open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Prut

**Prut** (, , ) — Ukraynada, Moldovada və Rumıniyada çay, Dunay çayının sol qolu. Moldovanın Rumıniya ilə dövlət sərhəddi Prut çayından keçir. Çayın uzunluğu 989 km, hövzəsinin sahəsi isə 27.5 min km²-dir. Şərqi Karpat dağlarından başlanır. Yağış və qar suları ilə qidalanır. Yanvardan martadək (45–50 gün) donmuş olur (mülayim havada buz örtüyü əriyir). Əsas qolları Rakovets, Çuqur, Çeremoş, Jijiya, Baxluy çaylarıdır. Leovo şəhərinədək gəmiçiliyə yararlıdır. 1978-ci ildə Rumıniya ilə Moldova arasında çayın üzərində həcmi 1085 milyon m³ olan su anbarı ilə birlikdə hidrotexniki qovşaq tikilmişdir. Yaremça, Kolomıya, Siyatın, Çernovtsı, Novoselitsa, Ungenı, Leovo şəhərləri Prut sahilində yerləşir.

1941-ci ildə K. A. Qasımov bir neçə döyüşçü ilə Prut üstündəki mühüm strateji əhəmiyyətli 3 körpünü partlatmış və alman-faşist qoşunlarının sol sahilə çıxmasını xeyli ləngitmişdi.

## Həmçinin bax
* Birlad (çay)

## İstinadlar
Sannakçi

**Sannakçi** () – Koreya mətbəxinə aid yemək növü. Üzərinə bir qədər küncüt və küncüt yağı tökülmüş, kiçik səkkizayağın ətraflarından ibarətdir. Səkkizayağın ayaqları doğranmış halda olsa da, hərəkət edir. Sannakçinin başqa bir növündə səkkizayaq bütöv şəkildə süfrəyə verilir.

## Yeyilməsi
Səkkizayağın ayaqları kiçik hissələr şəklində doğranır və süfrəyə boşqabda təqdim olunur. Hərəkət edən hissələr yeyilərkən ağıza və ya boğaza yapışa bilər.

Sannakçi Koreyada çiy dəniz məhsulları restoranlarında, həmçinin bəzi barlarda sifariş edilə bilər.

## Təhlükəli tərəfi
Sannakçi yeyən şəxsin boğulması halları da qeydə alınmışdır. Odur ki, bu yeməyin istehlakı zamanı ehtiyatlı olmaq vacibdir.

## Ədəbiyyat
* 5 Korean foods for adventurous eaters Chincha.co.uk

## Xarici keçidlər
* An English Teacher in Korea's Sannakji Experience 2007/07 blogspot.com
Xiromantiya

# Süleyman dairəsi
# Ürək xətti
#  Baş və ağıl xətti
#  Həyat xətti
#  Mars xətti 
#  Ailə dairəsi
#  Tale xətti
#  Şövq yolu
#  Biləkdəki xətlər
#  Saturun dairəsi
#  Apallon dairəsi
#  Venera kəməri
#  Uşaq xətti 
#  Nikah xətti
#  Günəş xətti
#  İntuisiya xətti
#  Ciyər xətti
#  Səyahət xətti

## İstinadlar
Pskov gölü

**Pskov gölü** — Rusiya Federasiyasının Pskov vilayətində göl. Estoniya ilə sərhəddədir. Sahəsi 710&nbsp;km²-dir. Çud gölü ilə birlikdə vahid su hövzəsi olan Çud-Pskov gölünü təşkil edir.

## Mənbə
*ASE, VIII cild, Bakı, 1984-cü il, səh. 37
İynəlilər

**İynəlilər** və ya sancanlar () saplaqqarıncıqlılar () yarımdəstəsinin infradəstəsi.

## Ümumi məlumat
İnfradəstə eşşəkarılarını, arıları və qarışqaları birləşdirir. Onların demək olar ki, hamısı şəklini dəyişmiş yumurtaqoyan və zəhər vəzilərindən ibarət olan iynə ilə yaraqlanmışdır. Sancan pərdəqanadlıların biologiyası mürəkkəb və rəngarəngdir. İynəlilərin müxtəlif qruplarında nəsil qayğısı ilə bağlı olan ictimai həyat tərzi meydana gəlmişdir.

## Təsnifatı
* Arıkimilər (*[[Apoidea]]*)
* Betilonimoidlər (*Bethylonymoidea*)
* Xrizidoidlər (*Chrysidoidea*)
* Vespoidlər (*Vespoidea*)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ITIS

## Həmçinin bax
Yutlandiya

**Yutlandiya **(, : "Yutlar ölkəsi", ) ― Danimarka torpaqlarının böyük bir qisminin yerləşdiyi və cənub ucu Almaniyada qalan yarımada. Yarımadanın ⅔ hissəsi Danimarkanın payına düşür. 1920-ci il referendumuna əsasən Danimarka ərazisi yarımadanın cənubuna doğru genişləndirilmişdiir. Sahəsi 40,000 km² təşkil edir. Bu yarımadanın ən önəmli şəhərləri Odense, Arhus, Esbjerg, Souderborg, Abenra, Tonder, Kolding, Flensburq, Şlezviq və Kildir.

Çox güman ki, 5-ci əsrdə Anqllar və Saksonlarla birlikdə Britanyanı istila edən Yutilərin doğma torpaqlarıdır.

### Şəhərlər
Danimarkanın Yutlandiyaya düşən ən  böyük şəhərləri:

# Aarhus
# Aalborg
# Esbjerg
# Randers
# Kolding
# Horsens
# Vejle
# Herning
# Silkeborg
# Fredericia
# Viborg
# Holstebro
# Sonderborg
# Hjorring
# Frederikshavn
# Haderslev
# SkivE

Aarhus, Randers, Kolding, Horsens, Vejle, Fredericia, Haderslev kiçik şəhərləridir.

## İstinadlar

### Əsas Şəhərlər
* Yutlandiya Yarımadasının Almanyaya aid olan kəsimindəki ən böyük şəhərləri Kiel, Lübesk, Flensburg, və Neumunster.

## Galeriya

File:Jutland peninsula 2.png|Jutland yarımadası
Image:Jutland Peninsula map.PNG|Jutland yarımadasının tarihsel yerleşim bölgeleri
File:KielerStadtzentrumLuftaufnahme.jpg|Kiel, Cimbrian yarımadasının Alman sınırındaki en büyük şehridir.
File:Hafen St Marien Flensburg2007.jpg|Flensburg, sayı baxımından ən çox  Danimarkalı az olan  şəhərdir.


## Mənbə
* Qərbi Danimarka rəsmi tanıtım saytı(İngilizcə) 
* Schleswig-Holstein rəsmi tanıtım saytı(İngilizcə)
Triptix

**Triptix** (dan — üçqat qatlanmış) — üç rəsmdən, barelyefdən ibarət olan bir rəsm əsəri. Üç əsər bir görüntünün sərbəst şəkildə ifadə edir və birgə asılır. Triptix bir çox əsərdən ibarət olan poliptixin bir növüdür.

## Mənbə
*
Esbyerq

**Esbyerq** — Yutlandiya yarımadasının cənub qərbində yerləşən Danimarka şəhəri. Liman şəhəri olan Esbyerqin şəhər bələdiyyəsi və bələdiyyə məclisi var. 1 yanvar 2013 tarixində  şəhərin əhalisinin sayı 71.491 nəfər təşkil etmişdir. Yutlandiya yarımadasının ən böyük şəhəri olan Esbyerq Danimarkanın 5 böyük şəhərindən biridir.

## Tarixi

Esbyerq 1868 ci ildə əvvəlcədən Danimarkanın şimal dənziindəki ən önəmli liman şəhəri olan Altonaya alternativ liman şəhəri olaraq qurulmuşdu. 1874-cü ildə isə Frederisiya və Varde şəhərlərində dəmiryolu ilə əlaqəsi qurulub.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
Esbjerg'in qonşu şəhərləri:

## İstinadlar
Raba çayı

**Raba**, **Rab** (, ) — Avstriyada və Macarıstanda çay, Dunay çayının sağ qolu. Uzunluğu təqribən 400 km, hövzəsinin sahəsi 18 min km²-dən çoxdur. Fişbax Alp dağlarından başlanır. Aşağı axarı kanallaşdırılmışdır. Körmend şəhərindən aşağı gəmiçiliyə yararlıdır. Suvarmada istifadə olunur. Dyor şəhəri Rabanın mənsəbindədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ravi çayı

**Ravi** — Hindistanda və Pakistanda çay, Çinab çayının (Hind çayı hövzəsi) sağ qolu. Uzunluğu təqribən 725 km-dir. Himalay dağlarından başlanır. Pəncab düzənliyindən keçir. Yayda gursulu olur. Suvarmada istifadə edilir. Ravidən çoxlu suvarma kanalları çəkilmişdir. Lahor şəhəri Ravi çayı sahilində yerləşir.

