open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sərxan İbrahimoğlu

**Sərxan İbrahimoğlu** (Mustafayev Sərxan İbrahim oğlu; ) — Jurnalist, redaktor. O həm də keçmiş Azərbaycan futbolçusudur. Futbolçu kimi müdafiəçi mövqeyində oynamışdır.

## Həyatı
Sərxan İbrahimoğlu 1983-cü il dekabrın 18-də Bakıda anadan olmuşdur. 1990-cı ildə orta məktəbə daxil olmuş və 2000-ci ildə məzun olduqdan sonra, həmin ildə Milli Aviasiya Akademiyasına daxil olmuşdur. Həmin akademiyada iqtisadiyyat və hüquq fakültəsi üzrə bakalavr və magistr dərəcəsi üzrə təhsil almışdır. İstər akademiya daxilində, istərsə də digər universitetlərə qarşı keçirilən müxtəlif turnir və matçlarda iştirak edərək akademiyanın futbol sektorunda fəal rol oynayıb. Təhsil aldığı akademiyanın ictimai-sosial tədbirlərində fəal iştirak etdiyinə görə bir neçə dəfə təşəkkürnamə və fəxri fərmanlarla mükafatlandırılmışdır.

2005–2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmət keçib.

## Fəaliyyəti

### Futbol karyerası
Sərxan İbrahimoğlunun futbolçu kimi ilk fəaliyyət illəri əsasən 1995-ci ilərdən başlayır. O 1995–1998-ci illərdə UGİM daxilində müdafiəçi mövqeyində futbolçu kimi fəaliyyət göstərmişdir. Futbol karyerası dönəmində bir neçə dəfə respublika və beynəlxalq turnirlərin mükafatçısı olmuşdur. 1998-ci ildən fəaliyyəti Şəfa Futbol Klubunda davam etmişdir.

#### Şəfa FK
O, 1998–2001-ci illərdə Şəfa Futbol Klubunda müdafiəçi mövqeyində futbolçu kimi çıxış etmişdir.

#### Media kuboku
Jurnalistlər arasında keçirilən futbol üzrə "Media kuboku"nda 2 dəfə çempion, 1 dəfə ən yaxşı oyunçu və 3 dəfə ən məhsuldar futbolçu mükafatını qazanmışdır.

### Jurnalist karyerası
Sərxan İbrahimoğlu 2009-cu ildən Azərbaycan Televiziyası və Radio Verilişləri QSC-nin "İdman Tv" telekanalında redaktor vəzifəsini icra edir. 2011-ci ildə Türkiyə təcrübəsini öyrənmək məqsədi ilə Türkiyənin NTV Spor kanalında fəaliyyət göstərmişdir. 2013-cü ildə TRT kanalının təşkil etdiyi beynəlxalq seminarda Azərbaycanı təmsil etmişdir.

Fəaliyyəti dönəmində Türkiyə, Rusiya, İspaniya kimi ölkələrə bir neçə dəfə işgüzar səfər etmişdir.

2022-ci ilin iyun ayında Azərbaycan Minifutbol Federasiyasının (AMF) İctimaiyyət və Media ilə əlaqələr departamentinin rəhbəri təyin olunmuşdur.

O, "Avropanın minifutbol fatehi" kitabının redaktoru və 2022-ci ilin ən yaxşı filmi nominasiyasında xüsusi mükafata layiq görülən "Doqquzuncu an" filminin müəllifidir. Bundan əlavə, Sərxan İbrahimoğlu həm də 2010-cu ildən İdman TV-də yayımlanan "Favorit" idman proqramının müəllifidir.

## İstinadlar
Gürgan salamandrı

**Gürgan salamandrı** (*Paradactylodon persicus*) — Asiya salamandrları (Hynobiidae) fəsiləsinə aid suda-quruda yaşayan heyvan növü. Elmi adındakı "persicus" sözü İran mənasını daşıyır.

Bu növ əsasən İranın şimal-şərqindəki Gürgan (Gorgan) bölgəsində — Xəzər dənizi sahili yaxınlığında rast gəlinir. Yaşayış mühiti kimi dağlıq ərazilərdəki rütubətli meşə zolaqlarını üstün tutur.

Gürgan salamandrı Azərbaycanca "Paradactylodon persicus" elmi adı ilə tanınan bu növ, IUCN Qırmızı Siyahısında yer alır. Yaşayış sahəsinin kiçilməsi bu növün varlığını təhdid edən əsas amildir.

## İstinadlar
Qövs

**Qövs** — Dairə çevrəsinin və ya digər əyri xəttin bir hissəsi.
* Çevrə qövsü
* Xüsusi terminologiyada: qövs lampaları, generatorları, fənərləri. Elektrik işıq mənbələri, qövs və közərmə lampaları XIX əsrin ikinci yarısında ixtira edilmişdir.
Elseid Husay

**Elseid Husay** () — Albaniyalı peşəkar futbolçu. İtaliyanın "Latsio" və kapitanı olduğu Albaniya millisində sağ cinah müdafiəçisi kimi çıxış edir. Husay müdafiənin hər iki cinahında oynaya bilir.

## Karyera
Elseid anadan olandan iki ay sonra atası Gezim, 1990-cı illərdə iş və daha yaxşı həyat dalınca İtaliyaya köçən bir çox alban kimi İtaliyaya mühacirət edir. Elseidin özü anası və nənəsi ilə Şkoderdə qalır. Gezim Husay, İtaliyada futbol agenti Marco Pikkioli ilə görüşərək oğlunun oyununa baxmağı təklif etdi, lakin Elseidin cəmi 10 yaşı olduğu üçün Pikkioli Gezimə gözləməyi tövsiyə edir. Elseidin 14 yaşı tamam olanda İtaliyaya gedir və Pikkiolinin köməyi ilə, "Fiorentina" klubuda daxil olmaqla bir neçə baxışdan keçir, ancaq ona real maraq göstərən yalnız "Empoli" klubu olur.

### Empoli
Hüsay "Emploi"nin əsas heyətinə ilk dəfə 2011/12 mövsümündə dəvət edilir və 9 oktyabr 2011-ci ildə "Empoli"nin "Varese" ilə qarşılaşmasında adı oyunun iştirak ərizəsinə daxil edilir. Ancaq Husay bu oyunda meydana çıxmır. Husay peşəkar səviyyədə ilk oyununu, 24 noyabr 2011-ci ildə İtaliya Kubokunda "Fiorentina"ya qarşı oyunda keçirdir.

2012/13 mövsümundən başlayaraq futbolçu "Empoli"nin əsas heyət oyunçusuna çevrilir. Husay 2012/13 mövsümündə 30-u B Seriyasında, 1-i İtaliya Kubokunda və 4-ü pley-off mərhələsində olmaqla 35 oyun keçirir. 19 sentyabr 2013-cü ildə Husay Empoli ilə müqaviləsini 2015-ci ilə qədər uzadır.

### Napoli
2015-ci ilin iyulunda Husay keçmiş komanda yoldaşı Mirko Valdifiori və məqşçisi Mauritsio Sarrinin ardınca 6 milyon avroya "Napoli" klubuna transfer edilir. Futbolçu "Napoli"ylə 5 illik müqavilə imzalayır. O, 23 avqust 2015-ci ildə səfərdə 2–1 hesablı məğlubiyyətlə başa çatan Sassuolo ilə açılış liqa matçında klubda debüt edir.

### Latsio
2021-ci ildə futbolçu "Latsio" klubuna transfer edilir.

## Karyera statistikası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Zəmanət

**Zəmanət** və **qarant** — zəmanət verən şəxs; dövlət, təşkilat, müəssisə, fərd ola bilər. Subyekt hər hansı öhdəliklərə və ya bir şeyin keyfiyyət və xüsusiyyətlərinə görə müəyyən məsuliyyət (öhdəlik) elan edir və öz üzərinə götürür. Zamin duran şəxsə **zəmanətçi** və ya **qarantçı** deyilir.

Dövlət vətəndaşlara və ya hüquqi şəxslərə hər hansı öhdəlikləri yerinə yetirmək üçün təminatlar verə bilər. Məsələn, dövlət zəmanəti dövlətin vətəndaşlar və ya hüquqi şəxslər qarşısında maddi və ya qeyri-maddi nemətlərin verilməsini nəzərdə tutan öhdəliyidir. Hüquqi təminatlar isə qaydalar toplusudur ki, onlara əsasən dövlət şəxsə məxsus bütün qanuni hüquqlara hörmət etməlidir.

