open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tülay Hatimoğulları Oruç

**Tülay Hatimoğulları Oruç** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27 və 28-ci çağırışlarının deputatı, HEDEP-in həmsədri.

## Həyatı
Tülay Hatimoğulları Oruç 1977-ci ildə Hatay ilinin Samandağ ilçəsində anadan olub. Ərəb-Ələvidir. Anadolu Universiteti İqtisadiyyat Bölməsindən məzun olub.

Ərəb mədəniyyətinin və ərəb dilinin dirçəlişi üçün tədqiqatlar aparıb. 1995-ci ildə ərəb musiqisi və teatr fəaliyyətini də aparan Müasir İncəsənət Atölyesinin qurucularından biri olub. 2015-ci ildə Yaxın Şərq Ərəb Xalqları Araşdırma İnstitutunun yaradılmasında və idarə olunmasında yer alıb.

Feminizm sahəsində də işlər aparıb. 2000-ci ildə AMARGİ Qadınlar İnstitutunun, 2007-ci ildə isə Qadın Əməyi İttifaqının yaradılmasında və idarə olunmasında yer alıb.

Kürd probleminə həll yolu tapmaq üçün çalışan vətəndaş təşəbbüsü olan Barış Məclisində çalışıb. 2011-ci ildə Xalqların Konqresinin (HDK) yaradılmasında yer alıb.

2013-cü ildə Sosialist Yenidənqurma Partiyasının (SYKP) qurucularından biri olub. SYKP İdarə Heyətinin üzvü olub. 2016-cı ilin iyununda Ahmet Kaya ilə birgə Sosialist Yenidənqurma Partiyasının (SYKP) həmsədri seçilib. 2018-ci ilin noyabrından bu vəzifədən istefa verib.

24 iyun 2018-ci ildə HDP-nin namizədi olaraq Adana ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Xarici İşlər Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

3 iyul 2022-ci ildə HDP-nin qurultayında İdarə Heyətinin üzvü seçilib. HDP həmsədrinin müavini olub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Adana ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib.

15 noyabr 2023-cü ildə qurultayda HEDEP-in həmsədri seçilib.

Ərəbcə bilir. Evlidir.

## İstinadlar
Aytən Kordu

**Aytən Kordu** () — sosioloq və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Aytən Kordu 1971-ci ildə Ərzincan ilində anadan olub. Anadolu Universiteti Sosiologiya Bölməsindən məzun olub.

2003-2011-ci illərdə Göyqurşağı Qadınlar Dərnəyinin sədri olub. 2015-2017-ci illərdə Tunceli Bələdiyyəsində qadın məsələləri şöbəsində çalışıb.

Siyasi fəaliyyətinə görə 2.5 il müddətinə həbs edilib. 2018-ci ildə azadlığa buraxılıb.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Tunceli ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Ətraf mühit Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Zazaca bilir. Subaydır.

## İstinadlar
Azərbaycanda nəşr olunmuş qəzetlərin siyahısı

## Gündəlik
:

## Həftəlik

:

## Həftəaşırı və ya aylıq

:

## Mütəxəssis və ya mövzulu

:

## Regional

:

## Ümumi

## Həmçinin bax

* Azərbaycan qəzetlərinin siyahısı

## Qeydlər



## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* Aşırlı, Akif. Azərbaycan mətbuatı tarixi / A. Aşırlı ; red. A. Bayramoğlu. I hissə : 1875-1920. - Bakı : Elm və təhsil, 2009. - 296 s.
* Azərbaycan mətbuat tarixi antologiyası / red. heyəti: Ə. Həsənov, V. Səfərli, Ə. Ə. Amaşov, tərt., elmi red.: Ş. Q. Vəliyev, N. Q. Yaqublu. I cild. - Bakı: Elm və təhsil, 2010. - 440 s.
* Azərbaycan mətbuat tarixi antologiyası / red. heyəti: Ə. Həsənov, V. Səfərli, Ə. Ə. Amaşov, tərt., elmi red.: Ş. Q. Vəliyev, N. Q. Yaqublu. II cild. - Bakı: Elm və təhsil, 2011. - 440 s.
* Mətbuat tarixi və publisistika məsələləri / İ. Ə. Həbibbəyli [et al.]; tərt. A. H. Rüstəmli ; elmi red. İ. Ə. Həbibbəyli. - Bakı: Ozan, 2016. - 184 s.
* Azərbaycan çap mətbuatı tarixinin inciləri: 1875-1920 = Historical Gems of Azerbaijani Press : 1875-1920. - Bakı : Şərq-Qərb, 2020. - 160 s.
* 

## Xarici keçidlər

* https://edebiyyat-az.com/?p=2712, https://araz.az/?p=29078; https://qol.az/?name=xeber&news_id=7531; https://musavat.com/news/media/Cemil-Hesenli-Yeni-Cumhuriyyetin-redaksiya-surasina-daxil-oldu_183711.html?d=1; https://az.trend.az/azerbaijan/society/1846689.html
Süməyyə Boz

**Süməyyə Boz** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Süməyyə Boz 1985-ci ildə Muş ilində anadan olub. Cümhuriyyət Universiteti Antropologiya Bölməsindən məzun olub.

Van ilinin İpəyyolu ilçə bələdiyyəsində qadın məsələləri şöbəsində çalışıb, həmçinin bələdiyyə sədrinin müşaviri və bələdiyyənin gənclər və idman şöbəsinin müdiri vəzifələrində təmsil olunub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Muş ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Səhiyyə, Ailə, Çalışma və Sosial Məsələlər Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Subaydır.

## İstinadlar
Beritan Günəş Altın

**Beritan Günəş Altın** () — psixoloq və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Beritan Günəş Altın 1995-ci ildə Mardin ilinin Nüseybin ilçəsində anadan olub. Yıldırım Beyazıt Universiteti Psixologiya Bölməsindən məzun olub.

Müharibə travması, gender, immiqrasiya və uşaqların müdafiəsi üzrə məqalələri “Jineoloji” ve “Psychology Kurdi” nəşrlərində dərc olunub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Mardin ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Milli Təhsil, Mədəniyyət, Gənclər və İdman Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Evli və 1 uşaq anasıdır.

## İstinadlar
Tartar bifşteksi

Tatar bifşteksi (Tatarca bifşteks, Tartar bifşteksi) — çiy maldan hazırlanmış yeməkdir.

## Tarixi
Avropada Tatar bifşteksinin Tatar adlanan tatarlardan və ya slavyanlardan gəldiyi barədə bir əfsanə var. Bənzər bir əfsanəni, məsələn, XVII əsrin ortalarında Polşa-Litva Birliyi ərazisində uzun müddət Polşa xidmətində çalışan fransız hərbi kartoqraf mühəndisi Giyom de Boplan xatırladır. Onun hekayələrinə görə, Zaporojye qoşunlarının kazakları 1–2 barmaq qalınlığında at filesini doğrayıblar və intensiv qan axmasına üçün bir tərəfdən güclü duzlayaraq yəhərlərin altına qoyurdular; iki saatlı marş yürüşündən sonra bir tərəfdən qan köpüyü çıxarılırdı və bütün əməliyyatlar belinin ikinci tərəfi ilə təkrarlandı, bundan sonra Tatar bifşteks yeməyə hazır hesab edilirdi.

