open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mütləq həqiqət (film, 2016)

***Mütləq həqiqət*** və ya ***Vəkil*** () — Kortni Hantın rejissorluğu ilə 2016-cı ildə çəkilmiş olan triller filmidir. Filmdə baş rolu Kianu Rivz ifa etmişdir.

## Süjet xətti

Riçard Ramsey (Kianu Rivz) zəhmətkeş bir vəkildir və ona həvalə olunmuş yeni işdə Mayk Lastir adlı 17 yaşlı oğlanı ona qarşı irəli sürülən ittihamlara qarşı müdafiə etməlidir. Oğlana qarşı irəli sürülmüş ittihamlar arasında oğlanın zəngin hüquqşünas atasını öldürməsi iddiası da vardır. Daha sonra Ramsey özünün də iştirak etmiş olduğu bu qətl hadisəsində oğlanı müdafiə etmək üçün digər insanların köməyinə möhtac olduğunu hiss edir.

## Rollarda

*Kianu Rivz müdafiə tərəfinin vəkili Riçard Ramsey rolunda
*Rene Zellveqer - Maykın anası Loretta Lassiter rolunda
*Ququ Mbata-Rou () gənc hüquqşünas Canel Bredi () rolunda
*Qabriel Basso, atasını öldürməkdə şübhəli bilinən on yeddi yaşlı Mayk Lassiter rolunda
*Ceyms Beluşi (), Maykın kobud atası Bon Lassiter () rolunda
*Ceyms Klok (), prokuror Leblank rolunda
*Sen Bricers (), Bonun keçmiş dostu Artur Vestin rolunda
*Kristofer Berri Cek Laqran rolunda
*Dana Qorrier () məhkəmə işçisi rolunda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Ercan Donat

**Ercan Donat** (tam adı: *Ercan Yıldız Donat;* ) – Azərbaycan milli basketbol komandasında və "Şəki" basketbol klubunda çıxış edən basketbolçu.

## Karyera

### Klub
5 sentyabr 2024-cü ildə "Şəki" baketbol klubu Donatı transfer edib.

### Milli komanda
Donat 2016-cı ildə U-16 Azərbaycan millisi təkibində FİBA U-16 Avropa Çempionatında çıxış edib. O, 2017-2018 və 2018-2019 sezonlarında isə U-18 Azərbaycan millisi təkibində FİBA U-18 Avropa Çempionatında oynayıb.

## Karyera statistikası

Mənbə:

## İstinadlar
Çuxadurmaz (dağ)

**Çuxadurmaz** – Şəki rayonu ərazisində dağ. Baş Qafqaz silsiləsinin zirvəsidir. Hündürlüyü 3597 metr. Oronim çuxa (kişi üst geyimi) və durmaz (sürüşən, düşən) komponentlərindən düzəlib "üstündə çuxa durmayan, yəni yamacları sürüşkən, sıldırım dağ" deməkdir.

## İstinadlar
Əyrigüney

**Əyrigüney** – Şəki rayonu ərazisində dağ silsiləsi. Rayonun şimalından cənuba doğru uzanır. Hündürlüyü 1658–2066 metr. Dağ silsiləsi öz sahəsindəki Əyrigüney adlı yerin adı ilə adlandırılmışdır. Oronim Əyri və güney (gün düşən tərəf) sözlərindən düzəlib.

## İstinadlar
İlkin Hacıyev

**İlkin Hacıyev** () — Bakının "Neftçi" klubunda və Azərbaycan milli futzal komandasında çıxış etmiş Azərbaycan futzalçısı. Hazırda "Neftçi"nin baş məşqçisidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* UEFA profili
Xanyaylağı

**Xanyaylağı** – Şəki rayonu ərazisində dağ. Baş Qafqaz silsiləsindən ayrılan qoldadır. Hündürlüyü 2087 metr. Oronim xan və yaylaq komponentlərindən (-ı mənsub şəkilçisidir) düzəlib, "xana məxsus yaylaq" mənasındadır.

## İstinadlar
Çarlz Devis (basketbolçu)

**Çarlz Eduard "Çak" Deyvis, Jr** () — Amerika əsilli azərbaycanlı peşəkar basketbolçusu. Onun Azərbaycan vətəndaşlığı var və Azərbaycan millisində çıxış edir. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* TBLStat.net Profili
* Eurocup Profili
Maqsud Mahsudov

**Maqsud Mahsudov** (2 iyun 2007) — Azərbaycanı təmsil edərək 2019-cu ildə və 2021-ci ildə Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında qızıl medal qazanan batut gimnastı.

## Karyerası
Maqsud Mahsudov 2 iyun 2007-ci ildə anadan olub. 2017-ci ildə Azərbaycan birinciliyində 2-ci yeri tutub. 2018-ci ildə Batumidə keçirilən Beynəlxalq Turnirdə 3-cü yeri qazanmışdır. 2019-cu ildə Vitebsk şəhərində Belarusun əməkdar məşqçisi Valeriy Vagelin xatirəsinə həsr olunmuş Belarus Açıq Çempionatında 3-cü yer, Tokioda keçirilən batut gimnastikası üzrə Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında isə 1-ci yeri qazanmışdır. 2021-ci ildə Belarusun Vitebsk şəhərində keçirilən "Belarus Kuboku"nda 3-cü yer, Soçidə keçirilən Avropa Çempionatında 2-ci yer, Azərbaycanın paytaxtı Bakıda keçirilən 28-ci Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında isə 1-ci yeri tutub.

2022-ci ildə "Dutch Trampoline Open 2022" beynəlxalq turnirində 2-ci yer, Azərbaycan Çempionatı və Birinciliyində 1-ci yer, Riminidə keçirilən "Aere Trampoline Cup" beynəlxalq turnirində və Avropa Çempionatında 1-ci yer, Koimbrada keçirilən beynəlxalq turnirdə 1-ci yer, Arosada "Nissen Cup"da 1-ci yer, Birminhemdə keçirilən Böyük Britaniya çempionatı 1-ci yer, Çex Respublikasında keçirilən "Friendship-2022" beynəlxalq turnirində 1-ci yer, Bolqarıstanın paytaxtı Sofiyada keçirilən Dünya yaş qrupları yarışlarında sinxron çıxışlarda 1-ci yer, fərdi çıxışlarda isə 3-cü yeri tutub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mahsudov Maqsud
Məlik Səfərqulu

**Məlik Səfərqulu** — 1691-ci ildə Şəkinin məlikliyi vəzifəsini öz ixtiyarına keçirməyə çalışmış, nəhayət bu barədə Şah Süleymanın fərmanını əldə etmişdir.  Həmin fərmandan görünür ki, Səfərqulu Şəki ölkəsi məlikliyinə özünün layiq olması, o vaxtkı məlik Məlik Həsənin də bu işə razılıq verərək Şəki məlikliyi vəzifəsindən əl çəkməsi haqqında Şəki ölkəsinin bonicə sahibləri və rəiyyətləri adından müəyyən akt düzəltmiş, həmin kollektiv sənədi Şəki ölkəsi hakimi və kələntərinin, habelə Şirvan bəylərbəyi, şəriət icraçısı və şeyxülislamının təsdiqindən keçirmişdir.

## Haqqında
Sonra həmin kollektiv sənədi Şah Süleymana təqdim etmiş və Şəkiyə məlik təyin olunduğu təqdirdə mərkəzi hökumətin “xasseyi-şərifə” adlanan idarəsinə peşkəş qaydası ilə yüz tümən pul ödəyəcəyinə söz vermişdir. Bununla əlaqədar olaraq, Şah Süleyman fərmanında belə bir şərt qoymuşdur ki, yalnız Şəki ölkəsi rəiyyətlərinin, həmçinin bonicə sahiblərinin altıda dörd hissəsinin Məlik Həsənin məlikliyinə razı olmadığı, Səfərqulunu özlərinə məlik qəbul etdikləri təqdirdə, Məlik Həsən vəzifədən kənar edilsin və Səfərqulu Şəki ölkəsinin məliyi təyin olunsun. Şah Sultan Hüseynin hicri 1113-cu ilin rəbiüləvvəl ayı (avqust/sentyabr, 1701) tarixli fərmanındakı izahatdan məlum olur ki, Şah Süleymanın həmin fərmanı əsasında Səfərqulu Şəki ölkəsi və onun tabeliyində olan məntəqələrin məliyi təyin edilmiş, ömrünün sonunadək həmin vəzifədə qalmışdır.

Məlik Səfərqulunun hansı ildə vəfat etməsi isə məlum deyil. Yalnız məlumdur ki, onun vəfat etməsindən sonra əvvəlki məlik Məlik Həsən yenidən Şəkiyə məlik təyin edilmiş, lakin 21 mart 1701-ci il tarixdə həmin vəzifədən azad olunaraq həbs edilmiş, yerinə isə Məlik Səfərqulunun oğlu Məhəmmədxan bəy təyin edilmişdir.

## İstinadlar
Serjio Luis Masiyel Lukas

**Serjio Luis Masiyel Lukas** (; ), daha çox **Serjan** () kimi tanınır — braziliyaəsilli Azərbaycan futzalçısı. 2009-cu ildə Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etmiş və Azərbaycan millisində oynamağa başlamışdır.

O, bir futbolçu üçün özünəməxsus ölçüləri ilə seçilirdi (2012-ci il Avropa Çempionatında 184 santimetr boyunda və 110 kiloqram ağırlığında idi).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* UEFA profili
Elçin Əlizadə

**Elçin Əlizadə** ) — Azərbaycan boksçusu , birinci ağır çəki dərəcəsinin nümayəndəsi. O, 2000-ci illər boyu boks üzrə Azərbaycan milli komandasında çıxış edib, dünya çempionatının gümüş mükafatçısı, Avropa çempionatının bürünc medalçısı, bir çox beynəlxalq əhəmiyyətli turnirlərin qalibi və mükafatçısı olub. Azərbaycanın əməkdar idman ustası (2011).

## Bioqrafiya
Elçin Əlizadə 1986-cı il yanvarın 2-də Azərbaycan SSRİ , Bakı şəhərində anadan olub .

O, beynəlxalq səviyyədə ilk ciddi uğurunu 2001-ci il mövsümündə Azərbaycan milli komandasına qoşularaq Bakıda keçirilən yeniyetmələr arasında ev dünya çempionatının gümüş mükafatçısı olanda qazanıb - həlledici final görüşündə Ukrayna təmsilçisi İsmayıl Sillaya uduzub. .

2002-ci ildə Lvovda Kadetlər arasında Avropa Çempionatının qalibi olub və Kecskemetdə keçirilən Kadetlər Dünya Çempionatında bürünc medal qazanıb.

2003-cü ildə Kaunasda keçirilən yeniyetmələr arasında Avropa çempionatında və Buxarestdə keçirilən yeniyetmələr arasında dünya çempionatında bürünc medallar qazanıb.

2004-cü ildə Cənubi Koreyada keçirilən gənclər arasında dünya çempionatında yarımfinal mərhələsinə yüksəlib və bununla da bürünc medal qazanıb. O, Volqoqradda yeniyetmələr arasında keçirilən “Stalinqrad döyüşü” beynəlxalq turnirində çıxış edib və burada da bürünc mükafatçı olub - yarımfinalda rusiyalı Yevgeni Romanova uduzub .

2005-ci ildən böyüklər səviyyəsində boksla məşğul olur, xüsusən Mianyanqda keçirilən Dünya Çempionatında uğurla çıxış edib, burada ilk ağır çəki dərəcəsində gümüş medal qazanıb - finalda rusiyalı boksçu Aleksandr Alekseyevə uduzub. Moskvada keçirilən dünya çempionatında uğurla çıxış edib.

2006-cı ildə Ənvər Çoudri Kubokunu qazanıb, Plovdivdə keçirilən Avropa Çempionatının bürünc mükafatçısı olub və Bakıda keçirilən Dünya Kubokunda iştirak edib.

2007-ci ildə Bakıda keçirilən beynəlxalq “Böyük İpək Yolu” turnirində bütün rəqiblərini məğlub edib, Mariupolda Makar Mazai Memorialında gümüş medal qazanıb, Çikaqoda keçirilən dünya çempionatında iştirak edib və burada rusiyalı Rəhim Çaxkiyevə məğlub olub.

2008-ci ildə Bakıda keçirilən Azərbaycan çempionatında 91 kq çəki dərəcəsində qızıl medal qazanıb. Pekində Yay Olimpiya Oyunlarına vəsiqə qazanmağa çalışıb, lakin Peskara və Afinada keçirilən Avropa Olimpiya təsnifatlarında müvafiq olaraq ukraynalı Aleksandr Usık və serb Milorad Qayoviç tərəfindən məğlub edilib. O, həmçinin Liverpulda keçirilən Avropa çempionatında boksla məşğul olub və Bakıda keçirilən CISM çempionatının qalibi olub. O, Moskvada keçirilən Dünya Kubokunda mübarizə aparıb və burada 1/4 finalda yenidən Aleksandr Usikə uduzub.

2009-cu ildə o, yenidən Azərbaycan milli çempionatının turnir cədvəlinin qalibi olub, “Böyük İpək Yolu” turnirinin qalibi olub, Makar Mazai Memorialında bürünc medal qazanıb, Milanda keçirilən Dünya Çempionatında öz sözünü deyib.

Yüksək idman nailiyyətlərinə görə “Azərbaycanın əməkdar idman ustası” fəxri adına layiq görülmüşdür (2011) &nbsp;.

## İstinadlar
Aynur Kərimova

**Aynur İmanova** () — hazırda Azərbaycan Superliqasında "Azərreyl Bakı" klubunda çıxış edən və kapitanı olan Azərbaycan qadın voleybolçusu.

İmanova 2006-cı ildən Azərbaycan voleybol üzrə qadınlardan ibarət milli komandada oynayıb və 2006,2018 FIVB Dünya Çempionatlarında, həmçinin 6 Avropa Çempionatında (2007, 2009, 2011, 2013, 2015, 2017-ci illərdə) iştirak edib.

## Klublar
*  Azərreyl (2006–2012)
*  Azəryol (2012–2014)
*  Azərreyl (2014–2015)
*  Azəryol (2015–2016)
*  Azərreyl (2016–2018)
*  Abşeron (2021–2022)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* CEV profile
* FIVB profile
* https://web.archive.org/web/20181201130649/https://www.teamusa.org/USA-Volleyball/Features/2018/September/28/US-Women-Set-for-Worlds-Opener-vs-Azerbaijan
Elina Quseva

**Elina Quseva** — 1988-ci il Yay Olimpiya Oyunlarında Sovet İttifaqı və 1992-ci il Yay Olimpiya Oyunlarında Vahid Komandanın heyətində mübarizə aparan Azərbaycan, sonra isə Rusiya keçmiş həndbolçusu.

1988-ci ildə Sovet komandası ilə bürünc medal qazanmışdır. O, bir oyunda iştirak etmiş və bir qol vurmuşdur. Dörd il sonra bürünc medal qazanan Vahid Komandanın üzvü oldu. O, beş matçın hamısında iştirak edib və 14 qol vurub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Profili
Tugball

**Tugball** — yeni və unikal idman növü.

## Yaradılamsı
"Tugball"-un yaranması bədən tərbiyəsi müəllimi olan Matt Henzienin dərsində baş verib. Matt Henzie əksər tələbəsinin yuxarı bədən gücünün olmamasının fəqrinə varıb, yuxarı bədən gücünü artıran idman növünə ehtiyac olduğunu düşündü. Tələbələrinin kəndir dartma oyununu müşahidə edən Matt Henzie buna qaçışın əlavə olunması ideyası ağlına gəldi.

## Oynama qaydası
Oyun başlayanda hər iki komandanın üzvləri "Tugball"u tutur. "Tugball"ı rəqib komandadan alamağı bacaran komanda üzvləri rəqibin qapısına doğru hərəkət edir. "Tugball"u rəqibin qapısına sala bilən komanda 3 xal qazanmış olur. "Tugball" raundlarla oynanılır və hər raund "Tug-off", "Play" və "Extra-Point"dən ibarətdir.

## İstinadlar
Diplomat (serial, 2023)

2023-cü ildə Netflix platformasında yayımlanan serial

## Məzmun
Böyük Britaniyanın hərbi gəmisi Hörmüz boğazında naməlum şəraitdə  hücuma məruz qalır. Hamı hücumunda arxasında İran İslam Respublikasının olduğunu güman edir. Bu siyasi böhranı həll etmək üçün ABŞ-nin Livandakı keçmiş səfiri Hol Vaylerin arvadı Keyt Vayler Ağ Evdən gələn əmrlə ABŞ-nin Böyük Britaniyadakı səfiri təyin edilir.

## Rollarda
Keri Rassell - Keyt Vayler

Rufuz Sevell - Hol Vayler

## İstinadlar
Vladimir Poşexontsev

**Vladimir Vladimiroviç Poşexontsev** (; ) — SSRİ, Ukrayna və Azərbaycan futbolçusu, futbol məşqçisi.

## Klub karyerası
Odessa futbolunun məzunu. 1988–1998-ci illərdə SSRİ, Rusiya və Ukraynanın aşağı liqalarında 9 klubu əvəzləyib. Bir mövsüm yarımı "Avanqard-Sənaye" komandasında (Rovenki) keçirdi. 1998-ci ildə "Neftçi"yə dəvət alıb. Azərbaycan yığmasının heyətində ölkə kubokunun qalibi olub. Fuad Musayevin sayəsində Azərbaycan vətəndaşlığını alıb. Ukraynaya qayıtdıqdan sonra o, bir mövsümü "Nikolayev" MFK-nin tərkibində keçirib və burada Azərbaycan vətəndaşlığı almış Aleksey Stukas və gələcəkdə Azərbaycan vətəndaşı olacaq Aleksandr Çertoqanovla birgə çıxış edib. 2002-ci ildən Odessada həvəskar qruplarda çıxış etmişdir. O, Ukrayna çempionatının ikinci liqasında "Real Farma" komandasında 30 oyun keçirən 42 yaşında peşəkar futbola qayıdıb.

## Milli komanda karyerası
1999-cu ildə "Neftçi"də çıxış edərək Azərbaycan millisinin heyətində 5 rəsmi oyunda, həmçinin iki yoldaşlıq oyununda iştirak edib.

## Məşqçilik karyerası
O, "Real Farma" klubunda oyunçu-məşqçi kimi fəaliyyət göstərərək məşqçiliyə keçdi. 2012-ci ilin avqustunda "Krivbass"ın gənclər komandasının baş məşqçisi Aleksandr Qranovskinin dəvəti ilə "Krivoy Roq" komandasının məşqçilər korpusuna daxil olub. 2013-cü ilin yayında o, "Real Farma"ya qayıtdı. 2013-cü ildə sertifikatlaşdırmadan uğurla keçərək UEFA-nın "B" diplom proqramı üzrə təhsilə qəbul olunub. 2014-cü ilin fevral ayından "Çernomorets" idman məktəbinin məşqçisi. 2017-ci ilin qışında həvəskar "Vradiyevka" FK-da Vyaçeslav Yeremeyevin köməkçisi oldu, lakin artıq fevral ayında klubu tərk etdi və "Çernomorets Odessa" FK akademiyasının gənclər komandaları ilə işini bərpa etdi.

## İstinadlar
Heydər Sədr

**[[Ayətullah]]&nbsp;Heydər əs-Sədr** (, 1891-1937)&nbsp; — İraqın Samərra şəhərində anadan olub.  Onun atası İsmayıl Sədr (ö. 1920) Böyük Ayətullah idi və Şiə İslamı daxilində uzun bir dini elm xətti ilə əlaqəli olan Sədr soyadını istifadə edən ilk şəxs idi.  Heydər və Sədr ailəsi də&nbsp;seyidlər və ya nəsillərini&nbsp;Məhəmmədə&nbsp;(ö.632) qədər uzananlar sayılırlar.  Ailənin nəsli müvafiq olaraq altıncı və yeddinci şiə imamları İmam Cəfər Sadiq və onun oğlu İmam Musa Kazıma qədər uzanır. Bu birbaşa və diqqətlə sənədləşdirilmiş soy, hətta İslam dünyasında belə bir soy iddiasında olan məşhur ailələr arasında misilsizdir. Şiə müsəlmanları özlərini Məhəmmədin soyunun davamçıları hesab edirlər, buna görə də bütün cəmiyyətdə seyidlərə böyük hörmət və ehtiram göstərilir.  Heydər Sədrin tanınmış qohumlarından bəziləri arasında onun qardaşı Sədrəddin Sədr (ö. 1954), qardaşı oğlu Musa Sədr və digər qardaşı oğlu Məhəmməd Sadiq Sədr də var.

Heydər öz dövrünün böyük mərceyi-təqlidi (ali dini hakimiyyət) sayılırdı.  Mərceyi-təqlid hərfi mənada, "təqlid üçün istinad nöqtəsi" və ya şiələrin ümumiliyi ilə dini təcrübə və İslam hüququnun bütün məqamlarında öz elmi və təxəyyülü ilə riayət olunmağa layiq olan deməkdir.  O, 1937-ci ildə İraqın Kazimeyn şəhərində vəfat edib və üç övladı vardı: İsmayıl, Məhəmməd Baqir Sədr (ö. 1980) və Əminə (Bint əl-Huda) kimi tanınır.

## Həmçinin bax
* İsmayıl Sədr
* Bint əl-Huda
* Sədrəddin Sədr
* Musa Sədr
* Məhəmməd Baqir Sədr
* Məhəmməd əl-Sədr
* Şiə alimlərinin siyahısı

## Xarici keçid
*Imam Moussa as-Sadr Website
Lüdovik (Orlean hersoqu)

**Lüdovik** (; ) — Orlean hersoqu II Filippin oğlu, Orlean hersoqu.

4 avqust 1703-cü ildə Versal sarayında doğuldu. Atası Orlean hersoqu II Filipp, anası isə Fransa kralı XIV Lüdovikin məşuqəsindən doğulan qızı Fransiska Mariyadır. Doğumundan etibarən Şartr hersoqu elan olundu. Anası və nənəsinin himayəsində böyüdüldü. Babasının vəfatının ardından 1715-ci ildə atası yeni kral XV Lüdovikin naibi seçildi və dövlət idarəsini əlinə aldı. Üstəlik atası taxt sıralamasında ikinci yerdə idi və bu səbəblə Lüdovik ikisinin ardından krallığın ən nüfuzlu varisi hesab edilirdi. 30 yanvar 1718-ci ildə dövləti idarə edən məşvərət məclisinə üzv seçilsə də, atasının istəyinə baxmayaraq aktiv bir vəzifədə xidmət etmədi.

1720-ci ildə atası kimi Tampliyerlərin böyük ustadı seçildi. Atasının vəfatının ardından 1723-cü ildə Orlean hersoqu ünvanını aldı və taxt sıralamsında kraldan sonrakı ikinci yeri tutdu. Bu sıralama kralın 1729-cu ildə bir oğlunun doğulmasıyla dəyişdi.

1721-ci ildə Fransa krallığının Rusiyadakı səfirinin tövsiyəsilə, I Pyotrun qızlarından Anna və ya Yelizaveta ilə evlənməsi müzakirə edildi. Ancaq məzhəb fərqliliyi və qızlarının anasının əsilzadə olmaması səbəbilə bu müzakirələr nəticə vermədi. Nəhayət, alman əsilzadələrindən birinin qızı olan Baden-Badenli Avqusta ilə evlənməsinə qərar verildi. Cütlüyün nigahı 18 iyun 1724-cü ildə Baden-Vürtemberqdə qiyabi olaraq bağlandı və 13 iyulda Marnada keçirilən rəsmi mərasimlə evləndilər. Cütlüyün bu nigahdan 2 övladı doğulsa da, bunlardan yalnız biri yetkinlik yaşına çatdı. Üstəlik qızının doğumundan 3 gün sonra xanımı da vəfat etdi və Lüdovik qalan ömrünü təkbaşına yaşadı.

* Lui-Filipp, Orlean hersoqu
* Luiza Mariya (5 avqust 1726 - 14 may 1728)

Qalan ömrünü elm və din sahəsinə həsr edən Lüdovik oğlunun təhsiliylə məşğul oldu. 27 aprel 1737-ci ildə keçirilən mərasimlə XV Lüdovikin yeni doğulan oğlunun vəftiz mərasiminə qatıldı və dofen Lüdovikin xaç atası oldu. Ardından Paris yaxınlığındakı bir kilsəyə qapandı və 1752-ci ildə burada vəfat etdi.

## Mənbə

* Seward, Desmond (1973). *Prince of the Renaissance: The Golden Life of François I*. New York: Macmillan Publishing Co. ISBN 9780026097000
* Baumgartner, Frederic J (1988). *Henry II, King of France, 1547–1559*. Duke University Press. ISBN 9780822307952
* Plowden, Alison (2011). *Marriage With My Kingdom*. The History Press. ISBN 9780752467412
* Frieda, Leonie (2003). *Catherine de Medici: Renaissance Queen of France*. HarperCollins. ISBN 9781842127254

## İstinadlar
Vestsayd orta məktəbində atışma (1998)

**Vestsayd orta məktəbində atışma** — 24 mart 1998-ci ildə saat 12:40-da ABŞ-ın Arkanzas ştatının Jonesboro şəhərindəki Westside orta məktəbində kütləvi atışma baş verdi. Ən azı 5 nəfər ölüb, çoxlu sayda insan yaralanıb. Atıcılar məktəbin iki şagirdi olan Mitchell Johnson və Andrew Golden idi.

## İstinadlar
Saksen-Koburq-Qot sülaləsi

**Saksen-Koburq-Qot** (1826-cı ilə qədər - **Saksen-Koburq-Zaalfeld**) — Vettinlər adlanan qədim sakson sülaləsinin Ernest nəslinin qolu, Saksen-Koburq-Zaalfeld (1826-cı ildən - Saks-Koburq-Qota) hersoqluğunda hersoq sülaləsi, habelə hazırda Belçikada, daha əvvəl isə Bolqarıstanda və Böyük Britaniyada hakim kral sülaləsi.

## Tarixi
Sülalənin banisi qədim sakson Vettinlər sülaləsinin Ernestin qolundan olan I Ernestin yeddi oğlundan biri olan İohann Ernestdir (1658-1729). Atasının ölümündən sonra 1680-ci ildə qardaşları ilə Saksen-Koburq-Zaalfeldi qəbul etdi. 1699-cu ildə bir neçə uşaqsız qardaşın ölümündən sonra onların mülklərinin yenidən bölüşdürülməsi baş verdi, bunun nəticəsində İohann Ernset Koburqu aldı və sülalə Saksen-Koburq-Zaalfeld adlandı.

Belçikada bu sülalə Belçika dövlətçiliyinin lap əvvəlindən - 1831-ci ildən, I Ernestin qardaşı I Leopold taxta çıxdığı vaxtdan hakimiyyətdədir və onun nəsli hələ də Belçika taxt-tactında oturur. Məhz I Leopoldun sayəsində sülalənin nümayəndələri bir sıra Avropa dövlətlərinin hökmdarı ola bildilər. Bundan əlavə, Leopoldun qızı Şarlotta Meksika İmperatoru I Maksimiliyanın həyat yoldaşı oldu. Birinci Dünya müharibəsindən sonra Kral I Albert sülalənin alman soyadını *de Belgique* (Fransız yazısı) - *Van België* (Hollandiya yazısı) olaraq dəyişdirdi.
Vilyam Törner Donat

**Vilyam Törner Donat -** () Amerikalı rəssam.

## Həyatı
Vilyam 1853-cü ildə Nyu-Yorkun *Hempstid* şəhərində dünyaya gəlib. Donat on iki yaşı olanda valideynləri onu təhsilini artırmaq üçün Almaniyaya göndərib.
Donat 1929-cu ildə 75 yaşı olarkən Monte Karloda vəfat edib.

## Yaradıcılığı
O, İspaniyada hazırladığı eskiz və şəkillə adından söz etdirib. Hazırladığı Quatur Espanyol kompozisiyası1884-cü ildə Nyu Yorkdakı *Metropolitan İncəsənət Muzeyində* nümayiş etdirilib. Donat daha sonra Parisdə məskunlaşıb və burada Julian Akademiyasında dərs deyib. Onun bir sıra rəsmlərində Karlos Duran və Minkasdan təsriləndiyi müşahidə olunub. Donat öz vətinindən daha çox Avropa ölkələrində tanınıb. Təxminən iyirmi il ərzində Donat rəsm çəkməyi dayandırıb. 1913-cü ildə yenidən işə başlayıb. Rəssamlığa verdiyi fasilə zamanı Donat vaxtının çox hissəsini Avropanı gəzib və böyük ustadların texnikalarını öyrənib. Donat Parisdəki bədii dərnəklərdə aktiv iştirak edib eyni zamanda bir vaxtlar Amerika Rəssamlar Cəmiyyətinin prezidenti vəzifəsində çalışıb.

## Həmçinin bax
* Zoqbuam Rufus
* Aleksandr Kolder
* Levi Varner
* Henri Edvard Lamson

## Xarici keçidlər
* William Turner Dannat 10 artworks
* WILLIAM TURNER DANNAT

## İstinadlar
Orleanlı Filipp (Vertus qrafı)

**Orleanlı Filipp** (; ) — Orlean hersoqu I Lüdovikin oğlu, Vertus qrafı.

Heç vaxt evlənmədi və geridə rəsmi varis buraxmadı.

## Mənbə

* Jean-Marc Cazilhac: *Jeanne d'Evreux, Blanche de Navarre : Deux reines de France, deux douairières durant la Guerre de Cent ans*, Editions L'Harmattan, 2010, 178 p., p. 20
* d'Avray, David (2015). *Papacy, Monarchy and Marriage 860–1600*. Cambridge University Press
* Woodacre, Elena (2013). *The Queens Regnant of Navarre: Succession, Politics, and Partnerships, 1274-1512*. Palgrave Macmillan

## İstinadlar
Armanyaklı Bonna (Orlean hersoqinası)

**Armanyaklı Bonna** (; ) — Orlean hersoqu I Karlın xanımı, Orlean hersoqinası. Övladı olmamışdır.

## Mənbə

* Adams, Tracy (2010). The Life and Afterlife of Isabeau of Bavaria. Johns Hopkins University Press.
* Azzolini, Monica (2013). The Duke and the Stars: Astrology and Politics in Renaissance Milan. Harvard University Press.
* Booton, Diane E. (2016). Manuscripts, Market and the Transition to Print in Late Medieval Brittany. Taylor & Francis.
* DeSilva, Jennifer Mara (2015). The Sacralization of Space and Behavior in the Early Modern World: Studies and Sources. Routledge.
* Emerton, Ephraim (1917). The Beginnings of Modern Europe (1250–1450). Boston: Ginn & Co.
* Gallo, F. Alberto (1995). Music in the Castle: Troubadours, Books, and Orators in Italian Courts of the Thirteenth, Fourteenth, and Fifteenth Centuries. University of Chicago Press.
* Henneman, John Bell (2018). Olivier de Clisson and Political Society in France Under Charles V and Charles VI. University of Pennsylvania Press.
* Knecht, Robert (2004). The Valois: Kings of France 1328–1589. Hambledon Continuum.
* de Mesquita, Daniel Meredith Bueno (1941). Giangaleazzo Visconti, Duke of Milan (1351–1402): A Study in the Political Career of an Italian Despot. Cambridge at the University Press.
* Rohr, Zita Eva (2016). Yolande of Aragon (1381–1442) Family and Power: The Reverse of the Tapestry. Palgrave Macmillan.
* Sumption, Jonathan (2016). The Hundred Years War. Vol. 4: Cursed Kings. University of Pennsylvania Press.
* Veenstra, Jan R. (1998). Magic and Divination at the Courts of Burgundy and France: Text and Contest of Laurens Pignon's "Contre le devineurs (1411)". Brill.
* Welch, Evelyn S. (1995). Art and Authority in Renaissance Milan. Yale University Press.

## İstinadlar
İnfluyenser marketinq

**İnfluyenser marketinq** () ya da **Təsiretmə marketinqi** —
sosial media marketinqinin bir növü olub, sosial nüfuza malik olan İnternet məşhurlarının təsdiqlərini və ya məhsul yerləşdirmələrini əhatə edir.

İnfluyenser (təsiredici) məzmuna nümunə kimi influyenserlərin (təsir edənlərin) potensial alıcı rolunu oynadıqları və ya üçüncü tərəf kimi göründükləri ifadə reklamlarını (referans reklamlar) nümunə göstərmək mümkündür.

## İstinadlar
NFPA 704

**NFPA 704** — "Yanğın brilyantı" kimi də tanınan, Amerika Milli Yanğınsöndürmə Assosiasiyası (National Fire Protection Association — NFPA) tərəfindən hazırlanmış və istifadə edilən təhlükə identifikasiyası sistemidir. Bu sistem kimyəvi maddələrin təhlükə səviyyəsini müəyyən etmək və qısaca təsvir etmək üçün istifadə olunur. NFPA 704, xüsusən də yanğınsöndürmə, təcili yardım və təhlükəsizlik işçiləri üçün kritik məlumatlar təmin edir.

## Tarixçə
NFPA 704 ilk dəfə 1960-cı ildə təqdim edilmiş və o vaxtdan bəri bir neçə dəfə yenilənmişdir. Bu standartın məqsədi, kimyəvi maddələrin potensial təhlükələrini anlamaq və təcili vəziyyətlərdə sürətli və düzgün qərarların qəbul edilməsinə kömək etməkdir.

## Sistem və Təsvir

### Yanğın Brilyantı
NFPA 704 sistemi, dörd rəngli brilyant şəklində olan bir işarə vasitəsilə təhlükələri göstərir. Hər rəng fərqli bir təhlükə növünü göstərir və rəqəmlər vasitəsilə bu təhlükələrin şiddətini bildirir:

* **Mavi (Sağlamlıq təhlükəsi)**: Maddənin insan sağlamlığına təsirini göstərir.
* **Qırmızı (Yanğın təhlükəsi)**: Maddənin yanıcılıq xüsusiyyətlərini göstərir.
* **Sarı (Reaktivlik)**: Maddənin digər maddələrlə reaksiyaya girmə meylini göstərir.
* **Ağ (Xüsusi təhlükələr)**: Maddənin xüsusi təhlükə göstəricilərini göstərir, məsələn, oksidant və ya su ilə reaksiyaya girən maddə.

### Rəqəmlərin Mənası
Hər bir rəngli bölmədə göstərilən rəqəmlər 0-dan 4-ə qədər dəyişir və təhlükənin şiddətini bildirir:
* **0**: Minimum və ya heç bir təhlükə yoxdur.
* **1**: Az təhlükə.
* **2**: Orta dərəcədə təhlükə.
* **3**: Ciddi təhlükə.
* **4**: Ən yüksək təhlükə.

## Tətbiq Sahələri
NFPA 704 sistemi bir çox sənaye və iş sahələrində tətbiq olunur:
* **Kimya Sənayesi**: Kimyəvi maddələrin təhlükəsizlik məlumatlarının təmin edilməsi.
* **Anbarlar və Nəqliyyat**: Kimyəvi maddələrin saxlanılması və daşınması zamanı təhlükəsizlik tədbirlərinin görülməsi.
* **Laboratoriyalar**: Təhlükəli kimyəvi maddələrin düzgün istifadə və saxlanılması.

## Əhəmiyyəti və Təsiri
NFPA 704 sisteminin əsas məqsədi, təhlükəli maddələrlə işləyən və ya bu maddələrin yaxınlığında olan insanların təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Bu sistem, təcili yardım işçilərinə və yanğınsöndürənlərə maddələrin təhlükə səviyyəsini anlamaq və sürətli tədbir görmək üçün vacib məlumatlar təqdim edir.

## Təhlükəsizlik və Tədbirlər
NFPA 704 sistemindən istifadə edərək, iş yerləri və sənaye obyektləri təhlükəli maddələrlə bağlı daha təhlükəsiz iş mühiti təmin edə bilərlər. Maddələrin düzgün işarələnməsi və bu işarələrin anlaşıqlı olması, işçilərin və təcili yardım xidmətlərinin təhlükəsizlik tədbirlərini daha effektiv şəkildə yerinə yetirməsinə kömək edir.

## Kritik Nümunələr
Aşağıda bəzi maddələrin NFPA 704 sistemi üzrə təsnifatı verilmişdir:
* **Benzol**: Mavi-2, Qırmızı-3, Sarı-0
* **Aseton**: Mavi-1, Qırmızı-3, Sarı-0
* **Sülfür turşusu**: Mavi-3, Qırmızı-0, Sarı-2, Ağ-W (Su ilə reaksiyaya girir)

## İstinadlar
Change (Lana Del Rey mahnısı)

**Change** () — amerikalı müğənni-bəstəkar Lana Del Reyin *[[Lust for Life]]* studiya albomundan mahnı.

## Yaradılma tarixi

Prodüser&nbsp;Rik Nouels bildirmişdi ki, "Change" albomun tamamlanmasından bir gün qalmış səsyazması bitirilmişdi və leybla göndərilmişdi. Onlar axşam saat 20:00-da başlayıb gecə saat 2:00-da bütün səsyazmanı tamamlamışdılar. Belə qısa müddətə görə mahnı yalnız vokal və pianodan ibarət ola bilərdi. 
İsveçin&nbsp;*[[:sv:Bon|Bon]]* jurnalına verdiyi müsahibədə mahnının nə haqqında olduğunu soruşulanda, Del Rey izah etdi ki, mahnı&nbsp;*“özünüzü müxtəlif səviyyələrdə dəyişməli olduğunuz hissi haqqındadır. İlk növbədə dünyada nəsə dəyişməlidir, sonra isə sizin daxilinizdə”*. Nəqaratı təşkil edən dörd söz:&nbsp;"Dürüst, bacarıqlı, gözəl və sabit"&nbsp;onun olmaq istədiyi insan obrazını formalaşdırır.

2017-ci ilin 26 dekabrında Del Rey Instagramda "Change" mahnısının demo versiyasını yazan zaman çəkdiyi beş videonu paylaşmışdı.

## Quruluşu və tənqidçilərin rəyi

"Change" açıq səs və piano balladası ilə ifa olunur, sürəti dəqiqədə 85 zərbə təxmin edir və düz 5 dəqiqə 21 saniyə davam edir, bununla da albomun ən uzun mahnılarından biri sayılır.

*PopCrush*-dan olan E.R.Pulqar mahnını *"müğənnin ən güclü və ürək ağrıdan"* adlandırıb, *"çünki qeyri-sabitlik şəraitində dürüst, bacarıqlı və gözəl olmağa çalışır"*. *[[:en:Pitchfork|Pitchfork]]*-dan olan Meqan Qarvi mahnını "Get Free" ilə birlikdə "*ən heyrətamiz və tematik cəhətdən əhəmiyyətli*" mahnı adlandırıb.

## İstehsal heyəti

* Lana Del Rey — vokal, müəllif, prodüser
* Рик Ноуэлс — müəllif, prodüser, fortepiano, mellotron, çelesta, bas
* Kiron Menzis — prodüser, birləşdirmə, injenering, zərb alətləri, perkussiya, klavişli alətlər
* Adam Ayan — mastering

## İstinadlar
Madaqaskar pinqvinləri (cizgi serial)

**"Madaqaskar pinqvinləri"** () — Nickelodeon üçün Mark MakKorkl və Bob Şuli tərəfindən hazırlanan amerikan cizgi-serialı. Daha sonralar istehsalı DreamWorks Animation və Nickelodeon Animation Studio tərəfindən həyata keçirilmişdir.

## Səsləndirənlər

* Tom Makqrat — Şkipper 
* Ceff Bennet — Kovalski
* Con Di Macio — Riko/Bert
* Ceyms Patrik Stüart — Privayt/Coui
* Denni Cekobs — Kral XIII Culian
* Kevin Maykl Riçardson — Moris
* Endri Rixter — Mort
* Konrad Vernon — Mason
* Nikol Sallivan — Marlen
* Meri Sçir — Elis

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Orleanlı Anna Mariya (Sardiniya kraliçası)

**Orleanlı Anna Mariya** (; ) () — Orlean hersoqu I Filippin qızı, Savoyya hersoqinası, Siciliya və Sardiniya kraliçası.

## Mənbə

* Symcox, Geoffrey (1983). *Victor Amadeus II: absolutism in the Savoyard State, 1675–1730*. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-04974-1
* Storrs, Christopher: *War, diplomacy and the rise of Savoy, 1690–1720*, Cambridge University Press, 1999, 
* Ragnhild, Marie Hatton (1997). *Royal and republican sovereignty in early modern Europe*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-41910-7
* Oresko, Robert (2004). "Maria Giovanna Battista of Savoy-Nemours (1644–1724): daughter, consort, and Regent of Savoy". In Campbell Orr, Clarissa (ed.). *Queenship in Europe 1660–1815: The Role of the Consort*. Cambridge University Press. pp. 16–55. ISBN 0-521-81422-7

## İstinadlar
Filosoflar bağı

**Filosoflar bağı** – Macarıstanın Budapeşt şəhərindəki heykəltəraşlıq kompozisiyasıdır.

Fəlsəfi bağ və ya Filosoflar bağı heykəltəraşlıq kompozisiyası Budapeştdə, Gellert dağında yerləşir. Bu heykəllər macar heykəltəraş və rəssam Nandor Vaqner tərəfindən yaradılmışdır. Kompozisiya dünyanın səkkiz ən böyük filosof və müdrikini təsvir edir. Onlardan beşi — İbrahim, Budda, İsa Məsih, Lao-tszı və Exnaton — mərkəzdə yerləşən və Yer kürəsini simvolizə edən metal sfera üzərində düşünürlər. Daha üçü — Mahatma Qandi, Bodhidharma və Assizli Fransisk — bir az uzaqda dayanırlar.

1956-cı ildə fəal iştirak etdiyi antisovet Macarıstan qiyamının yatırılmasından sonra Vaqner İsveçə, oradan isə Yaponiyaya mühacirət edir və 1997-ci ildə orada vəfat edir. Heykəllər onun ölümündən dörd il sonra parkda quraşdırılıb.


Fayl:The Garden of Philosophy.jpg|Filosoflar bağı ümumi görünüş
Fayl:Ensemble de statues à Budapest.jpg|Assizli Fransisk tərəfdən görünüş
Fayl:Garden of Philosophy. Laozi (L), Jesus and Buddha (R). Akhenaten (opp.) - Gellért Hill, Budapest.JPG|Filosoflar bağı qış vaxtında
Fayl:Garden of Philosophy. Statue of Akhenaten. - Gellért Hill, Budapest.JPG|Exnaton
Tanınmış mütəfəkkirlərin heykəlləri, üstəlik Dunay və şəhərin panoramik mənzərələri ilə sakit təpənin zirvəsi.

## İstinadlar
Denver Universiteti

**Denver Universiteti** () — ABŞ-nin Kolorado ştatının Denver şəhərində yerləşən universitet.

## Tarixi
ABŞ-nin Kolorado ştatının Denver şəhərində yerləşir. 1864-cü ildə qurulan bu universitet [ABŞ]-nın Roki-Maunten bölgəsindəki ən köhnə müstəqil özəl universitetdir. Onun məzunları arasında Qreq Popoviç, [Kondoliza Rays və Məhəmməd Cavad Zərif var.

3 oktyabr 2012-ci ildə universitetdə 2012-ci ilin ilk prezidentlik debatı keçirilmişdir.

## İstinadlar
İke Amadi

**İkeçukvu Prins Amadi** () və ya **İke Amadi** (; ) — nigeriyaəsilli ABŞ aktyoru. O, *[[Mass Effect 3]]*", "*[[Halo 5: Guardians]]*", "*[[Halo Infinite]]*", "*[[Mortal Kombat 11]]*" və "*[[Injustice 2]]*" kimi videooyunlardakı səs aktyorluğu ilə tanınır.

## Həyatı
İkeçukvu Prins Amadi 26 noyabr 1979-cu ildə Nigeriyada anadan olmuşdur. O, ailəsi ilə birlikdə ABŞ-yə köçmüşdür. Amadi burada Missuri–Kanzas-Siti Universitetində oxumuş və məzun olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Veb-serial

**Veb-serial** və ya **veb serialı** ( ) —  internet üzərindən yayım üçün buraxılan serial növü. Bu serialların gələcəkdə televiziyada görünməsi də mümkündür. Belə bir seriyanın bir epizoduna daha çox veb-epizod kimi istinad edilir.

Veb-seriallar çox vaxt həvəskar istehsallardır, lakin peşəkarlar məhsullar da vardır. Buna nümunə Makaley Kalkinin "*Sürücülər*" veb-serialıdır.

## İstinadlar
Trevis Villinqhem

**Trevis Villinqhem** (, ) — ABŞ səs aktyoru, bədii film aktyoru, ssenaristi və prodüseri. Anime, Qərb animasiyası və videooyunlarda çoxsaylı rollardan əlavə, o, "*[[Critical Role]]*" stolüstü rol oyunu veb-serialında iştirakı ilə tanınır.

## Həyatı
Trevis Villinqhem 3 avqust 1981-ci ildə Dallasda anadan olmuşdur. O, ilk dəfə məktəbdə aktyorluğa maraq göstərmişdir. Villinqhem DÇHP təzahürlərinin öhdəsindən gəlmək və artıq enerjini buraxmaq üçün məktəb teatr oxumalarında iştirak etmək üçün könüllü olmuşdur. Bundan əlavə, onun musiqilərə olan marağı uşaqlıq illərində kilsə xorunda keçirdiyi təcrübələrdən irəli gəlirdi. Müəllimi və valideynləri onu təsviri incəsənət proqramı olan orta məktəbə köçürməyə təşviq etmişdilər. Amerika futbolu ilə qısa müddətdən sonra Villinqhem orta məktəbə qayıtmışdır.

"*[[Fullmetal Alchemist]]*" və bir sıra digər layihələrdən sonra Villinqhem 2005-ci ildə tamştatlı səs aktyorluğu ilə məşğul olmaq üçün Kaliforniyaya köçmüşdür.

## Şəxsi həyatı
Trevis Villinqhem səs aktrisası Laura Beyli ilə evlidir. Cütlüyün Ronin adlı bir oğlu var.

## İstinadlar
Burbonlu Fransiska Mariya

**Burbonlu Fransiska Mariya** (; ) — Fransa kralı XIV Lüdovikin nigahdan kənar qızı, Orlean hersoqu II Filippin xanımı, Orlean hersoqinası. 22 noyabr 1681-ci ildə kral tərəfindən qanuni övlad elan olundu.

18 fevral 1692-ci ildə Versal sarayında əmisi Orlean hersoqu I Filippin oğlu Şartr hersoqu Filipplə evləndi. Cütlüyün bu nigahdan 8 övladı doğulsa da, xoşbəxt ola bilmədilər. Ömrünün sonunadək II Filippin bir çox məşuqəsi və onlardan doğulan övladları oldu.

* Mariya İzabella (17 dekabr 1693 - 17 oktyabr 1694) – uşaq yaşda vəfat etdi.
* Mariya Luiza Elizabet, Berri hersoqinası
* Luiza Adelayd
* Şarlotta Aqlay, Modena hersoqinası
* Lüdovik, Orlean hersoqu
* Luiza Yelizaveta, İspaniya kraliçası
* Filippina Yelizaveta (18 dekabr 1714 - 21 may 1734)
* Luiza Diana, Konti şahzadəsi

## Mənbə<nowiki/>

* Adams, Tracy (2010). The Life and Afterlife of Isabeau of Bavaria. Johns Hopkins University Press.
* Azzolini, Monica (2013). The Duke and the Stars: Astrology and Politics in Renaissance Milan. Harvard University Press.
* Booton, Diane E. (2016). Manuscripts, Market and the Transition to Print in Late Medieval Brittany. Taylor & Francis.
* DeSilva, Jennifer Mara (2015). The Sacralization of Space and Behavior in the Early Modern World: Studies and Sources. Routledge.
* Emerton, Ephraim (1917). The Beginnings of Modern Europe (1250–1450). Boston: Ginn & Co.
* Gallo, F. Alberto (1995). Music in the Castle: Troubadours, Books, and Orators in Italian Courts of the Thirteenth, Fourteenth, and Fifteenth Centuries. University of Chicago Press.
* Henneman, John Bell (2018). Olivier de Clisson and Political Society in France Under Charles V and Charles VI. University of Pennsylvania Press.
* Knecht, Robert (2004). The Valois: Kings of France 1328–1589. Hambledon Continuum.
* de Mesquita, Daniel Meredith Bueno (1941). Giangaleazzo Visconti, Duke of Milan (1351–1402): A Study in the Political Career of an Italian Despot. Cambridge at the University Press.
* Rohr, Zita Eva (2016). Yolande of Aragon (1381–1442) Family and Power: The Reverse of the Tapestry. Palgrave Macmillan.
* Sumption, Jonathan (2016). The Hundred Years War. Vol. 4: Cursed Kings. University of Pennsylvania Press.
* Veenstra, Jan R. (1998). Magic and Divination at the Courts of Burgundy and France: Text and Contest of Laurens Pignon's "Contre le devineurs (1411)". Brill.
* Welch, Evelyn S. (1995). Art and Authority in Renaissance Milan. Yale University Press.

## İstinadlar
Metyu Merser

**Metyu Kristofer Miller** (), daha çox **Metyu Merser** (; ) — anime, cizgi filmləri və videooyunlarda fəaliyyət göstərmiş ABŞ səs aktyoru. O, ailə üzvlərinin keçmişdə istifadə etdiyi Merser soyadını istifadə etməyə qərar vermişdir, çünki bu, Millerdən daha az yayılmış ad idi.

O, "*[[Resident Evil 6]]*", "*[[Mortal Kombat (videooyun, 2011)|Mortal Kombat 9]]*", "*[[Titanfall 2]]*", "*[[Overwatch]]*", "*[[Persona 5]]*", "*[[League of Legends]]*" və "*[[Fallout 4]]*" kimi videooyunlarda səs aktyorluğu etmişdir.

Aktyorluqdan əlavə, Merser "*[[Critical Role]]*" veb-serialında Zindan masteri kimi görünür.

## İstinadlar
Laura Beyli (aktrisa)

**Laura Beyli** (; ) — ABŞ aktrisası, səs aktrisası və dublyaj rejissoru. O, daha çox anime seriallarının, videooyunların və cizgi filmlərinin ingili dilli versiyalarında personajların əhəmiyyətli bir hissəsini səsləndirməsi ilə tanınır.

O, "*[[Dungeons & Dragons]]*" stolüstü rol oyunu oynayan səs aktyorlarının yer aldığı "*[[Critical Role]]*" internet şousunda müntəzəm olaraq çıxış edir.

## Həyatı
Laura Beyli 28 may 1981-ci ildə Missisipidə anadan olmuşdur. Onun Cenni adlı böyük bacısı var. Atası Hərbi Hava Qüvvələrində idi, bu da ailənin tez-tez hərəkət etməsinə səbəb olurdu. Texasın San-Antonio şəhərinə köçməzdən əvvəl Oklahomada yaşamışdılar və sonra Beyli altı yaşına çatmazdan əvvəl onlar Texasın şimalına köçmüşdülər. Onlar nəhayət Dallasın ətrafında yerləşən Allen şəhərində məskunlaşmışdılar. Onun aktyorluğa marağı var idi və məktəb tamaşalarında çıxış edirdi, lakin bioloq olmağı planlaşdırırdı. O, Keyti Holmsun müsahibə verdiyi "*[[Dousonun buxtası]]*"nın pərdəarxası filminə baxana qədər aktyorluq karyerası qura biləcəyini dərk etmirdi. Texasın Plano şəhərindəki Kollin Dairə İcma Kollecində teatr proqramında iştirak etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Məhəmməd Nurbaqandov

**Məhəmməd Nurbaqandoviç Nurbaqandov** (; ) — Rusiya Milli Qvardiyasının Dağıstan Respublikasının Kaspiysk şəhəri üzrə qeyri-departament mühafizə şöbəsinin əməkdaşı, polis leytenantı, Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı (2016, ölümündən sonra). Milliyyətcə dargindir. "*[[İşləyin, qardaşlar!]]*" ifadəsinin müəllifidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Указ Президента Российской Федерации № 486 от 21 сентября 2016 года 
* 
* 
* «Работаем, брат!»  — проект, посвящённый памяти Магомеда Нурбагандова
*
Əbubəkr Kostoyev

**Əbubəkr Həsənoviç Kostoyev** (; ) — Rusiya Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşı, polis mayoru, Rusiya Federasiyası Qəhrəmanı (2014).)

## Həyatı
Əbubəkr Həsənoviç Kostoyev 30 iyul 1967-ci ildə Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Sunjenski rayonunun Orconikidzevskaya kəndində anadan olmuşdur. 5 may 1993-cü ildən daxili işlər orqanlarında çalışır. O, Rostov Sənaye Texnologiyaları Kollecinin (Rostov, Yaroslavl vilayəti) tikinti fakültəsini və Rusiya Daxili İşlər Nazirliyinin Sankt-Peterburq Universitetinin tikinti fakültəsini bitirmişdir.

## Mükafatlar
* Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı (mükafat 22 dekabr 2014-cü ildə təqdim olunmuşdur)
* şöbə medalları

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
Cennifer Heyl (aktrisa)

**Cennifer Heyl** (; ) — kanadaəsilli ABŞ aktrisası və müğənnisi. *[[Knights of the Old Republic]]*, *[[Tales of Symphonia]]*, *[[Metroid Prime]]* trilogiyası, *[[Metal Gear Solid]]* seriyası, *[[Mass Effect]]* və *[[Brütal Legend]]* kimi videooyunlarda, həmçinin "Disney" cizgi filmlərində kompüter oyunlarında səs rolları ilə tanınınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Leqadadi bəndi

Leqadadi bəndi Əddis-Əbəbə və ətrafı üçün tikilmiş içməli su anbarıdır.

Leqadadi bəndi Əddis-Əbəbədən 31,8 km məsafədə yerləşir. Su anbarının məqsədi Leqadadi çayının qolu olan Sendafa çayında axınları tənzimləmək və Əddis-Əbəbənin su təchizatında istifadə etməkdir. Leqadadi bəndi 1967–1971-ci illər arasında tikilmişdir.Su anbarı 2450 metr dəniz səviyyəsindən yüksəklikdə yerləşir.

Bənd içməli suya artan tələbatı ödəmək üçün 1960-cı illərdə tikilmişdir. Leqadadi bəndi təməlin müxtəlif geoloji şəraitinə daha yaxşı uyğunlaşmaq üçün nəzərdə tutulmuş səkkiz müxtəlif bənd tipindən ibarətdir. Bəndin tikintisində istifadə edilmiş olan iki əsas bənd növü bunlardır "içi boş" Qravitasiya bəndi (əsas bənd) və Qaya Doldurma bəndi (yəhərli bənd). Hündürlüyü 44 m olan bu bənd çay axınını tənzimləyən 40 Mm3 su anbarı yaradır. Buraxılan su məhsuldarlığı 50 000 m3/günə olan təmizləyici qurğudan keçir. Çayın məcrası 163 m uzunluğunda kanala axıdılan və çay yatağındakı eroziyanı azaltmaq üçün flip bucket tipli enerji dissipatoru ilə bitən klapanlı hidravlik qapılarla idarə olunan üç buxtadan ibarətdir. Bənd gövdəsində yerləşən alt çıxışda fövqəladə klapanlı diametri 900 mm olan qoşa borular; iki qoruyucu və iki tənzimləyici klapan daxildir.

## İstinadlar
Ceymi Hyulet

**Ceymi Hyulet** (; ) — Birləşmiş Krallıqdan olan komik buk artisti, illüstrator. O, rok qrupu Blur-un frontmeni Deymon Albarn ilə birlikdə virtual qrup Gorillaz-ın əsasını qoymuşdur. Ceymi həmin bu layihədəki işinə görə ad çıxarmışdır.

Ceymi Hyulet 1988-ci ildə tələbə yoldaşı Alan Martin ilə "Tankçı qız" (*Tank Girl*) adlı komiks seriyasını yaratmışdır. Sözügedən bu komiks ilk olaraq yeni istedadlı komiksçiləri üzə çıxarmaq məqsədi daşıyan "*Deadline*" adlı jurnalda dərc edilmişdir. Bu komiks sonralar müstəqil formada nəşr olunub.

Ceymi Hyulet mahnı çalıb-oxumasa da, Gorillaz üçün əvəzsiz işlər görmüşdür. O, özünəməxsus bədii töhfələri ilə virtualda mövcud olan bu qrupun uğurunda mühüm rol oynamışdır.

## Həyatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nastasya Şumskayanın qətli işi

**Nastasya Şumskayanın qətli işi** — 1825-ci ildə imperator kanserinin rəhbəri qraf Aleksey Arakçeyevin məşuqəsi, kəndli qadın Nastasya Şumskayanın (Minkina) öldürülməsi ilə bağlı cinayət işi. Qətl işi bu hekayənin Aleksandr Hertsenin "*[[Keçmişim və düşüncələrim]]*" əsərində təqdimatı sayəsində məşhurlaşmışdır.

Ağıllı və gözəl hesab edilən Nastasya Arakçeyevi özünə bağlamağı və onu həyat yoldaşından ayırmağı bacarmışdı. Onun qrafa təsiri o qədər böyük idi ki, yüksək vəzifəli məmurlar sadə kəndli qadına nifrət edirdilər. İmperator I Aleksandr özü çay içmək üçün onun otaqlarına gəlmişdir.

Qruzino mülkündə Şumskaya Arakçeyevin tez-tez yoxluğu zamanı bütün ev təsərrüfatına cavabdeh idi. O, diqqətəlayiq dəqiqlik və idarəçilik nümayiş etdirmişdir (lakin bu, onun mövqeyini dəyişməsinə və rüşvət almasına mane olmadı).

Kəndlilər Şumskayanı sehrbaz hesab edirdilər, çünki o, həmişə ən gizli niyyətlərini tanıyırdı, lakin bu, onun məharətlə təşkil edilmiş gizli müşahidələrinin və danlamalarının nəticəsi idi. Onun qəddarlığı (bəzən qulluqçuları intihara sürükləyirdi) hətta sərt cəzalara öyrəşmiş təhkimli əhalini qəzəbləndirirdi. Nəhayət, qrafı özünə bağlamaq istəyən Şumskaya hamiləliyini saxtalaşdırmış və oğlu kimi kəndli qadın Lukyanovadan yeni doğulmuş bir uşağı almışdı. Onu zəhərləmək üçün edilən bir neçə cəhd uğursuzluqla başa çatmışdır.

10 sentyabr 1825-ci ildə paxıllıqdan Şumskaya sistematik olaraq çox gözəl hesab edilən otaq qızı Praskovyaya işgəncə verməyə başlamışdır. Praskovya mətbəxə qaçaraq qardaşının yanına getmiş və bıçağı götürərək Şumskayanı bıçaqlayaraq öldürmüşdür. Qətlin təhqiqatına rəsmi olaraq Novqorod mülki qubernatoru Dmirtri Jerebtsov və qeyri-rəsmi olaraq mümkün qədər çox insanı cəzalandırmaq istəyən Əlahiddə Hərbi Qəsəbələr Korpusunun qərargah rəisi, general-mayor Pyotr Kleynmixel rəhbərlik edirdi. Eyni zamanda, istintaq daim Rusiya imperiyasında o dövrdə qüvvədə olan qanunlardan kənara çıxırdı. Məhkumları elə qəddarlıqla döymüşdülər ki, ikisi yerindəcə, biri isə bir neçə gündən sonra ölmüşdür. 95 şallaq cəzasına məhkum edilmiş otuz yaşlı kəndli qadın Daria Konstantinova sağ qalmağı bacarmış və katorqoya göndərilmişdir.

Hamilə hesab etdiyi Dariya Konstantinovanın müdafiəsinə qalxan Novqorod zemstvo polis zabiti, qərargah kapitanı Vasili Lyalin bir "cinayətkar" üçün qəsdən vasitəçilik etməkdə ittiham edilmiş, vəzifədən uzaqlaşdırılmış, həbs olunmuş  və iki aydan çox həbsxana kamerasında hərbi mühafizə altında saxlanılmışdır..

## İstinadlar
Toks Olaqundoye

**Olatokunbo Süzen Olasobunmi Abeke (Toks) Olaqundoye** (; ) — Nigeriya aktrisası, ssenaristi və prodüseri.

## Həyatı
Toks Olaqundoye Nigeriyanın Laqos şəhərində anadan olmuşdur. Onun anası norveçli, atası isə nigeriyalı idi. O, Avropada böyümüş, Nigeriya, İsveçrə və İngiltərədə təhsil almış və ABŞ-yə köçdükdən sonra Massaçusets ştatının Northempton şəhərindəki Smit Kollecində İncəsənət üzrə bakalavr dərəcəsi əldə etmişdir.

## İstinadlar
Danger Mouse

**Danger Mouse** (əsl adı: *Brayan Cozef Börton*; ) — ABŞ musiqiçisi, səsyazma prodüseri. O, 2004-cü ildə çıxardığı özünün debüt studiya albomu olan "The Grey Album" sayəsində tanınma qazanıb. O, bu albomunda repçi Jay-Z-nin "The Black Album" albomundan olan vokal parçalarını The Beatles-ın məşhur "The White Album" albomundan olan instrumentallar ilə məharətli şəkildə birbirinə calalamışdır. 2008-ci ildə "*[[Esquire]]*" jurnalı onun adını XXI əsrin ən təsirli 75 şəxsi arasında göstərmişdir.

Danger Mouse 2003-cü ildə repçi CeeLo Green ilə soul musiqi duosu olan "*Gnarls Barkley*"-ni formalaşdırıb. Bu layihə çərçivəsində iki studiya albomu çıxarıb: "St. Elsewhere" (2006) və "The Odd Couple" (2008). Danger Mouse 2009-cu ildə indi-rok qrupu The Shins-in vokalisti Ceyms Merser ilə bir araya gələrək Broken Bells-i formalaşdırıb. Bu qrupun üç studiya albomu işıq üze görüb: "Broken Bells" (2010), "After the Disco" (2014) və "Into the Blue" (2022). Danger Mouse həmçinin repçi MF Doom ilə "*Danger Doom*" superqrupunu yaradıb. Onların yeganə albomu olan "The Mouse and the Mask" 2005-ci ildə yayımlanıb. Danger Mouse 2022-ci ildə repçi Black Thought ilə "Cheat Codes" adlı kollaborativ studiya albomu çıxarıb.

Danger Mouse 22 dəfə "Qremmi" mükafatına namizəd olmuş və onlardan 7-sini qazanmışdır. O, beş dəfə "İlin prodüseri" kateqoriyasında namizəd göstərilmiş və 2011-ci ildə qalib gəlmişdir.

## Həyatı
Brayan Cozef Börton 29 iyul 1977-ci ildə Nyu-York ştatının Vayt-Pleyns şəhərində anadan olub. Uşaqlığının böyük hissəsini Sprinq-Valli villicində keçirib. O, yeniyetmə yaşlarında Corciya ştatında yerləşən Ston-Montein şəhərinə köçüb. Orada, Redan High School-da orta təhsilini başa vurub. O, Atens şəhərindəki Corciya Universitetinə qəbul olmuş və telekommunikasiya üzrə təhsil almışdır. İlk trip-hop janrında olan əsərlərini tələbəlik illərində buraxıb: "The Chilling Effect" (1999), "Rhode Island" (2000) və "Pelican City / Scanner – Pelican City vs. Scanner" (2002). Universitetdə təhsil alarkən o, Neutral Milk Hotel kimi indi-rok qruplarının mahnılarını remiks etmişdir. O, gənc yaşlarında universitetinin radiostansiyası WUOG-FM üçün diceylik də edirdi.

## Diskoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vladimir Oseçkin

**Vladimir Valeryeviç Oseçkin** ( ; ) — Rusiya hüquq müdafiəçisi. Parisdə "Gulagu.net" antikorrupsiya saytını idarə edir.

## Həyatı
2021-ci ilin noyabrında Oseçkin Rusiya həbsxanalarında məhbusların həbsxana məmurları tərəfindən yönəldilmiş yüzlərlə zorlama və işgəncə halları ilə bağlı böyük bir sənəd, foto və video arxivini sızdırdıqdan sonra Rusiya dövləti tərəfindən axtarışa verilmişdi. Arxivi məlumat verən Sergey Saveliyev toplamışdır. Oseçkin Rusiya həbsxanalarında və FSB-də bir sıra digər mənbələrdən də istifadə etmişdir. Oseçkinin fəaliyyəti nəticəsində Saratov regional həbsxanasının 18 əməkdaşı işdən çıxarılmış, daxili yoxlamadan sonra 5 cinayət işi başlanılmışdır.

2022-ci ilin avqustunda Oseçkin keçmiş Rusiya əsgəri və dissident Pavel Filatyevi "Gulagu.net"in köməyi ilə ölkədən qaçmağa çağırmış, Filatyev bunu 13 avqust 2022-ci ildə buna nail olmuşdur. Daha sonra Oseçkin elan etmişdir ki, "Gulagu.net" dissident əsgərlərin Rusiyadan qaçmasına yardım proqramını dayandıracaq, çünki Pavel Filatyev "ukraynalıların qətlləri ilə bağlı məlumatı gizlətdiyini etiraf edir", həmçinin Filatyevin müharibə xatirələrini yazmaqdan alacağı pulu Ukrayna fondlarına göndərmək vədini yerinə yetirməkdən imtina edir.

## İstinadlar