open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xankəndi FK

**Xankəndi FK** — Azərbaycanın Xankəndi şəhərini təmsil edən futbol klubu.Hal-hazırda Azərbaycan İkinci Liqasında çıxış edir.

## Tarixi
Klub 2024-cü ildə yaranmışdır. Klubun icraçı direktoru Vasif İsmayılov, prezidenti isə Elnur Məcidovdur. Klub ev oyunlarını müvəqqəti olaraq Palms Sports Futbol Mərkəzində keçirir.

Azərbaycan Region Liqasında debüt edən "Xankəndi" klubu ilk yoxlama oyununda ASK Arenanın əsas meydançasında "Çinar Zəngilan" klubu ilə qarşılaşıb. Matç "Xankəndi"nin qələbəsiylə 3:0 başa çatıb.

Region Liqasının 2024/2025 mövsümündə final mərhələsinə yüksələn "Xankəndi" final matçında "Şirvan" komandası ilə qarşılaşıb. Matçda 3:0 hesabı ilə qalib gələn "Xankəndi" Region Liqasının çempionu olub və Azərbaycan İkinci Liqasında və UEFA Regionlar Kubokunda iştirak hüququ əldə edib.

2026-cı il yanvarın 14-də Zaur Hacıyev baş məşqçi vəzifəsinə təyin olunub. O, bu postda İbrahim Uzuncanı əvəz edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ftiya (Fessaliya)

**Ftiya** (  ) — Fessaliyanın cənub-şərqində şəhər və vilayət. Ftiya tez-tez Homerin "İliada"sında Troya müharibəsi zamanı ordusuna Axillin rəhbərlik etdiyi mirmidonluların vətəni kimi xatırlanır. Ftiya Axillin babası Eak tərəfindən qurulmuşdur.

## İstinadlar
Kefal (Deionun oğlu)

**Cephalus** (  ) qədim yunan mifologiyasındakı personaj. Deion və ya Deionun oğlu, Eolun oğlu, Fokisin və Diomedin oğlu. Hermes oğlu ilə qarışıq. Arqosda (və ya İolkada) keçirilən oyunlarda sapandla atıcılıqda qalib gəldi.

Kefal Fokidadan Attikaya köçmüşdü. O, Afina padşahı Erexteyin qızı Prokrida ilə evlənmişdir. Attikada onlar Attikanın cənub-şərq ucunda yerləşən 12 qədim dövlətdən biri olan Forik də yaşayırdılar.

## İstinadlar
Viktoriya Modesta

**Viktoriya Moskaļova** ( ; ) və ya daha çox tanınan adı ilə **Viktoria Modesta** – Latviya əsilli ingilis müğənni-bəstəkar, ifaçı, yaradıcı direktor və model. Modestanın ayağı doğuş zamanı zədələnib. 2007-ci ildə könüllü olaraq amputasiya etdi. O, IMG Models-ə model kimi imza atıb və bir musiqiçi kimi "Bionic Pop Artist" kimi də tanınır. Onun " Prototip " adlı klipi Kann Film Festivalında Gümüş Aslan mükafatına layiq görülüb. O, həmçinin 2012 Yay Paralimpiya Oyunlarının bağlanış mərasimində çıxış etdi və 2019-cu ildə Parisdə Crazy Horse-da qonaq ulduz oldu.

## İstinadlar
Forik

**Forik** ( ) — qədim Yunanıstanda, Attikanın cənub hissəsində şəhər və daha sonra dem. Bu, Afinanın yaradılması üçün Teseyə aid edilən sinoykizmlərdə birləşən on iki orijinal yaşayış məntəqəsindən biri idi. Daha sonra bu, Akamantida filasının bir demi idi. Onun yaxınlığında Neolit dövründən qurğuşun və gümüşün çıxarıldığı və qəsəbənin sənaye məhəlləsində işlədiyi Laurion mədənləri yerləşir.

## İstinadlar
Klisfen

**Klisfen** (  ) — qədim yunan siyasətçisi, Afina dövlət xadimi. Alkmeonidlər zadəgan ailəsindən olan eyni adlı Sikion tiranının (Böyük Klisfen) nəvəsi olmuşdur

Onu tez-tez "Afina demokratiyasının atası" adlandırırlar. O, Afinada demokratik idarəetmənin inkişafında həlledici rol oynamışdır. Klisfen e.ə. 508-ci ildə Afinanın siyasi quruluşunu yenidən təşkil edən əhəmiyyətli siyasi islahatlar həyata keçirmişdir.

## İstinadlar
Peley

**Peley** ( ,  ) — Fessaliyadakı Ftiyanın mifik kralı, müdrik Egina hökmdarı Eakın oğlu, Axillin atası. "İliada" və "Odisseya"da (XI 467) dəfələrlə xatırlanır. Fetida ilə toyunda tanrıçalar Afrodita, Afina və Hera arasında Troya müharibəsinin tarixinin hesablandığı "ən gözəl titulu" uğrunda mübahisə düşmüşdür.

## İstinadlar
Aqameda (Avginin qızı)

**Aqameda** ( , ) — qədim yunan həkimi. O, epeylərin padşahı Avginin böyük qızı kimi Elidada anadan olmuşdur. O, Elida və Pilos arasında gedən döyüşdə Pilos padşahı Nestor tərəfindən öldürülən Muli ilə evli idi. Roma müəllifi Qay Yuli Higin yazır ki, o, Poseydondan üç oğul doğdu: Bel, Aktor və Dikt.

## İstinadlar
Kefaliniya

**Kefaliniya** və ya **Kefaloniya** ( ) — Yunanıstanda ada.

Kefaliniya adası İoni adalarının ən böyüyüdür. Mifoloji qəhrəman Kefalın şərəfinə adlandırılmışdır, başqa bir versiyaya görə bu ad "başı olan ada" deməkdir. Adanın səmavi himayədarı və qoruyucusu Kefaliniyadan olan Müqəddəs Gerasimdir.

Əhalisi 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən  nəfərdir. Adanın inzibati mərkəzi Arqostoliondur.

## İstinadlar
Dem

**Dem** ( , *dēmos*) — Qədim Attikada ərazi dairəsi, e.ə. VI əsrin sonlarından başlayaraq əsas iqtisadi, dini, siyasi və inzibati vahid. Hal-hazırda Yunanıstanda icmanın və Kipr Respublikasında bələdiyyənin adıdır.

Klisfenin islahatlarının sonunda Afina 139 demə bölünmüşdü. Afinanın təsiri altında Qədim Yunanıstanın digər şəhərlərində (məsələn, e.ə. V əsrin sonlarında Kos və Rodos adalarında) demlər yaradılmışdır.

## İstinadlar
Higin Qromatik

**Higin Qromatik** (; ) — Roma yazıçısı və aqrimensoru. İmperatorlar Domisian, Nerva və Trayanın hakimiyyəti dövründə yaşamışdır. Əsərləri "*[[Corpus agrimensorum Romanorum]]*" kitabına daxildir.

Higinin həyatı və mənşəyi haqqında heç bir şey məlum deyil. O, yazıçı Qay Yuli Higin ilə eyni adı daşıyırdı və ola bilsin ki, onun nəslindəndir. Astronomiya və mifologiyaya dair mövcud traktatlar Qay Yuli Higinə aid edilir.

## İstinadlar
Alopa (mifologiya)

**Alopa** (  ) — yunan mifologiyasından Attika tsiklında aid personaj, Poseydonun sevgilisi və Hippofoontun anası. Atası Kerkion tərəfindən öldürülmüşdür. O, Evripid də daxil olmaqla bir neçə qədim faciənin baş qəhrəmanı olmuşdur.

## İstinadlar
Kerkion

**Kerkion** (  ) —qədim yunan mifologiyasında Elefsis padşahı. Branx və Arxiopanın oğludur (yaxud Poseydon və pəri Argiopanın oğlu). Versiyaya görə, Hefestin oğludur. O, qızı Alopanın Poseydonla eşqindən xəbər tutanda onu diri-diri basdırmışdır.

