open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Apache Kafka

**Apache Kafka** — gündə trilyonlarla hadisəni emal etməyə imkan verən paylanmış axın platformasıdır. Əvvəlcə məlumatlar növbəsi kimi nəzərdə tutulmuş Kafka abstraksiyaya əsaslanan paylanmış qeydiyyat jurnalıdır. 2011-ci ildə LinkedIn tərəfindən yaradılması və kodlarının açıq elan edilməsi anından qısa müddətdə Kafka məlumatlar növbəsindən mükəmməl axın platformasına çevrilmişdir.

## Versiya uyğunluğu
0.9.x versiyasından əvvəl Kafka brokerləri yalnız broker versiyasının müştəriləri və bütün əvvəlki versiyalar ilə geriyə uyğun idi. Kafka 0.10.0.0-dan etibarən brokerlər yeni müştərilərlə uyğunluğu dəstəkləyir. Yeni müştəri brokerin köhnə versiyasına qoşularsa, o, yalnız həmin brokerin dəstəklədiyi funksiyalardan istifadə edə bilər. Streams API üçün tam uyğunluq 0.10.1.0 versiyası ilə başlayır: Kafka Streams tətbiqinin 0.10.1.0 versiyası brokerlərin 0.10.0.0 və daha köhnə versiyası ilə uyğun gəlmir.

Kafka, Kafkanın istehlakçılar arasında koordinasiya üçün istifadə etdiyi ZooKeeper monitorinqinə əlavə olaraq brokerləri, istehlakçıları və istehsalçıları izləyir. Kafkanın performansını izləmək üçün bir neçə üçüncü tərəf monitorinq sistemi mövcuddur; Siz həmçinin JConsole-də vizuallaşdırma ilə Java platforması alətlərindən istifadə edərək Kafkadan ölçüləri toplaya bilərsiniz.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Apache Pig

**Apache Pig** — böyük verilənlərin idarə olunmasında verilənlərin analizi üçün yüksək səviyyəli proqramlaşdırmadan ibarət platformadır. Pig həmçinin proqramların qiymətləndirilməsi üçün infrastrukturdan ibarətdir. Pig proqramlaşdırmanın üstünlüyü çox böyük həcmli verilənləri idarə etmək üçün paralel prosesləri asanlıqla emal edə bilməsidir. Bu platformada proqramlaşdırma, əsasən, Pig Latin mətn dilindən istifadə etməklə yerinə yetirilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Apache Sqoop

**Apache Sqoop** — Hadoopdan böyük həcmli verilənlərin relyasion verilənlər bazası serverinə və əksinə ötürülməsi üçün geniş istifadə edilən bir vasitədir. Sqoop Oracle, MySQL və digər oxşar verilənlər bazasından müxtəlif tip verilənləri ixrac etmək üçün istifadə edilə bilər.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Autodesk Maya

**Autodesk Maya** — Windows, macOS və Linux-da üçölçülü qrafik redaktordur. Maya geniş 3D-animasiya, modelləşdirmə və vizuallaşdırma funksionalına malikdir. Proqram animasiyalar, mühitlər, hərəkət qrafikləri, virtual reallıq və personajları yaratmaq üçün istifadə olunur. Kino, televiziya və oyun sənayesində geniş tətbiq edilir.

## İstinadlar
Biznes analitikası

**Biznes analitikası** rəhbər işçilər, menecer və digər korporativ son istifadəçilərə əsaslandırılmış biznes qərarları qəbul etməkdə kömək edən faydalı məlumatların təqdim edilməsi və verilənlərin analizi üçün texnoloji prosesdir. Biznes analitikası analitik nəticələrin alınması üçün operativ işçilərə, qərar qəbul edən korporativ səxslərə əlçatan olan daxili sistem və xarici mənbələrdən məlumatları toplayan, onların təhlilini, həmin verilənlərə sorğuları işləyib hazırlayan və yerinə yetirən, həmçinin hesabat, informasiya paneli, vizual verilənlər yaratmağa imkan verən geniş spektrli alətlər, tətbiqi proqramlar və metodologiyalardan ibarətdir.
Blender (proqram təminatı)

**Blender** – üçölçülü kompüter qrafikalarının yaradılması üşün professional azad və açıq mənbəli proqram təminatıdır, bura modelləşdirmə vasitələri, animasiyalar, vizualizasiya, üçölçülü çapetmə, videonun səsli montajı və sonradan emalı,  “qovşaqlar” vasitəsilə tərtib edilməsi (*Node Compositing Digital – müxtəlif yerlərdə və müxtəlif zamanlarda əldə edilmiş iki və daha çox şəkillərin bir çərçivədə birləşdirilməsi*), həmçinin interaktiv oyunların yaradılması daxildir. Peşəkar komanda tərəfindən təkmilləşdirilməsi səbəbindən sürətli və sabit inkişaf etdiyi üçün hazırda pulsuz  3D redaktorlar arasında ən populyarıdar.

## İstinadlar
Dioqo Alves

**Dioqo Alves** (; 1810 - 19 fevral 1841, İspaniya, Qalisiya, Samos (Luqa) — ispan əsilli portuqaliyalı seriyalı qatil.
1836-1840-ci illər arasında yetmiş nəfəri öldürdü. Onun törətdiyi cinayətlər hamısı Aqua Livres su kəməri ərazisindəydi və bununla da “Su kəməri cinayətkarı” adını qazandı. 19 fevral 1841-ci ildə edam cəzasına məhkum edildi və asıldı. Qatilin başı bədəndən ayrılmış və elmi məqsədlər üçün bir qabda yerləşdirilmişdir, indi turistik bir yerdir.

## Bioqrafiya
Qalisiyada bir kəndli ailəsində anadan olan Alves gənc yaşda olarkən ailə atından yıxıldı, başını vurdu və Pankada (“zərbə”) ləqəbini qazandı. On doqquz yaşındaykən valideynləri onu Lissabona işləməyə göndərdilər. Bir neçə iş dəyişdikdən sonra o, valideynlərinə məktub yazmağı dayandırdı, içki içməyə, qumar oynamağa başladı və mehmanxanaçı Mariya “Parreyrinya” Gertrudeslə tanış oldu. Bu əlaqənin Alvesi öldürməyə təhrik etdiyi güman edilir. O, cinayətlər törətməyə başladı və “Su kəmərindən olan qatil” adlı ikinci ləqəbəni qazanır. O, yoldan keçən kasıbları qarət etdi və daha sonra şəxsiyyətlərinin tanınmaması və ölümləri intihar kimi təqdim etmək üçün onları 60 metr yüksəklikdən tulladı.

Su kanalındakı cinayətlər sübut olunmamış qaldı, lakin hakim heyəti Alves və dəstəsini digər cinayətlərə görə, xüsusən də həkimin dörd ailə üzvünü öldürdüyünə görə cəzalandırdılar. Mariyanın 11 yaşlı qızı Mariya de Konseycao dəstəyə qarşı məhkəmədə ifadə verdi. Nəticədə anası Afrika koloniyalarında ömürlük sürgünə göndərildi.

Alves Portuqaliyada axırıncıdan bir əvvəlki asılan cinayətkar (əksər hallarda səhvən sonuncu olduğu iddia olunur) oldu. Bu zaman etdiyi hərəkətlər Lissabonun Tibbi-Cərrahiyyə Məktəbinin elm adamlarını maraqlandırdı. Asıldıqdan sonra beynini öyrənmək üçün Alvesin başı kəsilmiş və öyrənilmşdir. Bu günə qədər hələ də şüşəli bir qabda qorunub saxlanılır. Elm adamları su kəmərləri üçün saxta bir açar almağa onu nəyin vadar etdiyini, onun harada gizləndiyini və neçə nəfəri qarət edib öldürdüyünü heç vaxt izah edə bilmədilər.

## Biblioqrafiya
* Gideon High, Everything I did not want to know (translation and adaptation of Vladimiro Nunes), tinta da china, 2006.
* Portugal — Historical, Corographic, Heraldic, Biographical, Bibliographic, Numismatic and Artistic Dictionary, Volume IV, pp.&nbsp;599–600..

## İstinadlar
Tacikistan-Çin sərhədi

Tacikistan-Çin sərhədi 477 km (296m) uzunluqdadır və Qırğızıstan ilə yoldan, şimal-cənub xətti boyunca müxtəlif dağ silsilələri və Pamir silsiləsinin Əfqanıstanla keçid nöqtəsinə qədər uzanır.
Tacikistandan keçid məntəqəsinə gedən yol Murqab kəndindən keçir və dəniz səviyyəsindən 4365 metr yüksəklikdə yerləşir. Qışda məntəqənin bu hissəsi çoxlu qarla örtülür, bu da hərəkət etməyi çətinləşdirir. Xüsusilə ilin qış fəsli üçün insanlar və nəqliyyat vasitələrini il boyu keçməyə imkan verən yollar da daxil olmaqla müvafiq infrastruktur qurulmuşdur.

## Tarix

Tacikistan-Çin sərhədi Tacikistan Respublikası ilə Çin Xalq Respublikası arasında keçən dövlət sərhədidir. Sərhəd Tacikistanın cənub tərəfdən deyil, şərqdən keçməsinə baxmayaraq, "MDB və Postsovet məkanının cənub sərhədi" nin bir hissəsidir. İki ölkənin dövlət sərhədinin ümumi uzunluğu 494.95 kilometrdir. Demək olar ki, bütün sərhəd bir tərəfdən Tacikistanın Dağ-Bədəxşan Muxtar Bölgəsindəki Pamir dağ silsiləsi boyunca, digər tərəfdən Çinin Sincan Uyğur Muxtar Vilayətinin cənub-qərb hissəsində keçir.
1991-ci ildə Tacikistan müstəqil olduqdan sonra, SSRİ-Çin sərhədinin bir hissəsini miras aldı. 2011-ci ildə Tacikistan, Pamir dağlarında 1,122 km² (433 kv m) ərazini Çin Xalq Respublikasına verərək, 130 illik mübahisəyə son qoyaraq 1999-cu ildə bağladığı müqaviləni ratifikasiya etdi. Bu ildə Tacikistan Respublikası ilə Çin Xalq Respublikası arasında hökumətlərarası bir razılaşma əldə edildi. Buna əsasən, iki ölkənin dövlət sərhədində beynəlxalq statuslu yeganə keçid məntəqəsi, Badaxşan Muxtar Vilayətinin Murqab bölgəsində və Sincan Uyğur Muxtar Rayonu Kaşqar rayonunda yerləşən Kulma-Karasu keçid məntəqəsidir. Müqavilədə Çin, Tacikistan ərazisinin 28.000 km² (11,000 kvadrat mil) -dən çox olduğu iddialarından imtina etdi. Bu dəyişikliklər Tayvanda Çin Respublikası hökuməti tərəfindən tanınmamış olaraq qalır.
Tacikistan və Çin arasındakı yeganə beynəlxalq dəhliz, iki ölkə arasında ən vacib ticarət və iqtisadi marşrut kimi xidmət edən Kulma keçidindən keçir. Tacikistanın qərb hissəsini Çin ilə birləşdirən avtomobil yolu, Murqab kəndi ərazisindən keçərək Çin istiqamətində və Qırğızıstanın şimal istiqamətində gedən dağlıq Bədəxşan Muxtar Vilayətinin ərazisindən keçir.
2012-ci ildə iki ölkənin dövlət sərhədini dəqiqləşdirmək üçün bütün delimitasiya və demarkasiya işləri başa çatdırıldı, iki dövlət arasında dövlət sərhədi və onun demarkasiyası ilə bağlı beynəlxalq müqavilələr imzalanaraq qüvvəyə mindi. Elə həmin il Tacikistan Respublikası ilə Çin Xalq Respublikası arasında dövlət sərhədi rejimi haqqında hökumətlərarası Saziş və Tacikistan Respublikası, Çin Xalq Respublikası və Əfqanıstan İslam Respublikası arasında üç ölkənin dövlət sərhədlərinin qovuşma nöqtələrinin yerləşməsi barədə üçtərəfli Saziş də imzalanmışdır. Bu razılaşmaları imzaladıqdan sonra tərəflər mübahisələrin və fikir ayrılığının istisna edilməsini təmin edən müəyyən edilmiş hissələrini bilməklə dövlət sərhədlərini tam qorumağa başladılar.

## İstinadlar
Le-Bröy (Alye)

**Le-Bröy** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Lapalis kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03042.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 545 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 319 əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş) arasında 220 nəfər iqtisadi fəal, 99 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 69.0%, 1999-cu ildə 66.1%). Fəal olan 220 nəfərdən 191 nəfəri (110 kişi və 81 qadın), 29 nəfəri işsiz (12 kişi və 17 qadın) idi. 99 hərəkətsiz 25 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 39 nəfər təqaüdçü, 35  nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Görməli yerləri
* XII əsrə aid roman üslubunda ibadətgah
* 1911-ci ildə sakinlərin ianələri əsasında inşa edilmiş Sen-Blez kilsəsi
* 1825-ci ilə aid dəyirman və un muzeyi

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Le-Breton

**Le-Breton** () — Fransa kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Erisson kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Monlyuson.

INSEE kodu — 03041.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 337 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 194 yaşda (15-64 yaş arasında) 132 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 62 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 68.0%, 1999-cu ildə 70.0%). Fəal olan 132 nəfərdən 117 nəfəri (60 kişi və 57 qadın), 15 nəfəri işsizdir (6 kişi və 9 qadın). Aktiv olmayan 14 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 20 nəfər təqaüdçü, 28 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir
## Görməli yerləri
* Sen-Pyer kilsəsi (XIII əsr)
* La-Butey ibadətgahı (XI—XII əsrlər)
* Salu gölməçəsi
* Menhir

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Xotan dövləti

**Xotan dövləti** ( ) - müasir Sintzyan-Uyğur Muxtar Rayonu ərazisində, Xotan şəhəri ətrafında 56-1006cı illər arasında mövcud olmuş qədim monarxiya.

## Quruluşu və əhalisi
Dövlətin qurulması haqqında 4 əfsanə var. Hər 4 əfsanəyə görə şəhər Aşoka dövründə şimala köçmüş hindistanlılar tərəfindən qurulub. Əhalisi Saka dilinin yerli dialekti olan xotanca danışırdılar. Lakin sakaların Xotana nə vaxt gəldiyi məlum deyil. Əhalinin əsas dini buddizm idi. *[[Han Tarixi Kitabı]]*na əsasən e.ə.125-23-cü illərdə Xotanda 3300-ə yaxın ev, 19300 nəfər əhali vardı. Bunlardan 2400ü əsgər idi.

