open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vərəsə (film)

**"Vərəsə"** () — rejissor Uilyam Uaylerin filmi.

## Məzmun

Ketrin Sloper sadə və utancaq bir qızdır. Atası onunla bağlı öz ümidsizliyini gizlətmir. Bir gün Ketrin Morris Taunsendlə tanış olur. Qız Morrisin ona olan diqqətini o dəqiqə hiss edir. Sadə Ketrin Morrisə dəlicəsinə vurulur və onlar evlənməyi planlaşdırırlar.

Ketrinin atası elə düşünür ki, Morris Ketrinlə ancaq onun mirasını ələ keçirmək üçün əlaqə qurub. Ata, Morrisə ərə gedəcəyi halda qızını mirasdan məhrum edəcəyini deyir. Ketrin olanlara fikir vermir və Morrislə gizli qaçmağı planlaşdırır. Gecə onlar qaçmalıdırlar. Ketrin evdə oturub səbirsizliklə Morrisin yolunu gözləyir. Lakin o, nədənsə gəlib çıxmır.

Bu hadisədən sonra Ketrinin ürəyi sınır. Bir-iki gün sonra qıza atasının ölüm ayağında olduğu məlum olur. Ketrin hələ də Morrisi sevdiyini atasına deyir. O, son dəfə atasından fikrini dəyişməsini xahiş edir. Atası bunu etmir və bir qədər sonra bütün var-dövlətini qızına qoyaraq vəfat edir.

Bir neçə il sonra Morris Kaliforniyadan qayıdır. O, yenə də Ketrinə öz sevgisini elan edir. O zaman nəyə görə qızı qaçırmadığını Ketrini ehtiyac içərisində saxlamaq istəməməsi ilə izah edir. Ketrin Morrisin bu sözlərinə qulaq asaraq yalandan yenə həmin gecə planlaşdırdıqları kimi qaçmaq istədiyini deyir. Morris qıza elə bu gecə onun ardınca gələcəyini, qız isə o gələnə qədər əşyalarını yığışdıracağını oğlana deyir.

Morris geri qayıdanda Ketrin ondan öz intiqamını alır. O, qulluqçuya qapını bağlamağı tapşırır. Morris gəlib qapını döyə-döyə, qızın adını qışqıra-qışqıra qalır. Xalası qızdan niyə belə qəddar olduğunu soruşur. Ketrin cavab verir: "Bunu mənə sahib öyrədib".

Film Ketrinin pilləkənlərlə ikinci mərtəbəyə qalxması və bu zaman Morrisin qaranlıqda cavabsız qalmış qışqırtılarının əks-səda verməsilə qurtarır.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Əsərin müəllifi :** Anri Ceyms
:**Ssenari müəllifləri :** Rut Qetz, Aqastus Qetz
:**Rejissor :** Uilyam Uayler
:**Operator :** Leo Tover
:**Bəstəkar :** Aaron Kopland
:**Prodüser :** Uilyam Uayler

### Rollarda

:Oliviya de Hevillend – Ketrin Sloper
:Montqomeri Klift – Morris Taunsend
:Ralf Riçardson – Ostin Sloper
:Miryam Hopkins – Laviniya
:Mona Friman – Merian Elmond
:Vanessa Braun – Mariya
:Betti Linli – xanım Montqomeri
:Rey Kollins – Cefferson Elmond
:Selena Royl – Elizabet Elmond
:Pol Lis – Artur Taunsend
:Harri Entrim – cənab Ebil
:Rass Konvey – Kvintus
:Devid Sörzbi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
*
Bernardino Antonio Qomes (kiçik)

**Bernardino Antonio Qomes** (, 1806 — 1877) — Portuqaliya botaniki və həkim. 
## Əsərləri
* Bernardino António Gomes, A. Р. Cardoso. 1835. *Exame da Agua Sulfurea do Arsenal da Marinha*. 
* 1857. *Noticia da Vida e Trabalhos Scientificos do Medico Bernardino António Gomes*. 

## İstinadlar
Brahui dili

**Brahui dili** (Urdu dili: براہوی) və ya **Brahvi dili** (براوی) Dravid dil ailəsinə mənsubdur və Brahui xalqının Pakistan, Əfqanıstan və İran da danışdığı dildir.
Bu gün Brahui dili ölmək üzrə olan dillərdən biridir.

## Sözlər müqayisəsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*İngiliscə-Brahuicə lüğət
*İngiliscə vikilüğət
Red Hot Chili Peppers (albom)

**Red Hot Chili Peppers** — Red Hot Chili Peppersnın ilk studiya albomudur. Onların musiqisi alternativ rok, funk, punk rock və psychedelic rock elementlərini özündə cəmləşdirir. 

10 avqust 1984 tarixində yayımlanan albom, EMI etiketi ilə satışa buraxılmışdır.

## İstinadlar
The Uplift Mofo Party Plan

***The Uplift Mofo Party Plan*** — Red Hot Chili Peppersnın ilk studiya albomudur. 

29 sentyabr 1987 tarixində yayımlanan albom, EMI/Capitol Records etiketi ilə satışa buraxılmışdır.

## İstinadlar
Teluqu dili

**Teluqu dili** (తెలుగు) — teluqu xalqının dili və danışanların sayına görə dünyada ən böyük dravid dillərindən biridir. Hindistanın iyirmi iki rəsmi dilindən biri və Hindistan hökuməti tərəfindən ölkənin “klassik dilləri” kimi tanınan altı dildən biridir.

Teluqu dili Hindistanda ən çox yayılmış üçüncü dildir; 2011-ci ilə olan məlumata görə təxminən 96 milyon danışanı var. Bu dildə Hindistanın Andhra Pradeş və Telanqana ştatlarında danışılır və həmin ştatlarda rəsmi dil statusuna malikdir. Həmçinin teluqu xalqının əhəmiyyətli diasporasının yaşadığı ölkələrdə — Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində, Afrikanın və Yaxın Şərqin bəzi dövlətlərində, Ficidə və Mavriki adalarında da yayılmışdır.

Xüsusiyyətlərinə və quruluşuna görə teluqu dili “ümumdravid standartına” yaxındır. Teluqunun yazı (ədəbi) və danışıq formaları fərqləndirilir; bu fərqlər təkcə leksikaya deyil, həm də qrammatikaya aiddir.
## İstinadlar
Blood Sugar Sex Magik

***Blood Sugar Sex Magik*** — məşhur amerikan rok qrupu Red Hot Chili Peppersin beşinci studiya albomudur.

24 sentyabr 1991 tarixində yayımlanan və prodüserliyini Rik Rubinin etdiyi albom, Warner Music etiketi ilə satışa buraxılmışdır.

## İstinadlar
One Hot Minute

***One Hot Minute*** — Red Hot Chili Peppersnın altıncı studiya albomu. 

12 sentyabr 1995 tarixində yayımlanan albom, Warner Music etiketi ilə satışa buraxılmışdır.
## Mahnı siyahısı

# «Warped» — 5:04
# «Aeroplane» — 4:45
# «Deep Kick» — 6:33
# «My Friends» — 4:02
# «Coffee Shop» — 3:08
# «Pea» — 1:47
# «One Big Mob» — 6:02
# «Walkabout» — 5:07
# «Tearjerker» — 4:19
# «One Hot Minute» — 6:23
# «Falling into Grace» — 3:48
# «Shallow Be Thy Game» — 4:33
# «Transcending» — 5:46

## İstinadlar
Mother's Milk

***Mother's Milk*** — Red Hot Chili Peppersnın dördüncü studiya albomudur. 16 avqust 1989-ci il tarixində yayımlanan albom EMI etiketi ilə satışa buraxılmışdır.

## İstinadlar
Californication (albom)

**Californication** — Red Hot Chili Peppersnın yeddinci studiya albomudur.

8 iyun 1999 tarixində yayımlanan albom, Warner Music etiketi ilə satışa buraxılmışdır.

## İstinadlar
By the Way

***By the Way*** Red Hot Chili Peppersnın ilk studiya albomudur. 

9 iyul 2002 tarixində yayımlanan albom, Warner Music s etiketi ilə satışa buraxılmışdır.

## İstinadlar
Stadium Arcadium

***Stadium Arcadium*** — Red Hot Chili Peppersnın ilk studiya albomudur. 

9 may 2006 tarixində yayımlanan albom, Warner Music etiketi ilə satışa buraxılmışdır.

## İstinadlar
Qazıyevlər (Axund Həsən)

**Qazıyevlər**  — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.

## Soyun yaranması

Soyun ulu babası Axund Həsən qazıdır. 

Axund Həsən qazının Cabbar bəy adlı oğlu vardı.

Qazıyevlər nəsli böyük bir hissəsi artıq Türkiyədədir. Türkiyədə onların soyadı Kadıoğlu kimi gedir. Türklər Qazıya Kadı deyirlər.

## Soyun tanınmış nümayəndələri

*Mirzə Cabbar bəy Həsən oğlu Qazıyev — xanəndə, İrəvan Şəhər Dumasının üzvü.
*Məmməd bəy Lütfəli bəy oğlu Qazıyev — Azərbaycan müəllimi. Uluxanlı məktəbinin müdiri.
*Lütfəli bəy Molla Kərim oğlu Qazıyev — İrəvan şəhər dumasının üzvü.
*İsmayıl bəy Qazıyev — İrəvan qubernatorunun müavini.
*Arif Lətif oğlu Qazıyev — Azərbaycan televiziya rejissoru, ssenari müəllifi.
*Tofiq İsa oğlu Qazıyev — azərbaycanlı alim, bitki fizioloqu, biologiya elmləri doktoru, professor.
*Gövhər Əhməd qızı Qazıyeva — Azərbaycanın ilk peşəkar aktrisası (ilk rolunu 1906-cı ildə oynayıb). "Göyərçin" ləqəbi ilə tanınmışdır.
*Nəzakət Əli-Hüseyn qızı Qazıyeva — aktrisa, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Teatr rejisorluğu" kafedrasının professoru.

## İstinadlar


## Həmçinin bax

* Qazıyevlər (İrəvan)

## Xarici keçidlər
Saleh Qazıyev

**Saleh Mustafa oğlu Qazıyev** () — Azərbaycan arxeoloqu, tarix elmləri namizədi.

## Həyatı
Saleh Mustafa oğlu Qazıyev 1893-cü ildə Oğuz rayonunun Xaçmaz kəndində anadan olmuşdur. Əvvəlcə mollaxanada, sonralar kənddə açılmış "Rövzət-ül maarif" adlı məktəbdə oxumuşdur. 1928–1932-ci illərdə Bakı şəhərində Pedaqoji İnstitutda, 1935–1938-ci illərdə SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan filialının aspiranturasında oxumuş, 1941-ci ildə dissertasiya müdafiə edərək tarix elmləri namizədi adına layiq görülmüşdür.

S.Qazıyev həyatının ilk dövrünü xalqın maariflənməsinə həsr etmiş, 1916–1922-ci illərdə Şəki qəzasının Filfilli kəndində, 1925–1928-ci illərdə Nuxa pedaqoji texnikumunda, 1928–1932-ci illərdə Bakı məktəblərində, 1932–1933-cü illərdə Ağdaş pedaqoji texnikumunda müəllimlik etmiş, direktor müavini və direktor olmuş, Nuxa və Ağdaş şəhərlərində maarif şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

O, 1934–1947-ci illərdə Azərbaycan SSR Tarix Muzeyinin elmi işçisi, 1947–1952-ci illərdə direktoru, 1952–1954-cü illərdə EA Tarix İnstitutunun arxeologiya, sonrakı illərdə isə etnoqrafiya şöbəsinin rəhbəri olmuşdur. S. Qazıyev Mingəçevir arxeoloji ekspedisiyasına (1946–1953-cü illər) başçılıq etmişdir. Sayı 20 mindən çox olan Mingəçevir abidələrinin ilk dəfə arxeoloji təsnifatını və səciyyəsini vermişdir. O 40-dan çox elmi əsərin və məqalənin müəllifidir.

Azərbaycanda arxeologiyaya aid ilk sanballı əsər olan "Azərbaycan arxeologiyası"nın müəlliflərindən biri olmuşdur. "Azərbaycan maddi mədəniyyəti" silsiləsinin 4 cildi onun redaktəsi ilə hazırlanmışdır. "Azərbaycanın qədim abidələri" (1948), "Qədim Mingəçevir" (1950) əsərləri, "Mingəçevir küp qəbirləri" (1960) albomunun müəllifidir.

## Mənbə
* E. Cəfərova. Azərbaycan arxeologiyasının inkişafında Saleh Mustafa oğlu Qazıyevin rolu. Bakı: Elm, 2010.
* N. Hüseynov. Oğuzdur elim mənim. I kitab. Bakı: Nasir, 2008.

## Həmçinin bax

* İlyas Babayev
Tamil dili

Tamil Nadu əyalətinin rəsmi dili olan Tamil, ən az 2000 illik keçmişi olan köhnə bir Dravid dilidir və təxminən 65 milyon insan tərəfindən danışılır.

Tamil dili — dravid dillərinin ən cənubda yerləşəni; Hindistanın 22 dövlət dilindən biridir. Bu dildə Cənubi Hindistan əhalisi danışır: şimalda teluqu dilinin bitdiyi sərhəddən (Çennaidən bir neçə mil şimalda keçir) başlayaraq cənubda Komorin burnuna qədər — yəni demək olar ki, Hindistanın bütün cənub ucu, yalnız qərb sahili boyunca yerləşən və qohum dravid dili olan malayalamın yayıldığı dar bir zolaq istisna olmaqla. Tamil dili Şri-Lankanın iki dövlət dilindən biridir (sinhal dili ilə yanaşı) — adanın şimal yarısının əhalisi bu dildə danışır; həmçinin Sinqapurun 4 dövlət dilindən biridir (ingilis, şimal Çin dili (xuayuy) və malay dili ilə birlikdə). Bundan əlavə, tamil dili Malayziyada tədris dillərindən biri kimi istifadə olunur, Hindistanın bir çox ştatlarında — Kerala, Karnataka, Andhra Pradeş və Telanqanada — tamil dilli azlıqlar mövcuddur. O, 2004-cü ildə Hindistanın klassik dillərindən biri kimi tanınmışdır. 2025-ci il vəziyyətinə görə, dünyada danışanların sayına görə 17-ci yerdədir (Danışanların sayına görə dillər siyahısına bax); bu dildə təxminən 79 milyon insan ana dili kimi danışır.

Tamil dili dünyanın ən qədim klassik dillərindən biridir. Tamil dilində eramızdan əvvəl 500-cü ilə aid, brahmi yazısı ilə yazılmış yazılar Adiçanallurda tapılmışdır; həmçinin Maduray yaxınlığında yerləşən Samанармалаи adlı təpələr qrupunda təxminən 2200 il yaşı olan yazılar aşkar edilmişdir. Almaniyanın Maks Plank adına İnsan Tarixi İnstitutunun apardığı tədqiqat müəyyən etmişdir ki, tamil dilinin aid olduğu dravid dilləri ailəsi təxminən 4000—4500 il əvvəl formalaşa bilərdi. Tamil dili həmçinin böyük dərəcədə dil purizminə məruz qalmış bir dil nümunəsidir.
Tamil dili “müasir Hindistanın klassik keçmişi ilə ayrılmaz şəkildə bağlı olan yeganə dili” kimi təsvir edilmişdir. Tamil ədəbiyyatının müxtəlifliyi və böyük həcmi onun dünyanın ən möhtəşəm ədəbiyyatlarından biri adlandırılmasına səbəb olmuşdur. Tamil dilində ədəbiyyat 2000 ildən artıq bir müddət ərzində yaradılmışdır. Erkən tamil ədəbiyyatı — sanqam ədəbiyyatı — eramızdan əvvəl 300-cü ildən eramızın 300-cü ilinə qədər yazılmışdır. O, bu günə qədər qorunub saxlanılmış ən qədim dravid ədəbiyyatının nümunəsidir. “Qəhrəman daşları” adlanan abidələr üzərində tapılmış ən erkən yazılar eramızdan əvvəl III əsrə aiddir.

Hazırda tamil dili tamil yazısı vasitəsilə yazılır. Hindistanda tapılmış epiqrafik yazıların 55 %-dən çoxu tamil dilindədir (ümumilikdə Hindistanda təxminən 55 000 belə yazı tapılmışdır). Brahmi yazısı ilə yazılmış tamil yazıları Şri-Lankada, eləcə də Misir və Taylandda tapılmış mallar üzərində aşkar edilmişdir. Hindistanda UNESCO tərəfindən “Dünyanın yaddaşı” proqramının bir hissəsi kimi tanınmış ən erkən iki əlyazma tamil dilində hazırlanmışdır.
## İstinadlar
Kastilleya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Buddleya

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Python regius

**** () — əsl pitonlar cinsinə aid ilan növü.

## Sinonimləri
*  – Shaw, 1802
*  – Wagler, 1830
*  – Gray, 1831
*  – Gray, 1842
*  – A.M.C. Duméril & Bibron, 1844
*  – Gray, 1849
*  – Boulenger, 1893

## İstinadlar
Makkabi

* Makkabi Tel-Əviv FK — İsrailin Tel-Əviv şəhərinin futbol klubu.
* Makkabi Hayfa FK — İsrailin Hayfa şəhərinin futbol klubu.
* Makkabi Tel-Əviv BK — İsrailin Tel-Əviv şəhərinin basketbol klubu.
* Makkabi Hayfa BK — İsrailin Hayfa şəhərinin basketbol klubu.
Masiela Luşa

**Masiela Luşa** (; 23 oktyabr 1985, Tirana, Albaniya — ABŞ aktrisası, yazıçı və filantrop.

## Xarici keçidlər

* Masiela Lusha Official
* Masiela Lusha Internet Movie Database Səhifəsi
San-Paulu FK

**San Paulu FK** ( (**SPFC**) — 1930-cu ildə Braziliyanın San-Paulu şəhərində yaradılan futbol klubu.

## Xarici keçidlər
*
Heydər Qazıyev

**Heydər Qazıyev Əhməd oğlu** () — baytar həkimi. Baytarlıq elmləri namizədi (1949). Azərb. Respublikası əməkdar baytar həkimi (1955).

## Həyatı
Zaqafqaziya Zoobaytarlıq İn-tunu (İrəvan) bitirmişdir (1932). Nax. MSSR Xalq Torpaq Komissarlığında, Azərb. SSR Xalq Torpaq Komissarlığının baş baytarlıq idarəsində məsul vəzifələrdə çalışmışdır (1932–60). 1961–66 illərdə Nax. MSSR Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini-kənd təsərrüfatı naziri olmuşdur. 1966 ildən Azərb. Elmi Tədqiqat Baytarlıq İn-tunun elmi katibi işləmişdir. Nax. MSSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir (1962–66). Orden və medallarla təltif edilmişdir.

## İstinadlar

http://dgk.nmr.az/files/uploader/ne1.pdf səh. 332

http://www.shahtaxti.com/qaziyev.html
Vin Dizel

**Vin Dizel** (Əsl adı: **Mark Sinkler**; ) — amerikalı aktyor və film prodüseri. "*[[Forsaj]]*" film seriyasında canlandırdığı Dominik Toretto personajı ilə məşhurlaşıb.

Dizel karyerasına 1990-cı ildə başlasa da, o vaxtlar yetəri qədər tanınma qazanmamışdı. Lakin o, yazıb rejissorluq etdiyi və rol aldığı 1995-ci il "*Multi-Facial*" və 1998-ci il "*Strays*" filmi ilə hər şeyi dəyişdi. Bu filmlər kinorejissor Stiven Spilberqin diqqətini çəkdi, o, daha sonra Dizeli 1998-ci ildə lentə alınmış "Sıravi Rayanı xilas etmək" filmində çəkdi. Dizel növbəti il 1999-cu ildə çəkilmiş "*The Iron Giant*" animasiya filmində dəmir robotu səsləndirdi. Məşhurlaşmağa doğru gedən Dizel, "*Forsaj*", "*XXX*" və "*The Chronicles of Riddick*" film seriyalarında baş rollarda çəkildi.

O, 2005-ci ildə "*The Pacifier*" filmində dayə rolunda çəkilib. Dizel 2014-cü il Marvel istehsalı "*[[Qalaktika mühafizəçiləri (film)|Qalaktika müfafizəçiləri]]*" filmində Qrut personajını səsləndirib.

Dizel 1995-ci ildə One Race Films film istehsalı şirkətini təsis etmişdir. O, bununla yanaşı Racetrack Records musiqi şirkətini və Tigon Studios oyun istehsalı şirkətinin qurucusudur.

## Filmoqrafiya
* 1990 — Awakenings — Sanitar
* 1997 — Strays — Rik, həmçinin prodüser, rejissor, ssenarist
* 1998 — Sıravi Rayanı xilas etmək — Sıravi Adrian Kaparzo
* 1999 — The Iron Giant — Dəmir div
* 2000 — Boiler Room — Chris Varick
* 2000 — The Chronicles of Riddick: Pitch Black — Riçard B. Riddik
* 2001 — Forsaj — Dominik Toretto
* 2002 — Knockaround Guys — Taylor Reese
* 2003 — XXX — Xander Cage
* 2003 — A Man Apart — Sean Vetter
* 2004 — The Chronicles of Riddick — Riçard B. Riddik, həmçinin prodüser
* 2005 — The Pacifier — Şeyn Vulf
* 2006 — Find Me Guilty — Djeki DiNorşio
* 2006 — Forsaj 3: Tokio Drifti — Dominik Toretto, Kameo
* 2008 — Eramızın Babili — Туроп
* 2009 — Forsaj 4 — Dominik Toretto
* 2009 — Los Bandoleros — Dominik Toretto, həmçinin prodüser, rejissor, senarist
* 2011 — Forsaj 5 — Dominik Toretto, həmçinin prodüser
* 2013 — Forsaj 6 — Dominik Toretto
* 2013 — Riddick — Riçard B. Riddik, həmçinin prodüser
* 2014 — Qalaktika mühafizəçiləri — Groot
* 2015 — Forsaj 7 — Dominik Toretto
* 2014 — The Last Witch Hunter — Kaulder
* 2016 — Billy Lynn's Long Halftime Walk — Shroom
* 2017 — XXX: Return of Xander Cage — Xander Cage
* 2017 — Forsaj 8 — Dominik Toretto
* 2017 — Qalaktika mühafizəçiləri 2 — Groot
* 2018 — Qisasçılar: Sonsuzluq savaşı — Groot
* 2018 — Ralph Breaks the Internet — Groot
* 2019 — Qisasçılar: Final — Groot
* 2020 — Bloodshot — Ray Garrison / Bloodshot
* 2021 — Forsaj 9 — Dominik Toretto
* 2022 —  — Groot
* 2023 — Qalaktika mühafizəçiləri 3 — Groot
* 2023 — Forsaj 10 — Dominik Toretto

## İstinadlar
Milli İnternet Mükafatı (dəqiqləşdirmə)

*NETTY Azərbaycan Milli İnternet Mükafatı — Ümumdünya Şəbəkəsinin milli seqmentinin və ümumiyyətlə İT-bazarının inkişafı üçün yaradılmış informasiya texnologiyaları sahəsində Azərbaycanın birinci peşəkar mükafatı
*Milli Net — Azərbaycan İnternet Forumu tərəfindən təsis edilən peşəkar internet mükafatı
İsmayıl bəy Qazıyev

**İsmayıl bəy Qazıyev** () — İrəvan qubernatorunun müavini.

## Həyatı
İsmayıl bəy Talıb bəy oğlu Qazıyev 22 dekabr 1859-cu ildə İrəvan şəhərində doğulmuşdu. O, Tiflisdə gimnaziya təhsili almış, bir çox mühüm dövlət qulluqlarında işlədikdən sonra, 1904-cü ildə İrəvan qubernatorunın müavini təyin olunmuşdur. XIX əsrin 70-ci illərində quberniyanın Qadın Xeyriyyə Cəmiyyətində fəal təşkilatçılardan biri kimi həyat yoldaşı Dürrətul xanımla birgə məqsədyönlü iş aparmışlar, lakin nanəcib qonşuların törətdikləri qanlı hadisələr bu nəsilləri pərən-pərən salmış, onların topdağıtmaz xanimanları viran olmuşdur. Qazıyevlər və Bağırbəyovlar Türkiyənin Qars, Ərdəhan obalarına pənah aparmışlar, fəqət burada da vəziyyət ağır olduğundan Tiflisə, sonra Gəncəyə qaçmış, daha sonra Bakıda qərar tutmuşlar.

## Mənbə
* Ziyəddin Məhərrəmov, "İrəvanda məktəbdarlıq və maarifçilik", Bakı, Nurlan, 2010

## İstinadlar
Səttar Həmədani

**Səttar Həmədani** (6 iyun 1974, Təbriz) — İran futbolçusu, futbol məşqçisi. O keçmişdə Təbrizin Traktor Sazi, Tehranın Kişavərz, Bəhmən, İstiqlal, Səba Batri, Pas və Birləşmiş Ərəb İmarətlərinin Ənnəsr klubları, və İranın Milli futbol komandasının oyunçusu olmuşdur.

