open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Peruca

**Peruca** () — mərkəzi İtaliyada Umbriya regionunun paytaxtı və eyni adı daşıyan Perugia vilayətinin mərkəzidir.

Peruca təpədə olan köhnə mərkəz ilə düzlükdə Tiber Çayı sahilində olan yeni şəhərdən ibarətdir. Təxminən 450 m. yüksəkliyində təpədə qurulan köhnə tarixi şəhərin mərkəzinə () təpənin ətəklərində inkişaf edən yeni şəhərdən gedən nərdivanlar vasitəsilə zəhmətsizcə çatmaq mümkündür. Köhnə şəhər mərkəzinə günün müəyyən saatlarıyla avtomobil ilə girmək yasaklanıp köhnə şəhər atmosferi beləcə qorunur. Ayrıca 2006 etibarən 7 stansiyası olan bir "Minimetro" da fəaliyyətə keçirilmişdir.

Periğia'da iki məşhur universitet var. 1308-ci ildə qurulan və hal-hazırda təxminən 34.000 şagirdi olan "Üniversità degli Studi di Perugia (Perugia Universiteti)" və 1925 qurulub 1992 muxtar universitet olan "(Üniversità per Stranieri di Perugia Perugia Xaricilər Universiteti)." Üniversità per stranieri "İtaliyada xaricilərə İtalyan öyrətmək üçün qurulmuş iki universitet təşkilatından biridir (digəri isə Siena'da olur. Bu Perugia universiteti dünyanın hər yanından xarici tələbələri qonaq edir.

Perugia çox diqqəti çəkər tarixi bir sənət mərkəzidir və hal-hazırda da bu xüsusiyyətini qorumaqdadır. 15. və 16. əsrdə çox məşhur Perugino (1446-1524) adı ilə tanınan "Pietro Vannucci" Perugia ətrafında Çittà della Pieve doğulmuşdur. Şəhərdə olan tarixi "Collegio del Cambio (Birja)" binasının böyük salonunda bir ardıcıl fresko divar rəsmi vardır. Eyni zamanda şəhərdə olan "Galleria Nazionale dell'Umbri (Umbria Milli Qalereyası)" 'ndə də 8 cədvəli vardır. Perugino Raffaello Santi'nin ustası və şəkil Hocasıdır. Raffaello xüsusi olaraq Perugia'da üçün, amma indi şəhərdə olmayan, 5 cədvəl və 1 fresko hazırlamışdır. "Pinturicchio", adlı məşhur bir rəssam da Perugia'da yaşamışdır.

## İstinadlar
Prato

**Prato** — İtaliyanın Toskana regionunda şəhər. Prato şəhəri Florensiyanın 20 km şimalında yerləşmişdir. 187 000 əhalisi var.

## İstinadlar
Livorno

**Livorno** — İtaliyada, Toskana bölgəsi içində eyni adı daşıyan Livorno vilayətinin mərkəzi bir komündür. Livorno Tire dənizi sahilində, (31.5.2010 etibarilə) 160.884 əhalisi olan bir şəhərdir.

## Tarixi
Tarix boyunca azadlıq axınlardan təsirlənən şəhər, əsl böyüməsini Medici ailəsinin Toskana Grandüklüğü'nü boynuna götürdüyü dövrdə yaşadı. 1587'de I. Ferdinandın "Toskana Grandükü" kimi çatdırdığı "Leggi Livornine" (Livorno konstitusiyası) ilə Murdara şəhərinin liman qəsəbəsi Livorno "açıq şəhər" elan edildi. Hansı xalqdan olursa olsun, istər haqqında edam cəzası çıxarılmış bir quldur istər bir oğru olsun, heç bir şəkildə təqibə uğramaksızın Livorno'ya yerleşebilecek, orada ticarət edə biləcək hətta dininin əsaslarını yerinə getirebilecekti. Bu tənzimləmənin ardından Aralıq dənizinin ən əhəmiyyətli ticarət mərkəzləri arasına girən şəhər, kosmopolit və azadlıqçı tərzini bu günə qədər itirmədi. Livorno, 1921-ci ildə İtalyan Kommunist Partiyasının (PCI) doğuşuna da şahidlik etdi. Şəhər bu gün belə İtaliyada nəfəs qalalarından biri olaraq varlığını davam etdirməkdədir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ravenna

**Ravenna** — İtaliyada Emilia-Romagna regionunda olan və eyni adı daşıyan Ravenna vilayətinin mərkəzidir.

Ravenna Emilia-Romagna rügionunun ən böyük əhalili və tarix baxımından ən əhəmiyyətli şəhəridir. Ravenna sahəhəsinə görə Roma şəhərindən sonra, bütün İtaliyada ikinci böyüklükdədir.

Əyalət sərhədləri içində ("11 İyun Parkı" və "1 May Parkı" adlı) iki böyük şəhərdaxili park var və Punt Alberetedə Dünya Təbiəti Qoruma Vəqfinin bir qoruma sahəsi mövcuddur.

Ravenna şəhəri mərkəzi Adriatik dənizindən 10km içəridə var. Lakin şəhər dənizə "Candiano Marina di Ravenna" marinası ilə "Mərkəz Garı" arasından keçən bir kanalla bağlıdır. Şəhər dəniz sahilə doğru uzanmaqda və sahildə olan Ravenna Limanı Adriatik dənizi üzərində ən əhəmiyyətli ticarət limanlardan biridir.

Şəhərlə bəziləri birləşmiş, digərlərinin isə şəhərlə aralarında boş sahələr olmaqla birlikdə, şəhər yaxınlığındakı sahillərdə olan 9 tətil plajının hamısına "Ravenna çimərliklər" adı verilməkdədir. Ravenna çimərliklərindən "Casal Borsetti", "Marina Romea", "Porto Corsini" şəhərin dənizə kanalının şimalında və "Marina di Ravenna", "Punta Marina Terme", "Lido Adriano", "Lido di Dante", "Lido di Classe" və "Lido di Savıo" adı verilən isə kanalın cənubunda yerləşirlər.

## İstinadlar
Kalyari

**Kalyari** (Sardiniya dili: Casteddu) — İtaliyaya bağlı olan Sardiniya Muxtar Bölgəsi paytaxtı və eyni adlı Cagliari vilayətinin mərkəzi olan bir liman şəhəridir.

## İqlim

## İstinadlar
Focca

**Focca** () — İtaliyanın Puglia regionunda bir şəhər, bələdiyyə vahidi və Focca vilayəti adını daşıyan vilayətin mərkəzidir. İtaliyanın ana buğda yetişdirmə sahəsi olan Tavoliere ovasındaki ən əhəmiyyətli şəhər olub bu səbəblə ümumiyyətlə əkinçiliyə əsaslanan bir məskunlaşma mərkəzidir.

Focca şəhəri Katolik Kilsəsi başpiskoposluk mərkəzidir.

1999-cu ildə yeni olaraq 7 fakültəli bir dövlət universiteti "Üniversità degli Studi di Foggia" qurulmuşdur və bu anda 10.000 şagirdi olmuşdur.
Salerno

**Salerno** () — İtaliyanın cənub seqmentində, Campania rəhbərlik bölgəsinə bağlı eyni adı daşıyan Salerno vilayətinin mərkəzi olan şəhər. Napolidə cənub-şərqində, Salerno Körfəzinin (golfo) şimal sahilində və İrno çayı ağızının qərbində yerləşir.

## İstinadlar
Sirakuz (Siciliya)

**Sirakuza** — İtaliyanın Siciliya muxtar vilayətində şəhər. 123 000 əhalisi var.

Siraküza Aralıq dənizi ortasında olan Siciliya adasının cənub-şərqində Aralıq dənizinin İyonyen dənizi deyilən hissəsində Siraküza Körfəzində yerləşmişdir.

Şəhər Antik Yunan çağlarında belə anfitiyatrosu, mədəniyyəti və arxitekturası məşhur idi. 2700 illik tarixində şəhər antik çağlarda əhəmiyyətli tarixi rol oynamışdı. Bir zamanlar şəhər, tarixi bilinən Aralıq dənizi hövzəsində ən böyük siyasi və hərbi gücü olan siyasi vahid mövqesindəidi. Məşhur elm adamı və ixtiraçı Arximedin vətəni idi.

## İstinadlar
Sadıq Dadaşov

**Sadıq Ələkbər oğlu Dadaşov** () — Azərbaycan-sovet memarı, memarlıq tarixçisi, Azərbaycan sovet memarlığının banilərindən biri, professor, SSRİ Memarlıq Akademiyasının müxbir üzvü (1941), Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının akademiki (1945), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1940), "Stalin" mükafatı laureatı (1941).

## Həyatı

Sadıq Ələkbər oğlu Dadaşov 15 aprel 1905-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. Bakıda məşhur olan Dadaşovlar sülaləsindəndir. Hacı Hacıağa Dadaşovun qardaşı Şıxəli Dadaşovun nəvəsidir.

Sadıq Dadasov 1929-cu ildə M. Əzizbəyov adına Bakı Politexnik İnstitutunun İnşaat fakültəsini bitirmişdir.

O, 1944-cü ildə Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Soveti yanında Memarlıq İşləri İdarəsinin ilk rəisi olmuşdur.

Sadıq Dadaşov 1941-ci ildə SSRİ Memarlıq Akademiyasının müxbir üzvü, 1945-ci ildə yeni yaradılmış Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) akademiki seçilmişdir.

1940-cı ildə ona Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi fəxri adı verilmiş və 1941-ci ildə SSRİ Dövlət mükafati laureatı olmuşdur.

O, "Lenin" ordeni, "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni və medallarla təltif edilmişdir.

Sadıq Dadaşov 24 dekabr 1946-cı ildə Moskvada vəfat etmiş, Bakıda dəfn olunmuşdur.

## Elmi fəaliyyəti
Sadıq Dadaşov Azərbaycan memarlıq irsinin ilk elmi tədqiqatçısıdır. O, Azərbaycan memarlığı tarixinin öyrənilməsinin əsasını qoymuş, bu məqsədlə 1934–1940 və 1944–1946 illərdə Azərbaycanın bir sıra rayonlarına elmi səfərlər təşkil etmişdir.

Sadıq Dadaşov memarlıq və nəzəri əsərlərini görkəmli Azərbaycan memarı və memarlıq tarixçisi Mikayıl Hüseynovla birgə yaratmışdır. Sadıq Dadaşovun layihəsi əsasında Bakıda və respublikanın digər şəhərlərində çoxlu yaşayış, ictimai və mədəni-məişət binaları tikilmiş və bu memarlıq əsərləri Azərbaycan memarlığının inkişafında böyük rol oynamışdır.

Sadıq Dadaşov 1929–1933 illərdə 23 tikilinin layihəsini vermişdir. Bunlara Bakıdakı fabrik-mətbəx (Bayılda), Azərbaycan Sənaye İnstitutunun yeni binası (indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası; hər ikisi 1932), İncəsənət işçiləri üçün ev, bir sıra yaşayış binaları kompleksi, Qazaxdakı Pedaqoji Texnikumun binası (hamısı 1933) aiddir.

Sadıq Dadaşovun əsas işləri:
* Azərbaycan Texniki Universitetinin binası (1935)
* "Nizami" kinoteatrının binası (1934)
* Bakı Musiqi Akademiyasının binası (1936)
* Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin binası (1940) və s.

Sadıq Dadaşov Nizami Gəncəvinin 1946-cı ildə Gəncədə , 1949-cu ildə Bakıda qoyulmuş abidələrinin layihə müəllifidir.

## Əsas elmi əsərləri
* Памятники Азербайджанской архитектуры в Баку. Москва, 1938.
* Архитектурные памятники Баку. Москва, 1946.
* Архитектура Азербайджана III–XVIII вв., Москва, 1948.
* Архитектура Советского Азербайджана, Б. — М., 1950.
* Ансамбль дворца ширваншахов в Баку. Москва, 1956.
* Bakının memarlıq abidələri. Bakı, 1955.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası. III cild, Bakı, 1979. səh. 312–313.
* Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri haqqında məlumat kitabı.(Tərtibçı: Afaq Əsədova). II, Bakı,2005
Peskara

**Peskara** — İtaliyada Abruzzo regionunun mərkəzi və eyni adı daşıyan Pescara vilayətinin mərkəzi olan Adriatik dənizi sahilində bir liman şəhəridir. 

"Aterno-Pescaro Çay"nin Adriatik dənizinə qatıldığı mövqedə olan Pescara şəhəri böyük bir bələdiyyə olaraq 1926da o zaman Chieti Rayonu içində çayın cənub sahilində olan Pescara komünü ilə o zaman Teramo elində və çayın şimalında olan Castellamare Adriatıco komününün birləşdirilməsindən doğulmuşdur. Bu yeni şəhərin qurulmasına başda təşəbbüskar olan Pescara'da doğulmuş şair Gabriele D'Annunzio idi.

Peskaranın bələdiyyə sərhədləri içindəki əhalisi (31.12.2009 itbarıyla) 123.062 adamdır. Lakin Varoşlarıyla birlikdə şəhərləşmiş metropoludan Peskara əhalisi təxminən 400.000 olduğu təxmin edilməkdədir. Ayrıca Pescara Adriatik Deniz'nde çimərlikləri ilə xüsusilə İtalyan yaz tatilcileri tərəfindən tanınmış bir yazlıq çimərlik istirahət mərkəzidir. Bu səbəblə yaz tətili dövründə şəhərin effektiv əhalisinin bir neçə dəfə artdığı bildirilir.

## İstinadlar
Montsa

**Montsa** (, *Monscia*, , tar. ) — İtaliyanın Lombardiya regionunda şəhər. 122 000 əhalisi var.

Montsa şəhəri Po çayının bir qolu olan Lambro Çayı üzərində Milano şəhərinin 15 km şimal-şimal-şərqində qurulmuşdur.

Montsa Lombardiya regionunun üçüncü böyük şəhəridir və bu regionun bir altbölümü olan Brianzanın inzibati, sənaye və iqtisadi mərkəzidir. Montsada avtomobil yarışması və yan fəaliyyətlərindən başqa tekstil sənaye və çap sənaye də inkişaf etmişdir.

## İdman
Montsa avtodromu — əfsanəvi avtomototrek, uzun müddətdir dünyada ən sürətli hesab edilmişdir; Formula-1 İtaliyanın Qran-prinin keçirildiyi yer.

## Tanınmış şəxsiyyətlər
* Cuzeppe Lonqi (1766–1831) — italyanlı qravör və yazıçı.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Bələdiyyənin rəsmi saytı
Latina

**Latina** — İtaliyanın Latsio Bölgəsində eyni adı daşıyan Latina vilayətinin mərkəzi olan bir şəhər.

## İstinadlar
Forli

**Forli** — (Romangna ləhcəsi: furl, Latınca: Forum Livin) İtaliyanın Emilia-Romagna regionunun və Forli-Cesena vilayətinin mərkəzidir.
Ferrara

**Ferrara** (Ferrara ləhcəsi: Fràra) — İtaliyanın Emilia-Romagna regionunda eyni adı daşıyan Ferrara Rayonu mərkəzi olan və Adriatik dənizi sahilinə 1 saatlıq uzaqlıqdakı tarixi şəhərdir.

Şəhər XIV və XV əsrdə Este Xanədanının idqarəsindəykən bu əsrlərdən qalma küçələr və çox sayda mənzillər və saraylar hələ də şəhərdə varidi.

Ferrara şəhəri Orta əsr və İntibah dövründən qalma şəhərin planının qorunması və Po Deltası'nın qorunan təbii quruluşu səbəbi ilə 1995-ci ildən etibarən UNESCO Dünya Mədəniyyət Mirası Siyahısında iştirak edir.
Trento

**Trento** — İtaliyada Trentino-Alto Adige Muxtar Vilayətinin paytaxtı və eyni adı daşıyan Trento (Muxtar) vilayətinin mərkəzidir. Şəhərin əhalisi 111.000 nəfərdir. Bələdiyyə Başçısı Alberto Pacherdir. 157&nbsp;km²-lik bir sahəyə malikdir.

## İstinadlar
Viçentsa

**Vicenza** (, ) — İtaliyanın şimal seqmentindəki Vèneto rəhbərlik bölgəsində, Vicenza rayonunun mərkəzi şəhər və piskoposluk mərkəzi.

Padovanın şimal-qərbindədir. Lessini və Berici dağları arasında uzanan və Lombardiya və Venetoyu bir-birinə bağlayan vadinin şərq ucunda iştirak edər. Bacchiglione və Retrone çayları şəhərin içindən keçir.


