open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
İdil-Ural (dəqiqləşdirmə)

**İdil-Ural** (, )

## Coğrafiya

* İdil-Ural — Rusiya Federasiyası ərazisində tarixi ərazi.
* İdil-Ural dövləti — Rusiya vətəndaş müharibəsi zamanı tatar, başqırd və çuvaşların yaratdığı dövlət.

## Digər

* İdil-Ural legionu — Volqa xalqlarının nümayəndələrindən ibarət Vermaxtın hərbi birləşməsi.
* Azad İdil-Ural — London mərkəzli siyasi hərəkat.
*
Saç kəsici

**Saç kəsici** [insan saçı]nı kəsmək üçün istifadə edilən xüsusi alətdir. Saç kəsən maşınlar qayçı ilə eyni prinsiplə işləyir, lakin qayçıdan və ülgücdən fərqlənir. Oxşar, lakin daha ağır iş alətləri qoyun qırxmaq üçün istifadə olunur. 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Bərbər
Qramş bələdiyyəsi

**Qramş bələdiyyəsi** () — Albaniyanın mərkəzi-cənub hissəsində, Elbasan vilayətində yerləşən inzibati ərazi vahidi. Bələdiyyənin inzibati mərkəzi və ən böyük yaşayış məntəqəsi Qramş şəhəridir.

## Yerləşməsi
Qramş bələdiyyəsi Elbasan vilayətinin tərkibində, ölkənin dağlıq və dərəlik relyefə malik olan mərkəzi-cənub hissəsində qərarlaşıb. 2015-ci ildə Albaniyada həyata keçirilən inzibati-ərazi islahatlarına əsasən, hazırkı Qramş bələdiyyəsi keçmiş Qramş, Kodovyat, Kukur, Kuşova, Leniyə, Pişay, Poroçan, Skanderbeqas, Sult və Tunyə bələdiyyələrinin birləşdirilməsi nəticəsində formalaşdırılmışdır.

## Əhalisi
2011-ci ilin milli siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, genişləndirilmiş bələdiyyə hüdudlarında ümumilikdə 24,231 nəfər yaşayır. Keçmiş bələdiyyə sərhədləri dscilində, yəni yalnız Qramş şəhərinin özündə isə əhalinin sayı 8,440 nəfər olmuşdur.

## Tarixi
Qramş tarixən qədim yaşayış məskənlərindən biri hesab olunur. Osmanlı imperiyası dövründə bura "Grëmsh" adı ilə kiçik bir qəsəbə kimi tanınırdı. Bölgənin ən kəskin dəyişikliyi və inkişafı kommunizm dövrünə təsadüf edir. Həmin illərdə Qramş Albaniyanın əsas hərbi sənaye mərkəzlərindən birinə çevrilmiş, burada iri silah və sursat (o cümlədən sovet və Çin lisenziyalı avtomatlar) istehsal edən zavodlar fəaliyyət göstərmişdir.

## Coğrafiyası
Bələdiyyənin ümumi sahəsi 739.75 km² təşkil edir. Bölgənin coğrafiyasında Devol çayının açdığı dərin vadi və ətrafdakı sıldırım dağ silsilələri əsas yer tutur. Şərq hissəsində hündürlüyünə görə seçilən Tomorr dağlarına qədər uzanan relyef hakimdir. İqlimi əsasən dağlıq və Aralıq dənizi iqliminin qarışığından ibarətdir; qışlar rütubətli və soyuq, yaylar isə quraq və isti keçir.

## İqtisadiyyatı
Kommunizm dövründə iqtisadiyyatın təməlini təşkil edən hərbi sənaye bu gün fəaliyyətini dayandırdığı üçün bölgənin iqtisadi profili tamamilə dəyişmişdir. Müasir dövrdə əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı təşkil edir. Son illərdə Devol çayı üzərində nəhəng Banya su-elektrik stansiyasının inşası bölgəyə həm iqtisadi, həm də infrastruktur baxımından yeni nəfəs gətirmişdir.

## Görməli yerləri
Son dövrlərdə Qramş bələdiyyəsi ekoturizm potensialı ilə xarici turistlərin diqqətini cəlb edir. Bu bölgə xüsusilə səyahət səhifələri, fotoqraflar və macəra axtaranlar üçün kəşf edilməmiş zəngin vizual kontent mənbəyidir. Əsas görməli yerlərə aiddir:
* **Holta kanyonu (Kanioni i Holtës):** Dərinliyi və qeyri-adi qaya formasiyaları ilə tanınan unikal təbiət abidəsidir.
* **Sotira şəlaləsi (Ujëvara e Sotirës):** Tomorr dağının yamaclarında yerləşən, Albaniyanın ən gözəl şəlalələrindən biri.
* **Banya gölü:** Su-elektrik stansiyasının inşası nəticəsində yaranmış bu süni göl, ətrafdakı mənzərə ilə birlikdə yeni bir rekreasiya zonasına çevrilmişdir.

## İdman
Bələdiyyəni idman sahəsində, xüsusən futbolda "KF Gramshi" (Klubi Futbollistik Gramshi) komandası təmsil edir. Klub Albaniyanın aşağı liqalarında mübarizə aparır və ev oyunlarını şəhərdəki yerli stadionda keçirir. İdman infrastrukturu sadə olsa da, yerli komanda gənc istedadların kəşf olunmasında mühüm rol oynayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Qramş bələdiyyəsinin rəsmi saytı
Saqqalsız peyğəmbər

**Saqqalsız peyğəmbər** () — Donatello tərəfindən yaradılmış heykəldir. Cotto kampanilasının üçüncü mərtəbəsindəki nişdən yerləşmiş əsər, 1416–1418-ci illərə aid edilir.

Ağ mərmərdən hazırlanmış heykəl təbii ölçüdədir (190 × 64 × 63 sm) və hazırda Florensiyadakı Opera-del-Duomo muzeyində saxlanılır.

## Tarixi

Heykəl kampanilanın şərq tərəfinin — yəni həmin dövrdə hələ tikilməmiş Brunelleski günbəzi istiqamətinə baxan hissəsinin — sol tərəfdən birinci nişində yerləşirdi. Həmin tərəfdəki digər üç heykəl isə Nanni di Bartolo tərəfindən yaradılmış Saqqallı peyğəmbər (1408), Donatello və Nanni di Bartoloya aid *"[[İsaakın qurban verilməsi (Donatello)|İsaakın qurban verilməsi]]"* (1421) və yenə Donatelloya məxsus *"[[Fikirli peyğəmbər|Fikirli peyğəmbər]]"* (1418–1420) idi.

Nişlərdə yerləşən heykəllər 1937-ci ildə muzeyə köçürülmüş və açıq havada onların surətləri yerləşdirilmişdir. Atmosfer təsirləri nəticəsində qaralmış bu əsərlər hazırda təmizlənmə və bərpa prosesindən keçir. *“Il Profeta imberbe”* heykəli isə hələlik bərpa olunmamışdır.

## Təsvir və stili

Heykəlin mövzusu ikonqrafik atributların olmaması səbəbindən dəqiq müəyyən edilməmişdir; buna görə də o, şərti olaraq *“Saqqalsız peyğəmbər”* () və ya əlində tutduğu kartuşa istinadən adlandırılır. Əsər klassik natiq modelindən ilhamlanmışdır və güclü realizm, həmçinin dərin ifadə intensivliyi ilə seçilir. Bu xüsusiyyətlər fiqurun yüngül yan əyilməsi və başın sola istiqamətlənməsi ilə daha da vurğulanır; bu, Donatellonun ən yaxşı əsərlərinə xas olan daxili enerjinin saxlanılmış halını ifadə edir. Ehtimal olunur ki, bu heykəl üçün model olaraq Donatellodan təxminən on yaş böyük olan dostu Filippo Brunelleski çıxış etmişdir. Baş hissəsinin işlənməsi qeyri-adi dərəcədə fərdi və realistikdir, heç bir şərti sxemə əsaslanmır.

