Şimali Makedoniyadakı quşların siyahısı

Bu**, Şimali Makedoniyada rast gəlinən quş növlərinin siyahısı**dır. Şimali Makedoniya Respublikasının aviafaunası cəmi 335 növdən ibarətdir. Bunlarn heç biri daha əvvəl tanınmamışdır və təmamilə nadir və endemikdir. Siyahıda olan on altı növ Şimali Makedoniyada məhv edilir və növlərin sayına daxil edilmir.

## Qaqarlar
**Dəstə**: Gaviiformes  **Fəsilə**: Gaviidae

Avropada dalğıc olaraq da bilinən qaqarlar, Şimali Amerikanın və Şimali Avropanın bir çox yerində tapılan su quşları qrupudur. Onlar böyük bir ördək və ya kiçik bir qazı ölçüsündədir, həmçinin bu quşlara üzgüçülükdə də bənzəyirlər, lakin bu cinslər arasında heç bir əlaqə yoxdur. Şimali Makedoniyada meydana gələn 2 növ var:

* Qırmızıdöş qaqar, *Gavia stellata*
* Qaradöş qaqar, *Gavia arctica*

## Maygülülər
**Dəstə**: Podicipediformes  **Fəsilə**: Podicipedidae

Maygülüllər kiçik və orta ölçülü şirin su quşlarıdır. Ayaq barmaqları var və əla üzgüçü və dalğıcdırlar. Bununla birlikdə, ayaqları bədənlərinə nisbətən çox arxada yerləşir, bu da onları torpaq üzərində olduqca əlçatmaz edir. Şimali Makedoniyada 5 növ var:

* Kiçik maygülü, *Tachybaptus ruficollis*
* Bozyanaq maygülü, *Podiceps grisegena*
* Böyük maygülü, *Podiceps cristatus*
* Qırmızıboyun maygülü, *Podiceps auritus*
* Qaraboyun maygülü, *Podiceps nigricollis*

## Fırtınaquşları
**Dəstə**: Procellariiformes  **Fəsilə**: Procellariidae

Fırtınaquşları ortaq arakəsmə ilə birləşmiş burun dəlikləri ilə xarakterizə olunan orta ölçülü "həqiqi fırtınaquşukimilər"-in əsas qrupudur.

* *Skropoli fırtınaquşu*, *Calonectris diomedea*
* *Manks fırtınaquşu*, *Puffinus puffinus*
* *Yelkouan fırtınaquşu*, *Puffinus yelkouan*

## Kaçurkalar
**Dəstə**: Procellariiformes  **Fəsilə**: Hydrobatidae

Kaçurkalar fırtınaquşularının və kiçik su quşlarının qohumlarıdır. Adətən uçarkən planktonik xərçəngkimilər və səthdən götürülmüş kiçik balıqlarla qidalanırlar. Çırpınışlı uçuşlarına görə bəzən yarasaya bənzədilir.

* Avropa kaçurkası, *Hydrobates pelagicus*

## Qarabatdaqlar
**Dəstə**: Phalacrocoracidae  **Fəsilə**: Phalacrocorax

* Qarabatdaqlar, orta və böyük ölçülü, balıq yeyən dənizkənarı bir ailədir. Ərazidən asılı olaraq rəngləri dəyişir, əksəriyyəti əsasən tutqun rəngli, bəzi növləri ağ-qara, bəziləri isə rənglidir.
** Böyük qarabatdaq, *Phalacrocorax karbon*
** Kəkilli qarabatdaq, *Phalacrocorax aristotelis*
** Kiçik qarabatdaq, *Microcarbo pygmeus*

## Qutanlar
**Dəstə**: Pelecaniformes  **Fəsilə**: Pelecanidae

Qutanlar, dimdiklərinin altından xüsusi bir torbaya sahib olan böyük su quşlarıdır. Qutankimilərin digər üzvlərində ilə olduğu kimi, ayaq barmaqlarında pərdələrə sahibdir.

