open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fərhad evi

**Fərhad evi** — Şahbuz rayonunun Biçənək kəndindən şərqdə, Batabat yaylağında arxeoloji abidədir. Naxçıvan-Laçın-Yevlax avtomobil yolundan sağda, Zorbulaqdan təqribən 1&nbsp;km şərqdədir. Liparit tuf qayada külüng tipli metal alətlə qazılmış dörd otaqdan ibarətdir. Onlar bir istiqamətdə gedən düz keçid yolu vasitəsilə birləşirlər. Tavanlar tağ şəkilli, döşəmələr oval planlıdır. Divarlarda şam, yaxud çıraq qoymaq üçün kiçik taxçalar qazılmışdır. Divarların dibində səki düzəldilmişdir; birinci otağın sağ küncündə quyu ocaq yeri var. Giriş qapısının hündürlüyü 2,20 m, eni 1,30 m-dir. Fərhad evinin olduğu qayanın girişinin sağında qaya üzərində uzun saçlı kişi başı, solunda qadın rəsmi həkk olunmuşdur. Naxçıvan şəhərindən Fərhad evinə bir mənzil karvan yolu var. Batabat yaylağında Fərhad evi adı ilə tanınan dayanacaq məntəqəsi yaradılmışdı. Orta əsrlərdə Naxçıvan-Batabat yolunda gediş-gəliş artdığından Fəfhad evindən bir qədər şimalda iri karvansara tikilmişdi. Yerli əhali bunu Şah Abbas karvansarası adlandırır. Tədqiqatlar Fərhad evi abidələrinin e. ə. I minilliyin sonlarına və eramızın əvəllərinə aid olduğunu söyləməyə imkan verir. Fərhad evi ilə bağlı xalq arasında müxtəlif rəvayətlər yayılmışdır.
Əsrik Cırdaxan kilsəsi

**Əsrik Cırdaxan kilsəsi** - Tovuz rayonunun Əsrik Cırdaxan kəndi ərazisində yerləşən, təxminən VII-X əsrlərə aid edilən alban məbədi və qala divarları.

Əsrik Cırdaxan kəndinin meşə ərazisində olan albanlara məxsus bu tarixi abidə torpaqdan 100 metr yüksəklikdə yerləşir. Ərazisi isə 2 hektardır. Məbədin divarına əl vurmaq kifayıtdir ki, daşlar yerə tökülsün. Bütün bunlar azmış kimi abidənin ətrafını qamış və ot-alaq basıb. Tarixi abidə baxımsızlıqdan qəzalı vəziyyətə düşərək bir hissəsi uçub. Abidənin mütəxəssislər tərəfindən yenidən bərpasına ehtiyac var.
Qüstav Eyfel

**Qüstav Eyfel** (; ) — fransız mühəndis, memar və metal strukturlar mütəxəssisi.

## Həyatı
Qüstav Eyfel 1887–1889-cu illərdə inşa edilən və Fransanın simvolu sayılan Parisdəki Eyfel qülləsinin memarı olmuş, Amerika Birləşmiş Ştatlarının simvolu olan Nyu-Yorkdakı Azadlıq heykəlinin dəmirdən olan hissələrini və dayaqverici karkaslarını hazırlamışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tarxan

**Tarxan** — Qədim türk dilində vergi və mükəlləfiyyətdən azad olunmuş rəiyyət. Ərəbcə tarxana məaf deyilir. Rəiyyət tarxanlığı sayəsində tezliklə varlanır, ağa, bəy ünvanı alırdı.

## Tarix
Xəzər xaqanlığında titul, ünvan idi.

Orta Asiya, Qazan, Həştərxan və Krım xanlıqlarında feodal tarxan adlanırdı.

## Həmçinin bax
* Məaf
Mərkəzi Asiya çoban iti

**Mərkəzi Asiya çoban iti (Alabay)** — güclü və atletik quruluşlu bir gözətçidir. İri sümüklərə və əzələli bir bədən quruluşuna malikdir. İri və güclü quruluşu ilə kobud bir görünüşü olan Alabay irqinin başı böyük ancaq bədəni ilə mütənasibdir. Qulaqları başın iki yanında yerləşmişdir və qısadır. İki təbəqəli olan tüklər qısa və sıxdır. Geniş şəkildə ağ, qara, boz, açıq qəhvə, qırmızı qəhvə rənglərdə xallıdır.

## Xarakteri
Ağıllı, özündən əmin, hər istiqamətiylə balanslı, eyni zamanda, azadlığına düşkün və cəsur bir irqdir. Xaricilərə qarşı şübhəçi, qorxusuz və basqın bir xarakterə sahib olan Alabay yaxşı bir gözətçi və sürü itidir. Doğuşdan qoruma instinktinə malikdir və təcavüzkar deyil. Alabayın pis xüsusiyyəti isə torpağı qazmağı sevməsi və gecə hürməsidir. Digər itlərlə bir yerdə olmağa uyğun olmayan bu irq, ilk dəfə it sahibi olacaq kəslərə və ikinci it olaraq alınmağa uyğun deyil. Erkən yaşlarda yaxşı ictimailəşdirilməli və dominant bir sahib tərəfindən yetişdirilməlidir. Erkən yaşlarda ictimailəşdirilsə digər petlerle və uşaqlarla yaxşı razılaşar. Uşaqlarla birlikdə yetişdirilsə onları qorumaq üçün ölməyi belə gözə ala bilər. Erkən ictimailəşdirilsə digər itlərlə razılaşması orta səviyyədədir.

## Həyat mühiti
Sibir soyuğundan səhra çölü istilərinə  qədər dəyişən istiliklərə adaptasiya ola bilərlər. Alabaylar ərazi həyatına uyğun irqlərdir, ancaq şəhər həyatına da adaptasiya ola bilər. Ən uyğun həyat sahələri geniş bir bağçası olan müstəqil evlərdir.

## Məşq ehtiyacı
Olduqca hərəkətli bir irq olan Alabayın məşq ehtiyacı orta dərəcədədir.

## Baxımı
Baxımı asandır. Taraş ehtiyacı yoxdur ancaq iki təbəqədən ibarət olan tüklərinin sıx fırçalanılması və ölü tüklərin alınması lazımdır. Mövsümə bağlı, müəyyən aralıqlarla periodik olaraq tük tökər.

## Mənşəyi
Alabay bölgədəki sərt təbiət şərtlərinə bağlı olaraq iki güclü irqin qarlılıqlı təsiriylə təbii seleksiya nəticəsi meydana gəlmiş ən böyük cinslərdən biridir. Bu cins Xəzər dənizindən Çinə qədər və cənub Urallardan Əfqanıstana qədər uzanan bir bölgəyə yayılmışdır. Tibetli köçəri insanların çoban itləri və Mesopotamiyanın davaçı itlərinin qanını daşıyar. Ovcharka bölgədə gözətçi, sürü, çoban iti mənasında istifadə edilən bir sözdür. Məsələn Gərməyin Shepherd Dog, Nemetskaya ovcharka olaraq adlandırılar. Mogol ovcharkası Moğol çoban iti mənasında istifadə edilməkdədir. Alabay yəni Mərkəzi Asiya çoban iti köhnə Rusiyanın parçalanması ilə qurulmuş olan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Tacikistan, Türkmənistan və bugünkü Rusiya torpaqlarında məşhur olan güclü bir irqdir. Moğol Ovcharka, Tibet Masstiff, Əfqanıstan və İran Ovcharkası Mərkəzi Asiya çoban itlərinin soyundandır. Ayrıca Qərb Avropa da qohumları olan Mərkəzi Asiyaçoban itinin İspan Masstifi ilə qohumluğu bilinməkdədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Andrey Şevçenko

**Andrey Nikolayeviç Şevçenko** (; ) — Ukraynalı keçmiş futbolçu və məşqçi. Hal hazrıda Ukrayna Milli Olimpiya Komitəsiin vitse-prezidentidir.

