open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lida Qustava Heymann

**Lida Qustava Heymann** (; ) — alman feminist, pasifist və qadın hüquqları müdafiəçisi.

Anita Auqspurqla birlikdə burjua qadın hərəkatının ən görkəmli simalarından biri olub. Həmçinin, Alman Qadın Qrupları Assosiasiyasının (*Verband Fortschrittlicher Frauenvereine*) qurucularından biri idi.
## Həyatı
O, Almaniyada abolitionist hərəkatının həmtəsisçisi olub. Heymann "qadınları kişi hökmranlığından azad etməy"ə çalışırdı. O, yemək, uşaq bağçaları və məsləhət xidmətləri təklif edən qadın mərkəzini, həmçinin oğlanlar və qızlar üçün birgə təhsil liseyi, qadın katib və teatr işçiləri üçün peşəkar qurumlar da təsis etdi.

1902-ci ildə Lida Qustava Heymann Anita Auqspurq, Minna Kauer və Mari Stritt ilə birgə həm seçki hüququ səbəbi, həm də dövlət tərəfindən tənzimlənən fahişəliyə qarşı kampaniyalar aparan Qadınların Seçki Hüququ üzrə Alman İttifaqını (Deutscher Verband fur Frauenstimmrecht) qurdular. Onlar birlikdə 1919-1933-cü illərdə müxtəlif mövzularda pasifist, feminist və demokratik mövqeləri ortaya qoyan *Frau im Staat* ("Dövlətdə qadınlar") qəzetini nəşr etdilər. Heymann heç vaxt heç bir partiyaya mənsub olmasa da, partiya siyasəti ilə məşğul olmasa da, sosial-demokratik və sosialist ideyalarına rəğbət bəsləyirdi. 1888-ci ildən başlayaraq Avqust Bebelin "Qadın və sosializm" əsərini qoruyub, saxlayıb.

1915-ci ildə Heymann Haaqadakı Beynəlxalq Qadınlar Konqresinin həmtəsisçisi olub.

1923-cü ildə Heymann və Auqspurq Adolf Hitlerin Almaniyadan qovulmasını tələb etdilər. 1933-cü ildə Hitler hakimiyyəti ələ keçirəndə hər ikisi ölkədən kənarda idilər və bir daha Avstriyaya qayıtmadılar, İsveçrədə məskunlaşdılar. 1943-cü ildə xərçəng xəstəliyindən vəfat edən Heymann  Flentern qəbiristanlığında dəfn edilib.

## Heymann və Auqspurqun memuarlarının nəşri
thumb|Anita Auqspurq və Lida Qustav Heymannın xatirələrindən ibarət əlyazmaları: 1941-ci ilin əvvəlinə aid "Erlebtes - Erschautes!"
Heymann və Auqspurqun xatirələrinə üç əlyazma daxildir: Heymanın qardaşı oğlunda olan müxtəlif tarixli iki nüsxə və Alman qadın hərəkatının arxivində saxlanılan nüsxəni isə Hamburqda "Sülh və Azadlıq uğrunda Beynəlxalq Qadınlar Birliyi"nin (WILPF) keçmiş sədri olan dostları Anna Ripper Heymanna və Auqspurqa vermişdi. Memuarları ilk dəfə 1972-ci ildə əlyazmaların yerini aşkar edən politoloq Marqrit Tvelman tərəfindən nəşr edilib.

## Xatirəsi
* Brüldə (Reynland) Heymanın adına küçələr var.
* 1993-cü ilin dekabrında Sürixdəki Flentern qəbiristanlığında Heymann və Auqspurqun şərəfinə xatirə lövhəsi qoyulub.
* Bremenin Noyştadt rayonundakı küçəyə Heymanın adı verilib.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Lida Qustava Heymann haqqında ədəbiyyat  
* Lida Qustava Heymann haqqında əsərlər 
* Lida Qustava Heymann 
* Lida Qustava Heymann 
* Портрет Лиды Густава Хейманн на портале frauenmediaturm.de с хронологией, библиографией и библиотекой.
* Лида Густава Хейманн в цифровом немецком женском архиве с биографией, цитатами и сетью связей.
Neltuma

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Harald Makpayk

**Harald Makpayk** () — Baham adalarında yaşayan Avstriya əsilli milyarder və Starling Bankın 36%-nin sahibi. O, 1958-ci ildə İsveçrənin Sürix şəhərində anadan olub. Avstriyada böyüyüb və 1980-ci illərdə Vyana Universitetində iqtisadiyyat üzrə təhsil alıb.

Makpayk karyerasına blekcek oyunçusu olaraq başlamışdır. O, Baham adalarında yerləşən investisiya meneceri "QuantRes"-in təsisçisidir.

Makpayk Şimal və Cənub Qütblərinə səyahət edib və kosmosa getmək istəyir. O, Baham adalarında yaşayır. Makpayk 164 fut uzunluğunda olan hibrid yaxta "Home"-un sahibidir.

## İstinadlar
Arif Ağa məscidi

**Arif Ağa məscidi** ( və ya ) — Türkiyənin Ədirnə ilinin mərkəzində yerləşən 15-ci əsrə aid məscid.

## Tarixi
Məscid Arif Ağa tərəfindən 1463-cü ildə tikdirilmişdir.

### Bərpası
Arif Ağa məscidi 1992-ci ildə Vəqflər Baş İdarəsi tərəfindən bərpa edilərək növbəti il xalqın istifadəsinə açılıb.

## Memarlığı
Kvadrat planlı, yonma daşdan tikilmiş məscid cənubdan şimala doğru meyilli ərazidə inşa olunmuşdur. Məscidin minarəsi qərb küncündədir.

## Qalereya

Fayl:Arif Ağa Camii 2025.jpg|Arif Ağa məscidinin xarici görünüşü
Fayl:Arif Ağa Camii 27.JPG|Məscidin minarəsi


## İstinadlar
Eldəniz hökmdarlarının siyahısı

Eldənizlər sülaləsindən olan **hökmdarların siyahısı**. Qıpçaq əsilli Eldəniz hakimiyyətinin əsası Bərdə və Naxçıvan mərkəz olmaqla 1136-cı ildə Şəmsəddin Eldəniz tərəfindən qoyulmuşdur. Həmçinin Şəmsəddin Eldəniz və Məhəmməd Cahan Pəhləvan dövründə Eldənizlər ən qüdrətli dövrünü keçirmişdir. Bu dövrdə öz hakimiyyət sahələrini Azərbaycan, Şərqi Anadolu, Ərəb İraqı, Əcəm İraqı, Şirvan, Gilan, Mazandaran, Kirman, Fars və Xuzistana doğru genişləndirmişdilər. Eldənizlərin paytaxtı müxtəlif dövrlərdə Bərdə, Naxçıvan, Həmədan və Təbriz şəhərləri olmuşdur.

Qızıl Arslanın ölümündən sonra dağılma dövrünə qədəm qoyan Eldənizlər, Nüsrəddin Əbubəkrin hakimiyyətinin əvvəlindən başlayaraq ara müharibələri və xarici müdaxilələr ilə müşayiət olunan süqut dövrünü 1225-ci ildə son hökmdar Özbəyin ölümü ilə tamamladılar. Müzəffərəddin Özbək dövründən etibarən Eldənizlər təkcə Azərbaycandakı hakimiyyətlərini qoruyub saxlaya bilmişdilər. 1225-ci ildə Cəlaləddin Mənguberdinin yürüşü ilə Azərbaycan da tamamilə Eldənizlərin tabeliyindən çıxdı. Özbəyin ölümündən sonra məmlükləri və nəvəsi II Əbubəkr Eldəniz hakimiyyətini bərpa etməyə cəhd göstərsə də, bu üsyanlar Xarəzmşahlar tərəfindən yatırıldı.

## Eldənizlərdə hökmdar
Eldənizlər 5 hökmdar tərəfindən idarə edilmişdir. Onlardan 2-si hakimiyyəti "atabəy" titulu ilə, digər 3-ü isə həm "atabəy", həm də "sultan" titulu ilə idarə etmişdilər. Ən çox hakimiyyətdə olan Eldəniz hökmdarı Şəmsəddin Eldənizdir. Onun hakimiyyət müddəti ümumilikdə 39 il olmuşdur. Ən az hakimiyyətdə olan hökmdarı isə 5 il ilə Qızıl Arslandır.

