open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Avstriya Coğrafiya Cəmiyyəti

**Avstriya Coğrafiya Cəmiyyəti** () — Avstriyanın coğrafi sahədə fəaliyyət göstərən ictimai təşkilatlarından biri. Mərkəzi ofisi Vyana şəhərində yerləşir. Prezidenti 2015-ci ildən Helmut Volfşlaqdır.

## Tarixi
Cəmiyyətin əsası 1856-cı ildə Avstriyanın Vyana şəhərində qoyulmuşdur.

## Fəaliyyəti
Cəmiyyət müntəzəm olaraq mühazirələr, müzakirələr, ekskursiyalar və səyahətlər həyata keçirir. Üzvlər üçün öz nəşrləri çap olunur.

## Üzvləri
1902-ci ildə burada 2065 üzv var idi.

Avstriya Coğrafiya Cəmiyyəti Avstriyadakı ən böyük elmi birləşmələrdən biridir və təxminən fiziki şəxslərdən və elmi qurumlardan ibarət 1300 üzvü var.

## Həmçinin bax
*Coğrafiya cəmiyyətlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
* MÖGG mit Archiv: Schlagwortsuche und PDF-Summaries
* ÖGG Newsletter GEOGRAPHIEaktuell
Aydınev

**Aydınev** - İrəvan əyalətinin Şirakel nahiyəsində kənd adı. 
## Toponimikası
Qızılbaşların Aydıneli tayfasının  adından və ev - "dayanacaq"  sözündən ibarətdir. Qeyd etmək lazımdır ki, bəzi qədim toponimlərdə ev həm də "tikinti", "bina", "ibadət evi" mənasındadır; XIX əsrdə Kutais quberniyasının Şaropan qəzasında Kolevi  (Kol tayfasının adından) və Siqnax qəzasında Kulevi, Tatev - Albaniyada monastır, Avey (əsli "Ay-ev") Qazax rayonunda qədim ibadətgahın yerləşdiyi dağ adı və s.
## Həmçinin bax
*  İrəvan quberniyası
*  Ayrım
## Xarici keçid
http://www.xalqqazeti
## İstinadlar
Bretan bölgəsi

**Bretan**— Breton, günümüzdə Fransa sərhədləri içində qalan, keçmişdə müstəqil krallıq və hersoqluq olan bölgə. Anlayış ayrıca 6 Seltik xalqından biri olan Bretanları təsvir etmək üçün də istifadə edilir. Bretan haqqında məşhur olaraq danışılır.

## Coğrafi mövqeyi və əhalisi
Bretan bölgəsi şimalda La-Manş boğazı (İngilislər tərəfindən İngilis kanalı olaraq adlandırılır) və cənubda Biskay körfəzi ilə əhatə olunmuş Fransanın şimal bölgəsindəki böyük bir yarımadadır. Bölgənin sahəsi 34.034&nbsp;km2-dir. Inzibati olaraq 4 sahəyə bölünür- mərkəzi Rennes olan Ille-et-Vilaine, mərkəzi Saint Brieuc (Bretan dilində Sant-Brieg) côtés-d'Armor, Vannes (Bretan dilində Gwened) və mərkəzi Brest olan Finistere.

2004-ci ilin etibarı ilə Bretanın əhalisi 4.198.500 nəfərdir. Əhalinin 72%-i Bretan bölgəsində, digər 28%-i isə Pays de la Loire bölgəsində yerləşmişdir. 1999 əhali sayımına görə ən böyük yaşayış bölgələri bunlardır: Nantes (Bretan dilində Naoned) (711.120 nəfər), Rennes (Bretan dilində Roazhon) (521.188 nəfər) və Brest (Bretan dilində Leon) (303.484 nəfər). Tarixi olaraq bölgə sərhədləri içində olan Nantes, 1941-ci ildən bu yana Pays de la Loire bölgəsinin və bu bölgəyə bağlı Loire-Atlantique əyalətinin mərkəzidir. Bunun səbəbi Rennes və Nantes arasındakı əyalət mərkəzi olma münaqişəsidir.

## Tarixi
Bu gün Bretan adlanan ərazidə insan məskənləri erkən Paleolit və ya Epi-paleolitik dövrə qədər dönür. Bölgədəki neolit dövründən qalma megalitlər tapılmışdır. Roma mənbələrində Dəmir dövründə Venesiya, Osismii, Namneti, Coriosoliti və Riedoni tayfalarının mövcudluğunu qeyd edilir.

## İstinadlar
Bern Coğrafiya Cəmiyyəti

**Bern Coğrafiya Cəmiyyəti** () — İsveçrə Konfederasiyasının coğrafi sahədə fəaliyyət göstərən ictimai təşkilatlarından biri. Mərkəzi ofisi Bern şəhərində yerləşir. Prezidenti Elizabet Bəşlindir.

## Tarixi

Cəmiyyətin əsası 15 may 1873-cü ildə İsveçrənin Bern şəhərində qoyulmuşdur. Təşəbbüskarı və qurucu prezidenti professor Albert Şaffter olmuşdur.

## Fəaliyyəti
Assosiasiya müntəzəm olaraq mühazirələr, müzakirələr, ekskursiyalar və səyahətlər həyata keçirir. Səyahətləri İsveçrədə 1-4 gün müddətində, xaricdə is 1-2 həftə müddətində olan coğrafi ekskursiyalardan ibarətdir.

Üzvlər üçün öz nəşrləri çap olunur.

## Həmçinin bax
*Coğrafiya cəmiyyətlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
* Publikationen der Geographischen Gesellschaft beim Verlag Geographica Bernensia
İpel çayı

**İpel çayı** (, ) — Slovakiya və Macarıstan ərazisindən axan çaydır.

## Əsas xüsusiyyətləri
Çay öz başlanğıcını Lom-nad-Rimaviçou kəndi yaxınlığından Veporske-Vrxi dağlıq massivindən götürür. Uzunluğu-233&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi isə-5151&nbsp;km²-dir. Çay əvvəlcədən cənub-şərqdən cənuba, daha sonra isə qərbə sonra yenidən şərqə və sonda cənub-şərq istiqamətində axır.

## Əsas qolları
* Krtiş
* Krupiniça
* Suxa
* Tisovnik

## Sahillərindəki şəhərlər
* Şaqi
* Poltar

## Həmçinin bax
* Dunay çayı

## İstinadlar
Aytaxt

**Aytaxt** - İrəvan xanlığının Karbibasar mahalında kənd adı. 
## Toponimikası
Mənbədə Haytaq formasındadır. "Əhalisi Albatanlı əşirəbindəndir". Əsli Aq-taxtdır. Rəng bildirən ağ (torpağın süxurunun ağımtıllığını bildirir) və ərəbcə təxt "yüksəklik" sözlərindən ibarətdir. Cənubi Qafqazda bir sıra toponimlərdə "taxt" (məsələn, Naxçıvanda Şahtaxtı toponimində) sözü ilə türk mənşəli taxta "dağ döşündə hamar yer" sözləri bəzi hallarda danışıqda qarışdırılmışdır.
## Həmçinin bax
*  İrəvan  xanlığı
*  Alagöz (İrəvan quberniyası)
*  Ayrım
## Xarici keçid
* http://www.xalqqazeti

## İstinadlar
Qron çayı

**Qron çayı** () —Slovakiyanın ən uzun ikinci çayı olub, Dunay çayının sol qoludur.

## Əsas xüsusiyyətləri
Ümumi səthinin sahəsi Slovakiyanın ərazisinin 11%-ni təşkil edir. Çayın uzunluğu-298&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi isə-5454,56&nbsp;km²-dir.

## Tarixi
İlk əvvəllər çay Hron adı altında "Özünə" adlı topluda 170-ci ildə söylınilir. 1075-ci ilin orta əsrlər yazılarında isə çayın adı Gron kimi qeyd edilir. XVII əsrdən 1930-cu ilə qədər daşıma üçün bu çaydan istifadə olunurdu.

## Sahillərindəki şəhərlər
* Brezno
* Jyar-nad-Qronom
* Jarnoviça
* Nova-Baniya
* Tlmaçe
* Leviçe
* Jelezovçe
* Kolarovo

## Əsas qolları
* Parij
* Sikeniça
* Slatina

## Həmçinin bax
* Dunay çayı

## İstinadlar
Aksak

**Aksak** — İrəvan quberniyasının Yeni Bəyazid qəzasında kənd adı.

İrəvan xanlığı dövründə bir mahal bu kəndin adı ilə Seyidli-Axsaqlı (Ayrım elinin Seyidli qolunun adı) adlanırdı. XIX əsrin II yarısında bu mahal İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasının tərkibində idi. Axsaqlının əsl adı Aksakludur. Kəndin adı isə Türkiyədə orta əsrlərdə Aksakqala nahiyəsinin adı ilə bağlıdır. Ermənistan ərazisində XIX əsrdə Anqar-Saq (Əngər-sak), Sarsaxlı (Sarı-Saklı), Seyid-Axsaqlı, Talış dağ silsiləsində Mirzə-Saq dağ adı və Pir-Sak toponimləri ilə sıra təşkil edir. Türk dillərində rəng bildirən ak və sak — "içməli su" sözlərindən ibarətdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://www.xalqqazeti 
* http://karabakhinfo
Frankfurt Coğrafiya Cəmiyyəti

**Frankfurt Coğrafiya Cəmiyyəti** () — Almaniya Federativ Respublikasının coğrafi sahədə fəaliyyət göstərən ictimai təşkilatlarından biri. Mərkəzi ofisi Frankfurt şəhərində yerləşir.

