Reynlandın işğalı

**Reynlandın işğalı**  — Almaniya İmperiyasının ordusunun 1918-ci ildə darmadağın edilməsindən sonra 1 dekabr 1918-dən 30 iyun 1930-a qədər baş verən işğal hadisəsi.

## Müddətləri
* Birinci atəşkəs (11 noyabr 1918 - 13 dekabr 1918)
* Atəşkəsin ilk uzadılması (13 dekabr 1918 - 16 yanvar 1919)
* Atəşkəsin ikinci uzadılması (16 yanvar 1919 - 16 fevral 1919)
* Atəşkəsin üçüncü uzadılması (16 fevral 1919 - 10 yanvar 1920)
* 1920: Müttəfiq Reynlandın Ali Komissiyasının yaradılması (10 yanvar 1920, Versal Anlaşmasının bəndləri 428-431)
* 1930: 1930: 1925-26-cı il Lokarno müqaviləsi şərtlərinə əsasən müttəfiq birliklər geri çəkildi.
* 1936: 7 martda Hitlerin rəhbərliyi altında alman qoşunları tərəfindən Reynlandın remilitarizasiyası.

## İşğal edən qüvvələr
### Belçika qüvvələri

Bu, Aaxendə qərargahı olan və Krefelddə qoşunları yerləşən 20000 əsgərdən (beş bölmə) ibarət ordu idi. Orduya Armand Hyuz komandirlik edirdi.

### Reyn Britaniya Ordusu
Britaniya ordusu 3 dekabr 1918-ci ildə Almaniyanın ərazisinə girdi. Reyn Britaniya Ordusu 1919-cu ilin martında işğalçı qüvvə olaraq quruldu. Qərargahı Köln şəhərində yerləşirdi və *The Cologne Post* qəzetini buraxırdı.

### Reyn Fransız Ordusu

Fransanın səkkizinci və onuncu ordusu əslində işğal planına daxil olan fransız qüvvəllərini meydana gətirdi. Səkkizinci ordu general Oqustin Jerarın komandalığı altında idi və Pfalitsi işğal etmişdi. Çarles Manginin komanlığı altında olan onuncu ordunun qərargahı Mayns şəhərində idi və fransanın tabeliyində olan digər ərazilərə nəzarət edirdi.

21 oktyabr 1919-cu ildə onlar Reyn Fransız ordusunu yaratmaq üçün birləşdirilmişdir.

1919-cu ildə Fransa Reynlandda 25000-40000 fransız müstəmləkəçi əsgər yerləşdirdi. Bəzi alman qadınlar işğalçı qüvvələrin afrikalı əsgərləri ilə evləndilər, digərləri isə onlardan nikahdan kənar uşaqlar dünyaya gətirdilər, bu hadisə sağçı almanlar tərəfindən rüsvayçılığın yayılması kimi hesab olunurdu. General Henri Tureman Allen ABŞ Dövlət katibinə işğalın başlamasından 1920-ci ilin iyun ayına qədər rəngli müstəmləkə qüvvələrinə qarşı rəsmi ittihamların 66 olduğunu, bunlardan 28-inin məhkum olduğunu və daha çox bildirilməyən hallar olduğunu etiraf etdi. Bu təsadüfi halların olmasına baxmayaraq “alman mətbuatında işıqlandırılan Fransa ordusunun qaradərili müstəmləkə qüvvələri tərəfindən edilən toqquşmalar, qurbanların cəsədlərinə təcavüz etmə, cəsədləri tanınmaz hala gətirmə halları yalandır və siyasi təbliğat kimi nəzərdə tutulur”.

Fransızlar 1920-ci il aprelin 6-dan mayın 17-nə kimi Frankfurtu işğal etdilər. İkinci gündə Hauptvahtanın kənarda baş verən insident zamanı 9 mülki vətəndaş mərakeşli əsgərlər tərəfindən qətlə yetirildi. Bu hadisə Fransanın müstəmləkə qoşunalrında qaradərililərin istifadəsinə qarşı irqçi kampaniyanın başlamasına gətirib çıxartdı. Bütün bunlar Almaniyanın sağçı mətbuatının "Qara utanc" (*Die schwarze Schande və ya Die schwarze Schmach*) adlandırdığı və alman xalqının Fransanın alçaldıcı bir forması kimi təsvir etdiyi kampaniyanın yaradılması ilə nəticələndi.

1923-cü ildə Almaniyanın Versal müqaviləsində öhdəliyində olan məbləği ödəməməsinə cavab olaraq, Fransa və Belçika 1925-ci ilə qədər Almaniyanın Rur sənaye sahəsini işğal etdi. Mülki itaətsizlik nümayişləri zamanı bir çox alman vətəndaşı öldürüldü.

### Almaniyada Amerika qüvvələri (1919-1923)
Amerika Birləşmiş Ştatları ilk növbədə ümumi işğalçı qüvvənin təxminən üçdə bir hissəsini, doqquz veteran bölməsində 240000 nəfər əsgər təmin etmişdir. Qərb Cəbhəsi üzrə Amerika Ekspedisiya Qüvvələrinin komandiri general Con Perşinq general-mayor Yosef T. Dikmanın əmri ilə ABŞ-nin Üçüncü ordusunu yaratdı.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya

*
*
*

## Xarici keçidlər
* The French Occupation of the Rhineland, 1918–1930
* Map of Europe  during the Occupation of the Rhineland at omniatlas.com