Hörümçək-adam 3

**Hörümçək-adam 3** () — 2007-ci ildə Sem Reyminin rejissorluğu ilə çəkilmiş, “Marvel Comics”in uydurma personajı olan Hörümçək-adamın mənşə hekayəsindən bəhs edən ABŞ superqəhrəman filmi. Film Sem Reymi, onun böyük qardaşı Ayvan Reymi və Alvin Sarcentin yazdığı ssenari əsasında Sem Reymi tərəfindən ekranlaşdırılmışdır. Film Sem Reyminin “Hörümçək-adam” trilogiyasının üçüncü və sonuncu istehsalıdır. Filmdə Tobi Maquayr Piter Parker obrazında, onunla yanaşı Kirsten Danst, Ceyms Franko, Tomas Heyden Çörç, Tofer Qreys, Brays Dallas Hovard, Ceyms Kromvell, Rozmari Harris, C. K. Simmons çıxış ediblər. “Hörümçək-adam 2” filminin davamı olan üçüncü filmdə Piter Parker öz şəxsi həyatını kollec tələbəsi və fotoqraf olmaqla yanaşı, maskalı superqəhrəman kimi idarə etməyə müvəffəq olmuşdur. Hörümçək-adam Meri Ceyn Uatsonla başlayan romantik münasibətini gücləndirməklə bərabər, öz qaranlığını üzə çıxarmış, super güc qabiliyyətini artırmış, xarakterinin daha çox əsəbi tərəfində olan müəmmalı yerdənkənar qara hörümçək-adama çevrilir. Herri Ozborn isə supercinayətkar olaraq atasının qatilindən qisas almaq istəyir. Trilogiyanın üçüncü filmində Hörümçək-adam polislərdən qaçarkən təhlükəli ərazidə Qum-adama çevrilmiş, Piterin əmisi Ben Parkeri qətlə yetirən Flint Marko ilə də mübarizə aparır.

“Hörümçək adam 3” filminin çəkilişləri “Hörümçək adam 2” filminin nümayiş edilməsindən dərhal sonra başladılmışdır. Filmin çəkilişləri başladılan vaxt ilk növbədə rejissor Sem Reymi Qum-adamla yanaşı başqa bir supercinayətkarı da filmə əlavə etmək istəyirdi. Prodüserlərdən biri olan Avi Arad filmə Venom personajını əlavə etdi. Həmçinin istehsalçılar filmə Qven Steysi obrazının da əlavə edilməsini xahiş etdilər. Filmin əsas çəkilişləri 2006-cı ilin yanvar ayında Los-Anceles və Klivlenddə başladı, daha sonra isə 2006-cı ilin iyul ayına kimi Nyu-York şəhərində davam etdi. 2006-cı ilin avqust ayına kimi filmin əlavə çəkilişləri reallaşdırıldı və film 2006-cı ilin oktyabr ayında tamamlandırıldı. Post-istehsal ərzində “Sony Pictures Imageworks” şirkəti film üçün 900 vizual effekt yaratdı. Filmin ümumi istehsal büdcəsi 258 milyon ABŞ dolları idi. Bununla da film həmin il çıxarıldıqdan sonra ən bahalı film oldu.

“Hörümçək adam 3” filminin 16 aprel 2007-ci ildə Yaponiyanın paytaxtı Tokioda premyerası baş tutdu. Daha sonra 4 may 2007-ci ildə ABŞ-də və “IMAX” teatrında nümayiş edildi. Filmin bütün dünyada nümayiş edilməsindən sonra ümumi gəliri 890,9 milyon ABŞ dolları oldu. Bununla da film trilogiyanın ən uğurlu filmi oldu. Film “2007-ci ilin ən yüksək gəlirli filmləri” siyahısında üçüncü yerdə qərarlaşdı və “Hörümçək-adam” trilogiyasında “ən yüksək gəlirli filmlərin siyahısı”nda yer aldı. “Rotten Tomatoes” saytında tənqidçilər filmin döyüş səhnələrini yüksək qiymətləndirirdilər, lakin filmin giriş hissəsini digər trilogiyanın filmlərinə nəzərən daha az keyfiyyətli olduğunu qeyd etdilər.

Trilogiyanın dördüncü filminin çəkilməsi planlaşdırıldı və “Hörümçək-adam 4” filminin çəkilişləri 6 may 2011-ci ildə başlanıldı. Lakin daha sonra Reyminin digər yazıçılara və prodüserlərlə yaradıcılıq fərqlilikləri səbəbi ilə film ləğv edildi. “Sony” şirkəti tərəfindən yeni rejissor və aktyor heyəti ilə franşizi yeniləməyə qərar verildi. “Heyranedici Hörümçək-adam” filmi 3 iyul 2012-ci ildə buraxıldı. Filmin rejissoru Mark Uebb oldu. Yeni Hörümçək-adamı isə Endrü Qarfild canlandırıldı. Daha sonra “Sony” və “Disney” şirkətləri Hörümçək-adamın “Marvel Kinematoqrafiya Kainatı”nda peyda olması barədə razılığa gəldilər. 2017-ci ildə isə Con Uottsun rejissoru olduğu “Hörümçək-adam: Evə qayıdış” filmi ekranlaşdırıldı.

## Məzmun

Otto Oktaviusun özünü qurban verməsindən iki il sonra Piter Parker Brodveydə teatr tamaşası debütünü etmiş Meri Ceyn Uotsona evlilik təklifi etməyi planlaşdırır. Daha sonra Mərkəzi Parka bir meteorit düşür və ordan çıxan yadplanetli simbiot Piteri mənzilinə qədər təqib edir. Atasının qisasını almaq istəyən Herri Ozborn atasının Yaşıl qoblin texnologiyasından istifadə edərək Piterə hücum edir, lakin döyüş zamanı keçirdiyi qəzadan sonra amneziya yaşayır və Piterin Hörümçək-adam olması ilə bağlı xatirələrini unudur. Bu zaman polislər həbsxanadan qaçmış Flint Marko adlı cinayətkarın dalınca düşürlər. Marko həyat yoldaşını və ölüm döşəyində olan qızını ziyarət etdikdən sonra yenə polislərdən qaçmağa başlayır. Qaçarkən hissəcik sürətləndiricinin sınaqdan keçirildiyi əraziyə düşür və DNT-si qumla qarışır. Nəticədə, qumu istədiyi kimi idarə etmək və formaya salmaq gücünə malik Qum-adama çevrilir.

Qven Steysinin həyatını xilas etdiyi üçün ona həsr olunmuş festivala gələn Hörümçək-adam Qven Steysini öpür və Meri Ceynin qısqanmasına səbəb olur. Supergüclü Marko zirehli maşını qarət edir və Hörümçək-adam onunla döyüşür. Marko asanlıqla Hörümçək-adamı dəf edir və qaçır. NYPD kapitanı Corc Steysi (Qvenin atası) Piterə və Mey xalaya Markonun əslində Ben dayının əsl qatili olduğunu bildirir. Ölmüş Dennis Karradin sadəcə Markonun partnyoru idi. Markonu gözləyən Piter Hörümçək-adam kostyumu ilə yatır və bu zaman simbiot onun kostyumunu ələ keçirir. Piter bir binanın başında oyanır, kostyumun dəyişdiyini və güclərinin artdığını görür. Lakin simbiot Piterin qaranlıq tərəfini oyadır. Yeni kostyumunu geyinən Hörümçək-adam Markonun yerini aşkarlayır və ona metro tunelində hücum edir. Suyun Markonun zəif tərəfi olduğunu kəşf edən Hörümçək-adam su borusunu partladır və Markonu palçığa çevirir.

