open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
TuralTuranX

**TuralTuranX** – Azərbaycan musiqi dueti. Duet əkiz qardaşlar olan **Tural və Turan Bağmanovlardan** ibarətdir. Azərbaycanı 2023-cü ildə baş tutmuş Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdirlər.

## Haqqında
Tural və Turan Bağmanovlar 30 oktyabr 2000-ci ildə Zaqatala şəhərində doğulublar. Onlar orta məktəbdə oxuyanda fortepiano ilə məşğul olmağa və mahnılar öyrənməyə başlayıblar. Daha sonra gitara və atalarının onlara aldıqları sintezatorda ifa etməyi öyrəniblər. Məktəblərdə və bəzi tədbirlərdə çıxış etsələr də, atalarının ölümündən sonra musiqi karyeralarına fasilə veriblər.

Tural daha sonra Bakı şəhərinə köçmüş və 2019-cu ilin iyulunda gitaraçı dostu ilə birlikdə "TheRedJungle" adlı musiqi qrupu yaratmışdır. Tezliklə Turan da qrupa qoşulmuşdur.

2 fevral 2023-cü ildə onlar 2023 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin Azərbaycan üzrə seçim turunun 5 iştirakçısından biri olmuşdurlar. 9 mart 2023-cü ildə seçim turunun qalibi olaraq ölkəni Avroviziya mahnı müsabiqəsində təmsil etmək hüququ əldə ediblər. Onlar yazdıqları mahnını seçim turunun bitməsinə 3–4 gün qalmış göndərmişdilər. Müsabiqədə *"[[Tell Me More (mahnı)|Tell Me More]]"* mahnısı ilə çıxış etmiş və 1-ci yarımfinalda 4 xalla 14-cü yeri tutaraq finala çıxa bilməmişlər. Müsabiqədən qabaq onların geyim tərzi Azərbaycanda geniş müzakirələrə və tənqidə səbəb olmuşdu.

## Şəxsi həyatları
Turalla Turanın iki qardaşı (Emin və Camal) 2015-ci ildə Zaqatalanın Yuxarı Tala kəndində baş vermiş yol qəzası nəticəsində həlak olmuşdurlar.

## Diskoqrafiya
;Sinqllar
* Tell Me More (2023)
* Reasons to Get High (2024)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Avroviziyanın rəsmi saytında
Maliyyə əlaqələri

**Maliyyə əlaqələri** — bunlar dövlətin, müəssisələrin (təşkilatların, idarələrin) və vətəndaşların ehtiyaclarını ödəmək üçün vəsaitlərin formalaşdırılması, bölüşdürülməsi və istifadəsi ilə bağlı subyektlər arasında iqtisadi münasibətlərdir. Maliyyə münasibətlərinin xarakteri və məzmunu pul münasibətlərinin xarakteri ilə müəyyən edilir.
Təsərrüfat subyektləri yaradılarkən, fəaliyyət göstərərkən və ləğv edilərkən onların təşkilati-hüquqi statusunun xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla müxtəlif maliyyə münasibətlərinə girirlər.

## Maliyyə münasibətlərinin təsnifatı
Maliyyə münasibətlərini aşağıdakı əsas qruplara bölmək olar:
# Müxtəlif mülkiyyət formalı digər müstəqil təsərrüfat subyektləri ilə gəlirlərin əldə edilməsi və bölüşdürülməsi və qeyri-əməliyyat əməliyyatlarının həyata keçirilməsi məqsədi ilə yaranmış münasibətlər, o cümlədən. 
# Səhmlər, istiqrazlar və digər qiymətli kağızlar vasitəsilə fərdi sahibkarlarla fiziki şəxslər arasında münasibətlər. 
# Müəssisənin hüquqi şəxs və işçi heyəti kimi münasibətləri. 
# Müəssisə daxilində əmək münasibətlərinə əsaslanan münasibətlər. 
# Baş müəssisənin (holdinqin) onun törəmə cəmiyyətləri və filialları ilə münasibətləri. 
# Vergilərin və icbari ödənişlərin ödənilməsində müəssisənin büdcə və büdcədənkənar fondlarla, habelə fiskal (vergi) orqanları ilə münasibətləri. 
# Müəssisənin maliyyə-kredit təşkilatları (banklar, investisiya şirkətləri, fondlar) ilə münasibətləri. 

## Beynəlxalq Maliyyə Münasibətləri
Dövlətlər arasında iqtisadi əməkdaşlıq beynəlxalq maliyyə münasibətlərinin mövcudluğunu nəzərdə tutur. Son illərdə dövlətlərarası maliyyə, kredit, hesablaşma və valyuta münasibətləri xeyli genişlənmişdir. Dövlətlər arasında iqtisadi, elmi-texniki və mədəni əməkdaşlığın formalarından biri olan bu əlaqələr, eyni zamanda, özünəməxsus xüsusiyyətlərə malikdir. Bu xüsusiyyətlərin uçotu bu münasibətləri beynəlxalq maliyyə münasibətlərinin bir qrupunda birləşdirməyə imkan verir. Beynəlxalq maliyyə münasibətlərinin dinamik inkişafı beynəlxalq maliyyə təşkilatlarının yaranmasına və dünya maliyyə mərkəzlərinin formalaşmasına səbəb olmuşdur.

## İstinadlar
Birləşmiş Krallıqda islam

**Birləşmiş Krallıqda islam** — İslam Böyük Britaniyada ikinci ən böyük dindir. 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, Birləşmiş Krallıqda yaşayan müsəlmanların sayı 2,7 milyon nəfərə və ya ümumi əhalinin 4,8%-nə çatmışdır.

## Tarixi
2001–2009-cu illər arasında İslam Böyük Britaniyada ən sürətlə böyüyən ikinci din oldu. Uokinqdəki Şah Cahan məscidi 1889-cu ildə tikilmiş ilk məscid idi. Elə həmin il Abdullah Quilliam Liverpulda bir məscid tikdirdi. Londonda ilk məscid 1924-cü ildə yaranıb. Müsəlmanların sayının artması 2007-ci ilə qədər 1500-dən çox məscidin yaradılmasına səbəb oldu. Əksər məscidlər Pakistan, Banqladeş, Türkiyə və Somalidən olan insanların hesabına tikilirdi. Eyni zamanda, Böyük Britaniya şirkətlərinin direktorlarının sayının təxminən üçdə biri müsəlmanlardır.

## Ayrı-seçkilik
2014-cü ildə dərc edilmiş sosioloji araşdırmaya görə, ölkənin əmək bazarında müsəlmanlar artan ayrı-seçkiliklə üzləşirlər və rəhbər vəzifələr əldə etmək şansları minimaldır. Bu vəziyyət ona görədir ki, artan islamafobiya və düşmənçilik səbəbindən müsəlmanlar birlikdə ölkənin irqi və etnik-mədəni sisteminin ən aşağı təbəqəsi adlandırılır. Müsəlman qadınların iş tapmaq şansı xristian qadınlara nisbətən 65% aşağıdır..

## Xeyriyyə
2010-cu illərin ortalarına qədər Böyük Britaniyada 2500-dən çox müsəlman xeyriyyə təşkilatı var idi. Britaniya Xeyriyyə üzrə Dövlət Komissiyasının məlumatına görə, müsəlmanlar ölkədə sədəqə üçün ən səxavətli məzhəbdir. Ramazan ayının fərz orucunun cəmi bir ayında ehtiyacı olanlara təxminən 100 milyon funt sterlinq ianə verirlər. 2013-cü il hesabatına görə, Britaniya müsəlmanları adi britaniyalıdan iki dəfə çox xeyriyyəçilik edib. Xeyriyyəçilik üzrə Milli Şuranın hesabatına görə, müsəlman xeyriyyə təşkilatları hər il təxminən 542 milyon funt-sterlinq toplayır..

## Təşkilatlar
1889-cu ildən Böyük Britaniyada ən qədim müsəlman təşkilatı olan Britaniya Müsəlmanları Assosiasiyası fəaliyyət göstərir.
1996-cı ildə ölkə müsəlmanlarının vahid nümayəndəli orqanı — hökumət tərəfindən tanınan Böyük Britaniya Müsəlmanları Şurası yaradıldı. 1990-cı illərin ortalarına qədər Böyük Britaniyada 839 məscid və 950 müxtəlif müsəlman təşkilatı fəaliyyət göstərirdi..

## İstinadlar
Əl-Bab hadisəsi (2017)

**Əl-Bab hadisəsi** — 2017-ci ildə Suriyanın Əl-Bab şəhəri yaxınlıqlarında Rusiya Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus Tupolev Tu-22M-nin səhvən Türkiyə qoşunlarına hücumu. Hadisə nəticəsində 3 Türkiyə hərbçisi həlak olmuş, daha 11-i yaralanmışdır.

## Hücum
Suriyanın Əl-Bab şəhərində İŞİD döyüşçülərini saxlamaqda şübhəli bilinən bir binaya zərbə endirən Tupolev Tu-22M təyyarəsi Türkiyə ordusunun mövqeyinə bomba atmışdır. Partlayış nəticəsində 3 Türkiyə hərbçisi həlak olmuş, daha 11-i yaralanmışdır. Türkiyə hərbi rəsmiləri zərbəni "təsadüfi" və "dost atəşi" hadisəsi adlandırmışdır. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov bildirmişdir ki, pilotlar Türkiyə hərbçiləri tərəfindən onlara verilən "koordinatları rəhbər tutmuş" və "bu koordinatlarda Türkiyə hərbçiləri olmamalı idi". Bu ittiham Türkiyə rəsmiləri tərəfindən rədd edilmişdir.

## Nəticə
Türkiyə Baş Qərargahı Rusiyaya məxsus döyüş təyyarəsinin təsadüfən Türkiyə hərbçilərini hədəf aldığını açıqlamışdır. Rusiya hökuməti hadisəni təsdiqlədikdən sonra Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğana zəng edərək öz peşmançılıq hissini bildirmişdir.

Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının (MHP) sədri Dövlət Baxçalı 12 fevralda hadisə ilə bağlı açıqlama verərək onu pisləmiş, biabırçılıq kimi qiymətləndirmişdir. Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (CHP) sədri Kamal Kılıçdaroğlu "Məsələ o qədər önəmlidir ki, başsağlığı mesajı ilə qaçmaq mümkün deyil" ifadələrindən istifadə etmişdir.

## İstinadlar
Anna Demidenko

**Anna Demidenko** (; ), təxəllüsü ilə **Anna Veres** () — Ukrayna şairi, Leonid Qlibov adına Ədəbi Mükafatın laureatı.

## Həyatı
Anna Demidenko 25 yanvar 1951-ci ildə Ukrayna SSR-də, Çerniqov vilayətinin Vereskunı kəndində anadan olmuşdur. O, Vereskuni orta məktəbini məktəbini və Kremençuq Pedaqoji Məktəbini bitirmişdir. Demidenko 1971–1976-cı illərdə Poltava Pedaqoji İnstitutununun Filologiya fakültəsində təhsil almışdır. O, Poltava vilayətinin kənd məktəblərində dərs demiş, metodist müəllim olmuşdur. Demidenko 2023-cü ildən etibarən Çerniqovda yaşayır. Demidenko Leonid Qlibov adına Ədəbi Mükafatın laureatı olmuşdur.

## Əsərləri
* «Калинова сопілка», 
* «Три сонця», 
* «Герої не вмирають», 
* «Вони умирали двічі», 
* «З Україною в серці»,
* «Крізь гул століть»

## İstinadlar
Slavik Kriklivı

**Vyaçeslav (Slavik) Leonidoviç Kriklivı** (; ) — Ukrayna bal rəqqası, peşəkarlar arasında dünya çempionatının qalibi.

## Həyatı
Vyaçeslav Leonidoviç Kriklivı 1 iyul 1976-cı il tarixində SSRİ respublikalarından olan Ukrayna SSR-nin Zaporojya şəhərində həkim ailəsində anadan olmuşdur. O, beş il üzgüçülük ilə məşğul olmuşdur. Kriklivı 1987-ci ilin payızında ailəsi ilə birlikdə Melitopol şəhərinə köçmüşdür. O, burada Latın Amerikası rəqs proqramını öyrənməyə başlamışdır. Kriklivı 1990-cı illərdə Kiyevə köçmüş və burada çıxış etmişdir.

Vyaçeslav Kriklivı 1998-ci ilin martında Ukrayna çempionu olmuşdur. O, bir həftə sonra Belçika çempionu Coanna Lünis ilə cütləşmişdir. Dünya Rəqs İdmanı Federasiyasının məlumatına görə, Kriklivı 1999-cu ildə Lünis ilə birlikdə Dünya Çempionatının gümüş medalını, bir il sonra həvəskarlar arasında Dünya və Avropa Çempionatının qızıl medalını qazanmışdır. O, "Slavik" adı ilə tanınır.

Vyaçeslav Kriklivı Coanna Lünis ilə ayrıldıqdan sonra Nyu-Yorka köçmüşdür. O, burada peşəkar kateqoriyada Xarkovdan olan Karina Smirnov ilə cüt olmuşdur. Kriklivı Smirnov ilə birlikdə beşqat Amerika çempionları, Dünya Çempionatının bürünc mükafatçıları olmuşdur. Cütlük rəqqaslar və rəqs xoreoqrafları kimi Riçard Gere və Cennifer Lopezin baş rollarda çəkildiyi "*Gəlin rəqs edək*" bədii filmində kameo rolu almışdılar. Onlar 2005-ci ildə yollarını ayırmışdılar.

Vyaçeslav Kriklivı 2006–2007-ci illərdə Moskvada Yelena Xvorova ilə rəqs etmişdir. O, Dünya Kubokunun və Rusiya Çempionatının qalibi olmuş, Dünya və Avropa çempionatlarında gümüş medallar qazanmışdır. Kriklivı 2008–2009-cu illərdə Hanna Kartunen ilə Finlandiyanı təmsil edərək çıxış etmişdir. Onlar "UK Open 2009" turnirində altıncı olmuşdur. Kriklivı 2009–2010-cu illərdə Rusiyada Anna Melnikova ilə rəqs etmiş, rəqs şoularında nümayişlərlə çıxış etmişdilər. O, rəqs aləmində cütlüyün rəqabətli xoreoqrafiyası əsasında çəkilmiş "*Qəddar romantika*" filmindən "*Shaggy Bumblebee*" mahnısı ilə rəqs etməklə yadda qalmışdır. İdmanda cütlük Dünya Kubokunda və Avropa Çempionatında bürünc medal qazanmışdır. Cütlük Moskvada keçirilən "RTS təntənəli iclası"nda "İlin ən yaxşı debütü" nominasiyasında qalib olmuşdular.

Vyaçeslav Kriklivı premyerası 20 noyabr 2011-ci ildə keçirilən "*Bal rəqqası*" adlı Danimarka sənədli filmində rol almışdır. O həmçinin, Moskvada "Ridley Scott Association" və "Philips" şirkətinin təşkil etdiyi "Paralel xətlər" müsabiqəsi üçün üç dəqiqəlik qısametrajlı "*Yaxınlıq*" filmində rol almışdır. Kriklivı 2012-ci ildə Xarkovdan olan Dariya Çesnokova və Yekaterina Lapayeva ilə iki dəfə cütləşmişdir. O, 2013-cü ildən məşqçilik və hakimlik fəaliyyəti ilə məşğuldur. Kriklivı 2014-cü ildə Karina Smirnov ilə birlikdə Nyu-Yorkda "Dance Legends 2014" layihəsində və Moskvada "Ulduz dueti" layihəsində iştirak etmişdir.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Slavik Kryklyvyy Details
* Кубок мира. Интервью
* Биография Славика Крикливого
Üçqat rabitə

Kimyada **üçqat rabitə,** bir kovalent tək əlaqədə adi iki əvəzinə altı əlaqə elektronunun iştirak etdiyi iki atom arasındakı kimyəvi rabitədir. Üçlü rabitələr ekvivalent tək rabitə və ya ikiqat rabitədən daha güclüdür. Ən çox yayılmış üçqat rabitə azot N2 molekulundadır; Ən çox yayılmış ikincisi, alkinlərdə tapıla bilən iki karbon atomu arasında olmasıdır. Tərkibində üçlü bağ olan digər funksional qruplar siyanidlər və izosiyanidlərdir. Dinitrogen və karbon monoksit kimi bəzi diatomik molekullar da üçqat bağlanır. Skelet formullarında üçlü bağ iki bağlı atom arasında üç paralel xətt (≡) şəklində çəkilir.

