open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nicat Abasov

**Nicat Azad oğlu Abasov** () — Azərbaycan şahmatçısı, qrosmeyster (2010). 2020-ci ilin fevral ayında o, bütün zamanların ən yüksək reytinqi olan 2670-ə çatıb və Azərbaycanda 3-cü, dünyada isə 67-ci yerdə qərarlaşıb.

## Həyatı
14 may 1995-ci ildə Bakıda anadan olub.

## Naliyyətləri
2009-cu ildə beynəlxalq usta, 2010-cu ildə qrosmeyster titulunu qazanıb.
2015-ci ildə Niderlandın Veyk-an-Zeya şəhərində "20th Cultural Village Chess Tournament" beynəlxalq şahmat turnirinin qalibi olub və 2016-dakı "Veyk-an-Zee turnirində" iştirak etmək hüququ qazanıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Nicat Abasov şahmat turnirinin qalibi oldu 
* Nijat Abasov. Chess-DB.com  
* Nijat Abasov. 365chess.com 
* Nijat Abasov. fide.com 
* Nijat Abasov. chessgames.com 
* Nijat Abasov. chessclub.com 
* Nijat Abasov. chess.com
Zəhlə

**Zəhlə** () — Livanda Biqa mühafəzəsinin inzibati mərkəzi olan şəhərdir. Şəhərin əhalisi təxminən 100 000 nəfər təşkil edir. (2006). 2013-cü ildə əhali 56000 nəfərə qədər azalmışdır. Əhalisinin sayına görə şəhər Beyrutdan və Tərabülüs əş-Şamdan sonra Livanda üçüncü şəhərdir. Əhalisi əsasən xristianlardan təşkil olunub. Livan Melkit Yunan Katolik kilsəninin mərkəzidir. Zəhlə şəhəri Biqa vadisinin mirvarisi hesab edilir. O təmiz havası ilə, kurortlar ilə və orijinal mətbəxi ilə məşhurdur.

## Ümumi məlumat
Şəhər Livanın paytaxtı olan Beyrut şəhərindən 55 kilometr şərqdə yerləşmişdir. Şəhər Yaxın Şərqdə yeganə katolik şəhərdir. Öz köhnə kilsələri ilə məşhurdur. Restoranlar açıq havada yerləşir. Vadi-əl-Areyiş unikal mətbəx və buzhazırlayan zavod kimi fəaliyyət göstərir. Beyruta qədər avtomobillə çatmaq mümkündür. Səfər 30 dəqiqədən 50 dəqiqəyə qədər davam edir. Müddət hərəkətdən asılı olaraq dəyişir. Şəhər mərkəzi dəniz səviyyəsindən 900 m hündürlükdə yerləşmişdir.

## Tarixi
Təxminən 300 il əvvəl Zəhlənin əsası qoyulmuşdur. XVIII əsrin başlanğıcında hələ gənc olan şəhər üç ayrı rübə bölünmüşdü. Hər kəsin öz idarəsi var idi. Qısa vaxtda XIX əsrdə Zəhlə regionda birinci müstəqil şəhər-dövlət oldu. O zaman şəhərin öz bayrağı və himni var idi. Zəhlə 1777 və 1791-ci ildə yanğınlara məruz qaldı. 1860-cı ildə isə qarət edilərək yandırıldı. Mutasarrifii (1861 — 1914) Zəhləni idarə edən zaman şəhər yenidən çiçəklənməyə başladı. 1885-ci ildə şəhər vasitəsilə çəkilmiş dəmiryol xətti onun iqtisadiyyatını yaxşılaşdırdı və Zəhlə Suriyanın Biqa vadisi üçün daxili "liman" oldu. O həmçinin kənd təsərrüfatının mərkəzi və Beyrut, Dəməşq, Mosul və Bağdad arasında ticarətin mərkəzi idi. Hesab edilir ki, Zəhlə Livan ordusunun vətənidir. Şəhər indi ölkənin siyasi həyatında mühüm rol oynayır.

## İqtisadiyyat
Zəhlə şəhərində iqtisadiyyatın əsasını toxuculuq və yeyinti sənayesi, həmçinin kənd təsərrüfatı təşkil edir.

## Qardaş şəhərlər
*  Belo Horizonte (), Braziliya (1974)
*  Rosario (), Argentina
*  Zabrze (), Polşa
*  Resifi (), Braziliya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*mideast.com/zahle
*tourism
Dayki Sakamoto

— Hal-hazırda Roasso Kumamoto FK klubunda çıxış edən Yaponiya futbolçusu.

## Klub statistikası
*23 fevral 2016-cı il məlumatlarına əsasən*.

## Xarici keçidlər
* Profile at Roasso Kumamoto

## Həmçinin bax
Muzeydə gecə (film, 2006)

**Muzeydə gecə** () — Şon Levinin 2006-cı ildə rejissorluğu ilə çəkilmiş amerikan fentezi, komediya filmi. Film xorvatiyalı illustrasiyaçı Milan Trenkin 1993-cü ildə yazdığı eyniadlı uşaq kitabı əsasında çəkilib. Filmin rejissorları Robert Ben Qarant və Tomas Lennondur. Baş rolda Ben Stiller çıxış edir. Film Larrinin Nyu-Yorkdakı Təbiət Tarixi Muzeyində işləməyə başlaması ilə başlayır. Gecə düşən kimi Larri aşkar edir ki, muzeydəki tarixi şəxsiyyətlər, heyvanlar və artefaktlar, o cümlədən Teodor Ruzvelt, Attila və T-Rex kimi tanınan personajlar canlanır.

## Rollarda
* Ben Stiller — Lourens "Lerri" Deyli
* Robin Vilyams — Teodor Ruzvelt
* Dick Van Dyke — Seysil Frederiks
* Jake Cherry — Nikolas "Niki" Deyli
* Karla Qucino — Rebeka Hatman
* Mickey Rooney — Qas
* Bill Cobbs — Reqinald
* Owen Wilson — Cededaya Smit
* Steve Coogan — Qayus Oktavuis
* Patrick Gallagher — Attila
* Rami Malek — Akmenra
* Mizuo Peck — Sakaqavea
* Ricky Gervais — Doktor MakFi
* Crystal the Monkey — Dekster
* Kim Raver — Erika Deyli
* Pierfrancesco Favino — Xristofor Kolumb
* Brad Garrett — Moai (səsləndirmə)
* Charlie Murphy — Taksi sürücüsü
* Paul Rudd — Don
* Anne Meara — Debbi
* Ian Campbell — rəssam

## İstinadlar
Volter Mittinin qeyri-adi həyatı (film, 2013)

**Volter Mittinin qeyri-adi həyatı** () — Ben Stillerin rejissorluğu ilə 2013-cü ildə çəkilmiş komediya filmi. Baş qəhrəmanı özü canlandırmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Poronay çayı

**Poronay çayı** () — Saxalin adasının ən uzun çayı. İnzibati cəhətdən çay Saxalin vilayəti Tımovski, Smirnıxovski və Poronay şəhər dairələri ərazisindən axır (Rusiya).

## Adı
Çayın adı aynu dilindən tərcümədə "böyük çay" mənasını verir.

## Coğrafiyası
Çayın uzunluğu 350 km, hövzəsinin sahəsi 7990 km² təşkil edir. Çay öz başlanğıcını Şərqi-Saxalin dağlarında yerləşən Nabil silsiləsindən götürür. Bataqlaşmış Tım-Poronay vadisindən axaraq Terpeniya körfəzinə tökülür (Oxot dənizi). Körfəzə 10 km qalmış çay iki qola ayrılır. Onlar ayrılıqda körfəzə tökülürlər. Mənsəbdə onların tataqları arasında məsafə 5 km təşkil edir. Bununla da qollar mənsəbdə bataqlaşmış ada əmələ gətirirlər. Çayın qərb qolunun sahilində Poronaysk şəhərinin böyük hissəsi yerləşir.

Poronay çayı üzərində çəmi iki çay vardır. Onların ikisi də bir-birinin yaxınlığında yerləşir. Biri dəmiryol körpüsü, digəri isə avtomobil körpüsüdür. Çayın axdığı hövzə boyunca çoxlu sayda göl vardır. Onlar arasında Uyutnoe, Şika, Kulça, Nezametnoe gölləri xüsusi ilə böyükdür. Çay şəbəkəsi Lososlar və balıqlarla zəngindir.

