open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
İrza bəy Hacıbəylinski

**İrza bəy Hacıbəylinski** () — Azərbaycanın hərbi xadimi, polkovnik. İrəvan şəhər zadəganlarının nəslinə mənsubdur.

## Hərbi karyerasının başlanğıcı

Xidmətə Yelisavetqrad süvari yunker məktəbində sıravi rütbəli yunker kimi başlamışdır. Məktəbi bitirdikdən sonra 27 aprel 1898-ci ildə kornet rütbəsinə keçirilməklə İmperator Əlahəzrətləri Böyük Knyaz Mixail Mixayloviçin 21-ci draqun polkuna təyin edilmişdir. 19 mart 1902-ci il tarixində poruçik rütbəsi almışdır. 1 sentyabr 1905-ci il tarixindən ştabs-rotmistr. 25 aprel 1912-ci il tarixində rotmistr rütbəsi verilmişdir.

## Birinci Dünya müharibəsi

Birinci Dünya müharibəsiinin iştirakçısıdır. 23 oktyabr 1914-cü il tarixində yaralanmışdır. Döyüşdə fərqləndiyinə görə 3-cü dərəcəli Müqəddəs Anna ordeninə əlavə olaraq üzərində Cəsurluğa görə sözləri yazılmış, qılınclı 4-cü dərəcəli Müqəddəs Anna ordeni ilə təltif olunmuşdur. İki dəfə, 1915-ci ilin 12 mart və 31 avqust tarixlərində kontuziya almışdır. Döyüşdə fərqləndiyinə görə 1915-ci ildə 7-ci Belarus qusar polkunun rotmistri Hacıbəylinski qılınclı II dərəcəli Müqəddəs Anna ordeni və qılınclı II dərəcəli Müqəddəs Stanislav ordeni ilə təltif olunmuşdur.. 20 iyul 1916-cı il tarixində podpolkovnik rütbəsi almışdır. 31 avqust 1916-cı il tarixində İrza bəy Hacıbəylinski Qafqaz ordusunun etap-nəqliyyat hissəsinin müdiri yanında tapşırıqlar üzrə qərargah zabiti təyin edilmişdir.

## AXC silahlı qüvvələrində xidmət
1918-ci ildən podpolkovnik İrza bəy Hacıbəylinski Zaqafqaziya Komissarlığının qərarı ilə yeni yaradılmış Müsəlman korpusunda (26 iyul tarixindən Əlahiddə Azərbaycan korpusu) xidmət etmişdir. Polkovnik rütbəsi verilmişdir. 1918-ci ilin iyul ayının əvvəllərində korpus ləğv edilmiş və onun hissələri daxil olmuş 5-ci Qafqaz və 15-ci Çanaqqala türk diviziyaları ilə birlikdə Nuru Paşanın yeni yaradılmış Qafqaz İslam Ordusunun tərkibinə keçmişdir. Polkovnik Hacıbəylinski 1918-ci ilin payız aylarına qədər Qarayazı süvari polkuna komandirlik etmişdir.

Noyabr ayından I süvari Tatar polkunun komandiri olmuşdur. 1919-cu ilin sentyabr ayında Bakı möhkəmləndirilmiş müdafiə rayonu qərargahının rəisi təyin edilmişdir. Hərbi nazir Səməd bəy Mehmandarovun 128 saylı, 2 mart 1920-ci il tarixli əmri ilə Bakı möhkəmləndirilmiş müdafiə rayonu qərargahının rəisi 1 mart 1920-ci il tarixindən Ordu qərargahı general-kvartirmeysteri idarəsinin Əməliyyat-kəşfiyyat şöbəsinin rəisi təyin edilmişdir.  3 aprel 1920-ci il tarixində polkovnik Hacıbəylinski hərbi şöbə rəisi qismində Könüllü ordunun tərksilah edilmiş hissələrinin əmlak qəbulu üzrə idarələrarası komissiyasının tərkibinə daxil edilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* *Мехман Сулейманов.* Кавказская исламская армия и Азербайджан. — Баку, 1999
* *Мехман Сулейманов.* Армия Азербайджана (1918—1920). — Баку, 1998
* Азербайджанская Демократическая Республика (1918—1920). Армия. (Документы и материалы). — Баку, 1998
Abu Abdullah Ceyhani

**Abu Abdullah Ceyhani** (; ) — fars əsilli dövlət xadimi və coğrafiyaşünas. Təqribən 914–922-ci illər ərzində Samanilər dövlətinin baş vəziri olub. Onun yazdığı əsər günümüzə gəlib çatmasa da bir çox sonrakı müəlliflərə öz təsirini göstərmişdir.
Wanna One

**Wanna One** () — Cənubi Koreyanın CJ E&M Music agentliyi tərəfindən yaradılmış və 11 üzvdən ibarət olan K-pop qrupudur.

## Qrup üzvləri
*Yoon Ji-sung
*Ha Sung-woon
*Hwang Min-hyun
*Ong Seong-wu
*Kim Jae-hwan
*Kang Daniel
*Park Ji-hoon
*Park Woo-jin
*Bae Jin-young
*Lee Dae-hwi
*Lai Kuan-lin

## Diskoqrafiya
### Studiya albomları
*1×1=1 (To Be One) (2017)

## Xarici keçidlər

*
98 Nəsli

**98 Nəsli** (isp. *La Generación del 98*) — ispan ədəbiyyatında Filippin, Puerto Riko, Kuba və Quamın İspaniya Krallığının əlindən çıxması ilə nəticələnən 1898-ci ildə baş vermiş ABŞ ilə müharibədən sonra ölkədəki siyasi, sosial, bir çox dəyərlərin çöküşü fonunda ortaya çıxmış, bir çox yazıçı, şair və publisistin mənsub olduğu müəlliflər qrupu. 98 Nəsli ədiblərin, demək olar ki, hamısı 1864–1874-cü illərdə doğulmuşdur.

## İstinadlar
Ömər Aşiq

**Ömər Faruk Aşıq **()—;(d.4 iyul 1986) Türkiyəli profisional basketbolçudur. O Milli Basketboll Assosasiyasının Nyu Orlean Pelikansında oynuyur. 19 yaşında Avropa Beynəlxalq oyununda 7:0 hesabı ilə qalin gəlmişdi. O ilk dəfə Türkiyənin Fənərbaxça basketbol qrupunda 2005-06-cı illerde oynayıb. Alpellada birinci mövsümündən sonra yenidən Fənərbaxçaya qayıdır ancaq 2009-cu ilde Oradan çıxır. 2009-10-cu illərdə Türkiyənin əsas komandasında oynayır. 2010-cu ildə FİFA-nın dünya çempionatında oynayır. Bu oyunlar zamanı Türkiyə gümüş medal qazanır. 2010-cu ildə Aşıq Çikaqo Bullsa komandasına qatılır. Onun ləqəbi “Türkiyənin çəkici” adlanır. O Bull klubunun əsas oyunçlarındandır.

### Fənərbahçə (2005–2006)

Aşiq 2005-ci ildə Fənərbaxça klubuna üzv yazılır. 2005-06-cı illerde İşıq Spor Klubunda oynamışdan əvvəl iki oyun keçirmişdi. Bu oyunlardan sonra Fənərbaxça onunla oynamağa davam etdi.

### Alpella (2006-2007)
2006-07-ci illərdə Alpella klubuna qoşulub. Apellada oynayan zaman orta hesabla 10.76 ve 11.25 xal toplayıb. 2007-ci ildə o Apellanı tərk edir. 2007-ci ilde o yenidən Fənərbaxça klubuna yazılır.

Bu zaman Türkiyənin milli basketbolda iştirak edir.

### Fənərbaxçaya qayıdış
Fənərbaxçaya qayıdan Aşıqla klub müqavilə bağlamaq istəyirdi ancaq uzun müddətli müqaviləyə Aşıq razı olmadı. Burada keçirdiyi oyun zamanı o 6.1-7.8 xal topladı. 2008-09-cu illərdə o Fənərbaxçanın əsas ulduzu olur.