Piterin dəyişmiş şəxsiyyəti karyerasında yüksəliş yaşayan Meri Ceynə yad gəlir və o, təsəllini Herri ilə tapır, lakin daha sonra onu peşmançılıqla tərk edir. Herri amneziyasından sağalır və atasının hallusinasiyasından xəbərdar edilir. O, Meri Ceyni Piterdən ayrılması üçün hədələyir. Meri Ceyn telefonda Piterə "başqasını sevdiyini" deyir, Herri Piter ilə görüşür və həmin oğlanın o olduğunu bildirir. Piter Herrini Merri Ceyni münasibətlərini bitirməyə məcbur etdiyi üçün ziyarət edir və ona əslində atasının onu heç vaxt sevmədiyini deyir. Aralarında döyüş başlayır, Herri Piterə balqabaq bombası atır, lakin Piter onu Herriyə geri atır və Herrinin üzünün bir hissəsi deformasiyaya uğrayır.

Eyni zamanda Piter rəqib fotoqraf Eddi Brokla yarışır. Brok ştatlı fotoqraf işini əldə etmək üçün Hörümçək-adamı cinayətkar kimi qələmə verən qara kostyumlu paltarının şəklini çəkdiyini iddia edir. Lakin Piter şəklin saxta olduğunu sübut edir, nəticədə, qəzetin baş redaktoru Cey Cona Ceymson Broku qovur və onun işini Piterə verir. Daha sonra Meri Ceyni qısqandırmaq üçün Piter Qveni onun işlədiyi gecə klubuna gətirir. Bunu anlayan Qven gecə klubunu tərk edir. Bu zaman Piter mühafizəçilərə hücum edir və səhvən Meri Ceyni vurur. Piter nəhayət simbiotun onu məhv etdiyini anlayır. Bir kilsənin zəng qülləsinə dırmaşan Piter zəngi çaldıqdan sonra simbiotu bədənindən azad edir. Simbiot kilsədə Piterin ölümü üçün dua edən Broka yapışır və onu Venoma çevirir. Brok metroda Hörümçək-adam tərəfindən məğlub edilsə də, sağ qala bilən Qum-adamı tapır və onu birlikdə Hörümçək-adamı məğlub etməyə razı sala bilir.

Özünü taksi sürücüsü kimi qələmə verən Brok Meri Ceyni qaçırır və tikintisi davam edən bir binanın başında torlardan asır. Marko isə polisləri uzaq saxlayır. Piter Herridən kömək istəyir, lakin Herri kömək etməyi rədd edir. Hörümçək-adam Brok və Marko ilə döyüşür, bu zaman atasını ölümü haqqında həqiqəti öyrənən Henri onun köməyinə çatır, nəticə də, dördü arasında döyüş başlayır. Herri Qum-adamı zəiflədir, daha sonra Hörümçək-adama Broka qarşı zərbə endirməsinə kömək edir. Həlledici döyüşdə Brok Piteri Herrinin planeri ilə öldürməyə çalışır, lakin Herri özünü qabağa atıb özünü fəda edir. Simbiotun zəifliyini xatırlayan Herri Brokun ətrafında borulardan ibarət dəmir sədd çəkir və ona sonik hücum təşkil edir. Nəticə də, Brokla simbiot ayrılırlar. Hörümçək-adam Herrinin planerindən çıxan balqabaq bombasını aktivləşdirib simbiota atır, lakin Brok özünü simbiota tərəf atır və onunla birlikdə partlayır.

Daha sonra Marko Ben əminin ölümünün qəza olduğunu, onun əslində ona kömək etməyə çalışdığını deyir. Piter onu bağışlayır və Marko gedir. Piter və Meri Ceyn Herrinin yanına gəlirlər, Herri sakitcə ölür. Piter, Meri Ceyn və Mey xala Herrinin dəfnində iştirak edirlər. Daha sonra gecə klubunda Piter və Meri Ceyn barışıb rəqs edirlər.

## Rollarda
* Tobi Maquayr – *[[Hörümçək-adam|Piter Parker / Hörümçək-adam]]*: Kolumbiya Universitetinin fizika tələbəsi və “Daily Bugle” qəzetinin sərbəst fotoqrafıdır. Hörümçək-adamın super güclərinə malik olduqdan sonra, bu güclərini Nyu-York şəhərini özünün təhlükəli yeraltı dünyasından və şəhərin supercinayətkarlarından qorunmasında istifadə edir.
* Kirsten Danst – *[[Mery Ceyn Uatson]]*: Brodvey teatrının aktrisası və Piterin sevgilisidir.
* Ceyms Franko – *[[Herri Ozborn|Herri Ozborn / Yeni qoblin]]*: Norman Ozbornun kiçik qisasçı oğlu və Piterin ən yaxın dostudur. O, Hörümçək-adamın onun atasının qətlində əli olduğunu düşünür. Daha sonra Piterin Hörümçək-adam olduğunu biləndə yeni supercinayətkara – Yeni qoblinə çevrilir. Herri psixopatik qatil kimi atasının bəzi döyüş avadanlıqları ilə silahlanaraq Piterlə döyüşə girməyi bacarır.
* Tomas Heyden Çörç – *[[Qum-adam (Marvel Comics)|Flint Marko / Qum-adam]]*: Həyat yoldaşı və xəstəlikdən əziyyət çəkən qızı ilə yaşayan şəxsdir. Qızının müalicə edilməsi üçün pul oğurluğu edərkən Piter Parkerin əmisi Ben Parkeri qətlə yetirmişdir. Buna görə də o, Hörümçək-adamın düşməninə çevrilir və onunla mübarizə aparır.
* Tofer Qreys – *[[Eddi Brok]] / [[Venom]]*: “Daily Bugle” qəzetinin fotoqraflarından biridir. Hörümçək-adamın fotoşəkilini çəkmək üçün Piterlə rəqabət aparır və ondan qisas almaq istəyir. Venom Simbiotunun ilk daşıyıcısı Piter Parker olmuş, lakin, Simbiotun pis xasiyyətini başa düşdükdən sonra Parker onu özündən ayıra bilmişdir. Daha sonra Eddinin bədəni Simbiotla bağlanır və o, super güclərə sahib olaraq dəhşətli bir hala çevrilir.
* Brays Dallas Hovard – *[[Qven Steysi]]*: Piterin laboratoriyada tələbə yoldaşıdır. Hörümçək-adam onu ölümdən xilas etmişdir. O, həmçinin Brokun sevdiyi qadındır.
* Ceyms Kromvell – *[[Corc Steysi]]*: Qven Steysinin atası və “Nyu York Şəhər Polis Bölməsi” idarəsinin kapitanıdır.
* Rozmari Harris – *[[Mey Parker]]*: Piterin əmisi arvadı. O, Piteri Meri Ceynə evlənmə təklif etməsinə və nişan üzüyü almasına razı salır. O, həmçinin Piterin həyatının məsləhətçisidir.
* C. K. Simmons – *[[Cey Cona Ceymson]]*: “Daily Bugle” qəzetinin əsəbi baş redaktorudur. O, Hörümçək-adama nifrət edir.

Tereza Rassell Flintin həyat yoldaşı Emma Marko obrazını, onun qızı Penni Marko obrazını isə Perla Heyni Cardin ifa etmişdir. Dilan Beyker Piterin təhsil aldığı universitetdə fizika professoru olan Həkim Kurt Konnors obrazını canlandırmışdır. Bill Nann və Ted Reymi “Daily Bugle” qəzetində işləyən Robbi Robertson və Ted Xoffmen obrazlarını ifa etmişdilər. Elizabet Benks Ceymsonun katibəsi Betti Brant obrazını oynamışdır. Uillem Defo isə filmdə Norman Ozborn obrazı kimi şəkillərdə, Herri Ozbornla danışan qarabasma kimi peyda olmuşdur. Kliff Robertson filmdə Piterin əmisi Ben Parkeri canlandıraraq iştirak etmişdir. Robertson filmdə Piterin əmisinin ölüm hadisəsini yadına salanda və filmin sonundakı səhnədə çıxış etmişdir.  İlya Baskin Piterin mənzil sahibi Mr. Ditkoviç obrazını, Maceyna Tovah isə onun qızı Ursula obrazını canlandırmışdır. Maykl Papacon Ben Parkerin ölümündə əli olduğu düşünülən, maşını oğurlayan Dennis Karadin rolunu ifa etmişdir. Hörümçək-adam personajının yaradıcılarından biri olan Sten Li filmdə kameo rol canlandırmışdır. O, burada Piter Parkerə bir insan hər şeyi dəyişdirə bilər fikrini qeyd edir.

Trilogiyanın ilk iki filmində olduğu kimi bu filmdə də Brus Kempbell fransız metrdotelində Piterə Meri Ceynə evlənmə təklif etməsində köməklik göstərir. İllər sonra, ləğv edilmiş “Hörümçək-adam 4” filminin ssenari hekayəsi üzərində işləyən Ceffri Enderson dördüncü filmdə hansı supercinayətkarların görünəcəyi barədə məlumat vermişdir. İlk olaraq bu siyahıya Brus Kempbellin irəliləmiş obrazı olan “Kventik Bek / Misterio” əlavə edilmişdir.  Filmin bəstəkarı Kristofer Yanq Meri Ceynin aktrisa olduğu teatrda pianoçu obrazını ifa etmişdir. Prodüserlərdən biri olan Qrant Körtis isə trilogiyanın üçüncü filmində Qum-adamın hücum etdiyi zirehli bir avtomobilin sürücüsü kimi peyda olmuşdur. Co Manqanyello komeoda Fleş Tompson kimi çıxış etmişdir. O, Herri Ozbornun cənazə mərasimində görünmüşdür.

## İstehsal
### İnkişaf

Piterin indi ən vacib öyrənməli olduğu şey qisasçı və ya qəhrəman kimi qırmızı və göy kostyumunu geyib hər cinayətkarı ədalətə təslim edərkən əslində Ben əminin ölümü haqqında keçirdiyi günahkarlıq hissinin əvəzini çıxmağa çalışır. O, yaxaladığı cinayətkarlardan fərqli olaraq özünü qəhrəman və ya günahsız şəxs hesab edir. Biz düşündük ki, onun həyatın ağ-qara tərəfini və bu insanlardan yuxarıda olmadığını öyrənməsi böyük şey olardı".

"Hörümçək-adam 2" filminin iyun ayında buraxılmasından öncə, 2004-cü ilin mart ayında "Sony" şirkəti 2007-ci ilin yayı üçün "Hörümçək-adam 3" filmi üzərində işləməyə başlamışdır. "Hörümçək-adam 2" filminin buraxılmasından sonra "Hörümçək-adam 3" üçün buraxılış tarixi 2 may 2007-ci il seçilmişdir. Daha sonra bu tarix 4 may 2007-ci il olaraq dəyişdirilmişdir. 2005-ci ilin yanvarında "Sony Pictures Entertainment" şirkəti əvvəlki filmin ssenaristi Alvin Sarcentlə müqavilə imzalayaraq 3-cü filmin, eləcə də, potensial 4-cü filmin ssenarisini yazması barədə razılığa gəlmişdir.

"Hörümçək-adam 2" filminin buraxılmasından dərhal sonra Ayvan Reymi 2 ay boyunca film üçün ilkin ssenari yazmışdır. Sem Reymi filmdə Piter Parkerin günahsız qisasçı olmadığını və cinayətkar hesab etdiklərinin içində də insanlıq ola biləcəyini kəşf etməsini istəmişdir. Reymi Herri Ozbornun hekayəsini tamamlamaq üçün onu yenə filmə daxil etmişdir. Reymi Herrinin atasının yolu ilə getməyəcəyini, lakin "təxminən ortada bir yerdə" olacağını təxmin etmişdir. Qum-adam antaqonist kimi təqdim olunmuşdur və Reymi onu vizual cəhətdən möhtəşəm personaj hesab etmişdir. Qum-adamın komikslərdə cinayətkar olduğunu nəzərə alan ssenaristlər, Piterin Ben əminin ölümü haqqındakı peşmançılığını gücləndirmək və hadisənin ona adi görünən qavrayışına meydan oxumaq üçün Qum-adamı Ben əminin qatili kimi təqdim etmişdirlər. Ümumilikdə, Reymi filmin Piter, Meri Ceyn, Herri və Qum-adam haqqında olduğunu bildirmişdir.

Reymi filmdə başqa bir supercinayətkar da istəmişdir və Ben Kinqsli Kərkəs rolunu oynamaq üçün studiya ilə görüşməyə başlamışdır. Lakin personaj daha sonra ssenaridən atılmışdır. Venomun alter-eqosu olan Eddi Brokun artıq ssenaridə kiçik rolu var idi. Filmin prodüseri Avi Arad hesab edirdi ki, Reymi filmlərində müasir fanatların maraqlandığı yox, öz favorit Hörümçək-adam düşmənlərinə daha çox üstünlük verirdi. Buna görə də Reymi fanatları məmnun etmək üçün Venom personajını ssenariyə daxil etmiş, hətta daha sonra özü də personajı müsbət qiymətləndirməyə başlamışdır. Venomun film versiyası Venom hekayələrinin qarışığından ibarətdir. Venomun insan tərəfi Eddi Brok Piterin güzgü versiyasını təmsil edir, hər iki personajın bənzər işləri və romantik münasibətləri var. Brokun filmdə jurnalist kimi işləri müasir paparatsiya və bulvar qəzeti jurnalistikası mövzularına toxunur. Prodüserlər artıq Reyminin yaratmış olduğu "başqa qız" personajının yerini dolduraraq rəqib sevgili Qven Steysini də əlavə etməyi təklif etmişdirlər. Bir çox əlavədən sonra Sarcent ssenarinin çox qarışıq olduğunu hesab etmiş və onu iki filmə bölməyi düşünmüşdür. Lakin filmlər arasında yaxşı aralıq klimaks yarada bilmədiyindən bu fikrindən əl çəkmişdir.

### Çəkilişlər
Filmin kamera ekipajlarına 2 həftə, 5-18 noyabr 2005-ci il tarixli vaxt sərf olunmuşdur. “Sony Pictures Imageworks” layihənin başlanğıcında filmin güclü vizual effektlərinin yaranması üçün işlərə başlamışdır. Şirkət trilogiyanın ikinci filmi — “Hörümçək-adam 2” filmində supercinayətkar Doktor Osminoqun səhnələrində əhatəedici istifadə edilən vizual effektləri üçüncü filmdə də istehsal etmişdir.

“Hörümçək-adam 3” filminin əsas çəkilişləri 19 yanvar 2006-cı il tarixində başladıldı. 2006-cı ilin iyul ayına kimi film üçün 100 gündən çox çəkiliş edildi. Filmin heyəti çəkilişləri 19 may 2006-cı il tarixinə kimi Los-Ancelesdə davam etdirdi. 2006-cı ilin yazında filmin məkan meneceri Piter Martorano film üçün Klivlenddən yeni kamera ekipajları gətirdi. Daha sonra 
“Böyük Klivlend Film Rəhbərliyi” filmin çəkilişlərinin şəhərin mərkəzində baş tutmasını əlavə məbləğsiz icazə verdi. Klivlenddə filmin zirehli maşında Qum-adamla Hörümçək-adamın baş tutan döyüş səhnələri ekranlaşdırıldı. Daha sonra çəkiliş qrupu Manhettenda yerləşdi. Filmin qızğın döyüş və əsas çəkilişləri 26 may 2006-cı ildən 1 iyul 2006-cı il tarixinə kimi Çan-Çeyz-Menhetten-Plaza daxil olmaqla, müxtəlif məkanlarda davam etdirildi. Filmdə şəkil çəkilişlərinin yaranması Reyminin üzərində gərginlik meydana gətirdi. Rejissor bunun üçün müxtəlif ekipajlardan istifadə etdi. Operator Bill Poup üçün də səhnələrin çəkilməsi çətinliklə başa gəldi. Çünki Simbiot Hörümçək-adam, Venom və Yeni qoblinin gecə vaxtı reallaşan döyüşlər ərzində personajlar qara kostyum geyinirdilər.