## Hidrologiyası

Çayın qidalanması qarışıqdır. Belə ki, xüsusu ilə yay ayları mussinların təsirinə məruz qaldığı bölgədən axması bu zaman onun üidalanmasında yağış sularının onun qidalamaslnda faizini artırır. Qış ayları isə Sibirdə formalaşan soyuq hava kütlələri qar şəklində bölgəyə yağır. Gölün aydığı bölgənin bataqlaşmış olması onun qidalanmasına yeraltı suların faizinə müsbət təsir göstərir. İllik su sərfiyyatı 120 m³/sref name="Поронай "> təşkil edir.

Orta neyililiyi 0,23 % təşkil edir. Çayın gursululuq dövrü mayın ilk ongünlüyünə təsadüf edir. Ən zəif axar sentyabr ayında baş verir. Qış ayları buzla örtülür. Buzla örtülmə noyabrın ikinci on günlüyünə təsadüf edir. Aprel ayının üçüncü on günlüyündə isə buzdan azad olur.

## Qolları
Ən iri qolları (uzunluğu, km): sağ — Leonidovka çayı (95), Orlovka çayı (83), Onorka çayı (77), Kamenka (Aşağı Matrosovka) (71), Byuklinka çayı (63), Yelnaya çayı (61), Lonqari çayı (55), Şimali Xandasa çayı (54), Cənubi Xandasa çayı (51), Pobedinka çayı (49), Taulan çayı (41), Tumannaya çayı (34), Daldaqanka (31), Tayojnaya (31); sol — Jintisa çayı (Muyka) (61), Valza çayı (50), Birisovka çayı (38), Kresti çayı (36).

## Su reysterinin məlumatı
Rusiya Federal su resursları agentliyinin məlumatına görə çay üzərində su anbarı yoxdur

## İstinadlar
2016 Ağır atletika üzrə Avropa Çempionatı

**2016 Ağır atletika üzrə Avropa Çempionatı** — 10 aprel və 16 aprel 2016-cı il tarixləri arasında Norveçdə keçirilən Avropa Çempionatıdır.

## İstinadlar
Kursan

**Kursan** (; ) — macarların başçısı, Arpadın müasiri.

## Həyatı
Kursan macarların başçısı idi. 892-ci ildə Böyük Moraviya sərhədlərinə hücum etmişdi. O, çalışırdı ki, Frank dövləti ilə arası pozulmasın və varlığına son qoyulmasın. Onun törəmələri Kartel soyadını daşıyırdılar.

## İstinadlar
Skubi-Du (film, 2002)

**Skubi-Du** — ABŞ qorxu, komediya filmi. Eyniadlı məşhur cizgi filmin əsasında hazırlanıb.

## Rollarda
* Neil Fenninq — Skubi-Du (səsləndirmə)
* Metyu Lillard — Şeqqi Rocers
* Freddi Prinz Cr. — Fred Cons
* Sara Mişel Qellar — Dafni Bleyk
* Linda Kardellini — Velma Dinkli
* Rouen Atkinson — Emil Mondavarius
* Isla Fişer — Meri Ceyn
* Skott İnnes — Skrappi-Du (səsləndirmə)

## Həmçinin bax
*ABŞ filmlərinin siyahısı
*Avstraliya filmlərinin siyahısı

## Xarici keçidlər

Filmi izlə (azərbaycan dilində)
* 
* 
* 
*
Mister Popperin pinqvinləri (film, 2011)

**Mister Popperin Pinqvinləri** () — 2011-ci il ABŞ istehsalı komediya filmi.

## Məzmun
Mister Popperin oğlu Tom Popperə hediyyə olaraq göndərilən pinqvinlər Tom Popperə çətin anlar yaşadır.

## Rollarda
* Cim Kerri — Tom Popper
* Karla Qucino — Almanda
* Ofeliya Lovibond — Pippi
* Medlin Kerrol — Ceni Popper
* Ancela Lensberi — Mrs. Van Gundy
* Dominic Chianese — Mister Rider
* Ceyms Tapper — Rik
* Filip Beyker Holl — Frenklin

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 
*
Stiv Karell

**Stiven Con Karell **(; ) — Amerikalı aktyor və komediyaçı. NBC telekanalında yayımlanan "*[[Ofis (teleserial, 2005)|Ofis]]*" teleserialında canlandırdığı Maykl Skott roluna görə tanınır. Karell həm film, həm də televiziyadakı rollarına görə çoxsaylı mükafatlar, o cümlədən "Qızıl Qlobus" mükafatına layiq görülmüşdür. "*Ofis*" serialındakı işinə görə Life jurnalı tərəfindən "Amerikanın ən gülməli adamı" seçilib.

## Həyatı
Stiven Con Karell 16 avqust 1962-ci ildə Massaçusets ştatının Konkord şəhərində doğulub. O, dörd qardaşdan ən kiçiyidir və Ekton şəhərində böyüyüb. Stivin atası Edvin A. Karell (1925–2021) mühəndis olmuş, anası Harriett Teresa (Qızlıq soyadı: Koch; 1925–2016) isə psixiatr tibb bacısı olmuşdur. Onun dayısı Stenli Koç alim Allen B. DuMont ilə birlikdə çalışmışdır. Onun atası alman və italyan mənşəli, anası isə polyak əsillidir. Onun atasının soyadı Karoselli olmuşdur lakin o, 1950-ci illərdə bunu dəyişdirərək Karell etmişdir.

## Filmoqrafiya
* Qüdrətli Brüs (2003)
* Ofis (2005–2011; 2013)
* The 40-Year-Old Virgin (2005)
* Balaca günəş işığı (2006)
* Over the Hedge (2006)
* Qüdrətli Evan (2007)
* Get Smart (2008)
* Date Night (2010)
* Mən yaramazam (2010)
* Horton kimi eşidir? (2010)
* Crazy, Stupid, Love (2011)
* Seeking a Friend for the End of the World (2012)
* Mən yaramazam 2 (2013)
* Yol, qayıdış yolu (2013)
* Alexander and the Terrible, Horrible, No Good, Very Bad Day (2014)
* Foxcatcher (2014)
* Minyonlar (2015)
* The Big Short (2015)
* Mən yaramazam 3 (2017)
* Gözəl oğlan (2018)
* Vice (2018)
*  (2022)
* Asteroid City (2023)

## İstinadlar
Dum metal qruplarının siyahısı

**[[Dum metal]]** () — olduqca ağır riflər və melodik vokal Heavy metalın 1980-cı ildə yaranan növü olan janr. Bu janr eyni ildə yaranan Speed metal-a qarşı cavab kimi yaranıb da demək olar. Mövzusu əsasən eşqə, hüznə, ölümə, din, duyğular, melanxoliya və həyata yönəlməkdədir.

#October Tide  
#Draconian (qrup)
#Tiamat (qrup)              
#Crematory 
#Moonspell  
#Dominia 
#Abyssphere
#Ecnephias
#For My Pain…
#Saturnus
#My Dying Bride
#Swallow the Sun
#Sirenia (qrup)
#Minimorum
#Longing for Dawn
#Skepticism
#Woods of Ypres
#Shape of Despair
#Novembers Doom
#Paradise Lost
#Anathema
Şimali Kentanburi zəlzələsi (2016)

**Şimali Kentanburi zəlzələsi** () — Yeni Zelandiyanın 2016-cı ilin 14 noyabr tarixində baş vermiş 7.5 – .7.8 bal gücündə zəlzələ. Zəlzələnin hiposentri cənub adasında yerləşən Kulverden şəhərinin 15 km şimal-şərqində yerləşməkdədir.

## İstinadlar
Kulverden

**Kulverden** () - Yeni Zelandiyanın Cənub adasının Kentanburi bölgəsində yerləşən kiçik şəhər.
Habomai arxipelaqı

**Habomai arxipelaqı** () — əslinə qalanda Habomai adı əslində Hokkaydo adasında yerləşən eyni adlı rayonun eyni adlı kəndindən götürülmüşdür. Bu adalar qrupuna ümumilikdə 20 ada daxildir. Onlar arasında Polonski adası, Oskolki adaları, Zelyonı adası, Dyomin adaları, Yuri adası, Anuçin adası, Tanfilev adası sahəsinə görə xüsusi ilə seçilir. Bu qrupun adaları Hokkaydodan Sovet boğazı ilə ayrılır. Adaların ümumi sahəsi km² təşkil edir.

