Ruan kafedralı

**Ruan kafedralı** və ya **Ruan Müqəddəs Məryəm kilsəsi** ()&nbsp;— Fransanın Normandiya regionunda yerləşən Ruan şəhərindəki katolik kilsəsi. Tarixi abidə statusunda Fransanın milli irs siyahısına daxil edilib. 1876-1880-ci illərdə dünyanın ən hündür binası (151 metr) olmuş və bu titulu həmən il Köln kafedralı onun əlindən almışdır.

## Tarixi
Ruan kafedralı Normandiya və Ruan Arxiyepiskopunun oturduğu kilsədir. Kafedral hər biri fərqli üslubda olan üç qülləsi ilə məşhurdur. Səkkiz yüz ildən çox bir müddət ərzində inşa edilən və yenidən qurulan kafedral, Erkən Qotikadan tutmuş Alovlu qotik üslubu və Renesans memarlığına qədər müxtəlif üslubların elementlərini özündə birləşdirir. Kafedral Klod Mone tərəfindən çəkilmiş impressionist rəsm seriyasının mövzusu olaraq incəsənət tarixində, həmçinin 1876-1880-ci illərdə dünyanın ən hündür binası olması ilə memarlıq tarixində də mühüm yer tutur.

Xristianlıq Ruan şəhərində təxminən 260-cı ildə ilk yepiskop olan Müqəddəs Mellonius tərəfindən təsis edilmişdir. İlk kilsənin indiki kafedralın altında və ya yaxınlığında olduğu güman edilir. 395-ci ildə eyni yerdə üç nefli böyük bir bazilika inşa edilmişdir. 755-ci ildə Frank dövlət xadimi və hərbi lider Şarl Martelin oğlu arxiyepiskop Remi, kafedralın ilk kapitelini qurmuş və kilsə ətrafında bir neçə həyət və bina, o cümlədən arxiyepiskop üçün bir saray inşa etdirmişdir.

Kafedral 650-ci ildə Müqəddəs Ouen tərəfindən genişləndirilmiş və 769-cu ildə Şarlman tərəfindən ziyarət edilmişdir. Lakin 841-ci ildən başlayaraq Vikinq basqınları kafedral kompleksinə ciddi ziyan vurmuşdur.

Vikinq kralı Rollo Normandiya Hersoqluğunun ilk hersoqu oldu və 915-ci ildə Karolinq kafedralında vəftiz edildi. O, 933-cü ildə orada dəfn edildi. Onun nəvəsi Normandiyalı I Rişar, 950-ci ildə kafedralı daha da genişləndirdi.
 
1020-ci illərdə arxiyepiskop Robert Roman üslubunda kilsənin yenidən qurulmasına başladı. İlk olaraq yeni xor, zal, giriş daha sonra isə yeni transept inşa edildi. Roman kafedralı 1 oktyabr 1063-cü ildə arxiyepiskop Moril tərəfindən təqdis edildi. Bu mərasimdə Normandiya Hersoqu Vilhelm (sonradan İngiltərənin fəthi ilə "Fatih Vilhelm" adını alan) da iştirak etmişdir.

Yeni Qotika üslubunda kafedral layihəsi ilk dəfə Ruan Arxiyepiskopu Hyu d'Amyens tərəfindən irəli sürüldü. O, 1144-cü ildə ilk Qotika strukturu olan Müqəddəs Deni Bazilikasının təqdis mərasimində iştirak etmişdi. 1145-ci ildə o, indi Müqəddəs Roman qülləsi adlanan qülləni yeni Qotika üslubunda inşa etdirməyə başladı.

Kafedralın tam yenidən qurulması onun varisi, "Möhtəşəm" Qautye tərəfindən başladıldı. 1185-ci ildə o, Roman nefini sökmüş və sancuarın qərb ucunun tikintisinə başlamışdır. Qərb cəbhəsi və ilk transeptlər tamamlandıqdan sonra 1200-cü il Pasxa ərəfəsində baş verən böyük yanğın işləri dayandırdı. Yanğın şəhərin böyük bir hissəsini məhv etdi və tamamlanmamış kilsəni ciddi şəkildə zədələdi. Qautye zədələri tez bir zamanda təmir etdi və işlərə davam etdi. Tikinti işləri usta mason Jan d'Andeli tərəfindən idarə olunurdu. Nef 1204-cü ilə qədər kifayət qədər tamamlandı və Fransa Kralı II Filipp Normandiyanın Fransa Krallığına birləşdirilməsini qeyd etmək üçün burada qəbul edildi. 1207-ci ildə əsas altar xor hissəsində yerləşdirildi.

Yeni kilsəyə ilk memarlıq əlavəsi, nefin şimal və cənub tərəflərindəki dayaqlar arasında inşa edilən kiçik şapellər oldu. Bu şapellər şəhərin nüfuzlu dini qardaşlıqları və korporasiyaları tərəfindən tələb edilmişdi. 1280-ci ildə ətrafdakı məkanlar və binalar şimal və cənub transeptlərinin portallarının inşası üçün dəyişdirildi. Növbəti əlavə, Müqəddəs Məryəmin kilsə doktrinasında artan roluna cavab olaraq edildi. Yeni şapel 1302-ci ildə inşa edilməyə başlandı. Qərb cəbhəsi də 1370-1450-ci illər arasında yeni dekorasiya ilə bəzədildi.
1468-ci ildən başlayaraq, Müqəddəs Roma qülləsinə Flamboyant Qotika üslubunda dəmir və daş plitələrlə örtülmüş yeni bir ornamental üst hissə əlavə edildi.

## Qalereya

Fayl:Eur14163.jpg|Qüllə
Fayl:Portail Saint-Jean.JPG|Mərgəzi giriş
Fayl:Notre Dame cathedral. Quership - (Rouen).jpg|Transept
Fayl:Notre Dame cathedral. Main ship - (Rouen).jpg|Mərkəzi nef
Fayl:Notre Dame cathedral. Dom-museum - (Rouen).jpg|Muzey ekspozisiyası
Fayl:Notre -Dame cathedral.Chor (Rouen).jpg|Xor
Fayl:Claude Monet - Cathédrale de Rouen. Harmonie bleue et or.jpg|Klod Mone,  Ruan kafedralı günəş işığında
Fayl:Bundesarchiv Bild 146-1984-035-10A, Frankreich, Rouen, beschädigte Kathedrale.jpg|Bombardmandan sonra, 1944-cü il
Fayl:Personnage sculpté grand orgue cathédrale de Rouen.jpg|Orqanın üzərində olan iri heykəl


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Aubert, Marcel (1926). "Rouen, la cathédrale", *Congrès archéologique de France, LXXXIX (Rouen)*, 1926, 11–71.
* 
* 
* 
* 
* 
* Heinzelmann, Dorothee (2003). *Die Kathedrale Notre-Dame in Rouen – Untersuchungen zur Architektur der Normandie in früh- und hochgotischer Zeit*. Rhema-Verlag, Münster 2003, 

## Xarici keçidlər

* Les Cloches de la Cathédrale de Rouen
* Official Website
* Rouen Seine valley Tourist Board's website
* Virtual tour