open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kəllə kapellası

**Kəllə kapellası ** () rəsmi olaraq **Müqəddəs Bartolomey kilsəsi** (Kościół świętego Bartłomieja)  —  Kudova-Zdruy şəhərində yerləşən kütləvi məzarlıq olaraq 1776-cı ildə Qlas qraflığında inşa edilmiş ossuar ibadətgahdır. Polşadakı yeganə, Avropada altı ossuar ibadətgahından biridir.
## Tarixi
Kapella 1776-cı ildə çex mənşəli bir kilsə keşişi Vaclav Tomaşek tərəfindən Otuzillik müharibədə, Sileziya müharibəsində şəhid olanlar , həmçinin vəba, sifilis və aclıqdan ölənlər üçün dəfn yeri olaraq inşa edilmişdir. Buna nümunə olaraq Kapuçin rahiblərinin sümüklərinin dəfn olunduğu Santa Maria della Conzionie Roma kilsəsi oldu. On səkkiz il ərzində (1776-dan 1794-cü ilə qədər) Tomaşek sümükləri toplayıb təmizlədi və sonra kilsəyə yerləşdirdi. Tikinti yerli aristokrat Leopold von Leslie tərəfindən maliyyələşdirildi. Tikinti başa çatdıqdan qısa müddət sonra Ata Vaclav Tomaşek dünyasını dəyişdi.
Hal-hazırda ildə bir dəfə (14-15 avqust gecəsi) kilsədə dəfn olunan insanlar, qəza və ya xəstəlik səbəbindən ölənlər yad edilir.
## Arxitektura və interyer
Kilsədə üç min kəllə, eləcə də təməlində 21 min insanın sümükləri vardır. Tomaşek və kilsənin digər qurucularının (müqəddəs Şmidt və qəbir qazmaçısı Langer) kəllələri 1804-cü ildə qurbangahın üstünə qoyulmuşdur. Kilsədə administrasiyasının rəhbərinin və onun həyat yoldaşının, bir ciddi zərər görmüş tatarın (bunu onun anatomiyası sübut edir) və boyu 2 metr olan insanın bud sümüyünü (böyük ehtimalla bir isveçliyə aiddir) görmək mümkündür. Kənd administrasiyasının rəhbəri olan Martinesin kəlləsində güllə yerini görmək mümkündür. O, Otuzillik müharibə zamanı prussiyalılar tərəfindən öldürülmüşdür. Onun həyat yoldaşıda ərini bədəni ilə qorumaq istəyərkən iti bir alətlə öldürülür. Bunu kəllənin üzərində olan zədələr isbatlayır.

Kilsənin içərisində bir çarmıxın və iki mələyin həkk olunmuş təsvirləri var. Girişin sol hissəsində polyak, çex və alman dillərində bir yazı vardır.

## Qalereya

Fayl:Poland - Czermna - Chapel of Skulls - altar with skulls 02.jpg
Fayl:Poland - Czermna - Chapel of Skulls - altar with skulls 03.jpg
Fayl:Poland - Czermna - Chapel of Skulls - ceiling.jpg
Fayl:Poland - Czermna - Chapel of Skulls - cellar with skulls 01.jpg
Fayl:Poland - Czermna - Chapel of Skulls - interior 02.jpg
Fayl:Poland - Czermna - Chapel of Skulls - interior 07.jpg


## İstinadlar
Taxtagöl

**Taxtagöl** — Qobustan rayonu ərazisində göl. 

Göl Qigil çayının (Sumqayıt çayının qolu) sağ sahilində, 1300 m. yüksəklikdə yerləşir. Şirin sulu, axarlı göldür. Hidronimin tərkibindəki taxta komponenti qədim Azərbaycan sözü olub, "yüksəklikdəki düzən", "düzəngah", "düz yer", "dərələr arasındakı suayrıcı" mənalarını bildirir. Bu komponent türkmən dilində (taqtat, taqta) də "düzən, düzəngah" mənalarını kəsb edir. Hidronim taxta sözü və göl coğrafi terminindən ibarət olub, "yüksəklikdəki düzənde göl" mənasındadır.

## Həmçinin bax
* Ramazan Tarverdiyev

## İstinadlar
Təpələr

* Təpələr dağı – Culfa rayonu ərazisində dağ (hünd. 987,4 m). 
* Təpələr — Dağlıq Qarabağ ərazisində dağ; 
* Təpələr — Goranboy rayonunda dağ; 
* Təpələr — Yevlax rayonunda dağ. 
* Təpələr — Tovuz rayonunda yüksəklik;
ABŞ-də COVID-19 pandemiyası

Amerika Birləşmiş Ştatlarında koronavirus infeksiyasının (COVID-19) ilk halları 2020-ci ilin yanvar ayında qeydə alınıb. Sonradan infeksiya halları Amerikanın Samoa və Şimali Marian adalarından başqa bütün 50 ştatında, Kolumbiya bölgəsində, ABŞ-nin bütün məskunlaşmış ərazilərində bildirildi. 26 mart 2020-ci il tarixinə qədər ABŞ, xəstələrin sayına görə Çin və İtaliyanı qabaqlayaraq dünyada birinci oldu.

2 yanvar 2021-ci il tarixinə ABŞ-nin Con Hopkins Universitetinə görə **20 milyondan çox yoluxma**, 115,600 ölüm hadisəsi və ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinə görə 1,981,000 təsdiqlənmiş hal qeydə alınmışdır.

ABŞ-də COVID-19 yoluxmasının ilk hadisəsi 20 yanvar 2020-ci ildə, 5 gün əvvəl Çinin Uhan şəhərindən qayıdan 35 yaşlı bir kişidə təsdiqləndi. 29 yanvar 2020-ci ildə ABŞ prezidenti Donald Tramp, Ağ Evdə koronavirus Task Qüvvələrinin COVID-19 yayılmasını "izləmək, qarşısını almaq, qarşısını almaq və yumşaltmaq" üçün yaradıldığını elan etdi. İki gündən sonra Donald Tramp, səhiyyə vəziyyətində təcili yardım tətbiq olunduğunu elan etdi və Çindən ABŞ-yə gediş məhdudiyyətlərini elan etdi. Fevralın 26-da, Şimali Kaliforniyada, ABŞ-də "naməlum mənşəli" COVID-19 ilk hadisəsi qeydə alındı: bir şəxs "başqa bir yoluxmuş şəxslə səyahət etdikdən və ya yaxın əlaqə qurduqdan sonra virusa məruz qalma riski tapmamışdı". Dava ABŞ-nin Şimali Kaliforniyadakı Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzləri tərəfindən təsdiqləndi.

ABŞ-də COVID-19 koronavirus infeksiyası üçün testlər yanvar ayında geri başladı, ancaq yavaş oldu: 28 Fevral tarixinə cəmi 4000 test tamamlandı. Martın 20-nə qədər 100 min sınaq keçirildi. Testlər ölkə daxilində özəl şirkətlər tərəfindən həyata keçirilməyə başladı.

16 mart 2020-ci ildə ABŞ Hökuməti, 10 nəfərdən çox adamın toplaşmasına icazə verilməməsini tövsiyə etdi. 19 mart 2020-ci ildə ABŞ Dövlət Departamenti bütün vətəndaşlara beynəlxalq səyahətlərdən çəkinmələrini tövsiyə etdi. Mart ayında Federal Fövqəladə İdarəetmə Agentliyi mühəndis qüvvələrinə xəstəxanalar və reanimasiya bölmələri, o cümlədən otellər, yataqxanalar və konfrans mərkəzlərini təmir etmək üçün istifadə yerlərini genişləndirməyə hazırlaşmağı tapşırmışdır.

Virusun yayılmasına qarşı mübarizə çərçivəsində məktəblər və digər təhsil müəssisələri bağlandı, sərgilər, konvensiyalar, musiqi festivalları və konsertlər, idman tədbirləri və digər ictimai tədbirlər ləğv edildi.

Martın 25-də ABŞ Senatı koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar iqtisadiyyatı stimullaşdırmaq üçün 2 trilyon dollar ayrılması ilə bağlı qanun qəbul etdi. Martın 27-də qanun ABŞ Nümayəndələr Palatası tərəfindən dəstəkləndi və Prezident Donald Tramp tərəfindən imzalandı. Bu, Amerika Birləşmiş Ştatlarının tarixində işsizlik müavinətlərinin ödənilməsini, xəstəxanalara yardımın göstərilməsini, müəssisələrə və bütün sahələrə yardımın göstərilməsini, habelə ABŞ vətəndaşlarına adambaşına 1200 ABŞ dolları məbləğində birdəfəlik ödəmələrin verilməsini nəzərdə tutan ən böyük yardım tədbiridir.