## İstinadlar
Evə (film, 2019)

***Evə*** (, , *Dodomu*) — rejissor Nəriman Əliyev tərəfindən çəkilmiş və 2019-cu ildə buraxılmış Ukrayna dram filmi. 2019-cu ildə Kann kinofestivalında nümayiş etdirilmişdir. Film 92-ci Oskar mükafatlarında Ən Yaxşı Xarici Film nominasiyası üzrə namizədliyə göstərilmiş, lakin namizəd ola bilməmişdir.

## Məzmun
Krım tatarları olan Mustafa və oğlu Alim Rusiya-Ukrayna müharibəsində ölən böyük oğlu Nazimin cənazəsini götürdükdən sonra münaqişə yaşayırlar. Ailənin köçürmə siyasəti ilə yaşadığı keçmişinə görə Mustafa oğlunu Krım tatarlarının islam ənənəsi ilə dəfn etmək üçün həcc ziyarəti etməyə qərar verir. Hekayə meyitxanadan başlayır, daha sonra Kiyevdən Krım yarımadasına gedən yolda davam edir. Mustafa yuxusuzluq səbəbilə qəza törədir və maşın çuxura yuvarlanır. Maşını ən yaxın avtomağazaya aparan Alim avtomexanikin nəvəsi olan gənc ukraynalı qızla tanış olur və qız onu çaya getməyə razı salır. Bu zaman onlar pul kisəsini bir qrup yerli oğlana itirirlər. Alim və Mustafa itirilmiş əşyalarını geri qaytarmağa çalışarkən daha da yaxınlaşırlar. Vasya dayının evinə gələndə Mustafanın xəstəliyi üzə çıxır və vəziyyəti pisləşir. Bu ev ailənin Krımdakı əsl evindən çox da uzaqda yerləşmir. Mustafa səyahəti tamamlamaq üçün Vasya dayının qayığını götürməyə nail olur.

## Rollarda
* Ahtem Seidablayev Mustafa rolunda.
* Remzi Bilyalov Alim rolunda.

## Qəbul
*"[[Collider (veb saytı)|Collider]]"* və *"[[The Guardian]]"* filmi Ukrayna kinosunun ən yaxşı əsərləri siyahısına daxil ediblər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Karabaş Mustafa Ağa məscidi

**Karabaş Mustafa Ağa məscidi** — İstanbul, Bəyoğlunda, Topxanada yerləşən Osmanlı məscidi.
## Tarixi
Məscid XVI əsrdə Babüssəade Ağa Karabaş Mustafa Bin Qorqud bəy tərəfindən tikilmişdir. Məscid zaman-zaman təmir olunub. 1957-ci ildə mərhum baş nazir Adnan Menderesin əmri ilə sökülərək yenidən tikilib. Məscidlə vəhdət təşkil edən sufi xanədanı (), ibtidai məktəb və ibadətxanadan əsər-əlamət qalmayıb. Bəzi mənbələrdə bu xanədanlarda Qədr gecəsi mərasimlərinin keçirildiyi qeyd olunur. Bunu məscidin məzarlığından tapılan qəbir daşları da təsdiq edir. Xanədanda xidmət etmiş şəxslərin xronologiyası belədir: Molla-zadə Şeyx Mehmet Qasım Çələbi (1506), Karabaş Ramazan (1609), Misirli Ömər (1658), Karabaş İsgəndər (1667), Hacı Hüseyn (1717), Hacı Mehmet (1719), Hacı Nur Əhməd (1765), Hüseyn (1774), Hacı Abdullah (1785), Mustafa Mühsin (Kadiri, 1796), Seyyid Əbdülqədir (1802), Seyyid Mustafa (Sümbüli, 1807), Seyyid Əhməd (Qədiri, 1832), Şeyx Şakir (1860), Şeyx Əhməd (1908) və Hobcuoğlu Şakir bəy.

## Memarlıq xüsusiyyətləri
Ümumi sahəsi 295 m² olan məscidin divarları daş və kərpicdəndir. Kvadrat planlıdır, damı taxtadır. Tək eyvanlı minarə kərpicdən, konus isə təmir zamanı daşdan hörülmüşdür. Bir vaxtlar yaxınlıqda olan fəvvarənin epitafisi, sonralar xarici giriş qapısının sağ tərəfində (məscidin qapalı divarına) quraşdırılmışdır. Həyətində bərk mərmərdən oyulmuş və sərv motivləri ilə bəzədilmiş tarixi su anbarı var ki, son vaxtlar ağac materialı ilə örtülmüşdür. Fəvvarə divarla əhatə olunub. Qəbiristanlığı isə baxımsızdır. Dəmirci Qulu Yusuf Əfəndi Xəttat Əhməd Karahisari məktəbinin son nümayəndəsidir. Onun məzarlığında Kılıç Əli Paşa Məscidi kitabələrinin xəttatları Dəmirçi Qulu Yusuf Əfəndi və digər şəxslər dəfn olunub. Xəttat Dəmirciqulu Yusuf Əfəndinin əsl adı Yusuf Bin Abdullahdır. Məscidin yanındakı Topçu ocağına rəhbərlik edən Dəmirçi Əli Ağanın qulu olduğu üçün “Dəmirçiqulu” ləqəbi ilə tanınır. Qulların ata adı üçün Abdullah yazılması da mənbələrdə yer alır. Dəmirçiqulu, indiki adı Topxaneyi Əmirə olan Topçu ocağında "Ulufəli Duacı" olaraq xidmət edib. Ocaq yandırılmadan əvvəl ocaq başında dua edənlərə “Ulufəli Duacı” deyirdilər. Daha sonra bu vəzifə burada yerləşən Karabaş şeyxi Zaviyəyə tapşırıldı. Məscidin qəbiristanlığı da daş divarla əhatə olunub. Qəbiristanlığın Qılıç Əli Paşa Məscidi ilə üzbəüz küncündə antik porfir sütunundan hazırlanmış Xeyriyyə daşı da var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* https://web.archive.org/web/20160306162757/http://www.beyoglumuftulugu.gov.tr/cami/karabas-mustafa-aga-camii/44/
Fransada islam

**Fransada islam** — tərəfdarlarının sayı və əhəmiyyətinə görə Fransada ikinci ən böyük din, artım baxımından isə birincidir. Fransada müsəlmanların ən mühüm dini obyekti 1926-cı ildə əsası qoyulmuş və hazırda Əlcəzair hakimiyyətinin nəzarətində olan Paris Katedral Məscididir.

## Fransada İslam tarixi
Müsəlmanlar 717-ci ildə Akvitaniyanı və 719-cu ildə Narbonnanı işğal edərək İspaniyadan Fransaya gəldilər. Fransa ərazisində 732-ci ildə Poitiers tarixi döyüşü baş verdi. Müsəlmanların şimala doğru irəliləməsi Çarlz Martelin komandanlığı altında frank qoşunları tərəfindən dayandırıldı. 888-ci ildə Fransanın cənubunda ərəb koloniyası olan Fraxinet quruldu və təxminən 100 il mövcud oldu. Fransada uzun müddət praktiki olaraq heç bir müsəlman yox idi. XIX–XX əsrin əvvəllərində müsəlman əhalisi çox olan ərazilər — Əlcəzair, Tunis, Mərakeş Fransaya birləşdirildi. Müsəlmanların Fransa ərazisinə kütləvi axını Birinci Dünya müharibəsi zamanı, Şimali Afrikadan çoxlu sayda insanın ölkəni müdafiə etmək üçün cəlb edildiyi zaman baş verdi. Onların bir hissəsi sülh bağlandıqdan sonra Fransada qaldı. 1926-cı ildə Paris Katedral Məscidi Birinci Dünya müharibəsində həlak olmuş müsəlman əsgərlərin xatirəsinə açılmışdır.

## Məscidlər
Fransa Müsəlmanları Şurasının rəhbəri Dalil Əbu Bəkrin sözlərinə görə, 2015-ci ilin əvvəlində Fransada 2200 məscid var idi.. Onun fikrincə, mövcud məscidlərin sayı Fransada 7 milyon müsəlmanın mənəvi ehtiyaclarını ödəmirdi. Bununla bağlı Müsəlmanlar Şurası Fransada məscidlərin sayının artırılmasını tələb edib. Bu tələb dövlət qurumlarının islahatına cavabdeh olan nazir Tierri Mando və Fransa Yepiskoplar Şurası tərəfindən dəstəklənib. Milli Cəbhə partiyasının vitse-prezidenti Florian Filippo isə Fransada kifayət qədər müsəlman ibadət yerlərinin olduğunu bildirərək, məscidlərin ekstremizm yuvası olduğuna işarə etdi.