Hazırda Traktor Sazi klubunda Əmir Qalanoyinin yardımcısı olaraq, birinci məşqçidir.
Houp Solo

**Hop Solo** (Doğum: İyul.30, 1981, Riçlənd) ABŞlı Futbol qapıçıdır. O Məcikcək futbol klubu və ABŞ Qadınlar milli komandasınin oyunçusudur və 2011 Almaniya qadınlar dünya kubokunda ən yaxşı qapıçı seçilib, və qızıl əlcək almışdır.
Kəllə piramidası

**Kəllə piramidası** () — Fransız boyakar Pol Sezannın məşhur natürmortlarından biridir. Əsər şəxsi kolleksiyaların birində saxlanılır.

## Həmçinin bax
* Pol Sezann
* Postimpressionizm

## İstinadlar
Kart oyunçuları

**Kart oyunçuları** () — Fransız boyakarı Pol Sezannın məşhur əsərlərindən biridir. Əsər Böyük Britaniyanın London şəhərində yerləşən Kortold İnstitutu Qalereyasında saxlanılır.

Bu seriyadan Pol Sezann 1890–1895-ci illər arasında 5 rəsm çəkmişdir. Onlardan dördü dünyanın müxtəlif muzeylərində sərgilənir. Yalnız 1 əsər şəxsi kolleksiyadadır. Həmin əsər bu seriyanın ən tutqunu sayılır. Rəsmin əvvəlki sahibi yunan milyarder George Embiricos idi. O, həmin əsəri 2011-ci ilin qışında — ölümündən bir az öncə satışa çıxarmışdır. Qətər əmirliyi bu əsəri 250 milyon dollara almışdır ki, bu da indiyədək açıq və özəl auksionda satışı gerçəkləşdirilən ən bahalı sənət əsəri sayılır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Pol Sezann
*Postimpressionizm
Palitra ilə avtoportret

**Palitra ilə avtoportret** () — Fransız boyakarı Pol Sezannın məşhur avtoportretlərindən biridir. Əsər İsveçrənin Sürix şəhərində yerləşən E.G.Bührle fonduda saxlanılır.

## Həmçinin bax

* Pol Sezann
* Postimpressionizm
Çimən (rəsm)

**Çimən** () — Fransız boyakarı Pol Sezannın məşhur rəsmlərindən biridir. Əsər ABŞ-nin Nyu-York ştatında yerləşən Müasir İncəsənət Muzeyində saxlanılır.

## Həmçinin bax
* Pol Sezann
* Postimpressionizm
Amin Maluf

**Amin Maaluf** (d. 1949 fevral) (, ) — əsərlərini fransızca qələmə alan livanlı yazıçı.

Əslən livanlı olan fransız yazıçısı Amin Maaluf 1949-cu ildə Beyrutda doğulub.

Ali təhsilini iqtisadçı ixtisası üzrə bitirdikdən sonra jurnalistika ilə məşğul olmağa başlayıb. 1975-ci ilə — vətəndaş müharibəsinin başlayana kimi Livanda jurnalistlik edib. Bu ildən etibarən o, Parisə köçüb.

Bir çox nəşriyyatlara rəhbərlik edən yazıçı qəzetlərdə publisistik yazılar yazmaqla bərabər, vaxtının əksər hissəsini öz kitablarını yazmağa ayırıb.

1983-cü ildə çap edilən ilk kitabı — "Ərəblərin gözüylə xaç yürüşləri" (Les Croisades vues par les Arabes) onun dünyada tanınmasına səbəb olub. Bu kitab çevrildiyi başqa dillərdə də böyük uğur qazanıb.

1986-cı ildə çap edilən ikinci kitabı və eyni zamanda ilk romanı olan "Afrikalı Leo" (Léon l'Africain) əsəri "Fransız — Ərəb Dostluq Mükafatı"na layiq görülüb.

Amin Maalufun 1988-ci ildə çap edilən ikinci romanı "Səmərqənd" (Samarcande) də oxucular tərəfindən coşquyla qarşılanıb və dünyanın bir çox dillərinə çevrilib. Bu kitab Amin Malufa ən böyük şöhrət gətirən əsəridir.

Yazıçının 1991-ci ildə "İşıq bağçaları"(Les Jardins de lumière), 1992-ci ildə isə "Beatrisdən sonra birinci 100 il" (Le Premier Siècle après Béatrice) kitabları yayımlanıb.

Amin Maaluf 1993-də çap edilən "Tanios Qayası" (Le Rocher de Tanios) romanına görə Fransanın məşhur "Qonkur Akademiyası Ədəbiyyat Mükafatı"na layiq görülüb.

1996-cı ildə "Şərqin limanları" (Les Échelles du Levant) adlı romanı, 1998-ci ildə isə "Ölümcül şəxsiyyətlər" (Les Identités meurtrières) adlı esselər kitabı satışa çıxıb.

Amin Maaluf 2000-ci ildə "Yüzüncü Ad – Baldasarın səyahəti" (Le Périple de Baldassare), 2004-cü ildə isə "Yolların başlanğıcı" adlı romanını oxucalara təqdim edib.

Məşhur yazıçı oxunaqlı romanlar müəllifi olmaqla yanaşı, bir neçə librettonun da müəllifidir.

Bir-birindən gözəl tarixi romanlar yazan məşhur yazıçı hal-hazırda Parisdə yaşamaqdadır.

## Əsərləri

### Kitabları
* Xaç yürüşləri Ərəblərin gözüylə (publisistika), 1983
* Afrikalı Leo (roman), 1986
* Səmərqənd (roman), 1988
* İşıq baxçaları (publisistika), 1991
* Bitrisdən sonra birinci yüz il(roman), 1992
* Tanios qayası (roman), 1993
* Şərqin limanları (roman), 1996
* Ölümcül şəxsiyyətlər(publisistika), 1998
* Baldasarın səyahəti(roman), 2000
* Yolların başlanğıcı(roman), 2004
* Mismarı çıxmış dünya (publisistika), 2009

### Opera librettoları
* Uzaqdan eşq, 2001
* Adriana Mater, 2004
Ağtəklə

**Ağ-Təhlə** — Gürcüstan Respublikasının '''Aşağı Kartli mxaresinin''' Qarayazı bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində kənd.

## Coğrafiası
Gürcüstanın cənub-şərqində, Azərbaycan sərhədindən 20&nbsp;km aralıda yerləşir. İnzibati mərkəzi Qardabani rayonudur. Sol tərəfində Kür çayı axır. Sağ tərəfindən dəmiryol xətti keçir. 2009-cu ildən kəndin yuxarı hissəsində Gürcüstan-ABŞ hərbi bazası salınıb. 2001-ci ilə qədər həmin yerdə Rusiyaya məxsus "Vaziani" hərbi bazası yerləşirdi.

## Əhalisi

1869-cu ildə həyata keçirilmiş kameral (ailə və ya tüstü/ev sayına görə) siyahıyaalınmaya əsasən '''Tiflis quberniyasının''' '''Tiflis qəzasının''' Ağtəhlə kəndində Azərbaycan tatarlarından ibarət 107 ailə yaşayırdı.

17-24 yanvar 2002-ci il Ümumgürcüstan əhali siyahıyaalınmasının rəsmi yekunlarına əsasən kənddə yaşayan 4.229 nəfər əhalinin 93 %-i etnik azərbaycanlılardan ibarətdir.

Kənddə 1 Azərbaycan məktəbi, kənd xəstəxənası, özəl xəstəxana və məscid vardır. Qəsəbə sakinlərinin əksəriyyəti islam dininə etiqad edirlər. 2009-cu ildən Ağtəklədə məscid fəaliyyət göstərir.

## Tarixi

Yaranma tarixi qeyri-müəyyəndir. Yaxılığındakı kənd qəbirstanlığında olan qəbir daşlarının yaşı min illərlə ölçülür. Kəndin adı böyük ehtimal qədim türk qəbiləsi Təkəli adı ilə bağlıdır.

## İqlimi

## İstinadlar
Mon-Sen-Viktor (Pol Sezan)

**Mon-Sen-Viktor ** () — fransız rəssamı Pol Sezanın əsərlərindən biri. Əsər Nyu-Yorkun Metropoliten İncəsənət Muzeyində saxlanılır.

## Qalereya


Fayl:Mont Sainte-Victoire with Large Pine, by Paul Cézanne.jpg|*Mon-Sen-Viktor* (1885-1887), Kurto İncəsənət İnstitutu (London)



## Həmçinin bax
* Pol Sezan
* Postimpressionizm
Mari-Qortenziey Fike

**Mari-Qortenziey Fike Sezan** (; ) — Məşhur fransız boyakar Pol Sezanın həyat yoldaşı olmuşdur. Mari-Qortenziey Fike rəssamın 1869–1890-cı illər arası yaradıcılığı dövründə 27 portretində təsvir edilmişdir.

## Qalereya


Fayl:Madame Cézanne dans un fauteuil rouge, par Paul Cézanne.jpg|*Madam Sezan qırmızı kresloda* (1877), Fine Arts muzeyi ( ABŞ, Massaçusets, Boston) 
Fayl:Paul Cézanne Madame Cézanne.JPG|*Madam Sezan* (təx. 1886, yağlı boya), Detroit İnstitut Qalereyası ( ABŞ, Miçiqan, Detroit)
Fayl:Paul Cézanne - Madame Cézanne em Vermelho.jpg|*Qortenziey Sezan qırmızı geyimdə* (1890), San Paulo İncəsənət Muzeyi ( Braziliya, San Paulo)
Fayl:Madame Cézanne au conservatoire, par Paul Cézanne.jpg|*Madam Sezan istixanada* (1891-1892), Metropoliten İncəsənət Muzeyi ( ABŞ, Manhetten, Nyu-York)



## Həmçinin bax
* Pol Sezan

## İstinadlar
Cet Li

**Cet Li** (, tam adı: **Li Lyance** (, doğum günü: 26 aprel 1963, Pekin, Çin) — Döyüş sənətləri ustası, aktyor, Uşu çempionu və Beynəlxalq film ulduzudur. Tsui Harkın rəhbərlik etdiyi "Bir dəfə Çində" filmində həqiqi xalq qəhrəmanı və ən böyük Kunq Fu ustası "Vong Fei Hanq"-ın rolunu oynamaqla məşhurlaşdı.

## Həyatı

Li Lian-jie Pekində Çin Xalq Respublikasında anadan oldu. Onun bir qardaşı və iki bacısı var idi. Onun iki yaşı olanda atası vəfat etdi və ailəsi buranı tərk etdi. Onun Uşu istedadı 8 yaşında məktəbin yay kursunda idman dərsinin qaçışlarında məlum oldu. Cet Li Pekin Uşu Akademiyasına yazıldı. Ona məşhur uşunu Li Cufen və Vu Bin kömək edirdi. Vu Bin hətta Linin ailəsinə maddi kömək  edirdi. Çünki Cet Li uşu çempionatlarında 15 qızıl medal və 1 gümüş medal qazanmışdı, onun müəllimlərindən biri kimi Vu Binin adı hallanırdı. Çempionatlardan sonra o ABŞ-yə, Prezident Riçard Niksonun yanına getdi. Bir dəfə Nikson ona onun cangüdəni olmağı təklif etdi. Li cavab verdi ki, "Mən istənilən adamı qorumaq istəmirəm. Mən böyüyəndə, mənim kimi milyard çinli həmvətənimi qorumaq istəyirəm!". Bu sözlər onu məşhur etdi və ona böyük hörmət qazandırdı. Cet Li, həmçinin, bir neçə uşu stilinin sahibidir. Bunlar "Çanqçuan" (Şimali Uzun Yumruq Stili) və "Fanqziuçuan" (Düşən Yumruq). O, həmçinin, Baquazan (Səkkiz triqram stili), Tayçiçian (Ali son yumruq), Xinqyiquan (Pələng yumruğu), Zuiçuan (Sərxoş kunq-fu stili), Yinqzaoçuan (Qartal cırmağı stili) və Tanqlanqçuan (Dəvədəlləyi stili) daxil olmaqla başqa fəndləri də öyrənmişdir. Həmçinin, uşunun əsas fəndlərindən bəzilərini Sanciequn-u (Üç bölmə fəndi), Silah, Daosizmi, Cianı (Düz qılınc) və s. fəndləri öyrənmişdi.

## Film karyerası
Cet linin Uşu ilə qazanılmış şöhrəti onu kinoulduz kimi aktyorluq karyerasına gətirdi. Onun Çində olan şöhrəti Honkonqda yayıldı. 1982-ci ildə Filippində reklam şirkətində öz həqiqi adını onlara başa salmaq Cet Li üçün çətinlik yaradırdı. Filippinlilər onun aktyorluq karyerasında tez yüksəlməyini təyyarənin anoloji olaraq "havaya qalxmasına" oxşatdılar və beləliklə, onun film emblemlərində adı "Cet Li" kimi yazılırdı. Tezliklə, Cet Li "Reaktiv", yəni, "Döyüşkən" mənasını verən adla məşhurlaşdı və hər kəs onu bu adla çağırırdı. Cet Linin ilk film 1982-ci ildə çəkilmiş "Şaolin məbədi" filmidir. Filmə ona Honkonqda böyük uğur gətirir. Onun Hollivudda çəkildiyi ən gəlirli filmi 1998-ci ildə çəkilmiş "Ölümcül silah 4" filmi olur. Həmçinin, Silvestr Stallonenin Cet Li "Qabağıalınmazlar" film seriyalarının hər üç seriyasında çəkilib. 
 
## Filmoqrafiya

## Sənədli filmlər

## Video oyunlar
 
 
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Cet Linin rəsmi saytı 
* Cet Li haqqında 
* Cet Li Hong Kong Cinemagic.com saytında
Vilyam Linkoln

**Vilyam Volles "Villi" Linkoln** () — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 16-cı prezidenti Avraam Linkolnun oğlu. 1850-ci ilin 12 dekabrında İllinoys ştatının Sprinqfild şəhərində anadan olmuşdur. O, Sprinqfilddə xanım Corcoranın şəxsi məktəbində 2 il təhsil almışdır. Villinin elmə çox böyük marağı vardı, dəqiq elmləri, əsas da riyaziyyatı gözəl bilirdi. 1859-cu ildə Villi vəkil işləyən atası Avraam Linkolnun işləri səbəbi ilə bir müddətlik Çikaqoya getmişdir. Buradan yaxın dostu olan Henri Remanna məktub yazdığı məlumdur. Məktubda əsasən öz səfər düşüncələri yer alır.

Vilyam Linkoln 1861-ci ildə atası, Avraam Linkolnun prezident seçilməsindən sonra Ağ evdə yaşamışdır. 1861-ci ildə Ağ evdə Villinin ad günü mərasimi kecirildi. Bu zaman onun 11 yaşı tamam olurdu. İki aydan sonra Villi xəstələndi. Həkimlərin səylərinə baxmayaraq, onun durumu gündən-günə ağırlaşırdı. 1862-ci il 20 fevral, saat 5:00-da Villi vəfat etdi.

Ölümü atasına pis təsir etmiş və həmin zaman ABŞ Vətəndaş müharibəsi davam etdiyindən, ölüm xəbəri bir müddət Avraam Linkolna bildirilməmişdir. Vilyam Linkolnunun ölümünə əsas səbəb kimi qarın yatalağı və ya ağciyər iltihabı xəstəlikləri göstərilirdi.

Villi ilə vida mərasimi Ağ evin Yaşıl otağında keçirildi. 24 fevralda o, dəfn olundu. Villinin məzarı bir neçə dəfə yer dəyişmişdir. Əvvəlcə paytaxt Vaşinqtonda olan Oak Hilldə dəfn edildi. 1865-ci ilin 15 aprelində atası Avraam Linkoln Con Uilks But tərəfində qətlə yetirildikdən sonra, məzarı atasının yanına Sprinqfilddə gətirildi. 1871-ci ilin 19 sentyabrında Avraam Linkoln, Vilyam Linkoln və Eddi Linkolnun məzarları əsas qəbirə köçürüldü.

## Xarici keçidlər
* Vilyam Linkolnun şəkilləri 
* Vilyam Linkolnun həyatı haqqında (ingiliscə)
Şuşa — Azərbaycan (film, 2010)

**Şuşa — Azərbaycan** — 2010-cu ildə çəkilmiş sənədli Azərbaycan filmi.

## Məzmun
Film Azərbaycanın mədəni mərkəzlərindən biri olan Şuşa şəhərinin işğalının ildönümü münasibətilə Şuşa şəhər İcra Hakimiyyətinin və Şuşa İcmasının sifarişi ilə çəkilmişdir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Rejissor:** Mübariz Nağıyev
:**Ssenari müəllifi:** Zahid Abbasov
:**Prodüser:** Rauf Əliyev
:**Mətni oxudu:** İlham Əsgərov

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Baburnamə

**"Baburnamə"** (; *"Baburun kitabı"* və ya *"Baburun məktubu"*) — Moğol imperiyasının banisi və Əmir Teymurun nəticəsi Zəhirəddin Məhəmməd Baburun (1483-1530) yazdığı əsər. "Baburnamə" türk və İslam ədəbiyyatında memuar janrında yazılmış ilk əsərdir.

"Baburnamə"nin mənası "Baburun kitabı" deməkdir və əsər öz adını hər iki anlamda, həm "Babur haqqında yazılmış kitab", həm də "Baburun yazdığı kitab" kimi doğruldur. Türk və islam ədəbiyyatı tarixində memuar janrında yazılmış ilk əsər olan "Baburnamə" 1494-1529-cu illər ərzində Mərkəzi Asiya, Əfqanıstan və Hindistanda baş vermiş bütün mühüm hadisələri, müəllifin özünün, eləcə də dövrün ən ünlü siyasi xadimlərinin, elm və sənət adamlarının həyat və fəaliyyəti, əsil-nəsəbi, xarakteri, hətta zahiri görkəmi haqqında dəqiq və ətraflı məlumat verməklə region ölkələrinin tarixi, coğrafiyası, təbiəti, xalqları, etnoqrafiyası barədə ən zəruri bilikləri əhatə edir. Bu baxımdan "Baburnamə" təkcə ədəbi yox, həm də haqlı olaraq nüfuzlu elmi-tarixi mənbə kimi qiymətləndirilir.

Baburnamə, müəllifin həyat və fəaliyyətinin mərhələlərinə müvafiq olaraq, üç hissədən ibarətdir:
**"Fərqanə"* adlanan birinci hissə 10 iyun 1494-cü ildən 14 iyun 1504-cu ilə qədər;
**"Kabil"* adlanan ikinci hissə 14 iyun 1504-cü ildən 12 dekabr 1520-ci ilə qədər;
**"Hindistan"* adlanan üçüncü hissə isə 8 oktyabr 1526-cı ildən 5 sentyabr 1529-cu ilə qədər olan dövrləri əhatə edir.

Baburun bu xatirələri necə və nə zaman yazdığı barədə dəqiq məlumat yoxdur. Məlum olan budur ki, memuarlar müəllifin illər uzunu müntəzəm olaraq yazdığı xüsusi gündəlik əsasında qələmə alınmışdır.

"Baburnamə" 1589-cu ildə Baburun doğma çağatay dilindən fars dilinə tərcümə edilib.

Avropa alimləri Baburun memuarı ilə XIX əsrin əvvəllərində tanış olublar. Bundan sonra 1826-cı ildə kitab çağatay dilindən ingilis dilinə, 1871-ci ildə isə əsər fransız dilinə tərcümə edilib.

## İstinadlar
Bəybala bəy Sultanov

**Bəybala bəy Sultanov** () — Rusiya imperiyası II Dövlət Dumasının Müsəlman fraksiyasının üzvü.

## Həyatı, təhsili və peşəsi
10 mart 1879-cu ildə Məlik bəy Sultanovun ailəsində doğulub, ləzgi və müsəlman idi. Moskva universiteti Tibb fakültəsini bitirmişdi. 1902–1905-ci illərdə Kürə dairəsində rayon həkimi, 1909–1910-cu ildə Qayakənd kənd həkimi işləmişdir. 1914–1918-ci illərdə Bakı şəhər Mixaylovskaya xəstəxanasının 1 saylı klinikasında (indiki Hacı Qasımov adına 1 saylı doğum evi) işləmişdir.

## Siyasi fəaliyyəti
6 fevral 1907-ci ildə Rusiya imperiyası II Dövlət Dumasına seçilmişdir. İctimai təhsil və aqrar komissiyalarının üzvü idi.

## Ölümü
Mart soyqırımı zamanı Stepan Lalayan tərəfindən öldürülmüşdür.

## Ailəsi
Atası Məlik bəy Sultanov dvoryan sinfinə mənsub idi. Bəybala bəy qumuq əsilli Umay Hacıyeva ilə evlənmiş, Məhəmməd-Mirzə adlı oğlu olmuşdu.

## Mənbə
Şlomo Avineri

**Şlomo Avineri** () yəhudi əsilli politoloqdur. Hazırda Siyasi elmlər üzrə Yerusəlimdə Yəhudi Universitetinin professoru.
O həmçinin Budapeştdə Mərkəzi Avropa Universitetində də dərs deyirdi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Mərkəzi Avropa Universiteti
Yaquar (film, 1996)

**"Yaquar"** () — rejissor Fransis Veberin filmi.

## Məzmun

Bir gecə dəbdəbəli Paris mehmanxanasının liftinə 3 nəfər eyni vaxtda minmişdilər. Bunlar Amazonkadan səyahətə gəlmiş hindu, onun tərcüməçisi – uşaqlıqdan hinduların arasında böyümüş fransız Kampana və avara, fırıldaqçı olan Fransua Perren idi. Perren çoxdandır ki, oyun borcuna görə quldurlar tərəfindən təqib olunur. Hindu Vanu gözlənilmədən gücünü itirir, onu xəstəxanada xüsusi reanimasiya otağına gətirirlər. Hindu imkan tapıb öz tərcüməçisinə onun ruhunu kimsə oğurladığını deyir. Vanunun ruhunu qaytarmaq üçün xüsusi bir qəhrəman lazımdır ki, səfərə yollansın. Qəribə olsa da, Vanu bu səfərə Perreni seçir. Perren əvvəl bu işə razılıq vermək istəmir. Amma borcu olan quldurlardan qaçmaq üçün o, Kampana ilə Amazonka meşəliyinə Vanunun ruhunu tapmağa səyahətə çıxır.

Bu səfər vaxtı onunla o qədər qeyri-adi hadisələr baş verir ki, bütün keçmişi ona dəyərsiz görünür.

## Film haqqında

* Fransua Perren və Kampana – Fransa kinosunun klassik komediya obrazlarıdır. Bir çox filmlərdə bu rolları Pyer Rişar və Jerar Depardye ifa ediblər.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Ssenari müəllifi :** Fransis Veber
:**Rejissor :** Fransis Veber
:**Operator :** Luçano Tovoli
:**Bəstəkar :** Vladimir Kosma

### Rollarda

:Jan Reno – Jan Kampana
:Patrik Brüel – Fransua Perren
:Harrison Loui – Vanu
:Patrisiya Velaskes – Maya
:Denni Treho – Kumare
:Rolan Blanş
:Fransua Perro
:Fransis Lemer – Stivens
:Aleksandra Vandernot – Anna

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ягуар на IMDb
* Ягуар на Allociné
Əziz Əl-Əzmeh

Professor **Əziz Əl-Əzmeh** (d.24 iyul 1947, Dəməşq, Suriya) — orta əsrlər və müasir dövr ərəb və İslam tarixinin tədqiqatları üzrə mütəxəssis. Bu mövzulara dair Mərkəzi Avropa Universiteti, Beyrut Amerikan Universiteti, Yel, Kolumbiya, Ekseter, Kornel, Oksford, Corctaun, Berkli Kaliforniya universitetlərində, Ağa Xan Universitetinin Müsəlman Sivilizasiyalarının Tədqiqi İnstitutunda mühazirələr verir. Öz sahəsi üzrə dünyada qəbul olunmuş aparıcı tədqiqatçılardandır.

Şərq tədqiqatları üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsini Şri-Lankanın Müqəddəs Entoni Kollecində və Oksford Universitetində alıb, Tübingen və Pensilvaniya universitetlərində oxuyub.

## İstinadlar
Dirili Qurbani Məclisi

**Dirili Qurbani Məclisi** - Ədəbi-bədii ictimai təşkilat

## Haqqında

Dirili Qurbani Məclisi Azərbaycan aşıq poeziyasının, saz-söz sənətinin ən dəyərli nümunələrini yaratmış Aşıq Qurbaninin adını daşıyır.

Məclisin sədri Yusif Dirilidir.

## Mənbə

* "Dirili Qurbani Məclisi üzvlərinin nəsr əsərləri - 2", Bakı, Təfəkkür, 2011. 80 səh. (tərtib edənlər. Yusif Dirili, Malik Əhmədoğlu)
* Dirili Qurbani Məclisi

## Həmçinin bax

* Dirili Qurbani
* Aşıq Qurbani

## Xarici keçidlər
* Dirili Qurbani (filmi izlə)
Könüllü (Şəmkir)

**Könüllü** — Azərbaycan Respublikasının Şəmkir rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Toponimikası
Yerli əhalinin məlumatına görə, 1920-ci illərdə yeni yaşayış məntəqəsi salmaq üçün dövlət Qarayir adlı ərazidə torpaq sahəsi ayırsa da, ora heç kim köçmürdü. 30-cu illərin əvvəllərində şair Əhməd Cavad burada ilk dəfə özünə ev tikdirmiş, bir qədər sonra isə onun təşəbbüsünə könüllü qoşulan Seyfəli camaatının Abbaslı kəndinin Kələntərli məhəlləsi buraya köçmüş və kənd Körpüqıran adlandırılmışdır. Könüllü eyni zamanda bir tayfanın adıdır.

## Tarixi
1890-cı illərdə Seyfəli və İrmaşlı kəndlərindən gəlmə əhali tərəfindən salınıb. Əvvəllər insanlar burada köçəri həyat yaşayıblar, buradan qışlaq olaraq istifadə ediblər. Sonradan buraya bir çox ailələr köçərək böyük bir kənd salınıb.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir. 

## Əhalisi
Kənd əhalisi 5073 nəfərdir ki, onunda 51% kişi, 49% isə qadınlar təşkil edir.

## İqtisadiyyatı
Kənddə 1093 təsərrüfat var. Kənd əhalisinin əsas məşğulliyəti taxılçılıq və heyvandarlıqdır. SSRİ vaxtında burada şərab zavodu tikilmişdir. Bununla əlaqədar olaraq bu kəndə Gədəbəy və Daşkəsən rayonlarından işləmək üçün gələnlər olmuşdur. Hazırda zavod fəalliyətini tam dayandırmışdır. Bu kənd üzüm bağları ilə çox məşhur olmuşdur. 1999-cu ilədək üzüm bağları olmuşdur. Hazırda vaxtilə üzüm bağları olan ərazilər fərdi təsərrüfatla məşğul olan insanlar tərəfindən taxıl və otlaq sahələri olaraq istifadə olunur.

## Mədəniyyəti
Kənddə 1 poçt, 2 rabitə qovşağı və 1 mədəniyyət evi var.

## Təhsil
Kənddə 2 orta məktəb və 4 uşaq bağçası fəaliyyət göstərir.

## Din

## Səhiyyə
Kənddə 2 tibb məntəqəsi mövcuddur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Con Şatak

**Con Şatak** ( ) — Beynəlxalq hüquq üzrə mütəxəssis, insan hüquqları üzrə lider, 2009-cu ilin avqustundan Mərkəzi Avropa Universitetinin Prezidenti və Rektorudur.

O, daha əvvəl Harvard Universitetinin vitse-prezidenti, ABŞ-nin Çexiyada səfiri, ABŞ Prezident kitabxanasının Baş İcraçı Direktoru vəzifələrində işləyib, Ruanda və keçmiş Yuqoslaviya üzrə BMT-nin Beynəlxalq Kriminal Tribunallarının qurulmasında əhəmiyyətli rol oynayıb, Kembric və Yel Universitetlərinin məzunudur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Mərkəzi Avropa Universiteti
* Mərkəzi Avropa Universitetinin Biznes Məktəbi
* Yel Universiteti
Süni intellekt (film)

**Süni intellekt** () — Brayan Oldisin *"Super oyuncaqlar bütün yay yaşayırlar"* () hekayəsi əsasında çəkilmiş Stiven Spilberqın elmi fantastik dram filmi.

*"Ən yaxşı elmi fantastik filmi"* naminasıyada ''"Saturn"'' mükafatı almış və 2002-ci ildə *"[[Oskar mükafatı|Oskar]]"* mükafatda *"[[Ən yaxşı vizual effektlərə görə "Oskar" mükafatı|Ən yaxşı vizual effektlərə görə]]"* nominasiyada göstərilmiş, lakin mükafatı almadı.

## İstehsalı
Stenli Kubrik *"Super oyuncaqlar bütün yay yaşayırlar"* hekayəsinin adoptasiyası üzərində onun müəllifi Brayan Oldisi işə alıb, gec 70-ci illərdən başlayaraq işləyirdi. 1985-ci ildə Kubrik Stilberqdən filmin rejissoru olmağa təklif edib, özü isə onun prodüseri olmaq istəyirdi. *[[Warner Bros.]]* bu filmə əlavə sponsorluq etmək və onu yayımlamağa razılaşıb.

## Saundtrek
"*For always*" Coş Qroban və Lara Fabian

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Namiq Nəsrullayev

**Namiq Nəsrulla oğlu Nəsrullayev** () — Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat naziri (1996–2001), Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasının ilk sədri (2001–2007). Azərbaycanın tanınmış dövlət xadimi Nəsrulla Nəsrullayevin oğludur.

## Həyatı
2 fevral 1945-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuş, 1962-ci ildə orta məktəbi, 1967-ci ildə fərqlənmə diplomu ilə M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun energetika fakültəsini, 1970-ci ildə M. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Tətbiqi riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir.

Ailəlidir, 2 övladı var.

### Elmi fəaliyyəti
1968-ci ildən Moskvada akademik Boris Nikolayeviç Petrovun rəhbərliyi ilə SSRİ Elmlər Akademiyası İdarəetmə Problemləri İnstitutunun aspiranturasında avtomatik idarəetmə və tənzimləmənin invariantlılıq nəzəriyyəsi, ekstremal tənzimləmə sistemləri üzərində işləmişdir.

1978-ci ildə bort nüvə energetikası qurğuları üzrə texnika elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır.

1978–1987-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Kibernetika İnstitutunun direktor müavini, "Kibernetika" XKB-nin direktoru işləmişdir.

1987-ci ildə Azərbaycan "Ulduz" Elm İstehsalat Birliyinin və "Rabitə Sistemləri" Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktoru təyin edilmiş, həmin vəzifələrdə 1995-ci ilədək çalışmışdır.

15 müəlliflik şəhadətnaməsi almış, 32 elmi əsəri nəşr edilmişdir.

### Siyasi fəaliyyəti
1995-ci ildən Azərbaycan Respublikası iqtisadiyyat nazirinin birinci müavini, 1996-cı ildən 2001-ci ilədək Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat naziri vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir.

2001-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasının sədri vəzifəsinə təyin edilmiş, 2007-ci ilin aprel ayında səhhəti ilə əlaqədar öz xahişi ilə həmin vəzifədən azad edilmişdir.

## Mükafatları
Namiq Nəsrullayev 1973-cü ildə SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi mükafatı, 1986-cı ildə "Əmək rəşadəti" medalı, 2005-ci ildə Rusiya Federasiyasının Prezidentinin fərmanı ilə "Dostluq" ordeni, 2007-ci ildə Rusiya Federasiyasının Hesablama Palatasının "Fərqlənmə nişanı" ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Hesablama Palatasının sabiq rəhbərləri barədə məlumat
* Alim, mühəndis, təşkilatçı
Nəsrulla Nəsrullayev

**Nəsrulla Hidayət oğlu Nəsrullayev** () — Azərbaycan ictimai-siyasi xadimi və alimi, Azərbaycan SSR yüngül sənaye naziri (1975–1978) və Azərbaycan SSR rabitə naziri (1969–1975).

## Həyatı
Nəsrulla Nəsrullayev 1920-ci ildə anadan olmuşdur. 1927-ci ildə təhsilinə başlayaraq əvvəlcə Bakı şəhərində 9 nömrəli məktəbdə, sonra isə Azərbaycan Sənaye Politexnikumunun elektrik texnikası şöbəsində, Azərbaycan Sənaye İnstitutunun energetika şöbəsində təhsil almış və buranı 1941-ci ildə bitirmişdir. Texnika elmləri namizədi, dosent olmuşdur.

Nəsrulla Nəsrullayev əmək fəaliyyətinə 1936-cı ildə tələbə olarkən başlamış, Azərbaycan Energetika İdarəsi sistemində növbətçi texnik vəzifəsində işləmişdir. Xəzər Neftdaşıma Gəmiçiliyi İdarəsinin fabrik-zavod məktəbində və Bakı Neft Maşınqayırma texnikumunda pedaqoji fəaliyyət göstərmiş, müəllimlik etmişdir. 1941–1944-cü illərdə zavodda mühəndis, sex rəisi, baş energetik vəzifələrində işləmişdir. 1945–1947-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin əvvəlcə elektrik stansiyaları və elektrik sənayesi şöbəsində, sonra isə neft sənayesi şöbəsində təlimatçı olmuşdur.

1947–1960-cı illərdə Nəsrulla Nəsrullayev Bakı elektrik maşınqayırma zavodunun direktoru olmuşdur. 1960–1961-ci ildə Azərbaycan SSR Xalq Təsərrüfatı Şurasının Elektrotexnika Sənayesi İdarəsinin rəisi təyin edilmiş, 1961–1966-cı illərdə Azərbaycan KP Bakı Şəhər Komitəsinin birinci katibi işləmişdir. 1966–1969-cu illərdə isə Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsi sədrinin müavini, 1969-cu ildən 1975-ci ilə kimi Azərbaycan SSR rabitə naziri, 1975-ci ildən ömrünün son günlərinədək Azərbaycan SSR yüngül sənaye naziri olmuşdur.

Nəsrulla Nəsrullayev 1961–1966 və 1976–1978-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü, 1971–1976-cı illərdə Mərkəzi Komitə üzvlüyünə namizəd, 1961–1963-cü illərdə Mərkəzi Komitənin büro üzvü, 1963–1966-cı illərdə isə büro üzvlüyünə namizəd olmuşdur. SSRİ Ali Sovetinin (6-cı çağırış) və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin (5, 8–9-cu çağırış) deputatı seçilmişdir. "Oktyabr inqilabı" ordeni, iki dəfə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni və medallarla təltif edilmişdir.

Nəsrulla Nəsrullayev uzun sürən ağır xəstəlikdən sonra 26 aprel 1978-ci ildə vəfat etmişdir. 27 apreldə Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.

Nəsrulla Nəsrullayev Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat naziri və Hesablama Palatasının ilk sədri Namiq Nəsrullayevin atasıdır.

## Xatirəsi
1999-cu ildə *Nəsrulla Nəsrullayev* adlı qısametrajlı sənədli film həsr olunmuşdur.

19 oktyabr 2005-ci ildə Azərbaycan Prezidenti tərəfindən Nəsrulla Nəsrullayevin xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə yaşadığı binaya xatirə lövhəsinin vurulması haqqında sərəncam imzalanmışdır. 1 aprel 2006-cı ildə xatirə lövhəsinin açılışı olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Fuqas

**Fuqas** () — Fransa mətbəxində adətən Provans ilə bağlı bir çörək növü. İtaliyada focaccia adlanır və müxtəlif üsullarla hazırlanır.

## Qalereya

Fayl:Fougasse 2.jpg|portağal çiçəyindən.
Fayl:Fougasse 3.jpg| soğanı.


## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Focaccia
Kiçik böyük əsgər (film, 2010)

**Kiçik böyük əsgər** () — 2010-cu ildə çəkilən döyüş və komediya filmi. Filmin rejissoru Ding Şenqdir və filmin ssenarisi Ceki Çan. Filmdə baş rolda Ceki Çan və Leehom Vang çəkilmişdir. Film US$25 milyon büdcə ilə 2009-un yanvar ayında çəkilişlərə başladı və film 2009-un aprel ayında Çinə filmin yarısınıda çəkmək üçün getdi.

## Məzmun
Çində müharibələr gedirdi. Milyonlarla əsgər öımüşdü, müharibədə iki yol var ya öldür, ya da öldürülən ol. Liang (qədim Çin dövləti) Vei (qədim Çin dövləti) — yin batalyonu ilə toqquşdu. Müharibədə hər kəs öldü, iki nəfərdən başqa. Liangdan quru qoşunlarının əsgəri və Veidən rəqib general. Lianglı əsgər sağ qaldı, çünki o, ölü rolunu oynamaqda usta idi, onun üzərində əslində ölü olan əqrəb var idi və bu onu həqiqi ölüyə oxşatmaq üçün idi. Əsgər meyitlərin arasından keçəndə Generalın sağ olduğunu gördü və onda o fikirləşdi ki, əgər Generalı sağ Lianga aparsa ona mükafat kimi əsgər öhtəliyindən azad olması və onun evi qaytarıla bilər. Baxmayaraq ki, General onun düşməni və əsiri idi əsgər onunla yaxşı rəftar edirdi. Onları qarşıda uzun yol gözləyirdi.

## Rollarda
*Ceki Çan — Kiçik əsgər 
*Leehom Vanq — Böyük General
*Yu Rongguang — General Yu-nun müavini
*Ken Lo — Mühafizəçi Yong 
*Lin Peng — Şəhavi müğənni 
*Steve Yoo — Şahzadə Ven 
*Xiao Dong Mei — Lou Fan Yan 
*Song Jin — Lou Fan Vei 
*Du Yuming — Mühafizəçi Vu 
*Yuen Voo-ping — Liang official
Havayı proqram təminatı

**Freeware** (ingilis dilindən tərcümədə Free və Software sözlərindən əmələ gəlib). Freeware kompüter proqram təminatının bir növüdür. Bu tip proqramlar müəllif tərəfindən pulsuz olaraq internetdə paylaşılır və gəlir qazanmaq məqsədi daşımır.
## Xarici keçidlər
Bayram Kürdəxanılı

**Bayram Kürdəxanılı** () — azərbaycanlı meyxanaçı.

## Həyatı
Bayramqulu Məşədi Məmmədqulu oğlu Quliyev 1962-ci ilin dekabrın 31-ində Kürdəxanıda doğulub. Kürdəxanıdakı 113 saylı orta məktəbi bitirib. Meyxana sənətinə kiçik yaşlarından gəlib. Məşhur meyxanaları "Noldu sana"

İlk şeirlərini böyük qardaşı şair Nəcəfqulunun təsiri ilə yazmışdır. Əsgərlikdən qabaq da şeir deyən Bayram, bunu sonra da davam etdirir. 1982-ci ildən 1985-ci ilə qədər AzTV-də işləyib.

### Həbsi
2014-cü ilin iyul ayında narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi maddəsi ilə 1 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.

## Ölümü
Bayram Kürdəxanılını avtomobil vuraraq öldürüb. Hadisə 22 avqust 2017-ci il tarixində gecə vaxtı Kürdəxanı qəsəbəsində baş verib. Belə ki, toy mərasimindən evə qayıdan meyxana ustası qəsəbə ərazisində yolu keçərkən, Emin Fərhadovun idarə etdiyi "Peugeot" markalı, 10-PS-782 dövlət seriya nişanlı avtomobil onu vurub. Nəticədə meyxana ustası ağır xəsarət alıb. Hadisəni törətmiş sürücü Bayram Kürdəxanılını 3 saylı Şəhər Kliniki Xəstəxanasına çatdırsa da, həkimlər onun həyatını xilas edə bilməyiblər.

## Filmoqrafiya
* Gizlənpaç (film, 2016)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Zalım fələk Bayramı aldı getdi… — Meyxanaçı AzTV-də işləyibmiş 
* Bayram Kürdəxanılı: "…mövzu tapa bilmir, içir, narkoman olur" — MÜSAHİBƏ 
* Çox yaşamayacaq deyə evlənmək istəmirdi… Yoldaşı kimi avtomobil qəzasında öldü – Məşhur meyxanaçının faciəvi həyatı
Rəhilə Hacıbababəyova

**Rəhilə İbrahim bəy qızı Hacıbababəyova** () — Bakıda ali-ibtidai qız məktəbinin yaradılmasının (1914) təşəbbüsçüsü və müdiri, görkəmli pedaqoq.

## Həyatı
Rəhilə xanım İbrahim bəy qızı Hacıbabəyova (Hacıbababəyzadə) 1882-ci ilin avqustunda Tiflisdə anadan olub . Burada Müqəddəs Nina məktəbini bitirib. 1902-ci ildə Bakıdakı İmperatriça Aleksandra Rus-Müsəlman Qız Məktəbində müəllimlik fəaliyyətinə başlamışdır.

1910-cu ildə Hacıbababəyovanın təşəbbüsü ilə azərbaycanlı qızlar üçün iki illik məktəb açıldı. 1914-cü ildə ibtidai məktəbə çevrildi. Rəhilə Hacıbababəyova bu məktəbin direktoru idi.

1925-ci ildə Hacıbabəyova Azərbaycan SSR Maarifçilər Həmkarlar İttifaqı mərkəzi şurasının üzvü olmuşdur.

1927-ci ildə Rahil Hacıbabəyova 5-ci Ümumittifaq Sovetlər Sovetləri və Azərbaycan qadın fəhlələri və kəndliləri qurultayının nümayəndəsi seçildi.

Rəhilə Hacıbabəyova 1954-cü ildə Bakıda vəfat etdi.

## İstinadlar