open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
İrvayn (Kaliforniya)

**İrvin** () — ABŞ-nin Kaliforniya ştatının  Orindj əyalətində yerləşən şəhər. Əhalisi 223 729 nəfərdir (2012).

Burada Kaliforniya Universitetinin filialı, həmçinin  Blizzard Entertainment, Broadcom və Verizon Wireless kimi nəhəng şirkətlərin ofisləri yerləşir.

İrvin əsasən orta məktəb təhsilinin yüksək olması ilə məşhurdur. 2008 -ci ildə təhsilsəviyyəsinin göstəricilərinə görə bu şəhər ABŞ üzrə 4-cü yerə, yaşayış səviyyəsinin göstəricilərinə görə isə 5-ci yerə layiq görülüb. Bundan əlavə Federal Təhqiqat Bürosu 2010-cu ildə əhali sayı 100 000 nəfərdən çox olan şəhərlər arasında cinayətkarlıq səviyyəsi ən aşağı olan şəhər elan etmişdir. 2008-ci ildə İrvayn əhali sayı 65 000 nəfərdən çox olan şəhərlər arasında əhalinin orta aylıq gəlirinə görə yeddinci yeri tutmuşdur.

## Demoqrafiya
ABŞ əhalisinin 2010-cu il siyahıyaalma məlumatlarına görə İrvinin əhalisi 212 375 nəfər təşkil edir. Əhalinin sıxlığı hər km² 1233,9 nəfərdir. İrqi əsası: 50,5 % aglar, 39,2 % asiyalılar, 1,8 % qaradərililər, 0,2 % yerli amerikalılar, 0,2 % havaylılar və sakit okean adalarından, 2,8 % digər irqlərdən, 5,5 % isə iki və daha çox irqin qarışıqlarından ibarətdir.

## İqlim
İrvinin iqlimi Aralıq dəniz iqliminə oxşardır. Yağış əsasən qışaylarında yağır.

## Biznes
İrvində baş ofisi olan şirkətlərin siyahısı:

* Allergan, Inc.
* ATEN Technology, Inc. (a division of ATEN International, Inc.)
* BAX Global
* Blizzard Entertainment
* Boot Barn
* Broadcom Corporation
* CorVel Corporation
* eMachines
* Epicor Software Corporation
* Felt Bicycles
* Fisker Coachbuild
* Freedom Communications
* Gateway, Inc.
* Golden State Foods
* HID
* iLounge
* K2 Network
* Kofax
* In-N-Out Burger
* LA Fitness
* Maruchan, Inc.
* Meade Instruments
* Masimo
* O’Neill, Inc.
* Online Trading Academy
* Obsidian Entertainment
* Paragon Software Group
* Point of View, Inc.
* Printronix
* Quicksilver Software
* Ready at Dawn
* Red 5 Studios
* Ruby's Diner
* St. John
* Standard Pacific Homes
* Spectrum Group International
* Superformance, LLC
* Taco Bell (a division of Yum! Brands, Inc.)
* Ultimate Ears
* Vizio
* WaterHealth International
* Western Digital
* Western Mutual Insurance Group
* Zymo Research

Həmçinin aşağıda sadalanan korporasiyaların İrvində təmsilçilikləri vardır:

* Asics
* Atlus
* BenQ Corporation
* Kia Motors
* Marukome
* Mazda
* Nikken
* NHN
* Samsung (Electronics IT and Printing Division)
* Shimano
* Toshiba Corporation
 

## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Hermosillo () (Sonora, Meksika)
*  Tsukuba () (İbaraki prefekturası, Yaponiya)
*  Taoyuan () (Taoyuan (Çin Respublikası), Çin Respublikası)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* City of Irvine — Homepage
1993 Qadınlar arasında İslam Oyunları

Qadınlar arasında İslam Oyunları **ilk dəfə** 1993-cü ildə İranın Tehran və Rəşt şəhərlərində keçirilmişdi. Oyunlarda 10 ölkədən 407 idmançı, 46 komanda, 190 hakim və 2 beynəlxalq müşahidəçi iştirak etmişdilər.

## İştirakçılar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İdman növləri
İlk İslam Qadın Oyunlarında idmançılar yeddi müxtəlif idman növündə mübarizə aparırdılar: yüngül atletika, badminton, qılıncoynatma, həndbol, cüdo, üzgüçülük, voleybol.

## Medal cədvəli

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rəqs edən meşə

**Rəqs edən meşə** () — Rusiyanın Kalininqrad vilayətində, Kurş dilində yerləşən qeyri-adi şam meşəsi. Digər meşələrdən fərqli olaraq Rəqs edən meşədə ağaclar müxtəlif formalar (ürək, halqa və s.) əmələ gətirir. Ağacların bu formada olmasının səbəbi bilinmir. Bir versiyaya görə ağacların bu vəziyyətdə olmasının səbəbkarı *[[Rhyacionia buoliana]]* növündən olan güvədir. Yerli versiyaya görə Rəqs edən meşə qumların hərəkətini izləyir.

Bənzər meşələr Qazaxıstan və Danimarkada da var.

## Tarix
Ağaclar 1960-cı illərdə əkilib. İkinci dünya müharibəsindən öncə nasistlər bu ərazidən planerizm üçün istifadə edirdilər.

## Qalereya

Пьяный лес.jpg
Танцующий лес 2.jpg
Curonian Spit NP 05-2017 img13 Dancing Forest.jpg


## İstinadlar
Yaşar Abbasov

**Yaşar Abbasov** (1 avqust 1980-ci il, Tovuz, Azərbaycan SSR, SSRİ) — FİFA kateqoriyalı azərbaycanlı futbol hakimi. Hakimin köməkçisi kimi 2012-ci ildən beynəlxalq oyunları idarə edir.

## Bioqrafiya
1980-ci ildə Tovuzda anadan olan Yaşar Abbasov, 2012-ci ildən beynəlxalq dərəcəli hakimdir (FİFA referinin assistenti). 2001-ci ildə Azərbaycan Beynəlxalq Universitetinin iqtisadiyyat fakultəsini bitirmişdir. 2006-cı ildən hakimlik etməyə başlayıb. Azərbaycan çempionatlarında həm Premyer-Liqada, həm də Birinci Divizion və əvəzedici heyətlərin oyunlarında hakimlik edib və hal – hazırda AFFA hakimlər komitəsində mütəxəssis vəzifəsində çalışır.

2014-cü ildə Macaristanda keçirilən U19 Avropa Çempionatının final mərhələsində, 2015 Gənclər komandaları arasında Avropa çempionatının seçmə mərhələsinin bir neçə oyunu idarə etmişdir. UEFA Avropa Liqasının təsnifat mərhələlərinin oyunlarını idarə etmişdir.

## İstinadlar

## Mənbələr
* Yashar Abbasov » Matches as assistant referee (ing.)
* Azerbaijani team of football referees assigned to UEFA Champions League games (ing.)
* Yaşar Abbasov Profile and Statistics on www.soccerpunter.com (ing.)
Simnanlılar

**Simnanlılar** —  İranın Simnan ostanında yaşayan xalq. Onlar simnan dilində danışırlar və əsasən şiə müsəlmandırlar.Mazandaranlılara yaxından bağlıdırlar.

## Həmçinin bax
*Simnan ostanı
*Simnan
*Simnan dilləri
*Simnan dili
*Mazandaranlılar
Con Qlenn

**Con Qlenn** (; ) — Amerika Dəniz Piyadaları Korpusunun aviatoru, mühəndisi, astronavtı, iş adamı və siyasətçisi.

## Həyatı
Con Qlenn 18 iyul 1921-ci ildə ABŞ-nin Ohayo ştatının  Kembric şəhərində anadan olmuşdu. 1942-ci ildən astrovantlığı öyrənməyə başlamışdı.

Con Qlenn 1962-ci ildə ilk orbital kosmik uçuş həyata keçirmişdi.

Con Qlenn 1965-ci ildən 1974-cü ilədək bizneslə məşğul olmuşdu.

Con Qlenn 1974-cü ildən 1999-cu ilədək senator olmuşdu.

Con Qlenn 8 dekabr 2016-cı ildə ABŞ-nin Ohayo ştatının Kolumbus şəhərində vəfat edib.

## İstinadlar
Annabelin serpantin rəqsi (film, 1895)

"**Annabelin serpantin rəqsi**" (, 1895) — rəngli və səssiz Amerika film, ilk rəngli film.