Daha əvvəl də bu əfsanəyə Robert Burtonun "melanxoliya anatomiyası" nda rast gəlmək olar".

Con Byuri fikrinə görə, bu şəkildə bişirilən ət yeyilməz olardı

Müasir tatar bifşteksi ABŞ- da yaranıb. Sonra Avropaya gəldi və burada Fransız restoranlarında "Amerikan biftşek"si adlı ilə verilirdi (fr. steack à l’Americaine). Eyni zamanda, tez-tez tartar sousu ilə verilirdi, buna görə də zamanla tatar biftşeksi ləqəbini aldı. Beləliklə, bifşteks tartarı tatar mətbəxi ilə əlaqəsi yoxdur.

Hazırda Avropada tatar biftekləri geniş yayılıb. Belçika (filet américain (préparé)), Çexiya və Slovakiya (tatarský biftek), Finlandiya (tartarpihvi), İsveç (råbiff), Danimarka və digər variasiyalarda mövcuddur.

## Mədəniyyətdə
Britan serialı Mr. Bin, 2-ci epizodda, "Cənab Binin Dönüşü" baş qəhrəman restorana baş çəkir və ona tartar verilir. Gözlədiyi kimi olmadığını anlayan o, yeməkdən qurtulmaq və yeməmək üçün müxtəlif yollara əl atsa da, restorandan üzr istəməsi şəklində ona epizodun sonunda yenidən bifşteks tartarı verilir.

## Həmçinin bax
* Basdırma
* Steyk
* At əti
* Mett

## Qeydlər

## Ədəbiyyat
* 
* Steak tartare (с. 134). Tartare (с. 1026) // Larousse gastronomique. — P.: Larousse, 1997. — 1215 с.
Güldərən Varli

**Güldərən Varli** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Güldərən Varli 1982-ci ildə Van ilində anadan olub. Van Yüzüncü İl Universitetinin Erciş Peşə Liseyində Mühasibatlıq Bölməsindən məzun olub.

Van ilinin Ərciş ilçə bələdiyyə sədrinin müavini vəzifəsində çalışıb.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Van ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İctimai Təsərrüfat Müəssisələri Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

## İstinadlar
Dilan Kunt Ayan

**Dilan Kunt Ayan** () — hüquqşünas, qadın hüquqları fəalı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Dilan Kunt Ayan 1989-cu ildə Şanlıurfa ilinin Viranşehir ilçəsində anadan olub. İstanbul Kültür Universiteti Hüquq Bölməsindən məzun olub.

Hüquqşünas olaraq 2013-2016-cı illərdə Şanlıurfa Vəkillər Kollegiyasında, 2016-2023-cü illərdə isə Van Vəkillər Kollegiyasında çalışıb. Şanlıurfa Vəkillər Kollegiyasında Qadın Hüquqları Komissiyasında təmsil olunub. 2021-ci ildən Van Vəkillər Kollegiyasında İdarə Heyətinin üzvü və Qadın Hüquqları Komissiyasından məsul sədr müavini vəzifəsində çalışır.

Şanlıurfa Yaşam Evi Qadın Həmrəyliyi Dərnəyinin üzvü, Azadlıq Uğrunda Hüquqşünaslar Dərnəyinin İdarə Heyətinin üzvü, İnsan Hüquqları Dərnəyi Van şöbəsinin Təftiş Şurasının sədri və Van Star Qadınlar Dərnəyinin sədri vəzifələrində də təmsil olunub.

Avropa Şurası və Türkiyə Vəkillər Kollegiyaları İttifaqının birgə apardığı AİHM bacarıqlarının artırılması layihələrində təlimçi olaraq çalışıb. BMT Qadınları tərəfindən aparılan və Uçan Süpürgə Fondu tərəfindən aparılan “Qadınların ədalətə çıxışı və insan hüquqları mexanizmləri” layihəsində də təlimçi olaraq çalışıb.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Şanlıurfa ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Ədalət Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Evli və 1 uşaq anasıdır.

## İstinadlar
Əhmədbəy

**Əhmədbəy** — Kırklareli ilinin Lüləburqaz ilçəsində qəsəbə.

## Tarixi
Qəsəbənin tarixi Frakiyalılara gedib çıxır. Rayonun mühüm məskunlaşma mərkəzlərindən biridir. Bölgədə eramızdan əvvəl 700–600-cü illərdə Frakiya tayfasının yaşadığını göstərən monumental qəbirlər (tümuluslar) var. Şəhərin indiki sakinlərinin əksəriyyəti 1878-ci ildə Osmanlı-Rusiya müharibəsindən sonra Bolqarıstandan köçüblər.

## Mədəniyyət
Köftələri ilə məşhurdur. Ətraf vilayət və rayonlardan çoxlu insan Əhmədbəy köftəsi üçün qəsəbəni ziyarət edir.

## Əhali

## İstinadlar
Çiçək Otlu

**Çiçək Otlu** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Çiçək Otlu 1973-cü ildə Sivas ilinin Yıldızeli ilçəsində anadan olub. Orta təhsillidir.

90-cı illərdə Kommunist Partiyasının nəşri olan *Atılım* qəzetində çalışıb. 2005-2009-cu illərdə Fəhlə Qadınlar Assosiasiyasının prezidenti olub. 2009-2016-cı illərdə Məzlumların Sosialist Partiyası sədrinin müavini, 2016-2019-cu illərdə sədri vəzifəsində təmsil olunub. 2021-2023-cü illərdə Sosialist Qadınlar Assambleyalarının sözçüsü, Sosialist Qadınlar Jurnalının isə rəhbəri olub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Daxili İşlər Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

## İstinadlar
Ceylan Ağça Cupolo

**Ceylan Ağça Cupolo** () — müəllim və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Ceylan Ağça Cupolo 1986-cı ildə Diyarbəkir ilinin Hazro ilçəsində anadan olub. Doqquz Eylül Universiteti ABŞ Mədəniyyəti və Ədəbiyyatı Bölməsindən məzun olub. Həmin universitetdə magistr dərəcəsi alır.

Ankara Universitetində xarici dil müəllimi olaraq çalışıb. Qadınların, qaçqınların və ətraf mühitin qorunması, mətbuat azadlığı, siyasi motivli həbslər, həbsdə işgəncə və pis rəftar mövzularında hesabatların hazırlanması, insan hüquqları sahəsində tədqiqatların aparılması ilə məşğul olub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Diyarbəkir ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Xarici Əlaqələr Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə, ingiliscə və italyanca bilir. Evli və 1 uşaq anasıdır.

## İstinadlar
Burcugül Çubuq

**Burcugül Çubuq** () — müəllim və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Burcugül Çubuq 1985-ci ildə Afyonqarahisar ilinin Emirdağ ilçəsində anadan olub. 2001-ci ildə Antalyada liseydə təhsil alan illərdə İnqilabçı Lisey Şagirdlərinin (DEV-LİS) üzvü olub. Anadolu Universiteti Təhsil Bölməsindən məzun olub.