## İstinadlar
Yanqon

**Yanqon** — Myanmada şəhər, Andaman dənizi sahilindən 30–40&nbsp;km aralı, Yanqon çayı sahilində yerləşir. 6 noyabr 2005-ci ilədək Myanmanın paytaxtı olmuşdur və bu ölkənin ən iri iqtisadi və mədəniyyət mərkəzidir. İqlimi tropik, musson tiplidir.
## Mənbə
*ASE, VIII cild, Bakı, 1984-cü il, səh. 82
*'''Yangon''' (Myanmar) — Encyclopedia Britannica

## İstinadlar
Feodal

**Dərəbəyi**, Feodalizm dövründə torpaq mülkiyətçisi idi.
Qərbdə feodallar krallar, hersoqlar, qraflar, baronlar, markizlər, vikontlar və sadəcə cəngavərlər sayılırdı. Şərqdə analoji olaraq xaqanlar, şahlar, xanlar, bəylər, məliklər və b. feodallara aid idi. Dini rəhbərlik olan monastırlar və vəqflər də kollektiv feodal sayılırdı.
Fandi körfəzi

**Fandi** (, ) — Şimali Amerika qitəsində, Kanadanın  şərq sahillərində, Meyn körfəzinin şimal şərqində yerləşən körfəz. Fandi körfəzi özünün 18 m-lik qabarma və çəkilməsinə görə digər körfəzlərdən fərqlənir. Körfəzin uzunluğu 300&nbsp;km, eni isə 90&nbsp;km olub, dərinliyi 214 m-ə qədər çatır. Vadden dənizi ilə eyni xüsusiyyətə malikdir. Körfəzin böyük limanı Sent-Condur. Körfəz böyük hidroenerji potensialına malikdir. Annapolis QÇESi məhz bu körfəzdə yerləşir. Sen-Kura, Sent-Con çayıSent-Con Fendi körfəzinə tökülən çaylardır. Bu körfəzdə Fandi təbiət qoruğu yerləşir.
## Adalar
* Qrand Manan
* Kampobello
* Dir adası

## İstinadlar
Brisben

**Brisben** () — Avstraliyada əhali sayına görə üçuncu ən böyük şəhəri. Kvinslend ştatının paytaxtıdır. Ölkənin şərq sahilində yerləşir. "Brisben şəhəri" bələdiyyəsini təşkil edir. Əhalisi təxminən 2.6 milyon nəfərdir.

## Toponim
Brisben öz növbəsində 1821-ci ildən 1825-ci ilə qədər Yeni Cənubi Uelsin qubernatoru olan Ser Tomas Brisbanın adını daşıyan Brisben çayının şərəfinə adlandırılıb. Qədim ingiliscə "ban" sözü "sümük" deməkdir.

## Tarixi
Müasir Brisben ərazisində qədim zamanlardan aborogenlər məskunlaşıblar.

1823-cü ildə Con Okslinin başçılıq etdiyi axtarış və təqdiqat qrupu Brisben çayı boyunca səyahət edərək indiki "Brisben Biznes Mərkəzi" kimi tanınan yerə çatır.

1824-cü ildə burada sürgünlər üçün koloniya yaradıldı və 1842-ci ildə bu koloniya ləğv edildikdən sonra şəhər sürətlə inkişaf etməyə başladı.

## İstinadlar
Kasablanka (film)

**Kasablanka** () — 1942-ci ildə Warner Bros. şirkəti tərəfindən çəkilmiş klassik Hollivud filmi. Filmin rejissoru Maykl Körtisdir. Maykl Körtis elə bu film sayəsində ən yaxşı rejissor işinə görə "Oskar" mükafatı qazanmışdır. Filmdə Hollivudun məşhur simaları Hamfri Boqart, İnqrid Berqman və Pol Henrayd iştirak etmişlər. Film İkinci dünya müharibəsi mövzusundadır və elə müharibə davam etdiyi dövrdə çəkilmişdir. Film dram və melodram janrındadır və AFİ (American Film Institute) tərəfindən 2002-ci ildə bütün zamanların ən yaxşı məhəbbət mövzusunda çəkilmiş filmi seçilmişdir.

## Mövzu
Filmin mövzusu İkinci Dünya müharibəsinin ilk zamanlarından bəhs edir. Çex müqavimət təşkilatının lideri Viktor Lazlou Nasist həbs düşərgəsindən qaçaraq Kasablankaya gəlir. Onun məqsədi Lissabona, oradan da ABŞ-yə mühacirət etməkdir.
Viktorun bütün ümidləri Kasablankanın ən məşhur gecə klubunun sahibi olan Rikədir. Rik qaçış üçün Viktor Lazlouya lazım olan sənədlərə sahib tək insandır. 
Rick isə bir zamanlar Viktorun həyat yoldaşı İlzanı sevmişdir və o, Viktorun  tutulmasına və ya öldürülməsinə çalışır.

## Filmin heyəti
Arçin dili

**Arçin dili** — arçinlərin dili. Dağıstanın Çarodin rayonunun Arçin kəndində məişət dili kimi yayılmış dil. Arçin dilində 970 nəfər danışır. (2010, siyahıyaalma).

Arçin dili ləzgi dillərindən biridir. Dialektləri yoxdur.

## Ədəbiyyat
* Дирр А. М. Арчинский язык // Сборник материалов для описания местностей племён Кавказа. В. 39. Тифлис, 1908;
* Микаилов К. Ш. Арчинский язык. (Грамматический очерк с текстами и словарём). Махачкала, 1967;
* Кибрик А.&nbsp;Е., Кодзасов С.&nbsp;В., Оловянникова И.&nbsp;П., Самедов Д.&nbsp;С. Опыт структурного описания арчинского языка. Т. 1-3. М., 1977;
* Кибрик А.&nbsp;Е., Кодзасов С.&nbsp;В., Оловянникова И.&nbsp;П., Самедов Д.&nbsp;С. Арчинский язык. Тексты и словари. М., 1977;
* Кахадзе О. И. Арчинский язык и его место среди родственных дагестанских языков. Тб., 1979 (на грузинском языке).

## Digər resurslara istinad
* Arçin-rus-ingilis dili onlayn lüğəti
* Lomonosov adına MDU azsaylı dillərin sənədləşdirilməsinə dair layihə saytı
Pert

**Pert** (ing. Perth) — Qərbi Avstraliya ştatının paytaxtı. Memarlığında qədim Viktorian üslubunun qorunub saxlanıldığı mənzərəli şəhərdir. 1911-ci ildən əsasi qoyulmuş qədim ingilis üslubunda tikilmiş universitet fəaliyyət göstərir.
      
## Tarixi
Şəhərin əsasını Kapitan Ceyms Stirlinq 12 iyun 1829-cu ildə qoyub.

## İstinadlar
Meliorator günü

**Meliorator günü** — Azərbaycan Respublikasında keçmiş peşə bayramı; 2007-ci ildən etibarən hər il iyun ayının 5-i qeyd olunmuşdur. 2014-cü ildə ləğv edilmiş və həmin ildən bu peşə ilə bağlı Su təsərrüfatı və meliorasiya işçiləri günü qeyd olunmaqdadır.

Bu peşə bayramı *"Meliorator günü" peşə bayramının təsis edilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2007-ci il 24 may tarixli 2199 nömrəli Sərəncamı ilə təsis edilmiş, *"Meliorator günü" peşə bayramının təsis edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2007-ci il 24 may tarixli 2199 nömrəli Sərəncamının ləğvi barədə* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 may 2014-cü il tarixli Sərəncamı ilə ləğv edilmişdir.

## Həmçinin bax
*Su təsərrüfatı və meliorasiya işçiləri günü

## İstinadlar
Su təsərrüfatı və meliorasiya işçiləri günü

**Su təsərrüfatı və meliorasiya işçiləri günü** — Azərbaycan Respublikasında peşə bayramı; 2014-cü ildən etibarən hər il iyun ayının 5-i qeyd olunur.

Bu peşə bayramı *"Su təsərrüfatı və meliorasiya işçiləri günü" peşə bayramının təsis edilməsi haqqında"* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2014-cü il 14 may tarixli Sərəncamı ilə təsis edilmişdir.

## Həmçinin bax
*Meliorator günü

## İstinadlar
Oturaqqarıncıqlılar

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan yarımdəstəsi.