Basilica Palladiana (Vicenza) - facade on Piazza dei signori.jpg|Basilica Palladiana
Piazza dei Signori - Torre Bissara - Piazza della Biade - Vicenza.jpg|Piazza dei Signori - Torre Bissara - Piazza della Biade
Palazzo Chiericati (Vicenza).jpg|Palazzo Chiericati
Monument to Andrea Palladio (Vicenza).jpg|Andrea Palladio
Cathedral (Vicenza) - Sud esposizione.jpg|Santa Maria Annunciata
Interior of Teatro Olimpico (Vicenza).jpg|Teatro olimpico


## İstinadlar
Terni

**Terni** — İtaliyanın mərkəzində Umbria regionunun və eyni adlı Terni vilayətinin mərkəzi olan bir şəhərdir. Terni Romadan 104 km şimalda, Rietidən 36 km şimal-şərqdə, Spoletodan isə 29 km cənubda yerləşir.

## İstinadlar
Novara

**Novara** — (Piyemonte ləhcəsiylə: Noara və Lombardo ləhcəsiylə: Nüara) İtaliyada Piyemonte regionunda Milano şəhərinin qərbində olan eyni adı daşıyan Novara vilayətinin mərkəzi olan bir şəhəridir.
 
## İstinadlar
Boltsano

**Bolzano** ( — İtaliyanın Trentino-Alto Adige regionunun və Bolzano (Muxtar) vilayətinin paytaxtıdır.

## İstinadlar
Pyaçentsa

**Pyaçentsa** (, ) — İtaliyanın Emiliya-Romanya regionunun eyni adlı Pyaçentsa vilayətinin mərkəzidir. Pyaçentsa bələdiyəsi sərhədləri içində (28.2.2010 etibarilə) əhali 102.871 nəfərdir.

Pyaçentsa Po Düzənliyi şimalında dənizdən 64 m yüksəklikdədir və Trebbia çayının Po Nehriyle birləşdiyi yerdə qurulmuşdur. Şəhərin 15&nbsp;km cənubunda təpələr ortaya çıxmaqda və sonra da ərazi yüksələrək Ligürya Apeninlərini təşkil edir. Pyaçentsa bu səbəblə tarixdə strateji bir mövqe olmuşdur. Bu səbəblə sülh zamanlarında ticarəti inkişaf etmiş və şəhər zəngin olmuşdur. Amma döyüş zamanlarında davamlı hücum və zəbt altında qalmışdır. Hal-hazırda Pyaçentsa həm quru yolu həm də dəmiryolu qovşaq nöqtəsini

Pyaçentsa Emiliya-Romanya bölgəsinin şimal sahilində Lombardiyaya yaxın olduğu üçün son əsrdə Milan şəhəri və şehirsel bölgəsinin iqtisadi əhatə dairəsi çox mənfi bir şəkildə təsir.

## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Tolyatti, Rusiya

## İstinadlar
Culyano in Kampanya

**Giugliano in Campania** (qısa şəkildə "*Giugliano*") — İtaliyanın cənub-qərbində Campania regionunun Napoli vilayətində şəhər. Napoli metropoludan yerləşmiş sahəsi içindədir. İtaliyada 100.000 nəfərdən çox əhalisi olub, vilayət mərkəzi olmayan yeganə şəhərdir.
Ankona

**Ankona** () — İtaliyada şəhər. Marke vilayətinin və eyni adlı Ankona əyalətinin inzibati mərkəzi.

## Ümumi məlumat
Adriatik dənizi sahilində (28.2.2010 etibarıyla) 102.477 əhalisi olan bir liman şəhəridir. Ancona, Adriatik dənizinin ən böyük ticarət limanıdır. Adriatik dənizi sahilində, Konero burnunun şimal sahilindədir. Mühüm dəniz portu. Aeroport. Dəmiryol stansiyası. Hərbi dəniz bazası. Maşınqayırma, gəmiqayırma, neft emalı, sement və kərpic, əczaçılıq, yüngül və yeyinti sənayesi, mayolika, şüşə və krujeva məmulatları istehsalı sahələri inkişaf etmişdir. Balıq ovlanır. Roma dövrünə (imperator Trayanın zəfər tağı) və orta əsrlərə aid memarlıq abidələri var. Ankona dəniz kurortudur. Hər il kənd təsərrüfatı və beynəlxalq balıq yarmarkaları keçirilir.

## Qalereya

Crkva Chiesa del Santissimo Sacramento u Anconi.jpg
Rimokatolička crkva Chiesa di San Domenico (Ancona) 2017.jpg
Chiesa di Santa Maria della Piazza.jpg
Pogled iz ankonskoga muzeja.jpg
Muzej u Anconi.jpg
Ankonska katedrala.jpg


## İstinadlar
Nağı Nağıyev

**Nağı Nağıyev** () — yazıçı, dramaturq.

## Həyatı
Nağı Kərim oğlu Nağıyev 13 iyul 1910-cu ildə Culfa rayonunun Yaycı kəndində anadan olmuşdur. O, 1930-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikomunu bitirmiş,1930–1941 illərdə Ordubad və Babək rayonlarının kənd məktəblərində müəllimlik etmişdir.

Nağı Nağıyev 1935–1938 illərdə Azərbaycan Qiyabi Pedaqoji İnstitutunun Dil və ədəbiyyat fakültəsində təhsil almışdır.

Nağı Nağıyev 1942–1945 illərdə Azərbaycan KP Naxçıvan Vilayət Komitəsində mətbuat bölməsinin müdiri, 1946–1949 illərdə Naxçıvan Mətbuat İdarəsinin rəisi, 1949–1951 illərdə Naxçıvan Dövlət Radio Verilişləri Komitəsinin müdiri vəzifələrində çalışmışdır. O, 1945–1951 illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı Naxçıvan filialının məsul katibi olmuşdur,

Nağı Nağıyev 1951-ci ildən ömrünün sonuna kimi Bakıda yaşamış, "Azərnəşr"də bədii ədəbiyyat şöbəsinin müdiri işləmişdir.

Nağı Nağıyev İkinci Dünya müharibəsi iştirakçısıdır.

Nağı Nağıyev 13 may 1981-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## Yaradıcılığı
Nağı Nağıyev qırx ilə yaxın bədii yaradıcılıqla məşğul olmuşdur. O, üç səhnə əsərinin bir çox hekayə, oçerklərin və ilk irihəcmli əsəri olan "Həsrət" romanının müəllifidir.

"Həsrət" romanı Nağı Nağıyevin ilk irihəcmli əsəri olub, mövzusu kənd həyatından götürülmüşdür. "Yer altında" povesti Nağı Nağıyevin uzun illər ərzində Naxçıvan duz mədəni kollektivinin işi ilə tanışlığının məhsuludur. Konfiliktin həyatiliyi, bədii cəhətdən əsaslandırılması, surətlərin reallığı və inandırıcılığı povesti Nağı Nağıyevin ən yaxşı əsərlərindən biri etmişdir.

Onun "Qaynar bulaqlar", "Sumqayıtda", "Milyoner briqada", "Geoloqlar", "Püskürən dərə" adlı oçerklərində həyatın müxtəlif sahələri ilə maraqlanmış, müxtəlif peşə adamlarının həyatını qələmə almışdır.

Nağı Nağıyev tərcüməçilik fəaliyyəti ilə də məşğul olmuşdur. O, Andre Stilin, Aybəkin, A. T. Stuçenkonun, Cəlal İkraminin, M. Kolosnikovun, Bojena Nemtsovanın və başqa xarici yazıçıların əsərlərini Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir.

## Əsərləri
* Yer altında. Bakı, 1953.
* Nişanə. Bakı, 1956.
* Sumqayıtda. Bakı, 1959.
* İki tale. Bakı, 1961.
* Həsrət. Bakı, 1965.
* Yaralı qız. Bakı, 1966.
* Seçilmiş əsərləri. Bakı, 1967.
* Seçilmiş əsərləri. Bakı, 1974.

## İstinadlar

## Mənbə
* Yəhya Seyidov. Nağı Nağıyev. (Nağı Nağıyev. Seçilmiş əsərləri. Bakı, 1967)
* Naxçıvan Ensiklopediyası. Bakı, 2002.
Qasımuşağı

* Qasımuşağı — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu inzibati ərazi vahidində kənd.
* Qasımuşağı obası — Zəngəzur mahalının Hacısamlı nahiyəsinin yaşayış məntəqələrindən biri.
* Qasımuşağı tayfası — Hacısamlı oymağının bir tayfasıdır.
* Qasımuşağı xalçaları — Azərbaycan xalçaçılıq məktəblərindən olan Qarabağ xalçaçılıq məktəbinin Cəbrayıl qrupuna aid edilən xovlu xalça.
* Qasımuşağı tikmələri — Qarabağ xalçaçılıq məktəbinin Cəbrayıl qrupuna aid edilən ipək tikmə.
Qarabağa aparan yol (qəzet)

**Qarabağa aparan yol** — Müstəqil ictimai-siyasi, publisistik qəzet.

"Qarabağa aparan yol" qəzetinin ilk sayı 2005-ci ilin sentyabr ayında işıq üzü görmüşdür.

"Qarabağa aparan yol" qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru Əli Mahmud, baş redaktorun müavini Fariz Çobanoğludur.

Qəzet ayda iki dəfə nəşr olunur.

## Mənbə
* Qarabağa aparan yol 
* "Qarabağa aparan yol" qəzeti

## Həmçinin bax
* "Qarabağa aparan yol" qəzeti, №21(167), 13 dekabr 2012-ci il.

## İstinadlar
*Qarabağa aparan yol
Təzadlar (qəzet)

## Haqqında
"Təzadlar" qəzetinin ilk sayı 1993-cü ildə işıq üzü görmüşdür. "Təzadlar" qəzetinin baş redaktoru Asif Mərzilidir. Qəzetin eyni adlı tezadlar.az saytı fəaliyyətdədir. Asif Mərzili 44 günlük Zəfər döyüşü barədə beynəlxalq mediadakı obyektiv məlumatlar yayımına görə Avropa Mətbuat Federasiyasının üzvü seçilib. O, 12 kitabın müəllifidir.

"Təzadlar" qəzeti həftəlik qəzetdir.  Qəzetdə və  tezadlar.az saytında dünya mediasına və Report, APA və s. materiallarına istinad olunur.

## İstinadlar
*Təzadlar 

## Həmçinin bax
* http://www.tezadlar.az/
* E-mail: tezadlar@gmail.com

## Xarici keçidlər
Valefor

**Valefor** 2008-ci ildə İzmir, Türkiyədə qurulmuş depressive black metal, suicidal black metal, zaman-zaman ritual dark ambient tərzdə fəaliyyət göstərən musiqi proyektidir. "Valefor" sözü qurucusunun dediyinə görə qaranlığı simvolizə edir. Bütün alətlər və vokalda ifa Sargathusa məxsusdur. Sargathus, qədim zamanlarda atəşə ibadət edən qövmlərin öz canlarını almağa gəldiklərinə inandıqları bir növ iblis adıdır. Ümumilikdə, depressiv, qaranlıq, intihar, bədbinlik, ümidsizlik kimi mövzular üzərində işləyir. Sözlərə yer verilmir, ara-sıra qışqırıqlar, ağlayış depressiv auranın daha qabarıq ifadə olunmasına imkan verir. Qrup Bethlehem, Xasthur kimi qruplardan təsirlənib. Məhz ona görədir ki, Sargathus Malefic(Xasthur) kimi konsert verməyəcəyini və fəaliyyətdə olduğu müddətcə üzv sayının 1 nəfər olaraq qalacağını bildirir.

## Diskoqrafiya

## Xarici keçidlər

* myspace.com/valeforband
* lastfm.com.tr/music/Valefor
* metal-archives.com/bands/Valefor3540310376
Dinamit

**Dinamit** — Nitroqliserinin diatomitə hopturulması ilə hazırlanan partlayıcı maddə növü. Dinamit İsveçli kimyaçı Alfred Nobel tərəfindən 1866-cı ildə kəşf edilmişdir. Nobel 1867-ci ildə dinamitin patentini əldə etmişdir. Adətən dinamitlər 20 sm uzunluğunda və 2.5 sm genişliyində olur və çubuqlar şəklində istehsal edilir. Ancaq müxtəlif məqsədlər üçün istifadə edilən, müxtəlif ölçülü dinamit növləridə vardır.

## İstifadə sahələri
Dinamitin əsas istifadə sahələri inşaat, mədən sənayəsi və dağıntı üçün istifadə olunur amma son illərdə daha üstün xüsusiyyətlərə sahib partlayıcıların bazara çıxarılması ilə istifadəsi azalmışdır. Hal hazırda, əsasən su altı dağıntılar törətmək və digər sahələrdə əlavə partlayıcı kimi istifadə olunur .

Dinamit bəzi silahlı qüvvələr tərəfindən, düşməni yavaşlatmaq məqsədilə yol və körpülərin istifadəsiz hala salınması zamanı istifadə olunur.

Kassalar kimi zirehli əşya və ya otaqlarin partladılmasında dinamit yox, dinamitin qaynadılmasından əmələ gələn mayenin üstündəki nitrogliserin qaymağı istifadə olunur.

## Tərkibi

Dinamit, 3 ölçü nitrogliserin, 1 ölçü diatomit ve kiçik miqdarda sodiyum karbonatın qarışdırılması ilə əldə olunur. Xəmir halında olan məhlul silindir vəziyyətinə gətirilir və kağıza bükülür.
Nitrogliserinin saf halı quvvətli şoka (ani hərəkətə) qarşı çox həssasdır. Bu hadisə daşınma zamanı təhlükəni artırır. Diatomite ilə adsorbsiya edildikdə nitrogliserinin yaratdığı təhlükə azalır.

## Tarixi
Dinamit, qara barıtdan daha güclü ve istifadəsi təhlüksəsiz olan ilk partlayıcı idi. Bazara çıxmasından dərhal sonra barıt və nitrogliserin təhlükəsiz bir seçim kimi görünmüşdü. Nobel ixtirasının patent hüquqlarını çox ciddi qorumuş və qeyri-qanuni istehsalat həyata keçirən zavodların fəaliyyətinin dayandırılmasına nail olmuşdur. Nobelin müdaxilələrinə baxmayaraq bəzi fabriklər çox az dəyişdirilmiş bir formula istifadə edərək öz dinamitlərini istehsal etmişdir. Nobel dinamit vasitəsilə böyük sərvət qazanmış və Nobel mükafatının əsasını qoymuşdur.

1940-cı illərdən sonra dünyanın ən böyük dinamit idxalçısı Cənubi Afrika idi. De Beers 1902-ci ildə Sommerset Westdə (Qərbi Somerset) bir zavod qurmuşdur. Bu zavod sonralar Afrika Partlayıcı və Kimya sənayəsi adlı qurum tərəfindən idarə edilməyə başlanmışdır. Ölkədəki böyük dinamit tələbinin səbəbi Witwatersrand və onun ətrafındakı qızıl mədənləri idi.

Dinamitin mənfi xüsusiyyətlərindən biri istehsalat zamanı yaranan təhlükə idi. 1960-cı illərdə Somerset Westdə iki böyük partlayış olmuşdur. Bu partlayışlarda insan itkisi yaşanmasına baxmayaraq zavodun strukturu və ətrafdakı ağacların təziqi azaltması daha böyük fəlakətin qarşısını almışdır. 1985-ci ildə zavodun fəaliyyəti dayandırıldı.

Dinamit sözü köhnə Yunan dilində güc mənasına gələn δυναμις (dunamis) və ιτης (-itēs) şəkilçisindən yaranmışdır.

## İstinadlar
Mərhaba həyat (teleserial, 2012)

**Mərhaba həyat** — Türkiyənin Fox (Türkiye) telekanalında nəşr olunmuş teleserial. 13 fevral 2013 tarixində sona çatmışdır.

## Məzmun
Həkim Dənizin Ankaradakı müvəffəqiyyətli karierinə son verərək İstanbuldakı bir doğum klinikasında işə başlayır. Yaşadığı bir hadisə Dənizin çalışdığı xəstəxana ilə ipləri kopartmasına və universitetdən yaxın yoldaşının İstanbuldakı klinikasında işi qəbul etməsinə səbəb olar.

