open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əbdürrəhman Nafiz Gürman

**Əbdürrəhman Nafiz Gürman** (; ) — Türk əsgər və siyasətçi. Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin 5-ci Qərargahının rəisi idi.

## Hərbi fəaliyyəti
1903-cü ildə Hərbi məktəbi leytenant rütbəsi ilə bitirdi. Eyni ildə daxil olduğu Hərbi Akademiyanı 1906-cı ildə bitirərək Qərargah komandiri oldu. Müxtəlif bölüylərdə Birlik komandiri, Tabur komandiri və Qərargah komandiri kimi vəzifələri yerinə yetirdi. Afrika Qruplarının Qərargah komandiri olduğu vaxtlarda 8 mart 1919-cu il — 8 oktyabr 1919-cu illər arasında fransız və italyanlar tərəfindən əsir alındı. Əsirlikdən azad olduqdan sonra Əskişəhər Cəbhə Komandirliyi və 1-ci korpusun qərargah rəisi vəzifələrinin ardından 8 fevral 1921-ci ildə Anadoluya döndü. Müxtəlif qərargahlarda və bölüklərdə xidmət etmişdir.

1926-cı ildə general-mayor rütbəsinə yüksəldi. 1930-cu ildə general-leytenant rütbəsinə yüksəldi. 1937-ci ildə Tkarya Manevrlərinə qoşuldu. 1940-cı ildə ordu generalı təyin edildi. General-mayor rütbəsi ilə 6-cı korpusun komandiri, general-leytenant rütbəsi ilə 9-cu korpusun komandiri, 4-cü korpusun komandiri və 2-ci ordu komandir köməkçisi, ordu generalı rütbəsi ilə 2-ci ordu komandiri Ali Hərbi Şuranın üzvü olmuşdur. 8 iyun 1949-cu ildə Baş qərargah rəhbəri vəzifəsinə təyin edildi, lakin daha sonra isə, o dövrdə baş nazir vəzifəsini icra edən Adnan Menderes tərəfindən 1950-ci il iyunun 6-da 15 general və 150 polkovnik ilə dövlət çevrilişinə cəhd iddiası ilə vəzifədən uzaqlaşdırıldı və Ali Hərbi Şuranın üzvü təyin edildi. 6 iyul 1950-ci ildə Ali Hərbi Şuranın üzvlüyündən təqaüdə çıxdı.

## Siyasi fəaliyyəti
6 yanvar 1961 və 15 oktyabr 1961 tarixləri arasında Qurucu Məclisin sədrinin nümayəndəsi idi. Hal-hazırda Samatya, İstanbulun Fatih Güngörən və İzmirin Bayraqlı qəsəbələrində bir məhəllə və Bodrum Cümhuriyyət Məhəlləsində bir küçə onun adını daşıyır. İstanbuldakı məhəllə xalq arasında daha çox Mərtər adıyla tanınır.

## Həmçinin bax
* İtaliya-Osmanlı müharibəsi
* Balkan müharibələri
* Birinci Dünya müharibəsi
* Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsi

## İstinadlar
Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın ev muzeyi

**Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın ev muzeyi** — Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın ömrünün son 19 ilini keçirdiyi ev. Burada böyük şairdən yadigar qalan əşyalar, hətta vaxtı ilə geyindiyi ayaqqabı, istifadə etdiyi əl çantası və digər əşyalar saxlanılır.

## Haqqında
Ustad Şəhriyarın evi Təbrizdə Maksudiyyə Şəhr bölgəsində yerləşir. Şair ömrünün son 19 ilini bu evdə keçirib. Evi 1988-ci ildə şairin ölümündən sonra Təbriz bələdiyyəsi alıb və muzeyə çevirib. Muzeydə 500-dən artıq eksponat mövcuddur. Burada onun əlyazmaları, ondan yadigar qalan əşyalar, hətta vaxtı ilə geyindiyi ayaqqabı, istifadə etdiyi əl çantası və digər əşyaları saxlanılır. Şəhriyarın ev muzeyində Bakıdan gətirilən tara da rast gəlmək mümkündür.

## Şəkillər

Shahriar House 3.jpg|Evin zirzəmisində yerləşən fəvvarə
Shahriar House 2.jpg|İstifadə etdiyi əşyalar və əsərləri
Shahriar House Kitchen.jpg|Evin mətbəxi
Shahriar Clothes 2.jpg|Geyindiyi geyimlər
Shahriar Clothes.jpg|Geyindiyi geyimlər
Shahriar pens.jpg|İstifadə etdiyi qələmlər və əlyazmaları
Shahriar personal tools.jpg|İstifadə etdiyi əşyalar və əsərləri
Shahriar House 5.jpg|Evin həyəti
حیاط منزل استاد شهریار.jpg|Evin həyəti
Shahriar's House - 4R9A0933.jpg|
اسباب منزل.jpg|İstifadə etdiyi televizor
وسایل شخصی استاد شهریار.jpg|İstifadə etdiyi geyimlər


## Xarici keçidlər
*Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın ev muzeyindən görüntülər

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Tamilnad

**Tamilnad** və ya **Tamil-Nadu** (; ) — Hindistanın cənubunda ştat. Paytaxtı Çennai şəhəridir.

## Adın etimologiyası
Tamilnad və ya Tamil-Nadu sözünün hərfi mənası "Tamil ölkəsi" deməkdir.

## Əhalisi
Ştatın əhalisi 2011-ci ilin məlumatına görə 72 138 958 nəfərdir. Əhalisinə görə Hindistan ştatları arasında 7-ci yerdədir. Əhalisini əsasən tamillər təşkil edir.

## Coğrafiyası

Sahəsi — 130 058&nbsp;km²-dir. Tamilnad Karnataka, Kerala və Andra Pradeş əyalətləri və Pondişerinin birləşmə ərazisi ilə də məhdudlaşır. Şərqdə Benqal körfəzinin suları ilə yuyulur. Ən böyük çayı Kaveridir.

Ştatın qərb, cənub və şimal-qərb istiqamətləri dağlıqdır. Tamilnad, Nilgiri dağlıq bölgəsinə bağlı olan ərazisində həm Qərb, həm də Şərqi qatlara sahib olan yeganə dövlətdir. Qərb ghatsları Kerala ilə sərhədi boyunca uzanırdılar, cənub-qərb mussonun gətirdiyi yağışları praktik olaraq məhdudlaşdırırdılar. Dövlətin şərq hissəsi məhsuldar düzənlikdir, şimal hissəsi düz və dağlıq ərazilərlə təmsil olunur. Tamilnadın mərkəzi bölgələri olduqca quraq və digər bölgələrə nisbətən daha az yağış alır.

Tamilnad 910&nbsp;km sahilyanı əraziyə malikdir. 2004-cü ildə dövlətin sahilyanı bölgələri, Asiyanın qonşu dövlətləri kimi, Hind okeanında sunami ilə yuyulub. Dövlət bu hadisələrin qurbanlarının sayının 7909 nəfərdən çox olması kimi qiymətləndirilir.

Bölgənin iqlimi mussona bağlıdır, bir çox sahə quraqlığa məruz qalır. Orta illik yağıntı 945 mmdir, onlardan təxminən 48% -i şimal-şərq mussonundan, 32% -i cənub-qərb mussonundan gəlir.

## Təsərrüfatı
Əsasən çəltik, buğda, qarğıdalı, yerfındığı, pambıq, tütün, qəhvə, çay və s. yetişdirdilir. Qaramal, davar saxlanılır. Balıq ovlanır. Duz, liqnit, boksit, maqnezit çıxarılır. Toxuculuq, yeyinti, dəri, maşınqayırma, qara metallurgiya səneyesi, Neyğeli kompleksi və alüminium zavodu var.

Tikinti materiallarının, xüsusilə sementin böyük istehsalçısıdır..

## Həmçinin bax
* Kanni

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* The Official Site of the Government of Tamil Nadu
* Official Tourism Site of Tamil Nadu, India
Tarn və Qaronna

**Tarn və Qaronna** (, ) — Fransanın cənubunda yerləşən, Oksitaniya regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 82. İnzibati mərkəzi — Montoban. Əhalisi — 248 227 nəfər (departamentlər arasında, 81-ci yer, məlumatlar 2010-cu ilin melumatları).

## Coğrafiyası
Ərazisi — 3718&nbsp;km². Departamentin ərazisində Tarn və Qaronna çayları axır.

Departamentə 2 rayon, 30 kanton və 195 kommun daxildir.
## Tarixi
Departament Napoleonun 4 noyabr 1804-cü il tarixli fərmanı ilə yaradılmışdır. Bunlar, əsasən, Lo və Yuxarı Qaronna  sərhəd departamentlərin torpaqlarını əhatə etmişdir.

