapenin kələkləri" (Molyer, 1936), "Həyat" (Mirzə İbrahimov, 1937), "Hacı Qara" (Mirzə Fətəli Axundzadə) və "Vaqif" (Səməd Vurğun, 1938), "Pəri cadu" (Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, 1940 və 1957), "Aydın" və "Oqtay Eloğlu" (Cəfər Cabbarlı, 1940), "Xoşbəxtlər" (Sabit Rəhman) və "Fərhad və Şirin" (Səməd Vurğun, 1941), "Dumanlı Təbriz" (Məmməd Səid Ordubadi, 1945), "Nüşabə" (Abdulla Şaiq, 1946), "İşıqlı yollar" (İlyas Əfəndiyev, 1947), "Rəqs müəllimi" (Lope de Veqa, 1949), "Müfəttiş" (Nikolay Qoqol, 1952), "Qış nağılı" (Vilyam Şekspir, 1955), "Səyavuş" (Hüseyn Cavid, 1963), "Xanuma" (Avksenti Saqareli, 1975), "Müsyö Jordan və dərviş Məstəli şah" (Mirzə Fətəli Axundzadə, 1978), "Cehizsiz qız" (Aleksandr Ostrovski, 1979), "Yad adam" (Leonqard Frank, 1980), "Təhminə və Zaur" (Anar, 1985) kimi əllidən çox tamaşanın rəssamı olub.

Nüsrət Fətullayev 1 oktyabr 1987-ci ildə Bakıda vəfat edib. İkinci Fəxri Xiyabanda basdırılmışdır. Hökümə Qurbanovanın həyat yoldaşı və Vəfa Fətullayevanın atasıdır

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 21 iyul 1949
* "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 23 aprel 1940
* "Stalin" mükafatı (2-ci dərəcə) — 1948
* Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı — 27 aprel 1972 (Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrında "Mahnı dağlarda qaldı" tamaşasının rəssamlığına görə)
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 22 iyul 1949
* 2 dəfə "Şərəf nişanı" ordeni — 25 fevral 1946, 9 iyun 1959

## Filmoqrafiya
* O olmasın, bu olsun (film, 1956)

## İstinadlar
Çingiz Sadıqov

**Çingiz Hacı oğlu Sadıqov** () — pianoçu, Azərbaycan SSR xalq artisti (1987), Bakı Musiqi Akademiyasının professoru (1991–1994)

## Həyatı
Çingiz Sadıqov 1929-cu il aprelin 5-də Bakıda anadan olmuşdur. İlk təhsilini 1939–1946-cı illərdə Bakının Onillik musiqi məktəbinin istedadlı uşaqlar qrupunda almışdır. 1939–1946-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının piano fakültəsində (X), 1951–1953-cü illərdə Moskva Dövlət Konservatoriyasının aspiranturasında təhsil almışdır.

1953–1971-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının solisti və konsertmeysteri, 1971–1981-ci illərdə 16 saylı Bakı musiqi məktəbinin direktoru, 1981–1990-cı illərdə "Azkonsert" yaradıcılıq birliyinin bədii rəhbəri, 1973–1976-cı illərdə Yəmən Demokratik Respublikasında İncəsənət İnstitutunun təşkilatçısı və müəllimi, 1983–1986-cı illərdə mədəniyyət və turizm nazirinin məsləhətçisi, 1991–1994-cü illərdə Bakı Musiqi Akademiyasının professoru kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Məşhur Azərbaycan muğənniləri Rəşid Behbudov, Bülbül, Mobil Əhmədov, Mirzə Babayev, Müslüm Maqomayev, Lütfiyar İmanov, Fidan və Xuraman Qasımovalarla işləmiş, onları royalda müşayiət etmişdir.

1994-cü ildən ABŞ-də San-Fransisko şəhərində yaşayırdı. Amerikanın 40-a yaxın şəhərində konsertləri təşkil olunmuşdur.

Sadıqovun 80 illik yubileyi münasibətilə ABŞ Konqresinin keçmiş spikeri Nensi Pelosi ona təbrik məktubu göndərmişdir.

Çingiz Sadıqov 30 dekabr 2017-ci ildə Amerikada vəfat etmişdir.

## Mükafatları
* "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı — 9 iyun 1959
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 10 iyun 1959
* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 30 dekabr 1987
* "Şöhrət" ordeni — 28 oktyabr 2009

## Filmoqrafiya
* Onu bağışlamaq olarmı? (film, 1959)
* Gülağa Məmmədov (film, 2002)
* Çingiz Sadıqov (film, 2006)
* Memar (film, 2006)
* Maqomayev (teleserial, 2020)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tamilla Ağamirova

**Tamilla Mirsüca qızı Ağamirova** (; ) — Azərbaycan-rus teatr və kino aktrisası, RSFSR xalq artisti (1988), Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1960).

## Həyatı
Tamilla Ağamirova 1928-ci il mayın 21-də Bakıda anadan olub. Bakı Teatr Məktəbi və MXAT məktəb-studiyasını bitirib. 1952-ci ildən "Romen" Moskva Musiqili-Dram Teatrının qabaqcıl aktrisasıdır. Dünyada yeganə olan qaraçı teatrının səhnəsində bir çox parlaq obrazlar canlandırıb. Və indiyədək aktiv ictimai fəaliyyətlə məşğul olur. O, Təhlükəsizlik, Müdafiə və Hüquq Qaydası Akademiyasının professoru, "Maski" Fondunun vitse-prezidenti, Beynəlxalq Akademiya Teatrının fəxri magistridir.

Tamilla Ağamirova 26 avqust 1960-cı ildə "Azərbaycan SSR əməkdar artisti", 1982-ci ildə "RSFSR əməkdar artisti", 1988-ci ildə isə "RSFSR xalq artisti" fəxri adlarına layiq görülüb. Bir sıra orden və mükafatlarla təltif olunub. 

