open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Faiq Cəfərov (fizioloq)

**Faiq İlahi oğlu Cəfərov** () —  Azərbaycan Tibb Universitetinin Normal fiziologiya kafedrasının müdiri, tibb elmləri doktoru (1990), professor (1991), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (2001)

## Həyatı
Faiq İlahi oğlu Cəfərov 1940-cı ildə Zəngəzur mahalının Nüvədi kəndində anadan olmuşdur. 1957-ci ildə Azərbaycan Tibb İnstitutunun Pediatriya fakültəsinə daxil olmuş və 1963-cü ildə institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirərək Elmi Şuranın qərarı ilə aspiranturada saxlanılmışdır. 1967-ci ildə o, namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək tibb elmləri namizədi elmi adına layiq görülmüş, Azərbaycan Tibb İnstitutunun Normal fiziologiya kafedrasında, baş laborant, assistent, baş müəllim və dosent vəzifələrində çalışmışdır.

1972-1978-ci illərdə F.Cəfərov Müalicə-profilaktika fakültəsinin həmkarlar təşkilatının sədri, 1978-1993-cü illərdə isə Həmkarlar Komitəsi rəyasət heyətinin üzvü olmuşdür.

1990-cı ildə F.Cəfərov Moskvada Rusiya Tibb Elmlər Akademiyasının R.H.Axundov adına Normal Fiziologiya İnstitutlarında doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək tibb elmləri doktoru elmi adına layıq görülmüşdür. 1991-ci ildə o, Azərbaycan Tibb Universitetinin Normal fiziologiya kafedrasının professoru və kafedranın müdiri vəzifəsinə seçilmişdir. 1993-1995-ci illərdə Faiq Cəfərov kafedra müdiri vəzifəsində çalışmaqla yanaşı, universitetin I müalicə-profilaktika fakültəsinin dekanı olmuşdur. O, eyni zamanda 1993-1994-cü illərdə Azərbaycan Ali Attestasiya Komissiyasının "Biologiya və kənd təsərrüfatı" bölməsi üzrə ekspert şurasının üzvü idi.

F.Cəfərovun elmi rəhbərliyi altında 5 namizədlik dissertasiyası müdafiə edilmiş, 1 doktorluq dissertasiyası üzərində iş aparılmışdır. Onun elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri 200-dən artıq elmi əsərlərdə öz əksini tapmışdır. O, 1 monoqrafiyanın, 2 dərsliyin, 4 dərs vəsaitinin, 10-dan artıq metodik göstərişin, 4 səmərələşdirici təklifin, həm­çinin "İnsan fiziologiyası", "Fizioloji terminlər lüğəti", "Aclıq və susuzluğun mexa­nizmləri" adlı kitabların müəllifi olmuşdur.

İstedadlı alim 1991-ci ildən AMEA-nın A.Qarayev adına Fiziologiya İnstitutunun ixtisaslaşdırılmış müdafiə şurasının sədr müavini, Azərbaycan Tibb Universitetinin Böyük Elmi Şurasının və Nəzəri Fənlər üzrə Problem Komissiyasının və Metod Birləşməsinin üzvü, 1993-1994-cü illərdə Azərbay­can Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Ko­mis­siyasının Biolo­giya və kənd təsərrüfatı bölməsi üzrə ekspert şurasının,  2001-ci ildə Beynəl­xalq Bio­qrafik Assosiasiyasının üzvü, həmçinin Azərbaycan Fizioloqlar Cəmiyyətinin vitse-prezidenti, 1999-cu ildə MDB ölkələrinin Fizioloqlar Cəmiyyətinin və 1998-ci ildə isə Avropa Neyrokimya Cəmiyyətinin üzvü olmuşdur.

O, 2001-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilmişdir.

## Ölümü
Faiq Cəfərov 2008-ci il yanvarın 30-da Bakıda vəfat etmişdir.

## Mükafatları
Faiq Cəfərov Respublikanın "Əməkdar müəllimi" fəxri adına layiq görülmüşdür.
 
## İstinadlar
Firəddin Quliyev

**Quliyev Firəddin Murtuza oğlu** — Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin rektoru (1994-2000-ci illər), dosent.

## Həyatı
Quliyev Firəddin Murtuza oğlu 26 fevral 1938-ci ildə Füzuli rayonunun Aybasanlı kəndində anadan olub. 1967-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin "İqtisadiyyat" fakültəsini "Mühasibat uçotu" ixtisası üzrə bitirmişdir.

Həmin ildən 1995-ci ilədək Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində dekan və kefadra müdiri vəzifəsində işləmişdir.

Çoxlu sayda aspirant və dissertantlara elmi rəhbərlik etmiş və xeyli elmi əsərləri vardır.

1994-2000-ci illərdə Azərbaycan Kooperasiya Universitetinə rəhbərlik etmişdir.

2007-ci ildə vəfat etmişdir.

## Xarici keçidlər
*
Eldar Zülfüqarov

**Zülfüqarov Eldar İslam oğlu** — professor, Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin rektoru (2000-2011-ci illər).

## Həyatı

Zülfüqarov Eldar İslam oğlu 1954-cü il mayın 1-də Şəmkir rayonunda anadan olmuşdur.

1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin fizika fakültəsini bitirib.

1977-1990-cı illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının "Radiasiya problemləri" İnstitunda işləmiş, 1986-cı ildə namizədlik və 2009-cu ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

Hal-hazırda AKU-da "Beynalxalq əlaqələr üzrə prorektor" vəzifəsində işləyir.

2000-2011-ci illərdə Azərbaycan Kooperasiya Universitetinə rəhbərlik etmişdir.

9 dekabr 2012-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Eldar Zülfüqarov
Rafiq Məmmədhəsənov

**Məmmədhəsənov Rafiq Musa oğlu** () — tibb elmləri doktoru (1990), professor, Əməkdar elm xadimi (2000), Azərbaycan Tibb Universitetinin elmi işlər üzrə prorektoru (1993), millət vəkili (2006–2020, III, IV, V çağırış) məşhur "91-lər" sırasında olaraq Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradıcılarından biri, YAP Siyasi Şurasının üzvü, Veteranlar Şurasının üzvü, Avropa Diabet və Ümumdünya Diabet assosiasiyalarının üzvüdür

## Həyatı
Məmmədhəsənov Rafiq Musa oğlu 1945-ci il sentyabrın 26-da Azərbaycan Respublikası Gədəbəy rayonunun Gədəbəy qəsəbəsində anadan olub. 1963-cü ildə N. Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsinin 1-ci kursuna daxil olub, 1969-cu ildə həmin institutu bitirib.

1969–1971-ci illərdə təyinatla Naftalan sanatoriyasında həkim-terapevt, sonra 1971–1973-cü illərdə Mərdəkan mədə-bağırsaq sanatoriyasında həkim-terapevt işləyib. 1974–1976-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutu 2-ci müalicə-profilaktika fakültəsinin daxili xəstəliklər kafedrasının aspirantı olub.

Respublikada İxtisaslaşmış müdafiə elmi şurası olmadığına görə 1979-cu ildə Tbilisi Dövlət Tibb İnstitutunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1977–1986-cı illərdə həmin kafedrada assistent vəzifəsində işləyib.1986–1990-cı illərdə Moskvada Ümumittifaq Endokrinoloji Elmi Mərkəzin doktorantı olub.

1990-cı ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülüb. 1990-cı ildən bu günə qədər Tibb Universitetinin daxili xəstəliklər kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışır və həmin ildən indiyə qədər eyni zamanda Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin baş endokrinoloqudur.1993-cü ildən hal-hazıra qədər həm də Azərbaycan Tibb Universitetinin elmi işlər üzrə prorektoru vəzifəsində işləyir.

1992-ci ilin noyabrından YAP-ın üzvüdür. YAP siyasi şurasının üzvüdür. 13 may 2006-cı ildə III çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə deputat seçilib. 7 noyabr 2010-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə təkrar deputat (IV çağırış) seçilib. 1 noyabr 2015-ci ildə (V) çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə deputat seçilib.