Zəmanətin subyekti təsərrüfat subyekti ola bilər. Məsələn, bank zəmanəti borclunun (əsas verənin) tələbi ilə bankın, digər kredit təşkilatının, sığorta təşkilatının və ya digər kommersiya təşkilatının (zəmanətçinin) verdiyi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini təmin etmək üsullarından biridir. kreditora (faydalanan şəxsə) onun ödənilməsi tələbi ilə onlara pul məbləği ödəmək öhdəliyi.

Marketinq vasitəsi kimi zəmanət məhsulun satışa çıxarılan istehlak xüsusiyyətlərinə uyğunluğunun göstəricisidir. Alıcı malın istehlak xassələrini almaq istəyir, ona görə də o, malın satıcının bəyan etdiyi xassələrə uyğun olacağını gözləyir. Satıcı istehlakçı gözləntilərinə cavab verən müəyyən istehlak xüsusiyyətlərinə malik məhsulu satır. Satıcı və ya istehsalçı zəmanət verməklə istehlakçı xassələrinin keyfiyyətinə və məhsulun müəyyən müddət ərzində işləməsinə görə məsuliyyət daşıyır və məsuliyyət daşıdığı nasazlıqları aradan qaldırmaq öhdəliyini öz üzərinə götürür.Belə ki, avtomobil zəmanəti səlahiyyətli dilerin istehsalçı tərəfindən müəyyən edilmiş zəmanət müddəti ərzində zavod qüsuru olan hissəni təmir etmək və ya dəyişdirmək öhdəliyidir.

## Ədəbiyyat
* R. Əliquliyev, S. Şükürlü, S. Kazımova. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan əsas terminlər. Baki, İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Türkiyə Super Liqası 2021/2022

**Türkiyə Super Liqası 2021/22** və ya rəsmi adı ilə **2021/22 Spor Toto Süper Liqa Ahmet Çalık Mövsümü** Türkiyənin ən yüksək futbol liqası olan Türkiyə Super Liqasının 64-cü mövsümüdür. Mövsüm 13 avqust 2021-ci ildə başlayıb, 22 may 2022-ci ildə bitmişdir.

## Komandalar

## Transferlər
Yay transfer pəncərəsi 17 iyun 2021-ci ildə açılıb, 8 sentyabr 2021-ci ildə bağlanıb.

Qış transfer pəncərəsi isə 12 yanvar 2022-ci ildə açılıb, 8 fevral 2022-ci ildə bağlanıb.

## Turnir cədvəli

## Komandaların turlarda çıxışları

## Komandaların turlarda sıralaması

## Nəticələr

## Statistikalar

### Ən çox qol vuranlar
**Mənbə**:TFF, NTV Spor

### Ən çox asist edənlər
**Mənbə**:NTV Spor

### Het-trik edənlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Maraş Kumbulla

**Maraş Kumbulla** () — Albaniyalı peşəkar futbolçu. İtaliyanın "Roma" klubunun və Albaniya milli komandasının müdafiəçisi.

## Karyerası
Kumbulla "Hellas Verona" klubunun yetirməsidir. 12 avqust 2018-ci ildə İtaliya Kubokunda "Kataniya" ilə səfər oyununda "Hellas Verona"nın heyətində debüt edib.

Futbolçunun çempionat oyunlarında debütu isə, 27 dekabr 2018-ci ildə İtaliya B Seriyasında "Sittadella" ilə matçda baş tutur.

17 sentyabr 2020-ci ildə Kumbulla satın alma öhdəliyi ilə "Roma"ya icarəyə keçir.

O, Albaniyanın 17 yaşadək, 19 yaşadək və 21 yaşadək milli komandalarında çıxış edib. 14 oktyabr 2019-cu ildə Albaniyanın əsas milli komandasında debüt edir.

## Karyera statistikası

## Uğurları

### Komanda
**Roma**

* UEFA Konfrans Liqası: 2021/22

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nizar

**Nizar** () — ərəb mənşəli ad.

*Nizar Qəbbani – Suriyalı şair
*Nizar Məmmədov — Azərbaycanlı rəssam

## İstinadlar
Axışqan

Fizikada **Axışqan** ya **Maye**, tətbiq olunan kəsmə gərginliyi və ya xarici qüvvə altında davamlı deformasiyaya uğrayan (axan) maye, qaz və ya digər materialdır. Onların kəsmə modulu sıfırdır və ya daha sadə dillə deyilsə, onlara tətbiq edilən hər hansı kəsmə qüvvəsinə müqavimət göstərə bilməyən maddələrdir.

Axışqan termini ümumiyyətlə həm maye, həm də qaz fazalarını əhatə etsə də, onun tərifi elm sahələri arasında dəyişir. Bərk cism tərifləri də dəyişir və sahədən asılı olaraq bəzi maddələr həm maye, həm də bərk ola bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Encyclopedia Britannica fluid physics
Mixail Tumanişvili

**Mixail İvanoviç Tumanişvili** (; ) — gürcü, sovet teatr rejissoru və müəllimi. SSRİ xalq artisti (1981).
## Həyatı
Mixail Tumanişvili 1939-cu ildən Şepetovka (Ukrayna) şəhərində Qırmızı Ordu sıralarında xidmət etmişdir.O, Kiçik rabitə komandirləri məktəbini bitirib. Müharibədə iştirak etmişdir. Əsir düşüb,iki dəfə qaçan Tumanişvili 1944-cü ildə ordudan tərxis olunub.

1949-cu ildə Tbilisi Teatr İnstitutunun rejissorluq fakültəsini, Georgi Tovstonoqovun sinfini bitirib.

1949-1971-ci illərdə Şota Rustaveli adına Tbilisi Milli Teatrının direktoru (1965-1966-cı illərdə - baş rejissor) vəzifəsində çalışıb.

Janr və üslub baxımından rəngarəng olan rejissorun əsərləri bədii lüğətin sadəliyi, psixoloji dəqiqliyi, insan xarakterlərinin inkişafındakı ən incə nüansları ilə seçilirdi.

1971-1975-ci illərdə Mixail Tumanişvili Gürcüstan televiziyasının baş direktoru olub.

1975-ci ildən “Gürcüstan-film” kinostudiyasında teatr emalatxanasının baş direktoru, 1978-ci ildən isə kinostudiya nəzdində yaradılmış Tiflis Kinoaktyor Teatrının ilk bədii rəhbəri olub. Onun truppasının üzvləri onun eksperimental kursunun məzunları idi.

1949-cu ildən Şota Rustaveli adına Tiflis Teatr İnstitutunda dərs deyib (1973-cü ildən - professor).

1971-1975-ci illərdə Şota Rustaveli adına Teatrın eksperimental qruplarının müəllimi olub.

Mixail Tumanişvili 1996-cı il mayın 11-də Tbilisidə vəfat etmişdir. O, Didube panteonunda dəfn edilib.

## Mükafat və adları
* Gürcüstan SSR xalq artisti (1961)
* SSRİ xalq artisti (1981)
* SSRİ Dövlət mükafatı (1988)
* K. Marcanişvili adına Gürcüstan SSR Dövlət mükafatı (1980)
* Şərəf ordeni (1995)
* "Vətən müharibəsi" ordeni (1985)
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (1958)
* Qırmızı Ulduz Ordeni
* "Döyüş xidmətlərinə görə" medalı
* Tbilisinin fəxri vətəndaşı (1986).

## Tanınmış tələbələri
* Robert Sturua, teatr rejissoru
* Temur Çixeidze, teatr rejissoru
* Georgi Kavtaradze, teatr rejissoru
* Keti Dolidze, kinorejissor
* Badri Maysuradze, opera müğənnisi, Bolşoy Teatrının solisti
* Levan Abaşidze, kino aktyoru
* Zurab Kipşidze, kino aktyoru, teleaparıcı
* David Doiaşvili, gürcü teatr rejissoru
* Georgi Tumanov, kinorejissor
* Kostantin Kereselidze, kinorejissor, sənədli filmər rejissoru
* Mixail Çavçavadze, teatr direktoru, müəllim
* Qoqi Marqvelaşvili, aktyor, rejissor, müəllim

## Xatirəsi və irsi
Tbilisi Dövlət Kino Aktyor Teatrı Mixail İvanoviç Tumanişvilinin adını daşıyır. Həmçinin onun şərəfinə 1997-ci ildə yaradılmış “Saçukari” Beynəlxalq Milli İncəsənət Festivalı da (digər adlar: “Hədiyyə”, “Geoselis Hədiyyəsi”) təşkil edilmişdir.

