Zəfər Günü (Azərbaycan)

**Zəfər Günü** — Azərbaycan Respublikasında İkinci Qarabağ müharibəsində qələbə şərəfinə qeyd edilən gün. Prezident İlham Əliyevin 2020-ci il dekabrın 3-də imzaladığı "Azərbaycan Respublikasında Zəfər Gününün təsis edilməsi haqqında" sərəncama əsasən qeyd edilir.

## Tarixi zəmin

27 sentyabr 2020-ci il səhər saatlarında Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin genişmiqyaslı təxribat törədərək cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan ordusunun mövqelərini və yaşayış məntəqələrini iriçaplı silahlar, minaatanlar və müxtəlif çaplı artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutması nəticəsində, Ermənistan ordusunun döyüş aktivliyinin qarşısını almaq, mülki əhalinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə Azərbaycan ordusunun komandanlığı tərəfindən qoşunların bütün cəbhə boyu sürətli əks-hücum əməliyyatı başlaması barədə qərar verilmişdir. Qarşıdurmalar nəticəsində Ermənistanda hərbi vəziyyət və ümumi səfərbərlik, Azərbaycanda isə hərbi vəziyyət və komendant saatı, 28 sentyabrda qismən səfərbərlik elan edilmişdir. Qarşıdurmalar qısa müddətdə sürətlə alovlanmış və İkinci Qarabağ müharibəsinə çevrilmişdir.

Ermənistan respublikası ilə 44 gün davam edən müharibə ərzində 4 oktyabrda Cəbrayıl, 17 oktyabrda Füzuli, 20 oktyabrda Zəngilan, 25 oktyabrda Qubadlı və 8 noyabrda Şuşa şəhəri işğaldan azad edilmişdir. Moskvada imzalanan müqaviləyə əsasən, noyabrın 10-u Bakı vaxtı ilə saat 01:00-dan etibarən Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında atəşin və hərbi əməliyyatların tam dayandırılması, 1 dekabradək Ermənistan qüvvələrinin Dağlıq Qarabağın ətrafında Ermənistan nəzarətindəki Azərbaycan ərazilərindən çıxarılması və Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə Azərbaycanın qərb rayonlarını birləşdirən yeni nəqliyyat kommunikasiyalarının inşasının təmin edilməsi elan edilmişdir.

2020-ci il noyabrın 20-də Ağdam, noyabrın 25-də Kəlbəcər, dekabrın 1-də Laçın rayonları azad edilmişdir.

## Zəfər Gününün təsis edilməsi
Azərbaycanda Zəfər Gününün təsis edilməsi haqda prezidentin ilk fərmanı dekabrın 2-də verilmişdi. Bu sərəncama əsasən Zəfər Günü hər il noyabrın 10-da keçirilməli idi. Lakin dekabrın 3-də noyabrın 10-nun Türkiyədə Mustafa Kamal Atatürkün anım günü olduğunu nəzərə alaraq, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Zəfər Gününün tarixinin dəyişdirilməsi barədə qərar qəbul etmişdir. Şuşa şəhərinin və onun işğaldan azad edilməsinin tarixi əhəmiyyəti nəzərə alınaraq qələbə — Zəfər Günü hər il noyabrın 8-də təntənəli şəkildə qeyd edilməsi qərara alınmışdır.

### Prezidentin sərəncamı
Azərbaycan xalqının əzmi və iradəsi, iqtisadi gücü, müasir ordu quruculuğu və xalq-iqtidar birliyi ölkəmizin İkinci Qarabağ müharibəsindəki qələbəsini təmin edən mühüm amillər oldu. Bu müharibədə qələbə Prezident İlham Əliyevin bu qələbəni qeyd etmək üçün xüsusi bayram gününün təsis edilməsi barədə sərəncam imzalamışdır.

Sərəncamda deyilir: "Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq, xalqımızın qüdrətinin və milli qürurumuzun təntənəsinə çevrilən, dövlətimizin nüfuzu və gələcək inkişafı baxımından müstəsna əhəmiyyət kəsb edən bu misilsiz qələbənin əbədiləşdirilməsi məqsədilə qərara alıram:

1. Hər il noyabrın 8-i Azərbaycan Respublikasında Zəfər Günü kimi təntənəli şəkildə qeyd edilsin.

2. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu Sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll etsin".

## Zəfərin qeyd edilməsi
Zəfər günü Tiflisdə, Qardabanidə, Marneulidə  qeyd edilmişdir. 2025-ci ildə Qarsda Azərbaycan şəhidlərinin xatirəsinə 44 ağac əkilmişdir. Zəfərin beş illiyi münasibətilə Naxçıvan, Laçın, Xankəndi və Şuşada zəfər yürüşləri təşkil edilmişdir.

## Hərbi paradlar
* *[[2020 Bakı Qələbə Paradı|2020-ci il dekabrın 10-da Bakıda Azadlıq Meydanında Qələbə Paradı]]* və ya *Zəfər Paradı* — İkinci Qarabağ müharibəsində (Vətən müharibəsində) Azərbaycanın qələbəsi şərəfinə Bakıda keçirilən tarixi hərbi parad.
* *[[2023 Xankəndi Zəfər Paradı]]* və ya *Qələbə Paradı* — İkinci Qarabağ müharibəsində (Vətən müharibəsində) Azərbaycanın əldə etdiyi zəfərin üçüncü ildönümünə həsr olunan Xankəndidə keçirilən tarixi hərbi parad.
* *[[2025 Zəfər Paradı]]* — Bakıda Azadlıq meydanında keçirilməsi nəzərdə tutulan, İkinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycanın qazandığı qələbənin 5 illiyinə həsr olunan paraddır. Parad 8 noyabr 2025-ci ildə keçiriləcək.

## Qalereya

Fayl:Zəfər günü il dönümü.jpg|thumb|Zəfər gününün Birinci ildönümündə İ.Əliyev Şuşa şəhərində hərbçilərlə görüşü
Fayl:Zəfər gününün Birinci ilində İ.Əliyev Şuşa şəhərində hərbiçilər qarşısında çıxışı.jpg|thumb|Zəfər gününün Birinci ildönümdə Prezident İ.Əliyev və Birinci Vitse-Prezident M.Əliyeva Şuşa şəhərində.
Fayl:Zəfər günü ildönümü 2.jpg|thumb|Prezident İ.Əliyev hərbçilər qarşısında çıxış edir
Fayl:Zəfər günü ildönümü 5.jpg|thumb|Prezident İ.Əliyev hərbçilərin əhatəsində
Fayl:Zəfər günü ildönümü1.jpg|thumb|Prezident İ.Əliyev tribuna önündə
Fayl:Zəfər günü ildönümü3.jpg|thumb|Prezident İ.Əliyev Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı general-leytenant Hikmət Mirzəyevlə görüşür
Fayl:Zəfər günü ildpnümü 4.jpg|thumb|Birinci Vitse-Prezident M.Əliyeva hərbi pilotların əhatəsində
Fayl:Zəfər günü ildpnümü6.jpg|thumb|Prezident İ.Əliyevin hərbçilərlə kollektiv şəkli


## Həmçinin bax

* İkinci Qarabağ müharibəsi
* Azərbaycanın dövlət bayramları və xüsusi günləri
* Anım Günü (Azərbaycan)
* Xarıbülbül (simvol)

## İstinadlar