open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Beatris Potter

**Beatris Potter** () — ingilis yazıçısı, illüstrasiyaçısı və alimi. Heyvanlardan bəhs edən uşaq kitablarına üstünlük vermişdir. Ən məşhur əsəri "Dovşan Peterin nağılı"-dır.

## Həyatı
1866-cı ildə Londonda Uniteryan aiələdə anadan olan Potter, təhsilini baxıcılarından almış və digər uşaqlardan təcrid olunaraq böyüdülmüşdü. Babası Edmund Potter millət vəkili olmuşdur. Potterin atası Rupert Uilyam Potter (1832–1914) Mançesterda doğulmuş və Londonda hüquq təhsili almışdır. Atası 8 avqust 1863-cü ildə Qii Krossdakı pambıq alverçisi və gəmi istehsalçısının qızı Helen Liiç (1839–1932) ilə evləndi. 14 mart 1872-ci ildə doğulmuş Ualter Bertram adlı qardaşı olmuşdur. Onun çox sayda ev heyvanı vardı. Şotlandiyada və Leyk bölgəsində tətillər keçirir, yaxından izlədiyi və rəsmini çəkdiyi mənzərələr, flora və faunaya olan sevgisini inkişaf etdirirdi. Ailəsinin Mançesterda iki ərazisi vardı.

Yeniyetməlik dövründə Potter Londonun sənət qalereyalarına müntəzəm qonaq idi. Xüsusilə Londondakı Kral Akademiyasındakı yay və qış sərgilərini mutəmadi ziyarər edər və bundanhəzz alardı. Potter sənət və yeni incəsənət stillərindən xəbərdar olsa da, onun rəsm üslubu özünəməxsus idi.

1890-cı illərdə pul qazanmağın bir yolu olaraq Beatris və qardaşı öz dizaynlarına Milad kartlarında, habelə bayram, ad günü kimi xüsusi hallar üçün olan kartlarda yer verərək çap etməyə başladılar. Siçan və dovşanların təsvirləri fantaziya rəsmlərinin əsas mövzusu idi. 1890-cı ildə Hildesheimer və Faulkner firması Frederic Weatherly'nin "A Happy Pair" adlı kitabında çap edə bilmək üçün Potterdən "dovşan Benjamin Bunny"nin bir neçə rəsmini satın aldı.

Potterin araşdırmaları və göbələklərin suluboya ilə rəsmlərini çəkməsi onun mikologiya sahəsində böyük hörmət qazanmasına səbəb oldu. Otuz yaşlarında Potter, ona çox uğur gətirən "Dovşan Peterin nağılı" kitabını nəşr etdirdi. Bunun ardınca Potter, uşaq kitablarını eyni zamanda həm yazmağa, həm də təsvir etməyə başladı.

1913-cü ildə, 47 yaşında Potter, Hawkshead'in çox hörmətli yerli vəkili William Heelis ilə evləndi. Potter və William Heelis, İkinci Dünya Müharibəsinin ağır günlərində əkinçilik fəaliyyətlərini davam etdirərək otuz il xoşbəxt evliliklərindən zövq aldılar. Onlar uşaqsız olsalar da, Potter Uilyamın böyük ailəsində mühüm rol oynayırdı, xüsusən də təhsil almasına kömək etdiyi ərinin bir neçə bacısı və qardaşı ilə həyatlarını xoşbəxt şəkildə sürdürürdülər.

## Ölümü
Potter 22 dekabr 1943-cü ildə 77 yaşında Sawrey yaxınlığında yerləşən evində sətəlcəm və ürək xəstəliyindən vəfat etdi. O, bütün varlığını,4000 akr (16 km2) torpaq, on altı ferma, kotteclər və mal-qara və Herdwick qoyunlarıni "National Trust"-a bağışladı. Potterin həyatına bədii filmdə yer verilmiş, heyayələri mahnılarda, filmlərdə, balet və animasiyalarda yer almış, kitablar isə çox dildə satılmağa davam edir.

## İstinadlar
Mirqafar Seyidov

**Mirqafar Seyidov** () — Nəqliyyatda Baş Polis İdarəsinin sabiq rəisi, polis general-mayoru.

## Həyatı
Seyidov Mirqafar Mircəfər oğlu 1965-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində anadan olmuşdur. 2005-ci ildə Naxçıvan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. 1983–1985-ci illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur.

1989-cu ildə daxili işlər orqanlarında xidmətə başlamış, cinayət axtarışı strukturlarında müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. 2005–2007-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Miqrasiya Xidmətinin rəis müavini, DİN Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin rəis müavini, DİN Daxili Təhlükəsizlik İdarəsinin rəisi, 2007–2014-cü illərdə isə DİN Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir.

2014-cü ilin noyabr ayında Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2009-cu il 1 iyul tarixli *393 nömrəli Sərəncamı* ilə polis general-mayoru ali xüsusi rütbəsi verilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2006-cı il 30 iyun tarixli *1545 nömrəli Sərəncamı* ilə Cinayətlərin qarşısının alınması və açılması, ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsi sahəsində fərqləndiyinə görə "İgidliyə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2015-ci il 1 iyul tarixli *Sərəncamı* ilə Cinayətkarlığa qarşı mübarizədə, ictimai asayişin mühafizəsində, beynəlxalq əhəmiyyətli kütləvi tədbirlər zamanı ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsində və xüsusi tapşırıqların yerinə yetirilməsində fərqləndiyinə görə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Ailəlidir, üç övladı var.

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin saytında Mirqafar Seyidov haqqında səhifə. mia.gov.az
Rəisəli Delvari

**Rəisəli Delvari** () — İranın milli qəhrəmanı, Birinci Dünya müharibəsində İranın cənubunu işğal edən Böyük Britaniya qüvvələrinə qarşı Təngistan qiyamına başçılıq edən məşhur yerli qəhrəman.

## Həyatı
Rəisəli Zair Məhəmməd oğlu 1882-ci ildə Təngistanın Delvar kəndində anadan olmuşdu.

Rəisəli Delvari ingilis təcavüzkarlarına qarşı İranın cənub vilayətlərində başlayan milli azadlıq hərəkatına qoşulmuşdu. 
 
1915-ci ilin avqust ayının axırlarında Əhrəm vuruşmalarında mücahid başçısı Rəisəli Delvari naməlum şəraitdə öldürüldü. "Borazcan komitəsi" bu təəssüflü hadisənin xəbərini sürətlə hər yerə yaydı və Rəisəlinin dəfni üçün matəm mərasimi keçirdi. Şiraz əhalisi  demokratların başçılığı ilə məscidlərə matəm mərasimi təşkil etdilər. Şirazda ingilis konsulunun iranlı müavini Qulaməli xan Nəvvab Rəisəlinin adını hörmətsizliklə qey etdiyinə görə 1915-ci ilin sentyabrın 4-də şəhər cavanları tərəfindən öldürüldü. Rəisəlinin şəhid olması xəbəri Tehrana yayıldı, hökumət Şah məscidində matəm mərasimi keçirilməsinə göstəriş verdi.

## Həmçinin bax
* İsmayıl xan Qaşqay
* Mirzə Məhəmməd xan Borazcani

## İstinadlar
Ədviyyatların şahzadəsi (film, 2005)

**Ədviyyatlar şahzadəsi**()—  Pol Mayeda Bergesin  filmdir. Filmin  ssenari müəllifləri  Qarinder Çadha və Bergesdir. Bu film Çitra Banerci Divakaruni tərəfindən yazılmış  *Ədviyyatlar şahzadəsi* romanına  əsaslanır. Filmin baş qəhrəmanı  Ayşvariya Ray dır. Filmin saundtreki  Kreyq Pruess tərəfindən yaradılmışdır.

## Məzmun

Filmin baş qərəmanı Tilo (Ayşvariya Ray) Hindistanlı immiqrantdır və qeyri-adi güclü gələcəyi görən seçilmiş  Ədviyyatlar Şahzadəsidir. Onun  öz müştərilərinə verdiyi ədviyyatlar onların müəyyən ehtiyaclarını və istəklərini ödəyir,  onlara kömık edir məsələn: Səndəl ağacı ağrılı xatirələri dağıdır , Qara zirə pis gözdən qoruyur.

Bir gənc  qız kimi Tilo Birinci Ana adlandırılan Zöhrə Sehgal tərəfindən bir neçə cavan  Ədviyyatlar Şahzadəsi arasından təklif edilir. Zöhrə Sehgal  qızlara müəyyən qaydalar barədə xəbərdarlıq edir və onlara  əməl etmədikdə ağır nəticələrini üzləşəcəklərini deyir.Onlar heç vaxt öz dükanlarını tərk etməmək görüşdükləri insanlara toxunmamaq  yaxud da böyük və ağlasığmaz güc olan Ədviyyat gücündən özləri üçün istifadə etməmək barədə təlimatlandırılıblar.

Tilo "Ədviyyat Bazarı" adlı mağazada San Fransisko Körfəzindəki Sahədə olur.Tilonun müştərilərinə taksi sürücüsü (Nitin Ganatra), əslən Amerikalı olan  nəvəsi Qita (Padma Lakşmi) ilə məşğul olan baba (Anupam Kher) , Kvesi, onun rəfiqəsi (Adevale Akinnuoye-Agbaje) təəssürat yaratmaq istəyən adam və Jagjit, məktəbdə ürəkkeçməsi olan  yeniyetmə daxildir(Sanni Cill Dulay).Daq  (Dilan Makdermott) adında gənc memarın mağazadan kənarda onun motosikileti ilə toqquşduğu gün onun həyatını dəyişdirən bir gün olur.Tilo onun yaralarına baxarkən onlar arasında yaranan qarşılıqlı romantik əlaqəni görməməyə çalışır.Onlar bir birinə toxunduqda və onlar arasında sevgi münasibətləri yarananda onun həyatı tamamilə dəyişir.
 
Amma Ədviyyat qəfildən hirsləndi və onu  qısqandı və bu onun başqa müştəriləri ilə münasibətlərinin tutqunlaşmasına gətirib çıxardı.Harun qəzaya düşür, Qitanın ailə vəziyyəti yaxşılaşmır, Jagjit məktəbdə pis insanların əhatəsinə düşür və Kvesinin rəfiqəsi ilə əlaqəsi pozurlur. Daq  gecə onu qarşılamağa   gəlir və kədərlə ona əslən Amerikalı olan anasının öldüyünü deyir.
Tilo bu bəlaların mənbəyinin onun qaydaları pozması ilə bağlı olduğunu etiraf edir.Birinci ana onun yanına gəlir ədviyyatlardan əlavə Daqı  seçdiyi üçün Tilonu danlayır.

## İstinadlar
Polis (antik)

[280px|thumb|[Afina akropolu — Qədim Yunanıstanın məşhur polisi]]
**Polis** (,  — *tərc.* "şəhər") — şəhərətrafı mülkləri, çox sayda qeyri-bərabər hüquqlu qulları olan və özünü siyasi qurum (adətən, dövlət) şəklində təqdim edən mülki şəhər icması, Qədim Yunanıstan və Qədim Roma üçün səciyyəvi olan cəmiyyətin xüsusi təşkili forması. Müasir tarix elmində Qədim Yunanıstandakı şəhər-dövlətləri ifadə etmək üçün işlədilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Şəhər-dövlət
*Qədim Yunanıstan
Endrü Manqo

**Andreu Manqo** (; ) — ingilis yazıçısı və tarixçisi.

## Həyatı
Andreu Manqo 14 iyun 1926-cı ildə İstanbul şəhərində anadan olub.

"BBC-türkcə"-nin rəhbəri kimi çalışıb.

Andreu Manqo 6 iyul 2014-cü ildə 88 yaşında Londondakı evində yatan zaman vəfat edib.

## Yaradıcılığı
Manqonun ilk yazısı 1957-ci ildə işıq üzü görüb

O, Türkiyə ilə bağlı araşdırmaları ilə məşhur olmuş, "Müasir Türkiyənin qurucusu Atatürk", "Türkiyə və türklər" adlı kitablarını yazmışdır.

## İstinadlar
The World Factbook

**Ümumdünya Faktlar Kitabı** () — ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin nəşri; dövriliyi ildə bir dəfə olmaqla, dünya ölkələri haqqında almanax üslublu kitabdır.

Birinci məxfi nəşri 1962-ci ilin avqust ayında, birinci qeyri-məxfi nəşri 1971-ci ilin iyun ayında olmuşdur. Kitabın saytında yerləşdirilmiş elana görə, MKİ daha bu kitabın dövri-nəşrini davam etdirməyi planlaşdırmır, amma kitabın onlayn-versiyasının yenilənməsi məsələsi üzərində düşünürlər.

Dünya ölkələri haqqında aşağıdakı mövzularda məlumatlar var:
* tarix
* coğrafiya
* demoqrafiya
* dövlət quruculuğu
* iqtisadiyyat
* Telekommunikasiya
* nəqliyyat
* silahlı qüvvələr

Rusiyada 2007–2008-ci illər tərcümə nəşri  (ISBN 978-5-9757-0410-8) adı ilə işıq üzü görmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Всемирная книга фактов
Kaspi yarımtipi

**Kaspi tipi** (**Xorasan**, **Şərq**, **Xəzər tipi** və ya **Şərqi-Aralıq dənizi** tipi) — Avropoid irqinin növlərindən biri. Daha çox  Hind-Aralıq dənizi irqinin, yaxud Hind-İran irqinin yarımtipi hesab edilir.

Kaspi yarımtipi Qafqaz Albaniyasında yayılmış antropoloji tiplərdən biridir. Hal-hazırda Cənubi Qafqazda yaşayan xalqlardan azərbaycanlılar, kürdlər, tatlar-müsəlmanlar, saxurlar və bəluclar, Şimali Qafqazda isə qumuqlar antropoloji cəhətdən bu yarımtipdədirlər.

## Həmçinin bax
* İrq

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* 
*
Ümum-Rusiya əhalinin siyahıyaalınması (2002)

**2002-ci il ümumrusiya əhalinin siyahıya alınması** — 9 oktyabr 2002-ci il tarixdə Rusiya Federasiyasında keçirilmiş əhalinin siyahıyaalınması.  Siyahıyaalma bütün Rusiya ərazisində saat 00:00 radələrində başlamışdı. 

## Xarici keçidlər

* Сайт переписи населения России 
* Федеральная служба государственной статистики 
* «МИГРАЦИОННАЯ СТАТИСТИКА В ОТКРЫТОМ ОБЩЕСТВЕ». На вопросы Виталия КУРЕННОГО отвечает Владимир СОКОЛИН, руководитель Федеральной службы государственной статистики («Отечественные записки», № 4 (19) 2004)
* *[[Сергей Максудов|Максудов С.]]* «Население Чечни: права ли перепись?» (Демоскоп)
* Российская перепись в этническом измерении (Демоскоп)
* Всероссийская перепись населения 2002 года на Демоскопе Weekly
First Arsch

**First Arsch** — "Rammstein"-in vokalisti Till Lindeman tərəfindən 1986-cı ildə Şverində yaradılmış punk rock qrupudur. Amma Lindemann bu qrupda zərb alətində ifa edirdi.

## Haqqında
First Arsch qrupu "İlk Sənət" adı ilə tanınırdı. Bu ad səlahiyyətli orqanların fikirlərini yayındırmaq , incəsənətlə məşğul olan qrup olduqlarını göstərmək üçün qoyulmuşdur. Çünki o zamanlar Şərqi Almaniyada bu cür qrupların fəaliyyəti qadağan adı. Aşkarlanacağı təqdirdə qrup üvlərini böyük cəzalar gözləyirdi. Qısaca olaraq First Arsch gizli qrup idi. Gizlicə konsertlər verirdi.

## Üzvləri
* Yörq E. Milke (Bas gitarist, vokalist)
* Till Lindeman (Zərb)
* Rixard Kruspe (Baş gitarist, vokalist)
* Paul H. Landers (Ritim gitaristi, vokalist)

## Diskoqrafiya
* "Saddle Up" — Albomdakı mahnıların siyahısı:
** Train
** Priest in love
** SKA(T)
** In the name of love
** Crowded house
** Preagnant
** AHA-ha
** Superstition
** Saddle Up
** O-cult
** Moder Blues
** Come together
** Hip Hop Flop
** Chicken steps
** Big Dong (für Saskia S.)

## Xarici keçidlər
* '''First Arsch''' — *discogs.com* saytında.
Oliver Ridel

**Oliver 'Ollie' Riedel** (d. 11 aprel 1971) — Rammstein adlı Alman metal musiqi qrupunun bas gitaristidir.

## Həyatı
### İlk illəri
Ridel Almaniyanın Şverin şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlıqda Oliver bacarıqlı bir şagird deyildi. Xüsusilə gənclik illərində çok utancaq idi. Dostları tez-tez parti təşkil etsələr də, Oliver daha çox digərləri ilə vaxt keçirirdi.

### Musiqi karyerası
1990-cı  ildə 19 yaşında The Inchtabokatables adlı qrupda bass gitara çalmağa başlayır. 1994-cü ildə  Ridel, Till Lindeman, Rixard Kruspe və Kristof Şnayder, Berlin Senate Metro adlı musiqi yarışmasında qalib gəldilər. Mükafat olaraq peşəkar 4 demo musiqi parçası yazmağa haqq qazandılar. Paul Landers və Kristian Lorenz də qrupda qatıldıqdan  sonra Rammstein adlı qrup yaradılır.

## Xarici keçidlər
Meyv Binçi

**Meyv Binçi** (d. 28 may 1940, Dublin - ö. 30 iyul 2012, Dublin) — İrlandiya jurnalisti, yazıçısı. Roman və qısa hekayə janrlarına üstünlük vermişdir.

## Həyatı
Meyv Binçi 1940-cı ildə İrlandiyanın paytaxtı Dublinin yaxınlığında yerləşən Dalkey kəndində anadan oldu. Killineydəki Holi Çayld Konvent katolik qız məktəbinə getdikdən sonra Kollec Universitetindən məzun oldu və müəllim kimi fəaliyyət aparmağa başaldı.

1963-cü ildə Qüdsdəki İsa peyğəmbərin son şam yeməyini yediyi mağarada olduqdan sonra ateist oldu. Daha sonra Kibbutzda işləmək üçün İsrailə köçdü. İsraildə olarkən hər həftə atasına yaşadığı torpaqlarda gedən müharibələrdən və həyatından bəhs edən məktublar yazırdı. Atası bu məktublardan birini Dublinin "Irish Times" qəzetinə 18 funta satdığa dövrdə Meyv Binçinin müəllimlik maaşı 16 sterlinq idi.

Hekayə tərzində yazılan bu məktublar onun "Irish Times" qəzetində 1969-cu ildən işləməyə kömək etdi. Beləcə həftədə iki dəfə yazan Meyv İrlandiya feminist hərəkatının ilk qadın redaktoru oldu. Londona köçən Binçi burada daha sonra uşaq kitabları yazacaq BBC kanalının işçisi Qordon Snell ilə tanış oldu.

Həyat yoldaşının təkidi ilə yazıçı olan Binçi romanla yanaşı ona Praqa Film Festivalında mükafat qazandıran film ssenarisi yazdı. Onun məşhur əsəri "Evening Class"-dır.

Meyv Binçi 2012-ci ilin 30 iyulunda Dublində vəfat etmişdir.

## Mükafatları
* Praqa Film festivalı (Ən yaxşı senari): 1976
* Yakob mükafatı: 1976
* Britaniya Kitab mükafatı : 1999
* WHSmith Kitab mükafatı: 2001

## İstinadlar
Anderson nizamnaməsi

**Anderson nizamnaməsi** — 1723-cü ildə *İngiltərə Böyük Mason Lojasının* üzvü Ceyms Anderson tərəfindən hazırlanmışdır. Nizamnamə özündə bir masonun iş və ya məişət şəraitndə necə davranmalı olduğu barədə məlumatlar verir. Bununla yanaşı dövlət və onun hakimiyyəti, din kimi məsələlərdə masonların izləməli olduqları yol göstərilir. Qəbul edildikdən sonra bütün dünyada yerləşən baş lojalar tərəfindən hamılıqla qəbul edilən Anderson nizamnaməsinə sonradan bəzi kiçik əlavə və dəyişikliklər edilmişdir. Bir masonun əməl etməli olduğu əsas qanunlar toplusu hesab olunan Anderson nizamnaməsində, mason olan bir şəxsin qeyri-mason olan bir şəxsə qarşı edə biləcək mümkün davranışları barədə deyilir:

Nizamnamənin bir digəri bölümündə isə bir masonun məişət və yaxın ətrafında edə biləcək mümkün davranışları barədə belə deyilir:
Syu Taunsend

**Syu Taunsend** (; d. 2 aprel 1946, Lester, İngiltərə – ö. 10 aprel 2014, Lester, İngiltərə) — Böyük Britaniya yazıçısı

## Həyatı
Syu Taunsend 1946-cı ildə Lesterdə doğulmuş, 15 yaşında orta məktəbdə təhsilini yarımçıq qoymuşdur.

Syu Taunsend Şəkərli diabetə tutulmuş, görmə qabiliyyətini itirmişdir. Sonradan onun böyrəklərindən biri sıradan çıxmış və oğlunun böyrəyi S.Taunsendə transplantasiya olunmuşdur. 2012-ci ilin sonlarında isə S.Taunsend insult keçirmişdir.

Syu Taunsend 10 aprel 2014-cü ildə 68 yaşında Lesterdəki evində vəfat etmişdir.

## Ailəsi
18 yaşında ailə quran Syu Taunsend 23 yaşında 3 övladı ilə dul qalmışdır.

## Yaradıcılığı
Yazıçını dünyaca məşhurlaşdıran "The Secret Diary of Adrian Mole aged 13 ¾" romanı 1982-ci ildə çap olunmuşdur. İngiliscə yazdığı bu kitabı 20 milyon tirajla satılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Elizabet Ceyn Hovard

**Elizabet Ceyn Hovard** (; d. 26 mart 1923, London, İngiltərə – ö. 2 yanvar 2014, İngiltərə) — İngiltərə novella yazıçısı

## Həyatı
Elizabet Ceyn Hovard 26 mart 1923-cü ildə London şəhərində anadan olub.

Elizabet Ceyn Hovard 2 yanvar 2014-cü ildə Böyük Britaniyada – İngiltərənin şərqində yerləşən Saffolk qraflığında öz evində 90 yaşında vəfat edib.

## Mükafatları
2002-ci ildə Böyük Britaniya mədəniyyətinin inkişafında etdiyi xidmətlərinə görə "Britaniya imperiyasının ordeni" verilib.

## Yaradıcılığı
Oxucular arasında daha çox "Kazalet ailəsinin xronikası" seriya romanlarına görə populyar olan Hovardın əsərləri dünyanın bir çox xalqlarının dillərinə tərcümə olunaraq milyonlarla tirajlarla nəşr edilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bramsı sevirsiz? (roman)

**Brahmsı sevirsiz?** - Fransa yazıçısı Fransuaza Saqan tərəfindən 1959-cu ildə qələmə alınmış məhəbbət romanı.

Romanlarında əsasən varlı adamların şəxsi həyatlarından bəhs edən Fransuaza Saqan bu romanında yetkin qadın və gənc oğlan arasında münasibətləri ələ alır.

Romanda Parisdə ona tez-tez xəyanət edən sevgilisi Rocer ilə yaşayan Paulanın ABŞ-lı müştərisinin gənc oğlu Filip ilə yaşadığı münasibətlərdən söz açılır. Paula bu gəncə aşiq olur, amma ağlı başına gələn Rocer Paulanı təzdən qazanmaq üçün mübarizəyə girişir.

## Film

Fransuaza Saqanın bu romanı əsasında 1961-ci ildə Anotele Litvak tərəfindən çəkilmişdir. Fransa-ABŞ istehsalı olan bu ağ-qara filmin rollarında İnqrid Berqman, Yves Montand və Antoni Perkins oynamışdılar. Filmin musiqisini Corc Auris bəstələmişdir

1961-ci ildə film Kann Film Festivalında ən yaxşı filmə namizəd olmuş və aktyor Antoni Perkins ən yaxşı aktyor seçilmişdir.

## Xarici keçidlər

* iMbd
Georgi Kostaki

**Georgi Kostaki** ( , ləqəbi *Qrek(yunan)*; 5 iyul 1913, Moskva, Rusiya imperiyası — 9 mart 1990, Yunanıstan) — yunan əsilli sovet kolleksiyaçısı; rus avanqardizminin tarixində ən böyük kolleksiyaçısı.

### Georgi Kostaki haqqında məqalələr
* *Starr S. F.*, *Costakis G.*, *Rakitin V.*, *Bowlt J. E.* Russian avant-garde art. The George Costakis collection. New York. Harry N. Abrams, Inc. 1981.
* *Костаки Георгий*. Мой авангард. Воспоминания коллекционера. — М.: Модус Граффити, 1993.

## Georgi Kostaki haqqında
* *Богдановский Алексей*. Георгий Костаки: собиратель бесценной истории, считавшейся мусором: Интервью с Алики Костаки // РИА Новости. — 8 июня 2009 года.
* *Богдановский Алексей*. Музей в Салониках открыл выставку памяти коллекционера Георгия Костаки // РИА Новости. — 10 марта 2010 года.
* *Веденёва Ника*. Выставка "Древнерусская коллекция Георгия Костаки" // Вестник. — № 6. — 5-11 февраля.
* *Галковский Дмитрий*. Мистер Грека // Утиная правда. — 23 декабря 2005 года.
* Греция в авангарде русского искусства XX века // Греция-Россия. — 10 октября 2008 года.
* *Дёготь Екатерина*, *Боде Михаил*. Коллекция Костаки в Третьяковке // Коммерсантъ. — № 34 (1216). — 20 марта 1997 года.
* "Древнерусская коллекция Георгия Костаки" в Музее им. Андрея Рублева // Museum.ru.
* *Евсеева Лилия*. Костаки — собиратель древнерусского искусства // Русское искусство. — 2004. — № 1.
* Зверев и Костаки // Радио Культура. — 15 декабря 2005 года.
* *Зверев Юрий*. Георгий Костаки — хранитель русского авангарда. (Цикл рассказов "Памятные встречи") // "Картины жизни". Произведения Юрия Зверева.
* *Костаки Алики*. "Разрешение на выезд нам подписали Андропов и Суслов": Интервью Юрию Коваленко // Известия.
* *Костаки Наталья*, *Зажирей Владимир*. Георгий Костаки  // Русское искусство. — 2008.
* *Лекарев Станислав*. Судьба коллекционера Костаки // Аргументы недели. — 15 июля 2008 года.
* *Лернер Леонид*. Наталья Костаки — дочь Георгия // Чайка. — № 7 (23). — 5 апреля 2002 года.
* *Мостославский Александр*, *Рычков Александр*, *Богдановский Алексей*. Коллекция Георгия Костаки: Интервью с Алики Костаки // РЕН ТВ. — 31 мая 2010 года.
* *Назаревская Надежда*. Георгий Костаки — собиратель русского авангарда // Портал Культура.
* *Савицкая Анна*. Последняя выставка Дины Верни. Разрозненную коллекцию Георгия Костаки показывают в фонде парижанки с русскими корнями // OpenSpace.ru. — 23 января 2009 года.
* *Сарабьянов Андрей*. Русский авангард Георгия Костаки // AgniArt.ru.
* Толстой Иван. Берлинская выставка из коллекции Георгия Костаки // Радио Свобода. — 3 ноября 2004 года.
* *Шатских Александра*. Костаки: луч света в тёмном царстве  // Русский авангард из собрания Г. Д. Костаки. Живопись. Графика. Выставка в Третьяковской галерее, весна 1997. — М., 1997. — С. 75-77.
* *Roberts Peter*. George Costakis: A Russian Life in Art. 1994.
* *Roberts Peter*. Raising eyebrows: an undiplomatic memoir. 1999.

## Haqqında rəngkarlıq
* 1956 — Anatoli Zverev.
* 1970–1971 — Otari Kandaurov. Parça, yağlı boya, 80х82.
* 1976 — Anatoli Zverev.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Tretyakovkada Kostakinin kolleksiyası
Buluqqin ibn Ziri

**Əbülfütuh Yusif Buluqqin ibn Ziri bin Mənad əs-Sanhaci** () — İfrikiyyədə hökm sürən Zirilər (Sanhacə) dövlətinin qurucusu və ilk hökmdarı.

## Həyatı
Bərbəri əsilli Sanhacə qəbilənə mənsub olan Buluqqinin atası və babası də nüfuz və etibar sahibi şəxslərdi. Fatımi xəlifəsi Mənsur tərəfindən Məğrib valiliyinə təyin edilən Ziri, Səid ibn Yusifun Cəbəliavrasda üsyanı üzərinə oğlu Buluqqini böyük bir ordu ilə onun üzərinə göndərdi. Bəqayə yaxınlarında baş verən savaşda məğlub olan Səid ibn Yusif çox sayda adamıyla birlikdə öldürüldü. Bu zəfər Buluqqinin xəlifə nəzdindəki etibarını artırdı və 960-cı ildə yəni qurulan Cəzayir, Miliana və Mədşa şəhərlərinin idarəsi ona verildi. Buluqqin 968-ci ildə Xəlifə Muiz-Lidinillaha ita¬ətdən ayrılan Zənatəli Məhəmməd ibn Hüseynin üzərinə yürüyüb onu da məğlub etdi. Haüfə buna çox sevindi; çünki Mıisirə getdiyi təqdirdə ölkəsinin istila edil¬məsindən qorxurdu. Buluqqinin bu bacarığı onun əndişəsini aradan apardı. Atası Zirinin Məsilə və Zab şəhərlərinin asi valisi Cəfər ibn Əli bin Həmdun ilə apardığı savaşda öldürülməsinə görə dərhal hərəkətə keçən Buluqqin, Zənatəyə mənsub bir çox şəxsi öldürərək atasının intiqamını aldı (971). Xəlifə Muiz də Məsilə və çevrəsini Buluqqinin iqtalarına əlavə edərək onu Əbülfütuh Yusif Seyfüddövlə ləqəbiylə, Trablus və Sicilya xaric, mərkəzi Kayrəvan olmaqla, İfrikıyyə və Məğrib valiliyinə təyin etdi (20 Zilhiccə 361/2 oktyabr 972).

Buluqqin 973-cü ildə Məğribi hakimiyyəti altına almaqla hərəkətə keçdi. 974-cü ildə Kütamə Bərbərilərini məğlub edib itaət altına aldı. 977–978-ci illərdə Trab¬lus, Sürt və Əcdabiyəni zəbt etdi və Yəhya ibn Xəlifəni oraya vəkil təyin etdi. Məğrib-i Əqsa xalqının Fatımilərə üsyan edib xütbəni Əndülüs Əməviləri adına oxutdması üzərinə hərəkətə keçən Buluqqin, 979–984-cü illər arasında apardığı səfərlər sonunda Mərakeş və Sicilmasəni ələ keçirib bölgədə xütbəni təkrar Fatımilər adına oxutdu. Məhəmməd ibn Əmir əl-Miknasiyi Mərakeşə vali təyin edən Buluqqin, daha sonra peyğəmbərlik iddiasında olan asi Bərqavata qəbilə rəisi Abs ibn Ümmül-Ənsarinin üzərinə yürüdü və onu məğlub edib şəhərə girdi, hər tərəfi yaxıb yıxdı, Mağravə əmirini öldürtdü. Zənatəlilər Səbtəyə qaçaraq Əndülüs Əməvilərinin vəziri Mənsur ibn Əbu Əmirdən yardım istədilər. Buluqqin onları Səbtədə mühasirə etdiysə də, nəticə əldə edə bilmədi. Ardından Yəhya ibn Əli bin Həmdunun hakimiyətində olan və Məğribin ən gözəl şəhərlərindən biri olan Bəsrənı ələ keçirdi. İbn Haznunun Sicilmasəni işğal etdiyini xəbər alınca həmən yola çıxdı, fəqət yolda qulunc xəstəliyinə yaxalandı və 25 may 984-cü ildə Sicilmasə ilə Tləmsən arasında Varaklan deylən yerdə öldü. Yerinə oğlu Mənsur keçdi.

## İstinadlar
Əhməd bin Qasım əl-Buni

**Əbülabbas Əhməd ibn Qasım bin Məhəmməd Sasi ət-Təmimi əl-Buni** () — Hədis və fiqh alimi, şair.

## Həyatı
1063-cü (1653-cü) ildə əl-Cəzayirin şərqindəki Bunə (Annabə) qəsəbəsində doğulmuşdu. Haqqında çox az bilgi vardır. İlk təhsilini tanınmış bir hədis alimi olan atasından aldı. Daha sonra Şimali Afrikanın müxtəlif şəhərlərini, Misiri və daha başqa yerləri dolaşaraq dövrün məşhur alimlərindən qiraət, təfsir, hədis və Maliki fiqhi oxudu. Təhsil həyatını bitirdikdən sonra Bünədə yerləşərək hədis rəvayəti və kitab nəşri ilə məşgul oldu və 1726-cı ildə orada vəfat etdi.

