İlhamə Məmmədova

**İlhamə Gülbala qızı Məmmədova** (26 aprel 1980, Bakı) —tarix elmləri doktoru. AMEA A. A. Bakıxanov adına Tarix və Etnologiya İnstitutunun "Tarixi etnologiya" şöbəsinin müdiri.

## Həyatı
Məmmədova İlhamə Gülbala qızı 1980-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1987-1997-ci illərdə Yasamal rayonundakı A.Ağaverdiyev adına 31 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır. 2001-ci ildə BDU-nun Tarix fakültəsinin bakalavr pilləsini, 2003-cü ildə magistraturasını fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

2005-2008-ci illərdə AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun Tarixi Etnoqrafiya şöbəsinin aspirantı olmuşdur. 2008-ci ildə “Azərbaycanda qarşılıqlı yardım formaları (tarixi-etnoqrafik tədqiqat)” adlı dissertasiya işini müdafiə etmiş, tarix üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 2011-2016-ci illərdə doktoranturanın ikinci pilləsini oxumuşdur. 2018-ci ildə “XIX-XX əsrin əvvəllərində Təbriz şəhərinin mədəni irsi (tarixi-etnoqrafik tədqiqat)” adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş, tarix üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 2019-cu ildən dosent elmi adını almışdır.

2001-ci ildə Nəsimi rayonundakı 211 saylı məktəbdə əmək fəaliyyətinə başlamış və 2004-cü ilədək orada tarix-fənn müəllimi işləmişdir. 2009-cu ildən AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi işə başlamış, elmi işçi, böyük elmi işçi, aparıcı elmi işçi vəzifələrində çalışmış, Gənc alimlər şurasının üzvü olmuşdur. 2022-ci ilin noyabrından AMEA Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunda Tarixi etnoqrafiya şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləmiş və İnstitutun Elmi Şurasının üzvü olmuşdur. AMEA-da aparılan struktur islahatları ilə bağlı 2023-cü ilin iyunun 1-də çalışdığı şöbə AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutuna köçürülmüşdür. Hazırda AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarix və Etnologiya İnstitutunun Tarixi etnologiya şöbəsinin müdiridir. A.A.Bakıxanov adına Tarix və Etnologiya İnstitutunda ED 1.30 Dissertasiya Şurasının üzvüdür.
## Elmi əsərləri

### Monoqrafiyaları
#Azərbaycanda qarşılıqlı yardım formaları (tarixi-etnoqrafik tədqiqat). Bakı: Elm, 2011, 230 s.
#Təbriz şəhərinin maddi mədəniyyəti (tarixi-etnoqrafik tədqiqat). Bakı: Çaşıoğlu, 2016, 500 s.
#Azərbaycanda çay mədəniyyəti (tarixi-etnoqrafik tədqiqat). Bakı: Elm və təhsil, 240 s.