### Çikaqo Bulls
2011-ci ilin fevral ayında Aşık Çikaqo Bulls qrupuna qoşulur. Milli Basketbol Assosasiyasının 2008-ci ilde keçirdiyi oyunda iştirak edir. 2010-cu ilin 13 ıyulda Aşiq 2 illik müqavilə bağlayır. 
### 2010-11-ci illərdə
Bullun ilk oyunundan Aşiq məşhurlaşdı. Onun ilk oyunu Oklahoma Sıti Tundərə qarşı idi. O bu oyunda ən yaxşı oyunçu oldu. 
#### 2011–12-ci illərdə
Aşiq 2011-ci ildə oyun zamanı zədə alır. 2011-12-ci illərdə keçirilen oyunlarda iştirak etmir. O zədəni Bullsun 3-cü oyununda Joakim Noahla mübarizə zamanı aldı. 
### Hyuston Rokets (2012-2014-cü iller)
#### 2012-13-cü illər

Aşiq Oklahoma Siti Tunder oyunundan sonra Hyustan Roketsdən təklif alır və bu təkliflə razılaşır. Müqaviləyə əsasən o 3 il ərzinde o, 25.1 mln dollar qazanacaqdı. 2013-cü ilin 18 yanvarında o karyerasının ən pik nöqtəsinə çatır. O Orland Maqic komandasına qalib gəlir. 
## Beyxəlxalq karyerası
Aşık ilk defe 2006-cı ildə  kişilərin Avropa Çempionatında iştirak edib. Bu zaman o 2 və 2.6 xal toplayıb. 2006-cı ildə Türkiyənin kişi basketbol komandasına qoşulur. Bu zaman Montenegro ile oyun zamanı uduzur və gümüş medal qazanır. 2010-cu ildə Aşiq FİBA da oyun zamanı 8.9-6.9 xal toplayır. 
## Oyunçu
Aşiq məşhur daxili müdafiəçi və kənar hücumcu kimi tanınıb. Əlavə olaraq yarımmüdafiəçidir.

## [[NBA All-Star|NBA]]

Playoflar

## Avropa çempionatı

## Xarici keçid
* Milli Basketbol Assosasiyası

## Həmçinin bax
* NBA

## İstinad
Səngəçal karvansarası

**Səngəçal karvansarası** — orta əsrlər dövrünə aid olan karvansara. Karvansara Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu, Səngəçal qəsəbəsi ərazisində yerləşir. Bakıdan 45 km cənubda yerləşən karvansara Bakı-Salyan yolu üzərində qərarlaşır. XIX əsrdə karvan yollarının əhəmiyyətini itirməsi ilə karvansara fəaliyyətini dayandırmışdır.

Səngəçal karvansarasında qonaq və xidmətçilər üçün otaqlar, həmçinin yardımçı təsərrüfat tikililərinə sahibdir. Tikili dördbucaqlı formada inşa edilmişdir. İki mərtəbəlidir. Binanın pəncərələri, dekor elementləri, tikili quruluşu onu bir istehkama bənzədir. Bina mişar daşından inşa edilmişdir
Binanın fasadında olan kitabədə karvansaranın şirvanşah I Xəlilullahın göstərişi ilə 1439–40-cı illərdə inşa edilməsi qeyd olunur. 

Hal-hazırda baxımsız qalaraq, əsaslı bərpaya ehtiyacı var.

Səngəçal karvansarası Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli qərarı ilə ölkə əhəmiyyətli memarlıq abidəsi kimi reyestrə daxil edilib.

Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətindən 2022-ci ildə bildiriblər ki, ölkə əhəmiyyətli memarlıq abidəsi olan bu karvansaranın bərpa olunaraq, istifadə olunması məsələsi diqqətdə saxlanılır: *“Dövlət Xidmətinin rəhbərliyi də həmin abidədə olub, tarixi tikilinin mühafizəsi və gələcək nəsillərə tam şəkildə çatdırılması üçün müvafiq addımların atılacağını bildirib. Onu da qeyd edək ki, abidə bərpa olunması üçün investisiya planına salınıb. Vəsait ayrıldıqdan sonra bərpa işlərinə başlanılacaq"*.

## Şəkillər

Karvansaray by UZEYİR A MİKAYİL5.jpg
Karvansaray by UZEYİR A MİKAYİL7.jpg
Səngəçal karvansarası 202409 (27).jpg
Səngəçal karvansarası 202409 (38).jpg
Səngəçal karvansarası 202409 (35).jpg
Səngəçal karvansarası 202409 (53).jpg
Səngəçal karvansarası 202409 (6).jpg
Səngəçal karvansarası 202409 (5).jpg


## Həmçinin bax

* Qaraçı karvansarası

## İstinadlar
Xəzər FK (Bakı)

**Xəzər Futbol Klubu** — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərini təmsil etmiş futbol klubu. 2017-ci ilin avqustunda yaradılıb.

2017/2018-ci illər mövsümündə I Divizionda debüt edib. Debüt ilindəcə I Divizionun qalibi olsa da, Premyer Liqaya buraxılmayıb. Klub ev oyunlarını "Azal Arena"da keçirib. Bu klub, sonradan bəzi problemlərə görə, fəaliyyətini Region Liqasında davam etdirməyə məcbur olub.

## Heyəti

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Eltun Yaqublu

**Eltun Sofik oğlu Yaqublu** () — müdafiəçi mövqeyində çıxış etmiş Azərbaycan futbolçusu. Məşqçi.

## İstinadlar
Litvada basketbol

**Litvada basketbol** — Litvada ən geniş yayılmış və məşhur idman oyunlarından biridir.

Litvada ilk basketbol təşkilatları 1919-cu ildən yaranmağa başlamışdır.. 1930-cu illərdə Litvalı və Amerikalı basketbol məşqçiləri İkinci Dünya müharibəsinə qədərki 1937-ci və 1939-cu illərdə keçirilən Avropa çempionatında Litvanın kişi basketbol komandasının qalib olmasında mühüm rol oynadılar. Bu qələbələr litvalılar arasında basketbol oyunlarına marağın geniş yayılmasına böyük təsir göstərdi. Həmin dövrdən etibarən litvalılar Avropanın ən güclü basketbolçuları hesab olunurlar.

Litva SSRİ-yə birləşdirildikdən sonra Litva oyunçuları basketbol üzrə kişilərdən ibarət SSRİ yığma komandasının əsasını təşkil edirdilər. 1990-cı ildə Litva müstəqillik qazandıqdan sonra ölkədə basketbol üzrə milli komanda yaradıldı və elə birinci, 1992-ci ildə keçirilən yay olimpiya oyunlarında basketbol oyunlarının bürünc mükafatçısı oldular. Sonralar basketbol üzrə Litva milli komandası Olimpiya oyunlarında daha iki bürünc medal, 2010-cu ildə keçirilən basketbol üzrə dünya çempionatında bürünc medal və Avropa basketbol çempionatında beş medal qazandılar. 

## İstinadlar
Big Bang (qrup)

**Big Bang** — YG Entertainment tərəfindən qurulmuş Cənubi Koreya musiqi qrupu. 

Qrup 2006-ci ildə qurulub. Musiqi qrupu 5 üzvdən ibarətdir. Üzvləri T.O.P, Taeyang, G-Dragon, Daesung, Seungri.

Qrupun fandomu VIP adlandırılır.

## Qrup Üzvləri
**T.O.P (탑)**
* Doğum Adı: Choi Seung Hyun (최승현)
* Doğum Tarixi: 4 noyabr 1987

**Taeyang (태양)**
* Doğum Adı: Dong Young Bae (동영배)
* Doğum Tarixi: 18 may 1988

**G-Dragon (지드래곤)**
* Doğum Adı: Kwon Ji Yong (권지용)
* Doğum Tarixi: 18 avqust 1988

**Daesung (대성)**
* Doğum Adı: Kang Dae Sung (강대성)
* Doğum Tarixi: 26 aprel 1989

**Seungri (승리)**
* Doğum Adı: Lee Seung Hyun (이승현)
* Doğum Tarixi: 12 dekabr 1990

## Koreya diskoqrafiyası
**Albomlar**
*2006: BIGBANG Vol.1
*2008: Remember
*2016: MADE

**Kiçik albomlar**
*2007: Always
*2007: Hot Issue
*2008: Stand Up
*2011: Tonight
*2012: Alive
*2012: Still Alive

**Tək albomlar**
*2006: BIGBANG
*2006: BIGBANG Is V.I.P
*2006: BIGBANG 03
*2008: FILA Limited Edition With BIGBANG
*2015: M
*2015: A
*2015: D
*2015: E

## Yaponiya diskoqrafiyası
**Albomlar**
*2008: Number 1
*2009: BIGBANG
*2011: BIGBANG 2
*2012: Alive
*2016: Made Series

## İstinadlar
Filip Ozobiç

**Filip Ozobiç** () — Xorvat əsilli azərbaycanlı peşəkar futbolçu. Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən Neftçinin və Azərbaycan Milli futbol komandasının yarımmüdafiəçisi.

## Uğurları

### Klub
 Hayduk Split
* **Xorvatiya Kuboku**
** Qalib (1): 2012/13
 Qarabağ
* Azərbaycan Premyer Liqası
** Qalib (3): 2018/19, 2019/20, 2021/22

### Şəxsi
* Azərbaycan Premyer Liqasının bombardirləri
** Qalib (1): 2016/17

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
FİBA Afrika

**FİBA Afrika** FİBA üzvləri olan 54 Afrika basketbol federasiyasının birləşdiyi konfederasiyadır.

## Üzvlər

## Afrikanın TOP-10-luğu

### Kişilər

C Hazırki Afrika çempionu

### Qadınlar

C Hazırki Afrika çempionu

## İstinadlar
Ekiqo Ehiosun

**Ekiqo Ehiosun** - Nigerialı Futbolçu. Ekiqo Ehiosun Azərbaycan komandalarından Qəbələdə çıxış edir. Ehiosun 1990-cı ildə doğlub.
Şotlandiya Poeziya Kitabxanası

**Şotlandiya Poeziya Kitabxanası** () — 1984-cü ildə şairə Tessa Rensford tərəfindən Şotlandiyanın Edinburq şəhərində yaradılıb. Hal-hazırda kitabxanada Şotlandiya və beynəlxalq poeziyasına aid olan 30,000 əsər saxlanılır. Kitabxanada Şotlandiyanın üç yerli dilində (şotland kelt dili, şotland german dili və ingilis dili) materiallar mövcuddur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qaraboğaz düzənliyi

**Qaraboğaz düzənliyi** — Abşeron yarımadasının şimal-qərbində yerləşən dağ ətəyi düzənlik. Sumqayıt şəhərindən 6–7&nbsp;km şimalda yerləşir. Abrazion-akkumlyativ dördüncü dövrə aid suxurlar yayılmışdır. Düzənlikdə əsasən Sumqayıt şəhərinin sənaye müəssisələri yerləşir. Ekoloji baxımdan olduqca çirklənmişdir. Sumqayıtçayla Tuğ çayının arasında yerləşir.

## İqlimi
Yayı quraq, qışı mülayim isti keçən yarımsəhra və quru çöl iqliminə sahibdir. Yay ayları yüksək temperatur, zəif rütubətlilik xarakterikdir. İl ərzində 200–300&nbsp;mm yağıntı düşür. İlin quraq dövründə (aprel-sentyabr) cəmi 100&nbsp;mm, rütubətli dövründə isə 150–200&nbsp;mm yağıntı olur. İlin cəmi 70-90 günü yağıntı yağır. Qar örtüyü yerdə cəmi 10-20 gün arası qalır. Orta ilik temperatur 10-14&nbsp;°C-dir. Yanvar ayının orta temperaturu 0 +3&nbsp;°C, iyul ayının isə 25-27&nbsp;°C olur. Buxarlanma olduqca yüksəkdir.

## Lanşaftı
Bölgə düzənlikdən ibarətdir. Boz, boz-qonur, şoran torpaqları vardır. Küləyin fəaliyyəti və yüksək buxarlanma torpaq yaranma prosesini yavaşıdır. Torpaqların tərkibində gilli suxurların faizi yüksəkdir. Üstəlik içərisində qum, əhəngdaşı çınqıl elementləri belə vardır. Torpağın humus qatı olduqca zəifdir.

## Florası
Yarımsəhra-quru çöl iqliminə sahib olduğundan istiyə və şoranlığa davamlı kol və ot bitkiləri bitir. Burada əsasən yovşan, efemerli, kserofit ot bitkiləri yayılmışdır. Ərazidə bölgənin endemik bitkisi olan Bakı cuzğununa rast gəlinir. Yulğunlar lokalda olsa sıx keçilməzliklər əmələ gətirə bilir (əsasən Sumqayıtçay ətrafında).

## Florası
Düzənlikdə daha çox çöl heyvanlarını görmək olar. Burada canavar, tülkü, çaqqal, dovşan kimi məməlilər yaşayır. Quşlardan qağayı, göyərçin, sığırçın, sərçə, qarğa kimi quşlar yayılmışdır. Sumqayıtçayda isə bataqlıq tısbağası görülür.

## İstinadlar
Metyu Daddario

**Metyu Daddario** (tam adı: *Metyu Kuinzi Daddario*, ; ) — ABŞ aktyoru. Freeformun fantastik serialı olan *[[Kölgə ovçuları (teleserial, 2016)|Kölgə Ovuçuları]]*-dakı Alek Laytvud rolu ilə tanınır.

## Həyatı
Daddario Nyu York şəhərində doğulub. Onun anası Kristina hüquqşunas, atası Riçard isə ittihamçı və NYPD-nin keçmiş əməkdaşıdır. Aleksandra Daddario adlı böyük bacısı aktrisadır. Onun həmçinin Katerina Daddario adlı kiçik bacısıda var.

Onun babası Emilio Q. Daddario 1959-71-ci illər ərzində ABŞ Nümayəndələr Palatasında demokratik nümayəndə kimi fəaliyyət göstərib. Daddario italyan, irland, slovak və ingilis kökənlidir. 2010-cu ildə Indiana University Bloomingtonda biznes fakultəsindən məzun olmamışdan əvvəl o, Collegiate Məktəbində təhsil aldı.

## Kariyerası
Daddario ilk əsas rol debütünü Aron rolu ilə Dreyk Doremusun *Nəfəs Al* romantik dram filmində etdi. Həmin il o Ken Skottun komediya filmi olan Çatdırılan filmində köməkçi rol olan Çanninq roluna çəkildi. 2014-cü ildə Cim Kaviezel, Laura Dern və Aleksander Ludving ilə birlikdə idman dramı olan *Oyun Uzananda* filmində rol aldı. Filmdə hadisələr futbol məşqcisi olan Bob Ladoukerin 151-ci oyun çempiyonatında qələbəyə hazırlanması ətrafında cərəyan edir.

2015-ci ildə Qabriel rolu ilə komediya-dram filmi olan *Naomi və Elinin Öpüşməyənlər Siyahısı*-da çəkildi. Həmin ildə Daddariounun Freeformda yayımlanmağa başlayan və Kassandra Kleirin fantastik romanlar seriası olan *Ölüm Alətləri* əsasında çəkilən *[[Kölgə ovçuları (teleserial, 2016)|Kölgə Ovçuları]]* serialında Alek Laytvud rolunu oynayacağı bildirildi. Serial 12 yanvar 2016-cı ildə yayımlanmağa başladı və hazırda üçüncü mövsüm üçün çəkilişlər gedir. O həmçinin 2016-cı ildə Eli Rotun remeyk filmi olan və Travis Z. tərəfindən çəkilmiş *Daxmanın Hərarəti* qorxu filmində də çəkildi.

## Filmoqrafiya

## Mükafat və nominasiyalar

## Xarici Keçidlər
* 
* 

## İstinadlar
Frans Kafka heykəli

**Frans Kafka heykəli** () – 2003-cü ildə heykəltaraş Yaroslav Rona tərəfindən hazırlanmış heykəl.

## Haqqında
Çexiyanın paytaxtı Praqa şəhərinin qədim Yəhudi kvartalında Duşni (Müqəddəs Ruh) küçəsindəki kiçik bir meydanda quraşdırılmışdır. Kafka bu küçədə (№27) yaşamışdır.

Heykəl Frans Kafkanın *"[[Amerika (roman)|Amerika]]"* romanının bir səhnəsi əsasında hazırlanıb: siyasi namizəd seçki kampaniyası zamanı nəhəng adamın çiyinlərinə çıxır və küçələr boyunca dolaşır.