## Təltif və mükafatları
* "Əməkdar elm xadimi" fəxri adı — 2000
* "Tərəqqi" medalı — 2010
* Azərbaycan Prezidentinin fəxri diplomu — 30 noyabr 2022
* "Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" yubiley medalı — 2 fevral 2024
* 2-ci dərəcəli "Əmək" ordeni — 29 sentyabr 2025

## Xarici keçidlər
* http://www.amu.edu.az/az/pages/2/172
Tiny Toon Adventures (videooyun)

**Tiny Toon Adventures** - Yaponiyanın "Konami Corporation" oyun şirkəti tərəfindən 1991-ci ildə yaradılan macəra oyunudur.

## Məzmun

Baster Banni adında dovşan varlı ailədən olan Montana Maksın, onun sevdiyi Bebs Bannini qaçırtdığı üçün onu xilas etməyə çalışır. Bunun üçün Baster Banni Montananın hazırladığı müxtəlif maneələrdən keçməlidir. Baster Banniyə macəralar zamanı ördək Plaki Dak, tasman iblisi Dizzi Devil və pişik Furball kömək edir. Basteri məğlub etmək üçün Montana Elmayra Daff, Roderik Ret, Ceni Splayser və bir çox qəhrəmanların köməyindən istifadə edir. Sonda Baster Banni Montananı məğlub edərək Bebs Bannini xilas edir.

## İstinadlar
Tiny Toon Adventures: Buster’s Hidden Treasure

**Tiny Toon Adventures: Buster’s Hidden Treasure** — Yaponiyanın "Konami Corporation" oyun şirkəti tərəfindən 1993-cü ildə yaradılan macəra oyunudur. "Tiny Toon Adventures" seriyanın bu epizodu resenziya saytlarında yüksək mövqe qazanmışdır.

## Hekayə

Dovşanlardan xoşlanmayan qəddar varlı Montana Maks Baster Banni adında dovşanın sevgilisi Bebs Bannini qaçırır. Bu müddətdə isə pis Cin qızılları oğurlayır. Baster Banni həm sevgilisini, həm də qızılları tapmaq üçün macəralara qatlaşmağa məcbur olur. Oyundakı raundlar müxtəlif yerlərdə: Meşədə, qarda, dağda, adada və s. Hər raundun sonunda Boss vardır. Baster Banni Bossları məğlub etdikdən sonra onlara işləyən köməkçilər Banninin tərəfinə keçir. Gəmi raundunda Montana Maks ilə vuruşur və ona qalib gəlir. Bu raundda qızılları tapır. "Robotlar dünyası" raundunda isə Banni Bebsini xilas edir. Sonda Montana Maksa qalib gələrək, macəralarını başa çatdırır.

## İstinadlar
Tiny Toon Adventures 2: Trouble in Wackyland

**Tiny Toon Adventures 2: Trouble in Wackyland** - Yaponiyanın "Konami Corporation" oyun şirkəti tərəfindən 1992-ci ildə yaradılan macəra oyunudur.

## Xarici keçidlər
* Tiny Toon Adventures 2: Trouble in Wackyland at MobyGames
Tiny Toon Adventures: Babs’ Big Break

***Tiny Toon Adventures: Babs’ Big Break*** — Yaponiyanın "Konami Corporation" oyun şirkəti tərəfindən 1992-ci ildə yaradılmış macəra oyunu.

## Xarici keçidlər
* Tiny Toon Adventures: Babs' Big Break at MobyGames
Denonsasiya

**Denonsasiya** ( — "pozmaq") —   beynəlxalq müqaviləni imzalayan dövlətlərdən birinin digərinə fəaliyyətinin birtərəfli qaydada dayandırması haqqında bəyanat verməsi. Denonsasiya beynəlxalq müqavilə öhdəliklərinin pozulmasının digər üsullarından bununla fərqlənir ki, denonsasiya hüququ imzalanmış müqavilənin özündə və ya ona əlavə olunan xüsusi razılaşmada nəzərdə tutulur.

Beləliklə, denonsasiya müqavilənin pozulması deyil, əksinə, onun dayandırmasının qanuni üsuludur. Denonsasiya əsasında müqavilə tərəflərinin razılaşması pozulur. 
Elə müqavilələr də vardır ki,  denonsasiyalara icazə vermir. Bunlardan biri Müharibə qurbanlarının müdafiəsi haqqında Cenevrə konvensiyaları (1949) müharibə vaxtı onların denonsasiyasına icazə vermir.
Nitroqliserin

**Nitroqliserin**  — cox partlayici təsirə malik bir maddə. Onun 1 damcisi zərbə görərsə bir otaq qədər sahə məhv olar.  Nitroqliserindən raketlərdə, dinamitlərin hazirlanmasinda istifadə olunur. Kimyəvi formulu: CHONO2(CH2ONO2)2.
Raci dili

**Raci dili** — İranın mərkəzi məntəqələrində danışılan dil idi ki indi fəqət Dilican şəhərinin bəzi məntəqələrinin dillərində bir neçə kəlmə bu dildən qalır.Bu dil Şimal-qərbi İran dillərinə aid olan dildir və indi Dilican şəhərinin əhalisinin çoxu bu dildə danışırlar. Bu dilə ən yaxın dillər Erməni, Bəluc, Gilan və Simnandilləridir.

## İstinadlar
Tiny Toon Adventures 2: Montana’s Movie Madness

**Tiny Toon Adventures 2: Montana’s Movie Madness** - Yaponiyanın "Konami Corporation" oyun şirkəti tərəfindən 1993-cü ildə yaradılan macəra oyunu.

## Məzmun

Cizgi qəhrəmanları kinoteatrda filmə baxmaq üçün yığılıblar. Kinoteatrın sahibi isə Montana Maksdır və onların hansı filmə baxacaqlarını yalnız özü təyin edəcəkdir. Maks onun göstərəcəyi filmlərin ən yaxşı olduğunu deyirdi. Bundan şübhələnən Bebs Benni bu barədə Baster Banniyə deyir. Baster Banni isə filmdə iştirak etməyə qərara gələrək, ekranın içinə daxil olur. Banni macəra boyunca Vestern, Samuray, Gələcək və Canavar məzmunlu dörd filmi silməlidir. Hər filmin sonunda isə Montana Maks ilə döyüşməyə məcbur olur. Montana Maksa, Roderik Rat və Rhubella Rat kimi personajlar kömək edir. Banniyə isə Qoqo Dodo vasitəsilə Bebs Banni, Plaki Dak, Hemton C. Pig, Fifi La Fume, Şirli MakLun, Furrball, Konkord Kondor, Li'l Snizer ve Dizzi Devil kömək edir. Filmdə isə bonus qazanmaq üçün Banni dostları Plaki Dak, Arnold Pit Bull və Furrball ilə yarışır. Filmləri bitirdikdən sonra Banni Montana Maksın studiyasına çatır və onun mübarizə aparır. Baster Banni sonda onu məğlub edir.

## Xarici keçidlər
*Tiny Toon Adventures 2: Montana's Movie Madness at MobyGames
Xristianlıqda Oğul

**Oğul**, **Oğul-Allah** *yaxud* **Allahın Oğlu** – xristian inancına görə, bir Allahın üç üqnumundan biri. Üç üqnum doktrininə əsasən, Allahın Oğlu və ya Oğul-Allah Ata və Müqəddəs Ruh ilə mahiyyətcə eynidir, lakin Şəxs olaraq ayrıdır. İsa Məsihin Şəxsində bəşər olub dünyaya gəlmədən öncə Oğul əzəldən vardır.

Xristian inancına görə, Allah-Oğul Ata və Müqəddəs Ruh kimi əzəli və əbədidir. “Afanasi iman rəmzi” belə elan edir:
Ata yaradılmamış, Oğul yaradılmamış  və Müqəddəs Ruh yaradılmamışdır.
Ata qeyri-məhdud, Oğul qeyri-məhdud və Müqəddəs Ruh qeyri-məhduddur.
Ata əbədi, Oğul əbədi və Müqəddəs Ruh əbədidir.
Lakin üç əbədi Varlıq deyil, bir əbədi Varlıqdır...
Ata Allah, Oğul Allah və Müqəddəs Ruh Allahdır, lakin üç Allah deyil, bir Allahdır.
Ata Rəbb, Oğul Rəbb və Müqəddəs Ruh Rəbdir, lakin üç Rəbb deyil, bir Rəbdir.