## Ümumi məlumat
Pərdəqanadlıların arasında həm yetkin və sürfə formalarının quruluşuna, həm də həyat tərzinə görə ən ibtidai qrupdur. Yarımdəstənin nümayəndələri "mişarçılar" adı altında da tanınırlar. Belə ki, onların yumurtaqoyanı diş-diş aşağı kəsici səthi ilə mişarı xatırladır. Bunun köməyi ilə onlar bitki toxumalarında xüsusi kəsiklər açır və öz yumurtalarını ora qoyurlar. Yalançıtırtıllar ya açıq şəkildə bitkilərdə , ya da dənli bitkilərin toxumalarında, xüsusi halda saplağında yaşayırlar

## Təsnifatı
* *Cephoidea* 
* *Megalodontesoidea*
* *Orussoidea*
* *Siricoidea*
* *Tenthredinoidea*   
* *Xiphydrioidea*
* *Xyeloidea*

## İstinadlar

## Mənbə
* BioLib

## Həmçinin bax
1974 Voleybol üzrə qadınlararası Dünya Çempionatı

**Voleybol üzrə qadınlararası dünya çempionatı 1974** — ilk dəfə 20-dən artıq komandanın qatıldığı dünya çempionatı. Çempionat çərçivəsində 120 qarşılaşma oynanılmışdı. Turnir 1974-cü ilin oktyabr ayının 10-u başlamış, 27-i başa çatmışdı. Qalib adına isə üçüncü səfər  layiq görülmüşdü.

## Komandalar

## Qrup mərhələsi

### I dövrə
#### "A" Qrupu

#### "B" Qrupu

#### "C" Qrupu

#### "D" Qrupu

#### "E" Qrupu

#### "F" Qrupu

### II dövrə
#### "G" Qrupu

#### "H" Qrupu

#### "İ" Qrupu

#### "J" Qrupu

#### "K" Qrupu

#### "L" Qrupu

## II mərhələ
### 19-cu - 23-cü yer uğrunda görüşlər

#### Son beş yeri tutanlar

### 13-cü - 18-ci yer uğrunda görüşlər

#### On üçlə on səkkizinci arası yer tutanlar

### 7-ci - 12-ci yer uğrunda görüşlər

#### Yeddi ilə on ikinci arası yer tutanlar

### 1-ci - 6-cı yer uğrunda görüşlər

#### İlk altı yeri tutanlar

## Yekun

## Mənbə
*Women Volleyball VII World Championship 1974 Guadalajara (MEX) 12-27.10 Winner Japan
Birələr

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.

Birələr tam metamorfozla inkişaf edən cücülər içərisində yeganə dəstədir ki, onların hamısı qanadsızdır. Qanadsız olmaları, adətən parazit həyat tərzi keçirmələri ilə əlaqədardır. Parazitizm ancaq birələrin imaqosu üçün səciyyəvidir, sərbəst həyat tərzi keçirən sürfələrə quş və gəmirici yuvalarında, məməlilərin yaşayış yerlərində rast gəlmək olar. Quşlarda və məməlilərdə parazitlik edirlər. Örtüyü güclü sərtləşmişdir, bədən yanlardan sıxılmışdır. Sıçrayıcı ayaqları var. Qanla qidalanırlar, ağız aparatı deşici-sorucudur. Düyünlü taun (Xenopsylla) və yatalaq (Nosopsyllus) xəstəliklərinin keçiricisidir. Cütləşmə sahibin üzərində və ya onun yuvasında baş verir, yumurtalar yuvaya düşür və onlardan sürfələr çıxır. Onlar üzvi detritlə qidalanıb parazitlik etmirlər. Nəhayət sürfələr puplaşır, sonra iri fərdlər sahibə hücum edir.

## Təsnifatı
Fəsiləüstüləri:
* *Ceratophylloidea*
* *Hystrichopsylloidea*
* *Pulicoidea*
* *Vermipsylloidea*

## İstinadlar

## Həmçinin bax
RC4WD

**RC4WD** — uzaqdan idarəedilən avadanlıq hissələri, nəqliyyat vasitələri və ləvazimatları istehsalçısı və satıcısı. Şirkət 2001-ci ildə San Fransisko ərazisində təsis edilmişdir. Onun məhsulları NASA tərəfindən seçilmiş və bir çox ölkələrin televiziya və jurnallarında yayımlanmışdır. Şirkət yüksək sürətli batareya ilə işləyən uzaqdan idarəolunan avtomobillər üçün hissələr istehsal edib.

* Məlumat:
* Adı — RC4WD
* Yaradılıb – San Xose, Kaliforniya, Amerika Birləşmiş Ştatları, 2001
* Xidmət sahəsi– Bütün dünya
* İşçilərin sayı — <100
* Məhsulları – Uzaqdan idarəedilən avtomobillər

## RC4WD Tarixi
RC4WD 2001-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatları, Kaliforniya,San Fransisko ərazisində,bir qarajda yaradılmışdır. İlk olaraq RC4WD şirkəti RC Monster Truck (yük maşınları) satışı sonrası təchizat hissələri üçün "One Stop Shop" internet saytı kimi işə başlamışdır. Bu biznes RC monster truck həvəskarlarına həsr olunmuş RCMT.net forum birliyinin köməyi və dəstəyi ilə inkişaf etdirilib genişləndi. 2005-ci ildə biznes Thundertech Racing, JPS, New Era Models, Imex, Defiance Racing, RC Alloy, Vertigo Performance və bu kimi başqa şirkətlərdən təxminən 800-ə qədər hissəni ehtiyatda saxlayırdı. Nəhayət ki, RC4WD 2007-ci ilə qədər San Xosedə balaca bir anbara köçürüldü. 2010-cu ilin iyulunda ilk lisenziyalı məhsul olan Dick Cepek "Mud Country" 1.9 istehsal edildi. Növbəti il, 2011-ci ilin fevral ayında isə Horizon Hobby RC4WD məhsullarının paylanmasına başladı. 2014-cü ilin mart ayından etibarən Towerhobbies RC4WD məhsullarının satışına başladı.

## RC avadanlıqları
* 1/10 Trail Finder Truck
* 1/10 Gelande Truck
* 1/5 Killer Krawler
* 1/10 Subzero Truck
* 1/10 Boyer Truggy
* 1/10 Worminator 6x6 Truck
* 1/10 Gelande D110 Truck
* 1/10 Fracture Truck with V8 engine
* 1/10 Bully Crawler
* 1/10 Timberwolf Scale Truck
* 1/10 Trail Stomper Truck
* 1/10 Trail Finder II Truck
* 1/10 Gelande II Truck

## RC4WD mətbuatda

### Tanınma və mükafatlar
* May 2010 — WIRED jurnalı – "Editor’s Pick"("Redaktorun Seçimi") RC4WD Killer Krawler
* Noyabr 2011 — NASA RC Rover Robotic Arm — RC4WD Killer Krawler

### Televiziyada
* İyul 2012 — RC4WD Stacey David’s Gears (Speed Kanalı)

### Jurnallarda
* Noyabr 2008 – MAX BASHING İNTERAKTIV RƏQƏMSAL JURNALI("Max Bashing Interactive Digital")- RC4WD Diablo
* Noyabr 2008 — RC Jurnalı (Yaponiya) — RC4WD Trail Finder
* May 2010 — MAKE jurnalı — RC4WD Killer Krawler
* İyun 2010 – XTREME RC Avtombilləri Jurnalı — RC4WD Gelande
* İyul 2010 – TRUCMODELL Jurnalı (Almaniya) — RC4WD Gelande
* Fevral 2013 – RACER jurnalı (İngiltərə) — RC4WD Trail Finder 2

## İstinadlar

## Xarici istinadlar
* Official webpage
1978 Voleybol üzrə qadınlararası Dünya Çempionatı

**Voleybol üzrə qadınlararası dünya çempionatı 1978** — 1978-ci ilin payızında dahaq dəqiq desək, avqustun 25-i və oktyabr 27-i aralığında Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqında keçirilən turnir. Əvvəlki dünya çempionatlarından uzun davam etməsinə görə fərqlənirdi. İki ay davam edən turnirin qalibi  olmuşdur. Yarışda iyirmi dörd komandanın iştirak edəcəyi gözlənilsə də  son anda imtina etmə qərarı almışdı. Turnirin coğrafiyası da əvvəlkilərdən fərqli olmuşdu. Yarışlara hazırda Rusiya şəhərləri olan Volqoqrad və Leninqradla (indiki Sank-Peterburq) yanaşı müasir dövrümüzdə fərqli-fərqli ölkələrin paytaxtları olan Minsk və Riqa da ev sahibliyi etmişdi.

