Lütfəli Məlik-Aslanov

**Lütfəli Süleyman bəy oğlu Məlik-Aslanov** *(az. Lütfəli Süleyman bəy oğlu Məlik-Aslanov*; 21 yanvar 1913, Tuğ, Şuşa qəzası, Yelizavetpol quberniyası, Rusiya imperiyası – 21 oktyabr 1996, Bakı, Azərbaycan Respublikası) — texnika elmləri doktoru, professor, SSRİ-nin Fəxri neftçisi, Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi, Azərbaycan SSR neft sənayesi əlaçısı.

## Həyatı
Lütfəli Məlik-Aslanov 21 yanvar 1913-cü ildə Tuğ kəndində anadan olub. Qədim və nəcib Qarabağın zadəgan Məlik-Aslanovlar ailəsinəndir. Gənc yaşlarından onu Niftalı adlandırırdılar, o vaxtdan yalnız rəsmi sənədlərdə adı Lütfəli kimi gedirdi.Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Dövlət xadimi, dayısı Xudadat bəy Məlik-Aslanovun ailəsində böyüyüb. Orta təhsilini Qaryaqində (indiki Füzuli şəhəri) başlayır, 1927-ci ildən isə Bakıda davam edir. 1932-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutuna (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) daxil olur və 1938-ci ildə *"Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı"* ixtisası üzrə Neft-mədən fakültəsini bitirir.
Böyük Vətən Müharibəsi (1941–1945) iştirakçısı.

## Fəaliyyəti
Lütfəli Azərbaycan Sənaye İnstitutunda ali təhsilini bitirdikdən sonra təyinatla "Qaradağneft" ("Molotovneft") 
trestinin neft hasilatı şöbəsində usta, bir müddət sonra isə şöbə müdiri vəzifəsində işləmişdir. Və 1940-cı ildə "Qaradağneft" trestinin neft emalı şöbəsinin rəisi təyin olunur, lakin müəssədə çox işləmir. Böyük Vətən müharibəsi başlayanda ilk könüllülər arasında cəbhəyə gedir.

Aldığı yaralardan 1942-ci ilin sonlarında ordudan tərxis olunur və əvvəlki iş yerinə qayıdır. 1945-ci ildən VNİİTB-nin neft-mədən şöbəsininə rəhbərlik edir. 1948-ci ildən isə AzETNÇİ-da işləməyə başlamış.

Lütfəli 1953-cü ildə *"Neft hasilatının texnikası və texnologiyası"* laboratoriyasının rəhbəri təyin edilir. Eyni zamanda Azərbaycan Sənaye İnstitutunda pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur.

Onun elmi–tədqiqatlarına neftin su ilə sıxışdırılması,qeyri-bircins və uzun müddət istismar edilən laylarda neftverimli 
layların tədqiqi, layın hidravlik dağıdılması,quyuların istismarı və qazılması zamanı qum təzahürü və onunla mübarizə daxildir. *"Kollektorların neftverimi mexanizmində aralıq zonanın rolunun tədqiqi"* mövzusunda namizədlik dissertasiyasını 1956-cı ildə, *"Layların neftveriminin artırılması məsələləri"* mövzusunda doktorluq dissertasiyasını isə 1965-ci ildə müdafiə edir.
 
O, 1968-ci ildə professor elmi dərəcəsini alır.

Digər alimlərlə birlikdə neft və qaz quyularının istismarının texnika və texnologiyasının təkmilləşdirilməsi və inkişafında  Lütfəli Məlik-Aslanovun da mühüm rolu olmuşdur.

## Elmi fəaliyyəti
Lütfəli Məlik-Aslanov neft yataqlarının işlənilməsi və layların neft veriminin artırılması sahəsində tanınmış alimdir.
Elmi tədqiqatlar sahəsi: neftin su ilə sıxışdırılması; qeyri-bircins və uzun müddət istismar edilən laylarda neftverimi məsələlərinin tədqiqi; layın hidravlik dağıdılması; quyuların istismarı və qazılması zamanı qum təzahürü və onunla mübarizə.
200-dən artıq elmi məqalənin və 8 monoqrafiyanın müəllifidir. İxtiralara görə 25 müəlliflik şahədətnaməsi alıb.

## Təltif və mükafatları
SSRİ-nin Fəxri neftçisi. 
Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi (1964-cü il).
Azərbaycanın neft sənayesi əlaçısı.
"Qırmızı əmək bayrağı" ordeni..
"Şərəf nişanı" ordeni.
Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanı (1980-cı il).

## Ailəsi
Həyat yoldaşı Valentina Petrovna Yermakova (21.01.1913,Bakı – 17.12.1991,Bakı)
Övladları: Ramiz (14.03.1942,Bakı), Leyla xanım (10.09.1946,Bakı)

## Həmçinin bax
Məlik-Aslanovlar
Xudadat bəy Məlik-Aslanov

## Mənbələr
* Azərbaycan Respublikasının Dövlət Tarix Arxivi. F.24. Op.1. D.142.
* *N.A. Cavanşir*. Məlik-Aslanovların soyağacı haqqında, Azərbaycan Tarixi Şəcərə Cəmiyyətinin Xəbərləri. İkinci Buraxılış. Bakı, "Səda" 2001, səh. 30 ISBN 5-86871-204-4 
* *E.E. İsmaylov*. Məlik-Aslanovlar nəslinə dair dəqiqləşdirmələr (rus dilində), Azərbaycan Tarixi Şəcərə Cəmiyyətinin Xəbərləri, Üçüncü Buraxılış. Bakı, "Adiloğlu", 2001, səh. 168–169 ISBN 9952-25-001-0

## İstinadlar