* Çəhrayı qutan, *Pelecanus onocrotalus*
* Qıvrımlələk qutan, *Pelecanus crispus*

## Vağlar
**Dəstə**: Pelecaniformes  **Fəsilə**: Ardeidae

Vağlar uzun boyun və ayaqları olan orta və böyük ölçülü uçan quşlardır. Ardeidae üzvləri, digər uzun quyruqlu quşlardan, məsələn, leyləklərdən fərqli olaraq, boyunları ilə uçurlar.

* Boz vağ, *Ardea cinerea*
* Kürən vağ, *Ardea purpurea*
* İri ağ vağ, *Ardea alba*
* Kiçik ağ vağ, *Egretta garzetta*
* Sarı pırtlaşıqlələk, *Ardeola ralloides*
* Misir vağı, *Bubulcus ibis*
* Adi qarıldaq, *Nycticorax nycticorax*
* Böyük danquşu, *Botaurus stellaris*

## İbislər
**Dəstə**: Pelecaniformes  **Fəsilə**: Treskiornithidae

İbislər fəsiləsinə ibislər və ərsindimdiklər daxildir. Onların uzun və geniş ,11 əsas və təxminən 20 ikincili lələkdən ibarət qanadları var. Onlar ölçülərinə və çəkilərinə baxmayaraq çox bacarıqlı uçurlar.

* Adi qaranaz, *Plegadis falcinellus*
* Adi ərsindimdik *qabığı*, *Platalea leucorodia*

## Leyləklər
**Dəstə**: Ciconiiformes  **Fəsilə**: Ciconiidae

Leyləklər iri, uzun ayaqlı, uzun boyunlu və uzun, əyri dimdikləri olan uçan quşlardır. Leyləklər laldır, lakin dimdiklərini şaqqıldatmaq yuvada vacib ünsiyyət üsuludur. Onların yuvaları böyük həcmlidir və illərdir təkrar istifadə edilə bilər. Bir çox növü köçəridir.

* Qara leylək, *Ciconia nigra*
* Ağ leylək, *Ciconia ciconia*

## Qızıl qazlar
**Dəstə**: Phoenicopteriformes  **Fəsilə**: Phoenicopteridae

Qızılqazlar, boyları təxminən,  olan, həm Qərb, həm də Şərq yarımkürəsində yaşayan hündür quşlardır. Qızlqazlar molyudklar və yosunlarla qidalanır. Onların qəribə formalı dimdikləri, istehlak etdikləri yeməklərdən palçıq və çöküntüləri ayırmaq üçün xüsusi uyğunlaşdırılmışdır və bənzərsiz şəkildə alt-üst istifadə olunur. Şimali Makedoniyada yalnız bir növünə rast gəlinir:

* Adi qızılqaz, *Phoenicopterus roseus*

## Qazkimilər
**Dəstə**: Anseriformes  **Fəsilə**: Anatidae

Qazkimilər, ördəklər və qaz və qu quşu kimi su quşlarını əhatə edir. Bu quşlar yağlı bir örtük səbəbindən suda üzmək üçün əlverişli olan pərdəli ayaqları, yastı dimdikləri və lələkləri ilə suya uyğunlaşdırılmışdır.

* Fısıldayan qu quşu, *Cygnus olor*
* Harayçı qu quşu, *Cygnus cygnus*
* *Anser fabalis*
* Qaşqa qaz , *Anser albifrons*
* Ağqaş qaz, *Anser eritrop*
* Boz qaz, *Anser anser*
* Ala ördək, *Tadorna tadorna*
* Fitçi-marek, *Mareca penelopu*
* Boz ördək, *Mareca strepera*
* Fitçalan ördək, *Anas crecca*
* Yaşılbaş ördək, *Anas platyrhynchos*
* Bizquyruq ördək, *Anas acuta*
* Cırıldayan cürə, *Spatula querquedula*
* Enlidimdik cürə, *Spatula clypeata*
* Mərmər cürə, *Marmaronetta angustirostris* (başqa yerlərdə mövcud olsa da, Makedoniyada artıq rast gəlinmir)
* *Netta rufina*
* Qırmızıbaş qaraördək, *Aythya ferina*
* Ağgöz qaraördək, *Aythya nyroca*
* Kəkilli qaraördək, *Aythya fuligula*
* Dəniz qaraördəyi, *Aythya marila*
* Moryanka, *Clangula hyemalis*
* Adi qılquyruq, *Melanitta fusca*
* Adi güləyənquşu, *Bucephala clangula*
* Nazik pazdimdik, *Mergellus albellus*
* Uzunburun pazdimdik, *Mergus serrator*
* Böyük pazdimdik, *Mergus merganser* (başqa yerlərdə mövcud olsa da, Makedoniyada artıq rast gəlinmir)
* Göydimdik, *Oxyura leucocephala*

## Qaraquş
**Dəstə**: Accipitriformes  **Fəsilə**: Pandionidae

Qaraquşlar ailəsində yalnız bir növ, qaraquş var. Qaraquş, dünyada geniş yayılmış bir mütəxəssis balıq ovçusu olan orta böyüklükdə bir yırtıcı quşdur.

* Qaraquş, *Pandion haliaetus*

## Qırğılar, şahinlər və qartallar
**Dəstə**: Accipitriformes  **Fəsilə**: Accipitridae

Qırğılar, şahinlər, qartallar, çalağanlar və kərkəsləri əhatə edən yırtıcı quşlar ailəsidir. Bu quşların güclü ayaqları, iti gözləri və əti parçalamaq üçün güclü caynaqları var.

* Adi arıyeyən , *Pernis apivorus*
* Qırmızı çalağan, *Milvus milvus* (başqa yerlərdə mövcud olsa da, Makedoniyada artıq rast gəlinmir)
* Qara çalağan, *Milvus miqrantlar*
* Ağquyruq dəniz qartalı, *Haliaeetus albicilla*
* Toğlugötürən, *Gypaetus barbatus*
* Leşcil ağ kərkəs, *Neophron percnopterus*
* Ağbaş kərkəs, *qaraçı fulvus*
* Qara kərkəs, *Aegypius monachus* (başqa yerlərdə mövcud olsa da, Makedoniyada artıq rast gəlinmir)
* İlanyeyən, *Circaetus gallicus*
* Bataqlıq belibağlısı, *Sirk aeruginosus*
* Tarla belibağlısı, *Sirk cyaneus*
* Çöl belibağlısı, *Sirk makrourusu*
* Çəmən belibağlısı, *Sirk pygargus*
* Avropa tüviyi, *Accipiter brevipes*
* Bildirçinçalan, *Accipiter nisus*
* Tetraçalan, *Accipiter gentilis*
* Adi sar, *Buteo buteo*
* Çöl sarı, *Buteo rufinus*
* Tüklüayaq sar, *Buteo lagopus*
* Kiçik xallı qartal, *Clanga pomarina*
* Böyük xallı qartal, *Clanga clanga* (başqa yerlərdə mövcud olsa da, Makedoniyada artıq rast gəlinmir)
* Məzar qartalı, *Aquila heliaca*
* Berqut, *Aquila chrysaetos*
* Qırğı qartal, *Aquila fasciata*
* Cırtdan qartalça, *Hieraaetus pennatus*

## Qızılquşlar
**Dəstə**: Qızılquşkimilər  **Fəsilə**: Qızılquşlar

Qızılquşlar gündüz ovlanan yırtıcı quşlar ailəsidir. Şahinlər, qartallar və çalağanlardan fərqləri ondan ibarətdir ki, ovlarını caynaqları əvəzinə dimdikləri ilə öldürürlər. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 9 növ var:

* Səhra qızılquşu, *Falco naumanni*
* Adi qızılquş, *Falco tinnunculus*
* Kərkincək qızılquş, *Falco vespertinus*
* Eleonora qızılquşu, *Falco eleonorae*
* Ördəktutan qızılquş, *Falco columbarius*
* Qaragöz qızılquş, *Falco subbuteo*
* Bığlı qızılquş, *Falco biarmicus*
* Ütəlgi qızılquş, *Falko cherrug*
* Şahin, *Falco peregrinus*

## Qırqovullar və kəkliklər
**Dəstə**: Galliformes  **Fəsilə**: Phasianidae

Qırqovullar quruda yaşayan quşlar ailəsidir. Ümumiyyətlə, onlar dolğun olurlar (ölçüləri müxtəlif olsa da) və geniş, nisbətən qısa qanadları var.

* *Alectoris graeca*
* Xınalı kəklik, *Alectoris çukar*
* Boz kəklik, *Perdix perdix*
* Adi bildirçin, *Coturnix koturnix*
* Adi qırqovul, *Phasianus colchicus*
* *Lagopus muta*
* *Tetrao urogallus*
* Lyrurus tetrix, *Lyrurus tetrix*
* Adi bonazi tetrası, *Bonasa bonasia*

## Durnalar
**Dəstə**: Gruiformes  **Fəsilə** : Gruidae

Durnalar iri, uzun ayaqlı və uzun boyunlu quşlardır. Bənzər, lakin əlaqəsi olmayan leyləklərdən fərqli olaraq, durnalar boyunlarıyla uzanır, geri çəkilmir. Çoxunun inkişaf etmiş və səs-küylü nümayişlər və ya "rəqslər"-i var. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 1 növ var:

* Boz durna, *Grus grus* (başqa yerlərdə mövcud olsa da, Makedoniyada artıq rast gəlinmir)

## Sufərələri
**Dəstə**: Gruiformes  **Fəsilə**: Rallidae

Tipik olaraq, göllərin, bataqlıqların və ya çayların yaxınlığında rütubətli mühitdə sıx bitki örtüklərində yaşayırlar. Ümumiyyətlə gizli quşlardır və bu da onları onları müşahidə etməyi çətinləşdirir. Çox növlü qeyri-bərabər səthlərə yaxşı uyğunlaşan güclü və uzun ayaqları var. Qısa, yuvarlaq qanadlara və zəif uçuşlara sahibdirlər.

* Adi sufərəsi, *Rallus aquaticus*
* Adi çivdimdik, *Crex crex*
* Kiçik təqibçi, *Porzana parva*
* Cırtdan təqibçi, *Porzana pusilla*
* Adi təqibçi, *Porzana porzana*
* Adi qamışfərəsi, *Gallinula chloropus*
* Adi qaşqaldaq, *Fulica atra*

## Dovdaqlar
**Dəstə**: Otidiformes  **Fəsilə**: Otididae

Dovdaqlar, əsasən Köhnə Dünyadakı quru açıq ərazilərdə və çöllərdə yaşayan böyük yerüstü quşlardır. Güclü ayaqları və böyük barmaqları üzərində dayanmadan gəzirlər. Uçuş üçün "barmaqlı" qanad ucları və təəccüblü naxışları olan uzun, geniş qanadları var.

* Dovdaq, *Otis tarda*
* Bəzgək, *Tetrax tetrax* (başqa yerlərdə mövcud olsa da, Makedoniyada artıq rast gəlinmir)

## Alacüllütlər
**Dəstə**: Charadriiformes  **Fəsilə**: Haematopodidae

Alacüllütlər molyuskları açmaq və ya əzmək üçün istifadə edilən güclü dimdiyə sahib böyük və səs-küylü quşlardır. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 1 növ var.

* Sağsağanı alacüllüt, *Haematopus ostralegus*

## Bizdimdiklər
**Dəstə**: Charadriiformes  **Fəsilə**: Recurvirostridae

Bizdimdiklər, recurvirostra və caydaqcüllüt daxil olan böyük uçan quşlar ailəsidir. Bizdimdiklərin uzun ayaqları və uzun əyri dimdikləri var. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 2 növ var.

* Adi caydaqcüllüt, *Himantopus himantopus* (başqa yerlərdə mövcud olsa da, Makedoniyada artıq rast gəlinmir)
* Adi bizdimdik, *Recurvirostra avosetta*

## Pərttəgözlər
**Dəstə**: Charadriiformes  **Fəsilə**: Burhinidae

Pərttəgözlər əsasən tropik bataqlıq quşları qrupudur. Onlar tropik zonada olmaqla bütün dünyada rast gəlinir, bəzi növləri mülayim Avropa və Avstraliyada da yaşayır. Onlar güclü qara və ya sarı-qara rəngli dimdikləri, iri sarı gözləri və sirli lələkləri olan orta və böyük ölçülü bataqlıq quşlarıdır. Köçəri kimi təsnif olunmasına baxmayaraq, əksər növlər quraq və ya yarı quraq yaşayış yerlərinə üstünlük verirlər. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 1 növ var.

* Adi pərttəgöz, *Burhinus oedicnemus*

## Haçaquyruqlar
**Dəstə**: Charadriiformes **Fəsilə**: Glareolidae

Haçaquyruqlar qısa ayaqları uzun iti qanadları və uzun şaxəli quyruğu olan bataqlıq quşlarıdır. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 2 növ var.

* Çəmənlik haçaquyruğu, *Glareola pratincola* (başqa yerlərdə mövcud olsa da, Makedoniyada artıq rast gəlinmir)
* Bozqır haçaquruğu, *Glareola nordmanni*

## Çovdarçılar
**Dəstə**: Charadriiformes  **Fəsilə**: Charadriidae

Çovdarçlar yığcam bədənləri, qısa, qalın boyunları və uzun qanadları olan kiçik-orta boylu quşlardır. Onlar dünyada əsasən su yaxınlığında yaşayış yerlərində tapılır. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 6 növ var.

* Çibiş bibikinə, *Vanellus vanellus*
* Qızılı qonurqanad, *Pluvialis apricaria*
* Xallı qonurqanad, *Pluvialis squatarola*
* Halqalı kiçik çovdarçı, *Charadrius dubius*
* *Charadrius alexandrinus*
* Adi çovdarçı, *Charadrius morinellus*

## Tənbəlcüllütlər
**Dəstə**: Charadriiformes  **Fəsilə**: Scolopacidae

Tənbəlcüllütlər kiçik və ya orta ölçülü sahilquşlarıdır. Əksəriyyəti palçıqdan və ya torpaqdan götürülmüş kiçik onurğasızlarla qidalanır. Ayaqların və qanadların uzunluğunun dəyişməsi, bir çox növün eyni yaşayış şəraitində, xüsusən də sahildə, qida üçün birbaşa rəqabət etmədən qidalanmasına imkan verir. Şimali Makedoniyada qeydə alınan 22 növ var.

* Cüllüt, *Scolopax rusticola*
* Kiçik tükcüllüt, *Lymnocryptes minimus*
* Ortaboy tənbəlcüllüt, *Gallinago mediası*
* Adi tənbəlcüllüt, *Gallinago gallinago*
* Böyük oxcüllüt, *Limosa limosa*
* Kiçik əyridimdik, *Numenius tenuirostris*
* Böyük əyridimdik, *Numenius arquata*
* Bülbülü ilbizcüllüt, *Tringa eritrop*
* Otluq ilbizcüllütü, *Tringa totanus* (Ex)
* Çay ilbizcüllütü, *Tringa stagnatilis*
* Böyük ilbizcüllüt, *Tringa nebularia*
* Qara ilbizcüllüt, *Tringa ochropus*
* Fiyu ilbizcüllüt, *Tringa glareola*
* Adi sahildəyişən, *Actitis hipoleukos*
* Sahil daşçevirəni, *Arenaria interpres*
* Üçbarmaq qumluqça, *Calidris alba*
* Sərçəvi qumluqça, *Calidris minuta*
* Ağquyruq qumluqça, *Calidris temminckii*
* Qırmızıbaş qumluqça, *Calidris ferruginea*
* Qaradöş qumluqça, *Calidris Alpina*
* Qaraca qumluqca, *Calidris falcinellus*
* *Calidris pugnax*

## Sahilqağayıları
**Dəstə**: Charadriiformes  Fəsilə: Stercorariidae

Sahilqağayıları ümumilikdə orta və böyük ölçülü, adətən boz və ya qəhvəyi rəngli, tez-tez qanadlarında ağ ləkələri olan quşlardır. Mülayim və arktik bölgələrdə torpaqda yuva qururlar. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 2 növ var.

* *Stercorarius pomarinus*
* *Stercorarius parasiticus*

## Qağayıkimilər
**Dəstə**: Charadriiformes  **Fəsilə**: Laridae

Qağayıkimilər qağayılar, susüpürənlər və sükəsənlərdən ibarət orta və böyük ölçülü su quşları dəstəsidir. Qağayılar adətən boz və ya ağ rəngdədir, tez-tez başında və ya qanadlarında qara işarələr var. Onların əyri, uzunsov dimdikləri və əyilmiş ayaqları var. Susüpürənlər isə adətən boz və ya ağ rəngli, ümumiyyətlə başında qara nişanları olan orta və böyük dəniz quşlarından ibarətdir. Susüpürənlər ümumiyyətlə uzun ömürlü quşlardır, bir neçə növün 30 ildən çox yaşadığı məlumdur.

* Adi qağayı, *Larus canus*
* *Larus marinus*
* *Larus argentatus*
* *Larus fuscus*
* *Larus michahellis*
* Göl qağayısı, *Chroicocephalus ridibundus*
* *Chroicocephalus genei*
* *Ichthyaetus melanocephalus*
* *Hydrocoloeus minutus*
* *Rissa tridactyla*
* *Gelochelidon nilotica*
* *Hydroprogne caspia*
* Əlvanburun kəkilli susüpürən, *Thalasseus sandvicensis*
* Adi susüpürən, *Sterna hirundo*
* *Sternula albifronlar*
* Ağyanaq bataqlıq susüpürəni, *Chlidonias hybrida*
* *Chlidonias leucopterus* (başqa yerlərdə mövcud olsa da, Makedoniyada artıq rast gəlinmir)
* Qara bataqlıq susüpürəni, *Chlidonias niger*

## Göyərçinlər
**Dəstə**: Columbiformes  **Fəsilə**: Columbidae

Göyərçin ətli qısa boyunları və qısa dimdikləri ilə dolu bədənli quşlardır. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 5 növ var.

* Çöl göyərçini, *Columba livia*
* Xırda meşə göyərçini, *Columba oenas*
* Alabaxta, *Columba palumbus*
* Adi qurqur, *Streptopelia turtur*
* Yaxalıqlı qurqur, *Streptopelia decaocto*

## Alabayquşlar
**Dəstə**: Strigiformes  **Fəsilə**: Tytonidae

Alabayquşlar iri başları və xarakterik ürək şəkli olan orta-böyük bayquşlardır. Güclü pəncələri olan uzun və güclü ayaqları var. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 1 növ var.

* Adi alabayquş, *Tyto alba*

## Bayquşlar
**Dəstə**: Strigiformes  **Fəsilə**: Strigidae

Bayquşlar kiçik və ya böyükölçülü, yalqız həyat sürən yırtıcı gecəquşlarıdır. Üzlərində böyük ölçülü gözlər və qulaqlar, şahininkinə bənzər bir dimdik və hər göz ətrafında lələklərin müəyyən bir dairəsi var.

* Meşə bayquşu, *Otus scops*
* Adi yapalaq, *Bubo bubo*
* Adi yapalaqca, *Strix aluco*
* Uzunquyruq yapalaqca, *Strix uralensis*
* *Glaucidium passerinum*
* Dam xarabaçılı, *Afina noctua*
* Tüklüayaq xarabaçıl, *Aegolius funereus*
* Adi qulaqlı bayquş, *Asio otus*
* Bataqlıq bayquşu, *Asio alovu*

## Uzunqanadlar
**Dəstə**: Caprimulgiformes  **Fəsilə**: Apodidae

Uzunqanadlar həyatlarının çox hissəsini uçuş halında keçirən kiçik quşlardır. Bu quşların çox qısa ayaqları var. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 3 növ var.

* *[[Tachymarptis melba]]*
* Qara uzunqanad, *Apus apus*
* *[[Apus pallidus]]*

## Balıqçıllar
**Dəstə**: Coraciiformes  **Fəsilə**: Alcedinidae

Balıqşıllar iri başları, uzun, uclu dimdikləri, qısa ayaqları və dik quyruqları olan orta ölçülü quşlardır. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 1 növ var.

* Adi balıqçıl, *Alcedo attis*

## Qızlarquşukimilər
**Dəstə**: Coraciiformes  **Fəsilə**: Meropidae

Qızlarquşukimilər ən çox növ Afrikada, digərləri isə Avropanın cənubunda, Madaqaskarda, Avstraliyada və Yeni Qvineyada rast gəlinir. Onlar zəngin rəngləri, qamətli bədənləri və adətən uzanan mərkəzi quyruq lələkləri ilə xarakterizə olunur. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 1 növ var.

* Qızılı qızlarquşu, *Merops apiaster*

## Rakşilər
**Dəstə**: Coraciiformes  **Fəsilə**: Coraciidae

Rakşilər böyük ölçüdə qarğalara bənzəyir, lakin balıqçıllar və qızlarquşular ilə daha yaxından əlaqəlidir. Bu qrup rəngarəng görünüşünü üstünlük təşkil edən mavi və qəhvəyi rənglərlə bölüşürlər. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 1 növ var.

* Göycəqarğa, *Coracias garrulus*

## Ağacdələnlər
**Dəstə**: Piciformes  **Fəsilə**: Picidae

Ağacdələnlər böcək tutmaq üçün istifadə olunan barmaqları, qısa ayaqları, sərt quyruqları və uzun dilləri olan kiçik və orta ölçülü quşlardır. Bəzi növlərdə ayaqları iki barmağını irəli və ikisini geri yönəldir, bir neçə növdə yalnız üç ayaq var. Bir çox ağacdələn ağacları dimdikləri ilə səs-küylə vurmaq vərdişinə malikdir.

* Adi buruqboyun, *Jynx torkilla*
* Dryobates minor, *Dryobates minor*
* Ortaboy ağacdələn, *Dendrocoptes medius*
* Ağbel ağacdələn, *Dendrocopos leucotos*
* İri ağacdələn, *Dendrocopos major*
* Suriya ağacdələni, *Dendrocopos syriacus*
* Avrasiya üçbarmaqlı ağacdələni, *Picoides tridactylus*
* Qara ağacdələn, *Dryocopus martius*
* Yaşıl ağacdələn, *Picus viridis*
* *Picus canus*

## Torağaylar
**Dəstə**: Passeriformes  **Fəsilə**: Alaudidae

Larks tez-tez ekstravaqant mahnıları və nümayiş uçuşları olan kiçik yerüstü quşlardır. Onların qidası həşərat və toxumdur. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 6 növ var.

* *Melanocorypha calandra*
* *Calandrella brachydactyla*
* Kəkilli torağay, *Galerida cristata*
* *Lullula arborea*
* *Alauda arvensis*
* Buynuzlu torağay, *Eremophila alpestris*

## Qaranquşlar
**Dəstə**: Passeriformes  **Fəsilə**: Hirundinidae

Qaranquşlar hava qidalanmasına uyğunlaşdırılmışdır. Onların incə düzəldilmiş bir bədəni, uzun uclu qanadları və qısa bir dimdiyi var. Ayaqlar gəzməkdən daha çox qonmaq üçün uyğunlaşdırılmışdır və ön ayaq barmaqları qismən birləşdirilmişdir. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 5 növ var.

* Adi sahil qaranquşu, *Riparia riparia*
* Adi dağ qaranquşu, *Ptyonoprogne rupestris*
* Adi kənd qaranquşu, *Hirundo rustica*
* *Cecropis daurica*
* Adi şəhər qaranquşu, *Delichon urbicum*

## Ardıcquşları
**Dəstə**: Passeriformes  **Fəsilə**: Bombycillidae

Ardıcquşları yumşaq ipək lələkli və bəzi qanad lələklərinə xas qırmızı ucluqları olan bir qrup quşdur. Yazda böcəklər, qışda giləmeyvə ilə qidalanırlar. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 1 növ var.

* *Bombycilla garrulus*

## Birəbittənlər
**Dəstə**: Passeriformes  **Fəsilə**: Troglodyidae

Birəbittənlər yüksək səsləri istisna olmaqla, əsasən kiçik və fərqlənməyən quşlardır. Bu quşların qısa qanadları və nazik aşağı çevrilmiş dimdikləri var. Bir neçə növ quyruqlarını tez-tez dik tutur. Hamısı həşəratla qidalanır.

* Avrasiya birəbittəni, *Troglodytes troglodytes*

## Qaratoyuqlar
**Dəstə**: Passeriformes  **Fəsilə**: Turdidae

Qaratoyuqlar əsasən Köhnə Dünyada rast gəlinən oxuyan quşlar qrupudur. Çoxlarının cazibədar mahnıları var.

* Ağdöş qaratoyuq, *Turdus torquatus*
* Qara qaratoyuq, *Turdus merula*
* Xallı qaratoyuq, *Turdus pilaris*
* *[[Turdus iliacus]]*
* Oxuyan qaratoyuq, *Turdus filomelosu*
* Çil qaratoyuq, *Turdus viscivorus*

## Arıquşları
**Dəstə**: Passeriformes  **Fəsilə**: Paridae

Arıquşlar əsasən, qısa dimdikləri olan xırda meşə quşlarıdır. Bunlar toxum və həşərat da daxil olmaqla qarışıq bir qidalanmaya uyğunlaşan quşlardır. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 7 növ var.

* *Poecile lugubris*
* *Poecile palustris*
* *Poecile montana*
* Qaraca arıquşu, *Periparus ater*
* Kəkilli arıquşu, *Lophofhanes cristatus*
* İri arıquşu, *Parus major*
* Adi göy arıquşu, *Cyanistes caeruleus*

## Qarğalar
**Dəstə**: Passeriformes  **Fəsilə**: Corvidae

Qarğalar ortaölçülü quşlardır və bəzi daha böyük növlər yüksək intellektual səviyyə göstərir. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 10 növ var.

* Adi zığ-zığ, *Garrulus glandarius*
* Sağsağan, *Pica pica*
* *Nucifraga caryocatactes*
* Dağqarğası, *Pyrhocorax pyrhocorax* (başqa yerlərdə mövcud olsa da, Makedoniyada artıq rast gəlinmir)
* *Pyrhocorax graculus*
* *Corvus monedula*
* Zağca, *Corvus frugilegus*
* Qara qarğa, *Corvus corone*
* *Corvus corax*
* Boz qarğa, *Corvus cornix*

## Sığırçınlar
**Dəstə**: Passeriformes  **Fəsilə** : Sturnidae

Starlings kiçik və orta ölçülü oxuyan quşlardır. Onların üstünlük verdiyi yaşayış sahəsi kifayət qədər açıq ölkədir. Həşərat və meyvə yeyirlər. Şimali Makedoniyada rast gəlinən 2 növ var.

* Adi alasığırçın, *pastor roseus*
* *Sturnus vulgaris*

## Sərçələr
**Dəstə**: Passeriformes  **Fəsilə**: Passeridae

Sərçələr kiçikölçülü oxuyan quşlardır. Ümumiyyətlə sərçələr kiçik, dolğun, qəhvəyi və ya boz lələkli qısa quyruğa və qısa güclü dimdiklərə sahibdirlər. Sərçələr toxum yeyənlərdir, lakin eyni zamanda kiçik həşəratlarla da qidalanırlar.

* Ev sərçəsi, *Passer domesticus*
* Qaradöş sərçə, *Passer hispaniolensis*
* Çöl sərçəsi, *Passer montanus*
* Qaya sərçəsi, *Petronia petronia*
* Alp hörücüsü, *Montifringilla nivalis*

## Mənbə

*