Bançan

**Bançan** (/ ˈbɑːnˌtʃɑːn, koreyaca: 반찬) və ya bansang Koreya mətbəxində bişmiş düyü ilə birlikdə təqdim olunan kiçik yan yeməklərə verilən addır.

Sadə bançan adətən bişmiş düyü, şorba, acı bibər pastası, soya sosu, cige (şorba) və kimçidən ibarət olur. Masaya qoyulan bançanın sayına görə 3çop(삼첩), 5çop(오첩), 7çop(칠첩), 9çop(구첩), 12çop(십이첩) kimi növləri var, 12çop adətən Koreya kral mətbəxində istifadə olunur.

*Banchan* paylaşılacaq masanın ortasına qoyulur. Masanın mərkəzində, ikinci dərəcəli əsas kurs, məsələn, *galbi* və ya *[[Bulqogi|bulgogi]]* və ortaq bir *jjigae* . Bişmiş düyü və *guk* (şorba) *qabları* ayrıca qoyulur. *Banchan* kiçik hissələrdə verilir, hər yeməkdə *bitməli* və kifayət deyilsə yemək zamanı doldurulur. Adətən, yemək nə qədər rəsmi *olarsa*, daha çox *banchan* olacaqdır. Jeolla əyaləti, bir yeməkdə bir çox müxtəlif *çörək* növünə xidmət etməklə *məşhurdur* .

## Tarixi
*B*Bançanın Üç Krallıq dönəmində buddizmin təsiri və bu krallıqların monarxiyaları tərəfindən ət yeməsinə qarşı qoyduqları qadağa hökmünün nəticəsində meydana gəldiyi düşünülür. Beləliklə, ət tərkibli yeməklərin qadağan edilməsi ilə tərəvəz mənşəli yeməklər daha çox ön plana keçdi və Koreya mətbəxinin diqqət mərkəzinə çevrildi ; saray mətbəxləri müxtəlif üsullarla yemək bişirməyə başladı, əhalinin orta təbəqəsi isə tərəvəz əsaslı yeməklərin daha kiçik və sadə formalarını hazırlamağa çalışdılar.

Koreyadakı monqol istilaları ət tərkibli yeməklərin qadağan edilməsinə və cesa(ehsan vermə) kimi mərasimlərdə ət verilməsinə son qoysa da, təqribən 6 əsrlik tərəvəz, bitki mənşəli bançanı Koreya mətbəxinə qazandırdı.

## Çeşidləri

### Kimçi

Kimçi, Çin kələmi, duz və qırmızı bibər tozu ilə fermentə edilmiş bançan növlərindən biridir. Kimçi Koreya mətbəxinin vacib bançanlarından sayılır. Bəzi koreyalılar kimçi olmadan yeməyi tam hesab etmirlər. 

### Namul

Namul (나물) adətən küncüt yağı, duz, sirkə, doğranmış sarımsaq, doğranmış yaşıl soğan, qurudulmuş çili bibəri və soya sousu ilə buxarda hazırlanmış və ya qızardılmış tərəvəzlərdir.  

### Bokkım
Bokkım sousla qarışdırılmış bir yeməkdir.

* Kimçi bokkım- kimçi və donuz ətindən hazırlanır. 
* Çeyuq bokkım – qırmızı bibər pastası, qızardılmış donuz əti və soğandan hazırlanır. 
* Ocingo(kalamar) çebokkım – qırmızı bibər pastası və mulyot(şərbətə bənzər dadı var), sarımsaq ilə qızardılmış kalamar 
*  Nakci(osminoq) bokkım- acılı bibər pastasında qızardılmış osminoq 
 
* Bosot(göbələk) bokkım- qızardılmış şitake(göbələk növü), şam ağacı göbələyi 

### Corim
Corim- bulyonda bişmiş yeməkdir.

* Dubu(tofu)corim- Soya sosu, susam yağı, doğranmış sarımsaq və soğanla birlikdə hazırlanan tofu  
* Cangcorim – soya sousu əlavə edilmiş mal əti bulyonu; istəyə uyğun olaraq bişmiş yumurta və ya bildirçin yumurtası da əlavə edilə bilər.

### Cim
Cim buxarda bişirilmiş yeməkdir.

* Gyeran(yumurta)cim- buxarda bişirilən ədviyyəli yumurta 
* Sengson(balıq)cim- buğlama balıq 

### Con
Con tavada qızardılmış, pancakeə bənzər yemək növü.

* Pacon- tavada yaşıl soğanlı omlet  
* Kimçicon- tavada kimçili omlet  
* Gamcacon- tavada kartof omleti  
* Sengsoncon- tavada balıqlı omlet  
* Dongırangteng- tavada tofu, ət və tərəvəzli omlet 

### Digərləri

* Danmuci-qardeniya bitkisindən alınmış təbii sarı rəngdə hazırlanmış turp turşusu  
* Gyeranmari- Rulet formasında kəsilmiş omlet  
* Capçe- Capçe bançan kimi də yeyilən yeməkdir. Şirin sarımsaq sousunda müxtəlif tərəvəz və mal əti ilə hazırlanan şüşə əriştə  
* Alma və yerkökünün də əlavə edildiyi Koreyasayağı kartof saladı

## İstinadlar

## xarici linklər

* ''Koreya yeməyinə giriş'' 
* ''Koreya mətbəxi haqqında''  
* ''Koreya yeməklərinin xüsusiyyətləri''