open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yaşar Lətifov

**Yaşar Aydın oğlu Lətifov** () — SOCAR-ın yataqların işlənməsi üzrə vitse-prezidenti (2016–2023), Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti prezidentinin müşaviri.

## Həyatı
Yaşar Aydın oğlu Lətifov 16 iyun 1965-ci il tarixində Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

## Təhsili və karyerası
1987-ci ildə İ. M. Qubkin adına Moskva Neft və Qaz İnstitutunu "Neft və qaz yataqlarının işlənməsi texnologiyası və kompleks mexanikləşdirilməsi" ixtisası üzrə bitirərək "Azneft"in 2 saylı Binəqədi Neft-Qaz Çıxarma İdarəsində operator kimi əmək fəaliyyətinə başlamış, daha sonra usta vəzifəsinə keçirilmişdir. 1989-cu ildən etibarən Vyetnam, Rusiya, Böyük Britaniya və Türkiyədə beynəlxalq səviyyəli uzunmüddətli layihələrdə fəaliyyət göstərmişdir. 2012-ci ildən SOCAR prezidentinin müşaviri və "Azəri-Çıraq-Günəşli", "Şahdəniz" layihələrinin aktivləri üzrə SOCAR-ın maraqlarının idarə edilməsi ilə məşğul olan SOCAR "Upstream Management İnternational MMC"nin İcraçı Direktoru vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 18 aprel 2016-cı il Sərəncamı ilə SOCAR-ın yataqların işlənməsi üzrə vitse-prezidenti vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

28 iyul 2023-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə ARDNŞ-nin vitse-prezidenti vəzifəsindən azad edilib.

## Həmçinin bax
* Xoşbəxt Yusifzadə
* Elşad Nəsirov (siyasətçi)
* Mikayıl İsmayılov
* Bədəl Bədəlov
* Xalik Məmmədov
* Tofiq Qəhrəmanov

## İstinadlar
Vəhşi ov

**Vəhşi ov** — german-skandinav mifologiyasında sürü halında olan bir qrup xəyali atlı ovçu. Bu ovçular elflər, pərilər və ya ruhlar ola bilərlər. Ovun rəhbəri adətən Odin ilə bağlı adlı bir fiqur olur, ancaq bəzi hallarda Böyük Teodrix, Danimarka kralı IV Valdemar Atterdaq, Uels mifik tanrısı Qvin ap Nudd kimi tarixi və ya əfsanəvi şəxsiyyətlər, eləcə də İrod Antipa, Kabil, Cəbrayıl və Şeytan kimi Bibliyada olan varlıqlar da ola bilər.

Vəhşi ov müharibə və vəba kimi faciələrin əlaməti hesab edilirdi. Ova şahid olan insanlar oğurlanaraq cəhənnəmə və ya pəri diyarına aparılırdı. Bəzi yerlərdə insanların ruhlarının kavalkada qoşulmaq üçün yatdıqları yerdə götürüləcəyinə inanılırdı.

## Dəlil və terminologiya
Alman folkloru əsasında aparılan müqayisəli yanaşmaya əsaslanaraq, hadisəyə adətən "**'" () və ya "**'" () deyilir. Hadisənin "**'" və ya "**'" adlandırıldığı Almaniyada onun liderinə müxtəlif kimliklər verilmişdi. Bunlara Vodan, Krampus, Perxta və Çovğun xanım () aiddir. Vəhşi ov orta əsrlərdən sonrakı folklorda da öz əksini tapır.

Bu hadisə İngiltərədə "**'" (), "**'" (), "**' () və ya "**'" (), Kornuallda "**'" (), Şimali İngiltərədə "**'" (), Şimali Amerikada isə "**'" () adlandırılırdı. [[Uels]]də buna oxşar bir hadisəyə "**'" () deyərdilər.

Vəhşi ov Skandinaviyada "**'" (), "**'" (), "**'" () və ya "**'" () olaraq tanınırdı.

Hadisə Fransanın şimalında "**'" (), [[Kanada]]da "**'" kimi bilinirdi. Hadisə Qərbi slavyan Mərkəzi Avropasında "**'", "**'", "**'", "**'" () və ya "**'" () adlandırılırdı.

Eyni folk mifinin başqa variasiyaları [[İtaliya]]da "**'" (), "**'" () və "**'" (), Qalisiyada "**'" (), [[Leon (İspaniya)|Leon]]da isə "**'" () adlandırılırdı.

## Populyar mədəniyyətdə
Peter Nikolay Arbonun 1872-ci ildə çəkdiyi "*[[Odinin vəhşi ovu|Åsgårdsreien]]*" əsəri Vəhşi ovun Skandinaviya versiyasını təsvir edir. Burada Odin ovun rəhbəridir.

Vəhşi ov "Marvel Comics" brendinə aid olan Tor seriyasında da görünür. Burada onun rəhbəri Lənətlənmiş Malekitdir.

Vəhşi ovun elementləri Andrey Sapkovskinin "*[[Cadugər (romanlar seriyası)|Cadugər]]*" adlı fantastik roman seriyasında mövcuddur. "CD Projekt Red" tərəfindən istehsal olunmuş və 2015-ci ildə satışa çıxarılmış "*[[The Witcher 3: Wild Hunt]]*" oyununun süjetinin əsas hissəsi Vəhşi ovdan bəhs edir.

Vəhşi ov "*[[The Elder Scrolls (video oyun seriyası)|The Elder Scrolls]]*" rol video oyunu seriyasında Bosmer (odun elfləri) tərəfindən uğur əldə etmək üçün müharibədən əvvəl tətbiq olunan bir mərasimdir. Elflər dəhşətli varlıqlardan ibarət bir orduya çevrilir və önünə çıxan hər kəsi öldürür. Daedrik lord Hirsin də Vəhşi ovdan ilhamlanaraq yaradılmışdır.

Vəhşi ov "**" stolüstü oyununda iki fərqli kartda təsvir olunmuşdur.

## Qeydlər

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat

: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 
: 

## Xarici keçidlər

* Ari Berk and William Spytma, "Penance, Power, and Pursuit: On the Trail of the Wild Hunt"
* The Wild Hunt in Orcadian traditional legend at ''Orkneyjar''
*
Electronic flight instrument system

[thumb|EFIS [Airbus A380 kabinasinda ]] 
**EFIS** (, pilotaj cihazlarının elektron sistemi). Hava naviqasiyası məsələləri üçün təyyarənin kabinəsində stasionar şəkildə quraşdırılır. Uçuş məlumatlarına elektromexaniki nəzarət texnologiyasını əvəz edən ilk tam rəqəmsal sistemlərdən biridir. 1980-ci illərin sonlarından Boeing və Airbus təyyarələrində quraşdırılır.

Ümumiyyətlə iki uçuş displeydən (PFD) və iki çoxfunksiyalı displeydən (MFD) ibarətdir. Cari onillikdə maye kristallik displeylər şüa borularını (ELT) istifadə edən uçuş cihazlarının əvvəlki nəsilini dəyişmişdir.

Bu gün EFIS elektron uçuş-informasiya sistemlərinin müasir dünya nümunəsi kimi tanınır. Daxili sistem uçuş və naviqasiya məlumatlarını göstərmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bu elektron-kompüter vasitəsi bir çox sensorlar sayəsində fəaliyyət göstərir.
thumb|Primary Flight Display, Boeing 747-400
thumb|Multifuncional Display (MFD), Boeing 747-400.
## Həmçinin bax
* Şüşə kokpit
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Aircraft Instrumentation and Systems, page 193
Airliners.net

**Airliners.net** — 1997-ci ildə Yohan Lundqren () tərəfindən təsis edilən Aviasiya haqqında Sayt. Böyük foto qalereya, forumlar, təyyarələr haqqında məqalələr və aviasiya tarixi daxildir.

