Qırğızıstan Respublikasının Joqorku Keneşi

**Qırğızıstan Respublikasının Joqorku Keneşi** (), tez-tez sadəcə Yoqorku Keneş adlandırılır () — dövlətin qanunverici orqanı olan 90 deputatdan ibarət Qırğızıstan Respublikasının bir palatalı parlamenti.

Joqorku Keneş, nisbi sistemə görə 5 il müddətinə seçilir. Seçkilərin nəticələrinə görə bir siyasi partiyaya parlamentdə 65-dən çox mandat verilə bilər.
## Tarixi
Birinci Joqorku Keneş rəsmi olaraq “əfsanəvi parlament” adını daşıyan Qırğızıstan SSR Ali Sovetinin 12-ci çağırışı sayılır.

4 iyun Qırğıstanda "Parlament günü" kimi təsis edilib.

## Formalaşma prosesi və quruluşu
1995-ci ildən 2000-ci ilədək Joqorku Keneşə millət vəkilləri majoritar seçki sisteminə görə seçildi. İki palatadan ibarət idi - Qanunverici Məclis və Xalq Nümayəndələr Məclisi.

1998-ci il islahatına görə, Qanunverici Məclis 60 deputatdan (əvvəl 35 deputat) ibarət idi ki, bunlardan 15 deputat partiya siyahıları ilə seçilirdi. Xalq Nümayəndələri Palatası 45 deputatdan ibarət idi (əvvəllər 70 yer). Cəmi 105 millət vəkili var idi.

2005-ci ildən bu yana majoritar seçki sistemi tərəfindən seçilən 75 deputatdan ibarət birpalatalı parlament seçildi.

Qırğızıstan Respublikasının 27 iyun 2010-cu il tarixli referendumunda qəbul edilmiş Konstitusiyasının 70-ci maddəsinə görə parlamentin tərkibi partiya siyahılarından beş illik müddətə seçilən 120 millət vəkilinə (əvvəllər 90) qədər genişləndirildi.
## Çağırış
Joqorku Keneşin tarixi 1939-cu il - Qırğızıstan Sovet Sosialist Respublikasındən başlayır. Hazırkı çağırış 2015-ci ildə keçirilən seçkilərində seçilib.

Joqorku Keneş çağırışları:
* 1995-ci il — "birinci çağırış"
* 2000 -ci il — "ikinci çağırış"
* 2005-ci il — "üçüncü çağırış"
* 2007-ci il — "dördüncü çağırış" ili (son seçkilərdə Qurmanbek Bakıyevin partiyası "Ağ Yol" partiyası 71 mandat aldı). 2010-cu ilin baharında, dövlət çevrilişi ilə əlaqədar olaraq, Joqorku Keneş müvəqqəti hökumət tərəfindən ləğv edildi. Daha sonra, 6 iyul 2010-cu il tarixində Qırğızıstan Respublikası MSK-nin 4-cü çağırışı Joqorku Keneşin fəaliyyətinə xitam verilməsi barədə qərar qəbul etdi.
* 2010-cu il — "beşinci çağırış" - seçkilər 10 oktyabr 2010-cu ildə keçirildi. 5 partiya parlamentə girə bildi.
* 2015-ci il —  "altıncı çağırış" - 4 oktyabr 2015-ci il tarixində seçkilər keçirildi. Yeni seçki qanununa görə, parlamentə daxil olmaq üçün partiyalar səs verənlərin 7% səsini, hər bölgədə isə 0,7% səsini toplamalı idi. Rəsmi nəticələrə görə, 6 partiya yeni parlamentə daxil oldu.
* 2020-ci il

## 2005-ci il parlament seçkiləri
2005-ci il Qırğızıstanda parlament seçkiləri 2005-ci ilin fevral və mart aylarında keçirildi. 75 üzvlü yeni birpalatalı qanunverici məclis üçün 400-dən çox namizəd mübarizə aparırdı. 27 fevral və 13 mart tarixlərində iki tur səsvermə keçirildi. Altı yer müxalifət siyasətçiləri tərəfindən qazanıldı. Namizədlərin çoxu rəsmi olaraq müstəqil idi. Beynəlxalq müşahidəçilər seçkilərin bir neçə vacib sahədə demokratik seçkilər üçün beynəlxalq standartlara uyğun olmadığını söylədi. Hökumət tərəfindən seçkilərin saxtalaşdırıldığı iddia edilən geniş etirazlar, 24 Martda Lalə İnqilabı ilə nəticələndi. İnqilabçılar prezident Əsgər Akayevi devirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Qırğızıstan Konstitusiyası 
*Parliament website
*Kyrgyzstan information page on the website of Asian Medical Institute Kyrgyzstan
*Kyrgyzstan information page on the website of Medical Institute,Osh State University Kyrgyzstan