open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hela (komiks)

**Hela** – Marvel Comics nəşriyyatı tərəfindən 1964-cü ildə yaradılmış komiks personajı. Yaradıcıları Sten Li və Cek Körbidir. Hela Asqardda Ölüm ilahəsi kimi tanınır. Personaj German-skandinav mifologiyasındakı Hel personajı əsasında yaradılmışdır. Komikslərin Gümüş dövründə debüt edən Hela ilk dəfə "Journey into Mystery" komiksinin 102-ci buraxılışında (mart 1964) görünmüşdür.

Hela personajı Marvel Kinematoqrafiya Kainatında Keyt Blanşett tərəfindən canlandırılmışdır: "" (2017).

## Nəşrolunma tarixi
Hela personajı German-skandinav mifologiyasındakı Hel personajı əsasında yaradılmışdır. Yaradıcıları Sten Li və Cek Körbidir. "Journey into Mystery" komiksinin 102-ci buraxılışında (mart 1964) debüt etmişdir.

## Bioqrafiya
Hela buz nəhənglərinin ölkəsi olan Yotunhaymda Anqrboda və Lokinin qızı kimi anadan olur (buradakı Loki Torun qardaşı olan Loki deyil, onun başqa bir reinkarnasiyasıdır). Odin Helanın gücünü tanıyandan sonra Hel və Niflhaym krallıqlarında ölülər üzərində hakimiyyət qurmasına icazə verir. Buna baxmayaraq, Helaya Valhalla üzərindəki hamiyyəti tanınmır. Valhalla bilindiyi kimi Asqarda sadiq olanların dinclik tapdığı cənnət kimi yerdir. Hela Odin və Torun da ruhlarını istəməyə başlayır və Asqardla döyüşlərə girişir.

## Gücləri
Hela digər asqardlılar kimi çox güclü, dayanıqlı, uzunömürlüdür. Hela Ölüm ilahəsi olduğundan əlində ölümü gəzdirir. Bir toxunuşu ilə bir ölümlünü öldürə və ya qismən qocalda bilər. Ölən tanrıların ruhlarını onların bədəninə qaytararaq onları həyata qaytarmaq gücünə malikdir. Naytsvord adlı qılınc gəzdirir və qılınc ustasıdır. Zəfərin əli adlı və bütün asqardlıları əridə biləcək xüsusi hücumu var. Plaşını geyinərkən daha güclü olur.

## Digər media
### Film
* Hela "Halk Tora qarşı" video filmində görünmüş və Canis Cod tərəfindən səsləndirilmişdir.
* Hela personajı Marvel Kinematoqrafiya Kainatında "" filmində Keyt Blanşett tərəfindən canlandırılmışdır. Hela filmin əsas supercinayətkarıdır və Odinin qızıdır. Odinin ölümündən sonra Asqarddakı hakimiyyəti ələ keçirməyə çalışır, hətta Torun çəkicini parçalayır.

### Televiziya
* Hela "Qisasçılar: Yerin ən qüdrətli qəhrəmanları" cizgi serialının "Asqardın çöküşü" və "Digərləri kimi olmayan bir gün" seriyalarında görünmüş və Nika Futterman tərəfindən səsləndirilmişdir. Qisasçılar müxtəlif dünyalara transportasiya olurlar, Kapitan Amerika isə Helanın krallığına düşür. Kapitan Amerika dostlarına kömək etmək üçün Heladan yardım istəyir, Hela isə bunun qarşılığında onun ruhuna sahib olmaq şərti qoyur. Kapitan Amerika təklifi qəbul edir.
* Hela "Qisasçılar, birləşin" cizgi serialının "Valhalla gözləyə bilər" seriyasında görünmüş və Venessa Marşal tərəfindən səsləndirilmişdir.

### Videooyun

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Hela MarvelDirectory.com saytında
* Hela personaj qalereyası
* [Hela Marvel Verilənlər Bazasında](http://marvel.wikia.com/wiki/Hela_(Earth-616))
* Hela Comic Vine-da
Qriqori Braginski

**Qriqori Braginski** (d. 27 noyabr 1892 Yekaterinburq ö. 13 avqust 1964 Moskva) — Rus rejissor, ssenarist, rejissor assistenti. 

## Həyatı
20-ci illərin əvvəllərində proyeksiya avadanlıqları texnikumunu bitirdi. Xarici filmləri yenidən düzəldərək yazıları tərcümə edirdi. 1926-cı ildən ssenarist, rejissor assistenti, sonra isə «Armenkino», 
«Vostokkino», «Azərkino» studiyalarında rejissor olmuşdur. 1944-cü ildən Tacik kino studiyasında baş redaktor, daha sonra rejissor və sənədli filmlərin rejissoru olub.

## Filmoqrafiya
#Sevil (film, 1929)
#Vulkan üzərində ev (film, 1929)
#Raport veririk (film, 1930)
#Bizim əkinimiz (film, 1931)
#İsmət (film, 1934)
#Almaz (film, 1936)
#Ordenli Azərbaycan (film, 1938)
#Stalin adına Samur-Dəvəçi kanalı (film, 1939)
#Yeni horizont (film, 1940)
#Şeirimiz də, nəğməmiz də bir bombadır, bir bayraqdır (film, 1941)
#Biz Bakını müdafiə edirik (film, 1942)

## Mənbə
*Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu - 1 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003
*Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu - 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003
Gərçəbulaq

**Gərçəbulaq**- Şəmkir rayonunun cənubunda dağ.

## Ümumi məlumat
Dağ Cəyir kəndindən şərqdə yerləşir. Hündürlüyü 1472 m. Gərcəbulaq variantında da qeydə
alınmışdır. Dağ ətrafındakı eyniadlı bulağın adını daşıyır. Bulağın adı isə
Gər(cə) (cır tut ağacı) və bulaq (su obyekti) komponentlərindən düzəlib, "cır tut
ağacı və ya cır tut meşəsi olan yerdəki bulaq" deməkdir.
## Həmçinin bax
Şəmkir rayonu
## Xarici keçid
kayzen.az
## İstinadlar
Künc zərbəsi (futbol)

[thumb|267x267px|[Xabi Alonso Liverpulun heyətində künc zərbəsini yerinə yetirərkən]]
Futbol oyunun **17-ci** qaydası **künc zərbəsi** və ya **kornerin** yerinə yetirilməsi prosedurunu tənzimləyir.

Künc zərbəsi oyun bərpasının üsuludur. Künc zərbəsi o vaxt təyin olunur ki, top sonuncu dəfə müdafiə olunan komandanın oyunçusuna toxunaraq yerdən və ya havadan qapı xəttini keçir və eyni zamanda 10-cu qaydaya əsasən qol qeydə alınmırsa. Futbolda künc zərbəsindən birbaşa vurulan qollar hesaba alınır.

## Proseduru
Top qapı xəttini keçdiyi tərəfdən künc sektoruna, bayraq dirəyinin yanına qoyulur. Top nə qədər ki, oyuna daxil edilməyibsə, rəqib komandanın oyunçuları 9,15 m-dən (10 yard) az olmayan məsafədə dayanmalıdılar. Topa hərəkətdə olduğu və ya ona zərbə dəyildiyi zaman oyuna daxil olunmuş kimi sayılır. Zərbəni yerinə yetirən oyunçu hər hansı digər oyunçunun topa toxunmadığına və ya topun yenidən qapı xəttini keçməyənə qədər topa dəyə bilməz.

## Pozuntular və cəzalar
Əgər zərbəni yerinə yetirən oyunçu hər hansı digər oyunçunun topa toxunmasından əvvəl topa dəyərsə, o zaman qarşı komanda təmasın baş verdiyi yerdən sərbəst zərbə vurmaq imkanı qazanır.

Rəqib tərəfindən digər pozuntuların edildiyi halda, künc zərbəsi təkrarlanır.

## Mənbə
* (LOTG) International Football Association Board (2017). "Laws of the Game 2017–2018" (PDF). FIFA. (*ingiliscə*)
* Q&A on Corner Kicks  AskTheRef.com) saytından
Çapar xul

**Çapar xul** () — Babka cinsinin bir nümayəndəsidir.  
## Yayılması
Qara, Azov və Xəzər dənizi hövzələrində yayılmışdır. Sonuncuda *Neogobius gymnotrachelus macrophthalmus* yarımnövü yaşayır. Şimal hissədə geniş yayılmışdır. Azərbaycan sahillərində Xaçmazdan Abşerona qədər azsaylı və seyrəkdir.
## Morfoloji əlamətləri
D VI-VII I (14) 15-18, A I 12-15 (16)-dır. Əmgəyi, peysəri, boğazı, qəlsəmə qapaqlarının bir hissəsi çılpaqdır. Alt çənəsi qabağa çıxmır.Başı böyürlərdən sıxılmışdır və eni hündürlüyündən bir qədər çoxdur. Dodaqları, xüsusən, ağzın künclərində genişlənməmiş üst dodağı ətlidir. İkinci bel üzgəci demək olar ki, eyni hündürlükdədir. Rəngi sarımtıl-boz,böyürlərində arxadan irəliyə yönəlmiş çəpinə, köndələn zolaqlar əmələ gətirən qonur xallar vardır.*Neogobius gymnotrachelus macrophthalmus* yarımnövü ikinci bel və anal üzgəclərində şüaların azsaylı olması, bədənin yan sıraısnda pulcuqların olması,bədənin kiçik ölçüləri ilə səciyyələnir.Maksimal uzunluq 26 sm-dir.
## Yaşayış yeri və həyat tərzi
Su hövzələrinin qumlu yerlərində, daşların və yosunların arasında yaşayırlar. Əsaən xərçəngkimilərlə, xironomid və balıq sürfələri ilə qidalanırlar.
## Çoxalması
Cinsi yetkinliyə 2 yaşında çatır.1,5-2 min kürü tökür. Kürüləmə aprel-may aylarında 3 həftə ərzində hissə-hissə, suyun temperaturu 9-12&nbsp;°C olduqda baş verir. Mayalanmış kürünün diametri 3,2 x 1,8&nbsp;mm olur. Kürüləri erkək balıqlar qoruyur. 2 həftədən sonra kürüdən sürfələr çıxmağa başlayır. İyul və avqustda Şimali Xəzərdə 20–37&nbsp;mm uzunluğunda olan sürfələrə rast gəlinmişdir.
## Təsərrüfat əhəmiyyəti
Vətəgə əhəmiyyəti yoxdur.
## Ədəbiyyat
# Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Onurğalılar, III cild. Bakı: Elm, 2004, s. 142.
## İstinadlar
İnəkboğançay

**İnəkboğançay** — Gədəbəy rayonu ərazisində çay.

## Ümumi məlumat
Zəyəm çayının qoludur. Yerli əhalinin məlumatına görə, çaya ad keçmişdə daşqın zamanı çayın naxırı aparması və inəklərin boğulması hadisəsi ilə bağlı verilmişdir.

## Həmçinin bax
* Gədəbəy rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçid
* http://www.coqrafiya.info
Tayms-skver

**Tayms-skver** () — Nyu-Yorkda Vest 42-ci prospekt, Brodvey küçəsi və Yeddinci avenyu ilə kəsişdiyi qovşaq və ətrafındakı sahə. Dəqiq sərhədi yoxdur, lakin şərqdə Altıncı avenyu, qərbdə Səkkizinci avenyu, cənubda 40-cı prospekt və şimalda 53-cü prospektə qədər uzanan bir sahə olub Manhettenin Midtovn bölgəsinin qərb tərəfinə qədər uzanır.

1904-cü ilin yeni il axşamı, Tayms-skverə adını verən Nyu-York Taymsın meydandakı yeni binalarına köçməsinin atəşfəşanlıqla qeyd olunması ilə yeni bir ənənə başladı və hər il yeni il bu meydanda atəşfəşanlıqla qeyd olunmağa başlandı. Bu ənənə hələ də davam edir. Hər il meydanda minlərlə insan yeni ili göstərən məşhur işıqlı topun enişini izləyər. Tayms-skver sıx nəqliyyatı ilə məşhur olduğu kimi taksiləri ilə də məşhur bir meydandır.

## Xarici keçidlər
* Times Square Photos 
* Live Streaming Cameras in Times Square
Set Karri

**Set Adam Karri** (1990, 23 avqust) amerikalı peşəkar basketbolçu. Hazırda Milli Basketbol Liqasında Şarlott Hornets komandasında çıxış edir. O, Şimali Karolinanın Şarlott şəhərində anadan olub. Atası Del Karri keçmiş və qardaşı Stefen Karri də peşəkar basketbolçudurlar.

## İlk vaxtlar
Karri Şarlottda yaşayarkən atası Del Şarlott Hornets komandasında çıxış edirdi. O, uşaq olanda atası Seti qardaşı ilə birgə öz oyunlarına aparır və məşqlərdə onlara oyunun sirlərini öyrədir. Karri 2008-ci ildə Şarlott Xristian Məktəbinin məzunu olarkən 3 il idi ki, Cəngavərlər komandasında çıxış edirdi. Buradakı ən yaxşı ilində ortalama 22.3 xal, 5.0 ribound, 5.0 assist və atışlarda 52% uğurlu nəticə göstərmişdir. Onun buradakı üçüncü ilində komandası 2006-cı il əyalət finalında 105–24 hesabı ilə ən böyük fərqli qələbəsini qazanmışdır. Setin burada çıxış etdiyi bütün illərdə ona böyük rəğbət bəslənmiş və məktəbin uğurlarında aparıcı rol oynamışdır.

## Kollec illəri
Liberty
Karri məktəbi bitirdikdən sonra Liberti universitetini seçir. Buradakı ilk mövsümündə ortalama 20.2 xal yığır. O, birinci Böyük Cənub Konferansında bir sezonda ən çox atışa imza atarak rekord qırır. Set burada 30 nömrəni seçir. Bu nömrə altında həm onun atası, həm də böyük qardaşı çıxış etmişdi.

Duke
Karri 2008–2009 sezonunda Libertidən Duke komandasına transfer edilir. O burada da 30 nömrəli formanı seçir.

Set Karrinin məşhurlaşması Kayri İrvinqin ayağının zədələnməsindən sonra başladı. Mayamiyə qarşı oynanılan oyunda Karri komandasına 17 xal qazandırdı və atışlarının 57%-i uğurlu olur. O, 9 fevral, 2011-ci ildə Şimali Karolinaya qarşı oynanılan oyunda sezonda ən çox xal-22 xal qazanır. 29, dekabr 2012-ci ildə isə Santa-Klara qarşı oyunda kariyerində maksimum nəticəni- 31 xal toplayır.
O, elə buradakı ilk ilində bütün ACC tərəfindən ilk heyətə və Sporting News tərəfindən bütün Amerikada ikinci heyətə daxil edilir.

## Milli komanda karyerası
Karri Amerika millisinin heyətində 2009 FİBA U-19 Dünya çempionatında iştirak etmişdir. Bu turnirdə Amerika millisi finala qədər irəliləmiş və finalda Yunanıstan millisinə 88–80 hesabı ilə qalib gəlmişdir. Kurri burada hər oyuna ortalama 9.0 xal, 2.2 ribaund, 1.1 assist nəticəsini göstərmişdir.

## NBA karyerası statistikaları
Zamalek BK

Zamalek - Misirin Giza şəhərini təmsil edən ən nüfuzlu basketbol klubu.. Misir çempionatında iştirak edir. 

## Nailiyyətləri

### Daxili
* **[[Basketbol üzrə Misir çempionatı]]** 14 (rekord) : 
::**Çempion** :  1969-1970, 1973-1974, 1974–1975, 1975–1976, 1976–1977, 1977–1978, 1979–1980, 1980–1981, 1987–1988, 1990–1991, 1996–1997, 1997–1998, 2002–2003, 2006–2007

* **[[Basketbol üzrə Misir kuboku]]** 12 (rekord) :
::**Çempion** :  1978–1979, 1979–1980, 1980–1981, 1990–1991, 1991–1992, 1996–1997, 1997–1998, 1999–2000, 2000–2001, 2001–2002, 2002–2003, 2005–2006
### Beynəlxalq
* **[[FİBA Afrika çempionlar kuboku]]**  :

::**Çempion** (1) : 1992
::**Finalçı** (3) : 1975 - 1976 - 1998
::**3-cü yer** (2) : 1972 - 1983
San-Beneditu du Riu Pretu

**San-Beneditu du Riu Pretu** () — Maranyan ştatına daxil olan Braziliya bələdiyyəsi. 2010-cu ilin göstəricilərinə görə, əhalisi 17 799 nəfər təşkil edir. Sahəsi 931,485&nbsp;km², əhali sıxlığı isə 19,11 nəf./km² bərabərdir.