Qızıl Arslana qədər Eldənizlər sülaləsi hakimiyyəti *"böyük [[atabəy]]"* yəni *"atabəy əl-əzəm"* titulu ilə əllərində cəmləmişdilər. Lakin rəsmi olaraq *"[[sultan]]"* elan edilmədikləri dövrdən əvvəl də onların adları sultan və xəlifə ilə birlikdə sikkələrdə zərb edilirdi. Eldənizlərdə əsas hökmdarlıq rəmzi sikkə zərbi və xütbə oxunması idi.

## Hökmdarların siyahısı

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
*
Meri Smit

**Meri Vinslou Smit** (, ) — XX əsrin əvvəllərində yaşamış amerikalı folklorşünas və xalq mahnıları toplayıcısı.

## Həyatı və təhsili
Smit 26 mart 1873-cü ildə ABŞ-ın Meyn ştatının Banqor şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası həkim, babası isə Boudoində (Bowdoin College) professor olmuşdur.1895-ci ildə Smit Smit Kollecini bitirmiş, 1897-ci ildə magistr dərəcəsi almış, 1905-ci ildə isə Yel Universitetində İngilis dili üzrə fəlsəfə doktoru (Ph.D.) olmuşdur. O, 1922–1924-cü illərdə Elmira Kollecində dosent kimi çalışmışdır.

## Folklor toplusu və fəaliyyəti
Smitin anası Banqorun köklü ailələrindən birindən idi, buna görə də Smit yay aylarını Meyn sahillərində, İslzford qəsəbəsində keçirirdi. O, xalq mahnılarını əvvəlcə müstəqil şəkildə toplamış, lakin daha sonra folklorçu Fanni Hardi Ekstorm ilə əməkdaşlıq etməyə başlamışdır. 1927-ci ildə Smit və Ekstorm birlikdə "Meyn Nağılları: Meşələrin və Sahilin Xalq Mahnıları və Balladaları" () adlı kitabı nəşr etdirmişlər. Bu kitabda Smit sahilyanı bölgələrdən topladığı xalq mahnılarını, Ekstorm isə meşə işçiləri və digər daxili bölgələrin insanlarının mahnılarını toplamışdır. Onların işi folklorşünas Filip Barinin (Phillips Barry) diqqətini çəkmişdir. Daha sonra Smit və Ekstorm Barini də layihələrinə dəvət etmiş və 1929-cu ildə "Meyn Britaniya Balladaları: Populyar Mahnıların İnkişafı, Mətnlər və Nəğmələrlə" () adlı kitablarını çap etdirmişlər. Bu kitabda Bari redaktor kimi qeyd edilmişdir, lakin Smit hesab edirdi ki, o, dəyərli töhfələr versə də, bu titul yalnız onun kişi olması və akademik nüfuzuna görə ona verilmişdir.

Smit uğurlu xalq mahnıları toplayıcısı və bacarıqlı tədqiqatçı olmuşdur. O, "Bangor Daily News" qəzetinə verdiyi müsahibədə Ekstorm və Bari ilə birlikdə sahə tədqiqatları aparmaq üçün nə qədər səbir və qətiyyət lazım olduğunu izah etmişdir. Onun sözlərinə görə, insanlar qədim mahnılarına kimsənin maraq göstərəcəyinə təəccüblənir, buna görə də əvvəlcə onların inamını qazanmaq lazım gəlirdi. Smitin istifadə etdiyi maraqlı üsullardan biri o idi ki, o, bilərəkdən bir mahnını səhv oxuyurdu və insanlar səhvi düzəltmək üçün öz versiyalarını oxuyaraq ona kömək edirdilər.

## Əsərləri
* 1911 – Biblical Quotations in Middle English Literature Before 1350 (Orta İngilis Ədəbiyyatında Bibliya Sitatları, 1350-ci ildən əvvəl)
* 1927 – Minstrelsy of Maine: Folk-songs and Ballads of the Woods and the Coast (Fanni Hardi Ekstorm ilə)
* 1929 – British Ballads from Maine: The Development of Popular Songs with Texts and Airs (Fanni Hardi Ekstorm və Filip Bari ilə)
* 1932 – Contemporary Songs and Verses About Washington (Vaşinqton haqqında müasir mahnılar və şeirlər)

## Qeydlər

## İstinadlar
Gizli Müşahidə Muzeyi

**Gizli Müşahidə Muzeyi** () – Albaniyanın paytaxtı Tirana şəhərində yerləşən tarix muzeyi. Binanın fasadı sarmaşıq bitkilərinin yarpaqları ilə örtüldüyü üçün muzey **Yarpaqlar Evi** () kimi tanınır.

## Tarixi
Muzeyin yerləşdiyi binanın tikintisi 1931-ci ildə tamamlanmışdır. Binanın ilkin təyinatı Albaniyanın ilk mamalıq klinikası ev sahibliyi etmək olmuşdur. 1943-cü ildə Almaniya Albaniyanı işğal etdikdən sonra bina Gestapo tərəfindən istifadə olunmağa başlamış və nasistlərin Albaniyadakı kəşfiyyat əməliyyatları üçün baş qərargah rolu oynamışdır.

Bina Soyuq müharibə dövründə – 1944-cü ildən 1991-ci ilə qədər Albaniyanın təhlükəsizlik, kəşfiyyat və gizli polis təşkilatı olan "Siqurimi" tərəfindən baş qərargah kimi istifadə olunmuşdur. 23 may 2017-ci ildə muzeyə çevrilmiş və ictimaiyyətə açılmışdır. Muzeyin açılışında Albaniyanın baş naziri Edi Rama iştirak etmişdir. Muzey 2020-ci ildə Avropa Şurası tərəfindən Avropada İlin Muzeyi Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Ekspozisiya
Girişdə yazılan lövhədə qeyd olunur ki, muzey "kommunist rejimi dövründə izlənilmiş, saxlanılmış, təqib edilmiş, həbs edilmiş və edam olunmuş günahsız insanlara həsr olunmuşdur". Tirana şəhərinin mərkəzində yerləşən muzey binası 31 otaqdan ibarətdir. Muzeydə Albaniyanın kommunist rejimi tərəfindən vətəndaşlara qarşı istifadə olunmuş müşahidə, nəzarət və dindirmə texnikalarına aid materiallar sərgilənir. "Siqurimi" təşkilatının gizli fəaliyyətinə aid sənədlər muzeydə nümayiş etdirilir. Əsas kolleksiyalardan biri monitorinq təchizatları və gizli dinləmə cihazlarıdır. İstintaq otaqlarında vətəndaşlardan fiziki zorakılıq yolu ilə etirafların əldə olunması əyani nümayiş etdirmək üçün vizual texnikadan istifadə olunub. Muzeydə fotoqrafiya üçün nəzərdə tutulmuş qaranlıq otaq və barmaq izlərini təyin etmək üçün laboratoriya yerləşir. Muzeyin bağçasında bir sıra instalyasiyalar yaradılıb. Burada qalın beton qapılarla qorunan yeraltı tunelə giriş yerləşir.

Muzey 9 bölmədən ibarətdir. Birinci bölmə proloq bölməsidir və burada binanın tarixi haqqında məlumat verilir. İkinci bölmədə gizli mikrofonlar sərgilənir. Üçüncü bölmə "Düşmən kimdir?" adlanır. Buradakı otaqlardan biri kommunist rejim tərəfindən edam edilmiş şəxslərin adlarına həsr olunub. Dördüncü bölmə xarici qüvvələrdən izolyasiya olunmaq haqqındadır. Beşinci bölmədə 1970-ci illərin yaşayış otağının şəraiti yaradılmışdır. Altıncı bölmə gündəlik həyata həsr olunmuşdur. Burada rejim tərəfindən təqib olunan ailələrin telefon siyahısı verilmişdir. Yeddinci bölmə "Keçmişin səsləri" adlanır. Burada dindirmə prosesi zamanı qeydə alınmış səs yazıları ilə tanış olmaq olar. Səkkizinci bölmə "Panoptikon" adlanır və burada laboratoriya yerləşir. Sonuncu bölmə "Möhtəşəm olmayan keçmiş" adlanır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Nensi Suizi

**Nensi Suizi** (, ) — amerikalı rəssam, yazıçı, folklorşünas, müdafiəçi, tədqiqatçı və mədəni irsin qoruyucusu.

## Həyatı
İlk dəfə 1950-ci illərdə dulusçu kimi tanınmış, lakin sonradan ABŞ və beynəlxalq xalq keramika sənətinin tarixi və istehsalı üzrə tədqiqatçı olmuşdur. Suizi xalq və ənənəvi sənətkarlıq bazarlarının yaradılmasında əsas fiqurlardan biri olmuşdur. Onun geniş və uğurlu karyerasına aid mühüm nailiyyətlər arasında: "Country Roads" (Kənd Yolları) adlı sənət təşkilatının təsis edilməsi, Şimali Karolinanın tarixi Caqtaun Potteri dulusçuluq emalatxanasının dirçəldilməsi, Massaçusets ştatında mühacir xalq sənətkarları üçün "*Refugee Arts Group*" (Qaçqın İncəsənəti Qrupu) təşkilatının yaradılması yer alır.