## Qalereya
Saytın foto qalereyası 2006-cı ildə bir milyon, 2012-ci ilin iyun ayında isə iki milyona çatdı. Fotolarda təyyarə, aviaşirkət, yerləşmə yeri və s. barədə müxtəlif məlumatlar var. Bu məlumatlar şəkilləri axtararkən istifadə edilə bilər. Sayta göndərilən şəkillər dərcə qəbul olunmazdan əvvəl saytın redaktorları tərəfindən təsdiqlənməlidir ki, bu da materialın yüksək keyfiyyətini təmin etməyə kömək edir . Bir qayda olaraq, saytdakı fotoşəkillər spotters-dən gəlir.

## Forumlar
Airliners.net-dəki forumlar mülki və hərbi təyyarələr, həmçinin texniki hissələrə bölünür. 2013-cü ilin fevral ayına olan məlumata görə, forumlarda 160 minə yaxın insan qeydiyyata alındı və mülki aviasiya forumundakı yazıların sayı 5 milyonu keçdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Airliners.net
Aeronaviqasiya məlumatlarının toplusu

**Aeronaviqasiya məlumatlarının toplusu** ( Aeronautical Information Publication) —  bütün dünyada təhlükəsiz uçuşun həyata keçirilməsi üçün pilot və hava hərəkətini idarəetmə orqanları (ATC, ATM), habelə hava nəqliyyatının idarə olunması, gömrük, sərhəd və sanitariya nəzarəti və hər bir hava limanının və rayon mərkəzinin inzibati qaydaları üzrə tələblər tərəfindən istifadə olunur.
## Toplunun məzmunu
**Kolleksiya daxildir:**
*Hava limanlarının sxemləri:
# Aerodrom haqqında məlumat
# Aerodrom xəritəsi
# Aerodrom yerüstü hərəkət xəritəsi / enişdən sonra / uçuş üçün
# Rayon xəritəsi
# Cihazlar/vizual qaydalar üzrə standart uçuş kartı
# Cihazlar/vizual qaydalar üzrə standart gəliş kartı
# Cihazlar/vizual qaydalar üzrə standart yürüş xəritəsi
# Enməyə daxilolma üçün kart
*Nodal nəzarət sahələri:
# Rayon xəritəsi
# Tranzit marşrutları xəritəsi
# Qadağan olunmuş rayon bölgələrinin xəritəsi
*Hər bir bölgə üçün hava trafik məlumat kartları
*Hər bir rayon üçün gömrük, sərhəd və sanitariya tələbləri.
## Toplunun yaradılması və dəyişdirilməsi
Hər bir ölkədə bu toplu dövlət orqanı tərəfindən nəşr olunur və dövlət sənədi hesab olunur.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
ARINC

**«Aviasiya radiosu» korporasiyası** ( — 1929–cu ildə qurulan şirkət, beş istiqamətdə kommunikasiya və sistem tədqiqatları sistemlərinin hazırlanmasında dünya liderlərindən biridir-aviasiya, hava limanları, müdafiə, dövlət və yüklərin daşınması. Baş qərargah Annapolisdə (Merilend, ABŞ). 1999-cu ildən bəri Londonda və 2003-cü ildən bəri Sinqapurda 2 böyük filial mövcuddur. Şirkətin 3800-dən çox heyəti dünyanın 80 zavodunda çalışır.
## Standartların kateqoriyaları
* 400: montaj, qoşulma, məlumat şinlərinin və məlumat bazalarının seçilməsi və s. üzrə texniki təlimatlar.
* 500: analoji avionika (məsələn, Airbus A-300, Boeing 727, DC-9, DC-10 və Boeing 737, 747 ilk modellərində istifadə olunur)
* 600: ARINC 700 seriyası üçün" təməl"
* 700: rəqəmsal aviasiya sistemləri və avadanlıqları, rəqəmsal avionika
* 800: fiber optik sistemləri və yüksək sürətli şinlər, o cümlədən şəbəkəli aviasiya mühitlərinə dəstək dəstəki
* 900: avionika sistemlərinin inteqrasiya edilmiş modul və / və ya şəbəkə arxitekturası
## Bəzi tanınmış standartlar
* ARINC 404 və ARINC 600
* ARINC 424
* ARINC 429, ARINC 561, ARINC 575
* ARINC 624
* ARINC 629
* ARINC 653
* ARINC 661
* ARINC 664
* ARINC 708
* ARINC 739

## Xarici keçidler
* ARINC in rəsmi saytı
EICAS

**EICAS** (, **Mühərrik parametrlərinin göstərilməsi və nasazlıqların qarşısının alınması sistemi**) — təyyarə heyətinin aviasiya mühərrikləri və digər cihazqayırma sistemləri ilə təmin edilməsi və ekipajın məlumatlandırılması üçün müasir təyyarələrdə istifadə olunan kompleks sistemdir (bütün ibtidai və ikinci dərəcəli mühərrik parametrlərinin göstəricisini təmin edir). Xəbərdarlıq mesajları, sistemdən imtina və bəzi istismar şərtləri barədə olan məlumat xəbərdarlıq mesajları vasitəsilə verilir .

## İlk baxış
Əvvəllər mülki təyyarələr ekipajdan daim diqqət tələb edən elektromexaniki göstəricilərdən istifadə edirdilər. Bu sistemlərdə müasir rəqəmsal texnologiyaların təmin etdiyi çox yönlülük yox idi. Bundan başqa, çoxsaylı siferblatlar və ölçü cihazları daxildə əhəmiyyətli yer tələb edirdi.

Qabaqcıl texnologiyanın tətbiqi ilə müasir bir təyyarə mühərrik ekranı və ekipaj xəbərdarlıq sistemi (EICAS) olaraq bilinən kompüter və ekran sistemlərindən istifadə edərək mühərriklərin və təyyarə sistemlərinin parametrlərinin davamlı izlənməsini təmin edə bilər.

## Komponentlər
EICAS adətən müxtəlif mühərrik parametrlərinin ölçülməsi, o cümlədən, dəqiqədə çevrilmələr, temperaturun qiymətləri, yanacaq axını və miqdarı, yağ təzyiqi və s. EICAS tərəfindən nəzarət edilən digər tipik təyyarə sistemlərinə hidravlik, pnevmatik, elektrik, ətraf mühit və yerüstü nəzarət sistemini əlavə etmək olar. EICAS yüksək bağlantıya malikdir və məlumatların alınması/yönləndirilməsini təmin edir.

## Uçuş heyətinə olan faydalar
EICAS uçuş heyətinin üzərinə düşən işin azalmasına kömək edən amillər aşağıdakılardır:
* Mühərrik parametrlərinin indikasiya edən cihazlar üçün panel sahəsində tələb olunan yerin azaldılması. .
* Mühərriklərin parametrlərinə effektiv nəzarət sayəsində iş yüklənməsinin azaldılması.
* Qidanın verilməsindən uçuşdan sonrakı texniki xidmətə qədər olan müddət ərzində sistem statusu mesajlarının göstərilməsi.
* Rənglə kodlanmış xəbərdarlıq mesajlarının (səhv tipini və onun haqqında məlumatın) göstərilməsi.

Davamlı rejimdə yalnız mühərrik dartma parametrləri göstərilir. EICAS qalan parametrləri izləyir və avtomatik olaraq müvafiq rəng kodu çərçivəsində icazə verilən parametrlərdən hər hansı birini göstərir.