## Etimalogiyası və adın istifadəsi
Yaponlara məxsus olan Habomai adı onların işğalından öncə mövcud olmuşdur. Hətta 1959-cu ilin 1 aprelinə qədər burada Hamboi uezdi mövcud idi. Bir ara hətta bu adın rəsmi rus mənbələrində işlədilməsi Saxalin vilayət dumasında qərar qəbul olunur. Onlar hətta bu adın rus kütləvi informasiya mənbələrində səslənməsini və beynəlxalq iki tərəfli müqavilələrdə belə bu adın işlənməsini əsas gətirirdilər. Rusiya Xarici İşlər naziri bu adı hələ 1956 19 oktyabr deklarasiyasında belə qeyd olunduğunu, üstəlik Rus-Yapon anlaşmalarında belə Habomai olaraq qeyd olunduğu bildirir. 
Bununla belə 2006-cı ilin yayında «Sakh.com» saytında «Habomai» termininin işlənməsi ilə əlaqədar sayt rəhbərliyi inzibati hüquq pozma ilə əlaqədar 3000 rubl cərimə ödəməli olmuşdur.

## Təsviri
Adalar Böyük Kuril cərgəsinə paralel şəkildə uzanır. Adalar arasındakı boğazlar dərin deyillər. Bəziləri isə rif və su altı qayalardan ibarətdir. İti axınlar və güclü duman buradan gəmilərlə gərəkəti onluqca təhlükəli edir.  
Adaların nöyük qismi düzəndir. Səthi daşlı, yarımsəhralıqdır. Meşə yoxdur. Kolluqlar və bataqlıqlaşmış ərazilər müşahidə edilir. Bu qrupa daxil adalarda iqlim mülayim dəniz iqlimtipinə aitdir.,sərin yays və mülayim qışa sahibdir. Burada bəzi gəmiricilərin bala vermə dövrü noyabr ayına qədər davam etməsi onun Kunaşirdən daha yumşaq iqlimə malik olmasına dəlalət edir.

Adada əhali yaşamır. Sahəcə rus sərhədçiləri yerləşmişdir.

Habomai arxipelaqı Kunaşir, İturup və Şikotan adaları ilə birlikdə Rusiya və Yaponiya arasıbda mübahisə predmetidir. 1956-cı ildə Sovet-Yapon deklarasiyası imzalanmışdır. Burada Habomai və Şikotan adalarının Yaponiyaya qaytarılması nəzərdə tutulurdu. Ancaq Sovetlər iki ölkə arasında sülh müqaviləsinin imzalanmasından sonra qeyd edilən əraziləri Yaponiyaya qaytaracağınl bildirmişdir. Mübahisəli adaların həll edilməsi ilə əlaqədar 1993-cü ildə Tokio deklarasiyasınln əsasında adaların mübahisəli məsələlərinin həl edilməsi ilə əlaqədar danışıqların davam etdirilməsinə qərar verilmişdir.

## Adaların siyahısı

* Polonski adası (Taraku-to)
** Qağayı qayası
* Oskolki adaları
** Kiri qayalarl
** Peşernaya qayası (*Kanakuso*) 
** Lisi adaları (*Тodo*)
*** Yelkən qayası (*Hokoki*)
** Şişki adaları (*Katuba*)
*** Sveç qayası (*Rosoku*)
* Zelyonı adası (, sibosu-to;
* Dyomin adaları (, harikari-to;
* Yuri adası (, yu:ri-to;
* Anuçin adası (, akiyu:ri-to;
** Uviditelnaya qayası (*Havare*)
* Tanfilev adası (, suysyo:-şima;
* Opasnaya bankəsi;
** Storojevoy adası, (, hoemosiri-tо;
** Rifovı adası, , odike-şima;
** Siqnalnı adası , kayqara-şima;

## Mənbə
* Habomai adaları
* Kiçik Kuril cərgəsi
## İstinadlar
İndore

**İndore** () — mərkəzi  Hindistanda yeləşən Madhya-Pradeş ştatının ən böyük şəhəri və iqtisadi merkəzidir. Indore Madhya Pradesh vilayətinin paytaxtı olan Bhopal şəhərindən 190&nbsp;km qərbdə yerləşir.Hindistanın
2011-ci ildə olan siyahıya alınmasına ğörə Indore şəhərinin əhalisi  1.516.918-dir.  İndore şəhəri əhalisinə görə Hindistanın 15-ci böyük şəhəridir.

2009-cu ilin siyahısına əsasən İndore şəhəri əhalisinə görə Dünya şəhərləri arsınsa 147-ci yerdədir. İndore şəhəri Hindistanın Madhya Pradesh vilayətinin İndore bölgəsinin mərkəzi şəhəridir.

## Tarixi
"Maratha İmparatorluğu" devrində "Deccan" bölgəsi və Dehli şəhəri  arasındakı əsas yol İndore şəhərindən keçirdi. Maratha İmparatoru "Madhavrao Peshwa" öləndən sonra "Maratha İmparatorluğu" süqut etdi və parçalandı. Maratha İmparatorluğunun bir bölgəsində  Holkar Dövləti quruldu və İndore şəhəri dövlətin paytaxtı seçildi. Sonra Holkar Dövləti hökümdarı Rani Ahilyabai Holkar dövlətin paytaxtını  Maheshvar şəhərinə çökürtdü.

## Din

## Coğrafi yerləşimi
İndore şəhəri Madhya Pradesh vilayətinin qərb hissəsində "Malwa" palatosunun cənubunda və "Shipra" çayının qolları olan "Sraavati" çayı və "Xan" çayının sahilində, hündür bir düzənlikdə yerləşir. Düzənliyin cənubunda "Yadri Silsiləsi" vardır. İndore şəhərinin dəniz səviyəsindən hündürlüyü orta hesabla 550 metrdir.

## Əhalisi
İndore əhalisinin 53% kişi, 47% isə qadınlardır. 
İndore şəhərinin illik təbii artım 2.85%-dir. 6 yaşından balaca olanlar əhalinin 12.72%-dir.  
İndore şəhəri Mahdya Pradesh vilayətinin rəsmi dili olan Hindu dili ən çox danışılan dildir. Bununla yanaşı "Marathi" və "Malvi" dilləridə danışılır.
## Təhsil
"Devi Ahilya Vishwavidyalaya və ya "İndore Universitedi" Madhya Pradesh vilayətinin ən əsas universitedidir. 1964-cü ildə qurulan universitedə 153 kollec tabedir. Universiteddə həm bakalavr həm də magistr təhsili verilir. Universiteddə 6000 tələbə, universitedə tabe kolleclərdə isə  120.000 tələbə oxuyur.

## İqtisadiyyat
İndore şəhərinin ətrafında pambıq, qarğıdalı, taxıl və darı əkini əsas yeri yutur. İndore Madhya Pradesh vilayətinin ticarət və sənaye mərkəzidir. İndore şəhərində yerləşən  sənayenin əsasını metallurgiya, kimya və dərman istehsalı tutur.
## Şəkillər


Daly College, Indore.jpg |İndore - Daly kolleci
Gurdwara AB Road Indore.jpg |İndore - Sikh məbədi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* City portal
Tengiz gölü

**Tenqiz gölü** ( — "dəniz, böyük göl", Teniz, Denqiz) — Qazaxıstan alçaq təpəliyi, Tenqiz-Kurqal vadisində yerləşən tund-şor göl. Göl Qazaxıstanın Akmola vilayəti ilə Karağandı vilayəti arasında Korqaljın rayonu ərazisində yerləşir. Göl həm də Korqaljın qoruğunun tərkibinə daxildir. Qoruq özü isə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxildir.

Tektonik çökəklikdə yerləşir. Gölün sahəsi 1590&nbsp;km²; uzunluğu 74,4&nbsp;km, eni isə 40,2&nbsp;km təşkil edir. Maksimal dərinliyi 7,75 metrdir. Gölün orta dərinliyi 2,5 metr təşkil edir. Dənz səviyyəsindən 405 metr yüksəkliyə malikdir. Suyunun şəfaflığı 0,5–4,0 metrdir. Suyunun duzluğu isə 18,2‰-dir. Tenqiz gölünə Nura, Kulanotpes çaları tökülür. Müxtəlif illərdə gölün bir hissəsi quruyur. Suyun tərkibində mirabilit vardır.

