Kənan Yontunç

**Əhməd Kənan Yontunç** (; ) — Türk heykəltaraşı.

Atatürk büstləri və heykəlləri ilə Türkiyənin monumental heykəltaraşları arasında fərqlənən Kənan Yontunç Türkiyə Cümhuriyyətinin ilk heykəltaraşlarından biri olub. Onun Seyr-i Səfain Administrasiyası sərnişin salonu qarşısındakı Atatürk büstü (1927), Amasya və Təkirdağdakı Atatürk heykəlləri, 1938-ci ildə ərsəyə gətirdiyi Atatürk maskası mühüm əsərlərindəndir.
## Həyatı və fəaliyyəti
Kənan Yontunç, 1904-cü ildə anadan olub. O, Bağdadın keçmiş valisi Mehmed Əli bəyin oğludur. 7 il İstanbul Sultanisində təhsil aldıqdan sonra bir il *Sənay-i Nəfisə* məktəbində, daha sonra Münxenə gedib, üç il müxtəlif heykəltaraşlıq emalatxanalarında təhsil alıb.

Vətəninə qayıtdıqdan sonra o, 1925-ci ildən müxtəlif məktəblərdə müəllim kimi fəaliyyət göstərib. Mustafa Kamal Atatürkün silahdaşı, dövrün 8-ci Partiya komandanı general Kazım Sevüktəkin bəyin qızı Feriha xanımla evlənib. Seyr-i Səfain (Dəniz yolları) Administrasiyası tərəfindən İstanbulda Qalata sərnişin zalının qarşısına qoyulan Atatürkün büstünü hazırladıqdan sonra (1927), Atatürkün poza verdiyi və onun abidəsini düzəldən ilk türk heykəltaraş oldu. Daha sonra monumental heykəllər üzərində işləyən Kənan Əli bəyin 1929-cu ildə Amasya və Təkirdağda ucaldılan Atatürk heykəlləri müstəqil dizayn olaraq ilk yerli monumental heykəllər sırasındadır. Onun Türkiyənin müxtəlif əyalətlərində hazırladığı 16 heykəli vardır.  1930-cu ildə dövrün baş naziri İsmət Paşa da öz büstü üçün ona poza verən siyasi lider olub. Beləliklə, o, həm Atatürkün, həm də İnönünün poza verərək büstlərini hazırlayan ilk türk heykəltaraş olub.

1937-1938-ci illərdə İqtisadiyyat Nazirliyində səfərbərlik rəssamı işləyib. 1938-ci ildə hazırladığı Atatürkə bənzəyən uğurlu maskası, Dövlət Abidələri münsiflər heyəti tərəfindən mədəniyyət müəssisələrinə tövsiyə edilərək əsərin terakota reproduksiyaları bütün ölkədə paylandı. Atatürkün istəyi ilə vəfat edərkən üzünün maskasını götürməyi öz üzərinə götürdü.

1947-ci ildə Rəssamlıq Akademiyasında çalışmağa başlayıb. 1955-ci ildə modifikasiya müəllimi kimi çalışıb. Anıtqəbirin inşası zamanı işləyən heykəltaraşlardan biri olaraq "Bayraq dirəyi postamenti relyefi", "Xitabət kürsüsü relyefi və yazısı" və quş evlərini hazırlayıb.

Kənan bəy 1969-cu ildə təqaüdə çıxıb. İstanbuldakı şəxsi emalatxanasında əsərlərini hazırlayan rəssam-heykəltaraşın 1983-cü ildə Yapı Kredi Bankı Qalatasaray sərgisində əsərlərinin nümayişi təşkil olunub. Kənan Yontunç 1995-ci ildə İstanbulda vəfat edib.

Modelyer Eda Taşpınar Kənan Yontunçun nəvəsidir.

## Əsərləri
*Atatürk abidəsi, 1928, Amasya
*Atatürk abidəsi, 1929, Təkirdağ
*Atatürk abidəsi, 1929, Kırklareli
*Atatürk abidəsi, 1931, Çorum
*Atatürk abidəsi, 1931, Ədirnə
*Atatürk abidəsi, 1931, Qars 
*Atatürk abidəsi, 1933, Elazığ
*Atatürk abidəsi, 1934, Silifke
*Atatürk abidəsi, 1934, İsparta
*Atatürk abidəsi, 1935, Balıkəsir
*Atatürk abidəsi, 1937, Qars (1931-ci ildə hazırlanmış abidənin yerinə)
*Atatürk abidəsi, 1937-38, Kayseri 
*Atatürk maskası, 1938
*Feriha xanımın büstü, 1940, İstanbul Rəsm və Heykəl Muzeyi
*Atatürk abidəsi, 1938, Mərsin
*İnönü heykəli, 1938, Mərsin
*Heykəltaraş Zühtü Müridoğlunun başı, 1962, İstanbul Rəsm və Heykəl Muzeyi,
*Musahipzadə Cəlal büstü, 1970, Üsküdar Şəhər Teatrı
*Aşıq Veysəl abidəsi, 1973, Gülhanə Parkı, İstanbul
*Atatürk abidəsi, 1973, Üsküdar Şəmsipaşa, İstanbul
## İstinadlar