## Fransada böyük müsəlman ictimai təşkilatları
Hazırda Fransada bir neçə böyük müsəlman ictimai təşkilatı fəaliyyət göstərir. 1983-cü ildən Fransa İslam Təşkilatları İttifaqı fəaliyyət göstərir, 2014-cü ildən BƏƏ səlahiyyətliləri tərəfindən terrorçu qruplar siyahısına daxil edilib. 2003-cü ildə Fransanın Müsəlman Etiqad Şurası yaradıldı, burada 2013-cü il seçkilərinin nəticələrinə görə Mərakeşli nümayəndələr üstünlük təşkil edir, lakin onun rəhbəri Paris Katedral Məscidinin imamıdır. 2006-cı ildə Mərakeşin dəstəyi ilə Fransa Müsəlmanları Assosiasiyası yaradıldı. Hər iki təşkilat bir-biri ilə əlaqəlidir.

## İstinadlar
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin sədrlərinin siyahısı

**Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin sədrlərinin siyahısı** — 1991-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin adı Azərbaycan Respublika Ali Soveti olaraq dəyişdirilmiş, daha sonra isə onların bazasında Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi qurulmuşdur. Bu məqalədə hər 2 quruma rəhbərlik edən sədrləri ehtiva etməkdədir.

## Siyahı

## Müvəqqəti sədrlər
Milli Məclisin növbəti çağırışının birinci iclasını Milli Məclisin ən qocaman deputatı açır, Milli Məclisə seçilmiş deputatların siyahısını oxuyur və Milli Məclisin Sədri seçilənədək birinci iclası aparır. Aşağıdakı siyahıda müvəqqəti sədrlər sıralanmışdır:

### Qeydlər

## İstinadlar
Dong-A Universiteti

**Dong-A Universiteti** Cənubi Koreyanın Busan şəhərində yerləşən özəl universitetdir.Cənubi Koreyanın ikinci ən böyük şəhəri olan Busanda həm tibb fakültəsi, həm də hüquq fakültəsi olan yeganə özəl universitet və iki universitetdən biridir.
## Fakültə
Universitetin hərtərəfli bakalavr proqramları Bədən Tərbiyəsi, Təbiət Elmləri və Mühəndislikdən Sosial Elmlərə, Hüquq və Tibbə qədər sahələri əhatə edən 12 fakültə vasitəsilə təmin edilir.
## Tarix
1947-ci ilin avqustunda Dong-A Kollecinin yaradılması üçün yaradılan təşkilat, rəhbəri olaraq Sokdanq təxəllüsü olan Dr. Jae-hwan Jeong ilə birlikdə Dong-A Fondunun yaradılması üçün icazə almaq üçün Təhsil Nazirliyinə müraciət etdi. İcazə verildi və vəqf Dong-A Kollecini 30 dekabr 1947-ci ildə dörd illik kollec olaraq iki məktəbə bölünmüş beş şöbə ilə açdı: Liberal İncəsənət və Təbiət Elmləri Məktəbi və Hüquq Məktəbi. Tarix və İngilis dili kimi kafedralar 1950-ci illərin ortalarında yaradılmışdır. Mərkəzi Kitabxananın tikintisi 1957-ci ildə başa çatdırılmışdır. Hazırda universitetdə 9 aspirantura və 11 kollec, o cümlədən 28 bölmə və 55 ixtisas üzrə 13 kafedra fəaliyyət göstərir. Dong-A Universiteti Muzeyi 1959-cu ildə yaradılmışdır. 2007-ci ilə kimi onun kolleksiyasına 2 milli sərvət və 10 xəzinə daxil olmaqla 30.000-dən çox artefakt daxildir. O, 75-dən çox arxeoloji hesabat dərc edib və hər il Koreya Universitet Muzeyləri Assosiasiyasının sponsorluğu ilə keçirilən birgə sərgidə yeni materialları nümayiş etdirir.
Məzunlar arasında Koreya hökumətinin bir sıra nazirləri, eləcə də böyük Koreya şirkətlərinin rəhbərləri var.

## İstinadlar
Liberal sənət təhsili

**Liberal incəsənət təhsili** ( "azad" və  "sənət və ya prinsipial təcrübə") — Qərb ali təhsilində ənənəvi akademik kursdur. *Liberal incəsənət* *incəsənət* terminini konkret olaraq təsviri sənətdən daha çox öyrənilmiş bacarıq mənasında götürür. *Liberal sənət təhsili* liberal sənət dərəcəsi kursunda təhsilə və ya daha çox universitet təhsilinə istinad edə bilər. Belə bir təhsil kursu əsasən peşə, peşəkar və ya texniki, eləcə də dini əsaslı kurslarla ziddiyyət təşkil edir.

Təhsil kurikulumu üçün “liberal incəsənət” termini Qərbdə klassik antik dövrə aiddir, lakin mənasını xeyli dəyişmiş, əsasən onu genişləndirmişdir. Qədim və orta əsrlər mənasında yeddi mövzu ritorika, qrammatika və məntiq triviumuna və astronomiyanın kvadriviumuna (çox vaxt daha çox astrologiya), riyaziyyat, həndəsə və musiqiyə bölündü. Termin müasir mənası adətən bütün təbiət elmlərini, formal elmləri, ictimai elmləri, incəsənəti və humanitar elmləri əhatə edir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* Jacques Barzun. *The House of Intellect,* Reprint Harper Perennial, 2002.
* Brand Blanshard. *The Uses of a Liberal Education: And Other Talks to Students*. (Open Court, 1973. )
* Anthony Grafton and Lisa Jardine. *From Humanism to the Humanities: The Institutionalizing of the Liberal Arts in Fifteenth- and Sixteenth-century Europe*, Harvard University Press, 1987.
* Jean Guitton. *A Student's Guide to Intellectual Work,* The University of Notre Dame Press, 1964.
* Gilbert Highet. *The Art of Teaching,* Vintage Books, 1950.
* Sister Miriam Joseph. *The Trivium: The Liberal Arts of Logic, Grammar, and Rhetoric*. Paul Dry Books Inc, 2002.
* James V. Schall *Another Sort of Learning,* Ignatius Press, 1988.
* Antonin Sertillanges *The Intellectual Life,* The Catholic University of America Press, 1998.
* Henry Wriston *The Nature of a Liberal College*. Lawrence University Press, 1937.
* Fareed Zakaria. *In Defense of a Liberal Education*. New York: W.W. Norton & Company, 2015.

## Xarici keçidlər

*  Definition and short history of the Seven Liberal Arts from 1905.
* Otto Willmann. "The Seven Liberal Arts". In *[[Catholic Encyclopedia|The Catholic Encyclopedia]]*. New York: Robert Appleton Company, 1907. Retrieved 13 August 2012. "[Renaissance] Humanists, over-fond of change, unjustly condemned the system of the seven liberal arts as barbarous. It is no more barbarous than the Gothic style, a name intended to be a reproach. The Gothic, built up on the conception of the old basilica, ancient in origin, yet Christian in character, was misjudged by the Renaissance on account of some excrescences, and obscured by the additions engrafted upon it by modern lack of taste... That the achievements of our forefathers should be understood, recognized, and adapted to our own needs, is surely to be desired."
Yırtıcı 5: Qənimət (film, 2022)

**Yırtıcı 5: Qənimət** () və ya rəsmi adı ilə **Qənimət** (ing. *Prey*) — 2022-ci il ABŞ filmi. Film horror elementli elmi fantastika və döyüş janrındadır. Bu film "Yırtıcı" film franşizasının 5-ci fimidir və ilk 4 filmin ("Yırtıcı", "Yırtıcı 2", "Yırtıcılar" və "Yırtıcı 4") prikvelidir. Film, dünyaya Yırtıcıların il gəlişi və komançi hindi tayfasından olan qız *Naru*nun onu məhv etməsindən bəhs edilir. Əhvalat 1719-cu ildə baş verir.

## Rollarda

* Ember Midtander — *Naru*
* Deyn Dilyeqro — *Yırtıcı*
* Dakota Bivers — *Taabe*, Narunun qardaşı.
Vladimir Barvinok

**Vladimir Barvinok** (; ) — Ukrayna tarixçisi, ilahiyyat magistri, xristian kilsəsi tarixçisi, biblioqraf, yazıçı, Ukrayna Xalq Respublikasının lideri, bizantoloq, ukraynaşünaslıq və tarix müəllimi, Çerniqov vilayətinin fəxri vətəndaşı, Ümumukrayna Elmlər Akademiyasının elmi işçisi, Ukrayna Elmi Bibliologiya İnstitutunun əməkdaşı.
## Bioqrafik məlumat
1879-cu il iyunun 22-də Çerniqov vilayətində, əcdadlarının yüz ildən çox yaşadığı Oxrameviçi kəndində yerləşən ailə mülkündə anadan olub.

Çerniqov İlahiyyat Seminariyasını (1901), Kiyev İlahiyyat Akademiyasını ilahiyyat fakültəsini (1905), burada müəllimi liturq A. A. Dmitrievskinin, Sankt-Peterburq Arxeologiya İnstitutunun (1908) və Petroqrad Universiteti (1909) Tarix və Filologiya fakültəsini bitirmişdir.

1905-ci ildə əslən Umandan olan Yevgeniya Voloviklə evlənir, bir ildən sonra oğlu Boris dünyaya gəlir.

Katib köməkçisi (1905), kiçik katib, sonra Sinod Baş Prokurorluğu İdarəsinin katibi, ilahiyyat magistri, kollegial asessor (1911),  Nazirliyinin Pravoslav Kilsəsi İşləri İdarəsinin kiçik katibi, Pravoslav Rus Kilsəsinin Yerli Şurasının II şöbəsinin katibi (1917).

Eyni zamanda A. Geld adına (1912-1917) Petroqrad real məktəbində tarixdə dərs demişdir.

1918-ci ildən Kiyevdəki Ukrayna Dövlət Milli Kitabxanasının biblioqrafı, Din Nazirliyinin məsul işçisi, Kiyev texnikumunda ədəbiyyat və ukraynaşünaslıq müəllimi işləyir.

1919-1928-ci illərdə Ukrayna Elmlər Akademiyasının tarix-filologiya şöbəsinin əməkdaşı olmuşdur.

30 avqust 1924-cü ildə Arxeologiya Komitəsinin və Ukrayna Elmi-Tədqiqat Bibliologiya İnstitutunun katibi təyin olunur. Eyni zamanda (1924-1925) Mixaylovski bağında akademik kitabxananın ştatdankənar daimi işçisi idi.

1928-1930-cu illərdə Sofiya Komissiyasının və ÜmumUkrayna Arxeologiya Komitəsinin İncəsənət şöbəsinin katibi işləyir. 1930-cu ildə onun Yuri adlı nəvəsi anadan olmuşdur.

1930-1933-cü illərdə Ukraynada bütün arxeoloji işləri koordinasiya edən katib kimi fəaliyyət göstərir. 1937-ci ildə körpü mühəndisi olan oğlu Boris NKVD, Sovet gizli polisi tərəfindən həbs edilir. Barvinok onu bir daha görmür. Bu Vladimir Barvinokun ailəsinə qarşı ilk repressiya halı olmur. Ona yaxın olanlar həbslər və işgəncələr qarşısında daim qorxu içində yaşayırdılar. Barvinok həm Rusiya İmperiyasının, həm də müstəqil Ukraynanın ən yüksək eşelonlarının iştirakçısı olmaqla sovetlər üçün şirnikləndirici hədəf idi. Lakin çoxsaylı elmi dairələrdə nüfuzu onun şəxsi həbsini çətinləşdirirdi. Ömrünün sonlarına yaxın Barvinok slavyan və ukrayna mövzularında yazır. Əsərlərinin bir çoxu çap olunmamışdır. 1943-cü ildə Kiyevin almanlar tərəfindən işğalı zamanı həlak olur.
## Mənbə
* Chernihiv Regional Information Portal: Sivershchyna
* National Library of V.I. Vernadskyy
* Explanatory dictionaries
* Electronic library of journalism institute
* UKRAINIAN HISTORIANS of XX CENTURY
## İstinadlar
Droqobıçina (muzey)

**Droqobıçina muzeyi»** ( və ya *Droqobıç diyarşunaslıq muzeyi*) — Ukraynanın Lvov vilayətinin Droqobıç şəhərindəki tarix-diyarşunaslıq muzeyi.
## Tarixi
1940-cı ilin mayında Droqobiç vilayətinin regional tarix-diyarşünaslıq muzeyi kimi qurulmuşdur. Əvvəlcə 1894-cü ildə tikilmiş (hal-hazırda muzeyin tarixi şöbəsi yerləşir) qəza (rayon) sovetinin evi muzeyə verilmişdir.

1941-ci ilin mayında təbiət və incəsənət şöbələrinin ekspozisiyaları ilk ziyarətçilərini qəbul edir.

1959-cu ilin mayında Droqobiç rayonunun ərazisinin Lvov vilayətinə verilməsi ilə muzey regional diyarşünaslıq muzeyi kimi fəaliyyətini davam etdirir.

Muzeyin fondları Qraf Lyantskoronskinin kolleksiyalarına, Xirov Yezuit Məktəbinə, eləcə də Sambirdəki keçmiş muzeyin kolleksiyasının bir hissəsinə əsaslanırdı.

İndi "Droqobıçin" muzeyində altı şöbə var, ekspozisiyalar beş binada yerləşən 28 zalda yerləşdirilib.

Eksponatların sayı durmadan artır və əsas fondu əlli minə yaxın eksponatdan ibarətdir: qiymətli rəngkarlıq, qrafika, heykəltəraşlıq, tətbiqi sənət əsərləri, arxeoloji və etnoqrafik materiallar, sənədlər, fotoşəkillər, Droqobiç sənətkarlarının məhsulları, alətlər, məişət əşyaları. Eksponatlar arasında 17-ci əsrə aid nadir divar rəsmləri, orta əsr ikonaları, ilk çaplarara aid kitablar, 15-17-ci əsrlərə aid italyan mayolikasının kolleksiyası və 16-19-cu əsrlərə aid Çin çinisi, portret nümunələri və s. var.

2001-ci ildə sənət muzeyinin kolleksiyası Droqobıçda doğulub yaşayan yazıçı və rəssam Bruno Şulsun rəsmləri (divar şəkilləri) ilə tamamlanır.

2005-ci ildə muzey İncəsənət Sarayının yerləşdiyi şəhərin ən gözəl memarlıq tikililərindən birinə köçür. Burada tammiqyaslı rəsm sərgiləri keçirilir, daimi ekspozisiyalar açıqdır.

Muzeydə maraqlı taxta memarlıq abidələri şöbəsi vardır: Ucaltma kilsəsi (1613) və Ukraynanın ən qədim kilsələrindən biri olan Müqəddəs Yura kilsəsi. Hansı ki, 2013-cü ildə "Polşa və Ukraynada Karpat bölgəsinin taxta kilsələri" obyektinin bir hissəsi olaraq UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Rəsmi sayt
* Музей на сайте Дрогобычского городского совета
Strofant

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Adi sığırçın

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

Azərbaycanda 4 yarımnövü qeydə alınmışdır. Qafqaz yarımnövü Samur, Dəvəçi ovalığını, Lənkəran sahəsini, Kiçik Qafqazın dağətəklərində məskunlaşır. Qalan 2 yarımnöv aran rayonlarda qışlamada müşahidə olunur. Yaşlı sığırçın qara rəngdə parlaq metallik çalarlıdır. Qanadları və quyruğu qonurdur. Payız-qış mövsümündə bütün bədəni sıx-ağ çillərlə örtülür. Cavanlar qonurdur. Sürü halında gəzir. Yemini torpaqda və ağaclarda yığır. Çox vaxt ev heyvanları ilə qida kommensalizini və protokooperasiya əmələ gətirir. Növün Arealı Avropa, Asiya, Şimal-Qərbi Afrikadır. Arealın cənub hissələrində qışlayır. Azərbaycanda adi oturaq quşdur. Qış mövsümündə şimaldan və dağlardan uçub gəlmiş fərdlərin hesabına aran rayonlarında çoxsaylı olur. Yerli populyasiyanın fərdləri mövsüm ərzində 2 dəfə çoxalır. Yuvasını qapalı şəraitdə koğuşlarda, yuvalarda, binaların amları altında və.s qurur. Aprel-iyulda 4-7 göy yumurta qoyur. Valideynlərin təkrar çoxalma dövründə  cavanlar ayrıca dəstələr əmələ gətirir. Həşərat və giləmeyvə ilə qidalanır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mayna

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.