## Yaradıcılığı
1957-ci ildə Qriqor Kozintsovun "Don Kixot" filminin televiziya ekranlarına çıxması ilə Bakıdan olan gənc aktrisa Tamilla Ağamirova üçün uğur zirvəsinə gedən yol açıldı. Filmdə gözəl qrafinya Altisidora rolunu canlandıran aktrisa tezliklə geniş tamaşaçı auditoriyası qazandı və bir sıra filmlərdə baş rola dəvət edildi. Bunların sırasına "Onun böyük ürəyi" (1958, rejissor Əjdər İbrahimov) filmində Səmayə, "Əsl dost" (1959, Tofiq Tağızadə) filmində Bilqeyis, "Koroğlu" (1960, Hüseyn Seyidzadə) filmində Alagöz, "Matteo Falkone" (1960, Tofiq Tağızadə) filmində Cüzeppa, "Zəncirlənmiş adam" (1964, Kamil Rüstəmbəyov) filmində Fatma, "Yenilməz batalyon" (1965, Hüseyn Seyidzadə) filmində musiqi müəllimi obrazlarını aid etmək olar.

## Ailəsi
Tamilla Ağamirovanın həyat yoldaşı Nikolay Sliçenko idi. O, SSRİ xalq artisti, "Romen" teatrının bədii rəhbəri, qaraçı mahnı və romansların dünyaca məşhur ifaçısıdır. Tamilla xanım inqilabçı Mirsüca Ağamirovun qızı olmuşdur.

31 Avqust 2021 -ci ildə həyat yoldaşı Nikolay Sliçenkonun ölümündən iki ay sonra 94 yaşında vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya
* Don Kixot (film, 1957)
* Onun böyük ürəyi (film, 1958)
* Əsl dost (film, 1959)
* Matteo Falkone (film, 1960)
* Koroğlu (film, 1960)
* Zəncirlənmiş adam (film, 1964)
* Yenilməz batalyon (film, 1965)

## İstinadlar
Yuli Karasik

**Yuli Yuryeviç Karasik** (, ; ) — SSRİ aktyoru, rejissoru, ssenaristi, RSFSR xalq artisti (1977), SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvü.

## Filmoqrafiya

#Onun böyük ürəyi (film, 1958)

## İstinadlar
Natəvan Şeyxova

**Natəvan Şua qızı Şeyxova (Seyidzadə)** () — Azərbaycan müğənnisi, professor, əməkdar incəsənət xadimi (1998), xalq artisti (2006), prezident təqaüdçüsü (2015).

## Həyatı
Natəvan Şeyxova 1945-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. "Onun böyük ürəyi" filmində Lalə obrazının ifaçısıdır.

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar İncəsənət Xadimi(1998), Xalq Artisti(2006), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü(2015), Bakı Musiqi Məktəbinin "Solo Oxuma" kafedrasının professorudur.

**Təhsil:** 1963–1969-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında "Solo oxuma" kafedrasında təhsil alıb.

**Pedaqoji fəaliyyəti:** 1994-cü ildən "Solo oxuma" kafedrasının dosentidir. Həmin ildəndə BMA-da vokal kafedrasında çalışır.

## Ailəsi
* Səs operatoru Əziz Şeyxovun qardaşı qızıdır.
* Rejissor Şua Şeyxovun qızıdır.
* Aktyor Ramiz Şeyxovun bacısıdır.
* Əməkdar incəsənət xadimi Rafiq Seyidzadənin həyat yoldaşıdır

## Filmoqrafiya
# Onun böyük ürəyi (film, 1958)
# İstintaq davam edir (film, 1966)
Alim Məmmədov

**Alim Məmmədov** (tam adı: *Alim Tahir oğlu Məmmədov*; ) — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1992).

## Həyat və yaradıcılığı
Alim Məmmədov teatra 1960-cı illərin ortalarında gəlib və tezliklə qəhrəman rolların ifaçısı kimi tanınıb.

Əsas rolları: Tariyel ("Tariyel", Məmmədəli Nəsirov), Tahirov ("Mezozoy əhvalatı", Maqsud İbrahimbəyov), Şah Abbas ("Ulduzlar görüşəndə", Altay Məmmədov), Mehdi-Mixaylo ("Uzaq sahillərdə", İmran Qasımov və Həsən Seyidbəyli), Hemon ("Antiqona", Sofoki), Pivonka ("Qəribə dilənçi", Yan Saloviç), Fuad, Oqtay ("Almaz" və "Oqtay Eloğlu", Cəfər Cabbarlı), Bəxtiyar ("Komsomol poeması", İsgəndər Coşqun), Əfqan ("Səadət sorağında", Teymur Məmmədov), Bəhmən ("Yaxın adam", İsi Məlikzadə), Qasım ("İlk busə", Abduqəhhar İbrahimov), Yuri ("İki qardaş", Mixail Lermontov), Heydər bəy ("Hacı Qara", Mirzə Fətəli Axundzadə), Qaçaq Nəbi ("Qaçaq Nəbi", Süleyman Rüstəm), Ərşad ("Üçatılan", İlyas Əfəndiyev), Elməddin ("İtkin gəlin", Əlibala Hacızadə), Aptekçinin oğlu ("Demokiisin qılıncı", Nazim Hikmət), Nadir bəy ("Maral", Hüseyn Cavid), Tureulets ("İctimai rəy", Aurel Baranqa), Nihat ("Yad qızı", Orxan Kamal), Ələkbər ("Yeddi oğlan və bir qız", Rövşən Ağayev), Prometey ("Odu atına, Prometey!", Mustay Kərim), Eldar və Vaqif ("Vaqif", Səməd Vurğun), Abbas ("Həyat", Mirzə İbrahimov), İvan Mastakov ("Qoca", Maksim Qorki).

## Mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 24 dekabr 1981
* "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı — 4 mart 1992

## Filmoqrafiya
* Bir cənub şəhərində (film, 1969) — Sabir
* Şeytan göz qabağında (film, 1987) — Məmmədov
* Qəzəlxan (film, 1991) — Mirzənin qonağı
* O dünyadan salam (film, 1991) — Heydər ağa
* Qara "Volqa" (film, 1994) — Bürcəli
* Uluxanlı məktəbi (film, 2007) — aparıcı

## İstinadlar
Andrey Yurenev

**Andrey Rostislavoviç Yurenev** (; 29 oktyabr 1944 — 2 yanvar 1998) - Rusiya aktyoru.

## Həyatı
Andrey Yurenev ÜDKİ-nin aktyorluq fakültəsini bitirib. Sonra bu fakültədə dərs deyib, dekan olub.

## Filmoqrafiya
#Bir gözəl uşaqlıqda (film, 1979)
#Bir dəfə iyirmi il əvvəl (film, 1980)
#Kral qvardiyasının atıcısı Kventin Dorvardın sərgüzəştləri (film, 1988)
#İdeal cinayət (film, 1989)
#Ölsəm... bağışla (film, 1989)
#Nippel sistemi (film, 1990)
#Üç avqust günü (film, 1992)
#Hagi-tragger (film, 1994)
#Markiz de Sad (film, 1996)

## Xarici keçidlər
*Андрей Юренев 
*Юренев Андрей Ростиславович
Elmira İsmayılova

**Elmira İsmayılova** (tam adı: *Elmira Məhərrəm qızı İsmayılova*; ) — Azərbaycanın tanınmış teatr və kino aktrisası, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2007).

