open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yalançılar (film, 2008)

**Yalançılar** — 2008-ci ildə istehsal olunmuş Azərbaycan filmi.

## Məzmun
Ailəsi dağılan gənc qadın xoşbəxtliyini axtarır. O, tənhalıqdan qurtulmaq üçün yenidən ailə qurmaq istəyir, bunun üçün də internetdən istifadə etməyi qərara alır.

Filmdə həm də indiki keçid mərhələsinin, iqtisadi, siyasi dəyişikliklərin Bakının ziyalı ailələrinə təsiri öz əksini tapıb. Amma daha çox qadın və onun pisxologiyası ön plana çəkilib. Müasir qadını keçirdiyi psixoloji krizislər, ailədaxili münasibətlər filmdə öz əksini tapıb.

## Film haqqında
Film 2007-ci ildə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin keçirdiyi "Bu meydan, bu ekran" müsabiqəsinin qaliblərindən biri olmuşdur.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi:** Nadejda İsmayılova
:**Quruluşçu rejissor:** Əbdülqəni Əliyev (Abdülqəni Əliyev kimi)
:**Quruluşçu operator:** Adil Abbasov
:**Quruluşçu rəssam:** Əziz Məmmədov
:**Bəstəkarlar:** Firudin Allahverdi, Elvin Əmrahlı
:**Səs rejissorları:** Pərviz Ramizoğlu, Fərid Orduxan
:**Rejissor:** Çingiz Həsənov
:**Qrim rəssamı:** Elbrus Vahidov
:**İnzibatçı:** Vidadi Rüstəmov
:**İcraçı prodüserlər:** Çingiz Həsənov, Asif Rüstəmov
:**Texniki təchizat üzrə prodüser:** Səbuhi Əhədov
:**Prodüser:** Əli İsa Cabbarov
:**Qrim rəssamı assistenti:** İlqar Cəfərov
:**Rejissor assistentləri:** Əlizamin Əzimov, İlhamə Əliyeva, Kəmalə Əhədova, Elyarə Nuruşova, Vəfa Cəfərova
:**Operator assistenti:** Taleh Məhərrəmov
:**Səs operatoru:** Elxan Rüstəmov
:**İşıqçılar:** Emin Yəhyayev, Qabil Yəhyayev
:**Sürücü:** Seymur Mehdiyev
:**Layihə müəllifləri:** Ramiz Həsənoğlu, Nadejda İsmayılova, Nurlana Bürhanzadə

### Rollarda

:Mehriban Zəki – Nərmin
:Şükufə Yusifova – Rafizə
:Fərhad İsrafilov – Zəki
:Rasim Cəfərov – Tahir
:Gülnarə Abdullayeva – Bela
:Səmimi Fərhad – Kamran
:Şahmar Qəribli – gözətçi (Şahmar Qərib kimi)
:Əsgər Rəhimov – barmen
:Kamran Əzimzadə – Anar
:N.Məmmədova
:N.Dadaşova
:N.Abbasov
:Ü.İbrahimova
:R.Hüseynova
:A.Cəfərova
:R.Əhmədov
:Elbrus Vahidov
:E.İmanov
:V.Kolbin
:İ.Mehrəliyev
:P.Məmmədov
:Ş.Mürsəlov
:G.Sadıqov
:T.Səfərova
:R.Həşimov
:O.Yusifov
:N.Mahmudzadə
:N.Ramazanov
:C.Ağayev
:Ş.Qurbanlı
:R.Hacıyev
:D.Quliyev
:T.Məhərrəmov
:H.Həsənov
:A.Əzizov
:A.Cəbrayılov

## Sponsor
:Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi

## Çəkilişə köməklik edən qurumlar
:"Key klub"
:Melodiya" mağazası
:"Pekin" restoranı
:Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Hospitalının cərrahiyyə şöbəsi
:"Butafilm"

## Çəkilişə kömək edənlər
:Əhmədağa ("Key klub")
:İlqar Abdinov ("Melodiya" mağazası)
:Rüfət Cəfərov ("Peki" restoranı)
:İlqar Nəcəf ("Butafilm")

## Mənbə
* "Bu meydan, bu ekran-2008". //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 27.

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Ayro

[right|thumb|[Axırıncı hava maqı filmində Şon Toub Ayro rolunda]]

**Ayro** (; ) — ** cizgi serialının,  və ''Sonuncu hava maqı'' filminin əsas personajlardan biri; *[[Korra əfsanəsi]]* cizgi serialın personajı. Od Millətinin generalı.

## Xarici keçidlər

* Avatar Vikiyada
Jonas L.A. (teleserial, 2009)

***Jonas L.A.***(əvvəllər ***JONAS***) -ABŞ-də çəkilən teleserial."Jonas L.A." Disney Channel 2009-cu ilin may ayından göstərinilir.

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Sanniyə şans verin (teleserial, 2009)

**Sanniyə şans verin** ()- komediya serialıdır. Disney Channeldə 2009-cu ilin fevral ayından göstərilir.

## Məzmun
Sanni Munroe - sadə bir qızdır.Lakin bir gün internetdə nəşr etdiyi təqdimat videosu sayəsində Mendi adlı bir üzvünü itirmiş olan "Necə gəldi!" adlı komediya şousunda rol alma haqqını əldə edir və beləcə oyunçular tamamlanır. Nümayiş dünyasına addım atmaq üçün Sanni, anasıyla birlikdə Viskonsindən həm yeni dostlarla, həm də yeni düşmənlərlə tanış olacağı Hollivuda daşınır. Burada Sanni Hollivudda həyat, aktyorluq, ulduzlar və mediada yaxşı bir imic yaratmaq haqqında bir çox yeni fikir əldə edir və orada Toni adlı qızla tanış olur.Toni Sanninin qələbələrinə sevinməsədə birinci rəfiqəsi olaraq onu çox sevir.O burda Çet adlı rəgibi ilə tanış olur və nə qədərdə o onun rəqibidir onlar bir-birinə aşiq olurlar.onu da qeyd edək ki Sanni öz işində çox məharətlidir.

## Rollarda
* Demi Lovato .....  Sanni Munroe
* Tiffani Tornton .....  Tauni Hart özündən razı,gözəl bir qızdır.
* Sterlinq Nayt .....  Çad Dilan Kuper
* Brendon Miçal Smit .....  Niko Harris
* Douq Brocçu .....  Qredi Mitçel
* Ellison Eşli Arm .....  Zora Lançester
* Cillian Murrey ..... Portlin
* Nensi MakKeon .....  Sonninin anası

## Seriyaları

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* 
* Disney Channel-Seite zu „Sonny Munroe“ 
* Amerikanische Disney Channel-Seite zu „Sonny with a Chance“

## Həmçinin bax
İtalyanlar

**İtalyanlar** () — Roman dillərinə məxsus Avropa xalqı, İtaliya cəmiyyətinin əsasını təşkil edir. İtalyanların dilləri dialektlərinə görə bir-birindən fərqlənir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Энциклопедия «Народы и религии мира». — М., 1998. 
* А. Кондрашов. Справочник необходимых знаний. — М., 2001

## Xarici keçidlər
Estonlar

250px|thumb|Esto milli kostyumları
250px|thumb|Esto milli kostyumları
**Estonlar** — Estoniyanın əksəriyyətini meydana gətirən və ölkənin rəsmi dili olan eston dilini danışan etnik qrupa verilən ad.

## Xarici keçidlər
## İstinadlar
Bolqarlar

**Bolqarlar** () — Avropada xalq. Cənubi Slavyan xalqlarından və Bolqarıstanın əsas əhalisi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Bulqarlar
Polyaklar

**Polyaklar** və ya **polşalılar** (; tək:* Polak*) — Avropada, əsasən Polşada yaşayan, polyak / polşa dilində danışan xalq.

Polyak dilində şəxs üçün: "* Polak*" (kişi) və "* Polka*" (qadın).

## Polyak oymaqları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şotlandlar

**Şotlandlar** (, , ) — əksəriyyəti Şotlandiya və ABŞ-də yaşayan xalq.

## Etimologiyası
*Scotia* sözü Qədim Romalılar tərəfindən I əsrdə mövcud olan qəbilə üçün işlədilirdi. Bundan başqa Qədim Romalılar *Scotia* sözünü İrlandiyada yaşayan Qel tayfası üçün də işlətmişdir. Bede İrlandiyadan Pikt ölkəsinə qədər ərazidə olan xalqlardan *Scottorum* sözünü işlədərək bəhs etmişdir. Qel olaraq tanınan tayfalar Dal Riyata Krallığına, yəni Şotlandiyanın qərbinə gəlmədir.