Azərbaycanda nominativ yarımnövü olan eyni adlı politipik növlə təmsil olunmuşdur. Adi sığırçından bir qədər kiçikdir. Rəngi əlvandır: başı, boynu, qanadları, və quyruğu qara, qarnı, qanadlarının üstündə və quyruğunun ucundakı zolaqlar ağdır, qalan lələkləri qonurumtul-çəhrayıdır. Dimdiyi ayaqları və gözünün altındakı xal sarıdır. Növün Arealı Asiya olsa da bir çox dünya ölkələrinə aparılmışdır. Yaşayış məntəqələrində oturaq yaşayan tamamilə sinantrop quşdur. Sürü halında gəzir və yuvalayır. Bakıda ilk dəfə yuvalanması 1983-cü ildə qeydə alınmışdır. İyunda 3-5 göy yumurta qoyur. Yuvası damların altında və divarların yarpaqlarında olur. Həşəratlar və mədəni bitkilərin giləmeyvələri ilə qidalanır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Acridotheres tristis
Adi süzər

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

Azərbaycan faunasına iki yarımnövü daxil olur. Lənkəran təbii vilayətində yaşayan İran və qalan meşələrdə məskunlaşmış Qafqaz yarımnöləri. Bədəninin üst tərəfi qonurumtul-qəhvəyi, uzununa ağımtıl çilli, altı ağdır. Qanadları və quyruğu köndələn açıq zolaqlıdır. Tək-tək cə ya cütlərlə gəzir. Səsi sakit nəğməsi cingiltili cəh-cəh şəklindədir. Arealı Avropa, Asiya, Şimali Amerikadır. Meşələrdə, parklarda və köhnə ağacları olan bağlarda məskunlaşır. Oturaq həyat tərzi keçirir. Yuvasını koğuşda və ya ona bənzər örtülü yerdə qurur. Apreldə və iyunda 7 ağ, qırmızı-qəhvəyi xalları olan yumurta qoyur. Mövsüm ərzində iki dəfə çoxalır. Qışda ovalıqlara enir. Cücülər və onların sürfələri ilə qidalanır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qısabarmaq süzər

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

Azərbaycan hüdudlarında, Astara rayonunda Kiçikasiya yarımnövü aşkar edilmışdir. Adi süzərə çox oxşayır, ancaq qaşları və bədəninin altı ağ, qarnında və böyürlərində qara-qonur çalar vardır. Arxa barmağının caynağı 7,5 mm-dən uzun deyildir. Ağac gövdələrində tək-tək və ya cütlərlə olur. Növün arealı Avropa, Şimal-Qərbi Afrika, Türkiyə, güman ki, İranın şimal-qərbidir. Oturaq yaşayır, ancaq qışda köçmələr edir. Azərbaycanda statusunun müəyyənləşməsi üçün əlavə materiallara ehtiyac duyulur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Meliorasiya mühəndisliyi

**Meliorasiya mühəndisliyi** — ixtisasında çayların və digər su mənbələrinin su еhtiyatlarından istifadə еtmək üçün inşa оlunan hidrоtехniki qurğuların layihələndirilməsi, tikintisi, istismarı və оnların tədqiqi üzrə mütəхəssislər hazırlanır. Bu iхtisasda tələbələrə su anbarlarının layihələndirilməsi, su еnеrjisindən istifadə оlunması, hidrоеnеrgеtik qurğular sistеminin yaradılması (su еlеktrik stansiyalarının tikintisi), su nəqliyyatı qurğuları tikintisi (gəmi hərəkəti yоlları və şlüzlər, gəmi qaldıranlar, gəmiçilik limanları) və digər su nəqliyyatı yоllarından istifadə оlunması, balıqçılıq təsərrüfatında yaradılan hidrоtехniki qurğular və daşqın sularından mühafizə üçün yaradılan hidrоtехniki qurğular kоmplеksi və s. öyrədilir. “Meliorasiya mühəndisliyi”  ixtisasına yiyələnən məzunlar əkinə yararlı tоrpaq sahələrindən səmərəli istifadə еtmək üçün həyata kеçirilən kоmplеks mеliоrasiya tədbirlərini: müasir tələbatlara uyğun müхtəlif kоnstruksiyalarda irreqasiya və kоllеktоr-drеnaj sistеmlərinin layihələndirilməsini, tikintisini, istismarını, tоrpaq və su еhtiyatlarından səmərəli istifadə оlunması üsullarını,mеliоrasiya tikintilərinin ətraf mühitə təsirini öyrənir və gеniş prоfilli mütəхəssis kimi hazırlanır. Bu iхtisas və iхtisaslaşmaları bitirmiş mütəхəssislər Azərbaycan Mеliоrasiya və Su təsərrüfatı ASC-nin tabеliyində оlan müəssisələrdə, bu sahə üzrə fəaliyyət göstərən еlmi-tədqiqat institutlarında, su еlеktrik stansiyalarının tikinti və istismarında, həmçinin dəniz hidrоtехniki qurğuların tikintisində işləyə bilərlər.

## Təsviri

Son 100 il ərzində təcrübəli mühəndislər Meliorasiyaya çayların əhliləşdirilməsi, nəhəng bəndlərin və kanal işlərinin tikintisi və Amerika Qərbinə məskunlaşma gətirən nəhəng elektrik stansiyalarının idarə edilməsi ilə vurğulanan zəngin tarix vermişlər. Meliorasiya və su təsərrüfatı tikintisi mühəndisliyi ixtisas üzrə magistratura təhsilini bitirən məzunlar tikinti-montaj, sənaye, istismar, su təsərrüfatı və enerji sahəsində, elmi-tədqiqat təşkilatlarında çalışa,həmçinin istənilən növ tikinti işlərinə rəhbərlik edə bilmə bacarıqlarına malik olurlar.Magistratura mərkəzində meliorasiya və su təsərrüfatı tikintisi mühəndisliyi ixtisasına yiyələnən tələbələr ətraf mühitin mühafizəsi üzrə dövlət təşkilatlarında çalışa və su təsərrüfatı obyektlərinin və hidromeliorativ sistemlərin istismarı və yenidən qurulması ilə məşğul ola bilərlər. Bu gün meliorasiya mühəndisinin müəyyən bir intizam daxilində rol və məsuliyyətləri hər biri bu sahədə çalışan şəxsin yenilik və yaradıcılığına meydan oxuyan saysız-hesabsız layihə və proqramları əhatə edə bilər.Məsələn, inşaat mühəndisi bir layihədə sərfəli körpü və ya bənd layihələndirməkdən başqa bir layihədə bataqlıq ərazilər və ya balıq yetişdirmə koyları yaratmağa keçə bilər. Böyük çay sistemlərinin əməliyyat modellərinin yaradılması, bəndlərin təhlükəsizlik yoxlamalarının aparılması - iri betondan tutmuş kiçik torpaq konstruksiyalara qədər, nəhəng su elektrik stansiyalarının saxlanması... bütün bu vəzifələr - və daha çox! Meliorasiya mühəndisliyi maraqlı mühəndislik karyerasının bir hissəsidir.

## İstinadlar
Holşteyn-Qlükştadt

**Holşteyn-Qlükştadt hersoqluğu** — Müqəddəs Roma imperiyasının ən şimal vilayəti. Bura Danimarka kralı tərəfindən idarə olunan Holşteynin bir hissəsi daxil idi, paytaxtı Qlükştadt şəhəri idi.

## Siyasi sistem
Dövlət başçısı Danimarka kralı olan hersoqdur. Qanunverici orqan olan Holşteyn Əmlak Assambleyası mülkiyyət hüququ əsasında seçicilər tərəfindən seçilirdi.

## Qanuni sistem
Hersoqluqda ali məhkəmə Şlezviq-Holşteyn-Lauenburq Ali Apellyasiya Məhkəməsi idi.

## İstinadlar
Daloa

**Daloa** — Kot-d'İvuar Respublikasının paytaxtı. Yamusukronun qərbində yerləşir. Kot-d'İvuar Respublikasının ən böyük 3-cü şəhəridir. Daloa özəlliklə kakao ticarəti üçün önəmli mərkəzdir.

