open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
İqqdrasil

**İqqdrasil** (Qədim skandinav dilində **Yggdrasill**) — Qədim Skandinaviya mifologiyasında 9 dünyanı bir yerdə tutan nəhəng mifoloji ağac. İqqdrasil 9 dünyanı əhatə edir və ilan Yormunqandr tərəfindən qorunur. İqqdrasil bütün mədəniyyətlərə məlum kosmik ox yaxud universal dünya ağacının bir çox variantından biridir. O, bir çox məxluqun evidir. Bunlardan ən çox bilinənlər; ağacın köklərində yuva salan ilan yaxud əjdaha *"Nidhogg"*, ağacın başında yaşayan xoruz *Qullinkambi* (qızıl pipik), onlar arasında xəbər aparan dələ *Ratatosk*, dörd küləyi təmsil edən erkək marallar — *Dáinn, Dvalinn, Duneyrr və Duraþrór* və adsız qartaldır. Skandinav əfsanəsinə görə tanrı Odin Run əlifbasını əldə etmək üçün doqquz gecə özünü ağacdan başı-aşağı asmışdır. Ağacın köklərinin altından bulaq, *Mimir*, qaynayır. Odin müdriklik qazanmaq üçün Mimirə bir gözünü qurban vermişdir. 13-cü əsrdə bir araya toplanmış poetik Edda və 13-cü əsrdə Snorri Sturluson tərəfindən qələmə alınmış, nəsr şəklində olan Eddaya istinadən İqqdrasil nəhəng göyrüş ağacıdır. İqqdrasilin budaqları cənnətə qədər uzanır. Raqnarök günü gəldiyi zaman alov nəhəngi *Surtr* tərəfindən yandırılacaq.

## Etimologiya
Ümumu qəbul edilmiş mənası "Odinin atı", "dar ağacı"dır. Çünki *drasill* at, *Ygg(r)* Odinin bir neçə adından biridir. Poetik Eddada *Hávamál* şeirində Odinin özünü ağacdan asaraq qurban verdiyi təsvir olunub, buna görə də bu ağac "Odinin dar ağacı" mənasına gələ bilər. Buna baxmayaraq, akademik varianta görə İqqdrasil elə ağacın öz adıdır. F. Detterin təqdim etdiyi üçüncü varianta görə isə İqqdrasil *Yggr* ("qorxu, terror" deməkdir, lakin bu sözün tanrı Odinin adına əsaslanmır) sözündəndir və buna görə də "qorxu ağacı, dar ağacı" mənasına gəlir. Dördüncü versiya isə F. R. Şröder tərəfindən irəli sürülür, Şröderə görə İqqdrasil "qaraçöhrə dirəyi" deməkdir – **igwja* (qaraçöhrə ağacı) sözündən gələn *yggia*, **dher* (dəstək) sözündən gələn *drasill* (dəstək).

## Poetik Edda
Poetik Eddada üç şeirdə *Völuspá*, *Hávamál* və *Grímnismál*da ağacın adı çəkilir. Völuspada, 19-cu bənddə *völva* deyir:

Qədim skandinav dilində.

: **Ask veitk standa, heitir Yggdrasill
: **Hár baðmr, ausinn hvíta auri;
: **þaðan koma döggvar þærs í dala falla;
: **Stendr æ of grænn Urðar brunni.*'

Azərbaycan dilində.

: *Mən bilirəm göyrüş ağacı orada dayanır.
: *İqqdrasildir onun adı.
: *Parıldayan gil torpaqla yuyulan hündür ağac,
: *Vadilərə damlayan şəbnəmlər oradan gəlir.
: *"Urðr"un bulağında həmişə yaşıl olaraq qalır.''

## Mənbə
* İngiliscə vikipediya — Yggdrasil
* Symbol Dictionary — Yggdrasil (Norse Tree of Life)
Şotlandiya gerbi

Şotlandiyanın rəsmi gerbi, Britaniya monarxının rəsmi gerbidir. Hansı ki, indi II Elizabetdir. Bu gerb rəsmi olaraq Birləşmiş Krallıq hökmdarı kimi rəsmi fəaliyyət göstərən II Elizabet tərəfindən istifadə olunur və rəsmi "Dominion Gerbi" kimi tanınır. Müxtəlif versiyalara görə Royal Ailənin digər üzvləri tərəfindən istifadə olunur və Britaniya hökuməti tərəfindən ölkə rəhbərliyi və hökumət ilə əlaqədardır.

Qalxanın birinci və dördüncü rübündə təsvir olan İngiltərəni qoruyan üç şir: ikinci, rampant aslanı və ikiqat xəzinə təsvir olunub.

Hökuməti tərəfindən istifadə edilən versiyada dəbilqə və ya aslan, aslan və ya "Müdafiə" şüarı yoxdur. Şotlandiya hökuməti tərəfindən istifadə olunan versiyada "Müdafiə sözü" yoxdur.
2 may 1808

**Madriddə 2 may 1808** və ya **Məmlüklərin Hücumu** () — İspaniya rəssamı Fransisko Qoyyanın çəkdiyi rəsm əsəri. Rəsm əsəri "Madriddə 3 may 1808"lə birlikdə 1814-cü ildə çəkilmişdir. Hazırda Madriddə yerləşən Prado muzeyində sərgilənməkdədir.

## Tarixi
1808-ci ildə fransızlar İspaniyanı işğal etmişlər. Napoleon Bonapart Portuqaliyanı tutmaq bəhanəsi ilə İspaniyanı tutmaq və idarəni qardaşı Jozef Bonaparta buraxmaq istəyirdi. İspaniya kral ailəsini ortadan qaldırmaq məqsədi Madriddə böyük üsyana səbəb olmuşdur. Bu üsyan 2–3 may 1808 tarixlərində frnasız general Yoahim Müratın başçısı olduğu orduya qarşı baş vermişdir.

Əsərdə fransızlara tərəf döyüşən məmlüklər ilə ispan üsyançılar arasındakı döyüş təsvir olunur. İspanlar məmlüklərə hücum edərək böyük vəhşətə və döyüşə səbəb olurlar.

Rəsm əsəri Puerta del Sol yaxınlığındakı Kalle de Alkalda çəkilmişdir.

## Əsər
Bu əsər 1814-cü ildə fransızların İspaniyanı tərk eməsindən sonra İspaniyanın müvəqqəti hökuməti tərəfindən sifariş edilmişdir. Bu hökumət daha sonra yerini VII Fernandoya buraxacaqdı. Rəssam Madrid xalqını soyuq silahlardan istifadə edən, bilinməyən qəhrəmanlar kimi təsvie etmişdir. Bu isə kralı məmnun etməmişdir. Bu səbəbdən hər iki tablo uzun illər sərgilənməmişdir.

Qoyya hər iki əsərdə xaotik üsluba üstünlük vermişdir. Beləcə əsərlər daha gerçəkçi alınmışdı.

## Həmçinin bax
* Madriddə 3 May 1808

## İstinadlar
Billi Rey Sayrus

**Billi Rey Sayrus** — (; d. 25 avqust 1961, Kentukki, ABŞ), Amerikalı aktyor və müğənni.

Bu ana qədər 29 single albomu vardır. Bu albomlardan 15 dünya sıralamasında ilk 40-a girmişdir. Sayrus televiziya seriallarına 2001-ci ildə Doc serialıyla çıxmışdır və bu filmdə 2004-cü ilə qədər rol almışdır.
Billi Rey Sayrus, qızı Mayli Sayrus ilə Hanna Montana seçmələrinə qatılmışdır. Orada Robbie Ray Steward rolunu almışdır. Mayli Sayrus'un bir çox mahnısını yazmış və bəstələmişdir.

Serialda Miley Stewart'ın atası Robbie Ray Stewart olaraq oynamışdır. Serialda uzun müddət ata-qız rolu paylaşmışlar.

Çox platin satan sənətçi Sayrus Billboard Hot Country Songs chart-də cəmi səkkiz ilk on sinqlın qalibi olmuşdur. Onun bu günə qədərki ən uğurlu albomu Birləşmiş Ştatlarda 9× multi-platin sertifikatına sahib olan və Billboard 200-də bir nömrəli debüt sənətçinin keçirdiyi ən uzun müddətdir (ardıcıl 17 həftə) və ən çoxu olan Some Gave All adlı debütüdür. SoundScan erasında ardıcıl qrafiklərdə liderlik edən həftələr.

