open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əbu Nuvas

**Əbu Nuvas əl-Həsən ibn Hani əl-Həkəmi** və ya **Əbu Nüvas** (, ; ) — Abbasilər dövründə yaşamış ərəb şairi.

## Həyatı

Əbu Nuvas çox yoxsul bir ailədə, Xuzistan ərazisində Əhvaz şəhərində dünyaya göz açmışdı. Doğum tarixi müxtəlif mənbələrdə fərqli (747-62)  qeyd edilmişdir. Atası Hani ərəb, anası Gülüban fars əsilli idi. 7-8 yaşlarındaykən ailəsi ilə birlikdə Bəsrəyə köçmüşdülər. Əbu Nuvasın uşaqlıq illəri Bəsrədə ehtiyac içində, sıxıntılı keçmişdir. Kiçik yaşlarından büxur satanın dükanı üçün  ətirli otlar toplayaraq çörək pulu qazanırdı. 8-9-cu əsrlərdə Bəsrəni ərəb filalogiyasının mərkəzi hesab etmək olardı. Elə burada Əbu Nuvas görkəmli alim, filologlarla tanış olmağa başlayır. Bunlardan biri də Valibə ibn əl-Hubab idi. O zaman Valibə ibn əl-Hubabın şerləri doğma şehəri  Kufənin hüdudlarından kənarda da məşhur idi. Çox  keçmədən o Valibə ibn əl-Hubabın tələbəsi olur. Bu onun gələcəkdə bir şair kimi yetişməsində böyük rol oynayır.

## Fəaliyyəti

Əbu Nuvas bir çox şer janrlarında yazmasına baxmayaraq ərəb ədəbiyyatına "xəmriyyat"(şəraba dair şeirlər) müəllifi kimi daxil olmuşdur. Onun yaradıcılığı ilə ərəb poeziyası köhnə ənənələrdən uzaqlaşmış yeni məzmun kəsb etmişdir. Ərəb poeziyasında dünyəvi şeirin ilk nümunələri Əbu Nuvasın adı ilə bağlıdır.Əbu Nuvas ərəb poeziyasını forma cəhətdən də yeniləmiş və təmtəraqlı üslubu real bədii təsvir vasitələri ilə əvəz etmiş, şeir dilini sadələşdirmişdir. Şeirləri dini ehkamlara qarşı çevrildiyindən Əbu Nuvas xəlifə əl-Əminin əmri ilə həbs olunmuşdur. Əsərləri onun şüubiyyə (başqa xalqların Xilafət hakimiyyətindən azad olmaq uğrunda mübarizə hərəkatı) ilə bağlılığını ehtimal etməyə əsas verir. Əbu Nuvasın bəzi mənbələrdə həbsxanada vəfat etdiyi, başqa məlumatlara əsasən isə İsmail ibn Əbu Saleh tərəfindən zəhərləndirildiyi ehtimal edilir.

## Həmçinin bax
Esat Ayyıldız. "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (Aralık 2020): 147-173 .

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Əbu Nuvas haqqında
Vasili Qoca

**Vasili Qoca** (, d. 1955, Buxarest, Rumıniya) — Rumıniyalı futbol məşqçisidir. Onun şöhrəti, 1991-ci ildən 1994-cü ilə qədər Təbrizin Traktor Sazi klubunda uğurlu məşqçiliyi ilə qayıdır. Vasili Qoca hələ də Təbriz və Güney Azərbaycan xalqı arasında adlım və popular adamlar arasındadır.
I Aleksandr

**I Aleksandr** — ad.

* I Aleksandr Makedoniyalı (? — e.ə. 454) —
* I Aleksandr (papa) — 107–115-ci illərdə Romanın 5-ci papası.
* I Aleksandr (İmereti çarı) (1387–1389) —
* I Aleksandr Balas (e.ə. 150 — e.ə. 145) — Suriya çarı
* I Aleksandr (Şotlandiya kralı) (1078–1124)
* I Aleksandr (Rusiya imperatoru) (1777–1825) — Rusiya imperatoru
* I Aleksandr (Yunanıstan kralı) (1893–1920) — Yunanıstan kralı
* I Aleksandr (Yuqoslaviya kralı)
* I Aleksandr (Bolqarıstan knyazı)
;Digər
* I Aleksandr Torpağı — Antarktidanın ən iri adası,

## Həmçinin bax
* Aleksandr
* II Aleksandr (dəqiqləşdirmə)

## İstinadlar
Qonaqkənd rayonu

**Qonaqkənd rayonu** — 1930–1959-cu illərdə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasında mövcud olmuş inzibati vahid. İnzibati mərkəzi Qonaqkənd kəndi olmuşdur.

## Tarixi
Qonaqkənd rayonu Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının rayonlaşdırılması səbəbi ilə 8 avqust 1930-cu il tarixində təşkil olunmuşdur. 1952–1953-cü illərdə rayon Bakı vilayətinə daxil edilmişdir. 1947-ci ilə aid məlumatlara görə rayonun daxilində 19 kənd sovetliyi olmuşdur. 4 dekabr 1959-cu ildə Qonaqkənd rayonu ləğv edilmiş, ərazisi isə Quba rayonuna birləşdirilmişdir.

## Əhali
1939-cu il siyahıyalmasına əsasən Qonaqkənd rayonunun əhalisi 20.896 nəfər olmuşdur. Onlardan 59,7%-i azərbaycanlı, 39%-i digər xalqlardan (tatlar çoxluq olmaqla), 1,3%-i ruslar idi.

## Mətbuat
Rayonda 1935-ci ildə "*Sosializm maldarlığı*" qəzeti nəşr olunurdu. Qəzet 1938-ci ildə "*Staxanovçu maldar*", 1954-cü ildə isə "*Kommunizmə doğru*" olaraq ad dəyişmişdir.

## İstinadlar
Baumol effekti

**Baumol effekti** (*Baumol effect*) – iqtisadi inkişaf dövründə xidmətlərin qiymətlərinin tədricən bahalaşması, sənaye məhsullarının qiymətlərinin isə bunun əksinə ucuzlaşmasını nəzərdə tutan iqtisadi effekt. Bu effekti 1967-ci ildə Nyu-York Universitetinin professoru Vilyam Baumol aşağıdakı kimi təsvir edirdi: məhsuldarlığın artması və yeni texnologiyalara qoyulan investisiyalar kapitaltutumlu sahələrdə qiymətləri azaldır. Daha çox əməktutumlu olan xidmət sektorunda isə əks proses baş verir. Eyni zamanda, zəif inkişaf etməkdə olan ölkələrdə sənaye məhsullarının xidmətlərə nisbətən baha olduğu görünür. Bütün bunlara baxmayaraq, Baumol effekti mütləqləşdirilməməlidir. Belə ki, bəzi qeyri-sənaye sahələri, məsələn, telekommunikasiya qiymətlərin azalmasından yararlanır. Xidmət sahəsində məhsuldarlığın ölçülməsinin çətin olması da nəzərə alınmalıdır. Baumol effekti müəyyən qədər dövlət xərclərinin artımının izahında da istifadə olunur. Çünki hökumətlər də, öz növbəsində, əhalinin əmtəələrdən çox xidmət təchizatçıları kimi çıxış edirlər.

## Mənbə
* Dövlət Maliyyəsi terminləri lüğəti, Dr. İ. Əhmədov, K. Aslanlı, Ş. Əhmədov, Bakı – 2008
Beveric əyrisi

**Beveric əyrisi** (*Beveridge curve*) – işsizliyin səviyyəsi ilə iş vakansiyalarının səviyyəsini göstərən qrafik təsvirdir. Bu əyri İngilis iqtisadçısı Uilyam Beverecin adı ilə bağlıdır. Qrafikin ordinatında vakansiyaların səviyyəsi absisində isə işsizliyin səviyyəsi verilmişdir. İşsizliyin yüksək səviyyəsinə vakansiyaların aşağı səviyyəsi uyğun gəlir. Əgər müşahidə etsək, uzun müddət boyunca əyrinin kənara hərəkətində vakant yerlərin verilmiş səviyyəsi işsizliyin yüksək səviyyəsi ilə əlaqələnəcək və bu da əmək bazarının səmərəsiz idarə edilməsi, işsizlər və mümkün iş yerləri arasında uyğunsuzluğa səbəb olar. Vakant yerlərin sayı çox olduqca işsizliyin səviyyəsi azalacaq və əksinə. Beveric Əyrisi azalan funksiya hesab olunur.

## İstinadlar
Brest

**Brest** (*[[Qərbi poles mikrodili|poles.]]* *Бе́ресть*, ) — Belarusun cənub-qərbində şəhər, Brest vilayətinin və bu vilayətin Brest rayonunun inzibati mərkəzi. Brest şəhəri Brest rayonunun tərkibinə daxil deyil.

## Nəqliyyat
* Brest trolleybusu

## İstinadlar
Bonus

**Bonus** (*bonus*) – faydalı qazıntıları şirkətlərə istismara verdiyi üçün həmin ehtiyatların üzərində mülkiyyət hüququnu saxlayan dövlətə buna görə ödənilən vəsait. Bonus hasilatın pay bölgüsü sazişlərinin imzalanması və ya icrası ilə bağlı hökumətə ödənilən mükafatdır. Bonuslar adətən mərhələlərlə ödənilir. Onun bir hissəsi layihənin əvvəlində, digər hissəsi isə layihədə müəyyən mərhələlərə çatdıqca ödənilir. Adətən hasilatın pay bölgüsü (PSA) tipli müqavilələrdə bonuslar müqaviləyə daxil edilmir. Çünki onun daxil edilməsi halında bonusun hasilat başladıqdan sonra kompensasiyası məsələsi qaldırıla bilər.

## İstinadlar
Harri Qovir Sili

**Harri Seeley** (; ) — Britaniya palentoloqu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Michon Scott, "Harry Govier Seeley"
*Harry G. Seeley
Büdcə

**Büdcə** (; qədim Normand dilindən: *bougette* — pulla dolu çanta, dəri çanta, pul bağlaması, pul kisəsi) — hər maliyyə ili üçün iqtisadi subyektin xərclərini və gəlirlərini əhatə edən illik maliyyə planıdır. Bu, gələcək xərcləri və gəlirləri, onların detallaşdırılmış təsvir və tətbiqini hesablayır. Sonuncuya büdcə qeydləri də daxildir.

## Büdcə avansı
Hər hansı dövlət xərcinin icra edilməsi üçün büdcə sənədlərinə xərc yazılmadan ödənilən nağd vəsaitdir. Məsələn, tenderi udan hər hansı bir şirkətin işə başlaya bilməsi üçün ona avans verilir. Bu avansın qarşılığı olan iş görülüb xərcləmə sənədləri təqdim edildikdə büdcəyə həmin xərclər yazılır və avans müqaviləsi bağlanır.

## Büdcə hesabı
Hər hansı məqsədlərin reallaşması üçün dövlət tərəfindən birbaşa maliyyələşdirilən müəssisənin, təşkilatın bank hesabı. Həmin müəssisə bu hesabdan yalnız nəzərdə tutulan məqsədlər üçün istifadə edə bilər.

## Həmçinin bax
* Büdcə davamlılığı
* Büdcə səmərəliliyi
* Büdcəsiz idarəetmə

## Mənbə
* Dövlət Maliyyəsi terminləri lüğəti, Dr. İ. Əhmədov, K. Aslanlı, Ş. Əhmədov, Bakı – 2008.
Lukuv

**Lukuv (və ya Lukov)** ()  —  Polşada şəhər. Lyublin voyevodalığının Lukuv povyatının tərkibinə daxildir. Şəhər qminası statusuna malikdir. Sahəsi 35,75&nbsp;km², əhalisi 30.698 nəfərdir (2014).

## Xarici keçidlər
* Şəhərin rəsmi saytı
Eduard Rudge

**Eduard Rudge** (; ) - İngilis botaniki.

## Elmi əsərləri
* 1811. *A description of several species of plants from New Holland*. Ed. R.Taylor.
## Şərəfinə adlandırılmış taksonlar
*[[Rudgea]]* Salisb. onun şərəfinə adlandırılmışdır.

Eləcə də aşağıdakı bitki növləri:

*[[Rhynchospora corymbosa|Calyptrostylis rudgei]]* Nees, *[[Panicum rudgei]]* Roem. & Schult. və *[[Psychotria lupulina|Psychotria rudgei]]* Bremek..
## Ədəbiyyat
* Rudge, FG; et. al. *William Edward Rudge: A Brief Account of His Life and Work Together with Some Notes on His Influence on American Printing*. PM, vol. 3 Nº 6, feb 1937, 64 pp.

## İstinadlar
Karl Aksel Maqnus Lindman

**Karl Aksel Maqnus Lindman** (; ) — İsveç botaniki və rəssamı.

## Əsərləri
* *Vegetationen i Rio Grande do Sul*, 1900
* *Bilder ur Nordens Flora*, 1901—1905
* *Lärobok i botanik*, 1904
* *Svensk fanerogamflora*, 1918

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Bilder ur Nordens Flora ''
* ''Bilder ur Nordens Flora (1901—1905)'' 
* Carl Axel Magnus Lindman
Qırx Abdal piri

**Qırx Abdal piri** — Xınalıqda ziyarətgah.

Xınalıq ərazisinin demək olar ki, hər yerindən çaylar çağlayır, çeşmələr qaynayır. Onlar hər tərəfə həyat verir, gözəllik bəxş edir. Lakin şenliyin məskunlaşdığı sahədə istifadə üçün bulaq, çeşmə yoxdur. Ona görə də qızlar-gəlinlər çiyinlərində həmişə səhəng və kuzələrlə su gətirməli olmuşlar. Yaşayış yerindən xeyli aralı və dərənin dibindən axan Qudyalçaydan su gətirmək məcburiyyəti onları daim çətin vəziyyətdə qoyurmuş. Hava şəraitindən asılı olaraq adi ehtiyatsızlıq bədbəxtliklə nəticələnərmiş. Odur ki, Xınalığın su təchizatı təkcə can rahatlığı deyil, yaşayış deməkdi, həyat deməkdi. Buna görə də çox qədimlərdə obanın şimalında, Qızıl qaya dağının ürəyinin başında qaynayan bulaqların gözü açılmış, gur sel yaradılmışdır. Yaylaqlardan endirilən suyu gil borular vasitəsilə şenliyə çatdırmışlar. Lakin bu Qırx Abdal bulaq suyunun obaya necə və nə vaxt gətirilməsinin dəqiq tarixi məlum deyil. Bununla əlaqədar xalqın hafizəsində bir maraqlı əfsanə yaşayır:

*Guya şenliyin qırx bığı burma cavan igidi bulağın çəkilməsini öz öhdəsinə götürür, qayaları, dağları Fərhad kimi yarırlar. Su kəndə çatanda, çeşmələr qaynayanda igidlərə su içmək təklif olunur. Su içəndə onlar alovlanıb hamısı külə dönür. Ürəklər qəmlənir, gözlər nəmlənir. Həmin vaxtdan da bu su müqəddəsləşib "Qırx Abdal piri" kimi ziyarətgaha çevrilir...*
Qursalı

**Qursalı** — Ermənistan Pəmbək mahalının Hamamlı rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 7&nbsp;km cənub-şərqdə, Pəmbək çayının yaxınlığında, Kəmərli dağının ətəyində yerləşir. Hamamlı rayonu yaradılana kimi (1937-ci ilə kimi) Quqark (Qarakilsə) rayonunun tərkibində olmuşdur.

Erməni mənbələrində kəndin adının Qursalı formasında işlənməsi toponim kəngər türk tayfasından olan xurs etnonimi ilə Alı şəxs adı əsasında əmələ gəlmişdir. "Xurs (qurs) tayfasından olan Alıya məxsus kənd" mənasını ifadə edir. Etnotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.

## Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 73 nəfər, 1873 - cü ildə 445 nəfər, 1886-cı ildə 545 nəfər, 1897-ci ildə 713 nəfər, 1904 - cü ildə 824 nəfər, 1914 - cü ildə 999 nəfər, 1916-cı ildə 877 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.

1918-ci ildə kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq sakinləri — azərbaycanlılar deportasiya olunmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kəndi tərk etmiş azərbaycanlılar ata-baba yurdlarına qayıda bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 839 nəfər, 1926-cı ildə 954 nəfər, 1931-ci ildə 1033 nəfər, 1987-ci ildə 2700 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.

1988-ci ilin noyabr ayının axırlarında Ermənistan dövləti tərəfindən kəndin sakinləri — azərbaycanlılar tarixi-etnik torpaqlarından qırğınlarla deportasiya edilmişdir. Kənddə hal-hazırda ermənilər yaşayır.

## İstinadlar
Fridrix Kazimur Medikus

**Fridrix Kazimur Medikus** ( və ya ,  6 yanvar 1736 — 15 iyul 1808) — alman botaniki, həkim.

## Elmi əsərləri
* Botanische Beobachtungen (Мангейм, 1780—1784).
* Beiträge zur schönen Gartenkunst (Мангейм, 1782).
* Über einige künstliche Geschlechter aus der Malven-Familie, denn der Klasse der Monadelphien (Мангейм, 1787).
* Historia et Commentationes Academiae Electoralis Scientiarum et Elegantiorum Literarum Theodoro-Palatinae (1790).
* Pflanzen-Gattungen nach dem Inbegriffe sämtlicher Fruktifications-Theile gebildet mit kritischen Bemerkungen (Мангейм, 1792).
* Über nordamerikanische Bäume und Sträucher, als Gegenstände der deutschen Forstwirthschaft und der schönen Gartenkunst (Mangeym, 1792).
* Critische Bemerkungen über Gegenständen aus dem Pflanzenreiche (Mangeym, 1793).
* Geschichte der Botanik unserer Zeiten (Мангейм, 1793).
* Unächter Acacien-Baum, zur Ermunterung des allgemeinen Anbaues dieser in ihrer Art einzigen Holzart (Leypçiq, 1794—1798).
* Über die wahren Grundsätze der Futterbaues (Leypçiq, 1796).
* Beyträge zur Pflanzen-Anatomie, Pflanzen-Physiologie und einer neuen Charakteristik der Bäume und Sträucher. (Leypçiq, 1799—1800).
* Entstehung der Schwämme, vegetabilische Crystallisation (Leyde, 1803).
* Fortpflanzung der Pflanzen durch Examen (Leyde, 1803).
* Beiträge zur Kultur exotischer Gewächse (Leypçiq, 1806).

## İstinadlar
Con Gilbert Beyker

**Con Gilbert Beyker** (; ) – İngilis botaniki.

## Çap olunmuş əsərləri
* A supplement to Baines' Flora of Yorkshire. London, Pamplin, 1854
* The flowering plants and ferns of Great Britain. London, Cashs, 1855
* A new flora of Northumberland and Durham. London, Williams & Norgate, 1868
* A flora of the English Lake District. London, Bell, 1885
* Handbook of the fern-allies. London, Bell & sons, 1887
* Flora of Mauritius and the Seychelles. London, Reeve, 1877
* Handbook of the Amaryllideae, including the Alstroemerieae and Agaveae. London, Bell & sons, 1888
* Handbook of the Bromeliaceae. London, Bell & sons, 1889
* Handbook of the Irideae. London, Bell & sons, 1892
* A summary of the new ferns which have been discovered or described since 1874. Oxford, Clarendon, 1892 — Elektron variantı Archive.org
* The Leguminosae of tropical Africa. Gent, Erasmus, 1926—1930

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *Thomas Sheppard:* Prominent Yorkshire workers 2, John Gilbert Baker. London, 1907
Eli-Abel Karryer

**Eli-Abel Karryer** (, 4 iyun 1818 – 17 avqust 1896) — fransız botaniki.

## Elmi işləri
* Jardin fruitier – Fruits à pépins – Poires, 1845.
* Pépinières, 1855.
* Traité général des conifères ou description de toutes les espèces et variétés, Carriere, Elie Abel. París. 1855.
* Entretiens familiers sur l'horticulture, 1860.
* (Les) Arbres et la civilisation, Carriere, E. A. París. 1860.
* Guide pratique du jardinier multiplicateur, 1862.
* Production et fixation des variétées dans les végétaux, 1865.
* Arbre généalogique du groupe pêcher, 1867.
* Description et classification des variétés de pêchers et de brugnoniers, 1867.
* Encyclopédie horticole, 1880.
* Montreuil aux pêches-Historique et pratiques, 1880.
* Semis et mise à fruit des arbres fruitiers, 1881.
* Étude générale du genre Pommier, 1883.
* Pommiers microcarpes et pommiers d'agrément.
* La Vigne et Réfutations sur la culture de la vigne.
* Semis et mise à fruit des arbres fruitiers, 1880–1881.
* L'arbre fruitier haute tige. Manuel pratique d'arboriculture fruitière, 1908.

## İstinadlar
Yusif Hüseynov

**Yusif İsmayıl oğlu Hüseynov** () — Azərbaycan rəssamı, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sədri (1977–1987), Azərbaycan SSR xalq rəssamı (1979).

## Həyatı
Yusif İsmayıl oğlu Hüseynov 1928-ci il oktyabr ayının 15-də Bakıda anadan olmuşdur. O, 1949-cu ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq məktəbini, 1955-ci ildə Vasili Surikov adına Moskva Rəssamlıq İnstitutunun Qrafika fakültəsini bitirmişdir.

Ömrünün 60 ilini təsviri sənətin inkişafına və təbliğinə həsr etmiş Yusif Hüseynov rəssamlığın müxtəlif janrlarında mövzu baxımından çoxsaylı maraqlı lövhələr yaratmışdır.

Onun ardıcıl və müntəzəm şəkildə irihəcmli akvarel silsilələrinə qüvvətli meyil etdiyini görmək mümkündür. Azərbaycanın təbiətinə həsr olunmuş "Xınalıq" akvarellər silsiləsindən "Yağışdan sonra" lövhəsi bu baxımdan maraqlıdır. Yusif Hüseynovun çəkdiyi tablo, plakat və akvarel silsilələri müasir Azərbaycan təsviri sənətinin qiymətli nümunələri kimi dünyanın bir çox sərgi salonlarında, rəsm qalereyalarında və muzeylərində uğurla nümayiş olunaraq milli mədəniyyətimizi layiqincə təmsil etmişdir.

Yaradıcılığında lakoniklik və monumentallıq, zərif kolorit və lirikaya olan meyillər rəssamın yaratdığı portretlərdə də öz əksini tapmışdır.

Onun kitab qrafikası sahəsində xidmətləri xüsusilə əlamətdar olmuşdur. Azərbaycan və dünya ədəbiyyatı klassiklərinin əsərlərinə çəkdiyi illüstrasiyalar ölkəmizdə kitab mədəniyyətinin təşəkkül tapmasına öz təsirini göstərmişdir. "Göyərçin" uşaq bədii jurnalının baş rəssamı kimi o, poliqrafiya sənətinin inkişafına da dəyərli töhfələr vermişdir.

Yusif Hüseynov respublika rəssamları arasında böyük nüfuza malik olan Yusif Hüseynov 1977-ci ildə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sədri seçilmiş, 1987-ci ilə qədər ittifaqa rəhbərlik etmişdir.

Elə həmin ildə o, SSRİ Rəssamlar İttifaqının İdarə Heyətinin katibi təyin olunmuşdur. Azərbaycan rəssamlıq məktəbinin inkişafında özünəməxsus yeri olan Yusif Hüseynov sənətkarlıqla pedaqoji fəaliyyəti uğurla əlaqələndirən rəssamlardan biri idi. Ömrünün 40 ildən artıq dövrünü ali məktəblə bağlayan Yusif Hüseynov uzun müddət Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda (indiki ADMİU) Rəsm kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 2000-ci ildən isə o, Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyasının professoru kimi öz zəngin təcrübə və bacarığını gənc rəssamlar nəslinin yetişdirilməsinə sərf etmişdir.

1992-ci il ermənilərin Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi Xocalıdakı soyqırım hadisələrindən təsirlənərək "Материнство: Analıq" adlı rəsm əsərini yaratmışdır.

Rəssam Yusif Hüseynov 2009-cu il sentyabr ayının 1-də vəfat etmişdir.

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar rəssamı" fəxri adı — 29 iyun 1964
* "Azərbaycan SSR xalq rəssamı" fəxri adı — 23 fevral 1979
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 11 iyun 2002

## İstinadlar
Qızılörən

**Qızılörən** — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan) Pəmbək mahalının Hamamlı rayonunda kənd. Qızılörən - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Hamamlı (Spitak) rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 7&nbsp;km şimal-qərbdə, Çubuxlu dağ silsiləsinin cənub-qərb ətəyində yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. 1937-ci ilə kimi Quqark rayonunun tərkibində olmuşdur.

Toponim Azərbaycan dilində qırmızı (torpağın süxurunun rənginə görə) mənasında işlənən qızıl sözü ilə türk dilində «xarabalıq, uçulmuş divar» mənasında işlənən örən sözünün  birləşməsindən əmələ gəlmişdir. «Türklər, sahib olduqları ölkələrin adlarını dəyişdirmədikləri kimi, qədim zamanlardan qalma kənd və şəhər xarabalıqlarının yaxınlığında yerləşdikləri zaman da bu xarabalara örən və ya viran adını vermişlər. Bu adın əvvəlinə ya mənsub olduqları tayfa, oymaq, obanın adını, ya da torpağın rənginə görə ağ, qara, qızıl kimi sifətlər əlavə edərək yeni adlar yaratmışlar».

Relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir.

Erm. SSR AS RH-nin 26.IV.1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Şenavan qoyulmuşdur.

## Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 41 nəfər, 1873 - cü ildə 168 nəfər, 1886-cı ildə 212 nəfər, 1897-ci ildə 220 nəfər, 1908-ci ildə 250 nəfər, 1914 - cü ildə 273 nəfər, 1916-cı ildə 276 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.

Kənd 1918-ci ildə erməni təcavüzünə məruz qalmış, sakinləri qırğınlarla deportasiya olunmuş, 1917-1918-ci illərdə xaricdən köçürülən ermənilər burada yerləşdirilmişdir. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kəndi tərk etmiş azərbaycanlılardan sağ qalanlar ata-baba torpaqlarına dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 92 nəfər azərbaycanlı, 54 erməni, 1926-cı ildə 107 nəfər azərbaycanlı, 105 erməni, 1931-ci ildə 140 nəfər azərbaycanlı, 226 erməni yaşamışdır.

SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə kənddə yaşayan azərbaycanlılar 1948-49 - cu illərdə tarixi-etnik torpaqlarından zorla Azərbaycana köçürülmüşdür. Sonralar azərbaycanlıların bir hissəsi doğma kəndlərinə qayıtmışdır.

1987-ci ildə burada 268 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Onlar 1988-ci ilin noyabrında Ermənistan dövləti tərəfindən tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur.

## İstinadlar
 
 
## Xarici keçidlər
*Qızılörən
Buduq mahalı

**Buduq mahalı** — Quba xanlığında mahal.

Quba xanlığı dövründə Buduq mahalının mərkəzi Buduq kəndi olmuşdur. Həmin dövrdə xanlıq 10 mahala bölünmüşdü və həmin mahallardan da biri Buduq mahalı idi. Tarixi ədəbiyyatda olan bir məlumata görə Buduq mahalının kənd icmaları nəinki xəzinəyə vergi və mükəlləfiyyətlərdən azad idilər, hətta xandan bəxşişlər alırdılar.
F.F.Simonoviçin yazdığına görə isə, Quba malikanəsi 8 mahala bölünmüşdü. Buduq və Xınalıq həmin mahallardan idilər və hər biri 9 kəndi birləşdirirdi. İki mahalın ərazisi birlikdə, coğrafi mövqeyinə görə "Dağıstan" adlanırdı. Həmin mahallar Qonaqkənd, Yerfi, Cimi, Xaltan, Utuq, Dərk, Söhüb, Buduq, Zeyid, Cek, Qrız və Xınalıq kəndlərini birləşdirirdi. Bu kəndlərdə 950-yə qədər təsərrüfat mövcud idi. P.Q.Butkov da Buduq və Xınalıq mahallarını birlikdə "Quba Dağıstanı" adlandırır və bildirir ki, Buduq mahalı 13 kəndi əhatə edir və həmin kəndlərdə 387 təsərrüfat vardır. Buduq, müəllifin sözünə görə, həmin kəndlərin ən böyüyüdür. Xınalıq mahalında cəmi 4 kənd birləşmişdi. Bunlar Xınalıq (200 ev), Qrız (180 ev), Cek (130 ev) və Əlik (100 ev) kəndləri idi.

XIX əsrin 40-cı illərində Buduğun inzibati-ərazi baxımından mövqeyi daha da genişlənir və kənd Anaqdarin, Buduq və Xınalıq mahallarından təşkil olunmuş "Sahə" mərkəzinə çevrilir. Buduq sahəsinə 34 kənd (Anaqdarin və Xınalıq mahallarının hər birində 9 kənd və Buduq mahalında 16 kənd) daxil idi.

Buduq mahalının naibi Cəfərqulu ağa Bakıxanov.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Zemfira

**Zemfira Təlğat qızı Ramazanova** (, ; 26 avqust 1976, Ufa) — tatar əsilli müğənni.

## Albomları
Zemfiranın ilk studiya albomu 10 may 1999-ci ildə işıq üzü görüb. Albomun adı «Земфира» olur. 
5-6 martda Praqada «СПИД» mahnısına klip çəkilsə də  rəsmi olaraq yayımlanmır. 24 aprel də «Ариведерчи» sonradan «Почему» musiqisinə klip çəkilir.İlk altı ayda 700.000-dən çox nüsxə satılır.

### Studiya albomları
* Земфира (1999)
* Прости меня моя любовь (2000)
* Четырнадцать недель тишины (2002)
* Вендетта (2005)
* Спасибо (2007)
* Жить в твоей голове (2013)
* Бордерлайн (2021)

### Konsert albomları
* Земфира.Live (2006)
* Земфира.Live2 (2009)

### Məcmuələri
* Спасибо, Вендетта (2007)
* Z-Sides (2010)
* Земфира. Подарочное издание (2010)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Marsel

**Marsel** () — Fransanın ən iri dəniz limanı Bouches-du-Rhône departamentinin inzibati mərkəzi. Lion körfəzinin (Aralıq dənizi) sahilində yerləşir.

## İqtisadiyyatı
Marseldə beynəlxalq hava limanı, iri dəniz limanı kompleksi var. Dəniz limanının illik yük dövriyyəsi 90 milyon tondur.
Neft emalı, neft-kimya sənayesi, qəmiqayırma, təyyarə istehsalı müəssisəsləri vardır. Strasburq və Karlsruedən (AFR) keçən transavropa neft kəməri Marseldən başlayır.

1977-ci ildən etibarən Marseldə 24 stansiyaya malik metropoliten fəaliyyət göstərir.

## Şəkilləri


Fayl:Musée des Beaux Arts Marseille.jpg|İncəsənət muzeyi
Fayl:Марсель, Франция. Вид на Старый порт и Храм Винсента-де-Поля.jpg|Şəhər mənzərəsi
Fayl:Марсель. Вид на город.jpg|Şəhər mənzərəsi



## İstinadlar
Georgi Eristov

**Georgi Yevseyeviç Eristov**(1769-3.11.1863) -gürcü knyazı, Əlahiddə Qafqaz korpusunun zabiti, general.

## Həyatı
O, 1760-cı ildə doğulmuşdu. Babaları kimi hərb sənətini seçmişdi.

Georgi Yevseyeviç  Eristov qadağaya baxmayaraq, Təbrizə yürüşü Ağa Məhəmməd şah Qacarın Tiflisə hücumunun qisası kimi də qiymətləndirilir. 1827-ci il oktyabrın 2-də rus qoşunları Mərəndə daxil oldu, sonra Təbrizə doğru hərəkət etməyə başladı.

## Ədəbiyyat
* *Волков С. В.* Генералитет Российской империи. Энциклопедический словарь генералов и адмиралов от Петра I до Николая II. Том II. Л—Я. М., 2009
* *Гизетти А. Л.* Сборник сведений о георгиевских кавалерах и боевых знаках отличий кавказских войск. Тифлис, 1901
* *Гогитидзе М.* Грузинский генералитет (1699—1921). Киев, 2001
* *Долгоруков П.* Российская родословная книга. Часть 3. СПб., 1856
* *Степанов В. С., Григорович П. И.* В память столетнего юбилея императорского Военного ордена Святого великомученика и Победоносца Георгия. (1769—1869). СПб., 1869

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Vasili Potto

**Potto Vasili Aleksandroviç** () – rus zabiti, general-leytenant, hərbi yazıçı.

## Həyatı
1885-ci ildən 1860-cı illərin ortalarınadək, sonra isə 1887-ci ildən Qafqazda hərbi xidmətdə olub. 1899-cu ildən Qafqaz Hərbi Dairəsi yanında Hərbi-tarixi şöbənin rəisi işləyib. Qafqaz müharibəsi ayrı-ayrı oçerklərdə, epizodlarda, əfsanə və bioqrafiyalarda adlı beş cildlik kitabın (Tiflis, 1885-1891) və başqa nəşrlərin müəəifi və redaktoru olub..

## Ədəbiyyat
* *Волков С. В.* Генералитет Российской империи. Энциклопедический словарь генералов и адмиралов от Петра I до Николая II. Том II. Л—Я. М., 2009

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Василий Потто
* Потто В. А. "Кавказская война. Том 1. От древнейших времён до Ермолова"
Aleksandr Çavçavadze

**Çavçavadze Aleksandr Qarsevanoviç** (1786–1846)-gürcü knyazı, şair, general-mayor.

## Həyatı
Aleksandr Çavçavadze 1786-cı ildə Sankt-Peterburqda anadan olmuşdur. Qarsevan oğlunun 9 yaşı tamam olanda onu oxumaq üçün Bamanın pansionuna göndərir. Aleksandr 1795-ci ildən 1799-cu ilədək həmin pansionatda yaşayır və oxuyur. Atasının ölümündən bir neçə il sonra anası ilə Tiflisə qayıdır.

Aleksandrın 19 yaşı olanda, yəni 1805-ci ildə evdən qaçır və Gürcüstanın azadlığı uğrunda üsyanlara başlayan gürcü şahzadəsi Parnooz Batonişvilinin dəstəsinə qoşulur. Üsyançılar istəyirdilər ki, Baqratiləri hakimiyyətə gətirsinlər. Üsyançılarla birlikdə həbs edilən Aleksandr mühakimə olunur və 30 noyabr 1805-ci ildə üç illiyə Tambova sürgün edilir. Bu zamanlar onun atası sağ olduğundan o, sürgündə çox qalmır. Atasının xidmətlərini nəzərə alan Rusiya çarı I Aleksandr onu paytaxta – Peterburqa çağırtdırır və Paj korpusunda oxumasına icazə verilir. Elə bu vaxtdan da onun hərbçi həyatı başlanır. 1809-cu ilin dekabrında onu saray qvardiyasının Qusar (rus ordusunun macar geyimli suvari əsgəri) polkuna hərbi xidmətə göndərirlər. 1811-ci ilin sentyabrında poruçik rütbəsilə (kiçik zabit) Gürcüstana qayıdan Aleksandr Çavçavadze 1813-1814-cü illərdə Rusiya-Fransa müharibəsində iştirak edir və Parisin alınmasında fəallıq göstərir. O, rus ordusunun baş komandanı Barklay de Tollinin yavəri idi.

Xarici hərbi yürüşlərdən qayıdan Aleksandr yenə də xidmətini davam etdirir. O, Abbasabad qalası, Naxçıvan, İrəvan, Diadin, Torpaqqala və Bəyazid ətrafında gedən döyüşlərdə iştirak edir.

Atası vaxtı ilə Peteburq sarayında səfir idi. Çavçavadze Napoleonun Rusiyaya hücumu zamanı Barklay de-Tollinin adyutantı olmuşdur. Gürcü ədəbiyyatında lirik şair və maarifçi kimi məşhurdur. A.Qriboyedov onun qızı Nina (1812–1857) ilə evlənmişdi.

Çar hökuməti bu tarixi Azərbaycan torpaqlarının ilhaqından sonra I Nikolayın 1828-ci il 21 mart tarixli fərmanı ilə onların əsasında ―Erməni vilayəti‖ yaradıldı. Çavçavadze həmin vilayətə rəis təyin edildi.

Beləliklə, tarixi Azərbaycan torpaqlarında ―Erməni vilayəti" yaradılmış, gürcü isə ona rəis təyin edilmişdir. ―Erməni vilayəti‖ adlandırılan qurum 1840-cı ildə ləğv edilmişdir. 1849-cu ildə keçmiş İrəvan və Naxçıvan torpaqları əsasında İrəvan quberniyası təşkil olunmuşdu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Konrad Yakob Temmink

**Konrad Yakob Temmink** (; 31 mart 1778 — 30 yanvar 1858) — Niderland zooloqu.

Bir neçə heyvan, o cümlədən ağquyruq qumluqca (), Temmink pişiyi (), Molossops temminckii, çol kələzi (), xallı traqopan (), qrif tısbağası () və s. Temminkin şərəfinə adlandırılmışdır.
Ülviyyə Həmzəyeva

** Həmzəyeva Ülviyyə Tapdıq qızı** () — Azərbaycanlı ictimai-siyasi xadim,rəssam. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Rəssamı, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əməkdar Rəssamı, Naxçıvan Rəssamlar Birliyinin sədri, "Yeni Era" Dünya Rəssamlıq Akademiyasının həqiqi üzvü, 2010–2015-ci il IV çağırış Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı,  Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi V, VI və VII çağırış deputatı

## Həyatı
Ülviyyə Həmzəyeva 30 aprel 1982-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikası Babək rayonunun Şəkərabad kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Naxçıvan şəhərində almışdır. 2003-cü ildə Naxçıvan Dövlət Universitetinin incəsənət fakültəsinin təsviri incəsənət ixtisasını fərqlənmə ilə bitirmişdir. 2006-cı ildə Naxçıvan Dövlət Universitetinin pedaqogika nəzəriyyəsi və tarixi ixtisası üzrə magistr pilləsini fərqlənmə ilə bitirmişdir. Naxçıvan Dövlət Universitetin təsviri incəsənət və rəsmxət kafedrasının baş müəllimi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının dissertantıdır.

## Siyasi fəaliyyəti
Naxçıvan Ali Məclisinin IV çağırışı, Azərbaycan Milli Məclisinin V çağırış deputatı, Azərbaycan Milli Məclisinin VI çağırış deputatı və Azərbaycan Milli Məclisinin VII çağırış deputatıdır.

Yeni Azərbaycan Partiyasının VII qurultayında (5 mart 2021-ci il) YAP İdarə Heyətinin üzvü seçilib.

## Yaradıcılığı
Əsərlərində əsasən milliliyi, qədimliyi, mifologiyanı və real həyatın fəlsəfəsini özünəməxsus tərzdə əks etdirməyə çalışır. Əsərləri Azərbaycan sənətinin qədim ənənələri ilə dərin əlaqəlidir. Xalçaların, miniatürlərin və qədim petrogliflərin nümunələrini xatırladan rəsm əsərləri, əfsanələr və nağılların fantastik personajlarını canlandırır.

Ülviyyə Həmzəyeva həm də Azərbaycanda ilk dəfə olaraq 2001-ci ildə Naxçıvan Dövlət Universitetinin gənclik parkında soyqırım qurbanlarının xatirəsinə ucaldılan abidənin müəllifidir. Rəssamın əsərləri, Azərbaycan, ABŞ, Çin, Türkiyə, Portuqaliya, Gürcüstan, İspaniya və.s. ölkələrdə 200-ə yaxın qarışıq və fərdi sərgilərdə nümayiş olunmuşdur. 2008-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əməkdar Rəssamı, 2009-cu ildə isə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Rəssamı fəxri adına layiq görülmüşdür. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür, 2013-cü ildə "Yeni Era" Dünya Rəssamlıq Akademiyasının həqiqi üzvlüyünə qəbul edilmişdir. UNESCO-nun Beyneynəlxalq İncəsənət Assosasiyasının üzvüdür. 2011-ci ildən Naxçıvan Muxtar Respublikası Rəssamlar Birliyinin sədridir. Əsərləri şəxsi kolleksiyalarda və muzeylərdə saxlanılır.

Əməkdar rəssam Ülviyyə Həmzəyevanın 28 oktyabr 2022-ci ildə Mədəniyyət Nazirliyinin Muzey Mərkəzində əsərlərindən ibarət fərdi sərgisi təşkil olunmuşdur.

## Şəkillər

Ülviyyə Həmzəyeva. Muğam.jpg|"Muğam" kompozisiyası
Ülviyyə Həmzəyeva. Mirzə Cəlil dünyası.jpg|Mirzə Cəlil dünyası
Ülviyyə Həmzəyeva. Bəşəriyyətin beşiyi.jpg|"Bəşəriyyətin beşiyi" kompozisiyası


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* UNESCO Dünya Rəssamlıq Akademiyası
Yaz yastıqotu

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 4-20 sm, gövdəsi nazik və çılpaq olan birillik ot bitkisidir. Yarpaqları uzunsov və ya uzunsovneştərvari olub, oturaqdırlar, qaidəsinə doğru tədricən daralmışdır, küttəhərdir, seyrək şaxəli tüklərlə örtülmüşdür. Ləçəklərinin uzunluğu 1,5–4&nbsp;mm-dir, ağ rəngdədir. Qıncıqları ellipsvari və ya uzunsovellipsvaridir, uzunluğu 3–7&nbsp;mm, eni 1,5–3&nbsp;mm olub, uzun saplaq üzərindədir. Mart-aprel aylarında çiçəkləyir, aprel-may aylarında meyvə verir.

## Azərbaycanda yayılması
Samur-Şabran oval., Qob., Kür-Araz oval., Kür düz., Nax. dağ., Lənk. dağ., Lənk. oval. Ovalıqdan, orta dağ qurşağına qədər.

## Yaşayış mühiti
Gilli, daşlı və otlu yamaclarda, yarımsəhralarda və alaqlı yerlərdə rast gəlinir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ernst Fridrix Gilq

*Ernst Friedrich Gilg*' (; 12 yanvar 1867, Şlingen, Baden-Vürtemberq — 11 oktyabr 1933, Berlin) — alman botaniki.

## Elmi əsərləri
* *Pharmazeutische Warenkunde*, 4. Auflage 1911
* *Grundzüge der Botanik für Pharmazeuten*, 6. Auflage 1921
* *Lehrbuch der Pharmakognosie*, 3. Auflage 1922
## Xarici keçidlər
* Ernest Gilg at IPNI.org
Huq Algernon Veddel

**Hug Algernon Veddel** (; ) – fizik və Cənubi Amerika florası üzrə ixtisaslaşmış botanik.

## Əsərləri
* *Histoire naturelle des Quinquinas* (1849) – monograph describing the Cinchona plant
* *Additions à la flore de l’Amérique du Sud* (1850) – which gives the history of his first trip to South America.
* *Voyage dans la Nord de la Bolivie* (1853) – which describes his second trip to South America.
* *Chloris andina: essai d’une flore de la region alpine des Cordillères de l’Amérique du Sud* (two volumes) (1855–1861) – it constitutes the sixth part of Francis de Castelnau’s *Expédition dans les parties centrals de l’Amérique du Sud* (1850–1859).

## İstinadlar
Vilhelm Gerard Valpers

**Vilhelm Gerard Valpers** (; 26.12.1816, Mühlhauzen – 18.6.1853, Berlin) XIX əsr alman botaniki.

## Əsərləri
* "Animadversiones criticae in Leguminosas Capenses Herbarii Regii Berolinensis", 1839
* "Repertorium botanices systematicæ" (6 cilddə, 1842—1847)
* "Annales botanices systematicæ" (3 cilddə, 1848—1853).
## İstinadlar
İhsan Əl-Şehbaz

**İhsan Əl-Şehbaz** (, )&nbsp;— İraq mənşəli ABŞ botaniki, Harvard Universitetinin fəlsəfə üzrə doktoru; Kələmçiçəyikimilər bitki fəsiləsinin sistematikası üzrə mütəxəssisdir.

## Elmi işləri
K. Mummenhoff, & O. Appel 2002. Cardaria, Coronopus, and Stroganowia are United with Lepidium (Brassicaceae) // Novon 12:5–11
* 2003 Notes on some species of *Stroganowia* transferred to *Lepidium* (Brassicaceae) //Harvard Papers in Botany, 7, 465–466.
* M. A. Beilstein, & E. A. Kellogg 2006. Systematics and phylogeny of the Brassicaceae (Cruciferae): an overview Pl. Syst. Evol. 259: 89–120 
* Beilstein M, Al-Shehbaz IA & Elizabeth A. Kellogg 2006. Brassicaceae phylogeny and trichome evolution. American Journal of Botany. 93:607–619 
* Baimashania Al-Shehbaz
* 
* Crucihimalaya Al-Shehbaz, syn. 
* Dactylocardamum Al-Shehbaz,
* 

### Əl-Şehbaz tərəfindən təsnif olunmuş digər bitkilər
* 
* ,
* 
* 
* 
*  syn. Stroganowia brachyota ,
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* http://www.mobot.org/MOBOT/Research/curators/ihsanpub.shtml PDF:http://www.mobot.org/mobot/Research/curators/pdf/ihsanpubs.pdf
Mixail İvanoviç Adams

**Mixail İvanoviç Adams** (; 30.6.1780, Moskva – 1.7.1832, Vereya) — Rusiya botaniki və zooloqu.

## Elmi əsərləri
* "*Relation abrégée d’un voyage á la mer Glaciale et découvertes des restes d’un mamout*", Sankt-Peterburq, 1807—1808.
## İlk olaraq Adams tərəfindən təsnif edilən taksonlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Stenli Tatçer Bleyk

**Stenli Tatçer Bleyk** (; 1910 – 24 fevral 1973) - Avstraliya botaniki.
## Elmi işləri
* *The honey flora of South-Eastern Queensland* (avec C. Roff), Queensland Department of Agriculture and Stock, 1958, 199 p., 175 pl.
* *A Revision of Melaleuca leucadendron and its Allies (Myrtaceae)*, Contributions from the Queensland Herbarium, N°1, 1969, 114 p.
* *A revision of Carpobrotus and Sarcozona in Australia, genera allied to Mesembryanthemum (Aizoaceae)*, Brisbane, 1969, Contributions from the Queensland Herbarium, N°7, 65 p., 11 plates.
* *Studies in Cyperaceae*, Brisbane, 1969, Contributions from the Queensland Herbarium, N°8, 48 p.
* *A revision of Plectranthus (Labiatae) in Australia*, Brisbane, 1971, Contributions from the Queensland Herbarium, N°9, 120 p.
* *Idiospermum (Idiospermaceae), a new genus and family for Calycanthus australiensis*, Brisbane, 1972, Contributions from the Queensland Herbarium, N°12, 37 p.
* *Neurachne and its allies (Gramineae)*, Brisbane, 1972, Contributions from the Queensland Herbarium, N°13, 53 p.
* *Plinthanthesis and Danthonia and a review of the Australian species of Leptochloa (Gramineae)*, Brisbane, 1972, Contributions from the Queensland Herbarium, N°14, 19 p.
* *Revision of the genera Cymbopogon and Schizachyrium (Gramineae) in Australia*, Brisbane, 1974, Contributions from the Queensland Herbarium, N°17, 70 p.

## Qeydlər

## İstinadlar
* Encyclopedia of Australian Science: Stanley Thatcher Blake (1911—1973)
Antonio Xose Kavanilyes

**Antonio Xose Kavanilyes** (, , 16 yanvar 1745, Valensiya, İspaniya — 5 may 1804, Madrid, İspaniya) — İspaniya botaniki.

## Təsnif etdiyi bitkilər

## Çap olunmuş əsas işləri
* Observationes sorbe la historia natural, geografia, agricultura, población y frutos del regno de Valencia Por don Antonio Josef Cavanilles. En Madrid: en la Imprenta Real, 1795–1797 
* Glosario de botánica en cuatro lenguas, 1795–1798
* Descriptiones de varias plantas exoticas, 1799–1804
* Elenchus plantarum Horti regii Madridensis, 1803
* Géneros y especies de plantas demostradas en las lecciones públicas del año 1802. Madrid, 1803
E119 Avropa marşrutu

Azərbaycan Respublikası ərazisində "E" Beynəlxalq yollar şəbəkəsinə daxil olan "E-97" nömrəli Xerson-Poti-Bakı-Trabzon ("Tarixi İpək yolu" marşrutu ilə) və "E-119" nömrəli Moskva-Mahaçqala-Bakı-Astara avtomobil yolu (Rusiya Federasiyasının sərhədi) keçir.

E-119 avtomagistral yolu Azərbaycan-İran sərhəddindəki Astara rayonundan Rusiyanın Moskva şəhərinə qədər uzanır. Uzunluğu 2630 km-dir.

Avtomobil yolunun keçdiyi məntəqələr: Astara - Ələt - Bakı - Quba - Maxaçqala - Volqoqrad - Povorino - Tambov - Moskva.

E-119 nömrəli avtomobil yolu Azərbaycan daxilində 2 marşrutdan ibarətdir. Bu Bakıdan şimal sərhəddinə qədər olan M1, Bakıdan Astaraya qədər olan M3 nömrəli avtomobil yolllarıdır.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Respublikasının Avtomobil Yolları

## İstinadlar
Kristof Fridrix Otto

**Kristof Fridrix Otto** (; 4 dekabr 1783, Şneberq — 7 dekabr 1856, Berlin) — alman botaniki və bağbanı.

## Əsərləri
* *Abbildung der fremden in Deutschland ausdauernden Holzarten*, 1819—1830.
* *Abbildungen auserlesener Gewächse des königlichen botanischen Gartens*, 1820—1828.
* *Icones plantarum selectarum horti regii botanici Berolinensis* (İohan Henri Fridrix Linklə birlikdə), Berlin, 1820—1828.
* *Abbildungen neuer und seltener Gewächse …*, 1828—1831.
* *Abbildung und Beschreibung blühender Cacteen*, 1838—1850.
* *Abbildungen seltener Pflanzen des Königlichen botanischen Gartens …*, 1840—1844.

## Ədəbiyyat
* Robert Zander; Fritz Encke, Günther Buchheim, Siegmund Seybold (Hrsg.): Handwörterbuch der Pflanzennamen. 13. Auflage. Ulmer Verlag, Stuttgart 1984, ISBN 3-8001-5042-5
Şeyx Abbas Qumi

**Şeyx Abbas Qumi** () — İlahiyyatçı alim.

## Həyatı
Şeyx Abbas Qumi hicri 1294-cü ildə (1877) İranın Qum şəhərində anadan olmuşdur.

Şeyx Abbas Qumi hicri 1359-cu ildə (1940) İraqın Nəcəf şəhərində vəfat etmişdir.

## Əsərləri
* Məfatihul-cinan.
* Beytül-əhzan.
* əl-Kuna vəl Əlqab
* Zübdətul-əhadis

## Tərcümə
* Şeyx Abbas Qumi, Məfatihul-cinan, mütərcim: Zəfər Cəfərzadə, Daneşe hamedun, Bakı, 2006, 5000 tiraj, 1232 səh.
* Şeyx Abbas Qumi, Məfatihul-cinan (külliyat), tərcümə edənlər: Z. Bağırov, R. Şükürov, Bakı, 2013, 1000 tiraj, 1708 səh, ISBN 9789649942551
* Şeyx Abbas Qumi, Zübdətul-əhadis (Hədislər incisi), M. Xəlilov, 2004, 3000 tiraj, ISBN 964-8222-70-3

## Həmçinin bax
* Şiə alimlərinin siyahısı
* Məfatihul-cinan

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* əl-Kuna vəl Əlqab
* https://web.archive.org/web/20101205233045/http://imamat-news.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=26719:2010-06-22-18-27-04&catid=27:Koran-i-hadisy&Itemid=486
322 (ədəd)

**Üç yüz iyirmi iki** — say sistemində ədədlərdən biri. Üç yüz iyirmi birdən sonra,  üç yüz iyirmi üçdən əvvəl gəlir.

## Riyaziyyatda

### Əsas hesablamalarda
* ** Üç yüz iyirmi iki ədədi** —cüt ədəddir və eyni zamanda mürəkkəb ədəddir.

### Say sistemində

## Elmdə

## Dində

## İnam və etiqadlarda

## Digər sahələrdə

## Mənbə

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Şineyd Malvi

**Şineyd Malvi** — 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İrlandiyanı təmsil edən müğənni. Müsabiqədə Black Daisy ilə birlikdə Et Cetera adlı mahnını səsləndirmişdir.

## İstinadlar
Con Ceyms Odübon

**Con Ceyms Audubon** (, ) — Amerika təbiətçisi, ornitoloqu, rəssam-animaliaçı.

## Əsərləri
* The Birds of America. Vol.[I] – 1827-30 Изображения
* The Birds of America. Vol.II – 1831-34 
* The Birds of America. Vol.III – 1834-35 
* The Birds of America. Vol.IIII – 1835-38 
* John James Audubon, *Writings & Drawings* (Christoph Irmscher, ed.) (The Library of America, 1999) ISBN 978-1-88301168-0
* John James Audubon, *The Audubon Reader* (Richard Rhodes, ed.) (Everyman Library, 2006) ISBN 1-4000-4369-7
* Audubon: Early Drawings (Richard Rhodes, Scott V. Edwards, Leslie A. Morris) (http://www.hup.harvard.edu/catalog/AUDAUD.html Harvard University Press and Houghton Library 2008) ISBN 978-0-674-03102-9

## Ədəbiyyat
* Burroughs, J. (1902). *John James Audubon*. Boston: Small, Maynard & company. 
* Ford, Alice (1969). *Audubon By Himself*. Garden City NY: The Natural History Press
* Fulton, Maurice G. (1917). *Southern Life in Southern Literature; selections of representative prose and poetry*. Boston, New York [etc.]: Ginn and Co. Просмотр он-лайн
* Punke, Michael (2007). *Last Stand: George Bird Grinnell, the Battle to Save the Buffalo, and the Birth of the New West*. Smithsonian Books. ISBN 978-0-06-089782-6
* Rhodes, Richard (2004). *John James Audubon: The Making of American*. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 0-375-41412-6
* Streshinsky, Shirley (1993). *Audubon: Life and Art in the American Wilderness*. New York: Villard Books, ISBN 0-679-40859-2

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* www.audubon.org Audubon and Conservation News 
* auduboninstitute.org
Ornitologiya

**Ornitologiya** (,  — quş və  — öyrənmə, söz) — zoologiyanın quşları və onların embriologiyası, morfologiyası, fiziologiyası, ekologiyası, sistematikası və coğrafi yayılmasını öyrənən bölməsi. Həmçinin Ornitoloq-quşları öyrənən zooloqdur.. "Ornitologiya" termini XVI əsrin sonlarında İtaliya naturalisti Aldrovandi tərəfindən daxil edilmişdir.

## Jurnallar
* *[[Audubon Magazine]]* (ABŞ) — http://magazine.audubon.org/ ;
* *[[The Auk]]*, American Ornithologists' Union (ABŞ) — http://www.aou.org/auk/index.php3 ; 1884-
* *[[Bulletin of the British Ornithologists' Club]]* (Böyük Britaniya) — http://www.boc-online.org/bulletin.htm ; 1892-
* *[[The Condor]]* — Cooper Ornithological Society (ABŞ) — http://www.cooper.org/; 1899-
* *[[Emu]]* — Royal Australasian Ornithologists Union, (с 1901, Melburn, Avstraliya) — http://www.publish.csiro.au/nid/96.htm
* *[[Ibis]]* — British Ornithologists Union (1859, London, Böyük Britaniya) — http://www.bou.org.uk/pubibis.html 
* *[[Wilson Journal of Ornithology]]* Wilson Ornithological Society (ABŞ); 1889-

## Həmçinin bax

* Ornitoloji turizm

## İstinadlar
Ətiqə İzmayılova

**Ətiqə İzmayılova** () — Azərbaycanın aparıcı etnoqroflarından biri.

## Həyatı
1932-ci il martın 19-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Öz əmək fəaliyyətini Talış mədəniyyəti və sosial həyatının mütəxəssisi kimi başlayaraq, sonradan o Azərbaycan milli geyimləri ilə məşğul olmuşdur. Ali təhsilini 1955-ci ildə Moskva Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində, elmlər namizədi dərəcəsini isə SSRİ EA-nı Mikluxa-Maklay adına Etnoqrafiya İnstitunda almışdır. Uzun illər müddətində Azərbaycan EA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunda və Azərbaycan Milli Tarix Muzeyində çalışıb. Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Etnoqrafiya şöbəsinə rəhbərlik edib.

## İstinadlar
Oskar Loya

**Oskar Loya** () — 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi'ndə Almaniya'nı təmsil edən müğənni. Müsabiqədə Aleks Kristensen ilə birlikdə Miss Kiss Kiss Bang adlı mahnını səsləndirmişdir.

## İstinadlar
İranda Novruz bayramı

İran süfrəsində fərqli bir səməni olur. Onlar səmənini ən çox mərcidən göyərdirlər. Səməni buğdadan da olur. Amma mərci səmənisi cücərtmək daha rahat olduğu üçün səmənini mərcidən düzəldirlər. İran süfrəsində şəkil də olur – məsələn, İrandakı zərdüştilər öz Novruz süfrələrinə Zərdüşt peyğəmbərin müasir rəssamların təxəyyülünün məhsulu olan portretini qoyurlar. Amma İran əhalisinin çoxu müsəlmandır, onların süfrəsində Qurani-Kərim olur, bəziləri isə həm də İran şairi Hafizin divanını süfrəyə qoyurlar. İran süfrəsində də “s” hərfi ilə başlayan 7 nemət olmalıdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Novruz bayramı
Alçaldılmış və təhqir olunmuşlar

**Alçaldılmış və təhqir olunmuşlar** () — Rusiya yazıçısı Fyodor Dostoyevskinin 1861-ci ildə nəşr edilən romanı.

Fyodor Dostoyevskinin ən uğurlu əsərlərindən biri olan "Alçaldılmış və təhqir olunmuşlar"da, yazıçı digər romanlarında da etdiyi kimi ruh təhlil etmələrinə tez-tez yer vermiş, oxucunun xarakterlərin psixologiyasına bürünməsini təmin etmişdir. Romanda cəmiyyətdə həmişə alçaldılan və xor görülən insanların, nüfuzlu kəslərin eqoistcə hesabları arasında əzilmələri və sarsılmaları təsvir olunur. Dostoyevski seçdiyi sıravi, amma fövqəladə həyatlar, heyrət doğuran xarakterlər ilə oxucuda ürpərti qarışıq bir maraq doğurur. Yazıçı ustaca fantastikası, oxucunu sıxmayan izahatı ilə "Alçaldılmış və təhqir olunmuşlar"ı ən müvəffəqiyyətli romanlarından biri olaraq ədəbiyyat dünyasına qazandırmışdır.

## Obrazlar

* **İvan Petroviç** - baş qəhrəman. Əsərdə Vanya adı ilə anılır. Uşaqlıq dostu Nataşanı sevir.
* **Nataşa Nikolayevna** - Nikolay Sergeyeviçin və Anna Andreyevnanın qızıdır. Knyaz Valkovskinin oğlu Alyoşanı sevməyə başlayır və ailəsini tərk edir.
* **Nikolay Sergeyeviç İxmenev** - Mülkədar.
* **Anna Andreyevna** - Nikolayın həyat yoldaşı.
* **Knyaz Pyotr Aleksandroviç Valkovski** - Alyoşanın atası.
* **Knyaz Aleksey Petroviç Valkovski** - Knyaz Pyotrun oğlu. Əsərdə Alyoşa olaraq da anılır.

## Həmçinin bax
Tacikistanda Novruz bayramı

Tacikistanda Novruz martın 20-də başlayır, 3-4 gün davam edir – uşaqlar qapı döyüb bayram payı istəyir, amma qapını döyüb gizlənmək yoxdur. Uşaqlar yaz çiçəklərindən dərib yığır, qapıları döyür - ev sahibinə çiçəklərdən verir, ev sahibi də onlara ya konfet, ya yumurta, ya da pul verir. Pul vermək təzə yaranma adətdir.

## Poçt markalarında

Fayl:1991 CPA 6363.jpg|SSRİ poçt markası (1991)
Fayl:Stamps of Tajikistan, 028-02.jpg|Tacikistan poçt markası (2002)
Fayl:Stamps of Tajikistan, 029-02.jpg|Tacikistan poçt markası (2002)
Fayl:Stamps of Tajikistan, 030-02.jpg|Tacikistan poçt markası (2002)


## İstinadlar
 

## Həmçinin bax

*Novruz bayramı
Özbəkistanda Novruz bayramı

Özbəklər isə Novruz süfrəsi üçün "nişala" hazırlayırlar. Nişala şəkərdən bişirilir – şokolad kimi olur, amma bəyaz. Çox ləzzətli olur, çörəklə yemək iyi gəlir. Özbəkistanda dəyişik adətlər var. Məsələn, Surxəndəryada adamlar asimandan yağmur gözləyir. Üzlərini böyük bir qocaman qadının – Sus xatının şəklinə tutub yağış istəyirlər. "Sus xatın, susma xatın, yağmır yağdır" deyə şərqi söyləyirlər. Yəni bu – İslama qədərki bir düşüncədən gəlir. Novruzda Özbəkistanda öküzlərin buynuzunu yağlayırlar. Məmləkətin yaşlı adamı əlini yağa batırar və öküzlərin buynuzunu yağlar ki, yeni il bərəkətli olsun.

## İstinadlar

## Mənbə
* Özbəkistanda Novruz: Sumalak və ya səməninin bişirilməsi

## Həmçinin bax

* Novruz bayramı
Digesta

**Digesta** (, "sıraya düzülmüş"), və yaxud **Pandekte** (/, "əhatəedici") Roma qanunlarının küllüyyatı. 
 — 529-534 ildə Bizans imperatoru I Yustinianın dövründə tərtib edilmiş  "Yustinian qaydalarının" (533) - Roma sivil qanunlar toplusunun müasir adı .

## Xarici keçidlər
* ''The Roman Law Library  (Yves Lassard, Alexandr Koptev)
* ''The Latin Library
Qırğızıstanda Novruz bayramı

Qırğız süfrəsində məxsusi olaraq Novruzda bişirilən beşbarmaq da olur. Bu – quzu ətindən və makarona oxşar un məmulatından bişirilir. Adına niyə beşbarmaq deyilir – çünki əllə yeyilir – yəni beş barmaqla.

Qırğızıstanda Novruzda tonqal qalamırlar, amma evin, həyətin odla pak edilməsi adəti var – Azərbaycanda üzərlik yandırılan kimi. Qırğızlar deyir ki, bu, qədim türk şamanlarından qalma adətdir.

Onlar "Alas-alas, hər bəladan xilas" – deməklə öz həyətlərini atəşlə pis ruhlardan təmizləyirlər.
## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Novruz bayramı