## Həmçinin bax
* COVID-19 koronavirus pandemiyası

## İstinadlar
İntellekt testləri

**İntellekt testləri** - yoxlananların əqli inkişaf səviyyəsini aşkara çıxarmağa xidmət edir.

İntellekt testləri haqqında ilk fikir F.Qalton (1822-1911) tərəfindən irəli sürülmüşdür. Sonralar fransız psixoloqu A.Bine ilk psixoloji testləri yaratmışdır (1905-ci il). Hal – hazırda psixodiaqnostik tədqiqatlarda D.Vekslerin şkalasından, «proqressiv Raven matrisasından», R.Amtxauerin əqlin (intellektin) strukturu testindən, Q.Y.Ayzenqin «öz qabiliyyətlərinizi yoxlayın», «özünüzün əqli inkişaf koeffisentinizi yoxlayın» və s. geniş istifadə olunur.

## Mənbə
* Ümumi psixologiya. Prof. S.İ.Seyidov və prof. M.Ə.Həmzəyevin elmi redaktorluğu ilə.
Proyektiv testlər

**Proyektiv testlər** - daxili proyeksiya dinamikası doğuran qeyri-müəyyən stimulların təqdimi əsasında yoxlananların şəxsiyyətini tamlıqda öyrənməyə imkan verən metodikadır.

Bu cür testlərə Rorşarx testini, tematik apperseptiv testi (TAT) və s-ni aid etmək olar. Məsələn, TAT-ın tətbiqi zamanı yoxlanan adam ona təqdim olunan şəkildə baş verən hadisələri təsvir edir və bu zaman həmin hadisələrə öz daxili hiss və məramını ifadə edir (şəkillər elə tərtib olunur ki, onları müxtəlif şəkildə şərh etmək mümkün olsun)

## Mənbə
* Ümumi psixologiya. Prof. S.İ.Seyidov və prof. M.Ə.Həmzəyevin elmi redaktorluğu ilə.
Sosiometriya

**Sosiometriya** ( **cəmiyyət** və  **ölçmək**) – psixodiaqnostik metod. Qruplarda və kollektivlərdə rəğbət və nifrət tipli şəxsiyyətlərarası münasibətlərin kəmiyyətcə qiymətləndirilməsi və qrafik təsviri üçün tətbiq olunan standartlamdırılmış metodik üsulların məcmuundan ibarətdir.

Sosiometriya amerikan psixoloqu C. Moreno tərəfindən işlənilmişdir. Bu metodun köməyi ilə əldə edilmiş məlumatlar xüsusi sosiometrik cədvəl və sosioqramda əks etdirilməklə təhlil olunur.

## Mənbə
* Ümumi psixologiya. Prof. S. İ. Seyidov və prof. M. Ə. Həmzəyevin elmi redaktorluğu ilə.
Tropizm

**Tropizm və ya taksislər** — bioloji amillərə özünəməxsus cavab vermək üsullarıdır.

Tropizmlərin aşağıdakı növlərini fərqləndirirlər:
* Fototropizm — canlı orqanizmin işığın təsiri ilə hərəkət etmə meyli;
* Termotropizm — istilik təsiri ilə hərəkətetmə meyli;
* Xemotropizm — müəyyən fiziki-kimyəvi mühiti seçməyə meyli;
* Topotropizm — mexaniki qıcıqlandırıcıların təsir ilə hərəkət etmə meyli və s.

## Mənbə
* Ümumi psixologiya. Prof. S. İ. Seyidov və prof. M. Ə. Həmzəyevin elmi redaktorluğu ilə.
Harri Vandiver

**Harri Vandiver** (; ) — ədədlər nəzəriyyəsi sahəsində işlərinə görə məşhurlaşan amerikan riyaziyyatçı.

ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü (1934).

## Həyatı
Filadelfia, Pensilvaniya ştatında anadan olmuşdur. Erkən yaşlarında məktəbi tərk etdi və atasının şirkətində işləməyə başladı, baxmayaraq ki 1904-1905-ci illərdə Pensilvaniya Universitetində bəzi universitet kurslarında oxuyurdu.

1931-ci il üçün ədədlər nəzəriyyəsinə Koul mükafatını qazanmışdır. 1945-ci ildə Pensilvaniya Universiteti ona fəxri doktor adını verdi. 1952-ci ildə bir kompüterdən istifadə edərək Fermatın Böyük Teoremini araşdırdı və 2000-ə qədər olan bütün sadə ədədlərin nəticələrini hesabladı. 90 yaşında vəfat etdi.

## İstinadlar
Rusiya Təhsil Akademiyası Psixologiya İnstitutu

**RTA Psixologiya İnstitutu** — 1912-ci ildə Moskva Universitetinin nəzdində professor Georgi İvanoviç Çelpanovun təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə yaradılmış Rusiyada ilk, dünyada isə 3-cü Psixologiya İnstitutu.

## Tarixi
İnstitutun rəhbəri G.İ.Çelpanov 1907-ci ildə Moskvaya köçür və Moskva Universitetində fəlsəfə kafedrasına rəhbərlik edir. Çelpanovun ən böyük xidməti Psixologiya İnstiutunu yaratmasıdır. 

Psixologiya İnstitutu formal olaraq 1912-ci ildə yaradılsa da, faktiki olaraq 1914-cü ildən fəaliyyətə başlamışdır. 1923-cü ildə onu nəinki universitetdən, hətta rəhbərlik etdiyi Psixologiya İnstitutundan işdən qovurlar. Lakin az sonra o, Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında dərs deyir. 1927-ci ildə onun sonuncu kitabı nəşr olunur. 1930-cu ildə isə o, tamamilə işsiz qalır. 

## İstinadlar
Maroni

**Maroni** (, ) — Cənubi Amerika çayı.

Çay Surinam və Fransa Qvianası ərazisindən axır, çox hissəsi sərhəd bölgəsindən keçir, bundan sonra estuari yaradaraq Atlantik okeanına tökülür.

Çayın uzunluğu 520 km (digər mənbələrə görə 680 km və ya 725 km), su götürmə sahəsi 65830 km²-dir. Çayın sahilləri əsasən tropik cəngəlliklərlə örtülüdür, mənbəyi Braziliya sərhədi yaxınlığındakı Tumuk Umak dağlarında yerləşir. Əsas qolları Tapanahoni və Lavadır.

Çay ətrafında Sen-Loran-dü-Maroni (Fransız Qvianası) və Albina (Surinam) limanları yerləşir. Kiçik gəmilər çay estuarisindən 100 km məsafədə üzə bilərlər, daha sonrakı yerlərdə çoxsaylı astanalar və şəlalələr var. Çayın orta axınında qızıl mədəni yerləşir.

## İstinadlar
Luçiya Boze

**Luçiya Boze** () — İtaliya aktrisası.

## Həyatı
Luçiya Boze 28 yanvar 1931-ci ildə Milanda doğulub. 

Luçiya Boze 23 mart 2020-ci ildə Seqoviyada 89 yaşında koronavirusdan vəfat edib.

## İstinadlar
Yoşua əməliyyatı

**Yoşua əməliyyatı**, həmçinin **Şeba əməliyyatı** kimi də tanınır — 1985-ci ildə Sudanda yerləşən qaçqın düşərgələrindən efiopiyalı yəhudilərin İsrailə evakuasiya edilmə əməliyyatı.

Efiopiya yəhudiləri, ölkələrindəki ağır aclıqdan Sudan qaçqın düşərgələrinə üz tutmağa məcbur qaldılar. İsrail qüvvələrin 21 noyabr 1984-cü ildən 5 yanvar 1985-ci ilədək keçirtdiyi Musa əməliyyatı nəticəsində 8000 nəfəri İsrailə çatdırıldı, ancaq məlumat mətbuata sızandan sonra müsəlman ölkələrindən təzyiqlər yaranmağa başlandı və Sudan növbəti uçuşları dayandırdı.

