open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Azərbaycan 2024 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

**Azərbaycan 2024 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində** — İsveçin Malmö şəhərində keçiriləcək müsabiqəyə namizədlərin seçimi prosesi 7 mart 2024-cü ildə başa çatıb. Azərbaycanı "Avroviziya-2024"də Fahree ləqəbli Fəxri İsmayılov və İlkin Dövlətov təmsil edəcək.

Seçim prosesinin nəticəsinə əsasən Azərbaycanı "Avroviziya-2024"də Fahree ləqəbli Fəxri İsmayılov təmsil edəcəkdi.

Lakin, Fahree seçildikdən sonra mahnısının üzərində işləyərək ona muğam əl etdi.Fahree mahnının muğam hissəsini ifa etməsi üçün seçim prosesində də iştirak etmiş İlkin Dövlət dəvət etdi.Fahree və İlkin Avroviziya 2024-ün finalına keçə bilmədi.Onlər müsabiqəni 11 xal ilə başa vuraraq 37 ölkə arasından 35.ci oldular.Qeyd edəkki‚ Niderland Diskalifiya olunmasa idi‚ Azərbaycan Müsabiqəni 36. olaraq başa vuracaqdı . Ümid Edirik Azərbaycan Avroviziyada sarsılmış qüdrətini bərpa edəcək. 

### Namizədlər

### Münsiflər
* Eldar Qasımov – müğənni
* Nigar Camal – müğənni
* Aysel Teymurzadə – müğənni
* Faiq Sücəddinov – bəstəkar
* Vaqif Gərayzadə – bəstəkar
* Ranar Musayev – rejissor
* DJ Fateh – radio və televiziya aparıcısı

## İstinadlar
Mixail Pırin

**Mixail Semyonoviç Pırin** (; ) — Rusiya rəssamı və pedaqoqu.

Pırin tələbələri arasında rəssam Vladimir Yukin də var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Пырин Михаил Семенович
Vərəqə (interfeys)

**Vərəqə** — interfeys dizaynında sənədlər arasında keçid üçün naviqasiya vidceti kimi vərəqələrdən istifadə edərək, birdən çox sənəd və ya panelin bir pəncərədə yerləşməsinə imkan verən qrafik istifadəçi interfeysi obyekti. Bu, əsasən veb-brauzerlər, veb-proqramlar, mətn redaktorları, parametr panelləri və pəncərə menecerləri ilə əlaqəli interfeys üslubudur.

Vərəqələr kağız fayllarına və ya kart indekslərinə daxil edilmiş ənənəvi kart vərəqələrindən ilhamlanaraq modelləşdirilib. (iş masası metaforasına uyğun olaraq)

Vərəqələr üfüqi çubuq və ya şaquli siyahı kimi görünə bilər. Üfüqi vərəqələr bir neçə sıra ola bilər. Vərəqələrin sürüşdürüb buraxma yolu ilə sırasını dəyişdirmək və ya mövcud vərəqədən ayrıca pəncərə yaratmaq mümkündür. Tətbiqlər birdən çox vərəqəni köçürmək, bağlamaq və ayırmaq üçün diapazon seçimini dəstəkləyə bilər.
## Tarixi
1982-ci ildə IBM PC-nin WordVision DOS mətn prosessorunun vərəqəli interfeysə sahib olan ilk kommersiya məhsulu olduğu güman edilir.  PC Magazine daha sonra məhsulun "proqram sənayesi üçün pulsuz Ar-Ge departamenti kimi xidmət etdiyini və on il ərzində guya yeni ideyalar axtaran proqramçılara görə sümüklərinin sızıldadığını" bildirdi.

Don Hopkins NeWS pəncərə sistemi üçün pəncərə menecerinin bütün NeWS proqramlarında tətbiq edildiyi və istifadəçilərə vərəqələri pəncərənin istənilən kənarına sürüşdürməyə imkan verən vərəqəli pəncərə çərçivələrinin bir neçə versiyasını hazırlayıb yayımladı.

UniPress-in Gosling Emacs mətn redaktorunun NeWS versiyası 1988-ci ildə buraxılmış çoxlu vərəqə pəncərələri olan başqa bir ilkin məhsul idi. O, 1988-ci ildə Merilend Universitetinin İnsan-Kompüter Qarşılıqlı Əlaqə Laboratoriyasında Ben Şnaydermanın hipermedia brauzeri HyperTIES üçün müəllif aləti hazırlamaq məqsədi ilə istifadə edilmişdir.  HyperTIES həmçinin pəncərələri idarə etmək və PostScript proqramlarını və hipermedia sənədlərini nəzərdən keçirmək üçün dairəvi menyuları dəstəkləyir.

## Həmçinin bax
* Zolaq (informatika)
* Internet Explorer

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* TabPanel Widget
* ASP.NET AJAX Control Toolkit
* Scriptaculous AJAX tabs
* Tab Window Demo
Medallar kabineti

**Medallar kabineti** və ya **Kral kabineti** (fr. Cabinet des Médailles) — Fransanın qədim muzeylərindən hesab edilən və Fransanın ən qədim muzeyi sayılan Fransa Milli Kitabxanasının sikkələr, medallar və qədim əsərlər bölməsinin qeyri-rəsmi adı. Medallar kabineti Rue de Rişelye küçəsindəki əsas kitabxana binasında yerləşir.
## Tarixi

Kral medalları və qədim əşyaların qoruyucu vəzifəsi Kral IX Çarlz tərəfindən yaradılmışdır. Hər bir yeni monarx kamolar, qiymətli daşlar və medallar kolleksiyasını, eləcə də Avropanın ən zəngin sayılan numizmatik kolleksiyasını genişləndirirdi.

1765-ci ildə ilk arxeoloqlardan biri olan Qraf Kelus antik əşyalar kolleksiyasını kabinetə vəsiyyət etdi.

Kral hakimiyyəti ləğv edildikdən sonra, Sent-Şapel müqəddəsliyindən xristianlıqdan əvvəlki artefaktlar Medallar Kabinetinə verildi. Həmin illərdə muzeyə müasir numizmatikanın banilərindən biri olan Teofil Marion Dumersant rəhbərlik edirdi. 1846-cı ildə Gurdon xəzinəsi, 1862-ci ildə isə Luynes hersoqu Yunan sikkələrinin unikal kolleksiyasını kabinetə təhvil verdi.

Kolleksiyanın qüruru Baktriya kralı I Evkratidin çəkisi 169,2 q və diametri 58 mm olan qızıl sikkəsidir. Bu, antik dövrdə zərb edilmiş ən böyük sikkədir. O, 1867-ci ildə numizmatika bürosu tərəfindən 30.000 franka alınmışdır ki, bu da o dövrün qiymətləri ilə 8,7 kq qızıla bərabər idi.

## Əhəmiyyətli eksponatları

* Daqobertin taxtı
* Böyük Karlın şahmat fiqurları
* Berthouville xəzinəsi
* Ptolemeyin Kuboku
* Fransanın Böyük kameyası
* Gurdon xəzinəsi
* Valerian və I Şapur ilə kameya
* Romanos Fil dişi
* Bir neçə qədim yunan vaza rəssamının tipik vazaları, o cümlədən rəssam Amikos, 218 sinif Medallar Kabineti, Arkesilas fincanları. 
* Idalion tabletləri
* Nazaret yazısı
* Livan Baalının yazısı

## Qallereya


Fayl:EucratidesStatere.jpg|Antik dövrün ən böyük sikkəsi (e.ə. II əsr)
Fayl:Coupe de Chosroès.JPG|Sasanilərin "Xosrov qədəhi", burada "Kral Süleymanın kuboku" kimi adlanır 
Fayl:Great Cameo of France CdM Paris Bab264 n1.jpg|Fransanın Böyük Kameyası (e.ə. I əsr)
Fayl:Trésor de Gourdon 01.JPG|Qurdon xəzinəsi (V-VI əsrlər)
Fayl:CABM-Diptyque Magnus.JPG|Konsul Maqnusun təsviri olan diptika (518)


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Coins, Medals and Antiques Department 
* Le département des Monnaies, médailles et antiques*
* [https://web.archive.org/web/20110723040244/http://www.cabinetdesmedailles.net/Association_pour_le_Cabinet_des_medailles/Histoire_du_Cabinet_des_medailles.html Histoire du Cabinet des médailles] sur le site *Association pour la sauvegarde du Musée des médailles et antiques*, via l*'Internet Archive''
Şərqi Afrika Federasiyası

**Şərqi Afrika Federasiyası** (,  ) — Şərqi Afrika Cəmiyyətinə üzv ölkələrin (Burundi, Keniya, Ruanda, Tanzaniya, Uqanda, Cənubi Sudan, Konqo Demokratik Respublikası) vahid suveren dövlətdə siyasi birləşməsi təklifi.

