open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Herbert Ernest Beyts

**Herbert Ernest Beyts** (; ) — daha çox **H. E. Beyts** kimi tanınan, roman və qısa hekayələr yazan ingilis yazıçısı. Onun ən məşhur əsərləri arasında "Lidiyaya sevgi", "Mayın əziz qönçələri" və "Mənim əmim Silas" əsərləri var.

## Erkən həyatı

Herbert Ernest Beyts 16 may 1905-ci ildə Northemptonşirin Raşden şəhərində anadan olub və Ketterinq Qrammatika Məktəbində təhsil alıb. Məktəbdən sonra müxbir və anbar işçisi kimi çalışıb.

## Karyerası

Beytsin ən məşhur əsərləri İngiltərə kənd yerlərində, xüsusən də doğma Northamptonshire və "Mayın əziz qönçələri" əsərinin çəkildiyi "İngiltərə bağı" olan Kent də daxil olmaqla Midlandsda baş verir. Beyts, hekayələri üçün ilham mənbəyi olan Northamptonshire kənd yerlərində uzun gəzintilərə çıxmağı sevirdi. Onun kəndə olan sevgisi iki cildlik esselərdə, "Meşədən keçərək" və "Çayın aşağısı"nda öz əksini tapır; hər ikisi dəfələrlə təkrar nəşr olunub. Beytsin bir neçə əsəri, məsələn, "Gəlin Evensforda Gəlir" və "Lidiyaya Sevgi" əsərləri, Beytsin doğma şəhəri Raşdenin əsasında qurulmuş uydurma Evensford şəhərində baş verir.

Beyts yeniyetməlik illərinin sonlarında yazdığı ilk romanını atdı, lakin ikinci və nəşr olunan ilk romanı olan "İki Bacı" onu kiçik Farndiş kəndinə aparan gecə gəzintilərindən birindən ilhamlandı. Orada, gecənin bir yarısı o, hekayənin yaranmasına səbəb olan kottec pəncərəsində yanan bir işıq gördü. O, qısa müddətə Vellinqboroda yerli qəzetdə, nifrət etdiyi bir işdə, daha sonra isə yazmağa vaxtı olan yerli ayaqqabı tikmə anbarında işləyirdi; əslində bu ilk romanın hamısı orada yazılmışdı. Bu, hörmətli oxucusu Edvard Qarnettin məsləhəti ilə Conatan Keyp onu qəbul edənə qədər səkkiz və ya doqquz naşirə göndərildi və onlar tərəfindən rədd edildi. Beyts o zaman iyirmi yaşında idi. Daha çox roman, qısa hekayələr toplusu, esse və məqalələr nəşr olundu, lakin yaxşı qazanc gətirmədi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* HE Bates (HEBates.com)
* H. E. Bates Papers at the Harry Ransom Center
* The Vanished World of H. E. Bates (TheVanishedWorld.co.uk)
* 
* 
*
Sərhəd Qasımov

**Sərhəd Qasımov** (12 aprel 1941 – 20 noyabr 2025) — Azərbaycan ictimai xadimi, uzunmüddətli həmkarlar ittifaqı təşkilatçısı, "Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri" QSC-nin Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin keçmiş sədri.

## Həyatı
Sərhəd Qasımov 12 aprel 1941-ci ildə Lənkəran şəhərində anadan olmuşdur. 1957–1961-ci illərdə Rabitə Texnikumunda təhsil almışdır. 1961-ci ildən Respublika Radio-Televiziya Mərkəzində elektrik montyoru kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır.

İki il müddətində hərbi xidmətdə olduqdan sonra, 1964-cü ildə işıq sexinin rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1967-ci ilin oktyabrında Teleradionun Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin ilk sədri seçilmişdir.

1970–1975-ci illərdə o, ilk azərbaycanlı olaraq Moskva Beynəlxalq Həmkarlar Akademiyasında təhsil almışdır.

51 il fasiləsiz olaraq "Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri" QSC-nin Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin sədri işləmişdir. Eyni zamanda Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası İdarə Heyətinin üzvü olmuşdur.

## Mükafatları
* 2006 – "Əməkdar mədəniyyət işçisi"
* 2009 – "Tərəqqi" medalı
* 2018 – "Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının 100 illiyi" medalı

## İstinadlar
The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories

Bu Hemenqueyin yeganə tammetrajlı pyesi olan *Beşinci Sütun* və 49 qısa hekayədən ibarətdir. Kolleksiyaya daxil edilmiş hekayələrin çoxu digər məcmularda, o cümlədən *"Bizim Zamanda"*, *"Qadınsız Kişilər"*, *"Qalib heç nə götürməz"* və *"Kilimancaronun qarları"* kolleksiyalarında yer alır.

## İstinadlar
Stiven Bakster

**Stiven Bakster** (; ) — ingilis elmi fantastika yazıçısıdır. Riyaziyyat və mühəndislik üzrə dərəcələri var.

## Erkən həyatı və təhsili

Stiven Bakster 1957-ci ildə İngiltərənin Liverpul şəhərində anadan olub.

Kembric Universitetində riyaziyyat üzrə bakalavr dərəcəsi alıb və Sausempton Universitetində mühəndislik üzrə doktorluq dərəcəsi alıb. Daha sonra Henli İdarəetmə Kollecindən MBA dərəcəsi alıb.

## Karyerası

Bakster 1995-ci ildə tam ştatlı müəllif olmazdan əvvəl riyaziyyat, fizika və informasiya texnologiyaları fənlərini tədris edib.

Elmi fantastika pioneri H. C. Vellsin güclü təsiri altında olan Bakster 2006-cı ildən bəri beynəlxalq H. C. Vells Cəmiyyətinin vitse-prezidentidir. Onun bədii əsərləri orijinal əsərlərin üç əsas kateqoriyasına və digər müəlliflərin yazılarını genişləndirən dördüncü kateqoriyaya bölünür; hər birinin fərqli əsası, üslubu və tonu var.

Baksterin "Gələcək Tarix" rejimi elmi tədqiqatlara əsaslanır. Bu, doqquz romandan ("Destiny's Children" trilogiyası və alternativ zaman xəttində yer alan "Vengeance/Redemption" duologiyası da daxil olmaqla) ibarət olan "Xeelee Ardıcıllığı"nı, üstəgəl seriyadakı 52 qısa hekayəni (qısa hekayələr və povestlər) toplayan üç cilddən ibarətdir. Bunların hamısı keçmişin Böyük partlayış sinqulyarlığından onun "Timelike Infinity" (1993) əsərinin gələcəyin sinqulyarlığına qədər uzanan vahid zaman xəttinə uyğun gəlir. Bu hekayələr indiki dövrdə başlayır və Süd Yolu qalaktikasının beş milyard il sonra Andromeda ilə toqquşması ilə bitir. Əsas hekayə bəşəriyyətin yüksəlməsi və təkamülü, tanrıya bənzər Xeelee-dən sonra kainatda ikinci ən güclü irqə çevrilməsidir. Xarakter inkişafı, Böyük Attraktorun əsl təbiəti, çılpaq sinqulyarlıqlar və bariyonik və qaranlıq maddə həyat formaları arasındakı böyük döyüş kimi qabaqcıl nəzəriyyələrin və ideyaların təsvirinə ikinci dərəcəli olmağa meyllidir. "Manifold Trilogiyası", Baxterin gələcək tarix rejiminin başqa bir nümunəsidir, hətta Xeelee ardıcıllığından daha konseptualdır. Hər bir roman Fermi paradoksunun potensial izahına yönəlmişdir. İki hissəli fəlakət seriyası olan "Daşqın və Gəmi" (ardınca üç əlavə hekayə, "Yer III", "Yer II" və "Yer I") da bu kateqoriyaya aiddir. Burada yaxın gələcəkdə fəlakətli hadisələr baş verir və bəşəriyyət üç köklü fərqli planet mühitində yaşamaq üçün uyğunlaşmalı olur. 2013-cü ildə Baxter "Daşqın/Gəmi", "Jones & Bennet" və "Buz əleyhinə" kainatlardakı hekayələri özündə əks etdirən "Kainatlar" adlı qısa hekayələr toplusunu nəşr etdi. Bakster, hər ikisi planetlərin adları olan iki yeni kitab - "Proxima" və "Ultima" üçün müqavilə imzaladı və onlar müvafiq olaraq 2013 və 2014-cü illərdə nəşr olundu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Vilyam Barns

**Vilyam Barns** (; ) — ingilis polimatı, yazıçısı, şairi, filoloqu, keşişi, riyaziyyatçısı, qravür rəssamı və ixtiraçısıdır. O, 800-dən çox şeir, o cümlədən bəziləri Dorset ləhcəsində, 70-dən çox müxtəlif dildən sitat gətirən hərtərəfli ingilis qrammatikası da daxil olmaqla bir çox başqa əsərlər yazmışdır. Linqvistik purist olan Barns, xarici sözlərin ingilis dilinə mənimsənilməsinə qarşı qəti şəkildə müdafiə etmiş və bunun əvəzinə "köhnə güclü Anqlo-Sakson nitqinin" istifadəsini və yayılmasını dəstəkləmişdir.

