open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Şəfahət İmranov

**Şəfahət İmranov** — Azərbaycan Respublikası Hərbi prokurorunun müavini, ədliyyə general-mayoru.

## Həyatı
İmranov Şəfahət Aydın oğlu 1972-ci ildə Göyçay rayonunda anadan olmuşdur. 1993-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 

1994-cü ildən Azərbaycan Respublikası Prokurorluğuna işə qəbul olunaraq, Bakı şəhəri Əzizbəyov rayon prokurorluğunun müstəntiqi vəzifəsi üzrə stajoru və müstəntiqi, 1999-cu ildən Bakı şəhəri Xətai rayon prokurorluğunun müstəntiqi və böyük müstəntiqi vəzifələrində çalışmışdır. 

2004-cü ildən Bakı şəhər prokurorluğunun Prokurorluqlarda istintaqa nəzarət şöbəsinin prokuroru vəzifəsində çalışmış, 2005-ci ilin mart-dekabr aylarında isə Respublika Hərbi Prokurorluğunun Ağır cinayətlərə dair işlər üzrə istintaq idarəsinin rəis müavini vəzifəsini icra etmişdir. 

2005-ci ilin dekabrında icrası həvalə olunmuş vəzifəyə, 2006-cı ildə isə Hərbi prokurorluqlarda istintaqa nəzarət şöbəsinin rəisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Baş prokurorunun 04 dekabr 2009-cu il tarixli əmri ilə Azərbaycan Respublikası Hərbi prokurorunun müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir. Ədliyyə general-mayoru hərbi rütbəsindədir.  

## Mükafatları
Ölkə Prezidentinin 2018-ci il 28 sentyabr tarixli Sərəncamı ilə isə Ş.İmranov “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunub. 

### Ailəsi
Ailəlidir, iki övladı var. 

## İstinadlar
Siraqəddin Cabbarov

**Siraqəddin Cabbarov** () — Sabirabad Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı.

## Həyatı
Siraqəddin Cabbarov 15 dekabr 1959-cu ildə İmişli rayonunda anadan olmuşdur. 1981-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirmişdir. İxtisasca mühəndis-mexanikdir.

Əmək fəaliyyətinə 1981-ci ildə Bakı Metaləritmə zavodunda mühəndis-texnoloq kimi başlamış və 1992-ci ilə kimi həmin zavodda komsomol komitəsinin katibi, baş metallurqun müavini və zavod idarəetmə xəttinin rəisi və zavod həmkərlar komitəsinin sədri kimi vəzifələrdə işləmişdir.

28 avqust 1989-cu ildən 25 aprel 2008-ci ilə kimi Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyəti başçısı aparatında Mənzil sahələrinin qeydiyyatı və bölüşdürülməsi şöbəsinin müdiri, Təsərrüfat şöbəsinin müdiri, Sosial-iqtisadi məsələlər şöbəsinin müdiri və Binəqədi Rayon İcra Hakimiyyəti başçının müavini vəzifələrində çalışmışdır.
25 aprel 2008-ci ildən 17 may 2019-cu ilə qədər Saatlı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 17 may 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Sabirabad Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 dekabr 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə 2-ci dərəcəli "Əmək" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 dekabr 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. Ailəlidir. Beş övladı var.

## İstinadlar
Eyndhoven

**Eyndhoven** () — Niderlandın cənubunda şəhər və icma. Şimali Braband vilayətinin ən iri şəhəri. Şəhərdə çox sayda yüksək texnologiyalarla bağalı müəssisə vardır, məsələn Philips. Şəhərdə ölkənin ikinci məşhur futbol komandası olan PSV vardır.

## İnformasiya mənbəyi
* Eynhoven şəhərinin internet  portalı, niderl.
Fikrət Məlikov

**Fikrət Məlikov** () — Azərbaycannın aktyoru və rejissoru, qabaqcıl təhsil işçisi, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin dosenti,

## Həyatı
Fikrət Məlikov 1966-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Nəsimi rayonu 111 saylı orta məktəbi bitirmişdir. Lütfi Məmmədbəyovun rəhbərliyi ilə fəaliyyət göstərən Mədəniyyət Sarayında fəaliyyət göstərmişdir. 1984–1985-ci illərdə III Zaqafqaziya Festivalının laureatı olmuşdur. 1987-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinə daxil olmuşdur. Orada Böyükağa Kazımov, Ağakişi Kazımov, Şəfiqə Məmmədova, Eldar Quliyev kimi sənətkarlardan dərs almışdır.

Artıq təhsil aldığı dövrdə Azərbaycan Dövlət Yuğ Teatrında çalışmağa başlayan Fikrət Məlikov orada rejissor kimi tamaşalar hazırlamışdır. Fikrət Məlikov 1991-ci ildə ali məktəbi bitirən gənc mütəxəssis kimi ADMİU-da dərs deməyə dəvət olunub. Fikrət Məlikov "Mən Azərbaycanlıyam" bədii qiraət müsabiqəsinin münsiflər heyətinin üzvüdür.

Hazırda uğurlu pedaqoji fəaliyyətlə məşğuldur. İncəsənət sahəsi üzrə bir çox elmi-metodik vəsaitləri, eləcə də rejissorluq və aktyorluq sənəti üzrə bir çox proqramları çap olunub. "Əməl yükü və yaxud əqrəb bürcünün təəssüratları", "Qodo həsrətində tamaşaçı və Absurd teatrı", "K. S. Stanislavski sistemi və B. Brext poetikasının fərqli və oxşar cəhətləri", "Aktyorluq sənəti haqqında mülahizələr", "Leyli və Məcnun" operasının 100 illiyi ərəfəsində yazdığı "Rejissor sənətində musiqinin tədqiqi problemləri" kitabları bunlara misal ola bilər.

Mütəmadi olaraq bir çox səhnə əsərlərinə quruluş verir. Sonuncu dəfə Səda Tədris Teatrında Cəfər Cabbarlının "Aydın" əsərini fərqli rakursda səhnəyə qoymuşdur. Tənqidçilərin fikrinə görə, rejissor bu tamaşada müəllif fikrinə toxunmadan müasir fikrin assosiasiyalarını səsləşdirə bilmişdir.

Tanınmış teatr rejissoru Cənnət Səlimova ilə birlikdə hazırladığı Anton Çexovun "Üç bacı" tamaşası İran İslam Respublikasının 20-ci beynəlxalq tələbə teatr festivalının laureatı olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Fikrət Məlikov H. Qurbanova haqqında
Lütvəli Babayev

**Lütvəli Babəli oğlu Babayev** () — 2007–2019-cu illərdə Zərdab rayon, 2005–2007-ci illərdə Mingəçevir şəhər icra hakimiyyətinin başçısı.

## Həyatı
1959-cu il yanvarın 30-da Zərdab rayonunun Qaravəlli kəndində anadan olmuşdur. 1980-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutuna daxil olmuş və 1986-cı ildə həmin institutun ümumi texniki fənlər müəllimi ixtisasını bitirmişdir. 1977-ci ilin yanvar ayından 1977-ci ilin may ayınadək Mingəçevir Şəhər Yol tikinti maşınları zavodunda ikinci dərəcəli fəhlə işləmişdir. 1977-ci ilin may ayından 1979-cu ilin iyun ayınadək Çita şəhərində Sovet ordusu sıralarında hərbi xidmətdə olmuşdur. 1979-cu ilin iyun ayından 1981-ci ilin noyabr ayınadək Qafqaz enerjiquraşdırma trestində çilingər işləmişdir. 1981-ci ilin noyabr ayından 1987-ci ilin avqust ayınadək Azərenerji Tikinti Tresti Mənzil İstismar Sahəsində tərbiyəçi işləmişdir. 1987-ci ilin avqust ayından 1990-cı ilin sentyabr ayınadək Mingəçevir şəhər 7 saylı orta məktəbdə müəllim, 1990-cı ilin sentyabr ayından 1991-ci ilin sentyabr ayınadək Mingəçevir şəhər 12 saylı orta məktəbdə direktor müavini, 1991-ci ilin sentyabr ayından 1993-cü ilin yanvar ayınadək Mingəçevir şəhər 17 saylı orta məktəbdə direktor müavini, 1993-cü ilin yanvar ayından 1993-cü ilin dekabr ayınadək Mingəçevir şəhər 11 saylı orta məktəbdə direktor vəzifəsində işləmişdir.

Ailəlidir. İki qızı və bir oğlu var.

## Siyasi faəliyyəti
1993-cü ilin dekabr ayından 1997-ci ilin mart ayınadək Mingəçevir Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısı Aparatında ümumi şöbənin müdiri vəzifəsində işləmişdir. 1997-ci ilin mart ayından 1999-cu ilin iyul ayınadək San-Marino BEA-nın Mingəçevir filialında müəllim, təcrübə rəhbəri işləmişdir. Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası nəzdində fəaliyyət göstərən Təkmilləşdirmə İnstitutunun sənaye sahələrinin idarəedilməsi ixtisasını bitirmişdir. 1999-cu ilin iyul ayından 2005-ci ilin may ayınadək Mingəçevir Şəhər İcra Hakimiyyəti Başçısı Aparatında ərazi idarəetmə orqanları ilə iş şöbəsinin müdiri vəzifələrində işləmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə 5 may 2005-ci il tarixdən 14 dekabr 2007-ci il tarixədək Mingəçevir Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində işləmiş, 14 dekabr 2007-ci il tarixdən isə Zərdab Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmiş, 12 noyabr 2019-cu il tarixdə azad edilmişdir. İqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktorudur. "Sənaye müəssisələrinin iqtisadi tənzimləyiciləri", "Heydər Əliyev neft strategiyası əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına yönəlmişdir", "Mingəçevir şəhərinin sosial-iqtisadi inkişafı Proqramı (2005–2010 və 2015-ci illər)", "Ümummilli lider Heydər Əliyev – Azərbaycanın iqtisadi inkişaf strategiyasının banisidir", "Onun ideyalarını qorumağa və yaşatmağa çalışıram" və s. Elmi əsərlərin və monoqrafiyaların müəllifidir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

## İstinadlar
Lupa

**Lupa** və ya **zərrəbin** — bir neçə linzadan ibarət olan, xırda predmetlərin yaxınlaşdıraraq müşahidəsi üçün nəzərdə tutulmuş optik sistem. İnsan fəaliyyətinin bir çox sahələrində — biologiya, tibb, arxeologiya, bank və zərgərlik işi, kriminalistika, saat və radio elektron texnikasının təmiri zamanı, həmçinin filateliya, numizmatika və bonistikada istifadə olunur.

## Filateliyada
Lupa filatelistlər tərəfindən geniş istifadə olunur. Şəklin xırda detallarına baxmaq üçün 3–4 bölünən lupa kifayətdir. Filatelistlər əsasən qatlanan lupalara üstünlük verir. Bəziləri isə binokulyar cərrahi lupalardan istifadə edirlər

.

## Mənbə

## Xarici keçidlər
Ermənifilm

**Ermənifilm**, və ya **Hayfilm** — bədii filmlər çəkən Ermənistan kinostudiyalarından biri.

## Tarixçə
* 1923 — Ermənistanda "Dövlət kinosu" qurumu yaranır.
* 1928 — adını dəyişdirib "Ermənikino" qoyulur.
* 1938 — adını dəyişdirib "İrəvan kinostudiyası" qoyulur.
* 1957 — adını dəyişdirib "Ermənifilm" qoyulur.
* 1959 — kinoxronika və televiziya filmləri sektoru "Ermənistan sənədli filmlər studiyası" adı altında ayrılır.
* 1966 — kinostudiyaya Amo Bəynəzəryanın adı verilir.
* 2005 — kinostudiya ABŞ-də yaşayan erməni diasporasının nümayəndələri olan Cerard Qəfəsçiyan və Sərkisyan ailəsinə mənsub olan "Armen Studios" kompaniyasına satılır. Qurumun yeni yiyəsi studiyaya 10 il ərzində 66 milyon dollar yatıracağını öhdəliyini üzərinə götürür.

## Filmlərin xronikası

## İstinadlar
Həsən Seyidov (hüquqşünas)

**Həsən Həmid oğlu Seyidov** () — Naxçıvan MR Ali Məhkəməsinin sədri, Naxçıvan Vilayət Həmkarlar İttifaqı Şurasının sədri, İliç Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, Ədliyyə Nazirinin birinci müavini.

## Həyatı
Həsən Seyidov 16 may 1923-cü ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunun Şahtaxtı kəndində anadan olmuşdur. 1952-ci ildə İ.Ə.Rəsulzadə adına Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakultəsini bitirmiş, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məhkəməsinin üzvü, sədr müavini, Naxçıvan MR Ali Məhkəməsinin sədri, Naxçıvan Vilayət Həmkarlar İttifaqı Şürasının sədri, Şərur Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, 1974-cü ildən isə ömrünün sonuna kimi Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində məshul vəzifələrdə işləmişd, Ədliyyə Nazirinin birinci müavini vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir.
  
Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin orqanı olan “Qanunçuluq” jurnalının baş redaktoru olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 dekabr 1992-ci il 358 Nömrəli fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Hüquqşünası fəxri adına layiq görülmüşdür. 
 
1997-ci il iyun ayının 3-də 74 yaşında Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Bratislava diyarı

**Bratislava diyarı** () — Slovakiyada birinci dərəcəli inzibati–ərazi vahidlərindən biri. Diyarın inzibati mərkəzi Bratislava şəhəridir. Sahəsi 2053&nbsp;km², əhalisi isə 606 753 (2006) nəfər təşkil edir. Bratislava diyarı Slovakiyanın qərbində yerləşir və Avstriya və Macarıstan ilə həmsərhəddir.

## İnzibati bölünmə
Bratislava diyarı "okres" adlanan 8 rayona bölünür:
* Bratislava I rayonu
* Bratislava II rayonu
* Bratislava III rayonu
* Bratislava IV rayonu
* Район Братислава V
* Malatski rayonu
* Pezinok rayonu
* Senets rayonu
## Statistik məlumatlar ([[2001]])
Diyarda əhalinin sıxlığı 135/km² nəfər təşkil edir. Diyarın inzibati mərkəzi Trençin şəhəri sayılır (almanca *Trentschin*).
**Əhalinin etnik mənsubiyyəti**
* slovaklar 91,3 %
* macarlar 4,6 %
* çexlər 1,6 %
* digərlər 2,5 %
**Əhalinin konfessional mənsubiyyəti**
* katoliklər 61,9 %
* lüteranlar 5,6 %
* ateistlər 25 %

## Kənd və qəsəbələr
* Diyara daxil rayonların sayı: 8
* Diyarda yerləşən şəhərlərin sayı: 4
### Ən böyük şəhərlər
* Bratislava – 462 603
* Pezinok - 21 147
* Malatski – 17 858 
* Senets – 15 193

## Qalereya

Pozsinycivertanéegi3.jpg|Bratislava şəhərinə bir mənzərə
Slovakia Dolany.JPG|Pezinok
Seneckejazera2.jpg|Senets şəhərinin ətrafına bir mənzərə


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Homepage des Kraj-Rathauses

## Həmçinin bax
Həsən Seyidov

* Həsən Seyidov (siyasətçi, 1932) — Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 9-cu sədri.
* Həsən Seyidov (siyasətçi, 1908) — Azərbaycan SSR Kənd Təsərrüfatı naziri, Azərbaycan SSR Ali Soveti sədrinin birinci müavini.
* Həsən Seyidov (hüquqşünas) — Naxçıvan MR Ali Məhkəməsinin sədri, İliç Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi.

## Həmçinin bax
* Həsən
* Seyidov
Albert Qonzales

**Albert Qonzales** () — 1981-ci il doğumlu Amerikalı haker və kiber cinayətkar.

O 170 milyona yaxın bank kartının və ATMləri sındırmaqla 2005–2007-ci illərdə böyük soyğunçuluq etmişdi.

Qonzalesin ailəsi ABŞ-yə Kubadan 1970-ci illərdə mühacirət etmişdilər. Ona ilk kompüteri ailəsi 8 yaşı olanda almışdı. Cənubi Mayami ali məktəbini qurtardıqdan sonra 2000-ci ildə Nyu-Yorka köçmüş və burada 3 ay yaşamışdı. Həbs olunana qədər o, Nyu-Cersi ştatının Kerni şəhərində yaşamışdı.

Həbs zamanı o oğurladığı pulların 75000 dollarını öz ad günü şənliyinə xərcləmişdi və bildirmişdi ki, oğurladığı 304000 dollar pulu pulsayma maşını xarab olduqdan sonra əli ilə saymışdı. Qonzales lüks hotellərdə qalırdı, amma onun həyət evləri belə var idi.

Qonzalesin 3 federal məhkumluğu var:
* 2008-ci ilin May ayında Nyu-Yorkda "Dave & Busters"ə kiber-hücuma görə(məhkəmə 2009-un sentyabrında keçirilib)
* 2008-ci ilin May ayında Massaçusetsdə "TJ Max"a kiber hücuma görə (məhkəmə 2010-cu ilin əvvəlində keçirilmişdi)
* 2009-cu ilin Avqust ayında Nyu-Cersidə Heartland ödəmə sisteminə kiber hücuma görə.

Qonzales 25 Mart, 2010-cu ildə federal həbsxanada 20 il müddətində azadlıqdan məhrum edilmə cəzasına məhkum edilib.

Qonzales və onun kiber-cinayətkar heyəti ABŞ-nin CNBC kanalında yayımlanan "American Greed" serialının 5-ci seriasında göstərilmişdi.

## Həmçinin bax
* kiber-cinayətkarlıq
* haker
Havuş dağı

**Havuş** — Şərur rayonu ərazisində, Dərələyəz silsiləsindən şimal-qərbə ayrılan Saraybulaq qolunun suayrıcında, Havuşçayın sağ sahilində, Havuş kəndindən təqribən 800 m şimal-qərbdə dağ (hünd. 2338,0 m). Üst Triasın Karni və Nori mərtəbələrinə aid Tənənəm lay dəstəsinin dolomit və əhəngdaşılarından təşkil olunmuş, şimal-şərq yamacı sıldırımlı günbəzvarı yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Şərur-Culfa qalxım zonasının Şərur seqmentinin şimal-şərq cinahında izlənilən Havuşçay üstəgəlməsinin şimal-qərb asılı qanadındakı Havuş antiklinalının şimal-qərb qanadında yerləşir. Zirvə hissəsi və yamaclarında çoxsaylı şimal-qərb və şimal-şərq istiqamətli fay-yerdəyişmə və əks-fay qırılmaları izlənilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Hinədəli dağı

**Hinədəli dağı** — Şərur rayonu ərazisində, Dərələyəz silsiləsinin şimal-qərb yamacında, silsilədən qərbə ayrılan Rəmlər qolunun suayrıcında, Tənənəm kəndindən 3,5 km şimal-şərqdə yerləşən dağ (hünd. 2101,3 m). Üst Triasa aid Tənənəm lay dəstəsinin dolomit və əhəngdaşılarından təşkil olunmuş günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Şərur-Culfa qalxım zonasının cənub-şərq batım hissəsində müşahidə edilən Bəzəkli qılıcvari antiklinalının şərq qanadında yerləşir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Oliva donanma müharibəsi

**Oliva donanma müharibəsi** — Polşa-İsveç müharibəsi zamanı 28 noyabr 1627-ci ildə Oliva kəndinin yaxınlığında Qdansk limanının şimalında baş vermişdi. Bu Polşa kral donanmasının ən böyük dəniz döyüşü idi və kiçik İsveç donanmasının məğlubiyyəti ilə nəticələndi.

## Xarici keçidlər
Somma döyüşü

**Somma vuruşması** - 1916-cı ildə Fransada baş verən 1 milyondan çox itki ilə Birinci Dünya müharibəsinin ən böyük vuruşmalarından biridir. Bu müharibə həm də İngilislər tərəfindən ilk dəfə tankın istifadə edildiyi döyüşdür.

## Xarici keçidlər
Atılmamış güllələr (film, 2008)

**Atılmamış güllələr**, və ya **Çaxılmamış güllələr** ( — Çkrakvats pampuştner) — ermənilərin Qarabağ müharibəsi haqqında çəkdiyi filmlərdən biri.

## Məzmun
Hadisələr 1991–1994 illərin Qarabağ müharibəsi zamanı cərəyan edir. 23 yaşlı gənc şair, Ermənistanın Yazıçılar Birliyinin üzvü, Aqvan Minosyan evi tərk edib qardaşı Aşotun başçılıq elədiyi könüllü dəstəyə qoşulur. Döyüşlərin birində Aqvan ölümcül yaralanır və həlak olur. Filmin süjet xətti Aşotun

## Film haqqında
* Filmdə çox sayda sənədli kadrdan istifadə olunub.
* Film Ermənistanın hər il keçirtdiyi "Qızıl ərik" beynəlxalq kino festivalında nümayiş etdirilib.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
: **Bəstəkar :**
: **Ssenari müəllifi :** Samvel Tadevosyan
: **Quruluşçu rejissor :** Samvel Tadevosyan
: **Quruluşçu operator :** Taron Petrosyan, Ara Oqanyan
: **Quruluşçu rəssam :**
: **Geyim rəssamı :**
: **Çalır :**
: **Dirijor :**
: **Səs operatoru :**
: **Konsertmeyster :**
: **Musiqi redaktoru :**
: **Rejissor :**
: **Operator :**
: **Qrim rəssamı :**
: **İşıq Ustası :**
: **Rejissor Assistenti :**
: **Operator assistenti :**
: **Rəssam assistenti :**
: **İnzibatçı :**
: **Redaktor :**
: **Filmin direktoru :**

### Rollarda
: Qor Akopyan
: Tirayr Minasyan

## Video
* '''Filmi izlə''' (ermənicə)

## Həmçinin bax
Vernı zəlzələsi (1887)

**Vernı zəlzələsi** — 1887-ci il mayın 28-də Vernıda baş verən zəlzələ.

1887-ci il mayın 28-də Qazaxıstanın Vernı (1921-ci ildən Alma-Ata, indiki Almatı) şəhərində güclü zəlzələ baş vermişdir. Zəlzələ nəticəsində Alma-Ata şəhərində 3 000-ə qədər bina uçmuşdur. Dağıntılar Frunze və Prjevalsk şəhərləri arasında olmuşdur. Bu zəlzələ 1 milyon km2 sahədə hiss edilmişdir.

1911-ci ildə bu rayonda yenə güclü zəlzələ baş vermişdir.

## İstinadlar
Kalaxari

**Kalaxari** — Cənubi Afrikada Botsvana, CAR və Namibiya dövlətlərinin daxilində yerləşən səhra.

Son zamanlar, səhralaşma prosesi nəticəsində ərazisi, Anqola, Zimbabve və Zambiya dövlətlərinə qədər genişlənib. Kalaxarinin sahəsi təxminən 600 min km² təşkil edir. Yağıntılar yay aylarında maksimum həddə çatır. Kalaxarinin iqlimi arid iqlimdir, bu iqlim cənub-şərqə tərəf daha da kəskinləşir. Yağıntılar (150–500 millimetrə qədər) yay aylarında (noyabr — aprel) müşahidə olunur. Lakin yağıntılar həm ərazi həm də yağıntının düşmə vaxtı baxımından qeyri-bərabər paylanıb.

Kalaxari — Cənubi Afrikanın ən isti rayonlarından biridir. Maksimal orta temperatur — 29 °C, minimal orta temperatur — 12 °C, buxarlanma qabiliyyəti — 3000 mm/il. təşkil edir.
Kalaxari ərazisində dünyada ən böyük daxili çay deltası olan Okavanqo çayının deltası yerləşir.
Kalaxarinin paytaxtı Botsvananın qərbində yerləşən — Qanzi şəhəridir.

## Həmçinin bax
* Etoşa

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kalaxari
Qarabağa gəzinti (film)

**Qarabağa gəzinti** ( — Qaseirneba Karabağşi) — gürcü rejissoru Levan Tutberidzenin Gürcüstandakı vətəndaş müharibəsi və Qarabağ müharibəsi haqqında çəkdiyi film.

## Məzmun
SSRİ dağılandan sonra Qafqazda vətəndaş və etnik münaqişələr alovlanır. Filmin qəhrəmanları — sıravi tiflisli gənc Qoqliko və Suxumili snayper Spartak — Dağlıq Qarabağa yollanarkən yol yoldaşı olurlar. Biri qumarda uduzduğu pulları geri qaytarmaq, digəri komandirin əmrini yerinə yetirmək istəsə də, onlar birgə hərəkət etməli və bir-birinə dəstək verməli olurlar. Bir-birinə oxşamayan insanların taleyi münaqişə bölgəsində kəsişir.

## Film haqqında
* Film 1990-cı illərdə Gürcüstanda baş vermiş real hadisələrdən bəhs edən, yazıçı Aka Morçiladzenin eyniadlı hekayəsi əsasında çəkilib.
* Filmdə rus, gürcü, azərbaycan, erməni aktyorları çəkilib.
* 2005-ci ildə Anapada keçirilmiş "Kinoşok" kinofestivalında MDB və Baltikanın 14-cü açıq festivalının əsas mükafatını qazanmışdır.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
: **Bəstəkar :**
: **Ssenari müəllifi :** Aka Morçiladze, İrakli Solomonaşvili
: **Quruluşçu rejissor :** Levan Tutberidze
: **Quruluşçu operator :**
: **Quruluşçu rəssam :**
: **Geyim rəssamı :**
: **Çalır :**
: **Dirijor :**
: **Səs operatoru :**
: **Konsertmeyster :**
: **Musiqi redaktoru :**
: **Rejissor :**
: **Operator :**
: **Qrim rəssamı :**
: **İşıq Ustası :**
: **Rejissor Assistenti :**
: **Operator assistenti :**
: **Rəssam assistenti :**
: **İnzibatçı :**
: **Redaktor :**
: **Filmin direktoru :**

### Rollarda
: Levan Doboronicidze
: Mişa Mesxi
: Nutsa Kuxianidze
: Dato İaşvili
: Giorgi Qaçeçiladze
: Sandro Kakulia
: Qogi Xarabadze
: Nino Kasradze
: Robert Sturua
: Darya Drozdovskaya
: Giorgi Qurqulia
: Avetik Sanosyan
: Qagik Melkumov
: Artavazd Paloyan
: Levon Sidilyan
: Füzuli Məmmədov (aktyor)
: İlqar Cahangirov

## İstinadlar

## Video
* Qarabağa gəzinti, II seriya: Münaqişə bölgəsi
Zlate Moravtse

**Zlate Moravtse** (, , ) — Şəhər Slovakiyanın mərkəzində, Poqronski İnovets dağ massivinin yamacında və Jitava çayının sahilində yerləşir. Əhalisi 15 min nəfərə yaxındır.

## Tarix
Zlate Moravtse ilk dəfə 1113-cü ildə *Morova* adı altında qeyd olunmuşdu. 1530 və 1634-cü ildə şəhər türklər tərəfindən iki dəfə yandırılaraq qarət edilmişdi. 1735-ci ildə şəhər Tekova vilayətinin paytaxtına çevrilmişdi. 1894-cü ildən isə Şuranıdan buraya dəmiryolu çəkdirilmişdi. 1919-cu ildə şəhər ətrafında Macar Qızıl ordusu ilə Çexoslovak qoşunları arasında şiddətli döyüşlər gedirdi.

### Şəhər rayonları
Zlate Moravtse bir neçə hissəyə bölünür:
* Zlate Moravtse
* Hizerovtse (, , )
* Prilepı (, , )

## Əhali
2001-ci ilin siyahıyaalma nəticəsində, şəhərdə 15,618 nəfər yaşadığı qeyd olunmuşdu. Şəhər əhalisinin 97,09% slovaklar, 0,60% çexlər və 0,29% macarlar təşkil edirlər. Öz dini mənsubiyyətinə görə isə, əhalinin 82,52% roma-katolikləri, 10,59% ateistlər və 1,48% lüteranlardır. Şəhərdə həmçinin güclü yəhudi icması da mövcuddur və hər il şəhərdə Holokost qurbanları qeyd olunur.

### Təhsil
İbtidai məktəblər:
* ZŠ sv. Don Bosca
* ZŠ Mojmírová
* ZŠ Pribinova
* ZŠ Robotnícka
* Základná umelecká škola
Orta məktəblər:
* Gymnázium Janka Kráľa
* Obchodná akadémia
* Stredná odborná škola technická (bývalé učilište Calexu)
* Stredné odborné učilište pri Reedukačnom domove pre mládež (RDM)
* Učilište poľnohospodárske
* Stredná Odborná Škola Polytechnická
* Odborná stredná škola obchodu a služieb
Xüsusi orta məktəblər:
* Základná škola pri Rodinnom detskom domove (RDD)
* Špeciálna ZŠ

## Partnyor şəhərlər

#### Baxımlı abidələri

* 1913-cü ildə inşa olunmuş Yanka Kral Gimnaziya binası
* Magazzi ailəsinə məxsus və 1789-cu ildə barokko-klassisizm üslubunda inşa kostyol.
* Roma-katolik müqəddəs arxangel Mixail kostyolu
* Magazzi ailəsinin məqbərəsi
* XIX əsrə məxsus Yanko Kralın xatirə evi
* 1897-ci ildə tikilmiş bank binası
* Yəhudi qəbiristanlığı

## Xarici keçidlər

* Hivatalos oldal
* Aranyosmarót 
* A városi múzeum 
* Túristakalauz

## İstinadlar
Okavanqo deltası

**Okavanqo  deltası** — Botsvanada, Okavanqo çayının Kalaharinin mərkəzi hissəsindəki tektonik bir nova çatdığı yerdə yaranan və heç bir okeanla əlaqəsi olmayan, planetin ən böyük daxili çay deltası. Delta bataqlaşmışdır və dayazdır. Deltaya çatan bütün su sonda buxarlanırvə heç bir dənizə və ya okeana axmır. Hər il təxminən  su  sahəyə yayılır. Suyun çoxu cənuba doğru dağılır və Nqami gölünü qidalandırır. Okavanqo deltasının bataqlıqları əsasən Holosen dövründə qurumuş böyük çay sistemi olan qədim Makqadikqadi gölünün qalıqlarıdır. Delta, Tanzaniyanın Aruşa şəhərində 11 Fevral 2013 tarixində rəsmi olaraq elan edilən Afrikanın Yeddi Təbii Möcüzəsindən biri olaraq adlandırılmışdır. 22 iyun 2014-cü ildə Okavanqo deltası rəsmi olaraq UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına yazılmış 1000-ci yer oldu.

## Vəhşi həyat

### Fauna
Okavanqo deltası, indi populyar bir turistik məkan olan vəhşi təbiət üçün daimi və mövsümi bir evdir.

Buradakı növlərə savanna fili, şir, Mavi qnu, sitatunqa, kisəli ceyran, adi kanna, böyük kudu, duker, adi stenbok, adi köpgəröküz, qara antilop, impala, boz antilop, düzənlik zebri, topi, Cənubi Afrika zürafəsi, liçi, Afrika kəli, begemot, qara kərgədan, ağ kərgədan, Afrika çöl iti, Nil timsahı, leopard, Afrika bəbiri, çakma pavianı, qonur kaftar, xallı kaftar, buxaqlı donuz və vervet meymunu daxildir.

Delta həmçinin Afrika balıq qartalı, zolaqlı balıq bayquşu, Misir qazı, Afrika yakanı, Afrika marabusu, kəkilli durna, Afrika ilanboyunu, Kərgədan quşu, dəvəquşu, çəkicbaş, müqəddəs ibis, balıqçıllar, qızlarquşular kimi 400-dən çox quş növününes evidir.

Deltadakı və ətrafındakı təxminən 200.000 iri məməlinin əksəriyyəti il boyu daimi sakin deyil: yay yağışları ilə qida üçün təzə sahələr tapmaq üçün köç edir, qış yaxınlaşdıqda isə geri qayıdırlar. Böyük camış və fil sürülərində təxminən 30.000 heyvan var.

### Flora
Delta müxtəlif bitkilər üçün sığınacaqdır. Deltanın yuxarı hissəsi sıx papiros kolluqları ilə örtülmüşdür. Daimi su ilə örtülmüş sahələrdə azsayda ağ suzanbağına rast gəlinir.
## Qalereya

Şəkil:Okavango Delta map.png|Deltanın xəritəsi
Şəkil:Vista aérea del delta del Okavango, Botsuana, 2018-08-01, DD 32.jpg|Sərbəst kanallar və göllər, bataqlıqlar və adalar Okavanqo deltası üçün tipik bölgələrdir.
Şəkil:Okavango Delta.jpg|Deltanın sel sularının azaldığı dövrdə havadan fotosu, Avqust 2012


## İstinadlar
Şəfəq (Beyləqan)

**Şəfəq** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Şəfəq qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Şəfəq qəsəbəsi Komsomol kənd Sovetindən Beyləqan şəhər Sovetinin tərkibinə verilmişdir. 22 may 2007-ci il tarixli 345-IIIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Beyləqan rayonunun Şəfəq qəsəbəsi Beyləqan şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu qəsəbə mərkəz olmaqla, Şəfəq qəsəbə inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.

## Din
Qəsəbədə "Həzrəti Cərciz Peyğəmbər" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Brezno

**Brezno** (, , ) — Slovakiyanın mərkəzində, Filiz dağlarının yamaclarında və Qron çayının sahilində yerləşir. Əhalisi 23 min nəfərə yaxındır.

## Tarix
Brezno haqqda ilk məlumatlar 1265-ci ildə, macar kralı IV Belanın səlnaməsində qiymətli metall hasil edən mədənçi şəhəri "Berezun" adı ilə qeyd edilmişdi. 1380-ci ildə Brezno şəhər statusu almışdı. XVII əsrdə şəhər ətrafında ağac istehsalına başlanılmışdı, bu da Ştiriyadan olan mühacirlərin bu əraziyə köçməyə bir stimul yaratmışdı. Breznonun yaxınlığında yerləşən Qronetsdə isə metallurgiya zavodu inşa olunmuşdu və bundan sonra bölgə sürətlə inkişaf etməyə başlamışdı. 1650-ci ildə III Ferdinand Breznoya azad kral şəhəri statusu vermişdi.

### Şəhər rayonları
Brezno şəhəri bir neçə hissəyə bölünür: Brezno, Mazornikovo, Buyakovo, Predne Halnı, Zadne Halnı, Rohozna, Podkorenyova.

## Əhali
Əhali sayı 2012: 21 161 nəfər

Əhalinin etnik mənsubiyyəti 2001: Slovaklar 92,8%, Macarlar 0,2%, Çexlər 0,8%, Qaraçılar 4,6%, digərlər 1,6%.

Əhalinin konfessional mənsubiyyəti: Roma-katolikləri 68,89%, Yevangelik kilsəsi v.d. 8,47%, Yunan-katolikləri 0,98%, İyeqova birliyi 0,53%

### Təhsil
İbtidai məktəblər:
** ZŠ s MŠ Pionierska 2
** Karola Rapoša — Pionierska 4
** ZŠ s MŠ Mazorníkovo
Orta məktəblər:
** Gymnázium Jána Chalupku
** Hotelová akadémia
** Obchodná akadémia
Xüsusi ibtidai məktəblər:
** ZUŠ Brezno
** ŠZŠ Brezno, Mládežnícka 3

## Partnyor şəhərlər
*  Aqria
*  Tsexanuv
*  Çaçak
*  Meudon
*  Nadlak
*  Novı Budjov

## Xarici keçidlər
* Oficiálna stránka
* Horehronie 
* Územný plán mesta Brezno

## İstinadlar
Əşrəf Bitlis

**Əşrəf Bitlis** (, ) — (1 Aprel 1933, Malatya — 17 fevral 1993). Sabiq Türk general, sabiq Jandarma (Türkiyə) Komandiri.
1952-ci ildə Quru Hərb Məktəbindən leytenant rütbəsi ilə məzun oldu. 1966-cı ildə Quru Hərb Akademiyasını tamamladı. Almaniyada dil təhsilini tamamladıqdan sonra 1969-cu ildə Türk Silahlı Qüvvələri Akademiyasından məzun oldu. 1973-də Almaniya Hərb Akademiyasını tamamladı.

Bir il Quru Hərb Akademiyasında baş müəllim olaraq vəzifə yerinə yetirdi. 1974-də Kipr Hərəkatı əsnasında Polkovnik rütbəsiylə Kipr Türk Alayı komandirliyinə təyin edildi. Bu alayın komandirliyini edərkən Kipr Yunan alayı məhv edildi. 1978-də tuğgeneralliğe yüksəldi və Bolu Komando Briqada Komandirliyinə gətirildi. 1982-də general-mayor rütbəsinə yüksəldi və Kipr 28. Diviziya Komandiri oldu. 1986-da general-leytenantlığa yüksəldi. 1988-də Kipr Türk Barış Qüvvələri Komandiri oldu. 1990-da generallığa yüksəldi və Jandarma (Türkiyə) Ümumi Komandanı təyin edildi.
Bitlis, bölgədə konuşlanmış vəziyyətdə olan Çəkic Güc Qüvvətlərinin Türkiyədən ayrılması lazım olduğunu açıqlayır və ABŞ-nin Şimali İraqda meydana gətirməyə çalışdığı Kürd Dövlətinin Türkiyənin zərərinə olduğunu söyləyirdi. Bu səbəblə Amerika Birləşmiş Ştatları səfirliyi tərəfindən bir neçə dəfə hökumətə şikayət edildiyi iddia edildi. 17 dekabr 1992-də Çəkic Gücə bağlı Amerikan döyüş təyyarələri, özlərinə bildirildiyi halda İraqın Səlahəddin şəhərinə getməkdə olan Bitlisən vertolyotuna tacıq uçuşu etdi və vertolyotu enişə məcbur etdi. Komandirliyi dövründə JITEM-in qurularaq mühakiməsiz edamların edilməsinə və etirafçılarla birlikdə silah və narkotik qaçaqçılığı edilməsinə qarşı çıxdığı da mətbuata əks olunmuşdur.

7 fevral 1993-də "İncirlik istiqamətində qalxan ABŞ təyyarələri, PKK-ya kömək paylayır." deyən Əşrəf Bitlis, 17 fevral 1993-də Beechcraft B200 King Air tipi təyyarənin hələ məlum olunmayan səbəblərlə düşməsi nəticəsində öldü.
Daha sonra Ridvan Özdən və Bəxtiyar Aydın kimi Bitlisin qrupu içində iştirak edən bəzi yüksək rütbəli hərbçilər vəzifəsi başında öldü.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Əşrəf Bitlis Sui-qəsdi
* Əşrəf Bitlis Cinayəti
Daxili İşlər Nazirliyi (Türkiyə)

**Türkiyə Cümhuriyyəti Daxili Nazirliyi** — yurdun iç təhlükəsizliyini və asayişini təmin etmək, cəmiyyət nizamını qorumaq, illərin ümumi idarəsini təşkil etmək, məhəlli idarələr üzərində mərkəzi idarə adına və sayet mövqeyi olaraq nəzarətdə tapılmaq və inzibati baxımdan gördüyü qanuni tədbirlərlə bu idarələrin inkişaflarına köməkçi olmaq, xalqın əhali və vətəndaşlıq əməliyyatlarını yerinə yetirmək, ola biləcək döyüş və təbii fəlakətlər mövzularında vətəndaş müdafiə etmə xidmətlərini icra etməklə vəzifəlidir. Nazirlik boynuna götürmüş olduğu bu vəzifələri mərkəz və əyalət təşkilatları vasitəsilə yerinə yetirir. Müammər Gülər 25 dekabr 2013-cü il tarixində istefa vermişdir. Nazirlik bugünkü təşkilat quruluşuna 1983-ci ilin sonunda edilən tənzimləmə ilə qovuşmuş və 14 fevral 1985-ci il tarixində çıxarılan 3152 (üç min yüz əlli iki) saylı qanunla bu yeni quruluşa davamlılıq qazandırılmışdır.

## Birliklər

**Mərkəzi Təşkilatı**
* Fəlakət və Təcili Vəziyyət Rəhbərlik Mərkəzi
* Avropa Birliyi və Xarici Əlaqələr Avropa Birliyi Dairəsi Başçılığı
* Elm və Təhsil Mərkəzi
* Mətbuat və İcitmaiyyətlə Əlaqələr Müşavirliyi
* Məlumat Əməliyyat Dairəsi Başçılığı
* Dərnəklər Dairəsi Başçılığı
* Təhsil Dairəsi Başçılığı
* Ümumi Katiblik
* Hüquq Müşavirliyi
* Daxili Nəzarət Vahidi Başçılığı
* Məsləhətçilik İzləmə Qrupu Başçılığı
* Sığınma və Köç Mevzuatı və Administrativ Tutumunu İnkişaf etdirmə və Tətbiq Bürosu
* İllər İdarəsi Ümumi Müdirliyi
* İnzibati və Maliyyə İşlər Dairəsi
* Kihbi Dairəsi Başçılığı
* Məhəlli İdarələr Ümumi Müdirliyi
* Əhali və Vətəndaşlıq İşləri Ümumi Müdirliyi
* Xüsusi Qələm Müdirliyi
* Personal Ümumi Müdirliyi
* Strategiya İnkişaf etdirmə Başçılığı
* Sərhəd Rəhbərliyi Mevzuatı və Administrativ Tutumu İnkişaf etdirmə və Tətbiq Bürosu
* Təftiş Təşkilatı Başçılığı
* İctimaiyyətlə Əlaqələr Dairə Başçılığı
* Şahid Qoruma Təşkilatı Başçılığı

**Əyalət (taşra) Təşkilatı**
* İl Ümumi İdarəsi
* Qubernator
* İdarə Şöbə Başçıları
* İl İdarə Qurumu
* Mahal İdarəsi
* Baş məmur
* Mahal İdarə Şöbə Başçıları
* Mahal İdarə Təşkilatı
* Bucaq İdarəsi
* Bucaq Müdiri
* Bucaq Məclisi

## Bağlı qurumlar
* Nazirlik Ençiməni
* Baş Təhlükəsizlik Müdirliyi
* Jandarma Baş Komandanlığı
* Qaçaqçılıq Kəşfiyyat Koordinasiya Qurumu
* Sahil Təhlükəsizlik Komandanlığı
İntizar (opera)

**İntizar** - bəstəkar Firəngiz Əlizadənin operası. Librettonun müəllifi filoloq-alim Nərgiz Paşayevadır.

## Tarixçə
İlk dəfə 2007-ci ildə səhnəyə qoyulub. İlk tamaşa üzərində rejissor Cənnət Səlimova, dirijor Cavanşir Cəfərov və digər yaradıcı heyət çalışıb . 2010-cu il mayın 11-də Heydər Əliyev Fondunun Beynəlxalq musiqi layihəsi çərçivəsində əsər yeni quruluşda təqdim edilib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və xanımı Mehriban Əliyeva operaya tamaşa ediblər.

Librettonun müəllifi "Üns" yaradıcılıq səhnəsinin bədii rəhbəri, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü professor Nərgiz Paşayevadır. Operanın yeni quruluşunu beynəlxalq bədii heyət hazırlamışdır. Tamaşanın quruluşçu rejissoru Moskva "Helikon-Opera" Teatrının bədii rəhbəri, Rusiyanın xalq artisti Dmitri Bertman, quruluşçu rəssam Hartmut Şorqhofer, dirijor Vladimir Ponkin, xoreoqraf Edvald Smirnov, xormeyster Xalq Artisti Gülbacı İmanovadır.

## Məzmun

## Qaynaq
 

## Video

*'''Operanı izlə'''

## Həmçinin bax

* Qarabağnamə (opera)
* Sənin adın Dənizdir
* Azərbaycanda opera
Georgi Karpov

**Georgi İvanoviç Karpov** (9 dekabr, 1890–31 mart, 1947)— tarixçi, etnoqraf, Türkmənistan SSR-nin ictimai-siyasi xadimi.

## Həyatı
Georgi İvanoviç Karpov 9 dekabr 1890-cı ildə Rusiyanın Saratov quberniyasının Karavainka kəndində anadan olmuşdu.

Georgi Karpov türkmənlər, Türkmənistan haqqında bir çox əsərlərin müəllifidir.

Georgi Karpov 31 mart 1947-ci ildə Türkmənistanda vəfat edib.

## Əsərləri
* Карпов Г. И. Восстание тедженских туркмен в 1916 году : (К изучению истории крестьянск. восстаний в бывшей царск. колонии). — Ашхабад: Туркменгосиздат, 1935. — 72 с.
* Карпов Г. И. Гражданская война в Туркмении (1918–1920) : (Попул. очерк). — Ашхабад: Туркменпартиздат, 1940. — 36 с. — 15 000 экз.
* Карпов Г. И. Очерки по истории туркмен и туркменского народа. — Ашхабад: Туркменгосиздат, 1940. — 60 с. — 5000 экз.
* Карпов Г. И. Памятка советскому строителю аула и кишлака. — Полторацк-Асхабад: ЦИК ТССР, 1925. — 50 с.
* Карпов Г. И. Племенной и родовой состав туркмен. — Полторацк (Асхабад): Наркомвмутдел Туркменск. С. С. респ., 1925. — 9 с.
* Карпов Г. И., Батцер А. М. Хивинские туркмены и конец Кунгратской династии : (Матер. по истории туркмен). — Ашхабад: Туркменск. гос. изд-во, 1930. — 168 с.
* Карпов Г. И., Гриб-Синицкий Т. Н. Пособие работникам милиции и уголовного сыска, несущим службу в ауле и кишлаке. — Полторацк: НКВД Туркменресп., 1925. — 43 с.
* Карпов Г. И., Школьников Е. Туркменская ССР. — М.: Госполитиздат, 1945. — 71 с. — 25 000 экз.
* Курбанов Л., Карпов Г. И. Прошлое и настоящее туркменского народа. — Ашхабад, 1942.
* Творчество народов Туркменистана / Сост., пер. и прим. Г. И. Карпова и Н. Ф. Лебедева. — М.: Гослитиздат, 1936. — 153 с. — 5000 экз.
* Туркмения и туркмены (ист.-этногр. очерк) // Туркменоведение. — 1929. — № 10–11.
* Гиляки Мазандерана // Советская этнография. — 1946. — № 1.
* Этнографическая работа в Туркмении // Советская этнография. — 1946. — № 1.
* К истории туркмен али-эли // Советская этнография. — 1947. — № 3.

## Xarici keçidlər
SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqı

**SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqı** — SSRİ kinematoqrafçılarını birləşdirən ictimai təşkilat.

1965-ci ilin noyabrında təsis qurultayında yaradılıb, təşkilat komitəsi 1957-ci ildə yaradılımışdı.

## Rəhbərlik

; İdarə heyətinin birinci katibi
* 1957—1965-ci illər — İvan Pıryev
* 1965—1986-cı illər — Lev Kulicanov
* 1986—1988-ci illər — Elem Klimov
* 1988—1990-cı illər — Andrey Smirnov
SSRİ hərbi nazirliklərinin rəhbərləri

**SSRİ hərbi nazirliklərinin rəhbərləri** — Sovet Rusiyası və SSRİ hərbi nazirliklərinin rəhbərləri (1917–1991).

## Respublika Silahlı Qüvvələrinin Baş Komandanı
Baş Komandan:
* Nikolay Krılenko — (20 noyabr 1917–13 mart 1918)
* İoakim Vasetis — (6 sentyabr 1918–8 iyul 1919)
* Sergey Kamenev — (8 iyul 1919–1 aprel 1924)

## RSFSR bütün dəniz qüvvələrinin komandanları
* Modest İvanov — (1917–1918)
* Pavel Dıbenko — (1918–1918)
* Vasili Altfater — (1918–1919)

## [[SSRİ Hərbi və Dəniz işləri üzrə Xalq Komissarlığı]]
SSRİ-nin birinci hökuməti formalaşana qədər RSFSR Komissarlığı

Xalq Komissarları:
* Nikolay Podvoyski — (8 noyabr 1917–13 mart 1918)
* Lev Trotski — (29 avqust 1918–26 yanvar 1925)
* Mixail Frunze — (26 yanvar — 31 oktyabr 1925)
* Kliment Voroşilov — (6 noyabr 1925–20 iyun 1934)

## SSRİ Müdafiə Xalq Komissarlığı
Xalq komissarları:
* Kliment Voroşilov — (20 iyun 1934–7 may 1940)
* Semyon Timoşenko — (7 may 1940–19 iyul 1941)
* İosif Stalin — (19 iyul 1941–25 fevral 1946)

## SSRİ Hərbi Dəniz Donanması Xalq Komissarlığı
1937-ci ildə SSRİ Müdafiə Xalq Komissarlığından ayrılıb, 1946-cı ildə Siahlı Qüvvələr Xalq Komissarlığı ilə birləşdirilib.

Xalq Komissarları:
* Pyotr Smirnov — (30 dekabr 1937–30 iyun 1938)
* Mixail Frinovski — (8 sentyabr 1938–20 mart 1939)
* Nikolay Kuznetsov — (28 aprel 1939–25 fevral 1946)

## SSRİ Silahlı Qüvvələr Xalq Komissarlığı (15.3.1946-cı il tarixindən nazilirlik)
Müdafiə və Hərbi Dəniz Donanması Xalq Komissarlıqlarının birləşməsi nəticəsində yaranıb.

Xalq Komissarları (15.3.1946-cı il tarixindən nazirlər):
* İosif Stalin — (25 fevral 1946–3 mart 1947)
* Nikolay Bulqanin — (3 mart 1947–24 mart 1949)
* Aleksandr Vasilevski — (24 mart 1949–25 fevral 1950)

## SSRİ Hərbi Nazirliyi
SSRİ Siahlı Qüvvələr Nazilirliyinin Hərbi və Hərbi Dəniz Nazirliklərinə bölünməsi nəticəsində yaranıb.

Hərbi Nazir :

* Aleksandr Vasilevski — (25 fevral 1950–15 mart 1953)

## SSRİ Siahlı Qüvvələr Nazilirliyinin Hərbi və Hərbi Dəniz Naziliyi
SSRİ Siahlı Qüvvələr Nazilirliyinin Hərbi və Hərbi Dəniz Nazirliklərinə bölünməsi nəticəsində yaranıb.

Hərbi Dəniz Naziri:

* İvan Yumaşev — (25 fevral 1950–20 iyul 1951)
* Nikolay Kuznetsov — (20 iyul 1951–15 mart 1953)

## SSRİ Müdafiə Nazirliyi
Hərbi və Hərbi Dəniz nazirliyinin birləşməsi nəricəsində yaranıb.

Nazirlər:

* Nikolay Bulqanin — 15 mart 1953–9 fevral 1955
* Georgi Jukov 9 fevral — 1955–26 oktyabr 1957
* Rodion Malinovski — 26 oktyabr 1957–31 mart 1967
* Andrey Qreçko — 12 aprel 1967–26 aprel 1976
* Dmitri Ustinov — 29 aprel 1976–20 dekabr 1984
* Sergey Sokolov — 22 dekabr 1984–30 may 1987
* Dmitri Yazov — 30 may 1987–22 avqust 1991
* Yevgeni Şapoşnikov — 23 avqust 1991–21 dekabr 1993
Mark Blok

**Mark Blok** (; ) — XX əsr yəhudi əsilli Fransa tarixçisi, Qərbi Avropa feodalizmi, Fransada aqrar münasibətlər, tarix elminin ümumi metodologiyaları üzrə elmi işlərin müəllifi. Lyüsen Fevr ilə birgə 1929-cu ildə "Annallar" jurnalını təsis edib. Tarixi metodologiyada çevriliş edən eyniadlı elmi məktəbin əsasını qoyub.

## İstinadlar
İbrahim xan Şadlı

**İbrahim xan Şadlı** (?-?) — Şadlı elinin elbəyi, Fətəli şah Avşarın sərkərdəsi.

## Həyatı
İbrahim xan Xorasan əyalətinin Qoçan vilayətinin Şadlı elinin Yusifsultanlı obasında anadan olmuşdu.

Atasından sonra elbəyi təyin edilmişdi.

İbrahim xan Fətəli şah Qacarın hakimiyyətinin ilk illərində Əsfərayinin valisi idi.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Şadlı eli, "Soy" dərgisi, 1 (33), 2010, səh. 51.

## Həmçinin bax
* Şadlı eli
Zəngəzur zəlzələsi (1931)

**Zəngəzur zəlzələsi** — 1931-ci il aprelin 27-də baş verən zəlzələ.

1931-ci il aprelin 27-də dağıdıcı Zəngəzur zəlzələsi 100 min km2 sahədə hiss edilmişdir. Ermənistan SSR və Naxçıvan MSSR-də insan tələfatı olmuş, 100-ə qədər kənd tamamilə yaxud qismən uçmuş və xeyli zədələnmişdir. Bəzi kəndlərdə təkanın gücü 8 balldan artıq olmuşdur.

## İstinadlar
Leninakan zəlzələsi (1926)

**Leninakan zəzələsi 1926**. — güclü zəlzələ 22 oktyabr 1926-cı ildə Ermənistan SSR Leninakan şəhərinin ətrafında baş vermişdir. Zəlzələnin nəticələrini müəyyən etmək məqsədi ilə SSRİ Elmlər Akademiyası tərəfindən bölgəuə geoloq Pyotr İvanoviç Lrbedevin başçılığı ilə qrup göndərilmişdir. Nəticələr haqqında rəy akademiyaya 9 mart 1927-ci ildə akademik Frans Yuleviç Levinsov tərəfindən təqdim edilmişdir. Sonradan nəticələr dərc edilmişdir.

## Zəlzlənin nəticələri
Zəlzələnin ocağı Araz çayının qolu olan Arpaçayın vadisində baş vermişdir. Zəlzələ Tiflis şəhərindəki seysmoqraflar və Leninqradda yerləşən Pulkovski avservatoriyasında qeydə alınmışdır. Zəlzələ iki dalğa şəklində özünü təzahür etdirmiişdir:

Dalğalar İrəvan, Tiflis, Batum, Soçidə də hiss edilmişdir. Ancaq buralarda dağıntılara səbəb olmamışdır. Xüsusi ilə Türkiyə ilə sərhəddə yerləşən kəndlər güçlü zərər görmüşdür. Qarsdada fəsadlar baş vermişdir. Ancaq sovet alimləri Türkiyə ərazilərindəki nəticələri qələmə ala bilməmişlər. SSRİ konsulunun məlumatına görə isə burada 20 kənd dağılmışdır.

Zəlzələnin episentri Leninakan şəhərinin cənub hissəsində yerləmşrdi. Bu andan hətta həmin ilin sonlarına qədər kiçik təkanlar müşahidə edilmişdir.  
Sovet ərazisində 44 kənd zərər görmüşdür. On kənd isə tamamən dağılmışdlr. Leninankan şəhəridə tamamən dağılmışdı. İtkilərin ümumi sayı 300 nəfər olmuşdur. Üstəlik çoxlu sayda yaralı vardı.

Leninakan şəhərində daş binalar ciddi çatlar əməlı gəlsədə dağılmamışdı.

## İstinadlar
Əmirgunə xan Zəfəranlı

**Əmirgunə xan Zəfəranlı** (?-?) — Zəfəranlı elinin elbəyi, Fətəli şah Qacarın sərkərdəsi, Xəbuşan valisi.

## Həyatı
Əmirgunə xan Xorasan əyalətinin Xəbuşan vilayətinin Zəfəranlı elinin Həsənvənd obasında anadan olmuşdu.

Atasından sonra elbəyi təyin edilmişdi.

Əmirgunə xan Fətəli şah Qacarın hakimiyyətinin ilk illərində Xəbuşanın valisi idi.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Zəfəranlı eli, "Soy" dərgisi, 9 (41), 2010, səh. 31–33.

## Həmçinin bax
* Zəfəranlı eli
Zəfəranlı eli

**Zəfəranlı eli**— İranın Şərqi Azərbaycan, Qərbi Azərbaycan və Xorasan əyalətlərində yaşayan konfederasiya.

## Tarixçəsi
Zəfəranlı konfederasiyası 8 böyük, 24 kişik eldən ibarətdir.

### Zəfəranlı eli
Zəfəranlı eliin başçılarından biri Məhəmmədhəsən xan idi. O, Nadirə qarşı qiyam qaldırmışdı.

Bu konfederasiyanın ən böyük qollarından viri Cəmişgəzək (Çemişkəzək) elidir.

### Cəmişgəzək eli
Dərsimin (indiki Tuncelinin) Çemişkezek qəzasından çıxan bu el əvvəlcə Ağqoyunlu tayfa birliyinə, sonra Qızılbaşların tərkibinə qatıldı.

Cəmişkəzəkli elinin kökəni haqqında müxtəlif fikirlər var. Şərəfnaməyə görə, Çemişkezek demək, kürdlük deməkdir. Kürdlər arasında, "Çemişkezek deyincə, ağla kürd gəlir" deyir.
Digər tərəfdən, yenə Şərəfnamənin bu qeydi, Cəmişkəzəkli elinin türklüyünü sübut edir:

"Çemişkezek hökmdarlarının bu Məlikşahın soyundan gəlmiş olmaları və "Məlikşah' sözünün Kürd dilinde 'melikiş' biçimində dəyişmiş olması ehtimaldır, başqa yandan Çemişkezek hökmdarlarının adları da onların türklərin övladlarından və törəmələrindən olduqlarını dəqiqləşdirir, çünki adlarının heç bir yandan ərəb və kürd adlarıyla ilgisi yoxdur; Ərəb və kürd adlarına heç də bənzəmir.". Yuxarıda bildirdiyimiz kimi, Cəmişkəzəkli eli, Türkmandır.

Bu konfederasiyanın əsas hissəsi Xorasanda məskunlaşmışdı.

1727-ci ildə Mirzə Mehdi xan Astrabadi yazır: "Nadir bu tayfanı cəzalandırmaq üçün tələsirdi, ona görə də öz qoşununu hazırlıq vəziyyətinə gətirdi. Əmr verildi ki, Camışgəzək və Qaraçorlu ellərinin nümayəndələri onun düşərgəsinə gəlsinlər. Onlar təşkil olunmuş ekspedisiyada iştirak edəcəkdilər. Camışgəzək elinin başçısı Məhəmmədhüseyn xan Qaraçorlu ellərinin nümayəndələrini qızışdırdı ki, yürüşdən boyun qaçırsınlar. Onlar da Nadirin təklifini rədd etdilər. Kürdlərin başçıları isə Kərmənəxan bölgəsinin Mane və Semelqan adlı yurdlarında üsyan qaldırdılar və çox sayda dəstə topladılar". [Mirzə Mehdi xan Astrabadi, Tarixi-Nadiri, Tehran, 1263, (hicri qəməri).]

Nadir şah Avşar (1730–1747), Bruniessenə görə Şadlılarınn bir qolu olan Qaraçorlu və Əmirli ellərini də gətirib Xorasana yerləşdirmişdi. Beləcə Qaçarlar hakimiyyəti zamanında Xorasanın bəzi bölgələri elxan ünvanı verilən Camişgəzəkli və Şadli ellərindən olan xanlar tərəfindən idarə edilmişdi. [Prof. Dr. Martin van Bruinessen, Kürtlük, Türklük, Alevilik & Etnik ve Dinsel Kimlik Mücadeleleri].

Cəmişkəzəkli elinin başçılarından biri, vəkil Sam bəy idi. Sam bəyin qızını Nadirə ad eləmişdilər. Nadir Qoçana, bu qızın ardınca adam göndərmişdi. Saray adamlarının öyrətməsiylə II Şah Təhmasib Səfəvi də qıza elçi yolladı. Nadir cəld tərpənib qızla evləndi.

Sam bəyin Məhəmmədhüseyn bəy adlı oğlu vardı.

Cəmişkəzəkli elinin başçılarından biri Şəkər bəy idi. Şəkər bəy II Şah Təhmasib Səfəviyə qarşı qiyam qaldırmışdı.

## Etimologiyası
Zəfəranlı = Zəfəran (Saffron) + lı Türk suffiksindən yaranıb.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Zəfəranlı eli, "Soy" dərgisi, 9 (41), 2010, səh. 31–33.

## Xarici keçidlər
* http://www.shahindezh.com/
CBC

**CBC** (Caspian Broadcasting Company) — 2009-cu ildə ATV International adı ilə yayıma başlayan çoxdilli kanal. 10 aprel 2013-cü il tarixində kanal SOCAR tərəfindən alınıb və CBC adı ilə fəaliyyətinə davam edib. Ad dəyişdirdiyi ilk bir neçə ay ərzində loqosu hər 7 saniyədən sonra "ATV Int." loqosuna çevrilirdi. 9 may 2014-cü il tarixindən etibarən ATV Plus kabel televiziyasında yayımlanır.
2015-ci ildə Futbol üzrə Azərbaycan çempionatı 2015/2016 mövsümünün yayım hüququnu əldə etmişdir. 9 avqust 2015-ci il tarixində "Neftçi–Kəpəz" oyunu ilə yayıma start verdi. Yayım Azərbaycan dilində həyata keçirilir. Həmçinin həmin gün "CBC Sport" adlı qardaş kanalı da yayıma başladı.

## Tarixçə
ATV International 2009-cu ilin oktyabr ayının 5-də "Hotbird 13" peykində test yayımına başladı. Həmin vaxt kanalın işçi heyətini formalaşdırmaq çətin olduğundan Azad Azərbaycan TV-də tez–tez bu kanalla əlaqədar iş elanı verilirdi. Test yayımı müddətində əsasən filmlər yayımlayırdı. 29 dekabr 2009-cu il tarixində əsas yayıma keçmişdir. Telekanalda xəbərlər 4 dildə ingilis, rus, fars və erməni dillərində yayımlanırdı. Filmlər isə original dillərində nümayiş etdirilirdi. Sənədli filmlər əsasən, Ermənistanla informasiya müharibəsi ilə əlaqədar yayımlanırdı. Lakin kanalın gəlirlərinin olmaması, üstəlik populyarlığının az olması Azad Azərbaycan Teleradio Yayım Şirkətinin qənaət məqsədilə kanalı əlindən çıxarması fikrinə gətirib çıxartdı və bu məqsədlə 10 aprel 2013-cü il tarixində kanal SOCAR şirkətinin tabeliyinə verilmiş və kanalın adı dəyişdirilərək "CBC" (Caspian International Broadcasting Company) olmuşdur.

## ATV International "Televiziya Filmləri Studiyası"
"ATV International Televiziya Filmləri Studiyası"  Azərbaycanda sənədli film istehsalçılarından biridir. Studiya Azad Azərbaycan Televiziyasının strukturuna daxil idi. Bədii və sənədli filmlərin istehsalı ilə məşğul olan "ATV International Televiziya Filmləri Studiyası" yarandığı gündən maraqlı filmlərin istehsalı ilə məşğul olub. Teleşirkətin ilk peşəkar telefilm studiyası 2011-ci ilin avqust ayında yaradılıb. Studiya Azad Azərbaycan TRYŞ-nın tarixində ilk sənədli televiziya filmlərinin çəkilişlərini həyata keçirmiş və bir il ərzində müxtəlif növdə 26 televiziya filmi istehsal etmişdir.
* Baş redaktor: Eldar İsgəndərzadə
* Kinorejissor: Elşən Zeynallı, Vasif Məmmədzadə
* Videoyazı mühəndisi: Tariyel Firudinoğlu;
* Prodüser: Röya Əliyeva

## İstinadlar
HBB

**HBB** (Has Bilgi Birikim) — 1992-ci ildən 2000-ci ilə qədər yayımlanmış mərkəzi İstanbulda olan Türkiyə telekanalıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* HBB İntroları
Filippin dəniz döyüşü

**Filippin dəniz döyüşü** — İkinci dünya müharibəsinin həlledici dəniz döyüşü.

Bu Sakit okean müharibəsi zamanı ABŞ-nin Marian adalarına desant çıxarması ilə baş vermişdi. Bu müharibədə yapon donanmasında texniki hazırlığın aşağı səviyyədə olması onun darmadağın olmasına gətirib çıxardı.

11 iyun 1944-cü ildə ABŞ HƏRBİ Dəniz Qüvvələri Marian adalarını bombalamağa başlayır. Adaları vitse-admiral Kakuta Kakudzinin komandanlığı altında cəmi 1000 təyyarə müdafiə edib. İlk günlərdən yapon aviasiyası böyük itkilər verib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Barnaba

* Həvari Barnaba — Kiprli xristian müqəddəsi.
* Barnaba da Modena — İtaliya rəssamı.
* Barnaba İncili — son orta əsrlərdə yazılmış qeyri-kanonik, psevdopiqrafik incil.
* Müqəddəs Barnaba kilsəsi — Venesiya şəhərində kilsə.
* Barnaba məktəbi
Mirzə Əbülqasim Fərəhani

**Mirzə Əbülqasim Mirzə İsa oğlu Fərəhani** (; 1779–1835) — İranın baş naziri.

## Həyatı
Mirzə Əbülqasim Fərəhani 1779-cu ildə İranın Ərak əyalətində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini atasından almışdı. Qaemməqam ləqəbini daşıyırdı.

Qayemməqam Abbas Mirzənin islahatlarını daha da genişləndirərək, bütün İranda Avropa tipli ordu yaratmış, hərbi sənayenin və toxuculuq sənayesinin əsasını qoymuşdu.

Mirzə Əbülqasim Fərəhani Məhəmməd şah Qacarın dövründə sədri-əzəm (baş nazir) vəzifəsini daşımışdı.

Mirzə Əbülqasim Fərəhani 1835-ci ildə Tehranda vəfat edib.

## Ailəsi
Mirzə Əbülqasim Əli adlı oğlu vardı.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Mirzə İsa Fərəhani

## Xarici keçidlər
* İranın baş nazirlərı