## İstinadlar
Elefsis

**Elefsis**  (   ), əvvəllər **Elevsin** ( ) — Yunanıstanda şəhər. Dəniz səviyyəsindən 5 metr yüksəklikdə, Afinadan 20 kilometr şimal-qərbdə yerləşir. Attika periferiyasında Qərbi Attika periferik vahidindəki eyniadlı icmanın inzibati mərkəzi. Əhalisi 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən  nəfərdir. Sahəsi 18,4552-dir. Böyük dəniz limanı var (Pirey limanından sonra Attikada ikinci). Hərbi aerodrom var. Şəhərdə Elefsis Arxeoloji Muzeyi yerləşir

## İstinadlar
Hippofoont

**Hippofoont** () — qədim yunan mifologiyasında personaj, Poseydon və Alopanın oğlu. Hesiod tərəfindən də qeyd edilmişdir. Doğulduqdan sonra anası tərəfindən çobanların yanına atılmışdır. Çobanlar onu oğlanın babası Kral Kerkiona göstərdilər. Babasının əmri ilə onu yenidən bayıra atdılar, lakin çobanlar tərəfindən böyüdüldü. Tesey Kerkionu öldürərək Hippofoontu kral etmişdir.

## İstinadlar
Sinis

**Sinis** və ya **Sinid** (  ) — yunan mifologiyasında Polipemon və Sileyin oğlu. Onun Pitiokamp ləqəbi var idi.

Periquna adlı bir qızı var idi.

## İstinadlar
Hippofoy (Kerkionun oğlu)

**Hippofoy** () — qədim yunan mifologiyasından personaj, Arkadiya padşahı, Kalidon ovunun iştirakçısı.

Aqapenor İliondan qayıtmayanda o, padşah olmuşdur. Tegeyada yox, Trebizondda yaşayırdı. Epitin atası olmuşdur.

## İstinadlar
Hippofoy (Lefin oğlu)

**Hippofoy** ( ) — qədim yunan mifologiyasında personaj, Lefin oğlu (və ya Pelasqın oğlu ), pelasqların lideri. Larisadandır və Troya müharibəsi zamanı Troyanın müttəfiqi olmuşdur.

Ayaks Telamonid tərəfindən öldürüldü.

## İstinadlar
Kromminion donuzu

**Kromminion donuzu** () — qədim yunan mifologiyasında canavar. Bəzi mənbələrə görə, Feya (Fayya) ləqəbli Yexidna və Tifondan törəmişdir. Adın özü () "kül-boz" deməkdir. Bəzi versiyalarda bu, Kromminion donuzunun sahibi olan yaşlı qadının adı idi.

Meqaridada Kromminion donuzu bir çox insanı öldürmüşdür. Kalidon qabanını doğmuşdur. Ovidə görə bu, qaban idi. O, Tesey tərəfindən öldürüldü.

## İstinadlar
Krit buğası

**Krit buğası** — qədim yunan mifologiyasında Krit padşahıMinosun buğası. Akusilay və Evripidə görə, bu buğa Avropanı Zevs üçün daşımışdı.

Başqa bir rəvayətə görə, buğa yer üzünə Poseydon tərəfindən göndərilib. Buğa bütpərəst tanrılardan birinə qurban edilməli idi, lakin Minos buğaya yazığı gəlir və adi bir sürüdən bir buğanı Poseydona qurban verir. Akusilayın fikrincə, Pasifaya bu öküzlə yatmış və Minotavrı dünyaya gətirmişdir. Dəniz tanrısı Minosa qəzəbləndi və buğanı dəli etmişdir, bundan sonra heyvan bütün adanın ətrafında qaçaraq yolunda olan hər şeyi məhv etmişdir.

## İstinadlar
Skiron

**Skiron** ( ,  ) — qədim yunan mifologiyasında Teseyin rəqibi. Mifin Afina versiyasına görə, o, quldur, Meqarida versiyasına görə, komandir idi.

Skironun mənşəyinin bir neçə versiyası var. Birinə görə, o, Poseydonunoğlu (və ya Pelopsun oğlu) idi.

## İstinadlar
Meqarida

**Megaris** (  ) —  Mərkəzi Yunanıstanın kiçik regionu. Cənub-qərbdə Korinf körfəzinə bitişikdir, cənub-şərqdə Saronikos körfəzi ilə şimal-qərbdə Korinf körfəzinin Alkionides körfəzi arasında uzanır.

Beotiya ilə şimal sərhədi Kiteronun əsas silsiləsi, Attika ilə şimal-şərqi sərhədi onun təpələrindən birindən başlayır və Saronikos körfəzinin sahilində iki zirvə ilə bitirdi. Əsas şəhəri Meqara idi.

## İstinadlar
Avropa (mifologiya)

**Avropa** (  ) — qədim yunan mifologiyasında Finikiya kralının qızı. Onun adı, ehtimal ki, Finikiya dilindəki "Qərb" mənasını daşıyan sözdən gəlir.

Agenor (Poseydonun oğlu) və Telefassanın qızı olmuşdur.

## İstinadlar
Filoktet

**Filoktet** (  ) — qədim yunan mifologiyasında personaj, Peant və Demonassanın oğlu.

Yelenanın nişanlısı və Troya müharibəsinin iştirakçısı olmuşdur. Filoktet Yasonun qızıl yun kampaniyasında iştirak etmişdir.

## İstinadlar
Malilər

**Malilər** (  ) — Fessaliyanın şərqi, sahilyanı ərazisindəki Ftiotidada qədim tayfa. Malilərin regionu Malida adlanırdı. Bu, Eta dağı ilə Sperxiosun aşağı axarları arasında Maliakos körfəzinin daxili hissəsindəki sahildə yerləşirdi.

## İstinadlar
Malida (Maqnesiya)

**Malida** () — qədim Fessaliyada Maqneziya şəhəri və polisi (şəhər-dövləti).,Homer tərəfindən "*[[İliada]]*"da Filoktetə tabe olan yerlərdən biri kimi qeyd edilmişdir. Dəniz sahilində yerləşirdi.

Şəhər bənövşəyi rəngi ilə məşhur idi. Hətta XIX əsrə qədər, bənövşəyi boyanın əldə edildiyi qabıqlı balıqlar Fessaliya sahillərində tapılmışdır.

## İstinadlar
Maqnetlər

**Maqnetlər** () — qədim yunan tayfası. "*[[İliada]]*"nın 2-ci kitabında Homer onları Troyanı mühasirəyə alan yunan ordusuna daxil edir və onların vətənlərini Fessaliyada, hələ də Maqneziya kimi tanınan hissədə müəyyən edir.

## İstinadlar
Erifiya

**Erifiya** () — qədim yunan mifologiyasında Hesperidlərdən biri. O, ya Atlas və Hesperidin qızı, ya da Hesper və Nyuktanın qızı hesab olunur. Higin təhrif olunmuş Erikadan bəhs edir.

Hesperidlər qərbdə Okean çayının sahillərində yaşayırdılar. Onlar "Hesperidlər bağı"nda əbədi gəncliyin qızıl almalarını qoruyurdular.

## İstinadlar
Pleyona (okeanida)

**Pleyona**  ( , sonra  ) — qədim yunan mifologiyasında personaj, okeanida, titanlar Okean və Tefidanın qızı.

Ülkər klasterindəki bir ulduz Pleionun adını daşıyır.

## İstinadlar
Amfimax (Elektrionun oğlu)

**Amfimax** () — yunan mifologiyasında personaj, Mikena şahzadəsi, Elektrion və Anaksonun oğlu.

Amfimax qardaşlarının çoxu ilə birlikdə Ptelerayın oğulları tərəfindən öldürülmüşdür.

## İstinadlar
Elektrion

**Elektrion** (  ) — qədim yunan mifologiyasında Arqolidada (Peloponnes) Mikena şəhərinin padşahı. Başqa bir versiyaya görə, o, Mideya şəhərində padşahlıq etmişdir. Persey və Andromedanın oğlu idi. Oğullarından 8-i tafililər tərəfindən öldürülmüşdür.

Oğullarının ölümündən sonra tafili döyüşçülərə qarşı kampaniyaya getməyə qərar vermişdir. Təsadüfən kürəkəni Amfitrion tərəfindən öldürülmüşdür.

