open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əkin kahısı

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

Kalsium mineralı ilə A və C vitaminləri baxımından zəngin bir tərəvəzdir. Ayrıca əkin kahısında B, D, E vitaminləri və dəmir, natrium, mis, yod, fosfor və sink mineralları da var.

## Faydaları
Sinirləri yatırar. Təzyiqi salar. Sakitləşdirici təsiri ilə yuxusuzluq çəkənlər üçün faydalıdır. Aybaşı halını nizamlar və ağrısını yüngülləşdirər. İştah açar və həzmi asanlaşdırar. Sidik sökdürücüdür. Qəbizliyi aradan qaldırar. Bədəndəki zərərli maddələrin uzaqlaşdırılmasına köməkçi olar. Qaraciyər çatmazlığı ilə sarılığa qarşı təsirlidir. Basil şikayətlərini azaldar. Sinəsi yumşaldar və öskürəyi kəsər. Bəlğəmi sökər. Həddindən artıq cinsi istəyi azaldar. Ana südünü artırar. Sümük əriməsi və romatizmdə faydalıdır. Qan şəkərini salıcı təsiri ilə şəkər xəstələri üçün faydalıdır. Xüsusilə inkişaf çağındakı uşaqların inkişafını dəstəklər. Xəstələrin yaxşılaşmasını sürətləndirər. Dərini gücləndirər və gözəlləşdirər.

## İstifadəsi
Qida dəyərlərini sürətli itirən bir tərəvəz olduğu üçün əkin kahısını tez istehlak etmək lazımdır. Əkin kahısının suyu dərini bəsləyər və dəriyə təzəlik verər. Sızanaqları aradan qaldırar. Sıyığı yanıqlara və çibanlara yaxşı gəlir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ofsayd (futbol)

**Ofsayd** — oyundankənar vəziyyət.

Ofsayd əsasən komanda idman növlərində tətbiq olunur. Hokkeydə ofsayd qaydası 1988-ci ildə ləğv olunub. Ofsayd qaydasının ləğvindən sonra hokkey qarşılaşmaları daha zövqlü hala gəlib və tamaşaçı sayı artıb. Ancaq futbol meydançasının hokkey sahəsindən daha geniş olması ofsaydın ləğvini çətinləşdirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Zülalovlar

**Zülalovlar** — Azərbaycanın tanınmış soylarından biri.

## Soyun yaranması
Zülalovlar nəsli Qarabağın Şuşa şəhərinin Qurdlar məhəlləsində yaşayırdılar. Əsasən dabbaqlıqla güzəran keçirirdilər. Bu nəsil bütün Qarabağda dabbaqlıq, papaqçılıq və kürkçülüklə məşhur idilər. Əbdülbağının səsi bu nəsli qalxındırdı. Ticarətə və digər yüksək peşələrə yiyələndilər. Yeni tipli məktəblərdə oxudular, savadlandılar.

Bu soyun ulu babası Zülaldır. XVIII əsrin sonu, XIX əsrin əvvəllərində Şuşa şəhərində yaşamışdı. Sənətkarlıqla məşğul idi. Onun övladlarını Əhməd xan İbrahimxəlil xan oğlu Sarıcalı-Cavanşirin rəiyyətləri arasında kameral siyahıya alıblar. Onun törəmələri Zülalov soyadını daşıyırlar. 

Zülal Bədirlə ailə qurmuşdu. Əli, Zeynal, Kəlbəli, Qasım adlı oğulları, Vəzifə, Ballı adlı qızları vardı.

## Soyun məşhur nümayəndələri
*Əbdülbağı Zülalov (Bülbülcan)
*Əli Zülalov
Elmira Əli qızı Zülalova, Solmaz Əli qızı Zülalova, Zemfira Əli qızı Zülalova
*Qəmbər Zülalov
*Rüstəm Zülalov
*Əzizə Məmmədova
*Sona Hacıyeva

## Mənbə
*Ənvər Çingizoğlu. Zülalovlar: Sənətdən sənətkarlığa. "Soy" dərgisi, 9 (29), Bakı, 2009.

## Xarici keçidlər
*

## Həmçinin bax
Rüstəmbəyovlar (Qarabağ)

**Rüstəmbəyovlar** — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.

## Soyun yaranması
Şuşa şəhərində dörd ailə vardı ki, bunlar Rüstəmbəyov soyadını daşıyırdılar. Bu Rüstəmbəyovlar bir-biriləri ilə sümük qohumu deyildilər.  
Bu soyun ulu babası Rüstəm bəy Kəbirlidir. Rüstəm bəy Kəbirli elinin Əfətli obasında dövran sürmüşdü.
Rüstəm bəyin Qasım bəy adlı oğlu vardı.
Qasım bəy Kəbirli mahalının Əfətli obasında anadan olmuşdu. 
Qasım bəyin Gülməmməd bəy, Şirin bəy, Kazım bəy, Məhəmməd bəy, İskəndər bəy, İsfəndiyar bəy adlı oğlanları vardı.
## Soyun məşhur nümayəndələri

*Ağa bəy Rüstəmbəyov — Qarabağ bəyi, poruçik.
*Səlim bəy Rüstəmbəyov — Qarabağ bəyi, Çar Rusiyası ordusunun praporşiki.
*Rüstəm bəy Rüstəmbəyov — Qarabağ bəyi, ştabs-kapitan.\

## Mənbə

*Ənvər Çingizoğlu, Rüstəmbəyovlar, "Soy" dərgisi, 9 (29), Bakı, 2009.
## Həmçinin bax

*Qarabağ
*Şuşa
Sultanovlar

*Sultanovlar (Kürdhacı) — Həmzə sultan Qaraçorlunun soyu
*Sultanovlar (Qubadlı) — Hüseynqulu sultanın soyu
*Sultanovlar (Bərgüşad) — Hacı Məhəmməd bəy Püsyanın soyu
*Sultanovlar (Xırdapara-Dizaq) — Sultan Məhəmmədsəfi bəy Saracığinin soyu

## Həmçinin bax
*Sultanov
Orfoqrafiya lüğəti

**Orfoqrafiya lüğəti** — hər hansısa bir dilə aid nəşr olunmuş konkret, tam səhvsiz mənbə

Orfoqrafiya lüğəti tam səhvsiz olmalıdır. Bu tipli lüğətlərdə səhvlərə yol verilməməlidir. Çünki orfoqrafiya lüğəti mübahisələrə son qoyan bir istinad mənbəyidir. Elə bu səbəbdən orfoqrafiya lüğətində ən adi səhv bağışlanılmır, bir hərf səhvinə belə bəraət qazandırılmır. Məlumdur ki, oradakı səhvlər belə istifadəçilər tərəfindən düzgün kimi qəbul olunur. Lüğətdə getmiş səhvləri iki başlıq altında birləşdirmək olar: ənənəvi və mexaniki səhvlər. Ənənəvi səhv deyəndə onu nəzərdə tuturuq ki, bu nəşr özündən əvvəlki nəşrlərdə yol verilmiş səhvləri özündə qoruyub saxlayıb.

Azərbaycanda ilk dəfə orfoqrafiya lüğəti latın qrafikası ilə 1929-cu ildə nəşr edilib. Bundan sonra 1940, 1960, 1975-ci ildə orfoqrafiya lüğətləri nəşr olunub. 29 illik fasilədən sonra sonuncu dəfə orfoqrafiya lüğəti 2004-cü ildə işıq üzü görüb. İlk orfoqrafiya lüğətinin həcmi çox kiçik olub. 1975-ci ilin lüğətində isə artıq 58 min söz var idi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti

## Xarici keçidlər

*Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti 2021
*Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti
*Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğəti - Android telefonlar üçün (offline)
Əli Sultanzadə

**Sultanzadə Əli (Cədid)****Hacı Kazım oğlu** () – şair, Yazıçılar Birliyinin üzvü.

## Həyatı
1900-cü ildə Azərbaycanın Gədəbəy rayonunun Kiçik Qaramurad kəndində doğulmuşdur. Kiçik yaşlarında atasını itirdiyindən qardaşının himayəsi altında yaşamışdır. İbtidai təhsilini kənd məktəbində almış, sənət məktəbinin aqronomiya şöbəsinə daxil olmuşdur (1912). Oranı müvəffəqiyyətlə bitirsə də öz ixtisası üzrə iş tapa bilməmişdir.