O, ilk 10-luqda 43 həftə yer tutdu, tarixdə yalnız bir ölkə albomu, Garth Brooks tərəfindən Ropin' the Wind ilə üst-üstə düşdü.
## İstinadlar
Cenk Ünnü

**Cenk Ünnü** () – Türkiyə musiqiçisi. Pentagram adlı qrupun təbilçisi və qurucusudur.

## Həyatı
1967-ci ildə İstanbulda doğulub böyümüş, İstanbul Universitetinin ədəbiyyat fakültəsini bitirmişdir. 1987-ci ildə Hakan Utangaç ilə birlikdə Pentagram qrupunu qurmuşdur. Evlidir, Arda və Öykü adında uşaqları var.

## İstinadlar
Hakan Utangaç

**Hakan Utangaç** () — Türkiyə musiqiçisi.

## Həyatı
1965-ci ildə İstanbulda doğulmuşdur. Pentagram qrupunu qurmuşdur.

## İstinadlar
Auld Lang Syne

thumb|Jhon Masey Robert Burns Poemanı yazırlar
**"Auld Lang Syne"** — Robert Burns tərəfindən yazılan şotland poeması. 1778-ci ildə Xalq mahnısı adını almışdır. Dünyanın bir çox yerində deyilən "Auld Lang Syne" mahnısı 18-ci əsrin əvvəllərində bəstələnmişdir. Dostluq adına yazılmış bu köhnə mahnı Çarli Çaplinin "Altına hücüm" filmində, "Waterloo Bridge", hətta "Mister Bin" serialını istifadə edilmişdir. Bu mahnı bütün dünya tərəfindən, əsasən də ingilis dilində danışan ölkələr tərəfindən tanınır.

Mahnının başlığı "uzun uzun zaman əvvəl", daha deyimsəl "uzun bəri köhnə" kimi standart ingiliscəyə tərcümə oluna bilər, ya da "köhnə zamanlarda" "günlər getdi". İlk sətirində göründüyü kimi "köhnə gözəl günlər üçün," zəif "(uğruna) köhnə dəfə" kimi tərcümə edilə bilər.                  Şəkil:Auld_Lang_Syne_-_U.S._Navy_Band.ogg

### Mahnının sözləri

Kim unudar köhnə dostlarını,
və onları heç xatırlamaz?
Kim unudar köhnə dostlarını,
və birlikdə yaşanmış gözəl günləri?

Keçmişdəki gözəl günlərə, dostum,
yaxşı köhnə zamanlara,
Bir qədəh şəfqət doldur özünə,
köhnə gözəl günlər adına.

Yəqin ki, qədəhini kaldıracaksınız,
və mən, şübhəsiz öz kadehimi,
Ayrıca lütfkar olmalıyıq özümüzə,
köhnə bir çağın adına.

Eyni təpənin ətəklərində tələsdirdi biz,
birlikdə ən gözəl çobanyastıqlarını yığdıq,
Lakin o köhnə zamandan bu yana
atdığımız addımlardan çox yorulduq.

Yan-yana qulac atıb çayları keçdik biz,
şəfəqdən günbatımına,
Lakin indi, aramızda bir dəniz var
o köhnə zamanlardan bu yana.

Və budur əlim, mənim sadiq dostum,
sən də uzat əlini,
Yaxşı bir qurtum al özünə
keçmiş bir zamanın adına.
MCS

**MCS** rep grupudur .(17.02.2014) tarixində qurulmuştur

## Haqqında

Mcs mənası Millətim Cəmiyyətim Siyasətim deməkdir əslində ən başda grubu quran Əsədli Elvin-Məhəmməd  öz adı və ən yaxın dostları Səmral və Camalın adının baş hərfinin birləşdirməsindən MCS qoymuşdur. Daha sonra bunun mənasız olduğunu düşünərək Millətim Cəmiyyətim Siyasətim sözlərini uyduraraq MCS adını dəyişməmişdir.
MCsin baş mövzuları xalqın çətin vəziyyəti gündəlik çətinliklər ləkəli siyasət mövzuları olmuşdur. Hər zaman xalqın yanında olmuş MCS qurulduğu tarixdən fəaliyyət dövründə hər zaman xalqın yanında olacağına insanlıq adına işlər görəcəyinə söz vermişdir.
MCS ilk track'i 2015 ildə yayımlanmışdır.
MCSin üzvlərindən ən çox bilinəni Röyal Ramazanov və Əsədli Elvin-Məhəmməd olmuşdur. 
MCS özü ilə birlikdə  yeni bir anlayış Küçə Ədəbiyyatı anlayışını gətirmişdir.
Küçə Ədəbiyyatı insanların ağır  vəziyyətini görərək onlara yol gösdərməyə çalışan bir cəmiyyətdir. Gəncləri səhv yoldan ayırıb düz yola yenidən qaytarmağa çalışan insanlığı həmişə vacib bir amil kimi göstərən küçə ədəbiyyati bu sözlərilədə tanınır "Bizə yaşamaq üçün tiryək yox kitab lazımdır".

## Üzvlər
Maykl Cordan

**Maykl Cordan** () — Amerikalı basketbolçu. MBA-nın keçmiş oyunçusu.

## Həyatı
Mayklın valideynləri Ceyms Cordan və Deloris Pipls 1956-cı ildə (Şimali Karolina ştatının) Uollas şəhərində basketbol oyununda olarkən tanış olublar. Ceyms həmin vaxt ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrində xidmət edirdi. Deloris isə Tuskegee İnstitutunda təhsil alırdı. Onlar tanış olduqdan sonra tez bir zamanda evləndilər.Mayklın iki qardaşı və iki bacısı var.

1970-ci ildə onlar ailəlikcə Vilminqton şəhərinə köçdülər. Orta məktəbdə oxuyarkən o dərslərini yaxşı oxumurdu və məktəbdə nizam-intizam qaydalarına riayət etmirdi.

Cordon bir çox idman növü ilə məşğul idi, lakin ən çox o, beysbolu sevirdi. Beysbol üzrə Maykl uşaqlar arasında müəyyən uğurlar əldə etdi. 12 yaşında olarkən o , komandası ilə birlikdə yeniyetmələr liqası çempionatının finalına çıxdı, daha sonra əyalət çempionu oldu və çempionatın ən yaxşı oyunçusu kimi tanındı. Daha sonra Maykl yerli qaradərili gənclər arasında ən populyar oyun olan basketbolla ciddi maraqlanmağa başladı. Cordon hündür və ya güclü olmasa da, bu çatışmazlıqları kompensasiya etmək üçün sıçrayışını məşq edərək özünü inkişaf etdirməyə çalışırdı. Maykl böyük qardaşı Larri ilə tez-tez evin arxasındakı meydançada basketbol oynayırdı.

## Karyerası

## Ailə həyatı
İdmançının şəxsi həyatı bir çox hobbi sayəsində evlə dolu idi. O, həmişə qadınların sevimlisi olub.
## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
Hour Of The Wolf

**Hour Of The Wolf** — Azərbaycanı 2015-ci ildə Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edən mahnı. Mahnını Elnur Hüseynov ifa edib. Bəstəkarları Nikolaz Rebsçer, Niklas Lif və Lina Hanson, sözlərinin müəllifi isə Sandra Bjurman, Nikolaz Rebsçer, Niklas Lif və Lina Hansondur.

## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

## Xarici keçidlər
* YouTubeda izlə
Zubin Mehta

**Zubin Mehta** (, ; ) — Hindistannın parsilər əsilli dirijoru.

## Bioqrafiyası
Mehta Hindistanın kübar parsilər ailəsində dünyaya gəlmişdir. Atası Meli Mehta musiqiçi — skripkaçı və dirijor olmuşdur. Zubin Mehta həkim olmağı arzulasa da sonradan fikirini dəyişərək Vyana konservatoriyasına daxil olur. Burada o, Hans Svarovskidən dirijorluq dərsini alır. Sonra təhsilini İtaliyada Siena şəhərindəki Kiciana musiqi akademiyasında təhsilini davam etdirir. Burada o, Daniel Barenboym ilə dostlaşır. Bu dostluq onu çəkib İsrailə aparır. 1958 ci ildə Mehta Liverpul filarmoniyasından dirijor assistentliyinə dəvət alır. Artıq 1960–1967 ci illərdə Monreal simfonik orkestrinə rəhbərlik edir. 1962–1978 ci illərdə Los Anceles filarmonik orkestrinə, 1978–1991 ci illərdə Nyu york filarmonik orkestrinə rəhbərlik edir. 1969 cu ildə Mehta İsrail filarmonik orkestrinə musiqi məsləhətçisi kimi dəvət alır, 1977 ci ildən isə ona tam rəhbərlik edir. Bu kollektivdə onun uğurları o qədər böyük olur ki, orkestrin ömürlük rəhbəri elan edilir. Yanaşı olaraq Mehta Bavariya dövlət operasına rəhbərlik edir.