## Həyatı
E. İsmayılova İrəvanda ziyalı ailəsində anadan olub. 1968-ci ildə Ermənistan Respublikasının X. Abovyan adına Pedaqoji İnstitutunu bitirmişdir. Elə həmin ildən etibarən o, C. Cabbarlı adına İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrında aktrisa vəzifəsində işləyir.

E. İsmayılova aktrisa kimi fəaliyyət göstərdiyi illər ərzində bir çox müxtəlif janrlı obrazlar yaratmışdır. Onun Humay (S. Rəhman, "Əliqulu evlənir"), Afət (M. Şamxalov "Qaynana"), Qrafinya (U. Şekspir, "Axırı xeyir olsun"), Dilarə (Anar, "Şəhərin yay günləri"), Dilbər xanım (N. Vəzirov, "Hacı Qəmbər"), Oqudalova (A. Ostrovski "Cehizsiz qız"), Smeraldina (K. Qoldoni, "İki ağanın bir nökəri"), Böyükxanım (C. Cabbarlı, "Aydın"), Xala (Ü. Hacıbəyov, "Arşın mal alan"), Nazik (S. Rəhman, "Ulduz") və s. rolları tamaşaçı rəğbətini qazanmışdır. E. İsmayılova "Ömürdən uzun gecə" (Hidayət), "Əkizlərin nağılı" (P. Pançev) kimi televiziya filmlərində çəkilmişdir.

## Mükafatları
*  Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri fərmanı — 24.11.1978
*  "Əməkdar artist" fəxri adı — 25 oktyabr 2000-ci il
*  "Xalq Artisti" fəxri adı — 16 oktyabr 2007-ci il
*  Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatı — 2006-cı il, 2007-ci il, 2008-ci il
*  "Sənətkar" medalı (Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının medalı) (2021)

## Teatr səhnəsindəki rolları

### Teatrın İrəvandakı fəaliyyəti dövründə

### Teatrın Bakıdakı fəaliyyəti dövründə
* Fena ("Mənim qayınanam", Georgi Xuqayev)
* Ana ("Didərginlər", Zəlimxan Yaqub)
* Sənəm ("Allah onlara rəhmət eləsin", Süleyman Rəşidi)
* Gülnar ("Abbasqulu bəy Şadlınski", İnqilab Vəlizadə)
* Mehriban ("Məhəbbət yaşayır hələ", Hidayət)
* Harayxanım ("Durnalar qayıdanada", Hidayət)
* Ballı ("Sehrli alma", Şahin Cəbrayılov)

## Ailəsi
* Teatr və kino aktyoru, Azərbaycanın xalq artisti Vidadi Əliyev (həyat yoldaşı)
* Televiziya prodüseri, rejissor, aktyor, Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi Oqtay Əliyev (oğlu)
* Televiziya xadimi, teletənqidçi, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Elçin Əlibəyli (oğlu)
* Teatr və kino aktrisası, teleaparıcı Dilarə Əliyeva (gəlini)

## Filmoqrafiya
# Ömürdən uzun gecə (film, 1996)
# Bəsdir, ağlama! (film, 1999)
# Bir anın həqiqəti (film, 2003)
# 3 bacı (film, 2012-2014) (bədii serial) (rol: Dilarə xanım)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://www.kino-teatr.ru/teatr/acter/sov/380076/bio/
* http://publika.az/p/114615
* http://wap.525.az/?name=wapxeber&news_id=46905
* http://www.xalqqazeti.com/az/news/culture/32385 
* http://www.gun.az/xeber-bu-gun-azerbaycanin-5-meshur-sexsinin-dogum-gunudur-t179717.html#.Vz9g8LiLQdU 
* http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2015/dekabr/465992.htm
* http://azertag.az/xeber/QASTROL_BASA_CHATDI-293518
* http://azadqadin.az/qadin/qadinveproblemler/26303-qayinanasi-dilareden-danishdi-istemirem-oglum-pis-olsun-fotolar.html
Çingiz Həsənov

**Çingiz Həsənov** () — azərbaycanlı rejissor, Azərbaycan Respubilkasının Əməkdar Mədəniyyət İşçisi.

## Həyatı
Çingiz Həsənov 21 aprel 1965-ci ildə Füzulidə anadan olub. ADMİU-nun rejissorluq fakültəsinin (teatr kollektivinin rəhbəri) bitirib (1990). Ailəlidir, üç övladı var.

## Fəaliyyəti
1989-cu il tarixindən C.Cabbarlı adına Azərbaycanfilm kinostudiyasında fəaliyyətə başlayıb (bədii filmlər).

1993-1997-ci illərdə könüllü olaraq Azərbaycan Respubilkasının suverenliyi uğrunda gedən vətən  müharibəsi döyüşlərində iştirak etmiş, 1-ci Qarabağ müharibəsinin veteranıdır.

2000-ci ildən 2002-ci ilə kimi Azərbaycanfilm kinostudiyasının İstehsalat şöbəsində “Texnik”, 2002-ci ildən 2012-ci ilə kimi İstehsalt şöbəsində “Müdir” vəzifəsində çalışmışdır. 40-a yaxın filmdə 2-ci rejissor kimi fəaliyyət göstərmişdir.

2012-2019-cu illərdə Azərbaycanfilm kinostudiyasında bədii filmlərdə 2-ci rejissor olaraq fəaliyyət göstərmiş, 2019-cu il “Miras” filminə 2-ci rejissor kimi çalışmaq üçün Bakı Media Mərkəzindən dəvət almışdır. 2020-2021-ci illərdə Bakı Media Mərkəzində 70-ə yaxın layihədə çalışmışdır. 2022-ci il Azərbaycanfilm kinostudiyasında bədii filmdə işləmək üçün 2-ci rejissor kimi dəvət edilmişdir.

Cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən 02.08.2012-ci il tarixində Azərbaycan Respubilkasının Əməkdar Mədəniyyət İşçisi fəxri adına layiq görülmüşdür.

Kinematoqrafçılar ittifaqının və Kinorejissorlar gildiyasının üzvüdür.

## Filmoqrafiya
1. ”O dünyadan salam”. B.f  (1990)

2.”Mənim ağ şəhərim” .B.f  (1991)

3.”İcraçı” B.f  (1992)

4.”Elegiya” B.f  (1994)

5.”Nə gözəldi bu dünya” B.f (1997)

6.”Ofsunçu” B.f  (1999-2000)

7.”Küçələrə su səpmişəm” B.f  (2004)

8. “Girov” B.f  (2005)

9.”Əlvida Cənub  şəhəri” B.f (2005)

10.”Ev” Q.m (2006)

11.”Yalançılar”  Q.m (2007)

12.”Teatral həyat”. Q.m (2008)

13.”Düyün” Q.m (2008)

14.”Üçbucaq” B.f (2009)

15.”Ağ qara gecələr”  B.f. (2010)

16.”Arxası Qibləyə” Q.m (2010)

17.”Kabusun Gözülə” B.f  (2011)

18. “Buta” B.f (2011)

19.”Qisas almadan ölmə” B.f (2013)

20."Axınla aşağı” B.f (2013)

21.”FİFA-2014”  B.f (2013)

22.”Yarımçıq Xatirələr” B.f (2014)

23.”Qara bağ” Q.m (2015)

24.”Dərs” B.f (2015)

25.”Onun atası” Q.m (2015)

26. “Xeyirlə Şərin rəqsi”  B.f (2016)

27.”Zabitin şərəfi” Q.m (2013)

28. “Həddən Artıq uyğunluq” B.f (2017)

29.”Nar bağı” B.f (2018)

30. BAKU MEDİA CENTER-də “Miras” B.f (2018)

31.”Çimərlik” (Yay Fəsli) B.f  (2018)

32. "Titrəmə” B.f (2019)

33. **BAKU MEDİA CENTER**-də ”And içirəm” S.f  (2019)

34. **BAKU MEDİA CENTER**-də 2021-ci il 44 günlük müharibəyə həsr edilmiş  “Biz “ S.f

35. **BAKU MEDİA CENTER**-də 2019-cu ildən 2021-ci ilin əvvəllərinə kimi (50) əllidən çox layihələrdə 

36. “Həyat deyəsən gözəldi” (Fəryad-2)

37. İTV-nin 2022-ci ildə. M.Ə.Sabir haqqında çəkdiyi sənədli bədii filim

38. 2022-ci ildə  Fikrət Əmirov haqqında çəkilən sənədli bədii filim

39. Qartal yuvası (film, 2019) (sənədli film) quruluşçu rejissor;Milli Qəhrəman Seymur Məmmədov haqqında

## İstinadlar
İqlimə Yaqubova

**Yaqubova İqlimə Xurşud qızı** — azərbaycanlı aktrisa.

## Həyatı
İqlimə Yaqubova 31 may 1967-ci ildə Ermənistan rayonunda anadan olmuşdur. 1992-ci ildə İncəsənət Universitetinin "Musiqi teatr aktyorluq" fakültəsini bitirmişdir.

1 sentyabr 1992-ci il tarixindən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya teatrında xor artisti vəzifəsində işləyir.

Səs tembri metso-soprano.

Teatrda işlədiyi müddət ərzində "O olmasın, bu olsun", "Hələlik", "Bankir adaxlı", "Səhnədə məhəbbət", "Məhəbbət oyunu", "Qırmızı papaq", "Şən dul qadın", "Əlin cibində olsun", "Məsmə xala dayımdır", "Maritsa", "Talelər qovuşanda", "Volqalı canan", "Silva", "Bəydullanın möhtəşəm toyu", "Çılğın Qasqoniyalı", "Bir günlük siğə", "Aldın payını, çağır dayını", "10 min dollarlıq keyf", "Nəğməli könül", "Dəli dünya", "Gülmək qadağandır", "Hərənin öz ulduzu", "Bir saat xəlifəlik", "Qadınsız yaşamaq olmaz", "Şeytanın yubileyi" kimi tamaşalarında iştirak etmişdir.

Xor artisti kimi öz üzərinə düşən vəzifəni layiqincə yerinə yetirmiş, işinə peşəkarlıqla yanaşmışdır.

İ.Yaqubova hal-hazırda Musiqili Komediya teatrında yaradıcılıq fəaliyyətini davam etdirir.

## Filmoqrafiya
# Özgə vaxt (film, 1996)
Əjdər Zeynalov

**Əjdər Zeynalov** — Azərbaycan teatr və kino aktyoru.

## Həyatı
Zeynalov Əjdər  Mehdi oğlu 1964-cü ildə anadan olmuşdur. Cəfər Cabbarlı adına İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram teatrının aktyorudur.
Əjdər Zeynalov 1988-ci ildə M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram-kino aktyorluğu fakültəsini bitirmişdir. 1982-ci ildə C.Cabbarlı adına İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram teatrına aktyor ştatına götürülmüş, İsi Məlikzadənin “Gəl qohum olaq” komediyasında Ədalət rolu ilə böyük səhnədə yadda qalan obraz yaratmışdır.
Elə həmin ildə, yəni 1982-cü, ildə ali təhsil almaq cavan aktyor kimi teatrda fəaliyyətini davam etdirmək üçün Bakıya göndərilmişdir.
1988-ci ildə məlum hadisələr nəticəsində erməni millətçiləri tərəfindən teatr da dağıdılmış, milyonlarla insanlar kimi teatr və aktyorlar Azərbaycana köçmüşlər. 
1989-cu ildə teatr öz fəaliyyətini artıq  Bakıda bərpa eləyir və fəaliyyətə başlayır. 
Ə.Zeynalov 1989-cu ildən bu günə qədər İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram teatrında yüksək dərəcəli aktyor kimi öz fəaliyyətini davam etdirir.
 