Bundan əlavə, o, şagirdlik proqramlarının inkişafına kömək etmiş və Amerika xalq musiqisinin dirçəlişi dövründə məşhur ifaçılıq məkanı olan "Club 47" ilə əməkdaşlıq etmişdir.

### Şəxsi həyatı
Nensi Tompson () 1921-ci ildə ABŞ-ın Nyu-York ştatının Kuins bölgəsində, Fluşinq şəhərində doğulmuşdur. Onun valideynləri boşandıqdan sonra başqa bir ailə tərəfindən övladlığa götürülmüş və Nensi Adams adı ilə tanınmışdır. O, Boston Təsviri İncəsənət Muzeyi Məktəbində təhsil almışdır. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı ABŞ-ın Strateji Xidmətlər İdarəsinin (sonradan Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi - CIA oldu) tədqiqat şöbəsində çalışmışdır. Suizi əvvəlcə Bill Haus (Bill House) ilə qısa müddət evli olmuş, daha sonra Almaniyada iqtisadçı Pol Suizi () ilə tanış olmuş və onunla ailə qurmuşdur. Onlar 1960-cı ildə boşanmışlar. O, 6 fevral 2010-cu ildə Massaçusets ştatının Kembridc şəhərində ürək çatışmazlığından vəfat etmişdir. Onun üç övladı (Samuel, Marta və Libess), beş nəvəsi və dörd nəticəsi olmuşdur.

## Mükafatları
2006-cı ildə Bess Lomax Hawes Mükafatına və ABŞ-da xalq və ənənəvi sənətlər sahəsində ən yüksək mükafat olan Milli İrs Təqaüdünə (National Heritage Fellowship) layiq görülmüşdür. O, bir neçə kitabın müəllifidir, o cümlədən: *Raised in Clay*, *Folk Arts*, *Culture and Identity*. Onun 32,992 materialdan ibarət peşəkar arxivi ABŞ Konqres Kitabxanasının Amerika Folkloru Mərkəzində saxlanılır.

## Nəşr olunmuş əsərləri
* "Tradition in Clay: Piedmont Pottery" (1975, jurnal məqaləsi)
* Raised in Clay: The Southern Pottery Tradition (1984)
* Southeast Asian Folk Art Festival (1989)
* Raised in Clay: A Guide to the Potteries and Traditions of Seagrove, North Carolina (2000)
* Armenian Folk Arts, Culture, and Identity (2001)
* The Potter's Eye: Art and Tradition in North Carolina Pottery (2005, Şimali Karolina İncəsənət Muzeyi sərgi kataloqu)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Craft In America / Nancy Sweezy
Olea Kryoqer

**Olea Kryoqer** (, ) —  norveçli musiqi müəllimi, xalq musiqisi və folklorun toplanması sahəsində öncül şəxsiyyətlərdən biri. Olea, Telemark bölgəsində xalq mahnılarını və melodiyalarını sistemli şəkildə toplayan ilk insanlardan biri hesab olunur.

## Həyatı və təhsili
Olea Kryoqer Norveçin Telemark bölgəsində, Heddal şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası Yohannes Kryoqer (1753-1830) ruhanı, anası Helle Marqret Neymann (1764-1849) isə mahnı və musiqi tədris edən bir qadın idi. Yetkin yaşlarında Kryoqer Norveçin ilk dövlət müəllim kolleclərindən biri olan Kviteseid Seminariyasında oxuma dərsi verməyə başlamışdır. Kryoqer, müstəqil şəkildə qədim xalq mahnılarını və melodiyalarını toplamışdır. Onun xalq balladlarını və melodiyalarını toplamağa başlaması, Norveç xalq musiqisinin yoxa çıxmaqda olduğu dövrdə vətəndaşlara bu mirası qorumaq çağırışı ilə əlaqəli olmuşdur. Topladığı materiallar ilk dəfə 1840-cı ildə folklorçu Yorqen Moenin "*Samling AF Sange, Folkeviser Og Stev I Norske Almuedialekter*" adlı kitabında dərc olunmuşdur. Bu materiallar 1869-cu ildə Ludviq Matias Lindemanın tərtibatı ilə genişləndirilmiş nəşrdə melodiyalarla birlikdə dərc edilmişdir. Moenin 1840-cı il antologiyası əsl ballad kolleksiyası sayılmırdı, çünki cəmi iki-üç orijinal ballad daxil idi. Lakin Moe 1842-ci ildə Kryoqerlə tanış olduğu zaman, onun artıq orijinal Norveç balladalarından ibarət geniş kolleksiyası mövcud idi. Olea Kryoqerin 1840-cı illərdən topladığı Norveç ballad mətnləri və melodiyaları Maqnus Brostrup Landstadın "*Norske folkeviser*" (1853) adlı kitabında çap olunmuşdur. Landstad bu ballad mətnlərini yenidən redaktə etmiş, bəzi yazıları normallaşdırmışdır. Onun topladığı mahnılar Lindemanın sonrakı melodiya kolleksiyalarının da əsas hissəsini təşkil etmişdir.

## Töhfələri
Olea Kryoqerin Norveç ballad və melodiya kolleksiyaçısı kimi töhfələri XX əsrə qədər layiqincə qiymətləndirilməmişdir. Müasir ballad arxivçisi Eysteyn Qaukstad bu məsələyə dair araşdırmalar aparmışdır. L. M. Lindemanın 1851-ci ildə yazdığı ilk 57 melodiya əsasən Kryoqerin topladığı melodiyalar olmuşdur. Eyni zamanda, Landstadın 1853-cü il "Norske folkeviser" kitabına əlavə olunmuş 114 melodiyadan 33-ü də onun topladığı nümunələr idi. Olea Kryoqer ballad toplanmasına başladıqda, öz adının da həmmüəllif kimi göstərilməsini istəmişdir. Lakin Landstad yalnız ön sözdə ona minnətdarlıq etmişdir. Bununla belə, Landstad Kryoqerin zəhmətini qiymətləndirərək ona ədalətli maliyyə ödənişi təklif etmişdir. Kryoqerin vəfatından sonra həmin pul Seljordda kitabxana qurmaq üçün istifadə olunmuşdur. Lindeman 1862-ci ildə nəşr etdiyi 50 balladlıq əlavədə yalnız üç balladın Kryoqerə aid olduğunu qeyd etmişdir. Lakin 1851-ci il əlyazması göstərir ki, Lindeman Kryoqerə daha çox borclu olmuşdur. İlk tənqidçilərdən biri olan A. P. Berqqrin isə qeyd etmişdir ki, Lindeman redaktə işləri görsə də, əsas toplayıcılıq işini Kryoqer icra etmişdir.

## İstinadlar
Daqne Qroven Müren

**Daqne Qroven Müren** (, ) — norveçli folklorşünas, ədəbiyyat tədqiqatçısı, xalq musiqiçisi və pedaqoq.

Onun ədəbiyyat araşdırmaları Henrik Verqeland haqqında mühüm əsərləri əhatə etmişdir (bu iş ona doktorluq dərəcəsi qazandırmışdır) və o, Norveç xalq poeziyası üzərində də tədqiqatlar aparmışdır. Müğənni kimi o, əsasən Telemarkın ənənəvi mahnılarına diqqət yetirmiş və NRK radiosunda tez-tez çıxış etmişdir. 2003-cü ildə təqaüdə çıxana qədər Oslo Universitetində Skandinaviya Araşdırmaları üzrə professor olmuşdur.

