open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Valbonlar Vadisi Milli Parkı

**Valbonlar vadisi milli parkı** () — qoruq ərazisi Albaniyanın şimalında, Tropoya dairəsi, Kukes vilayəti ərazisində yerləşir. Bayram-Surri şəhərindən 25–30&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşir.

Albaniya ərazisində yerləşın üç milli oarkdan biridir. Milli park 15 mart 1996-cı Nazirlər Sovetinin № 102 qərarı ilə yaradılmışdır. Parkın ümumi sahəsi 80&nbsp;km²-dir. Park Şimali-Alban Alpında yerləşən vadinin yuxarı hissəsində, Valbon çayının ətrafı əraxilərini əhatə edir. Park şimaldan Monteneqro şərhədinə, qərbdən Teti Milli Parkına, şərqdən isə *Lumi i Gashit* qoruna uzanır. Parkda hündürlük 400 - 2692 metr arasında dəyişir. Park ərazisində çoxlu sayda mağara vardır. Bunlardan ən məşhuru Draqobidir. Bu mağarada alban milli qəhrəmanı Bayram Surri həyatını bitirmişdir.

Albaniya, Monteneqro və Kosovo birlikdə üçtərəfli parkın təşkili üçün razılığa gəmişlər. Park əgər təşkil olunarsa  «Balkan dünyası parkı>> adlandırılacaq. 
## İqlimi
Sərt qışa malikdir. Bölgə ölkənin ən soyuq bölgəsidir. Səbəb isə ərazinin yüksək olmasıdır. İllik orta temperatur 7-10&nbsp;°C və hündürlüklərdə isə 4-6&nbsp;°C-dir. Ən soyuq dövrlər dekabr fevral ayları olur.  Bəzi hallarda temperatur -20&nbsp;°C , -10&nbsp;°C qədər enə bilir. Qarlı günlər dekabrdan marta qədər davam edə bilir. Yayın ən qızmar dövrü iyul və avqust aylarıdır. Temperatur 22&nbsp;°C qədər yüksəlir. İllik yağıntıların orta miqdarı 2000–2500&nbsp;mm-dir.

## Hidrologiyası
Ən böyük çayı Valbon çayıdır. Milli park ərazisində yerləşən ən böyük gölün sahəsi 500 m² sahəyə malikdir. Dəniz səviyyəsindən 770 metr yüksəklikdə yerləşir. Göldə maksimal dərinlik qış ayları 3 metr olur.
## Flora
Park ərazisində yetişən ağac və kollar: Meşə fıstığı (*Fagus sylvatica*), *Pinus heldreichii*, *Pinus peuce*, Meşə şamı (*Pinus silvestris*), Əkin şabalıdı (*Castanea sativa*), Yunan qozu (*Juglans regia*), *Malus sylvestris* və başqaları.

## Fauna
Park ərazisində yaşayan iri məməlilərdən Qonur ayı (*Ursus arctos*), Canavar (*Canis lupus*), Adi vaşaq (*Felis lynx*), Avropa cüyürü (*Capreolus capreolus*), Qarapaça (*Rupicapra rupicapra*) və Qaban (*Sus scrofa*) kimilərini müşahidə etmək olur.

## Şəkillər


Horizont from above.jpg 
06 Musli Berisha, miber; Ketu fillon lumi Valbona.jpg
Pamje nga Qafa e Valbones.jpg
02 Musli Berisha, miber, Loja e ngjyrave ne Valbone.jpg
10 Musli Berisha. miber; Lugina e Valbones.jpg


## İstinadlar
2016 Cüdo üzrə Böyük Dəbilqə turniri

## Məlumat

Cüdo üzrə Böyük Dəbilqə turniri 6-8 may tarixləri arasında Heydər Əliyev adına İdman Arenasında baş tutdu.

## Nəticə

### Kişilərin yarışı

### Qadınların yarışı

## İdmançıların sayı

Bakı şəhərində baş tutan 2016 Böyük Dəbilqə turniriə 75 ölkənin 447 idmançısı qatıldı.

## Həmçinin bax
* 2015 Cüdo üzrə Böyük Dəbilqə turniri

## İstinadlar
Sui-qəsd sinfi (film)

***Sui-qəsd sinfi*** () — 2015-ci il istehsalı Yaponiya döyüş-komediya filmi. Eyiçiro Hasuminin rejissoru olduğu film Yuusey Matsuinin *"[[Assassination Classroom]]"* adlı manqa seriyası əsasında çəkilmişdir. Yaponiyada 21 mart 2015-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Davam filmi *"Sui-qəsd sinfi: Məzuniyyət"* 2016-cı ildə yayımlanmışdır.

## Məzmun
Filmin hekayəsi manqanın ilk bir neçə cildini ələ alır. Səkkizayağa bənzər qəribə məxluq bir il ərzində Yeri məhv edəcəyini bildirir. Lakin bəşəriyyətin cəmi bir şansı var: bu məxluq Kunuqiqaoka məktəbinin 3-E sinfində müəllim olur, şagirdlərini isə onu öldürməklə vəzifləndirir.

## Rollarda

## İstehsal
Filmin çəkilişlərinə 31 avqust 2014-cü ildə başlanılmışdır.

## Yayımlanması
Yaponiyada 21 mart 2015-ci ildə yayımlanmışdır. ABŞ-da isə ilk dəfə 2015-ci ilin sentyabrında "*Austin Fantastic Fest"* tədbirində nümayiş etdirilmişdir.

## Qəbul
Film ilk həftəsində 313 ekranda nümayiş etdirələrək 3,42 milyon $ gəlir əldə etmişdir. Nəhayətdə təkcə Yaponiyada əldə etdiyi gəlir 20 milyon $-dan çoxdur.

*Film School Rejects* bloqu filmə B+ dərəcəsi vermişdir və rəyində bunları bildirmişdir: *""Sui-qəsd sinfi" mükəmməl partlayışdır. Sadəcə gülməli qurmasını yaşatmır, həm də onunla səmimi nəsə edir"*. *We Got This Covered* filmə 5 üzərindən 3,5 xal vermişdir: *"Film ürəkaçan J-pop iğtişaşıdır. Bəşəriyyəti məhv etməyi planlaşdıran yadplanetli müəllimdən və onu məzuniyyətdən öncə öldürməli olan uğursuzlar sinfindən bəhs edir"*. *Twitch Film* qeyd etmişdir: *"Bu, qayğısız və yaxşı hiss yaradan Yaponiya filmi idi. Mən bütün festival boyunca bunu gözləyirdim"*.

## Sikvel
Filmin davam filmi *"[[Sui-qəsd sinfi: Məzuniyyət (film, 2016)|Sui-qəsd sinfi: Məzuniyyət]]"* 25 mart 2016-cı ildə ekranlaşdırılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Bütün Hindistan Müsəlman Liqası

**Bütün Hindistan Müsəlman Liqası**— Britaniya Hindistan imperiyasında 20-ci əsrin ilk illərində yaranmış siyasi partiya. Ayrıca müsəlman əhaliyə sahib milli dövlət-Pakistanın yaradılması üçün onun güclü təbliğatı Britaniya İmperiyası tərəfindən uğurla 1947-ci ildə Hindistanın parçalanmasına gətirib çıxardı.  Partiya Aliqarx Müsəlman Universitetində ədəbi hərəkat kimi yaranmışdı. Partiyada mərkəzi xadim Seyid Əhməd Xan idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Pakistan hökumətinin saytı 
* Pakistan İslam Respublikası konstitusiyası 
* Pakistanın xronikası
Qərbi Pakistan

**Qərbi Pakistan**  (,  ) — 1947-ci ildə Hindistanın parçalanmasının ardından müasir Pakistan dövlətinin formalaşmasında rolu olan yaradılmış iki eksklavdan biri.

1947-ci ildə Britaniyadan müstəqilliyini əldə edəndən sonra Pakistan dövləti fiziki cəhətdən Hindistan Respublikası tərəfindən bir-birindən ayrılmış qərb və şərq qanadları olan iki eksklava ayrılmışdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şərqi Pakistan

**Şərqi Pakistan** ( , hal-hazırda **[[Banqladeş]]**) — 1955-ci ildən 1971-ci ilə qədər, Cənubi Asiyanın şimal-şərqində Benqal vilayətində mövcud olmuş Pakistanın əyalət dövləti.

