Azərsun

**Azərsun Holdinq** (tam adı: "Azərsun Holdinq" MMC) və ya sadəcə **Azərsun** — Azərbaycanda qida məhsulları istehsalı, emalı, kənd təsərrüfatı, qablaşdırma, logistika və pərakəndə ticarət sahələrində fəaliyyət göstərən iri özəl şirkətlər qrupudur. 1991-ci ildə təsis edilmişdir və Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun inkişafında və birbaşa xarici sərmayələrin cəlb edilməsində mühüm rol oynayan ilk şirkətlər arasında yer alır.

Holdinqin əsas fəaliyyət prinsipi "tarladan süfrəyə" istehsal zəncirini təmin edən şaquli inteqrasiya olunmuş biznes modelindən ibarətdir. Şirkət Azərbaycandan qeyri-neft məhsullarının ən böyük ixracatçılarından biri kimi Rusiya, Orta Asiya, Gürcüstan və digər ölkələrə məhsul ixrac edir.

## Tarix və inkişaf
Azərsun Holdinq 1991-ci ildə, Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ölkədə investisiya fəaliyyətinə başlayan xarici investor Abdolbari Gozal tərəfindən yaradılmışdır. Şirkət ilkin mərhələdə əsasən idxal fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.

1990-cı illərin ortalarından başlayaraq, Azərsun Holdinq istehsal sektoruna yönəlmiş, Azərbaycanda mövcud sənaye obyektlərini özəlləşdirərək və yenidən quraraq istehsal gücünü artırmışdır.

## Əsas layihələr

* Çay və yağ fabriklərinin bərpası: 1990-cı illərin ortalarında Bakıdakı fəaliyyətini dayandırmış çay çəkici fabrikinin (indiki Sun Tea) və yağ emalı müəssisəsinin (indiki Bakı Qida və Yağ Fabriki) yenidən istifadəyə verilməsi.
* Qafqaz Konserv Zavodu, Lənkəran Konserv Zavodu və Biləsuvar Konserv Zavodu.
* İmişli Şəkər Zavodu: 2006-cı ildə istifadəyə verilən "Azərbaycan Şəkər İstehsalat Birliyi" ölkənin qida sənayesindəki ən böyük strateji əhəmiyyətli müəssisələrdən biri hesab olunur . Zavodun istismara verilməsi Azərbaycanın şəkər idxalından asılılığını xeyli azaltmışdır.
* Masazır Duz Zavodu: 2010-cu ildə açılan "Azərbaycan Duz İstehsalat Birliyi" ölkənin duz istehsalı sahəsində özünütəminatını təmin etməklə yanaşı, yod çatışmazlığı xəstəliklərinin qarşısının alınması üzrə dövlət proqramını dəstəkləmişdir.
* Pərakəndə ticarətin inkişafı: 2010-cu illərdə Bakıda müasir ticarət mərkəzi olan Park Bulvar açılmış, ardınca, 2011-ci ildə Bazarstore supermarketlər, daha sonra isə Al Market diskaunter şəbəkəsi yaradılmışdır.

## Fəaliyyət sferası

Holdinq, qida təhlükəsizliyi zəncirinin bütün həlqələrini əhatə edən geniş portfelə malikdir:

;1. Kənd təsərrüfatı və istehsal

Azərsun Holdinq Biləsuvar rayonu da daxil olmaqla, müxtəlif regionlarda geniş kənd təsərrüfatı sahələrinə sahibdir. Bu sahələr şəkər çuğunduru, çay, meyvə və tərəvəz kimi xammal bazasını təmin edir.

;İstehsal müəssisələri və brendlər:
* Çay: "Azərçay", "Final" və digər markalar.
* Şəkər: "Azərbaycan Şəkər İstehsalat Birliyi" (İmişli Şəkər Zavodu): "AzərŞəkər".
* Duz: "Azərbaycan Duz İstehsalat Birliyi" (Masazır Duz Zavodu): "AzərDuz".
* Konserv: "Qafqaz Konserv Zavodu" daxil olmaqla müxtəlif bölgələrdəki konserv zavodlarında "Bizim Süfrə" və "Bizim Tarla" brendləri ilə meyvə-tərəvəz konservləri istehsal olunur.
* Yağ: Bitki yağları, marqarindən hazırlanmış məhsullar Bakı Qida və Yağ Fabriki tərəfindən istehsal edilir.