## Həyatı, ailəsi və təhsili
Daqne Qroven 19 sentyabr 1940-cı ildə Osloda anadan olmuşdur. O, bəstəkar Eyvind Olavsson Qroven (1901–77) və Raqna Şarlotta Yozelin (1902–60, qızlıq soyadı Haqen) adlı valideynlərin üçüncü övladı olmuşdur. Onun böyük bacısı Tone Qroven Holmboe bəstəkar olmuşdur. Müren skripkaçı Maqne Müren (1937–2015) ilə evli olmuşdur və bu evlilikdən iki övladı dünyaya gəlmişdir: Oyonn Qroven Müren (d. 1969, xalq musiqiçisi), Eylev Qroven Müren (d. 1973, filoloq). O, folklor, musiqi və skandinavistika sahələrində ixtisaslaşmışdır. 1988-ci ildə Henrik Verqelandın "Yaradılış, İnsan və Məsih" adlı poeziya əsərinə dair dissertasiya işi ilə doktorluq dərəcəsi almışdır.

## Karyerası
Müren 1972-ci ildə Oslo Universitetində Skandinaviya ədəbiyyatı üzrə mühazirələr oxumağa başlamış və 1998-ci ildə professor olmuşdur. O, 2003-cü ildə universitetdən ayrılaraq təqaüdə çıxmışdır. Onun ədəbiyyat araşdırmaları Verqelandın "*Dünyanın Yaradılışı, İnsan və Məsih*" adlı poemasına yönəlmişdir.Bu araşdırmalar onun 1991-ci ildə kitab şəklində nəşr olunan "*Kjærlighet og logos*" dissertasiyası ilə nəticələnmişdir. Müren Hanns E. Kink və Tarley Vesos kimi yazıçıları tədqiq etmiş, həmçinin Henrik İbsenin "Per Gyunt" əsərini analiz etmişdir. O, anasının bacısı İnqeborq Reflinq Haqenlə folklor sahəsində əməkdaşlıq etmiş və onun yaratdığı Stutting hərəkatında iştirak etmişdir.

### Xalq musiqisi və yaradıcı fəaliyyəti
Müren atası Eyvind Qroven və xalq musiqiçiləri Talleiv Röysland və Aslak Brekkenin təşviqi ilə Telemarkın vokal ənənələrinə xüsusi maraq göstərmişdir. Müğənni kimi o, geniş üslub diapazonuna və mahnılarındakı həssas ifasına görə yüksək qiymətləndirilmişdir. 1964-cü ildən etibarən o, xalq musiqisi ilə bağlı qeydlər aparmış və NRK radiosunda bu mövzuda verilişlər hazırlamışdır. O, həmçinin Verqeland, Reflinq və Byornstyerne Byornson kimi şairlərin şeirləri üçün musiqi bəstələmişdir.

Müren 29 aprel 2024-cü ildə 83 yaşında vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Jiangshi

**Jiangshi** () Çinli tullanan vampir kimi də tanınır, Çin əfsanələrində və folklorunda ölməmiş məxluq və ya reanimasiya edilmiş cəsəd növüdür. Honkonq kinosunun təsirinə görə, o, adətən müasir populyar mədəniyyətdə Sin sülaləsindən olan rəsmi paltar geyinmiş sərt cəsəd kimi təsvir edilir. Ciangshi tələffüzü müxtəlif Şərqi Asiya ölkələrində fərqli olsa da, hamısı vampirin Çin versiyasına istinad edir.

Populyar mədəniyyətdə o, ümumiyyətlə atlama və ya sıçrayış kimi təmsil olunur. Halbuki folklor hesablarında o, daha güclüdür, qaçaraq təqib etməyə qadirdir və kifayət qədər qədimdirsə və ya kifayət qədər yang enerjisini udubsa, uçuşa da qadirdir. Folklor anlayışlarına görə, "jiangşi xalqın körpələrini yemək üçün təpələrdən havada uçaraq gəldi".

Həm populyar mədəniyyətdə, həm də folklorda o, ya antropofaq (yəni insan yeyən) kimi, buna görə də Şərqi Avropa vampirlərinə bənzəyir, ya da canlı məxluqların qi və ya "həyat qüvvəsini" udaraq öldürməsi kimi təqdim olunur. Adətən Qərb konsepsiyasında olduğu kimi qan əmici kimi təqdim edilmir. Gündüzlər tabutda dincəlir və ya mağara və meşə kimi qaranlıq yerlərdə gizlənir.

De Groot, ciangshi inancının ölü cəsədləri görən təbii dəhşətin nəticəsi idi, "landşaftı ört-basdıran" imperator Çində basdırılmamış cəsədlərin olması ilə qidalanır, kainatdan axan həyati enerji ideyası, cisimləri canlandırmaq qabiliyyətinə malikdir - açıq cəsədlər də daxil olmaqla - və ciddi mədəni taponbolar. Bu qorxular "Amoyda inamsız və mövhumatçı zehinləri" məşğul etmək kimi təsvir edilir.

Jiangşi inancı və onun məşhur təsəvvürlərdə təmsil olunması qismən də “cəsəd sürmək” vərdişindən irəli gəlirdi, bu təcrübə Syan əyalətində (indiki Hunan) ölmüş fəhlələrin cəsədlərinin ailə məzarlıqlarında dəfn olunmaq üçün öz doğma şəhərlərinə qaytarılmasını nəzərdə tutur. Cəsədlər bambuk çubuqlara söykənərək cəsəd sürücüsü kimi tanınan peşəkarlar tərəfindən daşınaraq minlərlə mil məsafədən öz ata-baba kəndlərinə daşınırdı ki, bu da tullanan cəsəd təəssüratı yaradırdı. Bu peşəkarlar gün ərzində izdihamın qarşısını almaq üçün gecələr fəaliyyət göstərirdilər ki, bu da ticarətlərinin qorxulu təsirlərini gücləndirməyə xidmət edirdi.

Jiangshi əfsanələri Honq-Konqda və Şərqi Asiyanın qalan hissəsində ciangşi filmləri və ədəbiyyatı janrına ilham verib. Mr Vampir və onun müxtəlif davam filmləri (Mr Vampir II, Mr Vampir III və Mr Vampir IV) kimi filmlər komediya-qorxuda kult klassiklərinə çevrildi və Tayvan və Yaponiya da daxil olmaqla Şərqi Asiyada vampir çılğınlığına ilham verdi. Bu gün jiangshi oyuncaqlarda və video oyunlarında görünür. Jiangshi kostyumları bəzən Halloween zamanı istifadə olunur.

## İstinadlar
Vişakanya

**Vişakanya** () — folklor personajı. Qədim Hindistan dövründə tez-tez güclü düşmənlərə qarşı qatil kimi istifadə olunan gənc qadınlardır. Onların qanı və bədən mayelərinin digər insanlar üçün zəhərli olduğu iddia edilirdi. Bu, Çanakyanın—Maura imperiyasının ilk hökmdarı Çandraqupta Mauryanın (təx. e.ə. 340–293) müşaviri və baş naziri olmuş alimin—dövlət idarəçiliyi ilə bağlı qədim sanskrit traktatı olan "Arthaşastra"da qeyd edilir.

## Ədəbiyyatda
Skanda Puranda qeyd olunur ki, əgər bir qız Günəş Çitra bürcündə və ya Ay on dördüncü ay günündə doğularsa, onun Vişakanya olması qaçılmazdır. Belə bir qadının altı ay evləndikdən sonra ərini öldürdüyü, yaşadığı evə yoxsulluq gətirdiyi və ailəsinə bədbəxtlik gətirdiyi bildirilir. Lakin zamanla "zəhərli bakirə" folklora keçmiş və bir çox yazıçılar tərəfindən araşdırılan arxetipə çevrilmişdir. Nəticədə o, bir çox əsərlərdə, o cümlədən klassik sanskrit mətnlərindən biri olan "Sukasaptati"də populyar ədəbi obraz kimi öz yerini tapmışdır.

## Tarixi
Vişakanya sanskrit ədəbiyyatında padşahlar tərəfindən düşmənlərini məhv etmək üçün istifadə olunan qatil obrazı kimi təsvir olunur. Rəvayətə görə, gənc qızlar kiçik yaşlarından xüsusi hazırlanmış zəhər və əks-zəhər pəhrizi ilə böyüdülürdü. Bu proses mitridatizm adlanan praktikanın bir nümunəsidir. Bir çox qız bu prosesdən sağ çıxmırdı, lakin sağ qalanlar digər zəhərlərə qarşı immunitet yaranır və onların bədən mayeləri digərləri üçün ölümcül olurdu. Bu səbəbdən seksual əlaqə onlar üçün öldürücü idi. Bir başqa əfsanəyə görə isə, Vişakanya təkcə toxunmaqla da ani ölümə səbəb ola bilirdi.