## İstinadlar
Bruklin

**Bruklin** () — Nyu York şəhərinin 5 bölgəsindən biri. Manhettenə Bruklin körpüsü ilə bağlanır. Adını Hollandiyada olan Brueklen kəndindən alıb. Kuins bölgəsi ilə qonşudur. Manhetten ilə arasında İst River (Şərq çayı) axır. Eyni zamanda bu bölgədə böyük yəhudi toplumu var.

## Həmçinin bax
* Nyu-York
* Manhetten
## İstinadlar
Dannottar qalası

**Dannottar qalası** () — Şotlandiyanın şərqində, Şimal dənizi sahillərində, Aberdin şəhərindən 24&nbsp;km cənubda yerləşən tarixi memarlıq abidəsi.

## Ümumi məlumat

Qala hərbi-strateji baxımdan çox əlverişli bir yerdə yerləşir. Şimal dənizi sahilində, hündürlüyü 50 metrə yaxın olan dənizterrası ilə yanaşı, ərazidə mövcud olan Mount tirəsinin qayalıq hissəsi dəniz daxilinə doğru uzanaraq burun əmələ gətirir. Məhz bu qayalıq üzərində Dannottar qalası yerləşir. Qalaya yol ancaq cənub-qərb istiqamətdən mümükündür. Dənizə tərəfə uzanan bu qayalıq çıxıntının ümumi uzunluğu 3,5&nbsp;km-dir. Bu məsafə demək olar ki, dəniz suları ilə əhatələnmiş, ancaq 800 metrlik dar çığır (pilləkən yol) vasitəsi ilə qalaya gəlmək mümükündür. Bu quru yol özü də qalaya yaxınlaşanda çökəyə düşür və qaladan daha yaxşı müşahidə edilə bilinir. Yerləşdiyi ərazinin ümumi sahəsi 1,4 hektardır. Bu yoldan başqa gizlin ikinci bir yolda mövcuddur ki, bu yolda mağaradan keçir.
## Tarixi
Qala haqqında ilk məlumatlar V əsrə təsadüf edir. Ehtimal olunur ki, Müqəddəs Ninian  xristianlığı yaymaq məqsədilə buraya gəlmiş və ilk gözətçi qalası, kilsə bu ərazidə inşa edilmişdir. 681-ci ildə artıq burda  mökəmləndirilmiş istehkam qalası var idi. 1276-cı ildə Müqəddəs Ninianın tikdirdiyi gözətçı qalasının yerində kilsə tikildi. 1297-ci ilsə buranı Vilyam Volos ələ keçirmiş və kilsə ilə birgə burda  gizlənmiş ingilis qarnizonunu yandırmişdır. 1336-cı ildə Dannottar yenidən ingilislərin əlinə keçmiş. Bu illərdə qalanı hətta kral III Eduard ziyarət etmişdir.

1651-ci ildə Dannottar Şotlandiyada olan yeganə qala idi ki, kral II Karla sədaqətini saxlayırdı. Qalanı Oliver Kromvel ələ keçirmək istəyirdi. Kromvel qalanın ələ keçirməkdə həm də ona görə maraqlı idi ki, Dannottarda kral sarayının sənədləri və xəzinəsi saxlanılırdı. Ancaq qala səkkiz aylıq müdafiyyədən sonra ələ keçirilsədə, deyilən bu xəzinə tapılmadı.

1925-ci ildə qalanı vikont Kodre aldı. Bu xanım qalada xeyli rekonstruksiya işləri apardı. Hal-hazırda qala bu xanımın varislərinin mülkü hesab olunur və ziyarət üçün açıqdır.

## Filimlərdə
Qalada «Hamlet» (1990) filminin çəkilişləri aparılmış. Baş rolda isə məşhur Mel Gibson çəkilmişdir.

## Şəkillər


Fayl:DunnottarCastle2004.jpg|Qalaya gedən yeganə quru yol və gizlin mağara yolu.
Fayl:Dunnottar Angle.jpg|Qalanın aşağıdan, dəniz sahilindən görünüşü.
Fayl:Dunnottar Castle - cistern and chapel.jpg|Su quyusu və gözətçi binası.
Fayl:Dunnottar Castle quadrangle.jpg|Qalanın cənub-qərbində yerləşən saray.



## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://www.dunnottarcastle.co.uk/
Alboran dənizi

**Alboran dənizi** (, ) — Aralıq dənizinin qərb qutaracağında yerləşirdi. Dənizi Atlantik okeanından Cəbəllütariq boğazı ayırır. Qərbdən-şərqə doğru onun uzunluğu 400 km, şimaldan-cənuba eni isə 200 km təşkil edir. Dənizin orta dərinliyi 1000–1500&nbsp;m arasıdır. Bu coğrafi obyektin ən dərin yeri 2507 metr olaraq dənizin şərq qutaracağında yerləşir. Dib relyefi sualtı dağlar və dərələrdən üstəlik düzənliklərdən ibarətdir. Sualtı dağların ən böyüyü Alborandır, şimal-şərqdən başlayaraq cənub-qərb istiqamətində uzanır. Bəzi yerlərdə suyun üzərinə çıxır və burada Alboran adlı vulkan məşəlli ada əmələ gətirir. Sualtı dağlar dənizi üç yerə bölür:Qərbi, şərqi və cənubi Alboran.

## Mənbə
* Ordenación de recursos naturales en el Mar de Alborán 
* Servicio de información y noticias científicas SINC "Un mapa en relieve permite ver el fondo submarino del Mar de Alborán"
Padma Bhuşan

**Padma Bhuşan** () — Hindistanın ən yüksək mükafatlarından Bharat Ratna və Padma Vibhuşan sonra üçüncüsü. Orden Hindistan hökuməti tərəfindən istənilən sahədə millətə xidmət etmiş şəxslərə təqdim edilir.

## tarixi
Orden ilk dəfə 2 yanvar 1954-cü ildə Hindistan prezidenti tərəfindən təsis edilmişdir. 2014-cü ilə qədər orden 1229 nəfərə təltif edilmişdir.
AIM-120 AMRAAM

**AIM-120** — döyüş təyyarələrindən atılan yeni nəsil bir orta mənzilli havadan havaya mərmi.

1980-ci illərin sonunda ABŞ-də inkişaf etdirilmiş olan bu radar idarə olunan raket ABŞ envanterindəki ən öldürücü havadan-havaya mərmi.
Real Madrid TV

**Real Madrid TV** — İspaniya "Real Madrid" klubunun rəsmi televiziya kanalıdır. Sky Digital 446 kanalında yayımlanır. 5 avqust 2010-cu il tarixində Sky Digital ilə ilk yayımını edib. 

Kanalda ingilis və ispan dillərində proqramlar nümayiş olunur.

## İstinadlar
Radoslav Kalujnıy

**Radoslav Kalujny** ( ) — Polşa keçmiş futbolçusu.

O, Zaqlembe Lyubin FK, Visla Krakov FK və Bayer 04 Leverkusen FK klublarında, eləcə də Polşa millisində oynaması ilə tanınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 90minut.pl
M6 Fargo

M6 37 mm KMO ABŞ tərəfindən istehsal edilən və Amerikan Ordusu tərəfindən İkinci Dünya müharibəsi əsnasında tank məhvedicisi olaraq istifadə edilən bir zirehli döyüş vasitəsidir.

## Amerikanın istifadəsi
1942-ci ilin fevral ayındakı Standartlaşdırmanın ardından 1942-ci ilin aprel və oktyabr ayları arasında 5,380 ədəd M6 37 mm KMO istehsal edildi. Bir ədəd vasitənin xərci 4,265 ABŞ dolları idi. Amerika ordusunun təliminə görə, tankların əsl məqsədi piyada birliklərinə dəstək vermək idi. Düşmən tanklarının məhvi işini tank məhvedici vasitələri aparmalıydı. M6 37 mm KMO Amerikalılar tərəfindən çox az qarşıdurmada istifadə edildi. 1942-ci ilin sonları və 1943-cü il tarixlərində baş vermiş olan Tunis hərəkatı əsnasında Amerikanın 601-ci və 701-ci Tank məhvedici taburlarında istifadə edilmişdir. Bu vasitələrdən müsbət nəticə əldə edilə bilinmədi. İlk olaraq zirehləri yox idi və daşıdıqları anti-tank mərmiləri inkişaf etmiş Alman tanklarına qarşı təsirsiz idi. M6 lar ayrıca az da olsa 1943 və 1944-cü illərdə Sakit okean Cəbhəsində də istifadə edilmişdir. 1943-cü ilin sentyabr ayında bu silah özündən daha güclü 75 mm-lik və 3-düymlük topların çıxması ilə məhdud təsirli sinfinə aid edildi. 1945-ci ilin yanvar ayında isə, bu silahlara zamanı keçmiş silahlar deyilərək, xidmətdən çıxardıldılar.
Qırmızı Ordu boğazı