## Tarixi
Cəmiyyətin əsası 1836-cı ildə Almaniyanın Frankfurt şəhərində qoyulmuşdur.

## Fəaliyyəti
Cəmiyyəti müntəzəm olaraq mühazirələr, müzakirələr, ekskursiyalar və səyahətlər həyata keçirir.

Üzvləri üçün cəmiyyətin nəşrləri çap olunur.

## Həmçinin bax
*Coğrafiya cəmiyyətlərinin siyahısı

## Ədəbiyyat
* Karl E. Fick (Hrsg.): *Festschrift zur 150-Jahr-Feier der Frankfurter Geographischen Gesellschaft 1836–1986*, Frankfurter Geographische Hefte 55, Frankfurt/Main 1986, 470 Seiten. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Aysorgöl

**Aysorgöl**, **Gölaysor** — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı

## Toponimikası
Göl Aysor və Türk gölü də adlanmışdır. Əvvəlcə əhalisi Azərbaycan türklərindən ibarət olan kəndə XIX əsrin I yarısında aysorlar da gəlmişlər. 1918-ci ildə daşnaklar tərəfindən kəndin azərbaycanlı əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşdirilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://karabakhinfo
* http://www.xalqqazeti
Besyuke çayı

**Besyuke** () — Rusiya ərazisində çay.

## Əsas xüsusiyyətləri
Lena çayının sağ qolu olub, 296&nbsp;km hündürlükdə ona tökülür. Meyçan və Saxandnya çaylarının qarışmasından əmələ gəlir. Çayın uzunluğu 152&nbsp;km (Saxandnya-263&nbsp;km), hövzəsinin sahəsi isə 5780 km²-dir.

## Qolları
* 107 km: Suordaax çayı
* 112 km: Tirexteex çayı 
* 116 km: Uraqandja çayı
* 122 km: Laşpor çayı
* 131 km: Lavrov-Urasalaaqa çayı
* 131 km: Sieqenneex çayı
* 140 km: Coccuqubuor çayı
* 152 km: Meyçan çayı
* 152 km: Saxandya çayı

## İstinadlar
Djardjan çayı

**Djardjan çayı** () — Lena çayının sağ qolu.Yakutiya çayı

## Əsas xüsusiyyətləri

Çay Siekotendja və Malır Yuryaqe çaylarının birləşməsindən əmələ gəlir. Çayın uzunluğu 297 km (Siekotendja 352 km)-dir. Hövzəsinin sahəsi isə 11 400 km²-dir. Başlanğıcını Verxoyansk silsiləsinin qərbində olan Oruqlan sıldırımlarından götürüe. Axın istiqaməti əsəsən şərqdən qərbə tərəfdir. Qarışıq qidalanmaya malikdir. Lena və Djardjan arasında balaca Djardjan kəndi yerləşir. Demək olar ki, çay sahili başqa bir kəndə rast gəlinmir.

## İstinadlar
Molodo çayı

**Molodo çayı**() — Lena çayının sol qolu.

## Əsas xüsusiyyətləri
Molodo-Unqa-Anabıl və Molodo-Xanqas-Anabıl çaylarının qarışmasından əmələ gəlir. Orta Sibir yaylasının şimal-şərqi ilə Buluns vilayətindən axır. Çayın uzunluğu-556&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi isə-26 900&nbsp;km²-dir. Dekabrdan donan çay may ayında əriməyə başlayır. Qidalanmasında qar və yağış suları əsas yer tutur.

## Rəsmi məlumat
Rusiyanın su reyestr xidmətinin məlumatlarına görə:
* Baseyn əhatəsi-Lena
* Çay baseyni-Lena
* Çayın alt baseyni-Lena
* Su anbarı-Lenadan hidrometereloji stansiya Djardana qədər 

## İstinadlar
Axura (Dərəlyəz mahalı)

**AKURİ (AXURA)** — İrəvan xanlığının Dərələyəz mahalında kənd adı.

## Tarixi
Böyük Ağrı dağının yamacında yerləşən Axura kəndi 1840-cı ildə zəlzələdən dağılmışdır. (M. F. Axundovun "Müsyö Jordan və Dərviş Məstəlişah" komediyasında cadugər Məstəlişah Şəhrəbanu xanıma deyir: "Əcinnələrə, ifritələrə hökm etdim ki, tamam Naxçıvan, Şərur mahallarının dağlarını qaldırıb yer ilə yeksan etsinlər ki, zərbindən Aqri dağının bir tərəfi də qopub tökülüb Akur kəndini batırdı". M. F. Axundov. Əsərləri. I cild, s.68). Kəndin sağ qalmış əhalisi köçüb haqqında danışdığımız kəndi yaratmışdır. Ona görə kənd Yeni Axura adlanmışdır. İlk dəfə Urartu mənbələrində (er.əv. VIII əsr) Akuriayni kimidir. Qədim Akuri kəndi ilk dəfə "Kitabi-Dədə Qorqud"da Arquri ("Arquri yatan Alataq") kimidir. XVII əsrin əvvəllərində kəndin adı "Arquri" yazılmışdır.XIX əsrdə Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasındakı Akori, həmin quberniyanın Oltin qəzasındakı Akurtis, Telavi qəzasındakı Akuri, Akuris-mta, Naxçıvandakı mənbəyini Keçəltəpə dağından alan Axurçay, Qusar rayonundakı Axurçay və s. toponimlərlə mənşəcə eynidir. Gürcüstanın Kaxeti bölgəsində Akuri adlı kənd 1407-ci ildən məlumdur. Qədim türk dillərində argu -"dağlar arası vadi", ya da arqu -"dərələrlə şaxələnmiş dağ" sözündəndir.

## Həmçinin bax
* İrəvan xanlığı
* Ağmanqan

## Xarici keçid
* http://karabakhinfo 

## İstinadlar
Həsən (Baymak)

**Həsən** (, ) — Başqırdıstan Respublikasının Baymak rayonunda yerləşən kənd. Kənd Tatlıbay kənd şurasının tərkibindədir.

## Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
* rayon mərkəzindən (Baymak): 32 km,
* kənd sovetliyindən (Tatlıbay): 10 km.
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sibay stansiyası): 12 km.

## Əhali

### Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100%) üstünlük təşkil edir.|0

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Официальный сайт Баймакского района Башкортостана
Buruni

**Buruni** () - yaşayışı olan ada, inzibati baxımdan Maldiv adalarının Txaa atoluna daxildir.

## Coğrafi yerləşmə
Buruni adası Txaa atoluna daxil olan 66 adadan biridir. Lakkadiv dənizində yerləşən ada ölkənin paytaxtı Male şəhərindən 196&nbsp;km cənub-qərbdə yerləşir.

## Əhali
2006-cı il məlumatına əsasən Burunidə 1130 nəfər yaşayır: 48,84 % kişi və 51,15 % qadın. Əhalinin yaş strukturu: 44,69 % —  18 yaşından aşağı; 14,07 % —  19 - 25 yaş arası; 35,57 % —  26 - 64 yaş arası və 5,66 % — 65 yaş və yuxarı. Savadlılıq səviyyəsi — 98, 93 %.

## İstinadlar
Krunq-Yuryax çayı

**Krunq-Yuryax çayı** (arx. *Курунг-Юрэх*) — Lena çayının qolu. Yakutiya çayı.

## Əsas xüsusiyyətləri
Yakutiyanın Jiqan rayonunun çayı olub, uzunluğu 16&nbsp;km təşkil edir. 534&nbsp;km yüksəklikdən Lena çayına tökülür.

## Rəsmi məlumat
Rusiyanın su reyestr xidmətinin məlumatlarına görə
* Baseyn əhatəsi-Lena
* Çay hövzəsi-Lena
* Çay alt hissəsi hövzənin- Lenadan aşağı
* Su anbarı-Djardjan SES nə kimi

## İstinadlar
Kimyəvi coğrafiya

**Kimyəvi coğrafiya** landşaftın ayrı-ayrı komponentlərinin kimyəvi xüsusiyyətlərinin ərazicə yayılması qanunauyğunluqları haqqında elm sahəsi. aşkar edilmişdir ki, bitkinin, heyvanın, səthi və qrunt sularının, atmosfer yağıntılarının və s. kimyəvi tərkibi coğrafi zonallıq qanunauyğunluğuna tabedir. Belə ki, müxtəlif coğrafi zonalarda həm yabanı, həm də mədəni bitkilərin kimyəvi tərkibi müxtəlifdir. Məsələn, quru iqlim şəraitində yetişdirilən buğdanın dənində zülallar rütubətli iqlimdəkindən çoxdur.

