open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Müqəddəs Mixail lüteran kilsəsi

**Müqəddəs Mixail lüteran kilsəsi** () – Peterburqun mərkəzində, Vasilyev adası, Orta prospekti 18 saylı binada yerləşən yevangelik-lüteran kilsəsi.

## Tarix
Alman icması 1731-ci ildə birinci kadet korpusunun binasında yaranmışdı. 1834-cü ildə icma Arxistratiq Mixailin adını daşımağa başlayır. 1841-ci ildə İmperator I Nikolay kilsənin özəl evlərin birinə köçürməyə əmr edir. Buna baxmayaraq, o həmçinin dövlət xəzinəsindən kilsə üçün az miqdarda vəsait ödəməyi tələb etmişdir. Elə həmin zaman da vahid icma bölünərək, alman və eston cəmiyyətlərinə ayrılmışdı. Təzə yaranmış eston icması Müqəddəs İoann kilsəsinin əsasını qoymuşdu. Alman icması isə (kilsə üzvlərinin sayı 2000 nəfərə yaxın idi) öncə xanım Tiblenin Vasilyev adasında yerləşən özəl evində yığışırdılar. Məhz burada 1842-ci ildə müqəddəs Arxangel Mixail kilsəsi təqdis edilmişdi. Lakin yeni tikilmiş kilsə öz ölçüsünün kiçikliyi ilə şəhərdə yaşayan bütün alman icmasını qəbul edə bilmir, buna görə də kadet məktəb binasının yenidənqurulması zamanı o ərazidə yeni lüteran kilsəsi inşa olunur.
Müasir kilsə binası daha sonralar, 23 oktyabr 1874-cü ildə inşa olunmuşdu. Kilsə Vasilyev adasının Orta prospektində yerləşirdi. Sovet dövründə kilsə bağlanılır, binanın özü isə yaxınlıqdayerləşən zavoda verilir və kilsə əhəmiyyətli dəyişiklikliyə məruz qalmışdı. 2010-cu ilin dekab ayında bina yenidən Yevangelik-lüteran icmasına qaytarılır; binanın özü isə bərpa edilərək əvvəlki halına qayıdır. Hazırda kilsədə müntəzəm olaraq ibadət işləri gedir, yaxınlıqda yaşan icma üzvlərini isə kilsə zəngi çağırır.

## Memarlıq ənənələri
* Daş kilsə 800 nəfərlikdir və 1871–1876-cı illər arasında hərbi mühəndis və mühəndis-polkovnik Karl Bulmerinq tərəfindən inşa olunmuşdu.

Binanın fasadı 1886-cı ildə, memar R. B. Bernhard tərəfindən layihələndirilmişdi. Bu binagünümüzə kimi əlavəziyyətdə qorunub saxlanılmışdı.

Kilsə Psevdoqotika üslubunda tikilmişdi. Bina sidri şatr ilə hündür baraban üzərində yerləşir və nəfis qotik ayna və pinakllar ilə bəzədilib. Kilsənin divarları qumdaşı ilə üzlənib.

2002-ci ildə binada başlanan restavrasiya işləri 2010-cu ildə təntənəli şəkildə bitmişdir.

## Kilsədə çalışmış pastorlar
* Tobias Plasching (1732–1747)
* Hilarius Hartmann Henning (1747–1792)
* Ludwig Jeremias Hoffmann (1794–1801)
* Heinrich Conrad Heinemeyer (1801–1803)
* August Friedrich Hirscfeld (1803–1829)
* Carl Friedrich Rosental (1823–1827)
* David Flittner (1830–1859)
* Adolf Stierin (1859–1860
* Karl Masing (1860–1878)
* Paul von Loesch (1869–1877
* Guido Ottomar Pingoud (1878–1914)
* Karl Beldan (1903–1908)
* Eugen Deggeler (1908–1915)
* Karl Bush (1913–1918)
* Vladimir Blaginin (1992–1993)
* Sergey Preyman (1993–2003)
* Sergey Tatarenko (2003-cü ildən bəri)

## Xarici keçidlər
* Sankt-Peterburqun müqəddəs Mixail və Pyotr yevangelik-lüteran kilsələri 
* Müqəddəs Mixail lüteran kilsəsinin rəsmi saytı
Freqat

**Freqat** (  ) — qaleranın bir növü olub, Aralıq dənizinə məxsus, sərbəst hərbi əməliyyat apara bilən  kiçik döyüş gəmisi.
HTTPS

**HTTPS** (HyperText Transfer Protocol Secure)   — şifrləməni dəstəkləyən HTTP protokolunun genişlənməsi. Məlumatlar və verilənlər HTTP protokolu üzrə, SSL və ya TLS kriptoqrafiya protokoluna uyğun olaraq "hazırlanır".
HTTP-dan fərqli olaraq, HTTP üçün susmaya görə TCP-port 443-dən istifadə olunur.

Protokol 1994-cü ildə Netscape Navigator brauzeri üçün Netscape Communications şirkəti tərəfindən hazırlanmışdır.
HTTPS internet dünyasında geniş istifadə olunur və əksər brauzerlər tərəfindən dəst iş prinsipi

HTTPS ayrıca bir protokol deyil. HTTPS, SSL və TLS şifrlənmiş ötürmə mexanizmləri ilə işləyən adi HTTP protokuludur.
HTTPS şəbəkəyəA təhlükəsiz  bağlantını təmin edir və şəbəkəyəH hücumların qarşısını alır.

Susmaya görə HTTPS URL, 443 TCP-portundan (qorunmamış HTTP  üçün — 80) istifadə edir.
Https-bağlantı emalının veb-serverə quraşdırılması üçün adminstrator sertifikat əldə etməli və veb-serverə quraşdırmalıdır. Sertifikat 2 hissədən (2 açar) ibarətdir   — public və private. Sertifikatın Public-hissəsi qorunmuş bağlantı serverində klientdən alınan trafikin şifrlənməsi üçün istifadə olunur, private-hissəsi isə,  — serverdə klientdən alınmışın şifrlənmiş trafikin açılması üçün istifadə olunur.
Bundan sonra, public-açar əsasında Mərkəzinə Sertifikata sorğu sertifikatı formalaşdırılır. MS-də öz növbəsində, göndərilmiş sorğuya əsasən imzalanmışIsertifikatı göndərir. R, imzalama müddətində müştərini yoxlayır ki, kisi deyil sifarişçi həqiqətən də, sertifikatın sahibidir. (adətən, bu xidmət ödənişlidir).

MS-ə müraciət etmədən də belə bir sertifikat yaratmaq olar. `ssl-ca` OpenSSL https://openssl.org/contrib/  və ya `gensslcert` SuSE utlitlərinin köməyilə belə sertifikatları Unix-də işləyən serverlər üçün yaratmaq olar. Belə olduqda, sertifikatlar imzalanmış olur və özü-imzalanmış (self-signed) sertifikatlar adlanır.

Bu sistemdən həm də, klientin müəyyənləşdirilməsidə və serverə yalnız icazə verilmiş istifadəçilərin girişini təmin etmək üçün istifadə olunur.
Bunun üçün adətən administrator hər bir istifadəçi üçün sertifikat yaradır və onları hər bir istifadəçinin brauzerinə yükləyir. Həmçinin, server etibar edən və təşkilatlar tərəfindən imzalanmış sertifikatlar qəbul edilir
Belə sertifikatlar quruldaqda icazəli istifadəçinin elektron poçt ünvanı və adlı sertifikatda saxlanılır və hər bir avtorizasiya zamanı bu ünsürlər yoxlanılır.
HTTPS-də 40, 56, 128 və ya 256 bitlik şifrlənmədən istifadə olunur. 40 bit uzunluqlu açar o qədər də etibarlı deyil. Müasir saytlar təhlükəsizliyin kifayət qədər yüksək səviyyədə təmin etmək məqsədilə 128 bit açar uzunluğu olan şifrlənmədən istifadə edir. Belə şifrləmə üsulu vasitəsilə kiber-cinayətlarlar tərəfinfən ən çox hücum olunan parol və başqa şəxsi informasiyaların tapılmasını xeyli çətinləşdirir.

## İstinadlar
Devid Beq

**Devid Beq** () — İrlandiya Həmkarlar İttifaqları Konqresinin sədri; İrlandiya Milli Bankının direktoru.

## İstinadlar
URI

**URI** () — unifikasiya edilmiş resurs identifikatoru. Əvvəllər **Universal Resource Identifier** (resursun universal identifikatoru) adlanırdı.