Kauşik Roinin sözlərinə görə, Vişakanyalar qurbanlarını cəlb edərək onlara zəhərli içkilər verirdilər. Bəzi sanskrit mənbələri bildirir ki, Nanda sülaləsinin naziri Amatyarakşasa Çandragupta Mauryanı öldürmək üçün Vişakanya göndərmişdi, lakin Çanakya onların diqqətini yayındıraraq bu qadınları Parvataka öldürmək üçün yönləndirmişdi. Hindistan tarixi mənbələrinə görə, Nanda sülaləsinin qurucusu Mahapadma Nanda da Vişakanyadan istifadə edərək Şişunaga sülaləsinin sonuncu hökmdarı Kalaşokanı öldürmüşdü.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* *The Vish-Kanya or Poison Damsel of Ancient India*, Illustrated by the story of Susan Ramashgar. Folklore Society, Britain, 1927.
* *Poison-damsels: Folklore of the world*, by Norman Mosley Penzer, Somadeva Bhatt. Ayer Publishing, 1980. . Excerpts
* *Vishkanya: True stories of famous women spies of the world in story form*. by Yashvant Mehta. Publisher: Gurjar, 1996.
* *Vishkanya*, by Esa Mehta. Rajasthani Granthagar, 2007.
Yamauba

&nbsp;—  Yapon mifologiyasının şeytani varlıqlarından olan qorxunc yokaydır. Dağlarda yaşayan yaşlı qadın kimi təsvir edilir."Yamauba" sözü birbaşa "dağ qarı" mənasını verir, lakin daha sərbəst şəkildə "dağ cadugəri", "dağ ifritəsi" və ya "dağ sehrbazı" kimi də tərcümə edilə bilər. O, Yapon mifologiyasının ən məşhur yokaylardan biridir.

## Görünüşü
Yamauba cadugər kimi təsvir edilən qorxunc bir varlıqdır. O, xalq nağıllarında və yerli inanclarda insanları, xüsusilə qadınları oğurlayan, heyvanları və kiçik uşaqları yeyən, habelə öz ərazisinə daxil olan hər kəsi işgəncə verən bir məxluq kimi tanınır. Bununla belə, bəzən yaxşılıq edən və bərəkət gətirən tanrı kimi də təqdim olunur.

Yamauba, Yaponiyanın dağlarının və sıx meşələrinin dərinliklərində yaşayır. Onun Naqano, Kaqava və İvata prefekturalarında yaşadığı barədə məlumatlar mövcuddur. Əfsanələrin çoxunda onun meşədə, köhnə və sirli bir daxmada yaşadığı bildirilir.

## Yamauba haqqında əfsanələr
Yamauba, oni (şeytan) varlığına çox bənzədiyi üçün çox vaxt bu məxluqlarla eyni kateqoriyaya aid edilir. O, insanlara zərər verir və ya onları öldürür. Bəzən isə dağlardan enərək aşağıdakı kəndlərə hücum edir. Məsələn, XX əsrin əvvəllərində Tokuşima prefekturasında yazıya alınmış bir nağılda, bir qadın ölmüş ərinin məzarını ziyarət etmək üçün evdən çıxır və üç uşağını evdə tək qoyur. Getməzdən əvvəl onlara xəbərdarlıq edir ki, dağlarda Yamauba var və heç kimə qapını açmamalıdırlar.

Bir müddət sonra qapıda özünü onların anası kimi təqdim edən bir qadın peyda olur. Lakin uşaqlar onun həqiqi anaları olmadığını başa düşürlər, çünki qadının qolu qalın tüklərlə örtülmüşdür. Yamauba qolundakı tükləri qırxır və bir daha qapını döyür, lakin bu dəfə də kobud səsi onu ələ verir. Sonda, Yamauba evə daxil olmağı bacarır və ən kiçik uşağı yeyir. Lakin göy tanrılarının (kami) köməyi ilə iki böyük uşaq qaça bilir və Yamauba məhv edilir.

## Xüsusiyyətləri
Yamauba çox ağıllı deyil və bəzi hallarda qurbanları onu hiylə ilə aldada bilirlər. Bununla belə, o, sehrli güclərə malikdir. O, müxtəlif sehrli içkilər hazırlayır, sevgi iksirləri və zəhərlər bilir. Bəzi əfsanələrdə Yamauba qurban gətirən insanlara sirli biliklərini öyrədir. Digər əfsanələrdə isə o, daha müsbət və mərhəmətli bir obraz kimi təsvir edilir. Bəzi nağıllarda Yamauba böyük həyat çətinliklərindən keçmiş və yaşamağa davam edən bir qadın kimi göstərilir. Onun ev işlərində kömək etdiyi, bazarlara gedərək alış-veriş etdiyi və hətta insanlara uğur gətirən pul verdiyi haqda əfsanələr də mövcuddur.


Scene from the Noh Play 'Yamauba' (Yamamba) LACMA M.71.100.121.jpg|"Yamauba" pyesindən səhnə
SekienYamauba.jpg|Yamauba
山姥と金太郎-Yamauba and Kintoki MET DP135581.jpg|Yamauba və Kintaro, Kitaqava Utamaro, 1795-ci il.
Hokusai Yama-uba.jpg|Yamauba, Katsusika Hokusay, Hokusay manqası, 1814—1878-ci illər.


## İstinadlar
Yakşini

**Yakşini** () — hinduist, buddist və caynist dini mifologiyalarında rast gəlinən qadın təbiət ruhları. Onlar devalar, asuralar, qandharvalar və apsaralardan fərqli varlıqlardır.

Yakşinilər və onların kişi ekvivalenti olan yakşilər Hindistanın əsrlər boyu müqəddəs sayılan meşəlikləri ilə əlaqəli paranormal varlıqlardandır. Yakşilər həmçinin Şimali-Şərqi Hindistan tayfalarının ənənəvi əfsanələrində, Keralanın qədim rəvayətlərində və Kəşmir müsəlmanlarının xalq nağıllarında da yer alır. Sikhizm dininin müqəddəs mətnlərində də yakşilərə istinad edilir.

## Xarakter və rolu
Xeyirxah və yaxşı davranan yakşinilər himayədar ruhlar kimi hörmətlə qarşılanır və hind tanrılarının xəzinədarı və sərvət tanrısı olan Kubera ilə əlaqələndirilir. Onun Himalay krallığı olan Alaka üzərində hökmranlıq etdiyi bildirilir. Lakin xalq inancına görə, bədxah və təhlükəli yakşinilər də mövcuddur. Onlar polterqeystlərə bənzər davranışlara malikdirlər və insanları izləyib, lənətləyə bilirlər.

## Aşoka ağacı ilə əlaqəsi
Yakşinilər aşoka ağacı (Saraca indica) ilə sıx bağlıdır. Ağacın altında dayanan cavan qız Hindistan subkontinentində bolluq və bərəkətin rəmzi kimi qəbul edilir. Hind sənətində yakşinilər tez-tez buddist və hinduist məbədlərində keşikçi fiquraları kimi təsvir edilir. Onların bir ayağı ağacın gövdəsində dayanır, əlləri isə çiçək açmış aşoka budaqlarını tutur.

## Buddizmdə yakşinilər
Yakşi fiqurları xüsusilə Bharhut, Sançi və Mathura arxeoloji abidələrində tapılmışdır. Stupaların məhəccərlərində yer alan bu fiqurlar yarıçılpaq, gülərüzlü və bəzən şişirdilmiş qadın bədən xüsusiyyətlərinə malikdirlər.