Bu müddət ərzində aktyor səhnədə Z.Yaqubovun “Didərginlər”, İ.Əfəndiyev “Mahnı dağlarda qaldı”, H.Hikmət “Unudulan adam”, N.Dumbadre “Ağ bayraqlar”, K.Qaldoni “Məzəli hadisə” , C.Mitrasloviç “Gecə yarı soyğunçuluq”, Anar “Adamın adamı”, E.Xuqayev “Elburus evlənir”, M.F.Axundov “Lənkəran xanının vəziri”, “Mürafiyyə vəkilləri”, N.B.Vəzirov “Yağışdan çıxdıq yağmura düşdük”, A.P.Çexov “Ayı”, Malyer “Məcburən doktor” və s. səhnə əsərlərində bir-birindən maraqlı obrazlar yaratmışdır.

2013-cü ildə aktyor Milli Akademik teatrında Elçinin  “Sənətkarın taleyi” əsərində  Qubernator rolunu oynamaq üçün dəvət olunmuş və indiyə qədər də  müqavilə əsasında fəaliyyətini davam etdirir.

Böyük kinoda : T.Tağızadə “Köpək”, Y.Qusman “Qorxma mən səninləyəm” filmlərində ilk addımı atan aktyor, sonralardan Ş.Ələkbərov “Qəzəlxan”, R.Əsədov “İtirilmiş həqiqət”, O.Mirqasımov “Qisas almadan ölmə”, E.Cəfərov “Dolu”, Y.Rzayev “Dronqo – xeyirlə şərin rəqsi”. Milli seriallarımızda “Susmuş Vicdan”, “Toy gecəsi”, “Ləkə”, “Həyat çiçəyi”, “Səni ürəyim sevdi”, “Tufanlı səma”, “Göyçək Fatimə”, “İki ömür”, və s. – də bir – birindən maraqlı yadda qalan obrazlar yaratmışdır.

## Filmoqrafiya
# Köpək
# Qorxma mən səninləyəm
# Qəzəlxan
# Yük (film, 1995)
# Ömürdən uzun gecə (film, 1996)
# Sovqat (film, 2009)
# Susmuş Vicdan (serial, 2009)
# İtirilmiş həqiqət (film, 2010)
# Qisas almadan ölmə (film, 2011)
# Dolu (film, 2012)
# Sirr (serial, 2012)
# Muradına çatan Günəş
# Ləkə (2013)
# Tək olanda qorxma... (teleserial, 2013)
# Həyat çiçəyi (serial, 2013)
# Toy gecəsi (serial, 2013)
# Səni ürəyim sevdi (serial, 2014)
# 100 kağız (film, 2015)
# Göyçək Fatimə (serial, 2014-2015)
# Qayıdış (film, 2014)
# Həyat varsa (fim, 2014)
# Fədakar (film, 2015)
# Tufanlı səma (serial, 2015)
# Xeyirlə şərin rəqsi (film, 2015)
# 2 ömür (film, 2016-2017) (bədii serial) (rol: Rəfael)
# Əbədi ezamiyyət (film, 2016)
# Lal yuxu (teleserial, 2017)
# Şollerin arxivi (film, 2018)
# Xarıbülbül əfsanəsi (film, 2022)
# Şah ölüm (film, 2025)

## İstinadlar
Liya Axecakova

**Liya Axecakova** () — Aktrisa

## Həyatı
Liya Məcidovna Axedjakova 9 iyul 1938-ci ildə Dnepropetrovsk şəhərində (Ukrayna) anadan olub. Atalığı Məcid Salehoviç Ahedjcakov (1914–2012) baş rejissor, anası Yuliya Aleksandrova Adıgey Dram Teatrının aktrisası olub. "Köhnə nağıllar" filmində Liya atalığı ilə birlikdə rol alıb. Anası uzun illər vərəm xəstəliyindən əziyyət çəkib. 10 yaşında olanda anası və xalası bu xəstəlikdən vəfat edib. Liya Stalina məktub yazaraq yardım istəyib, onun ailəsinə həmin vaxtlar üçün nadir olan yeni dərman preparatı göndərilib. 1956-cı ildə Moskva Əlvan Metal və Qızıl İnstitutuna daxil olub, orada il yarım təhsil alıb. 1962-ci ildə A. V. Lunaçarski adına Teatr İncəsənət İnstituna daxil olub, 1961-ci ildə məzun olub. İlk addımlarını teatr səhnəsində atıb. Ən əlamətdar teatr rollarından biri Roman Viktyukun qoyduğu "Kolombinanın mənzili" tamaşasında oynadığı rollardır. Kinoda debüt rolunu "İnsan axtarıram" filmində oynayıb. Həmin film Varna və Lokarna festivallarında yüksək qiymətləndirilib. 1991-ci ildə Eldar Ryazanovun "Söz verilən cənnət" filmində oynadığı rola görə "Nika" mükafatına layiq görülüb. 1990-cı illərin əvvəlində keçirilən ictimai sorğu nəticələrinə görə, ("Sovet ekranı" jurnalının versiyasına görə) "1991-ci ilin ən yaxşı aktrisası" seçilib. 1994-cü ildə Rusiya Federasiyasının Xalq artisti adını qazanıb. "Söz verilən cənnət" və "Qurbanı təsvir etmək" filmlərində oynadığı ikinci plan rollara görə iki dəfə "Nika" mükafatçısı olub. 2015-ci ildə kinoya verdiyi töhfələrə görə "Nika"nın fəxri mükafatına layiq görülüb. İki dəfə ərdə olub. Övladı yoxdur.

## Filmoqrafiya
# Qəribə təsadüf və ya həmişə təmizlikdə (film, 1975)
# İşdə məhəbbət macərası (film, 1977)
# Qaraj (film, 1979)
# Özgə ömür (film, 1987)

## Xarici keçidlər
Ukrain dili

**Ukrain dili** () və ya **ukraincə** — Slavyan dillərinin şərqi slavyan dilləri yarımqrupuna daxil olan dil. Dünyada təxminən 45 milyon insan ukrain dilində danışır. Onların əksəriyyəti Ukraynada yaşayır. Ukraynanın rəsmi dilidir.. 13–22 aprel 2009-cu il rəsmi əhali siyahıyaalınmasına əsasən ana dili ukrain dili olan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 20.988 nəfərdir.

## Əlifba

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Serb dili

**Serb dili** (*српски језик*) — Slavyan dillərindən biri. Bolqar, makedon, sloven, monteneqro, xorvat və bosniya dilləri ilə birgə Cənubi slavyan dilləri yarımqrupuna aid edilir.

