open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Naftalan Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi

**Naftalan Tarix-Diyarşünaslıq Мuzeyi** -

## Muzeyin tarixi
Muzey Naftalan şəhər Xalq Deputatları Sovetinin tərkibində Mədəniyyət inspektorluğunun tabeliyində 1983-cü ildən fəaliyyət göstərir. Muzey Kurort Birliyinin balansında ümumi sahəsi 318 m2 olan binada yerləşdirilmişdir. 2006-cı ilə kimi həmin binada fəaliyyət göstərmiş, bina qəzalı vəziyyətdə olduğuna görə 05.05.2006-cı il tarixli 141 saylı əmrlə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin göstərişinə əsasən muzey eksponatları yeni muzey binası tikilənə kimi uyğunlaşdırılmış binaya köçürülmüşdür. 

## Muzey eksponatları
Muzeyin fondunda 5407 ədəd eksponat var. Eksponatlar Naftalan şəhərinin keçmişinə dair rəngli və ağ-qara fotoşəkillərdən, sənədlərdən, nəqqaşlıq, arxeoloji, məişət və etnoqrafik əşyalardan və şəfa tapmış xəstələrin keçmiş SSRİ-nin müxtəlif bölgələrindən göndərdikləri təşəkkür məktublarından, sanatoriyaya müəalicəyə gəlmiş xəstələrin sağaldıqdan sonra muzeyə bağışladıqları əsalardan ibarətdir. Azərbaycanın ucqarında fəaliyyət göstərən dünyada yeganə olan muzeyin ilk eksponatı 1978-ci ilə aiddir

## Əsalar muzeyi
Naftalan şəhərində dünyada yeganə olan bir muzey mövcuddur. Bu muzeyin eksponatları hər biri özündə bir tarix yaşadan taxta, dəmir və müxtəlif materiallardan olan əsalar, qoltuq ağacları və saysız-hesabsız təşəkkür məktublarıdır. Bütün dünyada bura “Əsalar muzeyi” kimi tanınır. Naftalan şəhər Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin tərkibində fəaliyyət göstərən “Əsalar muzeyi”nin qəribə yaranma tarixçəsi var. Belə ki, ötən əsrdən başlayaraq sağlamlıq əhəmiyyətli Naftalan neftinin sorağını eşidən minlərlə insan müxtəlif ölkələrdən bu kiçik şəhərə üz tutub. Əsayla, qoltuq ağaclarıyla gələn insanlar müalicədən sonra artıq bu əşyalar onlara lazım olmadığından elə sanatoriyalarda qoyub gediblər. Vətənlərinə döndükdən sonra isə Naftalana olan sevgilərini ünvanladıqları təşəkkür məktublarında qeyd ediblər. Beləcə, sanatoriyalarda yığılan çoxsaylı qoltuq ağacları, fotoşəkillər və təşəkkür ifadələri ilə dolu məktublar cəmlənərək dünyada ən unikal muzeylərdən birinin yaranmasına səbəb olub. “Əsalardan təşkil olunmuş muzey şəhərimizdə 1983-cü ildən fəaliyyət göstərir. Lakin müstəqilliyimizin ilk illərində bir çox sahələr kimi Naftalanın “Əsalar muzeyi” də  fəaliyyətini dayandırmağa məcbur olub. Lakin onun eksponatlarının əksəriyyəti tərəfimizdən qorunub saxlanıb. Bu ildən başlayaraq Naftalan şəhər Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi yeni binaya köçüb və “Əsalar muzeyi” də onun tərkib hissəsi olaraq buraya yerləşdirilib”.

## Həmçinin bax
* Naftalan
* Naftalan bələdiyyələri

## Xarici keçidlər
* 
* 
* "Ölü gəlib, diri gedən" adamlardan qalan muzey

## İstinadlar
Əbdüləziz əl-Öməri

**Əbdüləziz əl-Öməri** (; ) — Səudiyyə hava limanının təhlükəsizlik işçisi və 11 sentyabr terror aktları çərçivəsində Amerika Hava Yolları reys 11 təyyarəsini qaçıran beş nəfərdən biri olan imam.

əl-Öməri ABŞ-yə 2001-ci ilin iyun ayında Visa Express proqramı ilə alınan turizm vizası ilə gəldi. 11 sentyabr 2001-ci ildə Öməri Amerika Hava Yolları reys 11-ə mindi və koordinasiyalı hücumlar çərçivəsində Dünya Ticarət Mərkəzinin Şimal Qülləsinə çırpılan təyyarənin qaçırılmasına kömək etdi.

## Öncəki həyatı və təhsili
Əl-Ömərinin həyatı haqqında az şey bilinir və bəzi məlumatların Öməri ya da bu adla başqa bir şəxsə aid olub olmadığı aydın deyil. O, 28 May 1979-cu il təvəllüd tarixindən istifadə edirdi.

Qeyd olunur ki, orta məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, İmam Məhəmməd ibn Səud İslam Universitetindən dərəcə almış, evli olmuş və hücumlardan qısa müddət əvvəl qızı doğulmuşdur.

## İstinadlar
Vail əl-Şəhri

**Vail Mohammed əl-Şəhri** (; ) — 11 sentyabr terror aktları çərçivəsində Dünya Ticarət Mərkəzinin Şimal Qülləsinə dəyərək qəzaya uğrayan Amerika Hava Yolları reys 11 ilə uçan təyyarəni qaçıran beş nəfərdən biri.

Şəhri Səudiyyə Ərəbistanının Əsir bölgəsindəki Xamis Muşait şəhərindən olan ibtidai məktəb müəllimi idi. 2000-ci ilin əvvəllərində zehni problemləri müalicə etmək üçün Mədinəyə yollanmışdır. O, kiçik qardaşı Valid ilə 2000-ci ilin mart ayında Əfqanıstana səfər etmiş və Əl-Qaidə təlim düşərgəsinə qatılmışdır. Qardaşlar, 11 sentyabr hücumlarında iştirak etmək üçün Səudiyyə Ərəbistanının eyni bölgəsindən olan digər şəxslər ilə birlikdə seçildilər. Seçildikdən sonra Şəhri təmiz pasport almaq üçün 2000-ci ilin oktyabrında Səudiyyə Ərəbistanına döndü, sonra təzədən Əfqanıstana qayıtdı. 2001-ci ilin martında son vəsiyyətini videoya yazdı.

Şehri, 2001-ci il iyun ayının əvvəllərində ABŞ-yə çatdı və Floridanın cənubunda yerləşən Boynton-Biç ərazisindəki ucuz moteldə məskunlaşdı. 5 sentyabr 2001-ci ildə əehri Bostona yollandı və qardaşı ilə bir moteldə qeydiyyata alındı. Altı gün sonra Şəhri səhər tezdən Bostonun Loqan Beynəlxalq Hava Limanına gəldi və Amerika Hava Yolları reys 11 ilə uçan təyyarəyə mindi. Havaya qalxdıqdan on beş dəqiqə sonra Şəhri, qardaşı Valid və üç nəfərlə birlikdə təyyarəni qaçırdı. Onlar səhər saat 8:46-da təyyarəni qəsdən Dünya Ticarət Mərkəzinin Şimal Qülləsinə çırpdılar.

Hücumlardan sonra bəzi xəbərlərdə səhvən Şəhrinin bir Səudiyyə diplomatının oğlu olduğu və hələ də sağ-salamat olduğu bildirilirdi. Xamis Muşaitdəki Şehri ailəsi mediaya açıqlama verərkən, xəbərləri təkzib edərək Şəhri qardaşlarının itkin düşdüyünü və o vaxtdan bəri xəbər almadıqlarını bildirmişdilər.

## İstinadlar
Xoylu Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi

**Xoylu Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi** - Goranboy rayonunda yerləşir. Muzeydə Xoylunun təbiətini və tarixinin əks etdirən eksponatlar toplanmışdır.

## Həmçinin bax
* Xoylu (Goranboy)
* Xoylu bələdiyyəsi
* Xoylu

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 

## İstinadlar
Çuxur dehistanı

**Çuxur dehistanı** (; ) — İranda, Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Aşağı Tarım bəxşində inzibati-ərazi vahidi.

## Əhalisi
2016–cı il siyahıyaalınmasına görə dehistanın əhalisi 1.177 ailədə 1.851 nəfəri kişilər və 1.696 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 3.547 nəfərdir.
İnzibati baxımdan 21 kəndi əhatə edir.

## İstinadlar
Babək Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi

**Babək Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi** — 1981-ci il dekabr ayının 18-də Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Muzey ekspozisiya zalından və iş otaqlarından ibarətdir.

## Muzey eksponatları
200 eksponatla fəaliyyətə başlayan muzeyin fondunda hal-hazırda rayonun qədim tarixini əks etdirən 3500-ə yaxın eksponat toplanmışdır. Muzeydə 3780-ə yaxın eksponat qorunub saxlanaraq ekspozisiyalar, daimi və səyyar sərgilərlə nümayiş etdirilir. Onlardan 500-dən çoxu ekspozisiyada nümayiş etdirilir. Ekspozisiya bir neçə guşə və bölmələrə ayrılmışdır. Burada ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş guşə, qədim məişət və təsərrüfat alətləri, əkinçilik və toxuculuq məmulatları, xalçalar, rəsm əsərləri, dekorativ-tətbiqi sənət nümunələri, eyni zamanda müasir Babək rayonu haqqında məlumatlar, fotoşəkillər, stendlər, rayonun fauna və florasını əks etdirən nümunələr, yeraltı və yerüstü sərvətləri və kitablar sərgilənir.

Muzey binası ekspozisiya, eksponatların qorunub mühafizə edilməsi məqsədilə fond otağı, ekspozisiya–sərgi salonu və digər otaqlara ayrılmışdır. Ekspozisiyada ümummilli liderimiz, müstəqil Azərbaycan dövlətinin qurucusu və memarı H. Əliyevə həsr edilmiş guşə yaradılmışdır. Guşədə müxtəlif sənədlər, fotolar, kitablar, qəzetlər, jurnal materialları nümayiş etdirilir.

## Ekspozisiya bölmələri
Ekspozisiya yeddi bölmə üzrə tərtib edilmişdir. Ekspozisiyada tarixilik baxımından çox qiymətli və zəngin eksponatlar nümayiş etdirilir. Kültəpə, Vayxır, Böyük düz, Çalxanqala və başqa kəndlərin ərazisində gəzinti ekspedisiya zamanı aşkar edilmiş əşyalar vardır. Qəbirlərdən tapılmış gil qablar, toqqa, əmək alətləri, sümük bizlər, oraq dişləri, ox ucluqları, kasa, nimçə qırıqları və digər məişət əşyaları eyni zamanda milli geyim nümunələri, yun corablar, bədii tikmələr, baş örtükləri, arxalıqlar, bəzək əşyaları, qolbağlar, sırğalar və başqaları tamaşaçıların maraqla baxdığı eksponatlardır. Bölmələrdə qədim musiqi alətləri, kənd təsərrüfatı alətləri, əmək alətləri nümayiş etdirilir. "Torpaq uğrunda ölən varsa Vətəndir" guşəsində Qarabağda, Sədərəkdə döyüşlərdə həlak olmuş şəhidlərimizə, Böyük Vətən müharibəsində qəhrəmanlıqla vuruşmuş mərd övladlarımıza aid müxtəlif sənədlər, fotolar nümayiş etdirilir. Muzey əməkdaşları muzeydə və muzeydənkənar keçirdikləri mədəni-kütləvi tədbirlər vasitəsilə qəsəbə və kənd əməkçilərinə, məktəblilərə və digər qrup tamaşaçılara nümunəvi xidmət göstərməyə səy edirlər. Eləcə də fondun zənginləşdirilməsi və komplektləşdirilməsi məqsədilə toplama işləri aparılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Tai Xue

**Taixue (Tai-shueh**; sadələşdirilmiş Çin dili: 太 学; ənənəvi Çin dili: 太 學; lit. 'Greatest Study or Learning') və ya bəzən "İmperator Akademiyası", "İmperator Məktəbi", "İmperator Universiteti" adlandırılır  və ya "İmperator Mərkəzi Universiteti", Han sülaləsi ilə Sui sülaləsi arasındakı Qədim Çində ən yüksək təhsil müəssisəsidir. Universitet 2. əsrdə 30.000 tələbə və akademik tutdu. Bu, Han sülaləsinə imperiya hökumətində dövlət qulluğu vəzifələrini tutmaq üçün savadlı bürokratlarla təmin etdi. Çində ilk ümummilli dövlət məktəb sistemi, CE 3'te Han İmparatoru Pinqin rəhbərliyi altında, Taixue Chang'an'ın paytaxtında və prefekturalarda və daha kiçik bölgələrin əsas şəhərlərində qurulmuş yerli məktəblərlə quruldu.  Sui sülaləsi, imperatorluq akademiyasına daha böyük inzibati rol verən və adını Guozijian (國子監) olaraq dəyişdirən böyük islahatlar başlatdı.  Guozijian olaraq, təşkilat 1905-ci ildə Qing sülaləsinin sonlarına yaxın ləğv edilənə qədər ardıcıl sülalələr tərəfindən davam etdirildi.

Taixue, yüksək səviyyəli dövlət qulluğu vəzifələri üçün Konfutsiçilik və Çin ədəbiyyatını digər şeylər arasında öyrətdi, baxmayaraq ki, tövsiyə əvəzinə rəqabət imtahanına əsaslanan bir dövlət xidməti sistemi Sui'ye qədər tətbiq olunmadı və Song sülaləsinə qədər yetkin bir sistem halına gəlmədi (960–1279) .

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Konfutsiçiliyin əsas dövlət ideologiyası kimi yüksəlişi
* İmperator Kolleci (Guozijian) İmperator Kolleci
* İmperator Kolleci
Valid əl-Şəhri

**Valid əl-Şəhri** (; ) — 11 sentyabr terror aktları çərçivəsində Dünya Ticarət Mərkəzinin Şimal Qülləsinə dəyərək qəzaya uğrayan Amerika Hava Yolları reys 11 ilə uçan təyyarəni qaçıran beş nəfərdən biri.

Səudiyyə Ərəbistanında anadan olan Şəhri, ruhi xəstə qardaşını Mədinəyə aparanadək bir tələbə idi. Daha sonra qardaşı Vail ilə birlikdə Çeçenistana döyüşməyə getdi, lakin Əfqanıstana yönləndirildi və hücumlara cəlb olundu.

Şəhri ABŞ-yə 2001-ci ilin aprel ayında turizm vizası ilə gəldi. 11 sentyabr 2001-ci ildə Valid qardaşı Vail ilə birlikdə Amerika Hava Yolları reys 11 ilə uçan təyyarəyə mindi və Məhəmməd Attan onu Dünya Ticarət Mərkəzinin Şimal Qülləsinə çırpması üçün təyyarəni qaçırmağa kömək edən beş nəfərdən biri oldu.

## Öncəki həyatı və təhsili
Qardaşı Vail kimi müəllim olmaq üçün təhsil alan Valid əş-Şəhri Səudiyyə Ərəbistanının cənub-qərbində yerləşən və Yəmənlə həmsərhəd olan Əsir adlı kasıb vilayətdən idi. Şəhrin ailəsi İslamın vəhhabi məktəbinə bağlı olduğundan, o, çox mühafizəkar bir ailədə böyüdü. Evdə televizor və interneti yox idi və razılaşdırılmış evlilik yaşına çatana qədər ona musiqi dinləməsi və ya qızlarla əlaqə qurması qadağan edilmişdir.

İlkin qəzet məqalələrində Validin pilot sertifikatını 1997-ci ildə Embri-Riddl Aviasiya Universitetində qazandığı deyilirdi. Lakin qısa araşdırmadan sonra terrorçuların Embri-Riddlın təşkil etdiyi uçuş təlimlərində iştirak etmədikləri aşkar edildi.

## İstinadlar
Havay (Hurand)

**Havay** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 743 nəfər yaşayır (167 ailə).

## İstinadlar
Siesta (Van Qoq)

**Siesta** (fr. *La méridienne dit* və ya *La sieste*) — məşhur holland rəssamı Vinsent van Qoqun yağlı boya ilə çəkilmiş rəsm əsəri. 

Parisdə, Orse muzeyində saxlanılan rəsm əsəri 1889-cu ilin dekabrı ilə 1890-cı ilin yanvarı arasında, yəni rəssam Sen-Remidə ruhi xəstəxanada qalarkən çəkilib.

Mövzu olaraq siestanı seçən Vinsent fransız rəssamı Jan-Fransua Millenin eyniadlı rəsm əsərinə istinad edir. Rəsmin sakit təbiət təsviri olmasına baxmayaraq, burada Vinsentin üslubuna məxsus bədii gərginlik  də nəzərə çarpır.

*Siesta* Vinsentin ən məşhur rəsm əsərlərindən biri hesab edilir.

## İstinadlar
Qızıl ehtiyatları

**Qızıl ehtiyatları** — dövlət pul qurumlarının nəzarəti altında yüksək likvidli aktivlər . Pul qızılından  və xarici valyuta fondlarından, xüsusi çəkilmə hüquqlarından, BVF-dəki ehtiyat mövqeyindən ibarətdir.

## Qızıl-valyuta ehtiyatlarının quruluşu
### Xarici valyutada vəsait
Xarici valyutada olan fondlara aşağıdakılar daxildir:

* nağd xarici valyuta;
* müxbir hesablardakı qalıqlar, o cümlədən qızılda bölünməmiş metal hesablar;
* 1 ilədək ilkin vadəsi olan əmanətlər, o cümlədən - qızıl depozitlər, əks geri satın alma müqavilələri çərçivəsində verilən kreditlər, * * xaricdəki mərkəzi banklarla, Beynəlxalq Hesablaşmalar Bankı və ən azı uzunmüddətli kredit reytinqi olan digər qeyri-rezident kredit təşkilatları ilə. "Fitch Ratings" və "Standard & Poor's" reytinq agentliklərinin təsnifatına görə "A" (və ya "Moody's" reytinq agentliyinin təsnifatına görə "A2");

"Fitch Ratings" və "Standard & Poor's" reytinq agentliklərinin təsnifatına əsasən "AA-" dan aşağı olmayan borc qiymətli kağızları (və ya borc qiymətli kağızları emitentləri) reytinqi olan qeyri-rezidentlər tərəfindən buraxılmış borc qiymətli kağızları »), Qeyri-rezidentlərə orijinal ödəmə müddəti 1 ilə qədər olan digər maliyyə tələbləri.

## Tarixi
Əvvəllər dövlət ehtiyatları qızılla yaradılmışdı, lakin Bretton Woods konfransı nəticəsində Amerika Birləşmiş Ştatları, ABŞ dolları və qızıla çevrilmə öhdəliyi ilə ABŞ dollarına dünya valyutası olaraq dəstək verdi. Qızıl Standartdan sərbəst konversiyaya keçmə müddətində ABŞ dolları qızılla birlikdə dünya pulu növünə çevrildi. Ardından, 1971-ci ildə Bretton-Vuds sisteminin çökməsindən sonra, ABŞ dollarının qızıla çevrilməsindən imtina etdi, lakin qlobal əməliyyatlarda ABŞ dollarının üstünlük payını nəzərə alaraq, ABŞ dolları əsas ehtiyat valyutası olaraq qalır və əksər mərkəzi banklar böyük valyuta saxlamağa davam edir ABŞ dollarındakı beynəlxalq ehtiyat həcmi. Dünyadakı beynəlxalq ehtiyatların valyuta quruluşundakı dəyişiklik göstərir ki, XX və XIX əsrin əvvəllərində ABŞ və Böyük Britaniya valyutalarını ən çox möhkəmləndirdilər. Yalnız avronun yaradılması ilə Avropanın aparıcı kontinental ölkələri Rusiyanın fəal şəkildə qarşı çıxdığı bu qədər həddindən artıq möhkəmlənmə meylinə müqavimət göstərə bildilər.

## Beynəlxalq ehtiyatların səviyyəsi



*Qeydlər:*
* Çin məlumatları üç ayda bir yeniləyir.
* Rusiya və Hindistan həftəlik və aylıq məlumatları yeniləyir.
* Braziliya gündəlik məlumatları yeniləyir.

## İstinadlar
Qramersi Park

**Qramersi Park** () — Nyu-York şəhərinin Manhetten borosunda yerləşən hasarlanmış özəl park və həmçinin sadəcə **Qramersi** adlanan rayon.

**Tarixi Qramersi Park Rayonunda** yerləşən təxminən 2 akr (0,8 ha) sahəsi olan park Nyu-York şəhərinin iki (digəri Kuinsdəki Sanisayd Qardens parkıdır), Nyu-York ştatının isə 3 özəl parkından biridir; açar yalnız park ətrafında yaşayan və illik ödəmə ödəyən şəxslərdə var, parkın ətrafındakı səkilər qaçış, gəzmə və it gəzintisi üçün məşhur marşrutlar olsa da, açarsız parka giriş qadağandır.

Rayon əsasən 6-cı bələdiyyə dairəsində yerləşir, kiçik hissəsi isə 5-ci bələdiyyə dairəsinə aiddir. Ümumiyyətlə sakit və təhlükəsiz ərazi hesab olunur.

Rayon, müvafiq tarixi yerlər və bütövlükdə park müsbət rəylər qazanmışdır. Onu "ölməkdən imtina edən Viktoriyan centlmeni" adlandıran Şarlotta Deqri New York Times qəzetinə "ölkədə Qramersi Parka bənzər bir şey olmadığını" bildirmişdir.

## İstinadlar
Noxud çörəyi

**Noxud çörəyi** () - Qəzvin bölgəsinin yerli və ənənəvi şirniyyatlarından biridir ki daha çox Novruz bayramlarında hazırlanır.

## Lazım olan ərzaqlar
* 100 q şəkər tozu
* 200 q noxud unu
* 100 q qatı yağ
* 1 çay qaşığı hil tozu
* 0,25 çay qaşığı püstə tozu yoxsa püstə dilimləri üstünü bəzəmək üçün

## Hazırlanma qaydası

İşə başlamazdan öncə şəkər tozu və noxud ununu ələndiyinizdən əmin olun.
Şəkər tozu və qatı yağı böyük bir qaba töküb və elektrikli qarışdırıcı ilə qarışdırın. Mikserlə qarışdırmağa təxminən 4-5 dəqiqə davam edin.
Hil tozunu noxud unu ilə qarışdırın.
Sonra ələnmiş noxud ununu bir neçə addımda şəkər tozu və qatı yağ qarışığına əlavə edin.
Sonra maddələri bir qaşıq və ya bir çəngəl ilə qarışdırıb və hamar olduqdan sonra əl ilə yoğurmağa başlayın.
Bu şirniyyatın xəmirləri əvvəlcə yapışqandır və birləşdirici bir quruluşa sahib deyil, ancaq xəmiri yoğurduqca daha az yapışqan olaraq, yumşaq olur.
Xəmir tamamilə qabın ortasına yığıldıqda və birləşdirici və yumşaq bir toxuma tapdıqda xəmir hazırdır.
Kiçik bir xəmir götürün və şəklini düzəldin, xəmiri yoğurmağa davam etməlisinizsə.
Xəmir hazır olduqdan sonra xəmiri bir selofan və ya dondurucu torbaya qoyub və otaq temperaturunda ən azı 6 saat saxlayın.
Dincəldikdən sonra noxud çörəyinin xəmirini yoğurduğunuzdan əmin olun.
Xəmiri bir silikon qaba yayma sancağı ilə yayırıq. İşin asanlığı üçün xəmirə bir selofan qatını qoyduqdan sonra xəmir yayma sancağına yapışmaması üçün xəmirləri bir yayla ilə aça bilərsiniz.
Xəmirin qalınlığı 1 sm olmalıdır.
Xəmiri açdıqdan sonra xəmiri kiçik xəmir kəsicilərlə qəlibləyin və şirniyyatları bıçaqla və ya paletlə yağlı kağız dibi olan bir qaba qoyun.
Şirniyyatlara bir az püstə tozu və ya bir dilim püstə qoyun.
Çərəzləri 160&nbsp;°C-də qızdırılan sobada qoyun.
Bu şirniyyatın bişirmə müddəti təxminən 15-20 dəqiqədir. Şirniyyat tamamilə qızıl olduqda, qabı sobadan götürün və bir neçə saat tamamilə soyudun.
Şirniyyatları soyumadan sonra qabdan çıxararsanız, yumşaq toxuması sayəsində çatlayacaq.
## Qalereya

Shirini-e Nokhodchi close 150313 AW.jpg
Shirini-e Nokhodchi 150313 AW.jpg 


## İstinadlar
Foodotto
Frantişek Filip

**Frantişek Filip** () — Çex rejissoru.

## Həyatı
Frantişek Filip 26 dekabr 1930-cu ildə Çexoslovakiyanın Pişek şəhərində anadan olmuşdur. Praqada Sənət Akademiyasında təhsil alarkən, O, 1950-ci ildə ilk filmini çəkmişdir. Bu film sənədli film idi. Məzun olduqdan sonra, 1954-cü ildə Çexoslovak Televiziyasına qatıldı və təqaüdə çıxana qədər orada çalışdı. Lakin, təqaüdə çıxdıqdan sonra da televiziyada çalışmağa davam etdi. Karyerası boyunca hər yaşdan izləyənlər üçün müxtəlif janrlarda 600-ə yaxın film və televiziya proqramının rejissorluğunu etdi və bu sahədəki əvəzsiz xidmətlərinə görə 2017-ci ildə Talia Mükafatına layiq görüldü.

## Ölümü
Məşhur rejissor Frantişek Filip də insanlığın bəlasına çevrilən koronavirus pandemiyasına yoluxmuşdu və bu amansız xəstəlikdən əziyyət çəkirdi. Uzun müddət sürən müalicələr belə onu xilas edə bilmədi və məşhur film və televiziya rejissoru Frantişek Filip 9 yanvar 2021-ci ildə koronavirus pandemiyasından dünyasını dəyişdi.

## Filmoqrafiya

### Televiziya filmləri
* 1960 - Fərdanın dünyaya necə gəlməsi (uşaqlar üçün)
* 1962 - Bir kottecdə üç oğlan
* 1966 - Elişka və ailəsi
* 1968 - Sağlam düşüncəli nikahlar
* 1971 - F. L. Yaş
* 1974 - Bir vaxtlar bir ev var idi
* 1975 - Cottagemen
* 1982 - Dobra Voda
* 1984 - Şef Svatoplukun utancı
* 1986 - Pis qan
* 1988 - Sirk Humberto
* 1990 - And içirəm və söz verirəm
* 1992 - Boyunbağı
* 2000 - Pra Pra Pra

### Musiqi əsərləri
* 1978 - Polşa qanı
* 1981 - Barter Gəlin
* 1983 - Yarasa

### Filmlər
* 1964 - Ruhun hekayəsi
* 1966 - Qəhrəman qorxur
* 1967 - Gənc Zəngin Adamın Əzabları
* 1969 - Cəsur Miss
* 1993 - Bir-birinin ardınca pişik
* 1999 - Qorxma və oğurlama

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# 
# Frantişek Filip 90 yaşında COVID-19-dan dünyasını dəyişdi
Beddu Amanq

**Beddu Amanq** () — İndoneziyalı iqtisadçı. 1995–1998-ci illərdə İndoneziyanın Qida Naziri vəzifəsini icra etmişdir. O, həmçinin, Dövlət Lojistik Agentliyinin (BULOG) rəhbəri idi. Qacah Mada Universitetinin Kənd Təsərrüfatı fakültəsini, sonra isə 1977-ci ildə Kənd Təsərrüfatı Sosial-İqtisadiyyat Bölməsini və magistr dərəcəsini bitirmişdir. 1981–1984-cü illərdə ABŞ-nin Deyvis Kaliforniya Universitetinin iqtisadi inkişaf doktoru dərəcəsini almışdır.

## İstinadlar
# Profil Beddu Amanq 
# Kədərli Xəbər, sabiq Qida Naziri Beddu Amanq dünyasını dəyişdi
# Beddu Amanqın xatirəsində: 1965-ci ilin oktyabrı
# Dövlət Lojistik Agentliyinin rəhbəri Beddu Amanq dünyasını dəyişdi
Stayvesant Taun — Piter Kuper Villic

**Stayvesant Taun — Piter Kuper Villic** () — Nyu-York şəhəri Manhetten borosunun cənub hissəsindəki İst Sayd rayonuna aid yaşayış sahəsi. Sahə Stayvesant Taun və Piter Kuper Villic adlı iki mikrorayondan ibarətdir. Birincinin şimal sərhədi 14-cü küçə, cənub sərhədi isə 20-ci küçədə bitir; ikincinin şimal və cənub sərhədi isə müvafiq olaraq həmənki 20-ci və 23-cü küçələrdir. Hər iki mikrorayon Birinci və S prospektləri hüdudlarında yerləşir. Mikrorayonlar 6-cı Manhetten İcma Şurasının səlahiyyətindədilər.

## İctimai nəqliyyat
Stayvesant Taun və Piter Kuper Villicdə Nyu-York metropoliteninin Birinci Avenü stansiyası yerləşir. 2012-ci ilin sentyabr ayına olan məlumata əsasən, ərazidə M9, M14A, M14D, M15, M23 və M34A avtobus marşrutları fəaliyyət göstərilər.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

*
NoMad (Manhetten)

**NoMad** (), **Medison Skver Norz** () kimi də tanınır — Nyu-York şəhəri Manhetten borosunun Medison Skver Norz tarixi rayonunda yerləşən rayon.

1999-cu ildən istifadə edilən rayonun NoMad adı Medison Skver parkının şimalında yerləşməsi ilə əlaqəlidir. Rayonun cənub sərhədi 25-ci küçə, şimal sərhədi Şərqi 29-cu və ya 30-cu küçələr, qərb sərhədi Altıncı prospekt və şərq sərhədi Medison və ya Leksinqton prospektlərində yerləşir. Qonşu rayonları içərisində qərbdə Çelsi, şimal qərbdə Midtaun Manhetten, şimal şərqdə Mari Hill, şərqdə Rouz Hill və cənubda Fletayron yer alırlar. NoMad Manhettenin 5-ci dairəsinin bir hissəsidir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* Feirstein, Sanna (2001). Naming New York: Manhattan Places & How They Got Their Names. New York: New York University Press. ISBN 978-0-8147-2712-6.
* Mendelsohn, Joyce (1998), Touring the Flatiron: Walks in Four Historic Neighborhoods, New York: New York Landmarks Conservancy, ISBN 0-964-7061-2-1, OCLC 40227695
Ağcakənd (Sərab)

**Ağcakənd** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 174 nəfər yaşayır (35 ailə).

## İstinadlar
Astorgosuchus bugtiensis

**Astorgosuchus bugtiensis** — çağdaş əsl timsahlara yaxın olan Crocodyloidea yarımfəsiləsinə daxil olan növ. Astorgosuchus bugtiensis çağdaş Pakistan ərazisində, oliqosen-miosen çöküntülərində tapılmışdır. Bəlkə də əsl timsahlara keçid edən timsah soyunun ən böyük nümayəndəsidir.

## Etimologiya və təsnifat
Bu növ əvvəlcə 1909-cu ildə kəllə şəklinə görə çağdaş Crocodylus ilə oxşarlığı səbəbiylə Crocodylus bugtiensis kimi təsvir edilmişdir. Bununla belə, 2019-cu ildə qalıqların tədqiqi xarici burun dəliklərinin yerdəyişməsi və alt çənənin simfizinin əmələ gəlməsində iştirakı kimi əlamətlərin Astorgosuchusun ya Crocodylus cinsinin nümayəndəsi, ya da əsl timsah sinfinin nümayəndəsi olaraq qəbul edilməsinə imkan vermədiyini göstərdi. Astorgosuchus bugtiensisin ən yaxın qohumu, ehtimal ki, "Asiatosuchus germanicus"-dur.

## Ölçülər
Astorgosuchus bugtiensis yetkinlərinin kəllə uzunluğu 80 sm-dən çox idi və ümumi uzunluğu isə 7–8 metrə çatırdı. Böyük fərdlərin uzunluğu 10–11 metrə çatması ehtimal edilir.

## Qidalanması
Pakistanda oliqosen-miosen dövrünə aid olan çox sayda kərgədan qalıq qalıqlarında nəhəng timsahların diş isləri aşkarlanmışdır. Astorgosuchus ehtimal ki, Indricotheriumu ovlamaq üçün kifayət qədər böyük olması, bu heyvanların sümüklərindəki diş izləri ilə təsdiqlənir. Astorgosuchusun kütləli kəlləsi və sərtləşmiş alt çənəsi də onun əsasən meqafaunadan bəsləndiyini göstərir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ağacan bulağı (Əsədabad)

**Ağacan bulağı** () — İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.

## Mədəniyyət
Ağacan bulağı yaxınlığında səfəvilər dönəminə aid eyni adlı bir daş kitabə yerləşir.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 208 nəfər yaşayır (62 ailə).

## İstinadlar
Üştürcin

**Üştürcin** () - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 28 nəfər yaşayır (6 ailə).2006-cı ildə kənddə 531 nəfər əhali qeydə alınıb.
## İstinadlar
Alligator prenasalis

**Alligator prenasalis** — timsahlar dəstəsinə məxsus olan nəsli kəsilmiş sürünən növü. Növə aid çox sayda fosil Cənubi Dakotada aşkarlanmışdır.

Növ 1904-cü ildə təsvir edilmiş, lakin hansı timsah cinsinə aid edilməsi müəyyən edilməmişdir. Daha mükəmməl araşdırma əsasında 1918-ci ildə alliqatorlar cinsinə aid edilmişdir. Bu növ alliqatorlar cinsinin ən erkən bilinən üzvüdür.
## İstinadlar
Sıravan

**Sıravan** (, () - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.

## Coğrafiya
Sıravan kəndinin yolu Əsədabad - Sonqur yolunun 8-ci kilometrində ayrılaraq Dehnuş kəndindən keçir.Hündürlüyünə görə kəndin iqlimi Əsədabaddan daha soyuqdur.Kəndin qışları soyuq və kəskin qarlı keçərək, yayları isə mötədil olur.Sıravanın üç yanında dağlar, başqa tərəfində isə sulu bulaqlar və geniş bağlar var.Kənd quzeydən Sıyar dağı, şərqdən Çıqçığa dağı, qərbdən Yekədağ(Böyük güney dağı) və güneydən bol ağaclı geniş bağlar ilə əhatə olunub.
### Bulaqlar

Lavcı bulağı, Xorxora, Bağ Türkiyə, Kövsər bulağı, Neyqələm, Pışpış, Əlibulağı, Cühüdbaulağı, Leysanbulağı və Göl.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 531 nəfər yaşayır (163 ailə).
### Milli tərkibi
Burada yaşayan insanların hamısı Azərbaycan türklərinin, Əfşar, Bayat və Ustaclı boylarının törəmələridir.
Kənddə Bəşirlilər tayfası üstünlük təşkil edir ki Türk kökənli Əfşar boyunun törəmələsidirlər.Adı çəkilən tayfa kəndin Əmir məhəlləsi adlanan hissəsində yerləşib.Bəşirlilərdən başqa Sıravanda Bayat boyunun törəmələri olan Şiri tayfası kəndin qərbində, Bəyli tayfası isə kəndin Bəy məhəlləsində yaşayırlar. Şıxlar tayfası Ustaclı boyunun törəməsi olub ki vaxtıilə Fəridən bölgəsindən bu kəndə köçüblər.Bundan başqa Sıravanda Tahirlilər (Bayatların qolu), Küranilər (Əfşarların qolu) və vaxtıilə indiki Azərbaycan Respublikasından bu kəndə köçən insanlar da yaşamaqdadır.

## İqtisadiyyat
Sıravanlıların gəliri əsasən bağçılıq və əkinçilikdən əldə edilən gəlirdir.Kənddə yetişdirilən ən önəmli bağ məhsulu qozdur.Eləcə kənddə çox sayda ərik, badam, alma, alça, gavalı, göyəm, gilas, şaftalı, nar, üzüm, tut, əncir, sumaq, zirinc və armud ağacları var.

## İstinadlar
1956 UEFA Çempionlar Kuboku finalı

**1956 UEFA Çempionlar Kuboku finalı** pan-Avropa futbol turniri Çempionlar Kubokunun ilk finalı olmuşdur. 13 iyun 1956-cı ildə Parisdəki Park de Prens stadionunda baş tutan oyunda İspaniyanın Real Madrid və Fransanın Reyms klubları qarşılamışdılar. Oyunu 38.000 nəfər izləmişdir. Real Madrid yarımfinalda İtaliya klubu Milanı ümümlikdə 5–4 hesabı ilə üstələyərək finala yüksəlmişdir, Reyms isə ümümlikdə 3–0 hesabı ilə Şotlandiyanın Hibernian klubunu məğlub etmişdir. Qarşılaşma 4–3 hesabı ilə Real Madridin xeyrinə bitmişdir. Sonradan Real Madrid rekord edərək, ard-arda Çempionlar Kubokunun növbəti beş mövsümünü də qazana bilmişdir. Oyun, 10 dəqiqə ərzində Mişel Leblon və Jan Templin tərəfindən vurulan 2 qol sayəsində Reyms üçün uğurlu başlasa da, birinci hissə bitməmiş Alfredo Di Stefano və Ektor Rialın səyləri ilə Real Madrid hesabı bərabərləşdirdi. Reyms Mişel İdalqonun qolu ilə 62-ci dəqiqədə önə keçsə də, Markitos və Rial müvafiq olaraq 67-ci və 79-cu dəqiqələrdə qol vuraraq Reala qələbə gətizdirdilər.

## Finala gedən yol

### Real Madrid
Real Madrid turnirə La Liqanın 1954–55 mövsümünün qalibi kimi qatılmışdır. O, ilk oyunu İsveçrə çempionu Servett ilə keçirdi. 2-0 hesabı ilə bitən səfər oyununun ardından ev stadionu Santyaqo Bernabeuda Alfredo Di Stefanonun dublü ilə 5-0-lıq qalibiyyət gəldi. 1/4 finalda onların rəqibi son Yuqoslaviya çempionatında beşinci yeri tutan Partizan klubu oldu. Evdə keçirilən ilk oyunun taleyini Eliodoro Kastanyo Pedrosanın dublü və Fransisko Xento və Alfredo Di Stefanonun qolları təyin etdilər.

## Oyun

### Detallar

## Həmçinin bax

* UEFA Çempionlar Kuboku 1955/1956
* Eyni klubların qarşılaşdığı 1959 UEFA Çempionlar Kuboku finalı

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* UEFA-nın saytında 1956 Çempionlar Kuboku finalı
Mingəçevir Şəhər Tarix Muzeyi

**Mingəçevir Şəhərinin Tarixi Muzeyi** 1968-ci il yanvarın 11-də M. Davudova adına Mingəçevir Dram Teatrının binasının bir otağında, 50 eksponatla fəaliyyətə başlayıb. Muzeyin binası 2 mərtəbədən ibarətdir. Ümumi sahəsi 810 m2-dir. Muzeyin üst mərtəbəsində qədim və müasir dövürü əhatə edən iki ekspozisiya zalı vardır. Muzeydə 15471 ədəd eksponat var. Ən qədim eksponatlar b.e.ə. III–I minilliklərə aid maddi və mədəniyyət nümunələridir.

## Muzeyin fondu
Muzey işçilərinin əməyi nəticəsində muzeyin fondu 15 mindən artıq eksponat təşkil edir.

## Muzey binası
1985-ci ildə muzey 9 mərtəbəli yaşayış binasının birinci mərtəbəsində uyğunlaşdırılmış sahəyə köçürülüb və 2013-cü ilə qədər həmin binada fəaliyyət göstərib. 2013-cü ildə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin müvafiq əmri ilə Mingəçevir Şəhərinin Tarixi Muzeyi yeni binaya köçürülüb. Nazirlik tərəfindən burada təmir, bərpa, rekonstruksiya işləri aparılıb və yeni ekspozisiyanın bədii tərtibat işləri həyata keçirilib.

## Muzeyin ekspozisiyası
Muzey üç şöbədən: Qədim Mingəçevir, Müasir Mingəçevir. Şəhidlərin xatirə muzeyi şöbələrindən ibarətdir. Qədim şöbədə b.e.ə. III–I minillikdən başlayaraq 1948-ci ilədək olan dövrü əhatə edən eksponatlar, qazma evlər, duluzçuluq, misgərlik, toxuculuq, balıqçılıq, ovçuluqla məşğul olduqlarını əks etdirən sərgilər, küp qəbirləri, amazonkaların döyüş səhnəsi, Neandertalların yaşayış tərzini əks etdirən vitrinlər yer almışdır. Burada 1946–53-cü illər ərzində alim, arxeoloq Saleh Qaziyevin rəhbərliyi altında Bozdağ silsiləsinin cənubunda, Kür çayının hər iki sahilində aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilmiş, Eneolit dövründən başlayaraq (b.e.ə. III minillikdən) ayrı-ayrı tarixi dövrləri özündə əks etdirən maddi-mədəniyyət nümunələri nümayiş olunur. Müasir şöbədə isə 1948-ci il Mingəçevirin şəhər statusu aldığı vaxtdan indiyə qədərki dövrü əhatə edən ekspozisiya, arxeoloqların şəxsi əşyaları, tikintiyə rəhbərlik edən İ. İslamzadənin iş otağı, işığın lap qədimdən indiyə qədər necə alındığını göstərən çərx, SES-nin iş prinsipini göstərən qurğu, ilk barak evlər, Mingəçevirdə vaxtilə fəaliyyət göstərən fabrik və zavodların istehsal etdikləri nümunələr, ulu öndər Heydər Əliyevin Mingəçevirə diqqət və qayğısı nəticəsində tikilmiş AzDresin açılış səhnələri, Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin Mingəçevirə səfərlərini əks etdirən fotoşəkillər və Mingəçevirdə turizmin inkişafına aid fotoşəkillər yer almışdır. Müasir Mingəçevir bölməsi isə XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması tarixindən indiyə qədər ictimai-siyasi hadisələri və şəhərin müasir inkişafını əks etdirən guşələrdən ibarətdir.

## Həmçinin bax
* Mingəçevir
* Mingəçevir yazıları
* Mingəçevir kilsə kompleksi

## Xarici keçidlər
* 
* 

## İstinadlar
Elnur Zeynalov

**Elnur Elsevər oğlu Zeynalov** () — Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin Hərbi Dəniz Qüvvələrinin baş leytenantı; 2020-ci ildə Qarabağ müharibəsi zamanı Xocavənd rayonu ərazisində, Qızılqaya zirvəsi (432.9 m.) uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olub, ölümündən sonra "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilib.

## Tərcümeyi-halı
Elnur Elsevər oğlu Zeynalov 1994-cü il, iyulun 28-də Naxçıvan şəhərində anadan olub.

2011-ci ildə Heydər Əliyev adına hərbi liseydən məzun olub.

2015-ci ildə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbini və "Zabit ixtisas kursu"nu bitirib.

Azərbaycan müdafiə naziri, general-polkovnik Zakir Həsənovun 26 iyun 2015-ci il tarixli əmri ilə "leytenant", Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi, general-polkovnik Nəcməddin Sadıqovun 26 iyun 2018-ci il tarixli əmri ilə "baş leytenant" hərbi rütbəsi verilib.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində xidmət etdiyi 5 il ərzində kəşfiyyat qrupunun komandiri, xüsusi təyinatlı kəşfiyyat qrupunun komandiri, xüsusi təyinatlı qrup komandiri vəzifələrində xidmət edib.

Müxtəlif illərdə müdafiə nazirinin əmrləri ilə "Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 95 illiyi (1918-2013)" yubiley medalı ilə, habelə fəxri fərmanlarla təltif edilib.

2020-ci il, sentyabrın 27-də başlanan Qarabağ müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Hadrutun, Füzulinin və Qubadlının azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarına qatılıb. Oktyabrın 31-də Xocavənd rayonu ərazisində, Qızılqaya zirvəsi (432.9 m.) istiqamətində döyüş tapşırığının icrası zamanı şəhid olub. Naxçıvan Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub. Müharibə zamanı xüsusi xidmətləri nəzərə alınaraq "Qarabağ" ordeni ilə, həmçinin "Cəbrayılın azad olunmasına görə", "Xocavəndin azad olunmasına görə", "Füzulinin azad olunmasına görə", "Qubadlının azad olunmasına görə" və "Vətən uğrunda" medalları ilə təltif edilib.

Subay idi.

## İstinadlar
Məhəmməd Əmənov

**Məhəmməd İltizam oğlu Əmənov** () — Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin Quru Qoşunlarının giziri; 2020-ci ildə Qarabağ müharibəsi zamanı Ağdərə uğrunda gedən döyüş əməliyyatları zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilib.

## Tərcümeyi-halı
Məhəmməd Əmənov 1996-cı il, sentyabrın 18-də Biləsuvar rayonunun Bağbanlar kəndində anadan olub.

2014-cü ildə orta təhsilini başa vurub.

2015-ci ildə Biləsuvar Rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb və 2015–2016-cı illərdə N saylı hərbi hissədə xidmət edib.

Ehtiyata buraxıldıqdan sonra, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzinin "Gizir hazırlığı kursu"nu bitirib.

Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi, general-polkovnik Nəcməddin Sadıqovun müvafiq əmrinə əsasən "gizir" hərbi rütbəsi verilib.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində xidmət etdiyi 4 il ərzində tank bölüyünün tank taqımının tank komandiri vəzifəsində xidmət edib.

2020-ci il, sentyabrın 27-də başlanan Qarabağ müharibəsi zamanı cəbhənin Tərtər-Ağdərə istiqamətlərində, həmçinin Madagizin azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarına qatılıb. Oktyabrın 20-də Tərtər rayonu ərazisində, Şıxarx istiqamətində döyüş tapşırığının icrası zamanı şəhid olub. Biləsuvar rayonunun Bağbanlar kəndində dəfn olunub. Müharibə zamanı xüsusi xidmətləri nəzərə alınaraq "Qarabağ" ordeni ilə, həmçinin "Suqovuşanın azad olunmasına görə", "Cəsur döyüşçü" və "Vətən uğrunda" medalları ilə təltif edilib.

Subay idi.

## İstinadlar
Sinqapur dolları

**Sinqapur dolları** () — Sinqapurda istifadə olunan pul vahidi. Sinqapur dollarını göstərmək üçün $ işarəsindən və ya ya digər dollar valyutalarından ayrılması üçün S$ işarəsindən istifadə olunur. Dollar 100 sentə bölünür (; ; *[[Pinyin|p]]=fēn*; , *[[Romanizasiya|Rom]]: kācu*). 2014-cü ildə Sinqapurun illik inflyasiya nisbəti 1,2% təşkil etmişdir. Beynəlxalq pul kodu SGD-dir.

## Banknotlar
* 1 • 2 • 5 • 10 • 20 • 50 • 100 • 500 • 1.000 • 10.000 dollar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Images of the four note series

* 
* 
* Sinqapurun ümumi sikkələri (rus dilində)
Həlimə Yaqub

**Həlimə bin Yaqub** (Cavi: حاليمه بنت ياچوب) () Malay mənşəli Sinqapur siyasətçisi. Həlimə Yaqub, 13 sentyabr 2017-ci il tarixindən Asiya ölkəsi Sinqapurun səkkizinci prezidenti kimi dövlət başçısı vəzifəsinə seçilmişdir.

2001-ci ildən bəri siyasətdə olan Həlimə Yaqub 2013-cü ildən bəri Sinqapurda parlamentin sədri vəzifəsini icra etmişdir. 7 avqust 2017-ci ildə qarşıdakı prezident seçkilərində iştirak etmək üçün vəzifəsindən istefa vermiş, 23 sentyabr 2017-ci il tarixində keçiriləcək seçkilərdəki namizədliyini açıqlamışdır. 2017-ci il prezident seçkiləri namizədləri arasında yeganə müvafiq namizəd olduğu elan edildikdən sonra seçkilərə ehtiyac olmadan 11 sentyabr 2017-ci il tarixində ölkənin yeni prezidenti elan edilmişdir.

## İstinadlar
Şabran Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi

**Şabran Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi** - Muzeyin əsası 1991-ci ildə qoyulmuşdur. Muzeyin ekspozisiyasında bütün tarixi dövrləri əks etdirən eksponatlar nümayiş etdirilir. Muzeyin  ekspozisiya sahəsi 200 kv.m. təşkil edir.

## Muzey ekspozisiyası
Muzeyin ekspozisiyasında bütün tarixi dövrləri əks etdirən eksponatlar nümayiş etdirilir. Muzeyin ekspozisiya hissəsi 260 kv.m sahəni əhatə etməklə, foye və üç zaldan ibarətdir. Ekspozisiyanın  birinci zalında Şabran rayonunun  təbiəti və tarixi abidələri haqqında informasiyalar verilmişdir. İkinci zalda Şabran rayonu orta əsrlərdə, Azərbaycan tarixi yeni dövründə -Xanlıqlar bölmələri nümayiş etdirilir. Üçüncü zalda Müstəqilliyə gedən yol, Azərbaycanın müstəqillik illərində, Müasir Azərbaycan tarixinə dair məlumatlar ekspozisiyasinda nümayiş etdirilir. Tarixin müxtəlif dövrlərinə aid məişət, zinət, bəzək əşyaları, silahlar, əmək alətləri, və s. bölgənin tarix və mədəniyyətini, sənətkarlığını təbliğ edən eksponatlar muzeyin ekspozisiyasını bəzəyir.  Şabran Tarix Diyarşünaslıq Muzeyinin nəzdində 1500 kvm sahəni əhatə edən Açıq Səma Altında Etnoqrafiya Muzeyi də fəaliyyət göstərir. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Miloş Milutinoviç

**Miloş Milutinoviç** (; ) — hücumçu mövqeyində çıxış etmiş Serbiya peşəkar futbolçusu və Yuqoslaviya məşqçisi.

Milutinoviç ölkəsinin futbol tarixinin ən istedadlı oyunçulardan biri və bütün zamanların ən istedadlı cinah hücumçularından/hücumçularından hesab olunur. O, nümayiş etdiyu bacarıqlarına görə "Plava Çiqra" ləqəbini qazanmışdır.

## Klub karyerası
Milutinoviç karyerası boyunca Bor, Partizan, OFK Belqrad, Bayern Münhen, Paris və Stad Franse klublarında çıxış etmişdir. Çempionlar Kubokunun 1955/1956 ilk mövsümünün ilk oyununda Sportinq Lissabonun qapısına 2 qol vuraraq Partizana  3–3 hesablı heç-heçə qazandırmışdır, Belqrada keçirilən cavab oyunda isə 4 qol vuraraq Partizanın 5–2 hesablı qələbəsində böyük pay sahibi olmuşdur. Dörddəbir final qarşılaşmasının cavab oyununda turnirin qalibi Real Madridə 2 qol vursa da yekunda hesab 3–0 ilə bitmişdir, Real Madrid ilk oyunda 4–0 hesabı ilə qələbə qazandığından futoblçunun klubu turniri tərk etdi.

O, Partizanın heyətində 213 oyunda 231 qol vurmuşdur və onunla iki dəfə (1954 and 1957) Yuqoslaviya kubokunun qalibi olmuşdur. Sonradan o, öncə OFK Belqrad və daha sonra Bayern Münhen klubuna transfer olundu. 1959-cu ildə davam edən ağciyər problemləri səbəbindən əməliyyat olundu. Fransada oynamağa başlamazdan əvvəl o, bir il Almaniyada qaldı.

## Milli yığma karyerası
Yuqoslaviya milli futbol komandasının heyətində 1951-ci ildə U-19 yarışının qalibi olmaqla yanaşı turnirin "Ən yaxşı oyunçu"su adına layiq görüldü və 4 qolu sayəsində turnirin bombardiri oldu. Əsas millinin heyətində o, 21 may 1953-cü ildə 5–2 hesablı qələbə ilə bitən Uelsə qarşı oyunda çıxış etdi.

Ümumlikdə 33 dəfə millinin formasını geyinən Miloş Milutinoviç ölkəsini 1954 və 1958 Dünya Kuboku yarışlarında təmsil etmişdir.

## Məşqçi karyerası
Futbolçu karyerasını bitirdikdən sonra Milutinoviç məşqçilik etməyə başladı və məqşçi olduğu klublar arasında OFK Belqrad, Duboçitsa (Leksovats), Proleter (Zrenyanin), Atlas, Beşiktaş, Altay İK, Velej (1981-ci ildə ölkə kuboku və Balkan Kubokunun qalibi oldu), Partizan Belqrad (1983-cü ildə ölkə çempionatını qazandı) yer alır, bundan əlavə o, Yuqoslaviya milli futbol komandasının da baş məşqçisi olmuşdur.

## Şəxsi həyatı

Məşhur futbol məşqçisi Bora Milutinoviç onun qardaşı idi, digər qardaşı Milorad Milutinoviç isə 1958 FİFA Dünya Kubokunda onun komanda yoldaşı olmuşdur. 2006-cı ildə başa tutan müsahibəsində keçmiş komanda yoldaşı Draqoslav Şekularats: "Miloş Milutinoviç bir oyunçu olaraq 9/10, insan olaraq isə 29/10" olduğunu söyləmişdir.

O, 23 yanvar 2003-cü ildə 69 yaşında Belqradda vəfat etdi. Oğlu Uroş (o da futbolçu idi) 2015-ci ildə vəfat etdi.

## Mükafatları

### Oyunçu kimi
**Partizan**

* Yuqoslaviya kuboku: 1954, 1956–57

### Məşqçi kimi
**Velej**

* Yuqoslaviya kuboku: 1980–81
* Balkan Kuboku: 1980–81

**Partizan**

* Yuqoslaviya Birinci Liqası: 1982–83

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* reprezentacija.rs saytında profili
Xakriz (Əsədabad)

**Xakriz** () - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 1,089 nəfər yaşayır (316 ailə).
## İstinadlar
Generations (albom)

**Generations** – Azərbaycanlı pianoçu Əzizə Mustafazadənin albomudur.

## Mahnıların Siyahısı

## Albom üzərində çalışanlar
* Aziza Mustafa-Zadeh - Piano & Vokal
* Ralf Cetto -  Bass
* Simon Zimbardo  - Baraban
* Ramiz-Han - bəstəkar (1, 2, 3, 4,), 
* Vagif Mustafa-Zadeh - bəstəkar (10, 11, 12),
* Aziza Mustafa-Zadeh - bəstəkar (5, 6, 7, 8, 9)

## Xarici keçidlər
*Rəsmi YouTube Kanalı
*Rəsmi Saytı

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Əsl timsahlar (cins)

**Əsl timsahlar** () — əsl timsahlar sinfinə daxil olan cins. Nümayəndələri ümumiyyətlə tapılmadığı Avropa və Antarktida xaricində dünyanın hər yerində yaşayırlar. Afrikada, Cənubi Asiyada, Şimali Avstraliyada və Okeaniyada böyük ərazidə yayılmışlar. Şimali, Orta və Cənubi Amerikada növləri vardır. Cins çağdaş dövrdə 12 növü əhatə edir:
* *Crocodylus porosus* — Daraqlı timsah
* *Crocodylus niloticus* — Nil timsahı
* *Crocodylus rhombifer* — Kuba timsahı
* *Crocodylus acutus* — Amerika timsahı
* *Crocodylus intermedius* — Orinoko timsahı
* *Crocodylus palustris* — Bataqlıq timsahı
* *Crocodylus siamensis* — Siam timsahı
* *Crocodylus mindorensis* — Filippin timsahı
* *Crocodylus moreletii* — Mərkəzi Amerika timsahı
* *Crocodylus novaeguineae* — Yeni Qvineya timsahı
* *[[Crocodylus halli]]*
* *Crocodylus johnstoni* — Avstraliya şirinsu timsahı
* *Crocodylus suchus* — Səhra timsahı
* ? *[[Crocodylus raninus]]*
* † *[[Crocodylus anthropophagus]]*
* † *[[Crocodylus falconensis]]*
* † *[[Crocodylus checchiai]]*
* † *[[Crocodylus palaeindicus]]*
* † *[[Crocodylus thorbjarnarsoni]]*
Filippin timsahı əvvəllər Yeni Qvineya timsahının bir yarımnövü hesab olunurdu (Crocodylus novaeguineae mindorensis). İndi isə ayrı bir növ olaraq (Crocodylus mindorensis) bilinir. Molekulyar tədqiqatlar zamanı əslində Nil timsahının iki növdən ibarət olduğu — Nil timsahı (Crocodylus niloticus) və Səhra timsahı (Crocodylus suchus) — aşkar edilir. Borneoda yayılmış Daraqlı timsah populyasiyalarının ayrı bir Crocodylus raninus növü olması ehtimal edilir. Lakin bu hazırda təsdiqlənməyib. Afrika ensizburun timsahı (əvvəlki adı ) DNT-sinin son tədqiqatları bu növü ayrı bir Mecistops cinsinə təsnif etməyə əsas verir.

Crocodylus johnstoni növü, kəşf edənin adındakı imla səhvinə görə əvvəlcə Crocodylus johnsoni adlandırılmışdır. Səhv bir müddət sonra düzəldilsə də, ədəbiyyatda hər iki ada rast gəlinir.

## Filogenetik əlaqələr
2011-ci ildə mitokondrial DNT tədqiqatı əsasında qurulmuş cinsin müasir nümayəndələrinin kladogramı::
Morfoloji xüsusiyyətlərə əsaslanan alternativ 2012 kladogram. Bu üsul xüsusilə nəsli kəsilmiş növlərlə əlaqəli olaraq daha az etibarlıdır. Səhra timsahının morfoloji xüsusiyyətləri Nil timsahı ilə eyni olduğundan analizə daxil edilməyib. Lakin müəlliflər bunun kifayət qədər nümunə götürülməməsi ilə izah edilə biləcəyini desələr də, iki növün morfoloji baxımından fərqlənməsini təklif etdilər:

## Təkamül
Cinsin ilk nümayəndələri 9 ilə 16 milyon il əvvəl Hind-Sakit okean bölgəsində ortaya çıxdıqdan sonra 8 ilə 12 milyon il əvvəl Afrikaya nüfuz etdilər. Bunun ardınca 4–8 milyon il əvvəl meydana çıxan Yeni Dünyaya köçləri baş verir. Cinsin ən qədim çağdaş nümayəndəsi, 6 ilə 12 milyon il əvvəl meydana gəlməsi təxmin edilən Daraqlı timsah hesab edilə bilər. Bu cinsin nümayəndələri ən rəqabətli timsahlardırlar. Digər cinslərin nümayəndələri ilə rəqabətdə üstün olmuşlar.

## İstinadlar
Qarqa (Sərab)

**Qarqa** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 398 nəfər yaşayır (73 ailə).

## İstinadlar
Kairuku

**Kairuku** — Pinqvinlər fəsiləsinə (Sphenisciformes) daxil olan, nəsli kəsilmiş cins. Cinsə aid bövlərin qalıqları Yeni Zelandiyada aşkarlanmışdır. Onların uzunluğu 1,3 mer, çəkisi 60 kq təşkil edirdi. Yaşı 27 mln il olaraq qiymətləndirilir.

## Təsviri
Cinsə daxil olan *Kairuku grebneffi* növünün qanadları hazırda yaşayan pinqvinlərin qanadlarından daha uzundur.

## Etimalogiya
Cinsin adı *Kairuku* maori dilində "qida ilə qayıdan, üzgüçü" mənasını verir.

## Növləri
Cinə iki nəsli kəsilmiş növ daxildir:
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tərxinabad

**Tərxinabad** (, ) - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.

## Coğrafiya
*Tərxinabad* kəndi Əsədabaddan 3 kilometr şimal-şərqdə, Almabulaq (Almaqulaq) dağının yamacında yerləşir. Bu kəndin dağlıq bölgədə yerləşimindən asılı olaraq, gözəl yaylaqlar və sulu bulaqlar malikdir. Tərxinabad yaxınlığında Böyükgöl adlı bir gölcük yerləşir.
### Bulaqlar
Şallıbulaq, Suludərə, Hacı Qələndər, Böyükgöl, Almabulaq, Mənsur bulağı (indi quruyub), Soyuq Kəhriz.
## Kəndin memarlığı
Tərxinabad memarlığı başqa dağlıq bölgələrdə yerləşən yaşayış məntəqələrinə bənzəyir, belə ki aşağıda yerləşən evin damı yuxarıdakı evin həyəti sayılır. Kənd evləri Tərxinabad çökəkliyinin şimalında və qibləyə doğru tikiliblər, bu isə dağlıq bölgələrin kəndlərində ən yayğın memarlıq növüdür. Evlərin həyətində mətbəx, təndir, ağıl və anbarlar yerləşərək, damlarda isə baca var. Yaşayış otaqlar ümumiyyətlə balaca qapılarla birləşdirilən ikinci mərtəbədə yerləşir və qışda tez istilənmək üçün adətən kəndir adlanan, ortasında soba olan otaqlardan biri də təndir və mətbəxdir.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 420 nəfər yaşayır (128 ailə).
### Milli tərkibi
Əhalisi bütünlükdə Azərbaycan türklərindən ibarətdir və Azərbaycan türkcəsində danışırlar.
## İqtisadiyyat
Kənlilərin gəliri əsasən bağçılıqdandır. qoz, gavalı, üzüm və alma burada yetişdirilən ən önəmli məhsullardır.

## Turizm
Tərxinabad kəndində *Tərlan* eko-turizm iqamətgahı yerləşir. İqamətgahda habelə Umac aşı, Qazayağı aşı, Kəşki-badımcan və Abguşt kimi yerli yeməklər buraya gələn turistlərə təqdim edilir.

## İstinadlar
Gəncə (Əsədabad)

**Gəncə** () — İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Pir Səlman bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 128 nəfər yaşayır (47 ailə).

## İstinadlar
Luiza Rasulova

**Luiza Rasulova** () – özbək aktrisası və teleaparıcı. Rasulova Özbəkistanda 2012-ci ildə "O Məryəm, Məryəm" özbək dramında oynadığı roldan sonra geniş tanıdı. O vaxtdan bəri, bir çox Özbəkistan komediya filmində rol aldı. Rəsulova bir neçə mahnı da yazdırdı.

## Həyatı
Luiza Rəsulova 24 aprel 1995-ci ildə Özbəkistanın Daşkənd şəhərində anadan olub. Hələ evlənmədiyi üçün anası və qardaşları ilə yaşayır. Luiza Rəsulova peşəkar karyerasına 2010-cu ildə başlayıb. Aktrisa 2011-ci ildə çəkilən "Yondiradi Kuydiradi" filmində rol aldı, 2012-ci ildə Bəhrom Yakubovun rejissoru olduğu Özbəkistanın "O Məryəm, Məryəm" filmində müğənni Şahzoda və Ulugbek Kadırovla rol aldı. Bundan sonra aktrisa kimi tanındı. 2017-ci ildə Zoʻr TV-də "Indigo" şousunun aparıcısı kimi işə başladı.

### Təhsil
Aktrisanın ali təhsili var. 2002–2011-ci illərdə orta məktəbi, 2011–2013-cü illərdə 10–11-ci sinifləri bitirib. 2013-cü ildə Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin 2017-ci ildə məzun olduğu Kinematoqrafiya Dram və Aktyorluq fakültəsinə daxil oldu. Aktrisa özbək, rus, ingilis və ukraynaca danışır.

## Filmoqrafiya
Aşağıda Luiza Rəsulova tərəfindən çəkilən filmlərin xronoloji siyahısı verilmişdir. Mötərizədə Azərbaycan adı göstərilir.

## Mahnılar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Rəsmi Facebook səhifəsi
* Rəsmi Youtube kanalı
* Rəsmi Rizanova səhifəsi 
* Rəsmi Instagram kanalı