open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
OneHalf

**Onehalf** — (bəzən **Slovak bombası** və ya **Freelove** ya da **Explosion-II**) —1994-cü ilin sentyabr ayında tapılan, DOS əməliyyat sistemlərində işləyə bilən polimorfik virusdur. Əsasən fayl sonluğu .com, .exe, .scr olan fayllara təsir edir. Ancaq adında SCAN, CLEAN, FINDVIRU, GUARD, NOD, VSAFE, MSAV və ya CHKDSK olan fayllara təsir edə bilmir. Həmçinin virus, digər viruslardan fərqli olaraq nizamsız işləyir.

OneHalf, funksional olaraq oxşar xüsusiyyətlərə sahib olan təxminən 20 fərqli varianta malikdir.

## Haqqında
Virus, özünəməxsus funksiyası ilə tanınır. Hər açılışda istifadəçinin Hard diskin iki şifrələnməmiş silndrini şifrələyir, lakin istifadəçi buna baxmaq istəyəndə müvəqqəti olaraq şifrəni açır, bu istifadəçinin sabit diskinin bu şəkildə şifrələndiyinə diqqət etməməsinə və şifrələmənin davam etməsinə imkan verir. Bundan əlavə virusun aşkarlanmasını çətinləşdirmək üçün həqiqi MBRi kompüterdəki proqramlardan gizlədir. Şifrələmə təsadüfi olaraq yaradılan bir düymə ilə XOR yazma yolu ilə həyata keçirilir, bu da eyni bit axını ilə yenidən XOR tərəfindən şifrələnə bilər. Virus diskin yarısını ya hər hansı bir ayın 4, 8, 10, 14, 18, 20, 24, 28 və 30da ya da digər bəzi şərtlərdə virus mesajı göstərəcəkdir.

Dis is one half. Press any key to continue.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kamil Şirinov

**Kamil Əliş oğlu Şirinov** () — Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin Baş Qərargahının tabeliyində olan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin kapitanı; 2020-ci ildə Qarabağ müharibəsi zamanı Füzulinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatları zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilib.

## Tərcümeyi-halı
Kamil Əliş oğlu Şirinov 1991-ci il, aprelin 9-da Salyan rayonunun Çuxanlı kəndində anadan olub.

2006-cı ildə Salyan rayonu Z. Həmidov adına Çuxanlı kənd tam orta məktəbindən, 2009-cu ildə Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseydən məzun olub.

2009–2013-cü illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində təhsil alıb. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzinin "Zabit ixtisas kursu"nu bitirib.

Azərbaycan müdafiə naziri, general-polkovnik Səfər Əbiyevin 27 iyun 2013-cü il tarixli əmri ilə "leytenant" hərbi rütbəsi verilib.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində xidmət etdiyi 7 il xüsusi əməliyyat qrupunun baş kəşfiyyatçısı, xüsusi əməliyyat qrupunun komandiri vəzifələrində xidmət edib.

Müxtəlif illərdə müdafiə nazirinin əmrləri ilə "Qüsursuz xidmətə görə" 3-cü dərəcəl və "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" 3-cü dərəcəl medalları, həmçinin "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi (1918–2018)" yubiley medalı ilə, habelə fəxri fərmanlarla təltif edilib.

2020-ci il, sentyabrın 27-də başlanan Qarabağ müharibəsi zamanı Füzulinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarına qatılıb. Sentyabrın 29-da Füzuli rayonu ərazisində xidməti vəzifəsinin icrası zamanı şəhid olub. Müharibə zamanı xüsusi xidmətləri nəzərə alınaraq "Qarabağ" ordeni ilə, həmçinin "Füzulinin azad olunmasına görə" və "Vətən uğrunda" medalları ilə təltif edilib.

Evli idi. 2 övladı var.

## İstinadlar
Vaqif Nəzirov

**Vaqif Nəzirov** (tam adı: *Vaqif Osman oğlu Nəzirov*; ) — Azərbaycanlı monumentalçı heykəltaraş; Əməkdar incəsənət xadimi.

## Həyatı
1940-cı il mayın 12-də Gədəbəydə, İkinci dünya müharibəsi iştirakçısının ailəsində anadan olmuşdur.

## Yaradıcılığı
Vaqif Nəzirovun Sumqayıtla tanışlığı isə 1968-ci ildən başlayıb. Onun ən məşhur əsəri, 1978-ci ildə Sumqayıtın dənizkənarı parkında ucaldılan "Sülh göyərçini" abidəsi sayılır.

2009-cu ildə Sumqayıtda Üzeyir Hacıbəyovun abidə kompleksini ucaltmışdır.

## İstinadlar
Ənvər Həmidov (şair)

**Ənvər Həmidoviç Həmidov**(kumukca: *Анвар Гамидович Гамидов*; ) — kumuk şairi, tərcüməçi və pedaqoqu

## Həyatı
Ənvər Həmidoviç Həmidov Dağıstan MSSR-in Buynaksk rayonunun Teben Kazaniş kəndində varlı mülkədar ailəsində anadan olmuşdur. Atası Həmid Həmidov xalq arasında Bəy Həmid adı ilə tanınmışdır. Anası Pasihat Yəhyayevanın onun kiçik yaşlarından xalq ədəbiyyatına bağlanmasında böyük rolu olmuşdur. Böyük qardaşı Hacı Həmidov İkinci Dünya müharibəsində Leninqradın mühasirəsi zamanı həlak olmuşdur.

Orta məktəbi doğulduğu kənddə oxumuş, daha sonra Çeçen-İnquş Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirmişdir.
Universiteti bitirdikdən sonra müxtəlif dövrlərdə Teben Kazaniş kəndində direktor müavini, Buynaksk rayon maarif şöbəsinin müdiri, Apşin rayonu icra hakimiyyətinin müavini vəzifələrində işləmişdir.
1967–1971-ci illərdə Çeçen-İnquş MSSR-nin Malgobek rayonunun Psedax orta məktəbinin direktor müavini vəzifəsində çalışmışdır.
Ömrünün son illərində rayon Ağsaqqallar Şurasının üzvü kimi fəaliyyət göstərmişdir.
O, "Tenqlik" adlanan kumuk xalq hərəkatının təşkilatçılarından biri və rəhbəri olmuşdur. Şahidlərin bildirdiyinə görə, Ənvər Həmidovun xalq qarşısında alovlu çıxışları izdihamı coşdurmuş, "Ullubəy Buynakski dirildi" deyə ona yüksək dəyər vermişlər.

## Yaradıcılığı
Ənvər Həmidov əsas etibarilə poeziya və tərcümə yaradıcılığı ilə məşğul olmuşdur.
O, görkəmli rus şairi A. S. Puşkinin "Yevgeni Onegin" mənzum poemasını (İbrahim Bammatuli ilə) və yazıçı M. Qorkinin "Ana" romanını (M. Makaşaripovla) kumuk dilinə tərcümə etmişdir.
Kumuk dilində yazdığı şeirlərindən ibarət müxtəlif kitabları nəşr olunmuşdur. Həmçinin şeirlərinin bir qismi antologiyalara daxil edilərək yayınlanmışdır.
Yaradıcılıq uğurlarına görə onun bioqrafiyası Türkiyənin bəzi ensiklopediyalarına daxil edilmişdir.

## Kitabları
* "Къарангылыкъ къачды бизден" (kumukca)
* "Яшлагъя" (kumukca)

## İstinadlar
Kütləvi məzarlıq

**Kütləvi məzarlıq** - dəfn edilmədən öncə təyin edilə bilən və ya bilinməyən bir neçə cəsəddən ibarət məzarlıq. BMT kriminal kütləvi məzarlığı dəfn ərazisində qətl edilmiş üç və daha çox qurbanın olduğu yer kimi qəbul etsə də, yekdilliklə qərar verilmiş konkret bir izah yoxdur. Kütləvi məzarlıqlar, adətən, çox insan öldükdən və ya öldürüldükdən sonra sanitariya narahatlığı səbəbindən cəsədləri tez zamanda basdırmaq üçün yaradılır. Baxmayaraq ki, kütləvi məzarlıqlar müharibə və cinayət kimi böyük münaqişələrdə ortaya çıxır, müasir dünyada belə məzarlıqlardan aclıq, epidemiya və təbii fəlakətlərdən sonra da istifadə edilir. Fəlakətlərdən sonra infeksiya və xəstəliklərin yayılmasının qarşısını almaq üçün kütləvi məzarlıqlar yaradılır. Belə hallarda tez-tez fərdi orqanların düzgün müəyyənləşdirilməsinə və atılmasına imkan yaradan sosial infrastrukturun sıradan çıxması olur.