Ukrayna milli futbol komandasının heyətində vurduğu 48 qol ilə, milli komandanın tarixində ən yaxşı bombardirdir.

Futbolçu karyerası ərzində "Dinamo Kiyev" , "Milan" və "Çelsi" klublarının şərəfini qoruyub.

Şevçenkonun karyerasında bir çox mükafatlar olub, onlardan ən nüfuzlusu 2004-cü ildə qazandığı "Qızıl top" mükafatıdır.

2003-cü ildə "Milan"la UEFA Çempionlar Liqasının qalibi olub, həmçinin Ukrayna, İtaliya və İngiltərədə müxtəlif liqa və kubokların qalibi olub. O, həmçinin 2005 və 2008-ci illərdə Çempionlar Liqasının ikincisi olub. 2004-cü ildə FİFA-nın 100 illik yubiley tədbiri çərçivəsində yaşayan ən yaxşı 100 futbolçudan biri seçilib.

## Həyatı
Andrey Şevçenko 1994–1999-cu illərdə Kiyevin "Dinamo" komandasında oynayıb. Şevçenko futbola 1986-cı ildə məhz "Dinamo"da başlayıb. 1994-cü ilə qədər Kiyev klubunun aşağı yaş qrupları üzrə komandalarının şərəfini qoruyan futbolçu həmin ildən 1999-cu ilə qədər əsas komandada çıxış edərək, 117 oyunda 60 qola imza atıb. Bundan sonra futbolçu karyerasını İtaliyanın "Milan" klubunda davam etdirib. 2006-cı ilə qədər İtaliyada 208 oyun keçirib və 127 dəfə rəqib qapıçıları transfer edib. Andrey Şevçenko Avropanın ən yaxşı futbolçusu seçilib və "Qızıl top" mükafatına layiq görülüb. 2006-cı ildə "Milan"ı tərk edib və 2009-cu ilə qədər "Çelsi"nin şərəfini qoruyub, amma bu müddət ərzində fasilələrlə icarə əsasında yenidən "Milan"da oynadığı dövrlər də olub. 2006/09-cu illərdə "Çelsi"də çıxış etdikdən sonra (48 oyun, 9 qol) yenidən "Milan"a qayıdıb. Bu dəfə London klubu onu italyanlara icarəyə verib. 2008/09 mövsümündə Milan klubunun 18 oyunda formasını geyinib. 2009-cu ilin avqustunda 10 illik fasilədən sonra yenidən Kiyevin "Dinamo" komandasına qayıdıb.

## Titulları
Şevçenko karyerası ərzində 5 dəfə Ukrayna (1995, 1996, 1997, 1998, 1999), 1 dəfə İtaliya (2004) çempionu olub, 2 dəfə Ukrayna (1996, 1998), 1 dəfə İtaliya (2003) və İngiltərə (2007) kubokunu, 1 dəfə İtaliya Superkubokunu (2004), 1 dəfə İngiltərə Liqa kubokunu (2007), 1 dəfə isə İngiltərə Superkubokunu (2009) başı üzərinə qaldırıb. 2003-cü ildə Çempionlar Liqasını qazanıb və Avropa Superkubokunun qalibi olub.

## İstinadlar
Abdalanlı

**Abdalanlı** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Qayalı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Keçmiş adı Ocaqqışlaqdır. Yaşayış məntəqəsi keçmiş qışlaq yerində salınmışdır. Tədqiqatçılara görə, kəndin adı abdalanlı adlı elatın adı ilə bağlıdır. Oykonim abdal etnonimindən, -an (far. cəm Şəkilçisi) və -lı (Azərbaycan mənsubluq, aidlik bildirən Şək.) Şəkilçilərindən düzəlib, "abdallara məxsus, abdallar yaşayan kənd" deməkdir.

## Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən azad edilmişdir.

## Əhalisi
"*1886-cı il ailə siyahılarından çıxarılmış Zaqafqaziya diyarının əhalisi haqqında statistik məlumatlar toplusu*"na görə, kənddə 119 evdə 741 şiə kürd yaşayırdı.

## Coğrafiyası
Dağətəyi ərazidədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Alaqurşaq

**Alaqurşaq**, **Alaqurşaqlı** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Mahruzlu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Yaşayış məntəqəsi şotlanlı tayfası tərəfindən Alaqurşaq yeri adlı sahədə salınmışdır. Oykonim ala (rəng) və qurşaq (kəmər, zolaq) sözlərindən düzəlib, "ala rəngli zolaqda olan kənd" deməkdir.

## Tarixi
28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsindən Kürdüstan mahalı (sonradan qəza) təsis edilmişdir. Alaqurşaq kəndi mahalın bir hissəsi olmuşdur. Kürdüstan qəzası ləğv edildikdən sonra Alaqurşaq Qubadlı rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.

1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.

## Coğrafiyası
Alaqurşaq kəndi Həkəri çayının sahilindədir.

## Əhalisi
1856-cı il "*[[Qafqaz təqvimi]]*"nə görə, əhalisi kürd dilində danışan şiə kürdlərdən ibarət olmuşdur. 14 may–17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış kameral siyahıyaalmaya əsasən Yelizavetpol quberniyası, Cəbrayıl qəzasının III şöbəsinin Kürd Mahrızlı kənd cəmiyyəti tərkibinə daxil olan Alaqurşaq kəndində 80 evdə şiə etiqadlı müsəlman kürdlərdən ibarət 339 nəfər (195 nəfəri kişilər, 144 nəfəri qadınlar) əhali yaşayırdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Armudlu (Qubadlı)

**Armudlu** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Başarat kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.

## Tarixi
Armudlu kəndi Əliyanlı tayfasına mənsub ailələr tərəfindən salınmışdır. 1948-ci ilədək kəndin adı Amuduq olmuş, Amuduq dağının adı ilə adlandırılmışdır. Sonralar Amuduq kimi təhrif olunmuş və kəndin adı da belə qeydə alınmışdır.

Toponimi qrammatik xüsusiyyətlərinə görə yozanlar da var. Bu, mənası aydın olan düzəltmə sözdür. Armudlu toponimi armud sözünə -lu şəkilçisi artırılaraq armud ağacının həmin ərazidə çox olduğunu bildirir. Müasir Azərbaycan dilində -lu şəkilçisi əsasən sifət düzəldən formant kimi fəaliyyət göstərir, başqa sözlə, atributiv sözlər əmələ gətirir. Belə şəkilçili sözlər asanlıqla substansivləşir, yəni, təyinsiz işlənir. Armudlu sözündəki -lu şəkilçisi meyvə ağacı adı bildirən isimə birləşərək, topluluq, yəni orada həmin ağacın çoxluğunu ifadə edir. Yaşayış məntəqəsi armud ağacları bol olan sahədə salındığı üçün belə adlanmışdır. Qonşu Qafan rayonunda məşhur Sultanovlar nəslinə məxsus Armudlu (Danzaver) kəndi, Ermənistanın Oktemberyan rayonunda Armutlu (Türk Armutlusu) adlı kənd olub (1935-ci ildən Danzut). Qax və Kəlbəcər rayonlarında da Armudlu adında kəndlər vardır.
2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Armudlu kəndi dağətəyi ərazidə yerləşir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Namiq Əliyev (futbolçu)

**Namiq Əliyev** — Azərbaycan futbolçusu

Namiq Əliyev "Gənclərbirliyi", "Olimpik" və "Karvan"ın formasını geyinib. 2005/06 mövsümündə  "Gənclərbirliyi"də 25 oyuna çıxan "Pele" ləqəbli yarımmüdafiəçi 3 qola imza atıb. Növbəti iki mövsümdə "Olimpik"in forması altında 40 matçda iştirak edib və 1 dəfə fərqlənib. Ötən mövsümdə isə Namiq "Karvan"ın şərəfini qoruyub - 20 oyun, 2 qol. 2009-cu ilin avqustunda "Qəbələ"yə transfer olub.

## Həmçinin bax
Yukio Hatoyama

**Yukio Hatoyama** () — Yaponiya siyasətçisi

30 avqust 2009 parlament seçkilərində qalib gəlmiş Yaponiya Demokratik Partiyasının sədridir. 2009-10-cu illərdə Yaponiyanın Baş Naziri vəzifəsini yerinə yetirmişdir.

## İstinadlar
Sparta Praqa FK

**Sparta (Praqa)** — Çexiyanın futbol klubu.

## Tarixi

## Avropa kuboklarında iştirak

16 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

## Uğurları
B36 Torshavn FK

**B36** – Farer adalarının futbol klubu

## Tarixi

## Avropa kuboklarında iştirak
10 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

## Uğurları
Caucasian Review of International Affairs

**Caucasian Review of International Affairs** () — Almaniyada nəşr edilən qeyri-kommersiya akademik onlayn-jurnaldır.

Jurnal 2006-cı ildən ingilis dilində nəşr olunur. Jurnalda Qafqaz və beynəlxalq münasibətlər mövzularında tədqiqatlar çap olunur.

## Xarici keçidlər
''Caucasian Review of International Affairs'' Rəsmi saytı
ÇFR Kluj FK

**ÇFR** — Rumıniyanın Kluj-Napoka şəhərini  ( Transilvaniya əyaləti) təmsil edən peşəkar futbol klubudur. Səkkiz qat Rumıniya çempionu, dörd qat ölkə kubokunun və dörd qat ölkə Superkubokunun qalibidir. CFR həm də Rumıniya çempionu olan və Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə yüksələn Buxarestdən olmayan ilk klubdur.

## Tarixi
CFR (CFR) abbreviaturası "Caile Ferate Romane" deməkdir və Rumıniya Dəmir Yolları kimi tərcümə olunur.Klubun yüz illiyi 2007-ci ildə təntənəli şəkildə qeyd olundu. Ümumilikdə elitada cəmi 13 mövsüm oynayaraq müxtəlif divizionlar arasında yüksəlişlər və enişlər edib.  Əsrin əvvəlində Cluj üçüncü liqaya qədər zəiflədi, lakin sonra nəfəs kəsən bir irəliləyiş oldu: 2008-ci ildə CFR Cluj tarixində ilk dəfə Rumıniya futbol çempionu oldu və Buxarestdən olmayan bu titulu qazanan ilk komanda oldu. 2008-ci ilin payızında italyan məşqçi Mauritsio Trombettanın rəhbərliyi altında CFR Çempionlar Liqasında "Roma" üzərində qələbə ilə debüt etdi və sonra "Çelsi" ilə matçda sensasion heç-heçə etməyi bacardı. 2010-cu ildə CFR Cluj iki il əvvəlki nailiyyətini təkrarladı və yenidən futbol üzrə Rumıniya çempionu oldu, həmçinin qrup mərhələsindən başlayaraq Çempionlar Liqasında iştirak etdi.

## Avropa kuboklarında iştirak

#### İntertoto kuboku

* Finalçı (1): 2005

## Ölkədaxili uğurları

#### Rumıniya çempionatı

* Çempion (8): 2007/08, 2009/10, 2011/12, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22

* Bürünc mükafatçısı ( III yer)  (2): 2006/07, 2014/15

#### Rumıniya Kuboku

* Qalib (4): 2007/08, 2008/09, 2009/10, 2015/16
* Finalçı (1): 2012/13

#### Rumıniya Superkuboku

* Qalib (4): 2009, 2010, 2018, 2020
* Finalçı (4): 2012, 2016, 2019, 2021
*
Dinamo Buxarest FK

**Dinamo** - Rumıniyanın futbol klubu.

## Tarixi

## Avropa kuboklarında iştirak

40 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

## Uğurları
Proqresul Buxarest FK

**Proqresul** () — Rumıniyanın futbol klubu.

## Tarixi
2007-ci ilə qədər klub "Nasional" adlanıb.

## Avropa kuboklarında iştirak
3 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

## Uğurları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
FKSB

**"FKSB"** (; 1961-2017-ci illərdə "**Styaua**" () adlanırdı) — Rumıniyanın futbol klubu.

## Tarixi
30 mart 2017-ci ildə klubun adı dəyişdirilərək **FC FCSB** adlandırılmışdır. Buna səbəb *"Styaua"* adı ilə bağlı Rumıniya ordusunun iddia qaldırması olmuşdur. Həmin iddiada bu adın patent hüququnun orduya məxsus olduğu bildirilmiş və 2004-cü ildən bəri klubun bu addan qanunsuz istifadə etdiyi qeyd olunmuşdu. Məhkəmə ordunun iddiasını təmin edərək klubun adının dəyişdirilməsinə qərar vermiş, Rumıniya Futbol Federasiyası ad dəyişikliyini təsdiqləmişdir.

## Avropa kuboklarında iştirak
36 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

## Uğurları
1 dəfə UEFA Çempionlar Kubokunun qalibi-1986.

1986-cı ildə Styaua UEFA Çempionlar Kubokunun finalında İspaniyanın Barselona klubunu oyunsonrası penalti seriyasında 2-0 hesabı ilə məğlub edərək tarixində ilk və sonuncu dəfə bu titulu qazanmışdır.

## İstinadlar
Krılya Sovetov FK

**Krılya Sovetov FK** () – Rusiyanın Samara şəhərini təmsil edən futbol klubu . Klub hal-hazırda Rusiya Premyer liqasında çıxış edir. 2017/2018 mövsümündə Krılya Sovetov Rusiyanın I divziyonunda 2-ci yeri tutaraq Premyer liqada iştirak hüququ qazandı. Krılya Sovetov ev oyunlarını 44918 nəfər tutumlu  Arenada keçirir. Krılya Sovetovun yüksək liqaya yüksəlməsində əsas pay sahibi 10 qol ilə rusiyalı futbolçu Sergey Kornilenko olmuşdur .

## Tarixi
Krilya Sovetov Samaya klubu 1942-ci ildə yaranıb. Klub ilk rəsmi matçını 30 iyul 1944-cü ildə SSRİ kubokunda Lokomotiv Moskva FK qarşı keçirdi və 1-5 hesabı ilə məğlub oldu .SSRİ Çempionatında (ikinci qrup) ilk oyunu 4 iyun 1945-ci ildə Kuybyshev stadionunda, Lokomotivdə  komandasına qarşı keçirildi. Oyun 1-1 bərabərliklə başa çatdı. Onu da qeyd edək ki klubun ilk baş məşqçisi Viktor Novikov olmuşdur. Sonralar isə Samaya klubu Rusiya müstəqillik əldə etdikdən sonra ilk mövsümünü Rusiya Pemyer Liqasında keçirdi və liqanı 14-cü yerdə bitirdi. Klub 1 mövsümdə ən çox qələbə rekorduna 1956-cı il SSRİ çempionatında 26 qələbə qazanaraq imza atmışdır.

## Avropa kuboklarında iştirak
Krılya Sovetov Samaya 2 dəfə Avrokuboklarda iştirak hüququ əldə etmişdir .

## Heyəti
Qeyd: Bayraqlar milli komandalarnı FİFAya uyğunluq qaydalarına uyğun olaraq müəyyən edir. Oyunçular FİFA-nın birdən çox vətəndaşlığına malik ola bilərlər. (son dəfə 28 fevral 2019 tarixində yenilənib)

## Sezonlarda ortalama tamaşaçı sayı

ImageSize = width:845 height:350
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:blue value:rgb(0.1,0.4,0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:23000
ScaleMajor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:250 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:blue width:17 align:left
  bar:2006 from:0 till:16560
  bar:2007 from:0 till:17500
  bar:2008 from:0 till:22033
  bar:2009 from:0 till:15713
  bar:2010 from:0 till:13818
  bar:2011/12 from:0 till:14509
  bar:2012/13 from:0 till:13699
  bar:2013/14 from:0 till:13312
  bar:2014/15 from:0 till:7821
  bar:2015/16 from:0 till:12170
  bar:2016/17 from:0 till:8598
  bar:2017/18 from:0 till:7458
PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:2006 at: 16560 text: 16.560 shift:(-13,5)
  bar:2007 at: 17500 text: 17.500 shift:(-13,5)
  bar:2008 at: 22033 text: 22.033 shift:(-13,5)
  bar:2009 at: 15713 text: 15.713 shift:(-13,5)
  bar:2010 at: 13818 text: 13.818 shift:(-15,5)
  bar:2011/12 at: 14509 text: 14.509 shift:(-15,5)
  bar:2012/13 at: 13699 text: 13.699 shift:(-15,5)
  bar:2013/14 at: 13312 text: 13.312 shift:(-15,5)
  bar:2014/15 at: 7821 text: 7.821 shift:(-15,5)
  bar:2015/16 at: 12170 text: 12.170 shift:(-15,5)
  bar:2016/17 at: 8598 text: 9.598 shift:(-15,5)
  bar:2017/18 at: 7458 text: 7.458 shift:(-15,5)


## Uğurları
*SSRİ birinci divziyonunun qalibi: 6 dəfə
Botev Plovdiv PFK

**Botev Plovdiv PFK** — Bolqarıstanın futbol klubu

## Tarixi

12 mart 1912-ci ildə yaradılıb.

## Avropa kuboklarında iştirak

9 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

## Uğurları
David Vilya

**David Vilya Sançes** (; 3 dekabr 1981, Lanqreo, Asturiya, İspaniya) — Atletiko Madrid klubunun və İspaniya milli futbol komandasının heyətində hücumçu mövqeyində çıxış edən ispan futbolçu.

## Klub karieri
UP Lanqreoda qollarını atmağa başlayan David Villa, bölgənin ən böyük klubu Sporting Qijona transfer olaraq karierində əhəmiyyətli bir addım atdı. 1999-2000 mövsümündə Sporting Gijon formasıyla 35 matçda 25 qol atınca A komandaya yüksələrək peşəkar bir oyunçu oldu. İspaniya 2.Liqasında top qaçdırdığı ilk ildə 40 matçda 29 qol vuraraq etibarı boşa çıxartmadımı. David Villa, 2. mövsümündə qol sayını 39 matçda 20-yə çıxardı. Sporting Qijonda 79 liqa matçında 38 qol vurdu.

2003-cü ildə Real Zaraqozaya imza atdı. İlk mövsümündə liqası 12. sırada bitirən Real Zaraqoza adına 22 qol vurdu. Həyatının ən əhəmiyyətli matçlarından birini Aprel 2004də Sevilla FC'ya qarşı oynadı. Atdığı 4 qolla qəzet başlıqlarına çıxdı.

David Villanın Real Zaragoza'dan sonra dayanacağı 2005-ci ildə Valensiya CF oldu. 8 Milyon Avro qarşılığında imzanı atan David Villa, ilk mövsümündə 35 qola imza atdı. Hər iki ayağını da istifadə edə bilməkdədir. 2010-2011 mövsümündən etibarən David Villa Barcelonada oynayacaq. David Villa Barcelonada 7 nömrəli formanı giyecektir.6 illik müqavilə imzalamışdır.

David Villa, İspaniya 'nın Çexiya' ni 2-1 məğlub etdiyi matçda 2 qol birdən ataraq İspaniya Milli Komandasında ən çox qol vuran futbolçu ünvanını 44 Gollum Rauldan almışdır. .

David Villa, FC Barcslona komandasında bu mövsüm oynadığı 15 liqa matçında 5 qol vurdu. FIFA Klublar Dünya Kubokunda Al Sadd ilə oynanan yarı final matçında sol qaval sümüyünün qırıldığı açıqlandı.

David Villa 2013-cü ildə Atletico Madrid klubuna 2 illiyinə icarəyə verilmişdir.Rəsmi oyunlarda ilk qolunda köhnə klubu Barselonaya vurmuşdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Valentina Matviyenko

**Valentina İvanovna Matviyenko**, qızlıq soyadı **Tyutina** (, *Тютина*; ) – Sankt-Peterburq şəhərinin qubernatoru (5 oktyabr 2003 – 2011), Rusiya Federasiyası Federal Məclisinin yuxarı palatası olan Federasiya Şurasının spikeri (21 sentyabr 2011-ci ildən bəri).

## Həyatı
Valentina Matviyenko 7 aprel 1949-cu ildə Ukrayna SSR-də anadan olmuşdur.

1967-ci ildə Leninqrada köçmüşdür. 1972-ci ildə Leninqrad Kimya-Əczaçılıq İnstitutunu bitirmişdir.

5 oktyabr 2003-cü ildən 2011-ci ilədək Sankt-Peterburq şəhərinin qubernatoru olmuşdur. 21 sentyabr 2011-ci ildə Rusiya Federasiya Şurasının spikeri seçilmişdir.

## İstinadlar
Pyotr Stoyanov

**Petır Stefanov Stoyanov** (; ) — bolqar siyasətçisi, Bolqarıstanın 3-cü prezidenti (1997–2002)

## Həyatı
Pyotr Stoyanov 1952-ci il may ayının 25-də Plovdivdə anadan olub. 1976-cı ildə Kliment Oxridski adına Sofiya Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. Bundan sonra Plovdivdə vəkil işləyib.

1992-ci ildə 1944-cü ildən o dövrə qədər Bolqarıstanda mövcud olmuş və Filip Dimitrovun rəhbərlik etdiyi ilk qeyri-kommunist hökumətdə ədliyyə naziri vəzifəsini tutub. Bolqarıstanın Demokratik Qüvvələr Birliyinin üzvü olub.

1994-cü ildə 34-cü Xalq Toplantısına (Bolqarıstan parlamentinə) deputat seçilib. Elə həmin ildən Bolqarıstan DQB sədrinin müavini, turizm, gənclər və idman nazirinin müavini vəzifələrini tutub. 1996-cı ildə DQB-də keçirilən ilkin prezident seçkilərini 66% səs çoxluğu ilə qazanın və partiyanın Bolqarıstan prezidentliyinə namizədi olub.

1996-cı il noyabrın 2-də keçirilən prezident seçkilərində Stoyanov seçicilərin 59,73 %-nin (2 502 517) səsini qazanaraq Bolqarıstan prezidenti seçilib. 1997-ci il yanvar ayının 19-dan vəzifəsinin icrasına başlayıb və Todor Kavalciyevi vitse-prezident vəzifəsinə təsdiq edib.

Pyotr Stoyanov 2001-ci ildə də Bolqarıstan prezidentliyinə öz namizədliyini irəli sürüb. Amma ikinci turda Georgi Pırvanova məğlub olub. 2005-ci ildə Smolyan və Plovdiv dairələrindən yenidən Bolqarıstan parlamentinə deputat seçilib, 2007-ci ilə qədər DQB-nin rəhbəri olub.

Pyotr Stoyanov fəal surətdə internetdən istifadə edir. İngilis və alman dillərini bilir. O, Danimarka krallığının "Fil ordeni" kavaleridir.

## Ailəsi
Antonina Stoyanova ilə evlidir və bir qızı Fany (1990-cı il təvəllüdlü) və bir oğlu Stefan (1979-cu il təvəllüdlü) var. Kiçik qardaşı Emil Stoyanov, GERB https://en.wikipedia.org/wiki/GERB-dən keçmiş deputatdır.
Todor Jivkov

**Todor Xristov Jivkov** () — Bolqarıstan Kommunist Partiyası MK-nın baş katibi (1954–1989).

## İstinadlar
Aleksandr Yebralidze

**Aleksandr İosifoviç Yebralidze**, (20 iyun 1955 ildə Batumi) şəhərində anadan olmuş, gürcü mənbəli Rusiya biznesmeni. OAO *Talion*un baş direktoru, Gürcüstan Xalqları Ümumdünya Konqresinin prezidenti.

## Bioqrafiya

1955 ildə Batumi şəhərində anadan olmuşdu. Anasõ riyaziyyat mŸəllimi, atasõ isə rus dili, ədəbiyyat və tarix mŸəllimidir. Uşag illərindən başlayaraq idman ilə – boks və ştanq ilə məşğul olmuşdu. 1971 ildə orta məktəbini qurtararaq Rusiyaya kšmŸşdŸ.

Onun əsas təhsili tarixdir. Bu təhsili A.İ. Gertsen adõna Rusiya dšvlət pedagoji universitetində almõşdõ. İkinci təhsili hŸquqşŸnaslõqdõr, onu Sankt-Peterburq hŸquq akademiyasõnda almõşdõ.

1992 ildə indi OAO ýTalioný adlanan OAO ýTsentr qumanitarnoqo i delovoqo sotrudniestvaý təsis etmişdir, indiyədək onun baş direktorudur. Bu şirkət developer, restoran, turizm və nəşriyyat biznes ilə məşğuldur. A.İ. Yebralidze Sankt-Peterburq tarixi mərkəzində binalarõnõ, o cŸmlədən Yeliseyevlərin evini və Şeremetyevin sarayõnõ, yenidən qurmaq və bərpa etmək bir neə proyektlərini uğurlu reallaşdõrmõşdõr. İndi o Osterman-Tolstoy sarayõ yenidən qurmada fəaldõr. Yenidən qurulan bŸtŸn binalarõ šz tarixi memarlõq Ÿslubunu və interyerlərini saxlamõşdõr. Tver vilayətinin Torjok şəhərində LVL-panelləri istehsal edən yeniliki ağac emalõ mŸəssisənin əsasõ qoymuşdur.

ýAleksandr Nevskiyý †mumrusiya tarixi və ədəbi mŸkafatõnõn mŸəssisidir, Sankt-Petrburq mərkəzində Pyotr Baqrationa abidə quraşdõrmasõna təşəbbŸsŸsŸ və sponsorudur.

Evlidir, iki qõzõ və Ÿ qõz nəvəsi var.

## Siyasi fəaliyyəti

2009 il fevral ayında Aleksandr Yebralidze GŸrcŸstan Xalglarõ †mŸmdŸnya Kongresinin əsasõnõ qoymuşdu. Onun rəsmi mŸraciətində GŸrcŸstanõ bšhran vəziyyətindən õxartmaq və stabil demokratik inkişaf yoluna yšnəltmək məqsədi elan edilir. kongres üzvləri M. Saakaşvilinin GŸrcŸstan prezidenti vəzifəsində fəaliyyətinə tənqidi rəylərini ifadə etmişdilər. Onlar Rusiya ilə dostlu əlaqələri bərpa etməsi təklif etmişdilər. İA Regnum ŸŸn onlayn konfransõnda Yebralidze dedi ki, Abxaziya və Cənub Osetiyasõnõn mŸstəqilliyi haqqõnda Rusiyanõn mšvqeyini başa dŸşŸr, ancaq ona tərəfdar deyil.

14 may 2009 ildə o, Soçidə tutulmuş GŸrcŸstan xalglarõnõn beynəlxalq konfransõnda GŸrcŸstan prezidentinin vəzifəsi ŸŸn mŸbarizəsində iştirak etmək šz istəyini bildirmişdir.

3 iyun 2009 ildə Radio Svobodanın ˝Qonaqların vaxtı˝ proqramında GXBK prezidenti Aleksandr Yebralidze Rusiya və Gürcüstan xalqları arasında mehriban qonşuluq əlaqələrinin əhəmiyyəti qeyd etmişdir.

14 iyun tarixində ˝Versiya˝ qəzetində A.İ. Yebralidze ilə intervü dərc edilmişdir. O, xəbər verdi: ˝Gürcüstan dövlətinin prezidenti seçiləndən sonra birinci növbədə mən vətənimizin ərazi bŸtšvlŸyŸ bərpa etməklə məşğul olacayam. Ərazi bŸtšvlŸyŸ bərpa edilməsə – Abxaziya və Samaablo qaytarõlmasa – GŸrcŸstanõ fəlakət gšzləyir.

Gürcüstan vətəndaşlığı gəbul edərək öz tarixi vətənində fəal surətdə siyasətlə məşğul olmaq, o cŸmlədən GŸrcŸstanda gəzeti nəşr etmək və radiostansiya və televiziyanõ amaq planlaşdõrõr.

## İşarələr
Gürcüstan Xalqları Ümumdünya Konqresi

ýGŸrcŸstan Xalglarõ †mŸmdŸnya Kongresi (GX†K)ý – GŸrcŸstanda və xaricində yaşayan gŸrcŸlərin ictimai təşkilatõ; 2009 il mart ayında təsis olunmuşdu.

## Struktur və rəhbərlik

GXÜKün baş ofisi Venada, Avstriyada yerləşir. Rusiya filialı Sankt-Peterburqda açılmışdır.

Prezident, Aleksandr Yebralidze Rusiya biznesmeni, OAO ˝Talion˝un baş direktorudur.

Prezident müavinin, Badri Meladze, Moskva şəhərində GUP ˝Stoliçnıye apteki˝ təşkilatõnda baş direktorunun təhlŸkəsizlik Ÿzrə mŸavinidir.

Prezident mŸavini, Vladimir Xomeriki  yenilikilik və investisiyalar sahəsində mŸtəxəssislərin Rusiya dšvlət akademiyasõnda rektorun məsləhətisidir.

Rusiya filialõnõn direktoru – Aleksandr Kinteraya.

## Fəaliyyət

* Kongresin müraciətində Gürcüstanı böhran vəziyyətindən stabil demokratik inkişaf yoluna çıxartmaq və vahid, bitərəf, azad, iəklənən GŸrcŸstanõ yaratmaq məqsədi elan edilir. Mixail Saakaşvilinin GŸrcŸstan prezidenti vəzifəsindən kšnŸllŸ istefa haqqõnda təklif irəli sŸrŸlŸr.
* Onlayn konfransında İA Regnum GXÜKün Tbilisidə gürcü filialı aşmaq, šz gəzetini, radiostansiyasõnõ və televiziya kanalõnõ yaratmaq planlarõ haqqõnda bildirilmişdir.
* 14 may 2009 ildə Soçidə Gürcüstan xalqlarının beynəlxalq konfransında kongres prezidenti Aleksandr Yebralidze GŸrcŸstan prezidentinin vəzifəsi ŸŸn mŸbarizəsində iştirak etmək šz istəyini bildirmişdir.

## İşarələr

## Sitat gətirmələr

* GŸrcŸstan Xalglarõ †mŸmdŸnya Kongresinin rəsmi saytõ
* GŸrcŸstan Xalglarõ †mŸmdŸnya Kongresinin diri jurnalõnda bloqu
Qorçu (Laçın)

**Qorçu** — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Qorçu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.

2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsi sonunda imzalanmış atəşkəs bəyanatına əsasən 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.

## Mədəniyyəti
Kənddə 1 orta məktəb, 1 mədəniyyət evi, 1 klub, poçt, 2 kitabxana və 24 çarpayılıq xəstəxana 1992 ci ilə kimi fəaliyyət göstərmişdir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən 64&nbsp;km.şimal-qərbdə yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1884 m. yüksəklikdə yerləşən kənddə geniş meşə massivi var idi. Qorçu kəndinin relyefi kiçik dağlardan, maili yamaclardan və xırda düzənliklərdən ibarətdirki, kəndin ətrafı əkin və biçənək sahəsinə yararlı torpağa, geniş yaylağı və otlaq sahəsinə malikdir, kəndin cənub-şərq və şimal-şərq tərəfi 4000 hektardan çox hissəsi qədimi qarışıq meşə ilə əhatə olunmuşdur və eyni zamanda meşə sahəsi dövlət tərəfinəndə 1992-ci ilə kimi çox ciddi qorunurdu.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 1992-ci ildə 164 ailə 979 nəfər olmuşdur, Zağaltı kəndi ilə birlikdə 215 ailə 1273 nəfər əhalisi olmuşdur. kənd əhalisi Türk mənşəli olub.

1-ci Qarabağ müharibəsi zamanı 10 İyun 1975-ci ildə Laçın rayon Qorçu kəndində anadan olmuş Şahvələdov İlyas Nəriman oğlu 1994-cü ilin may ayının 9 da Ağdərə rayon  Qırmızıkənd kəndində erməni işğalçılarına qarşı gedən döyüşlərdə  şəhid olmuşdur, Bərdə rayon şəhidlər xiyabanında dəfin edilib. Xəlilov Osman Muğan oğlu 11 Fevral 1967-ci ildə Qorçu kəndində doğulub Ağdam rayonunda yaşamışdır, 14 may 1994-cü ildə Tərtər rayon Seysulan kəndində gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur. Bərdə rayon Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.

## İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi. Kəndin əsas məşğuliyyəti heyvandarlıqla yanaşı Arıçılıq, əkinçilik(Dənli bitkilər, demyə), toxuculuq (gəvə, kilim, palaz, fərməş) olmuşdur. Köhnə hanalar vasitəsilə bu toxuculuğu inkişaf etdirmişlər. Hana-da həvə, kir-kir, kuju ağacı, vərəng-alan və s. alətlərdən istifadə etmişlər. Dağlıq ərazidə bir neçə su dəyirmanlari (Təhməzin dəyirmani, Tanriverdinin dəyirmanı) olmuşdur. Əkinə yararlı sahələrdə buğda, arpa, vələmir və s. əkirdilər. Meşələri dövlət əhəmiyyətli yasaqlıqlar idi. Meşədə qırmızı palıd, cökə, göyrüş, fıstıq, minlərlə meyvə ağacları mövcud idi. Yüzlərlə müalicəvi əhəmiyyətli təbii bulaqları təsərrüfata yararlı otlaq sahələri mövcud idi.

## Qorçu çayı
Laçın rayonu ərazisində çay, Muxtökən dağ silsiləsidən mənbəyini 2320 m. yüksəklikdən alır. Qorçu kəndinin ərazisindən axdığı üçün çayın adı belə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Robertas Poşkus

**Robertas Poşkus** (; ) — litvalı futbolçu, hücumçu, Klaypedos Qranitas klubunun baş məşqçisi.

Daha çox Samaranın "Krılya Sovetov" klubundakı çıxışı ilə məşhurlaşan Robertas Rusiya Premyer Liqasında 3 mövsümdə keçirdiyi 79 oyunda 24 qol vurub. Vətənində "Klaypeda", "Jalqris" və "Kareda"nın şərəfini qorumuş Poşkus Almaniyada da top qovub və "Hamburq"un formasını geyinib. Bundan başqa, Robertas Polşada "Vidzev", "Polonya", Rusiyada "Zenit", Moskva "Dinamo"su, "Rostov" və İsrailin "Bney Saxnin" komandalarında da oynayıb. 2009-cu ilin avqustunda İnter Bakı klubuna transfer olub.

## İstinadlar
Nea Salamina Famaqusta FK

**Nea Salamina** — Kiprin futbol klubu.

## Tarixi

## Avropa kuboklarında iştirak
1 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
* UEFA Kuboklar Kuboku 1990/1991 R1	Salamis — **Aberdin (Şotlandiya)** 0:2 / 0:3

## Gallery

File:Nea Salamina Fans01.jpg|Nea Salamina Fans
File:Nea Salamina Fans02.jpg|Nea Salamina Fans
File:Nea Salamina Fans03.jpg|Nea Salamina Fans
File:Nea Salamina Fans04.jpg|Nea Salamina Fans
File:Nea Salamina Fans05.jpg|Nea Salamina Fans
File:Nea Salamina Fans06.jpg|Nea Salamina Fans
File:Nea Salamina Fans07.jpg|Nea Salamina Fans
File:Nea Salamina Fans08.jpg|Nea Salamina Fans
File:Nea Salamina Fans09.jpg|Nea Salamina Fans
File:Nea Salamina Fans10.jpg|Nea Salamina Fans
File:Nea Salamina Fans11.jpg|Nea Salamina Fans
File:Nea Salamina Fans12.jpg|Nea Salamina Fans


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 
*
Enosis Neon Paralimni FK

**Enosis Neon Paralimni FK** — Kiprin futbol klubu. 2025-ci ildən etibarən klubun forma sponsoru MeridianBetdir.

## Tarixi

## Avropa kuboklarında iştirak
4 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

## Uğurları
Sportinq Xixon FK

**Sportinq Xixon** — İspaniyanın futbol klubu

## Avropa kuboklarında iştirak
6 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

## Uğurları
Atletik Bilbao FK

**Atletik Bilbao** () — İspaniyanın Baskoniya bölgəsinin Bilbao şəhərini təmsil edən futbol klubu.

Klub Real Madrid və Barselona ilə birlikdə La Liqada heç vaxt aşağı diviziyona düşməyən üç klubdan biridir. La Liqada səkkiz dəfə çempion olmuşdur ki, bu da ispan klubları arasında 4-cü ən yaxşı nəticədir. Atletik İspaniya Kral Kubokunu 25 dəfə (İspaniya Futbol Federasiyası 24 qələbəni qəbul edir) qazanmışdır ki, bu nəticə ilə onlar yalnız Barselona klubundan geridə qalır.

Atletikin əsas iki rəqibi vardır. Bunlardan biri Real Sosyedad, digəri isə həm idman, həm də siyasi cəhətdən bir-birinə rəqib olan Real Madriddir.

## Tarixi
Atletik Bilbao, İspaniyanın Bask bölgəsinin futbol komandasıdır. 1928-ci ildə bəri La Liqada mübarizə edən üç klub Real Madrid və Barselona ilə birlikdə La Liqadan heç düşməmiş üç komandadan biridir. Athleic Bilbao 8 dəfə La Liqanın, 24 dəfə də İspaniya Kubokunu qazanmağı bacarmışdır.

Bask bölgəsinin digər komandalarından fərqli olan Atletik Bilbao bölgə xaricində heç bir oyunçunu komandasında oynatmaz. Komanda bu ənənəsini illərdir davam etdirməkdədir. Formasına heç bir zaman reklam almayan Bilbao nümayəndəsi 110 il sonra bu ənənəyə son verərək 2008-ci il başlanğıc olmaq üzrə, 2011-ci ilə qədər Bask mənşəli bir neft şirkətinin forma reklamını almışdır. Tarixi boyunca heyətində apardığı tək xarici futbolçu Bixente Lizarazu olub, bu futbolçu da Fransanın Bask Bölgəsindəndir.

Atletik Bilbao klubuna ev sahibliyi edən San Mames stadionu 1913-ci ildə inşa edilib və La Liqanın ən köhə stadionudur.

## Oyunçuları

### Cari heyət

#### İcarədə olanlar

## Forma dəyişimi

## Forma sponsorları və istehsalçıları

## Uğurları
* **[[La Liqa]]** (8): 1929–30, 1930–31, 1933–34, 1935–36, 1942–43, 1955–56, 1982–83, 1983–84
* **[[İspaniya Kral Kuboku]]** (24): 1903, 1904, 1910, 1911, 1914, 1915, 1916, 1921, 1923, 1930, 1931, 1932, 1933, 1943, 1944, 1944–45, 1949–50, 1955, 1956, 1958, 1969, 1972–73, 1983–84, 2023-24
* **[[İspaniya Superkuboku]]** (3): 1984, 2015, 2021
* **Eva Duarte Kuboku** (1): 1950
* Tacq Qapağı Kuboku (1) : 1902

## Həmçinin bax
* La Liqa
* Basklar ölkəsi
* San Mames stadionu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Official website  
* Athletic Bilbao 
* Athletic Bilbao
Tampere Yunayted FK

**Tampere Yunayted** — Finlandiyada futbol klubu. Finlandiyanın Yüksək Futbol Liqası — Veikkausliiga-da çıxış edir. Klub Tampere şəhərində yerləşir. 2011-ci ilin aprelində müqavilə matçlarında iştirakına görə peşəkar lisenziyadan məhrum edilib.

## Tarixçəsi
Klub 1998-ci ilin iyul ayında təsis edilib. Əvvəlcə yerli "İlves" klublarını və TPV-ni bütöv bir komandada birləşdirmək planlaşdırılırdı. Tezliklə, "İlves" maliyyə problemləri səbəbiylə dağıldı və "Tampere Yunayted" komanda yarandı.

## Uğurları

* Finlandiya Çempionu: 2001, 2006, 2007
* Finlandiya çempionatında 3-cü yer: 2003, 2004, 2005
* Finlandiya Kubokunun Sahibi: 2007
* Finlandiya Kubokunun Finalçısı: 2001, 2009
* Fin Liqası Kuboku sahibi: 2009

## Avropa kuboklarında iştirak
3 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

## Həmçinin bax

* Futbol klubunun rəsmi səhifəsi
* Komanda qeyri-rəsmi fan saytı
Turun Palloseura FK

**TPS** — Finlandiyanın futbol klubu.

## Tarixi

## Avropa kuboklarında iştirak
10 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

## Uğurları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Aşağı Cibikli

**Aşağı Cibikli** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Aşağı Cibikli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
1993-ci ildən Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin işğalı altındadır. Aşağı Cibikli kəndinin qədim adı Kosa Kərəm olub. XIX əsrdə yaxınlıqda yerləşən Cibikli kənd sakinlərinin bir hissəsi burada məskunlaşandan sonra kənd Aşağı Cibikli adını alıb. Kəndin adını Cibilli kimi yazanlar da var. Cibikli türkdilli tayfalardandır. "Cib" ərəbcə "dağ", "təbiət" deməkdir. Mənbələrdə XV əsrdə bu ərazidə Cibikli (Cibiklu) adlı qədim türk tayfasının yaşaması məlumdur. Kənd öz adını həmin tayfanın adından almışdır.
2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.

## Toponimikası
Aşağı Cibikli kəndi Kosakərəm (Bərgüşad çayının qolu) çayının sahilindədir. Keçmiş adı Kosakərəm olmuşdur. XIX əsrə aid mənbələrdən birinin məlumatına görə, qədim türk tayfalarından olan cibiklilərin oturaq həyata keçməsi ilə əlaqədar əvvəlcə Yuxarı Cibikli kəndinin əsası qoyulmuşdur. Kollektivləşmə illərində isə oradan çıxmış bir sıra ailələr tərəfindən Aşağı Cibikli kəndi salınmışdır. Oykonimlər yaşayış məntəqələrinin coğrafi mövqeyi ilə əlaqədar yaranmışdır. Mənbələrdə hələ XV əsrdən cibikli/cibiklu tayfasının bu ərazidə yaşaması haqqında məlumat verilir. Qazax r-nunun Çaylı kəndində də cibişli nəsli qeydə alınmışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Kosa Kərəm çayının (Bərgüşad çayının qolu) sahilində yerləşir.

## Əhalisi
Qiyasəddin Qeybullayevə görə, kəndin əhalisi kürd mənşəli cibikli tayfasına mənsub olmuşdur.

## Mənbə
* Akif Muradverdiyev. Zəngəzur. Tariximizin yaddaşı. Bakı: Xəzər, 2007, səh. 447.

## Həmçinin bax
* Qubadlı rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Aşağı Xocamsaqlı

**Aşağı Xocamsaqlı**, **Aşağı Xocamusaxlı** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Yuxarı Xocamsaqlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Xocamusaxlı kəndi ərazisində keçilməz sıldırım qayalar üzərində son dövrə qədər qalan istehkam-qalaçalar ayrı-ayrılıqda VII–IX əsrlərə aid edilsə də, əslində bu istehkam qalaçalar e. ə. I əsrdə Atropatena və Albaniya dövlətlərini ayıran sərhəd boyunca vahid keşikçi-gözətçi məntəqələri sisteminin tərkib hissəsidir.

Qubadlının ərazisində mühafizə, gözətçi funksiyasını yerinə yetirmiş qalalar mövcuddur. Xocamsaxlı kəndində "Qala" rayon işğal olunana qədər dururdu. Elə kəndin qədim adı da Qalacıq olub. Kənd sakinləri hələ də kəndin əski adını (Qalacıq) daha çox işlədirlər. Xocamsaxlı antrotoponimi Qalacıq toponimindən qat-qat sonralar yaranmışdır.

1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən azad olunub.

## Toponimikası
Aşağı Xocamusaxlı kəndi Bərgüşad silsiləsinin ətəyindədir. Keçmiş adı Qalacıq Xocamusaxlıdır. Yaşayış məntəqəsini XIX əsrin axırlarında Xocamusaxlı (indiki Yuxarı Xocamusaxlı) kəndindən çıxmış ailələr salmışlar. Əsl adı xacəəbuishaqlı olan xocamusaxlı tayfası qədimdən Zəngəzur qəzasında yaşamışdır. Onların keçmişdə Qalacıq, Dəstəgird və Mazutlu adlanan qışlaqları sonralar tədricən müstəqil yaşayış məntəqələrinə çevrilmişdir. Oykonim yaşayış məntəqəsinin coğrafi mövqeyi ilə bağlı yaranmışdır.

## Həmçinin bax
* Qubadlı rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Aşağı Mollu

**Aşağı Mollu** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Yuxarı Mollu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Aşağı Mollu kəndi Qubadlı rayon mərkəzindən 21 kilometr cənub-şərqdə, Həkəri çayının sağ sahilində yerləşir. Kəndi XVI–XVII əsrlərdə Cənubi Azərbaycandakı Mollu kəndindən gələn ailələr salıblar. "Mollu" komponentinin düzgün elmi açımı hələ ki, tam müəyyənləşməyib. Qaçaq hərəkatının görkəmli nümayəndəsi Nəbi Alı oğlu (Qaçaq Nəbi) bu kənddəndir. XVIII əsrin sonlarında Aşağı Mollu kəndindən ayrılan ailələr Qubadlı rayonu ərazisində Yuxarı Mollu adlanan kənd salmışlar.

28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsindən Kürdüstan mahalı (sonradan qəza) təsis edilmişdir. Aşağı Mollu kəndi mahalın bir hissəsi olmuşdur. Kürdüstan qəzası ləğv edildikdən sonra Aşağı Mollu Qubadlı rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.

1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. Kənd 9 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.

## Toponimikası
Aşağı Mollu kəndi Həkəri çayının sağ sahilindədir. Yerli əhalinin verdiyi məlumata görə, kəndi XVI–XVIII əsrlərdə Cənubi Azərbaycandakı Mollu kəndindən gəlmiş ailələr salmışlar. Mol sözü türk dillərində bir çox mənalarla yanaşı "torpaq bənd; qumdaşı" mənasını da ifadə edir. Kəndin çay sahilində yerləşməsi mollu sözünün məhz bu mənası ilə bağlılığından xəbər verir. Oykonimin birinci komponenti yaşayış məntəqəsini eyniadlı digər məntəqədən fərqləndirməyə xidmət edir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Rayon mərkəzindən 21&nbsp;km cənub-şərqdə, Laçın–Məmmədbəyli şose yolundan 2&nbsp;km aralı, Həkəri çayının sağ sahilindədir.

## Əhalisi
"*1886-cı il ailə siyahılarından çıxarılmış Zaqafqaziya diyarının əhalisi haqqında statistik məlumatlar toplusu*"na görə, Aşağı Mollu kəndində 125 evdə 637 şiə kürd yaşayırdı. 1950-ci illərdə kənddə aparılan tədqiqat zamanı kənddən ayrılan ailələrin saldığı Yuxarı Mollu kəndinin sakinlərini özlərini kürd kimi identifikasiya etmişdilər.

### Tanınmış şəxsləri
* Qaçaq Nəbi (1854–1896) — Azərbaycanın Xalq Qəhrəmanı.

## Mənbə
* Akif Muradverdiyev. Zəngəzur. Tariximizin yaddaşı. Bakı: Xəzər, 2007, səh. 446-447.

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti

## Həmçinin bax
* Qaçaq Nəbi
Balasoltanlı

**Balasoltanlı** və ya **Bala Soltanlı** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Balasoltanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Etnotoponimdir. Oykonim "Soltanlı yaşayış məntəqəsinin kiçik hissəsi" deməkdir. Adı Cəbrayıl rayonundakı Soltanlı kəndi ilə bağlıdır.

## Tarixi
Yaşayış məntəqəsini XIX əsrin ortalarında indiki Cəbrayıl rayonundakı Soltanlı kəndindən köçmüş ailələr salmışlar.

28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsindən Kürdüstan mahalı (sonradan qəza) təsis edilmişdir. Əfəndilər kəndi mahalın bir hissəsi olmuşdur. Kürdüstan qəzası ləğv edildikdən sonra Əfəndilər Qubadlı rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.

1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. Kənd 7 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.

## Coğrafiyası
Balasoltanlı kəndi Həkəri çayının sol sahilində, Qarabağ silsiləsinin ətəyindədir.

## Əhalisi
1856-cı il "*[[Qafqaz təqvimi]]*"nə görə, əhalisi kürd dilində danışan şiə kürdlərdən ibarət olmuşdur.

## Mənbə

### İstinadlar

### Əlavə ədəbiyyat
* Akif Muradverdiyev. Zəngəzur. Tariximizin yaddaşı. Bakı: Xəzər, 2007, səh. 447-448.

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Ballıqaya (Qubadlı)

**Ballıqaya** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Hal kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.

9 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.

## Toponimikası
Ballıqaya kəndi dağətəyi ərazidədir. Keçmiş adı Mahmuduşağı imiş. Vaxtilə sofulu tayfasının qışlaq yeri olmuşdur. Oykonim Xankəndi rayonu ərazisində, Xaçınçayın sol sahilində yerləşən qədim Ballıqaya kurqanlarının adından yaranmışdır.

## Həmçinin bax
* Qubadlı rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Həftəvantəpə yaşayış yeri

**Həftəvantəpə** – Güney Azərbaycan ərazisində, Urmiya gölü yaxınlığında, Şapur (salmas) şəhərindən cənubda yerləşir. Həfətvantəpədə arxeoloji qazıntılar C.Barney tərəfindən aparılmışdır. Tədqiqatlar nəticəsində e.ə. III minillikdən başalamış orta əsrlər dövrünə kimi tarixi kəsimi əhatə edən yeddi dövr müəyyənləşdirilmişdir.

Təbəqələrin ardıcıllığı xırda sapmalar nəzərə alınmazsa Həsənlitəpə üçün qəbul edilmiş dövrlərlə uyğun gəlir.

Həfətvantəpə V dövrü intensiv tikinti fəaliyyətini üzə çıxarır. Binalardan boz gil məmulatından və özündən əvvəlki ənənələri əvəz etdirən qırmızı gil məmulatından ibarət keramika tapılmışdır. Onlar iri saxlanc küplərindən, boğazı və ya lüləyi açıq qablardan ibarətdir. Qablar dalğavari xəttlər və ya üçbucaqlılarla bəzədilmişdir.

Əsas tikililər təpənin başında (C.Barney onları Urartu dövrünə aid edir) eləcə də onun altında IV dövr təbəqəsindədir. E.ə. IX-VIII əsrlərə aid edilən bir neçə qəbir sonuncu dövrə məxsusdur. Uzun tunc zəncirlər, muncuqlar və "çaydan" tipli qablar Həsənli IV dövrü ilə sıx əlaqələri ortaya çıxarır.

## Mənbələr
#S.Qaşqay. Manna tarixi. Bakı: 1993,
#C.A.Burney. Haftavantepe. 1967,
#C.A.Burney. Excavation at Haftavantepe. 1968,

## Həmçinin bax
* Dinhatəpə yaşayış yeri
Başarat

**Başarat** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Başarat kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 2020-ci il 4 noyabr tarixində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.

## Toponimikası
Başarat kəndi Kiçik Həkəri çayının sağ sahilindən bir qədər aralı, Qarabağ silsiləsinin ətəyindədir. Oykonim baş (yuxarı) və arat (dincə qoyulmuş sahə) komponentlərindən düzəlib. Görünür, rayonun ərazisində bir vaxtlar Aşağı Arat adlı kənd də mövcud olmuşdur. Mənbələrin məlumatına görə, kəndin əvvəlki sakinləri XVIII əsrin sonlarında Türkiyəyə köçmüşlər. İndiki əhalisi isə XIX əsrdə yaxınlıqdakı Hürneyit kəndindən köçən ailələrdir. R-nun ərazisində eyniadlı dağ da var. XVI əsrə aid bir sənəddə Başaratbey şəxs adı da qeydə alınmışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Başarat kəndi rayon mərkəzindən 50&nbsp;km şimal-şərqdə, Qarabağ silsiləsinin ətəyində, Kiçik Həkəri çayının sahilində yerləşir.

## Əhalisi
"*1886-cı il ailə siyahılarından çıxarılmış Zaqafqaziya diyarının əhalisi haqqında statistik məlumatlar toplusu*"na görə, Başarat kəndində 22 evdə 137 şiə tatar (sonradan azərbaycanlı) yaşayırdı.

### Şəxsiyyətləri
* Mahirə Abdulla — Yazıçı, rəssam, publisist, psixologiya üzrə fəlsəfə doktoru.

## Mənbə
* Akif Muradverdiyev. Zəngəzur. Tariximizin yaddaşı. Bakı: Xəzər, 2007, səh. 448.

## Həmçinin bax
* Qubadlı rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Boyunəkər

**Boyunəkər**, **Boynakər**, **Boynəgər**, **Boynəkər** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Çərəli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
9 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respubliksı Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.

1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.

## Toponimikası
Boynəgər kəndi Bazarçayın sahilindədir. Boynakər variantında da qeydə alınmışdır. Kənd Boyunəkərə yeri adlı sahədə salındığı üçün həmin sahənin adını götürmüşdür. Oykonim boyun (burada kotana qoşulan bir cüt öküz) və əkər (şumlanması asan olan, münbit torpaq sahəsi) sözlərindən düzəlib, "kotana qoşulan öküzlə şumlanan sahə" mənasındadır.

## Həmçinin bax
* Qubadlı rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti