open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Farer adalarının Milli Kitabxanası

**Farer Adaları Milli Kitabxanası** () — Danimarka Krallığının tərkibində özünü idarə edən ölkə olan Farer adaları üçün milli kitabxanadır. O, həm ictimai, həm də tədqiqat kitabxanasıdır.

Kitabxanada farer dilində yazılmış əsərlərin, farer dilinin başqa dillərdə yazdığı və ya onlar tərəfindən tərcümə edilmiş əsərlərin və Farer adaları haqqında yazılmış əsərlərin ən böyük kolleksiyası var.

## Tarixi

Kitabxana 1828-ci ildə, Danimarkalı Amtmaður (qubernator) Kristian Lüdviq Tilliş (1825-30-cu illərdə vəzifədə idi) və onun Amtsrevisoru Jens Davidsen Færø Amts Bibliotek (Danimarka, 'Farer Şəhristanı Kitabxanası') üçün kitablar yığmağa başlayanda başladı. Onlara danimarkalı alim Karl Kristian Rafn və özəl vətəndaşlar kömək etdi və 5 noyabr 1828-ci ildə Kraldan illik maliyyə yardımı aldı. 1831-ci ildə kolleksiyaya 2860 cild daxil idi.

Kitabxana 1830-cu ildə öz binasını aldı və Jens Davidsen 1878-ci ildə ölümünə qədər kitabxanaçı kimi xidmət etdi.1850-ci ilə qədər təxminən 5000 kitab var idi, lakin Farer parlamenti, Løgting, maliyyə ayırdığı zaman layihə 1878-1905-ci illər arasında dayandı. Kitabxana 1921-ci ildən başlayaraq, 1920-ci ildə kitabxanaçı kimi təhsil almış dilçi Mads Andreas Yakobsenin (1891–1944) rəhbərliyi altında çiçəkləndi. Farer dili münaqişəsi dövründə milli yazıçılar və siyasətçilər üçün toplaşma nöqtəsinə çevrildi. 1931-ci ildə yeni binaya köçdü.

1948-ci ildə evdə idarəçilik əldə edildikdən sonra Løgting kitabxanaya maliyyə dəstəyini xeyli artırdı və onun rəsmi adı Farer dili oldu. Kitabxana yenidən genişlənməyə məruz qaldı və 16 iyun 1952-ci ildə qəbul edilmiş qanuna əsasən depozitar kitabxanadır: nəşriyyatlar qanuni olaraq kolleksiyaya bütün çap materiallarının dörd nüsxəsini saxlamağa borcludurlar.

24 sentyabr 1980-ci ildən kitabxana Viðarlundin á Debesartrøð parkında, J. C. Svabosgøta 16 ünvanında, Yakup Pauli Qreqoriussen tərəfindən layihələndirilmiş binada yerləşir.

2011-ci ildə qənaət məqsədi ilə Milli Kitabxana inzibati cəhətdən Farer Adaları Milli Arxivi, Farer Adaları Milli Muzeyi, Farer Adaları Təbiət Tarixi Muzeyi və Kaldbak Dəniz Bioloji Laboratoriyası (farer dili) ilə birləşdirildi.ːHavlívfrøðiliga Royndarstøðin) Farer Milli İrsini (Farer: Søvn Landsins) yaratmaq.

2013-cü ilin dekabrına olan məlumata görə, ölkədə 18 bələdiyyə və 13 məktəb kitabxanası fəaliyyət göstərir ki, bunlar da əsasən Milli Kitabxana tərəfindən idarə olunur (ilk bələdiyyə kitabxanası 1950-ci illərdə Klaksvikdə yaradılmışdır).Bundan əlavə, İncəsənət Muzeyinin və bəzi digər qurumların öz kitabxanaları var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Official site 
* Faroese National Heritage
* Bøkur og skjøl, Faroese National Heritage
Namibiya Milli Kitabxanası

**Namibiya Milli Kitabxanas**ı (NLN) Namibiya üçün qanuni depozit və müəllif hüquqları kitabxanasıdır. Kitabxana Vindhukda yerləşir.NLN Təhsil, İncəsənət və Mədəniyyət Nazirliyində Namibiya hökumətinin Milli Kitabxana və Arxiv xidmətinə aiddir.

## Tarixi
Qurum 1926-cı ildə Tintenpalast binasında Cənubi Qərbi Afrikanın Qanunvericilik Assambleyasının Kitabxanası kimi yaradılmışdır. Alman İmperator müstəmləkəçiliyi dövründən Bibliothek des Kaiserlichen Gouvernements-dən (almanca: İmperator Hökumətinin Kitabxanası) əşyalar daxil edilmiş və onun əsasını təşkil etmişdir. ilkin kolleksiya. 1957-ci ildə onun adı dəyişdirilərək Cənubi Qərbi Afrika Administrasiya Kitabxanası adlandırıldı. 1960-cı ildə kitabxanaya görə məsuliyyət Cənubi Afrika Parlamentindən hökumətə keçdi və kitabxana indi Təhsil Nazirliyinin tabeliyinə keçdi. 1965-ci ildə ictimaiyyətə açıldı.

1984-cü ildə kitabxana yaxınlıqdakı Estorff Evinə köçdü və Estorff Referans Kitabxanası adlandırıldı. 1990-cı ildə Namibiya müstəqillik əldə etdikdən sonra kitabxana Namibiya Hökuməti tərəfindən idarə olundu və 1 aprel 1994-cü ildə Namibiya Milli Kitabxanasına çevrildi. 20 mart 2000-ci ildə, 10-cu müstəqillik bayramı ərəfəsində kitabxana Namibiya Milli Arxivi ilə bölüşərək, Windhoek şəhərinin mərkəzindəki Eugène Marais küçəsindəki hazırkı binasına köçdü.

## External links

* Official site

## İstinadlar
Qvineya Milli Kitabxanası

**Qvineya Milli Kitabxanası (**Bibliothèque Nationale de Guinée) paytaxt Konakri şəhərində yerləşən Qvineya milli kitabxanasıdır.

## Tarixi
Milli Kitabxana ölkənin müstəqilliyini əldə etdiyi il- 1958-ci ildə yaradılmışdır.Lakin o zaman bu, sadəcə olaraq, Français d’Afrique Noire İnstitutunun Konakri şəhərindəki filial kitabxanası idi. O, dövlət tərəfindən çoxlu dəstək almadı, lakin "1961-ci ilə qədər onun təlim keçmiş kitabxanaçısı (ölkədə yeganə), yeni və öyrədilən kadrlar və hökumət tərəfindən mənimsənilən pul var idi." 1967-ci ilin sonunda onun resursları. 11.000 cild və 300 cari dövri nəşr, üstəgəl "köçürmələr, alışlar və hədiyyələr" nəticəsində əldə etdiyi hər şey daxil idi. Növbəti il daha kiçik və köhnə, lakin daha mərkəzi bir yerə köçdü və yeni bir fransız təlimli Qvineya kitabxanaçısı.Bununla belə, hər iki təlim keçmiş kitabxanaçı vəzifələrində irəli çəkilərək başqa yerə köçürüldü və büdcə azaldı.Nəhayət, 1985-ci ildə kitabxana yalnız ianə hesabına dolanmalı oldu.

1986-cı ildə 45.000 dövlət qulluqçusunun işdən çıxarılması ilə nəticələnən hökumət iqtisadiyyatı tədbirlərinin qurbanlarından biri olan kitabxana bağlandı. Təxminən bu zaman kolleksiyada 40.000-dən çox,bəlkə də təxminən 60.000, cild var idi, lakin onlar Palais du Peuple-nin zirzəmisi və hazırda fəaliyyət göstərməyən İmprimeriyə aid binalar da daxil olmaqla, saxlama yeri olan hər yerə səpələnmişdilər. Patris Lumumba, Qvineyanın ilk mətbəəsi.İşçilərin çoxu başqa yerdə iş axtarırdı.

Dr Cheick Sylla Baba 1998-ci ildən Milli Kitabxananın Baş direktorudur.O, hökumətin onilliklər boyu laqeydliyi qarşısında kitabxana üçün mübarizə aparıb.Kitabxananın hazırda Konakrinin Sandervaliya məhəlləsindəki muzey kompleksində öz binası var.2015-ci ilin mart ayında Konakrinin Camal Abdel Nasser Universitetinin yaxınlığında kitabxananın yerləşdirilməsi üçün yeni binanın ilk daşı qoyuldu.

Onun kolleksiyasında Qvineya musiqisini və onun yerli sənətçilərini dəstəkləmək üçün Qvineya tərəfindən yaradılmış Syliphone səsyazma leyblinin 159 vinil yazısından ibarət tam dəst var.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məlumatına görə, 2014-cü ilə kimi yetkin Qvineyalıların təxminən 32 faizi oxuya bilir.

## İstinadlar
Puerto-Riko Milli Kitabxanası

**Puerto-Riko Milli Kitabxanası** () — Puerto-Riko şəhərinin milli kitabxanası; 1967-ci ildə Puerto-Riko Qanunverici orqanının 44 saylı birgə Qətnaməsi ilə Puerto-Riko Baş Kitabxanası (Puerto Riko Baş Kitabxanası) kimi yaradılmışdır. 11 aprel 1973-cü ildə fəaliyyətə başlamışdır. 2003-cü il 17 avqust tarixli 188 saylı qərarla Puerto-Riko Milli Kitabxanası adlandırılmışdır. Kitabxana Puerto-Riko Mədəniyyəti İnstitutuna aiddir.

Kitabxana XIX əsrə aid klassik tikilini (bir vaxtlar Bacardi Rum flaqman fabrikini) Puerto- Riko Baş Arxivi ilə bölüşür. Kitabxananın ixtisaslaşmış kolleksiyalarına XVI-XIX əsrlərə aid dəri cildli dini kitabların Dominikan Kolleksiyası, 1300 rəqəmsal əlyazmanı özündə birləşdirən Euxenio Marii de Ostos Kolleksiyası, ədəbiyyatşünas və Puerto Riko Universitetinin sabiq professoru Konça Melendezin şəxsi kolleksiyası daxildir.

Kitabxananın binası Old San Xuanda Luis Munyoz Rivera parkı ilə üzbəüz yerləşir. Kondisionerli və pulsuz internetə çıxışı olan binadır. Kitabxana və Arxivlərin 119 yerlik amfiteatrı var, burada hər birinin ayrı-ayrılıqda yan masası və gözəl mənzərəsi var. Bina 1976-cı ildə keçmiş Carcel de Puerta de Tierra adı ilə Tarixi Yerlərin Milli Reyestrinə daxil edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
* 
*
İstanbul erməniləri

**İstanbul erməniləri** (; ) Türkiyədə yaşan etnik erməni icmasının əsas hissəsini təşkil edən, İstanbul şəhərinin müxtəlif bölgə və səmtlərində yaşayan etnik ermənilər. İstanbul ermənilər tərəfindən tez-tez **Bolis** () adlandırılır ki, bu da şəhərin tarixi adı olan Konstantinopolun sonluğu ilə uyğunluq təşkil edir.

türk erməni icmasının əsas hissəsidir və tarixən Türkiyənin İstanbul şəhərinin ən böyük etnik azlıqlarından biridir. İstanbulun etnik müxtəlifliyi ilə bağlı aparılmış hesablamalara görə şəhərdə 50.000, 60.000 və ya 70.000 min civarında etnik erməni yaşamaqdadır. İstanbul erməniləri İstanbulun və ümumilikdə Türkiyənin ən böyük qeyri-müsəlman etnik azlığını təşkil etməkdədirlər. Şəhər ermənilər min ildən çoxdur öz tarixi vətənlərində yaşadıqları üçün erməni diasporasının bir parcası olaraq qəbul edilmirlər.

İstanbul erməniləri deyildikdən adətən şəhərdə öz evi olan və əsrlərdir burada yaşayan, işləyən və Türkiyə vətəndaşı olan etnik ermənilər nəzərdə tutulur. 1991-ci ildən etibarən Ermənistanın müstəqillik qazanmasından sonra Ermənistanda yaranmış sosial problemlərə görə çox sayda etnik erməni işləmək və daha yaxşı güzəran qurmaq məqsədilə İstanbula gəlmiş və burada işləməyə başlamışdır.

Şəhərə sonradan gələn və burada məskunlaşan Ermənistan vətəndaşı olan ermənilər sözügedən icmaya qoşulsalar da adətən ənənəvi İstanbul ermənilərindən sayılmır. İstanbul ermənilərini şəhərə 1991-ci ildə gələnlərdən fərqləndirən əsas xüsusiyyət Türkiyə vətəndaşı olmaqlarıdır.

## Tarixi

## Təhsil müəssisələri

## Xəstəxana və digər qurumlar

## İstanbulda erməni mətbuatı

## Tanınmış istanbul erməniləri
* **[[Memar Sinan]]** — Osmanlı imperiyasının ən tanınış memarlarından biri.
* **[[Qalust Gülbənkiyan]]** — erməni əsilli Böyük Britaniya iş adamı, filantropist və neft maqnatı.
* **[[Komitas]]** — bəstəkar, musiqişünas və xor rəhbəri.
* **[[Ervand Otyan]]** — erməni əsilli Osmanlı jurnalisti, satirikçisi.
* **[[Petros Duryan]]** — erməni əsilli Osmanlı şairi.
* **[[Daniel Varujan]]** — Osmanlı ermənilərindən olan şair və pedaqoq.
* **[[Kənan Pars]]** — erməni əsilli aktyor.
* **[[Nubar Terziyan]]** — erməni əsilli aktyor.
* **[[Kirkor Zohrab]]** — Osmanlı erməni yazıçısı, akademik, siyasətçi və hüquqşünas.
* **[[Hrant Dink]]** — erməni əsilli Türkiyəli jurnalist, Aqos qəzetinin baş redaktoru.
* **[[Aqop Dilaçar]]** — Türk dili üzrə mütəxəssis, dilçi, Türk dili əlaqəli apardığı araşdırmalara görə Mustafa Kamal Atatürk ona *Dilaçar* soyadını vermişdir
* **[[Ara Gülər]]** — erməni əsilli fotoqraf, foto müxbiri və yazıçı.
* **[[Daron Əcəmoğlu]]** — erməni əsilli türk alimi, professor.
* **[[Etyen Mahçupyan]] ** — erməni əsilli Türkiyə jurnalisti, Türkiyənin sabiq baş naziri Əhməd Davudoğlunun baş məsləhətçisi.
* **[[Sevan Nişanyan]]** — erməni əsilli yazıçı, tənqidçi.

## Statistika

## İstinadlar
Xuçap monastırı

**Xuçap** () və ya **Xucabi monastırı** () — İvironlu Məryən Anaya həsr olunmuş monastır. Gürcüstan-Ermənistan sərhədinin yaxınlığında yerləşir.

Coğrafi şəraitinə baxmayaraq, Gürcüstan hakimiyyəti monastırın Marneuli bələdiyyəsinin Axkerpi kəndi yaxınlığında yerləşdiyini iddia edir.

Monastır əsas kilsədən başqa qavit və bir neçə xaraba tikilidən ibarətdir.
## İstinadlar
Saməddin Əsədov

Saməddin Fəxrəddin oğlu Əsədov (6 iyun 1985, Bakı) — 2025-ci ildən etibarən Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirinin müavinidir.

## Karyera
2007-2011-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin maliyyə, uçot və iqtisadi təhlil şöbəsində çalışmışdır. 

2011-2014-cü illərdə "Azərkosmos"da müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır.

2014-2021-ci illərdə "Azərkosmos"da Maliyyə departamentinin direktoru kimi fəaliyyət göstərmiş.

2021-2025-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Kosmik Agentliyi – Azərkosmosun İdarə Heyətinin sədri kimi fəaliyyət göstərmiş.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamına əsasən 2025-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirinin müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

## Təhsil
2002-2006-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Maliyyə-kredit ixtisası üzrə bakalavr dərəcəsi alıb.

2008-2010-cu illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Maliyyə-kredit ixtisası üzrə magistr dərəcəsini bitirib. 

2013-cü ildə ADA universitetinin "Executive Education" və "Maastricht School of Management" Strateji İdarəetmə üzrə ixtisasartırma proqramının məzunu olub. 

2020-ci ildən təhsilini ADA universitetində "Executive Education" və "Duke University’s Fuqua School of Business-in Adaptive Strategic Execution Program" üzrə təhsilini davam etdirir. 