## Ailəsi

Oğulları Məhəmməd və Əhməd də dönəmlərinin tanınmış elm adamlarındandır.

## Əsərləri

Buninin çoxu hədis ilimlərinə dair manzum və mənsur, böyüklü kiçiklü 100-dən artıq əsəri vardır. Bunları "ət-Tacrif bi-ma lil-fakiri minət-təvaiii" adlı kitabında zikr etmişdir. Adil Nüvəyhiz "Mtıccəmü aclamiI-Cəzair" adlı kitabında Bunfnin əsərlərindən qirx dörd dənəsinin adını verir. Buna görə bəlli başlı əsərləri bunlardır: 
*1. Nazmül-haşdişin-nəbəvjyyə. Süyutinin əi-Ha-şaişül-kübra adlı əsərinin manzum halə gətirilmiş şəklidir, 
*2. Nazmüş-Şə-mail Tirmizinin əş-ŞəmrijTinin mənzum şəklidir. 
*3. əd-Dürrətü1-məknunə (maşunə) fi uləma*i və şuləhai Bunə. Bunə alim və zahidlərinin hal tərcü-mələrinə dair yinə manzum olarak yaz¬dığı bir əsərdir. Diğər əsərlərindən bir kısmı da şunlardır: Fəthu1-bari fi şər¬hi ğaribil-Buhari, əş-Şimarü1-muhtaşırə fi mənakıbil-aşərə, əd-Dürər naz-mü NuhbətiI-fikər, Nazmü cAka"idin-Nəsəfi, ən-Nurüd-davi cala cAkidə-tit-Tahavi, FəthuI-muin bi-zikri mə-şahirin-nühati və1-luğaviyyin. Şiirlərini topladığı bir də divanının bulunduğu qaynaqlarda zikr edilir.

## Ədəbiyyat
*Mahlüf. Şəcərətün-nur, s. 329-330; 
*Zirikli, əl-Alam, I, 189; Kəhhalə, Mucəmül-mii əlli-fin, II, 49-50; 
*əl-Kamusül-İslam, I, 397; Adi] Nüvəyhiz, Mucəmü alamil-Cəzair, Bəyrut 1400/1980, s. 49-51; *Əbdülhəy əl-Kəttani, Fihrisül-fəharts, I, 236-239. r-ı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Derna

**Derna** () – Liviyanın şimalında, Aralıq dənizin sahilində yerləşən liman şəhəri. Tarixən ərəb dövlətlərinin paytaxtı rolunu oynamış Derna hər zaman mühüm liman şəhəri kimi tanınmışdır. Hələ ellinizm mədəniyyəti zamanında aktiv liman funksiyasını yerinə yetirən Dernada 1850-ci ildə 4.500 yaxın əhali yaşamaqda idi. Günümüzdə Derna bölgəsinin mərkəzi olan şəhər hal-hazırda  İraq Şam İslam Dövlətinə bağlı terror birləşmələrinin nəzarəti altındadır. Sinay yarımadasında aktiv olan terror qrupları şəhəri ələ keçirdikdən sonra İraq Şam İslam Dövlətinə bağlılıq andı içərək şəhəri terror təşkilatının nəzarəti altına qatıblar.

## İstinadlar
Peça Kuça

**Peça Kuça** və ya **PeçaKuça** və ya **Peça-Kuça** (, *"[boş-boşuna] söhbət, laqqırtı"*) — qeyri-formal "PechaKucha Nights" konfranslarında xüsusi olaraq forma və davamlılığı baxımından məhdudlaşdırılmış qısa hesabatların təqdim olunması metodologiyasıdır.
 
Çıxış edən şəxs 20 slayddan ibarət təqdimat-hesabat təqdim edir, hər bir slayd 20 saniyə nümayiş etdirilir, bundan sonra o avtomatik olaraq növbəti slaydla əvəz edilir. Beləliklə, təqdimatın ümumi müddəti 6 dəqiqə 40 saniyə ilə məhdudlaşır. Təqdimatlar bir-birinin ardınca gedir. Təqdimatların sayı adətən 8-12 aralığında dəyişir.

## Xarici keçidlər
*Layihənin saytı
Rondel (poeziya)

**Rondel** () — XIV əsr fransız lirik poeziyasında yaranan, sonradan ingilis və rumın ədəbiyyatında da istifadə edilən şeir növü.

Rondel rondo mətn-musiqi formasının bir növü olub 3 bənddə birləşdirilmiş 13 və ya 14 sətirdən ibarət şeirdir. İki dörd sətirlik bəndi müşayiət edən bir beşlik (13 sətir) və ya altılıq (14 sətir) bənddən ibarətdir.

Birinci bəndin ilk iki sətri nəqarətdir və ikinci və üçüncü bəndlərin son iki sətrində təkrarlanır. Bəzən üçüncü bəndin sonuncu sətrində birinci bəndin yalnız birinci sətri təkrarlanır.

Məsələn, A və B nəqarətdir və bu halda rondelin qafiyələnmə sxemi belədir: **ABba abAB abbaA(B)**

## Xarici keçidlər
* Rondel of Merciless Beauty — Cefri Çoserə aid rondel
Kamilə Sarıcalinskaya

**Kəmalə Sarıcalinskaya** () — hüquq elmləri namizədi, professor, Azərbaycan Respublikasının əməkdar hüquqşünası (2009).

## Həyatı
1926-cı il oktyabrın 22-də Ağdam rayonunun Sarıcalı kəndində anadan olub. 1944–1950-ci illərdə BDU-nun Hüquq fakültəsində təhsil alıb. 1960–1963-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin əyani aspiranturasında təhsil alıb. 1967-ci ildə Moskva şəhərində namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək hüquq elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb.

BDU-nun hüquq fakültəsində fəaliyyət göstərən 12.00.08 – "Cinayət hüququ, kriminologiya və cəza-icra hüququ" və 12.00.09 – "Cinayət prosesi, kriminalistika, məhkəmə ekspertizası, əməliyyat-axtarış fəaliyyəti" ixtisaslarında namizədlik dissertasiyalarının müdafiəsi üzrə dissertasiya şurasının sədr müavinidir. Onun rəhbərliyi altında altı nəfər hüquq elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Hal-hazırda 5 nəfər tədqiqatçının dissertasiyasına elmi rəhbərlik edir. BDU-nun Hüquq fakültəsinin, Azərbaycan Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin, AMEA İnsan hüquqları İnstitutunun, "Antinarkotizm" Beynəlxalq Elmi Analitik Mərkəzin elmi şuralarının üzvüdür. "Azərbaycan Hüquq jurnalı", "Dirçəliş- XXI əsr", "Qanun", "Antinarkotizm", "Hüquq + Gənclik" jurnallarının redaksiya heyətlərinin üzvüdür.

Kamilə Sarıcalinskaya 2012-ci ildə vəfat etmişdir.

## Əmək fəaliyyəti
* 1949 – Azərbaycan Dövlət Universitetinin (Bakı Dövlət Universitetinin) Hüquq fakültəsinin Cinayət hüququ kafedrasında baş laborant.
* 1952–1954 — həmin kafedrada müəllim.
* 1957–60-cı illərdə Elmi Tədqiqat Məhkəmə Ekspertizası Laboratoriyasında baş ekspert .
* 1960–1963 ADU-da aspirant.
* 1964–1980 Cinayət hüququ və Cinayət prosesi kafedralarında baş müəllim, dosent.
* 1980–1991 Kriminalistika və məhkəmə ekspertizası kafedrasının müdiri.
* 1991–2003 Kriminalistika və məhkəmə ekspertizası kafedrasında dosent, professor əvəzi.
* 2003–2007 Hüquq fakültəsinin dekanı.
* 2007 Kriminalistika və məhkəmə ekspertizası kafedrasının professoru.

## Kitablar
* 2006 Kriminalistik texnika. Dərs vəsaiti (həmmüəllifliklə).
* 2005 Cinayət mühakimə icraatında şəxsiyyətin eyniləşdirilməsinin problemləri.
* 2004 Məhkəmə ekspertizası. Dərs vəsaiti (həmmüəllifliklə).
* 2003 Ekspert-xətşünasların hazırlanması (həmmüəllifliklə).
* 1999 Kriminalistika. Ali məktəblər üçün dərslik (həmmüəllifliklə).