## Əsaslar
URI — hər hansı bir resursu müəyyən etməyə imkan verən simvolik sətir: bu resusrlara misal olaraq sənəd, şəkil, fayl, elektron poçt xidməti və s. göstərmək olar. Əlbəttə, hər şeydən əvvəl şəbəkə resursları əsasdır. URI resurs eyniləşdirməsinin sadə və genişlənmiş üsulunu təqdim edir. URI genişlənmə qabiliyyəti, URI daxilində eyniləşdirilmiş bir neçə sxemin mövcud olduğunu və gələcəkdə bir neçə sxemin də yaradıla biləcəyini bildirir.

## URL və URN arasında əlaqə

URL, resursun eyniləşdirilməsindən başqa, bu resursun olduğu yer haqqında informasiya verir. Amma URN, yalnız müəyyən yerdə olan resursu aşkar edir, amma onun olduğu yeri göstərmir. Məsələn, URN  — ad sahəsində olan ISBN:0-395-36341-1 resursu (kitabı) göstərir, amma, URL-dan fərqli olaraq, URN bu resursun olduğu yeri göstərmir: belə olduqda bu resursu hansı mağazadan əldə etmək və ya hansı saytdan yükləmək haqqında informasiya olmur.

## Nümunələr

### Mütləq URI-lər
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### URI keçidlər

## Həmçinin bax
* URL

## Xarici keçidlər
* IANA tərəfindən qəbul edilmiş URI sxemlər
İrlandiya Həmkarlar İttifaqları Konqresi

**İrlandiya Həmkarlar İttifaqları Konqresi** () — İrlandiyanın ən irimiqyaslı və nüfuzlu həmkarlar ittifaqı təşkilatı. Beynəlxalq Əmək Təşkilatının üzvüdür. Konqresin sədri Devid Beqdir.

## Tarixi
İrlandiyada həmkarlar ittifaqlarının yaranması XVIII əsrə təsadüf edir. Həmin vaxtlarda bənnalar, qəssablar və müxtəlif sahələrin sənətkarları qruplaşaraq yerli təşkilatlar yaradırdılar. XIX əsrin ortalarından etibarən İrlandiya və İngiltərənin fərqli peşə sahibləri həmkarlar ittifaqlarının bünövrəsini daha da möhkəmlədirlər.

Təxminən 1889-cu ildən indiki təşkilatlar yaranmağa başlayır. İlk əvvəl xüsusi fəallığı dəmiryolu və dəniz limanı işçiləri göstərirlər. Vaxt keçdikcə əhatə dairəsi daha da genişlənir və onlara bir sıra sahələrin işçiləri də qoşulurlar. Beləliklə, 1894-cü ildə yuxarıda sadaladığımız peşə sahibləri İrlandiya Həmkarlar İttifaqları Konqresini yaradırlar.

## Tərkibi
Qurumun 832 min üzvü var. Hazırda Konqresin tabeçiliyində 55 təşkilat fəaliyyət göstərir.

## Məqsəd
Konqres yarandığı gündən onun əsas məqsədi İrlandiya adasında cəmiyyətdə ədaləti təmin etməkdir. Burada ədalətli cəmiyyət dedikdə, əməkçilərin hüquqlarının qorunması və əhalinin yaşayış səviyyəsinin yaxşılaşdırılması nəzərdə tutulur. Konqres yaşayış səviyyəsini tək maddi baxımdan qiymətləndirmir. Qurum bura əhalinin incəsənət, mədəniyyət və ümumiyyətlə, ictimaiyyətdə azad seçim hüququna sahib olmalarını daxil edir.

Konqres digər ölkələrdəki oxşar qurumlarla sıx əlaqələr yaradır.

## Mənbə
***Afaq HÜSEYNOVA**. ''İrlandiya Həmkarlar İttifaqları Konqresi''. "Ülfət" qəzeti, 7 dekabr 2013-cü il.
Kombinatorika

**Kombinatorika**  — diskret obyektləri, çoxluqları (uyğunluq, yerdəyişdirmə, yerləşmə) və onlar arasındakı münasibətləri öyrənən riyaziyyatın bölməsi. Kombinatorika həm riyaziyyatın başqa sahələri ilə (cəbr, həndəsə, ehtimal nəzəriyyəsi), həm də başqa elm sahələri (məsələn, genetika, informatika, statistik fizika) ilə əlaqəlidir.

"Kombinatorika" termini riyazi elmə ilk dəfə 1666-cı ildə Leybnits tərəfindən daxil edilmişdir.
Asma körpü

**Asma körpü** — göyərtənin (yük daşıyıcı hissəsinin) şaquli asqılarda asma kabellərin altına asıldığı bir körpü növü. Bu tip körpünün ilk müasir nümunələri 1800-cü illərin əvvəllərində inşa edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Azovka çayı üzərində asma körpü

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* New Brunswick Canada suspension footbridges
Yosun fermaları

thumb|300px|right|Yosun fermasında yosunların ipdən toplanması prosesi
**Yosun fermaları** və ya **Dəniz fermaları** — dəniz məhsullarından daha çox istifadə edən ölkələrdə yaradılır. Onlar dəniz məhsullarını yalnız okeandan ov etməklə deyil, xüsusi fermalardan da əldə edirlər. Belə fermalarda dəniz canlılarından başqa, dəniz bitkiləri də becərilir.

Yosun fermalarının geniş inkişaf etdiyi ölkələr Yaponiya, Çin və Koreyadır. Əldə olunan yosunlar əsasən qida məhsulu kimi, həmçinin, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində istifadə olunur.

## İstinadlar
Qəsidə

**Qəsidə** — Böyük bir şəxsi və ya tarixi bir hadisəni mədh və tərif edən, adətən təntənəli, uzun lirik şeir.

Qəzəldən həcmcə böyük, on beş beytdən otuz-qırx beytədək olur. Qəsidələr ilk dəfə ərəb şeirində yaranmış, farsdilli poeziyada daha yüksək  yer tutmuşdur.

Gəh tərzi-qəsidə eylərəm saz; 
Şəhbazım olub büləndpərvaz. 
Füzuli. [Xaqani:] Yazsaydım qəsidə əgər hər zaman; Şərqə tanınmazdı sevimli Şirvan. M.Rahim. Bazarda qəsidə oxuya-oxuya bir dərviş və yanında bir adam gəldi. Ə.Abasov. // Tərifnamə. ..Ya da “Məzhər” qəzetinin sahibi Kamil Əfəndi kimi gərək canişin həzrətlərinə birinci nömrəmizdə qəsidə oxuyaq ki, hökumət yanında hörmətimiz olsun. C.Məmmədquluzadə.

Qəsidənin qafiyə quruluşu qəzəldəki kimidir. Amma qəzəldən fərqli olaraq, qəsidə ən azı 15 beytdən, yəni 30 misradan ibarət olur. Qəsidə təntənəli, təmtaraqlı üslubda yazılır. Qəsidə, bir qayda olaraq, ictimai mətləbləri ifadə edir. Mövzu və məzmununa görə qəsidənin minacat, nət, mədhiyyə, fəxriyyə, mərsiyə, həcv kimi növləri vardır.

## Minacat

Minacatda Tanrının, Nətdə isə
Peyğəmbərin müqəddəs olmağından danışılır.

## Mədhiyyə
Mədhiyyədə hökmdarlar, yüksək rütbəli şəxslər təntənəli üslubda təriflənir.

## Fəxriyyə
Bu janrda yazılmış əsərlərdə müəllif öz şairlik qüdrətindən fəxrlə söz açır.

## Mərsiyə
Ərəbcə matəm şeiri deməkdir. Qəsidənin klassik ədəbiyyatında geniş yayılmış bu növündə daha çox görkəmli şəxsiyyətlərin - müqəddəslərin, hökmdarların, qəhrəmanların, sənətkarların ölümündən doğan qəm, kədər hisləri əks olunur.

## Həmçinin bax
* Qəzəl
* Beyt
* Mətlə
* Məqtə

## İstinadlar
Karel Çapek

**Karel Çapek** () — çex yazıçısı.

## Həyatı
1915-ci ildə Praqa universitetinin fəlsəfə fakültəsini bitirmiş, kitabxanaçı, ev müəllimi işləmiş, jurnalistlik etmişdir. İlk hekayələrini qardaşı Yozef Çaperlə birlikdə yazmışdır. R.U.R (Rossumun Universal Robotları), "Makropulos üsulu" (1922), sosial-fantastik pyeslərində , "Mütləq fabriki" (1922), "Krakatit" (1924) romanlarında, "İtaliyadan məktublar" (1923), "İngiltərədən məktublar" (1924), yol oçerklərində, yumoristik hekayələrində burjua cəmiyyəti tənqid olunur. "Hordubal" (1933), "Meteor" və "Adi həyat" (hər ikisi 1934) trilogiyası kiçik adamların acınacaqlı taleyindən bəhs edir. "Salamandralarla müharibə" (1936) fantastik romanında, "Ağ xəstəlik" (1937), "Ana" (1938) pyeslərində militarizm, faşizm və irqçilik nəzəriyyəsi satira atəşinə tutulur. Yaradıcılığı müasir sosial fantastikanın inkişafına əhəmiyyətli təsir göstərmişdir.