## Həmçinin bax
* Xristologiya

## İstinadlar
İsanın dirilməsi

**İsanın dirilməsi** – xristianlıqda əsas doktrinlərdən biridir. Bibliya İsa Məsihin çarmıxa çəkilərək insanların günahları üçün öldüyü, dəfn olunduğu və üçüncü gün dirildiyini nəql edir. Xristianlar İsa Məsihin çarmıxa çəkildikdən sonra dirildiyinə həmişə inanmış və bunu bəşəriyyətin tarixində ən mühüm hadisə hesab etmişlər.

## İstinadlar


## Həmçinin bax
* İsanın çarmıxa çəkilməsi
* İsanın göyə yüksəlişi

## Mənbə
* Müqəddəs Kitab (Əhdi-Ətiq və Əhdi-Cədid). Müqəddəs Kitab şirkəti. Bakı, 2009.
Gərgər (Adıyaman)

**Gərgər** — Türkiyənin Adıyaman ilinin ilçələrindən biri.

## Ərazi
Gərgər ilçəsinin ərazisi 702&nbsp;km² sahəni əhatə edir . İlçə tərkibinə Gərgər qəsəbə bələdiyyəsi və 45 kənd daxildir . Gərgər qəsəbə bələdiyyəsi beş (Fatih, Kələşan, Mərkəz, Seyidmahmud və Yeniməhəllə) məhəllədən ibarətdir . Gərgər bələdiyyəsinin məhəllələri və ilçənin tərkibindəki kəndlər muxtarlar tərəfindən idarə edilirlər .

## Əhali
*Gərgər qəsəbə əhalisi 2011-ci il rəsmi təxmininə əsasən 3,189 nəfərdir (1,599 nəfər kişi və 1,590 nəfər qadın olmaqla) . 


 
### Dil


 

### Kəndlər
*Adıyaman ilində Qarakeçili boyuna mənsub insanlardan ibarət 26 kənd mövcuddur. Onlardan üçü : Oymaqlı, Seyidmahmud və Bəybostan kəndləri Gərgər ilçəsində yerləşir . Hazırda onların əhalisini 24 oğuz boyundan biri olan Qayı boyundan yaranmış Qarakeçili boyunun Torun qolundan olan Bəylər oymağına aid türk kökənli insanlar təşkil etməkdədir .
*Gərgər ilçəsinin kənd əhalisi 2011-ci il rəsmi təxmininə əsasən 20,637 nəfərdir . 


 

#### Kəndlər üzrə milli tərkib


 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Karakeçililer - "Nam-ı diğer Karakeçili Aşireti " Sitesi 

## Həmçinin bax
İrlandiya baş nazirlərinin siyahısı

## Siyahı

## Xronoloji diaqramı

ImageSize = width:820 height:auto barincrement:15
PlotArea = top:15 bottom:30 right:20 left:20
AlignBars = early

DateFormat = yyyy
Period = from:1919 till:2026
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:1919

Colors =
  id:canvas   value:rgb(0.97,0.97,0.97)
  id:SF  value:green
  id:NP  value:skyblue
  id:CG  value:darkblue
  id:FF  value:drabgreen
  id:FG  value:oceanblue

Backgroundcolors = canvas:canvas

BarData =
  bar:Brugha
  bar:Valera
  bar:Griffith
  bar:Collins
  bar:WCosgrave
  bar:Valera2
  bar:Costello
  bar:Valera3
  bar:Costello2
  bar:Valera4
  bar:Lemass
  bar:Lynch
  bar:LCosgrave
  bar:Lynch2
  bar:Haughey
  bar:FitzGerald
  bar:Haughey2
  bar:FitzGerald2
  bar:Haughey3
  bar:Reynolds
  bar:Bruton
  bar:Ahern
  bar:Cowen
  bar:Kenny

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-2) anchor:till
  bar:Brugha from:1919 till:1919 color:SF text:"Kaxal Bru"
  bar:Valera  from:1919 till:1922 color:SF text:"İmon de Valera"
  bar:Griffith from:1922 till:1922 color:NP text:"Artur Qriffit"
  bar:Collins from:1922 till:1922 color:NP text:"Maykl Kollinz"
  bar:WCosgrave from:1922 till:1922 color:NP
  bar:WCosgrave from:1922 till:1932 color:CG text:"Uilyams Tomas Kosqreyv"
  bar:Valera2 from:1932 till:1948 color:FF text:"İmon de Valera"
  bar:Costello from:1948 till:1951 color:FG text:"Con Kostello"
  bar:Valera3 from:1951 till:1954 color:FF text:"İmon de Valera"
  bar:Costello2 from:1954 till:1957 color:FG text:"Con Kostello"
  bar:Valera4 from:1957 till:1959 color:FF text:"İmon de Valera"
  bar:Lemass from:1959 till:1966 color:FF text:"Şon Lemass"
  bar:Lynch from:1966 till:1973 color:FF text:"Cek Linç"
  bar:LCosgrave from:1973 till:1977 color:FG text:"Liam Kosqreyv"
  bar:Lynch2 from:1977 till:1979 color:FF text:"Cek Linç"
  bar:Haughey from:1979 till:1981 color:FF text:"Çarlz Hoqi"
  bar:FitzGerald from:1981 till:1982 color:FG text:"Qarret Fisdcerald"
  bar:Haughey2 from:1982 till:1982 color:FF text:"Çarlz Hoqi"
  bar:FitzGerald2 from:1982 till:1987 color:FG text:"Qarret Fisdcerald"
  bar:Haughey3 from:1987 till:1992 color:FF text:"Çarlz Hoqi"
  bar:Reynolds from:1992 till:1994 color:FF text:"Albert Reynolds" 
  bar:Bruton from:1994 till:1997 color:FG text:"Con Braton"
  bar:Ahern from:1997 till:2008 color:FF text:"Berti Ahern"
  bar:Cowen from:2008 till:2011 color:FF text:"Brayan Kouen"
  bar:Kenny from:2011 till:2012 color:FG text:"Enda Kenni" 


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Yay yoldaşları

**Yay yoldaşları** – 1992-ci ildə çəkilən ABŞ filmi. Filmin rejissoru  Tommi Li Uollesdir. 
 
## Məzmun
Beysbol üzrə məşqçi bu idman növünü bilməyən Rusiya idmançılarına öyrətmək üçün bura gəlir. Rusiyanın necə ölkə olduğunu başa salmaq üçün Tanya adında xanım məşqçiyə kömək edir...

## Rollarda

## Xarici keçidlər
*
Vampirlər 2: Ölülər günü (film, 2002)

**Vampirlər 2: Ölülər günü** () – 2002-ci ildə çəkilən ABŞ-nin Qorxu filmi janrında çəkilən filmi. Filmin rejissoru və ssenaristi Tommi Li Uollesdir. Prodüseri isə Con Karpenterdir.
  
## Məzmun
Vampirlərin ovçusu olan Derek Bliss Adam Qito adlı keşişlə Meksikaya gedir. Burada insanları dəhşətə gətirən iblislərin kraliçası Una hökmranlıq edir...

## Rollarda

## Xarici keçidlər
*
Tommi Li Volles

**Tommi Li Volles** (; 6 sentyabr 1949, ABŞ) — ABŞ kinorejisoru.

## Filmoqrafiya

### Rejissor
* 1982: Hellovin 3: İfritələrin vaxtı
* 1990: O
* 1992: Yay yoldaşları
* 2002: Vampirlər 2:Ölülər günü

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Xumarlı

* Xumarlı (Zəngilan) — Zəngilan rayonunda kənd.
* Xumarlı (Xudafərin) — Cənubi Azərbaycanın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanında şəhər.

## Həmçinin bax
* Xumar
Faza dəyişməsi

thumb|right|Müxtəlif fazalı qrafik dəyişməsi illüstrasiyası
**Faza dəyişməsi** - amplitudda verilən istənilən zamanda sistemin dəyişməsini təyin edən fazadır. Əgər faza dəyişməsi sinusoid, kosinusoid və eksponensial qanunları ilə izah edilirsə:
:A \cos(\omega t + \varphi _0),

:A\sin(\omega t + \varphi _0),

:e^{i(\omega t + \varphi _0)},
Onda faza dəyişməsi harmonik dəyişməsini izah edən periodik funksiyanın arqumenti sayılır.

## Faza dəyişməsinin hesablanması
Faza dəyişməsi aşağıdakı düsturlarla təyin olunur:
::\ T = \frac {1}{f} \to [f = 50 Hz]
::\ T = \frac {1}{50} = 20ms \to [360^\circ Vaxt]
::\ \phi = \frac {t \cdot 360^\circ} {T} \to [t = 5]
::\ \phi = \frac {5 \cdot 360^ \circ}{20} = 90^ \circ

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Relationship of phase difference and time-delay
*Phase angle, phase difference, time delay, and frequency
*ECE 209: Sources of Phase Shift &mdash; Discusses the time-domain sources of phase shift in simple linear time-invariant circuits.
*Phase Difference Java Applet
*Phase Shift
*Phase Shift Dspace.omikk.bme.hu
Pakt

**Pakt** ( — saziş) — beynəlxalq müqavilə, böyük siyasi əhəmiyyətli saziş. Pakt təhlükəsizlik, hücum etməmək, qarşılıqlı yardım və s. bu kimi xarici siyasət məsələlərini tənzimləyir.

### Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq paktlar:
*İqtisadi, sosial və mədəni hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakt
*Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakta birinci Fakultativ Protokolu 
*Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktın ölüm cəzasının ləğvinə yönəlmiş ikinci Fakultativ Protokolu   
*Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakt

## Mənbə
*Azərbaycan Respublikasının İnsan hüquqları sahəsində tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələr 
*Azərbaycan Respublikasının qoşulduğu beynəlxalq konvensiya və müqavilələr
O (film, 1990)

**O** () – 1990-cı ildə çəkilən ABŞ-nin Qorxu filmi janrında çəkilən filmlərindən biridir. Filmin rejissoru və ssenaristi Tommi Li Vollesdir.

## Məzmun
Kiçik amerikan şəhərciyi olan Derridə anomal hadisələr baş verir. Bir sıra şəxsiyyətlər naməlum səbəbdən ölür və uşaqlar qaçırılır. Kitabxanaçı Mayk Henlon baş verən hadisələri araşdırmağa başlayır. Məlum olur ki, bu hadisələr əvvəllər də təkrarlanıb. Mayk bu hadisələrin çoxunun canlı şahidi olub. Bir müddət sonra Mayk uşaqlıq dostlarının hər birinə zəng edir və "O" adlı məxluqun geri qayıtdığı söyləyir...

## Rollarda

## Xarici keçidlər
*
Səid

**Səid** və ya **Səyid** (, *Sa‘īd*) — kişilərə verilən ərəbcə mənşəli şəxsi ad. Mənası "xoşbəxt", "uğurlu" və ya "mübarək"dir. Adın qadın versiyası Səidədir (). Latınca ekvivalenti "Feliks" və Yunanca ekvivalenti "Makariyos"dur.

**Bu adı olan məşhur insanlar**

**Səid**
* Səid Nursi — İslam alimi və filosofu.
* Səid Rüstəmov — Bəstəkar, dirijor, pedaqoq.
* Səid Ünsizadə — Şamaxı hakimi.
* Səid Mətinpur — Cənubi Azərbaycanlı insan hüquqları fəalı və jurnalist.
* Səid Qurbanov — Dağıstan prezidentinin sabiq müşaviri, Dağıstanda Azərbaycan diasporunun görkəmli nümayəndəsi.
* Səid Səlmasi — Cənubi Azərbaycanda yetişmiş tərəqqipərəst şairlərdəndir.
* Səid Faiq Abasıyanıq — Türk şair, tərcüman (fransız dili) və yazıçı.
* Səid Hüseynov —
* Səid İrandust —
* Səid Şamlı —
* Mirzə Səid xan Gərmərudi — Diplomat, vali.
* Sultan Səid xan — Yarkəndin hakimi
* Səid Bilalov —
* Səid İsmaqilov —

**Soy adlar**
* Eduard Səid

## Həmçinin bax
* Səidə

## İstinadlar
Hellouin 5: Maykl Mayersin qisası

**Hellovin 5: Maykl Mayersin qisası** () — 1989-cu ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi.

## Məzmun
Baş verən hadisələrdən 1 il keçmişdir. Artıq Hellovin bayramı yaxınlaşmaq üzrədir. Seriyalı qatil yenidən İllinoys ştatındakı Heddonfilddə yenidən insanları qorxutmaq niyyətindədir…

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Hellovin'' seriyasının Rəsmi Saytı
* Con Karpenterin Rəsmi Saytı
*
Hellouin H20: 20 ildən sonra

**Hellouin: 20 ildən sonra** () — 1998-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi. 
 
## Xarici keçidlər
* ''Hellouin'' seriyasının Rəsmi Saytı
* Con Karpenterin Rəsmi Saytı
*
Yaşasın Las-Veqas (film, 1964)

**"Yaşasın Las-Veqas"** () — rejissor Corc Sidninin filmi.

## Məzmun

Lakki Cekson öz avtomobilinə yeni mühərrik almağa pul tapmaq məqsədilə Las-Veqasa gedir. Əyləncə şəhərinə gəlib çatanda o, ofisiant kimi işə düzəlir. Tezliklə isə restoranın daimi müştərilərindən olan yerli gözəlçə Rusti Martinə aşiq olur. Onda özünə məhəbbət yatamaq istəyən Lakki mahnı və musiqi ifa etməyə başlayır.

## Film haqqında

:*Filmin çəkilişləri 15 iyul 1963-cü ildə başlamış və sentyabrın 16-da başa çatmışdır.
:*Filmin çəkiliş adları belə idi: "Mənimlə evlənin, cənab", "Xanım məni sevir", "Şəhərdə yeganə oyun", "Şəhərdə yeganə qız", "Bu ecazkar münasibət".

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Ssenari müəllifi :** Selli Benson
:**Rejissor :** Corc Sidni
:**Operator :** Cozef Birok
:**Rəssamlar :** Corc Devis, Edvard Karfano
:**Bəstəkar :** Corc Stoll
:**Prodüserlər :** Cek Kamminqs, Corc Sidni

### Rollarda

:Elvis Presli – Lakki Cekson
:Enn-Marqret – Rusti Martin
:Çezare Danova – Kaunt Elmo Mançini
:Uilyam Demarest – cənab Martin
:Nikki Bler – Şorti Vansfort
:The Jubilee Four – özü
:Robert Aiken – sürücü
:Holli Beyn – kişi
:Larri Barton
:Con Bernsayd
:Karl Karlson
:Rut Karlson
:Recina Keroll – qonaq
:Cek Karter

## Filmin musiqiləri

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* Entry at movie cars database
* Interview with Ann-Margret
* C'mon Everybody  sayt   YouTube
* Today, Tomorrow and Forever  sayt   YouTube
Hellouin: Dirilmə

**Hellovin: Dirilmə** () — 2002-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi.

## Məzmun
Hellovin gecəsində yerli psixiatrik xəstəxanada bir neçə qətl hadisəsi baş vermişdir. Zərər çəkmişlər sırasında iyirmi dörd il əvvəl qardaşı Maykl Mayers tərəfindən təşkil edilmiş qətllərdən sağ çıxan Lori Strouddur. Hadisələrdən məlum olmuşdur ki, Maykl Mayers polisin üzərinə hücum edən zaman ona maskasını taxmışdır. Bu zaman Lori həmin polisi Maykl Mayers zənn edərək onu öldürmüşdür. Maykl bu hadisədən uzun müddət sonra yenə də Hellovin gecəsində qətl bayramını keçirmək niyyətindədir.