## Mənbə
* Sarıcalinskaya Kamilə Qiyas qızı 

## İstinadlar
Nəsrin Cavadzadə

**Nəsrin Cavadzadə** () — Əslən azərbaycanlı olan Türkiyəli serial və kino aktrisası.

## Həyatı
1982-ci il iyulun 30-da Bakıda anadan olub. 11 yaşında ailəsi ilə birlikdə Türkiyəyə getmişdir.

Mərmərə Universiteti Kino və Televiziya Fakültetinin məzunudur. Şahika Tekand Studio Oyunçularında 2 il aktyorluq təhsili alıb.

2007-ci ilin ATV'nin "Yersiz Yurdsuz" adlı serialında oynadı. Ertəsi il Hüseyn Qarabəyin "Getmək: Mənim Marlon və Brandom" və Camal Şanın "Dilbərin Səkkiz Günü" adlı filmlərində iştirak etdi. Daha sonra "Kiçik Ağa" adlı serialda rol aldı. 2014-cü ildə çəkildiyi "Quzu" adlı filmdə canlandırdığı Mədinə obrazı ilə 51-ci Antalya Qızıl Portağal Film Festivalının Ən Yaxşı Qadın aktrisa mükafatına layiq görüldü.

Nəzrin Cavadzadə görkəmli alim Mirməmməd Cavadzadənin nəvəsidir.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* **** IMDb
* **[http://kinotap.com/az/people/4931 Nəzrin Cavadzadə]** KinoTap
* Yurdum, yuvam, məskənimsən…
Ədən (Lemin romanı)

**Ədən** — Polşa yazıçısı Stanislav Lem tərəfindən 1959-cu ildə yazılmış fantastik roman. Polyak dilindədir. Stanislav Lem digər romanlarında olduğu kimi texnoloji inkişaf, yenilik mövzusuna müraciət etmişdi. Amma digər romanlarından əsas fərqi siyasi baxışlara yol verilməsidir.

## Hekayə
Kosmosda hərəkət edən kosmik gəminin heyəti robot mühəndislərindən, kapitandan, kimyaçıdan və fizikdən ibarətdir. Gəmiləri naməlum planetə enməyə məcbur olur və onlar planeti öyrəməyə başlayırlar. Tərk edilmiş fabrik tapırlar və planetdə mədəniyyətin olub-olmamasını müzakirə edirlər. Kosmik gəmidə qəribə canlının tapılmasından sonra bu planet haqqında daha çox şey öyrənirlər.

## Xarici keçidlər
* Polyak dilində kitab haqqında
Burime

**Burime** ( — "qafiyəli sonluqlar") — əvvəlcədən verilmiş qafiyələrə və ya mövzulara uyğun zarafatcıl şeirlərin yazılmasından ibarət olan ədəbi oyun.

Burimenin yaradılmasını 17-ci əsr fransız şairi Dülonun adı ilə bağlayırlar. Menagianaya görə, 1648-ci ildə Dülo şikayətlənir ki, onun şeirləri olan kağızıarı, 300 sonetini oğurlayıblar. Ətrafdakıların onun bu qədər çox şeir yazmasına təəccübləndiyini görəndə isə, bildirir ki, onlar hazır şeirlər deyildi, sadəcə qafiyələr idi.

## İstinadlar
Heydərabad nizamı

**Heydərabadın Nizamülmülkü** (; ; ; ; ), və yaxud qısaca **Heydərabad nizamı** — 1720–1948-ci illər arasında Heydərabad, başçılarının titulu.

## Titulun yaranması

## Soyun və sülalənin yaranması
Heydərabad XVII–XIX əsrlərdə Hindistanının ən nüfuzlu müsəlman mərkəzi olub. Bu şəhər 1724-cü ildən 1947-ci ildə müstəqilliyin əldə olunmasınadək oldugca zəngin Nizamülmülklər tərəfindən idarə olunub. Şəhərdə onların irsini daşıyan əlamətlərə hələ də rast gəlmək olar.

1724-cü ildə Böyük Moğol İmperiyasının X padşahı Fərruxsiyar Mir Qəmərüddin xan Siddiqini Dekenin valisi təyin etdi və ona Nizamülmülk ləqəbini verdi. Elə həmin ildən Mir Qəmərüddin xan *Asəfcah* ləqəbi ilə Heydərabadı müstəqil idarə etməyə başladı.

## Sülalənin qısa tarixi

## Heydərabad nizamlarının siyahısı

### Heydərabad nizamları (1720–1948)

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Effi Brist (roman)

**Effi Brist** — alman yazıçı Teodor Fönten tərəfindən 1895-ci ildə yazılmış roman. Romanın baş qəhrəmanı həyata addımlarını yenicə atan, savadlı və ziyalı qadın Effi Bristdir. Effi Brist burada realist obrazdır. Romanın əsas mövzusu Bismark dövründə Prussiyada ziyalıların həyatları, yaşayışları və ənənələridir. Romanın sonunda Effi Brist evli olmasına baxmayaraq başqası ilə eşq macərası yaşayır.

## Hekayə
Romanın baş qəhrəmanı Effi Brist hələ 17 yaşında ikən özündən 20 yaş böyük olan Baron Qiirt von İnstetten tərəfindən atasından istənilir. Aralarındakı yaş fərqi vurğulanaraq tərəflərin bir-birini sevdiyi bildirilir. Atası və Effinin özü də bu təklifi qəbul edir və Effinin həyatı dəyişir. Baron von İnstetten onu İtaliyaya bal ayına aparır və sonra Kissinqə köçürlər. Yeni evində Effi sosial həyatına bağlana bilmir, çətinliklər yaşayır. Həyat yoldaşından da lazimi qayğını görmür. Daha sonra Effinin qızı Anna anadan olur.

Bir gün von İnstettanın silahdaşı von Krampas Kissinqə köçür. O Effi ilə dostluq münasibətləri qurur. Qısa müddət sonra Otto von Bismark baronu Berlində işləməyə dəvət edir və baron Berlinə köçür. Effi Berlində sosial həyata daxil olur.

Səkkiz il sonra von İnstetten Effi və von Kamprosun məktublarını tapır. Həyat yoldaşını sevən von İnstetten qaydaları ilə sevgisi arasında qalır. Axırda von Kamprosu duelə çağırır. Dueldə baron von Kamprosu ağır yaralayıb qalib gəlir və qızını alıb Effidən ayrılır. Artıq ailəsinin yanına qayıda bilməyəcəyi haqda məktub alan Effi Berlində bir binaya köçür. 3 il burada yaşadıqdan sonra Effi 29 yaşında ağır xəstəlikdən ölür.

## Qeydlər
* Hadisələrin hansı dövrdə baş verdiyi açıqlanmır. Amma romanda Otto von Bismarkın adının çəkilməsi hadisələrin 1890-cı illərin əvvəllərində baş verdiyini göstərir.
* Romanda türk xalçaları ziyalıların evində olan əşya kimi təqdim olunur.

## Filmlər
Roman əsasında 5 film çəkilib.
* **"Yoldan çıxan adam"** (1939) — Almaniya, 97 dəqiqə.
* **"Payızda güllər"** (1955) — AFR, 103 dəqiqə.
* **"Effi Brist"** (1968) — ADR, 120 dəqiqə.
* **"Fönten Effi Brist"** (1974) — AFR, 140 dəqiqə.
* **"Effi"** (2008) — Almaniya.
Mir Osman Əli xan Siddiqi

**Mir Osman Əli xan Siddiqi** (6 aprel 1886 - 24 fevral 1967) — sonunci Heydərabad nizamı.

## Həyatı
Mir Osman Əli xan 6 aprel 1886-cı ildə anadan olmuşdu.

Ümumi sərvəti: 229.5 milyard dollar. Sərvətinin qaynağı: Kral. Yaşadığı tarix: 1027-1087. Hindistanın işğalına qədər Heydərabad nizamı olan Mir Osman Əli Xan haqqında 50-dən çox Rolls- Roycesi olduğu kimi fərqli söz-söhbətlər gəzir.

Mir Osman Əli xan 24 fevral 1967-ci ildə vəfat edənə qədər dünyanın ən zəngin adamlarından biri idi.

## İstinadlar
Gülüstan (poema)

Xalq şairi Bəxtiyar Mahmud oğlu Vahabzadə  XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixində görkəmli şair, dramaturq və publisist kimi məşhurdur. Yaradıcılığı mövzuca zəngin olsa da, onu gənc yaşlarından xalqa tanıdan və sevdirən "Gülüstan" (1958) poeması olmuşdur. Milli azadlıq və müstəqillik ideyaları aşılayan bu əsər ilk dəfə Şəkinin "İpəkçi" qəzetində nəşr olunmuş və  qısa zaman ərzində əlyazma şəklində əldən-ələ gəzərək geniş oxucu kütləsinin dərin  rəğbətini qazanmışdır. Əsərin az zaman kəsimində belə sevilməsinin bir səbəbi qadağan olunmuş mövzunun cəsarətlə işlənməsi idisə, digər səbəbi onun bədii cəhətdən dolğun olması, yüksək sənətkarlıqla yazılması  idi. Poema vahid süjet xəttinə malik deyil. Cəmi 52 bənddən ibarətdir. Məlumdur ki, 1804-cü ildən etibarən Rusiya Azərbaycan xanlıqları arasındakı ixtilafdan istifadə edərək xanlıqları bir-bir zəbt etməyə başlamış və nəhayət, 1813-cü ildə Gülüstan kəndində Rusiya və İran arasında Azərbaycan torpaqları bahasına sülh sazişi imzalanmış, nəticədə Azərbaycan ikiyə bölünərək, bir hissəsi Rusiyanın ixtiyarına keçmiş, digər hissəsi İranın tərkibində qalmışdır. "Gülüstan" poemasında bu ədalətsiz tarixi hadisənin şairdə doğurduğu qəzəb və nifrət ifadə olunmuşdur.
Sovet dövründə Azərbaycanın ikiyə bölünməsi və ya gələcək birliyi barədə danışmaq qadağan idi. Bu poemaya görə 1962-ci ildə şair çoxsaylı təqiblərə məruz qalmış, "millətçi" damğası ilə damğalanmış, işlədiyi universitetdən kənarlaşdırılmışdır.
Bəxtiyar Vahabzadə "Gülüstan" poemasını Azərbaycanın birliyi və istiqlalı uğrunda çarpışan Səttar xan, Şeyx Məhəmməd Xiyabani və Seyid Cəfər Pişəvərinin əziz xatirəsinə ithaf etmişdir.

Vahid süjet xəttinə malik olmayan poema əslində tarixi mövzulu bir əsər olmaqla bərabər, Azərbaycanın Sovet imperiyası tərkibində olmasına sərt bədii etiraz idi.
Şervaşidze sülaləsi

**Şervaşidze** (,) — Abxaziya knyazlığını idarə etmiş sülalə. Kartlis Çxovrebaya əsasən III Böyük Mənuçöhrün Tamaradan olan oğullarından birinə IV David tərəfindən Suxumiətrafı torpaqların idarəsi verilmiş və Şervaşidze knyaz sülaləsi başlamışdır. Şahzadənin əsl adı məlum deyil.
## Adı
Sülalənin adı Abxazca "Açba"dan gəlir. Abxaziyanı idarə etmiş qədim sülalə olan Açbanı əvəz edən Şervaşidzelər "açba" həm də "hökmdar" mənasına gəldiyi üçün "hökmdarlar hökmdarı" mənasına gələn "Çaçba" titulunu qəbul etmişdilər. 
## Knyazlıq
Sülalə 1866-cı iləcən Abxaziya knyazlığını idarə etmişdir. Hazırkı ailə başçısı Bolqarıstanda yaşayan Andrey Nikitiç Şervaşidzedir. Atası Nikita Şervaşidze 2008-ci ildə vəfat etmişdir.
## İstinadlar
Mixail Həmid bəy Şervaşidze

**Mixail Həmid bəy Şervaşidze** — Abxaziya knyazlığının son knyazı.

## Həyatı
1806-cı ildə Georgi Səfər bəy Şervaşidze və Tamara Dadianinin ikinci oğlu olaraq dünyaya gəldi. Doğularkən adı **Həmid** idi. Ubıx knyaz ailəsi Berzeklər sülaləsi tərəfindən böyüdüldü. Daha sonra atası tərəfindən xristian edilərək **Mixail** adını qəbul etdi. Tiflisdə hərbi təhsil aldı. 1821-ci ildə atasının, 1823-cü ildə isə qardaşı Dmitri Ömər bəy Şervaşidzenin ölümündən sonra 15 yaşında knyaz elan olundu.

## Knyazlığı
1824-cü ilədək abxaz-türk əsgərlərinin mühasirəsində yaşadı.İmam Şamilə qarşı Rusiyanı dəstəklədiyi üçün general-mayor rütbəsini aldı. Krım müharibəsi gedişində Osmanlı generalı Ömər Lütfi Paşaya təslim oldu və Rusiyaya tabe olmaqdan imtina etdiyi üçün xain elan edildi. Müharibədən sonra həbs olunaraq əvvəlcə Stavropola, oradan da Voronejə sürgün edildi. Knyazlıq isə ləğv olundu və komendant idarə sistemi gətirildi. Qəbri Abxaziyadadır.

## Ailəsi
1845-ci ildə Minqreliya knyazı Niko Dadianinin qızı Mariya Nikolayevna ilə evlənmiş və övladı olmamışdır. 1846-cı ildə başqa bir Minqrel əsilzadəsi Aleksandra Georgiyevna ilə evlənmiş, övladları olmuşdur:
* Nikolay — uşaqkən öldü.
* II Georgi Şervaşidze
* Mixail Şervaşidze — ö. 1899.
* Anna Şervaşidze — 1836-cı ildə Georgi Levanoviç Qurieli ilə evləndi, bir övladı oldu.
* Nino Şervaşidze — Şərim bəy Marşania ilə evləndi. ö. 1867.
* Tamara Şervaşidze — (d. 1846 — ö. 1926) Nikolay Elizbaroviç Dadiani ilə evləndi.
* Varvara Şervaşidze — (d. 22 iyul 1850 — ö. 27 mart 1946)Aleksandr Feliksoviç von Mayendorf ilə evləndi, 1907–1917-ci illər arası Duma üzvü, 1917–1918-ci illər arası Dumaya vitse-prezidentlik etdi.

## İstinadlar
Dövlət şurasının təntənəli iclası

**Dövlət şurasının təntənəli iclası** () — 1903-cü ildə rəssam İlya Repin tərəfindən Rusiya hökumətinin sifarişi ilə çəkilmiş əsər. Əsər hal-hazırda Sankt-Peterburq şəhərində yerləşən Rus Dövlət Muzeyində saxlanılır.

## Həmçinin bax
* İlya Repin

## Xarici keçidlər
* İlya Repin saytı
Mesopotamiya tanrılarının siyahısı

**[[Mesopotamiya]] tanrıları** — qədim Mesopotamiya xalqlarının ibadət etdiyi tanrıların, və fövqəltəbii mifik varlıqların siyahısıdır.

Mesopotamiya inanclarında çoxlu tanrılar və fövqəltəbii mifik varlıqlar olmuşdur. Bu siyahıda onların bəziləri verilmişdir.

## Həmçinin bax
* Qədim Mesopotamiya dini
* Babil dini
* Assuriyada din

## Mənbə
* Aydın Əlizadə. Qədim Şumer-Akkad dini və onun digər dünya dinlərinə təsiri  // Dövlət və Din ictimai fikir toplusu. - 2008. - N 4. - S. 91-93.

## Ədəbiyyat
* Leick, G. A Dictionary of Ancient Near Eastern Mythology. Routledge, 2002
Korlaşma (roman)

**Korlaşma** — Almaniya yazıçısı və Nobel mükafatı laureatı Elias Kanettinin 1935-ci ildə yazdığı roman.

## Haqqında
"Korlaşma" romanında yazılıdığı dövrə aid izlərə rast gəlmək mümkündür. Əsər 1930-cu illərdə, hələ nasistlərin hakimiyyətə yenicə gəldiyi dövrdə yəhudi əsilli alman Elias Kanetti tərəfindən yazılmışdır. Bu ilk romanında Kanettinin hakimiyyətə olan marağı hiss ediliməkdədir. Kanetti bu romanını 26 yaşında yazmışdır.

Roman Birinci Dünya müharibəsi ilə İkinci dünya müharibəsi arasındakı dövrdə Almaniyadakı vəziyyəti, Almaniyanın Birinci Dünya müharibəsindəki məğlubiyyətinin təsirini qaldırmaq üçün nasistlərin fəaliyyətindən bəhs edir.

Kitabın anti-qəhrəmanı olan Kin kitablara və elmə bağlıdır. Evində 25.000 kitabı olan Kin xarici dünyadan soyumuş, evindən qıraqda olan hər kəsə cahil, savadsız gözü ilə baxır.

## Hekayə
Roman 3 hissədən ibarətdir:

**Dünyasız bir baş** : Evindəki kitabları ilə yaşayan Kinin evindəki həyatından bəhs edən bu bölümdə xidmətçisi Terezaya kitablarını göstərən Kinin onunla evlənməsi də danışılır. Kin xarici dünyadan ayrı yaşayır.

**Başsız bir dünya** : Bu bölümdə xarici dünyadan xəbərsiz olan, heç kimi tanımayan Kin xidmətçisi Tereza tərəfindən küçəyə atılır. Kiçik gördüyü insanların əlində oyunçağa çevrilir.

**Başdakı dünya**: Bu bölümdə yaşadıqlarının ardından Kin öz başında öz dünyasını qurub dəli olmaq həddinə çatır və acınacaqlı sonu danışılır.
Yohanna Spiri

**Yohanna Spiri** () — İsveçrə yazıçısı. Ən məşhur əsəri yazdığı "Heydi" uşaq romanıdır. Yayda vaxtının çoxunu Çur, Qrabündün kimi yerlərdə keçirmiş, kitablarında da bu yerləri daxil etmişdir.

## Şəxsi həyatı
1852-ci ildə Bernhard Spiri adlı vəkil ilə evləndi. Sürixdə yaşayarkən İsveçrədəki həyat haqqında əsərlər yazmağa başladı. Yazıçılığa başlamamışdan qabaq adi evdar xanım idi. İlk kitabı "Vroninin Məzarı üzərindəki yarpaqdır, Heydi" olmuş və uğur qazanmışdır. Heydi Alp dağlarında babası ilə yaşayan qızdır və oradakı həyatı öz dili ilə təsvir edir.

1884-cü ildə həm həyat yoldaşı, həm də tək oğlu Bernhard öldülər. 1901-ci ilin 7 iyulunda isə özü vəfat etmişdir.

2007-ci ildə onun 125 illiyi münasibətilə İsveçrədə xatirə sikkələri buraxılmışdır.

## İstinadlar
Kürklü Venera (roman)

**Kürklü Venera** - Almaniya yazıçısı Leopold fon Zaxer-Mazox tərəfindən 1870-ci ildə yazılmış roman.

## Hekayə

Kürlü Venera romanında yazıçı sevdiyi qadınlarla olan münasibətlərini açııq şəkildə sərgiləyir. Romanda Sever ilə dul qadın Vanda arasında yaşanan məhəbbətdən bəhs olunur. Sever sevdiyi qadın üçün hər şey edir. Həmçinin sevdiyi qadın tərəfindən əziyyət görməkdən, onun qulu olmasından zövq alır. Sever  tanrı kimi gördüyü Vandanın köləsi olması üçün yalvarır. Vanda onun istəyini qəbul edir və onlar müqavilə imzalayırlar. Roman boyunca Sever Vanda tərəfindən əziyyət görməkdən və başqa kişilərlə gəzməsindən acı duysa da istəmədən bundan zövq alır. Vanda isə onun bu halına görə sevmək ilə nifrət etmək arasında qalır, çünki qısqac kişiyə sahib olacağına, amma sonsuza qədər olacağını bilir. Sonda Vanda Severə əziyyət verməkdən o da zövq almağa başlayır və ona qarşı sevgisi məhv olur. Yaşadıqlarından sonra həm Sever, həm də Vanda yeni şeylər öyrənirlər. Vanda başqa kişi ilə evlənir və Sever Vandanın ona əziyyət verməsindən böyük bir dərs alır.
Kom FK

**Kom FK** — Monteneqronun paytaxtı Podqoritsanın peşəkar futbol klubu.

1958-ci ildə qurulmuşdur. Hazırda Monteneqronun 2-ci liqasında mübarizə aparır. Ən böyük uğuru 2005/06 mövsümündə Monteneqro çempionatında tutduğu 7-ci yerdir.
Yulius Sezar Hentşe

**Yulius Sezar Hentşe** (, d. 15 iyun, 1824 – ö. 17 sentyabr, 1901) — alman əsilli həkim, filoloq və coğrafiyaşünas.
## Həyatı
Yulius Sezar Hentşe 15 iyun, 1824-cü ildə Drezdendə anadan olmuşdur. Atası biznesmen və mülkədar olan Fridrix Eduard Hentşe () idi. İrana səyahət etmiş, Rəştdə və Tehranda olmuşdu.

## Əsərləri
* 1863: In einer persischen Turnhalle, in: Die Gartenlaube 1863, Heft 2
* 1867: Talysch, Eine geographische Skizze, G. Schönfeld’s Buchhandlung (C. A. Werner), Dresden

## Mənbə
* Dresdener Geschichtsblätter, Band 3, 1901-1904, Onlineausgabe der SLUB Dresden, S. 100
* Julius Cäsar Häntzsche – '''Stadtwiki Dresden'''
Günah ulduzlarımızdadır (film)

**Günah ulduzlarımızdadır** () — 2014-cü ildə ABŞ yazıçısı Con Qrinin eyniadlı əsəri əsasında rejissor Coş Bun tərəfindən çəkilmiş dram və melodram janrlı film

## Məzmun
16 yaşlı Hazel Qreys Lançester 3 ildir tiroid xərçəngindən əziyyət çəkir. Xəstəlik artıq ağciyərlərinədə yayıldığı üçün həmişə yanında oksigen balonu gəzdirir. Bu xəstəlikdən əziyyət çəkən insanlar üçün yaradılmış dəstək qurupunda seanslara gedərkən Aqustus Vaters adlı gənc bir oğlanla tanış olur. O da bir vaxtlar beyin şişi xəstəliyindən müalicə almış və ayağının birini itirmişdir. Bu iki cütlük bir müddətdən sonra bir-birlərinə aşıq olurlar. Xəstəliyə görə xəstəxanada yatan Hazelin yanından heç ayrılmayan Auqustus onun həmişə iştəmiş olduğu arzusunu reallaşdırmaq üçün onunla birgə səyahətə çıxır. Məqsəd isə, Amsterdama gedərək Hazelin ən çox sevdiyi yazıçı Piter van Houteni tapmaqdır.

## Rollarda
* Şeylin Vudli — Hazel Qreys Lankaster
** Lili Kenna — Hazelin uşaqlığı
* Ansel Elqort — Aqustus Vaters
* Nat Volff — İsaak, Aqustusun görmə qüsurlu dostu
* Laura Dern — Frenni Lankaster, Hazelin anası
* Sem Trammel — Maykl Lankaster, Hazelin atası
* Uilyam Dafoe — Piter van Houten
* Lotte Verbik —  Lidewic Vlieqenthart, Piterin assistantı
* Mayk Birbiqlia — Patrik
* Emili Piçer — Monika
* Emili Biç — Monikanın anası
* Karole Veyers (səs) — Enn Frank

## Premyerası
Filmin premyerası 2014-cü ilin 2 iyun tarixində 300-dən artıq qonağın iştirakı ilə Nyu-Yorkun Ziegfeld teatrında baş tutdu. Kitabın müəllifi Qrin veriyi açıqlamasında bildirib: "*Mən kitabın ekranlaşdırılmasına icazə vermək istəmədim. Çünki [[Hollivud]] həmişə bu cür xəstəlikli mövzulara aid çoxda təsirli olmayan filmlər çəkir.*"
Film 6 iyun 2014-cü ildə kinoteatrlarda nümayişə başladı.

## Gəlir
Nümayişə başladığı gündən etibarən film, Şimali Amerikada 124,872,350 dollar, digər ölkələrdə 178,412,919 dollar, ümumilikdə isə 303,285,269 dollar gəlir qazanıb.

## Ev üçün buraxılış
"Günah ulduzlarımızdadır" filminin DVD diski 16 sentyabr 2014-cü ildə satışa çıxarıldı. DVD-yə eyni zamanda filmdən silinmiş səhnələrdə daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Filmin rəsmi vebsaytı

## Həmçinin bax