Bürüncdən hazırlanmış heykəl 3,75 metr yüksəkliyində, 800 kq ağırlığındadır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
İrina Bilık

**İrina Bilık** (d. 6 aprel 1970, Kiyev, SSRİ) — Ukrayna müğənnisi, Ukraynanın Xalq Artisti (2008).

## Albomları
* "Кувала зозуля" (1990)
* "Я розкажу" (1994)
* "Nova" (1995)
* "Так просто" (1996)
* "Фарби" (1998)
* "Ома" (2000)
* "Biłyk" (2002)
* "Країна" (2003)
* "Любовь. Яд" (2004)
* "На бис" (2008)
* "Рассвет" (2014)
* "Без Грима" (2017)

## İstinadlar
Ross 128 b

**Ross 128 b** – 15 noyabr 2017-ci ildə kəşf edilmiş Yerə bənzər planet.

## Haqqında
Günəş sistemidən 11 işıq ili məsafəsində yerləşir. Ross 128 ulduzunun ətrafında fırlanan planetin iqlimi mülayimdir. Aşağı kütləli planetin dövr müddəti təqribən 10 günə bərabərdir. Planet Proksima b-dən sonra bu mülayim iqlimi ilə bizə yaxın ikinci Yerə bənzər planetdir. Planetdə həyatın ola bilməsi mümkündür.

Bu, qeyri-aktiv qırmızı cırtdan planet ulduzun ətrafında fırlanan Yerə ən yaxın planetdir. Bu isə planetdə həyatın aşkar edilməsi ehtimallarını daha da artırır.

Ross 128 b planetini Çilidə ESO HARPS (High Accuracy Radial velocity Planet Searcher) qəbuledicisi ilə işləyən astronomlar kəşf edib.
Planetin səthində dərəcə təqribən −60 və 20 °C arasında olmalıdır.

Ross 128 b-nin yaşayış zonasının daxilində, xaricində və ya hüdudlarından kənarda olduğunu müəyyən edilməyib.

Ross 128 b Yerə doğru hərəkət edir və cəmi 79 min il sonra (kosmik miqyasda bu sadəcə bir andır) məhz bu planet Yerə ən yaxın kosmik qonşu olacaq.

## Həmçinin bax
* Proksima b

## İstinadlar
Ziyəddin Əliyev

**Ziyəddin İsmayıl oğlu Əliyev** () — 2017–2023-cü illərdə Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışıb. Əməkdar mühəndis (2017).

Əliyev Ziyəddin İsmayıl oğlu 27 iyun 1963-cü ildə Ermənistanın Krasnoselsk rayonunun Ardanış kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu bitirmişdir. İxtisasca inşaat mühəndisidir.

## Karyerası
"Azəravtoyol" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin işçisi olmuşdur.

Əmək fəaliyyətinə 1980-ci ildə "Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Texnikası" Layihə  Kontorunda başlamışdır.

1981–1983-cü illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur. 1984–1993-cü illərdə "Bakı Mühəndis Tikinti" Trestində mühəndis, böyük mühəndis, müdir, 1993–1998-ci illərdə "İnşa" Elm-İstehsalat Mərkəzinin direktoru, 1999–2001-ci illərdə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Mənzil Kommunal Departamentinin "Yoltəmirtikinti" Birliyində idarə rəisi, 2001–2002-ci illərdə "Bakı Yoltikintiservis" ATSC-nin Material təchizatı sahəsinin rəisi, 2002–2008-ci illərdə "Bakı Yol Tikinti-1" ATSC-nin direktoru, 2009–2010-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat Nazirliyinin "Azəryolservis" ASC-nin "77 saylı Yol İstismarı" MMC-də baş mühəndis, 2010–2013-cü illərdə "Mühəndis Yol Təmir-Tikinti" MMC-də baş mühəndis, 2013–2015-ci illərdə "Azəryolservis" ASC-nin "81 saylı Yol İstismarı" MMC-nin rəisi, 2015–2017-ci illərdə "Azəravtoyol" ASC-nin "Bakı 2 №-li Yol İstismarı" MMC-nin direktoru vəzifələrində çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 02 dekabr 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 fevral 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycanda yol-nəqliyyat infrastrukturunun inkişafında xidmətlərinə görə "Əməkdar mühəndis" fəxri adı verilmişdir. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. Ailəlidir, iki övladı var.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 iyun 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edilib.

## Mükafatları
Azərbaycanda yol-nəqliyyat infrastrukturunun inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə ona 20 fevral 2017-ci ildə "Əməkdar mühəndis" fəxri adı verilmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Avellino BK

**"Eyr Avellino"** (italyan dilində:Air Avellino), həmçinin "Feliçe Skandone" (italyan dilində:Felice Scandone) adı ilə də tanınır — İtaliyanın Avellino şəhərinin peşəkar basketbol klubu, 1948-ci ildə yaranmışdır. Klub İtaliyanın A seriyasında çıxış edir.

## İtaliya çempionatlarında çıxışlarının statistikası

ImageSize = width:600 height:60
PlotArea = left:10 right:10 bottom:30 top:10
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/01/1996 till:01/07/2011
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1996
Colors =
  id:b2  value:rgb(0.5,0.8,0.5)
  id:a2  value:rgb(0.9,0.9,0.3)  
  id:a1  value:rgb(0.9,0.5,0.2)
  id:a   value:rgb(0.9,0.1,0.1)

PlotData=
  bar:Position width:15 color:white align:center

  from:01/07/1996 till:01/07/1997  shift:(0,-4) text:
  from:01/07/1997 till:01/07/1998  shift:(0,-4) text:9
  from:01/07/1998 till:01/07/1999  shift:(0,-4) text:12
  from:01/07/1999 till:01/07/2000  shift:(0,-4) text:3
  from:01/07/2000 till:01/07/2001  shift:(0,-4) text:9
  from:01/07/2001 till:01/07/2002  shift:(0,-4) text:16
  from:01/07/2002 till:01/07/2003  shift:(0,-4) text:16
  from:01/07/2003 till:01/07/2004  shift:(0,-4) text:15
  from:01/07/2004 till:01/07/2005  shift:(0,-4) text:12
  from:01/07/2005 till:01/07/2006  shift:(0,-4) text:17
  from:01/07/2006 till:01/07/2007  shift:(0,-4) text:16
  from:01/07/2007 till:01/07/2008  shift:(0,-4) text:3
  from:01/07/2008 till:01/07/2009  shift:(0,-4) text:11
  from:01/07/2009 till:01/07/2010  shift:(0,-4) text:9
  from:01/07/2010 till:01/07/2011  shift:(0,-4) text:5

  from:01/07/1996 till:01/07/1997  color:b2    shift:(0,13)  text: B2 seriyası
  from:01/07/1997 till:01/07/2000  color:a2    shift:(0,13)  text: A2 seriyası
  from:01/07/2000 till:01/07/2006  color:a1    shift:(0,13)  text: A1 seriyası
  from:01/07/2006 till:01/07/2011  color:a     shift:(0,13)  text: A seriyası
  

## Klubun əvvəlki adları
Klub əvvəllər bu adları daşımışdır:
* Pasta Baronio(1996–1997)
* Çirio (1997–1998)
* Selekt (1998–1999)
* Nikoroli (1999)
* De Vitsia (1999–2000)
* Skandone Avellino (2000–2001)
* De Vitsia Skandone (2001–2002)
* Eyr (2002-ci ildən)

## Mükafatları
* İtaliya kuboku
: Qalib 1 (dəfə): 2008
: İkinci yer 1(dəfə): 2016

## Klubun loqosu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Профиль
Bakının müdafiəsi uğrunda (film, 1942)

***Bakının müdafiəsi uğrunda*** qısametrajlı sənədli filmi 1942-ci ildə Bakı kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə Bakının müdafiəsi uğrunda zəhmətkeşlərin gördükləri təxirəsalınmaz işlər, qazdıqları dərin xəndəklər və s. əks etdirilir.

## Məzmun
Film adından da göründüyü kimi, Bakı ətrafında müdafiə istehkamlarının qurulmasına, dərin xəndəklərin qazılmasına həsr olunmuşdur. Bu ağır işə minlərlə bakılı kişilər və qadınlar cəlb olunurdu. İnsanlar bu işi böyük həvəslə yerinə yetirirdilər. Fasilə zamanı əsgərlərdən ibarət ansambl burada çalışanlara konsert də verirdi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
1942-ci ilin Azərbaycan filmləri
1940-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Virtus Bolonya BK

**"Virtus"** (İtalyan dilində:Virtus) — Boloniya şəhəri təmsil edən İtaliya basketbol klubu.

## Tarixi
"Virtus" basketbol komandası hələ XIX əsrin sonlarında tələbələrdən ibarət komanda kimi yaranmış, 1927-ci ildə rəsmi klub statusu almış və dərhal Basketbol üzrə İtaliya çempionatında əsas klublardan biri olmuş, dəfələrlə İtaliya çempionatının və ölkə kubokunun qalibi olmuşdur. "Virtus" basketbol komandası Avropa çempionlar kubokunda ilk uğuru 1981-ci ildə qazanmışdır. Həmin il Amerikalı məşqçi Terri Driskollanın rəhbərliyi ilə Virtus komandası finala qədər irəliləmiş, yalnız finalda 1 xal fərqlə İsrailin Makkabi basketbol klubuna (Tel-Əviv) məğlub olmuşdur.

Bu turnirdə əsas müvəffəqiyyət "Virtus" basketbol komandasının baş məşqçi Ettore Messinanın vəzifəsinə keçməsi nəticəsində mümkün olmuşdur. Artıq 1998-ci ildə final turunda Yunanıstanın AEK basketbol klubunu (Afina) məğlub edərək Avropa çempionlar kubokunu qazanmışdır. Növbəti ildə də "Virtus" basketbol komandası Avropa çempionlar kubokunun "Jalgiris" basketbol komandası ilə final mərhələsinə çıxsalar da, bu dəfə uğur litvalıların tərəfində olmuşdur.

İki ildən sonra, 2001-ci ildə "Virtus" basketbol komandası finalda Vitoriyanın "Tauqres" komandasına qalib gələrək ikinci dəfə Avropa çempionlar kubokuna yiyələndi. 2002-ci ildə "Virtus" final mərhələsində "Panatinaiskos basketbol klubuna məğlub olmuşdur, bu komandanın son nailiyyəti oldu. Bu oyundan sonra komandanını əsas sponsoru olan Ferrero şokolad fabrikinə məxsusu Kinder zavodunun "Virtus" komandasını tərk etməsi nəticəsində ciddi maliyyə problemləri yarandı. 2003-cü ildə A seriyası üzrə 18 komanda arasında 14-cü yeri tutan "Virtus" komandası aşağı liqaya keçdi, yalnız 2005-ci ildə komanda bu liqadan çıxa bildi və iki il sonra finalda "Siene" komandasına uduzaraq gümüş medal qaznmağa müvəffəq oldu. 2009-cu ildə Çağırış kubokunun qalibi oldu. Hazırda A2 seriyası üzrə çıxış edir.

## Titullar

* Çempionlar kubokunun qalibi (2 dəfə): FİBA Avropa liqası 1997–1998|1998, Avropa Llqası 2000–2001|2001
* Çempionlar Kubokunun finalçısı (3 dəfə): FİBA Çempionlar kuboku 1980–1981|1981, FİBA Avropa liqası 1998–1999|1999, Avropa liqası 2001–2002|2002
* Basketbol üzrə İtaliya çempionu (15 dəfə): 1946, 1947, 1948, 1949, 1955, 1956, 1976, 1979, 1980, 1984, 1993, 1994, 1995, 1998, 2001
* İtaliya Kuboku (8 dəfə): 1974, 1984, 1989, 1990, 1997, 1999, 2001, 2002
* Kuboklar kubokunun qalibi (1 dəfə): 1990
* Çağırış kubokunun qalibi: Çağırış kuboku 2008–2009|2009
* İtaliya superkuboku (1 dəfə): 1995

## İstinadlar
Nəhəng tısbağa

**Nəhəng tısbağa** və ya **nəhəng seyşel tısbağası** () — quru tısbağalarına daxil olan növ. Aldabra adasına endemik canlıdır. Nadir növ sayılır. Bəzi fərdləri təbii şəraitdə 150 il yaşayır. Bu növə daxil olan Advayda tısbağası 2006-cı ildə ölmüşdür. Onun yaşının 150–250 il srası olması ehtimal edilir.

## Təsviri

### Xarici görünüş
Olduqca iri olan tısbağanın böyük ayaqları olsa da kiçik başa sahibdir. Çanağının uzunluğu nadir hallarda 120 sm çatır, Ancaq adəti üzrə 105 sm-dir. Quru tısbağalarına daxil olan iki iri növdən biridir.

Albadra adasında populyasiyadan asılı olaraq fərdlərin ölçü və panserin formaları fərqlənir. Bəzi mütəxəsislər bu populyasiyaları yarımnöv hesab edirlər.

### Yayılma və qidalanma bölgələri
Hazırda bu növ tısbağaların yeganə təbii yayılma arealı Seyşel adalarınna daxil olan Albadra adalarıdır. Seyşel, Reyunon, Mavriki, Nusi-Be adalarında isə köçürülmə populyasiyalar vardır. Təkcə Albadra adasında sayları 150 000 baş olaraq qiymətləndirilir.

Əsasən açıq otluqlar, kolluqlar və ağacların çox olduğu ərazilərdə qidalanırlar.

### Qidalanması
Qidasının əsasını cırtdan ada bitkiləri təşkil edir.

### Çoxalması
Çütləşmə fevraldan maya kimi davam edir, Ancaq yumurta iyundan sentyabra kimi qoyulur. İl ərzində dişi cəmi 4–5 yumurta qoyur. Aşağı sıxlıqda dişi ildə bir necə dəfə 14 yumurta qoya bilir.

## Nəhəng tısbağa və insan
1960-cı illərdə Albadre adasında nəhəng aviasiya bazası inşa etmək istəyirdilər ancaq layihə sonradan ləğv edilir. Nəhəng tısbağaların əsas rəqibləri ev keçiləridir. 1988-ci il məlumatına əsasən onların ovlanmasıba başlanmışdır. Ev keçiləri adaya insanlar tərəfindən gətirilmişdir.

1975-ci ildə Albadredə 19 000 ha əraziyə malik rezervar təşkil edilmişdir. Atollda tısbağaları araşdıran stansiya mövcuddur.

## Qalereya

Geochelone gigantea-cornelle.jpg
Aldabra.giant.tortoise.arp.jpg
La Palmyre 074.jpg
Tortue-Seychelles.jpg
Geochelone gigantea Flickr.jpg
AldabraTortLyd.jpg
Geochelone gigantea eating.jpg
Aldabra tortoises mating 1.JPG
Aldabra giant tortoise in Paphos Zoo, Cyprus.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rimas Kurtinaytis

**Rimas Kurtinayts** (; ) — SSRİ və Litva basketbolçusu və basketbol məşqçisi. Olimpiya və Avropa çempionu. "Sabah" klubunun baş məşqçisi.

## Məşqçilik fəaliyyəti
2002-2006-cı illərdə Azərbaycanda işləmiş, Azərbaycan millisinin və "Qala"nın baş məşqçisi olmuşdur.

## Ailəsi
Ruta ilə evlilikdən Gedryus adlı oğlu və Laura adlı qızı var. Oğlu basketbolçu, qızı isə hüquqşünasdır.

## Mükafatları
*1985 - "Əmək igidliyinə görə" medalı.
Elşad Qadaşev

**Elşad Eldar oğlu Qadaşev** () — SSRİ və Azərbaycan basketbolçusu.

## Uğurları
1989-cu ildə keçirilmiş Avropa çempionatında SSRİ yığmasının heyətində bürünc medal qazanmışdır.

1993 və 1994-cü illərdə Latviya çempionu olmuşdur.

1992 Yay Olimpiya Oyunlarında MDB yığmasının heyətində yer almışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Профайл на сайте "Урал-Грейт" 
* Профиль на сайте Российский баскетбол в цифрах 
* Интервью на сайте "СЭ"
Qağayı

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi. Onlar həm dəniz kənarlarında həm də göllərdə yayılmışlar. Bir çox növləri sinantrop həyat sürərək insanla birgə yaşayışdan fayda əldə edir.

Bir qayda olaraq bu cinsə daxil olan növlərdə ya boz ya da qara rəngli ləkələr müşahidə edilir. İri və orta ölçülərə malik olurlar.

Qağayılar üçün növlər arası çütləşmə xarakterikdir.

## Növlər

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Larus californicus
*Larus smithsonianus
Varese BK

**Varese** — Italiyanın eyniadlı şəhərini təmsil edən basketbol klubu.

## Tarixi
Varese basketbol komandası 1946-cı ildə Varese şəhərində təşkil olunmuş, ilk vaxtlar öz çıxışı ilə fərqlənməmişdir. İlk böyük uğurunu 1961-ci ildə, İtaliya çempionatının qalibi kimi qeyd etmişdir. 1970-ci ildə isə klub ilk dəfə çempionlar kubokunu qazanmış, sonralar daha 4 dəfə Avropanın bu əsas turnirinin qalibi olmuşdur. Komandanın sonuncu uğuru 1999-cu ildə milli birinciliyin və İtaliya superkubokunun qalibi olmasıdır. Varese basketbol komandası hazırda A seriyası üzrə çıxış edir.

## Titulları
: Basketbol üzrə İtaliya çempionu (10 dəfə): 1961, 1964, 1969, 1970, 1971, 1973, 1974, 1977, 1978, 1999

: Çempionlar kuboku''' (5 dəfə): 1970, 1972, 1973, 1975, 1976. Finalçı (5 dəfə): 1971, 1974, 1977, 1978, 1979

: Kuboklar kuboku (2 dəfə): 1967, 1980

: İtaliya kuboku (4 dəfə): 1969, 1970, 1971, 1973

: Qitələrarası kubok (3 dəfə): 1966, 1970, 1973

: İtaliya superkuboku (1 dəfə): 1999

## İstinadlar

## Xarici keçid
* Rəsmi sayt
* Eurobasket.com Team Page
* Varese Basket Blog
Voyislav Stankoviç

**Voyislav Stankoviç** () — Serbiya Liqası Belqrad komandalarından "Teleoptik" klubunda və Serbiya milli futbol komandasında çıxış edən Serbiyalı futbolçu. 

## Karyerası

### Klub
2024-cü ilin avqustunda Serbiya Liqası Belqradda çıxış edən "Teleoptik" klubu Stankoviç ilə müqavilə imzalayıb.

### Beynəlxalq
Serbiya millisinin heyətində bir dəfə, 7 aprel 2010-cu ildə Osakada Yaponiya ilə yoldaşlıq oyununda çıxış etmişdir.

## İstinadlar
Balaca ev (film, 2012)

***Balaca ev*** qısametrajlı cizgi filmi rejissor Aleksandra Şirinova tərəfindən 2012-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. "Azanfilm" animasiya studiyasında istehsal edilmişdir. Köhnə bina-kitabxana ilə yeni tikililər arasında dialoq baş verir. Onlar bu köhnə binanı ələ salırlar, ona lağ edirlər. Lakin vaxt gəlir bu balaca ev bərpa olunur və yenidən insanların xidmətinə verilir.

## Məzmun
Köhnə bina-kitabxana ilə yeni tikililər arasında dialoq baş verir. Onlar bu köhnə binanı ələ salırlar, ona lağ edirlər. Lakin vaxt gəlir bu balaca ev bərpa olunur və yenidən insanların xidmətinə verilir.

## Film haqqında
Filmin ssenarisi Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən 2011-ci ildə keçirilmiş uşaq cizgi filmləri üçün ssenari müsabiqəsində I yerin qalibi olub.

## Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Lalə Rüstəmova
Rejissor: Aleksandra Şirinova
Rəssam: Kəbirə Həşimova
Bəstəkar: Mobil Babayev

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan cizgi filmlərinin siyahısı
2012-ci ilin Azərbaycan filmləri
2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçidlər

* İzlə
* Binəqədi rayon MKS-nin Mərkəzi Kitabxanasına 102 nömrəli tam orta məktəbin ekskursiyası təşkil edilib
Asteriks və Obeliks: Kleopatra missiyası

**Asteriks və Obeliks: Kleopatra missiyası** () — Alen Şabanın ssenari müəllifi və rejissoru olduğu 2002-ci ilin fransız komediya filmi. "Asterix" adlı komiks kitabı əsasında çəkilmişdir.

## Məzmun
Asteriks və Oburiks, Misir Kraliçası Kleopatranın xidmətində çalışır. Qəlbini Sezara verən Kleopatra, Sezar istehza davranışlarından sıxılar və onunla bir iddiaya girir. Əgər çölün ortasında Sezarın şaninə yaraşan və indiyə qədər görülmüş ən böyük və ən gözəl sarayı üç ay ərzində tikdirsə, Sezar Misirlilərin dünyanın ən böyük xalqı olduğunu qəbul edəcəkdir. Bu vəzifə, Memar Temelius-a verilir. Əgər bu vəzifəni uğurla başa vurarsa Kleopatra ona çoxlu qızıl verəcək. Amma bacara bilməsə, onu çox sevdiyi timsahlarına yem olaraq atacaqdır. Asteriks və Oburiks, bu çətin vəzifəyə nail olmaq üçün lazım olan möcüzənin açarını əllərində saxlayırlar.

## Rollarda

## İstinadlar
Kanıqtokınmankı

**Kanıqtokınmankı** - Çukot dənizində yerləşən geniş əraziyə sahib, dayaz körfəz. İnzibati cəhətdən Çukot Muxtar Dairəsinin İultinski rayonu ərazisinə daxildir.
Laqundan 12&nbsp;km şimalda Leninqradski, 10&nbsp;km cənubda isə Polyarnı qəsəbələri yerləşir. Ilvajıtrın və Notakıtrın dilləri ilə bir nerçə yerə bölünür. Şərqdə Erıkınmankın laqunu ilə birləşir. 
Orta dərinliyi  0,5-0,8 m, maksimal dərinliyi isə 1,5-1,7 metri keçmir. Dibi lillidir. Sahilləri qum-gil materialından ibarətdir.

Suyunun təkibində NaCl üstünlük təşkil edir. pH isə hər litirində 6,7 - 7,8 arası təyişir.
## Laquna tökülən çaylar
:* Veykuul çayı
:::* Primorskoe gölündən tökülən çay 
:::::* Usatıy çayı
:::::::* Pilqınkuul 
:::::::::* Kuekvun 
## İstinadlar
Neskelpilqin

**Neskelpilqin** () - Çukot dənizində yerləşən körfəz. İnzibati cəhətdən Çukot Muxtar Dairəsinin Çukot rayonu ərazisinə daxildir. Laqunnu dənizdən ayıran dildə Neşkam kəndi yerləşir.
Laqun materik daxilinə 25&nbsp;km daxil olur. Uzunluğu 800 metrdir. Kolyuçin körfəzindən 68&nbsp;km şərqdədir. Sahilləri tundra bitkiləri ilə örtülüdür. İki su tutarı iklə kiçik axarlarla birləşir. Körfəzin cənub hissəsindən ona 3 iri çay tökülür:Tenınvaam, Arenayvaam və Kinetlyuveev. Şərq hissədən körfəzə isə Tetkuulvaam çayı axır. Sahillərində Kıtrın, İzayakıtrın, Enmımışakıtrın, Avılkıkıtrın, Emışakıtrın və Kuyvıt burunları yerləşir. Sahilləri hamar olsa da bəzi hissələri sıldırımlıdır.İlin böyük qismi körfəz ərazisi buzla örtülü olur.

## İstinadlar
Rıpilqın

**Rıpilqın** — Çukot dənizində yerləşən geniş əraziyə sahib, dayaz körfəz. İnzibati cəhətdən Çukot Muxtar Dairəsinin Şmidt rayonu ərazisinə daxildir.
Laqun dənizin sahili boyunca uzanır. Ancaq ondan ensiz dillə ayrılır. Laqunun şərqində naviqasiya işarəsi yerləşir. Sahilləri güclü şəkildə qataqlıqlaşmışdır. Termokarst mənşəlli göllərə sahibdir. Bu göllərlə kişik axarlar vastəsi ilə birləşir. Dibi lillidir. Sahilləri qum-gil materialından ibarətdir. Rıpilqın körfəzinə tökülən çaylar: Rıveem, Şimal və bir neşə adsız axar.

## İstinadlar
Eduard Şamaryayev

**Eduard Şamaryayev** (tam adı: *Eduard Yaqub oğlu Şamaryayev*) — Azərbaycanlı zərgər, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü, Azərbaycan Dövlət mükafatları laureatı

## Həyatı
Eduard Şamaryayev 1979-cu il oktyabr ayının 16-sı Bakı şəhəri, Yasamal rayonunda ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1996-cı ildə BİTK Bakı İdarəetmə və Texnologiya Kollecinin zərgərlik məmulatlarının və bəzək əşyalarının hazırlanması fakültəsinə daxil olub, 1999-cu ildə həmin kolleci "Fərqlənmə" diplomu ilə bitirmişdir. Sənətkar kolleci bitirdiyi tarixdən bu günədək elə həmin kolecin və eyni zamanda Mədəniyyət və Sənətkarlıq üzrə Bakı Dövlət Peşə Təhsil Mərkəzinin istehsalat təlimi ustası vəzifəsində öz tələbələrini yetişdirir. 2005-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür

## Yaradıcılığı
Onu klassik Azərbaycan zərgərlik məktəbinin görkəmli nümayəndəsi adlandırmaq daha düzgün olardı. Sevənləri, hər kəs onu realist zərgər kimi tanıyır. O elə bir sənətkardır ki, həyatın sərt və məsuliyyətli məqamlarını metal üzərində böyük ustalıqla canlandıra bilir. E. Şamaryayev seçdiyi sənətdə fikrin, düşüncənin sözsüz ifadəsinin qüdrətini yarada bilir.

Onun yaratdığı bəzək əşyaları izlədikcə bir daha əmin olursan ki, sənətkar əsərlərini metal üzərinə həkk edərkən sadəcə göz oxşayan, cəlbedici görünüşə üstünlük vermir. Daha çox əsərinin fəlsəfə ideologiyasının tamaşaçı tərəfindən ifadə olunduğu kimi qavramasına üstünlük verir.

Zərgərlik sənətinin parlaq nümayəndəsi, mövzu və janr zənginliyi, bədii forma əlvanlığı və estetik kamilliyinə görə bütün zamanlarda öz fərqliliyi ilə seçilib. Təsadüfi deyildir ki, bu gün sənətkarın bacarıqlı əllərinin məhsulu olan əsərlər dünyanın mötəbər muzeylərində və qalereyalarında, şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.

## Ailəsi
Atası Yaqub müəllim Azərbaycan Respublikasının Vəkillər Kollegiyasının üzvüdür. Hal hazırda evdar qadın olan anası gənc sənətkarın formalaşmasında çox böyük rol oynamışdır. Böyük qardaşı Ş. Qriqori isə zərgərliyə doğma olan stomatologiya sənətində böyük nailiyyətlər əldə edib və qardaşına çox kömək etmişdir

## Xarici keçidlər
* "ABAD" layihəsi 
* Sofya’da "Azamet Örnekleri — Azerbaycan Halk Sanatı" sergisi açılacak
* ABAD — Eduard Şamaryayev
* Region Tv də sənətkar haqqında süjet 
* https://www.youtube.com/watch?v=g73S_bUCYv8
* Sənətkarın Bakı İdarəetmə və Texnologiya Kollecində sərgisi
Alley-op

[right|thumb|350x350px|[Detroyt Pistons oyunçuları alley-op icra edərkən]]
**Alley-op** (,  — asma, paraşüt) — basketbolun hücüm elementlərindən biri. Alley-op zamanı hücumçulardan biri topu asma olaraq səbətə doğru atır, digər oyunçu isə tullanaraq topu göydə tutur və yerə enmədən səbətə salır. Bu həm də yuxarıdan atış hesab olunur (slem-dank).

Ilk alley-op 1960-cı illərə təsadüf edir. Məhs bu oyun elementinin ilk dəfə həyata keçirən El Taker və onun qardaşı Cerald olmuşdur. Onlar Oklahoma Babtist Universitetinin komandasında iştirak edirdilər. NBA-da alley-opu oyunçular 1990-cı illərdən sonra müntəzəm istifadə etməyə başladılar. Müasir dövrdə alley-op basketbolun ən populyar elementlərindən biri hesab olunur. Alley-op zamanı topu ötürən «oynayan müdafiəçi» , topu qəbul edən isə ön xətdə olan uca boylu hücumçu olur. Elementin uğurlu alınması üçün topun ötürülmə dəqiqliyi və uca boylu hücümçunun cəldliyi əsas şərtdir.

Alley-op basketbolda ən yüksək növ elemetlərdən biri hesab olunur və təkcə oyun zamanı tətbiq olunmur. Alley-opdan müxtəlif müsabiqələrdə yuxarıdan atış növü kimi istifadə edirlər. Məsələn, NBA-nın Bütün Ulduzları müsabiqəsinin ən sevimli etaplarından bir Alley-opdur.

## Terminin mənşəyi
"Alley-op" termini fransız sözü olan ***Allez hop!-*** dan meydana gəlmiş. Sirk akrobatları hərəkətdən öncə bu sözü işlədirlərmiş .

## Həmçinin bax
* Basketbol terminologiyası

## İstinadlar
Batabat (film)

***Batabat*** qısametrajlı sənədli televiziya filmi Azərbaycantelefilmdə istehsal edilmişdir. Film Naxçıvan Muxtar Respublikasının şirin sulu gölü, uçqun və sürüşmədən yaranan Batabat gölü haqqındadır.

## Məzmun
Film Naxçıvan Muxtar Respublikasının şirin sulu gölü, uçqun və sürüşmədən yaranan Batabat gölü haqqındadır.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Tatyana Çaladze

**Tatyana Yevqenyevna Çaladze** () — Latviya və Azərbaycan jurnalisti.

## Həyatı
Latviyada anadan olmuş və böyümüş Tatyana Çaladze vaxtilə "Baltiyskoe vremya", "Atmoda" və "Latviyas layks" qəzetlərində işləyib. 1992-ci ilin sonlarında Qarabağ müharibəsini işıqlandırmaq üçün Azərbaycana gəlib. Döyüşlərin gedişində iştirak edib, qəlpə yarası alıb. O, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi, eləcə də Azərbaycan və Ermənistan tarixi haqqında bir çox məqalələrin müəllifidir. Azərbaycan prezidentinin sərəncamı ilə 21 iyul 2010-cu ildə Tatyana Çaladzeyə Əməkdar jurnalist adı verilib. İslam dinini qəbul etmişdi.

O, 2017-ci il dekabrın 2-də vəfat edib. Dekabrın 3-ü Bakının Yasamal rayonunda "Qurd qapısı" qəbiristanlığında dəfn edilib.

## Biblioqrafiya
### Əsərləri
# Qarabağ: müharibə üzlərdə: 1992-1994: cəbhə albomu (2004)
# Qarabağ: Onlar dürüst öldülər () (2014)
# Həmdərd () (2014)

## İstinadlar
Batalyon (film, 2016)

***Batalyon*** tammetrajlı sənədli filmi rejissor Nizami Abbas tərəfindən 2016-cı ildə çəkilmişdir. "Yaddaş" Sənədli Filmlər Studiyasında istehsal edilmişdir. Film 1991-ci ildə yaranmış, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda qəhrəman döyüşlər aparmış əfsanəvi Tərtər Batalyonu haqqındadır.

## Məzmun
Film 1991-ci ildə yaranmış, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda qəhrəman döyüşlər aparmış əfsanəvi Tərtər Batalyonu haqqındadır. Film batalyonun keçdiyi şərəfli döyüş yolundan bəhs edir.

## Film haqqında
Filmin çəkilişləri Ağdərə rayonunun işğaldan azad olunmuş ərazilərində aparılmışdır.

## Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Nizami Abbas
Rejissor: Nizami Abbas
Quruluşçu operator: Üzeyir Abbas

Montaj rejissoru: Mübariz Nağıyev
Prodüser: Cavid İmamverdiyev
Bəstəkar: Rauf Əliyev

Operator: İsmayıl Qasımov

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
2016-cı ilin Azərbaycan filmləri
2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Burak Özçivit

**Burak Özçivit** () — Türk aktyor və keçmiş model.

## Həyatı
Əslən Qaziantepli olan aktyor, 2001-ci ildə Kazım İşmen liseyindən məzun olub.

Mərmərə Universitetin gözəl peşələr fakültəsi fotoqrafçılıq ixtisasında oxuyub. 2003-cü ildə "Türkiyənin ən yaxşı modeli" müsabiqəsinə qatılmış və "gələcəyi vəd edən model" seçilmişdir.