## Ümumi məlumat
Vilyam K. L. Dikson və Vilyam Heizin rejissorluğu ilə 1895-ci ildə çəkilən ilk rəngli filmdir, əl ilə boyama üsulu ilə rənglənib. Film "Edison Manufaktura Kompaniyası" üçün çəkilib.
Bəni-Təmim

**Bəni Təmim** ( — tərc. *Təmim övladları*) — ərəb xalqının qolu.

## Tarixi
Bəni Təmim qəbiləsinin kökü Müzərə bağlıdır. Təmim ibn Murra bin Udda bin Təbihə bin İlyas bin Mudar bin Nizar bin Maad bin Adnanın törəmələridirlər.

Peyğəmbərin r vəfatından sonra Məkkə, Mədinə və Quba məscidlərinin camaatından başqa bütün ərəblər mürtəd olmuşdular (İslamdan üz çevirmişdilər). Bəzi ərəblər isə mürtəd olmamış sadəcə olaraq zəkatdan imtina etmişdilər. Hətta belə insanlardan bəziləri deyərdilər: Peyğəmbər r Allahın qulları arasında örtamövqeli olduğu halda ona itaət etmişdik. Əbu Bəkr nə etmək istəyir! Öz hakimiyyətini oğlu Bəkrə miras edəcək! Allaha and olsun! Bu ki, fəlakətdir.
Əbu Bəkr t Xalid ibn əl-Validə t bayrağı verərək Tuleyhə ibn Xuveylid əl-Əsədiyə hücum etməsini və onunla işini bitirdikdən sonra əl-Bətah adlı yerdə məskunlaşmış Malik ibn Nuveyraya hücum etməsini əmr etdi.

İkrimə ibn Əbi Cəhlə də bayraq verib onu Museyləmətul Kəzzəbə qarşı döyüşə, ardınca da Şurahbil ibn Həsənəni yolladı. Xalid ibn Səid ibn əl-Ası Şam sərhədlərinə, Amr ibn əl-Ası, Qudaə, Vadiə və əl-Haris qəbilələrinə, Alə ibn əl-Hədramini isə Bəhreynə göndərdi .

Mürtədlik fitnəsi zamanı Bəni Təmim qəbiləsi bir neçə hissəyə ayrılmışdı. Bəziləri mürtəd olmuş (İslamdan imtina etmiş), bəziləri zəkatdan imtina etmiş, bəziləri isə İslamda qalmışdılar. Digər bir qrup isə tərəddüd içində idilər. Vəziyyət belə olduğu halda, əslən ərəb xaçpərəstlərdən olan Səcəh bintul Haris ət-Təğlubiyyə adlı qadın onların yanına gəlir və Peyğəmbərlik iddia edir. Onunla bərabər öz qövmindən bir dəstə qoşun da var idi və o, Mədinəyə hücum etmək istəyirdi. Bəni Təmim qəbiləsinə yetişdikdə onları öz yoluna çağırır və onların əksəriyyəti bu dəvəti qəbul edir və aralarında müharibənin olmayacağına ittifaq edirlər. Bundan sonra Malik ibn Nuveyra onu Mədinəyə hücum etməkdən yayındırdı və bunun əvəzində əvvəl Bənil Yərbu qəbiləsinə sonra isə digər insanlara, sonda isə Mədinəyə qarşı döyüşməyi ona tövsiyə etdi. Səcah öz qoşunu ilə Yəməmə qəbiləsinə hücum edərək oranı Museyləmə əl-Kəzzabın əlindən almaq istəyirdi. Bunu eşidən Museyləmə ondan çox qorxdu. Çünki onun başı Yəməmə döyüşündən əvvəl müsəlmanlarla baş verən toqquşmalara qarışmışdı. Belə halda Museyləmə Səcaha elçilər göndərərək onunla sülh bağlamağı təklif etdi. Səcah bunun əvəzində ondan malik olduğu ərazilərin tam yarısını tələb etməklə razılaşdı.

## Məşhur şəxsləri

* Məhəmməd ibn Əbdülvahhab

## İstinadlar
Sivuçi Kamen

**Sivuçi Kamen adası** — Komandor adalarının tərkibinə daxil olan ada. Mednı adasının şimal-qərbində, sahildən 0,1&nbsp;km aralıda yerləşir. Öz növbəsində uzunluğu 160 metr olan qayalı uzantıdan ibarətdir. Sahilə perepentukulyar formada uzanır. Adada yaşayış yoxdur. 
## Mənbə
* Komandor adalarının şəkilləri 
* Официальный сайт Администрации Алеутского муниципального района
* Общественная газета Алеутского района "Алеутская звезда"
Sivuçi Kamen Vostoçnı

**Sivuçi Kamen Vostoçnı adası** — Komandor adalarının tərkibinə daxil olan ada. Mednı adasının şərqində, sahildən 0,5&nbsp;km aralıda yerləşir. Öz növbəsində ada Rusiya Kamçatka diyarı Aleut rayonu ərazisinə daxildir. Komandor qoruğu ərazisinin tərkib hissəsini təşkil edir. Adada yaşayış yoxdur. 
## Mənbə
* Кекур Сивучий Камень: Russia // National Geospatial-Intelligence Agency, Bethesda, MD, USA
Süleyman Osmanoğlu

**Süleyman Osmanoğlu** — jurnalist, "Tərəqqi" medalı (2005)

## Həyatı
Süleyman Osmanoğlu 1952-ci il 10 iyul tarixində Qazax rayonunun Kəmərli kəndində anadan olmuşdur.

Orta məktəbdə oxuduğu dönəmlərdə "Azərbaycan gəncləri" və "Bakı" qəzetlərində yazıları dərc olunmuşdur.

"Müxalifət" və "Proqnoz" qəzetlərində baş redaktor kimi fəaliyyət göstərmişdir

2011-ci il iyunun 6-da vəfat edib

## İstinadlar
ABŞ Kinoaktyorlar Gildiyası

**ABŞ Kinoaktyorlar Gildiyası** 100.000-dən artıq film,televiziya aktyorları və arxa plan ifaçılarını təmsil eləyən işçi birliyi idi. 2008-ci ildə Gildiya üzvləri səs çoxluğu ilə Amerika Tv. və Radio Sənətçiləri Federasiyası ilə birləşmək qərarına gəldi və AKG-ATRSF-nı yaradıldı.

## Yaranma Səbəbləri
1930-cu illər , aktyorların çətin iş şəraitləri-falisəsiz işləməyə məcbur edilmələri,iş saatının uzunluğu,şəxsi və siyasi qərarlarına belə qarışılması,uzunmüddətli müqavilələr imzaladıqları üçün etiraz edə bilməmələri və prodüserlərin hansı rolla çıxış etmələrinə qərar verməsi bu birliyin yaradılması üçün başlıca səbəblər oldu.

### Yaranması
1933-cü ildə birliyin əsası qoyuldu.Kinostudiyalarla ABŞ Kinoaktyorlar Gildiyası arasında ilk müqavilə 1937-ci ildə imzalandı,bununla da aktyorlar bir neçə hüquqa yiyələndilər. Ancaq yenə də aktyorlar kinostudiyaların "mülkü" sayılırdılar. Bu məqamda kömək artıq studiyaların mütləq güc olmasını qəbul etməyən Bett Deyvis və Oliviya de Hevillenddən gəldi. Warner Bros.un onu oynamağa məcbur etdiyi uyğunsuz rollardan bezən Bett Deyvis etiraz etdi və maaşı belə verilmədən işindən uzaqlaşdırıldı. Warner Bros. onun başqa studiyalarda işləməkdən məhrum edilməsi üçün məhkəməyə müraciət etdi ,o da öz növbəsində Warner Bros.u məhkəməyə versə də uduzdu. Oliviya de Hevillend də Küləklə Sovrulanlardan sonra daha yaxşı rollar tələb edirdi , bu da onun altı aylıq işdən uzaqlaşma almasına səbəb oldu. Yeddi illik müqaviləsi bitdikdə Warner Bros. onu buraxmaqdan imtina edib səbəb kimi altı ay işləməməsini göstərsə də Oliviya de Hevillend şirkəti məhkəməyə verir və qazanır ki, bu da diqqətləri kino bölməsindəki müddətli müqavilələrə çəkir və onların yenidən müzakirə olunmasına səbəb olur. 1948-ci ildə isə Amerika Ali Məhkəməsi kino biznesinin müstəqil qurumlara yol açacaq şəkildə yenidən qurulmasına qərar verdi. Bununla da aktyorlar öz kariyeralarını qurmaq azadlığı qazandılar.

## İstinadlar
Qara yumor

**Qara yumor** — xəstəlik, fiziki qüsurlar, seksuallıq, cinayət, din, müharibə, zorakılıq kimi ciddi və kütlənin yüksək həssaslıq göstərdiyi mövzuları hədəfə alır və gülüş obyektinə çevirir. Bütün absurdluq, gülüş və yumora baxmayaraq, janr öz ciddiliyini də qoruya bilməlidir.

## Deyimin işlənməsi
Deyimi ilk dəfə 1935-ci ildə Andre Breton Conatan Sviftin yaradıcılığı haqqında işlədib. Baxmayaraq ki, Breton 1940-cı ildə "Qara yumorun antologiyası" adlı kitab yazmışdı, bu termin yalnız 1960-cı illərdə ümumi işlək hal aldı. Deyim Vladimir Nabokov,Nathanael West,Joseph Heller kimi yazıçıların yaradıcılıq işlərini təsvir etmək üçün işlədilirdi. Hellerin "Catch-22" əsəri buna misal ola bilər.

### Uşaq ədəbiyyatında qara yumor
Viktoriya dövründə uşaq ölümlərinin yayğınlaşması, uşaqların ölüm anlayışı ilə erkən tanışlığına səbəb olurdu ki, bu da dövr yazıçılarını ölümü uşaq ədəbiyyatı üçün "qadağan olunmuş mövzu" olmaqdan çıxarmağa ruhlandırırdı. Bu dövr uşaq ədəbiyyatçıları real hadisələri yüngül, qəbul olunan dərəcədə qələmə almağı bacardılar.

Bu dövrdə yazılmış iki əsər bu mövzuya toxunur — alman yazıçı Heinrich Hoffmannın "Der Struwwelpeter" kitabı və Karlo Kollodinin "Pinokyonun məcaraları". Hər iki əsər yumor dili ilə yazılsa da, həm də həmin dövr oxuyucularının dəhşət hissinə qapılmasına da səbəb olmuşdular. Bu gün standartlarında hər iki əsər öz sensasiya gücünü itirib.

## İstinadlar
Nekrasov (pyes)

**Nekrasov** — Jan Pol Sartr tərfindən qələmə alınmış səkkiz şəkildən ibarət pyesdir.

## Mövzusu
Əsər 1955-ci ildə SSRİ ilə Qərb arasında Soyuq müharibənin qızışdığı dövrdə yazılıb. Pyesdə adları çəkilən Adenauer, Makkarti, Molotov, Dalles,
Franko ("Madriddəki general") həmin soyuq müharibə dövrünün məşhur tarixi simalarıdılar. Yazıçı əsəri ilə Qərbin mediasının Rusiyaya qarşı qara piar aparmasını tənqid edir . İkinci Dünya Müharibəsindən sonra iki keçmiş müttəfiq güc arasındakı bu söz savaşlarına Rusiya yazıçılarından fərqli olaraq Qərblilər öz fikirlərini bildirə bilirdilər.

İki bomj intihar etmək istəyən kişini ölümdən qurtarır, bu dəfə də onun polis tərəfindən axtarıldığı aydınlaşır. Polisdən qaçmaq üçün bir evə soxulan Georges Valera peşəcə jurnalist olan ev sahibi tərəfindən aşkarlanır. İşdən qovulmamaq üçün anti-kommunist xəbər tapmalı olan jurnalistin ağlına Georgesi Rusiya Daxili İşlər Naziri kimi tanıtmaq qərarına gəlir və əsas hadisələr də bundan sonra baş verir.

Əsəri Azərbaycan dilinə Elçin tərcümə edib.

## İstinadlar
Bobrovıye daşları

**Bobrovıye daşları** — Komandor adalarının tərkibinə daxil olan adadan ibarət olan qrup. Mednı adasının şimal-şərqində yerləşir. Adalar Rusiya Kamçatka diyarı Aleut rayonu ərazisinə daxildir. Adalarda yaşayış yoxdur. 
Adalar öz növbəsində hündür qayalıqlardan ibarətdir. Çəkilmə zamanı adalar bir-biri ilə birləşir. Mednı adası ilə aralarında olan boğaz çəkilmə zamanı belə mövcudluğunu saxlayır. Boğazın eni 0,2&nbsp;km təşkil edir. Adalar bir km məsafədə uzanır. Gilli çimərliklərlə birlikdə uzunluğu 1,3&nbsp;km-dir. Maksimal 140 metri keçmir.
## Ədəbiyyat
Мочалова О. А., Якубов В. В. Флора Командорских островов / Отв. ред. П. В. Крестов. — Владивосток: Биолого-почвенный ин-т ДВО РАН, 2004. — 120 с. — (Программа «Командоры». Выпуск 4). — ISBN 5-7442-1380-5.
Miraxur

**Miraxur** — Osmanlı dövlətində padşahın atlarına baxan saray xidmətçisi. Əndərunda yetişdirilən miraxurlar çox vaxt padşahın şəxsi işlərində də istifadə olunurdu.

Osmanlı tarixində imrahorluqdan gələn bir çox dövlət adamı olmuşdur. Bunlar arasında Rüstəm ağa, Şahgəldi ağa, Dabanıyasdı Mehmed ağa, Dəli Hüseyn ağa və s. var.

## İstinadlar
Pakistan Hava Yolları reys 661

**Pakistan Hava Yolları reys 661**(PK661/PIA661), 7dekabr 2016-cı il tarixində Pakistanın Çitral şəhərindən paytaxt İslamabad şəhərinə getmək üzrə planlanan, lakin Havelian yaxınlığında yerə toqquşması ilə nəticələnən uçuşdur. Qəza nəticəsində təyyarədə olan 47 nəfərin hamısı həyatını itirmişdir.

## Sərnişinlər və ekipaj üzvləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* reys 661 barədə yeniliklər  - PİA
Tiraj

**Tiraj** () — Eyni adlı nəşrin nümunələrinin sayı. Termin bir qayda olaraq nəşr məhsulunun sayı ilə bağlı işlədilir.

Bir qayda olaraq az tirajlı (15 min ədədə qədər), orta tirajlı (100 minə ədədə qədər) və kütləvi tirajlar olur (100 min ədəddən çox). Kütləvi tirajlar xüsusi müəssisələrdə dərc edilir.
Filip Uarren Anderson

**Anderson Filip Uorren** (, ) — Amerika fiziki, Milli Elmlər Akademiyasının üzvü (1967). Nobel mükafatı laureatı (1977, Nevill Mott və Con Van Flek ilə birlikdə).

## Həyatı
Anderson Harvard Universitetini bitirib (1943). 1949 ildən "Bell-tele fon" şirkətində işləyib. Spektral xətlərin genişlənmə mexanizmlərini, bərk cismlərin maqnit xassələrini, ifrat keçiriciliyi və ifrataxıcılığı, aşqarların cismlərin ifratkeçirici xassələrinə təsirini tədqiq etmiş, maye helium da anizotrop fazanın mövcudluğunu qabaqcadan söyləmişdir. 1967–75 Kavendiş laboratoriyasında N. Mottun yanında işləmiş və onunla birlikdə nizamsız sistemlərin (o cümlədən amorf yarımkeçiricilərin) elektron quruluşu nəzəriyyəsinin əsasını qoymuşdur.

## İstinadlar
Şahmat üzrə Qadınlardan ibarət Azərbaycan millisi Avropa Çempionatında 2013

2013-cü ilin noyabr ayında Polşanın paytaxtı Varşava şəhərində keçirilən milli komandalar arası Avropa çempionatında həm kişi? həm də qadınlardan ibarət Azərbaycan millisi də iştirak edirdi. Qadınlardan ibarət milli komandanın reytinq göstəricisi 2278 xal idi. Komandanın kapitanı isə Fikrət Sideifzadə idi. Komandanın ən yüksək reytinq göstəricisinə malik oyunçusu Gülnar Məmmədova (2354 xal) idi. Oyunlar İsveçrə sistemi ilə keçirilirdi. Turnir 9 turdan ibarət idi. Komandamız ilk görüşünü Ukrayna komandasına qarşı keçirmişdir. Milli komandamız keçirdiyi oyunlardan 4 dəfə qalib ayrıldığı halda, 5 dəfə məğlub olmuşdur. Turnirdə ən çox xal toplayan qadın şahmatçımız isə 4 xalla Zeynəb Məmmədyarova olmuşdur.

## Qadınlardan ibarət Azərbaycan milli komandasının heyəti

### Milli komandanın kapitanı — Fikrət Sideifzadə
* Gülnar Məmmədova (2354)
* Zeynəb Məmmədyarova (2236)
* Xəyalə Abdulla (2255)
* Türkan Məmmədyarova (2250)
* Nərgiz Umudova (2253)

## Qadınlardan ibarət Azərbaycan milli komandasının bütün oyunları və nəticələri

### 1-ci raund
 1–3 

Gülnar Məmmədova 0–1 Katerina Laqno

Zeynəb Məmmədyarova 0–1 Anna Uşenina

Xəyalə Abdulla 0–1 Mariya Muzıçuk

Nərgiz Umudova 1–0 Nataliya Jukova

### 2-ci raund
 2.5–1.5 

Gülnar Məmmədova 0.5–0.5 Yelena Sedina

Zeynəb Məmmədyarova 1–0 Olqa Zimina

Türkan Məmmədyarova 0–1 Marina Brunello

Nərgiz Umudova 1–0 Roberta Messina

### 3-cü raund
 1–3 

Gülnar Məmmədova 0–1 Olqa Aleksandrova

Zeynəb Məmmədyarova 0–1 Sabrina Qutierres

Xəyalə Abdulla 0.5–0.5 Ana Matnadze

Nərgiz Umudova 0.5–0.5 Yudania Hernandez

### 4-cü raund
 3–1 

Gülnar Məmmədova 0.5–0.5 Borka Françiskoviç

Zeynəb Məmmədyarova 1–0 Maria Jeliça

Türkan Məmmədyarova 1–0 Kristina Sariç

Nərgiz Umudova 0.5–0.5 İvona Purqar

### 5-ci raund
 2,5–1,5 

Gülnar Məmmədova 0–1 Mariya Sebaq

Zeynəb Məmmədyarova 0.5–0.5 Sofi Milye

Xəyalə Abdulla 1–0 Silvia Kollas

Türkan Məmmədyarova 1–0 Nataşa Benmesba

### 6-cı raund
 1,5–2.5 

Zeynəb Məmmədyarova 0–1 Viktoriya Çmilite

Türkan Məmmədyarova 0–1 Salomeya Zaksayte

Xəyalə Abdulla 0.5–0.5 Deymante Daulite

Nərgiz Umudova 1–0 Dominika Batkovskite

### 7-ci raund
 1,5–2.5 

Gülnar Məmmədova 0.5–0.5 Jaoqin Penq

Zeynəb Məmmədyarova 1–0 Tea Lankava

Xəyalə Abdulla 0–1 Anne Haast

Nərgiz Umudova 0–1 Ariete Van Versel

### 8-ci raund
 2,5–1,5 

Gülnar Məmmədova 1–0 Sabrina Kevannes

Zeynəb Məmmədyarova 0–1 Anya Korke

Xəyalə Abdulla 1–0 Meri Qriqoryan

Türkan Məmmədyarova 0.5–0.5 Batia Kanval

### 9-cu raund
 1,5–2,5 

Gülnar Məmmədova 0.5–0.5 Kristina Havlikova

Zeynəb Məmmədyarova 0.5–0.5 Karolina Olsarova	

Türkan Məmmədyarova 0.5–0.5 Tereza Olsarova	

Nərgiz Umudova 0–1 Olqa Sikorova

:
Toporkov adası

**Toparkov** — Komandor adalarına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Kamçatka diyarı Aleut raroyu ərazisində yerləşir. Sahəsinə görə arxipelaqın dördüncü adasıdır. Orta hündürlüyü 9 metrdir. Ada demək olar ki, dairəvi formaya malik olub 1&nbsp;km diametrə malikdir. Sahəsi 0,5&nbsp;km² təşkil edir. 
Berinq adasından 4&nbsp;km qərbdə yerləşir. Ən hündür nöqtəsi 16 metrdir. Ada şirin su mənbəyindən məhrumdur.

## Təbiətin qorunması
Adada çoxlu sayda quş növləri yuva qurur. 1983-ci ildən ada qorunma statusuna malik olaraq Komandor dövlət təbiət qoruğu ərazisinə daxildir.

## Mənbə
* Komandor adaları (Aleut rayonu) 
* Авторские фотографии Командор 
* Официальный сайт Администрации Алеутского муниципального района
* Общественная газета Алеутского района «Алеутская звезда»
Kınalıada

**Kınalıada** (; ) və ya *Antigoni* — Mərmərə dənizində, İstanbul yaxınlığında yerləşən ada. Şahzadə adaları qrupuna daxildir. Əhalisi 3318 nəfər təşkil edir (2000).

## Coğrafiyası
Ada Mərmərə dənizində yerləşmiş olub Şəhdazə adalarının bir hissəsidir. İstanbul şəhərinə ən yaxın adadır. İstanbulda yerləşən liman arasında məsafə 6,5&nbsp;km təşkil edir. İstanbulun Anadolu hissəsinə olan məsafə isə 3,5&nbsp;km-dir. Adanın torpaq örtüyü qlrmızımtıl rəngə çalması vaxtı ilə onun ərazisindən dəmir və mis çıxarılması ilə əlaqədar olmuşdur. Bu rənginə görə adanı "xınalı ada" adlandırmışlar. Adalar qrupuna daxil olan digər adalardan fərqli olaraq meşə örtüyü azdır.

Kınalıada 1,5&nbsp;km uzunluğa, 1,1&nbsp;km enə malikdir. Bu Şahzadə adaları qrupunun sahəsinə görə dördüncü adasıdır. Adada üç təpə vardır:Çinar, Təşvikiyə (115 m) və İsa (93 m). İsa təpəsində monastır vardır.

## Tarixi
Bizans imperiyası dönəmində ada hakim ailənin üzvlərinin bir növ sürgün olunduğu ərazi kimi tanınırdı:
İrina (752–803) — Bizans imperatriçası;
Mixail I Ranqave (770–844) — Bizans imperatoru;
Roman I Lakapin (870–948) — Bizans imperatoru;
Onun oğulları Stefan və Konstantin;
Feofona (, X əsr) — Bizans imperatriçası;
Roman IV Diogen keçmiş imperator 1071.

## Nəqliyyat
Adaya İstanbuldan bərələrlə getmək olur. Katerlə 25, bərə ilə isə 40 dəqiqəlik zaman kəsiyində adaya gedilir.

## Xarici keçidlər
*  Kınalıada 
* Uzaydan Kınalıada
German Helkvist

**German Avqustoviç Helkvist** () — Sovet alimi, geoloq və coğrafiyaşünas. Rusiya elmlər akademiyasının Sibir şöbəsinin müxbir üzvü.

## Bioqrafiya
Helviks 1894-cü il 5 oktyabrda Balaxanıda anadan olub. 1919-cu ildə Tomskda Geolkomda kollektor kimi işləməyə başladı. 1923-cü ildə Tomsk Politexnik Universitetinin dağ bölməsini bitirib.

Azərbaycanda neft çıxarmayla bağlı müəssisələrdə işləyirdi: geoloq, geoloji-kəşfiyyat bürosu direktorunun köməkçisi (Bakı, 1924—1932), Prikurinski (Azneft) rayonunun baş geoloqu (1932—1936), "Mayneft" trestinin baş geoloqu (Nefteqorsk, 1936 — 1939).

1927 — 1930-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) dərs deyib. 1930—1931-ci illərdə ABŞ-da ezamiyyətdə olub.

1939-cu ildən mərkəzi orqanlarda baş geoloq işləyirdi (1939—1941), geoloji bölmənin müdiri, xalq komissarının böyük referenti, baş geoloq (1941 — 1949), SSRİ neft sənayesi nazirliyində nazirin baş məsləhətçisi (1949—1950).
1950-ci ildən 1957-ci ilədək Ümumittifaq neft-qaz elmi-tədqiqat institutunda, neft və qaz yataqlarının kəşfiyyatı laboratoriyasının müdiri işləmişdir.

Geologiya-mineralogiya elmləri doktoru (1955), professor (1956).

1957-ci ildə SSRİ EA-nın Dəniz geologiya və geofizika institutuna başçılıq edib.

SSRİ EA-nın Sibir bölməsinin Rəyasət heyətinin üzvü (1958—1963).

1963-ci ildən Moskvada Ümumittifaq neft-qaz Elmi-tədqiqat İnstitutunun baş elmi işçisi işləmişdir.

1967-ci ildə təqaüdə çıxıb.

1968-ci il 21 oktyabrda Moskvada vəfat edib və Vvedenski qəbirstanlığında dəfn edilib.

## Təşkilatlarda üzvlük
Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvü.

## Mükafatları
* 1942 — "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni.
* 1944 — “Neft yataqları zonalarının metodikası və onların kəşfinə” görə Neftçilərin gördüyü iş üçün İ.M.Qubkin adına mükafatın birinci sahibi.
* 1945 — "1941 — 1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyinə görə" medalı.
* 1948 — Lenin Ordeni.
* 1948 — Neft axtarışları metodlarının yerli təkmilləşdirmələri üçün yeni yataqların açılmasına görə II dərəcəli Stalin mükafatı.
* 1952 — Lenin Ordeni.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* German Helkvistin bioqrafiyası
Tavşan adası

**Tavşan adası** və ya **Balıkçı adası** (, , *Neandros adası*) — Türkiyəyə məxsus olan, Mərmərə dənizində yerləşən ada.

Ada Böyükadadan 2 km cənubda yerləşir. Eni 90 metrdir. Ölçülərinin kiçikliyi səbəbindən yaşayış yoxdur. Ada Bizans imperiyası dönəmində dovşan ovunda istifadə edildiyindən bu cür adlanır. Adada bir məbədin qalıqlarını müşahidə etmək olar.

## Mənbə
* Aκύλα Μήλλα: "Πριγκηπόνησα", εκδ. "ΤΑ ΝΕΑ", 2008.
Sədəf adası

**Sədəf adası** (, )  — Türkiyəyə məxsus olan, Mərmərə dənizində yerləşən ada. Adalar arxipelaqının ən kiçik adasıdır. Bizans imperiyası dönəmində sürgün yeri kimi istifadə edilirdi. Əvvəlki adı Terebinthosdur. Əvvəllər dovşanın bol olması ilə əlaqədar dovşan adası belə deyilirdi.

Ada 1850-ci ildə Topxana müdiri Fəthi Əhmət Paşanın mülkiyyətinə verilmişdir. O, adaya zeytun ağacları əkdirmişdir. Paşanın ölümündən sonra ada baxımsız qalmışdır. Birinci Dünya müharibəsi dönəmində adadakı bürün ağaclar kəsilmişdir.  
Fəthi Əhməd Paşanın törəmələri adanı yaşayış məskəninə çevirməkdən ötrü burada ağaclar əkmiş və evlər inşa etdirmişlər. 
## Xarici keçidlər
* Sədəf adası 
* Uzaydan Sedef Adası
Cənubi Koreya siyasi qalmaqalı (2016)

**Cənubi Koreya siyasi skandalı** () - 2013-cü ildə seçilmiş Koreya Respublikasının Prezidenti Pak Kın He və yaxın rəfiqəsi ilə bağlı baş vermiş siyasi skandal. Skandal qısa müddət ərzində ölkənin bütün bölgələrinə yayılmış və xalq kütlələrinin kütləvi mitinqlərinə səbəb olmuşdur. Ölkə prokurorluğu 
Pak Kın Henın işi üzrə araşdırmaya başlayıb. O, ölkəni rəfiqəsi Choi Soon-sil-in təsiri altında idarə etməkdə ittiham olunur. Rəfiqəsiylə bağlı da araşdırmalar aparılmaqdadır. Skandalın mərkəzində dayanan prezidentin rəfiqəsi əlaqələrindən istifadə edərək varlanmaqda və qızına ali təhsil almağa yardım göstərməkdə günahlandırılır.

## İstinadlar
Sivriada

**Sivriada** ()  — Türkiyəyə məxsus olan, Mərmərə dənizində yerləşən ada. Adalar arxipelaqının ən uzun və qərbdə yerləşən adasıdır. Maksimal hündürlüyü 90 metrdir. Yassı adasından 1,7&nbsp;km, İstanbuldan isə (Fənərbaxça burnu) 11&nbsp;km aralıda yerləşir. 1910-cu ildə İstanbul valisi küçə itlərinin toplanaraq Sivriadaya göndərilməsinə qərar vermişdir. 80 min küçə iti adaya yerləşdirilmişdir. Onlar taleyin ümidinə buraxilmişdir. Qısa müddət sonra İstanbulda güclü zəlzələ baş vermişdir. Xalq bunu  "tanrının qəzəbi" olaraq adlandırmışlar. Sağ qalan itlər İstanbula gətirilmişdir.
## İstinadlar
Heybəliada

**Heybəliada** (; ) — Mərmərə dənizində, İstanbul yaxınlığında yerləşən ada. Şahzadə adaları qrupuna daxildir. Əhalisi 4000 nəfər təşkil edir (2000). Adanın sahəsi 2,5&nbsp;km² təşkil edir. 1522-ci ildə Osmanlı imperiyası tərəfindən ələ keçirilmişdir. Adada avtomobillərin hərəkəti qadağandır (yağınsöndürmə və polis maşınları istisnadır).

## Mənbə
* Heybəli ada
Saburo

**Saburo** — Kişi adı.

* Saburo Kavabuçi — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
* Saburo Şinosaki — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Rəna

**Rəna** — Qadın adı.

* Rəna Nəzərova — Kiyev şəhər şurasının deputatı
* Rəna Qasımova — Texnika üzrə fəlsəfə doktoru
* Rəna Dəcani — İordaniyalı molekulyar bioloq və Haşimi Universitetinin professoru
Martınyaçi adası

**Martınyaçi adası** () — Azov dənizində, Yeysk dili ilə Yeysk adası arasında yerləşən ada. Adada yaşayış yoxdur, ancaq çoxlu sayda qağayını müşahidə etmək olur. 7 iyul 2007-ci ildə altı uşaq nəzarətsiz şəkildə Martınyaçi adasından Eysk dili adası üzmək istərkən həlak olmuşdur. Onlarla yanaşı uşaqların müəlimidə həyatını itirmişdir.

## İstinadlar
Rəhim

**Rəhim** və ya **Rahim** — Kişi adı.

* Rəhim Nağıyev — fəlsəfəşünas. Fəlsəfə e. n. (1968).
* Rəhim Nəvəsi — Cənubi Azərbaycanlı realist rəssam.
* Rəhim Rzayev —

;Rahim adı olan tanınmışlar
* Rahim Nuriyev —
* Rahim Sadıqov —
* Rahim Quliyev —

## Həmçinin bax
* Rəhimli
* Rəhimov
* Rəhimzadə
* Rəhimə
Dzendzik adası

**Dzendzik adası** () — Azov dənizində, Kerç boğazında Taman körfəzinin qərbində yerləşən ada. İnzinati cəhətdən Krasnodar diyarınln Temryokski rayonu ərazisinə daxildir.

## Coğrafiyası
Ada Çuşka dilinin cənubunda yarım km aralıda yerləşir. Əsasən qum və balıqqulağından təşkil olunmuşdur. Adanın uzunluğu 200 m, eni isə ≈100 metr təşkil edir. Şərqində Lisi və Krupinin adası yerləşir.

## Flora və fauna
Adada yayılan əsas bitki qamışdır. Quşlardan qağayı və qarabatdaqdır. Sularında Alafin delfinlərini görmək olar

## Əhalisi
Adada dayimi yaşayış yoxdur. Bununla belə yay ayları çoxlu sayda çimərlik həvəskarlarını özünə cəlb edir. Yaxınlığında yerləşən yeganə yaşayış məntəqəsi Çuşka qəsəbəsidirki, oda eyni adlı dil əraazisində yerləşir.

## İstinadlar
Evarist Levi-Provensal

**Evarist Levi-Provensal** () () — fransız ərəbşünası.

## Həyatı
Evarist Levi-Provensal 4 yanvar 1894-cü ildə Əlcəzairdə dünyaya gəlmişdi. Əlcəzayir Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsində René Basset və Jérôme Carcopino kimi müəllimlərdən Şərq dilləri və şərqşünaslıq öyrəndi. 1913-cü ildə məzun olduqdan sonra orduya qatıldı və Birinci Dünya müharibəsi dövründə Çanaqqala cəbhəsində savaşdı; yaralanması üzərinə İskəndəriyəyə, yaxşılaşınca da Mərakeşə göndərildi. Savaşın ardından 1920-ci ildə Rabatdakı *L'Institut des Hautes Études Marocainese* müəllim olaraq təyin edildi; burada həyatı boyunca üzərində çalışacağı təməl iki sahəyə, Ərəbcəyə və Əndülüs-Məğrib (özəlliklə Bərbəri) tarixinə yönəldi. 1922-ci ildə *Les historiens des Chorfa* başlıqlı disserasiyasıyla doktor ünvanını aldı. 1926-cı ildə vəzifə tutduğu institunun müdirlüyünə və "Hespéris" dərgisinin redaktorluğuna gətirildi. 1935-ci ildə Əlsəzayir, 1940-cı ildə Toulousə universitetlərinə təyin edildi; bu arada bir müddət Qahirə Universitetində müəllim olaraq çalışdı. II Dünya Savaşı sırasında təkrar əsgərə çağrıldı. 1943–1944-cü illərdə hökumət tərəfindən London, Qahirə, Qüds və Dəməşqdə çalışdı. 1944-cü ildə almanların Fransadan çəkilməsi üzərinə Parisdə Sorbonna Universiteti Ədəbiyyat fakültəsinə İslam mədəniyyəti və Ərəb dili müəllimi təyin edildi. 1950-ci ildə Institut des Études Islamiquesə müdir oldu və buraya son şəklini verdi. Ayrıca Əlcəzayirdə qurulan le Centre d'Études de l'Orient Contemporaine ilə də yaxından ilgilənərək bu qurumu da canlı bir mərkəz halına gətirdi. Ayrıca öz təklifiylə başlayan Encyclopédiə de lIslamın (nouvelle édition) nəşr edilməsində vəzifə aldı. 1954-cü ildə "Arabica" dərgisini qurdu. Həyatının son illərini Fransa, İspaniya və Misir kimi ölkələrin universitetlərində dərs verərək və çalışmalarını çap etdirərək keçirdi. Ölümündən (23 mart 1956) sonra "Centre National də la Recherche Scientifiquein (Paris)" qatqılarıyla məsləkdaşları və yetişdirdiyi elm adamları tərəfindən adına bir xatirə kitabı çıxarıldı (Études d'orientalisme dédiées à la mémoire de Lévi-Provençal, I–II, Paris 1962).

### Əsərləri
* Séville musulmane au début du XII siècle. Le traité d'Ibn 'Abdun sur la vie urbaine et les corps de métiers. P., 1947.
* Histoire de l'Espagne musulmane. 2 éd. T. 1–3. P., 1950–1955. Rus dilində — "İspaniyada Ərəb mədəniyyəti". Moskva., 1967).
* L'Espagne musulmane au Xe siècle. Institutions et vie sociale. P., 1932; 2002.

## Ədəbiyyat
* E. G. Gomez, "E. Lévi-Provençal", Études d'orientalisme dédiées à la mémoire de Lévi-Provençal, Paris 1962, I, s. IX–XV;
* D. J. Vasserstein, "Évariste Lévi-Provençal and the Historiography of Iberian Islam", The Jevish Discovery of Islam: Studies in Honor of Bernard Levis (ed. M. Kramer), Tel Aviv, 1999, s. 273–289;
* R. Blachère, "Évariste Lévi-Provençal", Arabica, III, Leiden, 1956, s. 133–135;

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* BibilioMonde'da Évariste Lévi-Provençal 
* Biografi
Qibti kafedralına terror hücumu (Qahirə, 2016)

**Qibti kafedralına terror hücumu** (; ) — Misirin paytaxtı Qahirə şəhərinin Abbasiyyə rayonu ərazisindəki Müqəddəs Mark qibti ortodoks kafedralı yaxınlığında baş vermiş terror hücumu. Hadisə nəticəsində 25 nəfər həlak olub, 50 dən çox şəxs müxtəlif dərəcəli bədən xasarətləri alıb.

Terror hücumunun əsas hədəfi kimi Misirdə yaşayan xristian qibtilərin olduğu ehtimal edilir. Partlayış kilsənin adətən qadınlar ibadət edən sağ qanadında baş verdiyi təsdiqlənib. Hadisə 1968-ci ildən bəri fəaliyyət göstərən Müqəddəs Mark qibti ortodoks kafedralı qarşı törədilmiş ilk terror hücumudur. Müqəddəs Mark qibti ortodoks kafedralı Misirdə yaşayan on beş milyona yaxın qibtilərin əsas ibadət mərkəzi hesab olunur.

## İstinadlar
Müqəddəs Mark qibti ortodoks kafedralı

**Müqəddəs Mark qibti ortodoks kafedralı** () - Misirin paytaxtı Qahirə şəhərində yerləşən *Qibti Ortodoks kilsəsinə* daxil olan kafedral. Kafedral Qahirə şəhərinin Abasiyyə rayonu ərazisində yerləşir və Misirdə yaşayan qibtilərin əsas dini məbədi hesab olunur. *Müqəddəs Mark qibti ortodoks kafedralı* 1968-ci ildə istifadəyə verilmişdir. 2016-cı ilin 11 dekabr tarixində kafedral yaxınlığında törədilmiş **[[Qibti kafedralına terror hücumu (Qahirə, 2016)|terror hücumu]]** nəticəsində 25 nəfər həlak olmuş, 50 dən çox şəxs isə yaralanmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kəsilməz funksiya

**Funksiyanın kəsilməzliyi** — əgər

\lim_{x \to x_0} f(x)=f(x_0)                                                     (1)

olarsa, yəni f(x) funksiyası x=x_0-da təyin olunub və istənilən Ԑ>0 üçün elə δ=δ(Ԑ,x_0) >0 ədədi var ki, \left\vert x-x_0 \right\vert˂δ şərtini ödəyən və f(x)-in təyin oblastından olan istənilən x üçün 

\left\vert f(x)-f(x_0) \right\vert ˂ Ԑ

bərabərsizliyi doğrudursa, onda f(x) funksiyası x=x_0-da (və ya x_0 nöqtəsində) kəsilməz adlanır.

Əgər f(x) funksiyası verilmiş X=\{x\} çoxluğunun (intervalın, parçanın və i.a.) bütün nöqtələrində kəsilməzdirsə, bu funksiya X çoxluğunda kəsilməz adlanır.

Əgər f(x) funksiyasının X=\{x\} təyin oblastına daxil olan və ya bu çoxluğun limit nöqtəsi olan hər hansı x=x_0 nöqtəsində (1) bərabərliyi ödənmirsə (yəni ya (a) f(x_0) ədədi yoxdur,başqa sözlə,funksiya x=x_0 nöqtəsində təyin olunmayıb, ya (b)  lim{x \to x_0}{f(x)} yoxdur, ya da (c) (1) düsturunun hər iki tərəfinin mənası var,lakin onlar bir-birinə bərabər deyil), onda x_0 nöqtəsi f(x) funksiyasının kəsilmə nöqtəsi adlanır.

Kəsilmə nöqtələrini aşağıdakı kimi fərqləndirirlər: 

1) I növ kəsilmə nöqtəsi elə x_0 nöqtəsinə deyilir ki, bu nöqtədə sonlu sol və sağ limitləri

f(x_0-0)=\lim_{x \to x_0-0}f(x),                           f(x_0+0)= \lim_{x \to x_0+0}f(x) 

var;

2) II növ kəsilmə - bütün qalan nöqtələrdir. f(x_0+0) - f(x_0-0) fərqi x_0 nöqtəsində funksiyanın **sıçrayışı** adlanır.

Əgər  f(x_0-0) = f(x_0+0)  bərabərliyi ödənərsə, onda x_0 kəsilmə nöqtəsi **aradan qaldırıla bilən** adlanır.        Əgər f(x_0-0) və ya f(x_0+0) limitlərindən heç olmasa biri ∞ simvoluna bərabərdirsə, onda x_0 sonsuz kəsilmə nöqtəsi adlanır.

Əgər

f(x_0-0) =  f(x_0)                                       f(x_0+0) =  f(x_0)

bərabərliyi ödənərsə, onda f(x) funksiyasına x_0 nöqtəsində soldan (sağdan) kəsilməz deyilir. f(x) funksiyasının x_0 nöqtəsində kəsilməzliyi üçün zəruri və kafi şərt üç ədədin bərabərliyidir:

f(x_0-0) =  f(x_0+0) =  f(x_0)

2.Elementar funksiyaların kəsilməzliyi.

Əgər f(x) və g(x) funksiyaları x=x_0 nöqtəsində kəsilməzdirlərsə,onda

a)f(x) ± g(x)                                  b)f(x)g(x)                              c)\frac{f(x)}{g(x)} (g(x_0)≠0)

funksiyaları da x=x_0-da kəsilməzdir. Xüsusi halda: 

a) tam rasional  P(x)=a_0+a_1x+...+a_nx^n funksiyası istənilən x nötəsində kəsilməzdir;

b) kəsr rasional  R(x)=\frac{a_0+a_1x+...+a_nx^n}{b_0+b_1x+...+b_mx^m} funksiyası məxrəcin sıfra çevrilmədiyi hər bir x nöqtəsində kəsilməzdir.

Ümumiyyətlə, elementar funksiyalar: x^n,sinx,cosx,tgx,a^x,,arcsinx,arccosx,arctgx,...  təyin olunduqları bütün nöqtələrdə kəsilməzdir.

Daha ümumi nəticə aşağıdakılardır: əgər f(x) funksiyası x=x_0-da kəsilməzdirsə və g(y) funksiyası y=f(x_0)-da kəsilməzdirsə,onda g(f(x)) funksiyası x=x_0-da kəsilməzdir.

## İstinadlar
Riasor

**Riasor** () — İspaniyanın Qalisiya muxtar regionun La-Korunya şəhərində yerləşən futbol stadionu. "Deportivo La-Korunya" futbol klubu ev oyunlarını bu stadionda keçirir. Tamaşaçı tutumu 32.912 nəfərdir. Açılışı 28 oktyabr 1944-cü ildə olmuşdur.

## Tarixi
Təməli 1993-cü ildə qoyulmuş stadionun memarı Santyaqo Rey Pedreyradır. 28 oktyabr 1944-cü ildə stadionun təntənəli açılışı olmuşdur. Açılış oyununda "Deportivo" və "Valensiya" komandaları qarşılaşıblar. Bu görüş 2:3 hesabı ilə qonaqların xeyrinə başa çatıb. Stadion 1982-ci ildə futbol üzrə dünya çempionatının qrup mərhələsinin üç oyununu qəbul edib. Məhz həmin ildə stadionda ilk dəfə əsaslı yenidənqurma işləri aparılıb. Növbəti yenidənqurma işləri 1995-ci ildən 1998-ci ilədək həyata keçirilib. Məhz bu yenidənqurma işləri zamanı stadiondakı qaçış zolağı yığışdırılmış və stadiondakı oturacaqların sayı 34.000-ə çatdırılmışdır.

Stadionda tamaşaçı sayına görə rekord göstərici 1999/2000 mövsümündə qeydə alınıb: "Deportivo" ilə "Espanyol" komandaları arasında keçirilmiş oyunu 41.000 tamaşaçı canlı olaraq seyr edib.

## Yeni stadionun layihəsi
2003-cü ildə "Deportivo"nun prezidenti "Riasor" stadionun məşhur meksikalı memar Piter Ayzenman tərəfindən hazırlanmış yeni layihəsini ictimaiyyətə təqdim edib. Hazırda layihənin icrası dayandırılıb.

Əgər futbol üzrə 2018-ci il dünya çempionatına ev sahibliyi etmək hüququnu Rusiya yox, İspaniya qazansaydı, o zaman stadiondakı oturacaqların sayı 45.000-ə qədər artırılacaqdı.

## 1982 FİFA Dünya Kuboku

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Stadiumdb.com saytında
* Stadiumguide.com saytında
* Worldstadiums.com saytında
Viqlər (Britaniyada siyasi partiya)

** Viqlər ** əvvəl İngiltərədə siyasi qrup, daha sonra isə İngiltərə, Şotlandiya və Amerikada siyasi partiya adı olub. " Viq " şotland sözü "whiggamore"-un qısaldılmış formasıdır. Bu söz 1648-ci ildə Qərbi Şotlandiyada monarx  I Karla qarşı çıxanlar üçün işlədilib. 
1600-cü illərin sonundan etibarən kral ailəsinin artan gücünə qarşı müxalif mövqedə olanlar "Viqlər" adlanırdı. Viqlər 1850-ci illərdə proqressiv Viqlər Liberal adını götürənə qədər İngiltərə siyasətində güclü rola sahib idilər. Amerikada isə "Viqlər" termini Britaniyadan asılılığı rədd edən və ABŞ İstiqlal müharibəsini dəstəkləyənlər üçün işlədilirdi.

## İstinadlar
Abrau yarımadası

**Abrau yarımadası** — öz növbəsində cavan alçaq dağlıq olaraq ovalvari formaya malikdir və Qara dənizin daxilinə doğru uzanır.

## Coğrafiyası
Yarımadanın təbii sərhədləri Anap buxtası, Qara dəniz və Semes buxtasıdır. Şərq hissədən sərhəd kimi Semes və Naskaqa çaylarının yatağını götürürlər. Yarımadanın sərhədindən Utriş çatı keçir. 5-7 min il öncə neydana gəlmişdir. Ərazisi aktiv zəlzələ zonasında yerləşir. Burada zəlzələnin güçü 8 bala çatır. Abrasiya sayəsində yarımada ırazisində iki yeni yarımada firmakaşır:Böyük Utriş və Kiçik Utriş. Yarımada ırazisində maksimal hündürlük 548,6 metrdir (Aryol). Digər zirvələr: Saxarnaya Qalava 540,0 m, Kobıla 531,6 m, Koldun 440 m, Şaxan 363,0 m. Buradan azax Sukko, Şinqar və Ozereyka çayları dərin dərələr əmələ gətirir. Burada Abrau, Suxoy liman, Beimyanı № 1, Beimyanı № 2 adlı gölləri vardlr. Ərazusi Utriş qoruğu ərazusinə daxildir.

## İstinadlar
Yeysk yarımadası

**Yeysk yarımadası** - Kuban-Önazov çökəkliyində, Krasnodar diyarı Yeysk rayonu ərazisində yerləşir.  
Üç tərəfdən Azov dənizi suları ilə əhatələnmişdir: Yeysk limanı, Taqanroq körfəzi, Yasen körfəzi, Beysuqski limanı. Yarımadanın relyefi düzəndir. Yarımadanın qutaracağında bir necə qumlu dillər yerləşir: Yeysk dili, Dolqaya dili, Kamışevat dili.

2007-ci ildə Yeysk şəhəri və Yeys rayonunun sakinləri Yeysl yarımadasına Federal əməmiyyətli turizm bölgəsi statutunun verilməsi ilə çıxış etmişlər.
## İstinadlar
Bundal adası

**Bundal adası** () — Ərəbistan dənizində, Pakistana məxsus olan kiçik ada.

2006-cı ildə Pakistan hökuməti Bundal adası daxil olmaqla iki adanı "Emaar Properties" şirkətinin istifadəsinə verir. Şirkət adalara 43 mld $ dərərində yatırım qoymalıdır.

Emaar Properties şirkəti BƏƏ ən böyük şirkətlərindən biridir. Onlar Bundal və Buddo adalarında infrastruktura qurmalıdır.
Qasım limanı aksiyanın 15 % sahib olmalıdır.

## Həmçinin bax
* Astola adası

## Mənbə
* Pakistan agrees $43bn development
Alyaud yarımadası

**Alyaud yarımadası** — Ukraynanın Nikolayevsk vilayəti ərazisinin şimal-şərqdə yerləşən yarımada. İnqul çayının yatağı onu formalaşdırır. Yarımadanın uzunluğu 5&nbsp;km, eni isə 500 metr təşkil edir. Ərazisində uşaq internat evi, şəxsi villalar və tarlalar mövcuddur. Cənub hissəsində açılan körpü mövcuddur. Yarımada balıqçılar arasında məşhurdur. Sahilləri sıldırımlıdır.
## Xarici keçidlər
* Евгений Гомонюк. Забытый Богом "остров" Аляуды: все, что осталось от итальянской деревни // "НикLife". 18.08.2015 
* Дмитро Удовицький. Аляуди // Про Мир вокруг нас
Ruzə İbişova

**Ruzə İbişova** (d. 10 mart 1967, Ağdaş rayonu, Ləki) — Azərbaycanlı xanəndə; Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti (2013).

## Həyatı
İbişova Ruzə Məhərrəm qızı 10 mart 1967-ci ildə Ağdaş rayonunun Ləki qəsəbəsində anadan olmuşdur.

## Təhsili
1984-cü ildə Ağdaş rayonunda keçirilən yeniyetmələrin Respublika baxış müsabiqəsində qatılaraq dahi müsiqiçi Niyazinin sədri olduğu munsiflər heyəti qarşısında ifası ona Respublika sarayında baş tutacaq yekun baxış konsertə vəsiqə qazandırmışdır. Yekun konsertdə çıxışı Niyazi və diğər tanlnmış musiqiçilər tərəfindən yüksək dəyəndirilmiş və o, Asəf Zeynallı adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbinin muğam şöbəsində təhsil almağa dəvət edilmişdir.

1986–1990-cı illərdə Asəf Zeynallı adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbində əməkdar müəllim Nəriman Əliyevin sinfində, 1990–1995-ci illərdə isə Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında xalq artisti İslam Rzayevin sinfində oxumuşdur.

## Fəaliyyəti
1985–2010-cu illərdə "Humayun" xalq çalğı alətləri, "İrs" folklor ansambllarının və əməkdar kollektiv Azərbaycan Televiziyası və Radiosunun Səid Rüstəmov adına xalq çalğı alətləri orkestrinin solisti olmuşdur. Hazırda Azərbaycan Televiziyasının Baba Salahov adına "Araz"xalq çalğı alətləri ansamblı ilə çalışır.

2007-ci ildən Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin muğam sənəti kafedrasında müəllim işləyir. ADMİU-nin doktorantıdır.

2010-cu ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. Azərbaycan müğamlarının tarixi, muğam ifaçılarının yaradıçılığı həsr olunmuş məqalələrlə "Xalq qəzeti", "Mədəniyyət", "Palitra", "Azad Azərbaycan" və başqa qəzetlərdə müntəzəm çıxış etmişdir.

Umummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsinə ithaf etdiyi "Əbədiyyət notları" kitabının müəllifidir. İfasında səslənmiş "Mirzə Hüseyn seğahı", "Bayatı-kürd", "Bayatı-Şiraz", "Şur", "Mahur-Hindi", "Cahargah", "Xaric segah", "Humayun" muğam dəstgahları, "Kəsmə şikəstə", "Heyratı" zərb muğamları, yüzdən artıq bəstəkar, xalq mahnıları və təsniflər Azərbaycan Televiziyasının fondunda saxlanılır. "İrs" folklor ansamblının tərkibində Rusiya, Orta Asiya, Pribaltika ölkələrində qastrol səfərlərində olmuş, dəfələrlə Azərbaycan Televiziyasının Baba Salahov adına "Araz" xalq çalğı alətləri ansamblı ilə birlikdə Azərbaycan Milli Ordusunun qarşısında musiqi proqramları ilə çıxış etmişdir. 2005-ci ildə Azərbaycan Dövlət Filormoniyasında Aqşin Əlizadənin "Muğamvari" simfonik əsərini İsveç musiqiçisi Simon Comartinin dirijorluğu ilə ifa etmişdir.

Dördüncü muğam müsabiqəsinin "ən çox tamaşaçı rəğbəti qazanan işrirakçısı" Ayşən Mehtiyeva Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində Ruzə İbişovanın sinfində təhsil almışdır.

## Ailəsi
Ailəlidir. Bir qızı var.

## İstinadlar
Reks Tillerson

**Reks Ueyn Tillerson** (; ) — amerika sahibkarı, ExxonMobil direktorlar şurasının sədri.ABŞ-nin 69-cu dövlət katibi(1 fevral 2017-13 mart 2018).

## Mənbə
* http://www.exxonmobil.ru
Zəlzələ adası

**Zəlzələ adası** () — Ərəbistan dənizində, Pakistana məxsus olan, 24 sentyabr 2013-cü ildə *Paddi Zirr* şelfində zəlzələdən sonra meydana gələn ada.

Ada zəlzələdən sonra Qvadar şəhəri sahilindən 600 metr aralıda meydana gələn gəlmişdir. Onun uzunluğu 200 metr, eni 30 m, hündürlüyü 6 – 12 m-dir. Adanın suxurları narın qum və bərk suxurdan ibarətdir.

## Qalereya

## Həmçinin bax
* Astola adası
* Bundal adası

## Mənbə
* "Ərəbistan yarımadasında zəlzələdən sonra sonra yeni ada meydana gəlmişdir" 

## İstinadlar
Bayqabıl yarımadası

**Bayqakıl yarımadası** () — Balxaş gölünün şimalında yerləşən yarımada. Cənub-şərqə 20 km məsafədə uzanır. Eni 1 - 8 km arasında dəyişir. Maksimal hündürlüyü 396 metrdir. Mərkəzi dağlıqdır. Ərazisində şoranlığa davamlığa bitkilər yayılmışdır. 
## Mənbə
*Qazaxıstan Milli ensiklopediyası. Bayqabıl yarımadası
Lomonosov yarımadası

**Lomonosov yarımadası** () — Rusiyanın Primorsk diyarı ərazisində yerləşən yarımada. Amur körfəzinin qərb sahillərində yerləşir və burada Pereviznaya buxtası və Narva buxtasını əmələ gətirir. Yarımadada Stenin və Toerek burunları yerləşir. Cənub-qərbində Sapliçya laqunu qərarlaşır. Materikə qumlu bərzəxlə birləşir. Ərazisi təpəlikdir. Yarımadanın müəyyən hissəsi bataqlıqdır. Maksimal hündürlüyü 85 metrdir. Ərazisində meşəliklər müşahidə edilir. Yarımadanın sahillərində dərinlik 20 metrdir. Yarımada Mixail Lomonosovun şərəfinə adlandırılmışdır
## İstinadlar
İtmiş ağac

**İtmiş ağac** () və ya **Arbre Terri Sabin** — Nigerin şimal-şərqində yerləşən, Sahara səhrasının Tenere bölgəsində yerləşən təcrid olunmuş ağac.

Ağac akasiya növündəndir, kiçik qum təpəciyinin üzərində yerləşir. Kiçik ölçüsünə baxmayaraq, çox ucqar yerdə yerləşdiyinə görə böyük əhəmiyyətə malikdir.

Paris-Dakar rallisinin qurucusu Terri Sabin bu ağacın yaxınlığında bir vertolyot qəzasında ölmüşdür. Onun külləri İtmiş ağacın ətrafına səpilmişdir. Bundan sonra ağac ralli xəritələrində "Arbre Terri Sabin" adı ilə göstərilməyə başlamışdır. Onun xatirəsinə ağacın yaxınlığında nişan qoyulmuşdur: "Meydan oxuyanlar üçün — Arzularda qalanlar üçün".

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Tenere ağacı
Doles yarımadası

**Doles** () — Qərbi Dvinanın yatağı ilə əhatələnmiş yarımada. Yarımadada üç yaşayış məntəqəsi vardır: Annuşka, Rumbenieşi və Lebenieşi

## Coğrafiyası
Sahəsi 20,2 km² təşkil edir. Üzəri meşə ilə əhatələnmişdir. Yarımada ərazisindən Lebava çayı axır. Riqi çayının cənubunda yerləşir.

Riqa SES tikintisinə qədər Doles ada idi.

## Tarixi
* Doles adasının ilk dəfə 1226-cı ildə adı çəkilir. Bu zaman adaда İohann fon Dolenə vassal olaraq verilir. O, adada "Vesdole qalasını" inşa etdirir. İki il sonra qəsr dağıdılır.
* Sonrasan ikinci qəsr ucaldılır. 1288-ci ildə II İohann onu Dom kapitulisinə bağışlayır.
* 1298 ildə Livoniya ordeninin müharibəsi zamanı ada işğal olunmuş və qəsr dağıdılmışdır.
* 1359-cu ildə dağıdılmış qəsrin yerində üçüncü qəsr inşa edilmişdir ("Yaundole"). Qəsrin daxilindı çörək bişirilən yer, pivəxana və kiçik qəsr olmuşdur. 1318-ci ildə Roma papası adanı Livoniya ordenindən alaraq arziyepiskopa verir. Qəsr İsveç-Polşa müharibəsi zamanı polyaklar tərəfindən dağıdılmışdır.

## İstinadlar