open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zaqlembe Lyubin FK

**Zaqlembe** — Polşada futbol klubu.

## Uğurları

### Ölkədaxili turnirlərdə

;Polşa çempionatı:
** **Qızıl medal (2)** — 1990-91, 2006-07
** **Gümüş medal (1)** — 1989-90
** **Bürünc medal (1)** — 2005-06

;Polşa Kuboku:
** **Finalçı (2)** — 2004-2005, 2005–2006

;Polşa Superkuboku:
** **Qalib (1)** — 2007
** **Finalçı (1)** — 1991

## Komandanın heyəti

* Komandanın heyəti 2022

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Polşa Futbol Federasiyası

## Xarici keçidlər
*Zaqlembe Peşəkar Futbol Klubu Rəsmi Saytı (zaglebie-lubin.pl)
*Bakidaki Fan Clubu
*Zaqlembe (90minut.pl)
Viktoriya və Albert Muzeyi

**Viktoriya və Albert muzeyi** () — Londonda yerləşən tətbiqi-sənət nümunələri baxımından dünyanın ən zəngin muzeyi sayılır. Muzey 1852-ci ildə yaranıb. Burada 4 milyondan çox müxtəlif eksponat 145 zalda ziyarətçilərə təqdim olunur. Bütün dünya ölkələrinin tarixi mədəniyyətini əks etdirən keramik əşyalar, müxtəlif kostyumlar, zinət əşyaları, çap məhsulları, mebellər və s. eksponatlar öz gözəlliyi ilə muzeyi ziyarət edənlərin sayını daha da artırır.

## Qalereyaları

Muzeydə bir neçə qalereya mövcuddur. Avropa qalereyasında İtaliya intibah dövrünün gözəl nümunəsi sayılan kolleksiya saxlanılır. Şərqi Asiya və İslam ölkələri mədəniyyəti nümunələri isə Şərq zalında nümayiş olunur. Qeyd edək ki, Şərq zalı muzeyin əhəmiyyətli zallarından biridir, burada 160 min eksponat var. 4 min eksponatdan ibarət olan Britaniya qalereyasında İngiltərə və Avropa intibah dövrünün mədəniyyət nümunələri saxlanılır.

Dünyada ən böyük keramika və çini qablar kolleksiyası hesab olunan kolleksiya da bu muzeydədir. Kolleksiyanın nümunələrinin sayı 75 mindən çoxdur.

Muzeyin moda və zinət əşyaları zalında 14 mindən artıq kostyum və geyim aksesuarları saxlanılır. Buraya orta əsrlərə aid paltarlar, həm də müasir dövrün Koko Şanel, İv Sen Loran, Pyer Karden kimi görkəmli modelyerlərinə məxsus olan kostyumlar daxildir. Zinət əşyaları şöbəsində ziyarətçilərin daha çox marağına səbəb olan qədim Misir, Yunanıstan və Romaya aid edilən 6 mindən çox qiymətli eksponat nümayiş olunur.

Ziyarətçilərin maraq göstərdikləri zallardan biri də mebel zalıdır. Burada məşhur italyan skripka ustası Antonio Stradivarinin düzəltdiyi nadir skripka, çoxillik tarixə malik olan şüşə və metaldan düzəlmiş əşyalar, zəngin rəsm əsərləri kolleksiyası, 5 mindən çox fotoşəkil və dünyada ən böyük incəsənət kitabxanası nümayiş olunur.

Muzeyin qərb hissəsində müxtəlif silah növləri, qızıl, gümüş əşyaları, qiymətli metallar və fil dişindən hazırlanmış məmulatlar, həmçinin orta əsrlərə aid edilən xeyli gümüş qab-qacaq saxlanılır.

## Azərbaycanın sənət əsərləri Viktoriya və Albert muzeyində
Viktoriya və Albert muzeyində Azərbaycan ustalarının ən orijinal əsərləri sərgilənir. Bunlar bədii parça, tikmə, xalça, zərgərlik, saxsı və digər sənət əsərlərindən ibarətdir. Tarixi baxımından Viktoriya və Albert muzeyində toplanmış sənət əsərlərimiz içərisində ən qədimi 1319-cu il tarixli bürünc camdır.

Muzeydə saxlanılan xalq sənət nümunələrimiz içərisində ən görkəmli yeri Azərbaycan xalçaları tutur. Bunları öz bədii və texnoloji xüsusiyyətlərinə görə iki qrupa bölmək olar: birinci qrupa XVI əsr Təbriz xalçaları, ikinci qrupa XVI–XIX əsrdə toxunmuş Quba-Şirvan, Gəncə-Qazax və Qarabağ xalçaları daxildir. Muzeydə nümayiş etdirilən Təbriz xalçaları içərisində 1539-cu ildə Təbrizdə Şah Təhmasibin sifarişi ilə Ərdəbil məscidi üçün toxunmuş və elm aləmində "Şeyx Səfi" adı ilə məşhur olan xalını xüsusilə qeyd etmək lazımdır. Viktoriya və Albert muzeyində saxlanılan XVII–XIX əsr Azərbaycan xalçaları vaxtı ilə Qubada, Bakıda, Şamaxıda, Qazaxda və Qarabağda toxunub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi saytı
Yekəxana su anbarı

**Yekəxana su anbarı** — İsmayıllı rayonu ərazisində Kürdmaşı kəndi ilə Göyçayın Yekəxana kəndi arasında yerləşir. Dəvəbatan çayının yatağında yerləşir. 1963-cü ildə istifadəyə verilmişdir. Ümumi həcmi 19 mln m³, faydalı həcmi 18.5 mln m³-dir. Suyunu kanalla Aşıqbayramlı su anbarından alır. İsmayıllı və Göyçay rayonlarında 1900 ha (1981-ci il) əkin sahəsinin suvarılmasında istifadə edilir.

## Xarici keçidlər
Wikimpaia

## Mənbə
* ASE, V cild, Bakı, 1981, səh. 104
*  İsmayıllı rayonu icra Hakimiyyəti – Məlumat 01.09.2010 tarixində götürülüb
İstiqlal FK

**İstiqlal** (Farsca; باشگاه فرهنگی ورزشی استقلال) — İran Birinci Futbol Liqasındakı 2 böyük Tehran komandasından biridir.

## Uğurları
; 39 rəsmi çempionat
; Fars körfəzi pro-liqası
: Qalib (10) — 1957 — 1970–71, 1974–75, 1989–90, 1997–98, 2000–01, 2005–06, 2008–09, 2012–13, 2021–22

; İran Həzfi Kuboku
: Qalib (8) — 1976–77, 1995–96, 1999–2000, 2001–02, 2007–08, 2011–12, 2017-18, 2024-25

; AFK Çempionlar Liqası
: Qalib (2) — 1970, 1990-91

## İstinadlar
Tula Dövlət Silah Muzeyi

**Tula silah muzeyi** — Tula şəhəri hələ XVI-XVII əsrlərdə Rusiyanın əsas silah istehsalı mərkəzinə çevrilmişdi. 1712- ci ildə I Pyotrun əmri ilə Tulada silah zavodu tikildi. I Pyotr belə bir əmr də verildi: "Silahları əbədi şöhrət üçün xatirə saxlamalı". Bu əmrdən sonra Tula silah ustaları istehsal olunan nadur silah nümunələrindən xatirə kimi saxlamağa başladılar. Tula Silah Muzeyi 1873-cü ildə fəaliyyətə başladı. İlk vaxtlar muzey zavodun otaqlarından birində yerləşirdi. Sovet hakimiyyəti qurulandan sonra, 1920-ci ildə muzey üçün xüsusi bina ayrıldı. Nəhayət, 1924-cü ilin noyabrında muzey öz qapılarını ziyarətçilərin üzünə açdı.

