open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Süqe toyon

**Süqe Toyun** (Saxa türkcəsi "Sayın Balta"), Saxa türk mifologiyasında ildırım tanrısı olub Ayığ kateqoriyasına aiddir. Bəzən üçlü ali yaradanın üçüncüsü olaraq bilinir. XVIII əsrin birinci yarısında Saxa türklərinin bütün qəbilələri, bir neçə ali tanrılardan biri olaraq ona hörmət edirdilər.

Ehtimal ki, başlanğıcda Süqe Toyun ildırımın ruhu kimi sayılırdı, amma nəticədə Abası adlandırılan pis ruhları təqib edən ilah kimi hesab olunmağa başladı. Əfsanəyə görə göy gurultusu onun atının dırnaqlarının taqqıltısıdır və ildırım onun baltasıdır, bəzi əfsanələrdə, göy üzündə və Yer kürəsində onu təqib edən pis ruhları vurur. Bundan əlavə, mal-qaraların qoruyucusu olub uşaqları, buzovları və dayçaları insanlara göndərir.

Saxa türklərinin təsəvvürlərinə görə, ildırımla vurulmuş ağacın altında daş göz muncuğu və xoşbəxtliyi verən ildırımın baltasını taparlar. Ümumiyyətlə, saxa türklərinin həyatında bu tanrı heç bir rol oynamamışdır. Süqe Toyun mirasının tək qalığı arçı mərasimində ağacın ildırımıyla bölünmüşdən tilişkələrdən istifadədir.

Bir çox ləqəbə malikdir; "acıqlı müdir", "cəld qoçağı" və s.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bristol körfəzi

**Bristol körfəzi** və ya **Bristol kanalı** (; ) — Atlantik okeanında,  Britaniya adasının cənub-qərbində yerləşir. Uelsin cənubundan İngiltərənin Somerset və Devon qraflıqlarının şimal sahillərini əhatə edir. Körfəz Kelt dənizi akvatoriyasına daxildir. Öz adını sahilində yerləşən Bristol liman şəhərindən götürmüşdür.

## Qalereya

Şəkil:Sunrisebristolchannel.jpg|Günəşin qürubu
Şəkil:Bristol Channel from Porthkerry.jpg|Bristol körfəzi
Şəkil:Bristol.channel.ilfracombe.arp.750pix.jpg|Bristol körfəzinə açılan mənzərə


## İstinadlar
Nəriman Süleymanov

**Süleymanov Nəriman Qoca oğlu** () – nasir, 1959-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1985), Azərbaycanın Əməkdar mədəniyyət işçisi (1977).

## Həyatı
1930-cu il avqustun 15-də Qərbi Azərbaycanın Körpülü kəndində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun filologiya fakültəsinin jurnalistika şöbəsini bitirmişdir (1947–1952). Həmin vaxtdan "Pioner" jurnalı redaksiyasında ədəbi işçi, pioner və məktəblilər şöbəsinin müdiri, məsul katib, "Pioner" ("Günəş") jurnalının baş redaktoru vəzifəsində çalışmışdır (1977-ci ildən ömrünün sonunadək). Yazıçılar Birliyinin Təftiş komissiyasının müavini seçilmişdir (1991). Moskvada, Leninqradda, Daşkənddə, Düşənbədə və digər şəhərlərdə ədəbiyyat problemlərinə həsr olunmuş müşavirə, simpozium, konfranslarda fəal iştirak etmişdir. Əsərləri keçmiş SSRİ xalqlarının dillərinə tərcümə olunmuşdur. Macarıstan və Yuqoslaviya ölkələrində çıxan uşaq jurnallarında və almanaxlarda hekayələri çap edilmişdir. Ədəbi fəaliyyətə 1954-cü ildə "Azərbaycan pioneri" qəzetində çıxan kiçik bir hekayə ilə başlamışdır. Üç dəfə Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunmuşdur.

1995-ci il aprelin 15-də vəfat etmişdir.

## Əsərləri
# Balaca atlı. B., Uşaqgəncnəşr, 1956, 34 səh., 10.000 nüs.
# Qaraçı qızı. B., Uşaqgəncnəşr, 1963, 65 səh., 10.000 nüs.
# Tanışlıq. B., Azərnəşr, 1963, 64 səh., 10.000 nüs.
# Sovqat. B., Azərnəşr, 1965, 64 səh., 6000 nüs.
# Novruzgülü. B., Azərnəşr, 1966, 107 səh., 10.000 nüs.
# Qocalar və uşaqlar. B., Gəncnəşr, 1967, 120 səh., 10.000 nüs.
# Yetər nənə. B., Gənclik, 1971, 83 səh., 12.500 nüs.
# Babamın bağı. B., Gənclik, 1974, 56 səh., 14.000 nüs.
# Göy qurşağı. B., Gənclik, 1975, 163 səh., 10.500 nüs.
# Tək çiçək. B., Gənclik, 1979, 177 səh., 10.000 nüs.
# Əsas ürəkdir. B., Gənclik, 1983, 198 səh., 10.000 nüs.
# Ömrün iki payızı. B., Gənclik, 1986, 200 səh., 30.000 nüs.
# Tərs külək. B., Yazıçı, 1987, 213 səh., 10.000 nüs.
# İnsan yaşayır. B., Gənclik, 1989, 260 səh., 15.000 nüs.
# Ruhlar çağırır. B., Təhsil, 2015, 832 səh., 1000 nüs.
# Birinci cığır. B., Təhsil,2017,2 səh., dərslik

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Aaron Çexanover

**Aaron Sixanover** () — israilli bioloq, kimyagər və 2004-cü il Kimya üzrə Nobel Mükafatının sahibi.

## Həyatı
Aaron Sixanover 1947-ci ildə İsrailin Hayfa şəhərində anadan olmuşdur. Atası hüquqşünas və anası isə müəllim idi. Sixanoverin dediyinə görə evi kitablarla dolu idi. Uşaq yaşlarından biologiya ilə məşğul olmağa başlayan Sixanover daha sonra bir qurudulmuş çiçək kolleksiyası yaratmışdır.

Biologiyada daha fərqli təcrübələr də etmişdir. Bir müddətdən sonra bir mikroskop almış və osmos təcrübələrini həyata keçirmişdir. Daha sonralar cürbəcür bitkilərin hüceyrələrini araşdırmışdır. Ancaq 11 yaşında ikən anası, 17 yaşında ikən isə atası vəfat etmişdir. Bundan sonranı isə Hayfa şəhərində xalasıyla, tətilləri də Tel-Əviv şəhərindəki böyük qardaşı ilə keçirmişdir. Bir neçə il sonra lisey təhsilini tamamlamışdır.

## Universitet illəri
Sixanover Qüds İbrani Universitetinin tibb fakültəsində oxumağa başlamışdır. Ancaq 4 il sonra xəstələri müalicə etməyə başlayınca səhv seçim etdiyini düşündü. Çünki biokimya ilə maraqlanırdı və bu sahədə bir peşə sahibi olmaq istəyirdi. Bu səbəblə həm tibb ilə çalışarkən, həm də biokimya sahəsinə başlamışdır. Bir neçə il sonra biokimya sahəsində yüksək lisenziyanı da müvəffəqiyyətlə bitirmişdir. Beləcə həm bioloq, həm də həkim oldu. Əsgərliyə gedincə orada həkim olmaq məcburiyyətində qaldı. Əsgərliyi başa çatanda həkimlikdən imtina etmiş və biokimya sahəsində bir elm insanı olmağa qərar vermişdir. İsrail Texnologiya İnstitutunda qeydiyyatdan keçmişdir. Artıq yenidən təhsil almışdır. Bu qısa təhsili aldıqdan sonra 2004-cü ildə Kimya üzrə Nobel Mükafatını paylaşacağı Avram Hersko ilə aspiranturaya başlamışdır. Bu sırada Menuça adlı bir həkimlə evləndi və Tzaçi adlı oğlu dünyaya gəldi.