Dənizin indi doğulub böyüdüyü İstanbula, evim dediyi şəhərə geri dönməsi, klinikteki yeni iş yoldaşlarıyla birlikdə işi öyrənməsi, hər gün yeni xəstələrə həyat verməyə çalışması lazım olacaq. Həyatla mübarizəsi gənc yaşda başlayan bu cəsur qadının, özünə uzadılan kömək əlini itələmə tutmağı öyrənməsi asan olmayacaq. Ölümlə həyatın, dostluqla aşan bir-birinin içinə keçəcəyi bu yeni səfərdə Dənizin kompası həmişə həyatı gösterecekken, gün gələcək dostluqla eşq arasında bir seçki etməsi lazım olacaq. Bu seçkilərdən sonra heç bir şey nə Deniz nə Kliniği işçiləri nə də ən yaxınları üçün köhnəsi kimi olmayacaq.
Kəpənəkçi

**Kəpənəkçi** bu mənalara gələ bilər:

* Kəpənəkçi (Bolnisi) — Gürcüstanın Bolnisi rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Kəpənəkçi (Çörük Qəmərli) — Gürcüstanın Aşağı Kartli diyarının Çörük Qəmərli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Kəpənəkçi (Sarvan) — Gürcüstanın Aşağı Kartli diyarının Sarvan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Kəpənəkçi (Qarayazı)
* Kəpənəkçi (Zaqatala) — Azərbaycanın Zaqatala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Kəpənəkçi (Goranboy) — Azərbaycanın Goranboy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Arif Rəhimov

**Arif Məhi oğlu Rəhimov** () — texnika elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Arif Rəhimov 1938-ci ildə Ağdamda anadan olmuşdur. O, 1955-ci ildə Ağdam 1 saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra 1955–1960 illərdə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) Neft-mexanika fakültəsində təhsil almışdır.

O, 1965 ildə namizədlik, 1996 ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib, texnika elmləri doktoru alimlik dərəcəsini almışdır.

Arif Rəhimov hazırda Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının kafedrasının müdiridir.

## Elmi fəaliyyəti
Arif Rəhimov 100-ə yaxın elmi məqalə, 2 kitab, 4 dərs vəsaiti çap etdirmişdir.

Onun elmi işi əsasən mahiyyəti yeni kompozisiya materiallarının yaradılması və yeni mütərəqqi e’mal üsullarının tərtibi məsələlərinə həsr olunmuşdur.

Arif Rəhimov ÇİXTHS-nin bürünc medalına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Mənbə
* Orxan Məmmədov (Baharlı). Ağdamın adlı-sanlı pedaqoqları, alimləri. Bakı, Sabah, 2001
Sikkim

**Sikkim** — Hindistanda yerləşən əyalət.

Bu əyalət, 16 may 1975-ci ildə bir krallıqdan Hindistanın nəzarəti altına keçmişdir. 2011-ci ilin statistikasına əsasən əyalətdə yaşayan insan sayı 607.000-dir. Əyalətin mərkəzi Qanqtok şəhəridir. Sikkim əyaləti Himalay dağ silsiləsində yerləşir. Dünyanın ən hündür dağı hesab edilən Kançencunga dağı, Sikkim ilə Nepalı ayıran təbii sərhəd hesab edilir.

## Toponimiya
Sikkim adının mənşə nəzəriyyəsi onun iki Limbu sözünün birləşməsindən ibarətdir: "yeni" mənasını verən su və "saray" və ya "ev" mənasını verən khyim.

## Tarix

## Coğrafiya
Himalay dağlarında yerləşən Sikkim əyaləti dağlıq ərazi ilə xarakterizə olunur. Demək olar ki, bütün əyalət dağlıqdır, hündürlüyü cənubda Qərbi Benqal ilə sərhəddə 280 metrdən (920 fut) Nepal və Tibet yaxınlığındakı şimal zirvələrində 8,586 metrə (28,169 fut) qədər dəyişir. Dünyanın üçüncü ən hündür zirvəsi olan Kangchenjunga zirvəsi Sikkim və Nepal arasında sərhəddə yerləşən ştatın ən yüksək nöqtəsidir.

## İqtisadiyyat

## Nəqliyyat

## Demoqrafik

## Mədəniyyət

## Media

## Təhsil

## Şəhərlər
Sikkim'in əsas şəhərləri aşağıdakılardır:

Gangtok, Pakyong, Namchi, Jorethang, Singtam, Gyalshing, Gyalshing, Mangan, Soreng, Pelling, Rhenock, Rentathang, Ravangdan, Ravangdan, Lachen, Nayabazar, Dikchu, Dikchu, Majitar, Majitar, Melli, Yuksom, Sherathang, Namthang, Rinchenpong, Singhik, Hee Burmiok, Tashiding, Yangang və Damthang.

## İdman
Sikkimdə oynanan məşhur idman növlərinə futbol, ​​kriket, oxatma, voleybol, tennis, badminton və atletika daxildir. Yamac paraşütü, yürüyüş və dağ velosipedi kimi macəra idman növləri də Sikkimdə məşhurdur.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Əlavə oxu və biblioqrafiya

## xarici linklər
Burn It Down

**Burn It Down** – Linkin Parkın ilk studiya albomu olan Living Thingsdan çıxan 1-ci sinqldır, 16 aprel 2012-cu il tarixində çıxmışdır.

## Ümumi məlumat
24 mart 2012 AllAccess Music Group elan etmişdilər ki, yeni single adı «Burn It Down» olacaqdır, və reliz 16 aprel 2012 olacaqdır.. Məlumat sonra şirkətin saytından silinmişdir, Martın 28 rəsmi qrupun kanallarında YouTube və Viddy`də, Mayk Şinoda single adı və relizini təsdiq edən video qoyulmuşdur.

16 aprel qrupun rəsmi YouTube kanalinda pre-relizi keçirildi. Həmçinin mahnını «Burn It Down» qrupun rəsmi saytinda dinləmək olar.

## Klipi
Klip Co Han tərəfindən prodüserlik edilib çıxarılmışdır, videonun çəkilişi, martin 27`dən 29`kimi keçirilmişdir.

Klipin premyerası mayın 24 MTV kanalında təqdim edilmişdir, MTV First proqramminda.

## Tənqid
"Burn It Down" çox peşəkar tənqidçilər arasında müsbət rəylər almışdır. Nick Catucci *[[Rolling Stone]]* jurnalından 5 ulduzdan mahnıya 3 ulduz vermişdir, onun dediklerine gore bu mahni qrupun ən yaxşı single biridir. Rick Florino 5 ulduzdan 5 ulduz vermişdir. Anne Erickson Loudwire jurnalından 5 ulduzdan 4 ulduz vermişdir. Andrew Unterberger Popdust jurnalindan 5 ulduzdan 3 ulduz vermişdir.

## Canlı çıxışları
16 may 2012 qrup single təqdim etdi "Third Encore Rehearsal Studios", KROQ radio dən qalib edənlər üçün çıxış etmişdilər.

## Sinqldakilər
**Digital Download [[:en:iTunes|iTunes]]**
# «Burn It Down» - 3:50
**CD single • Burn It Down EP • German iTunes EP**
# «Burn It Down» - 3:50
# «New Divide» (Live) - 4:29
# «In the End» (Live) - 3:39
# «What I've Done» (Live) - 4:04
**Japanese single**
# «Burn It Down» - 3:51
# «New Divide» (Live) - 4:29
# «In the End» (Live) - 3:39

## Dünya üzrə nəticəsi

## İstinadlar
Trans-Anadolu qaz boru kəməri

**Trans-Anadolu Qaz Boru Kəməri** — (Trans-Anatolian Natural Gas Pipeline, ixtisarla TANAP)təbii qazı Türkiyənin Şərq sərhədindən Qərb sərhədinə daşıyacaq, bütün ölkədə sabit tranziti təmin edəcək. Layihə  Azərbaycandan başlayan genişlənmiş Cənubi Qafqaz boru kəmərini Avropa Birliyində bir neçə kəmərlə əlaqələndirəcək. 5 il ərzində reallaşması nəzərdə tutulan layihənin dəyəri 7 mlrd. ABŞ dollarıdır. Dörd mərhələdə həyata keçiriləcək layihənin ilk mərhələsi 2018-ci ildə başa çatıb. 2020-ci ildən kəmərin buraxılış qabiliyyəti ildə 16 mlrd., 2023-cü ildə 23 mlrd., 2026-cı ildə isə 32 mlrd. kubmetrə çatdırılacaq. İlk dövrdə TANAP kəməri ilə nəql olunacaq 16 mlrd. kubmetr Azərbaycan qazının 10 mlrd. kubmetri Avropaya, 6 mlrd. kubmetri isə Türkiyəyə satılacaq. Avropa üçün nəzərdə tutulan qaz Türkiyə-Bolqarıstan və ya Türkiyə-Yunanıstan sərhədində təhvil veriləcək. TANAP layihəsində Cənub Qaz Dəhlizi QSC 51%, STEAŞ 7%, BP 12% və Türkiyənin BOTAŞ şirkəti 30% paya malikdir. TANAP layihəsi üzrə saziş 2012-ci il iyunun 26-da İstanbulda imzalanıb. Boru kəmərinin diametri Eskişehrədək 56 düym, ondan sonra 48 düym, dəniz dibində isə 36 düym nəzərdə tutulub. TANAP layihəsinin Eskişehrədək hissəsinin işə düşməsi Şahdəniz-II layihəsi üzrə qaz hasilatına başlanması vaxtı ilə uzlaşdırılıb və 2018-ci ildə baş tutub, 30 iyun 2018-ci il tarxində ilk kommersiya qazı çatdırılmışdır. 2019-cu ilin aprel ayında "Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsinin bir hissəsi olan Trans-Anadolu qaz kəmərinin (TANAP) 1-ci mərhələsi çərçivəsində sınaq qaz tədarükü başlayıb.