## Komandalar





## Qrup mərhələsi

### I dövrə

#### "A" Qrupu — [[Leninqrad]]

#### "B" Qrupu — [[Volqoqrad]]

#### "C" Qrupu — [[Leninqrad]]

#### "D" Qrupu — [[Minsk]]

#### "E" Qrupu — [[Riqa]]

#### "F" Qrupu

### II dövrə

#### "G" Qrupu — [[Leninqrad]]

#### "H" Qrupu — [[Volqoqrad]]

#### "İ" Qrupu — [[Minsk]]

#### "H" Qrupu — [[Riqa]]

## Komandaların tutduğu yerləri müəyyən edən qarşılaşmalar

----


----


----


----


----


## Yekun

## Mənbə
* Women Volleyball VIII World Championship 1978 Soviet Union 25.08–06.09 Winner Cuba
Fandi Milli Parkı

**Fandi Milli Parkı** ya **Fandi təbiət qoruğu** (, ) — 1948 ci ildə yaradılmış, 206&nbsp;km² sahəyə malik Fandi körfəzində yerləşən,  Kanada milli parklarından biri. 
## İstinadlar
Estoniya qadın milli voleybol komandası

**Estoniya qadınlardan ibarət milli voleybol komandası** — Estoniyanı qadın voleybolunda təmsil edən milli komanda. Bu milliyə Estoniyadakı ən güclü qadın voleybolçular çağrılır. Milliyə nəzarət Estoniya Voleybol Federasiyasının əlindədir.

## Tarixi
Estoniya 1991-ci ildə Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı dağıldıqdan sonra müstıqil oldu və elə həmin il voleybol federasiyasını yaradan ölkə öncə FİVB daha sonra isə CEV üzvü ola bildi. Milli komandanın digər ölkələrə görə gec yaradılması onun inkişafını da ləngidirdi. Estoniya qadın millisinin son illərdəki ən güclü çıxışı Azərbaycanda olmuşdu. Belə ki, 2014-cü ilin dünya çempionatının seçmə mərhələsində ,  və  milliləri komandaya rəqib idi. Turnirin öncəsində   kimi heç də zəif sayılmayan milli komandanı yoldaşlıq görüşündə məğlub edən estonlar Bakıda keçiriləcək təsnifat mərhələsinə böyük əfval-ruhiyyədə gəlmişdilər. Ancaq seçmə mərhələdə hər üç görüşdə "3-0" hesabı ilə məğlub olan komanda dünya çempionatına vəsiqə qazana bilməmişdi. Ancaq estonların Bakıdakı qarşılaşmalarda göstərdiyi əzmkar oyun böyük rəğbət qazanmışdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Estoniya Voleybol Konfederasiyası Rısmi Saytı
Dargin dili

**Dargin dilləri** — Nax-Dağıstan dillərinin qolu. Darginlərin Rusiyanın Dağıstan bölgəsinin şimal-şərqi dağlıq hissəində darginlərin ənənvi yaşadığı ərazidə — Akuşin rayonunda, Buynak rayonunda, Serokalin rayonunda, Levaşin rayonunda, Daxadyev rayonunda, Kaytağ rayonunda, Karabudaxken rayonunda və Aqul rayonunda və 1950-ci ildən sonra əksəriyyətinin kömürüldüyü aran yerlərində istifadə edilir. Ümumi danışanların sayı 485 705 nəfərdi (2010, siyahıyaalma).

## Tərkibi
17 dialekti, 6 qrupu var, bəzi dialektlər bir-birini başa düşmür.

Tədqiqatçıların nəticəsinə görə ümumi dargin dilinin ayrılması b.e əvvəl III əsrdə baş verib.

## İstinadlar
Şahzadə Filip hərəkatı

**Şahzadə Filip hərəkatı** () — qeyri-ənənəvi inanclardan biri.

Sakit okeandakı Yeni Hibrid arxipelaqına daxil olan **[[Vanuatu|Vanuatu Respublikası]]nda** Tanna adasının sakinləri şahzadə Filipin (Filip Mauntbetten — Edinburq hersoqu, Kraliça II Elizabetin həyat yoldaşı) qonşu dağda yaşayan qədim ruhun oğlu olduğuna inanır və tanrı kimi ona sitayiş edirlər. Tayfanın inancına görə, dağdakı ruh – şahzadənin atası uzaq dənizlərə səyahətə çıxıb və gec-tez öz vətəninə qayıdacaq.

Bu kult İkinci dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra ortaya çıxıb. Hərbçilərin ərazini tərk etməsi nəticəsində zəif inkişaf etmiş dövlətlər hərbi bazaların özləri ilə birlikdə gətirdikləri bütün maraqlı və ecazkar əşyalardan məhrum qalmışdılar. 1974-cü ildə Britaniya Krallığı ailəsi tərkibinə Tanna adasının da daxil olduğu Vanuatu Respublikasına səfər zamanı bahalı hədiyyələr gətirmişdi. Bunun nəticəsində respublikanın 83 adasının hər birində şahzadə Filipin şəkilləri olan məbədlər tikilmişdi. Deyilənə görə, yerli əhalinin onu ilahi varlıq kimi qəbul etməsini əyləncəli sayan şahzadə buna etiraz etməmişdir.

Yeri gəlmişkən, qəribə dini təlimləri araşdıran bir rus bloger Okeaniyadakı bəzi tayfaların hətta adi konservlənmiş ətə sitayiş etdiklərini deyir. Burada şahzadə Filip hərəkatı ilə ortaq cəhətlər nəzərə çarpır. Müharibə illərində bu adalarda özləriylə azuqə gətirən amerikalı əsgərlər məskunlaşmışdı. Konservlənmiş ət yerli əhalinin o qədər xoşuna gəlmişdi ki, onu ilahiləşdirmişdilər. Bu gün yerlilər konserv qablarına dualar edir və inanırlar ki, bu duaların müqabilində səmadan onlara dadlı yeməklər enəcək.

## Mənbə
* **Güney Namazova**. *Ən qəribə inanclar*. "Cəmiyyət və Din" qəzeti. 15–21 may 2014, № 17 (250). səh. 12.
Con Frum hərəkatı

**Con Frum hərəkatı** () — qeyri-ənənəvi inanclardan biri. Tanna adasında sitayiş obyekti Amerika olan kult.

1930-cu illərdə meydana çıxan bu inanca görə, Con Frum adlı bir amerikalı onun ardınca gedən hər kəsə zənginlik bəxş edəcək. Frum bəzən yerli əhali kimi qaradərili, bəzən isə ağdərili təsvir olunur. Məşhur təbiətşünas və rejissor ser Devid Attenboro yerli əhalinin öz kumirlərini belə xarakterizə etdiyini söyləyir:

*"O, sizə oxşayır. Onun sifəti ağdır, hündürboydur. Özü isə uzaq [[Cənubi Amerika]]da yaşayır".*

## Mənbə
***Güney Namazova**. *Ən qəribə inanclar*. "Cəmiyyət və Din" qəzeti. 15-21 may 2014, № 17 (250). səh. 12.
Cedaizm

**Cedaizm** () — qeyri-ənənəvi inanclardan biri.

"Ulduz müharibələri" filminin rejissoru Corc Lukas yəqin ki, onun filmi əsasında yeni bir dinin yaranacağını və həmin dinin ardıcıllarının hansısa ilahi gücün varlığına inanacağını ağlına belə gətirmirdi. Mütəxəssislər haqlı olaraq cedaizmin dindən daha çox, submədəniyyət anlayışına uyğun gəldiyini bildirirlər. Belə ki, onun ardıcılları öz icmalarını yaratmayıblar, heç bir dini binası, ayin və ibadətləri yoxdur.

Bilindiyi kimi, filmin müsbət qəhrəmanları hansısa gizli gücə malik, onları qüdrətli döyüşçülərə çevirən "Ceday" ordeni cəngavərləridir. Onlar özləri kimi qüdrətli, qara gücə sahib "sithlər" ilə mübarizə aparırlar. İşıqlı qılınclarla silahlanmış xeyir və şər təmsilçiləri çox uzaq qalaktikada nüfuz əldə etmək uğrunda döyüşürlər. "Ulduz müharibələri" mifologiyasına görə, həmin gizli güc kainatı bir-birinə bəndləyir və bütün maddi varlıqların içindən keçir.