Avqust ayından etibarən Reymi daha qızğın döyüş səhnələrini ekranlaşdırmaq üçün pik-ap çəkilişlərinə rəhbərlik etdi. Filmin çəkilişləri 2006-cı ilin oktyabr ayında tamamlandı. Lakin filmin istehsalını bir ay sonra tamamlamaq üçün çəkilişlərə bir neçə xüsusi effektlər əlavə edildi. 2007-ci ilin əvvəllərində Qum-adamın hekayəsinin son hissəsi ilə əlaqədar olaraq dörd fərqli versiyadan ibarət olan pik-ap çəkilişləri başladıldı.

### Vizual effektlər

“Hörümçək adam 2” filminin vizual effektləri işində “Vizual Effektə görə Akademiya Mükafatı”na layiq görülən Con Daykstra trilogiyanın üçüncü filmdə vizual effekt işindən imtina etdi. Con Daykstranın əməkdaşı Skott Stokdik vizual effekt işini öz üzərinə götürdü. O, “Sony Pictures Imageworks” şirkətində 200 nəfərlik proqramçı komandasına rəhbərlik edirdi. Bu komanda “Hörümçək-adam 3” filmi istehsala başladıqdan sonra mövcud olmayan xüsusi kompüter proqramları hazırlamaqla yanaşı, 900 vizual effekt görüntüsü yaratdı.

Filmin yeni hazırlanmış vizual effektlərinə əlavə olaraq, Stokdik “New Deal” studiyasının əməkdaşları Ayan Hanter və Devid Sencerlə birlikdə 1:16 miqyaslı göydələn hissəsinin miniatürünü yaratmışdı. Stokdik minatürün dizaynınının seçilməsində kompüter qrafikası görüntülərindən istifadə etmişdi. O, dizaynı binaya zərər yetirəcək kimi realistcəsinə təsvir etmişdir. Dizaynlarda kompüter modelləri seçilmişdir. Əlavə olaraq “Sony Pictures Imageworks” şirkətinin “Cafe FX” bölməsi filmin ən çətin kran səhnəsi olan Hörümçək-adamın Qven Steysini xilas etməsi səhnəsini, eləcə də klimaktik döyüş səhnələrinin görüntülərini vizual effektlə təmin etmişdir. Qum-adamın qumla olan çəkilişlərinin effektləri on iki növ qumla həyata keçirilmişdir. Kaskadyorların işə salınması ilə səhnədə qumdan sıçrayırmış kimi və çıxıntıların üzərinə tökülən vəziyyətdə effekt yaradılmışdır. Qum-adam səhnələrində vizual effektlərin yaradılması üçün nəticələr kompüterdə yamsılanmışdır. Vizual effektlərin əhatə etdiyi səhnələrdə kompüter qrafikasının görüntüləri də tətbiq olunmuşdur. Obrazı canlandıran Tomas Heyden Çörç ekran qarşısında super-vadaredici kimi görünmüşdür. Qumla çəkiliş etməyin mümkün qədər təhlükəli olduğunu düşünən çəkiliş heyəti qum əvəzinə qarğıdalı qıçasının özəyindən istifadə etmişdir. Qum ilə bənzərliyi səbəbindən, Arizona qumu normal qumun əvəzedicisi kimi istifadə edilmişdir. Hörümçək-adamın Qum-adamın qarın nahiyəsinə yumruq atdığı döyüşdə, amputasiya döyüş sənəti mütəxxəsisi Bakster Hambi bu səhnədə Tobi Maquayrı əvəz etmişdir. Bakster Hambi, sağ əli amputasiyada olarkən Qum-adamın qarın nahiyəsinə endirilən zərbəni nəzərdə tutduğu kimi gerçəkləşdirə bilmişdi.

Hörümçək-adam tərəfindən təsvir edilən Simbiot kostyumunun orijinal görünüşü ön və arxa tərəflərdə ağ hörümçəklə təşkil olunmuş qara bir şəkildə idi. Film üçün kostyumun dizaynı Hörümçək-adamın ənənəvi kostyumunun qara versiyası kimi, toxuma motivinə sahib olan bir şəkildə dəyişdirilmişdir. Bunun nəticəsi olaraq, kostyumdan Tofer Qreysin ifa etdiyi Venom personajında da istifadə edilmişdir. Bu personaj da toxuma motivindən təşkil olunmuşdu. Filmin prodüserlərindən biri olan Qrant Körtis qeyd edir ki, “*Bu kostyum Hörümçək-adamın ənənəvi geyimidir. Lakin bükülmüş və əzilmiş bir vəziyyətdə hazırlanmışdır.*” Əlavə olaraq, Simbiotun həyat tərzində toxuma motivinə sahib olması onun uydurma personaj bioqrafiyasında dahilik səviyyəsində intellektin peyda olmasına səbəb olmuşdur. Simbiotu filmə əlavə etdikdən sonra Reymi personajın hörümçəyə və ya osminoqa bənzəməyini istəmirdi. Rejissor personaja dahilik səviyyəsində intellekt verilməsini istəyirdi. Personajın kostyumu müxtəlif materiallardan hazırlanmışdır.  Personajın filmə əlavə edildiyi məlum olduqdan sonra animasiyaçılar personajın çevik hərəkətlərini yaratmaq üçün şir və hepard kimi böyük yırtıcı pişiklərin müşahidə olunan görüntülərini istifadə etmişdilər.

### Musiqi

“Hörümçək-adam” trilogiyasının digər iki filminin bəstəkarı olan Denni Elfmen, rejissor Sem Reymi ilə yaranan çətinliklər səbəbi ilə üçüncü filmin bəstəkarı olmaqdan imtina etdi. Elfmen bildirirdi ki, “*Mənim Sem Reymi ilə “[[Hörümçək-adam]]” trilogiyasının filmləri üzərində işləməyim “acınacaqlı təcrübə” idi. Mən filmin musiqilərini rahat uyğunlaşdıra bilmirdim.*”  Daha sonra bəstəkar Kristofer Yanq, Elfmanın imtina etdiyi “Hörümçək-adam 3” filminin musiqi işini öz üzərinə götürməyi qərara aldı. 2006-cı ilin dekabr ayında filmin prodüserlərindən biri olan Qrant Körtis Elfmanın imtina etdiyi “Hörümçək-adam 3” filminin musiqi işində bəstəkar Kristofer Yanqla əməkdaşlıq etdiyini elan etdi.

Qum-adam səhnələrinin mövzusunu “aşağı, aqressiv və ağır” səsləndirmək üçün “iki kontrabas saksafonu, iki kontrabas klarneti, iki kontrabas faqotu və səkkiz çox aşağı fransız valtornu”ndan istifadə edilmişdir. Kristofer Yanq Venom mövzularında etdiyi təsviri bu cür açıqlamışdır: “*Mənim bu zərərvericiyə olan təlimatlarım o idi ki, o, şeytanın personifikasiyasıdır. Bu mövzunun musiqiləri çox şeytani səslənir.*” Venomun mövzularında səkkiz fransız valtornundan istifadə edilmişdir. Reymi ortaya çıxan yeni mövzuları ilk çıxışlar ərzində bəyənirdi. Lakin Qum-adam yaranarkən səslənən musiqiləri rədd etdi. Səbəbini isə musiqinin çox irihəcmli, eyni zamanda dəhşətli olduğunu və kifayət qədər faciəvi olmadığını bildirərək açıqladı. Yanq sonrakı mərhələlərdə bəstələdiyi film musiqisinin çoxunu yenidən bəstələməli olmuşdur, çünki prodüserlər keçmiş filmlərdən çoxlu musiqinin olmadığını düşünmüşdülər. Nəticədə, sevgi hekayəsi, Mey xala və Meri Ceyn üçün olan musiqilər rədd edilmişdir.