## Qalereya

Fayl:Montauban - place nationale.jpg|
Fayl:Bruniquel - Ensemble -1.jpg|
Fayl:Église de Lauzerte.JPG|
Fayl:MaisonDuRoy-StAntonin.jpg|
Fayl:Moissac facade SaintPierre.jpg|

## Xarici keçidlər
* 
* Préfecture
* Conseil général
Var (departament)

**Var** (, ) — Fransanın cənub-şərqində yerləşən, Provans-Alp-Kot d'Azür regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 83. İnzibati mərkəzi — Tulon . Əhalisi — 1,026,222 nəfərdir (departamentlər arasında 22-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).
## Coğrafiyası
Var departamenti Fransanın cənub-şərqində 5,973&nbsp;km² olan Aralıq dənizi sahilində (Kot d'Azür) yerləşir.

## Tarixi
Var — 1790-ci ilin mart ayında Böyük Fransa inqilabı zamanı yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Provans vilayətinin ərazisində yerləşir. Adı Var çayından gəlir. 1860-cı ildə Var departamentin ərazisinin bir hissəsi  yeni yaranmış Dənizkənarı Alplar departamentinə daxil edilmişdir. Nəticədə departament adını verən Var vadisi  ərazisində yerləşir.

## İnzibati bölgüsü

## Qalereya

Gorges du Verdon River from Bottom 0364.jpg|
Bormes 029.jpg|
Hyères 025.jpg|
Calanque du Petit Canereit-Massif de l'Esterel.jpg|
Saint Tropez Ville.jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Préfecture
* Maison du Tourisme de la Provence d’Azur
* Conseil général
Qriqori Leps

**Qriqori Viktoroviç Leps** (; ) — Gürcü əsilli bariton səsli sovet və Rusiya müğənnisi, bəstəkar, prodüser, İnquşetiya Respublikasının əməkdar artisti (2004), Rusiya Federasiyasının əməkdar artisti (2011), Qaraçay-Çərkəz Respublikasının xalq artisti (2015). Qreqori Leps Rusiyanın ən çox gəlir əldə edən müğənnisidir. 2013-cü ildə 15 milyon $, 2014-cü ildə 12 milyon $, 2015-ci ildə isə 12.2 milyon $ gəlir əldə etmişdir.

## Həyatı və fəaliyyəti
Qriqori Leps Soçidə, etnik gürcü ailəsində doğulmuşdur. O, zərb alətləri üzrə musiqi məktəbini  bitirmişdir. Hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra bir neçə rok qruplarında musiqi ifa etməyə başlamış və restoranlarda müğənnilik etmişdir. O, alkoqolizm və narkotik vasitə alışqanlığından əziyyət çəkmiş və bundan qurtulmaq üçün Moskvaya getmişdir. Daha sonra o, restoranlarda ifa etməyə başlamış və səsyazma studiyasından təklif almışdır. Beləliklə 1995-ci ildə Qriqori Leps *Tanrı sizləri qorusun* adlı ilk albomunu buraxır. Albomdakı *Natali* mahnısı qısa zamanda hit mahnıya çevrilir. Leps narkotik vasitələrdən xəstəxanaya yatırıldığı üçün bundan xəbərsiz olur. Həkimlər ona narkotik vasitələri davam etdirəcəyi təqdirdə öləcəyini bildirmişlər.

1997-ci ildə *Bütün həyat* () adlı ikinci albomunu buraxan Lepsin bu albomdakı *Çijik* () və *Bütün həyat* mahnıları hit olur.

2000-ci ildə *Xışıltı* () və *Nə olsun?* () hitlərinin daxil olduğu *Təşəkkürlər xalqım...* () adlı albomunu buraxır. Albomda Lepsin stilinin dəyişilməsi müşahidə olunur. Belə ki, o, tamamilə şanson stilindən uzaqlaşaraq rok üslubuna keçir. Həmin ildə o, Layma Vaykule baletinin rəqqasəsi olan Anya ilə tanış olur. Eyni zamanda Lepsin səsində problem yaranır və əməliyyat olunur.

2002-ci ildə Leps *Yağışın simlərində...* () adlı albomunu buraxır. Həmin albomdan *Stolda vodka qədəhləri* () adlı mahnısı məşhurlaşır.

2004-cü ildə Vladimir Vısotskinin yazdığı mahnılardan ibarət rok üslubunda *Yelkən* () adlı albom buraxır. Albomdakı "Yelkən" mahnısına klip çəkilir və albom satış sayına görə üst pillələrə yüksəlir. Albomun ikinci hissəsi olan *İkinci* () 2007-ci ildə çıxarılır və onun təqdimatı Kremldə baş tutur.

Qreqori Lepsin 2005-ci ildə mahnılarından ibarət *Sevimlilər... 10 il* () adlı yığma albomu işıq üzü görür.

2006-cı ildə o, 2 albom buraxır və yüksək uğur əldə edir — *Labirint* () və *Qar fırtınası* () hitlərinin daxil oldiği *Labirint* və *Dondurucu günəş* () hitinin daxil olduğu *Yerin mərkəzində* (). *Yerin mərkəzində* albomuna həsr olunan ilk konsert Lujniki stadionunda baş tutur.

2009-cu ildə yeni və köhnə mahnıların daxil olduğu *Çağlayan* () adlı albomu təqdim olunur.

2011-ci ilin fevralında "Pensne" () albomuna həsr olunan trio konsertlər keçirir. Bir ildən sonra isə Leps musiqi üslubunu başqa istiqamətə yönəldir.

## İstinadlar
Parasitiformes

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəüstü.

## Haqqında
Parazitiform gənələrdə bədən iki hissədən ibarət olur: 2 cüt ön ətraflı qnatosom və 4 cüt ayaqlı idiosom. Bu gənələrin bədəni seqmentləşməmişdir. Ayaqların birinci buğumları sərbəst şəkildə bədənə birləşmiş, hərəkətli və ya azhərəkətlidir. Onlarda 1 cüt yaxşı nəzərəçarpan nəfəsgah vardır. Cinsiyyət dəliyi idiosomun ön hissəsində yerləşir. İnkişaf sikli aşağıdakı fazaları əhatə edir. Yumurta, sürfə, nimfa və yaşlı gənə. Cinsi dimorfizim adətən yaxşı ifadə olunmuşdur. Dişilər mayalanmadan sonra çoxalırlar, ancaq parteneogenez də məlumdur. Parazitiform gənələr – tipik yerüstü sakinlərdir. Onların həyat tərzi və yaşayış yeri çox müxtəlifdir. Torpaqda, meşə döşənəyində, peyində, bitkilərdə, xırda məməlilərin və quşların yuvalarında, ictimai cücülərin yuvalarında yaşayırlar. Dəstəyə həm yırtıcı və ya qarışıq qidalı sərbəstyaşayan, həm də parazit növlər daxildir. Ev və vəhşi heyvanların paraziti, insanın və ev heyvanlarının bir çox qorxulu xəstəliklərinin törədicisi olan iksod, arqas və bəzi qamaz gənələri geniş dairələrdə məlumdur. Parazitiform gənələrin ölçüləri güclü şəkildə fərqlənərək 0,2 sm-dən 2–3 sm-ə qədər dəyişir. Bədən formasıda çox müxtəlifdir. Gənələr dorszol-ventral istiqamətdə yastılana və ya bərabər surətdə kürəşəkilli enlənə bilər. İdiosomun örtükləri dartılan kutikuladan ibarət olub, müxtəlif forma və ölçüləri olan və dioqnostik əhəmiyyət kəsb edən qalxan və qalxancıqlara skrelitlərə, disklərə malik olur. Bədənin və ətrafların örtükləri üzərində müxtəlif formalı və uzunluqlu qılcıqlar olur. Qılcıqlar ya düzgün və daimi formada yerləşir, ya da nizamsız şəkildə bütün bədəni örtür. Gözləri, əgər varsa, idiosomun dorsal tərəfində yerləşir. Əksər növlərdə gözlər yoxdur. Xeliserlər – zirvəsində qısqac olan 2–3 buğumludur. Pedipalplar 4–5 buğumlu olub hiss orqanı rolunu oynayır. Yaşlı nimfalarda və gənələrdə 4cüt, sürfələrdə 3cüt ayaq olur. Ayaqlar 6 buğumdan ibarət olur: çanaq, burma, bud, diz, baldır, bir cüt caynağa malik pəncəönü və əmziklə bitən pəncə. Bir çox gənələrdə caynaqlar və əmziklər reduksiyaya uğramış, birinci ayaqlar isə antena rolunu oynayır. Parazitiform gənələr dəstəsi üç yarımdəstəyə bölünür.
# Qamaz, uropod və başqa gənələrdən ibarət olan Mezostqmata
# İksodoid gənələr fəsiüstlüyünü birləşdirən Metastiqmata
# Tropik Holotyroidea – dan ibarət olan Tetrastiqmata

