İşə qəbul

**İşə qəbul** () — təşkilatların və ya şirkətlərin vakansiyaları doldurmaq məqsədilə potensial namizədləri müəyyən etməsi, cəlb etməsi və seçməsi prosesi. Bu proses işəgötürənin ehtiyac duyduğu ixtisas və bacarıqlara uyğun namizədlərin tapılması və qiymətləndirilməsini əhatə edir. İşə qəbul insan resursları idarəçiliyinin əsas funksiyalarından biridir və təşkilatın səmərəliliyində mühüm rol oynayır.

## Tarixi
İşə qəbul prosesi insan əmək münasibətlərinin formalaşması ilə birlikdə təşəkkül tapmışdır. Ənənəvi cəmiyyətlərdə işə qəbul əsasən şəxsi əlaqələr və sosial çevrə vasitəsilə həyata keçirilirdi.Sənaye inqilabı dövründə fabrik və müəssisələrin artması nəticəsində strukturlaşdırılmış işə qəbul formaları inkişaf etdi. XX əsrin ortalarında insan resursları idarəetməsinin ayrıca bir sahə kimi formalaşması bu prosesə daha elmi və sistemli yanaşmanı gətirdi. XXI əsrdə isə rəqəmsal texnologiyalar və onlayn platformalar işə qəbulun əsas vasitələrinə çevrilmişdir.

## Proses mərhələləri
İşə qəbul prosesi bir neçə əsas mərhələdən ibarətdir:

* Tələbatın müəyyənləşdirilməsi – təşkilat hansı vəzifəyə, hansı səriştə və bacarıqlara malik işçiyə ehtiyac olduğunu müəyyən edir.
* Vakansiyanın elan olunması – bu mərhələdə iş elanı uyğun kanallarla yayımlanır (şirkət saytı, iş portalları, sosial media və s.).
* Müraciətlərin toplanması və ilkin baxış – namizədlərdən CV və ərizə formaları qəbul olunur, ilkin uyğunluq qiymətləndirilir.
* Müsahibə və qiymətləndirmə – uyğun namizədlərlə müsahibə keçirilir, bəzi hallarda testlər və praktik tapşırıqlar tətbiq olunur.
* Namizədin seçilməsi və təklifin verilməsi – ən uyğun namizədə iş təklifi edilir və razılaşdırıldıqdan sonra işə qəbul rəsmiləşdirilir.

## Müasir yanaşmalar
Müasir dövrdə işə qəbul texnologiya ilə sıx şəkildə bağlıdır.Əsas namizəd izləmə sistemləri (ATS — Applicant Tracking Systems) və Süni intellekt əsasında işləyən seçim alqoritmləri işəgötürənlərə minlərlə müraciət arasında sürətli və effektiv seçim etməyə imkan yaradır. Eyni zamanda, sosial platformalar – xüsusilə LinkedIn – həm namizədlər, həm də işəgötürənlər üçün əsas əlaqə vasitəsinə çevrilmişdir. Bəzi təşkilatlar işə qəbul zamanı "kompetensiya əsaslı müsahibə" və ya "situasiya qiymətləndirmələri" tətbiq edir. Bu yanaşmalar namizədin yalnız bilik və təcrübəsini deyil, həm də qərarvermə, ünsiyyət, adaptasiya kimi yumşaq bacarıqlarını (soft skills) ölçmək üçün nəzərdə tutulur.

İşə qəbul prosesi zamanı əmək qanunvericiliyi və bərabər imkan prinsipi qorunmalıdır. Ayrı-seçkilik (gender, yaş, irq, din və s. əsasında) yolverilməz sayılır. Bir çox ölkələrdə işəgötürənlər bu qaydalara riayət etmədikdə hüquqi məsuliyyət daşıyırlar.

## Azərbaycanda işə qəbul
Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsi işə qəbul prosesini tənzimləyən əsas hüquqi sənəddir. Dövlət və özəl sektorda işə qəbul fərqli prosedurlarla həyata keçirilir. Dövlət orqanlarında işə qəbul adətən Dövlət İmtahan Mərkəzi və ya müvafiq qurumlar tərəfindən keçirilən müsabiqə və testlər əsasında aparılır. Özəl sektorda isə daha çox açıq vakansiyalar və birbaşa müraciətlər əsasında seçim prosesi həyata keçirilir.

## Həmçinin bax
* Məşğulluq
* Əmək müqaviləsi
* Karyera
* İnsan resursları idarəetməsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*