## Həmçinin bax
* Şüşə kokpit
* Electronic flight instrument system

## Xarici keçidlər
* EICAS
* Engine Instrument & Crew Alert System Display
Durnam (xalq mahnısı)

## Haqqında
Xalq mahnısı daha çox Azərbaycan SSR xalq artisti Hacıbaba Hüseynovun özünəməxsus tərzdə ifasıyla məşhurlaşmışdır. Sonralar mahnını Alim Qasımov, Səxavət Məmmədov, Təyyar Bayramov kimi məşhur xanəndələr ifa etmişdir.
## Sözləri
:Dilbər telin daramı, *(bəzən: Qara telin daramı)*
:Yoxdur könlüm aramı! *(bəzən: Yoxdur könül aramı!)*
:Sən ki, təbib deyildin,
:Neyçün açdın yaramı? Durnam!
:Sən haralısan sormam, *(bəzən: sorma!)*
:Mən buralarda durmam!
:Gedəlisən aslan yarım, *(bəzən: əsmər yarım)*
:Gəl sinəm üstə, Durnam!
:Yaralı Durnam!

:Qarpız kəsdim yeyən yox,
:Vallah dərdim bilən yox! *(bəzən: dərdimi)*
:Yarım mənlə barışıb, *(bəzən: Mən yarımla barışdım)*
:Gözün aydın deyən yox! Durnam!
:Sən haralısan sormam, *(bəzən: sorma!)*
:Mən buralarda durmam!
:Gedəlisən aslan yarım, *(bəzən: əsmər yarım)*
:Gəl sinəm üstə, Durnam!
:Yaralı Durnam!

:Qarpız kəsdim bar kimi, *(bəzən: bal kimi və ya qan kimi)*
:Dilimlədim nar kimi.
:Gördüm yarın əllərini, *(bəzən: əllərin)*
:Gecə yağmış qar kimi, Durnam!
:Sən haralısan sormam, *(bəzən: sorma!)*
:Mən buralarda durmam!
:Gedəlisən aslan yarım, *(bəzən: əsmər yarım)*
:Gəl sinəm üstə, Durnam!
:Yaralı Durnam!
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* YouTube / Hacıbaba Hüseynov - Durnam
* YouTube / Alim Qasımov - Durnam
* YouTube / Səxavət Məmmədov - Durnam
* YouTube / Təyyar Bayramov - Durnam
Çakovets

**Çakovets** () — Xorvatiyanın şimalındakı şəhər. Mecimurye jupaniyasının inzibati mərkəzidir. 2011-ci ildə aparılan siyahıyaalınmaya əsasən, əhalisi 27,104 nəfərdir.

## Qardaş şəhərlər
*  Schramberg, Almaniya
*  Plonsk, Polşa
*  Nadkanija, Macarıstan
*  Kiryat Tivon, İsrail
*  Blaqoyevqrad, Bolqarıstan
*  Siqetvar, Macarıstan

## Qalereya

Fayl:Čakovec center.jpg|Şəhər mərkəzi
Fayl:Čakovec Stari Grad.jpg|Çаkоvetsdə köhnə qala
Fayl:Cakovec 126.JPG|Çаkоvetsdən görüntü
Fayl:Oproštaj Zrinskih - spomenik u Čakovcu.jpg|Zrinski abidəsi
Fayl:Perivoj Zrinskih, Čakovec - Obelisk poginulima u I. svjetskom ratu.JPG|Birinci Dünya müharibəsi xatirəsi şəhər parkında 


## Həmçinin bax
* Xorvatiya şəhərləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Čakovec resmi websitesi
* Čakovec Online
Belledu

**Belledu** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şimali Oyonna kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Nantüa.

INSEE kodu — 01035.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 321 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 216 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 180 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 36 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 83.3%, 1999-cu ildə 79.7%). Aktiv 180 sakindən 171 nəfəri (91 kişi və 80 qadın), 9 nəfəri işsizdir (4 kişi və 5 qadın). Aktiv olmayan 36 nəfər arasında 10 nəfər şagird və ya tələbə, 14 nəfər təqaüdçü, 12 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Mezoterapiya

**Mezoterapiya** ( – **' və  – **' sözlərindən) — mikro iynələr vasitəsilə dərinin daxilinə və alt təbəqələrinə vitamin, mineral, ferment və digər lazımi maddələrin yerləşdirilməsi prosesi. Mütəxəssislərin fikirlərinə əsasən, krem və ya digər qidalandırıcı maskalardan fərqli olaraq, mezoterapiyanın tətbiqi zamanı qidalandırıcı maddələr dərinin alt qatlarına yeridilir və buna görə də daha effektiv təsir alaraq arzu olunan nəticələri daha tez bir zamanda əldə etmək mümkün olur. Mezoterapiyanın tətbiqi insan dərisini lazımi təbii maddələrlə təmin edərək cavanlaşmasına və öz təbii estetikliyini qorumasına gətirib çıxarır.

Mezoterapiyadan istifadə tam təhlükəsizdir və həkim məsləhətilə, cinsindən aslı olmayaraq, hər kəs istənilən yaşda bu təbii metoddan yararlana bilər. Ancaq burada bəzi istisnalar da vardır: belə ki, hamilə qadınlar, şəkərli diabet xəstələri, iflic keçirmiş insanlar, qanın laxtalanması problemindən əziyyət çəkənlər, ürək xəstəliyi olanlar və xərçəng xəstələri mezoterapiyadan istifadə edə bilməzlər. Qeyd edilmiş istisnalar xaric, həkimlər mezoterapiyanı dəri problemlərindən əziyyət çəkən hər bir insan üçün əvəz olunmaz müalicə vasitəsi hesab edir.

## Faydaları
Nəzərə alsaq ki, bu proses dərinin ancaq bəzi arzu olunan yerlərinə tətbiq olunur, bu səbəbdən də vitamin və təbii maddələrin lazım olduğundan daha artıq istifadəsinin qarşısı alınır. Bu müalicəvi proses bədənin ancaq bəzi hissələrinə tətbiq olunduğundan, vitamin və dərmanların bədənin müalicəyə ehtiyacı olmayan digər hissələrinə lazımsız təsirinin qarşısı alınmış olunur.

Həmçinin, qan dövranının sürətləndirilməsi və dəri hüceyrələrinin fəaliyyətinin asanlaşdırılması da mezoterapiyanın əsas faydalarındandır. Əlavə olaraq, mezoterapiya bədən hüceyrələrin balansına müsbət təsir göstərərək, qida maddələrinin uzun müddət bədəndə qalmasını təmin edir. Müalicə zamanı dəri altına yeridilən maddələr təbii və orqanik olduğundan, dərinin cavanlaşma və hamarlanma prosesləri daha da stimullaşdırılır.

## Növləri
Mezoterapiyanın tətbiq edilmə dairələrinə əsasən bir neçə növə bölmək olar. Bunlara daxildir: üz mezoterapiyası, saç mezoterapiyası və mezoterapiyayla arıqlama. İlk olaraq, bu üsul üz dərisinin cavanlaşması və təravətləndirilməsində geniş istifadə olunur.
Bundan əlavə, haqqında danışılan proses saç tökülməsi probleminin qarşısının alınmasında çox effektiv bir vasitədir. Həkimlər mezoterapiyanın köməyilə saçın köklərinə lazımi maddələri ötürərək, nazik saçların qalınlaşmasını və daha da möhkəmlənməsini stimullaşdırır. Mezoterapiya zamanı, bədənə mikro iynələr vasitəsilə xüsusi tərkibli maddələr ötürülür, bununla da piy yaradan və artıq çəkilərə səbəb olan piqmentlər məhv edilir.

## İstinadlar
Armand Madyar

**Armand Madyar** (; ), **Armin Munk** kimi də tanınır, — macar Yunan-Roma güləşçisi, Avropa çempionu.

1898-ci ildə Budapeştdə doğulmuşdr. 1924-cü ildə Paris Olimpiya Oyunlarında iştirak etdi və orada 5-ci yeri tutdu. 1925-ci ildə Avropa çempionu oldu. Avropa çempionatlarında 1926 və 1927-ci illərdə gümüş medalların sahibi oldu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Armand Madyar  — *Sports-Reference.com* saytında Olimpiya statistikası (ing.)

* Armand Madyar — *International Wrestling Database* saytında profili (ing.)
Peter Nikolay Arbo

**Peter Nikolay Arbo** (; ) — Norveç rəssamı. O, Norveç tarixindən olan rəsm əsərləri və skandinav mifologiyasından şəkillər üzrə ixtisaslaşmışdı. Onun ən tanınmış əsəri Vəhşi ov və Valkiriya mövzuları əsasında yağlı boya ilə çəkilmiş "*[[Odinin Vəhşi ovu]]*" rəsm əsəridir.

## Həyatı
Peter Nikolay Arbo 18 iyul 1831-ci ildə Norveçin Drammen şəhərinin Skoger borosunda anadan olmuşdur. O, məktəb direktoru olan Kristian Fredrik Arbo (1791–1868) və onun həyat yoldaşı Mari Kristian fon Rozenin oğlu idi. Onun qardaşı Karl Oskar Oygen hərbi həkim və Norveç antropologiya elmlərinin pionerlərindən biri idi. Arbonun uşaqlıq evi olan Qulskogen 1804-cü ildə yay iqamətgahı kimi tikilmişdir.

Arbo incəsənət təhsilinə Frederik Ferdinand Helsted (1809–1875) tərəfindən idarə olunan və Kopenhagen şəhərində yerləşən İncəsənət Məktəbində start vermişdir. Bundan sonra o, Düsseldorf şəhərində yerləşən bir incəsənət akademiyasında təhsilini davam etdirmişdir. O, 1853-cü ildən 1855-ci ilə qədər Karl Ferdinand Sohnun müəllimliyi ilə Düsseldorf İncəsənət Akademiyasında, 1857-ci ildən 1858-ci ilə qədər Emil Hüntenin müəllimliyi ilə təhsil almışdır. Arbo bir müddət Otto Mengelberqin (1817–1890) şagirdi olmuşdur.

Arbo 1861-ci ildə Norveçə qayıdmışdır. O, növbəti il dostu Hans Qude və Frederik Kollett ilə birlikdə etüd səyahətinə çıxmışdır. Arbo 1863-cü ildə "*Yüksək dağlardakı ilxı*" adlı ilk rəsm əsərini çəkmişdir. Bu əsərin 1889-cu ildəki versiyası Oslo şəhərindəki Milli İncəsənət, Memarlıq və Dizayn Muzeyində saxlanılır.

O, 1866-cı ildə Müqəddəs Olaf Norveç Krallıq Ordeninin Cəngavəri və Vasa Ordenininn Cəngavəri təyin edilmişdir. O, müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. Peter Nikolay Arbo 14 oktyabr 1892-ci ildə Norveçin Kristianiya şəhərində vəfat etmişdir.

## Qalereya

Fayl:La caza salvaje de Odín, por Peter Nicolai Arbo.jpg| *[[Odinin vəhşi ovu]]*. 1872-ci il.
Fayl:Peter Nicolai Arbo - Valkyrjen - Nasjonalmuseet - NG.M.00259.jpg|*[[Valkiriya]]*. 1864-cü il.
Fayl:Gizur and the Huns.jpg|*Gizur hunları çağırır*. 1886-cı il.
Fayl:Arbo-Olav den helliges fall i slaget på Stiklestad.jpg|*Müqəddəs Olaf və Stiklestad döyüşündə*. 1859-cu ildə.
Fayl:Ingeborg, peter nicolai arbo.jpg|*Fritofun sevdiyi İngeborq*. 1868-ci il.
Fayl:Peter Nicolai Arbo-Haakon den gode.jpg|*[[I Yaxşı Hakon|Yaxşı Hakon]]*. 1860-cı il.
Fayl:Arbo - Battle of Stamford Bridge (1870).jpg|*[[Stamford-Bric döyüşü|Stemford körpüsündə döyüş]]*. 1870 -ci il.
Fayl:Dagr by Arbo.jpg|*[[Daqr]]*. 1874-cü il.
Fayl:Sverrir by Arbo.jpg|*Kral Sverririn Vossefyell üzərindən yürüşü*. 1861-ci il.


## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* Marit I. Lange and Anne Berit Skaug *Peter Nicolai Arbo 1831-1892* (Museum of Drammen. Exhibition Catalogue; edited 1986)
* Leif Østby and Henning Alsvik, *Norges billedkunst i det nittende og tyvende århundre* (Vol. 1, pp.&nbsp;167–8)

## Xarici keçidlər

*Gulskogen Manor  
*Drammens Museum
Baylar

**Baylar** (özlərini *baytszılar*, *baynilər* – “ağ adamlar” adlandırırlar; 1956-cı ilədək Çin dilində *mintszyalar*, lisu dilində *lemolar*, nasi dilində *namalar* adlanırdılar) — Çinin cənub-qərbində yaşayan xalq. Sayları 1,858,063 nəfərdir (2015). 

## Ümumi məlumat
Əksəriyyəti (85%) bay xalqının Dali muxtar mahalında (1956-cı ildə yaradılmışdır), Yunnan əyalətinin qonşu qəzalarında, həmçinin Sıçuan, Xunan və Quyçjou əyalətlərində yaşayır. Erkən ayrılan Çin dillərindən biri olan və Tibet-Birma dillərinin təsirinə məruz qalan bay dilində danışırlar; Çin tədqiqatçılarının fikrincə bu dil Tibet-Birma dillərinə aiddir; üc dialekti var. 1950-ci illərdə latın qrafikası əsasında yazı sistemləri yaradılmışdır. VIII əsrdən heroqlif yazı sistemi (bouen, boven, lao-bayuen, lao-bayven) mövcud olmuşdur. Çin dili də yayılmışdır. Dindarların əksəriyyəti (65%) ənənəvi dini etiqadlarını saxlayanlardır; 30%-i daosizimin elementlərini daşıyan buddistlər (mahayana), 5%-i isə xristianlardır.  

Bəzi tədqiqatçılara görə, e.ə. III əsrdə bu ərazidə məskunlaşmış Çin əsgərlərinin nəsilləridir. Bayların yaşadığı ərazi VIII–X əsrlərdə Nançjao, X–XIII əsrlərdə Dali dövlətlərinin, Min dövründə (XIV–XVII əsrlər) isə qəti olaraq Çinin tərkibinə qatılmışdır. Ənənəvi mədəniyyətləri Şərqi Asiya xalqları üçün səciyyəvidir. Xış əkin çiliyi (düzənlik zonalarda çaybasar çəltikçiliyi, taro, şəkər qamışı, pambıq, çətənə, çay, dağlıq zonalarda dəmyə çəltikçilik, arpa, qarabaşaq) və maldarlıqla (yerli at cinsi məşhurdur) məşğuldurlar. Mərmər üzərində oyma, gümüş və lak işləməli əşyaların hazırlanması inkişaf etmişdir. Galereya ilə əhatə olunmuş karkaslı (divarları çiy kərpicdən, yaxud gil möhrədən), adətən ikimərtəbəli evlər, həmçinin keçədən və ya dəridən bayramlıq qısa çiyinliklər səciyyəvidir. 

XX əsrin ortalarınadək qohum ailələrin birgə yaşaması, torpaq üzərində icma mülkiyyəti, krosskuzen nikahı, poliginiya mövcud olmuşdur. Mahnı və rəqs folkloru əsasında musiqili dramın yerli variantı formalaşmışdır. Dağ, günəş, şimşək, ağac və s. ruhlarına inam, həmçinin şamanizm qalmaqdadır.  

## İstinadlar
Mandiraca

**Mandiraca** () — İndoneziyanın mərkəzi Yava əyalətinin bancarneqara  layonundakı bir şəhərdir, şəhər 52,61 km2 əraziyə sahibdir və 2010-cu ildə 63.679 nəfər əhalisi var idi. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* [Https://banjarnegarakab.bps.go.id/publication.html BPS kabupaten Banjarnegara]
* Website resmi kabupaten banjarnegara
* Prodeskel binapemdes kemendagri
Norveç kralı

**Norveç Kralı** () — Norveç konstitusiyasına əsasən dövlət başçısı. Hazırda bu titulun daşıyıcısı Qlüksburqlar sülaləsinin nümayəndəsi V Haralddır.

## Tarix
Adətən Norveç krallığının başlanğıcı 872-ci il götürülür. Məhz bu ildə baş verən Hafrsfyord döyüşündə qələbə qazanan I Harald Gözəlsaçlı kiçik krallıqları öz hakimiyyəti altında birləşdirdi.

O ildən bəri fasiləsiz olaraq mövcud olan krallıq Avropanın ilk dövlətlərindəndir.

Uzunmüddətli mövcudluğu dövründə krallıq bir çox sülalə tərəfindən idarə olunmuşdur. Onlardan ən əsas ları I Haraldın sülaləsi(872—970), Sverre(1184—1319), və Oldenburq sülaləri (1450—1481, 1483—1533, 1537—1814, və 1905-ci ildən), həmçinin Qolşteyn-Qotyorn (1814—1818) və Şlezviq-Qolşteyn-Zondenburq-Qlükaburq (1905-ci ildən) qollarıdır.

thumb|right|180px|Kral gerbi

1130-1240-cı illər arasında Norveçdə baş verən vətəndaş müharibəsi çərçivəsində mərkəzi hakimiyyət uğrunda bir neçə ailə mübarizə aparırdı. Bu döbrdə taxta oturan bəzi hökmdarlar ənənəvi olaraq kral hesab edilmirlər.

1387-1905-ci illər intervalında Norveç qısa fasilələrlə 3 uniyada - Kalmar, Danimarka-Norveç və İsveç-Norveç birliklərinə daxil olmuşdur.

Vaxtilə Norveç kralları əlavə titullara sahib idilər. Məsələn, Qotlar kralı, Vendlər kralı, Şlezviq hersoqu, Qolşteyn hersoqu, Ryuqen şahzadəsi, Oldenbura qrafı və s. Mütləq monarxiya zamanı krallar Norveçi öz mülkləri olduğu mənasını verən *"Konge til Norge"* titulunu daşıyırdılar. Ancaq 1814-cü ildə konstitusiyalı monarxiyaya keçiddən sonra bu ifadə *"Konge av Norge"* (kralın Norveçə məxsusluğunu bildirir) kimi dəyişdirildi. Həmçinin *"Allahın lütfü ilə"* titulu *"Allahın lütfü və Krallığın konstitusiyası ilə"* kimi uzadıldı. Bu ad qısa zaman kəsiyində işlək oldu və 1957-ci ildə götürüldü. Sonuncu daşıyıcısı  VII Hokon idi.

## Hüquq və vəzifələri
1814-cü ildə konstitusiyanın qəbulundan sonra Norveç parlamentli monarxiyaya çevrildi. Bununla kral səlahiyətləri azaldıldı. Əsas hakimiyyət isə parlament və hökumətə məxsusdur. Kral Norveç tarixinin, mədəni irsinin simvoludur. Aşağıda monarxın konstitusiyaya görə bəzi hüquqları verilmişdir:

*Dövlət başçısıdır
*Norveç Parlamentini açır
*Formal olaraq parlamenti buraxmaq və höküməti təsdiq etmə hüququ var
*Norveç Müdafiə qüvvələrinin ali baş komandanıdır
*Norveçi həm ölkə daxilində, həm də xaricində təmsil edir
*Dövlət Şurasının iclaslarına sədrlik edir
*Ölkənin müxtəlif və vacib sahələrində çalışan şəxlərlə görüşür
*Məhbusları əhv edə bilər
*Müharibədə iştirak edə bilər 
*Birliyin rəmzi rolunu oynayır

## Norveç kralları siyahısı

### [[I Harald Gözəlsaç]]ın sülaləsi

### Yarllar (Danimarka kralı adından Norveçi idarə edən hökmdarlar)

### Knütlinq sülaləsi

### Müqəddəs Olaf sülaləsi (Gözəlsaçlıların Vestfol qolu)

### Hardrada sülaləsi (Gözəlsaçlıların qolu)

### Qilli sülaləsi

### Sverre sülaləsi

### Byelbo sülaləsi

### Estridsen sülaləsi

### Pomeran sülaləsi

### Vittelsbaxlar sülaləsi

### Bunde sülaləsi

### Oldenburq sülaləsi

### Holşteyn-Qottorp sülaləsi

### Bernadot sülaləsi

### Şlezviq-Holşteyn-Sondenburq-Qlüksburq sülaləsi

## İstinadlar
Tivoli bağları

**Tivoli bağları** və ya **Tivoli parkı** — Danimarkanın paytaxtı Kopenhagendə yerləşən əyləncə və istirahət parkı. Park 15 avqust 1843-cü ildə açılıb və beləliklə, Kopenhagen yaxınlığındakı Direhavsbakken parkından sonra, dünyanın ikinci ən köhnə əyləncə parkıdır. Bəzi mənbələrdə Volt Disneyin *[[Disneyland]]* ideyasını məhz Tivolidən götürdüyü iddia edilir. Belə ki, o, 1951-ci ildə bu parkı ziyarət edib.

2016-cı ildə Tivoli bağlarını 4,6 mln. adam ziyarət edib.

## Tarix
Danimarka kralı VIII Kristian parkın 6 hektar ərazidə qurulması üçün Georq Karstensena icazə vermişdi. Parkın ilk adı **Tivoli & Vauxhall** olmuşdur. Açılışı 1843-cü ilin avqustun 15-də baş tutub. O gün parkın ilk ziyarətçiləri arasında Hans Xristian Andersen də olub. O, parkdan ilhamlanaraq *Bülbül* nağılını yazıb.

1901-ci ildən başlayaraq Tivolidə bir sıra "insan sərgiləri" keçirilib. Xaricə gedə bilməyən danimarkalılar bu sərgilərdə başqa irqlərin və mədəniyyətlərin nümayəndələrini canlı olaraq görə bilirdi.

1943-cü ildə nasizm tərəfdarları Tivolinin bir çox binalarını, o cümlədən konsert zalını yandırdılar. Həmin binaların yerində müvəqqəti tikintilər quraşdırıldı və bir neçə həftə sonra, park yenidən işləməyə başladı.

## Attraksionlar

Park taxtadan tikilmiş amerikan təpələrinə görə tanınır. Məsələn, 1914-cü ildə (başqa mənbələrinə görə 1915-də və ya ondan sonra) quraşdırılan *Rutschebanen* və ya yerlilər tərəfindən *Bjergbanen* adlanan amerikan təpələri dünyada hələ də işləyən ən köhnə amerikan təpələrindən biridir. Bundan başqa, parkda poladdan olan 1974-cü ildə quraşdırılan *Karavanen*, 1985-ci ilin *Odin Ekspressen* və 2004-cü ilin aprelin 16-da quraşdırılan *Dæmonen* adlı amerikan təpələri var.

2006-cı ildə Tivoli üçün Avstriyada *Funtime* şirkəti tərəfindən dünyanın ən yüksək karuseli olan *Himmelskibet* adlı attraksion quraşdırılıb.

## Başqa obyektləri
Tivoliyə giriş biletlidir. Biletlərin fərqli növləri olur, o cümlədən, nisbətən ucuz olan və attraksionlardan istifadə etməyə icazə verməyən biletlər var. Attraksionlardan başqa, Tivolidə müxtəlif restoranlar, kafelər, süni göl,
 teatr, bağlar, gül ləki və şərq üslubunda binalar var.

Parkın yanında 1893-cü ildə tikilən Tivoli sarayına baxan Hans Xristian Andersenin heykəli yerləşir.

