Corc Oruellin biblioqrafiyası

**Corc Oruellin biblioqrafiyası** — britaniyalı yazıçı Erik Artur Bleyer (1903–1950) tərəfindən bəziləri əsl adı ilə, bir çoxu isə Corc Oruell təxəllüsü ilə yayımlanan jurnal, esse, roman və qeyri-bədii əsərlərin siyahısı. Oruell "ehtimal ki, 20-ci əsrin ingilis mədəniyyətinin ən yaxşı salnaməçisi" elan edilmişdir və müasir ingilis cəmiyyəti və ədəbi tənqid ilə bağlı mövzularda məhsuldar bir yazıçı olmuşdur. Qeyri-bədii mədəni və siyasi tənqid onun əsərlərinin böyük əksəriyyətini təşkil edirdi, lakin Oruell bədii ədəbiyyatın digər bir neçə janrına da müraciət etmişdir.

Oruell daha çox siyasi şərhləri ilə solçu anti-totalitar kimi yadda qalmışdır. O, *"[[Niyə yazıram]]"* (1946) essesində izah etdiyi kimi, "1936-cı ildən bəri yazdığım bütün ciddi əsərlərin hər bir sətri birbaşa və ya dolayı yolla, mənim başa düşdüyüm kimi, totalitarizmin əleyhinə və demokratik sosializmin lehinə yazılmışdır". Bu məqsədlə Oruell öz siyasi əqidəsini müdafiə etmək üçün bədii ədəbiyyatdan, eləcə də jurnalistikasından istifadə edirdi. O, ilk dəfə *"[[Heyvanıstan]]"* adlı povesti ilə geniş şöhrət qazanmış və ölümündən qısa müddət əvvəl *"[[1984 (roman)|1984]]"* romanının nəşri ilə tarixdəki yerini möhkəmləndirmişdi. Bədii ədəbiyyat onun yaradıcılığının kiçik bir hissəsini təşkil etsə də, bu iki roman onun ən çox satılan əsərləridir və 2007-ci ilə qədər altmış iki dildə demək olar ki, əlli milyon nüsxə — bütün digər iyirminci əsr müəlliflərinin hər hansı bir kitab cütlüyündən daha çox satılmışdır.

Oruell Britaniyanın müxtəlif jurnalları üçün qeyri-bədii ədəbiyyat, o cümlədən kitab icmalları, redaksiya məqalələri və jurnalistika araşdırmaları yazmışdır. O, sağlığında yüzlərlə məqalə, o cümlədən Britaniya xəbər həftələrində ədəbi və mədəni tənqidlə, eləcə də açıq-aşkar siyasi yazıları ilə bağlı bir neçə müntəzəm qəzet sütunları dərc etdirdi. Bundan əlavə, o, *"[[Paris və Londonda qara qəpiksiz]]"* və *"[[Viqan Perə gedən yol]]"* adında Britaniyada yoxsulluq haqqında kitab uzunluğunda araşdırmalar və İspaniya vətəndaş müharibəsi haqqında ilk retrospektivlərdən biri olan *"[[Kataloniyaya məhəbbətlə]]"* kitabını yazdı. 1941–1946-cı illər arasında o, həmçinin amerikan siyasi və ədəbiyyat jurnalı "Partisan Review" üçün birincisi 1941-ci ilin mart-aprel tarixli sayında dərc olunan on beş *"[[London məktubları]]"* yazdı.

Oruellin əsərlərinin cəmi iki məcmuəsi onun sağlığında nəşr olundu, lakin ölümündən sonra 12-dən artıq məcmuəsi ortaya çıxdı. Tam əhatəli kolleksiyalar üçün iki cəhd edilmişdir: İan Anqus və Oruellin yoldaşı Sonya Braunell tərəfindən birlikdə redaktə edilmiş dörd cildlik *"Toplanmış Esselər, Jurnalistika və Məktublar"* (1968, 1970) və 1980-ci illərin ortalarında nəşrə başlayan Piter Devisonun redaktorluğu ilə 20 cildlik *"Corc Oruellin əsərlər toplusu"*. İkinci məcmuəyə *"İtmiş Oruell"* (2007) adlı addendum da daxildir.

Oruellin böyük məcmuəsinin təsirləri *"1984"* kimi qərbi kanonuna olan əlavələrdə, onun davamlı ictimai xəbərdarlığa və elmi təhlillərə tabe olmasında və onun təsir etdiyi yerli ingilis dilində olan dəyişikliklərdə, xüsusilə totalitar cəmiyyətləri təsvir etmək üçün "Oruellçilər" deyilməsində özünü göstərir.