## Həmçinin bax
# Kimya
# Coğrafiya

## İstinadlar
Norveç Coğrafiya Cəmiyyəti

**Norveç Coğrafiya Cəmiyyəti** () — Norveç Krallığının coğrafi sahədə fəaliyyət göstərən ictimai təşkilatlarından biri. Mərkəzi ofisi Oslo şəhərində yerləşir.

## Tarixi
Cəmiyyətin əsası elmi təşkilat kimi 1889-cu ildə qoyulmuşdur.

Cəmiyyətin yaradılmasının təşəbbüskarlardan biri olan geoloq Hans Henrik Reuş 1898-ci ildən 1903-cü ilə qədər cəmiyyəti idarə etmiş, 1907-ci ildən 1909-cu ilə qədər cəmiyyətin fəxri üzvü olmuşdur.

## Fəaliyyəti
Cəmiyyəti müntəzəm olaraq mühazirələr, müzakirələr, ekskursiyalar və səyahətlər həyata keçirir.

Üzvləri üçün cəmiyyətin nəşrləri çap olunur. Əsas nəşri 1926-cı ildən bəri çap olunan "Norveç Coğrafiya Jurnalı"dır.

## Həmçinin bax
*Coğrafiya cəmiyyətlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Natara çayı

**Natara çayı** — Lena çayının sağ qolu. Yakutiya çayı.

## Əsas xüsusiyyətləri

Çayın uzunluğu 187&nbsp;km -dir. Hövzəsinin sahəsi isə 5730&nbsp;km²-dir. 551&nbsp;km yüksəklikdə Lena çayına tökülür. 

## İstinadlar
Oqo-Unquoxtax çayı

Oqo-Unquoxtax çayı — Lena çayının sağ qolu olub, Yakutiyanın Jiqan rayonunun çayıdır.

## Əsas xüsusiyyətləri
Çayın şimal-şərq hissədə Tulluk-göl göllər sisteminin şimalında 57 m-dən başlanğıcını götürür.O yuxarı axarında Kultus gölünə axır. Unudulmuş Talaxtax kəndi yaxınlığında Lena çayına 581&nbsp;km hündürlüyündə tökülür.

## İstinadlar
Muna çayı

**Muna çayı** (*Улахан-Муна*) — Lena çayının sol qolu.

## Əsas xüsusiyyətləri

Yakutiyanın Jiqan və Olenek rayonlarında yerləşir. Çayın uzunluğu-715 km, hövzəsinin sahəsi isə 30 100 km²-dir. O, öz başlanğıcını, Orto-Muna və Ulaxan-Muna çaylarının kəsişməsindən götürür və Orta Sibir yaylasının şimal-şərqindən axır.Çayın qidalanmasında əsasən qar suları və yağış suları üstünlük təşkil edir. Çayın suyu noyabr-dekabr aylarından donmaya başlayıb, aprel-may aylarında açılmağa başlayır. Çayın bolsulu dövrü isə may-iyun aylarına düşür. Çayın illik su sərfi-40 m³/san. 100 km- naviqasiya əhəmiyyətlidir.

## İstinadlar
Coğrafi proses

**Coğrafi proses** — təbii və ya təbii-antropogen səbəblərin təsiri altında ərazinin landşaft xassələrinin tədricən, lakin bəzən kəskin dəyişməsi. Dəyişkənlik fiziki-coğrafi ola bilər və ya iqtisadi və sosial coğrafi hadisələrə toxuna bilər. Coğrafi proses təsərrüfat və cəmiyyətin həyatı üçün pozitiv və neqativ ola bilər. Ora həmişə bir sıra geosistemlərdə, iyerarxiyanın aşağı səviyyələrində baş verən dəyişikliklər daxil olur, böyük ərazilərdə inkişaf etdikdə isə bütün təbii sistemlərə təsir göstərə bilər. Coğrafi prosesin gedişində həm dağıdıcı dəyişikliklər, həm də bərpaedici suksessiyalar baş verir, belə ki, Coğrafi proses bir-birinə zidd olan qarşılıqlı təsir transformasiyası, özününizamlayıcı və özünübərpaedici təbii sistemlər kimi təzahür olunur.

## İstinadlar
Diddu

**Diddu** () - yaşayışı olan ada, inzibati baxımdan Maldiv adalarının Xaa Alif atolu ərazisinə daxildir. Maldiv adalarının şimalında yerləşir.

## Coğrafi yerləşmə
Diddu adası Xaa Alif atoluna daxil olan 43 adadan biridir. Lakkadiv dənizində yerləşən ada ölkənin paytaxtı Male şəhərindən 304&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhali
2006-cı il məlumatına əsasən Burunidə 2512 nəfər yaşayır: 45 % kişi və 55 % qadın.

Şəhər əhalisinin artım dinamikası: 
Əhalinin yaş strukturu: 48,6 % —  18 yaşından aşağı; 12,5 % —  19 - 25 yaş arası; 33,2 % —  26 - 64 yaş arası və 5,7 % — 65 yaş və yuxarı. Savadlılıq səviyyəsi — 96,26 %.

## İstinadlar
Çay yatağının miqrasiya qanunu

**Çay yatağının miqrasiya qanunu** (K. M. Ber — J. Babine) — yerin öz oxu ətrafında fırlanmasının əyilmə (kənara çıxma) təsiri nəticəsində çaylarda öz yataqlarını Şimal yarımkürəsində sağa doğru, Cənub yarımkürəsində isə sola doğru yerini dəyişmək meyli mövcuddur. Nəticədə Şimal yarımkürəsindəki çayların sağ sahilləri dik və sıldırımlı, çay yerini dəyişdiyi sol sahilləri isə az meyilli və alçaq olur.

## Həmçinin bax
* Çay yatağı
* Miqrasiya

## İstinadlar
Kulxuduffuşi

**Kulxuduffuşi** () — yaşayışı olan ada, inzibati baxımdan Maldiv adalarının Xaa Dalau atolu ərazisinə daxildir. Maldiv adalarının şimalında yerləşir.

## Coğrafi yerləşmə
Kulxuduffuşi adası Xaa Alif atoluna daxil olan 38 adadan biridir. Lakkadiv dənizində yerləşən ada ölkənin paytaxtı Male şəhərindən 275 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhali
2006-cı il məlumatına əsasən Burunidə 6998 nəfər yaşayır: 47 % kişi və 53 % qadın.

Şəhər əhalisinin artım dinamikası:

Əhalinin yaş strukturu: 49,7 % — 18 yaşından aşağı; 13,5 % — 19–25 yaş arası; 31,2 % — 26–64 yaş arası və 5,6 % — 65 yaş və yuxarı. Savadlılıq səviyyəsi — 96,63 %.

## İstinadlar
Şəhərətrafı zona

**Şəhərətrafı zona** - şəhəri əhatə edən və onunla qarşılıqlı əlaqədə olan ərazi. Şəhərətrafı zonada aşağıdakılar yerləşir: kənd təsərrüfatı sahələri; şəhərə xidmət göstərən ayrı-ayrı sənaye müəssisələri, nəqliyyat qurğuları (dəmir yolu və avtomobil stansiyaları, aerodrom və s.); fəhlə və kurort yaşayış məntəqələri; şəhərətrafı yaşıl zona; kommunal təsərrüfatları, suqoruyucu zona, suburaxıcı punktlar; meşələr və meşə-parklar, su hövzələri və s.

## Həmçinin bax
* Şəhər

## İstinadlar
Vonsan

**Vonsan** () — Şimali Koreyanın şərq sahilində yerləşən liman şəhəri və hərbi dəniz bazası.

2013-cü il hesablamalarına əsasən, şəhər əhalisinin sayı 329,207 nəfər olmuşdur.