## İstinadlar
Nəbi Hüseynov

**Nəbi Hacıbala oğlu Hüseynov** () — Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin Baş Qərargahının tabeliyində olan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin baş leytenantı; 2020-ci ildə Qarabağ müharibəsi zamanı Füzulinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatları zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilib.

## Tərcümeyi-halı
Nəbi Hacıbala oğlu Hüseynov 1992-ci il, iyulun 9-da Qazax rayonunun Birinci Şıxlı kəndində anadan olub.

2007-ci ildə M. Həsənov adına Birinci Şıxlı kənd tam orta məktəbindən, 2010-cu ildə Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseydən məzun olub.

2010-2014-cü illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinin Quru Qoşunları fakultəsində təhsil alıb. 2015-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzinin "Zabit ixtisas kursu"nu bitirib.

Azərbaycan müdafiə naziri, general-polkovnik Zakir Həsənovun 23 iyun 2014-cü tarixli əmri ilə "leytenant" hərbi rütbəsi, Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi, general-polkovnik Nəcməddin Sadıqovun 7 avqust 2017-ci il tarixli əmri ilə "baş leytenant" hərbi rütbəsi verilib.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində xidmət etdiyi 6 il ərzində dağ-atıcı taborun minaatan batareyasının minaatan taqımının komandiri - batareyanın baş zabiti, motoatıcı taborun (BTR-82A) minaatan batareyasının minaatan taqımının komandiri - batareyanın baş zabiti, xüsusi əməliyyat taborunun xüsusi əməliyyat qrupunun baş kəşfiyyatçısı, xüsusi əməliyyat taborunun xüsusi əməliyyat qrupu komandirinin müavini vəzifələrində xidmət edib.

Müxtəlif illərdə müdafiə nazirinin əmrləri ilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 95 illiyi, həmçinin "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi" yubiley medalları ilə, habelə fəxri fərmanlarla təltif edilib.

2020-ci il, sentyabrın 27-də başlanan Qarabağ müharibəsi zamanı Murovdağ zirvələri istiqamətində gedən xüsusi əməliyyata, həmçinin Cəbrayılın, Hadrutun və Füzulinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarına qatılıb. Oktyabrın 9-da Füzuli rayonu ərazisində döyüş tapşırığının icrası zamanı şəhid olub. Qazax rayonunun Birinci Şıxlı kəndində dəfn olunub. Müharibə zamanı xüsusi xidmətləri nəzərə alınaraq "Qarabağ" ordeni ilə, həmçinin "Cəbrayılın azad olunmasına görə", "Xocavəndin azad olunmasına görə", "Füzulinin azad olunmasına görə", "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" və "Vətən uğrunda" medalları ilə təltif edilib.

Subay idi.

## İstinadlar
Həvari Faddey

**Həvari Faddey** (, , ; ) — İncilə əsasən İsa Məsihin 12 həvarisindən biri. Erməni Qriqorian Kilsəsi tərəfindən Ermənistana xristianlığı yaymış həvari kimi qəbul edilir.

## Həyatı

## Həmçinin bax
* Santi-Simoni və Cuda kilsəsi (Florensiya)

## İstinadlar
Kütləvi qətl

**Kütləvi qətl** və ya **Qətliam** — bir çox insanın tipik olaraq eyni vaxtda və ya nisbətən qısa bir müddətdə və coğrafi yaxınlıqda qətlə yetirilməsidir. FTB kütləvi qətli qətllər arasında "soyutma müddəti" olmayan bir hadisə zamanı dörd və ya daha çox insanın öldürülməsi kimi təyin edir. Kütləvi qətl, ümumiyyətlə, bir və ya daha çox insanın bir neçə nəfəri öldürdüyü tək bir yerdə baş verir.

Kütləvi qətl fərdlər və ya təşkilatlar tərəfindən törədilə bilər, bir adam öldürmək isə bir və ya iki şəxs tərəfindən törədilir. Kütləvi qatillər qətllər arasında demək olar ki, heç bir zaman fasiləsi olmayan iki və ya daha çox yerdə öldürən və qurbanların sayı ilə təyin olunmayan qırğın qatillərindən və insanları uzun müddət öldürə biləcək seriyalı qatillərindən fərqlənir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İzolda Vısotskaya

**İzolda (İza) Konstantinovna Vısotskaya** (; ) — sovet və rus teatr aktrisası, memuarçı, Rusiya Federasiyasının Xalq artisti (2005), Vladimir Vısotskinin birinci həyat yoldaşı (25 aprel 1960 - may 1965).

## Həyatı
İzolda Vısotskaya 22 yanvar 1937-ci ildə Qorki (hazırda Nijni Novqorod) şəhərində anadan olub.

1958-ci ildə MİAT-ın məktəb-studiyasını bitirmişdir. Kiyevdə (Lesya Ukrainka adına Milli Akademik Rus Dram Teatrı, 1958-1959), в Rostov-na-Donuda (1963-), Permdə, Vladimirdə və Liepayada aktrisalıq etmişdir.

Ömrünün sonuna qədər Nijni Tagildə yaşamış, 1970-ci ildən D.Mamin-Sibiryak adına Nijni Tagil Dramatik Teatrında çalışmışdır.

20 iyul 2018-ci ildə 82 yaşında vəfat etmişdir. Aktrisa ilə vida mərasimi 22 iyulda baş tutmuşdur. O, kremasiya olunmasını vəsiyyət etmiş, vəsiyyəti icra olunandan sonra isə aktrisanın külü olan urnanı oğlu Qleb Yekaterinburqa aparmışdır.

## Ailəsi
* ilk həyat yoldaşı — Jukov (1954-1959).
* ikinci həyat yoldaşı (25 aprel 1960 — may 1965) — Vladimir Vısotski.
** qızı (04.08.1963 — 07.08.1963).
** oğlu — Qleb Vısotski (1 may 1965), atası V.Vısotski deyil və hazırda Yekaterinburqda yaşayır.
*** nəvələri.
** qardaş/bacı oğlu — Kirill.

## Fəxri adları
* RSFSR-in Əməkdar artisti (1980)
* Rusiya Federasiyasının Xalq artisti (2005)

## Biblioqrafiya
İzolda Vısotskaya Vladimir Vısotski haqqında iki xatiratlar kitabının müəllifidir.

* "Bütün ömrə bəs edən qısa xoşbəxtlik" (). — М.: Молодая гвардия, 2005, 182 с. («Библиотека мемуаров. Близкое прошлое. Малая серия») ISBN 5-235-02855-4
* "Sənli... sənsiz" () — Воспоминания, дневниковые записи, стихотворения, фрагменты писем. — Екатеринбург: Южно-Уральское книжное издательствo, "Mузей Bладимира Высоцкoго", 2017, 272 с., фотоил.; 1000 экз. ISBN 978-5-7688-1134-1

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* İzolda Vısotskaya "Molodaya qvardiya" nəşriyyatının saytında. 
* Volodya haqqında xatirələrdə çoxlu yalanlar var! //Ekspress-qazeta. 
* Эксклюзив. Первая жена Высоцкого Иза: «Таким его знала только я».
Crocodylus halli

**Crocodylus halli** — əsl timsahlar sinfinin dümayəndəsi. Yeni Qvineyaya aid endemik canlı. Bu növə 1989-cu ildə Yeni Qvineyanın şimalında və cənubundakı timsahlar arasında açıq fərqləri görən Amerikalı zooloq Filip Hallın adı verilmişdir.

## Yayılması
Yeni Qvineya adasının cənub hissəsində yayılmışdır. Crocodylus halli nümayəndələri bataqlıqlarda, çaylarda, göllərdə və bəzən Papua Yeni Qvineyanın mərkəzi yüksəkliklərinin cənubundakı çaylarda, eləcə də Florida ştatının Sent-Oqastin şəhərindəki zooparkdan birində yaşayır. Müqəddəs Auqustin Alleqator Ferması Zooloji parkda daha əvvəl Yeni Qvineya timsahı hesab edilən üç timsah əslində yeni bir növ olduğu ortaya çıxır.