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Roald Dal

**Roald Dal** () — Uelsli roman və qısa hekayələr yazıçısıdır. Norveçli bir ailənin uşağı olaraq Llandaff Kardiff Uelsdünyaya gələn Dal, 1940-cı illərdə yazdığı xüsusilə uşaqlara istiqamətli kitablarla ən çox satan yazarlar arasına girmişdir. Çarli və şokolad fabriki adlı kitabı mükafat qazanmışdır. Bu mükafatlar cəmdə dörd dənədir. Çarli və şokolad fabriki adlı kitabından sonra Çarlinin Böyük Şüşə Lifti adlı kitabını yazmışdır. Seriyanın üçüncü kitabını da yazmaq istəmişdir, lakin bitirə bilməmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Balaklava (dəqiqləşdirmə)

* Balaklava — Sevastopol şəhərinə daxil olan rayon.
* Balaklava (baş geyimi) — sifətin bir qismini örtən baş geyimi.
* Balaklava döyüşü — 1854-cü ildə Krım müharibəsi zamanı Rusiya ilə müttəfiq qoşunlar arasında baş vermiş döyüş.
Ağni

**Ağni** Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasına mənsub Lori pristavlığında kənd adı.

## Toponimkası
Ağni- Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasına mənsub Lori pristavlığında kənd adı. XIX əsrin ortasında kəndin əhalisi Türkiyədən gəlmə ermənilər idi.(yenə orada). Yaqut Həməvi (XIII əsr) Gəncə şəhərinin yaxınlığında bir qalanın Akna adlandığını yazmışdır. Ehtimal ki, kəndin əhalisi müəyyən tarixi hadisə ilə əlaqədar olaraq həmin qaladan çıxmadır. 

## Həmçinin bax
Tiflis quberniyası

## Xarici keçid
axc.preslib.az

## İstinad
Pansori

thumb|Pansori nümayişi. Cənubi Koreya, Busan

**Pansori** ( - *phansori*) — müğənni ilə davulçü tərəfindən ifa edilən Koreya musiqili nağılbazlıq janrı.

Cənubi Koreya hakimiyyəti pansori müğənniləri *yaşayan milli xəzinə* olduğunu sayır. 2003-cü ildə o, UNESCO tərəfindən Bəşəriyyətin Şifahi və Qeyri-Maddi İrsinin Şah Əsərləri siyahısına daxil edilib.

## Etimologiya

Pansori sözü *phan* () və *sori* () sözlərdən ibarətdir. *Phan* sözünün müxtəlif mənaları var və tədqiqatçılar onun bu sözdə nə məna daşıdığı haqqında razılıqda deillər. Mənalardan biri toplaşmadır, başqası isə fərqli tonlarda bəstələnən mahnıdır. *Sori* sözü isə səs demək.

## Tarix

Pansori əsli XVII əsrdən (Coson krallığı dövrü) gəlir. İnanılır ki, ən ərkən pansori ifaçıları şamanlar ilə küçə artistləri, izləyiciləri isə aşağı sinif insanlar idilər. Koreya yarımadanın hansı hissəsindən gəldiyini bilinmir, halbuki onun inkişafı Honam bölgəsində baş verirdi.

İnanılır ki, təxminən XVIII əsrin ortasında, pansori artıq cəmiyyətin yuxarı siniflərin tərəfindən də qəbul ounmuşdu. Bunun sübutlarından biri odur ki, *yanban* sinifindən olan Yu Cin Han 1754-cü ildə Honamda ifa olunan məşhur *Çunhyanga* pansorinin mətnini yazdırıb. Bu onu göstərir ki, o vaxt yuxarı siniflərin nümayəndələri pansori çıxışlara gedirdilər.

## İstinadlar
Ağtaxta

**Ağtaxta** Tiflis quberniyasının Siqnax qəzasında dağ adı.

## Toponimkası
Ağtaxta- Tiflis quberniyasının Siqnax qəzasında dağ adı. Azərbaycanca ağ və taxta "dağın döşündə hamar yer" sözlərindəndir.

## Həmçinin bax
Tiflis quberniyası

## Xarici keçid
axc.preslib.az

## İstinad
Quayniya

**Quayniya** ()  — Kolumbiyanın departamentlərindən biri, ölkənin şərqində yerləşir. Şərqdə Venesuela, qərbdə isə Braziliya ilə sərhəddir. İnzibati mərkəzi - İnirida şəhəridir.
## Bələdiyyələr

## Həmçinin bax
* Kolumbiyanın inzibati bölgüsü
* Sesar (departament)
* Bolivar (departament)
* Arauka (departament)
* Boyaka
* Kaldas
* Kaketa (departament)
* Kordova (departament)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Reserva natural de Puinawai
* Secretaría de Educación del Guainía
* Guainía 99: Selva y Llano
* Guainía ¿Pon manó, apewe?
* Sistema de Información Ambiental Territorial de la Amazonia Colombiana - SIAT-AC
* VI Festival de Etnociencia del Guainía
* Aves Del Guainia
Birlik heykəli

**Birlik heykəli** () — Hindistanın baş naziri vəzifəsini icra etmiş və Hindistanın müstəqillik hərəkatının liderlərindən biri olan Vallabhai Patelin şərəfinə ucaldılmış, Qucaratda yerləşən heykəl. Heykəlin hündürlüyü 182 metr olmaqla Azadlıq heykəlindən 4 dəfə böyükdür. Abidə Larsen & Toubro firması tərəfindən inşa olunmuş, kontraktının ümumi dəyəri isə 2,989₹ kror (420 milyon $) olmuşdur.

## Layihə
Birlik heykəli Sadhu Bet adlı bir ada üzərində, Narmada bəndindən 3.2&nbsp;km məsafədə ucaldılmışdır. Bünövrəsinin hündürlüyü 58 metr, heykəlin öz hündürlüyü isə 182 metr olmaqla abidənin ümumi hündürlüyü 240 metrdir. Abidə dəmir çərçivə, armaturlanmış beton və bürünc ötrüklə inşa olunmuşdur. Hazırlanması zamanı 75,000 kub metr betondan, 5,700 ton polad çərçivədən, 18,500 ton armaturlanmış polad çubuqlardan və 22,500 ton bürünc üzlükdən istifadə olunmuşdur.

.

## İstinadlar
Əlibəyovların evi

**Əlibəyovların evi** — Bakı şəhəri Rza Quliyev döngəsi 4 (keçmiş Karaulnıy döngəsi 4) və Süleyman Tağızadə küçəsi 60 (keçmiş Poçtovaya küçəsi 60) ünvanında yerləşən yaşayış evi.

## Tarixi
Mülkü tikdirən Rza bəy Əlibəyov Kazanda tibb təhsili alıb. Sonradan isə Peterburqdan hüquq fakultəsini qızıl medalla bitirib. Bu medalla onu şəxsən imperator II Nikolay təltif etmişdi. Məhz Peterburqda təhsil aldığı zaman o memar Nikolay Prokofyev ilə tanış olur. Sonradan isə ağlında olan malikanəni məhz tanışı Nikolaya tikdirir. Bina 1903-cü ildə akademik N.Prokofyevin layihəsi üzrə inşa edilmişdir. Künc ərazidə uğurla yerləşən varlı malikanə üslubuna aiddir. Relyefdə bina istər həcmli modelləşdirilməsi istərsə də arxitektur şərhi ilə şəhərin tarixi məhəllələr strukturuna daxil edilmiş və yaşayış evinin yüksək estetik səviyyədə həllinin maraqlı nümunəsi kimi çıxış edir. Burada "şüşəbənd" formasında yerli memarlığın klassik üsulları və həcmli elementlərindən istifadə edilmişdir ki, bu da özünəməxsus memarlıq kompozisiyasının yaranmasını şərtləndirmişdir. Forma və elementlərinin zənginliyi, üsul və heykəltaraşlıq motivlərinin müxtəlifliyi malikanənin bədii tərəfini açmışdır. Piləkən qəfəsinin və divar naxışları, zəngin yapmalar ilə olan yaşayış yerlərinin interyerləri diqqəti cəlb edir, onlar, həndəsi şəklin dolğun plafonu ilə olan şərqi otaq və stalaktit karniz məxsusi olaraq böyük zövqlə yerinə yetirilmişdir. Bina Peterburq memarının yaradıcılığında mühüm yer tutur, memarlıq irsinin bir hissəsi və memarlıq abidəsidir.

