open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Frank Şvabe

**Frank Şvabe** (; ) —  Almaniya siyasətçisi, 2005-ci ildən Şimali Reyn-Vestfaliya əyalətindən Bundestaq üzvü, Sosial Demokrat Partiyasının üzvü.

Parlament işinə əlavə olaraq, Şvabe 2022-ci ildən kansler Olaf Şolts hökumətində İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Federal Nazirliyində Qlobal Dini Etiqad Azadlığı üzrə hakim vəzifəsində çalışır.

## Siyasi karyerası
Şvabe ilk dəfə 2005-ci ildə Almaniya federal seçkilərindən sonra 1-ci Recklinghausen bölgəsini təmsil edərək Bundestaqın üzvü oldu.

Parlamentdə Şvabe ilk dəfə 2005-ci ildən 2021-ci ilə qədər Ətraf Mühit, Təbiəti Mühafizə və Nüvə Təhlükəsizliyi Komitəsində çalışıb. O, İnsan Hüquqları və Humanitar Yardım Komitəsinin (2014-cü ildən), Xarici Əlaqələr Komitəsinin (2021-ci ildən) və Beynəlxalq İqlim və Enerji Siyasəti üzrə Alt Komitənin (2022-ci ildən) üzvüdür. Hazırda parlament qrupunun insan hüquqları və humanitar yardım üzrə sözçüsü vəzifəsində çalışır.

Sosial Demokrat Partiyasının parlament qrupunda Şvabe solçu hərəkata aid olunur.

Komitə tapşırıqlarına əlavə olaraq, Şvabe 2014-cü ildən Almaniyanın Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı (AŞPA) nümayəndə heyətinin üzvüdür. Assambleyada işlədiyi komitələr: Siyasi Məsələlər və Demokratiya Komitəsi; Avropa Şurasının Üzv Dövlətləri tərəfindən öhdəliklərin yerinə yetirilməsi üzrə Komitə (Monitorinq Komitəsi); Prosedur Qaydaları, Toxunulmazlıqlar və İnstitusional Məsələlər Komitəsi; Hüquq Məsələləri və İnsan Hüquqları Komitəsi; Miqrasiya, Qaçqınlar və Köçkünlər üzrə Komitə.

2018-ci ildə Sosialistlər, Demokratlar və Yaşıllar Qrupunun sədri seçilib. 2010-cu ildən o, həm də Assambleyanın Şimali Qafqazda insan hüquqları və qanunun aliliyi üzrə məruzəçisi kimi fəaliyyət göstərir.

## Digər fəaliyyətləri
* Alman İnsan Hüquqları İnstitutu (DIMR), Qəyyumlar Şurasının üzvü
* Hagen Universiteti, Parlament Məsləhət Şurasının üzvü (2018-ci ildən)
* Almaniya Ətraf Mühit və Təbiəti Mühafizə Federasiyası (BUND), Üzv
* IG BCE, Üzv
* Şalke 04 FK, Üzv
* Brot für die Welt, İnkişaf və Humanitar Yardım Komitəsinin üzvü (2014–2017)

## İstinadlar

## Xarici Keçidlər
* Frank Şvabenin rəsmi saytı
* Bundestaqın üzvləri
Lav

**Lav** — soyad.

* Ərcümənd Behzad Lav — Türkiyə şairi.
* Aleksis Lav — ABŞ modeli və pornoaktrisası.
* Cennifer Lav Hyuitt — ABŞ aktrisası və müğənnisi.

## Həmçinin bax
* LAV 3 — yüngül piyada döyüş maşını.
Marino

**Marino** — soyad.

* Cambattista Marino — İtalyan şair.
* Valentina Marino — İtaliyanı təmsil edən bədii gimnast.
* Marino Anelli — İtalyan anarxist, mühacir.
Xuan

**Xuan** — soyad.

* I Xuan Karlos — İspaniyanın kralı.
* Xuan Ximenes — ispan şair
* Xuan Çao — Çinli duz taciri və Çində üsyan başçısı.
* Xuan Mata — ispan futbolçu.
* Xuan Dominqo Peron — Argentina hərbçisi və dövlət xadimi
* Xuan Manuel Santos — Kolumbiya Respublikasının 32-ci prezidenti
* Xuan Syanfan — Çin etnoloqu, pedaqoqu və tarixçisi
* Xuan Antonio Vilyakanyas
* Xuan Musso

## İstinadlar
NATO–Rusiya münasibətləri

**[[NATO]] [[Kollektiv müdafiə|hərbi alyansı]] ilə [[Rusiya|Rusiya Federasiyası]] arasında münasibətlər** ilk olaraq 1991-ci ildə Şimali Atlantika Əməkdaşlıq Şurası çərçivəsində qurulmuşdur. 1994-cü ildə Rusiya Sülh Naminə Tərəfdaşlıq proqramına qoşulmuş və 27 may 1997-ci ildə Fransanın paytaxtı Parisdə keçirilən NATO Sammitində NATO-Rusiya Daimi Birgə Şurasının (NATO–Russia Permanent Joint Council; NRPJC) yaradılmasına imkan verən NATO-Rusiya Təsis Aktı (NRFA) imzalanmışdır. 2010-cu illərin əvvəllərində NATO və Rusiya əməkdaşlıq haqqında bir sıra əlavə sazişlər imzaladılar. NRPJC 2002-ci ildə təhlükəsizlik məsələlərində və birgə layihələrdə tərəfdaşlıq etmək məqsədilə yaradılmış NATO-Rusiya Şurası (NRC) ilə əvəz edilmişdir.

Rusiya və NATO arasında əməkdaşlığı təşviq edən forumların qurulması səylərinə baxmayaraq, postsovet münaqişələri, o cümlədən Azərbaycan (1990–1994) Moldova (1992-indiyədək); Gürcüstan (2004 — indiyədək) ; Litva (2006); Estoniya (2006–2007); Polşa (2006-indiyədək) ; Belarusiya (2007); Ukrayna (2014-indiyədək) ; Suriya (2015-indiyədək); Türkiyə (2015–2016) ; Qazaxıstan (2021–2022); və Ermənistanda (2022) baş verən ərazi mübahisələri səbəbindən zamanla ciddi şəkildə münasibətlər gərginləşmişdir.

Rusiya-NATO münasibətləri 2004–2005-ci illərdə Ukraynada Narıncı inqilabdan və 2008-ci ildə Rusiya-Gürcüstan müharibəsindən sonra əhəmiyyətli dərəcədə pisləşməyə başladı. 1 aprel 2014-cü ildə NATO yekdilliklə Krımın Rusiyanın ilhaqına cavab olaraq bütün praktiki əməkdaşlığı dayandırmaq qərarına gələndə vəziyyət daha da pisləşdi. 2021-ci ilin oktyabrında NATO-nun səkkiz rusiyalı məmuru Brüsseldəki qərargahından qovması hadisəsindən sonra Rusiya NATO-dakı missiyasını dayandırdı və NATO-nun Moskvadakı ofisinin bağlanmasına göstəriş verdi.

Rusiyanın 2022-ci ilin fevralında Ukraynaya hərbi müdaxiləsi NATO-Rusiya münasibətlərinin 1991-ci ildə Soyuq müharibənin başa çatmasından sonra ən aşağı nöqtəyə enməsinə səbəb oldu. NATO-nun 2022-ci il Madrid sammitində Rusiya "Avro-Atlantik təhlükəsizliyi üçün birbaşa təhdid" elan edildi, NATO-Rusiya Şurası fəaliyyətini dayandırdı. Rusiya rəsmiləri və təbliğatçıları bütün NATO və Qərblə "müharibə vəziyyətində" olduqlarını iddia etsələr də, NATO əsas diqqətinin Rusiya ilə vuruşmağa deyil, Ukraynanın özünümüdafiəsinə yardım etməyə yönəldiyini bildirir.

## İstinadlar
Filosof Qadınlar Cəmiyyəti

**Filosof Qadınlar Cəmiyyəti** — YUNESKO-nun sponsorluğu ilə fəaliyyət göstərir, 2007-ci ilin mart ayında təsis olunub və dünyanın 5 regionundan (Afrika, Latın Amerikası və Karib hövzəsi, Asiya, Avropa və Şimali Amerika və Ərəb dövlətləri) 71 dövləti təmsil edən 1304 üzvü birləşdirir.

