open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nizamnamə kapitalı

**Nizamnamə kapitalı**— dövlət qeydiyyatından keçmiş təşkilatın təsis sənədlərində müəyyən edilmiş məbləğdir. Nizamnamə kapitalı hüquqi şəxsin kreditorlarının maraqlarını təmin edən əmlakının minimum məbləğini müəyyən edir.

## Nizamnamə kapitalının funksiyaları

* Bölüşdürmə – şirkətin kimə və hansı nisbətdə məxsus olduğunu göstərir. Təsisçilərin hər biri nizamnamə kapitalına nə qədər sərmayə qoyubsa, pay da ona uyğun müəyyənləşdirilir.
* Zəmanət – şirkət iflas etdiyi təqdirdə, kreditorlar pullarının bir hissəsini geri qaytara bilirlər.
* Nüfuz – nizamnamə kapitalı nə qədər yüksək olsa, müştərilərin, maliyyə qurumlarının və biznes tərəfdaşların ona qarşı olan inamı da bir o qədər yüksək olur.

Aşağı nizamnamə kapitalı hüquqi şəxsin etibarsız olduğu demək deyil. Hətta böyük şirkətlərin belə nizamnamə kapitalı minimum olur, lakin böyük nizamnamə kapitalı kontragentin şübhəsiz etibarlı olduğunu göstərir – əgər hər hansısa iddialarınız olsa, onları nizamnamə kapitalı hesabına kompensasiya edə biləcəksiniz.

## Faktları

Nizamnamə kapitalının olması – şirkətin dövlət qeydiyyatı üçün əsas şərtlərdən biridir.

Nizamnamə kapitalı zamanla artırıla və ya azaldıla bilər.

Nizamnamə kapitalı təkcə pulla deyil, həm də əmlak və ya qiymətli kağızlarla artırıla bilər, lakin nizamnamə kapitalının minimum məbləği həmişə pulla ödənilir.

Qurucunun təşkilatdakı payını bağışlamaq, satmaq və miras qoymaq hüququ var. Bu cür nüanslar nizamnamədə təsvir edilir. Bundan əlavə, şirkətin qurucusu istənilən vaxt işdən çıxa və digər quruculardan payını ala bilər.

## İstinadlar
Səssiz Gecələr Festivalı

**Səssiz gecələr** () və ya **Səssiz Film və Müasir Musiqi Festivalı** – hər il iyun ayının üçüncü həftəsonunda Ukraynanın Odessa şəhərində keçirilən film festivalı. İvan və Yuri Lipa Xeyriyyə Fondu və Ukrayna Dövlət Film Agentliyi tərəfindən təşkil olunur. İlk festival 18 iyun 2010-cu ildə Korobçinski adına İncəsənət Mərkəzində baş tutmuşdur.

## Məqsəd
Festival avropalı sənətçilər və ukraynalı musiqiçilər tərəfindən ifa olunan müasir musiqi parçaları vasitəsilə beynəlxalq səssiz kino klassiklərini populyarlaşdırmaq və Aleksandr Dovjenko, Dziqa Vertov, İvan Kavaleridze, Heorhiy Stabovyi və s. kimi ukraynalı şəxslərin avanqard filmlərinin müasir incəsənət kontekstini bərpa etmək məqsədilə keçirilir.

## Festival
Festival açıq hava altında keçirilir və iki gün boyunca Odessa yaxta-klubunun limanında keçirilir. Festivalın məkanı kimi Odessa şəhərinin seçilmə səbəbi ilk Ukrayna filmlərinin bu şəhərdə çəkilməsidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Səssiz Gecələr Festivalı 2010 sənədli filmi
Birbaşa investisiyalar

**Birbaşa investisiyalar** — pul yatırılan müəssisə və ya şirkətin idarə edilməsində iştirak etmək və onların fəaliyyətində iştirakdan gəlir əldə etmək üçün maddi istehsala və marketinqə vəsait qoyuluşu (investisiya) (birbaşa investisiya payın nəzarət paketinə malik olmasını təmin edir).

Xarici investisiyaların qəbul edilmiş beynəlxalq təsnifatına uyğun olaraq, birbaşa investisiyalara investisiyalar daxildir ki, bunun nəticəsində investor müəssisənin nizamnamə kapitalında ən azı 10% pay alır.

Müəssisənin kapitalında ən azı bu məbləğdə payın əldə edilməsi müəssisənin idarə edilməsində bilavasitə iştirak etməyə, xüsusən də idarə heyətində nümayəndənin olmasına imkan yaradır. Birbaşa investisiya qoyulan biznesə birbaşa təsir göstərməyə imkan verir. Müasir dünyada birbaşa investisiyaların həcminin artması və portfelin azalması tendensiyası mövcuddur.

Birbaşa sərmayələr adətən Private Equity fondları (özəl kapital fondları) vasitəsilə həyata keçirilir — "abunəçilərinin" fond müəyyən əməliyyatları təsdiqlədiyi təqdirdə əvvəlcədən razılaşdırılmış pul məbləğlərini köçürmək öhdəliyi olan ixtisaslaşmış şirkətlər. Abunəçinin marağı fondun yaradılmasından 3-5 il sonra bağlandıqdan sonra bütün sərmayə qoyulmuş şirkətləri strateji investorlara və ya digər fondlara sataraq mənfəət əldə etməkdən ibarətdir.

## Birbaşa investisiyaların növləri
Birbaşa xarici investisiyalar ayrılan, yəni müəyyən ölkənin subyektləri tərəfindən xaricə qoyulan birbaşa investisiyalar və daxil olan, yəni xarici investorlar tərəfindən bu ölkəyə qoyulan birbaşa investisiyalara bölünür. Gələn və gedən investisiyaların nisbəti ölkənin beynəlxalq investisiya mövqeyini göstərir. Məsələn, ABŞ üçün məlumatlar göstərir ki, ölkə birbaşa investisiyaların xalis ixracatçısıdır, yəni ABŞ şirkətləri xarici şirkətlərin ABŞ-yə qoyduğu investisiyalardan daha çox xaricə sərmayə qoyur.

## İstinadlar
Ticarət kapitalı

**Ticarət kapitalı** — dövriyyə sferasında ayrıca kapitalistlər qrupunun işlətdiyi sənaye kapitalının təcrid olunmuş hissəsi. Onun xüsusi funksiyası malların və onlarda olan izafi dəyərin satışı prosesinə xidmət etməkdir. Kapitalizmdən əvvəlki formasiyalarda ticarət kapitalı kapitalın müstəqil və dominant forması idi.

## Tarixi
Ticarət kapitalı kapitalist istehsal tərzinin doğulmasından çox əvvəl yaranmış və tarixən sənaye kapitalından əvvəl olmuşdur. Feodalizmin parçalanması dövründə o, kapitalist istehsal üsulunun formalaşmasına, xırda əmtəə istehsalçılarının məhvinin sürətləndirilməsinə, feodalların təsərrüfat təsərrüfatlarının bazar münasibətlərinə cəlb edilməsinə, mənfəət və mənfəət məqsədlərinə tabe edilməsinə fəal töhfə verib. zənginləşdirmə. Ticarət kapitalı regionlar və ölkələr arasında iqtisadi əlaqələrin inkişafında, milli və dünya bazarlarının formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.

## Ticarət kapitalının funksiyaları
* Ticarət kapitalının fəaliyyətinin son məqsədi ticarət mənfəəti əldə etməkdir.
* Əmtəə kapitalının pul kapitalına, yəni satışa çevrilməsi.
* Ticarət kapitalı məcmu kapitalın dövriyyə sürətini sürətləndirir.
* Ticarət kapitalı reklam vasitəsilə tələbi stimullaşdırır.
* Ticarət kapitalı bazarları genişləndirir

## İstinadlar
Malta Silahlı Qüvvələri

**Malta Silahlı Qüvvələri** — Onlar Maltanı xaricdən gələn hərbi təhdidlərdən qorumaq vəzifəsi daşıyan silahlı qüvvələrdir. Kiçik hava və dəniz qüvvələri, qərargah və üç ayrı batalyondan ibarət briqada ölçüsündə bölmədir. Silahlı qüvvələr sərhəd nəzarətinə cavabdehdir.