## Kitablar: qeyri-bədii və bədii
Oruell 6 bədii əsər yazmışdır: *"[[Birma günləri]]"*, *"[[Keşiş qızı]]"*, *"[[Yaşasın fikus!]]"*, *"[[Boğuluram]]"*, *"[[Heyvanıstan]]"* və *"[[1984 (roman)|1984]]"*. Bunların bir çoxu yarımavtobioqrafik əsərlərdir. *"Birma günləri"* onun imperiya polisi işlədiyi dövrlərdən ilhamlanıb və uydurmadır. *"Keşiş qızı"* həddən artıq çox işləməkdən huşunu itirən və amneziya xəstəliyi ilə — yaddaşını itirərək oyanan, özünə gələn kimi kəndi gəzib-dolaşmağa məcbur olan və keşişin qızı olmasına baxmayaraq tanrıya qarşı inamını itirən bir gənc qadın haqqındadır. *"Yaşasın fikus!"* və *"Boğuluram"* Britaniyanın sosial sinif sisteminin ətraflı araşdırmasıdır. *"Heyvanıstan"* və *"1984"* onun ən məşhur romanlarıdır.

Oruell bədii əsərlərindən əlavə 3 qeyri-bədii əsər də yazmışdır. *"[[Paris və Londonda qara qəpiksiz]]"* Oruellin bu iki şəhərdə keçirdiyi avaraçılıq günlərinin qeydləridir. *"[[Viqan Perə gedən yol]]"* ilk başda İngiltərənin şimalındakı yoxsulluğun tədqiqi kimi başlayır, lakin sonda Oruellin yoxsulluqla bağlı bəzi təcrübələrini təsvir edən geniş avtobioqrafik esse ilə bitir. *"[[Kataloniyaya məhəbbətlə]]"* onun İspaniya vətəndaş müharibəsi zamanı inqilabçı Kataloniyada faşizmə qarşı Marksist Birliyi İşçi Partiyası ilə könüllü formada mübarizə aparan biri kimi təcrübələrindən bəhs edir.

## Məqalələr və esselər
Oruell yüzlərlə esse, kitab icmalı və redaksiya məqalələri yazmışdır. Onun dilçilik, ədəbiyyat və siyasət — daha dəqiq desək, antifaşizm, antikommunizm və demokratik sosializm — ilə bağlı fikirləri onun ölümündən illər sonra belə öz təsirini göstərməyə davam etmişdir. Bunlardan bəziləri onun yaşadığı dövrdə müxtəlif məcmuələrdə nəşr olundu: 1940-cı ildə orijinal naşiri "Victor Gollancz Ltd." tərəfindən *"[[Balinanın içərisində və digər esselər]]"* və 1946-cı ildə "Secker and Warburg" tərəfindən *"Tənqidi esselər"*. "Secker and Warburg" nəşriyyatı həmçinin 1950-ci ildə *"Fili necə vurdum və digər esselər"* (2003-cü ildə "Penguin" tərəfindən yenidən çap olunmuşdur) və 1953-cü ildə *"İngiltərə, sənin İngiltərən və digər esselər"* məcmuələrini çap etmişdir.

Onun ölümündən bəri dəfələrlə yazdığı müxtəlif esse kolleksiyaları ortaya çıxmışdır. Onun hərtərəfli kolleksiyasının yaradılmasına ilk cəhd İan Anqus və Sonya Braunell tərəfindən redaktə olunan dörd cildlik *"Corc Oruellin esselər, məktublar və jurnalistika toplusu"* olmuşdur. Bu toplu "Secker and Warburg" və "Harcourt" tərəfindən 1968–1970-ci illərdə çap olunmuşdur. De Monfor Universitetindən Piter Devison ömrünün 17 ilini Anqus və Şeyla Devison ilə birlikdə Oruellin bütün əsərlərini araşdırmağa və düzəlişlər etməyə həsr etmişdir və iyirmi cildlik *"Corc Oruellin bütün əsərləri"* seriyasının son on bir cildini onun esselərinə, məktublarına və jurnal yazılarına ayırmışdır. Bütün bu seriya ilk dəfə 1986-cı ildə "Secker and Warburg" tərəfindən çap olunmuş, 1998-ci ildə "Random House" tərəfindən yekunlaşdırılmış və 2000–2002-ci illər arasında yenidən nəzərdən keçirilmişdir.

## Pamfletlər
Oruellin *"Aslan və təkbuynuz"* ilə başlayan daha uzun esselərinin bir neçəsi pamflet şəklində idi:

## Şeirlər
Oruell nəzm yazmaqla çox tanınmasa da, o, məktəb günlərində yazdıqları da daxil olmaqla indiyə qədər gəlib çatmış bir neçə şeirini çap etdirmişdir:

2015-ci ilin oktyabrında "Finlay Publisher" Oruell Cəmiyyəti üçün Diona Veneybls tərəfindən tərtib edilmiş və təqdim edilmiş *"Corc Oruell: bütün şeirləri"* kitabını yayımladı.

## Redaktələr
*"Britaniyalı pamfletçilər 1-ci cild: XVI əsrdən XVIII əsrə"* və *"E. M. Forster, Ritçi Kolder, Sedrik Dover, Syao Syan və digərləri tərəfindən Hindistanla söhbət: Hindistan üçün ingilisdilli verilişlərin seçimi"* pamfletlərindən əlavə, Oruell İtonda təhsil aldığı illərdə 2 qəzetdə editorluq etmişdir: *"College Days"*/*"The Colleger"* (1917) və *"Election Times"* (1917–1921). BBC-də işləyərkən o özü, Mülk Rac Anand, Con Atkins, Edmund Blanden, Venu Çitale, Uilyam Empson, Vida Houp, Qodfri Kenton, Una Marson, Herbert Rid və Stiven Spender tərəfindən yayımlanan *"Voice"* adlı şeir jurnalının altı buraxılışını topladı. Jurnal BBC tərəfindən yayımlanmamışdan əvvəl nəşr edildi və oxuculara paylandı. Beşinci buraxılış bərpa edilmədi və nəticədə U. C. Uestin BBC transkriptləri kolleksiyasından çıxarıldı.

## Məcmuələr
Oruellin əsərlərinin cəmi iki məcmuəsi onun sağlığında nəşr olundu: 1940-cı ildə *"[[Balinanın içərisində və digər esselər]]"* və 1946-cı ildə *"Tənqidi esselər"* (bu 1958-ci ildə ABŞ-da *"Dikkens, Dali və digərləri"* adı altında nəşr olundu). Onun nəşriyyatı bu antologiyaları 1950-ci ildə *"Fili necə vurdum və digər esselər"*, 1953-cü ildə *"İngiltərə, sənin İngiltərən və digər esselər"* (hansı ki, *"Uşaqlıq sevinci haqqında…"* adı altında yenidən işlənmişdir) və 1961-ci ildə *"Toplanmış Esselər"* ilə davam etdirdi. Birləşmiş Ştatlardakı ilk əhəmiyyətli nəşrlər 1954-cü ildə "Doubleday" tərəfindən nəşr edilən *"Corc Oruellin esselər toplusu"*, 1956-cı ildə "Harcourt" (o dövrlərdə "Harcourt Brace Jovanovich") tərəfindən nəşr edilən *"Oruell oxucusu: bədii ədəbiyyat, esselər və reportajlar"* və 1957-ci ildə "Penguin Group" tərəfindən nəşr olunan *"Seçilmiş esselər"* idi. Sonuncusu 1962-ci ildə *"Balinanın içərisində və digər esselər"* və 2005-ci ildə *"Böyük ideyalar"* seriyasının bir hissəsi olaraq ixtisar olunmuş formada *"Niyə yazıram"* adı altında yenidən nəşr olundu. Həmin seriyada "Penguin Books", həmçinin *"Kitablar siqaretlərə qarşı"* (2008), *"İngilis cinayətlərinin azalması"* (2009) və *"Adi Qurbağa haqqında bəzi fikirlər"* (2010) kimi qısa məcmuələr də çap etmişdir. 2009-cu ildə çap olunan *"İngilis cinayətlərinin azalması"* məcmuəsinin mətni "Penguin Books" və "Secker & Warburg" tərəfindən birlikdə nəşr olunan *"İngilis cinayətlərinin azalması və digər esselər"* məcmuəsinin mətni ilə eynilik təşkil etmirdi. Oruellin "The Observer" qəzeti üçün yazdığı mətnlərin hamısı 2003-cü ildə "Atlantic Books" tərəfindən nəşr olunan *"Oruell: ‘The Observer’ illəri"* məcmuəsində toplanmışdır.

1976-cı ildə "Martin Secker & Warburg Ltd" "Octopus Books" ilə birlikdə *"Bütün romanlar"*ı nəşr etdi. Bu nəşr daha sonra 1983-cü ildə "Penguin Books" tərəfindən yenidən yayımlandı və "Penguin Classics"də 2000 və 2009-cu illərdə yenidən çap olundu. Devisonun yenidən işlənmiş tənqidi nəşrinin yayımlanmasından bəri Con Kerinin hərtərəfli *"Esselər"*i 15 oktyabr 2002-ci ildə *"[[Everyman's Library]]"*nin bir hissəsi olaraq buraxıldı və Corc Paker "Houghton Mifflin" üçün 13 oktyabr 2008-ci ildə nəşr olunan iki kolleksiyanı redaktə etdi: *"Bütün sənət təbliğatdır: tənqidi esselər"* və *"Xoşagəlməz faktlarla üzləşmək: bədii esselər"*.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* *Corc Oruell: biblioqrafiya üçün bəzi materiallar* — Y. R. Uillison. (1953)
* *[https://archive.org/details/georgeorwell0000bran Corc Oruell]* — Lourens Brander. "Longmans" (1954)
* *Corc Oruell: seçilmiş biblioqrafiya* — Uilyam Uayt və Zoltan Q. Zik. "Boston Linotype Print" (1962).
* *Corc Oruell: tənqidin şərhli biblioqrafiyası* (Qarlend Humanitar Elmlər Kitabxanası, 54-cü cild) — Ceffri Meyers və Valeri Meyers. "Garland Publishing" (1 yanvar 1977) 
* *Corc Oruell, birinci nəşr və qiymət təlimatı* "Quill and Brush". (2004)

## Xarici keçidlər

* 
* "Internet Archive"də Corc Oruellin işləri
* Oruell Prizindən Oruellin işləri
* 
* 
* Birləşmiş Krallıqların kitabxanaları və arxivlərində tapılan Corc Oruell məktubları və sənədləri — Piter Devison