open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Feyruz Mustafayev

**Feyruz Mustafayev** () — Azərbaycan Respublikasının Baş nazirinin səlahiyyətlərini icra edən (4 aprel, 1992 — 16 may, 1992); Azərbaycan Baş nazirinin birinci müavini (22 may 1991—18 may 1992); A. R. "Azərquşsənaye" Dövlət Şirkətinin prezidenti (8 fevral 1993); A. R. Taxıl Məhsulları Dövlət Şirkətinin prezidenti (25 noyabr 1993 — 16 oktyabr 1994); Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2 oktyabr 2002)

## Həyatı
Feyruz Rəcəb oğlu Mustafayev 1933-cü il 18 oktyabrda Ağdam rayonunun Mərzili kəndində anadan olub. Mərzili kəndində yeddillik məktəbi bitirdikdən sonra Novruzlu kənd orta məktəbində təhsilini davam etdirib.

1950-ci illərdə Xanlar (indiki Göygöl) rayonunun Samux kəndinə köçüblər. 1955-ci ildə hərbi xidməti başa vurandan sonra Samux kolxozunda sıravi işçi kimi əmək fəaliyyətinə başlayır. Sonra mühasib, kolxoz həmkarlar təşkilatının sədri və kolxoz sədri seçilir. Bu müddətdə Moskva İqtisadiyyat insti-tunda qiyabi təhsil alır.

Kolxozda yüksək nailiyyətlər əldə edən sədr Xanlar rayonuna Rayon İcraiyyə komitəsinə sədr təyin edilir. 1 il sonra Xanlar RPK- nin birinci katibi seçilir. Feyruz Mustafayev daha sonra Şamaxı rayonuna təyinat alır.

Şamaxı rayonunda apardığı quruculuq işləri, dəmyə sahələrə çəkdirdiyi 600 km su xətti və bütün oxşar quruculuq işləri və apardığı islahatlara görə 1981-ci ildə Azərbaycan KP MK-nin birinci katibi H. Əliyev və Sovet İttifaqı KP MK-nin birinci katibi L. İ. Brejnev tərəfindən Lenin ordeninə və Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülür.

1975-ci ildə Azərbaycan KP Xanlar RK-nın birinci katibi olan vaxt 343 nömrəli Qızılca seçki dairəsindən Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IX çağırış deputatı seçilib. Mədəniyyət komissiyasınınü üzvü olub.

1987-ci ildə Aqrar Sənaye komitəsində sədr müavini. Sonra Qaçqınlar komitəsinin sədri, Taxıl Məhsulları Dövlət Şirkətinin prezidenti, Baş Nazirin müavini işləyəndən sonra da Baş Naziri əvəz edib.

31 iyul 1992-ci il tarixində keçirilən Azərbaycan Kəndli Partiyasının təsis qurultayında partiyanın sədri seçilmişdir.

4 övladı, 8 nəvəsi olub.

7 iyul 2018-ci ildə vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Unudulmaz dizibərk kişi: Feyruz Mustafayev!
Kitakyuşu

**Kitakyuşu** () — Yaponiyanın Kyuşu regionunda yerləşən, Fukuoka prefekturasında şəhər.

## Qardaş şəhərlər

* , Dalyan
* , İnçxon
* , Virciniya, Norfolk
* , Vaşinqton, Takoma
* , Minamikyüşü

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mario Lanza

**Mario Lanza** (əsl adı: **Alfredo Arnold Kakotsa**; 31 yanvar 1921, Cənubi Filadelfiya, ABŞ — 7 oktyabr 1959, Roma, İtaliya) — amerikalı müğənni (tenor) və aktyor.

## Həyatı
Təqaüdə çıxmış hərbçi Antonio Kokotsa və Mariya Kokotsa — Lanza ailəsində anadan olmuşdur. Marionun (balaça Fredi) beş yaşı olanda valıdeyinlərinin uzaq İtaliyadan gətirdikləri qramafon cəlb etdi. Karuzo ve Ruffonun ifalarından ibarət olan musiqi vallarına saatlarla qulaq asardı. Xüsusilə Enriko Karuzonun səsinn sehrinə düşmüşdü. İlbəil musiqi onun — gənc Fredinin həyatına daxil olmüşdu. Bu artıq uşaqlıq marağı deyildi onun həyatının bir hissəsinə cevrilmişdi. Böyük Karuzonun balaça heyranı ariya, romanslarının hər kiçik xirdalıqlarını bele əzbər bilirdi. O təkcə qulas asmırdı — həm də zumzumə edirdi. İlk real oxuma üzrə dərslərini bariton Antonio Skardutsodan aldı. Onun növbəti müəllimi isə müxtəlif ictimai tədbirlərdə ifasını-cıxışalrını təşkil edən İren Villyams idi. Müğənninin karyerasında növbəti addım, Filadelpfiya Musiqi Akademiyasının konsert — meneceri Villiam C. Haffın təşkil etdyi tədvbitdə Sergey Kousevitskinin dinləməsi idi.

## Fəaliyyəti
Kousevitski Tanglevudda müğənni və musiqiçilər üçün məktəbdə təhsil almaq üçün gənci dəvət etdi. Son buraxılış imtahanı olaraq Lanza məktəb səviyyəsində qoyulmuş quruluş əsasında Nicolainin operası "Vindsor və Merri arvadları"nda bir istehsal Fenton partiyasını ifa etdi və o vaxtdan bəri opera tənqidçiləri onun yaradıçılığını gözdən qaçırmadılar. 1952-ci ildə o Doretta Morrou ilə birlikdə "Cünki sən mənimsən" musiqilı filmdə çəkildi.

28 may 1957-ci il müğənni "Əlvida, Roma" filmində çəkiliş üçün İtaliyanın Neapol şəhərinə ailəsi ilə getdi.

17 aprel 1959-cu il Mario birdən infarkt keçirdi. Avqustun 27-də müğənni ikinci infarkt keçirdi Roma xəstəxansına "Valle Çulia" (Valle Giulia) infarkt və ikitərəfli sətəlcəm ilə daxil olmuşdur. 30 sentyabr "Gül təlxək" filminin çəkilişləri aktyorun xəstəliyi səbəbindən dayandırıldı. Həkimlər klinikada Marioda ateroskleroz və hipertoniya əlamətləri aşkar etdilər.

Tamamilə sona qədər aydın olmayan səbəblərdən Mario Lanza geniş infarktdan klinikada "Valle Giulia" da 7 oktyabr 1959-cu öldü.

## Ailə
* Həyat yoldaşı — Betti Lanza.
* Övladları: Kollin (1997-ci ildə avtomobil qəzasında həlak olub), Elissa, Deymon (2008-ci ildə infarktdan vəfat edib), Mark (1993-cü ildə infarktdan vəfat edib).

## Mənbə
* Магомаев М. М. "Великий Ланца". Москва, Россия, Издательство "Музыка", 1993 г. — ISBN 5714004159

## Xarici keçidlər
Stiv Şirripa

**Steven Ralph** "**Steve**" **Schirripa** (; 3 sentyabr 1957, Bensonhurst, Brooklyn) — ABŞ aktyoru.

## Xarici keçidlər
*
Ömər Qudinq

**Ömər M. Qudinq** (; 19 oktyabr 1976, Los-Anceles, Kaliforniya) — ABŞ aktyoru.

## Xarici keçidlər
*
Ceff Foksuorti

**Jeffrey Marshall** "**Jeff**" **Foxworthy** (; 6 oktyabr 1958, Atlanta, Corciya) — ABŞ aktyoru.

## Xarici keçidlər
*
Saqamihara

**Saqamihara** () — Yaponiyanın Kanto regionda yerləşən, Kanaqava prefekturada bir şəhər.

## Qardaş şəhərlər

* , Toronto (1998-ci ilin yanvarın 1-dən)
* , Treyl (1991-ci ilin aprelin 15-dən)
* , Usi (1985-ci ilin oktyabrın 6-dan)

## İstinadlar
İordaniya mətbəxi

300px|thumbnail|right|Mensaf

**İordaniya mətbəxi** — ərəb ənənələrinə söykənsə də, xüsusi üsulla hazırlanır və özünəməxsus dadı var. İordaniyanın hər yerində düyü, müxtəlif ot və göyərtilərdən istifadə olunur. İordaniya mətbəxində limon və zeytun da geniş yayılıb. Məşhur şirniyyatları fındıqlı paxlava, küncüt və peçenyedir. Eləcə də kanafa adlı desert - pendirli şirin vermişelin də dadına baxmaq lazımdır. İordaniyada mütləq şaurma yeməyi unutmayın. Şaurma təmiz toyuq və ya qoyun əti, göyərti, tərəvəzdən hazırlanır. Tipik İordaniya yeməyi isə mensaf adlanır. Bu bayram yeməyidir, düyü və qoyun ətindən hazırlanır. Adas isə sarı mərcimək və toyuq ətindən hazırlanır. Maraqlı yeməklərdən biri də maklyuba adlanır. Maklyuba kartof, badımcan, düyü, qoyun ətindən hazırlanır. Nəticədə kartoflu-düyülü-ət yeməyi alınır.

## İstinadlar
Karlos Mensia

**Ned Arnel Mencía** (; 22 oktyabr 1967, San Pedro Sula, Honduras) — ABŞ aktyoru.

## Xarici keçidlər
*
Ağbəniz və yeddi cırtdan

**Ağbəniz və Yeddi Cırtdan** — ilk dəfə 1812-ci ildə alman Qrimm qardaşları tərəfindən toplanmış və çap edilmiş olan bir xalq nağılıdır. Pisqəlbli və qısqanc ögey anası tərəfindən ondan daha gözəl olduğu üçün öldürülmək üzrə meşəyə göndərilən və meşədə cırtdanlarla birlikdə yaşamağa başlayan bir şahzadənin macəralarından bəhs edir. Bir neçə dəfə teatra və kinoya uyğunlaşdırılmışdır. Hekayənin (və baş qəhrəmanın) ilk çapındakı almanca adı Sneewittchendir (Qarbəyazı).

## Mövzusu
Ağbənizin anası ölüncə  atası (kral) yenidən evlənir. Ancaq ögey ana (yeni kraliça) Ağbənizə pis davranmaqdadır. Pis kraliçanın sehrli bir aynası vardır və tez-tez bu aynadan dünyadakı ən gözəl adamın kim olduğunu soruşar. Doğrunu söyləyən sehrli ayna hər daim kraliçanın gözəlliyini təsdiqləyər ta ki Ağbəniz böyüyüb gənc və gözəl bir qız olana qədər.

Ağbənizin özündən daha gözəl olduğunu öyrənincə qısqanclıq böhranına girən kraliça ovçulardan birinə gənc qızı öldürməsini əmr edər. Ovçu Ağbənizə qıya bilməz və meşədə sərbəst buraxar. Ağbəniz meşədəki bir cırtdan ailəsi ilə birlikdə yaşamağa başlayar.

Bir müddət sonra gənc qızın həyatda olduğunu öyrənən pis kraliça yaşlı bir qadın qılığında cücələrin evinə gedərək Ağbənizi zəhərli bir alma ilə zəhərləyər. Cırtdanlar dərin bir yuxuya gedən gənc qızı şüşədən bir tabutda mühafizə etməyə başlayarlar. Yoldan keçən bir şahzadə tabutdakı qıza aşiq olar və cırtdanları razı salaraq tabutu yanında aparar.

Xidmətçilər meşədə irəliləyərkən tabutu salarlar. Ağbənizin boğazındakı zəhərli alma parçası düşməsinin təsiriylə çıxar və gənc qız oyanar. Gənc cütlük evlənməyə qərar verərlər və yaşlı kral ilə pis kraliçanı da toylarına dəvət edərlər. Ağbənizin öldüyünü zənn edən kraliça aynasından gənc kraliçanın özündən daha gözəl olduğunu öyrənincə toya gəlməyə qərar verər. Burada gerçəklər ortaya çıxar və kraliça cəza olaraq ona geyindirilən qızğın dəmirdən hazırlanmış ayaqqabılar içərisində rəqs edərək ölər.

## Mənbə
* Jacob Grimm & Wilhelm Grimm: Kinder- und Hausmärchen; Band 1, 7. Ausgabe (children's and households fairy tales, Cild 1, 7. nəşr). Dietrich, Göttingen 1857.

## İstinadlar
Yəmən mətbəxi

**Yəmən mətbəxi** — bütün ərəb ölkələrinə xas xörəklərlə zəngindir. Yeganə yerli fərq dəniz məhsullarından və ədviyyatlardan çox, düyüdən isə az istifadədir. Milli xörəklərdən ən dadlısı saltadır - toyuq əti mərcimək, yaşıl noxud və ədviyyatlardan ibarətdir və yanında qarnir kimi düyü verilir. Xaradxa və ya arada ədviyyatlı qiymədir, ondan piroqların içliyi kimi də istifadə olunur. Yəmən mətbəxində digər ərəb ölkələrindən fərqli olaraq souslardan az istifadə olunur. Onu bitki yağı, sirkə və bitki qarışıqları əvəz edir. Yemək süfrəsini çay tamamlayır. Çayı nanə və digər otlarla içirlər. Burada qışr da çox populyardır - qəhvə qabığı və ədvalardan ibarətdir. Yəmən mokko qəhvəsinin vətənidir. Onu, adətən əncir və müxtəlif ədviyyatlar əlavə olunmuş halda içirlər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Ərəb mətbəxi
Lukas Yorkas

**Lukas Yorkas**  (, ) — Yunan müğənni.

## Həyatı
18 oktyabr 1986-cı ildə anadan olub.

## İstinadlar
Dədə Qorqud oğuznamələri (teleserial)

**Dədə Qorqud oğuznamələri** — Dədə Qorqud dastanının 12 boyunu əhatə etməsi planlaşdırılan serial. Yalnız iki seriyası çəkilmişdir.

## Seriyaları
**[[Dirsə xan oğlu Buğac boyu (film, 2000)]]
**Salur Qazanın evi talandığı boy (film, 2001)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rusiya hökmdarlarının siyahısı

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Rusiya imperatorlarının siyahısı
* Romanovlar sülaləsi

## Xarici keçidlər
Larri-kabelçi

**Daniel Lawrence** "**Larry**" **Whitney** (; 17 oktyabr 1963, Pawnee City, Nebraska) — ABŞ aktyoru.

## Xarici keçidlər
*
Bəqi qəbiristanlığı

**Əl-Bəqi** () — ‏Mədinədə (Səudiyyə Ərəbistan) qəbiristanlıq, ən-Nəbəvi məscidindən cənub-şərqə yerləşdirilmişdir. Qəbiristanlıqda Məhəmməd peyğəmbərin və onun tərəfdarlarının qohumlarının çoxsu dəfn edilmişdir. Onlardan biri üçüncü xəlifə Osman ibn Əffan olmuşdur. Və həmçinin də İmam Həsən (ə).

## Tarix

Məhəmməd peyğəmbər 622-ci ilin sentyabrında Məkkədən Mədinəyə gəldi. Əl Bəqi böyük torpaq sahəsi idi. Ən-Nəbəvi məscidin tikintisi zamanı, peyğəmbər bu torpaq sahəsini yetim uşaqdan aldı.

## Qəbiristanlıqda dəfn edilmişlər
* Abbas ibn Əbdülmütəllib — Məhəmməd peyğəmbərin əmisi.
* Həsən ibn Əli — Məhəmməd peyğəmbərin nəvəsi, ikinci şiə imamı.
* Səccad ibn Huseyn — Məhəmməd peyğənbərin nəticəsi, dördüncü şiə imamı.
* İmam Baqir — beşinci şiə imamı.
* Cəfər Sadiq — altıncı şiə imamı.
* İmam Malik ibn Ənəs — Maliki məzhəbinin banisidir.
* Şeyx Şamil — Dağıstan və Çeçenistannın imamıdır.
* II Əbdülməcid — Son Osmanlı Xəlifəsi
* Osman ibn Əffan — İslamın Üçüncü Xəlifəsi

## İstinadlar
 

## Həmçinin bax

* Bəqi məzarlığının dağıdılması

## Xarici keçidlər
*
Paralel (həndəsə)

**Həndəsədə paralel xətlər** — bir-biri ilə heç vaxt kəsişməyən düz xəttlərə deyilir.

## İstinadlar
Bai Fanq Li

**Bai Fanq Li** () yoxsul gənclərin oxumasına maddi yardım göstərməsinə görə məşhurdur. Lakin o milyonçu deyildi. Pulunu velotaksi sürməklə qazanırdı. Bai Fanq Li ümumilikdə 350 000 yuan vəsait bağışlamaqla 300dən artıq yoxsul gəncin oxumasına şərait yaratmışdır. Bai Fanq Li Hebei vilayətində anadan olub, həyat yoldaşı və qızı ilə birlikdə yaşayırdı.

Onun yardımları 1987-ci ildən yəni 74 yaşında olarkən başlamışdır.Bu zaman o artıq işindən əl çəkməyi düşünürdü.

Uzun illər pedal çevirməklə pul qazanan Bai doğma şəhərinə qayıdir və bu zaman tarlada işləyən uşaqlar onun diqqətini cəlb edir.Qızindan uşaqların niyə məktəbə getmədiyini soruşur və qızı da onların çox yoxsul olduqlarını,oxumağa imkanlarının çatmadığını demişdi. təsirlənən Bai Fangli oradakı məktəblərə 5000 yuan yardım edir.Tezliklə o yenidən Tianjinə-öz işinə qayıdır.Bundan sonra o bütün qazandığı pulu ehtiyacı olan tələbələrə verir. Oğulları və qızları onu bu fikrindən daşındırmağa çalışsalar da Bai onların dediklərinə əhəmiyyət vermir.

Hər gün sübh tezdən işə gedib axşamın qaranlığında evinə qayıdar və gününə 20, 30 yuan qazanardı.
Bai savadsız olduğu üçün həmişə təəssüflənmişdi və gələcək nəslin təhsillə irəliləyəcəyinə ümid edirdi.

Biraz sonra o daha çox yardım edə bilmək üçün dəmiryolu vağzalının yaxınlığında kiçik bir daxmaya köçür və burda 24 saat müştəri gözləyir.Sadə yeməklər yeyir, yırtıq paltarlar geyinirdi. 82 yaşında olarkən Bai övladlarını bir daha təəccübləndirir — o müxtəlif yerlərdən borclar alaraq təhsilə yardım fondu yaradır. Lakin o həyatına hələ də pedal çevirmeklə davam edirdi.Hər dəfə bu fonda pul verəndə yaşlı Bai uşaq kimi sevinirdi,yeni bir missiyanı başa vurduğunu düşünürdü.

2001-ci ildə Bai velotaksisi ilə Tianjinin Yao Hua orta məktəbinə gəlir və son qazandığı pulu da verdikdən sonra bundan artıq işləyə biıməyəcəyini bildirib. Bu səhnə qarşısında müəllimlər və şagirdlər göz yaşlarını saxlaya bilməyiblər.

2005-ci ildə Bai Fangliyə ağ ciyər xərçəngi diaqnozu qoyulur və həmin ilin Sentyabrın 23-də vəfat edir.

## İstinadlar
Kələqoparan

**Kələqoparan** — Quba rayonunun ərazisində dağ.

Dağ Quba rayonunun Yerfi kəndindən şimali-şərqdə yerləşir. Hündürlüyü 2070 m. Əsli Kəlləqoparandır və həmin dağın ətəyində və yamaclarındakı çox soyuq sulu bulaqların ümumi adıdır. İsti havada içildikdə dərhal başağrısı verdiyinə görə belə adlandırılmışdır. Dağ öz adını həmin bulaqlardan almışdır. Yerli əhalinin məlumatına görə, keçmişdə ətraf rayonların əhalisi yay vaxtı Babadağına ziyarətə gedərkən həmin bulaqlardan ehtiyat su götürürdülər. Oronim Qalaqoparan variantında da qeydə alınmışdır.

## Mənbə
* Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti, II cilddə. Bakı-2007.  I cild, səh.391.

## Həmçinin bax
Abbas ibn Əbdülmüttəlib

**Abbas ibn Əbdülmüttəlib** () – Məhəmməd peyğəmbərin əmisi. Abbasilər sülaləsinin adı məhz Abbasdan götürülüb.

Azərbaycan Milli Ensiklopediyasında atasının adı *Əbdülmütəllib* formasında qeyd edilib.

## Gənclik yaşları
Onu *Əbül-Fəzl* də adlandırırdılar. Abbas ibn Əbdülmüttəlib Məhəmməd peyğəmbərdən iki yaş böyük idi. Məhəmmədin anası vəfat etdikdən sonra onun atası Əbdülmüttəlib onu himayəsinə götürmüşdür. Beləliklə, Abbas Məhəmmədlə bir evdə böyümüşdür.

Abbas ibn Əbdülmüttəlib hələ gəncliyindən ticarətlə məşğul olduğundan, kifayət qədər zəngin idi. O, qardaşları ilə birlikdə Kəbə evinə ziyarətə gələn zəvvarlara xidmət göstərib, Zəmzəm quyusundan onlara su ikram edirdilər. Bu işini o, İslamı qəbul etdikdən sonra da davam etmişdir. Vida həccində Məhəmməd peyğəmbər quyuya yaxınlaşıb, Abbasdan su istəmişdir.

## İslam dövrü
Məhəmmədə peyğəmbərlik verildikdən sonra, Abbas ibn Əbdülmüttəlib İslamı qəbul etməsə də, ona qarşı mövqe də tutmamışdır. O, hətta bəzi hallarda peyğəmbərə kömək belə etmişdir. Onun həyat yoldaşı Ümmül-Fəzl isə ilk müsəlman qadınlarından biri olmuşdur.

Bütün bunlara baxmayaraq, Bədr döyüşünə bütpərəstlərin tərəfində olmağa məcbur edilən Abbas ibn Əbdülmüttəlib müsəlmanlar tərəfindən əsir götürülmüşdür. Əsirlikdən azad olunduqdan sonra İslamı qəbul edərək, Məkkəyə qayıtmış, ancaq bir müddət müsəlman olduğunu gizlətmiş, təqiyyədə olmuşdur. O, oradakı müsəlmanlara köməklik göstərmiş, Mədinədə hicrətdə olan peyğəmbərə Məkkədəki vəziyyət haqqında xəbərlər göndərmişdir. Daha sonra, müsəlmanların Məkkəni fəth etməsinə az qalmış o da, Mədinəyə hicrət etmişdir. Müsəlmanlar Məkkəni fəth etdikdən sonra Abbas ibn Əbdülmüttəlib Məhəmməd peyğəmbərin tərəfində olmuş, Hüneyn döyüşündə bütpərəstlərə qarşı vuruşmuşdur. Məhəmməd peyğəmbərin vəfatından sonra isə Abbas ibn Əbdülmüttəlib Xilafət üçün böyük işlər görmüş və ilk üç Raşidi xəlifələrə yaxından köməklik göstərmişdir. O, İslam ordusu üçün böyük məbləğdə vəsait xərcləmiş, xüsusən də, Bizansa qarşı yürüşlərin bütün xərcini öz öhdəsinə götürmüşdür. Abbas ibn Əbdülmüttəlib xəlifə Osmanın xəlifəliyi zamanı vəfat etmişdir.

## Soyu
Yüz ilə yaxın bir müddət keçdikdən sonra, onun soyundan olan varisləri Xilafətə başçılıq etmişdirlər. Məhz, Abbasilər sülaləsi onun soyundan gəlməkdədirlər.

## İstinadlar

## Mənbə
* A. Əlizadə, E. Səmədov. İslam ensiklopedik lüğəti (tarix, fəlsəfə və hüquq). Bakı: AMEA Fəlsəfə və Hüquq institutu nəşri, 3 saylı Bakı Mətbəəsi ASC, 2016, s. 5. ISBN 5-89968-070-9.

## Xarici keçidlər
Funabaşi

**Funabaşi** () — Yaponiyanın Kanto regionunda yerləşən Çiba prefekturasında şəhər.

## Qardaş şəhərlər
* , Kaliforniya, Hayvard (1986-cı ilin noyabrın 7-dən)
* , Treyl (1989-cu ilin aprelin 6-dan)
* , Sian (1994-cü ilin noyabrın 2-dən)

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Anonymous

**Anonymous** () — müxtəlif siyasi hadisələrdə, adətən dövlət təşkilatlarına aid web saytlara hücumlar təşkil edərək etirazını bildirən aktivist və haktivist qrup.

Konsepsiyası qurulduğu ilk vaxtlardan təyin olunmuş bir məqsədə doğru, koordinasiyalı bir şəkildə əsasən əyləncə meyilli, hansısa bir ad istifadə etməyən "onlayn" kütlə tərəfindən qəbul edilmişdir. 2008-ci ildən etibarən, getdikcə əməkdaşlığa daha çox meyil etməyə başlayan beynəlxalq internet hücumları, öncədən təyin olunmuş etiraz aksiyaları və əsasən müəllif hüquqları ilə qorunan digər əsərlərin ticarətini həyata keçirən firmaların qeyri-qanuni yayımına qarşı kompaniyalara qarşı digər kiber hücumlar ilə xatırlanır. Hücumlar, özlərini "Anonim olaraq adlandıran şəxsiyyəti naməlum olan insanlar tərəfindən həyata keçirilir.

## Fəaliyyətləri
* Habbo hücumu: Virtual bir otel olaraq yaradılmış olan sosial şəbəkə Habbo Anonymousun tez-tez hədəf aldığı saytlardan biridir.
* Hal Turner hücumu: Hal Turnerin ifadəsinə görə 2006 Dekabr və 2007 Yanvar ayında özlərini Anonymous olaraq təqdim edən insanların hücumu nəticəsində minlərlə dollarlıq zərərə məruz qalmışdır.
* Chris Forcandın həbs olunması: 7 dekabr 2007-ci ildə uşaqbazlıq ittihamıyla 53 yaşlı Chris Forcand, Global Television Networkun məlumatına görə Anonymous qrupunun fəaliyyəti nəticəsində tutulmuşdur.
* Plan Chanology: (20 yanvar 2008) Scientology Kilisesinə qarşı bu aksiya nəticəsində qrup mətbuatda geniş şəkildə işıqlandırılmışdır.
* No Cussing Club (2009)
* İrandakı seçkilərə etiraz aksiyaları (2009)
* Avstraliyada internet senzurasına qarşı aksiyalar: Operation Didgeridie (2009), Operation Titstorm (2010)
* Operation Leakspin
* Zbabwe:Zimbabve hökumətinin web saytı Wikileaks sənədlərinə tətbiq olunan senzura səbəbiylə hücuma məruz qalmışdır.
* FiGael saytına hücum
* Ərəb Baharına dəstək: Operation Egypt Misir inqilabı and Operation Tunisia Yasəmən inqilabı
* Digiturkə hücum: Operation DIGITURK (2012)
* The Pirate Bay, Megaupload, SOPA protesto
* 2009-cu il Aprel ayında,
* Operasyon resel Blackout: Qrup tərəfindən yayımlanan bir video, Facebook sosial şəbəkəsini hədəf olaraq göstərərək 60000 serverin ləğv edilə biləcəyini iddia etmişdilər.
* GoDaddy Hücumu (2012)
* "opIsrael" əməliyyat adı ilə, 7 aprel 2013-cü ildə "Fələstin xalqına zülm etdiyinə və ölkənin internetini kəsmək cəhdi etdiyi" üçün İsrailin səhiyyə, sosial xidmət, təhlükəsizlik və s. saytlarına hücum etmiş və İsraili 3 milyard Dollar ziyana uğratmışlar.
* "opTurkey" əməliyyat adı ilə, 12 iyun 2013-cü ildə qrup RTÜK-ün İnternet saytını dondurdu. Qrupun Türkiyədəki üzvlərinin Twitter hesabı @AnonsTurkeydən verilən məlumatda, "Tango Down | RTUK – Həqiqəti yazan media qurumlarına cəza verdiniz. İndi isə Anonymous sizi cəzalandırdı" yazılmışdı.
* Qərb dünyasının öz postunu tərk etməsi üçün təzyiqlər göstərdiyi Suriya Dövləti Prezidenti Bəşər Əsəd beynəlxalq hacker qrupu Anonymous’un da hədəfi oldu. Anonymous, Prezident aparatının e-mail hesabına girərək yüzlərlə yazışmanı internetdə yayımladı.

## İstinadlar
Pekines

**Pekines** — Özündən çox böyük itlərə meydan oxuyacaq qədər cəsur olması ilə məşhur olan Pekinez itinin vətəni Çin sayılır. Keçmişdə təkcə Çinin kral saraylarında saxlanılan bu it kürkünün formasına görə "Çin aslanı" adlandırılıb və o pis ruhları qovan varlıq kimi qəbul edildiyi üçün xalq onu salamlayaraq qarşısından keçirdi.

Özünü təhlükəyə atacaq qədər cəsurdur. Təzad təşkil etsə də sərbəstliyinə və sahibinə çox bağlıdır və onu çox qısqanır. Yad insanlara qarşı məsafə saxlayır, uşaqları isə çox sevir. Kobud rəftardan heç xoşu gəlmir, dişləyə bilər. İstədiyini etdirəcək qədər inadkardır.

## Sağlamlıq
2024-cü ildə Böyük Britaniyada aparılmış bir tədqiqat göstərdi ki, bu cinsin orta ömür müddəti 13,3 ildir, halbuki safqanlar üçün bu göstərici 12,7 il və hibridlər üçün 12 ildir.

Pekinlərin ölümünün əsas səbəbi, bir çox digər dekorativ cinslərdə olduğu kimi, travmadır. Əsas sağlamlıq problemlərinə nevroloji və ürək-damar qüsurları daxildir.

Getdikcə daha yastı burun üçün aparılan seleksiya nəticəsində, bəzilərində olan brakiyosefaliya bəzi pekinlərdə sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Beləliklə, bu cinsdə digər potensial problemlər göz və tənəffüs problemləridir ki, bu da onların kiçik kəllə və yastı burunlarından qaynaqlanır. Bundan əlavə, dəri allergiyaları (isti nöqtələr daxil olmaqla) və göz yaraları spontan olaraq inkişaf edə bilər. Pekinlərdə həmçinin quru keratokonjunktivit (quru göz) və proqressiv retina atrofiya inkişaf edə bilər.

## Baxım
Pekinlərin tükləri daim tökülür, buna görə də onlara hər gün xüsusi it darağı ilə darama tələb olunur. Pekinin tüklərinin sağlam və səliqəli saxlanılması üçün hər 8-12 həftədən bir baxımçıya müraciət etmək lazımdır. Ev heyvanı olaraq saxlanılacaq itlər, sərgi tükündən daha az baxım tələb edən yunca kəsmə üsulu ilə kəsilə bilər. Bol tüklərinə görə pekinlərin sərin olması vacibdir. Cins yüksək temperaturda istilik vurusuna meyillidir.

Gözlərdən yad cisimləri gündəlik çıxarmaq və burundakı qırışları təmizləmək vacibdir ki, yaraların (isti nöqtələrin) yaranmasının qarşısını alın.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Anabioz

**Anabioz** — orqanizmin elə halıdır ki, bu zaman canlılarda bütün həyat prosesləri (maddələr mübadiləsi və s.) o qədər zəifləyir ki, görünə bilən həyat təzahürləri yoxdur. "Anabioz" sözü "canlanma" deməkdir: yunan sözlərindən "ana" — "yenidən" və "bios" — "həyat". Bu hadisəni ilk dəfə heyvanlarda 1701-ci ildə hollandiyalı təbiətşünas Antoni van Levenhuk aşkar etmişdir. O, dam novlarından tam quru qumu yığır və şüşə boruda su ilə qarışdırır, sonra isə özünün mikroskopunda baxırdı. Alim bu şüşə boruda aktiv üzən canlı varlıqları — kiçik qurdları (rotatori) gördü. Levenhuk dəfələrlə qumu qurudurdu, lakin qurdlar yenidən canlanma qabiliyyətlərini saxlayırdılar. Anabioz — canlıların təkamül prosesi nəticəsində qazanılmış, xarici mühitin əlverişsiz şəraitindən onların salamat qalması üçün bioloji uyğunlaşmasıdır. Orqanizmlər anabioz halına ətraf mühitin temperaturunun kəskin dəyişməsi, rütubətin yoxluğu və digər səbəblərdən düşürlər. Bu hadisə təbiətdə geniş yayılıb. Bunu viruslarda, mikroblarda, onurğasızlarda, suda-quruda yaşayanlarda, sürünənlərdə, şibyələrdə, mamırlarda və hətta bəzi çiçəkli bitkilərdə müşahidə etmək olar. Soyuqda heyvanların qış yuxusuna getmələri, quraqlıq zamanı isə onların yay yuxusuna getmələri anabiozla oxşardır. Anabioza tipik nümunə — bir çox bitkilərin toxumlarının illərlə cücərmədən gizli qalmalarıdır. Anabioz hadisəsi qurutma və soyutma zamanı praktikada geniş istifadə olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xəzər dağı

**Xəzər dağı** — Füzuli rayonunun ərazisində qərar tutan dağ.

Xəzər oronimi özündə xəzər etnonimini əks etdirir. Görünür, Azərbaycan ərazisində məskunlaşmış xəzər ailələri əvvəlcə maldarlıqla məşğul olmuşlar və həmin dağlarda onların yaylaqları yerləşmişdir. Bir sözlə Xəzər oronimi etnotoponimdir.

## Mənbə
* Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti, II cilddə. Bakı-2007.  I cild, səh.348.
Avşalom mağarası

**Avşalom mağarası** (iv.מערת אבשלום) və ya **Sorek mağarası** — İsraildə Ye'ela dağında 5,000 m² sahəyə sahin mağara.

## Haqqında
Mağara 1968-ci ildə İsraildə Bet Şemeş şəhərinin 3 km şərqində yerləşən Hartuvda karxana işçiləri tərəfindən partlayıcı istifadə edildikdən sonra təsadüfən kəşf edildi. Mağara 83 m uzunluğunda, 60 m genişliyində və 15 m hündürlüyündədir.

Mağara adını İsrail-Misir müharibəsində (1967–1970) öldürülmüş israilli əsgər Avşolam Şohamdan götürmüşdür. Avşalom mağarası kəşf edildikdən sonra müharibədə təbii sərvətləri zərər görməsi deyə bir neçə il mövcudluğu gizlədilmişdir.

Mağaranın temperaturu il boyunca dəyişməz qalır. 1975-ci ildə bura Təbiət qoruğu elan edilmişdir. 2012-ci ildə mağarada yosunların bitməsinin qarşısını almaq üçün müasir işıqlandırma sistemi quraşdırılmışdır.

Mağarada yerləşən bəzi stalaqmitlərin uzunluğu 4 metr və yaşı 300.000 ildir.

## Qalereya

Şəkil:Avshalom (Soreq) Cave sign.JPG|Mağaranın giriş plakatı
Şəkil:Avshalom's Cave IMG 0992.JPG|Mağaranın girişi
Şəkil:Soreq Cave 07.jpg|Stalaktitilər
Şəkil:Stalactites cave (17).JPG| Stalaktitin stalaqmit ilə qarşılaşması
Əbdülmüttəlib

**Şeybə ibn Haşim** və ya bilinən adı ilə **Əbdülmüttəlib** (; ) — Qureyş qəbiləsinin Bəni-Haşim tayfasının rəhbəri idi. Məhəmmədin babası. O, vəfatına qədər nəvəsini himayə etmiş, sonra da bu işi oğlu Əbu Talibə həvalə etmişdir.

## Bioqrafiyası
Əsl adı *Şeybə ibn Haşim* olan Əbdülmüttəlib, Məhəmməd peyğəmbərin babası və Qüreyş qəbiləsinin nüfuzlu rəhbərlərindən biri idi. Gəncliyində bütlərə sitayiş edib, içki içsə də sonradan tövbə edərək hənif olmuşdur. O, Məkkənin idarəçiliyi və Kəbənin mühafizəsi ilə məşğul olurdu və Haşimilər ailəsinin lideri kimi Məkkə cəmiyyətində böyük nüfuza malik idi.

Əbdülmüttəlib eyni zamanda, Məhəmmədin yetim qaldığı dövrdə onun tərbiyəsi ilə də məşğul olmuşdur. Onun ən məşhur hadisələrindən biri, "Fil hadisəsi" ilə bağlıdır. Əbdülmüttəlib Kəbəni müdafiə etmək üçün dua etmiş və Əbrəhənin ordusuna qarşı yardım istəmişdir. Fil əhvalatı zamanı Əbdülmüttəlibin duasına cavab olaraq, quşların daşlar ataraq ordunu məhv etdiyi rəvayət edilir. Bu hadisə İslam ənənələrində Allahın Kəbəni qoruduğuna işarə kimi qəbul edilir.

Əbdülmüttəlib həm də Zəmzəm quyusunun yenidən kəşfi ilə tanınır. Bir rəvayətə görə, yuxusunda ona Zəmzəm quyusunun harada olduğunu göstərilmiş və o, həmin yeri qazaraq su qaynağını yenidən açmışdır. Bu hadisə də Məkkə xalqı arasında onun nüfuzunu daha da artırmışdır.

Əbdülmüttəlibin ölümündən sonra, Məhəmmədin qayğısını əmisi Əbu Talib öz üzərinə götürmüşdür.

## Övladları
Əbdülmüttəlibin 10 oğlu və 6 qızı vardı:
* Haris ibn Əbdülmüttəlib —
* Zübeyr ibn Əbdülmütəllib —
* Əbu Talib — şiələrin birinci imamı xəlifə Əlinin atası
* Abdullah ibn Əbdülmüttəlib — Məhəmməd peyğəmbərin atası
* Həmzə ibn Əbdülmüttəlib
* Əbu Ləhəb — Məhəmməd peyğəmbərin fəal rəqiblərindən biri
* Hakim ibn Əbdülmütəllib —
* Makvam ibn Əbdülmütəllib —
* Səfər ibn Əbdülmütəllib —
* Abbas ibn Əbdülmüttəlib (566–653) — Abbasilər sülaləsinin banisi.
* Səfiyə binti Əbdülmütəllib — Zübeyrin anası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Rorayma dağı

**Rorayma dağı** — Braziliya və Venesuela arasında yerləşən Rorayma dağı dünyanın ən sirli yerlərindən biridir. Çox sərt kvars daşından olan və 2270 m hündürlüyə çatan bu dağ sanki memar tərəfindən hazırlanıb. Hətta uzun müddət yerli sakinlər bu dağın əvvəllər burda yaşamış insanlar tərəfindən tikildiyini iddia ediblər. Bu dağ həm də coğrafi şəraitinə görə də fərqlidir, amma bu fərqlərin səbəbi alimlər tərəfindən hələ də aşkar olunmayıb.

Çox sərt daşlardan ibarət olmasına baxmayaraq Rorayma dağında çoxlu şəlalələr axır. Dünyanın ən kiçik qurbağası burada yaşayır. Buradakı bitki və heyvanlara dünyanın başqa heç bir yerində rast gəlinmir.

## İstinadlar
Mandarin ördəyi

**Mandarin ördəyi** — Şimali Amerikada yaşayan meşə ördəyinə bənzəyir. Dünyanın ən gözəl quşlarındandır. Nəsli tükənmə təhlükəsi yoxdur. Çünki bu ördəyin dadının pis olması ovçuları onu ovlamaqdan çəkindirir.

## İstinadlar
A 119 Layihəsi

**A 119 Layihəsi** planı 1950-ci illərin sonu ABŞ hökuməti tərəfindən hazırlamışdır və ABŞ-nin ən gizli planlarından biri idi. Xoşbəxtlikdən bu planı yerinə yetirmək mümkün olmamışdır. Plana görə Ay məhv edilməli idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ərəstun Əliyev

**Ərəstun Cəfər oğlu Əliyev** - Azərbaycanın tanınmış xanəndəsi.

## Həyatı

Ərəstun Əliyev 1957-cı il yanvarın 11-də Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun Mirzəcəfərli kəndində anadan olub. Xanəndəlik ona atasından keçmişdir. Atası, Cəfər Adıgözəl oğlu Əliyev hələ 1939-cu ildə Bakıda Azərbaycan Dövlət Radiosunda Qarabağ şikəstəsinin ilk ifaçılarından olmuşdur, Xan Şuşinski, Şövkət Ələkbərova  və Tükazban İsmayılova ilə birlikdə oxuyurdu. İkinci Dünya Müharibəsinin başlanması ilə əlaqədar Bərdə rayonuna qayıtmışdır.  Ərəstun Əliyevin 5 qardaşı (Zöhrab, Möhnət, Adıgözəl, Ələddin, Cavanşir) və 4 bacısı (Sücayət, Həqiqət, Ədalət, Narınc) var.

## Fəaliyyəti

Qarabağ el məclislərində Şahmalı Kürdoğlu, Arif Babayev, Könül Xasıyeva ve digərləri ilə birlikdə dəfələrlə iştirak etmişdir.
Hal-hazırda xanəndəlik peşəsini davam etdirir.

## Ailəsi

Həyat yoldaşı - Tahirə Əliyeva.  4 qız atasıdır - Günel, Lalə, Sevinc, Səidə.

## Canli ifasından nümunələr

* AĞDAM KÖNLÜM KEÇİR QARABAĞDAN ŞAHMALİ KÜRDOĞLUNA HƏSR OLUNUB
Osmanlıda oxatma

Osmanlıda oxçuluq məktəbinə yazılmaq üçün oxu ən azı 594 m uzağa atmaq lazım idi.Tarixdə ən yaxşı oxçu isə Tozkoparan İskəndər olub,oxu 826 m-dən hədəfə vurub.Halhazırda isə dünyadakı ən yaxşı oxçular ən yaxşı halda 500 m-dən hədəfi vura bilirlər.

Osmanlıda oxçu ox və yayı qaytaranda ustadları onların qulaqlarına "Kamankeş Sirri"ni fısıldayardı. Amma bu sirr başqa heç kesə açıqlanmazdı. Osmanlı imperiyası dağıldıqdan sonra bu sirr də üzə çıxdı. Bu sirr Ənfəl surəsinin 17-ci ayəsi idi: "Atdığın zaman onu sən atmadın, Allah atdı".

Oxçular yayı bəzən elə möhkəm çəkərdilər ki, bel sümükləri qırılmasın deyə zireh geyenlər olurdu. Yay ən güclü olan baş barmaqla çəkilirdi və bu zaman barmağa zərər gəlməsin deyə "Zihkir" adlı üzük taxılırdı.
Mətbəx (teleserial, 2012)

**"Mətbəx"** () — Rusiya komediya teleserialı. «ВБД Групп» QSC sifarişi ilə «Кейстоун Продакшн» tərəfindən çəklir. Serial Moskvada yerləşən «Claude Monet» fransız mətbəxi restoranında baş verən hadisələrə həsr edilib.

## Mənbə
* Serialın rəsmi saytı
* «ВБД Групп» QSC rəsmi saytında seralın səhifəsi  
*  «СТС» telekanalının rəsmi saytında seralın səhifəsi
* Страница сериала на официальном сайте «Новый канал» rəsmi saytında seralın səhifəsi 
* "Кухня" serialının fan-saytı
*  "Кухня" teleserialında restorana, şefin kabinetinə və mətbəxinəonlayn səyahət
* "Кухня" teleserialının 28 seriyası
Oyuncaq körpələr adası

**Oyuncaq körpələr adası** () — Meksikada turizm bölgəsi.

Bu ada görünüşü ilə qorxu filmlərini xatırladır. Çünki adanın hər tərəfində çirkli paltarları, dolaşıq saçları, sınmış qol və ayaqları olan, gözləri çıxmış yüzlərlə oyuncaq var.

Bu ərazi bir vaxtlar Don Culian Santana adlı bir əkinçiyə məxsus imiş. Əfsanəyə görə, 1950-ci ildə adada yaşayan kiçik qız uşağı yaxınlıqdakı kanalda boğulub öldükdən sonra onun ruhu Santananı narahat etməyə başlayıb. Buna görə də Santana özünü ruhlardan qorumaq üçün zibilliklərdən və küçələrdən oyuncaq körpələri yığıb ağaclara asmağa başlayıb. 50 ildən çox müddət ərzində burada 1500-dən çox oyuncaq toplanıb. Adanın girişində asılmış oyuncaq körpələrin ən köhnəsi çürüməkdə olan uşaq bədənini xatırladır.

Məqsədinin buradakı kanalda boğularaq ölən uşağın ruhunu şad etmək olduğunu deyən Santana nəticə etibarilə çox sayda turistin dəhşətli dərəcədə qorxmasına səbəb olmuşdur.

Bu gün turist axınının çox olduğu ada 2001-ci ildə dünyasını dəyişən Santananın əmisi oğlu Anastasio tərəfindən idarə edilir. Anastasionun dediyinə görə, kiçik qızın ruhu hələ də adadadır və bu səbəblə də oyuncaqları yığışdırmayıblar. O, iddia edir ki, oyuncaqlar gecələr canlanır və başlarını tərpədərək bir-birinə nəsə pıçıldayırlar. Anastasio artıq buna öyrəşdiyini və əvvəlkitək qorxmadığını bildirib.
Faafafina

**Faafafina** — Samoada mövcud olan 3-cü bir cins. Mənası "qadın kimi" deməkdir. Ailədə çoxlu oğlan uşağı olduqda anaya icazə verilir ki, onlardan birini özünə köməkçi etsin. Ana bu uşağı qız kimi böyüdür, qız kimi geyindirir.

Faafafinalar mavi sayılmır və öz zəhmətkeşlikləri və ailəyə bağlı olmaları ilə seçilirlər.
Təyyarə məzarlığı

**Təyyarə məzarlığı** ABŞ-də Arizona səhrasının ortasında, 1050 hektarlıq ərazini əhatə edən bir məzarlıqdır. Bura ABŞ Hava Qüvvələrinin əvvəllər istifadə etdiyi təyyarələri saxladığı və "Sümük Anbarı" adlandırdığı təyyarə məzarlığıdır. Bu məzarlıqda istifadəyə yararlı olabiləcək on minlərlə ehtiyat hissəsinin olduğu düşünülür.

Təxmini hesablamalara görə bu məzarlığın ümumi dəyəri 35 milyard dollardır.Əhatə etdiyi ərazi isə 1300 stadioni ərazisinin cəminə bərabərdir.Bu böyük ərazidə 4800 təyyarə və 350 mindən artıq ehtiyat hissə var. Rəsmi adı 309 AMARG olan fabrikdə 2005-ci ildə 19 mindən artıq hissə istifadəyə yararlı vəziyyətə gətirilmiş və beləliklə də 568 milyon dollar qənaət edilmişdir.

Bu nəhəng anbarın müştərisi əlbəttə ki, təkcə ABŞ deyil.ABŞ bu anbardan bəzi ölkələrə ehtiyat hissələri,hətta təyyarələr satıb. Belə bir anbar üçün bu cür ərazinin seçilməsi də təsadüfi deyil. Çünki bu əraziyə yağış az yağır, rütubət isə demək olar ki yoxdur və bu da polad və metal hissələrin daha uzunömürlü olmasına şərait yaradır.
Gürcü Milli Şurası

**Gürcü Milli Şurası -** Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə (1918-1920) Bakıda fəaliyyət göstərən milli şuralardan biri.

## Haqqında
1918-ci ilin aprelində gürcü icması tərəfindən yaradılmışdı. Şura Bakıda yaşayan gürcülər arasında geniş mədəni-maarif işi aparmış, o cümlədən gürcü məktəbi açmış, öz soydaşlarına himayədarlıq etmiş, imkan daxilində hər cür yardım göstərmişdi. Şuranın sədri Konstantin Dimitriyeviç Mikeladze idi. Sayca az olmalarına baxmayaraq, ölkədə yaşayan gürcülərin mənafeyini təmsil etdiyi üçün Gürcü Milli Şurasından Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin tərkibinə 1 nəfər deputat (Tsxokaya Qriqori İvanoviç) daxil edilmişdi. Erməni Milli Şurasında fərqli olaraq, Gürcü Milli Şurası Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə qarşı pozuculuq fəaliyyətində iştirak etməmişdir.

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. İki cildə. I cild. Bakı: Lider nəşriyyatı, 2004

## Həmçinin bax
*  Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti 
*  Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamenti

## İstinadlar
Lino Ventura

**Lino Ventura** (, 14 iyul 1919–22 oktyabr 1987) — fransız aktyoru, mənşəcə italyan. Fransız filmlərində çəkilərək məşhur olmuşdur.

## Həyatı
Lino Ventura İtaliyanın Şimali Parma şəhərində, Covanni Ventura və Luiza Borininin ailəsində anadan olmuşdur. Səkkiz yaşında ikən təhsilini yarımçıq qoymuş və çlışdığı peşələri dəfələrlə dəyişmışdir. İlk olaraq karyerasında boks və güləşlə məşğul olurdu. 1950-ci ildə Lino yunan-Roma güləşi üzrə Avropa çempionu olur, lakin Henry Cohen (həm də aktyor) ilə mübarizə zamanı onun sağ ayağı ciddi zədə alaraq idman karyerasını dayandırmaq məcburiyyətində qaldı.

1953-cü il Jak Bekkerin "Qənimətimə toxunmayın" qanqster filmidə çəkildikdən sonra, kino aləminə daxil oldu. Həmin andan da onun aktyorluq karyerası başladı. Qanqster filmlərinin çoxunda onun tərəf müqabili dostu, məşhur fransız aktyorları Jan Qaben və Alen Delon olmuşdur.

1942-ci ildə uşaqlıq sevgisi Odette Lekontla evləndi. Onların dörd usaqları var idi: Milen (1946) , Lourens (1950), Linda (1958) və Kleliya (1961). O, ürək infarktından 1987-ci il 68 yaşında dünyasını dəyışdi.

Lino Ventura həm də əlillər üçün 1966-cı ildə təsis etdiyi "Kardelen" xeyriyyə fondu ilə də məşhur idi.

## Filmoqrafiyası
**Çəkildiyi ən məşhur filmlər**

## Mənbə
* Биография Лино Вентура на IMDb
* Лино Вентура — Биография, фильмография на Oldcinema

## Xarici keçidlər
Retba gölü

**Retba gölü** — Seneqalda göl. Dakarın şimal-şərqində, Kap Vert yarımadasında yerləşir. Öz çəhrayı rəngi ilə digər göllərdən fərqləndiyi üçün **Çəhrayı Göl** adı ilə də tanınır. Gölün bu rəngdə olmasının səbəbi duzluluğun çox olması ilə əlaqəlidir.

## İstinadlar
Divan

**Divan** — əsasən oturmaq üçün nəzərdə tutulmuş arxası və qoltuqaltıları eyni hündürlükdə olan taxtdır.

"Divan" sözü XVI əsrdən fars dilində mütəmadi deyilməyə başlayıb. Türk və ərəb dilində əvvəlcə "yazılı vərəq kağızı" və "siyahi" mənalarında işlənmişdir. Sonra bu sözləri hesabat kitablarında, dəftərxanalarda, daha sonralar oturmaq üçün yumşaq mebelləri adlandırdılar.

## Tarix
Əvvəlcə divan Şərqdə (Osmanlı imperiyası) ənənəvi mebel idi. Aşağı oturma mövqeyi, kiçik arxa və çoxsaylı yastıqlar ilə xarakterizə olunurdu. Həmin dövrdə divan dəridən, nəfis xalçalardan və ipəkdən üzlənmişdi.

Avropada divan 17-ci və 18-ci əsrlərdə tanındı və adətən aristokratik yaşayış otaqlarında yerləşdirilirdi və gündüz oturmaq üçün nəzərdə tutulmuşdu. Lakin getdikcə ondan yatmaq üçün də istifadə olunmağa başladı. Divanın karkası qiymətli ağac nümunələrindən, üzlük hissəsi ipəkdən və ya dəridən hazırlanırdı, çıxarıla bilən yastıqları daha möhkəm olması üçün qoyun yunu ya at tükü ilə doldurulurdu.

Müasir istehsalçılar mebelin texniki və estetik xüsusiyyətlərini sınaqdan keçirir, yeni dizaynlar yaradırlar.

## İstinadlar
Ucar Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi

**Ucar Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi** — Ucar şəhərində yerləşən muzey. Ucar  rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi 1986-cı ildən fəaliyyət göstərir.Muzeyin fondunda 3170 muzey əşyası qorunur. Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyində "Təbiət", "Qədim dövr", "Müasir dövr"  bölmələri  və s.bölmələr fəaliyyət göstərir.

## Muzeyin eksponatları
Muzeyin fondunda 3170 ədəd muzey əşyası var. Təbiət bölməsində quş müqəvvaları, ağac nümunələri, mədəni və texniki bitkilərin toxumları və s. toplanıb. Qədim dövr bölməsində Azərbaycan xalqının adət-ənənələrini, məişətini, həyat tərzini əks etdirən ekspanatlar nümayiş olunur.

## Muzey binası
Muzey 2015-ci ildə yeni binaya köçmüşdür. Muzeyin sahəsi 573,44 kv.m.-dir. Bina müasir texnologiyanın ən son naliyyətləri əsasında qurulmuş, binada istilik-havalandırma sistemi, elektron xəritə qurlaşdırılmışdır. Muzeyin ekspozisiyası qədim dövr, təbiət, etnoqrafiya, müasir dövr bölmələrindən ibarətdir. Burada "20 Yanvar", "Xocalı faciəsi", "Şəhidlər", "Həmiyerlilərimiz", "Şair və yazıçılarımız", "Müstəqillik yollarında" və s. guşələr fəaliyyət göstərir. 2015-ci ildə başlayaraq Cənubu Qafqaz Boru Kəmərinin genişləndirilməsi zamanı Ucar rayonunun Ramal kəndində b.e.ə. II əsrlərə və b.e.II əsrinə aid 16 ədəd artefaktlar AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun arxeoloqları tərəfindən muzeyə təhvil verilmişdir.

## Muzey güşələri
Müasir dövr bölməsində bugünkü hadisələrdən bəhs olunur. Bu eksponatlar aşağıdakı guşələrdə cəmlənib.
#Müstəqillik yollarında
#Alim həmyerlilərimiz.
#Səhiyyə.
#Mədəniyyət.
#İdman.
#20 Yanvar
#Xocalı soyqırımı.
#Qarabağ müharibəsı.
#Etnoqrafiya.
#Numizmatika.
#Şair və yazıçılarımız.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Babakişi (Abaran)

**Babakişi** — 1972-ci ilə kimi Abaran rayonunun tərkibində kənd.
thumbnail

## Tarixi
İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Nairi rayonunda kənd. Nairi rayonu yaradılanadək 1972-ci ilə kimi Abaran rayonunun tərkibində olmuşdur. Rayon mərkəzindən 27 km cənub-şərqdə, Zəngi çayından axan arxın yanında yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Kənddə X-XIV əsrlərə aid tarixi abidələr vardır.
Toponim Babakişi şəxs adı əsasında əmələ gəlmişdir. Antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir. Kəndin adı dəyişdirilib Bujakan qoyulmuşdur.

## Antropotoponimi
1918-ci ildə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1922-ci ildə qovulmuş əhalinin az hissəsi  geri qayıdaraq ermənilərə qarışıq yaşamışdır. Lakin 1931-ci ilədək azərbaycanlılar sıxışdırılıb çıxarılmışdır  . 1948-ci ildə kənd ermənicə Bujakan adlandırılmışdır. Babakişi şəxs (mülkədar) adındandır.

## Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 72 nəfər, 1873-cü ildə 268 nəfər, 1886-cı ildə 435 nəfər, 1897-ci ildə 431 nəfər, 1904-cü ildə 483 nəfər, 1914-cü ildə 573 nəfər, 1916-cı ildə 471 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq yerli sakinlər-azərbaycanlılar tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuş və Türkiyədən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir. Lakin bəzi erməni mənbələrində tarixi faktlar təhrif edilir. Belə ki, 1831, 1873-cü illərdə burada azərbaycanlılar yaşadığı halda, həmin illərdə yaşayanlar ermənilər kimi göstərilir. Ermənilər Babakişi kəndinə 1918-ci ildən sonra gəlmişdir. Lakin ermənilərin buraya səhv olaraq 1829-cu ildə gəldiyi göstərilir. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kənddə ermənilərlə yanaşı, 1922-ci ildə 4 nəfər, 1931-ci ildə 4 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Onlar 30-cu illərin ortalarında sıxışdırıhb kənddən çıxarılmışdır. İndi ermənilər yaşayır.

## İstinadlar
Əyri xətt

**/** — Bu işarə "Drop" adlanır.

Drop sözü bir çox dillərə tanışdır. Drop işarəsinə (/) asan dildə desək "Əyri xətt"-də deyə bilərik. Bu işarə əsasən vebdə istifadə olunur.

Məsələn: Facebook.com/

## İstinadlar
Qarakilsə (Abaran)

**Qarakilsə** — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Abaran rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 19&nbsp;km məsafədə, Alagöz dağının ətəyində, Abaran çayının sağ qolu üzərində yerləşir «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Qarakilsə formasında qeyd edilmişdir.

Toponim kənddəki qara daşdan tikilmiş alban kilsəsinin adı əsasında əmələ gəlmişdir. Relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir.

Erm. SSR AS RH-nin 19.IV.1950-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Hartavan qoyulmuşdur.

## İstinadlar
Babakişi Babaşov

**Babakişi Musa oğlu Babaşov** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

1892-cı ildə indiki Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidinə daxil olan Bico kəndində doğulmuşdur.

1948-ci ildə bir fərmanla Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adı ilə təltif edilmiş, eyni kənddən olan 6 nəfərdən biridir. Bico kəndinin Əzizbəyov adına kolxozunda sıravi kolxozçu və manqa başçısı işləmişdir.

1972-ci il may ayının 20-də Bico kəndində vəfat etmişdir.

## Təltifləri
* "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı"

## İstinadlar
Güllücə (Abaran)

**Güllücə** — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Abaran rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 5&nbsp;km məsafədə, Abaran çayının sahilində yerləşir. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Toponim güllü sözünə sifətin çoxaltma dərəcəsinin əlamətini bildirən -cə şəkilçisinin qoşulması əsasında əmələ gəlib «güllü, çiçəkli ərazidə yerləşən kənd» mənasını ifadə edir. Fitotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir. Erm. SSR AS RH-nin 15. VI. 1946-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Vardenis (Güllü) qoyulmuşdur.

## İstinadlar
Azərbaycanda ovçuluq

**Azərbaycanda ovçuluq** turizmi 1963-cü ildən fəaliyyət göstərir. Son illər bu sahəyə maraq daha da çoxalmışdır.

**Ovçuluq** – quruda və suda təbii sərbəstlik və yarımsərbəst şəraitində daimi, müvəqqəti və köçəri yaşayan, habelə təsərrüfat subyektləri tərəfindən yetişdirilib ov yerlərinə buraxılan suda-quruda yaşayanların, xəzdərililərin, sürünənlərin, quşların və məməlilərin izlənilməsi, təqib edilməsi, tutulması və vurulması üzrə fəaliyyət növüdür.

**Ov obyekti** — qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada ovlanmasına icazə verilmiş təbii sərbəstlik və yarımsərbəst şəraitində xüsusi ayrılmış yerlərdə yaşayan, habelə ayrı-ayrı hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən yetişdirilib artırılan vəhşi heyvan növləridir.

**Azərbaycan ərazisində ovlanmasına icazə verilən heyvan növləri aşağıdakılardır:**

· Dağıstan turu

· Çöl donuzu

· Dovşan

· Bataqlıq qunduzu (nutriya) — Nutriya təsərrüfatları olan təşkilatlar

· Cüllüt (qırıldayan cüllüt, ağquyruq çökükburun, kiçik kroşnep və çöl hamaquyruq cüllütü istisna olmaqla)

· Qaz (ağqaş və qırmızıdöş qaz istisna olmaqla)

· Ördək (ağgöz qara ördək, göydimdik, qılquyruq ördək və mərmərcürə istisna olmaqla)

· Qaşqaldaq

· Alabaxta

· Bildirçin

**Ovlanma vaxtı**



## Ovçuluq təsərrüfatları

**Cəbhə zonasına yaxın inzibati rayonların ərazilərində, Xəzər dənizinin adalarında, yaşıl zonalarda, şəhərlərin və kurortların ətrafında yerləşən ən azı 1,5 kilometrə qədər sahələrdə, xüsusi mühafizə olunan ərazilərin daxilində və onların sanitariya-mühafizə zonalarında ov fəaliyyətinin həyata keçirilməsi** **qadağandır.**
Qarabulaq (Abaran)

**Qarabulaq** — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Abaran rayonunda kənd. 1590-cı ildən məlumdur.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 23 km məsafədə, Abaran çayının sol tərəfində yerləşir. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Kəndin digər adı Yuxarı Qapılı olmuşdur Ermənistan SSR AS RH-nin 15.VII.1946-cı il fərmanı ilə adı yişdirilib Yerincatap qoyulmuşdur.

## Toponimi
1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Abaran nahiyəsində kənd adı. "Kəndin başqa adı Yuxarı Qapılı Andondur". 1828–1832-ci illərdə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və xaricdən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1946-cı ildə kənd ermənicə Yerincə-Tap adlandırılmışdır. 1728-ci ilə aid mənbədə Karuli adlanır. XIX əsrdə Cənubi Qafqazda mövcud olmuş 33 Qarabulaq toponimindən biridir. Qarabulaq "yeraltı su", "yerdən qaynayıb çıxan və ona görə qara rəngə çalan su", "qara su", "içməyə yararsız su", "qışda donmayan bulaq" mənalarındadır.

### Hidrotoponim
Toponim Azərbaycan dilində "içməyə, istifadəyə az yararlı", "ağır, aşağı keyfiyyətli su", "çirkli, bulanıq su mənasında işlənən qara sözü ilə bulaq sözünün birləşməsindən əmələ gəlib "Qarabulağın yanında salınan kənd" mənasını ifadə edir. Hidrotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.

## İstinadlar
Əli Beydullayev

**Əli Həzrətqulu oğlu Beydullayev** — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1948).

1892-ci ildə indiki Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidinə daxil olan Bico kəndində doğulmuşdur. 1932-ci ildən başlayaraq Bico kəndinin Əzizbəyov adına kolxozunda briqadir vəzifəsində işləmişdir. 1947-ci ildə yüksək əmək nəticələri qazanması ilə əlaqədar 1948-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. Eyni ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı ilə təltif edilmiş, eyni kənddən olan 6 nəfərdən biridir.

1955-ci il may ayının 30-da Bico kəndində vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Fətulla Fətullayev

**Fətulla Qəni oğlu Fətullayev** — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı

1908-ci il sentyabrın 29-da indiki Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidinə daxil olan Bico kəndində doğulmuşdur. 1947-1965-ci illərdə Bico kəndinin M.Əzizbəyov adına kolxozunda kolxozçu və briqadir işləmişdir. 1948-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adı ilə təltif edilmişdir. Eyni ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı ilə təltif edilmiş, eyni kənddən olan 6 nəfərdən biridir. 1965-ci ildə İttifaq əhəmiyyətli fərdi pensiyaya çıxmışdır.

Bico kəndində vəfat etmişdir.

## Təltifləri
* "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı"

## İstinadlar
Məmmədrza Dadaşov

**Məmmədrza Həsən oğlu Dadaşov ** () — Azərbaycan kənd təsərrüfatı nümayəndəsi, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

## Həyatı
1909-cu ildə avqustun 16-da indiki Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidinə daxil olan Bico kəndində doğulmuşdur. 1934–1976-cı illərdə müəllim, Şamaxı və Ağsu rayonlarının müxtəlif təsərrüfat idarələrində kollektiv rəhbəri işləmişdir. 1948-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.

Eyni ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı ilə təltif edilmiş, eyni kənddən olan 6 nəfərdən biridir.

Fəaliyyəti dövründə Azərbaycan SSR Ali Sovetinə (6-cı çağırış) deputat seçilmiş, "Lenin", "Oktyabr inqlabi", "Qırmızı Əmək bayrağı" ordenləri ilə təltif olunmuşdur. 1978-ci ildən ömrünün sonuna kimi Bico kəndi XDS İcraiyə Komitəsinin sədri olmuşdur.

1984-cü il iyunun 16-da vəfat etmişdir.

## Təltifləri
* "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı"

## İstinadlar