## Tarixi
Xotan əsasən ticarət dövləti olub tarixi boyu Xunnu, Han sülaləsi, Tan sülaləsi, Göytürklər, Tibet imperiyası asılılığında mövcud olmuşdur. 792-ci ildə Tibet tərəfindən işğal olunsa da 851-ci ildə müstəqilliyini geri qazanmışdı. 10-cu əsrdə Uyğurların və Qaraxanilərin hakimiyyəti altına düşməyən yeganə Mərkəzi Asiya dövləti olaraq mövcud idi. Xotan hətta 970-ci ildə Kaşqarı Qaraxanilərin əlindən almış, Çinə hədiyyə olaraq bir fil göndərmişdi. Lakin 1006-cı ildə Yusif Qadir xan tərəfindən Xotan ələ keçirilərək Qaraxanilər dövlətinə birləşdirildi. Bu işğal Mahmud Kaşqari tərəfindən xatırlanmışdır: 

## Hökmdarları

 Yu Lin (俞林) 23
 Cun De (君得) 57
 Hsiu Moba (休莫霸) 60
 Quanq De (廣德) 60
 Fanq Kyan (放前) 110
 Cian (建) 132
 An Quo (安國) 152
 Kyu Ren (秋仁) 446
 Poluo Erşi (婆羅二世) 471
 Sanmo Rama Sanşi (散瞿羅摩三世) 477
 Shi Duluo (舍都羅) 500
 Visa (尉遲) 530
 Bey Şilian (卑示練) 590
 Visa Vumi (尉遲屋密) 620
 Fudu Hsin (伏闍信) 642
 Fudu Hsionq (伏闍雄) 665
 Visa Cinq (尉遲璥) 691
 Visa Tiao (尉遲眺) 724  Fu Şiçan (伏師戰) 725  Fudu Da (伏闍達) 736Visa Quy (尉遲珪) 740
Visa Şenq (尉遲勝) 745
 Visa Vaham (尉遲曜) 764
 Visa Cie (尉遲詰) 791
 Visa Çiye (尉遲遲耶) 829
 Visa Nanta (尉遲南塔) 844
 Visa Vana (尉遲佤那) 859
 Visa Pikiluomo (尉遲毗訖羅摩) 888
 Visa Sambhava (尉遲僧烏波) 912-966
 Visa Sura (尉遲蘇拉) 967
 Visa Darma (尉達磨) 978
 Visa Sanarama (尉遲僧伽羅摩) 986
 Visa Saqemayi (尉遲薩格瑪依) 999

## İstinadlar
Han Tarixi Kitabı

**Han Tarixi Kitabı** və ya **Öncəki Han Tarixi Kitabı** 100 cilddən ibarət Han sülaləsinin tarixindən bəhs edən kitabdır. 111-ci ildə bitib və e.ə. 206-cı ildən eramızın 23-cü ilinədək olan tarixi əks etdirir. Kitabın əsas müəllifi Ban Biao olmuş, uşaqları Ban Qu və Ban Çao tərəfindən davam etdirilmişdir.

## Strukturu
Kitab 100 cilddən ibarətdir. 12 cilddən ibarət salnamə (紀), 8 cilddən ibarət cədvəl (表), 10 cilddən ibarət xatirat (志), 70 cilddən ibarət bioqrafiya (傳) fəsillərindən ibarətdir. İyirmi Dörd Tarix seriyasının ikinci kitabıdır. Eramızın 23-cü ilindən sonrakı hadisələr Sonrakı Han Tarixi kitabında qeyd edilib.

## İstinadlar
Lafelin

**Lapryun** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Sen-Pursen-syur-Siul kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Mulen.

INSEE kodu — 03134.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 193 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə 123 yaşda (15-64 yaş arasında) 91 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 32 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 74.0%, 1999-cu ildə 78.1%). Aktiv olan 91 nəfərdən 82 nəfəri (43 kişi və 39 qadın), 9 nəfəri işsizdir (5 kişi və 4 qadın). 32 hərəkətsiz 8 nəfər arasında şagird və ya şagird, 13 nəfər təqaüdçü, 11 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Görməli yerləri
* Müqəddəs Martin kilsəsi. Tarixi abidə. Yüksək zəng qülləsi XIV əsrə aid bir daş mili ilə taclanır, hündürlüyü - 37 m.
*  XII-ci əsrdə Romanesque kilsəsi olan Ryonyi Monastırı. Tarixi abidə.
* Buşa qəsri (XIV əsr). Tarixi abidə.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Le-Buşo

**Le-Buşo** () — Fransada kommuna. Overn regionunda yerləşir. Le-Donjon kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi Vişidir.

INSEE kodu — 03035.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 213 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 125 yaş arasında (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 32 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 74.4%, 1999-cu ildə 65.0%). Fəal olan 93 nəfərdən 83 nəfəri (45 kişi və 38 qadın), 10 nəfər işsizdir (5 kişi və 5 qadın). 32 hərəkətsiz 7 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 14 nəfər təqaüdçü, 11 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Le-Vördr

**Le-Vördr** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Lyursi-Levi kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Mulen.

INSEE kodu — 03139.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 544 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 291 nəfər yaşda olan (15-64 yaş arasında) 201 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 90 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 69.1%, 1999-cu ildə 65.8%). Fəal olan 201 nəfərdən 165 nəfər (89 kişi və 76 qadın), 36 nəfər işsiz (20 kişi və 16 qadın) idi. 90 hərəkətsiz 18 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 34 nəfər təqaüdçü, 38 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Görməli yerləri
* Alye çayı üzərindəki körpü. İlk körpünün qalıqları XV əsrə aiddir. 1834-cü ildə pullu asma körpü tikildi. 1910-1911-ci illərdə 7 sentyabr 1944-cü ildə partladılmış yeni dəmir-beton körpü tikildi.
* Körpü müdafiəçilərinin şərəfinə bir stela. 18 iyun 1940-cı ildə 40 fransız əsgər və zabit (7-si öldürüldü) körpüdə 1500 nəfərlik bir Alman karvanının irəli getməsinə mane oldular.
* La-Bom qalası
* La-Şarne qalası
* Müqəddəs Hippolitus kilsəsi XI əsr. Gothic kilsəsi, XV əsrin zəng qülləsi, 17-ci əsrin barok qurbangahı, 16-cı əsrin Müqəddəs Anna heykəli.

## Фотогалерея

Fayl:Le Veurdre Eglise (1).jpg|Sent -İppolit kilsəsi
Fayl:Le Veurdre Eglise (3).jpg|Sent -İppolit kilsəsi
Fayl:Le Veurdre Eglise (2).jpg|Müqəddəs Anna heykəli

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Le-Verne (Alye)

**Le-Verne** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Cənubi Kyusse kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03306.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1808 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 1166 nəfərdən (15-64 yaş) 854 nəfər iqtisadi cəhətdən, 312 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 73.2%, 1999-cu ildə 70.8%) idi. Fəal 854 nəfərdən 790 nəfəri (413 kişi və 377 qadın) işləyir, 64 nəfər işsizdir (28 kişi və 36 qadın). 312 hərəkətsiz 100 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 105 nəfər təqaüdçü, 107nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Le-Viyen

**Le-Viyen** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Seriyi kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Monlyuson.

INSEE kodu — 03313.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 268 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 174 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 119 nəfər iqtisadi fəal, 55 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 68,4%, 1999-cu ildə 71.0%). 119 aktiv adamdan 106 nəfəri (61 kişi və 45 qadın), 13 nəfəri işsizdir (8 kişi və 5 qadın). Aktiv olmayan 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 24 nəfər təqaüdçü, 19  nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Görməli yerləri
* XIII əsrə aid Sen-Marten kilsəsi. 1933-cü ildən tarixi abidə.
* Kilsə meydanında yerləşən Menhir
* Sulonji meşəsi
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Le-Donjon

**Le-Donjon** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Donjon kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03103.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1067  nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 564 nəfər (15-64 yaş) arasında 408 nəfər iqtisadi cəhətdən, 156 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 72.3%, 1999-cu ildə 71.1%) idi. Fəal olan 408 nəfərdən 372 nəfəri (201 nəfər və 171 qadın), 36 nəfəri işsiz (9 kişi və 27 qadın) idi. 156 hərəkətsiz 26 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 76 nəfər təqaüdçü, 54 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Pataliputra

**Pataliputra** — Hindistanın Patna şəhərinin əvvəlki adı, Nandlar, Maurilər, Şunqlar və Quptlar imperiyalarının paytaxtı olmuş dövrünün möhtəşəm şəhəri. Qanq çayı ilə Sonun birləşdiyi yerdə yerləşən şəhər.

## Adının etimalogiyası
Pataliputra adının etmalogiyası qeyri-müəyyəndir. "Putra" sözü "oğlu", "Patali" düyü və yaxud Bignonia suaveolens adlı bitkinin növüdür. Bir ənənəvi etimalogiyaya görə şəhərin adı bitkinin adından götürülüb. Bir digər izaha görə də Pataliputra Raci Sudarşanın qızı olmuş Patalinin oğlu anlamına gəlir.  Bəzi alimlərin fikrincə şəhər əvvəlcə Patali grama (Patali kəndi) kimi tanınmış daha sonra Patali şəhəri anlamı verən Patalipura sözündən Pataliputra sözünə çevrilmişdir.

## Haqqında
Əhalisinin sayına və böyüklüyünə görə, Pataliputra şəhəri seçilirdi.

E.ə. I minilliyin ortalarından etibarən Hindistan şəhərləri yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuş, bir çox kəndlər böyüyüb şəhərə çevrilmişdir. Antik müəlliflərin məlumatına əsaslanıb demək olar ki, Maqadhanın sonrakı paytaxtı Pataliputranın (indiki Patna) əhalisi bir milyona çatırdı, şəhər 25– 30&nbsp;km² sahədə yerləşirdi.

Yunan səfiri Meqasfenin məlumatında isə qeyd оlunurdu ki, Pataliputranın ərazisi təxminən 25 kv. km idi, şəhərdə 570 qüllə, 60 şəhər darvazası vardı. Səfir müqayisə üçün bildirir ki, Vatsa dövlətinin paytaхtı оlan Kauşanbi şəhəri Pataliputradan 11 dəfə kiçik idi.

Qədim Pataliputradakı körpünün qazıntıları zamanı hökmdar sarayı və “yüz sütun”lu zal tapılmışdır. Aşоkanın fərmanlarının əks olunduğu sütunlar yüksək sənətkarlıqla hazırlanmış, möhtəşəm sütunlar üzərində müxtəlif tərəflərə baxan 4 şir heykəli qoyulmuşdu. Qeyd edək ki, bu təsvir indi Hindistan Respublikasının gerbində əks olunmuşdur. Həmin dövrdə əsas tikinti materialı ağac idi, ağacişləmə sənəti geniş yayılmışdı. Hətta imperator Aşоkanın sarayında uzun müddət qalması üçün xüsusi emaldan keçirilmiş ağacdan istifadə olunmuşdur. O, dövrdə binalar daşdan da tikilirdi. Aşоkanın zamanında Pataliputrada buddistlərin 3 ümumi yığıncağı keçirilmişdir.

Şəhərin tikilmə tariixi e.ə. V əsrdə çar Acaşaşatrunun adı ilə bağlıdır. Həmin vaxtı şəhərin ərazisi 16.000&nbsp;km2 idi. Tezliklə şəhər bütün Şimali Hindistanınn mədəniyyət və sənətkarlıq mərkəzinə çevrildi. Pataliputra həm də məşhur təsviri incəsənət və təhsil mərkəzi idi. Maurilərin hakimiyyəti dövründə (e.ə. təx. 300-cü illərdə) əhalisi 400.000 nəfər idi.

Quptlar imperiyasının hakimiyyətinin sonuna yaxın şəhər tənəzzül etdi.

## İstinadlar
Fatehpur-Sikri

**Fatehpur-Sikri** (*hind dilində* फतेहपूर सिकरी, ing. *Fatehpur Sikri*, *urduca* فتحپور سیکری) — Hindistanın Uttar-Pradeş ştatının Aqra rayonunda şəhər. 1571–1585-ci illərdə Böyük Moğol İmperiyasının imperatoru Əkbər şahın dövründə paytaxt şəhər olmuşdur, daha sonra imperatorun Lahoru iqamətgah qərar verməsi ilə əvvəlki statusunu itirmişdir. 1986-cı ildə qədim Fatehpur-Sikri şəhəri UNESCO-nun Ümumdünya irsi abidələri siyahısına daxil edilib.

## Haqqında
Böyük Moğol İmperiyasının imperatoru Əkbər şah Aqradan 60 km aralıda yerləşən Fatehpur-Sikri şəhərini inşa etdirmişdir. Hökmdarın bu şəhəri tikdirməsinin səbəbi hörmətlə yanaşdığı, rəğbət göstərdiyi "çiştiyyə" təriqətinin yaradıcısı Səlim Çiştinin orada yaşaması idi. Şəhər öz adını — "Zəfər şəhəri" — Moğol imperatorunun Kxanva — Aqradan 40 km aralıda yerləşən ərazidə baş verən döyüşdə qazandığı qələbənin şərəfinə almışdır. Əkbər şah isə şəhəri paytaxt elan etdikdən sonrra burada qalada inşa etdirmişdir.

Böyük Moğol İmperiyasının imperatoru Əkbər şahın sərbəst düşüncəli və tolerant hökmdar olması onun çoxlu hindu racasının dəstəyini qazanmasına gətirib çıxarmışdır. Racalar şəhərin tikintisi üçün həm pul yardımı göstərmiş, həm də ustalar göndərmişlər.

Fatehpur-Sikri 1569–1585-ci illər arasında inşa edilmişdir. Sistemli şəkildə planlanmış qalanın perimetri 14 kilometrdir, üç tərəfı qala divarları ilə əhatəlidir. Doqquz qala qapısı və bir tərəfında çox böyük süni göl salınmışdır. Qalanın içindəki böyük məscid geniş bir sahəni əhatə edir, üç tərəfındə dəhlizlər vardır. Dörd künclü cami ibadət yerləri ilə əhatələnmişdir, bunlar kiçik qübbəli hücrələrdir. Camenin şimalında iki türbə vardır, bunlardan biri Səlim Çistiyə aiddir. Camenin cənubunda "Bolənd Darvaza", yəni, "yüksək qapı" yerləşir, bu darvaza 44 metr hündürlükdə, 40 metr endədir, qapının önündə 42 pilləkan vardır. "Böyük Zəfər Qapısı" da deyilən "Bolənd Darvaza" Əkbər şahın Qucarat zəfərinin şərəfinə inşa edilmişdir. Fatehpur (Fəthipur) Sikrinin digər möhtəşəm tikintiləri "Codh Bai" sarayı və s. binalardır. Hindistanda ən məşhur memarlardan biri Əkbər Fəthulla Şirazinin rəhbərliyi altında Aqra və Fütehpur Sikridə güclü suqaldırıcı sistem inşa edilmişdir. Fatehpur-Sikri şəhəri qısa müddətdə paytaxt olsa da, Əkbər şahın öz qərarı ilə bir müddət sonra paytaxt yenidən Delhi şəhərinə köçürülmüşdür.

## Həmçinin bax
* Çiştiyyə

## İstinadlar
Fandanqo (rəqs)

**Fandanqo** — ispan xalq rəqsi.

Kastiliya və Əndəlisdə geniş yayılmışdır. Musiqi ölçüsü 3/4, tempi mülayimdir. Fandanqonun bütün növləri mahnının müşayiəti ilə qoşa ifa olunur. XVIII əsrdən Fandanqonun melodiyaları bəstəkarlar (X.V.Qlyuk, V.Motsart, H.Rimiski-Korsakov, E.Qranados və b.) tərəfindən işlənilmiş, ayrı-ayrı orijinal əsərlərə daxil edilmişdir.

## İstinadlar
Jujan dili

**Jujan dili** və ya **Juanjuan** () — Jujanların vaxtilə istifadə etdiyi dil. Eramızın 4-cü və 6-cı əsrləri arasında Jujan xaqanlığında istifadə edilmişdir. Pyotr Budberqin fikrincə Monqol dilləri qrupuna aid olub. Aleksandr Vovinin fikrincə isə heç bir dil qrupuna aid edilə bilməyən bir struktura sahib olmuşdur və Altay dillərindən deyil. 2019-cu tədqiqatlarından sonra isə Aleksandr Vovin fikrini dəyişdi və Jujan dilini Monqol dillərinə aid etməyə başladı.

## Fonetika
Jujan dilinin bəzi xüsusiyyətləri məlumdur:

* ö səsi olmayıb
* inisial *l-* səsi
* sonluq *-nd* samit ikiliyi

## Morfologiya
Jujan dilində qadın cinsi üçün nəzərdə tutulmuş *-tu-* şəkilçisi olub.

## Leksika
Jujan leksikonunda bu sözlər məlumdur:

* *küskü* – 'siçovul'
* *ud* – 'öküz'
* *luu* – 'əjdaha'
Harşa

**Harşa** (*Harşavardhana*; ) — Şimali Hindistanı 606–647-ci illərdə udarə edən Puşpabxuti nəslindən hökmdar.

## Haqqında
VI əsrdə Şimali Hindistanda ən böyük dövlətlər Qauda (Şimali və Qərbi Bеnqaliya), Maukhari (paytaxtı Kanauc, Qanqın orta axarları və Doab), Puşpabhuti (yuxarı Doab, paytaxtı Şthaneşvara, müasir Delhi və Sirhinda əraziləri) idi, bu üç dövlət bir-birilə qanlı mübarizə aparırdı.

VIII əsrə kimi Maqadhada Quptlara aidiyyəti olmayan sülalələr hökmranlıq edirdilər. Qanqdan şimalda paytaxtı müasir Kanauc olan Maukhariya dövləti, Satlec və Camna çayları arasında mərkəzi Sthaneşvara olan dövlət, Pəncabda isə Maqadhada hökmranlıq edən Qupt və Maukhariya sülaləsi ilə qohum olan Prabhakaravardhana hakimiyyətdə idi. Onun ölümündən sonra Puşpabhuti (Sthaneşvara) hökmdarının dəstəklədiyi Maqadha Qupt sülaləsi və Maukhariyalı sülaləsi arasında müharibə baş verdi, bu döyüşdə hökmdarlar həlak oldu. Qupt və Maukhariya dövlətləri Harşinin (və ya Harşa) hakimiyyəti (606–647-ci illər) altında birləşdirildi. Harşa hakimiyyəti illərində Qupt imperiyasının qüdrətini müəyyən qədər bərpa etsə də, bütün Hindistanı əhatə edən imperiya yaranmadı.

Harşa haqqında tarixçi-xronikaçı Banunun yazdığı "Harşaçarita" əsərində maraqlı məlumatlar əksini tapmışdır. Banu bildirirdi ki, "Harşanın hakimiyyətinin ilk altı ilində fillərin üzərindən zirehləri çıxarmadılar, döyüşçülər dəbilqələrini, zirehlərini yerə qoymadılar". Bu döyüşkənliyin nəticəsində də Harşa bütün Şimali Hindistanı tutdu. Qauda hökmdarı Şaşankinin ölümündən sonra Harşa Maqadha və Benqalı ələ keçirdi. Harşa dövləti XIII əsrin əvvəllərinədək Hindistanda sonuncu hind imperiyası oldu, bu dövlətin ərazisinə Malva və Racputandan başqa Şimali Hindistanın digər əraziləri daxil idi.

Güclü feodal dövləti olan Harşa dövründə sistemli vergi siyasəti yürüdülür, ticarət inkişaf edirdi. Harşa zamanında məhsulun 1/6-dən torpaq vergisi tutulur, dövlətin xəzinəsi daxili və xarici bazar vergiləri hesabına dolurdu. Harşanın ölümündən sonra dövləti bir neçə yerə parçalandı, vassal vilayətlərdən ibarət olması imperiyanın tez bir zamanda çökməsinə gətirib çıxardı.

Harşanın əcdadları şivaist olsa da özü buddizmi qəbul etmişdi. Onun hakimiyyəti illərində Nalanddakı (müasir Allahabad yaxınlığında) buddist universitet Hindistandan kənarda da məşhur idi. Altı mərtəbəli binası, təsərrüfat tikililəri olan, geniş ərazini əhatə edən Naland universitetində minlərlə tələbə təhsil alır və yaşayırdı.

Harşa dövründə buddizm dəstəklənsə də, buddist məbədlərinin tikintisinə xüsusi diqqət yetirilsə də, bu dini təlim tənəzzül dövrünü keçirirdi. Feodalizmin inkişafı ilə qapalı natural təsərrüfatların yaranması geniş kütlələrə müraciət edən buddizmin qarşısını aldı, daha qapalı və sərt varna-cati sistemi olan hinduizmin mövqelərini möhkəmləndirdi.

## İstinadlar
Henrik Petersson

**Henrik Petersson** () — riyaziyyatçı, riyaziyyat müəllimi və İsveç yazıçısı. Petersson Çalmers Texnologiya Universiteti dosentdir və Göteborqdakı Hvitfeldtska Liseyində riyaziyyat dosenti olaraq çalışır. Petersson Hvitfeldtska Liseyində qabaqcıl riyaziyyat üçün riyaziyyat problemi kurslarını və təbiət elmləri sahəsi üçün klassik riyaziyyat kurslarını tədris edir. Hvitfeldtskada tədrisi ilə yanaşı riyaziyyatla maraqlanan lisey tələbələri üçün online platforma da idarə edir. Sayt Solstickan Vəqfi vasitəsi ilə maliyyələşdirilib.

## Həyatı
Henrik Petersson 6 aprel 1973-cü ildə İsveçin Uppsala şəhərində anadan olub. 2001-ci ildə riyaziyyat üzrə elmilər doktoru olmuşdur. 2010-cu ildə xüsusi lisey muəllimi kimliyini almışdır.

2005–2008 illəri arasında riyaziyyat sahəsinda 12 ədəd müxtəlif elmi tədqiqatlar və məqalələr dərc etmişdir. Tədqiqatı funksiyaların nəzəri tətbiqi ilə xətti dinamika və operativ nəzəriyyəyə yönəldilmişdir.

Petersson, ən çox 2013-cü ildə nəşr olunan *Problemlösningens grunder* adlı kitabı və Hvitfeldtska Liseyindəki riyaziyyat tədrisinə görə tanınmışdır.

2019-cu ildə Petersson, *Avancera I* və *Avancera II* adlı iki kitab nəşr edəcək.

## Müəllim olaraq nailiyyətləri
Hvitfeldtska'daki müəllimliyi sayəsində, çox sayda tələbəsi bir çox ölkədaxili və beynəlxalq riyaziyyat olimpiadalarında iştirak edib. Ən son nümunə, iki şagirdinin İsveç Milli Riyaziyyat Yarışmasının Finalına vəsiqə qazanmasıdır.

## Öz peşə sahəsindən kənar uğurları
Henrik Petersson, müxtəlif idman növlərinda, o cümlədən qaçış və ya Nordic xizək sürmə kimi sahələrdə çoxsaylı mükafatlar almışdır. Qeyd edək ki, o, 10 km Lidingö yarışında bütün 14 yaşlı gənclər içərisinda ən sürətli qaçış perdormansı göstərdi (34.50, 1987). Belə ki, indiki yarımfinal rekordu 1 saat 07 dəqiqə 12 saniyədir. Borås, 1994). O, həmçinin 1983 və 1985-ci illərdə Uppland rayon çempionu və 1986, 1987 və 1989-cu illərdə Småland eyaləti üzrə çempion idi.

## Biblioqrafiya
* *[[Problemlösningens grunder]]*, 2013
* *[[Undersökande matematik]]*, 2017
* *[[Avancera I]]*, 2019
* *[[Avancera II]]*, 2019

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Officiel webbplats
* Problemnet
POSCO

**POSCO** (кор. 포스코 *Pxosıkxo*) — Cənubi Koreyanın polad şirkəti. 2017-ci ildə istehsal etdiyi poladın həcminə görə dünyanın 5-ci ən iri şirkəti (42,19 mln ton).

Forbes Global 2000 jurnalında 2018-ci il üzrə ən iri şirkətlərin siyahısında 228-ci yeri tutub. Əldə etdiyi gəlirə görə 141-ci, təmiz gəlirə görə 297, aktivlərinə görə 410-cu, bazar kapitallasiyasına görə 515-ci yeri tutub *Fortune* jurnalı dünyanın 500 ən iri şirkəti arasında POSCO 184-ci yerdə qərarlaşıb.

## Haqqında
Cənubi Koreyanın XX əsrin ikinci yarısında reallaşan inkişaf proqramının mühüm nəticəsi hesab edilən “Posco” şirkəti dünyanın 30 nəhəng ağır sənaye şirkətindən biridir. 2011-ci ilin statistik məlumatlarına görə, dünyada ağır sənayenin qara metallurgiya sahəsi üzrə 1,49 milyard ton polad istehsal olunmuşdur ki, onun da əsas hissəsi Asiyanın payına düşür. 

Asiyada həmin işi əsasən “Posco” şirkəti həyata keçirmişdir. Statistik məlumatlardan aydın olur ki, 1968-ci ildə Tae Jon Park tərəfindən qurulan “Posco” polad şirkəti bu gün dünyanın ən böyük polad nəhəngləri arasındadır. Hazırda şirkətin 37 milyard dollarlıq sərmayəsi vardır. Dünyanın müxtəlif ölkələrində 36 istehsal müəssisəsi olan “Posco”da 18 min nəfərə yaxın işçi çalışır. Şirkətin 22 ölkədə ümumilikdə 42 polad xidmət mərkəzi fəaliyyət göstərir.

## Səhmdarları
2017-ci ilin sonlarında şirkət tərəfindən 87 mln səhmlər buraxılıb ki, onlardan 8,24 % şirkətin mülkiyyətindədir, yyəni xəzinə səhmlərini təşkil edir. Səhmlərin 70%-i aşağıdakı səhmdarlara aiddir:

* Milli Təqaüd Xidməti — 11,08 % ;
* Nippon Polad və Sumitomo Metal Korporasiyası — 3,32 %;
* BlackRock Institutional Trust Şirkəti, N.A. — 2,85 %;
* Sinqapur höküməti Investisiya Korporasiyası (Xüsusi Məhdud) — 2,22 %;
* Kookmin Bankı Maliyyə qrupu. — 2,20 %;
* Şirkət rəhbərləyi — 0,02 %.

## Koreya vonu ilə maliyyə göstəriciləri (trln)

## Sponsorluğu
Bu şirkət iki Koreya futbol klubuna sponsorluq edir. Bu klubardan biri - əsası 1973-cü ildə qoyulmuş Pxoxan Stilers, digəri isə əsası 1994-cü ildə qoyulmuş Çonnam Dreqonzdur. Pxoxan Stilers futbol klubu Asiya Futbol Konfederasiyanın Çempionlar Liqasını 3 dəfə qazanmış yeganə oyunçudur. 

## POSCO-ya bağlı şirkətlər
2017-ci ilin sonunda POSCO-ya bağlı 40 koreya şirkəti, 139 xarici və 111 müştərək şirkət var. Xarici bağlı şirkətləri aşağıdakı ölkələrə aiddirː ABŞ, Avstraliya, Boliviya, Braziliya, Böyük Britaniya, Venesuela, Vyetnam, Qvatemala, Almaniya, Hindistan, İndoneziya, İtaliya, Kamboca, Kanada, KXDR, Mavriki, Malayziya, Meksika, Monqolustan, Myanma, BƏƏ, Panama, Peru, Polşa, Rusiya, Sinqapur, Sloveniya, Tailand, Türkiyə, Özbəkistan, Ukrayna, Uruqvay, Filippin, Çili, Ekvador, CAR, Yaponiya. 

## İstinadlar
Le-Maye-d’Ekol

**Le-Maye-d’Ekol** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Qanna kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03164.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 271 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 165 nəfər (15-64 yaş) arasında 113 nəfər iqtisadi fəal, 52 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 68.5%, 1999-cu ildə 67.3%). Aktiv olan 113 nəfərdən 100 nəfəri (62 kişi və 38 qadın), 13 nəfəri işsizdir (7 kişi və 6 qadın). 52 hərəkətsiz 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 14 nəfər təqaüdçü, 26 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Le-Maye-de-Montan

**Le-Maye-de-Montan** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Meye-de-Montan kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03165.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 360 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 228 nəfər (15-64 yaş arasında) 138 nəfər iqtisadi cəhətdən, 90 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 60.5%, 1999-cu ildə bu 63.8%). Fəal olan 138 nəfərdən 118 nəfər (77 kişi və 41 qadın), 20 nəfər işsiz (2 kişi və 18 qadın) idi. 90 hərəkətsiz 14 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 42 nəfər təqaüdçü, 34 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Le-Monte

**Le-Monte** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Monte kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03183.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 511 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 256 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 191 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 65 nəfər hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 74,6%, 1999-cu ildə 71,2%) olmuşdur. 191 fəal 166 nəfərdən (91 kişi və 75 qadın), 25 nəfər işsiz (15 kişi və 10 qadın) çalışdı. Aktiv olmayan 65 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 30 nəfər təqaüdçü, 19  nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Görməli yerləri
* Sen-Jerve-e-Sen-Prote kilsəsi. Tarixi abidə
* Lali qəsri

## Qalereya

Fayl:Le Montet, Straßenzug.jpg|Le-Monte
Fayl:Le Montet (03) Mairie.jpg|Meriya
Fayl:Église Saint-Gervais et Saint-Protais du Montet 001.JPG|Sen-Jerve-e-Sen-Prote kilsəsi
Fayl:Monument aux morts - Le Montet.JPG|Hərbi monument

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Məmməd Mehdiyev

**Məmməd Əsəd oğlu Mehdiyev** () — baytarlıq elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı və Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun IX rektoru.

## Həyatı
1911-ci ildə Şamaxıda anadan olmuşdur.

Ali təhsilini 1935-ci ildə İrəvan Baytarlıq İnstitutunda bitirmiş, ardınca Maksim Qorki adına Kazan Aqrar İnstitutunda təhsil almışdır.

İkinci Dünya müharibəsi iştirakçısı olmuşdur.

1988-ci ildə vəfat etmişdir.

## Fəaliyyəti

### Elmi fəaliyyəti
Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda kafedra müdiri, fakültə dekanı işləmişdir. 1953-cü ildə baytarlıq elmləri doktoru dərəcəsini və professor elmi adını almışdır.

1963-cü ildən ömrünün sonunadək Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Fiziologiya İnsititutunda laboratoriya müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

### Siyasi fəaliyyəti
Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı olmuşdur.

1954–1962-ci illərdə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda direktor və rektor qismində ali təhsil müəssisəsinin 9-cu rəhbəri olmuşdur.

## Mükafatları
*Məmməd Mehdiyev "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar
Bilibin rayonu

**Bilibin rayonu** () — Rusiya Federasiyası, Çukotka muxtar dairəsi tərkibindəki inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Bilibino şəhəridir. Hal hazırda rayon Çukotkanın ikinci ən böyük rayonudur, sahəsi 174,651.96 km² və ya Çukotka Muxtar Vilayətinin ərazisinin 23,7 % -ni təşkil edir.
## Coğrafi yerləşmə
Bilibin rayonu Çulkotka Muxtar Dairəsinin qərb hissəsində, Kolıma çayı hövzəsində yerləşir. Şimal hissədə rayon Şərqi Sibir dənizinə çıxır, qərbdə Yakutiya ilə, cənubda Kamçatka diyarının ərazisi ilə, cənub-qərbdən Maqadan vilayəti ilə, şərqdə Çukotka Muxtar dairəsinin Çaun və Anadır rayonları ilə həmsərhəddir
### Təbii xüsusiyyətləri
;Relyef
Rayondakı ən böyük dağ əmələ gəlmə sahəsi Anyuy dağlıq bölgəsidir. Dağlar suayrıcı rolunu oynayır. Maksimum mütləq yüksəkliklər 1600-1800 m, nisbi aşırımlar isə 400-600 m-dir.

;Hidroqrafiya
Bölgənin çay və göl şəbəkəsi yaxşı inkişaf etmişdir. Ən böyük su yolları Omolon, Bolşoy və Malı Anyuy çaylarıdır. Gursululuq dönəmində çaylar naviqasiya üçün yararlıdır. Buzlaq göllər akkumulyativ düzənliklərdə yerləşir: İlirney, Lipçikvıqıtqın, Tıtıl və başqaları. Çox sayda termokarst göl vardır.
;İqlim
Bölgənin iqlimi üçün tipik olaraq musson, yəni okeanın (yayda) və materikin (qışda) təsirində mövsümi dəyişiklik olur. Orta illik havanın temperaturu hər yerdə mənfi olur. Sahildəki  bu rəqəm -4 −5 ° C, daxili hissələrdə isə -12 −14 ° C-ə qədər dəyişir.

Rayonda və bütün Çukotkada mütləq minimum temperatur −61 ° C olaraq qeydə alınmışdır.

;Minerallar
Filiz və allüvial qızıl və gümüş yataqları (Kupol, Karalveyemskoye, Kekura, Dvoynoe, Klen) və platin qrupunun metalları vardır. Ən böyük mis yatağı olan Pesçankadır. Volfram, qalay, sink, qurğuşun, civə və kömürün bir sıra perspektivli filiz yataqları aşkar edilmişdir. 30-dan çox filiz mineral, o cümlədən pirit, halkopirit, bornit və molibdenit qeydə alınmışdır.

## Tarix
Rayon 10 dekabr 1930-cu ildə Şərqi Tundra rayonu adı ilə təşkil edildi (1961-ci ildə Bilibin rayonu adlandırıldı). Rayon mərkəzi əvvəlcə Ostrovnoye kəndində yerləşdi, sonra Anyuysk şəhərinə, 1961-ci ildə isə Bilibino şəhərinə köçürüldü. 1970-ci ildə Bilibinoda Orbit peyk rabitə sisteminin qəbul stansiyası istifadəyə verildi ki, bu da ilk dəfə Moskvadan Çukotkada Mərkəzi TV verilişlərinin qəbuluna imkan verdi.
## İqtisadiyyat
Əsas sənaye sahələri - dağ-mədən sənayesi (qızıl mədəni) və elektrik enerjisi istehsalı (Bilibino AES), kənd təsərrüfatı - şimal maralı və balıqçılıq, istixana məhsulu istehsalıdır.
## Mədəniyyət
* Bilibino Diyarşünaslıq muzeyi,
* «İskra» kinoteatrı (fəaliyyət göstərmir),
* Bilibino Uşaq İncəsənət Məktəbi.
## KİV
Rayonda «Zolotaya Çukotka» rayopn qəzeti buraxılır.

## İstinadlar
Mississipi Company

**Mississippi Company** (; 1684-cü ildə təsis edilmiş; 1717-ci ildən Qərb şirkəti, 1719-cu ildən isə Hindilər Şirkəti adlandırmışdır) - Şimali Amerika və Vest Hinddəki fransız koloniyalarında biznes inhisarına sahib olan  şirkət idi. Bölgədəki torpaq istismarı və spekulyasiyaya böyük həvəslə girişildikdə və məsələ iqtisadi reallıqdan uzaqlaşdıqda, Misisipi köpüyü iqtisadi tarixin ən erkən spekulyativ iqtisadi köpüklərindən biri olaraq ortaya çıxdı.

## İstinadlar
Lena (kommuna)

**Lena** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Donjon kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03142.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 243 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 140 nəfər arasında (15-64 yaş) 95 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 45 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 67.9%, 1999-cu ildə 65.6%). Fəal olan 95 nəfərdən 90 nəfər (56 kişi və 34 qadın), 5 nəfər işsiz (2 kişi və 3 qadın) idi. Fəal olmayan 45 nəfər arasında 6 nəfər şagird və ya tələbə, 26 nəfər təqaüdçü, 13  nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Letelon

**Letelon** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Seriyi kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Monlyuson.

INSEE kodu — 03143.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 128 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 81 yaşda (15-64 yaş arasında) 56 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 25 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 69,1%, 1999-cu ildə 72.7%). Fəal olan 56 nəfərdən 46 nəfər (25 kişi və 21 qadın), 10 nəfər işsiz (8 kişi və 2 qadın) idi. 25 hərəkətsiz 5 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 11 nəfər - təqaüdçü, 9 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Limuaz

**Limuaz** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Lyursi-Levi kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Mulen.