## Qardaş şəhərlər
*  Vladivostok, Rusiya
*  Puebla-de-Saraqosa, Meksika
*  Malakka, Malayziya

## Həmçinin bax
* Koreya Xalq Demokratik Respublikası
* Şimali Koreya coğrafiyası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* City profile of Wonsan 
* The Wŏnsan Operation, October 1950 - Korean War amphibious assault ordered by General Douglas MacArthur
Sənayeləşdirmə

**Sənayeləşdirmə** — bütün xalq təsərrüfatı sahələrində və xüsusilə sənayedə iri maşınlı istehsalın yaradılması prosesi. Sənayeləşdirmə ölkə iqtisadiyyatında sənaye məhsulu istehsalının üstün olması, aqrar, yaxud aqrar-sənaye ölkəsindən sənaye-aqrar, yaxud sənaye ölkəsinə çevrilməsini təmin edir.
## Həmçinin bax
* Sənaye

## İstinadlar
Deçin

**Deçin**— Çexiya Respublikasının şimalında Usti nad Labem əyalətində olan bir kiçik şəhər. Deçin əyalətin vilayətdə ən böyük şəhəri olub, əyalətin mərkəzi şəhəri sayılır.

## Coğrafiyası
Deçin Bohemiyanda Elba çayı (Çex: Labe) ilə Ploučnice çayının birləşdiyi ərzidə salınmışdır. Şəhər Elba çayı bölgədə olan yumşaq qumdaşından ibarət alçaq dağlıq bölgədən keçdikdən sonra Bohemiya İsveçrəsi və şimalda Luşatınya Dağları, cənubda Bohemiya Yüksək Sahələri kimi tanınan təpəlik ərazilərinə keçid bölgəsində yerləşir. Ərazi Elba çayının iki sahilində olub, tarixən iki dəyişik məskən meydana gəlmişdir: Elba çayının sağ sahilində olan ərazi köhnə Deçin şəhəridir və sol sahildəki ərazinin adı 1842-ci ildə bələdiyyəsi qurulan Podmokly (Alman dilində "Bodenbach") qəsəbəsidir. Şəhərin dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 135 m olub, beləcə Çex Respublikasında ən aşağı hündürlüyə malik şəhərlərdən biridir.

Şəhərin yaxınlığından Almaniyanın Drezden şəhəri ilə Praqanı birləşdirən çox əhəmiyyətli dəmiyolu olan "Elba Vadisi Dəmiryolu" keçir. Deçin stansiyası ilə Praqanın şimalı arasında qatarla təxminən 83 dəqiqəlik yol var. Bu dəmiryoluna paralel olaraq Elba çayı sahili boyu avtomobil yolu uzanır və bu yol üzərindəki "Bad Schandau" sərhəd qapısı 1938-ci ildə genişləndirilib qurulmuşdur. Bütün bu nəqliyyat yolları (dəmiryolu xətti, avtomobil yolu və şəhərdən keçən su yolu) Deçin şəhərini əhəmiyyətli coğrafi strateji mövqeyə çevirmişdir.

Deçin sənaye mərkəzi olub, metal lövhələr, qida sənayesi, tekstil, kimyəvi maddələr, pivə, balıq konservi sənayeləri şəhər sənayesinin önəmli hissəsini təşkil edir. Həmçinin, Deçin jurnal-kitab nəşriyyatı və çapı sənayesinin mərkəzidir.

## Həmçinin bax
Çexiya şəhərləri
Şəhər iqlimi

**Şəhər iqlimi** — şəhərin təbii mühitinin tikinti, sənaye, nəqliyyat, şəhər əhalisinin təsiri nəticəsində dəyişərək formalaşan iqlim. İri şəhərlərdə temperaturun yüksək olması (şəhərətrafı əraziyə nisbətən 3–5 dərəcə yüksək); yay mövsümündə buxarlanmanın, nisbi rütubətin az olması; konveksiyanın yüksəlməsi nəticəsində leysan yağışlarının tez-tez və çox olması; günəş işıqlanması saatının azalması; dumanın çox olması və havanın sənaye və şəhər tozları, karbon qazı, kükürd, azot, qurğuşun, benzopirin və s. ilə yüksək dərəcədə çirklənməsi ilə səciyyələnir. Şəhər daxilində müxtəlif mikroiqlim tipləri yaranır. Şəhər iqlimi spesifik fauna və floranın əmələ gəlməsinə səbəb olur.

## Həmçinin bax
* Şəhər
* İqlim

## İstinadlar
Şəhər parkı

**Şəhər parkı** — şəhər hüdudunda salınmış yaşıllıqlar (ağaclıqlar), xiyaban və bulvara nisbətən geniş ərazi tutur, şəhər əhalisinin istirahətinə xidmət göstərir.
## Həmçinin bax
# Şəhər
# Park
## İstinadlar
Keson

**Keson** () — Şimali Koreyada şəhər.

Keson şəhəri KXDR-nin əsas yüngül sənaye mərkəzi hesab olunur. 1910-cu ildən 1945-ci ilə qədər Yaponiya İmperiyasının işğalı altında qalmış şəhər Keson Sənaye Bölgəsinin yaxınlığında yerləşir.

## Qardaş şəhərlər
*  Katmandu, Nepal
*  Belsı, Moldova
*  Kusko, Peru

## Həmçinin bax
* Şimali Koreya
* Şimali Koreya coğrafiyası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* North Korea Uncovered , (North Korea Google Earth) смотрите больше об Кэсоне, его экономике, культуре и промышленной инфраструктуре на Google Earth.
*  КНДР открывает закрытый город для туристов
Mulde çayı

**Mulde**— Saksoniya və Saksoniya-Anxalt, Almaniyada bir çaydır. Elbanın sol qoludur və uzunluğu 124 kilometrdir.

## Ümumi məlumat
Çay Coldits yaxınlığında Zviçkauer Mulde (Zviçkau içərisindən keçir) və Freiberger Mulde (Sahilində Freiberg ilə) çaylarının birləşməsindən formalaşır.  Buradan çay Saksoniyanı (Grimma, Wurzen, Eilenburg, Bad Düben) və Saksoniya-Anxalt (Jeßnitz və Dessau, Anxaltın paytaxtı) keçərək şimala doğru axır. Mulde Dessonun 3&nbsp;km (2 mil) şimal tərəfində Elbaya tökülür.

2002-ci ilin avqustunda daşqın ciddi ziyana gətirib çıxarmışdır, belə ki, hətta YUNESKO-nun Dünya Mədəniyyəti Mirası "Dessau-Wörlitzer Gartenreich" və Dessau şəhəri təhlükə altına düşmüşdür. Xüsusilə Döbeln və Qrimma şəhərləri daşqın ziyanlarından əziyyət çəkmişdir.

## Etimologiyası
Çayın adı qədim Alman (ehtimal ki, Qothiç) "Mulda" (𐌼 ᚢ 𐌻 ᛞᚨ), yəni "toz" və ingilis dilində bənzəri "mould" adlarından götürülmüşdür. Ancaq daha çox ehtimal odur ki, bu alman dilində "dəyirman" mənasını verən "mahlen"-dən əlaqələnmişdir. Buna görə də, Muldenin mənası ehtimal ki, "dəyirman çayı" deməkdir və bu köhnə dövrlərdə çayda idarə olunan çox sayda su dəyirmanına müvafiqdir. Hal-hazırda orada istifadə olunan hidroelektrik stansiyaları var.

## Həmçinin bax
* Elba çayı

## İstinadlar
Tək uşaq siyasəti

**Tək uşaq siyasəti** – ailə planlama siyasətinin bir hissəsi kimi Çinin əhali planlama siyasəti olmuşdur. Bu 1979-dan tətbiq edilməyə başlamış və rəsmi olaraq 2015-də mərhələli şəkildə ləğv edilmişdir. Bu siyasət etnik azlıqlar da daxil olmaqla bəzi qruplar üçün istisnalar təşkil edirdi. 2007-də, Çin əhalisinin 36%-i bir uşaq siyasətinə məruz qalarkən, 53%-nə birinci uşağın qız olması hallarında, ikinci uşağının olması icazəsi verilmişdir. Əyalət hakimiyyətləri bu siyasətin pozulmasına qarşı cərimələr tətbiq etmiş və milli hakimiyyətlər isə nəzarət və qeydiyyat işlərini aparmaq və əhalinin məlumatlılığını artırmaq üçün komissiyalar yaratmışdır.

Çin hökumətinin yaydığı məlumata əsasən 400 milyon doğumun qarşısı alınmışdır. Tədqiqatçılar bu iddianın "yanlış" olduğunu bildirmişdir, çünki "1970-dən bəri əhali artımında bir uşaq siyasətinin tətbiqindən əvvəl 3/4 dəfə azalma müşahidə edilmişdir; və 1980-dən bəri müşahidə olunan digər azalma isə iqtisadi inkişafla əlaqələndirilmişdir." Tailand və İranda, həmçinin Hindistanın Kerala və Tamil Nadu ştatlarında da bir uşaq siyasəti tətbiq olunmasa da əhali artımında oxşar azalmalar olmuşdur. 2008-də aparılan sorğuya əsasən Çinlilərin 76%-i bu siyasəti dəstəkləsə də, Çinin xaricində bu mövuya mübahisəli yanaşılmışdır.

## İstinadlar
Ore dağları

**Ore dağları** və ya **Ore silsiləsi** — XII-XX əsrlərdə, təxminən 800 il ərzində Mərkəzi Avropada Saksoniya və Bohemiya arasında təbii bir sərhəd meydana gətirmişdir. Bu gün Almaniya ilə Çexiya Respublikası arasındakı sərhəd dağın əsas hissəsinin şimalından keçir. Ən yüksək zirvələri dəniz səviyyəsindən 1244 metr (4,081&nbsp;ft) hündürlükdə yerləşən Klinoveç (Alman dilində-Keilberg) və 1215 metr hündürlükdə yerləşən Fichtelberq zirvələridir.

Bu ərazi Tunc dövründə filizin yaranmasına, mədənçilik və metallurgiya sənayesindən dövrün erkən mərhələlərinin böyük sənaye sənayesinə keçməsinə və sonrakı Sənaye İnqilabının baş verməsində mühüm rol oynamışdır.

## Həmçinin bax
* Dağ
* Mərkəzi Avropa

## İstinadlar
Kem çayı

**Kem çayı** — Yenisey çayının sol qolu.

## Əsas göstəricilər
Bu çay Rusiya Federasiyasının Krasnoyarsk əyalətindən axır. Çayın uzunluğu-356&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi isə 8940 km²-dir.Qidalanmasında qarışıq mənbələrdəndir. Ancaq qar suları daha üstünlük təşkil edir. 1960-1993-cü illərin məlumatlarına əsasən Mixayilovka kəndində suyun sərfi 12,86 m³/san olmuşdur.

## Qolları
* 10 km: Levoşka 
* 17 km: Cernaya 
* 18 km: Potılina 
* 24 km: Pesçanka 
* 34 km: Bobrovka
* 46 km: Mokrıy 
* 53 km: Malaya Belaya 
* 54 km: Tıya 
* 65 km: Mostovaya
* 73 km: Vşivka 
* 77 km: Qluxanka 
* 82 km: Rınbnaya
* 93 km: Rıbnaya 
* 110 km: Tixonovka 
* 115 km: Belaya 
* 141 km: Mİxaylovka
* 144 km: Korpovka 
* 146 km: Stepanov 
* 164 km: Berezovka 
* 171 km: Durnovka 
* 175 km: Boqdanovka 
* 196 km: Berezovıy 
* 200 km: Ceremşanka 
* 205 km: Yzevka 
* 215 km: Bolşaya 
* 218 km: Poxabovka  
* 245 km: Panskaya 
* 247 km: Şelkanovka
* 251 km: Talajanka 
* 273 km: Karaulnaya 
* 277 km: Oqnevka 
* 282 km: Borisovka 
* 292 km: Listvyanka 
* 301 km: Tuqan
* 315 km: Opuşka
* 334 km: Severnaya

## Həmçinin bax
* Yenisey

## İstinadlar
Ohre çayı

**Ohre çayı** — 316 km uzunluğunda Elba çayının sol qolu. Çayın uzunluğu Almaniyada 65 km, Çexiyada 251 km-dir. Çayın sutoplayıcı sahəsi Almaniyada 6,255 km2-dir ki, onun da 5,614 km2-i Çexiyada, 641 km2-i  isə Almaniyada yerləşir. Ohre çayı Çexiyanın üçüncü böyük çaydır.

Almaniya və Çexiya bir neçə rayonu Eger/Ohre/Cheb bölgəsində əməkdaşlığı inkişaf etdirmək üçün Euregio Egrensis adlı Euroregion təşəbbüsünü təşkil etmişdir.

## Həmçinin bax
* Elba çayı
* Vltava çayı
* Mulde çayı

## Mənbə
*  Friedrich Umlauft: Geographisches Namenbuch von Österreich-ungarn: Eine Erklärung von Länder-, Völker, Gau-, Fluss und Ortsnamen, A. Hölder, 1886.
Sım çayı

**Sım çayı** — Yenisey çayının sol qoludur.

## Əsas göstəriciləri
Rusiya Federasiyasının Krasnoyarsk əyalətinin çayıdır. Yuxarı axarlarından Sağ Sım adlanır. Sağ Sım ilə uzunluğu-694&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi isə -31 600&nbsp;km²-dir. Qərbi Sibir düzənliyinin bataqlıqlarının şərq hissəsi ilə axır. Qidalanmasında qarışıq mənbələrdə mövcuddur. Ən əsasını isə qar suları təşkil edir. İllik su sərfi -175 m³/san-dir. Oktyabrdan donan çayın suları may ayında dondan açılır.

## Qolları
56 km: Lunçes Лунчес

74 km: Pşeniçnaya

94 km: Kolçum

96 km: Ozernaya

102 km: Poçema

111 km: Şextum

116 km: Cənubi Lunçes

158 km: Listviyajnaya

160 km: Kenelçes

173 km: Naçalnaya

180 km: Nerunda

181 km: İştık

202 km: Kaşilova

209 km: Dordon

218 км:  Enkiye

223 km: Kubçes

250 km: Оksım

253 km: Kidençes

266 km: Palbumçes

280 km: Suxaya

298 km: Lomotka

317 km: Cafanm

321 km: Brusova

322 km: Yaçendra

344 km: Enqlences

375 km: Еkandra

378 km: Doqıldo

403 km: Momoktu

406 km: Puçe

425 km: Nara

431 km: Rıbnıy

437 km: Mooça

452 km: Bezımyannıy

461 km: İrapçima

479 km: Pulvanondra

491 km: Kukoça

495 km: Topka

505 km: Kulindra

514 km: Çepki

526 km: Untulqa

534 km: Alsım

552 km: Teymesım

566 km: Sulemsım

576 km: Tunsım

627 km: Malıy Sım

## Həmçinin bax
* Yenisey

## İstinadlar
Zala çayı

**Zala çayı**— cənub-qərbi Macarıstanda bir çay.

## Fiziki xüsusiyyətləri
Çayın mənbəyi Avstriya və Sloveniya ilə sərhəddəki dağlarda yerləşir. Zala çayının uzunluğu 139 kilometrdir və 2,622&nbsp;km2 su sərf edir. Bir neçə kiçik çaylar- sağ tərəfdən Felső-Válicka, Szentmihályfalvai patak (kiçik çay), Szévíz csatorna (kanal), Foglár csatorna və sol tərəfdən Szentjakabi patak, Sarviz patak, Széplaki patak, Csörgető patak və Nádas patak çaya tökülərək onu qidalandırır. Zala çayı Keszthely yaxınlığında Zalaegerszeg şəhərindən keçir və Balaton gölünə tökülür. Çay Macarıstanın Vas və Zala əyalətlərindən axıb keçir.

## Həmçinin bax
* Balaton gölü

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şio

**Şio** — Macarıstanın mərkəzində bir kanaldır. Balaton gölünü Dunay çayı ilə birləşdirir. Çay Şiofok şəhərindən başlayır. E.ə. 292-ci ildə romalılar tərəfindən tikilmiş və XIX əsrdə yenidən qurulmuşdu. Şiofok şəhəri yaxınlığında 20–30 m genişliyində şlüz yaradır. Seksard şəhərindən keçir və bir neçə kilometr şərqdə doğru axaraq Dunay çayına tökülür. Şio kanalı Macarıstanın Şomod, Feyer və Tolna bölgələrindən keçir. Kanal Balaton gölündəki artıq suları boşaltmaq üçün istifadə olunur.

## Həmçinin bax
* Balaton gölü
* Zala çayı

## Mənbə
* Шио, река // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890–1907.
Kas çayı (Yenisey)

**Kas çayı** — Yenisey çayının sol qolu.

## Əsas göstəriciləri
Kas çayı- Şərqi Sibirdə Krasnayarsk əyalətinin çayı olub, 1817&nbsp;km yüksəklikdən Yenisey çayına tökülür. Qərbi Sibir düzənliyinin şərqindən axır. Çayın uzunluğu 464&nbsp;km-dir. Hövzəsinin sahəsi isı 11200 km²-dir. İllik su sərfi isə 53 m³/san-dir.

## Qolları
* 18 km: Lepcinskaya 
* 21 km: Kasovskaya 
* 34 km: Sercanka 
* 91 km: Malıy Siqaçi 
* 95 km: Bolşıye Siqaçi 
* 104 km: Odinnadçataya
* 113 km: Beloyarka
* 144 km: Cepkasovskaya 
* 162 km: Kilinskaya 
* 179 km: Vıdrovka
* 197 km: Malıy Kas
* 252 km: Yakşa 
* 279 km: Melkaya
* 288 km: Malaya Steleşnaya 
* 297 km: Yazevka 
* 307 km: Lampaşka
* 329 km: Cernaya 
* 339 km: Sutyaqinskaya
* 401 km: Berezovaya

## Həmçinin bax
* Yenisey çayı
* Muna çayı
* Sım çayı

## İstinadlar
Çingiz

**Çingiz** — Kişi adı, təxəllüs.

* Çingiz xan — 
* Çingiz Qacar — 
* **[[Çingiz Əliyev]]** 
:* Çingiz Əliyev (rektor) — Azərbaycan Dövlət Dəniz Akademiyasının rektoru.
:* Çingiz Əliyev (geoloq) — AMEA-nın müxbir üzvü.
:* Çingiz Əliyev (deputat) — Qızıl şəhərinin deputatı.

