open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Candies

**Candies** — Yapon musiqi qrupu. 1973–1978-ci illərdə fəaliyyət göstərmişdir.
## Diskoqrafiya

**Sue** (1,2,3,4) **Ran** (5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,17,18) **Miki** (16)

}||align="right"|1973
|-
|2||align="left"|||align="right"|1974
|-
|3||align="left"|||align="right"|1974
|-
|4||align="left"|||align="right"|1974
|-
|5||align="left"|||align="right"|1975
|-
|6||align="left"|||align="right"|1975
|-
|7||align="left"|||align="right"|1975
|-
|8||align="left"|||align="right"|1975
|-
|9||align="left"|||align="right"|1976
|-
|10||align="left"|||align="right"|1976
|-
|11||align="left"|||align="right"|1976
|-
|12||align="left"|||align="right"|1976
|-
|13||align="left"|||align="right"|1977
|-
|14||align="left"|||align="right"|1977
|-
|15||align="left"|||align="right"|1977
|-
|16||align="left"|||align="right"|1977
|-
|17||align="left"|||align="right"|1978
|-
|18||align="left"|||align="right"|1978
|}

### Video

## Xarici keçidlər
* Diskoqrafiya
* Veb saytı
Əlirza Saçar Zərif

**Əlirza Saçar Zərif** - Güney Azərbaycanlı baletmeyster, rəqqas, incəsənət professoru, pedaqoq.

## Həyatı
Əlirzanın valideynləri 1937-ci il repressiyasından qurtulmaq üçün sovet Azərbaycanından İrana köçüblər. Daha sonra ailə Kanadada məskunlaşıb. İranda doğulub boya-başa çatan Əlirza Kanadada təhsil alıb. Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra Saçarın valideynləri yenidən Bakıya qayıdıb bir müddət burada yaşayıblar. Əlirza Bakıda çox olduğunu deyir.

Kanadada ali tibb təhsili alan azərbaycanlı daha sonra bir xoreoqraf kimi də musiqi sahəsində təkmilləşib. Bakıya, valideynlərinin yanına qayıdanda ailəsi ilə dostluq edən bir sıra sənət ustaları ilə görüşüb, incəsənətə, musiqiyə, rəqsə meylindən danışıb. Əlirza rəqs kursuna gedib, Azərbaycan xalq rəqslərini öyrənib. Tanınmış sənətçilərlə ünsiyyət qurub, onlardan dərs alıb. Bir ildən sonra Kanadaya qayıdan həvəskar rəqqas Toronto Universitetinin incəsənət fakültəsinin rəqs şöbəsinə daxil olub, bakalavr, magistratura və doktorantura təhsili alıb. Əlirza Saçar Zərif hazırda həmin universitetdə Mərkəzi Asiya xalqlarının rəqslərini tədris edir.

2004-cü ildən rəqs hərəkətlərinə muğam üzərindən quruluş verməyə başlayan xoreoqraf yenə Bakıya üz tutub. O, muğamın yalnız səhnə musiqisi deyil, canlı bir məşq olduğunu düşünür: "Muğam həyatın bir parçasıdır. Fikir əruzla, məzmun musiqi ilə gəlib. Əməl isə rəqsdə özünü göstərir. Bu, üçlük ansamblıdır. Musiqi ilə şeiri canlandıran rəqsdir. Çünki musiqi və şeir hiss və fikirdir, rəqs isə həm də məkandır. Rəqs daxildəki yaddaşı oyada bilirsə, yaşantıdır. Dırnaqüstü, akrobatik hərəkətlər müvəqqəti, keçicidir".

## Ödülləri
* "Millətlərarası mədəniyyət səfiri" mükafatı - Kanada hökuməti tərəfindən
* "Rəqs ustası" - Özbəkistan Milli Xoreoqrafik İnstitutu tərəfindən

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "Rəqsin dili" verilişi - Əlirza Zərif
* Alim Qasımov və Əlirza Zərif - Rast rəqsi
* Əlirza Zərifin rəsmi saytı 

## Həmçinin bax
Amnesty International

**Amnesty International** (həmçinin **Amnesty** və ya **AI** adı ilə də tanınır) — əsası 1961-ci ildə Böyük Britaniyada qoyulmuş və məqsədi "özünün insan haqlarının təbliği sahəsində işi kontekstində fiziki və psixoloji toxunulmazlıq hüququnun, vicdan və özünüifadə azadlığının, diskriminasiyadan azad olma azadlığının pozulmasının qarşısının alınması və dayandırılmasına yönəldilmiş tədqiqatlar və hərəkətlər həyata keçirilməsi" olan beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatıdır.

## İstindalar

## Xarici keçidlər
Hyundai Accent

**Hyundai Accent** (bəzi ölkələrdə Verna, Avstraliyada 2000-ci ilə qədər Excel adı ilə satılır) — Cənubi Koreyanın Hyundai Motor Company şirkəti tərəfindən istehsal olunan subkompakt avtomobildir. Cənubi Koreya, Türkiyə, Rusiya, Ukrayna, Pakistan, Hindistan və İranda istehsal olunur.
L'Essenziale

**L'Essenziale** (Azərbaycanca: Mühüm) — İtaliyanın 2013 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

2013 SanRemo Musiqi Festivalında Marko Menqoni tərəfindən ifa olunan "L'Essenziale" mahnısı festivalda qalib olmasının ardından İtalyanın dövlət telekanalı (RAI) həmin mahnını 2013 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə göndərmək qərarına gəldi və Malmödə keçirilən müsabiqədə Marko Menqoni ifasında səslənilən mahnı finalda 7-cu yeri İtaliyaya qazandırdı.

## İstinadlar
Arezzo

**Arezzo** — İtaliyanın şimal seqmentindəki Toskana rəhbərlik bölgəsində, Arezzo vilayətinin mərkəzi şəhəri.

## Coğrafiyası

Florensiyanı cənub-şərqində, üç vadinin ("Chiana çayın" vadisi, Arno çayı vadisi və "Casetino çayın" vadisi ") birləşdiyi yerin yaxınlarında qurulmuşdur. Arezzo cənubunda olan" Chiana Vadisi "ətrafında 17-ci əsrdə açılan" Canale Maestro della Chiana "kanalına bağlanan axar sularla qurudulan köhnə bir bataqlıq və indi çox məhsuldar bir ova tapılar. "Torrino Cerfone" Adası vadisini təqib edən asan bir keçidlə Yuxarı Tiber çayı vadisinə girilər.

## Tarixi
Əhəmiyyətli bir Etrüsk mərkəzi olan şəhər, qırmızı palçıqdan edilmiş Arezzo kaplarıyla məşhur idi. Əsl inkişafını Orta əsrlərdə göstərən Arezzo, 1384-də Floransiyanı əlinə keçdi. Napelyon Döyüşləri əsnasında qısa bir müddət Fransanın suverenliyi altında qaldıqdan sonra, 1861-ci ildə İtaliyaya bağlandı. İkinci dünya müharibəsi əsnasında böyük bir dağıtmaya uğradı.

## Görməli yerləri

### Piazza Grande Meydanı
Piazza Grande Meydanı: Şəhərin tarixi ana bazar meydanıdır. İndiki vaxtda hər il edilən Giostra del Saracino müsabiqələrinin edilmə mövqeyidir. Meydan meyilli olub zəmini ağ əhəng daşı geomtrik xəttlərlə qırmızı kərpicdən düzəldilmişdir. Bu meydanda bu maraq çəkən strukturlar vardır:
* * Santa Maria della Piave*: XIII əsrdə Romanesk arxitektura stiliylə inşa edilmiş bu kilsənin arxası meydan üzərindədir. Bu kilsə 58m yüksəklikdə, masif kvadrat oturuşlu, üzərində pəncərələr olan can qülləsi vardır. Daha əvvəlki bir quruluşun üzərinə XII əsrdə inşa edilmiş və XIII əsrdə renove edilmişdir. 1560-cı ildə isə Giorgio Vasari tərəfindən renove edilmişdir. Cəbhəsində dəyişik tipli sütunlu və nisbətən kiçik ölçülü kəmərli bir logia vardır. 1216-daa bitirilən ana giriş qapısı böyük bir "İki Mələk Arsında Məryəm" heykəli və ətrafında çox sayda övliya heykəli var.

## Şəkillər

**<span style="color:white">Arezzo</span>**



Fayl:Arezzo-Palazzo del Comune.JPG |Arezzo Bələdiyyə Sarayi
Fayl::Anfiteatro romano Arezzo.jpg|Arezzo antik anfi-teatr
Fayl:Arezzo Casa dei Lappoli.jpg |Arezzo Casa dei Lappoli
Fayl:Arezzo-cattedrale05.jpg|Arezzo Katedrali
Fayl:Arezzo-citywall.JPG|Arezzo surlar
Fayl:Statue of Guido of Arezzo.jpg |Arezzo Duido Monaco heykəli
Fayl:Arezzo Loggia del Vasari.jpg |Arezzo Loggia del Vasari
Arezzo Campanile - Santa Maria della Pieve.jpg |Arezzo Santa Maria della Pieve kilsəsi
Fayl:Arezzo, teatro petrarca 02.JPG|Arezzo, Teatro Petrarca
Fayl:Stazione di Arezzo-FV.JPG|Arezzo Qatar Gari



## Həmçinin bax
* Arettso FK

## İstinadlar
Nea Eklezya

'*Nea Eklezya*' ( Azərbaycanca:* 'Yeni Kilsə*') — Bizans İmperatoru Makedoniyalı I Basileios tərəfindən 876 ilə 880-ci illər arasında Konstantinopolda inşa etdirilmiş bir kilsədir. Bizansın paytaxtında VI əsrdə inşa edilən Aya Sofyadan sonra inşa edilmiş ilk monumental kilsəyə. Bizans arxitekturasının orta çağının başlanğıcını işarə edən bu kilsə Palaiologos Xanədanı dövrünə qədər istifadə edilmişdir. Osmanlılar tərəfindən barıt anbarı olaraq istifadə edilən bu quruluş, 1490-ci ildə ildırım düşməsindən sonra təxrib olmuşdur.

## Tarixi

İmperator I. Basileios, Bizans tarixinin ən müvəffəqiyyətli ailəsi olan Makedon Xanədanının qurucusudur. Basileios, özünü imperatorluğun yenidən qurucusu, yeni Yustinian adlandırmış və böyük qabaqcılı kimi Konstantinopolisdə böyük bir inşa hücumu başlatmışdır. Yeni Kilsə adının ilk sözü* Nea*, Basileiosun Aya Sofyasını və yeni bir dövrün başlanğıcını işarə edər.

## Müqəddəs Əmanətlər
Daphne Sarayında olan Əziz Stefen Kilsəsi, Faroslu Bakirə qızın Kilsəsi ilə birlikdə Nea Eklezya, İmperatorluq sarayında olan müqəddəs əmanətlərin ana evsahiplerinden biriydi. Bunlar arasında peyğəmbər İlyasa aid köçün, üç mələyi qonaq etdiyi İbrahimin masası, Şamuelin Davudu müqəddəs yağ ilə yağlarken istifadə borusu və Böyük Konstantinin əmanətləri vardı. 10. əsrdən sonra sarayda Ana tac otağı Hrisotriklinos kimi digər yerlərdə olan daha başqa əmanət Nea Eklezya'ya daşınmışdır.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* 3D reconstruction of the building at the ''Byzantium 1200'' project
Santa-Barbara

**Santa Barbara** — ABŞ-nin Kaliforniya ştatında istirahət şəhəridir. Sakit okean sahilində Los-Ancelesin şimal-qərbindədir. Əhali: 92,325 (2000).

### Parklar

Santa Barbara irili xırdalı bir çox park var. Bəziləri:
* Alameda Park
* Elings Park
* Alice öğürmek Park Memorial Gardens
* De La Guerra Plaza
* Skofield Park
* Parma Park
* Sahil Park, Santa Barbara
* Douglas Ailə Qoruğu
* Şərq Beach (Santa Barbara) 
* Leadbetter Beach
* Qərb Beach (Santa Barbara)
* Hendry çimərlik
* Andree Clark quş Cenneti

### Üniversitetlər
* Kaliforniya Universiteti, Santa Barbara
* Santa Barbara City College
* Westmont College
* Fotoqrafiya Brooks İnstitutu
* Qərb Musiqi Akademiyası
* Santa Barbara Business College
* Antakya Universiteti
* Fielding Graduate University

## Qardaş şəhərlər
*  Derecik, İrlandiya Respublikası
*  Palma de Mallorca, İspaniya
*  Puerto Vallarta, Meksika
*  San Juan, Filippin
*  Toba City, Yaponiya
*  Weihai, Çin 
*  Yalta, Ukrayna

## Xarici keçidlər
* [Http://www.santabarbaraca.gov/ Santa Barbara şəhərinin rəsmi səhifəsi]
* http://flagspot.net/flags/us-ca-sb.html 
* [Http://www.officialsantabarbara.com/ Santa Barbara Kaliforniya] 
* Local Info: http://www.edhat.com
* Informational Pages: http://www.santabarbara.com/
* [Http://trafficsolutions.info/Transit/busing.htm avtobus tarifləri]
* [Http://www.crustal.ucsb.edu/ics/sb_eqs/SBEQCatlog/SBEQCATINTRO.html Santa Barbara earthquakes] 
* [Http://wikitravel.org/en/Santa_Barbara Wikitravel'da Santa Barbara]
* [Http://www.sbmm.org/ Santa Barbara Deniz Muzeyi]
* [Http://www.vega.org.uk/video/programme/127 Free to view video interview with Alan Heeger (Nobel laureatı at UCSB and resident of Santa Barbara)] provided by the Vega Science Trust.
* [Http://www.vega.org.uk/video/programme/23 Free to view video interview with Walter Kohn]
Kəhrizsəng

**Kəhrizsəng** və ya **Kəhriz Səng** — İranın İsfahan ostanının Nəcəfabad şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 8,267 nəfər və 2,169 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Golmurti

**Golmurti** və ya **Galmurti** — İranın Sistan və Bəlucistan ostanının şəhərlərindən və Dalgan şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,999 nəfər və 628 ailədən ibarət idi.Əhalisinin əksəriyyəti bəluclardan ibarətdir və bəluc dilində danışırlar və hənəfi sünni müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Taksim Gəzi Parkı

**Taksim Gəzi parkı** — İstanbulun Bəyoğlu rayonunda, Taksim meydanı ilə Elmadağ rayonu arasında yerləşən şəhər parkıdır.

## Tarix
Gəzi Parkının yerləşdiyi yerdə 1806-cı ildə Halil Paşa Topçu Kışlası adında özündə osmanlı, rus ve hind memarilərinin elementlərini ehtiva edən böyük və dəbdəbəli bir topçu kazarması tikilmişi. Kazarma binasına müharibələrdə xeyli zərər dəymişdi. Xüsusilə, 31 mart hadisələrindən (13 aprel 1909) sonra ətrafı hasarlandı və təmir olundu. Amma memari ve tarixi baxımdan əhəmiyyətinə baxmayaraq kazarma, 1940-cı ildə ö dövrün İstanbul valisi Lütfi Kırdarın qərarı ilə , Henri Prostun hazırladığı abadlıq işləri planı çərçivəsində söküldü.

Kazarma sökülməsindən əvvəlki illərdə yenidən quruluraq idman zalı kimi istifadə olunurdu. Türkiyə milli futbol komandası ilk rəsmi futbol matçını Rumıniya millisinə qarşı, Gəzi parkının bu gün yerləşdiyi stadionda, 26 oktyabr 1923-cü ildə oynamişdır ve matç 2:2 hesabla nəticələnmişdir.

Kazarmanın sökülməsindən sonra ətrafda ucaldılan otellər üçün ərazilərin ayrılması və yenidənqurma işləri nəticəsində parkın ərazisi zamanla daha da kiçildi. Buna baxmayaraq İstanbulun mərkəzində mühüm bir istirahət ərazisinə çevrildi və tez-tez aparılan yenidənqurulma işləri nəticəsində görünüşü dəyişdi.

## 2013-cü ildə Taksim Gəzi parkı etirazları

28 may 2013-cü ilin ilk saatlarında, Taksim ərazisinin piyada zonasına çevrilməsi layihəsi çərçivəsində Taksim Gəzi parkının dağıdılmasının başlanması səbəbindən başlayan ve polis tərəfindən müdaxiləyə məruz qalan etiraz hərəkətləri.