# Азербайджанцы. (отв. Ред. А.Мамедли, Л.Т.Соловьева) Институт Этнологии и Антропологии им. Н.Н.Миклухо-Маклая РАН; Национальная Академия Наук Азербайджана; Институт Археологии и Этнографии НАН Азербайджана. – Москва: Наука, 2017 (həmmüəllif)
#Qarabağ: tarixi-etnoloji tədqiqat (maddi, mədəni və mənəvi irs). Elmi redaktoru və ön sözün müəllifi İlhamə Məmmədova, Bakı, 2023 (həmmüəllif)
#Nowruz Traditions Along The Silk Roads. Sociocultural Significance of Shared Cultural Heritage. UNESCO ICHCAP / IICAS, 2025/ Republic of Korea
https://www.unesco-ichcap.org/board.es?mid=a10301000000&bid=A105&act=view&list_no=20961
(həmmüəllif)

### Məqalələri
#Elxanilər dövründə dövlət və hüquq / BDU Tarix fakültəsi aspirantlarının Xalq Cümhuriyyətinin ildönümünə həsr olunmuş I elmi-praktik konfransı. Bakı, 2002, səh. 39-42
#Hülakülər dövründə məhkəmə sistemi / BDU Tarix fakültəsi aspirantlarının Xalq Cümhuriyyətinin ildönümünə həsr olunmuş II elmi-praktik konfransı, Bakı, 2003, səh. 112-115
#Lahıcda qarşılıqlı yardım formaları // Azərbaycan Arxeologiyası və Etnoqrafiyası, Bakı: Nafta-Press, 2006, №2, səh.174-177
#Azərbaycanda toy mərasimləri ilə bağlı qarşılıqlı yardım formaları // Azərbaycan Arxeologiyası və Etnoqrafiyası, Bakı: Nafta-Press, 2007, №2, s.274-279
#Azərbaycanda qarşılıqlı yardım forması“ortaqlıq” // Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetin Xəbərləri, Bakı: ADPU, 2008, №1, səh.179-185
#Azərbaycanda yas mərasimləri ilə bağlı qarşılıqlı yardım formaları // Tarix və onun problemləri, Bakı: 2008, №1-2, səh.369-372 
#Sənətkarlıqla bağlı qarşılıqlı yardım formaları // Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Xəbərləri (tarix, fəlsəfə, hüquq seriyası), Bakı: Elm, 2008, №10, səh.83-90
#Qarşılıqlı yardım institutu “iməclik” haqqında / Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının aspirantlarının elmi konfransının materialları, Bakı: Elm, 2008, №2, səh.357-361
#Azərbaycanda xalq yaşayış evlərinin inşasında el köməkliyi (XIX –XX əsrin əvvəlləri) // Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetin Xəbərləri, Bakı: ADPU, 2008, №5, s. 117-122
#Balıqçılıq və ovçuluqla bağlı “şəriklik” // Azərbaycan Arxeologiyası və Etnoqrafiyası, Bakı: Nafta-Press, 2009, №1, səh.107-112 (həmmüəllif T.Ə.Bünyadov)
#Azərbaycanda adqoyma mərasimi və antroponimlərin etnoqrafik xüsusiyyətləri // Azərbaycan Arxeologiyası və Etnoqrafiyası, Bakı: Nafta-Press, 2009, №2, səh. 199-206
#Формы взаимопомощи, связанные со скотоводством в Азербайджане // Актуальные проблемы современной науки, Москва, Спутник, 2009, №4, с. 17-20
#Azərbaycanda bayram mərasimləri ilə bağlı qarşılıqlı yardım formaları // Unudulmaqda olan milli-mənəvi dəyərlərimiz və ənənələrimiz, Dünya gənc Yazarlar birliyi, Bakı, 2010, səh. 58-67
#Azərbaycanda qarşılıqlı yardım institutunun mahiyyəti və təşəkkülü // Bakı Universitetinin Xəbərləri, BDU nəşriyyatı, 2010, səh. 168-173
#Azərbaycanda gender bərabərliyinin etnoqrafik aspektləri // Azərbaycan Arxeologiyası və Etnoqrafiyası, Bakı: Nafta-Press, 2010, №1, səh. 226-230
#Təbriz şəhərində yaşayış məskənləri və evlər (XIX –XX əsrin əvvəlləri) / “Türk dünyası: Dünəni və “bugünü” (beynəlxalq elmi konfrans), Bakı, 2011, səh.310-312
#Təbriz şəhərinin məhəllələri (XIX-XX əsrin əvvəlləri) // Azərbaycan Arxeologiyası və Etnoqrafiyası, Bakı: Nafta-Press, 2011, №2, səh. 187-197
#XIX – XX asrın öncesinde Tebriz şehrinde bayram yemekleri / III Uluslararası Doğu Anadolu Bölgesi Geleneksel Mutfak kültürü ve Erzurum yemekleri sempozyumu, 19-21 ekim 2011, İstanbul, 2012, səh.196-200
#Təbriz şəhərində yaşayış məskənləri və evlər (XIX –XX əsrin əvvəlləri) / “Türk dünyası: Dünəni və bugünü“ 23-25 may 2011, Beynəlxalq elmi konfransın Materialları, I cild, Bakı, 2012, səh. 233-237
#Anenevi Tebriz şirniyatlarının etnografik hususiyyetleri / IV Uluslararası Doğu Anadolu Bölgesi Geleneksel Mutfak Kültürü ve Tuzluca-İğdır Yemekleri Sempozyumu, 1-4 mayis 2012
#XIX — XX əsrin əvvəllərində Təbriz şəhərində xalq təbibləri və təbabət (tarixi-etnoqrafik tədqiqat) // AMEA Məruzələri, 2012, №6, LXVIII cild, səh.175-183
#XIX-XX əsrin əvvəllərində Təbriz şəhərinin qadın geyimləri (tarixi-etnoqrafik tədqiqat) // Azərbaycan arxeologiyası və etnoqrafiyası, 2012, №2, səh. 133-145
#Təbrizin Əlişah məscidi və ya Ərk qalası // Azərbaycan arxeologiyası, 2012, cild 15, № 2, səh.75-82
#XIX –XX əsrin əvvəllərində Təbriz şəhərində su təchizati (tarixi-etnoqrafik tədqiqat) // Azərbaycan Arxeologiyası və Etnoqrafiyası, Bakı: Nafta-Press, 2012, №1, səh.134-143
#Тебризско-Крымские торговые связи в средние века // V научные чтения памяти У.Боданинского, Международная Научная Конференция, Симферополь: Антиква, 2013, ст. 45-46
#Təbriz bazarı XIX — XX əsrin əvvəllərində (tarixi-etnoqrafik tədqiqat) // Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Xəbərləri (tarix, fəlsəfə, hüquq seriyası), Bakı: Elm, 2013, №1, səh. 98-109
#Этнографические сведения о городе Тебриз в европейских мемуарных источниках // Гiлея (Науковiй вiснiк), випуск 69 (№2), Киiв, 2013, ст. 319-323
#Evliya Çələbinin “Səyahətnamə”sində Təbriz şəhərinə dair etnoqrafik bilgilər // Bakı Universitetinin Xəbərləri, BDU nəşriyyatı, 2013, №1, səh. 146-154
#XIX – XX əsrin əvvəllərində Təbriz şəhərində hamamlar (tarixi-etnoqrafik tədqiqat) // Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetin Xəbərləri, Bakı: ADPU, 2013, №1, səh. 121-127
#XIX — XX əsrin əvvəllərində Təbriz şəhərinin kişi geyimləri (tarixi-etnoqrafik tədqiqat) // Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetin Xəbərləri, Bakı: ADPU, 2013, №2, səh. 130-134
#Təbriz şəhərinin tarixi bağları / “Azərbaycan Arxeologiya və Etnoqrafiya Elmləri müstəqillik illərində” Beynəlxalq Elmi Konfransın Materialları, Bakı, 10-14 noyabr 2013, səh. 220-222
#XIX-XX əsrin əvvəllərində Təbriz şəhərinin məscidləri (tarixi-etnoqrafik tədqiqat) // Tarix və onun problemləri, Bakı: 2013, №1, səh. 237-245
#Evliya Çələbinin “Səyahətnamə”sində Təbriz şəhərinə dair etnoqrafik bilgilər // Bakı Universitetinin Xəbərləri (humanitar elmlər seriyası), Bakı: 2013, №2 səh. 146-154
#Təbrizin Göy məscidi və ya İslam füruzəsi / Azərbaycan şərqşünaslıq elminin inkişaf yolları, akad. Vasim Məmmədəliyevin anadan olmasının 70 illiyinə həsr olunmuş Beynəlxalq Elmi Konfransın Materialları, Bakı, 27-28 iyun 2013 səh.648-649
#Təbriz şəhərində ənənəvi bəzəklər: zinət və kosmetik vasitələr (XIX — XX əsrin əvvəlləri) // Tarix və onun problemləri, Bakı: 2013, №3, səh. 260-264
