open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Teressa adası

**Teressa adası** (, ) — Nikobar adaları arxipelaqının mərkəzi hissəsində yerləşən ada. Ada Avstriya herseginyası Mariya Terezanın şərəfinə adlandırılmışdır. Ada 20 km uzunluğa, 5 km enə malikdir. Sahəsi — 101,26 km². Maksimal hündürlüyü 250 metrdir. 2001-ci il siyahıya alınmasına görə adada 2043 nəfər yaşayır.

## İstinadlar
Katçall adası

**Katçall adası** (, ) — Nikobar adaları arxipelaqının mərkəzi hissəsində yerləşən ada. Ada 19 km uzunluğa, 12 km enə malikdir. Sahəsi — 174,4 km². Maksimal hündürlüyü 227metrdir. 2001-ci il siyahıya alınmasına görə adada 5386 nəfər yaşayır. 2014-cü il Hind okeanında zəlzələ və sunami hadisəsindən sonra bölgə böyük zərər görmüşdür.

## İstinadlar
Batxatlu

**Batxatlu** Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında kənd adı.

## Toponimkası
Batxatlu - Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında kənd adı. Azərbaycanda Qazax qəzasında Batxatlı kənd (yenə orada) adı ilə mənşəcə eynidir. 

## Həmçinin bax
Tiflis quberniyası

## İstinad
Mamuka Baxtadze

**Mamuka Baxtadze** (; ) 13 noyabr 2017-ci ildən 13 iyun 2018-ci ilədək Maliyyə Naziri vəzifəsini icra edən Gürcüstan siyasətçisidir.
Korsikanın fəthi (1553)

**Korsikanın fəthi** () — 1553-cü ildə fransız və Osmanlı qüvvələrinə dəstək olan korsikalıların Genuya respublikasının tərkibində olan Korsika adasının bir hissəsini, Osmanlı qüvvələri adadan ayrıldıqdan sonra isə bütün adanın fransızların əlinə keçməsi ilə nəticələnən hadisə.

## Arxa planı
1551-ci ildə Müqəddəs Roma İmperatoru V Karl və Fransanın Kralı II Henrinin mübarizəsi iki dövlət arasında müharibəyə gətirib çıxardı. Atası I Fransiskin Osmanlı Sultanı Süleyman Qanuni ilə ittifaıqna əsasən Aralıq dənizindəki Müqəddəs Roma Cermen İmperiyasının fəaliyyətlərinə qarşı Osmanlı İmperiyasından yardım istədi. 1553-cü il 1 fevral tarixində iki ölkə arasında dənizdəki fəaliyyətlərlə bağlı yeni bir müqavilə imzalandı. Bir il əvvəl 1552-ci il avqustun 5-də Fransanın Osmanlıdakı elçisi Qabriel de Luetzin də müşayiət etdiyi Osmanlı donanması Andrea Dorianın rəhbərlik etdiyi Ceneviz donanması arasında Preveze dəniz döyüşü həyata keçimişdir və bu döyüşdə Osmanlı qüvvələri qalib gəlmişdir.

## Fəthi
1553-cü ilin yazında Memar Sinan və Turqut Rəisin tabesində olan Osmanlı donanması Antoan Eskalin dez Amarın komandirliyi altında olan fransız donanması ilə birlikdə Napoli, Siciliya və Korsika sahillərinə hücum etdi. Parmadakı Marşal Paul de Termesin başçılıq etdiyi fransız ordusu və Sampiro Korsonun əmrində olan korsikalı miqrantların dəstəyi ilə Fransa kralının göstərişi olmadan Korsika adasına doğru yola düşən müttəfiqlər 24 avqust 1553-cü ildə Bastiya limanını ələ keçirdilər. Yazın sonuna doğru fransızlar tam olaraq adanı işğal etdilər.

Fəthdən sonra fransız qüvvələrinin əksəriyyəti adanı tərk edərək Marsellə getdi; təxminən 5000 fransız əsgəri adanı tərk etmişdi. Adanı onlara kömək edən korsikalılara təslim etdilər.

## Qalereya

Pauldelabarthe.jpg|Paul de Termes, Fransa ordusunun başçısı
Arolsen_Klebeband_01_457_3.jpg|Qoca Sənan Paşa, Osmanlı qüvvələrinin komandiri
Antoine Escalin.jpg|Anton Eskalin, Fransa donanmasının admiralı
File:Andrea Doria.jpg|Andrea Doria, Ceneviz qüvvələrinin komandiri
Bastelica (Santo).jpg|Sampiero Korsonun Bastelikadakı heykeli. Korsikanı işğal etmək istəyən Fransız və Osmanlı qoşunları ilə müttəfiq idi.


## Həmçinin bax
* Preveze Dəniz döyüşü

## İstinadlar

## Mənbə
* Braudel, Fernand (1995). The Mediterranean and the Mediterranean World in the Age of Philip I. II. cilt. University of California Press. ss. 928. ISBN 0520203305.
Kamil Əliyevin ev-muzeyi

## Tarixçəsi
Muzey, rəssamın həyatının son 11 ayını yaşadığı və 83 yaşında vəfat etdiyi evdə açılmışdır. Ev muzeyi 2007-ci ildən fəaliyyətə başlamışdır. 26 oktyabr 2007-ci ildə muzeyin divarında Kamil Əliyevin xatirə lövhəsinin açılışı olmuşdur.

## Ekspozisiya
Muzey Azərbaycan xalçaçılığının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan SSR xalq artisti Kamil Əliyevin (1921–2005) həyatına və fəaliyyətinə həsr olunub. Onun əsərləri Paris, London, Tokio, Dehli, Ankara, İstanbul, Tehran, Moskva, Kiyev və başqa şəhərlərin nüfuzlu muzey və qalereyalarında nümayiş etdirilir. Muzeydə xalçaçının 127 müəllif xalçası sərgilənir. Onlar arasında rəssamın tamamlamadığı işləri də vardır.

## İstinadlar
Gəlinlərin qiyamı (film)

**Gəlinlərin qiyamı** (; ; ) — 1985-ci ildə Səid Əhmədin eyniadlı pyesi əsasında Melis Abzalovun rejissorluğu ilə çəkilmiş bədii film. Film "Özbəkfilm" kinostudiyasında istehsal olunub. Özbəkistan kinosunun ən uğurlu işlərindən biri hesab olunur.

## Məzmun
Filmin baş qəhrəmanı qoca Farmon bibi böyük bir ailəyə başçılıq edir. O, vicdanlı və müdrik qadın, qayğıkeş anadır. Lakin hər bir işdə olduqca ciddi və mühafizəkardır. Onun qırx bir nəvəsi var. Kiçik oğlu yenicə Nigarə adlı bir qızla ailə qurub. Nigarə bütün ailə qanunlarının və Farmon bibinin istibdadının əleyhinə çıxır və digər gəlinləri də bu qiyam üçün öz ətrafına yığmağa çalışır.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Əsərin müəllifi:** Səid Əhməd
:**Ssenari müəllifi:** Eduard Akopov
:**Quruluşçu rejissor:** Melis Abzalov
:**Quruluşçu operator:** Nəcim Qulamov
:**Quruluşçu rəssam:** Emanuel Kələntərov
:**Bəstəkar:** Mirxəlil Mahmudov
:**Səs operatoru:** A.Kurmanov
:**İkinci rejissor:** M.Rəhmətov
:**İkinci operator:** U.Adilov
:**Montaj edənlər:** R.Xamrayeva, D.Muradova
:**Qrim rəssamı:** L.Dudnik
:**Dekor rəssamı:** R.Bayşev
:**Geyim rəssamı:** O.Mitiç-Veselova
:**Quraşdırılmış səhnələrin operatoru:** V.Zakirov
:**Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı:** X.Rəşitov
:**Rejissor assistentləri:** O.Ubaydullayev, A.Bayramyan
:**Operator assistentləri:** M.Yusupov, M.Açilov
:**Rəssam assistenti:** M.Cabbarov
:**Redaktor:** F.Musacanov
:**Musiqi redaktoru:** Y.Paderina
:**Çalır :** Özbəkistan SSR Dövlət Televiziya və Radio Komitəsinin Orkestri
:**Dirijor:** E.Əzimov
:**Fotoqraf:** V.Svirenko
:**İnzibatçılar:** E.Yuldaşev, X.Saqatov
:**Filmin direktoru:** Şərif Qasımbayev

