Yandex.Taxi

**Yandex.Taxi** — Rusiya, MDB, Şərqi Avropa, Afrika və Yaxın Şərqdə sürücülük və qida texnologiyası sahəsində ixtisaslaşmış Rusiyanın İT şirkəti "Yandex" tərəfindən hazırlanmış və taksi sifarişinə xüsusi önəm verən bir tətbiq.

Yandex.Taxi Rusiya, Belarusiya, Moldova, Ermənistan, Gürcüstan, Qırğızıstan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Latviya, Estoniya, Litva, Serbiya, İsrail, Fil Dişi Sahili, Finlandiya, Qana və Rumıniyanın 300-dən çox böyük şəhərində aktiv şəkildə fəaliyyət göstərir. Son beş ölkədə Yango adlı bir marka altında fəaliyyət göstərir. Xidmət yarandığı gündən bəri 36 milyondan çox insan tərəfindən istifadə edilmişdir. 2018-ci ilin sentyabr ayından sistemdə 700 mindən çox sürücü qeydiyyatdan keçib.

Yandex.Taxi 2018-ci ilin dekabr ayından etibarən qida çatdırılması üçün Rusiyada Yandex Eats adı altında istifadəçilərə xidmət göstərir.

## Tarix
Yandex.Taxi ilk dəfə 2011-ci ildə Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhərində 11 taksi dayanacağı və 1000 sürücüsü ilə fəaliyyətə başladı.

Xidmət ilk dəfə işə salındıqda Android və iOS telefonları üçün mobil tətbiq kimi təqdim edildi və vebsayt 28 iyun 2012-ci ildə istifadəyə verildi.

2012-ci ildən etibarən Yandex.Taxi özü tərəfindən edilən taksi zəngləri üçün komissiya almağa başladı.

Tigran Khudaverdyan, Yandex.Taxi xidmətini 2014-cü ildə öz üzərinə götürdü. 2015-ci ilin dekabrında Yandex.Taxi ayrıca bir şirkət olaraq qurulduqda şirkətin cavabdehi oldu.

Yandex.Taxi, 2017-ci ilin iyun ayında avtonom avtomobil texnologiyası üzərində işlərini göstərən bir video yayımladı. Bu prototip nəqliyyat vasitəsi NVIDIA GTX qrafika prosessoru və Velodyne tərəfindən verilən LİDAR optik məsafə sensoru ilə təchiz olunmuş Toyota Prius hibrid xeçbek idi.

### Uber ilə birləşmə
Yandex.Taxi və Uber, 13 iyul 2017-ci il tarixində Azərbaycan, Ermənistan, Belarus, Gürcüstan, Qazaxıstan və Rusiyada taksi fəaliyyətlərini birləşdirmək üçün bir müqavilə imzaladılar. Bu birləşmə qərarından sonra Yandex 100 milyon dollar və Uber 225 milyon dollar sərmayə qoydu və bu ortaqlıq nəticəsində ümumi dəyəri 3,8 milyard dollar olan yeni bir şirkət quruldu. Yeni şirkətdəki ortaqlıq payları; Yandex 59,3%; Uber% 36,6 geri qalan 4,1% işçilərə məxsusdur. Yeni şirkət Tiqran Xudaverdyan tərəfindən idarə olunur. 22 may 2019-cu il tarixində Yandex, Tigran Xudaverdyan MLU BV-nin yeni İcraçı vitse-prezidenti vəzifəsinə Daniil Şuleyko təyin olunduğunu elan etdi.

### Qida çatdırılma xidməti

2017-ci ildə Yandex, Moskvada Foodfox qida çatdırılma xidmətinin hamısını aldı və qida çatdırılma xidmətinə başladı. Bu satınalma nəticəsində Uber Eats, Yandex və Foodfox xidmətləri birləşdirildi və Yandex Eats xidməti Rusiyanın 24 şəhərində xidmət göstərməyə başladı. Yandex 2018-ci ilin oktyabrında digər qida şirkəti Partiya Edi-ni aldı.