Yakşilər ağac budaqlarına toxunan, əyri "tribhanga" (üçqat əyilmiş) poza almış halda təsvir edilir. Buna görə bəzi tədqiqatçılar bu təsvirin qədim "ağac ilahəsinə" əsaslandığını düşünürlər. Onlar erkən buddist abidələrdə dekorativ elementlər kimi əhəmiyyətli rol oynamış və zamanla "*salabhañjikalar*" (sal ağacının pəriləri) kimi tanınmışlar. Bu üslub Hindistan məbədlərinin memarlığında və heykəltəraşlığında standart dekorativ elementə çevrilmişdir. Yakşinilərin sal ağacı (Shorea robusta) və aşoka ağacı ilə qarışdırıldığı da qeyd edilir. Bu təsvir Buddanın anası Mayya Devinin, Lumbini bağçasında aşoka ağacının budağından tutaraq doğum etməsi mifinə də bənzəyir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Concept of Yakshi (archived 21 July 2011)
*Encyclopædia Britannica &mdash; "Yaksha"
*RBI Monetary Museum &mdash; "Yaksha and Yakshini"
*Ideals of Female Beauty in Ancient India
*Huntingdon Archive
Ağ lotos (teleserial)

**Ağ lotos** () — Mayk Uayt tərəfindən HBO kabel telekanalı üçün yaradılmış və 11 iyul 2021-ci ildə debüt etmiş amerikan qara komediya dram antologiya teleserialı. Serialda, beynəlxalq kurort şəbəkəsinə daxil olan otellərdə dincələn bir qrup qonağın başına gələn macəralardan bəhs edilir. Serialın birinci mövsümündə hadisələr Havayda, ikinci mövsümdə Siciliyada, üçüncü mövsümdə Tailandda baş verir və müvafiq olaraq çəkilişlər də qeyd edilən yerlərdə həyata keçirilmişdir.

2020-ci ilin oktyabrında *"Ağ lotos"*a miniserial kimi yaşıl işıq yandırılsa da, 2021-ci ilin avqustunda serialın antologiyaya çevriləcəyi elan edilmişdir: serialın ikinci mövsümü 30 oktyabr-11 dekabr 2022-ci il tarixində, üçüncü mövsüm isə 16 fevral-6 aprel 2025-ci il tarixlərində yayımlanmışdır. Serial xətti yayımla yanaşı, həm də Max strim servisində yayımlanır.

Ssenarisi, aktyor işi, yumoru və texniki keyfiyyətlərinə görə tənqidçilər tərəfindən çoxlu sayda mükafata nominat göstərilmiş və bəzi nominasiyalarda qalib gəlmişdir: onların arasında on beş Praymtaym Emmi mükafatı - o cümlədən, Ən yaxşı miniserial və ya antologiya, iki Qızıl Qlobus mükafatı - o cümlədən, Ən yaxşı miniserial və ya telefilm - mükafatı da var. Serialın ilk iki mövsümündəki roluna görə aktrisa Cennifer Kulic iki Praymtaym Emmi və Qızıl Qlobus mükafatları da daxil olmaqla bir sıra mükafatlara layiq görülmüş, Mark Uaytın isə ssenari və rejissor işi qiymətləndirilmişdir.

## İstinadlar
İsanın soy ağacı

thumb|İsanın soy ağacı.
**[[İsa]]nın soy ağacı**, Yeni Əhddə iki fərqli şəkildə tədqiq edilmişdir. Matfey İncili soy ağacını İbrahimdən başlayaraq təqdim edərkən, Luka İncili bunu Adəmdən başlayan bir zəncir kimi göstərir. İbrahim ilə Davud arasındakı soy zəncirini eyni qaydada izah edən bu İncillər, bundan sonra Yusif və Məryəmin soyunu əsas götürərək bir-birindən fərqlənmişdir.

## İslam

## İstinadlar
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin əmirlikləri

**Əmirlik** () — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində birinci dərəcəli inzibati ərazi vahidi. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri yeddi əmirliyə bölünür və bu əmirliklər tarixən Atəşkəs dövlətləri kimi tanınır. Əmirliklər isə daha sonra bələdiyyələrə bölünür.

## Əmirliklərin siyahısı

## İstinadlar
Tələ (film, 2024)

**Tələ** () — rejissor M. Nayt Şyamalan tərəfindən çəkilmiş Amerika triller filmidir. Filmin süjet xətti serialı qətllər həyata keçirən bir qatili tutmaq cəhdindən bəhs edir. Belə ki, qatil öz qızı ilə bərabər məşhur müğənninin konsertində iştirak edir və bu zaman başa düşür ki, bu konsert onu ələ keçirmək üçün xüsusi olaraq hazırlanmışdır. Filmdə baş rolları Coş Hartnett, Ariel Donohyu və rejissorun qızı Salek Şyamalan canlandırmışdırlar. Filmin istehsalının birinci mərhələsində adının *Yaxşı qiymətlər* () olması planlaşdırılmışdı.

Filmin premyerası 2 avqust 2024-cü ildə baş tutmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Lam Çinyin

**Lam Ching-ying** ( Lín Zhèngyĩng; ) — Honq-Konqlu kaskadyor, aktyor, döyüş sənətçisi və fəaliyyət rejissoru idi. Döyüş sənəti üzrə mütəxəssis kimi Lam, Honq-Konqdan kənarda tanınmağa nail olan bir sıra görkəmli filmlərdə, o cümlədən Qorxunc Növün Görüşləri, Azğın Oğul və Mr Vampir filmindəki ən məşhur rolunda rol aldı.

## Xarici keçidlər
*
Qazi Mihal bəy məscidi

**Qazi Mihal bəy məscidi** () — Osmanlı Sultanı II Murad dövründə Türkiyənin Ədirnə ilində tikilmiş məscid.

Qazi Mihal bəy məscidi şəhərin mərkəzində, Tələt Paşa küçəsinin sonunda, Qazi Mihal körpüsünün yanında yerləşir.  Məsciddəki kitabəyə əsasən demək olar ki, məscid 1422-ci ildə Osmanlı imperatorluğunun qurulduğu dövrdə Mihaloğulları axıncı nəslindən olan "Qazi Mihal bəy" kimi tanınan Əmir əl-Kəbir Mihal bəy Əziz tərəfindən tikilmişdir.

Erkən Osmanlı dövründə geniş yayılmış, hər iki tərəfində təbhanə otaqları olan "təbhanəli (zaviyə) məscid" adlanan məscid növünə aidir. Məscid erkən Osmanlı dövründə çox istifadə edilən, yonma daş materialdan tikilmişdir.

Məscidin minarəsi təkdir.  Minarəsi soğan düyünlü, günbəzi isə daş külahlıdır. Onun XVIII əsrdə tikildiyi güman edilən minarəsi ayrıca postament üzərində deyil, ayaqqabı elementi vasitəsilə divara oturdulmuşdur.
Binanın sağında yerləşən qəbiristanlıqda Qazi Mihaloğlu nəslinə aid məzarlar vardır.

Məscidin 1920-ci ildə çəkilmiş fotoşəkilində görünən fəvvarə bu gün yoxdur. Fotoşəkildən də onun daha sonrakı illərdə tikildiyi anlaşılır.

Övliya Çələbi 1653-cü ildə məscidi ziyarət etdikdən sonra Qazi Mihal məscidindən "yarımadada qədim məscid kimi" bəhs edirdi.

## Qalereya

Gazi Mihal Bey Camii38.JPG|Məscidin şadırvanı
Ghazi Mihal Bey mosque 6131.jpg|Minbər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Detroyt Mason Məbədi

**Detroit Mason Məbədi** (həmçinin **Mason Məbədi Teatrı** kimi tanınır) ABŞ-ın Miçiqan ştatının Detroyt şəhərində yerləşən və dünyanın ən böyük mason məbədidir. 1926-cı ildə tamamlanan bu bina, müxtəlif mason təşkilatlarına, o cümlədən Şimali Amerikanın York Rite Sovereign Kollecinə ev sahibliyi edir.

## Tarixi
Detroyt Mason Məbədi Assosiasiyası 1894-cü ildə təsis edilmiş və ilk məbədini 1896-cı ildə Lafayette Bulvarında açmışdır. Artan üzvlük səbəbindən, 1920-ci ildə indiki məbədin tikintisinə başlanılmış və 1926-cı ildə tamamlanmışdır. Tikintinin əsas memarı George D. Mason olmuşdur.

## Memarlıq
Detroit mason məbədi 1939-cu ildə Çikaqo mason məbədi dağıdılandan sonra dünyanın ən böyük mason məbədidir. Şotlandiya Rite kafedralı 1600 nəfər tutumuna malikdir. Bina qotika üslubda olan azsaylı mason tikililərindən biri olsa da, memar qotika üslubun mason ənənələrini ən yaxşı əks etdirən tikinti üslubu olduğuna inanırdı.  Binanın daxili dizaynı heykəltəraş Corrado Parducci tərəfindən hazırlanmışdır, onun memarlığı daş, suvaq və metal işləri ilə eyni şəkildə icra edilmişdir. Neoqotik üslubda inşa edilmiş məbəd, Hindistan əhəng daşından istifadə edilərək tikilmişdir. 16 mərtəbəli ritualistik qüllə təxminən 64 metr hündürlüyə malikdir və 1,037 otaqdan ibarətdir. Kompleksə üç teatr, üç bal zalı, banket zalları və 49x30 metr ölçüsündə geniş bir drill salonu daxildir. Əlavə olaraq, üzgüçülük hovuzu, Həndbol kortu, idman zalı, boulinq zalı və bilyard otağı mövcuddur.