INSEE kodu — 03146.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 169 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 114 yaşında (15-64 yaş arasında) 77 nəfər iqtisadi cəhətdən, 37 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 67,5%, 1999-cu ildə bu 61.6%). Fəal olan 77 nəfərdən 74 nəfər (42 kişi və 32 qadın) işləyir, 3 nəfər işsizdir (1 kişi və 2 qadın). 37 hərəkətsiz şəxs arasında 17 nəfər şagird və ya tələbə, 12 nəfər təqaüdçü, 8  nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Görməli yerlər
* Sen-Jak kilsəsi (XIX əsr), memar Jan-Baptist-Moro tərəfindən inşa edilmişdir
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Le-Pen (Alye)

**Le-Pen** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Donjon kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03208.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 381 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 213 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 161 nəfər iqtisadi fəal, 52 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 75,6%, 1999-cu ildə 67,4%) olmuşdur. Fəal olan 161 nəfərdən 154 nəfər (89 kişi və 65 qadın), 7 nəfər işsiz (3 kişi və 4 qadın) idi. 52 hərəkətsiz 9 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 24 nəfər təqaüdçü, 19 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Le-Tey (Alye)

**Le-Tey** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Monte kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03281.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 408 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 252 nəfər (15-64 yaş) arasında 177 nəfər iqtisadi fəal, 75 nəfər fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 70,2%, 1999-cu ildə 63.7%) idi. Fəal olan 177 nəfərdən 157 nəfəri (97 kişi və 60 qadın), 20 nəfəri işsizdir (9 kişi və 11 qadın). Aktiv olmayan 13 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 34 nəfər təqaüdçü, 28 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Görməli yerləri
* XI - XII əsrlərin kilsəsi. Tarixi abidə
* XV əsrin Fontarol qalası
* Mirkon gölməçəsi
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Lod (Alye)

**Lod** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Donjon kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vişi.

INSEE kodu — 03147.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 153 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 91 yaşında (15-64 yaş arasında) 67 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 24 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73,6%, 1999-cu ildə 64.4%). Fəal 67 nəfərdən 62 nəfəri (39 kişi və 23 qadın), 5 nəfər işsizdir (3 kişi və 2 qadın). 24 hərəkətsiz 9 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 6 nəfər təqaüdçü, 9 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Linyerol (Alye)

**Linyerol** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Cənubi Monlyuson kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Monlyuson.

INSEE kodu — 03145.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 625 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 426 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 332 nəfər iqtisadi cəhətdən, 94 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 77.9%, 1999-cu ildə 70.3%). 332 aktiv 311 nəfər (163 kişi və 148 qadın) işlədi, 21 nəfər işsizdi (5 kişi və 16 qadın). Fəal olmayan 94 nəfər arasında 27 nəfər şagird və ya tələbə, 41 nəfər təqaüdçü, 26nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Lorij

**Lorij** () — Fransada kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Sen-Pursen-syur-Siul kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Mulen.

INSEE kodu — 03148.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı  311 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 183 nəfər (15-64 yaş) arasında 141 nəfər iqtisadi fəal, 42 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 77.0%, 1999-cu ildə 73.0%). Fəal 141 nəfərdən 128 nəfəri (65 kişi və 63 qadın), 13 nəfəri işsizdir (6 kişi və 7 qadın). Fəal olmayan 42 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 16 nəfər təqaüdçü, 14  nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Çukot rayonu

**Çukot rayonu** () — Rusiya Federasiyası, Çukotka muxtar dairəsi tərkibindəki inzibati ərazi vahidi. Rusiya Federasiyasının ən şərqdə yerləşən rayonudur. İnzibati mərkəzi Lavrentiya kəndidir.

## Coğrafi yerləşmə
Çukot rayonu dairənin şimal-şərqində yerləşir (demək olar ki, hamısı Çukot yarımadasındadır) və şimalda Çukot dənizinin  və şərqdə Berinq boğazının suları ilə yuyulur. ABŞ ilə dəniz sərhədi vardır. Onun təbii olaraq iki okeana birbaşa çıxışı olan - Şimal Buzlu okean və Sakit okean - Rusiyanın yeganə bölgəsidir. Rayonun Çukot dənizinin sahil zolağının uzunluğu 580 km, Berinq dənizinin isə 370 km-dir.

Cənubdan Çukot Muxtar Dairəsinin Providenski rayonu ilə, qərbdən İultinski rayonu ilə həmsərhəddir.

;İqlim
Rayonun iqlim son dərəcə sərtdir. Ən soyuq ayın ortalama illik temperaturu (fevral) -18° ilə −42 ° C, ən isti ayın isə (iyul) +4° ilə + 14 ° C arasındadır. Qışda güclü qar fırtınası müşahidə edilir. Küləyin gücü 35 m/s-yə qədər artır. Sərt dumanların müşahidə edildiyi günlərdə görüntü 1 m-ə qədər düşə bilər. Qışda yağışların, yayda qarın yağması mümkündür.

;Relyef
Çukotka bölgəsinin çox hissəsi qayalı massivlər və tundra dağlıq əraziləridir. Uzunluğu 150 km və hündürlüyü 700-900 m olan Qenkanı silsiləsi rayonu şərq və qərb hissələrə ayırır. Dənizlərin sahilində geniş su-bataqlıq düzənlikləri vardır.

;Hidroqrafiya
Rayonun ərazisi su ehtiyatları ilə zəngindir. Çayları uzun müddət don vəziyyətində qalır. Bir çox çay dibinə donur. Çaylar sentyabr ayında donur, mayın sonu - iyunun əvvəlində isə tamaməm buzdan azd olurlar. Ən böyük çayları Çeqitun, İqelkveem, Ulyuveem, Yonayveem.

Çay vadiləri boyunca çoxlu göllər və bataqlıqlar, dənizlərin sahili boyunca lagoon göllər vardır. Dağlarda çoxlu moren göllərə rastlamaq mümkündür. Rayonun ən böyük gölləri Yonay və Koolendir.

Bir neçə isti və soyuq mineral bulaqlar vardır. Onlardan ən böyüyü Meçiqmen, Tumannı, Lorinski, Pikelyunveemski, İonian, Babuşkini Açki.

;Minerallar
Allüvial qızıl, polimetalik filizlər, civə, qalay, kömür yataqlarına sahibdir. Tikinti qumu, əhəng daşı, çınqıl və mərmər yataqları praktiki olaraq məhdudiyyətsiz ehtiyatlara malikdir.

## Yerli idarəetmə
Rayon rəhbərləri
*  Mixail Antonoviç Zelenski
* Larisa Petrovna Yuroçko 
## İqtisadiyyat

İqtisadiyyatın əsas sahəsi kənd təsərrüfatıdır. Burada maralçılıq («Keper» və «Zapolyarye» kənd təsərrüfatı müəssisələri), Xəzlik heyvandarlıq (mavi tülkü), balıqçılıq və morj ovu kimi kənd təsərrüfatı sahələri inkişaf etmişdir . Burada unikal sümük kəsmə emalatxanaları fəaliyyət göstərir.

Əhəmiyyətli mineral ehtiyatlarının olmasına baxmayaraq, onların sənaye əhəmiyyətli hasilatı yoxdur.
## Nəqliyyat
İl boyu yalnız rayon mərkəzi ilə Lorino kəndini birləşdirən yol fəaliyyət göstərir. İki yaşayış məntəqəsi arasında aimi avtobus xidməti vardır. Qalan yollar mövsümi xarakter daşıyır.

Rayonun kəndləri arasında sərnişin daşınması helikopterlə həyata keçirilir.

Sahil yaşayış məntəqələrinə ərzağın, yanacağın və maddi-texniki malların tədarükü sahil donanması tərəfindən həyata keçirilir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Чукотский район на официальном сайте Чукотского АО 
* Форум жителей района
* О районе на сайте Чукотизбиркома