## İstinadlar
Xumar Zülfüqarova

**Xumar Rza qızı Zülfüqarova** () — Azərbaycan rəqqasəsi, baletmeyster, Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblının yaradıcısı.

## Həyatı
Xumar Zülfüqarova 1927-ci il noyabr ayının 15-də Bakı şəhərində teatr və kino aktyoru Rza Əfqanlının ailəsində anadan olmuşdur. O, 1945-ci ildə Bakı Xoreoqrafiya məktəbini bitirmişdir. 1945–1966-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti, 1966–1978-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının Mahnı və Rəqs ansamblının solisti və bədii rəhbəri, Dövlət Rəqs Ansamblının yaradıcılarından biri, 1978–1988-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Qastrol və konsert üzrə birliyinin ilk baş baletmeysteri olmuşdur. Üzeyir Hacıbəylinin "Koroğlu" operası əsasında rəqs qurmuş, Qara Qarayevin "Yeddi gözəl" baletində çıxış etmiş, kinofilmlərdə rol almışdır. "Şah İsmayıl", "Aşıq Qərib", "Əsli və Kərəm", "Leyli və Məcnun" operalarında rəqqasə qismində mahircəsinə çıxış etmişdir. Rusiya, İraq, ABŞ və Kanadanın müxtəlif şəhərlərində qastrol səfərlərində olmuş, Azərbaycan peşəkar rəqs sənət nümunələrini nümayiş və təbliğ etmişdir. 1950-ci ildə Bakı Xoreoqrafiya Məktəbində pedaqoji fəaliyyətə başlayan Xumar Zülfüqarova 60 il ərzində bir neçə nəsil rəqqas və xoreoqraf yetişdirmişdir. Bu gün Azərbaycan səhnəsinin parlaq ulduzlarının bir çoxu, Azərbaycan Respublikasının xalq və əməkdar artistləri məhz Xumar Zülfüqarovanın yetirmələri olub.

25 iyun 2017-ci ildə görkəmli sənətkar insult keçirmiş, 2 iyul 2017-ci ildə 89 yaşında vəfat etmişdir.

## Xatirəsi
2017-ci ilin noyabrında Azərbaycan Dövlət Teatr Muzeyində Xumar Zülfüqarovanın 90 illik yubileyi qeyd olunmuşdur.

## Mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 10 iyun 1959
* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 2 aprel 1979
* "Şöhrət" ordeni — 14 dekabr 2009

## Filmoqrafiya
* Arşın mal alan (film, 1965)
* Fətəli xan (film, 1947)
* Məmlük (film, 1958)

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycan baleti
Ağasəlim Əfəndiyev

**Ağasəlim Əfəndiyev** — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin xarici əlaqələr və sərgilərin təşkili şöbəsinin böyük elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru.

## Yaradıcılığı
* Агасалим Эфендиев. Батальный жанр в азербайджанской миниатюрной живописи XIII-XVI веков. Баку, 2009.
* Джамиля Гасанзаде, Агасалим Эфендиев. Первый памятник азербайджанской миниатюры. Журнал "İRS", № 4(46), 2010.	
* Джамиля Гасанзаде, Агасалим Эфендиев. Миниатюры рукописи "Манафи аль-Хайаван" –первый образец тебризского стиля. Журнал "İRS", № 5(47), 2010.
* Джамиля Гасанзаде, Агасалим Эфендиев. Тебризская миниатюра начала XIV века в миниатюрах рукописи Бируни. Журнал "İRS", № 1(49), 2011.
* Джамиля Гасанзаде, Агасалим Эфендиев. Всемирная история в азербайджанской миниатюре. Журнал "İRS", № 2(50), 2011.
* Джамиля Гасанзаде, Агасалим Эфендиев. Большое Тебризское "Шахнаме" и тебризская живопись 1330-40 гг. Журнал "İRS", № 3(51), 2011.
* Джамиля Гасанзаде, Агасалим Эфендиев. Образы святых в миниатюрах "Джами ат-Таварих". Журнал "İRS", № 4(52), 2011.
* Джамиля Гасанзаде, Агасалим Эфендиев. Анималистика в тебризской миниатюре второй половины XIV века. Журнал "İRS", № 5(53), 2011.
* Джамиля Гасанзаде, Агасалим Эфендиев. Традиции эпической иллюстрации тебризской миниатюры во второй половине XIV века. Творчество Шамседдина. Журнал "İRS", № 2(56), 2012.
* Джамиля Гасанзаде, Агасалим Эфендиев. Тема Вознесения. Мифологические образы в тебризской миниатюрной живописи. Журнал "İRS", №3(57), 2012.
* Джамиля Гасанзаде, Агасалим Эфендиев. Расцвет живописи в эпоху правления султана Ахмеда Джелаира. Журнал "İRS", № 4 (58), 2012.
* Джамиля Гасанзаде, Агасалим Эфендиев. Вклад джелаирского цикла "Калилы и Димны" в развитие тебризской миниатюры. Журнал "İRS", №5(59), 2012.

## Ayrıca bax
* Azərbaycan miniatürləri
* Cəmilə Həsənzadə

## Xarici keçidlər
* Milli Azərbaycan Tarix Muzeyinin rəsmi saytı
Birgan

**Birgan**, **Bireqan**, və ya **Biregan** — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Kuhrəng şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyari elinin Həftləng qolundan ibarətdir, bəxtiyari dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Turəc Atabəki

**Turəc Atabəki** () — Amsterdam Universitetinin tarix kafedrasında "Orta Şərq və Mərkəzi Asiya Sosial tarixi" professorudur. Turəc Atabəki, həmçinin Cənubi Azərbaycanlılar üzrə mütəxəssisdir.

## İstinadlar
Heydər Qiyai Şamlı

**Heydər Qiyai Şamlı** () — İranlı memar. Müasir İran memarlığının ilk nümayəndələrindən biri olan o Senat evinin, Tehran Hilton Otelinin, bir neçə qatar stansiyalarının, kinoteatrların, müxtəlif mülkü və hökumət binalarının memarıdır.

## Həyatı
Heydər Qiyai Şamlı Qızılbaş tayfa ittifaqına daxil olan Şamlı tayfasındandır. 23 oktyabr 1922-ci ildə Tehranda doğulub. 1948-1953-cü illər ərzində o Parisdə yerləşən "École nationale supérieure des Beaux-Art" ali məktəbində təhsil alıb. 1954-cü ildə vətənə qayıtdıqdan sonra Tehran universitetinin incəsənət fakultəsində dərs deməyə başlayır.

Dövlətdən aldığı ilk sifariş Tehran Senat evinin tikintisi olur. 1954-1959-cu illər ərzində Mohsen Furuği il birlikdə bu binanın tikintisində çalışır. Bundan sonra məşhurluq əldə edən o 1959-cu ildə Su və elektrik təchizatı nazirliyi binasının, 1960-cı ildə İncəsənət sarayının, 1963-cü ildə Məşhəd xəstəxanasının, 1970-ci ildə Kənd təsərrüfatı nazirliyi binasının və bir sıra dövlət sifarişi olan binaların memarı olur. 1968-ci ildə Qiyai rəsmi olaraq şah sarayının memarı təyin olunur və Fərəhabad saraylarının tikintisi ilə məşğul olur.

İran İslam İnqilabından sonra İranı tərk edərək Fransaya köçüb. Bir müddət Fransada və ABŞ-də fəaliyyət göstərib. 6 sentyabr 1985-ci ildə Fransanın Antib şəhərində vəfat edib

## Layihələrin siyahısı
* Tehran Senat Evi
* Məşhəd Dəmiryol stansiyası
* Təbriz Dəmiryol stansiyası
* Əbuəli Sina Fondu
* Fərəhabad Sarayları
* Tehran Pars Drive-In kinoteatrı
* Radio city kinoteatrı
* Moulin Rouge kinoteatrı
* Royal Tehran Hilton oteli 
* Məşhəd xəstəxanası
* Lavizan xəstəxanası
* Qiyai sarayı

## Şəkillər

Fayl:GhiaiCrest.jpg|Heydər Qiyai Şamlının gerbi
Fayl:Royal Hilton Hotel, Tehran (1970s).jpg|Tehran Hilton Oteli
Fayl:Palais du Senat iranien (1970).jpg|Tehran Senat Məclisinin Binası
Fayl:MachadRail02.jpg|Məşhəd dəmiryolu stansiyası
|Maison de l’Iran
Fayl:TabrizRail.jpg|Təbriz qatar stansiyası
Fayl:Cinema Radio City, Tehran (07 07 1967).jpg|Radio city kinoteatrı
Fayl:Cinema Radio City, Tehran (07 07 1967) (vue interieure).jpg|Radio city kinoteatrı


## Həmçinin bax
*İv Fərhad xan Qiyai Şamlı

## İstinadlar
İv Qiyai Şamlı

**İv Fərhad xan Qiyai Şamlı** () — Heydərqulu xan Qiyai Şamlının oğlu və Belçika memarı.

## Həyatı
İv Fərhad Xan Qiyai Şamlı 1957-ci ildə Belçikanın Ukkel şəhərində anadan olub. Nəsilləri qızılbaş tayfa ittifaqına daxil olan Şamlı tayfasındandır. Müasir İran memarlığının ilk nümayəndələrindən biri olan Heydər Qiyai Şamlının oğludur. O, Parisdə yerləşən Janson-de-Sailly liseyini bitirdikdən sonra Nyu-Yorkda yerləşən Pratta İnstitutunda memarlıq üzrə təhsil almağa başlayır. 1982-ci ildə buradakı təhsilini bitirdikdən sonra Kaliforniya İncəsənət Kollecində memarlıq üzrə magistr dərəcəsi əldə edir.

O ilk fəaliyyətinə San-Fransiskoda futurustik evlərin tikintisi ilə başlayıb. 1983-cü ildə o, San-Fransiskoda "Ghiaï Architects" memarlıq şirkətinin əsasını qoyub. Bu şirkət vaxtilə atasının yaratdığı və 1979-cu ildə bağlanan şirkətin davamçısıdır. 1993-cü ildə o ilk irimiqyaslı sifarişini alır. Bu sifariş Kosta-Rikada dəniz kənarı şəhər layihəsi idi. 2003-cü ilin iyun ayında Britaniya Kolumbiyasının Prince George şəhərinin İv Qiyai tərəfindən hazırlanmış mərkəzi planı qəbul edilib. 2002-ci ildən etibarən Fransa Memarlar Akademiyasının xarici üzvüdür. 2011-ci ildə Kaliforniyanın Oklənd şəhərində yerləşən 30 mərtəbəlik "Iwate Tower" binasını tikmək sifarişi alıb. Kaliforniyanın Berkli Universitetində və İncəsənət Kollecində dərs deyir. 13 sentyabr 2018-ci ildən IPAG Biznes Məktəbinin direktorudur.

## Əsas nailiyyətləri və layihələri
* Fransanın Antib şəhərində şəxsi villa 1984
* İki mərtəbəli yaşayış kompleksləri, San Xose, Kaliforniya 1984–1989
* Royal Residence, San-Fransisko 1992
* Astrolabe House, San-Fransisko 1996
* Gülüstan sarayı, San-Fransisko körfəzi 2000
* Metropolis, Şahzadə Corc, Kanada 2004
* Gizlin bağlar, Dalli, İsveçrə 2005
* El Gülüstan, Playa Qrande, Kosta-Rika 2006
* Iwate Tower, Oklend, Kaliforniya 2013
* Yaşayış evi, San-Fransisko, Kaliforniya 2016

## Şəkillər

Fayl:Chateau golestan 15.jpg|Gülüstan qalası, San Fransisko
Fayl:Astrolab House01.jpg|Astrolab evi,San Francisco
Fayl:Astrolab House02.jpg|Astrolab evi,San Fransisko
Fayl:Residence royale 14.jpg|Royal yaşayış yeri, San Fransisko
Fayl:Sunnyoaks 09.jpg|Yaşayış kompleksi, San Xose, Kaliforniya


## Xarici keçidlər
* Qiyai Memarlar
* Qiyai Şamlı Xanlarının Tarixi

## Həmçinin bax
* Heydər Qiyai Şamlı

## İstinadlar
Bijən Pakzad

**Bijən Pakzad** (4 aprel 1944, Tehran, İran - 16 aprel 2011, Kaliforniya, ABŞ) — İran əsilli amerikalı dizayner.

## Həyatı
Bijən Pakzad 1944-cü ildə Tehranda anadan olub, 1973-cü ildə ABŞ-yə köçüb, Los-Ancelesdə məskunlaşıb. Dizaynerin Malib, Nyu-York, Milan və Florensiyada xüsusi iqamətgahları olub. O, dünyada məşhur olsa da, İrana gəlişi qadağan olunub.

Bijən Pakzad dünyanın ən varlı və məşhur kişilərini – ABŞ-nin sabiq prezidentləri Barak Obama, Corc Buş, Ronald Reyqan, Hollivud ulduzları Arnold Şvartsenegger, Tom Kruz, Entoni Hopkins üçün paltarlar hazırlayıb. Bijən Pakzaddan Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, Bruney Sultanı, Böyük Britaniya şahzadəsi Çarlz və "Microsoft" şirkətinin qurucusu Bill Qeyts pencəklər alıblar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Qalereya
Tenhi

**Tenhi** — 1996-cı ildə Finlandiyada qurulmuş melanxolik, neofolk/ambient musiqi qrupudur. Qrupun bəzi mahnılarında jazz və blues janrlarının təsiri hiss olunur. Digər folk qruplarından fərqli olaraq mümkün qədər elektrikli alətlərdən istifadəni məhdudlaşdırmağa çalışır. Finlandiyaya xas yerli musiqini ucaltdığı təbiətlə xarmanlayaraq insanı dərin yalnızlığa qərq edir. Xüsusən soyuq havalarda dinləniləcək qruplardandı.Vokalist Tyko Saarikko mahnıların sözlərini Suomicə (Finlandiya dili, *bataqlıq ərazisi*) ifa edir.

## Qrup adının mənası
'Tenhi' sözü qədim fin sözü olub *kəndin yaşlısı*, *müdrik yaşlı* və ya *kahin* mənasına gəlir.

## Üzvlər
* Tyko Saarikko – vokal, gitara, harmonium, piano, zərb alətləri, sintezator, tütək.
* İlmari Issakainen – gitara, baraban, piano, bass, ikinci vokal.
* Paula Rantamäk – skripka (live).

## Diskoqrafiya
* *[[Kertomuksia]]* (demo, 1997)
* *[[Hallavedet]]* (mcd, 1998)
* *[[Kauan (albomu)|Kauan]]* (CD, 1999)
* **' (mcd, 2000)
* ''[[Väre]]'' (CD, 2002)
* ''[[Maaäet]]'' (CD, 2006)
* **' (CD, 2006)
* *[[Folk Aesthetic 1996-2006]]* (3CD - kitab format, 2007)
* *[[Whom The Moon A Nightsong Sings]]* (seçmə, 2010) (V/A)
* *[[Saivo]]* (CD, 2011)

## Xarici keçidlər
* myspace səhifəsi
* last.fm səhifəsi
Azərbaycan Respublikasının əməkdar pilotlarının siyahısı

__NOTOC__

**[[Azərbaycan Respublikasının əməkdar pilotu|Azərbaycanın əməkdar pilotu]]** — yeni aviasiya texnikasının öyrənilməsində, uçuş kadrlarının hazırlanmasında və uçuşların təhlükəsizliyinin təmin olunmasında böyük xidmətləri olan, ixtisası üzrə azı 25 il işləyən və ən azı 10000 saat uçuş yerinə yetirən Azərbaycanın mülki aviasiya uçuş heyətinin üzvlərinə verilən fəxri addır.

2010-cu ildən **44 nəfərə** "Əməkdar pilot" fəxri adı verilib. "Əməkdar pilot" fəxri adı ilə təltif edilən qadın yoxdur.

## 2010–2019
### 2010
# Əmirov İlham Qoca oğlu — 01.06.2010
# Quliyev Adil Adilyeviç — 01.06.2010
# Nəzərov Cəfər Əminulla oğlu — 01.06.2010

### 2011
# Ağaquliyev Tahir Teymur oğlu — 31.05.2011
# Andropov Vladimir Alekseyeviç — 31.05.2011
# Aslanov Xeyrulla Azad oğlu — 31.05.2011
# Əsgərov Cahangir Calal oğlu — 31.05.2011
# Mirsalayev Şəmsəddin Balağa oğlu — 31.05.2011

### 2013
# Əşrəfov İlqar Gülbaba oğlu — 29.05.2013
# Fərzəliyev Tofiq Rizvan oğlu — 29.05.2013
# Fətəliyev Gennadi İsmayıloviç — 29.05.2013
# Kərimov Muxtar Fərman oğlu — 29.05.2013
# Quliyev Səyyad Nurəddin oğlu.— Ömər ismayilov 29.05.2013

### 2014
# Əhmədov Səyəddin Əhmədoviç — 31.05.2014
# Novruzov Bəhlul Süleymanoviç — 31.05.2014
# Rublyov Sergey Yuryeviç — 31.05.2014
# Talonin Anatoliy Mixayloviç — 31.05.2014

### 2015
# Kərimov Rəhim Əliqulu oğlu — 01.06.2015

### 2018
# Ağayev Eldəniz Ağababa oğlu — 31.05.2018
# Ağayev Mehman Sahibəli oğlu — 31.05.2018
# Alışov Ədalət Nəcəf oğlu — 31.05.2018
# Cəfərov Otello Ramiz oğlu — 31.05.2018
# Hüseynov Xaliq Hüseyn oğlu — 31.05.2018
# Kazımov Sahib Həbib oğlu — 31.05.2018
# Quliyev Fərhad Məhər oğlu — 31.05.2018
# Tarzumanov Rinat Rahmatulloviç — 31.05.2018

## 2020–2029
### 2020
# Əliyev Hacıağa Muxtar oğlu — 02.06.2020
# Əlizadə Sadıx Pərviz oğlu — 02.06.2020
# Hidayətov Ramiz Rasim oğlu — 02.06.2020
# Novruzov Əkbər Mühüddin oğlu — 02.06.2020
# Sadıxov Vaqif Fazil oğlu — 02.06.2020
# Truxanov Vasiliy Pavloviç — 02.06.2020

### 2022
# Abdullayev Qələndər Əjdər oğlu — 01.06.2022
# Abdullayev Natiq Zirəddin oğlu — 01.06.2022
# Babayev Oqtay Adil oğlu — 01.06.2022
# Balaxanov Namiq Qulam oğlu — 01.06.2022
# Cumayev Rövşən İlyas oğlu — 01.06.2022
# İbrahimov Akif Mədəniyyət oğlu — 01.06.2022
# İsmayılov Çingiz Məcit oğlu — 01.06.2022
# Məmmədov Rüfət Əliməmməd oğlu — 01.06.2022
# Səttərov Marat Xanlar oğlu — 01.06.2022

### 2024
# Həsənov Fazil Alaverdi oğlu — 01.06.2024
# Həsənov Səfadə Səfalı oğlu — 01.06.2024
# Kovalyov Ruslan Vyaçeslavoviç — 01.06.2024

## İstinadlar
Samir Nuriyev

**Samir Rafiq oğlu Nuriyev** () — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının rəhbəri (2019-cu ildən), həqiqi dövlət müşaviri.

## Həyatı
Samir Nuriyev 1975-ci il martın 9-da Bakı şəhərində anadan olub. İlk təhsilini 1981–1991-ci illərdə Bakı şəhərindəki 225 saylı orta məktəbdə alıb. 1991-ci ildə Azərbaycan Texniki Universitetinə daxil olaraq 1996-cı ildə həmin universitetin Mühəndis biznesi və menecment fakültəsini mühəndis-iqtisadçı ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 2003–2005-ci illərdə Amerika Birləşmiş Ştatlarının Dyuk Universitetində təhsil alıb və beynəlxalq inkişaf siyasəti ixtisası üzrə magistr dərəcəsi alıb.

Evlidir. Üç övladı var.

## Əmək fəaliyyəti
Samir Nuriyev 1996–2003-cü illərdə müxtəlif özəl şirkətlərdə çalışıb, həmçinin 2000–2001-ci illərdə BMT-nin İnkişaf Proqramının Azərbaycandakı Nümayəndəliyində "Azərbaycanda kiçik və orta özəl müəssisələrin inkişafına yardım" layihəsi üzrə məsləhətçi olub.
2006-cı ildən 2009-cu ilədək Azərbaycan Respublikasının İqtisadi İnkişaf Nazirliyində çalışıb, əvvəlcə Sahibkarlığın İnkişafı Departamentinin direktor müavini, direktoru, daha sonra isə nazirliyin Sahibkarlığın inkişafı siyasəti şöbəsinin müdiri vəzifələrində işləyib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq Sərəncamına əsasən Samir Nuriyev 2009-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında "İçərişəhər" Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin rəis müavini təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq Sərəncamına əsasən 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında "İçərişəhər" Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilib.

Ölkə başçısının 12 aprel 2016-cı il tarixli müvafiq Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin direktoru vəzifəsinə təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 fevral 2018-ci il-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 aprel 2018-ci il-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədri təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1 noyabr 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının rəhbəri təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 noyabr 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə həqiqi dövlət müşaviri ixtisas dərəcəsi verilib.

2024-cü il yanvarın 13-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin "Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasının (COP29), Kioto Protokolunun Tərəflər Görüşünün 19-cu sessiyasının və Paris Sazişinin Tərəflər Görüşünün 6-cı sessiyasının keçirilməsi ilə əlaqədar Təşkilat Komitəsinin yaradılması haqqında" Sərəncamı ilə Samir Nuriyev Təşkilat Komitəsinin sədri təyin edilib.

## İctimai fəaliyyəti
2015-ci ildən Azərbaycan Memarlar İttifaqının fəxri üzvüdür.

## İstinadlar
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu ilə təltif edilənlərin siyahısı

**[[Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu|Azərbaycan Prezidentinin fəxri diplomu]]** — 2007-ci ildə təsis edilən və Azərbaycan Prezidenti tərəfindən Azərbaycanda mədəniyyət, incəsənət, ədəbiyyat, elm, təhsil, səhiyyə, jurnalistika, bədən tərbiyəsi və idman, dövlət qulluğu, hüquq, ictimai-siyasi, iqtisadi, beynəlxalq əlaqələr və digər sahələrdə yüksək nailiyyətlər qazanmış Azərbaycan vətəndaşlarına, əcnəbilərə və vətəndaşlığı olmayan şəxslərə, habelə kollektivlərə onların əməyinin qiymətləndirilməsi məqsədilə verilən diplomdur.

2008-ci ildən **409 nəfərə** Azərbaycan Prezidentinin fəxri diplomu verilib. Azərbaycan Prezidentinin fəxri diplomu ilə təltif edilən 409 nəfərdən 380 nəfəri Azərbaycan vətəndaşı, 29 nəfəri isə xarici dövlətlərin vətəndaşlarıdır.

## 2008–2009
### 2008
# Cəlal Əlirza oğlu Əliyev — 30.06.2008
# Abdullayev Nəriman Sadıx oğlu — 29.08.2008
# Axundzadə Ağayar Əbdüləzim oğlu — 29.08.2008
# Əlicanov Nazim Nəzir oğlu — 29.08.2008
# Hacıəhmədov Hacıağa Səməd oğlu — 29.08.2008
# Murtuz Nəcəf oğlu Ələsgərov — 19.09.2008
#  Səid Camaloviç Qurbanov — 20.12.2008

### 2009
# Teymur Yaqub oğlu Rzayev — 03.08.2009
# Emin Rəsul oğlu Uçar — 03.08.2009

## 2010–2019
### 2010
# İqor Anatolyeviç Ponomaryov — 23.02.2010
# Faiq Zülfüqar oğlu Həsənov — 12.04.2010
# Miri Əhəd oğlu Qənbərov — 12.04.2010
# Fikrət Göyüş oğlu Qocayev (Fikrət Qoca) — 16.07.2010
# Azər Hüseyn oğlu Rzayev — 13.07.2010
# Bəkir Əhməd oğlu Nəbiyev — 19.08.2010
# Səyavuş Məmmədağa oğlu Aslanov — 03.09.2010
# Semyon Borisoviç İxiilov — 11.12.2010
# Tofiq Əhməd Ağa oğlu Bakıxanov — 24.12.2010

### 2011
# Nigar Aydın qızı Cemal — 17.05.2011
# Eldar Pərviz oğlu Qasımov — 17.05.2011
# Valeh Feyruz oğlu Ələsgərov — 19.10.2011
# Zeynəb Yəhya qızı Xanlarova — 28.12.2011

### 2012
#  Alexandra Moreno Pirakive — 30.06.2012
#  Marcos Perez Esquer — 17.07.2012
# Adelaida İrza qızı Məmmədova — 18.08.2012
# Bayramov Rövşən Cənnət oğlu — 31.08.2012
# Qazyumov Xetaq Ruslanoviç — 31.08.2012
# Stadnik Mariya Vasilyevna — 31.08.2012
# Osmanov Rza Fikrət oğlu — 14.09.2012
# Rəcəbli Əhməddin İzət oğlu — 14.09.2012
# Zayets Vladimir Vladimiroviç — 14.09.2012
# Zərifə Teymur qızı Salahova — 05.11.2012
# Ələkbər Əmir oğlu Məmmədov — 05.11.2012
#  Yan Hamaçek — 08.11.2012

### 2013
# Elmira Hüseyn qızı Axundova — 24.05.2013
# Südeyf Bəşir oğlu İmanverdiyev — 02.07.2013
# Vaqif Behbud oğlu Mustafayev — 28.08.2013

### 2014
# Hidayət Xuduş oğlu Orucov — 03.09.2014

### 2015

### 2016

### 2017

### 2018

### 2019

## 2020–2029
### 2020

### 2021

### 2022

### 2023

### 2024

### 2025

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Prezidentinin fəxri diplomu

## İstinadlar
Lalələr (mahnı)

**"Lalələr"** — bəstəkar mahnısı.

Qızıl fondda saxlanılan "Lalələr" mahnısının bəstəkarı Telman Hacıyevdir. Sözləri isə şair Aslan Aslanova aiddir.

Mahnı təxminən 1970–1975-ci illərdə yazılıb və ifa olunub.

## Yaranması haqqında
Şair Aslan Aslanov Gəncədə olarkən dağın döşünə çıxanda hər tərəfin lalələrlə dolu olduğunu görür və bundan ilhama gələrək "Lalələr" adlı şeirini yazır. Sonra şeiri Telman Hacıyevə verir ki, musiqi bəstələsin. Bu mahnını Zeynəb Xanlarova, Gülağa Məmmədov, Rəşid Behbudov, Anatollu Qəniyev, Aygün Bəylər, Azərin oxuyublar.

Lalələr mahnısına ilk dəfə rəqs Azərbaycan Respublikasının xalq artisti Roza Cəlilova tərəfindən ifa edilmişdir.

## İstinadlar
Gəzi parkı etirazları

**Taksim Gəzi Parkı etirazları**, 61-ci Türkiyə Cümhuriyyəti Hökumətinin, İstanbulun Bəyoğlu rayonunda yerləşən və sadəcə ümumi xidmətdə işlədilmək qaydası ilə İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinə verilmiş Taksim Gəzi Parkına İstanbul 6-cı İdarə Məhkəməsi və 2 Nömrəli Mədəniyyət və Təbiət Varlıqlarını Qoruma Qurulu qərarı olduğu halda Topçu Qışlasını Taksim Piyadalaşdırma Proyekti çərçivəsində tikinti icazəsi olmadan yenidən inşa etməsini əngələmə aksiyası olaraq başlamışdır.

27 May 2013 tarixində iş aparatlarının parka girməsindən sonra bu xəbərin sosial şəbəkə vasitəsilə qısa müddətdə yayılması nəticəsində bəzi aktivistlərin parka gedib çalışmaları durdurmağa çalışmasına polis həddindən artıq təzyiqli güclə müdaxilə etmişdir. Bu müdaxilələr və dövrün baş naziri Ərdoğanın tikinti işində israrlı açıqlamaları ilə aksiyalar hökumət əleyhinə yürüşlərə çevrilmiş və başda Ankara, İzmir kimi böyük şəhərlər olmaqla Türkiyənin digər vilayətlərinə də yayılmışdır. 1 İyun tarixində polis qüvvətləri Taksim meydanından çəkilmişdir və etirazçılar Gəzi Parkında böyük bir kamp qurmuşdular. Kampda könüllülərin çalışdığı kitabxana, mətbəx kimi təsislər qurulmuşdu. 15 iyun axşamındakı polis müdaxiləsindən sonra Gəzi Kampı dağıdılmışdır. Bu hadisədən sonra Türkiyənin müxtəlif vilayətlərindəki parklarda forumlar düzəldilməyə başlanmışdır.

Həmin vaxt baş nazir olan Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu hadisələr barədə bir açıqlamasında etirazlardakı şəxslərə qarşı "sürtük" ifadəsindən istifadə etmişdir və bu, qalmaqal yaratmışdır. Hüquqçu, təqaüdçü məhkəmə hakimi və Türkiyə Hakimlər Birliyinin İdarə Heyətinin keçmiş üzvü İbrahim Fikri Talman bunun açıq-aşkar təhqir olduğunu bildirmiş və qeyd etmişdir ki, o, hətta bu ifadəyə görə məhkəməyə belə verilə və buna görə qadınlar tərəfindən ona qarşı təzminat işi də açıla bilər.

## Arxa plan

Türkiyədə ətraf mühiti məsələsinin vacibliyi 2010-cu ildən artırmağa başlayıb. O zaman, hökumətin Sinopda AES, İstanbulda isə üçüncü körpünü tikməyə qərarı İstanbulda və Ankarada etirazlara səbəb olmuşdu. AKP dövründə inşanat ölkə iqtisadiyyatında çox vacib rol oynamağa başlayıb. Lakin, eyni zamanda bir sıra layihə yerli əhalinin marağlarını nəzərə almayaraq icra olunurdu.

## Biblioqrafiya
* Gokay, Bulent and Xypolia, Ilia (eds.) (2013) Reflections on Taksim -Gezi Park Protests in Turkey. Keele European Research Centre: Keele, UK.http://www.keele.ac.uk/journal-globalfaultlines/publications/geziReflections.pdf

## İstinadlar
Sokotra

right|270px|thumb|Sokotra arxipelaqı
**Sokotra** () — Hind okeanında Somali sahillərində, Ərəbistan yarımadasından təxminən 350 km cənubda dörd ada və iki qayadan ibarət arxipelaq.
Gecəyarı günəşi (roman)

**Gecəyarı günəşi** () — yazıçı Stefani Mayerin 2005-ci ildə yazdığı Alatoran romanının 2020-ci ildə nəşr olunan kompanion romanıdır. Əsərdə Alatorandakı hadisələr Bella Svon yox Edvard Kallenin dilindən nəql edir. Meyer bildirmişdirki Alatoran Edvardın dilindən yazmağı istədiyi yeganə kitabdır. Edvard obrazının yaxşı dərk edilməsi üçün çəkilişlər zamanı Meyer Alatoranın rejissoru Ketrin Hardvik və Edvardı canlandıran Robert Pattinsona romanın hələ o vaxt tamamlanmış bəzi hissələrini oxumaq üçün vermişdi. Roman 4 avqust 2020-ci ildə nəşr olundu.
## Nəşrdən əvvəlki tarix
28 Avqust 2008-ci ildə Meyer internetdə tamamlanmamış on iki fəslin sızmasından sonra romanın yazısını dayandırdı. O, "Əgər indi Gecəyarı günəşi yazmağa çalışsaydım, indiki düşüncəmə əsasən Ceyms çox güman ki, qalib gələcək və bütün Kallenlər öləcəkdi ki, bu da orijinal hekayəyə uyğun gəlməyəcəkdi. Buna görə də baş verənlərlə əlaqədər pis oldum və romanı hələlik təxirə saldım."[6] O, sızmış on iki hissədən ibarət qaralama hekayəni öz veb saytında yayımladı. Meyer sızmanın pis məqsədlə olduğuna inanmadığını və ad verməyəcəyini bildirdi.

2008-ci ilin noyabr ayında verdiyi müsahibədə Meyer, "Çox mürəkkəb məsələdi, çünki hamı oturub mühakimə edə bilir. Yalnız özümü tək hiss edəndə yaza bilərəm. Hal hazırda isə tək hiss etmirəm."" Yazıçı iki il ərzində Gecəyarı günəşi haqqında eşitməməli olduğunu bildirdi və düşündü ki, yalnız hər kəs bu barədə unutduqdan sonra roman üzərində işləyə bilər.

2015-ci ildə *Həyat və ölüm: Yenidən təsəvvür edilmiş alatoran*-ın yayımlanmasından sonra Meyer romanı davam etmək üçün rahat olduğunu bildirdi, lakin 2015-ci ildə Comic-Con panelində dedi ki,:"Nə fikirləşirsiniz, Yahoo-da səhər top hekayə nə idi? *Qrey*". O bununla *Qrey: Kristian tərəfindən danışılan bozun əlli çaları*-na istinad edirdi, hansı ki, roman subtitrində qeyd edildiyi kimi *[[Bozun əlli çaları]]*-na Kristian Qreyin gözü ilə baxmaq. Meyer dedi ki,: "Bu mənim üçün masanın dərgal çevrilməsi anı idi." Lakin kitab gözləmədə qaldı. 2020-ci ildə Meyer kitabin həmin ilin 4 avqust tarixində yayımlanacağını bildirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Midnight Sun'' Partial Draft. Archived 6 yanvar 2009-cu ildəki originaldan
Akhisar Bələdiyyəspor

**Akhisar Bələdiyyəspor** () — 1970-ci ildə qurulan və Manisanın Akhisar ilçəsini təmsil edən Türk futbol klubudur. Akhisar 2011–2012 mövsümündə ikinci liqasını 1-ci olaraq bitirdikdən sonra, ilk dəfə Spor Toto Super Liqasına çıxmışdır.

2024-2025 mövsümündə Regional Həvəskarlar Liqası'nda VIII qrupta yər tutan komanda ardıcıl 2 matça çıxmadığı için liqadan ixrac edilərək bir alt liqaya, yəni Manisa Super Həvəskarlar Liqasına düşmüşdür.

## Tarixi

### Qurulması
Akhisar ilçəsində ilk futbol klubları 1920-ci ildə qurulmuş Türk Ocağı və 1924-cü ildə qurulmuş Gənclik SK idi.

1970-ci ilə qədər bir çox Akhisar komandası mövcud idi və onlardan ən böyük 3-ü Gənclikspor, Günəşspor və Doğanspor idi. 1970-ci ildə yerli xalq vahid klub tələb edincə bu 3 klub birləşmiş və 8 aprel 1970-ci ildə Akhisar Bələdiyyəspor qurulmuşdur. Akhisar Bələdiyyəsporun ilk qurucuları isə Yılmaz Atabarut başçılığı altında, Vəli Erkmen, Yahya Şahin, Refik Demirel, Ahmet Cevdet Sıdal, Mustafa Kahramanlıoğlu, Nail Prese və Halil Boduroğlu idi. Bu 3 klub unudulmasın deyə Günəşspordan yaşıl rəngi, Gənclikspordan qara rəngi və Doğanspordan sarı rəngi klubun rəngləri oldu.

### Klubun rəngləri

## Liqa mübarizələri
* **[[Super Liqa (Türkiyə)|Super Liqa]]: 7 Mövsüm**
2012–2019

* **[[Türkiyə 1-ci Liqası|1-ci Liqa]]: 4 Mövsüm**
2010–2012, 2019–2021

* **[[Türkiyə 2-ci Liqası|2-ci Liqa]]: 18 Mövsüm**

1984–1994, 1995–2001, 2008–2010 2021–2022

* **[[Türkiyə 3-cü Liqası|3-cü Liqa]]: 8 Mövsüm**

2001–2008, 2022 — 
* **[[Türkiyədə həvəskar futbol liqalarının siyahısı|Həvəskar Liqası]]: 15 Mövsüm**

1970–1984, 1994–1995

## Uğurları
* **[[Türkiyə Super Kuboku]]**
** **Çempionat (1):** 2018
** **Finalçı (1):** 2019

* **[[Futbol üzrə Türkiyə Kuboku|Türkiyə Kuboku]]**
** **Çempionat (1):** 2018
** **Finalçı (1):** 2019
** **Dörddəbir final (2):** 2015–2016, 2016–2017

* **[[Türkiyə 1-ci Liqası|1-ci Liqa]]**
** **Çempionat (1):** 2011–2012
** **Pley-Off Yarım final (1):** 2019–20

* **[[Türkiyə 2-ci Liqası|2-ci Liqa]]**
** **İkincilik (1):** 2009–2010

* **[[Türkiyə 3-cü Liqası|3-cü Liqa]]**
** **İkincilik (1):** 2007–2008

* **[[Türkiyədə həvəskar futbol liqalarının siyahısı|Həvəskar Liqası]]**
** **3-cü Liqaya Yüksəlmə (1)**: 1994–1995

## Xarici keçidlər
* Akhisarspor
Senzor

**Senzor** (, *censere* — "qiymətləndirmə", "nəzarət") — Qədim Romada e.ə. 443-cü ildə, əvvəl 5 il, sonralar 18 aya qədər, sonralar isə ömürlük müddətə təsis edilmiş vəzifə. Senzorlar keçmiş konsullardan seçilirdilər və heç kim vəzifəni ikinci dəfə tuta bilməzdi.

## Vəzifələr
* inventarlaşdırma, siyahıyaalma;
* ədəb-ərkana, davranışa nəzarət () və cəzalandırmaq: senatdan kənarlaşdırma (), rütbənin kiçildilməsi () və ya alınması (), bu zaman günahkar erari () adlandırılırdı. Senzor dəbdəbəyə qarşı edikt çıxartmağa səlahiyyətlidir;
* maliyyə nəzarəti: ictimai torpaqların satışa çıxarılmasından gələn gəlirlərə, dövlət gəlilərinə, gömrük vergilərinə, mədən gəlirlərinə, hərbi xərclərə və təchizata və s.;
* ictimayi mülklərin, bina və müəssisələrin tikilməsinə və təmirinə () nəzarət.
Elşad Əliyev

**Elşad Məmmədqulu oğlu Əliyev** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının kənd təsərrüfatı naziri (2013–2018), Naxçıvan Muxtar Respublikasının Baş nazirinin birinci müavini (2018-ci ildən), Naxçıvan Muxtar Respublikasının Baş naziri səlahiyyətlərini icra edən (2025-2026)

## Fəaliyyəti

### İcra başçısı
22 aprel 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ordubad rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edilmişdir.

### Kənd təsərrüfatı naziri
2013-cü il aprel ayının 24-də isə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin Sərəncamı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının kənd təsərrüfatı naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

## İstinadlar
Nəsib Məhəməliyev

**Nəsib Məhəmməd oğlu Məhəməliyev** () — Azərbaycan Milli Məclisinin V, VI və VII çağırış deputatı (2015-ci ildən), Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyətinin (2006–2015) və Balakən Rayon İcra Hakimiyyətinin (2000–2006) sabiq başçısı.

## Həyatı
Nəsib Məhəmməd oğlu Məhəməliyev 11 fevral 1961-ci ildə Balakən rayonunda anadan olmuşdur. 1982–1987-ci illərdə Kuybşev Dəmir Yolu Nəqliyyatı Mühəndisləri İnstitutunun Dəmiryol nəqliyyatında "Daşınma prosesinin idarə olunması" ixtisası üzrə, 1991–1995-ci illərdə isə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini "hüquqşünaslıq" ixtisası üzrə bitirib.

## Siyasi fəaliyyəti
2000–2006-cı illərdə Balakən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, 2006–2015-ci illərdə isə Bakı şəhəri Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində çalışmışdır.

2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan — Litva parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib.

3 fevral 2025-ci ildə Milli Məclisin İntizam komissiyasının tərkibinə daxil edilib.

### Partiya fəaliyyəti
Nəsib Məhəməliyev bir müddət Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının Balakən Rayon Təşkilatının sədr müavini olmuşdur, lakin o, daha sonra partiyadan istefa verərək Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv olmuşdur.

## İstinadlar
Ölü şairlər cəmiyyəti

**Ölü şairlər cəmiyyəti** () — rejissor Piter Uirin 1989-cu ildə çəkdiyi bədii film.

Ən yaxşı orijinal ssenariyə görə "Oskar", həmçinin film "Ən yaxşı film" və "Ən yaxşı kişi roluna görə" (Robin Vilyams) nominasiyalarında da irəli sürülmüşdür. İlin ən yaxşı filmi və ən yaxşı musiqiyə görə iki "BAFTA" mükafatı.

Filmdə öz şagirdlərini həyatlarını dəyişdirməyə çağıran və onlarda poeziya və ədəbiyyata maraq oyadan ingilis dili və ədəbiyyat müəllimindən danışılır. Filmdəki hadisələr Vermont ştatındakı Velton şəhərinin uydurulmuş akademiyasında cərəyan edirlər.

## Məzmunu
Yeddi gənc: Nil Perri (Robert Şon Leonard), Todd Enderson (İtan Houk), Noks Overstrit (Coş Çarlz), Çarli "Yeni möcüzə" Dalton (Geyl Hansen), Riçard Kameron (Dilan Kassman), Stiven Miks (Allelon Ruciero), Cerard Pitts (Ceyms Uoterston) ABŞ-nin məşhur "Wellton" akademiyasının şagirdləridirlər. Akademiyanın əsasında dörd prinsip dayanır: "Ənənə", "Şərəf", "İntizam" və "Kamillik" ("Tradition", "Honour", "Discipline" və "Excellence"). Lakin şagirdlər özləri "Hellton" (tərcümədə — "cəhənnəm") adlandırdıqları məktəbin əsaslarına başqa məna verirlər — "Parodiya", "Dəhşət", "Tənəzzül" və "Zibil" ("Travesty", "Horror", "Decadence" və "Excrement").

## İstinadlar
Baku United FC

**Baku United FC** — İngiltərənin futzal klubu.

## Tarixi
Baku United futzal klubu 2008-ci ildə Odlar Yurdu təşkilatı tərəfindən yaradılmışdır. Həmin dövrdə "Odlar Yurdu" Diaspor Təşkilatı London şəhərində təhsil alan və yaşayan tələbələrdən ibarət bir neçə həvəskar futbol komandaları formalaşdırmışdı. Həmin komandalar öz aralarında qeyri peşəkar yarışlar keçirməklə yanaşı, bəzən birləşib vahid komanda formalaşdıraraq digər komandalarla oynayırdılar. Sonralar "Baku United" adı məhz həmin tarixi ənənədən yaranmağa başladı.

Yarandığı ilk illərdən etibarən komanda Böyük Britaniyada təşkil olunan müxtəlif turnirlərdə iştirak etmişdir. "Baku United" futbol komandasının iştirak etdiyi ilk turnir "Odlar Yurdu" Diaspor Təşkilatı tərəfindən təsis edilən "Heydar Aliyev" CUP futzal turniri idi. Bu turnir 2008–2010-cu illərdə Böyük Britaniyada, 2011-ci ildə bu ölkə ilə yanaşı Çexiyada, 2012-ci ildə əlavə olaraq Rumıniya və Avstriyada, 2013-cü ildə isə ümumilikdə 8 ölkədə 88 komanda arasında keçirilib. "Baku United" futzal komandası 2009-cu ildə "Heydər Əliyev Kuboku"nun qalibi adına layiq görülüb.

"Baku United"in qatıldığı yarışlardan biri də İngiltərədə ənənəvi olaraq təşkil olunan Lobanovski turniri idi. Yeni yaranmasına baxmayaraq komanda 2009-cu ildə bu turnirin də ən yüksək mükafat kürsüsünə yüksələ bildi.

Həvəskar klub olaraq böyük nailiyyətlər əldə edən komandanın qarşısında dayanan əsas prioritet daha yüksək peşəkarlıq səviyyəsinə keçid idi. Bu məqsədlə İngiltərə elit futzal liqasında oynayan Spartan komandası ilə əməkdaşlıq əlaqələri quruldu. 2012-ci ildə hər iki komanda birləşdi və "Baku United" adlanmağa başladı.

Elə həmin mövsümdən etibarən komanda İngiltərə mini-futbol yarışlarına qatılmışdır. Cəmi bir il peşəkar komanda təcrübəsinə sahib olan "Baku United" 2013-cü ildə İngiltərə Super Liqasının qalibi olmuş və bu ölkəni UEFA Kubokunda təmsil etmək hüququ qazanmışdır.

Hazırda komandanın şərəfini azərbaycanlılardan başqa ingilis, ispan, portuqal millətlərdən olan peşəkar futbolçular qorumaqdadırlar.

## Xarici keçidlər
* 
* "uefa.com"dakı profili
* "Facebook"dakı səhifə
Şəkixanovların evi

**Şəkixanovların evi** və ya **Şəkixanovlar sarayı** — Azərbaycanın Şəki şəhərində Şəki xan sarayından bir neçə məhəllə aralıda yerləşən XVIII əsrə aid iki mərtəbəli tarixi abidə.

## Memarlığı
Şəkixanovlar evi xalq yaşayış evindən saray tipli evlərə keçid formasıdır. İrəli uzanmış, düzbucaqlı formada olan ikimərtəbəli bina Şəki xalq yaşayış evlərinin əlamətlərini saxlayaraq, əsasən interyerdəki zəngin dekorativ elementlər binanı saray tipli tikintilərə bənzədir.

Şəkixanovlar evi iki mərtəbədən ibarətdir. Evin hər bir mərtəbəsi üç otaqdan və iki böyük olmayan dəhlizdən ibarət olub, birinci mərtəbədən ikinci mərtəbəyə qalxan pillələr yerləşən otaqlarla birləşir. Birinci mərtəbədəki otaqlar qış yaşayış otaqları olduğu üçün burada "buxarılar" yerləşdirilib. Birinci mərtəbəyə oxşar olan ikinci mərtəbə qonaqlar üçün nəzərdə tutulub.

İkinci mərtəbənin salonunun interyerində əsas yeri eninə yerləşən dekorativ buxarı təşkil edir. Buxarı gözəl şəkillərlə bəzənmiş və bütün interyer ona nisbətən simmetrik olaraq xalq yaşayış interyerinə uyğun olaraq işlənib. Buxarının yanlarından divara dərin olmayan düzbucaqlı taxçalar yerləşdirilib. Taxçalar Azərbaycan şairi Nizaminin "Yeddi gözəl", "Leyli və Məcnun" poemalarının qəhrəmanlarının şəkilləri ilə bəzənib və üstü çox mürəkkəb olmayan bəzəkli stalaktitlə örtülüb. Kəllə divarlarda da bu cür iki taxça yerləşir və bunların arasında qonşu otaqlara və salona çıxan qapılar yerləşir. Üç divarın taxçaları və boşluqları üstündən rəf keçir ki, bu rəf də stalaktit karniz üzərində yerləşib. Güzgü stalaktitinin mürəkkəb quruluşunu salonun yuxarısından keçən karniz təşkil edir. Rəflərin üstündə taxçaların oxu üzərində kiçik taxçalar yerləşir. Bu taxçalar vazalarda gül dəstələri, heyvan və quş şəkilləri ilə bəzənmişdir. Salonun xarici divardan başqa bütün qalan sahəsi isə rəsmli, ornamentli "şəbəkə" ilə işlənib.

## Qalereya
### Divar rəsmləri

Fayl:House of Shakikhanovs wall paintings.jpg|
Fayl:House of Shakikhanovs ceiling paintings.jpg|
Fayl:House of Shakikhanovs23 edited.jpg|

### Memarlığı

Fayl:Main entrance of House of Shakikhanovs.JPG|Giriş portalı
Fayl:House of Shakikhanovs15.JPG|Şəbəkə
Fayl:House of Shakikhanovs35.JPG|Tavan
Fayl:House of Shakikhanovs25.JPG|Buxarı
Fayl:Şəkixanovların evinin interyeri 1.jpg|Evin interyeri


## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 

## Həmçinin bax

* Şəki xanlığı

## Xarici keçidlər

* Şəkidə turistlərin ən çox ziyarət etdikləri tarixi abidə təmirə dayandı (VİDEO)