1918–1919-cu illərdə Gədəbəy mis mədənlərində fəhlə təşkilatlarında, mədəni-maarif cəbhəsində işləmişdir. Sovet Hakimiyyəti qurulduğu ilk illərdən imkanları genişlənmişdir: Şəmkir qəzasında müəllim, məktəb müdiri, sonra qəza komsomol komitəsinin katibi işləmişdir (1920–1921). Azərbaycan LKGİ MK-nın mühazirəçisi olmuş (1921–1923), sonra Şəmkir qəzasında orta məktəb müəllimi və maarif işçiləri ittifaqı qəza komitəsinin məsul katibi vəzifələrində işləmişdir (1924).

Əsərləri ("Bakı", lilah dağı". "Şəki", Altun qala", "Puşkin" və b) mətbuatda çıxmışdır. "Kəndli qız", "Altun qala", " Samur" və başqa poemaları da vardır. Şeirlərini Şəmsil Cədid, Əli Cədid təxəllüsləri ilə çap etdirmişdir.

1925–1926 illərdə Tbilisidə Zaqafqaziya kommunist məktəbini bitirmişdir. 1927–1929 illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda aqronom, 1929–1930 illərdə İrəvanda "Sovet Ermənistanı" qəzeti redaksiyasında ədəbi redaktor vəzifələrində işləmişdir.

1926–1929-cu illərdə Gürcüstan SSR Borçalı rayonunda orta məktəb müdiri, 1929–1930-cu illərdə Bakıda Yazıçılar İttifaqının ədəbiyyat kurslarında müdavim olmuşdur. Sonra "Kommunist qəzeti" redaksiyasında mütərcimlik etmiş, Naxçıvan kənd
təsərrüfatı texnikumuna müdir göndərilmişdir.
1932–1936-cı illərdə Gürcüstan SSR Adıgün rayonunda maarif şöbəsinin müdiri, 1932–1936-cı illərdə pedaqoji texnikumun müdiri, 1934–1935-ci illərdə "Qızıl rəncbər" adlı rayon qəzetinin redaktoru işləmişdir. Sonra Tbilisidə Azərbaycan dilində buraxılan qəzetin ədəbi redaktoru və üslubiyyatçısı, "Dan ulduzu" məcmuəsinin əməkdaşı olmuşdur. 1938–1940-cı illərdə Azərbaycanın Quba rayonunda II nüvədi kənd beynəlmiləl orta məktəbin müəllimi, Benera qəsəbəsindəki pedaqoji məktəbin dil-ədəbiyyat müəllimi, şəhər ibtidai məktəbinin müdiri kimi çalışmışdır.

1931–1936-cı illərdə Tbilisi Dövlət Universitetinin ədəbiyyat fakültəsində ali təhsil almışdır. Bakıda elmi tədqiqatla məşğul olmuş, əlifba komitəsinin, Qafqazşünaslıq institutunun və s. üzvü olmuşdur. Aleksandr Puşkin, İlya Çavçavadze, Şota Rustaveli kimi sənətkarlardan tərcümələr etmişdir. 1940–1950-ci illərdə Gədəbəy rayonunun Kərkər, Kiçik Qaramurad, böyük Qaramurad kəndlərində müəllimlik etmişdir.

"Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

1950-ci ilin avqust ayında doğma kəndi Böyük Qaramuradda vəfat etmiş. Çobankənd qəbirstanlığında dəfn edilmişdir.

## İstinadlar
Qaramanoğulları bəyliyi

**Qaramanoğulları bəyliyi** () — Qaramanoğulları oğuzların Əfşar boyuna mənsubdurlar. Qaramanoğulları Anadoluda ən güclü ailə və soy qəbul edilirdi. Bu səbəbdən Osmanlı bəyliyi onlardan ilk başlarda uzaq durmuş, yaxşı böyüyüb gücləndikdən sonra Anadoludaki son bəylik olaraq Qaramanoğullarını özlərinə tabe ediblər. Bu güclü ailənin irəlidə problem çıxarmasını əngəlləmək üçün Osmanlı dövləti Qaramanoğlu ailəsindən olanları yeni fəth edilən Balkan torpaqlarına, oradan da Dunay sahilindəki Bolqar ölkəsinə və Kiprə sürgün etmişlər.

## Şəcərə
Sabir Məmmədov (deputat)

**Sabir Məmmədnəbi oğlu Məmmədov** () — Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin xalq deputatı (1990—1994).

## Həyatı
1944-cü ildə Şəmkir rayonunun Abbaslı kəndində anadan olmuş, 1971-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun Aqronomluq fakultəsini, 1989-cu ildə isə Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnstitunun Politologiya fakultəsini bitirmişdir.

1971—1983-cü illərdə Şəki aqrotexniki sort-sınaq məntəqəsində direktor müavini, Şamxor üzümçülük sovxozunda baş aqronom, Şamxor aqrar-sənaye birliyində baş direktorun müavini, H. Aslanov adına sovxozun direktoru vəzifələrində çalışmışdır.

O, 1983-1991-ci illərdə Azərbaycan KP-nin Şamxor rayon partiya komitəsinə katib, rayon Xalq Deputatları Soveti İcrayyə Komitəsinə sədr vəzifərinə seçilmişdir.

1990-1994-cü illətdə Azərbaycan Respublikası  Ali Sovetinə xalq deputatı seçilən Sabir Məmmədov 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Nəzarət İnspeksiyasinin  Daşkəsən rayonu üzrə inspektoru, 1994-cü ildə isə Şəmkir rayon Suvarma Sistemləri İdarəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir.

1974-cü ildə ailə həyatı qurmuşdur, 4 övladı var.

1994-cü ildə Şəmkir şəhərində vəfat etmişdir.
Behbudovlar

**Behbudovlar** — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
## Soyun yaranması

Bu soy Cavanşir elinin Sarıcalı oymağından yaranıb. Soyun ilk patronu Behbudəli ağa Ibrahimxəlil ağa oğlu Sarıcalı obasında anadan olmuşdu. Pənahəli xanın qardaşıdır.
Mədrəsə təhsili almışdı. Xanlığın qurucularından biri idi. Qarabağ qoşununa sərkərdəlik etmişdi.

Behbudəli ağa Qızxanım xanımla ailə qurmuşdu. Əbdüssəməd bəy, Mirzalı bəy, Qasım bəy adlı oğulları vardı.

Behbudovlar və yaxud Behbudalılar Qarabağda tanınmış, sayılan-seçilən bir soy olublar. Soyun patronu Behbudəli ağa Pənahəli xanın qardaşı və xanlığın qurucularından idi. Onun oğulları da xanlığın üzdə olan adamlarından, seçkin bəylərdən sayılırdılar. Tarixçi Mirzə Camal Cavanşir Qarabaği yazırdı ki, İbrahimxəlil xanın qardaşları, qardaşı oğlanları, öz övladları və əmisi uşaqları məruf bəy olub, mal-dövlət, nökər və cəlal sahibi idilər. Onların hər biri başqa vilayətlərin xanlarına bərabər idi.
Behbudəlilər Azərbaycan tarixində iz qoyublar. Xalqımızın elm, mədəniyyət, incəsənət və ədəbiyyat sahəsinə öz töhfəsini veriblər.

Azərbaycanın azadlıqı uğrunda ermənilərə qarşı mübarizə aparmış, Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründə Şuşa qəzasının polis rəisi olmuş, Xan Şuşinskinin dayısı. Yusif bəy Behbudov (1896 Şuşa- Bakı). 1937-ci ildə tutulub 10 il həbs alıb. Bir müddət də sürgündə yaşamışdı. Sürgündən dönəndən sonra vəfat etmişdir.

## Soyun məşhur nümayəndələri

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Behbudovlar, Bakı, "Mütərcim", 2008, 164 səh.

## Həmçinin bax
* Qarabağ
* Şuşa
Gravity of Love

**Gravity of Love** () ― Enigma musiqi layihəsi adından 1999-cu ildə çıxarılmış sinql. Mahnı Enigma musiqi layihəsi adından çıxarılan The Screen Behind the Mirror albomuna daxil olan iki sinqldan birincsidir.

Mahnının vokal hissəsi Böyük Britaniya Olive musiqi qrupunun solisti Ruth-Ann Boyle tərəfindən ifa edilib. Mahnıda həmçinin məşhur alman bəstəkarı Carl Orffun Carmina Burana əsərinin elementlərindən istifadə edilib.

Mahnının klipi də olduqca uğurlu alınmışdır. Klipdə orta əsr Avropa ball maskaradlarından biri təsvir edilmişdir. Klip Avstriyanın Vyana şəhəri yaxınlığındakı məşhur saraylardan birində çəkilmişdir. Klipin rejissoru Thomas Jobdur.

## Kompozisiyalarının siyahısı
# "Radio Edit" – 3:58
# "Judgement Day Club Mix" – 6:12 (Remixed by Peter Ries and TAAW)
# "Dark Vocal Club Mix" – 6:36 (Remixed by W. Filz for La Danza Production)

## Xarici keçidlər
*  YouTube – da bax
Sultanovlar (Bərgüşad)

**Sultanovlar** — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.

## Soyun yaranması
Zəngəzur mahalında Sultanov soylu bir neçə bəy sülaləsi yaşayırdı. Bəziləri Qaraçorlu, bəziləri isə Püsyan elinə bağlı idi. 
Bu soyun ulu babası I Qorçu bəy Püsyandır. Onun Məhəmmədhüseyn bəy, Məhəmmədhəsən bəy adlı oğlanları vardı. 
İkinci oğlu Hacı Məhəmmədhəsən bəy Püsyandır. Hacı Məhəmmədhəsən bəy  Püsyan elində yaşamışdı. Bu el Qarabağın Bərgüşad mahalında qərar tuturdu. Elin Babalı oymağının başçısı olmuşdu. Müqəddəs Məkkəyi-müəzzəmi ziyarət etmişdi. Şahdan sultan ünvanı almışdı. Oymaq içində Hacı sultan kimi tanınırdı.
Hacı Məhəmmədhəsən sultanın törəmələri bəylərbəyilik və xanlıq dönəmində Püsyan, rus üsul-idarəsi dövründə Sultanov soyadını daşıyırdılar.

## Soyun məşhur nümayəndələri
*Lütfəli bəy Sultanov — çar ordusunun zabiti, praporşik.
*Aslan bəy Sultanov — el qəhrəmanı, ziyalı.
*Ağamalı bəy Sultanov — Çar ordusunun zabiti, Birinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı olub. Praporşik rütbəsi daşıyırdı. Georgi xaçı ilə təltif olunmuşdu. Ağamalı bəy Sultanov 1911-ci ildə Avstriyada həlak olub.

## Mənbə
*Ənvər Çingizoğlu, Sultanovlar, "Soy" dərgisi, 6 (26), Bakı, 2009.
*Ənvər Çingizoğlu, Püsyan eli, Bakı:Mütərcim, 2013, 156 səh. ISBN 978-9952-28-121-7

## Həmçinin bax
*Qarabağ
*Zəngəzur
Immortal Technique

**Felip Andres Kornel** (; səhnə adı: **Immortal Technique**; ) — Peru və Puerto-Riko əsilli siyasi fəal və hip-hop ifaçısı.

## Diskoqrafiya
* 2001: "Revolutionary Vol. 1"
* 2003: "Revolutionary Vol. 2 "
* 2008: "The 3rd World"

## Xarici keçidlər
* Viper Records səhifəsi
The Rivers of Belief

**The Rivers of Belief** – Enigma musiqi layihəsi adından, 1991-ci ildə çıxarılmış sinql. Mahnı MCMXC a.D albomundan olan dördüncü və sonuncu sinqldır.

Mahnının girişində Baxın Toccata & Fugue in D minor əsərindən istifadə edilib.

## Kompozisiyaları

### Promotional/DJ CD Single ([[Amerika Birləşmiş Ştatları|ABŞ]])
* *The Rivers of Belief [radio edit]*
### Promotional/DJ 3"СD Single ([[Yaponiya]])
* *The Rivers of Belief [radio edit]*
* *The Rivers of Belief [extended version]'
===3"СD Single ([[Yaponiya]])===
* *The Rivers of Belief [radio edit]*
* *Knocking On Forbidden Doors*
* *The Rivers of Belief [extended version]'
### Maxi-CD Single ([[Avstriya]])
* *The Rivers of Belief [radio edit]* (4:24)
* *The Rivers of Belief [extended version]* (7:49)
* *Knocking On Forbidden Doors* (3:46)
### 7" Single ([[Almaniya]])
* *A:The Rivers of Belief [radio edit]*
* *B:Knocking On Forbidden Doors*

## Xarici keçidlər

* YouTube – da bax
Binqo vilayəti

— Yaponiyanın Honşu adasının qərbində, Tohoku regionunda mövcud olmuş tarixi vilayət. Müasir dövrün Hiroşima prefekturasının qərb hissəsini əhatə etmişdir.

## Tarixi
Qədim dövrlərdə Binqo Kibi (吉備国) dövlətinin tərkib hissəsi olmuşdur. VII əsrdə üç hissəyə, Binqo (備後 — Arxa Kibi), Bittyü (備中 — Orta Kibi) və Bidzenə (備前 — Ön Kibi) bölünmüşdür.

Binqo vilayəti Daxili Yapon dənizinin sahilində xüsusi strateji önəmə malik idi. Tomo və Onomiti limanları paytaxt Kiotodan qərb vilayətlərinə gedən strateji yolun üzərində yerləşirdi.

XVI əsrdə Binqo vilayəti Mori klanının ərazisi idi. XVII–XIX əsrlərdə isə sahilyanı torpaqlar Tokuqava klanı ilə qohumluq əlaqələri olan Masudayra ailəsinin torpağı olmuşdur. Şimaldakı dağlıq ərazi qonşuluqdakı Aki vilayətinə sahib olan Asano klanı tərəfindən idarə olunurdu.

1875-ci ildə keçirilmiş inzibati islahat nəticəsində vilayətin ərazisi yeni yaradılmış Okayama prefekturasına daxil edilsə də, bir il sonra Hiroşima prefekturasına daxil olmuşdur.

## Tarixi rayonları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* "Binqo vilayəti" JapaneseCastleExplorer.com saytında
Soldier of Love

**Soldier of Love** – ingilis R&B və soul qrupu Sadenin çıxardığı sinql. Sinqlın dünya təqdimatı 8 dekabr, 2009-cu il tarixində keçirilib.

Mahnı Sadenin on illik fasilədən sonra səbirsizliklə gözlənilən və 8 fevral 2010-cu ildə təqdimatı keçirilən onuncu studio albomu Soldier of Lovedan olan ilk sinqldır. Mahnının Billboard Hot 100-də debütü 54-cü yerdə olub.

Mahnı Sade Adu və qrupun digər üzvləri tərəfindən birgə yazılıb. Sinql Billboard R&B chartsda dekabrın doqquzunda 45-ci yerdə debüt edib. Bir neçə gün sonra isə Şadenin rəsmi web saytında ictimaiyyətə təqdim edilib.

Mahnı həmçinin ABŞ teleserialı Lostun sonuncu, altıncı sezonunda soundtrack kimi istifadə edilib.

Mahnının klipinin rejissoru Britaniya rejissoru Sophie Mullerdir. Klipdə səhrada rəqs edən və hərbi yürüş keçirən əsgərlər təsvir olunub.

## Kompozisiyaları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*  YouTube – da bax
Salamanka (İspaniya)

**Salamanka** — İspaniyada şəhər.

İspaniyanın Kastiliya və Leon muxtar vilayətinin (ispanca Comunidad autonoma)cənub-qərbində yerləşən eyniadlı ərazi vahidinin paytaxt şəhəridir.

Əhalisi 154.462 nəfər olmaqla Çarro düzənliyində, Tormes çayının sahilində yerləşir. Əsası 1218-ci ildə Alfonso XI de Leon tərəfindən qoyulmuş Avropanın ən qədim universiteti sayılan Salamanka Universiteti bu şəhərdə yerləşir. Salamanka 1988-ci ildə YUNESKO tərəfindən Bəşəriyyət İnciləri siyahısına daxil edilmişdir. Dünyanın müxtəlif yerlərindən olan çoxsaylı turistləri özünə cəzb edən Catedral Vieja, Catedral Nueva, Casa de las Conchas, Plaza Mayor, Convento de San Esteban kimi tikililər mühüm memarlıq inciləri sayılır. 2002-ci ildə Avropanın Mədəniyyət Mərkəzi elan edilmişdir. İspaniyanın mühüm turist mərkəzlərindən biridir.

## İstinadlar
Ağcaqayın

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Arealı
Avropa, Asiya və Şimali Amerikada geniş yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Qarşı-qarşıya düzülən yarpaqları dilimli, nadir hallarda lələkvarı mürəkkəb və ya bütövdür; çiçəkləri salxım, yaxud qalxanabənzər çiçək qrupunda toplanmışdır. Meyvəsi ikiqat qanadlıdır. Avropa, Asiya, Şimali Afrika, Şimali Amerika və Mərkəzi Amerikada 150-dək növü məlumdur. Azərbaycanda 8 növü var. Oduncağından mebel, musiqi alətləri və s. hazırlanır. Ağcaqayın dekorativ və ballı bitkidir. Amerikada bəzi növlərin-dən ağcaqayın şəkəri istehsal olunur.

## Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanda sivriyarpaq ağcaqayın (), keçəl ağcaqayın (), çöl ağcaqayını (), məxməri ağcaqayın (), çinaryarpaq ağcaqayın (), trautfetter ağcaqayını (), Hirkan ağcaqayını () və göyrüşyarpaq ağcaqayın () bitir.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Harun və Leyla (opera)

**Harun və Leyla** — Üzeyir bəy Hacıbəyovun altıncı, sonuncu muğam operası.

1915-ci ildə bəstələnmiş, lakin tamaşaya qoyulmamışdır. Librettosunu eyniadlı ərəb dastanının motivləri əsasında Üzeyir bəy Hacıbəyov özü yazmışdır. 5 pərdəli idi. Beş pərdəli operanın klaviri tamamlanmış, fəqət premyera günü ərəfəsində deyilənə görə guya məhv edilmişdi. Görünür, operanın musiqisi müəllifi qane etməmiş və o, həmin əsəri «musiqili pyes» adlandırmışdır. Artıq bu vaxt muğam operasının imkanlarının tükəndiyi fikrinə gələn bəstəkar «Harun və Leyla» dan sonra muğam operası yazmamışdır.

## Mənbə
* Üzeyir Hacıbərov Ensiklopediyası - «Harun və Leyla»
* Sərdar Fərəcov - ... Əgər onlar da tamamlansaydı... "yaşasaydı"... "Musiqi dünyası" jurnalı.
Leyli və Məcnun (dəqiqləşdirmə)

## Ədəbiyyat
*Leyli və Məcnun — Şərq xalqlarının folklorunda yayılmış rəvayət.
*Leyli və Məcnun — Nizami Gəncəvinin poeması
*Leyli və Məcnun — Əmir Xosrov Dəhləvinin poeması
*Leyli və Məcnun — Əbdürrəhman Caminin poeması
*Leyli və Məcnun — Əlişir Nəvainin poeması
*Leyli və Məcnun — Həqirinin poeması
*Leyli və Məcnun — Məhəmməd Füzulinin poeması
*Leyli və Məcnun — Zəmirinin poeması
*Leyli və Məcnun — Əndəlib Qaracadağinin poeması.
*Leyli və Məcnun — Vahid Məmmədlinin romanı

## Teatr

* Leyli-Məcnun — 1923-ci ildə Tatar Dövlət Akademik Teatrında Soltan Qabaşinin musiqisinə qoyulmuş Kərim Əmiri pyesası.

## Musiqi
*Leyli və Məcnun — Üzeyir bəy Hacıbəyovun ilk operası.
*Leyli və Məcnun — Qara Qarayevin 1969-cu ildə yazdığı birpərdəli xoreoqrafik poema. 
*Leyli və Məcnun — Qara Qarayevin 1947-ci ildə yazdığı simfonik poema. 

## Kino və televiziya
*Leyli və Məcnun — 1936-cı ildə çəkilmiş İran filmi.
*Leyli və Məcnun — 1959-cu ildə çəkilmiş Tacikistan film-baleti.
*Leyli və Məcnun — 1961-ci ildə çəkilmiş Azərbaycan kinofilmi.
*Leyli və Məcnun — 1976-cı ildə çəkilmiş Hindistan filmi.
*Leyli və Məcnun — 1996-cı ildə çəkilmiş 2 seriyalı Azərbaycan televiziya filmi.
La Puerta del Cielo / Seven Lives

**La Puerta del Cielo / Seven Lives** - Enigma musiqi layihəsi adından çıxarılan sayca yeddinci studio albomu olan Seven Lives Many Faces albomuna daxil olan mahnı. Mahnı bu albomdan çıxarılan ilk sinqldır.

Sinqlın ilk təqdimatı 8 avqust 2008-ci ildə Almaniyada keçirilmiş, 15 avqustda isə satışa çıxarılmışdır. Sinql Almaniya hit paradında 50-ci yerə kimi yeksəlmiş və bir neçə həftə hit paradda qalmağı bacarmışdır.

## Kompozisiyalarının siyahısı

### CD Single (2 Track)
* La Puerta Del Cielo (Radio Edit) (03:28)
* Seven Lives (Radio Edit) (04:25)

### Promo CD Single (2 CD)
* 1 CD:La Puerta Del Cielo (Radio Edit) (03:28)
* 2 CD:Seven Lives (Radio Edit) (04:25)
Terequlovlar

**Terequlovlar** — əsası Səfərağa Terequlov tərəfindən qoyulan bu ailə əslən Volqaboyu tatarlarındandır.

## Haqqında
20 il Qafqazda, mühəndis alayında rekrut xidmətində olan S. Terequlov ordudan tərxis edildikdən sonra, 1845 ildə ailəsi ilə (həyat yoldaşı, iki oğlu — Həsən və İbrahim, qızı — Fatma xanım) Tiflisə köçmüşdür. Üzeyir Hacıbəyovun həyat yoldaşı Məleykə xanımın, qayınları Hənəfi və Əli Terequlovların atası olan Həsən Səfərağa oğlu Terequlov (1835–1911) maarifçi, ictimai xadim olmuşdur. 1880-ci ildə, qardaşı İbrahimlə birlikdə Tiflisdə ilk dəfə olaraq qızların və oğlanların birgə oxuması üçün nəzərdə tutulan rus-tatar məktəbi açmışdır. O, Tiflisdə sünnilər məscidinin rəhbəri olmuşdur. Hər iki qardaş xeyriyyəçiliklə də məşğul idilər.

## Nümayəndələr
* Züleyxa Terequlova — Osman Əfəndi Vəlizadənin həyat yoldaşı
* Rəhilə Terequlova — Mehdi bəy Hacıbababəyovun həyat yoldaşı
* Hənəfi Terequlov — aktyor, opera müğənnisi, ictimai xadim
* Məleykə Terequlova — Üzeyir Hacıbəyovun həyat yoldaşı
* Badigülcamal Terequlova — Müslüm Maqomayev həyat yoldaşı

## Mənbə
* Terequlovlar ailəsi
Emfizem

**Emfizem** və ya **ağciyər emfizeması** ağciyər toxumasının elastikliyinin azalması nəticəsində havalılığının artması, ventilyasiyası və qan dövranının pozulması ilə xarakterizə olunan xəstəlikdir. Xəstəliyin adı yunan sözündən götürülüb (  ) - irəli və geriyə üfürmək deməkdir. Ağciyər emfizemasına sərbəst olaraq çox az hallarda təsadüf olunur və ümumiyyətlə, xəstəliyin rastgəlmə tezliyi 4%-dən çoxdur.

## Səbəbləri
Bu xəstəlik, xronik destruktiv bronxit və bronxial astma ilə birlikdə hazırda ağciyərlərin xronik obstruktiv xəstəliklərinin tərkibindən biridir. Əksər hallarda bu xəstəliyin səbəbi siqaret çəkmə nəticəsində ağciyərin öz funksiyasını normal yerinə yetirə bilməməsi ilə bağlı olur. Ağciyər emfizeması ağciyərlərin kəskin və xroniki xəstəlikləri - bronxitlər, bronxial astma, xroniki pnevmoniya, ağciyərin peşə xəstəlikləri və s. nəticəsində baş verə bilər. Xəstəliyin inkişafında alveoldaxili təzyiqi yüksəldən amillər, ağciyər toxuması elastikliyinin yaşla əlaqədar dəyişmələri də böyük rol oynayır. Eləcə də zərərli ekoloji mühit, tozlu istehsalat şəraiti, anadangəlmə meyllik (leykosit mənşəli proteolitik fermentlərin təsiri, a1-antitripsinin çatışmazlığı) xəstəliyin inkişafını asanlaşdıran risk amilləri sırasına daxildir.

## Əlamətləri
Ekspirator tipli təngnəfəslik (xəstə nəfəs almada çətinlik çəkir), öskürək, sifətin şişkinləşməsi və s. Bu əlamətlər ağciyərlərin digər xəstəliklərində də müşahidə olunur və diaqnozun dəqiq müəyyən edilməsi üçün mütləq təcrübəli pulmonoloqlara müraciət olunmalıdır.

Rentgen təsvirində birincili emfizema bircinsli ağciyər sahələrinin şəffaflığının yüksəlməsi və ağciyər təsvirinin kasad olması ilə görünür, ağciyərin aşağı şöbələrində, diafraqmanın aşağı durumu xarakterik olur. İkincili emfizemada ağciyərin aşağı şöbələrinin şəffaflığı peribronxial dəyişikliklərə görə azalmış olur, diafraqma hərəkət etməyə bilər, çünki ağciyərin ümumi həcmi az dəyişir. Emfizemanın hər iki formasında tənəffüsün funksional araşdırılması üsullarından istifadə olunur.

## Müalicəsi
Tənəffüs çatışmazlığının aradan qaldırılması, ağciyər emfizemasına səbəb olan əsas xəstəliyin aradan qaldırılması, bədən tərbiyəsi, iqlim terapiyası bu xəstəlik zamanı tətbiq edilən müalicə üsullarıdır. Dərman müalicəsi zamanı bronxodilatatorlar, qlükokortikoidlər və a1 - AT təyin edilir. Cərrahi müalicə az effektivdir. Cərrahi yola yalnız ağciyərin transplantasiyası əhəmiyyətli sayılır. Köməkçi müalicə üsulları kimi tənəffüs məşqləri edilməli və xəstələrə düzgün nəfəs alma texnikası öyrədilməlidir. Emfizem diaqnozu qoyulan hər bir xəstə nəfəs almasına nəzarət etməlidir.

### Profilaktikası:
Bronxit və ağciyər iltihabını törədən səbəbləri aradan qaldırmaq, idmanla məşğul olmaq, tütün məmulatlarından və spirtli içkilərdən imtina etmək.

## Mənbə
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 1-ci cild: A – Argelander (25 000 nüs.). Bakı: 

Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi. 2009. səh. 145. ISBN <bdi>978-9952-441-02-4</bdi>.

## İstinadlar
Rüstəm və Söhrab (opera, Ü.Hacıbəyov)

**Rüstəm və Söhrab** — Üzeyir bəy Hacıbəyovun üçüncü muğam operası.

## Tarixçə
Firdovsinin "Şahnamə" poemasının motivləri əsasında 1910 ildə yazılmışdır, 4 pərdəli bu operanın ədəbi mətni-əruz vəzni ilə yazılmış şer parçaları ilə zəngindir. Librettonun Üzeyir bəy tərəfindən yazılıb-yazılmaması haqda bir sıra fikirlər mövcud idi. Araşdırma nəticəsində librettonun müəllifliyi barədə mübahisələrə son qoyulmuş, oradakı bəzi şer parçalarının isə şair-qəzəlxan Buzovnalı Azərə məxsusluğu müəyyən edilmişdir. Bu operada müəllif muğam səhnələrini azaltmış, musiqinin çox hissəsini özü bəstələmişdir. Operanın ilk tamaşası 1910 il noyabrın 25-də Bakıda Tağıyev teatrında olmuşdur (rejissor Hüseynqulu Sarabski, dirijor—müəllif. Əsas rollarda H. Sarabski (Söhrab), Əhməd Ağdamski (Təhminə), Hənəfi Terequlov (Keykavus) və b. çıxış etmişlər. Mətbuatda yazıldığına görə, tamaşa müvəffəqiyyət qazanmamışdır. Ona görə də H. operanı səhnədən götürməyə məcbur olmuşdur.

Əsər bir qədər işlənildikdən sonra ikinci dəfə 6 mart 1915-ci ildə dirijor-bəstəkar M. Maqomayevin benefisində, H. Z. Tağıyevin teatrında tamaşaya qoyulmuşdu. Lakin yenə də uğursuzluğa məruz qaldığı üçün növbəti dəfə də səhnədən götürülmüşdür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* M. Aslanov, "Rüstəm və Söhrab", "Ulduz" jurnalı, 1970, № 8.

## Həmçinin bax
* Leyli və Məcnun (opera)
* Koroğlu (opera)

## Xarici keçidlər
* Ü. Hacıbəyov Elektron Ensiklopediyası — "Rüstəm və Söhrab"
Məcnun Leylinin məzarı üstündə

**Məcnun Leylinin məzarı üstündə** — 1897-ci ildə Ə. Haqverdiyevin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə Şuşada həvəskar artistlər tərəfindən göstərilmiş musiqili səhnəcik.

M. Füzulinin "Leyli və Məcnun" poemasından götürülmüş, muğam musiqisi əsasında oynanılmış bu səhnəcikdə Məcnun rolunda Cabbar Qaryağdı oğlu çıxış etmişdi. Tamaşanın musiqi tərtibatçısı məşhur tarzən Sadıq Əsəd oğlu (Sadıqcan) idi. 13 yaşlı Üzeyir bəy Hacıbəyov bu tamaşada xorda oxumuşdur. Səhnəcik balaca Üzeyirə güclü təsir etmiş və bəstəkarın etirafına görə, bir neçə ildən sonra ilk Azərbaycan operasının — "Leyli və Məcnun"un yaranması üçün əsas təkan olmuşdu.

## Mənbə
* "Məcnun Leylinin məzarı üstündə"
Şah Abbas və Xurşid Banu (opera)

**Şah Abbas və Xurşid Banu** — Üzeyir bəy Hacıbəyovun dördüncü muğam operası. Librettosu da Üzeyir bəy Hacıbəyovundur. Azərbaycan xalq nağılının motivləri əsasında yazılmışdır. 4 pərdəli, 6 şəkillidir.

## Tarixçə
Opera ilk dəfə 1912 il martın 10-da (23-də) Nikitin qardaşlarının sirkində tamaşaya qoyulmuşdur. Tamaşanın rejissoru H. Ərəblinski, dirijoru M. Maqomayev idi. Rollarda H. Sarabski (Şah Abbas), Ə. Ağdamski (Xurşid Banu), H. Terequlov (Məstavər) və b. çıxış etmişlər. Opera Azərbaycan səhnəsində 30-cu illərədək tamaşaya qoyulurdu.

## Surətlər
[170px|thumbnail|[Rza Darablı "Şah Abbas və Xurşid Banu" operasında aşpaz Məstavər rolunda]]
:**Şah Abbas** - 35 yaşında
:**Vəzir** - 50 yaşında
:**5 əyan**
:**Nökər**
:**Odunçu və 2 oğlu**
:**Xurşid** - odunçunun qızı, 20 yaşında
:**Məstavər** - aşpaz
:**Dostəli** - Şiraz əhli
:**Divanə**
:**5 məhbus**
:**3 keçəçi**
:**10 nəfər Şiraz əhli**
:**Qoşun və başqaları**

## Özəllikləri
Əvvəlki operalarından fərqli olaraq xoşbəxt sonluqla bitən bu əsərin qəhrəmanı mənsəbpərəst və şöhrətpərəst şaha qalib gəlmiş sadə odunçu qızıdır. Əsərdə xeyir şərə qalib gəlir, ülvi məhəbbət zəfər çalır. Hacıbəyovun əvvəlki əsərlərindəki kimi, burada da muğamlardan geniş istifadə olunur. Lakin əsərdə müəllif materialı xeyli artırılmışdır ki, bu da müəllifin yaradıcılıq inkişafına dəlalət edir. Hacıbəyov qəhrəmanların fərdi xüsusiyyətlərini əks etdirən musiqi yarada bilmişdir. ***Operada ən böyük uğur Şah Abbasın partiyasıdır. *** Muğam operalarında ilk dəfə olaraq ənənəvi-klassik tipli ariya səslənir (birinci pərdədə).

Lakin bununla belə bu ariyada milli lad-intonasiyası da aydın hiss olunur. Ariya dramaturji cəhətdən də çox maraqlıdır. Burada Şah Abbas obrazı hərtərəfli təsvir olunur, onun həm xəyalpərəst, şairanə, dərin hisslərlə yaşayan bir şəxs, həm də hökmran, qətiyyətli bir şah olması açıqlanır. Ariyanın iki planlı məzmunu bir tərəfdən—lirik, yumşaq, digər tərəfdən isə—marşabənzər ruhda olub, Heyratı zərbi muğamını xatırladır. Şah Abbasın bu ariyası sonralar M. Maqomayevin "Şah İsmayıl" operasındakı Aslan şahın ariyasının yaranması üçün zəmin yaratdı. Bu ariya Hacıbəyovun gələcək opera üslubu üçün çox mühüm əhəmiyyət kəsb edirdi. Operada Xurşid Banunun birinci pərdədəki ariyası, Məstavərin partiyası da müəllif musiqisi ilə ifadə olunur. Hacıbəyov üçün ənənəvi olan musiqi tərzi və yeni musiqi ifadələri bəstəkarın əvvəllər istifadə etdiyi musiqi vasitələrini xeyli genişləndirdi, operanın böyük müvəffəqiyyətinə səbəb oldu.

## Mənbə
* "Şah Abbas və Xurşid Banu"
* Ü. Hacıbəyovun "Şah Abbas və Xurşid Banu" operasının librettosu
Yenikənd (Xocavənd)

**Yenikənd** (əvvəlki adı: **Norşen**, daha əvvəlki adı: **Yengikend** ()) — Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun Yenikənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Toponimikası
XIX əsrin 20-ci illərində əsasən Cənubi Azərbaycanın Qaradağ mahalından köçüb gəlmiş erməni ailələri orada məskunlaşmış, sonralar kəndin adını Noraşen (erm. "yeni kənd, təzə kənd") adlandırmışlar. 1992-ci ildən kəndin adı Yenikənd kimi rəsmiləşdirilmişdir.

## Tarixi
1886-cı il üçün tərtib edilmiş Zaqafqaziya əhaləsinə dair statistik məlumatlarına əsasən, bu kənd rus dilində Yengikend () adı ilə Yelisavetpol quberniyasının Şuşa qəzasının tərkibində göstərilir. 1926-cı ilin Qafqazın xəritəsində də kəndin adı rus dilində Yengikend () kimi qeyd olunubdur.

Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Xocavənd rayonunun Norşen kəndi Yenikənd kəndi adlandırılmışdır. 2 oktyabr 1992-ci ildən 10 noyabr 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olmuşdur. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Yenikənd kəndi Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir. 19–20 sentyabr 2023-cü ildə aparılan lokal xarakterli antiterror əməliyyatları nəticəsində Azərbaycan Respublikasının nəzarətinə keçib.

### Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.

## Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.

## Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.

## Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Aki vilayəti

right|300px

**Aki** (yapon dilində 安芸国 Aki no Kuni) və yaxud Qeysyu (yap.芸州) — Yaponiyanın Honşu adasının qərbində yerləşən tarixi vilayət. Müasir dövrdə Hiroşima prefekturasının qərb hissəsini təşkil edir.

Öncəki dövrlər vilayətin adı başqa iyeroqliflərlə  阿岐 yazılırdı. Müasir - 安芸 iyeroqliflərin qəbulu VII əsrdə baş vermişdir.

Heyan dövrünün sonundan etibarən, Aki vilayətinin şöhrətini artıran amil, İsukusima məbədinin yerləşməsi olmuşdur. Məşhur sərkərdə Tayra no Kiyomori bu məbədə yeni binalar və dini mətn əlyazmaları hədiyyə etmişdir. İsukusima məbədi limana malik idi və vacib strateji əhəmiyyətli yer hesab olunurdu.

Senqoku dönəmində Akidə Mori klanı hakim idi. 1555-ci ildə Mori Motonari İsukusima döyüşündə Sue Xaratukanı məğlub edərək, Honşu adasının bütün qərb hissəsini tamamilə əlinə keçirmişdir.

Totoyami Xideyesinin öz oğlu üçün təyin etdiyi beş qəyyumdan biri olan Mori Terimoto, Sekiqahara döyüşündən öncə, İsida Misunarinin tərəfinə keçmiş və bununla da torpaqlarından çoxunu, o cümlədən də Aki vilayətini itirmişdir.

Aki vilayətini bir müddət Fukusima Masanori idarə etmişdir. 1619-cu ildə Hiroşima daymyosu vəzifəsinə 420 000 koku qarşılığında Asano Naqakira gətirildi. Meydzi islahatınadək, Aki vilayəti Asano klanının hakimiyyəti altında idi.
1871-ci ildə Aki vilayəti ləğv edilmiş və onun ərazisi Hiroşima prefekturasının tərkibinə daxil edilmişdir. Bir neçə inzibati islahatlardan sonra Xirrosima prefekturası müasir sərhədinə qovuşmuşdur.

## Qəzaları

*Aki
*Kamo
*Masuda 
*Numata
*Saeki
*Takamiya
*Takata
*Yamaqata
Əmirovlar (dəqiqləşdirmə)

*Əmirovlar — Əmir Malıbəyli-Cavanşirin nəsli 
*Əmirovlar (II) — Kərbəlayı Aslan Qarabağinin nəsli
*Əmirovlar (III) — Mirzə Həsən bəyin soyu
Leyb-Qvardiyanın Qafqaz eskadronu

**Leyb-Qvardiyanın Qafqaz eskadronu** — Leyb-Qvardiya-Rusiya imperatorlarını mühafizə edən xüsusi birlik idi. 18 may 1811-ci ildə mühafizə xidməti, 18 noyabr 1856-cı ildə isə Qafqaz eskadronu yaranıb. Bu birlik bir neçə eskadrondan ibarət idi. Əsası Qafqaz eskadron sayılırdı. Bu eskadron özündə 4 taqımı birləşdirirdi.
* 1-ci taqım-provaslav gürcü knyaz və zadəganlarından ibarət gənclərdən
* 2-ci taqım-Terski diyarının əsilzadə dağlı gənclərindən
* 3-cü taqım-Dağıstanın və Acarıstanın əsilzadə gənclərindən
* 4-cü taqım-Zaqafqaziyanın müsəlman xan və bəy soylarından ibarət gənclərdən

Digər qvardiyalardan fərqli bu eskadron birbaşa Sankt-Peterburq hərbi dairəsinə bağlı idi. Bu eskadron imperatoru və məiyyətini müşayiət edirdi. Çarın qərar tutduğu Krasno Selo (Красно Село) düşərgəsində yerləşirdi. Eskadronun bəzi üzvləri Krım müharibəsində və 1877–1878 Rusiya-Osmanlı müharibəsində rus ordusunun tərkibində iştirak ediblər. Rusiya imperatorununun konvoyunda xidmət göstərən sonuncu azərbaycanlı 1903-cü ilin aprel ayında Leyb-Qvardiyanın Kuban eskadronunda sotnik rütbəsində xidmətə başlamış Aleksandr Rzaqulu Mirzə olub. 30.03.1917-ci ildə eskadron buraxılıb.

## Eskadronun azərbaycanlı qvardiyaçıları
* Fərəc bəy Ağayev
* Hacı Səfərəli bəy Səfərbəyov
* Rüstəm bəy Mirzəyev
* Səlim bəy Rüstəmbəyov
* Şəfi bəy Fətəlibəyov
* İsmayıl ağa Bədirbəyov
* Əsəd bəy Səlimxanov
* Bala xan Şirvanski
* Cavad bəy Əmircanov
* İsa bəy Abdinov
* Aleksandr Rzaqulu Mirzə
* Rzaqulu mirzə Qovanlı-Qacar
* Fətəli mirzə Qovanlı-Qacar

## Mənbə
* Галушкин Н. В. Собственный Его Императорского Величества Конвой, М., 2004 . Первое издание Сан-Франциско, 1961.

## Həmçinin bax
Cose della vita

**Cose della vita** — orijinalı 1993 - cü ildə Eros Ramazotti tərəfindən ifa edilmiş mahnı. Mahnı dünyada o qədər də böyük uğur qazanmamış və ən yüksək yerə İsveçrə hit-paradında qalxmışdır ki, burada da mahnının qazandığı zirvə yeddinci yer idi. Eros Ramazottinin Cose della vita mahnısına çəkdirdiyi klipin rejissoru Spike Lee olmuşdur.

Mahnıya ikinci həyat isə Tina Törnerin sayəsində verilmişdir. Belə ki, 1997-ci ildə mahnı Eros Ramazotti və Tina Törnerin ifasında - bu dəfə duet şəklində yenidən lentə alınmışdır.

Tina Törner mahnını özünü yazdığı ingilis dilində olan sözlərlə ifa etmiş və bundan sonra mahnı "Cose Della Vita - Can't Stop Thinking of You" adlandırılmışdır.

Mahnının duet versiyası dünyada böyük uğur qazanmış və sevilmişdir. Bir çox dünya ölkələrində hit-paradlarda da uğur qazanmış mahnı ən yüksək yerə Almaniya və Niderlandda yüksəlmiş və dördüncü yerə qədər irəliləmişdir.

Cose della vita mahnısı Tina Törnerin 2004 - cü ildə çıxardığı All the Best adlı albomuna da daxil edilmişdir.

## Hit parad nəticələri
**Eros Ramazotti**

**Eros Ramazotti & Tina Törner**

## Xarici keçidlər
* Eros Ramazzotti - Cose Della Vita YouTube - da bax
* Eros Ramazzotti və Tina Törner - Cose Della Vita YouTube - da bax
Azad bəy Vəzirov

**Vəzirov Azad bəy Mirzə Həmid bəy oğlu** () — Çar Rusiyası və Azərbaycanın hərbi lideri, polkovnik. Sovet dövlət xadimi, neft sənayesinin təşkilatçısı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Süleyman Vəzirovun atası.

## Həyatı
Azad bəy Mirzə Həmid bəy oğlu 22 avqust 1869-cu ildə Şuşa şəhərində anadan olub. Şuşa real məktəbini bitirib. 43-cü Tver draqun alayının nəzdində Yelisavetqrad süvari yunker məktəbinə girib. 20 dekabr 1888-ci ildə hərbi xidmətə başlayıb. 1895-ci ildə Dağıstan piyada alayında qulluq edib. 27 oktyabr 1897-ci ildə kornet rütbəsi, 27 oktyabr 1901-ci ildə poruçik rütbəsi alıb. 1902-ci ildə Dağıstandan Bakı qubеrniyasına dəyişilib. 27 oktyabr 1905-ci ildə ştabs-rotmistr rütbəsinə, 27 oktyabr 1909-cu ildə rotmistr rütbəsinə layiq görülüb. Ober-zabit kimi Bakı qubernatorunun yardımçısı işləyib. Burada qulluq etdiyi dönəmdə polkovnik rütbəsi alıb. Azad bəy 1920-ci ildə XI Qırmızı Ordunun sıralarına daxil olub. Ordunun içində İrana, ingilislərlə vuruşmağa yollanıb. 1921-ci ildə Qəzvin şəhərində vəfat edib.

## Ailəsi
Azad bəy Kərim bəy Mehmandarovun qızı Zəhra xanımla ailə həyatı qurub. İsa bəy, Musa bəy, Süleyman Vəzirov, İsa bəy (ikinci) adlı oğulları, Xeyrənsə xanım, Qönçə xanım və Gülrux xanım adlı qızları vardı.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Hacılılar, Bakı, "Soy" dərgisinin özəl nəşri, 2004, 238 səh.

## İstinad
* http://www.regiment.ru/bio/A/158.htm 

## Həmçinin bax
* Vəzirovlar
* Mirzə Həmid bəy Vəzirov
Mori Motonari

**Mori Motonari** (yaponca 毛利 元就, ) — Senqoku Dziday dönəmində Yaponiyanın Tüqoku bölgəsinin daymyösü. Aki vilayətinin (müasir Xirosima prefekturasının) hakimi olmuşdur.

## Həyatı
Mori Motonari 16 aprel 1497-ci ildə Aki vilayətinin Yosida şəhərinin Koriyama qəsrində doğulmuşdur. Mori klanının 14-cü başçısı Mori Xiromotonun ikinci oğlu idi. 1500-cü ildə atası ildə atası ilə birlikdə atası ilə Tadzixi-Saruqake qəsrinə köçmüşdür. 1517-ci ildə onun başçılıq etdiyi ordu Arita-Nakaide döyüşündə Takeda Motosiqenin qoşununu məğlub etmişdir.

## Maraqlı faktlar
Mori Motonari məşhur yapon rejissoru Akiro Kurosavanın "Ran" filminin əsas qəhrəmanının prototipidir.

## İstinadlar
Tayra no Kiyomori

**Tayra no Kiyomori** (yap. 平 清盛, 1118-1181) — Heyan dövrünün sonunda yaşamış məşhur yapon sərkərdəsi.

1153-cü ildə etibarən Tayra klanının başçısı olmuşdur. 1156-cı ildə, Minomoto klanının başçısı Minomoto no Yesitomo ilə birlikdə Höqen üsyanının yatırılmasında iştirak etmişdir. Bu hadisə Minomoto və Tayra klanlarının nüfuzunu artırmışdır. 1159-cu ildə bu iki başçının arasında münaqişə yaranmış, nəticədə Minomoto no Yesitomo öldürülmüşdür. Tayra klanı paytaxtı təkbaşına idarə etməyə başlamışdır. İmperator Qo Sirokava Kiyomoriyə hamilik edir, ona və klanına yüksək vəzifələr vermişdir.
İtsukuşima

**İtsukuşima** () — Daxili Yapon dənizində yeləşən ada. Hiroşima prefekturasının Hasukayti şəhərinin tərkibindədir. Digər məşhur adı **Miyazima** (; Məbəd adası) adasıdır. Bu adada 2005-ci ildə Hasukaiti şəhərinə birləşənədək Miyazima şəhəri mövcud idi.

İtsukuşima özünün şintoist məbədi ilə məşhurdur. Bu məbəd UNESCO-nun Dünya Mədəniyyət İrsi siyahısına daxil edilmişdir.
Cherish the Day

**Cherish the Day** – ingilis musiqi qrupu Sadenin 1993-cü ildə çıxardığı sinql. Mahnı Sade qrupunun 1992-ci ildə çıxardığı dördüncü studio albomu olan Love Deluxe albomundan olan dördüncü və sonuncu sinqldır.

## Kompozisiyaları
;BK CD single
# "Cherish the Day" (Sade Remix Short Version) – 5:18
# "Cherish the Day" (Sade Remix Long Version) – 6:21
# "Cherish the Day" (Ronin Remix) – 6:59
# "Cherish the Day" (Pal Joey Remix) – 6:42

; BK 12" maxi single
* Side A:
# "Cherish the Day" (Sade Remix Long Version) – 6:21
# "Cherish the Day" (Ronin Remix) – 6:59
* Side B:
# "Cherish the Day" (Pal Joey Remix) – 6:42
# "Cherish the Day" (Sade Remix Short Version) – 5:18

;ABŞ CD single
# "Cherish the Day" (Sade Remix) – 6:18
# "Cherish the Day" (Ronin Remix) – 6:58
# "Cherish the Day" (Pal Joey Remix) – 6:46
# "Feel No Pain" (Nellee Hooper Remix) – 5:09
# "No Ordinary Love" (Album Version) – 7:18

;ABŞ 12" maxi single
* Side A:
# "Cherish the Day" (Sade Remix Long Version) – 6:21
# "Cherish the Day" (Sade Remix Short Version) – 5:18
# "Cherish the Day" (Sade Remix Radio Edit)
* Side B:
# "Cherish the Day" (Ronin Remix) – 6:58
# "Cherish the Day" (Pal Joey Remix) – 6:46

## Xarici keçidlər
 YouTube – da bax
Let It Snow! Let It Snow! Let It Snow!

**Let It Snow! Let It Snow! Let It Snow!**  və ya daha çox bilinən adıyla **Let It Snow!** 1945-ci ildə sözləri Semmi Kan, musiqisi Jüli Stayn tərəfindən yazılmış məşhur mahnı. Mahnı 1945-ci ilin iyun ayında Hollivudda yazlıb və Kaliforniyanın isti günlərindən birində lentə alınıb.

Mahnı ilk dəfə Voqn Monronun ifasında, 31 oktyabr 1945-ci ildə lentə alınıb. Bundan sonra mahnının dünya turnesi başlayıb və mahnı dünyanın ən məşhur, dahi ifaçılarının repertuarına daxil olub. Hələ Voqn Monronun ifasında mahnı elə yazıldığı ildəcə Billboard hit paradının birinciliyinə yüksəlib və uzun müddət bu yerini qoruyub.

Mahnının tarixçəsində sözsüz ki, ən sevilən və mükəmməl ifalardan biri Vudi Herman və Bob Krosbinin jazz qrupu tərəfindən 1945-ci ilin sonu, 1946-cı ilin əvvəllərində lentə alınan ifa olub. Bunun ardınca isə 1960-cı ildə Ella Fitsceraldın əfsanəvi ifası insanları mahnını təkrar-təkrar dinləməyə sövq etdi.

Daha sonra mahnı 1962-ci ildə Binq Krosbi, 1959 – 1966-cı illərdə isə Din Martin tərəfindən müxtəlif versiyalarda səsləndirilib. Mahnının ən son dahi ifaçısı Frenk Sinatra olub. Sinatranın ifasında mahnı bir daha hit paradların zirvəsinə yüksəlib.

Artıq bir əfsanəyə çevrilmiş mahnı dünya musiqisi tarixində ən uğurlu mahnılardan biri olub. Altmışıncı illərdən bu günümüzə kimi mahnıya ən müxtəlif janrların ifaçıları tərəfindən müraciət edilib. Hətta 2006 – cı ildə Let It Snow! mahnısı amerikan metal qrupu Twisted Sister tərəfindən heavy metal janrında da ifa edilib.

## Mahnının ifaçıları
*Frenk Sinatra  1950-ci il
*Binq Krosbi  1956-cı il
*Din Martin  1959-cu il *Seasons Greetings* albomu
*Ella Fitscerald 1960-cı il  *Ella Wishes You a Swinging Christmas* albomu
*Doris Dey  1964-cü il 
*Boyz II Men 1993-cü il *Christmas Interpretations* albomu
*Qloriya Estefan 1993-cü il*Christmas Through Your Eyes* albomu
*Martina MakBrayd 1998-ci il *White Christmas* albomu
*Dolli Parton  1999-cu il *A Country Christmas* albomu
*Cessika Simpson 2004-cü il dans *Rejoyce: The Christmas Album* albmou
*Maykl Buble 2004-cü il  *Let It Snow!* albomu
*Dayana Kroll  2005-ci il *Christmas Songs* albomu
*Aly & Aj  2006-cı il *Acoustic Hearts of Winter* albomu
*Oleta Edms  2006-cı il *Christmas Time with Oleta* albomu
*Daymond Rio  2007-ci il *The Stars still shines: a Diamond Rio* albomu
*Maykl Bolton  2007-ci il *A Swinging' Christmas* albomu
Fərruxru Parsa

**Fərruxru Parsa** (22 Mart 1922 – 8 May 1980) – 1968-1977-ci illərdə İranda təhsil naziri olub.

## Həyatı
Lakin 1968-77-ci illərdə nazir olmuş Fərruxru Parsaini 1979-cu ildə İnqilab Məhkəməsinin qərarı ilə edam ediblər.

## Həmçinçinin bax
* İran

## Xarici keçidlər
* A photograph of Farrokhroo Pārsā in conversation with Amir-Abbās Hoveydā.
* An old photograph of the young family of Farrokh-Din Pārsā and Fakhr-e Āfāgh Pārsā.

## İstinadlar
Sandra Bullok

**Sandra Bullok** () — Amerikalı kino aktrisası.

## Seçilmiş filmoqrafiya

# Praktiki magiya (film, 1998) / Practical Magic
# Toqquşma (film, 2004) / Crash
# Yerin cazibəsi (film, 2013) / Gravity
# Hissetmə (film, 2007) / Premonition

## Şəkillər

Fayl:Sandra Bullock(cannesPhotoCall).jpg
Fayl:Sandra Bullock Cannes.jpg
Fayl:Sandra Bullock at 2010 Razzies cropped.jpg
Fayl:SandraBullockMay09.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Eva Rivas

**Eva Rivas** (emənicə: Եվա Ռիվաս; rusca: Ева Ривас; 13 iyul 1987) — erməni-rus müğənni. 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Ermənistanı təmsil edib.

## Avroviziya 2010
Ermənistanı Avroviziya 2010 mahnı müsaqibəsində fevralın 14-də keçirilmiş Milli Finalın SMS və münsif səsverməsinin nəticələrinə görə Eva Rivas təmsil edəcək. Lakin Milli Finalda Evanın rəqibləri olan Emmi-Mihran cütlüyü, eyni zamanda müğənni Razmik Amyan SMS səsverməsinin nəticələrinin saxtalaşdırıldığını bildiriblər. Evanın təmsilçi seçildiyi açıqlanarkən etiraz olaraq Emmi-Mihran və Razmik Amyan səhnəni tərk ediblər.

Eva RivasAvroviziya 2010 yarışmasının ikinci yarım finalında "Apricot Stone" (Qaysı çəyirdəyi) adlı mahnı ilə yarışıb.

## Mahnıları
* *Tamam Aşkar*
* *Lancer Mardcan*
* *Arevik*
* *Hayastan*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ermənistanın "Eurovision-2010"da təmsilçisi bəlli oldu
Vladislav Qalkin

**Vladislav Borisoviç Qalkin** (; ), əsl soyadı Suxaçov — rus aktyoru, Rusiyanın əməkdar artisti (2009).

Boris Qalkin (atalığı) və Yelena Demidovanın oğludur. Kinoda 9 yaşında olarkən Stanislav Qovoruxinin "Tom Soyer və Heklberri Finnin macəraları" filmi ilə debüt edib. O, "72 metr" və "Voroşilov atıcısı" filmləri ilə məşhurlaşıb və bir neçə seriala da çəkilib. V. Qalkin 2009-cu ildə Rusiyanın əməkdar artisti adına layiq görülüb.

2010-cu ildə 38 yaşlı Vladislav Qalkin Moskva şəhərindəki mənzilində qəflətən vəfat edib. Məlumatlara görə, ölümün ilkin səbəbi kimi kəskin ürək çatışmazlığı göstərilir. Aktyot Troyekur qəbiristanlığında Semyon Farada, Yuri Stepanov və İqor Starıginin yanında dəfn edilmişdir.

## Filmoqrafiya
# 1981 — Tom Soyer və Heklberri Finnin macəraları — *Heklberri Finn*
# 1984 — Bu mənfur Sidorov — *Аlyoşa Sidorov*
# 1984 — Qeydiyyatsız yük — *kiçik qardaş*
# 1986 — Qızıl zəncir — *Sendi Prüel*
# 1987 — Oğul (film) — *"Xuliqan"*
# 1988 — Aborigen — *Borka Xromov*
# 1992 — Oyun
# 1997 — Noxud üstundə oturan Şahzadə — *sürücü Vladik*
# 1999 — Voroşılov atıcısı — *Sahə müvəkkili Alekseyev*
# 2000 — 44-cü ilin avqustunda… — *Baş leytenant Tamantsev* (Film "İlin kəşfi" nominasiyası üzrə "Nika" kinomükafatına layiq görülmüşdür).
# 2000 — Kamenskaya (Serial) — *Jenya Şaxnoviç*
# 2000 — Maroseyka, 12
# 2001 — Oğru qız (Serial) — *Slava*
# 2001 — Yük maşını sürücüləri (Serial) — *Saşok* (Aleksandr Korovin)
# 2002 — Kamenskaya 2 (Serial) — *Jenya Şaxnoviç*
# 2002 — Canavarların o tayında (Serial) — *Sahə müvəkkili Sergey Vısik*
# 2002 — Xüsusi Təyinatlı dəstə (Serial) baş leytenant Yakov Urmanov ("Yakut")
# 2002 — Treteya hakimi — *Avdeyev*
# 2002 — Kübar xronikaları — *Anton Karyagin*
# 2002 — Dronqo — *səsləndirmə*
# 2003 — Teatr blüzü
# 2003 — Səma ve yer (Serial) — *Susak*
# 2003 — Kahinin macəraları (Serial) — baş leytenant Qriqoryev
# 2003 — Gəlin üçün bomba (Serial)
# 2003 — Sahə (serial) (Serial) — *Vitali Stupin*
# 2004 — Yük maşını sürücüləri-2 — *Saşok*
# 2004 — Təxribatçı (Serial) — *kapitan Kaltıgin*
# 2004 — İmperiyanın süqutu (Serial)
# 2004 — 72 metr — *miçman Mixaylov*
# 2004 — Səma və yer (Serial) — *Pavel*
# 2005 — Master və Marqarita (Serial) — *İvan Nikolayeviç Ponıryov (Bezdomnı)*
# 2005 — Kazaroza (Serial) — *gənc Sveşnikov*
# 2005 — Qüsurlar və Pərəstişkarları — *Arxipov*
# 2006 — Vəhşilər — *Qara*
# 2006 — İsti Noyabr — *Filin*
# 2006 — Qüsurlar və pərəstişkarları — *Vladimir Arxipov*
# 2007 — Təxribatçı. Müharibənin sonu (Serial) — *mayor Kaltıgin*
# 2008 — Mən uçuram (Serial) — *Aleksandr Nikolayeviç Qordeyev*
# 2008 — İdeal olmayan Qadın — *Valera*
# 2009 — Çirkli İş (Serial) — *Timofey Tarasov*
# 2010 — Kotovski (Serial) — *[[Qriqori Kotovski]]*
# 2010 — Mən mən deyiləm (Serial) — *Vikto Zapaltsev*

## İstinadlar