open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Diyarbəkir döyüşü (1519)

Diyarbəkir döyüşü (1519) Osmanlı Səfəvi arasında olan döyüş. 

## Döyüş əvvəli yaşananlar
1519-cu ildə Sultan Səlim iclas keçirərək Şah İsmayıla qarşı ordu göndərməyi təklif etdi və Azərbaycanca adının “Qəzəli” olduğu deyilən bir sərkərdədən başqa məclisdə hamı razılaşdı. Sultan Səlim bu könülsüz komandiri ora getməyə məcbur edir və Şahzadə Süleymanı onlara bələdçi təyin edir. Şahzadə Süleyman onlara Diyarbəkirə yürüş etməyi əmr edir və onlar Diyarbəkirə daxil olurlar.

## döyüş
Div Sultan (Şah İsmayılın Diyarbəkirə vali təyin etdiyi adam) şaha məktub yazıb onların üzərinə yürüş etmək üçün icazə istədi. Şah bu xəbəri eşidəndə ondan gözləməsini istədi. Şah 18 minlik ordu toplayıb Osmanlının 50 minlik ordusu ilə döyüşə girərək, demək olar ki, hamısını öldürdü. Səfəvilər qələbə qazandıqdan sonra Urfa döyüşü kimi bir çox döyüşlərdə davam edərək əksər yerləri və 42 qalaları geri aldılar.
## həmçinin bax
Tiryaled döyüşü (1517)

## İstinadlar
Rhipidura maculipectus

**Rhipidura maculipectus** — "Rhipiduridae" fəsiləsinə aid bir quş növü. Bu növ, Aru adaları və Yeni Qvineya bölgələrində rast gəlinir. "Rhipidura" cinsindəki 47 növdən biridir.

## Təsvir

Bu orta ölçülü, uzun quyruqlu quş 18-19 sm uzunluğunda və 18-19 qram ağırlığındadır.  Tük rəngi qara ilə ağ ləkələrin qarışığıdır. Çənə və qanadlarda ağ ləkələr və quyruğun ucunda ağ bir işarə vardır. Gözdən bir qədər yuxarıda qısa ağ bir zolaq və boyunda ağ bir ləkə də mövcuddur. Quyruq çox vaxt yuxarıya doğru qaldırılır və açılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Leptocoma aspasia

**Leptocoma aspasia** (*Qara günəşquşu*) — "Nectariniidae" fəsiləsinə aid olan bir quş növü. Şərqi İndoneziya və Yeni Qvineyada yayılmışdır. Təbii yaşayış mühiti subtropik və ya tropik rütubətli düzənlik meşələri və subtropik və ya tropik manqrov meşələridir.

## Təsvir

Qara günəş quşu kiçik bir oxuyan quşdur, uzun aşağı əyilmiş dimdiyə və parlaq rəngli bədənə malikdir. Qara günəş quşunun ömrü təxminən 3,6 ildir. Quşların rənglənməsi erkək və dişi arasında fərqlənir. Erkək qara günəş quşu gecə qarası rəngdədir və üst sinəsində parlaq mavi-bənövşəyi zolaq var. Başında parlaq yaşıl bir tac, qanadları və quyruğu isə mavi parıltılıdır. Bir çox regionda boğaz hissəsi parlaq qırmızı-bənövşəyi rəngdədir, lakin şimala doğru bu rəng mavi parıltıya doğru dəyişir (Molucca və Kay adaları). Dişi qara günəş quşu isə erkəkdən tamamilə fərqli rənglərə malikdir. Onun sinəsi və bədəni yaşıl-sarı rəngdədir. Qanadları və başı qəhvəyi rəngdədir. Şimal ərazilərində dişi qara nektar quşunun rəngi "təsvir edilməyən" xarakter daşıyır: başı kömür rəngli, üst bədəni zeytun-yaşıl, alt bədəni isə sarıdır. Cavan qara günəş  quşu dişiyə bənzəyir, lakin daha aydın sarı boğazı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tinamus osgoodi

**Tinamus osgoodi** — Cənubi Amerikanın And dağlarında rütubətli dağətəyi və dağ meşələrində yaşayan yerli bir quş növü.

## Taksonomiya
Bütün tinamular "Tinamidae" fəsiləsinə və "Palaeognathae" infrasinfinə aiddir. Tinamular infrasinfdə uça bilən yeganə quşlardır, baxmayaraq ki, uçuşları zəifdir. Bütün "paleoqnat"lar qədim uçan quşlardan təkamül edib və tinamular bu quşların ən yaxın müasir qohumudur. Bu tinamu növü ilk dəfə 1949-cu ildə Henri Boardman Conover tərəfindən Perunun Kusko şəhərindən olan nümunə əsasında təsvir edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kruskal-Wallis analizi

**Kruskal-Wallis testi (Kruskal-Wallis H testi)** — Qeyri-parametrik statistik test olub, üç və daha çox qrup arasında fərqlərin olub-olmadığını müəyyən etmək üçün istifadə edilir. Bu test, xüsusilə verilənlər normal paylanmadıqda və ya dispersiyalar bərabər olmadıqda istifadə edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İsanın göyə yüksəlişi

**İsanın göyə yüksəlməsi** və ya **İsanın meracı**
() — Xristianlıqda İsanın Allah ilə birləşməsi və ya Allahın yanına qayıtması hadisəsidir. Bu hadisə, Pasxadan 39 gün sonra və Pasxa orucundan isə 40 gün sonra qeyd edilir. Buna görə də bayram hər zaman cümə axşamı günü keçirilir. Bayramın tarixi ən erkən 30 aprel, ən gec isə 3 iyul tarixlərində qeyd olunur.

Xristian inancına görə, İsanın göyə yüksəlişi, İsanın öldükdən üç gün sonra dirildiyi və bir çox insanlara göründükdən sonra, 40-cı gündə həvarilərə görünüb, Allahın yanına, göyə yüksəlməsi vəziyyətidir.

İsanın meracı bayramının tətil günü olmadığı ölkələrdə, bayram növbəti bazar günü qeyd edilir.

## Tarixi

Eqeriyanın izahına görə, dördüncü əsrin sonunda Yerusəlimdə yaşayan xristianlar, Pasxa dövrünün son günündə hələ də İsanın Göyə Yüksəlişi Bayramını və Pentikost (Müqəddəs Ruhun göndərilməsi) Bayramını bərabər qeyd edirdilər.

IV əsrdən etibarən isə xüsusi bir gündə İsanın Göyə Yüksəlişi Bayramının qeyd edilməyə başlandığı müşahidə edilir. Bu seçilmiş gün, Pasxadan tam olaraq 40 gün sonra idi. "Müqəddəs" 40 rəqəminin əsas əhəmiyyətinə əlavə olaraq, xristianların Pasxadan 40 gün sonra İsanın Göyə Yüksəlişi Bayramını qeyd etməyi seçmələrinin digər səbəbi isə, Elçilərin işləri kitabının 1-ci fəslinin 3-cü ayəsində belə yazılmasıdır: "İsa, ölüm əzabını çəkdikdən sonra bir çox inandırıcı sübutlarla həvarilərə yenidən dirildiyini nümayiş etdirir. Qırx gün müddətində onlara görünərək Allahın hökmranlığı haqqında danışır."

