Konstantin Frolov

**Konstantin Frolov** (; d.22 iyul, 1932; Kirov, Kaluqa vilayəti - ö.18 noyabr 2007) — Mühəndislik sahəsində Sovet alimi. 1985-1996-cı illərdə. Rusiya Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, SSRİ Elmlər Akademiyasının (1984-cü ildən üzv), Rusiya Kənd Təsərrüfatı Elmlər Akademiyasının akademiki (1985), Rusiya Mühəndislik Akademiyasının fəxri prezidenti. Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1990). Lenin mükafatı laureatı.

## Həyatı

Konstantin Frolov 1932-ci ildə 22 iyul tarixində anadan olub. Özü ilə bərabər əkiz bacısı vardı. 1937-ci ildə atası həbs edildi. 7-ci sinfi bitirdikdən sonra Lyudinovski Mühəndislik Kollecinə daxil oldu və burada fizika və elektrik mühəndisliyi laboratoriyasında laborant vəzifəsində çalışdı. Eyni zamanda texniki məktəbdə imtahandan keçdi və Bryansk Nəqliyyat Mühəndisliyi İnstitutuna daxil oldu.

Bryansk Nəqliyyat Mühəndisliyi İnstitutunu (1956, fərqlənmə diplomu ilə), SSRİ Elmlər Akademiyası Mexanika Mühəndisliyi İnstitutunun aspiranturasını (1961) bitirib. 1962-ci ildə "*Enerji mənbəyinin xüsusiyyətlərinin muxtar sistemlərin titrəmələrinə təsiri*" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək texniki elmlər namizədi oldu. Rəhbəri Ukrayna Elmlər Akademiyasının akademiki Viktor Kononenko idi. 1970-ci ildə yenideən disstertasiyasını müdafiə edərək texnika elmləri doktoru, professor adını qazandı.

2007-ci ilin 18 noyabr tarixində vəfat etdi. Troyekurov qəbiristanlığında dəfn edilib.

## Elmi və pedaqoji fəaliyyəti

1956-1958-ci illərdə Leninqrad Metal Zavodunda mühəndis işləyib, burada hidravlik turbinlərin sınağı ilə məşğul olub. Aspiranturanı bitirdikdən və vəfatına qədər SSRİ Elmlər Akademiyasının A.A.Blagonravov adına Maşınqayırma İnstitutunda çalışmışdır. 1964-cü ildə 1970-ci illərin ortalarında institutda bir vibrasiya texnologiyası laboratoriyasının yaradılmasının təşəbbüskarlarından biri idi və bunun əsasında biomexanika şöbəsi yaradılmışdır. Mexanik sistemlərin dinamikası sahəsində tədqiqatlar aparmış, həmçinin "insan operatorunun davranışını bir vibrasiya sahəsində yerləşən vahid biotexnoloji sistemdə ("*insan-maşın-mühit*" sistemi) öyrənmişdir.

Tədqiqat maraqları: mexaniki vibrasiyanın tətbiqi nəzəriyyəsi, maşınlarda titrəmə, vibrasiyadan qorunma və vibroakustika, insan-maşın mühit sistemlərinin biomexanikası, nüvə reaktorlarının gücü, təbii və texnoloji təhlükəsizlik problemləri. Mexanika, biologiya, fizika, erqonomikanın kəsişməsində araşdırmalar aparmış, öz elmi məktəbini yaratmışdı.

1975-ci ildən Maşınqayırma İnstitutunun direktoru idi. İnstituta rəhbərlik etdiyi dövrdə institut SSRİ Elmlər Akademiyasının quruluşuna qayıtdı, üç yeni çoxmərtəbəli bina tikildi və müasir avadanlıqla təchiz edildi. 1980-ci illərin ikinci yarısında akademik Frolov ölkənin bir sıra sənayesi inkişaf etmiş bölgələrində Maşınqayırma İnstitutu filiallarının şəbəkəsi yaradılması təşəbbüsünü irəli sürdü, sonra Rusiya Elmlər Akademiyasının müstəqil institutları statusunu aldı. Onlar "*Birgə Mühəndislik İnstitutu*" adı altında birləşdirildi, baş direktoru akademik Frolov oldu.

1976-cı ildən müxbir üzv, 1984-cü ildən Elmlər Akademiyasının akademiki. 1985-1992-ci illərdə maşınqayırma, mexanika və idarəetmə prosesləri kafedrasının akademik-katibi, 1985-1996-cı illərdə SSRİ Elmlər Akademiyasının, Rusiya Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, 1985-ci ildən SSRİ Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin üzvü, 2002-ci ilin may ayından Rusiya Elmlər Akademiyası Enerji, Mühəndislik, Mexanika və İdarəetmə Prosesləri İdarəsinin akademik-katibinin müavini olub.

1961-1976-cı illərdə Moskva İşıq Sənayesi İnstitutunun nəzəri mexanika və maşınlar və mexanizmlər nəzəriyyəsi kafedrasında dərs demiş, 1973-1976-cı illərdə bu şöbəyə rəhbərlik etmişdir. 1976-cı ildən Bauman adına Moskva Dövlət Texniki Universitetinin Maşın və mexanizmlər nəzəriyyəsi kafedrasının müdiri olmuşdur. 1977-ci ildən "Mühəndislik", fizika, kimya" jurnallarının, “*Mühəndislik*” ensiklopediyasının baş redaktoru olmuşdur.

Rusiya Mühəndislik Akademiyasının fəxri prezidenti, Kral mühəndislik akademiyası (Birləşmiş Krallıq), Amerika Mexanika Mühəndisləri Cəmiyyəti, ABŞ Milli Mühəndislik Akademiyası, Norveç Texnoloji Elmlər Akademiyası, Çexoslovakiya Elmlər Akademiyası, İsveç Kral Texniki Elmlər Akademiyası, Belarusiya Milli Elmlər Akademiyaları, Gürcüstan, Ukrayna, Yuqoslaviya Milli Akademiyası, Serbiya Elmlər və İncəsənət Akademiyası, Hindistan Materialşünaslıq Cəmiyyəti, Belarusiya Elmlər Akademiyasının fəxri akademikidir.

### İctimai fəaliyyəti

1990-1991-ci illərdə "*Bilik*" Ümumittifaq Cəmiyyətinin sədri, 1991-ci ildən S.I.Vavilov adına "*Bilik*" Regional Xeyriyyə İctimai Fondunun və “Bilik” Beynəlxalq Humanitar İctimai Fondunun prezidenti olub. 1992-ci ildə "Dünya Alimlərinin İnsanlığa Xəbərdarlığı" üçün toplanan alimlər sırasında idi. 2005-ci ildən İctimai Palatanın üzvü, innovasiyalar, yüksək texnologiyalı elmi və mühəndis layihələri üzrə komissiyanın sədri idi. Sov.İKP Mərkəzi Komitəsinə namizəd (1986-1989), Sov.İKP Mərkəzi Komitəsinin üzvü (1989-1990). 1990-cı ilin sentyabrından 1991-ci ilin mayına qədər RSFSR Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosunun üzvü idi.

## Təltif və Mükafatları

* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1990);
* "Vətənə xidmətə görə" ordeni - II dərəcə (3 noyabr 2007) - yerli mühəndisliyin inkişafındakı misilsiz xidmətlərinə, uzun illər səmərəli elmi fəaliyyətinə və ixtisaslı kadr hazırlığına görə;
* "Vətənə xidmətə görə" ordeni - III dərəcə (18 iyun 1999) - dövlətə göstərdiyi xidmətlərə, sənaye fəaliyyətindəki yüksək nailiyyətlərə və xalqlar arasında dostluq və əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə verdiyi böyük töhfəyə görə;
* Lenin ordeni iki dəfə (1986 və 1990);
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (1981);
* Lenin mükafatı (1988);
* SSRİ dövlət mükafatı (1986);
* SSRİ Nazirlər Sovetinin mükafatı (1983 və 1990);
* Rusiya Federasiyası hökumətinin elm və texnologiya sahəsində mükafatı (1998, 2000, 2001)

## Mənbə

* Российская инженерная академия : Справочник 2000. Юбилейное издание / Сост. Б. В. Гусев, И. К. Растегаев, Г. В. Чернышук, А. И. Яковлев. — М.: Готика, 2000. — С. 10. — 454 с.
* Фролов Константин Васильевич // Гражданская защита. Энциклопедия / Под ред. В. А. Пучкова. — Москва, 2015. — Т. 4: Т—Я. — С. 257. — 496 с. — ISBN 978-5-93790-130-3.

## İstinadlar