**Qızıl Ordu boğazı**  - Oktyabr İnqilabı adasını Komsomoles (ada) və Pioner adalarından ayırır. Şimal Buzlu okeana daxil olan Kara dənizində yerləşir. Uzunluğu 110&nbsp;km., eni 10–18&nbsp;km., dərinliyi 460 m. təşkil edir. Sahilləri sıldırımlı və qayalıdır, buzla örtülüdür. İl boyu buzla örtülü olur və təsadüfü vaxtlarda buzdan azad olur. Boğazda Mostovıy, Kaştanki,Vısokiy, Otkritıy və İzvestnyanovıy  adaları, Kammunar, Sedova arxipelaqları vardır. Sahillərində Poslednıy, Kommunar, Yunost, Obristıy (Komsomoleç), Ojidanıy Korrenıy (Pioner), Qvardeycev, Starıy, Oktyabrski, Sovetski, Serp i Molot (Oktyabr İnqilabı) burunları vardır. Mərkəzi hissədə Yunıy boğazı yerləşir. Qərb hissəsində Bazovnaya, Mostavaya, Pyatnistaya, mərkəzi hissəsində isə Sovetski buxtası yerləşir. Boğaza Obrisyıy, Bolşaya, Klikovay, Svitaya çayları axır.. Bu coğrafi obyekt Qızıl Ordunun şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
"İtaliya qarşısında xidmətlərə görə" ordeni

**İtaliya Respublikasına xidmətinə görə ordeni** () — İtaliya respublikasının ən yüksək mükafatı.

## Tarixi
Orden ilk dəfə 1951-ci ildə İtaliya prezidenti tərəfindən təsis edilmişdir. Ordenin rəhbəri İtaliya prezidentidir. Ordenə 16 Kansler daxildir.

3 mart 1951-ci il tarixli, 178 nömrəli qanunla müəyyən edilmişdir (1952-ci ildən qüvvəyə minir). Orden ədəbiyyat, incəsənət, iqtisadiyyat, xeyriyyəçilik, ictimai və humanitar fəaliyyət sahələrində xalqa əhəmiyyətli xidmətləri ilə tanınan şəxslər üçün nəzərdə tutulub. Eləcə də mülki və hərbi hökumət rəsmilərinə görkəmli nailiyyətlərə görə təqdim edilir.

Orden 1951-ci ildə ləğv edilmiş Annunziata (), İtaliya Tacı () və Müqəddəslər Maurizio və Lazzaro () kral ordenlərini əvəz etdi.

30 mart 2001-ci ildə yeni orden nişanları təsis edildi.

## Mükafatlandırma proseduru
Orden İtaliyanın Baş nazirinin razılığı ilə İtaliya Prezidenti tərəfindən verilir. Xüsusi hallarda Prezident öz təşəbbüsü ilə ordenlə təltif edə bilər.

Adətən, mükafatlandırma mərasimi ildə iki dəfə keçirilir: 2 iyun (Respublikanın yaranma günü) və 27 dekabr (Konstitusiya günü).

Bir qayda olaraq, mükafatlar arasında interval ən azı üç il olmalıdır. Senatorlar və deputatlar təqaüdə çıxana qədər ordenlə təltif edilə bilməzlər.

## İstinadlar
Bravo mükafatı

**Bravo mükafatı** () — hər il “Guerin Sportivo” jurnalı tərəfindən Avropanın ən yaxşı gənc oyunçusuna verilən mükafat.

1992-ci ilə qədər 23 yaşına çatmayan və UEFA Çempionlar Liqasında, UEFA Kubokunda ya da UEFA Kuboklar Kubokunda iştirak etmiş futbolçuya verilirdi. Həmin ildən sonra mükafatı 21 yaşına çatmayan və Avropanın istənilən liqasında oynayan oyunçu ala bilər.

Mükafat təqvim ilinin yekunları ilə deyil, "payız-yaz" futbol mövsümünün yekunlarına görə verilir.

## Mükafata layiq görünənlər

## Xarici keçidlər
*The «Bravo» Award
Böyük cinsiyyət dodaqları

**Böyük cinsiyyət dodaqları** —  qasıq dağcığından aşağıda 7–8 sm uzunluğunda və 2–3 sm enində bir cüt paralel istiqamətdə durmuş elastik dəri büküşləridir. Bayır tərəflərdən çanaq-bud şırımı vasitəsilə sağ və solbuddan ayrılmışdır. Böyük cinsiyyət dodaqları orta xətdə cinsiyyət yarığını () əhatə edir. bu yarıq qızlarda və cavan qadınlarda qapalı yəni böyük cinsiyyət dodaqları bir-birinə söykənmiş olur. Təkrar doğmuş qadınlarda böyük cinsiyyət dodaqları elastikliyini itirdiyinə görə cinsiyyət yarığı açıq qalır.
Cinsiyyət yarığının ön və dal uclarında böyük cinsiyyət dodaqları bir-biri ilə birləşərək ön və dal bitişməni —  əmələ gətirir. dal bitişmə dal tərəfdə 3 sm uzunluğunda aralıq adlanan sahə vasitəsilə anusdan ayrılmışdır. Böyük cinsiyyət dodaqlarının kütləsini piy təbəqəsi təşkil etmişdir. Burada venoz kələf, sərt və elastik birləşdirici toxuma və saya əzələ lifləri vardır. Böyük cinsiyyət dodaqların xarici səthi tüklər ilə örtülüdür. Böyük cinsiyyət dodaqlarının dərisi piqmentlidir, cinsiyyət yarığına yaxınlaşdıqca rəngi dəyişir. İçəri tərəfdə çəhrayı rəngdə olur.
Yunıy boğazı

**Yunıy boğazı** () - Komsomoles (ada)sını Pioner adasından ayırır. Şimal Buzlu okeanına daxil olan Kara dənizində yerləşir. Uzunluğu 60&nbsp;km ,eni 4–24&nbsp;km , dərinliyi 220 m təşkil edir. Sahilləri sıldırımlı və qayalıdır, buzla örtülüdür. Boğazda Paputnıy, Kaplya, Buyan  və Povaratnıy  adaları vardır. Sahillərində Festivalnıy , Otkrıtıy (Komsomoleç), Ojıdannıy  və Xolmıstıy (Pioner) burnuları vardır. Boğaza İlistaya çayı axır . Boğaz 1932-ci ildə əraziyə təşkil edilən ekspedisiya zamanı sovet gənclərinin şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinad
Liquriya dənizi

**Liquriya dənizi** - Adını sahillərində yaşayan Liqur qəbiləsinin adından götürmüşdür. Aralıq dənizinin bir hissəsi olaraq Korsika, Elba adaları və Qunuez körfəzi ilə əhatələnir. Sahillərində Fransa, Monako və İtaliya kimi ölkələr yerləşir. Sahəsi 15,000&nbsp;km², orta dərinliyi 1200 metr təşkil edir. Ən dərin yeri 2546 metrdir. Suyunun temperaturu qış ayları 13 s, yayda isə 23,5 s, duzluğu 38 ‰ təşkil edir. Sahilləri hündür və qalalıdır, bəzi yerlərdə isə qumlu çimərliklərə rast gəlinir. Sahilində ən böyük kurort-turizin mərkəzi Riveradır. Əsas limanlar Genuya, Savona (İtaliya), Spesiya, Nissa (Fransa).

## Mənbə
*Liquriya dənizi
Gridiron Klubu

**Gridiron Klubu** () — Vaşinqtonun ən prestijli jurnalist təşkilatlarından biri.

1885-ci ildə yaradılmışdır.

## İstinadlar
Kipr dənizi

**Kipr dənizi**- Aralıq dənizinin şərqində Kiçik Asiya yarımadası və Afrika arasında yerləşir. Dənizin şimalıda Kipr adası yerləşir. Kiprdən  Kiçik Asiya arasında dəniz Kilikiya dənizi ilə şərqində isə Livan dənizi ilə əhatələnir. Dəniz Aralıq dənizinin ən isti və duzlu hissəsidir. Burada orta duzluluq 38,9 - 39,8 ‰ təşkil edir. Onun bu çür duzlu olmasına səbəb Nildən başqa iri çayın dənizə tökülməməsidir. 
## Flora və Faunası
Duzluluğun yüksək olması onun fauna və florasınada öz mənfi təsirini göstərir. Cənub hissələrdə isə mərcan riflərinə rast gəlinir. Səbəb isə Nilin suyu nisbətən şirinləşdirməsidir. Dəniz məhsulları istehalı perespektiliyi zəyifdir.

## Mənbə

*Dənizin dibində yatan tarix
Livan dənizi

**Livan dənizi** — Aralıq dənizinin şərqində, Kipr adası və Afrika arasında yerləşir. Dəniz şimalıdan Kipr adası və Kilikiya dənizi, qərbində Kipr dənizi ilə hüdudlanır. Dənizin ən böyük adası Kiprdir. Maksimal dərinlyi — 4384 metrdir. Sahəsi 320 min km² təşkil edir. Burada orta duzluluq 38,9 - 39,8 ‰ təşkil edir. Demək olaraq iri çay tökülmür

## Yerləşməsi
Aralıq dənizinin şərq hissəsini təşkil edir. Şimaldan Türkiyə, şərqdən İsrail, Suriya, Livan, cənubdan Misir və Liviya,  şimal-qərbdən isə Egey dənizi ilə əhatələnir.

## İqtisadiyyat
Livan dənizinin şelf zonasının İsrail və Livan sərhəddi ərazisində nəhəng Levifan qaz yatağı yerləşir.
## İstinadlar

## Mənbə
* Study and Analysis of Water Masses Formation in the Levantine Sea
Mister Heç kəs (film, 2009)

**Mister Heç kəs** () — 2009-cu il istehsalı, Jaco Van Dormaelin rejissorluğunu etdiyi filmdir. Filmin baş rollarında Cared Leto, Diane Kruger, Rhys Ifans, Sarah Polley, Linh Dan Pham, Daniel Mays və Natasha Little iştirak etməkdədir.

## Mövzusu
Başlıqda bəhsi keçən Kişi Heç kəs, 2092-ci ildə dünyada qalmış son ölümlü olan 117 yaşındakı Nemo adlı bir adam. Ölüm yatağındakı Nemo gənc bir uşaqkən bir peronda dayandığını xatırlayır. Qatar qalxmaq üzrədir. Anasıyla birlikdə mi getməli, yoxsa atasıyla mı qalmalıdır? Bu qərar, sonsuz sayda ehtimalı doğuracaq … Və bir çox planet, iki ölüm və seviləcək qadınlar.

## İstinadlar
Pomosa məbədi

**Pomosa məbədi** () — Cənubi Koreyanın Busan şəhərinin yaxınlığında yerləşən qədim buddist məbədi.

## Tarixi
Pomosa məbədi Busan şəhərinin tanınmış yerlərindən olan Qeumjeonq dağının kənarında qurulmuşdur. 1.300 il əvvəl Şilla Krallığının dövründə (krallıq 678-ci ildə Qyeonqsanqdo əyalətinin böyük hissəini əlində saxlayırdı) Kral Munmunun (661 – 681) hökmdarlığının 18-ci ilində — 678-ci ildə keşiş Ui Sanq tərəfindən əsası qoyulmuşdur.

## Memarlıq
İlk Pomosa məbədi binası İmjinvaran işğalı (Yaponiyanın Koreyanı işğal etməsi 1592-1598) zamanı dağıdılsa da 1713-cü ildə bugünkü günə qədər çatan formasında yenidən bərpa edilmişdir. Daeunqjeon binası Coson krallığının (1392 – 1910) ən incə memarlıq abidələrindən biridir. Üç mərtəbəli və dörd sütunlu paqoda olan İljumun isə IX əsrdə tikilmişdir. Bundan başqa yeddi kral tikilisi, üç darvaza, sayvanlar və on bir "tənhalıq yeri" vardır. Təbii abidə kimi elan olunan salxım ağacları və vadilər may ayında gözəl mənzərə yaratmaqdadır.

## Məbədə çatmaq
* Pomosa stansiyasından (Busan metrosu, 1-ci xətt) 5-ci və ya da 7-ci çıxışdan iki çıxış arasındakı yolda 5 dəqiqəlik piyada yolla Samsin avtobus stansiyasına çatıb orada 90 saylı avtobusa mindikdə Pomosa məbədinə giriş bileti kassasına;
* 37, 47, 48, 49–1, 50, 50–1, 80–1, 147, 148, 247 və ya 301 saylı avtobusa mindikdən və son dayanacaqda endikdən sonra 90 saylı avtobusa mindikdə və sonrasında taksi tutduqda Pomosa məbədinə çatmaq mümkündür.

Ziyarət saatları yerli vaxtla 08:30–17:30 arasındadır.

## Qalereya

Fayl:Korea-Busan-Beomeosa 6236-07 Three Stroried Pagoda.JPG|
Fayl:Korea-Busan-Beomeosa-Daeungjeon-01.jpg|
Fayl:Korea-Busan-Beomeosa Iljumun 6410-07.JPG|
Fayl:Korea-Busan-Beomeosa 3299-06 Stone Lantern.JPG|
Fayl:Korea-Busan-Beomeosa Seven Storied Pagoda 6227-07 Seven Storied Pagoda.JPG|


## Xarici keçidlər
http://www.gezegence.com/beomeosa-tapinagi/
Krit dənizi

**Krit dənizi** () — Aralıq dənizinin şimalında, Krit adası ilə Egey dənizi arasında yerləşən dəniz. Dənizin cənubunda Liviya dənizi şimalında Egey dənizi, şərqində isə İkari dənizi ilə əhatələnir. Krit adası və Kikland adaları arasında yerləşir. Sahillərində Kissumos, Krit, Xauya, Anafi, Kasoş, Suda, Retimnon, İraklion və Sitiya şəhər və limanları yerləşir. Buxtalarına misal kimi Xanya, Suda (Krit adasının şimal-qərbi), Nirabello (Krit adasının şərqi).

## İstinadlar
Run əlifbası

**Run əlifbası** kəhanət məqsədləri üçün istifadə olunan simvollardan ibarət, təxminən e.ə. 200-cü ildə yaradılmış qədim Skandinaviya əlifbasıdır. Qədim skandinav mifinə görə tanrı Odin doqquz gün yaralı şəkildə İqqdrasil ağacından (dünya ağacı) başı-aşağı asılaraq Run əlifbasını aşkar etmişdi. Üç məlum Run əlifbası var: "böyük" və "kiçik" Futark (Futark bu əlifbanın ilk altı hərfinin transliterasiyasıdır), Anqlo-Sakson futorku və Danimarka skript əlifbası.

"Rune" *pıçıltı*, *sirr*, *gizli hikmət* deməkdir. Böyük Futark ən qədim əlifbadır və 24 hərfdən ibarətdir. Müxtəlif dövrlərdə ən az on altı, ən çox isə otuz üç run simvolu mövcud olmuşdur. Run əlifbası əvvəllər dini məqsədlər üçün istifadə edilmişdir və bəzi alimlər inanırlar ki, qədimdə sadəcə run əlifbasının oxunması ilə məşğul olan xüsusi sinif kahinlər mövcud olmuşdur.

Uzun illər ərzində bir çox permutasiya və dəyişikliklər "böyük" və "kiçik" Futark və Danimarka "qısa çubuq" şrifti daxil olmaqla bir neçə variantın yaranmasına səbəb olmuşdur. Nəhayət, on altı simvoldan ibarət əlifbadan daha geniş miqyasda istifadə olunmağa başlanmışdır.

Təxminən b.e. 1000-ci ilində qədim ingilis dilində yazılmış epik "Run poeması" o zaman sayı otuz üç simvola çatan işarələrin metaforik və dini mənalarını təsvir etmişdir.

Hal-hazırda run hərifləri meditasiya və kəhanət məqsədilə Asatru dindarları tərəfindən istifadə olunur.

Eddalara, tanrıların poetik saqasına əsasən Run əlifbası Odinin hədiyyəsidir. Eddalarda Run əlifbasının kəşfi haqqında deyilir: Odin yemək və su olmadan, doqquz gecə dünya ağacından yaralı vəziyyətdə asılı qalmışdı və nəhayət, o, run hərflərinin sudakı əksini görmüşdü.

: Onlar mənə çörək vermədi,
: Onlar mənə içki vermədi,
: Acı fəryad ilə aşağı baxdım,
: Yıxıldığım ağacdan runları aldım.

## Unicode

## Mənbə
* Symbol Dictionary — Runes — The alphabet of Odin
1944-cü ilin deportasiya qurbanları memorialı

**1944-cü ilin deportasiya qurbanları memorialı** (; ) — 1992-ci ilin yayında Çeçenistanın paytaxtı Qroznı şəhərinin mərkəzində soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə inşa olunmuş memorial abidə kompleksi idi, 1944-cü ilin fevralında çeçen xalqına qarşı Stalin rejiminin törətdiyi zorla Mərkəzi Asiyaya deportasiya edilməsi zamanı onların soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə.