## Eksponatlar haqqında
Muzey eksponatları dünyada analoqu olmayan nadir silah nümunələridir. Burada qədim muşketlər, tapança və karabinlər, artilleriya silahları və s. saxlanılır. Bu silahlar rusların fransızlar, isveçlilər və türklərlə apardıqları döyüşlərdə işlətdikləri silahlardır. Onları hamısı Tula silah zavodlarında hazırlanıb. Muzeyin girişində I Pyotrun abidəsi qoyulub. Rus çarı əlində çəkic, nəhəng dəmirçi görkəmində təsvir edilib. 1959-cu ildə muzey zavodun ərazisindən köçürülür. İndi onun eksponatları "Tula Kremli" adlanan binanın zallarında yerləşir. Eksponatlar arasında idman silahları xüsusi yer tutur. Bunlardan biri 1954-cü ildə Venesuelada keçirilən atıcılıq yarışlarında birinci yeri qazanmış tapançadır. Bu silah atıcılıq xüsusiyyətlətinə görə məşhur "Valter"i,"Kolt"u, "Xammer"i geridə qoyur. Silah barədə müzakirələr gedərkən məlum olur ki,onu ixtira edən mütəxəssis kordur, gözləri görmür.Bu isə böyük sensasiya yaratmışdı.
   
Digər bir silah da öz qeyri-adiliyi ilə seçilir. "Rekord" adlanan bu silahın istifadəsinə Avstraliyada keçirilən XIV Olimpiya oyunlarında qadağa qoyulmuşdu. Səbəb kimi onu göstərirdilər ki, "Rekord" hədəfdə ancaq 10-luğu vurur. Silah tarixində belə bir hadisə birinci dəfə baş verirdi. Olimpiya komitəsi belə hesab edirdi ki, belə mükəmməl silah digər komandaların uğur qazanmasına imkan vermir.
   
Muzeydəki miniatür silahlar zalı da maraq doğurur. Burada çəkisi 6 qram olan, kibrit qutusuna yerləşən tapança, ona məxsus buğda ölçüsündə güllələr saxlanılır. 1900- cü ildə Parisdə keçirilən dünya sərgisində bu silah Qran-priyə layiq görülüb. Bundan başqa, karandaşdan kiçik ov tüfəngi, bir neçə miniatür top, Şərq silahları, qərbi Avropa istehsalı olan odlu silahlar və digər nadir silah nümunələri də muzeyin inciləri sayılır.

## Mənbə

* Dünya muzeyləri: Tula silah muzeyi 

## Xarici keçidlər
*Tula silah muzeyi. Könül Qalibqızı, Kəpəz TV, 07.02.2012
Onir (mifologiya)

**Onir** (, "yuxu") — yunan mifologiyasında yuxunu tərənnüm edən yarımtanrı, yarımruh, Niks və Erebin oğlu, Hipnos, Tanat və Momun qardaşı.
Hesioda görə "Onirlər" yuxu kütlələri olub Niksdən tırənmişlər.

Troya müharibəsində Zevsin göstərişi ilə Onir Nestor cildində Aqamemnonun yuxusuna girərək ona döyüşü başlayacağı təqdirdə yunanların qələbə çalacağını deyərək, onu aldatmış olur. LXXXVI orfik nəğmə tanrı Onirə həsr edilmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mom (mifologiya)

**Mom** () — yunan mifologiyasında tanrı, məzhəkə, acıdil, lağaqoymanın şəxsləşdirilmiş forması. Niksin və Erebin oğlu, Hipnosun qardaşı. Afroditanı lağa qoymaq üçün onda eyib tapmadığından hirsindən çatlamışdır.

## İstinadlar

## İstinadlar
Göy mexanikası

**Göy mexanikası** () — mexanika qanunlarının köməyi ilə göy cismlərinin hərəkətini öyrənən astronomiya bölməsi. Göy mexanikası Ay və planetlərin fəza koordinatlarını hesablayır, Ay tutulmasının vaxtını və yerini müəyyən edir, kosmik cisimlərin real hərəkətini dəqiqləşdirir.

Göy mexanikası Günəş sistemini, planetlərin Günəş ətrafında, peyklərin planetlər ətrafında dövr etməsini öyrənir. Həmçinin bu elmi sahə ilə kometa və kiçik planetlərin hərəkətinin trayektoriyasının hesablanır. Uzaq planetlərin və ulduzların hərəkətini bəzən əsrlərlə müşahidələrdən bilmək olur. Günəş sisteminin cisimlərinin hərəkəti isə gözlə də görünə bilər. Onun öyrənilməsi İohan Keplerin (1571–1630) və İsaak Nyutonun (1643–1727) əsərlərindəki göy mexanikası qanunları ilə başladı.

Bununla yanaşı bilavasitə göy mexanikasında öyrənilən məsələlərə misal olaraq aşağıdakıları göstərmək olar:
* Bilavasitə Nyutonun ümumdünya cazibə qanunu ilə bağlı astronomiya məsələləri
* Cazibə nəzəriyyəsi-tərpənməz cisimlərin qravitasiya sahəsi haqqında təlim
* n cisim məsələsi-bir-birini Nyutonun ümumdünya cazibə qanunu ilə cəzb edən n maddi nöqtənin hərəkəti
* Birinci yaxınlaşma hesab edilən bu nəzəriyyədən Eynşteynin qravitasiya nəzəriyyəsi əsasında n cismin hərəkətinin relyativist nəzəriyyəsi və s.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Mexanika
Rəsul Xətibi

**Rəsul Xətibi** () — Fars körfəzi pro-liqası komandası olan Paykan klubunun prezidenti vəzifəsini icra edən iranlı futbol məşqçisi və sabiq futbolçu. O, həmçinin futbol meneceri və keçmiş peşəkar futbolçu olan Hüseyn Xətibinin kiçik qardaşıdır.

## İstinadlar
Ulduz astronomiyası

**Ulduz astronomiyası** - astronomiya elmində vacib yerlərdən birini tutur. Bu sahə ulduz sistemlərinin tədqiqi, daxili quruluşlarını, tsiklərini, hərəkətlərini, təkamülünü öyrənir. Əsasən bizim qalaktika tədqiq edilir. Ulduz astronomiyası kainat dumanlıqlarını və uzaq ulduzları öyrənən astrofizikadan fərqlənir. O ümumilikdə kainat obyektləri ilə məşğul olur və özü daha bir neçə istiqamətə bölünür. Ukduz kinematikası, ulduz dinamikası və ulduz statistikası mövcuddur.

Ulduz astronomiyası astrofizika və astrometriya ilə sıx əlaqədə tədqiqat göstərir. Öyrənilən obyektlərin bir sıra xarakteristikaları onlar üçün ümumidir. Məsələn, spektrlərin sinfi, geometrik ölçülər, kütləsi, temperaturu, sıxlığı, fırlanma sürəti, Qalaktikada hərəkət sürəti və s.

Qalaktikadakı ulduzların sayı məsələsində riyazi hesablamalardan istifadə edilir. Bu parametrlərdən asılı olaraq ulduzların qalktikada paylanması prinsipini başa düşməyə kömək edir.

Ulduz astronomiyası öz tədqiqatlarında klassik kinematika və riyazi statistika metodlarından istifadə edir. Bu ulduzların hərəkət qanunauyğunluğunu öyrənməyə kömək edir. Uduzların kinematik ölçülərini və sıxlığını müəyyənləşdirməyə imkan verir.

Ulduz astronomiyasının əsas sahələrindən biri də dinamikadır. Onun vəzifəsi tədqiq edilən obyektlərin güc sahələrində hərəkətini və yerdəyişmə nəticəsində yaranan təkamülü öyrənməkdir. Ulduzlar sisteminin özü də qravitasiya sahəsinin mənbəyi sayılır.

Ulduz astronomiyasının özü müstəqil elm sahəsi kimi 18-ci əsrdən fəaliyyət göstərir. Onun əsasını ingilis astronomu Gerşel səmanın görünən hissəsində ulduz statistikası ilə qoymuşdur.

Ulduzlar Kainatda ən çox yayılmış göy cisimləridir. İndiyədək bizə məlum olan Kainat obyektərinin kütləsinin 98%-dən çoxu ulduzlara məxsusdur. Günəş də bu ulduzlardan biridir. Beləliklə, ulduzlar işıq və istilik enerjisinə malik olan qaz kürələridir. Əlbəttə, ulduzlar kütlə, radius və işıqlıqlarına və ya temperaturlarına görə bir-birlərindən ciddi fərqlənirlər. Elə ulduzlar var ki, onların radiusları Günəşinkindən yüz dəfələrlə kiçikdir,  elə ulduzlar var ki, onların radiusları Günəşinkindən yüz dəfələrlə, min dəfə hətta daha çox böyükdür. Ulduzun kütləsi Günəşinkindən təqribən 80 dəfə böyük və ya 50 dəfə kiçik ola bilər. Nəhayət, elə ulduzlar var ki, onların işıqlığı Günəşinkindən yüz min dəfə böyük, yaxud yüz min dəfə kiçikdir. 

Asrtonomlar ulduzun görünən parlaqlığını, spektrini və zamanla səmada mövqeyinin dəyişməsini müşahidə etməklə ukduzların xüsusiyyətlərini, o cümlədən kütlə, yaş, kimyəvi tərkibi, dəyişkənliyi, məsafəsi və kosmosda hərəkətini müəyyən edə bilərlər. 
* Astronomiya
* Fəza mexanikası

## İstinadlar
Zob Ahən FK

**Zobahən ** (/Başgah Futbal Zobahən) — İran Birinci Futbol Liqasındaki 2 böyük İsfahan komandasından biridir.

## İstinadlar
Sipehr Heydəri

**Sipehr Heydəri** (, 19 iyun 1980, İsfahan, İran) — İran futbolçusu, Zob Ahan futbol klubunun müdafiəçisi.

## Həmçinin bax
Oyuncaq (film, 1976)

**"Oyuncaq"** () — rejissor Fransis Veberin filmi.

## Məzmun
Fransua Peren işsiz jurnalistdir. Bir neçə ay sürən gərgin iş axtarışlarından sonra o, "France Hebdo" jurnalında işə düzəlir. Perenin ilk ciddi tapşırığı oyuncaq mağazası haqqında məqalə yazmaq olur. Mağazada Perren həmin jurnalın sahibinin oğlu Eriklə rastlaşır. Bir dəstə adam Eriki oyuncaq mağazasından istədiyi oyuncağı seçmək üçün gətirib. Lakin ərköyün Erik gözlənilmədən Fransua Perreni oyuncaq kimi almağı tələb edir. Perren təbii ki, buna qəti etiraz edir. Amma mağazanın direktoru və Blenak onu milyonçunun evində bir müddət oyuncaq rolunu oynamağa razı salırlar. Bu Perrenin ləyaqətinə toxunsa da Eriklə oynamağa məcbur olur. Eriklə yaxından tanış olan Fransua, bu ərköyün uşağın tərbiyəsi ilə də məşğul olmağa başlayır. Birgə keçən bu günlər ərzində Perren başa düşür ki, Erikin pula, var-dövlətə yox, sadəcə, bir nəvazişə, əzizlənməyə ehtiyacı var. Tezliklə onlar dostlaşır və oğlanın analığına qarşı çıxmağa başlayırlar.

Bir qədər sonra aşkar olur ki, Erikin dərin psixoloji problemləri var. Bu problem əsasən valideynlərinin ayrılması və milyonçu atasının ekssentrik xasiyyəti ilə bağlı yaranmışdır. Perren onunla atasının xasiyyət və əxlaqı haqqında müqayisə aparır. Perren və Erikin növbəti əyləncələrindən biri də satirik qəzet çıxarmaqdır. Getdikcə Erik Fransuaya o qədər öyrəşir ki, atasından çox onu sevməyə başlayır.

## Film haqqında
* Amerikalı kinorejissor Riçard Donner 1982-ci ildə bu filmin eyniadlı rimeykini çəkmişdir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi:** Fransis Veber
:**Rejissor:** Fransis Veber
:**Operator:** Etyen Beker
:**Bəstəkar:** Vladimir Kosma

### Rollarda

## Mənbə
* LE JOUET
Milyon funt sterlinq dəyərində bank bileti (film, 1954)

**"Milyon funt sterlinq dəyərində bank bileti"** () — rejissor Ronald Nimin filmi.

## Məzmun

1903-cü ildə amerikalı Henri Adams bədbəxt vəziyyətdə Britaniyaya gəlib çıxır. Cibində qara qəpiyi belə olmayan bu adam təsadüfən Monpelye qardaşları ilə tanış olur. Qardaşlar ona bir zərfdə pul verirlər. Zərfdən 1 milyon funt-sterlinq dəyərində bank bileti çıxır. Bu biletin onda olmasının sayəsində Henri Londonun yüksək təbəqəli adamlarının əhatəsinə düşür...

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Əsərin müəllifi :** Mark Tven
:**Ssenari müəllifi :** Cill Kreyqi
:**Rejissor :** Ronald Nim
:**Operator :** Ceffri Ansuort
:**Bəstəkar :** Uilyam Elvin
:**Prodüser :** Con Brayan

### Rollarda

:Qreqori Pek – Henri Adams
:Ceyn Qriffits – Lensdoun
:Ronald Skvayr – Oliver Monpelye
:Moris Denham – cənab Rid
:Recinald Bekvit – Rok
:Brayan Oulton – Lloyd
:Con Sleyter – Parsons
:Vilbur Evans – Amerika səfiri
:Hartli Pauer – Hastinqs
Priap

**Priap** (; ) — yunan mifologiyasında bolluq, bərəkət, artım (nəsiltörətmə) tanrısı, sürünün, arıların, balıqların və meyvələrin qoruyucusu, Dionisin Afroditadan olan oğlu; Dionisin nimfadan olan oğlu. Roma mifologiyasında o, əcaib, həddən ziyadə inkişaf etmiş, daimi ereksiyalı cinsiyyət üzvünə malik bir kişi cildində təsvir olunur. Qədim Misir mifologiyasında onun oxşarı bolluq, bərəkət tanrısı Osirisdir.
Afrodita onu Lampsak yaxınlığında Abarnida adlanan yerdə dünyaya gətirmiş, lakin onun bu ədəbsiz görkəmini görcək dərhal ondan imtina etmişdir.

## Mənbə
* Hans Herter: Priapos. In: Der Kleine Pauly (KlP). Band 4, Stuttgart 1972, Sp. 1130–1131.
* Hans Herter: Priapos. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band XXII,2, Stuttgart 1954, Sp. 1914–1942.
* Hans Herter: De Priapo. De Gruyter, Berlin 1932.
* Otto Jessen: Priapos. In: Wilhelm Heinrich Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Band 3,2, Leipzig 1909, Sp. 2967–2990. Digitalisat
* Wolf-Rüdiger Megow: Priapos. In: Lexicon Iconographicum Mythologiae Classicae (LIMC). Band 8VIII, Zürich/München 1997, S. 1028–1044.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Priapos im Theoi Project (ing.)
Fin (Füzuli)

**Fin** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.

## Tarixi

## Toponimikası
Fin oyk. Düzənlik ərazidədir.

## Əhalisi

## Mədəniyyəti
1 ədəd poçt məntəqəsi, 1 ədəd xəstəxana, 1 ədəd aptek, 1ədəd orta məktəb və digər obyektlər yerləşir.

## İqtisadiyyatı
Əhali arıçılıq, heyvandarlıq və əkinçilik ilə məşğul olur.

## Həmçinin bax
*Füzuli rayonu

## Xarici keçidlər
*Azərbaycan Respublikası Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Priapizm

**Priapismus** (  — ereksiya) — Priapizm seksual stimulyasiya olmadan penisin (kişi cinsiyyət orqanın) və ya klitorun (qadın cinsiyyət orqanı) davamlı ereksiyasıdır. Burada penisin priapizmindən bəhs ediləcəkdir. Priapizmin diaqnostikası üçün penisin ereksiyasının davam etdiyi müddət dəqiq təyin edilməyibdir. Lakin, qəbul olunub ki, penisin 4 saatdan çox davam edən ereksiyasında priapizm diaqnozu qoyulur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Avazlar

**Avazlar** — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Hoçaz kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Bu kəndin adı Avaz adlı bəyin yaşadığı ərazi mənasında Avazlar toponimi kimi formalaşmıdır. Avaz bəy əslən Cənubi Azərbaycanın Xoy şəhərindəndir. XIX əsrin birinci yarısında o indiki Avazlar kəndinin ərazisinə köçmüş və yurd salmışdır. Kənd ərazisində Qızıl qaya adlanan ərazidə, dar bir kahada məskunlaşmışdır. Sonra həmin kahadan yuxarı hissədə başqa yerlərdən gəlmiş ailələr məskunlaşmışdır. Balaca, dar kaha olan bu ərazini insanlar "Avazdar" olaraq nişan vermişdir. "Avaz", "dar" Avaz yaşayan dar (kaha) yer mənasını ifadə edirdi. Sovet dövründə Avazdar toponimi orfoqrafik səhv qəbul edildiyindən, kəndin adı səbəbi bilinmədən Avazlar olaraq rəsmiləşdirilmişdir. Avaz bəy, el arasında "Avaz pəhləvan", "tək Avaz" kimi adlarla da tanınmış və yaddaşlarda qalmışdır.

Avaz bəy Qacar imperiyasının sərkərdələrindən biri olmuşdur. Xalqla şah rejimi arasında olan çəkişmələrin birində, xalqın tərəfində olduğu üçün təqiblərə məruz qalmışdır. Şaha yaxınlığı ilə seçilən həmin şəxsi öldürmüşdür. Hadisədən sonra o, təqiblərdən yaxa qurtarmaq üçün imperiya ərazisin bu səbəbdən tərk etmişdir.

1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsi sonunda imzalanmış atəşkəs bəyanatına əsasən 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.

## Mədəniyyəti
Kəndin məktəbi, klubu, kitabxanası və mağazası var idi.

## Coğrafiyası və iqlimi
Bu kənd rayon  mərkəzindən 25&nbsp;km. şimal-qəbdə yerləşirdi.

## İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.

## Əhalisi
2006-cı ilin statstikasına görə kəndin əhali sayı 70 nəfər olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Laçının zəngin təbii ehtiyatları 17 ildir düşmən işğalı altındadır
Baldırğanlı

**Baldırğanlı** — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Mığıdərə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Laçın rayonunun Mığıdərə inzibati ərazi vahidində olan kənd Həkəri çayının sahilində, Qarabağ silsiləsinin ətəyindədir. Kəndi XX əsrin əvvəllərində haqverdiuşağı nəsli Baldırğanlı adlanan sahədə salmışdır. Oykonim "baldırğan bitkisinin zəngin olduğu yer" deməkdir. 1918-ci ilədək Ermənistanda eyniadlı kənd olmuşdur.

1992-ci ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsi sonunda imzalanmış atəşkəs bəyanatına əsasən 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.

## İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.

## Əhalisi
2006-cı ilin statstikasına görə kəndin əhali sayı 60 nəfər olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Laçının zəngin təbii ehtiyatları 17 ildir düşmən işğalı altındadır
Vəhşi at

**** () —  cinsinə aid otyeyən təkdırnaqlı məməli heyvan növü. Vəhşi at müasir atların əcdadı hesab olunur.

Vəhşi atların bir neçə yarımnövü mövcud olmuşdur. Onlardan yalnız 3-ü dövrümüzədək yaşamağı bacarmışdır.

* Ev atı (*Equus ferus caballus*). XVII-XVIII əsrlərdə xalq seleksiyası yolu ilə yaradılmış Qarabağ atları da bu yarımnövə aiddir.
*Tarpan və ya Avrasiya vəhşi atı (*Equus ferus ferus*). Avropa və Asiyada yaşamışlar. Tarpanın demək olar ki XIX əsrin sonlarında nəsli kəsilmişdir və sonuncu fərd 1918-19-cu illərdə Ukrayna zooparklarının birində ölmüşdür.   
* Prjevalski atı (Equus ferus przewalskii). Bu at monqol vəhşi atı kimi də tanınır. Mərkəzi Asiya və Qobi səhrasında yayılmışdır. 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Tağı bəy Səfiyev

**Səfiyev Tağı bəy Baxşəli bəy oğlu** () — maarifçi. C. Məmmədquluzadənin dostu və məsləkdaşı.

## Həyatı
İlk təhsilini Cəlil Məmmədquluzadənin dərs dediyi ikisinifli zemstvo məktəbində almış, sonra isə onun təşviqi ilə İrəvan Müəllimlər Seminariyasında oxumuşdur (1889–1893).

Seminariyanı bitirdikdən sonra iki il indiki Cəlilkənd məktəbində dərs demiş, 1895–1896 dərs ilindən isə pedaqoji fəaliyyətini C. Məmmədquluzadənin müdir olduğu məktəbdə ikinci müəllim kimi davam etdirmişdir. "Molla Nəsrəddin" jurnalında çıxışlar etmişdi. Sovet hakimiyyəti illərində pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmiş, Qars müqaviləsinin (1921) imzalanması mərasimində Naxçıvan diyarının təmsilçisi olmuşdur.

1923-cü ildə Naxçıvan Xalq Maarif Komissarlığında inspektor vəzifəsində çalışmış, "Rusca-türkcə lüğət" (1929) hazırlamışdır. "Maarif zərbəçisi" döş nişanına layiq görülmüşdür.

## Mənbə
* İ. Həbibbəyli, Cəlil Məmmədquluzadə: Mühiti və müasirləri., B, 1997; yenə onun, Qars müqaviləsində Naxçıvan təmsilçisi, "Fikir" jurn., Naxçıvan, 1999, səh. 13–14.

## İstinadlar
Maroon 5

**Maroon 5** (Marun fayv) — Los-Ancelesdə yaradılan, amerikan pop-rok qrupu. 1994–2001-ci illərdə "**Kara's Flowers**" adı altında fəaliyyət göstərmişdir.

## Diskoqrafiya
**"Kara's Flowers" adı ilə:**

* The Fourth World (1997)

**"Maroon 5" adı ilə:**

* Songs About Jane (2002)
* 1.22.03.Acoustic (2004)
* Live — Friday the 13th (2005)
* It Won't Be Soon Before Long (2007)
* The B-Side Collection (2007)
* Live from SoHo (2008)
* Live from Le Cabaret (2008)
* Call and Response: The Remix Album (2008)
* Hands All Over (2010)

## Klipləri

* 2003 — Harder To Breathe
* 2004 — This Love
* 2004 — Sunday Morning
* 2004 — She Will Be Loved
* 2007 — Won't Go Home Without You
* 2007 — Wake Up Call
* 2007 — Makes Me Wonder
* 2008 — If I Never See Your Face Again (feat. Rihanna)
* 2008 — Goodnight Goodnight
* 2010 — Misery
* 2010 — Give A Little More
* 2010 — Hands All Over (mahnı)
* 2011 — Never Gonna Leave This Bed
* 2011 — Runaway
* 2011 — Moves Like Jagger (feat. Kristina Aqilera)
* 2012 — Payphone (feat. Wiz Khalifa)
* 2012 — One More Night
* 2012 — Daylight

## Xarici keçidlər
* fan-klubu
Faxtə Zamani

**Faxtə Zəmani** — insan hüquqları müdafiəçisi və İranda Azərbaycanlı Siyasi Məhbusları Müdafiə Birliyi (ADAPP)]nin rəhbəri.

## Həyatı
Faxtə Zəmani Cənubi Azərbaycanın Təbriz şəhərində dünyaya göz açıb.

Təbriz şəhərində orta məktəbi bitirdikdən sonra Kanadaya mühacirət edib.

Ottava Universitetində fizika sahəsində təhsil alıb.

Fizika üzrə bakalavr pilləsini bitirdikdən sonra elektronika sahəsində Engineering Specialization in Microwave and wireless ixtisası üzrə mühəndislik fakültəsinə daxil olub.

Təhsilini başa vurduqdan sonra araşdırıcı mühəndis kimi çoxsaylı tədqiqat mərkəzlərində, o cümlədən Ottava və British Columbia Universitetində çalışıb.

Faxtə Zəmani Avropa və Şimali Amerika boyunca müxtəlif forumlarda çıxış edərək, İranda yaşayan 30 milyondan çox Azərbaycan türkünün dil və mədəni hüquqları uğrunda apardığı mübarizə haqqında dünya ictimaiyyətini məlumatlandırmağa çalışır.

## Xarici keçidlər
*"Vankuverli qadın İran azərbaycanlılarının irqçiliyə məruz qaldıqlarını ifşa etməklə həyatı ilə risk edir"
*İran Azərbaycanı məsələsi Los Ancelesdə müzakirə olunub
*"İranda azərbaycanlıların ən elementar hüquqları pozulur"
*İran hökuməti azərbaycanlıları assimilyasiya etmək istəyir
*"Məhbusların sayını tam dəqiqləşdirə bilmirik"
*"Öyrenci Sitesinin ADAPP Sədri Faxtə Zəmani İle Musahibesi"
Səhiyyə

**Səhiyyə** — dövlət fəaliyyətinin bir istiqaməti. Məqsədi əhaliyə hərtərəfli tibbi xidməti təşkil etməkdir.

Siyasət, iqtisadiyyat, sosial, hüquq, elm, tibb, gigiyena, epidemiologiya və mədəni sahədə görülən işlərin cəmi sayəsində mümkün olur. Hər bir insanın fiziki və psixi sağlamlığının qorunmasına və möhkəmlənməsinə, onun uzunömürlülüyünün təmin edilməsinə, sağlamlılığında problem yaranarsa ona təcili tibbi yardım gəstərilməsinə xidmət edir. Bunub üçün xüsusi təyinatlı poliklinika, klinika və digər tibb müəssisələri yaradılır.

## Dövlət səhiyyə xidmətinin təşkilinin ümumi prinsipləri
* Dövlət büdcəsindən səhiyyənin maliyyələşdirilməsi, maddi-texniki bazasının yaradılması və kadr təminatı üçün müvafiq maliyyə vəsaitinin ayrılması ;
* Dövlət hesabına müalicə və hamının əhatə edilmıəsi ;
* Profilaktika şəbəkəsinin qurulması :
** Xəstəliklərin qarşısının alnması sisteminin qurulması ;
** Gigenik tələblərin qorunması üzərində nəzarət ;
** Sanitar maarifçilik ;
** Cəmiyyətin sağlamlığı üçün dinamik müşahidə ;
* Elm və praktikanın, müalicə və profilaktikanın birliyi ;
* Tibbi xidmətdə ənənənin qorunması ;
* Ümumi xarakter ;
* Beynəlmiləlşilik ;

## Həmçinin bax
* Dövlət
* Nazirlik
* Tibb
Kerber (mifologiya)

**Kerber**, **Serber**' () — yunan mifologiyasında Tifon və Exidna (yaxud Tartar və Geya) tərəfindən törənmiş, Aidin axirət dünyasının girəcəyinin gözətçisi, dirilərin içəri girməsini, ölülərin isə geriyə həyata qayıtmasını əngəlləyən mifik üçbaşlı, ilan quyruqlu köpək. Digər mənbələrdə 50 və 100, bəzi incəsənət əsərlərində 2 başlı köpək kimi təsvir olunur.

Persefona onu qardaş kimi qəbul etmişdir. Herakl Hermes və Afinanın köməyi ilə ona qalib gəlmişdir. Kerber gün işığından qusub, öyüdüyü üçün ondan gizlənərmiş. Heraklın aldadıb axirətdən gün işığına çıxartmış olduğu üçbaşlı köpək Kerber gün şüalarına tab gətirməyib quduzluqla qusaraq ifraz etdiyi seliyin torpağa düşməsindən zəhərli kəpənəkçiçək (akonit) otu göyərmişdir. Bu hadisə Akoni şəhəri yaxınlığında baş verdiyindən bitki də belə adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Dante Aligyeri, *[[İlahi Komediya]]*
* Coan Roulinq, *[[Harri Potter və Fəlsəfə Daşı (roman)|Harri Potter və Fəlsəfə Daşı]]*

## Mənbə
* Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1
* Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А.О., 1995 ISBN 960-540-118-5
* Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, 2008 ISBN 978-88-476-2283-8
* Менелаос Стефанидис, Яннис Стефанидис, ГРЕЧЕСКАЯ МИФОЛОГИЯ, БОГИ ОЛИМПА, Издательство "СИГМА", 2009, Lekanidi St.30, GR-173 43 Athens, Greece ISBN 978-960-425-078-3
Peqas (mifologiya)

**Peqas**, **Peqasus** ( - "bulaq", ) yunan mifologiyasında Qorqona Meduza və Poseydondan törənmiş qanadlı at.
Persey ilə mübarizədə artıq meduza Poseydondan hamilə qalmışdı. Onun başsız bədənindən qan axını ilə onun uşaqları yekəpər Xrisaor (üç bədənli Herionun atası) və qanadlı at Peqasus dünyaya gəlmiş olur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1
* Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А.О., 1995 ISBN 960-540-118-5
* Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, 2008 ISBN 978-88-476-2283-8
* Менелаос Стефанидис, Яннис Стефанидис, ГРЕЧЕСКАЯ МИФОЛОГИЯ, БОГИ ОЛИМПА, Издательство "СИГМА", 2009,  Lekanidi St.30, GR-173 43 Athens, Greece ISBN 978-960-425-078-3

## Həmçinin bax
İndira Varma

**İndira Varma** (ing. *İndira Varma*; ) — məşhur Hind əsilli B. Britaniya aktrisası .

## Həyatı
İndira Varma Hind əsilli ata ilə İsveçrəli İtalyan əsilli ananın övladıdır .

### Maraqlı faktlar
* Boyu : 170 sm
* Çəkisi : 65 kq
* Sinəsi : 86 sm
* Beli : 69 sm
* Ombası : 91 sm

## Karyerası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Indira Varma Unofficial Site 
* TV GUİDE : Indira Varma
* Indira Varma's profile in Celebopedia 
* Famouswhy.com : İndira Varma
* Chakpak.com : indira varma biography 
* İndira Varma in Filmweb.pl
Jan-Batist Lamark

**Jan-Batist Lamark** (; ) — Fransa alim-təbiətşünası.

J. Lamark canlı dünyanın təkmil təkamül nəzəriyyəsini yaratmağa çalışırdı. Sonradan bu nəzəriyyə Lamark nəzəriyyəsi adlandırıldı.

Öz dövründə diqqəti çəkməsə də sonradan müasir dövrədək qızğın mübahisə predmetinə çevrildi. Lamark indiyə qədər müasirliyini itirməyən "Zoologiyanın fəlsəfəsi" (1809) kitabının müəllifidir.

## Həyatı
Jan-Batist Lamark varlı olmayan zadəgan ailəsində anadan olub. Ordu sıralarında döyüşlərdə iştirak edib, zabit rütbəsinə qədər yüksəlib. Parisdə tibb elmini öyrənib və təhsil dövründə təbiət elmlərinə, xüsusilə də botanikaya böyük maraq göstərib. 1778-ci ildə o üç cildlik "Fransız təbiəti" adlı kitab nəşr etdirir. Kitabın üçüncü nəşrində Lamark bitkilərin analitik təsnifat sistemini verir. Bu kitab ona böyük şöhrət gətirir və o Fransanın ən nüfuzlu botaniklərindən biri hesab edilməyə başlayır. Beş ildən sonra Lamark Paris Elmlər Akademiyasının üzvü seçilir.

### Biologiya sahəsində elmi fəaliyyəti

Lamarkın təşəbbüsü ilə 1793-cü ildə özünün işlədiyi Kral Botanik Bağı Təbii Tarix Muzeyinə çevrilir. Onun özü isə cücü və soxulcanlar zoologiyası kafedrasının professoru olur və ora 24 il rəhbərlik edir.

50 yaşlı insanın ixtisasını dəyişmək asan olmasa da o öz üzərində gərgin işləməklə botanika kimi zoologiyanın da tanınmış mütəxəssisi olur.

Lamark onurğasız canlıları öyrənməyə başlayır. Məhz o zoologiya elminə 1796-cı ildə "onurğasızlar" anlayışı gətirir. 1815-ci ildən 1822-ci ilədək onun yeddi cildlik "Onurğasızların təbii tarixi" adlı fundamental əsəri nəşr edilir. O orada onurğasızların elmə məlum olan 10 sinfini təsnif edir. Müasir elmdə artıq 30 növ təsnifləndirir.

Lamark 1802-ci ildə elmə "biologiya" terminini gətirir. O bunu alman alimi H. R. Trevinarusla eyni vaxtda, ancaq ondan asılı olmadan təklif edib.

Lamark 1809-cu ildə "Zoologiyanın fəlsəfəsi" kitabını dərc etdirir. Alim orada canlı aləmin təkamülünə dair öz nəzəriyyəsini irəli sürür. Lamarkın davamçıları Çarlz Darvinin təbii seçmə nəzəriyyəsinə "daha uyğun gələnin yaşaması" fikrini əlavə edirlər.

### Həyatının son illəri
1820-ci ilə Lamark tam kor olur. Axırıncı illərə qədər onun yanında qızı Korneliya olur və atasının diqtə etdiyi fikirləri yazır. Lamark son illərini kasıbçılıq içərisində yaşayır.

### Lamarkın digər elmələrə töhvəsi
Botanika və zoologiyadan başqa Lamark hidrologiya, geologiya və meteorologiyaya dair əsərlər yaradır.

## Əsərləri
* Système des animaux sans vertèbres, P., 1801;
* Système analytique des connaissances positives de l'homme. P., 1820;
* Histoire naturelle des animaux sans vertèbres, 2 éd., t. 1–11, P., 1835–1845; в рус. пер. — Философия зоологии, т. 1–2, М. — Л., 1935–1937;

## Ədəbiyyat
* Комаров В. Л. Ламарк, М. — Л., 1925;
* Пузанов И. И. Жан Батист Ламарк, М., 1959;
* Landrieu М. Lamarck, le fondateur du transformisme, P., 1909;
* Perrier E. Lamarck, P., 1925;
* Grassé P.-P. Lamarck et son temps: L'évolution, P., 1957;
* Mantoy B. Lamarck, créateur de la biologie, P., 1968.

## Mənbə
* Əli Hüseynov, Məcnun Babayev. "Məşhur biologiya alimləri", Bakı, "Maarif", 2002. səh.20

## İstinadlar
Kəpənəkçiçək

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Yunan mifologiyasına görə bu bitki, Heraklın aldadıb axirətdən gün işığına çıxartmış olduğu üçbaşlı köpək Kerber gün şüalarına tab gətirməyib quduzluqla qusaraq ifraz etdiyi seliyin torpağa düşməsindən göyərmişdir. Bu hadisə Akoni (- ox, oxlu) şəhəri yaxınlığında baş verdiyindən bitki də belə adlandırılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Akonit 50-199 sm hündürlükdə, çoxillik bitkidir. Çiçəkləri sarı, moruğu, ya da tünd mavi rəngdə olur. Ehtiva etdiyi alkoloidlər səbəbi ilə zəhərlidir.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Stefan Örn

**Stefan Örn** — İsveçli bəstəkar. Anders Bagge ilə birlikdə Drip Drop mahnısının musiqisinin müəllifi. Drip Drop mahnısını 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil edən Səfurə Əlizadə tərəfindən ifa edilmişdir.

## İstinadlar
Fransis Veber

**Fransis Veber** (fr. *Francis Veber*) — Fransa kinorejissoru və ssenaristi.

## Həyatı

Fransis Veber 28 iyul 1937-ci ildə Nöyi-sür-Sendə anadan olmuşdur.

O, bir çox gözəl komediyalar çəkmişdir. "Dublyor" filmində hətta epizodik rolda çəkilmişdir. İlk ekran işlərini Fransada çəkmişdir. XX əsrin 90-cı illərinin ortalarında həmişəlik Amerikada yaşamağa getmişdir.

Onun ilk filmi olan "Oyuncaq" Pyer Rişarın iştirakı ilə lentə alındı və böyük uğur qazandı. Rejissor sonralar bir neçə dəfə həmin aktyorla işləmişdir.

## Filmoqrafiya

### Rejissor fəaliyyəti

#Oyuncaq (film, 1976) / Le Jouet
#Uğursuzlar (film, 1981) / La Chèvre
#Yaquar (film, 1996) / Le Jaguar
#Zəhlətökən (film, 2008) / L'emmerdeur

### Ssenarist fəaliyyəti

#Oyuncaq (film, 1976) / Le Jouet
#Uğursuzlar (film, 1981) / La Chèvre
#Yaquar (film, 1996) / Le Jaguar
#Zəhlətökən (film, 2008) / L'emmerdeur

## İstinadlar
Norkis Batista

**Norkis Batista ** (ing. *Norkys Batista *) — məşhur Venesuela aktrisası və modeli .

Atası Luis Batista, anası Miqdalis Villaroel Batista.

## Həyatı
Norkis Batista 30 avqust 1977-ci ildə Venesuelanın paytaxtı Karakas şəhərində anadan olmuşdur .

## Karyerası

### Serialları
*2001: *Juana la virgen*
*2002: *Mi gorda bella*
*2004: *Estrambotica Anastasia* / *Dəlisov Anastasiya*
*2005: *Amor a Palos*
*2008: *La trepadora*
*2009: *Esto es lo que hay*
*2010: *Que el cielo me explique*
*2011: *Flor Salvaje*

### Filmləri
*2006: *Miranda*
*2007: *13 segundos*
*2008: *El Sr. Presidente*

## Xarici keçidlər
*Mademan.com 
*Norkys Official MySpace
*Cefapa.com : Norkys Batista 
*Fanpix.net : Norkys Batista

## Mənbə
Qabriela Spanik

**Qabriela Elena Spanik Utrera** (; ) — Venesuela aktrisası, müğənni. Latın Amerikası kinonovellalarındakı rolları ilə tanınır.

## Həyatı
Qabriela Spanik 10 dekabr 1973-cü ildə Venesuelada anadan olub. Atası öz valideynləri ilə birlikdə 1947-ci ildə Venesuelaya köçmüş xorvat, anası Norma Utrera Londonda doğulmuş ingilisdir.

## Diskoqrafiya
### Studiya albomları
* "Gabriela Spanic — Total" (2005)
* "En Carne Viva" (2012)

### DVD
* "Qabriela Spanik ilə fitnes: I hissə" (2005)
* "Qabriela Spanik ilə fitnes: II hissə" (2006)

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici istinadlar
* 
* Rəsmi saytı
Fətəli mirzə Qovanlı-Qacar

**Fətəli mirzə Rzaqulu mirzə oğlu Qovanlı-Qacar** (15.3.1854-?) — çar ordusunun podpolkovniki.

## Həyatı
Fətəli mirzə Rzaqulu mirzə oğlu 15 mart 1854-cü ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Ailə təlim-tərbiyəsi, təhsili almışdı. Rus ordusunda xidmət etmişdi. Xidmətə 22 may 1877-ci ildə Qafqaz leyb-qvardiyasının 4-cü eskadronunda kornet kimi başlamışdı.

Fətəli mirzə Qacar 1877–1878-ci illərdə rus-Osmanlı müharibəsində iştirak etmişdi. Döyüş zolağı boyu bir neçə istiqamətdə vuruşmuşdu.
Fətəli mirzə Qacar 9 iyul 1878-ci ildə 4-cü dərəcəli "Müqəddəs Anna" ordeni ilə təltif edilmişdi. Açıq bürüncü medalla mükafatlandırılmışdı.
Fətəli mirzə Qacar 30 avqust 1879-cu ildə poruçik rütbəsi almışdı. 6 aprel 1881-ci ildə in əksi olan venzellə ödülləndirilmişdi.
Fətəli mirzə Qacar 8 oktyabr 1881-ci ildə ştabs-rotmistr rütbəsi almışdı. 1882-ci ildən 1892-ci ilədək öz doğma alayında və ezamiyyətlərdə şərəflə zabit vəzifəsini icra etmişdi. Bütün tapşırıqların öhdəsindən layiqincə gəlmişdi.
Fətəli mirzə Qacar 3 may 1892-ci ildə 3-cü dərəcəli "Şire-Xurşid" ordeni lent ilə təltif edilmişdi.
Fətəli mirzə Qacar 18 aprel 1893-cü ildə podpolkovnik rütbəsi almışdı. 15 sentyabr 1893-cü ildə isə Buxara əmirinin "Doğan Qızıl Ulduz" ordeni ilə təltif edilmişdi.
Fətəli mirzə Qacar 1893-cü ildən 1896-cı ilədək alayda müxtəlif hərbi və hüquqi vəzifələr yerinə yetirmiş, üstün xidmətlərə nail olmuşdu. O, 1896-cı ildə III Aleksandrın çarlığının şərəfinə təsis edilmiş gümüş medalla ödülləndirilmişdi.
1901-ci ildən 1903-cü ilədək Gəncə dairə məhkəməsində barışdırıcı hakim vəzifəsində çalışmışdı. 5 yanvar 1905-ci ildə Şuşa həbsxana komitəsinin direktoru və 1 iyul 1906-cı ildən 1 iyul 1909-cu ilək Yelazevetpol dairə məhkəməsinin fəxri barışdırıcı hakimi seçilmişdi.
Fətəli mirzə Qacar 26 avqust 1912-ci ildə açıq bürüncü medalla mükafatlandırılmışdı. 6 dekabr 1912-ci ildə isə 3-cü dərəcəli "Müqəddəs Anna" ordeni ilə təltif edilmişdi.
Fətəli mirzə Qacar 21 fevral 1913-cü ildə Romanovlar sülaləsinin çarlığının 300 illiyi şərəfinə həkk edilmiş açıq bürüncü medalla mükafatlandırılmışdı.
Fətəli mirzə Qacar iyirmi beş il orduda qüsursuz xidmət etdiyinə görə 4-cü dərəcəli "Müqəddəs Vladimir" ordeni lent ilə təltif edilmişdi.
Fətəli mirzə Qacar Petroqrad səhiyyə müəsissələrinə müfəttiş təyin edilmişdi.
Fətəli mirzə Qacar 6 dekabr 1916-cı ildə 2-ci dərəcəli "Müqəddəs Anna" ordeni ilə təltif edilmişdi. 6 noyabr 1917-ci ildən Qafqaz hərbi dairəsinin ehtiyat hissəsinə qeyd olunmuşdu.

## Ailəsi
Fətəli mirzə Ənbər xanım Əmənulla xan qızı Naxçivanskaya ilə ailə qurmuşdu. İbrahim mirzə adlı oğlu, Şəmsülmülk xanım, Simuzər xanım, Ramiyyə xanım, Ütarid xanım adlı qızları vardı.

## Mənbə
* 
* ''' Ənvər Çingizoğlu, Çar ordusunun Qarabağlı zabitləri, Bakı, "Şuşa", 2010, 224 səh.

## Həmçinin bax
* Qacarlar
Lorena Roxas

**Lorena Roxas** (; ) — məşhur Meksika aktrisası, modeli və müğənnisi.

## Albomları
* "Como Yo No Hay Ninguna" (Azteca Music) (2001)
* "Deseo" (Big Moon Records) (2006)

## Xarici keçidlər
* Lorena Rojas Official Twitter
* Lorena Rojas Web del Fans Club Oficial 
* Foro Fans Oficial de Lorena Rojas 
* Lorena Rojas on Telemundo 

## İstinadlar
Anders Bagge

**Anders Bagge** () — isveçli prodüser, söz yazarı, bəstəkar və aranjimançıdır. Həmçinin Stefan Örn ilə birlikdə "Drip Drop" mahnısını arnjiman etmişdir. "Drip Drop" mahnısı 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil edən Səfurə Əlizadə tərəfindən ifa edilmişdir və 5-ci yerə layiq görülmüşdür.

## Həmçinin bax
* Bigger than the Universe

## İstinadlar
Araxna (mifologiya)

**Araxna** ( - hörümçək deməkdir) - yunan mifologiyasında boyaqçı Lidiya şəhərindən olan İdmonun qızı, sənətkarı toxucu.

Rəvayətə görə Afinadan toxuma və tikmə öyrənmiş Araxna özünü öyərək bunun heç də belə olmadığını söyləyir və ilahə Afinanı yarışa çağırır. İlahə Afina ona bu ağılsız hərəkətdən çəkinməyi təklif edir. lakin Araxna inadından dönmür. Yarış baş tutur: Afina tikməsində Poseydon üzərindəki qələbəsini, Araxna isə tikməsində Zevsin əməllərinə aid bir səhnəni həkk etdirir. Afina Araxnanın işini qiymətləndirsə də tikmədə təsvir olunmuş səhnənin tanrılara qarşı hörmətsizlik kimi qiymətləndirərək, fıstıq çubuğu ilə onun təpəsinə vurur. Bədbəxt Araxna bu alçatmağa dözməyərək özünü asır. Afina onu ilgəkdən azad edərək deyir:

- Yaşa, amma sən ömürüboyu asılaraq toxuyacaqsan, və bu cəzanı bütün nəslin çəkəcək.

Afina sehrli ot şirəsini Araxnaya sürtür, dərhal onun bədəni büzülərək hörümçəyə çevrilmiş olur. O gündən Araxna öz torundan asılaraq gecə-gündüz toxuyur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1
* Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А.О., 1995 ISBN 960-540-118-5
* Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, 2008 ISBN 978-88-476-2283-8

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Sfinks (yunan)

**Sfinks** ( "canalan, canboğan") yunan mifologiyasında Tifondan törənmiş qadın başlı, quş qanadlı, bəbir ya şir bədənli əcaib bir heyvan, Ximeranın bacısı.

## Sfinks və [[Edip]]
Lay çar taxtına oturduqdan sonra İokastaya evlənir. İllər keçsə də onların uşağı olmur. Çar Delfi peyğəmbərinə müraciət edir. peyğəmbər ona evladsız qalmağı məsləhət görür. Oğlu olarsa öldürüb onun taxtına sahib olacağını deyir. Bundan qorxan Lay Iokasta ilə yatmaqdan ehtiyat edir, lakin bir dəfə İokasta layı içirdərək yatağına salır ki, nəticədə onların oğlu dünyaya gəlmiş olur. Lay uşağın hər iki ayağını deşərək qandalın qızıl həlqəsinə keçirdir və Kiferon dağının ətəyinə atmağı inandığı bir çobana tapşırır. Çobanın uşağa yazığı gələrək, kimliyini bildirmədən Korinfa çarı Polibin mehtərinə verir. Çar Polip və arvadı Meropa evladsız olduqlarından uşağı övladlığa götürərək ona şişman ayaq mənasını daşıyan Edip adını verirlər. Polibin sarayında Edip qayğısız günlərini yaşayırmış. Bir gün bir sərxoşla mübahisə edərkən bic uşaq olaraq dünyaya gəlməsini eşidir. Bir peyğəmbərdən onu əhvəlatdan agah etməyi xahiş edir. Peyğənbər ona atasını öldürəcəyini və anasına evlənəcəyini bildirir. Sərgərdan olaraq nəhayət üç yol ayrıcılığında o, Lay və onun əyanlarına rast gəlir, bilməyərəkdən atasını və onun əyanlarını öldürür. Biri qaçaraq canını qurtarır və Fivə çarın ölüm xəbərini çatdırır. Fivin həndəvərində Sfinks — qadın başlı, quş qanadlı, bəbir ya şir bədənli əcaib bir heyvan peyda olur. Sfinks yolu kəsib hər keçənə üç sual verərmiş. Cavab almadıqda onları parçalayıb yeyərmiş. Laydan sonra onun yerini tutan çar Kreont vəd edir ki, kim Sfinksin suallarını cavablandırsa səltənəti və çariçanı ona verəcəkdir. Edip Sfinksin suallarının cavabını tapır. Nəticədə Sfinks özünü qayadan ataraq məhv edir. Beləliklə Edip tax-taca sahib olaraq öz anasına evlənmiş olur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1
* Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А.О., 1995 ISBN 960-540-118-5
* Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, 2008 ISBN 978-88-476-2283-8
* Менелаос Стефанидис, Яннис Стефанидис, ГРЕЧЕСКАЯ МИФОЛОГИЯ, БОГИ ОЛИМПА, Издательство "СИГМА", 2009, Lekanidi St.30, GR-173 43 Athens, Greece ISBN 978-960-425-078-3

## Həmçinin bax
Babək Qalası Qurultayı

**Babək qalası qurultayı** və ya **Bəzz qalası qurultayı** — Azərbaycanın milli qəhrəmanı Babək Xürrəminin ad günü münasibətilə hər il iyunun sonunda, Bəzz qalasına ənənəvi yürüş zamanı keçirilən tədbir.

Qurultay ərəfəsində İranın bütün Azərbaycan şəhərlərində təhlükəsizlik qüvvələrinin sayı artırılır. Yollarda polis və ordunun nəzarəti gücləndirilir. Kəleybər mahalı və Babək qalasına gedən yolların çoxu bağlanır və bir çox nöqtələrdə axtarış postu yerləşdirilir.

Eyni zamanda, müxtəlif şəhərlərdə Bəzz qalasına yürüşün təşkilatçılığında şübhəli bilinən bir çox insan həbs edilir.

