Moris Merlo Ponti

**Moris Merlo Ponti** (; ) —  XX əsrin məşhur fransız filosofu, fenomenologiya, ekzistensializm və qavrayış fəlsəfəsi sahəsində aparıcı simalardan biri. O, Edmund Husserlin və Martin Haydeggerin fenomenoloji yanaşmalarını inkişaf etdirərək insan bədəninin və şüurunun qarşılıqlı əlaqəsini fəlsəfi tədqiqatın mərkəzinə çevirmişdir. Merlo Ponti əsasən qavrayış, bədən və dünya arasındakı münasibətləri araşdıraraq "bədənli şüur" () anlayışını formalaşdırmışdır.

## Bioqrafiyası
Moris Merlo Ponti 1908-ci ildə Fransanın Roşfor şəhərində anadan olmuşdur. O, Parisdə yerləşən Yüksək nomal məktəbində təhsil almış və burada Jan Pol Sartr ilə dostlaşmışdır. 1945-ci ildə Sorbonna Universitetində fəlsəfə professoru olmuş və 1952-ci ildən ömrünün sonuna qədər Kollec de Fransda professor vəzifəsində çalışmışdır. O, həm də "Les Temps Modernes" adlı jurnalın həmtəsisçisi və redaktoru olmuşdur.

Merlo Ponti öz fəlsəfəsində qavrayışın ilkin və əsas idrak forması olduğunu vurğulayır. Onun fikrincə, insan dünyanı düşüncə ilə deyil, ilk növbədə bədən vasitəsilə qavrayır. Bu baxımdan, bədən sadəcə bir obyekt deyil, həm də dünyada yönəlmiş fəaliyyətin mərkəzidir. Merlo Ponti "intentionallıq" anlayışını Husserldən götürərək onu bədənli təcrübə ilə birləşdirmişdir. O, subyekt və obyekt arasında sərt ayırımı rədd edərək onların qarşılıqlı təsir içində başa düşülməsini təklif edir.

Merlo Ponti fenomenologiya, psixologiya, estetika, təhsil və memarlıq kimi bir çox sahələrdə dərin təsir buraxmışdır. Onun fikirləri müasir kognitiv elmlər və bədən fəlsəfəsində də aktual olaraq qalır. O, həm klassik, həm də çağdaş filosoflar arasında körpü rolunu oynamışdır.

Moris Merlo Ponti 1961-ci ilin mayında 53 yaşında qəfil infarktdan vəfat etmişdir. O, ömrünün son dövrlərində dil və varlıq arasındakı əlaqələri araşdırırdı və yarımçıq qalmış əsərlərində dilin fenomenologiyası ilə məşğul olurdu.

## Biblioqrafiyası
Aşağıdakı cədvəldə Merlo Pontinin fransız və ingilis dillərinə tərcümə edilmiş, seçilmiş əsərləri verilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Abram, D. (1988). "Merleau-Ponty and the Voice of the Earth" *Environmental Ethics* 10, no. 2 (Summer 1988): 101–20.
* Abram, D. (1996). *The Spell of the Sensuous: Perception and Language in a More-than-Human World*, New York: Pantheon Books.
* Alloa, E. (2017) *Resistance of the Sensible World. An Introduction to Merleau-Ponty*, New York: Fordham University Press.
* Alloa, E., F. Chouraqui & R. Kaushik, (2019) (eds.) *Merleau-Ponty and Contemporary Philosophy*, Albany: SUNY Press.
* Barbaras, R. (2004) *The Being of the Phenomenon. Merleau-Ponty's Ontology* Bloomington: Indiana University Press.
* Carbone, M. (2004) *The Thinking of the Sensible. Merleau-Ponty's A-Philosophy*, Evanston: Northwestern University Press.
* Clark, A. (1997)  *Being There: Putting Brain, Body, and World Together Again*.  Cambridge, MA: MIT Press.
* Dillon, M. C. (1997) *Merleau-Ponty's Ontology*. Evanston: Northwestern University Press.
* Gallagher, S. (2003) *How the Body Shapes the Mind*. Oxford: Oxford University Press.
* Guilherme, Alexandre and Morgan, W. John, 'Maurice Merleau-Ponty (1908-1961)-dialogue as being present to the other'. Chapter 6 in *Philosophy, Dialogue, and Education: Nine modern European philosophers*, Routledge, London and New York, pp.&nbsp;89–108, .
* Johnson, G., Smith, M. B. (eds.) (1993) *The Merleau-Ponty Aesthetics Reader: Philosophy and Painting*, Chicago: Northwestern UP 1993.
* Landes, D. (2013) *Merleau-Ponty and the Paradoxes of Expression*, New York-London: Bloomsbury.
* Lawlor, L., Evans, F. (eds.) (2000) *Chiasms: Merleau-Ponty's Notion of Flesh*, Albany: SUNY Press.
* Petitot, J., Varela, F., Pachoud, B. and Roy, J-M. (eds.) (1999) *Naturalizing Phenomenology: Issues in Contemporary Phenomenology and Cognitive Science*. Stanford: Stanford University Press.
* Toadvine, T. (2009) *Merleau-Ponty's Philosophy of Nature*. Evanston: Northwestern University Press.
* Tilliette, X. (1970) *Maurice Merleau-Ponty ou la mesure de l'homme*, Seghers, 1970.
* Varela, F. J., Thompson, E. and Rosch, E. (1991) *The Embodied Mind: Cognitive Science and Human Experience*.  Cambridge: MIT Press.

## Xarici keçidlər
* Maurice Merleau-Ponty at 18 from the French Government website
* English Translations of Merleau-Ponty's Work
* Internet Encyclopedia of Philosophy: Maurice Merleau-Ponty by Jack Reynolds
* Stanford Encyclopedia of Philosophy: Maurice Merleau-Ponty by Ted Toadvine
* The Merleau-Ponty Circle — Association of scholars interested in the works of Merleau-Ponty
* Maurice Merleau-Ponty page at *Mythos & Logos*
* Chiasmi International — Studies Concerning the Thought of Maurice Merleau-Ponty in English, French and Italian
* O'Loughlin, Marjorie, 1995, "Intelligent Bodies and Ecological Subjectivities: Merleau-Ponty's Corrective to Postmodernism's "Subjects" of Education."
* Popen, Shari, 1995, "Merleau-Ponty Confronts Postmodernism: A Reply to O'Loughlin."
* Merleau-Ponty: Reckoning with the Possibility of an 'Other.'
* The Journal of French Philosophy — the online home of the Bulletin de la Société Américaine de Philosophie de Langue Française
* Online Merleau-Ponty Bibliography at PhilPapers.org