Altı student müsabiqənin qalibi olmuş və iştirakçı kimi ekstremal realiti şouya qatılmışlar. Şounun qaydasına görə iştirakçılar Hellovin gecəsində məşhur seriyalı qatil Maykl Mayersin evində qalmalıdırlar. Onlar qaldığı müddətdə isə kamera evdə baş verən hadisələri müşahidə edəcəkdir. Amma onlar gecədə nəyin baş verəcəyini bilmirlər...
 
## Xarici keçidlər
* ''Hellovin'' seriyasının Rəsmi Saytı
* Con Karpenterin Rəsmi Saytı
*
Hellouin 2 (film, 2009)

**Hellovin 2** () — 2009-cu ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi. Filmin rejissoru və ssenaristi Rob Zombi, kostyuma görə rəssamı Meri MakLeod, dekorasiyalara görə rəssamı isə Lori Mazuerdir. Filmə "The Weinstein Company" distribütorlik etmişdir.

## Məzmun
Filmdə baş verən hadisələr orijinal "Hellovin" filminin remeykində göstərilən hadisələri davam etdirir. Lori Stroud və həkim Sem Lumis Maykl Mayers adında seriyalı qatil tərəfindən planlaşdırılan qətl mərasimindən qurtulurlar. Maykl ölü zənn edilərək hospital maşını ilə aparılır. Lakin Maykl ölməmiş və sadəcə olaraq, huşunu itirmişdi. Bu zaman hospital maşını qəzaya uğrayır və  Maykl Mayers anasının ruhunu görür. Maykl qəzadan qurtularaq buranı tərk edir. Bu hadisədən 2 il keçir. Lori yuxusunda bir çox dəhşətli hadisələr görür. Artıq Hellovin bayramı yaxınlaşmaq üzrədir. Bu səbəbdən Maykl Mayers yenidən doğma Heddonfild şəhərciyinə gəlir...

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Hellovin'' seriyasının Rəsmi Saytı
* 
* Con Karpenterin Rəsmi Saytı
İnstalyasiya

** İnstalyasiya** ( - quraşdırma, yerləşdirmə, montaj) — müasir incəsənət forması. Müxtəlif elementlərdən quraşdırılaraq vahid fəza bədiilliyi təsəvvürü verir.

İnstalyasiya sənəti müxtəlif materiallardan tikilə bilən və müxtəlif yerlərdə yaradıla bilən vizual sənət əsəridir.  İnstalyasiya sənəti bütün sənət növlərinin ən güclü və təsir edicilərindən biridir. Quraşdırma sənəti tamaşaçıların yerləşdiyi məkan və ətraf mühit haqqında qavrayışını dəyişdirmək məqsədi daşıyır. Bu sənət digər üçölçülü sənət mühitlərindən fərqlənir, çünki onlar hərəkət edərkən tamaşaçının dəyişən perspektivindən istifadə edir. Tamaşaçılar əsərdə iştirak edə və hətta iştirak edə bilirlər, heykəl isə kənardan baxılmaq üçün hazırlanır.

Həb paketlərindən və əzilmiş zibil torbalarından tutmuş güzgülü otaqlara və nəhəng göbələklərə qədər instalyasiya sənəti bütün zamanların ən macəralı və sərhədləri itələyən şah əsərlərini təqdim etmişdir. Rəsm və heykəltəraşlıq kimi ənənəvi vasitələrdən fərqli olaraq, instalyasiya sənəti bütün otaqları və ya hətta bütün qalereya boşluqlarını doldurmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. 1960-cı illərdə vicdanlı sənət hərəkatı kimi ortaya çıxan instalyasiya sənəti o vaxtdan müasir incəsənət praktikasının ən populyar və geniş yayılmış istiqamətlərindən birinə çevrilib, rəssamlar qalereya təcrübəsini dəyişmək üçün getdikcə daha sərgüzəştli və əyləncəli yolları mənimsəyiblər. Bir çox rəssamlar müəyyən bir məkana sığdırmaq üçün xüsusi quraşdırma sənətini dizayn edərək onu tamamilə yeni bir arenaya çevirirlər. İskele, saxta divarlar, güzgülər və hətta bütün oyun meydançaları müasir sənət məkanlarını doldurdu, işıq və səs effektləri də ümumi xüsusiyyətdir. 

Muzeylər və qalereyalar kimi sərgi məkanlarında, habelə ictimai və şəxsi məkanlarda quraşdırma sənətləri qurulmuşdur. Bu janr geniş çeşiddə gündəlik və təbii materialları özündə birləşdirir ki, bunlar tez-tez "çarpıcı" keyfiyyətlərinə görə seçilir, həmçinin video, səs, performans, immersiv virtual reallıq və internet kimi yeni media.  Bir çox qurğular sahəyə xasdır, çünki onlar üçölçülü immersiv mühitdə aşkar keyfiyyətlərə müraciət edərək, yalnız yaradıldıqları məkanda mövcud olmaq üçün nəzərdə tutulub. Nyu-Yorkun Amerika Təbiət Tarixi Muzeyindəki Sərgi Laboratoriyası kimi bədii kollektivlər təbii dünyanı mümkün qədər real mühitdə nümayiş etdirmək üçün mühitlər yaratdılar. Eyni şəkildə, Walt Disney Imagineering 1955-ci ildə Disneyland üçün çoxsaylı immersiv məkanları dizayn edərkən oxşar fəlsəfədən istifadə etdi.  Ayrı bir fən kimi qəbul edildikdən sonra quraşdırma sənətinə diqqət yetirən bir sıra institutlar yaradılmışdır. Bunlara Döşək Fabriki, Pittsburq, Londondakı İnstalyasiya Muzeyi , Ann Arborun Pəri Qapıları və başqaları daxildir. 

İnstallyasiyanın əsasını Marsel Dyuşan və sürrealistlər qoyub.
Rakel del Rozario

**Rakel del Rozario Masias** (3 noyabr 1982, Teror, Qran Kanariya, Las Palmas) — ispanıyalı müğənni, "Morfeyin yuxusu" () qrupunun solisti.

## Həyatı
Rakel ailədə 6 uşaqdan 2-cisidi. O, 14 yaşından mahnılar yazmağa başlayıb. 17 yaşında kelt musiqi qrupunu rəhbərlik edən Asturias`dan David Feito`ya rast gəlir.

2000-ci ildə Rakel doğma Gran Kanariyanı Asturias üçün tərk edir və Xemà qrupuna qoşulur,nəhayət onlar ilk albomlarını çıxardırlar. Tezliklə David və Rakel Juan Luis Suárez`ə rast gəlirlər, və onlar El Sueño de Morfeo qrupunu yaradırlar.
Rakel del Rosario ispan vokalistidir, David və Juan`nin köməyi ilə özlərinin bir çox mahnılarinı yazır və tərtib  edir.

## Şəxsi həyatı
17 noyabr 2006-ci ildə  Formula 1 pilotu Fernando Alonso ilə evlənir. Onlar İsveçrənin  Mont-sur-Rolle şəhərinə köçmədən öncə İngiltərənin Oksford şəhərində yaşamışdırlar. 2010-cu ildə Fernandonun yeni komandasına - Ferrariyə - yaxın olmaq üçün İsveçrənin Luqano şəhərinə köçürlər. 20 dekabr 2011-ci ildə onlar mətbuata boşanmalarını elan etdilər..

## İstinadlar
Əmək günü (ABŞ)

[thumb|right|240px|Əmək günü [Nyu-York şəhərində (1882 il)]]
**Əmək günü** () — ABŞ-də qeyd edilən milli bayramdır, Sentyabr ayının birinci Bazar ertəsində qeyd edilir.. Bu bayram ilk dəfə Nyu-York ştatında 1882-c ildə "Cəngavərlər əməyi"nin () təşəbbüsü ilə qeyd edilmişdir. 1894-cü ildə ABŞ Konqresi bu bayramı milli bayram kimi bütün ştatlara elan etdi. Həmin ildən etibarən "Əmək günü" bayramı təntənə ilə ABŞ-nin 50 ştatında qeyd edilir.
 
## İstinadlar

zh-yue:勞動節
Hellouin 4: Maykl Mayersin qayıdışı

**Hellovin 4: Maykl Mayersin qayıdışı** () — 1988-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi. 
 
## Məzmun
30 oktyabr 1988-ci il. Baş verən hadisələrdən 10 il ötmüşdür. Keçmiş seriyalı qatil Maykl Mayers koma vəziyyətindədir və paralic olduğu üçün hərəkət etmək qabiliyyətini itirmişdir. Həkimlər onu milli xəstəxanaya köçürməyə qərara gəlirlər. Bu müddətdə sifətində çapıq olan həkim Lumis əvvəlki hadisələri xatırlayır və hospitalın işçilərinə Mayersi ciddi nəzarət altında saxlamağı qeyd etmişdir. Onun sözlərinə görə, Mayers koma vəziyyətində olsa da, qaçmaq üçün əlindən gələni edəcəkdir. Bir müddət sonra onun sözləri reallığa çevrilir. Mayersi aparan hospital maşını qəzaya uğrayır və Mayers qəzadan sağ qalaraq qaçmağı bacarır...

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Hellovin'' seriyasının Rəsmi Saytı 
* 
* Filmin rus saytı
Hellouin (film, 2007)

**Hellovin** () — 2007-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi. Film 1978-ci ildə çəkilmiş filmin remeykidir. Filmin rejissoru olan Rob Zombi bu film ilə göstərmək istəyirdi ki, Maykl Mayersi cinayətkarlığa əl atmasına nə səbəb olmuşdur.
  
## Xarici keçidlər
* ''Hellovin'' seriyasının Rəsmi Saytı
* Con Karpenterin Rəsmi Saytı
*
Filip Conson

**Filip Conson** () - tanınmış Amerikan memarı, Pritsker mükafatının ilk laureatı.

1930-cu ildə Conson Nyu-York şəhərində yerləşən MoMa-da (Müasir İncəsənət Muzeyi) Memarlıq və Dizayn şöbəsini yaratmışdır. 1978-ci ildə Amerikan Memarlıq İnstitutu tərəfindən qızıl medala və 1979-cu ildə ilk Pritsker memarlıq mükafatına layiq görülmüşdür. O Harvard Universitetinin tələbəsi olmuşdur. 2005-ci il yanvarın 25-də Conson, Şüşə evində yuxuda olarkən vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Nekroloq
* Flip Consonun Hyuston Universitetində çıxışı 
* Flip Consonun memarlığı
* "The Hand of a Master Architect".  *[[The New York Times]]*.
* Flip Consonun memarlıq layihələri, 1984-1995 The Getty Research Institute, Los Angeles, California. Architectural drawings, study models, photographs, brochures, and miscellaneous papers, the bulk of which relate to the Franklin Square building, Washington, D.C., a project by John Burgee Associates with Philip Johnson.
* Phillip Johnson papers, 1908-2002 The Getty Research Institute, Los Angeles, California. Documentation of the early and later career of architect Philip Johnson, especially representative of his early work, particularly his Glass House in New Canaan, Connecticut, and a number of little known, never constructed projects.
Qrafik format

**Qrafik fayl formatları** — şəkilləri ötürmək və ya fayl şəklində saxlamaq üçün müəyyən formatlar yaradılmışdır. BMP, PCX, PNG, TIFF, GIF və ən populyar JPEG.

## BMP
**BMP**(ing."Bit MaP-bit xəritəsi")-Microsoft şirkətinin Windows əməliyyat sistemi üçün əsas formatdır. Çünki bu sistemin daxili formatına daha çox uyğun gəlir.
Burada massivin indeksi -palitranın rənginin nömrəsi onun məzmunu isə-rəngi üç əsas komponentin parlaqlıq dərəcəsinə görə təsvir edən üç ədəddir. R/G/B(red/green blue)

## PCX
**PCX** — ZSoft firması tərəfindən hazırlanan və Microsoft şirkətinin MS-DOS əməliyyatlar sistemindəki PC Paintbrush proqramı üçün istifadə edilən standartdır. Lakin PSX formatı Bmp qədər populyar ola bilmədi. Xüsusi qrafik redaktorlar-Corel Draw Ulead Photo express Adobe Photoshop bu formatı dəstəkləyir.

## GIF
**GIF**(ing. Graphics İnterchange Format-qrafik mübadilə formatı) ilkin olaraq CompuServe şəbəkəsi üçün nəzərdə tutulmuşdu. GİF-də qrafik informasiya bir-birinin ardınca gələn bloklardan ibarətdir.
Gif fayllarının çatışmayan cəhətləri rəng dərinliyinin çox olmamasıdıir.(cəmi 256 rəng) ve rastr massivinin verilənlərinin LZW qapalı alqoritminin sıxılmasını göstərmək olar.

## PNG
**PNG**
Aybək

**İzzəddin Aybək** (1257, Qahirə) — Misir Məmlük dövlətinin qurucusu və ilk sultanı olan Qıpçaq bəzi qaynaqlara görə Türkman kökənli hökmdar. 1250 və 1257-ci illər arasında hökm sürmüşdü.

## Həyatı
Dövlətin qurucusu olan Aybək, Əyyubilər dövlətində yaşanan daxili qarışıqlıqlara son qoymaq məqsədilə Misirə gəlmiş və Əyyubilər dövlətini yıxaraq Məmlüklər dövlətini qurmuşdur. Bu dönəmdə Misirdə yaşanan Şiə məzhəbli Ərəb üsyanları məğlub edilmiş və Suriya Əyyubilərinə son verilmişdir.

Məmlüklər 1250-ci ildən 1382-ci ilə qədər Bəhri Məmlüklər (Türk kökənli), 1382-ci ildən 1517-ci ilə qədər isə Bürci Məmlüklar (Çərkəz kökənli) olaraq adlandırılmışdılar.

### Üsyan
1253-cü ildə Misirdə Bəhri məmlüklərinə qarşı bədəvi üsyanı baş vermişdir. İştirakçıları Şimali Afrikada yaşayan köçəri ərəblər, əsasən, bədəvilər olmuşdur. Yuxarı Misirin 12 min süvaridən və çoxlu piyadadan ibarət üsyançı qoşunu şimala doğru hərəkət etmişdir. Lakin Sultan Aybəkin qoşunları üsyanı yatırmışdır. Aşağı Misir bədəviləri də hökumət qoşunları tərəfindən məğlubiyyətə uğradılmışdır.

## Həmçinin bax
* Məmlüklər
* Məmlük dövləti

## İstinadlar

## Mənbə
* Muir, William (2007) *The Mameluke or slave dynasty of Egypt, 1260–1517* Piscataway, NJ: Gorgias Press. ISBN 978-1-59333-697-4. (Birinci basım: Smith, Elder 1896) 

## Xarici keçidlər
Tank

**Tank** ( – *bak, qab*) — əsas vəzifəsi birbaşa atəş gücü istifadəsiylə düşmən qüvvətlərinə hücum olan, palitralı və zirehli bir döyüş vasitəsidir. Tank çox təhlükəlidir. Tankı digər döyüş vasitələrindən ayıran xüsusiyyətləri ağır bir zirehə, yüksək atəş gücünə və hər cür ərazidə sürətli gedəcək şəkildə hazırlanmış sürüş komandalarına sahib olmasıdır. Hər nə qədər bahalı və məntiqi baxımdan səy tələb edən vasitələr olsa da, yer hədəflərinə hücum qabiliyyəti və piyadaları əhvalını çökdürməsi səbəbiylə müasir orduların imtina edilməz ünsürlərindəndir.

İlk tank Böyük Britaniyada Birinci Dünya müharibəsində yaranıb. İlk tanklar avtomobil motorları ilə təchiz edilrdi. Onun adı Mari 1 olub. Bu tank 8&nbsp;km/saat sürətlə hərəkət edib. Hər kilometrə 5 litr yanacaq işlədib. Onun çəkisi 3 ton olub. Onun 4 lüləsi olmuşdur. Beləliklə hər tərəfə atəş açan tank çox gücə malik olub, lakin bu tankı asanlıqla dağıtmaq olardı. Əvvəlcə bir neçə qumbara atmaqla onun sepini sıradan çıxardır. Sonra isə onun içinə qumbara atırdılar. Beləcə tank sıradan çıxırdı. Buna görə də Britaniya bu tankdan cəmi 50 dənə istehsal etmişdir. Britaniyanın bir çox yerlərində onun şərəfinə qoyulmuş abidələr qalmaqdadır.

## Adı
İngiliscədən gələn tank sözü əslində "bak, qab, çən, sistern" deməkdir və bildiyimiz bu sözün "tank" kimi, yəni, **zirehli döyüş arabası** (armored combat vehicle) mənasında işlənmə səbəbi Britaniya kəşfiyyatçıları tərəfindən düşmənləri çaşdırma məqsədilə bu vasitələrin üstünə "tank" yazmaqları idi; o vaxtın tankları həqiqətən sisternə oxşadıqlarına görə bu söz dilə rahat oturub. İngilislərin özləri isə ona kimi buna **Landship** (quru gəmisi) deyirdilər.
Ərəb dilində və Azərbaycan dilinin Türkman ləhcəsində bu döyüş vasitəsinə **dəbbabə** (دبابة) deyirlər. Əslində dəbbabə (, ) Osmanlı ecadı olan qalaları çökdürmək üçün silahlı arabanın adıdır. Tankın bu arabaya oxşadığına görə tank üçün də bu sözü işlədirlər, sözün kökü isə ərəbcə د ب ب — "ayı kimi sürünmək"-dir.

Bir çox dillərdə bu vasitə üçün **döyüş arabası** (combat wagon) sözünün hərfi tərcüməsini işlədirlər

## Tankın Hissələri

Fayl: Icon_tank_body.png|Tank gövdəsi.
Fayl: Icon_Tank_Gear.png|Tank palitrası.
Fayl: Icon_Tank_Turret.png|Tank top qülləsi. 
Fayl: Icon_tank_canon.png|Tank topu


## Həmçinin bax
* Çar tankı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Müasir tanklara dair məqalələr
Fresno (Kaliforniya)

**Fresno** () — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatında yerləşən şəhər.

## İstinadlar
Vladimir Dumbadze

**Vladimir Elizbaroviç Dumbadze** () — sovet siyasi xadimi. ÜKP (b)-nin üzvü, Azərbaycan KP MK-nın prezidiumunun sədri (15 sentyabr 1920–24 noyabr 1920). 1927-ci ildə həbs olunub və 3 il müddətinə Krıma sürgün edilib

## İstinadlar
Floran Maluda

**Floran Maluda** (; d. 13 iyun 1980) — Çelsi tərəfindən Fransanın Lion komandadan transfer edilmiştir. Sürətli, texniki bacarıqlı və yaxşı zərbələr çıxaran bir futbolçudur.Fransa milli futbol komandası ilə 2006 FİFA Dünya Kubokunda oynadığı futbol ilə adamları heyran etdi.

## İstinadlar
Tom Atkins (aktyor)

**Tom Atkins** (; 13 noyabr 1935, ABŞ) — ABŞ aktyoru.

## Seçilmiş filmoqrafiya
*1980: Duman
*1982: Hellovin 3: İfritələrin vaxtı
  
## Xarici keçidlər
*
* SinemaTürk səhifəsi
* Filmlər səhifəsi
* Tom Atkins Online
Steysi Nelkin

**Steysi Nelkin** (; 10 sentyabr 1959, ABŞ) - ABŞ aktrisası.

## Həyatı
Steysi Nelkin 10 sentyabr 1959-cu ildə Nyu-Yorkda anadan olmuşdur. İlk film karyerasına 1978-ci ildə başlamışdır. 1987-1991-ci illər arası ABŞ müğənnisi və aktyoru Berri Bostvik ilə ailə həyatı qurmuşdur. 1982-ci ildə ilk məşhur filmi "Hellovin 3" filminə çəkilir. Sonralar yenidən televiziya seriallarına çəkilmişdir.

## Seçilmiş filmoqrafiya
*1982: Hellovin 3: İfritələrin vaxtı
  
## Xarici keçidlər
*
* SinemaTürk səhifəsi 
* Filmlər səhifəsi
* Steysi Nelkin
Medianın İnkişafı Agentliyi

**Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi (MEDİA)** ― Azərbaycan Respublikası Prezidentinin "Azərbaycan Respublikasında media sahəsində islahatların dərinləşdirilməsi haqqında" 2021-ci il 12 yanvar tarixli 1249 nömrəli Fərmanı ilə yaradılmışdır.

## Haqqında
Agentlik medianın inkişafının dəstəklənməsi, media sahəsində mütəxəssislər hazırlanması və onların əlavə təhsilinin təşkili, audiovizual, çap, onlayn media subyektlərinin və informasiya agentliklərinin, habelə jurnalistlərin və digər media işçilərinin fəaliyyətinin, eləcə də media sahəsində yeni informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının və innovasiyaların tətbiqinin stimullaşdırılması istiqamətində fəaliyyət göstərən publik hüquqi şəxsdir.

### Fəaliyyət istiqamətləri
* Müvafiq sahənin inkişafını təmin etmək;

* Müvafiq sahədə dövlət siyasətinin formalaşdırılmasında və həyata keçirilməsində iştirak etmək;

* Müvafiq sahədə aidiyyəti dövlət orqanları (qurumları) ilə əməkdaşlıq etmək, təkliflərin işlənib hazırlanmasında və həyata keçirilməsində iştirak etmək;

* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021-ci il 12 yanvar tarixli 1249 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin Nİzamnaməsi" ilə müəyyən edilmiş digər istiqamətlərdə fəaliyyət göstərmək.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Mətbuat Şurası
* Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi
* Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* MEDİA Agentliyinin rəsmi veb-saytı
Riçard Morninqstar

**Riçard Morninqstar** (; ) — ABŞ Dövlət katibinin Avrasiya enerji məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəsi (2009–2012). ABŞ-nin Azərbaycan Respublikasında səfiri (2012-2014).

## Təhsili
Riçard Morninqstar bakalavr təhsilini Harvard Universitetində, hüquq magistri dərəcəsini isə 1970-ci ildə Stenford Hüquq Məktəbində almışdır.

## Şəxsi həyatı
Riçard Morninqstar Feyt Pirs Morninqstarla ailə qurmuş, 2 oğlu və 2 qızı vardır.

## İstinadlar
Rəzəvül

**Rəzəvül** — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun Nüvədi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 208 nəfərdir.

## Toponimiyası
Rəzəvül oykonimi talış dilində "üzümlük", "tənəklik" mənasını bildirir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı

**Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı** — Azərbaycan Respublikasının peşəkar rəssamları və sənətşünaslarının ictimai yaradıcılıq təşkilatı. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sədri Xalq rəssamı Fərhad Xəlilov, katibi isə Xalq rəssamı Ağəli İbrahimovdur.

## Fəaliyyəti
1920-ci ildə Respublikada incəsənət sahəsində təşkilati quruluş başlamışdı. 1932-ci ildən Azərbaycan rəssamlarının təşkilat komitəsi kimi fəaliyyət göstərmiş, 1940-cı ildə Azərbaycan rəssamlarının 1-ci qurultayında yaradılmışdır. 1992-ci il martın 18-də çağırılmış təsis konfransında "Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Nizamnaməsinin" qəbulu ilə, Azərbaycanın müstəqil rəssamlar ittifaqı elan edilmişdir. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı Rəssamlar İttifaqlarının Beynəlxalq Konfederasiyasının təsisçilərindən biridir. Rəhbər orqanı qurultaydır. 15 qurultayı olmuşdur (1940, 1955, 1958, 1961, 1965, 1968, 1972, 1979, 1982, 1987, 1992, 1998, 2003, 2008, 2013). Qurultaylararası dövrdə ittifaqın fəaliyyətinə katiblik və qurultayda seçilən Rəyasət Heyəti rəhbərlik edir. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı Respublika və beynəlxalq simpoziumların, müsabiqələrin təşkilində fəal iştirak edir, uşaqların və gənclərin estetik tərbiyəsində ciddi iş aparır, uşaq evlərinə, xəstə və əlillərə köməklik, hərbi hissələrə isə şeflik edir. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı öz fəaliyyətində özünüidarəetmə və demokratiya prinsiplərinə, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Nizamnaməsinə, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və Qanunlarına əsaslanır, yaradıcılıq atmosferinin azadlığını və baxışların plüralizmini qoruyur, dövlət və ictimai təşkilatlar ilə əlaqələnir, hüquqi qarant olaraq başqa təşkilatlarda rəssamların maraqlarının təmsilçisi olur. Rəssamların mənəvi potensialının açıqlanması, üzə çıxması üçün tədbirlər keçirir, qərarlar qəbul edir və onların aktiv yaradıcı fəaliyyətlərinə yaxından köməklik göstərir.