## Təsvir
Uzunluğu 3 m-dən çoxdur. Yeni Qvineya timsahlarından əsas fərqlər kəllə nisbətlərində və quruluşundadır. Quru mövsümün sonuna (iyul-noyabr) yaxın nəsil verən Crocodylus novaeguineae-dən fərqli olaraq, bu canlılar yağışlı mövsümdə (noyabr-aprel) çoxalırlar. Bundan əlavə Crocodylus halli Crocodylus novaeguineae-dən daha böyük yumurta qoyur..

## Təsnifat
Bu növ ilk dəfə 2019-cu ildə amerikalı herpetoloqlar Kristofer M. Murrey, Piter Russo, Aleksandr Zorrilla və Kaleb D. MkMahan tərəfindən muzey kolleksiyalarını araşdırdıqdan sonra təsvir edilmişdir. Crocodylus halli Yeni Qvineya timsahına (Crocodylus novaeguineae) olduqca oxşardır və əvvəllər onun xüsusi populyasiyası sayılırdı, lakin genetik analiz, həmçinin kəllə (yuxarı çənə) və postkraniumun strukturunun təhlili ayrıca bir növ kimi statusunu təsdiqləmişdir. Bu iki növ ehtimal ki, Yeni Qvineya dağlarının qalxması ilə onları fərqli populyasiyalara ayırmışdır. Bu fərqlər 3–8 milyon il ərzində formalaşır.

## Görünüşü

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bəlağət

**Bəlağət** (ərəbcədən tərcümədə səlis, gözəl danışıq, natiqlik məharəti) — zəngin, gözəl, obrazlı, canlı, səlis danışıq qabiliyyəti, natiqlik istedadı və ya natiqlik sənətindən bəhs edən elm. Orta əsrlər ərəb filoloqlarının (əl-Cahiz, İbn əl-Mütəzz, əs-Səkkaki və başqaları) yaratdığı bəlağət elmi, əslində, nitqin gözəlliyi və səlisliyi haqqında üslubiyyat nəzəriyyəsi olub, üç bölməni əhatə edir: elm əl-məani, elm əl-bəyan, elm əl-bədi. Birinci bölmə nitqin qrammatika və məntiq qanunları baxımından düzgün qurulmasından bəhs edir.

"Bəyan" elmi fikrin gözəl və aydın ifadə edilməsini və bu məqsədlə təşbeh, istiarə və kinayə kimi bədii təsvir vasitələrindən istifadə üsullarını öyrədir. "Bədi" istilahı altında isə bədii nitqin istər məzmun, istərsə də forma baxımından gözəlliyi üçün məcazi mənada işlənən söz və ifadələrin, həmçinin səs tərkibi etibarilə yaxın olan sözlərin bacarıqla seçilib, yerli-yerində işlədilməsi nəzərdə tutulurdu. Bəlağət elmi bütün bölmələri ilə birlikdə ilk dəfə əs-Səkkakinin "Miftəh ül-ülum" adlı ensiklopedik əsərində əsaslı şərh edilmiş və sistem halına salınmışdır. Azərbaycan alimləri Xətib Təbrizi, Şərəfəddin Həsən Rami Təbrizi, Vahid Təbrizi və başqaları bəlağət elmindən bəhs etmişlər.

## Həmçinin bax
*Ritorika
*Ritorik fiqurlar

## Mənbə

*
Battalnamə

**Battalnamə** — ərəb və türk xalq qəhrəmanı Battal Qaziyə aid dastansayağı rəvayətlərin məcmusu. "Seyid Qazinin döyüşləri haqqında hekayətlər", "Hekayəti-Seyid Battal Qazi" adlı əlyazmaları var. Onların XI–XIII əsrlər dönəmində yazıya alındığı ehtimal edilir. "Battalnamə"nin Bakı nüsxəsi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda saxlanılır. Dastan, əsasən, Əməvi — Bizans müharibələrindən (VIII əsr) Anadoluya türk yürüşlərinin (XI əsr) qədər olan dövrü əhatə edir.

"Battalnamə"də hadisələr Malatya və onun ətrafındakı ərazilərdə baş verir. Battal Qazinin şər qüvvələr üzərində qələbəsi, kafirləri islama dəvət etməsi, Malatya əmiri Ömərin qızı ilə evlənməsi və s. əks olunmuşdur. Battal Qazinin Anadoluda xristianlarla döyüş səhnələri əski türk inancları və İran nağıllarından alınmış motivlərlə zəngindir. Hekayətlərdə döyüşlər siyasi deyil, dini (islam-xristian) səciyyə daşıyır. Dastanın ilk nüsxəsi nəsrlə yazılmışdır. 1769–70-ci illərdə Bəqayi adlı şair onu nəzmə çevirmişdir. Battal Qazi və "Battalnamə" ilə bağlı ilk olaraq H. Ethe tədqiqat aparmış və "Seyid Battalın yürüşü" (1871) adlı əsər yazmışdır.

## Ədəbiyyat
 3-cü cild. 2011.
Müqəddəs Bakirə Kilsəsi (Qax)

**Müqəddəs Bakirə Kilsəsi** ( - **Bazar Müqəddəs Bakirə Kilsəsi**) — Qax rayonunun Bağtala kəndinin ərazisi yaxınlığında yerləşən yarım-xaraba vəziyyətdəki dini abidə. Gürcü mənbələrinə görə qədim orta əsr şəhəri Zəyəmin ərazisində yerləşmişdir. Kilsənin günbəzi 1970-ci illərdə dağıdılıb.

## Fotolar

Fayl:Mother of God's church.jpg|Kilsənin dağıdılmamışdan öncəki fotosu
Fayl:Bakhtala church (1).jpg|Kilsənin interyerinin müasir vəziyyəti


## İstinadlar
Amin Novruzov

* Amin Novruzov (kinooperator)  — Azərbaycan kinooperatoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi.
* Amin Novruzov (kiçik gizir)  — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsinin şəhidi, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.

## Həmçinin bax
* Amin (ad)
* Novruzov
Uluqbəy Kadırov

**Ulug’bek Kadirov** () – Özbək aktyor və müğənni.

## Həyatı
Ulug’bek Kadirov 3 avqust 1983-cü ildə Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə anadan olub. Aktyorluq karyerasına 2001-ci ildə filmlərdə kiçik hissələrdə çəkilməklə başlamışdır. Özbəkistan Dövlət İncəsənət İnstitutu idi. Bu gün Ulugbek Qodirov Özbəkistanın ən məşhur aktyorlarından biridir. Bu gün aktyor ABŞ-yə köçüb və orada yaşayır.

### Ailə
* Atası: Nasir Kadırov
* Anası: Farida Kadırova
* Qardaşı: İslambek Kadırov
* Bacıları: Feruza, Aziza, Dilfuza
* Həyat yoldaşı: Azizaxon

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Ulugbek KadirovTelegram
* Ulugbek Kadirov Instagram
* Ulugbek Kadirov Facebook
Cənub-qərbi Finlandiya

** Cənub-qərbi Finlandiya ** (; ) — Finlandiyanın vilayətidir. Bu vilayət Satakunta, Pirkanmaa, Kanta-Hyame, Uusimaa və Aland ilə əhatələnib.

## Coğrafiyası
Cənub-qərbi Finlandiyanın təbiəti digər bölgələrdən fərqlənir. Ən diqqətəlayiq biotoplar Arxipelaq dənizi və meşələrdir. Finlandiya böcək növlərinin 80%-nə Cənub-qərbi Finlandiyada rast gəlinir. Sahil yaxınlığında təxminən 20.000 ada var.

Cənub-qərbi Finlandiyanın ən cənub nöqtəsi və ən cənubda məskunlaşılan adası Utyodur. Ən yüksək nöqtə Kiikalada 164 metrdir.

## Rayonlar
Vilayət 5 rayondan və 27 kommunadan ibarətdir. Onlardan 11-i şəhər statusuna malikdir. (Qalın şriftlə göstərilib)

**Abolandiya–Turunmaa rayonu:**
* Kimitoyon (7,116)
* **[[Parqas]]**

**Salo rayonu:**
* **[[Salo (Finlandiya)|Salo]]**
* **[[Somero]]**

**Turku rayonu:**
* **[[Kaarina]]**
* Liyeto (16,717)
* Masku (9,577)
* Mynyamyaki (8,045)
* **[[Naantali]]**
* Nousiyaynen (4,866)
* **[[Paymiyo]]**
* **[[Raysiyo]]**
* Rusko (5,870)
* Sauvo (3,043)
* **[[Turku]]**

**Loimaa rayonu:**
* Aura (3,967)
* Koski Tl (2,447)
* **[[Loimaa]]**
* Marttila (2,004)
* Oripyaa (1,427)
* Pyoytya (8,485)

**Vakka-Suomi rayonu:**
* Kustavi (892)
* **[[Laitila]]**
* Pyuhyaranta (2,200)
* Taivassalo (1,687)
* **[[Uusikaupunki]]**
* Vehmaa (2,357)

## Əhali
2018-ci ildən etibarən, Cənub-qərbi Finlandiya 478.582 nəfər əhalisi ilə Uusimaa və Pirkanmaadan sonra Finlandiyanın üçüncü ən çox məskunlaşılmış vilayəti oldu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* South Finland EU Office
Rəşad Qasımlı

**Rəşad Qasımlı** () — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin mayoru, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.

## Həyatı
Rəşad Qasımlı 1991-ci il 31 dekabr tarixində Bakı şəhərində anadan olub. 2009-cu ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində xidmət edir. HHQ qüvvələrinin N saylı aviasiya bazasında təyyarəçi vəzifəsində xidmətinə davam edir. Vətən müharibəsi zamanı SU-25 tipli hücum təyyarəsində döyüş uçuşları icra edərək, düşmənə məxsus canlı qüvvəni və texnikanı məhv etməklə Cəbrayıl, Füzuli, Xocavənd, Hadrut, Suqovuşan, Kəlbəcər kimi yaşayış məntəqələrinin azad edilməsində əməyi olmuşdur.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2 fevral 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə "Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" yubiley medalı ilə təltif edilmişdir.

## Təltifləri
*  (09.12.2020) — "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" medalı
*  (24.12.2020) — "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı
*  (25.12.2020) — "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı
*  (25.12.2020) — "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı
*  (29.12.2020) — "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı
*  (2 fevral 2024) — "Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" yubiley medalı

## İstinadlar
Cənubi Savoniya

** Cənubi Savoniya ** və ya rəsmi olaraq **Cənubi Savo** (; ) - Finlandiyanın vilayətidir. Bu vilayət Şimali Savoniya, Şimali Kareliya, Cənubi Kareliya, Kyumenlaakso, Pyayat-Hyame və Mərkəzi Finlandiya ilə əhatələnib.

## Coğrafiyası
Cənubi Savoniya Finlandiya göllər bölgəsinin mərkəzindədir və Finlandiyanın ən böyük gölü olan Sayma gölü də bu vilayətdə yerləşdir.

## Rayonlar
Vilayət 12 kommunadan ibarətdir. Mikkeli, Savonlinna və Pieksyamyaki kommunalarının şəhər statusu var.

* Enonkoski
* Hirvensalmi
* Yuva (*Yokas*)
* Kanqasniemi
* **[[Mikkeli]]** (*St Miçel*)
* Myantiharyu
* Pertunmaa
* **[[Pieksyamyaki]]**
* Puumala
* Rantasalmi
* **[[Savonlinna]]** (*Nislott*)
* Sulkava

## Mətbəxi
Yerli mətbəxi, adətən, kartof püresi ilə servis edilən qızardılmış kiles balığı və lyortsi adlanan yarımdairəvi şirniyyatı ilə məşhurdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Southern Savonia (official site).
Kanta-Hyame

**Kanta-Hyame ** və ya köhnə adıyla **Tavastiya mülkü** (; ) - Finlandiyanın vilayətidir. Kanta-Hyame bəzən sadəcə **Hyame vilayəti** olaraq da adlandırılır. Bu vilayət Cənub-qərbi Finlandiya, Pirkanmaa, Pyayat-Hyame və Uusimaa ilə əhatələnib. Mərkəzi Hyaameenlinaa şəhəridir.

## Tarixi
Kanta-Hyame bölgəsində məskunlaşma daş dövründən bəri mövcuddur. Tarixi Tavastiya vilayətinin ilk yazılı qeydinə 1042-ci ildə Şahzadə Vladimir tərəfindən başladılan hərbi kampaniyaya istinad edən Novqorod Salnaməsində rast gəlinir. Bölgə Birger Yarlın Tavastiya vilayətinin sakinlərinə qarşı apardığı 13-cü əsrdəki səlib yürüyüşünə qədər bölgə isveçlilər tərəfindən idarə olunur. 14-cü əsrdə Hyame inzibati əyaləti Hyame qalası olan quldurluq mərkəzinə çevrildi. 1809-cu ildə Finlandiya ruslar tərəfindən İsveçdən alınanda Tavastiya da Rus İmperiyasının bir hissəsi oldu. Rus hakimiyyəti 1917-ci ildə sona çatdı.

## Rayonlar
Vilayət 3 rayon və 11 kommunadan ibarətdir. Forssa, Hyaameenlinaa və Riyhimyaki kommunalarının şəhər statusu var.

**Forssa rayonu:**
***[[Forssa]]** (17,724)
*Humppila (2,495)
*Yokyoynen (5,653)
*Tammela (6,537)
*Yupyaya (2,541)

**Hymeenlinna rayonu:**
*Hattula (9,724)
***[[Hyameenlinna]]** (67,577)
*Yanakkala (16,917)

**Riyhimyaki rayonu:**
*Hausyarvi (8,864)
*Loppi (8,393)
***[[Riyhimyaki]]** (29,053)

## Mədəniyyəti
Kanta-Hyame regionu sahti adlanan fin pivəsi ilə məşhurdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Official Kanta-Häme region website
*Visit Häme website of the region (In English)
Cənubi Kareliya

** Cənubi Kareliya ** (; ) — Finlandiyanın vilayətidir. Bu vilayət Kyumenlaakso, Cənubi Savoniya və Şimali Kareliya, o cümlədən Rusiya (Kareliya Respublikası və Leninqrad vilayəti) ilə əhatələnib.

## İdarəetmə
Cənubi Kareliya Regional Şurası doqquz üzv bələdiyyənin ortaq bələdiyyə orqanıdır. Şura regional inkişaf orqanı və regional planlaşdırma vahidi kimi fəaliyyət göstərir və regional maraqlara nəzarət edir. Şura Cənubi Kareliyada iqtisadi inkişafı və mədəni rifahı təşviq edir və regional inkişaf və planlaşdırma üçün qanuni məsuliyyət daşıyır.

AB-nin Cənubi Kareliya üçün Regional Hədəf Proqramları qismən müxtəlif layihələri həyata keçirdiyi və koordinasiya etdiyi üçün Şurada hazırlanmışdır. Şura AEBR kimi bir sıra beynəlxalq təşkilatlarda da təmsil olunur.

## Rayonlar
Vilayət iki rayondan və 9 kommunadan ibarətdir. İmatra və Lappeenranta kommunaları şəhər statusu almışdır.

**İmatra rayonu:**
* **[[İmatra]]** (28,219)
* Parikkala (5,509)
* Rautyarvi (3,682)
* Ruokolahti (5,507)

**Lappeenranta rayonu:**
* **[[Lappeenranta]]** (72,658)
* Lemi (3,130)
* Luumyaki (4,992)
* Savitaipale (3,729)
* Taipalsaari (4,826)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* South Karelia Region website
* goSaimaa.com – travel information about South Karelia
* The Regional Council of South Karelia 
* Regional brochure
* South Karelia Museum
Kaynuu

**Kaynuu ** (; ) - Finlandiyanın vilayətidir. Bu vilayət Şimali Ostrobotniya, Şimali Savoniya, Şimali Kareliya vilayətəri və Rusiyanın Kareliya Respublikası ilə sərhəddədir. Mərkəzi Kayaani şəhəridir.

## Coğrafiyası
Bainal meşəsi Kaynuudakı biomun böyük hissəsini təşkil edir. Kaynuudakı meşələrdə, əsasən, ağcaqayın, şam və ladan ağacları bitir. Atipik regional coğrafiya və landşaft göllərdən, təpələrdən və geniş yaşayış olmayan meşə sahələrindən ibarətdir.

Bölgədəki ən böyük göl Finlandiyanın ən böyük göllərindən biri olan Ouluyarvidir (928.09&nbsp;km²). Kaynuudakı sahillər, açıq sular və adalar Vaala, Paltamo və Kayaani kommunalarına aiddir.

Kaynuudakı ən yüksək nöqtə Hyuryunsalmi kommunasında yerləşən İso Tuomivaaradır(385 m). Regional iqlim kontinentaldır.

## Rayonlar
Vilayət 2 rayon və 8 kommunadan ibarətdir. Kayaani və Kuhmo kommunalarının şəhər statusu var.

**Kayaani rayonu:**
* **[[Kayaani]]** (37,664)
* Paltamo (3,493)
* Ristiyarvi (1,356)
* Sotkamo (10,524)

**Kehyus-Kaynuu rayonu:**
* Hyuryunsalmi (2,432)
* **[[Kuhmo]]** (8,820)
* Puolanka (2,784)
* Suomussalmi (8,342)

## Əhali

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Kainuu (official site).
*http://www.kainuunliitto.fi/en/
Əli Şeyxəliyev

**Şeyxəliyev Əli Dövlət oğlu** () — Rusiya imperiyası ordusunun general-mayoru (1900), Rusiya-Osmanlı müharibəsinin iştirakçısı (1877–1878), ictimai xadim, publisist, naşir, xeyriyyəçi.

## Həyatı və fəaliyyəti
Əli Şeyxəliyev 1845-ci ildə Stavropol quberniyası müsəlmanlarının baş pristavı, birinci dərəcəli uzdeni, podpolkovnik Dövlət-mirzə Şeyx-Əlinin ailəsində anadan olub. Dövlət Mirzə 1848-ci ildə "Kavkaz" qəzetində qumuq xalqının tarixi və etnoqrafiyası ilə bağlı yazdığı "Qumuqun qumuqlar haqqında hekayəsi" əsərini çap etdirmişdir. Əli Şeyxəliyev 1862-ci ildə Sankt Peterburq kadet korpusunda ikinci kursu bitirdikdən sonra hərbi xidmətə başlayıb.

1877-ci ildə başlayan Rusiya-Osmanlı müharibəsində podpolkovnik Əli Şeyxəliyev Orenburq kazak alayının komandiri kimi Orloksk yüksəkliklərinin alınmasında, Alacadağ döyüşündə və Qarsın blokadasında eləcə də Qars şəhər qalasına hücumda iştirak etmişdir. 1878–1879-cu illərdə onun alayı Ərzurum şəhərinin mühasirəsində fərqlənir.

General-mayor rütbəsi ilə istefaya çıxdıqdan sonra Peterburq şəhərində yaşayır və ictimai fəaliyyətlə məşğul olur.

1901-ci ildən Peterburq müsəlman xeyriyyə cəmiyyətinin fəaliyyətində aktiv iştirak etməyə başlayır. Cəmiyyətin nəzdində müsəlman uşaqlar üçün sığınacağın yaradılmasının eləcə də uşaqların öz ana dilləri ilə yanaşı rus dilinin qrammatikasının ibtidai olaraq öyrənəcəkləri məktəblərin yaradılmasının təşəbbüskarı olub. Onun adına XX əsrin əvvəllərində Peterburqda, Kazanda, Orenburqdan çap olunan müsəlman qəzetlərində rast gəlmək olur. 1914-cü ildə müsəlman qəzeti olan Nur onun baş redaktorluğu və naşirliyi ilə fəaliyyət göstərməyə başlayır. İlahiyyat doktoru Məhəmməd Səfa Bəyazidov, tacir Fateh Bayraşov ilə birlikdə o, "Sirat əl-Müstəqim" (Doğru yol) siyasi partiyasının əsasını qoyub.

Şeyxəliyev həm də, Sankt Peterburq Cümə məscidinin tikilməsinin də əsas təşəbbüskarlarından olub. 1917-ci ilə görə o, bu məscidin tikintisi üçün yaradılmış komitənin üzvlərindən biri olub..

## Təltifləri
*  (1879) — II dərəcəli "Müqəddəs Anna" ordeni
*  (1879) — Qılınclarla birgə II dərəcəli "Müqəddəs Stanislav" ordeni
*  (1887) — IV dərəcəli "Müqəddəs Vladimir" ordeni
*  (1900) — III dərəcəli "Müqəddəs Vladimir" ordeni

## Ailəsi
General-mayor Əli Şeyxəliyev tanınmış tatar ailələri ilə qohum olub. Həyat yoldaşı Ummu Gülsüm Səid Gireyevna (qızlıq soyadı Tevkeleva), Ufa quberniyasnın sakini olub. Əsgər və Cahangir adlı oğulları olub. Oğlu Əsgər texniki təhsil alıb, mühəndis kimi fəaliyyət göstərib. Birinci Dünya Müharibəsində və Rusiya Vətəndaş müharibəsində iştirak edib. Qızıl Ordu tərəfdarı olub. Repressiyaya məruz qalıb. 1934-cü ildə vaxtından əvvəl azadlığa buraxılıb. Dinarə və Gülnarə adında iki qızı olub.

Əli Şeyxəliyevin əmisi Mahmud Şeyx-Əli də general-mayor rütbəsində olub və Qafqaz, Krım eləcə də Rusiya-Osmanlı müharibələrinin iştirakçısı olub.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Kyumenlaakso

**Kyumenlaakso ** (; ) - Finlandiyanın vilayətidir. Bu vilayət Pyayat-Hyame, Cənubi Savoniya, Cənubi Kareliya vilayətəri və Rusiyanın Leninqrad vilayəti ilə sərhəddədir. Mərkəzi Kotka və Kouvola şəhərləridir.

## Etimologiyası
Şəhərin adı fin dilində *Kyumi çayının dərəsi* mənasını verir. Kyumi çayının Finlandiya ərazisinin, təxminən, 11 faizini tutur.

## Rayonlar
Vilayət 2 rayon və 7 kommunadan ibarətdir. Kotka, Kouvola və Hamina kommunalarının şəhər statusu var.

**Kotka-Hamina rayonu:**
*Kotka  (54,849)
*Hamina  (21,249)
*Pyuhtyaa  (5,360)
*Virolahti  (3,438)
*Miehikkyalya  (2,165)

**Kouvola rayonu:**
*Kouvola  (86,943)
*İytti  (6,959; 2021-ci ilin əvvəlində Pyayanne Tavastiya vilayətinin tərkibinə veriləcək

## Qalereya

Fayl:Kotkansaari1.jpg|Kotka şəhər mərkəzinin ümumi mənzərəsi
Fayl:Kymijoki 1.jpg|Kyumi çayı
Fayl:Haminan raatihuone.jpg|Hamina Şəhər Zalı
Fayl:Inkeroisten Tehtaankirkko.jpg|Kouvoladakı İnkeroynen kilsəsi
Fayl:TallShipRaceKotka2007.jpg|Kotka limanında gəmilər
Fayl:Anjalan kirkko 1.jpg|Anyala kilsəsi, Kouvola
Fayl:Ruotsinsalmenkatu, Kotka.jpg|Kotkada memarlıq
Fayl:Kuusankoski church.jpg|Kouvolada Kuusankoski kilsəsi
Fayl:Kymin kirkko.jpg|Kotkada Kyumi kilsəsi
Fayl:Kouvolan kaupungintalo.JPG|Kouvola Şəhər Zalı


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Regional Council of Kymenlaakso
Laplandiya (Finlandiya)

**Laplandiya** (; ) - Finlandiyanın ən şimalda yerləşən və ən böyük vilayətidir. Bu vilayət cənubdan Şimali Ostrobotniya vilayəti ilə sərhəddir. Bundan başqa, Laplandiya Botnik körfəzi, İsveçin Norrbotten leni, Norveçin Troms-oq-Finnmark qraflığı və Rusiyanın Kareliya Respublikası və Murmansk vilayəti ilə əhatələnib. Mərkəzi Rovaniemi şəhəridir.

## Coğrafiyası
Laplandiya bölgəsinin sahəsi 100,367&nbsp;km² təşkil edir ki, bu da 92,667&nbsp;km² quru torpaq, 6,316&nbsp;km² şirin su və 1,383&nbsp;km² dəniz suyundan ibarətdir. Bölgənin əsas 3 çayı var: Tana, Muoniyo və Torne. Ən böyük göl İnari gölüdür (1,102&nbsp;km²). Ən hündür nöqtəsi Haltidir (1324 m). Ərazisindən Skandinaviya dağları keçir.

## Rayonlar

Vilayət 7 rayon və 21 kommunadan ibarətdir. Rovaniemi, Torniyo, Kemi və Kemiyarvi kommunalarının şəhər statusu var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Lapland Regional Council – Official site
*House of Lapland
*Lapland State Provincial Office  – Official site
*Lapland Club
*
*Kemi-Tornio University of Applied Sciences – video portal – Videos about Lapland experiences and lifestyle.
*Levi-Lapland –  Information on Lapland, the ski resorts and the Lapland Super Pass.
*Midnight Sun Film Festival
Mərkəzi Finlandiya

** Mərkəzi Finlandiya ** (; ) - Finlandiyanın vilayətidir. Bu vilayət Pyayat-Hyame, Pirkanmaa, Cənubi Ostrobotniya, Mərkəzi Ostrobotniya, Şimali Ostrobotniya, Şimali Savoniya və Cənubi Savoniya vilayətləri ilə sərhəddir. Mərkəzi Yuvuaskyulya şəhəridir.

1 yanvar 2017-ci il tarixində vilayətin ərazisi 19.948.61 km², bunun 16.703.02 km²-i quru ərazi, 3.245.59 km²-i isə daxili sulardır. 31 oktyabr 2020-ci il tarixində vilayətin əhalisi 275.032 nəfər idi.

## Tarixi
Keçmişdə mövcud olan Tavastiya, Savoniya və Ostrobotniya vilayətlərinin bir hissəsi olmuşdur.

## Rayonlar
Vilayət 6 rayon və 23 kommunadan ibarətdir. 6 kommuna şəhər statusuna sahibdir. (Aşağıda qalın şriftlə göstərilib)

**Ümumi:** - **272,300** (2012 siyahıya alınmasına görə)

**Yaanekoski rayonu:**
***[[Yaanekoski]]** (20,282)
*Konnevesi (2,903)
**Yamsya rayonu:**
***[[Yamsya]]** (22,392)
*Kuhmonen y(2,458)
**Youtsa rayonu:**
*Youtsa (4,909)
*Luhanka (799)

**Yuvuaskyulya rayonu:**
*Hankasalmi (5,457)
***[[Yüvəskülə|Yuvuaskyulya]]** (140,812)
*Laukaa (18,478)
*Muurame (9,447)
*Petyayavesi (4,072)
*Toyvakka (2,465)
*Uuraynen (3,531)
**Keuruu rayonu:**
***[[Keuruu]]** (10,522)
*Multiya (1,846)

**Saariyarvi-Viitasaari rayonu:**
*Kannonkoski (1,546)
*Karstula (4,386)
*Kiviyarvi (1,301)
*Kyuyarvi (1,475)
***[[Saariyavi]]** (10,373)
*Kinnula (1,766)
*Pihtipudas (4,492)
***[[Viitasaari]]** (6,988)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Central Finland Regional Council
*Central Finland Human Technology Region
*Central Finland Official Tourist Guide
Mərkəzi Ostrobotniya

** Mərkəzi Ostrobotniya ** (; ) - Finlandiyanın vilayətidir. Bu vilayət Ostrobotniya, Şimali Ostrobotniya, Mərkəzi Finlandiya və Cənubi Ostrobotniya vilayətləri ilə sərhəddir. Mərkəzi Kokkola şəhəridir.

## Rayonlar
Vilayət 2 rayon və 8 kommunadan ibarətdir. Kannus və Kokkola kommunaları şəhər statusuna sahibdir.

**Kaustinen rayonu:**
*Halsua (1,250)
*Kaustinen (4,266)
*Lestiyarvi (842)
*Perho (2,923)
*Toholampi (3,480)
*Veteli (3,396)

**Kokkola rayonu:**
***[[Kannus]]** (5,733)
***[[Kokkola]]** (46,714)

## Əhali

## İqtisadiyyat
2017-ci ildə adambaşına düşən ÜDM-ə görə vilayət adambaşına 31.974 avro göstəricisi ilə Finlandiyada 10-cu yerdədir. (19 vilayət arasında)

## Qalereya

Fayl:Kokkola town hall.jpg|Kokkola Şəhər Zalı
Fayl:Ohtakari.JPG|Lohtayada Botnik körfəzi
Fayl:Kaarlelan kirkko C IMG 9822.JPG|Kaarlela kilsəsi
Fayl:Vetelin kirkko1.jpg|Veteli kilsəsi
Fayl:Halsuan kirkko.jpg|Halsua kilsəsi
Fayl:Kannus railway station.JPG|Kannus Dəmiryol Stansiyası
Fayl:Kaustisen kirkko2.jpg|Kaustinen kilsəsi
Fayl:Kaustinen CAP.JPG|Kaustinen Xalq İncəsənət Mərkəzi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* www.keski-pohjanmaa.fi
* www.festivals.fi
Chilevisión

**Chilevision** (tez-tez **CHV** olaraq qısaldılır) Çilidə pulsuz yayımlanan bir televiziya kanalıdır. WarnerMedia Latın Amerikasına məxsus üçüncü ən yaşlı Çili televiziya şəbəkəsidir. Çili Universiteti tərəfindən qurulan bu televiziya kanalının əhəmiyyətli bir hissəsi Venevision-a satıldıqdan sonra adını Chilevision olaraq dəyişdirdi. Daha sonra Claxson Interactive Group-a, daha sonra Çilili investor Sebastián Pineraya satıldı.

28 avqust 2010-cu ildə Turner Broadcasting System Latın Amerikası bürosu onu almaq üçün bir razılığa gəldiyi açıqladı. Bu müqavilənin müddəti 2018-ci ildə bitdi və yalnız stansiyanın istifadə etdiyi analoq tezliklərə aid oldu. Satış 6 oktyabr 2010-cu ildə tamamlandı.

30 sentyabr 2021-ci ildə ViacomCBS Chilevisionu WarnerMedia-dan aldı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Half-Life 2

***Half-Life 2*** (stilləşdirilmiş yazım — ***HλLF-LIFE <sup>2</sup>***, qısaldılmış ***HL2***) — "Valve" tərəfindən 2004-cü ildə yaradılan, özləri və "Sierra Entertainment" tərəfindən nəşr edilən elmi-fantastik birinci şəxs atıcı janrında olan oyundur. "*[[Half-Life]]*" oyununun sikvelidir. Seriyanın ilk oyunu olan "*[[Half-Life]]*" kimi, bu oyun da atıcılıq, tapmacalar və hekayə kimi xüsusiyyətləri özündə birləşdirir və nəqliyyat vasitələri və fizika əsaslı oynanış kimi xüsusiyyətləri əlavə edir. Oyunçular, qravitasiya silahı kimi silahlardan istifadə edərək, Aliks Vans ilə birlikdə "Kombayn" adlı yadplanetli ordusuna qarşı mübarizə aparan Qordon Frimanı idarə edərək oynayırlar.

Oyun geniş tanınmış və bir çox mükafat və 45-dən çox "İlin Oyunu 2004" adlarını qazanmışdır. 2012-ci ildə Half-Life 2, on ilin ən yaxşı oyunu olaraq Spike VGA 10 (Spike Video Game Awards) mükafatına layiq görülmüşdür.

İnkişaf altı il davam etdi, bu müddət ərzində oyunun mənbə kodu hətta oğurlanaraq internetdə yerləşdirilib. Oyun geliştiricilərin əsas texnoloji nailiyyətləri, oyunçuların təəccüblü bir xarakter animasiyası, rəqiblərin inkişaf etmiş süni intellekti, real fizika və kölgə salma təmin edən Source oyun mühərriki hesab edilə bilər. Havok Physics fizika mühərrikinin dəyişdirilmiş bir versiyasının istifadəsi ilə xarici aləmlə oyunçuların görünməmiş bir səviyyədə qarşılıqlı əlaqəsi əldə edildi. Bu günə qədər Steam servisi vasitəsi ilə satışlar da daxil olmaqla oyunun 12 milyondan çox nüsxəsi satılıb. 2005-ci ildə oyun, *Half-Life* — İlin Oyunu kolleksiyaçı qutusu olaraq yenidən buraxıldı. Oyunun inkişafına təxminən 40 milyon ABŞ dolları xərclənib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Triba (dəqiqləşdirmə)

**[[Tribadizm]]**, əsasən bir qadının xüsusən klitoruna xəbərdarlıq edilməsi üçün vulvasını partnyoruna toxundurduğu bir seks pozasıdır

* Triba (biologiya) — Triba fəsilə və cins arasında yerləşən taksonomik qrupdur. 
* Triba — Qədim Romada triba komisiyasında bir səsə malik əhalinin bölündüyü ərazi və seçki dairələrinin adı.

## İnsan qrupları

* Triba, qəbilə əsaslı ictimai quruluş;
* Traybalizm, bir qrup üzvlərini digərindən ayıran güclü mədəni və ya etnik mənsubiyyət;
* Tribalar və ya Adivasi, etnik və qəbilə qrupları Hindistanın yerli əhalisi olduqlarını iddia edirlər
Metropolitan Life Tower

**Metropolitan Life Tower** (*Metropoliten Layf Tauer* kimi oxunur;  və ya *Metropolitan Life Tower* və ya *MetLife Tower*) — Nyu-York şəhərində yerləşən göydələn, 1909-cu ildən 1913-cü ilə qədər şəhərin ən uca binası idi. 6 fevral 1978-ci ildə tikili ABŞ-nin tarixi yerlər reyestrinə əlavə olundu. Hündürlüyü 213 metrə bərabərdir və 50 mərtəbəyə malikdir. 1913-cü ildə Nyu-Yorkda 46 metrlik Vulvort Bildinq tikildi ki, bu da öz növbəsində hündürlüyə görə MetLife Tower-i 33 metr üstələdi. Metropolitan Life Tower üzərində 8 diametrlik 4 saat siferblatı yerləşdirilib, rəqəmlərin hündürlük ölçüsü 1,2 metrə bərabərdir. Dəqiqə əqrəbi 500 kq ağırlığındadır. 2002-ci ildə binaya mövsümə və əlamətdar hadisələrə görə işıqlandıran çıraqbanlıq sistemi inteqrasiya edildi.

## Müasir dövrdə
2005-ci ilin mart ayında SL Green Realty Corp, qülləni yaşayış yerlərinə çevirmək niyyəti ilə satın aldı. 2007-ci ilin may ayında qüllə və ona aid hüquqlar 200 milyon dollara Africa Israel Investments şirkətinə satıldı. 2011-ci ildə Tommi Hilfiger və ortaqları binanı lüks mənzillərə sahib ilk "Hilfiger" otelinə çevirməyi planlaşdıraraq 170 milyon dollara almaq üçün müqavilə imzaladılar. Lakin "Hilfiger" 2011-ci ilin sentyabrında layihədən imtina etdi.

## İstinadlar
Beşinci Prospekt hoteli

**Beşinci Prospekt hoteli** () — 1859-1908-ci illərdə Nyu-York şəhəri Manhetten rayonunun Beşinci prospektində mövcud olmuş lüks hotel. Onun Medison Skverin cənub-qərb kənarında, 23 və 24-cü küçələr arasında bütöv fasad bloku var idi.

## Sökülməsi
Beşinci Prospekt hoteli 4 aprel 1908-ci il tarixində gecə yarısı bağlanmış və sökülmüşdür. Bildirilmişdir ki, son iş günündə hotel barını ziyarət edənlər içkiyə 7000 dollar xərcləmişdilər.

Onun yerində 1909-cu ildə Beşinci prospekt binası (sonradan Oyuncaq Mərkəzinə çevrildi) kimi tanınan bir ofis binası peydə olmuşdur. 2007-ci ilə qədər burada Beynəxalq Oyuncaqlar Mərkəzi yerləşirdi, hansı ki fevralda keçirilən oyuncaqlar yarmarkası zamanı toptancılarla dolu idi.

Hazırda binanın yerində Oyuncaq Mərkəzi yerləşir. Oraya qoyulan lövhələrin biri hotelə həsr edilmişdir.

## İstinadlar
Mübariz Rzayev

**Mübariz Balağa oğlu Rzayev** () — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin general-mayoru, 3-cü Ordu Korpusunun sabiq komandanı, 2020-ci il Vətən müharibəsinin komandanlarından biri.

## Həyatı
Mübariz Rzayev 1968-ci il mayın 20-də Lənkəran şəhərində anadan olub.

## Hərbi xidməti
Polkovnik Mübariz Rzayev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24 iyun 2003-cü il tarixli 887 nömrəli Sərəncamına əsasən "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.

Polkovnik Mübariz Rzayev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24 iyun 2016-cı il tarixli 2176 nömrəli Sərəncamına əsasən "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.

General-mayor Mübariz Rzayev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25 iyun 2020-ci il tarixli 2127 nömrəli Sərəncamına əsasən "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.

General-mayor Mübariz Rzayev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15 dekabr 2020-ci il tarixli 2348 nömrəli Sərəncamına əsasən 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.

Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun, Xocavənd rayonunun, Zəngilan rayonunun və Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Mübariz Rzayev Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə, 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə, 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalı ilə, 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən isə "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.

2021-ci il martın 21-də 3-cü Ordu Korpusunun komandanı təyin olunub.

Mübariz Rzayev 17 dekabr 2021-ci ildə vəzifəsindən azad olunub. Rzayev öz istəyi ilə ordu sıralarından ehtiyata buraxılıb.

## İstinadlar
Ramin Bağırov

**Ramin Sabir oğlu Bağırov** — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Sərhəd Qoşunlarının general-mayoru, Vətən müharibəsinin Komandanlarından biri.

## Həyatı
Ramin Bağırov Azərbaycanda anadan olub.

## Hərbi xidməti
Polkovnik-leytenant Ramin Bağırov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 28 avqust 2013-cü il tarixli 3099 nömrəli Sərəncamına əsasən 2-ci dərəcəli "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16  avqust 2025-ci il tarixli Sərəncamı ilə 2-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edilib

## İstinadlar
Ostrobotniya (vilayət)

**Ostrobotniya ** (; ) — Finlandiyanın vilayətidir. Bu vilayət Ostrobotniya, Cənubi Ostrobotniya və Satakunta vilayətləri ilə sərhəddir. Mərkəzi Vaasa şəhəridir.

Ostrobotniyanın sahil ərazilərindəki buzlaq hərəkətləri əraziyə çox miqdarda süxur gətirmişdir.

## Əhali
Ostrobotniya Finlandiyada isveçdilli əhalinin çoxluq təşkil etdiyi iki vilayətdən biridir (digər konstitutsional olaraq monolinqual olan Aland vilayətidir); Əhalinin 51,2%-i isveç dilində danışır. Vilayətdəki 13 kommuna bilinqual, 2 kommuna isə findilli monolinqualdır.

## Rayonlar
Vilayət 4 rayon və 15 kommunadan ibarətdir. Qalın şriftlə göstərilən 6 kommunanın şəhər statusu var.

## Qalereya

Fayl:Larsmo church.jpg|Larsmo kilsəsi
Fayl:Närpes church stables.jpg|Church stables at Närpes Church
Fayl:Jakobstad Tobacco Factory 1.jpg|Yakobstadda köhnə tütün fabriki
Fayl:VaasanYliopisto.jpg|Vaasa Universitetinin əsas binası
Fayl:Kronoby kyrkan.jpg|Kronobyu kilsəsi
Fayl:Jakobstad City Hall.jpg|Yakobstad Şəhər Zalı
Fayl:Vörå kyrka vinter.jpg|Finlandiyada taxtadan hazırlanmış qorunan ən qədim kilsə - Vyoro kilsəsi (1626-cı ildə tikilib)
Fayl:Replot Bridge 2.jpg|Replot körpüsü - Finlandiyadakı ən uzun körpüdür.


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Regional Council of Ostrobothnia
Satakunta

**Satakunta ** (; ) - Finlandiyanın vilayətidir. Bu vilayət Cənub-qərbi Finlandiya, Pirkanmaa, Cənubi Ostrobotniya və Ostrobotniya vilayəti ilə sərhəddədir. Mərkəzi Pori şəhəridir.

## İnkişafı
Finlandiyanın müstəqilliyindən sonra Satakunta ümumi Finlandiya modelini izlədi. Kənd yerləri 1990-cı illərin əvvəllərinə qədər gənc əhalinin daha çox məskunlaşılan Rauma, Haryavalta və Poriyə köçməsindən əziyyət çəkdi. Metal və meşə sənayesinin inkişafı Olkuluotoda atom elektrik stansiyasının tikilməsini zəruri etdi. Ancaq, sənayenin inkişafı özüylə birlikdə problemlər də gətirdi. Xüsusilə Haryavalta ətrafındakı ərazilər mis-nikkel əritmə zavodunun səbəb olduğu turşu yağışına məruz qalırdı və Kokemyaenyoki böyük ölçüdə çirklənmişdi. Bu problemlər 1980-cı illərdən bəzi nəzarətə götürülməyə başlandı.

1990-cı illərdən bəri bölgənin ənənəvi sənayeləri az-çox durğunlaşdı və şəhərlərinin nisbi əhəmiyyəti azaldı. Bu inkişafın qəbuledilən səbəblərindən biri də Satakuntanın özünə məxsus bir universitetin olmamasıdır.

## Rayonlar
Vilayət 3 rayon və 17 kommunadan ibarətdir. Qalın şriftlə göstərilən 7 kommunanın şəhər statusu var.

**[[Şimali Satakunta]] rayonu:**
*Honkayoki (1,836)
*Yaamiyaarvi (1,997)
***[[Kankaanpyaa]]** (11,979)
*Karviya (2,555)
*Siykaynen (1,663)

**[[Pori rayonu]]:**
***[[Haryavalta]]** (7,494)
***[[Huyttinen]]** (10,618)
***[[Kokemyaki]]** (7,923)
*Merikarvia (3,303)
*Nakkila (5,780)
*Pomarkku (2,412)
***[[Pori]]** (85,427)
***[[Ulvila]]** (13,531)

**[[Rauma rayonu]]:**
*Eura (12,406)
*Eurayoki (5,924)
***[[Rauma (Finlandiya)|Rauma]]** (39,870)
*Syakyulya (6,802)

## Qalereya

Fayl:Pori town hall, 2006.jpg|Pori Şəhər Zalı
Fayl:Vanha Rauma vesitornista.jpg|Qədim Rauma 
Fayl:Jalomäen umpipiha.jpg|Kullaada ənənəvi kəndli evi
Fayl:Kaljaasi Ihana.JPG|Qaleas İhana
Fayl:Köyliö church 2013 1.JPG|Kyoyuliyo kilsəsi
Fayl:Vanharauma25.jpg|Qədim Raumadan mənzərə
Fayl:Pomarkun vanha kirkko.jpg|Pomarkku qədim kilsəsitinen
Fayl:Porin kauppatori.jpg|Pori bazar yeri


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Regional Council of Satakunta website
Pyayat-Hyame

** Pyayanne Tavastiya ** və ya rəsmi olaraq **Pyayat-Hyame** (; ) - Finlandiyanın vilayətidir. Bu vilayət Uusimaa, Kanta-Hyame, Pirkanmaa, Cənubi Finlandiya, Cənubi Savoniya, və Kyumenlaakso vilayətləri ilə sərhəddir. Mərkəzi Lahti şəhəridir.

## Rayonlar
Vilayət 1 rayon və 9 kommunadan ibarətdir. 3 kommuna şəhər statusuna sahibdir. (Aşağıda qalın şriftlə göstərilib)

**Lahti rayonu:**
* Asikkala (8,434)
* Hartola (3,209)
* **[[Heynola]]** (20,013)
* Hollola (22,080)
* Kyarkyolya (4,798)
* **[[Lahti]]** (120,081)
* **[[Orimattila]]** (16,352)
* Padasyoki (3,358)
* Syusmya (3 800)

## Qalereya

Fayl:Hollola church interior.jpg|Kollolada orta əsrlərə aid kilsə
Fayl:Lahti view 2.jpg|Lahti şəhər mərkəzinin mənzərəsi
Fayl:Päijänne and päijätsalo.jpg|Syusmyadakı Pyayanne gölü
Fayl:Heinola.jpg|Heynola şəhər mərkəzi
Fayl:Lahti-kauppatori-kaupungintalo.jpg|Lahti bazar yeri
Fayl:Hartola church.jpg|Hartola kilsəsi
Fayl:Vaaksynkanava.jpg|Vyaaksyu kanalı, Asikkala
Fayl:Heinamaa3.jpg|Orimattila kənd ərazisi
Fayl:Nastola kirkko5.jpg|Nastola kilsəsi
Fayl:Field in Kärkölä.jpg|Kyarkyolya kənd yeri
Fayl:Tähtiniemen silta.JPG|Heynolada körpü
Fayl:Lahti Sibelius Hall.JPG|Lahtinin mədəni həyatının mərkəzi Sibelius Zalı
Fayl:Windmill in Hartola.jpg|Hartolada yel dəyirmanı
Fayl:Lahti - Harjukatu 2.jpg|Lahti memarlığı


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*The Regional Council of Päijät-Häme
Çeçenistan Republikası (dəqiqləşdirmə)

**Çeçenistan Respublikası** bu mənalarda istifadə edilə bilər:

* Çeçen İçkeriya Respublikası
* Çeçenistan Respublikası
Şimali Kareliya

** Şimali Kareliya** (; ) - Finlandiyanın vilayətidir. Bu vilayət Kaynuu, Şimali Savoniya, Cənubi Savoniya, Cənubi Kareliya vilayətləri və Rusiyanın Kareliya Respublikası ilə sərhəddir. Mərkəzi Yoensuu şəhəridir.

Şimali Kareliya dövlət səhiyyə işçiləri arasında məşhurdur. 1960-cı illərdə Finlandiya sənayeləşmiş ölkələr içərisində ürək xəstəlikləri ölüm rəqəminə görə liderlik edir; Şimali Kareliya Finlandiyada ən yüksək ölüm rəqəminə sahib idi. 1972-ci ildə Şimali Kareliyadakı bu riski hədəf alan uzunmüddətli bir layihə həyata keçirildi. Nəticədə xalq sağlamlığındakı yaxşılaşma hələ də əlamətdar sayılır və xalqın geri qalan hissəsi üçün bir modeldir.

## Rayonlar
Vilayət 3 rayon və 13 kommunadan ibarətdir. 5 kommuna şəhər statusuna sahibdir. (Aşağıda qalın şriftlə göstərilib)

**Yoensuu rayonu:**
*Heynyavesi
*İlomantsi (5,693)
***[[Yoensuu]]** (74,475)
*Yuuka (5,355)
*Kontiolahti (14,104)
*Liperi (12,288)
***[[Outokumpu (Finlandiya)|Outokumpu]]** (7,396)
*Polviyaarvi (4,772)

**Mərkəzi Kareliya rayonu:**
***[[Kitee]]** (9,083)
*Ryaakkyulya (2,528)
*Tohmayaarvi (4,975)
**Pielinen Kareliya rayonu:**
***[[Lieksa]]** (12,568)
***[[Nurmes]]** (10,796)

## Təhsil
Şimali Kareliyadakı ali təhsil institutlarına daxildir:
* Şərqi Finlandiya Universiteti
* Şimali Kareliya Tətbiqi Elmlər Universiteti
* Riviera Peşə Təhsili və Təlimi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*North Karelia
* Visitkarelia.fi - Information about travel, tourism and other fields in North Karelia
* Video about travelling in North Karelia
* Pielis.ru – travel information about North Karelia region and City of Joensuu