;2. Pərakəndə və Logistika

* Bazarstore: Azərbaycanda ən böyük supermarket şəbəkələrindən biridir.
* Qablaşdırma: Holdinqin nəzdində kağız-karton və metal qablaşdırma müəssisələri fəaliyyət göstərir ki, bu da istehsal zəncirində kənar təminatdan asılılığı azaldır.

;3. Regional genişlənmə

Azərsun Holdinq beynəlxalq bazarlara çıxışını davam etdirir. Holdinq Rusiyada (Krasnodar diyarı) çay çəkici fabriki açmış və "Sun Trade" ("San Treyd") törəmə şirkəti vasitəsilə Rusiya bazarı üçün "Kuban" kimi yerli brendlər istehsal edir.

## Fəaliyyət sahələri
### Logistika
Mərkəzi Logistika Departamenti "Azərsun Holdinq"in nəzdində 1997-ci ildən fəaliyyətə başlayıb.

Mərkəzi Logistika Departamenti "Azərsun Holdinq"in nəzdində fəaliyyət göstərən müəssisələrdə istehsal olunan, həmçinin 10-dan çox xarici ölkələrdən idxal olunan qida, içki, qeyri-qida, gigiyenik kağız və təmizlik məhsullarının qəbulu, mühafizəsi və daşınmasını, eləcə də Satış Direktorluğunun sifarişinə uyğun malların müştəriyə çatdırılması xidmətlərini həyata keçirir. 

Anbarlarının ümumi sahəsi 43630 m2 olan Mərkəzi Logistika Departamenti 2000-dən çox topdan və pərakəndə müştərilərinə logistik və dağıtım xidmətlərini də göstərməkdədir.
Departamentin logistik anbarları, yüksəkixtisaslı mütəxəssislərin çalışdığı müasir avadanlıqlarla təchiz olunaraq ən yeni SAP və AXATAWMS, E-Nakliye, P-Carrier proqramları vasitəsilə logistik və çatdırma xidmətlərini həyata keçirir. 

Ölkənin 19 bölgəsində və Naxçıvan şəhərində yerləşən distributor anbarlarına sifarişə uyğun çatdırılma xidməti göstərilir, habelə 40-dan çox ölkəyə fabriklərdə istehsal edilən qida məhsulları ixrac olunur. Bununla yanaşı, departament bir çox xarici firmaların ("Ulker", "Diversey, "Mofix", "TOYBOX" və s.) logistik və müştərilərə çatdırılma xidmətinı gerçəkləşdirir.

## Məhsullar
### Azərçay

### Azərduz

**Azərduz** — Azərbaycan Respublikasında istehsal olunan yodlaşdırılmış süfrə duzu markası və onun istehsal edildiyi duz emalı müəssisəsinin məhsuludur. Məhsul əsasən Masazır qəsəbəsindəki duz zavodunda istehsal olunur və daxili bazara əlavə olaraq xarici bazarlara da ixrac edilir.

;Tarix

Azərduz markası 2010-cu ildə təqdim olunmuş və istehsalı Masazırda yerləşən duz emalı zavodunda, yüksək standartlara uyğun olaraq həyata keçirilmişdir. Zavodun açılışında o dövrdə Azərbaycan Prezidenti də iştirak etmişdir.

;İstehsal və texnologiya

Azərduz süfrə duzu üçün əsas xammal Masazır duz gölündən toplanan duzdur. İstehsal prosesi müasir texnologiya ilə təmizləmə, yodlaşdırma və qablaşdırma mərhələlərini əhatə edir. Məhsulun tərkibində natrium xlorid (NaCl) yüksək səviyyədə olur və qanunla müəyyən edilmiş miqdarda yod əlavə edilir.

;Təchizat və ixrac

Azərduz zavodunda illik istehsal həcmi yüz minlərlə tonla ifadə edilir və məhsul həm Azərbaycan daxilində satılır, həm də qonşu ölkələrə ixrac edilir. Əvvəlki illərdə məhsulun Gürcüstan və Cənubi Rusiyaya ixracı barədə məlumatlar mövcuddur.

;Sağlamlıq və qanunvericilik

Azərbaycan Respublikasında “Yod çatışmazlığı ilə bağlı xəstəliklərin kütləvi profilaktikası məqsədi ilə duzun yodlaşdırılması” haqqında qanuna uyğun olaraq duzun yodlaşdırılması tələb olunur və yodlaşdırılmamış duzun bəzi istifadələri məhdudlaşdırılır. Bu qanun çərçivəsində istehsal olunan yodlaşdırılmış duz markaları arasında Azərduz da yer alır.

;Struktur və sahiblik

Azərduz markası və ona aid zavodun yaradılmasında Azersun Holding və Azərbaycan İnvestisiya Şirkəti kimi qurumların iştirakı olmuşdur. İlk investisiyalar layihənin reallaşdırılmasında mühüm rol oynamışdır.

* Rəsmi saytı
* 
* 

### Azərsüd

**Azərsüd** — Azərbaycanın süd və süd məhsulları istehsalçısı və markasıdır. Brend geniş çeşiddə süd məhsulları — süd, qatıq, ayran, kəsmik, xama, pendir və digər süd məhsulları istehsal edir və əsasən yerli bazarda satılır. Məhsullar gigiyenik normalar və müasir texnologiyalar əsasında və təbii inək südündən hazırlanır. 

;Tarix və struktur

Azərsüd markası Azərbaycanın qida sənayesində fəaliyyət göstərir və istehsal infrastrukturu daxil olmaqla müasir süd emalı zavoduna malikdir. 2013-cü ildə Kürdəmir rayonunda müasir standartlara uyğun Şamaxı Dairy Farm süd kompleksi yaradılmışdır; bu kompleks Azərbaycanda keyfiyyətli süd məhsullarının istehsalını artırmaq məqsədi ilə fəaliyyət göstərir. Süd emalı zavodunun xammal ehtiyacını qarşılamaq üçün Kürdəmir rayonunda 500 başlıq və Hacıqabul rayonu Padarçöl ərazisində isə 2000 başlıq südlük heyvandarlıq ferması və aqrokompleks yaradılmışdır. Zavod gündəlik təxminən 250 ton süd emal etmək gücünə malikdir. 

;Məhsullar

“Azərsüd” markası aşağıdakı məhsul növlərini istehsal edir:
* Süd (fərqli yağlılıq səviyyələrində)
* Qatıq və camış qatığı
* Ayran və kefir
* Xama
* Kəsmik
* Pendir (fərqli növlər)
* Kərə yağı

Süd kokteylləri və digər süd məhsulları

Bu məhsullar əsasən Azərbaycan bazarında satılır. 

;Mükafatlar

Azərsüd məhsulları beynəlxalq və yerli təşkilatlar tərəfindən müxtəlif mükafatlara layiq görülmüşdür:

* “Mükəmməl Dad” mükafatı — İnternational Taste & Quality Institute tərəfindən təltif edilmişdir (Brüssel).

* “İlin Süd Məhsulları İstehsalçısı” — Caspian Energy Club tərəfindən mükafatlandırılmışdır.

* “İlin Süd Markası” — Day.az-ın “Xalq Seçimi” səsverməsində seçilmişdir.
Bunlar markanın keyfiyyət və dad göstəricilərini təsdiqləyən nümunələrdir. 

* Rəsmi saytı
* Facebook səhifəsi
* TikTok səhifəsi

### Azərşəkər

**Azərşəkər** — Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən kənd təsərrüfatı şirkəti. Şirkət əsasən şəkər çuğunduru, taxıl və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının əkini və istehsalı ilə məşğuldur. Azərbaycanın bir neçə regionunda təsərrüfat sahələrinə sahibdir.

;Tarix və fəaliyyət

Azərşəkər MMC 2017-ci ildə yaradılıb. Şirkət kənd təsərrüfatı fəaliyyətləri çərçivəsində şəkər çuğunduru ilə yanaşı buğda, arpa, qarğıdalı və soya kimi bitkilərin əkini və istehsalı ilə məşğuldur. MMC-nin torpaq sahələri Ağcabədi, Bakı, Füzuli, Yevlax, Şəmkir və digər rayonlarda yerləşir. 

2019-cu ildən etibarən şirkətin nəzdində müasir yanaşmalara əsaslanan “AgroLab” kənd təsərrüfatı laboratoriyası fəaliyyət göstərməkdədir. 2021-ci ildə isə “Azərşəkər” MMC və “Agrobay Seracılık” şirkətlərinin müştərək heyvandarlıq və əkinçilik aqroparkı olan "Dastan Agro"nun əsası qoyulub.

;İqtisadi göstəricilər və investisiyalar

Son illərdə Azərşəkər MMC-nin nizamnamə kapitalı və investisiya həcmi dəfələrlə artırılmışdır. Məsələn, şirkətin nizamnamə kapitalı 2024–2025-ci illərdə bir neçə dəfə artırılaraq 150 milyon manatdan çox məbləğə çatdırılmışdır.

;Layihələr və əməkdaşlıq

Şirkət digər Azərbaycan müəssisələri və təşkilatları ilə bir sıra əməkdaşlıq layihələrində iştirak etmişdir. Məsələn, Azərbaycan İnvestisiya Şirkəti ilə buğdanın dərin emalı üçün arpa emalı layihələri üzrə Anlaşma Memorandumu imzalayıb.

;Məqsəd və fəaliyyət istiqamətləri

Rəsmi mənbələrdə şirkətin vizyonu kimi strateji regional aqrosənaye lideri olmaq, yerli kənd təsərrüfatı sektorunu inkişaf etdirmək və dəyər zəncirinin müxtəlif hissələrində dayanıqlı fəaliyyət göstərmək göstərilir.

* Rəsmi saytı
* Facebook səhifəsi
* Instagram səhifəsi
* YouTube kanalı
* Linkedin səhifəsi
* Pinterest səhifəsi

### Bizim Süfrə

**Bizim Süfrə** — Azərbaycan mənşəli qida məhsulları brendidir. Brend əsasən mayonez, ketçup və müxtəlif souslar istehsalı ilə tanınır.

“Bizim Süfrə” markası 2009-cu ildə bazara təqdim olunmuşdur. Brend yaradıldığı dövrdən etibarən gündəlik mətbəx istifadəsi üçün nəzərdə tutulmuş məhsullarla çıxış edir.

;Məhsul çeşidi

“Bizim Süfrə” adı altında satışa çıxarılan məhsullar əsasən aşağıdakı qrupları əhatə edir:

* müxtəlif yağlılıq dərəcələrinə malik mayonezlər;
* klassik və acılı növlər daxil olmaqla ketçuplar;
* tartar, pendirli, göbələkli, şirin çili, sezar, barbekü və digər souslar.

Bu məhsullar salatlar, fast-food tipli yeməklər və ev mətbəxində gündəlik istifadə üçün nəzərdə tutulur.

"Bizim Süfrə" brendi 2014-cü ildə Türkiyədə keçirilən beynəlxalq “Ambalaj Ay Yıldızları 2014” dizayn müsabiqəsində mükafat qazanıb. Həmçinin 2021-ci ildə Azərbaycanda keçirilmiş “Brand Award” müsabiqəsində iştirak etmiş və "top15 Markalar" sırasında qalib olub.

* Rəsmi saytı

### Bizim Tarla

**Bizim Tarla** — Azərbaycan mənşəli qida markasıdır və əsasən konservləşdirilmiş tərəvəzlər, meyvə məhsulları, mürəbbələr, kompotlar, turşular və tomat pastası daxil olmaqla müxtəlif qida məhsullarını istehsal edir. Markanın məhsulları əsasən yerli bazarda yayılmışdır. 

;Tarix

Bizim Tarla markası ilk dəfə 2006-cı ildə bazara daxil olmuşdur və adı Biləsuvar rayonundakı (Biləsuvar Konserv Zavodu) 34 000 hektar sahə üzrə təbii yetişdirilən tarladan götürülmüşdür. Məhsulların istehsalında təbii xammal və gigiyenik normalar təmin edilir. 

Markanı istehsal edən Qafqaz Konserv Zavodu 2003-cü il tarixində qurulmuş və 2005-ci ildən etibarən beynəlxalq keyfiyyət idarəetmə standartı ISO-EN-9001 sertifikatına malik olmuşdur. Zavod Azərbaycanda və regionda konservləşdirilmiş kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı ilə məşğuldur. 

2007-ci ildə Bizim Tarla Gülüstan sarayında “İlin markası” nominasiyasında “Uğur - 2007” mükafatına layiq görülmüşdür. 

;Məhsullar və istehsal

Bizim Tarla adı altında müxtəlif konserv məhsulları istehsal edilir, o cümlədən:
* yaşıl noxud konservi,
* xiyar və kornişon turşuları,
* pomidor konservləri və tomat pastası,
* müxtəlif mürəbbələr və kompotlar. 

Məhsulların xammalı əsasən təbii şəraitdə yetişdirilən tərəvəz və meyvələrdən toplanır və emal edilir. 

;Bazar və tanınma

Bizim Tarla məhsulları əsasən yerli bazarda satılır. Məhsullar Azərbaycan məhsulu adı ilə bir sıra xarici ölkələrə də ixrac edilir. 

2009-cu ildə Caspian Integration Business Club tərəfindən “Brands of the Year” (“İlin markaları”) müsabiqəsində ilin brendi seçilib. 

Bizim Tarla markası Azərbaycan kənd təsərrüfatı və konserv sənayesində təbii məhsulların istehsalı ilə tanınır və yerli ərzaq təhlükəsizliyində rol oynayır.

* Rəsmi saytı

### Super Sun

**Super Sun** — əsasən əridilmiş bitki yağı kateqoriyasına daxil olan qida məhsuludur. Bu yağ müxtəlif ölçülərdə qablaşdırılmış halda satılır və mətbəxdə qızartma, bişirmə və digər yemək hazırlığı işlərində istifadə olunur.

;Tarix və mənşə

Super Sun markalı yağ 1998-ci ildə Azərbaycan bazarına daxil olmuşdur. Brend Bakı Qida və Yağ Fabriki tərəfindən istehsal edilən əridilmiş bitki yağları arasında yer tutur və müstəqillik dövrü Azərbaycan bazarında uzun müddətdir mövcudluğunu qoruyur. 

"Super Sun" məhsulu İSO 9001 və İSO 22000 beynəlxalq standartlarına uyğun olaraq istehsal olunur. Tərkibində GMO və trans yağlar və xolesterin yoxdur.

;Məhsul və çeşidlər

Super Sun yağları əsasən əridilmiş bitki yağı formasında satılır və müxtəlif qablaşdırma ölçülərində mövcuddur — məsələn, 910 q, 1.745 kq və 4 kq. Məhsul müxtəlif pərakəndə satış məntəqələrində və supermarketlərdə satılır və istehlakçılar tərəfindən gündəlik mətbəx istifadəsi üçün istehlak edilir. Bundan əlavə, bazarda Super Sun bitki yağ spredi kimi yağ melanjı tipləri də mövcuddur. 

* Rəsmi saytı
* Facebook səhifəsi
* Instagram səhifəsi

### Shokki Mokki

**Shokki Mokki** — Azərbaycan mənşəli uşaq yönümlü qida markası və xüsusilə krem şokolad məhsulları ilə tanınan brenddir. Məhsullarının dad keyfiyyəti və qida dəyərinə diqqət yetirən marka bazarda uşaqlar və ailələr üçün nəzərdə tutulan məhsullardan biri olub, həm yerli, həm də regional bazarlarda satılır. 

;Tarix və inkişaf

“Shokki Mokki” krem şokolad məhsulları 2010-cu ildən Bakı Qida və Yağ Fabrikində istehsal edilir. Məhsullar fındıq və süd tərkibli olmaqla zülal, kalsium və digər qida komponentlərindən ibarətdir. Brend müxtəlif qablaşdırma ölçülərində — 350 q, 720 q və digər formatlarda məhsullar təqdim edir. 

Marka yalnız sənaye məhsulu olaraq deyil, həm də uşaqların sağlamlığı və inkişafına dəstək verən təşəbbüslər edir. 

;Məhsullar

“Shokki Mokki” məhsul portfelinə əsasən krem şokolad məhsulları daxildir. Rəsmi məlumatlara görə, məhsullar təbii maddələrdən — süddən, fındıqdan və kakao tərkibindən hazırlanır və qida dəyəri yüksək hesab edilir. Brend GMO, donuz yağı, qoruyucu maddələr və trans yağlar kimi komponentlərdən istifadə etmədiyini vurğulayır. 

;Bazar və ixrac

Marka əsasən Azərbaycan daxilində yayılmışdır və məhsullar həm yerli bazarda, həm də qonşu ölkələrə — Gürcüstan, Rusiya və Orta Asiya ölkələri kimi regionlara ixrac olunmağa başlamışdır.

;Sosial məsuliyyət və layihələr

“Shokki Mokki” yalnız qida məhsulu istehsal etməklə kifayətlənmir, həm də geniş korporativ sosial məsuliyyət (KSM) layihələrində aktivdir. Brend “Xoşbəxt böyüyən sabahlar” şüarı ilə uşaq inkişafı, təhsil və sosial dəstək proqramlarını dəstəkləyən kampaniyalarda iştirak edir. Bu istiqamətdə “Məktəbim” layihəsi çərçivəsində məktəbəqədər təhsilin təşviqi, aztəminatlı bölgələrdə uşaqlar üçün təhsil imkanlarının artırılması kimi təşəbbüslər həyata keçirilir. 

Bundan əlavə, marka müxtəlif sosial tədbirlərdə və layihələrdə iştirak edərək uşaq əyləncəsi və rifahını dəstəkləyir, regional festivallar və kampaniyalarla uşaqlar üçün əlavə stimul və dəstək yaradır.

* Rəsmi saytı
* Instagram səhifəsi

## Həmçinin bax

* Ata Holding
* Paşa Holdinq
* Gilan Holding

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı