open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Co Navarro

**Co Navarro** (; ) — Kuba əsilli Amerikalı yazıçı, ictimai natiq, keçmiş FTB agenti və nəzarətçisi. Navarro şifahi olmayan ünsiyyət və bədən dili sahəsində ixtisaslaşmışdır və çoxsaylı kitablar, o cümlədən Hər Bədənin Dedikləri, Təhlükəli Şəxsiyyətlər, Sözlərdən Uca Səs, Qiyamətə Üç Dəqiqə və Bədən Dili kitabının müəllifidir.

## Həyatı
Co Navarro Kubada Donuzlar Körfəzinin işğalından qısa müddət sonra ailəsi ilə birlikdə 8 yaşında ABŞ-a köçdü. Brigham Young Universitetində  Ədliyyə İdarəçiliyi üzrə bakalavr dərəcəsi və Slippery Rock Universitetində Beynəlxalq Münasibətlər üzrə Magistr dərəcəsi qazandıqdan sonra o, 25 il   ərzində FTB-nin xüsusi agenti və əks-kəşfiyyat və davranışların qiymətləndirilməsi sahəsində nəzarətçi kimi çalışıb. O, FTB-nin elit Davranış Analizi Proqramının qurucu üzvlərindən biridir və o, həmçinin SWAT Komandası Komandiri və Büro Pilotu kimi fəaliyyət göstərib. FTB-dən təqaüdə çıxdıqdan sonra Navarro insan davranışı haqqında biliklərini bölüşmək üçün kitablar və mühazirələr yazır. O, Sent-Leo Universitetində əlavə bir fakültədədir və Harvard Biznes Məktəbində dəfələrlə mühazirə oxuyub. 2003-cü ildən Navarro Dövlət Departamentlərində məsləhətçi olub və Hökumətlərarası Tədqiqatlar İnstitutunun əməkdaşıdır.

2005-ci ildə Navarro World Series of Poker Academy-də iştirak etdi, yalanların aşkarlanması haqqında Discovery Channel proqramında Annie Duke ilə təsadüfi görüşdən sonra poker üzrə oyunçuları öyrətdi.

2009-cu ildən Navarro Psychology Today Magazine (Spycatcher bloqu) jurnalının daimi müəllifidir və 2008-ci ildə *Washington Post* üçün xüsusi olaraq "Hər Bədənin Danışması"nı yazdı.

Co Navarronun "Qiyamət gününə üç dəqiqə" kitabı Simon & Schuster-in bölməsi olan Scribner tərəfindən nəşr edilmişdir. Smoke House Pictures, Corc Kluni və Qrant Heslovun prodüser şirkəti Navarronun Soyuq Müharibə zamanı FTB-nin ən yaxşı bədən dili mütəxəssisi kimi gördüyü işlərə əsaslanan kitabı götürdü.
## Kitablar
Navarro 13 kitabın müəllifidir. Bədən dili onun ən məşhur kitabıdır. Bu kitab onun beynəlxalq səviyyədə 27 dildə mövcud olan ən çox satılan kitablarındandır.Onun ən son kitabı 2018-ci ilin sentyabrında nəşr olunan Bədən Dili Lüğətidir. Conun "Sözlərdən daha yüksək səslə" kitabı 2010-cu ildə Wall Street Jurnalının Rəqəmsal Şəbəkəsi, FINS tərəfindən Karyeranız üçün oxunacaq altı ən yaxşı biznes kitabından biri seçildi.Navarro həm də “Qiyamət gününə üç dəqiqə”, “Terrorçuları ovlamaq”, “Qabaqcıl müsahibə üsulları” və “Oxu və biç” kitablarının, eləcə də eksklüziv olaraq Amazon Kindle üçün yazılmış bir sıra qısa bukletlərin müəllifidir.
## Təhsil təşəbbüsləri
2009-cu ildə Navarro dünyanın ən böyük özünü təkmilləşdirmə audio proqramları istehsalçısı olan Nightingale-Conant ilə əməkdaşlıq etdi və Bədən Dilinin Gücü filmini hazırladı. O, həmçinin 2009-cu ildə öz biliklərini başqaları ilə şəxsi və peşəkar həyatlarında müşahidə etmək, deşifrə etmək və şifahi olmayan sözlərdən necə istifadə etmək barədə bölüşmək üçün onlayn kursa başlayıb. Bu, onun seminarlarında iştirak etmək üçün səyahət edə bilməyənlərin xeyrinə edildi.
## İstinadlar
İnhisar qiyməti

**İnhisar qiyməti** — oliqopoliya, inhisarçı rəqabət və inhisarçılıq şəraitində mükəmməl rəqabətin bazar qiymətindən kənara çıxan malların qiyməti. Firmanın öz məhsullarının qiymətinə təsir etmək qabiliyyətinə bazar gücü deyilir. Bazar gücünə malik olan firmalara qiymət istehsalçıları deyilir. Bazar gücündən istifadə edərək, inhisarçı hazır məhsulun qiymətlərini rəqabətqabiliyyətli qiymətlərdən yuxarı, onların istehsalı üçün xammalın qiymətini rəqabətqabiliyyətli qiymətlərdən aşağı təyin etməklə inhisar mənfəəti əldə edir. Bazar hakimiyyəti rəqiblərin inhisarlaşdırılmış bazara daxil olmasına mane olan təbii və ya hüquqi (lisenziya, ixtira patentləri və elmi-texniki inkişaf) maneələrin yaranması nəticəsində rəqabət aparan firmaların yığılması (almaq, sənaye holdinqlərinin yaradılması, trestlərin təşkili) yaranır və müxtəlif üsullarla həyata keçirilir: qiymət razılaşması (künc, kartel), məhv və ya satınalma.

İnhisar qiymətləri siyasəti bazar mexanizmlərinin deformasiyasına və iqtisadi səmərəliliyin və vətəndaşların həyat səviyyəsinin aşağı düşməsinə gətirib çıxarır: inhisarçı tərəfindən malların tədarükü azdır və onların qiymətləri mükəmməl rəqabət şəraitində olduğundan daha yüksəkdir. Buna görə də dünyanın demək olar ki, bütün ölkələrində dövlətin antiinhisar qanunları əksər bazarların inhisarlaşdırılmasını qadağan edir. Rusiyada antiinhisar iqtisadi, inzibati və qanunvericilik tədbirlərinin həyata keçirilməsi və antiinhisar qanunlarına riayət olunmasına nəzarət funksiyaları Federal Antiinhisar Xidməti tərəfindən həyata keçirilir.

## İstinadlar
Ayla Fişer

**Ayla Lenq Fişer** (; ) — Avstraliyalı aktrisa və yazıçı. Omanda şotland ailədə anadan olmuş və altı yaşında Avstraliyaya köçərək televiziya reklamlarında yer almışdır. Avstraliya istehsalı *"Home and Away"* opera tamaşasında 1994–1997-ci illər aralığında Şannon Rid rolunu canlandıraraq tanınmışdır. Bu roluna görə iki dəfə Logie mükafatına namizəd göstərilmişdir.

Hollivuda keçərək *[[Skubi-Du (film, 2002)|Skubi-Du]]* (2002) filmi ilə uğur qazanmışdır. Burada həmçinin *Toy qəzaları* (2005), *[[Alovlu Rod|Hot Rod]]* (2007), *[[Böyük Qetsbi (film 2013)|Böyük Qetsbi]] (*2013), *Alış-veriş etirafları* (2009) və *[[Yalan illuziyası (film, 2013)|Yalan illuziyası]]* (2013) filmlərində rol almışdır.

## Həyatı
Fişer Omanın Maskat şəhərində Espet Reid və Brayn Fişerin ailəsində anadan olmuşdur. 6 yaşı olarkən ailəsi ilə birlikdə Avstraliyaya köçmüşdür.

## Filmoqrafiya
* Alovlu Rod (2007)

## Kitabları
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Dedpul 2

**Dedpul 2** () — Marvel kainatının Dedpul personajına əsaslanan *[[Dedpul (film, 2016)|Dedpul]]* filminin davam filmi. Film 18 may 2018-ci ildə çıxarılmışdır. Baş rolda əvvəlki filmdə də baş rolda yer alan Rayan Reynoldsdur.

## Rollarda
* Rayan Reynolds — Veyd Vilson / Dedpul
* Morena Bakkarin — Vanessa
* Ti Cey Miller — Uasel
* Lesli Uqqams — Blind AI
* Brianna Hildbrand
* Stefan Kapikis
* Zazi Bitz
* Yoş Brolin
* Cek Kesi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sera Kadıgil

**Sera Kadıgil** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı.

## Həyatı
Sera Kadıgil 29 noyabr 1984-cü ildə İstanbul şəhərində anadan olub. Orta təhsilini Vəfa liseyində alıb. 2007-ci ildə İstanbul Universitetinin Hüquq bölməsindən məzun olub. 2010-cu ildə həmin universitetdə özəl hüquq üzrə magistr dərəcəsi alıb. Magistr dissertasiyası London Kraliça Meri Universitetində film əsərləri haqqında apardığı tədqiqatlar nəticəsində hazırlanıb. Hazırda İstanbul Universitetində PhD dərəcəsi üzrə təhsilini davam edir.

İstanbul Vəkillər Kollegiyasının Heyvan hüquqları Komissiyasının İdarə Heyətinin üzvü vəzifəsində çalışıb.

İngiliscə bilir. Evlidir.

## Siyasi fəaliyyəti
2011-2012-ci illərdə Cümhuriyyət Xalq Partiyası Qadın qolları İdarə Heyətinin üzvü olub. 2014, 2016 və 2018-ci illərdə CHP Məclisinin üzvü seçilib.

2018-ci ildə Cümhuriyyət Xalq Partiyasının namizədi olaraq İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Qadın və Kişilər üçün Bərabər Cəmiyyət Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

25 iyun 2021-ci ildə Cümhuriyyət Xalq Partiyasından istefa verib və Türkiyə İşi Partiyasına üzvü olub. TİP sözçüsü və İdarə Heyətinin üzvüdür.

2023-cü il mayın 14-də Türkiyə İşi Partiyasının namizədi olaraq İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib.

## İstinadlar
Nəslişah Sultan

**Nəslişah Sultan** () — Osmanlı sülaləsinin üzvü, Osmanlı xanım sultanı. Onunla eyni illərdə yaşayan və Ömər Fərrux Əfəndinin qızı olan Nəslişah Sultanla qarışdırılmaması üçün ***Kiçik Nəslişah Sultan*** olaraq anılır.

## Həyatı
Nəslişah Sultan 25 dekabr 1925-ci ildə - Osmanlı səltənətinin ləğvindən 3 il sonra Budapeştdə dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdülhəmidin oğlu Əbdülqadir Əfəndi, anası isə onun dördüncü xanımı Fatma Məziyət xanımdır. Gənclik illəri ailəsiylə birlikdə sürgündə keçən Nəslişah Sultan və ailəsi İkinci Dünya müharibəsinin başlamasının ardından 1940-cı ildə Sofiyaya köçdü. Daha sonra Nitsada və Parisdə yaşayan Nəslişah Sultan burada bibisi Ayşə Sultanla yaşadı.

Ardından Qahirəyə köçən Nəslişah Sultan burada 1953-cü ildə Avni Reda ilə evləndi.  1952-ci ildə çıxan və Osmanlı sülaləsinin yalnız xanım üzvlərinə aid edilən əfv qanunuyla Türkiyəyə qayıdan Nəslişah Sultan burada 1969-cu ildə boşandı və uzaq qohumu olan Şükriyə Sultanın ölümüylə dul qalan əri Mehmed Şəfiq Ziya bəylə (d. 1894 - ö. 1980) evləndi. Ancaq çox keçmədən ərinin vəfatıyla dul qaldı.

İstanbulda yaşadığı illərdə Osmanlı sülaləsinin digər üzvləriylə yaxın əlaqə quran Nəslişah Sultan, 2 aprel 2000-ci ildə Mehrimah Sultanın, 2 aprel 2012-ci ildə isə adaşı və uzaq qohumu olan Nəslişah Sultanın cənazə mərasimlərinə qatıldı. 30 may 2014-cü ildə İstanbulda vəfat edən Nəslişah Sultan Qaracaəhməd məzarlığında anasının yanına dəfn edildi.

## Övladları

* **Saleh Reda** (d. 1954, Qahirə)
* **Ömər Reda** (d. 1959, Qahirə) — 27 iyul 1995-ci ildə Ceylan Fəthiyə Palay (d. 1971) ilə evləndi.
** *Məziyət Dilarə Reda (d. [[1998]])*
** *Nəslişah Reda (d. [[2000]])*

## Mənbə

* Adra, Jamil (2005).  p.&nbsp;32
* Bardakçı, Murat (2017). *Neslishah: The Last Ottoman Princess*. Oxford University Press. ISBN 978-9-774-16837-6
* Kırpık, Cevdet (2011). "Şehzade Evliliklerinde Değişim". *OTAM* (in Turkish)
* Vâsıb, Ali; Osmanoğlu, Osman Selaheddin (2004). *Bir şehzadenin hâtırâtı: vatan ve menfâda gördüklerim ve işittiklerim*. YKY. p.&nbsp;441. ISBN 978-9-750-80878-4
* Talu, Ercüment Ekrem; Şakir, Ziya (2005). *Şehzade Yusuf İzzedin öldürüldü mü, intihar mı etti?*. Selis. p.&nbsp;16. ISBN 978-9-758-72447-5
* İbrahim Pazan (2009). *Son saraylı: Şehzade Osman Ertuğrul Efendi*. Babıali Kültür Yayıncılığı. p.&nbsp;85. ISBN 978-9944-118-94-1
Fövziyə Sultan

**Fövziyə Sultan** () — Osmanlı sülaləsinin üzvü, Osmanlı xanım sultanı.

## Həyatı
Fövziyə Sultan 28 oktyabr 1928-ci ildə — Osmanlı səltənətinin ləğvindən 6 il sonra Parisdə dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdülməcidin nəvəsi Tofiq Əfəndi, anası isə onun boşnaq əsilli son xanımı Xeyriyyə xanımdır. Uşaqlıq illəri ailəsiylə birlikdə sürgündə keçən Fövziyə Sultan hələ 3 yaşında ikən atası vəfat etdi və anası onu da alaraq öncə Nitsaya, daha sonra isə Qahirəyə getdi. Burada anası Seyfulin adlı bir tatarla evləndi və ögey atası tərəfindən sevgiylə böyüdüldü. Burada xədiv İsmayıl Paşanın oğlu İbrahim Hilmi Paşanın xanımı Vicdan xanımla yaxın münasibət qurdu və bu vasitə ilə Misir kral ailəsinə daxil oldu. Bu illər ərzində Sorbonna Universitetində jurnalistika və sosiologiya üzrə təhsil alan Fövziyə Sultan eyni universitetin ingilis-fransız dilləri üzrə sinxron tərcüməçilik bölümünü də bitirmişdir.

1951-ci ildə Fövziyə Sultan Misir xədivi Hüseyn Kamilin qızı Qədriyə Sultanın (d. 1888 — ö. 1955) oğlu Məhəmməd Hüseyn Xeyri bəylə evləndi. Hava qüvvələrində zabit olan Xeyri bəy 1956-cı ildə prezident Camal Əbdül Nasirə qarşı tərtiblənən sui-qəsdlə təqsirləndirilərək həbs olundu və həbsdə ikən müəmmalı şəkildə öldürüldü. Bu evlilikdən övladı olmayan Fövziyə Sultan bir daha evlənmədi.

1962-ci ildə YUNESKO üçün çalışmağa başlayan Fövziyə Sultan uzun illər qurumun müxtəlif qollarında xidmət etdi. 9 aprel 2014-cü ildə Parisdə vəfat edən Fövziyə Sultanın cənazəsi Paris yaxınlığındakı müsəlman məzarlığına dəfn olundu.

## Mənbə
* Adra, Jamil (2005).  p. 32
* Bardakçı, Murat (2017). *Neslishah: The Last Ottoman Princess*. Oxford University Press. ISBN 978-9-774-16837-6
* Kırpık, Cevdet (2011). "Şehzade Evliliklerinde Değişim". *OTAM* (in Turkish)
* Vâsıb, Ali; Osmanoğlu, Osman Selaheddin (2004). *Bir şehzadenin hâtırâtı: vatan ve menfâda gördüklerim ve işittiklerim*. YKY. p. 441. ISBN 978-9-750-80878-4
* Montgomery-Massingberd, Hugh; Williamson, David (1977). *Burke's Royal Families of the World: Africa & the Middle East*. Burke's Royal Families of the World. Burke's Peerage. p. 34. ISBN 978-0-85011-029-6

## İstinadlar
Maykl Keymen

**Maykl Arnold Keymen** (; , ) — amerikalı bəstəkar (əsasən  bəstəkarı), orkestr aranjimançısı, dirijor və mahnı müəllifi.

70-dən çox filmin yaradılmasında iştirak edib, bunların arasında , “Cənab Hollandın Opusu” (Ən yaxşı alətli kompozisiya üzrə «Qremmi»), , , “İks-adamlar”,  bütün 4 hissəsi və  filmləridir.

## Həyatı
Maykl Arnold Keymen Nyu-Yorkda anadan olub, dörd qardaşın ikincisidir. Atası Sol Keymen diş həkimi, anası Helen isə müəllim idi. 
Yəhudi əsilli idi. 

Nyu-York şəhərindəki Musiqi və İncəsənət Ali Məktəbində oxuyarkən Keymen “Məxfi materiallar” və digər layihələr üçün mövzu musiqisini bəstələyən Martin Fulterman (sonralar Mark Snou kimi tanınıb) ilə dost oldu. Keymen qoboy üzrə təhsil alarkən sinif yoldaşları Fulterman, Dorian Rudnitski və Toms Riverdan olan Klifton Nivison və Brayan Korriqan ilə birlikdə *New York Rock & Roll Ensemble* adlı rok-klassik fyujn-qrupu yaratmışdı. Bu qrup 1968-1972-ci illərdə beş albom buraxmışdı (Self-Titled, Reflections, Faithful Friends, Roll Over və Freedomburger). Qrup, adətən klassik musiqiçilər kimi ağ frakla (smokinq yox) çıxış edirdi. Konsertin ortasında Fulterman və Keymen qoboy dueti ifa edirdilər. 1967 ildə *Alice Tully Hall'da* qrup, rəfiqələri və sinif yoldaşı  konsertində müşayiət etmişdilər. 

Ali məktəbi bitirdikdən sonra Keymen Manhettenda yerləşən Culyard musiqi məktəbində təhsil almışdır.

Keymenin bəstələri Hollivuda qədər ilk dəfə 1976-cı ildə "Növbəti adam" filmi ilə yayılır, həmçinin sonra *[[The Wall]]* albomu üçün pop və rok aranjimanları üzrə Pink Floyd qrupu ilə əməkdaşlıq edib. O, bu vaxta qədər əsasən balet musiqisi bəstələyib.

Keymena 1997-ci ildə dağınıq skleroz diaqnozu qoyulmuşdu. O, İngiltərənin paytaxtı Londonda 18 noyabr 2003-cü il tarixində 55 yaşında infarktdan vəfat edib.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* Film Composer Tributes – Michael Kamen
* Michael Kamen at Soundtrackguide.net
* Michael Kamen interview (in french) at UnderScores : Musique & Cinéma
Albana

**Albana** — Azərbaycanda, qədim dövrlərdə mövcud olmuş şəhər. Yunan coğrafiyaşünası Ptolemey "*Coğrafi təlimnamə*" əsərində Albananın Kas çayı mənsəbində olduğunu göstərmişdir. Bir sıra alimlər buranı Qax rayonundakı Torpaqqala, Rusiyadakı Dərbənd və Zərdab rayonundakı Əlvənd kəndi ilə eyniləşdirirlər. Albananın Bakı yaxınlığında olması da güman ediliir. Lakin Quba rayonundakı indiki Alpan kəndinin Albana olması ehtimalı alimlər arasında daha inandırıcı qəbul edilmişdir.

## İstinadlar
Kas çayı

#Kas çayı (Yenisey) — Yeniseyin qolu.
#Kas çayı (Qafqaz) — Qafqaz Albaniyasında çay. Qusarçay olması güman edilir.
Lanqyoya

**Lanqyoya** () — Norveçin üçüncü ən böyük adası (Şpitsbergen arxipelaqının adaları istisna olmaqla) 850,2 km² ərazisini əhatə edir. Vesterolen bölgəsinin bir hissəsidir və Hinnyoya adasının şimalındakı Nordland qraflığında yerləşir. Dar Sortlannssundet boğazı iki adanı ayırır: Lanqyoya və Hinnyoya. Boğazdan bir kilometr uzunluğuna malik Sortlandsbrua körpüsü ikio adanı birləşdirir. Adanın ərazisində Byo kommunası və qismən Eksnes, Sortland və Hadsel kommunaları vardır. Adada bir neçə göl var məsələn, Alsvoqvatnet gölü.

## İstinadlar
Albaniya Əmək Partiyası

**Albaniya Əmək Partiyası** (AƏP; , PPSh), həmçinin **Albaniya Kommunist Partiyası** (AKP; , PKSh) — Albaniyanın kommunist dövründə (1945–1991) hakim və yeganə qanuni partiyası. 8 noyabr 1941-ci ildə təsis edilmişdir. Partiya 13 iyun 1991-ci ildə ləğv edilmiş və onun yerinə Albaniya Sosialist Partiyası yaradılmışdır. Mövcud olduğu müddətdə partiyada onun birinci katibi, həm də Albaniyanın faktiki lideri olan Ənvər Xoca dominantlıq etmişdir.

## Tarixi
Albaniya Əmək Partiyası 8 noyabr 1941-ci ildə Tirana şəhərində, İtaliya işğalı şəraitində yaradılmışdır. AƏP alban xalqının faşist işğalçılarına qarşı mübarizəsinə, ölkədə kommunist rejiminin yaradılmasına başçılıq etmişdir. Albaniya azad edildikdən sonra hakim partiyaya çevrilmişdir. AƏP bu zaman Albaniyada əsaslı ictimai-iqtisadi islahatlar keçirmək üçün zəhmətkeş kütlələri səfərbərliyə almış, sosializm quruculuğunu elan etmişdir. AƏP-nin 1948-ci ildə keçirilən 1-ci qurultayında partiyanın Nizamnaməsi təsdiq olunmuş və Albaniya Kommunist Partiyasının adını dəyişdirərək Albaniya Əmək Partiyası adlandırmaq qərara alınmışdır. AƏP nümayəndə heyəti kommunist və fəhlə partiyaları nümayəndələrinin 1957-ci və 1960-cı illər Moskva müşavirələrində iştirak etmiş, müşavirələrin sənədlərini imzalamışdır. Buna baxmayaraq, 1960-cı ildən sonra AƏP-nin rəhbərliyi SSRİ ilə yaxınlıqdan imtina etmişdir və Çinə yaxınlaşmaq qərarı almışdır.

## Strukturu
Albaniya Əmək Partiyasının ali orqanı qurultay olmuşdur. Qurultay Mərkəzi Komitəni, Mərkəzi Nəzarət və Tədtiş komissiyalarını, Mərkəzi Komitə isə Siyasi Büronu seçirdi. AƏP-nin birinci katibi partiyanın mövcud olduğu illərində əksəriyyətində Ənvər Xoca olmuşdur.

## Üzvlük və mətbuat
Albaniya Əmək Partiyasının 1975-ci ildə təqribən 100 mindən çox üzv və üzvlüyə namizədi vardı. Partiyanın mətbuat orqanları "*[[Zeri i popullit]]*" qəzeti və "*Ruqa e partis*" nəzəri jurnalı olmuşdur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 

## Xarici keçidlər
* Documents of the Party of Labour of Albania
* A speech delivered by E. Hoxha commemorating the 20th anniversary of the founding of the PPSh
Albaniya Demokratik Cəbhəsi

**Albaniya Demokratik Cəbhəsi** () — 1942-ci ildə yaradılmış Albaniya Əmək Partiyasının rəhbərlik etdiyi kommunist siyasi təşkilat. Təşkilat partiyanın bütün digər kütləvi təşkilatlarını özündə birləşdirmiş, partiyanın mədəni-ictimai proqramlarının xalqa həyata keçirilməsinə və seçkilərə namizədlərin irəli sürülməsinə cavabdeh olmuşdur.