## Haqqında
Daloa Kot-d'İvuarın qərbində yerləşən bir şəhərdir. Həm Sassandra-Marahoué bölgəsinin həm də Haut-Sassandra bölgəsinin mərkəzidir. Eyni zamanda Daloa departmanının mərkəzi və bir alt vilayətidir. Daloa eyni zamanda bir kommunadır. 2014-cü il əhalinin siyahıya alınmasına görə 245.360 əhalisi ilə ölkənin 3-cü böyük şəhəridir. Şəhərə Daloa hava limanı xidmət edir və Cathédrale du Christ-Roi'dəki katedralla Roma Katolik yepiskopluğuna ev sahibliyi edir.

## Tarixi
Şəhər 2002-dən 2004-ə qədər davam edən Kot-d'İvuar vətəndaş müharibəsində dəfələrlə əl dəyişdirib.16 oktyabr 2002-ci ildə hökumət qüvvələrinin şəhəri ələ keçirməsindən sonra şimaldan 50 sivilin hökumət qüvvələri tərəfindən öldürüldüyü iddia edildi. Beynəlxalq Amnistisya Təşkilatı bu hadisəni bir qətliam olaraq adlandırdı və hərbi üniformalı şəxslərin Kot-d'İvuar Yurtsevər hərəkatını dəstəklədiyindən şübhələnilən insanları öldürdüyünü bəyan etti. Qurbanların müsəlman adlarına dayandırıldığı və ya Mali,Burkina-Faso və Qvineya mənşəli olduğu iddia edildi. Kot-d'İvuar rəhbərliyi bu hadisə ilə bağlı araşdırma əmri verdi, ancaq hökumət qüvvələrinin günahkar olmadığı deyildi. Bununla birlikdə heç bir ittiham gətirilmədi və Mart 2007-də prezident Laurant Gbagbo ilə üsyançı lider Guillaume Soro arasında Ouagoudaugou sülh müqaviləsi imzalandı. Bu müqavilə insanlığa qarşı işlənmiş cinayətlər, müharibə cinayətləri, iqtisadi cinayətlər və bu dönəmdə işlənən cinayətlər üçün ümumi əfv sərəncamını əhatə edirdi.
Fevral 2012-də Beynəlxalq Cəza Məhkəməsi bu hadisəni araşdırmağa qərar verdi.

## Dil
Qru şöbəsinə ait bir Niger-Konqo dili olan Bete dili danışılır.

## Yaşayış məntəqələri
Daloa vilayətinin otuz dört kəndi və 2014-dəki əhalisi nunlardır:

## Məşhurlar
* Musiqiçi Ernesto Djédjé
* Akademik siyasətci ve qısa hekayə yazarı Séry Bailly
* Tarixçi və diplomat Pierre Kipré
* Kelt futbolçusu Vakoun Issouf Bayo.

## Qardaş şəhərlər
Po, Fransa 1984-dən bəri Kampinas, Braziliya 1982-dən bəri

## İstinadlar
Şlezviq

**Şlezviq** (, ) — Avropanın şimalında tarixi vilayət, keçmiş hersoqluq.

1920-ci ildən, Birinci Dünya müharibəsinin nəticələrinə görə, hersoqluq Danimarka  və Veymar Respublikası arasında bölünmüşdür. Hal-hazırda Aİ-nin Cənubi Yutlandiya-Şlezviq dövlətlərarası iqtisadi zonasını təşkil edir.

## Siyasi sistem
Dövlət başçısı Danimarka kralı olan hersoq idi. Qanunverici orqan olan Şlezviq Əmlak Assambleyası mülkiyyət hüququ əsasında seçicilər tərəfindən seçilirdi.

## Qanuni sistem
Ali məhkəmə Şlezviq-Holşteyn-Lauenburq Ali Apellyasiya Məhkəməsi idi.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* Палудан Х. и др. История Дании / Под ред. Стена Буска и Хеннинга Поульсена. — 1-е изд. — М.: Весь мир, 2007. — 608 с. — .
Lübek knyazlıq-yepiskopluğu

**Lübek knyazlıq-yepiskopluğu** ( və ya *Hochstift Lübeck*) — 1180-ci ildən 1803-cü ildə Almaniya mediatizasiyasına qədər Müqəddəs Roma imperiyası daxilində mövcud olmuş dini knyazlıq. Knyazlıq müasir Şlezviq-Holşteyn ərazisində yerləşirdi və 1500-cü ildən Aşağı Saksoniya imperiya dairəsinin bir hissəsi olmuşdur.

## Gerbi
Əvvəlcə Lübek knyazlıq-yepiskopluğunun gerbi qırmızı bir sahədə qızıl xaçın təsvir olunduğu heraldik qalxandan ibarət idi. Yepiskop tiarası qalxanın üstündə, yepiskop əyrisi isə qalxanın arxasında yerləşdirilmişdir. Son dövrdə gerb əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirilmişdir. Burada qalxanın sahəsi göy rəngə dəyişdirilmiş və yepiskop tiarası qızıl rəngli xaç kimi xaçın üstündəki qalxanın içərisinə yerləşdirilmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
Yevgeni Qrinko

**Yevgeni Grinko** (Rusca: Евгений Гринько; ) — Rusiya musiqiçisi və pianoçu ifaçısı.

## Həyatı
1984-cü ildə Rusiyanın Jukovski kəndində doğulmuşdur. Greendaizer adı ilə də tanınır. Müxtəlif rus qruplarında fəaliyyət göstərən musiqiçidir. Joy Division’ın Love Will Tear Us Apart musiqilərinə bir ordu qrupu üçün etdiyi düzənləmə ilə orkestr sahəsinə keçmişdir. Türkiyədə Rusiyadan daha çox məşhur olan musiqiçi burada bir neçə konsert vermişdir.

## Yaradıcılığı
Dünyada bir çox ölkədə konsert verən Yevgeni Qrinko çıxışlarında geniş bir skripka, akkordeon qrupu ve davulcu ilə səhnə alır. Sənətçinin 'Morning in Pripyat' musiqisi də məşhurdur. Bununla belə Evgeny Grinko Valse adlı bəstəsi ilə YouTube da 30+ milyon izlənmişdir.

## İstinadlar
Kumasi

**Kumasi** (Çvi dialekti ilə **Kumase**) — Qanada, ölkənin paytaxtı Akkradan sonra ikinci böyük şəhər. 2012-ci ilin məlumatına görə, əhalisi 1,989,062 nəfərdir. Qana Aşanti vilayətinin inzibati mərkəzidir.

Kumasi keçmişdə çoxlu çiçək və bitki növlərinə ev sahibliyi etdiyinə görə alternativ olaraq "Bağ şəhəri" kimi tanınır. Bu ərazidəki yaşayış məskənləri Neolit dövründən məlumdur, lakin Kumasi 1615-ci ildən şəhər statusu almış və Aşanti imperiyasının mərkəzinə çevrilmişdir. Kumasidə Aşanti hakimi aşantihenenin iqamətgahı yerləşir. Kumasi Hava Limanı xidmət göstərir.

## İstinadlar
Aşantihene

**Aşantihene** — Aşanti imperiyasının, Aşantiland mədəni bölgəsinin və aşantilərin mütləq monarxı. Aşanti xanədanları olan Abohyen və Beretuo sülalələrinə qədər gedib çıxır. Osey Tutu Opemsu (I Osey Kofi Tutu) 1701-ci ildə Aşanti imperiyasını qurmuş və Aşantihene tacını almışdır. Osey Tutu 1717-ci ildə döyüşdə ölənə qədər Aşanti taxtını saxlamış, Aşanti monarxiyasının tarixində altıncı kral olmuşdur.

Aşanti imperiyası 1902-ci ildə Britaniyanın protektoratına çevrilmiş və aşantihene institutu ləğv edilmişdir. 1926-cı ildə ingilislər 1896-cı ildə Seyşel adalarına sürgün edilmiş I Prempeyə sürgündən qayıtmağa icazə vermişdilər. Ona aşantihene yox, kumasehene titulunu almağa icazə verilmişdir. Bununla belə, 1935-ci ildə ingilislər Aşanti imperiyasının müstəqilliyini qismən dirçəltməyə cəhd göstərmiş və aşantihene titulu yenidən istifadə olunmağa başlamışdır.

Aşantihenenin iqamətgahı Kumasidə yerləşən Manhiya Sarayıdır.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* Kevin Shillington, 1995 (1989), *History of Africa*, New York: St. Martin’s Press.

## Əlavə ədəbiyyat
* Robert B. Edgerton, 1995, *The Fall of the Asante Empire. The Hundred-Year War for Africa’s Gold Coast*. New York: The Free Press. 
* Alan Lloyd, 1964, *The Drums of Kumasi*, London: Panther.
* Ernest E. Obeng, 1986, *Ancient Ashanti Chieftaincy*, Ghana Publishing Corporation. 

## Xarici keçidlər
* BBC News | Africa | Opoku Ware II | Rites for Ashanti king
* Ashanti Kingdom at the Wonders of the African World, at PBS
* Kingdom of Ashanti Kings And Queens Of Asante. Retrieved 8 November 2012.
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin sədr müavinlərinin siyahısı

**Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin sədr müavinlərinin siyahısı** — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin sədarətində təmsil olunan 1 nəfər sədrin birinci müavini və 3 nəfər sədr müavinlərinin siyahısı

Milli Məclisin Sədri vəzifəsi müvəqqəti boşaldıqda Milli Məclisin Sədrinin birinci müavini, o olmadıqda Milli Məclisin Sədrinin daha yaşlı müavini, o olmadıqda isə Milli Məclisin Sədrinin müavini Milli Məclisin Sədri seçilənədək onun səlahiyyətlərini həyata keçirirlər.

Milli Məclisin Sədrinin müavinləri Milli Məclisin deputatları sırasından açıq səsvermə yolu ilə seçilir. Milli Məclisin Sədrinin müavini vəzifəsinə namizədliyi ilk növbədə Milli Məclisin Sədri, sonra isə Milli Məclisin deputatları irəli sürə bilərlər. Milli Məclisin Sədri və hər deputat Milli Məclisin Sədrinin birinci müavini və müavini vəzifələrinin hər birinə yalnız bir namizəd göstərə bilərlər. Öz namizədliyinə etiraz müzakirəsiz və səsvermə keçirilmədən qəbul edilir. Səsverməyə azı 7 deputatın tərəfdar çıxdığı namizədlər buraxılır. Namizədlər çıxış edə və deputatların suallarına cavab verə bilərlər. Namizədlər üzrə müzakirələr keçirilir. Açıq səsvermə nəticəsində azı 63 deputatın səsini almış namizəd Milli Məclisin Sədrinin müavini seçilir. Namizədlərin heç biri azı 63 səs almadıqda, bu Daxili Nizamnamənin 27-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada səsvermənin ikinci dövrəsi keçirilir. İkinci dövrədə heç bir namizəd 63 səs ala bilməzsə, başqa namizədlər göstərilməklə yeni seçkilər keçirilir. Milli Məclis Sədrinin müavinlərinin seçilməsi Milli Məclisin qərarı ilə rəsmiləşdirilir.

## Mövcud sədr müavinləri
VI çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin sədr müavinləri aşağıdakı kimidir:

## Sədrin birinci müavinlərinin siyahısı

## Sədr müavinlərinin siyahısı

## İstinadlar
Nancy10

***Nancy10*** Livan müğənnisi Nənsi Əcrəmın 10-cu studiya albomudur. Albomun buraxılış tarixi 2020-ci il olaraq nəzərdə tutulsa da, pandemiya səbəbilə təxirə salınaraq, 10 iyul 2021-ci ildə buraxıldı və 14 mahnıdan ibarətdir.

## Mahnı siyahısı
# Salamat
# Baddi Hada Hebbou
# Hobbak Bi Ye'wa
# Meshkeltak Alwahidi
# Hayda Ana
# Gayya Maak
# Ya Nas Goulouli
# Ma Te'tezer
# Aala Shanak
# Miyye W Khamsin
# Yama
# Hayat
# Hagat Khousousiya
# Aateb W Loum
Novruz xonçası

**Novruz** — bir bayram kimi baharın gəlməsi münasibətilə geniş miqyasda qeyd olunur və sevincli bir hala — qışın qurtarmasına həsr olunur.

Novruz bayramını qeyd etmək təzə ili, baharın ilk gününü qarşılamaq deməkdir. Təqvimdə baharın ilk günü isə günəşin bir illik fırlanması ilə əsaslanır.
Bayram ərəfəsində müxtəlif cür adət-ənənələrlə rastlaşmaq olar. Küsülülərin barışması, qapılara qulaq asmaq, yumurtanın döyüşdürülməsi, papaq atma və başqa inanclar bu günləri əyləncəli edir. Novruz bayramının vacib sayılan atributlarından biri də xonçadır. Xonça il təhvil olanda artıq hazır olmalıdır. Novruzda xonça bəzəmək adəti qədimdir. Bu barədə orta əsr mənbələrində də məlumat vardır. Bəs bayram xonçası necə bəzədilməlidir? Yurdumuza qədəm qoyan bahar, xonçada nələri görmək istəyir? Novruz xonçası bayram axşamı hazırlanır. Xonçada "s" hərfi ilə başlayan 7 nemətin olması mütləqdir. Səməni həm də həyatın dirçəlməsi deməkdir. Ona görə də ondan hazırlanan halva 7 evə paylanır. Bayram süfrəsində vacib sayılan digər nemət yumurtadır. Yumurta həyatın, dünyanın yaranışı mənasını daşıyır. Bayram şirniyyatlarının hərəsinin isə öz mənası vardır. İl təhvil olanda, süfrədə qovurğa və qoz, fındıq da görmək istəyir. Qovurğa bərəkət, qoz, fındıqsa güc deməkdir.

## İstinadlar
Volodimir Tixiy

**Volodimir Viktoroviç Tixiy** (; ) — Ukrayna kinorejissoru, ssenaristi və prodüseri . Sənədli və bədii filmlər çəkir. O, Ukrayna Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvüdür, eləcə də, Ləyaqət inqilabı haqqında bir sıra tarixi və sənədli filmlərə görə 2018-ci ildə Taras Şevçenko adına Ukrayna Milli Mükafatının laureatıdır.

## Həyatı
Volodimir 25 fevral 1970-ci ildə Lvov vilayətinin Çervonoqrad şəhərində anadan olmuşdur. Liseyi bitirdikdən sonra Volodimir 1987-ci ildə Çervonoqrad Mədənçilik Texnikumuna daxil olmuşdur. 1989–1991-ci illərdə Sovet ordusunun tərkibində olmuş, Belarusda dəniz aviasiyasına xidmət göstərmişdir.

Daha sonra 1992-ci ildə Karpenko-Kari adına Kiyev Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunun rejissorluq fakültəsinə daxil olmuş, 1997-ci ildə məzun olmuşdur. O, *"Studio 1+1"* və *"Danapris-Film"* kimi telestudiyalarda işləmiş və Verka Serduçka ilə həmin dövrün məşhur olan bir verilişin rejissoru olmuşdur.

Daha sonra telefilm və teleseriallar rejissorluğuna başlamışdır. Diqqətini sənədli filmlərə çevirmiş və nəhayət, bədii filmlər çəkməyə başlamışdır. Çəkdiyi filmlərin əksəriyyətində həm də ssenaristdir. Yeganə istisna hal ssenarisinin həmmüəllifi olduğu "Yeddinci marşrut" (1997) filmidir. "Götlər. Arabesklər", "Əlvida, Ukrayna!" və "Babil'13" kimi film layihələrinin yaradıcısıdır.

## Mükafatları
2018-ci ildə Ləyaqət inqilabına dair tarixi sənədli filmlərinə görə Ukraynanın Taras Şevçenko adına Milli Mükafatının laureatlarından biri olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Şərqi Azərbaycan ostanında yerləşən su anbarlarının siyahısı

Şərqi Azərbaycan ostanında bir çox su anbarı yerləşir. Bu anbarlardan içmə, sulama, elektrik məqsədilə istifadə edilir. Anbarların doluluq miqdarı yağışlardan və qar əriməsindən asılı olaraq illik dəyişməkdədir. Bunlara əlavə olaraq, anbarlar yelkən, balıqçılıq və turistik fəaliyyətlər üçün də istifadəyə açıqdır.

## Həmçinin bax
* Şərqi Azərbaycan ostanının çayları
* Şərqi Azərbaycan ostanının dağları

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
*