Gənc-Sən Tələbə Gənclər Birliyinin qurucularından olub. SDP üzvü olub. Qadınların Azadlığı Qrupunda təmsil olunub. 2009-cu ildə Sülh Naminə Qadınlar Təşəbbüsünün yaradılmasında yer alıb. 2015-ci ildə İnqilabçı Partiyasının qurucularından olub və sədr müavini vəzisində təmsil olunub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq İzmir ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Rəqəmsal Media Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

## İstinadlar
Nevroz Uysal Aslan

**Nevroz Uysal Aslan** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Nevroz Uysal Aslan 1991-ci ildə Şırnak ilində anadan olub. 2014-cü ildə İstanbul Universiteti Hüquq Bölməsindən məzun olub.

Hüquqşünas olaraq Diyarbəkir Vəkillər Kollegiyasında çalışıb. Azadlıq Uğrunda Hüquqşünaslar Dərnəyinin İstanbul şöbəsinin İdarə Heyətinin üzvü olub. Beynəlxalq platformalarda həbsxanalarda təcrid, qadın hüquqları, insan hüquqları və qarşıdurma mövzusunda məruzələrlə çıxış edib.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Şırnak ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İnsan Hüquqları Araşdırma Komissiyasının Katibi vəzifəsində təmsil olunub.

İngiliscə bilir. Evli və 1 uşaq anasıdır.

## İstinadlar
Sabahat Ərdoğan Sarıtaş

**Sabahat Ərdoğan Sarıtaş** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Sabahat Ərdoğan Sarıtaş 1988-ci ildə Siirt ilində anadan olub.

Qadın hüquqları müdafiəçisi olaraq tanınır.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Siirt ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İctimai İşlər, Rayonlaşdırma, Nəqliyyat və Turizm Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Evli və 1 uşaq anasıdır.

## İstinadlar
Cami məscidi (Ərdəbil)

*Cami məscidi*' *(), * Mescid-e-Jāmeh Ardabil)'', İranın Ərdəbil şəhərində tarixi dəyərə malik olan bir məsciddir.

Elxanilər dövləti dövrünə aid olan bu məscid, Ərdəbil şəhərinin mərkəzində Taliqani 4 küçəsində yerləşib və Ərdəbil bazarının içində yer alır. 

## İstinadlar
Zülküf Uçar

**Zülküf Uçar** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Zülküf Uçar 1982-ci ildə Van ilində anadan olub. 2006-cı ildə Doqquz Eylül Universiteti Hüquq Bölməsindən məzun olub.

Hüquqşünas olaraq 2007-ci ildən Van Vəkillər Kollegiyasında çalışıb. Van Vəkillər Kollegiyasının İdarə Heyətinin üzvü olub. 2018-2022-ci illərdə isə Van Vəkillər Kollegiyasının prezidenti vəzifəsində təmsil olunub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Van ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Ədalət Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Evlidir.

## İstinadlar
Vəzir Coşqun Parlaq

**Vəzir Coşqun Parlaq** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Vəzir Coşqun Parlaq 1989-cu ildə Hakkari ilinin Çuxurcu ilçəsində anadan olub. Van Yüzüncü İl Universitetinin Erciş Peşə Liseyindən məzun olub.

Bölgələr Partiyasında (BDP) və Xalqların Konqresində (HDK) təmsil olunub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Hakkari ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Milli Müdafiə Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Subaydır.

## İstinadlar
Öznur Bartin

**Öznur Bartin** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Öznur Bartin 1985-ci ildə Hakkari ilidə anadan olub. Pamukkale Universiteti Fəlsəfə Bölməsindən və Anadolu Universiteti Ədliyyə Bölməsindən məzun olub. Anadolu Universiteti Maliyyə Bölməsində təhsil alır.

HDP İpəyyol ilçə şöbəsinin həmsədri və Van il şöbəsinin həmsədri olub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Hakkari ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Sənaye, Ticarət, Enerji, Təbii Sərvətlər, İnformasiya və Texnologiyalar Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Subaydır.

## İstinadlar
Motal papaq

**Motal papaq** – əsasən kənd əhalisinin yoxsul təbəqələri istifadə edərdi. Uzuntüklü qoyun dərisindən hazırlayırdılar, konus formasında olurdu.

Qədimlərdən üzü bəri hər kişinin başında börk olması əsas şərt idi. Kişidə böyük (papaq), arvadda isə ləçək (çərqəd) şərafət nişanəsi sayılırdı. Papağa və ləçəyə hörmətsizlik müqəddəslərə və namusa hörmətsizlik sayılırdı. Buna görə də heç vaxt kişinin papağı başından əskik olmazdı. Hətta oğlan uşaqlarının da özünəməxsus papaqları olurdu. Bu papaqlara "tərlik" deyərdilər. Ancaq tərlik papaq qədər qalın olmazdı, bir qat toxunmuş açıq qırmızı forması olardı və bu papaq formasının Səfəvi hökmdarlarının "qızılbaş" ordusundan qalması zənn edilir.

## İstinadlar
Daqqa papaq

**Daqqa papaq** — Dəridən tikilmiş hündür papaq. Papağın sağanağı qaragül dərisindən, üst qapağı isə mahuddan tikilirdi. Bəzi bölgələrdə ona "üstlü", yaxud "qapaqlı" papaq da deyilirdi. Ümumiyyətlə, qaragül dərisindən tikilən sağanaqlı papaqların hamısı "börk" və ya "sür papaq" adlanardı.

## İstinadlar
Şələ papaq

**Şələ papaq** – əsasən kənd əhalisinin yoxsul təbəqələri taxırdı. Uzuntüklü qoyun dərisindən hazırlayırdılar.

Ənənəvi kişi baş geyiminin ən vacib elementi sayılan papaq keçmişdə əməli vəzifə daşımaqla yanaşı, həm də qeyrət, namus, şərəf və igidlik rəmzinə çevrilmişdi. Xüsusilə sür dəridən tikilmiş börk geyən kişilər nəinki ədalətsiz bir iş görməyi özlərinə rəva bilməz, hətta başqalarının haqsız əməlinə dözməyib, onu cəzasız buraxmağı öz qeyrətlərinə sığışdırmazdılar. Məhz bu səbəbdən də keçmiş məişətdə qeyrət və hünər rəmzi sayılan papaq (börk) səhər tezdən gecə yatana qədər kişilərin başında qalardı. Hətta süfrə ətrafında çörək yeyən zaman kişilər onu başlarından çıxarıb kənara qoymazmışlar. Tarix boyu davam edən ənənəyə görə, yalnız gecə yatağa girib yatan zaman papaq başdan çıxarılardı. Hətta ahıl və qoca kişilər gecələr yatan zaman başlarına papağı əvəz edən təsək və ya külah (şəbkülah) qoyardılar. Dəri papaqlar formasına və geyilmə tərzinə görə məhəlli və zümrə xüsusiyyəti daşıyırdı. Papağın formasına əsasən onun sahibinin hansı zümrəyə mənsub olmasını və hansı bölgədə yaşadığını bilmək olurdu. Dəri papaqlar habelə rənginə görə də fərqləndirilirdi.

Əhali arasında dəri papağa tələbat böyük olduğuna görə Azərbaycanda papaqçılıq sənəti geniş yayılmışdı. Keçən yüzilin 50-ci illərində Bakı, Gəncə, Lənkəran, Quba, Şəki, Şamaxı, Şuşa, Naxçıvan şəhərlərində 650 nəfərədək papaqçı vardı. Təkcə Şəkidə 230-dan çox papaqçı fəaliyyət göstərirdi.

## İstinadlar
Onkoloji Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatı

**Onkoloji Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatı** (XBT-O) — Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatının xüsusi tematik genişləndirilməsi. Bu təsnifat xərçəng xəstəlikləri zamanı geniş istifadə olunur. Hal-hazırda üçüncü revizyonundadır (ICD-O-3). ICD-10 morfoloji kodların siyahısını ehtiva edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mister Olimpiya 1968

**Mister Olimpiya 1968** — Bodibildinq üzrə ən populyar yarışın sayca dördüncüsü. Beynəlxalq Bodibildinq və Fitnes Federasiyasının (IFBB) təşkilatçılığı ilə 1968-ci ilin sentyabrında Nyu-York şəhərində, Bruklin musiqi akademiyasının binasında keçirilmişdir. 

Bu dəfə ki, yarış Mister Olimpiya tarixində yeganə iştirakşının olması ilə fərqlənir. Yarışda iştirak hüququ olan Harold Pul işində vəzifə yüksəlişinə görə yarışdan imtina etdi. Deyp Dreyper isə Hollivudda kino çəkilişləri səbəbindən yaxşı formada deyildi və yarışdan çəkildi. Çak Sayps isə yarış günü digər bir turnirin, Mister Dünyanın qalibi olmuş və son anda Co Veyderi məsləhəti ilə yarışda iştirak etmədi.

Yekunda tək iştirakçı olan Serjio Oliva Mister Olimpiya 1968-in qalibi elan olundu. Bu onun bu yarışdakı sayca ikinc qələbəsi idi.

## Nəticələr

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mr. Olympia
Mahmut Dindar

**Mahmut Dindar** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Mahmut Dindar 1964-cü ildə Van ilinin Gevaş ilçəsində anadan olub. İbtidai, orta və lisey təhsilini Vanda alıb.

1989-2015-ci illərdə Erciş Qənd Zavodunda çalışıb. Hazırda təqaüdçüdür.

Təqaüdə çıxdıqdan sonra “Sivilizasiyalar Beşiği”ndə Qohumlarını İtirmiş Ailələrin Həmrəyliyi, Birliyi, Yardımı və Mədəniyyət Dərnəyində (MEBYA-DER) çalışıb. 2021-ci ildə dərnəyə qarşı aparılan istintaq çərçivəsində həbs edilib və 1 il həbsxanada saxlanılıb.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Van ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İctimai Təsərrüfat Müəssisələri Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Evli və 6 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Hess Corporation

**Hess Corporation** (2006-cı ilə qədər **Amerada Hess Corporation**) — xam neft və təbii qazın axtarışı və hasilatı ilə məşğul olan ABŞ qlobal enerji şirkəti. 1968-ci ildə Hess Oil and Chemical və Amerada Petroleum şirkətlərinin birləşməsi nəticəsində yaradılmışdır. Leon Hess 1960-cı illərin əvvəllərindən 1995-ci ilə qədər CEO vəzifəsində çalışmış, bundan sonra oğlu Con Hess onu sədr və baş direktor kimi əvəz etmişdir. Şirkətin rəqib neft şirkəti Chevron tərəfindən alınması ilə bağlı razılıq əldə olunub.

Baş ofisi Nyu Yorkda yerləşən şirkət Fortune 500 korporasiyalarının 2016-cı il illik reytinqində 394-cü yerdə qərarlaşıb. 2020-ci ildə Forbes Global 2000 Hess-i dünyanın 1253-cü ən böyük ictimai şirkəti olaraq sıralamışdır.

Şirkətin ABŞ (Şimali Dakota) və Liviyada sahildə, dənizdə isə ABŞ (Meksika körfəzi), Kanada, Cənubi Amerika (Qayana və Surinam) və Cənub-Şərqi Asiyada (Malayziya) kəşfiyyat və hasilat əməliyyatları var.

## İstinadlar
Xalis mənfəət

**Xalis mənfəət** və ya **xalis gəlir** — vergilər, rüsumlar və büdcəyə digər icbari ödənişlər ödənildikdən sonra müəssisənin balans mənfəətinin onun sərəncamında qalan hissəsi. Xalis mənfəət müəssisənin dövriyyə vəsaitlərinin artırılmasına, fondların və ehtiyatların formalaşmasına, istehsala yenidən investisiya qoyulmasına istifadə olunur.

Xalis mənfəətin həcmi ümumi mənfəətin həcmindən və vergilərin məbləğindən asılıdır. Xalis mənfəətin həcminə əsasən müəssisənin səhmdarlarına dividendlər hesablanır.

## Müəyyənləşdirilməsi
K.Makkonnell və S.Bryuya görə, *xalis mənfəət* (iqtisadi mənfəət) müəssisənin ümumi gəlirindən bütün fürsət xərclərinin çıxılmasına bərabərdir  .
Sinan Çiftyürek

**Sinan Çiftyürek** () — yazıçı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Sinan Çiftyürek 1952-ci ildə Şanlıurfa ilinin Hilvan ilçəsində anadan olub. İbtidai və orta təhsilini Hilvan ilçəsində alıb. Tokat Müəllimlər Liseyindən məzun olub.

Tədqiqatçı və yazıçı olaraq tanınır. İqtisadi, siyasi, mədəni və sosioloji mövzularda məqalələrin, o cümlədən 8 dərsliyin müəllifidir.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Van ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Kənd Təsərrüfatı, Meşə və Kənd Məsələləri Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Mehmet Zəki İrmez

**Mehmet Zəki İrmez** () — müəllim və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Mehmet Zəki İrmez 1980-ci ildə Şırnak ilində anadan olub. Dicle Universiteti Mühasibat uçotu Bölməsindən, Van Yüzüncü İl Universiteti Təhsil Bölməsindən, Anadolu Universiteti Biznesin idarə edilməsi Bölməsindən və Anadolu Universiteti Açıq Təhsil Bölməsindən məzun olub.

2006-2016-cı illərdə müəllim olaraq, həmçinin Milli Təhsil Nazirliyində çalışıb. HDP Şırnaq il şöbəsinin həmsədri və Bölgələr Partiyası (DBP) Şırnaq il şöbəsinin həmsədri vəzifələrində çalışıb. Təhsil və Elm İşçiləri İttifaqının (EĞİTİM SEN) Şırnaq şöbəsinin də sədri olub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Şırnak ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İctimai Təsərrüfat Müəssisələri Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Evli və 3 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Fərid Şənyaşar

**Fərid Şənyaşar** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Fərid Şənyaşar 1983-cü ildə Şanlıurfa ilinin Suruç ilçəsində anadan olub. İnönü Universiteti İqtisadiyyat və İdarəetmə Bölməsindən məzun olub.

2010-2018-ci illərdə müəllim olaraq çalışıb. 2019-2020-ci illərdə isə xüsusi təhsil və reabilitasiya müəssisəsində çalışıb.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Şanlıurfa ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Kənd Təsərrüfatı, Meşə və Kənd Məsələləri Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

Fərid Şənyaşarın atası və qardaşı 2018-ci ildə AK Parti deputatı İbrahim Halil Yıldızın qohumları tərəfindən Şanlıurfa ilinin Suruç ilçəsində öldürülmüşdü.

## İstinadlar
ExxonMobil

**Exxon Mobil Corporation** — dünyanın ən böyük neft şirkətlərindən biri sayılan ABŞ şirkəti.

Şirkətin baş ofisi Texas ştatının Dallas şəhərinin ətrafında olan İrvinqdə yerləşir. Əsas neft ehtiyatları Asiya və ABŞ-də, təbii qaz isə ABŞ, Avstraliya, Asiya və Avropada yerləşir.

## Tarixi
Hazırkı şirkət 1999-cu ildə ABŞ-nin ən böyük neft şirkətləri Exxon və Mobilin birləşməsi nəticəsində yaranmışdır.

Hər iki şirkət 1870-ci ildə əsası qoyulmuş Con Rokfellerin Standard Oil şirkətinin varisləridir. On ildən az bir müddət ərzində bu şirkət ABŞ-də neft emalına nəzarəti demək olar ki, tamamilə ələ keçirmişdi. Artıq 1878-ci ildə neft emalından əldə edilən 35 milyon dollarlıq gəlirin 33 milyon dolları Standard Oil-a məxsus idi. 1882-ci ildə Standard Oil ABŞ-də neft emalı zavodlarının 80%-nə və neft kəmərlərinin 90%-nə nəzarət edən 30 şirkətin trestinə çevrildi və trestin əsası kimi Nyu Cersi ştatının Standard Oil şirkəti yaradıldı (qeydiyyat sənədlərinə əsasən, Exxon Mobil Korporasiyası onun birbaşa varisidir). 1888-ci ildə ilk xaricdəki törəmə şirkəti  sonradan Esso Petroleum Company olacaq) yaradıldı. 1890-cı ildə, ilk növbədə Standard Oil-a yönəlmiş Şerman Anti-Trest Aktı qəbul edildi və 1911-ci ildə uzun illər davam edən məhkəmə çəkişmələrindən sonra ABŞ Ali Məhkəməsi Standard Oil-i 34 müstəqil şirkətə bölməyə qərar verdi, onlardan biri Standard adlanmağa davam etdi .

## Fəaliyyəti
2021-ci ilin sonuna olan məlumata görə, şirkətin təsdiqlənmiş karbohidrogen ehtiyatları 18,536 milyard barrel neft ekvivalenti, o cümlədən neft — 7,436 milyard barrel (qaz kondensatı, bitum və sintetik neft daxil olmaqla 12,174 milyard barrel), təbii qaz — 1,081 milyard kubmetr təşkil edir. 2021-ci ildə gündəlik neft və qaz hasilatı 3,712 milyon barel, ondan 2,289 milyon barel neft, 241,7 milyon kubmetr təbii qaz hasilatı olub. 1 barrel neftin hasilatı orta hesabla 11 dollar, ən aşağısı Asiyada 4 dollar, Avstraliyada 5 dollar, ABŞ-də 9 dollar, Afrikada 19 dollar, Kanada və Latın Amerikasında 22 dollar, Avropada 32 dollar təşkil edib .

ExxonMobil-in ümumi gücü sutkada 4,57 milyon barel olan 13 ölkədə 19 neft emalı zavodunda maraqları var. Onlardan beşi ABŞ-də (Texas ştatında 2, İllinoys, Luiziana və Montanada hər birində bir, gündə 1,77 milyon barel), Kanadada 3 (gündə 428 min barel), 8-i Avropada (2 Fransada, həmçinin Belçika, Böyük Britaniya, Hollandiya, İtaliya və Almaniya, gündə 1,35 milyon barrel), Asiyada 4 (Sinqapur, Səudiyyə Ərəbistanı, Tailand və Çin, gündə 1,03 milyon barrel) .

## İstinadlar
Onur Düşünməz

**Onur Düşünməz** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Onur Düşünməz 1990-cı ildə Hakkari ilində anadan olub. Dicle Universiteti Hüquq Bölməsindən məzun olub.

Hüquqşünas olaraq Hakkari Vəkillər Kollegiyasında çalışıb, İdarə Heyətinin üzvü olub. Azadlıq Naminə Hüquqşünaslar Dərnəyinin Hakkari şöbəsinin həmsədri olub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Hakkari ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Ədalət Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə və ingiliscə bilir. Subaydır.

## İstinadlar
Özgül Saki

**Özgül Saki** () — müəllim və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Özgül Saki 1967-ci ildə Zonquldak ilinin Çaycümə ilçəsində anadan olub. 1990-cı ildə ODTÜ Təhsil Bölməsindən məzun olub. Kocaeli Universiteti Fənn və Ədəbiyyat Bölməsində magistr dərəcəsi alıb.

Uzun illər müəllim olaraq çalışıb. Təhsil və Elm İşçiləri İttifaqının (EĞİTİM SEN) üzvü olub. Daimi olaraq 8 Mart Feminist Gecə Yürüşlərinə və LGBTİ+ Yürüşlərinə qatılır.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Kişi və Qadınlar üçün Bərabər Cəmiyyət Komissiyasının vəzifəsində təmsil olunub.

## İstinadlar
Çingiz Çiçək

**Çingiz Çiçək** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Çingiz Çiçək 1978-ci ildə Tunceli ilində anadan olub. Mərmərə Universiteti Hüquq Bölməsindən məzun olub.

Hüquqşünas olaraq çalışıb. HDP İstanbul il şöbəsinin həmsədri, HDP İdarə Heyətinin üzvü və HDP həmsədrinin müavini olub.

2009-cu ildə Kürdüstan Fəhlə Partiyasının (PKK) həbsdə olan sabiq lideri Abdullah Öcalanın hüquqlarını müdafiə edib. 2011-ci ildə Abdullah Öcalanı təmsil edən 45 digər hüquq müdafiəçisi ilə birgə həbs edilib. 2014-cü ilin martında Kürdüstan İcmalar İttifaqı (KCK) ilə əlaqəli fəaliyyətlərdə ittiham olunaraq istintaqa cəlb edilən digər doqquz hüquq müdafiəçisi ilə birgə sərbəst buraxılıb.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Xarici İşlər Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Cəlal Fırat

**Cəlal Fırat** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Cəlal Fırat 1975-ci ildə Malatya ilində anadan olub. İbtidai və orta təhsili Malatyada, lisey təhsilini isə İstanbulda alıb.

Uzun illər ticarətlə məşğul olub. Ələvilər Dərnəyi Federasiyasının sədri, Avropa Ələvilər Dərnəyi Konfederasiyasının İdarə Heyətinin üzvü vəzifələrində təmsil olunub. 2012-ci ildən Qərib Dədələr cəm evinin prezidentidir.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Sənaye, Ticarət, Enerji, Təbii Sərvətlər, İnformasiya və Texnologiyalar Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Evlidir və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Ömər Faruk Hülakü

**Ömər Faruk Hülakü** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Ömər Faruk Hülakü 1981-ci ildə Bingöl ilində anadan olub. KKTC-də Yaxın Şərq Universiteti Hüquq Bölməsindən məzun olub.

Hüquqşünas olaraq çalışıb. 2012-2014-cü illərdə İnsan Hüquqları Dərnəyi Bingöl şöbəsinin idarəçilərindən olub. 2021-2023-cü illərdə Bingöl Vəkillər Kollegiyasının sədri vəzifəsində təmsil olunub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Bingöl ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Daxili İşlər Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Evlidir və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Hüseyn Olan

**Hüseyn Olan** () — əczacı və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Hüseyn Olan 1959-cu ildə Bitlis ilində anadan olub. Egey Universiteti Əczaçılıq Bölməsindən məzun olub.

35 il Bitlisdə əczacı olaraq çalışıb. Van Əczaçılar Palatasında vəzifələrdə təmsil olunub. 2007-2009-cu illərdə T. C. Əczaçılar Birliyinin Təftiş Şurasının üzvü, 2009-2011-ci illərdə isə T. C. Əczaçılar Birliyinin İdarə Komitəsinin üzvü olub. 2007-ci ildə Barış Məclisinin qurulmasında yer alıb.

Siyasi fəaliyyətinə 1981-ci ildə və 1996-cı ildə bir il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.

2014-cu ildə Bitlis bələdiyyəsinin sədri seçilib. 2016-cı il noyabrın 25-də həbs edilib və əvəzinə qəyyum təyin edilib. Bitlis Ağır Cəza Məhkəməsinin qərarı ilə 7 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. 2022-ci il iyulun 7-də onun həbs cəzası başa çatıb və o, azadlığa buraxılıb.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Bitlis ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Səhiyyə, Ailə, Çalışma və Sosial Məsələlər Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Evlidir və 3 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Səmra Çağlar Gökalp

**Səmra Çağlar Gökalp** () — müəllim və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Səmra Çağlar Gökalp 1988-ci ildə Bitlis ilində anadan olub. Van Yüzüncü İl Universiteti İngilis dili və Ədəbiyyatı Bölməsindən məzun olub. Mübadilə proqramı çərçivəsində Birləşmiş Ştatların Texas Universitetində təlimlərdə olub. Merilend Qadınlar Komissiyasında *(Maryland Commission for Women)* müşahidəçi olub.

Van Şəhər Bələdiyyəsində Avropa İttifaqı və Xarici əlaqələr şöbəsində çalışıb. 2019-cu ildə bələdiyyə sədrinin vəzifəsindən uzaqlaşdırılmasından sonra tutduğu vəzifədən azad edilib. İnsan Hüquqları Dərnəyində İdarə Heyətinin üzvü olub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Bitlis ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Müraciətlər Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Evlidir.

## İstinadlar
Yukio Mişima Ədəbiyyat Muzeyi

– Yaponiyanın Yamanaşi prefekturasının Yamanakako kəndindəki Yamanankako Ədəbiyyat Meşə Parkında yerləşən ədəbiyyat muzeyi. Yaponiya yazıçısı Yukio Mişimanın həyat və yaradıcılığına həsr olunmuşdur. Muzey Mişimanın bir neçə əsərlərində hadisələrin baş verdiyi yer olan Yamanaka gölünün sahilində yerləşir.

## Tarixi

Muzey 3 iyul 1999-cu ildə Yukio Mişimanın həyat və yaradıcılığı tədqiq etmək və öyrənmək üçün yaradılmışdır. 2002-ci ildə muzeydə Mişima tərəfindən 15 yaşında yazılmış "Ayı balasının hekayəsi" adlı əsəri kəşf edilmişdir.

## Xüsusiyyətlər
Muzeyin eksteryeri və həyəti Mişimanın Tokiodakı evi əsasında dizayn edilmişdir. Muzeyin həyətində Apollon heykəli yerləşir: Mişima "Apollon kuboku" adlı səyahətnamənin müəllifi olmuşdur. Birinci mərtəbədə sərgi otaqları, ikinci mərtəbədə oxu zalı yerləşir. Muzeyin xüsusi sərgi otağında hər il bir mövzuya aid sərgilər keçirilir.

Muzeyin kolleksiyasına 20.000-dən çox eksponat daxildir. Bu eksponatlara Mişimanın "Maskanın etirafları", "Dalğaların səsi" və "Qızıl pavilyon məbədi" kimi əsərlərinin əlyazmaları, yaradıcılıq və tədqiqat qeydləri, yazdığı məktublar, çəkdiyi rəsmlər, ona aid olan fotolar, geydiyi paltarlar, əsərlərinə əsaslanan film və tamaşalara aid materiallar (ssenari və posterlər), kitablar və tərcümə materialları daxildir.

Muzeydə Mişimaya aid iki xüsusi video nümayiş etdirilir. Birinci video "Yukio Mişima, dünyanın ən böyük yazıçılarından biri" yazıçının dünyaya baxışı və əsərləri haqqındadır. İkinci video "Böyük bir meşədə nəfəs alan məktublar adamının sevdası" rejissor Amon Miyamotonun Mişima haqqında söhbətindən ibarətdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Sevda Karaca Dəmir

**Sevda Karaca Dəmir** () — jurnalist və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Sevda Karaca Dəmir 1984-cü ildə Adana ilində anadan olub. ODTÜ Siyasi və İctimai Elmlər Bölməsindən məzun olub.

Uzun illər jurnalist olaraq çalışıb. 2007-ci ildən *Evrensel* qəzetində çalışır. Həmin il *Hayat Televiziyası*nın qurucularından olub. Hayat TV Nəşr Koordinasiyasının üzvü olub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Qaziantep ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. Parlamentdə Əmək Partiyasını təmsil edib.

İngiliscə, almanca və fransızca bilir.

## İstinadlar
İsgəndər Bayhan

**İsgəndər Bayhan** () — iqtisadçı, jurnalist və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
İsgəndər Bayhan 1971-ci ildə Artvin ilinin Şavşat ilçəsində anadan olub. İbtidai, orta və lisey təhsilini Artvində alıb. Anadolu Universiteti İqtisadiyyat və İdarəetmə Bölməsindən məzun olub.

Əmək Partiyasının sədr müavinidir.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq İstanbul ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. Parlamentdə Əmək Partiyasını təmsil edib.

Evli və 1 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Tuncer Bakırhan

**Tuncer Bakırhan** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı, DEM Partiyasının həmsədri.

## Həyatı
Tuncer Bakırhan 1970-ci ildə Qars ilinin Susuz ilçəsində anadan olub. İbtidai və orta təhsilini Qarsda alıb. Bursa Uludağ Universiteti İqtisadiyyat Bölməsindən məzun olub.

Siyasi fəaliyyəti ərzində HEP, DEP, HADEP, DEHAP, DTP, BDP, HDP və DEM üzvü olub. 2003-2005-ci illərdə DEHAP sədri olub.

2014-cu ildə Siirt bələdiyyəsinin sədri seçilib. 2016-cı il noyabrın 16-da “PKK/KCK üzvü olmaq” ittihamı ilə həbs edilib və əvəzinə qəyyum təyin edilib.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Siirt ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib.

15 noyabr 2023-cü ildə HEDEP həmsədri seçilib.

Kürdcə və ingiliscə bilir. Evlidir və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Arslanlı (Duzluca)

**Arslanlı** — Türkiyənin İğdır ilinin Duzluca ilçəsində kənd.

## Tarixi
Kənd 1912-ci ildən eyni adı daşıyır. Adını Pirli bəylərindən olan Arslan Bəyin adından almışdır. 
## Coğrafiya
Kənd İğdır il mərkəzinə 63 km, Tuzluca ilçə mərkəzinə 30 km uzaqlıqtadır. 
## Əhalisi
Kənddə 1886 ilində 140 kürd, kəndə bağlı "Zimovnik" adlı qışlaqda isə 79 Kürt yaşamaqda idi.
## İstinadlar
Hidetoşi Tanaka

– Nihon Universitetinin şura sədri və həvəskar sumoçu. 2013–2017-ci illərdə Yaponiya Olimpiya Komitəsinin vitse-prezidenti olmuşdur.

## Həyatı
Hidetoşi Tanaka 1946-cı ildə Yaponiyanın Aomori prefekturasında doğulmuşdur. 1965-ci ildə Nihon Universitetində təhsil almağa başlamış və 1969-cu ildə iqtisadiyyat fakültəsindən məzun olduqdan sonra universitetdə işləməyə başlamışdır. 1999-cu ildə Nihon Universitetinin şura üzvü, 2008-ci ildə isə şuranın sədri olmuşdur.

Tanaka həyatının son dövrlərində vergidən yayınma skandalına görə gündəmə gəlmiş, 2021-ci ildə bu səbəbdən saxlanılmışdır. Skandaldan sonra sədr vəzifəsindən istefa etmişdir. Tokio Rayon Məhkəməsi ona bir illik şərti məhkumluq cəzası vermiş və 52 milyon yenlik gəlir vergisindən yayındığına görə 13 milyon cərimə cəzası təyin etmişdir. O, 118,2 milyon yenlik gəliri gizlətməklə ittiham olunmuşdu.

## Sumo
Tanaka 1983-cü ildə Nihon Universitetin sumo klubunun direktoru olmuş və bir çox sumoçu yetişdirmişdir. O, Beynəlxalq Sumo Federasiyasının prezidenti, eləcə də, Yaponiya Sumo Assosiasiyasının vitse-prezident, daha sonra prezidenti olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Nihon Universitetinin saytında
Branxiomikoz

**Branxiomikoz** — göllərdəki balıqçılıq təsərrüfatında yetişdirilən balıqların (karp, çəki, dabanbalığı və s.) göbələk xəstəliyidir. Bu xəstəlik karp balıqlarına bütün yaşlarda, ən çox isə iki yaşında yoluxur. Xəstəlik yayda (iyul, avqustda) şiddətli, yaz və payızda isə xroniki formada keçir. Xəstəliyi "Branxiomikoz sanqvinis" göbələyi törədir. Göbələk əsasən balığın qəlsəmələrində və qan damarlarında yığılır. Xəstə balıqlar qidalanmadan və inkişafdan qalır, suyun üzərinə qalxaraq, hava udurlar. Onların qəlsəmələrində tutqun boz, sarımtıl və tünd qəhvəyi zolaqlar əmələ gəlir, gölün sahilə yaxın hissəsində zəif halda üzür, gölə yaxınlaşan adamlara və başqa canlılara qarşı heç bir reaksiya göstərmirlər. Təsərrüfatda xəstəliyi ləğv etmək üçün balıq böyüdülən göllər növbə ilə boşaldılmalı, bir il orada balıq saxlanılmamalı, dincə qoyulmalı, sönməmiş əhənglə dezinfeksiya edilməlidir. Xəstə balıqlar (körpə və törədicilər) qışlama gölünə salınmazdan əvvəl 5%- li xörək duzu məhlulunda çimizdirilməlidirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İxtioftirioz

**İxtioftirioz** — karp, çəki, dabanbalığı, sıf, çapaq, şirbit, qızılxallı, qızılbalıq və başqa şirin su balıqlarında təsadüf edilir. Xəstəliyin törədicisi balıqların dəri və qəlsəmələri üzərində parazitlik edən "ixtioftirius multifılis" adlı kiçik infuzordur. Bu infuzorlar konus şəkilli bədənlərinin bir tərəfilə balığın qəlsəməsinə, dəri və ya üzgəcinə yapışaraq tezliklə onun epiteli toxumasına daxil olur və sürətlə böyüməyə başlayırlar. Nəticədə balıqların dəri və qəlsəmələrində iltihab əmələ gəlir və xəstəlik kəskin keçdikdə balıqlar kütləvi halda qırılır. Parazit müəyyən inkişaf mərhələsinə çatdıqdan sonra balığın bədənindən çıxaraq suya düşür, tədricən suyun dibinə çökür və sistalaşır. Sistanın daxilində dəfələrlə bölünmə gedir, nəticədə hər sistadan yüz və minlərlə kiçik infuzor əmələ gəlir. Sonra sistanın xarici təbəqəsi partlayır və infuzorlar suya tökülür və proses yenidən başlayır. İxtioftirioz xəstəliyinə qarşı profılaktiki mübarizə və müalicə tədbirləri kostioz, xilodonelloz və trixodinoz xəstəliklərində olduğu kimidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Covanni

**Covanni** — kişi adı.
	
* Covanni Lorenso Bernini — məşhur italyan heykəltaraşı.
* Covanni Antonio — italyan rəssamı.
* Covanni Kassini — Fransız astronom.
* Covanni Arnolfini — İtaliyanın Toskana bölgəsinin Lukka şəhərindən olan tacir.
* Covanni Kakkamo — italyan müğənnisi və bəstəkarıdır.
* Covanni Boqado — yarımmüdafiəçi.
* Covanni Karpini — italiyalı fransiskan.
* Covanni Vastola — İtaliya futbolçusu
* Covanni Allevi — italyan bəstəkar və pianoçu.
* Covanni Qronki — İtaliyanın üçüncü prezindenti
* Covanni Boldini
* Covanni Batista Farina
* Covanni Papini
* Covanni Paskoli
Kruz

**Kruz** — soyad.

* Tom Kruz — tanınmış amerikalı aktyor və film prodüseri.
* Penelopa Kruz — İspaniya aktrisası və model.
* Ted Kruz — Amerikalı siyasətçi, ABŞ senatına Texas ştatından seçilmiş senator
* Ulises de la Kruz — Ekvador futbolçusu
* Covana de la Kruz — Perulu marafonçu.
Porfiri

**Porfiri** — kişi adı.

* Porfiri (filosof) — neoplatonçu filosof, musiqinin nəzəriyyəçisi, astroloq, riyaziyyatçısı
* Porfiri Baxmetyev — rus və bolqar mənşəli fizik və eksperimental bioloq.

## Həmçinin bax
* Porfiri (balina)
Şövkət

**Şövkət** — ad və soyad.
	
* Şövkət Ələkbərova — Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan SSR xalq artisti (1959).
* Şövkət Seyidzadə — şairə.
* Şövkət Yalqun — uyğur futbolçu.
* Lalə Şövkət — Azərbaycanın Dövlət Katibi (1993 – 1994).
* Naci Şövkət — İraq siyasətçisi.
* Dağ Şövkət — Türkiyə rəssamı.
* Mehmed Şövkət Əfəndi — 32. Osmanlı sultanı Əbdüləzizin beşinci oğlu, Osmanlı şahzadəsi.
* Mahmud Şövkət Əfəndi — 33. Osmanlı sultanı Əbdüləzizin ən kiçik oğlu Mehmed Seyfəddin Əfəndinin oğlu.
Ömər Öcalan

**Ömər Öcalan** () — jurnalist və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27-ci və 28-ci çağırışlarının deputatı.

## Həyatı
Ömər Öcalan 1987-ci ildə Şanlıurfa ilinin Halfeti ilçəsində anadan olub. Ankara Universiteti Ünsiyyət Bölməsindən məzun olub.

DBP, HDP və DEM üzvü olub. 2014-2016-cı illərdə Bölgələr Partiyası (BDP) Mardin il şöbəsinin həmsədri olub.

2018 və 2023-cü illərdə Şanlıurfa ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27-ci və 28-ci çağırışlarının deputatı seçilib. 27-ci və 28-ci çağırışlarda TBMM Sənaye, Ticarət, Enerji, Təbii Sərvətlər, İnformasiya və Texnologiyalar Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

Kürdüstan Fəhlə Partiyasının (PKK) həbsdə olan sabiq lideri Abdullah Öcalanın qardaşı oğludur.

## İstinadlar
Turop Van Orman

**Mark "Turop" Eşton Van Orman** () — amerikalı karikaturaçı, animasiyaçı, ssenarist, prodüser, rejissor və səsləndirmə aktyoru. O, 2008–2010-cu illərdə Cartoon Network telekanalında yayımlanan "Flepcek" cizgi serialının yaradıcısı və icraçı prodüseri olmuşdur. Üstəlik bu serialda o, həmçinin baş qəhrəman olan Flepceki səsləndirmişdir. Van Orman rejissorluq debütünü 2019-cu ildə ekranlara çıxan "Qəzəbli quşlar 2" filmi ilə etmişdir.

## Həyatı və fəaliyyəti
Van Orman Virciniya ştatının Norfolk şəhərində doğulub böyüyüb.

Van Orman CalArts-da animasiya üzrə təhsil almazdan əvvəl Zantaro adlı videooyun şirkətində çalışıb. O, "*Camp Lazlo*", "*The Powerpuff Girls*" və "*The Grim Adventures of Billy & Mandy*" cizgi serialları üçün hekayə rəssamı və ssenari müəllifi kimi fəaliyyət göstərib. O, həmçinin "Macəra zamanı" və "*Sanjay and Craig*" serialının ilk mövsümünün prodüseri olmuşdur. Turop bundan əlavə DeviantArt-da pərəstişkarlarının fan-artına cavab verməklə tanınır.

Van Ormanın qardaşı Conni, onu "Flepcek" serialını yaratmaqda və Cartoon Network-da animasiya sahəsində karyera qurmağa ruhlandırıb. Van Orman 1999-cu ildə Şerri Van Orman ilə ailə həyatı qurub. Onların Blossom və Hazel adında iki qız övladı var.

Orman 2013-cü ildən "*North Woods*" adlı animasiya layihəsi üzərində işləyir. Bu, layihə ilk dəfə 2013-cü ildə "*Black Forest*" adlı potensial stop-motion cizgi filmi kimi Nickelodeon-a təqdim edilmişdir. Nickelodeon tərəfindən ötürüldükdən sonra layihə 2016-cı ildə Disney XD üçün "Disney Television Animation"-a təqdim edildi. Layihənin inkişafı 2018-ci ildə Disney tərəfindən dayandırıldı, lakin daha sonra Disney Channel üçün 2021-ci ildə yenidən canlandırıldı.

### Film işləri
Van Orman "*[[Balaca şahzadə|Balaca Şahzadə]]*" filminin adaptasiyası üçün konsept rəsmlərini təqdim etdi. O, film üçün ideyaları və vizualları təmsil edən vizual dizaynlar və illüstrasiyalar yaratmışdır. Konsept rəsmlər tez-tez film istehsalının ilkin mərhələlərində filmin vizual üslubunu və estetikasını yaratmaq üçün istifadə olunur. O, həm də Twitter-də Vikinqlər haqqında film yazacağını elan etmişdir.

## Filmoqrafiya

### Filmlər

### Teleseriallar

#### Qrup işi

#### Aktyor kimi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Thurop Van Orman on DeviantArt
Perihan Koca

**Perihan Koca Doğan** () — müəllim və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Perihan Koca Doğan 1987-ci ildə Antalya ilində anadan olub. Samsun Ondoqquz May Universiteti Təhsil Bölməsindən məzun olub.

Uzun illər Milli Təhsil Nazirliyinə tabe olan təhsil müəssisələrində müəllim olaraq çalışıb.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Mərsin ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Ətraf mühit Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

## İstinadlar
Saxsı qab

**Saxsı qab** və ya **dulusçuluq məmulatı** adətən gilli, yumşaq torpaqdan hazırlanan və sobada bişirilirərək ərsəyə gətirilən mətbəx aləti və ya yemək qabıdır.

## Növləri

Qədim bir yemək bişirmək üçün nəzərdə tutulmuş alət olan saxsı qab mis və ya başqa metallardan hazırlana bilər. Onun ənənəvi istifadəsi türk, ispan və fransız mətbəxlərində çox geniş formada yayılmışdır .

Türkiyədə dulusçuluğu ilə məşhur olan regionlar mövcuddur. Bunlardan biri Biləcik vilayətinin Kınık kəndi, digəri isə Nevşehir vilayətinin Avanos rayonudur.

## İstinadlar
Corc Aslan

**Corc Aslan** () — siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Corc Aslan 1958-ci ildə Mardin ilinin Nüseybin ilçəsində anadan olub. İbtidai və orta təhsilini Midyat ilçəsində alıb.

Bir müddət mühasib olaraq çalışıb. 12 sentyabr 1980-ci il hərbi çevrilişindən sonra həbs edilib və 2 il hərbi həbsxanada saxlanılıb. 1984-cü ildən Niderlandda yaşayır.

Niderlandda və digər Avropa dövlətlərində Süryani/Aysorlarla bağlı olan institutların qurucusu olub. *Shemsho* jurnalının təsisçisi olub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Mardin ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM İctimai İşlər, Rayonlaşdırma, Nəqliyyat və Turizm Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə, süryanicə, hollandca və ərəbcə bilir. Evli və 5 uşaq atasıdır.

## İstinadlar
Kamuran Tanhan

**Kamuran Tanhan** () — hüquqşünas və siyasətçi; Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı.

## Həyatı
Kamuran Tanhan 1979-cu ildə Mardin ilinin Nüseybin ilçəsində anadan olub.

Mardində hüquqşünas olaraq çalışıb. İnsan Hüquqları Dərnəyinin Mardin şöbəsinin İdarə Heyətinin üzvü, İnsan Hüquqları Dərnəyi İdarə Heyətinin əvəzedici üzvü olub.

2023-cü il mayın 14-də Yaşıl Sol Partiyasının namizədi olaraq Mardin ilindən Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 28-ci çağırışının deputatı seçilib. TBMM Daxili İşlər Komissiyasının üzvü vəzifəsində təmsil olunub.

Kürdcə bilir. Evli və 2 uşaq atasıdır.

## İstinadlar