## İstinadlar
Mehmed Ağa məscidi

**Mehmed Ağa məscidi** () — Yunanıstanın Rodos şəhərində yerləşən məscid. Məscid XIX əsrdə Osmanlı dövründə tikilib.
Rodosun ticarət mərkəzində, Sokrat küçəsində yerləşir. Adadakı əksər məscidlər kimi ibadət üçün açıq deyildir.
## Tarixi
Mehmed Ağa məscidi mövcud olduğu müddətdə memarlıq, bəzək, kitabə və digər elementlər baxımından müxtəlif inkişaf mərhələlərindən keçmişdir. 1819-cu ildə qədim bir məscidin yerində tikilmiş və 1856-cı il zəlzələsindən sonra isə 1875-ci ildə əsaslı təmir edilmişdir. İkinci Dünya müharibəsi zamanı yenidən ciddi zədələnən məscid, 1948-ci ildə bərpa edilmişdir. Yararsız vəziyyətdə olan minarə və eyvanları bərpa edilməyib. Məscidin bu iki elementi 2004-cü ildə aparılan bərpada yenidən qurulmuşdur.

Özunəxas memarlığı və fərqli görünüşünə görə Rodos şəhərinin ən məşhur Osmanlı dövrü məscidi hesab olunur.

## Memarlığı
Məscid Bursa I tipli quruluşa aiddir, kvadrat və ya düzbucaqlı planlıdır, içi məscidlə örtülmüşdür. Ancaq Mehmed Ağa məscidinin günbəzi yox idi, taxta beşikli damı vardır. Məscidin mehrabı qiblə divarının ortasında, diametri təxminən bir metr olan yarımdairəvi taxça şəklində yerləşir və qövslə taclanır. Xarici pəncərələrin üstündə bir iti uclu, tağlı düzbucaqlı açılışları vardır. Divarlar qırmızı tuf daşları ilə hörülmüş və binada tamamilə təkrar istifadə edilmişdir.  Əslində, məscid Hospitalyerlər ordeni tərəfindən tikilmiş köhnə tikilinin xarabalıqları üzərində tikilmişdir.

Məscid, Məkkəyə doğru istiqamətləndirilərək tikildiyi üçün, bu da məscidin tikildiyi küçədə dayaq sütununun inşasına zəmin yaratmışdır.

Məscidin indiki minarəsi ağacdandır. Yunanıstanın Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən tamamilə təmir olunduğu üçün qədim məsciddən heç nə qalmayıb. Digər qələm şəkilli Osmanlı minarələrindən fərqli olaraq onun çoxbucaqlı forması Ərəb memarlığından təsirləndiyindən xəbər verir.

Məscidin həyətindəki çeşmə 1875-ci ildə ikinci tikinti dövründə əlavə edilmişdir.  Bu çeşmədən iki: namazdan əvvəl dəstəmaz almaq və küçədə camaatın içməsi üçün su paylanılması məqsədi üçün istifadə edilir. Çeşmə dörd daş sütunla ayrılmış üç üfüqi hissəyə bölünmüş divardır. Mərmər panelləri uclu tağlar şəklində həndəsi ornamentlərlə bəzədilib.
## Həmçinin bax
* Yunanıstanda islam
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Askaniya-Nova qoruğu

**Askaniya-Nova** () — Ukraynanın Xerson vilayətində yerləşən biosfer qoruğu. Qoruq nin adını daşıyır. Askaniya-Nova eyni adlı Askaniy-Nova qəsəbəsinin yaxınlığında, Kaxovka şəhərindən 60 km cənub-şərqdə yerləşir. Askaniya-Nova qoruğu (hərfi tərcüməsi Yeni Askaniya) 1828-ci ildə hersoq  tərəfindən yaradılmışdır.

Biosfer qoruğunun ərazisi Rusiya-Ukrayna müharibəsi nəticəsində işğal olunmuş, 2023-cü ilin martından, ndan sonra isə əraziyə tam nəzarəti rus hərbiçiləri həyata keçirir.

## Ümumi məlumat
Sahəsi 33 307, 6 hektar olan qoruğun 11 054 hektarı çöl zonasına aiddir. Bu zonada əsasən Qırtıckimilər fəsiləsinin bir çox nümayəndələri üstünlük təşkil edir (təxminən 75 %). Çöl zonasında buğumayaqlıların 1155, suda-quruda yaşayanlarla, sürünənlərin 7, məməlilərin isə 18 növü qeydə alınmışdır. İlin müxtəlif vaxtlarında qoruq ərazisindən 270 növ quş dayanacaq kimi istifadə edir, onlardan 110 növü isə yuva qurmaq üçün dayanır.

Bölgədə ali bitkilərin 478 növünə rast gəlinir ki, onlardan 13 növ Ukraynanın qırmızı kitabına daxil edilib.

Askaniya-Nova biosfer qoruğunda ölçüsü 4x6 km olan depressiya relyef forması - pod mövcuddur. Bu ərazi yazın sonunda qar sularının toplanması nəticəsində su hövzəsinə çevrilir. Ərazi Ramsar konvensiyasının siyahısına salınmışdır. Bu bataqlıq-su hövzəsində çiçəkli bitkilərin 568 növünə rast gəlinir. Bunlardan 53 növ endemik hesab olunur.

Aksaniya-Nova biosfer qoruğu 2008-ci ildə Ukraynada keçirilən "Ukraynanın 7 təbiət möcüzəsi" aksiyasının qalibi seçilmişdir.

2009-cu ildə isə qoruq Ukraynanı Təbiətin yeddi yeni möcüzəsi (New 7 Wonders of Nature) yarışmasında təmsil etmişdir.

## Xarici keçidlər

* Официальный сайт заповедника Аскания-Нова
* Неофициальный сайт заповедника Аскания-Нова
* История, фотографии и достопримечательности заповедника Аскания-Нова
* Фотографии Биосферного заповедника «Аскания-Нова»
* Музей-квартира П. К. Козлова

## İstinadlar
Stinq

**Stinq** () kimi tanınan Qordon Metyu Tomas Samner,  — məşhur ingilis müğənnisi. O, 1977-ci ildən 1986-cı ilə qədər çox uğurlu "The Police" qrupunun solisti, mahnı müəllifi və basçısı olub. 1985-ci ildə artist solo karyerasına başlayır. Solo musiqiçi və "The Police" qrupunun üzvü kimi Stinq 17 "Qremmi" mükafatı sahibidir. 

## Albomlar
*The Dream of the Blue Turtles (1985)
*...Nothing Like the Sun (1987)
*The Soul Cages (1991)
*Ten Summoner's Tales (1993)
*Mercury Falling (1996)
*Brand New Day (1999)
*Sacred Love (2003)
*Songs from the Labyrinth (2006)
*If on a Winter's Night... (2009)
*Symphonicities (2010)
*The Last Ship (2013)
*57th & 9th (2016)
*44/876 (2018) (Shaggy ilə)
*My Songs (2019)
*The Bridge (2021)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Zibil maşını

**Zibil maşını** az miqdarda yığılmış tullantıları yığıb zibil saxlama yerlərinə daşımaq üçün nəzərdə tutulmuş olan yük maşını növüdür. Bu maşınlara texniki cəhətdən “tullantıların yığılması maşını” da deyilir. Zibilin yük maşınına yüklənməsi üsullarına görə onların beş əsas modeli mövcuddur.

## Növləri

### Qabaq tərəfdən yükləmə
Qabaq tərəfdən yükləmə üsulundan istifadə edən yük maşınları, ümumiyyətlə, iri sənaye müəssisələrinə xidmət edən qapalı nəqliyyat vasitələridirlər. Yük maşınının sürücüsü avtomobilin qarşısında yerləşən iki qoldan ehtiyatla istifadə edərək zibil qabını avtomobilin üzərinə qaldırır və əksinə çevrilmiş olan konteynerdəki zibilləri maşına tökür. Maşına tökülən zibillər presləmə sistemi ilə sıxılır və beləliklə də yük maşınına daha çox zibil yığmaq imkanı yaradılır.

### Arxa tərəfdən yükləmə
Arxa tərəfdən yükləməyə sahib olan yük maşınları zibil yığılan yerlərdə zibil konteynerlərinin yanında dayanır və eyni zamanda da bu maşınlara zibil torbaları da atıla bilər. Zibil qabları (konteyner) maşının arxa tərəfində olan operatorun köməyi ilə maşına tökülür. Yük maşınına atılan zibillər preslə sıxılır və beləliklə də maşında daha az yer tutur.

### Yan tərəfdən yükləmə
Tullantılar bu maşınlara ya əllə, ya da xüsusi avadanlığın köməyi ilə atılır. Yenə də bu maşınlara atılan zibillər preslənir. Konteyneri yükləmək üçün lazımi avadanlıqla təchiz edilmiş bu maşınlara zibilləri yükləmək üçün sadəcə olaraq bir nəfər kifayət edir.

### Hava ilə yükləmə (pnevmatik)
Pnevmatik yük maşınları küçə və ya prospektlərdə yığılmış olan zibilləri boru vasitəsilə hava ilə çəkərək yığır. Sadə bir formalı tozsoran üsulundan istifadə edir.

### Çömçə ilə yükləmə
Çömçəsi olan zibil maşınları daha çox nizamsız olaraq yığılan və əllə qaldırılması mümkün olmayan ağır və iri zibillərin yığılması üçün istifadə olunur.
Lətifə Əliyeva (tarixçi)

**Lətifə Əliyeva** () — Tarix elmləri doktor. 4 kitabın tərtibatçısı, 4 monoqrafiyanın, 1 dərs vəsaitinin, 2 proqramın, 40-dan çox elmi məqalənin müəllifidir.

## Həyatı və fəaliyyəti
1947-ci ildə Bakıda hərbçi ailəsində anadan olub. 1954–1965-ci illərdə Sabirabad şəhər rus orta məktəbində oxuyub. 1965–1969-cu illərdə Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində oxuyub. 1969–1989-cu illərdə Azərbaycan KP MK-nın elmi şöbəsi olan Partiya Tarixi İnstitutunda elmi işçi vəzifəsində çalışıb. 1989–1998-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Siyasi tarix kafedrasında kabinet müdiri və müəllim vəzifəsində işləyib. 1998-ci ildən BDU-nun tarix fakültəsinin Azərbaycan tarixi kafedrasında (humanitar fakültələr üzrə) baş müəllim, dosent vəzifəsində çalışır.2000–2010-cu illərdə həmçinin Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında
Dövlət İdarəçilik Akademiyasında baş müəllim işləyib. L. A. Əliyeva 2007–2016-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər
İdarəsinin Siyasi Sənədlər Arxivində elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsində çalışıb.

### elmi fəaliyyəti
1997-ci ildə "70-ci illərdə Azərbaycan sənayesində ixtiraçılar və səmərələşdirçilər hərəkatı (1969–1982-ci illər)" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 2017-ci ildə "Şimali Azərbaycanda qadınların vəziyyəti (1900–1922-ci illər)"
mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. L. A. Əliyeva 4 kitabın tərtibatçısı, 4 monoqrafiyanın, 1 dərs vəsaitinin, 2
proqramın, 40-dan çox elmi məqalənin müəllifidir. Məqalələrin 7-si xarici dölətlərdə: ABŞ, Türkiyə, İspaniya, Rusiya, Ukrayna, Moldova və Gürcüstanda elmi jurnallarda dərc edilmişdir. L. A. Əliyeva Almaniyada, Polşada, Rusiyada və Azərbaycanda keçirilən beynəlxalq elmi konfrans və simpoziumlarda elmi məruzələrlə çıxış etmişdir. L. Əliyeva 2019-cu ildə Fransanın Milli Asambleyasında geniş elmi məruzə ilə çıxış etmişdir.

## Mükafatları
* 1982-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı;
* 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı;
* 2018-ci ildə "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı;
* 2019-cu ildə "Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyi yubiley medalı.

## İstinadlar
Tenebrae

**Tenebrae** (Latın dilində "qaranlıq" deməkdir) — Qərb Xristianlığının Pasxa günündən əvvəlki üç gün ərzində keçirilən və şamların tədricən söndürülməsi, "strepitus" və ya "yüksək səs" ilə xarakterizə olunan dini mərasimidir. Mərasim sona yaxın tam qaranlıqda keçir.

Tenebrae əvvəlcə Müqəddəs Həftənin son üç gününün (Müqəddəs Cümə axşamı, Yaxşı Cümə və Müqəddəs Şənbə) və əvvəlki günlərin (Müqəddəs Çərşənbə, Müqəddəs Cümə axşamı və Mübarək Cümə) axşamlarında xüsusi şənliklərin müşayiəti ilə qeyd edilməsi idi. Həmin bu şənliklərdə xüsusi üçbucaqlı şamlıq üzərində yandırılan şamlar nümayiş etdirilirdi.

Tenebrae adlanan müasir qeydedişlər Yeddi Son Sözə və ya İsanın Əziyyətinin oxunuşlarına əsaslanaraq tamamilə fərqli məzmun və quruluşa malik ola bilərlər. Onlar Müqəddəs həftənin yalnız bir günündə, xüsusən Casus Çərşənbəsində (Müqəddəs Çərşənbə) keçirilə bilərlər. Əsasən gündüz saatlarında keçirilə və şamların sayı da dəyişə bilər.

Bu cür liturgik Tenebrae qeydedişləri indi Katolik Kilsəsinin Latın liturgik ayinlərində, Lüteranlıqda, Anqlikanizmdə, Metodizmdə, İslah edilmiş kilsələrdə və Qərb Rite Pravoslavlığında mövcuddur. 

## İstinadlar
Fiolent burnu

**Fiolent** (, ) — Krım yarımadasının cənub-qərbində, Herakles yarımdasında burun. Burun Sevastopolun Balaklavskiy rayonunda yerləşir. Burun ərazisində eyni adlı yasaqlıq mövcuddur.

## Adlandırılması
Fiolent adı ilə yanaşı burun digər adlarla da tanınır: Parteniy, Felenk-Burun, Monastr-Burun, Müqəddəs Qeorqiya burnu. Ehtimal olunan ən qədim ad Parteniydir (). Adın mənşəyi qədim yunan mifologiyası olan İfigeniya ilə bağlıdır. Bu mifdən bir çox şairlər və yazıçılar, kompozitorlar, rəssamlar öz yaradıcılığında istifadə etmişlər: Evripid, Esxil, Göte, Puşkin, Qlyuk, Ayvasovski və s. 

## Ümumi məlumat
Fiolent burnu Sevastopol şəhərinin mərkəzindən 15 km qərbdə yerləşir. Bu ərazidən Krım dağları başlayır. Burun ərazisinin süxurları əsasən vulkan mənşəli olub orta yura dövrünə aiddir (152—163 milyon il əvvəl). Vulkan mənşəli süxurlardan daha çox spilitlər və keratofirlər üstünlük təşkil edir. Dəniz abraziyası və eol prosesləri nəticəsində parçalanmş süxurların yerində Yəşəm çimərliyi, Orest və Pilad tipli qayalar formalaşıb.

1996-cı ilin 20 avqustunda ərazidə eyni adlı landşaft yasaqlığı yaradılıb. Yasaqlığın sahəsi 31,7 hektardır.

Tarixi mənbələr görə Krıma gələn apostol Həvari Andrey ilk dəfə məhs Fiolent burnuna ayaq basıb. Müasir dövrdə Fiolent burnunda Qeorqievskiy kişi monastrı fəaliyyət göstərir.

Yaz-yay ayalarında burun ərazisi ekstrimaların sevimli məkanına çevrilir. Roup-jampinq və kayakinq üçün ərazi çox əlverişlidir.

Ərazidə yayılan bitkilərdən Atlantika püstəsi relikt ağac hesab olunur. Quraqlığa, istiyə və şaxtaya davamlı olan bu ağacın kökləri özünə məxsus struktura malikdir. Ağacın kökləri bir neçə yarusadan ibarət olmaqla  30-40 metr kənara, 12-15 metr dərinliyə gedə bilir.

## Xarici keçidlər

* Мис Фіолент на Вікімапії
* Віртуальна екскурсія по Фіоленту 
* *Корда И.* Мис Фіолент. Книга про мис Фіолент 
* Легенди та міфи про Фіолент 

## İstinadlar
Ketrinq

**Ketrinq** otel, xəstəxana, pub, təyyarə, kruiz gəmisi, park, film saytı və ya studiya, çəkiliş məkanı və ya tədbir yeri kimi uzaq bir yerdə və ya məkanda yemək xidməti göstərmək işidir. Səyyar yemək şirkəti olan səyyar ketrinq, bu məqsədlə xüsusi olaraq hazırlanmış olan nəqliyyat vasitəsi, avtomobil və ya yük maşınından istifadə edərək yemək xidməti təqdim edir. Səyyar ketrinqlər açıq hava şəraitində keçirilən tədbirlərdə (konsertlər kimi), iş yerlərində və şəhərin mərkəzindəki biznes mərkəzlərində geniş yayılmışdır. Toy təşkilatçısı toy üçün yeməklər təmin edir. Toy hazırlığı müstəqil olaraq kirayələnə bilər və ya məkan tərəfindən hazırlanmış olan paketin bir hissəsi ola bilər.

Kommersiya gəmiləri müntəzəm olaraq ketrinqlə məşğul olanları, xüsusən də bərələr, kruiz gəmiləri və böyük yük gəmilərini daşıyırlar. Əslində, "ketrinq" termini quru biznesi kimi yaradılmazdan çox əvvəl ticarət gəmiçiliyi dünyasında istifadə edilmişdir.

## Tarixi

Amerika Birləşmiş Ştatlarında xidmət göstərilən sahələrin əsas xidmətinin ən erkən nümunəsi 1778-ci ildə Filadelfiyada Sezar Krenşell tərəfindən İngilis generalı Uilyam Hounun gedişini qeyd etmək üçün təşkil edilmiş olan tədbir olmuşdur. 1820-ci illərdə mərkəzi Filadelfiyada olan ketrinq biznesi formalaşmağa başlamışdır. İlkin ketrinq sənayesi qeyri-mütənasib olaraq afroamerikalılar tərəfindən yaradılmışdır.

Sənaye “ketrinqin yaradıcısı” kimi tanınan Robert Boqlun hakimiyyəti dövründə peşəkarlaşmağa başlamışdır. 1840-cı ildə isə ikinci nəsil Filadelfia qara ketrinq şirkətləri öz ketrinq müəssisələrini sahib olduqları restoranlarla birləşdirməyə başlamışdırlar. "Caterer" sözünün ümumi istifadəsi 1880-ci illərdə meydana çıxmış və bu zaman çoxsaylı ketrinq şirkətləri siyahıya alınmağa başlanmışdır. Ağ biznesmenlər nəhayət sənayeyə keçirlər və 1930-cu illərdə qaradərili sahibkarlar demək olar ki, yox olurlar.

1930-cu illərdə daha sadə menyular yaradan Sovet İttifaqı kollektivləşdirmə siyasətinin bir hissəsi kimi dövlətin ictimai iaşə xidmətini inkişaf etdirməyə başlamışdır. İkinci dünya müharibəsindən sonra sonra bir çox iş adamları iaşə sektorunu yorğun iş günündən sonrakı həyata alternativ bir yol kimi qəbul etmişdirlər. 1960-cı illərdə evdə bişirilən yeməklər ictimai iaşə müəssisələrində bişirilən yeməklərin hesabına sıradan çıxmışdır.  2000-ci illərdə isə şəxsi aşpaz xidmətləri daha çox qadınların işçi qüvvəsinə daxil olmağa başlaması ilə populyarlıq qazanmağa başlamışdır.

Türkiyədə ketrinq sahəsində ilk təşkilatların təməli Bəyliklər Dövrünə qədər gedib çıxır. Bəyliklər dövrü və bu dövrdən sonrakı Anadolu Səlcuqlular Dövründə nümunələrini gördüyümüz ictimai yemək mədəniyyəti Osmanlı imperiyası dövründə daha da geniş yayılmış və çox daha təşkilati bir struktura çevrilmişdir. Türkiyədə kütləvi qidalanmanın ilk nümunəsi kimi sayılan imarət sistemi Osmanlı imperiyası sistemində mühüm yer tutan vəqf mədəniyyəti sayəsində istifadəyə verilmişdir.

## İstinadlar
Kamerun gerbi

**Kamerun gerbi** Afrika ölkəsi sayılan **[[Kamerun]]** tərəfindən istifadə edilən rəsmi dövlət gerbidir.

Gerbin mərkəzi hissəsində yerləşən qalxan Kamerun bayrağının rənglərini ehtiva edir. Qalxanın mərkəzində üçbucaq meydana gətirən və 4095 m hündürlüyü ilə Qərbi Afrikanın ən yüksək dağı olan Kamerun dağını ifadə edən hissə qırmızı fonda olarkən, üçbucağın ayırdığı hissələrdən sol tərəf yaşıl fona, sağ tərəf isə sarı fona malikdir. Qırmızı fonda mavi rəngdə Kamerunun xəritəsi göstərilmiş, xəritənin üstündə yerləşdirilmiş olan qılıncın ucundakı tərəzilər isə Roma mifologiyasında ədalət ilahəsi kimi qəbul edilən Justitianı işarə edir. Qılıncın ən uc hissəsində isə yenə qırmızı fonda sarı beşguşəli ulduz yerləşdirilmişdir. Qalxanın arxa tərəfində diaqonal olaraq yerləşdirilmiş iki ədəd Fasce isə dövlət hakimiyyətini və respublika idarəetmə formasını simvollaşdırır. Qalxanın yuxarı hissəsində isə ikisi Fasceslərin üstündə, biri isə qalxanın yuxarı hissəsində yerləşdirilmiş olan və həm fransız, həm də ingilis dillərində yazılmış **Sülh, İş, Vətən** (*Fr: Paix, Travail, Patrie*) (*İng: Peace, Work, Fatherland*) kəlmələri yazılmışdır.  Qalxanın alt hissəsindəki şüar zolağında isə həm fransız, həm də ingilis dillərində bu ölkənin bu dillərdəki rəsmi adı olan **Kamerun Respublikası** (*Fr: République du Cameroun*) (İng*: Republic of Cameroon*) yazılmışdır.

## Tarixi gerbləri


File:Proposed Coat of Arms Kamerun 1914.svg|Alman müstəmləkəçiliyi dövründə istifadə edilməsi məsləhət görülmüş olan gerb (1914)
File:British Cameroons Seal.svg|Britaniya Kamerunu gerbi (1922-1961)
File:Coat_of_arms_of_Cameroon_old.svg|Müasir gerbin köhnə versiyası
Yustitiya (mifologiya)

**Yustitiya** Roma mifologiyasında ədalət ilahəsi sayılır. Yunan mifologiyasındakı Femida və Misir mifologiyasındakı Maat ilə müvafiq gəlir. Daha çox, əxlaqi dəyərlərlə gücləndirilmiş olan ədalət anlayışını təsvir edir.

İntibah dövründən bəri Yustitiya bir əlində qılınc, digər əlində isə tərəzi tutan bir qadın kimi təsvir edilmişdir.Qadının gözləri isə göz bağı ilə bağlı haldadır.

## Qalereya


Fayl:A Justica Alfredo Ceschiatti Brasilia Brasil.jpg
Fayl:Justicia Ottawa.jpg
Fayl:Justice statue.jpg
Fayl:Goddess of justice.jpg


## İstinadlar
Fasces

**Fasces** (latınca "bağlama"  mənasını verən *fascis* sözündən götürülmüşdür) sadəcə olaraq gücü və yurisdiksiyanı və/və ya "birlikdə güc vardır" deyimini simvollaşdırır.

Ənənəvi bir Roma *fascesi* silindrik formada olan tüklü ağcaqayın çubuqlarından hazırlanmış olan silindr formalı dəyənəyin və adətən bürünc baltanın iti tərəfi çölə baxan formada bağlamanın içərisinə yerləşdirilmiş və qırmızı dəri zolaqla möhkəm bağlanması ilə hazırlanırdı. Roma Respublikasında təntənəli paradlar da daxil olmaqla bir çox vəziyyətlərdə müasir bayraqlara oxşayan bir simvol kimi istifadə edilmişdir.

## Simvolizm

Bir çox hökumətlər və hakimiyyət nümayəndələri Roma İmperiyasının dağılmasından müasir dövrə qədər "güc"ün simvolu olaraq *fasces* istifadə etməyə davam etmişdirlər. Hətta özünü Roma Respublikası ilə eyniləşdirən və onun ideallarına tabe olanlar tərəfindən istifadə olunmağa davam belə etdirilmişdir. Adını *fascesdən* götürmüş olan italyan faşizmi XX əsrin uzun bir dövründə bu simvoldan istifadə etməyə davam etmişdir.

## Birinci dövr

“Liktorlar bağlaması” kimi tanınan ***Fasces lictoriae*** Qədim Romada güc və hakimiyyəti (*[[İmperi|imperium]]*) simvolizə etmişdir. Lictors kimi tanınan aşağı səviyyəli məmurlar magistratların qarşısında hərəkət edir və onlar daşıdıqları fasceslərin sayına görə Roma Dövləti strukturundakı statuslarını nümayiş etdirirdilər. *Fasces* daşıyan Liktorlar tərəfindən müşayiət olunmaq hüququna malik yüksək rütbəli məmurlar arasında Praetorlar, Propraetors, Konsullar, Prokonsullar, Magister Equitum, Diktatorlar və Sezarlar var idi. Bəzi hallarda hərbi qələbələrdən sonra keçirilmiş olan paradlar zamanı; Yaralı və qəhrəman əsgərlərə fascesləri daşımağa icazə verilirdi.

Roma tarixçiləri uzaq keçmişdə Romanın Etrusk mənşəli krallarını mərasimlərdə on iki likorun müşayiət etdiyini qeyd etmiş və bu ənənənin romalılar tərəfindən də davam etdirildiyini bildirmişdirlər.

İnanca görə, o, Etrusk sivilizasiyası dövründən bəri "birlikdən güc yaranır" ifadəsini simvollaşdırmışdır. Dəstəyə möhkəm bağlanmış çubuqlar vəhdətdən əldə edilən gücü, balta dövlətin qüdrətini və nüfuzunu, çubuqları bir-birinə bağlayan qırmızı dəri zolaqlar isə bu gücdən istifadə zamanı dövlətin hüdudlarının olduğunu simvolizə edirdi. Ən yüksək rütbəli magistraların liktorları qadağaların həddinə yaxınlaşdıqlarını nümayiş etdirmək üçün qırmızı lentlə bağlanmamış fasceslərdən istifadə edirdilər.

Fasces simvolizmi çox güman ki, Şərqi Aralıq dənizi vasitəsilə - Etrusklar vasitəsilə Anadolu və Mino sivilizasiyalarında müntəzəm olaraq istifadə edilən "iki başlı balta" kimi tanınan Labrysdən götürülmüşdür.

Ənənəvi olaraq, *[[Pomerium|Pomeriumun]]* içərisində fasceslərin baltaları çıxardılırdı. Bu onu göstərirdi ki, normal siyasi şəraitin mövcud olduğu hallarda magistratların ölüm hökmü vermək səlahiyyətləri yoxdur və bu səlahiyyəti vətəndaşların mənsub olduğu məclislər həyata keçirirlər. Lakin Roma Respublikası mövcud olduğu vəziyyəti təhlükəli hesab edib diktator təyin etdiyi hallarda, Liktorlar *Pomeriumdakı* fasceslərə baltalar əlavə edərdilər və bu da diktatorun əlində fövqəladə bir gücün cəmləşdiyini nümayiş etdirirdi.

## İstinadlar
Grand Theft Auto Online

***Grand Theft Auto Online*** və ya qısaca ***GTA Online*** — Rockstar North tərəfindən hazırlanmış və Rockstar Games tərəfindən yayımlanmış onlayn çoxoyunçulu (çoxnəfərli; multipleyer) döyüş-macəra oyunu. PlayStation 3 və Xbox 360 üçün 1 oktyabr 2013-cü ildə, PlayStation 4 və Xbox One üçün 18 noyabr 2014-cü ildə, Windows üçün 14 aprel 2015-ci ildə, PlayStation 5 və Xbox Series X/S üçün isə 15 mart 2022-ci ildə yayımlanıb. Oyun *[[Grand Theft Auto V]]-in* onlayn komponentidir. Xəyali San-Andreas əyalətində (Cənubi Kaliforniya əsasında) gerçəkləşən *Grand Theft Auto Online* 30-a qədər oyunçunun iştirak edə bildiyi bir oyundur.&nbsp;Bu istifadəçilərə açıq dünya mühitini araşdırmaq və kooperativ və ya rəqabətli oyun qarşılaşmalarında iştirak etmək imkanı verir.

Açıq dünya dizaynı oyunçulara açıq kənd ərazisi və uydurma Los Santos şəhəri (Los-Anceles əsasında) daxil olan San Andreasda sərbəst gəzməyə imkan verir. Oyunçular getdikcə çətinləşən missiyaları başa vurduqca yavaş-yavaş bir imperiya quraraq güclü cinayətkar olmaq üçün səyahətlərində fərdiləşdirilə bilən səssiz qəhrəmana nəzarət edirlər. Tək oyunçu kampaniyasından həm aylar əvvəl, həm də illər sonra baş tutan*&nbsp;"Grand Theft Auto Online"* bir çox oyunçunun hekayəni inkişaf etdirmək üçün missiyaları tamamladığı kooperativ (birgə) missiyalardan ibarətdir. Oyunda həmçinin daha təkmil "Soyğunlar" da daxil olmaqla çoxsaylı yan tapşırıqlar, fəaliyyətlər və oyunçuların satın ala və gəlir əldə edə biləcəyi müxtəlif bizneslər var.

Tək oyunçu rejimi ilə birlikdə hazırlanmış "*GTA Online"* daim inkişaf edən bir dünyada oynamaq üçün ayrıca bir təcrübə kimi hazırlanmışdır. Oyunda istifadəyə verildiyi ilk vaxtlarda missiyaların tamamlana bilməməsi və obraz məlumatlarının itirilməsi ilə nəticələnən geniş yayılmış texniki problemlər oldu. Əvvəllərdə, məxsusən əhatə və açıq geympleyinə dair təriflər ilə istiqamət azlığı və təkrarlanan missiyalar səbəbilə olan tənqidlərlə əlaqədar tənqidçiləri iki qrupa böldü. Müxtəlif oyun nəşrlərindən "Ən Böyük Məyusluq"dan "Ən Yaxşı Multipleyer"ə qədər tam fərqli il sonu mükafatları qazandı. Oyunda tez-tez oyun rejimlərini (modifikasiyalarını) və məzmununu daha da genişləndirən pulsuz yeniləmələr olur. Bu səbəbdən də tənqidçilər tərəfindən müsbət rəylərlə qiymətləndirilir. Məxsusən 2015-ci ildəki *"Soyğunlar"* yeniləməsi tənqidçilər tərəfindən müsbət qarşılandı.

## Qeydlər


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Elektrik uşaqlar

**Elektrik uşaqlar** () — 2012-ci ildə istehsal olunmuş müstəqil ABŞ filmi. Rebekka Tomasın ssenarisi və rejissorluğu ilə ərsəyə gəlib. Filmin mərkəzində Yuta ştatındakı fundamentalist Mormon icmasından olan 15 yaşlı Reyçel obrazı dayanır. Gənc qız, gözlənilmədən hamilə olduğunu öyrəndikdən sonra, bu hadisənin maqnitofon kasetində səslənən musiqinin təsiri ilə baş verdiyinə dərin inam bəsləyir.

## Rollarda
* Julia Garner — Rachel McKnight
* Rori Kalkin — Clyde
* Liam Aiken — Mr. Will 
* Bill Sage — Tim
* Cynthia Watros — Gay Lynn
* Billi Zeyn — Paul 

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* 
*
Sing Street

**Sing Street** — Con Karninin senarisi və rejissorluğu ilə 2016-cı ildə çəkilmiş musiqili film. 1980-ci illərdə İrlandiyada sevdiyi qızı özünə heyran etmək üçün musiqi qrupu yaradan yeniyetmə oğlandan bəhs edir.

## Rollarda
* Lucy Boynton — Raphina
* Maria Doyle Kennedy — Penny
* Aidan Gillen — Robert
* Jack Reynor — Brendan
* Kelly Thornton — Ann
* Ferdia Walsh-Peelo — Conor
* Ben Carolan — Darren
* Mark McKenna — Eamon
* Percy Chamburuka — Ngig
* Conor Hamilton — Larry
* Karl Rice — Garry
* Ian Kenny — Barry
* Don Wycherley — Brother Baxter
* Lydia McGuinness — Miss Dunne

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Official screenplay
Yer fındığı yağı şahin

**Yer fındığı yağı şahin** () — 2019-cu il istehsalı komediya-dram janrındakı ABŞ filmi. Amerikan güləşçisi olmaq arzusu ilə saxlanıldığı qocalar evindən qaçan daun sindromlu gənc oğlandan bəhs edir. Yolda o, evindən uzaqda olan balıqçı bir adamla dostlaşır. Filmdə rol alıblar: Zack Gottsagen, Şaya LaBaf, Dakota Conson və Con Houks

## Rollarda
* Şaya LaBaf — Tyler
* Dakota Johnson — Eleanor
* John Hawkes — Duncan
* Bruce Dern — Carl
* Zack Gottsagen — Zak
* Jon Bernthal — Mark
* Thomas Haden Church — Clint / The Salt Water Redneck
* Yelawolf — Ratboy
* Jake Roberts — Sam
* Mick Foley — Jacob
* Wayne Dehart — Jasper John
* Dylan Odom — Wrestler (uncredited)

## Xarici keçidlər
* 
* 
*  
*
Balaca meşə

**Balaca meşə** () — rejissor Yim Soon-ryenin 2018-ci ildə ekranlaşdırdığı Cənubi Koreya filmi. Daisuke Igarashi-nin 2002-ci ildə nəşr edilmiş eyniadlı manqa kitabının motivləri əsasında çəkilib. Film müəllimlik imtahanından kəsildikdən sonra şəhərdəki işini atıb böyüdüyü kiçik kəndə qayıtmağa qərar verən Hye-won adlı qadının hekayəsindən bəhs edir.

## Rollarda
*Kim Tae-ri — Song Hye-won
*Ryu Jun-yeol — Lee Jae-ha
*Moon So-ri — Ana
*Jin Ki-joo — Joo Eun-sook
*Park Won-sang — Poçtalyon
*Jung Jun-won — Hoon-yi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*

## İstinadlar
Pomerium

**Pomerium** və ya **pomoerium** Roma şəhəri və Roma tərəfindən idarə olunan şəhərlər ətrafındakı dini sərhədlər idi.

Pōmērium termini latınca *post moerium* ifadəsinin klassik abbreviaturasıdır, hərfi mənası isə "divarın arxasında/o tərəfində" deməkdir. Roma tarixçisi Livi “Ab urbe condita” adlı əsərində yazır ki, sözün etimologiyası divarın bir tərəfinə aid edilsə də, pomerium əslində divarların hər iki tərəfindəki sahədir. O əsərində qeyd edir ki, bu ərazini falçılıq yolu ilə təqdis etmək qədim bir etrusk adəti olmuşdur və qismən divarın yaxınlığında binaların ucaldılmasının qarşısını almaq üçün nəzərdə tutulmuş pomerium ərazisində yaşamaq və ya təsərrüfatla məşğul olmaq texniki cəhətdən qeyri-qanunidir (hər nə qədər özü tərəfindən edilmiş olsa da, onun dövründə evlər əslində divara qarşı düz xətt üzərində tikilirdi). Digər müəlliflər isə bunun "divara qarşı" mənasını verən prō moerium sözündən gəldiyi fikrini irəli sürmüşdürlər.
Rübabə Axundova

**Axundova Rübabə Məmməd qızı** (25 mart 1907, Azərbaycan Respublikası, Şamaxı—04 aprel 1969)— Azərbaycanın əməkdar müəllimi, SSRİ Ali Sovetinin iki çağırışının deputatı, Azərbaycan SSR Maarif İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsinin sədri, M.Ə.Sabir adına Pedaqoji məktəbin direktoru olmuşdur.
## Həyatı
Rübabə Məmməd qızı Axundova Azərbaycanın Şamaxı rayonunda anadan olmuş, bir çox rəhbər vəzifələrdə çalışmış və əməkdar müəllim fəxri adlına layiq görülmüşdür. 11 yaşı olanda atası rəhmətə getmiş və o bacısının ailəsində tərbiyə almışdı. 1925-ci ildə orta məktəbi bitirmiş və Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı dövlət Universiteti) Şərq fakültəsinə qəbul olmuşdur. 1928-ci ildə həmin fakültəni bitirmişdir. Rübabə xanım həmçinin Azərbaycan Dövlət Universitetinin ədəbiyyat fakültəsinin də məzunudur. 1928-ci ildən Bakı şəhəri Stalin rayonunda (indiki Səbail rayonu) orta məktəbdə Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi, Bakı şəhəri Voroşilov rayonu (indiki Səbail rayonu, vaxtilə ayrıca rayon olmuş, daha sonra Stalin, yəni indiki Səbail rayonuna birləşdirilmişdir) 132 nömrəli qızlar orta məktəbinin tədris bölməsinin müdiri olmuşdur. 1947-ci ilin oktyabrından Azərbaycan SSR ibtidai və orta məktəb işçilərinin peşə ittifaqı Mərkəzi Komitəsinin sədri olmuşdur. Daha sonra M.Ə.Sabir adına Pedaqoji məktəbin direktoru vəzifəsində çalışmışdır. Rübabə Axundova bir sıra dövlət mükafatlarına da layiq görülmüşdür.

## Mükafatlar
* Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni
* "Qafqazın müdafiəsinə görə" medalı
* "1941-1945-ci illər Böyük Vətən Müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı
* Azərbaycan SSR əməkdar müəllimi (1943)

## Həmçinin bax

## Mənbələr
Sabir Gəncəli (Məmmədov)/ Сабир Гянджали (Мамедов). Ömürlərdən səhifələr/Страницы жизни. Bakı: İşıq, 1973
## İstinadlar
Abdulla (dəqiqləşdirmə)

;Yaşayış məntəqələri
* Abdulla (Avurğazı) — Başqırdıstan Respublikasının Avurğazı rayonunda yerləşən kənd.
* Abdullaoğlu — Tiflis əyalətinin Dəmirçi Həsənli nahiyəsində kənd.

;Digər
* Abdullah (film) — Sancay Xan tərəfindən çəkilmiş Hindistan Bollivud romantik dram filmi.

## Həmçinin bax
* Abdulla
* Abdullayev
* Abdullalı
* Abdullazadə
Gəncəbasar

**Gəncəbasar** — Azərbaycanda Gəncə şəhəri və ətrafı üçün istifadə edilən adlandırma.

## Ərazi
Tarixən Gəncə xanlığının mahallarından sadəcə biri Gəncəbasar adlanırdı. Gəncəbasar mahalı Gəncəçay vadisindəki yaşayış məskənlərini əhatə edirdi. Ancaq buna baxmayaraq, Gəncəbasar tarixi və filoloji tədqiqatlarda Gəncənin siyasi-inzibati təsir dairəsindəki ərazilər üçün işlədilmişdir. İndiki dövrdə Tovuz, Şəmkir, Xanlar, Goranboy, Yevlax, Daşkəsən, Gədəbəy, Qazax, Ağstafa, Samux rayonları bu əraziyə daxildir. Folklorşünaslıqda Gəncəbasar ərazisi daha da genişləndirilərək tarixçilərin hesab etdiyi ərazidən irəli aparılmışdır. XX əsrin ikinci yarısında Gəncəbasar ərazisi sadəcə Gəncəçay vadisini yox, böyük bir coğrafi ərazini əhatə edir, xalq arasında da bu mənada işlədilirdi.

## Həmçinin
* Gəncə-Daşkəsən iqtisadi rayonu
* Gəncəbasar ləhcəsi

## İstinadlar

## Əlavə oxu
* 
* 
* Gəncəbasar lətifələri / toplayanı və tərtib edəni Sədnik Paşa Pirsultanlı. Gəncə: Agah, 2005, 201 s.
Kipp aparatı

**Kipp aparatı** turşuların və qələvilərin məhlullarını bərk cisimlərlə reaksiya etməklə qazları almaq üçün istifadə olunan universal cihazdır.
Hafsilər

**Hafsilər** ( ) — 1228–1574-cü illərdə Tunisdə hökmranlıq edən bərbər əsilli sülalə.

## Tarixi
Xanədan adını Şeyx Əbu Həfs Ömər ibn Yəhyal Hintatidən almışdır. Onun oğlu, İfriqiyyə valisi olan I Əbu Zəkəriyyə Yəhya dövründə Hafsilər sülaləsi Əlmüvəhhidilərin tabeliyindən çıxaraq müstəqil hakimiyyət sürməyə başladı.

Qüdrətli dövrlərində Əlcəzair və Liviyada hökmranlıq edən Hafsilər, sonra sürətlə gücdən düşdülər. 1311–1317-ci illərdə Məmlük dövlətinin vassalına çevrildilər. Həmçinin 1530-cu illərdən başlayaraq Tunisin cənubu və mərkəzi Osmanlılar tərəfindən tutuldu. Hafsilərin əlində isə ölkənin yalnız şimal hissəsi qaldı.

1534-cü il avqustun 16-da Xeyrəddin Barbarossanın komandanlığı ilə Osmanlı qüvvələri Tunis şəhərini və ölkənin cənub hissəsini də Osmanlı imperatorluğuna birləşdirərək Hafsilərin hakimiyyətinə son qoydular. Lakin sonradan İspaniya və Almaniya imperatoru V Karl tərəfindən Tunisin geri alınması ilə Hafsilərin hakimiyyəti bərpa edildi. Bu dövrdən etibarən Hafsilər sülaləsi hakimiyyətinə İspaniyanın vassalı kimi davam etdi və beləliklə, 1535–1574-cü illər arasında Tunis şəhərində ispan qarnizonu yerləşdirildi.

Tunis 13 sentyabr 1574-cü ildə Qılınc Əli Paşanın komandanlığı altında Osmanlı donanması tərəfindən yenidən fəth edildikdən sonra Hafsilərin bölgədəki hakimiyyətinə tamamilə son qoyuldu. Son Hafsi hökmdarı VI Məhəmməd İstanbula aparıldı və müsəlmanlara qarşı ispanlarla əməkdaşlıq etdiyi üçün edam edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xəyyam Nisanov

**Xəyyam Nisanov** (21 oktyabr 1983) - Azərbaycan müğənnisi.

## Həyatı və karyerası
Xəyyam Nisanov 21 oktyabr 1983-cü ildə Bakıda dünyaya gəlib. Atası Semyon Nisanov musiqiçi olduğundan musiqiyə maraq balaca Xəyyama da keçir. Hələ uşaq yaşlarında avtomobil qəzası nəticəsində Xəyyam atasını itirir. Sonralar 7 N-li musiqi məktəbində nağara aləti üzrə təhsil almağa başlayan Xəyyam eyni zamanda vokal dərsləri də alır. Gənclik yaşlarında Elçin İmanovla tanış olur və “Məktəb İlləri” adlı ilk musiqi albomunu buraxır. Albomdakı mahnılar Rusiyada yaşayan soydaşlarımız tərəfindən bəyənildiyi üçün onlar artıq öz tədbirlərinə Xəyyamı dəvət etməyə başlayırlar.
2002-ci ildə müğənni “Bakı payızı” gənc ifaçıların müsabiqəsində iştirak edir və orada tanınmış bəstəkar Vaqif Gərayzadə ilə tanış olur. Uzunmüddətli çalışmalardan sonra “İndi bildim” mahnısı ərsəyə gəlir. 2004-ci ildə həmin mahnı və onun klipi Xəyyamın vizit kartına çevrilir. 2007-ci ildə ivrit dilində yazılmış “İeruşalim” adlı albom işıq üzü görür. 2009-cu ildə artist ilk solo konsertini Quba Olimpiya Kompleksində keçirir. Bununla bərabər Xəyyam Azərbaycan səhnəsinin ən parlaq ifaçıları Tünzalə Ağayeva, Zülfiyyə Xanbabayeva, Aygün Kazımova, Röya Ayxanla da uğurlu duetlər yazdırır. 2021-ci ildə Xəyyam Nisanov "Əməkdar Artist" adına layiq görülmüşdür.

## Albomlar
* İeruşalim (2007)
* Ləpələr (2008)
* Ты Далеко (2011)
* Bakı - Moskva (2021)

## Sinqllar
* Ürəyimsən (ft. Tünzalə Ağayeva) (2010)
* Sənə Ehtiyacım Var (ft. Röya Ayxan) (2015)
* Leyla (2016)
* Davalı Kino (2018)
* Шуша Возвращается Домой  (ft. Zülfiyyə Xanbabayeva, Abbas Bağırov, Tünzalə Ağayeva) (2020)
* Qələbə (ft. Alim Qasımov, Natiq Şirinov, Jah Khalib) (2020)
* Bizimdir Həyat (ft. Zülfiyyə Xanbabayeva) (2022)
* Красная Слобода (2023)
* Qara Gözlüm (2024)

## İstinadlar

* https://artist.az/katalog/xeyyam-nisanov/

## Xarici keçidlər
Qisas al

**Qisas al** () — 2022-ci ildə ekranlara çıxan yeniyetmələr üçün nəzərdə tutulmuş amerikan qara komediya filmi. Filmin rejissoru Cennifer Kaytin Robinson, eyni zamanda senarini Selest Ballard ilə birlikdə yazmışdır. Film qismən Alfred Hiçkokun "Qatardakı qəriblər" (1951) filmindən və Patrisiya Haysmitin eyniadlı kitabına əsaslanır. Premyerası 16 sentyabr 2022-ci ildə Netflix-də baş tutub və tənqidçilər tərəfindən müsbət qarşılanıb. Filmin rejissoru 1990-cı illərin məşhur orta məktəb filmlərindən, özəlliklə "Heathers" və "Yaramaz qızlar" kimi klassiklərdən ilhamlanıb. 

## Məzmun
Yay düşərgəsində tanış olan və onlara qarşı pis rəftar edənlərdən qisas almaq üçün dostlaşan Drea və Eleanor adlı qızlardan bəhs edir. 

## Rollarda
* Camila Mendes — Drea
* Maya Houk — Eleanor
* Austin Abrams — Max
* Rish Shah — Russ
* Talia Ryder — Gabbi
* Ava Capri — Carissa
* Jonathan Daviss — Elliot
* Maia Reficco — Montana
* Paris Berelc — Meghan
* Alisha Boe — Tara
* Sophie Turner — Erica
* Sarah Michelle Gellar — the Headmaster 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Şimali Krım kanalı

**Şimali Krım kanalı** ( ) — Ukraynanın Krım və Xerson vilayətinin azsulu və quraq ərazilərini su ilə təmin edən kanal. Kanal 1961-1971-ci illərdə inşa edilmişdir. Kanal öz suyunu Dnepr çayının aşağı axarlarında inşa olunmuş Kaxovka su anbarından götürür. Kanalın su ilə doldurulmasına 1955-ci ildə başlanılmış və 1958-ci ildə yekulaşmışdır. Rusiya Federasiyasının Krımı ilhaq etməsindən sonra, 2014-cü ilin aprelindən Dnepr çayından kanala su verilməsi dayandırımışdır. 2022-cü ilin fevralından, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin başlanmasından sonra kanalın fəaliyyəti yenidən bərpa olunmuşdur. 24 mart 2022-ci ildə kanal tam olaraq su ilə doldurulmuş, 2022-ci ilin 29 aprelindən isə kanalın suyu artıq Krım ərazisində kənd təsərrüfatı məqsədi üçün istifadə olunurdu.

2023-cü ilin 6 iyununda  Kaxovka bəndinin dağıdılmasından sonra kanala suyun verilməsi dayandırılmışdır.

## Xarakteriskası
Kanalın girişində eni 150 metr, dərinlik isə 7 metrdir. Orta illik su sərfi 380 m³/s-dir. Bunun 60—80 m³/s-i Xerson vilayətinində suvarmaya,  300—320 m³/s-i isə Krım ərəzisinə sərf olunur. Kanalın maksimal su sərfi 500 m³/s-dir. Kaxovka su anbarından başlayan kanal Or bərzəxindən keçməklə cənub-şərq istiqamətində uzanaraq Kerç yaxınlığına kimi davam edir. Ümumi uzunluğu 402,6 km olub, Krım yarımadası daxilində uzunluğu 294 km-dir.

Şimali Krım kanalı böyük su ötürmə qabiliyyətinə malik olsa da lahiyədə illik yox, mövsümü fəaliyyəti nəzərdə tutulmuşdur. 2015-ci ilə kimi kanalın doldurulmasına martın sonunda start verilirdi, noyabrda dayandırılırdı. Kanalda suyun başlanğıc nöqtədən son nöqtəyə kimi hərəkəti 33 gün davam edir. Şimali Krım kanalı gəmiçilik üçün yararsızdır.

## Xarici keçidlər

* Пуск Північно-Кримського каналу
* Інститут історії України
* Водні ресурси Херсонщини
* Держводагентство нагадало Криму, звідки півострів отримує воду / УНІАН, 14.03.2014, 14:14
* Вода и Крым
* 
* 

## İstinadlar