#XIX-XX əsrin əvvəllərində Təbriz şəhərində hamamlar (tarixi-etnoqrafik tədqiqat) // Pedaqoji Universitet Xəbərləri, Bakı: 2013, №1, səh.121-127
#Təbriz şəhərinin mərasim yeməkləri // Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi, 2013, səh.330-338
#О блюде «Семени» в городе Тебризе / Сохранение национальных традиций питания в XXI веке. Сборник научных трудов по материалам Международной научно-практической конференции, посвященной 100-летию Н.И.Ковалева, Санкт-Петербург: Издательство Лема, 2013, ст.17-21
#Təbriz mətbəxində ət və süd yeməkləri (XIX-XX əsrin əvvəlləri) // Pedaqoji Universitet Xəbərləri, 2014, №2, səh.219-223
#Təbriz şəhərinin karvansaraları (XIX-XX əsrin əvvəlləri) // Bakı Universitetinin Xəbərləri, humanitar elmlər seriyası, 2014, №3, səh.101-107
#Təbriz şəhər əhalisinin məişətində qışa azuqə tədarükü (XIX-XX əsrin əvvəlləri) // Tarix və onun problemləri, №2, Bakı: 2014, səh.329-333
#XIX-XX əsrin əvvəllərində Təbriz şəhər əhalisinin baş geyimi // Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Naxçıvan Bölməsi Xəbərlər (ictimai və humanitar elmlər seriyası), 2014, cild 10, №3, səh.143-149
#Archaelogy, Art and Architecture “Chini Khaneh” and “Haram Khaneh”; Two important buildings in the Sheik Safi al-Din Ardabili Complex; from famous monuments “Islamic architecture” // Journal of Multidisciplinary Engineering Science and Technology (JMEST), Berlin, Vol. I, Issue 5, December-2014, p.126-134, (həmmüəllif H.S.Shiran)
#Təbriz şəhərinin ziyarətgahları (XIX-XX əsrin əvvəlləri) // Naxçıvan Dövlət Universiteti. Elmi əsərlər, 2014, №9 (65), s.46-51
#Təbriz və Naxçıvanda çörəklə bağlı ortaq xüsusiyyətlər // Naxçıvan Muxtar Respublikasının 90 illiyinə həsr olunmuş “Azərbaycan Arxeologiya və Etnoqrafiya elmlərinin inkişafında Naxçıvan məktəbinin rolu„ adlı Elmi Konfransın materialları. Bakı, 28-29 aprel 2014, səh.39-40
#Təbriz şəhərinə etnoqrafik səfər // Azərbaycanda 2013-cü ildə aparılmış arxeoloji və etnoqrafik çöl-tədqiqatlarının yekunlarına həsr olunmuş elmi sessiyanın materialları, Bakı, 25-26 dekabr 2014, səh.132-134
#Abbas Mirzənin Təbriz şəhərində keçirdiyi islahatları // Azərbaycanşünaslığın aktual problemləri. Ümummilli lider H.Əliyevin anadan olmasının 92-ci ildönümünə həsr olunmuş VI Beynəlxalq Elmi Konfransın Materialları, (II hissə), 5-7 may 2015, səh.242-244
#Archaeological Survey of “Ganzag”: Beautiful Ancient Village in Ardabil, Iran // Journal of Multidisciplinary Engineering Science and Technology (JMEST), Berlin, Vol. 2, Issue 5, May-2015, p.890-895, (həmmüəllif H.S.Shiran, N.Bakhshizad)
#Тебризско-Крымские торговые связи в средние века // Кавказ и мир (Международный научный журнал), Тбилиси, 2015, ст.80-83
#Kaçarlar Döneminde Tebriz Şehrinin Kültürel Gelişimi (etnografik araştırma) // 3. Milletlerarası Şehir Tarihi Kongresi, Şanlıurfa, 6-8 mart 2015, Ankara: Türkiye Yazarlar Birliği, 2015, s.153-162
#Cənubi Azərbaycana etnoqrafik səfər / Azərbaycanda 2014-cü ildə aparılmış arxeoloji və etnoqrafik tədqiqatların yekunlarına həsr olunmuş Elmi sessiyanın Materialları. Bakı: 24 aprel 2015, səh.142-145
#Внутренний интерьер жилища города Тебриз в XIX – начале XX вв. // Азербайджанские ковры (научно-публицистический журнал), том 5, №16, 2015, с.114-117
#Azərbaycanda gender probleminə dair // Qərb Universiteti Elmi Xəbərlər (texniki və ictimai elmlər seriyası), Bakı: 2016, №1, səh.126-134
#XIX – XX əsrin əvvəlləriində Təbriz şəhər əhalisinin sudan istifadəsi haqqında (tarixi-etnoqrafik tədqiqat) // Bakı Universitetinin Xəbərləri (humanitar elmlər seriyası), Bakı: BDU nəşriyyatı, 2016, №2,  səh. 128-133
#The unique gardens of Tabriz during Gajar dynasty (ethnographic reserch) // The Reports of National Academy of Sciences of Azerbaijan, Volume LXXIII, №1, 2017, pp.83-88
#Qazax və Ağstafa bölgəsinə 2015-2016-cı illərdə etnoqrafik səfərlərin hesabatı // Azərbaycanda arxeoloji tədqiqatlar 2015-2016, Bakı 2017, səh.406-412, (həmmüəllif T.Ə.Bünyadov, Ş.T.Bünyadova, B.F.Əliyev, S.M.Ağamalıyeva və İ.B.Umudlu)
#Kaçarlar Döneminde Tebriz Şehir Meydanları // XVII. Türk Tarih Konqresi, 15-17 Eylül 2014, Ankara (II. cilt – II.Kısım). Ankara: 2018, seh.415-421
#Çayxanaların etnoqrafik xüsusiyyətlərinə dair (Təbriz şəhərinin materialları əsasında) / Azərbaycanda arxeoloji və etnoqrafik araşdırmalar. AMEA-nın həqiqi üzvü Teymur Əmiraslan oğlu Bünyadovun anadan olmasının 90 illiyinə həsr olunmuş Elmi Sessiyanın materialları, Bakı: 07 fevral 2018, səh.112-114
#Tebrizʹde Seyirlik Halk Oyunları (Etnografik araştırma) // Yeni Türkiye dergisi, Ankara: eylul-ekim 2019, sayı 107, s.146-153
#Çay ənənəsi // Azərbaycan xalçaları, cild 9, №30, 2019, səh. 54-61
#The Bazaar Of Tabriz During The Rule Of Qajars (ethnographic research) // Euroasia Journal of Social Sciences and Humanities (ISSN 2651-5261), Volume 8, İssue:1, 25.01.2021, pp. 63-78
#Primary Education in Tabriz City During The Gajars Period // Icontech International Journal of Surveys, Engineering, Technology, (ISSN 2717-7270), Volume 5 (2021), Issue 4, pp. 18-23
#Azerbaycanʹda kahve kültürü (tarihsel-etnografik araştırma) / İnternational Anatolian Conference on Coffee and Cocoa. Yeşilyurt Municipality, Malatya-Turkey, 3-5 December 2021, s.123
#Lənkəranda çay mədəniyyətinin etnoqrafik xüsusiyyətlərinə dair / Azərbaycanın Cənub bölgəsinin mətbəx mədəniyyəti adlı elmi-praktik konfransın materialları, Lənkəran: 15 oktyabr 2021, səh.37-46
#Azərbaycanda qloballaşma dövrünün içkiləri (tarixi-etnoqrafik tədqiqat) / “Davamlı inkişaf strategiyası. Qlobal trendlər, milli təcrübələr və yeni hədəflər” adlı Beynəlxalq Elmi Konfransın Materialları. 10-11dekabr 2021, səh.77-79
#Orta çağlarda Azərbaycanda şirniyyat mədəniyyəti // Folklor və Etnoqrafiya. Beynəlxalq elmi jurnal, №1-2, 2022 (57), səh.21-30
#Qacarlar dövründə Təbriz şəhər əhalisinin baş geyimləri // Folklor və Etnoqrafiya. Beynəlxalq elmi jurnal, №1-2, 2022 (57), səh. 71-79
#Nadir Mirzə Qacarın “Karnamə” adlı risaləsində Qarabağ yeməkləri / Şuşa – 270: Arxeologiyası, tarixi, etnoqrafiya və antropologiyası. Respublika elmi konfransının tezisləri. Bakı, 18 fevral 2022-ci il, səh.62-63
#Kaçarlar Döneminde Tebriz Şehrinde Çayhaneler / XVIII. Türk Tarih Konqresi. Konqreye sunulan bildiriler. II Cilt (Selcuklu tarihi ve medeniyyeti. Tarih, şehir, mimari) Ankara: 1-5 Eylül 2018. Ankara, 2022. səh.281-289.
#Qarabağ mətbəxi bəzi orta əsr mənbələrində // Qarabağ: tarixi-etnoloji tədqiqat (maddi, mədəni və mənəvi irs). Elmi redaktoru və ön sözün müəllifi İlhamə Məmmədova, Bakı, 2023, səh. 161-165
#Musiqi // Qarabağ: tarixi-etnoloji tədqiqat (maddi, mədəni və mənəvi irs). Elmi redaktoru və ön sözün müəllifi İlhamə Məmmədova, Bakı, 2023, səh. 277-284 (həmmüəllif İ.B.Umudlu)
#Qarşılıqlı yardım formaları // Qarabağ: tarixi-etnoloji tədqiqat (maddi, mədəni və mənəvi irs). Elmi redaktoru və ön sözün müəllifi İlhamə Məmmədova, Bakı, 2023, səh. 304-309 (həmmüəllif G.R.Tağıyeva)
#Qacarlar dövründə Təbriz şəhər əhalisinin xalq oyun və əyləncələri // Folklor və Etnoqrafiya. Beynəlxalq elmi jurnal, №1, 2023 (57), səh.21-28
#Qacarlar dövründə Təbriz şəhərinin mədəni inkişafına dair / H.Əliyev - 100: Azərbaycanda Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya elmlərinin prioritet məsələləri mövzusunda Respublika elmi konfransının məqalələr toplusu. Bakı, 27 aprel 2023, səh.207-210
#Coffeehouses of the Safavids Period (historical-ethnographic research) // “Cultural Heritage” science journal. №4, (103). Astana, 2023, səh.27-34
#Education in city of Tabriz during the period of Qajars (historical ethnological reserch) // Universidad Y Sociedad Have Scientific of the University of Cienfuegos. Volume 16, Number 4, July-August, 2024, s.170-177
# Qacarlar dövründə xalq təbibləri və onların müalicə üsullarına dair (Təbriz şəhərinin materialları əsasında tarixi-etnoloji tədqiqat) // AMEA Gəncə Bölməsinin “Xəbərlər Məcmuəsi” (İctimai və humanitar elmlər), 2024, №1 (9) http://doi.science.gov.az/pages/journals/procshs/pdf/procshs2024_1_28.pdf səh 28-33
#Ordubad rayonuna etnoqrafik səfərin qısa hesabatı // “Azərbaycan tarixşünaslığı” jurnalı, 2024, №1, səh.160-170
#Nizami Gəncəvi yaradıcılığında Şərq şirniyyatına dair (tarixi-etnoloji tədqiqat) // Nizamişünaslıq” jurnalı, 2024, №2, https://doi.org/10.59849/3006-2403.2024.1.60, səh.60-65
#The Role Qanat in the Water Supply System of Azerbaijan // Cultural Heritage science journal, Astana, 2025 №1 (108), 60-72 p.
https://cyberleninka.ru/article/n/the-role-of-qanat-in-the-water-supply-sistem-of-azerbaijan/viewer

## İstinadlar