## Şəkillər

Rzabəy Əlibəyovun evi Block Entrance2.jpg
Building on Rza Quliyev Street 4 (12).jpg
Building on Rza Quliyev Street 4 (14).jpg
Rza Quliyev 4 ünvanındakı yaşayış binasının fasad qabartması.jpg
Building on Rza Quliyev Street 4 (7).jpg
Rzabəy Əlibəyovun evi Block Entrance.jpg
Rzabəy Əlibəyovun evi Block Entrance1.jpg


## Həmçinin bax
* Atlantlı ev
* İsa bəy Hacınskinin evi
* Sadıqov qardaşlarının mədaxil evi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Əlibəyovların evi / Lider Tv 
* Bir Binanın Sirri #3 | Əlibəyovların Evi / AStar
* Azərbaycan memarlığının inciləri - Əlibəyovların evi / Hot News
Zavxan vilayəti

**Zavxan vilayəti** (*[[Monqol dili|monqolca]]: Завхан аймаг*) — Monqolustanın 21 vilayətindən (aymaq) biri. Özündə 24 rayonu (sum) birləşdirən Zavxan vilayətinin ərazisi 82 455 Km2-dır.

## Ərazisi
1931-ci ildə yaradılan Zavxan vilayətinin ərazisi 82 455 Km2-dır. Zavxan vilayətinə 24 rayon (sum) daxilidir. Vilayətini paytaxtı Uliastai şəhəridir.

## Əhalisi
2017-ci ilə olan məlumatlara əsasən Zavxan vilayətinin əhalisi 72 104 nəfərdir. Əhalinin mütləqi monqollardan ibarətdir.

## İnzibati bölgüsü

----

## Həmçinin bax
II Ferens Rakoçi

**II Ferens Rakoçi** (; ) — 1703–1711 Macar istiqlaliyyət hərəkatının rəhbəri, Transilvaniya şahzadəsi.

## Həyatı
Ferens Rakoçi 1676-cı ildə Transilvaniyada anadan olmuşdur. I Ferens Rakoçi və İlona Zirininin 3 uşağından sonuncusudur. Atası hələ o uşaq ikən vəfat etdiyi üçün anası uşaqlarını tək başına yetişdirmişdir. Daha sonra İlona ikinci dəfə İmre Tököli ilə ailə həyatı qurur. Ögey ata Rakoçinin təhsilinə laqeyd yanaşır. Bütün diqqətini siyasət sahəsinə yönəldən Tököli 1683-cü ildə türklər Vyana şəhərini tuta bilmədikdə Yuxarı Macarıstan kralı olmaq aruzlarının puç olacağını başa düşür və Rakoçini Konstantinapola xoş niyyətinin simgəsi olaraq göndərmək istəyir. Lakin anası bu addıma qarşı çıxır. 1688-ci ildə I Leopold onu öz himayəsinə götürür və anası ilə birlikdə Vyana şəhərinə köçür. 1694-cü ildə Sarolta Amaliya ilə ailə həyatı qurur və Rakoçi qalasına yerləşir.

## Rakoçinin istiqlaliyyət müharibəsi
Rakoçi 1700-cü ildə Habsburq sülaləsinə qarşı üsyana başlamaq məqsədilə Fransadan yardım istəyir. Avstriya kəşfiyyatının bundan xəbər tutması nəticəsində həbs edilir. O, edam edilcəyini bildiyi üçün həbsdən qaçaraq, Polşaya gəlir. 1703-cü ildə İspan irsi uğrunda müharibə nəticəsində Avstriya qoşununun bir hissəsi Macarıstandan çıxarılır. Beləliklə yeni bir üsyanın başlaması üçün şərait yaranır. Ferens Rakoçi Fransanın köməyi ilə Macarıstana qayıdaraq 1703-cü ildə Transilvaniya şahzadəsi titulunu alır. 1705-ci ildə isə əsillər məclisi tərəfindən Macar şahzadəsi tituluna layiq görülür. 1708-ci ildə Trençin döyüşündə Macar üsyançıları məğlub olur. Belə ki, məğlubiyyətdən sonra üsyançılar imperatorla sülh müqaviləsi bağlamaq qərarına gəlirlər. 1711-ci ildə sülh danışıqları başlasa da, Rakoçi təhlükəsizliyinin təmin etmək üçün Macarıstanı tərk edərək Polşaya gedir. Rakoçinin yoxluğunda üsyançılarla Avstriya nümayəndələri arasında Szatmar sazişi imzalanır. Beləliklə Rakoçinin rəhbərliyidə başlayan istiqlaliyyət müharibəsi sona çatır.

## Ölümü
Rakoçi 1711–1717-ci illərdə Polşa, İngiltərə və Fransada yaşayır. 1715-ci ildə Osmanlı dövlətinin təklifini qəbul edərək Osmanlı torpaqlarına səfər edir və burada yaşamağa başlayır. O ailəsi ilə birgə Təkirdağa yerləşir. Və 1735-ci ildə burada vəfat edir. 1906-c ildə Macar hökumətinin qərarı ilə nəəşi Macarıstana gətirilir və burada Kassa şəhərində dəfn edilir.
Təkirdağdakı evi hal-hazırda muzey kimi fəaliyyət göstməktədir.

## İstinadlar
İnirida

**İnirida** () — Kolumbiyanın şərqində yerləşən şəhər və bələdiyyə, Quayniya deparatmentinin inzibati mərkəzidir.

## Coğrafi mövqeyi
İnirida, departamentin şərqində, Venesuela sərhəddinin yaxınlığında, Quavyare çayının bir qədər cənubunda, şəhər ölkə paytaxtından təxminən 685 km uzaqlıqda yerləşir. Şəhər dəniz səviyyəsində 82 metr hündürlükdə yerləşir..
Bələdiyyənin sahəsi 16 165 km²dir..

## Əhalisi
Kolumbiyanın Milli Sitastik İdarəsinin məlumatına görə 2012-ci ildə şəhərdə əhalinin sayı 19.282 nəfərə çatmışdır.

2005-ci il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, kişilər əhalinin 51,2%-ni, qadınlar isə müvafiq olaraq 48,8% -ni təşkil edir. İkincisi, şəhər əhalisinin hindilər 60,3%-ni təşkil edir, avropoid və mestizolar — 38,5%, zəncilər — 1,2%-ni təşkil edir. 15 yaşdan yuxarı əhali arasında oxuculuq nisbəti isə 83,8% təşkil etmişdir.

## Həmçinin bax
* Kolumbiyanın inzibati bölgüsü
* Boqota
* Tunxa
* Monteriya
* Kibdo
* Florensiya (Kaketa)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Página del Municipio de Inírida
* Fotos Mavecure
Voklüz (departament)

**Voklüz** (, ) — Fransanın cənubunda yerləşən, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionun departamentlərindən biri; Sıra nömrəsi — 84. İnzibati mərkəzi — Avinyon (prefektura). Əhalisi — 555.240 nəfərdir (departamentlər arasında 48-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).
## Coğrafiyası
Ərazisi 3567&nbsp;km². Departamentin qərb sərhədləri boyunca Rona çayı, cənub boyunca - Dürans çayı axır.

Departamentə 3 rayon (Avinyon, Apt və Karpantra), 24 kanton və 151 kommun daxildir.