## Quru qoşunları
Malta Quru Qoşunları üç batalyondan ibarət tam hüquqlu piyada briqadasını təşkil edir. Dəstənin əsgər və zabitləri italyan Beretta 92 tapançaları, Alman Xekler & Kox MP5 avtomatları, Belçika FN FAL avtomatları və FN Minimi yüngül pulemyotları ilə silahlanmışdır. Malta artilleriyası yalnız kiçik çaplı zenit silahları ilə təmsil olunur. Bu ölkənin zenit atıcıları 40&nbsp;mm-lik İsveç Bofors 40 toplarından, eləcə də Sovet ZPU-4 qurğularından istifadə edirlər. Malta quru qoşunlarının da xidmətində bir T-34 var.

## Nişanlar

### Generallar və zabitlər

## İstinadlar
Tirolin kənd hekayəti (teleserial, 1992)

**Chirolin Mura Monogatari** ( Chirolin Mura Monogatari) — 6 aprel 1992-ci ildən 19 mart 1993 -cü ilə qədər NHK Educational TV telekanalında yayımlanan anime teleserialıdır. 170 seriya.
I Karlos

**I Karlos** (; ; **Diplomat**, () **Şəhid** () və **Okeanoloq** () kimi də tanınır; ) — 1889-cu ildən 1908-ci ildə öldürülənə qədər Portuqaliya Kralı. O, 1578-ci ildə Kral Sebastianın ölümündən sonra zorakılıqla ölən ilk Portuqaliya kralı idi.

## İstinadlar
Nazirlər Kabineti (Ukrayna)

**Ukraynanın Nazirlər Kabineti** () — Ukraynanın ali icra hakimiyyəti orqanı. Nazirlər Kabinetinin rəhbəri Ukrayna Prezidentinin təklifi ilə Ukrayna Ali Radası tərəfindən təyin olunan baş nazirdir. Baş nazirin müavinləri Baş nazirin birinci müavini və daha beş müavindir. Nazirlər Kabinetinin tərkibinə müvafiq nazirliklərə rəhbərlik edən nazirlər və "portfelsiz" nazirlər – hansısa nazirliyə rəhbərlik etməyən, lakin hökumətin iclaslarında səs vermək hüququna malik olan nazirlər də daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Tramvay problemi

**Tamvay problemi** — etika və psixologiyada daha çox sayda insanı xilas etmək üçün bir nəfəri qurban verib-verməmək kimi dilemmaların ələ alındığı təcrübələr silsiləsi. 1967-ci ildə  tərəfindən təklif olunmuşdur. 1985-ci ildə  dilemmanın alternativ versiyasını təklif etdi. Bu situasiya adətən, irəliləyən tramvayın və ya trolleybusun yolda bir neçə nəfərlə (ənənəvi olaraq beş nəfər) toqquşaraq onları öldürməsi ssenarisi ilə başlayır və sürücü və ya ətrafdakı hər hansı bir şəxsin müdaxilə edərək yalnız bir nəfəri öldürəcəyi halda müvafiq nəqliyyatı başqa yola yönləndirərək onları xilas etməsi seçimi irəli sürülür. Bu problem daha sonralar irəliləyən başqa bir nəqliyyat vasitəsi və ya başqa analoji ölüm-dirim dilemmaları kimi də ortaya qoyulmuşdur.

## İstinadlar
Viktoriya İvleva

**Viktoriya Markovna İvleva-York** (; ) — Rusiya jurnalisti və fotoqrafı. "Azad media" mükafatı laureatı (2008).

## Həyatı
1956-cı ildə Leninqradda anadan olub. Leninqrad Mədəniyyət İnstitutunda təhsil aldığı zaman fotoqrafiya ilə məşğul olan rəfiqəsi onu öz hobbisi ilə tanış edib. Fotoqrafiyadan ciddi təsirlənən Viktoriya, nəticədə institutu tərk edib və  fotoqrafiya məktəbinə daxil olaraq, oranı bitirib. 1983-cü ildə Moskva Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib..

SSRİ-nin dağıldığı dönəmdə dünyanın ayrı-ayrı qaynar yerlərində çalışıb. Ruanda və Xocalı soyqırımılarında fotoqraf kimi fəaliyyət göstərib. 1992-ci ildə Çernobıl reaktorunun içindən reportaj hazırladığı üçün "World Press Photo" mükafatına layiq görülüb.

"Novaya qazeta" qəzetində işləyib. İvlevanın məqalələri "Oqonyok" jurnalında, "Moskovskie novosti", "Der Spiegel", "Le Figaro", "The Guardian", "The New York Times" qəzetlərində və digər nəşrlərdə dərc olunub.

Donbassdakı müharibədə Ukraynanı dəstəkləyir, könüllü olaraq Xarkov fəalları ilə birlikdə Rusiya tərəfindən işğal olunmuş ərazilərdən insanları çıxarıb, dərman və ərzaq çatdırıb. 2022-ci ilin martından Kiyevdə yaşayır.

## Foto sərgiləri
* "Müharibənin apofeozu" — fərdi sərgi, Moskva, Sankt-Peterburq, Kazan, Nijni Novqorod, Krasnodar, Nalçik və Rusiyanın digər şəhərlərində, həmçinin Tbilisi və Kiyevdə nümayiş etdirilib.
* "Ukraynanın doğulması"

## Filmoqrafiya
#  Sonsuz dəhliz ()

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Viktoriya İvleva və azərbaycanlı hərbçi Fərman Xəlilov. (Şuşa; 1991).
*Виктория Ивлева - яркий журналист, смелый волонтер и талантливый фотограф // ''Fotogora.ru'' (08.06.2018)
Kuinci adına İncəsənət Muzeyi

**Kuinci adına İncəsənət Muzeyi** () – Ukraynanın Mariupol şəhərində yerləşmiş keçmiş incəsənət muzeyi. Mariupol şəhərində anadan olmuş rəssam Arxip Kuincinin həyat və yaradıcılığına həsr olunub. Muzeyin açılışı 30 oktyabr 2010-cu ildə baş tutsa da, onun yaradılması XX əsrdə təklif edilmişdir.

Muzey 21 mart 2022-ci ildə Mariupolun mühasirəsi zamanı hava hücumu nəticəsində dağıdılmışdır. Hava hücumu zamanı Kuincinin üç orijinal əsəri muzeydə olmasa da, digər rəssamların əsərləri var idi.

## Tarixi
Mariupol şəhərində Arxip Kuinciyə həsr olunmuş muzeyin yaradılması ilk dəfə 1914-cü ildə təklif edilmişdir. Muzey üçün ilkin əsərlərin Kuinchi Rəssamlar Cəmiyyəti tərəfindən verilməsi planlaşdırmış, lakin Birinci Dünya müharibəsi qərarın qəbul edilməsini gecikdirmişdir. 1960-cı illərdə muzeyin yaradılması ideyası bir daha müzakirə olunmuş, lakin muzey üçün maliyyə vəsaiti tapılmamış, nəticədə, bunun əvəzinə Kuinci Sərgi Mərkəzi açılmışdır. 1997-ci ildə muzeyin yaradılması üçün işlərə başlanılmış və 2008-ci ildə bərpa işlərinə start verilmişdir.

Muzey 30 oktyabr 2010-cu ildə Mariupol Diyarşünaslıq Muzeyinin filialı kimi açılmışdır. Muzey 1902-ci ildə Real məktəbinin qurucusu ilə evlənmiş Valentina Qacinovaya toy hədiyyəsi kimi tikilmiş binada yerləşirdi. 2015-ci ildə muzeydə Kuincinin anadan olmasının 175 illiyi qeyd olunmuşdur. 2019-cu ildə Fransanın Ukraynadakı səfiri İzabella Dümon muzeyi ziyarət edərək Kuincinin yaradıcılığını yüksək qiymətləndirmişdir.

Muzey 21 mart 2022-ci ildə Mariupolun mühasirəsi zamanı həyata keçirilmiş hava hücumu nəticəsində dağıdılmışdır. Kuincinin üç orijinal əsəri hava hücumu zamanı muzeydə olmasa da, digər rəssamların əsərləri var idi. Digər rəssamlara aid rəsm əsərlərinin taleyi məlum deyil. Bu rəssamlara İvan Ayvazovski, Mikola Hluşçenko, Tetyana Yablonska, Mixaylo Derequs, Andrii Kotska, Mikola Bendrik və Leonid Qadi aiddir.

## Kolleksiyalar və tədqiqatlar
Muzeyin incəsənət kolleksiyasına 650 rəsm əsəri, 960 qrafik iş, 150 heykəl və 300-dən çox dekorativ sənət əsəri daxildir. Bu kolleksiyanın böyük hissəsi XX əsrdə Mariupol Yerli Tarix Muzeyi tərəfindən hazırlanmışdır.

Muzeydə Kuincinin üç orijinal əsəri, eləcə də, əsərlərinin surətləri saxlanılırdı. Bu orijinal əsərlər 1960-cı illərdə Dövlət Rus Muzeyi tərəfindən Mariupoldakı yerli tarix muzeyinə hədiyyə edilmiş *"Qırmızı Qərb", "* *Payız – Krım"* və "*Elbrus"* eskizləridir. Onların hazırda harada olduğu bilinmir.

Muzeydə Kuinchinin həyatına aid sənədlər, habelə, 1841-ci ilə aid Ukraynada doğum haqqında şəhadətnaməsinin surəti saxlanılır. Muzeyin kolleksiyasına Viktoriya Kovalçuk, həmçinin İvan Ayvazovski, Vasili Vereşşagin, İvan Şişkin və başqalarının əsərləri daxildir.

## Qalereya

Arkhip Kouïndji.jpg|Arxip Kuinci, təxminən 1900-cü il.
Stamp of Belarus - 2018 - Colnect 783205 - Burch Grove - by Arkhip Kuindzhi 1901.jpeg|Belarus markası (2018), "Ağcaqayın meşəciyi" (Kuinci, 1901).
UA003.17(1).jpg|Ukrayna markası, "Tufandan sonra" (Kuinci, 1879).


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Virtual muzey turu
* Kuinci İncəsənət Muzeyinin təsviri və fotoşəkilləri
* Muzey direktoru həmkarının nə etdiyini görəndə şoka düşdü
Hacıəhməd (Zəncan)

**Hacıəhməd** () - İranın Zəncan ostanının Zəncan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 24 nəfər yaşayır (11 ailə).

## İstinadlar
İrland viskisi

**İrland viskisi** ( və ya *uisce beatha*) — İrlandiya adasında hazırlanmış viski. "Viski" sözü irlandca  sözündən gəlir, *həyat suyu* deməkdir. İrlandiya viskisi bir vaxtlar dünyanın ən məşhur içkisi idi, lakin 19-cu əsrin sonlarından etibarən uzun müddət davam edən tənəzzül sənayeyə elə təsir etdi ki, İrlandiyada 1890-cı illərdə ən azı 28 içki zavodu olsa da, 1966-cı ilə qədər bu rəqəm cəmi ikiyə düşdü və 1972-ci ilə qədər qalan içki zavodları, Bushmills Distillery və *Old Midleton Distillery* (*New Midleton Distillery* ilə əvəz olundu) yalnız bir şirkətə, Irish Distillers-ə məxsus idi.

Monopoliya vəziyyəti akademik olaraq düşünülmüş *Cooley Distillery* adlı yeni distillə zavodunun işə salınması başa çatdı. 1990-cı illərdən etibarən İrlandiya viskisi yenidən populyarlıq qazandı və 1990-cı ildən bu yana hər il dünyada ən sürətlə böyüyən içkilərdəndir. Mövcud içki zavodları genişləndirildi və bir sıra yeni içki zavodları tikildi, ixrac isə ildə 15%-dən çox artdı. 2019-cu ilin dekabr ayına olan məlumata görə, İrlandiyada 32 içki zavodu fəaliyyət göstərir, daha çoxu planlaşdırılır və inkişaf etdirilir.

## İstinadlar
Telefoniya

**Telefoniya** — uzaq nöqtələr arasında səs, faks və ya məlumatların elektron ötürülməsi üçün telekommunikasiya xidmətlərinin işlənib hazırlanması, tətbiqi və yerləşdirilməsini nəzərdə tutan texnologiya sahəsi. Telefoniyanın tarixi telefonun ixtirası və inkişafı ilə sıx bağlıdır.

Telefoniya ümumiyyətlə, telefonların və telefon sistemlərinin qurulması və ya istismarı və naqillərdən istifadə edərək və ya etməyərək nöqtələr arasında danışığın və ya digər səslərin ötürülməsində telefon avadanlıqlarının istifadə edildiyi telekommunikasiya sisteminə deyilir. Termin, həmçinin ənənəvi olaraq telefon avadanlığı tərəfindən yerinə yetirilən funksiyaları yerinə yetirən kompüter avadanlığı, proqram təminatı və kompüter şəbəkəsi sistemlərinə istinad etmək üçün tez-tez istifadə olunur. Bu kontekstdə texnologiyaya xüsusi olaraq internet telefoniyası və ya VoIP deyilir.

## İcmal
İlk telefonlar birbaşa cüt-cüt birləşdirilirdi. Hər bir istifadəçinin əlaqə saxlamaq üçün hər bir yerə naqilli ayrıca telefonu var idi. İstifadəçilər bir neçə insanla ünsiyyət qurmaq istədikdə bu əlverişsiz və idarəolunmaz hala gəlirdi. Avtomatik telefon stansiyasının ixtirası yerli ərazidə xidmətdə olan hər hansı digər telefonla telefon əlaqəsi yaratmaq üçün həll yolu təqdim etdi. Hər bir telefon əvvəlcə bir naqil, daha sonra isə bir məftil cütü, yerli dövrə ilə stansiyaya qoşuldu. Digər xidmət sahələrindəki stansiyalar magistral xətlərlə birləşdirildi və zəngləri bir neçə stansiya vasitəsilə ötürməklə şəhərlərarası xidmət qurmaq mümkün oldu.

Başlanğıcda, mübadilə panelləri adətən "telefonçu" adlandırılan işçi tərəfindən əl ilə idarə olunurdu. Müştəri telefonun sapını çevirəndə operatorun qarşısındakı lövhədə indikator yanırdı və operatoru müştəriyə qoşaraq xidmət təklif etməsini təmin edirdi. Zəng edən şəxs çağırılan tərəfin adını, daha sonra nömrəni soruşmalı idi və operator onları xəbərdar etmək üçün dövrənin bir ucunu zəng edilən tərəfin yuvasına qoşurdu. Zəng edilən stansiya cavab verərsə, operator qulaqlıqlarını ayırır və stansiyadan stansiyaya dövrəni tamamlayırdı. Şəbəkənin digər dəyişdiricilərində digər operatorların köməyi ilə magistral zənglər edildi.

### Şəhərlərarası və beynəlxalq rabitə şəbəkələri
Şəhərlərarası və beynəlxalq rabitə şəbəkələri — ölkənin və dünyanın müxtəlif regionlarında müxtəlif telekommunikasiya operatorlarının şəbəkələrini birləşdirir.

### İctimai telefon şəbəkəsi
İctimai telefon şəbəkəsi (PSTN və ya PSTN) nömrələnməyə vahid yanaşma ilə dünya üzrə telekommunikasiya operatorlarının telefon şəbəkələrinin beynəlxalq birliyidir.

### Konvergensiya
Telefon şəbəkələri və məlumat şəbəkələri onilliklər ərzində birlikdə mövcud olsalar da, onlar bir-birindən asılı olmayaraq inkişaf etmişdir. Hazırda IP-telefoniyanın intensiv inkişafı prosesi gedir, onları güclü və qənaətcil rabitə vasitələri təklif edən vahid rabitə şəbəkəsində birləşdirirlər. Dünyada onlarla şirkət kommersiya IP telefoniya həlləri təklif edir. IP telefoniya həlləri səs və məlumatları eyni şəbəkədə birləşdirir və istənilən istifadəçiyə ucuz beynəlxalq və şəhərlərarası zənglər və bütün rabitə xidmətləri təklif edir.

## İstinadlar
Avstriya gerbi

**Avstriya gerbi** — Avstriyanın rəsmi dövlət simvoludur. Dövlət Bayrağı və Dövlət Himni ilə birlikdə əsas dövlət rəmzlərindən biridir. İlk dəfə 15-ci əsrdə qəbul edildi, lakin bu günə qədər də qalxandakı tək başlı qartalın ilk təsviri Frederik Barbarossanın gümüş sikkəsinə yerləşdirilib. 15-ci əsrdən 1806-cı ilə qədər ikibaşlı qartal qədim imperiya simvolu, qəhrəmanların yoldaşı idi. Bununla birlikdə, Almaniyanın Prussiya monarxlarının hakimiyyəti altında birləşməsi ilə tək başlı qartal Alman gerbinə qayıdır, burada bir sıra dəyişikliklərə məruz qalaraq bu gün də qalır. İkibaşlı qartal Avstriya gerbindən itib. Bu, 1918-ci ildə Avstriya-Macarıstan İmperiyasının süqutu ilə baş verdi. Avstriya Respublikası qüllə tacı ilə taclanmış, pəncələrində çəkic və oraq tutan və sinəsində Avstriya milli rəngləri olan qalxan daşıyan birbaşlı qartalı təsvir edən yeni gerbi təsdiqləyib. Ölkə nasizmdən azad edildikdən sonra gerbdə qırıq zəncirlər təsvir olunmuşdu. Qalxanda üç xətt təsvir edilmişdir: qırmızı, ağ və qırmızı.

