open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mirzə Möhbəli xan Yekani

** Möhbəli xan ibn Mirzə Məhəmmədtağı Yekani** (1834-1890) — XIX əsr Azərbaycan şairi, Mərənd xanı.

## Həyatı
Möhbəli xan ibn Mirzə Məhəmmədtağı 1834-ci ildə Mərənd bölgəsinin Yekan mahalında anadan olmuşdur. Mir Qılınc xan Babanın törəməsindəndir. Naziməddövlə ləqəbini daşıyırdı.

İbtidai təhsilini atasından almışdı. Təbrizdə mədrəsə təhsili aldıqdan sonra Mərəndə qayıdıb, yaradıcılıqla məşğul olmuşdur. Divanı var. 

Mirzə Möhbəli xan Yekani 1890-cı ildə vəfat edib.

## Ailəsi
Mirzə Möhbəli xanın Cahangir xan adlı oğlu vardı.

## Həmçinin bax
*Azərbaycan ədəbiyyatı

## İstinadlar
Dövlət Miqrasiya Xidməti (Azərbaycan)

**Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidməti** — Azərbaycanda miqrasiya sahəsində dövlət siyasətinin aparılması, idarəetmə sisteminin, miqrasiya proseslərinin tənzimlənməsi və proqnozlaşdırılması, bu sahədə müvafiq dövlət orqanlarının fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 mart 2007-ci il tarixli 560 nömrəli Fərmanı ilə yaradılan dövlət orqanı.

Dövlət Miqrasiya Xidmətinin rəisi 24 aprel 2018-ci ildən Vüsal Hüseynovdur.

## Tarixi

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 mart 2007-ci il tarixli 560 nömrəli Fərmanı ilə miqrasiya sahəsində dövlət siyasətinin aparılması, idarəetmə sisteminin, miqrasiya proseslərinin tənzimlənməsi və proqnozlaşdırılması, bu sahədə müvafiq dövlət orqanlarının fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi məqsədilə və Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 7-ci bəndini rəhbər tutaraq Dövlət Miqrasiya Xidməti yaradılıb.

## Vəzifələri
Azərbaycan Prezidentinin 20 mart 2007-ci il tarixli 560 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilən Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidməti haqqında Əsasnamənin III maddəsində Dövlət Miqrasiya Xidmətinin vəzifələri göstərilib.

## Rəhbərləri
* Arzu Yusif oğlu Rəhimov (30 aprel 2007 – 14 fevral 2012)
* Firudin Hilal oğlu Nəbiyev (14 fevral 2012 – 23 aprel 2018)
* Vüsal Əfqan oğlu Hüseynov (23 aprel 2018 – )

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın miqrasiya siyasəti

## İstinadlar
Malika Şeravat

**Malika Şeravat** (Hindcə:मल्लिका शेरावत) əsil adı:**Reema Lambha**; d. 24 oktyabr 1981, Rohtak, Haryana, Hindistan), Hind model və aktrisa. Ləqəbi *"[[Bollivud]]un öpüşən kraliçası"*dır.

## Filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
*
Əfrayıl Hüseynov

**Əfrayıl Paşa oğlu Hüseynov** () — polkovnik-leytenant.

## Həyatı
Əfrayıl Hüseynov 1929-cu ildə Zəngilan rayonunun Qıraq Müşlan kəndində anadan olub. 1946-cı ildə orta məktəbi bitirib Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin fəlsəfə şöbəsinə daxil olub. 1951-ci ildə universitetdə təhsilini başa vurub.

1951-ci ilin avqustundan "Milli Təhlükəsizlik İdarəsi"nə işə qəbul olunub. 34 il bu idarədə işlədikdən sonra 1985-ci ilin sonunda təqaüdə çıxıb.

Təqaüdə çıxdıqdan sonra elmi yaradıcılığla məşğul olub.

"Türkün zühuru", "Türkün şüuru", "Fəzilət savaşı", "Polad paslanmaz", "Kədər gedər", "Toponim ekizlər", "Şaqqar bulaqlar", "Zəngəzur güzargahlarında", "Çahargah dostlar", "KQB-dən cavab", "1967, Xankəndi, erməni fəsadları" və digər ilkin mərxəzlərə söykənən elmi-fəlsəfi əsərlərin müəllifidir.

Əfrayıl Hüseynov 2009-cu ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Peşmərgə

**Peşmərgə** () —  Kürd silahlısında verilən ümumi ad. Kürd dilində *Peş* arxasından *Merg* isə ölüm deməkdir. Sözün kürd dilində tərcüməsi "ölümün arxasından gedən" anlamını verir. Bununla Peşmərgələrin ölümdən qorxmadıqları fikri ifadə olunur. Peşmərgə əsgərləri ilk dəfə 1920-ci ildə İraqın şimalında Kürdüstan dövlətini yaratmaq məqsədilə döyüşmüşdülər. Sonrakı illərdə peşmərgələrin fəaliyyəti zəifləmiş və zamanla tarix səhifəsindən çıxmışdır. 2005-ci ildə ABŞ
dövləti, İraqın şimalında təhlükəsizliyi təmin etmək üçün peşmərgələrin fəaliyyətini yenidən bərpa etmişdir. Sayları 300 min nəfərə qədərdir.
Şeyx

**Şeyx** () — Ərəbcə hörmət ifadəsini yetirən tituldur. Bu söz "yaşlı", "qoca", "lider" və ya "vali" mənalarını verir. Ümumiyyətlə, atasından sonra bu ünvanı almış qəbilənin ən böyük və önəmli adamına deyilir və ya bir tələbə əsas İslam məktəbini bitirdikdən sonra bu ünvan o, tələbənin adının əvvəlinə gəlir. Azərbaycan dilinə ərəbcədən keçmişdir və ümumiişlək söz olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Seydəli xan Dərgəzi

**Seydəli xan Çavuşlu** () — Çavuşlu oymağının ədib, xan və şairlərindən idi. O, Süleyman xan Çavuşlu Dərgəzin hakiminin oğlu və Məhəmmədəli xan Mənsurülmük və briqadir-general Allahyar xan bəylərbəyinin qardaşı idi. Mirzə Mehdi Gilaninin(Xədiv təxəllüslü) yanında dərs almışdır.Şeirlərinin birində Çavuşlu oymağının 400 illik tarixçəsinə işarə edir. Onun, yaxşı yaddaşı var idi və 50000 beyt farsca, ərəbcə və türkcə şeiri əzbər idi.

## İstinadlar

## Qaynaqlar
*Seydəli xan DərgəziRasexun saytı
*Çapışlı İslam Dünyası Ensiklopediyasında yazıçı:Əli Pursəfər Qəssabinejad
*Xorasan Idealisti Assosiasiyası
Ettore Cannini

**Ettore Cannini** () — İtaliya aktyoru, ssenaristi və rejissoru.

## Filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
*
Renzo Rossellini

**Renzo Rossellini** (italyanca: Renzo Rossellini) — İtaliya bəstəkarıdır. Məşhur İtaliya rejissoru Roberto Rossellininin doğma qardaşıdır.

## Filmoqrafiya

## Opera
* 1935 : Alcassino a Nicoletta ()
* 1956 : La Guerra () — İtaliyanın Neapol şəhərində yaradılmışdır.
* 1958 : La Piovra () et Il Vortice () — Bunların hər ikisi İtaliyanın Neapol şəhərində yaradılmışdır.
* 1961 : Uno sguardo dal ponte (; Bu opera Artur Millerin eyniadlı pyesi əsasında yaradılmışdır) — İtaliyanın paytaxtı Roma şəhərində yaradılmışdır.
* 1963 : Il Linguaggio dei fiori () — İtaliyanın Milan şəhərində yaradılmışdır.
* 1968 : L'Avventuriere () — İtaliyanın Monte Karlo şəhərində yaradılmışdır.
* 1970 : L'Annonce faite à Marie (; Bu opera Pol Klodelyanın eyniadlı pyesi əsasında yaradılmışdır) — Fransanın paytaxtı Paris şəhərində yaradılmışdır.
* 1973 : La Reine morte (; Bu opera Anri de Monterlanın eyniadlı pyesi əsasında yaradılmışdır) — İtaliyanın Monte Karlo şəhərində yaradılmışdır.

## Xarici keçidlər
*
Aldo Tonti

**Aldo Tonti** () - İtaliyanın məşhur kino operatorlarından biridir.

## Seçilmiş filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
*
Şəməsi döyüşü

**Şəməsi döyüşü** — 1494-cü ildə Şeyx Heydərin oğlu, Şah İsmayılın böyük qardaşı Şeyx Sultan Əli ilə Ağqoyunlu hökmdarı Rüstəm Mirzə arasında baş vermiş döyüş. Yalnız bu döyüşdə Rüstəm Mirzə özü şəxsən iştirak etməmiş, Ebih Sultanı bu tapşırığa göndərmişdi.

## Döyüşdən əvvəl
Şeyx Heydərin öldürülməsindən sonra onun ailəsi İstəxr qalasında əsir kimi saxlanılırdı. Rüstəm Mirzə Ağqoyunlu hökmdarı olduqdan sonra onları həbsdən azad etdirir və Təbrizə gətirdir. Bundan sonra Şeyx Heydərin oğlu Şeyx Sultan Əli Rüstəm Mirzənin tərəfində vuruşmağa başlayır. 1493-cü ildə Ağqoyunlu taxtı uğrunda baş vermiş Rüstəm Mirzə ilə Baysunqur Mirzə arasındakı Əhər yaxınlığında baş vermiş döyüşdə Sultanəli tərəfdarları ilə birlikdə Rüstəm Mirzə tərəfdə vuruşurdu. Döyüş Rüstəm Mirzənin qələbəsiylə başa çatdı və bu qələbədə Sultanəli və tərəfdarlarının da rolu oldu.

## Döyüşün baş verməsi
Ərdəbildəki Səfəvi tərəfdarlarının güclənməsindən qorxan Rüstəm ona və ailəsinə qəsd təşkil etdi. Lakin qəsdin üstü açıldı. Sultanəli ailəsilə birlikdə Ərdəbilə doğru yola çıxdı. Rüstəm Mirzə onların ardınca 5000 süvari yolladı. Döyüşün qaçılmaz olduğunu görən Sultanəli sufi əmirlərinin iclasında "Səfəviyyə" ordeninin başçısı təyin etdi, ailəsini Ərdəbilə yola saldı, özü isə döyüşmək üçün geri döndü. 1494-cü ildə Şəməsi adlanan yerdə baş vermiş döyüşdə qızılbaşlar məğlub oldu. Döyüşün gedişində Sultanəli üstünlük qazansa da, qızılbaşların arxayınlaşması, Əbih Sultanın ordunu yenidən bir yerə yığması nəticəsində o, bu döyüşdə həlak oldu.
## Döyüşdən sonra
Şəməsi döyüşündən sonra Rüstəm Mirzə və sərkərdə Əbih Sultanın səyi nəticəsində 1494-95-ci illərdə Ərdəbildə bir çox Səfəvi müridləri, o cümlədən, Şeyx Heydərin bütün ailə üzvləri öldürüldü. Müridlər yalnız sonralar şah olaraq ailəsinin intiqamını alacaq İsmayılı xilas edə bildilər.
İsmayıl Gilana gətirildi, o, burada 1499-cu ilə qədər Gilanın Biyəpiş vilayətinin hakimi Mirzə Əlinin yanında qaldı.

## Xarici keçidlər
Zeynəb (ad)

**Zeynəb** () — qadınlara verilmiş bir ərəbcə addır. Qədim arami xalqının dilində Zenobia adı vardı və mənası "səhra gülü" və ya "bəzəkli ağac"dır. Beləcə "Zeynəb" adının "Zenobia" nın bir modifikasiyası olduğuda güman olunur ki İslamdan qabaq Suriyalı kraliçanın adı idi.

**Bu adı olan tanınmış insanlar**
* Zeynəb — Məhəmməd peyğəmbərin nəvəsi.
* Zeynəb Kazımova — Ssenari müəllifi, aktrisa.
* Zeynəb Xanlarova — müğənni, xanəndə, Azərbaycan SSR xalq artisti.
* Zeynəb Məmmədyarova — Azərbaycan şahmatçısı.
* Zeynəb Qəmbərova — pambıq ustası. Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.
* Zeynəb Zərbəli qızı — XIX əsrin qadın aşığı.
* Zeynəb Paşa — Azərbaycanın Qəhrəman qadını.
* Zeynəb Çopur — Türkiyəli aktrisa.
* Zeynəb Behbudova —
* Zeynəb Xatun —

**Filmlər**
* Zeynəb (film, 1940) — 1940-cı ildə istehsal olunmuş Misir filmi.
* Salam, Zeynəb! (film, 1982) — Xalq artisti Zeynəb Xanlarovanın yaradıcılığını əhatə edən film-konsert.

## İstinadlar
Karlo Ponti

**Karlo Ponti** (; ) — İtaliya film prodüseri.

## Həyatı

### Erkən həyatı
Karlo Ponti 1912-ci ildə Lombardiya vilayətinin babasının mer olduğu Macenta şəhərində anadan olmuşdur. Milan Universitetində hüquq fakültəsini bitirmişdir. O, əmək fəaliyyətinə atasının Milandakı hüquq şirkətində başlamış və  kontraktlar bağlamaqla kino biznesinə qoşulmuşdur. 

### Şəxsi həyatı
1946-cı ildə Ciuliana Fiastri ilə evlənir. Lakin 1957-ci ildə arvadının xəbəri olmadan Meksikada Sofi Loren ilə evlənir. O zamanlar İtaliyada boşanmaq haqqında qanun hələ yox idi. Bu səbəbdən onlar İtaliyaya dönmürlər. İllər sonra İtaliyaya geri dönərkən saxlandıqda evli olduqlarını inkar edirlər. Fransada boşanmaya icazə verildiyindən K. Ponti arvadını onlarla birlikdə Fransaya köçməyə razı sala bilir və onlar üçü Fransaya köçürlər. Burada vətəndaşlığa müraciət edirlər. Ölkə prezidenti Jorj Pompidu 1965-ci ildə onların bu müraciətinə müsbət qərar verir. Fransız vətəndaşlığını qəbul etdikdən sonra Karlo Ponti ilk arvadından ayrılır. 1966-cı ildə isə Karlo Ponti ilə Sofi Loren ailə həyatı qururlar. Onların iki övladı dünyaya gəlir.

### [[Qaçaqmalçılıq|Qaçaqmalçılıqda]] ittiham
1979-cu ildə qiymətli sənət əsərləri oğurladığından ona 22 milyard italyan lirası və 4 il həbs cəzası təyin etdilər. Lakin fransız vətəndaşı olması onun məhkəməyə gəlməməsinə və ekstradisiya olunmamasına imkan verirdi. Ancaq 1990-ci ildə həmin cinayət işi bağlanılır.

### Ölümü
Ağ ciyər xəstəliyindən əziyyət çəkən K.Ponti, 9 yanvar 2007-ci ildə 94 yaşında Cenevrə kantonunun xəstəxanasında vəfat etmişdir.

O, Milan yaxınlığındakı doğma şəhəri Macenta qəbiristanlığında, ailə kilsəsində basdırılmışdır.

## Karyerası
İlk film prodüseri kimi 1940-cı ildən karyerasına başlamışdır. 140-dan çox filmlərin prodüseri olmuşdur. Ən çox əfsanəvi italyan kino rejissoru Federiko Fellininin filmlərinə prodüserlik etmişdir.

## Seçilmiş filmoqrafiya
# Kiçik qədim dünya (film, 1940);
# Avropa'51 (film, 1952) / *([[İtalyan dili|it]]) Europa'51*;
# Yol (film, 1954) / *(it) La Strada*;
# Hərb və sülh (film, 1956) / *([[İngilis dili|ing]]) War and Peace*;
# İki qadın (film, 1960) / *(it) La Ciociara*;
# Dünən, bu gün, sabah (film, 1963) / *(it) Leri, Oggi, Domani*;
# Səfər (film, 1974) / *(it) Il Viaggio*;
# Qanqsterin oyuncağı (film, 1975).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Zenobiya

**Zenobia** — III əsrdə Suriyada hökm sürən Palmira İmperatorluğunun kraliçasi və Kral Septimius Odinatusun ikinci həyat yoldaşı.Kralın ölümüylə rəhbərliyi ələ keçirdi və əsir düşənə qədər imperatorluğu idarə etdi.Suriya, Livan, Fələstin, Misir və Anadolunun cənub və şərq bölgələrini idarəsi altına aldı.Roma İmperatoru Orelian tərəfindən imperatorluğu yıxılaraq, əsir alındı və İtaliyanın Tibur (Tivoli) şəhərində iqamətə məcbur edildi.

## Həyatı
Zenobia, Suriyanın Palmira şəhərində dünyaya gəlib və böyüdü.Latın və Yunan yazıçılar onu Zenobia kimi adlandırıblar. Onun Roman adı ** Julia Aurelia Zenobia** və Yunancada **Zēnobía** () və ya **Septimia Zenobia** kimi tanınır."Septimia"nı Septimius Odaenatus ilə evləndikdən sonra adına əlavə ediblər.Onun adının Aramicə forması **Bat-Zabbai** () idi. Ərəbcə yazıçılara, o **al-Zabbā** () kimi tanınır.

## Qalereya

Fayl:Denarius-Zenobia-s3290.jpg|Zenobianın dinar sikkələri
Fayl:Zenobia SLAM 4067.jpg|"Zenobia zəncirdə", Harriet Hosmerin əsəri 


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Zenobia:Palmira imperatriçəsi(267–272)
Azadlıq haradadır? (film, 1954)

**Azadlıq haradadır?** () — 1954-ci ildə Roberto Rossellini tərəfindən çəkilmiş dramatik filmdir.

## Xarici keçidlər
*Scheda,foto,videoclip,locandine Azadlıq haradadır?
*Scheda + videoclip Azadlıq haradadır?
*
Haskell (proqramlaşdırma dili)

**Haskell** — saf funksional proqramlaşdırma dilidir. Haskell proqramlaşdırma dilini digər bu qəbil dillərdən ayıran ən önəmli xüsusiyyəti, yəqin ki tənbəl olmağıdır. Proqramlaşdırma dilində tənbəl deyilərkən, dəyişənin lazım olduqda çağırılmağı nəzərdə tutulur.

Amerikan məntiqçisi və riyaziyyatçısı Haskel Körlinin (Haskell Curly)şərəfinə belə adlandırılmışdır.
Haskell dilinin ən mühüm elementi funksiyalardır. Hətta funksiyalar üçün, Haskell kainatının birinci sinif vətəndaşları da deyilir.

Haskell dili, 1990-cı ildə yaradılmışdır. Dilin ərsəyə gəlməyində Saymon Peyton Conz (Simon Peyton Jones, Kembric universiteti), Lennart Avququstson (Lennart Augustsson, Cayenne proqramlaşdırma dilinin yaradıcısı), Pol Udak (Paul Hudak, Yeyl Universiteti, kompüter elmləri professoru) Con Hyuz (John Hughes, Çalmerş Universiteti), Erik Meyer (Erik Meijer, Utrext Universiteti, Mikrosoft proqram təminatları arxitektoru), Filip Vadler (Philip Wadler, Edinburq Universiteti) vəs. yaxından iştirak etmişdir. Proqramın ən son versiyası 2010-cu ilin, İyulunda buraxılıb.


```haskell
module Main where

main :: IO ()
main = putStrLn "Linedinnas, egamican!"
```


Aşağıdakı kodlara diqqət yetirin. Digər başqa bir proqramlaşdırma dilində proqramın başlanğıc hissəsində dəyişənlər əvvəlcədən göstərilməlidir.


```haskell
rekursiv funksiya ilə faktorial hesabı. 
faktorial :: Integer -> Integer
---- istəyə bağlı--------

faktorial 0 = 1
faktorial n = n * faktorial (n - 1)

------------
faktorial n = product[1..n]
```


Məs: bu C-də təxminən


```c
int main() 
{
int f, n; 
... 
}
```

Pascal-da isə


```pascal
program Proqram; 
var 
 fakt, n : integer;
...
```


şəklində olmalı idi.

Funksiyaların ümumi şəkildə deklarasiyası və tanınmağı.

 
```haskell
kvadrat :: int->int
kvadrat n = n*n
```


Haskell dili üçün ən çox istifadə olunan kompilyatorlar, Helium və Glasgow  kompilyatorlarıdır. 
Haskell dilində yazdığınız proqramları .hs və .lhs kimi saxlaya bilərsiniz. Heliumda bu proqramları açmaq üçün, Prelude > təqinin qarşısınıa  proqramadi.hs yazmaq lazımdır. 

```haskell
Prelude > proqramadi.hs
-- burda proqramın nəticəsi göstəriləcək ---
```


## Ədəbiyyat

* *Bryan O’Sullivan, John Goerzen, Don Stewart*. Real World Haskell — O’Reilly, 2008—710 C. ISBN 0-596-51498-0. ISBN 978-0-596-51498-3
* *Graham Hutton*. «Programming in Haskell». Cambrige University Press. ISBN 978-0-521-87172-3. ISBN 978-0-521-69269-4
* *Kees Doets, Jan van Eijck*. «The Haskell Road to Logic, Maths and Programming». ISBN 0-9543006-9-6.

## Xarici keçidlər

*http://www.haskell.org/
İtalyan neorealizmi

**İtalyan neorealizmi** — İkinci dünya müharibəsindən sonra İtaliya kinematoqrafiyasında 1943-1954-cü illəri əhatə edən kinocərəyan. 

İtalyan neorealizminin əsasını "Roma açıq şəhərdir" filmi ilə Roberto Rossellini qoymuşdur. Bu cərəyanın məşhur nümayəndələri arasında Mikelancelo Antonioni və Federiko Fellini də var.

## Filmlər
*Roma açıq şəhərdir
*Payza
*Almaniya - sıfır ili
*Stromboli 
*Avropa 51
*Yol 

## Cərəyanın nümayəndələri
*Roberto Rossellini
*Mikelancelo Antonioni
*Federiko Fellini
*Cüzeppe De Santis
*Vittorio De Sika
*Alberto Lattuada
*Kuni Viskonti
*Çezare Dzvattini
*Suzo Çekki d'Amiko
*Bruno Karuzo
**

## Xarici keçidlər
*Georgia Perimeter College web'de Italian Neorealism 
*greencine.com 'da Italian Neo-Realism 
*moviemail-online.co.uk'de A Beginner's Guide to Italian Neo-realism
*criterion.com'da  Italian Neorealism
Venesiya Film Festivalı

**Venesiya Film Festivalı** () — 1932-ci ildə ildə  "Esposizione Internazionale d'Arte Cinematografica" adı ilə yaradılan, dünyanın ən qədim film festivalıdır. Bu festival hər ilə avqust ayının sonu və ya sentyabrın əvvəlində Venesiyanın Lido adasında keçirilir.

## Əsas mükafatlar
*Qızıl Şir — ən yaxşı filmlərə verilən mükafat.
*Volpi Kuboku — ən yaxşı aktyor və aktrisalara verilən mükafat.

## Xarici keçidlər

*La Biennale di Venezia – Official website   
*Venice International Film Festival history at La Biennale di Venezia website
*
Volpi Kuboku

**Volpi kuboku** () - Venesiya Kino Festivalında 1934-cü ildən etibarən "Ən yaxşı aktyor" və "Ən yaxşı aktrisalar" kateqoriyaları üzrə təqdim edilən film mükafatıdır. Mükafatın adı italyan biznesmeni və Misuratanın ilk qubernatoru Cüzeppe Volpidən (1877-1947) götürülmüşdür.

## Xarici keçidlər
*The Venice Film Festival at the ''IMDb'' 
*Coppa Volpi for best actors since 1935 from "La Biennale" website
Devid di Donatello

**Devid di Donatello** () — İtaliyanın rəsmi film mükafatıdır. Bu mükafat 1955-ci ildən etibarən "İtalyan Kino Akademiyası" () tərəfindən müxtəlif kateqoriyalar üzrə filmlərə hər il təqdim ediləm film mükafatıdır. İldən-ilə bu mükafatın kateqoriyaları dəyişilmişdir. Bu mükafat ABŞ-də verilən Oskar mükafatının analoqudur.

## Tarixi
Mükafatın adı 1386–1466-cı illərdə yaşamış Florensiyanın tanınmış rəssamı Donatellonun () 1440-cı ildə hazırladığı "David heykəli" ifadəsindən götürülmüşdür. "David di Donatello" ifadəsi isə "Donatellonun Davidi" mənasını ifa edir. Əsası 1955-ci ildə yaradılmış və bu ildən başlayaraq 3 kateqoriya üzrə təqdim edilməyə başlanılmışdır. Bu kateqoriyaları sayı 2006-cı ildə 24-ə çatmışdır.