Yarışmadan sonra Uğurkan Erez agentliyi ilə işə başlamışdır. Daha sonra modelliyi buraxmış, Uğurkan Erezin agentliyində çalışmışdır.

Daha sonra 2005-ci ildə müsabiqəyə yenidən qatılmış və "Türkiyənin ən yaxşı modeli" seçilmişdir. Bundan sonra "Dünyanın ən yaxşı modeli" müsabiqəsində ikinci yerə çıxmışdır. Fərrux Saraç, Abbat, Tween və Network kimi markaların xarici sərgi nümayişlərində vəzifə almışdır.

2006-cı ildə "Mənfi 18" adlı serialında gənc komissar Muradı canlandırmışdır. 2007-ci ilin noyabrında kinoteatrlarda nümayiş etdirilən "Müsəllət" adlı kino filmində rol almışdır. 2008-ci ildə Kanal D-də göstərilən və rejissoru Kartal Tibet olan "Zorakı ər" adlı serialda rol almışdır. Daha sonra Star Tv-də göstərilən "Xəyanət" serialında rol almışdır.

2008-ci ilin yaz aylarında isə "Ata ocağı" adlı serialda Güvən adlı xarakteri canlandırmışdır. Daha sonra "Qeybətçi qız" adlı xarici serialdan dən ilhamlanılan "Küçük Sırlar" adlı serialda Çetini canlandırmışdır. 2011-ci ildə Muhteşem Yüzyıl serialında Malkoçoğlu xarakterini canlandırdı.
2013 - 2014 illəri arasında Prodüseri Timur Savcı, rejissoru Çağan Irmak olan və Rəşad Nuri Güntekin'in eyni adlı əsərindən üçüncü dəfə uyğunlaşdırılan "Çalıquşu" serialının baş rollarında Fəxriyyə Evcən, Burak Özçivit və Begüm Kütük rol aldılar.
23 yanvar 2015-ci il tarixində viziona girən "Aşk Sana Benzer" adlı kino filmində Burak Özçivit baş rolda olmaqla, Fəxriyyə Evcən, Səlim Bayraktar, Yavuz Bingöl ilə birlikdə rol aldı.
15 yanvar 2016-cı il tarixində viziona girən və illər sonra qarşılaşan iki qardaşın hekayəsinin izah edildiyi "Qardaşım Mənim" adlı sinema filmində Murad Boz və Aslı Ənvər ilə birlikdə baş rolda olmuşdur.
2015-ci ilin oktyabr ayında Star TV-də göstərilməyə başlayan, rejissorluğunu Hilal Saral'ın etdiyi baş rollarında Burak Özçivit və Nəslihan Atagül-ün rol aldığı "Kara Sevda" adlı serialda Zerrin Tekindor, Melisa Aslı Pamuk, Kaan Urgancıoğlu, Burak Sergen, Kürşat Alnıaçık da rol almışdır.

### Şəxsi həyatı
2015-ci ildə Fahriyye evcen ilə münasibətləri başladı. 29 İyun 2017 tarixində, Səid Həlim Paşa Yalısında keçirilən mərasimlə evləndi.

## Karyera

## Mükafatlar və nominasiyaları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Rolandas Aliyevas

**Rolandas Aliyevas** (; ) — İran Basketbol Superliqasında çıxış edən Tehran Azad Universiteti basketbol klubunun formasını geyinən Azərbaycan əsilli litvalı peşəkar basketbolçu. Boyu 1,93 m olan basketbolçu əsasən qard mövqeyində oynayır.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan 2015 Avropa Oyunlarında
* Azərbaycan 2017 İslam Həmrəyliyi Oyunlarında

## İstinadlar
Kernqorms Milli Parkı

**Kernqorms Milli Parkı**— (, )  Şotlandiyanın cənubunda, Qrampian dağlarının şimal yamacında yerləşir.

## Yaranma tarixi və məqsədi
Kerngorms qoruğu 1954-cü ildə təbii halda bitən çinar ağaclarının qorunması məqsədi ilə yaradılmışdır. Ərazisi 4.528&nbsp;km² təşkil edir. 2003-cü ildə Milli Park səviyəsinə çatmışdır. 2010-cu ildə isə Pert-end-Kinross əyalətinin ərazisinin bir hissəsi parkın ərazisinə daxil edilmişdir.

## Parkın əhatə etdiyi ərazilər
Parkın ərazisi Şotlandiya torpaqlarının cəmi 10%-ni təşkil edir. Əsasən dağlıq olan ərazini Abendirşır, Anqus, Mori, Haylend və Pert-end-Kinross bölgələrinin torpaqlarında yerləşir. Burada Böyük Britaniyanın 5 ən hündür zirvəsindən 4-ü yerləşir. Bunlar: Ben-Makdui (1309 m.), Kern-Qorm ( 1244 m.), Cairn Toul (1291 m.), Braeriach (1296 m.).

## Flora və faunası
Parkın ərazisində İngiltərədə mövcud olan ən böyük təbii meşələr yerləşir.Burada şam, ardıc, əsməqovaq, söyüd, tozağacı, qızılağac, quşarmudu aspen ağacları təbii halda bitir.Qoruğun ərazisində əsasən meşə heyvanları yaşayır. Bunlar dovşan, Avropa cüyürü, nəcib maral, meşə pişiyi. Çay qaraquşu, şahin, tetra, berqut parkın ornitofaunasını təmsil edr. Çay qaraquşunun sayı bu ərazilərdə az olduğuna görə nadir növlərdən hesab edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kernqorms qoruğu 
* Kerngoms qoruğu
* Şotlandiya. Kernqorms Milli Parkı
* Kernqorms Milli Parkı
Li Siçonq

**Li Siçonq** (Uyğ. — Umus) — Uyğur şahzadəsi, Çindexanın ikinci oğlu idi.

## Həyatı
Mənbələrdə adı ilk dəfə 840-cı ildə çəkilir. Uyğur xaqanlığının parçalanmasından sonra şahzadə Umusun başçılığı ilə bir qrup uyğur Çinə pənah gətirmişdi. 841-ci ildə isə Uge xan özünü Uyğurların xaqanı elan etmişdi. Nə Yağlakar sülaləsindən, nə hakim Ediz klanından olan Ugenin hakimiyyəti uyğurlar tərəfindən tanınmadı. Şahzadə Umusun pənah gətirdiyi Tiandenin qubernatoru Tian Mu isə imperatora üsyankara (Umusa) qarşı hərəkət etməyi məsləhət gördü. İmperatorun baş naziri Li Deyun isə Uge xandan əvvəl Çinə gəlmiş Umusun üsyankar ola bilməyəcəyini irəli sürərək bu təklifi rədd etdi. Nəhayət 842-ci ildə Umus və 2200 uyğur əsilzadə Çinə tabe oldu.

## Çindəki həyatı
İmperator Vuzonq, həmin il Umusa "Xuayxua knyazı" titulunu verdi, ardıyca isə sərkərdə rütbəsi verildi. Uge xanın Umusun Çindən qaytarılması tələbinə məhəl qoymayan imperator Umusu Kuy Yiçün (歸義軍 — Haqqa təslim olan ordu) ordusu verdiyi uyğurlardan ibarət bir orduya rəhbər təyin etdi. Umus bundan sonra imperatorun ona verdiyi **Li Siçonq** adından istifadə etməyə başladı.

842-ci ildə Uge xaqana qarşı səfərbərliyə başlayan imperator Li Şiçonqu Kibilər, Şato türkləri və Tuyuhunlardan ibarət bir ordunun sərkərdəsi təyin etdi. 843-cü ildə sərkərdəlikdən imtina etdi. Ölüm tarixi bilinmir.

## Ailəsi
Çindexanın oğlu idi. Umus Çinə öz qardaşları ilə birgə köçmüşdü — Alçı, Sivçu və Vulusi Çinə gəldikdən sonra çin adlarını qəbul etdilər — Li Siçen (李思貞), Li Siyi (李思義) və Li Sili (李思禮).