## Gerb tarixi

### Avstriya-Macarıstanın gerbi
Avstriya-Macarıstan İmperiyasının dağılmasından əvvəl Avstriya-Macarıstanın gerbləri Avstriya ərazisində istifadə olunurdu.


Image:Bindenschild Privilegium maius 1512.svg|Avstriya Arxduxluğunun gerbi
Image:Wappen röm.kaiser.JPG|Habsburqlar sülaləsi dövründə Müqəddəs Roma İmperiyasının gerbi, 1605
Image:Coat of Arms of Emperor Franz Joseph I.svg|Frans İosif I gerbi
Image:Middle Coats of arms of Austrian Countries (1915).png|Avstriyanın orta gerbi 1915-1918
Image:Imperial Coat of Arms of the Empire of Austria.svg|
Image:Imperial Coat of Arms of the Empire of Austria (1815).svg|Avstriya İmperiyasının kiçik gerbi (1815)
Image:Imperial Coat of Arms of Austria.svg|Cisleithania gerbi (1915)


## İstinadlar
Avstriya himni

**Avstriya himni** — 22 oktyabr 1946-cı ildən Avstriyanın federal himni. Himninin musiqisi Volfqanq Amadey Motsartın ölümündən 19 gün əvvəl, 5 dekabr 1791-ci ildə tamamladığı "Mason kantata" adlı son əsərindən götürülüb. Müasir musiqişünaslıqda isə belə hesab edilir ki, bu xüsusi melodiya Motsart tərəfindən deyil, onun həmkarı İohan Holzer tərəfindən yazılmışdır. Himninin sözləri Paula fon Preradoviç tərəfindən yazılmış və 1947-ci ildə müsabiqə əsasında təsdiq edilmişdir.

## İstinadlar
Ataçay

Mənbəyini Xızının Altıağac Milli Parkıdan alan çay.

## Haqqında
Ataçay Çayı Altıağac Milli Parkından mənbəyini götürmüş sonu Siyəzən rayonuna gələn çaydır.

Azərbaycanın Xızı ilçəsində yerləşən Altıağac milli bağından başlanğıcın (39 T, 320921.20 d D, 4528287.15 m K) götürən, quzey-doğu istiqamətində uzanaraq, Azərbaycanın Siyəzən ilçəsi ərazisində (39 T, 347106.46 d D, 4550385.13 m K) Xəzər dənizinə tökülən çaydır. Mənbəyi 1760 metr yüksəklikdə yerləşir. Adının anlamı böyük çay deməkdir.

Ataçay çayı Xızı rayonunun Xələc kəndi ilə Fındığan kəndi arasında (39 T, 334979.17 d D, 4534196.29 m K) güneydən gələn qolu ilə birləşir. Ataçay böyük Qafqazın quzey-doğu yamacından və mənsəbi okean səviyyəsindən aşağı olan çaylar qrupuna aiddir. Ataçay çayı Azərbaycanın daxili çaylarındandır. Ataçayın sağ sahilində, Fındığan kəndi ərazisində qədim qəbir qalıqları aşkar edilmişdir.

Ataçay çayında su, əsasən (təxminən 45%) yağışın, (təxminən 20%) qarın və (təxminən 35%) yeraltı suların hesabına ortaya çıxmaqdadır (formalaşmaqdadır). Yaz aylarında çayın sonu (mənsəbi) ətrafında daşqınlar olur. Çayda su sərfi 5 m3/saniyə ilə 9 m3/saniyə arasında dəyişir.

## Töküldüyü Göl və ya Dəniz
Siyəzənə qədər uzanan çay Xəzər dənizinə tökülür

## Uzunluğu
47.3 km.
Dulce Et Decorum Est

**"Dulce et Decorum est" -** İngilis şairi, Birinci Dünya müharibəsi iştirakçısı Uilfred Ouenin yazdığı, müharibənin acı səhnələrini tərənnüm edən tənqidi ruhlu şeir.  Şeir müəllifin ölümündən sonra - 1920-ci ildə çap edilmişdir. "Dulce et Decorum est" müharibə əleyhinə yazılmış ən təsirli və yüksək əsərlərdən biri hesab edilir.

## Məzmun
Şeir oxucuya Birinci Dünya müharibəsinin qanlı döyüş səhnəsini çatdırır. Zəhərli qaz hücumuna məruz qalmış əsgərlərdən biri maskanı taxmağa çatmır və döyüş yoldaşlarının qarşısında acı və yavaş şəkildə tələf olur. Ouen bu səhnənin bütün yuxularında gözünün qabağına gəldiyini bildirir və sonda oxucuya, ələlxüsus müharibə tərəfdarlarına müraciət edir: onlar müharibənin dəhşətli səhnələrinin şahidi olsaydılar fəxrlə cəmiyyətə "Dulce et decorum est pro patria mori!" (Nə şirin və şərəflidir Vətənçün candan keçmək!) misrasını bəyan etməzdilər.

## Başlıq

Əsərin sonundakı iki misra və əsərin adı Roma şairi Horatiusun "Qəsidələr" əsərindən götürülmüşdür.Dulce et decorum est pro patria mori:

mors et fugacem persequitur virum

nec parcit inbellis iuventae

poplitibus timidoque tergo.Vətənçün candan keçmək necə şərəfli və şirin!

Ölüm fərarini axtararaq eləyir təqib.

Borcunu yetirməyən gənci eləməyir rəhm

Baxmır aman diləklərinə uzun, mütəaqib.Birinci Dünya müharibəsi ərəfəsində və dövründə bu misralar müharibə tərəfdarları tərəfindən tez-tez istifadə olunurdu. Ouenin əsərində isə bu misralar kinayə ilə deyilir.
Teodoziya Brıj

**Teodoziya Markovna Brıj** () — Ukrayna heykəltaraşı, Ukraynanın əməkdar rəssamı (1997), SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü.

## Həyatı
Teodoziya Brıj 18 fevral 1929-cu ildə Sarnı rayonunun Berejnitsa kəndində anadan olub. O, Sarnı gimnaziyasından məzun olmuşdur. 1954-cü ildə Lvov Tətbiqi və Dekorativ İncəsənət İnstitutunu bitirmişdir. İvan Severa və Leopold Levitski kimi şəxslər onun müəllimləri olmuşdurlar. Brıj Lvovda yaşamış və işləmişdir.

## Karyerası
Bryzh iki yüzdən çox heykəlin müəllifi olmuşdur. Onun əsərlərinə abidələr, məzar daşları, xatirə lövhələri, dekorativ və park heykəlləri daxildir. Lesia Ukraynkanın *"Meşə mahnısı"* əsasında yaratdığı silsilə əsərləri böyük maraq oyatmışdır.

Brıj lvovlu abidə və qrafika sənəçisi Yeven Beznisk ilə evlənmiş, onunla bir çox sənət layihəsi həyata keçirmişdir. Cütlük Makivka dağındakı Seç atıcılarının xatirə qəbiristanlığını, Zoloçiv qəsrindəki Xalq Daxili İşlər Komissarlığının (NKVD) qurbanlarına həsr olunmuş xatirə ibadətgahını, Danilo Halitskinin abidəsini və Volodimir-Volinskyidə tikilmiş Vasilko Romanoviçin abidəsini dizayn etmişdir.

Brıjın heykəlləri plastiklik, zəriflik və yüngüllük ilə xarakterizə olunur. O, 1960-cı illərdə Ukraynada müasir dünya incəsənəti yolu ilə gedən ilk heykəltaraşlardan biri olmuşdur.

Brıj 4 iyul 1999-cu ildə Lvovda ölmüş və Lıçakov qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

## Xatirəsi
Lvov şəhərinin Martovıça küçəsi, 5 ünvanında Brıjın xatirə muzeyi yerləşir. Rivnedə bir küçəyə Teodoziya Brıjın adı verilmişdir.

## Seçilmiş əsərləri
* Volodimir-Volynskyi qurbanlarının xatirəsinə həsr olunmuş memorial kompleksi. Yeven Dzindra və Yaroslav Nazarkeviç ilə birlikə. 1965-ci ildə tikilmiş, 1985-ci ildə bərpa olunmuşdur.
* Xorobrovda sovet əsgərlərinə abidə (1975).
* Lvov şəhərinin Mişuha küçəsində Yuri Velikanoviçə həsr olunmuş abidə (1982, memar Lidiya Lesova).
* Lvov şəhərinin Lıçakov qəbiristanlığında Solomiya Krushelnitska, İvan Kripiakeviç, Leopold Levitski, Oleksa Şatkivski üçün qəbir daşları.
* Kommunist repressiyalarının qurbanları üçün abidə (1995, Zoloçev qəsr-parkı).

## İstinadlar
Hündürlükdən tullanma

**Hündürlükdən tullanma** () — böyük bir elastik ipə bağlı olan bir insanın çox hündür məsafədən tullanmasını əhatə edən bir attraksiondur. Başlatma meydançası adətən bina və ya kran kimi hündür strukturda, dərin dərə üzərindən körpüdə və ya qaya kimi təbii coğrafi obyektin üzərində qurulur. İsti hava şarı və ya vertolyot kimi yerin üzərində uçmaq qabiliyyətinə malik olan bir tipli təyyarədən tullanmaq da mümkündür. Həyəcan sərbəst düşmə və beynin buraxdığı adrenalin hormonlarından irəli gəlir. Şəxs tullananda ip uzanır və ip geri çəkildikcə tullanan adam yenidən yuxarıya doğru uçur və bütün kinetik enerji dağılana qədər yuxarı və aşağı salınmağa davam edir.

## İstinadlar
Vladimir Yatsenko

**Vladimir Viktoroviç Yatsenko** (; ) — Ukrayna kinoprodüseri.

## Həyatı
Vladimir Viktoroviç Yatsenko 10 dekabr 1977-ci ildə anadan olmuşdur. O, Kiyev Milli İqtisad Universitetini iqtisadiyyat, Kiyev Milli Teatr, Kino və Televiziya Universitetini prodüser ixtisası ilə (fərqlənmə diplomu) bitirmişdir. Yatsenko sonradan bu universitetlərdən ikinci diplomunu yandırılmalı olduğunu bildirmişdir.

Yatsenko 2000–2005-ci illərdə Moskvada işləmişdir. O, bu dövrdə əsasən reklam məhsulları ilə bağlı çəkilişlərdə iştirak etmişdir. Yatsenko 2004-cü ildə çəkilmiş "''Gecə satıcısı''" filminin direktoru idi (rejissor Valeri Rojnov, prodüseri Sergey Selyanov). Özünün xatirələrinə görə:

Yatsenko sonra Kiyevə qayıtmış və burada reklam çəkilişləri ilə məşğul olan "*Limelite*" istehsal mərkəzini təsis etmişdir. O, bir neçə qısametrajlı filmin, o cümlədən Mariya Ponomarevanın çəkdiyi "*Valideynlər günü*" (; 2018) filminin prodüseri və birgə prodüseri kimi çıxış etmişdir.

Yatsenko 2018-ci ildə Sergey Jadanın "*Voroşilovqrad*" romanı əsasında Yaroslav Lodıginin çəkdiyi "*Vəhşi tarla*" bədii filminin prodüseri olmuşdur. Film, Yatsenkonun sözlərinə görə, "cəsarətli eksperiment" olmuş və ziddiyyətli rəylər toplamışdır. O, 2019-cu ildə Nəriman Əliyevin çəkdiyi "*Ev*" filminin prodüseri olmuşdur. 26 yaşlı rejissorun debüt işi Kann Film Festivalının "Qeyri-müəyyən münasibət" proqramına seçilmiş, Odessa Beynəlxalq Film Festivalının Qran-pri mükafatına layiq görülmüş və Ukrayna tərəfindən "Oskar" mükafatına namizəd göstərilmişdir. Yatsenkonun növbəti istehsal işi Valentin Vasyanoviçin rejissoru olduğu, eyni zamanda Ukraynadan "Oskar" mükafatına namizəd olmuş və bir sıra beynəlxalq və milli mükafatlara, o cümlədən 76-cı Venesiya Film Festivalının "Üfüqlər" proqramının birinci mükafatına layiq görülmüş "*Atlantida*" (2019) filmi olmuşdur. rejissor tərəfindən festivalda iştirak Yatsenkonun işi ilə əlaqədar idi). Vasyanoviçin izah etdiyi kimi, festivalda iştirak Yatsenkonun işi ilə bağlı olmuşdur.

Yatsenko 2017–2019-cu illərdə Ukrayna Kino Sənayesi Assosiasiyasına rəhbərlik etmişdir. O, 2019-cu ildə Avropa Film Akademiyasının üzvü seçilmişdir. Yatsenko əsas vəzifəsini Ukrayna kinematoqrafiyası beynəlxalq brendinin yaradılmasında gördüyünü qeyd etmişdir.

## İstinadlar
Odessa vilayətində şərabçılıq

Odessa vilayəti Ukraynanın ən böyük üzümçülük rayonudur. 2018-ci ilin məlumatına əsasən Odeşçinada (Odessa vilayəti) şərab istehsalı 26,29 min hektar ərazini — Ukraynadakı üzüm bağlarının ümumi sahəsinin 60,44%-ni əhatə edir.

Odessa vilayəti Dunay çayının mənsəbindən Tiliqul estuarına qədər olan ərazini – Qara dənizin şimal-qərb sahilində yerləşir və bu bölgənin iqlimi şərabçılıq üçün əlverişli hesab olunur. 2015-ci ilin məlumatına əsasən, üzüm istehsalı vilayətin 26 rayonunun 13-də həyata keçirilir (Ukraynanın keçmiş inzibati-ərazi bölgüsünə görə). Kənd təsərrüfatı müəssisələri 2018-ci ildə 2.966.984,57 kvintal üzüm istehsal etmişdir.

5 oktyabr 2016-cı ilin məlumatına və iqtisadi fəaliyyət növlərinin rəsmi təsnifatına əsasən, Odessa vilayətində şərabçılıqla 4 sahibkar və 152 hüquqi şəxs, üzümçülüklə isə 55 özəl müəssisə və 528 hüquqi şəxs məşğul olur.

2018-ci ilin məlumatına əsasən, ən çox istehsal olunan şərab məhsullarına üzüm mustu (57,88%) və faktiki spirt konsentrasiyası 15–24,08%-dən çox olmayan şərab və təzə üzümdən hazırlanan köpüklü şərab (10,77%) aiddir. Bölgəyə Qara dəniz və Bessarabiya şərab regionları da daxildir. Odessa vilayətində şərabçılığın tarixi qədim dövrlərə gedib çıxır.

## Qalereya

Винохранилище Шабо. Галерея барриков.jpg|Şabo şərab anbarı.
Shabo 03.JPG|Şabo Şərab Mədəniyyət Mərkəzi.


## Həmçinin bax
* Ukrayna şərabı

## İstinadlar

## Mənbələr

* 

* 

* 

*
E.ə. 38

## Hadisələr
* Roma Parfiyanı məğlub etdi.

## Doğumlar
* Desim Klavdi Neron

## Vəfatlar

## İstinadlar
Nikola Peltz

**Nikola Peltz** () — Amerikan aktrisa. Peltz Katara rolunda Sonuncu hava maqı (2010) filmində, Bradley Martin A&E drama serialında "Bates Motel" (2013–2015) və Tessa Yeager "Tranformerslər 4: yox olma dövrü" (2014). Nikola qeyd olunan filmlərə görə gənc Hollivud mükafatına namizədlik qazanmışdır. Nikola Peltz 2022-ci ildə Bruklin Bekhem, məşhur futbolçu Devid Bekhem və dəb dizayneri, keçmiş pop ulduzu Viktoriya Bekhemin oğludur.

## Həyatı
Nikola Peltz Nyu-Yorkun Vençester bölgəsində anadan olmuşdur. Milyarder biznesmen Nelson Peltzin və model Klaudiya Hefnerin qızıdır. Onun bir bacısı və 6 qardaşı var, onlardan biri professional hokkey oyunçusu Bred Peltz və aktyor Vill Peltzdir. Nikolanın həmçinin atasının keçmiş nikahlarından ögey qardaşları var. Baxmayaraq ki, atası qatı yəhudidir və oğlanlarını həmin dinin qaydalarına uyğun böyütsə də, lakin anası heç vaxt həmin dini qəbul etməyib.