## ABŞdakı çalışmaları və İsrailə geri dönməsi
Aspirantura işləri bitdikdən sonra Sixanover Kembric Universitetinə getmişdir. Universitetin biologiya sahəsində professor Harvey Lodiş ilə işlərə başlamışdır. İşlər bitdi və Sixanover artıq "Professor" ünvanını da almış oldu. Amerika Birləşmiş Ştatlarında özünə gələn bütün iş təkliflərini rədd etdi və ölkəsi olan İsrailə geri döndü. Bundan sonra isə Avram Hersko və ABŞdakı prof. İrvin Rose ilə Ubiquitin mexanizmi üzərində çalışdılar və müvəffəqiyyətlə başa vurdular. Ancaq elmi ətrafda bu ixtiranın qəbul edilməsi 10 il çəkdi. Hüceyrəvi zülallar haqqında işlərə Avram Hersko ilə başladılar. Bu işləri daha da inkişaf etdirdilər və zülal paylanması üzərində işə başladılar. Yandırılan zülal və sintez enerjisi sonrasında zülal artıqlarını hüceyrənin nə etdiyini öyrənmək məqsədilə işə başladılar. Bunda bəzi xəstəliklərə yeni ümid olacaq ixtiralar əldə etdilər və artıqları atan bir mexanizm də kəşf edincə 2004-cü ildə Kimya üzrə Nobel Mükafatına Avram Hersko ilə birlikdə layiq görüldülər. İndi isə Sixanover şagirdlərə dərs keçir və bir alim qrupunun üzvüdür.

## Mükafatları
* 2000 — Albert Lasker Tibb Araşdırma Mükafatı
* 2003 — İsrail Biologiya Mükafatı
* 2004 — Kimya üzrə Nobel Mükafatı

## İstinadlar
Kris Cenner

**Kris Cenner** () — Amerikan iş qadınıdır.

## Həyatı
Kris Cenner 1955-ci il noyabrın 5-də Kaliforniyada anadan olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İravadi delfini

**İravadi delfini** () — Delfinlər fəsiləsinə, İravadi delfinləri cinsinə aid növ.

## Xariçi görünüş
Bu canlılar digər delfinlərdən müəyyən xüsusiyyətlərinə görə fərqlənirlər. Başlarənın ön hissəsələri donqardır. Sinə üzgəcləri enli və üçbucaqdır. Bel üzgəcləridə üçbucaqdır. Üzərləri boz-mavi, göyümtül-boz, qarın nahiyyəsi isə nisbətən açıq rəngdə olur. Dişlərinin eni qısa, uzunluğu isə 1 sm-dir. Çəkiləri 114–143 kq, uzunluqları 146–275 sm-dir. Erkəklər bir qayda olaraq iri olurlar.

## Yayılması
Əsasən Hind okeanının Benqal körfəzi sahillərindən şimali Avstraliya sahillərinə qədər ki ərazilərdə yayılmışlar.

## Hərəkətləri
İravadi delfinləri 3–6 başdan ibarət olan qruplarda yaşayırlar. Onlar bir qrupdan digərinə keçə bilirlər. Onlar başını sudan kənara çıxararaq ətrafı müşahidə edirlər. Üzərkən başlarını sudan kənara çıxararaq nəfəs alırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tej-əhməd dağı

**Tej–əhməd**, **Tej**, **Tejler** () — Ermənistanda dağ, Pəmbək silsilənin ən hündür (3101 m) zirvəsi.

"Tej" sözü Azərbaycan dilinin qərb qrupu dialekt və şivələrində "top, hündür, zirvə" mənalarında işlənir. Dilimizdə həmin sözün *şiş*, *lül* sinonimləri də işlənməkdədir. Oronim həmin mənada işlənən "tej" sözündəndir və "hündür dağ" mənasını ifadə edir. Quruluşca mürəkkəb oronimdir.

## Qalereya

Fayl:Mount Thezh, 2008.08.30.jpg|Koroğlu dağından Tej-əhməd dağının görünüşü (2008)
Fayl:Mount Thezh, 2010.07.04.jpg|Tej-əhməd dağından görünüş (2011)
Fayl:Военно-топографическая карта Кавказского края - лист E. 8. (1877).jpg|Tej-əhməd dağı Qafqazın 5 verstlik topoqrafik xəritəsində (1877)


## İstinadlar
Aygün

**Aygün** — Azərbaycanda qız adı.

* Aygün Kazımova — Azərbaycan müğənnisi.
* Aygün Bünyadzadə — Azərbaycan uşaq yazıçısı.
* Aygün Diridağlı — 
* Aygün Quliyeva
;Filmlər
* Aygün (film, 1960)

;Digər
* Aygün TV
* Aygün (albom)

## Həmçinin bax
* Aygünlü
Qısaüzgəc qrind

**Qısaüzgəc qrind** () —  Qrindlər fəsiləsinə daxil olan növ. Delfin olsalarda hərəkətlərinə görə onlar daha çox balinanı xatırladır.

Əsas fərqlilikləri qısa üzgəclərə sahib olmaları ilə əlaqədardır. Onların dişlərinin sayı Adi qrindlərə nisbətdə azdır. Hər çənədə 14-18 arası diş olur. Rəngi qara və ya tünd-boz olur. Sifəti ağdır. Boğaz nahiyəsində ağ və ya boz ləkələr vardır.

Yetkin fərdlər 3,5—6,5 metr uzunluğa malikdir. Yeni doğulan körpənin uzunluğu 1,4—1,9 metrdir. Çəkiləri isə 60 kiloqramdır. Yetkin fərdlər isə 1 - 4 ton arası çəkiyə sahibdir. Erkəklərin orta ömür müddəti 45 il, dişilərdə isə 60 ildir. Balıqlar, xərçəngkimilər və kalmarlarda qidalanırlar.

## İstinadlar
FashionTV

**FashionTV** və ya qısa adı ilə **FTV** moda və modelləşdirməyə həsr olunmuş beynəlxalq televiziya kanalıdır.

Kanalın prezidenti olan Michel Adam Lisowski FashionTV-ni 1997-ci ildə Fransada yaradıb, FashionTV dünyada ən geniş yayılmış peyk kanallarından biridir. Bu kanal otuz bir yayım peyk xidməti və 2000-dən artıq kabel xidmətləri ilə, dünyanın beş qitəsində, 202 ölkədə olmaqla ən azı 300 milyon evdə yayımlanır.

Yayımlanan mövzular isə adətən bunlardır:

*     Saç və Makiyaj (Gözəllik, Dəb və Kosmetika)
*     İlk Üzlər (Kukla Paradı)
*     Photographerlər (Portret)
*     Moda Barları
*     Moda əyləncə gecələri (Silsilə Partilər)
*     Moda DJ-ləri (ən məşhur DJ-lər)
*     Fashion Weeks (Moda Həftəsi)
*     Trendlər (Tendensiyalar)
*     Alt Geyim (İç geyimləri)
*     Fashion Models (Modellər və Manekenlər)
*     Gecə yarısı istisi (erotik iç geyimləri, çimərlik geyimləri və təqvim/**PMS**)

## Xarici keçidlər
*

## istinadlar
 
#http://www.liberation.fr/medias/1997/08/19/fashion-tv-la-mode-sans-habillage-sur-tps-et-canalsatellite-diffusion-en-continu-et-en-boucle-de-def_212877
#http://style.lesinrocks.com/2014/07/29/la-mode-mauvaise-cliente-de-la-tele/
Kimbra

**Kimbra Li Conson** (; 27 mart 1990, Hamilton, Yeni Zelandiya) — Yeni Zelandiya musiqiçisi.

## Diskoqrafiya
Studiya albomları;
* *Vows* (2011)
* *The Golden Echo* (2014)

## Mənbə
* Rəsmi sayt
Əbdülkərim bəy Məmmədov

**Əbdülkərim bəy Məhəmməd ağa oğlu Məmmədov** (1779 -?) — xəttat.

## Həyatı
Əbdülkərim bəy Məhəmməd ağa oğlu 1779-cu ildə Şuşa şəhərinin Ağadədəli məhəlləsində doğulmuşdu. İbtidаi təhsilini mоllа yаnındа аlmışdı. Sоnrа mədrəsədə oxumuşdu. Savadlı olduğundan dolayı mirzə ünvanı daşıyırdı. Cəfərqulu xan Məhəmmədhəsən ağa oğlu Sarıcalı-Cavanşirin yanında katib idi.

Mirzə Əbdülkərim bəy mahir xəttat idi.  Cəfərqulu xanın kitabxanası üçün kitab üzü köçürürdü.