## Tarixi
Voklüz 1793-ci ildə Buş-dü-Ron, Drom və Aşağı Alplar dağlarının (indiki  Yuxarı Provans Alpları) departamentlərindən  ayrılmış ərazilərdən formalaşmışdır. Keçmiş Provans vilayətinin ərazisində yerləşir. Adı, latın adı  ("Bağlı Vadis") eyni adlı kənddən gəlir.
## Qalereya

Fayl:Saint-benezet in southeastern France.jpg|
Fayl:TrBogen Orange.jpg|
Fayl:Gordes pano.jpg|
Fayl:140608 Mont-Ventoux-04.jpg|
Fayl:DentelleMontmirail.jpg|
Fayl:Abbaye de Sénanque - 002.jpg|

## Xarici keçidlər
* Préfecture
* Conseil général
* Chef lieu de Vaucluse (Avignon)
Mo dağı

**Mo dağı** (; xalq arasında "Dəyirman daşı dağı") (Mo təpəsi, Moşan kimi də tələffüz oluna bilər) — Tarix boyunca Mo'er dağı () və Lonq dağı () adı ilə tanınmış, Şərq gölünün cənub sahillərində yerləşən tarixi və mədəni əhəmiyyətə malik dağ. Dağ Çinin Hubey əyalətinin Vuan regionunun Honşan rayonunun *AAAAA Çin Turist Atraksiyonları* ərazisində yerləşir.

## Etimologiyası
*Mo dağı* birləşməsindəki Mo hissəciyi tərcümədə *dəyirman daşı* mənasına gəlir. Dəyirman daşı kimi yumru olduğuna görə dağ bu cür adlandırılmışdır.

## Tarixi
Bir neçə yüz il əvvəl Lonq dağı kimi də tanınan Mo dağı *Faua məbədinin* ərazisində yerləşirdi. Məbəddə bir neçə yüz rahib çalışırdı. Ağcaqanadlar vasitəsilə insanlara keçən xəstəliklər və epidemiyalar yayıldıqdan sonra məbəd tamamilə tərk edilmişdir.

1954-cü ilin yazında Zu De Mo dağına səfər gerçəkləşdirmişdir. Səfər ərəfəsində general və siyasətçi olan De burada üzərində "东湖暂让西湖好，今后将比西湖强" sözləri yazılmış kitabə inşa etdirməyi əmr etmişdir. Kitabə üzərinə "Şərq gölü Qərb gölü qədər yaxşı olmaya bilər, lakin bu, Qərb gölündən daha güclü olacaq" kimi tərcümə olunan ifadə həkk olunmuşdur.

22 iyun 1999-cu il saat 19:35-də Mo dağında yerləşən yeddi yüzə yaxın ağac külək nəticəsində Şərq gölünə yuvarlanmışdır. Bu hadisə hələ də müəmmalı və paranormal hadisə olaraq qalır. Ehtimal var ki, bu hadisə uçan naməlum obyektlərin fəaliyyəti nəticəsində baş vermişdir.

2004-cü ildə Moşan Yaşayış Massivi (磨山社区) Quanşan rayonundan Şərq gölü mənzərəli ərazi rayonuna köçürülmüşdür.

## Mənzərəli ərazi
Mo dağı ən gözək təbiət mənzərəli ərazilərdən hesab olunur. Yinçu mədəniyyətini özündə əks etdirən *Çu şəhəri* (楚城) yaşayış kompleksi də bu ərazidə yerləşir. *Çu şəhəri* kompleksi Yin şəhərinin memarlıq üslubunda inşa edilmişdir. Kompleksin şəhər qapısı 23.4 metr hündürlüyə və 105 metr uzunluğa malikdir. Keşikçi qülləsi 12.4 metr hündürlüyündədir və şəhər qapısından 11 metr alçaqdır.

Mo dağı ərazisinə *Şərq gölü Albalı çiçəyi parkı* və 1992-ci ildən Çin Alça çiçəkləri Araşdırmalar Mərkəzinin əsas binasının yerləşdiyi ərazi kimi məşhurlaşan *Alça çiçəyi parkı* daxildir.

## İstinadlar
Əfqanıstan–Tacikistan münasibətləri

**Əfqanıstan–Tacikistan münasibətləri** — Əfqanıstan və Tacikistan arasında ikitərəfli diplomatik əlaqələr. İki ölkə arasımnda sərhədin uzunluğu 1357&nbsp;km təşkil edir. İki ölkə arasında diplomarik münasibərtlər 1992-ci ildə Tacikistanın müstəqillik əldə etməsinmdən sonra yaranmışdır. 2014-cü il məlumatına görə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 105,7 mln dollar olmuşdur.

## Müqayisə

## Tarixi
Hər iki ölkənin ərazisi Samanilər, Qəznəvilər və Teymurilər imperiyalarının ərazisi olmuşdur. 1750-ci ildə əfqan Əhməd xan Abdali və Buxara əmiri Məhəmməd Murad Bəy arasında dostluq haqqında müqavilə imzalanır. Amudərya iki ölkə arasında rəsmi sərhəd olur. Hər iki ölkədə fars dili yayılmışdı. Hazırda Əfqanıstanda taciklərin sayı Tacikistandakından çoxdur. 15 iyun 1992-ci ildə iki ölkə arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur. Bu zaman Tacikistan Kabulda səfirlik açır. 2002-ci ildə isə Tacikistanın Məzari-Şərifdə konsulluq açmışdır. 2004-cü ildə düşənbədə təşkil olunmuş İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının sammitində Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmon və Əfqanıstan Prezidenti Hamid Kərzai arasında qeyri-rəsmi görüş olmuşdur. 2005-ci ildə isə Rəhmon Əfqanıstanda rəsmi səfərdə olmuşdur.

## Sərhəd məsələləri
İki ölkə arasında sərhəddin uzunluğu 1300&nbsp;km-dir. Üstəlik olduqca pis şəkildə qorunur. Hazırda iki ölkə sərhəddinin qorunmayan sahələri istər bu iki ölkə istərsə beynəlxalq ictimaiyyət üçün böyük təhlükədir. Sərhəd Əfqanıstandan külli miqdarda narkotik vastələrin Rusiya və Avropa ölkələrinə daşındığı maşrutun üzərindədir. 2009-cu ildə bu mmaşurutla daşınan narkotiklərin miqdrındakı artım Pakistanın şimalındakı vəziyyətlə sıx bağlıdır. İki ölkə arasında nəqliyyat əlaqələri beynəlxalq aləmin dəstəyi sayəsində yaxşılaşır.

## Ticarət
Kabul Əfqanıstanın əsas daxili ticarət məkanıdır. 2013-cü ildə Tacikistandan alınan malların 8,7 %, Takisistanaa satılan malların isə 1.8 % onun payına düşür. Tacikistandan Əfqanıstana əsasən metal, eletroenerji, soğan, yerfındığı, avadanlıq və texnika ixrac edilir. Əks istiqamətdə isə mineral gübrələr, sement və mandarin göndərilir. 2013-cü ildə iki ölkəı arasında ticarət döriyyəsi 232,0 mln dollar olmuşdur. Bunun 192,2 mln doları tacikistan ixracatının payına düşür.

## Energetika
Əfqanıstan və Tacikistan arasında energetika sayəsində çoxlu sayda müqavilələr imzalanmışdır. 2007-ci ilin sentyabrındda imzalana anlaşma 500 mln dollar dəyərində olmuşdur. Bu əsasən Tacikistan və Qırğızıstandan Əfqanıstana elektrik enerjisinin tədarükü ilə bağlı olmuşdur. Tacikistan və Qırğızıstan AES hesabına CƏnubi Asiya ölkələrinə enejilərini satmağı düşünürlər. Əfqanıstan isə bu istiqamətdə bir ilkdir. Əfqanıstan və Tacikistan Pyanc çayının üzərində SES tikintisi ilə bağlı razılığıa gəlmişlər. Onun tikintisi Dünya Bankı, Asiya İnkişaf Bankı və İslam İnkişaf Bankı tərəfindən maliyyələşdirilir.
## İstinadlar
Natali buxtası

**Natali buxtası** — Kamçatka diyasının şimal-şərq sahillərində yerləşən buxta, Olyutorski rayonu ərazisinə daxildir. Burun Berinq dənizində Savvatiya və Vısoki burunları arasınada yerləşir. "Natali buxtası" termini adətən hazırda tərk edilmiş Natalinski qəsəbəsi anlatmaq məqsədilə işlədilir. Belə ki bu qəsəbə buxtanın cənub-qərb sahillərində yerləşir.

Yaxınlıqda Müqəddəs Pyotr və Müqəddəs Pavl buxtaları vardır. Bu üç buxtaya girişdə yerləşən qayalı ada vardır. Boqoslov adası yerli əhəmiyyətli zoioloji təbiət abidəsidir. Natali buxtasına Vatına çayı tökülür. Buxta ətrafında maksimal hündürlük 809 metrdir. Natali dağı buxtanın cənub-qərbində yerləşir.

Buxtanın çıxacağında morjlara aid olan yataq vardır.

## Tarixi
1885-ci ildə rus dənizçisi Fridolf Qek buxtanı təsvir etmiş və onu Natali Lindqolmın şərəfinə adlandırmışdır. Natali Lindqolm sahibkar O. V. Lindqolmın həyat yoldaşı olmuşdur. Sahiblar Qekin səyahətə çıxdığı "Sibir" gəmisinin sahibi olmuşdur.

XX əsrin əvvəllərində buxtanın cənub-qərbində yaponlara aid faktoriya olmuşdur. 1923-ceü ildə Oxot-Kamçatka regionunun sovetləşdirilməsinə başlanılır. 1925-ci ildə Oxot-Kamçatka balıqsənayesi səhmdarcəmiyyətinə aid sovet faktoriyası açılır.

1920-ci illərdə buxta sahillərində "Lyuri qardaşları ticarət evi]]" firmasına id olan yengəc fabriki fəaliyyət göstərirdi. 1930-cu illərin səonlarımnad Kamçatka səhmdar cəmiyyətinə aid yengəckonserv zavodu, sonradamn isə Kamçayrıbkoma aid Natali balıq kombinatı istifadəyə verilmişdir. 1950–60-cı illərdə koombimnat əsasən Olyutorski siyənəyinin emalını təşkil edirdi.

1946-cı ildə balıq kombinatında Natali kənd sovetliyi təşkil edilir. Qəsəbə Natali olaraq adlandırılır. 1970-ci illərdə Olyutorski siyənəyinəı qoyulan qadağadan sonra kombinmat digər növ balıqların ovunu təşkil etməyə başlayır. Kombinatın işini güçləndirmək məqsədilə digər ərazidən mövsümü işçilər olan qadınlar və tələbələr cəlb edilir.

1960-cı illərdən bəri hər il sentyabr-sentyabr aylarında, ev marallarının burada kəsimi həyata keçirilirdi. Olyutorski və Penjinski rayonlarından marallar Natali buxtası sahilinə gətirilirdi. Burad kəsim sevi və dəri toplama məntəqəsi vardı. Kəsim dövründə sahilə soyuducusu olan gəmilər yan alıq ətlər ona yüklənirdi. Dərilər isə aşılanmanıç növbəri mərhələsi üçün aparılırdı. burad kəsin 1990-cı illərə qədər həyata keşerilmişdir.

26 dekabr 1978-ci ildə "Boris Qorindki" trauleri "Proliv Laperuza" nəqliyyat refrijeratoru ilə toqquşmadan batmışdır. Bütün heyət refrijerator gəmisi tərəfindən xilas edilmişdir.

1980-ci illərə qədər burada sərhəd zastavası fəaliyyət göstərirdi.

Hazırda insanlar tərəfindən inşa edilmiş bütün tikililər insanlar tərəfindən tərk edilmişdir.

## İncəsənətdə
1972-ci ildə burada olmuş şair və həvəskar bəstəkar olan Aleksandr Qorodniski "Buxta Natalya" nəgməsini bəstələmişdir.

## İstinadlar
Lavrov buxtası

**Lavrov buxtası** —  Berinq dənizinə daxil olan Olyutorski körfəzinin şimal-qərbində yerləşir. İnzibati baxımından Kamçatka diyarının Olyutorki rayonu ərazisinə daxildir. Qoven yarımadası ərazisində yerləşir. Lavrov buxtası Koryak qoruğunun üç əsas bölgəsindən biridir.

## Təsviri
Jujnaya qlubokaya buxtasından 16&nbsp;km çimal-qərbdə yerləşir. Koryak öndağlığı, Pılqinski silsiləsi ətrafından keçir. Bu bazımından bir fiorddur. Buxtanın uzunluğu 11&nbsp;km-dir. Ən enli hissəsdə eni 6,5&nbsp;km, yuxarılarda isə 1&nbsp;km qədər azalır. Yuxarı hissədə qumlu dillər iki kiçik buxta əmmələ gətir:Vestovuya və Ostobuya.

Buxtaya dövrü olaraq balina və Osalar gəlir. Bəzi hallarda səyahət edən gəmilərin buxtyaya girməsi belə olur. Koryak qoruğu rəhbərliyi turistlərin qısa müddətə də olsa bura girməsinə icazə verir. Sahildən bir qədər aralıda İlır-Qıtxın və Potat-Qıtxın gölləri vardır. bu göllər təbiıət abidəsi elan edilmişdir.

## Açılışı
1885-ci ildə rus dənizçisi Fridolf Qek buxtanı təsvir etmişdir. Qekin səyahətə «Sibir» gəmisində çıxmışdır. O buxtanı Vladivastok kontr admirallarından biri olan Vasiliy Lavrovun şərəfinə adlandırmışdır.

## İstifadəsi
Buxta SSRİ məkanında seldi balığının əsas ovlanma ərazisi idi. Bu blıqların ovlanması və emalı əsasən Lavrov və Yujnaya Qlubokaya buxtasında həyata keşirilirdi. Artıq XX əsrin 50-ci illərində refriojerator gəmilər istifadəyə verilmişdir.Artıq bu gəmilər bir balıq sənayesi bazası rolunu oynayırdı. Təkcə «Komsomoles Arktiki» gəmisi sutka ərzində 100 balıq ovlaya bilirdi. 
1960-cı illərin əvvəllərində buxtada olan bazada 9,6 min ton balıq və 1.8 ton az duzlu məhsulu saxlamaq üçün anbarlar vardı. 1961-cio ildə zavod 24 ton məhsul istehsal etmişdir. 1960-cı illərin ortalarında baza modernləşdirilmiş və genişləndirilmişdir.

1960-cı ildə komsomol gənclər buxta sahilində Dyujnı qəsəbəsini salmışlar. 1975-coi ildə bu balıqların ovuna qoyulan qadağadan sonra qəssəbə tərk edilmişdir.

## Gəmi qəzaları
Buxta sahilləri qayalıdır. Ərazisində su altı daşlar vardır. Bu səbəbdən gəmilər buxtada onların üzərinə otururdu. 19 oktyabr 1957-ci ildə buxtada СРТ-626 gəmisi qayalartın üzərinə oturmuşdur. Gəmini burada da qomalı olmuşdular.  1960-cı ildə isə yelkən-motorlu «Ustrisa» şunu dayazlığa oturmuşdur. 26 oktyabr 1965-ciu ildə «Sentavr» qayalrın arasında qalmışdır. Onu qayalardan çəkərək çıxara bilsələr də, 2&nbsp;km  darrtmadan sonra gəmi batmışdır. 1978-ci ildə isə «Kreçet» gəmisi daşların üzərinə oturmuşdur. Bu gəmi bu günda buxtadadır və turistlərin marağıına səbəb olur.

## İncəsənətdə
Lavrov buxtasına kamçatkalı jurnalist, yazıçı və şair Q.Srunaçyova-Otroka Бухте «Lavrov buxtasına» adlı Şeir yazmışdır.

## İstinadlar
VIII Azərbaycan hökuməti

**Azərbaycanın VIII Nazirlər Kabineti** — 2018-ci il aprelin 11-də Azərbaycanda baş tutan növbədənkənar prezident seçkilərindən sonra formalaşan Azərbaycanın Nazirlər Kabineti. Prezident seçkilərində dördüncü dəfə qalib gələn İlham Əliyevin 18 aprel 2018-ci il tarixli Sərəncamı ilə Nazirlər Kabinetinin üzvləri istefaya göndərildi və aprelin 21-də və 23-də imzalanan Sərəncamlarla yeni Nazirlər Kabineti formalaşdı.

Aprelin 21-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Novruz Məmmədovun Azərbaycanın Baş naziri vəzifəsinə təyin edilməsinə razılıq üçün Azərbaycan Milli Məclisinə müraciət etdi. Həmin gün müraciətə baxıldı və səsvermə yolu ilə Novruz Məmmədovun Azərbaycan Baş naziri vəzifəsinə təyin edilməsinə razılıq verildi. İlham Əliyevin həmin gün imzaladığı Sərəncamla Novruz Məmmədov Azərbaycanın Baş naziri vəzifəsinə təyin edildi.

## Dəyişikliklər

### 2018-ci il

### 2021-ci il

### 2022-ci il

## Nazirlər

## Komitə sədrləri

## Xidmət rəisləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yujnaya Qlubokaya buxtası

**Yujnaya Qlubokaya buxtası** —  Berinq dənizinə daxil olan Olyutorski körfəzinin şimal-qərbində yerləşir. İnzibati baxımından Kamçatka diyarının Olyutorki rayonu ərazisinə daxildir. Qoven yarımadası sahilində yerləşir. Lavrov buxtası Koryak qoruğunun üç əsas bölgəsindən biridir.
1983-cü ildə kompleks şəkildə yerlio əhəmiyyətli təbiət abidəsi elan edilmişdir.
## Təsviri
Lavrov buxtasından 8 mil cənub-şərqdə yerləşir. Qoven yarımadasının daxilində təqribi olaraq 3 mil məsafədə uzanır. Koryak öndağlığı, Pılqinski silsiləsi ətrafından keçir. Bu bazımından bir fiorddur. Sahilləri sıldırımlıdır. Buxtanın maksimal dərinliyi 65 metrdir. Sıldırımlı sahillərdə çaylar buxtaya axır. Bu da gözəl mənzərə yaradır. Bu axıntılar həm də şirin su mənbəyidir.

Buxtada Böyük pazdimdiklər qeydə alınmışdır. Bu gözəl və iri quşlar Kamççatkanın qırmızı kitabına daxil edilmişdir. Üstəlik burada qırmızı kitaba salınmış Çəhrayı rodiola bitkisinidə müşahidə etmək olar.
.

## Açılışı
1885-ci ildə rus dənizçisi Fridolf Qek buxtanı təsvir etmişdir. Qekin səyahətə «Sibir» gəmisində çıxmışdır. O buxtanı dərinliyinə görə Qlubokaya adlandırmışdır. Ancaq daha şimalda olan Olyutorski burnundakı buxta ilə səhv salmamaq məqsədi ilə Yujnaya Qlubokaya olaraq adlandırır.
Buxtanın cənub sahilində balıq bazası № 1 inşa edilmişdir. Baza Kamçatka səhmdar cəmiyyətinə məxsus idi. Burada əsasən treska balıqları emal edilirdi. Bir müddət sonra baza yaxınlığında Novoolyutorka qəsəbəsi peyda olmuşdur. Sonradan SSRİ məkanında bu baza treskaların emalı və istehsal sənayesi baxımından mühüm rol oynamağa başlamışdır. İlk dəfə 1936-cı ilin oktyabrında balıqları yeni növ torlarla ovlanması burada həyat keçirilmişdir. İlk ov zamanı 20 qoyulmuş tordan 50 seld əldə edilir. Sonrakı ovlarda isə həcm getdikcə artırdı. Bir müddət sonra Novoolyutorski qəsəbəsində balıq komminatı istifadəyə verilir. Burada əsasən seld balığı emal edilirdi.

1930-cu illərdə Kamçatka ərazisində gəmiləri qəbul edəcən üzəri bağlı limanın inşası ortaya çıxır. Bu addın gəmilərin zədələnməsi və onların tez sıradan çıxmasını önləmək baxımından unikal idi. 1936-cı ildə SSRİ Qida Sənayesi Xalq komisarlığı bu baxımından Yujnaya Qlubokaya buxtasını örnək göstərirlər. Ancaq Kamçatka Səhmdar Cəmiyyətinin məşhur gəmi kapitanı E.D. Bessmertnı buna öz etirazını bildirir. Əsas olaraq isə buxtanın şərq küləklərinə açıq olmasını əsas gətirir. Bu limanın tikintisi üçün ən azından əraziyə yolların çəkilməsi  məsələsi vardı ki, buxta ətrafının sıldırımlı olması buna imkan verməzdi. Üstəlik bura tökülən şirin su mənbələri qışda donurdu. Ancaq bütün diskusiyalara İkinci dünya müharibəsi son qoyur. Ümumiyyətlə isə liman inşa edilmir.

1955-ci ildə Novoolyutarski balıqkombinatı Korf qəsəbəsinə köçürülmüşdür. 1975-ci ildə bu balıqların ovuna qoyulan qadağadan sonra qəsəbə tərk edilmişdir. Bu tip baza və qəsəbələrin sayı onlarladır.

## İstinadlar
Siziman buxtası

**Siziman buxtası** — Yapon dənizində, Xabarovsk diyarı sahillərində yerləşən buxta. Buxta Tatar boğazının Nitusi burnu rayonunda qərarlaşır. İnzibati cəhətdən Xabarovsk diyarının Vaninski rayonu ərazisində yerləşir. Meşədaşıyıcılarına aid yolla Vısoqorski qəsəbəsi arasında məsafə 176&nbsp;km, dəniz yolu ilə Vanino qəsəbəsi arasında məsafə isə 108 mildir. Buxtada naviqasiya aprel ayından başlayır və donmanın həcmindən asılı olaraq dekabra qədər davam edə bilir. Buxta şərq hissədən dalğa və küləklər üçün açıqdır. Bu baxımdan nisbətən əlverişsizdir. 
İqlimi sərin, mussondur. Əsassən isti yağışlı yay və soyuq qışı ilə seçilir. Orta illik temperatur 0&nbsp;°C yaxındır. Ən isti ayı avqustdur. Buz zaman aylıq temperatur +15&nbsp;°C-dir. Qışda isə orta aylıq temperatur −14С…−18С arasında dəyişir. Buxtaya Böyük Siziman çayı tökülür.

## Tarixi
Siziman buxtası haqqında ilk məlumatlar fransız dənizçisi Jan Fransua de Laperuza aiddir. O, 1785—1788-ci illərdə dövrü dünya səyahəti zamanı buxtanın təsvirini vermişdir
1853-cü ilin mayında Siziman buxtası Gennadi Nevelski ekspedisiyasının zabiti leytenat Nikolay Boşnyak tərəfindən xəritəyə salınmışdır. Buxta daha ətraflı şəkildə 1874-cü ildə Baş qərargahın İrkuts bölməsinin rəhbəri L.Bolçevin topoqrafik ekspedisiyası tərəfindən araşdırılmışdır. Üstəlik Rus donanmasının dayanması üçün ən əlverişli buxta olması bildirilmişdir
1929-cu ildən etibarən Uzaq Şərq regionunda ilk əmək islah düşərdələri Siziman buxtasında meydana gəlmişdir. İnsanlar əsasən meşə tədarükü və balıq ovuna cəlb edilirdi

## Müasir vəziyyəti
Buxtada meşə tədarükçülərinə aid qəsəbə və meşə məhsullarını yükləmə məntəqəsi vardır. Burada uzunluğu 93 m olan priçal quraşdırılmışdır. Priçal gəmilərin yan alması məqsədi ilə inşa edilmişdir. Priçal isə özü uzunluğu  300 metr olan dambanın sonucunda yerləşir. Priçal əsasən uzunluğu 3,2-3,3 m olan meşə məhsullarının daşımasına xidmət edir.

## Siziman daş meşəsi
Siziman buxtasının sahilində yerləşən Nitusi burnu ərazisində «Siziman daş meşəsi» adlı təbiət abidəsi yerləşir. Bu abidə Xabarovsk diyarı rəhbərliyinin 20 yanvar 1997-ci il tarixli 7 saylı sərəncamı ilə xüsuysi qorunan ərazidir. Daş meşə iri sıldırımlı qayanın üzərində yerləşir və 2&nbsp;km² ərazini əhatə edir. Dənizin təsisri ilə ağaclar daşlaşmışdır. Daşlaşmış meşənin yaşı 33-23 mln ildir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Фотографии каменного леса и краткое историческое описание
Naqaev buxtası

**Naqaev buxtası** — Oxot dənizinə daxil olan Tauy körfəzinndə yerləşən buxta. İnzibati cəhətdən Maqadan vilayəti ərazisinə  daxildir.

## Coğrafiya
Naqaev buxtası meredianal şəkildə Staris yarımadasının qərb sahili boyunca 16&nbsp;km məsafədə uzanır. Qərb istiqamət istisna üş tərəfdən yaxşı qorunur. Oxot dənizində gəmilərin dayanacağı baxımından ən yaxşısı hesab edilir. Buxtanın şərq sahillərində Maqadan şəhəri yerləşir. Şimalında isə Maqadan dəniz ticarət limanı vardır. Qabarmanın hündürlüyü 4 metrə çatır.

Buxatnın sahilləri az girintili-çıxıntılıdır. Ən böyük eniş Zamok burundan şərqdə müşahidə edilir. Naqaev buxtasına Vodopadnaya və Kovş buxtaları daxildir.

## Araşdırılma tarixi
Naqaev buxtası qədim zamanlardan dənizçilərin diqqətini çəkmişdir. Belə ki, ruslara və digər ölkələrə aid gəmilər fırtınalardan qorunmaq və şirin suya olan ehtiyaclarını təmin etmək məqsədi ilə buxtaya yan alırdılar. 1911-ci ildə Mixail Jdankonun rəhbərlik etdiyi hiqroqrafik ekspedisiyasının üzvü Boris Davıdov araşdırma sonucunda buxtanı «bütün Oxot dənizində ən yaxşı lövbər salınası yer» adlandırmışdır.

1912-ci ildə kamçadallar tərəfindən Naqaev buxtası Volok adlanırdı. Evenlər isə buxtaya Miekan deyirdilər. Belə düşünülür ki, məhs evenlərin «Miekan» toponimi sonradan «Moqodan» və «Maqadan» formasını almışdır.

Mixail Jdankonun rəhbərlik etdiyi ekspedisiya tərəfindən Volok buxtasının adı dəyişdirilərək XVIII əsrin tanınmış hidroqraflarından biri olan admiralı Aleksey Naqaevin şərəfinə Naqaev buxtası, Monqopdan buxtası isə Qertner buxtası olaraq adlandırılmışdır. Qentner Jdanko ekspedisiyasının üzvlərindən biri olmuşdur.

Naqaev buxtası Stalin represiyaları dönəmində dustaqların dəniz yolu ilə gətirilib, təyinat məntəqəsinə daşındığı paylama məntəqəsi olmuşdur. Naqaev buxtasına ilk məhbuslar «Stalin» paraxodunda 4 fevral 1932-ci ildə ayaq basırlar. Buxtada naviqsiyanın açılması ilə nvbəti məhbud dalğası əraziyə gətirilir. Henrix Yaqoda buxtaya 16 min məhbusun gətirilməsini əmr edir. Ancaq plan tam doldurulmur. 1932-ci ilin payızında Kolımaya 12 min məhbus göndərilir. Kolımaya təşkil olunuan iki göndəriş sonrası gələnlərdən yalnız 50 % sağ qala bilir. 1934-cü ildə göndərilən üçüncü dəstə isə aralarında ən xoşbəxtləri olur. Onların demək olar ki hamısı sağ qala bilir. Məhs bu ildə Kolımada genişmiqyaslı tikinti işləri başlayır. Burada Kolıma avtomagistralı, çay limanları, aerodromlar və qəsəbələr inşa edilir. 1929-cu ildə salınan Maqadan qəsəbəsi artıq bu ərəfələrdə əmək düşərəsi diyarının paytaxtına çevrilir.

1937-ci ildən Naqaev buxtasında şimal-şərq islah-əmək düşərgələrinin inzibati mərkəzi yerləşirdi.

19 dekabr 1947-ci ildə buxtada «General Vatutin» gəmisi partlamışdır.

1963-cü ildə isə Moskva buzqıran gəmisi buxtaya qış yürüşü təşkil etmişdir

## Çağdaş dövr
Hal-hazırda Naqaev buxtasının ən başlıca problemlərindən biri onun neftlə çirklənməsidir.

## Mənbə
* Naqaev buxtası haqqında məqalə
## İstinadlar
VII Azərbaycan hökuməti

**VII Azərbaycan hökuməti** — 2013-cü ildə Azərbaycanda baş tutan prezident seçkilərindən sonra formalaşan Azərbaycanın Nazirlər Kabineti. Prezident seçkilərində üçüncü dəfə qalib gələn İlham Əliyevin 2013-cü il tarixli Sərəncamı ilə Nazirlər Kabinetinin üzvləri istefaya göndərildi və imzalanan Sərəncamlarla yeni Nazirlər Kabineti formalaşdı.

## Nazirlər Kabineti

### Nazirlər

### İdarə rəisləri

## İstinadlar
Lena Qlaz

**Lena Qlaz** (; ) — əvvəllər SSRİ-ni, 1979-cu ildən bu yana isə İsraili təmsil edən şahmatçı, qadınlar arasında beynəlxalq usta (1982).

## Həyatı
1977-ci ildə qadınlar arasında Azərbaycan SSR çempionatının qalibi olub. 1979-cu ildən İsraili təmsil etməyə başlayıb. 1980-ci ildə qadınlar arasında İsrail çempionatının qalibi olub. 1987-ci ildə Jeleznovodskda keçirilmiş qadınlar arasında şahmat üzrə dünya çempionatında iştirak etmiş və yekunda çilili Covanna Arbuniç Kastro ilə 10–11-ci yerləri bölüşdürmüşdür.

Lena Qlaz qadınlardan ibarət şahmat üzrə İsrail yığmasının heyətində 1980, 1982, 1988 və 2014-cü illərdə Şahmat Olimpiadasının iştirakçısı olub.

Lena Qlaz Yerusəlim Yəhudi Universitetini və Yerusəlim Musiqi və Rəqs Akademiyasını bitirib. O, hazırda Beer-Şeva Şahmat Məktəbinin direktoru və uşaq məşqçisi işləyir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* FIDE Chess profili
* Lena Glaz. Chessgames.com 
* Lena Glaz. 365Chess.com
Minikoy adası

**Minikoy adası** (,  , ) — Hindistanın ən cənubda yerləşən adasıdır. Lakşadvip müttəfiq ərazisinə daxildir. Bu ada Malik atolunda yeganə məskunlaşma olan adadır. Üstəlik ada Hindistanın Maltiov adalarına ən yaxın quru parçasıdır.

## Coğrafiya

Minikoy adası Lakkadiv adalarından cənubda yerləşir Adaları bir-birindən Doqquzuncu Dərəcə boğazı ayırır. Adaya ən yaxın yaşayış məntəqəsi Maldivlərə aid Turaakinu adasıdır. Həmin ada ilə atolu Səkkizinci Dərəcə boğazı ayırır.

Ada xarici görünüş baxımından ayparanı xatırladır. Şimalında dayaz bir laqun vardır. Adanın isə eni yüz metrlə 10 km arasında dəyişir. Atolun sahəsi 4,39 km²-dir. Köhnə gəmi məluimatlarında ada ətrafında 160 km məsafədə dəniz suyunun şirinləşdirilməsinə qadağa qoyulurdu.

Adanın iqlimi dəniz tropikdir. Yanvar ayının orta aylıq temperaturu +27,0 °С, apreldə isə +29,3 °C təşkil edir. Yanvar ayının aylıq yağıntısı 13 mm, iyulda isə bu göstərici 293 mm olur. İllik yağıntının miqdarı isə 1613 mm-dir

Faktiki olaraq ada bütünlüklə kakos palması ilə ilə örtülüdür. Minikoy adasında meteoroloji stansiya və mayak fəaliyyət göstərir.

## Əhalisi
Ada əhalisi 2006-cı il siyahıya alınmasına görə 10 200 nəfərdir. Ada əhalisi Lakdaşvipin gigəır əhalisi kimi islam dininə etiqat etsə də onlıarın ana dili Malayalam deyil. Minikoy əhalisi divehi ləhcəsində danışırlar. Bu ləhcə isə Maldiv adaılrında geniş yayılmışdır. Ancaq 1956-cı ildə Hindistan hökuməti yerli əhaliyə Maldivlər əlaqə qurmağı qadağan etmişdir.

Belə hesab edilir ki, adada dünyanın ən böyük karantin zonalı xəstəxanası fəaliyyət göstərir.

### Kəndlər
Minikoy adasında cəmi on yaşayış məntəqəsi vardır. onlar da kənd tipki yaşayış məntəqələridir. Şimaldan cənuba sıralama:Kendifarti, Fallesseri, Kudehi, Funhilol, Aloodi, Sedivalu, Rammedu, Boduathiri, Aoumaqu və Bada.

## Nəqliyyat
MV Corals, MV Lagoons, MV Amindivi, MV Arabian Sea, MV Bharat Seema, MV Dweep Setu, MV Kavaratti, MV Lakshadweep Sea və MV Minicoy Lakşadvipi Kerala ilə birləşdirən əsas gəmilərdir. Gəmi reysləri saat 14–20 arası gerçəkləşdirilir. Aqatti havalimanı Lakşadvipin yeğanə mülkü xidmətlər göstərən limanıdır. Koçidən Aqatti hava limanına uçuş təxminən bir saat otuz dəqiqə çəkir. Uçuşlar həftədə altı gün fəaliyyət gerçəkləşdrilir. Hindistan Hökuməti turizmi artırmaq və Lakşadvipdəki yaşayış imkanlarını yaxşılaşdırmaq üçün Minikoy adasında hava limanını inkişaf etdirməyi planlaşdırır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Minicoy