Amerika Birləşmiş Ştatlarının 100 senatorunun hamısı Prezident Ronald Reyqana evakuasiyanın yenidən davam etdirilməsi üçün gizli ərizə imzaladılar. Ardından Vitse-prezident Corc Herbert Buş Yoşua adlı əməliyyatı təşkil etdi. 22 mart 1985-ci ildə, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus C-130 Hercules nəqliyyat təyyarəsi Əl Qadarif şəhərinin yaxınlığında eniş etdi. "təqribən 500", "500-dən çox" və ya "təxminən 650" yəhudi köçürüldü və İsrailin cənubundakı Uvda aviabazasına daşındı.

## Ədəbiyyat

* Mitchell G. Bard, *From Tragedy to Triumph: The Politics Behind the Rescue of Ethiopian Jewry*, 2002, , p.&nbsp;161 - 170

## İstinadlar


## Xarici keçidlər

* Musa və Yoşua əməliyyatları
Neyrofizika

**Neyrofizika** (və ya **neyrobiofizika**) sinir sistemi haqqında molekulyar səviyyədə məlumat əldə etmək üçün fiziki texnikaların təkmilləşdirilməsi və istifadəsi ilə məşğul olan biofizikanın bölməsidir.Neyrofizika sinir sistemini öyrənmək üçün eksperimental biofizikanın yanaşma və metodlarını tətbiq edən fənlərarası elmdir. 

Neyrofizikada inkişaf etdirilən və istifadə olunan texnikalar: maqnit rezonans görüntüləmə (MRT), lokal fiksasiya metodu, tomoqrafiya və iki fotonlu lazer mikroskobu.

## Həmçinin bax
* Beyin
* Biofizika
* Elektrik mühəndisliyi
* Elektrofiziologiya
* Neyrofiziologiya
* Neyroelm

## Kitablar
* Wulfram Gerstner və Werner M. Kistler, ''Spiking neyron modelləri, tək neyronlar, əhali, elastiklik,'' Cambridge University Press (2002)          
* Alwyn Scott, ''Nevrologiya: Bir Riyazi Dərs,'' Birkhäuser (2002)     

## İstinadlar
Endrü Cek

**Endrü Cek** () — Böyük Britaniya aktyoru.

## Həyatı
28 yanvar 1944-cü ildə Londonda doğulub.

Endrü Cek və onun həyat yoldaşı Qabriel Rocers koronavirusa yoluxduqlarına görə karantinə alınmışdır.

31 mart 2020-ci ildə Surreydə 76 yaşında xəstəxanada koronavirus xəstəliyindən vəfat etmişdir.

## Fəaliyyəti
Endrü Cek "Ulduz müharibələri" filmində mayor Kaluan Emmata rolunu oynayıb.

## İstinadlar
Karula Milli Parkı

**Karula Milli Parkı** () — Estoniyanın Vırumaa (Antsl və Mıniste volostları) və Valqamaa (Karula volostu) qəzaları ərazisində yerləşən milli park. Estoniyanın beş milli parkının ən kiçiyidir. Ərazisi 123 km²-dir. Milli park Cənubi Estoniyaya xas meşə və göllərlə zəngin olan dağlıq mənzərələri, yerli mədəniyyətini qorumaq və təmsil etmək üçün qurulmuşdur. Bölgədəki yerli insanlar eston dilinin xüsusi bir ləhcəsi olan murde dialektində danışırlar.

Milli park əvvəlcə təbiət qoruğu kimi 1979-cu ildə qurulmuş və 1993-cü ildə milli parka çevrilmişdir. Hazırda bütün Karul dağlarının üçdə bir hissəsini tutur. Karula Milli Parkına gələnlər üçün mərkəz Yaxijarvedir. Məntəqə bölgədəki ən böyük gölün sahilində yerləşir.

Karula Milli Parkı olduqca rəngarəng təbiətə malikdir. Pıxya Karulada əsrlər boyu insan fəaliyyətinin üstünlük təşkil etdiyi mənzərələr üstünlük təşkil edir. Uzaq kənd təsərrüfatları, tarlalar, biçənəklər, bağlar və göllərlə əvəzlənir. Əhalinin əsas hissəsi Pıxya Karulada yaşayır. Lyuna-Karula isə əksinə kiçik bataqlıqlar ilə kəsişən böyük bir meşədir. Karulada Cənub-Şərqi Estoniyanın ən böyük meşə sahəsi yerləşir. Meşəlik milli parkdan da böyük bir ərazini əhatə edir. Meşənin özü isə parkın 70% -dən çoxunu əhatə edir.

Qədim dövrlərdə materik buzlağının geri çəkilməsi zamanı Karula təpələrinin ətəyində çoxsaylı göllər yaranmışdır. Bunlardan 38-i parkda yerləşir. Buradakı göllərin ən böyüyü Yahijarv (176 ha), ən dərini isə Savijarvdır (8 m). Bataqlıqlar milli parkın ərazisinin kiçik bir hissəsini tutur. 
Karula yüksəkliklərinin ən hündür zirvəsi olan Rebaseyarve Tornimyaqi (dəniz səviyyəsindən 137 m) təpəsi park ərazisində yerləşir.
Karula Milli Parkı ərazisində 40 göl vardır. Onların böyük əksiyyətinin sahil xətti dəyişkəndir. parkda yerləşən göllər: Anyaryarvi, Alakonnu, Kadsiyarv, Kallıtı, Kauqyarv, Koqyuyarv, Konnumyae, Kuykli, Kyustriyar, Kyuyrre, Kyunimetsa, Layasaarya, Myarv, Lin, Perayarv, Pormeystri, Pebaseyarv, Saviyarv, Sibula, Suur-Apya və ya Koobassaare, Suur-Saaryarv, Ubayarv, Viytka, Vyake Pexmeyarv, Vyayken Myusyayarva, Vuike.
## İstinadlar
1962 idman gimnastikası üzrə Dünya Çempionatı

**15-ci [[Gimnastika üzrə Dünya Çempionatı|idman gimnastikası üzrə Dünya Çempionatı]]** 1962-ci ilin iyul ayının 3–8 tarixlərində Praqada (Çexoslovakiya) keçirilmişdir.

## Medalçılar

## Kişilər arasında nəticələr
### Komanda şəklində

## Qadınlar arasında nəticələr

### Komanda şəklində

## Medal cədvəli

## Mənbə

* www.gymn-forum.net(  2009-09-03)
Rəcəb Aktuğ

**Rəcəb Aktuğ** () — Türkiyə aktyoru və müğənnisi.

## Həyatı
13 may 1954-cü ildə İzmirdə doğulub.  

Rəcəb Aktuğ 14 yanvar 2020-ci ildə İstanbulda 65 yaşında vəfat edib.

15 yanvar 2020-ci ildə Zəncirliquyu qəbiristanlığında dəfn edilib.

### Ailəsi
Qızı Zeynəb Aktuğdur.

## Yaradıcılığı
Rəcəb Aktuğ Türkiyənin bir çox məşhur seriallarında əsas rol ifaçılarından biri kimi çıxış edib. Aktyora ən çox məşhurluq qazandıran "Kurtlar Vadisi Pusu" serialında Ender bəy və "Aşk-Memnu" serialında Hilmi bəy obrazı olub.

## Filmoqrafiya
* Qurdlar Vadisi: Pusqu
* Qadağan olunmuş eşq (teleserial, 2008)

## İstinadlar
Sultanqazi

**Sultanqazi** () — İstanbul ilinin ilçəsi. 2008-ci ildə 14 Qaziosmanpaşa və Əyyubsultan və Əsənlər ilçələrindən olan məhəllələrin iştirakı ilə qurulmuşdur.

Dənizdən 50 metr yüksəklikdə olan və sahəsi 36&nbsp;km² olan rayon şərqdə Əyyubsultan, qərbdə Əsənlər, cənubda Qaziosmanpaşa və şimal-qərbdən Başaqşəhər ilə həmsərhəddir. İlçə, sahəsinə İstanbul ilçələri arasında 19-cu yerdədir.