## Ailəsi
Mirzə Əbdülkərim bəy Hürü xanımla ailə qurmuşdu. Əbdüləzim bəy, Əbdürrəhim bəy, Məmi bəy,  Məmmədəli bəy adlı oğlanları vardı.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Məmmədovlar:Vəliəhdin eşikağasının törəmələri, "Soy" еlmi-kütləvi dərgi, 2011, №2, səh.10-11.
* Ənvər Çingizoğlu, Qarabağda sənət və sənətkarlar, Bakı: "Elm və Təhsil", 2011,-280 səh.
Taclı Bəyim

**Taclı Bəyim** və ya **Şahbigə Sultan** () — Şah İsmayıl Səfəvinin həyat yoldaşı, Şah Təhmasibin anasıdır.

## Həyatı
Taclı bəyim ağqoyunluların əsas gücünü təşkil edən mosullu tayfasına mənsubdur, onun əsl adı Şahbigə olmuşdur. Əksər mənbələrdə onun haqqında "Bigə xanım","Bigə bəyim" "Şah sultan" deyə bəhs edilir. Taclı ona Şah İsmayılla izdivacdan sonra böyük hökmdarın verdiyi ad idi. Saray içində və yazışmalarda ona "Taclı sultan" deyə müraciət edilirdi

Salnaməçilərin qeyd etdiyinə görə, Taclı Sultan Şah İsmayılla evlənərkən cəmi 14–15 yaşında idi. Şah İsmayıl Xətainin dövləti ilə bağlı verdiyi qərarlarda onun təsiri böyük idi. Mötəbər mənbələrə görə, Taclı Bəyim mosullu tayfasından Həmzə Bəy Bektaşlının oğlu Mihmad Bəyin qızı idi.

Səfəvi tarixçisi Budaq Münşi Qəzvini qeyd edirdi ki,Şah İsmayılın Herata əmir təyin etdiyi Əmir xan Mosullu Baburla gizli əlaqəyə girdiyi üçün dövrünün ən nüfuzlu ,böyük din alimlərindən hesab olunan Məhəmməd Miryusifi mərkəzlə məsləhətləşməmiş edam etdirdiyi üçün Şah İsmayılın qəzəbinə tuş gəlmişdir. Lakin Taclı bəyimin səyi nəticəsində hökmdar onun canını bağışlamışdır. Bir çoxları bunu Əmir xan Mosullu ilə Taclı bəyimin qohumluq bağlarının olması ilə əlaqələndirsələr də bunun heç bir məntiqi əsası yoxdur. Çünki, eyni jestdən Ustaclı tayfasından olan Cahanşah da yararlanmışdı.

Taclı bəyim 1514-cü ildə Osmanlı-Səfəvi arasında baş vermiş Çaldıran döyüşündə iştirak etmişdir. Bu döyüşdə onun əsir düşməsi ilə bağlı söhbətlər də istər osmanlı,istər digər mənbələrdə mübahisəli olaraq qalır.

Səfəvi mənbələri Taclı Bəyimin əsir alınmadığını, döyüşdən sonra itdiyini iddia edirlər. Türkiyəli məşhur tarixçi Faruk Sümer Osmanlı mənbələrinin iddialarının doğru olmadığını bildirərək, Taclı Bəyimin döyüşdən qaçıb Xoy hakiminin evində gizləndiyini, buradan Təbrizə gəldiyini bildirir. 1524-cü ildə Şah vəfat etdikdən sonra dövləti idarə etməyə başlayan Taclı Sultan taxta oğlu  Təhmasib mirzəni çıxardır.  Özü isə ara çəkişmələrlə 1540-a qədər dövlət iqtidarını əlində saxlamağı bacarır .

## İstinadlar
Çan-Çan

**Çan-Çan**(, ) — Çimu mədəniyyətinin mərkəzi və Çimorun paytaxtı.

## Tarixi
Perunun La Libertad vilayətində, Sakit Okeanın sahilində Çan Çan şəhəri var. Bir zamanlar Çimu sivilizasiyasının paytaxtı olmuş bu şəhərdə 60 min nəfər yaşayırdı.

## Qaleriya

Şəkil:Fishnet walls of storerooms at Chan Chan.JPG
Fayl:Wall of Main Square at Chan Chan.JPG
Fayl:Long view of corridor at Chan Chan.JPG
Fayl:Chan chan view1.jpg
Fayl:Chan chan wall2.jpg
Fayl:Chan chan wall1.jpg
Fayl:Chan Chan panel.jpg
Fayl:Chan Chan 18.jpg
Fayl:Chan Chan scale.jpg
Fayl:Adobe detail at Chan Chan.JPG
Boris Listenqarten

** Listenqarten Boris Moyiseyeviç ** — geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, professor

## Həyatı
Listenqarten Boris Moyiseyeviç Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Mühəndis-geoloq ixtisası üzrə AzSİ-nu bitirdikdən sonra onun həyat yolu "Leninneft" tresti ilə bağlı olmuşdu və burada o geoloq, geoloji dəstənin rəhbəri işləmişdir. Listenqarten B.M. "Azneftgeofizika" trestinin geoloji xidmətinə rəhbərlik edib, sonra isə "Leninneft" trestinin baş geoloqu təyin edilmişdi. 1963-cü ildə "Neft-mədən geologiyasında radioaktiv üsullar" mövzusunda namizədlik, 1966-cı ildə isə "İstismarın gec mərhələsində olan neft və qaz yataqlarının işlənilməsinin geoloji əsasları" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir. 1964-1982-ci illərdə Listenqarten B.M. Azərbaycan DNQYPİ-nun neft, qaz və qaz-kondensat yataqlarının geoloji tədqiqatları laboratoriyasına rəhbərlik edib.

## Elmi fəaliyyəti
Listenqarten B.M. neft-qaz geologiyası sahəsində tanınmış alimdir. Onun tədqiqatları və əldə etdiyi nəticələr "Makarov b.", "Bulla-dəniz", "Palçıq-Pilpiləsi" və s. neft və qaz-kondensat yataqlarının karbohidrogen ehtiyatlarının hesablanması, işlənilməsinin layihə edilməsi və təhlili üçün əsas olub.

Elmi tədqiqatların sahəsi: radioaktiv üsulların neft-mədən geologiyasına tətbiqi; mədən geofizikası.

Listenqarten B.M. onlarla elmi məqalənin və bir sıra monoqrafiyaların müəllifidir.

## İstinadlar
Akrobatika gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında

**Akrobatika Gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında** — I Avropa Oyunlarında akrobatika gimnastikası idman növü üzrə yarışlar 17, 19 və 21 iyun tarixləri arasında baş tutdu. Yarışlar 5 407 tamaşaçı tutumu olan Milli Gimnastika Arenası keçirildi. İdmançılar 6 dəst medal uğrunda mübarizə apardı. Qadınların çöxnövçülük, balans və temp hərəkətləri üzrə yarışlarında qızıl medalı Belçika gimnastları qazandı. Gümüş medala Rusiya nümayəndələri, bürünc medala isə Belarus gimnastları layiq görüldü. Qarışıq yarışlarda isə Rusiyalı Marina Çernova və Georgi Pataraya I Avropa Oyunlarının çempionu oldu. Belçika gimnastları Yana Vastavel və Solano Kassamayor gümüş medal, Böyük Britaniyalı Anna Baun və Ryan Bartlett isə bürünc medal qazandı. Ümumi yekunda, medal sıralanmasında Belçika və Rusiya Federasiyasının idmançıları 3 qızıl, 3 gümüş medalla 1-ci, 2-ci yeri tutdu.

## Ümumi məlumat
 
### Medal sıralanması

### Nəticələri

## Həmçinin bax
Akrobatika Gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında — (Qadınlar, balans hərəkətləri)

Akrobatika Gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Komanda, Balans hərəkətləri) — Yarışların təsnifat mərhələsi 17 iyun tarixində Bakının Milli Gimnastika Arenasında baş tutdu. Final isə 4 gün sonra 21 iyun tarixində baş tutdu. Yarışlarda 11 ölkənin 33 gimnastı mübarizə apardı.

Yarışların qızıl medalını 28.700 xal toplayan Belçika təmsilçiləri qazandı. Gümüş medalı 28.550 xal toplayan Rusiya Federasiyasının təmsilçiləri qazandı. Bürünc medalı isə 28.510 xal toplayan Belarus təmsilçiləri qazandı.

## Medalçılar

## Nəticə

### Təsnifat mərhələsi

### Final

## İstinadlar
Komodo

**Komodo adası** () — İndoneziyaya məxsus olan ada. Adanın sahəs 390&nbsp;km² təşkil edir. Vulkan məşəlli adadır. Ada əhalisinin sayı cəmi 2 min nəfərdir (2006).

## Coğrafiya

Komodo adası Kiçik Zond adaları qrupuna daxildir. Sumbava (qərb) və Flores (şərq) adalarıarasında yerləşir. Ada Komodo milli parkı ərazisinə daxildir. Komodo varanının vətənidir.

## Əhalisi
Adanın hazırkı əhalisi Sulavesi adasından bura gətirilmiş buqi qəbiləsindən olan dustaqların törəmələridir. Ada əhalisinin böyük qismi islam dininə etiqat edir. Xristian və hinduizm azlığıda vardır.

## Turizm
Adanın sahil suları akvalanları özünə cəlb edir. Turistlərin bir qismi Bali adasından gəlir. Səbəb adanın əsrarəngiz təbiətidir.

## İstinadlar
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (H)

**Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı** — SSRİ zamanı Sosialist əməyi qəhrəmanı adı almışların siyahısı:

## 1940-cı illər
# Həsənova Şamama Mahmudəli qızı — 1947
# Hüseynov Qardaşxan — 1948
# Həsənova Qızqayıt — 1948
# Həsənova Züleyxa Əsgəralı qızı — 1949
# Həsənova Əsli Bala qızı — 1949
# Həsənov Nəsib Məmmədhəsən oğlu — 01/07-1949
# Hümbətov Səfər Mahmud oğlu - 1949

## 1950-ci illər
# Həsənova Şamama Mahmudəli qızı — 1950
# Həsənpur Hüseyn Həsən oğlu — 1951

## 1970-ci illər

# Hacıyev Əsgər Bayraməli oğlu — 1976
# Hüseynov İsrafil Sami oğlu — 1977

## 1980-ci illər
# Hüseynov Mikayıl Ələsgər oğlu — 1985
# Hüseynov Məhəmməd Səməd oğlu — 1985

## ?
#Hacıyev Yunis —

## Həmçinin bax
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* İkiqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* Üçqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı

## İstinadlar
Avanturin

**Avanturin** — yaşıl, narıncı və mavi çalarlarda olan kvarsa deyilir. Yaşıl rəngli olanı daha geniş yayıldığından "aventurin" dedikdə, ilk ağla gələn məhz yaşıl rəngli daş olur. Aventurin, əsasən, Hindistan, Braziliya və Rusiyadan çıxarılır. Braziliyadakı yataqlardan əldə edilən daha dəyərli sayılır.

Ümumilikdə, yarıqiymətli daş olsa da, qiymətli daşlara güclü rəqib sayılır. Zinət əşyalarının hazırlanmasında ondan geniş istifadə edilir. Hətta bəzən Hollivud ulduzları belə zümrüd, almaz kimi bahalı daşlar əvəzinə məhz aventurindən istifadə edirlər. Bəlkə də bunda, aventurinin qədim zamanlardan bəri şəfa qaynağı hesab edilməsinin rolu var. Belə ki, digər daşlarla müqayisədə aventurinin şəfalı xüsusiyyətləri daha çox olduğu düşünülür. Xüsusilə, mistik qüvvələrə inananlar bu daşı çox sevirlər.

Qədim zamanlardan bəri aventurin “şans daşı”, bəzən də “ulduz daşı” adlandırılıb. Cənubi Amerikada yaşayan şamanlar aventurini müqəddəs daş hesab edirlər. Onlar bir çox ritualları aventurin vasitəsi ilə həyata keçirirlər. Avropanın bəzi ölkələrində aventurin daşından 6-cı hissi qüvvətləndirmək, öncəgörmələr üçün istifadə olunub. Daş inasanın özünü daha xoşbəxt və azad hiss etməsinə səbəb olur.

Hər şəfalı daş kimi aventurin də ilk istifadədən öncə mütləq təmizlənməlidir. Onu axar su altında 5 dəqiqə saxlayın. Əgər aventurin hər hansı bəzək əşyasının üzərindədirsə, onu sirkəli su ilə silin. Daşı günəşin altında 24 saat saxlamaq da eyni effekti verir. Daş 20 gündən bir təmizlənməlidir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

*
*
Ey Reqib

**Ey Reqib** () — Kürdüstan Regional Hökumətinin milli himni.

## Sözləri (Kurmanc dili)
**Ey Reqîb!**

: Ey reqîb her, maye qewmê Kurd ziman
: Naşikê û danayê bi topê zeman
: Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
: Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan

: Em xortên rengê sor û şoreşin
: Seyr bike xwîna dîyan me da rijand
: Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
: Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan

: Lawê Kurd rabûye ser pê wek şêran
: Ta bi xwîn nexshîn bike tacê jîyan
: Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
: Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan

: Em xortên Mîdya û Keyxusrewîn
: Dîn îman u ayîman, her niştîman
: Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
: Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan

: Xortê Kurd tev hazir û amadene
: Canfîdane, canfîdane, her canfîda
: Kes nebê Kurd dimirin, Kurd jîn dibin
: Jîn dibin qet nakevê ala Kurdan
Türkiyəli Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

**Türkiyəli Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı** — Nobel mükafatını qazanmış türkiyəlilərin siyahısı. Türkiyəlilərin Nobel mükafatına layiq görüldükləri sahələr ədəbiyyat və kimyadır.

## Laureatlar

## Nominasiyalar
Nobel mükafatına namizədliyi irəli sürülən şəxslərin tam siyahısı komitə tərəfindən yalnız 50 ildən sonra açıqlanır.

## Həmçinin bax
* Yorqos Seferis, Osmanlı İmperiyasında doğulmuş, 1963-cü il Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı.
* Tereza Ana, Osmanlı İmperiyasında doğulmuş, 1979-cu il Nobel sülh mükafatı laureatı.
* Təvəkkül Karman, Sonradan Türkiyə vətəndaşlığını qəbul etmiş, 2011-ci il Nobel sülh mükafatı laureatı.

## İstinadlar
Kürdüstan Regional Hökumətində mədəniyyət

**Kürdüstan Regional Hökumətinin mədəniyyəti** Mesopotamiya mədəniyyəti, İslam dini və ənənəvi Ərəb ve Kürd mədəniyyəti ətrafında biçimlenmişdir. Buna qarşı, bölgə çeşitlilikler içində yüksək bir kosmopolit cəmiyyət və canlı bir mədəniyyətə malikdir. İslam təsiri Ərəb və Kürd mədəniyyətinin memarlıq, musiqi, geyim, mətbəx və həyat tərzində görülə bilməkdədir.
Kürdüstan Regional Hökuməti gerbi

**Kürdüstan Regional Hökuməti gerbi** — qanadlarında bir günəş tutan bir qartaldır.

## Həmçinin bax
* Kürdüstan bayrağı
Kürdüstan bayrağı

**Kürdüstan bayrağı** () — Kürdüstan ı təmsil edən bayraq. İraq Respublikasınə bağlı Kürdüstan Regional Hökumətinin bayrağı olaraq istifadə edilməkdədir.

## İstinadlar
Akrobatika Gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında — (Qarışıq, çoxnövçülük)

**Akrobatika Gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında — (Qarışıq, çoxnövçülük)** — I Avropa Oyunlarında qarışıq cütlüylərin akrobatika gimnastikası idman növünün çoxnövçülük yarışları 19 iyun tarixində baş tutdu. Yarışlar 5 407 tamaşaçı tutumu olan Milli Gimnastika Arenası keçirildi. 8 dövlətin 16 idmançısı yarışların qızıl medalı uğrunda mübarizə apardı. I Avropa Oyunlarının çempionu 89.310 xal toplayan Rusiya Federasiyasının gimnastları Marina Çernova və Georgi Pataraya oldu. Gümüş medalı Belçikalı Yana Vastavel və Solano Kassamajor, bürünc medalı isə Böyük Britaniyalı Anna Baun və Ryan Bartlett qazandı.

## Ümumi məlumat
### I Avropa Oyunlarının medalçıları

### Final

* BH — Balans hərəkətləri

## İstinadlar
Şuci Nakamura

**Syuci Nakamura**  () — yarımkeçiricilər sahəsində ixtisaslaşan yapon mənşəli amerikalı  elektronika mühəndisi və ixtiraçısı. Santa-Barbara Kaliforniya Universiteti *Mühəndislik kollecinin Materiallar fakültəsinin* professoru olan Syuci Nakamura işıqlanma texnologiyasında əhəmiyyətli bir irəliləyiş olan göy işıq diodunun ixtiraçısı hesab olunur. İsamu Akasaki və Hirosi Amano ilə birlikdə o, "parlaq və enerjiyə qənaət edən ağ işıq mənbələrinin meydana çıxmasına göstərilən səmərəli göy işıq diodlarının ixtirasına görə"  2014-cü ildə Fizika üzrə Nobel Mükafatı ilə təltif olunanlardan biridir.

