Yaşıl hesablama

**Yaşıl hesablama** () — kompüter texnologiyalarının və İT infrastrukturunun ətraf mühitə təsirini minimuma endirmək məqsədi daşıyan bir yanaşmadır. Bu konsepsiya, enerji istifadəsinin və elektron tullantıların azaldılmasını, təkrar emalın təşviq edilməsini və ümumi enerji səmərəliliyini artırmaq üçün texnologiyaların inkişafını və tətbiqini ehtiva edir.

## Əsas sahələri
# Enerji səmərəliliyi — kompüter avadanlıqları və məlumat mərkəzləri üçün az enerji sərf edən həllər tətbiq olunur. Məsələn, bulud texnologiyası vasitəsilə məlumatların saxlanması və emalı üçün enerji səmərəli serverlərdən istifadə edilir. Həmçinin, səmərəli soyutma sistemləri və az enerji sərf edən prosessorlarla elektrik xərcləri azaldılır.
# Təkrar emal və tullantıların azaldılması — İT şirkətləri və istehlakçılar cihazların ömrünü uzatmaq, köhnəlmiş cihazları təkrar emal etmək və təhlükəli materialların atılmasını düzgün idarə etmək üçün ekoloji cəhətdən təmiz təkrar emal proqramları həyata keçirirlər.
# Virtualizasiya və bulud hesablama — virtualizasiya texnologiyası bir neçə virtual maşının bir fiziki server üzərində işləməsinə imkan verərək enerji sərfiyyatını azaldır. Bulud hesablama da şirkətlərin fərdi serverlərə ehtiyacını azaldır və məlumat mərkəzlərinin paylaşılmasını təmin edir, beləliklə, ümumi enerji xərcləri azalır.
# Ətraf mühitə uyğun proqramlar və əməliyyatlar — məsələn, iş yerlərində və müəssisələrdə lazımsız güc sərfiyyatını azaltmaq üçün proqramlar və avtomatlaşdırma vasitəsilə işləyən avadanlıqların istifadəsi idarə olunur.

Yaşıl hesablama uzunmüddətli perspektivdə şirkətlərə həm xərcləri azaltmaq, həm də ətraf mühitin qorunmasına töhfə vermək imkanı yaradır.

## İKT və enerji tələbatı
Rəqəmsallaşma əlavə enerji istehlakına səbəb oldu; artan enerjinin təsiri azalan enerjinin təsirindən daha çox idi. Artan enerji istehlakının dörd təsiri:

# Birbaşa təsir — İKT-də (texniki) enerji səmərəliliyində əhəmiyyətli artımlar sektorun böyüməsinə qarşı çıxır.
# Səmərəlilik və geri sıçrayış effektləri — geri sıçrayış effektləri İKT üçün yüksəkdir və artan məhsuldarlıq çox vaxt daha çox enerji tələb edən yeni davranışlara gətirib çıxarır.
# Sənaye dəyişiklikləri - İKT xidmətlərinin böyüməsi, bir qayda olaraq, mövcud xidmətləri əvəz etmir, əksinə tamamlayır
# İqtisadi artım — rəqəmsallaşmanın iqtisadi artıma müsbət təsiri.

## Təhsil və sertifikatlaşdırma
### Yaşıl hesablama proqramları
Dərəcə və magistr proqramları bir sıra informasiya texnologiyaları sahələrində təlim, eləcə də ətraf mühitə dəyən zərəri azaltmaqla yanaşı tələbələrə sistemlərin qurulması və saxlanmasını öyrətmək üçün davamlı strategiyalar təqdim edir. Avstraliya Milli Universiteti (ANU) İnformasiya Texnologiyaları və Mühəndislik Magistrləri proqramlarının bir hissəsi kimi İKT Davamlılığı təklif edir.

### Yaşıl Hesablama Sertifikatlar
Bəzi sertifikatlar insanın yaşıl hesablamada xüsusi biliyə malik olduğunu göstərir, o cümlədən:
* Green Computing Initiative - GCI Certified Green Computing User Specialist (CGCUS), Certified Green Computing Architect (CGCA) və Certified Green Computing Professional (CGCP) sertifikatlarını təklif edir.
* İnformasiya Sistemləri İmtahan Şurasının (ISEB) Yaşıl İT üzrə Təməl Sertifikatı yaşıl hesablama haqqında ümumi anlayışı və məlumatlılığı nümayiş etdirmək və onun həyata keçirilməsinin faydalı ola biləcəyi yerləri nümayiş etdirmək üçün uyğundur. 
* Sinqapur Infocomm Texnologiyaları Federasiyası (SiTF) Sinqapur Sertifikatlı Yaşıl İT Professional SiTF səlahiyyətli təlim tərəfdaşları tərəfindən təklif olunan sənaye tərəfindən təsdiqlənmiş peşəkar sertifikatdır. Sertifikatlaşdırma dörd günlük təlimatçının rəhbərlik etdiyi əsas kursun və səlahiyyətli provayderdən bir günlük seçmə kursun tamamlanmasını tələb edir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Green IT Factsheet by the University of Michigan's Center for Sustainable Systems