## Tərkibi

## İqtisadiyyatı
ŞAF-nin rəsmi saytına görə, 2021-ci ildə federasiyanın ÜDM-i 305,3 milyard ABŞ dolları təşkil etmişdir.

Adambaşına düşən ÜDM 1,500 ABŞ dolları təşkil edir..

## İstinadlar
Şərqi Afrika Ali Komissiyası

**Şərqi Afrika Ali Komissiyası** (ŞAAK; , EAHC) — 1 yanvar 1948-ci il və 9 dekabr 1961-ci il tarixləri arasında Britaniyanın idarə etdiyi Uqanda, Keniya və Tanqanika koloniyalarına ümumi xidmətlər göstərmək məqsədi üçün mövcud olan beynəlxalq təşkilat. Bu, Şərqi Afrika Qubernatorlar Konfransını əvəz etmiş və daha sonra Şərqi Afrika Ümumi Xidmətlər Təşkilatı (ŞAÜXT) ilə əvəz olunmuşdur. ŞAÜXT öz növbəsində 1967-ci ildə ilk Şərqi Afrika Cəmiyyəti ilə əvəz olunmuşdur.

## Mərkəzi Qanunvericilik Məclisi
1947-ci ildə Şərqi Afrika (Ali Komissiya) Ordeni Şərqi Afrika Mərkəzi Qanunvericilik Assambleyasını da yaratmışdır. Assambleya Ali Komissiyanın əsas icraçı məmurlarından, Keniya, Uqanda və Tanqanikanın qanunvericilik orqanlarını təmsil edən bir sıra irəli sürülən və qeyri-rəsmi üzvlərdən ibarət idi. Assambleyanın qəbul etdiyi qanunvericilik bilavasitə üç əraziyə şamil edilirdi.

## Xarici keçidlər

* Şərqi Afrika Ali Komissiyasının İllik Hesabatı (1953)
* Şərqi Afrika Ali Komissiyasının İllik Hesabatı (1954)
* Şərqi Afrika Ali Komissiyasının İllik Hesabatı (1955)
* Şərqi Afrika Ali Komissiyasının İllik Hesabatı (1956)
* Şərqi Afrika Ali Komissiyasının İllik Hesabatı (1957)
* Şərqi Afrika Ali Komissiyasının İllik Hesabatı (1958)
* Şərqi Afrika Ali Komissiyasının İllik Hesabatı (1959)
* Şərqi Afrika Ali Komissiyasının İllik Hesabatı (1960)
Şərqi Afrika Valyuta Şurası

**Şərqi Afrika Valyuta Şurası** (ŞAVŞ; , EACB) — 1919-cu ildə Britaniya Şərqi Afrikasındakı Britaniya koloniyalarının valyutalarını təmin etmək və onlara nəzarət etmək üçün yaradılmış qurum. Bu, Britaniya Birinci Dünya müharibəsinin sonunda Almaniyadan Tanzaniyaya nəzarəti ələ keçirməsindən və Uqanda, Keniya və Tanzaniya ərazilərinə (Zənzibar istisna olmaqla) nəzarət etməsindən sonra yaradılmışdır. Zənzibar 1936-cı ildə valyuta zonasına qoşulmuşdur. Qərargahı London şəhərində yerləşirdi.

Mövcud olduğu müddət ərzində ŞAVŞ-nin əsas funksiyası yerli Şərqi Afrika şillinqini Britaniya şillinqi ilə bərabər saxlamaq idi. Bu, yerli valyutanın sterlinq qiymətli kağızları ilə adekvat şəkildə dəstəklənməsini təmin etməklə həyata keçirilmişdir.

Şərqi Afrika Valyuta Şurası 1966-cı ildə bu ölkələrin müstəqil mərkəzi bankları ilə əvəz olunmuşdur.

## İstinadlar
Rassel Kit

**Rassel Kit** (; ) — Britaniya siyasi nəzəriyyəçisi və təqaüdçü akademiki. O, 1994-cü ildən 2006-cı ildə təqaüdə çıxana qədər Edinburq Universitetində siyasi nəzəriyyə üzrə professor olmuşdur.

## Həyatı
Rassel Kit Oksford Universitetində təhsil almış, burada bakalavr dərəcəsini bitirmiş və sonra fəlsəfə üzrə aspiranturanı tamamlamışdır. O, 1970-ci ildə Lankaster Universitetində mühazirə oxumağa başlamış və 24 ili orada keçirmiş, 1994-cü ildə Siyasi nəzəriyyə kafedrasına işləmək üçün Edinburq Universitetinə köçmüşdür. 2006-cı ildə təqaüdə çıxmış və o vaxtdan bəri Edinburq Universitetində fəxri professordur.

Departament profilinə görə, Kitin tədqiqat sahəsi "bazar sərhədləri, istehlak suverenliyi, mədəni məhsullar və kapitalizm növləri ilə bağlı məsələlər də daxil olmaqla, bazar institutlarının etik xarakteri və təsiri ilə əlaqədardır".

## Əsərləri
* *Social Theory as Science* (Routledge, 1975; 2nd. ed 1982; 3rd ed., 2012).
* *The Politics of Social Theory* (University of Chicago Press, 1981).
* *Understanding Phenomenology* (Blackwell, 1991).
* *Enterprise Culture* (Routledge, 1991; 2nd ed., 2012)
* *The Authority of the Consumer* (Routledge, 1994).
* *Cultural Goods and the Limits of the Market* (Palgrave, 2000).

## İstinadlar
Silviya Volbi

**Silviya Tereza Volbi** (; ) — Britaniya sosioloqu. O, sosiologiya üzrə professor, London Şəhər Universitetində Zorakılıq və Cəmiyyət Mərkəzinin direktorudur. Volbi sosiologiya sahəsində fərqləndiyinə görə Belfast Kraliça Universitetinin fəxri doktoru dərəcəsinə malikdir. O, məişət zorakılığı, patriarxat, iş yerində gender münasibətləri və qloballaşma sahələrində fəaliyyəti ilə seçilir.

Volbi Gender Bərabərliyi Araşdırmalar Şəbəkəsinin (GENIe) koordinatorudur. Qurumun məqsədi tədqiqat yolu ilə gender bərabərsizliyini anlamaq və azaltmaq üçün bilik bazasını inkişaf etdirməkdir.

Volbi YUNESKO-nun gender araşdırmaları üzrə ilk sədridir və YUNESKO-nun Gender Araşdırmaları Qrupunda əlaqəli sədrini əlaqələndirir. O, 2008-ci ildə bu vəzifəyə təyin edilmişdir.

## Seçilmiş əsərləri

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* City University of London, People
* Online Articles by Author
* Women and Equality Unit
* Curriculum Vitae
* Review Scout Listing
* UN Presentation on Violence against women and the Millennium Development Goals
Holokosta aşağıdan-yuxarıya yanaşma

**Holokosta aşağıdan-yuxarıya yanaşma** — Holokostun səbəblərinə baxış zamanı istifadə olunan yanaşma.

Bu yanaşma adətən Holokostu başa düşmək üçün funksionalizmə qarşı intensionalizm müzakirəsi kimi tanınan ümumi müzakirələr çərçivəsində aparılır. Funksionalistlər yəhudilərin öldürülməsi qərarının zamanla "kumulyativ radikallaşma" adlı konsepsiya ilə inkişaf etdiyi arqumentini təmsil edirlər. İntensialistlər, digər tərəfdən, Son həllin başdan-başa baş verməsi üçün nəzərdə tutulduğuna inanırlar və bu fikri sübut etmək üçün antisemitizm mövzusundan istifadə edirlər. Funksionalizmə qarşı intensionalizm mübahisəsində aşağıdan yuxarıya yanaşma funksionalist baxış bucağından yaranmışdır.

Bu yanaşma Holokostu izah etmək üçün istifadə edilən çoxsaylı arqumentlərdən biri kimi ən yaxşı şəkildə müəyyən edilmişlərdən biridir. Bu mülahizə əsasən aşağı rütbəlilərə və onların Son həll adlanan planı həyata keçirmək üçün daha yüksək rütbələrə təzyiq göstərməsinə yönəlmişdir.

## İstinadlar
Dövlət marağı

**Dövlət marağı** və ya **hökumət marağı** — dövlətə müəyyən bir məsələni tənzimləməyə imkan verən hüquq anlayışı. Konsepsiya müxtəlif ölkələrdə fərqli şəkildə tətbiq olunur. Dövlətin marağında olan və olmamalı olan məhdudiyyətlər dəyişir.

## ABŞ
Birləşmiş Ştatlarda dövlət marağı anlayışı xüsusilə müəyyən konstitusiya məsələləri məhkəmə qarşısında olduqda yaranır. ABŞ Ali Məhkəməsinin qərarlarından irəli gələn ABŞ konstitusiya yurisprudensiyasına əsasən, məhkəmələr dövlətin konkret mövzuya olan marağını şəxslərin hüquq və mənafelərinə qoyulan məhdudiyyətlərin təsiri ilə müqayisə edirlər. Məcburi dövlət marağı ciddi yoxlama sınağına cavab verərsə, əsas konstitusiya hüquqlarını üstələyə bilər. Dövlət marağı seçim, üstünlük və ya mülahizə məsələsi deyil, vacib və ya zəruri olduğu halda məcburedicidir.

## Avropa
Avropada 49 ölkədən 47-si Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının bir hissəsidir və bu, konvensiyaya üzv olan dövlətlərin öhdəlik götürdüyü müxtəlif insan hüquqlarını özündə əks etdirir. Bu hüquqların əksəriyyətində "məhdudiyyətlər" var. Bu o deməkdir ki, sözügedən hüquq mütləq deyil və konvensiya ilə müəyyən edilmiş müəyyən meyarlara əməl edildiyi təqdirdə dövlət tərəfindən məhdudlaşdırıla bilər. Məsələn, bütün məhdudiyyətlər "qanunla müəyyən edilməli" (özbaşına və qeyri-müəyyən qanunla yox), onlar qanuni məqsədə riayət etməli və demokratik cəmiyyətdə zəruri olmalıdır. Yalnız işgəncənin qadağan edilməsi heç bir halda məhdudlaşdırıla bilməz.

## Həmçinin bax
* İctimai maraq

## İstinadlar
Gümüşhane Universiteti

**Gümüşhane Universiteti** — Türkiyənin Gümüşhane şəhərində yerləşən dövlət universiteti. 31 may 2008-ci ildə Qara Dəniz Texniki Universitetindən ayrılaraq yaradılmışdır.

Nazirlər Kabinetinin 26.04.2013-cü il tarixli 28629 saylı Rəsmi Qəzetdə dərc edilmiş qərarı ilə Mühəndislik fakültəsinin adı Mühəndislik və Təbiət elmləri fakültəsi olaraq dəyişdirilmişdir.

16.05.2013-cü il tarixli 28649 saylı Rəsmi Qəzetdə dərc edilən 2013/4694 saylı Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə Turizm fakültəsi yaradılmışdır.

Gümüşhane Universiteti — 7 fakültə, 1 məktəb, 2 institut, 8 peşə məktəbi və 2 tətbiq və araşdırma mərkəzi ilə sürətlə böyüməyə davam edir. 23 sentyabr 2024-cü il tarixinə əsasən qeydiyyatdan keçən tələbələrin sayı 23179 nəfərdir.

## Kollecləri

* Köse İrfan kolleci
* Kelkit Aydın Doğan kolleci 
* Şiran Mustafa Beyaz kolleci
* Torul Meslek kolleci 
* Kürtün Meslek kolleci 
* Gümüşhane kolleci
* Sağlamlıq Xidmətləri kolleci

## Fakültələri
### Sağlamlıq Elmləri fakültələri

* İş Sağlamlığı və təhlükəsizliyi
* Qida
* Səhiyyənin idarəetməsi 
* Təcili Yardım və Fəlakətlərin idarə edilməsi
* Fizioterapiya və reabilitasiya
* Uşaq inkişafı
* Sosial xidmətlər
* Peşə terapiyası
* Gerontologiya
### Mühəndislik və Təbiət elmləri fakültələri

* Mülki mühəndislik
* Mexanika mühəndisliyi
* Xəritə mühəndisliyi
* Riyaziyyat mühəndisliyi
* Qida mühəndisliyi
* Geologiya mühəndisliyi
* Geofizika mühəndisliyi
* Fizika mühəndisliyi
* Ətraf mühit mühəndisliyi
* Genetika və Biomühəndislik
* Proqram mühəndisliyi
* Dağ-mədən mühəndisliyi
* Elektrik elektronika mühəndisliyi
* Enerji sistemləri mühəndisliyi

### İqtisadiyyat və İnzibati elmlər fakültəsi

* İqtisadiyyat
* Biznes
* Siyasi Elm və Dövlət İdarəçiliyi
* Maliyyə
* İnsan Resurslarının İdarə Edilməsi

### Rabitə fakültəsi

* İctimaiyyətlə Əlaqələr 
* Radio, Televiziya və Kino
* Jurnalistika

### İlahiyyat fakültəsi

* Əsas İslam elmləri
* Fəlsəfə və Dinşünaslıq
* İslam Tarixi və İncəsənəti
* İbtidai Təhsil Dini, Mədəniyyət və Əxlaq Tədrisi

### Ədəbiyyat fakültəsi

* Türk dili və Ədəbiyyatı 
* Tarix
* Fəlsəfə
* Sosiologiya
* Psixologiya
* Antropologiya
* İngilis dili və Ədəbiyyatı
* Məlumat və Sənəd İdarəetməsi

### Turizm fakültəsi

* Turizm menecmenti
* Turizm rəhbərliyi
* Qastronomiya və kulinariya sənəti

### İdman elmləri fakülütəsi

* Bədən Tərbiyəsi və İdman Müəllimliyi
* İdman İdarəçiliyi
* Məşqçilik Təhsili

## İnstitutları
### Elm və Texnologiya İnstitutu

* İnşaat mühəndisliyi fakültəsi
* Maşınqayırma mühəndisliyi fakültəsi
* Geologiya mühəndisliyi şöbəsi
* Mərkəz mühəndisliyi şöbəsi
* Heyvanlar haqqında elmlər bölməsi
* Meşə və Ətraf Mühit Elmləri bölməsi

### Sosial elmlər institutu

* Biznesin idarə edilməsi şöbəsi
* Fəlakətlərin idarə edilməsi departamenti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Website
Kontekst süqutu

**Kontekst dağılması** və ya **birdən çox auditoriyanın vahid kontekstdə düzəldilməsi** — internetdə, xüsusən də sosial mediada insanların qarşılıqlı əlaqəsinin öyrənilməsi nəticəsində yaranan termin. Ümumiyyətlə kontekst süqutu müxtəlif auditoriyaların çoxluğu eyni məkanı tutduqda və bir auditoriya üçün nəzərdə tutulmuş informasiya parçası digərinə yol tapdıqda baş verir. Bu yeni auditoriyanın reaksiyası orijinal konteksti başa düşmədiyi üçün olduqca mənfi xarakter daşıyır.