## Demoqrafiya
2010-cu ildə Milli Coğrafiya və Statistika İnstitutunun (IBGE) keçirdiyi siyahıyaalma zamanı toplanmış məlumatlara əsasən. bələdiyyə əhalisi bu qədər təşkil edir:

## Xarici keçidlər
* IBGE Cidades
* Confederação Nacional de Municípios (CNM)
Varislik. Kamal Talıbzadə (film, 2016)

***Varislik. Kamal Talıbzadə*** qısametrajlı televiziya filmi. 2016-cı ildə Azərbaycan Televiziyasında rejissor Murad Quliyev tərəfindən çəkilib.

## Məzmun
Film tənqidçi, ədəbiyyatşünas, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, Azərbaycanın Elm xadimi, Azərbaycanın Maarif xadimi, Azərbaycan Dövlət mükafatı laureatı Kamal Talıbzadəyə həsr olunub.

## Film haqqında
Filmdə Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC-nin arxiv materiallarından istifadə olunur.

## Filmin heyəti
**Müəllif:** Əhməd Oğuz 
**Rejissor:** Murad Quliyev 
**Operator:** Adil Abbasov
**Montaj:** Yaqub Həsənov
**Səs rejissoru:** Rəşad Əflatunoğlu
**Səs operatoru:** Əliabbas Qasımov
**Asistentlər:** Mikayıl Əjdəroğlu, Qafur Sədiyev
**İnzibatçı:** Məlahət Əhməd
**Kompüter qrafikası:** Vəfa Bağırova
**Redaktor:** Yaqub Əlioğlu

**Filmin direktoru:** Valeh Həsənli

### Filmi səsləndirənlər
Bəxtiyar ŞərifzadəCəlal MəmmədovMahir MirişovSəyyar RüstəmovEmin Nəsirli

### Arxiv kadrlarda iştirak edənlər
Bəxtiyar ŞərifzadəKamal Talıbzadə

## İstinadlar
Şelkunçik və dörd krallıq

**Şelkunçik və dörd aləm** () — Ernest Teodor Amadey Hofmanın *"[[Şelkunçik və siçan kral]]"* nağılı və  Pyotr Çaykovskinin *"[[Şelkunçik (balet)|Şelkunçik]]"* baleti əsasında çəkilmiş və 2018-ci ildə çıxarılması gözlənilən ABŞ filmi. Film, Aşli Pauell tərəfindən yazılmış ssenari əsasında Lasse Hallström tərəfindən çəkilmişdir. Filmdə Makkenzi Foy, Kira Naytli,Helen Mirren və Morqan Friman rol almışdır. Filmin Walt Disney Pictures tərəfindən 2 noyabr 2018-ci ildə çıxarılması planlaşdırılır.

## İstehsal

Layihə haqqında ilk dəfə 4 mart 2016-cı ildə məlumat verilmiş və bildirilmişdir ki, klassik nağılların ekranlaşdırılması layihəsi çərçivəsində Disney Lasse Hallströmun rejissorluğu ilə *"Şelkunçik və dörd aləm"* adlı film istehsalını planlaşdırır. Filmin ssenarisi Aşli Pauell tərəfindən Ernest Teodor Amadey Hofmanın *"[[Şelkunçik və siçan kral]]"* nağılı əsasında yazılmışdır. 27 iyul 2016-cı ildə Makkenzi Foyun filmdə əsas personaj olan Klara obrazını canlandıracağı elan edilmişdir. ABŞ balerinası Misti Kopelend Instagram hesabı vasitəsiylə layihəyə qoşulduğunu bildirmiş və filmdəki yeganə rəqs səhnəsində əsas balerina rolunu canlandıracağını qeyd etmişdir. 29 iyul 2016-cı ildə *"Variety"* jurnalı Morqan Frimanın filmn aktyor heyətinə qoşulduğu haqqında xəbər yaymışdır. 16 avqust 2016-cı ildə Kira Naytlinin Şəkər Pərisi rolunu canlandıracağı bildirilmişdir. 25 avqust 2016-cı ildə Helen Mirren də filmin aktyor heyətinə qoşulmuşdur. 21 mart 2017-ci ildə Meksika aktyoru Euxenio Derbez filmdə çəkildiyini təsdiqləmişdir.

### Çəkilməsi

Filmin çəkilişlərinə 2016-cı ilin oktyabrında İngiltərənin Cənubi Kensinqton və "Pinewood Studios" film studiyalarında başlanılmış və 2017-ci ilin yanvarında çəkilişlər tamamlanmışdır. 12 dekabr 2017-ci ildə *"The Hollywood Reporter"* məlumat vermişdir ki, Hallström  məşğul olduğuna görə ABŞ rejissoru Co Conson 32 gün davam edən əlvə çəkilişlər aparmışdır. Hallström isə post-prodakşn işləri ilə məşğul olmuşdur.

## Çıxarılması

*"Şelkunçik və dörd aləm"* filminin "Walt Disney Pictures" tərəfindən 2 noyabr 2018-ci ildə 2D, 3D və IMAX 3D formatlarında çıxarılması planlaşdırılır ki, beləliklə də film, Disneyin *"[[Mulan (cizgi filmi, 1998)|Mulan]]"* cizgi filminin kino adaptasiyasını əvəz edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Kevin Qoden

**Kevin Qoden** (22 fevral 1999-cu ildə Almaniyada anadan olub) — Bundesliqa təmsilçilərindən olan *Nürnberq* klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Almaniyalı futbolçu.

## Klub karyerası

### Köln
Qoden Köln akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Qoden öz peşəkar karyerasında debütünü 19 dekabr 2017-ci ildə Şalke klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 71-ci dəqiqədə Kris Führixi əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Köln kubok görüşündə rəqibinə 1-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

2018-ci ilin may ayında Qoden Bundesliqa təmsilçilərindən olan *Nürnberq* klubu ilə mövsüm sonuna qədər müqavilə imzalamışdır.

## Karyera statistikası

### Klub
 

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Almaniya Superkuboku görüşləri daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kevin Goden on worldfootball.net
Epsomit

**Epsomit** — mineral, Mg[SO4]×7H2O. 

## Haqqında
Epsomit - rombik, psevdoheksaqonal. Habitus iynəvari, tükəbənzər, qısa prizmatik. Ayrılma {010} üzrə mükəmməl, {101} üzrə orta. Rəngsiz. Parıltısı ipəyi. Sərtliyi 2-2,5. Xüsusi çəkisi 1,68. Suda həll olur; şorumtul acı. Növ müxtəlifliyi: reyxardtit, Ni- epsomit .

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006, 679 səh.

## İstinadlar
Epigenez (geologiya)

**Epigenez** — mineral və süxurların, faydalı qazıntıların sonrakı dəyişilmələrinə və yeni əmələgəlmələrin yaranmasına səbəb olan təkrar proseslərdir. Pustovalov epigenez terminindən çökmə süxur əmələgəlmənin gec diagenez mərhələsini adlandırmaq üçün istifadə etmişdir. Bəzi alimlər epigenez litogenezin hər hansı bir mərhələsi hesab etmirlər.

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı: 679
Epistilbit

**Epistilbit** — mineral, seolit Ca [Al2Si6O16]×5H2O. Ca qismən Na, K-la əvəz olunur.

## Haqqında
Epistilbit — monoklinik. Kristalları prizmatik, həmişə ikiləşmə halda olur. İkiləşmə keçmə, xaç şəkillidir. Ayrılma {010} üzrə olduqca mükəmməl. Aqreqat: dərzəbənzər, sferolit. Başqa seolitlərlə birlikdə. Stilbitlə eyni olması ehtimal edilir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.

## Xarici keçidlər
Meybel adası

**Meybel adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. Adanın dahəsi 55&nbsp;km²-dir.
Ada arxipelqın qərbində yerləşir.Bryus adasından 4&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir. Bryus adasından Beyts boğazı ilə ayrılır. Bell adası ilə arasında 500 metrlik Eyr boğazı yerləşir.
## Təsviri
Ada bütünlüklə bazaltdan ibarətdir. Onun maksimal hündürlüyü 356 metrdir. Onun cənub hissəsi buzdan azad bölgəyə sahibdir. Ada yumru formaya malikdir. Şimalında ucqar nöqtəsi Qubanov burnu, cənubunda isə Konrad burnudur. Ada Aleksandr Qrem Bellin həyat yoldaşı Meybel Habbardın şərəfinə adlandırılır.
## Xəritə
* Xəritə
## Mənbə
* Meybel adasının şəkilləri  — www.Yuko-Travel.ru
* Фотография пролива Эйра  — www.Yuko-Travel.ru
Breydi adası

**Breydi adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. Adanın dahəsi 55 km²-dir.
Ada arxipelqın mərkəzində yerləşir. Mak-Klintok adasından 8 km qərbdə yerləşir (ondan Aderder boğazı ilə ayrılır). Brays adasından Sidorov boğazı ilə ayrılır və ondan 3.5 km cənubda yerləşir. Ondan 8 km qərbdə Li-Smit adası yerləşir.

## Təsviri
Ada düzbucaqlı formaya malikdir. Şimalında Vize burnu yerləşir. Şimalı ilə Vcənubunda yerləşən Krasov burnu arasında məsafə 14,5 km-dir. Eni 7 km-dir. Qərbində elə də böyük olmayn körfəz vardır. Kiçik göllərə sahibdir. Ada ingilis kimyaçı və geoloq Henri Breydinin şərəfinə adlandırılır.

## Xəritə
* Xəritə

## İstinadlar
Zummerlə birgə atış

**Zummerlə birgə atış** () — basketbolda oyunun hər dörd mərhələsinin sonunda çalınan zummerlə eyni zamanda atılan atış. Bu anlayış daha çox atılan atışın uğurlu olmasını ifadə edir. Qaydalara əsasən əyər atış zamanı top oyunçunun əlindən çıxırsa və havada olan zaman zummer çalınırsa o zaman səbətə düşən top hesaba alınır. Oyunçular vaxt azlığı zamanı sonuncu hücum zamanı bu üsula əl atılır və öz sahələrindən zummerlə eyni vaxtı topu səbətə doğru atırlar. Top səbətə nadir hallarda düşdüyündən azarkeşlərdə böyük həyacana səbəb olur.

## NBA tarixində məşhur zummerlə birgə atışlar
3 yanvar 1984-cü ildə "Vaşinqton Uizardsın" oyunçusu Ceff Melounun "Los-Anceles Leykerslə" olan oyunda atdığı üçxallıq atış NBA tarixinin ən yaxşı zummerlə birgə atışı hesab olunur. Uzatmalarının sonunda Meloun çox uyğunsuz vəziyyətdə topu əldə etmiş və yan xəttin yanından dəqiq atışla topu səbətdən keçirmiş. Bu ana qədər Uizards məğlun durumda idi. Bu top komandaya qələbə gətirdi.

7 may 1989-cu ildə "Çikaqo Bullz" və "Klivlend Kavalers" arasında keçirilən 5-ci pley-off oyununda əfsanəvi Maykl Cordan öz karyerasının ən məşhur atışlarından birini həyata keçirmiş — "The Shot" ("Atış"). Oyunun bitməsinə 3 saniyə qalmış Cordan topu ələ keçirmiş və cərimə xəttinə qədər gətirərək tullanışla topu səbətdən keçirmişdir. Bu atış Çikaqo Bullza həm oyunda, həm də ümumi seriyada qələbə gətirmişdir.

29 may 1997-ci ildə Qərb Konfransının "Yuta Caz" və "Hyuston Rokets" komandaları arasında keçirilən 6-cı final oyununda Yutanın müdafiəçisi Con Stokton bərabərə gedən oyunun son saniyəsində üçxallıq atışla komandasını NBA finalına çıxardı.

20 dekabr 2006-cı ildə Devid Li "Nyu-York Niks" və "Şarlott Hornets" komandaları arasında keçirilən oyunda rekord vaxta — 0,1 saniyə qalmış Nyu-York Niksə qələbə qazandırmışdır.

## Olimpiya oyunlarında qələbə atışı
Münhendə keçirilən 1972 Yay Olimpiya Oyunlarında kişi basketbol komandalarının final oyununda SSRİ və ABŞ qarşılaşmış. Oyunun sonuna 3 saniyə qalmış sovet idmançıları bir top fərqi ilə məğlub durumda idilər. Öz sahəsində topu əldə edən İvan Edeşko topu rəqib sahədə olan Aleksandr Belova dəqiq ötürə bilir. O isə tullanaraq topu tutur və yerə düşərək səbətə atır. Bununla sovet idmançıları ilk dəfə basketbolda qızıl medal qazanırlar.

## İstinadlar
Li-Smit adası

**Li-Smit adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. Adanın dahəsi 55&nbsp;km²-dir.
Ada arxipelqın mərkəzində yerləşir. Ən hündür nöqtəsi 309 metr olan buzlaqdır. Ən hündür torpaq zirvəsi isə 163 m-dir. Ada ərazisini böyük hissəsini buzlaq əhatə edir. Buzdan azad bölgə ancaq onun şimalı və cənubunda olan ərazilərdir. Adada axar olmasa da kiçik göllər vardır.
### Burunları
* Roze burnu — adanın şimalında yerləşir.
* Vittenburq burnu — adanın cənub nöqtəsi.

## Ətraf akvatoriyası
Adanın sahillərini Barens dənizi yuyur. Kral Cəmiyyəti adası ilə su altı dayazlıqla birləşir. Burada dənizin dərinliyi 26 metrdir. Şimal-şərq sahillərində dərinlik 9 metrdir. Buxta və körfəzlərə sahib deyildir.

### Boğazları
* Sidorov boğazı  - onu Breydi adasından ayırır.
* Allen-Yunq boğazı - adanı şimal-şərqdən Pritçett, Zub və Bliss adalarından ayırır. 
* Smitson burnu - adanı qərbdən Quker adsından ayırır. 
## Yaxınlığında yerləşən adalar
* Kral Cəmiyyəti adası
* Quker adası
* Pritçett adası
* Zub adası
* Bliss adası
* Breydi adası

## Xəritə
* Xəritə
5x2

***5x2*** filmi rejissor Fransua Ozon tərəfindən 2004-cü ildə ekranlaşdırılmışdır. Fidelite kino şirkətində istehsal edilmişdir. Filmi iki nəfərin iştirak etdiyi 5 səhnədən ibarətdir. Süjet xətti sondan əvvələ doğru qurulub. Əsas rolları Valeriya Bruni Tedeski, Stefan Freyss, Jeraldin Pela, Fransuaza Fabian və Ceyson Tovassoli ifa edirlər.

## Məzmun
Filmi iki nəfərin iştirak etdiyi 5 səhnədən ibarətdir. Süjet xətti sondan əvvələ doğru qurulub.

Marion və Jilin boşanması ilə film başlayır. Onların uğursuz birlikdə olma niyyətləri mübahisəyə gətirib çıxarır. Növbəti səhnə gənc ailənin xoşbəxt gününü əks etdirir. Üçüncü səhnədə hamilə Marion öz problemlərilə qarşı-qarşıya qalır. Dördüncü səhnədə onların toyudur. Nəhayət, ən melodramatik və xoşbəxt səhnə-5-ci səhnə: onlar kurortda tanış olurlar…

## Rollarda
Valeriya Bruni Tedeski — Marion
Stefan Freyss — Jil
Jeraldin Pela — Valeri
Fransuaza Fabian — Monik
Ceyson Tovassoli

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Fransa filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
* Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Mənim Merilinlə həftəm

***Mənim Merilinlə həftəm*** filmi rejissor Saymon Körtis tərəfindən 2011-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Əsas rolları Mişel Vilyams, Kennet Brana və Eddi Redmeyn ifa edirlər.

## Məzmun
Kolin Klark adlı gənc oğlan kinematoqrafiya ilə maraqlanır və bu sektorda iş tapmağa çalışır. Bu məqsədlə Londona, Lourens Olivyenin studiyasına gələn gənc burada rejissorun 3-cü assistenti olaraq işə götürülür. İşə başlayan Klark həm Lourensin, həm də Hollivuddan çəkilişlər üçün gəlmiş məşhur aktrisa Merilin Monronun müxtəlif xırda tapşırıqlarını yerinə yetirməli olur. Bu müddət ərzində Merilinlə ünsiyyət quran Kolin onun gözəllyinə heyran olur və aktrisanın streslə mücadiləsinə yardımçı olur.

## Rollarda
Mişel Vilyams — Merilin Monro
Kennet Brana — Lourens Olivye
Eddi Redmeyn — Kolin Klark
Emma Uotson — Lüsi
Duqrey Skott — Artur Miller

## Həmçinin bax
* Böyük Britaniya filmlərinin siyahısı
* ABŞ filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
* Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Pritçett adası

**Pritçett adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. 
Ada arxipelqın mərkəzində yerləşir. Ən hündür nöqtəsi 401 metrdir. Nansen adasın ondan şimal-qərbdə yerləşir. Ondan 2&nbsp;km-lik Hamilton boğazı ilə ayrılır. Bromic adası isə ondan şimal-şərqdədir. Bu iki adanı 800 metrlik Nyukom boğazı ayırır.
## Təsviri
Ada ovalvari formaya malikdir. Onun uzunluğu 11&nbsp;km-dir. Bu uzunluq Şimalda Massivnıy, cənub-qərbdə isə Bazarnıy burunları arasında yerləşir.  Adanın böyük hissəsi buzla örtülüdür. Buzlaqların hündürlüyü 400 metrə çatır.

## Yaxınlığında yerləşən adalar
* Bliss adası
* Zub adası
* Brays adası

## Xəritə
* Xəritə
Natrium sulfit

**Natrium sulfit** Na2SO3 – natrium və sulfit turşusunun duzudur. Rəngsiz kristal maddədir.

## Alınması
Natrium karbonatın məhlulunun kükürd(IV) oksidlə reaksiyasından:

* Na2CO3+SO2 → Na2SO3+ CO2

Natriumhidrosulfit məhlulunu NaOH məhlulu ilə neytrallaşdırmaqla:

* NaHSO3+ NaOH → Na2SO3 + H2O

 Natrium hidroksidin kükürd(IV) oksidlə reaksiyasından :

* 2NaOH +SO2 → Na2SO3 + H2O

## Xassələri
Natrium sulfit güclü reduksiyaedicidir. Adi temperaturda su məhlulundan Na2SO3∙7H2O kristalhidrat şəklində ayrılır.
# Natrium sulfitin məhlulu havanın oksigeni ilə asanlıqla oksidləşir:

* 2Na2SO3+ O2 → 2Na2SO4

2. Natrium sulfit məhlulunu kükürdlə qızdırdıqda natrium tiosulfat alınır:

* Na2SO3+ S → Na2S2O3
Natrium sulfitin sulfat turşusu ilə reaksiyası kükürd(IV)oksidin alınması üçün istifadə olunur:

* Na2SO3 + H2SO4 → SO2+Na2SO4+ H2O Natrium sulfiti qızdırdıqda disproporsiya reaksiyası nəticəsində sulfid və sulfat alınır:
* 4 Na2SO3 →t Na2S + 3Na2SO4

## Tətbiqi
 Natrium sulfit pestisidlərin istehsalında, tərkibində xrom olan axar suların zərərsizləşdirilməsində, ağardılmış parçadan xlorun artığının çıxarılmasında, əlvan metal filizləri üçün flotoreagent kimi, həmçinin kinofoto sənayesində geniş tətbiq olunur.

## İstinadlar
Kley Tompson

**Kley Aleksandr Tompson** - Milli Basketbol Assosasiyasına daxil olan Qolden Steyt Varrios komandasında oynayan Amerikalı oyunçudur. O, 1990-cu ilin fevral ayının 8-də anadan olub. O NBA oyunçusu Maykl Tompson oğludur. O, Vaşinqton Steyt Universitetində 3 mövsümü oyunda oynayıb. 2011-ci ildə o Qolden Steyt komandasına üzv seçilir. 2014-cü ildə komanda yoldaşı Stefen Karri ilə birlikdə NBA oynayıb. Onun ləqəbi "Splaş qardaşlar"dı. Tompson 3 dəfə NBA All Star və 2 dəfə ALL NBA üçüncü komandasında oynayıb. 2015-ci ildə Varrious komandasını NBA Çempionu oldu. Bu komanda 1975-ci ildən çempiona olmamışdır.2017-ci ilə kimi Tompson çempion olur. 
## Karyerası
Tompson Xuliya və Maykl Tompson ailəsində Los Ancelesdə anadan olub. Onun anası kollecin voleybol oyunçusudur. Atası isə 1978-ci ildə NBA-da iştirak edib.Tompsonun 2 yaşı olandan onlar Leyk Osvega, Oreqon şəhərlərinə köçüblər. Onun uşaqlığı hal-hazırda NBA ulduzu Kevin Lov ilə birlikdə keçibdir. 14 uaşı olduqda onun ailəsi Kaliforniyaya Ladera Rança köçüb. 2008-ci ildə o Santa Marqarita Katolik Məktəbini bitirir. Onun gəncliyi ALL-Area və Orang Kountridə oynayıb. 
## Kollec karyerası
### Freşman mövsümü
Freşman kimi Tompson Vaşinqton Dövlət Universitetində 33 oyun keçirməyə başladı. Onun adı Bütün-Freşman Komandsı və Kollecdə Pac-10 daxil oldu. O oyunlarda 12,5 xal qazandı. 
### Sofmor mövsümü
Tompson Sofmorda Böyuk Alyaska Şutout Çempion komandası ilə qatılıb və bu çempionatda 43 xal toplayıb. Bu Vaşinqton Dövlət Universiteti üçün ən böyük xal idi. Ondan sonra üçüncü Koqar oyununda o 1000 xal qazandı. Onun adı bundan sonra Top-10-a (All-Pac-10) daxil oldu. Mövsümü Tompson 19,6 xal ilə başa vurdu.
### Yeniyetməlik mövsümü

Yeniyetmə kimi Tompson yenidən o To-10-a daxil olur. o, karyerasında iki dəfə Milli basketbol Kociz Assosasiyanın qatılır.22-28 noyabr ayı ərəfəsində o mükafat qazandı.  
### Kollec statistikası

### Mövsüm

### Playofflar

## İstinad
Kroders Yanis

**Kroders Yanis** (latış dilində: Jānis Kroders; 2 fevral 1935 — 6 sentyabr 2016, Latviya) — Latviya və sovet basketbolçusu, basketbol hakimi. Latviya basketbol ittifaqının fəxri üzvü .

1950-ci illərin sonlarında Latviyanın "Dauqava" basketbol komandasında oynamış, sonralar hakimlik fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. 1992-1996-cı illərdə Latviya qadın basketbol liqasının baş hakimi olmuşdur. O, 1967-ci ildə basketbol üzrə dünya çempionu olmuş Silviya Kroder ilə ailə həyatı qurmuşdur. 
## Xarici keçid
*  Биография на сайте basket.lv
* Интервью с Я. Кродерсом на канале DELFI

## İstinadlar
Nazikbaş çömçəxul

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

## Yayılması
Xəzərin endemik növüdür. Orta və Cənub Xəzərdə yayılıb.

## Morfoloji əlamətləri
Əvvəlki növlərə nisbətən bədəni və başı az enlənmişdir. Başın eni uzunundan xeyli azdır (ortalama 71%), burnu gödək və girdədir. Başın üst tərəfində çökək yalnız gözlərin arasında nəzərə çarpır. Başın alt tərəfində dəri qırışlar və bığcıq adətən olmur. Başın səthi çılpaqdır.

## Yaşayış yeri və həyat tərzi
Samurdan Abşerona qədər dənizin cənub-qərb sahillərində seyrək, Cənubi Xəzərin bütün qərb sahilində isə azsaylıdır.

## Çoxalması
Dənizdə yaşayan balaca növlərdən olduğu üçün öyrənilmiyib.

## Təsərrüfat əhəmiyyəti
Vətəgə əhəmiyyəti yoxdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Allil spirti

**Allil spirti (propen-2-ol-1)** – doymamış spirtlər sinfinə daxil olan oksigenli üzvü maddədir.

## Fiziki xassələri
Spirt iyli, rəngsiz mayedir. Bir çox üzvi həlledicilərdə həll olur, bütün nisbətlərdə su ilə qarışaraq azeotrop qarışıq (28,3% Н2О; qayn.t. 89,0 °C) əmələ gətirir.
## Kimyəvi xassələri
Allil spirti allil birləşmələri və spirtlərin daxil olduğu reaksiyalara daxil olur. Halogenləri, hidrogenhalogenidləri,  HClO-nu özünə birləşdirir. 100°С temperaturda  üzvi hidrogenperoksidlərlə (katalizatorlar – Mo və W-ın birləşmələri) qarşılıqlı təsirdə olduqda qlisidola çevrilir. Allil spirtini 1000C-də ZnCl2-in iştirakı ilə və ya 200C–də CuCl2-in iştirakı ilə qatı HCl ilə işlədikdə allilxloridə çevrilir, 200-3000C-də Al2O3 üzərindən keçirtdikdə isə diallilefiri alınır.  Allil spirtindən asanlıqla sadə və mürəkkəb efirlər alınır.[3]

## Aınması
* Allilxloridin hidrolizindən 
* Propilen oksidin izomerləşməsindən 
* Propanol-1-in dehidrogenləşməsindən 
* Qliserinin qarışqa turşusu ilə reaksiyasından[4] 
* Propilenin allilasetata oksoasilləşməsindən 
 
## Tətbiqi
Qliserinin, akroleinin, qlisidolun və sadə və polimerləşən mürəkkəb allil efirlərinin, xüsusilə, diallilftalatın sintezində tətbiq edilir.
Toksikliyi və təhlükəsizliyi
Çox zəhərlidir, gözləri qözyaşına qədər qıcıqlandırır, mərkəzi sinir sisteminə təsir edir, qara çiyəri zədələyir, iş sahəsində buraxıla bilən qatılığı (BBQ) 2 mq/m3-dir.
## Mənbə

* Перейти к:1 2 http://www.cdc.gov/niosh/ipcsneng/neng0095.html
* Химическая энциклопедия. Том 1. Москва, Советская энциклопедия, 1988, стр. 102
* Синтезы органических препаратов. Сборник 1. Москва, Иностранная Литература, 1949, стр. 25
## İstinadlar
Skott-Kelti adası

**Skott-Kelti adası** — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. 
Ada arxipelqın mərkəzində yerləşir. Ən hündür nöqtəsi 64 metrdir. Quker adasında yerləşən Sedov burnundan 2.5&nbsp;km qərbdə yerləşir. Ondan Millenius boğazı ilə ayrılır. 
## Təsviri
Ada uzunsov formaya malikdir. Onun uzunluğu 7,5&nbsp;km, eni isə mərkəzi hissədə 4&nbsp;km-dir.  Adanın böyük hissəsi buzla örtülüdür. Burada uzunluqları 3,5 və 2&nbsp;km olan iki axar vardır. Şərqində 1, qərbində isə 2 kiçik gölə sahibdir.

## Yaxınlığında yerləşən adalar
* Myortvıy Tyulen adası — Arxipelaqın mərkəzində, Skott-Kelti adasından 1.5&nbsp;km şimalda yerləşir. Adanın uzunluğu 250 metrdir. Adada yüksəklik yoxdur.
* Zub adası — Arxipelaqın qərbində, Britan kanalı boğazının akvatoriyasında yerləşir. Ona ən yaxın ada olan Skott-Kelti adasından 12&nbsp;km şərqdə, Quker adası isə ondan 14&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir.
## Tarixi
Skott-Kelti adası Quker adası ilə birlikdə 1879-ci ildə qütb araşdırmaçıdı De Bryuynenin ekspedisiyası tərəfindən «Villim Barens» gəmisində kəşf edilir. Gəminin komandası Barens dənizində hidroloji işlər aparır. Ada şotland əsilli coğrafiyaçı Con Skott Keltinin şərəfinə adlandırılmışdır.

## Xəritə
* Xəritə
Şirşov gölü

**Melkoe gölü** — Frans-İosif Torpağı arxipelaqının daxil olan, Harli adasında yerləşən göl.  İnzibati cəhətdən Rusiyanın Arxangelsk vilayəti ərazisinə daxildir. Adanın şimalında Astronomik burnunun yaxınlığında yerləşir. Gölə buzlaqdan axar tökülür. Ondan isə bir axar dənizlə birləşir. 
Göl yaxınlığında rəsədxana vardır. Professor Pyotr Şirşovun şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Xəritə
*Xəritə
Tikanlı çömçəxul

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

## Yayılması
Xəzər endemiki olub dənizin şərq sahillərində geniş yayılmışdır.

## Morfoloji əlamətləri
Bədəni gödəlmiş, ön hissəsi və başı enlənmiş və yoğunlanmışdır. Ağzın küncləri arxasında dəri qırış üç-dörd dişçiyə ayrılmışdır. Başın üst hissəsində iri piramidaşəkilli lövhəciklər iki sıra əmələ gətirir. Bunlar gözlərin arasında qovuşur, buruna tərəf isə yenə də ayrılırlar. Bədənin üst hissəsində və böyürlərində üç iri parlaq xal vardır.

## Yaşayış yeri və həyat tərzi
Azərbaycanda Yalamadan Çilov adasına qədər azsaylıdır. Şah Dilindən Astaraya qədər qeydə alınmamışdır.

## Çoxalması
Dənizdə yaşayan balaca növlərdən olduğu üçün öyrənilmiyib.

## Təsərrüfat əhəmiyyəti
Vətəgə əhəmiyyəti yoxdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Esseksit

**Esseksit**  həmçinin **nefelin monzogabbro** da adlandırılır, tutqun boz və ya qara holokristallik maqmatik süxur. Adı ABŞ-nin Massaçusets ştatındakı Esseks kəndindən götürülmüşdür. 
thumb|QAPF diaqramına görə esseksit
Streckeisenin (1974) QAPF diaqramına əsasən esseksit nefelinin bolluğundan və ortokolazın plagioklaza nisbətindən asılı olaraq nefelin monzodiorit və ya nefelin monzogabbro kimi bilinir.

## Mineralogiyası
Əsasi, yaxud orta sıralı plaqioklazlar, bir qədər ortoklaz, bənövşəyi (titanlı) və ya yaşılı klinopiroksen (bəzən hər ikisi), qırmızımtıl qonür biotit və barkevigit horn­­­blendi, az miqdarda nefelin, kankrinit, sodalit, törəmə analsim, bəzən olivindən təşkil olunmuşdur.

## İstinadlar
Harrods

**"Harrods"** — Londonda yerləşən dəbdəbəli mağaza. Hal-hazırda Qatar Əmirliyinin mülkiyyətindədir. "Harrods" brendi altında Harrods Bankı, Harrods Aviasiyası və s. müəssisələrə aiddir.

Mağazanın sahəsi 20 000 kvadrat metrdir və 90 000 kvadrat metr ərazidə 330 mağazanı özündə cəmləşdirir.

Harrods mağazasının devizi latın dilində olan *Omnia Omnibus Ubique* ifadəsidir, “hər şey hər yerdə hami üçün” kimi tərcümə olunur. Mağazanın bəzi şöbələri, eləcə də Milad şöbəsi və qida zalları əhali arasında daha populyardır. Harrods mağazası Böyük Britaniya Parlamenti və Big Bendən sonra Londondakı üçüncü ən məşhur yer sayılır. 

## Tarixi
Şirkət 1824-cü ildə 25 yaşlı Çarlz Henri Harrod tərəfindən təsis edilib və ilk fəaliyyətinə kiçik bir baqqal mağazası olaraq başlayıb. 1849-cu ildə Harrod Brompton Yolu üzərində kiçik bir mağazanı satın aldı. Buradakı iki satıcısı ilə fəaliyyətinə davam edir.  Harrodsun oğlu Çarles Diqbi Harrods 1880-ci ildə 100 nəfərlik heyət ilə mağazanın fəaliyyətini böyüdür.

1883-cü ilin dekabr ayında bina tamamilə yanaraq kül olur, buna baxmayaraq, Harrods Milad bayramı ərəfəsində satış rekordu əldə edir. 1898-ci ilin noyabrında Böyük Britaniyada ilk dəfə Harrods mağazasının daxilində eskalator açıldı. 1922-ci ildə Harrods satıldı, ancaq tarixi adını qorudu. 

1985-ci ildə mağazanı Misir milyarderi Məhəmməd əl-Feyed almış, 2010-cu ildə isə onu dövləti "Qatari İnvestisiya Fondu" na 1,5 milyard funt sterlinqə satmışdı.

## Məhsullar və xidmətlər
Qadınlar, kişilər, uşaqlar və azyaşlılar üçün elektronika, zərgərlik, idman malları, toy məhsulları, ev heyvanları üçün məhsullar, oyuncaq, yemək, sağlamlıq və gözəllik məhsulları, müxtəlif geyim və xidmətlər təklif edən 300-dən çox şöbə və bölməsi var.

Mağazanı gün ərzində 300 mindən çox müştəri ziyarət edir. Bu İngiltərədə ən çox adam qəbul edən ticarət mərkəzidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi internet səhifəsi
Ledyanoe gölü

**Ledyanoe gölü** — Frans-İosif Torpağı arxipelaqının daxil olan, Aleksandra Torpağında yerləşən göl.  İnzibati cəhətdən Rusiyanın Arxangelsk vilayəti ərazisinə daxildir. Gölün sahəsi 0,9&nbsp;km², su toplayıcı hövzəsi isə 4&nbsp;km²-dir. Gölün qərbində Naqurskoe qütb stansiyası vardır.

## Xəritə
*Xəritə
Kosmiçeskoe gölü

**Kosmiçeskoe gölü** — Frans-İosif Torpağı arxipelaqının daxil olan, Aleksandra Torpağında yerləşən göl. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Arxangelsk vilayəti ərazisinə daxildir. Gölün sahəsi 0,350&nbsp;km², eni isə 0,300&nbsp;km-dir. Gölün adanın şimal-qərbində yerləşən Observatoriya burnunda yerləşir. Qışda dibinə kimi donmur. Göl öz adını 22 oktyabr 1957-ci ildə ilk dəfə fəzaya atılan meteoroloji raket buraxılışından sonra almışdır.
## Mənbə
* «Справочная информация по о. Хейса. (Земля Франца-Иосифа).»  
* Gölün cənubu
Mansfild parkı

**Mansfild parkı** — Ceyn Ostinin üçüncü yazdığı romanı. 1814-cü ildə nəşr edilmişdir. Romanda əvvəllər diqqətçəkməyən, özünəqapanmış bir qız olan Fanni Praysın əsl qəhrəmana çevrilməsi və bu müddət ərzində özünü Bertram ailəsinə qəbul etdirmək üçün apardığı mübarizədən bəhs edilir.

Roman ilk dəfə Tomas Eqerton tərəfindən nəşr edilib. İkinci nəşri isə 1816-cı ildə Con Mörrey tərəfindən olunmuşdur. Kitab ilk dəfə nəşr edildikdə tənqidçilər tərəfindən heç bir diqqət almadı, ilk dəfə 1821-ci ildə kitab haqqında ilk tənqidi mövqe bildirildi.

20-ci illərdən sonra isə tənqidçilərin mövqeyi mübahisəli olmağa başladı. 21-ci əsrdə fəaliyyət göstərən yazıçı Paula Birne bu əsəri Ceyn Ostinin ən gözəl romanlarında biri adlandırdı. Lakin Mansfild parkı romanında Britaniyada köləlik haqqında qısa məlumat veridlyi üçün Ostinin ən mübahisəli əsərlərindən biri hesab olunur.

Romanın iki ədəd film versiyası var: Birinci versiyası 1999-cu ildə, ikinci versiyası isə 2007-ci ildə çəkilmişdir.

## Süjet xülasəsi
Fanni Prays Portsmutdan olan yoxsul bir ailənin qızıdır. 10 yaşı olarkən ailəsini onu Nortqemptonşir əyalətində yaşayan xalasının yanına göndərilir. Bu onun həyatında böyük dəyişiklik idi, çünki o, əvvəllər evin böyük övladı olduğu halda burada evin ən kiçiyi idi. Bir gün xalası uşağı Edmund onun tək olduğunu görür və ona kömək edir.

## Tənqidçilərin mövqeyi
Mansfild parkı əsəri ilk növbədə tənqidçilərin nəzərindən uzaqda qalsa da, ictimaiyyətdə müvəffəqiyyət qazandı. İlk nəşri altı ay ərzində satıldı və 1816-cı ildə ikinci dəfə nəşr olundu, bu nəşr də tezliklə satılaraq tükəndi.

## Xarici keçidlər
* Mansfild pakı Qutenberq layihəsində
* Mansfild parkı LibriVox-da audio yazısı

## İstinadlar
Hacı Arif (film, 1995)

***Hacı Arif*** qısametrajlı sənədli film Film 1995-ci ildə Azərbaycan Televiziyasında çəkilib. Filmin rejissoru Nizami Abbasdır.

## Məzmun
Film müğənni, xanəndə, Azərbaycanın Xalq artisti, professor Arif Babayevin həyat və yaradıcılığından bəhs edir.

## Filmin heyəti
:**Rejissor**: Nizami Abbas
:**Ssenarist**: Mustafa Çəmənli
:**Operator**: Adil Abbasov
:**Montaj**: Yafət Xeyirov, Fuad Əliyev, Arzu Qasımov
:**Rejissor**: Rahim Sadıqbəyli
:**İnzibatçı**: Rüstəm Teymurşahov
:**Səs operatoru**: Firudin Bağıroğlu
:**Səs rejissoru**: Rəşad Mustafayev
:**Asistentlər**: Elşən Bədəlov, Mikayıl Nəsirov
:**Redaktor**: Sadıq Elcanlı
:**Direktor**: Vüqar Tapdıqlı

## İstinadlar
Köln kral salnaməsi

**Köln kral salnaməsi** (, ) — XII-XIII əsrlərdə latın dilində yazılmış genişhəcmli tarixi əsər. Mətnində bəzi fərqlər olan bir neçə əlyazması müasir dövrədək gəlib çatmışdır.

Salnamədə Almaniyanın tarixi, bəzi digər ölkələrin tarixinə dair çoxsaylı məlumatlar, xaç yürüşlərinin və bidətlə mübarizənin təsviri, həmçinin müxtəlif möcüzəvi hadisələr barədə hekayələr yer alır. Salnamənin əsas hissəsi 689-1175-ci illər arasındakı dövrü əhatə edir. Salnamənin altı davamı var və hadisələrin təsviri 1314-cü ilədək uzanır.

## Müəllifi
Əlyazmalardan birinin ön sözündə qeyd edilir ki, salnaməni Noysdan olan bir hakim tərtib edib. Salnaməni alman dilinə tərcümə edənlər və naşirlər isə hesab edirdilər ki, onun ilkin versiyasını Kölndən olan katolik keşişi hazırlamışdır. Amma 1997-ci ildə tədqiqatçı Manfred Qroten salnamənin Ziqburq monastırında tərtib edildiyini müəyyən etmişdir.

## Məzmunu
Köln salnaməsində başqa salnamələrdən məktublar, hesabatlar, müqavilələr və sənədlər istifadə edilib. Salnamənin əvvəli tamamilə Kölnün və buranın yepiskopluğunun tarixinə həsr edilib və yalnız 1106-cı ildən Almaniya və onun imperatorları barədə məlumat verilməyə başlanır. I Fridrix Barbarossanın hakimiyyət dövrü xüsusilə geniş təsvir edilib. Həmçinin, 1248-ci ildə Köln kafedralının bünövrəsinin qoyulmasına səbəb olan hadisələrdən bəhs edilir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Die Kölner Königschronik. Übersetzt von K. Platner. Die Geschichtschreiber der deutschen Vorzeit. 2. Ausgabe. 12. Jahrhundert. Band 53. Leipzig, 1893.
* *Wattenbach W.* Die Kölner Königschronik, nach der Ausgabe der Monumenta Germaniae, übersetzt von Dr. Karl Platner, Zweite neu bearbeitete und vermehrte Auflage. Leipzig, 1896.
* *Groten M.* Klösterliche Geschichtsschreibung: Siegburg und die Kolner Königschronik // Rheinische Vierteljahrsblätter 61, 1997. S. 50-78.

## Xarici keçidlər
*
8 qadın (film, 2002)

***8 qadın*** filmi rejissor Fransua Ozon tərəfindən 2002-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Əsas rolları Lyudivin Sanye, Virjini Leduayen, Katrin Denöv, Daniel Daryö, İzabel Yupper, Firmin Rişar, Emmanuel Bear və Fanni Ardan ifa edirlər.

## Məzmun
1950-ci illər. Milad vaxtı fransız imarətində böyük ailə toplanır. Burada dəhşətli qətl hadisəsi baş verir, evin sahibi öldürülür. Kimsə telefonu kəsmiş, avtomobilləri xarab etmişdir. Hər tərəf qardır və getməyə yer yoxdur. Evdə 8 qadın var: mərhumun həyat yoldaşı, 2 qızı, bacısı, qayınanası, baldızı, xidmətçi və aşpaz. Beləliklə, daxili təhqiqat başlayır. Çünki qatil məhz bu qadınlardan biridir...

## Rollarda
Lyudivin Sanye — Katrin
Virjini Leduayen — Syuzon
Katrin Denöv — Qabi
Daniel Daryö — nənə
İzabel Yupper — Oqüstina
Firmin Rişar — Madam Şanel
Emmanuel Bear — Luiza
Fanni Ardan — Pyeretta
Dominik Lyamyur — Marsel

## Həmçinin bax
*Fransa filmlərinin siyahısı
*İtaliya filmlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçid
*Filmi izlə (azərbaycan dilində)
E.ə. 45

## Hadisələr
* "Tuskulan söhbətləri" kitabı tamamlanmışdır.

## Doğumlar

## Vəfatlar

## İstinadlar
Quicken Loans Arena

**Quicken Loans Arena** və ya digər adı ilə "The Q" ABŞ-nin Ohayo ştatının Klivlend şəhərində yerləşir. Bu arena NBA üzvü Klivlend Kavalers, Amerika Hokkey Liqasında çıxış edən Klivlend Monsters və
Arena Futbol Liqasının üzvü Klivlend Qladitors komandalarının oyunlarına ev sahibliyi edir. Bundan əlavə arena Klivlend Steyt Vikinqs kişi və qadın basketbol komandalarının ikinci arenasıdır.
Aleyna Tilki

**Aleyna Tilki** () — Türk müğənni. 2016-cı ilin avqustunda "Cevapsız Çınlama" mahnısı ilə Türkiyədə tanınmışdır.

## Həyatı və karyerası
Aleyna Tilki 28 Mart 2000-ci ildə Konya şəhərində dünyaya gəlib. Anası Of, Trabzondan , atası isə Konyadandır. "Yetenek Sizsiniz Türkiye" yarışmasına qatılması ilə ilk dəfə televiziyada debüt etdi. 2016-cı ilin avqustunda türk bəstəkarı və aranjmançısı Əmrah Qaradumanın "Cevapsız Çınlama" adlı mahnısında vokal olaraq yer aldı. Mahnının yutubda yayımlanan klipi Türkiyədə 2016 - cı ildə ən çox izlənilən video klip oldu, və bir ildə 300 milyondan çox izlənmə topladı. Beləliklə ən çox izlənilən türk musiqi klipi oldu. Mahnı isə "MusicTopTR" rəsmi siyahısında 2-ci yerə qədər qalxdı. Tilki, 2017 - ci ilin iyununda, ilk solo mahnısı olan, "Sen Olsan Bari"ni yayımladı və Türkiyədə eyni siyahıda 1 nömrə oldu.

Yetkinlik dövrünə çatmadığı halda ilk canlı çıxışlarını içki satılan məkanlarda verdiyi üçün,  cəmiyyətin və dövlətin bir hissəsi üçün qınaq nöqtəsinə çevirdi. 2016-cı ilin noyabrında Diyarbəkirdəki konserti zamanı, məkana iki əl işi səs bombası atıldı. 

## Diskoqrafiya

; Mahnılar

* " Cevapsız Çınlama" ( Əmrah Qaraduman ilə ) (2016) 
* " Sen Olsan Bari " (2017)  
* "Yalnız Çiçek" ( *YıldzTilbenin Ulduzlu Mahnıları* ) (2018) 
* " Dipsiz Kuyum " ( *BombarDuman* ) (2018) 
* "Sevmek Yok" ( *BombarDuman* ) (2018) 
* " Nasılsın Aşkta (2019)" 
* " Yalan " (2020)
* "Retrograde" (2021)
* "Sır" (2021)
* "Aşk Ateşi" (2022)
* "Diamonds" (2022) (Jübel ilə)

## Filmoqrafiya

; Televiziya

* *Yetenek Sizsiniz Türkiye* (2014)

; Reklam

* FuseTea (2018)  
* Cornetto (2019)

## Mükafatlar və nominasiyalar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
50 50-yə (film, 2011)

***50 50-yə*** — rejissor Conatan Livayn tərəfindən 2011-ci ildə ekranlaşdırılmış film. Əsas rolları Cozef Qordon-Levitt, Set Roqen, Anna Kendrik və Brays Dallas Hovard ifa edirlər.

## Məzmun
Gənc Adam xərçəng xəstəsi olduğunu öyrənir, lakin qəmgin olmamaq üçün əlindən gələni edir. Bu yolda ona dostu Kayl da kömək edir və həyatında baş verənlərin müsbət tərəflərini üzə çıxarmağa köməkçi olur.

## Rollarda
Cozef Qordon-Levitt — Adam
Set Roqen — Kayl
Anna Kendrik — Keti
Brays Dallas Hovard — Reyçel
Anjelika Hyuston — Diana
Serj Ud — Riçard

## Həmçinin bax
*ABŞ filmlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçid
*Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Adaptasiya (film, 2002)

**Adaptasiya** filmi rejissor Spayk Cons tərəfindən 2002-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Əsas rolları Nikolas Keyc, Meril Strip və Kris Kuper ifa edirlər.

## Məzmun
Syuzan Orlean adlı jurnalistin "Orxideya oğrusu" adlı kitabını film üçün ssenari formasına adaptasiya etməyə qalxışan ssenarist Çarli Kaufman mənəvi və yaradıcıllıq böhranına düçar olur. Onu əhatələyən qəribə hisslər işləməyə imkan vermir. Daha sonra Çarli qərara gəlir ki, ssenariyə onunla reallıqda baş verən hadisələri də əlavə etməlidir. Reallıqla uydurma bir-biri ilə çox qəribə və özünəməxsus tərzdə qarışmağa başlayır.

## Rollarda
:Nikolas Keyc — Çarli Kaufman/Donald Kaufman
:Meril Strip — Syuzan Orlean
:Kris Kuper — Con Laroş
:Kara Seymur — Ameliya Kavan
:Meqqi Cillenhol — Kerolayn Kanninqem

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Filmi izlə (azərbaycan dilində)

## Həmçinin bax
Utinoe gölü (Frans-İosif Torpağı)

**Kosmiçeskoe gölü** — Frans-İosif Torpağı arxipelaqının daxil olan, Aleksandra Torpağında yerləşən göl. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Arxangelsk vilayəti ərazisinə daxildir. Gölün sahəsi 1&nbsp;km², uzunluğu 1,667&nbsp;km, eni isə 1,426&nbsp;km-dir. Gölün adada yerləşən Naqurski burnunda yerləşir. Cənub-şəqrində Naqurski qütb stansiyası yerləşir. Adada olan üç iri göldən biridir. 
## Xəritə
*Xəritə
45 il

***45 il*** filmi rejissor Endryu Heyq tərəfindən 2015-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Əsas rolları Şarlotta Remplinq və Tom Kortni ifa edirlər.

## Məzmun
Keyt və Ceff Merser cütlüyü uşaqsız ailədir. Onlar 45 illik evliliklərini təntənəli qeyd etməyə hazırlaşırlar. Ceffin aldığı məktub hadisələrin məcrasını dəyişir. Məktubda Ceffin keçmiş sevgilisi olan alman əsilli Katinin Alp dağlarında meyitinin tapıldığı yazılır. Hadisə Ceffin Keytlə evliliyindən 5 il əvvəl baş vermişdi. O zaman Katinin meyiti taplmamışdı.

Evlilik ildönümünə hazırlaşan Ceffin Kati ilə bağlı xatirələri aldığı məktubdan sonra yenidən canlanır, öz-özünə bu sualı verir — "Kati ölməsəydi görəsən, həyatı necə olardı?". Ceff Keytlə münasibətinə yenidən nəzər yetirməli olur..

## Rollarda
Şarlotta Remplinq — Keyt Merser
Tom Kortni — Ceff Merser
Ceraldin Ceyms — Lena
Dolli Uells — Selli
Devid Sibli — Corc

## Həmçinin bax
*Böyük Britaniya filmlərinin siyahısı

## İstinadlar