Adanın sahəsi kifayət qədər iridir. Hətta Boden gölünü belə üstələyir. Göl daxilində çoxlu göllər vardır.

Gölün şimalı, şimal-qərbi, qərbi düzəndir, cənubu və cənub-qərbi isə qumdan təşkil olunmuş 1,5–2 metr hündürlüyə malikdir.

Gölün dibi düzəndir. Cənub və cənub-qərb hissəsinin dibi bərk, şimal və şimal-qərb dissəsinin dibi isə lildən ibarətdir. Göl dekabrın ilk on günlüyündə donur. Buzdan azad olma isə marta təsadüf edir.

## Gölün ekosistemi

Göl ərazisi 1968-ci ildən dövlət qoruğu, 2008-ci ildən isə Respublika əhəmiyyətli obyekt olan Korqaljın qoruğu ərazisinə daxildir. Gölün minerallaşması 1 litr suya 50–200&nbsp;mm arasında dəyişir. Böldə balıq yaşamır. Ancaq nadir hallarda belə olsa sahil ərazilərində ölü balıqların cəsədlərini aşkarlamaq mümkündür. Adada 20 ada vardır ki, bəzilərində çəhrayi flaminqolar yuva qurur. Bu çəhrayi flaminqoların qeydə alınan ən şimal yuva qurma ərazisidir. 2006–2011 illərdə bura gələn flaminqoların sayı 45 min baş olmuşdur. 2015-ci il məlunatında isə sayları azalaraq 15 minə çatırdır.

Regionda ümumilikdə 530 növ bitki qeydə alınmışdır. Üstəlik burada 350 quş yaşayır və ya müvvəqəti olur. Onlardan 120 növündən çoxu su quşlarıdır. Yaz payız mövsümündə gölə 5 milyondan müxtəlif növ quş gəlir. Üstəlik burada 45 növ məməli qeydə alınmışdır. Onlar arasında xüsusi ilə sayları azalan Sayqadır.

Qərb, cənub-qərb və cənubdan Qazaxıstan alcaq təpəliyi ilə əhatələnmişdir. Buada isə çöl qartalları yuva qurur.

## Maraqlı fakt
1976-cı Tengiz gölünə kosmonsvtların olduğu kapsul düşmüşdür. Eniş aparatı "Soyuz-23"ekspefisiyasına məxsus olmuşdur. Kapsul gecə radələrində sahildən 2&nbsp;km gölün daxolinə düşmüşdür. Kosmonavtlar −20&nbsp;°C teperaturu olan havada 12 saat suyun altında qalmalı olurlar. Xöşbəxtlikdən kosmonavtların olduğu kapsulu helikopterin köməyi ilə sahilə çıxarda bilirlər.

## İstinadlar
Mən yaramazam

**Mən yaramazam** 2010 ABŞ ailə, animasiya filmi.

## Məzmun
Qru adlı daş ürəkli və yaramaz adam, dünyanın peyki olan ayı oğurlamaq qərarına gəlir. Ona kiçik kölələri minyonlar da kömək edəcəkdir.

## Səsləndirmə
* Stiv Kerell — Felonius Qru
* Ceyson Siqel — Viktor "Vektor" Perkins
* Rassel Brend — Dr. Nefario
* Miranda Kosqrov — Marqo
* Culi Endryus — Marlena Qru
* Dana Ceyer — Edit
* Elsi Keyt Fişer — Aqnes
* Vill Arnett — Mister Perkins
* Kristen Uiq — Miss Hetti
* Pyer Koffin — Tim, Bob, Mark, Fil, və Stüard
* Kris Renaud — Deyv, Billi və Lerri
* Cemeyn Klement — Kevin və Cerri
* Cek MakBrayer — Karnaval işçisi/Turist ata
* Ken Conq — Talk Show Host
* Danni MakBrayd — Fred Makdeyd
* Mindi Keylinq — Turist ana

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Aydın Hüseynov (şahmatçı)

**Aydın Hüseynov** (31 avqust 1957, Batumi - 30 oktyabr 2003, Bakı) — Azərbaycan şahmatçısı, qrosmeyster (1998).

## Həyatı

Aydın «Burevestnik» klubda Vladimir Bağırovun qrupunda şahmatla məşğul olmağa başlayıb. Daha sonra Vladimir Makoqonovun qrupunda məşğul olub. Bütün şahmat karyerası boyunca Aydının məşqiçisi olmayıb.  1978-ci ildə idman ustası, 1995-ci ildə beynəlxalq usta, 1998-ci ildə isə beynəlxalq qrosmeyster titulunu qazanıb (Azərbaycan tarixində üçüncü qrosmeyster). 1991-1996-cı illər arasında Qatar Şahmat Federasiyasında məşqiçi kimi çalışıb. 2003-cü ilin 30 oktyabrında Bakı şəhərində vəfat edib.

### Ailəsi

Həyat yoldaşı- Elmira Əliyeva 13 dəfə Azərbaycan çempionu, beynəlxalq usta, idman ustası titulunu qazanan ilk azərbaycanlı qadın

Oğlu- Elmir Hüseynov beynəlxalq usta, Gənlər arasında Azərbaycan çempionu, 2007-ci ildə Şahmat üzrə Azərbaycan Çempionu

## Naliyyətləti

Zaqafqaziya Çempionatı

1982- Zaqafqaziya Çempionatı (Gəncə), birinci yer

1984- Zaqafqaziya Çempionatı (Tbilisi), üçüncü yer

1983- «Urojay» Cəmiyylərin Çempionatı, birinci yer

1987- SSRİ Çempionatı (Tümen), ikinci yer

1988-SSRİ Çempionatı (Ujqorod), ikinci yer

1990-SSRİ Çempionatı (Herson), ikinci yer

1996- Azərbaycan Çempinatı (Bakı), birinci yer

1983– Beynəlxalq turnir (Bakı), ikinci yer

1984– Beynəlxalq turnir (Çexiya) , birinci yer

1988– Beynəlxalq turnir (Polşa), birinci yer

1994– Beynəlxalq turnir (Özbəkistan), ikinci yer

1997– Beynəlxalq turnir (Azərbaycan, Zuğulba), birinci-ikinci yer

1998– Beynəlxalq turnir (Türkiyə, Ankara), birinci-ikinci yer

1999– Beynəlxalq turnir (Yunanıstan, Afina), ikinci-dördüncü yer

Aydın Hüseynov komanda turnirlərində Azərbaycanı demək olar ki, 30 il təmsil edib:

1974 – SSRİ Spartakiada (məktəblər arası), birnci yer, birinci lövhə (7 oyundan 5.5 xal), Harri Kasparov ikinci lövhədə, komanda ikinci yer tutub

1990 – SSRİ Spartakiada, birinci yer ikinci lövhədə (9 oyundan 8 xal)

Aydın 1979 və 1983-cü ildə SSRİ Spartakiadasında Azərbaycanı təmsil edib. Həmçinin 1998-ci ildə Elistada keçirilən 33-cü Şahmat Olimpiadasında və 1997-ci ildə Xorvatiyanın Pula şəhərində keçirilən Avropa Şahmat Çempionatında iştirak edib.

## İstinadlar

*Ушел из жизни известный азербайджанский шахматист
Axpyur Serob

**Axpyur Serob** () -  - Osmanlı imperiyası sərhədləri daxilində fəaliyyət göstərmiş Daşnaksütun terrorçusu, qaçaq.
Koaksial kabel

**Koaksial** və ya qısaca **"koaks" kabel,** () əsasən səs və video siqnallarının göndərilməsində istifadə olunan kabel növü.