## Həyatı və yaradıcılığı
Barns Dorsetin Baqber kilsəsində, Blekmor Vadisində icarəçi-fermer Con Barnsın ailəsində anadan olmuşdur. Kiçik Barnesin rəsmi təhsili 13 yaşında ikən başa çatmışdır. 1818–1823-cü illər arasında o, qraflıq şəhəri olan Dorçesterdə vəkil katibi kimi çalışmış, sonra qonşu Uiltşirdəki Merə köçmüş və məktəb açmışdır. Orada olduğu müddətdə Dorset ləhcəsində şeir yazmağa başladı, həmçinin bir neçə dil — italyan, fars, alman və fransız, həmçinin yunan və latın dillərini öyrənərək musiqi alətlərində (skripka, piano və fleyta) ifa etdi və taxta oyma ilə məşğul oldu. 1827-ci ildə Dorçesterdən olan aksizçinin qızı Culiya Maylzla evləndi. 1835-ci ildə yenidən qraflıq şəhərinə köçdü və burada əvvəlcə Durnqeyt küçəsində, daha sonra isə Cənub küçəsində yerləşən bir məktəb işlətdi. Cənub küçəsində daha bir köçlə məktəb Tomas Hardinin şagird olduğu bir memarlıq praktikasının qonşusuna çevrildi. Memar Con Hiks ədəbiyyat və klassiklərlə maraqlanırdı və praktikada qrammatika ilə bağlı mübahisələr yarandıqda Hardi nüfuzlu fikirlər üçün Barnsa baş çəkirdi. Barnsın digər ədəbi dostları arasında Lord Tennison və Cerard Menli Hopkins də var idi. O, çay içməyi sevən və vegetarian idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* William Barnes' Grave
* 
* William Barnes at University of Toronto Libraries
* 
* 
* 
* ''Poems of Rural Life, in the Dorset dialect'' (complete) at eBooks@Adelaide
* Selected poems by William Barnes
* ''Poems of Rural Life, in the Dorset dialect, First collection'' (Third edition, 1862), full text at Google
* ''Hwomely Rhymes: A Second Collection of Poems in the Dorset Dialect'' (1859), full text at Google
* ''Poems of Rural Life, in the Dorset Dialect, Third Collection'' (1862), full text at Google
L'Assommoir

****  1876-cı ildə seriya və 1877-ci ildə kitab şəklində nəşr olunan, Emile Zolanın iyirmi cildlik *Les Rougon-Macquart* seriyasının yeddinci romanıdır. Adətən, Zola'nın şah əsərlərindən biri hesab olunur, roman — Parisin işçi sinif rayonlarında alkoqolizm və yoxsulluğun öyrənilməsi böyük kommersiya uğuruna nail oldu və Zolanın bütün Fransa və dünyada şöhrətini və nüfuzunu qurmağa kömək etdi.

## İstinadlar
Culian Barns

**Culian Patrik Barns** (; ) — ingilis yazıçısıdır. O, əvvəllər Flauberin "Tutuquşu, İngiltərə, İngiltərə" və "Artur və Corc" əsərləri ilə üç dəfə seçilmiş "Sonuncu Hiss" əsəri ilə 2011-ci ildə Buker mükafatını qazanıb. Barns həmçinin Den Kavana təxəllüsü ilə (Pet Kavana ilə evləndikdən sonra) kriminal fantastika janrında yazıb. Romanlardan əlavə, Barns esse və qısa hekayələr toplusunu, eləcə də iki memuar və "Qırmızı Paltolu Adam" adlı qeyri-bədii kitab nəşr etdirib. Bu kitab incəsənətdə Paris Gözəl Epoxasının insanları haqqındadır.

2004-cü ildə o, "İncəsənət və ədəbiyyat" ordeninə layiq görülüb. Onun mükafatları arasında "Somerset Moem" mükafatı və Ceffri Faber Xatirə Mükafatı da var. O, 2021-ci il Qüds mükafatına layiq görülüb.

## Erkən həyatı
Barns 19 yanvar 1946-cı ildə İngiltərənin Şərqi Midlend bölgəsindəki Lesterdə anadan olub, baxmayaraq ki, ailəsi altı həftə sonra Londonun kənar ətraflarına köçüb. Valideynlərinin hər ikisi fransız dili müəllimi olub. O, Lester Siti Futbol Klubuna dəstəyinin dörd və ya beş yaşında doğma şəhərinə "sevimli şəkildə bağlı qalmağın bir yolu" olduğunu söyləyib. 10 yaşında Barnesə anası onun "çox təxəyyülə" sahib olduğunu deyib.

1956-cı ildə ailə ilk romanının "Metroland"ı olan Midlseksdəki Nortvud şəhərinə köçüb. O, 1957-ci ildən 1964-cü ilə qədər London Siti Məktəbində təhsil alıb. Daha sonra müasir dilləri öyrəndiyi Oksforddakı Maqdalen Kollecinə gedib. Məzun olduqdan sonra üç il Oksford ingilis dili lüğəti əlavəsində leksikoqraf kimi çalışıb. Daha sonra "New Statesman" və "New Review" qəzetlərində rəyçi və ədəbi redaktor kimi çalışıb. "New Statesman" qəzetində işlədiyi müddətdə Barns zəiflədici utancaqlıqdan əziyyət çəkirdi və bu barədə belə demişdir: "Həftəlik görüşlər olanda mən iflic olub sükut içində qalırdım və lal işçi kimi düşünürdüm." 1979-cu ildən 1986-cı ilə qədər əvvəlcə "New Statesman", daha sonra isə "The Observer" qəzetində televiziya tənqidçisi kimi çalışmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Official Website of Julian Barnes
* Official Website of Dan Kavanagh (pseudonym)
* Publisher's Website – includes facts about Barnes and *Arthur & George*
* Guardian Books "Author Page" – with profile and links to further articles.
* Interview on *[[BBC]]* *[[HARDtalk]] Extra* programme – broadcast on 22 September 2006
* Audio interview from Writing Lab on *[[OpenLearn]]*
* "Julian Barnes: Life as he knows it"
* 
*
Solanum scandens

*  — Solanum boldoense bitki növünün sinonimi.
*  — Solanum dulcamaroides bitki növünün sinonimi.
*  — Solanum lanceifolium bitki növünün sinonimi.
*  — Solanum uncinellum bitki növünün sinonimi.
*  — Solanum dulcamara bitki növünün sinonimi.
*  — Lycianthes lenta var. lenta bitki yarımnövünün sinonimi.
Quşüzümükimilər (yarımfəsilə)

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Hazırkı dövlət və hökumət başçılarının siyahısı

Məqalədə **Hazırkı dövlət və hökumət başçılarının siyahısı** təqdim olunub. Bəzi hallarda Prezident Respublikalarında eyni lider həm dövlət başçısı, həm də hökumət başçısı kimi fəaliyyət ğöstərir. Digər hallarda, əsasən, Yarı-prezident və Parlament sistemlərində dövlət başçısı və hökumət başçısı fərqli insanlardır. Yarı-prezident və parlament sistemlərində hakimiyyəti hökumət başçısı və onun təyin etdiyi dövlət başçısı həyata keçirir. 

Birpartiyalı dövlətlərdə hakim partiyanın lideri adətən de-fakto ali dövlət başçısı olur, baxmayaraq ki, bəzən o, həm də prezident və ya baş nazir postunu tutur. Bəzi ölkələrdə din xadimi dövlət başçısı kimi də fəaliyyət göstərir.

## Avropa

## Asiya

## Afrika

## Amerika

## Avstraliya və Okeaniya

## Həmçinin bax
* Dünya ölkələrinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Barcelona Centre for International Affairs Biografías de Líderes Políticos
*EmilePhaneufOfficial websites for heads of state
*RulersA list of rulers throughout time and places
*United Nations Protocol and Liaison Servicesa list of heads of state, heads of government, and ministers for foreign affairs
* Archontology 
* World statesmen.org
Helena (Xorvatiya kraliçası)

**Macarıstanlı Helena** həmçinin Gözəl Helena kimi də tanınır. Xorvatiya kraliçası və Kral Dmitar Zvonimirin həyat yoldaşı idi.

## Haqqında
Helena Macarıstan kralı I Belanın qızı və Müqəddəs Kral I Laslonun bacısı idi. O, bir çox Mərkəzi Avropa ölkələrinin hakim sülalələri ilə qohum idi. Polşa kralı II Meşko onun babası, Bolqarıstan çarı Samuel isə onun ulu babası idi.
1073-cü ildə o, Slavoniya Banı və 1076-cı ildən Xorvatiya kralı Dmitri Zvonimir ilə evləndi. 
Kral cütlüyünün gənc yaşlarında həyatını itirən Radovan adlı bir oğlu və Klavdiya və Vinitsa adlı qızları var idi.
Kral Zvonimirin hakimiyyəti uğurlu oldu kral və kraliça xalq arasında böyük hörmət qazandılar. Helenaya zəkası və qətiyyəti ilə seçildiyinə görə "Gözəl" ləqəbi verildi.

1089-cu ildə Zvonimirin ölümündən sonra Helenanın qardaşı, Macarıstan kralı üçün Xorvatiya tacının mirasını gizlicə planlaşdırdığı deyilirdi. Lakin müstəqilliklərini itirməkdən qorxan Xorvat zadəganları yaşlı II Stepanı taxt üçün seçdilər. Onun hakimiyyəti qısa sürdü.
Xorvatiya müstəqil krallığın süqutu ilə başa çatan onillik vətəndaş müharibəsinə qədəm qoydu.
Eyni zamanda Macarıstan qoşunları Xorvatiyaya hücum etdi və onun böyük hissəsini ələ keçirdi.

1091-ci illərin sonunda kraliça Helena vəfat etdi.

## İstinadlar
Blenniidae

**Blenniidae** — Xanıkimilər fəsiləsinə aid balıq növü. Atlantik, Sakit və Hind okeanlarının tropik və subtropik sularında rast gəlinir, bəzi növləri duzlu və hətta şirin sularda da yaşayır.
## Ümumi məlumat
Blenniidaenin başı küt, gözləri böyük və 3-17 tikanlı böyük, davamlı dorsal üzgəci var. Pulcuqları olmayan uzunsov bədənə malikdirlər. Üzmə kisəsi yoxdur. 53 sm-ə qədər böyüyür, digər növləri daha kiçikdir, əksəriyyəti 15 sm-dən azdır.

Blenniidae dəniz dibində yaşayır. Qayalı riflərdə, dib yuvalarında, mollyusk qabıqlarında və digər uyğun yaşayış yerlərində yaşayırlar. Onlar adətən dayaz suda tapılır və qısa müddətə sudan çıxa bilərlər. Əksər növlər üçün əsas qida mənbəyi kiçik dibdə yaşayan xərçəngkimilər, mollyusklar və digər oturaq onurğasızlardır; digərləri yosunlar və ya planktonlarla qidalanır. Bəzi növlər tək və koloniya həyatı yaşayır.

Erkəklər dişilərdən daha böyükdür və balaca balıqlar yumurtadan çıxana qədər yumurta dəliyini qoruyurlar. Bəzi növlərdə yumurtalar balaca balıqlar yetkinləşənə qədər yumurta kanallarında qala bilər.

Kanar adalarında yaşayan endemik uzun çadırlı ağcaqanad (Parablennius tentacularis) bu sularda bol miqdarda olur və ənənəvi Kanar mətbəxinin bir hissəsidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vilyam Bekford

**Vilyam Bekford** (; ) — İngilis yazıçısı, kolleksiyaçı və siyasətçisi. O, xüsusilə Şərq üslublu qotika romanı "Vatek" (1786) ilə tanınır. Vilyam Bekford həm də Avropanın ən böyük sərvətlərindən birinə malik idi və bu sərvətini Fontil Abbey kimi ekstravaqant memarlıq layihələrinə və sənət kolleksiyalarına sərf edib. 
## Həyatı
Vilyam Bekford 29 sentyabr 1760-cı ildə London şəhərində anadan olub. Onun atası Böyük Vilyam Bekford Londonun keçmiş meri və Qərbi Hindistanda şəkər plantasiyalarına malik varlı şəxs idi. Vilyam Bekford atasının ölümündən sonra cəmi 10 yaşında olarkən 1 milyon funt sterlinqdən çox miras aldı, bu da onu İngiltərənin ən zəngin şəxslərindən birinə çevirdi.
O, uşaqlıqdan incəsənət, musiqi və ədəbiyyat üzrə xüsusi təhsil almışdır. Onun müəllimləri arasında Motsart, rəssam Aleksandr Kozens və bir neçə fransız müəllimlər olmuşdur. Gənclik illərində Avropaya geniş səyahətlər etmiş və xüsusilə İtaliya, Fransa və Şərq mədəniyyətindən ilham almışdır.

Vilyam Bekfordun ən məşhur əsəri "Vatek" (1786), Qotika ədəbiyyatı və "Min bir gecə nağılları" üslubunun sintezidir.

Vilyam Bekfordun zənginliyini dəbdəbəli layihələrə xərcləməsi ilə tanınırdı. O, Fontil Abbey adlı nəhəng neogotik malikanəni tikdirmişdir. Tikinti 1796-cı ildə başlamış və 20 ildən çox davam etmişdir. Malikanədə 90 metr hündürlüyündə qüllə və geniş kitabxana var idi. O, burada öz şəxsi sənət kolleksiyasını toplamış və cəmiyyətin əksəriyyətindən uzaq, tənha həyat sürmüşdür. Lakin 1825-ci ildə Fontil Abbeyin qülləsi çökmüş və Bekford mülklərini satmağa məcbur olmuşdur. Bundan sonra o Bat şəhərində daha kiçik, lakin yenə də dəbdəbəli bir həyat sürmüşdür.

O, heç vaxt evlənməmiş və ömrünün böyük hissəsini sənət, memarlıq və kitablarla əhatələnmiş halda keçirmişdir.

Bekford 2 may 1844-cü ildə Bat şəhərində vəfat etmişdir. O, Bat Abbey qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Beckfordiana: The William Beckford Website
*Norton, Rictor. "William Beckford: The Fool of Fonthill," ''Gay History and Literature'', updated 16 Nov 1999, accessed 2 March 2013.
*Norton, Rictor. "William Beckford's Gay Scrapbooks," ''Gay History and Literature'', updated 16 Nov 1999, accessed 2 March 2013.
*Norton, Rictor. "A Visit to Fonthill," ''Gay History and Literature'', updated 30 June 2000, accessed 2 March 2013.
*His Obituary from the *Bath and Cheltenham Gazette*, p.&nbsp;3
*Fonthill Abbey entry from The DiCamillo Companion to British & Irish Country Houses
*Images of Lansdown Tower (Beckford's Tower) in Bath
Lotta Nieminen

**Lotta Nieminen** (; ) — Finlandiya dizayneri və illüstratoru. 
## Həyatı
Lotta Nieminen 1 fevral 1986-cı ildə Helsinkidə anadan olub. Nyu-Yorkda yaşayan qrafik dizayner və illüstratordur. Atası Risto Nieminen Gülbekyan Fondunun musiqi şöbəsinin direktoru, anası Raija Malka isə rəssamdır. O, uşaq ikən ailəsi beş il Parisdə yaşayıb. O, Helsinki İncəsənət və Dizayn Universitetində və Rod-Aylend Dizayn Məktəbində qrafik dizayn üzrə təhsil alıb. 

