open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arad (judets)

**Arad judetsi** () — Transilvaniya bölgəsində Rumıniya judetsi (Kirşanın tarixi ərazisi). 

## Əhalisi
2011-ci ildə judetsin əhalisi 409 072 nəfər təşkil edirdi, əhalinin sıxlığı —  52,76 чел./km². Milli Statistika İnstitutuna siyahısına əsasən,  2016-cı ildə əhalinin sayı — 473 946 nəfər təşkil edirdi. 

## İnzibati bölgüsü
Judetsə 1 bələdiyyə, 9 şəhər və 68 komunna daxildir.

### Bələdiyyə
* Arad (Arad)

### Şəhərlər
* Kişineu-Kriş (Chişineu-Criş)
* Kurtiçi (Curtici)
* İneu (Ineu)
* Lipova (Lipova)
* Nedlak (Nădlac)
* Peçika (Pecica)
* Pınkota (Pâncota)
* Sıntana (Sântana)
* Sebiş (Sebiş)

## İstinadlar
Huşəng Azəroğlu

**Huşəng Azəroğlu** () — azərbaycanlı müğənni və aktyor. 1985-ci ildə Türkiyədə musiqi üzrə “Qızıl Kəpənək” mükafatına layiq görülüb.

## Həyatı və fəaliyyəti
Huşəng Azəroğlu 1938-ci ildə Ənzəli şəhərində anadan olub. 13 yaşında ikən hər iki valideynini itirib. Bir müddət özünü peşəkar idmanda sınayıb, İranın milli komandasında güləşib. Gənc ikən Bakı radiosundan yayımlanan Azərbaycanın muğam musiqisindən xüsusilə Xan Şuşinski və Cabbar Qaryağdıoğlunun ifalarından təsirlənərək Vəli Vahid və Məşədi Salamat kimi musiqi ustadlarından musiqi təhsili almağa başlayır. Sonrakı illərdə Mustafa Payanın şagirdi olur. O, 1979-cu İslam İnqilabına qədər 20 filmdə rol oynayıb. Məşhur aktyor Məhəmmədəli Fərdin ilə birlikdə Gənc-i Qarun filmində də rol alıb. İranda islam inqilabından sonra İstanbula köçüb, uzun illər orada yaşayıb. Türkiyədə İstanbul və TRT radioları ilə əməkdaşlıq edib. Müğənni Əli Səliminin bəstələdiyi “Sizə salam gətirmişəm” mahnısını ifa etdikdən sonra Türkiyədə məşhurlaşıb. O həmin mahnıya görə 1985-ci ildə Türkiyənin prezidenti Turqut Özal tərəfindən “Qızıl Kəpənək” mükafatı ilə təltif olunub. Dəfələrlə Kanada, İngiltərə, Fransa, ABŞ və Türkiyədə konsertlər verib. Ömrünün son illərini Urmiyada keçirən müğənni 19 iyun 2019-cu ildə Ənzəli şəhərində vəfat edib.

## Həmçinin bax
* Ququş
* Rəhim Şəhriyari

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Huşəng Azəroğlunun ifası
Epye-le-Luvr

**Epye-le-Luvr** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə, region — İl-de-Frans, departament  — Val-d'Uaz, rayon — Sarsel, kanton — Qoness. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999). 

Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 25 km şimal-şərqində, Serji bələdiyyəsinin 36 km şərqində yerləşir.

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:200
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2008 text:2008
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:165
  bar:1806 from:0 till:150
  bar:1821 from:0 till:157
  bar:1831 from:0 till:132
  bar:1841 from:0 till:132
  bar:1851 from:0 till:119
  bar:1861 from:0 till:90
  bar:1872 from:0 till:88
  bar:1881 from:0 till:95
  bar:1891 from:0 till:89
  bar:1901 from:0 till:88
  bar:1911 from:0 till:100
  bar:1921 from:0 till:120
  bar:1931 from:0 till:126
  bar:1946 from:0 till:107
  bar:1954 from:0 till:120
  bar:1968 from:0 till:108
  bar:1982 from:0 till:84
  bar:1990 from:0 till:80
  bar:1999 from:0 till:60
  bar:2008 from:0 till:100


## İstinadlar
Bakeu (judets)

**Bakeu judetsi** () —  Qərbi Moldova regionunda yerləşən Rumıniya judetsi.

## Əhalisi
2007-ci ildə əhalinin sayı 719 844 nəfər təşkil , əhalinin sıxlığı — 108,72 nəf./km².

### Əhalinin dinamikası

### Milli tərkibi
2002-ci ilə əsasən:

## İnzibati bölgüsü
Judetsə 3 bələdiyyə, 5 şəhər və 85 kommuna daxildir.

### Bələdiyyələri
* Bakeu (Bacău)
* Oneşti (Oneşti)
* Moyneşti (Moineşti)

### Şəhərlər
* Komeneşti (Comăneşti)
* Buxuşi (Buhuşi)
* Dermeneşti (Dărmăneşti)
* Tırqu-Okna (Târgu Ocna)
* Slenik-Moldova (Slănic Moldova)

## İstinadlar
Epye-Rü

**Epye-Rü** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə, region — İl-de-Frans, departament  — Val-d'Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Marin. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999).

Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 36&nbsp;km şimal-qərbdə, Serji bələdiyyəsinin 9&nbsp;km şimalında yerləşir.

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:700
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:520
  bar:1806 from:0 till:528
  bar:1821 from:0 till:489
  bar:1831 from:0 till:522
  bar:1841 from:0 till:509
  bar:1851 from:0 till:475
  bar:1861 from:0 till:486
  bar:1872 from:0 till:466
  bar:1881 from:0 till:459
  bar:1891 from:0 till:444
  bar:1901 from:0 till:416
  bar:1911 from:0 till:397
  bar:1921 from:0 till:387
  bar:1931 from:0 till:347
  bar:1946 from:0 till:351
  bar:1954 from:0 till:298
  bar:1968 from:0 till:324
  bar:1982 from:0 till:452
  bar:1990 from:0 till:529
  bar:1999 from:0 till:636


## Qalereya

Fayl:Epiais-rhus-eglise-ouest.jpg
Fayl:Epiais-rhus-eglise-sud.jpg


## İstinadlar
Bistritsa-Neseud (judets)

**Bistritsa-Neseud judetsi** () — Transilvaniya regionunda yerləşən Rumıniya judetsi.

## Əhalisi
**Milli tərkibi:**
* Rumınlar — 90,3 %
* Macarlar — 5,9 %
* Qaraçılar — 3,6 %
* Almanlar — 0,2 %

**Əhali sayının dinamikası:**
* 1948–233 650 nəf.
* 1956–255 789 nəf.
* 1966–269 954 nəf.
* 1977–286 628 nəf.
* 1992–326 820 nəf.
* 2002–311 657 nəf.

## İnzibati bölgüsü
Judetsə 1 bələdiyyə, 3 şəhər və 56 kommuna daxildir.

### Bələdiyyə
* Bistritsa (Bistriţa)

### Şəhərlər
* Beklyan (Beclean)
* Neseud (Năsăud)
* Sınceorz-Bey (Sângeorz-Băi)

## İstinadlar
Bixor (judets)

**Bixor judetsi** () — Transilvaniyada yerləşən Rumıniya judetsi, Macarıstan ilə sərhəddir.

## Əhalisi
2007-ci ildə əhalinin sayı 594 131 nəfər təşkil edirdi , sıxlığı — 78,75 nəf./km².

**Milli tərkibi:**
* Rumınlar — 67,38 %
* Macarlar — 25,96 %
* Qaraçılar — 5,01 %
* Slovaklar — 1,22 %
* Almanlar — 0,19 %
**Əhali sayının dinamikası:**

## İnzibati bölgüsü
Judetsə 4 bələdiyyə, 6 şəhər və 90 kommuna daxildir.

### Bələdiyyə
* Oradya (Oradea)
* Beyuş (Beiuş)
* Marqita (Marghita)
* Salonta (Salonta)

### Şəhərlər
* Aleşd (Aleşd)
* Nuçet (Nucet)
* Sekueni (Săcueni)
* Ştey (Ştei)
* Valya-luy-Mixay (Valea lui Mihai)
* Vaşkeu (Vaşcău)

## İstinadlar
Altıaçılan

**Altıaçılan** ya da **revolver** — 1836-cı ildə Samuel Kolt tərəfindən yaradılmış bir dəfə doldurma ilə birdən artıq atəş açmaq qabiliyyətinə malik olan bir tapançadır. Normal tabançalardan fərqi uzun lüləyə və mərmilərinin qəbzədə deyil, lülənin ortasında olmasıdır. Çoxlu kovboy filmlərində bu silahlardan istifadə edilmişdir. Darağına ən çox 6 ədəd mərmi ala bilir, adını da, məhz buradan almışdır. Müasir dövrə kimi çoxlu versiyaları çıxmışdır. Hələ də istifadə edilir. Ən sonuncu modern versiyası ***Magnum 45*** adı ilə tanınır.

## İstinadlar
Samuel Kolt

**Samuel Kolt** () — Amerikalı ixtiraçı və sənayeçi. Bir dəfə doldurma ilə çoxlu mərmi ata bilən altıaçılan tipli bir tapança kəşf etmiş və bununla da, silah sənayesində yeni cığır açmış və silah istifadəsi daha da geniş yayılmışdır. 1847-ci ildə ABŞ-nin Konnektikut bölgəsində Kolt silah istehsalı şirkətini yaratmışdır. Müasir dövrdə adını daşıyan modern tapança növləri ABŞ başda olmaq şərti ilə bir sıra dünya ölkələrinə ixrac edilir.

## Müasir mediada
Samuel Kolt “Supernatural” adlı bir qorxu serialında özünün yaratmış olduğu **“kolt”** adlı tapançası ilə məşhurdur.

## İstinadlar
Pomeraniya voyvodluğu

**Pomeraniya vilayəti** () — Polşanın şimalında yerləşən vilayətdir. İnzibati mərkəzi və ən böyük şəhəri Qdansk şəhəridir. Əhalisi 30 iyun 2015-ci il siyahıyaalmasına əsasən 2,304,722 nəfər təşkil edir.

## Tarixi
Müasir Pomeraniya vilayəti 1 yanvar 1999-cu ildə inzibati islahat nəticəsində yaradılıb və Qdansk, Elblong şəhərləri ərazisinə daxil edilmişdir.

## Coğrafiyası
1 yanvar 2014 ilinə əsasən vilayətin sahəsi 18 310,34&nbsp;km² olmuşdur.

Məlumata görə, 31 dekabr 2012-ci ildə Pomeraniya vilayətinin 36,3%-ni təşkil edən meşələr 664,4 min hektar ərazini əhatə edirdi. Meşələrin 9,8 min hektarı milli parkların sərhədləri daxilində yerləşirdi.

### İnzibati bölgüsü
Pomeraniya vilayətinin sərhədlərinə 16 qraflıq daxildir.

### İnzibati bölgünün tarixçəsi
Vilayət ərazisinin böyük bir hissəsi Şərq Pomoriyasının ərazisində yerləşmişdi. Bundan başqa, onun şimal-qərb hissəsi Qərb Pomoriyasına, şərq hissəsi isə Prussiyaya aid olmuşdur.

## Əhalisi
2015-ci il siyahıyaalmalarına əsasən vilayətin əhalisi 2,304,722 nəfər təşkil etmişdir. Ən çox əhaliyə malik qraflıq isə Beyxerov qraflığı olmuşdur.

## Nəqliyyat

2016-cı ildə vilayətdə dəmir yolunun xidmətlərindən istifadə edən 53,7 milyon sərnişin qeydə alınmışdır. Onların 94%-i regional və aqlomerasiya münasibətlərində gedir. Vilayətin hər sakini il ərzində vilayət daxilində 23,3, ölkə miqyasında isə orta hesabla 7,6&nbsp;km səfər edib.

Pomeraniya vilayəti hal-hazırda Marşal şirkətindən alınmış 25 dartma elektrik qovşağının və 27 relsli avtobusun sahibidir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qdınya

**Qdınya** () — Polşanın şimalında şəhər. 2014-cü il siyahıyaalmasına əsasən əhalisi 247,8 min nəfərdir. Qdansk və Sopot ilə birlikdə Truymuka aqlomerasiyasını təşkil edirlər.

## Tarixi
Qdınya gənc bir şəhərdir. O, Birinci Dünya müharibəsindən sonra, 1253-cü ildə balıqçılığı ilə məşhur olmuş kəndin adını alaraq yaranmışdır. Polşa dənizə çıxış əldə etdikdə, Dançiq vilayəinin tərkibinə daxil olmadı. Buna görə Qdınyada yeni bir dəniz limanı tikməyə başladı. Seym limanının tikintisi ilə bağlı akt 23 sentyabr 1922-ci ildə təsdiq edilib. Dəniz gəmisi ilk dəfə olaraq 1923-cü ildə Qdınya limanına daxil olmuşdur. 1923-cü və 1926-cı illər arasında yeni şəhərin əhalisi 1000-dən 100 000 nəfərə qədər artıb.

İkinci Dünya müharibəsi zamanı şəhər alman qoşunları tərəfindən işğal edildi və Qottenhafen adlandırdı. Qdınyada yerləşən liman müharibə zamanı tamamilə məhv edilmişdir, lakin müharibə başa çatdıqdan sonra dərhal yenidən bərpa edilmişdir.

Paris Kommunası adına Qdınya Sudoverf Sosialt Blok ölkələri üçün tankerlər və rudovozlar tikdi, Liman Polşa Hərbi Dəniz Qüvvələrinin əsas hərbi-dəniz bazasına çevrildi. 1970-ci ildə mağazalarda bütün malların qiymətlərinin kəskin artması səbəbindən silsilə tətillər və kütləvi iğtişaşlar baş verdi.

## Nəqliyyat
Qdınya şəhərində sakinlər tərəfindən ən çox istifadə olunan trolleybus vardır.

Qdınya və digər Polşa şəhərləri arasında sərnişin daşımalarını xüsusi elektrik qatarları təmin edir.

## Məşhur şəxslər

* Tadeuş Apolinari Venda — Qdınyada dəniz limanlarının polyak mühəndis və dizayner.
* Adam Mixail Darski — Behemoth rok qrupunun vokalisti.
* Kajimer Ostrovski — məşhur polyak rəssam və pedaqoqu.
* Qalina Semdyanova — belarus siyasətçi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Qdnya şəhərinin rəsmi veb səhifəsi
* Qdnya şəhərinin xəritəsi və görməli yerləri
* Qdnyada yerləşən otel və hostellər
* Qdnya şəhəri haqqında turistlər üçün məlumat
Ruhidil Qurbanlı

**Ruhidil Qurbanlı** (d. 28 may 2003) — Azərbaycanı təmsil edən gimnast.

## Karyerası
Abdulla Əl-Məşayxi və Ruhidil Qurbanlı cütlüyü 2018-ci ildə baş tutan Dünya Çempionatında 4-cü yeri tutdu.

Abdulla Əl-Məşayxi və Ruhidil Qurbanlı 2019-cu ildə Belarusun ev sahibliyində baş tutan II Avropa Oyunlarına qatıldı. Əl-Məşayxi və Qurbanlı cütlüyü temp yarışlarında 28.830 balla gümüş, balans yarışlarında isə 28.160 balla bürünc medala sahib oldu.

## İstinadlar
Doson adası

**Doson adası** () — Magellan boğazında yerləşən adalardan biri. Adada 301 nəfər yaşayır (2002).

## Tarixi
Çarlz Darvin Dosonu "ölüm adası" adlandırmışdır.

1973-cü ildə baş verən dövlət çevrilişindən sonra yaşayışı olmayan ada devrilmiş rejimin saxlandığı konslagerə çevrilir. Adada ümumilikdə 99 siyasi məhbus saxlanılırdı. Onlar arasında — təhsil naziri Edqardo Enrikes Frodden, daxili işlər naziri Хоse Toа, xarici işlər naziri Orlando Leteler, iqtisadiyyat Pedro Vuskoviç, senator Fernando Flores, Çili Kommunist Partiyasının sədri Luis Korvalan və s.

## İstinadlar

## Mənbə
* The Chile Information Project: Dawson Island
Yabusame

– at üzərində edilən yapon oxatama sənəti. Yabusamenin min ildən çox tarixi var. Qədim dövrlərdə daha böyük əhəmiyyətə malik idi və müharibələrə böyük rol oynayırdı. Portuqalların Yaponiyaya isti silahlar gətirməsindən sonra XVI əsrdə əhəmiyyətini itirmişdir.

Yaponiyada yay qədim zamanlardan hakimiyyətin simvolu olmuşdur. At üstündə istifadəsi IV əsrdə başlamışdır. Müharibədə oxatma bacarığı samuray üçün çox vacib idi. Atlı oxatma 1187-ci ildən yabusameyə çevrilmişdir: ilk şoqun Minamoto no Yorimoto samurayların oxçuluq bacarıqlarının yaxşı olmadığını düşünürdü və buna görə də daha yaxşı sistemə ehtiyacı var idi.

Bütün samurayların yabusame ustası olması zəruri idi. Samuraylar arasındakı ziddiyyətlər bəzən yabusame duelləri ilə həll edilirdi. Samuraylar bir-birilərinin üzərinə at sürürdülər. Hərəsinin 3 atış haqqı var idi. Hər iki samuray qurtulsaydı, ziddiyyət həll olunmuş hesab olunurdu.

XVI əsrdə portuqalların gətirdiyi isti silahlardan sonra yabusame gerilədi. Şagirdlərə qazandırdığı nizamlılığa və bacarıqlara görə tətbiq edilməyə davam edilsə də, əvvəlki əhəmiyyətini bir daha qazanmamışdır.

Yabusame keçmişdə hava vəziyyəti təxminlərində istifadə olunurdu. Hədəfi vuran oxların ayı məhsul toplanışının növbəti illərdə nə qədər yaxşı olacağını göstərirdi.

Yabusame sənətini öyrənmək çətin hesab olunur. Yaponiyada bu sənəti öyrədən bir neçə akademiya qalmışdır. Hazırda yabusame sənəti festivallarda nümayiş etdirilir. Oxçular ənənəvi geyim geyinir, üç hədəfə ardarda üç ox atırlar. Ən usta yabusame oxçularına gil və ya taxta hədəfi parçalaya bilən V-şəkilli başlığa malik olan oxdan istifadə etməyə icazə verilir. Hədəflər 70 metr uzaqlığa qoyulur. Hədəflərini vuran oxlar uğur gətirməsi üçün saxlanılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Japan Times məqaləsi.
Abeokuta

**Abeokuta**— Nigeriyanın cənub-qərbində şəhər. Oqun ştatının inzibati mərkəzidir. Oqun çayı sahilindədir. Əhalisi 542,9 min (2003) nəfər. İri nəqliyyat qovşağıdır. 1830-cu illərdə yoruba etnik qrupundan olan eqbalar tərəfindən şəhər-dövlət kimi əsası qoyulmuşdur. 1840-cı illərdə burada avropalı xristianların missioner təşkilatları və ticarət faktoriyası açılmışdı. Syerra-Leonedən köçüb gəlmiş azad olunmuş xristian qulların nəsilləri XIX əsrin II yarısında Abeokutada mədəni və siyasi nüfuza malik idilər. 1914-cü ildə Abeokuta Britaniya koloniyası və protektoratı Nigeriyanın tərkib hissəsi elan edildi. Kənd təsərrüfatı universiteti (1988-ci ildən), politexnik institutu (1979-cu ildən), yeyinti sənayesi müəssisələri, sement-beton zavodları, parça və boyaq maddələrinin ənənəvi kustar istehsalı var. Kənd təsərrüfatı məhsulları (pambıq, kakao, banan və s.) ticarəti mərkəzidir.

## İstinadlar
Sisak döyüşü

**Sisak döyüşü** (xorvatca:*Bitka kod Siska*, almanca:*Schlacht bei Sissek*) — 22 iyun, 1593-cü ildə Sisak-Moslavina regionunda, Kulpa çayının Sava çayı ilə qovuşduğu yerin yaxınlığında Osmanlı İmperiyasının sərhəd komandanı olan və bir il əvvəl Bosniya bəylərbəyi olaraq təyin edilmiş Telli Həsən paşanın Bosniya əyalət sipahiləri və Avstriya hersoqluğu ilə Xorvatiya krallığının birləşmiş orduları arasında baş tutmuş döyüşdür.

Döyüşdə, Bosniya bəylərbəyi Telli Həsən paşanın qüvvələri ağır məğlubiyyətə uğradıldı. Telli Həsən Paşa və digər bir neçə paşa həlak oldu. Bu döyüşün nəticəsi 1593-1606-cı illərdə baş tutmuş Osmanlı-Avstriya döyüşlərinə gətirib çıxardı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Joseph von Hammer-Purgstall, *Geschichte des Osmanischen Reiches.* online:Vol.4: ''Vom Regierungsantritte Murad des Dritten bis zur zweyten Entthronung Mustafa des Ersten 1574–1623'' , Budapeste: C. A. Hartleben, 1829, s. 218. Türkçe çeviri: Abdüllatif Türker, Dündar Alikılıç, İrfan Bülbül, (2000) *Osmanlı İmparatorluğu Tarihi* Ìstanbul: Söğüt Yayınları ISBN 9786050043181 
* Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı Sultan III. Murad Kronolojisi
İstanbulda təkrar bələdiyyə seçkiləri (2019)

**İstanbulda bələdiyyə seçkiləri** — 2019-cu il iyunun 23-də İstanbul ərazisində baş tutan seçki. Həmin il martın 31-də baş tutan seçkilərdə CHP namizədi Əkrəm İmamoğlu səslərin 48,77 %, AKP namizədi Binəli Yıldırım isə 48,62 % topladı.

Aprelin 17-də İmamoğlu səlahiyyətlərinin icrasına başladı. Mayın 6-da isə Ali Seçki Şurası seçkilərin nəticələrini ləğv etdi və iyunun 23-də yeni seçkinin baş tutacağını elan etdi.

## Nəticələri

## İlçələr üzrə nəticələri

## Həmçinin bax
* İstanbulda bələdiyyə seçkiləri (Mart, 2019)

## İstinadlar
The Daily Wire

***The Daily Wire*** — ABŞ mühafizəkar xəbər və mülahizə saytı. Sayt 2015-ci ildə ABŞ siyasi şərhçisi Ben Şapiro tərəfindən təsis edilmişdir. O, hal-hazırda saytın baş redaktoru, Maykl Noulz idarəedici redaktoru, Ceremi Boreynq isə baş əməliyyat direktorudur. Saytn baş qərargahı ABŞ-nin Kaliforniya ştatının Los-Anceles dairəsinin ərazisinə daxil olan San-Fernando vadisinin Şerman-Ouks rayonunda yerləşir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Şevilyi-Larü

**Şevilyi-Larü** () — Fransada yerləşən kommuna, Parisin cənub şəhərətrafı. Paris şəhərinin mərkəzindən    aralıqda yerləşir.

## Coğrafiyası
*Şevilyi-Larü* kommunası Fransanın şimal hissəsində, İl-de-Frans regiounun Val-de-Marn departamentində və Parisin cənub-qərbində yerləşir. Sahəsi — 4,22&nbsp;km². Kommuna iki kəndin inzibati birliyindən formalaşmışdır — Şevilyi və Larü.

## Tarixi
Fransa–Prussiya müharibəsi zamanı, 1870-ci ildə burada böyük bir döyüş yaşanmışdır, onun nəticəsində şəhər ağır şəkildə ziyan gördü və vətəndaş əhalisi arasında çoxlu sayda itki oldu. Kommuna 1920-ci illərdə mövcud adını aldı.
## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  *Xoxdorf*, indiki Frayburq hissəsi
*  Viktoriya (Transilvaniya)
*  Martorel

## İstinadlar
Colt's Manufacturing Company

**Colt's Manufacturing Company**, Samuel Kolt tərəfindən ABŞ-nin Konnektikut bölgəsində yaradılmış olan silah istehsalı şirkətidir.

## Məhsul siyahısı
* Colt M16
* M4 Karabina
* M1911
* Python
* Colt ACR
* Colt 9mm SMG
Dezful Hava limanı

**Dezful Hava limanı** (IATA: **DEF**, ICAO: **OIAD**), İranın cənubunda olan Dezful şəhərində yerləşən bir hava limanıdır.

Hava limanı, İran Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus olan Vəhdəti Aviabazası olaraq istifadə edilir.
L’Ay-le-Roz

**L’Ay-le-Roz** ( ) — İl-de-Frans regionunun Val-de-Marn departamentində yerləşən kommuna.

## Tarixi
L’Ay-le-Roz şərqində, Neolitik ilə əlaqəli qədim sahələr aşkar edilmişdir. Kommunanın cənub-qərbində 1900-cü illərin əvvəllərində arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan Roman su anbarlarının xarabalıqları var.

L’Ay-le-Roz ilk sözü 798-ci ili əhatə edir – Latın adına Layakum adı altında bir məskunlaşma məskəni  nizamnaməsində Paris kilsəsinin əmlakı arasında qeyd olunur. Daha sonra orta əsr sənədlərində Layakum və ya Lagiacum (Lagiacum) adları ilə dəfələrlə qeyd edilir, tədqiqatçıların fikrincə, adı altında toponimin etimologiyası – Roma adı Lagius ilə müəyyən bir şəxs deməkdir. Vaxt keçdikcə, adı tədricən FR-a çevrilir. Lay və daha sonra L'Haÿ.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Bad-Xersfeld
*  Oma

## İstinadlar
Slupsk

**Slupsk** () — 98.757 nəfər əhalisi olan, Polşanın şimalındakı Pomeraniya vilayətində şəhər. 43.15 km2 sahəyə malikdir. Mərkəzi Statistika Bürosuna əsasən Slupsk, ölkənin ən sıx əhalili şəhərlərindən biridir. Baltik dənizi yaxınlığında və Slupia çayı üzərində yerləşən şəhər, Slupsk qraflığının mərkəzidir və 1999-cu ilə qədər Slupsk vilayətinin paytaxtı olmuşdur. Kobalniça və Qimnya Slupsk kəndləri ilə qonşudur.

Slupsk Erkən Orta Əsrlərdə Pomeraniyada yaşayış məskəni olaraq bilinirdi. 1265-ci ildə şəhər hüququ verilib. İkinci Dünya müharibəsindən sonra şəhər azad edilmiş rayonların bir hissəsi kimi Polşaya təyin edildi.

## Coğrafiyası

### Sərhədləri
İnzibati olaraq, 46 kənddən ibarət olan şəhərdir. 1949-cu ildən bəri sərhədlər dəyişmədən qaldı.

## İstinadlar
Bəylikdüzü

**Bəylikdüzü** () — İstanbul ilinin ilçəsi. Cənubunda Mərmərə dənizi, şərqində Avcılar, qərbində Böyükçəkməcə, şimalında isə Əsənyurd ilçələri yerləşmişdir. Ərazisi 360&nbsp;km²-dır.

## Tarixçəsi
E.ə. VII əsrdə ilk yaşayışın başladığı Bəylikdüzünün qurucularının Yunanlar olduğu fərz edilir. E.ə. II əsrdə Bizans suverenliyinə girən Böyükçəkməcənin mahallarından biri olan Bəylikdüzü, İstanbulun fəthindən sonra Osmanlı İmperiyasına bağlanmışdır. Kurort və kənd təsərrüfatı mərkəzi olan Bəylikdüzü, Bizans və Osmanlı dövrlərində orduların yaşayış yeri olduğundan, bölgədə intensiv yaşayış olmamışdır.

Respublika əvvəli dövrdəki adı bağça mənasına gələn "Garden" olmuşdur. Respublika dövründə isə kəndin təbii iqliminə görə çox asan yetişdirilə bilən qovaq ağaclarının sıxlığı səbəbindən "Qovaq Ağaclı" adı verilmişdir və bu ad yanvar 2003-cü ilə qədər istifadə edilmişdir. 1 dekabr 1993-cü il tarixində 21.775 saylı Rəsmi Qəzetdə nəşr olunan Daxili İşlər Nazirliyinin 93/42.466 saylı qərarı ilə Qovaq Ağaclı, Böyükçəkməcəyə bağlı bir mahal olmuşdur. 22 mart 2008 tarixli və 26824 Saylı Rəsmi Qəzetdə nəşr olunan "Böyükşəhər Bələdiyyəsi Sərhədləri İçərisində Rayon Qurulması və Bəzi Qanunlarda Dəyişiklik Edilməsi Haqqındakı Qanun" çərçivəsində isə "Bəylikdüzü" adı ilə rayona çevrildi.

## İqlim
Bəylikdüzü sahillərində dəniz suyunun orta temperaturu 14.4&nbsp;°C-dır. İllik ortalama yağış 54.2&nbsp;mm-dir, ən azı avqust ayında ən çox ilin dekabr ayında nəmlik artır. Dekabr, küləklərin ən hakim olduğu aydır. Bəylikdüzündə maksimum qar qalınlığı 60 sm olmuşdur. Bəylikdüzü dənizdən təxminən 150 metr yüksəkdə yerləşdiyi üçün İstanbulun mərkəzi rayonlarına nisbətən rütubətsiz, təmiz və küləkli havaya malikdir və qışları sərt keçir. Bəylikdüzünün demək olar ki, hər yerində ağac sahələr olduğu üçün mövsüm keçişləri bir vizual bayrama çevirilir.

## Nəqliyyat
Bəylikdüzünə gediş-gəliş ilçəyə metrobus kəmərinin uzadılması ilə yaxşılaşmışdır. Metrobus ilə Bəylikdüzünə istənilən saat nəqliyyat mümkündür. Bəylikdüzü Zincirliquyu arası Metrobus orta hesabla 60 dəqiqə çəkir. Beylikdüzü rayonu E-5 avtomobil yolu üzərində yer aldığı üçün istənilən nəqliyyat vasitələrinin istifadəsi əlverişlidir.

## İqtisadiyyat

Bəylikdüzü ilçəsinin iqtisadiyyatı ümumiyyətlə sənaye və ticarətə əsaslanır. İlçədə Türkiyənin ən böyük konteyner limanı olan Anbarlı Limanı yer alır. Anbarlı Limanı dünyada ən böyük 50 konteyner limanı içərisində yer alır. Anbarlı Limanının şərqində yerləşən Yanacaq Dolum Və Paylama Müəssisələri və Termik Stansiya rayon iqtisadiyyatında mühüm yer tutur. Anbarlı Limanının yanına West Istanbul Marina inşa edilmişdir. Rayonda Beylikdüzü Mütəşəkkil Sənaye Bölgəsi damı altında Birlik Sənaye yaşayış məskəni, Misgərlər Sənaye yaşayış məskəni, Mərmərcilər Sənaye və Beysan Sənaye yaşayış məskənləri rayon iqtisadiyyatının sənaye budağını təşkil edir. Beylikdüzü Bəykənd bölgəsində Arçelik zavodu yer almaqdadır. Rayonda kənd fəaliyyəti olaraq daha çox arıçılıq məşhurlaşmışdır, Gürpınar bölgəsində isə balıqçılıq əhəmiyyətli bir dolanışıq mənbəyidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

Bəylikdüzü ilçəsi tanıtım videosu

## Həmçinin bax
Təklif qanunu

**Təklif qanunu** — digər amillər sabit qalmaq şərti ilə, əmtəənin qiyməti enəndə təklifin həcminin azalması, əksinə qiymət yüksələndə isə təklifin həcminin artmasını əks etdirir. Bazarda qiymətlərin enib-qalxması prosesi ilə əmtəə-xidmətlərin təklifi arasında düz mütənasiblik vardır.
## Həmçinin bax

* Təklif
* Tələb və təklif
Hans Redlix

**Hans Redlix** (; 11 fevral 1903, Vyana, Avstriya-Macarıstan İmperiyası, indiki Avstriya — 27 noyabr 1968, Mançester, Böyük Britaniya) — Avstriyalı bəstəkar, dirijor, musiqişünas və pedaqoq.

## Həyatı
1931-ci ildə Frankfurt Universitetinin fəlsəfə fakültəsini bitirmişdir. 1924—1925-ci illərdə Berlin, 1925—1929-ci illərdə Mayns, daha sonra Manhaymda dirijor kimi çalışmışdır. Faşistlərin hakimiyyətə gəlməsindən sonra mühacirət etməyə məcbur olmuşdur. 1937-ci ildə Böyük Britaniyada daimi yaşamağa başlamışdır. BBC-də dirijor kimi işləmişdir, Kembric (1942—1949), Birminhem (1949—1955), Edinburq (1949—1955) və Mançester kimi Britaniya universitetlərində dərs demişdir. Bir sıra musiqi ensiklopediyaları və lüğətləri üçün məqalələr yazmışdır. Hendelin əsərlərinin Tam toplusunun nəşrin hazırlanmasında iştirak etmişdir. Qustav Maler, Klaudio Monteverdi, Rixard Vaqner, Anton Brukner və Alban Berq haqqında monoqrafiyalar yazmışdır.

## Əsərləri
* Gustav Mahler. — Nürnberg, 1919.
* Claudio Monteverdi, Bd 1. Das Madrigalwerk. — В., 1932.
* Richard Wagner: Tristan and Isolde. — L.-N. Y., 1948.
* Richard Wagner: Lohengrin. — L.-N. Y., 1949.
* Richard Wagner: Parsifal. — L.-N. Y., 1951.
* Claudio Monteverdi. Leben und Werk. — Olten. 1949.
* Bruckner und Mahler. — L.-N. Y., 1955.
* Alban Berg. — W., 1957.
Ümumi milli məhsul

thumb|350px
**Ümumi milli məhsul** () — ölkə vətəndaşlarının ölkə daxilində istehsal etdikləri bütün son əmtəə və xidmətlər ilə, ölkədən kənarda yaşayan vətəndaşların ölkəyə transfer etdikləri iqtisadi amillərin gəlirlərinin məcmu bazar dəyəridir. ÜMM-da, Ümumi Daxili Məhsuldan fərqli olaraq, vətəndaşların həm ölkə daxilində, həm də xaricində əldə etdikləri bütün gəlirlər nəzərə alınır.

## Ölkələrin dünya üzrə ÜMM reytinqi

## [[Ümumi milli gəlir|ÜMG]]
Alıcılıq qabiliyyəti pariteti — milyonlarla beynəlxalq dollar (top 15).

## Həmçinin bax
*Ümumi daxili məhsul
*İqtisadi artım

## İstinadlar
Riturnel

**Riturnel** (, , "qayıdış" mənasını verən *ritorno* sözündən) — Barokko musiqisində xor və orkestr üçün təkrarlanan parça.

XVII əsrin əvvəllərində XVIII əsrin sonunda baletdə rəqs üçün instrumental giriş kimi də istifadə olunurdu.

## İstinadlar
Etyen Laspeyres

**Etyen Laspeyres** (; ) — alman iqtisadçısı.
## Fəaliyyəti
1871-ci ildə Laspeyres indeksini elmə daxil etdmişdir. Bu qiymət indeksində yalnız baza ilə aid əmtəə və xidmət miqdarları - standart miqdar səbətinə qoyulur və cari ilin qiymətləri ilə qiymətləndirilir, sonra isə baza ilin qiymətləri ilə qiymətləndirilir. Bu iki dəyərin nisbəti Laspeyres qiymət indeksi adlanır.
:I_L=\frac{\sum (p_{n,1}\cdot q_{n,0})}{\sum (p_{n,0}\cdot q_{n,0})}

## Həmçinin bax

* Qiymət İndeksləri

## Ədəbiyyat
*Spoerer, M. (2008). "The Laspeyres-Paradox: tax overshifting in nineteenth century Prussia". Cliometrica. 2 (3): 173–193. CiteSeerX 10.1.1.555.5920. doi:10.1007/s11698-007-0018-0.
*Drechsler, W. (2000). "Etienne Laspeyres' History of the Economic Thought of the Netherlanders: A Law & Economics Classic?". European Journal of Law and Economics. 10 (3): 235–242. doi:10.1023/A:1026595431775.
*Diewert, W. Erwin (2008). "Laspeyres, Ernst Louis Etienne (1834–1913)". In Steven N. Durlauf; Lawrence E. Blume (eds.). The New Palgrave Dictionary of Economics (2nd ed.). The Macmillan Press. pp. 133–134. doi:10.1057/9780230226203.0934. ISBN 978-0-333-78676-5.
*Rinne, Horst (1981). “Ernst Louis Etienne Laspeyres, 1834–1913”. Jahrbücher für Nationalökonomie und Statistik, vol. 196, pp. 194–215.
*Rinne, Horst (1983). “Étienne Laspeyres” in Neue Deutsche Biographie, vol. 13. Berlin: Duncker & Humblot, pp. 660–661.

## İstinadlar
Horn adası

**Horn adası** () — Odlu Torpaq arxipelaqına daxil olan, Çiliyə məxsus olan ada. İnzibati baxımından Çilinin Antartika Çilena vilayəti ərazisinə daxildir. Adada Horn burnu yerləşir. Əslində isə Cənubi Amerikanın ən ucqar cənub nöqtəsi Dieqo-Ramires adalarında yerləşir.

Adada Çili hərbi-dəniz qüvvələrinə məxsus baza yerləşir: mayak, kilsə, yaşayış binaları və təyinatlı binalar. Adada Albatrosların bədən quruluşlarına bənzər abidə vardır. Bu abidə Horn burnunu keçmək istəyərlən həyatlarını itirmiş dənizçilərin şərəfinə qoyulmuşdur. Ada ərazisi Horn milli parkı ərazisinə daxildir ().

Burada Təbaşir dövrünə aid qranitə rastlamaq mümkündür. Adanın alçaq ərazilərində Sphagnum bitkisi bitir.

## İqlim
* Orta temperatur: 5,3 °C
* Maksimal temperatur: 20,5 °C (fevral 1996)
* Minimal tremperatur: −14.5 °C (iyun 1992)
* Orta rütubətlilik: 86,4%
* Küləyin orta istiqaməti: 264°
* Küləyin orta gücü: 84 düyün
* Küləyin maksimal gücü: 119 düyün (avqust 1995)
* Orta illik yağıntının miqdarı: 697,5 mm.
* Yağıntının maksimal miqdarı: 1263,2 mm (1990)

## İstinadlar
Qanlı bazar günü

**Qanlı bazar günü** () — 1989-cu ilin 9 aprel tarixində Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikasının paytaxtı Tbilisi şəhərində *sovet hakimiyyətinə* qarşı baş vermiş xalq üsyanı. Mitinqlər Abxaziyanın Gürcüstan SSR-in tərkibindən çıxmaq tələbindən sonra başlamışdı. Az sonra isə nümayişçilər Gürcüstanın müstəqilliyi barədə şüarlar səsləndirmişdilər.

Tərəflər arasında baş vermiş toqquşmalar nəticəsində 21 nəfər həlak olmuş, azı 100 nəfərə yaxın şəxs müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri almışdır. 9 aprel tarixi bu gün Gürcüstanda *Milli Birlik Günü* () kimi qeyd olunur və rəsmi olaraq milli bayram sayılır.

## Xarici keçidlər
* Resolution of the Baltic Assembly on the Events in Georgia on April 9 1989
* The 9 April 1989 Tragedy and the Abkhazian Question
* A Rustavi 2 documentary about the 1989 events (includes original footage)
* Report of the Sobchak's commission of inquiry (in Russian)
Hücum helikopteri

**Hücum helikopteri**, düşmənə məxsus olan piyadaların döyüş maşınlarını, zirehli maşınları, tanklarını, haubitsalarını 
məhv etmək üçün istifadə edilən silahlı helikopterdir. Əsil vəzifəsi quru qoşunlarını yaxın məsafədən havadan dəstək ilə təmin etməkdir.

Hücum helikopterlərində istifadə edilən silahlar, top, pulemyot, raket, tank əleyhinə idarə ediləbilən raketlərdən ibarət olur. Bir çox hücum helikopteri, ayrıca olaraq özünü digər düşmən helikopterlərinin və təyyarələrinin hücumlarından qorumaq üçün hava-hava tipli döyüş raketi ilə təmin olunurlar.
Yardanqlar

**Yardanqlar** (, ) — /turk.-uçurum, sərt tirə düz xəttli dəhliz və bunların arasında yerləşən qalıq tirələrdən ibarət deflyasion relyef. Güclü hakim küləklərin istiqamətinə uyğun yerləşib gilli-qumlu, gilli, cavan göl, bəzən də allüvial çöküntülərində inkişaf edir.

## Həmçinin bax
* Laxar brekçiyaları
* Torpaq
* Çalalı relyef

## İstinadlar
Mil Mi-6

**Mil Mi-6** (; NATO kod adı: Hook), Mil Moskva Helikopter Zavodu tərəfindən buraxılan SSRİ mənşəli çoxməqsədli helikopter olub, daha çox ağır nəqliyyat helikopteri kimi istifadə olunur. Helikopter, ilk uçuşunu 3 iyun 1957-ci ildə həyata keçirmişdir. Hərbi və mülki təyinatlı olub, çoxlu sayda istehsal edilmişdir.. 1959-1980-ci illər arasında 926 ədəd istehsal edilmişdir.

## Tekniki xüsusiyyətləri (Mi-6)
*Mənbə* 
* **Ekipaj:** 6
* **Daşıma qabiliyyəti:** 90 adam və ya 12,000&nbsp;kq yük
* **Uzunluq:** 33.18 m
* **[[Pər]] uzunluğu:** 35.00 m
* **Hündürlük:** 9.86 m
* **Pərinin sahəsi:** 962.1 m²
* **Boş çəkisi:** 27,240&nbsp;kg
* **Maksimum yükgötürmə qabiliyyəti:** 42,500&nbsp;kg
* **Mühərrik:** 2 × Soloviev D-25V qazturbin mühərriki

## İstifadəçilər

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Tektonik xəritələr

**Tektonik xəritələr** (, ) — bütünlüklə yerin və yaxud ayrı-ayrı regionlar daxilində yer qabığının inkişaf mərhələlərini, quruluşunu, tektonik strukturların morfologiyasını, inkişaf tarixini, maqmatizm və tektonika ilə əlaqəsini əks etdirən xəritələr.

## Həmçinin bax
* Laxar brekçiyaları
* Torpaq
* Çalalı relyef

## İstinadlar
Muxtar Əhməd

**Muxtar Əhməd** (Tam adı: *Muxtar İsmayıl oğlu Əhmədov*; d. 1 noyabr 1948, Puşkin rayonu, Azərbaycan SSR) — şair, publisist, 2003-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

## Həyatı
1948-ci ilin noyabrın 1-də Azərbaycanın Biləsuvar rayonunda anadan olub. Burada 1 saylı şəhər orta məktəbini bitirdikdən sonra 1966-cı ildə rayon Partiya Komitəsində texniki katib vəzifəsində işləyir. 1967-69-cu illər hərbi xidmətdə olan Muxtar Əhməd 1970-75-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsində qiyabi təhsil almış, eyni zamanda rayon mədəniyyət evində "*Qırmızı Çadır*"a müdir təyin olunur. 1970-73-cü illər mədəniyyət evinin metodisti olan şair 1973-83-ci illər ərazində həm də Biləsuvarın Zəhmətabad kənd orta məktəbində və 2 saylı şəhər orta məktəbində müəllim, 1983-1994-cü illər isə 4 saylı şəhər orta məktəbində tədris işləri üzrə direktor müavini olmuşdur. Həmçinin Muxtar bəy 1995-2003-cü illər Biləsuvar rayon təhsil şöbəsində Filmoteka üzrə müdir, inspektor işləmişdir. 

## Fəaliyyəti
Muxtar Əhməd 2003-2005-ci illərdə Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyyətinin orqanı - "*Məhsul*" qəzetinin baş redaktorunun müavini 2005-ci ildən "*Region-press*" qəzetinin baş redaktoru, 1999-2009-cu illər arasında isə "*Biləsuvar töhfələri*" ədəbi ictimai birliyinin sədri olmuşdur. Hazırda "Məhsul" qəzetinin baç redaktoru olan şair Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Aran şöbəsi üzrə əlaqələndiricisidir. Respublika Kitabsevərlər Cəmiyyətinin medalına layiq görülmüş Muxtar bəy ədəbi fəaliyyətə tələbəlikn illərində başlamışdır. Şair şeir, məqalə, və oçerqlərini "*Qala*", "*Yol*", "*Məhsul*", "*Mübarizə*", "*Qələbə*" qazetlərində, "*Ulduz*", "*Şəfəq*", "*Azətrbaycan*" jurnallarında dərc etdirirdi. 

### Əsərləri
* "*Analar yanad ağlar*" (1996);
* "*Fövqəladə uzaqgörücü*" (2000);
* "*İçimdən bir haray keçdi*" (2000);
* "*Havası gələndə şeirin, sözündə*" (2003)

## Mənbə
* Teymur Əhmədov. Azərbaycan yazıçıları (XX-XXI yüzillikdə) ensiklopedik məlumat kitabı; "Nurlar", Bakı - 2011
Mərkəzi Qan Bankı

## Haqqında
B.Ə Eyvazov adına Elmi-Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutu 1944-cü ildən fəaliyyətdədir. Hal-hazırda Elmi-Tədqiqat Hematologiya və Transfuziologiya İnstitutu Respublikada qan xidməti üzrə baş müəssisə rolunu oynayan mürəkkəb tibbi istehsalat kompleksindən ibarətdir. İnstitut respublika əhalisinə yüksək səviyyəli ixtisaslaşdırılmış hematoloji yardımın göstərilməsi,qan və onun komponentlərinin hazırlanması və onların tibb müəssisələri arasında tələbata uyğun bölüşdürülməsi, transfuzion mühitlərin düzgün istifadə olunmasına nəzarət edir, eyni zamanda hematologiya və transfuzilogiya elminin inkişaf etdirilməsi və kadr hazırlanması işinə rəhbərlik edir.

Hazırda ETHTİ-nin strukturu “Elm”, “Klinika” hissələrindən və “Mərkəzi Qan Bankı”ndan ibarətdir. İnstitutun “Elm” hissəsində hematologiya və transfuziologiya sahəsinin aktual problemlərinə həsr olunmuş elmi tədqiqatlar aparılır. Elmi araşdırmaların nəticələri Azərbaycanda və xarici ölkələrdə nəşr edilən nüfuzlu jurnallarda nəşr edilir və institutun əməkdaşları müxtəlif ölkələrdə keçirilən möhəşəm elmi forumlarda iştirak edirlər. İnstitutda monoqrafiyalar,metodik vəsaitlər,klinik protokollar hazırlanır və dərc edilir. İnstitutun Mərkəzi Qan Bankı donor qanının tədarükü,işlənilməsi,yoxlanılması və paylanması məşğul olur.

Mərkəzi Qan Bankının respublikada 8 bölgə bölməsi var (Şəki , Quba , Lənkəran , Şirvan, Mingəçevir, Sumqayıt, Bərdə, Gəncə). Hematoloji xəstələrə tibbi yardım aşağıdakı Dövlət proqramı çərçivəsində həyata keçirilir:

## Dövlət proqramları

# “Talassemiya ilə mübarizəyə dair 2015-2020-ci iilər üçün Dövlət Proqramı”
# “2016 -2020–ci illər üçün qanın, qan komponentlərinin donorluğu və qan xidmətinin inkişafına dair Tədbirlər Proqramı”
# “2017-2021 –ci illər üçün qanın bədxassəli xəstəlikləri ilə mübarizə üzrə Tədbirlər Proqramının”.

Onkohematoloji proqram çərçivəsində müvafiq avadanlıqlar və reaktivlər alınıb.Beləliklə ölkəmizdə bu xəstəliklərin diaqnostikası beynəlxalq səviyyəyə çatdırılmışdır. Eyni zamanda bu proqram çərçivəsində qan xərçənglərinin müalicəsində istifadə olunan 25 çeşiddə ən müasir, o cümlədən innovasyon preparatlar alınmışdır, nəticədə bu xəstəliklərin müalicəsində mühüm irəliləyişlər əldə olunmuşdur. Beləliklə, ölkə xaricində müalicə olunmaq üçün müraciətlərin sayı demək olar ki sifira enmişdir.

## Qanunvericilik
Bununla yanaşı institutda Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Ailə məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi barəsində 17 oktyabr 2014-cü il tarixli qərarına əsasən nigaha daxil olan şəxslər talassemiyalara görə müayinədən keçirilir. Cütlüyün hər ikisi daşıyıcı çıxarsa onlarda prenatal diaqnostika aparılır və xəstə uşaqların doğulmasının qarçısı alınır.

Qan xidməti üzrə Dövlət proqramının yerinə yetirilməsi nəticəsində, hal-hazırda müalicə müəssisələrinin təhlükəsiz və keyfiyyətli qan və qan komponentləri ilə təmin edilməsi məsələsi həll edilmişdir.

## Xarici keçidlər
*
*
İrakli Kobaxidze

**İrakli Kobaxidze** (; ) — 2016–2019-cu illər arasında Gürcüstan Parlamentinin sədri olan gürcü siyasətçi. 2019-cu ildəki Gürcüstan etirazlarının ilk günündə istefa verdi. 8 fevral 2024-cü ildən Gürcüstanın 16-cı baş naziridir.

Kobaxidze 2000-ci ildə Tbilisi Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. 2002-ci ildə Gürcüstan Elmlər Akademiyasının Dövlət və Hüquq İnstitutunda doktorluq dərəcəsi almışdır. 2005 və 2006-cı illərdə Düsseldorf Universitetində LLM və fəlsəfə doktoru dərəcələrinə layiq görüldükdən sonra Kobaxidze müxtəlif Gürcüstan universitetlərində dərs demişdir. Eyni anda BMTİP-in layihə meneceri olaraqda çalışırdı. O, həmçinin Avropa Şurasının Gürcüstandakı Ofisində strateji planlaşdırma məsələləri üzrə ekspert kimi fəaliyyət göstərmişdir və Açıq Cəmiyyət — Gürcüstan Fondunda insan hüquqları və qanunun aliliyi üzrə ekspertlər komitəsinin üzvü olmuşdur. Kobaxidze, 2015-ci ilin yanvar ayında hakim Gürcü arzusu partiyasına qatılaraq icra katibi oldu. 2016-cı il parlament seçkilərində Gürcü arzusu partiyasının qələbəsindən sonra Kobaxidze 2016-cı il noyabrın 18-də 3 səsverməyə 118 səslə Parlamentin sədri seçildi. Onun seçimi müxalifətdəki "Birləşmiş Millətin Hərəkatı" partiyasının üzvləri tərəfindən tənqid edilib.

Natalya Motsonelidze ilə evlidir və iki oğlu var.

## İstinadlar
Xarici İşlər Nazirliyi (Niderland)

**Niderland Xarici İşlər Nazirliyi** () — Niderland Krallığının xarici əlaqələrindən, o cümlədən  Avropada əməkdaşlıq və beynəlxalq inkişafından məsuldur.

Bu məqsədlə nazirliyin daxilində aşağıdakı qanunlar yaradılmışdırː
* Beynəlxalq hüquq normalarını və insan hüquqlarına hörmətin gücləndirilməsi.
* Təhlükəsizliyin və sabitliyin gücləndirilməsi, effektiv humanitar yardım və səmərəli idarəetmə.
* Avropa əməkdaşlığını gücləndirmək.
* Dünyadakı zənginliyi artırmaq və yoxsulluqun azaldılması.
* İnsanlığın və sosial inkişafın gücləndirilməsinə kömək etmək.
* Ətraf mühitin qorunması və inkişaf etdirilməsi.
* Xaricdəki vətəndaşlarının təhlükəsizliyini təmin etmək.
* Niderlandın mədəni profilini təkmilləşdirmək və Niderland daxilində və xaricində müsbət bir görünüş yaratmaq.

## Təşkilati struktur
Nazikrlik iki siyasi nazir rəhbərindən, dövlət katibindən, Qaaqedə Dövlət xadimi, diplomatik missyalar və müxtəlif müstəqil qurumlardan ibarətdir. 
### Bölmələri
* Avropa ilə əməkdaşlıq məsələləri üzrə baş müdirlik. Avropa İttifaqı, Avropa Şurası, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı və Benilüks kimi beynəlxalq təşkilatlar və birliklər dövlət siyasətini koordinasiya edir.
* Siyasi məsələlər üzrə baş müdirlik, sülh, təhlükəsizlik və insan hüquqları məsələsi ilə məşğul olur. Buna NATO və Beynəlxalq Millətlər Təşkilatının siyasi rolu da daxildir. 
* Beynəlxalq Əməkdaşlıq Baş müdürlüyü iqtisadi inkişaf, təhsil, səhiyyə və ətraf mühit daxil olmaqla, beynəlxalq inkişafa cavabdehdir.
* Regional siyasət və Konsulluq İşləri Baş müdürlüyü diplomatik missiyaları koordinasiya edir.
### Missiyaları
Niderlandın 150-dən çox dövlət qurumu mövcuddur: 
* 110 səfirlik 
* 27 baş konsulluq 
* 15 daimi nümayəndəlik, BMT, Avropa İttifaqı və NATO kimi beynəlxalq təşkilatlar. 
* bir səfirlik ofisi (Priştinada) 
* iki nümayəndəlikː biri Fələstin Dövlətinin inzibati mərkəzi olan Ramallahda və digər isə Əfqanıstanda.

### Müstəqil qurumlar
* Beynəlxalq Məsələlər üzrə Məsləhət Şurası
* Beynəlxalq İctimai Hüquq Məsələləri üzrə Məsləhət Komitəsi
* Xüsusi Beynəlxalq Hüquq üzrə Hökumət Komitəsi
* İnkişaf etməkdə olan ölkələrdən idxal təşviqi mərkəzi
* Beynəlxalq Əməkdaşlıq və Davamlı İnkişaf üzrə Milli Komitə

## Həmçinin bax
* Xarici İşlər Nazirlikləri
* Niderland Krallığı
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Ketrin Nyuton

**Ketrin Nyuton** (; ) — Amerikalı aktrisa. *Cəmiyyət* adlı Netflix seriyasındakı Elli Presman roluna, *Subay Qari* adlı CBC seriyasındakı Luis Bruks roluna və *Paranormal fəaliyyət* filmindəki Aleks Nelson roluna görə tanınır. 2013-cü ildə Ən yaxşı aparıcı gənc aktrisa üzrə Cavan Aktyor Mükafatını qazanmışdır. *"[[Fövqəltəbii (teleserial, 2005)|Fövqəltəbii]]"* teleserialındakı Kleyr Novakın köhnə versiyasını və *"Dayan və atəşi yaxala"* teleserialındakı Coani Klerkin köhnə versiyasını canlandırdığı üçün tanınır.
## Həyatı və karyerası
Ketrin Nyuton, Orlando şəhərində doğulmuşdur. Robin və David Nyutonun qızıdır. O karyerasına 4 yaşında sabun operası *Bütün uşaqlarım*-da Kolbi Çendlr rolunu oynayaraq başlamışdır.

## Filmoqrafiya
* Önləyicilər (2018)
* Kiçik mükəmməl şeylərin xəritəsi (2021)

## İstinadlar
Botoşani (judets)

**Botoşani judetsi** () — Qərbi Moldova regionunda yerləşən  ölkənin ən şimal Rumıniya judetsi.
## Əhalisi
2007-ci ildə əhalinin sayı 454 167 nəfər təşkil edirdi, sıxlığı — 91,08 nəf/km².

### Əhali sayının dinamikası

### Milli tərkibi
2002-ci ilə olan milli tərkibi:
* rumınlar — (98,8 %) — ölkədə ən yüksək faiz
* qaraçılar — (0,7 %)
* ruslar — (0,2 %)
* ukraynalılar — (0,2 %)

## İnzibati bölgüsü
Judetsə  2 bələdiyyə, 5 şəhər və 71 kommuna daxildir.

### Bələdiyyə
* Botoşan (Botoșani)
* Doroxoy (Dorohoi)

### Şəhərlər
* Buçeça ()
* Darabani ()
* Seveni ()
* Flemınzi ()
* Ştefeneşti ()

## İstinadlar
Dr Pepper

**Dr Pepper** — Dr Pepper Snapple Group, daha sonra Keurig Dr Pepperin sahibi olduğu, 1880-ci illərdə Çarlz Alderton tərəfindən istehsal edilən içki. İlk dəfə 1885-ci ildə satışa təqdim olunmuşdur. Rəngi Coca Cola ilə bənzərlik göstərir. Kalori dəyəri 150-dir.

İçki 1880-ci illərdə Vako, Texasda əczaçı Çarlz Alderton tərəfindən yaradılmış və ilk olaraq 1885-ci ildə satışa təqdim edilmişdir. Dr Pepper ilk dəfə 1904-cü ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında satılıb və hazırda Avropa, Asiya, Şimali Amerika və Cənubi Amerikada da satılır. Avstraliyadan yanaşı, Yeni Zelandiya və Cənubi Afrikaya idxal edilən bir məhsuldur.

## Adının tarixi
İçki adının kökləri haqqında nəzəriyyələr boldur. Adın seçilməsinin əsas səbəbi, içkinin yaradılması zamanı məşhur olan, sağlam olduğu təsəvvürünü çatdırmaq üçün məhsul adlarına *Dr.* daxil edilməsidir.

Tez-tez istinad edilən bir nəzəriyyəyə görə, içinin adı həkimlərdən birinin adına özəl seçilib, digər nəzəriyyəyə görə Çarlz T. Morrison, Pepper üçün Morrisona ilk işini vermiş olduğu üçün doktoru şərəfinə içki içmiş olur.

## Tarixi
Tərkibi ilk dəfə Bruklin təvəllüdlü əczaçı Çarlz Alderton tərəfindən Morrisonın Vakodaki Old Korner Aptekində kəşf edildi. Yeni içkini test etmək üçün, ilk öncə rəğbətini qazanmış mağaza sahibi Veyd Morrisona təklif etdi. Qısa müddət sonra Aldertonun yeni içəcəyini ətrafdıklar öyrəndi və bir "Vako" sifariş verməyə başladı. Alderton, bu içkini, Doktor Pepper (daha sonralar "Dr Pepper" olaraq stilizə edilmiş) adlandırdı.

Koka-Kolada olduğu kimi, Dr Pepperin tərkibinin kommersiya bir sirri olduğunu və iddiaya görə tərifin iki ayrı Dallas bankındakı kassalarda iki yarıya bölünmüş halda tutulduğu iddia edilirdi. 1951-ci ildə, Dr Pepper, Koka-Kola şirkətini 750.000 ABŞ Dolları qarşılığında ittiham edib və Koka-Kola xərcinin altında satıldığını və ticarətin məhdudlaşdırdığını bildirib.

1972-ci ildə Dr Pepper, Koka-Kola şirkətini, Koka-Kola tərəfindən "Peppo" adı verilən bir spirtsiz içki olması söylənən ticari marka pozulması səbəbi ilə ittiham edib. Koka-Kola, ticari marka pozuntu etdiyi təsbit edilən Doktor Pibbi yenidən adlandırdı. İçki daha sonra *Mr Pibb* olaraq dəyişdirilib.

Dr Pepper 1980-ci illərin əvvəlində iflas edib və şirkətin məhv olmaması üçün bir investisiya qrupunu təşviq etdi. Bir neçə il sonra, Koka-Kola, Dr Pepperi almağa çalışdı, ancaq Federal Ticarət Komissiyası (FTC) tərəfindən əngəlləndi. Həmin dövrdə, 7UP, Dr Pepperi quran eyni investisiya şirkəti tərəfindən Filip Morrisdən satın alındı. Koka-Kola birləşməsinin uğursuz olması üzərində, Dr Pepper və 7UP birləşdi.

## Növləri

## İstinadlar
Jan Peske

**Jan Peske Meçeslav oğlu** (, ; 27 iyul 1870, Qolta, Ananyevskiy, Xernonskaya quberniyası) — Peske təbiəti çəkən, rəssam Polşa əsilli impresionistdir.

## Həyatı
Ukrayna Polşa həkimi Yana Peskeviça və Antonettanın ailəsində anadan olmuşdur. Kiev və Odessa təhsil almışdır. 1891-ci ildə atasından miras almış və Fransaya miqrasiya etmişdir. 1889-cu ildə Parisə köçmüş R. Jülyen Akademiyası Jan Pol Loranın rəhbərliyi altında təhsil almışdır. 1891-ci ildən  jurnalının əməkdaşları sırasına daxil olmuşdur.

## Yaradıcılığı
Rəssamın əsərləri Parisin, Ruananın, San — Tropenin və Fransanın müxtəlif şəhərlərində, həmçinin Cenevrədə və Varşavada saxlanılır.

## Xarici keçidlər
* Peske İvan (Jan) Meçeslav oğlu
Tərlan Poladov

**Tərlan Mollaçı oğlu Poladov** (8 iyun 1968, Azərbaycan, Bakı) — sambo və cüdo güləşi üzrə beynəlxalq dərəcəli idman ustası, Azərbaycan Respublikasının "əməkdar məşqçisi".

## Həyatı
1968-ci il iyun ayının 8-də Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhərində dünyaya gəlib. 1986-cı ildə 53 nomrəli orta məktəbi bitirib.
1986–1993-cü illərdə Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetində təhsil almışdır.

### Ailəsi
Evlidir, üç övladı var.

## İdman fəaliyyəti
* Cüdo və samboda beynəlxalq dərəcəli idman ustasıdır.
* SSRİ yığmasının tərkibində bir sıra yarışların qalibi və mükafatçısı olub.
* 1992-ci ilin iyun ayının əvvəllərində Ukraynanın paytaxtı Kiyev şəhərində sambo üzrə Avropa çempionu olmuşdur. (Zülfiyyə Hüseynova və Ceyhun Məmmədovla birgə)
* 1993-cü ildə Yunanıstanın paytaxtı Afina şəhərində cüdo güləşindən idman növündən Avropa ikincisi olub.
* Hal-hazırda Azərbaycan Cüdo Federasiyasının "Regionlarda cüdonun inkişafı" sektorunun müdiridir.
* 2008 Yay Paralimpiya Oyunlarında Azərbaycan cüdo yığma komandasının məşqçisi olub.

## Mükafatları
* Cüdo idman növündən xidmətlərinə görə, Azərbaycan Respublikası "Əməkdar məşqçisi" adına layiq görülüb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Tərlan Poladov ''Judo.az'' saytında
Braşov (judets)

**Braşov judetsi** () — Transilvaniya regionunda yerləşən Rumıniya judetsi.
## Coğrafiyası
Sahəsi — 5363 km².

Şərqdə — Kovasna, qərbdə — Sibiu, şimalda — Mureş və Xarqita, cənubda — Ardjeş, Dımbovitsa və Praxova judetsləri ilə sərhəddir.

## Əhalisi
2007-ci ildə əhalinin sayı 593 928 nəfər , sıxlığı — 110,74 nəf./km².

## İnzibati bölgüsü
Judetsə 4 bələdiyyə, 6 şəhər və 47 kommuna daxildir.

### Bələdiyyələri
* Braşov (Braşov)
* Feqeraş (Făgăraș)
* Kodlya (Codlea)
* Seçele (Săcele)

### Şəhərlər
* Qimbav (Ghimbav)
* Predyal (Predeal)
* Rışnov (Râșnov)
* Rupya (Rupea)
* Viktoriya (Victoria)
* Zernești (Zărnești)

## İstinadlar