Bede şotlandlardan bəhs edərkən *natio*, yəni xalq sözünü işlətmişdir. Piktlərlə yanaşı digər xalqlardan isə *gens*, yəni irq şəklində bəhs etmişdir.

Anqlo-Saks Xronologiyası adlı sənəddə *Scot* sözü Qellər ölkəsinə eyham vurmaq üçün istifadə olunmuşdur. *Scottorum* sözü isə 1005-ci ildə İrlandiya kralı tərəfindən *İmperator Scottorum* şəklində yenidən istifadə olunmuşdur. Bu titul daha sonralar Şotland kralları tərəfindən mənimsənilmişdir. *Basileus Scottorum* şəklində Kral Edqarın böyük möhründə yazılmışdır. I Aleksandr və VI Ceyms də daxil olmaqla xələflərinin çoxu *Rex Scottorum* titulundan möhürlərində istifadə etmişdilər.

Çağdaş dövrdə *Scot* və *Scottish* sözləri əsasən Şotlandiya sakinləri üçün işlənir.

Ehtimal olunan qədim irland kombinasiyaları əsasən unudulmuşdur. Şimal-şərqi İrlandiyada *Ulster Scots* olaraq bilinən dil XVII-XVIII əsrlərdə Şotlandiyadan İrlandiyaya köçənlərlə bağlıdır.

## Şotlandiyadakı etnik qruplar
Müasir Şotlandiyanın yerli xalqı beş etnik qrupdan meydana gəlmişdir. Bu qruplardan üçü Kelt dilləri qrupuna daxildir. Bunlara piktlər, qellər və bretonlar daxildir. Onlar VII əsrdən Şotlandiyada geniş yayılmağa başladılar. German dillərinə daxil olan anqlosakslar və norslar isə III əsrdən etibarən Şotlandiya sahillərində məskunlaşmışdılar. 700–1000-ci illər arasında Şotlandiyada əsasən Qel dili geniş yayılmışdı. Bu dövrdə onların ingilis və fransızca danışan qonşuları bölgəyə *Scotland*, yəni Qellər diyarı adını vermişdilər. Bundan başqa bölgədə german dillərinə daxil olan ingiliscə və norsca da istifadə olunurdu. 1200–1500-cü illərdə Şotlandiyanın Qallouey və Haylend bölgələri arasında qalan aşağı hissələrində gettikcə ingiliscə hakim dil olmuş və 1500-cü illərdən etibarən Şotlandiya danışılan dillərə görə ikiyə bölünmüşdür. Qel dilində danışanlara Haylenders, Şotland dilində danışanlara isə Loulenders deyilirdi. Hal hazırda gəlmələr özləri ilə başqa dillər də gətirmişdir. Şotlandiyada ingilis dili geniş şəkildə istifadə olunduğundan hal hazırda Haylenders və Loulenders anlayışları əhəmiyyətini itirməyə başlamışdır.

## Xarici keçidlər
* The Scots In New Zealand Exhibition Minisite from the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa
* "We're nearly all Celts under the skin" by Ian Johnston for The Scotsman Online
* Top 100 Scottish People
* Biographies of Famous Scots at Scottish-people.info, part of the Gazetteer for Scotland project
* Discover your Scottish family history at the official government resource for Scottish Genealogy
* Scottish Emigration Database of the University of Aberdeen

## İstinadlar
İrlandlar

**İrlandlar** ( və ya ) və ya **irandiyalılar** - Kökləri İrlandiya adasına aid Kelt xalqı.

İrlandlar aclıq və iqtisadi problemlər səbəbiylə tarixin müxtəlif dövrlərində İrlandiyanı tərk edərək ABŞ, Kanada, Avstralya, Yeni Zelandiya və Cənubi Afrika Respublikası kimi ingilis dilinin danışıldığı qitədən kənar ölkələrə köç etmişlər. İrlandiya xaricində yaşayan və qismən də olsa irland qanı daşıyanları sayı bu gün 80 milyona çatır. ABŞ Nyu-York və Yeni İngiltərə bölgəsində çox sayda irland yaşayır. Con Kennedi və ondan sonra gələn bir sıra ABŞ prezidentlərinin ailəsi irland mənşəlidir. Amerika qitəsinin həm şimalında, həm də cənubunda bir çox ailənin İrlandiya ilə mənşə əlaqəsi var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Irish ancestors on Ireland.com
* Blood of the Irish  Documentary about Irish genetic history
Mirzə Nəbi Qayıbzadə

**Mirzə Nəbi Qayıbzadə** (1810-1869) şair

## Həyatı
Mirzə Nəbi əfənd Qazax distansiyasının Salahlı kəndində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini atasından almışdı.

Mirzə Nəbi Qayıbzadə XIX əsrin əvvəllərində yaşamış Azərbaycan şairlərdn biri.

Abbas ağa Nazir in atasıdır.

## Yaradıcılığı
*"Bəyani-hal" poeması

Onun yazdığı şerdən ancaq Şair İskəndər ağaya müraciətən inşad qıldığı "Vəsfi-yaran"ı və "Dərdi-pünhan"ı və "Əhvali-dövran"ı bəyan etmək xüsusunda yazdığı əsərdir.

## Mənbə
* http://www.anl.az/el/k/k002/mne001.htm

## Həmçinin bax
* Abbas ağa Nazir
* Azərbaycan ədəbiyyatı
* Qayıbovlar (II)
Kevin Conas

**Pol Kevin Conas II** (; ) — amerikalı müğənni və aktyor, Jonas Brothers qrupunun ifaçısı.

## Diskoqrafiya
# "It’s About Time" — 2006
# "The Jonas Brothers" — 2007
# "A Little Bit Longer" — 2008
# "Lines, Vines and Trying times" – 2009
# "Jonas L.A." – 2010
 
## Filmoqrafiya
# 2008 — Rok düşərgəsi (film, 2008) — Ceyson Qrey
# 2009 — Konsert turu Hannah Montana və Miley Cyrus
# 2009 — Jonas Brothers: The 3D Concert Experience
# 2009 — 2010—Jonas
# 2010 — Jonas L.A.
# 2010 — Rok düşərgəsi 2— Ceyson Grey

## İstinadlar
Müğənni

**Müğənni** — peşəkarcasına mahnı oxuyan; mahnı, romans, ariya, xor və s. vokal musiqisi ifa edən şəxs.

Müğənni — vokalistin bariz nümunəsi.

## Janrlar üzrə təsnifat
Müğənnilər aşağıdakı janrlar üzrə ixtisaslaşırlar:
* Opera müğənnisi
* kamera musiqisi müğənnisi — fortepianonun müşayiəti ilə mahnı ifa edən müğənni
* caz müğənnisi
* estrada müğənnisi
* rep müğənnisi
* rok musiqisi müğənnisi
* bard — öz mahnısını ifa edən
* xor müğənnisi — xorda mahnı ifa edən

## İstinadlar
Badamdar (otel)

**Bakı "Kempinski Hotel-Badamdar" kompleksi** — Bakı şəhərində yerləşən otel, mənzillər və ofis binaları, alış-veriş və əyləncə mərkəzi.

## Ümumi məlumat
Ekoloji cəhətdən təmiz təbiəti olan 2,5 hektar ərazidə inşa edilmiş otel kompleksinin ümumi sahəsi 84 min kvadratmetrdir. "Gilan-İnşaat" MMC tərəfindən aparılmış tikinti işləri 2008-ci ilin sentyabrında başlanmış, 2011-ci ilin mayında sona çatdırılmışdır.

Kompleksə otel, mənzillər və ofis binaları, alış-veriş və əyləncə mərkəzi daxildir. Həmin binalarda istirahət otaqları, mənzillər, konfrans zalı, toplantı otaqları, yerli və xarici mətbəx nümunələri təqdim edən üç restoran, şadlıq mərasimlərinin keçirilməsi üçün 750 nəfərlik ziyafət zalı, SPA mərkəzi, tennis kortu, basketbol, buz-sürüşmə meydançaları, boulinq zalı, açıq və qapalı üzgüçülük hovuzları, örtülü avtomobil dayanacağı, mağazalar, amfiteatr və aquapark yerləşir.

## Otel
Kompleksin birinci mərhələsi – otel binasında ən yüksək standartlara cavab verən 283 nömrədə müştərilərin rahatlığı və istirahəti üçün hər cür şərait yaradılmışdır. Hoteldəki iki restoran və üç bar qonaqlara yerli və xarici mətbəxin nümunələrini təqdim edir.