2010-cu ildə "Trendi" jurnalının o vaxtkı bədii direktoru Nieminen, karyerasını Nyu-Yorkda davam etdirmək üçün Finlandiyanı tərk etmək qərarına gəldi. Nyu-Yorkdakı Finlandiya Mədəniyyət İnstitutuna verdiyi müsahibədə Nieminen "Pentagram"da təcrübə keçməzdən əvvəl Nyu-Yorkdakı bir neçə dizayn studiyasına müraciət etdiyini bildirdi. Daha sonra sərbəst işləmək üçün ayrılmadan əvvəl "RoAndCo Studio"da çalışdı.

Nieminen 2012-ci ildə "Lotta Nieminen Studio"nu qurdu. O vaxtdan o, Facebook, Google, The New York Times, Bulgari, Volkswagen, Marimekko, Wired UK və Hermès kimi şirkətlərlə işləyib. 2014-cü ildə Nieminen Google Təqviminin yenidən dizaynını illüstrasiya etdi. 

2013-cü ildə Nieminen ilk uşaq kitabı olan "Walk This World through Templar Publishing" nəşriyyatından nəşr etdi. O, "Kitabda bişir" seriyasının bir hissəsi olan 2014-cü il interaktiv uşaq aşpazlıq kitabı olan "Pancakes!"i illüstrasiya edib. 

O, 8 may 2014-cü ildə Portland Dövlət Universitetində canlı yayımlanan "Show & Tell" tədbirində iştirak etmişdir. 2017-ci ilin dekabr ayında Nieminen New York Times qəzetinin redaktoru Maria Russo ilə birlikdə canlı sənət nümayişində illüstrasiya texnikalarını nümayiş etdirmişdir.

Nieminen 2019-cu ildə "Posture" jurnalını yenidən dizayn etmiş və "Design Week"də yer almışdır. O, ətir şirkəti "Maison d'Etto"nun kreativ direktorudur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Official website
Donatello Versaçe

**Donatello Françeska Versaçe** (; ) — İtaliya dizayneri və sahibkarı. 1997–ci ildə Canni Versaçenin öldürülməsindən sonra isə o, Versace şirkətinin vitse-prezident olunmuş və dizayn üzrə direktor təyin edilmişdir. Hazırda Donatello şirkətin daha böyük hissəsini və aktiv çalışan sahəsini idarə edir. Onun qızı Alleqra isə Versaçe brendinin yeganə vəliəhdidir, eyni zamanda kompaniyanın aktiv fəaliyyətində daima yaxından iştirak edir.
## Həyatı
Donatello Versaçe 2 may 1955-ci ildə İtaliyanın cənubunda Recco Kalabriyada anadan olub. Onun qardaşı Canni Versaçe məşhur dizayner və Versace moda evinin qurucusu idi. Donatella Florensiya Universitetində dil və moda dizaynı üzrə təhsil alıb. 1970-ci illərdə Canni Versaçenin moda biznesinə qoşulub və onun ən yaxın məsləhətçisi olub. Onun moda dünyasına girişi ailəsi sayəsində baş verdi, lakin zamanla öz üslubunu yarada bildi. Donatella qardaşı Canni ilə birlikdə brendin böyüməsinə və qlobal səviyyədə tanınmasına töhfə verdi.

O, şirkətin ilk illərində brendin aksessuar, çanta və parfüm xətlərinin inkişafına nəzarət edirdi. 1980-ci illərdə Versace moda evinin PR strategiyalarını formalaşdırdı və məşhurlar arasında brendin populyarlaşmasına yardım etdi. 

15 iyul 1997-ci ildə Canni Versaçenin nin öldürülməsi moda dünyasında böyük sarsıntı yaratdı. Donatella birdən-birə brendin kreativ direktoru olaraq ona rəhbərlik etməyə məcbur qaldı.

Onun ən məşhur dizaynlarından biri 2000-ci ildə Cennifer Lopez üçün hazırladığı yaşıl Versace paltarı idi, bu libas "Google Images"in yaradılmasına səbəb oldu.

Donatella məşhurlar dünyasında ən çox əməkdaşlıq edən dizaynerlərdən biridir. Onun dizaynlarını geyinən məşhurlar arasında Madonna, Cennifer Lopez, Ledi Qaqa, Beyonse, Rihanna, Dua Lipa, Kim Kardaşyan və s. var.

2018-ci ildə Donatello Versaçe brendi 2.1 milyard dollara Mihael Kors Holdinqinə satdı. Bu addım Versacenin daha qlobal bir lüks brendə çevrilməsi üçün atıldı. Buna baxmayaraq, Donatella hələ də brendin kreativ direktoru olaraq qalır və dizayn proseslərinə rəhbərlik edir.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Официальный русскоязычный сайт дома моды Versace
Stella Makkartni

**Stella Makkartni** (; ) — İngilis moda dizayneri, The Beatles qrupunun üzvü Pol Makkartninin və fotoqraf, heyvan hüquqları fəalı Linda Makkartnin qızı.  
## Həyatı
Stella Makkartni 1971-ci ildə Londonda anadan olub. O, məşhur The Beatles qrupunun üzvü Pol Makkartninin və fotomodel Linda Makkartnin qızıdır. Erkən yaşlardan moda dünyasına olan marağını nümayiş etdirən Stella Makkartni Londonun məşhur "Central Saint Martins College of Art and Design" məktəbində təhsil alıb. Təhsilini tamamladıqdan sonra Stella Makkartni 1997-ci ildə Parisdə "Chloé" brendinin kreativ direktoru olaraq fəaliyyətə başladı. 2001-ci ildə öz markasını yaratmağa qərar verdi və Stella Makkartni markası modanın lüks, lakin ekoloji davamlı və etik yanaşmalarını birləşdirən bir simvola çevrildi.

30 avqust 2003-cü ildə Stella Makkartni Britaniyalı naşir Alasdair Villis ilə nigaha daxil oldu. Toyda Stellanın gəlinliyi anasının 1969-cu il gəlinliyinin yenilənmiş versiyası idi. Gucci evinin müdiri Tom Ford paltarın yenidən dizaynına kömək etdi.

Cütlüyün dörd övladı var: Alasdair Ceyms Miller (25 fevral 2005-ci il təvəllüdlü), Beyli Linda Alun (8 dekabr 2006-cı il təvəllüdlü),] Bekett Robert Li (8 yanvar 2008-ci il təvəllüdlü),[27] və Rayleq Dilis Stella (23 noyabr 2010-cu il təvəllüdlü).

Stella əri kimi, Britaniya Kral Legionunun üzvüdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
*
* Linda McCartney's Family Kitchen - In Conversation with Paul, Mary and Stella (Paul McCartney Official Channel) - Interview, 6 October 2021
Benqt Samuelsson

**Benqt İmgemar Samuelsson** (; 21 may 1934, Halmstad, İsveç — 5 iyul 2024, İsveç biokimyaçısı. Samuelsson xolesterol metabolizmasını və araxidon turşusunun çevrilmə məhsullarını araşdırarkən prostaglandinlər, tromboksanlar və leykotrienlər kimi vacib komponentləri kəşf etmiş və xarakterizə etmişdir. O, "prostaglandinlər və əlaqəli bioloji aktiv maddələrlə bağlı kəşflərinə görə" Fiziologiya və ya Tibb üzrə Nobel mükafatını (1982) Sune Bergström və Con Vane ilə bölüşmüşdür.
Betsi Conson

**Betsi Conson** (; ) — ABŞ moda dizayneri. O, rəngarəng və şıltaq dizaynları ilə tanınan amerikalı moda dizayneridir. Onun bir çox dizaynı "həddindən artıq" və bəzədilmiş hesab olunur. 
## Həyatı
Betsi Conson 1942-ci ildə Konnektikut ştatında anadan olub. O, Nyu-Yorkun prestijli "Parsons School of Design"inə daxil oldu və burada təhsil aldı. Modaya olan marağı və yaradıcı qabiliyyətləri onu tez bir zamanda yüksək moda dünyasına yaxınlaşdırdı.