Fəlsəfə tarixində filosof adlana biləcək çox az qadının adı bəllidir. Filosof qadınlar cəmiyyəti bir növ tarixdəki bu boşluğu doldurmaq məqsədi daşıyır və ilk addım kimi qadın filosoflar haqqında "Kim kimdir" (Who is who) məlumat kitabını və internet səhifəsini hazırlamışdır. Məqsəd – dünya fəlsəfəsində qadının, qadın təfəkkürünün də öz yerinin olduğunu bir daha təsdiqləməkdir.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Bünyadzadə Könül Yusif qızı Filosof Qadınlar cəmiyyətinin üzvüdür.

Filosof qadınlar cəmiyyətinin ilk Assambleyası 14–15 dekabr 2009-cu il tarixdə Parisdə keçirilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Filosof qadınlar YUNESKO-da
Arhavi

**Arhavi** (; ) —Türkiyənin Qara dəniz regionuna daxil olan Artvin ilinin rayonlarından biri və həmin rayonun inzibati mərkəzi. 2021-ci ildə aparılmış əhalinin siyahıyaalınmasına əsasən distriktdə 21.661 nəfər yaşayır. Arhavi Artvin ilinin dördüncü ən böyük rayondur. Şəhər əhalisinin sayına görə Artvin ilində Artvin və Hopadan sonra ən böyük üçüncü şəhər sayılır. Arhavi əhalisinin mütləq əksəriyyətini lazlar və etnik gürcülər təşkil etməkdədir.

Relyefi dərə və dağlıqdır. Rayon mərkəzinin sahəsi təqribən 6 km², ümumi rayon sahəsi isə 314 km²-dir. Sahil xəttinin uzunluğu 9,69 km-dir.

## İstinadlar
Kolin Morqan

**Kolin Morqan** () — Şimali İrlandiyalı aktyor. O, BBC-nin fantaziya serialı *[[Merlin]]*-də canlandırdığı Merlin (2008–2012) və Kennet Brana -ın *Belfast* filmində canlandırdığı Billy Clanton (2021) obrazları ilə məşhurlaşmışdır.

## İstinadlar
Riçard Vilson

**Riçard Vilson** () — Şotland aktyoru, teatr rejissoru və aparıcısıdır. O, *[[Merlin]]* serialında Gaius rolu ilə məşhurlaşmışdır.

## İstinadlar
Bredli Ceyms

**Bredli Ceyms** () — ingilis aktyoru. Televizyaya ilk çıxışı 2008-ci ildə ITV kanalının Lewis adlı dizisiylə olmuşdur. Merlin dizisində canlandırdığı Artur Pendraqon obrazı ilə də məşhurlaşmışdır.

## İstinadlar
Encel Kolbi

**Encel Kolbi** () — ingilis aktrisa. O, BBC-nin "Merlin" fantastik serialında Gwen (Ginevere) obrazını canlandırması ilə tanınıb.

## İstinadlar
Santyaqo Kabrera

**Santyaqo Kabrera** () — Çilili aktyor. O, NBC superqəhrəman dramında qəhrəman İsaak Mendez, BBC-nin Merlin dram serialında Lanselot və BBC —nin The Musketeers serialında Aramis rolları ilə məşhurlaşmışdır.

## İstinadlar
Şinsilint

**Şinsilint** () – peşə, yasıtı pəncəlik, xüsusi ilə qaçışla məşğul olanlarda dizdən aşağı baldırın ön və ya arxa səthində ağrı yaranır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Visler-Fankoni sindromu

**Visler-Fankoni** – Still xəstəliyinin bir variantıdır. Hektik qızdırmanın, xüsusu ilə səhərlər və axşamlar, xəstənin vəziyyəti pisləşmir. Persistəedici, polimorf səpgi, mexaniki təsir altında əmələ gəlir və ya güclənir. Poliserozit, uzun müddət artalgiya, leykositoz, anemiya, EÇS artması.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sinovektomiya

**Sinovektomiya** () – xroniki sinovitdə digər müalicələr effekt vermədikdə sinovial qişanın kənar edilməsidir

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Forestye xəstəliyi

**Skeletin diffuz idiopatik hiperostozu**, **Forestye xəstəliyi** – qeyri-iltihabi xəstəlikdir, 50 yaşdan yuxarı, artıq çəkili və diabetli xəstələrdə olur, ən azı 4 ardıcıl fəqərənin ön boylama bağının kalsifikasiyası, qeyri-eroziv entezopatiyalarla gedir, AS fərqli olaraq sakroiliit, ankiloz və HLA-B27 pozitivliyi olmur

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Still xəstəliyi

**Still xəstəliyi** () – 16 yaşaqədər (2–5 yaş) uşaqlarda yaranan xroniki artrit (oynaq sayı və ağırlığı müxtəlif), cins fərqi yoxdur, qızdırma (ən azı 2 həftə ərzində 3 ardıcıl gündə sənədləşdirilməsi), daxili üzvlərin (limfadenopatiya, hepatomeqaliya və ya splenomeqaliya, serozit) zədələnməsi, tez keçib gedən səpgi ilə xarakterizə olunur. EÇS normal olması xəstəliyi inkar edir. Anemiya, leykositoz, trombositoz, ferritin, CRP artır, ANA və RF neqativ olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Samtsxenin mühasirəsi

**Samtsxe mühasirəsi** — 1416-cı ildə Qaraqoyunlular ilə Gürcüstan krallığı arasında baş vermiş mühasirə.

## Gürcü səfəri
Qara Yusif 1416-cı ildə Gürcü məmləkətinə girdi və Axalsıx şəhərini fəth etdi, o bu səfər sonucu şəhərdə olan oğlanların çoxunu öldürərək qadın və uşaqları əsir aldı.O dövrdə yaşayan bir xristiyan yazar Qara Yusifin bu yürüşünün səbəbini onların çoxalan günahlarından qaynaqlandığını bildirir və Qara Yusifin bu səfər ilə çox sayda aldığı əsirlər Bağdada, Misirə və Xorasana göndərilərək müsəlmanlığı qəbul etdirilir. Öldürülənlərin isə həddi hüdudu yoxdu.Bu yürüş ilə Qara Yusif və Qaraqoyunlular Qafqazlarda yeni torpaqlar əldə etdi və Qafqaslardaki ərazilərini olduqca böyütdülər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Qaraqoyunlular
* Qara Yusif
* Gürcüstan krallığı
IX Azərbaycan hökuməti

**IX Azərbaycan hökuməti** — 2024-cü il fevralın 7-də baş tutmuş növbədənkənar prezident seçkilərindən sonra Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin formalaşdırılmış tərkibi. Prezident seçkilərində beşinci dəfə qalib gəlmiş İlham Əliyevin 14 fevral 2024-cü ildə keçirilmiş andiçmə mərasimindən sonra Nazirlər Kabineti istefaya göndərilmiş və yeni tərkibi formalaşdırılanadək onun icra edilməsi Nazirlər Kabinetinin əvvəlki tərkibinə həvalə edilmişdir. Fevralın 16-da isə yeni tərkib təsdiqlənmişdir.

## Hökumətin tərkibi

### Baş nazir və onun müavinləri

### Nazirlər

### Komitə, xidmət, agentlik və idarə rəhbərləri

## İstinadlar
Səvrilik

**Səvri məzhəbi** () və ya **Səvrilik** — İslamın sünni qolunda ilkin hüquq məktəblərindən (məzhəblərindən) biri. 

## Haqqında
Məzhəbin banisi-eponimi Kufədən (müasir İraq) olan məşhur müsəlman hüquq alimi (fəqih) və mühəddis Süfyan əs-Səvridir (716–778). İslam fiqh məktəbləri arasında qısa ömürlü olanlarındandır. Müsəlman İspaniyasına qədər yayılmış və oradan Maliki məzhəbi tərəfindən sıxışdırılmışdır. Səvrinin hüquq məktəbi XI əsrin əvvəllərində tamamilə yox olmuş və onun ardıcılları dörd sünni məzhəbinə (Maliki, Hənəfi, Hənbəli və Şafii) qoşulmuşdur.

## İstinadlar
Əvzailik

**Əvzai məzhəbi** (المذهب الأوزاعي) və ya **Əvzailik** — VIII əsrdə əsası qoyulmuş və XI əsrdə fəaliyyətini dayandırmış islamın sünni qolunda ilkin hüquq məktəblərindən (məzhəblərindən) biri.

## Haqqında
Əvzai məzhəbi öz mənşəyini köhnə İraq İslam hüququ məktəbindən alır. Məzhəbin banisi-eponimi Bəəlbəkdən (müasir Livan) olan məşhur müsəlman ilahiyyatçısı Abdurrahman əl-Əvzaidir (704–774). Suriyada (Şam) meydana çıxan Əvzai məzhəbi qərbdə (Şimali Afrika) çiçəklənir və Müsəlman İspaniyasına qədər yayılır, oradan da Maliki məzhəbi tərəfindən sıxışdırılır. X əsrə qədər Əvzai məzhəbi Suriyada hökmranlıq edir və XI əsrdə, Şafii məzhəbi tərəfindən sıxışdırılıncaya qədər orada mövcud olmağa davam edir və onun ardıcılları dörd sünni məzhəbinə (Maliki, Hənəfi, Hənbəli və Şafii) qoşulurlar.

Bir neçə səbəb Əvzai məzhəbinin tənəzzülünə və sonradan yox olmasına səbəb olmuşdur. Əvzai Dəməşq xilafətinin hakim dairələrinə yaxın idi. Bu səbəbdən Əməviləri devirərək Bağdadda hökmranlıq edən Abbasilər onu rədd etdilər. Abbasilər dövründə başlayan şəriət qanunlarının sistemləşdirilməsinə dair geniş proqram Hənəfi məzhəbinə əsaslanırdı ki, bu da hökumət dairələrində Əvzai məktəbinin nüfuzunun azalmasına səbəb olur. Bundan əlavə, Əvzainin əsərləri ilə şəxsi kitabxanası Beyrutda yanğın zamanı məhv olur.

## İstinadlar
Leysilik

**Leysi məzhəbi** () və ya **Leysilik** — islamın sünni qolunda ilkin hüquq məktəblərindən (məzhəblərindən) biri. Məzhəbin banisi-eponimi Misir müsəlman hüquqşünaslarının və dövrünün hədisşünaslarının başçısı fars mənşəli Əl-Leys ibn Saaddır (713–791). Əl-Leys ibn Saadın məzhəbi Misirdə geniş yayılır, lakin sonra digər məktəblərin təsiri altında tamamilə yox olur. Bu gün Misirdə əsas məktəblər Maliki, Hənəfi və Şafii məzhəbləridir. Bundan əlavə, əl-Leys ibn Saadın tələbələri arasında dərs zamanı onun sözlərini yazmaq təcrübəsinin olmaması səbəbindən onun bir əsəri də bu günə qədər gəlib çatmamışdır.

## İstinadlar
Mohaç döyüşü (1687)

**Moxaç döyüşü** ya da **İkinci Moxaç Döyüşü** () — 12 avqust 1687-ci ildə Habsburqlar və Osmanlılar Moxaç düzündə yenidən üz-üzə gəldilər. Bu döyüş 1526-cı ildə Osmanlının qələbəsi ilə nəticələnən ilk Moxaç döyüşünün qisasını almaq istəyən Habsburqlar üçün dönüş nöqtəsi oldu.

Polşa kralı III Yan Sobieskinin komandanlığı altında Polşa qoşunları da Müqəddəs Roma İmperatoru I Leopoldun rəhbərlik etdiyi Habsburq ordusuna dəstək verirdilər. Təkirdağlı Mustafa Paşa və Sarı Süleyman Paşanın başçılıq etdiyi Osmanlı ordusu Habsburqların hərtərəfli hücumunu dəf edə bilmədi.

Nəticədə Osmanlı imperiyası böyük məğlubiyyətə uğradı. Bu fəlakət onun Avropadakı siyasi və hərbi üstünlüyünün sona çatmasına başladı. Osmanlı torpaqlarının bir hissəsi Habsburqlar tərəfindən tutuldu və Müqəddəs Roma İmperiyasının qüdrəti artdı.

## Həmçinin bax
Moxaç döyüşü (1526)

## İstinadlar
Qeysər Xəlilov

**Qeysər Veysəl oğlu Xəlilov** () — fəlsəfə elmləri doktoru (1984), professor (1989), Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1990), Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin (Şirkətinin) sədri (1990–1991).

## Həyatı
Qeysər Veysəl oğlu Xəlilov 1929-cu ildə Nuxada (hazırkı Şəki) sənətkar ailəsində anadan olmuşdur. Yeddiəppəklər nəslindəndir. 1936–1946-cı illərdə Nuxa şəhər 10 saylı orta məktəbdə təhsil aldıqdan sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsinə daxil olmuş və buranı 1951-ci ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1951-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Radio Komitəsində kiçik redaktor kimi başlamış, sonrakı illərdə radio verilişləri redaksiyasında işləmiş, Dövlət Televiziya və Radio Komitəsində televiziyanın təbliğat və informasiya baş redaksiyasına başçılıq etmişdir. 1954-cü ildən Azərbaycan radiosu və televiziyası kollektivinin partiya komitəsinin katibi olmuşdur.

1963-cü ildə Qeysər Xəlilov Azərbaycan SSR "Bilik" cəmiyyətinin idarə heyəti sədrinin birinci müavini seçilmiş və 1990-cı ilədək bu vəzifədə çalışmışdır. 1990-cı il fevralın 1-də Azərbaycan SSR Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin edilmiş, elə həmin gün "Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi" fəxri adına layiq görülmüşdür. 1991-ci ilin mart ayında o, Azərbaycan Respublikası Dövlət Teleradio Verilişləri Şirkətinin sədri təyin edilmiş, 1991-ci ilin sentyabr ayından isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müşaviri olmuşdur. 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Tarix və Mədəniyyət Abidələrinin Mühafizəsi və Bərpası Komitəsinin sədri işləmidir. 1993-cü ildə təqaüdə çıxmışdır.

Qeysər Xəlilov 1961-ci ildə fəlsəfə elmləri namizədi, 1984-cü ildə fəlsəfə elmləri doktoru elmi dərəcələrini, 1989-cu ildə isə professor elmi adını adını almışdır. 40-dan artıq elmi əsərin, 10-a yaxın monoqrafiyanın müəllifi olmuşdur.

Qeysər Xəlilov 1954-cü ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasına daxil olmuş, Azərbaycan Kommunist Partiyasının 27–31-ci qurultaylarının nümayəndəsi seçilmişdir. Dəfələrlə Azərbaycan KP Bakı Komitəsinin üzvü, eləcə də Bakı Şəhər Xalq Deputatları Sovetinin deputatı olmuşdur.

Qeysər Xəlilov 2000-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

## Qeydlər

## İstinadlar
Mürcilər

**Mürcilər** () — İslamda etiqadi məzhəblərindən biri.

## Ortaya çıxması
Mürciyyə məzhəbi ilk dəfə üçüncü xəlifə Osmanın hakimiyyəti dövründə təlatümlü bir dövrdə meydana çıxıb. Sonralar Əli ilə Müaviyə arasında baş verən ixtilaf və müharibələrdə bəzi insanlar öz fikirlərini bildirməkdən çəkinmişlər. İslamda haqsız yerə döyüşmək böyük günahdır. Böyük günaha düçar olmuş şəxsin vəziyyətini şərh etmək istəməyiblər. Bu şəxslər arasında İslam tarixinin məşhur simalarından olan Səd ibn Əbu Vəqqas, Əbu Bəkrə, İmran bin Hüseyn və Abdullah ibn Ömər də var idi. Həmin şəxslər mübahisənin hansı tərəfinin haqlı olması barədə fikir bildirməyiblər.

Zaman keçdikcə bu münaqişələrin fərqli aspekti inkişaf etmişdir; Böyük günah edən şəxsin vəziyyəti. O zaman bu məsələyə fərqli baxışları olan müxtəlif qruplar yenicə formalaşmağa başlayırdı. İslamın siyasi məzhəblərindən olan xaricilər böyük günaha düçar olan şəxsin kafir, yəni fasiq sayılacağını bildiriblər. İslam dininin etiqadi məzhəbi olan Mötəzilə, bu adamların mömin olmasalar da, kafir ola bilməyəcəklərinə qərar vermiş və böyük günahlar edən insanları möminlərlə kafirlər arasında bir mövqeyə qoymuş və bu insanları günahkar adlandırmışdır. Müsəlmanların yerdə qalan əksəriyyəti böyük günah edənin günahkar mömin olduğunu və əgər Allah onu bağışlamasa, günahının cəzasını çəkəcəyini, lakin kafir olaraq cəzalandırılmayacağını iddia edirdilər.

Müsəlmanlar arasında baş verən qarşıdurmalarla bağlı fikir bildirməyən qrup ilk günlərdə də bu məsələyə münasibət bildirməyib. Lakin zaman keçdikcə bu çəkinmə rəftarları fərqli bir miqyas alır və dini məktəb formalaşdırır. Zaman keçdikcə bu kiçik qrup mömin hansı günah işlətsə də, cəzalandırılmayacağı fikrini qəbul etdir. Bu mərhələdən sonra bu ziyalı məktəbi "Mürciyə" adını alır.

## Əsas prinsip
Murciyə məktəbinin əsas prinsipləri; Odur ki, iman və günah zərər verməz, küfr və yaxşı əməllər isə fayda verməz. Bu o deməkdir ki; Əgər insan İslam dinini qəbul edibsə və bu dinə bir dəfə etiqad edibsə, İslam dininin hökmlərinə zidd olub-olmamasının heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Etiqadına görə, əməlləri pis və ya günah olsa belə, o insan axirətdə (İslam dininin əsaslarından biridir) bu davranışlarına görə cəzalandırılmaz. Eləcə də, Murciyə məzhəbinə görə, əgər insan İslama iman gətirməsə və əqidəsi doğru deyilsə, nə qədər gözəl rəftar olsa da, bu xeyirxah əməllər insana heç bir fayda verməz və insan axirətdə əzab çəkər.

## Əhli-sünnənin rəyi
Murciyə məzhəbinin günahların möminə zərər verməməsi fikri əhli-sünnənin əsas baxışlarına ziddir. Bu səbəbdən əhli-sünnəyə bağlı alimlər Mürciyyəni iki yerə bölürlər: Sünni Mürciyyə və Bidət Mürciyyə.

Sünni Mürciyyə dedikdə, bu alimlər əhli-sünnə prinsiplərinə bağlı olan və günah edən möminin İslam dininə görə axirətdə etdiyi günahların cəzasını alacağına inanan mürciyə məzhəbinin üzvlərini nəzərdə tuturlar. Onlar daha çox bu qrupu əhli-sünnə içərisində hesab edirlər və ona mürciyə demirlər. Onlar möminin günah edə bilməyəcəyi fikrinə görə digər qrupu, bidətçi Murciyyəni tənqid edirlər və ümumiyyətlə bu qrupa Murcyiə adı verirlər.

## İstinadlar
Aslı Güngör

**Aslı Güngör** () — türk musiqiçi, müğənni və bəstəkar.

## Bioqrafiyası
Aslı Güngör 27 sentyabr 1979-cu ildə İzmirdə dünyaya gəlib. İlk səhnə fəaliyyətinə tələbəsi olduğu Dokuz Eylül Universitetində tələbə olarkən başlayıb.

2007-ci ildə bəstələdiyi və sözlərinin özünə aid olduğu "Qəlb Qəlbə Qarşı" mahnısı Türkiyədə böyük marağa səbəb olub. İnternetdə qeyri-professional mahnı kimi səsləndirdiyi bu mahnı, türkiyəli musiqiçi Fərhad Köçərin diqqətini çəkir və mahnı haqqında Enbe Orkestrının rəhbəri Behzat Gerçeker ilə bu mahnını müzakirə edir. Nəticədə uğurlu bir duet ilə Aslı Güngörün musiqi karyerası başlayır. "Qəlb Qəlbə Qarşı" mahnısı qısa zaman ərzində Türkiyədə yayımlanan seriallarda və filmlərdə səsləndirilməyə başlayır və bunun nəticəsində Aslı Güngör 35-ci Qızıl Kəpənək Mükafatının, "Ən Yaxşı Qadın Sənətçi" nominasiyası üzrə qalib olur. Leqal olaraq 2008-ci ilə qədər "Qəlb Qəlbə Qarşı" mahnısı 1 milyon 150 min satış rəqəmi əldə edir.

2009-cu ilin yanvar ayının statistikasına görə "Aslı Güngör" albomu, albomda yer alan , "Qəlb Qəlbə Qarşı", "Eşq Hər Şeyə dəyər" və "Son Öpüş" mahnılarının sayəsində 2 milyon 700 min rəqəmsal satışla rekorda imza atır.

## İstinadlar
Süfrilər

**Süfrilər** — İslam dininin xaricilər məzhəbi tərkibində olan qrup.
## Tarix
VII və VIII əsrlər boyu fəaliyyət göstərən bu təriqət mənsubları bugünkü Mərakeşin hüdudları daxilində yerləşən Sicilmesse şəhərini özlərinə paytaxt edərək Midrarilər Dövlətini qurmuşlar. Əlcəzairin Tlemcen bölgəsindəki Banu İfran (İrfanoğulları) Əbu Qurra və Əbu Yəzid Muxallad ibn Keyrad ən-Nukkari () rəhbərliyi altında müqavimət hərəkatları təşkil edən Əməvilər və Abbasilər bölgəsindəki hökmranlığından narazı olanlar Sufri Berberlərdən ibarət idi.

## İstinadlar
İkinci güllə

**İkinci güllə** — toy axşamı gəlinin bakirə olmasını kəndə bildirmək üçün iki qüllə atılması adətini tənqid edən 2017-c il istehsalı qısametrajlı dram filmi. Filmin quruluşçu rejissoru və ssenaristi Natiq Rəsul, produseri Nəriman Məmmədovdur. 2013-cü ildə keçirilən "Yeni nəfəs-1" ssenari müsabiqəsinin qalibi olan film Fransada "Qadın hüquqları və Kino" festivalında nümayiş olunmuşdur.

## Rollarda
* Elmin Bədəlov — bəy
* Manaf Dadaşov — sağdış
* Elgün Həmidov — soldış
* Vidadi Həsənov — ata
* Nəsibə Eldarova — yengə
* Leyli Vəliyeva — ana
* Hüsniyyə Mürvətova — qırmızı paltarlı qadın

**Dostları:**

* Rasim Məmmədov
* Fuad Ağayev
* Yusif Məmmədov
* Tural Həkimov
* Tərlan Həmidov
* Anar Uğurluyev
* Elnur Nuriyev
* Elşad Bağırov

## İstinadlar
Nəcdatilər

**Nəcdat** — İslam dininin xaricilər məzhəbi tərkibində olan qrup.

## Tarix
VII əsrin sonlarına doğru Əməvilər dövründə Nəcdət ibni-Amir əl-Hənəfi () adlı şəxsin rəhbərliyi altında qurulmuşdur. Onlar Səudiyyə Ərəbistanının ortasındakı Yəmamə adlı səhra və Bəhreyn arasındakı torpaqlara hakim olub bu bölgədə öz müstəqil dövlətlərini qurmuşdular. Nəcdət 692-ci ildə öz tərəfdarlarından biri tərəfindən öldürülmüşdür.
Nəcdətlərin fərqli xüsusiyyətləri:

* Xristianları, yəhudiləri və digər qeyri-müsəlmanları öldürməyə icazə, Əzraqilər (başqa bir xarici məzhəbi) isə öz güclərini qəbul etmək şərti ilə onların öldürülməsinə icazə vermirdilər.
* Etiqad budur ki, xəlifənin və ya başqa bir hökmdarın olması dində vacib deyil. Belə ki, əgər bir cəmiyyətin üzvləri dini əsaslara söykənən münasibətləri davam etdirə bilirlərsə, onda başsız ola bilərlər.
* Əgər sünnilərin çoxluq təşkil etdiyi bölgələrdə olsalar, təqiyyə ilə öz həqiqi əqidəsini gizlətməyə icazə verilirdi.
* Nəcdət ibn Amir, Xariclərin böyük əksəriyyətindən fərqli olaraq, günah işlətmiş müsəlmanları təkfir etmir, yəni onları kafir hesab etmir və onların Allah tərəfindən bağışlanacağına inanırdı. Yalnız öz günahında israr edən və onu təkrar-təkrar edən, onun fikrincə, küfrdə ittiham oluna bilərdi.

## Həmçinin bax
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Salexard

**Salexard** ( "burunda məskunlaşma", xant. Puñavat, 1933-cü ilə qədər — **Obdorsk**) — Rusiyada, Ob çayının aşağı axarında (Qara dənizinin 186 km-liyində) Şimal Buzlu okean Dairəsində, Vorkutadan 135 km şərqdə yerləşən şəhər. Yamalo-Nenets Muxtar Dairəsinin inzibati mərkəzi. Ob çayının qarşı sahilində Labytnangi şəhəri yerləşir.

## Coğrafiya
Şəhər Qərbi Sibir düzənliyinin Poluyskaya dağında, Poluy çayının Ob ilə qovuşduğu yerdə, Moskvadan 2436 km məsafədə yerləşir. Bu, bilavasitə Qütb dairəsinin üzərində yerləşən dünyada yeganə şəhərdir. Ən yaxın dəmir yolu stansiyası, Labytnangi, Salekharddan 16 km məsafədə, Ob çayının əks sahilində yerləşir.

Şəhər subarktik və mülayim iqlim qurşaqlarının sərhəddində yerləşir. Ümumi günəş radiasiyası 74 kkal/sm²-dir. Yanvar izotermləri — −23,2 °C, iyul — +14,8 °C. İllik yağıntının miqdarı 450–500 mm arasında dəyişir, illik yağıntının 44%-i iyul-avqust aylarında düşür. Qar örtüyü və davamlı şaxtalı günlərin sayı ildə 200-ə qədərdir.

## İstinadlar
BT

* .bt — Butanın internet kodu.
* BT Sport — Böyük Britaniya və İrlandiyada bir qrup idman kanalları
* BT group — dünyanın ən böyük telerabitə şirkətlərindən biri
* BT (tank seriyası) — süvari tank sinfi.
Şeqren sindromu

**Şeqren sindromu**, **quru sindrom** – ən çox rast gəlinən autoimmun xəstəlikdir. İlk növbədə ağız (kserostomiya), gözyaşı (kseroftalmiya) vəzilərinin tədricən sekretor çatışmazlığı və sistem əlamətlərlə gedir. I-li və II-li olur. Anti-Ro/SS-A, və anti-La/SS-B I ŞS seroloji markerləridir. ANA (85–90%) və RF (50–60%) pozitiv olur, qızıl standard kiçik ağızsuyu vəzilərinin biopsiyasıdır.

## Uşaqlarda
Şeqren sindromu uşaqlarda gözdə və ağızda quruluq, ağır diş kariyesi, parotiti olur. Qulaqyanı vəzilərin xoşxassəli residivləşən şişkinliyindən, epidemik parotitdən, limfomalar, sarkoidoz, vərəm və QİÇS – dən ayırmaq lazımdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şeyerman xəstəliyi

**Şeyerman xəstəliyi** (), **fəqərənin osteoxondrit**, **yuvenil dorsal kifoz** – fəqərələrdə ağrı, konturlarının qeyri-düzgün, cisimlər deformasiyalaşır

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şıqqıldayan barmaq

**Şıqqıldayan barmaq** () – bükülmüş halda olan zədələnmiş barmaq səy nəticəsində şıqqıltılı səslə açılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şirmer testi

**Şirmer testi** () – gözdə quruluğu təyin etmək üçün təyin edilir. I və II testi vardır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şprenqel deformasiyası

**Şprenqel deformasiyası** () – kürək sümüyü kiçik və çiyindən yüksək yerləşməklə yaranan anadangəlmə defekt.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Takayasu xəstəliyi

**Takayasu xəstəliyi** (), **nəbzin olmaması xəstəliyi** (), **aorta qövsü sindromu** – ən çox Asiya mənşəli 40 yaşa qədər qadınlarda olur. Yuxarı ətraf və döşqəfəsi damarları daha çox zədələnir. Qollarda asimmetrik arterial təzyiq (fərqi 10 mm-dən çox olur). Arterial nəbz azalır. Fasiləli axsama, subklavian arteriya və aorta üzərində küy, baş ağrıları, arterial hipertenziya, ürək və ağciyərlərin zədələnməsi, qızdırma, artralgiya və çəki itkisi. Qızıl standart angioqrafiyadır. Histoloji fokal panarteriit aşkar edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Target terapiya

**Target terapiya** () – target hədəf deməkdir. İmmunterapiyanın bir növü olub, ənənəvi kimyaterapiyadan fərqli olaraq konkret şiş toxumalarına təsir edir. Növlərinə: monoklonal antitellər, kiçik molekullu preparatlar, angiogenezin inhibitorları aiddir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tarui xəstəliyi

**Tarui xəstəliyi** — qlikogenez VII tipdir, fosfofruktokinazanın defisiti ilə bağlıdır, fiziki yükdən əvvəl şəkər və ya saxaroza qəbulu əzələ simptomlarını gücləndirir. Bir qismində mioqlobinuriya, kreatinfosfokinazanın sidikdə artması və hemolitik anemiya yaranır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Trombositlərlə zənginləşmiş plazma

**Trombositlərlə zənginləşmiş plazma**, **PRP** () – xəstənin öz qanından alınmış plazma trombositlərlə zənginləşdirilir və trombositlərin sayı periferik qanla müqayisədə dəfələrlə artmış olur. Trombositlərin tərkibində olan inkişaf faktorları regenerasiya proseslərini gücləndirir. Oynağa yeridilən belə plazma iltihabi söndürür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Trombositopeniya

**Trombositopeniya** – trombositlərin sayının 150.000 az olması. Əsas səbəbləri: trombosit yaranmasının pozulması və və ya parçalanmasının artmasıdır. Ən çox autoimmun trombositopeniyaya rast gəlinir. Spontan qanaxma və qanaxma müddətinin uzanması olur. SLE-də rast gələn haldır. Bəzən həyatı təhlükəyə salan trombositopeniya (20.000 az hospitalizasiya gösrərişdir) olur. Nadir hallarda isə SLE idiopatik trombositopeniya kimi başlayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Trombotik trombositopenik purpura

**Trombotik trombositopenik purpura**, **TTP**, **Eli Moschcowitz sindromu** – birincili və ikincili (immunodepressiv dərmanlar, xərçəng, HİV infeksiyası, ağır hamiləlik, Eschericha coliyə bağlı hemorragik kolit). Letallıq yüksəkdir. 5 əlaməti var: qızdırma, mental status pozulması, böyrək zədələnməsi, hemolitik anemiya, trombositopeniya. İdiopatik ola və SLE-də yarana bilər (bu kəskin TTP adlanır) və bu əsas xəstəliyin kəskinləşməsi kimi qəbul edilə bilər. Periferik qanda şistositlərin tapılması, komplementin normal səviyyəsi və ADAMTS13 aktivliyinin aşağı olması və ya ona qarşı AT aşkarı SLE üçün xarakterik deyildir. SLE üçün xarakterik Kumbs-müsbət hemolitik anemiyanın olmasını istisna etmək lazımdır. SLE bağlı kəskin TTP-də metalloproteinazanı əvəz etmək üçün təcili plazmaferez aparılır, sonra isə təzə dondurulmuş plazma köçürülür. QK, immunodepressantlar və rituksimab istifadə edilir, trombosit kütləsinin köçürmək məsləhət deyil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Venanqo (dairə)

**Venanqo** () — ABŞ-ın Pensilvaniya ştatında dairə. Rəsmi olaraq 12 mart 1800-cü ildə yaradılmışdır. 2010-cu ildə əhalinin sayı 54984 nəfər idi.

## Coğrafiyası
ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun məlumatına görə, dairənin ümumi sahəsi 1.768.972 km2-dir ki, bunun da 1.748.252 km2 quru və 20.720 km2 və ya 1,170% sudur.

## Əhalisi
2000-ci il siyahıyaalınmasına görə, dairənin 22,747 ailədə 57,565 sakini və 15,922 ailəsi var. Əhalinin sıxlığı hər km2-ə 33,00 nəfərdir. Rayonda 26 904 yaşayış binası var, bina sıxlığı hər km2-ə təxminən 15,00 binadır. Əhalinin irqi tərkibi: ağlar — 97,64%, afroamerikalılar — 1,09%, yerli amerikalılar (hindlilər) — 0,18%, asiyalılar — 0,23%, havaylılar — 0,02%, digər irqlərin nümayəndələri — 0,17%, iki və ya daha çox irqin nümayəndələri — 0,67%. İspanlar irqindən asılı olmayaraq əhalinin 0,52%-ni təşkil edirdi.

Ümumi ev təsərrüfatlarının 30,40%-nin 18 yaşınadək uşaqları var, ev təsərrüfatlarının 55,80%-ni bir yerdə yaşayan nikahlı cütlüklər, 9,90%-ni həyat yoldaşı olmayan subay qadınlar, 30,00%-ni qohumu olmayan ailələr təşkil edir, Ev təsərrüfatlarının 26,20%-ni bir nəfər, ev təsərrüfatlarının 12,50%-ni tək yaşayan qocalar (65 yaş və yuxarı) təşkil edir. Ev təsərrüfatlarının orta ölçüsü 2,45 nəfər, ailənin orta ölçüsü isə 2,93 nəfərdir.

Dairənin yaş tərkibi 24,20% 18 yaşdan aşağı, 7,20% 18–24, 26,70% 25–44, 25,10% 45–64 və 25,10% 65 və daha yuxarıdır. Rayon sakininin orta yaşı 40-dır. Hər 100 qadına 95,40 kişi düşür. 18 yaşdan yuxarı hər 100 qadına 92,10 kişi düşür.

## İstinadlar
Orta tank

Orta tank, hərəkətlilik yönümlü yüngül tanklar və zirehli müdafiə yönümlü ağır tanklar arasında qalmış olan tank sinfidir. Xüsusilə İkinci Dünya müharibəsi zamanı istifadə edilən bu tanklar dövrün ən çox istehsal edilən, sərfəli və müvəffəqiyyətli tankları idilər. Orta tankların çoxu sonralar bir çox ölkələrdə əsas döyüş tanklarına çevrilmişdirlər.
Piyada tankı

Piyada tankı ideyası Böyük Britaniya tərəfindən İkinci Dünya müharibəsi zamanı ortaya atılmış olan bir termindir. Bu tanklar süvari tanklarından daha qalın zirehlərlə örtülməsi ilə fərqlənirdilər. Bu formada da arxadan gələn piyada birliklərinin müdafiəsini təmin edərək, güclü müdafiə olunan düşmən xətlərini yarmaqda istifadə edilmək üçün nəzərdə tutulmuşdurlar. Piyada tankları cəbhədə cığır açandan sonra daha yüngül və sürətli süvari tankları sürətlə düşmənin arxasına düşməli, cəbhənin arxasındakı düşmənin rabitə və təchizat yollarını kəsməli idi. Ənənəvi hərbi terminologiyada piyada tankları mahiyyətcə ağır tanklar, süvari tankları isə orta tanklar, yüngül tanklar və yaxud da zirehli maşınlar hesab olunurlar.

Piyada və süvari tankları arasındakı parçalanma Birinci Dünya müharibəsi zamanı Britaniyanın ağır tankları ilə sürətli Whippet Medium Mark A və onun varisləri, Medium Mark B (tank) və Medium Mark C (tank) arasında baş vermişdir. Bu, xüsusilə müharibələrarası dövrdə Percy Hobart və Basil Liddell Hart tərəfindən irəli sürülən bir düşüncə tərzidir.

Piyada tanklarından əvvəl hazırlanmış olan piyada birliklərinə dəstək verməsi lazım olan tankların yüngül zirehlərinə görə sürətləri də çox idi və bu da öz növbəsində bu tankların düşmən atəşindən qaçmaq üçün sürətlə hərəkət etmələrinə və beləliklə də arxada qalan piyada birliklərinin üzə çıxmasına səbəb olurdu. Hazırlanmış ilk ümumi təyinatlı piyada tank dizaynları Mark I "Matilda" və Mark II "Matilda" tankları idilər. U tanklarında isə pulemyotlar və 2 pounder tank əleyhinə silahlar mövcud idi. Bu tankları sonradan Valentin və Çörçill tank dizaynları izləmişdir. Bu tankların əksəriyyəti İkinci Dünya Müharibəsinin sonlarına doğru hazırlanmışdırlar.

Bu tanklar İkinci Dünya Müharibəsi başa çatdıqdan sonra istehsaldan tamamilə çıxarılmışdırlar.
TRAPS sindrom

**TRAPS sindrom** – şiş nekrozu faktoruna qarşı reseptorla assosiasiya olunmuş autoiltihabi periodik sindrom – əvvələr ailəvi İrland qızdırması adlanırırdılar, adətən uşaqlar xəstələnir, 5 gündən çox qızdırma, miqrəedici eritema, artralgiya, mialgiya, gözün zədələnməsi, serozitlər (daha çox peritonitlər), kolxisinin effektsiz və QK effektli olması.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Titse sindromu

**Titse sindromu** (), **xondrit qabırğa** () – əvvəlcədən qısamüddətli qızdırmadan sonra qabırğa qığırdaqlarının döş sümüyü kənarına birləşdiyi (xüsusi ilə II–IV qabırğanın sol kənarı) yerdə ağrılı şişkinlik yaranır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Neon Sənət Muzeyi

**Neon Sənət Muzeyi** və ya **"Farhouse" neon ev-muzeyi** – Azərbaycanın Novxanı kəndinə yerləşən neon muzeyi. Azərbaycanda yerləşən ilk və yeganə belə muzeydir.

## Tarixi
Neon Sənət Muzeyi Azərbaycanın ən tanınmış neon sənətçilərindən biri olan Fərid Ələkbərov tərəfindən 2015-ci ildə yaradılmışdır. Muzey kimi rəsmi fəaliyyətinə 2022-ci ilin yanvarında başlamışdır. Muzey hazırlanarkən fenşuy fəlsəfəsindən istifadə olunmuşdur. Fərid Ələkbərov muzeyi yaratmaq üçün 7 il vaxt sərf etmişdir. Muzeyi yaratmaq ideyası Laplandiyada olanda şimal işıqlarını görəndə yaranmışdır. Rəssamın məkan kimi Novxanı kəndini seçməsinin səbəbi dənizə yaxınlığı olub. Belə ki, rəssam uşaqlıqdan "bütün dəyişən əhval-ruhiyyəsi ilə dənizə aşiq olub". Fərid Ələkbərov elə burada yaşayır.

## Xüsusiyyətlər
Muzey fasaddan interyerə qədər neon üslubda bəzədilmiş iki mərtəbədən ibarətdir. Bundan əlavə, su səviyyəsindən bir qədər aşağıda yerləşən industrial üslubda olan ərazidə kiçik sərgi zalı fəaliyyət göstərir. Muzeydə Fərid Ələkbərov, dostları və həmkarlarının neon əsərləri sərgilənir. Heykəltaraşlıq, metal üzərində nəqqaşlıq, vitraj sənəti və rəssamlıq kimi bir sıra sahələrdən olan sənətçilərin işləri neon naxışlarla birləşmişdir. Əsərlərin çoxunu mistik obrazlar təşkil edir.

Muzeyin həyətində rəssamın atası Kamal Ələkbərov tərəfindən hazırlanmış və Həzi Aslanov, Memar Əcəmi, İlyas Əfəndiyev kimi şəxslərin heykəlləri yerləşir. Otaqların birində rəssamın atasının gipsdən ürək formasında hazırladığı heykəli var. Ürəyin içərisində həyat yoldaşının üzünü təsvir edib. Bu əsər ziyarətçilərin ən bəyəndiyi eksponat hesab olunur. Otağın divarında iki qadın təsviri var. Biri mələyi, digəri şeytanı təmsil edir. Evin altındakı qalereyada isə kiçik heykəllər, yunan tanrısı Zevsin təsviri var ki, orada üz cizgiləri əks olunub. Rəssam heykəlləri daha canlı göstərmək məqsədilə üzərini neon boyalarla rəngləyib.

Fərid Ələkbərov bir çox işlənməyən əşyalardan da yeni eksponatlar ortaya çıxarmışdır: işlənməyə cins parçalarla örtülmüş divan, amputasiya olunmuş həqiqi ayaq üzərində işlənmiş əsər, neon pərdə daxildir. Fuad Ələkbərov Novruz bayramını çox sevdiyi üçün muzeydə nəhəng yaşıl neon səməni də yaratmışdır. Rəssam özü yoqa ilə məşğul olduğu üçün bəzi əsərləri meditasiyadan və yoqadan ilhamlanaraq yaratmışdır. Muzeydə 350-ə yaxın eksponat var.

Muzeydəki qapıların, əşyaların yerləri insanlara pozitiv aura vermək üçün seçilmişdir. Muzeydə yoqa mahnıları istifadə olunur ki, insanlar içəri daxil olduqda ruhi cəhətdən daha yaxşı təəssürata sahib olsunlar. Muzeyi yerlilərlə yanaşı turistlər də ziyarət edir. Burda həmçinin master-klaslar keçirilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Muzeyin fotoları
Mister Olimpiya 1971

**Mister Olimpiya 1971** — Bodibildinq üzrə ən populyar yarışın sayca yeddincisi.  (IFBB) təşkilatçılığı ilə 1971-ci ilin 25 sentyabrında, ilk dəfə ABŞ-dan kənarda Fransada, Paris şəhərində keçirilmişdir.

## Nəticələr
Bu ilki yarış bütün bodibildinq həvəskarlarını təəssüfləndirdi və ən maraqsız yarışlardan biri oldu. Buna səbəb yarışda iştirak edəcək dörd iştirakçıdan üçünün   olunması oldu. Səbəb isə Arnoldun ən güclü rəqibi Serjio Olivanın, eləcə də Franko Kolombo və Roy Kalendarın qeyri-rəsmi federasiya olan -nın  keçirdiyi "Mister Kainat və eyni gündə İFBB-nin keçirdiyi "Mister Kainat" yarışlarında iştirak etmələri oldu. Bu hal bodibildinq tarixində bir ilk idi. İFBB bodibildinqin 1976-cı ildə keçiriləcək 1976 Yay Olimpiya Oyunlarına salınmasını əldə etmək üçün bu qaydanı tətbiq etmişdir.

* Bu Arnold Şvartseneggerinin Mister Olimpiyadada sayca ikinci qələbəsi idi. Baxmayaraq ki, Arnold bu qələbəni çox asanlıqla əldə etdi, ancaq bütün mütəxəssislərin fikirinə görə Arnold əslində özünün ən yaxşı formasında idi.
* Yarışdan sonra Franko Kolomboya və Serjio Olivaya səhnəyə çıxaraq özlərini nümayiş etdirməyə icazə verilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mr. Olympia
Persi Hobart

**Persi Hobart** və ya **Sir Percy Cleghorn Stanley Hobart** () — İngilis mühəndisi və tank zabitidir. O, İkinci Dünya müharibəsi zamanı Böyük Britaniyanın 79-cu zirehli diviziyasına komandanlıq etmişdir. Xüsusilədə müasir zirehli müharibələr ilə bağlı olan nəzəriyyələri ilə tanınır. Tankların döyüş meydanlarında ilk dəfə olaraq müvəffəqiyyətlə istifadə edildiyi ilk döyüş olan Kembray döyüşündə tankların hərəkətini planlaşdırmışdır.

O, məşhur komandir Bernard Montqomerinin qaynıdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı

*
*

## Xarici keçidlər

*Royal Engineers Museum  Royal Engineers biographies (Percy Hobart)
*British Army Officers 1939–1945
*Generals of World War II
*Historical Warfare Major General Hobart
Kuraqari aşırımı

– Yaponiyanın Nara prefekturasının İkoma şəhərində yerləşən aşırım. Yaponiyanın ən dik yamac yolu hesab olunur.

## Tarixi və etimologiyası
Müasir yapon dilində "kuraqari" sözü "kölgəlik" və ya "qaranlıq" mənasını verir. Aşırımı əhatə edən sıx ağaclıq səbəbilə aşırımın bu adı aldığı güman olunur. Digər versiyaya görə isə aşırımın adı "kura-qari" () və ya "kura-qaeri" () ifadələrindən yaranmışdır. Bu versiya isə aşırımın dikliyinin atlar və atlılar üçün təşkil etdiyi təhlükə ilə əlaqələndirilir.

Kuraqari aşırımı Edo dövründə İkoma dağlarını keçən və Nara ilə Osakanı birləşdirən tarixi yolun vacib nöqtəsi olmuşdur. Belə ki, Yamato vilayətinin Koriyama hanı yolu çay daşları ilə döşəmiş və İkomadan keçən daymyolar üçün poçt məntəqəsi qurmuşdur. İse məbədinə gedən zəvvar yolu buradan keçirdi. Yolun daş döşəməsi müasir dövrə qədər salamat qalmışdır və hazırda isə Yaponiya Milli Magistralı 308-in bir hissəsidir.

Yaponiya şairi Matsuo Başo 1694-cü ildə müalicə almaq məqsədilə getdiyi yerdən qayıdarkən bu aşırımdan keçmişdir. Bu hadisənin xatirəsinə yolda Matsuo Başonun bir şeirinin əks olunduğu abidə qoyulmuşdur.

## Xüsusiyyətlər
Kuraqari aşırımı Yaponiyada ən dik yamac yolu hesab olunur. Təcrübəsiz sürücülərin bu yoldan keçməməsi tövsiyə edilir. Aşırımın ən maili nöqtəsi 31°-dir. Aşırım milli magistralın bir hissəsini təşkil etsə də, yol dardır: eni 2,3 metrə qədər enə bilir. Bu səbəbdən yolda parkinq qadağandır və güclü yağışlar zamanı yol hərəkəti məhdudlaşdırılır.

## Qalereya

暗峠 最大斜度地点.jpg|Yolun ən maili nöqtəsi.
暗峠.jpg|Daşlarla döşənmiş hissə.
Kuragaritoge-2.jpg|Osaka Dairəvi Təbiət Cığırı ilə kəsişməsi.
Kuragari pass seen from the toll road.jpg|Yuxarıdan görünüşü.


## İstinadlar
Sultanəhməd xan

**Sultanəhməd xan Şeyxəli xan oğlu** — Qacarlar İranında hərbi və siyasi xadim.

## Həyatı
1807-ci ildə sonuncu Quba və Dərbənd xanı Şeyxəli xanın ailəsində anadan olub.

## Hərbi karyerası
1826-cı ildə Tuysirkan və Məlayir valisi olan şahzadə Şeyxəli mirzə Qovanlı-Qacarın başçılıq etdiyi qoşunlar İran və Rusiya müharibəsi zamanı Bakı və Quba cəbhələrinə rəhbərlik edirdi. Qacar qoşunlarının Quba qanadına rəhbərlik keçmiş Quba xanının övladı, şahzadə Sultanəhməd xana tapşırılmışdır. Çünki, bölgə əhalisi onu qəbul etməyə hazır idi. 1826-cı ilin sentyabr-oktyabr aylarında Quba şəhəri və tarixi Quba qalası ətrafında gərgin vəziyyət yaranmışdır.

Yermolov yazırdı ki, *"[[Abbas Mirzə]] [[Quba qəzası|Quba quberniyasına]] qaçaqlıqda ölmüş …. keçmiş xan, [[Şeyxəli xan (Quba xanı)|Şeyxəli xanın]] oğlunu da göndərir. İndiyədək ona çox az adam qoşulub. Bundan əlavə, [[Şeyxəli mirzə Qovanlı-Qacar|Şeyxəli mirzənin]] komandanlığı ilə Quba vilayətinə 2 min sarbaz (döyüşçü), 50 top, toplam 800 nəfərlik fars və şirvan (400 nəfər) süvariləri gəlib".* Xan oğlu *"xalqı üsyana çıxarmaq üçün Şirvana və Qubaya"* göndərilsə də, *"vilayətdə yaşayanların əhəmiyyətli bir hissəsi Rusiyaya sədaqətindən dönmədi"*.

1826-cı ilin sentyabrın 18-də İran piyada və süvarilərinin böyük kütləsi köhnə Quba qalasını mühasirəyə aldı. 1826-cı il oktyabrın 10-da Sankt-Peterburqa verdiyi xəbərdə Yermolov bildirir: *"Şahın oğullarından biri burada qoşunladır və ona keçmiş [[Mustafa xan (Şamaxı xanı)|Şirvan xanı Mustafa]] kömək edir"*.

Mənbəyə görə onun rəhbərliyində olan piyada qoşunu Qubadan 28 km aralıda dayanmış və yerli alaylarla döyüşə girməmişdi. Sultanəhməd xan yalnız bölgəni üsyana qaldırmaq üçün bir vasitəçi, təsir göstərən şəxs kimi təyinat almışdır.

1826-cı ildə Quba komendantı vəzifəsini icra edən kapitan Parxomovun infanteriya generalı Yermolova və Dağıstan Hərbi Dairəsinin rəisi general-mayor fon Krabbeyə göndərdiyi hesabatdan məlum olur ki, Sultanəhməd xanla əlaqə saxlayan və ona dəstək göstərən onlarla şəxs müxtəlif cəzalara, o cümlədən edam hökmünə məhkum edilmişdir.

## Ailəsi
O, Zöhrə adlı qacar nəslindən olan qadınla evlənmiş və 1853-cü ildə İranda vəfat etmiş və Ərdəbildə dəfn edilmişdir. Sultanəhməd xanın Fətəli xan adlı oğlu olub və o qacar şahzadəsi ilə evlənib. Həmin Fətəli xanın Həsənəli xan adlı oğlu olub.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Literatura kafesi

**Literatura kafesi** - Rusiya Federasiyasının Sankt-Peterburq şəhərinin mərkəzi Nevski prospektində XIX əsrə aid tarixi restoran-kafe. Məkan rus ədəbiyyatının məşhur simaları tərəfindən müntəzəm ziyarət edilmişdir. Aleksandr Puşkin, Fyodor Dostoyevski tez-tez Literatura kafesində vaxt keçiriblər. Aleksandr Puşkin Jorj Danteslə baş tutan dueldən öncə, 1837-ci ilin 27 yanvar tarixində sözügedən məkana gəlib və burada sonuncu dəfə nahar edib. Beləliklə məkan rus ədəbiyyatının ən önəmli şəxsiyyətlərindən sayılan Aleksandr Puşkinin ölümündən əvvəl ziyarət etdiyi sonuncu məkan kimi daha çox məşhurluq qazanıb.

## Tarixi

## İstinadlar
Kambre döyüşü (1917)

**Kambre müharibəsi** — 20 noyabr ilə 3 dekabr 1917-ci il tarixləri arasında Fransada baş tutmuş və ingilislər tərəfindən həyata keçirilmiş olan Birinci Dünya müharibəsi dövründə baş verən hərbi əməliyyatlardandır. Tankların müvəffəqiyyətlə istifadə edilmiş olduğu dünyanın ilk müharibəsidir. Bu müharibə, ingilislər üçün bir faciə xarakterindədir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* U.S. Army Center of Military History: World War I Campaigns
* The Cambrai Operations: 20 November to 7 December 1917 from the British Army in the Great War
* the battlefield today
* Map 1914–1918.net
* Photos of the battlefield taken 89 years to the month of the 1917 battle
* Lists of individual tanks and their actions at Cambrai
Culian Binq

**Ser Culian Binq** (ingiliscə: *Sir Julian Byng*; ) - uzun nəsil ağacına əsaslanan köklü hərbi tarixə malik aristokratik ailədəndir. Onun babası 1815-ci ildə baş vermiş olan Vaterloo müharibəsində ali rütbəli zabitlərdən biri idi və Kanada Korpusunu təhvil almazdan əvvəl Misir, Fransa və Geliboluda yüksək hərbi vəzifələrdə xidmət etmişdir. Gelibolu cəbhəsində müvəffəqiyyətsizliyə düçar olan Stapfordun yerinə komandanlığa gətirilmişdir; O, Müqəddəs Eloi döyüşündən sonra komandanlıqdan uzaqlaşdırılmış olan general-leytenant EAH Aldersonu əvəz etmişdir. 1916-cı ilin may ayından 1917-ci ilin iyun ayına qədər Kanada Korpusunun komandiri olaraq Culian Binq kanadalıları yaxşı təlim görmüş və effektiv hücum qüvvəsinə malik olan qüvvəyə çevirmiş və bu təlimlər Vimi müharibəsində qələbə qazanmağa gətirib çıxarmışdır. O, Lloyd Corcun tövsiyəsi ilə Kanadanın Baş Qubernatoru təyin edilmişdir. O, feldmarşal rütbəsinə qədər yüksəlmiş və üç ildən sonra 6 iyun 1935-ci ildə Torp Holldakı mənzilində vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Tommazo Baldantsi

**Tommazo Baldanzi** (, ) — İtaliyalı peşəkar futbolçu. İtaliyanın Roma klubunda hücumameyilli yarımmüdafiəçi kimi çıxış edir.

## Karyera
Poccibonsidə anadan olub Kastelfiorentinoda böyüyən Baldanzi ilk dəfə altı yaşında yerli yerli klubda futbol oynamağa başlayır. İki il sonra isə, Empoli klubunun gənclər sektoruna qoşulur. Burada "Empoli"nin müxtəlif aşağı yaş komandalarında oynayır və 2019-cu ildə klubun 16 yaşlılardan ibarət komandasıyla İtaliya çempionu olur.

28 oktyabr 2020-ci ildə yarımmüdafiəçi Beneventoya qarşı İtaliya kubokunda, "Empoli"nin 4–2 hesabı ilə qalib gəldiyi oyunda sonradan meydana çıxaraq "Empoli"də peşəkar debüt edir. Oyun zamanı Leonardo Mankusonun son qolunda qol ötürməsi ilə yadda qalır. Eyni mövsümdə o, "Empoli"nin 19 yaşadək futbolçulardan ibarət komandasına İtaliya Gənclər Liqasının qalibi olmağa kömək edir və liqanın ən yaxşı oyunçusu seçilir.

Növbəti mövsümdə UEFA Gənclər Liqasında çıxış etdikdən sonra Baldanzi komanda yoldaşları Yakobo Fatsini və Duçço Deli İnnoçenti ilə birlikdə, rəsmi olaraq "Empoli"nin əsas komandasına yüksəlıir. Daha sonra A Seriyasında debütünü 22 may 2022-ci ildə Atalanta ilə səfərdə, "Empoli"nin 1:0 hesablı qələbə qazandığı oyunun 74-cü dəqiqəsində Patrik Kutroneni əvəzləyərək edir.

1 fevral 2024-cü ildə Baldanzi "Roma" klubuna keçir.

## Karyera statistikası

### Klub

## İstinadlar
Maska (yarışma)

**Maska** — Munhwa Broadcasting Corporation-a məxsus beynəlxalq Masked Singer formatının Azərbaycan versiyası. Layihə  çərçivəsində müxtəlif məşhurlar kimliklərini gizlədərək qeyri-adi geyimlərdə çıxış edirlər.

## Qaydalar
Məşhurlar, münsiflər heyəti və tamaşaçılar qarşısına şəxsiyyətlərini tamamilə gizlədən müxtəlif maskalar altında çıxırlar. Müsabiqə iştirakçılarının əsl səsi yalnız mahnıların ifası zamanı və əsl simasını üzə çıxan zaman eşidilir. Qalan vaxtlarda onların səsləri təhrif edilmiş formada səslənir. Çıxışdan əvvəl sirli iştirakçının öz imicindən danışdığı, real şəxsiyyəti ilə bağlı ipuçlarını paylaşdığı video nümayiş etdirilir. Çıxışlardan sonra tamaşaçılar arasında səsvermə keçirilir və bir maska gözləmə zalına göndərilir. Hər buraxılışın sonunda bir məşhur öz maskasını açır. Layihədə finala 4 məşhur qalana qədər hər buraxılışda bir iştirakçı yarışmanı tərk edir.

## İstehsal
Yarışmanın Azərbaycan versiyası İctimai Televiziya tərəfindən istehsal olunub. Layihənin müəllif hüquqları "FremantleMedia" şirkətindən əldə olunub. Verilişin 2020-ci ildə hazırlanacağı nəzərdə tutulsa da COVID-19 pandemiyası səbəbilə işlər gecikib. Layihədə istifadə olunan kostyumlardan bəziləri xarici verilişlərdə istifadə olunan kostyumlardan ilhamlansa da Azərbaycan milli-mənəvi dəyərləri əsasında hazırlanan maskalar da olub.

## Birinci sezon
Müsabiqənin münsifləri Xalq artisti Faiq Ağayev, Əməkdar artist Coşqun Rəhimov, müğənnilər Nigar Camal, Murad Arif və aparıcı Kamilə Babayeva idi.

## Buraxılışlar
Birinci buraxılış — 10 dekabr 2023

İkinci buraxılış — 17 dekabr 2023

Üçüncü buraxılış — 24 dekabr 2023

Dördüncü buraxılış — 29 dekabr 2023 (Yeni il bayramı ilə əlaqədar olaraq vaxt dəyişib)

Beşinci buraxılış (Yeni il buraxılışı) — 31 dekabr 2023

Altıncı buraxılış — 7 yanvar 2024

Yeddinci buraxılış — 14 yanvar 2024

Səkkizinci buraxılış — 21 yanvar 2024

Doqquzuncu buraxılış (Yarımfinal) — 28 yanvar 2024

Onuncu buraxılış (Final) — 4 fevral 2024

## İkinci sezon
29 mart 2026-cı ildə ikinci sezon efirə çıxıb.

## İstinadlar