Babək Xürrəminin ad günü kimi qəbul edilən tarix, adətən, Kəleybər şəhərinin yaxınlığındakı Bəzz, yaxud Babək qalasında qeyd edilir. Lakin son illər ərzində İran hökumətinin məntəqədə hərbi manevrlər keçirməsinə görə qalanın ətrafında toplaşmağa imkan tapa bilməyən əhali, bu mərasimi şəhər mərkəzlərində qeyd edir. Babək qalasının illik qurultayının qadağan olunmasından sonra, "Traktor Sazi" klubunun tərəfdarları hər həftə Təbrizin Səhənd stadionunda toplaşıb, milli şüarlar səsləndirirlər.

## Mənbə
*«Amnesty International» Tehranı İran Azərbaycanıyla bağlı təmkinli olmağa çağırır
*Babək qalasına gedən yolların çoxunun bağlandığı xəbər verilir
*İran azərbaycanlıları Bəz qalasına yürüşə hazırlaşır
*Babək qalasında illik festival keçiriləcək
*Babək qalasına yürüşə çağıran vərəqələr yayılıb
*Babək qurultayının son günü yeni həbslərlə nəticələnib
*Babək qalasında 3 milli fəal həbs olunub

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bəzz qalası
Səddam Hüseyn

**Səddam Hüseyn** (Əbu-uday)(), *Səddam Hüseyn Əbdülməcid ət-Tikriti*; () — İraq dövlət və siyasi xadimi, İraqın 5-ci prezidenti (1979–2003), 11-ci və 15-ci baş naziri (1979–1991 və 1994–2003), 1979-cu ildən Bəəs partiyasının İraq bölməsinin rəhbəri və İnqilabi komandanlıq şurasının sədri (1968–1979-cu illərdə sədr müavini), marşal (1979).

1980-ci ildə onun rəhbərliyi altında İraqın İrana qarşı başlatdığı müharibə və 1991-ci ildə Küveyti işğal etməsindən sonra İraqın neft ixracına tətbiq edilən BMT embarqosu və ABŞ tərəfindən Küveytin azad edilməsi üçün həyata keçirilən "Səhrada tufan" əməliyyatı İraqın 1970-ci illərdə nail olduğu iqtisadi dirçəlişin nəticələrini heçə endirdi.

2003-cü ildə ABŞ və Böyük Britaniyanın rəhbərliyi altındakı çoxmillətli koalisiya qoşunlarının İraqı işğal etməsi nəticəsində hakimiyyətdən devrilmiş, həmin il dekabrın 13 — də Tikritdə həbs olunmuş və İraq məhkəməsinin 2006-cı il 5 noyabr tarixli qərarı ilə ölümə məhkum edilmişdir.2006-cı il dekabrın 30-da İraq Ali Məhkəməsinin qərarına əsasən insanlıq suçundan asılaraq edam edilmişdir.

## Həyatı

### Uşaqlıq illəri
28 aprel 1937-ci ildə İraqın Tikrit şəhərindən 13 kilometr uzaqlıqda yerləşən Əl-Audca kəndində kasıb bir ailədə anadan oldu. Atası Səddam Hüseyn dünyaya gəlməmişdən əvvəl öldü. Anası ona ərəbcə "müqavimətçi" mənasını verən Səddam adını verdi.

### Gənclik illəri

Maddi sıxıntılar səbəbi ilə anası Səddam doğulandan sonra onu Dəclə çayının sahilində yerləşən Tikrit şəhərində yaşayan dayısı Hayrallahın yanına göndərdi. Səddam həyatının dörd ilini dayısı Hayrallahın yanında keçirdi. Dayısı 1941-ci ildə İraqdakı Britaniya əsarətinə qarşı keçirilən üsyana qoşuldu. Dayısı Britaniya tərəfindən qarşısı alınan bu üsyana qatıldığına görə vəzifəsindən çıxarılıb həbs edildi. Sonradan anasının yanına qayıdan Səddam qısa müddət sonra dayısının yanına geri qayıtdı.

1956-cı ildə dayısının təşviqi ilə hərbi akademiyaya qəbul olmaq üçün imtahan verdi. Amma qəbul imtahanında uğursuz oldu. 1957-ci ildə Bəəs partiyasına qoşuldu. 1959-cu ildə Bəəs üzvlərinin İraq prezidenti Əbdülkərim Qasıma qarşı hazırladığı uğursuz sui-qəsdə qatıldı. Burada yaralandı və Suriyaya oradan da Misirə qaçdı. Sürgündə olduğu vaxtda Qahirə universitetinin hüquq fakültəsində təhsil almağa başladı (1962–63).

1963-cü ildə dayısın qızı Səcidə Talfah ilə evləndi. Bu evliliyindən Rəna, Raqad, Hala adlı üç qızı və Uday, Kusay adlı iki oğlu dünyaya gəldi. Daha sonra iki dəfə evlənən Səddam Hüseyinin Əli adlı bir oğlu da vardır.

Ölkəsinə qayıtdığı ildə Əbdül Salam Arifin Bəəsçilərə qarşı hazrıladığı çevrilişdə həbs edildi və beləcə bir neçə ilini həbsdə keçirtdi. 1967-ci ildə həbsdən qaçaraq qısa müddət Bəəsin liderlərindən biri oldu.

## İstinadlar
Azadlıq meydanı (Bakı)

**Azadlıq meydanı** — Bakının ən böyük meydanı, SSRİ dövründə Lenin meydanı adlanırdı.

## Tarixi
1952-ci ildə Bakının mərkəzində Hökumət Evinin tikintisindən sonra, meydanın salınmasına başlanıb. 1960-1970-ci illərdə salınmış meydanın qarşısında Leninin heykəli ucalırdı.

## Meydan hərəkatı
İlk dəfə 1988-ci ilin meydan hadisələri zamanı Lenin meydanı Azadlıq meydanı adlandırılmağa başladı. 20 yanvar hadisələrindən sonra isə meydanın yeni adı xalq tərəfindən birmənalı qəbul edildi. Daha sonra isə rəsmiləşdirildi. Meydanın qarşısında Hökumət evinin fasadında Leninin nəhəng heykəli aşırıldı. Bu gün onun yerində Azərbaycan bayrağı dalğalanır.

1988-ci il, noyabrın 17-də Bakının əsas meydanında Mərkəzi komitənin xalqımıza qarşı apardığı antiazərbaycan siyasətinə etiraz əlaməti olaraq Azərbaycan ictimaiyyətinin mitinqi başlandı. Xalq hərəkatı Bakının ən böyük meydanına yüz minlərlə, hətta statistik məlumatlara görə milyonlarla insanın toplaşması ilə başladı.

## Həmçinin bax
* Milli Dirçəliş Günü

## İstinadlar
Ximera (mifologiya)

**Ximera** (; "keçi") yunan mifologiyasında Tifon və Yexidna tərəfindən dünyaya gətirilmiş mifik əcaib iki: keçi və şir başlı və gövdəli heyvan. Məntiqsiz, əsassız, qeyri-mümkün yuxu mənasını daşıyır. Likiyalı Amisodor tərəfindən bəstələnmişdir. İlk olaraq Ximera İliadada altıncı nəğmədə ilahi bir məxluq kimi xatırlanmışdır. Poemada Homer onu ön hissəsi şir, bədəni keçi və quyruğu ağzından od püskürən ilan kimi təsvir etmişdir.. Hesiod onu Teoqoniyasında eynilə V əsrə məxsus Arissodakı məşhur bürunc heykəl kimi, üç başlı təsvir etmişdir..
Ximera tanrıların qabaqcadan müəyyənləşdirdiyi kimi gözəl Bellerofont tərəfindən oxla öldürülmüş və Aley düzünə atılmışdır..

## İstinadlar

## Mənbə
* Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1
* Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А.О., 1995 ISBN 960-540-118-5
* Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, 2008 ISBN 978-88-476-2283-8
* Менелаос Стефанидис, Яннис Стефанидис, ГРЕЧЕСКАЯ МИФОЛОГИЯ, БОГИ ОЛИМПА, Издательство "СИГМА", 2009, Lekanidi St.30, GR-173 43 Athens, Greece ISBN 978-960-425-078-3