## Təsviri
Koaksial kabel mərkəzdə ötürən sim, kabelin çölündə bir plastik təbəqə, onun üstündə tor şəklində qoruma teli, ən çölündə yumşaq rezin çöl örtük olan bir kabel növüdür. Koaksial kabel elektromaqnit qarışıqlığı olan mühitdə aşağı gücdə siqnalları ötürmək üçün hazırlanmış bir kabeldir. Bütün şəbəkələrdə informasiya radio siqnallarına çevrilir və dalğavarı sinusoid formasında digərlərinə ötürülür. Əgər əsas mərkəzdəki simin üstü açıq olarsa o zaman informasiya göndəriləndə getdiyi yol boyunca itkiyə məruz qala bilər. Şəkildə sim üzərində plastik örtük olduğunu və onun da üzərində tor şəkilli qoruyucu ilə örtüldüyünü göstərmişdim. Plastik örtük informasiya dalğalarının sabit şəkildə ötürülməsini təmin edir. Yuxarıdakı qoruyucu rolunu oynayan tor sim maqnetik məkanlarda ötürmə dalğalarına mane ola biləcək maqnetik dalğalardan qorumaq üçündür. Koaksial kabel çox geniş istifadə olunmaqdadır. Əsasən səs və video siqnallarının göndərilməsində istifadə olunur. Çox fərqli formalarda qarşınıza çıxa bilər. Ancaq kompüter şəbəkələrində indiyə qədər istifadə olunan iki tip koaksial kabel vardır: RG-8 və RG-58. Koaksial kabel tipləri özləri RG kodlarına sahibdir. Kabel müəyyən bir uzunluqda maqnetik elektrik axımına qarşı dura bilir. Koaksial kabellər çöldən baxıldığında bir-birlərinə çox bənzəyirlər, ancaq kabelə daha yaxından baxanda üzərində RG kodunu və om gücünü görə bilərsiniz. Kompüter şəbəkələri üçün koaksial kabelin omeqa dəyəri "50 " və ya "75" şəklində "om" yazılır.

Koaksial kabel verilənlərin ötürülməsi üçün, xüsusilə də korporativ mühitdə qeyri-effektivdir, çünki onun buraxma qabiliyyəti 10 Mbit/san ilə məhdudlaşır. Bu tip kabel bu gün bir çox məqsədlər üçün, o cümlədən kabel televiziyası şəbəkələri üçün istifadə olunsa da, kompüter şəbəkələrində o, nadir hallarda tətbiq edilir və yeni Ethernet şəbəkələrin əksəriyyəti üçün uyğun gəlmir.

1929-cu ildə amerikalı alimlər, "AT&T Bell Telephone Laboratories" şirkətinin əməkdaşları Lloyd Espenşid (Lloyd Espenschied) və Herman Effel (Herman Affel) ilk müasir koaksial kabeli patentləşdirmişlər.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Əliquliyev R. M., Salmanova P. M. İnformasiya cəmiyyəti: maraqlı xronoloji faktlar. Bakı: "İnformasiya Texnologiyaları" nəşriyyatı, 2013, 169 səh.

## Xarici keçidlər
* https://archive.org/details/bstj13-4-532

## Həmçinin bax
* RG-8
* RG-58
Məhsim Məhsimov

**Məhsim Məhsimov** () — televiziya jurnalisti, ARB Şimal televeviziyasının direktoru.

## Həyatı
Məhsim Sədulla oğlu Məhsimov 1976-cı il iyul ayının 21-də Xaçmaz rayonunun Qırağlı kəndində anadan olub. 1993-cü ildə orta məktəbi bitirib.  Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin məzunudur.1999-2000-ci illərdə Azərbaycan Milli Ordusunda xidmətdə olub.

Ailəlidir, 4 övladı var.

### İctimai fəaliyyəti

Televiziya fəaliyyətinə 1997-ci ildə Quba rayonunda fəaliyyət göstərən "Qütb" teleradiao şirkətində aparıcı-müxbir kimi başlayıb. 2001-ci ildən isə "Lider" televiziyasının xəbərlər xidmətində çalışıb.

2007-ci ildən Xaçmaz şəhərindən yayımlanmağa başlayan "ARB Şimal" (2016-cı ilin sentyabrın 19-na kimi RTV adlandırılıb) televeviziyasının direktorudur.

Bir sıra sənədli filmlərin müəllifi, bir neçə televiziya layihəsinin rəhbəridir. Müəllifi olduğu "İşıqlı zülmət" filmi H.Əliyev fondunun, BMT-nin Əhali fondunun, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin birgə təşkil etdiyi 36 yerli və 10 xarici filmin qatıldığı "Azərbaycan Ailəsi 2011" film festivalında ən yaxşı film nominasiyasında qalib olub.

"Regional Medianın İnkişafına Yardım” İctimai Birliyinin həmtəsisçisi və sədridir.

#### Mükafatları

2015-ci ildə Azərbaycan milli mətbuatının yaranmasının 140-ci ildönümü münasibətilə kütləvi informasiya vasitələrinin inkişafındakı xidmətlərinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunub.

Regionda televiziyanın inkişafına verdiyi dəstəyə görə "Həsən bəy Zərdabi" mükafatını alıb.

21 iyul 2025-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu ilə təltif olunub.

## İstinadlar
Marinduke

**Marinduke** () — Filippinin MİMAROPA regionuna daxil olan eyni adlı adada yerləşən vilayət. Vilayətin ərazisinin böyük hissəsini Marinduke adası təşkil etsə də ətrafında yerləşən bir necə kiçik ada vilayətin ərazisini təşkil edir. Marinduke adası Tayabas körfəzi ilə Sibuyan dənizi arasında yerləşir. Yaxınlığında Keson, Romblom, Şərqi Mindoro vilayətləri yerləşir.

Vilayətin inzibati mərkəzi Boak şəhəridir.

## Coğrafiyası
Marinduke adasının şimal sahillərini Tayabas körfəzi, cənubdan isə Sibyan dənizi yuyur. Şimal-şərqində yerləşən Mompoq boğazı adanı Luzon adasının Bondok yarımadasından ayırır. Vilayətin tərkibinə həm də Maniuayan, Santa-Krus və Mompoq adaları daxildir. Vilayətdə və ada ərazisində ən hündür nöqtə Malindiq dağıdır. Dağın hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 1157 metr yüksəklikdə yerləşir.

İqlimi Filippinin digər adaları kimi subekvatorialdır. İl iki mövsümə bölünür quru mövsüm noyabrdan fevrala, rütübətli mövsüm isə iyundan oktyabra qədər davam edir. 
## Tarixi
Adanın adının yaranmasında müxtəlif fərziyələr vardır. Onlardan birində deyilir ki, iki sevgili olur. Onlar dənizə çıxırlar. Ancaq qızın atası qəbilə başçısı olur. O, bu birliyin əlenə çıxır. Qızın adı Marina, oğlanın adı isə Qarduke olur. Dənizdə onlar boğularaq ölürlər. Onların cəsədindən ada əmələ gəlir. Digər fərziyədə isə yenə də qızın adı Marina olur. O, Duke ilə evləndikdən sonra adanın adı Marinduke olur. Digər versiya isə adada olan vulkanın adı ilə əlaqədardır. İspanlar adaya gəldikdən sonra Malindiq adı Marindukeyə çevrilərək qətiləşmişdir.
İspan ağalığı dönəmində ada Balayan vilayəti ərazisinə daxil olmuşdur. XVII əsrdın isə Mindoro vilayətinə daxil edilir.

Filippin-Amerikan müharibəsi zamanı ilk amerikan bazası burada yerləşdirilir.,Pulanq Lupa döyüşündən sonra amerikanlar geri oturdulmuşlar.

1902-ci ildə Mindoro vilayətinin işğalı ilə əlaqədar ada Tayabas vilayətinə birləşdirilmişdir. 1920-ci ildə Marinduke müstəqil vilayət elan edilir.  1942—1945 yapon işğalına Marindukedə baş verən döyüşdən sonra son qoyulmuşdur.

## Əhali
Marindukenin əhalisi olduqca qonanpərvərdir. Buraya gələn qonaqları xüsusi ritualla qarşılayırlar.
Ada əhalisi Taqallardır. Doğma dilləridə taqal dilidir.

## İnzibati bölgü
Vilayət ərazisinə 6 rayon daxildir:
* Boak
* Santa-Krus
* Toriixos
* Moqpoq
* Buenavista
* Qasan

## İqtisadiyyat
Marinduke aqrar rşvilayətdir. Əsasən düyü və kakos qozu yetişdirilir. Balıqçılıq mühüm yer tutur. Dağ-mədən və turizmdəndə gəlir əldə edilir.

Ada ilə əlaqə əsasən dənizlə yaradılır. Üstəlik Boak və Qasan arasında hava limanı vardır. Boak və Santa-Krusda dəniz limanı vardır.