## Katolik liturgiyası

Katolik liturgiyasında, İsanın Göyə Yüksəlişi Bayramının mənası həm İsanın dönüşünü, həm də xristian cəmiyyətindəki daimi varlığını vurğulayır. İsanın cənnətə yüksəlişi həm insanların, həm də İsanın ucaldılması olaraq qəbul edilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* İsanın çarmıxa çəkilməsi
* İsanın dirilməsi
Streff sindromu

**Streff sindromu** — Əsasən görmə və ya emosional stress zamanı uşaqlarda müşahidə olunan bir görmə vəziyyəti.

## Təqdimat
Tez-tez xəstələrdə azalmış stereopsis, dinamik retinoskopiyada böyük akkomodasiya geriliyi və azalmış görmə sahəsi (tubular və ya spiral sahə) müşahidə olunur. Streff sindromu ilk dəfə 1962-ci ildə optometrist Doktor Con Stref tərəfindən "*Non-malingering*" sindromu olaraq təsvir edilib. 1962-ci ildə Doktor Stref və Doktor Richard Apell bu anlayışı genişləndirərək Streff sindromuna yol açan erkən adaptiv sindromu əlavə etdilər. Doktor Stref görmə dəyişikliklərinin oxuma stressi nəticəsində baş verdiyini düşünürdü. Funksional görmə defisiti ilə bağlı taksonomiya üzərində mübahisələr mövcuddur. Bəzi tədqiqatlar Streff sindromunun "retina ganglion" hüceyrələrinin magnoselulyar yolundakı disfunksiyadan qaynaqlana biləcəyini göstərir. Bu hüceyrələr retina sinir hüceyrələrinin yalnız 10%-ni təşkil edir və hərəkət aşkarlanması ilə məşğuldur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rodin muzeyi

**Rodin Muzeyi** — Fransanın Paris şəhərində yerləşən bir incəsənət muzeyidir və əsasən fransız heykəltəraşı Auguste Rodinin əsərlərinə həsr olunmuşdur. Muzey 1919-cu ildə açılmışdır və iki məkan üzərində fəaliyyət göstərir: Parisin mərkəzində yerləşən Hôtel Biron və şəhər kənarında, Meudon, Hauts-de-Seine-də Rodinin keçmiş evi olan Villa des Brillants.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Neqara muzeyi

**Milli Muzey (Malay: Muzium Negara)** — Malayziyanın Kuala Lumpur şəhərində yerləşən, Malayziya incəsənəti, mədəniyyəti və tarixinə həsr olunmuş ictimai muzey. O, Jalan Damansara küçəsində, Perdana Gölü Bağlarının yaxınlığında, KL Sentral stansiyasının qarşısında yerləşir. Muzeyin fasadı həm ənənəvi Malay, həm də müasir üslub elementlərini birləşdirir. O, 31 avqust 1963-cü ildə açılmışdır və Malayziyanın mədəni və tarixi irsinin qorunub saxlanıldığı bir mərkəz kimi fəaliyyət göstərir. and it serves as a repository of Malaysia's cultural and historical heritage.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hydrobates melania

**Hydrobates melania** (*Qara fırtına quşu*) — “Hydrobatidae” (Kaçurkalar / Fırtına quşları) fırtına quşu fəsiləsindən olan kiçik dənizquşu.

Bu quş, əvvəlcə "*Oceanodroma*" cinsində təsnif edilmişdi, lakin sonradan "*Hydrobates*" cinsinə daxil edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ficedula nigrorufa

**Ficedula nigrorufa** və ya **qara-qırmızımtıl milçəkqapan** — Cənubi Hindistanın mərkəzi və cənub Qərbi Ghats, Nilgiris və Palni təpə silsilələrinə endemik olan bir milçəkqapan növü. "Ficedula" milçəkqapanları arasında, kürəyində qırmızımtıl rəngə sahib olması ilə unikaldır və molekulyar tədqiqatlardan əvvəl danquşlar və qaratoyuqlarla əlaqəli olduğu düşünülürdü.

## Həmçinin bax
* Ficedula crypta
* Ficedula hypoleuca
* Ficedula luzoniensis 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tamon Yamaquçi

— İkinci Çin–Yaponiya müharibəsində və İkinci Dünya müharibəsi zamanı Sakit Okean müharibəsində xidmət etmiş Yaponiya İmperiya Donanmasının kontr-admiralı. Yamaquçinin daşıyıcı qüvvəsi Pörl Harbora hücumun bir hissəsi idi. Daha sonra o, Miduey döyüşündə iştirak etmiş və burada *USS Enterprise* və *USS Yorktown* gəmilərindən qalxan təyyarələr tərəfindən zərər görmüş *Hiryū* təyyarədaşıyıcı gəmisi ilə birlikdə batmağı seçərək döyüşdə ölmüşdür.

## İstinadlar
Regina septemvittata

**Regina septemvittata** (*Kraliça ilanı*) — Suilanıkimilər fəsiləsinin Natricinae yarımfəsiləsinə aid zəhərsiz yarı-akvatik bir ilan növü. Bu növ Şimali Amerikaya endemikdir.

## Ümumi adlar

R. septemvittata bir çox ümumi adla tanınır, o cümlədən: zolaqlı su ilanı, qəhvəyi kraliça ilanı, almazbel su ilanı, dəri ilanı, ay ilanı, Şimali Amerika yeddi zolaqlı ilanı, zeytun su ilanı, solğun ilan, kraliça su ilanı, yeddi zolaqlı su ilanı, zolaqlı su ilanı, üç zolaqlı su ilanı, söyüd ilanı və sarıqarın ilanı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
10-cu Türkiyə hökuməti

**X** **Türkiyə hökuməti** və ya **II** **Bayar hökuməti** — Türkiyə Cümhuriyyətində qurulan onuncu hökumət kabinetidir.

## Tarixi
10 noyabr 1938-ci ildə Mustafa Kamal Atatürkün vəfatı və İsmət İnönünün prezident seçilməsinin ardından Cəlal Bayar formal olaraq istehfa verdi və yeni bir hökumət kabinetinin qurulması işinə başladı.

Ancaq 26 mart 1939 tarixli seçimləri bəhanə edərək Cəlal Bayarın anidən istehfa verməsilə kabinet fəaliyyətini dayandırdı.

## Tərkibi

## İstinadlar
Vik Miller

**Vik Miller**() — Amerikalı dilçi. Keresan dilləri və Uto-astek dilləri, xüsusilə Şoşoni və Quarixio üzərində işi ilə tanınırdı. O, həm sinxron təsvir, həm də tarixi dilçilik sahəsində çalışmışdır. Miller 1963-cü ildən vəfatına qədər Yuta Universitetinin Antropologiya Departamentində professor olmuşdur.

Onun geniş yayımlanmamış sahə qeydləri Yuta Universitetində arxivləşdirilmiş və Amerika Yerli Dilləri Mərkəzinin kolleksiyasının mühüm bir hissəsini təşkil etmişdir. Bu qeydlər davam edən tədqiqatlar və dilin dirçəldilməsi üçün istifadə edilmişdir.

## Nəşrləri
*
*
*

## Həmçinin bax
* Ceyms Matisoff
* Marqaret Lenqdon
* Terrens Kaufman
* Uilyam Brayt
* Uilyam Foli

## İstinadlar
11-ci Türkiyə hökuməti

**XI** **Türkiyə hökuməti** və ya **I** **Saydam hökuməti** — Türkiyə Cümhuriyyətində qurulan on birinci hökumət kabinetidir.

## Tarixi
25 yanvar 1939-ci ildə yaxınlaşan seçkiləri bəhanə edən Cəlal Bayarın anidən istehfa verməsinin ardından yeni baş nazir Rəfiq Saydamın rəhbərliyində hökumət kabineti quruldu. Cəmi 2 ay sonra baş tutan seçimlərin ardından hökumət kabineti formal olaraq istehfaya göndərildi və Rəfiq Saydam rəhbərliyində yeni bir hökumət kabineti quruldu.

## Tərkibi

## İstinadlar
Ostqot krallığı

**Ostqot krallığı** rəsmi olaraq **İtaliya krallığı** (, ) — Qərbi Roma imperiyasının süqutundan sonra İtaliya ərazisində (493–553-cü illər) qurulmuş german mənşəli dövlət. Ostqotlar qotların şərq qolunu təşkil edən bir tayfa birliyi olmuşdur və onların dövləti həm Roma irsinin qorunması, həm də german mədəniyyətinin yayılması baxımından böyük rol oynamışdır.

## Tarixi
### Ostqotların mənşəyi və köçləri
Ostqotlar, qot tayfalarının şərq qolu kimi, ilkin olaraq Skandinaviya mənşəli olmuşdur, e.ə. 1-ci minillikdə Baltikyanı regiondan köçərək Qara dəniz sahillərinə və Ukrayna düzənliklərinə yerləşmişlər. Burada onlar Roma imperiyası ilə sıx təmasda olmuş və həm müttəfiq, həm də düşmən kimi çıxış etmişlər. IV əsrin sonunda hunların Avropaya yürüşü zamanı Ostqotlar hunlara tabe oldular və uzun müddət Atilla imperiyasının tərkibində yaşadılar. Atillanın ölümündən sonra (453) Ostqotlar öz müstəqilliklərini bərpa etdilər.