## İstinadlar
Aromatiklik termini

*Aromatiklik* - əvvəllər bu termin kimyəvi cəhətdən benzola oxşar birləşmələrə deyilirdi. Nəzəri üzvi kimyaya görə müvafiq xətti quruluşlu birləşmələrə nisbətən qoşulmuş rabitəli tsiklik birləşmələrin davamlılığını göstərmək üçün istifadə edilir. Aromatikliyin nəzəri əsasına və Hükkelin molekulyar orbitalların hesablanması qaydasına görə, monotsiklik quruluşu sp2 - hibridləşmiş karbon atomu və (4n+2)π-elektronu olan birləşmələr aromatikdir.
## Aromatik karbohidrogenlər
Aromatik karbohidrogenlərə əsasən benzol və onun törəmələri aiddir. Bu birləşmələr xassə və quruluşlarına görə xüsusi seçildiyindən, onları üzvi kimya kursunun ayrıca bölmələrində öyrənirlər.

## Strukturunun spesifikası. Hükkel qaydası
İlk dəfə benzolu Faradey almış (1825-ci il) və onun brutto formulunu C6H6 müəyyənləşdirmişdir. Sonralar benzolun xassə və quruluşuna, molekulyar formulu C6H6-ya uyğun olan bir sıra strukturlar təklif olunmuşdur. Onlardan bir neçəsini nəzərdən keçirək: dipropargi, divinilasetilen, duüar, ladenburq, klaus, tile və s.
1930-cu ldə Hükkel birinci dəfə kvant mexanikası üzrə aromatik birləşmələrin quruluşunu izah etmişdir.
Kimyəvi cəhətdən aromatik birləşmələr daha çox əvəzrtmə reaksiyalarına daxil ola bilən maddələrdir.
Aromatiklik üçün həlqənin bütün atomları bir müstəvi üzərində olmalıdır. Ancaq, bu da kifayət deyil. Tsiklik birləşmənin aromatikliyi üçün qapalı delokalizasiya π-elektron sistemində (4π+2) π-elektronlar (n=0,1,2,3......) olmalıdır.

## Mənbə
* S.F.Qarayev, U.B.İmaşev, G.M.Talıbov "Üzvi kimya", Bakı-2003.
Manukau

**Manukau** — Aukland əyalətində, Manukau Bələdiyyə Məclisi tərəfindən idarə olunan bir ərazi bölgəsi. Bu termin Şərqi Oklend ərazilərini əhatə etməməsinə baxmayaraq bəzən "Cənubi Oklend" adlandırılır. Həm hüquqi statusu, həm də genişmiqyaslı məskunlaşma baxımından nisbətən gənc bir şəhərdi.2010-cu ilin iyun ayında Yeni Zelandiyada üçüncü ən böyük şəhər idi. Manukau şəhərinin ərazisi 683 km²-dir. Hal-hazırda şəhərdə yerli idarəetməni Aukland şurası həyata keçirir. 2010-cu ildə bütün Oklend Bölgəsi Oklend Şurası altında birləşdi. Şəhərin adı, Maori mənşəlidir və "uçan quşlar" mənasını verir

## Tarixi
Manukau şəhəri 1965-ci ildə meydana gəlib. Şəhər 1989-cu ildə Yeni Zelandiya miqyasında yerli idarəetmənin yenidən təşkilində genişləndi, Papatoetoe şəhəri və Howick Borough'u özünə birləşdirdi, ancaq yeni qurulan Papakura mahalından bir qədər torpaq itirdi. 1 noyabr 2010-cu ildə Manukau Şəhər Şurası ləğv edildi.

## Ərazisi
Manukau şəhəri Otahuhu isthmusun cənubunda, Northland bölgəsi ilə Şimal adasının arasında yerləşir. Manukau şəhərindən cənubda Papakura və Franklin bölgəsi Oklend şəhər ərazisinin ayrılmaz hissəsi kimi qəbul edilir.

## Nəqliyyat
15 aprel 2012-ci ildə Manukau dəmiryol stansiyası açılmışdır.

## Əhalisi
1989-cu ildə yerli rəhbərliyin yenidən qurulmasından bir neçə il əvvəl Manukau şəhəri ölkənin ən yüksək əhalisinə malik idi. Bölgənin digər hissələri kimi, Manukau da etnik cəhətdən müxtəlifdir və bir çox xalqın, xüsusən də Maori və Polinezya xalqlarının və asiyalıların bir yerə toplaşdığı şəhərdir. Əhali çox sıx məskunlaşıb. Şəhər əhalisinin 50% -i Avropa, 17%-i Mauri, 27%-i Sakit okean, 15%-i Asiyalılar təşkil edir.

## Yerli hökumət
Manukau Şəhər Şurası şəhərin yerli seçilmiş orqanıdı və şəhərdə Gənclər Şurası fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Official website until 1 November 2010
* Manukau Directory and Info
* Manukau Street Map 
* Manukau City Youth Council
Skandinavizm

**Skandinavianizm** və ya **skandinavianizm** — Skandinaviya ölkələri arasında müxtəlif səviyyələrdə əməkdaşlığı dəstəkləyən ideologiya. Skandinavizm ümumi Skandinaviya keçmişini, ortaq bir mədəni irsi, ortaq Skandinaviya mifologiyasını və ortaq bir dil və ya dialekt fasiləsini (Qədim skandav dilinin ortaq əcdad dilindən) tanıtdırmağa yönəlmiş ədəbi, dil və mədəniyyət hərəkatını əhatə edir və Skandinaviya ədəbiyyatı və dillərini dəstəkləyən ortaq dövri nəşrlər və cəmiyyətlərin yaradılması ilə nəticələnmişdir. Nordizm İslandiya və Finlandiyanı əhatə etmək üçün sahəni genişləndirir.

## Tarix
Müasir bir hərəkat kimi Pan-Skandinavizm 19-cu əsrdə yaranmışdır. Pan-Skandinaviya hərəkatı Almaniya və İtaliyanın birləşmə hərəkatlarına paralel aparılmışdır. Alman və italyan həmkarlarından fərqli olaraq Skandinaviya dövlət quruculuğu layihəsi uğurlu olmadı və artıq təqib edilmir. 19-cu əsrin ortalarında yüksəlişə keçdi və Skandinaviya birliyi ideyasını dəstəklədi.

Hərəkat 1840-cı illərdə Skaniya bazası olan Danimarka və İsveç universiteti tələbələri tərəfindən başlandı. Əvvəlcə iki ölkədəki siyasi qurumlar, o cümlədən mütləq monarx Xristian VIII və XIV Karl İohann "bir adam hökuməti" ilə birlikdə hərəkata şübhəli idilər. Hərəkat 1846-dan 1864-cü ilə qədər əhəmiyyətli bir qüvvə idi, lakin hərəkat sonda azaldı və yalnız İsveçdilli Finlandiya əhalisi arasında güclü dəstək gördü.

Pan-Skandinavizmin süqutu 1864-cü ildə İkinci Şlezviq-Holşteyn müharibəsi başlayanda gəldi. 1859-cu ildən 1872-ci ildə vəfatına qədər İsveç-Norveç Kralı olan Kral XV Karl, Pan-Skandinivizm mübarizəsinə baxmayaraq, Danimarka müharibəsində kömək edə bilmədi.

Müəllif Hans Xristian Andersen, 1837-ci ildə İsveçə etdiyi ziyarətdən sonra Skandinavizmin tərəfdarı oldu və İsveçlilər, Danimarkalılar və Norveçlilərin bağlığlığını ifadə edəcək bir şeir yazmağı öhdəsinə götürdü. 1839-cu ilin iyul ayında, Danimarkanın Fyun adasına səfəri zamanı Andersenin əvvəlcə *Jeg er en Skandinav* ("Mən Skandinaviyalıyam") şeirinin mətnini yazdı. Andersen, Skandinaviya dövlət himninin bir hissəsi olaraq "Skandinav ruhunun gözəlliyini, üç qardaş xalqın tədricən birlikdə böyüdükləri yolu" bəstələdi. Bəstəkar Otto Lindblad şeirə musiqi yazdı və kompozisiya 1840-cı ilin yanvarında nəşr olundu. Onun populyarlığı 1845-ci ilə kimi davam etdi, bundan sonra nadir hallarda səsləndi.

