Rikardo Kuarejma

**Rikardo Andrade Kuarejma Bernardo** () — Sağ cinahda oynayan portuqaliyalı futbolçu.

## Klub karyerası
Quaresma peşəkar karyerasına Sporting Lissabon klubunda başlayıb. Burada texnikası və sürəti ilə tez bir zamanda diqqət çəkdi. Performansı ona böyük klublardan təkliflər gətirdi.

2003-cü ildə "Barcelona"ya transfer olundu, lakin uyğunlaşmaqda çətinlik çəkdi. Müəllim Frank Rijkaard ilə fikir ayrılıqları yaşadı. Yalnız bir mövsüm sonra klubdan ayrıldı.

Portuqaliyaya qayıdan Quaresma "Porto"da öz parlaq formasını bərpa etdi. Burada çempionluqlar qazandı və trivela zərbələri ilə məşhurlaşdı. Avropada yenidən tanınmağa başladı.

2008-ci ildə "Inter"ə keçdi, lakin gözlənilən performansı göstərə bilmədi. Mourinhonun rəhbərliyi altında əsas heyətə düşməkdə çətinlik yaşadı. Hətta "qızıl topun" əksi olan "ən uğursuz transfer" mükafatına layiq görüldü.

2009-cu ilin əvvəlində "Chelsea"yə icarəyə verildi. Burada da çox az oyun şansı əldə etdi. Premyer Liqa karyerası uğursuz alındı.

2010-cu ildə "Beşiktaş"a keçidi onu yenidən yüksəltdi. Azarkeşlərin sevimlisinə çevrildi və texnikası ilə böyük maraq doğurdu. Lakin intizam problemləri səbəbilə klubdan ayrıldı.

Qısa müddət Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin "Al Ahli" klubunda çıxış etdi. Burada daha çox maliyyə baxımından fayda gördü. Futbol baxımından isə diqqətçəkən performans sərgiləmədi.

Yenidən "Porto"ya qayıdan Quaresma bir müddət yaxşı oyun sərgilədi. Klubda liderlik rolunu üstləndi. Lakin əvvəlki qədər parlaq olmadı.

İkinci dəfə "Beşiktaş"a qayıdaraq yenidən formasını tapdı. Komandanın Super Liqa çempionluğunda mühüm rol oynadı. Azarkeşlərlə arasında güclü emosional bağ yarandı.

2019-cu ildə "Kasımpaşa"ya transfer olundu. Burada da texniki bacarığı ilə fərqləndi. Ancaq komandası ilə böyük uğurlar əldə edə bilmədi.

Son klub karyerasını vətənində, "Vitória Guimarães"də davam etdirdi. Təcrübəsi ilə gənc futbolçulara örnək oldu. Bu klubda peşəkar futbolu tədricən başa vurdu.

## Şəxsi həyatı
Quaresma qismən roman mənşəlidir,bu səbəbdən ona "O Cigano" ("Qaraçı") ləqəbi verilib.2014-cü ildə bir rəqib futbolçunun ona qarşı guya irqi təhqir işlətməsi ilə bağlı danışarkən demişdi: "İndi artıq irqçilik yoxdur deyənlərə gülürəm. Portuqaliyada bir hadisə baş verəndə həmişə günahkar qaraçılar, qaradərililər, miqrantlar olur. Bununla yaşamaq çətindir." 2020-ci ilin mayında siyasətçi André Ventura-nın anti-qaraçı ritorikasına qarşı çıxış etmişdi.

Media orqanları səhvən Quaresma-nın keçmiş Portuqaliya milli futbolçuları Alfredo Quaresma və Artur Quaresma-nın qardaşı nəvəsi olduğunu yazmışdılar, lakin o, bunu təkzib etmişdi. Buna baxmayaraq, onları "ilham mənbəyi" adlandırmışdı. O, həmçinin futbolçu Eduardo Quaresma ilə uzaq qohum idi.

Quaresma həyat yoldaşı ilə iki oğul övladı, əvvəlki münasibətindən isə bir qız övladı olub. Katolikliyə keçmiş və 2016-cı ilin iyulunda Pêro Pinheiro, Sintra-da oğulları ilə birlikdə vəftiz olunmuşdu, mərasimdə komanda yoldaşları Eliseu və Carlos Martins də iştirak etmişdi. 

## Milli komanda

Rikardo Quaresma Portuqaliya millisində uzun illər ərzində çıxış etmiş, dövri olaraq əsas heyətə düşməsə də, hər zaman fərdi bacarığı və meydandakı qeyri-adi oyun tərzi ilə yadda qalmışdır.

Quaresma Portuqaliya yığmasında debütünü 2003-cü ildə etdi. Gənc yaşlarında böyük potensiala sahib olmasına baxmayaraq, milli komandada sabit yer tutmaqda çətinlik çəkdi. Bəzi dövrlərdə milli komandadan uzaq qaldı, bu isə əsasən klub səviyyəsindəki qeyri-stabil çıxışları ilə bağlı idi. Lakin hər qayıdışında özünü sübut etməyi bacardı.

O, Portuqaliya millisinin heyətində bir sıra böyük turnirlərdə iştirak edib. 2008, 2012 və 2016-cı illərdə Avropa çempionatlarında, eyni zamanda 2018-ci il dünya çempionatında forma geyinib. Xüsusilə **Euro 2016** turniri Quaresma üçün əlamətdar oldu. Turnirin 1/8 final mərhələsində Xorvatiyaya qarşı oyunda əlavə vaxtda vurduğu qol Portuqaliyanı növbəti mərhələyə daşıdı. Bu turnirin sonunda Portuqaliya tarixində ilk dəfə Avropa çempionu oldu və Quaresma bu uğurun bir hissəsi kimi adını futbol tarixində əbədiləşdirdi.

2017-ci ildə keçirilən FIFA Konfederasiyalar Kubokunda da yığmanın heyətində iştirak etdi və bu turnirdə də məhsuldar çıxışları ilə yadda qaldı. 2018 Dünya Çempionatında isə İranla oyunda vurduğu trivela qolu azarkeşlər tərəfindən xüsusi təqdir olundu və turnirin ən gözəl qollarından biri sayıldı.

Milli komandadakı ümumi karyerası ərzində Rikardo Quaresma 80-dən çox oyun keçirib və bir neçə önəmli qola imza atıb.