open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ermənistanın Baş naziri

**Ermənistanın Baş naziri** () hökumətin başçısı və Ermənistan hökumətinin ən yüksək vəzifəli naziridir və konstitusiyaya görə "hökumətin siyasətinin əsas istiqamətlərini müəyyən etmək, hökumətin fəaliyyətinə rəhbərlik etmək və hökumət üzvlərinin işini əlaqələndirmək" üçün məsul şəxsdir. Həmçinin konstitusiyaya görə, ölkənin müdafiə siyasətinin əsas istiqamətlərini müəyyən edən Təhlükəsizlik Şurasına baş nazir rəhbərlik edir; beləliklə, baş nazir faktiki olaraq Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanıdır. 2015-ci ilin yeni konstitusiyasına görə, baş nazir Ermənistan siyasətində ən güclü və nüfuzlu şəxsdir. Baş nazir Ermənistan prezidenti tərəfindən Milli Məclisin səsverməsi ilə təyin olunur. Baş nazir parlamentdə etimadsızlıq səsverməsi ilə vəzifəsindən uzaqlaşdırıla bilər. 2015-ci ildə keçirilən konstitusiya referendumunda vətəndaşlar Ermənistanın parlamentli respublikaya keçməsinin lehinə səs veriblər.

Baş nazir postu ilk dəfə 1918-ci ildə Birinci Ermənistan Respublikasının yaradılması ilə yaradılmışdır. Birinci Ermənistan Respublikasının Zaqafqaziya Sosialist Federativ Sovet Respublikasının tərkibinə daxil olması və sonra onun tam sovet respublikasına çevrilməsi ilə bu vəzifə ləğv edildi. 1991-ci ildə Ermənistan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra baş nazir postu yenidən quruldu.

Nikol Paşinyan hazırkı baş nazirdir. O, 2018-ci il mayın 8-də Serj Sarkisyanın istefasından sonra bu vəzifəyə başlayıb.

## Ermənistan hökumət başçılarının siyahısı

### [[Ermənistan Demokratik Respublikası]] (1918–1920)
: **Baş nazirlər**

### [[Zaqafqaziya Sosialist Federativ Sovet Respublikası]] (1922–1936)

### [[Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası]] (1936–1991)

### [[Ermənistan]] (1991–hazırda)

## Zaman qrafiki

## İstinadlar
Kamran Məmmədov (güləşçi)

**Kamran Məmmədov** () — Azərbaycanı təmsil edən yunan-roma güləşçisi.

## Karyerası
Kamran Məmmədov 2008-ci ildə Kosiçe şəhərində gənclər arasında Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib oldu. 2010-cu ildə isə Kamran Məmmədov Bolqarıstanda gənclər arasında Avropa Çempionatının və Macarıstanda gənclər arasında Dünya Çempionatının qalibi oldu.

2011-ci ilin iyulunda Azərbaycanın sabiq Prezidenti Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunan Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirini bürünc medalla başa vuran Kamran Məmmədov 2012-ci ildə Serbiyada Avropa Çempionatında mübarizə apardı və debüt turnirini beşinci pillədə başa vurdu. Həmin ilin aprelində Kamran Məmmədov Bolqarıstanda Avropa Olimpiya Təsnifat Turnirinin qalibi olub olimpiya lisenziyası sahib olsa da, yunan-roma güləşi üzrə Azərbaycan yığmasının məşqçiləri olimpiadaya daha təcrübəli hesab olunan Dünya və Avropa çempionu Həsən Əliyevi apardı. Həmin ilin sentyabrında Kamran Məmmədov Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirin qalibi oldu.

Kamran Məmmədov 2013-cü ilin martında Gürcüstanın Tbilisi şəhərində Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vurdu. İyulda Rusiyanın Kazan şəhərində Universiada Oyunlarının gümüş medalına sahib olan Kamran Məmmədov noyabrda növbəti dəfə Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirinin qalibi oldu. 2014-cü ilin aprelində Kamran Məmmədov Finlandiyanın Vantaa şəhərində növbəti dəfə Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Həmin ilin noyabrında Kamran Məmmədov həm də Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirini bürünc medalla başa vurdu.

2015-ci ildə Dünya Çempionatı və Avropa Oyunlarında mübarizə aparmayan Kamran Məmmədov mövsüm ərzində Fransada Paris Qran-Prisi və Azərbaycanda Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirlərini gümüş medallarla başa vurdu. 2016-cı ilin martında Latviyanın Riqa şəhərində üçün dəfə Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib olan Kamran Məmmədov iyulda hərbçilər arasında Dünya Çempionatını gümüş medalla başa vurdu.

Kamran Məmmədov 2017-ci ildə Bolqarıstanda D. Kolov - N. Petrov Turniri və Azərbaycanda İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qalibi oldu. 2018-2019-cu illərdə mübarizə apardığı yeddi beynəlxalq turnirdə cəmi bir bürünc medala sahib olan Kamran Məmmədov 2019-cu ildə 28 yaşında idmanla vidalaşdı.

## Nəticələri

## İstinadlar
Mixail Malkin

**Mixail Malkin** () — Azərbaycanı təmsil edən batut gimnastı, dünya (2023) və Avropa (2018) çempionatlarının qalibi.

## Karyerası
Mixail Malkin 30 iyul 1996-cı ildə Biləcəridə anadan olub. Milliyətcə rusdur.

Malkin 2011 və 2012-ci illərdə tamblinq üzrə Azərbaycan Çempionatlarının qalibi oldu. 2017-ci ildə FIG World Cup beynəlxalq turnirinin Portuqaliya mərhələsini qızıl, Azərbaycan mərhələsini gümüş, İspaniya mərhələsini isə bürünc medallarla başa vuran Mixail Malkin 2018-ci ildə tamblinq üzrə Avropa Çempionatının qalibi oldu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mixail Malkin
* Mikhail Malkin
Misir Əliyev

**Misir Əziz oğlu Əliyev** — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin general-mayoru, Dövlət Sərhəd Xidmətinin “Qazax” Əlahiddə Sərhəd Diviziyasının Komandiri.

## Hərbi xidməti
Misir Əliyev Azərbaycan Prezidentinin Sərəncamlarına əsasən 2010-cu ildə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı, 2018-ci ildə isə "Vətən uğrunda" medalı təltif edildi.

ÇHQ-nin Yevlax Briqadasının Komandiri Misir Əliyev 27 sentyabr 2020-ci ildə başlayan Vətən müharibəsi zamanı hərbi əməliyyatların rəhbərlərindən oldu. Dövlət Sərhəd Xidməti tərəfindən müharibə zamanı bir sıra uğurlu hərbi əməliyyatlar aparıldı. Onlar sırasında 24 saat ərzində 105 Kilometr məsafədə ildırımsürətli hücumla Xudafərin, Zəngilan şəhərində və Zəngilanın Ağbənd qəsəbəsi, həmçinin Ermənistanla sərhəddə “Bartaz” və “Şükürataz” dağları işğaldan azad edildi. Dövlət Sərhəd Xidmətinin hərbi qulluqçuları müharibə ərzində Füzuli, Cəbrayıl, Zəngilan, Qubadlı rayonları, Hadrut qəsəbəsi və Şuşa şəhərinin işğaldan azad edilməsi uğrunda hərbi əməliyyatlarda oldu. Ümumi olaraq müharibə zamanı Dövlət Sərhəd Xidmətinin 47 hərbi qulluqçusu şəhid oldu, 197 nəfər yaralandı və ya müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri aldı.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olmuş, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərmiş, vəzifə borcunu ləyaqətlə və vicdanla yerinə yetirmiş Misir Əziz oğlu Əliyev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 15.10.2020-ci il tarixli 2348 nömrəli Sərəncamı ilə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il və 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamları ilə Misir Əliyev "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı və "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

Misir Əliyev 17 iyul 2021-ci il tarixində Yevlax Briqadasının Komandiri vəzifəsindən azad edildi və Dövlət Sərhəd Xidməti Döyüş Hazırlığı üzrə Baş İdarənin rəisi vəzifəsinə təyin edildi.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 17 avqust 2022-ci il tarixli 3424 nömrəli Sərəncamı ilə Misir Əziz oğlu Əliyevə “general-mayor” ali hərbi rütbəsi verildi.