Yeni dinin tərəfdarları başlanğıcda güclü təbliğat işlərinə girişdilər. 2001-ci ildə bir çox internet istifadəçisi anonim məktublar aldı. Məktublarda deyilirdi ki, Böyük Britaniyada əhalinin növbəti dəfə siyahıya alınması zamanı ən azı 10 min nəfər öz inancını cedaizm kimi göstərsə, hökumət yeni dini rəsmi olaraq qəbul etmək məcburiyyətində qalacaq.

Təşviqat öz nəticəsini göstərdi: 10 min nəfərlik sərhəd ilk dəfədən aşıldı və Britaniyanın Ədliyyə Nazirliyi yeni dini "Jedi Knight", yəni "Ceday cəngavəri" kimi qeydiyyata aldı.

2003-cü ildə siyahıya alınmanın yekun nəticələri əsasında məlum oldu ki, Böyük Britaniyada cedaistlərin sayı buddist və yəhudilərdən də çoxdur. Dəqiq məlumata görə, Krallıqda 390 min cedaist yaşayır. Bu isə əhalinin 0,7%-i deməkdir. Statistikaya əsasən, cedaistlərin əksəriyyəti Brayton, Kembric, Oksford kimi iri universitet mərkəzlərinin ərazisində yaşayırlar.

## Mənbə
***Güney Namazova**. *Ən qəribə inanclar*. "Cəmiyyət və Din" qəzeti. 15-21 may 2014, № 17 (250). səh. 12.
Bütün Aləmlər Kilsəsi

**Bütün Aləmlər Kilsəsi** () — qeyri-ənənəvi inanclardan biri.

Ekspertlərin fikrincə, Bütün Aləmlər Kilsəsi Amerikadakı mühüm müasir bütpərəst dini təşkilatlardan biridir. 1970-ci illərdə Tim Zeltin (sonralar özünü Otter Zelt adlandırıb) rəhbərliyi altında bu kilsə müxtəlif maraqları olan bütpərəst qruplar arasında əlaqə yaradılmasında, həmçinin bütpərəst insanın təbiəti sevən insan kimi qələmə verilməsində aparıcı rol oynamışdı.

Bütün Aləmlər Kilsəsinin tarixi 1961-ci ilə gedib çıxır. Oklahomadan olan Riçard Lens Kristi adlı məktəbli obyektivizm fəlsəfi cərəyanının banisi Ayn Renddin ideyaları və humanist psixologiyanın banisi Abraham Maslounun fikirləri ilə maraqlanırdı. Vestminster kollecinə daxil olduqdan sonra Kristi burada Zeltlə tanış olur. Zelt Kristinin qrupuna qoşulur və onlar birlikdə altıncı hiss mövzusunda təcrübələr aparmağa başlayırlar. Həmin vaxt Kristinin qrupu Robert Haynlaynın "Yad diyardakı yad" elmi-fantastik əsərini oxuyurdu. Məhz bu əsər Bütün Aləmlər Kilsəsinin yaranmasında katalizator rolunu oynayır.

Romanın baş qəhrəmanı Valentin Maykl Smit Yer planetindən olsa da, Marsda dünyaya gəlmiş və marslılar tərəfindən böyüdülmüşdü. Gözlənilmədən o, Yer planetinə qayıdır və tərbiyəsi onu, bir növ, "yad diyarda yad" hala salır. Buna görə də Smit Bütün Aləmlər Kilsəsinin əsasını qoyur. Bu Kilsə hər insanda Tanrının var olduğunu və sevincli həyatın intuisiya (sezmə) ilə dərkini təbliğ edir. Kilsənin ardıcılları bir-birini *"Sən Tanrısan"* sözləri ilə salamlayırlar. “Su qardaşlığı” mərasimində Bütün Aləmlər Kilsəsinin üzvləri birlikdə su içirlər.

Haynlaynın kitabından təsirlənən Kristi və Zelt onunla Maslounun "özünütəsdiqləmə" ideyalarını əlaqələndirməyə çalışdılar. Bu ideyaya görə, özünü təsdiqləyən insanlar mənsub olduqları mədəniyyətə yadlaşırlar.

1962-ci ildə "su qardaşlığı"ndan sonra "Atl" adlı qardaşlıq formalaşdı. "Atl" asteklərin dilində "su" və "əcdadlarımızın evi" mənasını verirdi. Amorf təşkilat olan "Alt" məqsədlərinin siyasi və ictimai dəyişikliklər olduğunu elan etdi və öz ətrafına 100-ə yaxın adam cəlb etdi.

Sonralar "Atl" təşkilatına əsaslanan Zelt özünün Bütün Aləmlər Kilsəsinin əsasını qoyur. 1967-ci ildə qeydiyyat üçün sənədlərini təqdim edən Kilsə 1968-ci il martın 4-də rəsmi şəkildə qeydiyyatdan keçir və Birləşmiş Ştatlarda ilk müasir bütpərəst dini təşkilat olur.

## Mənbə
***Güney Namazova**. *Ən qəribə inanclar*. "Cəmiyyət və Din" qəzeti. 15-21 may 2014, № 17 (250). səh. 12.
Qutterit

**Qutterit** — anabaptist cərəyanlardan biri. Texnologiyanın əleyhdarı olan təriqət.

XVI əsrdə yaranmışdır.

## Texnologiyanın əleyhdarları
Qutteritlər fotoşəkil çəkdirməyin günah olduğuna inanırlar.

Kanadanın bir əyalətində qutteritlər 2003-cü ildə sürücülük vəsiqəsi üçün şəkil çəkdirməmək hüququ əldə etmişdilər. Lakin Kanadanın Ali Məhkəməsi 2009-cu ildə onların bu hüquqlarını tanımamışdır.

Bəzi qutteritlər qismən də olsa, texnologiyaya müsbət yanaşır. Məsələn, evlərində internet var, lakin ondan sadəcə uşaqların kilometrlərlə uzaqdakı təriqət müəllimləri ilə ünsiyyət yarada bilmələri üçün istifadə edilir. Kameralardan da yalnız iş və bina inşaatının sənədləşdirilməsi üçün istifadə edilir.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
Aleksandra Samoylova

**Aleksandra Samoylova** — rus qadın voleybolçu. 1989-cu ilin mayında dünyaya anadan olmuşdur. Voleybolçunun son klubu  Lokomotiv Bakı olmuşdu. Bu komandada ara-sıra heyətə salınır. Rusiya milli komandasına  çağrılmır.

## Xarici keçidlər
*Aleksandra Samoylova şəxsi məlumatları
Axvax dili

**Axvax dili**&nbsp;— axvaxlarıın dili. Məişət dili kimi Dağıstanın Axvax və Şamil rayonlanın bəzi kəndlərində və Azərbaycanın Axvaxdərə kəndində yayılıb. Rusiyada axvax dilində danışanların sayı  210 nəfərdir (siyahıyalma, 2010).Avar Dilinin Dialekti olaraq sayılır

## Ədəbiyyat
* Магомедбекова З.&nbsp;М. Ахвахский язык: Грамматический анализ, тексты, словарь. Тбилиси, Мецниереба, 1967, стр.255.
* Богуславская О.&nbsp;Ю. Ахвахский язык // Языки Российской Федерации и соседних государств: Энциклопедия. Т. 1, М., Наука, г. 2001, стр. 432. 
* Алексеев М. Е. Ахвахский язык // Языки народов России. Красная книга, М., Academia, г. 2002,c. 378.

## Mənbə
Axvax dili, əlifbası və tələffüzü  Linguapedia saytında

## İstinadlar
Azərbaycan-Filippin futbol matçlarının siyahısı

## Kişilər

### Əsas milli komanda
# 05.03.2014 Dubay, BƏƏ YO Filippin – Azərbaycan 0:1

### U-21

### U-19

### U-17

### Klublar

## Qadınlar

### Əsas milli komanda

### U-21

### U-19

### U-17

### Klublar
Hiller gölü

**Hiller gölü** () — Avstraliyanın Reşerş arxipelaqında yerləşən Hiller gölü özünün qeyri-adi rəngi ilə diqqəti cəlb edir. Uzunluğu 600 metr, eni isə 200 metr olan bu göl 1802-ci ildə kəşf olunmuşdur. Göl çəhrayı rəngdədir. XX əsrin əvvəllərində bu göldən duz çıxarılmağa başlanılmış və bu proses 6 il davam etmişdir. Bu gölün qeyri-adi rəngini tədqiq etmiş və əvvəlcə belə qərara gəlmişlər ki, bu göldə bitən mikro-yosunların duzlu suya buraxdığı qırmızı maddənin nəticəsində əmələ gəlir. Digər bir versiyaya görə isə gölün bu cür rəng almasının səbəbi orada yaşayan xüsusi mikroorqanizmlərdir. 1950-ci ildə aparılan bir sıra araşdırmalar nəticəsində bu iddialar öz təsdiqini tapmadı. Bir müddət sonra da aparılan tədqiqatlar da nəticəsiz qaldı və indiyə kimi gölün bu cür rəngə boyanmasının səbəbi sirr olaraq qalmaqdadır. Hiller gölünə yalnız hava yolu ilə getmək mümkündür..  
## İstinadlar
Süni xəz

Süni xəz — təbii xəzlərə bənzədilən xovlu toxuculuq məmulatıdır (trikotaj maşınlarında, toxuculuq dəzgahlarında və yapışdırma üsulu ilə hazırlanır). Təbii xəzlərə (su samuru, dələ, yenot, tülkü və s.) oxşadılan parça əsaslı süni xəzlər və trikotaj süni xəzlər daha çox yayılmışdır.