## İstinadlar
Top göyərtəsi

**Top [[göyərtə]]si** və ya **Batareya göyərtəsi** - çoxgöyərtəli xətt gəmisi və freqatlarda orta kalibrli döyüş toplarının yerləşdiyi göyərtə.
Top göyərtəsi və ya Batareya göyərtəsi ilk olaraq 1500-cü ildə fransız gəmisi - de Şarj qapalı top portları ilə təkmilləşdirilməsindən meydana çıxmışdır.

1637 ci ildə ingilis gəmi mühəndisi, Fineas Pett ilk olaraq üçqatlı; kiçik kalibrli toplar üçün III qat, orta kalibrli toplar üçün II qat,  iri kalibrli toplar üçün I qat nəzərdə tutulan gəmi inşa etmişdir.
## Top göyərtələrinin sayına görə gəmilərin təsnifatı
Yelkənli döyüş gəmilər batareya göyərtələrinə görə gəmi ranqlarına bölünürlər.
* Xətt gəmisi: 2-3 top göyərtəli - batareyalı.
* Freqat: bir bağlı top göyərtəsinə - batareyaya malikdir. Bəzən açıq göyərtəyə də döyüş topları qoyulur.
* Briq, briqantina, korvet, kliper, Şlyup: üst göyərtədə bir açıq batareyaya malikdir.
## İstinadlar
İqnats Kunoş

**İqnats Kunoş** (tam adı: *İqnats Lüstiq Kunoş*, ; ) — Macarıstan filoloqu, türkoloqu, linqivisti və Macarıstan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü.  

Türkdilli xalqların folkloru, etnoqrafiyası və dillərinə, eləcə də macar dilindəki türk ünsürlərinə dair tətqiqatların müəllifidir. Kiçik Asiyaya, Misirə və Balkan ölkələrinə elmi ekspedisiyalarda iştirak etmişdir. Əsas əsərləri Kiçik Asiya türk dialektlərinə həsr olunmuşdur. Həmçinin onun Türk dili dərslikləri də var.

## Həyatı
İqnats Kunoş 22 sentyabr 1860-cı ildə Hayduşamşonda yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. Debreçen Kollecini bitirdikdən sonra 1879-1882-ci illərdə Budapeşt Universitetində dilçilik üzrə təhsil almışdır. Macarıstan Elmlər Akademiyasının və Budapeşt yəhudi icmasının maliyyə dəstəyi ilə beş il Konstantinopolda türk dili və mədəniyyətini öyrənmişdir. 1890-cı ildə Budapeşt Universitetində Türk filologiyası üzrə professor təyin olunmuşdur. 1899-1919-cu illərdə Budapeştdə yeni təşkil edilən Şərq Ticarət Kollecinin direktoru olmuşdur. 1919-1922-ci illərdə Budapeşt İqtisadiyyat Universitetinə birləşdirilmiş Şərq İnstitutunda eyni vəzifəni icra etmiş, 1922-ci ildən isə universitetdə türk dilini tədris etmişdir. 

12 yanvar 1945-ci ildə Budapeşt əməliyyatı zamanı aldığı yara nəticəsində vəfat etmişdir.

## Fəaliyyəti
Elmi fəaliyyətinin ilk illərində əsasən Macar dilinin, eləcə də Mordov dillərinin dialektologiyasını, fonoloji və morfoloji məsələlərini araşdırmışdır. Armin Vamberinin şagirdi olmaqla, onun maraqları türk dilinə və filologiyasına istiqamətləndi. 1885-1890-cı illərdə Konstantinopolda qaldığı müddətdə Rumeliyə, Anadoluya, Suriyaya, Fələstinə və Misirə səfər etmişdir. Səfər zamanı türk və digər yerli xalqların türk dialektlərinin, etnoqrafiyasının, folklor şeirinin və xalqın adət-ənənələrinin xüsusiyyətlərini müşahidə etmiş və araşdırmışdır. Ən önəmlisi isə, onun macarca və digər bir çox Avropa dillərində dərc olunan əhəmiyyətli miqdarda xalq nağılları və lətifələri toplaması idi.

Elmi nəticələrinin tanınması ilə Macarıstan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilmiş, eyni zamanda Mərkəzi və Şərqi Asiya Araşdırmaları üzrə Beynəlxalq Cəmiyyətin vitse-prezidenti olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İqnats Kunoş
Azərbaycan 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

Azərbaycan Danimarkanın 2014-cü ildə ev sahibliyi edəcəyi Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə qatılacaqdır. Azərbaycan təmsilçisi İctimai Televiziya (İTV) tərəfindən təşkil olunmuş Böyük Səhnə yarışması vasitəsilə seçiləcək.

## Super kastinqlərin qalibləri

Kastinqlər ərzində jüri 12 namizəd seçməli idi. Amma seçimlərin çox çətin olduğunu qeyd edən jüri heyəti bu sayı 14 namizəd yerinə qaldırdı. Aşağıdakı 14 namizəd ilkin turlarda seçilərək növbəti mərhələyə keçmişlər:

1. Wave Wave qrupu (Bakı)
2. Valeriya Hüseynzadə (Bakı)
3. Samirə Əfəndiyeva (Bakı)
4. Lalə Sultan (Bakı)
5. Xana Həsənova (Bakı)
6. Hülya İbadova (Bakı)
7. Fuad Əsədov (Bakı)
8. Erkin Osmanlı (Bakı)
9. Elton İbrahimov (Bakı)
10. Dilarə Kazımova (Bakı)
11. Azad Şabanov (Bakı)
12. Aydın Eyvazzade (Bakı)
13. Aişəbəyim Nağıyeva (Gəncə)
14. Safa Eldar (Sumqayıt)

## Yarımfinallar

### Birinci yarımfinal

Birinci yarımfinal 9 Fevral 2014 tarixində Bakı şəhərində keçirilmişdir.
Bu mərhələdə jürinin verdiyi səslərə əsasən Super Kastinqlərdə qalib gəlmiş 14 nəfərdən 4ü oyunu tərk edərək 10 yarışçı növbəti mərhələyə adlamışlar. Əvvəlcə mərhələ adlayan iştirakçıların sayı 6 nəfər müəyyənləşmişdi. Lakin sonradan jüri bu sayı artıraraq 10 namizəd yeri etdi. Növbəti mərhələyə keçən namizədlər:

# Aydın Eyvazzade (Bakı)
# Hülya İbadova (Bakı)
# Samirə Əfəndiyeva (Bakı)
# Elton İbrahimov (Bakı)
# Fuad Əsədov (Bakı)
# Xana Həsənova (Bakı)
# Erkin Osmanlı (Bakı)
# Dilarə Kazımova (Bakı)
# Valeriya Hüseynzadə (Bakı)
# Azad Şabanov (Bakı)

Növbəti mərhələyə adlaya bilməyən iştirakçılar:
# Wave Wave qrupu (Bakı)
# Safa Eldar (Sumqayıt)
# Lalə Sultan (Bakı)
# Aişəbəyim Nağıyeva (Gəncə)

### İkinci yarımfinal

İkinci yarımfinal 16 Fevral 2014 tarixində keçirilmişdir. Jüri 10 namizəddən yalnız 6 namizədi növbəti mərhələyə keçirdi.

### Üçüncü yarımfinal

Üçüncü yarımfinal 23 Fevral 2014 tarixində keçirildi.

## Final

Final mərhələsi 2 Mart 2014 tarixində baş tutmuşdur. Və Azərbaycanı təmsil edəcək şəxs açıqlandı. Azərbaycanı 2014-cü ilki Eurovision mahnı yarışmasında Dilarə Kazımova təmsil edəcəkdir. Azərbaycanı təmsil edəcək musiqi isə 15 Mart tarixində açıqlanması gözlənilir.

## Avroviziyada

20 Yanvar 2014 tarixində Kopenhagen Bələdiyyə Binasında keçirilmiş yarımfinal iştirakçılarının bölgüsü zamanı Azərbaycanın birinci yarımfinalın birinci yarısında iştirak edəcəyi bildirildi. Azərbaycan birinci yarımfinalda ilk onluğa daxil oldu və 10 May 2014 tarixində keçirilən final yarışmasında 33 xalla 22-ci yerə sahib olmuşdu.

## Həmçinin bax

* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
* Azərbaycan Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
* 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## Xarici keçidlər

* Eurovision.tv
Azərbaycan Superliqası 2013-2014

Azərbaycan Superliqasının 2013–2014-cü il mövsümündə altı komanda iştirak edir.

## İştirakçı klublar
# Azərreyl Bakı
# Azəryol Bakı
# İqtisadçı QVK
# Lokomotiv Bakı QVK
# Rabitə Bakı QVK
# Telekom QVK

O-oyunların sayı; Q-qələbə; M-məğlubiyyət; QS- qazanılmış setlərin sayı; MS- məğlubiyyətə uğramış setlərin sayı.

## Proqram

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Superliqası 2012–2013

## Xarici keçidlər
Mərvan ibn Həkəm

**Mərvan ibn Həkəm ibn Əbu əl-As ibn Üməyyə ibn Əbdüşşəms ibn Əbdülmanaf** (; ) — Əməvilər sülaləsindən olan dördüncü ərəb xəlifəsi. Üçüncü raşidi xəlifəsi Osman ibn Əffanın əmisi oğlu və kürəkəni.

## Həyatı
M. 28 mart 623/H. Q. 2-ci ildə Məkkə şəhərində doğulmuşdur. Məhəmməd peyğəmbər atasını Taifə sürgün etdiyinə görə uşaqlığı orada keçmişdir. Əmisi oğlu Osman ibn Əffan xəlifə seçildikdən sonra Mərvan və atası Həkəmi sürgündən geri çağırmışdır. Sonra isə özünə xəlifə katibi təyin etmişdir. Daha sonra qızını da ona ərə vermişdir. 656-cı ildə Osmanın xəlifəliyinə qarşı qiyam qaldırmış qiyamçılarla döyüşəndə boynundan ağır yaralanmış və boynu ömürlük əyri qalmışdır. Elə həmin il xəlifə seçilən Əli tərəfindən xəlifə katibliyi vəzifəsindən azad edilmişdir. 656-cı ildə baş vermiş Cəməl döyüşündə Aişə, Zübeyr və Təlhənin başçılıq etdiyi dəstədə Əliyə qarşı savaşmışdır. Eyni tərəfdə olmaqlarına baxmayaraq atdığı ox nəticəsində Təlhə döyüşdə ölmüşdür. 661-ci ildə xəlifə Muaviyə tərəfindən Hicaz valisi təyin olunmuşdur. 683-cü ildə xəlifə Yezid öldükdən sonra Şama getmiş və yeni xəlifə olmuş II Muaviyənin də xəlifəlikdən imtina etməsindən sonra Kufə və Bəsrə valisi olan Übeydullah ibn Ziyadın da dəstəyi ilə xəlifə olmuşdur. Mərvanın xəlifəliyi zamanı Şam valisi olan əl-Dəhhaq öz qəbiləsi ilə Mərvanı yox Məkkədə öz xəlifəliyini elan etmiş Abdullah ibn Zübeyri xəlifə olaraq qəbul etdiyini elan etmişdir. Bu hadisədən sonra Mərvan öz qəbiləsi ilə əl-Dəhhaqın başçılıq etdiyi ordu ilə Merj Rahid adlanan yerdə üzləşmiş və həftələrlə davam edən döyüşlər sonrası döyüşlərin birində əl-Dəhhaq öldürülmüş və beləliklə bütün Suriya Mərvana tabe edilmişdir. Daha sonra Abdullah ibn Zübeyr öz qardaşının başçılığı ilə Mərvanın üzərinə qoşun göndərmiş, lakin Mərvan bu döyüşü də qalibiyyətlə başa vurmuş və daha sonra Misirə hücum edərək bu əyaləti də özünə tabe etmişdir. Daha sonra Misirdən Suriyaya qayıdan Mərvan 685-ci ildə Yezidin dul arvadı və vəliəhd Xalidin anası olan qadınla evlənmişdir. Sonradan öz oğlu Əbdülməliki vəliəhd elan etmişdir. Xəlifəliyinin 9-cu ayında M. 7 may 685/ H. Q. 65-ci ildə arvadı olan Yezidin dul qadını tərəfindən Şamda, yatağında öldürülmüşdür.

## Mənbə
* Muhammad ibn Jarir al-Tabari (red.: Ehsan Yar-Shater; tər.: David Stephan Powers) (1989–2007) *The History of al-Ţabarī 40 Cilt*, Albany: State University of New York Press ISBN 0-88706-563-5 (Cilt 24) 

## İstinadlar
Gəmi ranqı

**Gəmi ranqı** — döyüş gəmilərinin topların miqdarına, top göyərtəsinin, o cümlədən heyətin sayına görə təsnifat sistemidir. Təsnifat ilk dəfə İngiltərədə yaranmış və sonralar bir qədər düzəlişlərlə digər dəniz dövlətləri tərəfindən geniş istifadə olunmuşdur.

## Kral donanmasının Napoleon müharibəsi zamanında ranq təsnifatı

## İstinadlar

## Həmçinin bax
AND elementi

**AND elementi** məntiqi əlaqələrdə tətbiq edilən əsas rəqəmli məntiq elementidir –bu sağdakı riyazi cədvələ uyğun şəkildə özünü göstərir. Əgər AND elementində hər iki giriş maximum 1 olarsa , yalnız o zaman maxsimum çıxış 1 alınar. Əgər AND elementində yalnız bir giriş maxsimumdursa, nəticə minimum alınar.

## Simvollar
AND elementləri üçün 3 simvol var: Amerikan simvolu (ANSİ və ya "hərbi"), IEC (Avropa və ya düzbucaqlı), həmçinin də DIN simvolu.

AND elementi A və B girişləri və çıxış C ilə məntiqi ifadəni yerinə yetirir: C=A•B.

## Tətbiqləri

AND elementi adətən N-kanallı və ya P-kanallı metal oksid yarımkeçirici sahə effekti tranzistorularından (MOYSET) istifadə edilərək işlənib hazırlanır.Əsas rəqəmli girişlər a və b, çıxış F AND funksiyası kimi eyni nəticəyə malik olmalıdır.

## Alternativlər
Əgər heç bir səciyyəvi AND elementləri mövcud olmazsa, bir NAND və ya NOR elementlərindən hazırlana bilər, çünki NAND və NOR elementləri universal elementlər qəbul edilib.Buna görə də onlar başqalarının (başqa elementlərin) yerinə istifadə edilə bilər. Həmçinin XOR elementləri AND elementi ilə orşar istifadə edilə bilər,lakin nadir hallarda bunun üçün istifadə olunur.

## Həmçinin bax

* OR elementi
* NOT elementi
* NAND elementi
* NOR elementi
* XOR elementi
* XNOR elementi
* Bul cəbri (məntiqi)
* Məntiq elementi

## İstinadlar
AND
Əmsal

**Əmsal** (   — "birgə" və    — "edən")   —  dəyişənin qarşısında duran və dəyişənə vurulan ədəd (və ya hərf). Məsələn: 5a, 2d, 6t və s.

Burada 5, 2, 6 əmsallardır.
Başqa bir nümunə:
:ax^2+bx+c-kvadrat tənlik forması
::burada a, b **əmsal**, x dəyişən, c isə sərbəst həddir.
Xalid ibn Yezid

* Xalid ibn Yezid ibn Muaviyyə — Əməvilər sülaləsindən olan üçüncü ərəb xəlifəsi Yezidin oğlu. Vəliəhd.
* Xalid ibn Yəzid əş-Şeybani — Ərəb Xilafətinin Azərbaycan və Ərməniyyə hakimi.

## Həmçinin bax
* Xalid
* Yezid
Qüvvətə yüksəltmə

**Qüvvətə yüksəltmə**   — həqiqi ədədin özünə neçə dəfə vurulmasını göstərən riyazi əməliyyat.
## Natural qüvvət
 
::a^b = \underbrace{a \times \cdots \times a}_b
:::bu ifadə  ədədinin -inci dərəcədən qüvvəti adlanır.

Xüsusiyyətlər:
# \left (ab\right) ^n = a^nb^n
# \left ({ a\over b} \right) ^n = 
# a^na^m = a^{ n+m} \! 
# \left.{ a^n\over{ a^m}} \right. = a^{ n-m} 
# \left (a^n\right)^m = a^{ nm} 
# bu eyniliydə a^{ n^m}  assosiativlik xüsusiyyətinə malik deyil, yəni,  (a^n) ^m \ne a^\left ({ n^m} \right) .   (a^n) ^m yazılışa uyğun olaraq nümunəvi ifadənin qiyməti,  (2^2)^3=4^3=64\!  olacaq, amma a^\left ({n^m} \right) yazılışına əsasən nümunəvi ifadənin qiyməti 2^\left ({2^3} \right) =2^8=256 olacaq.
Ona görə də a^{n^m}  və ya a^\left ({n^m} \right)  yazılışını sadəcə olaraq  (a^n) ^m kimi və ya yuxarıdakı xassələrə əsasən  a^{ nm} kimi yazmaq olar.
# dərəcəyə yüksəltmə kommutativ (yerdəyişmə) xüsusiyyətə malik deyil: yəni, a^b\ne b^a, məsələn, 2^5=32, amma 5^2=25.
Conka

**Conka** — malaya dilində djong; təhrif olunmuş Çin dilində çuan — gəmi) — yastıdibli yelkənli yük gəmisi; burun və arxa tərəfi enli, bir qədər yuxarı qalxmış olur. Dəniz sahilinə yaxın və çayda hərəkət üçün ənənəvi Çin və Yapon yelkənli gəmisidir.. Müasir conkalarda dor ağaclarının sayı 3-ədəddir. Üfuqi tamaşalarla əlaqələndirilmiş çiləkəndən olan yelkənləri dördbucaq formasındadır. Conkanın uzunluğu 55 m-ə, eni 9 m-ə, yükgötürmə (yükqaldırma) qabiliyyəti 600 tona qədərdir. Hazırda Cənub-Şərqi Asiya və Uzaq Şərq ölkələrində geniş istifadə edilir.

## Mənbə
* Milli Azərbaycan Ensiklopediyası. V cild. Bakı,2014, səh,383.

## İstinadlar
Ex Deo

**Ex Deo** — 2008-ci ildə Kanadanın Monreal şəhərində yaradılmış metal musiqi qrupu.

## Haqqında
Qrupun vokalisti Kataklysm qrupundan Maurizio Iacono və gitaristi Jean-Francois Dagenais-dur. Qrupun musiqisi Kataklysm qrupuna bənzəsə də, musiqisi və sözləri demək olar tamamilə Roma İmperiyasıdan bəhs olunur.

Qrup Nuclear Blast albom şirkəti ilə müqavilə imzalayaraq, 2009-cu ildə ilk debüt studio "Romulus" adlı albomunu buraxdı. Albomun Romules adlı trekinə klip çəkildi. Bu albomun musiqi bəstəsini gitarist Jean-Francois Dagenais yazmışdır. Bundan əlavə olaraq albomun çıxışı və tanıtımı üçün Karl Sanders (Nile), Obsidian C. (Keep of Kalessin) və Nergal (Behemoth) kimi şəxs dəvət edilmişdir.

2010-cu ildə qrup Napalm Records albom şirkəti ilə birgə, 29 avqust 2010-cu ildə "Caligvla" adlı ikinci studio albomunu buraxdı.

## Qrup üzvləri

### İndiki üzvləri
* Maurizio Iacono – vokal
* Stéphane Barbe – gitara
* Jean-Francois Dagenais – ritm gitara
* Dano Apekian – bas gitara
* Max Duhamel – zərb alətləri

### Keçmiş üzvləri
* François Mongrain – bas gitara

## Diskoqrafiya

### Studiya albomları
* Romulus (2009)
* Caligvla (2012)

### Sinqllar
* Romulus (2009
Quqol

**Quqol** () — onluq say sistemində vahid və 100 sıfır ilə təsvir edilən ədəd:

: 10100= 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000.

## Terminin tarixi
1938-ci ildə məşhur amerika riyaziyyatçısı olan Edvard Kazner öz qardaş uşaqları ildə parkda gəzirdi və onlarla böyük ədədlər haqqında müzakirə edirdi. Danışığın gedişatında yüz sıfırlı ədəd haqqında söhbət açıldı və ədəd hələ adlandırılmamışdı. Uşaqlardan biri, doqquzyaşlı Milton Sirotta bu ədədi, "quqol" (googol) adlandırmağı təklif etdi. 1940-cı ildə Edvard Kazner Ceyms Nyuman ilə birlikdə "Riyaziyyat və təxəyyül" ("New Names in Mathematics") adlı elmi-kütləvi kitabında bu ədəd qeyd olundu.

## Quqol ədəd kimi
Bütün onluq dərəcələr kimi, quqol ədədinin də yalnız iki sadə böləni (2 və 5) var. Quqol ədədinin tam bölənlərinin ümumi sayı 10 mindən çoxdur

Quqol ədədi ikilik say sistemində 333 simvoldan ibarətdir. Son 100 rəqəm sıfırdır:

: 0001 0010 0100 1001 1010 1101 0010 0101 1001 0100 1100 0011 0111 1100 1110 1011 0000 1011 0010 0111 1000 0100 1100 0100 1100 1110 0000 1011 1111 0011 1000 1010 1100 1110 0100 0000 1000 1110 0010 0001 0001 1010 0111 1100 1010 1010 1011 0010 0100 0011 0000 1000 1010 1000 0010 1110 1000 1111 0001 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 0000 00002

Onaltılıq say sistemində quqol ədədi 84 simvoldan ibarətdir. Son 25 rəqəm sıfırdır:
: 1249 AD25 94C3 7CEB 0B27 84C4 CE0B F38A CE40 8E21 1A7C AAB2 4308 A82E 8F10 0000 0000 0000 0000 0000 000016

Quqol ədədi təxminən 70 ədədinin faktorialı kimi göstərmək olar. 70! quqol ədədindən təxmindən 20 % çoxdur:

: 70! 11 978 571 669 969 891 796 072 783 721 689 098 736 458 938 142 546 425 857 555 362 864 628 009 582 789 845 319 680 000 000 000 000 = 000 ≈ 1,197857 × 10100

## İstinadlar
NOT elementi

Rəqəmli məntiqdə, çevirici və ya **NOT elementi** məntiqi inkarı yerinə yetirən məntiq elementidir (Cədvəl 1).

## Elektron tətbiqi

Fayl:NMOS NOT.svg|NMOS çevirici
Fayl:PMOS NOT.svg|PMOS çevirici
Fayl:CMOS Inverter.svg|Statik CMOS çevirici
Fayl:Puertas NOT con transistores.jpg|NPN məntiqi tranzistor çevirici
Fayl:Nmos depletion and.svg|Məntiqi yük boşaltma NMOS NAND
Fayl:DigitalInverter.png|NMOS doymuş yük çevirici
Fayl:RTL NOT Gate.svg|NPN məntiqi rezistor-tranzistor çevirici


## Rəqəmli standart blok

## Həmçinin bax
* AND elementi
* OR elementi
* NAND elementi
* NOR elementi
* XOR elementi
* XNOR elementi
* Bul cəbri (məntiqi)
* Məntiq elementi
Oykonim

**Oykonim** ( (ev) +  (ad)) — yaşayış məntəqələrinin (ayrıca tikilmiş evə qədər) adı. Şəhər tipli oykonimlər "astionimlər", kənd tipli oykonimlər isə — "komonimlər" adlanır.

Bəzi şəhər küçələrinin adı vaxtı ilə orada olmuş kənd adlarının adı ilə adlandığı üçün onlar da oykonim hesab edilir.

## Oykonim elementləri

### [[İngilis dili]]
* -ton () — şəhər (Everton)
* -bern () — axın (Blekbern)
* -pul () — bulaq (Liverpul)
* -hem () — ev (Birminhem)

### [[Azərbaycan dili]]
* — stan (fars. *stan*) — yer, ölkə (Özbəkistan, Xındırıstan)
* — abad () — abadlıq (Xanabad, Sabirabad)
* — kənd () — şəhər (Xankəndi, Yenikənd, Başkənd)

## Ədəbiyyat
* Поспелов Е. М. Названия городов и сёл. — М. Наука, 1996. — 149 с. — Страны и народы. — ISBN 5-02-002300-0.
* Ююкин М. А. Древнерусская ойконимия IX–XIII вв.: Дисс. … канд. филол. наук. — Воронеж, 2002. 267 с.
* Ююкин М. А. Древнерусские летописные ойконимы XIV–XVII вв., образованные от личных имён тюркского происхождения  // Восточноукраинский лингвистический сборник. Вып. 10. — Донецкий Национальный Университет, 2006. — 500 с. — С. 247–254.
* Бурыкин А. А. О новых аспектах, новых задачах и новых возможностях изучения ойконимов (к созданию электронной базы данных "Ойконимы России") // Ономастика Поволжья: Сб. материалов XII Междунар. конф. (Казань, 14–16 сент. 2010 г.) / Под ред. И. А. Гилязова. — Казань: Отечество, 2010. — 444 с. — С. 41–47.

## İstinadlar
I Aleksandr Menşikov

**Aleksandr Daniloviç Menşikov** () — Rusiya diplomatı, knyaz ya hersoq. Aleksandr Menşikov yeganə rus zadəganıdır ki, "İjor hersoqu" titulunu daşımışdır.