### Krallığın qurulması (493)
V əsrin sonunda Böyük Teodorix Ostqotların lideri olmuşdur. O, Bizans imperatoru I Zeno ilə razılaşaraq İtaliyaya yürüş etmişdir. O zaman İtaliyada Odoakr adlı german sərkərdəsinin rəhbərliyi altında zəif bir rejim hökm sürürdü. Teodorix 493-cü ildə Odoakrı məğlub edib öldürərək Ostqot krallığını qurmuş və Ravenna şəhərini paytaxt etmişdir. Teodorix dövründə krallıq həm daxildə sabitlik, həm də çiçəklənmə dövrü yaşamışdır. Romalı əhali ilə german ostqotlar arasında qarşılıqlı hörmət və əməkdaşlıq təmin edildi. Roma qanunları, idarə sistemi və mədəniyyəti saxlanıldı, yalnız hərbi və siyasi hakimiyyət ostqotlarda idi. Teodorix bizansla, franklarla və visiqotlarla diplomatik əlaqələr qurmuşdur. Kilsə və dövlət arasında tarazlıq saxlanılmağa çalışıldı, baxmayaraq ki, ostqotlar ariçilik (xristianlığın bir təriqi) inancına sahib idilər, Roma əhalisi isə katolik idi.

### Süqutu və Bizans işğalı (526–553)
Teodorixin ölümündən sonra Onun varisləri arasında daxili çəkişmələr başlamışdır. Roma katolik kilsəsi və yerli aristokratiya ostqotlara qarşı çıxdı. Bu fürsətdən istifadə edən Bizans imperatoru I Yustinian, Belisarius və daha sonra Narses adlı sərkərdələri İtaliyaya göndərmişdir. 535–553-cü illərdəki qot müharibələri nəticəsində Ostqot Krallığı süqut etmişdir. Ravenna şəhəri feth edilmişdir. Ostqotlar isə ya məhv edilmiş, ya da assimilasiya olmuşdur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Procopius, *De Bello Gothico*, Volumes I–IV
* Jordanes, *[https://www.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/jordgeti.html De origine actibusque Getarum ("The Origin and Deeds of the Goths")]*, translated by Charles C. Mierow.
* Cassiodorus, *Chronica*
* Cassiodorus, *[https://www.gutenberg.org/ebooks/18590 Varia epistolae ("Letters")]*, at the Project Gutenberg
* Anonymus Valesianus, *[https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Excerpta_Valesiana/2*.html Excerpta, Pars II]*

## Ədəbiyyat

* 
* 

* 
* 
* 

* 

* . Chapters 41 & 43

* 
*
12-ci Türkiyə hökuməti

**XII** **Türkiyə hökuməti** və ya **II** **Saydam hökuməti** — Türkiyə Cümhuriyyətində qurulan on ikinci hökumət kabinetidir.

## Tarixi
26 mart 1939-cu ildə baş tutan seçimlərin ardından hökumət kabineti formal olaraq istehfaya göndərildi və Rəfiq Saydam rəhbərliyində yeni bir hökumət kabineti quruldu. Ancaq baş nazirin vəfatı ilə hökumət kabineti fəaliyyətini dayandırdı.

2 gün boyunca Əhməd Fikri Tüzər tərəfindən baş nazir öhdəlikləri icra edildi və yeni təyin edilən baş nazir Şükrü Saracoğlu tərəfindən yeni hökumət kabineti quruldu.

## Tərkibi

## İstinadlar
Akita Shoten

– Yaponiya nəşriyyatı. Əsasən manqa nəşri ilə məşğul olur.

## Tarixi
"Akita Shoten" nəşriyyatı Teyo Akita tərəfindən 10 avqust 1948-ci ildə qurulmuşdur. Nəşriyyatın baş qərargahı 1973-cü ildə hazırda yerləşdiyi məkana köçürülmüşdür. 1998-ci ilin iyulunda Akita Kitab Mərkəzinin tikintisi tamamlanmışdır.

Nəşriyyat 2016-cı ildə jurnallarının rəqəmsal versiyalarını yayımlamağa başlamışdır. 2023-cü ildə "Akita Shoten" nəşriyyatının ilk tam rəngli və aşağı sürüşdürülərək oxunan vebtun xidməti olan "J-Toon" istifadəyə verilmişdir.

## Fəaliyyət
Nəşriyyatın əsas fəaliyyəti manqa ilə bağlıdır. Nəşriyyat manqa jurnalları, uşaq kitabları və komiks nəşri ilə məşğul olur.

### Manqa jurnalları
Nəşriyyat tərəfindən nəşr olunan manqa jurnalları: "Bōken Ō" (1949–1983), "Weekly Shōnen Champion" (1969-cu ildən), "Monthly Shōnen Champion" (1970-ci ildən), "Princess" (1974-cü ildən), "For Mrs." (1986-cı ildən), "Suspiria" (1987–2012) "Young Champion" (1988-ci ildən), "Mystery Bonita" (1988-ci ildən) "Champion Red" (2002-ci ildən).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
The Dangers in My Heart seriyalarının siyahısı

"The Dangers in My Heart" Norio Sakuray tərəfindən yazılan və illüstrasiya olunan eyniadlı manqa seriyasına əsaslanan anime serialıdır. "Shin-Ei Animation" studiyası tərəfindən çəkilən anime serialının rejissoru Hiroaki Akaqi, prodüseri Kazuki Endo, senaristi Cukki Hanada, personaj dizayneri Masato Katsumata və bəstəkarı Kensuke Uşiodur. Anime serialı manqanın ilk 8 cildini əhatə edir.

Anime serialı çunibyo və tənha sinif şagirdi Kyotaro İçikava ilə sinfin ən populyar qızı Anna Yamada arasında yaranan romantik münasibətlərdən bəhs edir. Kyotaro İçikava vaxtının çoxunu cinayət ensiklopediyaları oxuyaraq keçirir. O, sinfin ən populyar və gözəl qızı olan, modellik və aktrisalıq ilə məşğul olan Anna Yamadanı "öldürməyin" fantaziyasını qurur. Lakin Yamadanı müşahidə etdikcə əslində onun da qəribə bir qız olduğunu görür. Yamada gizlicə yemək yemək üçün məktəb kitabxanasına gəlməyə başlayanda onlar arasında gözlənilməz romantik münasibətlər inkişaf etməyə başlayır.

Anime serialının birinci mövsümü 2 apreldən 18 iyun 2023-cü ilə qədər TV Asahi kanalında yayımlanmış və 12 seriya davam etmişdir. Açılış mahnısı "Yorushika" qrupu tərəfindən ifa olunan  mahnısı, bağlanış mahnısı Kohana Lam tərəfindən ifa olunan  mahnısıdır. İkinci mövsüm 7 yanvardan 31 mart 2024-cü ilə qədər TV Asahi kanalında yayımlanmış və 13 seriya davam etmişdir. Açılış mahnısı "Atarayo" qrupu tərəfindən ifa olunan  mahnısı, bağlanış mahnısı Kohana Lam tərəfindən ifa olunan  mahnısıdır. 2026-cı ilin martında üçüncü mövsüm anons edilmişdir. Üçüncü mövsümün 2027-ci ildə yayımlanması planlaşdırılır.

"Twi-Yaba" spin-off manqasına əsaslanan, hərəsi bir neçə dəqiqə davam edən qısa seriyalardan ibarət anime adaptasiyası 10 dekabr 2023-cü ildə yayımlanmışdır. 20 fevral 2024-cü ildə "YouTube"da "" və "The Danger in My Heart" personajlarının yer aldığı qısa krossover animesi buraxılmışdır. 29 sentyabr 2024-cü ildə anime serialının iki mövsümünün hekayəsini ümumiləşdirən və finaldan sonrakı hekayəyə dair yeni səhnələr ehtiva edən anime filmi anons edilmişdir.

## Mövsümlər

## Seriya siyahısı
### I mövsüm (2023)

### II mövsüm (2024)

## Ev buraxılışı
Animenin seriyaları Yaponiyada Blu-ray və CD cildləri şəklində buraxılmışdır. Hər cildə müəllif Norio Sakuray tərəfindən çəkilmiş xüsusi buklet daxildir.

## İstinadlar
Siqma Boy

**Siqma Boy** () — rusiyalı bloggerlər 11 yaşlı Betsy və 12 yaşlı Mariya Yankovskayanın 4 oktyabr 2024-cü ildə *Rhymes Music* rekord leybl musiqi şirkətində sinql olaraq buraxılmış mahnısı. TikTok-da viral olan və Spotify, YouTube, Shazam, Apple Music və iTunes-da ön sıralarda olmuş mahnıdır. Mahnı Spotify-da o, "Viral 50 qlobal cədvəli"nə liderlik edib.