## İstinadlar
Albaniya Sosialist Xalq Respublikası

**Albaniya Xalq Sosialist Respublikası** () — 1976–1992-ci illərdə Albaniyada mövcud olmuş marksist-leninist birpartiyalı dövlət. Albaniya dövləti 1944–1946-cı illərdə Albaniya Demokratik Hökuməti, 1946–1976-cı illərdə isə **Albaniya Xalq Respublikası** kimi tanınmışdır. Balkan yarımadasının cənub-qərbində, Adriatik və İoni dənizləri sahilində yerləşirdi. Sahəsi 28,7 min kilometr kvadrat olmuşdur. Paytaxtı Tirana şəhəri olmuşdur. İnzibati cəhətdən 26 retiyə bölünürdü. Tirana şəhəri ayrıca inzibati vahid kimi ayrılmışdır.

## Dövlət quruluşu
Albaniya sosialist dövlət, xalq respublikası olmuşdur. Qüvvədə olan konstitusiyası 1946-cı ildə qəbul edilsə də, müxtəlif illərdə buna əlavələr olunmuşdur. Dövlət hakimiyyətinin ali və yeganə qanunverici orqanı əhali tərəfindən 4 il müddətinə seçilən birpalatalı Xalq Məclisi, sessiyaları arasındakı dövrdə isə onun Rəyasət heyəti olmuşdur. 18 yaşına çatmış bütün vətəndaşların seçmək və seçilmək hüququ olmuşdur. Xalq Məclisi Rəyasət heyətini seçir, qanunlar qəbul edir, hökuməti təşkil edir, Ali məhkəməni seçir, Baş prokuroru təyin edirdi. Dövlət hakimiyyətinin ali idarəedici və sərəncamverici orqanı olan Nazirlər Şurası Xalq Məclisi qarşısında məsul idi. Dövlət hakimiyyətinin yerli orqanları olan kənd, lokalitet, şəhər və rayonların xalq şuralarını əhali 3 il müddətinə seçirdi. Albaniyanın məhkəmə sistemi Ali məhkəmə, rayon məhkəmələri, şəhər, kənd və şəhər rayonlarının xalq məhkəmələri və hərbi tribullardan ibarətdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
**[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/altoc.html Library of Congress Country Study] of Albania*
*Afrim Krasniqi, *Political Parties in Albania 1912–2006*, Rilindje, 2007
*Afrim Krasniqi, *Political System in Albania 1912–2008*, Ufo press, 2010

## Xarici keçidlər

*
Aşralar

**Aşralar** — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Qəribli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Toponimikası
Tovuz rayonunun Alakol kənd inzibati ərazi dairəsində Aşırallar kəndi də mövcuddur. Hər iki kəndin əhalisi vaxtilə Xınna dərəsində məskən saldıqları üçün Xınnalı da adlanırdı. Onların qışlaq yeri aranda Alakol ərazisində, yaylaq yurdu isə Qəribli sahəsində olmuşdur. Sonralar həmin yaylaq və qışlaq yerləri əsasında aşıralların adını daşıyan iki müstəqil kənd yaranmışdır. Yerli əhali bu kəndləri Aran Aşıralları və Dağ Aşıralları da adlandırır. Aşrallar/Aşıralılar variantlarında da qeydə alınan bu oykonim ərəb mənşəli "aşura" sözü ilə əlaqələndirilir. Mütəxəssislərin bir qismi bu fikirdədir ki, oykonim *aşur* (məhərrəm ayının onuncu gunu), *alı* (Əli) sözlərindən və -lar şəkilçisindən ibarət olub, "məhərrəm ayının onuncu günü matəm saxlayan müsəlmanlar" deməkdir. Əslində, oykonim aşırallar nəslinin adındandır.

## Tarixi

### Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağlıq ərazidə yerləşir.

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.

## Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.

## Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.

## Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Bala Şamlıq

**Bala Şamlıq** — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Qəribli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Toponimikası
Oykonim "Kiçik Şamlıq kəndi" deməkdir. *Şamlıq* komponentini tədqiqatçılar "şam ağacları çox olan yer", "şamlu tayfasının adı", "günəşə, işığa tapınanlar" və s. kimi açıqlamağa çalışmışlar. Lakin Azərbaycanda coğrafi termin *şam yer* (şamlıq) ifadəsi işlənməkdədir ki, bu da "otlu, xam yer" mənasını bildirir.

## Tarixi

### Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd iki dağ silsiləsinin arasında, dərədə yerləşir. Kəndin içərisindən Zəyəmçay keçir.

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Mədəniyyəti
Kənddə Bala Şamlıq kənd kitabxana filialı, Bala Şamlıq kənd klubu fəaliyyət göstərir.

## Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.

## Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.

## Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Aliyə Sultan

**Aliyə Sultan** () — 33. Osmanlı sultanı V Muradın qızı.

## Həyatı
Aliyə Sultan 24 avqust 1880-ci ildə atası Sultan Muradın taxtdan endirilişinin ardından həbs tutulduğu Çırağan sarayında dünyaya gəldi. Anası isə onun gürcü əsilli xanımı Rəzan Qadınəfəndidir.

Uşaqlıq illəri ailəsiylə birlikdə Çırağan sarayında keçən Aliyə Sultanın sağlamlığı olduqca həssas idi. 1903-cü ildə tutulduğu soyuqdəymənin ardından səhhəti bir daha düzəlmədi. Sahilsarayı olan Çırağan sarayının rütubətli divarları arasında getdikcə zəifləyən Aliyə Sultan, əmisi Sultan Əbdülhəmidə yazılan xahiş məktubunun ardından Yıldız sarayına aparıldı.

Burada bir müddət müalicə olunsa da, çox keçmədən 19 sentyabr 1903-cü ildə burada vəfat etdi. Cənazəsi atasının bibisi Adilə Sultanın Əyyubsultandakı türbəsinə dəfn edildi.

## Mənbə

* Adra, Jamil (2005).  p.&nbsp;32
* Brookes, Douglas Scott (2010). *The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem*. University of Texas Press. ISBN 978-0-292-78335-5
* Kırpık, Cevdet (2011). "Şehzade Evliliklerinde Değişim". *OTAM* (in Turkish)
* Sakaoğlu, Necdet (2008). *Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler*. Oğlak Yayıncılık. ISBN 978-9-753-29623-6
* Osmanoğlu, Ayşe (May 30, 2020). *The Gilded Cage on the Bosphorus: The Ottomans: The Story of a Family*. Ayşe Osmanoğlu. ISBN 978-1-9163614-1-6
555 (dəqiqləşdirmə)

* 555 — il
* 555 (ədəd) — ədəd
* E.ə. 555 — il
* 555K — 5 may 1960-cı ildə Ankarada Demokrat Partiya əleyhinə tələbələrin keçirdiyi etiraz aksiyası.
* 555 (film, 1988) — film
* NE555
Rəfiyə Sultan (II Əbdülhəmidin qızı)

**Rəfiyə Sultan** () — 34. Osmanlı sultanı II Əbdülhəmidin qızı.

## Həyatı
Rəfiyə Sultan 15 iyun 1891-ci ildə Yıldız sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdülhəmid, anası isə onun abxaz əsilli xanımı Sazkar xanımdır. Digər bacı və qardaşları kimi Yıldız sarayında mükəmməl təhsil aldı. Atasının səltənətinin son illərində müşir Əhməd Əyyub Paşanın oğlu Əli Fuad bəylə (d. 1887 — ö. 1953) nişanlandı. Ancaq 1909-cu ildə atasının taxtdan endirilməsinin ardından ailəsiylə birlikdə Salonikiyə sürgünə göndərildi.

Sürgündə bir il qaldıqdan sonra atası Sultan Əbdülhəmid onu, bacıları Ayşə Sultan və Şadiyə Sultanla birlikdə İstanbula göndərdi və qardaşı Sultan Rəşaddan onları evləndirməsini xahiş etdi. Bu xahişin ardından əmisi Sultan Rəşad tərəfindən 3 sentyabr 1910-cu ildə baş tutan mərasimlə Əli Fuad bəylə evləndirildi və cütlüyün bu nikahdan 2 övladı dünyaya gəldi.

3 mart 1924 tarixli TBMM qərarı ilə digər Osmanlı sülaləsi üzvləri kimi, Rəfiyə Sultan da anası və ailəsiylə birlikdə sürgünə göndərildi. Ailə öncə Fransanın Nitsa şəhərində yaşamağa başladı və burada kiçik qızları Ayşə Həmidə xanım Sultan 1934-cü ildə qəza nəticəsində vəfat etdi. Qızının vəfatının ardından cənazəsinin Suriyaya aparılmasını istəyən Rəfiyə Sultan onu Dəməşqdəki Süleymaniyyə təkyəsinin qəbiristanlığında — əmisi Sultan Vahidəddinin yanına dəfn etdirdi.

Daha sonra qızının məzarına daha yaxın olma məqsədilə ailə Beyrut şəhərində yaşamağa qərar verdi. Qızının vəfatından 4 il sonra Rəfiyə Sultan Beyrutda vəfat etdi və cənazəsi Dəməşqə daşınaraq Süleymaniyyə təkyəsinin qəbiristanlığında qızının yanına dəfn edildi.

## Övladları
* **Rabiyə xanım Sultan** (d. 13 iyul 1911, İstanbul — ö. 19 iyun 1988, İstanbul) — Heç evlənməmişdir. Cənazəsi Sultan Mahmud türbəsinə dəfn edilmişdir.
* **Ayşə Həmidə xanım Sultan** (d. 1918, İstanbul — ö. 1934, Nitsa) — Heç evlənməmişdir. Cənazəsi Dəməşqdəki Süleymaniyyə təkyəsi qəbiristanlığına dəfn edilmişdir.

## Mənbə
* Adra, Jamil (2005).  p.&nbsp;32
* Brookes, Douglas Scott (2010). *The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem*. University of Texas Press. ISBN 978-0-292-78335-5
* Kırpık, Cevdet (2011). "Şehzade Evliliklerinde Değişim". *OTAM* (in Turkish)
* Sakaoğlu, Necdet (2008). *Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler*. Oğlak Yayıncılık. ISBN 978-9-753-29623-6
* Osmanoğlu, Ayşe (May 30, 2020). *The Gilded Cage on the Bosphorus: The Ottomans: The Story of a Family*. Ayşe Osmanoğlu. ISBN 978-1-9163614-1-6
Münirə Sultan (Əhməd Kəmaləddin Əfəndinin qızı)

**Münirə Sultan** () — Osmanlı sülaləsinin üzvü, Osmanlı xanım sultanı.

## Həyatı
Münirə Sultan 17 may 1880-ci ildə Dolmabağça sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdülməcidin oğlu Kəmaləddin Əfəndi, anası isə Fatma Səzadil xanımdır. Əmisi Sultan Əbdülhəmidin taxta çıxmasının ardından atası taxt varisi elan olundu və bu səbəblə Münirə Sultan Dolmabağça sarayında böyüyüb tərbiyə edildi. Buna baxmayaraq atasının Sultan Əbdülhəmidlə münasibətləri yaxşı deyildi və ona qarşı qurulan müxalif cəbhəyə rəhbərlik edirdi. Bu səbəblə atası Kəmaləddin Əfəndi 1905-ci ildə əmisi Sultan Əbdülhəmidin əmriylə edam edildi.

Atasının ölümünün ardından Yıldız sarayına köçürülən Münirə Sultan cəmi 2 il sonra 10 yanvar 1907-ci ildə keçmiş sədrəzəmlərdən Tunisli Xeyrəddin Paşanın oğlu Mehmed Salih Paşayla evləndirildi. Toy mərasiminin ardından Nişantaşı köşkündə yaşayan cütlüyün bu nigahdan bir oğlu dünyaya gəldi. Sultan Əbdülhəmidin taxtdan endirilməsi və digər əmisi Sultan Rəşadın taxta çıxmasının ardından daha rahat həyat tərzi yaşayan Münirə Sultannın həyatı çox keçmədən alt-üst oldu. 1913-cü ildə sədrəzəm Mahmud Şövkət Paşaya qarşı tərtiblənən sui-qəsd hadisəsinin ardından aparılan araşdırmada əri Salih Paşanın da adı hallandı və İttihad-Tərəqqi hökumətinin verdiyi qərarla Salih Paşa haqqında ölüm hökmü verildi. Münirə Sultan və anası Fatma Səzadil xanım onun bağışlanması üçün Sultan Rəşada dəfələrlə yalvarsa da, İttihad-Tərəqqi hökumətinin əlində oyuncağa çevrilən Sultan Rəşad bu ölüm hökmünə imza atmağa məcbur oldu və Salih Paşa 11 iyun 1913-cü ildə asılaraq edam olundu.

Ərinin ölümünün ardından sarayla bütün əlaqələrini qoparan Münirə Sultan daha sadə həyat yaşadı. 3 mart 1924 tarixli TBMM qərarı ilə digər Osmanlı sülaləsi üzvləri kimi, Münirə Sultan da ailəsiylə birlikdə sürgünə göndərildi. Sürgündə anası və oğluyla birlikdə ilk öncə Tunisə gedən Münirə Sultan 1928-ci ildə Nitsaya köçdü. Burada qapalı həyat yaşayan Münirə Sultan 7 oktyabr 1939-cu ildə Nitsada vəfat etdi və burada dəfn olundu.

## Şəcərəsi

* **Sultanzadə Əhməd Kəmaləddin bəy** (d. 18 iyun 1908, İstanbul - ö. 1987, İstanbul) — Soyadı qanunuyla *Keredin* soyadını aldı. 1962-ci ilin iyununda Mehriban xanımla evləndi. İstanbulda vəfat etdi və Qaracaəhməd məzarlığına dəfn edildi. Övladı olmamışdır.

## Mənbə

* Adra, Jamil (2005).  p.&nbsp;32
* Brookes, Douglas Scott (2010). *The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem*. University of Texas Press. ISBN 978-0-292-78335-5
* Haskan, Mehmet Nermi (2008). *Eyüp Sultan tarihi, Volume 2*. Eyüp Belediyesi Kültür Yayınları. p.&nbsp;518. ISBN 978-9-756-08704-6
* Bardakçı, Murat (2008). *Son Osmanlılar: Osmanlı Hanedanı'nın Sürgün ve Miras Öyküsü*. İnkılâp. pp.&nbsp;78, 80. ISBN 978-9-751-02616-3
* Bardakçı, Murat (2017). *Neslishah: The Last Ottoman Princess*. Oxford University Press. p.&nbsp;97. ISBN 978-9-774-16837-6
Ceyms Vistler

**Ceyms Ebbot Makneyl Vistler** (; ) — amerikalı rəssam və qrafik, portret, eləcə də ofort və litoqrafiya ustası, məşhur tonalistlərdən biri, impressionizm və simvolizm qabaqcılı. "İncəsənət sənət naminə" anlayışına sadiq qalmışdır. Fəxri Legion ordeni kavaleridir (1892).

O, Rusiya İmperiyasında və ABŞ-də təhsil alıb, lakin aktiv həyatının çox hissəsini İngiltərədə keçirib. O, daha çox müasirlərinin portretləri ilə tanınır. O, dostu Qustav Kurbenin simasında realistlərdən və yapon incəsənətindən təsirlənmişdir. Bir sıra yaradıcı üsullarda impressionizmə yaxın idi. Vistlerin ən məşhur əsərlərindən biri də anasının portretidir: Boz və qara rənglər əsasında çəkilmişdir. Avropa və ABŞ-də iki nəsil sənətçiyə təsir etdi. Dante Rossetti, Eduard Mane, Klod Mone, Obri Bördsley kimi məşhur rəssamlar, habelə şairlər Stefan Mallarme və Oskar Vayld ilə dost olmuşdur.

## İstinadlar
Kilsəkənd məhəlləsi

**Kilsəkənd məhəlləsi** - Gəncənin qədim məhəllərindən biri. 

Məhəllənin adı Müqəddəs İohann kilsəsi (Gəncə) kilsəsin burda yerləşməsi ilə əlaqədar belə adlnmışdır.

Gəncəçayının sağ sahilində(II hissə) yerəşir. Məhəllənin başqa adıda Dik küçədir. Sovet dövründə bu məhəlləyə Qırmızı körpü deyirdilər.

Şah Abbasın tikdirdiyi qədim bir körpünün yerində. Qafqazda tikilən ilk dəmir və metal konstruksiyalı körpüdür. 1843-cü ildə inşa edilib. Layihəsini də çar ordusunun hərbi mühəndisi, poruçik A.Q.Çarnetski hazırlayıb. Körpü şəhərin iki məhəlləsini birləşdirib. Körpünün üstündən getdikcə küçə yüksəkliyə çıxdığı üçün sakinlər buranı Dik küçə adlandırıb. Körpünün yuxarısında isə Kilsəkənd məhəlləsi olub. Orada kilsə olduğuna görə məhəllə belə adlanıb. Məhəllədə ermənilər yaşayıb.

Körpünün yuxarı hissəsində 1870–ci ildə inşa edilən bina, Şəhər Quberniya İdarəsinə məxsus olub. Elə həmin ildə binanın əks tərəfində şəhər qəza məktəbi üçün yaraşıqlı bina tikilib. Həmin məktəb əvvəllər şəhər progimnaziyasına, 1888-ci ildən isə gimnaziyaya çevrilib. Binadan aşağıda isə almanlar özləri üçün Alman lüteran kilsəsi (Gəncə) kilsəsini tikiblər. Onlar İkinci Dünya müharibəsinə qədər həmin binada ibadət ediblər. Sonralar məhəllədə şəhərin ilk kişi məktəbi yaradılıb. Elə ona görə də Dik küçə sonralar Uçiliş küçəsi adlanıb. Hələ şəhər qubernatorunun təşəbbüsü ilə məktəbin qarşısında park da salınıb. Yerli əhali də parka “quburnat bağı” deyib. 1888-ci ildə küçədə Avropa üslubunda hamam, bir də modern sinematoqraf salonu tikilib.

## Mənbə
* **Müəllif:** *[[Fərrux Əhmədov]]* - "Gəncənin tarix yaddaşı" 

## Həmçinin bax
* Gəncə məhəllələri
* Tatlar məscidi
Valentina Zenere

**Valentina Zenere **() — Argentinalı aktrisa, model və müğənni. O, əsasən *Soy Luna* və *Juacas* seriallarında Amber Smit və *Casi Angeles* teleserialında Alai İnkausti rolları ilə tanınır.

## Karyerası
Zenere 2014-cü ildə hələ məktəbdə oxuyarkən müxtəlif reklamlarda rol almışdır.

2010-cu ildə ona ən çox uğur qazandıran serialı *Casi Angeles*-də Alai İnkausti rolunda yer aldı. Bundan başqa teatr və televiziya çəkilişlərində kiçik rollar almışdır. Həmçinin *Les Miserables*-də də rol almışdır.

Zenere hazırda İspaniyanın Madrid şəhərində yaşayır.

## Diskoqrafiya

## Filmoqrafiya

### Televiziya

### Musiqi videoları

## Mükafatlar və namizədliklər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Albaniya musiqisi

**Albaniya musiqisi** — Albaniya ərazisində formalaşmış musiqi.

## Tarixi
Albaniya xalq musiqisində müxtəlif üslublar var. Xalq mahnı ifaçılığı üçün üçsəslilik səciyyəvidir. Mahnılar, adətən, simli musiqi alətləri ilə müşayiət olunur. Peşəkar musiqi Albaniyada kommunist quruluşu yaradıldıqdan sonra inkişafa başlamışdır. 1947-ci ildən Tiranada musiqi, dram və rəssamlıq şöbələrindən ibarət bədii lisey, 1950-ci ildə Dövlət filarmoniyası, 1956-cı ildə Dövlət opera və balet teatrı, 1962-ci ildə konservatoriya açılmışdır. 1954-cü ildə ilk alban operası olan Prenk Yakovanın "*Mrika*" əsəri, 1963-cü ildə ilk milli balet olan T. Dayanın "Xəlil və Xeyriyyə" əsəri tamaşaya qoyulmuşdur. İnsturmental musiqi və kantata-oratoriya janrında Kristo Kono, Çesk Zadey, S. Qatsanın, mahnı janrında isə K. Trakonun əsərləri məşhurdur. 1965–1975-ci illərdə V. Novanın "*Qəhrəman qız*", Prenk Yakovanın "*İskəndərbəy*" operaları, K. Lyaranın "*Partizan*", T. Dayanın "*Balıqçılıq uşaqları*" baletləri və s. əsərlər tamaşaya qoyulmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Albaniya mədəniyyəti

**Albaniya mədəniyyəti** — Albaniyada və albanlar tərəfindən formalaşmış mədəniyyət.

## İncəsənət
İbrahim Kodra Albaniya əsilli bir sənətçi olaraq, 20-ci əsrin ən böyük rəssamlarından biri kimi tanınır, Pablo Picasso ilə eyni səviyyədədir. Kubizmin innovativ bir şərhinin qurucusu olaraq, Kodra əsərlərini sərgiləmiş və Pablo Picasso ilə əməkdaşlıq etmiş, müasir sənətin inkişafına əhəmiyyətli töhfə vermişdir. Onun əsərləri, əsas millî muzeylərdə, İtaliya Parlamentində (La Grande Pace) və Vatikan Muzeylərində nümayiş olunur və ciddi bir geometrik və metafizik estetik ilə xarakterizə olunur, bu da onu Avropa-dakı sənət tarixinin mərkəzi bir fiquru olaraq möhkəmləndirir. 

## Dil

## Musiqi

## Ədəbiyyat

## Teatr
Albaniyada teatr sənəti XIX əsrin axırlarından inkişafa başlamışdır. Milli dramaturgiyanın yaranmasında maarifpərvər yazıçılardan Sami Fraşeri, Mihal Qrameno, Fan Noli, Andon Çayupi və başqalarının rolu olmuşdur. Albaniya 1912-ci ildə milli istiqlaliyyət qazandıqdan sonra ölkədə həvəskar teatr hərəkatı genişlənmişdir. Nasist işğalı dövründə Albaniyada partizan teatrları yaradılmışdır. Bunlar əsasında 1944-cü ildə Tiranada, sonra isə başqa şəhərlərdə ilk professional teatrlar təşkil edilmişdir. Xalq hakimiyyəti qurulduqdan sonra Albaniya teatrlarında milli, rus və sovet dramaturqlarının, Vilyam Şekspir, Fridrix Şiller, Jan Batist Molyer və başqalarının əsərləri tamaşaya qoyulmağa başlanmışdır. 1960-cı illərdən teatrların repertuarına alban dramaturqlarının əsərləri ilə yanaşı, Çin yazıçılarının da pyesləri daxil edilmişdir. Bir çox alban aktyor və rejissor SSRİ-də təhsil almışdır. 1959-cu ildə Tiranada ali aktyor məktəbi yaradılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Interim Register of Marine and Nonmarine Genera

**Interim Register of Marine and Nonmarine Genera** (; **IRMNG**) — məlumatlar bazası. Zoologiyada 1758-ci ildən (bitkilər, çiçəklər və ağaclarda 1753) indiyə qədər nəşr olunmuş elmi adlardan ibarətdir. Məlumatlar bazasında 1,7 milyondan çox növ adı var.

## Haqqında
Baza 2006-cı ildə Avstraliya bioloqu Toni Ris tərəfindən qurulmuşdur. O, bu və digər nailiyyətlətinə görə Ebbe Nilsen mükafatı almışdır.

## İstinadlar

## Ətraflı oxu

* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

*
Novy Port

**Novı Port** (, işıqlandırılmaq. *Yeni Liman* ) — Rusiyanın Yamalo-Nenets Muxtar Dairəsində Ob çayının mənsəbində yerləşən yaşayış məntəqəsi. Əhalisi 1,797 nəfərdir.

Diksonla yanaşı Kara dənizin əsas limanıdır.  Əsas sənayesi balıq fabrikləridir .

1930-cu illərdə Novy Limanı Şimal Dəniz Marşrutunu keçən gəmiləri enerji ilə təmin etmək üçün müvəqqəti kömür bunker limanı idi. 

Şimal dəniz yolu o qədər uzundur ki, sovetlər səyahətin hər ayağını yerli qazılmış kömürlə gücləndirməyə çalışırdılar. Novı Limanında bunkerdə saxlanılan kömür o zamanlar Sovet Arktikasının digər limanlarından çıxarılırdı.
Soennecken

**Soennecken** Alman ofis məhsulları istehsal edən şirkətdir. Onun məhsulları Böyük Britaniyada, Şimali Amerikada, Avstraliyada və həmçinin Hindistanda yaxşı tanınır və satılıt. 1875-ci ildə Friedrich Soennecken tərəfindən qurulan ad 1905-ci ildə ticarət nişanı kimi qeydə alınıb. Soennecken qələmin, bağlayıcının və zımbanın inkişafının sinonimidir. İflas səbəbindən ticarət nişanı 1973-cü ildən BRANION EG-ə məxsusdur. Bu gün müəssisə müxtəlif ofis məhsulları təklif edir.
Fayl:Soennecken hole punch.jpg|
Tokara adaları

**Tokara adaları** () — Sakit okeanda, Yaponiyaya məxsus adalar qrupu. Onlar Ryukyu adalarının (Nansey) bir hissəsidir. Osumi və Amami adaları arasında yerləşir. Osumi adalarından Şərqi Çin dənizini Sakit Okeanla birləşdirən Tokara boğazı ilə ayrılır. Adalarda Toşima kəndi yerləşir. Adalar inzibati cəhətdən Kaqoşima prefekturasına daxildir.
## İstinadlar
Osumi adaları

**Osumi adaları** () — Yaponiyaya aid olan Sakit okeanda vulkanik adalar qrupu. Onlar Ryukyu adalarının (Nansei) bir hissəsidir. Kyuşu və Tokara adaları arasında yerləşir. Şərqi Çin dənizini Sakit Okeanla birləşdirən 28,2 km enində Osumi boğazı ilə Kyuşunun cənub sahilindəki Osumi yarımadasından ayrılır. Ən yüksək nöqtəsi Yakuşima adasında dəniz səviyyəsindən 1935 m hündürlükdə olan Miyanoura dağıdır. Adalar inzibati cəhətdən Kaqoşima prefekturasına daxildir. Ərazilərdə Subtropik okean iqlimi hakimdir.
## İstinadlar
Amakusa adaları

**Amakusa adaları** () — Kyuşu adasının qərb sahili yaxınlığında Şərqi Çin dənizində yerləşən yapon arxipelaqı. İnzibati cəhətdən Kumamoto və Kaqoşima prefekturalarına aiddir.

Arxipelaqda ümumi sahəsi təxminən 900 km² olan 70-ə yaxın ada var. 
## İstinadlar
Məşədilər (Yanıqlı, Tovuz)

**Məşədilər** — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Yanıqlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Toponimikası
Yerli məlumata görə, kəndin keçmiş tam adı Məşədiyusiflər olmuşdur. Sonralar oykonimin tərkibindən Yusif komponenti düşmüşdür.

## Tarixi

### Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Cınqıldağ silsiləsinin ətəyində yerləşir.

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Mədəniyyəti
Kənddə Məşədilər kənd klubu fəaliyyət göstərir.

## Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.

## Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.

## Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Səlma xanım Sultan

**Səlma xanım Sultan** () — Osmanlı sülaləsinin üzvü, Osmanlı xanım sultanı.

## Həyatı
Səlma xanım Sultan 13 aprel 1914-cü ildə anasının Ortaköydəki sarayında dünyaya gəldi. Anası Sultan Muradın qızı Xədicə Sultan, atası isə onun ikinci əri Rauf Hayri bəydir. Hələ 4 yaşında ikən valideynləri boşanmış, 10 yaşında ikən isə 3 mart 1924 tarixli TBMM qərarı ilə digər Osmanlı sülaləsi üzvləri kimi anası və qardaşıyla birlikdə sürgün edilmişdir. Beyrutda məskunlaşan ailə, Rauf Hayri bəyin göndərdiyi məvaciblə yaşamağa davam etsə də, qısa zaman ərzində atasının həbs olunmasıyla, bu gəlir mənbəyini də itirdilər.

1931-ci ildə Osmanlı sülaləsindən 2 sultanın — Dürrüşəhvar Sultan və Nilüfər xanım Sultanın dünyanın ən zəngin müsəlmanı olan Heydərabad nizamının oğullarıyla evlənməsinin ardından, Xədicə Sultan da qızı Səlma xanıma ər namizədi axtarmağa başladı. Ancaq bütün var-dövlətini itirən və sürgün edilən bir sultanın qızı üçün namizəd tapmaq olduqca çətin oldu. Nəhayət, Kotvara rajası Seyid Sacid Hüseyn Əli namizəd olaraq uyğun görüldü və Səlma xanım, uzun illər ailəsinə xidmət edən xədim Zeynəl ağayla birlikdə 1937-ci ildə Hindistana gəlin köçdü. Toy mərasimindən bir neçə ay sonra anası Xədicə Sultan iflic keçirərək vəfat etdi.

İstanbuldakı saray yaşantısı və Beyrutdakı kosmopolit həyat tərzinin ardından, Səlma xanım düşdüyü yeni mühitə uyğunlaşa bilmədi. 1939-cu ilin yayında hamiləliyin son ayları olan Səlma xanım Zeynəl ağayla birlikdə doğuş bəhanəsiylə Parisə köçdü və bir daha geri qayıtmadı. İkinci Dünya müharibəsinin başlamasıyla izini itirən Səlma xanım həmin ilin noyabrında yeganə övladı Kənizəni dünyaya gətirdi. Ancaq ərinə məktub yazaraq övladının ölü olaraq dünyaya gəldiyini və bir daha Hindistana qayıtmayacağını bildirən Səlma xanım Parisdə olduqca çətin günlər yaşadı. Yoxsulluq içindəki xanım sultan olduqca xəstələndi və kiçik bir infeksiya səbəbilə, antibiotik tapılmadığı üçün 13 yanvar 1941-ci ildə vəfat etdi. Cənazəsi Bobigny məzarlığına dəfn olundu.

## Övladı
* **[[Kənizə Murad]]**

## Mənbə
* Adra, Jamil (2005).  p. 32
* Brookes, Douglas Scott (2010). *The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem*. University of Texas Press. p. 282. ISBN 978-0-292-78335-5
* Bardakçı, Murat (2008). *Son Osmanlılar: Osmanlı Hanedanı'nın Sürgün ve Miras Öyküsü*. İnkılâp. p. 87. ISBN 978-9-751-02616-3
* Khan, Elisabeth (2020–06-26). *[https://medium.com/@khan.elisabeth/ottoman-princesses-in-india-1-70ceec6b4293 "Ottoman Princesses In India (1). Part One: The sad case of Princess…"]*
* 21 قاسم, محمود. *موسوعة أدباء القرن 21 — الجزء الثاني*. موسوعة أدباء العالم في القرن. E-Kutub Ltd. p. 283. ISBN 978-1-78058-423-2
İmamzadə türbəsi (Masallı)

**İmamzadə ziyarətgahı** Masallı rayonunun Hişkədərə kəndi ərazisində yerləşən tikili. Ocağın yaranma tarixi XVI əsrə aid edilir

Ziyarətgah, həmçinin "Nəzirə xanım ocağı" və "Nəzirə xanım türbəsi" kimi tanınır. Rəvayətə görə, burada İmam Museyi-Kazımın nəvələrindən biri Nəzirə xanım dəfn edilib. Nəzirə xanım təqiblərdən yaxa qurtarmaq üçün Azərbaycana köçmüşdür.

Məqbərənin önündə olan kitabədə isə burada İmam Museyi-Kazımın nəvəsi İbrahimin dəfn olunduğu qeyd edilir.

1880–1890-cı illərdə orada yaşayan kənd ağsaqqalı Mirzəcan Səlimov qəbrin yerində taxtadan daxma tikib. Sonra isə kənd sakinləri Mirzağa və Əbülfəz onu sökərək yenidən kərpicdən inşa ediblər, lakin tikili sonradan dağılıb.

1950-ci illərdə sovet hökuməti bu ocağı ziyarət etməyi qadağan etmək istəsə də, buna nail ola bilməyib. 1960-cı ildə hökumətdən gizli olaraq kənd sakinləri İmamzadənin üstünü çay daşları ilə düzəldiblər. Buna baxmayaraq, tikili zaman keçdikcə yararsız hala düşmüşdür.

2001-ci ildə məqbərə Əlirza Nəriman oğlu Qafarov adlı şəxs tərəfindən bərpa olunub. Ziyarətgahın bənnası Ərəstun Məmmədov idi.

Türbə düzbucaqlı formadadır, fasadı kiçik ağ və qırmızı kərpiclərlə üzlənib. Pirin damı dəmir təbəqə ilə örtülüb. Ocağın taxtadan tağvari formada olan pəncərələri və qapısı mövcuddur. Ziyarətgahın səkkizbucaqlı bir günbəzi var və onun üstündə aypara və ulduz rəmzləri qoyulub.

Ocağın həyətində olan nil ağacının 500 ildən çox yaşı var.

İmamzadə piri ölkə əhəmiyyətli memarlıq abidəsi hesab edilir.

## Ədəbiyyat
* Aqşin Əliyev. Masallının tarix və mədəniyyət abidələri – ziyarətgahlar. Bakı-2021.
* Həşim Həsənoğlu. Azərbaycanın dini-tarixi abidələri, ziyarətgahları, seyyidləri, övliyaları. Bakı-2005.
Xeyriyyə xanım Sultan

**Xeyriyyə xanım Sultan** () — Osmanlı sülaləsinin üzvü, Osmanlı xanım sultanı.

## Həyatı
Xeyriyyə xanım Sultan 1846-cı ildə Nəşəbad qəsrində dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdülməcid və Sultan Əbdüləziz dönəmlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmiş Mehmed Əli Paşa, anası isə Sultan Mahmudun qızlarından Adilə Sultandır. Uşaqlıq illəri anasına məxsus Adilə Sultan qəsrində keçən Xeyriyyə xanım mükəmməl təhsil aldı. Dönəmin məşhur şairə və bəstəkarı Leyla Sazdan piano dərsləri aldı.

10 iyun 1865-ci ildə Mehmed Qəni Paşanın oğlu Əhməd Rüfət bəylə nişanlansa da, altı ay sonra nişan pozuldu. Səbəbi bilinməyən bu hadisənin ardından Əhməd Rüfət bəyin bütün hərbi imtiyazları əlindən alındı və Sankt-Peterburqa göndərildi. 17 aprel 1866-cı ildə İşkodralı Mustafa Şərif Paşanın oğlu Əli Rza bəylə nigahlanan Xeyriyyə xanımın toy mərasimi 22 apreldə Beşiktaş sarayında baş tutdu.

Mərasimin ardından Çamlıca köşkündə yaşayan cütlüyün bu nigahdan övladı olmadı. Belə ki, Əli Rza bəy 1868-ci ildə vəfat etdi. Dul qalan Xeyriyyə xanım anasının yanına qayıtdı və bir neçə ay sonra atası Mehmed Əli Paşa vəfat etdi. Ard-arda gələn ölümlərin ardından səhhəti pisləşən Xeyriyyə xanım vərəm xəstəliyinə tutuldu və 26 iyul 1869-cu ildə vəfat etdi. Cənazəsi Adilə Sultan türbəsinə atasının yanına dəfn olundu.

Ögey oğlu Mahmud Cəlaləddin Paşa (1874 - 1940) 11 iyul 1907-ci ildə Sultan Əbdülhəmidin qızlarından Naimə Sultanla evləndi.

## Mənbə

* Adra, Jamil (2005).  p.&nbsp;32
* Dağdelen, İrfan; Türkmen, Hüseyin (2019). *Âsâr-ı bakiyye: Nail Bayraktar*. Hiperlink eğit.ilet.yay.san.tic.ve ltd.sti. p.&nbsp;27. ISBN 978-605-281-258-7
* Akyıldız, A. (1998). *Mümin ve müsrif bir padişah kızı Refia Sultan*. Tarih Vakfı yurt yayınları. Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı. p.&nbsp;26. ISBN 978-975-333-081-7
* Brookes, Douglas Scott (2010). *The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem*. University of Texas Press. p.&nbsp;283. ISBN 978-0-292-78335-5
* Simonian, Hovann (January 24, 2007). *The Hemshin: History, Society and Identity in the Highlands of Northeast Turkey*. Routledge. pp.&nbsp;103–104. ISBN 978-1-135-79829-1
* Rıza, Ali; Çoruk, Ali Şükrü (2001). *Eski zamanlarda İstanbul hayatı*. Eski zamanlarda İstanbul hayatı. Kitabevi. p.&nbsp;312. ISBN 978-975-7321-33-0
* Sunay, Serap (2015). *[https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/26652?show=full Damat Mehmed Ali Paşa'nın Hayatı ve Siyasi Mücadelesi (1813-1868)]*
Xədicə Sultan (III Əhmədin qızı)

**Xədicə Sultan** () — 23. Osmanlı sultanı III Əhmədin qızı.

## Həyatı
Xədicə Sultan 27 sentyabr 1710-cu ildə Topqapı sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Əhməd, anası isə Ruqiyə Qadınəfəndidir. Hələ 14 yaşında ikən 20 fevral 1724-cü ildə əmisi qızı Əmətullah Sultanın ögey oğlu Hafiz Əhməd Paşayla nişanlandı. Həmin gün sədrəzəm Nevşəhərli İbrahim Paşanın sarayından Topqapı sarayına daşınan nişan hədiyyələrinin ardından cütlüyün nikahı bağlandı. Eyni mərasimlə bacısı Ətiqə Sultan da sədrəzəm Nevşəhərli İbrahim Paşanın oğlu Mehmed Paşayla nikahlandı. Ancaq o əsnada Sayda bəylərbəyi olan Əhməd Paşa hələ yolda idi və bu səbəblə, nikah mərasimi vəkalətən baş tutdu. Mərasimdən 4 gün sonra İstanbula çatan Əhməd Paşanın toy mərasimi 6 mart günü baş tutdu və 3 gün boyunca davam etdi. Mərasimin ardından Qibləli sarayında yaşayan cütküyün bu nikahdan övladı olmamışdır.

1728 və 1729-cu illərdə Üsküdarda 2 çeşmə inşa etdirən Xədicə Sultan 1738-ci ildə yaşadığı Qibləli sarayında vəfat etdi. Cənazəsi Validə Turxan Sultan türbəsində atasının yanına dəfn edildi.

## Mənbə
* Silahdar Findiklili Mehmed Agha (2001). *Nusretnâme: Tahlil ve Metin (1106–1133/1695–1721)*. p.&nbsp;733
* Uluçay, Mustafa Çağatay (2011). *Padişahların kadınları ve kızları*. Ankara, Ötüken. p.&nbsp;140
* Duindam, Jeroen; Artan, Tülay; Kunt, Metin (August 11, 2011). *Royal Courts in Dynastic States and Empires: A Global Perspective*. BRILL. ISBN 978-9-004-20622-9
* Sakaoğlu, Necdet (2008). *Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler*. Oğlak Yayıncılık. ISBN 978-9-753-29623-6
Ətiqə Sultan (III Əhmədin qızı)

**Ətiqə Sultan** () — 23-cü Osmanlı sultanı III Əhmədin qızı.

## Həyatı
Ətiqə Sultan 29 mart 1712-ci ildə Topqapı sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Əhməd, anasının kimliyi isə bilinmir. Hələ 12 yaşında ikən 6 yanvar 1724-cü ildə sədrəzəm Nevşəhərli İbrahim Paşanın oğlu Mehmed Paşayla nişanlandı. 20 fevral günü İbrahim Paşa sarayından Topqapı sarayına daşınan nişan hədiyyələrinin ardından cütlüyün nikahı bağlandı. Eyni mərasimlə bacısı Xədicə Sultan da Osman Paşanın oğlu Əhməd Paşayla nikahlandı. Cütlüyün toy mərasimi isə 13 mart günü baş tutdu və 3 gün boyunca davam etdi. Mərasimin ardından Cağaloğlu sarayı cütlüyə təsis edildi. Övladının olub-olmadığı bilinmir.

Ətiqə Sultan 2 aprel 1738-ci ildə Cağaloğlu sarayında vəfat etdi və cənazəsi Validə Turxan Sultan türbəsində atasının yanına dəfn edildi.

## Mənbə
* Haskan, Mehmet Nermi (2001). *Yüzyıllar boyunca Üsküdar — Volume 3*. Üsküdar Belediyesi. p. 1332. ISBN 978-9-759-76063-2
* Duindam, Jeroen; Artan, Tülay; Kunt, Metin (August 11, 2011). *Royal Courts in Dynastic States and Empires: A Global Perspective*. BRILL. ISBN 978-9-004-20622-9
* Sakaoğlu, Necdet (2008). *Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler*. Oğlak Yayıncılık. ISBN 978-9-753-29623-6