open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Müzəffər Qasımov

**Müzəffər Mədət oğlu Qasımov** () — yarımmüdafiəçi mövqeyində çıxış etmiş sovet futbolçusu və məşqçisi. SSRİ idman ustası. Azərbaycan Respublikasının əməkdar məşqçisi. Gəncə şəhərinin fəxri sakini.

## Həyatı
Müzəffər Qasımov 23 fevral 1941-ci ildə Tovuz şəhərində anadan olmuşdur. İlk futbol məşqçisi Təvəkkül Hüseynovdur. Məktəbdə 6-cı sinifdə oxuyarkən  Tovuz yığmasına cəlb olunub. 1952-ci ildə Tovuz şəhərindəki 2 saylı orta məktəbi bitirmişdir.

1959-cu ilin iyun ayında Kirovabad şəhərinin ustalardan ibarət "Tekstilşik" futbol komandasına dəvət olunub. 1974-cü ilədək bu komandanın əsas heyətində çıxış etmişdir. 1965-1974-cü illərdə komandanın kapitanı olmuşdur.

1962-ci ildə Gəncədəki Bədən Tərbiyəsi və İdman Texnikumunu, 1967-ci ildə isə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu bitirmişdir.

1976-1977, 1984 və 1989-cu illərdə "Kəpəz" futbol komandasının baş məşqçisi, 1985 və 1990-cı illərdə isə rəisi kimi fəaliyyət göstərmişdir.

2011-ci ildən ömrünün sonunadək Gəncə Regional Futbol Federasiyasında yarışların təşkili və keçirilməsi üzrə koordinator, Gəncə Futbol Veteranları Klubunun icraçı direktoru və "Kəpəz" Peşəkar Futbol Klubunun müşahidə şurasının üzvü olmuşdur.

## Şəxsi həyatı
Müzəffər Qasımov üç uşaqlı ailədə anadan olmuşdur, Nəsib və Qəzənfər adlı özündən böyük iki qardaşı olub. Atası Mədət Qasımov Böyük Vətən müharibəsində həlak olmuşdur.

Oğlu, Rəşad Qasımov bir müddət "İnter" Peşəkar Futbol Klubunun prezidenti olub.

## Nailiyyətləri

### Komanda
* SSRİ ikinci liqası: 1
:Dinamo: 1965
* SSRİ birinci liqası: 1
:Dinamo: 1966

### Dövlət mükafatları
* "1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 20 illiyi" yubiley medalı: 1965
* SSRİ idman ustası: 1966
* "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı: 1970
* Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı: 1973
* "Əmək veteranı" medalı: 1988
* Azərbaycan SSR Bədən Tərbiyəsi və İdman əlaçısı: 1990
* Azərbaycan Respublikasının əməkdar məşqçisi: 1991
* Azərbaycan Respublikasının Fəxri Bədən Tərbiyəsi və İdman İşçisi: 2001

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
#

## Xarici keçidlər
* Müzəffər Qasımov ''Teams.by'' saytında
Qriqori Kosınka

**Qriqori Mixayloviç Kosınka** (; əsl soyadı **Strelets**, ; ) — Ukrayna-sovet yazıçısı və tərcüməçisi. Ukraynanın edam edilmiş İntibahının nümayəndələrindən biri.

## Həyatı
Qriqori Strelets 1899-cu ildə Rusiya imperiyasında, indiki Ukraynanın Kiyev vilayətinin Obuxov rayonuna bağlı Şerbanivka kəndində bir kəndli ailəsində anadan olmuşdur. O, ikiillik məktəbi bitirmiş və 1914-cü ildə Kiyevə köçmüşdür. Strelets drada dolanışığını təmin etmək üçün müxtəlif işlər görərək altı illik məktəbi bitirmişdir. Nəhayət, o, qısaməzmunlu nəsr əsərləri yazmağa başlamışdır. Strelets ilk dəfə 1919-cu ildə Qriqori Kosınka təxəllüsündən istifadə etmişdir.

Rusiyada vətəndaş müharibəsi illərində əvvəlcə Daniil Terpilo ilə, sonra isə Ukrayna Xalq Respublikasının ordusu ilə döyüşmüşdür. Hər ikisi bolşeviklərə qarşı mübarizə aparırdı. Bolşeviklər qalib gələndə Kosınka hətta qısa müddətə həbs edilmiş, lakin sonra sərbəst buraxılmışdır. O, 1919–1922-ci illərdə Xalq Təhsili İnstitutunda oxumuşdur. Kosınka eyni zamanda, Kiyevdə müxtəlif qəzet və jurnallarda yazılar yazmış, radioda çıxış etmiş və kinostudiya ilə əməkdaşlıq etmişdir. O, Xarkov və Kiyev radio komitələrinin direktoru təyin edilmişdir. Kosınka 1924-cü ildə Tamara Moroz ilə evlənmişdir.

Kosınka 1922–1933-cü illərdə yeddi nəsr kitabı nəşr etmişdir. O, rus dilindən bir sıra tərcümələr də etmişdir. Kosınka 1926-cı ildə "İnqilabi ədəbiyyat emalatxanası" adlandırılan Lanka Yazıçılar Birliyinin yaradıcılarından biri idi. O, 4 noyabr 1934-cü ildə həbs edilmiş və əksinqilabi fəaliyyətdə ittiham olunmuşdur. Kosınka ölüm cəzasına məhkum edilmiş və Dmitri Falkivski də daxil olmaqla bir qrup ukraynalı yazıçı ilə birlikdə edam olunmuşdur. O, 1957-ci ildə ölümündən sonra reabilitasiya olunmuşdur.

## Seçilmiş əsərləri
* *«На буряки» (Згадка з дитячих літ)* (1919)
* *«Мент»* (1920)
* *«За земельку»* (1920)
* *«Перед світом»* (1920)
* *«На золотих богів»* (1920)
* *«Троєкутний бій»* (1921)
* *«Заквітчаний сон»* (1923)
* *«Сорочка»* (1923)
* *«Фавст»* (1923)
* *«Голова Ході»* (1923)
* *«Постріл»* (1924)
* *«Анкета»* (1924)
* *«В житах»* (1925)
* *«Мати»* (1925)
* *«За ворітьми»* (1925)
* *«Політика»* (1926)
* *«Циркуль»* (1926)
* *«Серце»* (1931)
* *«Гармонія»* (1933)
* *«Змовини»* (1933)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Григорій Косинка 
* Страница памяти на сайте жертв репрессий материалы из дела
Siskins

**Siskins** — Kanada Kral Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus olmuş ilk aerobatika komandasıdır. 1929-cu ildə qurulmuşdur. Uçuşlar üçün  təyyarələri istifadə olunurdu. 1932-ci ildə Böyük böhran səbəbində ləğv edilənə qədər 100-dən çox aviaşouda iştirak etmişdir.

## İstinadlar
Kürsəngi yatağı

**"Kürsəngi" neft yatağı** Bakı şəhərindən 100 km aralıda, Azərbaycanın quru ərazisinin Kür çökəkliyində Ələt stansiyasından 30–32 km cənub-qərbdə, Kürsəngi kəndi ərazisində, "Kürovdağ", "Mişovdağ" və "Qalmaz" yataqlarının arasında yerləşir.

Sahədə struktur-axtarış işlərinə 1937-ci ildən başlanılıb. 1947–1948-ci illərdə aparılan seysmik-axtarış işləri nəticəsində burada antiklinal qırışıq müəyyən olunub. 1959-cu ildə sahədə 3 ədəd kəşfiyyat quyusu qazılsa da, layihə dərinliyinə çatdırılmayıb. 1960-cı ildə qazılan 5 saylı quyu 2896 metr dərinlikdən sutkalıq 20–25 ton neft hasilatı ilə işlənməyə cəlb olunub. Bundan sonra, qazılan 8 (55–60 ton/gün) və 6 saylı (150 ton/gün) kəşfiyyat quyuları da sənaye əhəmiyyətli neft verib. "Kürsəngi" yatağı tektonik cəhətdən şimal-qərb istiqamətində uzanan əyilmiş braxiantiklinal quruluşludur. 1961-ci ildə struktur-axtarış qazması zamanı bir sıra quyulardan sənaye əhəmiyyətli neft və qaz alınıb. 1977-ci ildə "Kürsəngi" yatağının "Kürsəngi şimal" və "Kürsəngi cənub" qırışığından ibarət olması və bir neçə neftli-qazlı horizontlar aşkar edilib. Yataqda ümumilikdə 495 quyu qazılıb. 1 yanvar 2022-ci il tarixə olan məlumata görə, "Kürsəngi" neft yatağında 222 quyu istisimar fondundadır ki, bunlardan da 148-i işləkdir. İşlənmənin əvvəlindən – 1962-ci ildən 01.01.2022-ci il tarixinədək yataqdan təxminən 13 milyon ton neft və kondensat, 9,8 milyard m³-dən çox qaz çıxarılıb. Yataq üzrə maksimal neft hasilatı 1970-ci ildə 485 min ton göstəricisi ilə qeydə alınıb.