Bununla belə, Mixail Tumanişvilinin əsas irsi onun rejissorluğu sayılır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* М. И. Туманишвили. Введение в режиссуру. — М.: Театр «Школа драматического искусства», 2003. — 270 с. (составитель Казьмина, Наталья Юрьевна)
* Режиссёр уходит из театра : [Воспоминания режиссёра] / Михаил Туманишвили, — Тбилиси.: Союз театр. деятелей Грузии, 1989
* Натела Урушадзе. Рассказ главного свидетеля (воспоминания о М. И. Туманишвили) — Саранск, 2001

## Xarici keçidlər
* 
* Некролог в журнале «Огонек» (авторства Крымова, Наталья Анатольевна)
Əşya surəti

**Əşya surəti** — Bədii əsərdə qeyri-insani varlıqların (ev, məişət avadanlığı və s.) əlamətlərinin ümumiləşmiş şəkildə verilməsinə əşya surəti deyilir.

## Haqqında
**Əşya surəti**, hər şeydən əvvəl bədii əsərin əsas oobyektinə- insan həyatında onunla əlaqədar hadisələrə tabe edilir. "Ağalıq evi təzə qayda ilə tikilmiş ikimərtəbəli genbol bir imarət idi. Bundan başqa, evin baş tərəfində üç, balaca otaqdan ibarət qədim bir tikili vardı. Bu Hüseynqulu ağanın babsından qalma köhnə bir imarət idi. Bu evin pəncərələri xırda və rəngbərəng şüşələrdən ibarət idi. Bu evlərdə heç kəs olmurdu". Əşya surəti oxucuya əsərdəki əsas surətlərin həyat tərzini, zövqünü, marağını, başqalarına münasibətini, eləcə də müxtəlif dövrlərdə adamların yaşayış tərzini öyrənməyə, dərk etməyə imkan verir.

**Heyvan surəti,** bədii əsərdə əşya surətlərindən başqa heyvan surətləri də verilir. Məsələn Nizami Gəncəvinin "Xosrov və Şirin" əsərində Şəbdiz, Gülgün, "Koroğlu" dastanında Qırat, Dürat, "Məlikməmməd" nağılında Zümrüd quşu, "Ağ atlı oğlan" nağılında aslan, quş, at, "Qaçaq Nəbi" dastanında Boz at, A. Şaiqin "Köç" hekayəsində Qızıl it və s. Azərbaycan ədəbiyyatında heyvan surətlərinin səciyyəvi nümunələridir.

Xalq dastanları və nağıllarında belə surətlər yardımçı qüvvələr adlanır.

**Təbiət surəti**, bədii əsərdə müəyyən bir yerin, ölkənin təsvirinə-sözlə, şəklinin çəkilməsinə peyzaj deyilir. Peyzaj fransız sözü olub, ölkə, məkan, yer mənasını ifadə edir. Söz sənətkarı peyzajı məqsədsiz, ancaq gözəllik xatirinə yaratmır, onu əsərin ideyası ilə hadisənin gedişi əlaqələndirilir. Bədii əsərdə yaradılan təbiət obrazı-peyzaj insan obrazını tamamlayır. Belə ki insan təbiətdə yaşayır və fəaliyyət göstərir. Bu cəhətdən də sənətkar bu və ya digər surəti yaradarkən onun yaşadığı yeri, mühiti, şəraiti yaddan çıxartmır, onları təsvir etməklə insan surətini bu və ya digər cəhətdən tamamlayır. Abdulla Şaiqin "köç" əsəri, Abbas Səhhətin "yay səhəri", Mikayıl Müşviqin "Yağış", Maksim Qorkinin "Səhər" əsərləri təbiət surətinə misal ola bilər.

## İstinad
Arsakion

**Arsakion** (**Аrsakeon**, ) — Yunanıstan və Albaniyada qeyri-kommersiya "Təhsil Dostları Cəmiyyəti" () tərəfindən idarə olunan bir qrup özəl birgə təhsil məktəbinin adı.
Buraya Afina, Psixiko, Aniksis, Saloniki, Patras, Yanina şəhərlərində və Albaniyanın paytaxtı Tirana şəhərində ümumi sayı 9 mindən çox şagirdi olan altı məktəb daxildir. Komotini və Kiprdə də kampusların tikilməsi nəzərdə tutulub.
## Tarixi

Təhsil Dostları Cəmiyyəti 1836-cı ildə Yunanıstan krallığı qurulduqdan sonra təhsildəki boşluğu qız məktəblərinin çatışmazlığını doldurmaq üçün yaradılıb. "Cəmiyyət"in yaradılmasının təşəbbüskarları arxeoloq və müəllim İohan Kokkonis, pedaqoq Georgios Gennadios və arximandrit Misail (Apostolidis) idi. “Təhsil Dostları Cəmiyyəti”nə Yunanıstan İstiqlaliyyət müharibəsinin veteranları, yepiskoplar, siyasətçilər, nazirlərin məsləhətçiləri, hakim və alimləri daxil idi. İlk iştirakçılar arasında hakim Anastasios Polizoides, yazıçı Aleksandros Rangavis, müəllim İohann Vouros, nomarx Georgios Enian, Afina Universitetinin birinci rektoru Konstandin Sxinas, Nikolaos Kostis, general Theodoros Kolokotronis, general Dimitri Plaputas, Kanellos Delnis, Andreas Londos, milli himnin müəllifi Dionisios Solomos və s. var idi.

Arsakion məktəbi Apostol Arsak tərəfindən idarə edilirdi və 1850-ci ildə onun adını alıb. "Cəmiyyət" 1842-ci ildə Afinada Andros adasında yerləşən Aqias (Həyat verən bulaqımızın xanımı) monastırının yaxınlığında torpaq sahəsi aldı. Arsakion məktəbinin binası 1846-1852-ci illərdə tikilmişdir. Dövrün ən məşhur yunan memarı Lisandros Kavtadzoğlu tərəfindən dizayn edilmişdir. Bu, əvvəlcə Afinanın mərkəzində, Panepistimiu küçəsindəki qızlar üçün internat məktəbi idi. Məktəbin nəzdində pedaqoji peşə məktəbi var idi. Məktəb məzunları 1913-cü ildə Makedoniyaya Balkan müharibələri zamanı Yunan ordusu tərəfindən azad edilənə qədər Yunan dili və mədəniyyətini dəstəkləmək üçün göndərildi.

Baron Maykl Tositsasın dul arvadı Eleni Tositsa 170.000 drahmaya torpaq alıb və Aniksisdə Arsakion qızlar məktəbinin tikintisinin maliyyə xərclərini üzərinə götürüb. Tikinti onun ölümündən sonra 22 fevral 1877-ci ildə tamamlandı və məktəb onun Tositsion ("Τοσίτσειον") adını aldı. Tositsa Eleninin məktəbinə 20.000 drahma vəsiyyət etdi. 1984-1989-cu illərdə Afinadakı Arsakion məktəbi bərpa edildi və bina Yunanıstan Dövlət Şurasına verildi. 1999-cu ildə Albaniyanın paytaxtı Tirana şəhərində Arsakion məktəbi açılıb, istifadəyə verildi.

Arsakeia schools.JPG|Psixikonda Arsakion məktəbi
Thessaloniki school.jpg|Salonikidəki Arsakion məktəbi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Əlavə dalaq

**Əlavə dalaq** — dalağın əsas gövdəsindən ayrı olan dalaq toxumasının kiçik bir düyünü. Əlavə dalaqlar əhalinin təxminən 10%-də rast gəlinir və adətən diametri təxminən 1 sm. olur. Onlar limfa düyünlərinə və ya kiçik dalağa bənzəyirlər. Əlavə dalaq ya inkişaf anomaliyaları ya da travma nəticəsində əmələ gəlir və tibbi əhəmiyyət kəsb edir, çünki o, diaqnostik təsvirin yanlış təfsirinə və ya terapevtik splenektomiyadan sonra simptomların qalmasına səbəb ola bilər.

Polispleniya bir normal dalağın deyil, bir neçə əlavə dalağın olmasıdır.