**İdarə Heyətinin sədrləri**
* İsmayıl Axundov (1940–1944)
* Nüsrət Fətullayev (1944–1946)
* Mürsəl Nəcəfov (1946–1947)
* İsmayıl Axundov (1947–1952)
* Baba Əliyev (1952–1953)
* Məmmədağa Tərlanov (1953–1961)
* Nadir Əbdürrəhmanov (1961–1970)
* Tokay Məmmədov (1970–1972)
* Tahir Salahov (1972–1973)
* Yusif Hüseynov (1973–1987)
* Fərhad Xəlilov (1987–indiyə kimi)

## Vəcihə Səmədova adına sərgi salonu
Əməkdar İncəsənət Xadimi Vəcihə Səmədova Azərbaycanın ilk peşəkar qadın rəngkarı olub, yaradıcılıq manerası ilə Azərbaycan təsviri sənət tarixində öz layiqli dəsti-xətti ilə seçilən sənətkarlarımızdandır. "Azərbaycan rəngkarlığının kraliçası" sənədli filmi Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə Vəcihə Səmədovanın yaradıcılığına həsr olunmuşdur. 1965-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sərgi salonu Azərbaycanın Əməkdar İncəsənət Xadimi Vəcihə Səmədovanın adını daşıyır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Tahir Salahov
* Naxçıvan Rəssamlar Birliyi

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı üzvlərinin yaradıcılıq şəraitinin axşılaşdırılması tədbirləri haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
* Səda — "Yasəmən" sərgisi keçirilib (22.06.2016)
Afrika İnkişaf Bankı

**Afrika İnkişaf Bankı** (İngiliscə: African Development Bank-AFDB) — müstəqil Afrika ölkələri arasında iqtisadi əməkdaşlığı inkişaf etdirmək məqsədilə qurulmuş olan bank. Qısa adı AFDB olan Afrika İnkişaf Bankı, 10 sentyabr 1963 tarixində qurulmuşdur. İlk qurulduğu illərdə "Yeni Müstəmləkəçilik" təsirlərindən qorunmaq məqsədilə Afrikadan başqa bölgələrdən üzv qəbul edilmirdi.

197-ci ildə Afrikalı olmayan ölkələrə açıq və bankın bir yan quruluşu olan Afrika İnkişaf Fondu yaradıldı. Fond vasitəsilə üzv ölkələrə aşağı faizlə borc imkanları tanındı. 1982-ci ildə bank statusunda edilən bir dəyişiklik ilə Afrika xaricindəki ölkələrə də üzvlük haqqı verildi.

## İstinadlar
Gideon Sundbək

**Gideon Sundbək** () — İsveçli elektrik mühəndisi. Gideon Sundbək, zəncirbəndin inkişaf etdiricisi olaraq məşhurdur.


Fayl:001 Sundback zipper 1917 patent.jpg
Fayl:002_Sundback zipper 1917 patent.jpg
Fayl:003_Sundback zipper 1917 patent.jpg
Fayl:004_Sundback zipper 1917 patent.jpg
Fayl:005_Sundback zipper 1917 patent.jpg


## İstinadlar
Yazı makinası

## Çap maşını

**Makina** (**Çap maşını**) — mexaniki, elektromexaniki və elektron-mexaniki cihaz. Klaviaturaya barmaq basmaqla mürəkkəbli lent vasitəsilə kağıza mətnlər yazılır.Bu maşın 1871-ci ildə Xristofer Latham tərəfindən icad edilib.
## Daktilo yazısı
Müasir dövrdə bir sıra qrafika növləri olduğu kimi, yazı növləri də vardır. Qrafika  bütöv yazı sistemini əhatə edir. Yazının növləri isə tamamilə başqadır. Buraya, görməyən adamların qalın kağız üzərində açdıqları deşiklərdən ibarət yazı, Morze əlifbası deyilən yazı sistemi (bundan rabitə sistemində geniş istifadə edilir) də aiddir. Yazı növlərindən biri də daktilo yazısıdır. Daktilos- yunanca barmaq deməkdir. Barmaqlar vasitəsilə fikrin ifadə edilməsi kar-lalların əsas ünsiyyət vasitəsidir. Daktilo necə yaranmışdır? Əvvəllər adamlar hər şeydən mərc qoyduğu kimi, danışmamaq haqqında da mərcləşirmişlər. Buna görə də danışa bilən adamlar əlləri ilə, işarə vasitəsilə danışardılar. Bu da sonradan daktilologiyanın meydana gəlməsini əsaslandırmışdır. Daktilologiyada bir və ya iki əlin barmaqlarının müxtəlif vəziyyəti hər hansı bir anlayışı ifadə etdiyi kimi, müxtəlif hərfləri də bildirir. Kar-lallar üçün təhsil sistemində daktilologiyadan istifadə edilir. Bir əlin barmaqları əsasında qurulan hərf şəkli daha anlaşıqlı olur Azərbaycanda kar-lallar məktəbində təhsil məhz daktilo əlifbası əsasındadır.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Typewriter Effect in Premiere (Turkish)
* Prenses daktilo
Əli Bayramov (sədr)

**Bayramov Əli Məhəmməd oğlu** () — Aqrolizinq Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri (2007–2014).

## Həyatı
Əli Bayramov 1959-cu ildə Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Şişqaya kəndində аnаdаn оlmuşdur.

Dоğmа Şişqаyа kənd оrtа məktəbini bitirmiş və təhsilini dаvаm еtdirmək üçün Bаkı şəhərinə gəlmişdir.

1977-ci ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutuna daxil olmuş və 1981-ci ildə iqtisadçı ixtisasını bitirmişdir.

1984-cü ildən Dövlət Maddi Texniki Təchizat Komitəsində (Material Ehtiyatları Nazirliyi) müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır.

1997-ci ildə 1 saylı Bakı Şərab Zavoduna direktor təyin olunmuşdur.

2007-ci ildən Əli Bayramov Aqrolizinq Açıq Səhmdar Cəmiyyəti idarə heyətinin sədri vəzifəsində çalışmış və 21 may 2014-cü ildə vəzifəsindən azad olunmuşdur.

Əli Bayramov 2010-cu il may ayının 13-14-də İrəvan şəhərində keçirilən BMT-nin Ərzaq və kənd təsərrüfatı təşkilatı - FAO-nun 27-ci regional konfransında İsmət Abasov və Rəşad Məcidov ilə birgə iştirak etmişdir. Tədbirdən sonra Əli Bayramov anadan olduğu Şişqaya kəndinə gedib.

## Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var.

## Mükafatları
2013-cü ildə Əli Bayramov Azərbaycan Kütləvi İnformasiya Vasitələri İşçiləri Həmkarlar İttifaqı tərəfindən keçirilmiş rəy sorğusuna əsasən əməli uğurları və vətəndaşlıq mövqeyinə görə "İlin Adamı" media mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Şişqaya
* Aqrolizinq Açıq Səhmdar Cəmiyyəti
* İstehsalat qabaqcılı, kolxoz sədri Mikayıl Bayramov əmisidir.
* Həkim-travmatoloq, orteped Mehman Bayramov əmisi oğludur.
* Qarabağ müharibəsi şəhidi Tahir Bayramov kiçik qardaşıdır.

## Xarici keçidlər
*