## İstinadlar
Tafililər

**Tafililər**, **tafoslular** ( ) və ya **teleblər** ( ) — Homer, Psevdo-Apollodor və digər qədim müəlliflərin xatırlatdığı mifik xalq. Onlar, əfsanəyə görə, Akarnaniyada yaşayırdılar və naviqasiyada təcrübəli idilər.

Homerdə ("Odisseya") dəniz tacirləri və dəniz quldurları kimi qeyd olunur. Elektrion və Amfitrion miflərində iştirak etmişdilər.

## İstinadlar
Arqolida

**Arqolida** və ya **Arqolis** (, ) — Yunanıstanda, Peloponnes yarımadasının şimal-şərqində nom. Nomun paytaxtı Nafplion şəhəridir.

Qədim dövrlərdə Arqolida mərkəzi Arqos şəhərində yerləşən bir region idi.

Arqolidanın ərazisi Arqos, Mikena, Tirinfin yerləşdiyi geniş vadidən və Egey dənizinə güclü şəkildə uzanan Akte yarımadasından ibarətdir. Bu yarımadanın şimal-şərqində Saronikos körfəzi yerləşir, sahillərində Trizin və Epidavr şəhərləri yerləşirdi. Yarımadanın cənub-qərbində Arqolikos körfəzi var.

## İstinadlar
Akarnaniya

**Akarnaniya** (, ) — mərkəzi Yunanıstanın qərb sahilində yerləşən tarixi region. Hal-hazırda Qərbi Yunanıstan periferiyasında Etoliya və Akarnaniya periferik vahidinin bir hissəsidir. Şimaldan Amvrakiya körfəzi, cənubdan Kalidon körfəzi, şərqdə Axeloos çayı boyunca Etoliya ilə həmsərhəd idi. Akarnaniya ilə üzbəüz dənizdə Odisseyin doğulduğu İtaka və bir çox başqa adalar var. Akarnaniya sakinləri əsasən əkinçiliklə məşğul olurdular. Sahildə yerləşməsinə baxmayaraq, bölgənin sakinləri, digər yunanlardan fərqli olaraq, yelkənə meylli deyildilər.

## İstinadlar
Amfimax (Poliksenin oğlu)

**Amfimax** () — yunan mifologiyasında personaj, Elida padşahı, Poliksenin oğlu. Kteatın oğlu Amfimaxın şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Pteleray (Tafinin oğlu)

**Pterelay** (  ) — qədim yunan mifologiyasında personaj, Tafinin oğlu, Poseydonun nəvəsi. Uşaqlarının çoxusu Elektrion övladları ilə döyüşdə ölmüşdür. Amfitrion tafililər ilə müharibədə olanda Pterelayın qızı Komefo Amfitriona aşiq olur və atası tərəfindən öldürülür.

## İstinadlar
Amvrakiya

**Amvrakiya** ()   Yunanıstanın qərbində şirin sulu göl.

Göl üçbucaqlı formada, sıldırım qərb sahilləri ilə, şimalda dayaz və bolca qamışlarla örtülmüşdür. Su səthinin sahəsi 14,2 km2-dir. Gölün dərinliyi 40 m-ə çata bilir, uzunluğu 13,8 km, eni isə 3,8 km-dir. Sahil xəttinin uzunluğu 31 km-dir. Su toplama sahəsi 112 km2-dir.

## İstinadlar
Nomion (Kariya hökmdarı)

**Nomion** () — yunan mifologiyasında Kariyadan olan hökmdar. Onun iki oğlu Amfimax və Nast Troya müharibəsində kariyalıların liderləri, troyalıların müttəfiqləri kimi iştirak etmiş və burada Axill tərəfindən öldürüldümüşlər.

## İstinadlar
Nast (Nomionun oğlu)

**Nast** () — yunan mifologiyasında personaj, Kariyadan olan hökmdar Nomionun iki oğlundan biri, Troya müharibəsi zamanı kariyalıların lideri. Troyalıların müttəfiqi kimi iştirak etmiş Axils tərəfindən Skamandros çayında öldürülmüşdür.

## İstinadlar
Anakso

**Anakso** (  ) —  yunan mifologiyasında personajdır.

Tirinf padşahı Alkeyin və Amfitrionun qızı, Astidamiyanın bacısı idi. O, əmisi, Alkayın qardaşı Elektrion ilə evlənmişdir. O, Alkmena ( Heraklın anası) adlı bir qız və səkkiz oğul doğmuşdur. Bütün oğulları tafili döyüşçülər ilə vuruşmada ölmüşdür.

## İstinadlar
Likimni

**Likimni** (  ) — qədim yunan mifologiyasında personaj, Elektrion və Mideyanın oğlu. O, çox gənc olduğu üçün Pterelay övladları ilə döyüşdən sağ çıxmışdır. Amfitrionla birlikdə Fivaya gəldi və Perimeda ( Alkeyin qızı) ilə evlənmişdir. Heraklla birlikdə Fivadan ayrılaraq Tirinfə gəlmişdir. Hippokoont övladları tərəfindən öldürüldü.

## İstinadlar
Tafi

**Tafi**, bəzən **Tafos** (  ) —  yunan mifologiyasında Arqolida tsiklına aid personaj, tafililər tayfasının qəbiləsinin lideri, Tafos adasının eponimi. Mikena üzərində kral hakimiyyəti iddia etmişdir.

Bir şəcərəyə görə, Tafinin atası Hippofoyun oğlu Pterelay olmuşdur.

## İstinadlar
Aşağıçeşmə (Cizrə)

**Aşağıçeşmə** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Cizrə rayonunda kənd.

## Tarixi
Kəndin köhnə adı 1916-cı il qeydlərində kürdcə "Tahir əmi" mənasını verən **Tahar Mamo**, 1928-ci il qeydlərində isə **Bəyaqub** kimi qeyd olunur.

## İstinadlar
Aşağıqonaq (Cizrə)

**Aşağıqonaq** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Cizrə rayonunda kənd.

## Tarix
Kəndin köhnə adı 1928-ci il qeydlərində kürd mənşəli **Xolan zir**&nbsp;kimi qeyd olunur.

## İstinadlar
Bağlarbaşı (Cizrə)

**Bağlarbaşı** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Cizrə rayonunda kənd.

## Tarix
Kəndin köhnə adı 1929-cu il qeydlərində **Serdahil** kimi qeyd edilmişdir ki, bu da kürdcə "meşə başı" deməkdir. Əvvəllər Mardin vilayətinin Cizrə rayonuna bağlı olan kənd 1990-cı ildə Şırnak vilayətinin yeni qurulan Cizrə rayonuna birləşdirilmişdir. 1993-cü ildə PKK ilə müharibə səbəbi ilə boşaldılan kənd 2006-cı ildə yenidən məskunlaşmağa açılmışdır.

## İstinadlar
Bozalan (Cizrə)

**Bozalan** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Cizrə rayonunda kənd.

## Tarixi
Kəndin köhnə adı 1928-ci il qeydlərində **Bəhmur** və ya **Behmor** kimi istinad edilir. Əvvəllər Mardin vilayətinin Cizrə rayonuna bağlı olan kənd 1990-cı ildə Şırnak vilayətinin yeni qurulan Cizrə rayonuna birləşdirilmişdir.

## İstinadlar
Çağıl (Cizrə)

**Çağıl** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Cizrə rayonunda kənd.

## Tarix
Kənd uzun müddət eyni addadır.

## İstinadlar
Alkmena

**Alkmena** (, ) —qədim yunan miflərində personaj.

Mikena padşahı Elektrion və Anaksonun ( Evripid və Plutarxa görə, Pelopsun nəvəsidir) qızıdır. Asinin sözlərinə görə, Amfiaray və Erifilanın qızıdır.

Amfitrionun həyat yoldaşı olmuşdur. Axillin Zevsdən olan anasıdır.