## Həmçinin bax
* Serbcə Vikipediya

## İstinadlar
Abbasağa İmanov

**İmanov Abbasağa Həsənağa oğlu ** — Azərbaycan operatoru.

## Həyatı
Abbasağa İmanov 1946-cı il dekabr ayının 1-də Bakı şəhərində doğulub. 1973-cü ilə ADMİU-nun Mədəni maarif fakültəsini bitirib. 1966-cı ildən Azərbaycan televiziyasının əməkdaşıdır, operator vəzifəsində calışır. Ailəlidir iki övladı və dörd nəvəsi var. 2012-ci ildə Tərəqqi medalı ilə təltif edilib. Bir çox televiziya filimləri və tamaşalarının quruluşçu operatorudur. Dövlət əhəmiyyətli tədbirlərin işıqlandırılmasında böyük rolu olmuşdur.

## Filmoqrafiya
# Pəncərədə işıq (film, 1987)
# Gülüş sanatoriyası (film, 1989)
# At ilinin birinci ayı (film, 1993)
# Ah, ədalət!
# Yağışdan sonra (film, 1998)
# Sənətin sönməyən ulduzu. İsmayıl Osmanlı (film, 2014)
# Metrampaj (tele tamaşa)
# Kreyser sonatası (tele tamaşa)
# Balaca şahzadə (tele tamaşa)
# Ostap Bender (tele tamaşa)
# Hədəf tele tamaşa)
# Kölgə (tele tamaşa)
# Aşığın arzuları (tele tamaşa)
# İblis qadın (televiziya film tamaşası)

## İstinadlar
Simuzər Ağakişiyeva

**Simuzər Ağakişiyeva** () — azərbaycanlı aktrisa.

## Həyatı
Simuzər Nadir qızı Ağakişiyeva 1972-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1990-cı ildə İncəsənət Universitetinə qəbul olmuşdur. Orada Mikayıl Mirzə, Şəfiqə Məmmədova, Bəhram Osmanov kimi sənətkarlardan dərs almışdır. Hələ 1-ci kursda oxuyanda Ənvər Əblucun rejissoru olduğu "Pəncərə" filmində çəkilmişdir. Sonralar Cənnət Səlimovanın Kamera teatrında çalışmışdır. 2009-cu il oktyabr ayının 1-dən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının aktrisasıdır.

## Mükafatları
2024-cü ildə "Cəfər Cabbarlı" mükafatına layiq görülmüşdür.

## Əsas rolları
# Gültəkin — ("Aydın", C. Cabbarlı)
# Zəhra — ("Şeyx Sənan", H. Cavid)
# Şərəf — ("Məkkəyə yol", C. Məmmədquluzadə)
# Rəssam — ("Axırıncı qatar", İ. Fəhmi, O. Kazımi)
# Pəri xanım — ("Sərgüzəşti-vəziri-xani-Lənkəran", M. F. Axundov)
# Sona xanım — ("Hacı Qara", M. F. Axundzadə)
# Selcan xatun — ("Şahzadə Xəzərin nağılı", K. Ağabalayev, N. Kazımov)
# Zahidə xatun — ("Əlincə qalası", Dilsuz)
# Yasəmən — ("Qaraca qız", S. S. Axundov, A. Şaiq)
# İnci — ("Danışan gəlincik", A. Şaiq)

## Filmoqrafiya
# Pəncərə (film, 1991)
# Böhtan (film, 2008)
# Qaydasız döyüş (film, 2009)
# Sirr (serial, 2012)

## İstinadlar
Seyidağa Mövsümov

**Seyidağa Mövsümlü** () — Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, Azərbaycan Ordusunun ilk hərbi operatoru.

## Həyatı
Seyidağa Fəyyaz oğlu Mövsümlü 01 avqust 1954-cü ildə Ucar rayonunda anadan olub. 1969-cu ildə Bakı Dəmir Yolu Texnikumuna daxil olsa da, ürəyində operatorluğa bir sevgi olub. O üzdən də tale onu televiziya sahəsinə gətirib. Azərbaycan Dövlət Teleradio Komitəsində teleoperator assistenti vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlayıb. Bu sahədə təhsil almaq üçün 1980-ci ildə Ümumittifaq Teleradio İnstitutuna göndərilib. Moskvada təhsilini uğurla başa vurub Bakıya qayıdıb. Azərbaycan Dövlət Teleradio Komitəsində teleoperator kimi fəaliyyətini davam etdirib. Tamaşaçıların dövlət televiziyasından sevə–sevə izlədikləri "Adı sənin, dadı mənim", "Kökdən düşmüş piano", "Bağışla" (3 hissəli), "Göz həkimi" "Gülüş sanatoriyası", "Pəncərədə işıq" və digər televiziya tamaşalarının, sənədli filmlərin operatoru olub. Xalqımız onu daha çox 1988-ci ildən başlayan xalq hərəkatından tanıyır. S. Mövsümlü xalq hərəkatını, 20 yanvar faciəsini, Xocalı soyqırımını, bütövlükdə Birinci Qarabağ müharibəsini lentə alan ilk operatorlardandır. O, 1988-ci ildən başlayaraq ermənilərin törətdikləri cinayətləri videolentə çəkmək üçün Qarabağın bütün rayonlarında, Naxçıvan və digər bölgələrimizdə olub. O, 1991-ci ilin oktyabrında könüllü olaraq Azərbaycan ordusuna daxil olub. Dövlət televiziyasında çalışan vaxtlarında Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin yaratdığı ilk batalyonun — Şıxov batalyonunun ilk könüllülərindən olub. Bu batalyonda erməni işğalçılarına qarşı aparılan əməliyyatlarda qəhrəmancasına döyüşüb. İki dəfə yaralanıb. Uzun illər Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri olmuş şair Ramiz Duyğunun, general Zaur Rzayevin təklifi ilə 19 fevral 1992-ci ildən nazirliyin mətbuat mərkəzində operator kimi işə başlayır. 2002-ci ilə qədər Müdafiə Nazirliyində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. 2002-ci ildən ordudan tərxis olunub və köhnə iş yerinə, Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinə qayıdıb.
1991-ci il dekabrın 19-da Xocalı rayonunun Kərkicahan qəsəbəsinin müdafiəsi zamanı ayaq nahiyyəsindən yaralanan S.Mövsümlü, 1992-ci il fevralın 26-da baş vermiş Xocalı soyqırımı zamanı şəkər xəstəliyinə düçar oldu. Bəli, bəli, məhz soyqırım zamanı o dəhşətli kadrları videolentin yaddaşına köçürərkən Seyidağa Mövsümlü şəkər xəstəliyinə tutuldu.

25 iyun 2018-ci ildə vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# Adı sənin, dadı mənim (film, 1980) (tammetrajlı televiziya tamaşası) (Aztv)
# Kökdən düşmüş piano (film, 1982)
# Bağışla (film, 1983)
# Göz həkimi (film)
# Gülüş sanatoriyası (film, 1989)
# Səndən xəbərsiz (film, 1985)
# Sən həmişə mənimləsən (film, 1987)
# Səmədbəy (film, 1995)
# Pəncərədə işıq (film, 1987)

## İstinadlar

## Mənbə
* Rauf KƏNGƏRLİ, "Xalq qəzeti".- 2010.- 26 fevral.- Səh.4.

## Xarici keçidlər
*  Yaşanan tarix
*  Xocalı dərdini dağ da götürməz
* "Bugünkü yaşımda olsaydım, halkımın faciasını görüntülemeye gücüm yetmezdi
Oleq Anofriyev

**Oleq Anofriyev** () — SSRİ müğənnisi.

## Həyatı

## Filmoqrafiya
# Gitaralı qız (film, 1958)
# İtirilmiş vaxt haqqında nağıl (film, 1964)
# Peterburqdan anonim adam (film, 1977)
# Sandıq (film, 1982)

## İstinadlar
Slovak dili

Slovak dili (/ˈsloʊvæk, -vɑːk/ /ˈsloʊvæk, -vɑːk/ ) və ya alternativ olaraq Slovakca, Çex – Slovak qrupunun Qərbi Slavyan dilidir.Təxminən 5 milyon insanın ana dili kimi danışdığı, Slovakiyanın rəsmi dili və Avropa Birliyinin 24 rəsmi dilindən biri olaraq xidmət edir.

## İstinadlar
Aqşin Vəlixanov

**Aqşin Məmmədəli oğlu Vəlixanov** () — aktyor, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1989).

## Həyatı
Aqşin Məmmədəli oğlu Vəlixanovun soyadı əksər proqramlarda "Vəlixanlı" kimi yazılıb. 1956–1960-cı illərdə Mirzağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsində oxuyub. 1957–1958-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Radiosunda işləyib. Yaradıcılığı 1960–1998-ci illərdə Akademik Milli Dram Teatrı ilə bağlı olub. 21 mart 1989-cu ildə Azərbaycan SSR əməkdar artisti adı ilə təltif edilib.

## Filmoqrafiya
# Göz həkimi (film)
# Sarıköynəklə Valehin nağılı (film, 1980)

## İstinadlar
Münəvvər Əliyeva (aktrisa, 1971)

**Münəvvər Sabir qızı Əliyeva** — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2006).

## Həyatı
Münəvvər Sabir qızı Əliyeva 25 may 1971-cı ildə Sumqayıt şəhərində anadan olub. 1992-ci ildə M. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirdikdən sonra bir müddət Yuğ Dövlət Teatrında aktrisa işləyib.

1994-cü ildən Akademik Milli Dram Teatrının aktyor truppasının üzvüdür. O, bu teatrda müasir və klassik dramaturqların əsərlərinin tamaşalarında oynayıb – D. Aslan "Dindirir əsir bizi" (Fərəh), İlyas Əfəndiyev "Hökmdar və qızı" (Səltənətbəyim), Əli Əmirli "Köhnə ev" (Cana), Ramiz Novruz "Hələ "sevirəm" deməmişdilər..." (Sona), Nəriman Həsənzadə "Pompeyin Qafqaza yürüşü" (Selcan), Hüseyn Cavid "Afət" (Alagöz), İsmayıl Şıxlı "Ölüləri qəbiristanlıqda basdırın" (Həcər), O. İoseliani "Kaş araba aşmayaydı!.." (Landa), Eduardo de Filippo "Kabuslar" (Mari), Hüseyn Cavid "Əmir Teymur" (Meliça), Eduardo de Filippo "Silindr" (Rita), Hüseynbala Mirələmov "Vəsiyyət" (Röya) və s.

Aktrisa Azərbaycan Dövlət Televiziyasının hazırlanmış A. Rafın "İblis qadın" (İblis qadın), Zəlimxan Yaqubun "Didərginlər" (Ruh), Afaq Məsudun "Cəza" (katibə), teletamaşalarında oynayıb.

Münəvvər  Əliyeva "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında çəkilmiş "Sarı gəlin" (Sarı gəlin, Erməni qızı və Azəri türkü) filmində oynayıb. 9 may 2012-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə, 1 may 2017-ci ildə, 7 may 2020-ci ildə, 7 may 2021-ci ildə, 10 may 2022-ci ildə və 8 may 2025-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Sarı gəlin (film, 1998)
# Yeni həyat (2005)
# Bankir adaxlı (film, 2008)
# Cavad xan (film, 2009) — Dilşad
# İlahi məxluq (film, 2011)
# Sirr (serial, 2012)
# Aziya (film, 2015)
# Xeyirlə şərin rəqsi (film, 2015)
# Qara dəlik (film, 2017)
# Mələyin öpüşü (film,2017)

## İstinadlar

## Mənbə
* Münəvvər Əliyeva
Əlvida Cəfərov

**Cəfərov Əlvida Məhərrəm oğlu** () — Azərbaycanın teatr aktyoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2015).

## Həyatı
Əlvida Cəfərov 17 fevral 1947-ci ildə Cəbrayıl rayonunun Qaracallı kəndində anadan olub. 1970-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Dram və kino aktyoru" fakültəsini bitirib. 1972-ci ildən Akademik Milli Dram Teatrında çalışır. 