## Həyatı
Əsgərlik və idarəçilik istedadı sayəsində yüksək bir mövqeyə çatmasına baxmayaraq, həddən aşırı acgözlüyü və istəkləri ilə öz sonunu hazırlamışdır.
Yoxsul və sıradan bir ailədəndi. Gələcəyin Böyük Pyotrunun sərbəst və macəralı uşaqlıq dönəmində xalq arasından çıxan dostlarından biri olan Menşikov, 1686-cı ildə onun əmir əri oldu; qısa sürədə Pyotrun gözünə girərək sərkərdəliyə qədər yüksəldi. Preobrajenski alayının üzvi olaraq Azov səfərlərinə (1695–96) və Qərbi Avropadaki "Böyük vəzifə"ə qatıldı (1697–98). 1703-cü ildə İngriyada daha yeni fəth edilən bölgələrə vali göndərildi və Peterburqun inşasını edarə etdi. İdarəçilik və əsgəri öndərlik istedadı nəticəsində sürətli bir yüksəlmə göstərdi; 1705-ci ildə general rütbəsinə yüksəldi, 1700-cü ildən sonra İsveçlilərə qarşı yürüdülən II Şimal Savaşında Kalisz zəfərini qazandı (1706), 1707-ci ildə knyaz ünvanı aldı, Poltavada savaşdı (1709) və feldmarşal rütbəsi aldı.
Daha sonra gətirildiyi yönətim görəvlərində yolsuzluqlar üzündən sürəkli kovuşdurmalara uğradı; onun açgözlülüyü və pul yiyiciliğından düş qırıxlığına uğrayan Böyük Pyotr, 1713-cü ildən sonra onu xaricə göndərmədi. Haqsız qazançlar sağladığı və qanunlara aykırı torpaqlar və sərflər ədindiği ortaya çıxınca, Yekaterinanın müdafiəsinə baxmayaraq, 1717–24 illər arasında başında bulunduğu Savaş kolejindən uzaqlaşdırıldı. Pyotr dönəminin sonuna doğru yaxşı gözdən düşdüysə də, yaxın dostu olan Pyotrnun dul arvadı I Yekaterinanı 1725-ci ildə imparatoriçə elan etdirdi və 1726-cı ildə qurulan Özəl Yüksək Konsəy üzvü olarak gerçək iqtidarı əlinə aldı. Yekaterinanın iki il sonra ölümcül bir xəstəliyə tutulmasına görə, dəstəyini I Pyotrun nəvəsi Pyotr Alekseyeviçə (II Pyotr) verdi və qızıyla evlənməsini sağladı. Ancaq ehtirası yıxımına yol açdı; düşmənləri II Pyotryu əleyhinə döndürüncə, tutuqlanaraq rütbəsi və sərvəti əlindən alındı. Sibirə sürgünə göndərildi və orada öldü.

## Ədəbiyyat

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Aleksandr Menşikov

## Xarici keçidlər
NOR elementi

**NOR elementi** — ortaq inkarı yerinə yetirən rəqəmli məntiq elementidir-bu sağdakı cədvələ uyğun şəkildə özünü göstərir. Əgər hər iki giriş elementləri minimum 0 olarsa, nəticədə çıxış maxsimum, yəni 1 alınar. Əgər bir və ya hər iki giriş maxsimum 1 olarsa, nəticədə çıxış minimum, yəni 0 alınar.

## Simvollar
NOR elementləri üçün üç simvol var:Amerikan simvolu (ANSİ və ya "hərbi"), IEC (Avropa və ya düzbucaqlı), həmçinin də DIN simvolu.

## Tətbiqləri

## Həmçinin bax
* AND elementi
* OR elementi
* NOT elementi
* NAND elementi
* XOR elementi
* XNOR elementi
* Bul cəbri (məntiqi)
* Məntiq elementi

## Xarici keçidlər
Əsas məntiqi elementlər
Əmr ibn As

**Əmr ibn As** (; ) — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmmədin səhabələrindən biri. Misir valisi.

## Həyatı
Əmr ibn As Məkkə şəhərində doğulmuşdur. Məkkənin müsəlmanlar tərəfindən tutulmasından 6 ay əvvəl, 629-cu ildə İslam dinini qəbul edərək, müsəlman olmuşdur. Məhəmməd onu Zatus-səlasil döyüşündə orduya komandan təyin etmişdir. Döyüşü qalibiyyətlə başa vurmuşdur. Misirin müsəlmanlar tərəfindən tutulmasına rəhbərlik etmişdir. 640-cı ildə o zaman xəlifə olan Ömər ibn Xəttab tərəfindən Misir valisi təyin edilmişdir. 657-ci ilin may-iyun aylarında o zamanlar xəlifə olan Əli ilə o zamanlar faktiki Şam valisi olan I Muaviyə arasında baş verən Siffeyn döyüşündə I Muaviyə tərəfdə savaşmışdır. Hakim hadisəsində I Muaviyənin nümayəndəsi kimi iştirak etmiş və I Muaviyəni xəlifə təyin etdiyini açıqlamışdır. 658-ci ildə Şamda xəlifəliyini elan etmiş I Muaviyə tərəfindən yenidən faktiki Misir valisi təyin olunmuşdur. H. Q. 43-cü ildə vəfat etmişdir.

## Mənbə
* Altay Cəmil, "Rəbbim Allahdır" deyənlər, Bakı, Şərq-Qərb, 2009, səh. 126–127
* Muhammad ibn Jarir al-Tabari: *[[Tarixi-Təbəri|Tarih ar-Rusul ve el Muluk]]*
* (ed. Ehsan Yar-Shater çev. David Stephan Powers) (1989–2007) *The History of al-Ţabarī 40 Cilt*, Albany: State University of New York Press ISBN 0-88706-563-5 (Cilt 24) 
* *La Chronique Volume II, Mohammed le sceau des prophètes*, Actes-Sud. ISBN 2-7427-3318-3 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Qureyş
İcraedici hakimiyyət

**İcraedici hakimiyyət** — dövlət hakimiyyətinin üç müstəqil qolundan biri, dövlət qanunlarına tabedir. 

İcraedici hakimiyyət dövlət işinin idarə edilməsini həyata keçirən dövlət orqanları sistemidir.
Square Enix

**Square Enix** — bir Yapon videooyun firmasıdır. Şirkət Dragon Quest, Final Fantasy kimi məşhur  RPG janrlı oyunları ilə tanınınır. Baş ofis binası Tokiodadır.

Adını iki ayrı şirkət olan Square Co. və Enix Co. dan aldı. 1 aprel 2003 tarixində iki şirkət birləşərək Square Enix'i meydana gətirdi. Square Enix şirkətinin 80% hissəsi köhnə adıyla Square şirkətinə məxsusdur.

Şirkətin ən uğurlu addımı Eidos şirkətini alaraq etdi. Aralarında Hitman və Tomb Raider kimi məşhur  oyunların olduğu bir çox oyunun prodüser firması Eidos adını dəyişdirərək Square Enix Avropa oldu.

## İstinadlar
Qarabağ bəylərinin siyahısı

**Qarabağ bəyləri** — Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinə mənsub zadəganlar:
__NOTOC__

----

----

## Alıuşaqlari, Fuzuli
*Abbasovlar, Füzuli
*Abraxanovlar
*Adıgözəlovlar, Ağcabədi
*Aslanovlar, Şuşa
*Axundovlar
*Ağayevlər, Ağcabədi, Şuşa
*Ağayevlər (II), Füzuli
*Ağaoğlular, Şuşa
*Ağabəyovlar, Şuşa

## B

#Behbudovlar, Ağdam, Füzuli, Şuşa
#Bədəlbəylilər, Şuşa
#Bababəyovlar, Şuşa
#Babanlılar, Şuşa
#Bəhramovlar.Ağdam,Şuşa

## C

#Cavanşirlər
#Cəfərbəyovlar
#Cuvarlinskilər, Füzuli

## Ç

## D
#Darabbəyovlar, Şuşa

## E

## Ə
#Əmirovlar, Şuşa
#Əlibəyovlar, Füzuli
#Əliyarbəyovlar,Qubadlı
#Əsgərxanovlar, Füzuli

## F

#Fətəlibəyovlar, Ağdam
#Fərzalıbəyovlar, Şuşa

## G
#Gülməmmədbəyovlar, Şuşa

## H

#Haqnəzərovlar, Şuşa
#Hacıbəylilər
#Hacıyevlər, Şuşa
#Haqverdiyevlər
#Hüseynbəyovlar

## X
#Xanbudaqovlar, Şuşa, Tərtər, Goranboy
#Xazalanskilər, Şuşa
#Xələfbəyovlar, Şuşa
#Xələflilər, Füzuli

## İ
#İbrahimbəyovlar, Şuşa
#İmanbəyovlar, Şuşa
#İsmixanovlar, Şuşa
#İsmayılbəyovlar, Şuşa, Ağdam

## K

#Köçərlinskilər
#Kərimbəyovlar

## Q

#Qaraşarlılar, Şuşa
#Qalabəyovlar, Şuşa
#Qayıbovlar, Şuşa
#Qorçubəylilər, Qubadlı

## L
#Lənbəranskilər

## M

#Mehmandarovlar - Şuşa
#Məlik-Aslanovlar - Tuğ, Füzuli(Qaryaqin), Şuşa
#Məliknamazəliyevlər - Füzuli
#Məlik-Yeqanovlar - Tuğ
#Mərdanbəyovlar - Laçın
#Muradovlar - Ağdam
#Muradxanovlar - Şuşa
#Müqimovlar - Şuşa
#Münşizadələr - Şuşa
#Mirzəyevlər - Şuşa
#Misirxanovlar - Şuşa
#Məlikhaqnəzərovlar - Şuşa
#Minbaşovlar - Cəbrayıl

## N

#Nəsirbəyovlar
#Nərimanbəylilər

## O

## Ö

## P

#Poladovlar

## R

#Rüstəmbəyovlar, Şuşa, Ağdam (Əfətli)

## S

#Sarıcalinskilər, Şuşa, Ağdam
#Sultanovlar, Laçın 
#Sultanovlar (II), Qubadlı
#Sultanovlar (III), Qubadlı  
#Sultanovlar (IV), Füzuli
#Səfərəlibəyovlar (I)
#Səfiyarbəyovlar, Zəngilan
#Seyidbəylilər, Şuşa

## Ş

#Şahsuvarovlar, Laçın
#Şəmsizadələr, Şuşa
#Şirinbəyovlar, Şuşa

## T

#Tahirovlar
#Tağıbəyovlar
#Tutayuqlar, Şuşa

## U

#Uğurlubəyovlar
#Usubovlar
#Usmiyevlər

## Ü

## V

#Vəlibəyovlar
#Vəliyevlər
#Vəzirovlar

## Y

#Yüzbaşovlar, Şuşa
#Yusifbəyovlar, Şuşa

## Z

#Zamanbəyovlar (II), Zəngilan
#Zöhrabbəyovlar, Şuşa

## Mənbə
Tofiq Məmmədov

## Şəxslər

* Tofiq Əsgər oğlu Məmmədov (1941) — kinorejissor, Əməkdar mədəniyyət işçisi (2000).
* Tofiq Faiq oğlu Məmmədov (1980) — paracüdoçu.
* Tofiq Məhəmməd oğlu Məmmədov (1935) — tarixçi, tarix elmləri doktoru.
* Tofiq Sadıq oğlu Məmmədov (1957–2022) — botanik, biologiya elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü.

## Həmçinin bax
* Tofiq
* Məmmədov
XOR elementi

**XOR elementi** (bəzən **EOR** elementi və ya **EXOR** elementi adlanır) — xüsusi ayrılmanı (yəni, hər iki giriş fərqli olanda çıxışda 1 (true) alınan məntiqi əməliyyatdır) yerinə yetirən rəqəmli məntiq elementidir. Əgər girişlərdən yalnız hər hansı biri 1 olarsa, nəticədə çıxış maxsimum, yəni 1 (true) alınar. Əgər hər iki giriş minimum 0 (false) və ya hər ikisi 1 (true) olarsa, nəticə minimum 0 (false) alınar.

A \cdot \overline{B} + \overline{A} \cdot B və (A + B) \cdot \overline{A \cdot B} hər iki cəbri ifadə A və B girişləri olan XOR elementini təsvir edir.

## Simvollar

XOR elementi üçün iki simvol var: Ənənəvi simvol və IEEE simvolu.

## Həmçinin bax
* AND elementi
* OR elementi
* NOT elementi
* NAND elementi
* NOR elementi
* XNOR elementi
* Bul cəbri (məntiqi)
* Məntiq elementi
Antonin Panenka

**Antonin Panenka** (2.12.1948, Praqa, Çexoslovakiya) — çex futbolçu.

## Həyatı

## Karyerası

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Karel Poborski

**Karel Poborski** (; 30.3.1972) — çex futbolçu.

## Həyatı

## Karyerası

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
NAND elementi

**NAND elementi** (**İNKAR AND** və ya **NOT AND**) — Rəqəmli elektronikada,yalnız bütün girişlər 1 (true) olanada, çıxışdakı məlumat 0 (false) alınan məntiqi element. Əgər hər iki giriş elementləri yalnız maxsimum 1 olarsa,nəticədə çıxış minimum-0 alınar. Əgər bir və ya hər iki giriş minimum 0 olarsa, nəticədə çıxış maxsimum-1 alınar. Bu tranzistorlarda istifadə edilir.

NAND elementləri əhəmiyyətlidir, çünki istənilən Bul funksiyası NAND elementlərinin kombinasiyasından istifadə edilərək yerinə yetirilə bilər.Bu xüsusiyyət funksional tamlıq adlanır. NOT(a1 AND a2 AND … AND an)funksiyası NAND(a1, a2, …, an) funksiyasının ekvivalentidir.

## Simvollar
NAND elementləri üçün 3 simvol var. MIL/ANSI simvolu, the IEC simvolu və DIN simvolu.

## Təhcizat təsviri və pinout
NAND elementləri əsas məntiqi elementlərdir və onlar TTL və CMOS İnteqral sxemlərdə tanınırlar.

## Tətbiqləri
NAND elementlərinin funksional tamlıqlarının xüsusiyyətləri var.Yəni ki,istənilən başqa məntiqi funksiyalar (AND,OR, və s.) yalnız NAND elementlərindən istifadə edərək yerinə yetirilə bilər.Tam prosessor tək NAND elementlərindən istifadə edilərək yaradıla bilər.

## Həmçinin bax
* AND elementi
* OR elementi
* NOT elementi
* NOR elementi
* XOR elementi
* XNOR elementi
* Bul cəbri (məntiqi)
* Məntiq elementi

## Xarici keçidlər
Kvadrat (cəbr)

**Kvadrat** ədəd - ədədin özü-özünə vurulmasından alınan hasil.
Kvadrat dərəcəsi 2 olan qüvvət şəklində göstərilir.
Kvadrat sırası:
: 0, 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100, 121, 144, 169, 196, 225, 256, 289, 324, 361, 400, 441, 484, 529, 576, 625, 676, 729, 784, 841, 900, 961, 1024, 1089, 1156, 1225, 1296, 1369, 1444, 1521, 1600, 1681, 1764, 1849...

Tarixən bu ardıcıllıqlar həqiqi ədədlərin "kvadratı" adlandırılır.

## Göstərilmə üsulları
n həqiqi ədədinin kvadratını -ə qədər olan ilk tək ədədlərin cəmi şəklində göstərmək olar:
: 1: 1 = 1
: 2: 4 = 1 + 3
: …
: 7: 49 = 1 + 3 + 5 + 7 + 9 + 11 + 13
: …

Həqiqi ədədin kvadratının göstərilməsinin daha bir üsulu:
n^2 = 1 + 1 + 2 + 2 +... + (n - 1) + (n - 1) + n
Nümunə:
: 1: 1 = 1
: 2: 4 = 1 + 1 + 2 
: …
: 4: 16 = 1 + 1 + 2 + 2 + 3 + 3 + 4
: …
## Kompleks ədədin kvadratı
Cəbri formada olan kompleks ədədin kvadratını aşağıdakı düstur ilə hesablamaq olar:
: \left (a+bi\right) ^2 = \left (a^2 - b^2\right) + 2abi.

Triqonometrik formada kompleks ədəd üçün analoji düstur:
: r\left (\cos\phi+i\sin\phi\right) ^2 = r^2\left (\cos{ 2\phi} +i\sin{ 2\phi} \right) .
## Həmçinin bax
* Kvadrat kök
* Ədədin kvadratı
Kvadrat (dəqiqləşdirmə)

## Elm
* Kvadrat — bütün tərəfləri bərabər olan düzbucaqlı
*Kvadrat (cəbr) — ədədin özü-özünə vurulmasından alınan hasil.

## Film
* Kvadrat (film, 2017) —  rejissor Ruben Estlundun 2017-ci ildə çəkdiyi film.

## Həmçinin bax
*Kvadrat kökləri —  \! a (2-ci dərəcəli kök) —  x \cdot x = a tipli bərabərliyin həlli.
*Ədədin kvadratı — ədədi özünə vurduqda alınan hasil onun kvadratı adlanır.
Mişar 3

**Mişar 3** — 2004-cü ildə çəkilmiş Mişar filminin davamı olan bu film 2006-cı ildə təqdim olunub
OR elementi

**OR elementi** məntiqi ayrılmanı yerinə yetirən rəqəmli məntiq elementidir.Əgər bir və ya hər iki giriş maxsimum 1 olarsa,nəticədə çıxış maxsimum 1 alınar.Əgər heç bir giriş maxsimum qiymət almazsa,nəticədə çıxış minimum-0 alınar.

## Simvollar
OR elementi üçün 3 simvol var: Alman(GNSI və "hərbi") simvolu, IEC simvolu və DIN simvolu.

## Tətbiqləri

## Alternativlər
Əgər heç bir müəyyən OR elementləri mümkün deyilsə,aşağıdakı şəkildə göstərilən konfiqurasiyada NAND və ya NOR elementlərindən istifadə edilə bilər.İstənilən məntiqi element NAND və ya NOR elementlərinin birləşməsindən hazırlana bilər.

## Həmçinin bax

* AND elementi
* NOT elementi
* NAND elementi
* NOR elementi
* XOR elementi
* XNOR elementi
* Bul cəbri (məntiqi)
* Məntiq elementi

## Xarici keçidlər
OR elementi
HMS Victory

**“Əlahəzrətin gəmisi Viktoriya”** (; 1765) — üç dorlu, 104 döyüş topuna malik Böyük Britaniya Kral Donamasına məxsus I ranq xətt gəmisi. 23 iyul 1759-cu ildə əsası qoyulmuş və 7 may 1765-ci ildə suya salınmışdır.

Bir çox döyüşlərdə, o cümlədən Trafalqar döyüşündə iştirak etmişdir. Məhz bu gəminin göyərtəsində Admiral Nelson yaralanmışdır. 12 yanvar 1922-ci ildən gəmi qədim tərsanə Portsmutda  doka dayanmışdır. Hal hazırda muzey kimi istifadə edilir. Bu muzey Portsmutun ən görməli yerlərindən sayılır.

## Sürsatı
HMS Victory gəmisi müxtəlif dövrlərdə bir neçə dəfə yenidən layihələndirilmişdir. İlk olaraq 100 döyüş topuna malik layihə 1758-ci ilə aiddir.

### İlkin layihə (1758-ci il)

### İkinci layihə (1778-ci il)
1778-ci il kompaniyasının əvvəllərində admiral Keppel Oqastes əsas göyərtədəki 30 ədəd 42 funtluq topu 32 funtluqlara dəyişdirməyi əmr etmişdir. Nəticədə azad olunmuş artıq çəkinin yerini burun göyərtədə 10 ədəd 6 funtluq top tutmuş olur. Beləliklə ümumi topların sayı 110 ədədə çatmış olur.

1779-cu ilin iyulunda Admirallıq nizamlı qaydada bütün hərbi donama gəmilərinin karronada tipli toplarla təmin olunmasını qərara alır. 1780-ci ildə HMS Victory gəmisində əlavə olaraq 6 ədəd 18 funtluq  burun göyərtədə 2 ədəd 24 funtluq karronada yerləşdirilir. 1782-ci ildə 24 funtluq toplar 32 funtluq toplarla əvəzlənir. Eyni zamanda 10 ədəd 12 funtluq top və 2 ədəd 32 funtluq karronada əlavə olunmaqla ümumi korrenadaların sayı 10 ədədə çatdırılmış olunur. Ümumi arteleriya sayı 1782-ci ildə 108 ədəd olur.

### Layihə  (1803-cü il)

### Layihə  (1805-cü il)

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Blizzard Entertainment

**Blizzard Entertainment** — kompüter oyunları istehsal edən bir şirkətdir. 1994-cü ildə Warcraft oyununu çıxardığından bəri, dünyanın ən müvəffəqiyyətli oyun İnkişaf etdiricilərindən biri qəbul edilir. Çıxardığı Diablo, StarCraft, Warcraft oyunları və bunların davam oyunları sayəsində tək-multiplayer və çox-multiplayer videooyunları sahəsində böyük heyran kütləsi əldə etmişdir.
XNOR elementi

XNOR elementi xüsusi OR elementinin tərsi olan funksiyanın rəqəmli məntiq elementidir.Sağdakı cədvələ uyğun şəkildə iki giriş versiyanın məntiqi ekvivalentliyini həyata keçirir.Əgər hər iki giriş elementi eyni olarsa, çıxış maxsimum-1 alınar.Əgər hər iki girişdən yalnız biri maxsimum(1) olarsa,nəticədə çıxış minimum (0) alınar.

## Simvollar
XNOR elementi üçün iki simvol var: xarakterik simvol və düzbucaqlı simvol.

## Alternativlər
Əgər heç bir müəyyən XNOR elementləri mümkün deyilsə,aşağıda göstərilmiş birləşmələrdə beş NAND elementindən və ya dörd NOR elementindən istifadə edilə bilər.Faktiki olaraq, istənilən məntiqi element yalnız NAND elementləri və ya yalnız NOR elementlərinin birləşməsindən hazırlana bilər.

## Həmçinin bax

* AND elementi
* OR elementi
* NOT elementi
* NAND elementi
* NOR elementi
* XOR elementi
Çin keramikası

**Çin keramikası** — 1000 il bundan öncə Çində qab-qacaqları nefritdən hazırlayırdılar. Bu qablar çox baha olurdu. Neçə illərdən sonra çin dulusçuları keyfiyyətinə görə nefritdən daha üstün olan material — farforu icad etdilər. Çinin Tszyansi əyalətində farfor daşı ehtiyatlarının olması onun geniş yayılmasına səbəb oldu. Farforu farfor daşı, briketorot tozu və məhsula ağlıq verən kaolindən hazırlayırdılar. Kaolin də həmin əyalətdə çoxluq təşkil edirdi. Çin dulusçuları massanı, plastiklik əldə etməsi üçün bir neçə 10 il saxlayırdılar. Qabların üzərinə bir neçə qat qlazur vururdular ki, xüsusi parlaqlıq əldə olunsun. Misal olaraq krakls və öküz qanından hazırlanan qlazuru göstərmək olar. Yüksək keyfiyyətli farfor nümunələrinin hazırlanmasında, əlbəttə ki, peşəkar Çin dulusçularının da böyük rolu olmuşdur. Qabları boyamaq üçün güclü istiyə tab gətirən rənglərin tərkibini də Çinlilər icad etmişlər. İlkin dövrlərdə ağ rəngdə olan qabların üzərinə XIV – XV əsrlərdən başlayaraq qlazurun altından, mavi daha sonrakı dövrlərdə isə yaşıl və bənövşəyi rənglərdən istifadə edərək müxtəlif ornamentlər işləmişlər. Misal olaraq insan, heyvan, quş, bitki ornamentlərini göstərmək olar. Qabların dekoru forma ilə çox az hallarda uyğunlaşırdı.

Uzun illər Çin ipəyi kimi farforun da hazırlanması sirr olaraq qalmışdır. Çində onun sirrini açmağa cəhd edən hər bir kəsi ölüm gözləyirdi. XVII əsrdə missioner pater D. Antrekoll farforun sirrini öyrənmək üçün Çinə getmiş, lakin ən elementar biliklər əldə etmişdir.
Min və Tsin sülaləri dövründə Çin keramikasının ən gözəl nümunələri yaradılmışdır. Xan sülaləsi dövründə keramika Yaponiya, Koreya, Filippin, İndoneziya, Hindistana aparılırdı. XV əsrdən başlayaraq portuqal dəniz səyyahlarının hesabına Çin keramikası Avropaya idxal olunur. Bu dövrdə Çində keramika istehsalının mərkəzlərindən biri Tsindeçjen şəhəri idi. Avropada çin farforu yüksək qiymətləndirilmiş, hətta onu qızıla bərabər tutmuşlar.

**Terminologiya və kateqoriyalar**

Ən erkən Çin dulusçuluğu Çin tarixi boyu utilitar məqsədlər üçün istehsalını davam etdirən saxsı qablar idi, lakin incə məmulatlar üçün getdikcə daha az istifadə olunurdu. Daha yüksək temperaturda yandırılan və təbii olaraq su keçirməyən daş məmulatları çox erkən işlənib hazırlanmış və əksər dövrlərdə bir çox sahələrdə incə dulusçuluq üçün istifadə olunmağa davam etmişdir; Jian qablarındakı çay qabları və Sonq sülaləsi dövründə hazırlanmış Jizhou qabları buna misaldır.
Farfor, Qərb tərifinə görə, "hazırlanmasında hansı inqrediyentlərdən və ya hansı məqsədlə istifadə olunmasından asılı olmayaraq, ağ və şəffaf olan bütün keramika məmulatlarını özündə birləşdirən ümumi termindir.

## İstinadlar