Boru xəttinin çəkilişi çərçivəsində qazıntılar zamanı daha öncə elmə məlum olmayan 9 böcək və 1 bitki növü tapılıb. 154 yerdə arxeoloji tapıntılar aşkarlanıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Asif Məmmədov (kimyaçı)

**Məmmədov Asif Nəsib oğlu** () — kimyaçı, kimya elmləri doktoru, professor.

TQDK eksperti, Çoxsaylı 4cü qrup imtahan suallarının müəllifi və bir çox Həkimlərimizin unudulmaz Kimya Müəllimi

## Həyatı
Asif Məmmədov 2 may 1947-ci ildə Ağdamda anadan olmuşdur. O, 1965-ci ildə Ağdam 5 saylı orta məktəbini qızıl medalla bitirdikdən sonra, 1965–1970 illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Kimya fakültəsində təhsil almışdır. Asif Məmmədov universiteti fərqlənmə diplomu ilə qurtarmış, həmin təhsil ocağının "Fiziki kimya" kafedrasının qiyabi aspiranturasında oxumuşdur.

O, Bakıda "Yn-Bi-Sb, Tl-Bi-Sb və Tl-Rb-As ərintilərinin termodinamiki tədqiqi" mövzusunda namizədlik (1974), Tbilisidə "İki-dörd komponentli qeyri-molekulyar birləşməli sistemlərdə faza tarazlığı və termodinamiki funksiyaların hesablanması və approksimasiyası" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir (1990).

Asif Məmmədov Azərbaycan Elmləri Akademiyasının (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) Fizika İnstitutunda, Radiasiya Tədqiqatları Bölməsində kiçik elmi işçi, böyük elmi işçi (1971–81), Qeyri-Üzvi və Fiziki Kimya İnstitutunda böyük elmi işçi (1981–86), bölmə müdiri (1986–1992), laboratoriya müdiri işləmişdir. Hazırda o, AMEA Kimya Problemləri İnstitutunun baş elmi işçisidir.

Asif Məmmədova anadan olmasının 60 illiyi münasibətilə Fəxri Fərman verilmişdir.

## Elmi fəaliyyəti
Asif Məmmədov 200-ə yaxın elmi məqalənin, 5 dərs vəsaitinin, 3 monoqrafiyanın müəllifidir. Apardığı elmi tədqiqat işləri Rusiya, Çexoslovakiya, Avstriya, Almaniya, Fransa, İngiltərə, Yaponiya və ABŞ-də çap edilmişdir.

Əldə etdiyi elmi nəticələr 1973-cü ildən termodinamikaya dair Beynəlxalq konfrans və simpoziumlarda, o cümlədən Çexoslovakiya (1983), İtaliya (1991), ABŞ (1993, 1995), Yaponiya və Fransada keçirilən konfransların proqramlarına salınmış və nəşr edilmişdir (1995–2000).

Asif Məmmədovun elmi fəaliyyətinin əsas istiqaməti qeyri-üzvi birləşmələrin və ərintilərin fiziki kimyəvi xassələri, termodinamiki funksiyaların proqnozu və korrekt hesablama məsələlərini əhatə edir. O, bir sıra praktiki əhəmiyyətli iki və çoxkomponentli yarımkeçirici və metal sistemlərin hal diaqramları və termodinamiki funksiyalarını təyin edib, yeni korrekt hesablama üsulları hazırlamışdır. Onun təklif etdiyi termodinamiki funksiyaların approksimasiya üsulu sorğu kitabına daxildir.

Asif Məmmədov 1981–1994 illərdə Bakı Dövlət Universitetində Fiziki kimya ixtisas fənnindən mühazirə oxumuşdur. O, 1997-ci ildən TQDK Tələbə Qəbulu Dövlət Komissiyasının eksperti, 1997–2004 illərdə Soros Fondunun (Amerika Açıq Cəmiyyət İnstitutu) ekspert şuralarının üzvü olmuşdur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Orxan Məmmədov (Baharlı). Ağdamın adlı-sanlı pedaqoqları, alimləri. Bakı, Sabah, 2001
* http://www.science.gov.az/az/chemistryproblems/doctors/mammadovainb.htm
Əbülqasım Hüseynzadə

**Əbülqasım Nurməhəmməd oğlu Hüseynzadə** () — folklorçu, Azərbaycan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi (1981).

## Həyatı
Əbülqasım Hüseynzadə 25 sentyabr 1890-cu ildə Bakıda anadan olmuşdur. O, orta təhsilini 6 sinifli şəhər məktəbində almış,sovetdən əvvəl  Bakı tütün fabrikində baş mühasib və başqa vəzifələrdə işləmişdir.Azərbaycan Sovet Hakimiyyətinin tərkibinə keçdikdən sonra Əbülqasım Hüseynzadə 1920-1975 illərdə müxtəlif müəssisələrdə baş mühasib olmuşdur. O, eyni zamanda qiyabi yolla natamam ali təhsil almışdır.

Əbülqasım Hüseynzadənin Azərbaycan folklorunun toplanması və nəşri sahəsində mühüm xidmətləri vardır. Onun "Atalar sözləri" (1926) kitabı Sovet hakimiyyəti illərində nəşr olunmuş ilk Azərbaycan atalar sözü kitabıdır. Sonrakı illərdə o, "Atalar sözü" (1938, 1949, 1956, 1965, 1981, 1986), "El sözləri" (1944), "Hikmətli sözlər" (1961), "Müdrik sözlər" (1970), "Müxtəsər rusca-azərbaycanca və azərbaycanca-rusca atalar sözü lüğəti" (B.Tahirbəyovla birgə, 1983), "Atalar sözü və zərb-məsəllər" və başqa kitabları çapa hazırlayaraq nəşr etdirmişdir.

Onun topladığı atalar sözləri, məsəllər rus və Ukrayna dillərinə tərcümə olunmuşdur.

Azərbaycan folkloru sahəsində göstərdiyi xidmətə görə ona 1981-ci ildə Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi fəxri adı verilmişdir.

Əbülqasım Hüseynzadə 2 sentyabr 1988-ci ildə  Bakıda vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası. X cild, Bakı, 1987
* http://www.kataloq.net/v2/shexsler/Hüseynzadə-Əbülqasım-159
Rober-Fransua Damyen

**Rober-Fransua Damyen** (; ) — Fransa kralı XV Luisə qarşı, 1757-ci ildə sui-qəsd cəhti etmiş, fransız sui-qəsdçi. Rober Damyen Fransa kral qatillərinə tətbiq edilən, sürüklənərək dördə parçalanma üsülu ilə edam edilmiş son şəxsdir.

## Həyatı
Damyen 1715-ci ildə Artois yaxınlığındakı, Arras şəhərində yerləşən *La Thieuloye* adlı kənddə dünyaya gəlmişdir. Gənc yaşında ordu sıralarına yazılmışdır. Ordudan tərxis edildikdən sonra Paris şəhərində yerləşən Jesuits tam orta məktəbində işləməyə başlamışdır. Rober Damyen məktəbdən intizamsız davranışları səbəbindən xaric edilmiş və sonralar çalışacağı bütün işlərdən bu səbəbdən qovulmuşdur. Ətrafındakı, insanlar tərəfindəndə mənfi biri kimi qəbul edilən Rober Damyen hərəkətlərindən dolayı *Robert le Diable* (şeytan Robert) ləqəbini qazanmışdır.

Damyen kilsə ilə parlament arasında fikir ayrılığının olmasını görüb, dini işlərlə maraqlanmağa başlamışdır. Damyenin kral öldürüləcəyi halda ədalətin yenidən bərpa ediləcəyinə ümid edirdi. Bəzi mənbələrdə göstərilmişdir ki, Rober Damyenin fikri kralı öldürmək yox, sadəcə qorxutmaq olmuşdur. 1757-ci ilin 5 yanvar tarixində kral arabasına minərkən Damyen onun üzərinə atlamış və kralı bıçaqlamışdır. Kralı XV Luis ciddi xəsarət almadı, Damyen hadisədən dərhal sonra qaçmağa təşəbbüs göstərmədi və həbs olunmasını gözlədi. Hadisədən sonra Damyenin kimlərlə əlbir olması barədə işgəncələr verilmiş, ancaq hər hansısa məlumat əldə edilməmişdir. Paris parlamenti tərəfindən kral qatili olaraq mühakimə edildi və atlar vasitəsilə bədənin sürüklənərək dörd yerə parçalanması üsulu ilə edam edilməsinə göstəriş verildi.

Damyenin bədəni əvvəlcə qızdırılmış metal löhvənin üzərinə uzadıldı. Silahı tutatn əli, kükürd və qaynadılmış yağ ilə yandırıldı. Sonra atlar Damyenin bədənin dörd yerə parçalamaq üçün hazır vəziyyətə gətirildi. Atların hər biri onun qolları və ayaqlarına kəndir vasitəsilə bağlandı. Sürətlə əks istiqamətə hərəkət edən atlar, Damyenin bədənin parçalamaqda çətinlik çəkirdilər. Bir saatdan sonra Parlamentin nümayəndələri cəlladlara qol və ayaqların doğranması barədə göstəriş verdilər. Bununlada Rober Damyenin bədəni kütlənin gözü qarşısında və alqışları altında dörd hissəyə bölündü. Yaşamaqda olan bədəni isə yandırıldı. Rober Damyen ölümündən sonra evi yandırılmış, ailəsi soyadlarını dəyişməyə və Fransanı tərk etməyə məcbur olmuşdur.

## İstinadlar
Bojena Nemtsova

**Bojena Nemtsova** () — çex yazıçısı.

## Həyatı
Bojena Nemtsova 1820-ci ildə Vyanada anadan olmuşdur. Onun atası varlı bir dvoryan malikanəsində mehtər, anası isə Ratiborjitsada, hersogina Saqanın malikanəsində qulluqçu idi. O, ancaq ibtidai təhsil ala bilmişdir. Bojena Nemtsova öz üzərində müstəqil çalışmaq yolu ilə ədəbi biliyini mükəmməlləşdirmişdir.

Bojena Nemtsova 17 yaşında kiçik çinovnikə ərə getmiş, dörd övladı olmuşdur. O, bir müddət əri ilə Kosteletsədə yaşamışdır. Həyat yoldaşının tez-tez iş yerini dəyişməsi ilə əlaqədar ölkənin bütün yerlərini gəzməli olmuşdur.

Onun yaradıcılığında tərbiyə və maarif məsələləri xüsusi yer tutur.

Bojena Nemtsova ömrü boyu maddi ehtiyac içərisində yaşamışdır. Ömrürünün axırıncı on ili yazıçı üçün xüsusilə ağır keçmişdir. 1850-ci ildə Bojena Nemtsovanı şübhəli şəxs hesab etdikləri üçün onun ərini işdən kənar edirlər. Nəticədə ailənin bütün maddi qayğıları Bojena Nemtsovanın üzərinə düşür.

Bojena Nemtsova yoxsulluq və ehtiyac içərisində 21 yanvar 1862-ci ildə Praqada vəfat etmişdir.

Görkəmli çex yazıçısı Bojena Nemtsovanın 130 illiyi 4 fevral 1950-ci ildə Çexoslovakiyada (Çexiya) təntənə ilə qeyd edilmişdir.

## Yaradıcılığı
Bojena Nemtsova 1843-cü ildən yazmağa başlamışdır. Onun ilk ədəbi əsərləri vətənpərvərlik ruhunda yazılmış şeirlərdən ibarətdir.

Bojena Nemtsovanın 1845–1847-ci illərdə yazdığı "Uzun gecə", "Kənd mənzərəsi" və s. oçerklərində çex kəndlilərinin surətini, məişətini, adət və ənənələrini təsvir edir.

Bojena Nemtsovanın "Xalq nağılları və povestlər" adlı ilk kitabı 1846-cı ildə nəşr edilmişdir. Bu kitabında müəllif çex kəndlilərinin yaşayış səviyyəsini, adət ənənələrini qələmə almışdır.

Bojena Nemtsova "Nənə" (1855),"Karla", "Bir fincan qəhvə içərkən" (1855), "Vəhşi Bara (1856), "Qəsrdə və qəsrin ətrafında" (1856), "Yaxşı adam" (1858), "Müəllim" (1860) və başqa povest, hekayələrin müəllifidir. Onun povest və hekayələrinin əsas qəhrəmanları kəndlilər, zəhmət adamları və namuslu insanlardır. Yazıçı bu əsərlərində çex soyadlarını daşıdığına görə xəcalət çəkən manqurtlaşmış insanları tənqid edir.

Bojena Nemtsovanın yaradıcılığı çex ədəbiyyatı tarixində ən parlaq səhifədir.

## Azərbaycan dilində çap olunmuş əsərləri
* Vəhşi Bara. (tərcümə edəni: Nağı Nağıyev). Bakı, 1961.
* Çoban və rıtsar. Nağıllar. Bakı, 1964.

## Mənbə
* XIX əsr xarici ədəbiyyat tarixi. (Tərcümə edəni İsmayıl Şıxlı). Bakı, 1964.

## İstinadlar
İbn Ravəndi

**İbn əl-Ravəndi** və ya **Qutbəddin Ravəndi** (tam adı; *Əbul-Hüseyn Əhməd ibn Yəhya ibn İshaq ibn Ravəndi*; ) — filosof və mütəkəllim.

## Həyatı
Qəməri təqvimi ilə 245-ci ildə Kaşan şəhəri yaxınlığında, Ravənd kəndində anadan olub.

İlk təhsilini atasından alıb. Həmçinin Şeyx Səduq, Seyid Mürtəza, Seyid Rəzi, Şeyx Tusi kimi öncül alimlərin baxışları onun təfəkür tərzində təsir qoyub.
O, İsfahan, Xorasan və Həmədanda yaşayan hədis böyüklərindən rəvayətlər eşidib və nəql etmişdir.

Onun ustadları arasında Əbu Cəfər Məhəmməd ibn Əli ibn Möhsün Hələbi, Əbul-Həsən Məhəmməd ibn Əli ibn Əbdüssəməd Təmimi Nişapuri, Seyid Əbul Bərəkat Məhəmməd ibn İsmayıl Məşhədi, Səfiyyəddin Mürtəza ibn Dai ibn Qasım kimi alimlər var.

Həmçinin böyük ustadı Təbərsinin təsiri əsasında Quranla daha sıx ünsiyyət qurub və bu mövzuda əsərlər qələmə alıb.

Qutbəddin Ravəndi özü də çoxlu böyük elm adamları yetişdirib. Misal olaraq, İbn Şəhr Aşub kimi məşhur olan Məhəmməd ibn Əlinin adını qeyd etmək olar.

Q. Ravəndidən xeyli sayda əsərlər qalmışdır. Misal olaraq, "Ümmul-Quran", "Təfsir əl-Quran", "Xulasə ət-təfasir", "Şərhu ayatul-muşkulə fi ət-tənziyə", "Ayatul-əhkam", "Əl-Mucizat", "Əl-İxtilafat" və s. kitabları qeyd etmək olar.

Ravəndi 573-cü il 14 şəvvalda Qum şəhərində vəfat edib. Qəbri Qumda Xanım Məsumənin ziyarətgahındadır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Asif Məmmədov

* Asif Məmmədov (kimyaçı) — Kimyaçı, kimya elmləri doktoru, professor.
* Asif Məmmədov (icra başçısı) — Şamaxı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı
* Asif Məmmədov (futbolçu) — 

## Həmçinin bax
* Asif
* Məmmədov
Lost in the Echo

**Lost in the Echo** – Linkin Parkın beşinci studiya albomu olan Living Thingsdan çıxan 2-ci sinqldır. 19 oktyabr 2012 tarixində Warner Bros. Records tərəfinən çıxarılmışdır.