16 məhəllədən ibarət olan ərazidə Əlibəy bəndi, Cebeci ocaqları və bir neçə kiçik çay yer alır. Əlibəy bəndi 1975-1983-cü illər arasında istifadə və sənaye su təchizatı məqsədilə inşa edilmiş və hələ də Avropa tərəfinin əhəmiyyətli bir hissəsinin içməli suya olan tələbatını ödəyir. Saxsı gövdə doldurma növü olan bəndin həcmi 1.930.000 m³, çay yatağından hündürlüyü 30.00 m, normal su səviyyəsində gölün həcmi 66.80 hm³, normal su səviyyəsində olan göl 4.66&nbsp;km-dir. İldə 39 hm³ içməli su təmin edir. Üzərində əyləncəli balıqçılıq və su idmanı fəaliyyətləri həyata keçirilir və ətrafı qorunan meşəlik ərazisi ilə ilçənin sakitçilik ehtiyaclarını ödəyir. İlçənin sərhədləri daxilində bir ali təhsil qurumu da vardır (Bezmiâlem Vakıf Universiteti İlhan Varank Kampusu).

## Əhali

## Siyasət
### Bələdiyyə seçkiləri

### Ümümi seçkilər

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Vilsandi adası

**Vilsandi adası** ) — ada Estoniyanın qərbində yerləşir. Adanın sahəsi 8,75&nbsp;km²-dir. İnzibati cəhətdən Saaremaa qəzası Kixelkonna volostu ərazisinə daxildir. Adada eyni adlı kənddə vardır. 2011-ci il siyahıya lınmasına görə adada 6 nəfər yaşayır. Ada həm də Vilsandi Milli Parkının bir hissəsidir. 
## Qalereya

Vilsandi lighthouse.JPG
Vilsandi lambad.jpg
Vilsandi merepäästejaama paadikuur 2012.jpg
Old farmhouse on Vilsandi.jpg
Õhtune Vilsandi saar.jpg
Tolli talu Vilsandi saarel.JPG

## İstinadlar
Antakalnis

**Antakalnis** (*Анто́коль*, , ) — Vilnüsün ən böyük və qədim rayonlarından biri. Şəhərin mərkəzindən şimal-şərqdə, Neris çayının sol sahilində yerləşir. Rayonun şərqində şam ağacları ilə örtülü Sapeqine dağı, şimalda isə Valakupya istirahət mərkəzi var. Rayon  daxildir və Vilnüs şəhərində böyüklüyünə görə ikinci ərazidir. (77,&nbsp;2 km2, Vilnüs ərazisinin 19,&nbsp;3%-i).

## Ümumi məlumat
Litva əhalisinin 2001-ci ildə keçirilən siyahıya alınmasına görə Antakalnisin əhalisi 39697 nəfərdir. Milli tərkibində  litvalılar (70,8%) və polyaklar (12,7%) üstünlük təşkil edir.

Bu ərzilərdə ilk məskunlaşma izlərini arxeoloqlar fərqli epoxalara aid edirlər. İlkin yaşayış məskəni kimi Antokol XV əsrə aid olunur. Əhali daha çox Vilniya çayının mənsəbində məskunlaşmış və tədricən mənbəyə doğru yayılmış. XVII-XVIII əsrlərdə Antokolyanın bir hissəsi bəzi nəsillərə məxsus idi. Bunlar Sapeqi, Pası, Radzivillər və s.idi. Bu ailələr ərəzidə saraylar, bağlar və parklar inşa etdirmişdilər.

XVIII əsrin ortalarında bölgədə Antakalne küçəsi formalaşdı. Bəziləri küçədə məskunlaşmaqdan boyun qaçırırdılar. Qorxurdular ki, maqnatların asılı vəziyyətə düşərlər və onların şıxsi mülkünə çevrilərlər. 1897-ci ildə Antokoledə 5700 əhali qeydə alınmışdır.

Mühəndis Pyatras Vileyşis 1907-ci ildə Avqusta Kleynanın layihəsi əsasında yeni saray inşa etmişdir. Bu sarayda ilk dəfə litva rəssamlıq sərgisi keçirilmişdir. 1932-1938-ci illərdə sarayda Litva elm cəmiyyəti və «Ritas» cəmiyyəti fəaliyyət göstərirdi. 1941-ci ildə sarayda litva dili institutu yaradıldı.

1927-ci ildə rayon ərazisində texniki məktəb tikilmiş. Sonradan politexnikum olmuş. 1945-ci ildə Respublika vərəm elmi-tədqiqat institutu faliyyətə başlamışdır.

## Ədəbiyyat

* Visuotinė lietuvių enciklopedija. T. I: A — Ar. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2001. ISBN 5-420-01574-9. P. 555—556.

## İstinadlar
Hermann Qrabner

**Hermann Qrabner** () — Avstriya bəstəkarı və musiqi müəllimi idi.

## Həyatı
Qrabner 12 May 1886-cı ildə Qrasda anadan olub. 1909-cu ildə məzun olduğu Graz Universitetində hüquqşünaslıq təhsili aldı. Paralel olaraq 1910-cu ilə qədər Leopold Suchsland ilə musiqi təhsili aldı. Daha sonra Leypsiq Konservatoriyasında Max Reger və Hans Sitt ilə birlikdə oxudu. 1912-ci ildə Meininger Teatrında Reger köməkçisi olaraq çalışdı. 1913-cü ildə Strasburq konservatoriyasında musiqi nəzəriyyəsinin müəllimi oldu. Birinci Dünya müharibəsi zamanı Avstriya Ordusunda xidmət etdi. 1919-1924-cü illərdə Hochschule für Musik und Darstellende Kunst Mannheim-də nəzəriyyə və quruluş müəllimi idi. Heidelbergdəki Musiqi Akademiyasında da dərs demişdir. O zaman Leypsiq Konservatoriyasında bəstəkarlıq müəllimi idi, burada tələbələri Hugo Distler, Artur Immisch, Hilding Hallnäs və Miklos Rózsa olmuşdur. 1930-cu ildən Universitetin musiqi direktoru idi. 1938-1946-cı illərdə Berlin Musixochschule-də dərs demişdir. SA üzvlüyünə və nasist kompozisiyası olan "Fackelträger" Lieder des neuen Reichesə görə 1946-cı ilin iyununda təqaüdə göndərildi. 1930-cu ildə Barmen Dövlət Teatrında premyerası olan C. F. Meyerdən sonra Beyerlein tərəfindən libretto ilə "Die Richterin" adlı bir operasını bəstələmişdir. O, orkestr əsərləri, kamera musiqisi, xor əsərləri, Lieder, iki motet və çoxsaylı orqan parçaları bəstələmişdir. 
O, 3 iyul 1969-cu ildə Bolzanoda öldü.

## Əsərləri
#Funksional harmoniya nəzəriyyəsinə dair təlimat, ISBN 3-7649-2112-9
#Ümumi musiqi nəzəriyyəsi, ISBN 3-7618-0061-4
#Orqan qurma sənəti, Maks Hesses Verlag, Berlin, 1958.
#Musiqi əsərlərinin icmalı, Kistner & Siegel & Co, Lippstadt, 1957.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
# Hermann Qrabner Estate, Ruhr-Universitaet-Bochum 
# "Fackelträger", Lieder des neuen Reiches, Männerchor komponiert nach Gedichten von Heinrich Anacker, Kistner & Siegel, Leipzig 1934 
# "Operone: Hermann Qrabner "(Alman dilində). 2008-09-03 tarixində tapıldı. 
# Deutsches Bühnen-jahrbuch: Google Kitablardakı Teatreschichtliches Jahr- und Adressenbuch (Alman dilində), Cild 42 (1931). 
# Philipp Pelster: Hermann Grabner : Pädagoge, Musiktheoretiker und Komponist, Köln : Dohr, 2015, ISBN 978-3-86846-127-5
Stripe

**Stripe** — San-Fransisko yerləşən Amerika texnologiya şirkətidir. Onun iş prinsipi fərdi şəxslərə və müəssisələrə İnternet üzərindən ödənişlər etmək və qəbul etmək imkanı verir .
Gəncənin mühasirəsi (1734)

**Gəncənin mühasirəsi** — 1734-cü ildə Səfəvi-Osmanlı müharibəsi (1730-1736) çərçivəsində Gəncə şəhərini Osmanlılardan geri almasıyla nəticələnən toqquşma.

## Tarixi
Nadir xan Əfşar Qafqazda Osmanlı təsrini aradan qaldırmaq üçün 1734-cü ildə Şimali Azərbaycana daxil oldu. Nadir xanın qoşunları 1734-cü ildə Şamaxıya daxil olduqdan sonra, noyabr 3-də Gəncəyə çatdılar.

