Nikola Pussen

**Nikola Pussen** (; ) — fransız rəssamı, rəssamlıq ustası və incəsənət nəzəriyyəçisi, klassik incəsənətin banilərindən və aparıcı nümayəndələrindən biri. O, aktiv yaradıcılıq həyatının çox hissəsini 1624-cü ildən bəri yaşadığı və Kardinal Françesko Barberininin himayəsi altında olan Romada keçirib. Kral XIII Lui və Kardinal Rişelyenin lütfü sayəsində ona Kralın İlk Rəssam adı verilib. 1640-cı ildə Parisə gəlib, lakin kral sarayındakı vəzifəsinə uyğunlaşa bilməyib və aparıcı fransız rəssamları ilə bir sıra münaqişələrlə üzləşib. 1642-ci ildə Pussen İtaliyaya qayıdıb və ölümünə qədər orada yaşayıb, Fransa kral sarayı və kiçik bir maarifçi kolleksiyaçı qrupu üçün sifarişləri yerinə yetirib. 

Jak Tüilye 1994-cü il kataloqunda Pussenin aidiyyəti şübhəsiz olan 224 rəsmi, eləcə də müəllifliyi mübahisəli ola biləcək 33 əsəri sadalanıb. Rəssamın rəsmləri tarixi, mifoloji və bibliya mövzularını təsvir edir və kompozisiya və bədii texnikanın sərt rasionalizmi ilə seçilir. Mənzərə onun üçün mühüm ifadə vasitəsinə çevrildi. Pussen yerli rəngin monumentallığını qiymətləndirən və xəttin rəng üzərində üstünlüyünü nəzəri olaraq əsaslandıran ilk sənətkarlardan biri idi. Ölümündən sonra onun açıqlamaları akademikizmin və Kral Rəssamlıq və Heykəltəraşlıq Akademiyasının işinin nəzəri əsasına çevrildi. Onun bədii üslubu Jak-Lui David və Jan Ogüst Dominik Enqr tərəfindən yaxından öyrənildi. XIX və XX əsrlər boyu Pussinin dünyagörüşünün qiymətləndirilməsi və əsərlərinin şərhləri kökündən dəyişdi.
## Həyat və yaradıcılığı

Nikola Pussen 15 iyun 1594-cü ildə Normandiyanın Lez-Andeli şəhərində anadan olmuşdur. XVII əsr incəsənətində klassizmin ən nümayəndəsi olan Pussen anatomiya və riyaziyyatla da məşğul olmuşdur. 1612-ci ildən Parisdə, 1623-cü ildən Venesiyada, 1624-cü ilin yazından isə Romada yaşamışdır. Pussen tarixi, mifoloji, ədəbi, dini mövzularda əsərlər yaratmış, tablolarında qəhrəmanlığı, insan gözəlliyini tərənnüm etmişdir. ("Germanikin ölümü", 1627; "Yatmış Venera", 1630; "Rinaldo və Armida", 1625–1627; "Floranın səltənəti, 1630–1631; "Tankred və Erminiya", 1630-cu illər). Pussenin klassisizm prinsipləri 1630-cu illərin 2-ci yarısına aid əsərlərində ("Sabina qadınlarının oğurlanması", 1635) aydın ifadə olunmuşdur. Nikola Pussen 1640–1642-ci illərdə Parisdə XIII Lüdovikin sarayında işləmiş ("Zaman həqiqəti paxıllığın əlindən xilas edəcək" 1641–1642), saray rəssamları arasındakı ədavət üzündən Romaya qayıtmışdır. Pussenin əsərlərində əxlaqi-mənəvi pafos 2-ci Roma dövrü yaradıcılığında daha da güclənmişdir ("Qayadan su çıxaran Musa", 1648; "Arkadiya çobanları", 1650; "Misirə səfər zamanı istirahət", 1658). 1940-cı illərdən daha çox mənzərə əsərləri yaratmışdır. ("Polifem ilə mənzərə", 1949; "Orion", 1650–1655 və s.) Nikola Pussen 1665-ci ildə Romada vəfat etmişdir.

## Əsərləri
* "Germanikin ölümü", 1627;
* "Yatmış Venera", 1630;
* "Rinaldo və Armida", 1625–1627;
* "Floranın səltənəti, 1630–1631;
* "Tankred və Erminiya", 1630-cu illər
* "Qayadan su çıxaran Musa", 1648;
* "Arkadiya çobanları", 1650;
* "Misirə səfər zamanı istirahət", 1658
* "Polifem ilə mənzərə", 1949;
* "Orion", 1650–1655

## Qalereya

Fayl:L'Enlèvement des Sabines – Nicolas Poussin – Musée du Louvre, INV 7290 – Q3110586.jpg|*Sabina qadınlarının oğurlanması*, Luvr
Fayl:Poussin, Nicolas - Paysage avec Orion aveugle cherchant le soleil - 1658.jpg|*Orion*, Metropoliten muzeyi
Fayl:Sainte Famille - Poussin - National Gallery of Ireland.jpg|*Müqəddəs ailə*, İrlandiya Milli Qalereyası
Fayl:Nicolas Poussin 080.jpg|*Tankred və Erminiya*, Ermitaj
Fayl:Nicolas Poussin - La Continence de Scipion.jpg|*Ssiponun alicənablığı*, Moskva
Fayl:Nicolas Poussin - Et in Arcadia ego (deuxième version).jpg|*Arkadiya çobanları*, Luvr


## İstinadlar