General-mayor Misir Əliyev 2023-cü ildə Sərhəd Qoşunlarının “Qazax” Əlahiddə Sərhəd Diviziyasının Komandiri vəzifəsinə təyin edildi.

## İstinadlar
Limon çəngəli

**Limon çəngəli** — limon dilimlərini hərəkət etdirmək üçün istifadə edilən kiçik (4+ düym uzunluğunda) süfrə ləvazimatı. Limon çəngəlləri 19-cu əsrin son rübündə digər xüsusi süfrə ləvazimatları ilə birlikdə məşhurlaşmışdır. Çəngəl süfrədə limon dilimlərinin üzərinə qoyulurdu. Bir çox ixtisaslaşdırılmış qablardan fərqli olaraq limon çəngəlləri 21-ci əsrdə, əsas da restoranlarda hələ də istifadə olunur.

Limon çəngəli həmçinin xiyar dilimləri, zeytun, kərə yağı, hisə verilmiş balıq və pendir dilimlərini götürmək üçün də istifadə edilə bilər.

## İstinadlar
Carex intermedia

*  — Carex muricata subsp. muricata bitki yarımnövünün sinonimi.
*  — Carex arenaria bitki növünün sinonimi.
*  — Carex disticha bitki növünün sinonimi.
*  — Carex nigra subsp. nigra bitki yarımnövünün sinonimi.
*  — Carex acutiformis bitki növünün sinonimi.
Daxili İşlər Nazirliyi (İsrail)

**Daxili İşlər Nazirliyi** İsrail dövlətində yerli hökumətin və yerli hakimiyyət orqanlarının nəzarəti, onların inkişafı və gücləndirilməsi ilə bağlı siyasətin təşviqi və həyata keçirilməsində hökumətin aparıcı orqanıdır. İdarə həmçinin biznes və biznes layihələrinin lisenziyalaşdırılması habelə yerli idarəetmənin gücləndirilməsi və hakimiyyət orqanları arasında əskik nüansların azaldılması fonunda yaranan qurumdur.

İsrail daxili işlər nazirliyi həmçinin Əhali, İmmiqrasiya və Sərhəd Keçidləri İdarəsi o cümlədən şəxsiyyət vəsiqələri, pasportlar, ölkədə giriş və yaşayış vizalarına nəzarət edir.

## İsrail Daxili İşlər Nazirliyinin cavabdeh olduğu sahələr
* Yerli idarəetmə məsələləri üzrə milli siyasətin planlaşdırılması
* Yerli özünüidarəetmə orqanlarının və onların tabeliyində olan orqanların büdcə tərtibatı və fəaliyyətinə nəzarət
* Yerli hakimiyyət orqanlarının fəaliyyətini müşayiət etmək və istiqamətləndirmək
* Yerli hakimiyyət orqanlarının fəaliyyətinə nəzarət və nəzarət
* Hakimiyyət orqanları arasında bələdiyyə sərhədlərinin müəyyən edilməsi
* Yerli hakimiyyət orqanlarında siyasətin müəyyən edilməsi və təcili yardım xidmətlərinin inkişafı
* Sahibkarlığın lisenziyalaşdırılması ilə bağlı qanunvericiliyin təşəbbüskarı və təşviqi, ərazidəki yerli hakimiyyət orqanlarını müşayiət etmək və yurisdiksiyaya aid olmayan ərazilərdə biznesin lisenziyalaşdırılmasına cavabdehdir.

**Milli Biometrik Məlumat Bazası Təşkilatı**

* Biometrik verilənlər bazasının idarə edilməsi, təhlükəsizliyi və məxfiliyin qorunması
* Əhaliyə şəxsiyyət vəsiqələrinin və smart pasportların verilməsi sisteminə dəstək

**Yerli hakimiyyət orqanlarına seçkilər**

* Seçicilərin reyestr təsdiqi
* Namizədlərin siyahı təsdiqi
* Seçki prosesinin idarə edilməsi
* Seçki nəticələrinin dərci

**Qeyri-yəhudi icmaları**

* İsraildəki qeyri-yəhudi icmalarının büdcəsi və fəaliyyətinə nəzarət
Şova Retro Qablaşdırma Muzeyi

– Yaponiyanın Ome şəhərində yerləşən muzey. Şova dövründə istifadə olunmuş məhsul qablaşdırmalarına həsr olunmuşdur.

## Tarixi
Muzey 1999-cu ildə Ome şəhərində açılmışdır. Muzeyin yerləşdiyi bina 1920-ci illərin əvvəlində mebel dükkanı kimi tikilmişdir və tarixi tikili hesab olunur.

## Xüsusiyyətlər
Muzey Yaponiyada 1926–1989-cu illərdə davam etmiş Şova dövründə istifadə olunmuş məhsul qablaşdırmalarının kolleksiyasına ev sahibliyi edir. Yerli şəxslərin də töhfə verdikləri muzey kolleksiyasına "Yeddi samuray" və "Tokio hekayəsi" kimi filmlərin posterləri, dərman reklamları, şirniyyat qablaşdırmaları, Coca-Cola məhsulları, Qodzilla və Ultramen kimi personajların kaycu fiqurları daxildir.

Şova dövrünün retro məhsulları kolleksiyası ilə yanaşı muzeydə folklor haqqında sərgi yerləşir. Bu sərgi Lefkadio Hern tərəfindən populyarlaşdırılmış "Qar qadını" adlı hekayəyə həsr olunmuşdur. Belə ki, Lefkadio Hern bu hekayəni Omedə yaşayan bir fermerdən eşitmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ome şəhərinin görməli yerləri
Sayqon döyüşü (1955)

**Sayqon döyüşü** — Vyetnam Dövlətinin Vyetnam Milli Ordusu (sonradan Vyetnam Respublikasının Ordusuna çevriləcək) ilə Bình Xuyên mütəşəkkil cinayətkarlıq sindikatının şəxsi ordusu arasında bir həftə davam edən döyüş idi. O zaman Bình Xuyên-ə İmperator Bảo DĐại tərəfindən milli polisə nəzarət etmək üçün lisenziya verildi və Baş nazir Ngô Đình Diệm onlara təslim olmaq və dövlət nəzarətinə keçmək üçün ultimatum verdi. Döyüş 28 aprel 1955-ci ildə başladı və VMO bir həftə ərzində Bình Xuyên-i böyük ölçüdə darmadağın etdi. Döyüşlər əsasən Çinin daxili şəhəri Chợ Lớn biznes rayonunda baş vermişdi. Sıx izdihamlı bölgədə 500-dən 1000-ə qədər ölüm və 20.000-ə qədər mülki vətəndaş çarpaz atəş nəticəsində evsiz qaldı. Sonda Bình Xuyên tamamilə məğlub oldu, ordusu dağıldı və köməkçi əməliyyatları iflasa uğradı.

## Döyüşdən əvvəl
Martın 29-dan 30-na keçən gecə yarısı Sayqonda Bình Xuyên Diem-in polis rəisini işdən çıxarmasına cavab olaraq partlayışlar baş verdi. 200 Bình Xuyên əsgəri VMO qərargahına hücum etdi. Toqquşmalar nəticəsiz qaldı, VMO rəqiblərinin 10-u üçün altı nəfərin ölümünə səbəb oldu.

## Döyüş
VMO və Bình Xuyên arasında son döyüş aprelin 28-də günorta başladı. İlkin atıcı silahlardan atəş və minaatan mübadiləsindən sonra VMO arsenalında olan ən ağır artilleriya silahlarından istifadə etdi. Axşama doğru şəhərin böyük bir hissəsi döyüş meydanın çevrilmişdi. Aprelin 29-u səhərə qədər döyüşlər minlərlə dinc sakini küçələrə çıxarmışdı. Artilleriya və minaatanlar şəhərin kasıb rayonlarını yerlə-yeksan etdi, beş yüz dinc sakini öldürdü və iyirmi min nəfəri evsiz qoydu. Müşahidəçilər hər iki tərəfin döyüşlərini strategiyanın olmaması və kobud qüvvə ilə məhv etmə taktikasına əsaslanmaq kimi təsvir etdilər. Taktiki hesab edilən bir neçə manevrdən biri VMO-nun Sayqon-Chợ Lớn kanalı üzərindən körpünü məhv etmək və bununla da, Bình Xuyên qoşunlarına gələn yardımlarının qarşısını almaq idi. Görünürdü ki, münaqişəni daha çox itkiləri qəbul edə bilən tərəf müəyyənləşdirəcək. Döyüşlərin ilk günündə 300-ə yaxın döyüşçü öldürüldü.

48 saatlıq döyüşdən sonra VNA üstünlüyü əldə etməyə başladı. Əvvəllər Bảy Viễn'ın ən böyük qumar müəssisəsi olan və müvəqqəti olaraq Bình Xuyên iqamətgahı kimi fəaliyyət göstərən *Le Grand Monde*, hər iki tərəfdən ağır itkilərə səbəb olan mübarizədən sonra Diệm'in paraşütçüləri tərəfindən işğal edildi. VMO daha sonra Bình Xuyên'in ən güclü möhkəmləndirilmiş qalalarından birinə, Chợ Lớn'daki Petrus Ký Liseyinə hücum etdi. Bình Xuyên qüvvələri məğlub olaraq geri çəkildi. Bảy Viễn'ın qərargahı darmadağın edildi.

## Sonrakı hadisələr
Bảy Viễn həyatını cinayətkar əməllərinin hesabına əldə edilmiş gəlirləri hesabına yaşamaq üçün Parisə qaçdı və VMO Bình Xuyên qoşunlarının qalıqlarını Kamboca sərhədi yaxınlığında Mekonq Deltasına qədər təqib etdi. Sayqonda şən izdiham Diệmin iqamətgahının qarşısında toplaşaraq "Đả đảo Bảo Đại" ("Bảo Đại son qoyuldu" mənasını verir) qışqırmaqla, bu qələbəni qeyd etdilər.

## İstinadlar

* 
* *The Battle of Saigon*, by Thê ́Vinh Ngô.

## Xarici linklər
* The Showdown
* ''Indochina: Döyüşlərdən sonra Sayqon'' (tələsiklər) Fransız xəbər arxivi, ORTF, 10 may 1955-ci il
Göz transplantasiyası

**Göz transplantasiyası** insan gözünün qlobusunun donordan resipiyentə köçürülməsidir.

## Tarixi
1885-ci ildə *Revue générale d'ophtalmologie,* 17 yaşlı bir qızın stafilomatoz və buftalmik gözünün Dr. Çibret tərəfindən dovşan gözü ilə əvəz edildiyini bildirir.

## İstinadlar
Zülfü Əsədzadə

**Zülfü Əsədzadə** (tam adı: *Zülfü Sabit oğlu Əsədzadə*) — Azərbaycanlı müğənni, "Səs Azərbaycan"ın qalibi.

## Həyatı
Zülfü Əsədzadə 1994-cü il oktyabrın 9-da Mingəçevir şəhərində anadan olmuşdur. Təhsilinə 2001-ci ildə Mingəçevir şəhər 4 saylı orta məktəbdə başlamışdır. Məktəb yaşlarından musiqiyə, oxumağa həvəsi olduqca böyük olan Zülfü, 2005-ci ildə “Ana Kür” adlı müsabiqə ilə ilk dəfə olaraq musiqi həyatına qədəm qoyur. Müsabiqəni uğurla başa vurduqdan sonra Mingəçevir şəhər Bülbül adına 2 saylı uşaq musiqi məktəbinə daxil olmuş, məktəb xorunda solist kimi təhsilini davam etdirmişdir. 2006-cı ildə “Cazibə istedad sorağında” yarışmasında birinci yerə layiq görülmüşdür. Elə həmin ilin avqust ayında əməkdar artist Aybəniz Haşımovanın rəhbərlik etdiyi “Bülbüllər” vokal ansamblına solist seçilmişdir. 2012-ci ildə Mikayıl Müşfiq adına 18 saylı tam orta məktəbdən məzun olmuşdur. 2016-cı ildə  Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində bakalvr təhsilini başa vurmuşdur. 
 
## Fəaliyyəti

*2023-cü ildə İctimai tvdə yayımlanan beynəlxalq layihə olan “Səs Azərbaycan” yarışmasına qoşulur və martın 21-də ümumxalq səsverməsi ilə yarışmanın qalibi olmuşdur.

*2016-cı ildən solo fəaliyyətə başlayır. O Səs Türkiyə müsabiqəsində oxuduğu “Ay qız” mahnısı ilə bütün münsiflər heyətini özünə tərəf döndərə bilmişdi, bu hadisə Azərbaycan və Türkiyədə gündəm olmuşdu.

*2006-2016-ci illərdə Bülbüllər qrupunun solisti olub, fəaliyyəti dövründə ölkə daxilində və xaricində konsertlər vermişdir.

*2012-ci ildə Heydər Əliyevin 90 illiyinə həsr olunmuş universitetlər arası yarışmada birinci yerin qalibi olmuşdur. 

## Diskoqrafiya
### Sinqllar və kliplər

### Səs Azərbaycan | Doğma Nəğmələr
 

### O ses Türkiye
 

## Xarici keçidlər

### Rəsmi Video və Audio kanalları
*Youtube kanalı
*Spotify
*Apple music
*Deezer
*Yandex music

### Sosial media hesabları
*Instagram hesabı
*Facebook səhifəsi 

## İstinadlar
Tsuquharu Fucita

və ya **Leonard Fucita** () – yaponəsilli Fransa rəssamı.

## Həyatı
Tsuquharu Fucita 1886-cı ildə Yaponiyanın Tokio şəhərində doğulmuşdur. 1910-cu ildə Tokio İncəsənət Universitetindən məzun olmuşdur. 1913-cü ildə Paris şəhərinə köçmüş, Pablo Pikasso, Xaim Sutin və Amadeo Modilyani kimi rəssamlarla tanış olmuşdur. O, Paris məktəbinin rəssamı olmuş və Fransada yaşamağa başlamışdır, lakin mütəmadi olaraq Yaponiyaya səyahətlər etmişdir.

İkinci Dünya müharibəsi illərində Yaponiyaya qayıtmış və ordu üçün memorial döyüş əsərləri çəkmişdir. 1949-cu ildə Yaponiyanı həmişəlik tərk etmiş, 1 il ABŞ-də yaşadıqdan sonra Fransaya qayıtmışdır. 1955-ci ildə Fransa vətəndaşlığı almış və 1957-ci ildə "Fəxri legion" ordeni ilə təltif olunmuşdur. 1966-cı ildə katolikliyə keçərək Leonard adını götürmüşdür.

## Yaradıcılığı
Zərif üslubu, incə detallara əhəmiyyət verməsi və ukiyo-e əsərlərindən təsirlənərək süd rəngindən istifadəsi onu Qərb rəssamlığında tanıdan amillər olmuşdur. Nü janrında əsərlər, avtoportretlər, natürmortlar və pişik rəsmləri çəkmişdir. Fransanın Reyms şəhərində yerləşən və onun adını daşıyan Fucita kapellasını dizayn etmiş, interyeri üçün freskalar çəkmişdir.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Fucitanın pişikləri
Securidaca

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Xalq Partiyası (Türkiyə)

**Xalq Partiyası** (**HP**) və ya **Cümhuriyyət Xalq Partiyası** (Türk **CHP** ) 20 dekabr 1989-cu ildə Ankarada Səlahəddin Bingölün rəhbərliyi ilə qurulan türk siyasi partiyasıdır.

Yarandığı gündən (20 dekabr 1989) 13 iyul 1990-cı ilə qədər Xalq Partiyası adı altında hüquqi şəxsi saxlamışdır. Partiyanın təsis heyəti 1990-cı il iyulun 13-də toplanmış və orada qəbul edilən qərarla partiyanın adı dəyişdirilərək  “Cümhuriyyət Xalq Partiyası”  olmuşdur.

1980-ci il Hərbi çevrilişindən sonra 16 oktyabr 1981-ci ildə bütün siyasi partiyalarla birlikdə bağlanan Cümhuriyyət Xalq Partiyasının adını almasından sonra Konstitusiya Məhkəməsində iddia qaldırıldı.

Partiyanın təsis heyəti 25 yanvar 1991-ci il tarixli qərarı ilə partiyanın adından “ Respublika ” sözünü çıxarsa da,Konstitusiya Məhkəməsi 24 sentyabr 1991-ci il tarixli qərarı ilə partiyanın bağlanmasına qərar verib. "2820 saylı Siyasi Partiyalar Qanununun 96-cı maddəsinə zidd davranış". Qərar 24 aprel 1992-ci ildə Rəsmi Qəzetdə dərc edilmişdir.

## Xarici Linklər

* Konstitusiya Məhkəməsinin Cümhuriyyət Xalq Partiyasının bağlanması ilə bağlı qərarı 28 fevral 2019-cu il
Daxili İşlər Nazirliyi (İran)

**Daxili İşlər Nazirliyi** ( , *Vezârat-e Keshvar* ) İran İslam Respublikasının seçkilərini keçirmək, onlara nəzarət etmək,hesabat vermək, asayişi təmin etmək və daxili işlər nazirliyi ilə bağlı digər vəzifələrə cavabdeh qurumdur.

## Daxili İşlər Nazirliyinin cavabdeh olduğu vəzifələr

* Daxili təhlükəsizliyi təmin etmək və qorumaq, ölkə daxilində sülh və asayişin bərqərar olması və onun təmantı, kəşfiyyat, intizam və hərbi orqanlar arasında koordinasiya və sərhədlərin mühafizəsi
* Polis işlərinin idarə edilməsi
* Ölkənin konstitusiyasına və digər qanunlara uyğun olaraq siyasi və sosial azadlıqlara nail olmaq və inkişaf etdirmək, davamlı siyasi və sosial inkişafı təmin etmək və ictimai iştirakçılığın təşviqi üçün səy göstərmək.
* İctimai iştiraklar vasitəsilə İranın MN nailiyyətlərini qorumaq və qoruması üçün çalışmaq.
* Siyasi və qeyri-hökumət partiyalarının və birliklərinin müvafiq praktikasına şərait yaratmaq və onların fəaliyyətinə nəzarət etmək
* İslam şuralarına rəhbərlik etmək,dəstəkləmək və onların fəaliyyətinə nəzarət etmək
* Milli bölmələrdə arzu olunan nizam-intizam yaratmaq
* Ümumi siyasətləri və hökumət planlarını yerinə yetirmək üçün əyalət generallarını əlaqələndirmək və rəhbərlik etmək
* Xarici vətəndaşlar və mühacirlər ilə bağlı siyasət aparmaq, onlara rəhbərlik etmək və onlara nəzarət etmək
* Sosial, iqtisadi və inkişaf planlarında irəliləyiş əldə etmək üçün hökumətin ümumi siyasətini həyata keçirmək
* Seçki işlərini planlaşdırmaq
* Kənd və şəhərsalma işlərinin inkişafı və bələdiyyələrin və kənd rayonlarının rəhbərlərinə texniki-icra rəhbərliyi,dəstəyini və onların qayda və qaydalarının icrasına nəzarəti əlaqələndirmək;
* Təbii fəlakətlər və gözlənilməz qəzalar nəticəsində yaranan böhranları planlaşdırmaq və aradan qaldırmaq
* İran vətəndaşlarının şəxsiyyətinii müəyyən etmək
* General-qubernatorlar, qubernatorlar, rayon qubernatorları və kənd mahal müdirləri tərəfindən ölkə daxilində bölgələrin işlərinə nəzarət etmək və idarə etmək 

## 1979-cu ildən hazırkı zamana qədər daxili işlər nazirləri

## Həmçinin
* Kəşfiyyat Nazirliyi (İran)
* Ədliyyə Nazirliyi (İran)

## İstinadlar

## Xarici linklər

*
Daşınmaz əmlakın inkişafı

**Daşınmaz əmlakın inkişafı** və ya **mülkiyyətin inkişafı** mövcud tikililərin təmiri və yenidən icarəyə verilməsindən tutmuş xam torpağın alınmasına və inkişaf etdirilmiş torpaq və ya torpaq sahələrinin başqalarına satılmasına qədər fəaliyyətləri əhatə edən biznes prosesidir. Əmlak inkişafetdiriciləri bütün bu fəaliyyətləri koordinasiya edən, ideyaları kağızdan daşınmaz əmlaka çevirən insanlar və şirkətlərdir. Daşınmaz əmlakın inkişafı konstruksiya və tikintidən fərqlidir, baxmayaraq ki, bir çox inkişafetdirici də tikinti prosesini idarə edir və ya konstruksiya ilə məşğul olur.

İnkişafetdiricilər torpaq alır, daşınmaz əmlak sövdələşmələrini maliyyələşdirir, layihələr tikir və ya sifariş verir, birgə müəssisələr vasitəsilə layihələr hazırlayır və inkişaf prosesini əvvəldən sona qədər yaradır, təsəvvür edir, nəzarət edir və təşkil edir. İnkişafetdiricilər çox vaxt daşınmaz əmlakın yaradılmasında və ya təmirində ən böyük riski götürür və böyük gəlir əldə edirlər. Tipik olaraq, inkişafetdiricilər torpaq alır, əmlakın marketinqini müəyyənləşdirir, tikinti proqramını və dizaynını hazırlayır, lazımi ictimai razılıq və maliyyələşdirməni əldə edir, strukturları tikir, icarəyə verir, idarə edir və son nəticədə satır.

Bəzən əmlak inkişatetdiriciləri prosesin yalnız bir hissəsini öz üzərinə götürürlər. Məsələn, bəzi inkişafetdiricilər bir əmlak alır və planları və icazələri ilə birlikdə əmlakı yüksək qiymətə inşaatçıya satmazdan əvvəl planları və icazələri təsdiqlədərlər. Alternativ olaraq, həm də inşaatçı olan bir inkişafetdirici, planlaşdırma və icazə təsdiqini ala bilməmək riskindən qaçınmaq və dərhal tikintiyə başlaya bilməsi üçün planları və icazələri olan bir əmlak ala bilər.

İnkişafetdiricilər bu prosesin hər bir addımında memarlar, şəhər planlaşdırıcıları, mühəndislər, tədqiqatçılar, müfəttişlər, podratçılar, hüquqşünaslar, lizinq agentləri və s. daxil olmaqla bir çox fərqli tərəfdaşla işləyirlər. Böyük Britaniyada Şəhər və Ölkə Planlaşdırılması kontekstində "inkişaf" 1990-cı il tarixli Şəhər və Ölkə Planlaşdırma Aktının s55-də müəyyən edilmişdir.

## İstinadlar
Andranik Marqaryan

**Andranik Marqaryan** (; ) — erməni ictimai-siyasi xadimi, Ermənistanın baş naziri (2000-2007), Ermənistan Respublikaçılar Partiyasının sədri. O, 2000-ci il mayın 12-də prezident tərəfindən təyin olunandan 2007-ci il martın 25-də vəfat edənə qədər Ermənistanın baş naziri vəzifəsində çalışıb.

## Həyatı
1967-1972-ci illərdə İrəvan Politexnik İnstitutunun texniki kibernetika fakültəsində oxumuş, hesablayıcı maşınların mühəndisi ixtisası almışdır.

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Susay məscidi

**Susay məscidi** — Azərbaycanın Quba rayonunun Susay kəndində tikilmiş tarixi-memarlıq abidəsi.

Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

## Haqqında

Azərbaycanın Quba rayonunun Susay kəndində tikilmiş Susay məscidinin XIV və ya XIX əsrdə tikilməsi ilə bağlı fikirlər mövcuddur. Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra 2001-ci ildə qeydiyyata götürüləndə məscidin inşa tarixi 1854-cü il kimi göstərilib. Lakin kənd sakinlərinin dediklərinə görə məscid XIV əsrdə tikilib. Onlar bu tarixi məscidin qapısına qeyd olunmuş tarixə əsaslanaraq qeyd edirlər. Palıd ağacından yonulan qapının üzərində onu hazırlayan ustanın adı və hazırlandığı tarix, hicri təqvimi ilə 721-ci il (1321) göstərilib. Bundan başqa kənd sakinləri məscidin qədim qapılarından birinin Azərbaycana gələn ingilislər tərəfindən Londona aparıldığını və hazırda həmin qapının Fransadakı muzeylərdən birində saxlanıldığı iddia edirlər. Məscidin inşasında çay daşından və yaxınlıqdakı “Bağça dərəsi” adlanan yerdən çıxarılan kərpiclərdən istifadə olunub. Məscidin içərisindəki üzərində qədim işarələr olan böyük sütunlar da palıddandır. Binanın dəhlizindəki daş lövhələr üzərində də ərəb əlifbası ilə yazılar mövcuddur.

Sovet işğalından sonra rəsmi sürətdə 1928-ci ildən dinlə mübarizəyə başladılar. Həmin ilin dekabrında Azərbaycan KP MK-i bir çox məscid, kilsə və sinaqoqları maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verdi. Əgər 1917-ci ildə Azərbaycanda 3.000 məscid var idisə 1927-ci ildə bu rəqəm 1.700, 1933-cü ildə isə 17 idi. İşğaldan sonra məscid bağlanıb. Anbar kimi istifadə olunub.

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

Məsciddə Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsində qeydiyyatdan keçmiş Susay kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## Həmçinin bax
* Rustov məscidi
* Ərdəbil məscidi
* Səkinəxanım məscidi
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Qubanın Susay kəndindəki 600 illik tarixə malik qədim məscid /Azərtac
* 4 əsrlik evlərin məskəni Susay kəndi / Baku TV
Türk-Yapon Elm və Texnologiya Universiteti

**Türk-Yapon Elm və Texnologiya Universiteti** — 18 iyun 2017-ci ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində qurulmuş dövlət universiteti.

Universitet İstanbul Sənaye Məhəlləsi, Texnopark Bulvarı yaxınlığında yerləşir.

20 noyabr 2021-ci ildə Bəkir Sami Yılbaş universitetin qurucu rektoru təyin edilmişdir.

## Kampusları
Türkiyə-Yaponiya Elm və Texnologiya Universitetinin kampusu müasir avadanlıqlarla təchiz olunub. Tələbələr üçün laboratoriyalar, kitabxanalar, yataqxanalar, idman zalları, tələbə klubları və ictimai fəaliyyətlər üçün otaqlar təklif olunur. Bundan əlavə, universitet tələbələrin iş həyatına hazırlanması üçün təcrübə və iş imkanları yaradır.

## Fəaliyyəti
Universitetin məqsədi Türkiyənin elm və texnologiya sahəsində inkişafına töhfə vermək, Yaponiyanın texnoloji biliklərini Türkiyə ilə bölüşmək və Türkiyə-Yaponiya əlaqələrini gücləndirməkdir.

Yapon texnologiyası ilə Türkiyənin akademik gücünü birləşdirən universitet tələbələrə beynəlxalq səviyyədə rəqabət aparmağa kömək edir.

## Elm sahələri
Türk-Yapon Elm və Texnologiya Universiteti tələbələrə bakalavr və magistr proqramları təklif edir.

Tədqiqat və təhsil də daxil olmaqla 6 əsas proqramı TJU-nin prioritet sahələri kimi müəyyən edilmişdir:

* Enerji və Ətraf mühit
* Zəlzələ elmləri və Fəlakətlərin idarə edilməsi
* İnformasiya və rəqəmsal texnologiyaları
* Təbiət elmləri
* Əsas Həyat elmləri
* Humanitar və Sosial elmləri
Bunlardan 2-si (1 və 2) prioritet sahələr kimi müəyyən edilmişdir.

## İstinadlar
Robert Kirkman

**Robert Kirkman** () — amerikalı komiksçi, ssenarist və prodüser. O, "*[[Gəzən ölülər (komiks)|Gəzən ölülər]]*" və "*Invincible*" komikslərinin və "*Fear the Walking Dead*" teleserialının yaradıcısıdır. Robert həmçinin Marvel Comics-in məhdud buraxılışı olan "*Marvel Zombies*"in müəllifir. O, 2010-cu ildə Skybound Entertainment şirkətinin əsasını qoymuşdur.

## Həyatı
Robert Kirkman 30 noyabr 1978-ci ildə Kentukki ştatının Leksinqton şəhərində doğulub. O, ştatın digər şəhəri olan Sintianada böyümüşdür.

Kirkman zombi filmlərinin və oyunlarının pərəstişkarıdır. Onun sevdikləri arasında "*[[Yaşayan ölülərin gecəsi]]*" və "*[[Zombi 2 (film, 1979)|Zombi 2]]*" filmləri və "*[[Resident Evil (oyun seriyası)|Resident Evil]]*" oyun seriyası var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Klovis mədəniyyəti

**Klovis mədəniyyəti** — E.ə 11500–11100-cü illərdə Şimali Amerikada mövcud olmuş arxeoloji mədəniyyətdir. 

## Ümumi məlumat
Klovis mədəniyyəti "Klovis ucları", fil sümüyü və fərqli sümük alətlərinin istehsalı ilə xarakterizə olunur. Klovis mədəniyyəti ilə əlaqəli alətlərin əlamətdar xüsusiyyəti onların iki üzlü və yivli olmasıdır. Klovis alətləri təxminən 300 illik bir müddət ərzində istehsal edilmişdir. Mədəniyyət 1932-1937-cı illərdə  Nyu-Meksiko ştatının Klovis və Portales şəhərləri arasındakı 1 nömrəli  Blackwater məhəlləsində tapılan artefaktlara görə belə adlandırılmışdır. Bu tapıntılar mamont növləri və nəsli kəsilmiş bizon antikusu ilə bilavasitə əlaqəsi olduğuna görə xüsusilə vacib sayılırdı. 1936 və 1937-ci illərə aid in situ tapıntılar arasında dörd daş Klovis ucları zərbə ilə zədələnmiş iki uzun sümük ucları, daş bıçaqlar, Klovis bıçağının nüvəsinin bir hissəsi və daş lopaları üzərində hazırlanmış bir neçə kəsici alət var idi. Mədəniyyətin yayıldığı ərazilərdən mamont, bizon və digər məməli heyvan qalıqlarının aşkarlanması Klovis icmasının əsas məşğuliyyətlərinin ovçuluq olması fikrini irəli sürür. Qalıqların üzərində araşdırma aparan tarixçilər bu qəbilənin 125 fərqli heyvan və bitki növünü istehlak etdiyini bildirirlər.

Klovis bölgələri ABŞ-ın çox hissəsində, eləcə də Meksikada,  Mərkəzi Amerikanın bəzi hissələrində, Şimali Amerikanın cənubunda müəyyən edilmişdir. Klovislər Amerikanın yerli xalqlarının əksəriyyətinin əcdadı hesab olunur.  Belə ki, 1930-cu illərdə Şimali Amerikanın qərbində bir neçə Klovis bölgələrinin (Blackwater Draw, NM və Dent, CO) kəşf edilməsi  Klovis xalqının Amerikada geniş yayılmış mədəniyyət yaradan ilk insan sakinləri və əcdadları kimi tanınmasına səbəb oldu.  Digər tərəfdən, tədqiqatlar nəticəsində Montanada, Anzick- 1 adlandırılan ərazidən aşkar olunmuş körpə uşağa aid insan dəfninin (bu, mədəniyyətin yayıldığı ərazidəki hələlik yeganə antropoloji tapıntıdır) mitoxondrial və Y-xromosom DNT-sinin paleogenetik təhlili  buranın qədim sakinlərinin müasir yerli Amerika populyasiyaları ilə əlaqəli olduğunu göstərib.

## Həmçinin bax
* hindular
* amerika hinduları

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
Bu sivilizasiyalar bir gecədə yer üzündən silindilər - SƏBƏB?
Çarli Adlard

**Çarli Adlard** (; ) — Böyük Britaniyalı komiks rəssamı. O, "*[[Gəzən ölülər (komiks)|Gəzən ölülər]]*" və "*Savage*" komiksləri üzərində gördüyü işlərlə tanınır.

## Karyerası
Çarli Adlard karyerasına Böyük Britaniyada Robbi Morrison ilə birlikdə komiks kitabları "*White Death*" və "*2000 AD*" üzərində əməkdaşlıq edərək başlamışdır. O, "*2000 AD*" seriyaları "*Judge Dredd*" və "*Armitage*" üzərində çalışmışdır. Adlard əməkdaşlığa davam edərək "*Savage*" üzərində də işləmişdir.

Çarli Birləşmiş Ştatlarda "*The X-Files*" (Tops tərəfindən nəşr olunur), "*Astronauts in Trouble*" (AiT/Planet tərəfindən nəşr olunur) və "*[[Gəzən ölülər (komiks)|Gəzən ölülər]]*" (Image Comics tərəfindən nəşr olunur) kimi məşhur komiks seriyalarına verdiyi töhfələrlə tanınır.

O, 2004-cü ildən "*Gəzən ölülər*" komiksi üçün rəssamlıq edir.

## İstinadlar
Toni Mur

**Toni Mur** (; ) — amerikalı komiks rəssamı. O, qorxu və elmi fantastika kimi müxtəlif janrlarda gördüyü işləri ilə tanınır. Onun diqqətəlayiq əsərlərindən bəziləri "*Fear Agent*", "*The Exterminators*" və "*[[Gəzən ölülər (komiks)|Gəzən Ölülər]]*"in ilk altı sayıdır. Toni Mur həm də "*Invincible*" komiksindəki Brit adlı personajın yaradılmasına kömək etmişdir. Toni komiks yazıçısı Robert Kirkman ilə uşaqlıqdan dostdur.

## İstinadlar
Gərni dərəsi

**Gərni dərəsi** — Ermənistanın İrəvan şəhərindən 23 km şərqdə, eyniadlı kənddən bir qədər aşağıda yerləşən dərə. Vladimir Minorskiyə görə, orta əsrlərdə Bəlazurinin "Kürdlərin çayı" adlandırdığı çay Gərni dərəsi idi. Dərənin yuxarısındakı burnunda b.e. I əsrinə aid Gərni məbədi görünüe. Dərənin kənarları boyunca Qoğt çayı tərəfindən oyulmuş, yaxşı qorunmuş bazalt sütunlardan ibarət qayalar var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Armenian Wiki Encyclopedia on Garni Gorge
Rəqəmsal media

**Rəqəmsal media** — kütləvi kommunikasiyada müxtəlif kodlaşdırılmış maşın tərəfindən oxuna bilən məlumat formatları ilə birlikdə fəaliyyət göstərən hər hansı bir kommunikasiya vasitəsi. Rəqəmsal məzmun rəqəmsal elektron cihazda, o cümlədən rəqəmsal məlumat saxlama mühitində (analoq elektron mediadan fərqli olaraq) və rəqəmsal yayımda yaradıla, baxıla, yayıla, dəyişdirilə, dinlənilə və qoruna bilər. "Rəqəmsal" rəqəmlər seriyası ilə təmsil olunan hər hansı bir məlumat, "media" isə bu məlumatın yayımlanması və ya ötürülməsi üsulları deməkdir. "Rəqəmsal media" ekran və/və ya səsucaldan vasitəsilə yayımlanan rəqəmsal informasiya vasitələrinə deyilir. Buraya internetdə izləmək və ya dinləmək üçün internet üzərindən ötürülən mətn, audio, video və qrafikalar də daxildir.

YouTube, Vimeo və Twitch kimi rəqəmsal media platformalarının izlənmə nisbəti 2020-ci ildə 27,9 milyard saata çatıb. Ümumilikdə "rəqəmsal inqilab" adlandırılan hadisədə onun iştirakına töhfə verən amil qarşılıqlı əlaqənin istifadəsinə aid edilə bilər.
## Nümunələr
Rəqəmsal media nümunələrinə proqram təminatı, rəqəmsal şəkil və videolar, videooyunlar, veb-səhifələr və veb-saytlar, sosial media, rəqəmsal məlumatlar və verilənlər bazaları, MP3 kimi rəqəmsal audio, elektron sənədlər və elektron kitablar daxildir. Rəqəmsal media tez-tez çap edilmiş kitablar, qəzetlər və jurnallar kimi çap mediası,həmçinin fotolent, audiolent və ya videolent kimi digər ənənəvi və ya analoq media ilə ziddiyyət təşkil edir.

Rəqəmsal media cəmiyyətə və mədəniyyətə əhəmiyyətli dərəcədə geniş və mürəkkəb təsir göstərmişdir. İnternet və fərdi kompüter ilə birlikdə rəqəmsal media nəşriyyat, jurnalistika, ictimaiyyətlə əlaqələr, əyləncə, təhsil, ticarət və siyasətdə pozucu yeniliklərə səbəb olub. Rəqəmsal media həmçinin müəllif hüququ və əqli mülkiyyət qanunlarına yeni problemlər yaradıb, məzmun yaradıcılarının əsərlərinə dair hüquqlarının bir qismindən və ya hamısından könüllü olaraq imtina etdiyi açıq məzmun hərəkatını təşviq edib. Rəqəmsal medianın hər yerdə olması və onun cəmiyyətə təsiri onu deməyə əsas verir ki, biz sənaye tarixində informasiya əsri adlanan yeni çağın başlanğıcındayıq və bəlkə də bütün medianın kompüterlərdə istehsal olunduğu və istehlak edildiyi kağızsız bir cəmiyyətə doğru gedirik. Bununla belə, köhnəlmiş müəllif hüququ qanunları, senzura, informasiya bərabərsizliyi və köhnə medianın yeni və ya təkmilləşdirilmiş informasiya sistemləri üçün əlçatmaz olduğu rəqəmsal qaranlıq dövrün kölgəsi də daxil olmaqla, rəqəmsal keçidlə bağlı problemlər qalmaqdadır. Rəqəmsal media cəmiyyətə və mədəniyyətə əhəmiyyətli, geniş və kompleks təsir göstərir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Ramón Reichert, Annika Richterich, Pablo Abend, Mathias Fuchs, Karin Wenz (eds.), *Digital Culture & Society*.
* Schiffrin, Anya. *Media Capture: How Money, Digital Platforms, and Governments Control the News.* Edited by Anya Schiffrin. New York, New York State: Columbia University Press, 2021.

## Xarici keçidlər

* "Rəqəmsal Media" və "Sosial Media" anlayışı nədir?
* Rəqəmsal Media nədir?
Sosial veb

**Sosial veb** — insanları ümumdünya hörümçək toru vasitəsilə birləşdirən sosial əlaqələr toplusu. Sosial veb sosial əlaqəni dəstəkləmək və inkişaf etdirmək üçün veb-saytların və proqram təminatının necə tərtib və inkişaf etdirildiyini əhatə edir. Bu onlayn sosial əlaqə onlayn alış-veriş, təhsil, oyun və sosial şəbəkə xidmətləri də daxil olmaqla bir çox onlayn fəaliyyətin əsasını təşkil edir. Veb 2.0 kommunikasiyasının sosial aspekti oxşar zövqə malik insanlar arasında qarşılıqlı əlaqəni asanlaşdırmaq olmuşdur. Bu zövqlər hədəf auditoriyanın kim olduğuna və nə axtardığına görə dəyişir. İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsində çalışan şəxslər üçün fəaliyyət istiqaməti ardıcıl olaraq dəyişir və sosial şəbəkədən təsirlənir.

İnsanların İnternetdəki fəaliyyəti və ünsiyyəti artdıqca onların sosial əlaqələri haqqında məlumatlar daha da əlçatan olur. İndiki dövrdə yüz milyonlarla internet istifadəçisi dostları ilə əlaqə saxlamaq, yeni "dostlar" tapmaq və fotoşəkillər, videolar və bloqlar kimi istifadəçi tərəfindən yaradılmış məzmunu paylaşmaq üçün minlərlə sosial veb-saytdan istifadə edir. Onlar bunu hətta mobil telefonlar üçün mobil platforma dəstəyi vasitəsilə də edirlər. 2017-ci ilin ikinci rübündə "Facebook" 1,86 milyard üzvü olduğunu bildirmişdir. 2008-ci ildə "MySpace" 100 milyon istifadəçiyə ev sahibliyi etmişdir. "YouTube"da 100 milyondan çox video və 2.9 milyon istifadəçi kanalı var. Sosial veb, fərdləri tamamilə yeni həyat tərzi yaşamaq üçün birləşdirən sadə veb proqramlarından kənara çıxaraq özünü sürətlə yenidən kəşf edir.

## Həmçinin bax
* Sosial şəbəkə

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
*
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
* 
*
*
* 
*"Design Features for the Social Web: The Architecture of Deme " (with Mike D. Mintz), 8th International Workshop on Web-Oriented Software Technologies (IWWOST 2009), Donostia-San Sebastián, June 23, 2009
* The Social Web: Creating An Open Social Network with XDI, Archive.org

## Xarici keçidlər

* Social Web Incubator Group at the W3C
* The Future of Social Web
Roys çayı

**Roys çayı** — İsveçrədə çay. İsveçrənin 4-cü ən böyük çayıdır (Reyn, Aare və Ronadan sonra), uzunluğu 164 km. (102 mil), drenaj hövzəsi 3,426 kv.km. dir (1,323 kv.mil).

Roys çayının yuxarı hissəsi Uri kantonunun əsas vadisini təşkil edir. Aşağı hissəsi isə Luzerne gölündən Aare çayı ilə birləşməsinə qədər axır.
## Coğrafiyası


Andermatt-Teufelsbruecke.jpg|Şeytan Körpüsü. Roys çayının axdığı Şöllenen dərələrini əhatə edən Sen-Qotard aşırımına gedən yolda. 
Haederlisbruecke 01 09.jpg|Roys çayı üzərindəki Hederlisbrük körpüsü.
Luzern - Spreuerbrücke.JPG|Roys çayı üzərindəki Spreuer körpüsü.


Roys iki çayın qovuşmasından əmələ gəlir: Furka aşırımında yüksələn Furkareuss və mənbəyi Sen-Qotard aşırımının keçidindən olan Gotthardreuss dağ axınından. Bu su axarları Hospental kommunasında birləşərək Urserendə Roys çayı əmələ gətirir. Andermat kəndindən Roys çayı şimala axır və Lütsern gölünü keçərək Aare çayına axır.
## Həmçinin bax

* Reyn
* Are
* Rona

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
**(Uri) (1426 m)
**Seedorf (Uri) (437 m)
**Lucerne-Geissmattbrücke (431 m)
**Mühlau (Aargau), Hünenberg (Zug) (389 m)
**Mellingen (Aargau) (344 m)
Atəşdən köynək

**Atəşdən köynək** () — Türkiyə yazıçısı Xalidə Ədib Adıvarın romanı, Türkiyədə baş verən müstəqillik uğrunda mübarizə illərinə həsr olunan ilk roman.
## Yazılış tarixçəsi

Yazıçı romanın ön sözündə əsərin adını ideya olaraq, Yaqub Qədri Qaraosmanoğludan götürdüyünü etiraf edərək özündən asılı olmayaraq, hər dəfə Anadoluya baxdıqda ruhunda-canında məhz “atəşdən köynək” hiss etdiyini vurğulayır: “Mənim “Atəşdən köynəyi”mi zaman söndürüb bir kənara atmasa, türk romanları arasında iki “Atəşdən köynək” olacaq. Bəlkə də, əlli il sonra kitabxana rəflərində yan-yana qoyulan bu iki kitab Hans Andersonun nağılları kimi dilə gəlib bir-birlərinə keçmiş günlərdən danışacaqlar”. Xalidə Ədib Yaqub Qədriyə yazdığı məktubda da bu məsələyə toxunaraq, bu metoforik ifadəyə görə ona həm minnətdarlığını bildirmiş, həm də əfv diləmişdir.

## Həmçinin bax

* Xalidə Ədib Adıvar
* Yaqub Qədri Qaraosmanoğlu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nekropol

**Nekropol** (Nekropolis) — arxeoloji sahələrdə kütləvi qəbirlərin yerləşdiyi əraziyə verilən ad. Yunanca nekros-polis "ölü(lər) şəhəri" deməkdir. Antik dövrdəki şəhərlərdə qəbir yerlərinin günümüz şəhərlərindən fərqi, günümüzdə daha çox yaşayış yerlərindən uzaqda və şəhərin xaricində olub, o dövrlərdə şəhərlə iç içə olmasıdır.

Bu termin, tarixin müxtəlif yerlərində və dövrlərində yayılan şəhərlərdəki qəbir yerlərinin əksinə, ümumilikdə bir şəhərdən uzaqda ayrı bir qəbir ərazisini ifadə edir. Bu termin əsasən antik məkanlar üçün istifadə olunsa da, XIX əsrin əvvəllərində canlanmış və planlaşdırılmış şəhər qəbir yerlərinə (məsələn, Qlazqo Nekropolu kimi) tətbiq edilmişdir.

## Antik Nekropollar

### Misir
Qədim Misirdəki Giza Nekropolu dünyanın ən qədim və yəqin ki, ən məşhur nekropollarından biridir, çünki Böyük Giza Piramidası Qədim Dünyanın Yeddi Möcüzəsi siyahısına daxil edilmişdir. Fironların dəfni üçün ayrılmış piramidalarla yanaşı, Misir nekropollarında erkən sülalə dövrünə aid tipik kral məzarı olan mastabalar da var idi.

### Etrusk

Etrusklər "ölülər şəhəri" anlayışını hərfi mənada qəbul edirlər. Cerveteridəki Banditaccia nekropolunda tipik məzar bir və ya bir neçə qayadan oyulmuş katakombaları əhatə edən kurqandan ibarətdir. Bu məzarlar bir neçə otaqlı idi və müasir evlər kimi nəfis şəkildə bəzədilmişdir. Kurqanların küçələr kimi şəbəkə şəklində düzülməsi ona canlı şəhərlərə bənzər bir görünüş verirdi. İncəsənət tarixçisi Naycel Spivey qəbiristanlıq adını qeyri-adekvat hesab edir və iddia edir ki, yalnız nekropol termininin bu mürəkkəb məzarlıqlara uyğun termin olduğunu deyir. Etrusk nekropolu ümumiyyətlə təpələr və ya təpələrin yamaclarında yerləşirdi.

### Miken sivilizasiyası
Qədim Yunanıstandan əvvəl Miken Yunan mədəniyyəti dövründə şəhər daxilində dəfnlər edilirdi. Məsələn, Mikenada kral qəbirləri şəhər divarları içərisində olan ərazidə yerləşirdi. Bu adət, qədim yunan mədəniyyəti dövründə dəyişdi və nekropollar şəhərdən kənarda salınmağa başladı.

## Həmçinin bax
* Arxeologiya
* piramida
* katakomba

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Plovdag Necropolis II / Plovdağ II. Nekropol
Altıntəpə

**Altıntəpə** — Urartu, Bizans və Osmanlı sivilizasiyalarına ev sahibliyi edən Ərzincan vilayətinin Üzümlü mahalı sərhədlərində köhnə yaşayış məntəqəsidir. Urartu dövründə salınmış yaşayış məskənində arxeoloji qazıntılar hələ də davam edir.

Ərzincan düzünün şimal-şərqində,  dəniz  səviyyəsindən 60 m hündürlükdə yerləşən ən maraqlı abidələrindən biri Altıntəpədir.  Bu hündür təpə ilk dəfə 1938-ci ildə, daha sonra 1956-cı ildə iki məzarın qanunsuz qazılıb, talanması ilə tanınıb. Daha sonra 1959-cu ildə Ankara Universitetinin müəllimi Tahsin Özgüç tərəfindən qazıntılara başlanıldı. 1967-ci ilə qədər davam edən qazıntılar zamanı Urartu dövrünə aid mühüm memarlıq qalıqları və kiçik əsərlər üzə çıxarılıb. Qazıntılardan əldə edilən materiallar bir çox nəşr olunmuş məqalələrdə və iki cildlik kitabda qiymətləndirilmişdir. Aşkar edilmiş Urartu dövrü strukturları Anadolu arxeologiyasına əhəmiyyətli töhfələr vermiş və təmsil etdikləri mədəniyyətin yeganə nümunəsi hesab olunur. Təxminən 200 m genişlikdə olan təpənin başında Bizans divarları, Urartu dövrünə aid daxili qala qapısı və divarları, məbəd-saray, daxili divarların düz kənarındakı anbar binası, açıq -təpənin cənub yamacında açılan terrasda yerləşdirilmiş açıq hava altında məbəd və yerin altında tikilmiş 3 daş hörgüdən qəbir tədqiq edilmişdir.

Altıntəpədə aparılan qazıntılardan sonra Mədəniyyət Nazirliyinə təhvil verilən qala lazımi qaydada qorunmadığı üçün "Altıntəpə" adının cazibəsi və yerli əhalinin dilində gəzən əfsanələr xəzinə ovçularının marağını cəzb edib. 2002-ci ildə Ərzincan valisi Halil İbrahim Altınokun həssaslığı sayəsində qazıntı işləri Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə Atatürk Universitetinin Fen və Ədəbiyyat fakültəsi Arxeologiya şöbəsinin müəllimi Mehmet Karaosmanoğluna verildi. 2003-cü ildə başlanan qazıntı və bərpa işləri Məbəd bölgəsində, Apadanada, Qala Qapısı ətrafında, Kilsə və Divarlarda davam edir.

## Həmçinin bax
* Çatalhöyük
* Göbəklitəpə

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Altıntepe kaziları
* Altıntepe Urartu Kalesi 2008 Yılı Kazı ve Onarım Çalışmaları
Syncolostemon

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Miletli İsidor

**Miletli İsidor** (; ) — VI əsr Bizans riyaziyyatçısı və memarı .

Miletdə anadan olub. Ailəsi haqqında məlumat azdır. Artıq 530-cu illərin ortalarında Misirin İsgəndəriyyə şəhərində və Konstantinopolda dərs deyən görkəmli alim idi. İmperator I Yustiniyanın dəvəti ilə 532–537-ci illərdə Trallesli Anfimi ilə birlikdə Ayasofiya, daha sonra isə Rodoslu Konstantinin təkzibedilməz şahidliyinə görə Konstantinopoldakı Müqəddəs Həvarilər kilsəsini inşa etmişdir. İsidorun sonrakı taleyi ilə bağlı heç bir məlumat yoxdur. Onun istedadlı memar olan İsidora adlı oğlu olmuşdur.

İsidor stereometriya və fizika problemləri üzərində işləyirdi. O, parabolanın fasiləsiz çəkilməsi üçün alət icad etdi və onun köməyi ilə kubun ikiqat artırılması məsələsini həll etdi. Bu alət, Evtokiyə görə, yunan " λ " hərfinə bənzəyirdi.

İsidor məktəbindən "Başlanğıclar. XV kitab" adlanan kitab çıxdı, çünki onun tərtibçisi İsidoru öz müəllimi adlandırır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Trallı Anfimi

**Trallı Anfimi** (; ) — Bizans riyaziyyatçısı. Miletli İsidor ilə birlikdə Konstantinopolda Ayasofiya kafedralını inşa edən memar .

Trall şəhərində (müasir Türkiyənin Aydın şəhəri) həkim Stefanın ailəsində anadan olub. Anfiminin dörd qardaşı var idi: Trallda həkim olmuş Dioskor, dövrünün ən məşhur həkimlərindən biri olan İskəndər, Roma hüququ üzrə mütəxəssis Olimp və Konstantinopolda yaşamış görkəmli qrammatik Metrodorus.

Anfimi daha çox Konstantinopoldakı Müqəddəs Sofiya katedralinin (532–537-ci illərdə tikilib) memarlarından biri kimi tanınır. Dar şəhərində qoruyucu bəndlərin (damba) təmiri ilə də məşğul olub. Bacarıqlı bir riyaziyyatçı olan o, Müqəddəs Sofiya kafedralinin dizaynı üçün əla hazırlıq olan konus kəsikləri haqqında kitab yazmış və xüsusilə ərəb riyaziyyatçısı İbn əl-Heysəmin qeyd etdiyi güzgü sistemlərinin icmalını yazmışdır.

## İstinadlar
Dmitrovka

* Dmitrovka (Moskva) — Moskva vilayətində kənd.
* Dmitrovka (Uqranski rayonu) — Rusiya Federasiyasının Smolensk vilayətinin Uqran rayonunda yerləşən kənd. 
* Novodmitriyevka — Şamaxı rayonunun Qurdtəpə kəndinin əvvəlki adı.
Dua (dəqiqləşdirmə)

* Dua
* Dua (Əli Şəriəti)
* Dua (Aleksis Karrel)
* Dua Lipa — alban əsilli ingilis müğənni və bəstəkar.
Eli

**Eli** — ad.

* Eli Vizel — Nobel Sülh mükafatı laureatı, ədəbiyyatçı.
* Eli Dükommen — isveçrəli jurnalist, pasifist.
* Eli Puje — ABŞ aktrisası. 
* Eli Qlader — Norveç rəssamı.
Eurolux

**Eurolux Electronics** — elektrik və məişət cihazlarının istehsalçısı. Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiyada fəaliyyət göstərir.

## Tarixi
1991-ci ildə təsis edilmiş “Eurolux Electronics”, Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiyada elektrik və məişət cihazlarının iri istehsalçılarından biridir. “Eurolux” loqosu Almaniyanın Ştutqart şəhərinin yaxınlığındakı Kirçxeym-Tek adlı bölgəsində yaranmışdır. Həmin yerdə şirkət kiçik cihazlar üzrə özünün ilk ticarət xəttini yaratmışdır. 1998-ci ildə Azərbaycan şirkəti ilə birgə müəssisə yaradılmışdır və həmin vaxtdan etibarən şirkət öz üfüqlərini genişləndirərək bütün dünyadan olan istehlakçılara xidmət göstərməyə başlamışdır.

## Mükafatlar və nailiyyətlər
2025-ci ildə Eurolux.az elektron ticarət platforması MilliNet – Milli İnternet Mükafatı çərçivəsində “İlin e-ticarət həlli” nominasiyası üzrə qalib seçilmişdir.

MilliNet – Milli İnternet Mükafatı 2025 müsabiqəsinin yekun təqdimat mərasimi 15 dekabr 2025-ci il tarixində keçirilmişdir. Tədbirdə MilliNet Təşkilat Komitəsinin rəhbəri və Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti Osman Gündüz çıxış edərək MilliNet müsabiqəsinin illər ərzində keçdiyi inkişaf yolu, cari il üzrə təşkilati proseslər və müsabiqə çərçivəsində görülmüş işlər haqqında məlumat vermişdir.

MilliNet müsabiqəsi Azərbaycanın rəqəmsal mühitində innovativ və texnoloji layihələrin qiymətləndirildiyi internet müsabiqələrindən biri hesab olunur və Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin rəsmi dəstəyi ilə keçirilir.

## İstinadlar