Gəncə qalası iki divarla və üç xəndəklə əhatə olunmuşdu. Qala daxilində Osmanlı qüvvələrindən başqa Krım xanlığından göndərilmiş tatar dəstəsi də var idi. Nadirin yaxınlaşması xəbəri eşidiləndə Gəncə şəhəri boşaldıldı və hamı qala daxilinə daşındı. Eyni zamanda qala daxilində uzun sürən mühasirəyə davam gətirmək üçün hərbi hazırlığa başlandı.

Nadir şah əvvəlcə diplomatik yolla qalanın təslim olunmasını istəsə də buna nail ola bilmədi. Qala 4 ay mühasirədə saxlanılsa da Nadir xanın topxanası zəif olduğu üçün qalanın alınması çətinləşirdi. Bu vaxt Səfəvi və Çar Rusiyası arasında imzalanacaq Gəncə sülh müqaviləsinə görə Nadir xanın düşərgəsində olan knyaz Sergey Qolitsin Nadirə kömək təklif etdi və onun razılığından sonra Rusiyanın Dağıstandakı qoşunlarının komandanı general Luvaşov xeyli ağır top göndərdi.

Bu vaxt Nadir xan Qarsda olan Osmanlı paşası Abdulla Köprülünün Gəncəyə hərəkəti və ya Gəncə qalasına yardımı ilə bağlı məlumatlar almağa başladı. Belə olduqda qoşunun bir hissəsini Gəncənin mühasirəsi üçün saxlayan Nadir xan 1735-ci ilin Novruz bayramından bir neçə gün sonra Qarsa yollanıb oranı mühasirəyə aldı. O, 25 may 1735-də Arpaçayı keçərək Qarsın cənub-şərqinə çəkildi. İrəvan yaxınlığındakı Bağavars (Yağavərd) boğazında 18 iyun 1735-də baş vermiş döyüşdə Nadir xan qalib gəldi. Döyüşdə Abdulla paşa, Osmanlı sultanının kürəkəni Mustafa paşa və 50 min Osmanlı əsgəri həlak oldular.

Nadir xan döyüşdən sonra yenidən Qarsa doğru hərəkətə başladı və qalanı mühasirəyə aldı. Bu müddət ərzində Qars hakimi Nadirlə əlaqələr yaratmağa, onu Qarsın mühasirəsindən çəkindirməyə çalışdı. Amma Nadir bu mühasirəni Osmanlı sarayı Gəncə, İrəvan və Tiflis qalalarını təhvil verməyə razı olduqdan sonra dayandırdı. Osmanlı sarayı ilə əldə edilən razılaşmanın nəticəsi kimi də 1735-ci il iyulun 9-da Gəncə, avqustun 12-də Tiflis və oktyabrın 3-də isə İrəvan Osmanlı qüvvələri tərəfindən tərk edildi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Gəncə müqaviləsi
Budapeşt gettosu

280px|thumb|Budapeşt gettosu

**[[Budapeşt]] gettosu** - 1944-cü ilin noyabr ayında Budapeştdə nasistlər tərəfindən qurulmuş bir yəhudi gettosu. 1945-ci ilin yanvarında hücuma keçən Sovet qoşunları tərəfindən azad edilmişdir.
thumb|left|300px|Budapeştdə yəhudilərin kütləvi həbsləri

Macarıstanda yəhudilərə qarşı zülm 1938-ci ildə Mikloş Hortinin sağçı– millətçi rejimi ilə başlamışdır. 1941-ci ildə Budapeştdə 184 min musəvi yəhudisi və 62 min xristian yəhudisi cuğudlar əleyhinə qanunlara uyğun olaraq repressiyaya məruz qaldı.

1944-cü ilin martında Alman qoşunları Macarıstanı işğal etdi. Bu əsnada bir çox yəhudi həbs olundu. Vilayətdə gettonun yaradılması 1944-cü ilin aprel ayında başlandı. Bundan sonra onların ölüm düşərgələrinə sürgün edilməsinə başlanıldı.

15 iyun 1944-cü ildə Macarıstan daxili işlər naziri Budapeştdə bir getto qurmaq əmri verdi. Sərəncama əsasən getto üçün sarı ulduzlarla işarələnmiş və divarla hasarlanmış 2000 ev ayrıldı. Ümumilikdə 220 min yəhudinin gettoya köçürülməsi planlaşdırılırdı. İyunun 25-də Budapeşt yəhudilərinə komendant saatı tətbiq edildi.

Getto sakinləri meydana gəldikdən dərhal sonra konsentrasiya düşərgələrinə sürgün edilməyə başlanıldı. Macarıstanın işğalı dövründə Budapeştin yəhudi əhalisi 200 min nəfərdən 70 min nəfərə qədər azaldı. Neytral ölkələrin (Raul Vallenberq və Corco Perlaska da daxil olmaqla) diplomatları tərəfindən verilmiş sənədlərdən istifadə edərək onu deməyə əsas vardır ki, 20 min nəfər yəhudi gettonun xaricindəki evlərdə yaşayırdı.

18 yanvar 1945-ci ildə getto 151-ci Qırmızı Bayraq Jmerinski diviziyasının bölmələri tərəfindən azad edildi. Bununla belə gettonun müdafiəçiləri güclü müqavimət göstərdi. Döyüşlərdə iştirak edənlərdən birinin dediyinə görə, getto partlayışa hazırlaşmışdı. Bu anda 94 minə yaxın yəhudi neytral ölkələrin diplomatik nümayəndəliklərinin nəzarəti altında olan gettoda və binalarda idi.

2005-ci ildə Dunay sahilindəki qurbanların xatirəsinə bir abidə qurulmuşdur.

## Mənbə
* Budapeşdəki yəhudi gettosunun azad olunmasının 60 illiyi.
* A personal account of the Budapest ghetto
* History of the Budapest ghetto
* Budapest Ghetto today 
* Ghetto Budapest
## İstinadlar
Vilsandi Milli Parkı

**Vilsandi Milli Parkı** () — Estoniyanın Saaremaa qəzasının ərazisində yerləşən bir milli park. Vilsandi adasını, Saaremaa adasından qərbdə bir sıra kiçik adaları, həmçinin Saaremaa adasının Harilayd yarımadasını əhatə edir. Sahəsi 237.6&nbsp;km²-dir. Rütubətli dəniz iqlimiminə malikdir. Vilsandidə 247 növ quş, təxminən 80 növ balıq yaşayır. Estoniyada qorunan bitki növlərinin üçdə birini milli parkda tapmaq olar.
## Funskiyası
Estoniyanın Təbiəti Qoruma Qanununa görə, milli parkın vəzifəsi onun təbii, landşaft və mədəni irsini qorumaq, öyrənmək və təmsil etməkdir. Vilsand Milli Parkının məqsədi Qərbi Estoniyada bu vəzifəni yerinə yetirməkdir. Mədəni irs ərazinin maddi və intellektual mədəni irsi hesab olunur. Bunlara körpülər, arxlar, yollar, lojalar, daş divarlar və  qeyri-maddi mədəni irsdən olan dil, folklor daxildir.
## Coğrafiyası
Vislandi adasından başqa milli park ərazisinə yüzlərlə kiçik ada və adacıqlar daxildir. Üstəlik Saaremaa adasının sahil hissəsində yerləşən Kixlekonna və Lyumanda voloslarının ərazisi də daxildir. Milli parın ərazisi 180&nbsp;km²-dir. Bura daxil olan adaların böyük qismi 500 m uzunluğa və 100 m enə malikdir. Milli parkın özəyini təşkil edən Vilsandi adası isə 8,75&nbsp;km² əraziyə sahibdir. Ada parkda yeganə yaşayışı olan ərazidir.
## Tarixi
Adadakı quşların qorunması  Artur Toom tərəfindən başlandı. O, 1906-cı ildə  mayak evinin sahibi olmuş və Vilsandi ətrafındakı adaları icarəyə götürmüşdür. O, digər vilsandiyalılar tərəfindən etiraza səbəb olan quş yumurtasının toplanmasının qarşısını almaq istədi. Bununla birlikdə o, bir neçə dəniz kapitanının dəstəyini aldı və nəticədə adalar üçün Rusiya imperiyasında ilk mühafizə zonası təsis etdi. Birinci Dünya müharibəsi və İkinci Dünya müharibəsi qorunan ərazini məhv etdi. Lakin hər iki müharibədən sonra bu ərazi bərpa edildi. 1957-ci ildə qorunan ərazi bərpa edildi və bu dəfə qorunan ərazilərə Vilsand adası da daxil edildi. Estoniya müstəqillik qazandıqdan sonra bu ərazi 7 dekabr 1993-cü ildə rəsmi olaraq milli park kimi qeydiyyata alındı. 2009-cu ildən bəri Estoniya Ətraf Mühit Agentliyi rayon ətraf mühit şurası tərəfindən idarə olunur.