## İstinadlar
Qurtuluş (Cizrə)

**Qurtuluş** — Türkiyənin Şırnak vilayətinin Cizrə rayonunda kənd.

## Tarixi
Kəndin köhnə adı 1865-ci il qeydlərində **Mənsuri** və ya **Mənsuriyyə** kimi istinad edilir.

## İstinadlar
Düzənlik (dəqiqləşdirmə)

**[[Düzənlik]]** — çöllük. Həmçinin bu mənalara gələ bilər:

* Düzənlik (Salyan)
* Düzənlik zebri
* Düzənlik kələzi
* Düzənlik tapiri
Kavaquçiko İncəsənət Muzeyi

– Yaponiyanın Yamanaşi prefekturasının Fucikavaquçiko qəsəbəsində, Kavaquçi gölünün sahilində yerləşən incəsənət muzeyi. Muzey Fuci dağını əks etdirən əsərlərə həsr olunmuşdur.

## Tarixi
Muzeyi tikintisi 1989-cu ilin noyabrında başlamış və 1990-cı ilin oktyabrında başa çatmışdır. Açılışı 14 aprel 1991-ci ildə baş tutmuşdur. Fuci dağının şimalında açılmış ilk, Yamanaşi prefekturasında isə açılmış üçüncü incəsənət muzeyidir. Muzey *"Sakakura"* şirkəti tərəfindən dizayn olunmuş və *"Takenaka"* şirkəti tərəfindən tikilmişdir. 5 mart 1993-cü ildə Yaponiya Muzeylər Assosiasiyasının üzvü olmuşdur.

## Xüsusiyyətlər
Muzeyin əsas mövzusu Fuci dağıdır. Burada Fuci dağını əks etdirən rəsm əsərləri, fotolar və qravürlər sərgilənir. Muzey kolleksiyasına Adaçi Qeniçironun Qərb üslubundakı rəsmləri, Koyo Okadanın fotoları və Eysaku Vadanın yağlı boya işləri daxildir. Muzey binası iki mərtəbədən ibarətdir. Binanın sahəsi 1436,71 m², ümumi döşəmə sahəsi 2391,16 m² təşkil edir. Birinci mərtəbədə anbar, menecment və çay otağı, konfrans zalı, ikinci mərtəbədə isə üç sərgi zalı, qalereya, giriş zalı, ofis və müşahidə nöqtəsi yerləşir.

1999-cu ildən etibarən muzey Fuci Dağı Fotoqrafiya Müsabiqəsinə ev sahibliyi edir. Müsabiqə çərçivəsində hər il Fuci dağının çəkilmiş ən yaxşı fotosu seçilir.

Muzeyin loqosu 2000-ci ildə dizayner Makoto Matsunaqa tərəfindən dizayn olunmuşdur. Loqo Fuci dağını əks etdirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Amfimax (Nomionun oğlu)

**Amfimax** () — "İliada"dan personaj, Nomionun oğlu, Nastesin qardaşı, Troya tərəfində vuruşan kariyalılıların lideri.

Ksanf çayında Axill tərəfindən öldürülmüşdür.

## İstinadlar
Hatsuşima

— Yaponiyanın Saqami körfəzində ada. İnzibati cəhətdən Şizuoka prefekturasının Atami şəhərinin bir hissəsidir və oradan bərə ilə getmək olar. Yaponiyanın məşhur kurortudur və oraya Tokiodan iki saat ərzində çatmaq mümkündür.

## Geologiyası
Hatsushima, Atami körfəzini əmələ gətirdiyi kalderanın içərisində yerləşir və vulkanik fəaliyyətdən sonra dəniz dibinin qalxması nəticəsində əmələ gəlib. Cənubdan gələn dəniz axınları adada il boyu mülayim iqlim yaradır.

## Tarixi
Hatsushima tarixdən əvvəlki dövrlərə aiddir, daxili hissəsində Comon dövrünə aid qalıqlar tapılıb. Adanın adı Kamakura dövründə xatırlanır. 1913-cü ildə Yaponiyanın gələcək İmperatoru Hirohito dəniz biologiyası ilə məşğul olmaq üçün adaya səfər etmişdir. Yaponiyanın məşhur yazıçısı Akiko Yosano 1923-cü ildə bir neçə ay adada qaldıqdan sonra təəssüratlarını nəşr etmişdir.

Turizmin inkişafı adada 1964-cü ildən başlayıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Hatsushima Oceanographic Museum
* Off-Hatsushima Deep Sea Observatory
* Folk story about Hatsushima
Uğur (dəqiqləşdirmə)

* **[[Uğur]]** — insan həyatında təsadüfi, gözlənilməz və ya hesaba alınmadığı təsadüf nəticəsində meydana gələn müsbət qəbul edilən bir hadisə, sinonimləri: bəxti gətirmə, qismən: şans, xoşbəxtlik.
* Uğur (Cizrə)
Qatran (dəqiqləşdirmə)

* **[[Qatran]]** — bir çox bitkilərdə normal və ya pataloji proseslər nəticəsində əmələ gələn ayrılmalar olub, havada donur.
* Qatran (Cizrə)
Tafi (dəqiqləşdirmə)

* **[[Tafi]]** — yunan mifologiyasında Arqolida tsiklına aid personaj, tafililər tayfasının qəbiləsinin lideri, Tafos adasının eponimi. 
* Tafi Nuşin
Fərid Əliyev (general-mayor)

**Fərid Əlibaba oğlu Əliyev** () — Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Hərbi-Texniki Təchizat Baş İdarəsi rəisinin müavini — Hərbi-Texniki Satınalmalar İdarəsinin rəisi, baş idarə rəisinin səlahiyyətlərini müvəqqəti icra edən (2023-cü ildən), general-mayor.

## Həyatı
Fərid Əlibaba oğlu Əliyev 1987-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 2008-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər fakültəsini, 2015-ci ildə isə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirmişdir.

Əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Maliyyə-Tarif və Valyuta Nəzarəti Baş İdarəsinin Gömrük vergi və yığımları şöbəsinin inspektoru vəzifəsində başlamış və komitənin Gömrük Risklərinin İdarəolunması və Audit Baş İdarəsinin rəisi vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. 2023-cü ilin yanvar ayında gömrük xidməti polkovniki rütbəsində vəzifəsindən ayrılmış və Müdafiə Nazirliyində maliyyə və audit üzrə yüksək vəzifəyə təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 11 avqust 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə Fərid Əliyev Müdafiə Nazirliyinin Hərbi-Texniki Təchizat Baş İdarəsi rəisinin müavini — Hərbi-Texniki Satınalmalar İdarəsinin rəisi təyin edilmiş və o, baş idarəsi rəisinin səlahiyyətlərini icra etməyə başlamışdır. İki ay sonra, 7 noyabr 2023-cü ildə ona general-mayor ali hərbi rütbəsi verilmişdir.

Fərid Əliyev Sabunçu Rayon İcra Hakimiyətinin keçmiş başçısı Əlibaba Əliyevin oğludur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Qapalı göz hallusinasiyaları

**Qapalı gözlərlə hallüsinasiya** və **vizuallaşdırmalar** gözlərin bağlı olduğu vəziyyətdə və ya insan qaranlıq bir məkanda olarkən meydana gələn hallüsinasiyalardır. Onlar fosfenin bir növü sayılır. Bəzi insanlar bu hallüsinasiyaları psixodelik maddələrin təsiri altında yaşadıqlarını bildirirlər. Bu hallüsinasiyaların açıq gözlərlə baş verən digər hallusinasiyalardan fərqli bir təbiətə sahib olduğu müəyyən edilmişdir.

## Qapalı göz hallüsinasiyalarının növləri
Ümumilikdə belə hallüsinasiyaların beş növü ayırd edilmişdir. Lakin heç bir maddə qəbul etməyən adi bir insanda bu növlərdən yalnız ikisinə rast gəlmək olar. Geri qalan növləri isə görmək üçün əlavə maddələrdən istifadə etmək lazım gəlir.

### '''Vizual qar'''
 
Qapalı göz hallüsinasiyalarının ən əsas forması hər kəsin yaşadığı gözlərdə dalğalanmadır. Bu zaman insan heç bir əlavə təsir olmadan baxış sahəsi boyunca hərəkət edən bir sıra rəngli nöqtələr görür.

Bu nöqtələrin görünməsinə gözlərin bağlı olduğu bir vəziyyətdə, göz qapaqlarının arxaya baxdığı halda rast gəlmək olar. İşıqlı otaqda göz qapaqlarından daxil olan işığın kapilyarlardakı qanın rəngini alması səbəbilə tünd qırmızı rəngli dairələr də insan gözünə görünə bilər. Qaranlıq otaqda bəzən obyekti görmək mümkün olmasa da, bəzən obyekt çox aydın şəkildə də görünə bilər.
Vizual qar sindromundan əziyyət çəkən insanlar gözlərinin açıq və qapalı halda olmasından və faktorlardan asılı olmayaraq gözlərində dalğalanmalar müşahidə edirlər.

### '''İşığın və ya rəngli ləkələrin qəbulu'''

Bu mərhələdə insan artıq öz görmə sahəsində müxtəlif rəngli fiqurları görür və həmin fiqurlar görmə sahəsində hərəkət edirlər. Həmin ləkələr qısa ömürlüdürlər və bir müddətdən sonra yoxa çıxırlar.

### Hərəkətli naxışlar

Hərəkətli naxışların görünməsi ən çox xüsusi maddələrdən istifadə edən insanlarda rast gəlinir. Bu zaman insan gözlərində dalğalanma hiss etmir, lakin onları bəzən fraktallara bənzəyən formasız obyektlər əvəz edir. Hipnaqogiya zamanı da oxşar hallar müşahidə olunur.
Maraqlısı odur ki, insan gözünü açdıqdan sonra da bu naxışları hələ də hiss edə bilir. Bəzi hallarda isə insan gözünə cürbəcür cisimlər də görünə bilər.

### Geniş miqyaslı hallüsinasiyalar

Bu səviyyəyə təcrid kamerasında və ya hipnoz altında olan bir insanda tam duyğu məhrumiyyətindən sonra çatmaq olar. Bu zaman insan tam sakit vəziyyətdə olmalıdır. İnsanın tam yuxuya getmə anında da belə hallüsinasiyalara rast gəlmək olar.

## İstinadlar
Çətir brendi

**Çətir brendi** ()&nbsp;—  bir brend altında bir neçə mal qrupunun və ya məhsul kateqoriyasının eyni anda buraxılmasından ibarət olan brend genişləndirmə strategiyası növü, malların adında istehsalçı şirkətin adı üstünlük təşkil edir və şirkətin məhsullarının reklamında onun loqosu göstərilir.

Çətir brendindən istifadənin əsas üstünlüyü yeni məhsulu tanıtmağa başlamağın aşağı qiymətidir, ikincidə isə üstünlük sadələşdirilmiş paylamadır.

Bəzi şirkətlər çətir markası altında satış strukturunda əsas olmayan məhsullar istehsal edirlər. Bu, əsas markanın əlavə dəstəyi üçün edilir (məsələn, pivə markası altında kraker istehsal etmək mümkündür).

Digər tərəfdən, fərqli məhsullar bir çətir brendi altında birləşdirildikdə, istehlakçının məhsulun tanınması azalır və məhsula sədaqət azalır ("brend bulanıqlığı" baş verir). Bundan əlavə, istehlakçıda bir məhsul haqqında mənfi təsəvvür yaranarsa, bütün brendə olan inam itər.

Bəzən çətir brendi bir növ məhsulun digərinin adı altında reklam edilməsi üçün istifadə olunur (məsələn, mineral suyun reklamı adı altında araq reklamı. Qablaşdırmanın vahid dizaynı (belə hallarda əsas element loqo və addır) sizə imkan verir buraxılan kiçik mineral su partiyaları haqqında reklam çarxları çəkməklə araq satışını artırmaq).

## İstinadlar
Göz hipertenziyası

**Göz hipertenziyası** — klinik termindir və görmə sinirinin zədələnməsi və görmə qabiliyyətinin itirilməsi olmadığı hallarda göz daxili təzyiqin yüksək olmasını ifadə edir.
Bir çox insanlar üçün göz daxili təzyiqin normal aralığı 10–21 mm civə sütunu arasındadır. Bu göstəricinin aşılması qlaukomanın inkişafı üçün əhəmiyyətli risk faktorudur.
Göz hipertenziyası ilə bağlı araşdırmalar, çoxmərkəzli randomizə edilmiş klinik sınaqlar göstərdi ki, vaxtında müalicə göz hipertenziyasının açıq bucaqlı qlaukomaya çevrilməsini ləngidir. Beləliklə, göz daxili təzyiqi ardıcıl olaraq 21 mm civə sütunundan yüksək olan şəxslər qlaukomanın səbəb olduğu görmə itkisinin qarşısını almaq üçün tədbirlər görməlidirlər.

## Patofiziologiya
Göz daxili təzyiq siliyer cismin ifrazı nəticəsində əmələ gələn mayenin miqdarı ilə trabekulyar şəbəkə vasitəsilə gözdən çıxarılan mayenin miqdarının fərqi ilə müəyyən edilir.

## Müalicə
Göz hipertenziyası göz damcıları və ya lazer müdaxiləsi vasitəsilə aradan qaldırılır. Göz damcıları göz daxili təzyiqi, göz daxili mayenin ifrazını azaldır. Lazer trabekuloplastikası göz daxili təzyiqi trabekulyar şəbəkə vasitəsilə göz mayesinin axmasını artırmaqla azaldır. Marixuanadan göz hipertenziyası və ya qlaukomadan qaynaqlanan göz daxili təzyiqi azaltmaq üçün istifadə edilsə də, bu üsul effektiv bir üsul sayılmır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* eMedicine — Ocular Hypertension
* National Eye Institute
* International Glaucoma Association
Diplomatik çanta

[thumb|[İsveç diplomatik çantası]]
**Diplomatik çanta** — beynəlxalq hüquqda və diplomatiyada xüsusi bir konteyner. Bundan diplomatik missiyalar tərəfindən rəsmi sənədlərin və ya əşyaların daşınması üçün istifadə olunur. Diplomatik çanta toxunulmazlıq statusuna malikdir və gömrük və ya digər yoxlamalara məruz qalmır. Bu çantanın içindəki əşyalar diplomatik missiyaların və ya hökumətlərin rəsmi məqsədləri üçün istifadə olunur və onun məxfiliyi təmin edilir. Çanta, ya möhürlənmiş konteyner, ya da çanta şəklində olur və diplomatik daşıyıcı tərəfindən aparılır. 
Diplomatik çanta Vyana Konvensiyasına uyğun olaraq qorunur və toxunulmaz sayılır, çünki onun məzmunu dövlətlərarası rəsmi yazışmaların təhlükəsizliyini təmin edir.
[thumb|[Çinin diplomatik çantası]]
## Vəzifələri
Diplomatik çantanın vəzifələri və funksiyaları beynəlxalq hüquq və diplomatik praktikalarda mühüm əhəmiyyət daşıyır. Məxfi yazışmaların daşınması, rəsmi sənədlərin ötürülməsi, hökumətə məxsus əşyaların daşınması, təhlükəsizlik və toxunulmazlıq, diplomatik əlaqələrin fasiləsizliyini təmin etmək diplomatik çantanın vəzifələri sırasındadır.
Diplomatik çanta diplomatik missiyalar arasında dövlətlərarası rəsmi və məxfi yazışmaların təhlükəsiz şəkildə göndərilməsi üçün istifadə olunur. Bu, hökumətlər və səfirliklər arasında əlaqənin qorunması məqsədini daşıyır. Diplomatik çanta vasitəsilə müqavilələr, rəsmi qərarlar, diplomatik notalar və digər hüquqi sənədlər göndərilir. Bu, iki dövlət arasında hüquqi və siyasi əlaqələrin davamlılığını təmin edir. Diplomatik çanta rəsmi əşyaların, məsələn, texniki avadanlıqlar, rəsmi möhürlər, eləcə də diplomatik fəaliyyətlə bağlı digər materiallarn göndərilməsi üçün istifadə olunur. Diplomatik çanta beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq toxunulmaz sayılır. Bu, çantanın gömrük və digər yoxlamalardan azad olmasını və məzmununun gizliliyinin qorunmasını təmin edir. Diplomatik çantanın toxunulmazlığı onun təhlükəsizliyini artırır və diplomatik missiyalara məxfiliyin təmin olunmasında kömək edir. Diplomatik çanta diplomatik əlaqələrin fasiləsiz davam etməsinə şərait yaradır, çünki rəsmi yazışmaların və materialların təhlükəsiz şəkildə ötürülməsi əlaqələrin sağlam və effektiv şəkildə irəliləməsini təmin edir.

## İstinadlar
Trees for Life

**Trees for Life** (&nbsp;— «həyat üçün ağaclar») —  1989-cu ildə Şotlandiyanın Findhorn (Moray) kəndində yaradılmış xeyriyyə ekoloji təşkilatıdır.

Təşkilatın əsas məqsədi vaxtilə Şotlandiya dağlıq ərazilərinin böyük hissələrini əhatə edən Kaledoniya meşəsini bərpa etmək və qorumaqdır. Uzunmüddətli strateji məqsəd səhranın ümumi sahəsini 1600 km²-ə çatdırmaq və əvvəllər məskunlaşan heyvan növlərini — Avrasiya qunduzunu, çöl donuzu, vaşaq və canavarı bərpa etməkdir.

Hər il təşkilatın əməkdaşları və könüllülər tərəfindən 100 mindən çox ağac əkilir. 1989-cu ildən bəri cəmi bir milyona yaxın ağac əkilib. Əkin üçün yerli ağac növlərinin fidanlarından istifadə olunur — şam, ağcaqayın, adi quşarmudu, əsməqovaq, palıd, fındıq və ardıc.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Trees for Life
Kris Kristofferson

**Kris Kristofferson** (; ) — amerikalı müğənni, bəstəkar və aktyor. 2014-cü ildə  layiq görülüb.

## Həyatı
22 iyun 1936-cı ildə Texasda dünyaya gəlib. "Sunday Morning Coming Down", "Me And Bobby McGee", "Help Me Make It Through The Night" mahnıları xitə çevrilib. 1980-ci illərin ortalarında isə Conni Keş, Veylon Ceninq və Villi Nelson ilə birlikdə "The Highwaymen" superqrupunu yaradıb. 1976-cı ildə ekranlara çıxan "Ulduz doğuldu" filmində rol alıb. Bu rola görə o, "Qızıl qlobus" mükafatına layiq görülüb. 1972-ci, 1974-cü və 1975-ci illərdə "Qremmi" mükafatı qazanıb, 2004-cü ildə  üzvü olub. 2024-cü il 28 sentyabr tarixində vəfat edib.

## İstinadlar
Aşıq Ələsgərin heykəli (Bakı)

**Aşıq Ələsgərin heykəli** — XIX- XX əsrlərdə yaşayıb-yaratmış, aşıq, şair Aşıq Ələsgərə Bakı şəhərində ucaldılmış abidə. Heykəlin açılışı 30 sentyabr 2024-cü ildə olub. Heykəl Rəşid Behbudov küçəsi ilə Abbasqulu ağa Bakıxanov küçəsinin kəsişməsində ucaldılıb.

## Tarixi
Aşıq Ələsgərin heykəlinin Bakı şəhərində açılışı 30 sentyabr 2024-cü ildə olub. Heykəlin aşılışında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, dövlət rəsmiləri və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak edib.

Abidə Rəşid Behbudov və Bakıxanov küçələrinin kəsişməsindəki parkda ucaldılıb. Heykəlin müəllifi xalq Rəssamı Natiq Əliyev, memarı isə Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyasının baş müəllimi Malik Babayevdir. 

Heykəlin ümumi hündürlüyü 4 metrdir. Materialı Tunc qranitdir.

Abidə Bakı şəhərində aşıq sənəti nümayəndəsinin şərəfinə ucaldılmış ilk monumentdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Aşıq Ələsgərin abidəsinin ucaldılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
* Bakıda Aşıq Ələsgərin heykəli ucaldıldı - FOTO
Markus Qunn sindromu

**Markus Qunn sindromu** və ya **nisbi afferent bəbək defekti** — işıq testi vasitəsilə müşahidə olunan tibbi bir simptomdur. Bu test nəticəsində işıq sağlam gözdən zədələnmiş gözə keçirildikdə bəbəklər kifayət qədər daralmır. Zədələnmiş göz işığı hələ də müəyyən dərəcədə qəbul edir, lakin bəbək sfinkterinin daralması normadan çox aşağı olur.

Markus Qunn sindromunun ən geniş yayılmış səbəbi görmə sinirinin (torlu qişa ilə görmə sinirlərinin kəsişməsi arasında) zədələnməsi və ya ağır torlu qışa xəstəliyidir. Bu simptomun adı şotlandiyalı oftalmoloq Robert Markus Gunnun şərəfinə qoyulub.

## Ekspertiza
Markus Qunn sindromu bəbəklərin aafferentlik defektini və zədələnmiş gözün işığa reaksiyasının zəiflədiyini göstərir.

"Salınan işıq" () testində işıq növbə ilə sol və sağ gözə yönəldilir. Bu zaman normal insanlarda işıq hansı gözə yönəldilsə də, hər iki bəbək eyni dərəcədə daralmalıdır. Bu hal bəbəklərin işığa qarşı düz və defektsiz reaksiya verdiyini göstərir. Defektli aafferentliyi olan gözə isə İşıq yönəldildikdə bəbəklərin daralmasında zəiflik müşahidə olunur. Beləliklə, zədələnmiş gözə yönələn işıq, sağlam gözə yönələn işıqdan  fərqli olaraq bəbəklərin daralmasına səbəb olmur.

Markus Qunn zamanı görmə sinirinin ümumi zədələnməsindən fəqli olaraq göz işığı ümumiyyətlə qəbul etmir. Bu halda zədələnmiş gözə yönəldilən güclü işıq heç bir effekt yaratmır.

Anizokoriya müşahidə edilmir. Markus Qunn sindromu dağınıq sklerozdan irəli gələn retrobulbar görmə Sinirinin nevriti zamanı da yarana bilər. Lakin, bu zaman 1–2 həftəyə xəstənin görmə qabiliyyəti bərpa olunmalıdır.

## İstinadlar
I Ernst (Saksen-Koburq-Qota hersoqu)

**I Ernst** (; ) — son Saksen-Koburq-Zaafeld hersoqu və ilk Saksen-Koburq-Qota hersoqu. Napoleon Bonaparta qarşı döyüşdü və inşaat işləri, eləcə də şəhər teatrını inkişaf etdirərək Koburq şəhərini gücləndirdi.

## Mənbə

* August Beck: *[[s:de:ADB:Ernst I. (Herzog von Sachsen-Coburg-Saalfeld)|Ernst I.: Herzog Ernst Anton Karl Ludwig von Sachsen-Koburg-Gotha]]. In: *Allgemeine Deutsche Biographie *(ADB). Band 6, Duncker & Humblot, Leipzig 1877, p. 313–317.*
* Carl-Christian Dressel: *Die Entwicklung von Verfassung und Verwaltung in Sachsen-Coburg 1800–1826 im Vergleich.* Duncker & Humblot Berlin 2007, .
* Friedrich Knorr: Ernst I., Herzog von Sachsen-Coburg-Saalfeld. In: *Neue Deutsche Biographie* (NDB). Band 4, Duncker & Humblot, Berlin 1959, , pp. 620.
* Heide Schulz: *Freue Dich, Coburg. Die Ode H. C. A. Eichstädts zum Royal Wedding 1840*, in: *Coburger Geschichtsblätter* 20, 2012, p.&nbsp;25–54, ISSN 0947-0336.

## İstinadlar
II Ernst (Saksen-Koburq-Qota hersoqu)

**II Ernst** (; ) — II Saksen-Koburq-Qota hersoqu. Qardaşı Şahzadə-konsort Albertlə çox yaxın idi və övladı olmadığı üçün qardaşının oğlu Edinburq hersoqu Alfredi öz varisi təyin etdi.

## Mənbə

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Şahzadə Alfred (Saksen-Koburq-Qota hersoqu)

**Şahzadə Alfred** (; ) — III Saksen-Koburq-Qota hersoqu.

Kraliça Viktoriya və Konsort-şahzadə Albertin ikinci oğludur. 1866-cı ildə Edinburq hersoqu təyin edildi. Ancaq Saksen-Koburq-Qota hersoqu olan əmisinin varisi olmadığı üçün bu hersoqluğun vəliəhdi oldu və əmisinin vəfatının ardından 1893-cü ildə Koburqda taxta çıxdı.

## Mənbə

* 
* McKinlay, Brian *The First Royal Tour, 1867–1868*, (London: Robert Hale & Company, c1970, 1971) 200p. 
* Reed, Charles *Royal Tourists, Colonial Subjects, and the Making of a British World*, (Manchester: Manchester University Press, 2016)
* Sandner, H., *Das Haus Sachsen-Coburg und Gotha*, (Coburg: Neue Presse, 2001).
* Van der Kiste, John, & Jordaan, Bee *Dearest Affie*, (Gloucester: Alan Sutton, 1984)
* Van der Kiste, John *Alfred*, (Stroud: Fonthill Media, 2013)

## İstinadlar
Mahir Süleymanlı

**Mahir Tahir oğlu Süleymanlı** () — Azərbaycanın ictimai-siyasi xadimi, Azərbaycan Milli Məclisinin VII çağırış deputatı, Gənclər və idman, Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitələrinin üzvü, Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı Parlament Assambleyasının üzvü, Zimbabve parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri

## Həyatı
Süleymanlı Mahir Tahir oğlu 28 fevral 1995-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 

2000–2011-ci illərdə Şabran rayon Tofiq Abbasov adına 1 nömrəli orta məktəbdə təhsil almışdır. 2011-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) hüquq fakültəsinə daxil olmuş və 2015-ci ildə bakalavr təhsilini başa vurmuşdur.

2015–2016-cı illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur.

2016–2018-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində beynəlxalq hüquq, insan hüquqları ixtisası üzrə magistr təhsili almışdır.

Ailəlidir, 3 övladı var. Sabiq deputat, Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının sədr müavini Tahir Süleymanovun oğludur.

## Əmək fəaliyyəti
Magistr təhsili aldığı dövrdə (2016–2018-ci illər) BDU-nun rektorluğunda hüquqşünas kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2018-ci ildən 2024-cü ilin sentyabr ayına qədər əmək fəaliyyətini Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Aparatında davam etdirən Mahir Süleymanlı "İnzibati və hərbi qanunvericilik", "Dövlət quruculuğu, inzibati və hərbi qanunvericilik" və "İcra hakimiyyəti orqanları ilə əlaqələr" şöbələrində məsləhətçi və böyük məsləhətçi vəzifələrində çalışmışdır. Dövlət qulluğu müşaviridir.

## Siyasi fəaliyyəti
2013-cü ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) üzvü olan Mahir Süleymanlı 2019–2022-ci illərdə YAP Səbail rayon təşkilatının Gənclər Birliyinin Siyasi Şurasının və İdarə Heyətinin üzvü kimi də fəaliyyət göstərmişdir.

1 sentyabr 2024-cü ildə VII çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə keçirilən növbədənkənar seçkilərdə YAP tərəfindən 56 saylı Şabran — Xaçmaz seçki dairəsindən namizədliyi irəli sürülmüşdür və Milli Məclisə üzv seçilmişdir. 

2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan — Zimbabve parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Yeddinci çağırış Azərbaycan parlamenti demokratik təcrübənin yeni nümunəsidir
* Bütövləşən, yeni Azərbaycan Heydər Əliyev siyasətinin təntənəsidir
Şahzadə Karl Edvard (Saksen-Koburq-Qota hersoqu)

**Şahzadə Karl Edvard** (; ) — IV və son Saksen-Koburq-Qota hersoqu.

Sonrakı illərindən Faşist Almaniyasında bir çox vəzifədə xidmət etdi və Alman hökuməti üçün qeyri-rəsmi diplomat kimi çalışdı. Atası Kraliça Viktoriya və Konsort-şahzadə Albertin dördüncü oğlu Şahzadə Leopolddur və oğlunun doğumundan 4 ay öncə vəfat etdi. 1899-cu ildə əmisi oğlu Şahzadə Alfredin intiharından sonra Saksen-Koburq-Qota taxt-tacının vəliəhdi seçildi. Bu tarixdən etibarən Almaniyaya göndərilən Karl Edvard burada bibisi oğlu olan Alman imperatoru II Vilhelmin rəhbərliyində təlim-tərbiyə edildi. İngilis olmasına baxmayaraq, Birinci Dünya müharibəsində Almaniyanı dəstəklədi. Nəticədə digər alman şahzadələri kimi taxtdan endirildi və İngiltərəyə qarşı döyüşdüyü üçün ata şəcərəsindən gələn bütün ünvanlarını itirdi.

1930-cu illərin əvvəlində Almaniyada yüksələn Nasizm cərəyanına qoşuldu və 1933-cü ildə partiya sıralarına qatıldı. İkinci Dünya müharibəsi illərində Nasist Almaniyası üçün çalışdı. Müharibənin ardından bir müddət həbs edildi və 1954-cü ildə xərçəng xəstəliyi səbəbilə vəfat etdi.

## Mənbə
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
İdarəetmə uçotu

**İdarəetmə uçotu**&nbsp;— təşkilatın idarəetmə səviyyəsi (daxili istifadəçilər — menecerlər) üçün həmçinin təşkilatın fəaliyyəti ilə bağlı qərarlar qəbul etmək, vacib olan məlumat və göstəriciləri müəyyən etmək, ölçmək, toplamaq, qeyd etmək, şərh etmək, ümumiləşdirmək, hazırlamaq və təqdim etməyin nizamlı sistemi. İdarəetmə uçotunun əsas vəzifəsi təşkilatın hansı vəziyyətdə olduğu və əməliyyat səmərəliliyini artırmaqla yanaşı mövcud resursların necə bölüşdürülməsi lazım olduğu sualına cavab verməkdir.

## Tərifi
İdarəetmə uçotunun sadə təriflərindən biri — menecerlər tərəfindən qərar qəbul etmək üçün maliyyə və qeyri-maliyyə məlumatlarının təqdim edilməsidir. Başqa sözlə, idarəetmə uçotu təşkilat daxilindəki direktorlara qərar qəbul etməkdə kömək edir. Xərclər uçotu kimi də tanınmaq olar. Həmçinin biznes məqsədlərinə çatmaq üçün məlumatları ayırd etmək, öyrənmək, deşifrə etmək və rəhbərlərə çatdırmaq üçün qısa yoldur. Toplanmış məlumatlar maliyyə xərcləri və təşkilat tərəfindən qəbul edilən qərarlarla müəyyən edilərək biznes məsələləri ilə bağlı mühasibat uçotunun bütün sahələrini əhatə edir. Mühasiblər təşkilat daxilində əməliyyatların ümumi strategiyasını ölçmək üçün planlardan istifadə edirlər.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Kurt Heisinger and Joe Hoyle, Managerial Accounting, .
* James R. Martin, Ph.D., CMA, Management And Accounting Web.

## Xarici keçidlər
* CAM-I Consortium for Advanced Manufacturing–International
* AICPA Financial Management Center – resource for CPAs working in business, industry and government
* Institute of Management Accountants – resource for management accountants (CMAs) working in industry
* Chartered Institute of Management Accountants 
* International Federation of Accountants 
* The Accounting Adventurista Management Accounting 
* The Institute of Cost Accountants of India
Buqalu hərəkatı

**Buqalu hərəkatı** () və ya **Buqalu oğlanları** (, ) — ABŞ-də şəkildə təşkil olunmuş ifrat sağçı anti-hökumət ekstremist hərəkatdır. O, həmçinin  kimi təsvir edilmişdir. Hərəkatın tərəfdarları bildirirlər ki, onlar ikinci ABŞ vətəndaş müharibəsi və ya ikinci Amerika inqilabı üçün hazırlaşır.

Hərəkat silah tərəfdarı, hökumət əleyhinə olan qruplardan ibarətdir. Bu qrupların ideologiyası və irq kimi mövzulara baxışları geniş şəkildə fərqlənir. Bəziləri ağdərililərin üstünlüyünü müdafiə edən və ya neo-nasist qruplardır. Onlar yaxınlaşan iğtişaşların irqlərarası müharibə olacağına inanırlar. İrqçiliyi və ağların üstünlüyünü pisləyən qruplar da mövcuddur.

Hərəkat ilk növbədə onlayn şəkildə təşkil olunur, lakin təşkilat dəstəkçiləri COVİD-19 karantini əleyhinə etirazlar və Corc Floyd etirazlarında görünüblər. Onları yaraqlarından və  tanımaq olur.

Hərəkat əvvəlcə  yaranıb sonra digər platformalara yayılıb. Bu terminin ilk istifadəsi 2012-ci ilə təsadüf etsə də, 2019-cu ilə qədər hərəkat üzərinə diqqət cəlb etməyib.

## İstinadlar
Kamal Əliyev (tarixçi)

**Kamal Həsən oğlu Əliyev** () — Azərbaycan-sovet tarixçisi, albanşünas-alim, tarix elmləri doktoru (1982).

## Həyatı
Kamal Əliyev 1927-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1952-ci ildə Leninqrad Dövlət Universitetini bitirmişdir. Həmin ildən Azərbərbaycan SSR EA Tarix İntitutunda çalışmışdır. Qafqaz Albaniyasının tarixi ilə bağlı məsələləri araşdırmışdır. 300-dək elmi əsərin, o cümlədən bir neçə monoqrafiyanın müəllifidir.

## Elmi əsərləri
* Кавказская Албания. Б., 1974
* Античные источники по истории Азербайджана. Б., "Элм", 1987, 132 с.
* Античная Кавказская Албания. Б., "Азернешр", 1992, 238 с.
* Писатели античности об Азербайджане. СПб.–Б., 2001
* Швабы и Азербайджан. Б., 2003
* Древнегреческие и латинские первоисточники по истории древнего Азербайджана. Б., 2010.

## İstinadlar
Prezident Kitabxanası

**Prezident Kitabxanası** —  prezident mərkəzi və ya prezident muzeyi keçmiş prezidentin şərəfinə yaradılmış və onun sənədlərini özündə əks etdirən və ya bir ölkənin prezidentliyi ilə bağlı olan bir qurumdur.

## Digər ölkələrdə
* Prezident Kitabxanası (Azərbaycan) — Bakı, Azərbaycan, 2003-cü ildə yaradılmış Prezident Kitabxanası.
* Minsk, Belarus Prezident Kitabxanası, elmi kitabxana
* Gürcüstanın Tbilisi şəhərindəki Saakaşvili Prezident Kitabxanası keçmiş prezident Mixail Saakaşvilinin adını daşıyır
* Cənubi Koreya:
** Keçmiş prezident Kim Dae-junqun adını daşıyan Seuldakı Kim Dae-junq Prezident Kitabxanası və Muzeyi
** Keçmiş prezident Park Çunq Hinin adını daşıyan Qumidəki Park Çunq Hi Prezident Muzeyi
* Visente Foks Araşdırma Mərkəzi, San-Kristobaldakı Kitabxana və Muzey, Quanaxuato, Meksika, keçmiş prezident Visente Foksun adını daşıyır.
* Nigeriyanın Oqun əyalətinin Abeokuta şəhərindəki Olusegun Obasanko Prezident Kitabxanası keçmiş Prezident Baş Rəhbəri Olusegun Obasankonun adını daşıyır.
* Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərindəki Boris Yeltsin adına Prezident Kitabxanası Rusiya Federasiyasının ilk prezidenti Boris Yeltsinin adını daşıyır.
* Şri Lankanın Kolombo şəhərindəki C.R. Cayvarden Mərkəzi Şri Lankanın ilk icraçı prezidenti Cunius Riçard Cayvardenin adını daşıyır.
* Tayvan (Çin Respublikası):
** Taypeydəki Jiang Çingguo Prezident Kitabxanası, keçmiş prezident Jiang Çingguonun adını daşıyır
** Taypeydə Prezident və Vitse-Prezident Artefaktları Muzeyi, ölkənin müxtəlif prezidentləri və vitse-prezidentlərinin arxivləri
* Prezident Milli Kitabxanası (Türkiyə) — Türkiyənin Ankaradakı Prezident Kitabxanası, ölkənin ən böyük kitabxanasıdır.

## İstinadlar
Hərbi tibb

**Hərbi tibb** tibbin bir bölməsidir.  Hərbi xidmətlə əlaqədar insanlarda baş verən xəstəliklərin və xəsarətlərin öyrənilməsi, profilaktikası və müalicəsi, hərbi qulluqçuların sağlamlığı ilə məşğul olur. Həmçinin hərbi (döyüş) əməliyyatlarının aparıldığı ərazidə tədbirlər planı hazırlayır. Hərbi tibb həmçinin çağırışçıların və könüllülərin hərbi xidmətə tibbi-psixoloji uyğunluğunun müəyyən edilməsi meyarlarını öyrənir və hazırlayır.

Yaralıların və xəstələrin tibbi evakuasiyasının müxtəlif mərhələlərində müalicə prosesinin təşkilinə və evakuasiyanın təşkilinə, yaralıların və xəstələrin triajına həsr olunmuş hərbi təbabətin xüsusi bölməsi mövcuddur. Buna tibbi xidmətin təşkili və taktikası (OTMS) deyilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Azərbaycan Tibb Universitetinin Hərbi tibb fakültəsi
*Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Hərbi-tibb İdarəsi
*İtki təxliyəsi
*Hərbi xəstəxana
*Hərbi həkim
*Hərbi cərrahiyyə
Lavandula pinnatifida

*  — Lavandula multifida bitki növünün sinonimi.
*  — Lavandula pinnata bitki növünün sinonimi.
Yapon Luvr Heykəltaraşlığı Muzeyi

– Yaponiyanın Mie prefekturasının Tsu şəhərində yerləşən incəsənət muzeyi. Muzeydə Luvrdakı məşhur heykəllərin replikaları sərgilənir. Luvr muzeyinin yeganə rəsmi qardaş muzeyidir.

## Tarixi
Muzeyin qurucusu və ilk direktoru Yuciro Takekava olmuşdur. O, 1960-cı illərdə Fransaya səyahət edərək Luvr muzeyini ziyarət etmiş və "Miloslu Venera" heykəlindən təsirlənmişdir. Takekava yaponların da Luvr muzeyindəki heykəlləri görməsini istəmiş və yeni muzey layihəsi üçün 17 dəfə Parisə səyahət etmişdir.

Muzey 7 dekabr 1986-cı ildə Luvr muzeyinin qardaş muzeyi kimi yaradılmışdır. Açılışı 16 dekabr 1987-ci ildə baş tutmuşdur. 6 aprel 1988-ci ildə muzeyi ziyarət edənlərin sayı 100.000-i keçmişdir.

## Ekspozisiya
Muzeydə 1300 heykəl sərgilənir. Bu heykəllər Luvr muzeyindəki məşhur heykəllərin replikalarıdır və hazırlanmasında Luvrun incəsənət departamentinin heyəti iştirak etmişdir. Muzeyin kolleksiyasına "Minoslu Venera", "Samotrikanın qanadlı zəfəri", "Belvederli Apollon", "Nefertitinin büstü", "Diskobol", "Musanın hökmü", "Hammurapi qanunları", "Qabili Diana" kimi heykəllər daxildir. Burada Luvr Muzeyi ilə yanaşı, Britaniya Muzeyi və Metropoliten İncəsənət Muzeyi kimi digər muzeylərin də əsərləri sərgilənir. Muzeydə Rozetta daşının və Azadlıq heykəlinin replikaları yerləşir.

Muzey Şinqon sektasının baş məbədi olan Daykannon məbədi tərəfindən idarə olunur. Bu səbəbdən muzeydə buddist heykəlləri də sərgilənir. Muzeydə yerləşən 11 başlı və min qollu Bodhisattva Kannon heykəli dünyadakı ən böyük min qollu Kannon heykəlidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*