## Çıxarılması

“Hörümçək-adam 3” filminin premyerası 16 aprel 2007-ci il tarixində Yaponiyanın paytaxtı Tokionun “Toho Cinemas Rappongi Hills” kinoteatrında baş tutdu. Filmin növbəti premyerası 23 aprel 2007-ci il tarixində Böyük Britaniyanın “Odeon Leister meydanı”nda keçirildi. Film 2007-ci ilin aprel ayının 30-da Kuinsin “Traybeka Film Festivalı”nda nümayiş edildi.

“Hörümçək-adam 3” filmi 1 may 2007-ci il tarixində on altı ərazidə satışa çıxarıldı. Film Amerikada satışa çıxarılmazdan 3 gün əvvəl, “Yaponiyanın qızıl həftəsi” ilə üst-üstə düşmək üçün 1 may 2007-ci ildə Yaponiyada nümayiş edildi. Satış bazarlarının artımını gücləndirmək məqsədi ilə 3 may 2007-ci il tarixində Çində “Hörümçək-adam 3” filminin sənədsiz kopiyası nümayiş edildi. Filmin çıxarıldıqdan sonra Çində nümayiş edilməsi filmin istehsalçı “Sony Pictures Realising International” şirkətinin ilk daxili buraxılışı oldu. 2007-ci ilin 6 may tarixində “Hörümçək-adam 3” filmi dünyanın 107 ölkəsində tamaşaçıların üzünə açıldı.

Film Amerika Birləşmiş Ştatlarında 4 may 2007-ci il tarixində satışa çıxarıldı. Trilogiyanın üçüncü filmi Şimali Amerikanın ümumi rekorduna bərabər 4,253 teatrda nümayiş edildi. Bu teatrlara əlli üç “IMAX” teatrı daxil idi. Bundan əvvəl ən çox rekord sayı “Karib dənizinin quldurları: Dünyanın sonu” filmində görünmüşdü. Film ABŞ-də 4,362 teatrda nümayiş edilmişdi. Bu göstərici də 
“Hörümçək-adam 3” filmindən 109 ədəd yüksək idi. Çıxarıldıqdan bir ay sonra film ABŞ-də 90 % məlumatlandırma və 20 % həvəskarlar arasında ilk seçim olaraq öz əksini tapmışdır. Statistikalara görə “Hörümçək-adam 3” filmi nümayişə çıxarıldığı açılış həftəsonu təxminən 100 milyon ABŞ dolları qazanmışdır. “Hörümçək-adam 3” filmi üçün onlayn biletlərin satışına 23 aprel 2007-ci il tarixindən başlanılmışdır. Filmin biletləri üç dəfə “Movietickets.com” saytında, dörd dəfə isə “Fandango” mobil proqramında sürətli bir şəkildə satılmışdır. Filmin bilet satışı “Hörümçək-adam 2” filminin onlayn bilet satışından daha çox idi. 2 may 2007-ci il tarixində “Fandango” mobil proqram rəhbərliyi filmin satış dərəcəsinin “Hörümçək-adam 2” filminin dərəcəsindən altı dəfə çox olduğunu açıqlamışdır. 2007-ci ilin 4 may tarixindəki tələblərdən sonra güclü bilet satışları teatrları gecə saat 3:00 radələrində seanslar əlavə etməyə məcbur etdi.

“FX” televiziya kanalı “Hörümçək-adam 3” filminin televiziya hüquqlarını almaq üçün filmin istehsalçı şirkəti ilə beş illik müqavilə imzaladı. Televiziya kanalı 2009-cu ildən filmi nümayiş etdirməyə başladı. Filmin qiyməti gəlirlərin gedişatına əsaslanırdı. Bu da Sony şirkətinin müəllif hüquqlarını bir və ya bir neçə yayım şəbəkəsinə satması üçün imkan yaradırdı.

### Marketinq

Hörümçək-adamın uydurma kainatının doğma şəhəri olan Nyu-Yorkun turizm məntəqələrində “Hörümçək-adam 3” filminin nümayiş edilməsi üçün 30 aprel 2007-ci il tarixində tədbirlər və sərgilər təşkil olunmuşdur. Unikal kompaniyaya Amerika Tarixi Təbiət Muzeyinin hörümçək sərgisi, Nyu-York Botanika Bağının körpə hörümçək bitkiləri emalatxanası, Manhattan Uşaqlar Muzeyinin Yaşıl qoblin maska istehsalı studiyası, Mərkəzi Zooparkda bir zibilçi ovu və böcək şousu daxil idi.

“Marvel Comics” personajları ilə bağlı lisenziyaya sahib olan “Hasbro” şirkəti film üçün tie-in növlü bir neçə oyuncaq istehsal etmişdir. Bu oyuncaqlar toratanlardan (hörümçək üçün), uşaqlar və kolleksiyaçılar üçün nəzərdə tutulmuş ekşn personajının bir neçə çizgilərindən təşkil olunmuşdu. Trilogiyanın ilk iki filmindən sonra istehsal edilən Yaşıl qoblin və Doktor Osminoq oyuncaqları  yeni personajlar üçün kiçikmiqyaslı bir şəkildə uyğunlaşdırılmışdı. Kərtənkələ, Mak Qarqan, Ovçu Kreyven, Kərgədan komikslərinin oyuncaqları filmləri xatırladan tərzdə istehsal edilmişdi. “Techno Source” şirkəti “*oyunçunun əlinin içində oynadığı, hörümçəyin toratan hərəkətlərini təqlid edən və əllə tutulan “Battle Tronics” cihazı*” xüsusiyyətlərindən ibarət interaktiv oyuncaqlar yaratmışdı. “Japanese Medicom Toys Corporation” şirkəti ABŞ-nin “Sideshow Collectibles” şirkəti tərəfindən distribüsiya edilmiş film mövzusunda olan kolleksiyaları istehsal etmişdir.

### Ev üçün buraxılış
“Hörümçək-adam 3” filmi 18 sentyabr 2007-ci il tarixində Avstraliyada “DVD Region 4” (anamorfik genişekran) üçün buraxılmışdır. Film 2007-ci il oktyabr ayının 15-də Birləşmiş Krallıqda “DVD Region 2” üçün çıxarılmışdır. “Hörümçək-adam 3” filmi 30 oktyabr 2007-ci il tarixində “Region 1” ərazisində DVD üçün yayımlanmışdır. Film birbaşa disk və ikili disk buraxılışlarında, standart nəşrlərdə, Blu-ray formatlarında, əvvəlki filmlərdən ibarət olan buraxılışlarda və PSP video-oyun konsulunda peyda olmuşdur. Sem Reymi, Tobi Maquayr, Kirsten Danst, Ceyms Franko, Tomas Heyden Çörç, Tofer Qreys, Brays Dallas Hovard, Laura Ziskin, Avi Arad və Qrant Körtis filmin audio şərhlərinin yaranmasına imkan yaratmışdılar.

“Sony” şirkəti 30 oktyabr 2007-ci il tarixində Hollivudda yerləşən “ən böyük” marketinq kompaniyasını DVD-də buraxmağı planladığını elan etmişdi. “Papa John's” şirkəti ilə əməkdaşlığa başlayan “Sony” şirkəti pizza qutuları, televiziya, radio və onlayn reklamlar üçün 8,5 milyarda yaxın impressiya çap etdirmişdi. “Sony” şirkəti həmçinin “Pringles” kartof çipsləri, “Blu Tack”, “Jolly Time Pop Corn” və “Nutella” şirkətləri ilə də əməkdaşlıq etmişdir. “Sony” şirkətinin marketinq bölməsi üzrə vitse-prezidenti Cennifer Enderson studiyanın rəqəmsal reklam kompaniyalarına marketinq büdcəsinin təxminən 15 və ya 20 %-ni xərcləmişdir. Bundan əlavə, “Papa John's” şirkəti mobil telefonlara mətn mesajlarını reklamlarla göndərmişdi. Cennifer Enderson bildirirdi ki, “*müştərilər üçün 3 dəfə lotereya baş tutacaq. Onlar “Sony” şirkətindən, həmçinin digər reklam şirkətlərindən mükafatlar qazana biləcəklər.*”

Film ABŞ-də DVD buraxılışından 125 milyon ABŞ dollarından çox gəlir gətirmişdir. Həmçinin film, 11 həftə ərzində “DVD/Home Video Rentals” istehsalından 43,76 milyon dollardan çox gəlir qazanmışdır. DVD satış nəticələrindən sonra film sənaye gözləntiləri ilə qarşı-qarşıya gəlmədi. Filmin DVD satışları, “Sony” şirkətinin filmin Blu-ray versiyasını yeni PS3 oyun konsolu və Blu-ray pleyeri ilə birlikdə buraxmaq fikri səbəbi ilə məhdudlaşdırıldı. “Hörümçək-adam 3” filmi “Hörümçək-adamın irsi toplanışı”-na daxil edilmişdir. Film beş əsas Hörümçək-adam filminə daxil edilərək 17 oktyabr 2017-ci il tarixində “4K UHD Blu-Ray” kolleksiyasında buraxılmışdır.

#### Hörümçək-adam 3: Redaktorun versiyası (2017)
2017-ci ildə “Sony” şirkəti “Hörümçək-adam 3” filminin istehsalından 10 il sonra filmin “Hörümçək-adam 3: Redaktorun versiyası”  hissəsini çıxaracağını açıqladı. Film “Hörümçək-adam: Mənşələr” istehsalı ilə birlikdə 13 iyun 2017-ci il tarixində Blu-ray kolleksiyasında buraxıldı. Filmdə Kristofer Yanqın bəstələdiyi istifadəsiz musiqidən istifadə edilmişdir. “Hörümçək-adam 3: Redaktorun versiyası” filmi teatr versiyasından iki dəqiqə qısadır. Bəzi səhnələr bir neçə dəyişikliyə məruz qalmış və ya tamamilə silinmişdir. Filmə üç yeni səhnə, üç alternativ səhnə və bir genişləndirilmiş səhnə əlavə edilmişdir. “Hörümçək-adam 3: Redaktorun versiyası” filmi daha sonra “Hörümçək-adamın irsi toplanışı” istehsalı ilə birlikdə “4K UHD Blu-Ray” kolleksiyasında buraxılmışdır.

## Qəbulu
### Gəlirləri
“Hörümçək-adam 3” filmi Şimali Amerikada 336,5 milyon ABŞ dolları, digər ölkələrdə isə 554,3 milyon dollar qazanmışdır. Filmin ümumi gəliri dünyəvi nümayişindən sonra 890,9 milyon ABŞ dolları olmuşdur. Film “2007-ci ilin ən yüksək gəlirli filmləri” siyahısında üçüncü yerdə qərarlaşmış və Sem Reyminin “Hörümçək-adam” trilogiyasında “ən yüksək gəlirli filmlərin siyahısı”nda yer almışdır. Film 2012-ci ildə “007: “Skayfoll” koordinatı” filminin çıxarılmasına qədər “Sony” və “Columbia” şirkətlərinin istehsal etdiyi ən yüksək gəlirli film olmuşdur. Trilogiyanın üçüncü filmi çıxarıldığı ilk cümə günü dünyəvi tək günlük rekordunu qırdı (104 milyon dollar) və daha sonra isə şənbə günü öz rekordunu yenilədi (117,6 milyon dollar).  Həmçinin film 381,7 milyon dollarla dünyəvi açılış həftəsonu rekordunu qırmışdır. Bununla da beşinci ən böyük yerdə qərarlaşmışdır (ilk dəfə  
“Herri Potter və Mələz Şahzadə” istehsalı tərəfindən geridə qoyulmuşdur). Filmin “IMAX” teatrı nümayişləri 30 gündə 20 milyon dollar gəlir gətirmişdir. Bu gəlir formatda buraxılan digər 2D filmlərindən daha sürətli gəlmişdir.

Şimali Amerikada “Hörümçək-adam 3” filmi 54-cü ən yüksək gəlirli filmi, “Hörümçək-adam” trilogiyasının ən yüksək gəlirli filmi, “Sony” və “Columbia” şirkətlərinin istehsal etdiyi ən yüksək gəlirli film, 2007-ci ilin ən yüksək gəlirli filmi olmuşdur. Film üçün təxminən 48,914,300 milyon bilet satılmışdır. 2007-ci ilin 4 may tarixində, cümə günü film 4252 teatrda (təxminən 10,300 ekran) nümayiş edilmişdir. Film tək və açılış günündə 59,8 milyon dollar qazanaraq rekord qırmışdır (ilk dəfə bu rekord “Qara cəngavər” filmi tərəfindən geridə qoyulmuşdur). Bu gəlirin 10 milyon dolları gecəyarısı nümayişlərindən qazanılmışdır. “Hörümçək-adam 3” filmi 151,1 milyon dollar qazanaraq açılış həftəsonu rekordunu qırmışdır (ilk dəfə bu rekord “Qara cəngavər” filmi tərəfindən geridə qoyulmuşdur). Həftəsonu günlərinin rekordunda hər teatrdan ortalama 35,540 dollar qazanılmışdır (ilk dəfə bu gəlir “Hanna Montana və Mayli Sayrus: Ən yaxşı iki dünya konserti” filmi tərəfindən geridə qoyulmuşdur). “IMAX” teatrı açılış həftəsonu nümayişlərində 4,8 milyon dollar gəliri ilə rekord qırmışdır (ilk dəfə bu rekord “Qara cəngavər” filmi tərəfindən geridə qoyulmuşdur). Film cümə və şənbə günləri rekordunu təzələmişdir. “Hörümçək-adam 3” filmi ikinci, üçüncü və dördüncü günlərdə nümayiş ediləndən sonra da böyük ölçüdə gəlir qazanmağa nail olmuşdur (ilk dəfə bu göstərici “Qara cəngavər” filmində görünmüşdür). Film bazar günü də rekordunu yeniləmişdir (bu göstərici “Marvelin qisasçıları” filmində də görünmüşdür).

Şimali Amerika xaricində “Hörümçək-adam 3” filmi ən yüksək gəlirli 23-cü film, Sem Reyminin “Hörümçək-adam” trilogiyasının ən yüksək gəlirli filmi, “Sony” və “Columbia” şirkətlərinin istehsal etdiyi ən yüksək gəlirli film idi. “Hörümçək-adam 3” filmi ilk açılış günündə (çərşənbə axşamı, 1 may 2007-ci il) 16 ərazidə nümayiş edilməsindən sonra 29,2 milyon dollar qazanmışdır. Bu məbləğ “Hörümçək-adam 2” filminin ilk açılış günündə qazandığı gəlirlərdən 86 % yüksək idi. 16 ərazinin 10-unda “Hörümçək-adam 3” filmi yeni açılış rekordunu qırmışdır. Bu ərazilərə Yaponiya, Cənubi Koreya, Honq Konq, Tayland, Malayziya, Sinqapur, Tayvan, Filippin, Fransa və İtaliya daxil idi. Almaniyada film “Hörümçək-adam 2” filminin açılış günündə qazandığı gəlirləri geridə qoymuşdu. Altıgünlük açılış həftəsonunda film 107 bazarda 230,5 milyon dollar qazanaraq, həftəsonunu 1-ci sırada tamamladı. “Hörümçək-adam 3” filmi İtaliya, Çin, Cənubi Koreya, Hindistan, Honq Konq, Tayland, Malayziya, Sinqapur, Tayvan, Filippin, İndoneziya, Meksika, Braziliya, Argentina, Kolumbiya və Peru ərazilərində 29 bazarda açılış həftəsonu rekordu qırmışdır (bu göstərici eyni ildə istehsal edilən “Karib dənizinin quldurları: Dünyanın sonu” filmində də görünmüşdür). Bu rekordların bir çoxu ilk günlük açılış həftəsində əldə edilmişdir. Bəzi ölkələrdə altıgünlük açılış həftəsi üç günlə əvəz edilmişdir. Ənənəvi olaraq digər ölkələrdə isə altıgünlük həftə ikigünlük, üçgünlük, dördgünlük və ya beşgünlük həftələrlə əvəz edilmişdir. Hindistanda film 16,4 milyon gəlir gətirmişdir. Bununla da Hindistanda 2007-ci ilin ən yüksək gəlirli filmlərinin siyahısında yeddinci yerdə dayanmışdır. “Hörümçək-adam 3” filmi Şimali Amerikanın xaricində, üç ardıcıl həftəsonunun bilet satışında birinci yerdə qərarlaşmışdır.

### Tənqidçilərin mövqeyi
Tənqid toplayıcısı saytı Rotten Tomatoes 256 tənqid əsasında filmə 63% təsdiq reytinqi və 6.24/10 ortalama reytinqi vermişdir. Saytın tənqidçilərinin konsesnsusunda bildirilir ki, "*Daha çox personaj və hekayə xətti olmasına, döyüş səhnələrinin gözqamaşdırıcı olmasına baxmayaraq "Hörümçək-adam 3" filmi ilk iki film qədər yaxşı deyil."* Metacritic saytında 40 tənqidçi filmə 59/100 xal vermişdir və "*qarışıq və orta tənqidlər*" bildirmişdir. CinemaScore saytı filmə A+-dan F-ə qədər olan şkala üzrə "B+" ortalama dərəcəsi vermişdir.

"The New York Times" qəzetindən Manola Darqis filmdə hekayənin çox ağır irəliləməsini bəyənməmiş və filmin yumor baxımından geri qaldığını bildirmişdir. "Chicago Sun-Times" qəzetindən Riçard Roeper filmə 4 ulduz üzrə 2 ulduz vermiş, "*hər həyəcanlandırıcı döyüş kadrında çox cansız səhnələr olduğunu*" bildirmişdir. "New York" jurnalından Devid Edelşteyn Alfred Molinanın personajı kimi "mərkəzi təhlükə"nin olmamasından şikayətlənmiş, "*filmdəki 3 supercinayətkarın bir Doktor Osminoq vermədiyini*" əlavə etmişdir (Molinanın əvvəlki filmdəki ifasına istinad edir). Ceyms Berardinelli rejissor Sem Reyminin çoxlu supercinayətkar əlavə etməklə "*həddini aşdığını*" bildirmiş, "*təkcə Venomun olması çoxdur*" deyə əlavə etmişdir. "Hörümçək-adam 2" filminə müsbət rəylər bildirən Rocer Ebert sikvelə 4 ulduz üzrə 2 ulduz vermiş və Doktor Osminoqun əvvəlki filmdə "qisasla" etdiyi kimi Çörçün Qum-adamın yeni gücləri haqqında nə hiss etdiyini heç vaxt ifadə etmədiyini söyləmişdir. O, filmin bərbad olduğunu, çoxlu supercinayətkar, altssenari, romantik qarışıqlıqlar, söhbətlər və "*gah bu tərəfi, gah da o tərəfi işarə edib təəccüblənən küçə izdihamları*" ilə dolu olduğunu bildirmişdir. Əvvəlki filmə müsbət tənqid yazan "The New Yorker" qəzetindən Antoni Leyn bu filmə mənfi rəylər bildirmiş, filmi "qarışıqlıq"la xarakterizə etmişdir.

"Fox News" qəzetindən Rocer Fridman filmi "4 ulduzlu opera" adlandırmış, eyni zamanda filmin yumor və döyüşlə zəngin olduğunu demişdir. Comic Book Resources vebsaytından Endi Xori filmi "*indiyə kimi çəkilmiş ən kompleks və ustalıqla idarə olunmuş superqəhrəman elmi fantastika filmi ... çoxlu personajın, döyüşün və elmi fantastik ssenariyə baxmayaraq "Hörümçək-adam 3" filmi ağır, bezdirici, maraqsız hiss etmişdir*" sözləri ilə təsvir etmişdir. Komikslərin böyük fanatı Conatan Ross filmi trilogiyanın ən yaxşı filmi hesab etmişdir. "Time" jurnalından Riçard Korliss istehsalçıları "*İnqmar Berqman filminə layiq şəxsi xəyanət və peşmançılıq hissini drammatikləşdirmək, daha sonra onları parlaq komiks rəngləri ilə bəzətmək*" bacarıqlarına görə tərifləmişdir. Filmdə 5 ulduz üzrə 4 ulduz verən "The Boston Globe" qəzetindən Uesli Morris "*filmin yaxşı hazırlandığını, izləniləsi olduğunu bildirsə də, izləyicinin başını qarışdırdığını bildirmişdir.*" "Total Film" film jurnalından Conatan Din "*filmin qarışıq ssenarisinin  filmin gedişatına kömək etdiyini bildirmişdir.*" "Entertainment Weekly" jurnalı Qum-adamı ən yaxşı 8-ci kompüter qrafikası ilə hazırlanmış film personajı elan etmişdir.

"MSNBC" vebşəbəkəsindən Con Hartl "Hörümçək-adam 3" filminə müsbət rəylər bildirmiş, lakin filmin *"həddən çox hekayəyə malik olması*" kimi bir çox qüsura sahib olduğunu bildirmişdir. Onun fikirləri "Houston Chronicle" qəzetindən Emi Byankolli tərəfindən təkrar edilmişdir. O, "*ssenarinin çoxlu yan personaj və qarışıqlarla dolu olduğunu, buna görə də seriyanın görkəmli xüsusiyyətinin bəzən bu qarışıqlıqda itdiyini*" bildirmişdir. "*[[Daily News]]*" qəzetindən Cek Mettyüs filmin Piter və Meri Ceynin "*sakit söhbətlərinə" çox həsr edildiyini, lakin fanatların döyüş səhnələrindən razı qaldıqlarını*" bildirmişdir. Nəhayət, "Philadelphia Weekly" qəzetindən Şon Börnsa görə isə rejissor "*əvvəlki iki filmi yaddaqalan edən coşqunluğa görə öz məqsədini və miqyasını dəyişib.*" Reymi daha sonra bir müsahibədə filmi "dəhşətli" adlandırmışdır. 2018-ci ildə "Screen Rant" vebsaytına danışan Avi Arad Reymini filmə Venomu daxil etməyə sövq etməsinin və personajın bir çox fanatını məyus etməsinin məsuliyyətini qəbul etdiyini bildirmişdir: "*Düşünürəm ki, biz Venomun bir bəzək olmadığını öyrəndik. Ədalət naminə, günahı öz üzərimə götürürəm, çünki Seymini bütün müsahibələrində günahkar hiss etməsinə mən məcbur etmişəm.*"

### Mükafatlar və nominasiyalar

Həm 35-ci “Enni Mükafatları”, həm də “61-ci BAFTA Mükafatları” filmə bir nominasiya təqdim etdilər. “Enni” filmə “Ən Yaxşı Animasiya Effektləri” nominasiyanı, ”BAFTA” isə “Ən Yaxşı Xüsusi Vizual Effektlər” nominasiyasını verdi. “Hörümçək-adam 3” filmi qəbul edildiyi dörd “Vizual Effektlər Cəmiyyəti Mükafatları” nominasiyasından heç birini qazana bilmədi. Tobi Maquayr və Kirsten Danstın filmdəki performansı “Milli Film Mükafatları”nın filmə bir nominasiya verməsinə səbəb oldu. Həmçinin Kirsten Danst 2008-ci ildə “Kids’ Choice Awards” mərasimində “Favorit Film Aktrisası” nominasiyasına qəbul olundu. Film “Yeniyetmə Seçimi” mükafatlarının yeddi nominasiyasına qəbul olunmuşdu: Seçilmiş film: Supercinayətkar (Qreys üçün), Seçilmiş film: Rəqs (Maquayr üçün), Seçilmiş film: Öpüşmə (Danst və Maquayr arasında bölüşdürüldü).

## Franşizin ləğv edilməsi və ilk rebut

2007-ci ildə Sem Reymi “Hörümçək-adam 4” filmini ekranlaşdırmağı planlaşdırmışdı. Reymi mövzu ilə birbaşa əlaqəli idi. Filmdə Tobi Maquayr, Kirsten Danst və digər trilogiya aktyorlarının rol alacağı məlum oldu. Həm dördüncü, həm də beşinci filmin çəkilişləri hazırlanmışdı və ilk növbədə hər iki sikvelin eyni zamanda çəkilməsi planlaşdırılmışdı. Lakin Reymi 2009-cu ilin mart ayında yalnız dördüncü film üçün çəkilişlərə başladığını bildirmişdir. Beşinci və altıncı filmlərin ekranlaşdırılmasının daha yaxşı olacağını, bu iki filmin həqiqətən bir-birlərinin davamı olacağını əlavə etmişdi. Ceyms Vanderbilt  2007-ci ilin oktyabr ayında baş tutan hesabatlardan sonra ssenarini qələmə almışdır. O, 2007-ci ilin yanvar ayında “Sony Pictures” şirkətinin istehsalı ilə trilogiyanın ilk “Hörümçək-adam” filminin ssenarisini yazan Devid Koepplə əlaqə saxlamışdır. Vanderbiltin yazdığı ssenari Pulitser mükafatı qazanmış yazıçı Devid Lindsi Eber tərəfindən 2008-ci ilin noyabr ayında qələmə alınmışdır. Ssenari yenidən 2009-cu ilin oktyabr ayında Qeri Ross tərəfindən yazılmışdır. “Sony” həmçinin Vanderbiltin “Hörümçək-adam 5” və “Hörümçək-adam 6” sikvel filmləri üçün yazdığı ssenari üzərində də çalışmışdır.

2007-ci ildə Reymi yeni filmə “Hörümçək-adam 2” filmindən bəri lağ edilmiş Dr. Kort Konnorsun mənfi supercinayətkar olan Kərtənkələ adlı pis adam-eqosuna çevrilişini əlavə etməyə maraq göstərdi. Personajı canlandıran aktyor Dilan Beyker və prodüser Qrant Körtisdə Reyminin bu fikrini dəstəkləyirdilər. 2009-cu ilin dekabr ayına kimi Con Malkoviç Kərkəs rolunu, Enn Heteuey isə Felisiya Hardi rolunu oynamaq üçün studiya ilə görüşürdü. Lakin Heteueyin canlandıracağı Felisiya Hardi personajı komikslərdəki kimi Qara pişiyə yox, yeni supergüclərə malik personaja — Kərkəs-qadına çevriləcəkdi. Onlayn mənbələrə görə filmin ilkin qaralamalarında Kərkəs "Daily Bugle" qəzetini satın almalı və Hörümçək-adamı onu öldürməyə məcbur etməli idi. Ssenarinin bu versiyasında Kərkəsin qızı olan Felisiya Hardi Piter Parkerlə münasibət qurmalı və onun Meri Ceynlə olan münasibətlərini pozmalı idi. Bu şayiələr heç vaxt təsdiqini tapmamışdır. 2013-cü ildə bir müsahibədə Reymi "Hörümçək-adam 4" filmi çıxsaydı, Enn Heteueyin Qara pişiyi canlandıracağını bildirmişdir.

2010-cu ilin yanvar ayında “Sony Pictures” şirkəti Reyminin layihədən çıxarılması səbəbi ilə “Hörümçək-adam 4” filminin çəkilişlərinin ləğv olunduğunu elan etdi. Deyilənlərə görə, Reyminin layihəni tərk etmə səbəbi filmin çıxış tarixi olan 6 may 2011-ci ilə kimi keyfiyyətli iş ortaya çıxara biləcəyindən əmin olmaması idi. Reymi müxtəlif ssenaristlərlə ssenarinin 4 versiyasını nəzərdən keçirsə də, heç birini bəyənməmişdir.

“Sony” şirkəti yeni rejissor və aktyor heyəti ilə franşizi yeniləməyə qərar vermişdir. Yenilənmiş franşizin ilk filmi olan “Heyranedici Hörümçək-adam” filmi 3 iyul 2012-ci il tarixidə çıxarılmışdır. Film Mark Uebb tərəfindən ekranlaşdırılmışdır. Yeni Hörümçək-adamı isə Endrü Qarfild canlandırmışdır.

2007-ci ildə “Sony” şirkətinin  icraçı direktoru Avi Arad, Sem Reyminin “Hörümçək-adam” trilogiyasına Venom Simbiotuna fokuslanmış spin-off filminin çəkilməsi planından bəhs etmiş, Ceykob Aaron Estesə isə “Venom” adlı ssenarinin yazılması həvalə edilmişdir. Estesin ssenarisindən imtina olunmasından sonra, 2008-ci ilin sentyabr ayında ssenarinin yazılması Ritt Riz və Pol Vernikə həvalə edilmiş, rejissorluğu isə Qari Ross öz öhdəsinə götürmüşdür. “Variety” jurnalı “Venom” personajının anti-qəhrəman filmi olacağını, “Marvel Entertainment” şirkətinin isə filmə prodüserlik edəcəyini bildirmişdir. Lakin, sonradan potensial filmin istehsalı ləğv edilmişdir. Filmin istehsalının ləğvindən 10 il sonra, 2018-ci ildə “Venom” filmi buraxıldı. Film Ruben Fleyşer tərəfindən ekranlaşdırılmışdır. Venom personajını isə Tom Hardi ifa etmişdir. O, anti-qəhrəman titulunda Tofer Qreysi əvəz etmişdir.

2017-ci ilin mart ayında “Hörümçək-adam 3” filmində izdiham reaksiyasına səbəb olan B-roll versiyasındakı Hörümçək-adamın Qven Steysini xilas etməsi səhnəsinin arxiv metrajından götürüldüyü məlum olmuşdur. Eyni versiya 2017-ci ildə istehsal edilən
“Həyat” filminin treylerində də istifadə edilmişdir.

“Hörümçək-adam 3” filmində Cey Cona Ceymson obrazını canlandıran C. K.Simmons daha sonra 2019-cu ildə istehsal edilən “Hörümçək-adam: Evdən uzaqda” filminin kredit səhnəsində peyda olmuşdur.

## İstinadlar

## Əlavə oxu
* 
* 

## Xarici keçidlər

**Rəsmi**
*“Hörümçək-adam 3” filminin rəsmi veb-saytı 
* “Hörümçək-adam 3” filminin rəsmi film bloqu 

**Rəylər**
*  
* 
*

**Digər**
* 
* “Hörümçək-adam 3” filmi— Cinema and Science saytında.