Fernan Brodel

**Fernan Brodel** (  ; 24 avqust 1902 —  27 noyabr 1985 ) —  fransız tarixçi. O, tarixi prosesin təhlilində iqtisadi və coğrafi amillərin nəzərə alınması təklifi ilə tarix elmində inqilab etmişdir. Sosial elmlərdə tarixi hadisələrin hərtərəfli tədqiqi ilə məşğul olan "Annallar" fransız tarixşünaslıq məktəbinin görkəmli nümayəndəsidir. Kapitalist sisteminin mənşəyini araşdıraraq dünya sistemi nəzəriyyəsinin banilərindən biri olmuşdur.

## Həyatı
Lotaringiyada Almaniya sərhədi yaxınlığındakı kiçik Lumevil-an-Ornua  kəndində riyaziyyat müəllimi ailəsində anadan olub. Onun dünyagörüşünün formalaşmasında kəndli uşaqlığının rolu olmuşdur  . 1909-cu ildə Parisin ətrafındakı Meriel qəsəbəsindəki ibtidai məktəbə daxil oldu, burada gələcək aktyor Jan Qabinlə <sup>,</sup> sonra Parisdəki Volter Liseyində oxudu.

Ali təhsilini Sorbonnanın humanitar elmlər fakültəsində almışdır . “O dövrün bütün solçu tələbələri kimi” , onu da Fransız İnqilabı cəlb etdi və dissertasiyasının mövzusu kimi o, doğma diyarına ən yaxın olan Bar-le-Duc şəhərindəki inqilabi hadisələri seçdi. kənd. Sonrakı onilliyi hərbi xidmətə fasilə verərək (1925-1926) Əlcəzairdəki bir kollecdə tarix dərsi keçirdi. Əlcəzairdəki illər onun yaradıcılığının müəyyənləşdirilməsi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edirdi  . 1928-ci ildə ilk məqaləsini nəşr etdi.

1932-ci ildə Condorcet Liseyində və daha sonra Henri IV Liseyində dərs vermək üçün Parisə qayıtdı. Bu müddət ərzində o, həmkarı Lüsyen Fevr ilə tanış oldu. 1935-ci ildə o, antropoloq Klod Levi-Strausla birlikdə Braziliyada yeni yaradılmış San Paulo Universitetində dərs deməyə dəvət edildi və Braudel üç il orada qaldı.

İkinci Dünya müharibəsinin əvvəlində ehtiyatda olan leytenant rütbəsində səfərbər olunaraq artilleriya bölməsində cəbhəyə yollanıb. Döyüşlərdə iştirak edərək, artıq 1940-cı ilin yayında atəşkəs imzalandıqdan sonra, hərbi hissəsinin qalıqları ilə birlikdə əsir düşdü və orada təxminən beş il keçirdi - əvvəlcə Maynsda zabitlər üçün hərbi əsir düşərgəsində, 1942-ci ildən isə Lübekdəki xüsusi rejimli düşərgədə.

1947-ci ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1948-ci ildən Brodel Fransa Tarixi Araşdırmalar Mərkəzinə rəhbərlik edir. 1949-cu ildə o, müasir sivilizasiyanın kafedrasını tutaraq College de France -da professor oldu, həmçinin tarixi dissertasiyaların müdafiəsi üzrə münsiflər heyətinə rəhbərlik etdi. 1956-1972-ci illərdə Ali Tədqiqatlar Praktik Məktəbinin VI bölməsinə (“İqtisadi və Sosial Elmlər”) rəhbərlik etmişdir. 1956-cı ildə L. Febvrenin ölümündən sonra o, eyni zamanda Annales, Economies, Sociétés, Civilizations jurnalında (əslində 1970-ci ilə qədər) redaktor vəzifəsində çalışıb.

Brüssel, Oksford, Cenevrə, Kembric, London, Çikaqo və s. universitetlərinin fəxri doktoru olub.

1949-cu ildə onun II Filipp dövründə "Aralıq dənizi və Aralıq dənizi dünyası" adlı kitabı nəşr olundu və bu, tarixçi yoldaşları arasında ziddiyyətli reaksiyalara səbəb oldu. Bu ciddi əsər müəllifin tarixi təhlildə mühüm komponentlər kimi bölgənin coğrafiyasına, sosial və iqtisadi tarixinə münasibətini nümayiş etdirir, bununla da hadisələrin, şəxsiyyətlərin rolunu aşağı salır. Tarixçiyə Annales məktəbinin birbaşa qurucularından biri olan Lüsyen Fevrə böyük təsir göstərmişdir.

Braudelin ən məşhur əsəri onun feodalizmdən kapitalizmə keçidə həsr olunmuş 1979-cu ildə nəşr olunmuş üç cildlik "Maddi Sivilizasiya, İqtisadiyyat və Kapitalizm, XV-XVIII əsrlər"dir. Bu, sənayedən əvvəlki dünyanın genişmiqyaslı tədqiqi olub, müəyyən tarixi dövrdə Avropa (və təkcə deyil) ölkələrinin iqtisadiyyatlarının necə fəaliyyət göstərdiyini ətraflı şəkildə göstərir. Burada ticarətin və pul dövriyyəsinin inkişafı xüsusi təfərrüatlı şəkildə səciyyələndirilir, coğrafi mühitin sosial proseslərə təsirinə də çox diqqət yetirilir.

Braudel fənlərarası yanaşmanın tanınmış müdafiəçisi və təbliğatçısıdır.

## Əsərləri

* 1949 - *La Méditerranée et le Monde Méditerranéen a l'époque de Philippe* (3 cild, 1-ci nəşr; 2-ci nəşr 1966 ; II Filipp dövründə Aralıq dənizi və Aralıq dənizi dünyası):

: * *La part du mühit* (1-ci hissə. Ətraf mühitin rolu). — ISBN 2-253-06168-9 .
: * *Ansamblın kollektivləri və hərəkətləri* (2 hissə. Kollektiv talelər və universal dəyişikliklər). — ISBN 2-253-06169-7 .
: * *Les évenements, la Politique and les hommes* (3-cü hissə. İnkişaflar. Siyasət. Xalq). — ISBN 2-253-06170-0 .
::

* 1969 - *Ecrits sur l'Histoire*, cild 1. — ISBN 2-08-081023-5 .
* 1979 - *<sup>Sivilizasiya</sup> <sup>materialı</sup>*, iqtisadiyyat və kapitalizm, XV-XVIII dövr (Maddi sivilizasiya, iqtisadiyyat və kapitalizm, XV-XVIII əsrlər. ):

: * *Les structures du quotidien* (cild 1. Gündəlik həyatın strukturları: mümkün və qeyri-mümkün). — ISBN 2-253-06455-6 .
: * *Les jeux de l'échange* (cild 2. mübadilə oyunları). — ISBN 2-253-06456-4 .
: * *Temps du Monde* (cild 3. dünya vaxtı). — ISBN 2-253-06457-2 .
:::

## İstinadlar