Süni xəz əsas etibarı ilə və xovdan ibarətdir. Süni xəzin rəngi, naxışları və xovun yerləşməsi, demək olar ki, oxşadıldığı təbii xəzdəki kimidir. Süni xəzin əsası üçün pambıq, bəzən sintetik saplardan istifadə edilir; xov üçün isə müxtəlif monosaplardan, yaxud kompleks poliamid, poliefir, viskoz və asetat liflərindən, uzunxovlu süni xəzlərdə isə poliakrilnitril liflərindən istifadə olunur.

Süni xəzlər müxtəlif rəng və naxışlarda istehsal edilir. Onlardan palto və digər üst geyimlərin, papaqların tikilişində, həmçinin üzlük və astarlıq material kimi istifadə edilir.

## Ədəbiyyat
# Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, IX cild, səh.105

## İstinadlar
Azərbaycan-Qətər futbol matçlarının siyahısı

## Kişilər

### Əsas milli komanda
#29.05.2013 Doha YO  Qətər – Azərbaycan  1:1
#09.03.2017 Doha YO  Qətər – Azərbaycan  1:2
#27.03.2021 Debretsen, Macarıstan YO  Qətər – Azərbaycan  2:1
#14.11.2021 Bakı YO  Azərbaycan – Qətər  -:-

### U-21

### U-19

### U-17

### Klublar
#15.07.2018 Türkiyə YO Səbail – Əl-Şahaniyə 2:2
#19.07.2018 Türkiyə YO Sumqayıt – Əl-Şahaniyə 1:1
#20.07.2018 Türkiyə YO Zirə – Əl- Haritiyat 1:1
#01.08.2019 Türkiyə YO Sabah – Əl-Şahaniyə 3:2
#03.08.2019 Türkiyə YO Zirə – Əl-Vakra 1:2

## Qadınlar

### Əsas milli komanda

### U-21

### U-19

### U-17

### Klublar
İsmayıl Samani türbəsi

**İsmayıl Samani türbəsi** — Orta Asiyada inşa edilən ilk türbə. Samanilər dövlətinin hökmdarı İsmayıl ibn Əhməd Samaninin türbəsidir.

IX-XI əsrlərdə tikilmiş türbə dövrünün üstün memarlıq xüsusiyyətlərinə sahibdir və arxitekturasına görə bütün dünyada məşhurlaşmışdır. Burada I İsmayıl Samaninin atasıyla yanaşı, nəvəsinin də məzarının olduğu deyilsə də, 1927-ci ildə aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində bu ehtimal özünü doğrultmamış və burada iki qəbrin olduğu aşkara çıxmışdır.

Türbə monqol hücumları zamanı çöldə meydana gələn fırtınalar nəticəsində qumun altında qalmış və beləcə, əsrlər boyu dağılmaqdan mühafizə olunmuşdur. İslam dünyasında inşa edilmiş ilk türbələrdən biri hesab olunan tikili bu günə qədər hər hansısa dəyişikliyə məruz qalmamışdır.

İçərisində kərpicdən beşik formasında hörülmüş böyük məzar olan türbənin özü də dördbucaqlı formada, kərpicdən tikilmişdir. Tikilinin üstü kərpiclərlə hörülmüş qübbəylə örtülmüşdür. Qübbənin təpə nöqtəsindəki işıqlandırma fənərləri erkən Osmanlı dövrü məscidlərinin qübbələrindəki fənərlərə bənzəyir. Türbənin dörd tərəfində şiş tağları olan qapılar var. Yalnız şərqdə yerləşəndən əsas giriş qapısı kimi istifadə edilir, qalanları isə pəncərəni əvəzləyir. Binanın üst tərəfi qübbəyə keçməzdən əvvəl hər yandan on şiş tağlı pəncərələrlə əhatələnmişdir. Beləcə, məkanın işıqlandırma sistemi təmin edilmişdir. Həm daxilinin, həm də xaricinin müxtəlif bəzəkli kərpiclərlə işlənməsi bu yerin kərpicin dekorativ məqsədlə istifadə edilən ilk türbə olduğunu sübuta yetirir.

Türbə yerli və xarici turistlərin ziyarətinə açıqdır.

## Mənbə
***Ülviyyə Ömərova**. *Orta Asiyadakı ilk türbə*. "Cəmiyyət və Din" qəzeti. 15-21 may 2014, № 17 (250). səh. 10. 

## Xarici keçidlər
Henri Fonda

**Henri Fonda**(; ) — məşhur ABŞ kino və teatr aktyoru.

## Fəaliyyəti
Aktyor 1982-ci ildə "Qızıl göldə" filmində "Norman Teyer - kiçik" roluna görə Oskar mükafatı qazanmışdır və o, Oskar tarixində ən yaşlı laureat hesab olunur(76 yaş).Onun Hollivudda debütü 1935-ci ilə təsadüf edir.6 il sonra "Qəzəb salxımları" filmində canlandırdığı "Tom Coud" obrazına görə Oskar mükafatına namizəd olmuşdur ,lakin mükafatı Ceyms Stüarta buraxmalı olmuşdur."Qəzəb salxımları","On iki qəzəblənmiş kişi","Ən uzun gün","How the West Was Won" və s. filmlərdə rol almışdır.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar
Pəmbək-Loru qəzası

**Pəmbək-Loru qəzası** () — Ermənistan SSR-i təşkil edildikdən sonra onun tərkibində yaradılmış inzibati-ərazi vahidi. 17 dekabr 1926-cı il siyahıyaalınmasına əsasən bu inzibati vahiddə 6 şəhər və 397 kənd yerləşirdi, bütün yaşayış məntəqələrində isə hər iki cinsdən toplam 133.148 nəfər (67.416 nəfəri kişilər, 65.732 nəfəri qadınlar) əhali yaşayırdı.

## İstinadlar
Analitik fəlsəfə

**Analitik fəlsəfə** () — XX əsrin ənənəvi fəlsəfi dünyagörüşlərinə qarşı çıxmaqla yaradılmış fəlsəfi bir məktəb. Bu məktəb həmçinin analiz, lingivistik analiz, məntiqi analiz, fəlsəfi analiz, Kembric (Canbridge) analiz məktəbi və Oksford fəlsəfəsi kimi adlarla da tanınmışdır.

## Yaradıcılar və nümayəndələr
Analitik fəlsəfənin qurucuları Kəmbric filosoflari G. E. Moore və Bertrand Russell olmağla birlikdə hər iki filosof da Alman filosofu və riyaziyyatçi Gottlob Frege və bu fəlsəfənin ən görkəmli nümayəndələrindən (Alman və Avstriya əsilli) Ludwig Wittgenstein, Rudolf Carnap, Kurt Gödel, Karl Popper, Hans Reichenbach, Herbert Feigl, Otto Neurath ve Carl Hempel kimi alimlərdən təsirlənmişdilər. İngiltərədə Rusell və Mooreni C. D. Broad, L. Stebbing, Gilbert Ryle, A. J. Ayer, R. B. Braithwaite, Paul Grice, John Wisdom, R. M. Hare, J. L. Austin, P. F. Strawson, William Kneale, G. E. M. Anscombe və Peter Geach, Amerikada isə Max Black, Ernest Nagel, C. L. Stevenson, Norman Malcolm, W. V. Quine, Wilfrid Sellar və Nelson Goodman Avstralya'da A. N. Prior, John Passmore və J. J. C. Smart davam etdirmişdir.

## Əsas yanaşma
Analitik fəlsəfə mütləq varlığı və idealist görüşünə qarşı çıxmış bir istiqamətdir. Analitik fəlsəfədə biliklərlə bağlı anlayışların linqivistik cəhətdən analiz edilməsi və fəlsəfədə qarışıq və mürəkkəb mənalı kəlimələrin və ya anlayışların, hətta yanlış qurulan sualların təhlili ilə məşğul olur.

## Analitik fəlsəfə barədə əlavə məlumatlar
Analitik fəlsəfə pozitivizmin 20-ci əsrdəki müasir şəklidir. Neo-pozitivizm və ya məntiqçi pozitivizm olaraq da bilinən bu anlayışa görə fəlsəfənin əsl məşğuliyyət sahəsi dildir.

Bu yanaşmaya görə fəlsəfə varlıq, dəyər və tanrı barəsində doğruluğu test edilə bilməyən təlimlər irəli sürməməlidir. Fəlsəfənin vəzifəsi dildəki anlayışları təhlil etməkdir. Bu fəlsəfə anlayışına görə elmə əsaslanan bilgi doğru bilgidir. Bir bilginin doğru olub olmadığını anlamaq üçün də bilginin analizi lazımdır. Bu məqsədlə elmin istifadə etdiyi mülahizələrin quruluşu incələnir. Bu da dil analizidir.

Analitik fəlsəfəyə görə fəlsəfədə ortaya çıxan problemlərdən biri qeyri-səlis məntiqi nəticələr, digəri fərqli mənaları olan sözlərin bir birinə qarışdırılmasıdır. Bu səbəblərdən qaynaqlanan problemləri həll etmək üçün də qeyri-səlis məntiqi nəticələr yerinə açıq-aydın məntiqi nəticələr yaratmaq və tək mənalı sözlərdən meydana gəlmiş süni bir dil sistemi qurmaq gərəkdir.

## İstinadlar
Ceyms Stüart (aktyor)

**Ceyms Stüart** (;20 may 1908 - 2 iyul 1997) — məşhur ABŞ və Böyük Britaniya aktyoru.

## Həyatı
Ceyms Stüart 20 may 1908-ci ildə İndiana, Pennsilvaniyada anadan olmuşdur.Filadelfiya əhvalatı filminə görə 1940-cı ildə Oskar mükafatı qazanmışdır.

## Filmoqrafiya

# Filadelfiya əhvalatı (film, 1940) / 

## Xarici keçidlər
Hamfri Boqart

**Hamfri Boqart** (;25 dekabr 1899 - 14 yanvar 1957) - məşhur ABŞ aktyoru.Hamfri Boqart AFI (The American Film Institute) tərəfindən bütün zamanların ən yaxşı aktyoru seçilmişdir.3 dəfə Oskar mükafatına namizəd olsa da ,bunlardan yalnız birində - "The African Queen " filminə görə 1951-ci ildə mükafatı qazanmışdır.

## Həyatı
Bogart 1899-cu ilin Milad günü, Belmont DeForest Bogart (1867-1934) və Maud Humphrey (1868-1940)nin ən böyük uşağı olaraq Nyu-York şəhərində anadan olub. Belmont, Canvanigua, New York xanımı və həyat yoldaşı Julia, zəngin bir heyress olan Adam Watkins Bogart'ın bədbəxt evlənməsinin yeganə uşağı idi.

"Bogart" adı Hollandiyanın "Bogaert" soyadından gəlir.

## Filmoqrafiya

## Sitatlar
Rəvayətə görə Hamfri Boqart ölümündən öncə bu sözləri demişdi: Əsla Viskini Martiniyə dəyişməməliydim.
Enriketa Basilio

**Norma Enriqueta Basilio** — meksikalı yüngül atletika idmançısı. O, Olimpiadanın məşəlini yandıran ilk qadın kimi tarixə düşüb. O, 1968-ci il 12 oktyabrda Mexikoda keçirilən XIX Yay Olimpiya Oyunları zamanı məşəli daşıyan sonuncu idmançı idi.

O, 80 metr məsafəyə maneələrlə qaçışda milli yüngül atletika üzrə çempionu idi. 1967-ci il Panamerika Oyunlarında o, maneələri dəf etməklə qaçış yarışlarında yeddinci olub. O, həmçinin 2004-cü il Afina Olimpiya Oyunları zamanı Olimpiya məşəlinin estafeti Mexikodan keçərkən məşəli daşıyıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Mexican Olympic Committee "Memoria México 68" 
*Mention in Time magazine article '68 Olympics:
Atəşböcəklərinin məzarı

***Grave of the Fireflies*** və ya Yaponiyada tanınan adı ilə  – İsao Takahatanın rejissorluğu və ssenaristliyi ilə 1988-ci ildə çəkilən anime filmi. Film anime studiyası Studio Ghibli-nin məhsuludur. Anime filmi Akiyuki Nosakanın eyni adlı romanının motivləri əsasında çəkilmişdir. Belə ki Akiyuki Nosaka bu romanı İkinci dünya müharibəsi zamanı aclıqdan ölmüş bacısının həyat hekayəsini ondan üzr istəmək niyyəti ilə qələmə almışdır.

Anime filmi kinotənqidçilər tərəfindən müsbət rəy almışdır və müharibə mövzusunda çəkilmiş ən təsiredici filmlərdən sayılır. Rocer Ebert filmi indiyə kimi ən güclü antimüharibə mövzusunda çəkilmiş dram filmlərindən biri olduğunu bildirib və 2000-ci ildə özünün "Great Movies" adlı film listinə daxil etmişdir.

## Məzmun
Hadisələr İkinci dünya müharibəsinin sonlarına yaxın Yaponiyada baş verir. Film iki uşağın — 14 yaşlı Seita və 4 yaşlı Setsukonun həyatından bəhs edir.

Film Seytanın 21 sentyabr 1945-ci ildə Sannomiya stansiyasında, qaranlıqda bir küncdə ölməsi ilə başlayır. Cəsədin ölüb-ölməməsini yoxlayan xidmətçilərdən biri onun cibindən Sakuma drops qutusu tapır və qutunun nə olduğunu anlamadan onu stansiyadan kənara atır. Bu an qutudan atəşböcəkləri çıxır və körpə Setsukonun ruhu peyda olur. Setsuko qardaşının stansiyada yerdə hərəkətsiz uzandığını görüb yaxına getmək istəsə də, çiynindən bir əl onu tutaraq saxlayır. Bu Seytanın ruhu idi və onlar bir-birinə baxaraq gülümsəyirlər.

## Haqqında
Filmin adının "Grave of the Fireflies", yəni "Atəşböcəklərinin məzarı" olması uşaqların sakuma drops qutusuna atəşböcəkləri yığması ilə bağlıdır. Ümumiyyətlə yaponların sevdikləri məşğuliyyətdən biri iyun ayında atəşböcəyi tutmaqdır. Atəşböcəyi tutmaq istəyənlər gölün, yaxud çayın sahilinə gedirlər. Yaponlar tutduqları atəşböcəkləri gətirib öz bağlarına buraxırlar ya da onları kiçik qəfəsə salıb evlərinin tavanından asırlar. Filmdə Seyta və Setsuko atəşböcəklərini yığıb yaşadıqları mağaranı işıqlandırmaq üçün istifadə edirlər. Səhərisi gün Setsuko böcəklərin öldüyünü görüb onlara məzar qazır. Seyta ona nə etdiyini soruşanda, Setsuko qəbir qazdığını və analarının da artıq qəbirdə olduğunu deyir. Əlavə edir ki, bunu ona xalası deyib. Seyta bacısının xəbərdar olduğuna anlayıb onu analarının qəbrini ziyarət etməyə aparacağını söz verir. Setsuko isə qardaşından atəşböcəklərinin niyə belə tez ölmələrini soruşur.

### Rollarda
:Tsutomu Tatsumi – Seyta
:Ayano Shiraishi – Setsuko
:Yoshiko Shinohara – Seyta və Setsukonun anası
:Akemi Yamaguchi – Seyta və Setsukonun xalası

## Maraqlı faktlar
* Film IMDb-nin hazırladığı Top 250 film siyahısında 81-ci mövqedə qərarlaşıb.
* Hekayədən fərqli olaraq filmdə əsas qəhrəman sonda ölür.
Corc Heyns

**Corc Heyns** (; ) — ABŞ aktyoru. Fin, rus, polyak, fransız və holland əsillidir.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar
Folk

**Folk-musiqi** — ənənəvi xalq musiqisini və 20-ci əsrdə xalq dirçəlişi zamanı əvvəlki dövr nümunələrindən təkamül edən müasir janrı özündə birləşdirən musiqi janrıdır. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
ABŞ Patent və Marka qeyd olmaz üçün büro

**ABŞ Patent və Əmtəə Nişanıları İdarəsi** () — ABŞ Ticarət Nazirliyin agentliki, hansı ixtiraçılara və şirkətlərə patent verir öz məhsullara və ixtiralara, həmçinin ticarət nişanları və əqli mülkiyyət qeyd edir.