Üz cizgiləri sıxılmış və müəyyən qədər disharmonik olsa da, sakit jestlər və draperiyanın güclü işıq-kölgə effekti əsərə ümumi möhtəşəmlik və ləyaqət hissi verir. Fiqur aşağıya doğru baxır, çünki onun ilkin yerləşdiyi mövqe yer səviyyəsindən xeyli yüksəkdə idi. Əlində tutduğu kartuşu göstərən jest çox ifadəlidir və onun peyğəmbərliyinin əhəmiyyətini, həmçinin tamaşaçı ilə əlaqə qurmaq cəhdini vurğulayır. Kartuş üzərindəki yazılar, ehtimal ki, boyanmışdı, lakin bu gün artıq görünmür.

## Ədəbiyyat

*AA.VV., *Il museo dell'Opera del Duomo a Firenze*, Mandragora, Firenze 2000. ISBN 88-85957-58-7
*Rolf C. Wirtz, *Donatello*, Könemann, Colonia 1998. ISBN 3-8290-4546-8
Mario Mitay

**Mario Mitay** (; ) — Albaniyalı peşəkar futbolçu, hazırda Səudiyyə Ərəbistanının Əl-Ittihad klubunun və Albaniya milli futbol komandasının sol müdafiəçisio kimi çıxış edir.

## Klub karyerası
**Gənclik illəri və ilk addımlar**

Yunanıstanda doğulan Mario Mitay AEK Afina klubunun akademiyasında yetişmişdir. O, peşəkar səviyyədə ilk müqaviləsini 12 avqust 2020-ci ildə imzalamışdır.

**AEK Afina**

Mario Mitay karyerasında peşəkar səviyyədə debütünü 18 oktyabr 2020-ci ildə PAOK klubuna qarşı keçirilən Super Liqa matçında etmişdir. 17 yaşında debüt edən futbolçu "AEK Afina" tarixinin Super Liqada forma geyinmiş ən gənc xarici oyunçusu olmuşdur.

O, 29 oktyabr 2020-ci ildə UEFA Avropa Liqası çərçivəsində Lester Siti klubuna qarşı matçın 85-ci dəqiqəsində meydana çıxaraq avrokuboklarda debüt etmişdir.

Mario Mitay 2 fevral 2021-ci ildə "AEK" ilə yeni müqavilə imzalayaraq, Afina klubu ilə müqaviləsini 2023-cü ilə qədər uzatmışdır.

**Lokomotiv Moskva**

27 avqust 2022-ci ildə Mitay Rusiya Premyer Liqası təmsilçisi Lokomotiv Moskva ilə beş illik müqavilə imzalamışdır. Bu transfer 3 milyon avroya baş tutmuşdu.

**Əl-İttihad**

3 sentyabr 2024-cü ildə Mitay icarə əsasında "Əl-İttihad" klubuna qoşuldu və sonradan klubla tam müqavilə imzaladı.

## Milli komanda karyerası
Həm Yunanıstan, həm də Albaniyanı təmsil etmək hüququ olan Mario Mitay aşağı yaş qruplarında hər iki ölkənin milli komandalarında forma geyinmişdir.

O, 2018-ci ildə Yunanıstan U-16 və 2019-cu ildə Yunanıstan U-17 komandalarında çıxış etmiş, daha sonra Albaniya milli komandasında debüt etməyə qərar vermişdir.

Mario Mitay Albaniya milli futbol komandasında debütünü 31 mart 2021-ci ildə San Marino milli futbol komandasına qarşı keçirilən 2022 FIFA Dünya Çempionatının seçmə mərhələsində etmiş və oyunun 87-ci dəqiqəsində meydançaya çıxaraq Albaniya tarixinə daxil olmuşdur.

Mario Mitay Albaniyanın UEFA Avro-2024 seçmə mərhələsində də milli komanda heyətinə cəlb edilmiş və turnirin final mərhələsində komandasının əsas oyunçularından biri olmuşdur.

## Karyera statistikası

## İstinadlar
Google Məlumat Paneli

**Google Məlumat Paneli (Knowledge Graph)**, Google və Google Axtarış xidmətləri tərəfindən müxtəlif mənbələrdən toplanan məlumatlarla axtarış motoru nəticələrini təkmilləşdirmək üçün istifadə edilən bir bilik bazası vəya məlumat löhvəsidir*.* Məlumat Paneli qutuları Google-ın axtarış motoruna 2012-ci ilin may ayında əlavə edildi. Məlumatlar istifadəçilərə Google axtarış nəticələrinin ana ekranda sağda qutu şəklində göstərirdi.

## Tarixi
16 may 2012-ci ildə Google, Google axtarışlarından əldə edilən məlumatların dəyərini əhəmiyyətli dərəcədə artırmaq üçün Məlumat Panelini aktiv elan etdi. Əvvəlcə yalnız ingilis dilində mövcud olan Məlumat Paneli 2012-ci ilin dekabr ayında İspan, Fransız, Alman, Portuqal, Yapon, Rus, İtalyan və Türk dillərini əhatə etməklə genişləndirildi. 2014-cü ilin avqust ayında New Scientist, Google Məlumat Qrafiklərinin imkanlarını əldə etmək üçün yeni bir təşəbbüs olan "Məlumat Deposunu  başlatdığını bildirdi. Rəqəmlərlə işləyən verilənlər bazasından fərqli olaraq, Məlumat bazası, faktlarla işləmək, internetdən məlumatları avtomatik olaraq toplamaq və "Madonna harada anadan olub?" kimi birbaşa suallara cavab verə biləcək bir bilik bazasına birləşdirmək üçün hazırlanmışdır. Məlumat Panelinin əsas funksiyası, insanlar tərəfindən tərtib edilmiş kütləvi mənbələrdən əldə edilən faktlara etibar etmək əvəzinə, avtomatik olaraq məlumat toplamaq qabiliyyətidir.

## Məlumat
Məlumat Panelində olan verilənlər məlumatlar axtarış nəticələrinin sağındakı qutusu kimi təqdim olunur. Google-a görə, bu məlumatlar CIA World Factbook , Wikidata və Wikipedia-da daxil olmaqla bir çox mənbələrdən götürülmüşdür. Bilik bazası sürətlə böyüdü və ictimaiyyətə açıqlandıqdan sonra yeddi ay ərzində ilkin ölçüsünü üç dəfə artırdı. 2016-cı ilin oktyabr ayında Google Məlumat Paneli sayının 70 milyardı keçdiyini elan etdi. Məlumat Panelində olan qrafikindəki məlumatlar Google Assistant və Google Home səsli sorğularında birbaşa danışıq suallarına cavab vermək üçün istifadə olunur.

## Həmçinin baxın

* Google Assistent
* Vikiverilənlər

## İstinadlar
Belş

**Belş** ( və ya *Belshi*) — Albaniyanın mərkəzində, Elbasan vilayətində yerləşən şəhər və bələdiyyə mərkəzi. Şəhər özünün təbii gözəllikləri və çoxsaylı karstik gölləri ilə tanınan tarixi Dumreya (Dumre) bölgəsinin mərkəzi hesab olunur.

## Yerləşməsi
Belş bələdiyyəsi Albaniyanın mərkəzi hissəsində qərarlaşıb və inzibati cəhətdən Elbasan vilayətinə tabedir. 2015-ci ildə Albaniya hökuməti tərəfindən həyata keçirilən yerli idarəetmə və ərazi islahatlarına əsasən, hazırkı bələdiyyə keçmiş Belş, Fierzə, Qrekan, Kayan və Rrasə bələdiyyələrinin birləşdirilməsi yolu ilə yaradılmışdır.

## Əhalisi
2011-ci ildə keçirilmiş əhalinin milli siyahıyaalınmasına əsasən, genişləndirilmiş Belş bələdiyyəsinin ümumi əhalisi 19,503 nəfər təşkil etmişdir. İslahatdan əvvəlki sərhədlər daxilində, yəni bilavasitə Belş şəhərinin və onun dərhal ətrafının əhalisi isə 8,781 nəfər olmuşdur.

## Tarixi
Belş bölgəsinin tarixi qədim İlliriya dövrünə qədər uzanır. Şəhər yaxınlığında yerləşən Qradişta (Gradishtë) arxeoloji ərazisində qədim yaşayış məskəninin qalıqları tapılmışdır. XIX əsrin sonlarında Albaniya milli oyanış hərəkatının görkəmli xadimlərindən biri olan Sami Fraşeri Belşin həm coğrafi, həm də strateji mövqeyini, eləcə də iqlimini nəzərə alaraq onu gələcək müstəqil Albaniyanın paytaxtı kimi təklif etmişdir.

## Coğrafiyası
Bələdiyyənin ümumi ərazisi 196.44 kvadrat kilometrdir. Belş coğrafi cəhətdən özünəməxsus Dumreya yaylasında yerləşir. İqlimi Aralıq dənizi iqliminə xas olaraq mülayimdir.

## İqtisadiyyatı
Tarixən bölgə iqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı təşkil etmişdir. Zeytun, tütün və müxtəlif dənli bitkilərin əkini geniş yayılıb. Son illərdə kənd təsərrüfatında zəfəran kimi qiymətli bitkilərin yetişdirilməsi də tətbiq olunmağa başlamışdır. Bununla yanaşı, hökumətin və Avropa İttifaqının dəstəyi ilə həyata keçirilən "Şəhər İntibahı" layihəsi çərçivəsində Belş mərkəzinin və göl ətrafının yenidən qurulması şəhəri ölkənin əsas aqroturizm və ekoturizm mərkəzlərindən birinə çevirmişdir.

## Görməli yerləri
Bölgənin əsas turizm potensialı onun gölləri ilə bağlıdır:
* **Belş gölü və promenad:** Şəhərin mərkəzində yerləşən bu gölün ətrafında müasir gəzinti zolaqları, kafelər və istirahət parkları salınmışdır.
* **Seferan gölü:** Belşdən bir neçə kilometr məsafədə yerləşən bu göl su zanbaqları ilə məşhurdur və aqroturizm təsərrüfatları ilə əhatə olunub. Əfsanəyə görə, qədim illiriyalılar bu gölü məhəbbət ilahəsi Afroditaya həsr etmişdilər.
* **Qradişta (Gradishtë):** Qədim İlliriya dövrünə aid qala divarlarının və qəsəbə qalıqlarının yerləşdiyi tarixi təpə.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Belş bələdiyyəsinin rəsmi saytı
Mario Daysinani

**Mario Daysinani** (; ) — Albaniyalı peşəkar futbolçu, hazırda Albaniya Super Liqasında iştirak edən Eqnatiya klubunun və Albaniya milli futbol komandasının qapıçısıdır.

## Klub karyerası
**Gənclik illəri və ilk addımlar**Daysinani peşəkar karyerasında debütünü hələ 16 yaşında olarkən, 2014–15 mövsümündə doğma şəhərinin təmsilçisi olan "Besa Kavaya" klubunda etmişdir. 6 dekabr 2014-cü ildə "Veleçiku Koplik" klubuna qarşı keçirilən səfər matçında ilk dəfə peşəkar səviyyədə meydana çıxan qapıçı, qapısını toxunulmaz saxlamışdır.

Həmin mövsüm o, 17 liqa matçında çıxış edərək klubun əsas simalarından birinə çevrildi və Albaniyanın U-17 milli komandasına dəvət aldı.

**Partizani Tirana**21 yanvar 2016-cı ildə Mario Daysinani "Partizani Tirana" klubu ilə üçillik müqavilə imzalayaraq komandanın üçüncü qapıçısı oldu.

**Skenderbeu Korça**19 iyun 2017-ci ildə o, qəfil olaraq "Skenderbeu Korça" klubuna keçid etdi və komandanın UEFA Avropa Liqası iştirak ərizəsinə daxil edildi. İki gün sonra transfer rəsmiləşdi və o, karyerasında ilk peşəkar dördillik müqaviləsini imzaladı.

Daysinani bu klubda liqa debütünü 19 may 2018-ci ildə "Luftetari" komandasına qarşı keçirilən və 3–1 hesablı məğlubiyyətlə bitən səfər matçının 55-ci dəqiqəsində Aldo Teqyanı əvəzləyərək etdi.

## Milli komanda karyerası
Daysinani gənclik illərində U-17, U-19 və U-21 də daxil olmaqla Albaniyanın əksər aşağı yaş qruplarında forma geyinmişdir.

O, U-20 millisində ilk debütünü U-21 komandasının da baş məşqçisi olan Alban Buşinin rəhbərliyi altında 14 noyabr 2017-ci ildə Gürcüstana qarşı keçirilmiş yoldaşlıq görüşündə (3–0 hesablı məğlubiyyət) etmiş və meydanda 75 dəqiqə mübarizə aparmışdır.

## İstinadlar
Arlind Ayeti

**Arlind Ayeti** (; ) — Albaniyalı peşəkar futbolçu. Türkiyənin "Bodrum" klubunda və Albaniya milli futbol komandasında mərkəz müdafiəçisi kimi çıxış edir.

## Klub karyerası
**Gənclik illəri və Bazel**

Arlind Ayeti İsveçrənin Bazel şəhərində anadan olub və futbol karyerasına "Konkordiya Bazel" klubunun gənclər komandasında başlayıb. 2004-cü ildə Bazel klubunun akademiyasına keçib.

2011-ci ildə "Bazel"in əsas komandası ilə müqavilə imzalayıb və debütünü 28 avqust 2011-ci ildə "Tun" klubuna qarşı keçirilən matçda edib. "Bazel" ilə dörd dəfə İsveçrə Superliqasının qalibi olub.

**İtaliya klublarındakı çıxışları**

Müqaviləsi başa çatdıqdan sonra, 24 noyabr 2015-ci ildə İtaliyanın A Seriyası təmsilçisi "Frozinone" ilə mövsümün sonuna qədər müqavilə imzalamışdır. Burada inamlı çıxış etdikdən sonra 2016-cı ilin yayında "Torino" klubuna transfer olunmuşdur.

Daha sonra 2017–2018 mövsümündə icarə əsasında "Krotone" klubunun formasını geyinmişdir.

**Sonrakı illər**

İtaliya macərasından sonra İsveçrəyə qayıdaraq "Qrasshopper", Danimarkada "Vayle", İtaliya C Seriyasında "Padova" və "Pordenone" kimi klublarda çıxış edib.

2023-cü ildə Rumıniyanın aparıcı klublarından olan "ÇFR Kluj" komandasına qoşulmuşdur.

10 sentyabr 2024-cü ildə 300 min avroya Türkiyənin "Bodrum" klubuna keçmişdir.

## Milli komanda karyerası
İsveçrədə anadan olduğu üçün gənclik illərində İsveçrənin müxtəlif yaş qrupları (U-17, U-18, U-19, U-20, U-21) üzrə milli komandalarında forma geyinib.

Lakin sonradan valideynlərinin vətəni olan Albaniyanı təmsil etməyə qərar vermişdir.

Arlind Ayeti Albaniya milli komandasında debütünü 14 noyabr 2014-cü ildə Fransa millisinə qarşı keçirilən yoldaşlıq oyununda (1–1) edib.

O, 2016-cı ildə Fransada keçirilən UEFA Avropa Çempionatında (Avro-2016) Albaniya millisinin əsas heyət oyunçularından biri kimi iştirak edib və komandasının tarixi çıxışında mühüm rol oynayıb.

## Karyera statistikası

## İstinadlar
Klisman Cake

**Klisman Cake** (; ) — Albaniyalı peşəkar futbolçu. Rusiya Premyer Liqasında çıxış edən "Axmat Qroznı" klubunun və Albaniya milli futbol komandasında mərkəz müdafiəçisi kimi çıxış edir.

## Klub karyerası
**Gənclik illəri və Tirana**

Klisman Cake Albaniyanın Tirana şəhərində böyümüş və adını alman futbol əfsanəsi Yürgen Klinsmandan almışdır.

Futbola 8 yaşında olarkən yerli "Tirana" klubunda başlamış və 2007-ci ildə klubun akademiyasına qoşulmuşdur. O, paytaxt təmsilçisinin bütün aşağı yaş qruplarında çıxış etmiş, 2011-ci ildə 17 yaşlılardan ibarət komandaya yüksəlmişdir. 2015–2016-cı illər mövsümündə U-17 komandasının kapitanı seçilmiş və 10 fevral 2016-cı ildə ölkə kubokunun finalında həlledici penalti zərbəsini dəqiq yerinə yetirərək "Tirana"nın "Olimpik U17" komandasına qalib gəlməsində (2–1) və kuboku qazanmasında mühüm rol oynamışdır.

"Tirana"nın əsas komandasında 2016-cı ildə debüt etmiş və 2016–2017-ci illər mövsümündə Albaniya Kubokunu qazanan heyətdə yer almışdır.

**Struqa və Şkendiya**

2019-cu ildə Cake Şimali Makedoniya Birinci Liqası təmsilçisi "Struqa" klubuna transfer olunmuşdur. Burada keçirdiyi üç il ərzində 63 liqa oyununa çıxaraq 7 qol vurmuşdur.

2022-ci ilin yanvarında o, digər liqa təmsilçisi "Şkendiya" komandasına qoşulmuşdur.

"Şkendiya" ilə o, daxili çempionatla yanaşı, UEFA Çempionlar Liqası və UEFA Avropa Liqasının təsnifat mərhələlərində çıxış etmiş və 2025-ci ildə UEFA Konfrans Liqasının qrup mərhələsinə vəsiqə qazanmışdır.

Cake "Şkendiya" forması ilə ümumilikdə 106 liqa oyununda 10 qola imza atmışdır.

**Axmat Qroznı**

10 yanvar 2026-cı ildə Cake Rusiya Premyer Liqasında çıxış edən "Axmat Qroznı" klubu ilə 2029-cu ilin yayına qədər müqavilə imzalamışdır.

## Milli komanda karyerası
Cakenin beynəlxalq karyerası Albaniyanın aşağı yaş qruplarından başlamışdır. O, xüsusilə Albaniya U-17 millisində fərqlənmişdir.

Cake Albaniyanın əsas milli futbol komandasına ilk dəfə 2025-ci ilin oktyabr ayında cəlb edilmiş və rəsmi debütünü etmişdir.

## Karyera statistikası

## Uğurları
**Tirana**
* Albaniya Kuboku: 2016–17
* Albaniya Superkuboku: 2017
* Albaniya Birinci Divizionu: 2017–18

**Struqa**
* Şimali Makedoniya Birinci Liqası: 2024–25

## İstinadlar
Ardian İsmayli

**Ardian İsmayli** (; ) — Albaniyalı peşəkar futbolçu. İtaliyanın A Seriyasında çıxış edən Torino klubunun və Albaniya milli futbol komandasında mərkəz müdafiəçisi kimi çıxış edir.

## Klub karyerası
**Gənclik illəri, 2 Korriku və Priştina**

Ardian İsmayli futbol karyerasına Kosovonun "2 Korriku" klubunun gənclər sistemində başlamışdır. 2013-cü ildə əsas komandaya yüksəlmiş və iki mövsüm ərzində burada forma geyinmişdir. 

2015-ci ilin əvvəlində o, Kosovo Superliqasının təmsilçisi "Priştina" klubuna bir mövsümlük icarəyə verilmiş və burada 9 liqa oyununda iştirak etmişdir.

**Hayduk Split**

2016-cı ilin fevralında İsmayli Xorvatiyanın Hayduk Split klubu ilə üç il yarımlıq müqavilə imzalamışdır. Əvvəlcə komandanın əvəzedici heyəti olan "Hayduk Split II"də Xorvatiya Üçüncü Liqasında forma geyinmiş, daha sonra isə əsas komandada debüt etmişdir. İsmayli ilk rəsmi oyununa 14 may 2016-cı ildə "NK Zaqreb" komandasına qarşı keçirilən və 3-2 hesabı ilə qələbə qazanılan matçda çıxmış, meydanda tam 90 dəqiqə oynamışdır.

O, qısa müddətdə komandanın əsas müdafiəçilərindən birinə çevrilmiş və "Hayduk" forması ilə 80-dən çox rəsmi oyunda iştirak etmişdir.

**Spetsiya**

14 sentyabr 2020-ci ildə o, İtaliya A Seriyasına yeni yüksəlmiş "Spetsiya" klubu ilə üç illik müqavilə bağlayaraq karyerasında yeni bir səhifə açmışdır. 

A Seriyasında ilk oyununu 1 noyabr 2020-ci ildə Yuventus klubuna qarşı keçirmişdir. 

O, "Spetsiya"nın heyətindəki ilk və yeganə qolunu 23 may 2021-ci ildə Roma ilə 2-2 bərabərə qaldıqları matçda vurmuşdur.

**Empoli**

9 avqust 2021-ci ildə İsmayli digər bir İtaliya təmsilçisi olan Empoli ilə dörd illik müqavilə imzalamışdır. O, burada tez bir zamanda əsas heyətdə öz yerini möhkəmləndirərək müdafiə xəttinin liderlərindən biri olmuşdur.

Futbolçu "Empoli"in heyətində A Seriyasında 100 oyun keçirmişdir.

### Torino
8 iyul 2025-ci ildə "Torino" klubuna keçmişdir.

## Milli komanda karyerası
**Kosovo**

Kosovoda anadan olan İsmayli beynəlxalq karyerasına Kosovo U-21 millisində başlamışdır. 2015–2018-ci illər aralığında U-21 komandasının kapitanı olmuşdur. 

O, Kosovonun əsas milli komandasında isə cəmi bir oyunda çıxış etmişdir. 29 may 2018-ci ildə məhz Albaniya millisinə qarşı yoldaşlıq oyununda (3-0 hesablı qələbə) debüt etmişdir.

**Albaniya**

7 noyabr 2018-ci ildə İsmayli milli komanda seçimini dəyişərək Albaniyanı təmsil edəcəyini açıqladı və qısa müddət sonra Albaniya pasportunu aldı. 

O, Albaniya milli komandası ilə debütünü 17 noyabr 2018-ci ildə UEFA Millətlər Liqası çərçivəsində Şotlandiyaya qarşı matçda etdi. Millidəki ilk qolunu isə 2020-ci ilin oktyabr ayında Qazaxıstana qarşı səfər matçında başla vurdu. Ardian İsmayli Albaniya millisinin UEFA Avro 2024-ə vəsiqə qazanmasında müdafiədəki etibarlı oyunu ilə əsas pay sahiblərindən biri olmuşdur.

## Karyera statistikası

## İstinadlar
Ruellia speciosa

*  — Ruellia pulcherrima bitki növünün sinonimi.
*  — Ruellia affinis bitki növünün sinonimi.
*  — Ruellia macrantha bitki növünün sinonimi.
*  — Ruellia elegans bitki növünün sinonimi.
Eugenia myrtifolia

*  — Syzygium australe bitki növünün sinonimi.
*  — Syzygium myrtifolium bitki növünün sinonimi.
*  — Eugenia neomyrtifolia bitki növünün sinonimi.
*  — Eugenia uniflora bitki növünün sinonimi.
Eugenia malaccensis

*  — Syzygium jambos bitki növünün sinonimi.
*  — Syzygium jambos bitki növünün sinonimi.
*  — Syzygium malaccense bitki növünün sinonimi.
2007/2008 Azərbaycan Kuboku

**2007–08 Azərbaycan Kuboku** — Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunun 16-cı mövsümüdür. Final qarşılaşması 24 may 2008-ci ildə baş tutmuşdur. Yarışda 16 komanda mübarizə aparmışdır. Xəzər Lənkəran kubokun son çempionu idi.

## 1/8 final
İlk oyunlar 24 və 31 oktyabr 2007-ci il, cavab oyunları isə 31 oktyabr və 7 noyabr 2007-ci il tarixlərində keçirilmişdir.

|}

;Qeydlər
* 1 Gənclərbirliyi Sumqayıt turnirdən kənarlaşdırılıb.
* 2 ABN Bərdə turnirdən kənarlaşdırılıb.

## 1/4 final
İlk oyunlar 6 və 7 mart 2008-ci il, cavab oyunları isə 18 və 19 mart 2008-ci il tarixlərində keçirilmişdir.

|}

## Yarımfinal
İlk oyunlar 9 aprel 2008-ci ildə, cavab oyunları isə 23 aprel 2008-ci ildə keçirilmişdir.

|}

## Final

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* PFL
* Rəsmi səhifə 
* Soccerway
Heydərbəy (dəqiqləşdirmə)

* Heydərbəy — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd. 
* Heydərbək — 
* Heydərbəy dağı —
Kosuke

**Kosuke** — Yapon adı.

* Kosuke Ota — Yaponiya futbolçusu.
* Kosuke Nakamura — Yaponiya futbolçusu.
Kota

**Kota** — yapon adı.

* Kota Hirano — yapon manqaka.
* Kota Yoşihara — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
* Koto Matsudayra
## Həmçinin bax
* Kota Kinabalu — Malayziyanın Sabah ştatının inzibati mərkəzi.
Kolon

**Kolon** — soyad.

* Priçard Kolon — Puerto-Rikolu keçmiş peşəkar boksçu
* Dieqo Kolon — Yeni İspaniyanın 4-cü vitse-kralı (1511–1518)
* Cerma Kolon — ispan dilçi, pedaqoq və filosof.

## Həmçinin bax
* Kolon (Panama)
* Kolon (sinif)
Kuzma

**Kuzma** — ad.

* Kuzma Kovaçiç — Xorvat mənşəli akademik heykəltaraş və professor.
* Kuzma Andrianov – rus kimyaçısı, SSRİ EA akademiki (1964).
* Kuzma Abramov
Kuyaba

**Kuyaba** ()— Braziliyada şəhər, Matu Qrosu ştatının paytaxtıdır. Cənub Mərkəzi Matu Qrosu mezoregionunun bir hissəsidir.

## Tarixi
Kuyaba ərazinsini ilk dəfə araşdıran ağdərili insanlar 1673-cü ildə San-Paulu şəhərindən gələn bandeirantlar olmuşdur. 1682-ci ildə onlardan biri Makuel de Campos bölgədə ilk portuqal yaşayış məntəqəsi olan San-Qonzalonu qurmuş, lakin bir neçə ildən sonra bu məntəqə tərk edilmişdir.

1718-ci ildə Sorokaba əsilli Paskal Moreyra Kabral rəhbərliyi altında bandeirantlardan ibarət dəstə yerli hindularla uğursuz toqquşmadan geri çəkilərkən çayın dayaz hissələrində qızıl aşkar etmişdilər.
Bandeirantlar fürsətdən istifadə edərək tapıntı yerində düşərgə quraraq qiymətli metalın çıxarılmasına başlamışlar.

8 aprel 1719-cu ildə qızıl hasilatı üçün hüquqi əsas yaratmaq məqsədilə dəstənin toplantısında burada Kuyaba yaşayış məntəqəsinin (Braziliyanın qərbində ilk portuqal məskənlərindən biri) salınmasına qərar verilmişdir. Məntəqənin rəhbəri kimi Kabral seçilmiş, toplantının protokolu isə San-Pauluya göndərilmişdir.

Kəşf xəbəri Cənubi Amerikadakı Portuqaliya mülklərinə sürətlə yayıldı və bəxt axtaranlar qəsəbəyə axın etməyə başladılar. 1722-ci ildə yeni, daha zəngin bir yatağın kəşfi qəsəbənin böyüməsini sürətləndirdi və 1 yanvar 1727-ci ildə San Paulu kapitanlığının geniral-qubernatoru Rodrigo Sezar de Menezes Kuyabaya rəsmi qəsəbə statusu verdi.

XVIII əsrin ortalarında qızıl yataqları tükənmişdir və bu da əhalinin axınına səbəb olmuşdur. 1746-cı ildə baş verən zəlzələ ciddi dağıntılara səbəb olmuş və Kuyabanın tənəzzülünü daha da artırmışdı. Yeni bir böyümə dövrü yalnız XVIII və XIX əsrlərin sonlarında, yaşayış məntəqəsi geniş maldarlıq bölgəsinin mərkəzinə çevrildikdə başladı.

Kuyaba rəsmi olaraq 17 sentyabr 1818-ci ildə şəhər statusu aldı və 28 avqust 1835-ci ildə Matu Qrosu əyalətinin paytaxtı Vila Bela da Santisma Trindadedən Kuyabaya köçürüldü.

## Coğrafiya
Kuyaba Cənubi Amerika qitəsinin coğrafi mərkəzinə yaxın Kuyaba çayı üzərində, Braziliyanın üç coğrafi bölgəsinin Amazon, Serrado və Pantanalın birləşdiyi ərazidə yerləşir. Şəhərin cənubunda Çapada dos Guimaraes dağları yerləşir.

## İqlim
Şəhər tropik savanna iqlimi zonasındadır, qışı mülayim və quraq, yayı isə isti və yağıntılı keçir.

Cənubda yerləşən dağ massivi Patagoniyadan gələn soyuq hava kütlələrinin qarşısını aldığı üçün Kuyaba Braziliyanın ən isti şəhərlərindən biri hesab olunur.

## Həmçinin bax
* Braziliya
* Matu Qrosu
Veriçay

**Veriçay** (tal. *Veriyərü)* — Azərbaycanın Lerik rayonu ərazisindən axan çaydır. Çay öz başlanğıcını Lerik rayonunun Veri kəndi yaxınlığındakı dağ bulaqlarından götürür. O, Veri kəndi ərazisində iki qolun birləşməsindən yaranır. Ümumi uzunluğu təxminən 16–17 km olan çay, Lerikin Piran kəndi ərazisində Lənkərançaya tökülərək onun sağ qolunu əmələ gətirir.https://wikipedia.org

## Ümumi məlumat
Veriçay həm təbiəti, həm də tarixi əhəmiyyəti ilə seçilir. Çayın vadisində aparılan arxeoloji tədqiqatlar zamanı tunc və dəmir dövrünə aid nekropollar (qəbiristanlıqlar) aşkarlanmışdır. Bu da ərazinin qədim yaşayış məskəni olduğunu sübut edir.

Çayın özünəməxsus təbiəti və quruluşu var. Çay öz axarı boyunca relyefin kəskin parçalanması nəticəsində çoxlu sayda şəlalələr yaradır. Veriçayın həm öz üzərində, həm də hövzəsində bir çox tanınmış şəlalələr mövcuddur. Bunlardan ən məşhurları çayın üzərində yerləşən Yuxarı və Aşağı Qələbin şəlalələri, Ğoşə şülə (Qoşa şəlalə) həmçinin çayın hövzəsində Bərkəkəş (Bərkqol) şəlaləsidir. Ümumilikdə çayın keçdiyi ərazilər və onun hövzəsi zəngin şəlalələr sistemi ilə xarakterizə olunur.

## Həmçinin bax
• Azərbaycan çayları

• Lənkərançay

• Ləkərçay

## Mənbə
Qanunverici palata

**Qanunverici palata** və ya **ev** () — qanunverici hakimiyyət daxilində fəaliyyət göstərən, adətən qanunverici orqanın digər palatalarından ayrı şəkildə yığışan və səs verən məşvərətçi məclis. Qanunverici orqanlar adətən yalnız bir palatadan ibarət olan birpalatalı və ya iki palatadan ibarət olan ikipalatalı olur, lakin üçpalatalı və dördpalatalı qanunverici orqanların nadir nümunələrinə də rast gəlinir. Yuqoslaviya Sosialist Federal Respublikası beşpalatalı (sonradan altıpalatalı) qanunverici orqana malik olduğu sənədləşdirilmiş yeganə ölkədir.

## İkipalatalı sistem

*İkipalatalı* qanunverici orqanda bu iki orqan tez-tez *yuxarı* və *aşağı* palata adlandırılır ki, burada sonuncu daha çox xalqın nümayəndəsi hesab olunur. Aşağı palata demək olar ki, həmişə qanunvericilik təşəbbüsünün mənbəyidir, yuxarı palata isə "ikinci baxışı" təmin edən və qanun layihələrinə veto qoymaq və ya onları təsdiqləmək qərarını verən orqandır. Böyük Britaniyada qanunvericilik hər iki palatada başlaya bilər, lakin iki palata arasında təkrarən fikir ayrılığı yaranarsa, aşağı palata sonda üstünlük təşkil edə bilər. Əksər ölkələrdə aşağı palata həmçinin maliyyə və vergi məsələləri üzərində müstəsna və ya üstün nəzarətə malikdir.

Əhalisi 3 milyondan çox olan ölkələrdə parlamentin aşağı palatası adətən ən azı 100 üzvdən ibarət olur. Böyük ölkələrdə belə yerlərin sayı nadir hallarda 400-ü keçir. Geniş tərkibli aşağı palatası olan ölkələr arasında Milli Assambleyanın 577 üzvü olan Fransa və Nümayəndələr Palatasının 475 üzvü olan Yaponiya yer alır. Parlamentin yuxarı palatası adətən 20-dən 200-ə qədər yerə malikdir, lakin demək olar ki, həmişə aşağı palatadan əhəmiyyətli dərəcədə az üzvü olur. Lakin Böyük Britaniyada aşağı palata (Böyük Britaniya İcmalar palatası) 650 üzvə malik olduğu halda, yuxarı palata (Lordlar Palatası) hazırda aşağı palatadan bir qədər çox üzvə malikdir və bir vaxtlar (irsən keçən perlərin əksəriyyəti xaric edilməzdən əvvəl) xeyli çox üzvü var idi.

## Palataların birləşdirilməsi

1953-cü ilə qədər Danimarkada Riqsdaq iki palataya — "Folketinq" və "Landstinq"ə bölünürdü, lakin həmin tarixdən etibarən birpalatalı qanunverici orqana çevrilmişdir. Eyni hal 1971-ci ilə qədər İsveç və onun "Riksdaq"ı üçün də keçərlidir. Norveç parlamenti (*Stortinq*) 1814–2009-cu illərdə rəsmi olaraq iki palataya bölünmüşdü, lakin praktikada tək palata kimi fəaliyyət göstərirdi; bu vəziyyət Kvalifikasiya edilmiş birpalatalılıq adlanır.

## Zal və komitə

*Zal* () tam məclisin adıdır, *komitə* isə adətən zala tabe olan kiçik məşvərətçi məclisdir. Böyük Britaniyada hər hansı bir palata, qanun layihəsinin ətraflı nəzərdən keçirilməsi kimi bəzi işləri komitədə deyil, birbaşa Palatanın Zalında () aparmağı seçə bilər.

## Təhlükəsizlik

Parlament palatalarının yerləşdiyi bina adətən daxili polis qüvvələri ilə təchiz olunur və bəzi ölkələrdə icazə olmadan dövlət mühafizə qüvvələrinin binaya daxil olmasına icazə verilmir.

## Qeydlər

## İstinadlar
İrsən keçən perlik

**İrsən keçən perlik** (; ) — Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığında təbəələrin ömürlük perlikdən fərqli olaraq, titulu miras qala bilən perlik dərəcəsində zadəganlıq rütbəsinə yüksəldilməsi sistemi.

İrsən keçən perlər Britaniya perliyinin bir hissəsidir. 2025-ci ilin avqust ayına olan məlumata görə, 800 irsən keçən per mövcuddur: 30 hersoq (o cümlədən altı kral qanı hersoqu), 34 markiz, 189 qraf, 108 vikont və 439 baron (köməkçi titullar bura daxil deyil).

1963-cü il Perlik Aktının qəbulu nəticəsində İrlandiya perləri istisna olmaqla, bütün perlər Lordlar Palatasında oturmaq hüququ qazanmışdılar. 1999-cu il Lordlar Palatası Aktı qüvvəyə mindikdən sonra, yalnız bütün irsən keçən perlər tərəfindən və onların arasından seçilən 92 irsən keçən per (əgər onlar eyni zamanda ömürlük per deyillərsə) bu hüquqa malikdir. Perlər Lordlar Palatasına çağırış vərəqəsi () vasitəsilə dəvət olunurlar.

Bütün irsi titullar perlik titulu hesab olunmur. Məsələn, baronetlər və baronessalar öz titullarını miras verə bilsələr də, onlar per deyillər. Əksinə, ömürlük perlər kimi qeyri-irsi titul sahibi də perliyə aid ola bilər. Perlik patent qramotası vasitəsilə yaradıla bilər, lakin yeni irsən keçən perliklərin verilməsi əhəmiyyətli dərəcədə azalıb; 1965-ci ildən bəri cəmi yeddi irsən keçən perlik yaradılıb ki, onlardan dördü Britaniya kral ailəsi üzvləri üçündür. İrsən keçən perliyin sonuncu verilməsi 2019-cu ildə II Elizabetin kiçik oğlu, Şahzadə Eduarda (Forfar qrafı titulu ilə) məxsusdur; kral ailəsinə mənsub olmayan şəxsə irsən keçən perliyin sonuncu verilməsi isə 1984-cü ildə keçmiş Baş nazir Harold Makmillana (Stokton qrafı və köməkçi Vikont Makmillan titulu ilə) verilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

*
*
*
*
*
*
*

### Böyük Britaniya qanunvericiliyi
*
*
*

## Xarici keçidlər

*
*
*
Baronet

**Baronet** (; /ˈbærənɪt/ və ya /ˈbærəˌnɛt/; qısaldılmış forması **Bart** və ya **Bt**) və ya qadın ekvivalenti olan **baronetessa** (; /ˈbærənɪtɪs/, /ˈbærənɪtɛs/ və ya /ˌbærəˈnɛ) tɛs/; qısaldılmış forması **Btss**) — Britaniya kral ailəsi tərəfindən verilən irsi zadəganlıq rütbəsi olan baronetliyin sahibi.

Baronet titulu haqqında XIV əsrin əvvəllərindəki mənbələrdə bəhs edilir; lakin müasir mənada bu rütbə 1611-ci ildə İngiltərə Kralı I Yaqub tərəfindən xəzinəyə vəsait yığmaq vasitəsi kimi təsis edilmişdir.

Baronetlik, Anql-irland "Qara cəngavərlər", "Ağ cəngavərlər" və "Yaşıl cəngavərlər" (bunlardan yalnız Yaşıl cəngavərlər nəsli hələ də mövcuddur) istisna olmaqla, perlik (pérlik) dərəcəsinə aid olmayan yeganə Britaniya irsi zadəganlıq rütbəsidir. Bir baronetə müraciət zamanı (eynilə cəngavərlərdə olduğu kimi) "Ser" (Sir), qadın baronetə isə "Dem" (Dame) müraciət formasından istifadə olunur. Lakin protokol qaydalarına (seniorluq ardıcıllığına) görə baronetlər, Bant ordeni (KG / LG), Qanqal ordeni (KT / LT), Müqəddəs Patrik ordeni (KP / LP) və Hamam ordeninin Böyük Xaç Cəngavərləri (GCB) istisna olmaqla, bütün digər cəngavərlik dərəcələrindən üstün sayılırlar. Uilyam Toms baronetlərin ənənəvi olaraq daha aşağı zadəgan təbəqəsinə aid edildiyini aşağıdakı sitatla ifadə etmişdir:

*"Bu rütbənin dəqiq təbiəti hələ tam müəyyən edilməmişdir; bəziləri onu aşağı zadəganlığın () başı hesab edir, digərləri isə baronetləri ali zadəganlığın () ən alt pilləsi kimi sıralayırlar. Çünki onların rütbəsi, ali zadəganlarda olduğu kimi, həm irsidir, həm də patentlə (kral fərmanı ilə) yaradılmışdır."*

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* 
* 
* Debrett's website
* Burke's website

## Xarici keçidlər

* Letters patent
Sülhməramlı

: *Sülhməramlı [[Qitələrarası ballistik raket|Qlobal Raketlər]] haqqında məqalə burada yerləşir*
:

**Sülhməramlı** (  ), Finlandiya şirkəti Futuremark tərəfindən təqdim edilən veb brauzerlərin performansını sınaqdan keçirmək üçün onlayn proqram təminatı vasitəsidir. Bu proqram təminatının əsas məqsədi platformalarda sabitliyi və təhlükəsizliyi qorumaq(yəni patrul xidməti görməkdir)

Peacekeeper tək bir fərdi kompüterdə quraşdırılmış veb brauzerlərin performansını ölçür. Brauzeri sınaqdan keçirmək üçün istifadəçi Peacekeeper veb tətbiqini işə salır və bu tətbiq ardıcıl olaraq testlər aparır və nəticələri hesablayır və bu nəticələr ədədi reytinq kimi təqdim olunur.

Peacekeeper JavaScript- də yazılıb və yalnız JavaScript işləyərkən brauzer performansını yoxlayır.

Nəticə həm istifadə olunan brauzerdən, həm də aparat xüsusiyyətlərindən asılıdır.

## Testlər
Sülhməramlı, hər biri müxtəlif növ veb brauzer tapşırıqlarını sınaqdan keçirmək üçün hazırlanmış beş ardıcıl olaraq yerinə yetirilən test qrupundan ibarətdir. Hər bir test qrupu üçün fərdi ədədi reytinqlər hesablanır və bunlar daha sonra ümumi reytinqi hesablamaq üçün istifadə olunur.

### Renderləmə
Rendering test dəsti brauzerin tipik veb səhifələrdə tez-tez istifadə olunan HTML elementlərini göstərmək və dəyişdirmək qabiliyyətini ölçür. Bu testlər Sənəd Obyekt Modeli ağacını real vaxt rejimində dəyişdirir. Performans, saniyədə kadrla ekranın yenilənmə sürəti ilə ölçülür.

### Sosial şəbəkə
Sosial Şəbəkə etalon dəsti, naviqasiya, formalar və digər məqsədlər üçün istifadə edilən sosial şəbəkə saytlarına xas olan məlumatların yüklənməsi, çeşidlənməsi və axtarışı kimi tipik veb səhifə funksiyalarının performansını ölçür. Bu testlərdə performans saniyədə kadrla ölçülür.

### Mürəkkəb qrafika
Bu testlər xarici modullara ehtiyac olmadan qrafika çəkmək və manipulyasiya etmək üçün Canvas-dan istifadə edir. Bu testin nəticələri ümumi reytinqə daxil edilməyib, çünki Canvas bütün ümumi brauzerlər tərəfindən dəstəklənmir.

### Məlumatlar
Məlumat test qrupu, tez-tez dinamik veb səhifələrlə istifadə olunan massivlərlə işləmə performansını ölçür və buralara nəazərt edərək balansı qoruyur. Testlər, massivlərdə saxlanılan məlumatların əlavə edilməsi, silinməsi və dəyişdirilməsi əməliyyatlarının sürətini yoxlayır.

### DOM əməliyyatları
Sənəd Obyekt Modeli dinamik veb səhifələr yaratmaq üçün istifadə olunan standart JavaScript API- dir. Bu testlər tipik dinamik səhifələr yaratmaq üçün istifadə olunan hərəkətləri təqlid edir.

### Mətn təhlili
Bu testlər, söhbətlərdə küfür ifadələrini süzgəcdən keçirmək və formaya daxil edilmiş məlumatların doğrulanması kimi tipik mətn manipulyasiyaları zamanı brauzerin performansını ölçür.

Arif Cabarov 2010 (müzakirə) 15:57, 24 mart 2026 (UTC)

## Həmçinin baxın

* iBench

## Qeydlər

## Linklər

* Sülhməramlı Testi
* 
* 
* 
* 
* Peacekeeper-in 2010-cu ilin aprel ayı etibarilə inkişaf mərhələsində olanlar da daxil olmaqla, əsas brauzerlərin konsolidasiya olunmuş şəxsi reytinqi&nbsp;(əlçatmaz link)
Pyontek

**Pyontek** (və ya *Pyeongtaek*) — Cənubi Koreyanın Gyeonggi əyalətində yerləşən strateji əhəmiyyətli sənaye və liman şəhəridir. Şəhər həm iqtisadi potensialı, həm də beynəlxalq hərbi bazaları ilə tanınır.

## İstinadlar
Slovak korunası

Slovak korunası (SKK), Slovakya'nın 8 fevral 1993-cü ildən 31 dekabr 2008-ci ilədək istifadə etdiyi rəsmi valyutadır. 1 yanvar 2009-cu ildən etibarən Slovakiya Avropa Birliyinin ortaq valyutası olan Avroya (EUR) keçid etmişdir.
Avropa Valyuta Məzənnəsi Mexanizmi

**Avropa Valyuta Məzənnəsi Mexanizmi** (ERM — ) — Avropa İttifaqına (Aİ) üzv olan ölkələrin valyutalarının məzənnə tərəddüdlərini məhdudlaşdırmaq və Avropa daxilində pul sabitliyini təmin etmək üçün yaradılmış sistemdir.

## İstinadlar
Spontan nizam

**Spontan nizam** həmçinin "öz-özünə təşkilatlanma" kimi də tanınır — xaosdan nizamın kortəbii şəkildə ortaya çıxması. Bu proses fiziki, bioloji, sosial şəbəkələrdə və iqtisadiyyatda baş verir. Buna baxmayaraq, "öz-özünə təşkilatlanma" termini daha çox fiziki və bioloji proseslər üçün istifadə olunur, "spontan nizam" isə adətən şəxsi mənfəət güdən və qəsdən planlaşdırma yolu ilə nizam yaratmağa çalışmayan fərdlərin kombinasiyasından cəmiyyətdə nizamın yaranmasını təsvir edir. Yer kürəsində həyatın təkamülü, dil, kristal strukturlar, internet, urbanizasiya, incəsənət və azad bazar iqtisadiyyatı — spontan nizam vasitəsilə təkamül edən sistemlərə nümunədir. Spontan nizamın ən yüksək nümunəsi isə kainatdır.

İqtisadi baxımdan spontan nizam — bazar iqtisadiyyatında bazar mexanizmlərinin və qiymət siqnallarının bazarı öz-özünə elə bir tarazlıq səviyyəsinə itələdiyi vəziyyətdir ki, burada satıcılar alıcının həmin qiymətə almağa hazır olduğu malı və qiyməti təklif edirlər.

Troy Kemplinin fikrincə, incəsənət də spontan nizamın nümunəsidir: "Xüsusi rəssamlar sinfi mövcud deyil — geniş mənada hər kəs sənətkar ola bilər. Beləliklə, giriş və çıxış azadlığı mövcuddur. Üstəlik, incəsənət auditoriyası bu gün hər zamankından daha böyükdür. Ümumi savadlılıq bədii ədəbiyyatı və poeziyanı demək olar ki, hər kəs üçün əlçatan edir; radio, televiziya və kino isə musiqi və dram sənətinin daimi və hər yerdə əlçatanlığını təmin edir. Bütün bunlara baxmayaraq, bir sənət əsərinin müstəsna hesab edilməsi üçün o, auditoriya ilə əks-əlaqə vasitəsilə formalaşmış və formalaşmaqda olan müəyyən qaydalara müvafiq olaraq yaradılmalıdır."

Spontan nizamı təşkilatlarla qarışdırmaq olmaz. Spontan miqyassız şəbəkələr () yaradır, təşkilatlar isə iyerarxik şəbəkələr yaradır. Bundan əlavə, təşkilatlar çox vaxt cəmiyyətin spontan nizamının bir hissəsi ola bilər, lakin bunun əksi mümkün deyil. Həmçinin, təşkilatlar insanlar tərəfindən yaradılır və idarə olunur; spontan nizam isə heç kim tərəfindən yaradılmır və heç kim tərəfindən idarə olunmur.

Spontan nizam həmçinin emercent davranışın () sinonimi kimi də istifadə olunur ki, burada "eqoist" spontan nizam yalnız xüsusi bir haldır.

## İstinadlar
Claude

Claude - süni intellekt aləti. Claude ilə söhbət etmək, hər hansı bir məsələ ilə bağlı fikir mübadiləsi aparmaq, vizual material və ya kod kimi müxtəlif materialları analzi etmək, sıfırdan kod yazmaq və s. mümkündür. 

## Tarixi
2021-ci ildə Dario Amodel, Daniela Amodel və başqaları tərəfindən yaradılan Anthropic şirkətin yaradıldı və Claude bu şirkətin məhsulu olaraq il dəfə 2023-cü ildə Claude 1 adı ilə istifadəyə verildi. Qısa müddət ərzində sürətl yenilənmələr sayəsində həmin ilin (2023) iyul ayında Claude 2, 2024-cü ilin martında isə Claude 3 və ardınca Claude 3.5 Sonnet istifadəçilərin istifadəsi verildi. 2025-ci ili isə daha məhsuldar hesab etmək olar. Belə ki, 2025-ci idlə Claude 4 modelləri yaradıldı. Buraya Claude Opus 4, Claude Sonnet 4 və Claude Sonnet 4.6 modelləri daxildir.

## Əsas funksiyaları
Uzun məzmunlu materialları təhlili və strukturlaşdırılmış nəticələr ilə təmin edir. Uzun mətn, kod, diaqram və qrafikləri oxuya, anlaya və analiz edərək onların qısa xülasəsini çıxara, onun əsasında yeni vizual materiallar yarada, səhvləri tapa, yaxud verilmiş materialları daha da təkmilləşdirə bilər. Claude ilə sadəcə müxtəlif sənədlər, təqdimat, qrafiklər və s. hazırlamaq, onları redaktə etmək deyil, həmçinin yükləmək, link ilə paylaşmaq mümkündür.

## Üstünlükləri
Claude üçün ödənişsiz və ödənişsiz olmaqla iki əsas növü var. Ödənişli forması isə paketə daxil olan xidmətlər və onların keyfiyyətinə görə bir neçə yerə bölünür.

## Həmçinin bax

* ChatGPT

## İstinadlar
Parodiya

**Parodiya** ( — "yanında", "başqa", "qarşı" +  — "mahnı") — ədəbiyyatda və digər incəsənət növlərində (kino, teatr, bəzən musiqi və rəngkarlıq) konkret bir mətnin üslubuna, mövzusuna və ümumilikdə poetikasına yönəlmiş bədii əsərin və ya əsərlər qrupunun komik təqlidi.

Parodiya orijinalın xarakterik xüsusiyyətlərini mübaliğəli formada yenidən canlandırır. Adətən o, qəsdən mətnin üslub və mövzu planlarının uyğunsuzluğu üzərində qurulur: məsələn, "aşağı" (adi) mövzu "yüksək" üslubda təsvir edilir ("burlesk"), yaxud "yüksək" mövzu "aşağı" üslubda təqdim olunur ("travesti"). Parodiya demək olar ki, incəsənətin bütün növlərində mövcuddur: ədəbiyyat, kinematoqrafiya, musiqi, təsviri sənət, estrada və sirk sənəti.

## Xarakterik xüsusiyyətləri

Parodiya orijinal mətnin yaradıcılıq manerasını, obrazlar sistemini və kompozisiya strukturunu təqlid etməklə üslubun mövzuya uyğunsuzluğundan ibarətdir. Parodiya obyekti həm bədii əsər, həm də elmi iş, konsepsiya, ənənə və ya dövlət siyasəti ola bilər.

Stilizasiya və adi təqliddən fərqli olaraq, parodiya orijinal əsəri dəyişdirərək ona qəribə, qeyri-ciddi məna verir. Buna görə parodiya bəzən "anti-janr" kimi də müəyyən edilir. Mistifikasiyadan fərqi isə ilkin mənbəyə aşkar istinadların olmasıdır. Parodiyanın qavranılması parodiya olunan mətnin tanınmasını tələb edir. Parodiya həmişə ona nisbətdə ikincili xarakter daşıyır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* 
*Elices Agudo, Juan Francisco (2004) ''Historical and theoretical approaches to English satire''
* 
* . From Ways of Reading, 5th edition, ed. David Bartholomae and Anthony Petroksky (New York: Bedford/St. Martin's, 1999
*Sangsue, Daniel (2006) ''La parodia''
*Sheinberg, Esti (2000) ''Irony, Satire, Parody and the Grotesque in the Music of Shostakovich''
*Stavans, Ilan and Jesse H. Lytle, Jennifer A. Mattson (1997) ''Antiheroes: Mexico and its detective novel''
*Ore, Johnathan (2014) Youtuber Shane Dawsons fans revolt after Sony pulls his Taylor Swift parody video

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* *Byaco D’Ancelo*. Orta əsrlər roman ədəbiyyatında parodiya, 1250—1350. Moskva, 2003.  (fraqmentlər)
* "Parodiya" məqaləsi 1934-cü ilin "Ədəbiyyat Ensiklopediyası"nda.
Stilizasiya

**Stilizasiya** — incəsənət və ədəbiyyatda hər hansı bir üslubun formal əlamətlərinin şüurlu şəkildə təqlid edilməsi. İncəsənətdə istənilən üslub (Misir, Bizans, barokko, bidermayer, xalq sənəti və s.) stilizə edilə bilər; bəzən bu təqlid müstəqil üslublara (neoklassisizm, neobizantizm, neorealizm və s.) çevrilir.

Stilizasiya obrazlı ifadənin vizual təşkili üsullarından biridir ki, bu zaman obyektin ən xarakterik cizgiləri ön plana çıxarılır və lazımsız detallar kənarlaşdırılır. İş prosesi kimi stilizasiya, təsvir olunan obyektlərin (fiqurların, əşyaların) forma, həcm və rəng nisbətlərinin şərti dəyişdirilməsi üsulları vasitəsilə dekorativ ümumiləşdirilməsidir.

Yaradıcılıq metodu kimi stilizasiya mövcud mədəni təcrübədən tarixi, milli, süjet motivlərinin və ya bədii üsulların mənimsənilməsini, onların yaradıcı şəkildə yenidən mənalandırılmasını və müasir bədii vasitələrlə ötürülməsini nəzərdə tutur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* Stilizasiya. // «Məşhur incəsənət ensiklopediyası» (Популярная художественная энциклопедия). Polevoy V. M.-in redaktəsi ilə; Moskva: "Sovet Ensiklopediyası" nəşriyyatı, 1986.
* Vlasov V. Q. Təsviri sənətdə forma yaratma nəzəriyyəsi (Теория формообразования в изобразительном искусстве). Sankt-Peterburq: SPb. Universitetinin nəşriyyatı, 2017. S. 181-186.
Postmodern teatr

**Postmodern teatr** və ya  **Teatrda postmodernizm** — postmodernizm fəlsəfəsinin teatr sənətinə tətbiqi və təzahürüd. Teatrda postmodernizmin başlanğıcı adətən 1960-cı illər hesab olunur.

Teatr postmodernizmi incəsənətin digər növlərindəki postmodernizmlə eyni elementlərdən — dekonstruksiya, ironiya, müəllifin ölümü və sitat gətirmə — istifadə edir, lakin onları fərqli şəkildə tətbiq edir. Ədəbiyyatda mətnin dərk edilməsində müəllifin şəxsiyyətini istisna etmək üçün istifadə olunan "müəllifin ölümü" konsepsiyası teatrda başqa forma alır: mətni oxucu deyil, rejissor interpretasiya edir. Bunu təsdiq edən tədqiqatçılar XX–XXI əsrlərin qovşağında rejissorun rolunun kəskin şəkildə artmasını və ədəbi ilkin mənbə (pyes) ilə rejissor arasında yaranan münaqişəni xüsusi qeyd edirlər.

Postmodernist teatr üçün kütləvilikdən uzaqlaşıb elitarlığa meyil etmək xarakterikdir ki, bu da üslubun dominant xüsusiyyətlərinin kütləvi tamaşaçının tələblərinə müvafiq gəlməməsi ilə əlaqədardır. Postmodernist teatr kiçik, improvizə edilmiş məkanlara çəkilir, tamaşa özü isə instalyasiyaya çevrilir. Postmodernist teatrın digər ümumi xüsusiyyəti XX və XXI əsrlərdə texnologiyaların sürətli inkişafına canlı reaksiya verməsidir; bu texnologiyalar səhnədə rekvizit, replika və obrazlar şəklində öz yerini tapır.

Teatrda postmodernizmin tanınmış nümayəndələrinə aşağıdakılar daxildir:

* Anatoli Vasilyev
* Vladimir Mirzoyev
* Eymuntas Nyakroşyus
* Andrey Joldak
* Vladimir Klimenko

Teatrda postmodernizmin inkişafının növbəti mərhələsi postpostmodernizm hesab olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Forced Entertainment http://www.forcedentertainment.com
* Fuerza Bruta http://www.fuerzabruta.net/
* Reckless Sleepers http://www.reckless-sleepers.eu
4D film

**4D film** — kinoteatrda baş verən sinxron fiziki effektlərlə hərəkətli şəkilləri birləşdirən təqdimat sistemidir. 4D filmlərdə simulyasiya edilmiş effektlərə hərəkət, vibrasiya, qoxu, yağış, duman, qabarcıqlar, duman, tüstü, külək, temperatur dəyişiklikləri və strob işıqları daxildir. 4D məkanlardakı oturacaqlar titrəyir və hərəkət edir. 2022-ci ilə kimi 4D filmlər 65-dən çox ölkədə nümayiş etdirilib. 4D hərəkətli filmlər də əyləncə parklarında nümayiş etdirilir. Cənubi Koreya kinoteatrlar şəbəkəsi CJ CGV-nin törəmə şirkəti olan CJ 4DPlex tərəfindən hazırlanmış 4D film formatı 4DX da var. 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*RealD 3D
*IMAX
Kombretumkimilər (yarımfəsilə)

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Gonocarpus

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax