open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qara Musa Paşa

**Qara Musa Paşa** () — I İbrahim dönəmində 5 günlük Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.

## Həyatı
Əslən yunan olub, dəvşirilərək Əndəruna gətirilmişdir. IV Muradın müsahibi və silahdarı olmuşdur. Sultan İbrahim dönəmində müsahibə Şəkərparə Xatunla evləndirilmiş, daha sonra qapıçıbaşı vəzifəsinə gətirilmişdir. 1640-cı ildə liman emini, daha sonra ard-arda sipahi ağası, şəhər emini, qapıçıbaşı, bölük ağası, 1645-ci ildə isə yeniçəri ağası oldu. 1645-ci ilin dekabr ayında vəzir rütbəsilə başdəftərdar olaraq divana daxil oldu.

Kaptan-ı dərya Qoca Musa Paşanın Venesiya ilə apardığı döyüşdə məğlub olaraq şəhid düşməsinin ardından 1647-ci ilin yanvar ayında kaptan-ı dərya olaraq təyin edildi. Ancaq Aralıq dənizindəki yürüşlərinin uğursuzluğu və İraklion qalasının uğursuz mühasirəsindən sonra bu vəzifəsindən azad edildi. Həyat yoldaşı Şəkərparə Xatunun Sultan İbrahimin üzərindəki nüfuzu ilə canını güclə qurtaran Qara Musa Paşa 16 sentyabr 1647 tarixində vəfat edən sədrəzəm Bosniyalı Saleh Paşanın yerinə sədarətə gətirildi.

Bu xəbər paytaxta gələn donanmaya dərhal bildirildi. Sədarət möhrü isə qapıçı kəndxudası tərəfindən donanmaya dənizyolu ilə çatdırıldı. Qara Musa Paşanın paytaxtda olmadığı günlərdə isə bu vəzifəni vəkalətən Həzərparə Əhməd Paşa yeritməkdə idi. Həzərparə Əhməd Paşanın Sultan İbrahim üzərindəki təsiriylə Qara Musa Paşa təyinatından 5 gün sonra — 21 sentyabr 1647 tarixində vəzifəsindən qiyabi olaraq azad edildi. Paytaxta gələn Qara Musa Paşaya sədarət möhrü gözləyərkən, ikinci vəzir olduğu bildirildi. 1647-ci ilin dekabr ayında Bağdad hakimi olaraq təyin olundu. 1649-cu ilin yanvar ayında vəzifəsindən azad edilərək İstanbula geri qayıtdı. Hələ yenicə taxta oturan 4 yaşlı Sultan IV Mehmedin səltənət naibəsi olan Validə Kösəm Sultan, onun dövlət strukturundakı həmfikirləri və sədrəzəm qərarı ilə 1649-cu ildə edam edildi.

## Həmçinin baxın
* IV Murad
* I İbrahim
* Sədrəzəm
* Durğunluq dönəmi Osmanlı sədrəzəmləri

## Mənbə
Yaqorliski Kut

**Yaqorliski Kut** — Qara dəniz sularında, Ukraynanın Xerson vilayəti ərazisində yerləşən yarımada. Şimaldan və qərbdən Yaqorliski körfəzi, cənubdan isə Tendrovski körfəzi ilə əhatələnir. Yarımadanın qərbində yerləşən 5540 ha ərazi Qara dəniz biosfer qoruğu ərazisinə daxildir.

## Adının mənası
Yarımadanın adı türk dilindən keçmədir və mənası "düzgün olmayanların yolu". Zaparoji kazakları vaxtı ilə yarımada sahillərindən duz toplayarkən türkləri narahat edirdilər.

## Hərbi paliqon (1959–1994)
1959–1994 illərdə yarımadanın böyük hissəsi Qara dəniz donanmasınınpaliqonu olmuşdur. Paliqon ləğv edildikdən sonra 4700 ha-lıq yarımada ərazisi qoruğa birləşdirilmişdir.

Burada paliqonun inşasına qədər burada balıqçı qəsəbəsi olan Svobodnı Port olmuşdur. Qəsəbə 1959-cu ildə ləğv edilmişdir.

## Mənbə
* Echoes of the Ancient Borysthenes. "Naddnipryanska Pravda plyus" at the Kherson Arts portal. 1 November 2013
Tərxan Qut yarımadası

**Tərxan Qut yarımadası** (, ) — Krım yarımadasının qərb qutaracağını təşkil edən yarımada. Sahillərini Qara dənizin suları yuyur.

Yarımadanın adı krım tatarlarının dilində işlənən  sözlü ilə əlaqədardır. Bu isə vergidən azad bölgə mənasını verir

## Coğrafiyası

Qərb qutaracağı Priboyski burnu ilə bitir. 1953-cü ilə qədər krımtatar dilində olan Qara Murun adlanırdı. Bu nöqtə Krım yarımadasının ucqar qərb nöqtəsini təşkil edir. Cənub-qərbində isə Tərxan Qut burnu yerləşir. Relyefi təpəlikdən ibarətdir. Ən hündür nöqtəsi Tərxan Qut yüksəkliyidir ki, onunda hündürlüyü 179 metrdir. Bitki örtüyü çöl tiplidir.

## Əhalisi
Krımın ən az məskunlaşılmış bölgələrindən biridir. Burada Çernomorskoe qəsəbəsi, Kraskoselskoe, Olenevka, Marino, Mejvodnoe və kəndlər vardır.

## Mənbə
* Tərxan Qut yarımadasının relyefi
* Tərxan Qut yarımadası haqqında 
## İstinadlar
Boytumelo Masilo

**Boytumelo Masilo** (5 avqust 1995) — Botsvananı 800 m məsafəyə qaçış yarışlarında təmsil edən və orta məsafələrə qaçan yüngül atlet. Boytumelo Masilo Botsvananı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etmişdir. O, 800 metr məsafəyə qaçışda iştirak etmiş və ilk mərhələdəcə məğlub olmuşdur.

Onun karyerası boyunca ən yaxşı nəticəsi 2016-cı ildə Kortriykdə əldə etdiyi 1:45.87 saniyəlik nəticəsidir.

## Beynəlxalq turnirləri

## İstinadlar
Triin Tobi

**Triin Tobi** (3 iyun 1995 Tartu, Estoniya) — Estoniyalı dağ-xizək idmançısı. Triin Tobi Estoniyanı 2014-cü ildə Soçidə təşkil edilən XXII Qış Olimpiya Oyunlarında təmsil edib. O, slalom və böyük slalom yarışları üzrə iştirak etmişdir.

## Karyerası
Triin Tobi birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2014-cü ildə qatıldı. O, Soçidə baş tutan XXII Qış Olimpiya Oyunlarında qadınlar böyük slalom yarışlarında iştirak etdi. Tobi 3:09.17 saniyəlik nəticəsi ilə 90 atlet arasında 61-ci yeri tutdu.

## Mənbələr

## İstinadlar
Alexandros Çalkokondilis

**Alexandros Çalkokondilis** () — Yunanıstanı təmsil edən yüngül atlet. Yunanıstanı 1896 Afina Olimpiadasında təmsil edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Litovski yarımadası

**Çuvaş yarımadası** —  Krım yarımadasının şimalında yerləşən yarımada. İnzivati cəhətdən Krasnoperekoski rayonu ərazisinə daxildir. Sivaş körfəzi daxilinə uzanır.

## Coğrafiyası
Maksimal hündürlü 15 metrdir. Şərq sahilləri 10 metr hündürlüyə malikdir. Qərbi sahilləri düzəndir. Cənub sahillərini Filatovskaya Zasuxa körfəzi yuyur.  
Yarımadada yaşayış məntəqəsi yoxdur.
## Mənbə
* Litovski yarımadası
Snowball (bir-lövhəli kompüter)

**Snowball** - Nano-ITX ölçülərində olan NovaThor A9500 ÇüS üzərində qurulmuş bir-lövhəli kompüterdir .

2012-ci ilin əvvəllərində Linux əsaslı mobil əməliyyat sistemi olan Tizen bu sistemi dəstəkləməyə başlamışdır.

İctimaiyyət tərəfinən dəstəklənən igloocommunity.org saytı var idi, sayt bağlandıqdan sonra bütün məlumat və alətlər GitHub-da arxivdədirlər: https://github.com/igloocommunity

## Həmçinin bax
Rascal (bir-lövhəli kompüter)

**Rascal** - Bir-lövhəli kompüterdir. Brandon Stafford tərəfindən yaradılmış və satışını ABŞ-nin Massaçusets ştaının Somervill şəhərində yerləşən "Rascal Micro" şirkəti həyata keçirir.

## Xüsusiyyətləri
Rascal Linux ƏS əsasında işləyir. Lövhə Arduino şildlərini tamamilə dəstəkləyəcəyi formada dizayn olunub.

The Rascal runs Linux.  Its board design is compatible with Arduino shields. Lövhə, üzərində  veb-server proqram təminatlı və Python-da proqramlaşdırma üçün nəzərdə tutulmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Rascal Micro hands-on at Engadget

## Həmçinin bax
Trialeti

**Trialeti** () — Gürcüstanın Kvemo-Kartli olkəsinin Salka bələdiyyəsi inzibati ərazisində şəhər tipli qəsəbə. Salka dəmir yol stansiyasından 10 km məsafədədir.

1944-cü idən şəhər tipli qəsəbə statusuna malikdir.

## Arxeologiya
Ərazisi müxtəlif dövrlərə aid arxieloji tapıntılarla zəngindir. Buna görə ilkin dəmir dövrünə aid 2 arxeoloji mədəniyyətə Trialetinin adı verilmişdir (Trialeti mezolit mədəniyyəti və Trialeti mədəniyyəti).

## Əhalisi

 
## İstinadlar
Fao yarımadası

**Fao** () — Fars körfəzində, İraqın cənub-şərqində yerləşən yerləşir. 
Burada İraqın mühüm neft obyektləri qərarlaşır. Burada iki neft terminalı vardır:Hor əl-Əməyyə və Mina əl-Bakr.   
Yarımadada yerləşən yeganə əhəmiyyətli şəhər Umm-Kasrdır. Şəhərdə ABŞ hücumuna qədər mühüm hərbi baza yerləşirdi. 
İran-İraq müharibəsi (1980—1988) zamanı yarımada strateji əhəmiyyətinə görə dəfələrlə iki ölkə arasında toqquşma yeri olmuşdur. 1986-cı ildə İran ordusu İraqın zəif müdafiəsindən istifadə edərək yarımadanın cənub hissəsini işğal edə bilmişdilər. Ancaq Umm-Kasrı ələ keçirmək mümkün olmamışdır. 11 fevral 1986-ci ildə İran tərəfi müharibə tarixində ən böyük zəfərlərini əldə edərək yarımadanı ələ keçirə bilirlər. 
17 aprel 1988-ci ildə İraq ordusu «Ramazan Mübarək» adlı genişmiqyaslı əməliyyata başlayır. Nəticədə yarımada işğaldan azad edilir. Bu əməliyyata İraq tərəfi 100 min, İran isə 15 min döyüşçü çıxarmışdı.  
İraqlılar aviasiyadan və kimyavi silahlardan istifadə etməklə yarımadanı 35 saat ərzində tam azad edə bilirlər. 
1991-ci ildə Körfəz müharibəsi zamanı yarımadanın cənub və qərb hissəsi ABŞ ordusunun bombardımanına məruz qalmışdır.

2003-ci ildə İraq müharibəsinin əvvəllərindən yarımada müttəfiq qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir.
## İstinadlar
Szyulun yarımadası

**Szyulun yarımadası** — Çinin cənub-şərqində yerləşən yarımadanın ərazisi inzibati cəhətdən Honkonq rayonu ərazisinə daxildir. Sahillərini Cənubi Çin dənizi suları ilə yuyulur. Sahəsi 700&nbsp;km² təşkil edir. Ərazisi alçaq dağlıqdır (400–600 m). Sahilləri buxta və burunlarla zəngindir.

## İstinadlar
Kerri Fişer

**Kerri Fişer** (; ) — ABŞ aktrisası və ssenaristi.

## Həyatı
21 oktyabr 1956-cı ildə Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərində Eddi Fişer və Debbi Reynoldsun ailəsində doğulub. 2 yaşı olanda ailə dağılmış və ata məşhur aktrisa Elizabet Teylorla evlənmişdir. Uşaqlıqda aktrisa olmaq arzusu olan Kerri "Central School of Spench and Drama"da təhsil aldı. İlk filmi "Şampun" filminə 1975-ci ildə çəkildi. Aktrisanın karyerasında dönüş yaradan film isə 1977-ci ildə çəkilən Ulduz müharibələri filmində "Şahzadə Leya" obrazı oldu. Daha sonra 1980-ci ildə "Cazmen Qardaşlar" filmində rol aldı. 1990-cı ildə "Postcards from the Edge" filminin sserisini yazmışdır.

Kerri Fişer 27 dekabr 2016-cı ildə Londondan qayıdarkən təyyarədə infarkt keçirmişdir. Xəstəxanaya yerləşdirilən aktrisa orada vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* wikimedia Kerri Fişer
Şandun yarımadası

**Şandun yarımadası** () — Çinin şərqində, Sarı dəniz və Bohai körfəzi daxilinə istiqamətlənir. 1282-ci ildən şimal və cənub çay yollarının birləşməsindən sonra faktiki olaraq adaya çevrilmişdir. 
## Coğrafiyası
Relyefi əsasən təpəlikdir. Burada qranit təbəqəsi səthə çıxır. Qranit təbəqəsinin maksimal hündürlüyü 180 metrdir. Yarımadanın maksimal hündürlüyü isə 1 132 metrə çatır.

## İqtisadiyyat
Ərazisində kiçik sahələrdə olsa belə alma, üzüm, armud, çay və s. yetişdirilir. Yarımada dəmir, maqnezit və qızıl ilə zəngindir.

Sahillərində Çinin mühüm limanları yerləşir. Onlar arasında yarımadanın cənub-şərqində yerləşən və bölgənin əsas limanı və sənaye mərkəzi Sindao qərarlaşır. Burada tekstil, yeyinti, maşınqayırma, texniki və elektroenergetika sahələri inkişaf etmişdir.

## İstinadlar
 
## Mənbə
* **«[https://web.archive.org/web/20131207234759/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/538626/Shandong-Peninsula Shandong Peninsula].»** Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2012.
2006 Qış Olimpiya Oyunları medal sıralanması

[thumb|400x400px|[2006 Qış Olimpiya Oyunları|XX Qış Olimpiya Oyunlarında medal qazanan dövlətlərin müxtəlif göstəriciləri.   — bu dövlət ən azından bir qızıl medal qazanıb   — bu dövlət ən azından bir gümüş medal qazanıb   — bu dövlət ən azından bir bürünc medal qazanıb   — bu dövlət medal qazanmayıb   — bu dövlət yarışlara qatılmayıb]]
**[[2006 Qış Olimpiya Oyunları]]** və ya rəsmi adı ilə XX Qış Olimpiya Oyunları qış idman növləri üzrə fevralın 10-dan 26-na qədər İtaliyanın Turin şəhərində baş tutdu. Ümumi olaraq 80 dövlətin 2 508 idmançısı 7 müxtəlif idman növü üzrə 15 yarışda mübarizə apardı.

Turin Olimpiadasında Kanadalı konkisürən Kindi Klassen hamıdan çox, 5 medal (1 qızıl, 2 gümüş və 2 bürünc) qazandı. Cənubi Koreyalı şort-trekçi An Hyun-Soo və Jin Sun-Yu, Almaniyalı biatlonçu Mixail Qreis isə hərəyə üç qızıl medal qazandı.

## Medal sıralanması

thumb|220x220px
thumb|220x220px|Təltifetmə mərasiminin baş tutduğu "Medal's Plaza"

 — ev sahibi dövlət (İtaliya)

**Üç və daha artıq medal qazanan idmançılar**

## Həmçinin bax

* 2006 Qış Paralimpiya Oyunları medal sıralanması

## Mənbələr
### Xarici кeçidlər
### İstinadlar
Mustafa Kamal Atatürkün dini inancı

[thumb|1924-cü ildə Dr. Abdulla Cövdət tərəfindən türkcəyə tərcümə edilmiş və 1928-ci ildə Atatürkün əmri ilə nəşr olunmuş ''Akl-ı Selim'' (''Le Bon Sens'', "sağlam düşüncə"), 1772-ci ildə [Pol Anri Holbax tərəfindən Jan Melye təxəllüsü ilə nəşr edilmişdir.]]
**Müasir Türkiyənin qurucusu [[Mustafa Kamal Atatürk]]**ün dini inancı ilə bağlı bir mübahisə var. Dini inancı, onun ifadələri ilə prezidentlik dövründəki ictimai və siyasi tətbiqləri əsas alınaraq fərqli formalarda şərh olunmaqdadır. Bəzi araşdırmaçılar onun dinə bağlı ifadələrinin dövri olduğunu vurğulamaqda və bu mövzu ilə əlaqəli müsbət görüşlərinin 1920-ci illərin başları ilə məhdud olduğunu bildirirlər.

Bəzi türk mənbələri iddia edir ki, o dindar bir müsəlman idi. Bununla birlikdə, digər mənbələrə görə Atatürkün özü ümumiyyətlə din əleyhdarı və anti-islamçı olan bir aqnostik, yəni doktrinyor olmayan deist və ya ateist idi.

Mənbələr, Atatürkün dini skeptik və azadfikirli olduğunu ortaya qoyur. 1933-cü ildə ABŞ səfiri Çarlz H. Şerill onunla görüşdü. Müsahibədə Atatürk ümumiyyətlə aqnostik olduğuna dair qəbul edilmiş inancı rədd etdi, ancaq dininin yalnız kainatın ixtiraçısı və hakimi tək Allaha inanmaq olduğunu söylədi. O, həmçinin hesab edir ki, bəşəriyyətin belə bir Allaha inanması lazımdır. Bundan əlavə, dua ilə Allaha səslənməyin insanlıq üçün yaxşı olduğunu söylədi. Atatürkün fikrincə, türk xalqı İslamın nə olduğunu bilmir və Quran oxumaz. İnsanlar başa düşmədikləri ərəbcə cümlələrdən təsirlənir və adətlərinə görə məscidlərə gedirlər. Türklər Quran oxuyub bu barədə düşünəndə İslamı tərk edəcəklər.

Atatürk gəncliyində qısa olsa da, dini təlimlər aldı. Onun hərbi təlimi dini təəssüratları əhatə edirdi. Ərəb dilini Quranı anlamaq və təfsir etmək üçün kifayət qədər bilirdi. Leon Kaitaninin "İslam tarixi" və Circi Zeydanın "İslam sivilizasiyası tarixi" əsərlərini oxudu. Ali məktəblər üçün tarix kitabları hazırlamaq istədiyi zaman özü "İslam tarixi" fəslinin müəllifi idi. Atatürkün dini biliyi öz təbiəti və səviyyəsində olduqca yüksək idi.

Atatürk 20 mart 1937-ci ildə Ankara Palasda, Rumıniyanın xarici işlər naziri Viktor Antoneskuya bunları dedi:

Vaxtında kitabları qarışdırdım. Filosofların həyat haqqında dediklərini başa düşmək istədim. Bəziləri hər şeyi qara kimi görürdülər. "Biz heç kim deyilik və sıfıra çatmayacağıq, dünyada müvəqqəti həyat zamanı sevinc və xoşbəxtlik üçün yer yoxdur" dedilər. Digər kitabları oxumuşam, ağıllı adamlar bunları yazıblar. Deyirdilər: "Sona sıfır gəldiyindən, nə olursa olsun, heç olmasa yaşadığımız müddətcə şən və nəşəli olaq." Mən öz xarakterim baxımından həyatın ikinci mənzərəsini bəyənirəm, ancaq aşağıdakı həddlərdə: Bütün insanlığın öz şəxsiyyətində olduğunu görən kişilər kasıbdırlar. Aydındır ki, həmin insan bir şəxsiyyət olaraq yox olacaqdır. Yaşadıqları kimi məmnun və xoşbəxt olmalı olan şey özü üçün deyil, özündən sonra gələnlər üçün çalışmaqdır. Fərasətli bir adam yalnız bu şəkildə hərəkət edə bilər. Həyatda tam zövq və xoşbəxtlik yalnız gələcək nəsillərin şərəfinə, varlığına, xoşbəxtliyinə xidmət edə bilər.

## İstinadlar
Con Mirşaymer

**Con Cozef Mirşaymer** (/ˈmɜːrʃhaɪmər/ ) amerikalı politoloq. Böyük güclər arasında təhlükəli və digər dövlətlərin niyyətlərinin bilinmədiyi dünyada hegemonluğa yiyələnmək üçün verilən mübarizəni izah edən hücum meyilli realizm ideyasını irəli sürmüşdür. 

## İstinadlar
Lyaodun yarımadası

**Lyaodun yarımadası** () — Çinin şimal-şərqində, Lyaodun körfəzi ilə Qərbi Koreya körfəzi arasında yerləşən yarımada.

Yarımadanın uzunluğu 225&nbsp;km, eni isə 80 - 130 км arasında dəyişir. Sahilləri düzəndir.

Reylefi təpəli və ancaq dağlıqdır. Ərazisi meşə və kolluqlarla zəngindir.
Cənub qutaracağında iri şəhər və liman Dalyan şəhəri mövcuddur. XX əsrin sonları XXI əsrin əvvəllərindən şəhərin iqtisadi sıçrayışı müşahidə edilir.

## Toponim
Yarımadanın çincə adı *Lyaodun* «Lyaoxe» çayının adından götürülmüşdür. «Dun» sözünün mənası isə «şərq» anlamını verir. Yarımadanın ümumi adı isə «şərqi Lyao» mənasında işlənir.

## Tarixi
Lyaoxe çayının hövzəsində yerləşən yarımada çin mədəniyyətinə qədim dövrlərdən məlumdur. Sin və Xan sülalərinin dönəmində Lyaodun prefekturası ərazisinə daxil edilirdi.

### Yeni dönəm
17 aprel 1895-ci ildə (Yapon-Çin müharibəsi) Sin imperiyası ilə Simonosekidə sülh müqaviləsi imzalanmışdır. Şərtlərinə görə Lyaodun yarımadasında daxil olmaqla bir çox ərazilər Yaponiyanın mülkiyyətinə verilir. Ancaq Rusiya, Almaniya və Fransanın təzyiqi ilə Yaponiya əldə etdiyi bütün torpaqları geri qaytarmalı olur. 27 mart 1898-ci ildə Rusiya imperiyası Sin imeriyasından Lyoyşun və Dalyan limanlarını icarəyə götürür.

thumb|left

1904-cü ildə yapon ordusu yarımadanın quru ilə əlaqəsi olan bölgəni və Dalyan limanını ələ keçirməklə rusların yerləşdiyi bölgəni mühasirəyə alırlar. Rus ordusu Port-Artur qalasına sığınır. Ancaq yapon ordusunun təzyiqinə tab gətirməyən ruslar təslim olurlar. Ərazi Portsmunt müqaviləsi ilə Yaponiyaya verilir. 1945-ci ildə isə yarımada Mancur əməliyyatı ilə Sovetlərin nəzarətinə keçir. 1946-cı ildə Qırmızı Ordu Mancuriyanı tərk etməli olsa da Lyaodun yarımadası Çin ilə müştərək istifadə istifadəyə verilir. 1955-ci ilin mayında Sovetlər Birliyi tərəfindən Çinə qaytarılır.

## Coğrafiyası

### Relyefi
Lyoadun yarımadası dağ silsiləsinin davamını təşkil edir. Suxurları əsasən kvars qumundan və az bir hissəsi isə qneysdən ibarətdir. Yarımadada yerləşən silsilələr bir necə iatiqamətdə uzanır. Ən hündür nöqtəsi Buyun dağıdırki, onunda hündürlüyü 1 130 metrdir. Cənub hissəsinin böyük hissəsi düzənlikdir.

### İqlimi
Qış ayları yarımadanın iqlimi Çinin şimal-şərqinə nisbətdə istidir. İl ərzində 500 – 750&nbsp;mm yağıntı düşür. Bunun isə 2/3 hissəsi iyul-sentyabr ayları düşür. Yarımadada vegetasiya dövrü 200, cənub qutaracağında isə 220 gün sürür.
### Bitki örtüyü
Yarımadada meyvə bağları geniş sahə tutur. Xüsusi ilə alma bağları daha genişdir. Üstəlik burada düyü, qarğıdalı və buğda əkilir.

### Faydalı qazıntıları
Faydalı qazıntılardan burada: dəmir filizi, qızıl, miş və maqnezit kimilərə rast gəlinir. Lyaodunda həm də bor və duz çıxarılır.

## İstinadlar

## Mənbə
*
Bor modeli

right|thumb|150x150px|Bor modeli
**Bor atom modeli** — Nils Henrik Bor tərəfindən 1911-ci ildə, Rezerford atom modelindən yararlanılaraq önə sürülmüşdür.

Bor atom modelindən əvvəl digər atom modellərində, atomun nüvəsində, + yüklü protonların olduğu, nüvənin ətrafında isə dairəvi hərəkət istiqamətində hərəkət edən - yüklü elektronların olduğu ifadə edilmişdir.Bu elektronların nüvə ətrafında hansı istiqamətdə hərəkət etdiyi onların sürət və impulsu haqqında heç bir fikir irəli sürülməmişdir.Bor isə nəzəriyyəsində  elektronların hərəkətini bu nöqteyi nəzərdən təcrübə etdi.

## Bor postulatları
1913-cu ildə Nils Bor, hidrogen atomunun spektr xətlərini və Plank'ın kvant qanunlarından istifadə edərək Bor postulatlarını irəli sürdü.Bu məlumatlar əsasında  Bor qanunları (postulatları) aşağıdakı kimidir:
# Bir atomdakı elektronlar nüvədən müəyyən uzaqlıqdakı orbitallarda hərəkət edə bilər və bu orbitalların bucaq impulsu ℏ(h/2π)-in tam misilləridir( burada h, Plank sabitidir). Hər dayanıqlı halın sabit bir enerjisi vardır.
# Hər-hansı bir dayanıqlı enerji səviyyəsində elektron dairəvi bir istiqamətdə hərəkət edir. Bu istiqamətlərə isə enerji səviyyələri və ya energetik səviyyələr deyilir.
# Elektron stasionar halda olarkən atom enerji şüalandırmaz. Ancaq yüksək enerji səviyyəsindən daha aşağı enerji səviyyəsinə keçərkən, səviyyələr arasındakı enerji fərqinə bərabər bir enerji şüalandırar. Burada ∆E = Eson-Eilk=hυ
# Elektronun hərəkətinin mümkün olduğu stasionar səviyyələr, K, L, M, N, O kimi hərflərlə və ya ən kiçik enerji səviyyəsi 1 götürülmək şərti ilə, hər enerji səviyyəsi + bir tam ədəd ilə müəyyən olunur və ümumi olaraq "n" İlə göstərilir. (n: 1,2,3 ...¥)

### Həyəcanlanmış atom
Bor atom modelinə görə, nüvəyə ən yaxın enerji səviyyəsində dairəvi hərəkət edən elektron stasionar haldadır, enerji şüalandırmaz.

Elektrona kifayət qədər enerji verilərsə, elektron olduğu enerji səviyəsindən daha yüksək enerji səviyyəsinə sıçrayar. Atom bu halda dayanıqsızdır. Dayanıqlı hala gəlmək üçün elektron təkrar əvvəlki enerji səviyyəsinə geri qayıdarkən əldə etdiyi enerji səviyyəsinə bərabər enerjidə bir **[[foton]]** (işıq seli / dalğası) şüalandırır. Atom bu şəkildə enerji şüalandırar.

## Bor Atom Modelindəki əksikliklər
* Elektronlar çox sürətli olduğu üçün sadəcə klassik fizika deyil, həm də nəzəri olaraq düşünülməli idi.
* Bor Atom Modeli, sadəcə tək elektronlu atomların (hidrogen) spektrlarını açıqlaya bilir. Çox elektronlu atomların spektrlərini açıqlaya bilmir.
* Bor Atom Modelində dalğa-hissəcik ikili təbiətini (Lui De Broyl Hipotezi) nəzərə alınmamışdır.
* Heyzenberq qeyri-müəyyənlik prinsipinə görə atomdakı elektronun yeri və sürəti, eyni anda, mütləq bir şəkildə müəyyən edilə bilməz. Buna görə də "istiqamət" anlayışı səhv idi.
* Neytron anlayışı yoxdur. Neytronlar, 1932-ci ildə Ceyms Çadvik tərəfindən kəşf edilmişdir.

## Xarici keçidlər
* Bohr Atom Modeli - KBT Bilim

## Mənbə
* Bohr Atom Modeli - taner.balikesir.edu.tr
* http://atominsan.net/atom-kuramlari/rutherford-atom-kurami.html
Qavazi

**Qavazi** ( keçmiş **Axali Qavazi**) — Şərqi Gürcüstanda kənd. Kaxetiya ölkəsinin Kvareli bələdiyyəsi ərazisindədir. Alazan-Həftəran vadisində, dəniz səviyyəsindən 255 yüksəklikdə və Qanıxçayın sol sahilində yerləşir. Bələdiyyə mərkəzi Kvareli şəhərindən 16 kilometr məsafədədir. 2014-cü il siyahıyalmasının nəticələrinə görə kənddə yaşayanların sayı 2945 nəfər olmuşdur. Qavazidə XIV əsrə aid memarlıq abidəsi — Qaraca kilsəsi var.

## İstinadlar
"Moskvanın müdafiəsinə görə" medalı

**"Moskvanın müdafiəsinə görə" medalı** — SSRİ Ali Sovetinin 1 may 1944-cü ildə təsis olunmuş SSRİ ordeni. Medalın rəsminin müəllifi Nikolay Moskalyovdur

## Sayı
1 028 600 nəfər şəxs bu medalla təltif olunmuşdur.

## Xarici keçidlər

* Медали и ордена СССР 
* Медаль "За оборону Москвы" на портале Онаградах.ру

## İstinadlar
Disfagiya

**Disfagiya** ( — pozğunluq   — udmaq ) — udma aktının posğunluğu.
Udma bir reflektor əzələvi akt olub, növbəli şəkildə əzələlərin yığılıb boşalması qida kütləsinin — loxmanın udlaqdan qida borusuna və mədəyə ötürülməsinə xidmət edir. İnsan gün ərzində 600 dəfə udma aktını icra edir. Bunun 200 dəfəsi qida qəbulu zamanı, 50 dəfəsi yuxu zamanı, 350 dəfəsi isə digər yerdə qalan müddət ərzində baş verir. Udma aktı üç ağız, udlaq və qida borusu fazalarına malikdir. 
Disfagiya zamanı udma aktı çətinləşir və ağrılı olur, yaxud heç mümkün olmur. Bu zaman qida qalıqları və ya maye duruna, qırtlaq boşluğuna, traxeyaya axıb tökülmüş olur. Ağrılı udma aktı odinofagiya adlanır. Disfagiya udma aktının fazalarına müvafiq ağız-udlaq və qida borusu formalarına malikdir. Disfagiyanın ağız-udlaq forması öz növbəsində üç: yuxarı, orta, aşağı hissəyə bölünür.
Yuxarı disfagiyalarına adətən qalxanvari vəzi xəstəliklərində, müvafiq lifa düyünlərinin böyüməsi zamanı, müvafiq əzələ, fəqərə patologiyalarında, ağız, qırtlaq və udlağın sinir innervasiyalarının pozulmasında rast gəlinir.

Orta disfagiyalara adətən divararalığı orqanlarının (damarlar, sinirlər, limfa düyünləri, ürək, plevra və birləşdirici toxumalar) patologiyalarında rast gəlinir.
Aşağı disfagiyalara isə adətən diafraqma (şişlər, sistlər və yırtıq), qaraciyər və dalaq patologiyaları səbəb olur.
Qida borusu spazması disfagiyanın ən çox rast gəlinən formasıdır.
Qida borusu disfagiyası spazmalar, divertikullar, yad cisimlər zamanı, udlağın selikli qişasının kəskin və xroniki iltihablarında, qida borusunun xora, çapıq və şişlərində, qida borusunun əzələ-sinir keçiriciliyi patologiyasında rast gəlinir.

Disfagiyalar ağırlığına görə 4 dərəcəyə bölünürlər:
* I — periodik bərk qida kütləsinin udma aktının çətinləşməsi, qida kütləsinin hərəkətinin ağrılarla müşahidə olunması
* II — ancaq yarım maye şəkilli qidaların qəbulu mümkündür;
* III — ancaq maye qidaların qəbulu mümkündür;
* IV — su və ağız suyunun udulması belə mümkün deyil.
Taupo

**Taupo** () — Yeni Zelandiyanın Şimal adasında yerləşən eyni adlı vulkanın kalderasında yerləşən şirinsulu göl. Gölün şimal-şərq sahillərində Taupo şəhəri yerləşir. Göldə yerləşən ən böyük ada Matutaikodur. Göldən ölkənin ən böyük çayı Uaikato başlayır. Gölə ümumilikdə 30 çay tökülür. Ən dərin nöqtəsi gölün mərkəzində yerləşir. Taupo Yeni Zelandiyanın ən böyük gölüdür. Üstəlik həm də Sakit okean və Avstraliya regionunun cənub hissəsinin ən böyük şirinsulu gölüdür.

Səthinin sahəsi 616&nbsp;km², maksimal dərinliyi 164 m, uzunluğu 44&nbsp;km, sahil xətdinin uzunluğu 153&nbsp;km, su hövzəsi 3327&nbsp;km² təşkil edir.

Göl 27 000 il öncə Taupo vulkanının püskürməsi nəticəsində meydana gəlmişdir.
Gölün əsrarəngiz gözəlliyi istər yeni zelandiyalıları istərsə xariciləri özünə cəlb edir. İl ərzində gölü 1,2 milyon insan ziyarət edir. Gölün yaranması Jül Vernin «Kapitan Qrandın uşaqları» (1868) əsərində təsvir edilir.

## Flora və fauna
thumb
Burada Blechnum filiforme, Асплениумы flaccidum, Doodia media, Hymenophyllum demissum, Microsorum pustulatum və Microsorum scandens bitki növlərinfən ibarət meşəliklər vardır.

Göldə yaşayan Salmo trutta və Oncorhynchus mykiss növlərinin nümayəndələri Avripa və Kaliforniyadan gölə gətirilmişdir. 
## İstinadlar
 
## Mənbə
* Taupo regionu və şəhəri haqqında turistik informasiya о городе и регионе Таупо
* Göl kənarında vebkameralar
Kvantun yarımadası

**Kvantun yarımadası** () — Çinin şimal-qərbində yerləşən yarımada. Lyaodun yarımadasının cənub-qərb qutaracağını təşkil edir.

## Tarixi
Sin imperiyası dönəmində Lyaonin vilayəti ərazisinə daxil idi. Çin-yapon müharibəsi sonrası yarımada Simonosek müqaviləsinə əsasən Yaponiyaya verilir. Ancaq Fransa, Rusiya və Almaniyanın təzyiqi ilə ərazi yenidən Çinə qaytarılır.

1897-ci ilin dekabr ayında rus hərbi-dəniz qüvvələri Lyayşunkou limanına daxil olur. Bura rəsmi olaraq Port-Artur adlandırılır. 1898-ci ilin martında Rusiya rəsmi olaraq 25 illiyinə. Admiral Yevgeni Alekseev bölgənin komandanı elan edilir.

1899-ci ildə ruslar yarımada Dalnı şəhərini inşa edirlər. Sonradan şəhər Dalyan olaraq adlandırılır. 
1898-ci ildə Rusiya yarımadadan Xarbin şəhərinə Cənubi-Mancuriya dəmir yolunun inşasına başlayır. 
Rus-yapon mübaribəsində rusların acınacqlı məğlubiyyətindən sonra Portsmunt müqaviləsinə əsasən yarımada Yaponiyanın mülkiyyəti elan edilir. Port-Artur Ryojun, Dalnı isə Daryan adlandırılır.
## İstinadlar

## Mənbə
* Kvantun yarımadası
* Карта южной части Квантунского полуострова стр. 7 в кн. Норригаард, Бенджамен Вегнер *Великая осада: Порт-Артур и его падение* — СПб.: М. А. Леонов, 216 с. 2004 ISBN 5-902-23616-9
* «Port-Artur abidələrinin foto qalereyası».
Makao yarımadası

**Makao yarımadası** (, ) — Makaonun tarixi və ən çox yayılmış ərazisidir. 
## Təsviri
Yarımada 8,5—9,3&nbsp;km² təşkil edir. Yarımadada 2013-cü ilə olan məlumata görə 504 300 nəfər təşkil edir. Yarımadanın ən hündür nöqtəsi 90 metrdir. Sahillərini Cənubi Çin dənizinin suları yuyur.
## İnzibati bölgü
Yarımada beş freqeziyaya bölünür. 

## Həmçinin bax
* Taypa adası

## İstinadlar
Akadi yarımadası

**Akadi yarımadası** () — Nyu-Bransuik (Kanada) vilayətinin şimal-şərqində yerləşən yarımada. Şimaldan Şalyor körfəzi, şərqdən isə Müqəddəs Lavrenti körfəzi ilə əhatələnmişdir.

Nə zamansa vilayətinin əhalisi balıq ovu ilə məşğul olurdular. Bu hətta sənaye əhəmiyyətinə qədər yüksəlmişdi. Lakin balıq ehtiyatları olduqca azlmışdır. Hazırda yarımada ərazisində turizm inkişaf etmişdir. Turistləri bura dəniz çimərlikləri və akad mədəniyyəti özünə cəlb edir.

## Tarixi
250px|right
Təqribi olaraq 3000 il öncə yarımadada Mikmakilər. 1604-ci ildə yarımada ərazisində ilk fransız koloniyası salınmışdır. XVIII əsr Akadiya İngilislərin nəzarətinə keçmişdir.

XIX əsrin sonlarından vilayətin akadiyalılar öz dillərinin rəsmi dil statusu alması üçün mübarizəyə başlamışdır. Mübarizə əsasən dinc yollarla aparılırdı. Bircə 27 yanvar 1875-ci ildəki faciyə istisnadır. Polislə ilə toqquşma zamanı bir ingilis polis Con Qifford () və gənc akadiyyalı Lui Mayyo () həlak olmuşdur. Lui xalq qəhrəmanını hesab edilir. Onun haqqında hətta mahnılar bəstələnmişdir.
## Dilləri
1960-cı illərdə Nyu-Bransvildə kütləvi çıxışların sonucu olaraq vilayət Kanadanın yeganə iki dilli vilayətinə çevrilmişdir. Ancaq vilayətdə yaşayan ingilislərin böyük qismi fransız dilini bilməsədə, fransızlar isə əksinə ingilis dilini bilirlər.

Əhalisinin az bir qismi isə Mikmak dilində danışır.

## Mətbuat
Yarımada ərazisində * Akad nuel *() adlı qəzet buraxılır.
## Mənbə
* Qəzet '' Akad nuvel ''
Pompeyin son gecəsi

**Pompeyin son gecəsi** () - rus rəssamı Karl Brüllov tərəfindən  1830–1833-cü illərdə çəkilmiş rəsm əsəri. 
## Tarixi
Karl Brüllov 1827-ci ildə Pompeydə olmuş, bizim eranın 79-cu ilində Vezuvi vulkanının məşhur püskürməsinə və Neapolun yaxınlığındakı Pompey şəhərinin dağılmasına dair gələcək rəsm əsəri haqqında çoxsaylı eskizlər çəkmişdir. Onun əsəri Romada sərgidə nümayiş etdirilmiş, tənqidçilərin coşqun rəylərini qazanmış və Parisin Luvr sarayına göndərilmişdir. Bu əsər rəssamın ölkənin hüdudlarından kənarda belə maraqla qarşılanmış ilk əsəri olmuşdur. 1834-cü ildə əsər təntənəli surətdə Sankt-Peterburqa gətirilmişdir.

## Həmçinin bax

* Pompeyin son günləri

## İstinadlar
Günəbaxanlar

**Günəbaxanlar** () — Holland rəssamı Vinsent van Qoq tərəfindən 1888-ci ildə çəkilmiş rəsm əsəri.

## Haqqında
*Günəbaxanlar* Holland rəssamı Vinsent van Qoqun iki silsilə rəsmlərinin adıdır. Birinci seriya 1887-ci ildə Parisdə yerinə yetirilmişdir. O, yerə sərilmiş güllərə həsr olunmuşdur. İkinci seriya bir il sonra Arlda yerinə yetirilmişdir. O, vazdakı günəbaxanların təsvirini verir. Həmin şəkil ikinci seriyaya daxildir və 15 günəbaxanı təsvir edir. Çiçəklər tez solurdu və Van Qoq onları ilk görünüşdən çəkirdi, boyaları çox qatı vururdu( buna impasto texnikası deyilir), onları birbaşa tübikdən kətan üzərinə sıxıb yaxırdı. Şəklin fakturası çox qabarıq və kələ-kötür idi, bunun da nəticəsində elə təsəvvür yaranır ki, boyalar kətanın səthindən çıxır.

## Vandalizm aktı
14 oktyabr 2022-ci ildə iki nəfər ekofəal London Milli Qalereyasında əsərin üzərinə *[[Heinz]]* konservləşdirilmiş tomat şorbası tökərək vandalizm aktı törədib. Rəsm əsəri vandalizmə qarşı xüsusi şüşə örtüklə qapadıldığından zərər görməyib.

## Paris seriyası

Fayl:Two sunflowers.jpg|
Fayl:Vier uitgebloeide zonnebloemen.jpg|


## Arl seriyası

Fayl:Van Gogh Vase with Three Sunflowers.jpg|Birinci variant: Firuzəyi fon, 73.5 × 60 sm, şəxsi kolleksiya
Fayl:Van Gogh Vase with Six Sunflowers.jpg|İkinci variant: Kral-göy fon, 98 × 69 sm, İkinci Dünya müharibəsi zamanı məhv edilmişdir
Fayl:Vincent Willem van Gogh 128.jpg|Üçüncü variant:  göy-mavi fon, 91 × 72 sm, Yeni Pinoteka, Münhen
Fayl:Vincent Willem van Gogh 127.jpg|Dördüncü variant: Sarı fon, 92.1 x 73 sm London milli qalereyası, 



Fayl:Van Gogh Twelve Sunflowers.jpg|Birinci variant, 92 × 72.5 sm, Filadelfiya İncəsənət Muzeyi, ABŞ
Fayl:Van Gogh Vase with Fifteen Sunflowers Amsterdam.jpg|İkinci variant, 95 × 73 sm, Van Qoq muzeyi, Amsterdam, Hollandiya
Fayl:Van Gogh Vase with Fifteen Sunflowers.jpg|Üçüncü variant, 100 × 76 sm, Sompo Japan Museum of Art, 42-ci mərtəbə, Tokio, Yaponiya


## Həmçinin bax

* Vinsent Van Qoq
* Postimpressionizm
* Ulduzlu gecə
* Həkim Qaşenin portreti
* Kartof yeyənlər
* Süsənlər
* *[[Qarğalarla taxıl sahəsi (tablo)|Qarğalarla taxıl sahəsi]]*
* *[[Arlda yataq otağı (tablo)|Arlda yataq otağı]]*
* *[[Gecə kafesi]]*
* *[[Qırmızı üzüm bağı (rəsm əsəri)|Qırmızı üzüm bağı]]*
* *[[Rona üzərində ulduzlu gecə]]*

## İstinadlar
Mulen de la Qalettdə rəqs gecəsi

**Mulen de la Qalettdə rəqs gecəsi** () - Fransız impressionist rəssamı Pyer-Ogüst Renuar tərəfindən 1876-cı ildə çəkilmiş rəsm əsəri. Tablo üçün rəssam  öz dostlarından poza verməyi xahiş etmişdir, belə ki, onların bir qismini rəqs edənlərin və masa arxasında əyləşənlərin arasında asanlıqla görüb tanımaq olar. Tablonun çəkilişi zamanı rəssam çətin bir məsələnin öhdəsindən gəlməyə çalışmış, günəş şüalarının akasiya ağacının yarpaqları arasından süzülüb keçməsini, rəqs edənlərin və masa arxasında əyləşənlərin sifətlərində və geyimlərində əks olunmasını təsvir etməyə səy göstərmişdir.

## İstinadlar
Snayfedlsnes

**Snayfedlsnes** () — İslandiya ərazisində yerləşən yarımada.

## Coğrafiya
Snayfedlsnes yarımadası İslandiyanın qərbində yerləşir. Öz adını Snayfedlsyyokyudl vulkanından götürmüşdür.  

## Geologiya
Yarımada 7 milyon il öncə meydana gəlmişdir. Burada aktiv şəkildə vulkanin proseslərin nəticəsində meydaba gəmişdir. Burada sonuncu püskürmə XII əsrə təsadüf edir. Nəticədə 80 nəfər həlak olmuşdur. Bu hadisənin xatirəsinə burada monastır inşa edilmişdir. Monastr öz mövcudluğunu XIII əsrə qədər sürsqrmüşdür. 
## Əhalisi
Bura İslandiyanın az məskunlaşılmış bölgələrindəndir. Burada Oulafsvik, Qrutndarfordur, Stikkisxoulmur kimi yaşayış məntəqələrini şəhər adlandırmaq olar. Digər məşhur yaşayış məntəqəsi isə Xedlnar adlanır.

Xedlissandur qəsəbəsində İskandiyaya məxsus radiostansiya yerləşir. Əvvəllər məntəqə naviqasiya mayakı funksiyasını yerinə yeyirirdi. Onun hündürlüyü 412 metr təşkil edir ki, buda Qərbi Avropanın ən böyük tikilisidir.


Búlandshöfði, Vesturland, Islandia, 2014-08-14, DD 073.JPG
Búlandshöfði, Vesturland, Islandia, 2014-08-14, DD 085.JPG
Iceland Snaefellsnes.jpg
Breidafjoerdur_06.jpg
Snæfellsjökull-kfk-2.jpg
Snæfellsjökull iceland.jpg
Zuidkust Snæfellsnes.jpg

## Mənbə
* Information on the national park 
*  Photo of mountain Kirkjufell near Grundarfjörður 
* Official website, Westiceland
Janna Samari

**Aktrisa Janna Samarinin portreti** () - Fransız impressionist rəssamı Pyer-Ogüst Renuar tərəfindən 1877-cı ildə çəkilmiş rəsm əsəri. Janna Samarinin bu portreti rəssamın bütün yaradıcılığında ən impressionist portretlərdən biri hesab olunur, eyni zamanda gülümsünən və dalğın qadın zərif mavi-yaşıl donunda çəhrayı fonda təsvir edilmişdir. Rəssamın iş üslubu çox sərbəstdir, bəzən bu hal lap saymazyanalığa qədər öz əksini tapır, lakin elə bunun özü qeyri-adi təzəlik, ruhən aydınlıq və sakitlik ovqatı yaradır.
Slavko Kaleziç

**Slavko Kaleziç** (;  24 mart 1989, Podqoritsa, Monteneqro) — Monteneqro müğənnisi və aktyoru. O, "Space" mahnısı ilə Monteneqronu 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.

## Həyatı
Slavko Kaleziç 4 oktyabr 1985-ci ildə Monteneqronun paytaxtı Podqoritsa şəhərində anadan olmuşdur. O Monteneqronun Çetinye şəhərində yerləşən İncəsənət Akademiyasında təhsil almışdır. Daha sonra Slavko Monteneqro milli teatrında ansambla üzv seçilmişdir. Slavko müxtəlif teatr və filmlərdə bir çox obrazlar canlandırmışdır. O eyni zamanda Madrid, Tel-Əviv, Stokholm, London və s. şəhərlərdə keçirilən paradlarda çıxış etmişdir.

## Musiqi karyerası
### ''X Factor Adria''
2013-cü ildə Slavko Kaleziç Serbiyanın *X Factor Adria* musiqi yarışmasında iştirak etmiş, lakin yarışmada erkən məğlub olmuşdur. Yarışmadakı iştirakından sonra Slavkonun *San o vječnosti* adlı debüt albomu işıq üzü görmüşdür. Albomda "Krivac", "Feel the Music", "Freedom" və s. mahnılar yer almışdır.

### 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
2016-cı ilin dekabr ayında Monteneqronun RTCG telekanalı Slavko Kaleziçin "Space" adlı mahnı ilə Monteneqronu Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən olan 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcəyini açıqlamışdır. 9 may tarixində baş tutan müsabiqənin yarımfinal mərhələsində altıncı səhnəyə çıxan Slavko 16-cı yerdə qərarlaşaraq, finala adlaya bilməmişdir.

### ''The X Factor UK''
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirakından sonra Slavko Kaleziç 2017-ci ilin iyul ayında Böyük Britaniyanın *The X Factor* musiqi yarışmasının 14-cü mövsümündə iştirak etmişdir. Yarışmanın ilk dörd mərhələsini uğurla adlayan Slavko Nikol Şerzingerin komandasında yer almışdır. Yarışmanın beşinci mərhələsində Slavko məğlub olaraq iştirakını dayandırmışdır.

## Diskoqrafiya
### Sinqllar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Korlar haqqında hekayət

**Korlar haqqında hekayət** () — Holland İntibah Dövrü rəssamı Böyük Piter Breygel tərəfindən 1568-ci ildə çəkilmiş rəsm əsəri. Tabloda bir-birindən zəncir kimi tutub yeriyən altı korun təsviri verilmişdir. Ən irəlidə yeriyən birinci kor bələdçi büdrəyir və əl ağacı ilə birlikdə xəndəyə düşür. Ardınca gələn kor da onun üstünə yıxılır. İkinci əl ağacına bağlı olan üçüncü kor da özündən qabaqkıların üzərinə aşacaq. Beşinci və altıncı korların hələ heç nədən xəbəri yoxdur, lakin onları da mütləq özlərindən əvvəlki yol yoldaşlarının ardınca xəndəyə yuvarlanmaq aqibəti gözləyir. Həmin altı fiqurda yıxılmanın altı müxtəlif anları (fazaları) təsvir olunmuşdur. Ehtimal olunur ki, şəklin süjeti korlar haqqında İncil hekayətinə əsaslanıb:

'''

## İstinadlar
Serkan Çayoğlu

**Serkan Çayoğlu** () — türk model və aktyor.

## Həyatı
Serkan Çayoğlu təhsilini Almaniyada universitetin İqtisadiyyat bölməsində tamamlamışdır. Əvvəllər modellik etməyi düşünsə də, bir müddət sonra aktyorluğa yönəlmiş və Ümid Çıraq, Dolunay Soysərt kimi adlardan peşəkar aktyorluq təhsili almışdır. İlk olaraq 2012-ci ildə "Kuzey-Güney" teserialının mövsüm finalında Mərvə Boluğurun İtaliyadan gələn yoldaşını canlandırmış, sonra "Zeytun təpəsi" teleserialında oynamışdır.

Handə Yenərin "Ya Ya Ya" klipinə də çəkilmişdir. 2014-cü ildə başlayan "Gilas mövsümü" teleserialında Ayaz Dinçər rolunu canlandırmışdır. Teleserial 2015-ci ildə başa çatmışdır. Aktyor daha sonra "Həyatımın eşqi" teleserialında Dəmir Cərrahoğlu rolunu oynamışdır.

## Filmoqrafiyası

## Mükafatlar və namizədliklər
Məşədi İbad

**Məşədi İbad Kərbəlayi Xocaverdixan oğlu** — Üzeyir Hacıbəyovun "O olmasın, bu olsun" komediyasındakı personaj.

## Haqqında
Məşədi İbad, hər şeydən göründüyü kimi, qalanlarından imkanlıdır. Amma pulu başqalarından fərqli olaraq tamaşaçının gözləri qarşısında özünün dar dükanında halal yolla qazanır. Məşədi İbad bütün süjet boyu yeganə adamdır ki, heç kəsi aldatmaq istəmir. O, hamıyla son dərəcə səmimidir, nə istədiyini və istəklərini gerçəkləşdirmək üçün vasitələri gizlətmir. Ətrafda hamı bir-birinə kələk gəlir, oyunbazlıq edir. O, sadəlövhlük dərəcəsində doğruldur, hamıya inanır və tərəf müqabillərindən də eyni münasibət gözləyir. Filmdə hamı onun səmimiliyindən istifadə edir. Bu yalançıların "bacarığı"ndan və düzgünlüyə səmimi olaraq inanan Məşədinin "primitivliyi"ndən ləzzət alıb heyrətlənmək neçə illərdir tamaşaçılarda bir səbəbə çevrilib. Hər halda ondan başqa heç kim heç kimə pul vermir. Hamı nə mümkündürsə, qamarlamağa çalışır. Düzdür, Məşədi də pulu şadyanlıqla paylamır. Amma bunun səbəbi simicliyi yox, hər addımbaşı aldadılmasını dərk etməsi və ondan doğan incikliyidir. Bununla belə, yenə də ödəyir və bunu özxoşuna edir, çünki heç kim onu məcbur edə bilməz. Ətrafındakılardan fərqli olaraq, o, rüşvət almır. Kəskin rəqabət şəraitində işləyir. Bütün bunlarla yanaşı, ətrafındakı "ağıllı"lardan fərqli olaraq işləri elə yaxşı gedir ki, onlar dillərini dişlərinə sıxaraq Məşədinin qarşısında "ləbbek" deyirlər. Axmaq üçün çox yaxşı nəticədir. Elə təəssürat yaranmırmı ki, bu personajın ağıldankəmliyinə gülən milyonlarla həmvətənimiz, əslində özləri də bilmədən onun düzgünlüyünə, səmimiliyinə və əliaçıqlığına istehza edirlər? Niyə elə həmin milyonlarla tamaşaçı təbii olaraq Məşədi İbadın halına acımır? Məşədinin günahı nədədir? Ondadır ki, subay bir kişi olaraq ailə qurmaq və gənc gözəl bir qızla evlənmək istəyir? Axı burda pisləniləsi nə var? O, qızı qaçırmayıb, sadəcə adaxlanmağa gəlib, özü də yeri gəlmişkən, yaşını gizlətmədən. Digər yandan heç kim onun istəyini rədd etməyib, əksinə, şərait yaradıblar, vəd veriblər. Və nəticəsi nə oldu? Tamaşaçının gözləri qarşısında halal adam olan Məşədini aldatdılar, soydular və döydülər.

## Xarici keçidlər
# Məşədi İbad
# O olmasın bu olsun (film, 1956) izlə

## İstinadlar
Hikakos yarımadası

**Hikakos yarımadası** () — Kubaın şimal sahillərində yerləşən yarımada. İnzibati baxımdan Matansas vilayəti ərazisinə daxildir. Yarımadada kurort şəhəri olan Varadero yerləşir. Yarımada öz adını kaktus bitkisinin növ çeşidliyindən almışdır. 
## İstinadlar
Sərsəri oğulun qayıdışı

**Sərsəri oğulun qayıdışı** () - holland rəssamı Rembrandt Harmens van Reyn tərəfindən 1666-1669-cu illərdə çəkildiyi ehtimal olunan rəsm əsəri.

Əsər Rusiya Federasiyasının Sankt-Peterburq şəhərində yerləşən məşhur Ermitaj muzeyində saxlanılır. Əsərdə Əhdi-Cədid hədislərinin süjeti təsvir olunmuşdur. Bu, Rembrandtın dini mövzuda ən böyük əsəridir. Əsərdə sərsəri oğulun evə qayıdışı barədə hədisin son epizodu təsvir edilmişdir.

## Xarici keçidlər
Xanko yarımadası

**Xanko yarımadası** (, ) — Fin körfəzinin şimal sahillərində, Finlandiyanın cənub-qərbində yerləşən yarımada. Yarımada Finlandiyanın ən ucqar cənub nöqtəsini təşkil edir (materik hissəsinin).

Torpaq örtüyü əsasən qumluqlardan ibarətdir. Yarımadanın sahilləri qumlu çimərliklərlə örtülüdür. Üstəlik ətrafında arxipelaq yerləşir. 
İnzibati cəhətdən Uusimaa vilayəti ərazisinə daxildir. Yarımadanın cənub hissəsində Xanko şəhəri yerləşir. 
1940-cı ilin martında Qış müharibəsi sonucu olaraq SSRİ  yarımadanın cənub hissəsini 30 illiyinə icarəyə götürür. Ancaq onlar burada 1941-ci ilin dekabrına qədər qala bilirlər.

19 sentyabr 1944 ildə Finlandiya tərəfdən hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə SSRİ və Finlandiya ilə sülh anlaşması imzalanır. 1940-cı ildə imzananmış müqavilənin bütün şərtləri bərpa edilir. Ancaq SSRİ tərəfindən yarımadaya olan bütün hüquqlar dondurulur. Əvəzində isə SSRİ Porkkala yarımadasını 50 illiyinə icarəyə götürür.

## Mənbə
* Xanko
Au yarımadası

**Au yarımadası** ()  — İsveçrənin Sürix kantonunda, Sürix gölündə yerləşən yarımada.

## Tarixi
Yarımada Surix kantonunun ərazisinə 1150-ci ildə daxil edilmişdir. Ancaq burada ilk yaşayış 1316-cı ildə qurulmuşdur.
1651-ci ildə yarımada və ora daxil olan bütün mülkiyyət isveçrəli general və dövlət xadimi, Qans, Rudolf Verdmyuller tərəfindən satın alınmışdır. Onun ölümündən sonra bütün mülkiyyət Sürix kantonuna qaytarılmışdır

Fridrix Qotlib öz şerlərində buranı hər isveçrəlinin müqəddəs yeri olaraq göstərir.

Hazırda Au Vedensvil kommunası ərazisinə daxildir. Yarımada ərazisinə ancaq xüsusi katerlərdə getmək olar. 2007-ci ilin 31 dekabr tarixli məlumatına görə yarımadada 615 nəfər yaşayır.

## İstinadlar
Kiriakos Amiridis

**Kiriakos Amiridis** (ö. dekabr 2016, Braziliya) — Yunanıstan Respublikasının Braziliya Federativ Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (yanvar 2016 – dekabr 2016).

## Vəfatı
2016-cı ilin son günlərində Kiriakos Amiridisin icarəyə götürdüyü avtomobil yanmış vəziyyətdə tapılıb. Polis maşında onun yanmış cəsədini aşkarlayıb.

## İstinadlar
Cüzeppe Arçimboldo

**Cüzeppe Arçimboldo** () - İtalyan rəssam, memar, səhnə tərtibatçısı və mühəndis. Arçimboldo əsasən insan təsvirlərini meyvə, tərəvəz, heyvan və kitab kimi xüsusiyyətlərin üzərində təsvir etməklə tanınır. İkili məna daşıyan bu əsərlər, XX əsrdə başda Salvador Dali olmaqla bir çox rəssamın fəaliyyətinə təsir etmişdir. Vertumn obrazında imperator II Rudolfun portretinə görə rəssam fəxri pfaltsqraf tituluna layiq görülmüşdü. Bu portret imperatoru ilin fəsillərinin və dünya nemətlərinin allahı Vertumnun obrazında təsvir edir.

## Həyatı

Cüzeppe Arçimboldo 1527-ci ildə İtaliyanın Milan şəhərində anadan olmuşdur. Həmin dövrdə Milan, eyni adlı hersoqluğun mədəni və siyasi mərkəzi idi. Arçimboldonun ilk önəmlini işini atası ilə birlikdə Milan kafedralının restavrasiyası zamanı görmüşdür. Atasının ölümündən sonra rəssam bu işi tək başına görməyə davam edir. Gördüyü işlərlə qısa zamanda tanınmış rəssama Komo kafedralını qoblen üslubunda dizayn etmək işi tapşırılır. 1558-ci ildə Arçimboldo Milanı tərk edir.

Komo kafedralı üçün qoblen üslubunda bir çox dizaynlar vermişdir. 1562-ci ildə Avstriya imperatoru I Ferdinandın dəvəti ilə Vyana şəhərinə gələrək burada saray rəssamı kimi işləməyə başlamışdır. Rəssamın fəaliyyətinin bu dönəmi *mövsümlər* olaraq adlandırılan kolleksiyanı tamamlaması ilə əlamətdardır. 1564-cü ildə I Ferdinandın ölümündən sonra yerinə hakimiyyətə gələn II Maksimilyanın dönəmində də Cüzeppe Arçimboldo yenə saray rəssamı kimi işinə davam etsə də, daha çox imperator və ailəsinə aid portret şəkilləri çəkmişdir.

Arçimboldonun Vyana sarayındakı vəzifəsi təkcə rəssamlıqla məhdudlaşmırdı. O eyni zamanda memar, səhnə tərtibatçısı, mühəndis və mədəniyyət üzrə məsləhətçi kimi sarayın bir çox işlərində yaxından iştirak etmişdir. Rəssamın fəaliyyəti dövründə sarayın antik kolleksiyası xeyli genişlənərək zənginləşdirilmişdir.

## Qalereya

Fayl:Giuseppe Arcimboldo - La Primavera - Google Art Project.jpg|
Fayl:Giuseppe Arcimboldo - Summer - Google Art Project.jpg|
Fayl:Bibliotekarien konserverad - Skoklosters slott - 97136.tif|
Fayl:Vertumnus årstidernas gud målad av Giuseppe Arcimboldo 1591 - Skoklosters slott - 91503.tiff|Vertumn obrazında imperator II Rudolfun portreti
Vertumn obrazında imperator II Rudolfun portreti

**Vertumn obrazında imperator II Rudolfun portreti** () - İtalyan rəssam, memar, səhnə tərtibatçısı və mühəndis Cüzeppe Arçimboldo tərəfindən 1591-ci ildə çəkilmiş rəsm əsəri.

Tablo Stokholm şəhərində yerləşən Skokloster sarayında saxlanılır. *Vertumn obrazında imperator II Rudolfun portretinə* görə rəssam fəxri pfaltsqraf tituluna layiq görülmüşdü. Bu portret imperatoru ilin fəsillərinin və dünya nemətlərinin allahı Vertumnun obrazında təsvir edir. Vertumn qədim İtaliyada dəyişkənlik, təbii bolluq allahı kimi də məşhur idi.

## İstinadlar
Hay Day

***Hay Day*** — *[[Supercell]]* şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş pulsuz mobil ferma oyunu. iOS platforması üçün 21 iyun 2012-ci ildə, Android platforması üçün 20 noyabr 2013-cü ildə buraxılmışdır. 2013-cü ilin məlumatına görə *Supercell* şirkəti *Hay Day* və *[[Clash of Clans]]* oyunlarından ayda 30 milyon $ qazanmışdır. 2013-cü ildə *Hay Day* ən çox gəlir əldə 4-cü oyun olmuşdur.

## Məzmun və geympley
Oyunçunun əmisi artıq fermanın qayğısına qala bilmir və buna görə də fermanı oyunçunun əllərinə əmanət edir. Oyun müqəvvanın müşayiəti ilə oyunçunun buğda biçməyi öyrənməsi ilə başlayır.

Oyunçu fermasında yetişdirdiyi məhsulları sataraq qızıl pullar qazana bilər. Qızıl pullardan istifadə edərək istehsal tikililəri və dekorativ əşyalar ala bilər. Həmçinin əldə etdiyi təcrübə xalları (XP) sayəsində səviyyə keçə bilər. Oyunçular öz aralarında "məhəllələr" yaradaraq bir-birilərinə kömək edə bilərlər.

## Qəbul
*[[Gamezebo]]* oyuna 4/5 xal vermiş, *[[Farmville]]* oyunu ilə bənzərliyini qeyd etmiş və qrafiklərini tərifləmişdir. *[[Pocket Gamer]]* oyuna bürünc mükafat vermişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Supercell-in rəsmi saytında
Taman yarımadası

**Taman yarımadası** — Rusiyanın cənub hissəsində, Krasnodar diyarının ərazisində yerləşir. 
## Coğrafi yerləşməsi
Taman yarımadası şimaldan Taman körfəzi (Azov dənizi), qərbdən Kerç boğazı, cənubdan Qara dəniz suları ilə yuyulur. Relyefi əsasən düzənlikdir, sahilləri körfəzlərlə parçalanmışdır. Üstəlik burada həm də çoxlu sayda palçıq vulkanlarına rast gəlmək olar. Antik dövrdə yarımada bir-birindən boğazlarla ayrılan adalar şəbəkəsindən ibarət olmuşdur. Yarımadanın relyefi, flora və faunasına Kuban deltası böyük təsir göstərir.
## Tarixi
Yarımada ərazisində ilk insan izləri Alt paleolit dövrünə təsadüf edilir (2,1—1,8 mln il öncə). 
thumb|слева|right|228px|Kuban deltasının xəritəsi, 1870 il

Qədim dövrlərlə ərazi Skiflər tərəfindən məskunlaşılmışdır. Antik dövrdə bölgə Bosfor çarlığının ərazinə daxil idi. Burara yunanlar, sarmatlar və yahudilər yaşayırdı. Yarımadada qədim yunan Germonassa və Fafaqor koloniyaları yerləşirdi. IV əsrdə yarımada Hunların, bir müddət sonra Böyük Bolqar xanlığının, VII əsrin ortalarından isə  xəzərlərin hakimiyyəti altına keçmişdir. 969-cu ildə Xəzər xaqanlığı Kiyev knyazlığı tərəfindən məğlub edildikdən sonra onların nəzarətinə keçir. Rusların burada təşkil etdikləri Tmutarakan knyazlığı XII əsrdə mövcudluğunu dayandırmışdır. Buraya artıq çərkəzlər və qismən abxazlar məskun olmuşdur. 
1239-cu ildə yarımada ərazisində yerləşən yaşayış yerlərini monqollar darmadağın edirlər. Bundan sonra bölgə Genuyanın nəzarətinə keçmişdir. Onlar bölgəni 1483-cü ilə qədər idarə edə bilmişdilər. Bölgəni sonradan Krım xanlığı idarə edir. 1783-cü ildən idarəçilik Osmanlı imperiyasının nəzarətində olur. Rusiya-Türkiyə müharibəsi sonrası Rusiya imperiyasına birləşdirilir. II Yekaterina 1788-ci ildə zaparoje kazaklarının Kerç və ya Taman yarımadasına yerləşdirilməsi haqda fərman verir. 25 avqust 1792-ci ilə dənizdən kazaklar yarımadaya köç edirlər.

## İqtisadiyyat
Taman yarımadası zəngin neft və təbii qaz ehtiyyatlarına malikdir. Burada hətta anapait mirealı çıxarılır ki, onu bəzən tamait adlandırırlar. Burada inşa mərhələsində olan Taman limanı Rusiyanın cənubunda ən böyük limanlarından biri olmalıdır.

Yarımada iqtisadiyyatının əsası üzümçülük və şərabçılıqdır. Burada müxtəlix növ və çeşiddə şərab hazırlanır. 
Son zamanlar turizm inkişaf etmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Taman — tarix və mədəniyyət
*  Каховский М. В. Краткое примечание о полуострове Таврическом и острове Тамань // Русский архив, 1873. — Кн. 1. — Вып. 3. — С. 592—607. 
* Taman yarımadası.