Hotelin Azərbaycanda bənzəri olmayan 3,5 min kvadratmetr sahəni əhatə edən SPA mərkəzi, 24 masaj otağı, üzgüçülük hovuzu, gözəllik salonları, sauna, hamam və s. müştərilərin sağlamlığının və rahatlığının yüksək səviyyədə təşkilinə imkan yaradır.

Kompleks Kempinski otellər şəbəkəsinə daxildir.

## Mənzil, ofis və alış-veriş mərkəzi
Kompleksin 14 mərtəbəli binasında ailəsi ilə bərabər istirahət etmək istəyən müştərilər üçün 37 mənzil vardır. Mənzillər hər bir ailənin yüksək səviyyədə istirahəti üçün bütün məişət avadanlığı ilə təchiz edilmişdir. Bundan başqa ziyafət, iclas-konsert zalları, görüş və ofis otaqları ən son texnologiyalarla təmin olunmuşdur.

"Kempinski Hotel-Badamdar" kompleksinin alış-veriş və əyləncə mərkəzinin üçmərtəbəli mağazalar sahəsi ən yüksək tələblərə cavab verir.

Kompleksin rəmzi açılışı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 2 iyul 2011-ci ildə keçirilib.

## İstinadlar
Norveç 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

Norveç 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi ilə bağlı seçimə start verib. NRK tərəfindən Melodi Grand Prix üçün mahnı qəbulu açıq elan olunub. Bu müsabiqənin qalibi gələn il Avroviziyada bu ölkəni təmsil edəcək. 16 yaşına çatan hər kəs yarışmada iştirak edə bilər. Mahnı qəbulu sentyabrın 2-nə kimi davam edəcək. Xarici bəstəkarlar və müğənnilər də bu seçim turunda iştirak edə bilərlər.

## Həmçinin bax

* 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## İstinadlar
İsveçrə 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

İsveçrə 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edəcək.

## Həmçinin bax

* 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## İstinadlar
II Afridun ibn Mənuçöhr

**Zöhrətəddin** **II Əfridun** () – Şirvanşahlar dövlətinin iyirminci hökmdarı, Şirvanşah III Böyük Mənuçöhrün oğlu.

Mənuçöhr h.555 (1160)-ci ildə öldükdən sonra Şirvanşahlar taxtına çox qısa müddətdə onun oğlu Afridun çıxmışdır. O, özündən sonra nə numizmatik, nə də digər başqa bir abidə qoymuşdur. Afridunun adına onun oğlu Fəribürzün sikkələrində öz şəcərəsini göstərən yazılarda təsadüf edilir. Afridun elə həmin ildə öldürüldükdən sonra Mənuçöhrün başqa bir oğlu - Axsitan Şirvan hökmdarı olmuşdur.

Fələki Şirvani qəsidələrinin birində Əfridunu tərifləyərək deyir:
*Çox illər yaşasın Zöhrətəddin*,*Dövrün məkrlərindən uzaq olsun,* *Fəridun şahzadədir aslan ürəkli,* *Təkcə atası var dünyada onun təki*
Ziya Bünyadov şair Xaqaninin də Əfridundan bəhs etdiyini qeyd edir.

## Ailəsi
*Atası III Böyük Mənuçöhr. Şirvanşah.
*Atasının həyat yoldaşı Tamar. Gürcüstan çarı IV Davidin qızı, Şirvan məleykəsi, Baqrationi sülaləsindən. Şirvanşahdan 3 oğlu və 1 qızı olmuşdur.
**Tamarın oğullarından biri. Şervaşidze sülaləsinin qurucusu. Babası IV David tərəfindən Suxumiətrafı torpaqların idarəsi ona verilmişdir.
**Tamarın kiçik oğlu. III Mənuçöhrün ölümündən sonra Tamar kiçik oğlunu hakimiyyətə gətirməyə cəhd etmişdir.
*Oğlu Fəribürz
*Qardaşı I Axsitan. Atası III Mənuçöhrün və qısa müddət hakimiyyət sürmüş qardaşı II Afridunun xələfi.
*Qardaşı Fəribürz. Atasının hakimiyyəti dövründə xəstələnib ölmüşdür.
*Bacısı Alçiçək Sultan. Atasının hakimiyyəti dövründə xəstələnib ölmüşdür.
*Qardaşı Şahənşah
*Qardaşı Fərruxzad

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Kəsranilər
* Azərbaycan tarixi
Şıpeytim Arifi

**Şıpeytim Arifi** (Doğum: May.3, 1979, Priştina) Kosovo-Albaniyalı və Almaniya vətəndaşı olan futbol hücumçusudur. Arifi 2011-ci ilin İyun ayında Təbrizin Traktor Sazi klubuna qoşulmuşdur. O Traktor Sazi klubuna gələndən öncə Almaniyanın SSV Reutlingen 05 və FSV Oggersheim, və İranın Pəyami Məşhəd və Persepolis futbol klublarında oynamışdır.

## İstinadlar
Sloveniya 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

Sloveniya 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edəcək.

## Seçim
Sloveniya öz təmsilçisini Misija Evrovizija (*Avroviziya Missiyası*) adlanan şouda seçəcək.

## Həmçinin bax
* 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## İstinadlar
Niderland 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

Niderland 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edəcək. 

## Seçim

Niderlandın TROS yayımçısı bu ölkənin 2012-ci ilin may ayında Azərbaycanda keçiriləcək Avroviziya 2012 müsabiqəsi üçün seçim planını elan edib. Birinci elan edilmiş dəyişiklərdə TROS istedadlı bəstəkar və müğənnilərə öz musiqilərini təqdim etmək üçün qeyri-adi üsul təqdim edib. İki köməkçi tərəfindən dəstəklənən TROS direktoru növbəti üç ay ərzində TROS qərargahının həyətində duracaq böyük bir çemodanı göstərib. TROS tanınmış və tanınmamış müğənniləri, eləcə də bəstəkarları öz mahnılarını çemodana aid olan poçt qutusuna göndərməyə dəvət edib: *“Bu il mahnılar ayrı-ayrı yollarla təqdim edilə biləcək. İnsanlar musiqi sözlərini, musiqini, ifaçının adını, tam audio istehsalını təqdim etməkdə azaddırlar”.* Niderlandda Avroviziya 2012 müsabiqəsi ilə bağlı keçiriləcək milli seçimlərdə iştirak etmək üçün son müraciət günü sentyabrın 30-dur. Seçimlərdə iştirak edən müğənnilərdən 6-7 nəfəri seçilərək növbəti ilin yanvarında bu ölkədə baş tutacaq musiqi festivalında iştirak hüququ əldə edəcək və Niderlandın Avroviziya 2012 təmsilçisi məhz həmin festivalda, elə 6-7 musiqiçi arasından seçiləcək. 

## Həmçinin bax

* 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## İstinadlar
Azərbaycan 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

**[[2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi]]**nin yarımfinalları 22 və 24 may, finalı isə 26 may 2012-ci il tarixində Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirildi. Bu, sayca 57-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi idi. 2011-ci ildə Eldar və Nigarın səsləndirdiyi "Running Scared" mahnısı ilə birinci olan Azərbaycan Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin qaydalarına uyğun olaraq ev sahibliyi hüququnu qazandı.

## Həmçinin bax
* 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## İstinadlar
İsveç 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

İsveç 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edəcək.

## Seçim qaydaları

İsveç yayımçısı SVT mahnı qəbuluna başlayıb və həmin mahnılar “Melodifestival” müsabiqəsində ifa olunacaqdır. Bu il festivalın yeni prodüseri olacaq. Təşkilatçılar seçim formatında cüzi düzəlişlər ediblər. Avroviziya müsabiqəsinin veteranı və İsveçin nümayəndə heyətinin başçısı Christer Björkman bu müsabiqənin icraçı prodüseri olacaq. SVT-nin şöbə müdiri Mathias Engstrand bildirib ki, 320 mahnı və 10 il iş təcrübəsindən sonra Christerin təyinatını təbii hal adlandırmaq olar. Bu il Webbjoker müsabiqəsi yolu ilə yalnız bir mahnı seçiləcək. Tanınmamış müğənnilər və bəstəkarlar öz mahnılarını sayta yükləyəcək və bu sayt vasitəsilə sonda bir mahnı seçiləcək. Bu il 16 mahnı peşəkar münsiflər heyəti tərəfindən Melodifestivala vəsiqə qazanacaq. İştirak etmək istəyənlər öz müraciətlərini 1-30 sentyabr tarixləri arasında onlayn şəkildə təsdiqləməlidirlər. 2012-ci ilin fevralında keçiriləcək final mərhələsində 8 iştirakçı birincilik uğrunda mübarizə aparacaq.

## Həmçinin bax

* 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## İstinadlar
Finlandiya 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

Finlandiya 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak edəcək.

## Seçim

Finlandiya Avroviziya 2012 üçün seçimi yenilənmiş formatda keçiriləcək. Seçim fevral ayına planlaşdırılır və adı hələ müəyyən edilməyib. YLE bildirib ki, bu Finlandiyanın ən mötəbər musiqili şou olacaq.
YLE mahnıların demo versiyalarını avqustun 15-dən sonra qəbul edəcək və bu proses sentyabrın sonuna qədər davam edəcək. Yeni şou yanvar ayında işıq üzü görəcək. Şou zamanı münsiflərin seçimi, auditoriyanın fikiri və fan-klubların çıxışları nəzərdə tutulur. Bütün bunlar fevral ayında Helsinki şəhərində keçiriləcək möhtəşəm final ilə bitəcək və Finlandiyanın Avroviziya 2012 mahnı müsabiqəsində təmsilçisinin adı bəlli olacaq.

## Həmçinin bax

* 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## İstinadlar
Petra Kvitova

**Petra Kvitova** () – Çexiya tennisçisi. Uimbldon tennis turnirinin (2011) qalibi.

Petra Kvitova əsasən sol əli ilə işləyir. "İstirahət"ə 8-ci mövqedə yollanan perspektivli idmançı bunu ciddi geriləmə saydığını müsahibələrində dönə-dönə vurğulayır. Bu isə təsadüfi deyil, çünki 2011-ci il mövsümü 2-ci yerdə tamamlayan tennisçinin 2012-ci il üçün məqsədi liderliyə yüksəlmək idi. Ancaq o, nə bu istəyini reallaşdıra bildi, nə də "Böyük dəbilqə" seriyalı turnirin qalibi oldu – həm Avstraliya, həm də Fransa mərhələlərində mübarizəni yarımfinalda dayandırdı.

## Mənbə
* Tofiq Vəziroğlu, "Onun adı Viktoriya", "New Baku Post" qəzeti, № 49(49), 08.12.2012. səh.14.

## İstinadlar
Əmir Hüseyn Sadiqi

**Əmir Hüseyn Sadiqi** () — İran futbolçusu, müdafiəçi. Sadiqi 2011-ci ilin iyul ayında Təbrizin Traktor Sazi klubuna qoşulmuşdur. O Traktor Sazi klubuna gələndən öncə Mis-i Kirman, Tehranın İstiqlal futbol klublarında oynamışdır. İran milli futbol komandasının oyunçusu olmuşdur.

## İstinadlar
Ehsan Hacsəfi

**Ehsan Hacsəfi** (Ərəb Əlifbası ilə: احسان حاج صفی)
() — İranlı futbol yarımmüdafiəçisidir. Hacsəfi 2011-ci ilin iyun ayında Təbrizin Traktor Sazi klubuna qoşulubdur. O Traktor Sazi klubuna gələndən öncə Sipahan klubunda oynamışdır. Hacsəfi İran milli futbol komandasında da oynayır.
Ofis

**Ofis** () — müəssisənin, firmanın məmurlarınnən  və inzibati işçilərinin çalışan ayrıca otaq, bina, binalar kompleksi. Ofisdə müştərilərlə çalışır, sənəd və arxivlərlə işləyir və toplayırlar..

## Həmçinin bax

* Ofis-menecer
* Qərargah
* Ofis mebeli
* Virtual ofis

## İstinadlar
Müştəri (dəqiqləşdirmə)

**Müştəri**:

* **Müştəri** — müəyyən xidmətlərdən istifadə edən şəxs. Digər tərəf (xidmət göstərən)vəziyyətdən asılı olaraq müxtəlif cür adlana bilər : ticarətdə — satıcı, proqramlaşmada — server və s.
* Müştəri (informatika) — serverə sörğu göndərən aparat və ya proqram komponenti.
* **Müştəri (film)** — 1994-cü ildə ABŞ-də istehsal edilmiş film.
Səhənd stadionu

**Səhənd stadionu** və ya **İmam yadigarı stadionu** — Təbrizin 70 000 nəfərlik idman stadionu. Şəhərin cənubunda yerləşir. Səhənd stadionu  İranda futbol stadionudur. Bu stadionda "Traktor" futbol klubunun ev oyunları oynanılır.
Belçika universitetlərinin siyahısı

**Belçika universitetlərinin siyahısı** ― Belçika Krallığının hüdudları daxilində fəaliyyət göstərən və bir sıra göstəricilər üzrə müxtəlif kateqoriyalarda səciyyələnən ali təhsil müəssisələrinin siyahısı.

Belçikada dövlətin federal quruluşda olması təhsil sistemində də özünü göstərir. Dövlətin federal subyektlərinin ali məktəblərin təşkili və diplomların tanınması hüquqları vardır. Sözügedən subyektlər flamand, fransız və alman icmalarından formalaşmışdır. Onlar yaşadıqları bölgələrdə müvafiq dillərdə təlim-tədris aparmaq imkanlarına malikdirlər. 

Aşağıdakı siyahı Belçika Krallığının hüdudları daxilində fəaliyyətləri rəsmən tanınan ali təhsil müəssisələrini ehtiva edir.

## Siyahı

## Həmçinin bax

* Belçikada təhsil
* Ölkələr üzrə universitetlərin siyahısı

## İstinadlar
Sabrina (film, 1954)

**"Sabrina"** () — rejissor Billi Uaylderin filmi.

## Məzmun

Filmin əvvəli hekayənin ənənəvi başlanğıcı kimi verilir. Lonq-Aylendin cənub sahilində gözəl malikanədə milyonçu Lerrabi ailəsi yaşayır: ata, ana və iki oğul. Onlardan böyüyü ağıllı Laynus, kiçiyi isə ailənin sürücüsünün gənc qızına vurulmuş Deviddir. Qızını "sevgi xəstəliyi"ndən qurtarmaq üçün atası onu Parisə aşpazlıq məktəbinə oxumağa göndərir.

Bir neçə il sonra o, evə incə, zərif, mədəni bir gözəl kimi qayıdır. Bu illər ərzində onun hissləri keçməyib. İndi isə artıq Devid də qızı sevir. Pis oğulun uğurlu evliliyi hesabına biznesin ailəlikcə genişləndirilməsi planı təhlükə altındadır. Böyük qardaş mərdliklə zərbəni öz üzərinə götürməyə və arzu etmədiyi qızın qayğısına qalmağa hazırdır.

## Mükafatlar

### [[1955]]-ci ilin "[[Oskar mükafatı|Oskar]]" mükafatı:

:Ən yaxşı kostyumlara görə – Edit Hed

### [[1955]]-ci ilin "[[Qızıl Qlobus mükafatı|Qızıl qlobus]]" mükafatı:

:Ən yaxşı ssenari – Billi Uaylder, Semuel Teylor, Ernest Leman

### [[1954]]-cü ilin [[Amerika Birləşmiş Ştatları|ABŞ]] kinotənqidçi şurasının milli mükafatı:

:İkinci planda ən yaxşı aktyor – Con Vilyams

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Ssenari müəllifləri :** Billi Uaylder, Semuel Teylor, Ernest Leman
:**Rejissor :** Billi Uaylder
:**Operator :** Çarlz Lanq
:**Bəstəkar :** Fridrix Hollander
:**Prodüser :** Billi Uaylder

### Rollarda

:Odri Hepbern – Sabrina Feyrçayld
:Hamfri Boqart – Laynus Lerrabi
:Uilyam Holden – Devid Lerrabi
:Volter Hempden – Oliver Lerrabi
:Con Vilyams – Tomas Feyrçayld
:Marta Hayer – Elizabet
:Ellen Korbi – miss MakKardl
:Nella Uoker – Mod Perrabi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
* Reel Classics page includes a ''Sabrina'' poster and Hepburn's photo from the film
Həqiqi dövlət ədliyyə müşaviri

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən təsdiq edilmiş "Ədliyyə işçilərinin rütbə dərəcələri" və "Prokurorluq orqanlarının işçilərinin fərqlənmə nişanları və xüsusi geyim formasının təsviri haqqında" qanunlara əsasən Ədliyyə və Prokurorluq orqanları işçilərinə verilən ali xüsusi rütbədir.

Həqiqi dövlət ədliyyə müşavirinin poqonunun üzərində 40&nbsp;mm diametri olan qabarıq şəkilli qızılı rəngli lifdən Azərbaycan Respublikasının Dövlət gerbi, ondan aşağı hissədə diametri 40&nbsp;mm olan qabarıq şəkilli səkkizguşəli ulduz hörülür. Poqonun aşağı kənarından ulduzun mərkəzinə qədər olan məsafə 45&nbsp;mm, gerb ilə ulduzun mərkəzləri arasındakı məsafə isə 65&nbsp;mm olur.

Poqonlar pencəyə, paltoya, plaşa və köynəyə bərkidilir. Həqiqi dövlət ədliyyə müşaviri poqonları mahud astar üzərində xüsusi toxunmuş gümüşü rəngli liflərdən hazırlanır.

## Azərbaycan Respublikasının həqiqi dövlət ədliyyə müşavirləri
# 16 oktyabr 1992 — İxtiyar Əlibala oğlu Şirinov — Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru (1992–1993). 14 sentyabr 1993-cü ildə məhrum edilib.
# 9 noyabr 1993 — Əli Ömər oğlu Ömərov — Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru (1993–1994).

## Həmçinin bax

* Ordu generalı (Azərbaycan)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Monako Vill

**Monako Vill** () — Monakonun paytaxtı. Şəhər ölkənin sentrin cənubda, Aralıq dənizin sahilində yerləşir.

## İstinadlar
The Black Eyed Peas

**The Black Eyed Peas** — Los Anceles şəhərində yaradılan ABŞ musiqi qrupu. 2009-cu ildə qrupun üzvləri: üzvləri will.i.am, apl de ap, Tabbo və Fergie-dir. 2003-cü ildə işıq üzü görən Elephunk albomundan sonra qrup təxminən 27 milyon albom və track satışına nail olub.

## Albomları

**"A.T.B.A.N. klann" adı ilə:**
* Grass Roots 1992

**"The Black Eyed Peas" adı ilə:**
* Behind the Front (1998)
* Bridging the Gap (2000)
* Elephunk (2003)
* Monkey Business (2005)
* Renegotiations: The Remixes (2006)
* The E.N.D (Energy Never Dies) (2009)
* The Beginning (2010)
Oaxaka

thumb|250px|Oaxaka ştatı
**Oaxaka** — Meksikanda ştat. Mərkəzi Oaxaca de Juárez şəhəridir.

## İstinadlar
Monte-Karlo

**Monte-Karlo** (; Moneqassca Monte-Carlu) — Monako rayonu.

## Qalereya


Fayl:Монако, Франция. Казино в Монте-Карло.jpg|Kazino
Fayl:Monte Carlo Casino.jpg| Kazino *Monte Karlo*
Fayl:Hotel Paris Monaco.jpg| Hotel de Paris



## İstinadlar
Cahangir xan Xoyski

**Xoyski Cahangir xan İskəndər xan oğlu** () — Azərbaycan hüquqşünası, hüquq məsləhətçisi, 1908–1909-cu illərdə Gəncə Şəhər Dumasının deputatı.

## Həyatı
Cahangir xan İskəndər xan oğlu Xoyski, Sankt-Peterburq Universitetinin hüquq fakültəsini qurtarıb. Titulyar müşavir. Nuxa məhkəməsində hüquq məsləhətçi, tərcüməçi vəzifəsində işləyib. 1907–1909-cu illərdə Gəncə Şəhər İdarəsində hüquq borosunda hüquq məsləhətçisi, 1908–1909-cu illərdə Gəncə Şəhər Dumasının deputatı seçilmişdir.

## Ailəsi
Cahangir xanın həyat yoldaşı Səltənətbəyim xanım olmuşdur. Onların dörd övladı vardı: Əmiraslan xan (1885–1954), Sarabəyim xanım (1888–1942), Sehranbəyim xanım (1892–1964), Teymur xan (1895-?). Cahangir xan 1920-ci ildə Gəncədə vəfat edib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Xoyskilər
Yad (roman)

**Yad** () – Fransa yazıçı Alber Kamü tərəfindən yazılmış roman.

## Məzmun
Əhvalatdakı hər şey çox qısa bir zamanda baş verir. Əlcəzairdə, təsadüf nəticəsində, bir ərəbi öldürən orta təbəqədən olan bir fransız, özünü addım-addım ölümə aparan müddəti laqeyd şəkildə izləyir.

Roman boyu başqalarının adı xatırlandığı halda əsərin qəhrəmanının adını verilmir.

Romanın qəhrəmanı həyata və öz fəaliyyətinə yadlaşıb. Ancaq bu yadlaşmanın Alber Kamü üçün Marksist yadlaşma təlimi ilə əlaqəsi olmadığını vurğulamaq lazımdır.

Buradakı yadlaşma Kamünün məşhur "absurd" fəlsəfəsindən doğur.

Qəhrəmanın dediyi "hər kəs bilir ki, həyat yaşamaq zəhmətinə dəyməyən bir şeydir, əslində 30, ya da 70 yaşında ölməyin fərqli olmadığını mən də bilirdim, çünki hər iki halda çox təbii olaraq başqaları yenə yaşayacaqlar və bu minillərlə davam edəcək (…)

İnsan madam ki öləcək, bunun necə və nə zaman olacağının əhəmiyyəti yoxdur", – sözləri, müasir nihilizmin absurd anlayışı əsasında araşdırılmasıdır.

## Azərbaycan dilinə tərcümələr
Alber Kamünün "Yad" romanı Qanun Nəşriyyatı tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə edilmişdir (ISBN 2000110844639). Güney Azərbaycanda urmiyalı yazıçı Hüseyn Vahidi tərəfindən 2016-cı ilin ilk aylarında "Yabançı" () adı ilə Azərbaycan dilinə tərcümə edilmişdir.

## Həmçinin bax
* XX əsrin 100 kitabı (Le Monde)

## İstinadlar
Marsel Prust

**Valentin Lui Jorj Ejen Marsel Prust** (; ) — Fransa romançısı, esseçisi və tənqidçisi. Onun ən məşhur əsəri 1913-1927-ci illər aralığında yazdığı, yeddi cilddən ibarət *[[İtirilmiş zamanın axtarışında]]* () romanıdır. O, 20-ci əsrin ən nüfuzlu yazıçı və tənqidçilərindən biri kimi qəbul edilir.

## Həyatı
Marsel Prust 1871-ci ildə, Fransa-Rusiya müharibəsinin "Frankfurt" müqaviləsi əsasında rəsmən bitdiyi gün Parisdə dünyaya gəlir. Atası əslən fransız olub, anası isə kübar yəhudi nəslindən idi. Asma xəstəliyi onu ömrünün sonuna qədər təsiri altında saxlayır. 11 yaşlı Prust liseyə yazılır, lakin təhsili də xəstəliyi üzündən yarımçıq qalır.
Bunlara baxmayaraq, Prust ədəbiyyat bacarığı ilə önə çıxmağı bacarır və təhsilinin son ilində mükafat alır.
Anasına son dərəcə bağlı olan bu zəif oğlan ana quzusu görünüşü ilə atasının əsəblərinə toxunur.
Atasının karyera sahibi olması istəkləri səbəbiylə Prust işləməyə başlayır. Lakin ömürlük xəstəliyə məhkum adı aldıqdan sonra bu işi də buraxır. Əslində, Prust çox tənbəl və kifayət qədər səbirli insan olub. Günlərlə otağından bayıra çıxmayan yazıçı, anasının vəfatından sonra daxili mühacirətə gedir. Marsel dərin fəlsəfi düşüncəli insan idi. Onu sağlığında ədəbiyyat dünyasının yarısı parlaq bir yazar, digəri isə dərk edilməyəcək qədər dərin yazıçı hesab edirdi. Prust Avropada ən çox sitat gətirilən romançıdır. Çox fərqli bir həyat tərzi yaşayan Prust gündüzlər yatar, gecələr isə romanlarını tamamlayardı. Bəzən hər hansısa bir əsərinə görə aylarla evdən bayıra çıxmazmış. Onun əlyazması fransız dilində yazılmış "İtirilmiş zamanın axtarışında" adlı 7 cilddən ibarət romanı Prustun ölümünə qədər özü tərəfindən fasiləsiz olaraq dəyişdirilib. 4800 səhifəlik bu romanı oxumaq, həqiqətən də, səbir tələb edir. Ona görə də, britaniyalıların oxumadıqlarını etiraf etməyə utandıqları kitablar arasında "İtirilmiş zamanın axtarışında" kitabı da var. 1900-1905-ci illərdə ailəsi və bütün həyatı dəyişdi. 1903-cü ilin fevral ayında  Prustun böyük qardaşı Robert evləndi. Həmin ilin noyabr ayında atası öldü. Amma bununla bitmədi. 1905-ci ilin sentyabr ayında  anası da öldü. Anası ölümündən öncə ona  miras qoymuşdu. (6 milyon dollar və aylıq 15.000 dollarlıq sabit gəlir.) Ancaq Prust bu illərdə xəstəliyi səbəbindən ciddi şəkildə zəifləmişdi.

### Ölümü
Prust son üç ilinin demək olar ki hər gününü yataq otağında keçirdi. Gündüzlər yatar, gecələr romanını tamamlamaq üçün çalışırdı.1922-ci ildə plevmaniya xəstəliyi tutan bu tənha insan elə ənənəsinə sadiq şəkildə - evdə tək yazı yazarkən dünyasını dəyişib.

## İstinadlar
2014

## Hadisələr
* Azərbaycan Respublikasında "Sənaye ili".
* 1 yanvar — Latviya rəsmi Avro valyutası qəbul edir və XVIII Avrozona ölkəyə çevrilir.
* 7 fevral — 23 fevral — 2014 Qış Olimpiya Oyunları Rusiyanın Soçi şəhərində keçirilir.
* 13 fevral — Belçika hər hansı bir yaş məhdudiyyətlər olmadan euthanasia qanuniləşdirmək üçün dünyada ilk ölkə olur.
* iyul — Airtight Games
* Kəlağayının UNESCO-un qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilməsi.
* 19 dekabr — Azərbaycan alimlərinin I Qurultayı keçirilmişdir
* 23 dekabr — Azərbaycanda yeni bələdiyyə seçkilərinin keçirilməsi.
* 26 dekabr — Bakıda Cənubi Qafqazda ən iri məscidin — Heydər məscidinin istifadəyə verilməsi

## Doğumlar

## Vəfatlar
* 5 yanvar – Eysebio – Portuqaliya futbolçusu.
* 7 yanvar – Ran Ran Şou – Honq-Konq kinorejissoru və sahibkar (d.1907)
* 9 yanvar
** Amiri Baraka – Amerika şairi (d.1934)
** Deyl Mortensen – Amerika Nobel iqtisadçısı (d.1939)
* 10 yanvar – Zbiqnev Messner – Polşa Xalq Respublikasının 9-cu baş naziri (d.1929)
* 11 yanvar
** Vüqar Həşimov – Azərbaycan şahmatçısı.
** Ariel Şaron – İsrail siyasətçisi.
* 14 yanvar – Mae Yanq – Amerika professional güləşçisi (d.1923)
* 15 yanvar – Con Dobson – Amerikalı həvəskar astronom (d.1915)
* 16 yanvar – Hiroo Onoda – Yapon ordusu zabiti (d.1922)
* 19 yanvar – Aslan Qəhrəmanlı – Azərbaycan yazıçısı.
* 20 yanvar – Klaudio Abbado – İtalyan dirijoru (d.1933)
* 23 yanvar – Ris Ortolani – İtaliya kino bəstəkarı (d.1926)
* 25 yanvar – Dyula Saks – Macarıstanın şahmat qrossmeysteri (d.1951)
* 26 yanvar – Xose Emilio Paçeko – Meksika şairi və yazıçısı (d.1939)
* 27 yanvar – Pit Siger – Amerika müğənnisi, söz yazarı və musiqiçi (d.1919)
* 27 yanvar – Məhəbbət Kazımov – Azərbaycanın əməkdar artisti.
* 31 yanvar – Mikloş Yanço – Macarıstanın rejissoru (d.1921)
* 1 fevral – Luis Araqones – İspaniya futbolçusu və məşqçisi.
** Maksimilian Şell – Avstriya-İsveçrə aktyoru (d.1930)
* 2 fevral – Filip Seymur Hoffman – Amerikan aktyoru (d.1967)
* 3 fevral
** Luiza Bro – Amerikalı tennisçi (d.1923)
** Fil Everli – Amerika müğənnisi (d.1939)
* 10 fevral – Şirli Templ – ABŞ aktrisası.
** Stüart Holl – Yamayka ingilis sosioloq (d.1932)
* 12 fevral – Sid Sizar – Amerika aktyoru (d.1922)
* 13 fevral – Ralf Ueyt – ABŞ aktyoru.
* 20 fevral – Firəngiz Şərifova – Azərbaycan aktrisası.
* 24 fevral – Tofiq Abdin – Azərbaycan şairi, publisist və tərcüməçisi.
* 15 mart – Hüseyn Dərya – Azərbaycan repçisi.
* 17 aprel – Qabriel Qarsiya Markes – kolumbiyalı yazıçı, jurnalist və siyasi xadim.
* 25 aprel – Tito Vilanova – Barselona Futbol Klubunun futbolçusu və məşqçisi.
* 3 may – Aqşin Əlizadə – görkəmli Azərbaycan bəstəkar (d.1937)
* 4 may – Tatyana Samoylova – Sovet aktrisası.
* 20 may – Nəriman Quliyev – Azərbaycanın görkəmli fiziki, akademik.
* 14 mart — Asəf Nadirov — AMEA-nın həqiqi üzvü.
* 28 aprel — Bayram Bayramov (kəşfiyyatçı) — 123-cü alayın kəşfiyyat bölüyünün komandiri.
* 5 fevral — Suzan Basso — 1998-ci ilin avqustunda həyat siğortası pulu üçün öldürülən əqli qüsurlu Lui "Buddi" Mussonun işğəncə və qətlində mühakimə olunan 6 müttəhimdən biri olan amerikalı qadın.

## İstinadlar
Monte-Karlo (film, 2011)

**Monte-Karlo** () — 2011-ci ilin melodram elementli romantik komediya.

## Məzmun
Qreys (Selena Qomez), ögey bacısı Meq (Leyton Mister) və yaxın dostu Emma (Keti Kessedi) Parisə səyahətə uçurlar. Parisdə Qreysı böyük miraslı Britan qızla səhv salırlar. Bu rəfiqələrə Monte-Karloya (Monako) uçmağa imkan verir...

## Maraqlı faktlar
* Əvvəldən filmdə baş rollarda Nikol Kidman və Culiya Roberts oynamalıdılar, amma sonra prodüserlər daha cavan aktrisaları çəkmək istədilər.
Dodekanes türkləri

**Dodekanes türkləri** — 1911-1912-ci illər İtaliya-Türkiyə müharibəsi nəticəsində italyan işğalına məruz qalan Dodekanes adaları 1947-ci ildə Yunanıstana verildi. Yerli türklər Yunanıstan vətəndaşı halına gəlmiş və hazırda bu adalarda təxminən 5 000 türk əsilli şəxs yaşayır. Haqqında danışılan türk icması xüsusilə Rodos və Kos adalarında sıx məskunlaşdıqları üçün Rodos türkləri (3000 nəfər) və ya Kos türkləri (2000 nəfər) də adlandırılırlar. Bundan başqa, *adalılar* ifadəsi də istifadə edilir, yaxud bəziləri bura Krit adasından köçdükləri üçün mədəniyyət bənzərlikləri səbəbi ilə kritlilər adlandırılır.

## Tarix

İtaliyanın əlinə keçdikdən sonra adalardakı yunanlar Yunanıstan ilə birləşməyi tələb etsələr də, türklər Osmanlıya qatılmağı, bu da olmasa, İtaliyanın suverenliyində qalmaq istəyirlər. Bu istiqamətdə 1919-ci ildə "Rodos və İstanköy Müdafa-i Hüquq-i İslamiyyə" Cəmiyyətini qururlar.

### Rodos türkləri
1923-cü ildə Dodekanes adaları İtaliyanın nəzarətində olduğu üçün adalardakı türklər və yunanlar Türkiyə ilə Yunanıstanla arasındakı əhali mübadiləsinə məruz qalmamışdılar. Amma yenə də Türkiyəyə köçmək istəyənlər Atatürkün əmri ilə əvvəl Fəthiyəyə, sonra isə Marmarisin Turqutköy, Dəlikliyol bölgəsinə yerləşdirilmişlər.

### İstanköy türkləri
1522-ci ildə, Osmanlı fəthi sonrası saymaya görə Narince (Narence) 'də 17 məhəllə-505 xana, Pili'de 8 məhəllə-404 xana və Kefaroz'da 4 məhəllə-216 xana Rum vardır. Adanın Türkleştirilmesi üçün 79 könüllü Türk xanası, Narinceye yerləşdirilir. Zaman içində məskən siyasəti çərçivəsində müxtəlif başqa qruplarda namizədə yerləşdirilir. Məsələn, 1892-ci ildə şərqdən Hemond Aşireti bir qismi İstanköye olmaq üzrə Ege adalarına yerləşdirilir. Bir başqa əhəmiyyətli məskən hadisəsi isə Giritli muhacirlerdir. İstanköy və Rodosa cəmi 1.430 Girit mühacir iskân etdirilmişdir. Eyni zaman ada kimi Osmanlı səlahiyyətlilər və ailələri üçün sürgün yeri idi.

## İstinadlar
2016

## Hadisələr
* 2016 Yay Olimpiya Oyunları
* UEFA Avropa Kuboku 2016
*1 aprel - Aprel döyüşləri baş vermişdir.
* 17-19 iyun — Azərbaycanda ilk dəfə Bakı Şəhər Halqasında Formula-1 yarışı keçirilmişdir.
* 18 iyul — ANS televiziyası və ANS ÇM radiosunun fəaliyyətinin dayandırılması.
* 26 sentyabr — Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında dəyişikliklər edilməsi haqqında Referendum
*3 sentyabr — Azərbaycanın əlilliyi olan və olmayan aktyorlardan ibarət ilk inklüziv teatrı yaradılıb - ƏSA Teatrı

## Doğumlar

## Vəfatlar
* 9 yanvar — Zəlimxan Yaqub, Azərbaycanın xalq şairi.
* 10 yanvar — Devid Boui, "Qlam Rokun Kralı" ləqəbli ingilis müğənni, bəstəkar, aktyor və prodüser.
* 14 yanvar —  Alan Rikman, ingilis aktyor.
* 29 yanvar — Musa Mirzəyev, Azərbaycanın xalq artisti, bəstəkar.
* 25 fevral —İlhamə Quliyeva, Azərbaycanın xalq artisti, müğənni.
* 27 fevral — Fərəcullah Sələhşur, İran kinorejissoru.
* 7 mart — Arif Qasımov, Azərbaycan aktyoru.
* 8 mart — Fikrət Əliyev, Azərbaycan kinorejissoru.
* 22 mart — Maqsud İbrahimbəyov, Azərbaycanın xalq yazıçısı.
* 25 mart — Tofiq İsmayılov, Azərbaycan kinorejissoru.
* 25 mart — Aşıq Məhəmməd Sadaxlı, Azərbaycan aşığı.
* 4 may — Söhrab Tahir, Azərbaycanın xalq şairi.
* 4 iyun — Aleksandr Qlezer, tanınmış yazıçı və kolleksiyaçı.
* 5 iyun — Aleksey Jarkov, Sovet, Rusiya teatr və kino aktyoru.
* 19 iyun — Anton Yelçin, yəhudi əsilli amerika aktyoru.
* 5 iyul — Abbas Kiarostami, İranlı rejissor və ssenarist.
* 29 avqust — Cin Uaylder, ABŞ aktyoru.
* 31 avqust — Oqtay Zülfüqarov, Azərbaycan bəstəkarı.
* 9 oktyabr — Anje Vayda, Polşanın tanınmış kino və teatr rejissoru.
* 13 oktyabr — Bhumibol Adulyadey, 1950-ci ildən (faktiki 1946-cı ildən) Tailand kralı.
* 14 oktyabr — Aleksandr Syomin,  Sovet futbolçusu.
* 25 oktyabr — Karlos Alberto Torres, keçmiş Braziliya futbolçusu, mərkəz müdafiəçisi.
* 26 noyabr — Fidel Kastro, Kuba inqilabçısı.
* 19 dekabr — Andrey Karlov, Rusiya Federasiyasının Türkiyə Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri.
* 22 dekabr — Muxtar Maniyev, Azərbaycan kino aktyoru.
* 25 dekabr — Ağaxan Abdullayev, Azərbaycan xanəndəsi.
* 25 dekabr — İlyas Tapdıq, Azərbaycan şairi.
* 25 dekabr — Corc Maykl, Böyük Britaniya müğənnisi.
* 26 dekabr — Məşədixanım Nemətova, Azərbaycanın görkəmli tarixçi alimi.

## İstinadlar
Piri Mürsəlzadə

**Piri Mürsəlzadə** və ya **Pirqulu Mürsəlov** () — azərbaycanlı jurnalist, siyasətçi, repressiya qurbanı. Müsavat Partiyasının Gənclər qolunun rəhbəri, "Səda" və "Azərbaycan" qəzetlərinin müxbiri.

Aprel işğalından sonra bolşeviklər tərəfindən həbs edilərək güllələnib. Məmməd Əmin Rəsulzadə özünün "Azərbaycan Cümhuriyyəti" kitabında onu "istiqlal şəhidi" adlandırıb.

## Haqqında
Piri Babaverdi oğlu Mürsəlzadə 1892-ci ildə Bakının Binəqədi kəndində anadan olub. Bakı Real məktəbini bitirib. Bir müddət Binəqədi kəndində müəllimlik edib.

1910-cu ildə Haşım bəy Vəzirov Səda mətbəəsini qurub. Piri Mürsəlzadə də bu mətbəədə çap olunan qəzetlərdə əvvəlcə tərcüməçi daha sonra isə jurnalist kimi fəaliyyət göstərib. "Səda" qəzetində fəaliyyət göstərdiyi vaxt 1911-ci il martın 18-də hökumət əleyhinə təbliğatda təqsirləndirilərək bir neçə qəzetin jurnalistləri ilə birlikdə jandarma tərəfindən həbs olunub. Qəzetin redaksiyasında axtarış aparılıb bir neçə ay sonra isə qəzet bağlanıb. Cəzasını çəkmək üçün Bayıl həbsxanasına göndərilib. 1911-ci il aprelin 9-da həbsdən azad edilib. Həbsdən buraxılsa da jandarma tərəfindən daim təqib olunub.

Məmməd Əmin Rəsulzadə ilə tanış olduqdan sonra 1917-ci ildə Müsavat Partiyasının Gənclər qolunun üzvü daha sonra isə rəhbəri olub. 1917-ci ildə məhəlli hökumətin təşkilində kömək etmək məqsədilə Bakıdan Türküstana göndərilən 3 nəfərdən biri olub. Burada Ümum-Rusiya Müəssislər Məclisinə Səmərqənd dairəsindən üzv seçilib. Bir müddət fəaliyyət göstərdikdən sonra Bakıya geri qayıdıb.

1918-ci ildə Azərbaycan Cümhuriyyəti qurulduqdan sonra dövlətin rəsmi mətbu orqanı olan Azərbaycan qəzetinin əməkdaşı olub. Qəzetdə "Piri" imzası ilə yazılar yazıb.

1919-cu il iyunun 13-də Denikin təhlükəsi əleyhinə Bakıda mitinq keçirilib. Müsavat Partiyası adından çıxış edən Piri Mürsəlzadə bütün təşkilat üzvlərinin Azərbaycanın müstəqilliyini qorumağa hazır olduğunu bildirib.

1920-ci ildə Azərbaycan Cümhuriyyətinin müstəqilliyinin müttəfiq dövlətlər tərəfindən tanınması xəbərindən sonra yanvarın 14-ü bütün dövlət müəssisələrinin qulluqçuları üçün qeyri-iş günü elan edilib. Həmin gün parlamentin təntənəli iclası, hərbi parad, mitinq və nümayişlər keçirilməsi keçirilib. Piri Mürsəlzadə də mitinqdə çıxış edərək sülh konfransının işindən ətraflı bəhs edib.

Aprel işğalından sonra Həbib Cəbiyev tərəfindən həbs olunaraq 1920-ci ildə güllələnib. Qəbrinin yeri bilinmir. Ədəbiyyatşünas, şair Əmin Abid Gültəkinin yazdığına görə Piri Mürsəlzadə Qum adasında güllələndikdən sonra cəsədi dənizə atılıb.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə özünün "Azərbaycan Cümhuriyyəti" kitabında onu "istiqlal şəhidi" adlandırıb.

## Şəkil

## İstinadlar
II Fəribürz

**II Fəribürz** – Şirvanşahlar dövlətinin iyirmi üçüncü hökmdarı, Şirvanşah II Əfridunun oğlu.

## Fəaliyyəti

Bəzi tədqiqatçılar Şirvanşahlar arasında II Fəribürzün olmasına şübhə ilə yanaşmışlar. II Fəribürz ibn II Əfridunun hakimiyyət dövründən akademik Dorna məlum olmayan bu Şirvanşahın mövcudluğunu qəti təsdiq edən sikkələr qalmışdır. Sikkənin üz tərəfində ənənəvi dini rəmz və xəlifə ən-Nasirlidin Allahın (h.575-622) (1180-1225)-ci illər) adı, əks tərəfində isə *"əlməlik, əl-adil Cəlal əd-Dünya və-d-Din Fəribürz ibn Əfridun ibn Mənuçöhr, Şirvanşah"* sözləri həkk olunmuşdur. Şirvanşahın adında sülalənin ən görkəmli nümayəndələrindən sayılan, sonralar tarixçilərin adına "*böyük*" təşbehi qoşduqları III Mənuçöhrün nəslindən olmasının qeyd edilməsi nəzərə çarpır. Mənuçöhrün ölümündən sonra gələn bütün Şirvanşahlar öz sikkələrində onun nəslindən olduqlarını göstərməyə başlamışlar. II Fəribürzün sikkələrində dəbdəbəli əl-adil, Cəlal əd- Dünya və-d-Din ləqəblərinin və Şirvanşah titulunun peyda olması sonuncu səlcuq sultanları ilə Eldəgəzlər arasında müharibələr getdiyi XII əsrin 90-cı illərində Şirvanşahın müstəqil olduğunu göstərir. XII əsrin 40-cı illərində Azərbaycanda yeni güclü Eldəgəz Atabəyləri sülaləsi bərqərar oldu. Qızıl Arslanla (h.582-587 (1187-1191)-ci illər) mübarizə aparan sonuncu səlcuq hökmdarı III Toğrul (h.571-590 (1176- 1194)-cı illər) 1194-cü ildə Xarəzmşah Təkişlə (h.567-596 (1172-1200-cı illər) vuruşmada öldürüldü. Eldəgəz Qızıl Arslan h.587 (1191)-ci ildə ismaililər tərəfindən öldürüldükdən sonra onun qardaşı oğlanları arasında ara müharibələri başlandı. Bu müharibələrdə səlcuqilər və Eldəgəzlərlə mübarizə aparan gürcü hökmdarları da iştirak edirdi. Görünür, Şirvanşahlar bu dövrdə xarici siyasi hadisələrdən və qohumluq münasibətlərində olduqları gürcü hökmdarları ilə ittifaqdan istifadə edərək istər səlcuq sultanlarının, istərsə də Eldəgəzlərin vassalı olmaqdan boyun qaçırırdılar. Ona görə də II Fəribürz ibn II Əfridunun sikkələrində səlcuq sultanının adına rast gəlinmir və Şirvanşahın ləqəb və titulları sadalanır. O, əmisı Şahənşahdan sonra - h.587 (1200/l)-ci ildən 600 (1204)-cü ilədək hökmranlıq etmişdir. Ondan sonra əmisi I Fərruxzad və onun oğlu I Güştasp hakimiyyət sürmüşlər. Şirvanşahlar arasında II Fəribürzün övladlarına rast gəlinmir.

## Ailəsi
*Atası II Afridun ibn Mənuçöhr. Şirvanşah. Öldürülmüşdür.
*Əmisi I Axsitan. Şirvanşah. Taxta varis qoymadan ölmüşdür.
*Əmisi Şahənşah ibn Mənuçöhr. Şirvanşah.
*Əmisi Fəribürz. Atası Mənuçöhrün hakimiyyəti dövründə xəstələnib ölmüşdür.
*Bibisi Alçiçək Sultan. Atası Mənuçöhrün hakimiyyəti dövründə xəstələnib ölmüşdür.
*Əmisi Fərruxzad. Xələfi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Kəsranilər
* Azərbaycan tarixi
Məhəmməd bəy Aslanbəyov

**Məhəmməd bəy Aslanbəyov** — podpolkovnik, Birinci Azərbaycan süvari alayının zabiti.

## Həyatı

Podpolkovnik Məhəmməd bəy Aslanbəyov 1894-cü il martın on altısında Dağıstan vilayətinin Kürə nahiyəsində bəy ailəsində anadan olub. Teymurxan - şura şəhər ədadiyə məktəbində və Tiflisdəki böyük knyaz Mixail Nikolayeviç adına hərbi məktəbdə təhsil alıb.
Hərbi xidmətə 1914-cü il oktyabrın birində başlayıb. 1915-ci il fevralın birində Qafqaz cəbhəsindəki döyüşən orduda əla xidmətinə görə praporşik rütbəsi verilib. Həmin il fevralın yeddisində, yüz əlli beşinci Quba piyada alayına keçirilib.
Noyabrın birində podporuçik, 1916-cı il dekabrın on ikisində isə poruçik rütbəsi alıb. 1918-ci il martın on dördündə birinci Azərbaycan süvari alayında birinci bölüyün komandiri təyin olunub. Həmin il avqustun iyirmi doqquzunda 1207 nömrəli əmrlə ştab-rotmistri rütbəsilə təltif olunub. Bakı cəbhəsində daşnakbolşeviklərə qarşı döyüşlərdə igidliklə vuruşub. Poruçik Məhəmməd bəyin qəhrəmanlığını general Nuru paşa Türkiyənin "Hərb medalı" ilə qiymətləndirib. 1918-ci il iyulun səkkizində Baş Qərargah rəisi, polkovnik Həbib bəy Səlimov Birinci Azərbaycan alayının komandirinə belə bir məlumatla müraciət etmişdir:
"Poruçik Məhəmməd bəy Aslanbəyov özünü alayda yararlı zabit kimi, süvari Azərbaycan alayının bir çox zabitlərindən xeyli yaxşı göstərmişdir. Ona görə də, onun təminat almaq üçün, alaylardan birinə qəbul edilməsi yaxşı olardı.
Alayın bir çox zabitləri Tiflisdə eyş-işrətlə məşğul olduqları halda, o dəstədə yorulmadan çalışır. Əla və çalışqan zabit olduğuna görə mən poruçik Məhəmməd bəy Aslanbəyovu dəstədən buraxa bilmərəm. Çox təəssüflər olsun ki, işə can yandıran belə zabitlər çox azdır. Dəstədəki xidmətdən - kimin işə sadiq olduğu, kiminsə paqon və pul üçün xidmət etdiyi aydın oldu. Namusla xidmət edən zabiti cəzalandırmaq çox acı hal olardı."

## Ordenləri

Arxiv sənədlərindən məlum olur ki, poruçik Məhəmməd bəy Aslanbəyov Birinci Dünya müharibəsi illərində Azərbaycan süvari alayında da namus və qeyrətlə vuruşmuşdur. O, "İgidliyə görə" medalı ilə və "Müqəddəs Anna" ordeninin dördüncü dərəcəsilə (1915-ci il iyulun 25-də), 
"Müqəddəs Stanislav" ordeninin üçüncü dərəcəsilə - bant və qılıncla birgə (1915-ci il dekabrın 20-də), "Müqəddəs Anna" ordeninin üçüncü dərəcəsilə - bant və qılıncla (1916-cı il iyulun on yeddisində), 1918-ci ildə Bakı uğrunda döyüşlərdə göstərdiyi igidliyə görə Türkiyənin "Hərb medalı" ilə təltif olunmuşdur.
## Mənbə

*Şəmistan Nəzirli Topoqraf general İbrahim ağa Vəkilov. Bakı: «Zaman» nəşriyyatı, 2002, 203 səh.

## Həmçinin bax
Konservativ qüvvə

**Konservativ qüvvə** — görülən işi cismin hərəkət trayektoriyasından asılı olmayan, yalnız hərəkətin başlanğıc və son nöqtələrinin vəziyyətindən asılı olan qüvvəyə deyilir. Məs: Ağırlıq qüvvəsi, Elastiklik qüvvəsi, Kulon qüvvəsi.

**Qeyri-konservativ qüvvə** — Görülən işi cismin hərəkət trayektoriyasından asılı olan qüvvə qeyri-konservativ qüvvə adlanır. Məs. sürtünmə qüvvəsi və s.

Konservativ qüvvələr sonrakı xassələrə malikdir:

# Konservativ qüvvələrin gördüyü iş trayektoriyanın formasından asılı deyil.
# Qapalı trayektoriya boyunca hərəkət edən cismə təsir edən konservativ qüvvələrin işi sıfıra bərabərdir: A = 0.
# Konservativ qüvvələrin işi cismin başlanğıc və son vəziyyətlərindən asılıdır.
# Əgər cismə konservativ qüvvə təsir edirsə, onda cisim potensial enerjiyə malikdir.
# Ağırlıq, elastiklik və eletrostatik qüvvələr konservativdir.

## İstinadlar