## Tarixi və buraxılması
Mahnı 4 oktyabr 2024-cü ildə *Rhymes Music* musiqi şirkəti tərəfindən buraxılmışdır. Mahnı Spotify və YouTube musiqi trendlərinə daxil olaraq TikTok-da viral populyarlığı sayəsində bütün dünyada məşhurlaşıb. Spotifyda bir müddət dünya üzrə "Viral 50 qlobal" cədvəlinə liderlik edib.

Mahnını Betsinin atası, bəstəkar Mixail Çertişev və rok ifaçısı Mukka ilə birgə yazıb.

Betsi bir neçə ildir ki, mahnılar yazdırır. Onun "*Simple Dimple Pop It Squish"* mahnısı Asiyada məşhurdur. Mariya Yankovskaya bloggerdir, həmçinin Rusiyanın uşaq telekanalı *STS Kids*-in daimi aparıcısıdır. 19 oktyabr 2024-cü ildə Betsi və Mariya Yankovskaya Super Trend nominasiyasında *CTC Kids SuperLikeShow* mükafatı laureatı olublar. Onlar mükafatlandırma mərasimində səhnədə "Siqma Boy" mahnısını da ifa ediblər.

## Musiqi çartları

## Rəylər
Avropa Parlamentində keçirilən debatlar zamanı Avropa Parlamentinin almaniyalı deputatı Nela Riel qeyd edib ki, yeniyetmələr arasında populyar olan "Siqma Boy" mahnısı "dünyada patriarxal və rusiyayönlü baxışları təbliğ edir". O, həmçinin bildirib ki, Avropa İttifaqı "hətta bu incə sızmalara" belə son qoymalıdır.

Mahnının qadağan edilməsi təşəbbüsünü, məktəbli qızların dəyərlərinə təhlükə olduğu səbəbi ilə Soroka Sorokovanın pravoslav fəallar irəli sürüblər.

Ukrayna Milli Təhlükəsizlik və Müdafiə Şurasının Dezinformasiyaya Qarşı Mübarizə Mərkəzi "Siqma Boy" mahnısını təbliğatda ittiham edərək, Rusiyanın bu mahnıdan "yumşaq güc" vasitəsi kimi istifadə etdiyini bildirib.

2025-ci ilin fevralında Rusiyada "Vətən Müdafiəçisi Günü" ərəfəsində bu mahnı Moskva Hərbi Xorunun ordu üslubunda yenidən ifa edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "Sigma Boy" (official audio) on YouTube
Naxçıvan blokunda sualtı palçıq vulkanı

**Naxçıvan blokunda sualtı palçıq vulkanı**– Bakıdan 95 km cənubda, Kür çayının deltasından 45 km şərqdə, dənizin dərinliyi 79 m-dən 788 m-ə qədər dəyişən kontinental şelfin kənar hissəsində və onun yuxarı yamacında iri palçıq vulkanı aşkar edilib.

## Haqqında
Ölçüsü 10.2*4.8 km olan və üç tərəfdən dik sürüşmə, uçulma pilləsilə hüdudlanan depressiya daxilində palçıq vulkanı qurğuları: sahəsi 14 km2 olan iri yaylanın mərkəzi hissəsində və şimal-şərq hissədə 8 m hündürlükdə, 415 m diametri olan ayrıca təpə müəyyən edilib. 
Yaylanın şərq yamacında 8.9 brekçiya axınları qeyd edilib. Vulkan mürəkkəb fay-qılıc strukturla təmsil edilən antiklinal qırışığın tağ hissəsində yerləşir.

## Həmçinin bax
* Səngi Muğan palçıq vulkanı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Palçıq vulkanları qrupu DTQ
Uilyam Şipli

**Uilyam Şipli**() — Amerikalı dilçi idi, onun əsas tədqiqat sahəsi Şimali Kaliforniyanın artıq yox olmuş Maydu dili idi. O, bu dilin son danışanlarından biri idi.

## Həyatı
Şipley antropoloq və dilçi Alfred Kreberin və dilçi Meri Haasın tələbəsi olmuşdur. 
İkinci Dünya Müharibəsi zamanı o, Berkeleydə ABŞ Ordusu əsgərlərinə Mandarin Çin dilini öyrətmək üçün təşkil olunan proqramın bir hissəsi olmuşdur.
Şipley 1953-cü ildə Maydu ağsaqqalı Maym Benner Qallaqher ilə birlikdə Dağ Maydu dilini öyrənməyə başlamışdır. O, daha sonra Kennet Holbruk ilə əməkdaşlıq edərək Maydu dilini sənədləşdirməyə və yazıya almağa davam etmişdir. Onların əməkdaşlığı Maydu mətnləri və lüğəti kitabının, həmçinin Maydu qrammatikasının hazırlanmasına gətirib çıxarmışdır.
Şipley 1966-cı ildən 1991-ci ilə qədər UC Santa Kruzda dilçilik üzrə professor kimi dərs demişdir. Təqaüdə çıxdıqdan sonra Maydu dili və mədəniyyəti haqqında biliklərin yayılması üçün çalışmalarını davam etdirmişdir. Onun Maydu hekayələrinin tərcümələrindən ibarət "The Maidu Indian Myths and Stories of Hánc'ibyjim" adlı kitabı 1991-ci ildə Heyday Books tərəfindən nəşr edilmişdir.
O, 20 yanvar 2011-ci ildə pnevmoniya ilə bağlı ağırlaşmalar səbəbilə vəfat etmişdir. Şipley ssenarist Maykl Şipleyin atası idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Photographs of William Shipley from the UC Santa Cruz Library's Digital Collections
Azərbaycan Dəniz Nəqliyyatı İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsi

**Azərbaycan Dəniz Nəqliyyatı İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsi  (DNİHİRK)** – Azərbaycan Dəniz Nəqliyyatı İşçiləri Həmkarlar İttifaqı 1906-cı ildə “Dənizçilərin Həmkarlar Cəmiyyəti” adı ilə təsis edilib. Azərbaycan Dəniz Nəqliyyatı İşçiləri Həmkarlar İttifaqı 12 mart 1993-cü ildə Ədliyyə Nazirliyində dövlət qeydiyyatına alınmış Azərbaycan Su Nəqliyyatı İşçiləri Həmkarlar İttifaqının hüquqi varisidir. Komitə Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin 5 ilk həmkarlar ittifaqı təşkilatını birləşdirir və 8263 üzvü var. Komitənin ali orqanı beş ildən bir çağırılan qurultaydır. Qurultaylararası dövrdə rəhbər orqan ildə bir dəfədən az olmayaraq çağırılan plenumdur. Plenumlararası dövrdə isə Rəyasət heyətidir. Həmkarlar ittifaqı 1992-ci ildən Beynəlxalq Nəqliyyat Federasiyasının və Beynəlxalq Su Nəqliyyatı İşçiləri Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının üzvüdür.

## İstinadlar
Lənkəran Şəhidlər Xiyabanı

**Lənkəran Şəhidlər Xiyabanı** — Lənkəran şəhərində Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olanların dəfn olunduğu məzarlıq.

## Tarixi
Lənkəran Şəhidlər Xiyabanı 1990-cı illərin əvvəllərində, Sovet İttifaqının süqutundan sonra, Azərbaycanın müstəqilliyin bərpası uğrunda apardığı mübarizə nəticəsində şəhid olan qəhrəmanların xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə salınmışdır. Xiyabanda əsasən Birinci Qarabağ müharibəsi, 20 yanvar faciəsi və Talış-Muğan böhranı zamanı həlak olmuş lənkəranlı qəhrəmanlar dəfn olunmuşdur. Həmçinin burada 3 lənkəranlı Milli Qəhrəman – Etibar Əliyev, Soltanağa Bayramov və Paşa Təhməzov dəfn olunmuşdur.

## İstinadlar
Bakirə intiharları

**Bakirə intiharları** () — Sofiya Koppolanın rejissor kimi ilk tammetrajlı filmi, atası Frensis Ford Koppolanın prodüserliyi ilə 1999-cu ildə ekranlara çıxmış psixoloji-romantik dram.