1947-ci ildə Hindistanın parçalanması zamanı Britaniya imperiyası Benqal vilayətini müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi Şərqi və əksəriyyətini hindlilərin təşkil etdiyi Qərbi Benqala böldü.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* Banqladeş hökuməti
* Pakistan hökuməti
Ağadadaş Həmidov

**Ağadadaş Həmidov** — Azərbaycanlı sabiq futbolçu və məşqçi. Lənkəran təmsilçisi Xəzər FK-nın baş məşqçisi (1992), "Xəzər-Lənkəran" FK-nın isə baş məşqçi səlahiyyətlərinin icraçısı (2016).

## Karyerası
Ağadadaş Həmidov Azərbaycanın müstəqil futbol çempionatı keçirilməyə başladıqdan sonra Lənkəranın ilk təmsilçisi olmuş "Xəzər"in baş məşqçisi olmuşdur.

## İstinadlar
Kiyev funikulyoru

**Kiyev funikulyoru** — funikulyor Yuxarı Kiyev ilə Kiyev şəhərini əlaqələndirir. Odessa funikulyorundan sonra Ukrayna ərazisində ikinci funikulyordur.

## Funikulyorun tarixi
20 may 1905-ci ildə funikulyorun mexaniki qurğuların sınağı həysta keçirilir. Artıq növbəti gün sərnişinlərin daşınmasına başlanılır.

İlk əvvəllər funikulyor hazırkı funikulyordan 40 metr qısa olmuşdur. 1928-ci ilin yayında kanatlardan birini dəyişərkən vaqon aşağıdakı vaqonla toqquşmuşdur. 1929-cu il təmiri zamanı Kiyev funikulyoru 40 metr uzadılmışdır. 
1980-ci ilin ortalarında funikulyorda yeni təmirlər gedir.

2008-ci ildə funikulyorun təmiri ilə bağlı tender elan edilir. Maliyyə çatışmazlığı səbəbindən illik təmirlə kifayətlənməli olurlar.

Funikulyorun tam yenidən qurulmasına cəhdlır 2011-ci ilə planlaşdırılır.

## Stansiyaları

Yuxarı stansiya vastəsi ilə Vladimirskaya təpəsisə çıxış əldə edilir.

Aşağı stansiya ilə Poçt meydanı və Kiyev çay voğzalına çıxış əldə edilir.

## Xüsusiyyətləri
* Stansiyalar arasında hündürlük: 75 m.
* Yolun uzunluğu: 222 m.
* Eniş: 18-20°
* Reylsin eni: 1200&nbsp;mm.
* Reylslər: Xüsusi RQ-41.
* Vaqonun tutumu: 100 nəf.
* Oturacaq sayı: 30.
* Əyləc:
* Mühərrikin güçü: 100 kVt.
* Enerji istifadəsi: 440V.
* İdarə sistemi: avtomatik, əllə idarəyə keçə bilir.
* Sürət: 2 м/с.
* Hərəkət vaxtı: 2-3 dəqiqə.
* Sərnişin daşıma:
** 4000 nəf./saat.
** 3 milyon. İl.
* Vaqonlar və dispeçer.
* İş vaxtı:  7:00 - 22:00.
* Gediş haqqə: 3,00 qrn.


Fayl:Kiev funicular. Left and right cars.jpg|Kiyev funikulyorunun vaqonları
Fayl:Kiev funicular. Cables and wheels.jpg|
Fayl:Київський фунікулер 1.jpg|
Fayl:Київський_фунікулер_-_Верхня_станція.jpg|Yuxarı stansiya
Fayl:Киевский фуникулёр.JPG|Aşağı stansiya


## Maraqlı fakt
Qışda qarın kifayət qədər yağdığı zamanlar Kiyev funikulyoru dağ xizəyinə xidmət edir. Belə ki, xizəkçilər yuxarı stansiyadan aşağı stansiyaya hərəkət edirlər.

## İstinadlar

## Mənbə
* Köhnə və yeni funikulyor 
* Kiyev funikulyor (video)
* Sputnikdən görünüş
Xəzər FK

*Xəzər FK (Bakı) — Bakı şəhərini təmsil etmiş Azərbaycan futbol klubu.
*Xəzər Bakı FK — Bakı şəhərini təmsil edən  Azərbaycan uşaq futbol klubu.
*Xəzər FK (Lənkəran) — Lənkəran şəhərini təmsil etmiş Azərbaycan futbol klubu.
*Xəzər-Lənkəran FK — Lənkəran şəhərini təmsil etmiş Azərbaycan futbol klubu.
*Xəzər Sumqayıt FK — Sumqayıt şəhərini təmsil etmiş Azərbaycan futbol klubu.
Cənubi Sudan şəhərlərinin siyahısı

Cənubi Sudanın şəhərlərinin siyahısı.

## A

* Aboke
* Abvonq
* Adok
* Akobo
* Akop
* Akot
* Aveyl
* Ayod

## B
* Bantio
* Bir-Di
* Bisseliya
* Boli
* Bor
* Bundukiya

## C
* Cərbar
* Conqley
* **[[Cuba]]** — paytaxt
* Cunqule

## D
* Daqa-Post
* Deym-Zubeyr
* Duk-Fadyat
* Duk-Fayvil

## E
* Ey

## Ə
* Ər-Rənk
* Əzo

## F
* Faddoy
* Faqvir
* Fanqak

## H
* Hoqali

## İ
* İbba

## K
* Kaka
* Kan
* Kapoeta
* Keyala
* Kodok
* Konqor
* Kvacok

## Q
* Qanzi
* Qoqrial
* Qossinqa

## L
* Lanya
* Lau
* Lir
* Liria
* Lofusa
* Lol
* Lovelli

## M
* Maqve
* Malakal
* Malval
* Maridi
* Melut
* Meşra-er-Rek
* Moqoq
* Mvolo

## N
* Naqişot
* Nasir
* Nimule
* Nqanqala
* Nyamlel
* Nyaponget
* Nyerol

## O
* Opari

## P
* Paloyç
* Pibor-Post
* Poçala

## R
* Rafili
* Raqa
* Ramsel
* Rianqnom
* Rumbek

## T
* Tali-Post
* Tambura
* Tonc
* Tonqa
* Torit
* Tovot

## Ş
* Şambe

## V
* Vaat
* Varab
* Vau
* Vun-Roq
* Vun-Şvay

## Y
* Yambio
* Yirol

## Həmçinin bax
Məbəd İnstitutu

**Temple Institute** (**מכון המקדש – Machon HaMikdash**) Yerusəlimdə bir muzey, tədqiqat institutu və təhsil mərkəzi edir. Bu 1987-ci İnstitutu-ci ildə qurulan iki həsr olunur [Qüds Yerusəlimdə Temples və İkinci Temple s Süleymanın Məbədi adlanır.

## Xarici keçidlər

*  The Temple Institute
Sofiya trolleybusu

**Sofiya trolleybusu** () — Bolqarıstanın Sofiya şəhərində mövcud olan nəqliyyat sistemi. Trolleybus xətti ilk dəfə 1941-ci ildə istifadəyə verilmişdir. 2015 ilə olan məlumata görə 9 trolleybus maşrutu mövcud olmuşdur. Sofiya trolleybusu iki depoya malikdir (Nadejda və İskr). Trolleybus xəttinin ümumi uzunluğu 193 kilometrdir. Sofiya trolleybus şirkətinin balansında 173 trolleybus vardır. 2015-ci il məlumatına görə gediş haqqı 1 Bolqarıstan levidir.

## Maşrutlar

## Tərkibi
Sofiya trolleybus şirkətinin məlumatına görə 2015-ci ilə onların balansında 173 trolleybus vardır. Parkda olan trolleybus markaları:
* Gräf & Stift NGE152–8 maşın
* Cobra GD 272 (yedəyi Türkiyənin Güleryüz şirkətinin istehsalı olan Sofiyanın Tramkar şirkəti tərəfindən digər hissələri yığılan trolleybus) — 3 maşın
* Škoda 26Tr — 30 maşın
* Škoda 27Tr — 50 maşın
* Ikarus 280.92 (Yedəyi Ikarus-280 abtobuslarının balansında təşkil edilmişdir.) — 66 maşın (151 maşın 1985–1988 illərdə alınmışdır)
* Ikarus 280.92F (Modernləşdirilmiş variant) — 16 maşın

1970-ci illərin sonlarında Sofiya SSRİ məkanından kənarda yeganə yer idi ki kiyevlilərin təcrübəsi əsasında trolleybus vaqonları tətbiq edilirdi Onlar Škoda 9Tr əsasında yığılırdı.

## Mənbə
* Sofiya şəhər nəqliyyatının rəsmi saytı 
* Hərəkət cədvəli 
* Fotoqrafiya

## İstinadlar
Pakistan dominionu

**Pakistan dominionu** (, ) — 1947-ci ildə Cənubi Asiyada Hindistanın parçalanması ilə yaranmış iki müstəqil federal dominiondan biri (digər isə Hindistan dominionu). Dominiona hal-hazırda Pakistan və Banqladeşin böyük hissəsi daxil idi. Bu dominion keçmiş Britaniya Hindistanı tərəfindən müsəlmanların ölkəsi kimi iki millətin nəzəriyyəsi ilə düşünülüb.

## İstinadlar
 

## Əlavə oxu
* Chester, Lucy P. (2009) Borders and Conflict in South Asia: The Radcliffe Boundary Commission and the Partition of Punjab.  Manchester: Manchester University Press.
Cinnah (film, 1998)

**Cinnah** — Pakistanın əsasını qoyan Məhəmməd Əli Cinnahın həyat yolunu işıqlandıran 1998-ci ildə çəkilmiş epik bioqrafik film. Fimin rejissoru Cəmil Dehlavidir. Ssenarisi isə Əkbər Səlahəddin Əhməd və Cəmil Dehlaviyə aiddir. Film 1998-ci ildə Böyük Britaniya və Pakistanda nümayiş etdirilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Sui-qəsd sinfi: Məzuniyyət

— 2016-cı il istehsalı Yaponiya komediya filmi. Filmin rejissoru Eyiçiro Hasumi, ssenaristi Tatsuya Kanazavadır. *"Sui-qəsd sinfi: Məzuniyyət"* 2015-ci il istehsalı *"[[Sui-qəsd sinfi (film, 2015)|Sui-qəsd sinfi]]"* filminin sikvelidir, hər iki film Yuusey Matsuinin *"[[Assassination Classroom]]"* manqası əsasında çəkilmişdir. Film *Toho* tərəfindən Yaponiyada 25 mart 2016-cı ildə yayımlanmışdır.

## Məzmun

Film dünyanı məhv etməyə hazırlaşan səkkizayağa bənzər varlıq və müəllim Koro-senseyə sui-qəsd təşkil etməyə çalışan şagirdlərin məzuniyyətə yaxın yaşadıqları hadisələrdən bəhs edir.

## Rollarda

## İstehsal
Film 2015-ci ilin aprelində anons edilmişdir. Mirey Kiritaninin Aquri Yukimura rolunda, Kazunari Ninomiyanın Ölüm tanrısı rolunda olacağı 2015-ci ilin sentyabrında açıqlanmışdır. Hiroki Narimiyanın Kotaro Yanaqisava rolunda olacağı 2015-ci ilin dekabrında, Tsuyoşi Abenin Qırmızı göz rolunda olacağı 2016-cı ilin yanvarında məlum olmuşdur.

Filmin mövzu mahnısı *Sensa-tions* tərəfindən ifa olunan *"Sayonara Sensation"* mahnısıdır.

## Yayımlanması
2015-ci ilin dekabrında filmin 25 mart 2016-cı ildə yayımlanacağı açıqlanmışdır. Yaponiyada *Toho* tərəfindən yayımlanmışdır.

## Qəbul
Filmin ilk həftəsində filmi izləməyə 544.641 nəfər gəlmiş və əldə olunan gəlir 639 milyon ¥ olmuşdur, beləliklə, Yaponiyada №1 film olmuşdur. İkinci həftəsində də əldə etdiyi 3,5 milyon $ gəlirlə №1 film olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
*
Alxanlı

;Yaşayış məntəqələri
* Alxanlı (Füzuli) — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Alxanlı (Siyəzən) — Azərbaycan Respublikasının Siyəzən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* ‎Alxanlı (Duzluca)
;Hadisələr
* Alxanlı hadisəsi —
Aydağ seolit yatağı

**Aydağ seolit yatağı** — Tovuz rayonunda yerləşən Üst Təbaşir yaşlı seolit yatağı.
## Stratiqrafiyası
Azərbaycanda Üst Təbaşirin seolit yataqları Kiçik Qafqazın dağətəklərində, eləcə də Orta Kür çökəkliyinin cənub kənarlarının çökmə strukturlarında və Böyük Qafqazın Vəndam zonasında yerləşir.

Aydağ seolit yatağı Aydağ sinklinalının periklinal hissəsinə daxil olmaqla, Qazax çökəkliyinin cənub-şərq hissəsində yerləşir və Koroğlu lay dəstəsinin Santon çöküntülərinə aiddir. Yataq 2 massiv (25-30 *m*) və bir neçə zəif qalınlığa malik, Santon-Alt Kampan pelitomorf əhəngdaşıları və mergellərdən ibarət olan laylarla təmsil olunub. Yer səthinə çıxan hissənin eni 20-120 *m*, uzunluğu 3 *km* dərinliyi 40-200 *m*-dir. Layların cənub-şərq istiqamətində monoklinal yatımı müşahidə olunur və bu layların qalınlığı şimal-şərq istiqamətdə artır. Karyer rayonlarında ən böyük qalınlıq mövcuddur, bununla da gələcək kəşfiyyat işlərinin perspektivliyi əlaqələndirilir. Seolitli küllər sonradan  linzavari ləkəli çəhrayı-yaşıl, açıq-yaşıl, sıx yaşıl mergeləbənzər tuflara keçən çəhrayı-ağ dənəvər biotit tuflarla örtülüb. Burada eləcə də seolit-gilli, seolit-silisiumlu  kristallaşması və çəhrayı-boz bentonit əlavələri müşahidə olunur. Aydağ külləri Öksüzlü küllərinə nisbətən cavandır.

## Kimyəvi tərkib
Müxtəlif trassların kimyəvi tərkibi lavanın tərkibinə yaxındır. Əsas kimyəvi komponentlər SiO2 (silisium-dioksid)(64.6-66.19%) və Al2O3-in (alüminium oksid) (10.08-12.32%) miqdarı eynidir, lakin qələvilərin, dəmir oksidin, manqanın tərkibi isə bir qədər fərqlidir. Beləliklə küllü tufların bir çox problarında K2O-nun (kalium oksidi) Na2O-ya (natrium oksid) və Fe2O3-ün (dəmir(III) oksid) FeO-ya nisbətən üstünlüyü, MnO-nun (manqan(II) oksid) böyük miqdarı, SO3  (kükürd trioksid) və MgO-nun (maqnezium oksid) aşağı miqdarı müşahidə olunur. Öksüzlü traslarında isə bu oksidlərin miqdarı Ayadağdakıların əksidir.Qırılma pozulması Aydağ yatağını üç hissəyə bölür: qərb, mərkəz və şərq. Ən perspektivli hissə Yer səthinə 200 *m* çıxışı olan mərkəzi hissədir. Burada üç layın olduğu müəyyən olunmuşdur: 1) açıq boz tuflar; 2) qonurvari boz tuflar; 3) alt – maviyəçalan-boz cizgilər.

## Ehtiyatı
Bu ya­taq­da də­qiq kəş­fiy­yat iş­lə­ri apa­rıl­mış və B+C1+C2 ka­te­qo­ri­ya­la­rı üz­rə eh­ti­ya­tı 12,6 mln.ton he­sab­lan­mış­dır. Hazırda Aydağ seolit yatağı «Azərseolit» Elmi Sənaye Birliyi tərəfindən istismar edilir.

## Tətbiqi
Aydağ yatağının təbii seolitləri qazların qurudulması, benzol və su buxarının təbii qazlardan tutulması, neft-kimya proseslərində katalizator kimi, sutəmizləyici qurğularda süzgəc kimi, rezin, plastik kütlə, kağız, aşqar sement istehsalı, tibbdə, yuyucu tozların və mineral-polimer materialların istehsalında doldurucu kimi yararlıdır, kənd təsərrüfatında torpaqların keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması və məhsuldarlığın artırılması, heyvandarlıq və quşçuluqda yemə inert əlavə kimi onların istifadə sahələri müəyyənləşdirilmişdir.

## İstinadlar
Bağbanlar

* Bağbanlar (Ağdam) — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. 
* Bağbanlar (Biləsuvar) — Azərbaycan Respublikasının Biləsuvar rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. 
* Bağbanlar (Samux) — Azərbaycan Respublikasının Samux rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd.
* Bağbanlar (Gəncə) — 

## Həmçinin bax
* Bağbanlı
Qədili

* Qədili (Qubadlı) — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Qədili (Samux) — Azərbaycan Respublikasının Samux rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Həmçinin bax
* Qədirli
Pakistan Günü

**Pakistan günü** (,  *Yaum-e-Pakistan*) — 1940-cı il 23 mart Lahor qətnaməsinin və 23 mart 1956-cı ildə dünyada ilk islam respublikası olan Pakistanın yaradılması üçün Pakistan dominionundan Pakistan İslam Respublikasına keçid dövründə ilk konstitusiyasının qəbul edilməsi şərəfinə Pakistanda qeyd olunan milli bayram.  Silahlı qüvvələr tərəfindən respublika günündə paradın keçirilməsi tədbirin ümumi hissəsidir. 

Gün Müsəlman Liqası tərəfindən Minar-e-Pakistanda siyasi qətnamənin hazırlanması hadisəsi münasibətilə xatirə günü kimi qeyd olunur. Bu qətnamə 23 mart 1940-cı ildə Hindistanda Britaniyanın nəzarətində olan ərazilərin şimal-şərq və şimal-qərb regionlarında müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi əyalətlərdən ibarət müstəqil federasiyanın qurulmasını nəzərdə tuturdu. O vaxtdan bəri bu gün milli bayram kimi dövlət səviyyəsində hər il qeyd edilir və bir qayda olaraq bayram münasibətilə Pakistan Silahlı Qüvvələri hərbi parad keçirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Pakistan günündə hərbi parad
Çardaqlar

* Aşağı Çardaqlar — Azərbaycan Respublikasının Zaqatala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Yuxarı Çardaqlar — Azərbaycan Respublikasının Zaqatala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Həmçinin bax
* Çardaqlı
Bekciqazlı

**Bekciqazlı** — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Qəmərli (Artaşat) rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 500 m şimal-şərqdə yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Bekciqazlu formasında qeyd edilmişdir. Kəndin adı Becazlı formasında sabitləşmişdir.

Toponim qədim türk dilində "möhkəm", "bərk" mənasında işlənən bek sözü ilə qaz (kas) türk etnoniminin birləşməsindən əmələ gəlmişdir.

Ermənistan SSR AS RH-nin 20 iyul 1945-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilərək, Bostan qoyulmuşdur.

## Əhalisi
Tarixən burada yalnız azərbaycanlılar yaşamışdır. Ermənilər buraya 1823–1830-cu illərdə İranın Xoy və Salmas bölgələrindən köçürülmüşdür.

Kənddə ermənilərlə yanaşı 1831-ci ildə 102 nəfər, 1873-cü ildə 22 nəfər, 1886-cı ildə 19 nəfər, 1897-ci ildə 10 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1905–1906-cı illərdə azərbaycanlılar erməni soyqırımına məruz qalaraq qırğınlarla deportasiya olunmuşlar. İndiki Ermənistanda Sovet hökuməti qurulandan sonra — 1920–24-cü illərdə sağ qalan azərbaycanlılar öz kəndlərinə dönə bilmişdir. Burada 1926-cı ildə 15 nəfər, 1931-ci illərdə 11 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarlarından sonra kənddə yaşayan azərbaycanlılar 1948-ci ildə zorla Azərbaycana köçürülmüşdür. İndi burada yalnız ermənilər yaşayır.
Gomuşçu

* Gomuşçu (Saatlı) — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Gomuşçu (Salyan) — Azərbaycan Respublikasının Salyan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Gomuşçu (Sabirabad)
Peyk (dəqiqləşdirmə)

* Təbii peyk — kosmosda başqa bir obyekt ətrafında müəyyən trayektoriya ilə fırlanan təbii obyekt.
* Süni peyk — kosmosda başqa bir obyekt ətrafında müəyyən trayektoriya ilə fırlanan süni obyekt.
* Peyk (Salyan) — Azərbaycan Respublikasının Salyan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Peyk (Çaroymaq) — Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Şəkərli

* Şəkərli (Ağstafa) — Azərbaycan Respublikasının Ağstafa rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
* Şəkərli (Salyan) — Azərbaycan Respublikasının Salyan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Şəkərli-i Ülya (Germi)
## Həmçinin bax
* Şəkər
Mürsəlli

* Mürsəlli (İmişli) — Azərbaycan Respublikasının İmişli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Mürsəlli (Sabirabad) — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Onejskoye Pomorye Milli Parkı

**Onejskoye Pomorye Milli Parkı** () — Rusiyanın şimalında, Oneqa yarımadasında, Arxangelsk vilayətinin Onejsk və Primorsk rayonlarında yerləşən milli park. 26 fevral 2013-cü ildə qurulmuşdur. Milli parkda əl dəyməmiş meşələr və sahil relyefi mühafizə olunur. Parkın ümumi sahəsi 2 016,68&nbsp;km2 təşkil edir.

## Tarix
Milli parkın yaradılmasına 1997-ci ildə başlanılmışdır, lakin sərhədlərinin təsdiq olunması 2002-ci ilə qədər davam etmişdir. 2013-cü ildə ərazi gələcək milli park üçün saxlanılmışdır. 22 dekabr 2011-ci ildə Rusiya hökuməti Oneqa yarımadasında milli parkın yaradılmasına qərar vermişdir. 26 fevral 2013-cü ildə milli park yaradılmışdır.

## Coğrafiya
Milli park Oneqa yarımadasının böyük hissəsini və Ağ dənizə bitişik əraziləri əhatə edir. Ərazinin böyük hissəsini meşələr təşkil edir. Milli parkda yayılan məməlilərə sığır, Avroasiya qonur ayısı, adi canavar, qırmızı tülkü aiddir. Ağ dənizdə ağ balinalara təsadüf edilir. Qış mövsümündə dənizi buz bağlayır.

## Turizm
Milli parkı ancaq əvvəlcədən əldə olunmuş icazə vərəqəsi ilə ziyarət etmək mümkündür. Milli parkda maksimum qalmaq müddəti 10 gündür. İstisna ətraf ərazilərdə yaşayan sakinlərdir. Onlar 1 ilə qədər milli parkda qala bilərlər.

## Qalereya

Радуга над бором.jpg
Река Золотица.jpg
Национальный парк Онежское Поморье - рыбацкая тоня.jpg
Национальный парк Онежское Поморье.jpg
A77W4740 onezpomor.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Osman Albayrak

**Osman Albayrak** () — Azərbaycannın bir çox filmlərinin aktyoru, rejissor.

## Həyatı
Osman Albayrak 1977-ci ildə İzmitdə anadan olub.

## Filmoqrafiya
# Qaranlıqlar çiçəyi (teleserial, 2011) — Azad
# Yarımdünya (film, 2015)  — Murad
# Oğurlanmış arzular (film, 2015) — Rəfiq
# Qurdlar Vadisi — Hakan Yörük
# Eşref saatı (Əşrəf saatı) — Emrullah
# Köpek (İt) — Caner
# Aşk ve Ceza (Eşq və cəza) 
# Yeter (Yetər) — Coşkun (Coşqun)
# Aşk zamanı (Eşq vaxtı) — İdris
# Makber — Kemal (Kamal)
# Koğuş — Boşnak Ali (Başnaq Əli)
# Kilit  — Soygunçu şef (Oğurçu şef)
# Adak — Salih (Saleh)
# Serseri — Seyfo (Seyfi)
# Sırlar dünyası (Sirlər dünyası) — Hasan
# Kahır - Sinema filmi (Teatr filmi)
# Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz - Serkan Kuru
# Güvercin — Kasım

## İstinadlar
Tatev kanat yolu

**Tatev kanat yolu** () — dünyada uzunluğuna görə ən uzun sərnişin daşıyan kanat yolu. Kanat Ermənistan ərazisində Bərguşat dərəsi üzərində yerləşir. Alidzor və Tatev kəndlərini birləşdirir.

## Texniki məlumat
"Tatev qanadları" 5,7 km məsafədə uzanır. Kanat yolu Bərgüşat çayı üzərində keçərək iki kəndi birləşdirir. Kanatın keçdiyi ən maksimal hündürlük 320 metrdir. Kabinada 25 sərnişin olmaqla 37 km/s sürət yığa bilir. Ümumi məsafə 11 dəqiqə 25 saniyəyə qət edilir. Altı trosa sahibdir İki elektrik mühərrikə malildir. Biri qarşıya, digəri isə geriyə yönəldir. Kanat yolu 70 m/san güçünə malik küləklərə dözüşlüdür. Ermənistan qış ayları belə turizmdən kanat vastəsi ilə gəlir əldə etməyə çalışır. Kanat yolunun tikintisi ümumilikdə 18 mln dollara başa gəlmişdir. Kanat yolu yerli əhali üçün pulsuzdur. Turistlər isə 6 avro ödəməli olurlar

## Tarixi

Kanat yolunun tikinti ilə əlaqədar anlaşma 2009-cu ilin iyulunda İrəvanda imzalanmışdır. Bu kanat yolu Ermənistanın bölgəyə turist cəlb etməsinə hesablanmışdır. Bu yol ümumi planın tərkib hissəsini təşkil edir. Layihənin ümumi həcmi $45 milyondur. Tatev monastırı mühüm turistik zonaya çevrolməsi əsas hədəfdir.

### Açılış
Kanat İsveçrə şirkəti olan Doppelmayr Garaventa Group tərəfindən inşa edilmişdir. Açılışı isə 16 oktyabr 2010-cu ilə təsadüf edir.

2014 Prowincja Sjunik, Skrzydła Tatewu (01).jpg|Вид на деревню Алидзор
2014 Prowincja Sjunik, Skrzydła Tatewu (03).jpg|Tatev kompleksinə gedən əsas yol
2014 Prowincja Sjunik, Skrzydła Tatewu (06).jpg|Əsas bina (ofis, kassa, restoran və ayaqyolu)
2014 Prowincja Sjunik, Skrzydła Tatewu (04).jpg|Məlumat lövhəsi
2014 Prowincja Sjunik, Skrzydła Tatewu (02).jpg|Нижняя станция "Алидзор"
2014 Prowincja Sjunik, Skrzydła Tatewu (10).jpg|"Tatev" yuxarı stansiya


## BASE Jumping
2015-ci ildə dəfə kanatdan xizəklə atlanmalar həyata keçirilmişdir. 

## İstinadlar

## Mənbə
* euronews.net 
* "Səma tramvayı"  
* "Tatev qanadları" — rəsmi sayt
Küləcə

**Küləcə** — belə qədər düz, ətəyi büzməli olan qadın üst geyimi.

Yaxası açıq olan küləcənin uzunluğu dizə qədər, qolu isə dirsəkdən aşağı olur. Küləcə əsasən, məxmər və tirmədən tikilir. Yaxasına, bel kəsiyinə, ətəyinə və qollarının ağzına çox vaxt güləbətin, muncuq, pilək və məlilə ilə tikmə tikilir.

Azərbaycanlı qadının geydiyi tumanın uzunluğu, Naxçıvan—Ordubad zonasından başqa, topuğa qədər olur. Naxçıvan—Ordubad zonasında qadınlar nisbətən qısa tuman geyirlər. Tuman 10–12 taxta müxtəlif naxışlı ipək və ya yun parçalardan tikilir. Üst tumandan başqa onun altından geyilən tumanlara ara tumanı və alt tumanı deyilir. Tumanlar büzməli yaxud qırçınlı olub lifəsinə tumanbağı keçirilir. Keçi sapından toxunmuş tumanbağının iki baş tərəflərində rəngli ipək və güləbətin saplardan hazırlanmış qotazları olur. Tumanlar çitdən tutmuş tirməyə qədər hər cür parçadan tikilir. Tumanın ətəyinə başqa parçalardan köbə, müxtəlif baftalar, zəncirə və s. tutulur. Bəzi şəhərlərdə qadınlar küçəyə çıxarkən çaxçur da geyirdilər. Çaxçur müxtəlif ipək parçalardan tikilir.

Qadın üst geyimlərini daha da gözəlləşdirmək üçün evdə və sənətkar karxanalarında hazırlanmış müxtəlif çeşidli baftalar — sarıma, qaragöz, zəncirə, şahpəsənd və s. mövcuddur. Bunlardan əlavə qızıl və ya gümüşdən hazırlanmış qoza və katibi qoza düymələr də qadın geyimlərinin yaxası boyunca tikilir. Köynəyin ətəyinə tikmək üçün qızıldan kəsilmiş ətəklik və ya midaxıl istifadə olunurdu. Bəzən köynəyin ətəyinə qızıl pullar tikilir. Qadın geyimlərində güləbətin, muncuq, pilək və s. tikmələr də geniş yer tutur.

Qadınlar arxalıq və ya çəpkənin üstündən qızıl yaxud qızıl suyuna salınmış gümüş kəmər taxırlar. Onlarla yanaşı dəri üzərinə gümüş pullar tikilmiş və gümüş toqqası olan kəmərlər də çox geniş yayılmışdır.

Qadın baş örtükləri içərisində kəlağayı, müxtəlif örpəklər, naz-naz və qaz-qaz ipək örtüklər xüsusilə geniş yayılmışdır. Kəlağayı Azərbaycanın Şəki, Gəncə və Şamaxı kimi məşhur ipəkçilik mərkəzlərində xüsusi karxanalarda istehsal edilirdi. Lakin, müasir dövrdə əsasən sadəcə Şəki və İsmayıllı rayonunun Basqal qəsəbəsində istehsal olunur.
Bəzi yerlərdə qadınlar baş örtüyünün altından araxçın qoyurlar. Çox vaxt bu araxçınların üstünə qızıldan kəsilmiş müxtəlif formalı çaxma bəzəklər tikirlər.

Azərbaycanda çarşab əsasən bəzi şəhər və şəhəryanı kəndlərin sakinləri üçün səciyyəvidir. O vaxtlar, evdən çıxarkən qadınlar başdan ayağa qədər çarşaba bürünürdü. Çarşab bir rəngli atlasdan, dama-dama keci parçadan və müxtəlif çeşidli ipək parçalardan olur. Çarşab örtən qadınlar bəzən rübənddən də istifadə edirlər.

Azərbaycanlı kişilərin milli geyimləri də alt və üst paltarlardan ibarət idi. Kişi üst geyimləri üst köynəyi, arxalıq, çuxa və şalvardan ibarət olurdu. Qeyd etmək lazımdır ki, xalq geyimlərinin çox geniş yayılmış olan bu dəsti, cüzi fərqlər nəzərə alınmazsa, bütün Azərbaycan ərazisi üçün səciyyəvi idi.

Kişi üst köynəyi iki növ olurdu: yaxası ortadan və yaxası yandan biçilən hər iki növün kiçik boyunduruğu olurdu. Köynəyin yaxası qaytandan olan düymə və ilgək ilə düymələnirdi.

Kişi köynəkləri əsasən atlasdan və sətindən tikilirdi.

## İstinadlar
Sincan

* Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu
* Sincan (Oğuz) — Azərbaycan Respublikasının Oğuz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Sincan (Ankara) — Türkiyədə ilçə.
* Sincan (Çin) — əyalət.
Çaqan gölü

**Çaqan gölü** (və ya **Bakapan**) () — Qazaxıstan ərazisində yerləşən göl. Göl insan fəaliyyəti nəticəsində meydana gəlmişdir. Bəzən gölü «atom gölü» olaraq adlandırırlar. Gölün ümumi həcmi təxmini olaraq 100 000 m³ olaraq qiymətləndirilir. Göldə radioaktiv çöküntülər çox olduğundan suyunun tərkibi radioaktivdir. Gölün əsas mənbəyi İrtış çayının qollarından biri olan Çaqan çayıdır. Radioaktiv çöküntülər səbəbindən çayın və onun axdığı ərazilərdə yaşayış üçün təhlükələr yaradır. Göl inzibati cəhətdən Qazaxıstanın Şərqi Qazaxıstan vilayəti ərazisində yerləşir.

## Tarixi
SSRİ atom proqramına görə Çaqan çayının yatağı yaxınlığında yeratlı atom sınağı həyara keçirilməsi planlaşdırılır. № 1004 Raporta əsas 178 metr dərinlikdə 15 yanvar 1965 ildə, saat 05:59:59 radələrində partlayış həyata keçirilir. Güçlü atom partlayışı zamanı 40-dan çox süni kraterlər əmələ gəlir. Bu kraterlərin ümumi su tutumu 120—140 milyon m³-dir. Gölün səthinin kiçikliyi səbəbindən buxarlanlanın miqdarını azaldırdı.

1965 ilin əvvəllərində Çanqan çayının suyunu əmələ gələn kanala yönəldilir. Hətta bu su obyektinin önündə dəmir-beton bənd qurulur. Dərhal kraterında bir göl yaratmaq fikiri olur.  Bir neçə il sonra, çayının sol sahilindəki anbarlarda su səviyyəsi nəzarət etmək üçün post inşa edilmişdir. Bu gün mövcud olan göl, bu sahədə mal-qaranın su təminatında istifadə edilir
.

## Xüsusiyyətləri
Çaqan çayının sahəsi 5,92&nbsp;km² təşkil edir. Gölün ümumi su tutumu 19,1 mln m³-dir. Gölün maksimal dərinliyi 100 metr təşkil edir. Göl dəniz səviyyəsində 415 metr yüksəklikdə yerləşir. Radioaktivlik səbəbindən bitki və florası demək olar ki yoxdur. 
## İstinadlar
 

## Ədəbiyyat
* Qazax ensiklopediyası, Tom 9. Bölüm 18.
* Leo Germann. Böyük yalan haqqında həqiqət. Том 2. S.-Peterburq, 1999 il.

## Mənbə
* Sovetlərin atom partlayışları üzrə proqram
* Sovet atom proqramı haqqında
* Sənədli film
* Çaqan gölü Google xəritəsində
Stefano Mauri

**Stefano Mauri** () — "Latsio" klubunda çıxış etmiş İtaliya futbolçusu. Mövqeyi hücuma meyilli yarımmüdafiəçidir. 2004–2006 aralığında "Udinize"də oynamışdır. 2006–2015 aralığında "Latsio" klubunda oynayıb. 2015-ci ilin yayında bu klub ilə 1 illik müqavilə imzalayıb.

## Həyatı

## İstinadlar
Aydın Abıyev

**Aydın Müstəcəb oğlu Abiyev** (Aydın Abi Aydın) () — ədəbiyyatşünas, tənqidçi, lüğətçi, filologiya elmləri doktoru (1997), professor (1998), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2000), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.

## Həyatı
Aydın Abiyev 28 aprel 1936-cu ildə Lerik rayonunun Hiledərə kəndində anadan olub. O, orta məktəbi Biləsuvarda oxuduqdan sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) Şərqşünaslıq fakültəsinə qəbul olur. Abiyev 1957–1962-ci illərdə Şərqşünaslıq fakültəsinin türk şöbəsində təhsil alıb.

## Fəaliyyəti

### Əmək fəaliyyəti
Aydın Abiyev əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Yaxın və Orta Şərq Xalqları İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi başlayıb. Daha sonra o, 1975-ci ildə baş elmi işçi olub. Abiyev 1978–1981-ci illərdə Türkiyənin İsgəndərun şəhərində tərcüməçi kimi çalışıb. O, 1981–1992-ci illərdə yenidən Şərqşünaslıq İnstitutunun türk filologiyası şöbəsində baş elmi işçi və şöbə müdiri vəzifələrində çalışıb.

Aydın Abiyev 1968-ci ildə "Görkəmli türk yazıçısı Ömər Seyfəddinin həyatı və yaradıcılığı" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş, alimlik dərəcəsi almışdır. Abiyev 1997-ci ildə "XIX əsrin ikinci yarısı — XX əsrin əvvəllərində türk ədəbiyyatında satira və onun Azərbaycan ədəbiyyatı ilə əlaqəsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.

Alim 1992–1998-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində Ədəbiyyat və Azərbaycan dili kafedrasının dosenti, sonra professoru olub. 1998-ci ildən ömrünün sonuna qədər professor kimi fəaliyyət göstərib.

Aydın Abiyev 2000-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin, həmçinin AMEA-nın Şərq xalqları ədəbiyyatı üzrə dissertasiya Müdafiə Şurasının üzvüdür. Alim elmi sessiya, konfrans və simpoziumlarda iştirak edib.

### Publisistik fəaliyyəti
Aydıb Abiyev tələbəlik illərindən dövri mətbuatda məqalə və tərcümələrlə çıxış etmişdir. Azərbaycan Elmlər Akademiyası "Xəbərləri", "Azərbaycan", "Ulduz", "Qobustan", "Mütərcim", "Mədəniyyət və sənət" jurnallarında elmi-kütləvi publisistik yazıları, Türkiyə, Bolqarıstan və Almaniya yazıçılarının əsərlərindən tərcümələrini çap etdirmişdir. Eyni zamanda İzzəddin Həsənoğlunun və M.Ə.Marağalının məlum olmayan yeni şeirlərini aşkara çıxarmışdır. Abiyev Azərbaycanda ilk dəfə "Türkiyə ədəbiyyatı tarixi" dərsliyini və "Türk mənşəli şəxs adları sözlüyü" kitabların nəşr etdirmişdir.

## Əsərləri

## Tərcümələri
* İki dastan (2002)
* Oğuz Kağan dastanı (1992)
* Türkiyə gülməcələri (2004)
* Bəktaşi lətifə və əhvalatları (1992)

## Qalereya

Diplom2.jpg|
AbiAydin.jpg|
Aydin Abi Aydın.jpg|
Şəxs adlarının ensiklopedik lüğəti (2 cilddə).jpg|


## İstinadlar
Space Patrol Luluco

— *[[Trigger (şirkət)|Trigger]]* tərəfindən Hiroyuki İmaişinin ssenaristliyi ilə istehsal olunmuş anime serialı. Anime 1 aprel 2016-cı ildən 24 iyun 2016-ci ilə kimi * Ultra Super Anime Time* veriliş bloku vasitəsilə Yaponiyada yayımlanmışdır.

## Məzmunu
Luluko Kosmik Patrul üçün işləyən atası ilə birlikdə yaşayan on üç yaşlı qızdır. Onlar Günəş sisteminin sərhədində yerləşən, kosmik məskunlaşma zonasında olan *Ogikobo* adlanan ərazidə yaşayırlar. 20 il əvvəl yad immiqrantların öz ecazkarlığı ilə seçilən bu şəhərə gəlmələrinə baxmayaraq, Luluko normal məktəbli qızın həyatını yaşayırdı. Hekayə bir gün Lulukonun atasının təsadüfən özünü dondurması ilə başlayır. Luluko isə çıxış yolu olmayaraq atasının iş yerinə gedir. Burada şöbə müdiri tərəfindən Kosmik Patrulun üzvü seçilir. Bundan sonra Lulokunun normal həyatında əsaslı dəyişikliklər baş verir. Luluko yeni iş tərəfdaşı AΩ Nova ilə birlikdə Ogikobonu kosmik cinəyatkarlardan qorumaq üçün hər gün yeni-yeni missiyalara göndərilir.

## Personajlar
; 
:Səsləndirən: Mao İçimiçi
:Animenin baş qəhrəmanıdır. O, atası ilə birlikdə Ogikoboda yaşayan on üç yaşlı məktəbli qızdır. Onun əsl istəyi nəyin bahasına olursa olsun, normal həyat yaşamaq idi. Lakin bir gün atası təsadüfən özünü dondurur. Luluko isə atasının iş yerində çalışmağa başlayır. Ona burada kosmik zabit rütbəsi verilir.
; 
:Səsləndirən: Cunya Enoki
:lulukonun işlədiyi Kosmik Patrulun polisi və Lulukonun tərəfdaşı. O, yaxınlarda Lulukonun məktəbinə gələcək və onun yeni sinif yoldaşı olacaq.
; 
:Səsləndirən: Mayumi Şintani
:Lulukonun sinif yoldaşıdır. *Blackhole App*-da qanunsuz naşir kimi tutulmasından sonra həbsxanadan çıxmaq istəmişdir. Onun əsas məqsədi AΩ Nova ilə yaxınlıq etmək idi.
; 
:Səsləndirən: Tetsu İnada
:Kosmik patrulun və Lulukonun baş rəhbəri.
; 
:Səsləndirən: Mitsuo İvata
:Kosmik Patrulun polisi və Lulukonun atası
; 
:Kosmik Patrulun müvəqqəti ştat işçisi. O, artıq Ədliyyənin Şəxsi Katib funksiyasını yerinə yetirir.
; 
:Səsləndirən: Yoko Honna
:Lulukonun anasıdır. O, kosmik piratdır və Life Fibersdən hazırlanan paltar geyinir.

## Seriya siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Sübhi Salayev

**Sübhi Haşım oğlu Salayev** () — geologiya-mineralogiya elmləri doktoru (1961), professor, Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1989), Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1982).

## Həyatı
Sübhi Haşım oğlu Salayev 1927-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1949-cu ildə neft və qaz yataqlarının geologiyası və kəşfiyyatı ixtisası üzrə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin Geoloji-kəşfiyyat fakültəsini bitirmişdir.

1954-cü ildən Geologiya İnstitutunda (indiki Geologiya və Geofizika İnstitutu) işləmişdir. 1962–1990-cı illərdə Neft və qaz geologiyası şöbəsinə və Neft geologiyası şöbəsinə və Neft geologiyası laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir.

Sübhi Salayev 1952-ci ildə "Cənubi Qobustanın neft-qazlılıq perspektivliyi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək fəlsəfə doktoru, 1961-ci ildə "Cənubi-şərqi Qafqazın oliqosen-miosen çöküntüləri və onların neft-qazlılığı" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək geologiya-mineralogiya üzrə elmlər doktoru elmi dərəcələrini, professor elmi adını almışdır. O, 1983-cü ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (AEA) müxbir üzvü, 1989-cu ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir.

Neft və qaz geologiyası sahəsində böyük alim olmuşdur. Onun Azərbaycanın neft-qaz ehtiyatlarının elmi qiymətləndirilməsi, neft-qaztoplanma və neft-qazəmələgəlmə zonalarının ayrılması, depressiya zonalarında gömülmüş neftli-qazlı strukturların axtarışı, Azərbaycanın mezokaynozoy çöküntülərində neft-qaz yataqları axtarışının elmi əsaslarının işlənib hazırlanması problemləri üzrə fundamental əsərləri neft-qaz geologiyası elmini zənginləşdirmişdir. O, 10 km-ə qədər dərinlikdə yatan horizontlarla bağlı neft və qaz yataqları axtarışının Azərbaycan üçün prinsipcə yeni olan bir sıra istiqamətlərini işləyib hazırlamışdır.

"Azərbaycanın neft və yataqları və perspektivli sahələri xəritəsi"nin, Qafqazın neft-qazlılığına aid bir sıra xəritələrin, "SSRİ-nin cənubunun paleotektonik xəritəsi", SSRİ-nin neftqazlılıq xəritələri, Azərbaycanın neftli-qazlı vilayətlərinin palçıq vulkanları, SSRİ-nin neftli-qazlı ərazilərinin tektonikası xəritələrinin müəlliflərindən biridir.

Onun rəhbərliyi altında 30-dan çox doktorluq və namizədlik dissertasiyaları müdafiə edilmişdir. 350-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 15 monoqrafiyanın müəllifidir.

## Mükafatları
Sübhi Salayev "Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi" fəxri adı (1982), "Xalqlar dostluğu", "Şərəf nişanı" ordenləri, medallar və Respublikanın Ali Sovetinin fəxri fərmanları ilə təltif edilmişdir. 1988-ci ildə bir qrup alimlə birlikdə "Azərbaycan SSR-in neft və qaz yataqları və perspektivli strukturları xəritəsi"nə görə Azərbaycan SSR Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Lerche (studiya)

— 2011-ci ildə yaradılmış Yaponiya cizgi filmi studiyası. Lerche studiyası *[[Studio Hibari]]* (yapon dilində *"hibari"* *"torağay"* deməkdir) şirkətinin bir hissəsidir.

## İşlər
### Anime serialları

### OVA-lar

### Video oyunlar
**[[Danganronpa Another Episode: Ultra Despair Girls]]* (2014) - anime səhnələri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı 
*
Netoçka Nezvanova

**Netoçka Nezvanova** () — Fyodor Dostoyevskinin 1849-cu ildə yazdığı tamamlanmamış romanı. Mənası *Adsız heç kim* deməkdir. Daha sonra Dostoyevski 1849-cu ildə dövlət əleyhindəki bir sui-qəsdə qarışması iddiası ilə Sibirə sürgün olunduğundan əsər yarıda qalmışdır. 1859-cu ildə Sibirdən geri dönməsinə baxmayaraq əsəri davam etdirməmişdir. İlk dəfə Ann Dunniqan 1972-ci ildə bu əsəri amerikan ingiliscəsinə tərcümə etmişdir.

## Məzmunu
Əsərdə Sankt-Peterburqda kasıb bir həyat tərzi keçirərək yaşayan bir qızın həyatından danışılır. Yetim qalan bu qız daha sonra varlı bir ailə tərəfindən övladlığa götürülür. Ögey bacısı Katya ilə tanış olduqdan sonra onu sevməyə başlayır. Lakin bir gün Katya valideynlərinin təkidi ilə Moskvanı tərk etmək məcburiyyətində qalır və qarşıdakı 8 il ərzində Netoçka Katyanın böyük bacısı ilə yaşamağa məcbur olur. Get-gedə Katyanın bacısı Netoçka üçün ana rolunu oynayır.

## Həmçinin bax
Venta

**Venta** () — Litavanın Akmyansk rayonunun Şyaulyay uezdinin şəhəri. Vyanta eyni adlı starostvalığın inzibati mərkəzidir. Əhalisi 2 867 nəfərdir. (2010).

## Coğrafiyası
Venta çayının sağ sahilində yerləşir. Vekşnyai şəhərindən 12 km, Papile şəhərindən isə 9 km aralı yerləşir. Şəhər daxilindən Kurşenay — Maıeykyay şosi keçir. Maıeykyay — Şyaulyay dəmir yol xəttinə yaxındır.

## Tarixi
Şəhər 1996-cı ildə Bauskas və Purviay adlı yaşayış məntəqələrinin birləşməsi nəticəsində yaranıb. 1972-ci ildə şəhərdə qimnaziya fəaliyyətə başlamışdır. 1978-ci ildə Vyanta şəhər tipli qəsəbə statusunu aldı. 1995-ci ildə şəhər statusunu almış və elə bu il eyni adlı starostvanın mərkəzi olmuş.

## Əhalisi

## Təsərrüfatı
Şəhər ətrafı zəngin əhəng daşı ehtiyatları ilə zəngindir. Bu ehtiyat bazasında əhəng, kərpic, şifer istehsal edən müəssələr fəaliyyət göstərir.

## Görməli yerləri

* 2009-cu ildə inşa olunmuş kilsə.

Musiqi məktəbi daxilində qurulmuş "Ventukai" ansambılı 2004-cü ildə ümumlitva mahnı festivalında qalib olmuşdur.

## Tanınmış şəxsləri
Yuzas Miltinis (1907–1994) — sovet aktyoru, teatr rejissoru, Litva SSR-nin əməkdar artisti (1948), Litva SSR-nin xalq artisti (1965), SSRİ xalq artisti (1973), Lenin ordeni laureatı.

## Şəhərin gerbi
9 avqust 1999-cu ildə şəhərin rəsmi gerbi qəbul edilib. Rəsmin müəllifi- Raymondas Mikneviçyusdur. Gerb üzərində olan ağ zolaq formaca "V" formasında olub şəhərin adını ifadə edir.

## Adın mənası
Şəhər öz adını şəhəri kəsib keçən Venta çayından götürüb.

## İstinadlar
 

## Mənbə

* Финал фестиваля песни, организованного NML
Alonisos Dəniz Milli Parkı

**Alonisos dəniz milli parkı** () — Yunanıstanın şərq sahillərində yerləşən milli park. Avropada qorunan ən böyük dəniz sahəsidir. Onun sahəsi 2.260 km² təşkil edir.

Milli parkın ərazisinə Alonisos (64 km²), həmcini 6 elə də böyük olmayan ada daxildir: Pristera (14 km²), Kira-Panayya (25 km²), Yora (11 km²), Psatura (0,76 km²), Piperion (4,2 km²) və Skandzura (6,2 km²). Parkın ərazisində üstəlik 22 kiçik adacıqlar vardır. Park Yunanıstanın Şimali Sporad rayonu ərazisində yerləşir. Milli park 16 may 1992-ci ildə adi monax suitisinin (*Monachus monachus*) qorunması məqsədi ilə yaradılmışdır.

## Tarixi
Alman alimi və sənədli filmlər rejisoru Tomas Şulse-Vestrum yunan adalarında 1976-cı ildə araşdırma apararkən bölgədə qoruğun yaradılmasını zəruri hesab etmişdir. Altı il sonra, yerli balıqçılar Alonisos adasında bir park yaradılması və onun müdafiəsinə kömək göstərirlər. 1986-cı ildə Kənd Təsərrüfatı və bir necə nazirliklərin qərarları ardından bölgəni qorumaq üçün ilk sərəncam imzalanır.

## Coğrafiyası
Qışı qısa və uzun quru yaya malikdir. Ərzisinə Aralıq dənizi iqlimi hakimdir. Orta illik temperatur 17 °C və orta illik yağıntı isə 515 mm-dir. Avqust ayı ərzində çox güclü şimal küləkləri əsir. Atmosfer yeniləsədə, dənizdə əhəmiyyətli narahatlıq səbəb olur.

## Fauna
2003-cü ildə milli park ərazisində 40–250 baş arası adi monax suitisi yaşayırdı. Sularında 300 növ balıq, balinakimilərdən isə Adi delfin (*Delphinus delphis*), Zolaqlı delfin (*Stenella coeruleoalba*), Adi qrind (*Globicephala melas*), Kaşalot (*Physeter macrocephalus*) və nadir hallarda isə Osa (*Orcinus orca*). müşahidə edilir.

## Flora
Digər Aralıq dənizinin digər adaları kimi bölgədə də iynə yarpaqlı meşələr geniş yer tutur. Burada ağcaqayın , vəhşi zeytun , ardıc və digər nadir ağac növlərinə rast gəlinir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Alonnisos Marine Park 
* Alonnisos Marine Park & islands info
You're Not Alone

**You're Not Alone** () — Böyük Britaniyanın 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Joe & Jake dueti "You're Not Alone" mahnısı ilə Böyük Britaniyanı İsveçin paytaxtı Stokholmda keçirilən Avroviziya 2016-da təmsil etmişdir. Mahnı Şvartz, Castin C. Benson və S. Kanes tərəfindən bəstələnmişdir.

## İstinadlar
Zuxuloba

* Zuxuloba (Xaçmaz) — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Zuxuloba (Qusar) — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Quşlar (dəqiqləşdirmə)

*Quşlar — heyvan sinfi.
*Quşlar (Kürdəmir) — Kürdəmir rayonunda kənd.
*Quşlar (Qəbələ) — Qəbələ rayonunda kənd.
*Quşlar (film, 1963) — Alfred Hiçkokun filmi.

## Həmçinin bax
*Qullar (dəqiqləşdirmə)
*Göyərçin (dəqiqləşdirmə)
Joe & Jake

**Joe & Jake** — Co Vulford (;  6 oktyabr 1994) və Ceyk Şeykşaftın (;  25 iyul 1995) təşkil etdiyi Britaniyalı musiqili duet. Onlar "You're Not Alone" mahnısı ilə Böyük Britaniyanı "You're Not Alone" mahnısı ilə 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdirlər.

## Karyera
### 2015: ''The Voice UK''
Co və Ceyk ilk dəfə 2015-ci ildə Böyük Britaniyanın *The Voice* səs yarışmasında iştirak edərkən tanış olmuşdurlar. Onların hər ikisi yarışmada ilkin mərhələni uğurla keçmişdir. Co Rita Oranın, Ceyk isə Amerikan musiqiçisi will.i.am-in komandasında yer almışdır. Yarışmada iştirak etdikləri müddət ərzində Co Elli Qoldinq, Ceyson Mraz və Kris Braun mahnıları ilə çıxış etmiş, Ceyk isə Ed Şiran, Coldplay və Castin Biber mahnılarını səsləndirmişdir. Co yarışmanın beşinci mərhələsində, Ceyk isə üçüncü mərhələsində məğlub olmuşdur.

### 2016-hal-hazırda: Avroviziya
*The Voice* yarışmasında iştirak etdikləri müddətdə Co və Ceyk dostlaşmış və birlikdə Böyük Britaniyanın 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi milli seçim turuna qatılmağı qərara almışdırlar. Onlar BBC tərəfindən seçim turunda iştirak haqqı qazanan iştirakçılardan olmuşdurlar. Nəticədə isə yarışmada ifa etdikləri "You're Not Alone" mahnısı ilə Co və Ceyk qələbə qazanaraq, Böyük Britaniyanı İsveçin paytaxtı Stokholmda keçirilən Avroviziya 2016-da təmsil etmək hüququ qazanmışdırlar. Böyük Britaniyanın "Böyük Beşlik" ölkələrindən biri olması səbəbi ilə onlar birbaşa olaraq müsabiqənin final mərhələsindən mübarizəyə qoşulmuşdur. 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı final şousunda Co və Ceyk "You're Not Alone" mahnısı ilə 62 xal toplayaraq, 24-cü yerdə qərarlaşmışdır.

## Diskoqrafiya
### Sinqllar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xəndək (dəqiqləşdirmə)

* Xəndək — boru kəməri basdırmaq üçün yerdə düzəldilən uzunsov qazma.
* Xəndək (Qubadlı) — Qubadlı rayonunda kənd.
* Xəndək (Siyəzən) — Siyəzən rayonunda kənd.
* Yuxarı Xəndək — Gürcüstanda kənd.
Dona

**Dona (Дона)** — Makedoniyanın 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
 
## İstinadlar
Baş kvant ədədi

**Baş kvant ədədi** — Kvant mexanikasında 4 kvant ədədindən biri olan Baş kvant ədədi n hərfi ilə işarə olunur. Baş kvant ədədi atomun fundamental kvant xarakteristikasıdır. Baş kvant ədədi kvant səviyyələrinin radiusunu və həmin səviyyələrdə elektronların ümumi enerjisini müəyyən edir. Baş kvant ədədi artdıqca, energetik səviyyələrin ümumi enerjisi, həm də əsasən potensial enerjisi artır. Baş kvant ədədi natural qiymətlər alır: n=1, 2, 3…

Baş kvant ədədi ilk dəfə atomun kvaziklassik Bor modelində istifadə olunub. Muasir kvant mexanikasında sadə Bor modeli daha mürəkkəb nəzəriyyələrlə əvəz olunsa da baş kvant ədədi n hələ də öz yerini qoruyub saxlayır. Və müasir nəzəriyyədə Baş kvant ədədi ilə yanaşı başqa 3 kvan ədədindən də istifadə olunur ki, Bunlar Orbital (və ya Azimutal) kvant ədədi, Maqnit kvant ədədi və spin kvan ədədi.

Bu 4 kvan ədədi elektronların atomda nüvə ətrafında yerləşməsini təmin edirlər. Pauli qadağan prinsipinə əsasən bir atomda 4 kvant ədədinin 4-ü də eyni olan elektron ola bilməz. Eyni orbitdəki iki elektronun 3 kvant ədədi eyni olsa da onların spin kvant ədədləri bir-birindən fərqlənir. Spinləri bir-birinə əks olur.