Baş Milli Arxiv (Nikaraqua)

**Baş Milli Arxiv** — (İspan. Archivo General de la Nación) Nikaraquanın sənədli irsinin qorunması, milli arxiv sisteminin standartlaşdırılması, tədqiqatların və məlumatların əldə edilməsinin qəbulu ilə məşğuldur.

## Tarix
Prezidentin 21 fevral 1863-cü il tarixli fərmanı ilə Baş Hökumət Arxivinin (ispanca: Archivo General del Gobierno) funksiyaları tənzimləyirdi ki, bu arxiv yeni yaranmaqda olan qurumların sənədlərindən ibarət olmalı və Maliyyə Naziri tərəfindən idarə olunmalı idi. Lakin 1896-cı il iyulun 7-də president Xose Santos Zelaya hökumətin icra, məhkəmə və qanunvericilik qollarının saxlanması, habelə bələdiyyələrin arxivlərinin saxlanması üçün repozitoriya kimi Baş Milli Arxivin yaradılması haqqında fərman verdi.

31 mart 1931-ci il zəlzələsi müstəmləkə dövrünə aid sənədləri ehtiva edən, Sección de Tierras da daxil olmaqla arxivlərin əksəriyyətini məhv edən yanğına səbəb oldu.

1959-cu ilin oktyabrında arxivin fəaliyyətini tənzimləmək üçün daha bir fərman verildi. 1979-cu ilə qədər İdarə Nazirliyinin tabeliyində olub, o zaman Mədəniyyət Nazirliyinin nəzarətinə keçib. 1988-ci ildə aparılan inzibati islahatlarla arxiv Təhsil Nazirliyinin Baş Mədəniyyət İdarəsinin tabeliyinə keçib. Daha sonra Nikaraqua Tarix İnstitutuna aid edildi və 1990-cı ildən Nikaraqua Mədəniyyət İnstitutu tərəfindən idarə olunur.

## Funksiyalar
* Baş Milli Arxivin funksiyalarına aşağıdakılar daxildir:
* Dövlət qurumları tərəfindən hazırlanmış sənədlərin toplanması, baxılması və dövlət qulluğuna verilməsi;
* Qanuni və şəxsi kolleksiyalara qulluq etmək və mühafizə etmək, və çap nəşrləri və digər media vasitəsilə tarixi maraq doğuran sənədlərin yayılması

## Holdinqlər
* Arxivdə aşağıdakı kolleksiyalarda təşkil edilmiş təxminən on milyon sənəd var:
* Müstəmləkə Bölməsi (1526–1821): Kosta Rika Milli Arxivindən əldə edilmiş fotokopiyalar toplusu, xronoloji ardıcıllıqla.
* Prezident kolleksiyası (1900–1979): Şəxsi Katib, Prezident Katibi, Baş Komandanlıq Katibi, İnformasiya və Mətbuat Katibi üçün bölmələrə bölünmüş inzibati arxivlər.
* İdarəetmə Toplusu (1925–1979): İdarəetmə Nazirliyinin və Ədliyyə, Polis və Xeyriyyə kimi ona bağlı qurumların arxivləri.
* Təhsil Kolleksiyası (1900–1984): Həcmi, sənədli quruluşu və əhatə etdiyi illər baxımından ən dolğun topludur. Bu kolleksiya tam işlənməyib, lakin əsasən xronoloji qaydadadır.
* Maliyyə Kolleksiyası (1931–1954): Maliyyə Nazirliyinin dəftərləri. Buraxılış və xronoloji ardıcıllıqla qruplaşdırılmış 731 kitabdan ibarətdir.
* Nikaraqua Dəmir Yolu Kolleksiyası (1912–1987): Mühasibat kitabları və mal və xidmətlərin inventarları. Hazırda fəaliyyət göstərməyən Nikaraqua Dəmiryol Şirkətinin demək olar ki, tam kolleksiyası.
* Qanunvericilik bölməsi (1943–1979): Rəqəm ardıcıllığı ilə, indeksləşdirilmiş.
* "Somoza García" Bölməsi (1923–1956): Anastasio Somoza García'nın hökumət fəaliyyəti ilə bağlı sənədlər. Mənbəyə görə təsnif edilir, xronoloji sıralanır.
* "Jose Dolores Gámez" Kolleksiyası (1783–1923): Toplu 1894–1899. Reyestr daxildir və rəqəmli qaydada saxlanılır.
* Mosquitia Collection (1894–1895): Mosquitia-nın birləşmə prosesi ilə bağlı əl ilə yazılmış kitablar.
* "Sandino" Kolleksiyası (1896–1935): General Augusto César Sandino ilə bağlı 133 sənəd, o cümlədən Meksika Baş Milli Arxivindən 275 fotokopiya var.
* Fransadakı Nikaraqua Konsulluğunun Arxivi (1898–1937): Konsulluq işlərinin registrləri.
* "Adolfo Díaz" Arxivi (1909–1976): Keçmiş prezident Diazın şəxsi və iş həyatına aid 3800 sənəddən ibarətdir.
* Fototeca (1893–1976): müxtəlif prezident administrasiyalarından insanların, yerlərin, binaların, magistralların və s.-nin 1200 fotoşəkili.
* Mapoteca (1934–1976): Nikaraqua əhalisinin 98 orijinal xəritəsindən ibarətdir.
* Planoteca (1912–1978): Nikaraquada şəhər və kənd əhalisinin ən yüksək təmsilçisi.
* Xüsusi kolleksiyalar: Dörd bölməyə bölünür: Nikaraqua tarixi, Milli Dövri Nəşrlər, Arxiv və Sənədli Mənbələr. Təxminən 1500 cild daxildir.

## Xidmətlər
Arxiv oxu zalı, yardımçı məsləhət kitabxanası, surət çıxarmaq kimi xidmətlər təklif edir.

## Məkan
Baş Milli Arxiv Manaquadakı yeni Palacio Nacional ilə üzbəüz köhnə Palacio Nacional-da yerləşən Nikaraqua Milli Muzeyinin ikinci mərtəbəsində yerləşir.