## Karyerası
Peltz Milad komediyasının "Deck the Halls" (2006) filmində Mackenzie rolunda debüt etdi. Növbəti il o, Manhetten Teatr Klubunun "Blackbird" əsərində göründü. Daha sonra o, "Harold" (2008) komediya filmində Bekki rolunu oynadı və 2008-ci ilin iyununda Miley Cyrusun "7 Things" adlı sinqlının klipində çəkildi. İki il sonra fantaziya macərasında Katara obrazını canlandırdı. film "Sonuncu Hava Maqı" (2010), rejissor M. Night Shyamalan. She later co-starred as Becki in the comedy film *[[Harold (film)|Harold]]* (2008), and in June 2008, she appeared in the music video for Miley Cyrus's single "7 Things."

## Həmçinin bax
* Tranformerslər 4: yox olma dövrü
* Viktoriya Bekhem

## İstinadlar
NT-Art Qalereyası

**NT-Art Qalereyası** () — Ukraynanın Odessa şəhərində yerləşən müasir incəsənət qalereyası.

## Tarixi
NT-Art Qalereyası 20 dekabr 2007-ci ildə Ukraynanın Odessa şəhərində Anatoli Dımçuk tərəfindən açılmışdır. Qalereyanın ilk kolleksiyası Dımçuka məxsus olmuş, burada 1950-ci illərdən indiki dövrə qədər olan 3,000-dən çox rəsm, heykəltəraşlıq, fotoşəkil və instalyasiya nümunələri olmuşdur. Müxtəliflik qalereya kolleksiyasının əsas xüsusiyyəti olaraq qəbul edilmişdir. Vladimir Strelnikovun sözlərinə görə, NT-Art Odessada mövcud olmuş qeyri-konformist mənzil sərgilərinin ənənələrini davam etdirir.

Qalereya müxtəlif ölkələrdən olan müasir rəssamların layihələrinə ev sahibliyi edən beynəlxalq Odessa Müasir İncəsənət Biennalesi üçün platforma rolunu oynayır. NT-Art Qalereyası vizual incəsənət, poeziya, moda və musiqini birləşdirən eksperimentlərə və layihələrə açıqdır. Qalereya sərgi layihələrinin həyata keçirilməsində, nəşriyyat fəaliyyətinin davam etdirilməsində ukraynalı rəssamlarla fəal əməkdaşlıq edir. Qalereyanın kolleksiyası dəfələrlə Ukraynanın müxtəlif şəhərlərində, o cümlədən Donetsk, Kiyev və Lvovda "Odessa məktəbi"nin sərgilərində nümayiş etdirilmişdir.

## Kolleksiya
Qalereyanın kolleksiyasının əhəmiyyətli hissəsini Odessa rəssamlıq məktəbinin nümayəndəsi Yuri Yeqorovun əsərləri təşkil edir. Qalereya Odessanın qeyri-konformist rəssamlarının – Aleksandr Anufriev, Vladimir Strelnikov, Valeri Basanets, Viktor Marinyuk, Aleksandr Stovbur, Valentin Xruş, Stanislav Sıçov və bir çox başqalarının əsərlərinin saxlanıldığı ən böyük kolleksiyalardan biridir. Onlar 1970-ci illərdə Ukraynada ideoloji təzyiqdən və qərəzli estetikadan uzaq qeyri-rəsmi incəsənətə yol açan ilk şəxslər kimi tanınırlar. Kolleksiyaya Feliks Koxrixt, V. Arsiyev, M. Knobel tərəfindən toplanmış və rəssamlardan alınmış əsərlər daxildir. Burada həm 1960–1980-ci illərin ilkin olaraq mənzil sərgilərində nümayiş etdirilən əsərləri, həm də sonrakı dövrlərə aid əsərlər nümayiş olunur.

Kolleksiyada XIX əsrin sonlarında Cənubi Rusiya rəssamlıq məktəbinin davamçıları olan Konstantin Lomıkin, Nikolay Şelyuto, Albin Qavdzinski, Vladimir Litvinenko, Orest Sleşinski, Adolf Loza və Viktor Jurakovski kimi rəssamların əsərləri yer alır. 1990-cı illərdən indiki dövrə qədərki müddəti əhatə edən müasir Ukrayna incəsənəti Vasili Ryabçenko, Oleksandr Qnilitski, Arsen Savadov, Vasili Tsaqolovun və bir çox başqalarının əsərləri ilə təmsil olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Nt-art Художня Галерея Сучасного Мистецтва 
* "NT-Art", одеська галерея сучасного мистецтва 
* Nt-art Художня Галерея Сучасного Мистецтва 
* "NT-Art", одеська галерея сучасного мистеца 

### Televiziya
* У Києві відкрилася виставка "Одеська школа"ТРК "Украина"
* Виставка Одеська школа Телеканал Культура
* Історія Одеської школи у Києві! Art city TV-Odessa

### Çap nəşrləri
* Мистецький Арсенал запрошує до Одеси Golos.ua © 2015
* В Киеве покажут одесское искусство — "картины с заборов" и огромные абстрактные полотна-Gazeta.ua-07 июня 2013
* "Одессу можно обойти за три часа" -Gazeta.ua-18 июня 2013
* От квартиры до забора Газета Коммерсант Украины — 26.06.2013
Siyasi böhran

**Siyasi böhran** — dövlət idarəçiliyi və siyasi hakimiyyətdə baş verən iflas. Hakimiyyətin münaqişələrlə çevrəli bir dövrü dövründə böhran baş verə bilər. Həmçinin idarəçilik anarxiyası, yəni özbaşınalıq, vətəndaş müharibəsi, milli-vətəndaş qarşıdurması, hakimiyyətin düzgün təşkil edilməməsi də siyasi böhrana gətirib çıxarır.
Vasilkov mayolika xoruzu

**Vasilkov mayolika xoruzu** () — Valeri Protoryev və Nadiya Protoriyeva tərəfindən yaradılmış Vasilkovda yerləşən mayolika fabrikində təkrarlanan dekorativ əşya. Bu, 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya hücumu zamanı Borodyankadakı evlərdən birinin fotosu yayıldıqdan sonra mübarizə simvoluna çevrilmişdir Fotoşəkildə müşahidə olunur ki, mənzilin demək olar tamamilə dağılmasına baxmayaraq, divardakı mətbəx şkafı üstündə olan dekorativ mayolika xoruzu ilə birlikdə salamat qalmışdı.

## Tarixi
Xoruz 1960-cı illərin əvvəlindən 1980-ci illərə qədər Vasilkovda yerləşən mayolika fabrikində istehsal edilmişdir. Əsərin müəllifinin əvvəlcə səhvən Prokop Bidasiyuk olduğunu iddia edilmişdir. Vasilkov mayolika fabrikinin baş rəssamı Sergey Denisenko hesab etmişdir ki, xoruzun müəllifliyi Valeri Protoryev və onun həyat yoldaşı Nadiyaya məxsusdur.

2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya hücumu zamanıBorodyankada yerləşən xaraba evdən çəkilən fotoşəkildə evin içində şkaf və üzərində yerləşən dekorativ mayolika xoruzu salamat qalmışdır. Bu fotoşəkil dünyada məşhurlaşdıqdan sonra Ukrayna mediası və sosial şəbəkələrdəki insanlar bu incəsənət əsəri ilə maraqlanmağa başlamışdılar. Şkaf Yelizaveta Servatınskanın diqqətini cəlb etmiş və o, şkafın fotoşəkillərini çəkmişdir. Bundan sonra Kiyev Şəhər Şurasının deputatı Viktoriya Burdukova hamının diqqətini mayolika xoruzuna yönləndirmişdir.

Xoruz şkaf ilə birlikdə Milli Ləyaqət İnqilabı Muzeyinin ekspozisiyasına aparılmışdır.

## Simvolika
Bombalanmadan salamat çıxmış və olduğu divarda qalmış xoruzlu mətbəx şkafı mətanət və mübarizə simvoluna çevrilmişdir. Ortaya çıxan memdə "bu mətbəx şkafı qədər güclü olun" yazılmışdır. Bu, həm də azğın Ukrayna ruhunun simvolu kimi qeyd olunmuşdur.

Xoruz Aleksandr Qrexov, Dima Kovalenko, Pişik İnjırın təsvirlərində müşahidə. Məhsul yerli onlayn bazarlarda fəal şəkildə axtarışa verilir. Xoruz Pasxa yumurtaları üçün məşhur mövzulardan birinə çevrilmişdir. Məsələn, litvalı dizayner Laymes Kudikis onu Pasxa yumurtalarının birinin üzərinə yerləşdirmişdir. Birləşmiş Krallığın baş naziri Boris Consonun 9 aprel 2022-ci il tarixində keçirilən Kiyev səfəri zamanı həm ona, həm də Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenskiyə oxşar keramika xoruzları hədiyyə edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Burhan Çaçan

**Burhan Çaçan** () — Türkiyə musiqiçisi və müğənnisi.

## Diskoqrafiya
* *Burhan’o* (?)
* *Sefa Geldin* (1981) 
* *Kızlar Çıktı Çayıra* (1983) 
* *Deh Deyin Kızlar* (1985) 
* *Ben Yarime Neler Alayım* (1986) 
* *İpek Mendil* (1986)
* *Memik Oğlan* (1987) 
* *Ayaz Geceler* (1988)
* *Yağ Yağmur* (1989)
* *Vurun Dalgalar* (1990)
* *Damla Damla* (1992)
* *Senden Sonra* (1993)
* *Sen Nerdesin & Kış* (1991)
* *Mevlüt Ve İlahiler* (1994)
* *Neden Geldim İstanbul'a* (1994)
* *Beni Anneme Götürün* (1995)
* *Unutulmayanlar 1* (1996)
* *Namussuz Ayrılık* (1998)
* *İlahiler 99* (1999)
* *Alınyazım* (1999)
* *Türküleri Özledim* (2000)
* *Gecenin Yarısı* 2002
* *Sus Dinle* (2004)
* *Yalan* (2007)
* *Burhan Çaçan'la Sabaha Kadar* (2008)
* *Zor Aksam Istanbul'da* (2011)

## İstinadlar
İvan Rutkoviç

**İvan Rutkoviç** (; ) — əsasən Jolkva və Unevdə fəaliyyət göstərmiş ukraynalı ikona rəssamı. O, rəssamlıq və ağacişləmə üzrə Jolkva ikonoqrafiya məktəbinin qurucusu hesab olunur.

## Yaradıcılığı
Rutkoviçin bəzi işləri itmişdir, lakin digər ustalarla hazırladığı ikonostaslar da daxil olmaqla, bir çox yaxşı qorunub saxlanılmış ikonası mövcuddur. Volitsa Derevlianska (1680–82) və Voliya Visotskada (1688–89) yerləşən taxta kilsələrin ikonostasları, eləcə də, Jolkvadakı İsanın Doğulması Kilsəsinin böyük ikonostası (10,85 х 11,87 m) bu cür əsərlərinə nümunədir. Sonuncu qeyd olunan ikonostas Nova Skvariava ikonostası kimi tanınır və 1697–99-cu illərə aiddir, hazırda Lvov Milli Muzeyində saxlanılır. Həmin dövr üçün Ukrayna ikonostasları arasında şah əsər hesab olunur. 7 cərgə ikonadan ibarət olan əsər 2009-cu ildə bərpa edilərək ictimaiyyətə təqdim edilmişdir. Lvov Milli Muzeyində ayrı-ayrı ikonları da mühafizə olunur.

İvan Rutkoviçin bədii üslubu dini mövzuları müasir Avropa təsirləri ilə ifadə edən Ukrayna-Bizans ənənəsinə əsaslanır və daha realistik, eləcə də, sekulyar xüsusiyyətə malikdir.

Rutkoviç rəssamlıq və ağacişləmə üzrə Jolkva ikonaqrafiya məktəbinin ən görkəmli nümayəndəsi hesab olunur. İncəsənət tarixçilərinin fikrincə, o dövrdə yaranmış yeni ikonoqrafik qanunlar rəssama fərdi üslubunu ortaya çıxarmağa imkan vermişdir. Sudova Vışniya, Jolkva, Robotiçi, Volınsk regionu və digər yerlərdə çoxlu yerli məktəblər yaranmışdır.

Lvov və Jolkvada İvan Rutkoviçin adını daşıyan küçələr yerləşir.

## İkonoqrafik işləri

Holy Trinity Church Zhovkva St.Michael.jpg|Müqəddəs Mikayıl, Müqəddəs Üçlük kilsəsi.
Rutkovych Skvariava Nova Iconostasis 1.JPG|"Skvariava Nova" ikonostasları.
Rutkovych Skvariava Nova Iconostasis St.Michael.JPG|Müqəddəs Mikayıl, "Skvariava Nova" ikonostasından, Lvov Milli Muzeyi.
Rutkovych Skvariava Nova Iconostasis Entry into Jerusalem LNM.jpg
Rutkovych Skvariava Nova Iconostasis Jesus and Samaritan Woman LNM.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ukraynanın onlayn ensiklopediyası
* Roman Zilinko. İvan Rutkoviçin Zhovkvadan olan ikonostazı. Ukraynanın Dini İnformasiya Xidməti (ukrayna dilində)
* 2009-cu ildə İvan Rutkoviçin "Jolkva" ikonostasının sərgisi (ukrayna dilində)
Anna Veres

**Anna İvanovna Veres** (; ) — Ukrayna xalq rəssamı, tikişçi və toxucusu. O, rəssam və toxucu Mariya Posobçukun qızı, rəssamlar Valentina və Elena Veresin anası idi. 1968-ci ildə Anna Vasilaşçuk ilə birlikdə Şevçenko Milli Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Bioqrafiyası
Anna İvanovna Veres 21 dekabr 1928-ci ildə Kiyev vilayətinin Vışqorod rayonunun Obuxoviç kəndində anadan olmuşdur. Anası rəssam Mariya Posobçuk idi. Veresin Valentina və Elena Veres adlı iki qızı da rəssam olmuşdur. Tarixçi N. M. Neveqanın sözlərinə görə, Posobçuk qızına bir çox bacarıqları öyrətmiş və o, bu bacarıqları qızlarına ötürmüşdür.

Veres Kiyev şəhərinin Bastionni zolağında yerləşən bir evdə yaşayırdı. O, 11 iyun 2003-cü ildə Obuxoviçdə ölmüşdür.

## Yaradıcılığı
Dekorativ toxuculuq sənəti, xüsusilə də, bədii tikmə sahəsi üzrə mütəxəssis olan Veres ənənəvi Polesye toxuma dəsmalları, eləcə də, dekorativ parçalar və panellər yaratmışdır. Dəsmallar Ukraynanın ənənəvi toxuculuq məhsuludur: onlar yemək üçün xüsusi bir örtük kimi istifadə olunur və hədiyyə olaraq verilir. O, İvankovda 1988-ci ildə açılmış və 1992-ci ildə bağlanmış Xalq Toxuculuğu Muzeyinin qurucusu olmuşdur. Onun əsərləri Şimali Amerikaya aparılmış, burada Toronto və Monrealda nümayiş olunmuşdur.

1966–1968-ci illərdə Taras Şevçenkoya həsr olunmuş bir sıra dekorativ toxuculuq məhsulları hazırlamışdır. Şevçenkonun *"Kobzar"* əsərinin 1971-ci il nəşri onun Anna Vasilaşçuk ilə hazırladığı dəsmalların reproduksiyaları ilə illüstrasiya edilmişdir. *"Lyada"* (1974, "Kyivnaukfilm "), *"Kətan çiçəklənir"* (1980, "Ukrtelefilm") filmləri Veresin yaradıcılığına həsr olunmuşdur.

### Əsərləri

#### Dekorativ paltarlar
* "Ukrayna, mənim anam" (1956)
* "Biçinçilər biçir" (1962)
* "Ukrayna, mənim anam" (1966)
* "Qızıl payız" (1966)
* "Çiçəklər, Ukrayna" (1967)
* "Bizim fikrimiz, bizim mahnımız" (1967)
* "Azadlıqda ailə" (1969)
* "Sovet Ukraynası" (1971)
* "Səxavət" (1973)
* "Çernobıl zəngləri" (1988)
* "İldırım" (1990)

#### Dekorativ parçalar
* "Bizim fikrimiz, bizim mahnımız" (1965)
* "Polesye çiçəkləri" (1967)
* "Kiyev – Bağ" (1975)
* "Yerin xoşbəxtliyi" (1985)

#### Panellər
* "Məşhur, ata yurdu" (1978)
* "Odlu illərin xatirəsi" (1984)
* "Aprel, Ukrayna" (1984)
* "Növbəti boşluq" (1990)
* "Anamın albalısı" (1990)
* "Çernobıl faciəsi" (1991,)

## Mükafatlar və fəxri adlar
* "Şərəf Nişanı" ordeni.
* 1965-ci ildən Ukrayna Sovet Rəssamlar İttifaqının üzvü.
* Şevçenko mükafatı (1968, Anna Vasilaşçuk ilə birlikdə 1965–1967-ci illərdə yaradılmış Ukrayna xalq toxuma dəsmallar seriyasına görə).
* 1977-ci ildən SSRİ-nin əməkdar xalq sənəti ustası.
* 1995-ci ildən Ukraynanın xalq artisti.
* 1999-cu ildən Ukrayna Xalq Sənəti Ustaları Milli İttifaqının üzvü.

## İrsi
Veresin əsərləri Taras Şevçenko Milli Muzeyində, Kanivdəki Şevçenko Milli Qoruğunda və Milli Xalq Dekorativ Sənəti Muzeyində, eləcə də, digər yerlərdə saxlanılır. İlkin məlumatlara görə, 27 fevral 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya hücumu zamanı baş verən İvankov döyüşü nəticəsində İvankiv Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi baş verən yanğında Veresin bəzi əsərləri də məhv olmuşdur.

## İstinadlar
İranda məktəbli qızların kütləvi zəhərlənməsi

**İranda məktəbli qızların kütləvi zəhərlənməsi** — İranda qız məktəblərində zəncirvari zəhərlənmə çoxlu sayda İran məktəbinin şagirdlərinin şübhəli şəkildə zəhərləndiyi bir sıra qəsdən və ardıcıl hadisələrdir.

Bu hadisə 2022-ci il noyabrın 30-da Qumdakı qızlar liseyində başladı. O vaxtdan bəri Qum şəhərinin 60 məktəbində yüzlərlə şagird zəhərlənib, onların əksəriyyəti qızların birinci və ikinci orta məktəbi idi. Bu hadisələr təkcə Qumla məhdudlaşmır və onun əhatə dairəsi İranın digər şəhərlərinə, o cümlədən Borucerd, Sari, Ərdəbil, Tehran, Fərdis, Xuzistan və Neyşabur da çəkilib.

Bəziləri, o cümlədən İran rəsmiləri bunun Məhsa Əmininin ölümü ilə əlaqədar güclənən məcburi hicaba qarşı etirazların "intiqamı" ola biləcəyini ehtimal edir.

## İstinadlar
Antarktika ekspedisiyalarının siyahısı

**Antarktika ekspedisiyalarının bu siyahısı** Antarktida ilə əlaqəli ekspedisiyaların xronoloji siyahısıdır. Cənub qitəsinin mövcudluğu fərziyyəsi eramızın 1-ci əsrində Ptolemeyin yazılarında irəli sürülsə də, Cənub qütbünə yalnız 1911-ci ildə çatılmışdır.

## Kəşfiyyatdan əvvəlki nəzəriyyələr
* e.ə. 600 — e.ə.300 Yunan filosofları Şimal və Cənubi Qütb bölgələri ilə Sferik Yer nəzəriyyəsini irəli sürürlər.
* 150-ci il — Ptolemey "Coğrafiya" -kitabını nəşr etdi, burada Terra Australis Incognita qeyd olunur.

## 19-cu əsrdən əvvəl
* 7-ci əsr — Ui-te-Rangiora'nın cənub buz sahələrini gördüyü iddia edilir.
* 13-cü əsr — Polineziyalılar Oklend adalarında məskunlaşdılar (50° S)
* 1522 — Juan Sebastián de El Cano — Fernando de Magallanes Magellan boğazını (54 °C) kəşf etdi
* 1526 — Francisco de Hoces'in Magallanes Boğazından cənuba (56 °C)üzdüyünü bildirildi.
* 1578 — Francis Drake Cənubi Amerikanın cənubunda bir okean və "Elizabet Adası"-nı (57 °C) kəşf etdiyini iddia edir
* 1603 – Qabriel de Kastilya – potensial olaraq (64 °C) istiqamətə üzür
* 1615 — Jacob le Maire və Willem Schouten ilk dəfə Horn burnu (56 °C) ətrafında üzdülər.
* 1619 — Garcia de Nodal ekspedisiyası — Tierra del Fueqonu dövrə vuraraq Dieqo Ramirez adalarını kəşf edin (56°30′S 68°43′W)
* 1643 – Valdiviyaya Hollandiya ekspedisiyası – şimal küləkləri ekspedisiyanı aysberqlərin bol olduğu 61°59 S-ə qədər cənuba doğru itələyir.[6] Ekspedisiya Isla de los Estadosun Terra Australisin bir hissəsi olduğuna dair inamları təkzib edir.[6][7][8]
* 1698–1699 – Edmond Halley (52° S)
* 1720 — Kapitan George Shelvocke — (61 ° 30' S)
* 1739 — Jan-Batist Şarl Buvet de Lozier — Buve adasını kəşf etdi (54°26'S 3°24'E)
* 1771 — Ceyms Kuk — HM Bark Endeavour ekspedisiyası
* 1771–1772 — İlk Fransız Antarktika Ekspedisiyası — Yves-Joseph de Kerguelen-Trémarec başçılıq etdiyi Kerguelen adalarını kəşf etdi (49°15′S 69°35′E)
* 1772–1775 – Ceyms Kuk– 1773-cü ilin yanvarında və 1773-cü ilin dekabrında Antarktika Dairəsini keçir. 30 yanvar 1774-cü ildə o, Antarktika materikindən təxminən 120 kilometr (75 mil) yaxınlıqda olan Ən Uzaq Cənubu olan 71° 10′ S-ə çatır.

## İstinadlar
Coğrafiya (Ptolemey)

***Coğrafiya*** ( : Γεωγραφικὴ Ὑφήγησις, *Geōgraphikḕ Hyphḗgēsis*,  ("Coğrafi Rəhbərlik"), Latın adları ilə də ****** kimi tanınır və ****** Klaudi Ptolemey tərəfindən təxminən eramızın 150-ci ilində İsgəndəriyyədə yunan dilində yazılmışdır. Onun 9-cu əsrdə ərəb və 1406-cı ildə latın dilinə tərcüməsi orta əsr xilafəti və İntibah Avropasının coğrafi biliklərinə və kartoqrafik ənənələrinə böyük təsir göstərmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Albaniyada islam

**Albaniyada islam** — İslam Albaniyada və ümumiyyətlə albanlarda ən gənc dindir. Müasir Albaniyanı tipik müsəlman ölkəsi adlandırmaq mümkün olmasa da, yerli əhali arasında müsəlmanların sayı ölkə əhalisinin 82,1%-nə çatır. Kosovodan fərqli olaraq, Albaniyada İslamın təsiri ölkənin ümumi Avropa məkanına inteqrasiyası ilə zəifləyir. Buna baxmayaraq, uzun müddət Albaniya bütövlükdə Avropada yerləşən və eyni zamanda müsəlmanların əksəriyyətinə malik olan yeganə rəsmi tanınan ölkə hesab olunur.

## Əhalisi
İslam dininə hələ də Albaniya əhalisinin böyük əksəriyyəti etiqad edir. Maraqlıdır ki, hətta 2002–2007-ci illərdə hakimiyyətə gələn ölkə prezidenti Alfred Moisiu Albaniyanı xristian ölkəsi adlandıranda müsəlman təşkilatlarından biri etiraz edib. Bundan sonra dövlət başçısı öz bəyanatını rədd etməli olub. 1942-ci ildəki İtaliya məlumatlarına görə, ümumi əhalisi 1.128.143 nəfər olan Albaniyada müsəlmanlar 69% (779.417 nəfər) təşkil edirdi.. Hazırda CIA World Factbook araşdırmalarına əsasən ölkə əhalisinin 70%-ni müsəlmanlar təşkil edir. Bununla belə, Pyu Araşdırma Mərkəzinin məlumatına görə, 2009-cu ildə Albaniyada müsəlmanların faizi hətta 79,9% təşkil edirdi. 2011-ci il Alban siyahıyaalmasına əsasən ölkədə 1.587.608 müsəlman (ölkə əhalisinin 56,70%-i) və 58.628 bektaşi (2.09%) var idi..

## İstinadlar