## Sosial mediada
Kontekst süqutu anlayışı sosial medianın yüksəlişi ilə daha qabarıq şəkildə özünü büruzə vermişdir, çünki "Twitter" kimi platformaların çoxu istifadəçiləri xüsusi olaraq öz auditoriyasını müəyyən etməkdən məhrum edir. "Twitter"də retvit funksiyası ilə kontekst süqutu müşahidə olunur. İctimai bir istifadəçi "tvit" kimi tanınan sosial media postunu yerləşdirdiyi zaman hər kəs onu retvit edə bilər və nəticədə məzmun yeni auditoriyaya təqdim olunur. Diqqətdən yayınmaq üçün bəzi istifadəçilər "ən aşağı ümumi məxrəc" yanaşmasına müraciət edə bilərlər. Bu, istifadəçinin yalnız bütün auditoriya üzvləri üçün uyğun olduğunu bildiyi məzmunu onlayn yayımlaya biləcəyi haldır.

## Növləri
Linqvist Jenni Devis və sosioloq Natan Yurgenson tərəfindən müəyyən edilmişdir ki, kontekst süqutunun iki əsas növü var: kontekst sövdələşməsi və kontekst toqquşması. Kontekst sövdələşmələri qəsdən, kontekst toqquşmaları isə qeyri-ixtiyari hesab edilir. Kontekst toqquşması kiminsə dinlədiyini fərq etmədən başqası haqqında zarafat etdiyi halda müşahidə olunur. İnternetdə kontekst toqquşmasına misal olaraq şirkətlərin təsadüfən istifadəçiləri haqqında şəxsi məlumatları əlçatan etməsidir.

## Həmçinin bax
* Virtual kommunikasiyada emosiyalar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Media ekologiyası

**Media ekologiyası** — media, texnologiya və kommunikasiyanı və onların insan mühitinə necə təsir etdiyini öyrənən nəzəriyyə. Nəzəri konsepsiyalar 1964-cü ildə Marşall MakLuhan tərəfindən təklif edilmişdir. Media ekologiyası termini isə ilk dəfə rəsmi olaraq 1968-ci ildə Nil Postman tərəfindən təqdim edilmişdir.

Bu kontekstdə ekologiya medianın istifadə olunduğu mühitə – onların nə olduğu və cəmiyyətə necə təsir etdiyinə aiddir. Nil Postman qeyd etmişdir ki, "biologiyada "mühit" bakteriya mədəniyyətinin böyüdüyü bir şeydirsə (Petri qabında olduğu kimi), media ekologiyasında mühit [insan] mədəniyyətinin böyüdüyü texnologiyadır". Başqa sözlə, "media ekologiyası ünsiyyət vasitələrinin insan qavrayışına, anlayışına, hisslərinə və dəyərlərinə necə təsir etməsi, media ilə qarşılıqlı əlaqələrinin onların yaşamaq şansını necə asanlaşdırması və ya əngəlləməsi məsələsinə baxır. Ekologiya sözü bu mühitlərin öyrənilməsini nəzərdə tutur: onların strukturu, məzmunu və insanlara təsiri. Nəticə etibarı ilə mühit, insanlara müəyyən düşüncə, hiss və davranış üsullarını tətbiq edən mürəkkəb mesaj sistemidir."

Bundan əlavə, alimlər medianı geniş şəkildə cəmiyyətin təbiəti və mədəniyyətini ikisi arasında "trafik"i öyrənən media ekologiyası ilə birləşdirən infrastruktur sistemi ilə müqayisə etmişdilər.

## Qlobal kənd

Marşall MakLuhan təcridin sonunu xarakterizə etmək üçün qlobal kənd ifadəsini işlətmişdir: "insanlar artıq təcrid olunmuş vəziyyətdə yaşaya bilməzlər, əksinə, həmişə davamlı və ani elektron media ilə bağlanacaqlar". MakLuhan "*[[Qutenberq qalaktikası|Qutenberq qalaktikası: Tipoqrafik insanın yaradılması]]*" kitabında qlobal kənd ideyasına toxunur: "Bir kəndin xarakteri belədir və ya elektrik mediası olduğu üçün qlobal kəndin də xarakteri belədir. Qlobal qarşılıqlı asılılığın bu əsas yeni ölçüsündən ən çox xəbərdar olan reklam və PR icmasıdır".

## Araşdırılması
"Twitter", "Instagram", "Facebook" kimi sosial media platformalarının yüksəlişi və onların cəmiyyətdəki ünsiyyətə təsiri ilə bağlı əhəmiyyətli araşdırmalar aparılır. Bu araşdırmalarnın bəziləri media ekologiyası perspektivi ilə aparılır.

Bir çox insan sosial media platformalarından dostları və ailəsi ilə əlaqə saxlamaq, sosiallaşmaq və ya hətta alış-veriş etmək üçün istifadə etsə də, bu platformalar sosial aktivlik üçün də mühüm rol oynayır. Sosial media aktivizmi və heşteq aktivizmi əsas medianın və ictimaiyyətin diqqətini müəyyən səbəblərə görə cəlb etmək və etirazları asanlaşdırmaq üçün populyar üsullara çevrilmişdir.

## Həmçinin bax
* Texnoloji determinizm

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Media Ecology Association
* Media Ecology reading list on the MEA website
* A First Look at Communication Theory, see McLuhan Chapter = Media Ecology of Marshall McLuhan/ by Em Griffin and E. J. Park
Bəyənmə düyməsi

**Bəyənmə düyməsi** — sosial şəbəkə xidmətləri, internet forumları, xəbər saytları və bloqlar kimi ünsiyyət proqramlarında istifadəçinin müəyyən məzmunu bəyəndiyini, zövq aldığını və ya dəstəklədiyini ifadə edə biləcəyi xüsusiyyət. Bəyənmə düyməsi olan veb-saytlar adətən hər bir məzmunu bəyənən istifadəçilərin sayını və onların tam və ya qismən siyahısını göstərir. Bəzi veb-saytlarda bəyənməmək düyməsi də var, ona görə də istifadəçi lehinə, əleyhinə və ya neytral səs verə bilər. Digər veb-saytlara daha mürəkkəb veb məzmunlu səsvermə sistemləri daxildir. Məsələn, məzmuna daha geniş formada reaksiya göstərmək üçün beş ulduz və ya reaksiya düymələri.

## Tətbiqetmələr

### Vimeo
Video paylaşma saytı Vimeo 2005-ci ilin noyabrında bəyənmə düyməsini əlavə etdi. Tərtibatçı Andryu Payl bunu Digg.com saytındakı "digg" düyməsinin iterasiyası kimi təsvir edərək, "Digg-in konseptini bəyəndik, lakin 'Diggs' deməyi istəmədik, buna görə də biz bunu 'Bəyənmələr' adlandırdıq" dedi.

### FriendFeed
FriendFeed-də bəyənmə düyməsi 30 oktyabr 2007-ci ildə elan edildi və icmasında populyarlaşdı. FriendFeed 10 avqust 2009-cu ildə Facebook tərəfindən satın alınmazdan əvvəl funksiya Facebook-a inteqrasiya edildi.

### Facebook

"Facebook"un bəyənmə düyməsi "bəyənən əl" olaraq dizayn edilib. Əvvəlcə ulduz və ya üstəgəl işarəsi olması müzakirə edilirdi və tərtibat zamanı xüsusiyyət "bəyənmə" yox "möhtəşəm" adlandırılırdı. Funksiya 9 fevral 2009-cu ildə təqdim edilib. 2016-cı ilin fevralında reaksiyalar, yəni Facebook postlarına insanların emosiyalarını ifadə etmək üçün yeni üsullar əlavə edildi. Bu reaksiyalara "Sevgi", "Gülüş", "Vau", "Kədərli" və ya "Qəzəbli" daxildir.

Bəyənmə düyməsi əhəmiyyətli güc vasitəsidir, çünki bir "bəyənmə" yazının dostların lentində görünməsinə səbəb olacaq və qarşılıqlı əlaqə dövrəsini davam etdirmək üçün yazının görünməsini və qarşılıqlı əlaqədə olmasını təmin etmək üçün alqoritmə təkan verəcək. Digər tərəfdən, bir araşdırma Facebook-da alqoritmik məzmun sıralamasında "bəyənmə" reaksiyasının mənfi cəhətlərini vurğulayır. "Bəyənmə" düyməsi qarşılıqlı əlaqəni artıra bilər, lakin "viral təsirin əyləc effekti" təbii əlaqələri azalda bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rəqəmsal ekosistem

**Rəqəmsal ekosistem** — təbii ekosistemlərdən ilhamlanan öz-özünə təşkilatlanma, miqyaslanabilmə və davamlılıq xüsusiyyətlərinə malik paylanmış, adaptiv, açıq sosial-texniki sistem. Rəqəmsal ekosistem modelləri təbii ekosistemlər haqqında biliklərlə, xüsusən də müxtəlif qurumlar arasında rəqabət və əməkdaşlıqla bağlı aspektlər üçün məlumatlandırılır. Termin kompüter sənayesində, əyləncə sənayesində, və Dünya İqtisadi Forumunda istifadə olunur.

## Tarix
Rəqəmsal Biznes Ekosistemi konsepsiyası 2002-ci ildə aralarında Françesko Nakira, Paolo Dini və Andrea Nikolayın da olduğu bir qrup avropalı tədqiqatçı və praktikant tərəfindən irəli sürülmüşdür. Onlar Avropa bazarı kimi rəqabətli, yüksək dərəcədə parçalanmış bazarlarda məhsul və xidmətlərdə İKT əsaslı texnologiyanın qəbulu və inkişafı prosesini modelləşdirmək üçün rəqəmsal ekosistemlərin ümumi anlayışını tətbiq etmişdilər.

## Perspektivlər
Rəqəmsal ekosistem metaforası və modelləri ali təhsil də daxil olmaqla, bilik tutumlu məhsul və xidmətlərin istehsalı, onların paylanması ilə bağlı bir sıra biznes sahələrinə tətbiq edilmişdir. Bu tədqiqatın perspektivi ekosistemin bir sıra məqsədlərinə nail olmaq üçün metod və vasitələri təmin etməkdir.

## Həmçinin bax

* Ekologiya
* Ekosistem
* Rəqəmsal paylama
* Media ekologiyası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* International ACM Conference on Management of Digital EcoSystems (MEDES) (since 2009) - computer science Conference for interdisciplinary studies on Digital Ecosystems and Analysis
* IEEE International Conference on Digital Ecosystems and Technologies (IEEE-DEST 2012) - computer science Conference for Digital Ecosystems and related Technologies. Held from 2007 to 2013.
Google Fuchsia

**Google Fuchsia** — Google tərəfindən hazırlanmış açıq mənbəli, qabiliyyət əsaslı əməliyyat sistemi. Google-un ChromeOS və Android kimi Linux əsaslı əməliyyat sistemlərindən fərqli olaraq, Fuchsia Zircon adlı xüsusi nüvəyə əsaslanır. O, heç bir rəsmi korporativ elan olmadan 2016-cı ilin avqustunda özünə məxsus git anbarı kimi buraxılıb. Bir neçə illik tərtibatdan sonra onun rəsmi məhsulu 2021-ci ildə birinci nəsil Google Nest Hub-da Linux əsaslı Cast OS-ni əvəz etdi.
## Etimologiya
Fuchsia adını çəhrayı və bənövşəyi rəngin qarışığı olan fuşya rəngindən (açıq bənövşəyi) almışdır. Bu ad Fuchsia layihəsinin komanda üzvlərinin təsirləndiyi Apple daxilindəki iki əməliyyat sistemi layihəsinə istinad edir: Taligent (kod adı "Pink") və iOS (kod adı "Purple"). Rəngə əsaslanan adlandırma sxemi Apple işçilərinin öz ideyalarını tərtib etmək üçün istifadə etdiyi indeks kartlarının rənglərindən irəli gəlir.

Fuşya rənginin adı botanik Leonart Fuksin şərəfinə adlandırılan Fuchsia bitkisindən götürülmüşdür.

## Tarixi
2016-cı ilin avqustunda bəzi media orqanları GitHub-da yayımlanan sirli mənbə kodu anbarı haqqında məlumat verdi və Google-un Fuchsia adlı yeni əməliyyat sistemi hazırladığını bildirdi. Kod haqqında heç bir rəsmi açıqlama verilmədi, lakin kodun analizi onun müxtəlif cihazlarda — avtomobillərdəki məlumat-əyləncə sistemlərində, işıqforlarda, rəqəmsal saatlarda, smartfonlarda, planşetlərdə və kompüterlərdə işləyə bilmə qabiliyyətini ortaya çıxartdı. Onun arxitekturası əvvəllər Magenta adlanan unikal Zirkon nüvəsinə görə Linux əsaslı Android və ChromeOS-dan tamamilə fərqlənir.

2017-ci ilin may ayında Ars Technica Fuchsia-nın yeni istifadəçi interfeysi haqqında yazdı, bu interfeys avqust ayında ilk dəfə təqdim edilən komanda sətri interfeysinin təkmilləşdirilməsi idi. Tərtibatçılardan biri Fuchsia-nın "oyuncaq və ya yan layihə olmadığını və bunun artıq əhəmiyyət vermədikləri ölü layihə olmadığını" bildirdi. Fuchsia-nı test edə bilən istifadəçilər "heç bir şey etməyən interfeyslər"lərə görə heç bir şeyin işləmədiyini bildirdilər. Onlar Fuchsia-nın interfeysi ilə Android arasında "Son Proqramlar", Parametrlər menyusu və eyni anda birdən çox proqrama baxmaq üçün bölünmüş ekran görünüşü kimi bir çox oxşarlıqlar tapdılar. Bir çox media orqanı layihənin Android ilə sıx əlaqəsi olduğunu yazırdı və bəziləri bunun Fuchsia-nın Android-i problemlərini həll etmək üçün "yenidən yaratmaq" və ya dəyişdirmək cəhdi ola biləcəyini düşünürdülər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
*
Neorealizm (beynəlxalq münasibətlər)

**Neorealizm** və ya **struktural realizm** — beynəlxalq münasibətlərdə güc siyasətinin rolunu vurğulayan, rəqabəti və münaqişəni davamlı xüsusiyyətlər kimi görən və əməkdaşlıq üçün məhdud potensial görən nəzəriyyə. Beynəlxalq sistemin anarxik vəziyyəti o deməkdir ki, dövlətlər başqa dövlətlərin niyyətlərinə və onların təhlükəsizliyinə əmin ola bilməzlər və bununla da onları güc siyasəti ilə məşğul olmağa sövq edir.

Bu, ilk dəfə Kennet Valts tərəfindən 1979-cu ildə "*[[Beynəlxalq siyasət nəzəriyyəsi]]*" kitabında təsvir edilmişdir. Neoliberalizmlə yanaşı, neorealizm beynəlxalq münasibətlərə ən təsirli iki müasir yanaşmadan biridir. 1960-cı illərdən 1990-cı illərə qədər beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsində bu iki perspektiv üstünlük təşkil edirdi.

Neorealizm Şimali Amerikanın siyasi elm intizamından yaranmış, Edvard Karr, Hans Morgentau, Corc Forst Kennan və Reynhold Niburun klassik realist ənənəsini yenidən formalaşdırır. Neorealizm müdafiə və hücumçu neorealizmə bölünür.

## Həmçinin bax
* Xarici müdaxiləçilik
* Merkantilizm

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Waltz, Kenneth N. (1959). *Man, The State, and War: A Theoretical Analysis* .
* Walt, Stephen (1990). *The Origins of Alliances* 
* Van Evera, Stephen. (2001). *Causes of War* 
* Waltz, Kenneth N. (2008). *Realism and International Politics* 
* Art, Robert J. (2008). *America's Grand Strategy and World Politics* 
* Glaser, Charles L. (2010). *Rational Theory of International Politics: The Logic of Competition and Cooperation* 
* Jervis, Robert (1978). *Cooperation Under the Security Dilemma* (*[[:en:World_Politics|World Politics]]*, Vol. 30, No.2, 1978)
* Art, Robert J. (1998). *Geopolitics Updated: The Strategy of Selective Engagement* (*[[:en:International_Security|International Security]]*, Vol. 23, No. 3, 1998–99)
* Farber, Henry S.; Gowa, Jeanne (1995). *Polities and Peace* (*[[:en:International_Security|International Security]]*, Vol. 20, No. 2, 1995)
* Gilpin, Robert (1988). *The Theory of Hegemonic War* (*[[:en:The_Journal_of_Interdisciplinary_History|The Journal of Interdisciplinary History]]*, Vol. 18, No. 4, 1988)
* Posen, Barry (2003). *Command of the Commons: The Military Foundations of U.S. Hegemony* (*[[:en:International_Security|International Security]]*, Vol. 28, No. 1, 2003)

## Xarici keçidlər

* ''Theory Talks'' Interview with Kenneth Waltz, founder of neorealism (May 2011)
* ''Theory Talks''  Interview with neorealist Robert Jervis (July 2008)
*
Liberal institusionalizm

**Liberal institusionalizm**, həmçinin **institusional liberalizm** və ya **neoliberalizm** — dövlətlər arasında beynəlxalq əməkdaşlığın mümkün və davamlı olduğunu, belə əməkdaşlığın münaqişə və rəqabəti azalda biləcəyini müdafiə edən beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsi. Neoliberalizm liberalizmin yenidən işlənmiş versiyasıdır. Neorealizmlə yanaşı, liberal institusionalizm beynəlxalq münasibətlərə ən təsirli iki müasir yanaşmadan biridir.

Dayanıqlı əməkdaşlıq perspektivlərinə şübhə ilə yanaşan neorealist təqaüddən fərqli olaraq, liberal institusionalizm əməkdaşlığın mümkün və davamlı olduğunu müdafiə edir. Liberal institusionalistlər dövlətlər arasında əməkdaşlığın asanlaşdırılmasında beynəlxalq institutların və rejimlərin rolunu vurğulayırlar. Robert Keoheynin 1984-cü ildə yazdığı "*[[Hegemonluqdan sonra]]*" kitabı yeni institusional iqtisadiyyatın fikirlərindən istifadə edərək hegemonun olmadığı təqdirdə beynəlxalq sistemin sabit qala biləcəyini iddia etmiş və beləliklə, hegemon sabitlik nəzəriyyəsini təkzib etmişdir.

Keoheyn göstərmiş ki, beynəlxalq əməkdaşlıq təkrarlanan qarşılıqlı fəaliyyət, şəffaflıq və monitorinq vasitəsilə davam etdirilə bilər.

## Həmçinin bax

* Xarici müdaxiləçilik
* Multilateralizm
* Neorealizm

## İstinadlar
Hacı Ağa Murad hamamı

**Hacı Ağa Murad hamamı** —  Abşeron rayonunun Fatmayı kəndinə aid olan Fatmayı bağları massivində yerləşən tarixi abidə. Dəniz sahilindən və Novxanı-Pirşağı yolundan bir qədər cənubda yerləşir. Hamam sovet dövrünün əvvəllərinə kimi Fatmayı sakinlərinin ixtiyarında olmuşdur.
## Tikili
Hamam təxmini olaraq 100 m² yaxın sahəni əhatə edir. Əsas giriş cənub-şərq, qazanxanaya isə giriş şimal-şərq hissədəndir. Hamam iki gümbəzlidir. Onu digər hamamlardan fərqləndirən cəhət tikintisində balıqqulağından istifadə olunmasıdır. Beləki tikilidə balıqqulağının sərtləşmiş halı mişar daşı şəklinə salınaraq hörgüsündə istifadə olunmuşdur.

## Tarixi
Hamamın 1910-1911-ci illərdə tikilməsi qeyd olunur. Tikili Hacı Ağa Murad adlı şəxsin şəxsi pulu hesabına inşa edilmişdir. Hamam hazırda istifadəsiz vəziyyətdə olsa da, 2023-cü ilə hamamın restavrasiyasına başlanılmışdır. Hamam beçinci günlər qadınlar, altı və bazar günləri isə kişilər tərəfindən istifadə olunurdu. Hamam sovet dövrünün əvvəllərinə kimi istifadədə olmuşdur. Əsasən yay mövsümü fəaliyyət göstərirdi.

## Şəkilləri

Hacı Ağa Murad hamamı.jpg|
Hacı Ağa Murad hamamı 2.jpg|
Hacı Ağa Murad hamamı 3.jpg|
Hacı Ağa Murad hamamı 4.jpg|



## Həmçinin bax
*Əlimurad hamamı

## İstinadlar
Tanya Paffenhols

**Tanya Paffenhols** (; ) — sülh prosesləri üzərində işləyən Almaniya akademiki və siyasi məsləhətçisi. O, hal-hazırda İnklüziv Sülh qurumunun direktorudur. Tanya Paffenhols iyirmi ildən artıqdır ki, sülh proseslərinin müqayisəli tədqiqatına rəhbərlik edir və Mozambik, Anqola, Somali, Keniya, Uqanda, Cənubi Sudan, Mali, Əfqanıstan, Nepal, Şri-Lanka, Myanma, Yəmən, Misir, El-Salvador, Suriya və Kolumbiya kimi ölkələrdə sülh prosesləri üzrə məsləhətçi olmuşdur. O, sülh tədqiqatçısı kimi işinə görə 2015-ci ildə Vihuri Beynəlxalq Mükafatını almışdır.

## Həyatı
Tanya Paffenhols 2 fevral 1965-ci ildə Almaniyanın Köln şəhərində anadan olmuşdur. O, Avropa, Afrika və Asiyada köklərə malikdir. İsveçrədə yaşayır. Paffenhols 1996-cı ildə Almaniyanın Frankfurt şəhərindəki Göte Universitetində beynəlxalq əlaqələr üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsini almışdır. O, silahlı münaqişələrdə vasitəçilik və sülh quruculuğu nəzəriyyəsi və praktikasına diqqət yetirir. Paffenhols 1992–1996-cı illərdə Frankfurt Sülh Araşdırmaları İnstitutunda elmi işçi olmuş, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Afrikadakı bir neçə missiyasında iştirak etmişdir. O, 1996–2000-ci illərdə Avropa İttifaqının Somali üzrə xüsusi elçisinin sülh quruculuğu üzrə müşaviri vəzifəsində çalışmışdır. Paffenhols daha sonra Berndə "Swisspeace"də Sülh Quruculuğu Mərkəzinin təsisçi direktoru vəzifəsində çalışmış, İsveçrə Xarici İşlər Nazirliyinə məsləhət vermişdir. O, 2005-ci ildən Cenevrədə yerləşən Beynəlxalq və İnkişaf Araşdırmaları üzrə Məzun İnstitutu ilə işləyir, eyni zamanda Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Avropa İttifaqı, OECD, ATƏT, hökumət və qeyri-hökumət təşkilatlarına məsləhətlər verir.

## Əsərləri
* Construire la paix sur le terrain; Mode d’emploi. Bruxelles: Groupe de recherche et d'information sur la paix et la sécurité, 2000.
* Unpacking the 'Local Turn' in Peacebuilding: A Critical Assessment towards an Agenda for Further Research, Third World Quarterly, 2015, 36:5, 857-874.
* Civil society and Peace Negotiations: Beyond the inclusion-exclusion dichotomy, Negotiation Journal (30) 1, January 2014, 69-91.
* International Peacebuilding Goes Local: Analysing Lederach’s Conflict Transformation Theory and its Ambivalent Encounter with 20 years of Practice, Peacebuilding, Taylor and Francis (2) 1, January 2014, 11-27.
* Civil Society and Peacebuilding: A Critical Assessment. Boulder: Lynne Rienner Publishers, 2010.
* Civil Society and Peacebuilding, CCDP Working Paper 4, Geneva: 2009
* Aid for Peace: A Guide to Planning and Evaluation for Conflict Zones. Baden-Baden: Nomos, 2007.
* Peacebuilding: A Field Guide. Avec Luc Reychler. Boulder: Lynne Rienner Publishers, 2000.

## İstinadlar
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi Ofisi

**Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi Ofisi** (HMƏO; , OCHA) — Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) mürəkkəb fövqəladə hallara və təbii fəlakətlərə beynəlxalq reaksiyanı gücləndirmək məqsədilə 1991-ci ilin dekabrında Baş Assambleya tərəfindən yaradılmış orqanı.

**Humanitar Məsələlər Departamenti** (HMD) qısa müddət sonra Baş katib tərəfindən yaradılmışdır, lakin 1998-ci ildə BMT-nin böyük fəlakətlər üzrə əsas mərkəzinə çevrilən HMƏO-ya birləşdirilmişdir. HMƏO-nın mandatı daha sonra humanitar cavab tədbirlərinin əlaqələndirilməsi, siyasətin işlənib hazırlanması və humanitar vəkilliyi əhatə edəcək şəkildə genişləndirilmişdir. Onun fəaliyyətlərinə fövqəladə yardım üçün sürətli cavab verən qrupları asanlaşdırmaq üçün humanitar maliyyələşdirmənin təşkili və monitorinqi, təbliğat, siyasətin hazırlanması və məlumat mübadiləsi daxildir.

HMƏO 2016-cı ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində Dünya Humanitar Sammitini təşkil etmişdir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Qrupunda daimi müşahidəçidir.

## Həmçinin bax
* Mülki müdafiə
* Humanitar yardım
* Azərbaycanda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Proqramı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* OCHA official website
* OCHA Common Operational Datasets
* Syria Crisis overview
* Humanitarian Response
* OCHAoPt
* 2021 OCHA annual report (most recent)
Dünya Humanitar Sammiti

**Dünya Humanitar Sammiti** (DHS; ) — Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən 23 və 24 may 2016-cı il tarixlərində Türkiyənin İstanbul şəhərində keçirilmiş sammit. Sammit Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş katibi Pan Gi Munun təşəbbüsü olmuş və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi Ofisi (BMT HMƏO) tərəfindən təşkil edilmişdir.

Pan Gi Mun 2012-ci ilin yanvarında açıqladığı beş illik fəaliyyət gündəliyində daha qlobal, hesabatlı və möhkəm humanitar sistem inkişaf etdirmək planını ortaya qoymuşdur. Onun gündəliyinin əsas aspekti "humanitar fəaliyyətlə məşğul olan geniş spektrli təşkilatlar arasında biliklərin mübadiləsinə və ümumi qabaqcıl təcrübələrin yaradılmasına kömək etmək üçün Dünya Humanitar Sammitinin çağırılması idi".

Sammitin məqsədi çoxsaylı böhranlara daha effektiv reaksiya vermək üçün humanitar yardım sənayesində əsaslı islahatlar aparmaq idi. Dünya liderlərinin zirvəyə gələrək silahlı münaqişələr və fəlakətlərdən əziyyət çəkən milyonlarla qadın, kişi və uşağın əzablarına son qoymaq üçün görəcəkləri tədbirləri elan etmələri gözlənilirdi.

Sammitə 173 ölkədən 9,000 iştirakçı, o cümlədən 55 dövlət və hökumət başçısı, yüzlərlə özəl sektor nümayəndəsi, vətəndaş cəmiyyəti və qeyri-hökumət təşkilatlarından minlərlə insan toplaşmışdır.

## Həmçinin bax
* Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi Ofisi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* World Humanitarian Summit Official Website
* World Humanitarian Summit Twitter Page | WHSummit
* Impossible Choices Campaign
Save the Children

**Save the Children Fund** — beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatı. 1919-cu ildə Birləşmiş Krallıqda yaradılmışdır və məqsədi bütün dünyada uşaqların həyatını yaxşılaşdırmağa kömək etməkdir.

Təşkilat daha yaxşı təhsil imkanları, daha yaxşı səhiyyə xidməti və təkmilləşdirilmiş iqtisadi imkanlar yaratmaqla uşaqların həyatını yaxşılaşdırmaq üçün pul yığmağa kömək edir.

Təşkilat Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi və Sosial Şurasında ümumi məşvərətçi statusa malikdir.

## Mənşəyi
"Save the Children Fund" 15 aprel 1919-cu ildə İngiltərənin London şəhərində Eqlantayn Cebb və onun bacısı Doroti Bakston tərəfindən Birinci Dünya müharibəsi zamanı Almaniyanın müttəfiqlər tərəfindən blokadası zamanı və atəşkəşdən sonra Almaniya və Avstriya-Macarıstanda uşaqların aclığını azaltmaq məqsədi ilə yaradılmışdır.

Birinci Dünya müharibəsinin sonunda qidasız və xəstə uşaqların təsvirləri bütün Avropada yayılmışdır. Aclıqla Mübarizə Şurası ilk olaraq 1919-cu ildə blokadaya son qoyması üçün Britaniya hökumətinə siyasi təzyiq göstərmək üçün kampaniyaya başlamışdır. 15 aprel 1919-cu ildə şuranın bəzi üzvləri oradan ayrılaraq "Save the Children Fund"ı yaratmışdılar.

### İkinci Dünya müharibəsi
"Save the Children" əməkdaşları İkinci Dünya müharibəsindən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərə ilk daxil olanlar arasında olmuşdur. Onlar keçmiş işğal olunmuş ərazilərdə qaçqın uşaqlar və köçkünlərlə, o cümlədən nasist həbs düşərgələrindən sağ çıxanlarla işləyirdilər. Eyni zamanda, Birləşmiş Krallıqda aparılan iş bombardmanlar nəticəsində viran qalmış və ailə həyatında böyük pozuntularla üzləşən şəhərlərdə böyüyən uşaqlar üçün şəraitin yaxşılaşdırılmasına yönəldilmişdir.

## Həmçinin bax
* UNICEF

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Lynda Mahood, Vic Satzewich, "The Save the Children Fund and the Russian Famine of 1921–23: Claims and Counter-Claims about Feeding 'Bolshevik' Children," *Journal of Historical Sociology*, 22,1 (2009), 55–83.
* Clare Mulley, "The Woman Who Saved the Children: A biography of Eglantyne Jebb, Founder of Save the Children" (Oneworld Publications, 2009) 
* Rory O'Keeffe Hygge Media. 22 September 2015. ISBN&nbsp;<bdi>9780993272905</bdi>.

## Xarici keçidlər
*
Global Humanitarian Overview

***Global Humanitarian Overview*** — Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Humanitar Məsələlərin Koordinasiyası Ofisi tərəfindən dərc edilən illik hesabat. Bu, nə qədər insanın qarşılanmamış humanitar ehtiyaclarını və humanitar agentliklərin onları ödəmək üçün ehtiyac duyduğu maliyyəni sənədləşdirir. İllər ərzində illik nəşrlər artan ehtiyacları, qeyri-kafi xərcləmələri və humanitar səhiyyə işçilərinə qarşı zorakılıq nümunələrini müəyyən etmişdir.

## Nəşri
"*Global Humanitarian Overview*" Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Humanitar Məsələlərin Əlaqələndirilməsi Ofisi tərəfindən dərc olunmuşdur.

2015-ci ildən bəri hər il nəşr olunur və ərəb, ingilis, fransız və ispan dillərində mövcuddur. 

## Format
"*Global Humanitarian Overview*" münaqişə, iqlim hadisələri, xəstəliklər, qida təhlükəsizliyi və beynəlxalq humanitar hüquqa uyğunluq daxil olmaqla humanitar yardımda qlobal tendensiyaları sənədləşdirir. Hesabat humanitar ehtiyacların nümunələrini, yardım xərclərini və onlar arasındakı fərqi izləyir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Timoti Riçard

**Timoti Riçard** (; ; ) — Çinin modernləşdirilməsinə və Çin Respublikasının yüksəlişinə təsir edən Uels baptist missioneri.

## Həyatı
Timoti Riçard 10 oktyabr 1845-ci ildə Uelsin cənubundakı Faldıbrenin kəndində dindar baptist əkinçi ailəsi Timoti və Eleanor Riçardın oğlu olaraq anadan olmuşdur. O, müəllim olmuş, sonradan İkinci Evangelist Oyanışından ilhamlanaraq missioner olmaq üçün 1865-ci ildə Haverfordvest İlahiyyat Kollecinə daxil olmuşdur. Orada özünü Çinə həsr etmiş və burada 1876–1879-cu illərdə Şimali Çində aclıq zamanı yardım əməliyyatlarında fəal rol oynamışdır. O, Çində ayaqların bağlanması əleyinə və gender bərabərliyinin təbliğində lider idi.

## Əsərləri
* 
* 
*  Volume One, Volume Two
* 

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Bohr, Paul R.; *Famine in China and the Missionary: Timothy Richard as Relief Administrator and Advocate of National Reform, 1876-1884* (1972)
* 
* Price Evans, Edward William; Welsh Biography Online
* 
* Soothill, W. E.; *Timothy Richard of China* (1924)
* 
* Williamson, H. R.; *British Baptists in China, 1845-1952* (1957)
* D.H. Chambers; "Tim China",  2011
* Reeve, B. (1911). , London : S.W. Partridge & Co., Ltd.
* Johnson, E.V. Timothy Richard's Vision Education and Reform in China, 1880-1910  (2014)
Hedyotis

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Camphora glandulifera

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Təbii yayılması
Cənubi-Şərqi Asiya, Hindistan, Çin və Şərqi Tibetdə bitir.

## Botaniki təsviri
50 m və daha çox hündürlüyə qalxan, çadırvari çətirə malik, həmişəyaşıl ağacdır. Qabığı tünd-boz rəngdə olub, çatlıdır. Cavan zoğları yaşıldır. Yarpaqları tərs-yumurtavari, 9-12 sm uzunluqda, 5-7 sm enində, ucu sivriləşən, üstdən parlaq, tünd yaşıl, altdan açıq yaşıl olub, lələkvari damarlıdır. Yarpağın yan damarlarında alt tərəfdən vəziləri vardır. Yarpaq saplağı 2,5 sm uzunluqdadır. Çiçəkləri qısa saplaqlı, çiçəkyanlığı sarımtıl, 5-6 mm enində olub, 6 bölümlüdür. Erkəkcikləri 9 ədəd olub, üç cərgədə dairə şəklində yerləşmişdir. Yumurtalığı çılpaq, bir yuvalı olub, bir meyvə yarpağına malikdir. May-iyun aylarında çiçəkləyir. Meyvəsi şarvari, 10-14 mm diametrdə, bir qədər əyilmiş və yoğun saplağa malik çəyirdəkdir. Toxumu üstdən kələ-kötür olub, 9-11 mm diametrindədir. 1 kq-da 8-9 min toxum vardır. 1000 ədəd toxumun çəkisi 100-120 q-dır. Meyvələri oktyabr-noyabr aylarında yetişir. Toxumları yığılan kimi payızda səpilir. Toxumların tərkibində yağ olduğundan saxlandıqda cücərmə qabiliyyətini itirir.

## Ekologiyası
Rütubətli, subtropik mənşəli bitki olub, illik yağıntının miqdarı 1500-2000 mm və daha çox olan ölkələrdə bitir. Çürüntülü, qırmızı torpaqlarda yaxşı inkişaf edir. Yalançı kafur ağacı əsl kafur ağacına nisbətən qışa daha çox davamlıdır.

## Azərbaycanda yayılması
Lənkəran zonasında park və bağlarda əkilmək, eləcə də qoruyucu meşə salmaq üçün istifadə oluna bilər.

## İstifadəsi
Oduncağı açıq qonur rəngdə, qoxuludur. Gəmiçilikdə və xarrat işlərində istifadə olunur. Yarpaqlarında və oduncağında efir yağı vardır. Budanmağı yaxşı götürür, ona görə də bəzək ağacı kimi geniş istifadə olunur. Park və bağlarda tək-tək, qrupla və canlı çəpər şəklində əkilə bilər.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Daniel Drezner

**Daniel V. Drezner** (; ) — ABŞ politoloqu. O, beynəlxalq münasibətlər və beynəlxalq siyasi iqtisadiyyat üzrə şərhləri ilə tanınır.

Drezner Tafts Universitetinin Fletçer Hüquq və Diplomatiya Məktəbində beynəlxalq siyasət professorudur. O, həmçinin Brukinqs İnstitutunda Beynəlxalq Nizam və Strategiya Layihəsində qeyri-rezident baş elmi işçidir.

Drezner eyni zamanda "*[[The Nation]]*"ın elmi fantastikaya siyasət elminin obyektivindən baxan "*Space The Nation*" podkastının aparıcısıdır.

## Seçilmiş əsərləri
* Drezner, Daniel W. (2020). *The Toddler in Chief: What Donald Trump Teaches Us about the Modern Presidency*. Chicago: Chicago University Press. 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Seçilmiş əsərləri
* Drezner, Daniel W. (2020). *The Toddler in Chief: What Donald Trump Teaches Us about the Modern Presidency*. Chicago: Chicago University Press. 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Drezner's blog at ForeignPolicy.com
* 
* Drezner's debates and discussions at Bloggingheads.tv
Delfi orakulu

**Delfi orakulu** (), həmçinin **Pifiya** () —  Fokidada Parnas dağının cənub yamacının ətəyində yerləşən Delfidə Apollon məbədindəki orakul.

Qədim yunan mifologiyasına görə, o, Apollonun özü tərəfindən dəhşətli ilan Pifon üzərində qələbə qazandığı yerdə qurulmuşdur. Nominal olaraq əsas şəxsin keşiş (Pifiya) olduğu, lakin əslində bütün proqnozların onu təfsir edən məbəd kahinləri tərəfindən tərtib edildiyi Delfi kahinləri ellin dünyasındakı əsas kahinlərdən biri idi.

Görünüşü Mikena dövrünə, son yoxa çıxması isə eramızın IV əsrinə aiddir. Orakul eramızdan əvvəl 7-5-ci əsrlərdə çiçəkləndi: Qədim Yunanıstan tarixinin arxaik və klassik dövrlərində.

Delfi kahini Apollonik müdrikliyin simvolu idi.

## İstinadlar
Mavi bildirçin

**Mavi bildirçin** (*Coturnix chinensis*), bildirçinkimilər fəsiləsinə aid olan kiçik ölçülü quş növüdür. Bu quş Asiya və Avstraliyanın tropik və subtropik bölgələrində geniş yayılmışdır.

## Yayılma və yaşayış yeri
Bu növə böyük səharadan cənubda Afrikada rast gəlinir. Sierra Leonedən Efiopiyaya, cənubdan Zambiyaya və şərqdən Keniyaya qədər uzanır. Mavi bildirçin yaşayış yeri quru ərazilərə meyil edir. Əsasən otlaqlarda və tarlalarda məskunlaşan bu quşlar adətən çayların və ya digər su hövzələrinin yaxınlığında yaşayırlar.

## Görünüşü və bədən quruluşu
Mavi bildirçin digər bildirçin növləri ilə müqayisədə kiçik ölçülüdür. Erkək fərdlərin lələkləri mavi-boz rəngdə olur, dişilər isə daha açıq və naxışlı rənglərə malikdir. Bu onların kamuflyaj olunmasına kömək edir.

* **Uzunluğu:** Təxminən 14–16 sm
* **Çəkisi:** 30–40 q
* **Lələkləri:** Erkəklərdə mavi-boz, dişilərdə isə sarımtıl-qəhvəyi tonlarda olur.

.

## Qidalanması

* Toxumlar
* Kiçik həşəratlar
* Yarpaqlar və digər bitki materialları

## Çoxalması
Mavi bildirçinlər yerə yaxın həyat tərzi keçirirlər və nadir hallarda uçurlar. Onlar əsasən cüt və ya kiçik qruplar halında yaşayırlar. Çoxalma dövründə erkəklər öz rəngli lələkləri və səsi ilə dişiləri cəlb etməyə çalışırlar. Dişi bildirçinlər hər yerdə 5–8 yumurta qoyur və təxminən 16–18 gün ərzində onları inkubasiya edirlər.

## İstinadlar

## Xarici linklər

* Mavi bildirçin - Cənubi Afrika Quşları Atlasında növlər mətni