open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Devid Kelli

**Devid E. Kelli** () — ABŞ-ın televiziya sahəsində ən tanınmış yazıçılarından və prodüserlərindən biri. O, dram, hüquq və cinayət janrında bir çox uğurlu serialın yaradıcısı kimi məşhurdur.

## Bioqrafiyası
Devid Kelli 4 aprel 1956-cı ildə Men ştatının Uotervil şəhərində anadan olmuşdur.Prinston Universitetində politologiya üzrə təhsil almış, daha sonra Boston Universitetində hüquq dərəcəsi qazanmışdır. Kelli əvvəlcə hüquqşünas olaraq fəaliyyət göstərirdi. Lakin yazı bacarığı və yaradıcı potensialı nəticəsində televiziya sənayesinə keçid etmişdir.

### Şəxsi həyatı
Devid Kelli 1993-cü ildən bəri aktrisa Mişel Pfayfer ilə evlidir. Cütlüyün iki övladı var.

## Əsas işləri
Devid Kelli bir çox məşhur serialın yaradıcı və ya prodüseri olub, bəziləri isə televiziya tarixində ən uğurlu layihələrdən sayılır:

# *The Practice* (1997–2004) — Boston hüquq firmasında çalışan vəkillərin həyatını əks etdirən dramatik serial. Emmi mükafatları ilə təltif edilib.
# *Ally McBeal* (1997–2002) — əsas mövzusu hüquq olsa da, romantika və komediya ilə zənginləşdirilmiş bu serial böyük populyarlıq qazandı.
# *Boston Legal* (2004–2008) — hüquq janrının içərisində əyləncəli və satirik yanaşması ilə tanındı.
# *[[Böyük kiçik yalanlar|Big Little Lies]]* (2017–2019) — Liana Moriartinin romanı əsasında hazırlanan bu serial Kelli-nin ən məşhur müasir işlərindən biridir.
# *The Undoing* (2020) — cinayət, sirr və psixoloji drama janrında Nikol Kidman və Hyu Qrant ilə birgə iş.
# *Nine Perfect Strangers (2021)* — Nikol Kidman ilə bir layihə. Liana Moriartinin başqa bir romanı əsasında çəkilib.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya
* Caldwell, John: "Convergence Television: Aggregating Form and Repurposing Content in the Culture of Conglomeration". *Television after TV: Essays on a Medium in Transition*. Ed. Lynn Spigel and Jan Olsson. Duke University Press, 2004 .
* Caves, Richard E. : *Switching Channels: Organization and Change in TV Broadcasting*. Harvard University Press, 2005. .
* Ellis, John: *Seeing Things: Television in the Age of Uncertainty*. I. B. Tauris, 2000 .
* Levine, Josh: *David E. Kelley: The Man Behind Ally McBeal*. ECW Press, 1999 .
* Orlik, Peter B.: *Electronic Media Criticism: Applied Perspectives*. LEA, Inc., 2000 .
* Tucker, Ken: *Kissing Bill O'Reilly, Roasting Miss Piggy: 100 Things to Love and Hate About TV*. St. Martin's Press, 2005 .

## Xarici keçidlər
*
Nyu-York Film Akademiyası

**Nyu-York Film Akademiyası** — ABŞ-ın Nyu-York, Los–Anceles və Mayami şəhərlərində özəl kommersiya kino və aktyorluq məktəbi.

Akademiya 1992-ci ildə keçmiş kino, televiziya və teatr prodüseri Cerri Şerlok tərəfindən təsis edilmişdir.

## Təhsili
Nyu-York Film Akademiyası subbakalavr, bakalavr və magistr dərəcələri, həmçinin bir və iki illik konservatoriya proqramları, seminarlar, gənclər proqramları təklif edir.

Akademiyanın təhsil sahəsinə film istehsalı, prodüserlik, ssenari müəllifliyi, kinematoqrafiya, rəqəmsal montaj, sənədli film istehsalı, aktyorluq, 3D animasiya və vizual effektlər, əyləncə mediası, fotoqrafiya, oyun dizaynı, musiqili teatr və virtual reallıq daxildir.

VASS Senior College və Universitet Komissiyası tərəfindən akkreditə edilmişdir.

2007-ci ildə  Yayım jurnalistikasında proqrama başlamaq üçün NBC News televiziya kanalı ilə əməkdaşlıq etmişdir. 2010-cu ildə Nyu-York Film Akademiyası və NBC arasındakı müqavilənin müddəti başa çatdı, lakin yayımlanan jurnalistika proqramları bir çox fakültələr tərəfindən təklif olunmağa davam edir.

Akademiyanın dərəcə proqramları, seminarlar və kursları bütün dünyada keçirilir. Harvard Universitetində yay seminarları təklif olunur. Beynəlxalq əlaqələrə Avstraliya, Florensiya, Paris, Pekin, Şanxay və s. daxildir.

## Tərəfdaşlıqları
2007-ci ildən bəri akademiya yeniyetmələr və gənclər üçün mədəniyyət və kino çəkilişi üzrə təhsil təşəbbüslərini təşkil etmək üçün muzeylər və böyük incəsənət institutları ilə əməkdaşlıq edir.

2010-cu ildən Nyu–York Film Akademiyası Metropolitan İncəsənət Muzeyi ilə əməkdaşlıq edir. Hər bir ayrı-ayrı institutla sıx əməkdaşlıq edən Kino Akademiyası tələbələrə hərəkətli obrazın yaradıcı sənətini, eləcə də incəsənətin bütün növlərinin əhəmiyyətini və dəyərini öyrədən proqramlar təqdim etmək üçün kurslar təkif edir.

Tərəfdaş təşkilatlara aşağıdakılar daxildir:

* Bruklin Muzeyi 2007,
* Uitney Amerika İncəsənət Muzeyi 2009,
* Metropolitan Muzeyi, 2010
* 2014-cü ildə NASA və Nyu York Film Akademiyası STEAM təşəbbüsünün bir hissəsi olaraq James Webb Kosmik Teleskopunun inkişafı haqqında məlumatlılığı artırmaq üçün tələbələri orijinal audiovizual materiallar yaratmağa cəlb edəcək yeni təşəbbüs elan etdilər.
* Nyu-York Film Akademiyası RED Digital Cinema Camera Company ilə əməkdaşlıq edərək bir sıra davam edən REDucation seminarları təklif edir.
* İncəsənət fondu

Akademiya incəsənət üçün təqaüd və maliyyə imkanları təklif edən qeyri-kommersiya təşkilatı olan 10 ARTS Foundation təsis etmişdir. İctimaiyyət təşkilatda könüllü ola, proqrama və ya təhsil layihəsinə kömək edə bilər.

## Görkəmli müəllimləri
Nyu-York Film Akademiyası öz sahələrində fəal, işləyən peşəkarlar, bir çoxu mükafatçılar olan və ya əvvəllər Tisch İncəsənət Məktəbi, Kolumbiya Universiteti, AFI Konservatoriyası, Cənubi Kaliforniya Universiteti, Stanford Universiteti, Harvard Universiteti, Yel Universiteti, Kaliforniya Universiteti və Los Anceles kimi nüfuzlu universitetlərdə dərs demiş müəllimləri cəlb edir. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Uotervil

**Uotervil** () — ABŞ-ın şimal-şərqində, Men () ştatında yerləşən şəhər. Bu şəhər, təbiəti, tarixi və mədəni məkanları ilə tanınır. Əhalisi təxminən 16,000 (2023-cü il məlumatlarına əsasən) nəfər təşkil edir. Men ştatının Kennebek bölgəsində, Kennebek çayının sahilində yerləşir.

## Tarixi
Uotervil XIX əsrdə əsasən sənaye şəhəri kimi inkişaf etməyə başlamışdır.  Çay boyunca yerləşməsi şəhəri kənd təsərrüfatı və ticarət üçün əlverişli məkana çevirdi. Tarixi boyunca təhsil və mədəniyyətə xüsusi diqqət yetirilib.

Şəhərdə 1813-cü ildə əsası qoyulmuşdur və ABŞ-ın ən qədim ali təhsil müəssisələrindən biri olan Kolbi kolleci yerləşir. Universitet yüksək akademik səviyyəsi və təsirli kampusu ilə tanınır. Uotervildə yerləşən Colby Kolleci İncəsənət Muzeyi (), regionun ən nüfuzlu incəsənət kolleksiyalarından birinə ev sahibliyi edir.

Hər il Uotervildə Men Beynəlxalq Film Festivalı keçirilir.

## İqtisadiyyatı
Uotervil əsasən təhsil, səhiyyə və xidmət sektoru ilə inkişaf edir. Men və ABŞ-ın bir çox digər şəhərləri kimi, Uotervil də şəhərətrafı inkişaf və şəhər mərkəzində tənəzzül gördü. Açıq havada ticarət mərkəzinin bir hissəsi olaraq şəhərin şimal tərəfində Walmart, Home Depot və digər mağazalarla kiçik bir zolaqlı ticarət mərkəzi tikildi. Bu artıma görə, mövcud və hazırda ona bitişik olan Elm Plaza ticarət mərkəzi bu yaxınlarda öz eksteryerini təmir etdi və əvvəlki vakansiyaların əksəriyyətini və ya hamısını doldurdu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* City of Waterville official website
ABŞ-nin yerli xalqları

**ABŞ-ın yerli xalqları** () — tez-tez "Amerikan yerli xalqları", "Hindular" və ya "İlk millətlər" adları ilə tanınır. Bu xalqlar minilliklər boyunca Şimali Amerika qitəsində məskunlaşmışdır və zəngin mədəniyyətləri, dilləri, inancları və tarixləri ilə tanınırlar. Yerli xalqların tarixi Avropalıların qitəyə gəlməsindən xeyli əvvəl başlayır.

Yerli Amerika Xalqları rəsmi olaraq ABŞ Siyahıyaalma Bürosu, Büdcə İdarəetmə Bürosu və digər dövlət qurumları tərəfindən ABŞ vətəndaşlarına və ya rezident əcnəbilərə istinad etmək üçün istifadə edilən çətir terminidir. ABŞ-də yerli xalqların əhalisi ərazinin avropalı köçkünlər tərəfindən müstəmləkələşdirilməsi,tədricən məhv edilməsi və öz ərazilərindən köçürülməsi, habelə avropalıların gətirdiyi infeksiyalar səbəbindən əhəmiyyətli dərəcədə azalmışdır.

## Tarixi
XVI əsrdən sonra Avropalı müstəmləkəçilərin gəlişi yerli xalqların həyatında dönüş nöqtəsi oldu. Yeni xəstəliklər, zorakılıq və torpaq itkiləri nəticəsində əhalinin əksəriyyəti məhv oldu.Yerli xalqlar torpaqlarını müstəmləkəçilərə qarşı qorumağa çalışsalar da, çoxsaylı müharibələr və müqavilələr nəticəsində torpaqlarını itirdilər. ABŞ hökumətinin siyasəti nəticəsində çox sayda yerli xalqlar zorla öz torpaqlarından çıxarılaraq başqa bölgələrə köçürüldü. "Göz yaşları cığırı" () bu zorakı köçürmənin ən məşhur nümunəsidir.

ABŞ hökuməti tərəfindən tanınmış qəbilələr öz torpaq rezervasiyalarında xüsusi suveren hüquqlara malikdir. Bir çox yerli xalqlar ABŞ-ın müxtəlif bölgələrində yerləşən rezervasiyalarda yaşayır. Lakin bu ərazilər adətən sosial-iqtisadi çətinliklərlə üzləşir. Yerli xalqlar öz dillərini, mədəniyyətlərini və adət-ənənələrini qorumaq üçün fəal şəkildə çalışırlar. Yerli xalqların hüquqları uğrunda mübarizə bu gün də davam edir. Standing Rock etirazları (2016) kimi hərəkətlər, onların ətraf mühit və torpaq hüquqlarını qorumaq səylərinin bir hissəsidir.

## Əsas yerli xalqlar və qruplar
Aşağıda bəzi əsas qəbilə birlikləri göstərilib.

# Siu (Lakota, Dakota, Nakota) — böyük düzənliklərdə yaşayan qəbilələr.Ən məşhur liderlərdən biri Oturan Buğa () idi.
# Çeroki — şərqi ABŞ-də yerləşən və "Göz yaşları cığırı" ilə tarixi faciələri ilə tanınan qəbilə.
# Navaxo (Dine) — ABŞ-ın ən böyük yerli qəbiləsidir və əsasən Arizona, Nyu-Meksiko və Utah bölgələrində yaşayırlar.
# Apaçi — cənub-qərbi ABŞ-də yerləşən qəbilələr. Ceronimo onların ən məşhur liderlərindən biri idi.
# İrokezlər Konfederasiyası (Haudenosaunee) — altı millətdən ibarət olan bu konfederasiya demokratiya prinsiplərinə əsaslanan idarəetmə sistemi ilə tanınır.
# Pueblo — əsasən cənub-qərb regionunda (Nyu-Meksiko) məskunlaşan və daş tikililəri ilə tanınan mədəniyyət.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Official website of the Bureau of Indian Affairs]], part of the US Department of the Interior
* Official website of the National Congress of American Indians
* American Indian Records from the National Archives and Records Administration
* Official website of the National Museum of the American Indian, part of the Smithsonian Institution
* National Indian Law Library of the Native American Rights Fund – a law library of federal Indian and tribal law
Rəssamlığın alleqoriyası

**Rəssamlığın alleqoriyası**  — hollandiyalı rəssam  Yan Vermeerin rəsm əsəri, Vyanın Sənət Tarixi Muzey kolleksiyasına aiddir.Əsər XVI əsr Hollandiyada çəkilmiş və rəssamlığın sənət, ilham və proses kimi metaforik təsvirini əks etdirir.  Əsərin hər bir detalı dərin məna daşıyır və rəssamlığın mahiyyətini simvolik olaraq ifadə edir.

## Əsərin təsviri
Əsərin sol tərəfində rəssam arxası tamaşaçıya dönük vəziyyətdə təsvir olunub.Bu şəxs ya Vermeerin özü, ya da ümumilikdə rəssamlıq peşəsini təmsil edən bir obrazdır. Rəssam məharətlə modelin portretini çəkir. Mərkəzdə gənc qadın Yunan mifologiyasının Klio adlı Muzasını təmsil edir. O, əlində truba və tarix kitabı tutur ki, bunlar şöhrət və yaddaşın simvoludur. Əsərin sağ tərəfində ağır bir pərdə kənara çəkilmiş kimi təsvir olunub.Bu detal, tamaşaçını sanki gizli bir səhnəyə baxırmış kimi hiss etdirir və sənətin "teatrallığını" vurğulayır. Divarda asılmış böyük xəritə Hollandiya Respublikası dövrünü təmsil edir və sənətin milli kimliyə bağlılığını simvollaşdırır.

Klio (Muzanın obrazı) — tarixi və yaddaşı qorumaq üçün sənətin rolunu təmsil edir. Pərdə — sənətin həyatın pərdəsini qaldıraraq gizlini aşkar etməsi ideyasını əks etdirir. İşıq isə sənətin həqiqəti əks etdirmək gücünü simvollaşdırır. Vermeerin işıqdan istifadə etməsi və detallara diqqəti bu əsərdə öz zirvəsinə çatır. O, optik dəqiqliklə interyer və tekstura elementlərini təsvir edir.

## Mənzərəli kompozisiya
Vermeer yaradıcılığının yetkin və gec dövrlərinin əsərləri arasında bu rəsm daha böyük ölçüsü ilə seçilir ki, bu da rəssamın “janr mövzularında adi kətan diapazonundan” daha çox obrazlı miqyasda vəzifə qoyduğunu göstərir.Rəssamın kompozisiya strukturları daha az parlaq, lakin məzmunca daha dərin və zəngindir və Vermeer bu rəsmdə rəssamın xüsusi məharətini nümayiş etdirir. Eyni zamanda, o, obrazı hər hansı bir kompozisiya dominantının ətrafında qurmaqdansa, müxtəlif motivlərin və vurğuların sərbəst vəhdətini yaradır, hətta perspektivin yoxa çıxma nöqtəsini neytral yerdə — divarda, oturanın solunda, xəritənin aşağı çarpaz çubuğunun taxta topunun altında.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Анализ элементов картины на сайте журнала «Вокруг света» (рубрика «Культурный код»)
* Интерактивный анализ элементов картины
* Подробный разбор картины на сайте Национальной галереи США
* Биография Вермера на сайте «Art-Каталог»
* Подробный анализ картины
Külək adaları

**Külək adaları** () — Karib dənizində yerləşən və Antillər arxipelaqının bir hissəsi olan ada qrupudur.
Onlar əsasən Kiçik Antillər bölgəsində yerləşir və Karib dənizi ilə Atlantik okeanı arasında yerləşən mühüm coğrafi mövqedədirlər.

"Külək Adaları" adı, Avropa kəşfiyyatçılarının adaları Karib dənizindəki dominant şərq küləkləri istiqamətinə görə adlandırmalarından gəlir. "Windward" ifadəsi külək istiqamətinə doğru yerləşən yerləri göstərir.

## Coğrafi mövqe və adalar
Külək Adaları adətən Karib dənizinin şərqindəki adaları əhatə edir. Onlar, Cənubi Amerika qitəsinə daha yaxın yerləşərək, Karib dənizindən əsən şərq küləklərinə birbaşa məruz qalır. Adalar şimala doğru Livard adaları ilə qonşudur.

Külək Adalarına aşağıdakılar daxildir:
* Dominika
* Martinika
* Sent-Lusiya (Saint Lucia)
* Sent-Vinsent və Qrenadin (Saint Vincent and the Grenadines)
* Qrenada (Grenada)

Bəzən Barbados, Trinidad və Tobaqo da bu qrupun bir hissəsi kimi təsvir edilir, lakin coğrafi və tarixi fərqliliklər mövcuddur.

## Tarixi
Külək Adalarının ilk sakinləri Aravaklar və Karib xalqları olub. Bu xalqlar Karib dənizinə məxsus zəngin mədəniyyətə malik idilər. XV və XVI əsrlərdə bu adalar Avropa müstəmləkəçilərinin diqqətini cəlb etdi. Bölgə əvvəlcə ispanların, daha sonra isə fransızların və ingilislərin nəzarəti altına keçdi. Adalar şəkər istehsalı üçün böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Bu səbəbdən bölgə həm iqtisadi, həm də strateji baxımdan Avropa gücləri üçün vacib idi. Bu adaların çoxu XX əsrdə müstəqillik əldə etmiş və indi müstəqil dövlətlərdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Akselerator effekti

**Akselerator effekti** () —  investisiyaların istehsal səviyyəsindəki dəyişikliklərə necə həssas olduğunu izah edən konseptdir. Bu təsirə əsasən, iqtisadiyyatda istehlak və ya ümumi tələbdə artım olduqda, müəssisələr istehsal gücünü artırmaq üçün əlavə investisiya etməyə başlayır. Eyni şəkildə, tələbin azalması investisiyaların azalmasına səbəb ola bilər.

Əsasən, akselerator effekti onu göstərir ki, investisiyanın səviyyəsi mütləq səviyyədən deyil, ÜDM-in dəyişmə sürətindən asılıdır. Sadəcə olaraq, müəssisələrin investisiya seçimlərini formalaşdıran iqtisadi artımın sürətlənməsi və ya ləngiməsidir.

Akselerator effekti iqtisadi dövrlərdə investisiyaların tələb dəyişikliklərinə necə reaksiya verdiyini izah edən vacib bir konsepsiyadır. Bu effekt iqtisadi artımı sürətləndirə və ya tənəzzülü daha da dərinləşdirə bilər, buna görə də iqtisadi siyasətçilər üçün əhəmiyyətli nəzəriyyələrdən biridir.

## Haqqında
Akselerator effekti istehlak və tələbdəki dəyişikliklərin investisiyalara olan təsirini vurğulayır. İqtisadiyyatda ümumi tələbdə (istehlak və ya ixrac) artım baş verdikdə, mövcud istehsal gücü kifayət etməyə bilər. Müəssisələr tələbi qarşılamaq üçün əlavə istehsal avadanlıqları alır və ya yeni zavodlar tikir. Yeni istehsal gücü yaratmaq üçün investisiyalara ehtiyac yaranır. Bu investisiyalar öz növbəsində iqtisadi fəaliyyətin daha da artmasına səbəb olur. Akselerator effekti də əks istiqamətdə işləyir: ÜDM azaldıqda (resessiyaya girdikdə) bu, biznes mənfəətinə, satışlara, pul vəsaitlərinin hərəkətinə, potensialdan istifadəyə və gözləntilərə mənfi təsir göstərir. Nəticə etibarilə, bu amillər müəssisələri sabit investisiyalar etməkdən çəkindirir, multiplikator effekti səbəbindən tənəzzülü daha da gücləndirir.

## Riyazi təsviri
Akselerator effekti üçün sadə bir model aşağıdakı kimi verilə bilər.

### Praktiki nümunə
* Bir ölkədə istehlak mallarına tələbat kəskin artır.
* Şirkətlər bu tələbi qarşılamaq üçün əlavə avadanlıq alır və ya yeni fabriklər inşa edir.
* Bu səbəbdən, investisiya həcmi artaraq iqtisadiyyatda əlavə məşğulluq və gəlir yaradır.

Eyni zamanda, tələbatın azalması zamanı müəssisələr investisiyalarını azaldır, bu da iqtisadi yavaşlamaya səbəb ola bilər.

## Xüsusiyyətləri
Tələb artımı investisiyaların artmasına səbəb olur, bu da əlavə gəlir yaradır və yenidən tələbi artırır.Tələbin azalması investisiyaların azalmasına və iqtisadi tənəzzülə səbəb ola bilər. Akselerator effekti adətən qısamüddətli dövrlərdə güclü təsir göstərir, lakin uzunmüddətli dövrdə istehsal gücü dolduğu üçün təsir zəifləyə bilər.

## Akselerator və çoxaldıcı təsirin qarşılıqlı əlaqəsi
Akselerator effekti ilə çoxaldıcı təsir () arasında sıx əlaqə mövcuddur. İqtisadiyyatda tələb artışı çoxaldıcı təsir yaradır, bu da gəlirləri artırır. Artan gəlir isə akselerator effektini işə salaraq investisiyaların artmasına səbəb olur.

## Məhdudiyyətlər
Hər bir investisiya dərhal istehsala çevrilmir və zaman alır. Bəzən tələb artsa da, müəssisələr yeni investisiyalar etməkdə ehtiyatlı ola bilər. Faiz dərəcələri, vergi siyasəti və qeyri-müəyyənlik akselerator effektini zəiflədə bilər.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Keyns multiplikatoru

**Keyns multiplikatoru** —  iqtisadiyyatda hər hansı bir müsbət iqtisadi şokun (məsələn, dövlət xərcləri, investisiya və ya ixrac artımı) ümumi iqtisadi fəaliyyət üzərində yaratdığı çoxaldıcı təsiri ölçmək üçün istifadə olunan konsepsiyadır. Con Meynard Keynsin məşhur makroiqtisadi nəzəriyyəsindən gəlir və xüsusilə ümumi tələbi artırmaq üçün hökumət siyasətinin təsirini təhlil edir.

## Konsepsiyası
Keyns multiplikatoruna görə iqtisadiyyata bir əlavə xərcləmə daxil edildikdə, bu xərcləmə birbaşa iqtisadiyyata təsir göstərməklə kifayətlənmir, eyni zamanda gəlir artımı vasitəsilə dolaylı olaraq daha çox xərcləməyə səbəb olur. Bu proses ardıcıl dövrlərdə gəlir və xərcləmənin bir-birini artırdığı çoxaldıcı bir effekt yaradır.

### Açıq iqtisadiyyatda multiplikator düsturu
Ən məşhur üç multiplikator düsturları aşağıdakı kimi təsvir edilmişdir:

* **G** — dövlət xərcləri 
* **T** — vergitutma 
* **Y** — nominal ÜDM 
* **I** — özəl investisiya 
* **X** — ixrac 
* **c** — istehlaka meyl 
* **s** — qənaət etməyə meyl 
* **m** — idxala meyl

## İstinadlar
Etel Keyn

**Etel Keyn** (əsl adı: *Hayden Silas Anhedönia*; ) — ABŞ müğənnisi.

O, valideynlərinin məzuniyyət münasibətilə hədiyyə etdiyi MacBook vasitəsilə həvəskar olaraq musiqi üzərində məşğul olmağa başlayıb. İlk mahnılarını rəqəmsal formatda Tumblr və SoundCloud-da yayımlayıb. 2019-cu ildə ilk minialbomu olan "Golden Age"i çıxarıb, hansı ki, treklərində folk və indi-rok üslubunu trep ilə sintez edir. Onun geniş dinləyici kütləsinin rəğbətini qazanan konseptual debüt studiya albomu "Preacher's Daughter" 2022-ci ildə işıq üzü görüb və bir çox tənqidçi tərəfindən ilin ən yaxşı albomundan biri elan edilib.

## Həyatı
Tallahassidə doğulub, Floridanın Konfederasiya generalının adını daşıyan Perri şəhərində böyüyüb. Ailədə dörd uşaqdan yaşca ən böyüyüdür. O, "*geridəqalmış redneklərlə dolu olan*" şəhərciyə baxanda, olduqca sənətsevər uşaq olub. Keçmişdə yük maşını şoferi olmuş atası hazırda taxta zavodunda işləyir. O, təhsilini evdə, kilsə xorunda işləyən anasının rəhbərliyi altında alıb. Qatı dindar mühitdə böyüyüb. 12 yaşında anasına gey olduğunu açıqladığı zaman dini terapiyaya göndərilib. Deyir ki, "*mənim terapevtim bu günədək mənə cəhənnəmə getməyəcəyimi söyləyən ilk insan idi*".

O, yeniyetməlik illərində pop musiqisini kəşf edir. Florence + the Machine qrupunun fanatına çevrilir. Eyni zamanda Twitter və Tumblr-ı aktiv şəkildə istifadə edirdi. Hətta internet üzərindən özünə dostlar da qazanmışdı. O, orta məktəbi bitirdikdən sonra, yerli icma kollecinin teatr proqramında bir qədər sərbəstlik əldə edir. O, Florida Dövlət Universitetinin kino fakültəsində oxumaq ümidi ilə Talahassiyə daşınır və 20 yaşına gələndə isə trans qadın kimi ortaya çıxır.

"*Southern gothic*", qorxu filmləri və eləcə də özünün yetişdirilmə tərzinə bağlı olan dini travmalardan ilham alır və Ethel Cain adlı alter eqosunu yaradaraq musiqi yazıb-bəstələməyə başlayır.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *Preacher's Daughter* (2022)
* *Perverts* (2025)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qida sənayesi

**Qida sənayesi** — ərzaq məhsullarının istehsalı, emalı, qablaşdırılması, paylanması və satışı ilə məşğul olan qlobal bir sektordur. Bu sənaye kənd təsərrüfatından başlayan və son istehlakçının qida məhsulunu əldə etməsi ilə bitən mürəkkəb bir tədarük zəncirini əhatə edir. Qida sənayesi həm iqtisadiyyatın əsas sektoru, həm də insanların sağlamlıq və rifahına birbaşa təsir edən həyati bir sahədir.

Qida sənayesi yalnız insanların qidalanmasını təmin etməklə kifayətlənmir, həm də iqtisadiyyatın güclənməsinə, sosial rifahın artırılmasına və qlobal problemlərin həllinə töhfə verir.

## Əsas alt sektorları
Taxıl, tərəvəz, meyvə, ət, balıq və süd məhsulları kimi təməl ərzaq məhsullarının yetişdirilməsi və istehsalı. Ərzaq məhsullarının istehsal prosesindən keçərək işlənmiş qidaya çevrilməsi (məsələn, buğdadan un istehsalı, süd məhsullarından pendir hazırlanması). Qidanın saxlanılma müddətini uzatmaq və onu istehlakçılar üçün cəlbedici etmək üçün qablaşdırma texnologiyaları. Qida məhsullarının istehsal müəssisəsindən mağazalara, restoranlara və ya istehlakçılara çatdırılması. Supermarketlər, mağazalar və ya bazarlar vasitəsilə qida məhsullarının satışa çıxarılması. Hazır qida məhsullarının istehlakı üçün xidmətlərin (restoranlar, kafe, fast food şəbəkələri) təmin edilməsi.

## Əhəmiyyəti
Qida sənayesi dünya üzrə ən böyük iqtisadi sektorlardan biridir və milyonlarla insanı işlə təmin edir. Sənaye, insanların sağlam qidaya çıxışını təmin edərək, cəmiyyətin sağlamlığına birbaşa təsir edir. Yeni emal texnologiyaları, biotexnologiya və qida istehsalındakı innovasiyalar sənayeni irəli aparır.

## Texnoloji yeniliklər
Məhsulların daha dəqiq emalı, keyfiyyətin izlənməsi və çatdırılma prosesində süni zəka texnologiyalarının istifadəsi. Genetik modifikasiya ilə daha davamlı və məhsuldar bitkilərin yetişdirilməsi. Ət məhsullarına alternativ olaraq bitki əsaslı proteinlər və laboratoriyada istehsal olunan ət məhsulları populyarlaşır. Ətraf mühitə təsiri azaldan bioloji parçalana bilən materiallardan istifadə.

## Azərbaycanda qida sənayesi
Taxıl, pambıq, çay, meyvə, tərəvəz, süd və ət məhsulları əsas məhsullar arasındadır. Son illərdə Azərbaycan hökuməti kənd təsərrüfatı və qida sənayesinə xüsusi diqqət ayırır, ixrac imkanlarını artırır və yerli istehsalı təşviq edir. Fındıq, meyvə, şərab və digər qida məhsulları əsas ixrac mallarını təşkil edir. Yerli qida sənayesində müasir avadanlıq və texnologiyalardan istifadə artır.

## Həmçinin bax
* Ajinomoto

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Nelson, Scott Reynolds. *Oceans of Grain: How American Wheat Remade the World* (2022) excerpt
*  534 pages.
*  448 pages.
*  836 pages.
*  301 pages.
Yaponiya Fotoqrafiya Cəmiyyəti (1889)

– 1889-cu ildə Yaponiyada yaradılmış fotoqrafiya təşkilatı. 1896-cı ilə qədər fəaliyyət göstərmişdir.

## Tarixi
Yaponiya Fotoqrafiya Cəmiyyəti 1889-cu ilin mayında şotland fotoqraf Vilyam Kinninmod Börton tərəfindən yaradılmışdır. Bu, Yaponiyada həvəskar fotoqrafların yaratdığı ilk belə təşkilat olsa da, daha sonra peşəkar fotoqraflar da cəmiyyətə qatılmışdır. Enomoto Takeaki sədr, Kikuçi Dayroku vitse-sədr, Vilyam Börton katib seçilmişdir. Cəmiyyətin 56 qurucu üzvü var idi və onların 24-ü əcnəbi idi. Qurucu üzvlərə İşikava İvao, Oqava Kazuma, Oqura Kenşi, Kacima Seybey, Nakacima Matsuçi və Esaki Reyci daxil idi. Cəmiyyətin ilk görüşü 10 may 1889-cu ildə baş tutmuşdur. 1892-ci ildə təşkilata üzv olanların sayı 150-yə çatmışdır.

Cəmiyyətin əsas məqsədi Yaponiyada fotoqrafiya texnikalarını inkişaf etdirmək idi. Bu məqsədlə cəmiyyət tərəfindən aylıq tədqiqat görüşləri və model fotoqrafiya sessiyaları təşkil olunurdu. Üzvlərin çəkdikləri fotolar *"[[Shashin Shimpo]]"* fotoqrafiya jurnalında nəşr olunurdu. Təşkilatın keçirdiyi əsas tədbir 1893-cü ilin mayında Tokionun Ueno rayonunda keçirilmiş "Əcnəbi Fotoqrafiya Sərgisi" idi. Bu, Yaponiyada keçirilmiş ilk beynəlxalq fotoqrafiya sərgisi olmuşdur. Sərgidə London Kamera Klubunun üzvü olan Corc Devison və Peter Henri Emerson kimi fotoqrafların 296 fotosu sərgilənmişdir.

Cəmiyyətin əsas maliyyə dəstəkçisi olan Kacima Seybeyin 1896-cı ildə iflasa uğramasından sonra təşkilat fəaliyyətini dayandırmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Bretton-Vuds konfransı

**Bretton-Vuds konfransı** () — 1944-cü ilin 1-22 iyul tarixlərində ABŞ-ın Nyu-Hempşir ştatında yerləşən Bretton-Vuds şəhərində keçirilmiş beynəlxalq iqtisadi konfrans. Rəsmi adı Birləşmiş Millətlər Valyuta və Maliyyə Konfransı olan bu tədbirdə İkinci Dünya Müharibəsinin sona çatması ilə yeni qlobal iqtisadi sistemin qurulması məqsədilə mühüm qərarlar qəbul edilmişdir.

## Əsas məqsədi
Konfransın əsas məqsədi, müharibədən sonrakı dövrdə beynəlxalq maliyyə sabitliyini təmin etmək, iqtisadi əməkdaşlığı gücləndirmək və qlobal iqtisadi sistemdəki tənzimləmə mexanizmlərini yaratmaq idi.

### İştirakçılar
* Konfransda 44 ölkənin nümayəndələri iştirak edirdi.
* Əsas iştirakçılar arasında ABŞ və Böyük Britaniya üstün mövqeyə malik idi.
* İqtisadiyyatda tanınmış simalardan biri olan Con Meynard Keyns (Böyük Britaniya nümayəndəsi) və Harri Dekster Uayt (ABŞ nümayəndəsi) tədbirin əsas memarları hesab olunur.

## Əsas qərarlar
Qızıl-dollar standartı tətbiq olundu. Bu sistemə görə, ABŞ dolları qlobal ehtiyat valyutası elan edildi və onun dəyəri qızıla bağlı idi (1 unsiya qızıl = 35 dollar). Digər ölkələrin valyutaları dollara sabit məzənnə ilə bağlandı. Valyuta məzənnələrinin sabitliyini təmin etmək, üzv ölkələrə maliyyə dəstəyi göstərmək və beynəlxalq ticarəti təşviq etmək məqsədilə yaradıldı.  Müharibədən sonrakı yenidənqurma işlərini maliyyələşdirmək və yoxsul ölkələrə dəstək olmaq məqsədilə yaradıldı. Bu bank daha sonra Dünya Bankının tərkib hissəsinə çevrildi. Qlobal ticarətin liberallaşdırılması və ticarət maneələrinin azaldılması üçün beynəlxalq əməkdaşlıq qərarlaşdırıldı. Bu məqsədlə daha sonra Ümumdünya Ticarət Təşkilatı (WTO) kimi qurumların əsası qoyuldu. Ölkələr öz valyutalarının məzənnəsini ABŞ dollarına sabit bağlamağa razılaşdılar. İstisna hallarda, əgər ölkənin iqtisadiyyatı ciddi problemlərlə üzləşərdisə, məzənnə dəyişdirilə bilərdi.

## Xüsusiyyətləri
ABŞ dolları mərkəzi valyuta idi, çünki ABŞ qlobal qızıl ehtiyatlarının 70%-nə sahib idi. Sistem, beynəlxalq ticarət və investisiyanın daha sabit mühitdə inkişafına şərait yaratdı. İqtisadi böhranların və valyuta manipulyasiyalarının qarşısını almaq üçün tənzimləmə mexanizmləri təqdim edildi.

## Əhəmiyyəti
Bretton-Vuds sistemi qlobal iqtisadi əməkdaşlığın əsası olaraq müharibədən sonra dünya iqtisadiyyatının bərpasında mühüm rol oynadı. IMF və Dünya Bankı kimi qurumların yaradılması beynəlxalq maliyyə sisteminin möhkəmləndirilməsinə töhfə verdi. Bu konfrans müasir qlobal iqtisadi sistemin formalaşmasında dönüş nöqtəsi oldu. Bretton-Vuds Konfransı, XX əsrin ən mühüm iqtisadi tədbirlərindən biri kimi tarixdə qaldı və qlobal iqtisadi nizamın qurulmasına şərait yaratdı.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya

* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* 
* Proceedings and Documents of the United Nations Monetary and Financial Conference, Bretton Woods, New Hampshire, July 1–22, 1944
* Documents relating to the Bretton Woods Conference and Bretton Woods Agreement Act, on FRASER
* Transcripts and other resources for the conference hosted at the ''Center for Financial Stability''
Kontrastiv dilçilik

**Kontrastiv dilçilik** —  dilçilik elminin həm nəzəri, həm də tətbiqi istiqamətində mühüm rol oynayır. Bu sahə dillərin müqayisəli öyrənilməsinə yönəlib və onların struktur, funksional, semantik xüsusiyyətlərinin fərqli və oxşar cəhətlərini təhlil etməklə məşğuldur. Kontrastiv dilçilik müxtəlif dil ailələri, dil qrupları və fərqli dil sistemləri arasında əlaqələri araşdıraraq, dilçilik tədqiqatlarına və tədris prosesinə töhfə verir.

## Dilçilikdə rolu
### Nəzəri dilçilikdə rolu
Universal dil qanunlarının müəyyən edilməsi zamanı kontrastiv təhlillər vasitəsilə dillərin ortaq və spesifik xüsusiyyətləri aşkarlanır. Bu, insan dilinin ümumi prinsiplərini və inkişaf qanunauyğunluqlarını öyrənməyə kömək edir.
Dil ailələrinin müqayisəsində müxtəlif dillər arasında genetik əlaqələri və fərqli struktur xüsusiyyətləri müəyyənləşdirir. Bu, tarixi-dilçilik
tədqiqatlarında mühüm yer tutur. Morfologiya, sintaksis, fonetika və semantika səviyyələrində fərqli dillərin quruluşları müqayisə olunur.

### Tətbiqi dilçilikdə rolu
Kontrastiv dilçilik, ana dili ilə öyrənilən dil arasındakı fərqləri və oxşarlıqları təhlil edərək, effektiv tədris metodlarının hazırlanmasında istifadə olunur. Bu yanaşma dil öyrənən şəxslərin potensial çətinliklərini öncədən müəyyənləşdirmək üçün əhəmiyyətlidir. Tərcüməşünaslıq dillərarası struktur fərqlərin və funksional uyğunluqların müqayisəsi ilə daha dəqiq və uyğun tərcümələrin aparılmasına imkan yaradır.
Kontrastiv dilçilik nitq qüsurları və dil pozuntularının diaqnozu və müalicəsi üçün istifadə olunur.

### Kontrastiv dilçiliyin dilçilikdə yeri
Kontrastiv dilçilik dilçilik elminin həm nəzəri, həm də tətbiqi istiqamətində mühüm rol oynayır. Bu sahə dillərin müqayisəli öyrənilməsinə yönəlib və onların struktur, funksional, semantik xüsusiyyətlərinin fərqli və oxşar cəhətlərini təhlil etməklə məşğuldur. Kontrastiv dilçilik müxtəlif dil ailələri, dil qrupları və fərqli dil sistemləri arasında əlaqələri araşdıraraq, dilçilik tədqiqatlarına və tədris prosesinə töhfə verir.

## Kontrastiv dilçiliyin tətbiq sahələri
İkinci dil öyrənilməsi fərqli dillər arasında təhlil aparmaqla öyrənmə strategiyalarını təkmilləşdirir. Dil öyrənmə zamanı qarşılaşılan interferensiya problemlərini həll edir. Tərcümə və lokalizasiya mətnlərin bir dildən digərinə uyğunlaşdırılmasını asanlaşdırır və funksional uyğunluğu təmin edir.
Mədəniyyətlərarası kommunikasiya fərqli mədəniyyətlərə məxsus dillərin semantik və funksional cəhətlərinin müqayisəsi, daha effektiv ünsiyyətin qurulmasını təmin edir.

## Həmçinin bax
*Tərcüməşünaslıq
*Tərcümə layihəsi
*Skopos nəzəriyyəsi

## İstinadlar
Nakacima Matsuçi

və ya doğum adı ilə  – Yaponiya fotoqrafı. Hazırladığı fənər slaydlarına görə tanınmışdır.

## İlk illəri
Nakacima Matsuçi 1850-ci ildə Şimosa əyalətində yerləşən kənddə doğulmuşdur. Doğum adı Nakacima Seyiçi idi. Atası ticarətlə məşğul olurdu. Erkən yaşlarda rəsm çəkməyə maraq göstərmişdir. 1864-cü ildə rəssam Nakabayaşi onun kəndini ziyarət etmiş, Nakacimaya bir neçə dərs verdikdən sonra onu Edoya şagirdi kimi aparmağa qərar vermişdir. Nakacima Edoda rəssamlığı və xarici dilləri öyrənmişdir.

## Fotoqrafiya
Nakacima xaricilər sayəsində fotoqrafiya ilə tanış olmuş, teleskop linzaları ilə öz kamerasını hazırlamağa qərar vermişdir. Kimya bilikləri zəif olduğu üçün holland dilində dərslikdən yararlanmışdır. Bir neçə il təcrübə apardıqdan sonra bulanıq fotolar çəkə bilmişdir. 1868-ci ildə Boşin müharibəsi ərəfəsində kəndinə qayıtsa da, 1869-cu ildə yenə Edoya gəlmişdir. Matsuçiyama təpəsinin qarşısında yerləşən Mukocimada yerləşən evdə yaşamağa başlamışdır. O, bu yerin peyzaj fotoqrafiyası ilə məşğul olmaq üçün uyğun yer olduğunu düşünmüşdür. Vaxtının çoxunu Matsuçiyama təpəsinə baxmaqla keçirdiyi üçün qonşuları ona "Matsuçi" ləqəbini vermişdilər. Nakacima bu ləqəbi adı kimi qəbul etməyə qərar vermişdir. O, bu dövrdə həm rəssamlıq, həm fotoqrafiya təcrübələri ilə məşğul olmuşdur.

Nakacima Yokohamada satılan fotoaparatları tədqiq etdikdən sonra daha yaxşı linzalarla daha yaxşı fotolar çəkəcəyini başa düşmüşdür. Yeni linza almağa pulu olmadığı üçün eynək ustasının yanına getmiş və şüşə üyütməyi öyrənmişdir. Hazırladığı yeni linzalarla daha yaxşı fotolar çəkməyə başlamışdır. Yokoyama Matsusaburonun şagirdi olaraq fotoqrafiya biliklərini artırmışdır. 1875-ci ildə Tokioda öz fotostudiyasını açmışdır. Bir neçə il sonra Asakusa rayonunun Azumabaşi bölgəsində yeni fotostudiya tikdirmişdir. 1894-cü ildə Nihonbaşi rayonunun Qofuku rayonundakı yeni fotostudiyaya köçmüşdür.

Nakacima 1877 və 1881-ci illərdə keçirilmiş I və II Milli Sənaye Sərgilərində mükafatlar qazanmışdır. O, fənər slaydları, stereoqraflar, vizit kartları, kabinet ölçülü fotolar hazırlamışdır. Onun hazırladığı fənər slaydları sənətçi həyat yoldaşı Sonoko tərəfindən əllə rənglənirdi. 1880-ci ildə Təhsil Nazirliyinin tapşırığı ilə *[[qento]]* ("sehr fənəri") və öyrədici fənər slaydları hazırlamışdır. 1889-cu ilin mayında Yaponiya Fotoqrafiya Cəmiyyətinin qurucu üzvlərindən biri olmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Edinburq Mərkəzi Kitabxanası

**Edinburq Mərkəzi Kitabxanası** — Şotlandiyanın Edinburq şəhərində ilk ictimai kitabxana. 

## Tarixi
Kitabxananın yaradılması xeyriyyəçi Endrü Karnegi tərəfindən 50.000 funt-sterlinq dəyərində maliyyələşdirilib.  9 iyul 1887-ci ildə Edinburq şəhəri İctimai Kitabxanalar Qanununu qəbul etdi və Karnegi memar Corc Vaşinqton Braunun Fransız İntibah dövrü üslubunda inşa edəcəyi binanın təməl daşını qoydu. Bina IV Corc körpüsündən yuxarıda Edinburqun Köhnə şəhəri tərəfdə yerləşir.

Kitabxananın fasadı həmçinin Edinburq şəhərinin gerbini, Şotlandiya gerbini və Kral silahlarını əks etdirən daş oymalarla bəzədilib. Əsas qapının üstündə Karnegi maliyyələşdirdiyi hər kitabxananın girişinin yuxarısında israr etdiyi “Let There Light (Həmişə işıq olsun)” şüarı var.

Kitabxana bu illər ərzində bir neçə dəfə uyğunlaşdırılıb və genişləndirilib. 2014-cü ilin may ayında əsas kitabxana binasında yeni uşaq və musiqi kitabxanaları açılmışdır. Əvvəllər onlar ayrı binada yerləşirdilər.

## Kolleksiyası
Bütün Edinburq ictimai kitabxanalarında olduğu kimi kitabxana kolleksiyaları Konqres Kitabxanasının təsnifat sistemindən istifadə etməklə təşkil edilir. Edinburq Mərkəzi Kitabxanasının kolleksiyasında əsas zalda nümayiş etdirilən üç Şotlandiya kitab heykəli var. Heykəllər 2011-ci ildə Edinburq Beynəlxalq Kitab Festivalı zamanı bu əsərləri bir sıra digərləri arasında ədəbi platformalarda qoyan anonim bir rəssamın işidir. Heykəllər böyüdücü şüşə, bir fincan çay və “kitabda itən” kiçik bir personajı təsvir edir.


File:Scotland Book Sculptures 3.jpg|alt=Lost in a good book..., 2011|Yaxşı kitabda itdi..., 2011
File:Scotland Book Sculptures.jpg|alt=Magnifying glass, 2011|Böyüdücü şüşə, 2011
File:Scotland Book Sculptures 2.jpg|alt=Tea, cake and a book, 2011|Çay, tort və kitab, 2011


## Qalereyası


Fayl:Central_Library,_Edinburgh_001.jpg|alt=Upper Floor Reference Library with original card indices and an abundance of natural lighting|Kitabxanaın üst mərtəbəsi 
Fayl:Andrew_Carnegie_bust,_Edinburgh_Central_Library.JPG|alt=Andrew Carneige bust|Endryu Karneqinin büstü
Fayl:Carnegie_motto,_Edinburgh_Central_Library.JPG|alt=Andrew Carnegie motto - Let There Be Light|Endryu Karneqinin şüarı - *Let There Light —İşıq olsun*
Fayl:Central_Library,_Edinburgh-dome.jpg|alt=Domed ceiling|Günbəz tavanı
Fayl:Central_Library_from_Greyfriars_Kirkyard.JPG|alt=Central Library and St Mary Magdalene Chapel viewed from Greyfriars Kirkyard|Kitabxananın uzaqdan ğörünüşü.
Fayl:John_Day_tablet,_Edinburgh_Central_Library.JPG|alt=John Day's motto on the facade of Edinburgh Central Library.|Binanın fasadında Jon Day dizaynı.
Fayl:Walter_Chepman_tablet,_Edinburgh_Central_Library.JPG|alt=Walter Chepman tablet, Edinburgh Central|Uolter Çapman lövhəsi 


## İstinadlar

## Biblioqrafiyası

*
*
*

## Xarici keçidlər
*City of Edinburgh Council page for the library
*Central Library - Facebook page
*
Seyfəddin Altaylı

**Seyfəddin Əli oğlu Altaylı** (; ) — Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent; Lüğətşünas, ədəbiyyatşünas; İzzəddin Həsənoğlunun tədqiqatçısı.

## Həyatı
20 dekabr 1950-ci ildə İğdır ilinin Dizə (Koçkıran) kəndində anadan olmuşdur. 1963-cü ildə İğdır orta məktəbini, 1969-cu ildə İğdır liseyini, 1980-ci ildə isə İstanbul Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsini bitirmişdir.

1970–1977-ci illərdə İqdırın Aralıq qəsəbəsində və Dizə kəndində müəllim işləyib. Uzun müddət 2015-ci ildən Bakı Avrasiya Universitetində müəllim işləyir. Azərbaycan ədəbiyyatı və Dünya ədəbiyyatından mühazirələr oxuyur. Eyni zamanda Türkoloji Mərkəzdə baş elmi işçi kimi çalışır.

1963-cü ildən şeir yaradıcılığına başlayıb və ilk şeiri İqdırda "Yaşıl İydir" qəzetində çap olunub.

1985-ci ildə TRT "Türkiyənin Səsi" Radiosunun Azərbaycan Türkcəsi Verilişləri Redaksiyasına imtahanla qəbul olunub və 8 ay sonra radionun rəhbərliyinə təyin edilib. Azərbaycan verilişləri redaksiyasının 30 il rəhbəri olmuşdur.

1995–1996-cı illərdə TRT tərəfindən çəkilən "Qafqaz ulduzu" adlı Azərbaycana həsr olunmuş 17 seriyalı sənədli filmin rəhbərliyini və məsləhətçiliyini edib. Radioda, "Türk tarixindən", "Azərbaycan tarixi", "Dədə Qorqudda Türk Dövlət Gələnəyi", "Vaxta İz Salanlar" adlı proqramları hazırlayıb və aparıb. 1988-ci ildən "Sözümüz-söhbətimiz" adlı proqramı hazırlamış və aparmışdır.

Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı və Ankarada mənzillənən Yazarlar Birliyinin üzvüdür.

## Elmi fəaliyyəti
Tələbə ikən elmlə məşğul olmağa başlamış və xüsusilə Azərbaycanla bağlı elmi məqalələr yazmışdır.

"Azərbaycan xalq deyimlərində mifoloji və tarixi elementlərin əksi" adlı fəlsəfə doktorluğu dissertasiyası müdafiə etmişdir.

Lüğətşünaslıq, Folklor, Türk Tarixi, Türk Mifoloqyası, Türk dili və ədəbiyyatı, Türk xalqları ədəbiyyatı mövzularında tədqiqat işləri aparır.

3 cildlik "Azərbaycan Türkcəsi sözlüyü"nü hazırlayıb çap etdirmişdir.

Seyfəddin Altaylı XIII əsr şairi İzzəddin Həsənoğlunun 367 vərəqlik bir əlyazmasını əldə etmiş və onun üzərində dörd ildən çox işləyərək Ankarada Altınordu Yayınlarında çap etdirmişdir.

## Kitabları
* Seyfettin Altaylı. "Azerbaycan Türkçesi Deyimler Sözlüğü". Ankara, Pestij Matbaası, 2005. 590 sayfa. (Türkçe)
* Seyfettin Altaylı. "Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü". I cild (A-K). Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları, 2018. 1905 sayfa. (Türkçe)
* Seyfettin Altaylı. "Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü". II cild (Q-Z). Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları, 2018. 1907 sayfa. (Türkçe)
* Seyfettin Altaylı. "Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü". III cild (Karşılaştırmalı Dizin). Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları, 2018. (Türkçe)
* Seyfəddin Altaylı; Nigar Hüseynova. "Türk xalqları ədəbiyyatı" (Ali məktəb tələbələri üçün dərs vəsaiti). Bakı, "Elm və təhsil", 2018. (Azərbaycanca)
* İzzeddin Hasanoğlu. "Kitab-ı Siretü’n Nebi". (Hazırlayan: Seyfettin Altaylı). Ankara, Altınordu yayınları, 2023. 934 sayfa. (Türkçe) ISBN: 978-625-8248-22-7

## İstinadlar
Jan-Klod Gedon

**Jan-Klod Gedon** (; ) — Fransa alimi. Kanadada, Kvebekdə fəaliyyət göstərir.

## Həyatı
1960–1961-ci illərdə ABŞ-nin Nyu-York ştatının Tonavanda şəhərində yerləşən Kenmor İst-Senyor məktəbində ABŞ Sahə Xidmətinin mübadilə tələbəsi olmuşdur. O, Nyu-Yorkun Potsdam şəhərindəki Klarkson Universitetində kimya üzrə təhsil almağa davam etmiş və 1974-cü ildə Madisondakı Viskonsin Universitetində elm tarixi üzrə fəlsəfə doktoru olmuşdur.

O, əmək fəaliyyətinə 1970-ci ildə Kanadanın Toronto şəhərində yerləşən York Universitetinin Qlendon Kollecində başlamışdır. 1973-cü ildən Monreal Universitetində əvvəlcə Elmlər Tarixi və Sosial Siyasət İnstitutunda, 1987-ci ildən isə müqayisəli ədəbiyyat şöbəsində professordur. O, uzun müddət İnternet Cəmiyyətinin üzvü olmuşdur. Gedon 1996-cı, 1998-ci və 2000-ci illərdə proqram komitəsinin həmsədri, 1997-ci, 1999-cu və 2002-ci illərdə isə həmin komitənin üzvü olmuşdur.

## Əsərləri
* Guédon, Jean Claude (2001), *[https://web.archive.org/web/20130116065504/http://www.arl.org/resources/pubs/mmproceedings/138guedon.shtml In Oldenburg's Long Shadow : Librarians, Research Scientists, Publishers, and the Control of Scientific Publishing]*, Association of Research Libraries, 
* Guédon, Jean Claude (2007), *[http://eprints.rclis.org/handle/10760/10778#.UGLy1bLN8uo Open Access and the divide between “mainstream” and “peripheral” science] *, in "Como gerir e qualificar revistas científicas", 2008.
* Interview with Guédon (2015). Crystals of Knowledge Production. An Intercontinental Conversation about Open Science and the Humanities, in *Nordic Perspectives on Open Science* 1.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* faculty profile  at the Université de Montréal
Zəri xanım

**Zəri xanım** () — 1918-ci ildə baş vermiş Cilovluq soyqırımı zamanı Xoy şəhərində, göstərdiyi şücaət sayəsində ictimaiyyət tərəfindən sevilmiş Urmiya mənşəli azərbaycanlı qadın xalq qəhrəmanı. O, doğulduğu torpağın düşmən əlinə keçməməsi üçün mübarizə aparmış bir xalq qəhrəmanıdır.

## Baş verən hadisələr

**Cilovluq soyqırımı** — 1918-ci ilin mart ayında minlərlə Azərbaycanlıların, xüsusilə Urmiya, Xoy və Salmas şəhərlərində yaşayanların ermənilər və cilovlar/cilolar (aysorlar) tərəfindən qırğınlara məruz qaldıqları hadisə nəzərdə tutulur. 

Bu qırğınlar zamanı 200-500 min şiə-müsəlman azərbaycanlının qətlə yetirildiyi iddia edilməkdədir. Bu say o zaman Cənubi Azərbaycanda yaşayanların təxminən 15 faizini təşkil etməkdə idi.

Cilov sözü Cilo sözündən götürülmüşdür. Cilo Van gölünün cənubunda, müasir Türkiyənin Hakkari vilayəti ərazisində yerləşmiş bir inzibati vahiddir. Burada əsasən aysorlar, bir qədər də kürdlər məskunlaşmışdı. Birinci Dünya müharibəsinin başlanmasından sonra aysorlar Rusiya imperiyası ilə ittifaqa girirlər və buna görə də Osmanlı imperiyası tərəfindən bu ərazidən sürgün edilirlər. Bundan sonra aysorların əsas hissəsi İrana, əsasən də İran Azərbaycanına qaçır. Onları təqib edən Osmanlı imperiyası və onunla ittifaqda olan kürd tayfaları İran Azərbaycanının qərbinə daxil olurlar. 

Bu hadisələr zamanı aysorlar ermənilər ilə ittifaq formalaşdıraraq, Rusiya, İngiltərə və Fransanın dəstəyi ilə İran Azərbaycanının qərbində yaşayan əsasən Azərbaycanlılara qarşı qırğınlar təşkil edirlər. 

Bu soyqırımda, Zəri xanım, kişilərin döyüş meydanını tərk etməməsi üçün, baş örtüyünü yerə atır və bu işə mane olur, özü də tüfəng götürərək döyüşür və Xoy şəhərinin Cilov ermənilərinin əlinə keçməsinə icazə vermir.

## İstinadlar
İçida Sota

– Yaponiya fotoqrafı. 1870–1880-ci illərdə Kobenin ən tanınmış fotoqraflarından biri olmuşdur.

## İlk illəri
İçida Sota 1843-cü ildə indiki Hyoqo prefekturasının ərazisində doğulmuşdur. 1860-cı illərin əvvəlində Kiotoya köçmüşdür.

## Fotoqrafiya
İçida fotoqrafiyanı öyrəndikdən sonra 1868-ci ildə Kiotoda öz fotostudiyasını açmışdır. 1870-ci ildə studiyasını Kobe şəhərinin əsas küçəsinə köçürmüş və əcnəbi icması ilə əlaqələr qurmuşdur. Bu səbəbdən bir çox fotosu Qərb kolleksiyaçıları tərəfindən satın alınmışdır. İngilisdilli qəzetlərdə elanlar vermiş, əsas tədbirlərin və idman hadisələrinin fotolarını çəkmişdir.

İçida 1872-ci ildə keçirilmiş Kioto Sərgisində çəkdiyi fotoları sərgiləmişdir. O, bundan sonra fotoqrafiya avadanlıqlarının idxalı ilə məşğul olmağa başlamışdır. Onun işləri 1877-ci ildə keçirilmiş I Milli Sənaye Sərgisində sərgilənmişdir. 1881-ci ildə keçirilmiş II Milli Sənaye Sərgisində fərqlənmə medalına layiq görülmüşdür. 1887-ci ildə fotoqrafiyadan əl çəkmiş və biznesini övladlığa götürdüyü oğlu Kocime Hideciroya ötürmüşdür. Studiya 1920-ci illərə qədər fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Generator (proqramlaşdırma)

**Proqramlaşdırmada generatorlar** — hər bir icra zamanı əvvəlki dəyərini bərpa edərək, bu dəyəri növbəti dəyərin emalında istifadə edə bilən altproqramdır.

Generator funksiya adi funksiyalara bənzəyir; onun da parametrləri var, adi funksiya kimi çağırılır və məlumatları emal edir. Ancaq generatorun icrası fasiləsiz deyil. Yəni, məsələn hər hansı bir sıranın bütün elementlərinə tətbiq edilməli olan əməliyyatlar, adi funksiyadan fərqli olaraq növbə ilə aparılacaq. Belə olan təqdirdə, daha az yaddaş tələb olunur və əməliyyatlara nəzarət daha rahat olur.

## İşləmə prinsipi
Əksər proqramlaşdırma dilləri generator-funksiyaları dəstəkləyir. Ümumi olaraq, hər bir generator-funksiya `Iterator` interfeysini implementasiya etməklə, aşağıdakı abstraksiyalardan ibarətdir:


```js
state   // Generator funksiyanın cari vəziyyətini ehtiva edir
next  // Generator funksiyanın növbəti iterasiyasının nəticəsi
```


Aşağıdakı nümunədə JavaScript proqramlaşdırma dili ilə yazılmış aşağıdakı primitiv generator-funksiya nümunəsini göstərilir:


```js
// JS-də generator-funksiyalar * suffiksi ilə yaradılmalıdır
function* counter(startPoint) {
    while(true) yield startPoint++;
}
const count = counter(1);
console.log(count.next().value); // 1
console.log(count.next().value); // 2
console.log(count.next().value); // 3
```


Göründüyü kimi, counter adlı funksiyanın daxilində sonsuz dövrdə davam edən inkrementasiya əməliyyatı yerinə yetirilir. Analoji alqoritmi adi funksiyalar ilə reallaşdırmaq mümkün deyil. Lakin, generator-funksiyalar icra-kontekstini mərhələli şəkildə apardığı üçün iterasiya əməliyyatı düzgün şəkildə yerinə yetiriləcək. Burada, hər bir icra nəticəsi `yield` vasitəsilə (əksər proqramlaşdırma dillərində olduğu kimi) geri qaytarılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Proqramlaşdırmada Generatorlar
Hələb döyüşü

* Hələb döyüşü (1400)
* Hələb döyüşü (1918)
* Hələb döyüşü (2012–16)
* Hələb döyüşü (2024)
Little Simz

**Little Simz** (əsl adı: *Simbiatu "Simbi" Abisola Abiola Acikavo*; ) — əslən Nigeriyadan olan İngiltərə repçisi, müğənni, aktrisa. O, 2022-ci ildə "Ən yaxşı yeni artist" kateqoriyası üzrə "Brit" mükafatı qazanıb. Eyni il o, "*[[Sometimes I Might Be Introvert]]*" albomuna görə "Merkuri" sahibi olub.

O, yeniyetmə yaşlarında "*Spirit Warriors*" və "*Youngers*" teleseriallarında rol almışdır. Eyni zamanda o, özünün müəllifi olduğu mahnıları SoundCloud və Bandcamp-a yerləşdirirdi. 21 yaşına çatanda artıq dörd miksteyp, beş minialbom və bir studiya albomu çıxarmışdı. Özü də hamısını şəxsi leyblı olan "*Age 101 Music*" vasitəsilə.

## Həyatı
Simbi 23 fevral 1994-cü ildə Şimali Londonun İslinqton borosunda nigeriyalı ailədə doğulub. Mənşəcə Yoruba xalqındandır. Uşaq ikən onun valideynləri ayrılıb. Anası və qardaş-bacıları ilə yaşayıb. Onun 12 və ya 13 yaşı olanda anası ailə problemləri olan uşaqları himayədar kimi qəbul etməyə başlayıb. Onların evinə müntəzəm olaraq yeni uşaqlar gəlib-gedirdilər. Simbi orta təhsilini *Highbury Fields School*-da alıb.

Hip-hopu ona amerikalı repçi Missi Elliot sevdirib. Yeddi yaşında ikən ona heyran idi. Onun bir artist kimi inkişafında Müqəddəs Merinin Gənclər Klubunun (*St Mary's Youth Club*) böyük rolu olub. O, doqquz yaşında orada yaşıdları ilə birgə fristayl edirdi. Deyir "*gənclər klubu mənim ikinci evim kimi idi. Dərsdən sonra küçələrdə sülənmək əvəzinə ora gedirdim*".

Onun bir vaxtlar maraq dairəsində əsasən rəqs dayanırdı. Bir-birindən fərqli rəqs dərslərinə yazılmışdı.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *A Curious Tale of Trials + Persons* (2015)
* *Stillness in Wonderland* (2016)
* *Grey Area* (2019)
* *Sometimes I Might Be Introvert* (2021)
* *[[No Thank You]]* (2022)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yetkinlər dünyası

***Yetkinlər dünyası*** () — 2013-cü ildə ekranlara çıxan komediya-dram janrındakı ABŞ filmi. Filmin rejissoru Skot Koffi, ssenari müəllifi Endi Kokrendir.

## Təsvir
Ekran əsərinin baş qəhrəmanı Emi Anderson universiteti təzəcə bitirmiş 22 yaşlı sadəlövh gənc qızdır. Məlumdur ki, Emi özü haqqında böyük fikirdədir - dünya şöhrətli şairə olmağı qarşısına məqsəd qoyub. Amma məsələ bundadır ki, onun bütün cəhdləri boşa çıxıb. Çünki əsərləri dəfələrlə nəşriyyat tərəfindən rədd edilib. Emi buna rəğmən arzusunu həyata keçirə bilmək üçün qərarlıdır. O, öz inadından əl çəkməyərək valideynlərindən maddi dəstək istəyir. Lakin valideynlərindən "yox" cavabını alanda özünə iş tapmaq məcburiyyətində qalır. Çıxış yolu kimi uçuq-sökük seks-şopda işə düzəlir.

## Rollarda
* Emma Roberts
* Evan Piters
* John Cusack

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yatan qız

**Yatan qız** () — eyniadlı pyes əsasında 2015-ci ildə çəkilmiş sürrealist Avstraliya filmi.

## Təsvir
Filmdə hadisələr 1970-ci illərdə Avstraliyada cərəyan edir. Qreta Driskol – yeni şəhərdə, yeni məktəbində ilk gününə başlayan 14 yaşlı qızdır. İlk dərs günündə onunla Eliot adlı nəşəli oğlan uşağı arasında bağlılıq yaranır. Həmin andan dostlaşırlar. Üstəlik bir qrup gənc qız da, onu tək qalmasın deyə öz aralarına soxurlar. Ancaq Qreta bu qızların heç birini xoşlamır.

Nədənsə Qretanın anası elə bilir ki, qızının məktəbdə yol-yoldaşı yoxdur. O, bununla əlaqədar qızının on beşinci ad günü şənliyinə bütün məktəbi dəvət etmək istəyir. Qreta əvvəlcə bu fikrə qarşı olsa da, sonradan həvəssiz razılıq verir. Lakin qonaqlar artıq toplaşdıqda işlər Qretanın arzuladığı kimi getmir.

## Rollarda
* Bethany Whitmore
* Harrison Feldman

## İstinadlar

## Xarici keçidlər