Şahmar Xudiyev

**Xudiyev Şahmar İlyas oğlu** () — AzTU Metallurgiya və Metalşunaslıq fakültəsinin sabiq dekan müavini,

texnika üzrə elmlər namizədi, dosent.

## Həyatı
Xudiyev Şahmar İlyas oğlu 24 fevral 1942-ci ildə Dağlıq Qarabağın Xankəndi şəhərində anadan olmuşdur. Xankəndində Nizami adına 4 nömrəli orta məktəb bitirən Şahmar elə həmin vaxt Ç. İldırım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutunda (indiki Azərbaycan Texniki universitetində) "Metallurgiya" fakultəsinə daxil olur. 1963-cü ildə İnstitutu bitirəndən sonra "Bakı fəhləsi" zavodunda çalışmağa başlayır. 1964-cü ildə köçürülmə yolu ilə "Бакэлектроцентролит" zavodunda öz ixtisası üzrə işləmişdir.

1 avqust 1994-cü ildə vəfat etmişdir.

## Elmi fəaliyyəti
1965-ci ildə indiki Azərbaycan Texniki Universitetində "Metalşünaslıq və metallar texnologiyası" kafedrasında assisent kimi çalışmağa başlayır. 1967-ci ildə "Qara və əlvan metallar metallurgiya" kafedrasına keçirilərək, baş müəllim kimi fəaliyyət göstərir. Metallurgiya fakültəsində elmi şuranın üzvü, ekspert komissiyasının katibi olmuşdur.

1963-cü ildə indiki Bauman adına Moskva Dövlət Texniki Universiteti "Qara və əlvan metallurgiya" sahəsində "Qaynaq istehsalının mexanizmi və avtomatlaşdırılması" ixtisası üzrə aspiranturaya daxil olur. Elmi rəhbəri texnika üzrə elmlər doktoru Nikolay Nikiforoviç Proxorov təyin edilir. 1 aprel 1974-cü ildə Texnika üzrə elmlər namizədi elmi dərəcəsi üzrə müdafiə edir. 1983-cü ildə "Qara və əlvan metallar metallurgiyası" kafedrasında dosent vəzifəsinə təyin olunur.

1977-ci ilin sentyabr-dekabr aylarında "Qaynaq istehsalının mexanizasiyası və avtomatlaşdırılması" ixtisası üzrə təlim planı və elmi işlər yerinə yetirdiyinə görə Bauman adına MBTU nəzdində Ali təhsil müəssisələrində müəllimlərin kvalifikasiyalarının artırılması üzrə SSSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Sovet alimi, akademik, rektor Georgi Aleksandroviç tərəfindən № 5256 şəhadətnamə-diplom verilmişdir.
1982-ci ildən "Metallurgiya və Metalşunaslıq" fakültəsində dekan müavini vəzifəsində çalışır. 1994-cü ilədək Azərbaycan Texniki Universitetində "Metallurgiya və Metalşunaslıq" fakultəsində dekan müavini vəzifəsində çalışmışdır.

## Təltifləri və mükafatları
* Rusiya Federasiyasının Arxangels vilayətində Lala çayı üzərində körpü tikintisində aktiv iştirakına görə — Luza şəhəri — 1981 — Fəxri Fərman
* Rusiya Federasiyasının Kirov vilayətinin Muraşi şəhərində qeyri-qara torpaqlarda ümumittifaq zərbəçi komsomol tikintisində fəal iştirakına görə – Muraşi şəhəri-1982-Fəxri Fərman
* Zəlzələdən ziyan çəkmiş İsmayıllı quruculuğunda könüllü iştirak edərək, göstərdiyi fədakarlıq nümunəsinə və qışın şaxtalı günlərində açıq tikinti meydanlarında göstərdiyi mətanətə görə İsmayıllı Rayon Komitəsi tərəfindən — 1982-Fəxri Fərman
* Zəlzələdən ziyan çəkmiş İsmayıllının yenidən qurulmasında fəal iştirak etdiyinə görə və tələbə inşaat dəstəsinə layiqincə rəhbərlik etdiyinə görə — 1984-Fəxri Fərman
* SSRİ Ali Sovetinə seçkilər aompaniyasında işinə görə № 135-P,29.04.79-cu il tarixli əmrdən çıxarış
* Elmi -tədqiqat işləri və tədris planlarını hazırladığına görə № 284-P,06.11.84-cü il tarixli əmrdən çıxarış
* 3-cü əmək semestrində tələbə inşaat dəstəsinə aktiv rəhbərlik etdiyinə № 279-P,03.11.82-ci tarixli əmrdən çıxarış

## Ailəsi
* Cəlil Xudiyevin qardaşı oğludur.
* Kamil Xudiyev əmisi oğludur.

## Elmi əsərləri
* "Повышение долговечности режущих самозатачивающихся элементов почвообрабатывающих машин" Ш.И.Худиев, канд.техн.наук
(Прогрессивные способы повышения прочности, надежности и долговечности конструкционных материалов ноябрь-1983 — Материалы научно-технической конференции)
* "Влияние повторного переплава и ширины полосы на изменение сварочной деформации в закаливающихся сталях"
Н.Н.Прохоров, докт.техн.наук; Ш.И.Худиев, канд.техн.наук(работа выполнена в МВТУ им. И.Э.Баумана)
(Тезисы докладов третьей закавказской научно-технической конференции по внедрению в производство новой сварочной техники 20–22 декабря 1974 года Тбилиси)
* "Методика расчета деформаций и напряжений с учетом фазовых превращений при наплавке сварочного валика на кромку полосы" Прохоров Н.Н., Прохоров Н.Никол., Худиев Ш.И. // Физика и химия обработки материалов. 1972. № 3. С. 5–7.
* Расчетное исследование влияния фазовой дилатации и напряжений в процессе наплавки валика на кромку закаливающихся стальных полос разной ширины. Прохоров Н.Н., Худиев Ш.И. //Рукопись деп. в "Цветмет информация № 2, от 8 июня 1972г. Аннотация опубликована в реферативном журнале "Сварка", отдельный выпуск" II (II.63.107 ДЕП.)1972г.
* "Влияние предварительной термообработки на деформацию стальных полос при сварке" Прохоров Н.Н., Худиев Ш.И. //Журнал "Ученые записки" IX серия Изд. Азербайджанский. Института нефти и химии им. М. Азизбекова, № I., 1973г."
* Влияние химического состава и механических свойств стальной полосы различной ширины на процесс развития сварочных деформации (статья напечатана на азербайджанском языке). Прохоров Н.Н., Худиев Ш.И. // За технический прогресс. № 5,1973г. Баку.
* "Обзор и анализ конструкций сплавов литых поддонов, применяемых в электротермических печах" Худиев Ш.И, Ч.А.Аббасов // Отчет по хоздоговору "25–75 Государственная регистрация "75060413. Инвентарный "Б549172 1975г.,Баку
* "Обоснование выбранных марок и уточнение состава стали" Худиев Ш.И., Ч.А.Аббасов // Отчет по хоздоговору № 25–75. Государственная регистрация "75060413. Инвентарный Б664865 1976г., Баку.
* "Исследование остаточных внутренних напряжений при наплавке сварочного валика на кромку полосы различной ширины из закаливающихся стали" Прохоров Н.Н., Худиев Ш.И. // Журнал "За технический прогресс" 5,1977г., Баку.
* "Влияние параметров режима сварки и ширины полосы на изменение сварочной деформации в закаливающихся сталях" Прохоров Н.Н., Худиев Ш.И. // Тезисы докладов Республиканской научно-технической конференции по эффективности технологического процесса производства машин.7–9 декабря 1977г.,Баку.
* "Построение плана экспериментальных исследований" Худиев Ш.И, Ч.А.Аббасов // Отчет по хоздоговору № 25–75. Государ. регистр. № 75060413, инвентарный №Б673365 , колич.стр.34.,1977г.,Баку.
* "Влияние сопутствующего подогрева на процесс развития сварочных деформации при переплавлении кромки пластины из закаливающейся стали" Худиев Ш.И, Магеррамов М.Г. // Ученые записки серия IX, №I, колич.стр.4 1978г.,Баку.
* "Разработка конструкций и выбор состава сплава поддона для электротермической печи" Худиев Ш.И., Аббасов Ч.А., Исмаилов А. И., Абдуллаев М. // Тезисы докладов Респуб. науч. Техн. конф. Пути повышения прочности конструкционных материалов, стр.49, Баку-1980г.
* "Улучшение формирования сварных швов при сварке малоуглеродистой стали в среде углекислого газа" Худиев Ш.И., Алиев Г. Г., Гамбаров А.А. // Тезисы док. Респуб. научн. Техн. конф. Пути повышения прочности конструкционных материалов, стр.52, Баку-1980г.
* "Расчет режимов электродуговой сварк" (на Азерб. языке) Худиев Ш.И., Алиев Г.Г., Магеррамов М.Г., Гусейнов Н. // Учебное пособие, колич.стр.96, Из-ва АзПИ, Баку-1980г.
* "Исследование технологической прочности некоторых металлов при сварке" Худиев Ш.И., Гусейнов Н.Г., Алиев Г.Г., Магеррамов М.Г, // Отчет по госбюджету. колич. Стр.57, Государст. регистрац. 81060990, Инвентар. №Б955702, 2 июнь 1981г.
* "Экспериментально-расчетное исследование влияния жёсткости полосы из закаливающихся сталей на развитие внутренних" Прохоров Н.Н., Худиев Ш.И., // Структура и свойства сталей и сплавов (тематический сборник трудов АзПИ им.Ч.Ильдрыма,стр.67–74, Баку-1981г.)
* "Исследование и разработка технологического процесса сварки кожуха компрессора при использовании более экономичных сварочных материалов" Худиев Ш.И., Алиев Г.Г. // отчет по хоздоговору № 26–80, колич.стр.64, Государс.регистр.81003666, инвентарн. №Б984194,
* "Исследование и отработка параметров технического процесса получения порошков меды и бронзы, определение физико-технологических свойств этих порошков с целью оптимизации их производства на опытно-промышленном участке" Худиев Ш.И., Иманов Х.И., Бабаев А.И., Тагиев Э.И., Корнев Т.А., Наджафов А.Ю. //Отчет по хоздоговору № 29–81, колич.стр.32, Государ.регистр.01827054252, инв.№ 02824044300
* "Кинетика развития внутренних напряжений при наплавке сварочного валика на кромку полосы из закаливающихся сталей" Худиев Ш.И. // "Прогресс способы повышения прочности, надежности и долговечности констр. материалов" Материалы респ. научно-техн. конф., стр.2,ноябрь1983г., Баку,1984.
* "Влияние внешнего изгибающего момента на временный и остаточный прогибы и остаточную внешнюю деформацию полос различной ширины из закаливающихся сталей" Худиев Ш.И. // Тем.сб.научн.трудов "Влияние технологических факторов на структуру и св-ва конструкц. материалов" колич.стр.6, 1986г.
* "Изыскание путей усовершенствования технологии производства сварных конструкции". Ш.И.Худиев, Н.Г.Гусейнов, А.М.Джафаров, А.Г.Магеррамов, Г.Г.Алиев, Р.Д.Рустамов // Отчет по научно-иссл. работе, №гос.рег.01820073787, инв.№ 02850115024, колич.стр.80,1985г.
* "Разработка технологии сборки и полуавтоматической сварки металлоконструкций поворотных кранов: КП2, КПБЗМ и 12КПЗУШ" Ш.И.Худиев // х/д № 38–82, №рег.гос.0180074761,инв№ 02830037995, колич.стр.260, 1983г.

## İstinadlar