## Mədəniyyət
Adada Morinoko vestivalı keçirilir. Bu əsasən Buennavista, Boak, Qasan, Moqpoq şəhərlərində təşkil edilir. Festivalın adı «morion» sözündən götürülmüşdür. Bu termin ispan konkistadorlarının taxdığı dənir dəbilqənin adıdır.
## Təhsil
Təhsilin ali dərəcəsi Boakda olan Dəniz instutudur. Üstəlik iri şəhərlərdə kolleclər vardır. Orta və ibtidai təhsil mövcuddur.

## Mənbə
* Vilayətin rəsmi saytı  

## İstinadlar
Azər Mirzəyev (şahmatçı)

**Azər Tahir oğlu Mirzəyev** () — Azərbaycan şahmatçısı, qrosmeyster (2001).

## Həyatı
Azər Mirzəyev 1978-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Valideynləri 7 yaşında Respublika Şahmat Məktəbinə gətiriblər və ilk məşqiçisi Bəhruz Qurbanov olub. İlk uğurunu 9 yaşında Bakı çempionu olanda qazanıb.

## Naliyyətləri

1995 və 2000-ci illərdə Azərbaycan çempionu olub.

2006-ci ildə Elqoybarda keçirilən turnirdə birinci yer tutmuşdur.

İki dəfə (2008 və 2010) Azərbaycan yığmasının tərkibində Şahmat Olimpiadasında iştirak edib.

2009-cu ildə San Sebastianda keçirilən turnirdə birinci yer tutmuşdur.

2010-cu ildə Kalvidə keçirilən turnirdə birinci yer tutmuşdur.

2012-ci ildə Albacetedə keşirilən turnirdə birinci və ikinci yeri Omar Almeida Quintana ilə bölüşmüşdür.

Azər iki dəfə  Stadium Casablanca turnirinin qalibi olub.

2012-ci ilin avqustunda Figueres turnirinin qalibi olmuşdur.

2014-cü ilin mayında  Yeddinci Beyrut Beynəlxalq Open turnirində birinci yeri tutmuşdur.
 
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Азербайджанский шахматист Азер Мирзоев: «Я всегда предпочитал играть за Азербайджан» 
*Azer Mirzoev. Chess-DB.com  
*Azer Mirzoev. 365chess.com 
*Azer Mirzoev. fide.com 
*Azer Mirzoev. chessgames.com 
*Azer Mirzoev. olimpbase.org
Children of Bodom

**Children of Bodom** - Finlandiyadan olan melodic death metal qrupu.

## Yaranışı və Haqqında

1993-ci ildə  Aleksi Laiho və Jaska Raatikainen adlı iki dost tərəfindən Espoo, Finlandiyada yaradılıb. Əvvəlcə qrup Inearthed adlanırdı. Daha sonra qrupun adı dəyişilərək Children of Bodom olaraq dəyişdirildi. Bu adın meydana gəlməsinin səbəbi isə, 1960-cı ildə Helsinkiyə 20&nbsp;km uzaqlıqdakı Bodom gölündə silahlı bir manyak tərəfindən, təcavüzə məruz qalan dörd Fin gəncinin qətlinnən gəlirdi. Onların ilk debüt albomları 1998-ci ildə "Something Wild" işıq üzü gördükdən sonra, qrup Avropada konsertlər də çıxış etməkdən ötrü, dünyaca məşhur Nuclear Blast albom şirkəti ilə müqavilə imzaladılar. Bu imzanın ardından onlar, öz adlarını daşıyan sinql çıxartdılar. Bu sinql həftələrcə boyu reytinqlər də bir nömrə olaraq qaldı, buda onların  məşhurlaşmağına şərait yaratdı.

## Konsertlər
Daha sonra hər şey daha da sürətlənməyə başladı. 1998-ci ilin Fevralında Hypochrisy, Benediction və Covenant kimi qruplarla çıxdıqları ilk Nuclear Blast qastrolu uğurla həyata keçirildi. Daha sonra onlar özlərinin ikinci albomları olan "Hatebreeder" 1999-cu ildə çıxarıldıqdan sonra, qrup Yaponiya konsertə yollandı. Orada iki möhtəşəm konsert verildi, bilet satışı üzrə tükəmişdi. Daha sonra bu iki konsertin CD-Box-ları çıxardılaraq, satılmağa başladıldı.

2000-ci ilin May ayında onlar yenidən "Hate Me" adlı sinql  çıxartdılar. Bu sinqlda, ilk sinqlları olan "Children of Bodom" kimi reytinq siyahısın da zirvəni ələ keçirtdi. Həmən ilin İyul ayında onlar ABŞ-yə səfər edərək, **14.Milwaukee Metal Festival**-ında çıxış etdilər. Daha sonra Oktyabrda isə "Follow the Reaper" albom
## Diskoqrafiya
;Albomlar
* *[[Something Wild]]* (1997)
* *[[Hatebreeder]]* (1999)
* *[[Follow The Reaper]]* (2000)
* *[[Hate Crew Deathroll]]* (2003)
* *[[Are You Dead Yet?]]* (2005)
* *[[Blooddrunk]]* (2008)
* *[[Relentless Reckless Forever]]* (2011)
* *[[Halo of Blood]]* (2013)
* *[[I Worship Chaos]]* (2015)
* *[[Hexed]]* (2019)

;EP-lər
* *Trashed, Lost & Strungout* (2004)
* *Hellhounds on My Trail* (2008)
* *Skeleton in the Coffin* (2009)

;Sinqllar
* "Downfall" (1998)
* "Hate Me!" (2000)
* "You're Better Off Dead!" (2002)
* "Needled 24/7" (2003)
* "In Your Face" (2005)
* "Blooddrunk" (2008)
* "Smile Pretty for the Devil" (2008)
* "Transference" (2013)
* "Lookin' Out My Backdoor" (2009)
* "Shovel Knockout" (2011)
* "Was It Worth It?" (2011)
* "Roundtrip to Hell and Back" (2011)
* "Morrigan" (2015)
* "I Worship Chaos" (2015)
Rayns Pribus

**Raynhold "Rayns" Pribus** (; ) — ABŞ vəkili və siyasətçisi-respublikaçı, ABŞ Respublikaçılar Partiyasının Milli Komitəsinın sədri (2011-ci ildən). Əvvəllər RPMK-nin baş hüquq məsləhətçisi, həmçinin Respublikaçılar Partiyası Viskoniya ştatı təşkilatının sədri olub. Onun fəaliyyəti nəticəsində bir sıra tanınmış respublikaçıların seçkili orqanlara seçilməsi mümkün olub. ABŞ-nin 45-ci yeni seçilmiş Prezidenti Donald Trampən Ağ Ev administrasiyasının rəhbəri olacaq. (2017-ci ildən).

## Mənbə
* Chairman 
* Profile 
* Appearances
* File
* RNC fundraising

## İstinadlar
Sandens Film Festivalı

**Sandens Film Festivalı** — Amerika müstəqil kinosunun ən əhəmiyyətli dəstəkçisi olmuş, Hollivud film sənayesi və onun Oskar əsaslı istehsal sxeminə uyğun müstəqil film festivalıdır.
 
Məşhur aktyor Robert Redford tərəfindən 1981-ci ildə qurulmuş olan Sundance İnstitutu hər il ABŞ-nin Utah ştatında həyata keçirilir.

Sundance Film Festivalı, Utah əyalətinin Salt Lake şəhərində hər il təşkil edilən kino və sərgisi olan Amerika Film Festivalı (United States Film Festival) adı altında 1978-ci ildə quruldu. İlk quruluş illərində bu Festival daha çox geriyə dönük filmler və film istehsal seminerlerine yönəldilmişdir. Buna qarşılıq, başlanğıcından bu yana, Hollywood sisteminin xaricində edilən - "müstəqil" kinosu olaraq adlandırılacaq - Amerika filmlərində ortaya çıxan qarışıqlığa diqqət çəkməyi məqsəd qoyan milli bir yarışma xüsusiyyətini daşımaqda idi. Amerika Film Festivalı daha sonra Park City, Utah'a daşındı və film çəkiliş taxtasıyla birlikdə sənədli filmlər və qısa metrajlı filmləri də içinə alacaq şəkildə əhatəsini genişlətdi.