## Həmçinin bax
Masonluq

## Mənbə
1-ci Türkiyə hökuməti

**I** **Türkiyə hökuməti** və ya **I İnönü hökuməti** — Türkiyə Cümhuriyyətində qurulan ilk hökumət kabinetidir.

## Tarixi
İlk hökumət kabineti qurulmadan öncə bir neçə dəfə fərqli məclis heyətləri qurulsa da, 29 oktyabr 1923-cü ildə cümhuriyyətin elan edilməsinin ardından qurulan ilk hökumət kabineti budur. İlk hökumət kabinetinin qurulması işi baş nazir İsmət İnönüyə həvalə edildi.

TBMM tərəfindən qəbul edilən 3 mart 1924 tarixli 431 saylı qərara əsasən, xilafət ləğv edildi və Osmanlı sülaləsi mənsubları ən qısa zamanda ölkədən sürgün olundu. Hökumət daxilindəki yenilənmə səbəbilə İsmət İnönü istehfa verdi və yeni hökumət kabinetinin qurulması işinə başladı.

## Tərkibi

## İstinadlar
2-ci Türkiyə hökuməti

**II** **Türkiyə hökuməti** və ya **II İnönü hökuməti** — Türkiyə Cümhuriyyətində qurulan ikinci hökumət kabinetidir.

## Tarixi
TBMM tərəfindən qəbul edilən 3 mart 1924 tarixli 431 saylı qərara əsasən, xilafət ləğv edildi və Osmanlı sülaləsi mənsubları ən qısa zamanda ölkədən sürgün olundu. Hökumət daxilindəki yenilənmə səbəbilə İsmət İnönü istehfa verdi və yeni hökumət kabinetinin qurulması işinə başladı. Beləcə, ikinci hökumət kabineti quruldu.

Ancaq güclü müxalifət cəbhəsi olan Tərəqqipərvər Cümhuriyyət Partiyası qurulduqdan sonra, Mustafa Kamal Atatürk Türkiyədə çoxpartiyalı rejimi təsis etmək üçün nisbətən daha mülayim biri olan Fəthi Okyarı baş nazir olaraq təyin etdi. Nəticədə İsmət İnönü və onun rəhbərlik etdiyi kabinet üzvləri istehfaya göndərildi.

## Tərkibi

## İstinadlar
3-cü Türkiyə hökuməti

**III** **Türkiyə hökuməti** və ya **Okyar hökuməti** — Türkiyə Cümhuriyyətində qurulan üçüncü hökumət kabinetidir.

## Tarixi
Güclü müxalifət cəbhəsi olan Tərəqqipərvər Cümhuriyyət Partiyası qurulduqdan sonra, Mustafa Kamal Atatürk Türkiyədə çoxpartiyalı rejimi təsis etmək üçün nisbətən daha mülayim biri olan Fəthi Okyarı baş nazir olaraq təyin etdi. Nəticədə İsmət İnönü və onun rəhbərlik etdiyi kabinet üzvləri istehfaya göndərildi.

Ancaq çıxan Şeyx Səid üsyanının yatırılmasında yetərsiz qalan Fəthi Okyar vəzifədən alındı və bir sonrakı hökumət kabinetinin qurulması yenidən İsmət İnönüyə həvalə olundu.

## Tərkibi

## İstinadlar
4-cü Türkiyə hökuməti

**IV** **Türkiyə hökuməti** və ya **III İnönü hökuməti** — Türkiyə Cümhuriyyətində qurulan dördüncü hökumət kabinetidir.

## Tarixi
Şeyx Səid üsyanının yatırılmasında yetərsiz qalan Fəthi Okyarın vəzifədən alınması nəticəsində bir sonrakı hökumət kabinetinin qurulması yenidən İsmət İnönüyə həvalə olundu.

1 noyabr 1927-ci ildə baş tutan seçimlərdə Mustafa Kamal Atatürkün yenidən prezident seçilməsinin ardından, İsmət İnönü formal olaraq istehfaya getdi və yeni bir hökumət kabineti qurdu.

## Tərkibi

## İstinadlar
5-ci Türkiyə hökuməti

**V** **Türkiyə hökuməti** və ya **IV İnönü hökuməti** — Türkiyə Cümhuriyyətində qurulan beşinci hökumət kabinetidir.

## Tarixi
1 noyabr 1927-ci ildə baş tutan seçimlərdə Mustafa Kamal Atatürkün yenidən prezident seçilməsinin ardından, İsmət İnönü formal olaraq istehfaya getdi və yeni bir hökumət kabineti qurdu.

12 avqust 1930-cu ildə prezident Mustafa Kamal Atatürk keçmiş baş nazir Fəthi Okyardan müxalifət partiyası olan Sərbəst Cümhuriyyət firqəsinin qurulmasını istədi. Beləcə, Türkiyədə çox partiyalı rejimin qurulması üçün ikinci dəfə cəhd edildi. Böyük böhran səbəbilə hökumət xalq dəstəyini itirdi və çoxluq yeni müxalif cəbhədə toplanmağa başladı. Bu siyasi mühitdə İsmət İnönü xalq dəstəyini yenidən qazanmaq məqsədilə hökumət kabinetini istehfaya göndərdi və yeni hökumət kabineti qurdu.

## Tərkibi

## İstinadlar
Parks and Recreation

***Parks and Recreation*** — Qreq Deniels və Maykl Şurun ərsəyə gətirdiyi (qısaca "*Parks and Rec*") ABŞ siyasi satirik sitkomu. NBC telekanalında 2009-cu il aprelin 9-dan 2015-ci il fevralın 24-dək yeddi mövsüm ərzində 125 bölümlə yayımlanmışdır. 2020-ci ilin aprelində xüsusi buraxılışla tamaşaçıları ilə görüşmüşdür. Serialın mərkəzində İndiana ştatının qondarma Pouni (*Pawnee*) şəhərinin park idarəsində orta səviyyəli məmur vəzifəsində çalışan nikbin Lesli Noup obrazı dayanır. Baş rolu Emi Poler canlandırmışdır.

Əsas aktyor heyətində Rəşidə Cons (Enn Perkins), Əziz Ənsari (Tom Haverford), Nik Offerman (Ron Suonson), Obri Plaza (Eypril Ladqeyt), Kris Prett (Endi Duayer), Adam Skott (Ben Uayatt) yer almışdır. Həmçinin Pol Şnayder (Mark Brendanaviç), Rob Lou (Kris Treqer), Cim Oheyr (Qerri "Cerri" Qerqiç), Retta (Donna Miql) və Billi Aykner (Kreyq Middlbruks) serialın dolğun obrazlar qalereyasını tamamlamışdır.

Serialın yaradıcı heyəti material toplayarkən Kaliforniya ştatının siyasi ab-havasını incəliklərinədək öyrənmiş, şəhər planlaşdırması üzrə mütəxəssislərlə, hökumət nümayəndələri ilə görüşlər keçirmişdir. Birinci mövsümdən sonra Lesli Noup obrazı köklü dəyişikliyə uğramış – tamaşaçıların tənqidi rəylərinə əsasən, əvvəllər yüngülxasiyyət, düşüncəsiz görünən personaj yeni xarakter qazanmışdır. Müəlliflər qlobal maliyyə böhranından təsirlənərək Pouni şəhərinin idarəetmə sistemindəki çətinlikləri ekrana gətirmiş, bununla da cəmiyyətdəki real problemləri əks etdirmişlər. Serialın növbəti hissələrində Con Makkeyn, Mişel Obama, Co Bayden kimi nüfuzlu siyasətçilər kiçik səhnələrdə rol almışlar.