Ekran əsəri Ceffri Yevqenidisin 1993-cü ildə qələmə aldığı eyniadlı debüt romanı əsasında çəkilib. Süjet xətti 1975-ci ildə Detroytun varlı məhəllələrindən birində məskunlaşmış beş yeniyetmə bacının həyatını əks etdirir.

1998-ci ildə Torontoda lentə alınan filmin musiqi tərtibatının müəllifi fransız elektron musiqisi qrupu "*Air*"dir. Bu film Sofiya Koppola ilə Kirsten Danstın ilk yaradıcılıq əməkdaşlığı idi, rejissor sonrakı əsərlərində də akrtisanı baş rollara dəvət edib.

"*Bakirə intiharları*" 1999-cu ildə Kann kinofestivalında nümayiş olunub, 2000-ci il aprelin 21-də ABŞ-də məhdud sayda kinoteatrlarda göstərilməyə başlayıb, may ayında isə ölkə miqyasında ekranlara çıxıb. Tənqidçilər aktyorların oyununu, rejissor işini, vizual üslubu və saundtreki xüsusi qeyd edərək filmə müsbət rəy veriblər. Yeniyetmə narahatlığının lirik təsviri baxımından təqdir edilən əsər, artıq kult filmlər sırasındadır.

2015-ci ildə "Entertainment Weekly" jurnalı filmi "Ən yaxşı 50 məktəb filmi" siyahısında 39-cu yerə layiq görüb.

## Təsvir
1970-ci illərdə baş verən bu əhvalat, beş bacının sirli-sehrli dünyasını açır bizə. Lisbon qızlarından birinin özünə qəsd etmək istəyi elə bir hadisələr zənciri yaradır ki, təkcə ailəsinin deyil, bütün şəhər camaatının, ən əsası da onlara məftun olan oğlanların zehnindən silinmir. Bu hekayət məhz həmin oğlanların gözü ilə açılır qarşımızda.

Detroyt civarındakı zəngin məhəllədə yaşayan bir qrup kişinin ömrü, bu beş bacıya olan vurğunluqdan alt-üst olur. Hərəsi bir aləm olan bu adamların beyninə elə həkk olunub ki Lisbon bacıları... İndi oturub xatirələrini vərəqləyəndə, o günlərin acısı hələ də canlarından çıxmayıb. Qəribədir, bir vaxtlar uzaqdan-uzağa seyr elədikləri o qızların taleyinə necə bağlanıblar.

## Rollarda

## İstinadlar
Birtəhər keçinmək sənəti

**Birtəhər keçinmək sənəti** () — 2011-ci ildə ekranlara çıxmış ABŞ romantik komediya-dram filmi.

## Təsvir
Məktəbin son sinfində oxuyan, bu vaxtacan əlinə zəhmət görməmiş, içinə qapanıq Corcla məktəbin üzügülər, amma daxili aləmi qarışıq Sallinin yolu kəsişir. Qız oğlanın simasında sanki öz əksini görür.

"İnsan dünyaya təktənha gəlir, təktənha köçür, qalan hər şey illüziyadır" fəlsəfəsini həyat kredosuna çevirən Corc dərs-məktəb məsələlərinə burnunun ucundan baxır. Amma Salli peyda olandan bəri oğlanın məktəbə yolu düşür, adamlarla ünsiyyət qurur. Hələ ki qıza olan meylini etiraf etməyə cürəti çatmasa da, içində nəsə baş verəcəyinə ümid bəsləyir. Direktor və rəsm müəlliminin köməyi ilə məktəbin məşhur məzunu, indi adlı-sanlı rəssam kimi tanınan Dastinlə tanış olur. Dastin ona həyatda düzgün istiqamət verə bilərdi, ancaq başına gələn olaylar Corcu elə hala salır ki, məktəbi bitirib-bitirməyəcəyi də sual altına düşür.

## Rollarda

## İstinadlar
Piyada qurbanı

**Piyada qurbanı** () — 2014-cü ildə ekranlara çıxan ABŞ bioqrafik psixoloji-dram filmi.

## Təsvir
Soyuq müharibənin qızğın çağlarında şahmat ustası Bobbi Fişer özünü elə bir vəziyyətdə tapır ki, bir tərəfdə Amerikanın maraqları, o biri tərəfdə SSRİ-nin hegemonluğu, bir də öz içində qovğaları. Bruklində böyüyüb boya-başa çatan, şahmatın hər incəliyinə bələd olan bu adam indi bütün dünyanın gözü qarşısında Sovet imperiyasına qarşı durmağa cürət edir. İşin məzəsi ondadır ki, Fişer təkcə şahmat taxtası arxasında oturan adam deyil, o həm də iki fövqəldövlətin arasında qalan bir piyadadır. Hər dəfə şah-mat deyəndə elə bil bomba partladır.

## Rollarda

## İstinadlar
The Bling Ring

***The Bling Ring*** — Sofiya Koppolanın 2013-cü ildə ekranlara çıxan cinayət janrında filmi.

## Təsvir
Los-Ancelesın dəbdəbəli aləmində yaşayan bir dəstə yeniyetmənin sosial şəbəkələrdə məşhurların postlarını incələyib, onların evlərini soymaları barədə əhvalat dillərdə dolanır. Paris Hilton, Orlando Blumun villalarından üç milyonluq zər-zibası yoxa çıxan bu hadisənin gerçək olduğunu eşidəndə adamın başının tükü biz-biz durur. İnstaqramda, tvitterdə tanınmışların nə vaxt haraya getdiyini, hansı restoranda əyləndiyini, hansı şəhərdə konsert verdiyini öyrənən bu dəstə, heç demə, evlərinə soxulub brend çantalarını, qızıl-gümüşünü, kolleksiya paltarlarını aparırmış. Uzun müddət məşhurların malikanələrini yamanca alt-üst edən bu dəstənin axırı yaxşı olmur - polis bütün iştirakçıları bir-bir tutub dama basır.

## Rollarda

## İstinadlar
Həzi Aslanov parkı

**Həzi Aslanov parkı** və ya **Həzi Aslanov Xatirə Parkı** — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran şəhərində yerləşən 2 dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Həzi Aslanovun adını daşıyan şəhər parkı. 

## Tarixi
Həzi Aslanov parkı Lənkəran şəhərinin mərkəzinə yaxın ərazidə — əsas yolların kəsişməsində yerləşir. Yaxınlığında kafelər, restoranlar və ticarət mərkəzləri mövcuddur. Park şəhər əhalisinin əsas gəzinti və istirahət məkanlarından biridir.

Parkın yaranması XX əsrin ortalarına — 1983-cü ilə təsadüf edir. Sovet dövründə şəhərsalma layihələri çərçivəsində Lənkəranda ictimai istirahət zonalarının yaradılmasına xüsusi diqqət yetirilmişdir. Həzi Aslanovun xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq park onun adı ilə adlandırılmış və buraya büstü qoyulmuşdur. Müstəqilliyin bərpası dövründə park yenidən qurulmuş, abadlaşdırılmış və müasir görünüş almışdır.

Həzi Aslanov Parkı yaşıllıqlarla əhatələnmiş, skamyalarla təchiz olunmuş, asfalt yollar və dekorativ işıqlandırma sistemləri ilə abadlaşdırılmışdır. Parkın giriş hissəsində Həzi Aslanovun heykəli ucaldılmışdır. Heykəl bürüncdəndir və postament üzərində qəhrəmanın adı və doğum-ölüm illəri qeyd olunub: 1910–1945.

Parkın daxilində uşaq meydançası, fəvvarə və müxtəlif dekorativ bitkilərdən ibarət yaşıllıq zolaqları vardır. Bəzi illərdə burada açıq hava tədbirləri və mədəniyyət tədbirləri keçirilir.

Park şəhər əhalisi üçün sosial və mədəni istirahət məkanı olmaqla yanaşı, həm də gənc nəslə qəhrəmanlıq ruhunun aşılanmasında rol oynayır. Hər il 9 May – Qələbə Günü, 26 İyun – Silahlı Qüvvələr Günü və digər tarixi günlərdə Həzi Aslanovun büstü önündə anım tədbirləri keçirilir.

## Həmçinin bax
● Həzi Aslanov

● Lənkəran şəhəri

● Həzi Aslanov xiyabanı

## İstinadlar

# https://azertag.az/xeber/heziaslanov_lenkeran
# http://lenkeran-ih.gov.az/az/photo/hezi-aslanov-parki.html
# http://lenkeran-ih.gov.az/az/news/1353.html
# https://azertag.az/xeber/lenkeranda_9_may_qelebe_gunu_tentene_ile_qeyd_edilmisdir-65330
Copsychus cebuensis

**Copsychus cebuensis** — "Muscicapidae" ailəsindən olan bir quş növü. Filippinin Cebu adasında, yerli olaraq "Siloy" adı ilə tanınır.

## Təbii yaşayış mühiti
Bu quş tropik nəmli aşağı meşə, tropik nəmli kollar və plantasiya sahələrində yaşayır. Adanın bir çox yerində müşahidə edilib, ən əhəmiyyətli sahələr isə Mərkəzi Cebu qoruq landşafti, Alcoy və Argao meşələri və Casili, Consolasion kollarıdır. Qara Şama yaşayış mühitinin itməsi səbəbindən təhdid altındadır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Psalidoprocne pristoptera

**Psalidoprocne pristoptera** — Sərt qanadlı quşlar ailəsindən olan kiçik bir quş növü.

## Paylanma və yaşayış mühiti
Psalidoprocne pristoptera açıq meşə mühitlərində yuva qurur və daha çox nəmli sahələri üstün tutur. Bəzi alt növlər dağ otlaqları mühitində tapılsa da, növ ümumilikdə Afrika boyunca yayıldığına görə, şərqi Nigeriya və Efiopiyadan başlayaraq, Anqola, Zimbabve və Mozambikin şimal hissələrinə qədər mövcuddur. Alt növ "*P. p. holomelaena*" Cənubi Afrikada, Mozambikin cənub hissəsindən Cape bölgəsinə qədər yayılıb. Bu növ əsasən yerli olub, mövsümi yerli və ya hündürlük dəyişiklikləri edir, lakin "*P. p. holomelaena*" miqrantdır, yəni cənub qışını, yuva qurduğu ərazinin şimalında keçirir. Nominativ alt növ "P*. p. pristoptera*" Şimali Efiopiyanın dağlarında cütləşdikdən sonra cənuba köç edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Morelia spilota

**Morelia spilota** — Ümumi adı **spilota pitonu** kimi tanınan xalça pitonunun (Morelia spilota) bir yarımnövü. Bu orta və böyük ölçülü ilan, Avstraliyanın cənub-şərq sahil bölgələrində və yaxınlıqdakı dağlıq ərazilərdə tapılır. Dünyanın ən cənubda yayılmış piton növüdür və hər hansı digər Avstraliya pitonundan daha yüksəkliklərdə rast gəlinir.

## Taksonomiya
*M. s. spilota*, Morelia spilota növünün nominativ yarımnövüdür  və ilk dəfə *Lacépède* tərəfindən təsvir edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nazim İbrahimov (hərbi hakim, 1947)

Nazim İbrahim oğlu İbrahimov (18 may 1947, Bakı – 06 mart 2000) — Ədliyyə general-mayoru (1992). Ali Məhkəməsinin sədr müavini, hərbi kollegiyanin  keçmiş sədri. Hərbi hakim.

## Həyatı

Nazim Ibrahim oğlu Ibrahimov   1947-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 

Nazim  Ibrahimov 1964-cü ildə orta məktəbi bitirmiş,  M. V. Frunze adına Hərbi Akademiyanın hərbi hüquq faküləsini 1973-cü ildə bitirmişdir. Hərbi qarnizon hakimi kimi fəaliyyət göstərmişdir (Almaniya, Monqoliya, Nerçinsk, Kuybışev ).

1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə Nazim İbrahimova Ədliyyə general-mayoru rütbəsi verilib və o, Ali Məhkəməsinin sədr müavini, hərbi kollegiyanin sədri təyin olunub.

## Ailəsi
Atası - İbrahim Nəsrulla oğlu İbrahimov, 1941-1945 Vətən Müharibəsinin iştirakçısı. Anası - Firəngiz. 4 qardaşı var idi - Ziya, Zahid, Oqtay, Tofiq. Ailəli idi, 2 övladı var - Rauf İbrahimov, Rusiyada hərbi hakimdir və Lalə.

General-mayor Murtuz Quliyevin xalası oğludur, general-mayor Azər İbrahimovun əmisidir.

## İstinadlar
İş-Sak-Kuk

**İş-Sak-Kuk** (mayya. *Ix Sak K’uk*; ) — Mayya şəhər-dövləti Palenkenin kraliçası. Pakalın anası. Oğlu həddi-buluğa çatana qədər Palenkeni idarə etmişdir.

## Bioqrafiyası

Adının mənası  *"Möhtəşəm ketzal*"dır. "Atası Xanab-Pakaldır. Anasının İş-Yol-İknal olduğu güman edilir. Ax-Neol-Matanın bacısıdır. Atasının varisi olmadığı üçün 22 oktyabr 612-ci ildə Palenke kraliçası elan olunmuşdur. Tse-Mat-Muvan hakimiyyəti dövründə onun rəqibi idi və oğlunu varis kimi irəli sürürdü. Oğlu Kiniç Xanab Pakal taxta çıxdıqdan sonra da hakimiyyətini qorumuşdur. Pakalın uşaqlıq illərində isə regent kimi çıxış edirdi.

## İstinadlar
İstila altında

**İstila altında** () — rejissor Rupert Uayt tərəfindən çəkilmiş Amerika istehsalı olan elmi fantastika triller filmidir. Filmdə baş rolları Vera Farmiqa və Con Qudmen ifa etmişdir.

Filmin ABŞ-də premyerası 2019-cu il mart ayının 15-də, Rusiyada isə həmin ilin iyun ayının 27-də baş tutmuşdur.

## Süjet xətti

Filmdəki hadisələr yadplanetlilərin işğalından 9 il sonra Çikaqonun ətrafında cərəyan edir. Özlərini “Qanunverici” elan etmiş yadplanetlilər 10 il ərzində ABŞ-ni sosial problemlərdən xilas edirlər. Əhalinin bir hissəsi yadplanetli işğalçılarla əməkdaşlıq edir, digər hissəsi isə onlara müqavimət göstərir və bu hökmranlığa qarşı yeraltı mübarizə şəbəkəsi təşkil etmişdirlər. Çikaqo şəhərinin polis rəisi olan Mulliqanın Feniks adlı üsyançı qrupun liderini tutmaq üçün cəmi 24 saat vaxtı var və o bu işdə, yadplanetlilər tərəfindən öldürülmüş keçmiş dostunun oğlu Qabrieli özünə köməkçi götürür.

## Rollarda
* Con Qudmen&nbsp;— *Uilyam Malliqan*
* Eşton Sanders&nbsp;— *Qebriel Drammond*
* Conatan Medcors&nbsp;— *Reyf Drammond* 
* Machine Gun Kelly&nbsp;— *Yuqris*
* Vera Farmiqa&nbsp;— *Prisçilla Skott*
* Alan Rak&nbsp;— *Çarlz Rittenhaus*
* Kevin Dann&nbsp;— *polis rəisi Yucin Ayqou*
* Madlen Bruer&nbsp;— *Rula*
* Ben Deniels&nbsp;— *Deniel*
* Daniel Bernard Suini&nbsp;— *Levitt*
* Kevin O'Konnor&nbsp;— *Kermoud*
* Kiki Leyn&nbsp;— *Kerri*
* Ceyms Renson &nbsp;— *Ellison*

## Çəkilişlər

Çəkilişlər 2017-ci ilin fevral ayında başlamışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Han Dok Su

**Han Duck-soo** () – Cənubi Koreyalı diplomat, iqtisadçı və siyasətçidir, 2024-cü ilin dekabrında Cənubi Koreyanın prezidenti vəzifəsini icra edən və 2025-ci ildən, 2022-ci ildən isə Cənubi Koreyanın baş naziri vəzifələrində çalışmışdır.

## İstinadlar
Müştərək müəssisə

**Müştərək müəssisə** və ya **Birgə müəssisə** (; Abr: *JV*) — iki və ya daha çox tərəfin yaratdığı və əsasən müştərək mülkiyyət, müştərək gəlirlər və risklər, eyni zamanda da müştərək idarəetmə ilə xarakterizə olunan biznes strukturudur.

Şirkətlər ümumiyyətlə yeni bazarlara, xüsusən də inkişaf etməkdə olan ölkələrə daxil olmaq, aktivləri və biznesləri birləşdirərək böyük miqyasda səmərəlilik əldə etmək, böyük investisiyalar və ya layihələr üçün riskləri bölüşmək və ya xüsusi bacarıq və istedadlara nail olmaq üçün müştərək müəssisələr yaradırlar.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* Совместные предприятия, международные объединения и организации на территории СССР: Нормативные акты и комментарии/Отв. ред. Г. Д. Голубов. 2-е изд., изм. и доп. — М.: Юрид. лит., 1989. — 640 с. ISBN 5-7260-0256-3

## Xarici keçidlər

* Совместная деятельность. Юридические, налоговые и бухгалтерские правила партнерства / Левант М.Д., Нарежный В.В., Фомичева Л.П. – М.: Вершина, 2006. – 255 с.
* Совместные предприятия в практике международных экономических отношений. М., Внешторгиздат, 1989. 
* Уоллес Р.Л. Стратегические альянсы в бизнесе. Технология построения долгосрочных партнерских отношений и создания совместных предприятий. – М.: Добрая книга, 2005.
* Уэлборн Р., Кастен В. Деловые партнерства: как преуспеть в совместном бизнесе. – М.: Вершина, 2004. 
*
Volkan Konak

**Volkan Konak** () — Türkiyə müğənnisi, bəstəkar və söz yazarı. O, türk xalq musiqisi, türk sənət musiqisi, pop və rok janrlarında ifaları ilə tanınır.

## Həyatı
Volkan Konak 27 fevral 1967-ci ildə Türkiyənin Trabzon şəhərində doğulub. Uşaqlıqdan musiqiyə maraq göstərən Konak, musiqi təhsilini Trabzon Musiqi Liseyində almışdır. Karyerasına 1989-cu ildən başlamış və o vaxtdan bəri bir çox albomlar çıxarmışdır.

## Karyerası
Volkan Konak musiqi karyerasına 1989-cu ildən başlamışdır. O, ilk dəfə 1990-cı illərin əvvəllərində özünün ilk albomunu yayımlamışdır. Albomları bir çox musiqi mükafatlarına layiq görülmüş və çox sayda fanatı tərəfindən sevilmişdir.

Konak həmçinin türk xalq musiqisi və türk sənət musiqisi janrlarında da müvəffəqiyyət qazanmışdır. O, zaman-zaman pop və rok janrlarında da ifalar etmiş və dinləyicilərinə müxtəlif musiqi üslublarını təqdim etmişdir.

## Vəfatı
30 mart 2025-ci ildə Şimali Kipr Türk Respublikasında verdiyi konsert zamanı ürək tutması keçirib. Hadisə yerinə çağırılan təcili yardım ilə Famaqusta Dövlət Xəstəxanasına aparılan 58 yaşlı sənətçi, xəstəxanada edilən bütün müdaxilələrə baxmayaraq, 31 mart 2025-ci ildə saat 00:42-də vəfat edib. 1 aprel 2025-ci ildə Barbaros Xeyrettin Paşa Məscidində cənazə namazı qılındı. Cənazəsi, 2 aprel 2025-ci ildə doğulub boya-başa çatdığı Trabzon şəhərinin Maçka rayonunun Güney Mahalləsi'ndə dəfn olundu.

## İstinadlar
Ketzal

**Ketzal** (isp. *quetzal*) — Troqonlar ailəsinə mənsub quş cinsi. Ketzal, xüsusilə parlaq rəngləri, uzun quyruğu və tropik meşələrdə yaşaması ilə tanınanır. Pharomachrus cinsinə daxil olan növlər arasında ən məşhuru Resplendent ketzal (Pharomachrus mocinno) sayılır.

## Arealı və Yaşayış mühiti
Ketzal quşları əsasən Mərkəzi Amerika ölkələrində — Meksika, Qvatemala, Kosta-Rika, Honduras və Panama kimi ölkələrdə rast gəlinir. Onlar:

* Dağlıq tropik və subtropik yağış meşələrində,
* Xüsusilə bulud meşələrində,
* 1200–3000 metr hündürlükdə yaşayırlar.

Bu mühitlərdə çoxlu meyvə ağacları və iri köklü bitkilər olur ki, bu da onların həm qidalanması, həm də yuva qurması üçün əlverişlidir.

## Xarici görünüş
Rəngi parlaq yaşıl, firuzəyi, qırmızı və mavi rənglərə malikdir. Tüklərindəki parıltı işığın düşmə bucağına görə dəyişir. Erkək quşlar dişilərə nisbətən daha parlaq rənglidir və çox uzun quyruğa malikdir (bəzən 100 sm-ə qədər). Dişi quşlar daha qısadır və rəngləri nisbətən solğun olur. Başlarında qıvrılmış tük dəstələri olur (xüsusilə erkəklərdə). Bu estetik görünüş ketzalı dünyanın ən gözəl quşlarından biri edir.

## Qidalanma
Ketzal quşları əsasən meyvə ilə qidalanırlar, xüsusilə:

* Lauraceae ailəsinə aid olan vəhşi avokado növləri,
* Bəzi giləmeyvələr,
* Böcəklər, kiçik kərtənkələlər və ilbizlər də bəzən menyuya daxildir.

Meyvəni bütöv udurlar və toxumları sonra tüpürərək meşələrin təbii toxum səpini prosesində rol oynayırlar.

## Yuva qurması və Çoxalma
Ketzallar yuvalarını ağac gövdələrindəki təbii oyuqlarda qururlar. Yumurtaları ağ rəngdədir, adətən 2–3 ədəd olur. Valideynlər növbə ilə inkubasiya (yumurtaları yatmaq) və balaları yemləmə işini bölüşürlər. Yuvalama dövrü təxminən Mart — Avqust aylarına təsadüf edir (bölgəyə görə dəyişə bilər).

## Mədəni və Tarixi əhəmiyyəti
Mayya və Astek mədəniyyətlərində ketzal müqəddəs sayılırdı. Onlar üçün bu quş azadlıq, ruhani və ilahi simvoldur. Ketzal lələyi qədim hökmdarlar və keşişlər üçün zənginlik və ilahi gücün simvolu idi. Qvatemala bu quşu özünün milli simvolu elan edib. Ölkənin valyutası da "ketzal" adlanır.

## Mühafizə
*IUCN* tərəfindən "*NT – Near Threatened*" (təhlükəyə yaxın) statusunda siyahıya alınıb. Əsas təhlükələr:

* Meşələrin qırılması və əkin sahələrinə çevrilməsi,
* Yuva yerlərinin azalması,
* Turizm və ovçuluq.

Hazırda bir çox qoruq və beynəlxalq layihələr bu quşun mühafizəsinə yönəlib.

## İstinadlar
Morelia viridis

**Morelia viridis** (Yaşıl ağac pitonu) — Pitonlar ailəsinə aid bir ilan növü.

## Taksonomiya

Alman naturalist Herman Şlegel 1872-ci ildə İndoneziyanın Aru adalarında toplanmış iki nümunədən yaşıl ağac pitonunu *Python viridis* kimi təsvir etmişdir. Onun həmyerlisi Adolf Bernard Meyer Chondropython cinsini (*[[Morelia]]* ilə oxşarlığı qəbul etsə də) yaratmış və yaşıl ağac pitonunu 1874-cü ildə "Kordo"da toplanmış bir nümunədən *Chondropython azureus* kimi təsvir etmişdir, daha sonra Biak adasında olduğu müəyyən edilmişdir. Bu, İkinci Dünya Müharibəsində məhv edilmişdir. Fransız naturalist Henri Emil Sovac, İrian Jayadakı Mansinam adasından olan bir nümunədən *Chondropython pulcher* təsvir etmişdir.
Uzun illər yaşıl ağac pitonu, C. viridis ikili adı ilə Chondropython cinsinin yeganə növü kimi təsnif edilmişdir. 1993-cü ildə Professor Arnold G.Kluge, yaşıl ağac pitonunun *Morelia* cinsi daxilində yerləşdiyini və ən çox kobud pulcuqlu piton (M. carinata) ilə əlaqəli olduğunu müəyyən edən ətraflı bir filogenetik təhlil nəşr etdi. Beləliklə, *Morelia viridis* oldu. 2013 və 2014-cü illərdə nəşr olunan mitoxondrial və nüvə DNT-sinin iki tədqiqatı fərqli nəticələr verdi, biri növü Morelia-da təsdiqlədi, digəri isə onu Children pitonu cinsi Antaresia ilə erkən bir qol kimi yerləşdirdi. Bu sonuncu nəticə sonrakı tədqiqatçılar tərəfindən qeyri-adi hesab edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yəhya bəy məscidi (dəqiqləşdirmə)

* Yəhya bəy məscidi (Ordubad) — Azərbaycanın Ordubad rayonunda yerləşən XVIII əsrə aid məscid
* Yəhya Bəy məscidi (Ədirnə) — Türkiyənin Ədirnə ilində yerləşən XVI əsrə aid məscid
Yəhya bəy məscidi (Ədirnə)

**Yəhya Bəy məscidi** () — Türkiyənin Ədirnə ilinin mərkəzində yerləşən 16-cı əsrə aid məscid.

## Tarixi
Yəhya Bəy məscidi 1577–1578-ci illərdə dövrünün tanınmış məsnəvi şairi Taşlıcalı Yəhya Bəy tərəfindən tikdirilmişdir. Məscidin memarı Memar Sinan olmuşdur.

### Bərpası və mühafizəsi
Məscid Vəqflər Baş İdarəsinə məxsusdur və 1990-cı illərdə bərpa edilib. Ədirnə Mədəni və Təbii İrsi Qoruma Şurasının 04.07.2003-cü il tarixli 7697 saylı qərarı ilə qeydə alınmışdır.

## Memarlığı
Məscid kvadrat planda sıra ilə yonma daş və kərpiclə tikilib. 1 günbəzi və 1 minarəsi var.

## Qalereya

Fayl:Yahya Bey Camii - 2025 - Son Cemaat Yeri.jpg|Məscidin daxili görünüşü
Fayl:Yahya Bey Camii 25.JPG|Məscidin həyəti
Fayl:Yahya Bey Camii *6.jpg|Yəhya Bəy məscidinin həzirəsi


## İstinadlar
Sun Ukun

**Sun Ukun** () — **Meymunlar kralı** kimi tanınan ədəbi və din xadimi. XVI əsr Çin romanı olan "Qərbə Səyahət" romanının əsas personajlarından biri kimi tanınır. Sun Ukun obrazı, əsrlər boyunca Çin mədəniyyəti ilə yanaşı, dünya ədəbiyyatına, animasiyaya, kinoya və sənətə böyük təsir göstərmişdir. Sun Ukun sadəcə bir nağıl qəhrəmanı deyil, həm də Şərq mədəniyyətinin ən güclü mifoloji və əxlaqi obrazlarından biridir.

## Mənşəyi
Sun Ukun sehrli daşdan doğulmuş meymundur. O, Çiçək və Meyvə Dağında dünyaya gəlir və qısa zamanda digər meymunların liderinə çevrilir. Sonsuz ömür arzusuyla o, müxtəlif müəllimlərdən öyrənərək Dao və budda yollarında irəliləyir, mistik güclərə sahib olur:

* 72 çevrilmə () – özünü heyvan, əşya və insan formalarına salmaq bacarığı.
* Çiçəklənmiş buludla səyahət – hər sıçrayışda 108 min li (təxminən 54.000 km) məsafə qət edə bilir.
* Qızıl dəmir dəyənək () – şəklini dəyişə bilən, çox güclü sehrli silah.
* Gözlə görmə və eşitmə qabiliyyəti – geniş görmə və eşitmə imkanları.

## Əfsanə

### Üsyan və göylərlə mübarizə

Sun Ukunun gücləri onu təkəbbürlü edir və o, göy tanrılarına qarşı üsyan edir. Göy sarayını dağıtdığı üçün Budda tərəfindən beş minillik daş dağın altında cəzalandırılır. O, yalnız Buddist rahib Tan Sanzanın (Tripitaka) qərbə olan müqəddəs kitablar axtarışı üçün səfərində ona kömək etməklə azad olur. Bu səfər ərzində Sun Ukun yaxşılıq, səbir və itaətkarlıq kimi dəyərləri öyrənir.

### Çin və Şərq mədəniyyətində

Əxlaqi simvol kimi Sun Ukun üsyankar ruhu, azadlıq sevgisi və dəyişmə qabiliyyəti ilə Çin xalqının daxili gücünü və mübarizə əzmini nümayiş etdirir. Uşaq ədəbiyyatı və animasiyasında Sun Ukunun macəraları Çin animasiyasında və cizgi filmlərində geniş şəkildə istifadə olunub. Həmçinin Pekin operasında Sun Ukun obrazı yüksək akrobatik bacarıq və maskalı makiyajla səhnəyə qoyulur. Yaponiyada məşhur "*Dragon Ball*" seriyasının baş qəhrəmanı Son Goku birbaşa Sun Ukundan ilhamlanmışdır. “Matrix” və “Kung Fu Panda” kimi filmlər, Qərb tamaşaçılarına bu əfsanəni dolayı yollarla tanıtdırır. “*Enslaved: Odyssey to the West*”, “*League of Legends*” kimi video oyunlarda Sun Ukun obrazı yer almışdır.

Sun Ukunun hekayəsi yalnız macəra dolu bir nağıl deyil, həm də dərin Budist və Daoist fəlsəfələri əks etdirir. O, eqonun simvoludur və onun səyahəti insanın daxili transformasiyasını ifadə edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Sun Wukong Character Profile A detailed character profile of Sun Wukong, with character history, listing and explanations of his various names and titles, detailed information on his weapon, abilities, powers, and skills, and personality.
* Story of Sun Wukong with manhua
* Sun Wukong's entry at Godchecker is a tongue-in-cheek take on the Great Sage.
*  *[https://ctext.org/xiyouji/zhs Journey to the West]*
Yozef Şaxt

**Yozef Şaxt** (; ) — Almaniya İslam hüquq tarixçisi və islamşünas. 

Əsasən İslam hüququnun (fiqhin) erkən dövrü ilə bağlı araşdırmaları ilə tanınıb. Onun adı daha çox mübahisə doğuran nəzəriyyələri ilə çəkilir, çünki o, İslam hüququnun və xüsusilə hədislərin sonradan düzəldildiyini, yəni orijinal mənbədən gəlmədiyini iddia etmişdir.

## Bioqrafiyası
O, 15 mart 1902-ci ildə indiki Polşa ərazisindəki Rasibujda anadan olmuşdur. İxtisas sahəsi İslam hüququ (fiqh), hüquq tarixi və hədis tənqidi olan Şaxt 50-ci illərdə "*The Origins of Muhammadan Jurisprudence"* adlı əsərini qələmə almışdır. 1 avqust 1969-cu ildə ABŞ-də vəfat etmişdir.

## Fikirləri
O iddia edirdi ki, bir çox hədis, əslində hüquqi və siyasi ehtiyaclara görə sonradan uydurulub və geriyə – səhabə və Peyğəmbərə – isnad olunub. Şaxtın fikrincə, İslam hüququnun əsasları hicri II əsrdə (miladi VIII əsrdə) formalaşmağa başlayıb, yəni Peyğəmbər dövründən sonra. Onun bu yanaşması İslam dünyasında ciddi tənqidlərə səbəb olub, çünki bu, həm hədislərin, həm də fiqhin orijinallığını şübhə altına alırdı.

## Tənqidlər
Müsəlman alimlər və müasir İslam hüquq tarixçiləri onun mənbə seçimini, yanaşmasını və müsəlman elm metodlarını nəzərə almamasını tənqid edirlər. O, müsəlmanların öz elmi tənqid və yoxlama sistemlərini yetərincə ciddiyə almamışdı. Əslində o, qərb akademiyasında İslam hüququ sahəsinin qurucularından biri hesab olunur, amma onun fikirləri həm elmi, həm də dini dairələrdə çox mübahisəlidir. 

Şaxtın əsərləri Qərbdə İslam hüququnun tənqidi öyrənilməsində əsas istinad mənbəyi olmuşdur. Onun yanaşması Edvard Seyd kimi tənqidçilər tərəfindən "oryentalist", yəni Şərqə yuxarıdan baxan və kolonial məqsədli yanaşma kimi dəyərləndirilmişdir.

## İstinadlar
Fransalı İzabella

* Fransalı İzabella (Navarra kraliçası)
* Fransalı İzabella (İngiltərə kraliçası)
* Fransalı İzabella (İspaniya kraliçası)

## Həmçinin bax
* İzabella