## Sinqldakilər
**Digital single**
# «Lost in the Echo» - 3:25
# «Lost in the Echo» (Killsonik Remix) - 5:09
# «Lost in the Echo» (Killsonik Remix [Edit]) - 3:30

**Promotional radio CD single**
# «Lost in the Echo»(Album version) - 3:25
# «Lost in the Echo» (Instrumental Version) - 3:25

## Dünya üzrə nəticəsi

## İstinadlar
Qarabağ (qəzet, 1990)

**"Qarabağ" qəzeti** — Azərbaycanda nəşr edilən müstəqil qəzet.

## Tarixi
"Qarabağ" qəzetinin ilk sayı 1990-cı ilin iyul ayında çap olunub. Qəzet həmin ildə Azərbaycan KP MK Bürosunun qərarı ilə Dağlıq Qarabağ üzrə Respublika Təşkilat Komitəsinin orqanı olaraq həftəlik qəzet kimi təsis edilmişdir. Lakin az sonra - 1991-ci ilin noyabr ayında qəzetin yaradıcı kollektivi həmin təşkilatın fəaliyyətinin milli maraqlara zidd olduğunu nəzərə alıb onun təsisçiliyindən imtina etmiş müstəqil qəzet kimi nəşr olunmuşdur.

40 min tirajla çap olunan "Qarabağ” qəzeti 27 fevral 1992-ci il tarixli sayında - Xocalıda baş verən hadisələri "Xocalıda soyqrımı törədildi” başlıqlı xəbərlə Azərbaycana yayan ilk qəzetlərdən olub.

1993-cü ildən məlum hadisələrdən sonra "Qarabağ" qəzeti Bakıda nəşr olunur. 

"Qarabağ" qəzetinin baş redaktoru Çingiz Tofiqoğlu, məsul katibi isə Samir Məmmədovdur. Qəzetin təsisçisi redaksiyanın yaradıcı kollektividir.

"Qarabağ" qəzeti redaksiyanın kompüter mərkəzində yığılır, səhifələnir və "Azərbaycan" nəşriyyatında çap olunur.

## İstinadlar

## Mənbə

* 

## Xarici keçidlər

* 
*
Miras (dəqiqləşdirmə)

* Miras — kiminsə ölümündən sonra onun qalan mülkiyyətinə malik olma prosesi.
* "" — Çingiz Mehbalıyev tərəfindən yazılmış Azərbaycanda ilk milli intellektual detektiv janrında roman.
* Miras (teleserial, 2018)
* Miras (bədii-sənədli film)
* Miras (film, 1993) — Bakı Toxuculuq Birliyinin keçmişindən və bugünkü işlərindən bəhs edən kinolent.
* Təbii miras, keçmişdən ötürülmüş fauna və flora, geologiya, landşaft və relyef formaları, eləcə də təbii sərvətlər;
* Mədəni miras, insanlar tərəfindən yaradılmış fiziki baxımdan toxunula bilən (heykəl, qurğu və s.) və toxunula bilməyən (əsasən intellektual mülkiyyət);
** Ərzaq mirası;
** Sənaye mirası, sənaye mədəniyyətindən qalan abidələr;
** Ənənələr, əcdadlardan qalma adət-ənənə, inanc və qaydalar;
** Virtual miras, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları əsaslı işlər;
* Vəsiyyət, insanların öləndən sonra digərlərinə ötürdükləri maddi və mənəvi mülkiyyət;
* İrsiyyət, bioloji olaraq insanların fiziki xüsusiyyətlərinin ötürülməsi;
* Doğum haqqı, insanın doğulduğu xüsusiyyətlərə (yer, vaxt, ailə və s.) məxsus olduğu təbii hüquqlar;
* Qohumluq, müxtəlif canlıların (insan, heyvan, bitki və s.) genoloji kökləri arasında mövcud əlaqə qəsasında malik olduqları ümumilik.
Amur

* Amur çayı — Rusiyada çay
* Amur (mifologiya) — Qədim Roma mifologiyasında məhəbbət allahı
* Amur vilayəti — Rusiyada vilayət
* Amur nərəsi — Nərələr fəsiləsindən balıq növü
Süleyman Zeynalov

**Süleyman Məhərrəm oğlu Zeynalov** - alim, Görkəmli pedaqoq-alim pedaqoji elmlər namizədi, dosent

## Həyatı
Süleyman Məhərrəm oğlu Zeynalov 1924-cü ildə Ağdam rayonunun Qiyaslı kəndində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra o, bir müddət Əlimədədli, Xaçındərbənd kənd məktəblərində müəllim,dərs hissə müdiri işləmiş,sonra orduya səfərbərliyə alınaraq Böyük Vətən müharibəsində iştirak etmiş, müharibədən qayıtdıqdan sonra Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun tarix fakultəsinin qiyabi şöbəsinə qəbul olmuş və 1951-ci ildə həmin fakultəni bitirmişdir.

Süleyman Zeynalov Ağdamda çıxan "Lenin yolu" qəzetinə redaktor təyin olunmuş, sonra o, rayon partiya komitəsinin ikinci katibi, rayon icrayyə komitəsinin sədri kimi fəaliyyət göstərmişdir.
   
O,1960-1974-cü illərdə Ağdam şəhər 1 nömrəli orta məktəbdə çalışmış, 1964-cü ildə dissertasiya müdafiə edərək pedaqoji elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.
    
Süleyman Zeynalov 1970-ci ildə Xankəndində açılmış pedaqoji instituta dəvət olunmuş, 1974-cü ildən ömrünün sonuna kimi orada müəllim işləmiş, tarix fakultəsinin dekanı olmuşdur.
    
O,təlim-tərbiyə problemləri, məktəbə rəhbərlik və nəzarət məsələlərinə dair 19 kitabın,500-dən çox məqalənin müəllifidir.
     
Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Pedaqoji Elmlər İnstitutunun elmi müxbiri olan Süleyman Zeynalovun əməyi dövrünün dövləti tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. O, "Qırmızı Əmək Bayrağı"ordeni, "SSRİ-nin maarif əlaçısı", "Qabaqçıl maarif xadimi" döş nişanları, "1941-1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsində fədakar əməyə görə", "Əmək veteranı" medalları ilə təltif olunmuşdur."Qabaqçıl ali məktəb işçisi"döş nişanına layiq görülmüşdür.
  
İstedadlı alim Süleyman Zeynalov 1994-cü il sentyabr ayının 13-də vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Rafiq Hüseynov

* Rafiq Hüseynov (aktyor) — aktyor
* Rafiq Hüseynov (diktor) — Azərbaycan Televiziyasının aparıcısı, diktor, kino redaktoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artistı.
* Rafiq Hüseynov (idmançı) — Azərbaycanlı Yunan-roma güləşçisi
* Rəmiş —  azərbaycanlı elektrogitara ifaçısı

## Həmçinin bax
* Rafiq
* Hüseynov
Vasili Samoylov

**Samoylov Vasili Vasilyeviç** (1813-1887) – Peterburq Aleksandrinsk teatrının ən görkəmli artistidir. Müstəsna zahiri başqalaşma qabiliyyətinə malik idi və qrimçəkmə məharətinə mükəmməl surətdə yiyələnmişdi. Onun yaratdığı obrazlar səhnə rəsminin bitkinliyi ilə fərqlənirdi.

## Həyatı

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Vladislav Ozerov

**Ozerov Vladislav Aleksandroviç** (1769-1816) – Rusiya dramaturq.

## Həyatı
“Edip v Afinax”, “Finqal”, “Dimitriy Donskoy”, “Poliksena” faciələrinin müəllifidir. Ozerovun yaradıcılığında XVIII əsrin sonları, XIX əsrin əvvəllərində rus ədəbiyyatında sentimental cərəyan üçün səciyyəvi xüsusiyyətlərlə klassisizm ənənələri birləşirdi.
Klassisizm üsulları əsasında yaranmış dram əsərləri, Stanislavskinin fikrincə, aktyorları şərti, süni oyuna vadar edirdi.

## Əsərləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər

*  Озеров В. А. Письма В. А. Озерова к А. Н. Оленину. 1808. 1809. / Сообщ. В. А. Олениной // Русский архив, 1869. — Вып. 1. — Стб. 123—151. 
*  Озеров В. А. Письмо Озерова к Ф. А. Голубцову от 8 апреля 1809 // Русский архив, 1869. — Вып. 1. — Стб. 151—152. 
* Дмитрий Иванов. О литературной репутации В. А. Озерова: «Русский Расин» 
* Илья Серман. Царская немилость (судьба «Поликсены» Озерова) 
* Л. Н. Майков. Князь Вяземский и Пушкин об Озерове