## Xarici keçidlər
*Rəsmi sayt
Qızıl Şir

**Qızıl Şir** () — Venesiya Film Festivalında 1949-cu ildən etibarən ən yaxşı filmlərə verilən mükafat. Hazırda film sənayesində təqdim edilən ən nüfuzlu mükafatlardan biridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* La Biennale di Venezia Rəsmi saytı
Mussolini Kuboku

**Mussolini Kuboku** () - İtaliya krallığında (1861-1946) 1934-1942-ci illərdə "Ən yaxşı İtalyan filmi və "Ən yaxşı Xarici film" kateqoriyası üzrə təqdim edilən mükafatdır. Mükafatın təqdim edilməsi ilk dəfə Venesiyada baş tutmuşdur.  
 
## Xarici keçidlər
*Venice International Film Festival history
Tereza Pellati

**Tereza Pellati** (italyanca:Teresa Pellati) — İtaliya aktrisasıdır.

## Seçilmiş filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
*
Demien Tomas

**Demien Tomas** (;  ) — Böyük Britaniya aktyoru.

## Seçilmiş filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
* 

## İstinadlar
Culian Emyes

**Culian Emyes** və ya **Culian Emis** () - Böyük Britaniya rejissoru və prodüseridir. Həyat yoldaşı Böyük Britaniya aktrisası Enn Allandır.

## Filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
*
Koramal (film, 2009)

## Məzmun
Filmdə iki kordan və onlar arasındakı konfliktdən bəhs olunur. Hər kor özlüyündə böyük bir kütləni təmsil edir.

Filmin adı özlüyündə süjet haqqında çox şey deyir. Koramal sözünü 2 hissəyə bölmək olar: kor və amal. Bu birləşmədən koramal sözü əmələ gəlir ki, bu da sürünən heyvandır. Heç bir yerə getməyən, sonu olmayan ideyasını ifadə edir.

## Film haqqında
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə 2008-ci il yanvarın 10-dan aprelin 10-a qədər "Bu meydan, bu ekran 2008" kinolayihələr müsabiqəsi keçirilib. Müsabiqə gənc nəslə vətənpərvərlik ruhu aşılayan yüksək səviyyəli bədii filmlər yaratmaq, Qarabağ müharibəsi mövzusunu kino vasitəsilə əks etdirmək, eləcə də kinematoqrafiya sahəsində çalışan gənclərə özlərini sınamaq üçün imkan yaratmaq məqsədilə təşkil olunmuşdu. Müsabiqədə iştirak etmək üçün 45 layihə təqdim olunub, onlardan 7-si seçilib. "Koramal" da bu 7 qalibdən biridir.

"Koramal" 2009-cu ildə Latviyanın paytaxtı Riqada keçirilən "2ANNAS" beynəlxalq film festivalında "Special Mention" mükafatına layiq görülüb. Serbiyanın 8-ci "Dokufest" film festivalında və Ukraynanın "Stupeni" beynəlxalq kino festivalında da mükafat qazanıb.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifləri:** Xəyyam Abdullayev, Elməddin Alıyev
:**Quruluşçu rejissorlar:** Xəyyam Abdullayev, Elməddin Alıyev
:**Quruluşçu operator:** Rövşən Quliyev
:**Bəstəkar:** Çingiz Əliyev
:**Prodüserlər:** Xəyyam Abdullayev, Elməddin Alıyev
:**Montaj:** Sirac Məhəmmədov
:**Səs rejissoru:** Ramzes
:**İcraçı prodüser:** Niyazi Hüseynov
:**Rejissor assistentləri:** Elnarə Bağırova, Xatirə Rüstəmova
:**Operator assistenti:** İlham Babayev
:**Kran operatoru:** Yaqub Azəri
:**Texniklər:** Mübariz Şahbazov, Rəşad Qarayev, Cavid Talıbov
:**İşıqçı:** Elçin Nağıyev
:**Qrim:** Nərminə Novruzova
:**Mühasib:** Sevda Mehdiyeva
:**Redaktor:** Cəmilə Qaravəliyeva]]
:**Məsləhətçi:** İman Məcidov

### Rollarda
:İlqar Cahangirov
:İdris Rüstəmov
:Kazım Abdullayev
:Füzuli Abbasov
:Albina Sultanova
:Elçin Nağıyev
:Seyran Məmmədov
:Bəxtiyar Kazımov
:Firdovsi Həsənov
:Səbrayıl Məmmədov

## Çəkilişə köməklik edən qurumlar
:"Azəri prodakşn"
:"Azərbaycanfilm" kinostudiyası
:Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti
:"Binəqədi Oil"

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi. Dövlət Film Fondu. Kino-Bülleten. IV buraxılış. Bakı: Apostroff, 2011.

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Aşıq Səfiyar

**Aşıq Səfiyar** (tam adı. *Hüseynov Səfiyar Paşa oğlu*; ) – ifaçı aşıq.

## Həyatı
Hüseynov Səfiyar Paşa oğlu 1920-ci ildə Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Daşkənd kəndində doğulmuşdur. O, gənc olmasına baxmayaraq qısa bir müddətdə nəinki Daşkənddə və eləcə də Göyçə mahalında ustad aşıqlardan biri kimi tanınmışdır.

1938-ci ildə İrəvan Aşıqlar Qurultayında fəal iştirak etmişdir. Festivalda II yeri tutmuş, döş nişanı ilə təltif edilmişdir.

1941-ci ildə Böyük Vətən Müharibəsi başladı. Aşıq Səfiyar 20 yanvar 1942-ci il tarixdə Basarkeçər RHK-dan orduya çağırılmışdır. Sıravi əsgər Hüseynov Səfiyar Paşa oğlu 1943-cü ilin sentyabr ayında itkin düşmüşdür.

## Ailəsi
Aşıq Səfiyar ailəli idi. Fərək Balış qızı (1924–2006) ilə ailə həyatı qurmuşdur. Məmləkət (1943) adlı qızı var.

## İstinadlar

## Mənbə
* [www. Obd-memorial.ru] Гусейнов Сафар Паша-оглы
Aşıq Ziyad

**Aşıq Ziyad** (*tam adı.* Məmmədov Ziyad Nadir oğlu) (d.1911, Daşkənd, Göyçə - itkin düşüb, Ukrayna, Sevastopol. 30.06.1942) — ifaçı aşıq.

## Həyatı
Məmmədov Ziyad Nadir oğlu 1911-ci ildə Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Daşkənd kəndində doğulmuşdur. O, Aşıq Ələsgərin məşhur şəyirdlərindən olan Böyük Qaraqoyunlu kəndindən Aşıq Əsədin şəyirdi olmuşdur. Elə şəyirdlik vaxtı da Aşıq Əsədin qızı Sürayəni sevib almışdır. Aşıq Ziyad qısa bir müddətdə nəinki Daşkənddə və eləcə də Göyçə mahalında ustad aşıqlardan biri kimi tanınmışdır.

1937-ci ildən ÜİLKGİ-nin üzvü olmuşdur. 1941-ci ilin sentyabr ayında Basarkeçər RHK-dan orduya çağırılmışdır. Baş çavuş Məmmədov Ziyad Nadir oğlu 21-ci ehtiyat atıcı dvizyanın 102-ci ehtiyat atıcı alayının manqa komandiri və atıcısı olmuşdur. 

30 iyun 1942-ci ildə Ukraynanın Sevastopol rayonu ərazisində əsir düşmüşdür.

## Ailəsi
Aşıq Ziyad ailəli idi. Sürayə Aşıq Əsəd qızı ilə ailə həyatı qurmuşdur. Zəhra və Turac adlı iki qızı var.

## İstinadlar
Levkippin qızlarının qaçırılması

**Levkippin qızının qaçırılması** — Piter Paul Rubensin yunan mifologiyası əsasında Zevs və Ledin oğulları — Dioskur qardaşlarının çar Levkippin qızlarının qaçırması səhnəsi təsvir olunmuş yağlı boya ilə kətan üzərində çəkilmiş rəsm əsəri.
Aslan ovu (Rubens)

**"Aslan ovu"**, **"Lütf və zorakılıq"** () Rubensin müraciət etdiyi  bu iki ziddiyyət tablonun əsas məzmunudur. O, bu əsəri istər məzmun istərsə də rənggarlıq baxımından özünün ən uğurlu əsəri hesab edir. Con Diqbi () bu tablonu Rubensə graf Hamilton üçün sifariş etmişdir.

## İstinadlar
Şahin Sinaria

**Şahin Sinaria** - yazıçı, tərcüməçi.

## Həyatı

Şahin Ərşad oğlu Əliyev 1965-ci ildə Laçın rayonunda anadan olub. Bakıda Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin aktyorluq fakultəsini bitirib, sonra isə Tiflis Kino Akademiyasını bitirib.

1990-cı ildə Sankt-Peterburqa  "Lenfilm"də işləməyə dəvət alıb və bir film çəkibdir, lakin filmin nümayişinə icazə verilməyərək qadağa qoyulub.

1995-ci ildən Fransada yaşayan Şahin Sinarianın fransız dilində bir neçə kitabı dərc olunub. 10-dək əsəri teatrlarda səhnələşdirilib.

2005-ci ildə pyeslərinə görə Avropa ssenaristləri müsabiqəsinin qalibi olub. Azərbaycan yazıçılarından Cəlil Məmmədquluzadənin, Elçin Əfəndiyevin, Ramiz Rövşənnin, Rəşad Məcidin kitablarını fransız dilinə tərcümə etmiş. Fransada Ayaz Salayevin, Bəxtiyar Xanızadənin, Mehriban Zəkinin gecələrini təşkil etmiş, Fransada Azərbaycan mədəniyyətinin, teatrının, kinosunun, ədəbiyyatının təbliğində çox böyük işlər görmüşdür.

Şahin Sinaria aktyor kimi fəaliyyət göstərməsə də öz əsərlərini bir çox teatrlarda səhnələşdirmişdir. Hal-hazırda Paris Eksperimental Teatrında çalışır.

## İstinadlar
*http://www.azadliq.org/content/article/3557631.html
*http://lacin.info/senet-dunyasi/kino/128-eahdn-sdnardya.html
Arşil Qorki

**Arşil Qorki**  (, ; ) və ya **Vostanik Manuk Adoyan** (erm. *Ոստանիկ Մանուկ Ատոյան* ) - erməni əsilli amerikalı rəssam.

## İstinadlar
II Gennadi

**II Gennadi** () (d. 1400 – ö. 1473) — 1454 - 1464-cü illərdə Konstantinopol Pravoslav Kilsəsinin baş patriarxı. Gennadi Aristotelin fikirlərini müdafiə etmişdir. VII İoann Paleoloq dövründə 1438 - 1439-cu illərdə, Bazel konsulu, XI Konstantin Paleoloqun dövründə isə Konistantinapol Pantokratoru olmuşdur. Osmanlı imperatoru sultan II Mehmedin hakimiyyəti zamanı 1453 - 1456, 1458 və 1462 - 1464-cü illərdə üç dəfə Konstantinopol Pravoslav Kilsəsinin baş patriarxı seçilmişdir. Eyni zamanda fəlsəfə müəllimi olan Gennadi 1473-ci ildə vəfat etmişdir.
I Varfolomey

**I Varfolomey** (, ; ) — Konstantinopol Pravoslav Kilsəsinin hazırkı yepiskopu.

## Həyatı
I Varfolomey 12 mart 1940-cı ildə Türkiyənin Gökçeada adasında dünyaya gəlmişdir.1961-1963-cü illərdə Türkiyə ordusunda hərbi xidmətdə olmuşdur. 2 noyabr 1991-ci ildə Konstantinopol Pravoslav Kilsəsinin patriarxı seçilmişdir. Türk, latın, antik yunan, yunan, fransız, ingilis, italyan və alman dillərini bilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cənubi Sudan Futbol Federasiyası

**Cənubi Sudan Futbol Federasiyası** — Cənubi Sudanın futbol təşkilatı.

Cənubi Sudan Futbol Federasiyası FİFA tərəfindən rəsmən 2012-ci ildə tanıyıb. Afrika Futbol Konfederasiyasına qəbul olunan yeni ölkə bu təşkilatın 54-cü üzvü olub.

## İstinadlar
LOL

**LOL** (eləcə də **lol**;  — hündürdən gülərək; və ya  — hündürdən gülmək və ya  — çoxlu gülüş) — ingilisdilli akronim, internet-mem. Termindən şəbəkədaxili ünsiyyətdə yazılı formada əsasən gülüşü bildirmək üçün istifadə olunur.

## İstinadlar
Anna Manyani

**Anna Manyani** (; ) — İtaliya aktrisası.

## Seçilmiş filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
* "Associazione Amici di Anna Magnani — Official site" 
* "Anna Magnani — book" 
* "Associazione Amici di Anna Magnani — Sito Ufficiale"
Ramiz Cəbrayılov

**Ramiz Cəbrayılov** (tam adı: *Cəbrayılov Ramiz Məhərrəm oğlu*; ) — Laçın rayonu İcra Hakimiyyətinin başçısı (2007 – 4 mart 2013).

## Həyatı
Ramiz Cəbrayılov 1961-ci ildə Laçın rayonunun Ağanus kəndində anadan olmuşdur.

1968–1978-ci illərdə Ağanus kənd orta məktəbində təhsil almışdır.

İlk əmək fəaliyyətinə Şuşa rayonunun Kirov adına sovxozunda təsərrüfat fəhləsi kimi başlamışdır.

1984-cü ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitunu baytarlıq, sonra isə 1989-cu ildə Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnsititunu politoloq ixtisası üzrə bitirmişdir.

1985-ci il yanvar-mart aylarında Laçın rayon Baytarlıq laboratoriyasında sereloq həkim, 1985-c i ilin mart ayından 1986-cı ilin noyabr ayınadək Azərbaycan LKGİ Laçın Rayon Komitəsində şöbə müdirinin müavini, 1986-cı il noyabr ayından 1987-ci ilin dekabr ayınadək həmin Komitədə ikinci katib işləmişdir.

1987–1992-ci illərdə LKGİ Laçın rayon Komitəsinin birinci katibi vəzifəsində işləmişdir.

1992–1994 illərində Azərbaycan Elmi Tədqiqat Baytarlıq İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır.

1994-cü ildən 2003-cü ilə qədər Laçın Rayon Əmək və Məşğulluq Mərkəzinin direktoru vəzifəsində işləmişdir.

1995-ci ildə Azərbaycan Milli Məclisinə keçirilən seçkilər zamanı Laçın-Qubadlı-Zəngilan Seçki Dairəsinin, 2003-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçkiləri zamanı 58 saylı Laçın Seçki Dairəsinin, 2003–2007-ci illərdə 121 saylı Laçın Seçki Dairəsinin sədri olmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 sentyabr 2007-ci il tarixli Sərəncamı ilə Laçın Rayon İcra Hakimiyyətinin Başçısı vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

4 mart 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Ramiz Məhərrəm oğlu Cəbrayılov Laçın rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edilmişdir.

Ailəlidir bir övladı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* [www.lachin-ih.gov.az/page20/IH-nın+Başçısı.html]
Bəxtiyar Məmmədzadə

**Məmmədzadə Bəxtiyar Məmməd oğlu** (10 fevral 1947, Sabirabad — 26 fevral 2010, Bakı) — Azərbaycan filoloqu, əruz vəzninin tədqiqatçısı, XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi və nəzəriyyəsinin mütəxəssisi, şair, alim və pedaqoq.

## Həyatı
Bəxtiyar Məmmədzadə 1947-ci ildə Azərbaycanın Sabirabad şəhərində dünyaya gəlmişdir. Orta təhsilini Bakı şəhərində almışdır. 1964-cü ildə Bakıda S. S. Axundov adına 172 nömrəli orta məktəbi qızıl medalla bitirmişdir. Elə həmin il Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinə qəbul olunmuşdur. 1969-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini Azərbaycan dili və ədəbiyyatı ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1969–1972-ci illərdə təyinatla Azərbaycanın Puşkin rayonunun Xırmandalı kəndində orta məktəbdə Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi kimi fəaliyyət göstərmişdir.

## Elmi fəaliyyəti
1972-ci ilin oktyabr ayından Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinin Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi kafedrasının müəllimi, 1980–1984-cü illər baş müəllimi, 1984–2010-cu illər dosenti kimi elmi–pedagoji iş fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1994-cü ildən 2010-cu ilə qədər Bakı Asiya Universitetinin şərqşünaslıq və filologiya fakültələrinin dekanı vəzifəsində işləmişdir.

Əsas tədris etdiyi fənnlər: XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi; Mətnşünaslıq; Əruzun nəzəri əsasları; Ədəbi-tənqid tarixi; Elmin tədrisi metodikası.

Əsas tədqiq etdiyi sahələr: Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi və nəzəriyyəsi; poetika.

1979-cu ildə "Nəcəf bəy Vəzirovun komediyalarında sənətkarlıq" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1990-cı illərin əvvəllərində yazıb bitirdiyi "Seyid Əzim Şirvani sənəti" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını tamamlamışdır.

Fəaliyyəti fəxri fərmanlarla təltif edilmişdir.

2007-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü idi.

Bəxtiyar Məmmədzadə 4 kitabın, tədris proqramları və yüzə qədər çap olunmuş elmi məqalənin müəllifi idi.

## Kitabları
# Seyid Əzim Şirvani anadilli poeziyasında bədii dil (poetik sintaksis). BDU, Bakı, 1998, 40 səh.
# Seyid Əzim Şirvani anadilli poeziyasında vəzn. BDU, Bakı, 1999, 45 səh.
# Feyzulla Qasımzadə (Ömrün yüz ili). "Azərbaycan universiteti" nəşr., Bakı, 2001, 50 səh.
# Zirvədən zirvəyə. (Seçmə məqalələr toplusu) "MBM" nəşr, Bakı, 2012, 160 səh.

## Hazırladığı proqramlar
# Mətnşünaslıq (proqram). Bakı Asiya Universiteti, Bakı, 2003, 12 səh.
# Elmin tarixi və metodologiyası (Azərbaycan ədəbiyyatı tarixçiliyi), proqram, Bakı Asiya univ., Bakı, 2003, 14 səh.
# XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi (proqram), "Azərbaycan ədəbiyyatı proqramları", BDU, Bakı, 2007, səh. 18–29.

## İstinadlar
Parsabad

**Parsabad** və ya **Parsa Abad** (farslaşdırılmazdan öncəki tarixi adı **Qoçkəndi**, bəzi qaynaqlarda həmçinin **Muğanşəhr** kimi də qeyd olunub) — İranın Ərdəbil ostanında şəhər, Parsabad şəhristanının inzibati mərkəzi.

Şəhər İran İslam Respublikasının Azərbaycan Respublikası ilə sərhədində yerləşir, Azərbaycanın Biləsuvar, İmişli, Beyləqan və Füzuli rayonlarına yaxın məsafədə yerləşir.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə şəhərdə 93,387 nəfər yaşayır (26,505 ailə).

### Milli tərkibi
Əhalisi Azәrbaycan türklərindən ibarətdir və Azərbaycan türkcəsində danışırlar.

## Coğrafiya
Araz çayı bu şəhərin yaxınlığından axır.

## İstinadlar
Azərbaycan xanlıqları (film, 2003)

**Azərbaycan xanlıqları** sənədli serialı rejissor Mehriban Ələkbərzadə tərəfindən çəkilmişdir. Space televiziyasında istehsal edilmişdir.

## Məzmun
Sənədli serial XVIII əsrin 40-cı illərində indiki Azərbaycan, Ermənistan və İran (Cənubi Azərbaycan) ərazisində yaranmış müstəqil feodal dövlətlər olan Azərbaycan xanlıqlarından bəhs edir.

Sənədli serial 5 hissədən ibarətdir.

## Film heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Müəllif:** Mehriban Ələkbərzadə
:**Rejissor:** Mehriban Ələkbərzadə
:**Operator:** Əlövsət Aslanov
:**Quruluşçu rəssam:** Rafiq Nəsirov, Rafiz İsmayılov
:**Geyim üzrə rəssam:** İsmayıl Məmmədov
:**Qrim ustası:** Maqsud Məmmədov (II)
:**Səs rejissoru:** Teymur Abdullayev
:**Səs operatoru:** Fərhad Əkbərov
:**Montaj:** Fuad Əlişov
:**İnzibatçı:** Emin Yəhyayev, Vüqar Heybətov
:**Rejissor köməkçisi:** Etibar Qurbanov, Ramin Babayev, Nazim Cəbrayılov
:**Kompüter qrafikası:** Sirac Məmmədov
:**Texniki tərtibat:** Fazil Əlişov, Tamerlan Rzayev, Fikrət Əzimov, İradə Sultanova, Zaur Atakişiyev
:**Məsləhətçi:** Kərim Şükürov (tarix elmləri doktoru)
:**İcraçı prodüser:** Xanım İsayeva
:**Filmin direktoru:** Etibar Babayev

## İstinadlar
Duz torbası

200px|thumb

**Duz torbası (Duzluq, Duzqabı)** — duz saxlamaq üçün istifadə edilən torba.

Duz torbasından Azərbaycan və Türkmənistanda duzu müəyyən müddət saxlamaq və həmçinin daşımaq üçün istifadə edilirdi.

Xüsusi naxış və ornamentlərlə bəzədilmiş duz torbası uzun, dar boğazlı olmaqla müxtəlif rəngli yun, pambıq və həmçinin ipək ipliklərdən Zili (Qayıq) toxunuşla toxunmuş olur.

Müasir zamanda duz müxtəlif ölçülərdə müxtəlif növ kisələrdə saxlanır və daşınır. Müasir duzqabı (nəməkdan) isə içinə duz tökmək üçün kiçik qab olmaqla saxsı, şüşə, plasmas və digər materialdan hazırlanır.

## Mənbə
Bruney himni

**Allah Sultanı qorusun** () — Bruney dövlət himni. 

## Mətni

## Xarici keçidlər
*Nationalanthems.info saytında himnin səhifəsi
Şərq xalçaları

## Tarixi
İnsanlar hələ qədim dövrlərdən xalça toxumağı bacarırdılar. Bizim günlərə qədər qorunub-saxlanmış ən qədim şərq xalçasının yaşı, ekspertlər tərəfindən belə müəyyənləşdirilib. Pazırıq kurqanlarından tapılmış toxuculuq nəsnələri içində "Pazırıq xalısı" adı ilə məşhur olan 4,5×6,5 m ölçülü qırmızı rəngli keçə üzərində incə yun ipindən toxunan xalçanın yaşı təxminən 2500 ildir.

Bu gün toxunan müasir xalçalarda tək qədim dövrün motivləri deyil, eyni zamanda müasir dövrün motivləri və çağdaş tərzlər də öz yerini tapır. Şərq xalçasının əllə toxunmuş naxışları heç vaxt təsadüfi olmur. Hər ornamentin arxasında sirli-sehrli bir məna durur. Əllə toxunulmuş şərq xalçalarının büsatının sirri xammalın seçimində, rənglərin ahəngində, dizaynın gözəlliyində və məhsulun mükəmməl keyfiyyətindədir. Əllə toxunmuş xalça sırf məişət əşyasından başqa, həm də incəsənət əsəri sayılır.

## Şərq xalçaları Avropada
XIV–XVI əsrlərdə Avropanın Şərqlə ticarət əlaqələri Şərq xalçalarının və müxtəlif toxuculuq məmulatlarının ixracına səbəb olmuşdur. Xalçalar Avropaya Bizansdan, Türkiyədən, Azərbaycandan, Türkmənistandan, Levantdan, Misirdən və Şimali Afrikadan gətirilirdi.

Avropada bu xalçalar olduqca populyar idi və məişətdə geniş istifadə olunurdu: onları saraylara döşəyib, kilsədə mehrabın altına sərib, ictimai bayramlar zamanı eyvandan və divarlardan asırdılar.

## Həmçinin bax
* Xalça
* Azərbaycan xalçaları

## İstinadlar
Felipe Melo

**Felipe Melo da Carvalho**, () — "Fluminense" klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən braziliyalı peşəkar futbolçu.

## Klub karyerası
Felipe Melo, peşəkar futbol karyerasına ölkəsinin ən yaxşı klublarından biri olan Flamenqo da başlayıb. Burada 2 il oynadıqdan sonra Braziliyanın bir başqa klubuna — Cruzeiro ya transfer olmuşdur. Gənc olmasına baxmayaraq demək olar ki, klubunun bütün matçlarında oynadı və 37 il sonra əldə edilən çempionluqda böyük rol oynadı. 2011-ci ilə qədər Yuventus və Fiorentina kimi Avropanın tanınmış klublarında oynayan Melo, hal-hazırda Qalatasarayda oynayır.

## Milli komanda karyerası
Milli komandada birinci dəfə 2009cu ildə İtaliya ilə oynanan yoldaşlıq görüşündə oynayan Melo, ümumilikdə 20 oyun oynayıb və 2 də qol atıb.

## Xarici keçidlər
* Galatasaray Spor Kulübü Resmî İnternet Sitesi — '''Felipe Melo''' Profili
* Türkiye Futbol Federasyonu Resmî İnternet Sitesi — '''Felipe Melo''' Profili
* Transfermarkt.com.tr İnternet Sitesi — '''Felipe Melo''' Profili

## İstinadlar
Vitni Hyuston

**Vitni Elizabet Hyuston** (; d. 9 avqust 1963, Nyuark, Nyu-Cersi - ö. 11 fevral 2012, Beverli Hillz, Kaliforniya) — ABŞ müğənnisi. Bir neçə hitlərin ifaçısıdır (o cümlədən "I Will Always Love You" və "I Have Nothing"). Dörd filmdə çəkilmişdir.

## Həyatı
Con və Kissi Hyustonun sevimli qızları Vitni Hyuston 9 avqust 1963-cü ildə Nyu-Cersidə dünyaya göz açıb. Anası Elvis Preslinin vokalisti, əmisi oğlu Dion Uarvik superstar, xaç anası Aneta Franklin isə əfsanəvi müğənni idi.
 
Belə ailədə Vitni də uşaqlıq yaşlarından etibarən musiqi ilə maraqlanmağa başlayır. Əvvəllər Nyu-Cersidə kilsə xorlarında mahnı oxuyan Vitni zamanla peşəkarlığa addım atırdı.
 
Əvvəllər anasının, Çaka Xanın və Lou Raulsun vokalisti olan Vitni eyni zamanda modellik də edirdi. Nyu-Yorkdakı bəzi klublarda səhnəyə çıxırdı. O dövrün məşhur “Glamour”, “Seventeen” jurnallarının üz qapağını bəzəyirdi. Digər tərəfdən də səsini inkişaf etdirir, peşəkar müğənnilik həyatına hazırlaşırdı.

## Ölümü
Hyuston uzun illər boyu narkotik asılılığından əziyyət çəkib. Daha sonra narkotik problemindən qurtulduqdan sonra Fashion's Rock və 2008 Qremmi mükafatlarında kameraların qarşısına keçmişdi. Bir müsahibəsində narkotik asılılığından xilas olduğunu demişdi. 11 fevral 2012 tarixində Beverli Hillzdəki Beverli Hilton hotelində saat 23:55-də ölü tapılıb. Ölüm səbəbi isə ürək tutması olduğu bildirildi. 18 fevral 2012 tarixində doğum yeri Nyu-Cersidə atasının yanında Fairview Məzarlığın'da dəfn olunub.

## Ailə Həyatı
Sonralar Hyustonun qızı Bobbi Kristina Braun anasının övladlığa götürdüyü Nik Qordonla münasibəti olub. Bobbi 2015-ci il 31 yanvarda Atlantadakı evində huşsuz vəziyyətdə tapılıb. 22 yaşlı Bobbi Kristina Braun 6 ay komada qaldıqdan sonra iyulun 26-da vəfat edib. Onun da narkotik aludəçisi olduğu bildirilirdi.
O, Atlantada anasının qəbrinin yanında dəfn edilib. Dəfn mərasimi Vitni Hyustonun "Jesus Loves Me" mahnısının sədaları altında keçib.
Bobbi Kristinanın başına gələnlərdə Nik Qordonun günahı olduğu istisna edilmir. O, Bobbini huşsuz halda hamam otağında tapdığını deyib. Lakin onun Bobbini döydüyü, sonra isə təcilə yardıma xəbər verdiyi ehtimal edilir. İstintaq bir neçə versiya üzərində çalışır.

## Yaradıclığı
Kevin Kostnerlə çəkildiyi "Cangüdən" (1992) filmi 90-cı illərin ən çox baxılan filmlərindən olmuş, filmdə oxunan mahnılar isə hitə çevrilmişdir..

16 yanvar 2010-cu ildə Vitni Hyuston *I Look to You*  albomuna görə BET Awards mükafatına layiq görülmüşdür.. 26 yanvar 2010-cu ildə müğənninin *Whitney Houston — The Deluxe Anniversary Edition* albomu 25 ildən sonra təkrar buraxılır..

## İstinadlar

## Mənbə

* Narkotikdən ölən məşhur müğənni 

## Xarici keçidlər
Çingiz Dağçı

**Çingiz Dağçı** (Krımtatarca: *Cengiz Dağcı*; ) — Krım Tatarı yazıçı.

## Həyatı
Çingiz Dağçı Qurzufda doğulub. Uşaqlığı Kızıltaş (indiki adıyla Krasnokamenka) kəndində keçib. Çingiz Dağçı Türkiyəyə heç gəlmədiyi halda kitablarını Türkcə ilə yazmış, kitablarının ilk redaktorluğunu da şair Ziya Osman Saba etmişdir. Türkiyədə çap olanan əsərləri sayəsində Türkiyədə bir çox insan Krımı və Krım tatarları nın yaşantılarını öyrənmiş oldu.

İlk və orta təhsilini kəndində və Akməscitdə aldı. 1938-ci ildə orta məktəbi bitirdi. Krım Pedaqoji İnstitutunu ikinci kursda ikən İkinci dünya müharibəsi başladı. 1941-ci ildə Ukrayna cəbhəsində Almanlarla əsir düşdü. Almanların məğlub edilməsindən sonra əsir düşərgəsindən qurtularaq müttəfiq dövlətlər ordusuna sığındı. 1946-cı ilin oktyabrında həyat yoldaşı və qızıyla birlikdə öncə Edinburqha geldi. 1947-ci ilin əvvəlində Londona keçdi. 1953-cü ildə Fulham Roadda bir lokanta açdı. 1974-cü ildə Londonda Vimbledon yaxınlarındaki Southfieldsə yerləşdi. Çingiz Dağçı, vətənindən ayrıldığından bu yana heç Krıma gedə bilmədi.

Çingiz Dağçı 22 sentyabr 2011-ci ildə vəfat etdi.

## Əsərləri

### Romanları
* Qorxunc illər (1956)
* Yurdunu Kaybeden Adam (1957)
* Onlar da İnsandı (1958)
* Ölüm ve Korku Günleri (1962)
* O Topraklar Bizimdi (1966)
* Dönüş (1968)
* Genç Temuçin (1969)
* Badem Dalına Asılı Bebekler (1970)
* Üşüyen Sokak (1972)
* Anama məktublar (1988)
* Benim Gibi Biri (1988)
* Yoldaşlar (1991)
* Biz Beraber Geçtik Bu Yolu (1996)
* Bay Markus Burton`un Köpeği (1998)
* Bay John Marple`ın Son Yolculuğu (1998)
* Oy Markus Oy (2000)
* Rüyalarda Ana ve Küçük Alimcan (Bir Kırım Öyküsü) (2001)
* İhtiyar Savaşçı (2005) (Bu kitap, yayınevi tarafından Yansılar 1–4’ün sonundaki hikâyeler bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Yeni bir eser değildir.)

### Xatirələri
* Yansılar 1 (1988)
* Yansılar 2 (1990)
* Yansılar 3 (1991)
* Yansılar 4 (1993)
* Ben ve İçimdeki Ben (Yansılardan Kalan 5) (1994)
* Hatıralarda Cengiz Da¤cı (1998)
* Regina (2000)

### Hekayə və məktubları
* Halukun Defterinden ve Londra Mektupları (1996)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* cengizdagci.org
Sulfatlar

**Sulfatlar** — Minerallardır, Sulfat turşusunun duzlarıdır. Hal-hazırda dünyada 180 sulfatın mineralı vardır.

## Xassələri

## İstinadlar
* The Atom and the Molecule by Gilbert N. Lewis Journal of the American Chemical Society Volume 38, 1916, pages 762–785.
* The modern theory of valency Linus Pauling J. Chem. Soc., 1948, 1461–1467, doi:10.1039/JR9480001461
* C. A. Coulson, Nature, 221, 1106 (1969)
* K. A. R. Mitchell, Chem. Rev., 69, 157 (1969)
* Cotton, F. Albert; Wilkinson, Geoffrey (1966). Advanced Inorganic Chemistry (2d Edn.). New York:Wiley.
* Thorsten Stefan and Rudolf Janoschek: How relevant are S=O and P=O Double Bonds for the Description of the Acid Molecules H2SO3, H2SO4, and H3PO4, respectively?. Journal of Molecular Modeling, Volume 6, Number 2 / February 2000, p. 282–288. doi:10.1007/PL00010730
* Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Oxford: Butterworth-Heinemann. ISBN 0080379419.
* Inorganic and Theoretical Chemistry F. Sherwood Taylor 6th Edition (1942) William Heinemann
* Chemical Amplification (or dampening) of the Twomey Effect: Conditions derived from droplet activation theory. T. A. Rissman, A. Nenes, J. H. Seinfeld

## Xarici keçidlər

* Orqanik sulfatlar
Böyük Bazar məscidi

**Böyük Bazar məscidi** — Azərbaycanın Lənkəran şəhərində yerləşən məscid və tarix-memarlıq abidəsi. Məscid 1864-cü ildə Böyük bazar məhəlləsində tikilib.

Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

## Haqqında
Böyük Bazar məscidi 1864-cü ildə Lənkəran şəhərində Böyük bazar məhəlləsində tikilib. Məscid Kərbəlayi Qulu, Kərbəlayi Ağaqulu, Hacı Mirağa və Böyük bazar məhəlləsində yaşayan camaatın topladığı vəsait hesabına tikilib. Adını isə yerləşdiyi məhəllədən alıb. Memarı Usta Hadı olub. 

Azərbaycanda sovet işğalından sonra rəsmi olaraq 1928-ci ildən dinlə mübarizəyə başladılar. Həmin ilin dekabrında Azərbaycan KP MK-i bir çox məscid, kilsə və sinaqoqları maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verdi. Əgər 1917-ci ildə Azərbaycanda 3.000 məscid var idisə 1927-ci ildə bu rəqəm 1.700, 1933-cü ildə isə 17 idi. Böyük Bazar məscidi də bağlanıb, binadan anbar, kitabxana və şəkil qalereyası kimi istifadə olunub. 1929-cu ilədək məscidin həyətində Kərbəlayi Hüseynin, general Hacı Mirabbas xan Talışinskinin, Kərimovların, Hacı Manafin, Hacı Ələsgərin və Hacı Hacıağa Əkbərovun adına olmaqla ümumi 6 təkyəsi olub. 1930-cu illərdə Hacıağa Əkbərovun təkyəsi xaric digər təkyələr, 1938-ci ildə isə məscidin azan vermək üçün olan güldəstəsi dağıdılıb. Məscidin binasında 1938-ci ildən 1980-ci ilə qədər çörək zavodu, 1980-ci ildən 1990-cı ilə qədər isə şəkil qalereyası yerləşib. 

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə isə məscid yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb. 1995-ci ildə yerli əhalinin təşəbbüsü ilə məscidin yanında 36 m hündürlüyündə minarə tikilib. Məsciddə Dövlət Komitəsindən qeydiyyatdan keçmiş dini icma fəaliyyət göstərir. 

## Memarlığı
Məscidin uzunluğu 31,5 metr, eni 12,7 isə metrdir. İnşasında meşə məmulatlarından və bişmiş kərpicdən istifadə olunub. Üstü isə kirəmitlə örtülüb. Sahəsi 500 kv. metr, tutumu 550 nəfərdir. Tavanı düzbucaqlı formadadır və 6 sütun üzərində dayanır. Məscid əsas və yardımçı binalardan ibarətdir. 

## Şəkilləri

Böyük bazar məscidinin fasad detalı.png |Məscidin fasadının detalları
Hacı Hacıağa Əkbərovun təkkəsi 2.jpg | Hacı Hacıağa Əkbərovun təkkəsi
Hacı Hacıağa Əkbərovun təkkəsi.jpg | Hacı Hacıağa Əkbərovun təkkəsi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Aerokismik görüntü

## Həmçinin bax
* Kiçik Bazar məscidi
Telli Borçalı

**Telli Borçalı** (tam adı: *Telzadə Sədi qızı Qurbanova*; ) — Azərbaycan musiqiçisi, aşığı, şairi.

## Həyatı
Aşıq Telli 1969-cu ildə Gürcüstan SSR-nin Marneuli rayonunun Qasımlı kəndində doğulmuşdur.

## Yaradıcılığı
1997-ci ildə Bakıya gəlmişdir. "Aşıq Pəri" məclisinin rəhbəri Narınc Xatun onu bu məclisə dəvət etmişdir. Aşıq Pəri məclisinə dəvət aldıqdan sonra "Pəri qızları" ilə tanış olub və geniş fəaliyyətə başlayıb.

## Ailəsi
Telli Borçalının anasının adı Savad, qardaşlarının adı Tərmeyxan, Ataxan, Mehdixandır.

## İstinadlar
Prince of Persia

**Prince of Persia** () – Action-adventure () janrında olan oyun seriyalarıdır.

## Tarixi
"Prince of Persia" videooyununun ilk versiyası Cordan Mexner və "Brøderbund" oyun şirkəti tərəfindən 1989-cu ildə Prince of Persia adı altında yaradılmışdır. Yaradılan oyun 2D formatındadır. Kompaniya oyunun müxtəlif seriyalarını yaradaraq məşhurluq qazanmışdır. "Prince of Persia" oyununun sonuncu seriyaları müxtəlif kompaniyalar tərəfindən hazırlanmışdır. 1999-cu ildə ilk dəfə olaraq oyun seriyasının ilk 3D formatında Prince of Persia 3D adı altında hazırlanılır. Bu oyun 3D formatında yaradılmasına baxmayaraq əvvəlki 2D formatındakı oyun seriyalarına görə çox məşhur olmamışdır. 2003-cü ildə dövrünə görə məşhur olan Prince of Persia: The Sands of Time () oyunu yaradılır. "Zamanın qumları" adı altında "Prince of Persia" oyununun yeni seriyaları yaradılmışdır. 2010-cu ildə isə oyunun eyni adlı filmi olan Fars Şahzadəsi: Zamanın qumları filmi istehsal edilmişdir. Film ilinə görə digər filmlərdən məşhur olmuşdur. Filmə Walt Disney Pictures studiyası sponsorluq etmişdir. Film 9 may 2010-cu il tarixində London premyerasında göstərilmişdir. 
 
## Seriyalar

:

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İngiliscə rəsmi sayt
*  
* Almanca rəsmi sayt  
* Prince of Persia Rəsmi oyun
* Prince of Persia US.PlayStation.com     
* Prince of Persia: The Sands of Time Disney.com     
* Prince of Persia oyunu 
* Prince of Persia Commodore 64
* Orijinal oyun mənbəsi
Tacikistan himni

**Tacikistan dövlət himni** və ya **Milli Marş** (; ) — Tacikistanın dövlət himni. Dövlət himni kimi 1994-ci ildən istifadə olunur. Sözlərinin müəllifi Gülnəzər Keldi, bəstəkarı isə Sulaymin Yudakovdur.

## Himnin sözləri
### Tacik dilində

### Azərbaycanca tərcüməsi
:Bizim sevgili diyarımız‚
:Səni gördüyümüz üçün fəxr edirik‚
:Sənin xoşbəxtliyin və fərəhin sonsuz olsun‚
:Biz qədim dövrlərdən bəri bu günə çatdıq‚
:Sənin bayrağını göylərə yüksəldirik‚ yüksəldirik!

::*Çox yaşa‚ ey vətən*
::*Mənim müstəqil Tacikistanım!*

:Sən qədim dövrün bir simvolusan‚
:Bizim şərəfimiz və ləyaqətimiz
:Sənin övladların üçün sonsuz bir cahan var.
:Sənin baharın heç vaxt bitməyəcək.
:Biz sənə sadiq qalacağıq‚ sadiq qalacağıq.

::*Çox yaşa‚ ey vətən*
::*Mənim müstəqil Tacikistanım!*

:Sən hamımızın Anasısan.
:Sənin gələcəyin‚ Bizim Gələcəyimizdir‚
:Sənin önəmin bizim damarlarımızdan axan qanlardır‚
:Sən bizə əbədi Səadət nəsib et.
:Çünki səni və dünyanı sevirik‚ dünyanı sevirik.

::*Çox yaşa‚ ey vətən*
::*Mənim müstəqil Tacikistanım!*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Nationalanthems.info saytında himnin səhifəsi
Beytləhmdə uşaq qətliamı

**Beytləhmdə uşaq qətliamı** — rəngli boya ilə Piter Paul Rubens tərəfindən 1638-ci ildə incil rəvayəti əsasında dini mövzuda çəkilmiş renessans dövrünə aid rəsm əsəri.

## İstinadlar