## Mənbə
* Mili parkın rəsmi saytı
* Internetseite  
* Tourismus   ()
* HEIMBERG, J. (1997): Nachhaltige Regionalentwicklung im Vilsandi-Nationalpark

## İstinadlar
Hidravlik sıçrayış

**Hidravlik sıçrayış** () — hidravlika elmində, çaylar və suaşıranlar kimi açıq kanal axınında tez-tez müşahidə olunan bir hadisədir. Yüksək sürətlə sıvı(maye) aşağı sürətlə bir bölgəyə töküldükdə, sıvının səthində qəfildən artım olur. Sürətlə axan sıvı qəflətən yavaşlayır və hündürlükdə artır, bu da axının ilkin kinetik enerjisinin bir qismini potensial enerjinin artmasına çevirir. Enerjisinin birazı da çalxanmaq (türbülans) yoluyla istilik şəkilində yox olurlar.

**Tanımlama**: Hidravlik sıçrayış, axının daşqın rejimindən (supercritical'dan) çay rejiminə (subcritical'a) keçdiyi və su səthində qəfildən yüksəliş yaradan bir hadisədir.
Edvard Ceyms Olmos

**Edward James "Eddie" Olmos** () — Emmy mükafatını qazanan Amerikalı aktyor. Los Anceles də anadan olmuşdur. Anası Olmos Elenaor və atası Pedro Olmosun oğlu idi. Atası Pedro, qaynaqçı və meksikalı mühacir olmuşdur. Anası isə Meksika əsilli amerikan idi. Böyüdükdə peşəkar bir beysbol oyunçusu olmaq onun ən böyük arzusu idi. 1964-cü ildə Montebello Liseyini bitirib. Leytenant Martin Castillo" rolu ilə dünya cinayət dram tarixində əfsanəvi polis nəzarətçisi personajlarından birinə çevrilən Olmos, bu roluna görə Emmy mükafatını qazanmışdır. Sonralar ona təklif edilən "Star Trek: Sonrakı Nəsil"  serialında oynamaqdan imtina etmişdir.

1994-2002 illərində o Lorraine Bracco ilə evli idi. 2002-ci ildə isə o 31 yaşındakı Lymari Nadal ilə evləndi. 1971-ci ildən 1992-ci ilə qədər olan ilk evliliyindən Bodie və Mico Olmos adlı iki övladı var.
## Karyerası

Olmos, xüsusilə ABŞ-nin İspan icmasına təsir göstərən ictimai fəallıqla tez-tez məşğul olurdu. 1992-ci ildə icmaların təmizlənməsi və yenidən qurulması üçün çalışdı.1997-ci ildə o, Marlene Dermer, George Hernandez və Kirk Whisler ilə birlikdə "Los Angeles Latino" Beynəlxalq Film Festivalını qurdu. 1998-ci ildə "Latino İctimai Yayımı"nı təsis etdi və hazırda onun sədri vəzifəsini çalışmaqda davam edir. "Latino İctimai Yayımı", İspanlara təsir edən mövzulara yönəlmiş ictimai televiziya proqramlarını maliyyələşdirirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Honoured by Muslim Public Affairs Committee (video)
* 
* Edwards James Olmos' Television Schedule
* Interview with EJO at PBS
* full hour Edward James Olmos interview, including audio
* EJO Speaks at Pennsylvania State University 
* Edward James Olmos - the New Father of Science Fiction
* Edwards James Olmos' phone interviews with SPACE on the final episodes of Battlestar Galactica
Anqolada COVID-19 pandemiyası

**Anqolada COVID-19 pandemiyası** — Anqolada ilk COVİD-19 xəstəsi 21 martda təsdiqlənib.

## Gedişat
19 martda bir anqolalı Whatsapp səsli mesajını yaydı və sonra birdən sildi. Bu, koronavirus barədə dezinformasiyalardan ibarət səs yazısıydı.

20 martda Anqolanın bütün sərhədləri bağlandı. Limanlar, dəmiryolları da daxil olmaqla hər şey qadağan edildi. Bu qadağa 4 aprelə qədər davam etdi.

21 martda birinci və ikinci xəstə Portuqaliyadan Anqolaya, oradan da karantinə gəldi.

24 martda məktəblərin bağlanması 10 aprelə qədər uzadıldı.

29 marta qədər 5 nəfərdə də koronavirus aşkarlandı. İlk 2 xəstə də vəfat etdi.

30 martda isə bir nəfər sağaldı.

1 apreldə səkkizinci xəstə aşkarlandı.

## İstinadlar
Somalilenddə COVID-19 pandemiyası

Somalilenddə ilk iki koronavirus xəstəsi 31 mart 2020-ci ildə aşkarlanıb.

## Gedişat
Somalilenddə ilk iki koronavirus xəstəsi 31 mart 2020-ci ildə aşkarlanıb. Bundan sonra 3 şübhəli şəxs test edildi və onlarda virus aşkarlanmadı.

1 apreldə məktəblər bağlandı, ictimai tədbirlər və yığıncaqlar təxirə salındı və ya keçirilmədi, uçuş və səyahət məhdudlaşdırıldı. Məscidlər üçün xüsusi təlimat verildi.

## İstinadlar
Quantanamo körfəzində COVID-19 pandemiyası

Quantanamo körfəzində ilk koronavirus xəstəsi 3 aprel 2020-ci ildə aşkarlanıb. Həmin insan Kubadan gəlirmiş.

## İstinadlar
Papua-Yeni Qvineyada COVID-19 pandemiyası

30 yanvarda Papua-Yeni Qvineya İndoneziya ilə sərhədini bağladı. 20 martda isə ilk koronavirus xəstəsi təsdiq olundu. O, Uhan Universitetində oxuyan tələbəymiş.

## İstinadlar
Albert Finni

**Albert Finni** (; ) — kino aktyoru, kino prodüseri, kinorejissor, müğənni, teatr aktyoru, ssenarist, telerejissor və televiziya aktyoru.

## Həyatı
Alis və Albert Finninin oğlu kimi İngiltərənin Lancashire əyalətinin Salford şəhərində anadan olmuşdu. Finni "Kral Dramatik Sənət Akademiyası"nda oxumuşdur. Finney 1963-cü ildə Toni Riçardson tərəfindən uyğunlaşdırılan Henri Fildinqin "Tom Jones" filmində rol aldı. Filmdəki roluna görə "Oskar" mükafatına namizəd olan Finni bu roluna görə "Tom Jones Venesiya Film Festivalı"nda (Volpi Kuboku) ən yaxşı aktyor mükafatına layiq görülmüşdür. Aktyor 1984-cü ildə "Paltar" filminə görə "Berlin Film Festivalı"nda "Ən Yaxşı Aktyor mükafatı"nı qazanıb. "Paltar" və "Vulkanın altında" filmlərinə görə "Ən Yaxşı Dəstəkləyici Aktyor Akademiyası Mükafatı"na namizəd oldu. Ceyn Venham (1957-1961), Anuk Emi (1970-1978) və Keyterin Ettson (1989-1991) ilə evlənmişdir.

Aktyor Albert Finney 7 fevral 2019-cu ildə 82 yaşında vəfat etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Akrotiri və Dekeliyada COVID-19 pandemiyası

Akrotiri və Dekeliyada ilk koronavirus pandemiyası 15 mart 2020-ci ildə təsdiqlənib.

## Gedişat
13 martda Kipr Akrotiri və Dekeliyadan gələn 14 nəfəri test etdi və onlarda virus aşkarlanmadı. Akrotiri və Dekeliyada ilk koronavirus pandemiyası 15 mart 2020-ci ildə təsdiqləndi. Onlar Pafosdan qayıdanda özlərini dəhşət pis hiss etdilər və həmin gün onlarda koronavirus aşkarlandı.

18 martda üçüncü xəstə təsdiqləndi. Həmin gün Böyük Britaniyanın silah bazalarının 20 aprelə qədər bağlı qalacağı bildirildi.

4 apreldə onuncu xəstə təsdiqləndi. O, Londondan gələn silah daşıyıcısı idi.