1994-1996-ci ildə olan Rusiya-Çeçenistan müharibənin təsiri altında dağıntılar alınmış və müharibədən sonra bərpa olunmuşdu, həmçinin 1999-2000-ci illərdə, Çeçenistana qarşı Rusiyanın hərbi kampaniya zamanı qismən ziyan dəymişdi, və 2008-ci ildə hakimiyyət tərəfindən onun sökülməsinə cəhd göstərərək eybəcərləşmişdi. O zaman hüquq müdafiəçilərinin, hiddət qarşısında belə "barbarlıq" və "vəhşiliklə" üz-üzə olaraq "şəhərin yeganə əsl çeçen abidəsini" sökülməsindən xilas etdilər, heç olmasa memorial, müstəqilliyin qaçılmaz simvolu kimi dərk edilən,  və ətrafına başdan-başa hasar çəkilmişdi, tamamilə onu gözlərdən gizlədərək.

Buna baxmayaraq, çeçen xalqının deportasiyasının 70-ci ildönümü ərəfəsində, 2014-cü ilin fevralında abidə kompleksi, "yuxarıdan əmri ilə" gizli və bu dəfə, tamamilə söküldü. Onun üzərində olan, kompozisiyaya daxil olmuş qəbir daşları, Əhməd Kadırovun meydanına  köçürülmüşdü və rusiya hakimiyyəti yerli əməkdaşlarının həlak olanların şərəfinə ucaldılmış abidəsinin yanında quraşdırılmışdı.

## İstinadlar
Flower of Scotland

**Flower of Scotland** () — Şotlandiyanın ən çox istifadə olunan qeyri-rəsmi himnidir. Roy Uilliamson tərəfindən yazılıb. Beynəlxalq idman yarışlarında dövlət himni olaraq deyilir.
Şotlandiya viskisi

**Şotland viskisi** () — arpadan hazırlanmış viski növüdür. *Scotch* viskisi Şotlandiyaya xas viski növü hesab olunur.

## Tarix
Şotland viskisinin dəqiq yaradılma tarixi məlum deyil, ancaq onun 1494-cü ilə aid olduğu təxmin edilir.

## "Şotland viski" qanunu
1988-ci ildə parlamentdə hazırlanmış bu qanuna görə Şotlandiyada şotland viskisindən başqa viski hazırlamaq, onu başqa viski ilə qarışdırmaq qadağan olunur.
Kirmanşah bəylərbəyliyi

**Kirmanşah bəylərbəyliyi** — Səfəvilər dövlətinə bağlı bölgələrdən biri.

## Tarixi
Bəylərbəyiliyinin mərkəzi Kirmanşah şəhəri idi. Əyalətdə əsasən şiə kürdlər yaşayırdılar. Kirmanşahın böyük ellərindən biri Zəngənə idi.

## İnzibati bölgüsü

## Mahalları

## Nahiyələri

## Hakimləri
* Şeyxəli xan Zəngənə −1653-cü ildən əyalətin bəylərbəyi.
* Şahqulu xan Zəngənə −1680-ci ildən 1691-ci ilə qədər əyalətin bəylərbəyi.

## Mənbə

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Kirmanşah ostanı

## Xarici keçidlər
Adil Cəmil

**Cəmilov Adil Savalan oğlu** () — Azərbaycan şairi, tərcüməçi və ədəbiyyat tədqiqatçısı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (1985), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1979), "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (1998), Azərbaycanın əməkdar jurnalisti (2015).

## Həyatı
Adil Cəmil 1954-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun Kilsəli kəndində anadan olmuşdur. Burada ibtidai məktəbi, Mingəçevir şəhərində isə 9 saylı orta məktəbi bitirmişdir. ADU-nun Jurnalistika fakültəsində təhsil almışdır (1972–1977). Təyinatla "Yazıçı" nəşriyyatının sərəncamına göndərilmişdir. Burada poeziya redaksiyasının redaktoru olmuşdur (1977–1990).

"Həqiqət" qəzetində baş redaktor, "Bakı" qəzeti redaksiyasında mədəniyyət şöbəsinin müdiri, "Boz qurd" qəzetində redaktor (1990–1993), Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi nəzdində olan mətbəədə nəşriyyat şöbəsinin rəisi (1993–1994), "Binəqədi" rayon qəzetinin redaktoru (1994–2001) işləmişdir. Hazırda "Ədəbiyyat qəzeti"nin şöbə müdiri vəzifəsində çalışır (2002-ci ildən). Hələ orta məktəb illərindən bədii yaradıcılığa başlasa da ilk mətbu şeiri — "Bahar" 1970-ci il martın 22-də "Mingəçevir işıqları" qəzetində dərc olunmuşdur. Bədii tərcümə ilə də məşğul olur. Rus, belorus, özbək, Latın Amerikası poeziyasından etdiyi tərcümələr qəzet, jurnal və toplularda dərc olunmuşdur. Onun mənzum tərcümə etdiyi "Manas" qırğız xalq qəhrəmanlıq dastanından müəyyən hissələr Azərbaycan mətbuatında dərc olunmuşdur.

""Manas" eposu və türk dastançılıq ənənəsi" mövzusunda elmi tədqiqatını başa çatdırıb müdafiə etmiş, filologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür (2004). Həmçinin iyirmiyə yaxın bədii filmi — "Məhəbbətin son mahnısı" (Türkiyə), "Samraat" (Hindistan), "13-cü nəvə" (Qırğızıstan), "Qayıtmağı unut" (Moldaviya) və s. doğma dilimizə çevirmişdir. Şeirləri qardaş sovet xalqlarının dillərinə tərcümə olunmuşdur. Mingəçevirdə yaşayıb-yaradan şairlərin poeziya-baxış müsabiqəsinin qalibi kimi (1976) respublika kitabsevərlər cəmiyyətinin və "Mingəçevir işıqları" qəzetinin Fəxri fərmanlarını almışdır. Kutaisidə keçirilən "Mayakovski poeziya günləri"nin (1985), Qırğızıstanda keçirilən "Manas" eposunun min illik yubileyinin (1995) iştirakçısı olmuşdur.

30 dekabr 2015-ci ildə Azərbaycanın əməkdar jurnalisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Əsərləri
# İşıqlar, pərvanələr. Bakı: Yazıçı, 1980, 53 səh.
# Gündoğandan günbatana. Bakı: Yazıçı, 1983, 72 səh.
# Aylı gecə nağılı. Bakı: Gənclik, 1984, 104 səh.
# Sözümün canı var. Bakı: Yazıçı, 1987, 112 səh.
# Yuxusunda gülən qız. Bakı: Gənclik, 1989, 72 səh.
# Ürəyimdə bir haray var. Yazıçı: 1992, 192 səh.
# El üçün ağlayan gözüm (publisistika). Bakı: Azərnəşr, 1997, 208 səh.
# ""Manas" eposu və türk dastançılıq ənənəsi". Bakı: Elm, 2002, 204 səh.

## Tərcümələri
# "Manas" (eposdan parça). Bakı: Səda, 1995, 32 səh.

## İstinadlar
Şotlandiya Milli Muzeyi

**Şotlandiya Milli Muzeyi** () — Şotlandiyada yerləşən milli muzey. Muzey Edinburq şəhərinin Çambers küçəsində yerləşir.

## Tarixi
Muzeyin yerləşdiyi Çambers küçəsində iki fərqli muzey – 1861-ci ildə viktoryan stilində tikilən Kral Muzeyi və nisbətən müasir, amma eyni üslubda inşa edilən Şotlandiya Milli Muzeyi yerləşib. 1998-ci ildə bu muzeylər birləşmişlər.

Muzeyə giriş pulsuzdur. 2011-ci ildə 46 milyon funt-sterlinq xərcləndikdən sonra muzey restovrasiya olunaraq yenidən fəaliyyətə başlamışdır. Fəaliyyətə başlayarkən ekspozisiyalara 16 yeni qalereya əlavə olunmuşdur.

Şotlandiya dövləti muzeyin maliyyələşməsi üçün hər il 46,4 milyon funt sterlinq ayırır. Hər il muzeydə incəsənət festivalı keçirilir.

Muzey 1500-cü ildən bəri ölkənin tarixini, incəsənətini əks etdirən eksponatlarla zəngindir. Antikvarlar arasında qədim Şotlandiya ilə bağlı ən nadir eksponatlara rast gəlmək olur.