## İstinadlar
Akademik musiqi

**Akademik musiqi** — Avropa XVII–XIX əsrlərə əsasən yaradılan davamlılığı olan musiqi janrları və formaları (opera, simfonik, sonata, və s.), melodik və harmonik prinsipləri və instrumental tərkibi.

## Tərif
Qərb ədəbiyyatında "Akademik musiqi" daha çox Qərb klassik musiqisi ənənəsindən irəli gələn musiqilərə istinad etmək üçün istifadə olunur. Musiqişünas Filip Taqq incəsənət musiqisi ilə bağlı elitizmi "xalq", "incəsənət" və "populyar" musiqilərdən ibarət aksiomatik üçbucaqdan" biri kimi sayır. O, bu üçünün hər birinin digərlərindən müəyyən meyarlara görə seçildiyini izah edir. Bruno Nettlə görə, "Qərb klassik musiqisi" həm də "akademik musiqi", "kanonik musiqi", "mədəni musiqi", "ciddi musiqi", eləcə də daha çox istifadə olunan "əsl musiqi" və "normal musiqi" ilə sinonim ola bilər".

## İstinadlar
Şanson

**Şanson** (fr. chanson — mahnı) — vokal musiqi janrı.

## Xarici keçidlər
* Brown, Howard Mayer, et al. "Chanson." In *Grove Music Online*. *Oxford Music Online*.
* Dobbins, Frank. "Chanson." In *The Oxford Companion to Music*, edited by Alison Latham. *Oxford Music Online*.
* Michail Scherbakov. Russian Chanson. "Deja." 
* Grout, Donald Jay, and Palisca, Claude V. (2001). *A History of Western Music*, 6th ed. New York: W. W. Norton & Co. ISBN 0-393-97527-4.

## İstinadlar
Ketrin Hepbern

**Ketrin Hepbern** (; ) — məşhur ABŞ kinoaktrisası.

O, başının dikliyi, canlı xarakteri və açıq sözlülüyü ilə tanınırdı, bu ictimai imajla uyğun gələn bir ekran şəxsiyyəti yaradaraq və daima güclü iradəli, incelikli qadınları canlandıra. Onun işi screwball komediyadan ədəbi dramaya qədər olan müxtəlif janrlarda idi və ona müxtəlif təltiflər qazandırdı, o cümlədən Akademiya Mükafatlarından dördü Ən Yaxşı Aktrisa üçün - bu, hər hansı bir ifaçı üçün rekorddu. 1999-cu ildə Hepburn ən böyük qadın ulduzu kimi klassik Hollivud kinematoqrafiyasında Amerika Film İnstitutu tərəfindən təsis edilmişdir.

Bağlı, varlı progressiv valideynlər tərəfindən Konektikutda böyüdü, Hepburn Bryn Mawr Collegeda iken aktrisa kimi çıxış etməyə başladı. Broadwaydəki işinə görə müsbət rəylər onu Hollivuda diqqətinə çəkdi. Kino sahəsindəki ilk illəri ona beynəlxalq şöhrət qazandırdı, o cümlədən üçüncü filmi *Morning Glory* (1933) üçün Ən Yaxşı Aktrisa üçün Akademiya Mükafatı, lakin buna kommersiya uğursuzluğları sırası ilə izlədi, o cümlədən kritik rəyə görə kassa uğursuzluğu *Bringing Up Baby* (1938). Hepburn özünün geri dönüşünü təşkil etdi, RKO Radio Pictures ilə müqaviləsini satın aldı və *The Philadelphia Story* filminin hüquqlarını əldə etdi, şərti ilə o ulduz olmalıdır. Bu komediya filmi kassa uğuruna çatdı və ona üçüncü Akademiya Mükafatı namizədliyi təqdim etdi. 1940-cı illərdə o, Metro-Goldwyn-Mayerə müqavilə bağladı, burada karyerası Spencer Tracy ilə ittifaqa məhduddur. Ekran tərəfdaşlığı 26 il davam edir və doqquz film istehsal edir.

Hepburn ömrünün son hissəsində Shekspir sahnə istehsalatları və bir sıra ədəbi rolları özünə qəbul etməklə özünə çəlləndi. *The African Queen* (1951) kimi vaxt keçdikcə, müstəqil və bəzən də evlənməmiş qadınları canlandıra, və bu imicli ictimaiyyət tərəfindən qəbul edildi. Hepburn *Guess Who's Coming to Dinner* (1967), *The Lion in Winter* (1968) və *On Golden Pond* (1981) filmindəki performansları üçün daha üç Akademiya Mükafatı aldı. 1970-ci illərdə o televiziya filmlərində çıxış etməyə başladı, bu da onun əsas diqqət mərkəzi oldu. O, 87 yaşında son ekran çıxışını etdi. Fəaliyyətsizlik və xəstəlik dövründən sonra Hepburn 2003-cü ildə 96 yaşında vəfat etdi.

## İstinadlar
Sen

* Sen
* Sen (En)
* Sen (Yuxarı Provans Alpları)

## Həmçinin bax
* Sen-Benua
* Sen-Leon
* Sen-Pon
* Sen-Pri
* Sen-Pyer
Baytallı

**Baytallı** — Gürcüstan Respublikasının **[[Aşağı Kartli|Aşağı Kartli mxaresinin]]** Sarvan bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində kənd.

## Toponimkası
Baytala Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında (indi Marneuli rayonunda) kənd adı. Gürcücə yazılış forması Baitalo. Dağıstan əyalətinin Teymurxanşura dairəsində Baytal kənd adı ilə eynidir. Monqolca bu adal — "düşərgə", "elin dayanacaq yeri" və tala sözündəndir.

## İstinadlar
Baydar (Sarvan)

**Baydar** — Gürcüstan Respublikasının '''Aşağı Kartli mxaresinin''' Sarvan bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində kənd.
Rok-n-roll

**Rok-n-roll** (ing. rock and roll və ya rock'n'roll) — ABŞ-də 1940-cı illərin sonu və 1950-ci illərin əvvəllərində inkişaf etmiş populyar musiqi janrıdır. Elvis Presli "rok-n-rollun kralı" adlandırılmışdır.

Bəzi insanlar bu musiqinin vətəndaş hüquqları hərəkatına müsbət təsir etdiyinə inanırlar, çünki həm qara dərili, həm də ağ dərili amerikalı yeniyetmələr bu musiqidən zövq alırdılar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* The Camp Meeting Jubilee 1910 recording
* The Smithsonian's history of the electric guitar
* History of Rock
* Youngtown Rock and Roll Museum – Omemee, Ontario
Soma

**Soma** ()   — Türkiyənin qərbində, Egey regionunun Manisa ilində yerləşən şəhər və rayon.

## Yerləşmə və əhali
2009-cu il əhali siyahıya alınmasına əsasən, ərazidə 101 011 nəfər  yaşayır. Bunlardan  74 158 nəfəri Soma şəhərinin kənarında yaşayır.. Bütün rayonun ərazisi 839 kv. kilometrdir (324 kvadrat mil). Şəhər mərkəzi dəniz səviyyəsindən 161 metr hündürlükdədir. Şəhər Egey dənizinin sahilindən (Dikili limanı) 62&nbsp;km uzaqlıqda, Bakırçayın sol qolunda yerləşmişdir. Şəhərin mikrorayonları: Turqutalp və ya Zəfər (qərb), Onüç Eylül (şimal), Hüriyyet (şərq), Samsaci (cənub). 13 mayda 2014-cü ildə bölgədə yerləşən kömür mədənlərində böyük insan tələfatına səbəb olan partlayış baş vermişdir. Soma kömür mədənində baş verən partlayış yüzlərlə insanın həlak olması ilə nəticələndi.

## İstinadlar
Bett Deyvis

**Bett Deyvis** (, *Betti Deyvis*, tam adı **Rut Elizabet Deyvis**, ; ) — amerikalı aktrisa.

## Həyatı

## Filmoqrafiya
# Yeva haqqında hər şey (film, 1950) / All About Eve
# Nildə ölüm (film, 1978) / Death on the Nile
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yuxarı Saral

**Yuxarı Saral** — Gürcüstan Respublikasının '''Aşağı Kartli bölgəsinin''' Sarvan bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində kənd.

## Görməli yerləri

* İmam Zaman məscidi/Saral İnkişaf və Təhsil mərkəzi.
## İstinadlar