1985-ci ildə Sundance İnstitutu bu Festivalı öz proqramına daxil etdi və beynəlxalq filmləri gösterimi edilən əsərlər rəngarəngliyinə qatdı. 1991-ci ildə rəsmi olaraq ad dəyişikliyi ilə Sundance Film Festivalı adını alan Festival, yeni müstəqil film budağında ən yaxşı film mükafatını ala bilmək üçün beynəlxalq arenada özünü qəbul etdirmiş bir vitrin halına gəlmişdir.

## İstinadlar
Natalya Maqnat

**Natalya Yakovlevna Maqnat** (Rusca: **Ната́лья Я́ковлевна Магна́т**, 5 noyabr 1954, Moskva – 18 oktyabr 1997, Moskva)  ingilis dili üzrə sovet və rus tərcüməçisi, ədəbi tənqid və estetika üzrə əsərlərin müəllifi, “Sol məktəb” və SİNKP adlı gizli solradikal təşkilatların rəhbəri.

## Kimliyi
Skripkaçı və uşaq həkimi ailəsində doğulmuşdur. “İngilis və alman dilləri üzrə müəllimə” ixtisası ilə V. İ. Lenin adına Moskva Dövlət Pedaqoji İnstitutunu (MDPİ) bitirmişdir. 1970-lərin sonu, 1980-lərin birinci yarısında Rusinformmədəniyyətində işləmişdir. Yenidənqurma başlayandan sonra peşəkar səviyyəsində bədii ədəbiyyatın tərcüməsi ilə məşğul olmuşdur. Onun tərəfindən əsasən Oldos Haksli, Henri Kattner, Rocer Jelyaznı, Duqlas Adams, Qlen Kuk, Corc R. R. Martin, Cek Vens, Qordon Dikson, Bertran Çandler, Konni Uillis, Rocer Makbrayd Allen, Terri Bruks, Maykl Suenvik, Pol Di Filippo və başqalarının əsərləri tərcümə edilmişdir; tərcümələrinin bir çoxu dəfələrlə yenidən çap edilmişdir.

Dekabr 1972 – yanvar 1973-cü ildə (MDPİ-də onunla bir yerdə təhsil alan Olqa Baraş və İnna Okupla birlikdə) “Sol məktəb” adlı gizli solradikal qrupun əsasını qoymuş, onun nəzəriyyəçəsi olmaqla, qrupa faktiki olaraq rəhbərlik etmişdir. 1974-cü ilin sentyabrında “Sol məktəb” Yeni Kommunistlər Partiyası (YKP) adlı başqa bir gizli solradikal qrupla birləşmişdir. Birləşmiş təşkilat “Sovet İttifaqı Neokommunist Partiyası” (SİNKP) adlandırılmışdır. N. Maqnat SİNKP-nın müvəqqəti rəhbərliyinə - “beşliyə” daxil olmuş, əsas rəhbərliyi və nəzəri işin bir hissəsini (estetika məsələləri üzrə) öz üzərinə götürmüşdür. N. Maqnatın bu ərəfədə inqilabi estetika məsələlərinə dair yazılan əsərləri 1975-ci ilin yanvarında SİNKP-nın bütün arxivi ilə birlikdə yandırıldığından saxlanılmamışdır.

1975-ci ilin yanvarında tarixən NKP-dan yaranmış SİNKP-nın Moskva təşkilatının bir hissəsi DTK tərəfindən dağıdıldıqdan sonra N. Maqnat SİNKP-nın müvəffəqiyyətsizliyə uğramayan hissəsinə rəhbərliyi öz üzərinə götürmüş və təşkilatı daha da dərin gizli fəaliyyətə apararaq, onu 1977-78-ci illərdə partiyanın bərpa olunması məqamına kimi tamamilə dağılmaqdan qoruya bilmişdir.

Görünür, bu hadisələrlə əlaqədar olaraq, N. Maqnatın keçirdiyi uzunmüddətli və dərin stress onda çox ağır xəstəliyi - Kron xəstəliyini doğurmuşdur. Sonrakı illərdə N. Maqnat yoğun bağırsağın zədələnmiş hissələrinin kəsilib çıxarılması ilə bağlı iki ağır cərrahi əməliyyat keçirmişdir və sonunda növbəti əməliyyat üçün pul tapa bilməyərək, Kron xəstəliyindən vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Pan Qviman

**Pan Qviman** (; 4 may 1983, Namyancu) — Cənubi Koreyanı təmsil edən və yüngül çəki kateqoriyalarında iştirak edən cüdoçu. 2002-ci ildən Cənubi Koreya yığmasında iştirak edir. Afinada keçirilən 2004 Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı, komanda heyətində Asiya Oyunlarının çempionu, Asiyanın ikiqat çempionu, milli və beynəlxalq turnirlərdə bir çox yarışların qalibidir.

## Bioqrafiyası
Pan Qviman 4 may 1983-cü ildə Kyonqido əyalətinin Namyancu şəhərində anadan olmuşdur. Sindaoda təşkil olunan beynəlxalq yarışda gümüş medal qazanmışdır. İlk dəfə 2002-ci il mövsümündə yarışlarda iştirak etmişdir. Növbəti ildə Çedjunun ev sahibliyi etdiyi beynəlxalq yarışda qələbə qazanmışdır. Öz çəki dərəcəsində yarış cədvəli üzrə bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanmışdır.

Böyük beynəlxalq turnirlərdə birinci ciddi uğuruna 2004-cü ildə nail olmuşdur. Koreya milli yığmasının əsas tərkibinə düşdükdən sonra Almatıda təşkil olunan Asiya Çempionatında iştirak etdi. Yüngül çəki dərəcəsində ölkəsinə bürünc medal qazandırdı. Uğurlu çıxışların sayəsində Afinada keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında ölkəsinin şərəfini müdafiə etmək hüququna layiq görüldü. Ancaq burada son dərəcə uğursuz çıxış etdi. Birinci döyüşdə Braziliyanı təmsil edən Enrike Gimaraynşa məğlub oldu və bununla mükafatçıların sırasına düşmək şanslarını birdəfəlik itirdi.

Afina Olimpiadasından sonra Pan Cənubi Koreya komandasının cüdo yığmasının əsas tərkibində qaldı və ən böyük beynəlxalq yarışlarda iştirak etməyə davam etdi. Belə ki, 2005-ci ildə o, Daşkənddə keçirilən Asiya birinciliyində bürünc medal qazandı. Hamburqda və Parisdə keçirilən Sülh Superkubokunda beşinci yeri tutdu. Bir il sonra Ulan-Batorda keçirilən cüdo üzrə Şərqi Asiya çempionatının gümüş mükafatını qazandı. Əl-Küveytdə təşkil olunan Asiya Çempionatında öz çəki dərəcəsində bütün rəqiblərini məğlub etdi və qızıl medala sahib oldu. Finalda o, Monqolustanı təmsil edən çempion Xaşbatarın Saqanbatara ilə üz-üzə gəldi və onu məğlub edərək qızıl medalı qazandı.

2009-cu ildə yüngül çəki dərəcəsində Pan Qviman Taybeydə keçirilən Asiya birinciliyində qələbə qazanmışdır. Ulan-Batorda keçirilən Sülh Kuboku  turnirində və Sindao qran prisində qızıl medalın sahibi olmuşdur. Növbəti mövsümün nəticələrinə əsasən öz kolleksiyasına  müxtəlif beynəlxalq yarışlarda qazanılmış bir çox mükafat əlavə etmişdir. Makaoda keçirilən Şərqi Asiya çempionatında qızıl medal qazanmış, BCF-in bacarıqlı yarışında, Praqada, Suvonda və Romada keçirilən Dünya Kuboku turnirlərində, Salvadorda və Moskvada böyük dəbilqənin yarışında, Dünya Kuboku turnirinin komanda yarışında gümüş medal qazanmışdır. Antalyada dünya komandaları birinciliyində bürünc medal qazanmışdır. Asiya Oyunlarında — 2014-cü ildə İnçxonun ev sahibliyi etdiyi oyunlarda komanda yarışında qızıl medalın və yüngül çəki dərəcəsində bürünc medalın sahibi olmuşdur. Yaponiyanı təmsil edən Xiroyuki Akimotoya 1/4 finalda məğlub olmuşdur.]

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Пан Гвиман — профиль на сайте *Judoinside.com*
Əməvi məscidi

**Əməvi məscidi** ( *Jāmi' Banī 'Umayya al-Kabīr*), **Şam Cümə məscidi** kimi də adlandırılan məscid Şam şəhərinin qədim şəhər  hissəsində yerləşir və dünyanın ən böyük və ən qədim məscidlərindən biridir.

634-cü ildə Şam şəhərinin Ərəblər tərəfindən alınmasından sonra, Roma İmparatoru I Konstantin dövründə  Yahya peyğəmbər şərəfinə tikilən  Xıristiyan bazilikası, Ebu Ubeyde bin Cerrahın  başçılığı ilə 635-ci ildə bəzi dəyişiklər edilərək məscid kimi istifadə edilirdi. Yetmiş il ərzində həm kilsə, həm də məscid kimi iki dinin ibadətxanası olmuş bina müsəlman əhalinin zaman keçtikcə artması ilə əlaqəli tamamilə məscidə çevrilmişdir.

Məsciddə bu gün hələ də qorunan Yahya peyğəmbərin  qəbri və türbəsi kimi müqəddəs abidələri mühafizə edilir.Həmçinin məscidin içində Şiəlik üçün dəyərli əsərlər vardır. Məscidin şimal hissəsinə əlavə edilmiş balaca bir bağcada  Səlahəddin Əyyubinin türbəsi tikilmişdir.

Orijinal planı ilə bu günə qədər  öz gözəlliyini saxlaya bilən Şam Əməvi məscidinin tikilişindən sonra İslam dövlətlərində tikilən bütün məscidlərin memarlığına model olmuş bir binadır.
Məscid memarlığına bir çox yeniliklər əlavə etmişdir.

Məscidin bitki və həndəsi motiflərilə, şəhər və bina təsvirləridən meydana gələn möhtəşəm mozaik bəzəkləri də memarlıq sənətinin tarixi üçün mühüm yer tutur. Məscidin başqa bir xüsusiyyəti də İslam aləmində ilk dəfə ümumi ayaqyolu burada tikilməsi olmuşdur.

## Tarixi

Bizim eradan əvvəl I əsrə aid *Yüpiter* adı  daşıyan Roma məbədinin və Roma imparatoru Theodosiosun dövründə tikilən *Yahya Peyğəmbər Kilsəsi*'nin yerində tikilmişdir. Şam şəhərinin 634-cü ildə müsəlman Ərəb orduları tərəfindən tutulmasından sonra Yüpiter məbədi  Ebu Ubeyde bin Cerrahın başçılığı ilə məscidə çevrilmişdir. Bu məscid kiçik olduğu üçün Əməvi Xəlifəsi I. Velid  tərəfindən bugünkü böyük məscidin tikilişi başladılmışdır.

İnşaatda xəlifənin istəyi ilə Bizans imperatorunun İstanbuldan göndərdiyi ustalar işləyirdi. İnşaat 714-cü ildə tamamlandı.X əsrin tarixçilərindən biri olan İbn el-Fakih el-Hamadaninin verdiyi məlumata görə məscidin tikintisinə 600.000 ilə 1.000.000 dinar arasında pul xərclənmiş və 12.000 işçi işləmişdir.

## Şəkillər

Umayyad09(js).jpg|Məscidin qapılarından biri
Courtyard4(js).jpg|I. Velid dövründən qalma mozaiklər
StJohnInUmmayad.jpg|Yahya peyğəmbər  türbəsi
Umayyad Mosque - interior(js).jpg|Məscidin içi
Courtyard2(js).jpg|Məscidin həyəti
Minaret of the Bride, Umayyad Mosque.jpg|Şimal tərəfdəki *al-Arus* *(Gəlin*) minarəsi məscidin ilk inşa edilən minarəsidir
Minaret of Qayt Bey, Umayyad Mosque.jpg| 1488-ci ildə tikilən qərb tərəfdəki  Sultan Qayıtbay minarəsi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Christian Sahner, "A Glistening Crossroads," The Wall Street Journal, 17 July 2010 
*For freely downloadable, high-resolution photographs of the Umayyad Mosque (for teaching, research, cultural heritage work, and publication) by archaeologists, visit Manar al-Athar
Saqdat Sadıkov

**Saqdat Kabiroviç Sadıkov** (; 29 iyul 1973, Ust-Kamenoqorsk) — Yüngül çəki dərəcəsində Qazaxıstanı təmsil edən cüdoçu. 1990-cı illərin sonlarında Qazaxıstanın yığmasında iştirak edirdi. 2000-ci illərin ortalarına qədər bir neçə yarışda Qırğızıstanı təmsil etdi. İki Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçısı, Asiya Çempionatının gümüş medalının sahibi, Osakada keçirilən Şərqi Asiya Oyunlarının və Düşənbədə keçirilən Mərkəzi Asiya Oyunlarının bürünc mükafatçısı, milli və beynəlxalq turnirlərinin bir çox yarışlarının qalibidir.

## Bioqrafiyası
Saqdat Sadıkov 29 iyul 1973-cü ildə Qazaxıstan SSR-in Şərqi Qazaxıstan vilayətinin Ust-Kamenoqorsk şəhərində anadan olmuşdur. Yüngül çəki dərəcəsində Kanadada keçirilən tələbələrin dünya çempionatında bürünc medalı qazanmışdır. İlk dəfə turnirlərdə 1996-cı il mövsümündə iştirak etmişdir. Bir il sonra Parisdə keçirilən Sülh Kuboku turnirində ilk dəfə çıxış etmişdir. Növbəti ildə də Moskvada keçirilən Sülh Kuboku turnirində iştirak etmişdir. 1/16 final mərhələsində Rusiyanı təmsil edən Aslan Anayevə məğlub olmuşdur.

Uğurlu çıxışların sayəsində 2000-ci ildə Sidneydə keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında çıxış etmək hüququna layiq görülmüşdür. Həm də burada Sadıkov Qırğızıstan yığmasını təmsil etmişdir. Birinci görüşdə Cənubi Koreyanı təmsil edən Çxve Yon Sinə məğlub oldu. Üçüncü yer üçün təsəlliverici görüşlərdə əvvəlki Olimpiya Oyunlarının bürünc mükafatçısı amerikalı Cimmi Pedroya qalib gəlmişdi.

Sidney Olimpiadasından sonra Sadıkov Qazaxıstan komandasının cüdo yığmasının tərkibinə qayıtdı və ən böyük beynəlxalq yarışlarda iştirak etməyə davam etdi. Belə ki, böyük beynəlxalq turnirlərdə birinci ciddi uğurunu o, 2001-ci ildə nail oldu. Yaponiyanın Osaka şəhərində keçirilən Şərqi Asiya Oyunlarında iştirak etdi. Yüngül çəki dərəcəsində ölkəsinə bürünc medal gətirdi. Bundan başqa tələbə olarkən Pekin Yay Tələbə Oyunlarında çıxış etmişdir. Öz çəki dərəcəsində beşinci yeri tutmuşdur.

2002-ci ildə Praqa Sülh Kuboku turnirində beşinci yeri tutdu. Almatıda keçirilən Səncər Candosov turnirində və Nazranda Məhəmməd Parçiyevin xatirə yarışında çempion oldu. Koreyanın Busan şəhərində keçirilən Asiya Oyunlarında yeddinci yeri tutdu. Növbəti mövsümdə yüngül çəki dərəcəsində Qazaxıstan çempionu oldu və Düşənbədə keçirilən Mərkəzi Asiya oyunlarında bürünc medal qazandı. Bir il sonra Almatının ev sahibliyi etdiyi Asiyanın Çempionatında gümüş medal qazandı. Koreyalı Kim Ce Xundan başqa yarış cədvəlində bütün rəqiblərini məğlub etdi.

Qazaxıstan milli yığmasının liderlərindən biri olaraq, 2004-cü ildə Afinada təşkil olunan Olimpiya Oyunlarında iştirak etdi. İlk mərhələdə yenidən amerikalı Cimmi Pedroyla görüşdü və ona yenidən məğlub oldu. Nəticədə Pedro Olimpiya oyunlarının bürünc mükafatçısı oldu. Yığmada yerini gənc Qazax cüdoçularına verən Sadıkov yarışdan sonra peşəkar idmançı karyerasını başa vurdu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Сагдат Садыков — профиль на сайте *Judoinside.com*