open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Otöy istixanalar bağı

**Otöy istixanalar bağı** ( ) — Paris şəhərinin Otöy məhəlləsindəki Bulon meşəsinin cənub kənarında yerləşən böyük bir istixana kompleksi içərisində yerləşən bir botanika bağıdır.

## Tarixi
Bağın yerləşdiyi ərazi ilk olaraq 1761-ci ildə XV Lüdovikin hakimiyəti altında botanika bağı kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bugünkü bağ 1895–1898-ci ildə memar Kamil Formij tərəfindən dizayn edilmişdir. 1998-ci ildə bağ Parisin botanika bağının bir hissəsi oldu.

## Kolleksiyası
Bağda endemik bitkilərin qiymətli kolleksiyası qorunub saxlanılır. Hal-hazırda Otöy istixanalar bağında bələdiyyə binalarının iç dekorasiyası üçün ildə 100.000 bitki istehsal edilir.

## Həmçinin bax
* Bulon meşəsi

## İstinadlar

* Jardin des Serres d'Auteuil 
* BGCI entry
* French Gardening entry 
* 1001 Fleurs entry (French) 
* Conservatoire des Jardins et Paysages entry (French)
* Wikimapia entry
* Jardin des Serres d'Auteuil, Paris
* French Wikipedia entry :fr:Jardin des serres d'Auteuil
İbn Səbin

**İbn Səbin** (; ) — Bu illər arasında yaşamış Əndəluslu filosofdur. O, təsəvvüfü fəlsəfə ilə uzlaşdırmağa çalışıb. Siciliya kralının ona göndərdiyi məktublar və suallara verdiyi cavablarla Siciliyada çoxlu nüfuz qazanmışdır. Əbu Nəsr Farabidən çox təsirlənmişdir.

## Həmçinin bax
* Təsəvvüf
* Əbu Nəsr Farabi
* İbn Sina

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sözcü TV

**Sözcü TV** yaxud **SZC TV** — Sözcü qəzetinə də sahib olan Estetik Yayın AŞ-nin 2019-cu ildə veb vasitəsilə, 30 aprel 2021-də isə YouTube platformasında yayıma başlayan türk televiziya kanalı. 14 iyul 2021-də test yayımlarına, 1 mart 2023-də isə əsas yayımlara başlanılmışdır. 

## Təsis və Təşkilat

SZC TV (Sözcü TV-nin qısaltması) həm də Sözcü qəzetini nəşr edən xəbər kanalıdır. Kanal 2019-cu ildə internet yayımına başlayıb və 30 aprel 2021-ci ildə YouTube-da fəaliyyətə başlayıb. 21 fevral 2020-ci ildə kanal yerli yayımçı Sivas SRT-nin lisenziya və tezlik hüquqlarını əldə edib. RTÜK-dən loqonun təsdiqi üçün 1,5 il gözlədikdən sonra loqo üçün təsdiq verilməyən kanal məhkəməyə müraciət edib. Ankara 13-cü İnzibati Məhkəməsinin 8 iyun 2021-ci il tarixli qərarı ilə artıq sınaq yayımında olan Sivas SRT-nin loqosu SZC TV olaraq dəyişdirilib. 7 iyul 2021-ci ildə RTÜK loqo dəyişikliyini təsdiqlədi. Kanal 14 iyul 2021-ci il tarixində Türksatda sınaq yayımlarına başladı. Davam edən sınaq yayımlarından sonra stansiya 1 Mart 2023-cü il tarixindən müntəzəm yayımlarına başladı.

## Proqram

• S Report – Nagihan Turhan, Ceylin Çağatay

• Sözcü Uyanma Zamanı – Begüm Çamlı, İrem Sansak

• Sabah Kahvesi – Begüm Çamlı, Ceylin Çağatay, İrem Sansak, Burak Tatari

• Para Politika – Özlem Gürses, Damla Doğan Tuncel

• Son Söz – Savaş Kerimoğlu

• Gündem Masası – Can Coşkun, İrem Sansak

• Önce Sonra – Senem Toluay Ilgaz, Gülinay Selçuk

• Haber Saati – Serap Belovacıklı

• Arena – Uğur Dündar

• Türkiye'nin Sözü - Can Coşkun

## Hökumətə Münasibət

“Sözcü” televiziyası hökuməti tənqid edən sayılır. Telekanal Türkiyədə prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan hökumətinə qarşı tənqidi mövqeyi ilə tanınan müxalifət xəbər portalı və “Sözcü” qəzetinin media qrupuna məxsusdur. Sözcü TV siyasi, sosial və iqtisadi mövzulara toxunan və tez-tez hökumətin siyasətini sorğulayan və ya tənqidi şəkildə araşdıran proqramlar təqdim edir. Bu mövqe telekanalı dəfələrlə iqtidarla qarşıdurmalara gətirib çıxarıb və onu Türkiyə media məkanında müxalifətin səsinə çevirib.

Sözcü TV keçmişdə RTÜK-dən (Türkiyə Radio və Televiziya Nəzarət Şurası) cərimələr alıb. Bu cəzalar tez-tez hökumətin tənqidi ilə əlaqədar verilirdi. RTÜK bir neçə dəfə yayım qaydalarının müxtəlif pozuntularına görə yayımçını cəzalandırıb ki, bu da Türkiyədə hökuməti tənqid edən media qurumları üçün qeyri-adi deyil. “Sözcü” televiziyasına və digər müxalif media qurumlarına qarşı cərimə və tədbirlər bir çox hallarda “yanlış məlumatların yayılması”, “yayım hüququnun pozulması” və ya “nalayiq ifadələrdən istifadə” kimi ittihamlarla bağlıdır. Bu cəzalar bir çoxları tərəfindən siyasi motivli hesab olunur, çünki onlar tez-tez hakimiyyəti tənqid edən KİV-lərə qarşı tətbiq edilir.

## İstinadlar
Stalin göydələnləri

**Stalin göydələnləri** () — 1947–1957-ci illər arası Moskvada tikilmiş yeddi (plana görə səkkiz) çoxmərtəbəli bina. Bir çox xarici kitablarda bu binalar "yeddi bacı" adlanır. Binalar məhbusların və mülki inşaatçıların qüvvələri vasitəsilə tikilib.

## İdeyanın əsası
1922-ci ildə Sovetlərin Birinci Ümumittifaq Qurultayında Moskvada  tikilməsi ideyası yarandı və bu ideya ömrünün sonuna qədər Stalini rahat buraxmadı. 1931-ci ildə Sovetlər Sarayının layihəsi üçün Ümumittifaq müsabiqəsi təşkil edildi, burada məşhur memarlar iştirak etdilər. 160 layihə təqdim olundu, lakin bütün tələblərə cavab verən layihə yox idi. Buna görə də layihələrin işlənməsi 1932–1933-cü illərə qədər davam etdi. Və sonda  layihəsi əsas götürüldü. Binannın hündürlüyü 420 metr və 100 mərtəbədən ibarət olması nəzərdə tutulurdu. Binanın  yerində tikiləcəyi planlanmışdı. 1931-ci ildə məbəd partladıldı və tikinti 1939-cu ildə başladı. İkinci Dünya müharibəsi illərində tikinti dayandırıldı və müharibə başa çatdıqdan sonra belə bu tikinti layihəsini daha bərpa etmək mümkün olmadı. Partladılmış məbədin yerində isə fontan salındı.

## Tarixi
İkinci Dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra ölkə rəhbərliyi Moskvada çoxmərtəbəli binalar tikmək fikrinə qayıtdı. Stalinin təklifi ilə 1947-ci il yanvarın 13-də SSRİ Nazirlər Soveti "Moskvada çoxmərtəbəli binaların tikintisi haqqında" qərar qəbul etdi. Bu qərarda səkkiz çoxmərtəbəli binanın tikintisi planları təsvir edilmişdi. Binaların sayının 1947-ci ildə qeyd olunan Moskvanın 800 illik yubileyini simvolizə etməli olduğu güman edilirdi, lakin 8-ci baniannı tikintisi Stalinin ölümündən sonra dayandırıldı.

## Arxitektura
Stalin göydələnləri stalinist memarlığın ən aydın nümunələridir. "Stalin göydələnləri"nin memarlıq üslubu ABŞ-nin Vulvort Bildinq kimi göydələnlərinə meydan oxuyurdu.

## Yeddi göydələn
# Moskva Dövlət Universitetinin əsas binası
# 
# 
# 
# 
# 
# 

## Tikilməmiş göydələnlər
# 

### Digərləri
Arxitektura baxımından 1934-cü ildə reallaşdırılmayan Qırmızı meydandakı Ağır Sənaye Xalq Komissarlığı binasının, Aeroflot Evinin və başqa bəzi binaların dizaynı Stalin göydələnlərinin dizaynına uyğun idi.

## Başqa şəhərlərdə Stalin göydələnləri
Latviya Elmlər Akademiyasının binası (Riqa), Mədəniyyət və elm Sarayı (Varşava), Xreşçatik küçəsi 25 (Kiyev) yaşayış binası, "Beynəlxalq" hoteli (Praqa) və Azad Mətbuat Evi (Buxarest) dizayn baxımından stalin göydələnlərinə uyğundur. Varşavadakı Mədəniyyət və elm Sarayı SSRİ və Rusiyadan kənarda ən hündür Stalinist göydələndir. Sovet İttifaqının Polşa xalqına hədiyyəsi olaraq tikilmişdir. Varşava sakinləri bu göydələni "Stalinin xatirəsi" adlandırırlar.

## İstinadlar
Cənubi Səhənd Antropologiya Muzeyi

**Cənubi Səhənd Antropologiya Muzeyi** ()- İranın Şərqi Azərbaycan ostanında, Bünab şəhərində keçmiş Mehrabad hamamının yerində fəaliyyət göstərən muzey. Bu tarixi abidə 1999-cu ildə İranın Mədəni İrs, Əl İşləri və Turizm Təşkilatı tərəfindən 2514 nömrəsi ilə milli abidələr siyahısında qeydə alınıb.

## Tarixi
Bünab şəhərində yerləşən Mehrabad hamamı ən məşhur tarixi hamamlardan biridir.Binanı memarlıq üslubuna və İranda yerləşən digər tarixi hamamlarla müqayisəsinə görə Səfəvilər dövrünə aid etmək mümkündür. Bəzi tarixçilər hamamın Şah Təhmasib dövründə inşa edildiyini bildirirlər. 

Hamam soyunub-geyinmə otağı, təmizlik otağı, yuyunma yeri, isitmə otağı və su anbarı bölmələrindən ibarətdir. Əsas soyunub-geyinmə otağında dörd tərəfində dörd kiçik günbəz və dörd tağ olan böyük günbəz və günbəzin altında böyük daş gölməçə var. Soyunub-geyinmə otağına daxil olan insanlar dar bir dəhlizdən keçirlər. Hamamın şərq tərəfində qübbəli damlı iki otaq var. Hamam otağından, dörd pilləkəndən və kiçik bir qapıdan keçdikdən sonra hamamın son bölməsi olan su anbarına daxil olursan. Su anbarının qarşısında soyuq su axan kiçik hovuzlar yerləşir. Hamamda istifadə olunan su anbarın yanındakı quyudan xüsusi borular vasitəsilə hamama yönəldilirdi. Bu borular gildən hazırlanıb və hamamın divarlarında gizlədilib.

Əsası Səfəvilər dövründə qoyulmuş Mehrabad hamamı  2003-cü ildən Cənubi Səhənd Antropologiya Muzeyi kimi fəaliyyət göstərir. Bu baxımdan muzey Bünab şəhərində turistlərin əsas ziyarət məkanlarında biridir. Cənubi Səhənd Antropologiya Muzeyi həm də Şərqi Azərbaycan vilayətində ilk antropologiya muzeyidir. Muzeydə qədim dövrlərdə istifadə olunmuş antropoloji əşyalar sərgilənir və qədim dövrlərin mədəni-tarixi xüsusiyyətləri ziyarətçilərin müşahidələrinə təqdim olunur.
## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Nobar hamamı
* Bünab şəhristanı

## Mənbə

* 
*
Atagün Yalçınkaya

**Atagün Yalçınkaya** () — türk boksçu və bədən tərbiyəsi müəllimi.

## Həvəskar karyerası
Yalçınkaya çox gənc yaşlarında boksa başlamış və Türkiyədə kollec və kadet kateqoriyalarında altı titul qazanmışdır. O, 2003-cü ildə Macarıstanda keçirilən Balaton turnirində birinci , Pakistanın Green Hill kubokunda üçüncü yer və İtaliyada tələbə boks üzrə Avropa çempionatında birinci yeri tumuşdur. 2004-cü ildə Alfonso Pinto və dünya çempionu Sergey Kazakovu məğlub edərək Türkiyəyə gümüş medal qazandırmışdır. O, Türkiyə tarixinin ən gənc medalçısıdır.
* Jolly Katongole (Uqanda) 22–7 hesabı ilə məğlub olub.
* Ceyhun Abiyevi (Azərbaycan) 23–20 hesabı ilə məğlub edib.
* Alfonso Pintonu (İtaliya) 33–24 hesabı ilə məğlub edib.
* Sergey Kazakovu (Rusiya) 26–20 hesabı ilə məğlub edib.
* Yan Bartelemí Varelaya (Kuba) 16–21 hesabı ilə məğlub olub. Daha sonra 51 kq çəki dərəcəsinə yüksəldi və 2005-ci ildə İspaniyanın Almeria şəhərində keçirilən Aralıq dənizi Oyunlarının qalibi oldu (Myanyan, Çin) Anjey Rzanini (Polşa) 20–13 məğlub etdi, lakin Georgi Balakşinə (Rusiya) 15–36 hesabı ilə məğlub oldu. 2006-cı il Avropa çempionatında ingilis boskçu Stüart Lenqliyə uduzdu.

## Peşəkar karyerası
Yalçınkaya 2008-ci ildə Almaniyada fəaliyyət göstərən Əhməd Öner ilə müqavilə imzaladı və 2008-ci ilin martında peşəkar boksçu statusu qazandı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Gigantomani

**Gigantomani** (yun. γίγας gigas, "nəhəng" və μανία mania, "dəlilik") — qeyri-adi və ya böyük ölçüdə işlərin, tikililərin, binaların, abidələrin istehsalını təsvir etmək üçün istifadə edilən termindir.

## Gigantomani anlayışı
Gigantomaniya yunanca "nəhəng" və "çılğınlıq" sözlərinin birləşməsindən yaranan qeyri-adi və ya böyük ölçüdə işlərin, tikililərin, binaların, abidələrin istehsalını təsvir etmək üçün istifadə edilən termindir.

Gigantomani müdafiəçilərinə görə, tarixi hadisələri təsvir etmək və ya gələcək nəsillərə çatdırmaq lazımdır, lakin tənqidçilərə görə, bu, gərəksiz bir güc nümayişidir. Gigantomani müxtəlif dərəcədə Sovet İttifaqı, Nasist Almaniyası, İtaliya Sosial Respublikası, Çin Xalq Respublikası və Koreya Xalq Demokratik Respublikası kimi totalitar rejimlərin siyasi və mədəni həyatının bir hissəsi olmuşdur.
 
## İstinadlar
Möhsün Yeganə

**Möhsün Yeganə** (; ) — iranlı müğənni və musiqiçi. O, bir çox konsertlərdə, o cümlədən Fəcr Beynəlxalq Musiqi Festivalında çıxış edib.

## Həyatı
Möhsün Yeganə 23 may 1364-cü ildə Günbədkavus şəhərində anadan olub. O , Tehran İslami Azad Universitetinin Cənubi Tehran bölməsində sənaye istehsalı ixtisası üzrə sənaye mühəndisliyi tələbəsi idi, lakin altı semestri başa vurduqdan sonra musiqi karyerası üçün təhsilini davam etdirməkdən imtina etdi. O, ailənin üçüncü və ya sonuncu övladıdır və iki böyük bacısı həkim və stomatoloqdur. İran-İraq müharibəsində həlak olan Məhəmməd Rzanın oğludur, anası isə universitet professorudur. Möhsün Yeganə musiqi karyerasına gitara ilə başlayıb.

## Diskoqrafiya

## İstinadlar
Zülfi Sadıxov

**Zülfi Kazım oğlu Sadıxov** () — Azərbaycanın istehsalatçı-kimyaçısı, Azərbaycanın Əməkdar mühəndisi, Respublika Dövlət mükafatı laureatı, Prezident təqaüdçüsü.

## Həyatı
Zülfi Sadıxov 1942-ci ildə Gədəbəy rayonunun Böyük Qarabulaq kəndində anadan olub. Orta təhsilini 1959-cu ildə Miskinli kəndində orta məktəbi bitirib. 1962-ci ildə Sumqayıt Kimya-Texnologiya texnikumunu fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra Sumqayıt Sintetik Kauçuk zavodunda əmək failiyyətinə başlasada sonralar Sumqayıt "Kimyasənaye" İB-də əmək failiyyətini davam etdirib. Azərbaycan Dövlət Neft və Kimya İnstitutunun (indiki Neft Akademiyasının) axşam şöbəsində kimyaçı-texnoloq ixtisası üzrə ali təhsil almışdır. Daha sonra Moskva İdarəetmə İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

25 mart 2023-cü ildə vəfat etmişdir.

## Fəaliyyəti

### Əmək fəaliyyəti
Sumqayıt "Kimyasənaye" İstehsalat Birliyində çalışmışdır. 1980-ci ildə Zülfü Sadıxovun rəhbərlik etdiyi sulfanol istehsalatında iki aydan artıq davam edən geniş həcmli rekonstruksiya işlərinə başlanılmışdı. İstehsalatın gücünün artırılmasının nəticəsi olaraq müəssisədə həmin il çox böyük iqtisadi gəlir əldə edilməsinə nail olunmuşdu. Məhz bütün bunlara görə 1980-ci ildə Zülfi Sadıxov mühəndis həmkarları ilə birgə Respublika Dövlət mükafatına layiq görülüb. Əldə etdiyi yüksək istehsalat nailiyyətlərinə, səmərələşdirmə və ixtiraçılıq fəaliyyətinə görə 300-ə qədər səmərələşdirmə təklifinin və müəlliflik şəhadətnaməsi aldığı 5 ixtiranın müəllifidir.

## Təltifləri
* SSRİ-nin "Əlaçı kimyaçısı"
* "Əlaçı səmərələşdiricisi",
* "Azərbaycanın Əməkdar mühəndisi"
* "SSRİ ixtiraçısı"
* "İxtiraçılıq və səmərələşdirmə əlaçısı" döş nişanı
* "Qırmızı Əmək bayrağı" ordeni
* Respublika Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü

## İstinadlar
Taman

* Taman xaqan — Qərbi Göytürk xaqanlığının hökmdarı.  
* Taman yarımadası — Rusiyanın cənub hissəsində, Krasnodar diyarının ərazisində yerləşir.  
* Taman (liman) — Taman yarımadasında, Krasnodar diyarının Temryukski rayonunun Taman kəndindən uzaq olmayan Volna kəndində liman.
Ala yelkənlər

**Ala yelkənlər** () — hər il Sankt-Peterburqda(keçmiş Leninqrad) keçirilən orta məktəb şagirdlərinin buraxılış bayramıdır. Adət olaraq ən aydın bəyaz gecəyə düşən şənbə günündə keçirilir(adətən 18–27 iyun tarixləri arasında, 22 iyun istisna olmaqla).

İlk dəfə bayram 28 iyun 1968-ci ildə baş tutub. İlk rəsmi tədbir isə bir il sonraya, 1969-cu ilə təsadüf edib. 1979-cu ildən bayramın keçirilməsi dayandırlıb, lakin 2005-ci ildən yenidən davam edib.

Tədbir üçün biletlər alına bilməz, yalnız məzunlar və onların yaxınları tədbirdə xüsusi dəvətnamələrlə iştirak edə bilərlər.

## Tədbirin tarixi
Ala yelkənlər bayramı 1968-ci ildə Sankt-Peterburqda bir neçə məzun qrupunun təşəbbüsü ilə meydana çıxdı. İlk bayram 28 iyun 1968-ci ildə saat 23:00-da başladı. Həmin tədbirdə 25 mindən çox məzun iştirak edirdi.

Tədbir  altından hərəkətə başlayan bir qrup katelə açıq elan olundu. Onların ardınca (indiki *Ümid*() adalanır) əsas gəmisi çıxdı. Gəmidə əlində bayraq olan 3 məzun dayanır. Onların ətrafında əllərində məşəllər tutan uşaqlar yerləşirdi. Həmin məşəllər vasitəsiylə Rostral sütun alovlandırılır və səhərə kimi alovlanmağa davam edirdi. İstifadə olunan gəmilər müxtəlif illərdə başqaları ilə olundu.

Pirotexniki şou təxminən gecə yarısından sonra başlayırdı və təxminən 20 dəqiqə davam edirdi.

1977-ci ildə Leninqrad Vilayət Komitəsinin rəhbəri  tədbiri ləğv etmək qərarına gəldi və həmin il tədbir  gəmisiz keçirildi.1979-cu ildə Romanov gənclərin böyük izdihamı səbəbindən tədbiri tamamilə ləğv etdi. Bayram yalnız 2005-ci ildə rəsmi statusunu bərpa etdi.

## Bayramın bərpası
2005-ci ildə Vladimir Putin Ala yelkənlər bayramını yenidən keçirməyi təklif etdi. Məhz onun təşəbbüsü ilə Sankt-Peterburq qubernatoru Valentina Matvienko Sankt-Peterburqda məzunların bayramının keçirilməsi ənənəsini bərpa etmək qərarına gəldi.

## Tənqid
Bir çox kütləvi informasiya vasitələri festivalda sərxoş vəziyyətdə xeyli insanın olduğunu qeyd edirlər.

## İstinadlar
Türkiyədə tanqo musiqisi

**Türk tanqo musiqisi** — Türkiyədə ifa olunan tanqo musiqisi. Tanqo əsərlərini Necip Celal, Fehmi Ege, Kadri Cerrahoğlu, Ziyaettin Sarıkartal, Halit Bedii Akçay, Nusret Rıfkı, Necdet Koyutürk kimi bəstəkarlar ifa ediblər. Nəcib Cəlalın 1928-ci ildə yazdığı ilk tanqo 1932-ci ildə Seyyan xanım tərəfindən ifa edilmişdir. Fehmi Egenin "Aylı bir gecədə" tanqosu Türkiyədə ilk tanqo əsərlərindən biridir. Şecaattin Tanyerli də ifa etdiyi türk tanqoları ilə şöhrət qazanıb. Türkiyədə tanqosunu Argentina tanqosunun simvolu kimi təsvir etmək olar.

## İstinadlar
Xarici agent (Rusiya)

**Xarici agent** () — Rusiyada xaricdən dəstək alan və ya "xarici təsir" altında olan şəxslərə verilən status. Anlayış 2012-ci ildə "Qeyri-kommersiya təşkilatları haqqında" qanuna dəyişikliklərin qəbulundan sonra ortaya çıxdı. Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin və qanunun tərəfdarları qanunun ABŞ-nin  daha yüngül olduğunu bildirirlər.

## Tarixi

### "Qeyri-kommersiya təşkilatları haqqında" qanun
29 iyun 2012-ci ildə təqdim olunan "Qeyri-kommersiya təşkilatları haqqında" qanuna dəyişikliklər 13 iyul 2012-ci il tarixində Rusiya Federasiyası Dövlət Duması tərəfindən qəbul edildi.

2 dekabr 2022-ci il tarixinə qədər "xarici agent" kimi tanınan rusların 18%-nə cinayət işi açılıb.

### KİV — Xarici agentlər
25 noyabr 2017-ci ildə ABŞ Ədliyyə Departamentinin Russia Today və Sputnik xəbər agentliklərinin xarici agent kimi qeydiyata almasına cavab olaraq Rusiya, kütləvi informasiya vasitələrinin xarici agent kimi qeydiyata alına biləcəyi qanunu təsdiqlədi."Xarici agent" anlayışı aşağıdakılara şamil edilmir:

* qeydiyyatdan keçmiş dini qurumlara
* dövlət korporasiyaları və dövlət şirkətləri, habelə onların yaratdığı QHT-lərə
* , Ticarət və Sənaye Palatasında və digər biznes birliklərində çalışan əcnəbilərə

## Xarici agent statusu almış bəzi məşhur şəxslər

* 
* Rövşən Əsgərov
* 
* 
* Oxxxymiron

## Reaksiyalar

### Rusiya
Rusiyanın insan haqları üzrə müvəkkili Vladimir Lukin və bir sıra qeyri-hökumət qrupları qanunun konstitusiya müddəalarını pozduğunu iddia etdilər.

### Beynəlxalq
Avropa Şurasının baş katibi Turbyorn Yaqland Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovla birgə mətbuat konfransı zamanı qanunla bağlı narahatlığını ifadə edərək bildirib ki, "Qanun QHT ictimaiyyətinə pis təsir göstərə bilər, xüsusən də bu qanun düzgün şəkildə tətbiq olunmazsa."

## Mədəniyyətdə
Oxxxymiron — "Agent"() mahnısı

## İstinadlar
Oxxxymiron

**Oxxxymiron** (*Oksimiron*, Miron Yanoviç Fyodrov; ) — rusiyalı repçi və ictimai xadim

Rusiyanın kommersiya baxımından ən uğurlu rep sənətçilərindən biridir.

## Bioqrafiya
Miron Yanoviç Fyodrov 31 yanvar 1985-ci ildə Leninqradda dünyaya yəhudi ailəsində göz açıb. 15 yaşında ailəs ilə birlikdə  şəhərinə köçüb. 2004-cü ildə Oksford Universitetinə qəbul olub. 2006-cı ildə sənətçiyə bipolyar pozuntu daiqonozunu qoyulub. Universiteti bitirdikdən sonra iş tapa bilməyən Miron yenidən hip-hopa yönəlib. "Oxxxymiron" ləqəbi ilə yenidən rep yazmağa başlayıb. Ləqəbi oksimoron ifadəsindən götürmüşdür. 3 X işarəsi isə senzuranı ifadə edir.

2022-ci ildə xarici agent elan olunmuşdur.

## Fəaliyyəti

### MC Mif
2000–2002-ci illər aralığında bu ləqəb ilə fəaliyyət göstərmişdir.

### Optik Russia
"London hamıya qarşı"() traki məhz bu leyblın tərkibində yazılmışdır.

### Vaqabund(qrup)
2010-cu ildə Vaqabund birləşməsinin üzvü olmuşdur.

### miXXXtape (2012–2014)
Sənətçinin 2008–2011-ci illər arasında qeydə aldığı uyğurlu musiqi parçalarında ibarət albom buraxılmışdır.

### 
2015-ci ildə çıxan studio albomu

### 
2022-ci ildə sənətçinin "Gözəllik və eybəcərlik" albomu işıq üzü gördü.

### Rep batl fəaliyyəti
2015-ci ildə  qalib gələrək diqqətləri öz üzərinə çəkdi.

2017-ci ildə  mübarizədə məğlub oldu.

"Hip-Hop.ru"nun sayca 17-ci onlayn batlında iştirak etdi.

## Diskoqrafiya

### Albomlar
2011 — 

2015 — 

2021 — 

### Miksteyplər
2012 — miXXXtape I

2013 — 

2021 — 

## İstinadlar
Qadın Milli Basketbol Assosiasiyası

**Women's National Basketball Association** və ya qısaca **WNBA** Amerika Birləşmiş Ştatlarında yaradılmış peşəkar qadın basketbol liqası təşkilatıdır. 22 aprel 1996-cı ildə yaradılıb və ilk oyunları 1997-ci ildə olub. 12 komandadan ibarətdir.
## Komandalar
**WNBA** Şərq və Qərb olmaqla iki konfransa bölünür. Hər iki konfransda altı komanda iştirak edir.

### Daşınan komandalar
* Detroit Shock&nbsp;– 1998–2009 Tulsa, Oklahoma'ya daşınıb.
* Orlando Miracle&nbsp;– 1999–2002 Uncasville, Connecticut'a daşınıb.
* Utah Starzz&nbsp;– 1997–2002 San Antonio, Texas'a daşınıb.
* Tulsa Shock&nbsp;– 2010–2015 Arlington, Texas'a daşınıb.
* San Antonio Stars&nbsp;– 2003–2017 Las Vegas, Nevada'ya daşınıb.

### Bağlanan komandalar

* Charlotte Sting&nbsp;– 1997–2006
* Cleveland Rockers&nbsp;– 1997–2003 
* Houston Comets&nbsp;– 1997–2008 
* Miami Sol&nbsp;– 2000–2002 
* Portland Fire&nbsp;– 2000–2002 
* Sacramento Monarchs&nbsp;– 1997–2009

## Çempionlar

## Finallar

## İstinadlar
Tamara Eydelman

**Tamara Eydelman** (; ) — Rusiya tarixçisi, pedaqoq, yazıçı, tərcüməçi, radio aparıcısı və bloqer. Rusiya Federasiyasının əməkdar müəllimi (2003).

Tarix və pedaqoqika üzrə çoxsaylı məqalələrin müəllifi, regionlararası ictimai təşkilat olan "Tarix Müəllimləri Birliyi"nin idarə heyətinin üzvüdür.

## Həyatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  // вДудь. 17 марта 2022.
*  // ГражданинЪ TV. 15 марта 2023.
Marqo Dydek

**Marqo Dydek** () - kimi də tanınan Małgorzata Dydek, Polşalı peşəkar basketbolçu idi.7 fut 2 düym (2,18 m) hündürlüyündə dayanan o, dünyanın ən hündür peşəkar qadın basketbolçusu olması ilə məşhur idi.O, WNBA-da bir çox komandada mərkəz mövqeyində oynayıb və Kvinslend Basketbol Liqasında Northside Wizards üçün məşqçi olub. O, Polşanın Qızıl Xaçına layiq görülüb (1999).O, 2019-cu ildə FIBA-nın Şöhrət Zalına daxil edilib.

## Həyatı
Marqo Dydek 28 aprel 1974-cü ildə Varşavada, Polşada 6 fut 7 in (2,01 m) ata və 6 fut 3 düym (1,91 m) ananın ailəsində anadan olub. Onun iki bacısı var idi, böyük bacısı Katarzyna (2.01 m) indi fəaliyyət göstərməyən ABL-nin Colorado Xplosion-da oynayırdı. Onun kiçik bacısı (12 yaş kiçik), Marta (1,98 m), basketbol oynadığı Texas-El Paso Universitetini bitirib və 2000-ci illərdə İspaniyada peşəkar şəkildə oynayıb.

## WNBA karyerası
Dydek ilk səfərini 1998-ci ilin may ayında WNBA-nın çağırışqabağı düşərgəsi üçün ABŞ-a etdi. Dydek, Utah Starzz tərəfindən 1998-ci ildə WNBA layihəsində ümumi olaraq 1-ci seçildi (franchise sonradan San Antonio'ya köçürüldü).

16 aprel 2005-ci ildə, 2005-ci il WNBA draftı zamanı San Antonio Silver Stars Dydek-i Konnektikut Günəşinə dəyişərək Günəşin ilk raund draft seçimini Liberty Universitetindən Katie Feenstra ilə əvəz etdi.

Saxlanılan rekordlar:
*Bloklarda bütün zamanların lideri (877), 323 oyunda
*Ümumilikdə doqquz dəfə mövsümün lideri (1998–2003, 2005–07)
*Hər oyunda səkkiz dəfə mövsüm bloklarında lider (1998–2003, 2006, 2007)
*2001-ci ildə ən çox müdafiə ribaundu (214).
3 iyun 2008-ci ildə Dydek hamiləliyi səbəbindən basketboldan uzaqlaşdıqdan sonra Los Angeles Sparks ilə müqavilə imzaladı. O, həmin ilin aprelində oğlu Davidi dünyaya gətirib.

## Avropa karyerası
Dydek 1992-1994-cü illərdə "Olimpia Poznań"da oynamış, 1994-1996-cı illərdə Fransada "Valenciennes Orchies"də oynamış və burada gələcək əri Davidlə tanış olmuşdur. Daha sonra İspaniyaya köçdü və 1996-1998-ci illərdə Pool Getafe-də oynadı və 1998-99 mövsümündən başlayaraq Fota Porta Gdynia-da oynamaq üçün Polşaya qayıtdı. O, bir neçə sponsorluq dəyişikliyi ilə klubla oynamağa davam etdi; o vaxtdan bəri klub Polpharma və Lotos adlarını götürdü.

1999-2000-ci illərdə o, FIBA ​​Avroliqa oyununda Qdynia üçün orta hesabla 18,5 xal və 10,7 ribaund yığdı. O, 1999-2000 mövsümünün Polşa Liqası Finallarının Ən Dəyərli Oyunçusu seçilib. 1999-cu ildə İtaliyanın La Gazzetta dello Sport idman jurnalı tərəfindən Avropanın ən yaxşı qadın basketbolçusu seçilib. Dydek Polşada İlin İdman Qadını seçildi və 2007-ci ilə qədər Polşa qadın milli basketbol komandasının üzvü olub, 1999-cu ildə EuroBasket Qadınların qalibi olub. O, Qdynianın 2002 və 2004-cü illərdə FİBA Avroliqasında ikinci yeri tutmasına kömək edib.

## Ölümü
19 may 2011-ci ildə üçüncü uşağına hamilə olan Dydek ürək tutması səbəbindən Brisbendəki evində yıxıldı. O, təcili yardım maşını ilə xəstəxanaya aparılıb və tibbi səbəblərdən komaya yerləşdirilib. O, Queensland Basketbol Liqasında Northside Wizards üçün məşqçi kimi çalışırdı. O, heç vaxt özünə gəlmədi və səkkiz gün sonra 27 may 2011-ci ildə öldü.

## İstinadlar
Ərsin Dastanoğlu

**Ersin Destanoğlu** () — Türkiyə Super Liqasında çıxış edən Beşiktaşın qapıçısı.

## Klub karyerası

### Bayrampaşa
Ersin futbola 11 yaşında Bayrampaşa akademiyasında başlayıb. 1 mövsümdən sonra Beşiktaş gənclər akademiyasına gedib.

### [[Beşiktaş PFK|Beşiktaş]]
2013-2017-ci illərində "Beşiktaş"ın gənclər komandasında çıxış edən Ersin 8 sentyabr 2017-ci ildə "Beşiktaş"la peşəkar müqavilə imzalayıb. 

2018-19 mövsümündə U-19 Elit İnkişaf Liqasında  18 oyun keçirən Destanoğlu, 2020-ci ilin iyununda Loris Karius'un komandadan ayrılmasından sonra komandanın əsas qapıçısı olub.   Destanoğlu Beşiktaş'ın heyətində ilk peşəkar matçına 13 iyun 2020-ci ildə keçirilən "Antalyaspor" -"Beşiktaş" matçında çıxıb. Matç "Antalyaspor"un 2–1 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.

O , 2020-21 mövsümündən bəri müntəzəm olaraq "Beşiktaş" da əsas heyətdə çıxış edir.

## Milli komanda karyerası
Türkiyə U-16, Türkiyə U-17, Türkiyə U-18, Türkiyə U-19 və Türkiyə U-21 milli komandalarında toplam 23 matça çıxıb.
## Karyera statistikası

* 1. **[[Ersin Destanoğlu|^]]** Türkiyə Kuboku daxildir.
* 2.**[[Ersin Destanoğlu|^]]** UEFA Çempionlar Liqası, UEFA Avropa Liqası və UEFA Konfrans Liqası daxildir.
* 3.**[[Ersin Destanoğlu|^]]** Türkiyə Superkuboku daxildir.
## Uğurları
### Klub
 Beşiktaş
* Türkiyə Super Liqası
** Qalib (1): 2020/21
* Türkiyə Kuboku
** Qalib (1): 2020/21
* Türkiyə Superkuboku
** Qalib (1): 2021/22
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Slovakiya Milli Teatrının baleti

**Slovakiya Milli Teatrının baleti** Slovakiya Milli Teatrının tərkib hissələrindən biridir. 21 avqust 2012-ci il tarixindən etibarən baletin direktoru Jozef Dolinskydir. Balet tamaşaları Hviezdoslavov námestídəki tarixi SND binasında keçirilirdi. 2007-ci ilin aprelindən SND Operasının ümumi zalında və Pribinova küçəsindəki Slovakiya Milli Teatrının yeni binasında keçirilir. Sentyabrın əvvəlindən iyunun sonuna qədər davam edən teatr mövsümündə baletin tamaşaları qeyri-müntəzəm olaraq opera truppası ilə növbələşərək keçirilir. Balet kollektivi öz tamaşalarından əlavə bir neçə opera tamaşasında da iştirak edir. Ansamblın heyətində 8 birinci solist, 12 solist, 13 demi-solist və 43 ansambl üzvü var. Ansamblın ilk solistləri: Erina Akatsuka, Olga Chelpanova, Yuri Kaminaka, Romina Cholodziej, Konstantin Korotkov, Artemyj Pyzhov, Tatum Shoptaugh və Andrej Szabo.

## Tarixi
Slovakiya Milli Teatrı baletinin ilk bədii rəhbəri 1920-ci il mayın 19-da Leo Delibesin olmuşdur. İlk dəfə Koppelia baletini təqdim edən çex rəqqasə Vatslav Kalina olmuşdur.

## SND Baletinin hazırkı repertuarı

### Yeni SND binası, Opera və Balet Zalı
* Çezare Puqni, Vasili Medvedev, Stanislav Feço (M. Petipaya görə): Esmeralda
* Adolf Çarlz Adam, Vasili Medvedev: Korsar
* Pyotr İliç Çaykovski — Marius Petipa və Lev I. İvanov: Qu gölü, səhnələşdirən Rafael Georgiyeviç Avnikyan
* Daniel de Andrade, Karl Devis, Mark Beyli: Tramp Çaplin — dahi şəxsiyyətə hörmətdir
* Boris Eifman: Beyond Sin / The Brothers Karamazov

### SND-nin tarixi binası
* Peter Breiner, Reona Sato, Andrej Petrovič, Glen Lambrecht, Adrian Ducin, Igor Holováč: Beatles Barokko üslubundadır
* Fragile & Ballet SND
* Adolf Çarlz Adam, Rafael Avnikyan: Jizel
* Piotr İliç Çaykovski, İosif Dolinski böyük, Rafael Avnikyan: Şelkunçik

## İstinadlar
Osqar Melbardis

** Osqar Melbardis ** (; ) — 2006-cı ildən Latviya millisində çıxış edən latviyalı bobsledder. 2014-cü il Olimpiya çempionu və 2018-ci il Olimpiya Oyunlarının bürünc mükafatçısı, ikiqat Çempion, Avropa Çempionatının gümüş və bürünc mükafatçısı, Dünya Çempionatının Çempionu və üçqat mükafatçısı, Dünya Kubokunun dördqat qalibi (qoşa yarışlarda) və dördqat 2014/15, həmçinin kombinasiyada 2012/13 və 2014/15), milli çempionatların, Dünya Kubokunun və Avropanın müxtəlif mərhələlərinin dəfələrlə qalibi və mükafatçısı. 2010/11 mövsümünə qədər o, pilot Janis Minin üçün sürətləndirici olub, sonra özü pilot kimi yenidən hazırlanıb.

## Həyatı

Osqar Melbardis 16 fevral 1988-ci ildə Latviyanın Valmiera şəhərində anadan olub. Uşaqlıqdan idmana həvəs göstərirdi, idman gimnaziyasında oxuyub və 2006-cı ildə bobsledinqdə özünü sınamaq qərarına gəlib. İki il ərzində o, əsasən kiçik, daha az əhəmiyyətli yarışlarda çıxış etdi, 2008-ci ilə qədər Janis Minin dörd nəfərlik heyətinə qoşuldu - birlikdə Dünya Kubokunda bir neçə medal, o cümlədən iki qızıl medal qazandılar və həmçinin Avropa Çempionatını qazandılar Cesana, İtaliya. 2009-cu ildə Amerikanın Lake Placid şəhərində keçirilən Dünya Çempionatında onlar bürünc medal qazanaraq dördlük arasında üçüncü yeri tutdular. Latviyanın ən güclü ekipajı olduqları üçün onlar 2010-cu ildə Vankuverdə keçirilən Qış Olimpiya Oyunlarına getməli idilər, lakin Minin baş məşqçi ilə münaqişəsi yarandı, nəticədə pilot karyerasını bitirməli oldu və Edqar Maskalansın Olimpiadaya getdi. Bu qalmaqaldan sonra Melbardis apatiya vəziyyətində idi və bobsleydən ayrılmağı düşünürdü, lakin özünü pilot kimi uğurla sübut etdi və milli federasiyanın prezidenti Zintis Ekmanisdən dəstək alaraq çıxışını davam etdirmək qərarına gəldi. 2011/12 mövsümündə pilot kimi o, Dünya Kubokunun fərdi mərhələlərində üç bürünc medal qazanıb və dörd dəfə dördüncü olub. Avstriya İqllərində gənclərin dünya çempionatının yarışlarında iştirak etdi, burada hər iki növdə, həm ikili, həm də dördlükdə qalib gəldi, həmçinin Lake Placiddə böyüklər arasında dünya çempionatında ikili yarışlarda səkkizinci yeri tutdu. Mascalance karyerasını başa vurduqdan sonra Osqar Melbardis Latviya millisinin aparıcı pilotu və 2014-cü il Olimpiadasında iştirak üçün əsas namizəd oldu. Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi antidopinq qaydalarını pozduğuna görə Aleksandr Zubkovu və bir sıra rusiyalı bobsleyçləri diskvalifikasiya etdikdən sonra 2014-cü il Olimpiadasında göstərilən nəticələr ləğv edilib. 2019-cu ildə medalların yenidən bölüşdürülməsi baş verdi, Latviyalı bobsley dördlüyü oyunların çempionu oldu.

## Karyera nəticələri

### Olympic Games
*3 medal (1 qızıl, 2 bürünc)

### Bobsley üzrə Dünya Kuboku

### Mövsüm başlıqları
*4 qlobus (2 ümumi, 1 iki adam, 1 dörd adam)

#### İki adam

#### Dörd nəfərlik

## İstinadlar
Burqundiyalı Marqarita (Fransa kraliçası)

**Burqundiyalı Marqarita** (; ) — Fransa kralı X Lüdovikin ilk xanımı, Fransa kraliçası. Kraliçalığı dövrü boyunca həbsdə tutulmuşdur.

Marqarita Fransa kralı IX Lüdovikin qızı Aqnessa və Burqundiya hersoqu II Robertin ikinci qızı olaraq 1290-cı ildə dünyaya gəldi. 1305-ci ildə Fransa kralı IV Filippin böyük oğlu və yenicə Navarra kralı olan I Lüdoviklə evləndirildi. Üstəlik cütlük uzaq qohum idi. Belə ki, I Lüdovikin atası Fransa kralı IV Filipp Marqaritanın dayısıoğlu idi. Cütlüyün yeganə övladı olan Janna 1312-ci ildə dünyaya gəldi.

1314-cü ilin əvvəlində Marqarita Nesl qalası skandalında ələ keçirildi. İngiltərə kraliçası olan və o əsnada Parisə ziyarətə gələn baldızı Fransalı İzabellanın əleyhində şahidlik etməsiylə, Marqarita və kralın digər gəlini Burqundiyalı Blanş təqsirli görülərək Normandiyadakı Qaylard qalasına ömürboyu həbs edildilər.

Həmin ilin noyabrında atası IV Filippin ölümünün ardından X Lüdovik Fransa kralı elan edildi. O əsnada xanımı Marqarita həbs tutulduğu üçün tacqoyma mərasimi keçirilmədi. O əsnada davam edən Avinyon əsarəti və vahid bir papanın olmaması səbəbilə X Lüdovik xanımından boşana bilmədi. Ancaq çox keçmədən 14 avqust 1315-ci ildə həbsdəki kraliça tutulduğu Qaylard qalasında şübhəli şəkildə vəfat etdi.

## Mənbə
* Bradbury, Jim (2007). The Capetians: Kings of France, 987–1328. Continuum Books.
* Finch, Julia (2019). "Of Movement, Monarchs, and Manuscripts: the Case for Jeanne II of Navarre's Picture Bible as a Geopolitical Bridge between Paris and Pamplona". In Proctor-Tiffany, Mariah; Hamilton, Tracy Chapman (eds.). Moving Women Moving Objects (400–1500). Brill. pp. 181–204.

## İstinadlar
Nesl qalası skandalı

**Nesl qalası** **skandalı** () — 1314-cü ildə Fransa monarx ailəsində baş tutan və o əsnada Fransa kralı olan IV Filippin 3 gəlininin xəyanətlə təqsirləndirildiyi hadisə. Şayələrin kralın qızı olan İngiltərə kraliçası Fransalı İzabella tərəfindən yayıldığı bilinir. İddialara görə, bu xəyanətlər əsasən Nesl qalasında () baş verdiyi üçün qala hadisəyə adını vermişdir. Skandal, hadisəyə adı qarışan saray əyanlarının edamı, işgəncəsi və həbsi ilə nəticələndi.

Fransa kralı IV Filippin 3 oğlu var idi: Lüdovik, Filipp və Çarlz. Dövrün ənənəsinə uyğun olaraq kral öz oğulları üçün güclü siyasi evliliklər planlamışdı. Böyük oğlu Lüdoviki 1305-ci ildə Burqundiya hersoqu II Robertin qızı Marqaritayla, 1307-ci ildə ortancıl oğlu Filippi Burqundiya qrafı IV Ottonun qızı Jannayla, 1308-ci ildə isə kiçik oğlu Çarlzı qrafın digər qızı Blanşla evləndirdi. Ancaq bu evliliklər bir-birindən çox fərqli idi. Lüdovik və Marqaritanın evliliyi xoşbəxt deyildi. Belə ki, Dalaşqan ləqəbiylə məşhurlaşan Lüdovik xanımıyla vaxt keçirməkdənsə, tennis oynamağı daha üstün tuturdu. Nisbətən daha mühafizəkar və dindar olan Çarlzla Blanşın evliliyi isə sıxıcı və ənənəvi idi. Filipp və Janna cütlüyü isə digərlərindən fərqli olaraq bir-birinə bağlı idi.

## Mənbə
* Lorentz, Phillipe and Dany Sandron. (2006) *Atlas de Paris au Moyen Âge.* Paris: Parigramme. ISBN 2-84096-402-3
* Wagner, John. A. (2006) *Encyclopedia of the Hundred Years War.* Westport: Greenwood Press
* Gillmeister, Heiner. (1998) *Tennis: A Cultural History.* London: Leicester University Press. ISBN 978-0-7185-0147-1

## İstinadlar
Səfiyyə Dibirova

**Səfiyyə (Sofiya) Hacı qızı Dibirova** () — Azərbaycan dövlət və partiya xadimi, Azərbaycan Kommunist Partiyasının Qax (1970–1982),  (1963–1970), Zaqatala (1962–1963), Balakən (1960–1962) rayon komitələrinin birinci katibi, Balakən Rayon Zəhmətkeş Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri (1958–1960).

## Həyatı
Səfiyyə Hacı qızı Dibirova 1933-cü ildə Balakən rayonunun Qullar kəndində kolxozçu ailəsində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra  şəhərinə gəlmiş və buradakı müəllimlər institutuna daxil olmuşdur. 1954-cü ildə ədəbiyyət diplomu ilə doğulduğu kəndə qayıdaraq məktəbdə müəllimlik etmişdir.

Səfiyyə Dibirova 1954–1956-cı illərdə kənd məktəbində pioner baş dəstə rəhbəri, 1956–1957-ci illərdə Balakən rayon pionerlər evinin direktoru olmuşdur. 1957-ci ilin yanvar ayında o, Azərbaycan LKGİ Balakən Rayon Komitəsinin Pioner və məktəblilərlə iş şöbəsinin müdiri təyin olunmuşdur. İki aydan sonra isə Balakən Rayon Zəhmətkeş Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədrinin müavini vəzifəsinə irəli çəkilmişdir.

1958-ci ilin iyun ayında Səfiyyə Dibirova Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvlüyünə qəbul edilmiş və eyni ildə Balakən Rayon ZDS İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Həmin illərdə vəzifələrdə çalışmaqla bərabər, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Dil və ədəbiyyat fakültəsinin qiyabi şöbəsində təhsil almışdır.

1960-cı ildə Səfiyyə Dibirova Azərbaycan Kommunist Partiyası Balakən Rayon Komitəsinin birinci katibi vəzifəsinə irəli çəkilmiş və bu vəzifədə iki il çalışmışdır. 1962–1963-cü illərdə Azərbaycan KP Zaqatala Rayon Komitəsinin birinci katibi olmuşdur. 1963-cü ildə Vartaşen və Nuxa rayonları birləşdirildikdə Vartaşen Rayon Kolxoz-Sovxoz İstehsalat İdarəsi Partiya Komitəsinin katibi seçilmiş, iki il sonra bu rayonların ayrılması ilə Azərbaycan KP Vartaşen Rayon Komitəsinin birinci katibi kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1970-ci ildə Azərbaycan KP Qax Rayon Komitəsinin birinci katibi seçilmiş və 1982-ci ilin aprel ayına kimi bu vəzifədə çalışmışdır.

Səfiyyə Dibirova Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü olmuş, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin altı çağırış (5–10-cu çağırışlar) deputatı seçilmişdir. Bir sıra orden və medallarla təltif edilmişdir. 11 iyun 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.

Səfiyyə Dibirova 2015-ci il yanvarın 31-i doğulduğu Balakən rayonunda vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Oleq Romantsev

**Oleq İvanoviç Romantsev**(;) — meydanda müdafiəçi rolunda çıxış etmiş SSRİ futbolçusu. Daha sonra məşqçi kimi öz fəaliyyətini davam etdirmişdir. Postsovet məkanında ən çox çempionluq yaşayan baş məşqçilərin siyahısında yer alır. Bir neçə dəfə dövlət mükafatları ilə təltif olunub. Daha çox Yenisey və Spartak Moskva futbol komandalarındakı oyunları ilə tanınır. SSRİ milli komandası tərkibində 1980 Yay Olimpiya Oyunlarında bürünc medala layiq görülüb.

## Erkən illəri
Oleq İvanoviç Romantsev 4 yanvar 1954-cü ildə Ryazan vilayətinin Spasski rayonunun Qavrilovskoye kəndində dünyaya gəlib. Özünün dediyinə görə, futbolla məşğul olmaq ona cinayətə meyllərdən kənar durmağa imkan verdi. Bundan əlavə o, basketbolla peşəkar şəkildə məşğul olub.

Oleq "Metallurq" uşaq komandasının tərkibində futbol oynamağa başladı. Oleq "Metallurq"un uşaq, yeniyetmə və böyüklər komandalarında oynayıb. Daha sonra "Avtomobilist"(indiki Yenisey) komandasına keçdi. Rəqibləri onun hələ bu cür matçlara hazır olmadığını düşünürdülər.

Məktəbi bitirdikdən sonra Romantsev gələcək karyerasını futbolla bağlayacağına əmin olmur və futbolun pul qazana biləcəyinə inanmayıb  daxil olur.

## Oyunçu karyerası

### Avtomobilist
Romantsev "Avtomobilist"in əsas heyətində ilk oyununu 29 iyul 1971-ci ildə Tselinoqrad "Dinamo"su ilə keçirib.

### Spartak Moskva
1976-cı ildə Moskvanın Spartak komandası yoldaşlıq görüşü üçün Krasnoyarska gəldi. Gənc müdafiəçi məşqçilərin diqqətini çəkdi və onu komandalarına dəvət etdilər.

### SSRİ yığma komandası
Oleq SSRİ yığma komandasının tərkibində yalnız 9 matça çıxıb. İlk matçı 1980-ci ilin 26 martına təsadüf edib. Komanda tərkibində sonuncu oyunu isə 5 may 1982-ci il tarixində  ilə olub.

## Məşqçi karyerası
Romanstev öz məşqçi karyerasına  klubu ilə başlayıb. 1988-ci ildə Alaniya futbol komandası vəzifəsinə sahiblənib. 1994-cü il iyulun 28-də Rusiya Futbol İttifaqının icraiyyə komitəsinin iclasında Rusiya millisindəki işinin öhdəsindən gələ bilməyən və dünya çempionatının qrup mərhələsini adlaya bilməyən  istefaya göndərilməsi qərara alındı. Bundan sonra Oleq yığma komandanın baş məşqçisi oldu.

## Şəxsi həyatı
Həyat yoldaşı — Natalya İvanovna. İki oğlu var — Vadim (d. 1977) və Valentin (d. 1982).

## Oyunçu nailiyyətləri

### SSRİ yığması
Bürünc: Olimpiya oyunları,1980

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sara Neyni

**Sara Neyni** () — İranlı müğənni və bəstəkar.

## Həyatı
Sara Neyni 23 iyul 1981-ci ildə Şirazda anadan olub. Əlirza Əsər, Məhəmməd İsfahani və Homayun Şəcəryan kimi müğənnilərlə işləmə təcrübəsi var.

## İstinadlar
Sülh meydanı (Kazan)

**Sülh meydanı** () — Kazanın Sovet rayonu, Derbışki kəndində yerləşən meydan. Şəhərin üç məşhur meydanlarından biridir. Bu meydanın təxmini sahəsi 30.000 kvadratmetrdir.
## Xüsusiyyətləri
Xalq arasında “Üçbucaq” adlandırılan qeyri-adi üçbucaqlı formaya malik olan böyük, kvadrat şəkilli ərazi cənub-şərqdən kəndin əsas küçəsi, şimal-şərqdən Əsas küçə, qərbdən isə Parkovaya küçəsi ilə əhatə olunub. Sülh küçəsi boyunca meydanın şimal-şərq küncü ilə üzbəüz kiçik yaşıl Komsomolskaya meydanı yerləşir.

Meydan, 1950-ci illərdə təşkil edilən gəzinti və uşaq-gənclərin bayramları və digər kütləvi tədbirlərin keçirildiyi yerdir.

Perimetri boyunca küçələrin hərəkət hissəsindən əlavə, meydanda 2011-ci ildə yaradılmış Natalya Vodiyanova Uşaq Xeyriyyə Fondu tərəfindən salınmış şəhərin ən böyük və ən yaxşı təchiz olunmuş oyun meydançalarından biri və digər yaşıllıq sahələri vardır. Yaşıl zonanın cənub küncündə McDonald's iaşə məntəqəsi (Hazırda "Dadlı və nöqtə" iaşə şəbəkəsi onu əvəz edib), şimal-qərb küncündə gürcü mətbəxinin yeməkləri olan kafe-bar, oyun meydançasının yaxınlığında, mərkəzdə çadırlı uşaq yay kafesi yerləşir. 1970-ci illərin ortalarında texniki abidə kimi yaşıl zonada istismardan çıxarılan Tu-124 reaktiv təyyarəsi quraşdırılıb.

Meydana baxan küçələrdə 5 mərtəbəli yaşayış evləri - mağazalar və digər dövlət müəssisələri olan "Xruşovkalar" var. Meydan ətraf küçədə Sülh küçəsində 23, 24, 30, 51, 53, 55 - saylı yaşayış binaları, 31a nömrəli - 298 nömrəli "Kolobok" uşaq bağçası (optik-mexanika zavodunun keçmiş 284 nömrəli idarə uşaq bağçası), 33a nömrəli - 298 nömrəli "Kolobok" uşaq bağçasının filialı, 37 saylı - 2 saylı tikinti trestinin yaşayış binası yerləşir. 

Meydanın hər küncündə 1, 9, 11, 19, 25, 34, 41, 44, 51, 60, 84, 88, 91 №-li avtobus marşrutlarının dayanacaqları; şimal-şərq yaxınlığında "Komsomolskaya meydanı" dayanacağı ("Komsomolski mağazası"), Sülh küçəsi ilə şəhər mərkəzindən gedən istiqamətdə; şimal-qərbində Qlavnaya və Parkovaya küçələri ilə şəhər mərkəzinə doğru gedən “Vostok mağazası” vardır.

## Qalereya

Fayl:kazan-derbyshki-peace-st.jpg|meydan boyu Sülh küçəsindəki evlər
|монумент-памятник первым комсомольцам посёлка в мае 2012 года был реставрирован и перенесён с Комсомольской площади на площадь Мира


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Площадь Мира на wikimapia (вид со спутника) 

* Наталья Водянова на открытии детского парка в Дербышках.
Dofine

**Dofine** ( ) — Fransanın cənub-şərqində yerləşən tarixi bölgə. Fransa dofeni titulu Dofine bölgəsindən meydana gəlmişdir. İlk dəfə 1349-cu ildə bölgənin şahzadəsi V Karla verilmişdir. Karl hökmdar olduqdan sonra həmin regionu və titulu ən böyük oğluna ötürmüşdür. Beləliklə, bu titul "taxta ən yaxın prens və ya prenses" mənasında, yəni "vəliəhd" mənasında işlənmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şarl

**Şarl** ( ) — fransız kişi adı.

*Şarl de Qoll
*Şarl Perro
*Şarl Lui Monteskyö
*Şarl Laveran
*Şarl Furye
*Şarl Bodler
*Şarl Dümulen
*Şarl Ermit
*Şarl Qarnye
*Şarl Messye
*Şarl Mişel
*Şarl Şipye
*Şarl Jülyen Brianşon
*Şarl Moris de Taleyran-Periqor

## Fransa kralları
*I Şarl
*II Şarl
*III Şarl
*IV Şarl
*V Şarl
*VI Şarl
*VII Şarl
*VIII Şarl
*IX Şarl
*X Şarl
Böyük dairəvi xətt

**Böyük dairəvi xətt** () Moskva Metropoliteninin 11-ci (xronoloji ardıcıllıqla onuncu) və dünyanın ən uzun metro xəttidir. Xəttin birinci hissəsi 26 fevral 2018-ci ildə açılıb. Son 9 stansiya isə 1 mart 2023-cü ildə sərnişinlərin istifadəsinə verildi. Xəttin ümumi uzunluğu 57.5 kilometrdir və 31 stansiyadan ibarətdir. Xəttin beş stansiyasında 5G texnologiyası sınaqdan keçirilir.Xətt sxemdə (bəzən qara) rəng ilə işarə olunur.

## Təsvir
Xəttin uzunluğu 58,5 kilometrdir, lakin bəzi mənbələrdə 70 kilomterdən artıq olduğu qeyd olunur. Xəttdə 252 eskalator fəaliyyət göstərir. Sayca ən çox (17) eskalator *Peçatniki* () stansiyasında yerləşir. Ən böyük eskalator *Marina Roşa* () stansiyasındadır və uzunluğu 130 metrdir.

## Tarixi
Hələ 1947-ci ildə şəhərin cənubunu və şərqini bir halqaya bağlanmaq perspektivi ilə yarımhalqalı metro xəttinin tikintisi planlaşdırılırdı. Buna görə ilkin qazıntı işləri aparılırdı, lakin layihə dayandırlımalı oldu. 2000-ci illərin ikinci yarısında mövcud olan dairəvi xəttdən 2–3 stansiya aralıda olan böyük dairəvi xəttin yaradılması təklif olundu. 2011-ci ilin yayında birinci mərhələnin stansiyaları üçün layihələr hazırlandı.

## İstinadlar
Albaniyada korrupsiya

**Albaniyada korrupsiya** aktual problemdir.  məlumatlarına görə 2013-cü ildə sorğuda iştirak edənlərin 66%-i Albaniyada korrupsiyanın artdığında əmindir. 2017-ci ildə Albaniya  38 bal ilə 180 ölkə arasından 91-ci yeri tutub.(2016:39 bal, 2015:36 bal, 2014: 33 bal, 2013: 31 bal)..

Korrupsiya hələ də Albaniyada biznesə başlamaq üçün ən təsirli amillərdən biri hesab olunur. Albaniyada korrupsiyaya qarşı qanunvericilik bazası mövcud olsa da cəzalandırılanları sayı azdır.

## Albaniyada Korrupsiya və İnsan İnkişafı
1990-cı ildən sonra Albaniya mərkəzləşdirilmiş iqtisadiyyatdan liberal iqtisadiyyata keçdi. Liberallaşma siyasət, iqtisadiyyat və digər sosial aspektlər üçün həm müsbət, həm də mənfi nəticələr verdi. Ölkənindüzgün siyasətini göstərən iki əsas komponent var: iqtisadi artım və korrupsiya səviyyəsi. 2011-ci ildə aparılmış araşdırmaya görə korrupsiya indeksi və insan inkişafı arasında əlaqə var. Albaniyanın digər  Avropa İttifaqıölkələri ilə müqayisəsi göstərir ki, daha çox korrupsiyalaşmış ölkələrdə insan inkişafı daha aşağı səviyyədədir.
## İstinadlar
Albaniyada insan alveri

Albaniya insan alveri, o cümlədən məcburi fahişəlik və məcburi əmək hallarının baş qaldırdığı ölkədir. Həmin qurbanlar Yunanıstan, İtaliya, Şimali Makedoniya, Kosovo və Qərbi Avropada istismara məruz qalırlar. İnsan alveri qurbanlarının yarısı fahişəliyə cəlb edilən qadınlar və uşaqlardır. Yunanıstanda və digər qonşu ölkələrdə alban kişilərinin kənd təsərrüfatı sektorunda məcburi əmək şəraitinə məruz qaldıqlarına dair sübutlar var.

Albaniya hökuməti insan alveri ilə mübarizə üçün mühüm addımlar atır. Hökumət insan alveri qurbanlarının müdafiəsini və reinteqrasiyasını nəzarətə götürüb. 2009-cu ilin mart ayında hökumət yeni qanun layihəsini təsdiqlədi hansı ki, insan alveri qurbanlarına da Albaniyada digər risk qruplarında olan şəxlər qədər müavinət və sığınacaq verilməsini nəzərdə tutur. Hökumət rəsmiləri Albaniyada insan alveri ilə bağlıgeniş təbliğat aparır. Siyasi marağın olmaması və sistemdə korrupsiyanın olması cinayərkarların cəzasız qalmasına səbəb olur. 2013-cü ildən Albaniyada insan alverinə görə daha sərt cəzalar tətbiq edilməyə başlayıb, lakin çox az cinayətkar həbs olunub üç nəfər. ABŞ Dövlət Departamentinin məluamtın görə isə 2014-cü ildə yalnız 9 nəfər hakim qarşısına çıxarılıb.

ABŞ Dövlət Departamentinin İnsan Alverinə Nəzarət və Mübarizə İdarəsi 2017-ci ildə Albaniyanı "2-ci dərəcə" () təhlükəki qiymətləndirib. Britaniya Milli Cinayət Agentliyinin statistikası göstərib ki, 2017-ci ildə insan alveri qurbanlarının əksəriyyəti məcburi əmək və ya seks işçisi kimi istismara məruz qalan albanlardır.

## Cinayət Məcəlləsi
Albaniyada da insan alveri cinayət hesab edlirir. 5 ildən 15 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

2019-cu ildə hökumət İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə üzrə Milli Koordinator Ofisinin (ONAC) büdcəsini iki dəfə artırıb. Buna baxmayaraq 2020-ci ildə ABŞ Dövlət Departamentinin İnsan Alveri üzrə Dövlət Departamentinin yeni hesabatında Albaniya yenə də *2-ci dərəcə* olaraq qalıb.

## İnsan alveri ilə mübarizə
Albaniya hökuməti insan alverinə qarşı mübarizə tədbirlərini həyata keçirmək üçün BMT və İnterpol kimi beynəlxalq təşkilatlar və ekspertlərlə əməkdaşlıq edir. Hökumət qurbanlar və potensial qurbanlar üçün ölkə üzrə pulsuz qaynar xətt istifadəyə verib. 2009-cu ildə qaraçı icmasında doğulan uşaqların daha çox insan alveri qurbanı olduğu nəzərə alınaraq qeydiyyat prosesinin təkmilləşdirilməsi aparılıb.

## İstinadlar
Fatma Əfəndiyeva

**Fatma Əfəndiyeva**;(1906, Qaraqoyunlu mahalı,– 1982, Bakı) — İrəvanın ilk maarifpərvər qadınlarından biri. İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrının ilk qadın aktisası. Görkəmli partiya və dövlət xadimi Bala Əfəndiyevin həyat yoldaşı.
1906-cı ildə Gəncə quberniyasının Qazax qəzasının Çəmbərək (indiki Krasnoselo) rayonunun Çaykǝnd kəndində anadan olmuş Fatma xanım da ilk təhsilini Çaykənddə almışdır.

Bala Əfəndiyevin əmisi qızı və eyni zamanda həyat yoldaşı olmuşdur. Qeyd edilənə görə, Sovet Ermənistanında Türk Qadınlar Klubunun təşkilatçısı və ilk müdiri olan F. Əfəndiyeva orada mədəni-maarif sahəsində xeyli işlər görüb. Əlbəttə, Türk Qadınlar Klubunun təşkilatçısı və ilk rəhbəri kimi, o bura qadınları cəlb edib, onların savadlanması uğrunda maarifçilik işi, təbliğat aparmışdır. Fatma Əfəndiyeva Ermənistanda 20-ci əsrin iyirminci illərində latın əlifbasına keçidin də öncülərindən biri olmuş və həyat yoldaşı Bala Əfəndiyevlə birlikdə İrəvanının mədəni və maarif həyatında aktiv rol almışdır.

1929-cu ilədək Ermənistan SSR ictimai təminat komissarı(1935–1937) işləmiş Bala Əfəndiyevin 1938-ci ildə represiyaya məruz qalaraq güllələnməsindən sonra Fatma xanım Əfəndiyeva da 8 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir.

Hər ikisi təxminən 20 il sonra tam bəraət qazanmışlar.

1924-cü il teatr prosesinin maraqlı hadisələrindən biri o olub ki, "azərbaycanlı Fatma xanım Əfəndiyeva ilk dəfə İrəvanda səhnəyə çıxmışdır. Gənc qız "İki yol və yaxud Məhəmmədəmin Azəri" pyesində Gülsüm rolunda oynamışdır" ("Yeni fikir", 3 mart 1925). Fatma xanım Əfəndiyeva İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatınının fəal üzvü olmağın yanı sıra məsul vəzifələrdə çalışan yoldaşı Bala Əfəndiyevin rəhbərliyi ilə İrəvanda yeni əlifba ilə ana dilində nəşr olunan "Zəngi" və "Rəncbər" qəzetlərində də müxbir kimi fəaliyyət göstərmişdir.