Betsi Consonun moda karyerası 1960-cı illərdə başlamışdır. O, ilk dəfə Nyu-Yorkun məşhur dizayneri Susan Klaver ilə işə başladıqdan sonra moda dünyasına adını yazdırmağa başladı. Betsi Conson daha sonra 1960-ların sonlarında "Parsons"dan sonra öz kolleksiyalarını yaratmağa başladı və ilk kolleksiyası ilə diqqət çəkdi.

Betsi Conson gündəlik həyatın mükəmməl bir şəkildə toxunduğu qeyri-ənənəvi və eksentrik dizaynları ilə məşhurdur. Onun işləri tez-tez baloncuklarla, fırça rəngləri ilə, çiçəklərlə və toxumalarla zəngin olur. Betsi Consonun dizaynları məşhur moda naxışlarından istifadə etməklə yanaşı, həm də kreativ forma və siluetlərlə fərqlənir. İkonik "cartoonish" obrazlar və şən rənglər ona gənclər və yaşlılar arasında da məşhurluq qazandırıb. Betsi Conson kolleksiyaları həmçinin əyləncəli aksesuarlar və şəkil çəkimindəki qeyri-adi yanaşmalarla da tanınır.
Təsadüfi və cəsarətli rəng palitrası: Betsey Johnson'un moda dünyasında tanınan rəngli geyimləri onun əsas xüsusiyyətlərindən biridir. Onun təzadlı rənglərlə oynamağı və göz alıcı tonları birləşdirməyi sevirdi. 

2015-ci ildə Conson CFDA Moda Mükafatlarında "Ceffri Been" Ömürlük Nailiyyət Mükafatına layiq görülüb.

2018-ci ildə Conson "Sugar Rush" verilişində qonaq münsif kimi çıxış edib (Bölüm: "Frosted Fashion").

2022-ci ildə Conson RuPaulun "Drag Race All Stars" verilişində qonaq münsif kimi çıxış edib. (Bölüm: "Əfsanəvi Əfsanə Görünüşləri"). O, 2025-ci ildə (Bölüm: "Heavens To Betsey!") verilişində qonaq münsif kimi iştirak edib və iştirakçılar üçün çətinlik Consondan ilhamlanan görünüşlər yaratmaq olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
* Betsey Johnson: America's 25 most Fascinating Entrepreneurs
* Betsey Johnson: New York Fashion Designer
* Women Making History: Betsey Johnson
Sendi Pauel

**Sendi Pauel** (; ) — İngilis moda dizayneri, dəfələrlə Oskar və BAFTA mükafatları laureatı.
## Həyatı
Sendi Pauel 7 aprel 1956-cı ildə Londonda anadan olub. Onun yazıldığı məktəbdə sənət və dizaynla bağlı xüsusi diqqət göstərilsə də, Sendi Pauelpeşəkar şəkildə dizayn sahəsinə yönəlməzdən əvvəl əvvəlcə London Kral Kollecində təhsil almışdır. Sonra Bournemout Universitetində Moda Dizaynı üzrə təhsil almış və tezliklə kino sahəsindəki karyerasına başlamışdır.

Sendi Pauel ilk dəfə 1980-ci illərin əvvəllərində kostyum dizaynı sahəsində çalışmağa başladı. İlk böyük layihələrindən biri, 1988-ci ildə çəkilən “Aşiq Şekspir” filmi ilə oldu. Bu film onun adını bir çox kinematoqrafik mühitlərdə tanıtdı və onu Oscar mükafatı üçün nominasiya etməyə layiq gördü. Onun ən yaddaqalan işlərindən biri “Gənc Viktoriya”, “Aviator” və “Sindirella” kimi məşhur filmlər oldu.

Sendi Pauelin dizayn etdiyi kostyumlar həm tarixi, həm də müasir dövrün elementlərini birləşdirir. Onun yaradıcılığı hər zaman filmin və hekayənin atmosferinə tam uyğun olaraq hazırlanmışdır. Sendi Pauel kostyum dizaynında çox zaman qeyri-adi materiallar, əlverişli rənglər, və yaradıcı detallar ilə tanınır.

Onun kostyum dizaynı etdiyi filmlər arasında ən məşhurları aşağıdakılardır:
* "Sinderella" (2015): Sendi Pauelin "Sinderella" filmindəki kostyumları, Rəngli parıltılar, lüks materiallar və tarixsel detallarla möhtəşəm şəkildə işlənmişdir. Onun şəkil çəkimindəki qeyri-adi yanaşması, sadəcə bir nağıl obrazını canlandırmaqla qalmayıb, həm də filmin emosional yükünü də göz önünə sərmişdir.
* "Aviator" (2004): Bu film, 1930-ların sonları ilə 1940-ların əvvəlinin lüks və yüksək cəmiyyətini əks etdirdi. Sendi Pauel bu dövrü doğru şəkildə təmsil etmək üçün həm keçmiş dövrün rəsmi kostyumları, həm də həmin dövrün təəssüratlarını yansıdan dizaynları hazırladı. 

Sendi Pauel yeddi dəfə "Oskar" mükafatına namizəd olub və üç dəfə bu mükafat qazanıb: "Aşiq Şekspir" (1998), "Aviator" (2004) və "Gənc Viktoriya" (2010).

O, yeddi dəfə "Sputnik" mükafatına namizəd göstərilib və 2019-cu ildə "Sevimli" filmindəki roluna görə bu mükafatı qazanıb.

Sendi Pauel 2011-ci ildə "Britaniya imperiyası" ordeninin cəngavəri, 2024-cü ildə isə "Britaniya imperiyası" ordeninin komandanı təyin edilib.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
*
*Sandy Powell's vintage clothes, with all proceeds going to domestic abuse charity, Refuge
Kelli Uirstler

**Kelli Uirstler** (; ) — Amerikalı interyer dizayneri, memar və sahibkar. O, xüsusilə lüks və eklektik interyer dizayn üslubu ilə tanınır. Virstler, otellər, restoranlar, yaşayış evləri və kommersiya məkanları üçün incəsənət yönümlü dizaynlar yaradır.
## Həyatı
Kelli Uirstler 21 noyabr 1967-ci ildə Cənubi Karolinada anadan olub. O, Massaçusetts İncəsənət və Dizayn kollecində təhsil alıb. 1990-cı illərdən etibarən interyer dizaynı sahəsində fəaliyyət göstərir.  

Kelli Uirstlerin dizayn üslubu maksimalizm, modernizmlə klassikanın qarışığı, doku və materialların zənginliyi ilə xarakterizə olunur.

Kelli Uirstlerin adını daşıyan dizayn studiyası və mebel brendi var. O, mebel, dekor, işıqlandırma və hətta moda aksesuarları da hazırlayır.

Kelli Uirstler və həyat yoldaşı Bred Korzen 2002-ci ildə evləniblər və üç oğul sahibidirlər. Ailə Cənubi Kaliforniyada bir sıra evləri, o cümlədən 2007-ci ildə köçüb təmir etdikləri film prodüseri Albert Brokkolinin keçmiş Beverli-Hillzdəki malikanəsini təmir edib və satıb. Əsasən Los-Ancelesdə işləməyə davam edən Uirstler və Korzen, 2015-ci ildən etibarən həm Malibuda, həm də Beverli-Hillzdə ev sahibidirlər. Uirstler sosial mediada aktivdir və 2014-cü ilin əvvəlində "Architectural Digest" onu Instagramda 15 Mütləq İzlənilməli Dizayner və Memar siyahısına daxil edib. "The Telegraph" həmçinin onun Instagram hesabını "mütləq izlənilməli" kimi qeyd edib.

## Əsərləri
* Modern Glamour: The Art of Unexpected Style (2004)
* HUE (2009)
* Rapsody (2012)
* Evocative Style (2019)

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
* July 30, 2006.
*
*
*
*
*
*
*

## Xarici keçidlər

* KellyWearstler.com
Ridli Skott

Ser **Ridli Skott** (; ) — ingilis kinorejissoru. Onun yaradıcılığı elmi fantastika, cinayət və tarixi epik filmləri əhatə edir; əsərləri atmosferik və yüksək dərəcədə konsentrasiyalı vizual üslubla seçilir. O, ən çox gəlir gətirən rejissorlar arasında yer alır; filmləri dünya üzrə 5 milyard dollardan çox gəlir əldə edib. Rejissor bir çox mükafata layiq görülüb — 2018-ci ildə BAFTA Fellowship (Ömürlük Nailiyyət) mükafatı, iki Primetime Emmy mükafatı və bir Qızıl Qlobus Mükafatı da daxil olmaqla. 2003-cü ildə o, şəxsi rütbəli cəngavər adına layiq görülmüş, 2024-cü ildə isə Kral III Çarlz tərəfindən Böyük Xaç Cəngavəri təyin edilmişdir.

Londonun Kral İncəsənət Kollecinin məzunu olan Skott karyerasına televiziya üçün dizayner və rejissor kimi başlamış, daha sonra reklam sahəsində kommersiya çarxlarının rejissoru kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, rejissorluq debütünü *[[The Duellists]]* (1977) filmi ilə etmiş, növbəti filmi *[[Alien (film)|Alien]]* (1979) ilə geniş tanınmışdır. Filmlərinin mövzu və dövrləri müxtəlif olsa da, onun yaradıcılığında urbanistik mühitin parlaq vizual təsvirləri mühüm yer tutur — *[[Qladiator (2000 film)|Gladiator]]* (2000) və onun *[[Qladiator II]]* (2024) davamında II əsr Roması, *[[Cənnət Krallığı (film)|Cənnət Krallığı]]*nda (2005) XII əsr Qüds, *[[Robin Hud (2010 film)|Robin Hud]]* (2010) filmində orta əsrlər İngiltərəsi, **' (2014) filmində [[Qədim Misir|qədim Memfis]], ''[[Black Hawk Down (film)|Black Hawk Down]]'' (2002) filmində müasir [[Moqadişo]], ''[[Blade Runner]]'' (1982) filmində futuristik Los-Anceles və ''Alien'', ''[[Prometheus (2012 film)|Prometey]]'' (2012), ''[[The Martian (film)|Marslı]]'' (2015) və **' (2017) filmlərində isə müxtəlif ekzoplanet dünyaları təsvir olunub.

Skott üç dəfə “Ən yaxşı rejissor” nominasiyasında Oskara namizəd göstərilmişdir — *[[Thelma & Louise]]*, *Qladiator* və *Black Hawk Down* filmlərinə görə. *Gladiator* həmçinin “Ən yaxşı film” mükafatını qazanmış, *The Martian* isə həmin kateqoriyada Skotta əlavə nominasiyası gətirmişdir. 1995-ci ildə Skott və qardaşı Toni Skott Britaniya Kino və Televiziya Sənəti Akademiyası tərəfindən Kinematoqrafiyaya görkəmli britaniyalı töhfə mükafatına layiq görülüblər. Skottun *Alien*, *Blade Runner* və *Thelma & Louise* filmləri ABŞ Milli Film Reyestrinə Konqres Kitabxanası tərəfindən “mədəni, tarixi və ya estetik cəhətdən əhəmiyyətli” hesab edilərək daxil edilmişdir. 2004-cü ildə keçirilən BBC sorğusunda o, Böyük Britaniya mədəniyyətinə təsir edən şəxslər arasında 10-cu yerdə qərarlaşmışdır.

Rejissor televiziya sahəsində də fəaldır və 10 dəfə Primetime Emmy mükafatına namizəd göstərilmişdir. O, iki dəfə qalib olmuşdur — *[[The Gathering Storm (2002 film)|The Gathering Storm]]* (2002) filmi ilə “Ən yaxşı televiziya filmi” nominasiyasında və *[[Gettysburg (2011 film)|Gettysburg]]* (2011) sənədli filmi ilə “Ən yaxşı sənədli və ya qeyri-bədii xüsusi layihə” nominasiyasında. O, həmçinin *[[RKO 281]]* (1999), *[[The Andromeda Strain (miniseries)|Andromeda Ştammı]]* (2008) və *[[The Pillars of the Earth (miniseries)|Yer Üstünə Sütunlar]]* (2010) filmlərinə görə Emmy nominasiyaları almışdır.

## İstinadlar
Muriel Kuper

**Muriel Kuper** (; ) — Amerikalı qrafik dizayn ustası. O, Massaçusets Texnologiya İnstitutu (MIT) üçün yaratdığı qrafik sənət əsərləri ilə məşhurdur. Kuper MIT Pressin ilk dizayn direktoru idi. O, daha sonra MIT Media Laboratoriyasının həmtəsisçisi oldu. 2007-ci ildə The New York Times qəzetində dərc olunmuş bir məqalədə müəllif onu "yəqin ki, heç vaxt eşitmədiyiniz dizayn qəhrəmanı" adlandırmışdı. 
## Həyatı
Muriel Kuper 1925-ci ildə Bruklayn şəhərində anadan olub. O, və Massaçusets Texnologiya İnstitutunda (MIT) təhsil alıb. Dizayna və vizual kommunikasiya sahəsinə erkən yaşlarından maraq göstərib. O, qrafik dizaynın ənənəvi metodlarını öyrənməklə yanaşı, onları yeni texnologiyalarla birləşdirməyə çalışıb.

Muriel Kuper karyerasının əsas hissəsini MIT-də keçirmiş və MIT Pressin qrafik dizayn direktoru kimi tanınmışdır. Burada o, kitab dizaynında innovativ üslublar tətbiq edərək, MIT Press-in nəşrlərini qlobal səviyyədə tanınan bir marka halına gətirmişdir. Onun dizayn etdiyi kitablar, sadə və funksional yanaşması ilə seçilir və elm dünyasında böyük təsir yaratmışdır.

1970-ci illərdə Muriel Kuper kompüterlər və dizayn arasındakı əlaqəni araşdırmağa başladı. O, MIT Media Laboratoriyasını yaradıcılarından biri olmuş və burada interaktiv qrafika və kompüter əsaslı dizayn sistemləri üzərində çalışmışdır. Onun əsas ideyalarından biri, dizaynın statik bir sahə olmaması, əksinə, dinamik və istifadəçi ilə qarşılıqlı əlaqədə olan bir proses olması idi.

Onun rəhbərliyi altında MIT Press, sadə və müasir üslubu ilə tanınan bir nəşriyyat oldu. Onun rəhbərliyi ilə yaradılan "Visible Language Workshop" laboratoriyası qrafik dizayn və kompüter əsaslı interaktiv dizayn sahəsində tədqiqatlar aparırdı. Muriel Kuper rəqəmsal interfeyslərdə oxunaqlılıq və vizual iyerarxiya problemlərini araşdırmış və bu sahədə innovativ həllər təklif etmişdir.

Professor Muriel Kuper 26 may 1994-cü ildə 68 yaşında, Bostondakı Yeni İngiltərə Tibb Mərkəzində gözlənilmədən ürək tutmasından vəfat etdi. Ölüm vaxtı o, hələ də tam ştatlı professor kimi fəaliyyət göstərirdi və MIT Media Laboratoriyasında ilk və yeganə qadın professor idi.

Təxminən bir il sonra Media Laboratoriyasında keçirilən retrospektiv sərgi onun həyatı və karyerasını nəzərdən keçirdi. 1997-ci ildə Dizayn İdarəetmə İnstitutu onun adına "Murielin özü kimi interaktiv rəqəmsal kommunikasiya anlayışımıza və təcrübəmizə meydan oxuyan bir şəxsə hörmət" mükafatı təsis etdi. 2014-cü ildə Kolumbiya Universitetinin Artur Ross Memarlıq Qalereyasında onun "Mesajlar və Vasitələr: MIT-də Muriel Cooper" adlı əsərinin retrospektiv sərgisi keçirildi. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Muriel Cooper's Legacy
*Nytimes.com
*Web.mit.edu
*Dextersinister.org
*Designkultur.wordpress.com
*Preliminary designs leading to the MIT Press colophon
Aries Moross

**Aries Moross** (; ) — İngilis qrafik dizayneri, rəssamı, illüstratoru və bədii rəhbəri.

## Həyatı
Aries Moross 1986-cı ildə İngiltərədə anadan olub. O, London İncəsənət Universitetində təhsil almış və gənc yaşlarından dizayna olan həvəsi ilə fərqlənmişdir. Təhsil illərində Moross öz fərdi üslubunu inkişaf etdirmiş və qrafik dizayna alternativ bir baxış bucağı gətirmişdir.

2004-cü ildə Cənubi Hempsteddə məktəbi bitirdikdən sonra, Aries Moross Uimbldon İncəsənət Məktəbində incəsənət təməli üzrə təhsil almağa davam etdi. 2005-ci ildə London Kommunikasiya Kollecində qısa bir kurs keçdi və orada Nevill Brodi ilə tanış oldu.

Daha sonra 2008-ci ildə Kambervel İncəsənət Məktəbində qrafik dizayn üzrə bakalavr dərəcəsini aldı.

2012-ci ildə Aries Moross öz dizayn studiyası olan Studio Morossu təsis etdi. Bu studiya əsasən musiqi sənayesi ilə əməkdaşlıq edir və bir çox məşhur musiqiçi üçün albom qapaqları, vizual kimlik və səhnə qrafikası hazırlayır. Studio Morossun müştəriləri arasında Sam Smith, Disclosure və One Direction kimi dünya şöhrətli sənətçilər var.

O, LGBTQ+ icmasının fəal üzvü kimi dizayn və incəsənətdə müxtəlifliyi və bərabərliyi dəstəkləyir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Studio Moross website
Yuliya Soemiya

**Yuliya Soemiya** (; ) — Helioqabalın anası və regenti.

## Bioqrafiyası
O, Yuliya Mesanın qızlarından biri idi. O, oğlu Helioqabalın qısa hakimiyyəti dövründə idarəçilik işlərinin böyük hissəsini aparırdı. O, 222-ci ilin martında Pretorian Qvardiyası tərəfindən oğlu ilə birlikdə öldürülmüşdür.

## İstinadlar
Pol Rend

**Pol Rend** (; ) — Amerikalı qrafik dizayner. O, IBM, UPS, Enron, Morningstar, Inc., Westinghouse, ABC və NeXT şirkətləri də daxil olmaqla, korporativ loqotiplər üzərində işi ilə tanınır. Rend qrafik dizaynın İsveçrə üslubunu mənimsəyən və tətbiq edən ilk Amerika kommersiya rəssamlarından biri idi.

Rend 1956-cı ildən 1969-cu ilə qədər və 1974-cü ildən 1985-ci ilə qədər dərs dediyi Konnektikut ştatının Nyu-Heyven şəhərindəki Yel Universitetində Qrafik Dizayn üzrə Fəxri Professor idi. O, 1972-ci ildə Nyu-York İncəsənət Direktorları Klubunun Şöhrət Zalına daxil edilmişdir.

## Həyatı
Pol Rend 15 avqust 1914-cü ildə Bruklin şəhərində anadan olub. O, Nyu-Yorkdakı Pratt İnstitutu və Parsons Dizayn Məktəbində təhsil alıb. Onun təhsil illərində Bauhaus məktəbinin təsiri altında formalaşan modern dizayn prinsipləri gələcək yaradıcılığına yön vermişdir.

Rend IBM, UPS, ABC və Westinghouse kimi dünya səviyyəsində tanınan böyük korporasiyalar üçün loqolar hazırlamışdır. Onun hazırladığı loqolar sadə, lakin yaddaqalan və uzunömürlü dizayn nümunələri olmuşdur. IBM loqosu, Paul Randın modern dizayna olan yanaşmasının mükəmməl nümunələrindən biridir. O, IBM üçün hazırladığı loqoda sadə və geometrik formaları birləşdirərək, güclü və etibarlı bir vizual identifikasiya yaratmışdır.

Rend ömrünün son illərini dizayn işlərinə və xatirələrini yazmağa həsr etmişdir. 1996-cı ildə 82 yaşında Konnektikut ştatının Norvalk şəhərində xərçəngdən vəfat etmişdir. O, Bet-El qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

## Əsərləri
Pol Rend dizayn haqqında bir sıra kitablar yazmışdır. Onun məşhur kitablarından bəziləri bunlardır:
* "Thoughts on Design" (1947) – Dizayn nəzəriyyəsi və praktikası haqqında fundamental kitab.
* "Design, Form, and Chaos" (1993) – Dizaynın əsas prinsipləri və onun sənaye ilə əlaqəsi haqqında kitab.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Yuliya Mameya

**Yuliya Mameya** (; ) — imperator Aleksandr Severin anası.

## Bioqrafiyası
O, Yuliya Mesanın iki qızından biri idi. Oğlu imperator olduqda o da, *avqusta* tituluna yiyələndi. Onun nüfuzu kifayət qədər güclü idi; 16 senatordan ibarət məsləhətçi şura ilə oğlunun hakimiyyətini idarə edirdi.

O, 232-ci ildə oğlu ilə birlildə İrana qarşı hərbi yürüşdə də iştirak etmişdi. Lakin bu yürüş uğursuzluqla nəticələnmişdi. Bu yürüşün uğursuzluğunu tez-tez onun müdaxilələri ilə əlaqələndirirlər. Roma ədəbiyyatçıları və tarixi mənbələr onun "hökumətə çox müdaxilə edən ana" kimi tənqid etmişlər.

O və oğlu Aleksandr Sever 235-ci ildə Roma əsgərləri tərəfindən öldürülmüşdür.

## İstinadlar
Sol Bass

**Sol Bass** (; ) — Amerikalı qrafik dizayneri və film posteri rəssamı. O, 40 illik karyerası ərzində Alfred Hiçkok, Otto Preminger, Stenli Kubrik və Martin Skorseze kimi rejissorlarla işləmişdir.

Onun ən məşhur əsərlərinə "Vertiqo" filminin əfsanəvi açılış səhnəsi, eləcə də "Vest Sayd Əhvalatı", "Qərb tərəfin hekayəsi" və "Psixo" filmlərinin baş səhnələri daxildir.

## Həyatı
Erkən həyatı və təhsili
Sol Bass 8 may 1920-ci ildə Nyu-Yorkda yəhudi əsilli ailədə anadan olub. Dizayna olan marağı onu Nyu-Yorkdakı "Art Students League" və Bruklin Kollecində təhsil almağa yönəltdi. Təhsil illərində Bauhaus hərəkatının və modern dizayn prinsiplərinin təsiri altında formalaşdı.

Sol Bass kino dünyasında inqilab yaradan dizaynerlərdən biridir. O, filmlərin başlanğıc səhnələrində (title sequence) vizual elementlərin istifadəsi ilə yeni bir üslub yaratdı.
Ən məşhur işlərindən bəziləri bunlardır:
- "The Man with the Golden Arm" (1955) – Film üçün hazırladığı animasiyalı təqdirnamə qrafik dizaynın kinoda necə istifadə oluna biləcəyini göstərdi.
- "Vertiqo" (1958) – Alfred Hiçkok üçün yaratdığı açılış səhnəsi spirallar və optik illüziyalar vasitəsilə gərgin atmosferi vurğulayırdı.
- Psixo (1960) – Sürətli hərəkət edən xətlərin minimalist istifadəsi ilə kinosevərlərin yaddaşında iz qoymuş bir dizayn idi.

Sol Bass kino sahəsindəki işləri ilə yanaşı, korporativ brendlərin vizual identifikasiyasına da böyük təsir göstərmişdir. O, bir çox məşhur şirkət üçün loqolar hazırlamışdır:
* AT&T – 1983-cü ildə dizayn etdiyi "qütb topu" loqosu geniş şəkildə tanınmışdır.
* "United Airlines" – 1974-cü ildə hazırladığı "tulpan" formasında loqo şirkətin vizual identifikasiyasını modernləşdirdi.
* "Minolta, Warner Communications", "Bell System "və digər məşhur markalar üçün də loqolar yaratmışdır.

O, 25 aprel 1996-cı ildə 75 yaşında Los-Ancelesdə qan laxtalanmasından vəfat etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Yuliya Mesa

**Yuliya Mesa** (; ) — imperator Helioqabalın nənəsi. Onun digər adı *Diva Mesa* idi.

## Bioqrafiyası
O, aristokrat və kahin Bassianın qızı idi. Romalı senator Qay Yuli Avit Aleksian ilə evləndi və bu nikahdan Yuliya Soemiya və Yuliya Mameya dünyaya gəldi. O, bu qızlar vasitəsilə iki imperatorun (Helioqabal və Aleksandr Sever) nənəsi oldu.

Karakalla öldürüldükdən sonra o, Suriya legionlarını inandıraraq nəvəsi Helioqabalın imperator elan edilməsini təmin edir və *avqusta* titulu alır.

Helioqabalın hərəkətləri Romada narahatlıq yaradanda, Yuliya Mameya onu ikinci bir nəvə (Aleksandr Sever) ilə əvəzləməyi təşviq edir və Alexandrın erkən yaşda imperator elan olunmasına nail olur. O, təxminən 224-cü ildə vəfat edib.

Onun ölümündən sonra da siyasi təsiri davam edib.

## İstinadlar
Armin Hofmann

**Armin Hofmann** (; ) — İsveçrəli qrafik dizayner. O, İsveç dizaynı üslubunun ən nüfuzlu simalarından biri hesab olunurdu. 1960-80-ci illərdə Yel Universitetinin İncəsənət Məktəbində müntəzəm olaraq qonaq professor kimi çalışan Hofmann İsveçrə dizayn üslubunu ABŞ-da təqdim etdi.

## Həyatı
Armin Hofmann 29 iyun 1920-ci ildə Vintertur şəhərində anadan olub. O, ilk təhsilini burada alıb. Armin Hofmann karyerasına 1947-ci ildə iyirmi altı yaşında Bazel İncəsənət və Sənətkarlıq Məktəbində müəllim kimi başlayıb. Hofmann Emil Ruderin ardınca Bazel Dizayn Məktəbində qrafik dizayn şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb və İsveçrə Üslubu kimi tanınan qrafik dizayn üslubunun inkişafında mühüm rol oynayıb. Onun tədris metodları qeyri-adi və müxtəlif idi və dünyanın hər yerində dizayn müəssisələrində geniş şəkildə tanınan yeni təhsil standartlarını müəyyən edib. 

Hofmann qrafik dizayn sahəsində müxtəlif layihələr həyata keçirmiş, plakat dizaynı, kitab üzləri və digər qrafik məhsullarda innovativ yanaşmalar təqdim etmişdir. O, Bazel Dizayn Məktəbində uzun illər müəllimlik edərək gənc dizaynerlərə təsir göstərmiş və onların peşəkar inkişafına töhfə vermişdir. Onun ən məşhur əsərlərindən biri "Graphic Design Manual" adlı kitabıdır. Bu kitab qrafik dizaynın əsaslarını öyrənmək istəyənlər üçün dəyərli bir qaynaq hesab olunur.

Bazel Dizayn Məktəbindəki vəzifəsindən əlavə, Hofmann Yel Universiteti İncəsənət Məktəbində və Filadelfiya Muzey İncəsənət Məktəbində qrafik dizayn üzrə seminarlar aparıb. Onun istedadlı tələbələri arasında Aprel Qreyman, Volfqanq Vaynqart, Steff Qeyssbüler və İnqe Drukrey var.

Hofmann 1986-cı ildə müəllimlikdən təqaüdə çıxıb və 1993-cü ildə Yeldəki vəzifəsindən istefa verib. O, 18 dekabr 2020-ci ildə 100 yaşında həyat yoldaşı Doroteya Hofmann-Şmid ilə birlikdə yaşadığı Lütsern şəhərində vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Каталог книг. Швейцарский стиль
* Hayez S. Swiss modernism & type design.
Ouen Barfild

**Artur Ouen Barfild** (; ) — ingilis filosofu, yazıçısı, şairi, tənqidçisi və İnklinqlər Cəmiyyətinin üzvü.

## Həyatı

Barfild Londonda Elizabet (qızlıq soyadı Şolts; 1860–1940) və Artur Edvard Barfildin (1864–1938) ailəsində anadan olub. Onun üç böyük bacı-qardaşı var idi: Diana (1891–1963), Barbara (1892–1951) və Harri (1895–1977). O, Oksforddakı Hayqeyt Məktəbində və Uodhem Kollecində təhsil almış və 1920-ci ildə ingilis dili və ədəbiyyatı üzrə birinci dərəcəli diplom almışdır. Üçüncü kitabı olan "Poetik Lüğət" olan bakalavr dərəcəsini bitirdikdən sonra on ildən çox müddət ərzində fədakar şair və yazıçı olmuşdur. 1934-cü ildən sonra onun peşəsi Londonda vəkil kimi fəaliyyət göstərmiş və 1959-cu ildə 60 yaşında təqaüdə çıxmışdır. Bundan sonra Şimali Amerikada qonaq professor kimi bir çox qonaq təyinatları olmuşdur. Barfild çoxsaylı esse, kitab və məqalələr dərc etdirib. Onun əsas diqqəti yazılarında tez-tez rast gəlinən "şüurun təkamülü" adlandırdığı şeyə yönəlib. O, daha çox "Görünüşün xilas edilməsi: Bütpərəstlikdə bir araşdırma" kitabının müəllifi və ingilisdilli dünyada Antroposofiyanın qurucularından biri kimi tanınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Owen Barfield Literary Estate – permissions, publications, academic research on Owen Barfield
* Journal of Inklings Studies peer-reviewed journal on Barfield and his literary circle, based in Oxford
* Owen Barfield website
* The Marion E. Wade Center – Barfield research collection at Wheaton College, Wheaton, IL
Beatris

**Beatris** — ad.

* Beatris Qois Dantas — Braziliyalı antropoloq, yazıçı, folklorşünas.
* Beatris Potter — ingilis yazıçısı, illüstrasiyaçısı və alimi.
* Beatris Ohanessyan ― iraqlı-erməni pianoçusu.
* Beatris Vebb
* Beatriz Noqalez
Bernardo

**Bernardo** — ad.

* Bernardo Bertoluççi — İtaliya kinorejissoru, dramaturqu və şairi.
* Bernardo Silva — Portuqaliyalı futbolçu.
* Bernardo Buontalenti
* Bernardo Reyes — Meksika generalı və siyasətçisi.
* Bernardo Provenzano — məşhur italyan cinayət təşkilatının lideri.
* Bernardo Daddi — İtalyan rəssam.
* Bernardo Alvarado Monson — Qvatemala kommunist hərəkatı xadimi.
* Bernardino Antonio Qomes (kiçik)
Berta

**Berta** — ad.

* Berta fon Zutner
* Berta Kyossler-İlq — almanəsilli argentinalı tibb bacısı.
* Berta Hirs Baruh — Amerika yazıçısı, sosial işçi və qadın hüquqları müdafiəçisi.
* Berta Morizo
* Berta Vidal de Battini
## İstinadlar