## Karyerası
Nakamura elektronika mühəndisliyi ixtisası üzrə 1977-ci ildə bakalavr dərəcəsini alaraq Tokuşima Universitetini bitirib.  İki  il sonra eyni sahə üzrə magistr dərəcəsini əldə edən Nakamura Tokuşimada yerləşən *Nichia Corporation* şirkətinə qoşulub. Nichia şirkətində işləyərkən o ilk yüksək parlaqlığa malik qalium nitrid işıq diodunu kəşf etdi.
 
O, 1994-cü ildə Tokuşima Universitetində doktorluq dərəcəsini aldı. 1999-cu ildə Nichia Corporation şirkətini tərk edib  Santa-Barbara Kaliforniya Universitetində mühəndislik üzrə professor vəzifəsində işləməyə başladı.

Nakamura həmçinin yaşıl işıq diodları üzərində işləyirdi və Blu-ray Disc və HD DVD disklərdə istifadə olunan ağ işıq diodları və göy lazer diodlarının yaradılmasına görə məsuliyyət daşıyırdı.

## Mükafatlar
*2001-ci ildə beş yapon xalq qəzetindən biri olan  Asahi mükafatını təqdim edilib. 
*2002-ci ildə Franklin İnstitutu tərəfindən ''Fizika üzrə Bencamin Franklin medalı'' təqdim edilib. 
*2006-cı ildə ucuz və daha səmərəli işıq mənbələrinin əldə etmək üçün davamlı səylərinə görə Finlandiyanın Minilliyin texnologiya mükafatı təqdim edilib. 
*2007-ci ildə Avropa Patent Ofisi tərəfindən *Avropa İxtiraçı mükafatı* ilə mükafatlandırılıb. 
*2008-ci ildə texniki və elmi axtarışlarına görə Asturiya Şəhzadəsi mükafatını qazanıb.
*2008-ci ildə Honkonq Elm və Texnologiya Universitetinin Mühəndislik Doktoru fəxri dərəcəsi alıb. 
*2009-cu ildə İsraildə Texnion - İsrail Texnoloji İnstitutunun Harvi mükafatı ilə təltif olunub. 
*2014-cü ildə göy işıq diodlarının ixtirasına görə İsamu Akasaki və Hirosi Amano ilə birlikdə Fizika üzrə Nobel mükafatını qazanıblar. 
*2015-ci ildə enerjiyə qənaət edən ağ işıq diodları texnologiyasının inkişafı, kommersiyalaşdırılması və ixtirasına görə Qlobal Enerji mükafatı ilə təltif olunublar.

## İstinadlar
Akrobatika Gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında — (Qarışıq, balans hərəkətləri)

Akrobatika Gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında — Qarışıq (Cütlük, Balans hərəkətləri) — Yarışların təsnifat mərhələsi 17 iyun tarixində Bakının Milli Gimnastika Arenasında baş tutdu. Final isə 4 gün sonra 21 iyun tarixində baş tutdu. Yarışlarda 9 ölkənin 11 gimnastı mübarizə apardı.

Yarışların qızıl medalını 29.760 xal toplayan Rusiya Federasiyası təmsilçiləri qazandı. Gümüş medalı 28.930 xal toplayan Belçikanın təmsilçiləri qazandı. Bürünc medalı isə 28.260 xal toplayan Böyük Britaniya təmsilçiləri qazandı.

## Medalçılar

## Nəticə

### Təsnifat mərhələsi

### Final

## İstinadlar
İrəvan Quberniya Ruhani Məclisi

**İrəvan Quberniya Ruhani Məclisi** — Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin nəzdində İrəvan quberniyasında idarə.

## Tarixi
İrəvan Quberniya Ruhani Məclisi 1829-cu ildə yaranmışdı. İrəvan şəhərində Göy məsciddə yerləşirdi. Məclis bir rəis və bir neçə üzvüdən ibarət idi.

İrəvan Quberniya Ruhani Məclisi quberniyanın Aleksandropol, Naxçıvan, Novobayazet, Sürməli, Şərur-Dərələyəz, İrəvan,Eçmiədzin və Ordubad qəzalarının müsəlmanlarına xidmət edirdi. Qəza qazılarını, Şəhər və kənd prixod axundlarını təyin edir, imtahan götürürdü.

İrəvan Quberniya Ruhani Məclisi quberniya ərazisində olan vəqf torpaqlarını idarə edir, icarəyə verirdi.

İrəvan Quberniya Ruhani Məclisi quberniya ərazisində olan məscid, türbə, zaviyyə və digər dini tikiləri inşa və təmir edirdi. Şəhərdə məclisin nəzdindəki məscidlər: Göy məscid, Novruzəlibəy məscidi, Günnüklü məscid, Hüseynəli məscidi, Qala məscidi, Hacıbəyim məscidi, Şəhər məscidi, Zalxan məscidi.

İrəvan Quberniya Ruhani Məclisi quberniyada yaşayan müsəlmanların doğum və vəfat qeydlərini aparırdı.

İrəvan Quberniya Ruhani Məclisi 1918-ci ildə ləğv olunub.

Erməni tarixçisi Tadevos Hakopyan yazır ki, 1923-cü ildə İrəvandakı məscidlərdən və kilsələrədən əlyazmalar toplanaraq Eçmiədzin kilsəsindəki əlyazmalar fonduna təhvil verilmişdir. Məscidlərdə saxlanılan əlyazmalar əsasən ərəb və fars dillərində idilər. Onların böyük əksəriyyəti Quran və müsəlman dininə aid kitablar idilər. Həmçinin əlyazmalar içərisində ərəb və fars qrafikası ilə dünyəvi məzmunlu şeirlər və bədii yaradıcılıq nümunələri olmuşdu. Evlərdə saxlanılan əlyazmalarda tarixə aid qiymətli məlumatlar var idi.

## Üzvləri
Molla Məhəmmədbağır Qazızadə İrəvan Quberniya Ruhani Məclisində Abbasqulu Sultanhüseynbəyov, Molla Xəlil Qazızadə, Molla Abdulla Qazızadə, Molla Zeynalabdin Qurbanzadə, Pənah xan Makinski, Kərim bəy Münşiyev, Lütfəli bəy Qazıyev, Hüseyn bəy Məcnunbəyov, İsmayıl bəy Bağırbəyov, Şəfi bəy Mürsəlbəyov, Mehdi bəy Sultanov və digərləri ilə çiyin-çiyinə çalışmışdı.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, İrəvan Quberniya Ruhani Məclisi və məşhur din xadimləri, "Soy" elmi-kütləvi dərgi, 2011, № 3, səh.23–32.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Fazil İrəvani
* Abbasqulu Sultanhüseynbəyov
* Molla Məhəmmədbağır Qazızadə
* Molla Abdulla Qazızadə
Qrind

**Qrind** () — Delfinlər sinfinə daxil olan heyvan cinsi. Cinsə iki növ daxildir:  və . «Qrind» sözü Farer dilindən götürülmüşdür.

## Xüsusiyyət
Qrindlərin uzunluqları 3,6 - 8,5 metr arasında dəyişir. Çəkiləri 800 kq olsa da bəzən 3 tonu keçə bilir. Ağ ləkələr istisna demək olar ki, qara rəngdə olur. Hər iki növ bir birindən əsasən üzgəclərinə görə fərqlənirlər. Qısaüzgəc qrindlərdə hər çənədə 14-18 diş, Adi qrindlərdə isə hər çənədə 16-26 arası diş olur. Osa və Qısaüzgəc qrindlər nadir məməlilərdəndir ki (insanda daxil), dişiləri Menopauza dövrü keçirir və bu uzun on illiklər boyu təkrarlanır.

Qrindlər açıq dəniz sahələrini xoşlayırlar və nadir hallarda sahilə yaxınlaşırlar. Qısaüzgəc qrindlər tropik, subtropik qurşaqların dənizlərində yayılmışlar. Adi qrindlər isə hətta Şimali Avropaya belə yayıla bilirlır.

5-10 dəqiqə sualtında qala bilirlər. 600 metr sualtına enirlər. Başıayaqlılar  və balıqlarla qidalanırlar. Onların Kaşalotlara hücumu müşahidə edilmişdir. Qrindlər 20 başdan ibarət qruplarda birləşirlər. Bəzən qruplarda delfinlərin sayı 100-ə çatır.

Qrindlərin insanlara hücumu yalnız bir halda müşahidə edilmişdir. 12 may 1991-ci ildə qrind Lizu Kastellonun ayağından yapışaraq onu 10 metr dərinliyə aparmışdır. Sonradan isə qadını suyun səthinə çıxarmışdır. Qadın yalız kiçik zədələrlə qurtulmuşdur. Delfin onu yemək istəməmişdir. Hadisə onu deməyə əsas verir ki, vəhşi canlılarla ehtiyatlı olmaq lazımdır.

## Şəkilləri

Long-finned pilot whale size.svg|İnsana olan nisbəti
1835 aquaimages.jpg|Qrind qrupu
Two pilot whales.jpg|Qrindlər
1836 aquaimages.jpg|Qrind


## Ədəbiyyat
* Ronald M. Nowak: *Walker’s Mammals of the World.* Johns Hopkins University Press 1999, ISBN 0-8018-5789-9

## İstinadlar
Şelixov körfəzi

**Şelixov körfəzi** — Körfəz Oxot dənizi akvatoriyasına daxildir. Körfəzin sahəsi Asiya materiki ilə Kamçatka yarımadası arasında yerləşir. Qriqori Şelixovun şərəfinə adlandırılmışdır. Əvvəlki adı Penjinski dənizi adlanırdı.

Uzunluğu — 650&nbsp;km, eni — 130&nbsp;km, ən enli hissəsi — 300&nbsp;km, dərinliyi isə 350 metrə qədərdir.

Körfəzin şimalında yerləşən Tayqonos yarımadası burada Qijinski və Penjinski estuarilərini əmələ gətirir. Körfəzə Qijiqa, Malkaçan, Penjina və Yama çayları axır.

Dekabrdan maya qədər buzla örtülü olur. Qabarma və çəkilmələr günlükdür. Penjinski estuarisində Sakit okeanın ən böyük qabarması baş verir. Qabarma və çəkilmənin hündürlüyü 14 metrdir.

Körfəz balıqlarla zəngindir. Körfəzin cəubunda kiçik Yam arxipelaqı yerləşir. 
## Mənbə
* Koryakia
Kürd alimlərinin siyahısı

Kürd İslam alimləri, elm insanları və filosoflar siyahısı.
* Caban əl-Kurdi, Peyğəmbər Məhəmməd səhabəsi.
* Zozan, Peyğəmbər Məhəmməd qadın  səhabəsi.
* Dinəvəri
* İbn Qutəybə
* Əbdüssəməd Babək
* İbn əl-Əsir
* Ali Hariri
* Fəxrul Nisa
* Macid əl-Kurdi
* Məsud ibn Namdar
* İbn Şəddad
* Musa Kəmaləddin
* Əl-Cəzari
* Ömər Sührəvərdi
* Səlahəddin Əyyubi
* Əbülfida
* İbn Xəllikan
* Şəmsəddin Şəhrəzuri
* Mahmud Kurdi
* Ali Tərəmaxi
* Şərəf xan Bitlisi
* Məlayə Cəziri
* Fəqiyə Təyran
* Əhməd Xani
* Məsturə Ərdəlan
* Nali
* Mewlana Xalid
* Mirzə Rza Kəlhur
* Əbdürrəhman Aktəpə
* Mahmud Bəyazidi
* Səid Nursi
* Nuri Dərsimi

## İstinadlar
Ali Tərəmaxi

**Ali Tərəmaxi** (1591 Hakkari - 1653 Hakkari) — Kürd ədəbiyyatçısı, İslam alimi və dilci.

## İstinadlar
Güştdəpti

**Güştdəpti**, həmçinin *Küştdepdi*, *Kuştdepdi* — qədim türkmən milli rəqsidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Turkmen national dance Kushtdepdi
Beynəlxalq Nəzəri və Tətbiqi Fizika İttifaqı

**Beynəlxalq Nəzəri və Tətbiqi Fizika İttifaqı** () — fizika ilə məşğul olan beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatı. Elm üzrə Beynəlxalq şuranın üzvüdür.

Beynəlxalq Nəzəri və Tətbiqi Fizika İttifaqının hədəfləri:
* fizikanın ümumdünya inkişafına,kömək
* fizika sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığın dəstəyi,
* bəşəriyyətin problemlərinin həlli üçün fizikanın tətbiqi.

## Tarixi
1922-ci ildə Brüsseldə on üç ölkənin: Belçika, Kanada, Danimarka, Fransa, Hollandiya, Yaponiya, Norveç, Polşa, İspaniya, İsveçrə, Böyük Britaniya, ABŞ, Cənubi-Afrika ittifaqının iştirakı ilə beynəlxalq Nəzəri və Tətbiqi Fizika İttifaqın əsası qoyulmuşdur.İttifaqın icraiyyə komitəsini 10 insan təşkil edir:

* Vilyam Breqq — prezident
* Henrik Van-Obel  — vitse-prezident
* Marsel Brillyuen
* Orso Korbino
* Martin Knudsenn
* Moris Leblan
* Robert Milliken
* Xantaro Naqaoka

### Beynəlxalq Nəzəri və Tətbiqi Fizika İttifaqının baş məclisləri

## İstinadlar

* BNTFİ-nin rəsmi saytı
E.ə. 615

## Hadisələr
* Manna dövləti e.ə. 615-613-cü illər arasında Midiyaya birləşdirilmişdir.
* IV Sarduri — e.ə. 615-dən 595-ə qədər hakimiyyətdə olub.

## Doğumlar

## Vəfatlar
Literaturnı Azerbaycan

***Literaturnı Azerbaycan*** ( — Bakıda rus dilində nəşr edilən Azərbaycan jurnalı.

## Tarixi
24 noyabr 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin fərmanı ilə jurnalın dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına çap olunması qərara alınmışdır.
 
27 yanvar 2003-cü ildə Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə jurnalın əməkdaşları Azərbaycan Respublikasının fəxri adları ilə təltif olunmuşlar. 

## Redaksiya heyəti
Əliağa Kürçaylı jurnalın redaksiyasında məsul katib vəzifəsində çalışmışdır.

### Baş redaktorları
* Qasımov İmran Haşım oğlu 
* Solmaz Ibrahimova 

## Həmçinin bax

* Azərbaycan (jurnal, 1923)
* Ulduz (jurnal)
* Qobustan (jurnal)

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
* Rəsmi səhifəsi
Tim Robbins

**Tim Robbins ** () — amerikalı aktyor, kinorejissor və musiqiçi. O, The Şouşenkdən qaçış (1994) filmində Endi Dyufrey obrazı ilə tanınır və Oyunçu (1992) və Mistik çay (2003) filmlərindəki rollarına görə Akademiya Mükafatı və iki Qızıl Qlobus Mükafatı qazanıb.

## Filmoqrafiya
* Yüksək keyfiyyət (2000)

## İstinadlar
Solomon dənizi plitəsi

thumb|right|375x375px|Solomon dənizi plitəsi
**Solomon dənizi plitəsi** — litosfer plitəsi Solomon adalarının cənub-qərbində, Sakit okeanın cənubunda yerləşir. Sahəsi 0,00317 steradion təşkil edir. Avstraliya plitəsinin tərkib hissəsi kimi göstərilir.

Solomon dənizi plitəsi okean qabığı üzərində yerləşir. Cənub-şərqdə Vudlark plitəsi, şimal-qərbində isə Cənubi Bismark plitəsi ilə sərhədə malikdir. Şimal-şərqdə isə Sakit Okean plitəsi yerləşir.

## Mənbə
*  Preliminary Analysis of the April 2007 Solomon Islands Tsunami, Southwest Pacific Ocean, USGS
*  Report on interplate propagation of subduction stres rupture, Solomon earthquake of 2007

## Həmçinin bax
Ceyn Birkin

**Ceyn Birkin**(; ) —ingilis-fransız əsilli aktrisa.

## Həyatı
Ceyn Birkin 14 dekabr 1946-cı ildə London şəhərində anadan olub. Atası hərbçi Devid Birkin, anası aktrisa Cudi Kempell idi. Onun Endri Birkin adlı bir qardaşı da vardı. Sonradan o da həyatını kinoya bağladı. Bir neçə tanınmış filmin rejissorudur.

Ceyn Birkin 17 yaşından anasının yolu ilə getmək fikrinə düşdü. Məşqlərə yazıldı və rol aldı.

## Filmoqrafiya
* 1968 — Hovuz / *La Piscine* — *Penelopa, Harrinin qızı*
* 1978 — Nildə ölüm—Luiza Burje
* 2010 — Telma, Luiza və Şantal / *Thelma, Louise et Chantal*

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* 1969 — Je t’aime… moi non plus with Serge Gainsbourg
* 1971 — Serge Gainsbourg — Histoire de Melody Nelson
* 1973 — Di doo dah
* 1975 — Lolita go home
* 1978 — Ex fan des sixties
* 1983 — Baby alone in Babylone
* 1987 — Lost song
* 1990 — Amours des feintes
* 1996 — Versions Jane
* 1998 — Best Of
* 1999 — À La Légère
* 2004 — Rendez-Vous
* 2006 — Fictions
* 2008 — Enfants d’Hiver

**Konsert albomları**
* 1987 — Jane Birkin au Bataclan
* 1992 — Integral au Casino de Paris
* 1996 — Integral a l’Olympia
* 2002 — Arabesque
* 2009 — au palace (live)

## Xarici keçidlər

* 
* Rəsmi saytı 
* 
* Həyatı
Fəxrul Nisa

**Fəxrul Nisa** (1091, Bağdad - 1179 Bexda) — Kürd əsilli hədis alimi, atasının adı Ahmət bin əl-Fərəc bin Ömər əl- Dinavəri'dir.

Əbi Xəttab əl-Batırvani, Əbi Abdullah əl-Hüseyn bin Əhməd əl-Neabi və Talha bin Məhəmməd əl-Zeynəbi kimi bir çox alimdən dərs aldı.

## İstinadlar
Duysburq

**Duysburq** — Almaniyanın şimal şərqində, Şimali Reyn-Vestfaliya vilayətinin bir şəhər.
Reyn və Ruhr çaylarının birləşdiyi yerdə yerləşən şəhər Ren-Herne kanalı ilə Şimal dənizdəki alman  limanlarına və Dortmund vasitəsilə Dortmund-Ems kanalına bağlanır. Əhalisi iyul 2006-da 500.131-di. Əhalisinin təxminən 150.000-ni  xaricilərdi. Bu şəhərdə  60.000-dən çox Türk yaşayır.

## Tarixi

## Əhali

## Coğrafiya

## İqtisadiyyat

## Ətraf mühit

## Rayonları

## Memarlıqı

## Mədəniyyəti

## Təhsil

## İdman

## Nəqliyyatı

## Tanınmış sakinləri

## Qalareya

Fayl:DuisburgVogelschauplan1566.jpg|thumb|right|1566 Duysburqun tarixi xəritəsi
Fayl:Harbor Ruhrort.jpg|thumb|right|Duysburqun çay limanı
Fayl:Mercator fountain.jpg|thumb|right|Mercator heykəli
Fayl:DITIB-Merkez-Moschee Duisburg IMGP0009.jpg|thumb|right|Mərkəz məscidi
Fayl:Duisburg Salvatorkirche Turm.JPG|thumb|right|Müqəddəs Salvador kilsəsi 
Fayl:Duisburg StSalvator v NO.JPG|thumb|right|Müqəddəs Salvador kilsəsi
Fayl:0003 Duisburg.JPG|Duysburq şəhəri
Fayl:0004 Duisburg.JPG|Duysburq şəhəri
Fayl:0005 Duisburg.JPG|Duysburq şəhəri
Fayl:0006 Duisburg.JPG|Duysburq şəhəri
Fayl:0013 innenhafen duisburg.JPG|Duysburq şəhəri
Fayl:0040 innenhafen duisburg.JPG|Duysburq şəhəri
Fayl:0147 Duisburg.JPG|Duysburq şəhəri
Fayl:Duisburg, Rathaus, 2020-03 CN-01.jpg|Duysburq şəhəri
Fayl:2908 Duisburg.JPG|Duysburq şəhər poçtu
Fayl:2910 Duisburg.JPG|Duysburq Alış-veriş mərkəzi
Fayl:2915 Duisburg.JPG|Duysburq şəhəri
Fayl:2917 Duisburg.JPG|Duysburq bulvarı
Fayl:2941 Duisburg.JPG|Duysburq Alış-veriş mərkəzi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xocalı soyqırımı abidələri

**Xocalı soyqırımı abidələri** — Dünya üzrə Xocalı soyqırımı abidələrinin siyahısı.

## İstinadlar
Qabriel Lipman

**Qabriel Lipman** (; ) — Fransız–Lüksemburqlu fizik və ixtiraçı. Fotoqrafiyada rənglərin qarışmasına imkan verməyən üsulun kəşfinə görə Nobel mükafatı almışdır.(1908)

## Həyatı
Qabriel Lipman  16 avqust 1845-ci ildə Lüksemburqda anadan olub. Atası fransız yəhudisi idi.1848-ci ildə ailəsi Parisə köçdü. Parisdə Lipmanın anası ona dərs keçməyə başlayır.Lipman olduqca diqqətsiz, amma bir o qədər istedadlı olmuşdur. Onun riyaziyyata xüsusi marağı var idi.1868-ci ildə “École Normale Supérieure”-ə daxil oldu. O, imtahandan kəsilir. Gənc Lipman bu imtahandan keçsəydi, müəllim ola bilərdi. O, fizika sahəsində oxumaq istəmirdi. 1872-ci ildə Heildelberq Universitetinə göndərilir. 1874-cü ildə doktorluq işini müdafiə etdi. Lipman 1875-ci ildə Parisə geri dündü və 1878-ci ilə qədər burada işlədi.

## Elmi fəaliyyəti
### Kapilyar elektrometr

Lipmanın ilk kəşflərindən biri elektrik və kapilyarlıq hadisəsi arasındakı bağlılıq olmuşdur. Bu fikir ona həssas kapilyar elektrometri ixtira etməyə imkan verdi. Daha sonra bu cihaz ilk Elektrokardioqrafiya cihazında istifadə olundu. Bu cihaz həm də “Lipman elektometri” kimi də tanınır.
### Rəngli Şəkil
Lipman şəklin rənglərini çoxaltmağa imkan verən bir üsulun kəşfi və Dalğaların interferensiyası əsalandırdığına görə   1908-ci ildə Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı olmuşdur.1886-cı ildə Lipmanın marağını fotolövhə üzərində günəş spektrında rəngləri aşkar etməyə imkan verən bir üsul çəkdi. 2 fevral 1891-ci ildə o, bu üsulu  Elmlər Akademiyasına açıqladı:“Görüntüyə təsir etmədən fotolövhə üzərində rəng spektrının görüntüsünü almağa nail oldum”.
## Evliliyi
Lipman 1888-ci ildə yazıçı Viktor Çerbuliezin qızı ilə evlənir. O, 13 iyul 1921-ci ildə Kanadada vəfat edir.
## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Fizika üzrə Nobel mükafatı
## Xarici keçidlər
* Gabriel Lippmann
Lightstorm Entertainment

**Lightstorm Entertainment** — film istehsal edən şirkət. Əsası 1990-cı ildə ABŞ-də Ceyms Kemeron tərəfindən qoyulmuşdur.
Kenterberi hekayələri

**"Kenterberi Hekayələri"** — Cefri Çoserin şah əsəridir. Çoser əsəri yaradıcılığının III dövründə yazmağa başlamışdır. İngilis dilində yazılmış ilk əsərlərdən biridir. Əsər Kenterberidə yerləşən Saint Thomas Becket məbədinə doğru həcc ziyarətinə çıxan zəvvarların yol boyunca vaxt keçirmək üçün söylədikləri hekayələrdən ibarətdir.

Əsər Cefri Çoserin ən məşhur əsəridir. Yazıçının bu hekayələri yazarkən daha əvvəl İtaliya ya səyahəti zamanı oxuduğunu bildirdiyi C. Bokaççonun "Dekameron" əsərindən təsirləndiyi və əsərdəki hekayələrlə "Dekameron"dakı hekayələrin bənzədiyi düşünülür.
C. Çoser əslində 120 hekayə yazmağı nəzərdə tutmuş, lakin sadəcə 24 hekayə yazmışdır. Bu hekayələrdən dördü hələ də əskikdir. İkisi istisna olmaqla bütün hekayələr mənzum şəkildə yazılmışdır. Əsər proloqla açılır. Əsərin proloqunda Çoser oxucunu cəmiyyətin hər təbəqəsində mövcud olan 20 zəvvarın xarakteri, portreti ilə tanış edir.

## İstinadlar
Bernat Desklot

**Bernat Desklot** (; ) — katalan tarixçi, xronikaçı. Onun Araqonlu III Pedronun hakimiyyəti (1276–1285) haqqında yazdığı əsər 4 *"Möhtəşəm katalan xronikası"*ndan biridir. Bu xronikalarla XIII-XIV əsrdə Araqon koronasındakı və Kataloniyadakı hərbi və siyasi vəziyyəti öyrənmək mümkündür. Əsər həmçinin Araqon səlib yürüşü haqqında da məlumat verir. Desklotun *"Xronikalar"*ında hadisələr XI əsrdə başlayır, amma ən maraqlı hissəsi onun yaşadığı dövrü təsvir etdiyi hissədir. Onun ədəbi modeli romans idi. Əsərində mərkəzi personajların drammatik monoloqlarına və təsirli epizodlara yer vermişdi. Məsələn, Pedronun qardaşı Malyorkalı II Xamesin kanalizasiya borusu vasitəsilə Perpinyan şəhərindəki qaladan qaçması kimi.

Əsərini F.L.Kritçlov ingilis dilinə tərcümə etmişdir.

## Əsərindən səhifələr

Crònica-bernat-desclot-ms-1-BC-f8r.jpg
Crònica-desclot-ms-647-BNE.f33r.aragonesos-i-catalans copy.jpg
Desclot2.jpg
Ms.486 Bib.de Cataluña. Barcelona-2.jpg


## Qeydlər

## Xarici keçidlər

* Bernat Desklot AELC-də (*Associació d'Escriptors en Llengua Catalana*), ingilis, katalan və ispan dillərində.
Sergey Leyferkus

**Sergey Leyferkus** (d. 4 aprel 1946, Leninqrad) — Rusiyanın xalq artisti, bariton, Vokalçıların Bülbül adına VI Beynəlxalq müsabiqəsinin münsiflər heyətinin sədri.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Biography from Kennedy Center
* Biography and discography
Kərgədan mövsümü (film, 2012)

**Kərgədan mövsümü** — 2012-ci ilin filmi.

## Haqqında
Kərgədan Mövsümü (Farsca: فصل کرگدن; Fasle Kargadan), Bahman Ghobadinin yazıb idarə etdiyi 2012-ci il istehsalı filmidir. Baş rollarda Bəhruz Vüsuki, Monika Belluçi, Yılmaz Ərdoğan, Caner Cindoruk, Beren Saat, Belçim Bilgin, Arash Labaf və Ali Pourtash oynamaqdadır. Filmin premyerası 26 sentyabr 2012-ci ildə San Sebastián Beynəlxalq Film Festivalında reallaşdırılmışdır.
Unudulmaz bir eşq hekayəsini mövzu alan Kərgədan Mövsümü, Gobadi'nin ailə dostu olan və İran İslam İnqilabı əsnasında haqsız yerə 27 il həbs edilən iranlı kürd şair Sadeg Kamangar'in tragik hekayəsindən ilhamlanmışdır. Filmdə, Sahel (Behruz Vüsuki) və həyat yoldaşı Mina (Monika Belluçi) bir intiqam uğruna həbsə atılırlar. 10 il sonra sərbəst buraxılan Mina, yoldaşının öldüyünə inanır və iki uşağını alaraq İrandan İstanbula yerləşir. Aradan 20 il keçdikdən sonra azadlığına qovuşan Sahel, həyat yoldaşı və uşaqlarını axtarmağa başlayır.
Kərgədan Mövsümü, Bahman Gobadi'nin İranı tərk etdikdən sonra idarə etdiyi ilk filmdir. Çəkilişləri İraq və Türkiyədə həyata keçirilmişdir. Qatıldığı festivallardan bol təriflərlə dönən film BBC tərəfindən "Sürgündəki İranlı rejissorun yenidən doğuşu" başlığıyla yayımlanmışdır. The Globe And Mai ,The Hollywood Reporter və Screen Daily kimi seçmə saytlardan müsbət tənqidlər almışdır.

## Qatıldığı festivallar
* **Toronto International Film Festival**
* **Festival de San Sebastián**
* **Chicago International Film Festival**
* **Festival Du Nouveau Cinéma**
* **Thessaloniki International Film Festival**
* **Marrakech International Film Festival**
* **Camerimage International Film Festival**
* **Tokyo Filmex International Film Festival**
* **Tallinn Black Nights International Film Festival**

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bülbülün abidəsi

**Bülbülün abidəsi** — Bakı şəhərində Bülbülün xatirəsinə ucaldılmış abidə.

## Məzmun
Bülbülün abidəsinin müəllifi heykəltaraş Akif Əsgərovdur. Tuncdan hazırlanan abidə Bakının mərkəzində, Bülbülün yaşadığı evin yaxınlığında Bülbül prospektində ucaldılmışdır.

## Açılışı
31 oktyabr 2012-ci ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev abidənin açılışında iştirak etmişdir. Açılış mərasimində həmçinin Rusiyanın xalq artisti, Vokalçıların Bülbül adına VI Beynəlxalq müsabiqəsinin münsiflər heyətinin sədri Sergey Leyferkus, Fransanın Lion Opera Teatrının ifaçılıq direktoru Robert Körner, Bakı Musiqi Akademiyasının rektoru, Xalq Artisti Fərhad Bədəlbəyli, Xalq Artisti Arif Babayev, Azərbaycanın Rusiyadakı səfiri Polad Bülbüloğlu və başqaları iştirak etmişlər.

## İstinadlar
Ramon Muntaner

**Ramon Muntaner** (; ) — katalan əsgər və həyatından bəhs edən *"Xronikalar"* () əsəri ilə tanınan yazıçı, tarixçi. *"Xronikalar"* əsərində o, Katalan kompaniyasında komandir kimi başına gəlmiş hadisələrdən də söhbət açmışdır. O, Pereladada anadan olmuşdur.

## Əsəri

Katalan kompaniyası Rojer de Florun başçılığı altında olan yüngül piyadalardan ibarət ordu idi və araqon və katalan muzdlu əsgərlərindən qurulmuşdur. Bu əsgərlər *almoqavarlar* kimi də tanınırdılar. Rojer bu kompaniyanı Konstantinopolda yunanlara türklərə qarşı döyüşməkdə kömək etmək üçün başlatmışdı.

Ramon Muntanerin *"Xronikalar"* əsəri 4 *Möhtəşəm katalan xronikası*ndan biridir. Bu xronikalarla XIII-XIV əsrdə Araqon koronasındakı və Kataloniyadakı hərbi və siyasi vəziyyəti öyrənmək mümkündür. Muntaner öz əsərini 1325–1332-ci illərdə qələmə almışdır. Əsərin bir çox səhifələrində Efesdən, Troyadan, Gelibolu yarımadasından və İstanbuldan bəhs edilir.

Ramon Muntaner 1336-cı ildə İbizada vəfat etmişdir.

## İstinadlar və qeydlər

## Mənbələr
* ''Ramon Muntanerin xronikaları'', Ledi Qudinaf tərəfindən ingilis dilinə tərcüməsi (pdf sənəd)
* Lyuis Vives İnstitutundakı nüsxə , (katalanca)
* Berkeley Universitetindəki nüsxə  Vebarxiv|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011126145659/http://www.lib.berkeley.edu/~catalan/assignments/week7_assignment.html

## Xarici keçidlər

* Əsərdən kiçik hissə
Ud Ağac

**Ud Ağac** () — İranda, Mərkəzi ostanında, Komican şəhristanının Mərkəz bəxşinin Vəfs dehestanında kənd. 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 15 ailədə 30 nəfəri kişilər və 33 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 63 nəfərdir. Kəndin əhalisini türklər təşkil edir, türkcə danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Yanszı plitəsi

**Yanszı plitəsi** — qədim platforma olaraq, Çinin cənub-şərq hissəsini əhatə edir. Sahəsi 0,05425 steradian təşkil edir. Adətən Avrasiya plitəsinin tərkib hissəsi olaraq görtərilir. Əsasən çömə suxurlardan ibarətdir.

## İstinadlar
Mişel Larok

**Mişel Larok** (; doğ. 15 iyun 1960, Nitsa) — Fransa aktrisası.

## Həyatı
Mişel Larok 15 iyun 1960-cı ildə Fransanın Nitsa şəhərində anadan olub. Valideynləri Fransa musiqiçisi Klod Larok və Rumıniya rəqqasəsi Doina Trandabur () idilər. O, 1988-ci ildə aktrisa fəaliyyətinə başlayıb.

Mişel Larok bir çox film və seriallarda çəkilib.

Mişel Larok "Sezar" mükafatına layiq görülüb.

## Filmoqrafiya

### Box-office

Movies starring Michèle Laroque with more than a million of entries in France.

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər

*
Alen Berliner

**Alen Berliner**(, ) — Belçika ssenaristi, rejissoru.

## Həyatı
Alen Berliner 21 fevral 1963-cü ildə Brüsseldə anadan olub. Film həyatına rejissor assisenti kimi başlayıb.

Alen Berliner 2010-cu ildə Onore de Balzak eyni adlı romanı əsasında Şaqren dərisi filmini çəkib.

## Filmoqrafiya
* 2010—Şaqren dərisi

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
* 
* Alain Berliner official site (English version)