## Rollarda
* Tursunoy Cəfərova — Farmon bibi
* Dilorom Eqamberdiyeva — Nigarə (Toxtanın arvadı)
* Dilbər İkramova — Sattı (Kamilin arvadı)
* Klara Cəlilova — Lütfi (mayor Əsgərin arvadı)
* Nailə Taşkenbayeva — Bəşarət (Orunbayın arvadı)
* Luiza Qasımova — Mamurun arvadı
* Rixsi İbrahimova — gəlin
* Gülçöhrə Saqdullayeva — gəlin
* Nəbi Rəhimov — usta Bəki dayı
* Dias Rəhmətov — Orunbay
* Abid Yunusov — mayor Əsgər
* Rəşid Malikov — Toxta
* Cəmşid Zakirov — həkim
* Soat Şəripov — Mamur
* Tişa Möminov — oğul
* Qaib İsgəndərov — oğul
* Məhəmmədcan Rəhimov — Abbas
* N.Pulatova
* Şirqazi Qazıyev — Mamurun dostu
* Husan Şəripov — Şəripov
* Elyar Nəsirov — Şəripovun köməkçisi
* E.Xociqulov

## Azərbaycan dilinə dublyajı
Film 1986-cı ildə "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında Azərbaycan dilinə dublyaj edilmişdir.

:**Dublyajın rejissoru:** Arif Həbibi
:**Səs operatoru:** Əziz Şeyxov
:**Azərbaycan dilinə tərcümə:** Eldəniz Quliyev
:**Dublyajın redaktoru:** Həsən Əliyev
:**Filmi səsləndirənlər:** 
Firəngiz Şərifova - Farmon bibi (Tursunoy Cəfərova)
Əminə Yusifqızı, Mayya İsgəndərova, Nuriyyə Əhmədova,
 Rasim Balayev - Mayor Əsgər (Abid Yunusov)
, Sadıq Hüseynov, Əliabbas Qədirov və başqaları.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* «Бунт невесток» *Афиша* saytında
* «Бунт невесток» *КМ* saytında
* Filmi izlə (Azərbaycan dilində)
* Filmi izlə (rus dilində)
* Filmi izlə (özbək dilində)
Mahmud Allahverdiyev

**Mahmud Qara oğlu Allahverdiyev** (15 may 1930, İmirhəsən, Bolnisi, Gürcüstan SSR, SSRİ – 2 dekabr 1999) — teatr tənqidçisi, ədəbiyyatşünas, 1985-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar birliyinin üzvü, sənətşünaslıq doktoru (1991), professor (1985).

## Həyatı
1931-ci ilin mayın 15-də Gürcüstanın Bolnisi rayonunun İmirhəsən kəndində anadan olmuşdur. Burada səkkizillik məktəbi, qonşu Faxralı, Arıxlı kəndlərində orta məktəbi bitirmişdir (1950). Bir müddət kolxozda işlədikdən sonra Bakı Dövlət Teatr İnstitutunda təhsil almışdır. Bu dövrdə Nizami təqaüdçüsü olmaqla yanaşı, fəal ictimaiyyətçi-tələbə kimi tanınmış, institut həmkarlar təşkilatının katibi olmuşdur. M.Əzizbəyov adına Akademik Dövlət Dram Teatrında aktyor işləmişdir (1955-1962). Eyni zamanda teatr institutunda teatr tarixindən mühazirə oxumuşdur.

Ədəbi fəaliyyətə 1963-cü ildə "Azərbaycan kommunisti" jurnalında çap olunan nitq mədəniyyəti haqqında məqaləsi ilə başlamışdır. Dövri mətbuatda müasir milli teatr və dramaturgiya problemlərinə dair məqalələrlə vaxtaşırı çıxış etmişdir. "Müasir aktyor yaradıcılığı Ələsgər Ələkbərov" mövzusunda namizədlik (1966), "Azərbaycan xalq teatrının kökləri, növləri və müasirlik" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir (1991). Moskvada "Nauka" nəşriyyatının buraxdığı "SSRİ folklor teatrı" (1985) kitabının müəlliflərindən biridir. Azərbaycan EA Memarlıq və İncəsənət İnstitutunda teatr və kino şöbəsinin aspirantı olmuşdur (1962-1965). Sonra həmi şöbədə kiçik elmi işçi, böyük elmi işçi vəzifələrində işləmişdir (1965-1972). M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun teatr tarixi kafedrasında dosent (1972-1978), kafedra müdiri (1978-1993), həm də institutda tədris və elmi işlər üzrə prorektor olmuşdur (1982-1993). Türkiyədə İstanbul şəhərindəki Memar Sinan Universitetinin teatr və musiqi bölümündə Azərbaycan və rus teatr tarixindən mühazirə oxumuşdur. Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı (1959) və "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı (1981) ilə təltif edilmişdir.

1999-cu il, dekabrın 2-də vəfat etmişdir.

## Əsərləri
# Ələsgər Ələkbərov, B., Azərnəşr, 1968, 85 səh., 7.000 nüs.
# SSRİ xalq artisti Ələsgər Ələkbərov, B., Elm, 1971, 234 səh., 4.700 nüs. 
# Müasir teatrda ənənə və novatorluq məsələləri. B., Azərnəşr, 1974, 100 səh., 2.500 nüs.
# Qaravəlli tamaşaları, B., İşıq, 1976, 70 səh., 1.000 nüs.
# Azərbaycan və xalq teatr tarixi, B., Maarif, 1978, 234 səh., 7.000 nüs.
# C.Cabbarlı və müasirlik, , B., Bilik, 1979, 70 səh., 1.500 nüs.
# Azərbaycan teatrı bu gün, , B., Bilik, 1984, 56 səh., 1.000 nüs.
# Onun mübarizə yolu (Mirzağa Əliyev), , B., İşıq, 1988, 140 səh., 45.000 nüs.
# Teatr tənqidi və müasirlik, B., Maarif, 190 səh., 3.000 nüs.
# Sözüm var sizə, Gənclər, B., İstanbul, 1994, 170 səh., 2.000 nüs.

## İstinadlar
Mərkəzi sinir sistemi

**Mərkəzi sinir sistemi**— Mərkəzi sinir sistemi hüceyrələr , toxumalar və ayrı-ayrı orqanlar arasında qarşılıqlı əlaqə yaradaraq orqanizmin tamlığını təmin edir. O, orqanizmdə gedən prosesləri tənzimləyir və orqanların işinə istiqamət verərək bütün fəaliyyətlərini nəzarət altında saxlayır. Orqanizmlə xarici mühit atrasındakı əlaqə MSS-nin funksional vəziyyətindən asılıdır. Mərkəzi sinir sistemi afferent implusları qəbul edir, analiz və sintez edir, efferent impulsları formalaşdırır və onların təsiri ilə orqanların fəaliyyətini bu və ya digər istiqamətə yönəldir. O, həmçinin mühitin dəyişkənliklərinə və təsirlərinə qarşı bütöv orqanizmin uyğunlaşma reaksiyalarını formalaşdırır. Mərkəzi sinir sistemi fəaliyyətini öyrənmək fiziologiya elminin qarşısında duran çətin və son dərəcə mühüm məsələlərdən biridir. Mərkəzi sinir sisteminin müxtəlif şöbələri bir-birindən ayrılır.
* Onurğa beyni
* Baş beyin
* Arxa beyin
* Orta beyin
* Beyincik
* Ara beyin
* Ön beyin

## Onurğa beyni
Onurğa beyni orqanizmdə bütün mürəkkəb hərəki reaksiyaların baş verməsində iştirak edir. O, dəri səthindəki eksteroreseptorlardan, proprioreseptorlardan və bədənin interoreseptorlarından (azan siniri ilə mərkəzi sinir sisteminə daşınan interoseptiv impulslardan başqa) impulslar alır. Onurğa beyni baş əzələlərindən başqa bütün skelet əzələlərini innervasiya edir.

## Baş beyin
Baş beyin-ensephalon,kəllə boşluğunda yerləşir. Beyin:

beyin kötüyündən, beyincikdən və beyin yarımkürələrindən təşkil olunub. Beyin kötüyünə-truncus encephalicus, uzunsov beyin, körpü, rombabənzər beyin boğazı, orta beyin və ara beyin aiddir. 

Beyincik-cerebellum, arxa kəllə çuxurunda beynin ənsə payının altında, beyin kötüyünün arxa hissəsinin arxasında yerləşir.
Everything Is Love

***Everything Is Love*** – ABŞ müğənnisi Beyonse və ABŞ repçisi Jay-Z-nin 16 iyun 2018-ci ildə birgə hazırladığı albomdur.

## Mahnıların Siyahısı

## Həmçinin Bax
* Rəsmi İnstagram Səhifəsi
* Rəsmi Facebook Səhifəsi

## İstinadlar
İmran Seyidov

**İmran Sultan oğlu Seyidov** (16 dekabr 1922, Quba – 10 may 2001) — şair, nasir, ədəbiyyatşünas, və tərcüməçi, 1943-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Jurnalistlərin Birliyinin üzvü (1977), Azərbaycanın Əməkdar mədəniyyət işçisi (1982)

## Həyatı
İmran Seyidov 1922-ci il dekabrın 16-da Azərbaycanın Quba şəhərində anadan olmuşdur. Orta təhsili Bakıdakı 1 saylı məktəbdə almış (1940), M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Dövlət Sənaye İnstitutunun energetika fakültəsini bitirmişdir (1945). Azərbaycan EA-nın Energetika İnstitutunda kiçik elmi işçi (1945-1946), sonra Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda kiçik elmi işçi (1946-1948), icctimai elmlər bölməsində elmi katib (1948-1970), "Sovetskaya türkologiya" jurnalı redaksiyasında baş redaktorun müavini (1959-1987), Azərbaycan EA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda baş elmi işçi (1987-1995), Azərbaycan EA Milli Münasibətlər İnstitutunda baç elmi işçi vəzifələrində çalışmışdır (1995-2001). Ədəbi fəaliyyətə 1939-cu ildən "Molodoy raboçiy" ("Gənc fəhlə") qəzetində çap olunan "Yeni iliniz mübarək" şeiri ilə başlamışdır. Ondan sonra dövri mətbuatda müntəzəm çıxış etmişdir. 1966-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında rus bölməsinin rəhbəri olmuşdur. Onun şeirlərin, hekayə, oçerk və məqalələri Bakı, Moskva, Penza, Minsk, Tbilisi və s. şəhərlərdə nəşr olunan rus dövri mətbuatında vaxtaşırı çap olunmuşdur. Əsərlərini rus dilində yazmışdır. Külli miqdarda tərcümələri vardır. "Koroğlu" eposunun Azərbaycan dilindən rus dilinə filoloji tərcüməsini edib çapa vermişdir. Xidmətlərinə görə "Şərəf nişanı" ordeni (1981), "Əmək veteranı" (1984) və digər medallarla, Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanı (1967-1982) ilə təltif edilmişdir. "Kamil sənətkar", "Səməd Vurğun - 90", "Gənclərin hərbi-vətənpərvərlik tərbiyəsində fəal iştirakına görə" (1995) fəxri diplomlara və "Qızıl qələm" mükafatına layiq görülmüşdür.

2001-ci il mayın 10-da vəfat etmişdir.

## Əsərləri
# Yerin sahibi (şeirlər), 1948, 80 səh., 5.000 nüs.

## İstinadlar
Azadciran nahiyəsi

**Azadciran  nahiyəsi** — Osmanlı dövründə inzibati-ərazi vahidi, Naxçıvan qəzasının nahiyyələrindən biri. 1590-cı ildə Azadciran nahiyəsi 28 kənddən ibarət idi. 1727 ci ildə isə 37 kənddənibarət idi.

## Tarixi

Azadciran nahiyəsi ərazi baxımından daha qədim dövrdə adı qeyd edilən Qoxtn (Qoltn) əyaləti ilə üst-üstə düşür. Qoxtn əyaləti haqqında ilk məlumatlar IV əsrdən etibarən erməni dilli mənbələrdə verilir və XIII əsrə kimi bu ad mənbələrdə xatırlanır. X əsrdən başlayaraq ərəb və fars dilli mənbələrdə həmin əyalət Azad-Ciran (Azadciran) adlandırılır və bu da ərazidə yerləşən iki böyük şəhərin – Azad və Kiran şəhərlərinin adı ilə bağlıdır.

Azad-Ciran əyaləti haqqında ilk məlumat Əl-İstəxrinin “Məsalik və Məmalik” əsərində verilir. İstəxri yazır ki, *“Arranın sərhədləri Bab əl-Əbvabdan Tiflisə və Araz çayı yaxınlığında yerləşən Haciran adlı yerə kimidir.”* 

Səfəvi şahlarının Matenadaranda saxlanan çoxsaylı fərmanlarında Azad-Ciran əyalətinin adı dəfələrlə çəkilir. Onlardan I Təhmasibin 1544 və 1555-ci illərə, Təbriz bəylərbəyinin 1581-ci ilə, Məhəmməd Xudabəndənin 1585-ci ilin dekabrına və 1586-cı ilin yanvarına, I Şah Abbasın 1604, 1606 və 1621-ci illərə aid fərmanlarında Azad-Ciran əyaləti, onun əhali və ərazisi, həmçinin sosial-iqtisadi həyatında çoxlu sayda dəyərli məlumatlar verilir.

Əyalətin mərkəzi Kiran şəhəri olmuşdur. Şəhərin xarabalıqları hazırda Ordubad rayonunun Kələntər-Dizə kəndi yaxınlığında yerləşən Xarabagilan abidəsidir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
İsmayıl İsmayılov (jurnalist)

**İsmayıl Ələsgər oğlu İsmayılov** () — nasir, 1970-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1969), Əməkdar jurnalist (1985).

## Həyatı
İsmayıl İsmayılov 1924-cü il mayın 28-də İrəvanda bağban ailəsində doğulmuşdur. 1941-ci ildə burada orta məktəbi bitirmişdir. İkinci Dünya müharibəsi başlayan il səfərbərliyə alınmışdır: onun döyüş yolu Novorossiysk şəhəri uğrunda qanlı vuruşmalardan başlamış, Polşa, Çexoslovakiya və Almaniya ölkələrinin alınması ilə sona çatmışdır (1942–1946). 1947-ci ildə ordudan tərxis olunmuş, 1948–1953-cü illərdə "Sovet Ermənistanı" qəzeti redaksiyasıbda ədəbi işçi, stilist vəzifələrində işləmişdir. 1953-cü ildən Ermənistan Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində Azərbaycan dilində radio verilişləri redaksiyasına redaktor təyin olunmuşdur. Azərbaycanlıların Ermənistan ərazisindən deportasiyası zamanı Ermənistanı tərk etmişdir. Ədəbi fəaliyyətə 50-ci illərdən başlamışdır. Onun oçerk və hekayələri "Sovet Ermənistanı" qəzetində, "Ədəbi Ermənistan" almanaxında çap olunmuşdur. Onun heyakə və povestləri "Drujinaçı" (1965), "Müasirlərimiz" (1970), "Doğrulmayan etimad" (1978) kitablarında kütləvi tiraja buraxılmışdır. Poetik yaradıcılığında bayatı və rübailərə üstünlük vermişdir. "Şöhrət", I dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordenləri və medallarla təltif olunmuşdur.

2003-cü il oktyabrın 23-də Bakıda dünyasını dəyişmiş, Mehdiabad qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

## İstinadlar
Narkodam adası

**Narkodam adası** () — Andaman dənizində yerləşən ada.

Sahəsi 9&nbsp;km²-dir. Adanın diametri 3&nbsp;km X 4&nbsp;km. Maksimal hündürlüyü 710 metrdir. Öz növbəsində Hindistanın müttəfiq Andaman və Nikobar adaları ərazisinə daxildir. 1986-cı ilə qədər adaya Birma iddia edirdi.

Narkodam adası Şimali Andamandan 120&nbsp;km şərqdə yerləşir. Narkodam adası öz növbəsində bir sönmüş vulkandır. 2004-cü il Hind okeanında zəlzələ və sunami hadisəsindən sonra 2005-ci ildə kiçik aktivlik müşahidə edilmişdir. Vulkanın kökü 1700 m dərinliyə gedir. Ondan 150&nbsp;km cənubda Barren adası yerləşir.

Adanın endemik canlısı Narkodam kərgədanquşudur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Volcano Live — John Seach
Nankauri

**Nankauri adası** (, ) — Nikobar adaları arxipelaqının mərkəzi hissəsində yerləşən ada. Ada 11,7&nbsp;km uzunluğa, 7,5&nbsp;km enə malikdir. Sahəsi — 66,9&nbsp;km². Maksimal hündürlüyü 162 metrdir. 2001-ci il siyahıya alınmasına görə adada 1111 nəfər yaşayır. Kar-Nikobar adasından təqribi 160&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir. 
## İstinadlar
Nephila clavata

**''Nephila clavata ** *həmçinin *coro hörümçəyi *(ジョロウグモ（女郎蜘蛛、上臈蜘蛛）Coro-qomo olaraq da bilinir, qızıl orb-tor hörümçəyi cinsinin bir növüdür. Bu hörümçəyə [[Yaponiya]]da, [[Hokkaydo]] istisna olmaqala, [[Koreya]]da [[Tayvan]] və [[Çin]]də rast gəlinir. Dişi Nephilanın böyük ölçüsü, həmçinin əlvan rəngi və parlaqlığı səbəbi ilə Yaponiyada "lütüfkar" olaraq qəbul olunur. Son vaxtlar elm adamları [[Şimali Amerika]]da* N.clavatanın* bilinən ilk meydana çıxışını doğruladılar.

== Xüsusiyyətlər ==

*Nephilalar *qışı yumurtada keçirir yayda isə yumurtadan çıxıb səpələnməyə başlarlar. Dişisinin bədəninin ölçüsü 17–25 mm, erkəyininki isə 7–10 mm-dir. Dişi Nephilanın torunun genişliyi bir metrə çata bilir; sarı ip parçası günəş şuaları səbəbi ilə qızıl rəngində görünür. Torun eninə kəsiyindən görünən hissəsinin strukturu orb toruna görə qeyri-adidir; onun 3 təbəqəsi var: mərkəzi orb və iki nizamsız qat, orbun önü və arxa tərəfində.
Yetgin dişi fərdlərin qarnının arxasına doğru sarı, tünd göy və qırmızı çizgiləri vardır. Payızda dişinin torunda cütləşəmk üçün erkək(lər) görülə bilir. Cütləşmədən sonra dişi ağaca bir yumurta torbası hörər və bu torbaya 400–1500 yumurta buraxar. Həyat skli payızın sonu və ya qışın əvvəlində bitir.

== İpək ==
Tədqiqatçılar Masao Nakaqakinin başçılığı altında Şinşu Universitetində [[Tut ipəkqurdu|ipəkqurdu]]nun yumurtalarına *Nephila clavatanın ''genlərini yeridərək ənənəvi ipəkdən daha güclü, daha yumuşaq və daha dəvamlı bir iplik yaratmağı başardılar.

## Folklorda
Coroqumo Yapon folklorunda əvsanəvi məxluqdur. Corogumo öz görünüşünü gözəl bir qadına çevirə bilən bir hörümçəkdir. O yoldan çıxarmağa kişi axtarır sonra onu ipəyinə sarır və yeyir.

## Qaleriya

Fayl:Nephila_Clavata.jpg|Dişi Nephila Aibano hərbi baza, Yaponiya.
Fayl:Nephila-clavata-female-sevenlegs-Enoshima.jpg|Dişi və erkək Nephila  Enoşima, Yaponiya.
Fayl:File-Joro Spider 1 south korea.jpg|Dişi Nephila uğurböcəyini yeyərkən, Cənubi Koreya.
Fayl:Nephila clavata jyorougumo nest.jpg|Elektirik naqillərinin üzərində Nephila clavatanın yuvaları  (Tanabe, Vakayama, oktyabr 2007)
Fayl:Nephila clavata.jpg|Dişi Nephila; 20 Noyabr 2010 Ibaraki, Yaponiya.
Fayl:Jorogumo-rikugien-female-2009.jpg|Dişi Nephila, Rikuqien parkı .


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nəcməddin Əyyubi

**Necmeddin Eyyub** () — *"əl-Məlik əl-Əfdal Nəcməddin Əyyub ibn Şadi ibn Mərvan"*; (d.? – ö. 9 avqust 1173). Əyyubi sülaləsinin əcdadı.

## Həyatı
Atası Şadi, Bağdad şəhərinin hakimi olan Bəhruzun yaxın dostu idi. Bəhruz nüfuzundan yararlanaraq kullanarak Nəcməddin Əyyubinin Tikritin komandanlığına keçməsinə köməklik etdi.  Beləliklə Böyük Səlcuq sultanı Məhəmməd Təpər Şadini ailəsi ilə birlikdə Tikrit ətrafına yerləşdirdi.
I İmadəddin Zənginin ordusu 1131-ci ildə Qaraca əl-Saki tərəfindan məğlup edildi və Zəngi, Tikritə sığındı. Səlahaddinin atası Nəcməddin Əyyubi ve əmisi Əsədüdüddin Şirkuh (; Şirkuh: farscada *Dağ Aslanı* anlamındadır), Zəngiyə kömək etdi və Tikritdə həbs edilen Əzidəddin əl-Müstəvfinin qaçmasına köməklik göstərdi. Əlavə olaraq Bəhruz ilə münasibətlər pozuldu, buna görə Mosul və Hələp atabəyi Zəngilərlə yaxınlaşmışdı. Şirkuhun Selcuq dövlət məmurunu qətlə yetirməsindən sonra isə hər iki qardaş Zəngiyə sığındı. 1138-ci ildə vəzifəsindən çıxarılan Nəcməddin Əyyubi və ailəsi İmadəddin Zənginin xdimətinə girdi..

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*Baha ad-Din ibn Shaddad, *The Rare and Excellent History of Saladin*, ed. D. S. Richards, Ashgate, 2002.
**The Damascus Chronicle of the Crusades, Extracted and Translated from the Chronicle of [[Ibn al-Qalanisi]]*. H.A.R. Gibb, 1932 (reprint, Dover Publications, 2002)
*Vladimir Minorsky, "The Prehistory of Saladin", in *Studies in Caucasian History*, Cambridge University Press, 1957, pp.&nbsp;124–132. (available online)
*M. C. Lyons and D. E. P. Jackson, *Saladin: the Politics of the Holy War*, Cambridge University Press, 1982.
*P. M. Holt, *The Age of the Crusades: The Near East from the Eleventh Century to 1517*, Longman, 1986.
Osman Bəyazid Əfəndi

**Osman Bəyazid Osmanoğlu** () — Osmanlı sülaləsinin doqquzuncu rəisi, Osmanlı şahzadəsi.

## Həyatı
Osman Bəyazid Əfəndi 1924-cü ildə Parisdə dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan Əbdülməcidin oğlu Mehmed Burhanəddin Əfəndinin oğlu İbrahim Tofiq Əfəndidir. Anası isə Xədicə Şadiyə xanım idi. Osmanlı sülaləsinin sürgündə dünyaya gələn ilk üzvüdür. 1930-cu ildə atası ilə anası ayrılmış, Bəyazid Əfəndi anasıyla birlikdə Nyu-York şəhərinə köçmüşdür. Burada ABŞ Silahlı Qüvvələrində xidmət etmiş, Nyu-Yorkda müxtəlif dillərdə fəaliyyət göstərən kitabxanada çalışmışdır.

23 sentyabr 2009-cu ildə Ərtoğrul Osman Əfəndinin vəfatının ardından Osmanlı sülaləsinin rəisi elan olundu. Osman Bəyazid Əfəndi evlənmədi və övladı olmadı. 6 yanvar 2017-ci ildə Nyu-Yorkda vəfat etdi.

## Mənbə
* John James (ed.). *Almanach de Gotha* (2013 ed.). BOYE6. ISBN 978 0 9575198 24
* http://www.dailysabah.com/turkey/2017/01/07/last-heir-to-former-ottoman-empire-bayezid-osman-dies-at-age-92
* http://www.haberturk.com/gundem/haber/1345654-osman-bayezid-osmanoglu-kimdir
* Buyers, Christopher. "The Imperial House of Osman: Genealogy"
Sarvan Salmanov

**Sarvan Qarakişi oğlu Salmanov** () — inşaatçı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1971), Azərbaycanın fəxri energetiki.

Sarvan Qarakişi oğlu Salmanov 1927-ci il dekabr ayının 21-də İsmayıllı rayonunun Zoğallıq kəndində anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə 1945-ci ildə Mingəçevir SES-da başlamış və burada müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. İnşaatçı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1971), SİKP-nın üzvü (1951), SSRİ-nin və Azərbaycanın fəxri energetikidir. SİKP-nın 24-cü qurultayının nümayəndəsi olaraq 2 dəfə Lenin ordeni və medallarla təltif edilmişdir. Azərbaycanın Xalq şairi Səməd Vurğunun "Muğan" poemasında Sarvan Salmanovun obrazı yaradılmışdır.

Sarvan Salmanov 2003-cü ildə vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Qazi tezisi

**Qazi tezisi** və ya **Qazavat tezisi**, Avstriyalı tarixçi Paul Vittekin Osmanlı imperiyasının quruluş mübahisələri barəsində ortyaa atdığı tezisdir. 1937-ci ildə İngiltərədə verdiyi konfranslarda ortaya atmış, sonrasında kitab olaraq da nəşr edilmişdir. Modern Osmanlı tarixçiliyinə təsir edən bu tezis geniş şəkildə qəbul edildiyi halda, ona qarşı xeyli sayda anti-tezişlər də mövcuddur.
## İstinadlar
Drü Qilpin Faust

**Dryu Qilpin Faust** () — ABŞ tarixçisi, Harvard Universitetinin ilk qadın rektoru.

8 fevral 2007-ci ildə Lavrens Summersin ardından rektorluğa seçilmişdir. İlk açıqlamasında *Mən [[Harvard Universiteti]]nin qadın [[rektor]]u deyiləm, Mən Harvard Universitetinin rektoruyam* deyərək gərginliklərin onun dövründə yumşayacağını bildirdi.

## Seçilmiş əsərləri
* *This Republic of Suffering: Death and the American Civil War* (Knopf, 2008) ISBN 978-0-375-40404-7
* *Mothers of Invention: Women of the Slaveholding South in the American Civil War* (University of North Carolina Press, 1996) ISBN 978-0-8078-5573-7
* *Southern Stories: Slaveholders in Peace and War* (University of Missouri Press, 1992) ISBN 978-0-8071-1606-7
* *The Creation of Confederate Nationalism: Ideology and Identity in the Civil War South* (Louisiana State University Press, 1982) ISBN 978-0-8071-1248-9
* *James Henry Hammond and the Old South: A Design for Mastery* (Louisiana State University Press, 1982)
* *A Sacred Circle: The Dilemma of the Intellectual in the Old South, 1840–1860* (University of Pennsylvania Press, 1977) ISBN 978-0-8122-1229-7

## Xarici keçidlər
* Official website  — Harvard Universiteti
* *[http://www.brynmawr.edu/news/2007-02-11/faust.shtml Drew Gilpin Faust ’68 to Lead Harvard] *
* *[http://www.02138mag.com/magazine/article/1178.html The Search for Harvard's Next Leader: The inside story on how the Corporation's second choice became the next president of Harvard.] *
* *[http://www.pbs.org/newshour/bb/education/jan-june07/harvard_02-12.html First Female Harvard President Discusses Priorities and Goals] *
* *[http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=7462561 Harvard's Faust: Boundaries Remain for Women]* -

## İstinadlar
Baxçalar

**Baxçalar** Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında (indi Dmanisi rayonunda) kənd adı.

## Toponimkası
Baxçalar- Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında (indi Dmanisi rayonunda) kənd adı. Qars əyalətində Baxçalı, Şimali Qafqazın Ter əyalətinin Mozdok dairəsində Baxçeeva, Nalçik dairəsində Baxçey (yenə orada) toponimləri ilə eynidir. Bu sıraya XVIII əsrdə İrəvan xanlığının Vedibasar mahalında bir neçə Baxçalıq məntəqə və dağ adları da daxildir.

## Həmçinin bax
Tiflis quberniyası

## İstinad
Başiltau

**Başiltau** () — Kutaisi quberniyasının Leçxum qəzasında dağ adı.

## Toponimkası
Başiltau Şimali Qafqazın Ter əyalətinin Nalçik dairəsində Başiltau dağ adı ilə (yenə orada) mənşəcə eynidir. Basil tayfa adından və türk dillərində tau "dağ" sözündəndir.

## Həmçinin bax
Kutaisi quberniyası

## İstinadlar
Azərbaycan Yaradıcılıq Fondu

**Azərbaycan Yaradıcılıq Fondu** — Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən fond. Rəhbəri Kamal Abdulladır.

## Tarixi
Azərbaycan Yaradıcılıq Fondu 1987-ci ildə **Sovet Mədəniyyət Fondunun filialı** kimi təsis edilmişdir. Fondun ilk fəxri sədri akademik Bəkir Nəbiyev, professor Kamal Abdulla isə sədrin birinci müavini olmuşdur.

1991-ci ildə keçirilmiş Fondun 2-ci Konfransında fondun 1987–1991-ci illər arasındakı fəaliyyəti bağlı məruzə ilə çıxış edən professor Kamal Abdulla yeni sədr seçilmişdir. Həmin konfransda yeni sədr belə bir fikir səsləndirir ki,

*"Sovet Mədəniyyət Fondunun adı dəyişərək [[Rusiya Beynəlxalq Mədəniyyət Fondu]] kimi təsdiq olunub, bizim Fondumuz həmin təşkilata üzvlük təklifini qəbul etməmiş, müstəqil qurum kimi fəaliyyət göstərmək qərarına gəlmişdir."*

Beləliklə, SSRİ-nin dağılmasından sonra bu qurum 2008-ci ilə qədər **Azərbaycan Mədəniyyət Fondu** adı altında fəaliyyətini davam etdirmişdir.

2008-ci ildən bəri **Azərbaycan Yaradıcılıq Fondu** adlanır.

## Təsisçiləri
Fondun bir sıra təsisçiləri var ki, onlardan bəziləri bunlardır:
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi
* Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı
* Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqı
* Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı
* Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı
* Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqı
* Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi
* Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
* M.F.Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanası
* Müəllif Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyəti

## Fəaliyyəti
Fondun beynəlxalq əlaqələr üzrə gördüyü işlər, həm çətin, qarışıq, həm də sabitlik illərində çox ciddi və əhəmiyyətli əməkdaşlıqlara vəsilə olub. Məsələn, Fondda Almaniyadakı "Avropa Türk-İslam Kültür Birliyinin" nümayəndəliyi açılıb və həmin birliklə əməkdaşlıq qısa zamanda səmərəli nəticələr verib. 1992-ci ildə həmin kültür birliyi Fonda 25 min alman markı məbləğində tibb preparatları və islam tarixi haqqında kitablar bağışlamışdır. Kitabların əsasında Fondun kitabxanası yaradılmış, dərmanlar isə Fondun sədri Kamal Abdulla və fondun əməkdaşlarının iştirakı birbaşa cəbhə məntəqələrinə – Ağdama, Ağstafaya, Şuşaya, Goranboya, Tərtərə, Ağdərəyə və başqa məntəqələrə aparılmışdır.

2015-ci il sentyabr ayının 9-dan Fondunun "sim-sim.az" adlı saytı fəaliyyət göstərir.

2016-cı ilin iyun ayından Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və Azərbaycan Yaradıcılıq Fondunun birgə nəşri olan "Multikulturalizm" Beynəlxalq jurnalı nəşr olunur.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Mədəniyyət Fondu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Sim-sim.az-da — Azərbaycan Yaradıcılıq Fondu
Səlim Süleyman Əfəndi

**Səlim Süleyman Əfəndi** () — 31. Osmanlı sultanı Əbdülməcidin on səkkizinci oğlu, Osmanlı şahzadəsi.

## Həyatı
Şahzadə Səlim Süleyman Əfəndi 1860-cı ildə Dolmabağça sarayında dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan Əbdülməcid, anası isə Sərfinaz xanım idi. 1870-ci ildə Dolmabağça sarayında keçirilən mərasimlə Cəlaləddin Əfəndi, Vahidəddin Əfəndi, Səlahəddin Əfəndi, İzzəddin Əfəndi və Münirə Sultanın oğlu Sultanzadə Ələddin bəylə birlikdə sünnət edildi. Böyük qardaşı Sultan Mehmed Rəşadın səltənətində taxtın 2-ci vəliəhdi elan olunmuşdu. Bu illərdə vərəm xəstəliyinə tutuldu və 49 yaşında doğulduğu Dolmabağça sarayında vəfat etdi.

## Ailəsi
* '''Filizsan xanım'''
* '''Əminə Cavidan xanım'''
* '''Fatma İqbal xanım'''
** Mehmed Əbdülhəlim Əfəndi
* '''Ayşə Tərzitər xanım'''
** Əminə Naciyə Sultan
** Mehmed Şərafəddin Əfəndi
* **Ayşə Zatimələk xanım**
## Mənbə
* http://freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com/~royalty/turkey/i407.html#I407 
* https://archive.org/stream/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005#page/n17/mode/1up

## İstinadlar
Yapon ədəbiyyatı

**Yapon ədəbiyyatı**() – iki min illik tarixə malikdir. Yapon ədəbiyyatı ilk dövrlər əsasən Çin və çin ədəbiyyatı ilə olan sıx əlaqələr nəticəsində Çin mədəniyyətindən bəhrələnmişdir. Bu dövrün əsərlərinin başlıca səciyyəvi xüsusiyyəti əsərlərin klassik Çin əlifbası ilə yazılmasıdır. Sonrakı dövrlərdə isə, buddizmin Yaponiyaya yayılması ilə əsərlərdə Hindistan mədəniyyətinin aspektlərinə rast gəlmək mümkündür. Nəhayət, yapon ədəbiyyatı yapon yazıçılarının Yaponiya haqqında əsərlər yazması ilə özünəməxsus tərz yarada bilmişdir. Bununla yanaşı Çin ədəbiyyatı və klassik çin dilinin güclü təsiri yapon ədəbiyyatındakı öz təsirini müasir dövrə kimi qorumuşdur.

## Əsas yazıçılar

### Klassik dövr

* Outomo no Yakamoçi (c.717–785)
* Sei Şounaqon (c.~966–c.10??)
* Murasaki Şikibu (c.973–c.1025)
### Erkən orta əsrlər dövrü
* Yoşida Kenkou (c.1283–1352)

### Orta əsrlər dövrü

* İhara Saikaku (1642–1693)
* Matsuo Başou (1644–1694)
* Çikamatsu Monzaemon (1653–1725)
* Ueda Akinari (1734–1809)
* Santou Kyouden (1761–1816)
* Cippenşa İkku (1765–1831)
* Kyokutei Bakin (1767–1848)
* Edo Meişo Zue (?–1834)

### Müasir dövr

* Mori Ouqai (1862–1922)
* Ozaki Kouyou (1867–1903)
* Natsume Souseki (1867–1916)
* Kyouka İzumi (1873–1939)
* Yoneciro Noquçi (1875-1947)
* Naoya Şiqa (1883–1971)
* Takuboku İşikava (1886–1912)
* Cun'içirou Tanizaki (1886–1965)
* Ryuunosuke Akutaqava (1892–1927)
* Eici Yoşikava (1892–1962)
* Mitsuharu Kaneko (1895–1975)
* Kenci Miyazava (1896–1933)
* Denci Kuroşima (1898–1943)
* Şiqeci Tsuboi (1898–1975)
* Cun İşikava (1899–1987)
* Yasunari Kavabata (1899–1972)
* Yuriko Miyamoto (1899–1951)
* Sakae Tsuboi (1900–1967)
* Hideo Oquma (1901–1940)
* Takici Kobayaşi (1903–1933)
* Tatsuzou İşikava (1905-1985)
* Anqo Sakaquçi (1906–1955)
* Osamu Dazai (1909–1948)
* Şouhei Ouoka (1909-1988)
* Sakunosuke Oda (1913-1947)
* Şusaku Endo (1923–1996)
* Koubou Abe (1924–1993)
* Yukio Mişima (1925–1970)
* Hisaşi İnoue (1933–)
* Kenzaburou Oue (1935–)
* Miçiko Yamamoto (1936–)
* Kenci Nakaqami (1946–1992)
* Haruki Murakami (1949–) 
* Ryuu Murakami (1952–)
* Banana Yoşimoto (1964–)

## Həmçinin bax

* Çin mədəniyyəti
* Uzaq Şərq

## Xarici keçidlər

* Yapon nəsrinin ustadı: Yasunari Kavabata

## İstinadlar
Parafin

**Parafin** — sərhəd karbohidrogenlərinin (alkanlar), əsasən C18H38-dən (oktadekan) C35H72-dək normal tərkibinin balmumukimilərə bənzər qarışığıdır.
Ərimə temperaturu-45-65 C 
Sıxlıq-0,880-0,915 q/sm3 (15 C)
Əsasən neftdən alınır.
Ağır və yüngül karbohidrogenlərin sıxlıqlarının tənasüblüyündən asılı olaraq maye, bərk, kiçikkristallik (serezin) şəklində olur.
Alman kimyaçı Karl fon Rayhenbax tərəfindən kəşf olunmuşdur.
200px|thumb|right|parafin

## Tərkibi
Parafinlər metan sırasından əsasən normal quruluşa malik bərk karbohidrogenlərin molekulda 18-35 karbon atomları və ərimə temperaturu 45-65 °C olan maddələrin qarışığıdır. Parafinlərin tərkibində adətən izoparafinli karbohidrogenlərə, həmçinin aromatik və ya nüvəli naften nüvəli molekula malik karbohidrogenlərə rast gəlinə bilər.

## Xüsusiyyəti
250px|thumb|right|Su ilə qaynayan parafinin qarışdırılması zamanı yaranan effekt
Parafin- molekulyar kütləsi 300-450 olan ağ rəngli maddə olub, ərinmiş formada kiçik özülülüyə malikdir. Parafinlər kimyəvi reagentlərin bir çoxuna əsasən ətalətlidirlər.

### Alınma yolları

Ozokerit adlı maddədən alınır. Fraksiya tərkibində, ərimə temperaturundan və strukturundan asılı olaraq parafinlər maye (Tər≤27°C ), bərk (Tər=28-70°C) və mikrokristallik (Tər>60-80°C )-serezinlər kimi növlərə ayrılır. Serezinləır eyni ərimə temperaturunda parafinlərdən böyük molekulyar kütləsi, qatılığı və özülülüyü ilə fərqlənir. Serezinlər tüstülənən kükürd turşuna ilə intensiv cavab verirlər, lakin parafinlərin bu maddəyə reaksiyası zəifdir. Neftin emalı zamanı serezinlər çöküntülərdə toplanırlar, parafinlər isə distillyatorlar vasitəsilə emal olunur.

## Həmçinin bax
* Asfalt
* Neft və qazın mənşəyi
## İstinadlar
1992 Kral Fəhd Kuboku Finalı

**1992 Kral Fəhd Kuboku Finalı** —  1992-ci il Kral Fəhd Kubokunun qalibini müəyyənləşdirmək üçün keçirilmiş futbol matçı idi. Matç 1992-ci ilin 20 oktyabr tarixində, Səudiyyə Ərəbistanın Ər-Riyad şəhərində yerləşən Kral Fəhd Stadionunda, futbol üzrə Argentina və Səudiyyə Ərəbistan milli komandaları arasında keçirilmişdir. Matç Argentina yığmasının 3-1 hesablə qələbəsi ilə başa çatmışdır.

## Oyunun nəticələri

## Xarici keçidlər
Match report
1995 Kral Fəhd Kuboku Finalı

**1995 Kral Fəhd Kuboku Final** —  1995-ci il Kral Fəhd Kubokunun qalibini müəyyənləşdirmək üçün keçirilmiş futbol matçı idi. Matç 1995-ci ilin 13 yanvar tarixində Səudiyyə Ərəbistanın Ər-Riyad şəhərində yerləşən Kral Fəhd Stadionunda, futbol üzrə Argentina və Danimarka milli komandaları arasında keçirilmişdir. Matç Danimarka yığmasının 2-0 hesablə qələbəsi ilə başa çatmışdır.

## Oyunun nəticələri

## Xarici keçidlər
* Match report
Kar-Nikobar

**Kar-Nikobar adası** () — Nikobar adaları arxipelaqının şimalında hissəsində yerləşən ada. Arxipelaqa daxil olan digər adalar kimi Hindistanın müttəfiq Andaman və Nikobar adaları ərazisinə daxildir. Hind okeanında zəlzələ və sunami hadisəsindən sonra bölgə böyük zərər görmüşdür.

## Coğrafiyası
Kiçik Andaman və Nankauri adaları ilə eyni məsafədə yerləşir. Teressa adasından isə 92 km şimaldadır. andaman adalarından Doqquzuncu dərəcə boğazı ilə ayrılır. Ada 15,4 km uzunluğa, 12 km enə malikdir. Sahəsi — 126,9 km². Ərazisi kokos ağacları ilə örtülüdür. Ensiz qumlu sahil xəttinə sahibdir. illik yağıntının miqdarı 400 mm-dir. Rütubətlilik — 79 %.

## Əhalisi
2001-ci il məlumatımna görə adada 29 145 nəfər yaşayır. Əhali 15 kənddə cəmləşmişdir. Ən böyüyü Malakka kəndidir. Ada ərazisi Nikobar arxipelaqının cəmi 7 % ərazisini əhatə etməsinə baxmayaraq ümumi əhalinin 50 % burada cəmlənmişdir.

## İstinadlar
Ramaz Nikolaişvili

**Ramaz Nikolaişvili** (; ) — Gürcüstan siyasətçisi, Gürcüstan Parlamentinin deputatı, 2010–2012-ci ilərdə Gürcüstanın inftrastruktur naziri işləyib.

## Həyat və fəaliyyəti
17 iyun 1965-ci ildə Tbilisi şəhərində anadan olub. 1983–1990-cı illərdə Gürcüstan Texniki Universitetində təhsil alıb. Sonradan Tbilisi Dövlət Universitetində 1997-ci və 2003-cü illərdə " Maliyyə və kredit" və "İqtisadiyyat və hüquq" fakültələrini bitirib. 1994–2000-ci illərdə Gürcüstan Vergi Müfəttişliyinin operativ şöbəsində çalışıb. 2000–2003-cü illərdə o xüsusi legionun xüsusi şöbəsinin rəis müavini olub. 2003–2004-cü illərdə Gürcüstan Maliyyə Nazirliyi maliyyə polisinin informasiya və analiz şöbəsinin rəis müavini işləyib. 2004–2005-ci illərdə statistika və informasiya xidmətinin rəhbəri işləyib. 2005–2007-ci illərdə maliiyə polisi baş idarəsinin rəisi, 2007–2008-ci illərdə Gəlirlər Xidməti Baş İstintaq İdarəsinin rəisi işləyib.

## Siyasi karyerası
2008-ci ildə Nikolaişvili bir müddət Lançxuti, Ozurgeti və Çxoxatar rayonlarının qubernatoru, sonra isə müdafiə nazirinin müavini işləyib. 2008-ci ildən 2010-cu ilin ortalarınadək o Yollar Departamentinin rəisi vəzifəsində olub. 30 iyun 2010-cu ildə gürcüstanın infrastrukturlar naziri vəzifəsinə təyin edilib. 31 avqust 2012-ci ildə o həmin ilin 1 oktyabr ayında keçirilən parlament seçkilərində iştirak etmək üçün istefaya gedib.

## Təltifləri və mükafatları
* Uğurlu yol layihələrinə görə "İlin mühəndisi" fəxri adı (20 may 2010-cu ildə Gürcüstan Elmi -texniki birlik assosiasiyası tərəfinən verilib)
* Gürcüstan Respublikasının "Qabaqcıl təcrübə prezident ordeni" (24 may 2010-cu il)
* Gürcüstan Respublikasının "Şərəf " ordeni (4 dekabr 2009-cu il)
* Fəxri medal (17 sentyabr 2007-ci il)
* Gürcüstan Respublikasının "Müqəddəs Georginin Qələbəsi ordeni" (2012-ci il)

## İstinadlar
Kavaratti

**Kavaratti** — Hindistanda ada və şəhər, Lakşadvip ərazisinin inzibati mərkəzi.

## Coğrafiya
Kavaratti Lakkadiv adaları rayonunda yerləşir. Sahəsi – . Adanın ən yüksək nöqtəsinin hündürlüyü – . Ada Kerala ştatının sahilindən  uzaqlıqdadır.

Kavarattiyə ən yaxın yer əhalisi olmayan Pitti adacığıdır və Kavarittinin  şimalında yerləşir. Adaya ən yaxın yaşayış məntəqəsi Aqatti və Suheli-Par adalarıdır. Aqatti adanın  şimal-qərbində, Suheli-Par isə  cənub-qərbində yerləşir.

Kavarattiyə Hindistanın kontinental ərazisindəki ən yaxın şəhər Koçindir və adadan  uzaqdır. Adada sahəsi  olan bir laqun var.

## Əhali
2014-cü ildə keçirilən Hindistan əhali siyahıyaalmasına əsasən adanın 11,473 nəfərlik bir əhalisi var. Əhalinin 55%-i kişilərdən, 45%-i isə qadınlardan ibarətdir. Onların demək olar ki, hamısı müsəlmandır. Ada əhalisinin əksəriyyəti malayalam, Maldiv və ingilis dillərində danışır.

## İqtisadiyyat
Kavarattidə bir liman var, lakin iqtisadiyyatda əsas pay, bütün Lakşadvipdə olduğu kimi, turizmə düşür. Yaz aylarında temperatur 32 dərəcədən yuxarı qalxmır. Adada ətraf mühit problemlərinin olmaması turistləri cəlb edir.

## Nəqliyyat
Kavarattiyə ən yaxın daxili hava limanı Aqatti adasında yerləşir. Adaya ən yaxın beynəlxalq hava limanı Koçin Beynəlxalq Hava Limanıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Əhməd Nihad Əfəndi

**Əhməd Nihad Əfəndi** () — Osmanlı sülaləsinin üçüncü rəisi, Osmanlı ordusunun zabiti və Osmanlı şahzadəsi.

## Həyatı
Şahzadə Əhməd Nihad Əfəndi 1883-cü ildə Çırağan sarayında dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan V Muradın oğlu Mehmed Səlahəddin Əfəndi, anası isə onun üçüncü xanımı Naziknaz xanım idi. Babasının taxtdan endirilib Çırağan sarayında həbs olunduğu illərində dünyaya gəlmişdi. Bu səbəblə o və digər qardaş-bacıları da babasının bu məhkum həyatına ortaq oldu. Sarayda nəzarət altında yaşasa da, xüsusi saray təhsili aldı. Demək olar ki, gənclik illərinə qədər burada nəzarət altında yaşadı. Nəhayət, 1904-cü ildə babası Sultan Muradın vəfatı ilə atasıyla birlikdə Çırağan sarayını bir daha geri dönməmək üzrə tərk etdi. Gələcəkdəki 7 il boyunca atasının kirayə aldığı köşklərdə yaşadılar. 1911-ci ildən sürgün olunduqları 1924-cü ilədək isə Beşiktaş rayonunun Sərəncəbəy səmtində öz ailəsi üçün inşa etdirdiyi villada yaşadı. Bu müddət ərzində Osmanlı ordusunda zabit olaraq xidmət etdi. Nişan-i Ali-imtiyaz və Xanədan-ı Ali-Osman nişanları ilə təltif olundu.

1924-cü ildə Osmanlı sülaləsinin sürgün edilməsi haqqında qanundan sonra 41 yaşlı Əhməd Nihad Əfəndi və ailəsi əvvəlcə Budapeştə, bir neçə ay sonra isə cənubi Fransadakı Nitsa şəhərinə köçdü. Son Osmanlı sultanı VI Mehmed Vahidəddin ölkəni tərk etdikdən sonra Nitsada məskunlaşdığı üçün sürgündəki Osmanlı sülaləsi mənsubları da burada toplanmağa başlamışdı. Daha sonra isə 1937-ci ildə ölümünə qədər yaşayacağı Beyruta köçdü. Sürgündəki həyat xüsusilə də, maddi cəhətdən olduqca çətin idi. Ağır həyat şərtlərinə dözə bilməyən Əhməd Nihad Əfəndi iflic keçirdi və ömrünün sonuna qədər yataq xəstəsi oldu.

1944-cü ildə son Osmanlı xəlifəsi Əbdülməcid Əfəndinin vəfatı ilə Osmanlı sülaləsinin üçüncü rəisi elan olundu. Beləliklə, XVI əsrdən bəri xəlifə olmayan ilk Osmanlı sülaləsi rəisi oldu. Taxta çıxmış olsaydı, **Sultan IV Əhməd** olaraq səltənətdə qalacaqdı. Bu münasibətlə, sürgündəki digər Osmanlı mənsubları hörmət əlaməti olaraq Əhməd Nihad Əfəndini xəstə yatağında ziyarət etdilər. Çox keçmədən 1954-cü ildə Beyrutda vəfat etdi və Dəməşqdəki Süleymaniyyə təkyəsinin qəbiristanlığında dəfn olundu.

## Xanımları, övladları, nəvələri
* **Safru xanım** (15 avqust 1884, İzmir - 15 noyabr 1975, İsgəndəriyyə) — 7 fevral 1902-ci ildə evləndilər. 1 övladı oldu.
** **[[Əli Vasib Əfəndi]]** (13 oktyabr 1903 - 9 dekabr 1983, İsgəndəriyyə)
* **Nəzihə xanım**
* **Növrəstə xanım** (28 may 1895 - 1980) — 10 aprel 1915-ci ildə evləndilər. Övladı olmadı.

## Qalereya

|Oğlu Əli Vasib Əfəndinin sünnət mərasimi


## Mənbə
* https://web.archive.org/web/20110930052603/http://kitap.antoloji.com/bir-sehzadenin-hatirati-vatan-ve-menfada-gorduklerim-ve-isittikl-kitabi/
* http://freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com/~royalty/turkey/persons.html
Kiçik Andaman

**Kiçik Andaman adası** (, ) — Andaman adaları qrupuna daxil sahəsinə görə 4-cü böyük ada. Sahəsi 734,39 km² təşkil edir. Arxipelaqın cənubunda yerləşir. Rutland və Böyük Andaman adalarından Dunkan boğazı ilə ayrılır.

## Coğrafiya
.
Adanın düzən hissələri tropik meşələrlə örtülüdür. Burada nadir dəniz tısbağalarını müşahidə etmək olar. Kiçik Andaman bəzən Böyük Andaman əks olaraq təqdim olunur.

## Əhalisi
Onqelər adanın köklü əhalisi hesab edilir. 1957-ci ildən qoruma altımndadırlar. 2001-ci il siyahıya almaya görə adada 17 528 nəfər yaşayır. Əhali 4093 ev təsərrüfatında, 18 kənddə cəmləşmişdir.

## İstinadlar
Amindivi adaları

**Amindivi adaları** () — Hind okeanında Hindistana məxsus olan adalar qrupu. Lakşadvil müttəfiq ərazisinə daxildir.

## Coğrafiya
Amindivi adaları Lakkadiv adalarından şimalda yerləşir. Arxipelaqa atollar, 3 rif və 4 bankə daxildir.

}
|- style="background: #CCF;"
|2||Sesostris||bankə|| align=right|-|| align=right|388,53|| align=right|-||
|- style="background: #CCF;"
|3||Bassas de pedro||bankə|| align=right|-||align=right|2474,33||align=right|-||
|- style="background: #CCF;"
|4||Elikalpeniпени||bankə|| align=right|-|| align=right|95,91||align=right|-||
|- style="background: #FFC;"
|5||Şerbaniani||rif||align=right|0,01|| align=right|172,59|| align=right|-||
|- style="background: #FFC;"
|6||Biramqore||rif||align=right|0,01|| align=right|57,46|| align=right|-||
|- style="background: #FFC;"
|7||Perumal Par||rif||align=right|0,01|| align=right|83,02|| align=right|-||
|- style="background: #CFC;"
|8||Çetlat adası||atoll|| align=right|1,14|| align=right|1,60|| align=right|2289||
|- style="background: #CFC;"
|9||Bitra adası||atoll|| align=right|0,10|| align=right|45,61|| align=right|264||
|- style="background: #CFC;"
|10||Kiltan adası||atoll|| align=right|2,20|| align=right|1,76|| align=right|3664||
|- style="background: #CFC;"
|11||Kadmat adası||atoll|| align=right|3,20|| align=right|37,50|| align=right|5319||
|- style="background: #CFC;"
|12||amini adası||atoll|| align=right|2,59|| align=right|155,09|| align=right|7340||
|- style="background: #CCC;"
|   || Ümumi ||   ||9,26||3852,85||18 876||
|}

Amindivi adaları həmçinin sutka ərzində rekord miqdarda yağıntının düşməsi ilə tarixə keçmişdir. 6 may 2004-cü ildə adalara 1168 mm yağıntı düşmüşdür.

## Tarix
Oda məlumdur ki, 1498-ci ildə Vasko da Qama adalarda olmuşdur.

## Əhalisi
Adalarda 18 876 nəfər yaşayır (2001). Əhalinin 7340 nəfəri Amini adasında cəmlənmişdir. Əhalisinin hamısı müsəlmandır. Onlar ərəb dənizçilərin törəmələridir.

## Mənbə
* ISLANDS OF LAKSHADWEEP (Amini, Kavaratti, Andrott)
Mehmed Əbdüləziz Əfəndi

**Mehmed Əbdüləziz Əfəndi** () — Osmanlı sülaləsinin beşinci rəisi, Osmanlı şahzadəsi.

## Həyatı
Şahzadə Mehmed Əbdüləziz Əfəndi 1901-ci ildə Dolmabağça sarayında dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan Əbdüləzizin kiçik oğlu Mehmed Seyfəddin Əfəndi, anası isə onun ilk xanımı olan Nəşə-fələk xanım idi. 23 yaşında bütün ailəsi ilə birlikdə ölkədən sürgün edildi və əvvəlcə Nitsaya, ardından Qahirəyə köçdü. Nitsada ikən 21 fevral 1929-cu ildə Bərkəmal xanımla (d. 16 mart 1911 — ö. 13 yanvar 1962) evləndi və yeganə qızı olan Xürrəm Sultan (d. 31 dekabr 1939 — ö. 5 mart 1999) dünyaya gəldi. 1953-cü ildə isə ailəsiylə birlikdə yenidən Nitsaya qayıtdı və ölümünədək burada qaldı. 19 may 1973-cü ildə Osman Fuad Əfəndinin vəfatı ilə Osmanlı sülaləsinin rəisi elan olundu. 1977-ci ildə isə 76 yaşında ikən Nitsada vəfat etdi və burada dəfn olundu.

## Mənbə
* http://www.historyfiles.co.uk/KingListsMiddEast/AnatoliaOttoman.htm
* http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~royalty/turkey/i364.html#I364