* **[[Çingiz Axundov]]** 
:* Çingiz Axundov (dirijor) — Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti.
:* Çingiz Axundov (tarixçi) — Azərbaycan tarixçisi.
* 

;Yaşayış məntəqələri
* Çingiz (Baymak) — Başqırdıstan Respublikasının Baymak rayonunda yerləşən kənd.

## Həmçinin bax
* Çingiz Mustafayev (dəqiqləşdirmə) 
* Çingiz xan (dəqiqləşdirmə)
Someş çayı

**Someş çayı** — Rumıniyanın şimal-qərbində yerləşir, Macarıstanda Titsa çayının sol qoludur.

## Fiziki xüsusiyyətləri
Mənbəyi Someşul Mare çayı da daxil olmaqla, çayın uzunluğu 415 kilometrdir. Macarıstan ərazisindən 50&nbsp;km məsafədə axır.

Someş çayı Rumıniyada uzunluğuna görə beşinci çaydır. Çayın hövzəsi Mikada Dej, Someşul Mare və Someşul Mic çaylarının təxminən 4&nbsp;km yuxarı hissələrinin birləşməsindən formalaşır. Someşul Mic çayı Apuseni dağlarından və Rodna dağlarında Someşul Mare bulağından başlayır.

## Qolları
* **Sol qolları**- Someşul Mik, Yiçiş, Olpret, Bogata, Şimişna, Valea Leşului, Lozna, Valea Hrayi, Kristoltel, Garbou, Almaş, Agriy, Şoimuş, Barsa, Inau, Horoat, Salaj, Bortura, Runc,  Bicau, Valea Vinului, Lipau, Homorod
* **Sağ qolları**- Someșul Mare, Salatruk, Vladeasa, Poiana, Vatroape, Ileanda, Purkaretu, Cheud, Ladara, Barsau, Arieş, Lapuş, Baita, Kikarlau, Ilba, Seini, Şinel

## Həmçinin bax
* Macarıstan coğrafiyası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yulık (Baymak)

**Yulık** (, ) — Başqırdıstan Respublikasının Baymak rayonunda yerləşən kənd. Kənd Yomaş kənd şurasının tərkibindədir.
## Coğrafi yerləşməsi
* rayon mərkəzindən (Baymak): 41&nbsp;km,
* kənd sovetliyindən (Yomaş): 9&nbsp;km.
* ən yaxın dəmiryol stansiyasından (Sibay stansiyası): 82&nbsp;km.
## Əhali

### Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə tatarlar (39%), başqırdlar (57%) üstünlük təşkil edir.
## Tanınmış şəxsləri
* Zakir Sadıkoviç Ramev - Tatar ədəbiyyatı tanınmış klassiki, xeyriyyəçi.
* Bəşir İskandaroviç Ramev - Sovet ixtiraçı-alim və , ilk sovet kompüterini hazırlayan. Zakir Rameyevin nəvəsi.
* Habibullah Abdelkadiroviç Qabitov - Yulukskoe mədrəsəsində müəllim
* Mirhaydar Mustafoviç Faizullin - dramaturq, şair və jurnalist, kitabxanaçı (1919-1922).
* Raif Lutfulloviç Qabitov - başqırd bəstəkar, BMSSR  Bəstəkarlar İttifaqının  üzvü (1941), Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı.  
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Официальный сайт Баймакского района Башкортостана 
* Историческая справка по указанному населенному пункту на сайте Историко-краеведческого портала Ургаза.ру
Kan çayı

**Kan çayı** —Yenisey çayının sağ qolu.

## Əsas göstəriciləri
Rusiya Federasiyası Krasnoyarsk əyalətində yerləşir. Çayın uzunluğu 629&nbsp;km, su hövzəsinin sahəsi isə 36,9 min km²-dir. Kan çayı dağlıq Aqul gölünü keçərək, Aqul çayına tökülür.

## Qolları
* 65 km:  Rıbnaya çayı (sol)
* 151 km: Kurış çayı (sağ)
* 198 km: Bolşaya Urya (sol)
* 314 km: Aqul çayı (sağ)
* 434 km: Anja (sol)

## Həmçinin bax
* Muna çayı
* Sım çayı
* Yenisey çayı
* Kas çayı

## İstinadlar
Lozna çayı

**Lozna çayı**— Rumıniyada Someş çayının sol qolu. Çay Loznada Someş çayına tökülür.

## Həmçinin bax
* Someş çayı
* Someşul Mare çayı

## Ədəbiyyat
* Institutul de Meteorologie și Hidrologie - Rîurile României - București 1971
* Administrația Națională Apelor Române - Cadastrul Apelor - București
Tuba çayı

**Tuba** çayı — -Yenisey çayının sağ qolu.

## Əsas xüsusiyyətləri
Rusiya Federasiyasının Krasnoyarsk əyalətinə aiddir. Kızır və Amıl çaylarının birləşməsindən yaranır. Uzunluğu-119&nbsp;km, mənbəyindən Kızıra qədər-507&nbsp;km-dir. Şərqi Sayan dağlarını axıb keçir. Su hövzəsinin sahəsi- 36,9 min. km²-dir. Qidalanmasında qar suları üstünlük təşkil edir. Oktyabrdan donmaya başlayan çay, may ayında buzlardan əriməyə başlayır. İllik su sərfi- 771 m³/san-dir. Bu çay Krasnoyarsk su anbarına tökülür.

## Qolları
* İnza
* Tes
* Şuş
* Şerlık
* Ceremşanka
* Amıl
* Kazır

## Həmçinin bax
* Muna çayı
* Sım çayı
* Yenisey çayı
* Kas çayı
* Kan çayı

## İstinadlar
Someşul Mik çayı

**Someşul Mik çayı**— şimal-qərb Rumıniyada (Klaj bölgəsi) bir çay. Çay Apuseni dağlarından gələn iki- Someşul Birşul Kald ("İsti Someş") və Someşul Rece ("Soyuq Someş") çaylarının birləşməsindən ibarətdir. Gilauda qarışandan sonra çay şərqə doğru Klaj-Napoka, Apahida və Gerlanı keçir və "Dej"də Someşul Mare çayı ilə qovuşur. Dejin aşağı axınında çay Someş çayı adlanır.

## Şəhər və kəndlər

Someşul Mik çayının mənbəyindən mənsəbə doğru  sahilində yerləşən şəhər və kəndlər- Gilau, Luna de Sus, Floreşti, Garbau, Kluj-Napoka, Sannicoara, Apahida, Jucu de Mijloc, Jucu de Sus, Rascruci, Bontida, Fundatura, Iklozel, Livada, Haşdate, Gherla, Mintiu Gherlii, Petreşti, Salatiu, Manastirea, Mika.

## Qolları
* Sol qolları: Someşul Kald, Kapuş, Nadaş,Çinteni,eiurdeni, Borșa, Lonea, Lujerdiu, Valea Mărului, Orman, Nima, Ocna
* Sağ qolları: Someşul Rece, Feneş, Garbau, Bekaş, Zapodie, Maraloiu, Gadalin, Fizeş, Bandau

## Həmçinin bax
Someş çayı

## Ədəbiyyat
* Administrația Națională Apelor Române - Cadastrul Apelor - București
* Institutul de Meteorologie și Hidrologie - Rîurile României - București 1971
* Capitolul 3 Apa 
* Trasee turistice - județul Cluj
Mana çayı

**Mana çayı** — Yenisey çayının sağ qolu.

## Əsas göstəriciləri
Çayın uzunluğu 475 km, hövzəsinin sahəsi isə 9320 km²-dir. Başlanğıcını Verxmans gölündən götürür. Mansk Beloqoriya silsiləsindən keçərək, şərqi Sayan dağlarının şimal hissəsindən keçir.

## Yaşayış məntəqələri
* Vıezjıy Loq
* Koy
* Kojelak
* Qolubevka
* Narva
* Bolşoy Unqut
* Malıy Unqut
* Jerjul
* Urman
* Beret
* Manskiy
* Ust-Mana

## Həmçinin bax
* Muna çayı
* Sım çayı
* Yenisey çayı
* Kas çayı
* Kan çayı

## İstinadlar
Lapuş çayı

**Lapuş çayı**— Rumıniyada Someş çayının sağ qoludur. Çay İzvorul Alb və İzvorul Negru sularının birləşdiyi yerdə formalaşır. Lapuş çayı Baia Marenin qərbində Buşagda Someş çayına tökülür. Çay Bauut, Lapuş, Targu Lapuş, Vima Mika, Şomkuta Mare, Remetea Çioarului, Koaş, Sacalaşeni, Groşi, Koltau, Recea və Tautii-Magherauş icmalarından keçir.

## Qolları
* Sol qolları: Izvorul Alb, Izvorul Varatekului, Tosila, Bloaja, Botizu, Ursoaia, Sekatura, Raoaia, Iedera, Tinoaza, Susiu, Nireş, Rohia, Valea Ursului
* Sağ qolları: Izvorul Negru, Konsiul, Valea Kaprei, Leorda, Strambu-Baiut, Valea Viziunii, Raul Frasinilor, Rotunda, Kavniç, Koruia, Çeçişel, Valea Kaselor, Kraica, Sasar

## Həmçinin bax
* Someş çayı

## Ədəbiyyat
* Administrația Națională a Apelor Române — Cadastrul Apelor — București
* Institutul de Meteorologie și Hidrologie — Rîurile României — București 1971
* ICPA — Comune vulnerabile — Județul Maramureș 
* Trasee turistice — județul Maramureș
Tura çayı

**Tura çayı** — Tobol çayının sol qolu.

## Əsas göstəriciləri
Çayın uzunluğu-1030&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi isə 80 400&nbsp;km²-dir. 416 m hündürlükdən başlanğıc götürən bu çay 42,2 m dəniz səviyyəsində tökülür. Çayın suyunun səviyyəsi ildə ərzində müxtəlif fazalarda olur. Əsasən qidalanmasında yağış, qar suları üstünlük təşkil edir.

## Qolları
* 12&nbsp;km: Usalka 
* 27&nbsp;km: Mejniça 
* 97&nbsp;km: Pışma 
* 106&nbsp;km:Ayqa 
* 143&nbsp;km: Koplanka 
* 239&nbsp;km: Kanırka
* 246&nbsp;km: Axmanka 
* 266&nbsp;km: Lipka 
* 269&nbsp;km: Teqen 
* 295&nbsp;km: Niça
* 305&nbsp;km: Poqorelka 
* 358&nbsp;km: Saraqulka 
* 432&nbsp;km: Pixtovka 
* 443&nbsp;km: Yalınka 
* 448&nbsp;km: Taborinka 
* 469&nbsp;km: Kokuzovka 
* 508&nbsp;km: Susatka 
* 524&nbsp;km: Marinka 
* 571&nbsp;km: Turuzbaevka 
* 592&nbsp;km: Sovateyevka 
* 596&nbsp;km: Konovalovka 
* 616&nbsp;km: Sankina 
* 643&nbsp;km:  Taqil 
* 663&nbsp;km:  Çıqanka
* 671&nbsp;km: Kopanka 
* 687&nbsp;km: Vıdra 
* 700&nbsp;km: Otradnovka 
* 704&nbsp;km: Dianovka
* 744&nbsp;km: Morozovka 
* 761&nbsp;km: Pureqovka 
* 777&nbsp;km: Salda 
* 785&nbsp;km: Zaxarovka 
* 815&nbsp;km: Neromka 
* 828&nbsp;km: Aktay 
* 851&nbsp;km: Kosolmanka 
* 899&nbsp;km: Nalim 
* 909&nbsp;km: Malıy Nalim 
* 911&nbsp;km:  İs
* 919&nbsp;km: Vıya

## İstinadlar
Nəqliyyat coğrafiyası

**Nəqliyyat coğrafiyası** — İqtisadi coğrafiyanın bir sahəsidir. Nəqliyyatın coğrafi problemlərini, onun ərazi üzrə yerləşməsi və inkişaf qanunauyğunluqlarını öyrənir. Nəqliyyat coğrafiyası sənaye coğrafiyası, kənd təsərrüfatı coğrafiyası, əhali coğrafiyası, təbii ehtiyatlar coğrafiyası ilə sıx əlaqədardır.

## Həmçinin bax
* Coğrafiya
* Nəqliyyat

## İstinadlar
Sənaye coğrafiyası

**Sənaye coğrafiyası** - iqtisadi coğrafiyanın bir sahəsi. Sənaye istehsalının ərazi üzrə yerləşdirilməsini, müxtəlif ölkə və rayonlarda sənayenin inkişafı və yerləşdirilməsinin qanunauyğunluqlarını, şərait və xüsusiyyətlərini öyrənir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Coğrafiya
* Sənaye
Someşul Mare çayı

**Someşul Mare çayı**— Rumıniyanın şimal-qərbində Rodna dağlarında Bistriţa-Năsăud əyalətində iki əsas çayın- Preluki çayı/Pârâul Mariei və Zmeu çaylarının birləşdiyi ərazidən başlayır. Çay Rodna, Nasaud və Bekleanı keçərək, Dejin yuxarı axınında Someşul Mik qovuşana qədər qərbə axır.

## Şəhər və kəndlər
Mənbədən mənsəbə doğru Someşul Mare çayının keçdiyi şəhər və kəndlər- Şant, Rodna, Maieru, Sangeorz-Bai, Ilva Mika, Feldru, Nasaud, Salva, Nimigea, Çiuza, Beklean, Petru Rareş, Mika

## Qolları
* Sol qolları- Zmeu, Maria, Valea Glodului, Valea Mare, Kartibaşu Mare, Hantoaia, Balaşina, Bucur, Ilva, Taut, Secera, Targului, Raul Lat, Ivaş, Frau, Corbu, Valea Carelor, Tinoasa,  Maru, Strajinoasa, La Fantanele, Bratoşa, Şieu, Meleş, Vilor
* Sağ qolları- Preluki, Niçitaş, Gaia, Arin, Raul Fataciunii, Valea Blaznei, Kobaşel, Beneș, Baia, Anieş, Valea Kaselor, Kabii, Kormaia, Feldrişel, Valea lui Dan, Rebra, Gersa, Valea Kaselor, Valea Podului, Salauta, Runc, Tibleş, İntre Hotare, Ilişua, Valea Mare, Leleşti, Gsrbsul Dejului

## Həmçinin bax
* Someş çayı
* Macarıstan coğrafiyası

## Ədəbiyyat
* Administrația Națională a Apelor Române - Cadastrul Apelor - București
* Institutul de Meteorologie și Hidrologie - Rîurile României - București 1971
* ICPA - Comune vulnerabile - județul Bistrița-Năsăud
Rason

**Rason** () — Şimali Koreyada şəhər.

Rason şəhəri 1993-2004-cü illər aralığında respublika tabeli şəhər olmuş, 2010-cu ildə isə xüsusi şəhər statusu almışdır. Ölkənin ucqar şimal-şərqində, Yapon dənizi sahilində yerləşən şəhər Çin Xalq Respublikasının Jilin vilayəti və Rusiyanın Primorsk diyarı ilə həmsərhəddir.

## Həmçinin bax
* Şimali Koreya
* Şimali Koreya coğrafiyası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*North Korea Uncovered  (North Korea Google Earth) Maps out Rason's economic infrastructure, including railways, hotels, tourist destinations, cultural facilities, ports, electricity grid, and electrified perimeter fence on Google Earth.
* City profile of Rason
Kənd təsərrüfatı coğrafiyası

**Kənd təsərrüfatı coğrafiyası** — İqtisadi coğrafiyanın bir sahəsidir. Kənd təsərrüfatının ərazi üzrə yerləşdirilməsi problemləri, onun amilləri və inkişaf qanunauyğunluqlarını öyrənir. Kənd təsərrüfatının ərazi üzrə yerləşdirilməsinin xalq təsərrüfatının istehsal sahələrinin, ilk növbədə sənayenin yerləşdirilməsindən əsas fərqi burada istehsalın təbii şəraitlə əlaqədar olması, torpağın başlıca istehsal vasitəsi kimi istifadə edilməsindədir. Kənd təsərrüfatının ərazi üzrə yerləşdirilməsi ayrı-ayrı zona və regionların təbii-iqtisadi şəraitini nəzərə almaqla həyata keçirilir, torpaq, maddi-texniki və əmək ehtiyatlarından səmərəli istifadə etməyə, sənayenin xammala, əhalinin ərzaq məhsullarına olan təlabatını ödəməyə yönəldilir.

## Həmçinin bax
* Kənd təsərrüfatı
* Coğrafiya

## İstinadlar
Edmon Səbri

**Edmon Səbri** () — İraq-ərəb yazçısı, İraq nəsrinin ən görkəmli nümayəndəsi.

## Həyatı
Edmon Sabri 1924-cü ildə Bağdadda ortabab bir şəhərli ailəsində dünyaya göz açmışdır. Ədib çox erkən yaşlarından ABŞ-də yaşayıb-yaradan Livan əsilli ərəb yazıçısı və mütəfəkkiri Cubran Xəlil Cubranın ədəbi yaradıcılığı ilə tanış olmuş və onun pərəstişkarına çevrilmişdir.

1947–1950-ci illərdə Bağdad Universitetinin ticarət və iqtisadiyyat fakültəsində təhsil almış və 1951-ci ildə lisans dərəcəsinə layiq görülmüşdür.

1950-ci illərin əvvələrindən yazıları nəşr olunmağa başlayıb. Yazıçı "Ətiyyə Xala", "Bədbəxtliklər dəryasında", "Hökümət çörəyi", "Taleyin təzadları" kimi hekayələrində gələcəkdən məhrum olmuş kiçik insanların həyatını təsvir etmişdir. Təqdim olunan hekayə dilimizə orijinaldan çevrilmişdir.

## İstinadlar
Mureş çayı

**Mureş çayı** — Şərqi Avropada 789 kilometr uzunluğunda çay. 

## Fiziki xüsusiyyətləri
Çayın sutoplayıcı hövzəsi 30,332 km2 (11,711 kvadrat metr) ərazini əhatə edir. Çay başlandığıcını Şərqi Karpat dağlarında Haşmaşu Mare silsiləsindən (Rumıniya) götürür və macarıstanın cənub-şərqində Szegeddə Tisza çayına qovuşur.

## Region və şəhərlər
Mureş çayı Rumıniyanın Harghita, Mureş, Alba, Hunedoara, Arad, Timiş bölgələri və Macarıstanın Ksonqrad bölgəsindən axır. Çay üzərindəki ən böyük şəhərlər: Rumıniyada Targu Mureş, Alba Lulia, Deva, Arad və Macarıstanda Szeged.

## Tarixi
Mureş çayı klassik antikada Marisus çayı kimi tanınırdı. Həmçinin, Transylvanian Saksoniya yaşayış məntəqələri və əvvəllər Avstriya Habsburg qanunları ilə Almaniyada *Miereşç* və *Maroşç* kimi tanınmışdı. Orta əsrlərdə duz çay üzərindəki böyük bərələrlə ticarətdə istifadə edilirdi.

## Qorunması
Mureş çayının Macarıstana çatması dövlət sərhədi kimi 73 km uzunluğundadır. Çayın şimal tərəfində 28,5 km2 ərazi Körös-Maros Milli Parkının bir hissəsi kimi qorunur. Szeged yaxınlığında Maros Floodplain Qorunan Sahəsi qalereya meşələri, daşqın-düzəlik çəmənlikləri və ehtiyat meşənin 0,6 km2 -dən ibarətdir.

## Həmçinin bax
* Dunay
* Drava çayı

## İstinadlar
Mur çayı

**Mur çayı**— Mərkəzi Avropada (Avstriya) Mərkəzi Şərq Alplarındakı Hohe Tauern Milli parkında çay.

## Fiziki xüsusiyyətləri
Mur çayının mənbəyi dəniz səviyyəsindən 1898 m hündürlükdən başlayır. Çay Drava çayının sonra isə Dunayın bir qoludur.

Mur çayının ümumi ümumi uzunluğu 480 kilometr (300 mil) təşkil edir. Təxminən 330 km məsafədə Avstriyanın içərisində; 95 km məsafədə Sloveniyadan axır (67 km Avstriya və Xorvatiya sərhədlərində, 28 km isə Sloveniya daxilində) və qalan hissəsi isə Xorvatiya ilə Macarıstan arasında sərhəd təşkil edir. Çay üzərindəki ən böyük şəhər Avstriyanın Qrats şəhəridir. Çayın hövzəsi 13,800 km2 ərazini əhatə edir.

## Qolları
Mur çayının qolları: Mürz, Sülm, Ščavnica, Ledava və Trnava çayları 

## Həmçinin bax
* Drava çayı
* Dunay

## İstinadlar
Axtalı

**Axtalı** - Yelizavetpol quberniyasının Zəngəzur qəzasında kənd adı.
  
## Tarixi
Axtalı - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Qafan rayonunda) kənd adı. 1828-1832-ci illərdə kənddə xaricdən gəlmə ermənilər də oturmuşdular. 1918-ci ildə kəndin azərbaycanlı əhalisi qovulmuşdur. 1940-cı ildə kənd ermənicə Dzorastan adlandırılmış.
## Həmçinin bax
* Yelizavetpol quberniyası
*  Zəngəzur qəzası
*  Alagöz (İrəvan quberniyası)
*  Aşağı əylənli
## Xarici keçid
*  http://karabakhinfo
*  http://www.xalqqazeti
## İstinadlar
Əhali coğrafiyası

**Əhali coğrafiyası** - iqtisadi coğrafiyanın əhalinin tərkibini, yerləşməsini, məskunlaşmasını və yaşayış məntəqələrini öyrənən sahəsi. Əhali coğrafiyası müxtəlif ərazilərdə əhalinin formalaşmasını, strukturunu, sayını, sıxlığını, yerləşməsini və bir çox başqa məsələlərini təqdim edir

## İstinadlar

## Həmçinin
* Əhali
* Coğrafiya
Drava çayı

**Drava çayı**— Mərkəzi Avropada Dunay çayının qoludur.

## Axdığı ərazilər
Çayın uzunluğu 710 km, mənbəyini İtaliya sərhədlərində olan dağlardan götürür və ardıcıl olaraq Avstriya, şimali Sloveniya və Xorvatiya ərazilərindən axır. Uzunluğuna görə Tisza, Sava, Prut, Mureş və ola bilər ki, Siret çaylarından sonra Dunay çayının beşinci və ya altıncı çayıdır. Çayın mənbəyi İtaliyada Cənubi Tyrol əyalətinin Puster vadisində bazar şəhəri olan İnniçen (San Kandido) şəhərinin yaxınlığında yerləşir. Drava çayı şərqə Avstriyada Şərqi Tirol və Karintiadan Sloveniyanın Stryria regionuna doğru axır. Daha sonra cənub-şərqə doğru dönərək Xorvatiyaya keçir və əsas qolu olan Mur çayı ilə birləşdikdən sonra Dunay çayına qovuşmadan Osijek yaxınlığında Xorvatiya və Macarıstan sərhədinin böyük hissəsini yaradır (95 km). 

## Həmçinin bax
* Dunay
* Balkan yarımadası

## İstinadlar
URL qısaltma

**URL qısaltma** - internetdə bir çox şirkətlər tərəfindən qlobal olaraq təqdim edilən xidmətdir. URL qısaltma xidməti vasitəsilə siz uzun istinadlarınızı qısalda bilərsiniz və bununla bir çox web-saytlara uzun istinadların əlavə olunması məhdudiyyətini aradan qaldıra bilərsiniz (Məs. Twitter mikrobloq xidməti).

## İşləmə prinsipi
Hər bir qısaldılası olan URL üçün URL qısaltma xidməti tərəfindən qısa açar təyin olunur (Məs. m3q2xt), hansı ki,  -dən sonra əlavə olunur.

## Xarici istinadlar
* Goo.by
Axilu

**Axilu** — İrəvan quberniyasının Şərur Dərələyəz qəzasında kənd adı.

XIX əsrin əvvəllərində əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşdirilmişdir. 1978-ci ildə kənd ermənicə Berkarat adlandırılmışdır. Ehtimal ki, gətirilmə addır. Ərəb mənbələrində Dəclə çayı sahilində Axul şəhərinin adı çəkilir. Onu Suriyada (Şamda) yaşamış Şamlı türk tayfası gətirmişdir. XIX əsrdə Qars əyalətinin Kaqızman dairəsindəki Axullu kəndinin adı ilə [133, 24] mənşəcə eynidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://karabakhinfo 
* http://www.xalqqazeti 
* Qərbi Azərbaycan ərazilərində yer adlarının soyqırımı
Rodna dağları

**Rodna** **dağları**— Karpat dağlarında bir dağ massivi, Rumıniyanın şimalında Ukrayna ilə sərhəddə yerləşir.

## Fiziki xüsusiyyətləri
Rodna dağlarının ən yüksək nöqtələri Petros (2305 m) və Ineu (2279 m) dağlarıdır. Dağların qərbdən doğru uzunluğu təxminən 50 kilometrdir. Geoloji cəhətdən kütləvi qranit və kristal daşlardan ibarətdir. Dağlarda pirit yataqları, eləcə də mineral bulaqlar yayılmışdır.

Dağlar dəniz səviyyəsindən 1500 m yüksəklikdə olan yamaclar çəmənliklər və yuxarıda fıstıq və iynəyarpaqlı meşələrlə örtülmüşdür. Yay aylarında alp çəmənlikləri otlaq kimi istifadə olunur. Dağlıq ərazinin 567 km2 sahəsi milli parkdır və qəhvəyi ayı, canavar, qartal və s. qorunub saxlanır.

## İstinadlar