30 dekabr 2015-ci ildə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Əsas rolları
Akademik Milli Dram Teatrındakı rolları:
# Şöhrət və ya unudulan adam (N.Hikmət) — idmançı
# Kəllə (N.Hikmət) — gözətçi 
# İnsan (Səməd Vurğun) — alman zabiti 
# Knyaz (Hüseyn Cavid) — xəfiyyə
# Əmir Teymur (Hüseyn Cavid) — Nazimağa 
# Əks səda (Nəbi Xəzri) — fəhlə
# Torpağa sancılan qılınc (Nəbi Xəzri) — Odoğlu
# Adamın adamı (Anar) — iştirakçı 
# Əliqulu evlənir (Sabit Rəhman) — Kamal və qarmon çalan 
# Atabəylər (N.Həsənzadə) — Aydoğdu
# Qətibə İnanc (Məmməd Səid Ordubadi) — saray əyanı
# Xurşidbanu Natəvan (İlyas Əfəndiyev) — Şahmar
# Mahnı dağlarda qaldı (İlyas Əfəndiyev) — gözətçi
# Bizim qəribə taleyimiz (İlyas Əfəndiyev) — Cümü
# Ölülər (Cəlil Məmmədquluzadə) — Hacı Kərim, Cəlal və şikayətçi
# Hərənin öz payı (X.Qoca) — müxalifətçi
# Sokratı anma gecəsi (Çingiz Aytmatov və Muxtar Şaxanov) — Bekan
# Kral Lir (Vilyam Şekspir) — zadəgan
# Xanuma (A.Saqareli) — polis
# Eşq və intiqam (Süleyman Sani Axundov) — Cəbi
# Dirilən adam (M.Cəlal) — İsmayıl
# Eloğlu (A.Şaiq) — Qəhrəman 
# Müfəttiş (Nikolay Qoqol) — Osip 

## Filmoqrafiya
# Bir anın həqiqəti (film, 2003)
# Sarıköynəklə Valehin nağılı (film, 1980)
# Son arzu (film, 2003)
# Təlatüm (film, 2006)
# Ürək yaman şeydir... (film, 1992)
# Sirr (serial, 2012)
# Sübhün səfiri (film, 2012)
# Tək olanda qorxma... (teleserial, 2013)

## İstinadlar
Solmaz Hətəmova

**Solmaz Hətəmova** () — aktrisa.

## Həyatı
Solmaz Hətəmova 1950-ci ildə Bakıda anadan olub. 150 saylı orta məktəbi bitirib. 13 yaşında məşhur "Sehrli xalat" filmində pioner Zərifə obrazını yaradıb. Sonradan Azərbaycan Neft Akademiyasının (AZİ) iqtisadiyyat fakultəsini bitirib. Uzun müddət Rabitə Kollecində dərs deyib və ixtisası üzrə çalışıb. Hazırda təqaüddədir. Ailəlidir, 2 oğlu, 3 nəvəsi vardır.

## Filmoqrafiya
# Sehrli xalat (film, 1964)

## İstinadlar
Aqşin Fateh

**Aqşin Fateh** () — azərbaycanlı meyxanaçı.

## Həyatı
Aqşin Səyyad oğlu Hacıyev 23 oktyabr 1978-ci ildə Gürcüstanın paytaxtı Tiflisdə anadan olmuşdur. 1984-cü ildə Bakı şəhəri 63 nömrəli tam orta məktəbə gedib.

### Şəxsi həyatı
Fatimə və Ayşən adlarında 2 qızı, Əli və Səyyad adlarında 2 oğlu var.

"By Fateh" restoranının sahibidir.

## Filmoqrafiya
# Sirat körpüsü (film, 2007)
# Bağışla, gələ bilmədim (film, 2015)
# Barama (teleserial, 2017)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Elşən Xəzər

**Elşən Xəzər** () — Azərbaycan şairi, meyxanaçısı.

## Həyatı
Elşən Qürbətov 1973-cü ildə martın 29-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Əsli Cəlilabaddandır. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin «Kütləvi rejissorluq» fakültəsini bitirmişdir. 1995-ci ildən meyxanaya başlayıb.

## Filmoqrafiya
* Sirat körpüsü (film, 2007)

## İstinadlar
Mustafa Süleymanov

**Mustafa Süleymanov** — Azərbaycanlı aktyor

## Həyatı
Mustafa Süleymanov bildirir ki, həyatının ilk dönəmlərində futbolçu olmaq istəyirdi. Lakin bir gün dostu ilə birlikdə Akademik Milli Dram Teatrında "Göy quş" tamaşasına gedirlər. Həmin gündən aktyor olmağa qərar verir.

O, aktyorluğa 1940-cı ildə Ağdam Dövlət Dram Teatrında başlayıb. 1949-cu ilə kimi burada çalışıb. "Vaqif" əsərində ayrı-ayrı vaxtlarda Vaqifi, Eldarı, Qacarı, "Vəfa"da kapitan Bahaduru, "Eşq və İntiqam"da Çingizi, "Fərhad və Şirin"də Fərhadı, Şapuru, Xosrovu, "Oqtay Eloğlu"da Oqtayı, "Məşədi İbad"da Sərvəri, "1905-ci il"də general-qubernatoru canlandırıb.

### Səhnədə güllələnməsi
Mustafa Süleymanov 1942-ci ildə "Qatır Məmməd"i tamaşasında Qatır Məmmədi, Əkbər Rəcəbov isə pristav rolunu oynayır. O həmin günü belə xatırlayır:

### Müharibədən sonra
Müharibə bitdikdən sonra vəziyyətin ağırlığından teatrların birləşməsi prosesi başlayır. Onun çalışdığı Ağdam Teatrını Füzuli rayonuna köçürürlər. Adı dəyişdirilib Qaryagin Dövlət Teatrı olur. O burada 1949-cu ildən 1951-ci ilə kimi çalışır, "Leyli və Məcnun"da İbn Səlamı, "Əsli və Kərəm"də şah rolunu oynayır.

Daha sonra Quba Dövlət Dram Teatrına gedir. 400 dəfə Seyx Sənan kimi səhnəyə çıxır. Daha sonra fəaliyyətinə Akademik Milli Dram Teatrında davam edir.

## Filmoqrafiya
# Qanun naminə (film, 1968)
# O qızı tapın (film, 1970)
# Bakıda küləklər əsir (film, 1974)
# Adı sənin, dadı mənim (film, 1980) (tammetrajlı televiziya tamaşası) (AzTV)
# Qorxma, mən səninləyəm
# Evlənmək istəyirəm (film, 1983)
# Günahsız Abdulla (film, 1984)
# Cin mikrorayonda (film, 1985)
# Sizi dünyalar qədər sevirdim (film, 1985)
# Küləyapardı (film, 1986)
# Məsləhət (film, 1988)
# Yaşa, qızıl balıq (film, 1988)
# Sarıköynəklə Valehin nağılı (film, 1980)

## İstinadlar