"*Parks and Recreation*" NBC telekanalının cümə axşamları praym-taym saatlarında yayımlanan "*Comedy Night Done Right*" proqramında özünəməxsus yer tutmuşdur. Serialın ilk mövsümü müxtəlif rəylər almışdır – tənqidçilər onu Deniels və Şurun prodüserliyi ilə çəkilmiş digər situasiya komediyası "*[[Ofis (teleserial, 2005)|Ofis]]*" ilə müqayisə etmişlər. Konsepsiyasında və formatında edilən dəyişikliklərdən sonra ikinci mövsümdən başlayaraq serial geniş tamaşaçı rəğbəti qazanmışdır. Yayımlandığı müddət ərzində layihə çoxsaylı mükafatlara layiq görülmüşdür: on dörd dəfə "Praymtaym Emmi" mükafatına (iki dəfə "Ən yaxşı komediya serialı" nominasiyasında), "Qızıl Qlobus" mükafatına ("Ən yaxşı televiziya serialı – musiqili və ya komediya" nominasiyasında) namizəd olmuşdur, Emi Poler isə "Qızıl Qlobus" mükafatını qazanmışdır. Serial həmçinin "Peabody" mükafatına sahib olmuşdur.

"Time" jurnalı 2012-ci ilin yekunlarına həsr olunmuş buraxılışında "*Parks and Recreation*"ı ilin bir nömrəli televiziya serialı adlandırmışdır. 2013-cü ildə dalbadal dördüncü dəfə namizəd göstərildiyi "Komediya janrında müstəsna nailiyyətlərə görə" nominasiyasında "Television Critics Association Award" mükafatını əldə etmişdir.

## İstinadlar
Siniti Fucimura

**Siniti Fucimura** (yapon. 藤村 新) — yapon arxeoloqu kimi tanınan, lakin sonradan fırıldaqçılığı ifşa edilən şəxs. O, uzun illər Yaponiyanın Paleolit dövrünə aid tarixi tapıntıları ilə məşhurlaşmış və "İlahi Əllər" ləqəbini qazanmışdı.

## Bioqrafiyası
4 may 1950-ci ildə Miyaqi prefekturasında dünyaya gəlib. Gənc yaşlarında Yapon tarixi ilə maraqlanmağa başlayıb və arxeologiyanı müstəqil şəkildə öyrənib. 1975-ci ildə "*Sekki Bunka Kenkyukai"* adlı  qeyri-hökumət təşkilatını yaradıb və arxeoloji qazıntılara başlayıb. Qısa müddət ərzində o, dünyanın müxtəlif yerlərindən olan tədqiqatçıların diqqətini çəkən möhtəşəm tapıntılar etməyə başlayıb. 50 yaşına çatanda isə artıq Yaponiyanın aparıcı arxeoloqlarından biri kimi tanınıb.

## Saxtakarlıqların üzə çıxması
2000-ci ildə *"Mainichi Shimbun"* qəzeti gizli kameralar vasitəsilə onun arxeoloji qazıntılar zamanı saxta artefaktları torpağa basdırıb sonra tapdığı görüntüləri yayımladı. Bu ifşa nəticəsində məlum oldu ki, Fucimura müxtəlif dövrlərə aid artefaktları başqa yerlərdən toplayıb öz qazıntı yerlərində basdırırmış. O, Kamitakamori və digər 42 qazıntı sahəsində bu cür fırıldaqçılıq edib və Yaponiyanın Paleolit dövrü haqqında elmi araşdırmalara böyük zərbə vurub.

Skandalın təsiri böyük oldu. Yapon Arxeoloji Assosiasiyası Fucimuranı üzvlükdən çıxardı və onun işlərinin yenidən qiymətləndirilməsi üçün üç il ərzində araşdırmalar apardı. Nəticədə, bir çox muzeylər onun təqdim etdiyi eksponatları sərgilərindən çıxardılar və məktəb dərslikləri yenidən yazıldı.

Fucimura ictimaiyyət qarşısında göz yaşları içində üzr istədi və fırıldağını "Şeytanın təsiri" adlandırdı. Lakin bu hadisə Yaponiyanın akademik mühitində məlumat paylaşımının və tənqidi yanaşmanın çatışmazlıqlarını da üzə çıxardı, çünki onun saxta kəşfləri illərlə elmi ictimaiyyət tərəfindən qəbul olunmuşdu.

## İstinadlar
Elaphe carinata

**Elaphe carinata** — Kral siçan ilanı kimi tanınan, Cənub-Şərqi və Şərqi Asiyada tapılan bir Colubrid ilan növü.

## Təsvir
*Elaphe carinata*, ümumi uzunluğu 240 sm (7.9 fut) -ə qədər olan böyük bir ilan növüdür. Bu, böcəklərdən quşlara, ilanlara qədər hər şeyi yeyən, xüsusən də sonunculara üstünlük verən aktiv, yırtıcı bir ilandır.

## Taksonomiya
Ümumi ad, Çin kobrası və itiburun gürzə kimi zəhərli növlər də daxil olmaqla, digər ilanları yemək vərdişinə aiddir. Boas və pitonların ov texnikasına bənzər şəkildə, ovunu boğur. *Elaphe carinata*, gəmiriciləri və digər kiçik heyvanları da ovlayır. Onlar fürsətçi ovçulardır və hətta yuvaları da axtaracaqlar. Bu növün yüksək dərəcədə inkişaf etmiş post-anal vəziləri olduğuna görə, **Tayvan iyli ilanı** və **iylənən ilahə** kimi də tanınır ki, bu vəzilər ilan götürüldükdə tez-tez boşaldılır və nəticədə çox güclü, pis qoxu yaranır.

## Həmçinin bax
* Elaphe climacophora
* Elaphe quadrivirgata
* Elaphe schrenckii
* Elaphe taeniura

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pantherophis emoryi

**Pantherophis emoryi** — Ümumiyyətlə *Böyük Düzənlik siçan ilanı* kimi tanınan, Colubridae fəsiləsindəki zəhərsiz bir siçanilanı növü. Bu növ Missuridən Nebraskaya, Koloradoya, cənubda Texasa və şimali Meksikaya qədər ABŞ-ın mərkəzi hissəsinə endemikdir.

## Etimologiya

Emoryi epitet, 1852-ci ilin ABŞ Sərhəd Tədqiqat qrupunun baş geodeziyaçısı olan və Smitsonian İnstitutu üçün nümunələr toplayan general-briqadir Vilyam Hemsli Emorinin şərəfinə adlandırılmışdır. Buna görə də, bəzən Emorinin siçanilanı kimi də adlandırılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
WHOIS

**WHOIS** — internet resursunun qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilərini və ya təyinatlarını saxlayan verilənlər bazalarını sorğulamaq üçün istifadə edilən sorğu və cavab protokolu. Bu resurslara domen adları, IP ünvan blokları və avtonom sistemlər daxildir, lakin daha geniş spektrli digər məlumat üçün də istifadə olunur. Protokol, verilənlər bazası məzmununu insan tərəfindən oxuna bilən formatda saxlayır və çatdırır. WHOIS protokolunun cari iterasiyası Internet Society tərəfindən hazırlanıb və RFC 3912 olaraq sənədləşdirilib.

Whois həmçinin WHOIS protokol sorğularını etmək üçün istifadə edilən, əksər UNIX sistemlərində mövcud olan komanda sətri proqramının adıdır. Bundan əlavə, WHOIS-in "Referral Whois" (RWhois) adlı qardaş protokolu var.

## İstinadlar
Rhipidura nigrocinnamomea

**Rhipidura nigrocinnamomea** (*Qara-darçını yelpikquyruq*) — Rhipiduridae (Yelpikquyruqlar) fəsiləsinə aid bir quş növü. Filippindəki Mindanao adasına endemikdir və dəniz səviyyəsindən 1000 metr yüksəklikdəki tropik dağ meşələrində yaşayır. Xüsusi adı, "qara" mənasını verən Latın dilindəki "niger" və "darçın" mənasını verən "cinnamomeus" sözlərindən gəlir.

## Təsvir və taksonomiya

"EBird" quşu belə təsvir edir: "Mindanaonun dağ meşələrində olduqca kiçik, uzun quyruqlu bir quş. Üst hissəsi qırmızımtıl, daha tünd qanadları var, quyruğu tez-tez yuxarı qaldırılır və yelpik kimi açılır, alt hissəsi açıq narıncıdır, başı qaradır və geniş ağ qaşı var. Bundok milçək tutanı və Qaşlı qaratoyuq hər ikisinin narıncı sinəsi, qara başı və ağ qaşı var, lakin Qara-darçını yelpikquyruq milçək tutandan böyük, qaratoyuqdan isə kiçikdir, tamamilə fərqli bir forması və vərdişləri var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər