open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1923

## Hadisələr

### Yanvar
* 28 yanvar
** Azərbaycanın ictimai-siyasi və ədəbi fikir tarixində mühüm yer tutan "Azərbaycan" jurnalının ilk sayının çapdan çıxması.
** "Maarif və mədəniyyət" jurnalının işıq üzü görməsi.

### Mart
* 12–15 mart — Azərbaycan K(b)P V qurultayının keçirilməsi.
* 18 mart — Azərbaycan XKS və MİK tərəfindən "Azərbaycan SSR əhalisi içərisində savadsızlığın ləğvi haqqında" qərar qəbul edilməsi, savadsızlıqla mübarizə üçün Xüsusi Komitənin yaradılması.

### Aprel
* "İliç buxtası" neft mədəninin əsasının qoyulması.

### May
* 23 may — Azərbaycan Mərkəzi Dövlət kitabxanasının yaradılması.

### İyun
* Azərbaycan Arxeologiya Komitəsinin təşkil olunması.

### İyul
* 7 iyul — Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin təşkil olunması.

### Avqust
* 2 avqust — ABŞ-də respublikaçı K. Kuliçin prezident seçilməsi və "Amerikanın işi biznesdir" şüarının irəli sürülməsi.

### Sentyabr
* 1 sentyabr – Tokionu və Yokohamanı məhv edən Böyük Kanto zəlzələsi baş verir, təxminən 105 000 adam həlak oldu.

### Oktyabr
* 20 oktyabr – Azərbaycan SSRin rəsmi olaraq latın qrafikalı əlifbaya keçilməsi, "Yeni Azərbaycan əlifbasının dövlət əlifbası kimi tanınması haqqında" dekretin qəbul edilməsi.
* 29 oktyabr – Türkiyə Respublikası quruldu.

### Noyabr
* 2 noyabr — Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyətinin əsasının qoyulması.
* "Şərq qadını" (indiki "Azərbaycan qadını") adlı ədəbi, ictimai, siyasi jurnalının nəşrə başlaması.

### Dekabr
* * 2 dekabr — ABŞ Konqresində prezident Ceums Monronun müraciəti. Monro doktrinası elan edildi.

## Doğumlar
* 12 fevral – Franko Zeffirelli, İtaliya kino rejissoru.
* 28 aprel – Zərifə Əliyeva, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki.
* 10 may – Heydər Əliyev, Azərbaycanın görkəmli dövlət xadimi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti.
* 31 may – , Monako knyazı.
* 24 may - Alfredo Pyeroni, İtalyan jurnalist, müəllif və siyasi Müsahib idi. 
* 4 oktyabr – Çarlton Heston, ABŞ aktyoru
* 16 oktyabr – Gülhüseyn Hüseynoğlu, Azərbaycan yazıçısı və ədəbiyyatşünası.
* 15 noyabr - Lento Qoffi, İtaliya şairi və yazıçısı.

## Vəfatlar
* 16 yanvar — Əbdül Kərim Paşa, Türk əsgəri.
* 27 dekabr — Qustav Eyfel, Eyfel qülləsinin qurucusu
* 2 avqust — Uorren Hardinq, ABŞ Prezidenti
1924

## Hadisələr
### Yanvar
* 24 yanvar — Böyük Britaniya tarixində ilk dəfə  başçılığı ilə birinci leyborist hökumətin təşkil edilməsi.
* 31 yanvar — SSRİ-nin  qəbul edilməsi.

### Fevral
* 1 fevral — Böyük Britaniya tərəfindən SSRİ-nin tanınması.
* 3 fevral — Bakıda tramvay nəqliyyatının işə salınması.
* 9 fevral — Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının (Naxçıvan MSSR) təşkil edilməsi.

### Mart
* Çində Milli İnqilabi Ordu tərəfindən Şanxay və Nankinin azad edilməsi.
* Azərbaycan Xalq Maarif Komissarlığı tərəfindən "Qədim abidələrin qeydə alınması və onların mühafizəsi" haqqında qərar qəbul edilməsi.
* 24 mart — İngilis və amerikan hərbi gəmiləri tərəfindən Nankinin atəşə tutulması.

### Aprel
* Çan Kayşinin Nankində öz dövlətini yaratması.

### May
* 5—9 may — Azərbaycan K(b)P VI qurultayının keçirilməsi.

### Oktyabr
* 6 oktyabr — Azərbaycan kənd təsərrüfatı kooperasiyası ittifaqının - "Göybirliyi"nin təşkili.
* 9 oktyabr — Almaniyada Hökumət tərəfindən parlamentin buraxılması və yeni seçkilər təyin edilməsi.
* 27 oktyabr — SSRİ-nin tərkibində Özbəkistan SSR-in yaradılması.
* 29 oktyabr — Almaniyada keçirilən növbədənkənar parlament seçkilərində leyboristlərin məğlub olması.
* Türkiyədə "Sənayedə həvəsləndirmə haqqında" qanunun qəbul edilməsi.
* Suraxanıda turbobur vasitəsilə  ilk neft quyusunun qazılması.

## Doğumlar
* 5 yanvar — Məşədixanım Nemətova, Azərbaycanın görkəmli tarixçi alimi.
* 11 yanvar — Tofiq Abasov,  Azərbaycan idmançısı, Azərbaycan SSR əməkdar bədən tərbiyəsi və idman xadimi (1964), SSRİ əməkdar məşqçisi (1960), professor (1988).
* 29 yanvar — Bianka Mariya Pitçinino, İtaliyalı ictimai xadim.
* 3 mart — Liz Assia, İsveçrə müğənnisi.
* 1 may — Viktor Astafyev, rus yazıçısı.
* 7 iyun — Məlik Dadaşov, aktyor, xalq artisti
* 21 iyun — Marqa Lopes, Meksika aktrisası
* 19 iyun — Vasil Bıkov,  Belarus yazıçısı. Belarusiya SSR xalq yazıçısı (1980). Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1984), Lenin (1986) və SSRİ Dövlət (1974) mükafatları laureatı.
* 14 dekabr — Rac Kapur, Hind aktyoru, rejissoru, prodüseri.

## Vəfatlar
* 21 yanvar — Vladimir İliç Lenin, SSRİ-nin qurucusu
* 3 fevral — ABŞ-nin siyasi və dövlət xadimi Vilson Tomas Vudro
* 10 aprel — , Kosta Rika diplomatı
1925

## Hadisələr
* 2 yanvar - Tacikistan SSR tərkibində Dağlıq Bədəhşan Muxtar Vilayətinin təçkil edilməsi.
* 14 fevral - Türkmənistan SSR-in təşkil edilməsi.
* aprel - Fransada Penlevenin başçılığı ilə sol blokun yeni hökumətinin yaradılması.
* Yaponiyada yeni seçki qanununun qəbul edilməsi, əmlak senzinin aşağı salınması.
* iyul - Quançjou hökumətinin özünü bütün Çinin milli hökuməti elan etməsi.
* 31 oktyabr - Iran Məclsi tərəfindən Qacarlar sülaləsinin hakimiyyətdən kənar elan edilməsi.
* 8 dekabr - İran Məclisi tərəfindən Rza xanının irsi şah elan edilməsi. İranda Pəhləvi sülaləsinin (1925-1979) hakimiyyətə gəlməsi.
* 10-16 mart - IV Azərbaycan Sovetlər qurultayının keçirilməsi.
* 25 may – Azərbaycan müəllimlərinin IV qurultayının keçirilməsi.
* Göygöl Dövlət Təbiət Qoruğunun yaradılması.
* Gəncədə mahud fabrikinin yaradılması.

## Doğumlar

* 16 avqust — Bəxtiyar Vahabzadə - Azərbaycan şairi
* 15 iyun — Attila İlhan - Türk şairi, yazıçı, jurnalist və tənqidçi/
* 14 fevral – Nazim Əsədulla oğlu Rzayev – Azərbaycan dirijoru, xalq artisti, SSRİ və respublika Dövlət Mükafatları Laureatı
* 28 may – Bülent Ecevit, Türkiyə Respublikasının baş naziri
* 10 iyul – Mahathir Məhəmməd, Malayziya Baş naziri
* 13 oktyabr – Marqaret Tetçer – Böyük Britaniyanın Baş Naziri
* 28 iyul — Barux Semyuel Blamberq,  Amerika həkimi, genetik, Nobel mükafatı laureatı.

## Vəfatlar
* 19 mart – Nəriman Nərimanov.
* Firudun bəy Cəlal oğlu Vəzirov, Rusiya ordusunda general.
1927

## Hadisələr
* 7 yanvar - London və Nyu-York arasında ilk birbaşa qitələrarası telefon danışığının baş tutması.
* 29 yanvar - Almaniyada Vilhelm Marksın kansler təyin edilməsi ilə hökumət böhranına son qoyulması.
* 30 yanvar - Şattendorfda (Avstriya) fəhlə nümayişçilərlə Avstriya nasional sosialistləri arasında qanlı toqquşmaların baş verməsi. 
* 31 yanvar - Almaniya üzərində müttəfiqlərin hərbi nəzarət müddətinin başa çatması.
* 3 fevral - Portuqaliyada general Karmonun hərbi diktaturasına qarşı inqilabi çıxışların baş verməsi.
* 21-23 mart - Çində Nankinin Homindanın silahlı birləşmələri tərəfindən işğal edilməsi.
* 24 mart - ABŞ və Böyük Britaniya hərbi gəmiləri tərəfindən Nankinin atəşə tutulması. 
* 5 aprel - İtaliya ilə Macarıstan arasında dostluq haqqında müqavilənin imzalanması.
* 15 aprel - SSRİ ilə İsveçrə arasında diplomatik münasibətlərin bərpa edilməsi.
* 18 aprel - Nankində Çan Kayşi tərəfindən Milli hökumətin təşkili.
* 11 may - İngiltərədə Ali Məhkəmə tərəfindən tətil haqqında qanun qəbul edilməsi. 
* 27 may:
** Çexoslovakiyada Tomaş Masarikin yenidən ölkənin prezidenti seçilməsi.
** Yaponiya tərəfindən Çin Milli-inqilabi ordusunun Pekinə doğru hərəkətinə mane olmaq üçün Şandun yarımadasına qoşun göndərilməsi.
* 3 iyun - Yunanıstanda yeni Konstitusiyanın qəbul edilməsi. 
* 4 iyul - Bandunqda Sukarno tərəfindən İndoneziya Milli partiyasının təsis edilməsi.
* 27 iyul:
** SSRİ-də Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adının təsis edilməsi.
** Belçika və Portuqaliya arasında Konqoda sərhədlər haqqında razılığın əldə edilməsi.
* 1 avqust - SSRİ-də Leninqrad vilayətinin təşkil olunması.
* 22 avqust -Macarıstandan müttəfiq qoşunlarının çıxarılması.
* 18 mart - V Ümumazərbaycan sovetlər qurultayında sovet Azərbaycanının ikinci Konstitusiyasının qəbul edilməsi.
* 12-18 noyabr - Azərbaycan K(b)P VIII qurultayının keçirilməsi.

## Doğumlar
* 17 yanvar – Donald Erb, amerikalı bəstəkar
* 28 may – Habil Əliyev, Azərbaycanın məşhur kamança ifaçısı
* 30 iyun - Sleim Ammar, tunisli psixiatr və psixoloq və şair
* 4 iyul – Cina Lollobricida, İtaliya aktrisası
* 24 avqust – Harri Markovits, amerikalı iqtisadçı
* 13 oktyabr - Turqut Özal, Türkiyə Respublikasının 8-ci prezidenti
* 18 noyabr – Eldar Ryazanov, Rusiya və Sovet kinorejissoru
* 25 dekabr – Ram Narayan, hind musiqiçisi

## Vəfatlar
* 5 yanvar- Süleyman Nazif, türk şair
* 5 fevral — İnayət Xan
1928

## Hadisələr
* avqust - Brian-Kelloq paktının imzalanması.
* noyabr - ABŞ-də Respublikaçı Herbert Huverin prezident seçilməsi.
* Əhməd Zoqunun Albaniyanı monarxiya, özünü kral elan etməsi.
* Berlin-Bağdad magistralının 1007 kilometrlik Anadolu hissəsinin Türkiyə dövləti tərəfindən xarici inhisarlardan alınması. 
* SSRİ-də Volqaboyu, Ural və Sibirin xam və dincə qoyulmuş torpaqlarında qabaqcıl texnika ilə təchiz edilmiş yeni iri taxılçılıq sovxozlarının yaradılması.
* Konstitusiya layihəsi hazırlamaq üçün Lord Saymonun başçılığı etdiyi komissiyanın Hindistana gəlməsi. 
* İranda Milli bankın əsasının qoyulması.
* İranda təslimçilik rejiminin ləğv edilməsi.
* 24 noyabr - Türkiyə Böyük Millət Məclisi tərəfindən Qazi Mustafa Kamala “Baş müəllim” dərəcəsinin verilməsi.
* 13-16 yanvar - Azərbaycan proletar yazıçılarının I qurultayı. Azərbaycan proletar yazıçıları Cəmiyyətinin yaranması.
* 22 iyul - Azərbaycan SSR MİK və Azərbaycan SSR XKS tərəfindən məcburi qaydada yeni - latın qrafıkalı əlifbaya keçilməsi haqqında qərar qəbul edilməsi.
* dekabr - Bakıda Azərbaycan aşıqlarının I qurultayının keçirilməsi.
* Bakıda Əli Bayramov adına tikiş fabrikinin fəaliyyətə başlaması.

## Doğumlar
* 23 yanvar — Janna Moro, Fransa aktrisası
* 7 fevral – Aysel Gürel, Türk musiqiçi və teatr oyunçusu
* 21 fevral – Səid Qurbanov, Dağıstan prezidentinin sabiq müşaviri, Dağıstanda Azərbaycan diasporunun görkəmli nümayəndəsi
* 13 iyun – Con Neş,
* 5 avqust – Ramazan Tarverdiyev, coğrafiya elmləri doktoru, professor
* 25 sentyabr – Arif Babayev, Azərbaycan kinorejissoru
* 20 noyabr — Aleksey Batalov, Rusiya aktyoru
* 12 aprel - Zurab Ancaparidze - gürcü opera müğənnisi
* 28 aprel - Solmaz Musayeva - Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Rəssamı (2007)
* 23 sentyabr- Rauf Munçayev - tarixçi-alim arxeoloq
* 8 sentyabr – Tofiq Ağababayev – Azərbaycan xalq rəssamı (2007), Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi (1992)
* 10 noyabr - Ennio Morrikone — İtaliya bəstəkarı
* Tamuris Əliyeva — pedaqoq-alim, pedaqoji elmlər doktoru, professor

## Vəfatlar
* Roald Amundsen – norveçli dəniz səyyahı
* 17 iyul –  Colitti Covanni, dövlət və siyasi xadimi
1929

## Hadisələr
* 29 noyabr — Amerikan təyyarəçi Riçard Birdin ilk dəfə Cənub Qütbü üzərindən uçması.
* 4 dekabr — Amerikalı admiral Riçard Bördun tarixdə ilk dəfə Cənub Qütbü üzərindən uçması.
* İngiltərədə Pamsey Makdonaldın başçılığı ilə ikinci leyborist hökumətinin (1929–1931) təşkili.
* İtaliyada Benito Mussolini ilə Roma papası arasında demokratik qüvvələrə qarşı sazışın imzalanması.
* SSRİ-də kollektivləşmənin başlanması.
* 1 yanvar — Azərbaycan SSR-də ərəb qrafikalı əlifbaya keçidin başa çatdırılması.
* 6–14 mart — Azərbaycan K(b)P IX qurultayının keçirilməsi.
* 8 aprel — VI Ümumazərbaycan Sovetlər qurultayının qərarı ilə Azərbaycanda yeni ərazi-inzibati vahidlər — dairələr yaradılması.
* Qızılağac və Zaqatala qoruqlarının yaradılması.
* may — Azərbaycan Politexnik institutunun kənd təsərrüfatı fakültəsinin Azərbaycan kənd təsərrüfatı İnstitutuna (AKTİ) çevrilməsi.
* 22 oktyabr — Azərbaycan MİK yanında Azərbaycan Elmi — Tədqiqat İnstitutunun (Azərbaycan DETİ) təşkil olunması.
* Qadın müharibəsi (1929-1930)

## Doğumlar
* 3 mart – Fəzilə Səmədova, AMEA-nın həqiqi üzvü
* 9 mart – Gültəkin Cabbarlı, diktor, əməkdar artist
* 13 mart — Asəf Nadirov, AMEA-nın həqiqi üzvü
* 22 mart — P. Ramli, Malayziya müğənnisi
* 1 may – Sona Bağırova, Azərbaycanın əməkdar jurnalisti
* 13 may — Hikmət Ziya, şair
* 17 may — Roza Cəlilova, rəqqasə, baletmeyster, xoreoqraf
* 30 may — Mahsud Məmmədov — xalq artisti
* 10 iyul — Əhməd Tsalikov, Azərbaycan heykəltaraşı
* 20 avqust – Aydın Qaradağlı, diktor, əməkdar artist
* 21 avqust – Mürşüd Məmmədov, muğam ustası, xanəndə
* 23 sentyabr – Yusif Yusifov, azərbaycanlı tarixçi, şərqşünas
* 13 oktyabr – Ədalət Ağaoğlu, türk yazıçı
* 2 dekabr – Adil Məmmədov (alim), Azərbaycan alimi
* 29 dekabr – Kamil Nəcəfzadə, Azərbaycanın kino rəssamı

## Vəfatlar
* 6 fevral — Avstriyalı Mariya Kristina, İspaniya kralı XII Alfonsonun xanımı, İspaniyanın kraliça-konsortu
* 19 mart – Hans Ferdinand Helmolt, alman tarixçisi və publisisti 
* 1 aprel – Ələsgər Abdullayev, Azərbaycan xanəndəsi
* 15 iyul – Otto Binsvanger, alman psixiatrı
* 6 avqust – Jan Batist Mimyaq, Fransa qılıncoynatma idmançısı
* 24 noyabr – Jorj Klemanso, Fransanın siyasi və dövlət xadimi, baş nazir
* 2 dekabr – Həsənəli xan Qaradaği, Azərbaycan maarifpərvəri, şair, pedaqoq

## İstinadlar
1930

## Hadisələr
* 1 fevral — Sovet hökuməti (SSRİ Xalq Komissarları Soveti) tərəfindən "Kütləvi kollektivləşmənin sürətləndirilməsi və qolçomaqlarla mübarizə haqqında" qərarın qəbul edilməsi.
* 6 fevral — Avstriya ilə İtaliya arasında dotluq haqqında sazış imzalanması.
* 12 mart — Hindistanda milli-azadlıq hərəkatının lideri Mahatma Qandinin vətəndaş itaətsizlik kampaniyasına başlaması 
* 31 mart — Efiopiyada üsyanın baş verməsi.
* 13 iyul—30 iyul — Uruqvayda futbol üzrə I dünya çempionatının keçirilməsi.
* Çexoslovakiyada ilk səsli filmin — "Simlər ağlayarkən" istehsal olunması.
* fevral — Uzunluğu 822&nbsp;km olan Bakı-Batum neft kəmərinin istifadəyə verilməsi.
* 10 mart — Bakı Sənaye Akademiyasının fəaliyyətə başlaması.
* mart — Bərdə və Qasım İsmayılov rayonlarında respublikada ilk MTS-lər (Maşın-traktor stansiyası)nın təşkil edilməsi.
* 31 may — 4 iyun — Azərbaycan K(b) P X qurultayının keçirilməsi.
* 19 iyun — Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin 287\99 saylı qərarı ilə Bakı Dövlət Universiteti tibb fakültəsi əsasında müstəqil, 2 fakültədən ibarət (müalicə-profilaktika və sanitariya-gigiyena) Azərbaycan Tibb İnstitutunin yaradılması.
* 28 avqust — Azərbaycan K(b)P MK bürosu tərəfindən "Azərbaycan SSR-də ümumi icbari təhsilə keçilməsi haqqında" qərar qəbul edilməsi.
* 21 dekabr. — SSRİ mərkəzi rəhbərliyinin qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əldərə, Lehvaz, Astazur, Nüvədi və digər yaşayış məntəqələri Ermənistan SSR-in tərkibinə qatılmışdır və bu torpaqları özündə cəmləyən Mehri rayonu yaradılmışdır.
* Azərbaycan Tibb Univerşitetinin əsasının qoyulması.
* 19 iyun — Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin əsasının qoyulması.

## Doğumlar
* 30 may — Fikrət Sadıq, azərbaycanlı şair və publisist.
* 25 avqust — Georgi Daneliya, gürcü rejissoru
* 26 sentyabr — Seyfəddin Qəndilov — əməkdar elm xadimi, tarix elmləri doktoru, professor
* 11 iyul — Harold Blum, Amerika ədəbiyyatşünası
* 1 sentyabr — Oqtay Salamzadə — nasir, dramaturq, ilahiyyatçı-publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1963), Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1962), Respublika Ziyalılar Cəmiyyətinin fəxri doktoru (2000).

## Vəfatlar
* 14 aprel — Vladimir Mayakovski — rus şair
*İsmayıl Tağıyev — Hacı Zeynalabdin Tağıyevin oğlu

## İstinadlar
1931

## Hadisələr
* sentyabr — Yaponiyanın Vaşinqton müqaviləsini pozaraq Mancuriyaya (Şimal-Şərqi Çinə) hücum etməsi.
* 7 noyabr Nyu-Yorkda ilk infraqırmızı foto çəkilmişdir.
* 11 dekabr — Hyufaundlend, Kanada, Avstraliya, Yeni Zellandiya, Cənubi Afrika İttifaqı və İrlandiya ilə birlikdə Britaniya dominionlarının müstəqil assosiasiyası olan Millətlər Birliyində müstəqil dövlətlər oldular.
* SSRİ ilə ABI arasında diplomatik əlaqələrin yaradılması.
* Azərbaycan Kukla Teatrının yaradılması.
* Neftçalada yod-brom zavodunun işə salınması.
* Suraxanıda yod zavodunun işə salınması.

## Doğumlar
* 15 yanvar — Murad Kajlayev, rus bəstəkarı və dirijoru
* 23 fevral — Telman Qarabağlı, erməni hüquqşünas, filoloq və yazıçı
* 23 aprel — Abdülrza Əbilov, Azərbaycan alimi, texnika üzrə elmlər doktoru, professor
* 29 sentyabr – Anita Ekberq, İsveç aktrisası
* 24 oktyabr — Rimma Abdullayeva, Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi, film direktoru, prodüser

## Vəfatlar
* 12 fevral – Səməd bəy Mehmandarov, Rusiya İmperator ordusunun generalı, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hərb naziri
* 18 oktyabr – Tomas Alva Edison, amerikalı ixtiraçı və sahibkar

## İstinadlar
1932

## Hadisələr
* SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının yaradılması.
* sentyabr - SSRİ Elmlər Akademiyasının Zaqafqaziya Filialının Azərbaycan Şöbəsinin yaradılması.
* 23 aprel - Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının yaradılması.
* 7 avqust - SSRİ hökumətinin qəbul etdiyi "Dövlət müəssisələri, kolxoz və kooperativlərin əmlakının qorunması haqqında" qərarla xalq təsərrüfatında sərt cəza tədbirlərinin əsası qoyulması.
* 9 noyabr - İsveçrədə hökumət tərəfindən antifaşist nümayişin gülləbaran edilməsi.
* Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının təşkil edilməsi.
* Şəkidə baramaaçma və ipək kombinatlarının istifadəyə verilməsi.
* Ramanada yod zavodunun işə salınması.
* Səudiyyə Ərəbistanı krallığının yaradılması.

## Doğumlar
* 4 aprel – Entoni Perkins – ABŞ aktyoru.
* 27 may – Kristofer Li – ingilis aktyoru.
* Huari Bumedyen — Əlcəzair siyasi, dövlət və hərbi xadimi, polkovnik (1957).
*12 iyun - Hacıbaba Bağırov - teatr və kino teatrı
* 25 sentyabr – Adolfo Suarez
* Leyla Vəkilli — Fransada yaşayan azərbaycan əsilli jurnalist, Fransada türk film festivallarının qurucusu.
* 24 aprel  — Almuk Abbasov — Azərbaycan fizika, fizika-riyaziyyat elmlər doktoru (1989), professor (1990).
* 29 oktyabr - Velma Barfild - bir qətldə günahlandırılan, lakin nəticədə cəmi altı cinayət olduğunu etiraf edən amerikalı seriyalı qatil.
* Abebe Bikila

## Vəfatlar
* 4 yanvar – Cəlil Məmmədquluzadə – Azərbaycan yazıçısı.
1926

## Hadisələr
* 24 aprel — SSRİ ilə Almaniya arasında dostluq və bitərəflik haqqında müqavilənin imzalanması.
* İyun — SSRİ-də trotskiçi-zinoyevçi antipartiya blokunun elan edilməsi.
* İyul — Fransada Puankarenin başçılığı ilə "Milli birlik" hökumətinin yaradılması.
* 31 avqust — SSRİ ilə Əfqanıstan arasında dostluq və bitərəflilik haqqında müqavilənin imzalanması.
* sentyabr — Almaniyanın Millətlər Cəmiyyətinə daxil olması.
* noyabr — Braziliyada keçirilən prezident seçkilərində Vaşinqton Luisin qalib gəlməsi.
* 3 fevral — Azərbaycan SSR-in sənayeləşdirilməsi üzrə komissiya yaradılması.
* 25 fevral-5 mart — Bakıda I Ümumittifaq türkoloji qurultayının keçirilməsi.
* iyul — Tiflisdə Azərbaycan dilində "Dan ulduzu" adlı aylıq ədəbi-ictimai jurnalının 1-ci sayının çapdan çıxması.
* 6 iyul — Bakını Balaxanı — Sabunçu rayonu ilə birləşdirən, SSRİ-də ilk elektrik dəmiryol xəttinin istifadəyə verilməsi.
* 6 noyabr — Efırdə ilk dəfə "Danışır Bakı" sözlərinin səslənməsi — Azərbaycanda müntəzəm radio verlişlərinə başlanması.
* Gəncədə tikiş fabrikinin açılması.
* Azərbaycanda Fuad İbrahimbəyov tərəfindən ilk psixologiya laboratoriyasının yaradılması.
* Azərbaycan Kinostudiyasının yaradılması.
* "Qızıl qələmlər" ittifaqının yaradılması.

## Doğumlar
* 15 yanvar — Çak Beri – gitarist.
* 7 may – Cəbrayıl Əzimov – rəssam
* 1 iyun – Merilin Monro – amerikalı aktrisa.
* 1 iyul – Robert Fogel
* 14 fevral — Muxtar Abduyev

## Vəfatlar
* Bayraməli Abbaszadə – Azəri əsilli mollanəsrəddinçi İran şairi (d.1859).
* Nəcəf bəy Vəzirov
* Aşıq Ələsgər
1933

## Hadisələr
* 1 yanvar:
** SSRİ-də 7 saatlıq iş rejiminə keçilməsinin başa çatması.
** Nikaraqua prezidenti vəzifəsinə Liberallar partiyasından seçilən Xuan Batista Sakasanın təyin edilməsi.
* 2 yanvar — ABŞ ordusunun sonuncu əsgərinin Nikaraqua ərazisini tərk etməsi. 
* 15 fevral — terrorçu Cüzeppe Zinqara tərəfindən ABŞ-nin yenicə seçilmiş prezidenti Franklin Ruzveltə sui-qəsd cəhdi edilməsi.  
* 16 fevral — Almaniyanın gələcək təcavüzü qarşısında bir araya gələn Çexoslovakiya, Rumıniya və Yuqoslaviya tərəfindən "Kiçik Antanta" ittifaqının yaradılması.  
* 28 fevral — Almaniyada şəxsiyyət, söz, mətbuat, yığıncaq və ittifaq azadlığını ləğv edən fövqəladə qanunların qəbul edilməsi.
* 4 mart — Franklin Ruzveltin ABŞ prezidenti vəzifəsində Herbert Huveri əvəz etməsi.
* 8 mart — Avstriyada söz və yığıncaq azadlıqlarının ləğv edilməsi.  
* 15 mart — E.Dolfus hökuməti tərəfindən Avstriya parlamentinin buraxılması, avtoritar idarəetmə sisteminin elan edilməsi.
* 19 mart — Portuqaliyada ölkədə unitar korporativ respublikanın yaradılmasını elan edən yeni konstitusiyanın qəbul edilməsi.
* 26 aprel — Almaniyada Gestaponun yaradılması.
* 15 may — SSRİ-də Çelyabinsk Traktor Zavodunun istifadəyə verilməsi.
* 20 iyun — SSRİ Prokurorluğunun təsis edilməsi.
* 22 iyun — Almaniyada Almaniya Sosial-Demokrat Partiyasının buraxılması.
* 4 iyul — Almaniyada Bavariya Katolik Partiyasının, "Mərkəz" Partiyasının və Xalq Partiyasının buraxılması.
* 8 iyul — Maqnitoqorsk Metallurgiya Zavodunda ilk marten peçinin istifadəyə verilməsi.
* 15 iyul — Ural Ağır Maşınqayırma Zavodunun (Uralmaş) istifadəyə verilməsi.
* 4 avqust — Kubada ümumi tətilin başlanması.
* 14 avqust — Kubada ümumi tətilin başa çatması.
* 21 sentyabr — Almaniyada reyxstaqın yandırılması işi üzrə Leypsiq prosesinin başlanması.
* 16 noyabr — SSRİ ilə ABŞ arasında diplomatik münasibətlərin yaradılması.
* 5 dekabr — ABŞ-də "quru qanun"un ləğv edilməsi, spirtli içkilərin leqallaşdırılması.
* 10 dekabr — M.C.Bağırovun AK(b)P MK-nin birinci katibi seçilməsi.

## Doğumlar
* 6 yanvar — Oleq Makarov - rus və sovet kosmonavtı.
* 7 yanvar — Valdimir Ferapontov - rus və sovet aktyoru.
* 9 yanvar — Uilbur Smit - CAR yazıçısı.
* 12 yanvar - Cəlal Tələbani - Keçmiş İraq prezidenti.
* 17 yanvar — Dalida - İtaliya müğənnisi.
* 26 yanvar — Musa Mirzəyev, Azərbaycanın xalq artisti, bəstəkar.
*10 iyun - Rafiq Mehdiyev - xalq rəssamı, Prezident təqaüdçüsü
* 11 iyun – Cin Uaylder – ABŞ aktyoru.
* 17 noyabr — Gülarə Əliyeva - Azərbaycan pianoçusu.
* 22 noyabr — Rasim Ocaqov - Azərbaycan kinorejissoru və operatoru.

## Vəfatlar
* 17 dekabr — Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Azərbaycan yazıçısı.
* 8 dekabr  — Con Coli,  ingilis geoloqu və geofiziki.
1934

## Hadisələr
* 9 fevral — Türkiyə, Yunanıstan, Rumıniya və Yuqoslaviya arasında Balkan sazişi imzalanmas;.
* 24 noyabr — Soyad qanunu qəbul edildikdən sonra Türkiyə prezidenti Qazi Mustafa Kamala Atatürk adının verilməsi.
* İtaliyada II FİFA Dünya Kubokunun keçirilməsi.
* Çilidə ilk səsli filmin — "Şimal və Cənub" istehsal olunması.
* Rusiyada Kirov, Omsk, Orenburq və Krasnoyarsk diyarlarının təşkil olunması.
* 1 yanvar — həftəlik "Ədəbiyyat qəzeti"nin ilk sayının çapdan çıxması.
* 13–17 iyun — Azərbaycan sovet yazıçılarının I qurultayının keçirilməsi.

## Doğumlar
* 8 fevral — Qalina Bıstrova — Yüngül atletika üzrə üç qat Avropa çempionu, Əməkdar idman ustası
* 16 aprel — Ramiz Mirişli — Azərbaycan bəstəkarı
* 21 may — Qleb Panfilov — Rusiya kinorejissoru
* 25 may — Eldar Əzimzadə — azərbaycanlı hakim
* 11 iyul — Corco Armani — İtaliya geyim dizayneri
* 5 oktyabr — Ancelo Buono — amerikalı seriyalı qatil, oğru, təcavüzkar
* 9 noyabr — Karl Saqan — Amerikan astronom
* 8 dekabr — Alisa Freyndlix — Rusiya teatr və kino aktrisası

## Vəfatlar
* Əlimərdan bəy Topçubaşov
* İbrahim ağa Vəkilov
* Appa Janibekov
* Cəfər Cabbarlı
* Usub bəy Teymuryan
1935

## Hadisələr
* 7 yanvar - Romada Benito Mussolini ilə Fransanın Baş Naziri Pyer Laval arasında Roma paktı adını almış bir sıra müqavilələrin imzalanması.
* 22 fevral - Gəncə şəhərinin adı dəyişdirilərək Sergey Kirovun adına Kirovabad edilməsi.
* 16 mart - Almaniyada Adolf Hitler tərəfindən ümumi hərbi mükəlləfiyyətin tətbiqi haqqında qanunun qəbul edilməsi.
* 2 may - SSRİ ilə Fransa arasında qarşılıqlı yardım haqqında paktın imzalanması.
* 24 iyun - Gürcüstanda dünyada ilk dəfə olaraq uşaqlar üçün qısa məsafəli qatar yolunun açılması.
* ABŞ Konqresi tərəfindən "Birtərəflilik haqqında Qanun"un qəbul edilməsi
* İngiltərə parlamenti tərəfindən Hindistanın "Yeni Konstitusiyası"nın təsdiq edilməsi.
* Moskva Metropoliteninin istifadəyə verilməsi.
* 20 avqust — Azərbaycan müəllimlərinin V qurultayı keçirilmişdir.
* oktyabr - SSRİ EA Zaqafqaziya filialının Azərbaycan Bölməsi SSRİ EA Azərbaycan filialına çevrilmlşdir.

## Doğumlar
* 4 aprel — Muxtar Maniyev, Azərbaycan kino aktyoru.
* 11 may – Maqsud İbrahimbəyov – Azərbaycanın xalq yazıçısı.
* 5 sentyabr – Səyavuş Aslan – Azərbaycan teatr və kino aktyoru.
* 12 oktyabr – Luçano Pavarotti – İtaliya müğənnisi.
* 8 yanvar – Elvis Presli – amerikalı müğənni və aktyor.
* 26 mart - Mahmud Abbas - Fələstin lideri.
* 1 fevral - Nazim İbrahimov (naşir) - publisist, naşir, jurnalist, ictimai xadim, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1996), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1986).

## Vəfatlar
* Şeyx İbrahim Zəncani
* Syuy Syubo
1936

## Hadisələr
# 16 fevral – İspaniyada keçirilmiş parlament seçkilərində Xalq Cəhbəsinin qalib gəlməsi.  
# Çexoslovakiyada ilk çex-slovak filminin – "Yanoşik" istehsal olunması.
# Londonda ilk televiziya verilişinin təşkili.
# 1936-cı ildə qəbul edilmiş SSRİ-nin ikinci Konstitusiyasına görə ZSFSR ləğv edildi.
# Hirkan Dövlət Qoruğunun təşkil olunması.
# Azərbaycan Gənc Tamaşaçılar teatrının açılması
# AzərbaycanSSR-nin "Müstəqil müttəfiq respublika" ünvanını alması.

## Doğumlar
* 9 iyul – Şamo Arif – Azərbaycan yazıçısı və geoloqu.
* 21 sentyabr – Yuri Lujkov – Rusiya siyasətçisi.
* 24 dekabr – Anatoli Ravikoviç – Sovet və Rusiya aktyoru.
* Vaqif  Hüseynov - şair, jurnalist
* 22 fevral  – Con Maykl Bişop -  Amerika molekulyar bioloqu, virusoloq, Nobel mükafatı laureatı
* 18 avqust - Robert Redford - aktyor, rejissor, prodüser, biznesmen

## Vəfatlar
1937

## Hadisələr
* 28 sentyabr - Altay diyarı - Rusiya Federasiyası subyektlərindən biri. Qərbi Sibirin cənub-şərq hissəsindədir. Sibir federal mahalına daxildir.
* 10 mart - Azərbaycan SSR  yeni ikinci konstitusiyasnın qəbul edilməsi.
* 14 mart - Azərbaycan IX Fövqəladə Sovetlər qurultayında Azərbaycan SSR-in yeni Konstitusiyasının qəbul edilməsi.
* 18 mart - NeftçiFutbol Klubu yaradılıb.
* 17 sentyabr - Naxçıvan MSSR-in yeni Konstitusiyasının qəbul edilməsi.
* Moskva ilə Bakı arasında müntəzəm hava əlaqəsinin yaradılması.
* Azərbaycan dövlət rus teatrının açılması.
* Üzeyir Hacıbəyovun "Koroğlu" operasının tamaşaya qoyulması.

## Doğumlar
* 2 yanvar — Afət İlqaz
* 3 yanvar — Sabir Qarayev, riyaziyyat-fizika müəllimi, hakim, II dərəcəli hüquqşünas.
* 16 noyabr — Hüseyn Talıbov, sabiq ali məhkəmənin sədri.
* 31 yanvar – Filip Qlass, amerikalı bəstəkar.
* 28 aprel — Səddam Hüseyn — İraqın 5-ci prezidenti.
* 1 iyun – Morqan Friman, amerikalı aktyor.
* 2 may – Əbdül Zahı , İran şairi.
* 24 may – Abbasəli Novruzov — general-mayor, əməkdar hüquqşünas.
* Böyükkişi Ziyadov

## Vəfatlar
* Sultan Məcid Qənizadə - Azərbaycanın tanınmış maarif xadimi, yazıçı, tərcüməçi, jurnalist,
* Rey Yuri - ABŞ idmanşısı, yüngül atletika üzrə Olimpiya çempionu.
* 13 oktyabr - Azərbaycan şairi Əhməd Cavad.
* 16 mart – Ostin Çemberlen, Böyük Britaniya dövlət xadimi.
* 5 sentyabr – Edqar Bloşe, fransız şərqşünası.
1942

## Hadisələr
* 1 yanvar - 26 dövlət tərəfindən Atlantika xartiyası prinsiplərinə qoşulmaq haqqında "Birləşmiş Millətlərin Bəyannaməsi"nin imzalanması.
* 2 yanvar - İkinci dünya müharibəsi zamanı Filippinin paytaxtı Manilanın Yaponiya tərəfindən işğal olunması.
* 20 yanvar — Sovet Ordusu tərəfindən Mojaysk şəhərinin azad edilməsi.
* 25 yanvar - Tailandın ABŞ-yə və Böyük Britaniyaya müharibə elan etməsi.
* 29 yanvar - SSRİ, Böyük Britaniya və İran arasında müttəfiqlik haqqında müqavilə imzalanması
* 15 fevral - Yaponiya ordusu tərəfindən Sinqapurun işğal edilməsi.
* 12 may - Cənub-Qərb cəbhəsinin Xarkov əməliyyatının başlanması.
* 1 iyul - Alman qoşunları tərəfindən Sevastopolun işğal edilməsi.
* 2 avqust - Azərbaycan legionu yaradılmışdır.
* İndoneziyanın paytaxtı Cakarta adlanıb.
* fevral-mart - 416-cı Azərbaycan milli diviziyası yaradıldı.
* may - 77-ci Azərbaycan milli diviziyası yenidən komplektləşdirildi.
* avqust-sentyabr - 271-ci Azərbaycan milli diviziyası yaradıldı.
* 9 sentyabr - Azərbaycan SSR-də hərbi vəziyyət elan edildi.

## Doğumlar
* 8 yanvar — Stiven Hokinq – müasir dövrün ən məşhur və ən nüfuzlu fizik-nəzəriyyəçilərindən biridir  
* 6 fevral — Əhməd-Cabir Əhmədov - texnika üzrə fəlsəfə doktoru (1973), Əməkdar müəllim Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü,  
* 25 mart — Areta Franklin – R&B, soul və gospel stilində ifa edən amerikan müğənnisi  
* 30 aprel — Siyavuş Fərhad oğlu Qarayev - Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, kimya elmləri doktoru, professor, əməkdar elm xadimi, Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının rektoru
* 6 may — Hicran Hüseynov – Azərbaycan diktoru
* 25 may — Aleksandr Kalyagin – rus aktyoru
* 18 iyun — Pol Makkartni – İngiltərə müğənnisi
* 24 iyun — Mehmet Saray – tarixçi
* 13 iyul — Harrison Ford – Amerikalı kino aktyoru
* Akkan Suvər

## Vəfatlar
* Yazıçı, dramaturq, etnoqraf, pedaqoq - Rəşid bəy Əfəndiyev
* Feliks Hausdorf
1943

## Hadisələr
* 16 yanvar - Rostov şəhərinin alman faşistlərindən azad edilməsi.
* 25 yanvar - Voronej şəhərinin alman faşistlərindən azad edilməsi.
* 9 iyul - Müttəfiq qoşunlarının Siciliyaya çıxarılması üçün Xaski əməliyyatının başlanılması.
* 16 sentyabr - Novorossiysk şəhərinin alman faşistlərindən azad edilməsi.
* 17 sentyabr - Bryansk şəhərinin alman faşistlərindən azad edilməsi.
*6 noyabr — Sovet Ordusu tərəfindən Kiyevin azad edilməsi.

## Doğumlar
* 19 yanvar — Tərlan Seyidov – Azərbaycan musiqişünası, pianoçu, pedaqoq
* 9 fevral — Cozef Stiqlits – amerikalı iqtisadçı
* 9 mart — Robert Fişer – ABŞ şahmatçısı
* 7 iyul — Toto Kutunyo – İtaliya müğənnisi
* 17 avqust – İlhamə Quliyeva – Azərbaycanın xalq artisti, müğənni
* 23 sentyabr
** Xulio İqlesias – İspaniya müğənnisi
** Yevgeni Şiryayev – sovet və rus bəstəkarı
* 13 noyabr — Mustafa Əbdülcəmil Qırımoğlu – 1943-cü ilin noyabrın 13-də o zaman Rusiya Federasiyasının tərkibində olan Krım Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Sudak vilayətinin Ay-Serez qəsəbəsində çoxuşaqlı ailədə anadan olub

## Vəfatlar
* 7 yanvar — Nikola Tesla - serb əsilli ABŞ fiziki, ixtiraçı
* 14 fevral — David Hilbert - alman riyaziyyatçısı
* 15 iyun — Əzim Əzimzadə - Azərbaycanın xalq rəssamı
* Əliağa Hacı İsmayıl ağa oğlu Şıxlınski, rus ordusunda general
1944

## Hadisələr
* Tunqsten əməliyyatı
* Krım tatarlarının Krımdan Orta Asiyaya köçürülməsi.
* 9 may - IV Ukrayna cəbhəsinin qoşunları tərəfindən Sevastopolun alman faşisstlərindən azad edilməsi.
* 18 may - Krım türklərinin Özbəkistan ərazisinə sürgün edilməsi.
* 6 iyun - Avropada ikinci cəbhənin açılması.
* 17 iyun – İslandiyanın Danimarkadan ayrılması və respublika elan edilməsi.
* 2 avqust - Türkiyənin Almaniya ilə diplomatik əlaqələri kəsməsi.
* 19 avqust - Parisin faşistlərdən azad edilməsi.
* 2 sentyabr - Finlandiya ilə SSRİ arasında barışıq sazişinin imzalanması.
* 5 sentyabr - SSRİ tərəfindən Bolqarıstana müharibə elan edilməsi.
* 19 sentyabr - Finlandiyanın SSRİ və Böyük Britaniya ilə saziş bağlayaraq müharibədən çıxması.
* 11 oktyabr - Tuva Respublikasının müstəqilliyinin elan edilməsi və SSRİ-nin tərkibinə qatılması.
* dekabr- Ardendə alman ordusunun müttəfiqlərə qarşı son əks-hücuma keçməsi.
* 31 dekabr - Çernoqoriyanın Yuqoslaviya xalq azadlıq ordusu tərəfindən azad olunması.

## Doğumlar
* 24 fevral – Tariyel Vəliyev – Azərbaycanın məşhur televiziya rejissoru
* 15 may – Əbdül Mahmudbəyov – Azərbaycan kinorejissoru və aktyoru
* 11 dekabr – Canni Morandi – İtaliya müğənnisi
* Həmidə Qayıbova
* Thekla Carola Wied

## Vəfatlar
* 20 aprel – Cabbar Qaryağdı – Azərbaycan xanəndə və musiqiçisi
* 27 dekabr – Emi Biç – Amerika bəstəkarı
* Bilal Əhməd – Türk İşçi Teatrı və Azərbaycan Dövlət Dram Teatrının ilk baş rejissoru və direktoru, Əməkdar artist, dramaturq, yazıçı, tərcüməçi, teatr və kino xadimi, aktyor
1877

## Hadisələr
* 15 yanvar - Avstriya-Macarıstan ilə Rusiya imperiyası arasında imzalanmış gizli Budapeşt razılaşmasına əsasən Avstriya-Macarıstan imperiyasının Bosniya və Herseqovinanı işğal etmək hüququ əvəzində  Rusiya-Türkiyə müharibəsində heytral mövqe tutması. 
*19 mart — Osmanlı tarixinin ilk parlamenti olan Məclis-i Məbusan açıldı.
* 24 aprel — Çar Rusiyası Qafqazda və Balkanlarda möhkəmlənmək üçün Osmanlı imperiyasına müharibə elan etdi və beləliklə 1877-1878 Rusiya-Osmanlı müharibəsi başladı.
* 1 may - Yaponiya Qırmızı Xaç Cəmiyyətinin əsasının qoyulması.
* 10 may - Rumıniyanın özünü müstəqil elan etməsi. 
* 25 oktyabr - Rusiya ordusunun Qafqaz korpusu tərəfindən Qars qalasının mühasirəyə alınması.
* 18 noyabr - Rus ordusu tərəfindən Qars qalasının tutulması.
* 21 noyabr — Tomas Edison tərəfindən səsyazan cihaz (fonoqraf) icad edilməssi.
* 6 dekabr - Tomas Edisonun ilk dəfə səsi lentə yazması.   
* ABŞ-nin Konnektikut şəhərində ilk telefon stansiyasının fəaliyyətə başlaması.
* Tomas Edison tərəfindən insan səsini yazan aparatın - fonoqrafın icad edilməsi.
* Təbriz Dövlət Mədrəsəsinin təsis edilməsi.

## Doğumlar
* 26 may – Aysedora Dunkan, amerikalı rəqqas.
* Çarlz Rolls, İngilis avtomobil konstruktoru.
* Petar Atsev

## Vəfatlar
* 31 dekabr – Qustav Kurbe
* Memar Qasım bəy Hacıbababəyov
1938

## Hadisələr
* Fransada III FİFA Dünya Kuboku keçirilib.
* 3 mart - Səudiyyə Ərəbistanında neft yataqlarının kəşf olunması.
* 11 mart - Alman qoşunları Avstriya sərhəddini keçdi, Avstriya Almaniyaya birləşdirilməsi.
* 13 mart - SSRİ hökuməti tərəfindən bütün müttəfiq respublikaların məktəblərində rus dilinin icbari tədris olunması barədə qərar verilməsi.
* 17 mart - SSRİ-nin Avstriyanın Almaniyaya birləşdirilməsinə qəti etirazını bildirməsi.
* 24 aprel - Konstantin Pyatsın Estoniyanın prezidenti seçilməsi.
* 25 iyun - Duqlas Xaydın İrlandiyanın ilk prezidenti seçilməsi.
* 29 iyul - Xasan gölü rayonunda yapon qoşunları ilə Sovet qoşunları arasında döyüşlərin başlanması. 
* 6 avqust - Xasan gölü rayonunda döyüşlərin başa çatması.
* 29 sentyabr - Almaniya, İtaliya, Fransa və Böyük Britaniya arasında Münhen sazişinin imzalanması.
* sentyabr - Meksikada Latın Amerikası ölkələrinin Konfederasiyasının təşkil edilməsi.
* oktyabr - Çilidə keçirilən parlament seçkilərində Xalq Cəbhəsinin qələbə qazanması.
* Şövkət Ələkbərovanın peşəkar səhnə həyatına başlaması. O, Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının Mahnı və rəqs ansamblının solisti olur.
* Moskva rəhbərliyinin qərarı ilə Naxçıvanın Sədərək və Kərki kəndlərinin bir hissəsi Ermənistana verilir.
* musiqili komediya teatrının açılması 

## Doğumlar
* 5 yanvar — İ Xuan Karlos -İspaniya kralı.
* 6 yanvar – Adriano Çelentano, italyan aktyor, estrada müğənnisi, bəstəkar, rejissor, televiziya aparıcısı.
* 30 yanvar — İslam Kərimov — Özbəkistanın prezidenti.
* 14 mart – Anar, Azərbaycan yazıçısı.
* 5 may — Eyvaz Borçalı, Şair, Tərcüməçi
* 24 iyun – Əbülfəz Elçibəy, 1992–1993-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının ikinci prezidenti.
* 28 iyul – Alberto Fuximori
* 6 sentyabr – Con Tauer, amerikalı bəstəkar.
* 5 may — Yaşar Səlimov, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.
* Kyuregey

## Vəfatlar
* 7 avqust - Konstantin Sergeyeviç Stanislavski - rus teatr xadimi.
* 25 dekabr - Karel Çapek - çex yazıçısı.
* Mirkazım xan Mirəli xan oğlu Talışxanov, Rusiya ordusunda general.
* 6 yanvar -Mikayıl Müşfiq- şair
* 7 dekabr - Anna Mari Han - alman əsilli amerikalı seriyalı qatil.
* 24 sentyabr — Co Boll - amerikalı seriyalı qatil.

## İstinadlar
1945

## Hadisələr
* 5 yanvar — SSRİnin Polşa Respublikasının müvəqqəti hökumətini tanıması.
* 12 yanvar — Sovet qoşunlarının irimiqyaslı Visla-Oder əməliyyatına başlaması.
* 17 yanvar — Sovet qoşunları tərəfindən Varşava şəhərinin azad edilməsi.
* 19 yanvar — Sovet qoşunları tərəfindən Lodz şəhərinın azad edilməsi.
* 23 mart — Rumıniyada aqrar islahat haqqında qanunun qəbul olunması.
* 27 mart — Argentinanın Almaniyaya və Yaponiyaya müharibə elan etməsi.
* 4 aprel — Macarıstanın azad ediməsinin başa çatması.
* 12 aprel — ABŞ prezidenti Franklin Ruzveltin vəfat etməsi.
* 16 aprel — Sovet qoşunlarının Berlin əməliyyatına başlaması.
* 24 aprel — Müttəfiq qoşunlarının Po çayını keçərək İtaliya ərazisinə daxil olması.
* 25 aprel
** San-Fransiskoda Millətlər Birliyinin konfransının açılması.
** Sovet və Amerika qoşunlarının Elba çayı sahilində Torqau şəhəri yaxınlığında görüşü
* 3 may — İngilis-hind qoşunları tərəfindən Birmanın paytaxtı Ranqun şəhərini yapon qoşunlarından azad etməsi.
* 5 may — Danimarkadakı faşist qoşunlarının təslim olması
* 14 may — Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyinin rəsmi fəaliyyətə başlaması.
* 24 iyun — Moskvada Qızıl Meydanda Alman faşizmi üzərində qələbə münasibətilə parad keçirilməsi.
* 6 avqust:
** ABŞ tərəfindən Yaponiyanın Xirosima şəhərinə atom bombasının atılması.
** SSRİ ilə Rumıniya arasında diplomatik münasibətlərin yaradılması.
* 8 avqust — SSRİ tərəfindən Yaponiyaya müharibə elan edilməsi.
* 9 avqust — ABŞ tərəfindən Yaponiyanın Naqasaki şəhərinə atom bombasının atılması.
* 19 avqust — Vyetnam kommunistlərinin qüvvələri tərəfindən Hanoy şəhərini ələ keçirməsi.
* sentyabr — ABŞ prezidenti Harri Trumen tərəfindən "Ədalətli xətt" proqramının irəli sürülməsi.
* 24 oktyabr
** BMT Nizamnaməsinin qüvvəyə minməsi.
** SSRİ ilə Avstriya arasında diplomatik əlaqələrin tamamilə bərpa edilməsi.
** Suriyanın BMT-yə qəbul olunması.
* 27 dekabr — 28 dövlətin iştirakı ilə Dünya Bankının yaradılması.
* 28 noyabr – Ermənistan rəhbəri H. Arutinov Stalinə müraciət edərək etnik Azərbaycan torpağı olan Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsini xahiş edir.
* 23 mart- SSRİ Xalq Sovetinin qərarı ilə SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan filialının bazasında Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası yaradıldı.

## Doğumlar
* 2 yanvar — Səməndər Rzayev, Azərbaycan SSR Xalq Artisti
* 14 may – Yohanan Vollax — İsrail futbolçusu.
* 30 may – Antonino Leftiy, ukraynalı aktrisa,
* 15 iyun — Amaliya Pənahova — Azərbaycanın xalq artisti, Prezident təqaüdçüsü
* 25 iyun — Hüseynbala Mirələmov — yazıçı, professor.
* 18 oktyabr – Yıldo — Türkiyə futbolçusu, şoumen, serial oyunçusu
* 21 oktyabr – Nikita Mixalkov, rus kino rejissoru.
* 30 mart — Şəfiqə Məmmədova — aktrisa, Azərbaycan SSR xalq artisti

## Vəfatlar
* 8 fevral — İtalo Santelli — Qılıncoynatma idmançısı.
* 12 aprel — Franklin Ruzvelt — ABŞ prezidentı.
* 28 aprel — Benito Mussolini, Faşist İtaliyasının rəhbəri, duça.
* 30 aprel — Adolf Hitler, Faşist Almaniyasının rəhbəri, fürer.
* 25 may — Demyan Bednı — rus və sovet yazıçısı və şairi.
* Lloyd Corc Devid — Böyük Britaniyanın dövlət və siyasi xadimi

## İstinadlar
1947

## Hadisələr
* 17 fevral – "Amerikanın səsi" radiosunun dalğalarının keçmiş SSRİ məkanına yayılmağa başlaması.  
* 22 mart - ABŞ prezidenti Harri Trumenin dövlət qulluqçularının loyallığını yoxlamaq haqqında xüsusi qanunun qəbul edilməsinə nail olması.
* 7 aprel - BƏƏS partiyasının əsası qoyulub.
* 23 iyun - ABŞ-də senatorlar Taft və Xartli tərəfindən hazırlanmış və onların adı ilə adlanan "Sənayedə əmək münasibətlərini nizama salmaq haqqında yeni qanunun qəbul edilməsi.  
* iyul - ABŞ-də Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin (MKİ) və Federal Tədqiqat bürosunun (FTB) yaradılması.
* 26 iyul - ABŞ-də prezident yanında əsasən məşvərətçi funksiya daşıyan Milli Təhlükəsizlik Şurasının yaradılması.
* 14 avqust - Pakistan dövlətinin yaradılması.
* 15 avqust - Müstəqil Hindistan dövlətinin yaradılması.Hindistanının İngiltərədən azad olması.
* 2 sentyabr - ABŞ Latın Amerikası ölkələri ilə "Qərb yarımkürəsinin müdafiəsi" paktı adlanan Rio-de-Janeyro paktının imzalaması.
* 29 noyabr - BMT-nin Baş Məclisi tərəfindən Fələstinin bölünməsi və onun ərazisində iki dövlətin - yəhudi və ərəb dövlətlərinin yaradılması haqqında qərar qəbul edilməsi.
* dekabr - SSRİ-də pul islahatının keçirilməsi və kartoçka sisteminin ləğv olunması.
* Yaponiyanın yeni Konstitusiyasının qəbul edilməsi.
* 23 dekabr - SSRİ Nazirlər Soveti tərəfindən "Ermənistan SSR-dən kolxozçuların və başqa azərbaycanlı əhalinin Azərbaycan SSR-in Kür-Araz ovalığına köçürülməsi haqqında" qərar qəbul edilməsi.

## Doğumlar
* 1 yanvar - Xalq artisti Mikayıl Mirzə  
* 2 fevral – Farra Fouset – Amerikalı aktrisa
* 8 mart – Florentino Perez,  ispan biznesmen. Real Madrid klubunun prezidenti
* 13 mart – Aliyə Təhmasib – Azərbaycanın Əməkdar müəllimi
* 1 may - Rauf Əliyev, Azərbaycan bəstəkarı
* 14 iyul – Abbas Bayat – İranlı iş adamı
* 12 avqust – Amedeo Mingi – İtaliya müğənnisi
* 2 sentyabr – Kevin Cozef Farrell
* 21 oktyabr – Rikkardo Folyi – İtaliya müğənnisi
* 1 noyabr - Telman Əliyev, Azərbaycan aktyoru
* 29 noyabr – Mirzə Xəzər – görkəmli jurnalist, publisist, naşir, Bibliyanın tərcüməçisi
* 10 dekabr – Rəsul Quliyev — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin sabiq sədri, Açıq Cəmiyyət Partiyasının lideri
* 19 dekabr – Rəhman Əlizadə – Azərbaycan teatr rejissoru
* Aşıq Mayis Gəncəli, Azərbaycanlı ustad aşıq, Əməkdar mədəniyyət işçisi

## Vəfatlar
* 11 iyun - Cənubi Azərbaycan İnqilabi hərəkatının görkəmli xadimi, Azərbaycan Demokrat firqəsinin yaradıcısı, publisist Seyid Cəfər Pişəvəri.
1948

## Hadisələr
* 20 fevral – İkinci dünya müharibəsindən sonra İosif Stalin tərəfindən sosialist düşərgəsinə  daxil edilmiş Çexoslovakiyada ilk antikommunist çıxışlarının başlanması. Çexoslovakiyanın hökumət koalisiyasına daxil olan burjua və millətçi partiyaların rəvac verdiyi bu hərəkatın qarşısının Moskvanın hərbi dəstəyi ilə alınması.
* aprel - 29 dövlətin iştirakı ilə Amerika dövlətləri təşkilatının yaradılması.  
* 14 may - yəhudilər üçün ayrılmış Fələstin ərazisində müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılması.
* 21 dekabr - Irlandiyanın müstəqilliyinin elan edilməsi.
* Cənubi Koreya Respublikasının yaradılması.
* 10 mart - SSRİ Nazirlər Soveti tərəfindən "Kolxozçuların və başqa azərbaycanlı əhalinin Ermənistan SSR-dən Azərbaycan SSR-in Kür-Araz ovalığına köçürülməsi üzrə tədbirlər haqqqında" qərar qəbul edilməsi.
* 16 mart - Azərbaycanın qərbində “metallurqlar şəhəri” Daşkəsənin əsasının qoyulması.
* iyun - Bakıda Xarici Dillər İnstitutunun yaradılması.

## Doğumlar
* 16 yanvar – Con Karpenter – rejissor.
* 1 yanvar – Dövlət Bağçalı – Türkiyə Milliyyətçi Hərəkat Partiyası Genel Başqanı.
* 24 may - Fuad Poladov - kino və teatr aktyoru, xalq artisti
* 29 iyul – Ramiz Əzizbəyli – aktyor, rejissor, ssenari müəllifi.
* 30 iyul – Jan Reno – Fransa aktyoru.
* 8 avqust – Rasim Balayev – Azərbaycan aktyoru, xalq artisti.
* 25 avqust - Faiq Qasımov - Azərbaycan aktyoru.
* 30 sentyabr – Semiramis Pekkan – Türkiyə müğənnisi və kinoaktrisası.
* 18 oktyabr – Mahmud Kərimov – fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, akademik, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti.
* 17 dekabr – Kamal Kılıçdaroğlu – Cümhuriyyət Xalq Partiyasının (Türkiyə) Genel Başqanı.
* 27 dekabr – Jerar Depardye – fransız aktyor.
* Gülistan Annaklıçeva

## Vəfatlar
* 30 yanvar – Mahatma Qandi –Hindistan passifist siyasətçisi və düşüncə adamı.
* 23 noyabr – Üzeyir Hacıbəyov – dünyaşöhrətli Azərbaycan bəstəkarı.
* 1 sentyabr — Çarlz Ostin Bird, Amerika tarixçisi, politoloq, ABŞ tarixşünaslığında "iqtisadi" cərəyanın banisi.
1949

## Hadisələr
* 1 fevral - Türkiyənin paytaxtı Ankarada "Azərbaycan Kültür Dərnəyi"nin təsis edilməsi.
* 4 aprel - Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatının (NATO) yaradılması.
* 7 aprel – Nyufaundlend əyalətinin Kanadanın tərkibinə daxil olması.
* 7 oktyabr – Almaniya Demokratik Respublikasının qurulması.
* İtaliyanın NATO-ya daxil olması.
* 1 oktyabr - Çin Xalq Respublikasının yaradıldığının elan edilməsi.
* Argentinada yeni Konstitusiyanın qəbul edilməsi.
* Sosialist dövlətlərinin iqtisadi əməkdaşlıq təşkilatı olan Qarşılıqlı İqtisadı Yardım Şurasının yaradılması.
* Avropa Şurasının yaradılması.
* 6 may - Qafqaz bölgəsində ilk dəfə ən iri suvarma sistemlərindən birinin – Samur-Dəvəçi kanalının işə salınması. 
* Azərbaycan SSR-də icbari yeddilik təhsilə keçilməsi.
* Akademik Heydər Hüseynovun "XIX əsr Azərbaycanda ictimai və fəlsəfi fikir tarixindən" əsərinin nəşr edilməsi.
*Neft Daşlarının salınması
*22 noyabr -  Sumqayıtın şəhər statusu alması

## Doğumlar
* 10 avqust – Qəndab Quliyeva, Azərbaycan xanəndəsi
* 29 avqust — Arif Alvi, Pakistanın 5-ci prezidenti
* 25 sentyabr — Pedro Almodovar, İspaniya kinorejissoru
* 21 oktyabr – İsa Cəfərov, Kimya üzrə fəlsəfə doktoru
* Məhəmməd Baqir İrəvani — İraq şiə alimi

## Vəfatlar
1952

## Hadisələr
* 6 fevral - II Yelizavetanın Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı taxt-tacına çıxması.
* 18 fevral – Türkiyə ilə Yunanıstannın NATO üzvlüyünə qəbul olunması.
* 12 may - Bolqarıstanda pul islahatının keçirilməsi.
* 22 iyul - Polşa Xalq Respublikasının yeni Konstitusiyasının qəbul olunması.
* 24 iyul - Misirdə üsyan və monarxiyanın devrilməsi.
* 19 sentyabr - Minskdə ilk trolleybusun xəttə buraxılması.
* Yaponiyada işğal rejiminə son qoyulması.
* 26 oktyabr - Polşa Seyminə keşirilən seçkilərdə PVFP, PKP və DP-nin birliyi nəticəsində yaranmış Milli Cəbhənin qələbə qazanması.

## Doğumlar
* 20 yanvar – Vəliəhd Vəliyev, Azərbaycan kino aktyoru
* 22 fevral – Səlahəddin Xəlilov, Azərbaycan filosofu
* 28 fevral – Eldar Mansurov, Azərbaycan bəstəkarı
* 4 mart – Umberto Totsi, İtaliya müğənnisi
* 1 may – Müşerref Akay, türk müğənni və aktrisası
* 1 iyun – Şənol Günəş, türk məşqçisi
* 7 iyun – Liam Nison, irland aktyoru
* 25 sentyabr – Kristofer Riv, Amerika aktyoru
* 5 oktyabr – Emoməli Rəhmon, Tacikistanın prezidenti 
* 7 oktyabr – Vladimir Putin, Rusiya prezidenti
* 4 iyul – Arif Quliyev (professor), Ukrayna Milli Aviasiya Universiteti Beynəlxalq Əlaqələr İnstitutu Beynəlxalq Hüquq kafedrasının professoru
* 15 aprel — Əmdulla Mehrabov, fizik, fizika-riyaziyyat elmlər doktoru

## Vəfatlar
* 1 iyun - Con Dyui, Amerikalı filosof
* Maks Den
* Əli Nurəddin Paşa

## İstinadlar
1953

## Hadisələr
* 1 yanvar - referendumun nəticələrinə əsasən Saar Fransadan AFR-ə keçməsi. 
* 19 avqust - İranda general Zahidinin başçılığı ilə hərbi çevrilişin baş verməsi.
* Misirin respublika elan edilməsi.
* Bakı 2 nömrəli İstilik Elektrik Mərkəzinin işə salınması.
* Yeni Bakı Neftayırma zavodunun işə salınması.

## Doğumlar
* 30 may — Kolm Mini, irland aktyor.
* 17 iyul — Telman Adıgözəlov, azərbaycanlı aktyor.
* 23 oktyabr — Səxavət Məmmədov, azərbaycanlı xanəndə.
* 23 oktyabr — Baltacı Araz - Şair (ö. 2012)
* 2 may — Mais Süleymanov, Rusiya Federasiyası Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, elmi işçi.
* 16 may — Pirs Brosnan, İrlandiyalı film aktyoru
* 5 dekabr  — Nəcməddin Mürvətov - şair, müəllim, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2002).
* 1 sentyabr —  Həsən Çingiz oğlu Hüseynov -  Azərbaycan mənşəli sovet və rus filoloqu - Filologiya üzrə elmlər doktoru (2002), AİM -nin professoru (2012). Mədəniyyət tarixi, klassik filologiya, müasir siyasət və ədəbiyyat sahəsində bir neçə kitab və yüzdən artıq məqalə müəllifidi.

## Vəfatlar
* 5 mart - İosif Vissarionoviç Stalin
1950

## Hadisələr
* Şimali Koreya hərbi qüvvələrinin 38-ci paraleldən Cənuba daxil olması.
* Alabaşlı- Quşçu körpüsü dəmiryolu xəttinin çəkilməsi.

## Doğumlar
* 21 yanvar – Zəlimxan Yaqub – Azərbaycanın xalq şairi.
* 31 yanvar – Akif Hüseynov — texniki elmlər doktoru, professor.
* 6 fevral — Ağaxan Abdullayev, Azərbaycan xanəndəsi.
* 28 may – Akif Abbasov, pedaqoji elmlər doktoru, professor.
* 1 iyun – Tanilə Əhmərova – Azərbaycan kino aktrisası.
* 26 avqust – Əminə Babayeva – Azərbaycan teatr-kino aktrisası. 
* 14 avqust — Mehman Musayev, professor.
* 1 sentyabr – Mirdaməd Sadıqov -  İqtisad elmləri doktoru, professor, İsmayıllı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (2013-cü ildən).
* 21 sentyabr — Bill Mürrey, amerika akyoru
* 11 oktyabr — Əli Abasov —  Azərbaycan filosofu, fəlsəfə üzrə elmlər doktoru (1998), professor (2007).
* 12 oktyabr – Çen Şuybyan, Tayvanın eks-prezidenti.
* 15 noyabr — Mak Uilkins, 1976-cı il amerika olimpiya çempionu, diski ilk dəfə 70 metrdən uzağa tullaya bilib.
* 8 dekabr — Fazil Abbasov — Azərbaycan kardiocərrahı, tibb elmlər doktoru (1990).
* 26 dekabr – Nuriyyə Əhmədova – Azərbaycan kino aktrisası.

## Vəfatlar
* 1 may – Məmməd Səid Ordubadi, nasir, yazıçı, tərcüməçi.