Han Çjen

**Han Çjen** (Aprel 1954) — Çin siyasətçisi, Şanxayın 20-ci meri (2003–2012), Şanxay partiyasının katibi (2012–2017), Çin Baş nazirinin birinci müavini (2018–2023), Çin Xalq Respublikasının 11-ci vitse-prezidenti (2023-cü ildən).

## Həyatı
O, 1954-cü ilin aprelində Şanxayda anadan olub, lakin öz əcdadını qonşu Çjejianq əyalətindəki Cixidən götürür. O, Mədəni İnqilab zamanı sürgün edilmiş gənclərdən biri idi. Han Çjen uzun müddət kolxoz fermasında işləmişdir. Daha sonra o, kolxozun anbarında qaldırıcı quraşdırma, sonra isə kolxozun təchizat və marketinq şöbəsində çalışmışdır. Bundan əlavə, 1975–1980-ci illərdə Çin Kommunist Gənclər Birliyinin (CYLC) katib müavini vəzifəsini icra etmişdir. 1979-cu ildə Çin Kommunist Partiyasına qoşuldu. 1979-cu ildə Çin Kommunist Partiyasına üzv olub. Sonra 1980–1982-ci illər arasında Şanxay Kimya Avadanlıqları Sənayesi şirkətində inzibati vəzifədə çalışmışdır. O, 1982–1986-cı illərdə Şanxay Bələdiyyə Xalq Hökumətinin Kimya Sənayesi Bürosunda (CYLC) komitəsinin katibi, 1986–1987-ci illərdə Şanxay Kimya Mühəndisliyi Məktəbinin (CCP) katibinin müavini olmuşdur. O, 1987–1988-ci illərdə Şanxay № 6 Rezin Ayaqqabılar Zavodunda (ÇKP) katibi və direktor müavini vəzifələrində çalışmış, bu müddət ərzində o, Şanxay meri Zhu Ronji tərəfindən dəstəklənirdi. Çjen 1988–1990-cı illərdə ÇKP katibi və Dazhonghua Kauçuk Zavodunun direktor müavini olmuşdur. 1983–1985-ci illər arasında o, əlavə olaraq Fudan Universitetində iki illik kollec proqramını, sonra isə qiyabi təhsil vasitəsilə 1985–1987-ci illər arasında Şərqi Çin Normal Universitetində siyasət üzrə bakalavr dərəcəsini bitirib.

1990-cı ilin iyun ayında Han rəsmi olaraq Şanxay CYLC Komitəsinə qatıldı və 1991-ci ildə katib vəzifəsinə yüksəlmədən əvvəl gündəlik işlərdən məsul katib müavini vəzifəsinə yüksəlmişdir. O, 1992-ci ilin noyabrında isə Luvan rayonunun qubernatoru və ÇKP katibinin müavini təyin edilmişdir. Rayonda işlədiyi müddətdə Han, Huaihai Yolunun abadlaşdırılması təşəbbüsünə rəhbərlik edərək, yolu cazibədar alış-veriş məkanına çevirmişdir. Han həmçinin rayonun ekologiyasını düzəltməyə və yaşıllıq sahələrini genişləndirməyə diqqət yetirdi. Daha sonra 1991–1994-cü illərdə Şərqi Çin Normal Universitetində beynəlxalq siyasi iqtisadiyyat üzrə magistr dərəcəsi alaraq, baş iqtisadçı adını qazanmışdır.

## Şanxayda karyerası
Han 1995-ci ilin iyulunda Şanxay Bələdiyyə Xalq Hökumətinin baş katibinin müavini təyin edilmiş, bu müddət ərzində Bələdiyyə Kompleks İqtisadi İş Komitəsinin (CCP) katibinin müavini, Şəhər Planlama Komissiyasının direktoru və Qiymətli Kağızların İdarə Edilməsi İdarəsinin direktoru təyin edilmişdir. 1997-ci ilin dekabrında vilayətdə vəzifə alaraq ilk dəfə ÇKP bələdiyyə daimi komitəsinin üzvü təyin edilmişdir. O, 1998-ci ilin fevralında Şanxayın vitse-meri təyin edilmiş, 2002-ci ilin mayında isə Şanxay CCP katibinin müavini təyin edilmişdir. Han 2002-ci ildə 16-cı Partiya Qurultayında Çin Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinə üzv olmuşdur. 2003-cü ildə Şanxay meri seçilmişdir.

2006-cı ildə Han Şanxay pensiya qalmaqalı zamanı korrupsiya istintaqı səbəbiylə Çen Lianqyu işdən çıxarıldıqdan sonra Şanxay ÇKP komitəsinin katibi vəzifəsini icra etmişdir. Onun Şanxayda müvəqqəti partiya katibi kimi fəaliyyəti beş ay davam etmiş, 24 mart 2007-ci ildə Xi Cinpinq qonşu Çjejiang əyalətindən Şanxay Partiyasının katibi seçilmişdir. Xinin köməkçisi kimi xidmət etdikdən sonra Han 2007-ci ilin oktyabrında ÇKP Siyasi Bürosunun Daimi Komitəsinin üzvü, 2008-ci ildə isə vitse-prezident olmuşdur.

Yu Çjenqşenq Şanxay Partiyasının katibi kimi Xinin yerinə keçdi və bununla da Han növbəti beş il ərzində onun yanında çalışmışdır. 2008-ci ilə qədər Çenin qalmaqalının nəticəsi olaraq Hanın lider vəzifəsindən istefa etməsi gözlənilirdi, lakin Yu Pekindəki müvafiq orqanlar vasitəsilə Hanı geri çəkilməməyə təşviq etmişdir. Xan 2012-ci ilin noyabrında ÇKP-nin 18-ci milli qurultayının bitməsindən qısa müddət sonra partiya katibi vəzifəsini tutdu və həmçinin Çin Kommunist Partiyasının 18-ci Siyasi Bürosunda yer qazanmışdır.

## Baş nazirin birinci müavini
19 oktyabr 25-ci ildə Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin 2017-ci il tarixli ilk plenar iclasında Han Çində qərar qəbul edən ən yüksək orqan olan 19-cu ÇKP Siyasi Bürosunun Daimi Komitəsinin üzvü seçilmişdir. 2018-ci ilin mart ayında Ümumdünya Xalq Konqresi onu Li Keçianq hökumətindəki Dövlət Şurasının Baş nazirinin birinci müavini təyin olunmuşdur.

### Honqkonq
2020-ci ildə mərkəzi koordinasiya qrupu mərkəzi idarəetmə qrupuna çevrildi. Han 2019–2020 Honqkonq etirazları zamanı Çin rəhbərliyinin cavabında əsas fiqur idi. Han 2019–2020 Honqkonq etirazları zamanı Çin rəhbərliyinin cavabında əsas fiqur idi. Reuters agentliyinin 2019-cu ildə yayımladığı bir xəbərə görə qanunvericilik şurası kompleksinə hücumdan qısa müddət sonra Han Çjen Honqkonq icra başçısı Carrie Lamın Honqkonq əlaqələr şöbəsi vasitəsilə deyil, ofisi ilə birbaşa əlaqə qurmasına icazə vermişdir. Xanın iyunun 12-də Lamı Çin hökumətinin Honqkonq rəsmiləri ilə danışıqlar aparmaq üçün istifadə etdiyi "Bauhinia" villasına çağırdığı da bildirilirdi. Orada Lam etirazlara səbəb olan ekstradisiya qanun layihəsinin dayandırılmasını təklif etmiş, Han Çindəki digər liderlərlə danışdıqdan sonra bununla razılaşmışdır.

2021-ci ilin martında Han bildirib ki, Honqkonqda rayon məclis üzvlərinin səlahiyyətlərini azaltmaq və seçki komitəsinin səlahiyyətlərini artırmaq üçün nəzərdə tutulmuş seçki islahatları "təxribatın qarşısını almaq" üçün həyata keçirilir.

## İstinadlar