## Kolleksiya

Fayl:Prehistoric carved stone from Letham Grange, Scotland.JPG| 
Fayl:Pictish symbol stone from Dores.JPG| 
Fayl:Museum of ScotlandDSCF6355.jpg| 
Fayl:Newstead Helmet 5.jpg| 
Fayl:Norrie's LawDSCF6379.jpg| 
Fayl:Hilton of Cadboll StoneDSCF6259.jpg| 
Fayl:Hunterston BroochDSCF6363.jpg| 
Fayl:Cramond Lioness.jpg| 


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi saytı
* hughpearman.com 

## Həmçinin bax
* Şotlandiya Milli Qalereyası
İkari dənizi

**İkari dənizi**  -Egey dənizinin şərqində İkarosu ,Daridi,Kariy,İonii adaları arasında yerləşir. Dənizin qərbində Krit dənizi şimalında Egey dənizi ilə əhatələnir.
## Dəniz haqqında əfsanə
Adı qədim yunan əfsanə və əsatirlərindən götürülmüşdür. Belə ki, İkar adlı bir qəhrəman Dedalam və qul Navkrotinin oğludur. Onun həyatı qəribə sonluqla bitir. Bir zamanlar atası ona qanadlar bəxş edir. Ona Egey dənizinin üzərindən hündürdən ucmaq qadağan edilir ancaq o bu qadağnı pozur. Ucarkən günəşin təsirindən qanadları yanır. Bundan sonra dənizə düşərək ölür. Bundan sonra dəniz onun şərəfinə İkari adlandırılmışdır.

## Mənbə
Cənubi Çin dənizi

**Şimali Natuna Dənizi** və ya **Cənubi Çin dənizi ** (malay *Laut Nusantara*, tay *ทะเลจีนใต้*, khm. *សមុទ្រចិនខាងត្បូង*, vyet. *Biển Đông*, ''çin.'' *南海*, taqal *Dagat Luzon*, ind. *Laut Natuna Utara*) —Sakit okeanında Şərqi Asiya, Hindçin yarımadası ilə Polavan , Luson  , Kalimantan və Tayvan adaları arasında yerləşir. Sahəsi 3,537,289&nbsp;km² ,ən dərin yeri 5560  metr, orta dərinli isə 1024 metr təşkil edir. Temperaturu fevral ayında şimal hissədə 20,5 s,cənubda 27,5 s -dir. Avqust ayında isə həm şimal və cənubda 28-29 s təşmil edir. Yay və payız aylarında bölgə mussonların təsirinə məruz qallır. Mussonlar dönəmində güclü Tayfunlar baş verir. Buda gəmilərin üzməsinə öz mənfi təsirini göstərir. Ümumən götürdükdə isə dəniz Çin,Rusiya və Yaponiya gəmiləri əsas maşrutlarındandır. Dənizdən keçən yol özünün qısalığı və təhlüməsizliyi ilə fərqlənir. Sinqapur boğazı ilə hərəkət edən və Şərqi Asiya istiqamətində yönələn gəmilərin əksəriyyəti məhz bu dənizin ərazisindən keçir. Dəniz daxilində yerləşən adalar əsasən mərcan məşşəli riflər,atollarla zəngindir. Suyun duzluğu 32-34 ‰ arası təşkil adir.

İri körfəzləri Bokbo,Siyam və Xaynan və s.
Dəniz bioloji resurslarla zəngindir. Burada tuneç ,sardiniya və seld balıqları daha çox yayılmışdır.
Əsas limanları Xayfon ,Xoşimin (Vyetnam), Syuqan ,Quancjou (Çin), Manila (Filippin).

## Həmçinin bax
* Vanşan
* Təhlükəli sahə (Cənubi Çin dənizi)

## Mənbə
* Cənubi Çin dənizinin dib relyefi və faydalı qazıntıları
*Cənubi Çin dənizi haqqında əlavə məlumat
Seltik Park

**Seltik Park** () — Qlazqo şəhərində yerləşən futbol stadionu. Seltik futbol klubuna məxsusdur.  Seltik azarkeşləri arasında  *Paradise (Cənnət)* deyə bilinir. Şotlandiyada ən böyük futbol stadionudur. Tutumu 60.830 nəfərdir.

## İstinadlar
Mak-Medro boğazı

**Mak-Medro boğazı**  - Antarktidada buzla örtülü olub, təqribi olaraq eni və uzunluğu 55&nbsp;km təşkil edir. Boğaz Ross dənizi akvatoriyasında yerləşir. Qərb sahillərində hündürlüyü 4205 m olan Royal Sociely Range dağı yerləşir. Cənubunda Mak-Medro şelf buzlağı yerləşir, şərq sahili Ross adasını ilə əhatələnir. Adada Erebus vulkanı yerləşir. Hündürlüyü 3794 m təşkil edir. Cənubunda Antarktidanın ən böyük elmi-tədqiqat bazası olan Mak-Medro ABŞ, Skot-Beys Yeni Zellandiya bazalarıdır. Boğaz Cənub qütbündən 1300&nbsp;km uzaqlıqda yerləşir. Boğazın sahilləri yayda cəmi 10% buzdan azad olur. Boğazın sularına Sakit okean və Atlantik okeandan gələr isti cərəyanlar qərb küləklərinin təsiri ilə sıfıra endirilir. Qütb gecələri zamanı burada temperatur -51&nbsp;°C, yanvar və dekabr ayları zamanı isə -1&nbsp;°C qalxır. Qışda buzlağın qalınlığı 3 m-ə çatır.

## Tarixi
Boğaz 1841-ci ilin fevralında Ceyms Klars Ross tərəfindən kəşf edilir. Boğaza ad leytenant, ekspedisiya rəhbəri HMS Terror gəmisinin kapitanı Arcibolda Makmedronun şərəfinə verilmişdir. XX-əsrdə Ernest Şeklton və Robert Skott boğazın sahilində düşərgə salmışlar. Hədəf isə Cənub qütbünə çatmaq olmuşdur.

## Əhəmiyyəti
thumb|Elmi-tədqiqat işləri
Bu yer XX əsrdən Antarktidaya təşkil edilən əsas turizm maşrutlarından bidir. Turistlər Antarktida yarımadasından sonra əsasən bu boğaza təşrif buyururlar. Burda Antraktidanın ən böyük hava limanı olan Vilyans buz çölü də yerləşir. Üstəlik burada daim fəaliyyət göstərən liman vardır. Əsasən bazalara gələnlər bu limanlardan istifadə edir.

## Fauna
thumb
Sahillərində suitilər, imperator və adeli pinqivinləri üstünlük təşkil edir. Burada kitlərə də rast gəlinir.

## Mənbə
*Antarktida Yeni Zelland. 
*Antarctic Photo Library.
*Antarctic Sun.
*Australian Government Antarctic Division.
*British Antarctic Survey.
*International Association of Antarctic Tour Operators.
*International Ice Patrol Student Section. 
*National Science Foundation. 
*New Zealand Antarctic Heritage Trust.
Qəhrəman şəhər

**Qəhrəman şəhər** (; ; ) — Müharibələr zamanı müstəsna xidmət göstərmiş şəhərlərə verilən fəxri ad. Qəhrəman şəhər titulu əsasən SSRİ tərkibində olan şəhərlərə verilmişdir. İkinci Dünya müharibəsi dönəmində Üçüncü Reyxə qarşı aparılan hərbi əməliyyatlarda fərqlənmiş 12 şəhər və 1 qala bu titula layiq görülmüşdür. Qəhrəman şəhər titulu işğal olunmuş və sonrakı əməliyyatlarda geri qaytarılmış şəhərlərə verilirdi. Titul şəxslərə verilmiş Sovet İttifaqı Qəhrəmanı titulunun şəhərlərə verilən forması kimi də qəbul edilmişdir.

Nizamnaməyə əsasən qəhrəman elan edilən şəhərə Lenin ordeni ilə yanaşı *Yüksək Sovet Prezidyumu*  təqdim edilirdi. Titula layiq görülmüş şəhərin mərkəzi meydanlarının birində *Qəhramənlıq heykəli* inşa edilməli idi. İkinci Dünya müharibəsindən sonra SSRİ-nin **[[Leninqrad]]**, **[[Odessa]]**, **[[Sevastopol]]**, **[[Stalinqrad]]**, **[[Kiyev]]**, **[[Kerç]]**, **[[Moskva]]**, **[[Novorossiysk]]**, **[[Minsk]]**, **[[Tula]]**, **[[Murmansk]]**, **[[Smolensk]]** şəhərləri və **[[Brest qalası]]** qəhrəman şəhər elan edilmişdir.

## Tarixi

Qəhrəman şəhər termini ilk dəfə İkinci Dünya müharibəsi zamanı Şərq cəbhəsində Barbarossa əməliyyatı ilə Üçüncü Reyxin hücumlarına məruz qalan SSRİ mətbuatı tərəfindən işlədilmişdir. Pravda qəzetinin 1942-ci ildə nəşr edilən sayında nasistlərə qarşı aparılan mübarizədə sovet şəhərlərinin qəhrəmanlığından söhbət açılır. Rəsmi yazışmalarda isə ilk dəfə olaraq 1945-ci ilin 1 may tarixində İosif Stalin tərəfindən imzalanan 20 nömrəli əmrdə qəhrəman şəhər sözündən istifadə edilir.

İmzalanan əmrdə Leninqrad, Odessa, Sevastopol və Stalinqrad şəhərləri üçün top atışının həyata keçirilməsi tələb olunur. İlk qəhrəman şəhər titulu hal-hazırda Sankt-Peterburq olaraq adlandırılan Leninqrad şəhərinə verilmişdir. Şəhərlərin fəxri ada layiq görülməsi ardıcılığı isə aşağıdakı kimidir.

## Qalereya


Şəkil:COA of Sevastopol.svg|Sevastopol şəhərinin gerbində yer alan qəhrəman şəhər titulu.
Şəkil:IvanSmelov-VOSSTANIYA.jpg|Sankt-Peterburq (keçmiş Leninqrad) şəhərinin mərkəzində yerləşən Qəhrəman şəhər adibəsi.
Şəkil:Hero City Sevastopol.jpg|Sevastopol şəhərinin mərkəzində yerləşən Qəhrəman şəhər parkı.



## Digər ölkələrdə olan bənzər titullar
DistroWatch

**DistroWatch** – Solaris və BSD də daxil olmaqla, bir çox Linux əməliyyat sistemləri və açıq kodlu proqramlar haqqında xəbərlər paylaşan sayt.
## İllərə görə ən məşhur əməliyyat sistemləri

## Xarici keçidlər
* Distowatch ana səhifəsi
E.ə. 520

## Hadisələr
* Tomrisin hakimiyyətinin sonu.
* Qədim Olimpiya oyunları və digər Yunan oyunlarının bir hissəsi olan Olimpiya oyunlarına Hoplitlərin qaçışı üzrə yarışlar 65-ci Olimpiyadadan etibarən (E.ə. 520) keçirilməyə başlamışdır.

## Doğumlar

## Vəfatlar
Fort körpüsü

**Fort körpüsü** (Forth Bridge və ya Forth Rail Bridge) — Şotlandiyada dəmiryolu körpüsü. 1890-cı ildə fəaliyyətə verilib. Üç əsas hissədən ibarətdir və hər biri təxminən 520 m uzunluğundadır. Körpü 2529 metr uzunluğunda və okean səviyyəsinin 46 metr hündürlüyündədir.
Börqefyell Milli Parkı

**Börqefyell Milli Parkı** () — Norveçin Norland və Nur-Trendelaq bölgələrində yerləşən milli park. Şərqdən İsveç ilə sərhəddədir. 1963-cü ildə qurulmuşdur.

## Coğrafiya
9 avqust 1963-cü ildə 100 km² sahədə qurulan milli park 1971 və 2003-cü illərdə genişləndirilmişdir. Hazırda sahəsi 1.447 km²-dir.

Milli parın qərb hissəsində dağ silsiləsi uzanır. Simskardvatnet və Orrevatnet gölləri parkdakı ən böyük göllərdir. Bundan əlavə milli parkdan Jengelvassdraqet, Vefsna və Namsen çayları keçməkdədir.

## Biologiya

Parkda 300-ə qədər bitki növü vardır. Parkın böyük hissəsini tozağacılar təşkil edir. Küknar və şam ağaclarını da milli parkda görmək mümkündür. Börqefyelldə ən çox görünən yırtıcılar qırmızı tülkü, gəlincik, dələ və qaqımdır. Susamurunu da görmək mümkündür.

Parkda xeyli miqdarda qütb tülküsü yaşayır, Amma ən geniş yayılmış məməli qütb porsuğudur. Boz ayı və vaşaq da milli parkın daimi sakinlərindəndir. Parkın su bölgələri və bitki örtüsünə sahib torpaqlarla zəngin olması quşların geniş yayılmasına səbəb olmuşdur. Ən geniş yayılmış yırtıcı quş tüklüayaq sardır. Parkda sahil quşları, ördəklər və yağış quşlarını görmək də olar.

## İstinadlar
Malakka boğazı

**Malakka boğazı** (, ) — Malay yarımadasını Sumatra adasından ayıran boğaz. Hind okeanına daxil olan Andaman dənizini Sakit okeana daxil olan Cənubi Çin dənizi ilə birləşdirir. Boğazın uzunluğu 930 km, eni isə ən dar yerdə 38 km təşkil edir. Boğazın ən dayaz yerində dərinlik 25 m-dir. Strateji əhəmiyyət baxımından Süveyş kanalı və Panama kanalı ilə müqayisə oluna biləcək əhəmiyyətə malikdir. Bu yol Hind okeanı və Sakit okean arasında əsas dəniz yoludur.

İl ərzində boğazdan  gəmi keçir ki, bu da dünya üzrə gəmi yükdaşımalarının 1/4-ni təşkil edir. Şərqi Asiya istiqamətində gedən neft daşımaları bu boğaz vasitəsilə həyata keçirilir. Bu istiqamətindəki daşımaların böyük qismi Yaponiya, Çin və Cənubi Koreyanın payına düşür. İl ərzində boğazdan tankerlər vasitəsilə 11 milyon barel xam neft daşınır. 

Boğazda, həmçinin terror və piratlıq təhlükəsi yüksəkdir. 2003-cü ildə dünya üzə pirat hücumlarının 3/4 hissəsi boğazın üzərinə düşüb. Digər bir təhlükə isə Sumatra adasında mütəmadi baş verən yanğınlar zamanı boğazda görüş məsafəsinin 200 m-ə qədər azalmasıdır.

## Alternativ layihə
Tailand hökuməti boğazı əvəzləyəcək və onun yükünü azaldacaq bir layihə hazırlayıb. Layihəyə görə Kra bərzəxində kanal tikintisi planlaşdırılır. Bu kanal iki okean arasında məsafəni 1000 km azaldacaq. Bununla belə, bu layihə həm ölkəni faktiki ikiyə bölə və ekoloji fəsadlar yarada bilər.

## Mənbə
* Эксперт
* World oil transit chokepoints
* BBC News report on the increased security in the Straits
* "Going for the jugular" Report on the potential terrorist threat to the Straits. From the Economist, requires subscription, in the print edition June 10th 2004
* China builds up strategic sea lanes
* A report from the International Maritime Organisation on the implementation of a Straits "Marine Electronic Highway" — a series of technological measures to ensure safe and efficient use of the busy waters 
* The Malacca Straits Research and Development Centre homepage 
* Al-Jazeera: Malacca Strait nations plan air patrol
Hoqmanay

**Hoqmanay** — Şotlandiyaya məxsus yeni il mərasimidir. Hər il dekabr ayının son günü qeyd olunur. Hoqmanay bayramında şotland ailələri ənənəvi paltarlarını geyinib,  bu günə məxsus yemək və şirniyyatlarını hazırlayarlar. Bu gecədə hər kəs rəqs edər və rəqs etdikdən sonra "Auld Lang Syne" adlı mahnını oxuyar.

## İstinadlar
Lakkadiv dənizi

**Lakkadiv dənizi** - Hind okeanı akvatoriyasında, Hindustan yarımadası ilə Şri-Lanka, Lakkadiv adaları və Maldiv adaları arasında yerləşir. Cənub hissəsi Addi atolu ilə sərhədlənir. Sahəsi 786,000&nbsp;km², orta dərinlik 1929 m, ən dərin yeri 4131 metr təşkil edir. Sahilləri əsasən qumsallıq, dibi isə şelf relyefi üstünlük təşkil edir. Sularında çoxlu sayda mərcan məşəlli riflər və adalar vardır. Zəngin balıq, molusk və digər dəniz canlıları ilə zəngindir. Əsas limanları Tuttukudi, Monqaluru (Hindistan), Kolombo (Şri-Lanka).
## Hidrologiyası

Dəniz sularında demək olar ki temperatur sabit qalır, bəzi yerlərdə yayda 26-28 S, qışda isə 25 S təşkil edir. Duzluğu 34‰, şimal və mərkəz hissələrdə isə 35,5‰ olur. Sahilləri quşsaldır. Burada mərcan rifləri üstünlük təşkil edir. Mərcanların burada 105 növünə rast gəlinir. 
## Mənbə
*Limits of Oceans and Seas,1953,International Hydrographic Organization|accessdate-7 February 2010