## Ədəbiyyatda
Şerlok Holms " Bohemiyadakı bir qalmaqal " hekayəsinin əsas qəhrəmanı Bohemiya kralı (eyni zamanda uydurma) ilə evlənmək üzrə olan qondarma Skandinaviya Kralı'ndan bəhs edir.

## Həmçinin bax
* Skandinaviya
* Skandinaviya yarımadası
* Skandinav mifologiyası

## İstinadlar

## Əlavə oxumaq üçün
* Hilson, Mary. "Danimarka, Norveç və İsveç: Pan-Skandinavizm və Milliyyətçilik" . Portsmut Universiteti . Orijinaldan 2018–04-14 tarixində arxivləşdirilib.
* ' Pan-Skandinavinizm. Mirkeya-Xristian Gengheya tərəfindən 19-cu əsrdə istinad nöqtələri (1815–1864)

## Xarici keçidlər
* 1962-ci il Helsinki Müqaviləsi , Skandinav ölkələrinin konstitusiyası olaraq adlandırılmışdır.
Sen-Nizye-le-Buşu

**Sen-Nizye-le-Buşu** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Belle.

INSEE kodu — 01097.

## Cöğrafiyası

Kommuna Paris şəhərinin 420&nbsp;km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70&nbsp;km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.

## İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8  nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Mihay Matura

**Mihay Matura** (; ) —  macar Yunan-Roma güləşçisi, Avropa çempionatlarının mükafatçısı.

1900-cü ildə Budapeştdə anadan olmuşdur. 1924-cü ildə Paris Olimpiya Oyunlarında iştirak etmişdir və orada 5-ci yeri tutmuşdur. 1925 və 1926-cı illərdə Avropa çempionatlarının bürünc mükafatçısı olmuşdur.

## Xarici keçidlər
* Mihay Matura  — *Sports-Reference.com* saytında Olimpiya statistikası (ing.)
* Mihay Matura — *International Wrestling Database* saytında profili (ing.
Düləh (Sərdəşt)

**Düləh** () - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 76 nəfər yaşayır (17 ailə).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Skandinav ölkələrin müqayisəsi

Bu məqalə Skandinav ölkələrinin müqayisəsini ehtiva edir.

## Coğrafiya

## Demoqrafiya

Mənbə: Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi və Sosial İşlər Departamenti: Əhali bölgüsü (oktyabr 2019).

## Siyasət

### Hökumət

### Beynəlxalq təşkilata üzv olmaq

Danimarka, Norveç və İsveç 1948-ci ildə OECD-nin sələfi olan OEEC-in qurucuları arasında 

## İqtisadiyyat

Mənbə: (BVF) Beynəlxalq Valyuta Fondu 2018 

## Telekommunikasiya

## Həmçinin bax

*Baltikyanı ölkələrin müqayisəsi
*Benilüks ölkələrinin müqayisəsi

## İstinadlar
Bellinya

**Bellinya** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Cənubi Oyonna kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Nantüa.

INSEE kodu — 01031.

## Əhalisi
2010-cu ildə əhalinin sayı 3537 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 2340 nəfər arasında (15–64 yaş) 1719 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 621 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 73,5%, 1999-cu ildə 74,2%). Aktiv 1719 sakindən 1465 nəfər (797 kişi və 668 qadın), 254 nəfəri işsizdir (107 kişi və 147 qadın). 621 hərəkətsiz 236 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 183 nəfər təqaüdçü, 202 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Qalereya

Gare de Bellignat.jpg|Vağzal
Sortie - gare de Bellignat.jpg|Vağzal
Map commune FR insee code 01031.png|Kommuna xəritəsi


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt 
* 
*
Yenö Nemet

**Yenö Nemet** (; ) — macar Yunan-Roma güləşçisi, Avropa çempionu.

1902-ci ildə Budapest anadan olmuşdur. 1924-cü ildə Paris Olimpiya Oyunlarında iştirak etdi, amma uğursuz nəticə qazandı. 1925-ci ildə Avropa çempionu oldu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Yenö Nemet  — *Sports-Reference.com* saytında Olimpiya statistikası (ing.)
* Yenö Nemet — *International Wrestling Database* saytında profili (ing.)
Benons

**Benons** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Lyui kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Belle.

INSEE kodu — 01037.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 275 nəfər təşkil edirdi.

## İdarəçilər

## İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 176 nəfər arasında (15-64 yaş) 121 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 55 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 68.8%, 1999-cu ildə bu 68.5%). Aktiv olan 121 sakindən 114 nəfəri (64 kişi və 50 qadın), 7 nəfər işsiz (1 kişi və 6 qadın) idi. Aktiv olmayan 8 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 21 nəfər - təqaüdçü, 26 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
## Qalereya

Mairie Bénonces 1.jpg|Şəhər meri
Église St Pierre Bénonces 7.jpg|Kilsə
Chartreuse de Portes.JPG|Sent-Mari-de-Port Monastrı
Chartreuse - Col de Porte.jpg|


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Beno

**Beno** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Miribel kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.

INSEE kodu — 01043.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 4475 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 2849 nəfər arasında (15-64 yaş) 2141 nəfər İqtisadi fəal, 708 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 75.1%, 1999-cu ildə 70.1%) olmuşdur. Fəal 2141 sakindən 2016 nəfər (1067 kişi və 949 qadın), 125 nəfər işsizdir (67 kişi və 58 qadın). Fəal olmayan 708 nəfər arasında 293 nəfər şagird və ya tələbə, 252 nəfər pensiyaçı, 163 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
## İdarəçilər

## Qalereya

Beynost, village fleuri.JPG|Beno
L'église Saint-Julien de Beynost - juin 2011 - 1.JPG|Kilsə
La seconde église de Beynost et arbres.JPG|İkinci kilsə
Mairie de Beynost, juin 2011.JPG|Şəhər meri
Monument aux morts de beynost.JPG|Hərbi xatirə
TER en gare de Beynost. - 2014.JPG|Vağzal

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt 
* 
*
Beon (En)

**Beon** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Belle.

INSEE kodu — 01039.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 373 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 251 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 186 nəfər İqtisadi fəal, 65 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici - 74.1%, 1999-cu ildə bu 69.5% idi). Aktiv 186 sakindən 174 nəfər (102 kişi və 72 qadın) işləyir, 12 nəfər işsizdir (5 kişi və 7 qadın). Aktiv olmayan 65 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 24 nəfər təqaüdçü, 21 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
## İdarəçilər

## Qalereya

Grand Colombier et marais de Lavours.JPG|Qran-Kolobye dağları və Lavur bataqlığı
Map commune FR insee code 01039.png|Kommuna xəritəsi

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Berezya

**Berezya** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Monrevel-an-Bres kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres. INSEE kodu — 01040.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 445 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 278 nəfər arasında (15-64 yaş) 234 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 44 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 84,2%, 1999-cu ildə bu 72.4%). Fəal 234 sakindən 219 nəfər (115 kişi və 104 qadın), 15 nəfəri işsizdir (7 kişi və 8 qadın). 44 hərəkətsiz şəxs arasında 19 nəfər şagird və ya tələbə, 16 nəfər təqaüdçü, 9 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
## İdarəçilər

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Beni (kommuna)

**Beni** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Kolini kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.

INSEE kodu — 01038.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 724 nəfər təşkil edirdi.

## İdarəçilər

## İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 460 nəfər arasında (15-64 yaş) 364 nəfər İqtisadi fəal, 96 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 79.1%, 1999-cu ildə 75.8%). Fəal 364 sakindən 349 nəfər (182 kişi və 167 qadın), 15 nəfəri işsizdir (7 kişi və 8 qadın). 96 hərəkətsiz şəxs arasında 28-i şagird və ya tələbə, 55-i təqaüdçü, 13-ü digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Bizya

**Bizya** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şatiyon-syur-Şalaron kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.

INSEE kodu — 01046.

## Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 797 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2010-cu ildə 516 əmək qabiliyyətli insan arasında (15-64 yaş) 423 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 93 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 82.0%, 1999-cu ildə 73.6%). Fəal 423 sakindən 392 nəfəri (205 kişi və 187 qadın), 31 nəfəri işsizdir (17 kişi və 14 qadın). 93 hərəkətsiz 33 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 34 nəfər təqaüdçü, 26 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
## İdarəçilər

## Qalereya

Église Notre-Dame-de-Pitié Biziat 1.jpg|Sen-Kler kilsəsi
Mairie Biziat 4.jpg|Şəhər meriyası
Monument morts Biziat 7.jpg|Hərbi xatirə
Moulin Geai 2.jpg|Dəyirman
Map commune FR insee code 01046.png|Kommuna xəritəsi


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Otomo no Tabito

**Otomo no Tabito** (yapon dilində: 大伴 旅人, ) — Yapon şairi, Otomo no Yakamoçinin atası kimi yaxşı tanınır.

## Haqqında
Otomo no Tabito 665-ci ildə anadan olub. O, Nara dövrünün ən məşhur şairlərindən biri, tanınmışnəsildən olan (Otoma nəslindən) şair Tabitodur. O, Yamanoue no Okuranın dostu olub. Tabitonun sarayda yüksək postu var idi, lakin sonra da saraylaarasında müxtəlif münasibət yarandığı zaman bir müddət sərgərdan gəzib-dolanmağa məhkum olmuşdu, yalnız ömrünün axırına yaxın paytaxta qayıtmışdır. O da Yamanoue no Okura kimi savadlı adam idi, Çin ədəbiyyatı və fəlsəfəsini yaxşı bilirdi. Çin ədəbiyyatını və fəlsəfəsini yaxşı bilməsi onun yaradıcılığına da bir iz qoymuşdur, bununla belə o, milli zəmindən uzaqlaşmamışdı, onun poeziyası onu əhatə edən gerçəkliklə üzvi surətdə bağlı idi və öz yaradıcılığında bu gerçəklikdən çox süjetlər götürmüş və xalq mahnılarından, bu mahnıların bədii priyomlarından çox bəhrələnmişdi.

Otomo no Tabitonu "Manyoşu"nun məşhur olan beş şairindən biri adlandırırlar. Həmin əsərə Otomo no Tabitonun 78 tankasıı və 1 naqautasl daxildir. Tabito Hitomaronun müasiri, onun dostu isə Yamanour-no Okura idi. Ali dərəcədə saray məmuru kimi xidmət etmişdir. , Uzun illər — 740-cı ilə qədər Tikudzen əyalətinin Dadzayfu qərb topraqları idarəçiliyinin rəhbəri vəzifəsini icra etmişdir.

Otomo no Tabitonun şeirlərindən elələri daha çox məşhur idi ki, bu şeirlər şəraba həsr olunmuş, analoji cəhətdən Çin poeziyasının təsiri ilə yazılan şeirləridir. Amma şairin özünün xüsusi mövzuları, obrazları var idi ki, bunlarında çoxu Budda və Çin ədəbiyyatından alınmışdı. Bütün bunlar onun erudisiyasının genişliyi, reminisensiyalardan (keçmiş təəssüratlardan) yaranmış surətdə istifadə etmək qabiliyyətindən irəli gəlirdi. Budda sxolostlarının tənqid edilməsi sarayın özünün tənqid edilməsi demək idi. Çünki saray Budda ehkamlarına çox inanırdı. Görünür, Otomo no Tabito ilə saray arasındakı ixtilaf da buradan yaranmışdır. Bu mənada Otomo no Tabitonun bir şeirinə diqqət yetirmək olar:

O kəslər, könlümə düşmən idilər

Boş sözlə əyirlər, müdrik başları

Şərab da içmirlər guya günahdır

Sən gəlib yaxından bir bax onlara

Meymuna oxşayır, meymuna onlar.

Otomo no Tabito 731-ci ildə vəfat edib.

## Həmçinin bax
* Kakinomoto no Hitomaro
* Yamabe no Akahito
* Yamanoue no Okura

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yamanoue no Okura

**Yamanoue no Okura** () — Yapon şairi.  

## Haqqında
Yamanoue no Okura 660-cı ildə anadan olub. Onun məxsus olduğu Nara dövrünün poeziyası hələ bir qədər sadəlövh, təmiz lirika yapon zəmini ilə çox yaxın olan, mifologiyaya yaxın, eyni zamanda Çin mədəni modelinə uyğun yaradılan poeziya nümunələri idi. O, yapon poeziyasının ilk müəllifi məlum olan nümunələrini yaradan beş məşhur yapon şairindən biri idi. İlk yapon lirikasında “uzun nəğmələr” əsas yer tuturdu ki,bunlar da öz başlanğıcını xalq himnlərindən və ağılarından almışdı. Onun poeziyasının üslub xüsusiyyətləri digər yapon şairlərindən çox seçilir. Yamanoue no Okura savadlı adam olmuş, Çin dilini öyrənmiş, Çin fəlsəfəsinə bələd olmuş, Çin dilində şeirlər yazmışdır. Yamanoue no Okura bir müddət Çində yaşamışdır. O, şeirlərinin çoxunu Kyuşu adasında yazmışdı. Bu ada Yaponiyanın cənub hissəsindədir. Şair orada əyalət çinovniki vəzifəsində işləyirdi. Yalnız ömrünün axırlarına yaxın paytaxta gəlmiş (Naraya) və 733-cü ildə burada vəfat etmişdir. Okura başqa istedada köklənmiş nəğməkar idi. Bu mənada o, Yamabe no Akahito və Kakinomoto no Hitomarodan fərqlənirdi. O, «yoxsulların dialoqu» adlı poeması ilə daha çox şöhrətlənmişdi. Yamanoue no Okura Yapon poeziyasında ilk şairdi ki, poeziyasında artıq sosial motivlər səslənir: 

Okura zəmanənin uşaqları haqqında düşünərkən də sosial problemləri unutmur. Okuranın poeziyasında elə fəlsəfi fikirlər var ki, bu fikirlər həyatın faniliyi, ömrün sürətlə ötüb-keçməsindən yaranan ibrətli fikirlərdir. Bu şeirlərdə Budda təliminin, budda fəlsəfəsinin təsiri dərhal hiss olunur. Şair öz nəğmələrində öz zəmanəsinin poeziyasında olan ümumi motivlərdən istifadə edir və eyni zamanda xalq poeziyasının motivləri də ona yad deyil. Faciəli surətdə ölən Arao haqqında və iki ulduzun məhəbbət haqqında əfsanə onun poeziyasında çox orijinal şəkildə əks etdirilir. Onun məhəbbətə həsr olunan şeirləri də çoxdur. Uşaqlara olan məhəbbəti də xüsusi poetik istedadla yazılmışdır. Öz oğluna yazdığı şeirdə bu güclü istedad özünü göstərir. Bu böyük humanist şair, böyük vətəndaş şairdir. Okura hələ o zaman vətəndaş poeziyanın bünövrəsini qoymuşdu. Onun əsas görkəmli xidməti də elə bundadır. 

## Həmçinin bax
* Kakinomoto no Hitomaro
* Yamabe no Akahito

## İstinadlar