## Avtonom Taksilər

Yandex taksi xidmətinə inteqrasiya etmək üçün öz sürücüsüz taksiləri ilə işləməyə və inkişaf etdirməyə başladı. İlk təqdim olunan model: Linux əməliyyat sistemindən istifadə edən Intel CPU-lar və NVIDIA GPU-ları olan üç lidar bölmə, altı radar bölməsi və altı kamerası və naviqasiya üçün GNSS sensoru olan çox inkişaf etmiş Toyota Priusdur. 29 may 2018-ci ildə Yet Another Konfransında xalqa pulsuz sürüş təqdimatları edildi. Yandex bu müddət ərzində 700-dən çox sərnişinlə 10 saata qədər test sürüşü nümayiş etdirdi. Uzun məsafəli sürücülük sınağı üçün 2018-ci ilin iyun ayında 780&nbsp;km yol qət edildi, bu müddət ərzində nəqliyyat vasitəsi 99/100 səviyyəsində 11 saat avtonom səyahət etdi.

Sürücüsüz taksi xidmətinin sınaqları 2018-ci ilin avqust ayında Rusiyanın qərbi Tatarıstan Respublikasının universitet şəhərindəki Innopolisdə başladı. Daha sonra 2018-ci ilin oktyabr ayında Moskvanın qərbindəki Skolkovo İnnovasiya Mərkəzində xidmətə başladı. Bu dövrdə 2018-ci ilin noyabr ayında 1000-ci sərnişinə xidmət göstərdi. Yandex, 2018-ci ildə İsrail Nəqliyyat Nazirliyindən icazə alaraq sürücüsüz nəqliyyat vasitələri üçün test sürüşü hazırlamağa başladı. Yandex 2018-ci ildə özünü idarə edən nəqliyyat vasitələrinin inkişafını davam etmək üçün ABŞ-nin Nevada əyalətindəki ümumi yollarda sürücülük etmək üçün lisenziya aldı.

Sürücüsüz avtomobil beynəlxalq səviyyədə Las Veqasda keçirilən CES 2019 sərgisində təqdim edildi.

Yandex, avtonom avtomobilini Rusiya və İsraildən sonra ABŞ-nin Miçiqan ştatının Ann-Arbor şəhərində ictimai ərazidə layihəsini sınaqdan keçirməyə başladı.

## Xüsusiyyətləri

### Texnologiya
Yandex.Taxi, Yandex-in texnologiyalarından istifadə edərək nəqliyyat vasitələrinin çatma vaxtını və qiymətini hesablayır. Bunlar; Yandex Xəritələr ve Yandex Navigatordur. Bu texnologiyalar sayəsində sərnişinə ən yaxın taksi göndərilir və sərnişin təyinat yerinə ən qısa marşrutla getməsi təmin olunur. Bu müddət ərzində Yandex xidmətlərindən alınan canlı trafik məlumatları nəticəsində pula və vaxta qənaət edilir. Yandex.Taxi xidmətində gediş haqqı tələb-təklif tarazlığı nəticəsində hesablanır. Bu haqqı sərnişin səyahət başlayanda məlumat almış olur.

### Təhlükəsizlik
Yandex.Taxi nəqliyyat xidmətləri göstərməyə səlahiyyətli tərəfdaşlarla işləməyə başlamışdır. Xidmət etdiyi ölkənin qanunlarından asılı olaraq, taksi şirkətləri, taksi stansiyaları, lisenziyalı daşıyıcılar, fərdi sahibkarlar və ya müvafiq ölkədə müvafiq icazəsi olan digər hüquqi şəxslər ilə işləməyə başlamışdır. Yandex.Taxi sisteminə daxil olan sürücülər təlim alacaq və müştəri məmnuniyyətinin ən yüksək səviyyəsinə çatmağı hədəfləyir.

## Qlobal inkişaf
2019-cu ilin iyul ayından Yandex.Taxi; Rusiya, Belarusiya, Ermənistan, Qırğızıstan, Moldova, Gürcüstan, Qazaxıstan, Latviya, Litva, Estoniya, Özbəkistan, Serbiya, Fil Dişi Sahili, İsrail, Finlandiya, Qana və Rumıniyanın 300-dən çox böyük şəhərində fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.

### Belarusiya
Belarusiyada 25 fevral 2016-cı ildə Minskdə başlayan xidmət hazırda ölkənin birdən çox şəhərində fəaliyyət göstərir. 2019-cu ilin mart ayından etibarən sərnişinlər və sürücülər üçün bir sığorta məhsulu təqdim etməyə başlamışdır.

### Ermənistan
Ermənistanda 1 iyul 2016-cı ildə Yerevanda fəaliyyətə başlayan xidmət hal-hazırda 15 şəhərdə aktiv istifadə olunur.

### Qazaxıstan
Yandex.Taxi 28 iyul 2016-cı ildə Qazaxıstanın ən böyük Almatı şəhərində istifadəyə verildi və xidmət göstərilən şəhərlərin sayı gələcəkdə 20 şəhərə qədər artdı.

### Gürcüstan
28 avqust 2016-cı ildə Gürcüstanda xidmətə başlayan Yandex, bu gün Batumi və Rustavidə xidmətini davam etdirir.

### Ukrayna
25 oktyabr 2016-cı il tarixində Ukraynada xidmətə başladıqdan sonra, Ukraynanın Rusiya texnologiya şirkətlərinə tətbiq etdiyi qadağa nəticəsində Ukraynada qanuni olaraq istifadəsi dayandırıldı. Ukraynadakı bu qadağaya baxmayaraq, istifadəçilər VPN üzərindən xidmətdən istifadə edirlər.

### Moldova
Yandex.Taxi 24 iyul 2017-ci ildə Kişinyovda xidmətə başlamışdır.

### Qırğızıstan
Yandex.Taxi 9 noyabr 2017-ci ildə Bişkekdə xidmətə başladı və daha sonra xidmətini Oş şəhərinə qədər genişləndirdi.

### Latviya
Yandex.Taxi Latviya tərəfindən xidmət verilən ilk Baltik ölkəsi və ilk Avropa Birliyinə üzv ölkəsidir və 15 mart 2018-ci ildə xidmətə başlamışdır.

### Özbəkistan
Yandex.Taxi 4 aprel 2018-ci ildə Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə xidmətə başlamışdır.

### Estoniya
Yandex.Taxi 1 may 2018-ci ildə Tallin şəhərində fəaliyyətə başladı. Daha sonra Tartu şəhərində fəaliyyət göstərməyə başladı.

### Serbiya
Serbiya, Yandex-in keçmiş Sovet Respublikaları xaricində xidmət göstərdiyi ilk ölkədir və Yandex.Taxi, 5 iyun 2018-ci ildə Belqradda fəaliyyətə başladı.

### Litva
Yandex.Taxi, 26 iyul 2018-ci ildə paytaxt Vilnüsdə xidmətə başladı. Bu müddətdə Litva Hökuməti şəxsi məlumatların təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlarını dilə gətirdi və bu məlumatların vacib vəzifələrdə olan insanlar tərəfindən istifadə edilməməsini istədi. Yandex, bu narahatlıqlara qarşı fərdi məlumatlarla əlaqədar Avropa Birliyi GDPR qaydalarına uyğun olduğunu bildirdi. Yandex.Taxi Litvada məhdudiyyət olmadan fəaliyyət göstərir.

### Fil Dişi Sahili
Yandex.Taxi, 4 oktyabr 2018-ci ildə Fil Dişi Sahilinin Abican şəhərində Yango markası altında istifadəyə verildi. Yandex.Taxinin Afrika qitəsində xidmət etdiyi ilk ölkədir.

### Finlandiya
8 noyabr 2018-ci ildə Yandex Yango markası altında xidmət göstərdiyi ikinci ölkə olan Finlandiyada fəaliyyətə başladı.

### İsrail
İsrail şirkətin xidmət göstərdiyi ilk Orta Şərq ölkəsi idi və Yango markası altında 10 dekabr 2018-ci ildə xidmətə başlamışdır.

### Qana
Qana, Yandeksin Afrika qitəsində xidmət etdiyi ikinci ölkədir və 6 iyun 2019-cu ildə Yango markası altında xidmətə başlamışdır.

### Rumıniya
27 iyun 2019-cu ildə Buxarestdə Yango markası ilə fəaliyyətə başlayan xidmətə 55 şirkətdən 3000 sürücü qatıldı.

## İstinadlar