Təcrübə-Sənaye Zavodu (Azərbaycan)

**AMEA Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun Təcrübə-Sənaye Zavodu** — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturuna daxil olan elmi-tədqiqat təşkilatı.

## Tarixi
AMEA Təcrübə-sənaye zavodu 1974-cü ildə Neft Kimya Prosesləri İnstitutunun Əhmədli Eksperimental bazası əsasında yaradılmışdır.

AMEA Təcrübə-sənaye zavodu ölkəmizdə bu tipli ilk və yeganə təcrübə sınaq müəssisəsidir.

TSZ-nin əsas vəzifəsi elmlə istehsalat arasında birbaşa əlaqənin yaradılması, təcrübə və təcrübə-sənaye miqyasında yeni texnoloji proseslərin mənimsənilməsi, layihə göstəricilərinin çıxarılması və eyni zamanda neft-kimya və texniki təyinatlı məhsulların istehsalından ibarətdir.

AMEA Rəyasət Heyətinin 06 noyabr 2013-cü il tarixli 22/3 №-li Qərarı ilə Neft Kimya Prosesləri İnstitutunun Təcrübə-Sənaye zavodu bilavasitə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin tabeliyinə verilmişdir və bu qərarın icrası Təcrübə-Sənaye Zavodunun respublikanın müxtəlif elmi-tədqiqat və təhsil müəssisələri ilə daha geniş elmi-texniki əlaqələr yaratmasına imkan vermişdir.

## Fəaliyyət istiqamətləri
Elmlə istehsalat arasında birbaşa əlaqənin yaradılması, təcrübə və təcrübə-sənaye miqyasında yeni innovasiyalı texnoloji proseslərin cəlb edilməsi, mənimsənilməsi, və bu texnoloji proseslər əsasında neft-kimya və digər texniki təyinatlı məhsulların, təcrübə partiyalarının geniş istehsalı və satışıdır.

AMEA İnstitutları və Azərbaycanın digər elm və təhsil müəssisələrindən daxil olmuş sifarişlər əsasında birgə elmi-tədqiqat və elmi-təcrübə işlərinin aparılması, alınmış nəticələr əsasında yeni texniki təyinatlı məhsulların təcrübə partiyalarının istehsalının və satışının təşkilidir.

## Elmi nəticələr
Azərbaycan və MDB-nin 20-dən çox elm və təhsil müəssisələri ilə geniş elmi texniki əlaqələr qurulmuş, əməkdaşlıq müqavilələri bağlanmış, çoxlu sayda pilot, təcrübə, təcrübə-sənaye qurğuları və sahələri yaradılmış, onlarla yeni texnologiyalar təcrübə-sənaye miqyasında mənimsənilərək Respublikanın iri sənaye müəssisələrində tətbiq olunmuşdur. Elmi nəticələr barədə çoxlu sayda elmi məqalələr yazılmış və patentlər alınmışdır.
Zavodda elmi-təcrübə işləri ilə yanaşı Azərbaycanda profil müəssisələr tərəfindən istehsal olunmayan, lakin böyük tələbat duyulan yağların (M-16B2, M-14B2, M-10Г2, niqrol, ox yağları, KS-19 və s.) istehsalının texnoloji prosesləri zavodda mövcuddur. Son illərdə TSZ-də aparılmış elmi-tədqiqat işlərinin nəticəsində sulfolaşdırılmışmış bitki yağları əsasında dünyada analoqu olmayan texnologiya üzrə yeni nəsil universal kompleks sürtkü materialı alınmışdır.Əsas texniki göstəricilərinə görə bu sürtkü növü öz analoqlarını (solidol, litol-24, ЛЗ-ЦНИИ,ЦИАТИМ-201 və s.) üstələyir.

Zavodda elmi-təcrübə işləri ilə yanaşı müxtəlif mühərrik, transmissiya, kompressor, hidravlika yağları, ox yağı, plastik sürtkü materialları, superplastifikatorlar, inhibitorlar, deemulqatorlar, lak-boya maddələri, hidrogen qazı, azot qazı və maye azot, karbon dioksidi qaz şəkilli və bərk halda (quru buz), ferromaqnit əsaslı polimer nanokompozit, müxtəlif ölçülü polietilen borular və s. neft kimya profilli məhsullar istehsal edilir.

;İşçilərinin ümumi sayı
AMEA TSZ-nun işçilərinin ümumi sayı 83 nəfərdir.

## Struktur bölmələri
* İqtisadiyyat şöbəsi

* İstehsalat-texnoloji şöbə

* Kadrlar və dəftərxana-təsərrüfat şöbəsi

* Təhlükəsizlik texnikası, yanğın təhlükəsizliyi, əməyin mühafizəsi və mülki-müdafiə şöbəsi

* 1 saylı texnoloji sex

* 2 saylı texnoloji sex

* 3 saylı texnoloji sex

* 4 saylı texnoloji sex

* Eksperimental-mexaniki sex

* Elektrik təchizatı sexi

* Zavod elmi-tədqiqat sınaq laboratoriyası

* Marketinq qrupu

## Tərəfdaşları
*  Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR)

*  Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidməti
*  Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi
*  Bakı metropoliteni

*  Suraxanı Maşınqayırma Zavodu
* "ACTİON GROUP" MMC
* "HOLCİM AZƏRBAYCAN" QSC
* "AZƏRAVTOYOL" ASC
* "EL OİL" MMC

## Elmi-tədqiqat sınaq laboratoriyası
Zavodunun Elmi-tədqiqat sınaq laboratoriyası zavodda istehsal olunan məhsulun keyfiyyətinə nəzarət, istehsal olunan məhsula vaxtında texniki sənədlərə müvafiq olan pasportların verilməsi, texniki sənədlərə uyğun olaraq xammalların və yarımfabrikatların keyfiyyətinə analiz və nəzarəti həyata keçirir. Bununla yanaşı laboratoriyada elmi-tədqiqat işləri də aparılır. Belə ki, yeni məhsulların istehsalından əvvəl sənaye-sınaq partiyalarının alınması üçün laboratoriya pilot qurğusunda nümunələr alınır, ressept dəqiqləşdirilir və texnoloji reqlament tərtib olunur. Daha sonra məhsulun istehsalına başlanılır.

Laboratoriyaya daxil olan nümunələr aşağıdakı cihazlar vasitəsilə analiz olunur:

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası

## Xarici keçidlər
* AMEA-nın Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun və Təcrübə-Sənaye Zavodunun birgə yeni uğuru
* AMEA-nın Təcrübə-Sənaye zavodu
* AMEA Təcrübə — Sənaye Zavodu — Experimental — Industrial Plant