## Həmçinin bax
* Şimali Kiprdə koronavirus pandemiyası 2020
Marsinkonis

**Marsinkonis** () — Litvada Alitus mahalının Vareni rayonunda yerləşən bir kənd. Ərazisinə görə ölkənin ən böyük kəndlərindən biridir (143 ha). Kənd turizm mərkəzlərindən hesab olunur. Kənddə eyni adlı dəmir yolu stansiyası vardır. 2011-ci il məlumatına görə kənddə 640 nəfər yaşayır.
## Təsviri
Marsinkonis açıq bataqlıqlara sahib olan şam ağacları ilə örtülmüş meşəlik ərazidə yerləşir. Burada qum dyunları belə vardır. Ətrafının iqlimi mülayim qışa və sərin yağışlı yaya sahibdir. Kəndin qərbindən Qruda çayı axır. Kəndin yaxınlığında Cuki Milli Parkı və Çepkelay Təbiət Qoruğu yerləşir. Hər iki qurum Marsinkonisdə yerləşən bir ofis tərəfindən idarə olunur. Bundan əlavə ensiz bir çığır kənddən qoruq sərhədinə aparır (qoruq özü ziyarətçilər üçün bağlıdır).

Merkine şəhəri Marsinkonisdən 22 km, Varenanın rayon mərkəzindən 21 km məsafədədir. Asfalt yollar Varena, Merkin və Druskininkai şəhərlərinin  dəmiryol stansiyalarına aparır. 

Sakinlərin əksəriyyəti meşə təsərrüfatı və turizmlə məşğuldur. Marsinkonisdə orta məktəb, ambulatoriya, poçt, aptek və otel fəaliyyət göstərir. Mədəniyyət sahəsi bir kitabxana və mədəniyyət evi ilə təmsil olunur. Kənd turizm infrastrukturu ilə zəngindir. Cuki Milli Parkı Məlumat Mərkəzi velosiped və kayak icarəsi təklif edir. 1996-cı ildə Çepkelay Təbiət Qoruğunun rəhbərliyi burad təbiət muzeyi qurmuşdur. Ekspozisiyasında yerli heyvanlar və canlı eksponatları Tadas İvanauskas adına Zooparkın yerli şöbəsində görmək olar. Həmçinin 1994-cü ildən bəri kənddə etnoqrafik muzey fəaliyyət göstərir. Marsinkonisin ibadət yerləri arasında Müqəddəs Həvarilər Simon və Yəhuda Faddeya qotik kilsəsini, həmçinin iki kütləvi məzarlığı göstərmək olar: Nasizm qurbanlarının qəbiristanlığı və Litva partizanlarının qəbiristanlığı.

Marcinkoniu baznycia2014.JPG |Müqəddəs Həvarilər Simon və Yəhuda Faddeya qotik kilsəsi
Marcinkonys, Lithuania - panoramio (17).jpg |Xatirə xaçı
Marcinkonys, Lithuania - panoramio (38).jpg |Yol göstəricisi
Marcinkonių seniūnijos pastatas.JPG |Poçt binası
Dzūkijos etnografinis muziejus Marcinkonyse.JPG |Etnoqrafik muzeyin ekspozisiyası
Village Festival in a forest scene. Lithuania. - panoramio.jpg |Kənd festivalı

## Tanınmış şəxsləri
* Albinas Marçinskas - iqtisad elmləri doktoru, professor;
* Vaslavas Çioçis - riyaziyyatçı, fizika elmləri doktoru, Marsinkonisdə anadan olmuşdur;
* Yonas Qriqas - fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, Litva Elmlər Akademiyasının üzvü, professor.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *Marcinkonys*. Mūsų Lietuva, T. 1. — Bostonas: Lietuvių enciklopedijos leidykla, 1964. — 345 psl.
* *Marcinkonys*. Lietuviškoji tarybinė enciklopedija, VII t. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 1981. T.VII: Lietuvos-Mordvių, 238 psl.
* *Marcinkonys*. Visuotinė lietuvių enciklopedija, T. XIV (Magdalena-México). — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2008. 253 psl.

## Mənbə
*
Davud Məmmədbəyov

**Davud Məmmədbəyov** (tam adı: *Davud İsa oğlu Məmmədbəyov*;  15 yanvar 1933, Şağan, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan musiqişünası, pedaqoqu, tarzəni və tədqiqatçısı, Moskva Dövlət Konservatoriyasının baş müəllimi və dosenti, Əməkdar incəsənət xadimi (1991).

## Həyatı
Davud İsa oğlu Məmmədbəyov 15 yanvar 1933-cü ildə Bakı şəhərinin Şağan kəndində anadan olmuşdur. Uşaq yaşlarından musiqiyə həvəs göstərən Davud 7 yaşında ikən  1940-ci ildə musiqi məktəbinə məhz tar ixtisası sinfi üzrə daxil olmuş və oranı müvəffəqiyyətlə bitirmişdir. O, təhsilini davam etdirmək üçün 1948-ci ildə Asəf Zeynallı adına Bakı Dövlət Orta İxtisas Musiqi Məktəbinin tar sinfinə daxil olmuşdur. Davud tar üzrə ixtisas dərsini tarzən-pedaqoq Adil Gəraydan, muğam fənnini pedaqoq Əhməd Bakıxanovdan almışdır.

Bu illərdə Davud Məmmədbəyov təkcə tar sənətini öyrənməklə yanaşı, eyni zamanda musiqi tarixi və nəzəriyyəsini dərindən mənimsəmiş və bu sahədə ixtisasçı olmaq üçün müəllimlərinin təkidi ilə 1952-ci ildə Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının musiqişünaslıq daxil olmuşdur. Bir il sonra o, Pyotr İliç Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasının II kursuna köçürülmüşdür.

Məmmədbəyov konservatoriyanın V kursunu bitirəndə  1957-ci ildə "Qara Qarayevin "Yeddi gözəl" baleti" mövzusunda diplom işini müvəffəqiyyətlə müdafiə edir və aspiranturada təhsili davam etdirməyə göndərilir. Aspiranturada onun elmi rəhbəri musiqişünas-alim, professor, Rusiya Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi Vladimir Protopopov olmuşdur. Aspiranturanı bitirdikdən sonra D. Məmmədbəyov musiqişünaslığa başlayaraq, bir sıra elmi və elmi-publisistik işlər və məqalələr yazıb çap etdirir. Bu işlərdə o, elmi baxımdan maraqlı müddəa və nəticələrə gəlir.

D. Məmmədbəyov "Azərbaycan xalq lirik mahnıları" məcmuəsini toplayanı və nota köçürənidir. Bu məcmuə 1965-ci ildə Moskvanın "Muzıka" nəşriyyatında çap olunmuşdur. Əvvəl nota yazılmış mahnılarla yanaşı, həmçinin, D. Məmmədbəyovun nota yazdığı 15 xalq mahnısı və 7 xalq rəqsi məcmuəyə daxil edilmişdir.

Davud Məmmədbəyov kitab və kitabçalarla yanaşı 50-dən artıq elmi məqalənin müəllifidir. Bu məqalələrdə bəstəkarların yaradıcılığı, onların yaradıcılığında xalq musiqisindən istifadə məsələləri və başqa aktual problemlər öz dolğun əksini tapmışdır.

Davud Məmmədbəyov 60 ildən artıq müddətdə Moskva Dövlət Konservatoriyasının müəllimi, baş müəllimi, hal-hazırda isə dosentidir. O, bu 50 il ərzində konservatoriyanın musiqi nəzəriyyəsi kafedrasında dərs deyir.

Davud Məmmədbəyov 1991-ci ildə Azərbaycan musiqi sahəsində xidmətlərinə görə "Əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Təltif və mükafatları
* 1991   Əməkdar incəsənət xadimi

## Əsərləri
* 
*
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Qazaxıstan iqtisadiyyatı

**Qazaxıstan İqtisadiyyatı** — həm Asiya, həm də adambaşına nisbətdə Orta Asiyada ən böyükdür, lakin valyuta 2013 ilə 2016 arasında kəskin bir dəyər itkisini yaşadı. Neft ehtiyatlarına, minerallara və metallara da sahibdir. Həm heyvandarlıq, həm də taxıl istehsalını təmin edən geniş çöl torpaqları ilə kənd təsərrüfatının potensialına malikdir. Cənubdakı dağlar alma və qoz üçün vacibdir; hər iki növ orada vəhşi olur. Qazaxıstanın sənaye sektoru bu təbii ehtiyatların hasilatı və emalı üzərində dayanır.

SSRİ-nin dağılması və Qazaxıstanın ənənəvi ağır sənaye məhsullarına tələbatın azalması, 1991-ci ildən bəri 1994-cü ildə ən yüksək illik enmə ilə iqtisadiyyatın kəskin tənəzzülü ilə nəticələndi. və özəlləşdirmə sürətləndi, nəticədə aktivlərin özəl sektora əhəmiyyətli dərəcədə daxil olması. Qazaxıstanın Tengiz yatağından Qara dənizə qədər yeni bir boru kəməri çəkmək üçün 1996-cı ilin dekabrında Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumu müqaviləsinin imzalanması bir neçə il ərzində əhəmiyyətli dərəcədə daha böyük neft ixracı perspektivlərini artırır. Qazaxıstan iqtisadiyyatı 1998-ci ildə neft qiymətlərinin aşağı düşməsi və Rusiyadakı avqust maliyyə böhranı səbəbiylə ÜDM-in artımının 2,5% azalması ilə aşağıya doğru döndü. 1999-cu ildəki parlaq bir məqam, beynəlxalq neft qiymətlərinin bərpası idi, bu zamanlı bir devalvasiya və bamper taxıl məhsulu ilə birlikdə iqtisadiyyatı tənəzzüldən çıxartdı.

90-cı illərdə adambaşına düşən indiki ÜDM 26% azalıb. 2000-ci illərdə Qazaxıstan iqtisadiyyatı kəskin böyüdü. Bu, dünya bazarlarında Qazaxıstanın aparıcı ixracı olan neft, metal və taxılın qiymətinin artması ilə nəticələndi. 2000-ci ildə ÜDM 1999-cu ildəki 1,7% -dən 9,6% artdı. 2006-cı ildə ÜDM-in son dərəcə yüksək artımı təmin edildi və 10,6% artdı. Rusiya və Çin, habelə qonşu Müstəqil Dövlətlər Birliyi (MDB) ölkələri ilə iş bu böyüməni təşviq etdi. İqtisadi artımın artması hökumətin maliyyəsində də dönüş yaratdı, büdcə 1999-cu ildə ÜDM-in 3.7% -i olan pul kəsirindən 2000-ci ildə 0,1% profisitə keçdi. Ölkənin valyutası 2014-cü ildə 19%, 2015-ci ildə isə 22% devalvasiya edildi.2017-ci ildə Dünya İqtisadi Forumu Qlobal Rəqabət Qabiliyyətliliyi Reytinqini Qazaxıstan 144 ölkə arasında 57-ci sırada tərtib etdi. Reytinq bazar ölçüsü, ÜDM, vergi dərəcələri, infrastrukturun inkişafı və s. Kimi bir çox makroiqtisadi və maliyyə amillərini nəzərə alır.

## İstinadlar
Əhməd İsmayılov

**Əhməd Məhəmməd oğlu İsmayılov** () — Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin İcraçı direktoru

## Həyatı
1980-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

1987–1997-ci illərdə Bakı şəhəri 54 saylı tam orta məktəbdə təhsil almışdır.

2002-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin "Hüquqşünaslıq" ixtisası üzrə bakalavr, 2016-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının "Dövlət və bələdiyyə idarəetməsi" ixtisası üzrə magistr dərəcəsi almışdır.

2022-ci ildə Dyuk Universitetinin Fuqua Biznes Məktəbinin Adaptiv Strateji İdarəetmə Proqramını bitirmişdir.

Ailəlidir, 1 övladı var.

## Əmək fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə 2002-ci ildə Bakı Neft Energetika Kollecində müəllim olaraq başlamışdır.

2004–2005-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilinin (Ombudsman) Aparatının Vətəndaş və siyasi hüquqların müdafiəsi sektorunda böyük məsləhətçi işləmişdir.

2005–2008-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Nəqliyyat Nazirliyinin Hüquq şöbəsinin baş məsləhətçisi vəzifəsində çalışmışdır.

2008–2011-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Dəniz Administrasiyasının Hüquq, kadr və beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri, 2011–2018-ci illərdə isə Aparat rəhbəri vəzifəsində işləmişdir.

2018–2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Dövlət Dəniz Agentliyinin direktor müavini vəzifəsində çalışmışdır.

2009–2015-ci illərdə Yeni Azərbaycan Partiyasının "Dənizçilər" ilk ərazi təşkilatının sədri olmuşdur.

2019-cu ildən Heydər Əliyev Fondunun "Regional İnkişaf" İctimai Birliyinin ekspertidir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 4 aprel tarixli 1969 nömrəli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun İcraçı direktoru vəzifəsinə təyin edilmiş, 12 yanvar 2021-ci il tarixədək bu vəzifədə çalışmışdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021-ci il 12 yanvar tarixli 2416 nömrəli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin İcraçı direktoru təyin edilmişdir.

## Mükafatları
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 iyun 2014-cü il tarixli 580 nömrəli Sərəncamı ilə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı, 23 iyun 2017-ci il tarixli 3028 nömrəli Sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı, 20 oktyabr 2018-ci il tarixli 587 nömrəli Sərəncamı ilə "Gəmiçilik sahəsində xidmətlərə görə" medalı və 2 fevral 2024-cü il tarixli 4289 nömrəli Sərəncamı ilə "Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı ilə təltif edilib.

* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu — 21 iyul 2025

## İstinadlar
1905 idman gimnastikası üzrə Dünya Çempionatı

**[[Gimnastika üzrə Dünya Çempionatı|İdman gimnastikası üzrə ilk Dünya Çempionatı]]** 1905-ci ildə Fransanın Bordo şəhərində keçirilmişdir.


## Kişilər arasında fərdi çıxış

## Kişilər arasında komanda şəklində hər tərəfli

## Turnik üzərində hərəkətlər (kişilər arasında)

## Parallel qollarda (kişilər arasında)

## Dəstəli at üzərində hərəkətlər (kişilər arasında)

## Medal cədvəli

## İstinadlar
1903 idman gimnastikası üzrə Dünya Çempionatı

**[[Gimnastika üzrə Dünya Çempionatı|İdman gimnastikası üzrə ilk Dünya Çempionatı]]** 1903-cü ildə Belçikanın Antverpen şəhərində keçirilmişdir.

## İştirakçılar

* 
* 
* 
* 

## Nəticələr

### Kişilər arasında fərdi çıxış

### Kişilər arasında komanda şəklində hər tərəfli

### Parallel qollarda (kişilər arasında)

### Dəstəli at üzərində hərəkətlər (kişilər arasında)

### Halqalarla hərəkətlər (kişilər arasında)

## Medal cədvəli

## İstinadlar
1907 idman gimnastikası üzrə Dünya Çempionatı

İdman gimnastikası üzrə 3-cü Dünya Çempionatı 1907-ci ilin iyun ayında Bohemiyanın Praqa şəhərində keçirilmişdir.

## Medallar
**Qeyd**

Beynəxalq Gimnastika Federasiyası rəsmiləri Bohemiya idmançılarının qazandıqları medalları sənədləşmələrdə Çexoslovakiyanın xeyrinə yazır.

## Hər tərəfli

## Komanda mübarizəsi

## Turnik üzərində hərəkətlər

## Parallel qollarda

## Dəstəli at üzərində hərəkətlər

## İstinadlar
Sergio Rossi

**Sergio Rossi** () — İtaliyalı dizayner. "Sergio Rossi" adlı lüks ayaqqabı markasının yaradıcısı.

## Həyatı
Sergio Rossi 31 iyul 1935-ci ildə Emiliya-Romanya regionunun San Mauro Pascoli şəhərində doğulub.

İtaliyalı dizaynerə 2020-ci ilin martında koronavirusa yoluxma diaqnozu qoyulub və o, Çezenada xəstəxanaya yerləşdirilib. S.Rossinin vəziyyəti uzun müddət stabil olsa da, aprelin 2-də kəskin pisləşib və o, 84 yaşında müalicə aldığı xəstəxanada vəfat edib.

## Fəaliyyəti
O, 1951-ci ildə qadın ayaqqabı markası "Sergio Rossi"ni yaratdıqdan sonra məşhurluq qazanıb.

## İstinadlar