## Səbəbləri
Əlavə qalaq embrional inkişaf zamanı inkişaf edən dalağın bəzi hüceyrələri dalağın əmələ gəldiyi orta xəttdən qarın boşluğunun sol tərəfində 9–11-ci qabırğalardakı son yerə qədər olan yol boyunca yerləşdirildikdə əmələ gələ bilər. Əlavə dalağın ən çox yayıldığı yerlər dalağın hilum hissəsi və mədəaltı vəzinin ucudur. Əlavə dalaq damarlarının hər hansı bir yerində — qastrosplenik bağda, dalaq bağında, mədə və ya bağırsaq divarlarında, mədəaltı vəzi ucunda olur. Tipik ölçü təxminən 1 sm-dir, lakin bir neçə ml-dən 2–3 sm-ə qədər olan ölçülər də rast gəlinir.

İnkişaf edən dalaq sidik-cinsiyyət orqanının yaxınlığında formalaşır, ondan cinsi vəzilər əmələ gəlir. Cinsi vəzilər dalaqdan bəzi toxuma götürə bilər və inkişaf zamanı qarın boşluğundan aşağı düşdükdə, çökmüş dalaq toxumasının davamlı və ya qırıq xəttini əmələ gətirə bilərlər.

Splenoz — əksər hallarda fiziki travma və ya splenektomiyadan sonra dalaq toxumasının ocaqlarının autotransplantasiyaya məruz qaldığı bir vəziyyətdir. Köçürülən toxuma hissələri qarın boşluğunda yüksək vaskulyarlaşmış səthlərə və ya diafraqma maneəsi pozulduğu halda döş qəfəsinə implantasiya edilə bilər.


Fayl:Gross pathology of an accessory spleen.jpg|Əlavə dalağın makroskopik patologiyası
Fayl:Splenunculus (accessory spleen) photomicrograph.JPG|Əlavə dalağın histoloji kəsiyi
Fayl:Nebenmilz.jpg|Əlavə dalağın Ultrasəs müayinəsi.


## Əhəmiyyəti
Tibbi görüntüləmə zamanı əlavə dalaq genişlənmiş limfa düyünləri və ya mədəaltı vəzinin,[5] mədə-bağırsaq traktının, böyrəküstü və ya cinsi vəzlərin ucunda neoplastik böyümə ilə qarışdırıla bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qərb ədəbiyyatı

**Avropa ədəbiyyatı** — Avropa ədəbiyyatı kimi tanınan Qərb ədəbiyyatı, Avropa dillərində qərb mədəniyyətində kontekstində yazılmış ədəbiyyatdir və onların yarandıgı dövrlərə görə formalaşır.

## 16 əsr Renessans dövrü, Qızıl dövr
Orta əsrlər və erkən müasir İngiltərə, "protestant estetikasının" inkişaf etdirildiyi reformasiya dövrü idi, İngiltərə Kilsəsi isə öz şöhrətini Papadan ayırmağa və Roma Katolik Kilsəsinin təlimlərindən uzaqlaşmağa çalışdı. Bu dövr ədəbiyyatı bir qrup şair bu reformasiyadan, Papanın rədd edilməsindən və Roma Katolik Kilsəsindən uzaqlaşaraq yaradıcılıqlarını genişləndirməsiylə çiçəklənməyə başladı. Bunlar arasında Con Donne, Corc Herbert və Tomas Traherne ən görkəmli şəxslər var idi ki, onlar "vəhyçi poetika" kimi tanınan cərəyanı təmsil edirdilər.

## 17-ci əsr Yakoben dövrü==çox erkən müa
Qərb ölkələrindəki nəsr və poetik ədəbiyyat, ən müasir dövrdə İngiltərədə, fərqli Bibliya təsirinə malik idi və yalnız 18-ci əsrin Maarifçilik dövründə rədd edilməyə başladı. 17-ci əsrdə Avropa poeziyası Müqəddəs Kitabın ayələri və təlimləri üzərində düşünməyə və ya onlara istinad etməyə meyilli idi, buna misal olaraq natiq Corc Herbertin "Müqəddəs Yazılar (II)" əsərini göstərmək olar ki, burada Herbert bibliya liqaturalarına çox etibar edir.
17-ci əsrdə İngiltərədə daha geniş və daha geniş anlayışlardan istifadə edərək reallığa məna gətirməyə və izah etməyə çalışan fəlsəfənin bir qoluna istinad edən metafizik bir qrup metafizik ədəbi fiqurun doğulmasına səbəb olan Yakoben dövrü kimi xarakterizə olunur. Bu dövrdə ədəbi xüsusiyyətlərdən, o cümlədən təkəbbürlərdən istifadə adi hal kimi yazıçıların mesaj vermək və ya fikri inandırmaq metodları idi.

## 18 əsr Maarifcilik dövrü, Uca dövr
Maarifçilik dövrü bir çox qərb ölkələrində 18-ci əsri əhatə edən inkişaf dövrü idi. Son illərdə bu "maariflənmə" dövrü həm "mülayim" və həm də "radikal" formada iki inkişaf istiqamətlərinə bölündü və təbiətinə görə əvvəllər düşünüldüyündən daha az ahəngdar olduğu müşahidə edildi. Henry Farnham "Amerikada Maarifləndirmə" kitabında qeyd etdi ki, "Mötədil Maarifçilik tarazlığı, nizamı və dini güzəşti təbliğ edir", "İnqilabi Maarifçilik" isə "köhnənin məhvindən yeni səma və yer qurmağa" cəhd edir. .

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Klepetan və Malena

**Klepetan və Malena**—  biri-birilərinə olan sevgi və sədaqətləri ilə Xorvatiyada məşhurlaşan bir cüt ağ leylək (*Ciconia ciconia*).  

2001-2021-ci illər arasında Klepetan hər ilin yaz aylarında aldığı güllə yarası səbəbindən səyahət edə bilməyən Malena ilə cütləşmək üçün Cənubi Afrikadan Xorvatiyanın şərqindəki Slavonski Brod qəsəbəsinə gəlirmiş. 14 il aşiq olan bu iki quş, hər çoxalma mövsümündə bir yuvada yaşayırlar və 60-dan çox cücə yetişdirirlər. 7 iyul 2021-ci ildə qocalıq və təbii səbəblərdən Malena ölsə də Klepetan sağ qalır.
## Hekayəsi
Xorvatiya ağ leyləklər üçün məşhur yuva yeridir. Ölkədə təxminən 1500 yuva quran cütlük yaşayır, bəzi kəndlərdə insanlardan daha çox leylək var. Xorvat qapıçı Stjepan Vokić 1993-cü ildə Malenanı balıq tutarkən tapdı. Leylək ovçular tərəfindən vurulmuşdu və bu səbəbdən uça bilmirdi. Vokiç Malenanı xilas etdi və onun baxıcısı oldu. 2001-ci ildə Vokiçin Klepetan adını verdiyi erkək leylək Malenanı ziyarət etməyə başladı. Klepetan hər yaz Malena ilə cütləşmək üçün geri qayıdırdı. Onlar bir yerdə heyvandarlıq mövsümünü keçirir və dünyaya yeni leylək balaları gəlirdi. Radio izləmə qrupu vasitəsilə Klepetanın hər il Malena ilə görüşmək üçün Cənubi Afrikadan Xorvatiyaya 13.000 kilometr (8.000 mil) məsafə səyahət etdiyi müəyyən edildi. Malena ov edə bilmədiyi üçün Vokiç onun balalarına qulluq edirdi. Onlara yuva, sığınacaq tikir və qidalandırırdı. 2017-ci ildə Klepetan geri qayıdır və Malenanın yuvasında başqa bir quş və yenicə qoyulmuş yumurta tapır. Klepetan erkək leyləyi qovur və rəqibinin yumurtasını sındırır. Ümumilikdə cütlüyün 66 cücəsi var idi.

2019-cu ilin mart ayında Brodski Varoşa Klepetana bənzəyən qeyri-adi erkən leylək gəldi. O, apreldə getdi və yayın qalan hissəsində geri qayıtmadı. Xəbərlərdə Klepetanın 2019-cu ilin avqustunda öldüyü bildirilsə də, sonradan onun fərqli bir leylək olduğu ortaya çıxdı. Klepetanın ölümü ilə bağlı şayiələrə baxmayaraq, 2020-ci ilin aprelində o, yenidən Malenanın yanına qayıtdı. Klepetan sonuncu dəfə 2021-ci ilin aprelində Malenanın yanına gəldi.
### Malenanın ölümü
7 iyul 2021-ci ildə qocalıqdan vəfat edən Malenanın ölümünü Stepan Vokiç elan edir. Ölməmişdən öncə o, 28 il Vokiçin himayəsində olub. Ölümü zamanı onu Klepetan müşayiət edirdi. Vokiç, cütünün ölümünə baxmayaraq Klepetanın 2022-ci ildə evinə qayıdacağına ümid etdiyini söyləyib.

## Cəmiyyətdə
2017-ci ildə çəkilmiş sənədli filmdə leyləklər və Vokiçdən bəhs edilir. Xorvatiyanın turizm idarəsi Xorvatiyanı tanıtmaq üçün Klepetan və Malena adlı animasiya videosunu da hazırlayıb. Bu leyləklər cütü Livanın köçəri quşlar üçün mühafizə vasitələri qəbul etməsinə səbəb olan videonun mövzusu olub. Cütlük "Xorvatiyanın ən qeyri-adi sevgi hekayəsi" kimi də toplumda məşhurlaşıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Klepetan və Malena, aşiq iki quş
Berna Gözbaşı

**Berna Gözbaşı** — Türk sənayeçi və idman meneceri. O, Kayseridə qurulan döşək istehsalçısı kimi fəaliyyət göstərən BRN Mattressin qurucusudur. Berna Gözbaşı sahibkarlıq və ixrac sahəsində bir çox mükafatlara layiq görülüb. 2019-cu ildə Kayserispor Futbol Klubunun prezidenti seçildi və Super Liqada ilk qadın idman klubu prezidenti oldu.
## Bioqrafiyası
Berna Gözbaşı 1974-cü ildə Türkiyənin Çanaqqala vilayətinin Gelibolu şəhərində kiçik zabit ailəsində anadan olub. İzmirdə Dokuz Eylül Universitetində biznes idarəçiliyi fakültəsində təhsil alıb və 1996-cı ildə məzun olub.
Onun iki qızı var.

## Biznes karyerası
Gözbaşı peşəkar karyerasına Kayseridə yerləşən sink-qurğuşun metal sənayesi olan "Çinkır"da ixrac meneceri kimi başlayıb. 2001-2006-cı illər arasında o, Yaxın Şərq, Şərqi Afrika və Qərbi Afrikada ixrac biznesinə girən bir çox kiçik və orta müəssisəyə kömək etmişdir. 2006-cı ildə döşəklər və çarpayılar istehsalı üçün BRN Bed şirkətini qurdu. O, məhsullarını beş qitədə 60-dan çox ölkəyə ixrac etdi və gənc sahibkarlar üçün nümunə kimi göstərildi. 2011-ci ildə Gözbaşı Avropa Biznes Mükafatları tərəfindən on "Ən Uğurlu Sahibkarlar"dan biri seçildi. Onun şirkəti 2012-ci ildə Türkiyə Palatalar və Birjalar Birliyi (TOBB) və Harvard Universitetinin "Bütün Dünya Şəbəkəsi – Türkiyə" tərəfindən "Ən Sürətlə İnkişaf edən 25 Şirkət" siyahısına daxil edilmişdir. O, Kayseri Sənaye Palatasının ilk qadın üzvüdür.

## İdman karyerası
Gənclik illərində Gözbaşı aktiv basketbolçu olub. O, “Kayserispor”un idarə heyətinə qəbul edilib, daha sonra sədr müavini olub. Türkiyə Super Liqasının yüksək səviyyəli kişilər liqasında çıxış edən "Kayserispor" klubunun prezidenti Erol Bedir fəxri klub prezidenti Mehmet Özhasekinin xahişi ilə 6 oktyabr 2019-cu ildə istefa verib. Üç il klub idarə heyətində işlədikdən sonra Gözbaşı yerli siyasi liderlərin, keçmiş hökumət nazirlərinin, qeyri-hökumət təşkilatlarının rəhbərlərinin və TOBB prezidenti M. Rifat Hisarcıklıoğlunun dəstəyi ilə futbol klubunun prezidenti seçildi. Gözbaşı prezidentliyi ilə bağlı "komanda liqa cədvəlinin sonunda olmasaydı, stul ona təklif olunmazdı" dedi. O, daha əvvəl qərarlar verməklə 2019-2020 Super Liqa mövsümündə klubun vəziyyətini yaxşılaşdırmaq əzmini ifadə etdi. 2019-cu ildə prezident Erol Bedir istefa verdikdən sonra o, Fövqəladə Baş Assambleyada prezident seçildi və Super Liqa tarixində ilk qadın futbol klubunun prezidenti oldu. O, 2021-ci ildə bu vəzifəyə yenidən seçilib. Gözbaşı ölkənin yüksək səviyyəli liqasında oynayan türk kişi futbol klubunun ilk qadın prezidentidir.

## İstinadlar
Birgül Oğuz

**Birgül Oğuz** () — türk yazıçısıdır. O, İstanbulda anadan olub və İstanbul Bilgi Universitetində Müqayisəli Ədəbiyyat və Mədəniyyət Araşdırmaları fakültəsində təhsil alıb. Yazıçı, 2006-cı ildə Edinburq Universitetində də oxuyub. Hal-hazırda Boğaziçi Universitetində İngilis ədəbiyyatı üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsi almaq üçün çalışır, eyni zamanda İstanbulda Moda Sahnesi və Nazım Hikmət Akademiyasında ədəbiyyatdan dərs deyir. Bu günə qədər iki bədii əsər nəşr etdirmişdir: Fasulyenin Bildiyi (2007) və Hah (2012). Sonuncu dəfə 2014-cü ildə Avropa İttifaqının Ədəbiyyat üzrə Mükafatını qazanmışdır. 2015-ci ildə Ayova ştatının eyniadlı şəhərindəki Ayova Universitetində Beynəlxalq Yazı Proqramının Payız Rezidenturasında iştirak etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Türkiyədə manqa

**[[Türkiyə]]də [[manqa]]** getdikcə populyarlaşan komiks növlərindən biridir. 2010-cu illərdən etibarən "Fullmetal Alchemist", "My Hero Academia", "Naruto", "One Piece", "Attack on Titan" və s. kimi populyar manqa seriyaları müxtəlif nəşriyyatlar tərəfindən türk dilinə tərcümə olunaraq nəşr olunur. Peşəkar tərcümələrlə yanaşı skanleyt tərcümə ilə məşğul olan bir çox qrup mövcuddur.

Türkiyənin "maNga" rok qrupu adını yapon komikslərindən götürmüşdür.

## Tarix
Türkiyədə nəşr olunmuş ilk manqa 1999-cu ilin sentyabrında "İthaki" nəşriyyatı tərəfindən tərcümə olunmuş "Gon" manqası olmuşdur. 2003-cü ildə ATV kanalında yayımlanan "Beyblade" anime serialının populyarlığı səbəbilə 2004-cü ilin iyunundan etibarən "Super-J" tərəfindən 5 cildlik manqası nəşr olunmuşdur. Qərb dillərinə tərcümə olunmuş ilk manqa olan "Barefoot Gen" manqası 2007-ci ilin avqustunda "Tudem" tərəfindən türk dilinə tərcümə olunmuşdur. 2008-ci ildə manqanın tarixindən bəhs edən "Manqa: Yapon komiksinin tarixi" kitabı türk dilinə tərcümə olunaraq nəşr olunmuşdur.

2010-cu illərdən etibarən "One Piece", "Attack on Titan", "Naruto", "Bleach", "Death Note", "Fullmetal Alchemist" kimi populyar manqa seriyaları ilə yanaşı, "Goblin Slayer", "Komi Can't Communicate", "Bungo Stray Dogs" kimi nisbətən daha az tanınan manqa seriyaları da türk dilində nəşr olunur. "İthaki", "Gerekli Şeyler", "Komik Şeyler", "Marmara Çizgi", "Kurukafa", "Yolgezer", "Kayıp Kıta" və "Akılçelen" manqa nəşri ilə məşğul olan Türkiyə nəşriyyatlarıdır. 2022-ci ildə Türkiyənin ilk manqa nəşriyyatı olan "Senpai" manqa evi açılmışdır. Nəşriyyat tərəfindən tərcümə olunmuş "Radiant" seriyası Türkiyədə nəşr olunmuş ilk manfra olmuşdur. 2022-ci ilin sentyabr ayında Türkiyədə ilk manqa festivalı olan "Manga–Anime Festivalı" baş tutmuşdur.

### Jurnallar
Türkiyədə manqaya həsr olunmuş bir sıra jurnallar nəşr olunmuşdur. 2008–2011-ci illərdə "Doğan Kardeş" adlı manqa jurnalı yayımlanmışdır. 2014-cü ildə "Kabura", 2021-ci ilin oktyabrında "Antiception", 2022-ci ilin noyabrında isə "Animanga" adlı manqa jurnalı yaradılmışdır.

## Xüsusiyyətlər
Türkiyədə manqa əsasən 15–20 yaşında olan şəxslər tərəfindən oxunur. Buna görə də yerli nəşriyyatlar bu yaş qrupuna xitab edən manqalar nəşr etməyə çalışırlar. Türkiyədə manqa mədəniyyətinin inkişafını gecikdirən amillərdən biri türk dilində animelərin az yayımlanmasıdır.

Manqanın türk dilində nəşr olunması üçün müəllif hüququ sahiblərinin təsdiqi tələb olunur və bu proses adətən uzun çəkir. Bu, bəzi manqa seriyalarının türk dilində nəşrinin gecikməsinə səbəb olur. Məsələn, "Akira" manqasının 2019-cu ildə türkcə nəşr olunması planlaşdırılsa da, təsdiq prosesi 6 aydan çox çəkdiyi üçün 2020-ci ildə nəşr olunmuşdur. "Made in Abyss" manqası isə iki gəncin 1,5 il davam edən cəhdlərindən sonra türk dilində nəşr oluna bilmişdi.

## Türkcə nəşr olunmuş manqalar

## İstinadlar
İstehsal ehtiyatları

**İstehsal ehtiyatları** —  müəssisənin qəbul etdiyi, lakin hələ iş yerinə köçürülməmiş ehtiyatlar.

## Tərifi
Böyük Rusiya Ensiklopediyasının məlumatına görə, istehsal ehtiyatları müəssisəyə daxil olmuş, lakin hələ də iş yerlərinə köçürülməmiş xammal, materiallar, alınmış yarımfabrikatlar və komponentlər, yanacaq, alətlər və digər istehsal vasitələridir. Ehtiyatlar təbii və pulla ölçülən maddi ehtiyatların bir hissəsidir.

## İstinadlar
Birbaşa xərclər

**Birbaşa xərclər** (bilavasitə xərclər; ) — konkret hədəf dəyərinə dəqiq və unikal şəkildə aid edilə bilən xərclər.

## Tərifi
İngilis professoru Kolin Drurinin fikrincə, birbaşa məsrəflər konkret hədəf dəyərinə dəqiq və unikal şəkildə aid edilə bilən xərclərdir.

BRE-ə görə, birbaşa xərclər bir, konkret növ məhsulun, obyektin maya dəyəri ilə bağlı xərclərdir.

## Xammal və material xərcləri
Xammal və material xərclərinə aid etmək olar:

* istehsalatda istifadə edilən xammal və materiallar;
* satın alınmış yarımfabrikatlar və komplektləşdirici məmulatlar, konstruksiyalar və detallar;
* texnoloji məqsədlər üçün istifadə edilən yanacaq, su, elektrik enerjisi
* kənar müəssisələr və müəssisənin başqa bölmələri tərəfindən görülən istehsal xarakterli iş və xidmətlər;
* istehsal inventarı, instrumentlər.

Məhsulun (işin, xidmətin) maya dəyərinə daxil olan xammal və material xərclərindən yaralı tullantıların dəyəri çıxılmalıdır.

İstehsalatda istifadə edilən xammal və materiallar aşağıdakı müxabirləşmə ilə silinir:

## İstinadlar
İstehsal sistemi

**İstehsal sistemi** () — istehsalın giriş faktorunu hazır məhsula və ya xidmətə çevirmək üçün əməliyyat resurslarından istifadə edən müəssisə sistemi.

## Tərifi
Britannica-ya görə istehsal sistemi sənayenin müxtəlif resurslardan mal və xidmətlər yaratmaq üçün istifadə etdiyi hər hansı üsuldur.

Bir sıra əməliyyat menecerləri istehsal sistemini müəssisənin əməliyyat resurslarından daxil olan (girişi) öz seçdiyi (çıxış) məhsul və ya xidmətə çevirmək üçün istifadə edən sistem hesab edirlər. Burada “giriş” başqa istehsal sistemindən xammal, yaxud müştəri və ya hazır məhsuldur.

Bir sıra ekspertlərin fikrincə, istehsal sistemi dəyər yaratma proseslərində (istehsal və quraşdırma) ilkin məlumat və resursların (nou-hau, metodlar, materiallar, maliyyə resursları, enerji resursları) olduğu sosial-texniki sistemdir. proseslər (nəqliyyat) son nəticəyə (məhsul, məsrəflər, əlavə məhsullar) çevrilir.

Bir sıra texniki mütəxəssislərin fikrincə, istehsal sistemi istehsal və texnoloji sistemlərin (hissələrin istehsalı və quraşdırılması üçün sistemlər), təşkilatın, personalın və müvafiq işçilərin işə salınmasına hazırlıq nəzərə alınmaqla istehsal prosesinin sistem-texniki həyata keçirilməsidir. istehsal mədəniyyəti.

İqtisadçıların nöqteyi-nəzərindən istehsal sistemi məhsul istehsalı üçün iş proseslərinin məcmusudur.

## İstehsal sistemlərinin növləri
Britannica-ya görə, üç növ *istehsal sistemləri* var:
* * [[Seriyalı istehsal]] sistemi* (batch production system) — burada avadanlıqlar bir partiyadan digərinə çox fərqli olan spesifikasiyalara malik kiçik miqdarda məhsulların (malların və ya xidmətlərin) istehsalı üçün istifadə olunur. Məhsulun müəyyən bir miqdarı bir və ya bir neçə mərhələdən partiya şəklində köçürülür və cəmi istehsal dövrünün sonunda eyni vaxtda görünür. Məsələn, bunlar ixtisaslaşdırılmış dəzgahların və ya ağır tikinti avadanlığının istehsalı üçün sistemlər, xüsusi kimyəvi maddələr və emal edilmiş qidalar, böyük sığorta şirkətində iddiaların işlənməsi üçün sistemlərdir. *Material istehsal sistemləri* çox vaxt *[[cobşop]]* adlandırılır.
* *[[Kütləvi istehsal]] sistemi* (continuous production system) — burada iş parçaları bir sıra digər iş parçaları üçün ümumi olan bir sıra addımlar və ya əməliyyatlardan keçir. İstehsal xərclərini azaltmaq üçün xüsusi hazırlanmış avadanlıq və üsullardan istifadə olunur və iş sifarişləri tez və səmərəli şəkildə mənimsənilə bilən nisbətən kiçik hissələrə bölünür. Məsələn, avtomobil mühərrikləri və avtomobillərin özləri, televizorlar, paltaryuyan maşınlar və fərdi kompüterlərin yığılması üçün sistemlər. *Kütləvi istehsal sistemləri* çox vaxt *montaj sistemləri* və ya *montaj xətti sistemləri* adlandırılır və kütləvi istehsalda geniş istifadə olunur.
* *[[Fərdi istehsal]] sistemi* (project production system) — vahid, tək məhsul üçün. Məsələn, bina, gəmi və ya təyyarə və ya superkompüter kimi prototip məhsul, resurslar yalnız bir dəfə birləşir. İstehsal xərclərini məqbul həddə saxlamaq üçün xüsusi idarəetmə üsullarından istifadə edilir.

## İstinadlar
Ervin Bulku

**Ervin Bulku** (, ) — Albaniyalı keçmiş futbolçu. Hal hazırda Albaniya Milli komandasında baş məşqçinin köməkçisi işləyir.

## Karyera
Ervin Bulku Albaniyanın Tiran şəhərində anadan olub. O, 1998–2004-cü illər arasında orada oynadığı "Tirana" klubunun keçmiş futbolçusu və "Tirana"nın 19 yaşlılar komandasının hazırkı məşqçisi Sokol Bulkudan sonra ailənin ikinci oğlu idi. O, müxtəlif mövqelərdə oynaya biləcək faydalı oyunçu idi. 2002–2015-ci illər arasında Albaniya millisində və klub səviyyəsində mərkəz yarımmüdafiəçisi, müdafiəçi yarımmüdafiəçi, sağ yarımmüdafiəçi və hətta sağ müdafiəçi kimi bir çox mövqelərdə oynayıb. Futbolçu karyerasını "Tirana" klubunda başlayıv və orada bitirib. O, həmçinin Ukraynada "Krivbas", Xorvatiyada "Hayduk Split", Azərbaycanda "AZAL Bakı" və İranda "Sepahan" kimi klublarda legioner həyatı yaşayıb.

## Karyera statistikası

## Uğurları

### Komanda
**Tirana**

* Albaniya Çempionu: 1998–1999, 1999–2000, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2006–2007
* Albaniya kuboku: 1998–99, 2000–01, 2001–02, 2005–06
* Albaniya superkuboku: 2000, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007

**Hayduk**

* Xorvatiya Futbol Liqası, gümuş müdal: 2010–11

**Sepahan**

* Hazfi kuboku: 2012–13

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Həkimoğlu (serial, 2019)

**Həkimoğlu** - 17 dekabr 2019 - 25 may 2021-ci il tarixlərində yayımlanmış , 2 sezondan ibarət(51 bölüm) türk medikal drama və komediya janrında televiziya serialı. Serialın ayrı-ayrı bülümlər üzrə 5 fərqli ssenaristi olmuşdur.

## Mövzusu
Atəş Həkimoğlu yoluxucu xəstəliklər və nefrologiya sahəsi üzrə məşhur həkimdir. Departamentində diaqnoz qoyulması çətin olan xəstələri özünün seçdiyi nəfərlərdə qurduğu komanda ilə müalicə edir. Həkimoğlu xəstələrinə duyğusal olaraq məsafəli, deyilənlərə yox, elmi sübutlara inanan, tapmacaları sevən, diaqnoz və müalicə məsələlərində qayda və qanunlara laqeydliyi səbəbindən xəstəxana direktoru İpəyi və yaxın dostu onkologiya mütəxəssisi Orhanı tez-tez çətin vəziyyətə salır. Komandanın üzvləri - Mehmet Əli, Zeynəb və Əmrə Həkimoğlunun gözündə yüksələ bilmək üçün yarışırlar.

Seialın bölümləri yeni, eyni zamanda maraqlı xəstəliklər və xəstələr üzərində, onların fərqli həyatları, həkimlərarası münasibətlər üzərində qurulmuşdur.
Serial çəkilişləri İstanbulun Tuzla rayonunda yerləşən Okan Universiteti Xəstaxanasında aparılmışdır.

## Personajlar və aktyor heyəti

### Əsas personajlar

* **Atəş Həkimoğlu (Timuçin Əsən)** - Nefrologiya və infeksion xəstəlikləri üzrə uğurlu mütəxəssis, həkim. Assistant komandasını əsəbləşdirməyi çox xoşlayır.
* **Orhan Yavuz** (Okan Yalabık) - Onkologiya üzrə mütəxəssis. Həkimoğlunu universitetdən bəri tanıyan və elədiklərinə hörmətlə yanaşan tək dostu.
* **İpək Təkin** (Əbru Özkan) - Xəstəxana direktoru və endokrionologiya üzrə mütəxəssisdir. Orhan kimi Həkimoğlunu məktəbdən bəri tanıyan dostudur. Həkimoğlunu əsəbləşdirməyi çox xoşlayır.
* **Mehmet Əli Çağlar** (Kaan Yıldırım) - Həkimoğlunun assistantı, nevroloq. "Memoli" və ya "Dolapdereli" kimi tanınır.
* **Əmrə Acar** - Həkimoğlunun assistantı, kardioloqdur (1-47).
* **Zeynəb Can** (Damla Colbay) - Həkimoğlunun assistantı, immun sistemi və iç xəstəliklər üzrə mütəxəssis

#### İkinci dərəcəli personajlar

* Muzo (Məhəmməd Dədə) - Xəstəxana işçisi. Həkimoğluna həmişə yardımçı olur.
* Alya (Əsra Eron) - Xəstəxana həkimlərindən biri. Orhan doktora və Həkimoğlunun komandasına dəstək olur.
* Aysel (Dilan Sərinyel) - xəstəxana işçisi.

##### Qonaq aktyorlar

* İlqaz Qaya (1)
* Hakan Meriçlilər (1)
* Sina Özər (2)
* Filiz Əhməd (4)
* Əmrə Qızılirmaq (8)
* Alptəkin Sərdənkeçdi (9)
* Aybars Qartal Özson (9)
* Güvən Kıraç (10-14) - Vahab
* Dəfnə Samyeli (16)
* Gökçer Gənc (17)
* Belçim Bilgin (16-25) - Səlin
* Sərdar Orçin (32-37) - Mahir
* Burak Əli Özkan (34) - Barış
* Başaq Daşman (42) - Bərrak
* Səzər Arıçay (51)

## İstinadlar



## Xarici keçidlər
* Kanal D-nin rəsmi saytında "Həkimoğu" İstifadə tarixi: 05.04.2023
Cubleta

**Cubleta** — Alban milli qadın geyimi. Cubleta alban qadınları tərəfindən geyilən dalğalı, zəng formalı xalq yubkasıdır.

Cubleta 2022-ci ildə YUNESKO tərəfindən Təcili Qorunmağa Ehtiyacı Olan Qeyri-Maddi Mədəni İrs Siyahısına daxil edilmişdir.

## Tarixi
Cubletanın qədim mənşəli olduğu güman edilir. Bu, Bosniyada, eyni zamanda Aralıq dənizi regionunun digər ərazilərində tapılmış və eramızdan əvvəl II minilliyə aid olan bəzi Neolit dövrünə aid fiqurların geyimlərinə bənzəyir və müvafiq olaraq qədim Aralıq dənizi sivilizasiyası ilə əlaqələndirir.

## Təsviri
Cubleta özünəməxsus forma, quruluş və bəzək sisteminə görə unikal paltar növüdür. Onu Şimali Albaniya, Kosovo, Şimali Makedoniya və Monteneqrodakı albanlar geyinirlər. Adətən iki qayışdan istifadə edərək çiyinlərə asılır. Alban ənənəvi milli geyiminin bir hissəsi olan bu geyim, 13-dən 17-yə qədər zolaqdan və 5 ədəd keçədən ibarətdir. Cubletanın sinə və ön hissəsi qara yundan toxunmuş önlukdən hazırlanır. Arxa hissəsi zəng formasında olur.

Adətən dar və geniş olmaqla iki növ cubletaya rast gəlmək olar. Bu geyimin hazırlanmasında bu gün yalnız iki rəngdən- ağ və qara rənglərindən istifadə olunur. Evli olmayan qadınlar ağ və evlilər üçün qara rəngli cubleta geyinirlər, lakin keçmişdə bir çox rəngdən istifadə olunurdu, bunu 17-ci əsr müəlliflərinin əsərlərində görmək olur. Qədimdə bu geyim haqqında deyilirdi ki, tovuz quşu lələkləri Kelmend qadınlarının geydiyi cubleta qədər rənbərəng deyil. Son iki əsrdə rənglərin azalması, bu geyimin, bu gün yalnız ucqar dağlıq ərazilərdə istifadəsi ilə əlaqədar olduğu düşünülür.

## İstinadlar
Böyük Xan

**Böyük Xan** — Kiprin ən böyük karvansarası, bütün adada ən gözəl tikililərdən biri hesab olunur. Qismən tanınan Şimali Kipr Türk Respublikasının paytaxtı Şimali Nikosiyada yerləşir.

## Tarixi
Böyük Xan Osmanlı türkləri tərəfindən 1572-ci ildə Kipri ​​venesiyalılardan aldıqdan bir il sonra tikilmişdir. 1878-ci ildən Böyük-Xan şəhərin Britaniya hakimiyyəti altında olan ilk həbsxanası, 1893-cü ildən isə onların tabeliyində olan yoxsulların sığınacağına çevrilmişdir. 1990-cı illərdə Böyük Xan yenidən quruldu, bir neçə qalereya və emalatxanası olan və inkişaf edən bir sənət mərkəzinə çevrildi.

## Təsviri
Sütunlarının uzunluğu təqribən 50 metr olan dörd ikimərtəbəli bina həyətində sütunlu və yuxarıda yerləşən eyvanlarla kvadrat kompleks təşkil edir. Açıq həyətin mərkəzində namazdan əvvəl dəstəmaz almaq üçün fəvvarəli məscid var. Burada həmçinin kafe və suvenir mağazaları var.

## Qalereya

Şəkil:Nicosia Buyuk Han 01.jpg
Şəkil:Nicosia Buyuk Han 02.jpg
Şəkil:Cipro-Nicosia02.jpg
Şəkil:Buyuk Han.jpg
Şəkil:Cipro-Nicosia04.jpg
Şəkil:Cipro-Nicosia05.jpg
Şəkil:Büyük Han in Lefkoşa.jpg
Şəkil:Avlu Büyük Han Lefkosa.jpg


## İstinadlar
Bellapais abbatlığı

** Bellapais Abbey** — Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin Bəylərbəyi kəndində yerləşən tarixi monastır. 12-ci əsrdə Roma dövründə tikilmiş təməllər üzərində inşa edilmiş şərq nümunələrindən biridir. Girnə dağlarının ətəyində 10 dəqiqəlik məsafədə yerləşir.

## Tarixi
Monastırda ilk məskunlaşanlar 1187-ci ildə Yerusəlimdən köçən keşişlər olub. Monastırın ilk binası 1198–1205-ci illər arasında tikilmişdir. İndiki quruluşun böyük bir hissəsi III Lusignan Kralıdır. Hyu tərəfindən 1267–1284-cü illər arasında tikilmişdir. Hövzəni əhatə edən monastırlar və yeməkxana IV Kral tərəfindən tikilmişdir. 1324–1359-cu illər arasında Hughun hakimiyyəti dövründə tamamlandı. Kipr Osmanlılar tərəfindən fəth edildikdən sonra monastır Kipr Pravoslav Kilsəsinə verildi. Yunan pravoslavları monastırın yalnız kilsə hissəsindən istifadə edirdilər. 1974-cü il Sülh Əməliyyatı ilə yunanlar adanın cənub hissəsinə köç etdikdə, Bellapais monastırı Antik Əsərlər və Muzeylər İdarəsinin himayəsi altına alındı.

## Ümumi xüsusiyyətlər

Kilsə monastırın günümüzə qədər gəlib çatmış ən möhkəm quruluşudur. Yeməkxana bölməsi qotika sənətinin mühüm xüsusiyyətlərini ehtiva edir. Monastırın yuxarı mərtəbəsində kahinlərin yataq otaqları və qiymətli əşyaların olduğu sahə var.

## Müasir dövr
Girnənin demək olar ki, hər yerindən görünən monastır turistlərin böyük marağına səbəb olur. Monastırda vaxtaşırı klassik musiqi konsertləri və müxtəlif musiqi festivalları keçirilir.

## İstinadlar
Müqəddəs Lazar kilsəsi (Larnaka)

**Müqəddəs Lazar kilsəsi (Larnaka)** — Kiprin Larnaka şəhərində yerləşən 9-cu əsrin sonlarına aid kilsədir.

## Tarixi
Bu kilsə Əhdi-Cədiddə Yəhya kitabında adı keçən Lazarın adını daşıyır və əfsanəyə görə İsa özünü diriltməklə möcüzə göstərmişdir. Rəvayətə görə, İsa çarmıxa çəkildikdən sonra Lazar həyatı üçün qorxdu. Başına belə bir hadisə gələ biləcəyindən təşvişə düşərək Kiprə qaçır. Burada o, qədim Kition şəhərində kilsənin keşişi olur. O, 30 ilə yaxın burada yaşayır. Lazar öləndən sonra burada da dəfn edilir. Bu gün Lazarın məzarı üzərində Müqəddəs Lazar kilsəsi də tikilmişdir.

## İstinadlar
Temur Çxeidze

**Temur Nodaroviç Çxeidze** (;) — sovet, gürcü və rus teatr rejissoru, aktyoru.. Gürcüstan SSR-nin xalq artisti (1981), Rusiya Federasiyasının xalq artisti (1994), Lenin mükafatı laureatı (1986).
## Həyatı
Temur Çxeidze Şota Rustaveli adına Tbilisi Teatr İnstitutunda Dmitri Aleksidzenin emalatxanasında təhsil alıb. 1965-ci ildə institutu bitirdikdən sonra Zuqdidi Dram Teatrında rejissor işləyib (1967-ci ilə qədər). Sonra 1967-1970-ci illərdə Tbilisi Gənclər Teatrında, 1970-1980-ci illərdə isə Şota Rustaveli Teatrında işləyib.

1991-ci ildən Q.A.Tovstonoqov adına Böyük Dram Teatrı ilə sıx əməkdaşlıq etmiş, lakin uzun müddət baş rejissor vəzifəsindən imtina etmişdir. Sonralar Çxeidze bu barədə deyirdi: “Bildim: burada nə etsəniz, Tovstonoqovun dövründəkindən də pis olacaq. Ancaq bu yoxdur və ümumiyyətlə Tovstonoqlar çox nadir hallarda doğulur. Və həyat davam edir, mən isə bir vaxtlar mövcud olan teatra heyran olaraq, onu Tovstonoqov kimi səhnələşdirə bilmərəm”. Buna baxmayaraq, 2004-cü ildə Çxeidze teatrın bədii rəhbəri Kiril Lavrovun uzun illər apardığı danışıqların nəticəsində BDT-nın baş direktoru təyin edildi. 2007-ci ildə Lavrovun ölümündən sonra o, teatrın bədii rəhbəri olub.

Son illərdə tənqidçilər Böyük Dram Teatrındakı durğunluqdan yazır. 2013-cü il fevralın 19-da Temur Çxeidze teatrdan istefa verir. O, martın 4-də keçirdiyi mətbuat konfransında istefasının səbəblərini belə açıqlayır: “İndi bəlkə də elə vaxt gəlib çatıb ki, Böyük Dram Teatrında şəxsən mənim edə bilmədiyim dəyişikliklər lazımdır. Çoxları məni retrograd adlandırsa da, amma bu, mənim prinsipial yolum idi - Tovstonoqov irsini qorumaq yolu idi. Əminəm ki, 10 ildən az vaxt keçəcək və rus teatrına yenə klassika lazım olacaq. Bir gənc mənə dedi ki, ifalarım anaxronizm kimi qəbul edilir. Dürüstlüyünə görə ona təşəkkür edirəm”.

Temur Çxeidze 5 iyun 2022-ci ildə vəfat edib.

## Opera tamaşaları
Mariinski Teatrında:
* 1996 - Sergey Prokofyevin "Qumarbaz" ("Ən yaxşı opera tamaşası" nominasiyasında Milli Qızıl Maska Mükafatı)
* 1998 - "Don Karlos", Cüzeppe Verdi və "Uçan holland", Rixard Vaqner
* 1999 - Sergey Raxmaninovun "Xəsis cəngavər" və Nikolay Rimski-Korsakovun "Motsart və Saleri"

2004-cü ildə o, Dövlət Akademik Böyük Teatrında Dmitri Şostakoviçin "Mtsenskli Ledi Makbet" operasını tamaşaya qoyub. Çxeidze, xaricdə rus bəstəkarlarının operalarını: 1991-ci ildə La Skalada Sergey Prokofyevin “Qumarbaz” və 2001-ci ildə Metropoliten-operada; 2004-cü ildə Paris və Bordodakı Fransız opera teatrlarında N.A.Rimski-Korsakovun "Çar gəlini"ni  səhnələşdirib.

## Mükafatları
* "Şərəf" ordeni (14 fevral, 2009) — *yerli teatr sənətinin inkişafına verdiyi böyük töhfəyə və uzun illər yaradıcılıq fəaliyyətinə görə*
* Rusiyanın xalq artisti (12 fevral 1994) — *teatr sənəti sahəsində görkəmli nailiyyətlərinə görə*
* Prezidentin Əlahiddə ordeni (2018, Gürcüstan)
* Gürcüstan SSR xalq artisti (1981)
* "Lenin" mükafatı (1986)
* Tbilisinin fəxri vətəndaşları (2010)
* Rusiya Federasiyası Mədəniyyət Nazirliyinin "Rusiya mədəniyyətinə töhfəsinə görə" döş nişanı (29 mart 2013)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "Sankt-Peterburqun şəxsiyyətləri" saytındakı tərcümeyi-halı
Bariatrik cərrahiyyə

**Bariatrik cərrahiyyə** obez insanlar üzərində həyata keçirilən müxtəlif prosedurları ehtiva edir. Bariatrik cərrahiyyə arıqlamaq və piylənmənin ağırlaşmalarını azaltmaq üçün ən təsirli müalicə üsulu hesab olunur.

## İstinadlar