Avropanın simvolları

Tarix boyunca **Avropanın bir sıra simvolları** meydana gəlmişdir. Simvoldan asılı olaraq, onlar bütövlükdə Avropaya və ya Avropa İttifaqına (Aİ) aid edilə bilər.

Ən məşhur simvollar 1950–60-cı illərdə Avropa Şurası (AŞ) tərəfindən yaradılıb və bu simvollar bütövlükdə Avropanı təmsil etmək üçün nəzərdə tutulsa da, bir vaxtlar təşkilat tərəfindən qəbul edilmiş bir çox insanlar səhvən onları yalnız Aİ ilə əlaqələndirirlər.

Bu ümumavropa identikliyinə əlavə olaraq, Aİ genişlənmə prosesində əlavə olaraq öz simvollarını yaratmışdır.

## "Avropa" adının mənşəyi
Qədim yunan mifologiyasında Avropa () Finikiya şahzadəsi idi. Rəvayətə görə, Zevs Avropaya aşiq olmuşdu və bir gün onu aldatmaq qərarına gəldi. Özünü ağ buğaya çevirir və Avropanın atasının sürüsünə girir. Avropa və qulluqçuları çiçək yığanda o, həmin buğanı görür və onun kürəyinə çıxır. Zevs fürsətdən istifadə edərək onu kürəyində götürərək qaçır, sonra isə Krit adasının sahilinə üzür. Orada o, öz ilahi mahiyyətini büruzə verir və Avropa Kritin ilk kraliçası olur. Zevs ona Hefest tərəfindən hazırlanmış boyunbağı və üç əlavə hədiyyə verdi: gözətçi Talos, Lelap adlı it və həmişə öz hədəfinə dəyən ox. Zevs daha sonra hal-hazırda Buğa kimi tanınan bürcdəki ağ buğanın formasını yenidən yaratdı.

Onun oğurlanması hekayəsi daha sonra "Avropa" adının mənşəyini izah edən etioloji mif kimi qəbul edildi, Avropa qitəsi onun adını daşımağa başladı.

Geniş coğrafi termin kimi Avropa adı Hekatey və Herodotdan başlayaraq Strabon ilə davam edən qədim yunan coğrafiyaşünasları tərəfindən təqdim edilmişdir və yunanca Evropa (Ευρώπη) sözündən əmələ gəlmişdir. Latın və roman dilləri, həmçinin kelt, alman, slavyan, baltik və fin-uqor dilləri ondan qaynaqlanır.

## Bayraq
Avropanın bayrağı mavi fonda on iki sarı-qızıl ulduzdan ibarət dairədən ibarətdir. O, ilk dəfə 1955-ci ildə Avropa Şurası (AŞ) tərəfindən qəbul edilmişdir.

## Himn

Avropa himni Lüdviq van Bethovenin doqquzuncu simfoniyasının 4 hissədən ibarət "Sevinc üçün oda" prelüdiyasına əsaslanır. Avropada çox sayda dil olduğuna görə instrumental versiya yalnız rəsmi statusu olmayan Fridrix Şiller tərəfindən orijinal alman mətni ilə istifadə olunur. Herbert fon Karayanın aranjimanı əsasında himnin yeni versiyası 19 yanvar 1972-ci ildə Avropa Şurası tərəfindən nəşr olundu. Himn yazıları 5 may 1972-ci ildə Avropa Günündə kütləvi informasiya kampaniyası vasitəsilə yayılmağa başladı. 

## Avropa günü

"Avropa Günü" AŞ və Aİ arasında fikir ayrılıqları səbəbindən 5 və ya 9 may tarixlərində keçirilən ümumavropa illik bayramıdır. 9 may 1950-ci il — Fransa və Qərbi Almaniyanın kömür və polad sənayesini birləşdirmək təklifi ilə "Şuman bəyannaməsi"nin elan olunduğu tarixdir. Həmin gün müasir Aİ-nin əsasının qoyulduğu anlardan biri hesab olunur və 1985-ci ildə Milanda keçirilən Avropa Şurasının sammitində bayraq günü kimi təsdiq edilib. Avropa Şurası 5 may 1949-cu ildə yaradılıb və ona görə də həmin gün ildönümünü qeyd edir. AŞ insan hüquqlarının, parlament demokratiyasının və qanunun aliliyinin qorunmasında mühüm rol oynadığından, bir çoxlarının 9 mayda Avropa Gününü qeyd etməyə üstünlük verməsinə baxmayaraq, bu tarix 1964-cü ildə təsdiq edilib. Bundan əlavə, 9 May İkinci Dünya müharibəsinə son qoyan və bütün keçmiş Sovet İttifaqında qeyd olunan Qələbə Gününə təsadüf edir (eyni hadisə Qərbi Avropada mayın 8-də qeyd olunur).

## Avropa İttifaqı
Şuranın simvolları həm də Avropa İttifaqının simvollarıdır (Avropa Gününün tarixi ilə bağlı kiçik fərqlər istisna olmaqla, yuxarıya baxın). Aşağıdakılar Aİ-də yaradılmış, lakin yuxarıdan fərqli olaraq, Avropa Şurası ilə əlaqəli olmayan simvollardır.

### Şüarı
Qeyri-rəsmi müzakirə prosesindən sonra Avropa İttifaqının şüarı 2000-ci ildə "*Müxtəliflikdə birlik"* kimi qəbul edildi. O, məktəblilərin təklif etdiyi elementlərdən seçilib, www.devise-Europe.org saytında təqdim olunub və sonra Avropa Parlamentinin prezidenti Nikol Fonteyn tərəfindən təsdiqlənib.

### Avro və onun işarəsi

Avro 2002-ci ildə 12 milli valyutanı əvəz edən simvola çevrilərək, Avropa Şurası tərəfindən yaradılmış simvollardan biri deyildi və yalnız Aİ-yə məxsusdur. İndi o, Aİ-nin əksər üzv dövlətlərində istifadə olunur və (valyuta özü ilə birlikdə) Avropa İttifaqı vətəndaşları üçün Avropa birliyinin maddi simvollarından birinə çevrilmişdir.

## İstinadlar