Hazırda yatağın işlənilməsini "Salyan Oil Ltd." Şirkəti həyata keçirir. "Azərbaycan Respublikasında "Kürsəngi" və "Qarabağlı" neft yataqlarının daxil olduğu blokun reabilitasiyası, kəşfiyyatı, işlənməsi və hasilatın pay bölgüsü haqqında" Saziş 15 dekabr 1998-ci il tarixində Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR), "Frontera Resorces" və "Delta/Hess Ltd." şirkətləri arasında imzalanıb. Saziş 22 aprel 1999-cu il tarixində qüvvəyə minib. noyabr 2021-ci ildə "CNPC International (Kura)" 25% və "FAL" 25% öz paylarını "GL Investment" şirkətinə satıblar. Bununla da, yatağın işlənməsində SOCAR 50% və "GL Investment" 50% paya sahib olublar. Saziş sahəsi, ümumilikdə, 450 km² sahəni əhatə edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kürsəngi

Kürsəngi dağı

Kürsəngi palçıq vulkanı

Kürsəngi küp qəbirləri nekropolu
Vitalina Bibliv

**Vitalina Bibliv** (; ) — Ukraynalı teatr, kino və televiziya aktrisası. Qızıl Yula Milli Mükafatının laureatı (2019), Ukraynanın Əməkdar Artisti (2020).

## Bioqrafiya
Vitalina Bibliv 15 oktyabr 1980-ci ildə Kiyev vilayətinin Vasilkov şəhərində anadan olub.

Məktəb müəllimi İnna Puşkareva aktyorluq peşəsinin seçimində ona köməklik edir. Doqquzuncu sinifdə Müəllimlər günündə Vitalina Verka Serduçkanın parodiyasını etmək tapşırılır. Şübhə etsə də, müəllim onun xarizmasına inanır.

Məktəbdən sonra Vitalina Mədəniyyət məktəbində oxuyur. Müsahibəsində qeyd edir ki, məktəbdən klon olmaq və sirkdə işləmək arzusunda olub. O vaxta qədər estrada və sirk təhsili yalnız bir məktəbdə əldə edilə bilərdi və Vitalina ali təhsil almağa çalışırdı. 2003-cü ildə o, Kiyev Teatr İnstitutunu bitirir.

2003–2004-cü illərdə Kiyev Azad Səhnə Teatrının aktrisası olur. 2003–2008-ci illərdə Kiyev "Atelye 16" teatrında aktrisa kimi çalışır. 2008-ci ildən — "Qızıl Qapı" Kiyev Akademik Teatrında işləsədə Kiyev Akademik Gənc Teatrı ilə əməkdaşlıq edərir. 2015-ci ildə Stas Jirkovun "Stalkers" tamaşasında Slava rolunu oynayan Vitalina Bibliv teatr kəşfinə çevrilir.

Kinoda debütü 2004-cü ildə baş verir. O, Nikolay Kaftanın "Kor sevgi" serialında kiçik bir rol alır. Tənqidçilər Vitalinanın yəhudi ana rolunu oynadığı Eva Neumanın rejissoru olduğu "Mahnılar mahnısı" filminə xüsusi diqqət yetirirlər. Kino Avropanın ən yaxşı filmi (2012), Odessa Beynəlxalq Film Festivalının beynəlxalq və yerli müsabiqəsinin ən yaxşı filmi (2015) kimi tanınıb.

2009-cu ildə o, Ukraynanın 20 ən yaxşı aktrisasından biri seçilir.

Kiyev Mədəniyyət və İncəsənət Kollecində dərs deyir.

Hazırda Kiyevdə yaşayır və işləyir.

## Mükafatları
* 2016 — "Stalkers" tamaşasındakı roluna görə "İkinci planda aktrisanın ən yaxşı tamaşası" nominasiyasında Kiyev Pektoral Teatr Mükafatına namizəd.
* 2019 — IV "Güzgü divarı" Teatr Mükafatında ("Həftənin Güzgüsü. Ukrayna" qəzeti) "Miss Yuliya" tamaşasında, "Qızıl Qapı" teatrında oynadığı rola görə qələbə.
* 2019 — "Qızıl Dziga Milli Kino Mükafatı". İkinci planda ən yaxşı aktrisa üçün Qızıl Dziga mükafatı
* 2020 — Ukraynanın əməkdar artisti.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Adıyaman Univerisiteti

**Adıyaman Univerisiteti(ADYÜ) ** — 2006-cı ildə qurulmuş Adıyaman, Türkiyə'də yer alan bir dövlət univerisitetidir. Günümüzdə ADYÜ, 13 fakültə, 1 konservatoriya, 1 univerisitet, 3 ali məktəb, 6 peşə məktəbi 22 mindən çox tələbəsi və mindən çox işçisi  ilə təhsil-tədris, araşdırma-öyrənmə və tətbiqetmə-xidmət fəaliyyətlərini icra etməkdədir. 2012-ci ildə ISO 9001 sertifikatı alaraq Türkiyə'nin 2-ci ISO 9001 sertifikatlı universiteti olmuşdur. Adıyaman Univerisiteti Adıyaman mərkəz "Altınşehir Mahallesi"ndə əsas binası, bundan əlavə "Besni", "Gölbaşı" ve "Kahta" ilçələrində də mövcuddur. 

## Tarixi
Univerisitet " İnönü Univerisitetinə " bağlı olaraq 1983-cü ildə qurulan. " Adıyaman Peşə Məktəbi " 12/05/1996 tarixində qurulan Sağlamlıq ali məktəbi və 12/05/1998 tarixində qurulan Fənn-Ədəbiyyat Fakültəsi ilə "Gaziantep Univerisiteti "nə bağlı olaraq 27/06/1987 tarixində qurulan Təhsil Fakültəsi, 1988-ci ildə qurulan "Gölbaşı Peşə Kolleci", 15/12/1997 tarixində qurulan "Besni Peşə Məktəbi" 2003-cü ildə qurulan "Adıyaman Peşə və Texniki Təhsil Fakültəsi" ilə "Harran Univerisiteti "nə bağlı olaraq 16/10/1997 tarixində qurulan " Kahta Peşə Məktəbi " olmaq üzrə 3 fərqli Univerisitetin yaratdığı akademik vahidlərin (3 fakültə, 1 Ali məktəb ve 4 Peşə məktəbi ) 1 mart 2006 tarix ve 5467 saylı qanunun 17 mart 2006 tarix 26111 saylı Rəsmi Qəzet’də yayımlanaraq yeni Adıyaman Univerisiteti adında yeni bir univerisitet qurulmuşdur. 2021–2022 təhsil-tədris ilində 8066 dosent, 10197 bakalavr, 391 magistr və 61 doktorant tələbəsi olaraq toplamda 18715 tələbə tədris görür. 2022 ildə univerisitetdə 82 professor, 134 dosent, 247 doktorant, 190 müəllim və 292 elmi işçi olmaq üzrə toplam 945 akademik heyət mövcuddur. 

## Akademik vahidlər
**Fakültələr** 

# Dövlət Konservatoriyası
# Diş Həkimliyi Fakültəsi
# Əczaçılık Fakültəsi
# Təhsil Fakültəsi
# Fənn Ədəbiyyat Fakültəsi
# Gözəl Sənətlər Fakültəsi
# İqtisadi və İdarə Bilimlər Fakültəsi
# İslami Elmlər Fakültəsi
# Memarlıq Fakültəsi
# Mühəndislik Fakültəsi
# Axtarış Bilimləri və Texnologiyaları Fakültəsi
# Turizm Fakültəsi

**Univerisitetlər** 
# Ali Təhsil Məktəbi

**Kolleclər** 

# Bədən Tərbiyə və İdman Kolleci 
# Sağlamlıq Kolleci 
# Xarici Dillər Kolleci

**Peşə məktəbləri** 

# Besni Peşə Məktəbi
# Gölbaşı Peşə Məktəbi
# Kahta Peşə Məktəbi
# Sağlamlıq Xidmətləri Peşə Məktəbi
# Sosial Elmlər Peşə Məktəbi
# Texniki Elmlər Peşə Məktəbi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Frensis Arnold

**Frensis Hamilton Arnold** () — amerikalı alim, fermentlərin yönəldilmiş təkamülünün inkişafına mühüm töhfələr vermiş, zülal mühəndisi və alimidir. İstiqamətləndirilmiş təkamül üzərindəki işinə görə 2018-ci il Kimya üzrə Nobel Mükafatı laureatı. Hər üç ABŞ Milli Akademiyasının üzvü: Elmlər Akademiyası (2008), Mühəndislik (2000) və Tibb (2004), həmçinin Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinin (2018), London Kral Cəmiyyətinin xarici üzvi (2020), Linus Pauling Caltech-də Kimya Mühəndisliyi, Biomühəndislik və Biokimya professoru, Milli Texnologiya və İnnovasiya Medalı ilə təltif edilib (2013) və Milli İxtiraçıların Şöhrət Zalına daxil edilib (2014).

## Həyatı
Frensis Arnold nüvə fizikı Villiam Hovard Arnoldun qızı, general Villiam Hovard Arnoldun nəvəsi idi. O, Pitsburqda böyüyüb. 1974-cü ildə şəhər məktəbini bitirmiş, 1979-cu ildə Prinston Universitetinin Mexanika və Aerokosmik Mühəndislik Fakültəsinin bakalavr dərəcəsini almışdır. Atası ilə birlikdə ABŞ Milli Mühəndislik Akademiyasının üzvləri arasında ilk sülalə olmuşdular. O, David və Lusile Paskard Foundation Elm və Mühəndislik Məsləhətçi Qrupunda Təqaüdlərə sədrlik edir və Qordon Araşdırma Konfranslarının qəyyumudur. 2005-ci ildə və Provivi, Inc. 2014-cü ildən Gevo, Inc-in həmtəsisçisidir.

Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının (2011), Amerika Mikrobiologiya Akademiyasının (2009), Elmin İnkişafı üzrə Amerika Assosiasiyasının (2010), Papa Elmlər Akademiyasının (2019) üzvü, Böyük Britaniya Kral Mühəndislik Akademiyası (2018).

## Mükafat və təltifləri
* Qarvan-Olin medalı (2005)
* FASEB Elmdə Mükəmməllik Mükafatı (2007)
* ABŞ Milli Mühəndislik Akademiyası Çarlz Stark Draper Mükafatı (2011, ilk qadın alıcı)
* ENI mükafatı (2013)
* ABŞ Milli Texnologiya və İnnovasiya Medalı (2013)
* Milli İxtiraçıların Şöhrət Zalına daxil edildi (2014)
* Minilliyin Texnologiya Mükafatı, Fin Texnologiya Akademiyası (2016, ilk qadın alıcı)
* ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının Konvergensiya Tədqiqatında Raymond və Beverli Sakler Mükafatı (2017)
* AIChE-ın Marqaret H. Rousseau Pioner Mükafatı (2017, ilk mükafat)
* Nailiyyət Mükafatı, Qadın Mühəndislər Cəmiyyəti (2017)
* Fermentlərin yönəldilmiş təkamülünə görə kimya üzrə Nobel mükafatı (2018) (1/2 mükafat)[13]
* Franklin İnstitutu Bouer Mükafatı, (2019)
* Stokholm Universitetinin fəxri doktoru (2013), ETH Sürix (2015), Çikaqo Universiteti (2016), Danimarka Texniki Universiteti (2019)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Duodenit

thumb|200 px|Onikibarmaq bağırsaq. Bölmədə Vater papillası, həmçinin ona uyğun ümumi öd və pankreas kanalları göstərilir.
**Duodenit** — onikibarmaq bağırsağın iltihabı.
## Simptomları
Duodenitin simptomlarına aşağıdakılar daxildir:
* Qarın ağrısı
* Qusma
* Ürəkbulanma
* Mədədə narahatlıq
## Səbəbi
Duodenitin səbəblərinə aşağıdakılar daxildir:
* Helikobakter pilori infeksiyası
* Seliakiya xəstəliyi
* Bakterial infeksiya
* Viral infeksiya
* Qeyri-steroid antiinflamatuar dərmanlar
* Otoimmün xəstəliklər (məs. Kron xəstəliyi)
* Duodenal limfositoz
* İdiopatik

## Növləri
* Kəskin duodenit
* Xroniki duodenit
## Diaqnozu
Diaqnoz ümumiyyətlə histologiyanı qiymətləndirmək üçün biopsiya ilə endoskopiya vasitəsi ilə qoyulur. Simptomların və əlaqəli şərtlərin nəzərdən keçirilməsi vacibdir.
## Müalicəsi
Müalicə qıcıqlandırıcı və ya infeksiyanı aradan qaldırmağa yönəldilmişdir. Helikobakter pilori infeksiyası adətən antibiotiklərlə müalicə olunur.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Endokannabinoidlər

**Endokannabinoidlər**

Hüceyrəarası siqnalizatorlar rolunda asetilxolin, dofamin kimi transmitter monoaminlərə oxşasa da bir çox cəhətdən onlardan fərqlənir. Belə ki, onlar retroqrad siqnalizasiyadan (postsinaptik membrandan ifraz olunurlar və presinaptik membrana təsir göstərirrlər) istifadə edirlər. Bundan əlavə, endokannabinoidlər suda həll olmayan lipofil molekullardır. Onlar qovuqcuqlarda saxlanılmır. Hüceyrə membranının tərkibinə daxil olan ikiqat qatın ayrılmaz tərkib hissəsi kimi mövcuddur. Ehtimala görə, yalnız “ehtiyac yarandıqda” sintez olunurlar, gələcək mərhələlərdə istifadə olunmaq üçün ehtiyat şəklində saxlanılmır.
Qinzburq göydələni

**Qinzburq göydələni** () və ya **Qinzburq evi** () – Kiyevdə yerləşmiş 12 mərtəbəli, 67,5 metr hündürlüyündə göydələn. "Ukraynanın ilk göydələni" kimi tanınan bu bina 1912-ci ildə tamamlanmış və 1941-ci ildə dağıdılmışdır.

## Tarixi
Göydələn 1910–1912-ci illərdə tikilmişdir. Tikili gəlir evi kimi istifadə olunurdu. Göydələndə 94 mənzil yerləşirdi və onların ən böyüyü 11 otaqlı idi. Ümumilikdə isə binada 500-ə yaxın otaq var idi.

Qinzburq göydələninin birinci mərtəbələrində ticarət mərkəzi yerləşirdi. Binada Kiyevin panoramasına tamaşa etməyə imkan verən bir qüllə var idi.

1913-cü ilin payızında rəssam Oleksandr Muraşko göydələnin 12-ci mərtəbəsində eyni vaxtda 100-ə yaxın insanın təhsil aldığı "Oleksandr Muraşkonun sənət studiyası"nı açmışdır. Burada rəsm və rəngkarlıqla yanaşı, incəsənət tarixi və fəlsəfəsi haqqında da mühazirələr oxunurdu. Studiya 1917-ci ilə qədər fəaliyyət göstərmişdir.

1918-ci ilin aprelində Ukrayna Xalq Respublikasının 6 zabitdən ibarət fransız hərbi missiyası bu binada yerləşirdi.

Bina 1929-cu ildə eksperimental sovet filmi olan "Kinokameralı adam " filminin çəkilişində istifadə edilmişdir. Filmdə qüllənin və göydələnin daxili həyətindən səhnələr görmək mümkündür.

Göydələn 24 sentyabr 1941-ci ildə Almaniyanın Rusiya işğalı zamanı SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığı tərəfindən uçurulmuş, 1950-ci illərin əvvəllərində isə bünövrəsinin sökülməsi ilə tamamilə dağıdılmışdır. 1954–1961-ci illərdə Qinzburq göydələninin yerində Moskva hoteli (2001-ci ildən "Ukrayna" hoteli) tikilmişdir.

## Qalereya

Хмарочос Гінзбурга3.jpg|Binanın divarları.
Вид з вікна дому Гінзбурга.jpg|Pəncərəsindən mənzərə.
Башта дому Гінзбурга.jpg|Qülləsi.
Хмарочос Гінзбурга 1920-ті.PNG|1920-ci illərdə.
Залишки хмарочоса Гінзбурга (1941).jpg|Binanın dağıntıları (1941).


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 24 sentyabr 1941-ci il. Qinzburq evi.
Sabahattin Kudret Aksal

**Sabahattin Kudret Aksal** () — şair, ssenarist və yazar.

## Həyatı
1937-ci ildə "Işık Lisesin"dən məzun oldu.1943-cü ildə İstanbul Universiteti nin Ədəbiyyat Fakültəsi Fəlsəfə Bölümünü bitirdi.1943–1948 illər arasında İstanbul'da müxtəlif ali məktəblərdə fəlsəfə dərsləri verdi. 1950-ci ildə qısa bir müddət iş müfəttişliyi icra etdi. İstanbul Konservatoriya Müdirlüyü, bələdiyyə yazı işləri müdirlüyü, bələdiyyə iqtisad müfəttişliyi vəzifələrində çalışdı. 1961-ci ildə Şəhər Teatrının Müdirü oldu.
Bələdiyyə Konservatoriyası Estetik Və Psixoloji müəllimliyindən təqaüdə çıxdı. İlk şeiri 1938-ci ildə "Varlıq" dərgisində, ilk hekayəsi 1940-cı ildə "Küllük" dərgisində çıxdı. İlk oyunu "Evin Üstündəki Bulud" 1948-ci ildə oynandı. 1940-cı illərdə yeni ədəbiyyatlar içində yer aldı. 1976-cı ildən sonra isə isə dildə dərinlik arayışına başladı. Bu dönəmdə "Garip"dən də uzaqlaşıb İkinci Yeni havasına keçid etdi.
Şeirlərində kənd insanlarının gündəlik həyatından danışmağa başladı. Hekayə və oyunlarında isə psixoloji dəstəyə üstünlük verirdi. Sabahattin Kudret Aksal 19 aprel 1993-cü ildə İstanbul 'da vəfat etdi. Məzarı Üsküdar 'da "Karacaahmet Mezarlığı" ndadır.

## Əsərləri
**Şeirləri**
# Şarkılı Kahve (1944)
# Gün Işığı (1953)
# Duru Gök (1958)
# Elinle (1962)
# Eşik (1970)
# Çizgi (1976)
# Şeirlər(1979, toplu şeirlər)
# Zamanlar (1982)
# Bir Zaman Düşü (1984)
# Şeirlər (1988, toplu şeirlər)
# Buluşma (1990)
# Batık Kent (1993, ölümündən sonra, son şeirləri)
# Bir Gün İstanbul
# Bir Resimde Atatürk
# Atatürk Anadolu'da
# Anadolu'muz
# Ne Tuhaf (Seçmə şeirlər)
**Hekayə**
# Gazoz Ağacı
# Yaralı Hayvan

**Oyun**

# Evin Üstündeki Bulut (oynanışı: 1948)
# Şakacı (1952)
# Bir Odada Üç Ayna (1956)
# Tersine Dönen Şemsiye (1958)
# Kahvede Şenlik Var (1966)
# Kral Üşümesi (1970)
# Bay Hiç — Sonsuzluk Kitabevi (1981)
# Önemli Adam (1983)
quasimedo elmeraldo'nun oyunu

** Sınaq**

# Geçmişle Gelecek (1978)
# Ayrıca, Paul Éluard ve Charles Baudelaire’den şiirler çevirdi

## Mükafatlar
# 1999 İstanbulu dinliyorum
# 1955 Sait Faik Hikâye Armağanı Gazoz Ağacı’yla (Haldun Taner ilə paylaşdı)
# 1957 Türk Dil Kurumu Ödülü Yaralı Hayvan ilə
# 1965–1966 Ankara Sanatsevenler Derneği mükafatı Kahvede Şenlik Var ilə
# 1980 Yeditepe Şiir Armağanı
# 1980 ve 1987 Avni Dilligil i Mükafatları
# 1985 ENKA Öykü Ödülü "Vav'lar" ilə
# 1990 Sedat Simavi Mükafatı
# 1990 Kültür Bakanlığı Tiyatro Onur Mükafatı
# 1992 Edebiyatçılar Derneği Onur Mükafatı
# 2000 Sonsuzluk Kitabevi Başarı Mükafatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Alisson

**Alisson Meker** () — İngiltərə Premyer Liqasında çıxış edən Liverpulun qapıçısı.

## Karyera statistikası

### Klub

### Milli

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Puyya Sarai

**Puyya Sarai** () — iranlı bəstəkar və Santur ifaçısıdır. O, 7 yaşından musiqi öyrənməyə Fəramərz payvar, Hüseyn Əlizadə, Paşanq Kəmkar və s.

Albomlarından bəziləri Məhəmməd Motamedi tərəfindən səsləndirilən "Gahi segahi" və instrumental olan "In sare sodaei"dir.

O, Navona Records tərəfindən nəşr olunan Karen Keyhaninin bəstələdiyi Modes albomunun ilk trekində santur ifa edib.

Saraei həmçinin alman musiqiçisi Şillerin (qrup) "Morgenstund" albomunda santurda çıxış edib.

2023 akademia musiqi mükafatlarında orkestr parçası üçün mükafat aldı.

## İstinadlar
Katibə Kimə nə olub? (teleserial, 2018)

**What's Wrong with Secretary Kim**() — 2018-ci ildə yayımlanmış Pak So Cun və Pak Min-yonun baş rollarda oynadığı Cənubi Koreya televiziya serialıdır. O, Cung Kyon-yunun ilk dəfə 2013-cü ildə nəşr olunmuş, daha sonra 2015-ci ildə KakaoPage tərəfindən Webtoon komiksinə seriallaşdırılan eyni adlı romanına əsaslanır. Serial 2018-ci il iyunun 6-dan iyulun 26-dək tvN-də çərşənbə və cümə axşamı günləri 16 seriya ilə yayımlanıb.

## Süjet
Li Yon-cun (Pak So Cun) böyük bir korporasiyanın sədr müavinidir. Bir gün onun yüksək bacarıqlı katibi Kim Mi-so (Pak Min-yon) doqquz il Li Yon-cuna işlədikdən sonra tutduğu vəzifədən istefa verəcəyini bildirdikdə onun dünyası sarsılır. Li Yon-cun daha sonra Mi-sonun yanında qaldığından əmin olmaq üçün şirkətində idarə heyətinin direktoru olan ən yaxşı dostu ilə danışdıqdan sonra əlindən gələni etmək qərarına gəldi. Li Yon-cun bir çox şeyi planlaşdırır, Kim Mi-so isə gənc uşaq olarkən yaşadığı keçmiş travmatik təcrübədə ona kömək edən adamı tapmaq qərarına gəlir.
## Mükafatlar

## İstinadlar
Guitar Songs

***Guitar Songs*** — amerikalı müğənni Billi Aylişin ikinci minialbomu. 21 iyul 2022-ci ildə "Darkroom" və "Interscope Records" tərəfindən rəqəmsal formatda buraxılıb. B. Ayliş minialbomu əvvəlcədən elan etmədən sürpriz şəkildə dinləyicilərin ixtiyarına veriv. Minialbomda yer alan hər iki trekin prodüser ifaçının qardaşı Finneas Okonnelldir.

## Trek siyahısı
Zaviyə (ibadətgah)

**Zaviyə** ()  — hücrə, sufilərin  ibadətgah yeri, İslam dini məktəbi.

## Tarixi

Əvvəlcə zəviyə məsciddə və ya oradakı otaq adlanırdı, burada müsəlmanlara ərəb dili ilə yanaşı Quran oxumaqda  öyrədilirdi.

12-ci əsrdən, təsəvvüf qardaşlıqları (tarikatlar) yarandıqdan sonra, zaviyə onun tələbələrinin (müridlərin) təhsil aldıqları ruhani müəllimin (şeyx, mürşidin) iqamətgahı  adlandırılmağa başladı.  Orta əsrlərin sonlarında Şimali Afrikada zaviyələr istənilən tariqənin “təşkilati strukturun əsas vahidinə çevrilir”.

Onlar “kiçik məscid, şeyx və müridlər üçün yaşayış yeri, həmçinin səyyahlar (dərvişlər) üçün sığınacaq da daxil olmaqla mürəkkəb bir quruluşdur”.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Али-заде А. А. Завия // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY-SA 3.0)
* Гогиберидзе Г. М. Исламский толковый словарь. — Ростов н/Д.: Феникс, 2009. — 266 с. — (Словари). — 3000 экз. — ISBN 978-5-222-15934-7.
* Ньюби Г. Краткая энциклопедия ислама = A Concise Encyclopedia of Islam / Пер. с англ.. — М.: Фаир-пресс, 2007. — 384 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-8183-1080-0.
İsveçrədə islam

**İsveçrədə islam** — müasir İsveçrədə xristianlıqdan sonra ikinci ən böyük dini. 2001-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, ölkədə 310.807 müsəlman qeydə alınıb. Bu da ölkə əhalisinin 4,3%-dir. 2009-cu ilə olan məlumata görə, ölkədə 400.000 müsəlman yaşayır və ya ölkə əhalisinin təxminən 5,%-ni təşkil edir. Ölkə müsəlmanlarının əksəriyyəti birinci və ikinci nəsil immiqrantlardır, əksəriyyəti (88%-dən çoxu) isə vətəndaşlığı olmayanlardır.

## Tarix

Ölkədə ilk müsəlmanlar olan ərəblər və bərbərlər 10-cu əsrdə Fraxinet adlanan ərazidən gəlmişlər. 1945-ci ildən sonra ölkəyə xeyli sayda qonaq işçilər, həmçinin müsəlman ölkələrindən qaçqınlar gəldi. Ölkədə ilk Mahmud məscidi 1963-cü ildə Sürixdə tikilib. 1978-ci ildə Səudiyyə Ərəbistan Cenevrədə ikinci məscidin tikintisini maliyyələşdirdi. Hazırda ölkədə 4 məscid var, müsəlmanların sayında yüksək artımı nəzərə alsaq, ölkədə kifayət qədər tam hüquqlu məscid olmadığı aydındır. Bunun üçün anbarlar, tərk edilmiş binalar, evlərin zirzəmilərindən istifadə olunur. 2009-cu ildə İsveçrədə minarələrlə bağlı referendum keçirildi və bu referendumda bütövlükdə ölkə əhalisinin 58%-i yeni minarələrə qarşı çıxdı. Eyni zamanda, bir çox fransızdilli kantonlar, əksinə, minarələrin qadağan edilməsini dəstəklədilər.

## İstinadlar
Ağciyər seqmentləri

**Ağciyər seqmentləri** — müəyyən bir seqmental bronx və onun damarları tərəfindən təmin edilən ağciyərin bir hissəsi. Bu arteriyalar ağciyər və bronxial arteriyalardan ayrılaraq seqmentin mərkəzindən birlikdə keçir. Seqmentin kənarları boyunca damarlar və limfa damarları keçir. Seqmentlər bir-birindən diskret anatomik və funksional vahidlər təşkil edən birləşdirici toxuma təbəqələri ilə ayrılır. Bu ayırma o deməkdir ki, ağciyər seqmentləri digər orqanların funksiyasına təsir etmədən cərrahi yolla çıxarıla bilər.
## Təsviri
Sağ ağciyərdə 10 ağciyər seqmentləri var: 3-ü yuxarı hissədə, 2-i orta və 5-i aşağı hissədə. Seqmentlərin bəziləri sol ağciyərdə birləşərək adətən 8-9 seqment əmələ gətirə bilər (yuxarı və aşağı hissədə 4-5). Ağciyər seqmentlərinin təsviri Templ Universiteti Xəstəxanasında Şevalier Jakson və Jon Franklin Huber tərəfindən edilmişdir.
## Sağ ağciyər

* Üst hissə
** apikal seqment
** arxa seqment
** ön seqment
* Orta hissə
** yanal seqment
** medial seqment
* Aşağı hissə
** üst seqment
** medial-bazal seqment
** ön-bazal seqment
** lateral-bazal seqment
** arxa-bazal seqment
## Sol ağciyər

* Üst hissə
** yuxarı-arxa seqment 
** ön seqment
* Yuxarı hissə
** alt dil seqmenti
** yuxarı dil seqmenti
* Aşağı hissə
** yuxarı seqment
** ön medial bazal seqment ("ön bazal" və "medial bazal" birləşmə)
** arxa bazal seqment
** lateral bazal seqment
## Klinik əhəmiyyəti

* Adətən, ağciyər seqmentin infeksiyası bununla məhdudlaşır, baxmayaraq ki, vərəm və bronxogen karsinoma bir seqmentdən digərinə yayıla bilər.
* Bronxların daxili hissəsini ağızdan və nəfəs borusundan keçən bronxoskop vasitəsilə görüntüləmə prosedura bronxoskopiya deyilir.
* Traxeyanın karinası — nəfəs borusunun ən aşağı halqasının aşağı kənarından arxaya doğru çıxan qarmaqvari bir prosesdir. Bu, traxeyanı iki əsas bronxiyaya bölməyə kömək edir. Sağ bronx 25°, sol bronx 45° bucaq əmələ gətirir.
* Karina həssas bölgədir. Xəstəni sol tərəfi üstə uzandırdıqda, cazibə qüvvəsinin təsiri ilə sağ bronxial ağacdan olan ifrazatlar karina tərəfə axır. Bu öskürək refleksini stimullaşdırır və bəlğəmi xaric edir. Buna postural drenaj deyilir.
* Paradoksal tənəffüs: inhalyasiya zamanı qabırğaların yapışan (anormal hərəkət edən) seqmentləri sinə divarına çəkilir və ekshalasiya zamanı qabırğalar xaricə doğru itələnir.
* Ağciyər vərəmi dünyanın bir çox yerlərində yayılmış xəstəlikdir. Tam müalicə kursu bir həkim nəzarəti altında aparılmalıdır.
* Bronxial astma tənəffüs sisteminin ümumi xəstəliyidir. Bronxların divarındakı hamar əzələlərin bronxospazmı səbəbindən baş verir.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İnsan resurslarının idarəedilməsi

**İnsan resurslarının idarəedilməsi** — müəssisənin strukturunda ixtisaslaşdırılmış bölmələrin (onlarda işləyən vəzifəli şəxslərlə — menecerlər, mütəxəssislər, texniki işçilər ilə) uyğunlaşdırılması üçün müəssisənin kadrlarını idarə etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur.

İnsan resursları xidmətlərinə işə qəbul agentlikləri, işə qəbul agentlikləri və peşəkar inkişaf şirkətləri daxildir. Kadr xidmətlərinin funksiyaları bir çox cəhətdən müəssisələrdə kadr şöbələrinə bənzəyir, lakin eyni zamanda bir qədər daha genişdir.

## İnsan Resursları Təcrübələrinin Əsasları

### İşə qəbul
Biznesin uğurlu inkişafı üçün ixtisaslı kadrlar lazımdır. Hər bir vəzifə üçün əsas xüsusiyyətləri və xüsusiyyətləri əks etdirən iş təsvirlərini hazırlayın. İxtisaslı namizədlərin axtarışı və seçilməsi kadrların idarə edilməsi praktikasında mühüm elementə çevrilir. Qəbul təcrübələrinizin qanuna uyğun olduğundan əmin olun.

;Müəssisənin kadrlar şöbəsi tərəfindən işçilərin işə qəbulu mərhələləri
* Xətt menecerindən sifariş axtarın.
* Vəzifə, ərizəçiyə qoyulan tələblər, şərtlər haqqında ətraflı məlumatın əldə edilməsi.
* Məlumat bazansından, İnternetdən, mediada reklamdan, birbaşa axtarış və işə götürmə agentliyinin xidmətlərindən istifadə edərək axtarışı.
* İlkin seçim: telefon müsahibəsi, şəxsi müsahibə, ərizəçinin qiymətləndirilməsi və sınaqdan keçirilməsi, ərizəçinin xətt rəhbəri ilə müsahibəyə hazırlanması.
* Tövsiyələrin yoxlanılması.
* İş təklifinin hazırlanması, işə girişə nəzarət.

### İşçi heyətinin görüşü
İşçiləri şirkətin HR siyasəti ilə tanış etmək üçün İşçi Təlimat Kitabı mövcud ola bilər. Bu kitabçada biznesin aparılması və şirkətin işçi heyətinin qarşısına qoyulan məqsədlər izah edilir. Onu oxuduqdan sonra işçilər biznes, təşkilatın dəyərləri və arzu olunan nəticələr haqqında dəqiq bir anlayışa sahib olacaqlar.

*İşçinin kitabçası aşağıdakıları etməlidir:*

* işinizin xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq kadr praktikasını müəyyənləşdirin;
* müasir əmək qanunvericiliyinə riayət etmək;
* işçilərin əxlaqını yaxşılaşdırmaq və işçilərin dövriyyəsini azaltmaq.

Hər bir işçiyə bu kitabçanı verin, onlarla birlikdə oxuyun və işçilərə sual vermək imkanı verin. Onlardan bu təlimatı oxuduqlarını və başa düşdüklərini təsdiqləmək üçün bu təlimatın tanışlıq vərəqini imzalamağı xahiş edin.

### Bərabər məşğulluq imkanı
Komandanızın bütün üzvlərinə bütün iş məsələlərində bərabər münasibət göstərilməlidir. Onu da xatırlamaq lazımdır ki, yaşa və cinsə görə ayrı-seçkilik qanunsuzdur. Qanunların bir çoxu o qədər də canfəşanlıqla tətbiq olunmasa da, istənilən ölçülü şirkətin rəhbərliyi onların biznes təcrübələrində ayrı-seçkilik yaratmamasını təmin etmək üçün əmək qanunları və qaydaları ilə tanış olmalıdır.

### İşçilər arasında münasibətlər
İşçilər arasında ünsiyyət qarşılıqlı hörmət və qarşılıqlı yardıma əsaslanmalıdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 

## Xarici keçidlər
* 

* Куда уходит кадровый-бюджет или экономический расчет работы отдела кадров
Xesus Alu

**Xesus Alu** () — Dominikan beysbolçusu.

## Həyatı və karyerası
Alu 24 mart 1942-ci ildə Dominikan Respublikasının Bajos de Xayna şəhərində anadan olmuşdur. 1963–1979-cu illər arasında Milli Amerika Beysbol Liqasında kənar oyunçu kimi iştirak etmişdir. O, San Fransisko Cayents (1963–1968), Xyuston Astros (1969–1973; 1978–1979), Oklend Atletiks (1973–1974) və Nyu York Mets-də (1975) davam etdi. Qardaşları Felipe və Metti Aloy da keçmiş beysbol oyunçuları idi. Aktiv idman karyerasından sonra bəzi beysbol klublarında müşahidəçi kimi çalışmışdır. Xidmətlərinə görə o, 23 sentyabr 2008-ci ildə İspan Beysbol Şöhrət Zalı Pioner Mükafatını aldı.

## Şəxsi həyatı və vəfatı
Ancela Xenli ilə ailə həyatı qurmuşdu. Övladlarının sayı beşdir. Alu 10 mart 2023-cü ildə doğulduğu Dominikan Respublikasında 80 yaşında vəfat etdi.

## İstinadlar
Olena Karpenko

**Olena Oleksiyivna Karpenko** (; ) və ya səhnə adı ilə **Solomiya** — Ukrayna müğənnisi, bəstəkarı və şairi. Olena ukrayna, ingilis və rus dillərində bəstələr hazırlayır. O, Ukraynada və xaricdə caz, blüz, rok, pop, klassik janrlarda əsərlər yazır və ifa edir.

## İlk illəri
Olenanın atası ukraynalı psixofizioloq və hüceyrə transplantoloqu Aleksey Karpenkodur. Karpenko sənətşünaslıq üzrə bakalavr dərəcəsini (2002) və jurnalistika üzrə magistr dərəcəsini (2005) Kiyev-Moqila Akademiyasının Milli Universitetində almışdır. O, Ukrayna Milli Musiqi Akademiyasında (2003–2007) Qalina Suxorukova və Lüdmila Qarmaşdan vokal dərslər almışdır.

## Karyerası
2011-ci ildə Ukraynanın müstəqilliyinin 20 illiyi münasibətilə Avropa Şurasının rəhbərliyi tərəfindən Strasburqda Avropanın diplomatları qarşısında solo konsert verməyə dəvət olunmuşdu.

2015-ci ildə Olena *"Oranta"* mahnısını Nyu-York Moda Həftəsi çərçivəsində keçirilən Ukrayna moda nümayişinin əsas mahnısı kimi ifa etmişdir. Onun *"Mermaid"* mahnısı (sözləri ukraynalı şair Taras Şevçenkoya, musiqisi Karpenkoya aiddir) S. Biqunun *"Ana ürəyi. Qonqadze"* (2015) sənədli filmində yer almışdır. 2015-ci ildən Olena Karpenko *"Koronatsa Slova"* beynəlxalq ədəbiyyat müsabiqəsinin münsiflər heyətinə daxildir.

2016-cı ildə o, ABŞ-yə qastrol səfərləri edərək bir sıra xeyriyyə konsertləri vermiş, bütün gəlirləri Şərqi Ukraynada baş vermiş müharibə nəticəsində valideynsiz qalmış uşaqlara kömək üçün bağışlamışdır.

## Nəşrləri

### Kitablar
* *Toxunuş* (Kiyev, 1998) — şeir kitabı
* *Boyunbağı* (Kiyev, KM Akademiyası, 2005) — şeir kitabı
* *Sükutla dialoqlar* (Kiyev, Dnepr, 2014) — şeir kitabı
* *Televiziya reklamının troya atları* . (Kiyev, Smoloskip, 2007) — ağıl manipulyasiyası üzrə araşdırma
* *Mələyin məktəb dərsliyi* (Kiyev, Phoenix, 2016; Kiyev, Summit-Book, 2017) — roman
* *Günəş yarım parlaya bilməz* (2017)
* *Avropanın ürəyi* (2017)
* *Nanə* (2018),
* *Ürəkdən Ukrayna ilə* (2018)
* *Pıçıltı* (2018)
* *Kiyev haqqında isti hekayələr* (2018)
* *Qadın döşü: Ehtiras və Ağrı* (2019)

### Digər
* *Ukraynanın 100 gənc şairi: Antologiya* (Kiyev, 2006)
* *Ukraynanın yaradıcı qüvvələri +* (Kiyev, 2011)
* *Yeni Ukrayna poeziyası* (bolqar dilinə tərcümə, Sophia-Varna, 2012)
* *Terra Poetica* (ingilis dilinə tərcümə, Kiyev, Summit-Book, 2014)
* *8 qadın* (Kiyev, Summit-Book, 2016)
* *Terra Poetica* (Kiyev, Summit-Book, 2016)
* *Göy qurşağı* (rus dilinə tərcümə, Kiyev, 2017)

## Diskoqrafiya

### Solo albomlar
* *Solomia* (Kyiv, 2007) — ukrayna və ingilis dilində mahnılar
* *Rondo* (Kyiv, Atlantic Records, 2011) — ukrayna və ingilis dilində mahnılar
* *Birthday* (Kyiv, Atlantic Records, 2011) — ukrayna dilində uşaq mahnıları
* *Shadow* (2019)
* *Sky Flight* (2019)

### Sinqllar
* "Carmen" (2019)
* "La Traviata" (2019)
* "Serenade" (2019)

### Yığma CD-lər
* "Young Stars of Ukraine" (2005)
* "Just Talents" (ABŞ, 2007)
* "Positive Music" (ABŞ, 2007)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* solomiamusic YouTube
* solomiamusic Facebook
* olena.karpenko Facebook
* Poeziyası
Truman sindromu

***Truman sindromu*** — insanın həyatının səhnələşdirilmiş realiti şou olduğuna və ya kameralarda izləndiyinə inandığı bir aldatma növüdür. Bu termin 2008-ci ildə 1998-ci ildə çəkilmiş "Trumanın şousu (film, 1998)" filmindən sonra müvafiq olaraq psixiatr və neyrofilosof Coel Qold və İan Qold qardaşları tərəfindən film lövhələrində istifadə edilmişdir.

## Ətraflı
Böyük Britaniyada London Psixiatriya İnstitutundan olan psixiatrlar Paolo Fusar-Poli, Oliver Howes, Lucia Valmaggia və Philip McGuire British Journal of Psychiatry jurnalında *"Truman Sindromu"* adlandırdıqları şeyi belə təsvir etmişlər:
Dünyanın başqa insanların bildiyi şəkildə dəyişdiyinə dair narahat edən inam, onun bir filmin mövzusu olduğunu və bir film setində ("uydurma dünya") yaşadığını göstərən kimi şərh etdi. Bu simptomlar qrupu … şizofreniyanın prodromal fazasında ola bilən şəxslərdə çox yayılmış şikayətdir. Müəlliflər təklif edirlər ki, *"Truman izahatı"* xəstələrin adi dünyanın hansısa əhəmiyyətli, lakin izaholunmaz şəkildə dəyişdiyini qavrayışlarında məna axtarışlarının nəticəsidir.

## Qeyd
Truman sindromu rəsmi olaraq tanınmayıb və Amerika Psixiatriya Assosiasiyasının Diaqnostika və Statistik Təlimatında qeyd olunmayıb.

## İstinadlar
Turmoil (videooyun, 2016)

**Turmoil** — Gamious tərəfindən 2 iyun 2016-cı ildə buraxılmış simulyasiya videooyunudur. O, Steam-də mövcuddur.

## Gameplay
Qarışıqlıq, Şimali Amerikada 19-cu əsrdə neft təlaşından ilhamlanır. Uğurlu neft sahibkarı olmaq üçün oyunçu öz yolunu qazanmalıdır. Oyunçu neft qazıb sataraq pul qazandıqca, şəhər onlarla birlikdə böyüyəcək və oyunçuya daha çox at və ya daha böyük borular kimi təkmilləşdirmələr almağa imkan verəcək. Kampaniya rejimi oyunçuya auksionda torpaq almağa və bir il ərzində bacardıqları qədər qazanc əldə etməyə imkan verir. Oyunçu hər səviyyədə üç rəqib AI-yə qarşı çıxır.

## İnkişaf
Qarışıqlıq 2015-ci ilin İyun ayında Steam Erkən Girişə daxil olmamışdan əvvəl bir il prototip mərhələsində idi. Erkən girişdə daha bir il sərf etdikdən sonra Turmoil 2016-cı ilin iyununda Steam-də buraxıldı. 2017-ci ilin fevralında Turmoil iPad üçün iOS-da da buraxıldı.

Oyun son dərəcə sadə bir oyun kimi qəbul edildi, lakin çox təkrarlandı. O, həmçinin "sadəliyin təcəssümü" və "asılılıq və nostalji idarəetmə strategiyası" kimi qeyd edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Aşkali bayrağı

**Aşkali bayrağı** — aşkalilərin öz yurdlarında və diasporda aşkali millətini təmsil etməsi seçdiyi bayraq. Aşkali bayrağı Albaniya bayrağından ilhamlanmışdır, çünki aşkalilərin əksəriyyəti albandillidir.

## İstinadlar
Karnunt

**Karnunt** (həmçinin **Karnuntum**; ) — Qədim Roma hərbi düşərgəsi, Yuxarı Pannoniyanın inzibati mərkəzi. Hal-hazırda muzeyləşdirilmiş xarabalıqları Kəhrəba yolunun Dunay ilə kəsişməsində, Avstriyanın Petronell-Karnuntum kommunası yaxınlığında, Vyanadan Bratislavaya gedən yolun yarısında yerləşir. Romanın Karnunt şəhərinin əhalisinin təxminən 50 min nəfər olduğu güman edilir.

Karnuntda qladiatorlar məktəbinin yaxşı qorunmuş qalıqları da aşkar edilmişdir. Qalın divarlarla əhatə olunmuşdu. İçərisində bütöv bir quruluş kompleksi var idi, onların arasında kiçik bir sirk qladiatorları öyrətmək üçün seçilir. 40-a yaxın kiçik otaqlar, böyük hamamlar, qəbiristanlıq, isti döşəməli məşq zalı və müxtəlif inzibati binalar da aşkar edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Сайт археологического заповедника «Карнунтум» 
* 
*
Petronell-Karnuntum

**Petronell-Karnuntum** () — Avstriyanın Aşağı Avstriya federal torpağında ədalətli kommuna. Bruk-na-Layt qraflığının bir hissəsidir. 31 dekabr 2005-ci ilin məlumatına görə, əhalisi 1,199 nəfərdir. 25,36 km2 ərazini tutur. Petronell-Karnuntu Haynburq-an-der-Donaudan beş kilometr məsafədədir.

## Tarixi
Qədim dövrlərdə Petronellin yerində kelt yaşayış məntəqəsi var idi. Bundan sonra romalılar I əsrdə Karnunt istehkamlı hərbi düşərgəsini qurmuşdular. 171-ci ildə Mark Avrelinin qərargahı burada yerləşirdi və 193-cü ildə Septimi Sever burada imperator elan edilmişdir. Karnunt V əsrdə barbarların basqınları zamanı məhv edilmişdir.

Arxeoloji qazıntılar 1920-ci ildən aparılır. Qədim şəhərin bir hissəsi açıq səma altında muzeyə çevrilmişdir. Burada aşkar edilən ən qiymətli tapıntılar Karnunt muzeyində təqdim olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Azərbaycan–Ermənistan müharibəsi

**Azərbaycan–Ermənistan müharibəsi** bunlara istinad edə bilər:

* Azərbaycan–Ermənistan müharibəsi (1918–1920)
* Qarabağ münaqişəsi, ilkin növbədə:
** Birinci Qarabağ müharibəsi (1988–1994)
** İkinci Qarabağ müharibəsi (2020)

## İstinad edilə biləcək digər münaqişələr
* Ağdərə toqquşması (2008)
* Azərbaycan–Ermənistan döyüşləri (2010)
* Çaylı döyüşü
* Azərbaycan–Ermənistan sərhəd münaqişəsi (2012)
* Azərbaycan–Ermənistan döyüşləri (2014)
* Aprel döyüşləri (həmçinin "4 günlük müharibə" olaraq da adlandırılır.)
* Günnüt əməliyyatı
* Tovuz döyüşləri
* Azərbaycan–Ermənistan sərhəd böhranı (2021–hal-hazırda)
** Azərbaycan–Ermənistan sərhəd toqquşması (sentyabr, 2022)

## Həmçinin bax
* Qarabağ müharibəsi (dəqiqləşdirmə)
* Azərbaycan–Ermənistan sərhəd toqquşması (dəqiqləşdirmə)
İvano-Frankovsk Vilayəti İncəsənət Muzeyi

**İvano-Frankovsk Vilayəti İncəsənət Muzeyi** () — Qalisiya sakral sənətinin ən yaxşı kolleksiyalarından biri də daxil olmaqla, qiymətli sənət əsərləri kolleksiyası olan İvano-Frankivsk şəhərindəki sənət muzeyi.

Bölgədə yeganə bədii profilli muzeyin fəaliyyəti Karpat bölgəsi rəssamlarının yaradıcılığının peşəkarlıqla öyrənilməsinə, qədim incəsənət nümunələrinin axtarışına, onların elmi tədqiqinə və saxlanmasına yönəlib.

İvano-Frankovsk Vilayətı İncəsənət Muzeyi keçmiş məbədin binasında, dövlət əhəmiyyətli tarix-memarlıq abidəsi olan Müqəddəs Məryəm Kollegiya Kilsəsində yerləşir. Muzey İvano-Frankovsk şəhərinin mərkəzində, Şeptitski meydanında yerləşir.

istirahət günü (bazar ertəsi) istisna olmaqla, hər gün saat 10:00-dan 17:00-dək ziyarətçilər üçün açıqdır.

Muzeyin direktoru Deyneka Mixail Yaroslaviçdir.
## Tarix
İvano-Frankovskdəki İncəsənət Muzeyi 1980-ci ildə 17-ci əsrin keçmiş dini binasının Potocki ailəsinin dəfn yeri olan Müqəddəs Məryəm Kollegiya Kilsəsi binasında açılır.

İvano-Frankovsk İncəsənət Muzeyinin ilk ekspozisiyasında 19-cu əsrin sonu və 20-ci əsrin əvvəllərinə aid sənət əsərləri nümayiş etdirilirdi.

Eyni zamanda muzeyin iki filialı açılır.

2001-ci ildə İvano-Frankovsk İncəsənət Muzeyində Qalisiya müqəddəs sənətinin kolleksiyası yeni eksponatlarla tamamlanır və bu gün Ukraynada ən yaxşı belə kolleksiyalardan biridir.
## Toplanış
2010-cu ildə muzeyin kolleksiyası 15.000 eksponatdan ibarət idi, o cümlədən Qalisiya ikon rəssamlığının və barok heykəltəraşlığının nadir abidələri, rəssamlar Kornul Ustyyanoviç, İvan Truş, Yaroslav Pstrak, Yulian Pankeviç, Oleksey Novakovskinin, Osip Sorokkraninin əsərləri, 20-ci əsrin ikinci yarısı eləcə də XVIII-XX əsrlərin polyak, avstriya, alman və italyan ustalarının əsərləri daxil idi.

Muzeyin ekspozisiya zalında hazırkı sərgidə muzey fondunun qiymətli eksponatları nümayiş etdirilir. Burada 15-19-cu əsrlərə aid yerli ikon rəsmləri, Tomas Qudder, Konrad Kutçenreyter, Con-Qeorqi Pinzel, Matvey Poleyovski, Dionez Stanetti tərəfindən barok heykəltəraşlıq əsərləri, Unterberger qardaşlarının rəsmləri, Lvov, Poçayev və Unievdə nəşr olunan köhnə kitablar var.

Muzey kolleksiyasının əhəmiyyətli bir hissəsini xalq sənəti əsərləri, xüsusən Hutsulşina, Pokuttya, Boykovşina və Opole ustalarının sənət məhsulları təşkil edir.

Bundan əlavə, muzeydə İmpreza Beynəlxalq Biennale sərgilərindən hədiyyə edilmiş müasir xarici qrafikaların böyük kolleksiyası var.

İvano-Frankovsk Vilayəti İncəsənət Muzeyinin mövcud olduğu dövrdə 300-dən çox sərgi keçirilmişdir; muzeyin qiymətli kolleksiyaları bir çox beynəlxalq sərgilərdə nümayiş etdirilmişdir.
## Mənbə
* Ивано-Франковский областной художественный музей на сайте History.iv-fr.net
* Виртуальный тур по музею.
* Ивано-Франковский областной художественный музей на сайте Museum.if.ua
* Ивано-Франковский областной художественный музей на сайте Propolis.if.ua
* Виктор Мельник. Художественный музей Ивано-Франковска на сайте Museum-ukraine.org.ua
## İstinadlar
Təll Bənat

**Təll Bənat** İraqın Neynəvə mühafəzəsinin Səncər qəzasında kənd. Təll Bənat kəndi Səncər dağlarının güneyində yerləşərək; mübahisəli bölgəyə aiddir. Əhalisi əsasən Yezidilərdən ibarət olaraq; burada eləcə 1,400 nəfər Şiə Türkman da yaşamaqdadır.
2014-cü ilin avqustunda İraq və Şam İslam Dövləti Təl Banatdan 200-dən çox qadın və uşağı qaçırmışdı.

## İstinadlar
Bruno Qadiol

**Bruno Qadiol Antonias** (; ) — braziliyalı aktyor və müğənni.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bruno Qadiol — IMDb
Buldozer

**Buldozer** tikinti işləri zamanı materialı: torpaq, qum, qar, dağıntı və ya qaya və s. itələmək üçün ön tərəfində metal kəsici alətlə (böyük bıçaq) təchiz edilmiş böyük, motorlu maşındır. O, ən çox vaxt davamlı yollarda hərəkət edir, baxmayaraq ki, böyük yolsuzluq şinləri üzərində işləyən xüsusi modellər də istehsal olunur. Onun ən məşhur aksessuarı sıx materialları boşaltmaq üçün tək və ya çoxlu şəkildə arxa tərəfə quraşdırılmış iri qarmaq kimi qurğu olan sökücüdür.

Buldozerlər böyük və kiçik miqyaslı tikintidə, yol tikintisində, mədən və karxanalarda, təsərrüfatlarda, ağır sənaye fabriklərində və həm sülh, həm də müharibə dövründə hərbi məqsədlər üçün istifadə olunur.

"Buldozer" sözü yalnız itələmək üçün hazırlanmış bıçaqla təchiz edilmiş motorlu qurğuya aiddir. Bu söz bəzən materialı itələmək əvəzinə daşımaq üçün nəzərdə tutulmuş ön yükləyici kimi digər ağır avadanlıqlar üçün qeyri-dəqiq istifadə olunur.

## Qalereya

Fayl:Cat D11 View 2.jpg|Caterpillar D11 N, ikiqat qollu sökücü ilə
Fayl:Poti Seaport, Georgia — Receiving of New Bulldozers for Solid Waste Management (03).jpg|Bərk tullantıların idarə olunması üçün buldozer
Fayl:QRH Challenger 2s in Estonia MOD 45167094.jpg|Dozer bıçağı ilə təchiz edilmiş British Challenger 2 tankı, 2020
Fayl:Cabless Cat D8.jpg|Caterpillar D8 kabinsiz buldozer
Fayl:First Tractor Company - old working model - 01.jpg|İlk Traktor Şirkətinin buldozeri 2012-ci ildə Xinbu adasında, Hainan, Çində hələ də işləyir.
Fayl:Zettelmeyer ZD 3001.jpg|Zettelmeyer ZD 3001 təkərli buldozer
Çimən

* Çimən (Füzuli) — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Çimənkənd — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Vedi (Ararat) rayonunda kənd.
* Çimən (rəsm) — Fransız boyakarı Pol Sezannın məşhur rəsmlərindən biri.
Con Uollis

**Con Uollis** (; ; ) — ingilis din xadimi və riyaziyyatçısı. Riyazi analizin qabaqcıl yaradıcılarından hesab olunur. 1643–1689-cu illər arasında o, Parlamentdə və daha sonra kral məhkəməsində baş kriptoqraf vəzifəsində çalışmışdır. O, sonsuzluq anlayışını təmsil etmək üçün ∞ simvolunu təqdim etməsi ilə məşhurdur. Eyni şəkildə, sonsuz kiçik anlamı üçün 1/∞ təqdim etmişdir. Con Uollis Nyutonun müasiri və erkən riyazi intibah dövrünün ən böyük ziyalılarından biri kimi qəbul olunur.

## İstinadlar
Betül Kaçar

**Betül Kaçar** () — Türk astrobioloq və professor.

Yer üzündə mikro ölçülü canlıların bioloji quruluşunu araşdıran Betül Kaçar laboratoriyada canlandırdığı keçmişin bioloji həyatını günəş sistemi və onun xaricindəki planetlərdən əldə etdiyi məlumatlarla müqayisə edən bir elm adamıdır. O, 2021-ci ildən Viskonsin-Medison Universitetində təhsilini davam etdirir. O, eyni zamanda elementlərin Yer planetindəki həyatla qarşılıqlı əlaqəsini öyrənən NASA Mərkəzinin direktorudur.

## Həyatı
Betül Kaçar 1983-cü ildə İstanbulda anadan olub. Giresunlu bir ailənin övladı olaraq uşaqlığı Giresunun Bulancak ilçəsində keçib. Çavuşoğlu kollecini bitirdikdən sonra ali təhsilini 2004-cü ildə Mərmərə Universitetinin kimya fakültəsində almışdır. 2003-cü ildə Mərmərə Universitetində tələbə olarkən Amerika Howard Hughes Tibb İnstitutuna müraciət etdiyi layihə ilə bakalavr tələbələri üçün olan yay təqaüdü qazanaraq ABŞ-də tədqiqatlarına başlamışdır. Kolleci bitirdikdən sonra ABŞ-nin Corciya ştatının inzibati mərkəzi olan Atlantadakı Emori Universitetində doktorluq təhsilinə başlamışdır. O, Emory Universitetinin Kimya fakültəsində və Emori Tibb Məktəbində Parkinson və Altsheymer xəstəliyinə səbəb olan zülallar üzərində tədqiqatlar aparmışdır.

## Fəaliyyəti
Doktoranturada oxuduğu müddətdə təkamül və astrobiologiya ilə maraqlanana Betük Kaçar 2010-cu ildə doktoranturasını bitirdikdən sonra Amerika Aeronavtika və Kosmos İdarəsinə (NASA) müraciət etdi və NASA-da doktoranturadan sonrakı təhsilini davam etdirdi. Onun tədqiqatları NASA-nın Gənc Tədqiqatçı mükafatına, NASA Astrobiologiya İnstitutu mükafatına və NASA-nın Ekzobiologiya tədqiqatçısı mükafatına layiq görüldü. Bu mükafatlar sayəsində o, ABŞ və Avropanın bir çox laboratoriyalarında tədqiqatlar aparmaq imkanı qazanıb. O, 2011-ci ildə NASA Astrobiologiya İnstitutunun dəstəyi ilə yaradılmış SAGANet astrobiologiya təhsil platformasının yaradıcılarından biri olub.

2014–2017-ci illər arasında Harvard Universitetində Orqanizm və Təkamül Biologiyası fakültəsində tədqiqatçı olaraq müstəqil tədqiqat qrupuna rəhbərlik etmişdir. 2018–2021-ci illər arasında Arizona Universitetində Astronomiya və Molekulyar Biologiya fakeltəsində müəllim kimi çalışmağa başlamışdır. Kaçar 2016-cı ildən ABŞ-dəki fəaliyyəti ilə bərabər Yaponiya hökuməti tərəfindən yaradılmış Earth-Life İnstitutu adlı beynəlxalq institutda müəllim kimi, 2021-ci ildə isə Viskonsin-Medison Universitetində Bakteriologiya fakültəsindəö işləməyə başlamışdır.

## Mükafatları
Həyatın mənşəyi və təkamülünə işıq salmaq üçün genom mühəndisliyi, zülal biokimyası və paleobiologiya kimi bütün filogenetika rekonstruksiya vasitələrini birləşdirən laboratoriyaya rəhbərlik etdiyinə görə 2021-ci ildə Beynəlxalq Yaşamın Mənşəyinin Tədqiqi Cəmiyyəti tərəfindən perspektivli gənc alimlərə verilən Stenli Miller Erkən Karyera mükafatına, eyni zamanda qədim genlər üzərində apardığı elmi araşdırmalara görə Genom Yazarlar Dərnəyi və Rosalind Franklin Cəmiyyəti tərəfindən verilən "2022 Rosalind Franklin Medalı"nda ikinci yerə layiq görüldü.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər