Kabarda-Balkar Muxtar Sovet Sosialist Respublikası

**Kabarda-Balkar Muxtar Sovet Sosialist Respublikası** və ya **Kabarda-Balkar MSSR** — keçmiş Sovet İttifaqında Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasının muxtar respublikası idi və əvvəlcə Dağ Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının tərkibində idi. Bölgə 16 yanvar 1922-ci ildə Dağ MSSR və 1 sentyabr 1921-ci ildə Kabarda-Balkar Muxtar Vilayətindən ayrıldı. 5 dekabr 1936-cı ildə muxtar respublika oldu. 30 yanvar 1991-ci ildə Kabarda-Balkar MSSR dövlət suverenliyini elan etdi. İndi Rusiya Federasiyasının federal subyekti olan Kabarda-Balkariya respublikasıdır. Kabarda-Balkar MSSR Sovet İttifaqının mövcud olduğu dövrdə başqa heç bir suveren dövlətlə həmsərhəd deyildi.

Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası kimi, Kabarda-Balkar MSSR də iki millət tərəfindən bölüşdürüldü. Hər iki muxtar respublika Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasının tərkibindədir və ruslar etnik çoxluğu təşkil edir.

## Tarix
Rus, Osmanlı və Səfəvi imperiyaları bölgənin Rusiya nəzarətində olduğu 17–19-cu əsrlər arasında bölgə üçün mübarizə aparırdı. Bölgə oktyabr inqilabından sonra, 1921-ci ildə Rusiya Vətəndaş Müharibəsi dövründə Dağ Muxtar Sovet Sosialist Respublikasına qoşuldu. 1922-ci ildə Dağ MSSR-dən Kabarda-Balkar Muxtar Vilayətinə ayrıldı və 5 dekabr 1936-cı ildə Kabarda-Balkar Muxtar Sovet Sosialist Respublikası adlandırıldı.

1944-cü ildə Ali Sovet İosif Stalin balkarları Nasist Almaniyası ilə əməkdaşlıqda günahlandırdı və bütün əhalini Orta Asiyaya sürgün etdi. Stalin Baksan vadisini Gürcüstan SSR-ə verdi. Dövlətin adı Kabarda MSSR olaraq dəyişdirilərək "Balkar" sözü çıxarıldı. Balkar əhalisinə yalnız 1957-ci ildə Xruşşovun rəhbərliyi dövründə qayıtmağa icazə verildi, bu zaman respublikanın müharibədən əvvəlki adı bərpa edildi.

## Coğrafiyası
Kabarda-Balkar Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Şimali Qafqaz dağlarında yerləşirdi. 12.500 km² bir ərazini əhatə etdi.

### Çaylar
Respublikanın əsas çaylarına Terek çayı (623 km), Malka çayı (216 km), Baksan çayı (173 km), Urux çayı (104 km) və Çerek çayı (76 km) daxil idi.

### Göllər
18,740 km² (7,240 kv m) sahə yalnız çay hövzələri ilə əhatə olunmuşdur. 100-dən çox göl sərhədlərdə yerləşir, baxmayaraq ki, bunların heç birində çox böyük səth sahəsi yoxdur. Göllərin çoxu buzlaq mənşəlidir və dağlarda yerləşir. Düzənlikdə yerləşən göllərə Tambukan gölü daxildir.

### Dağlar
Elbrus dağı (5.642 m) vulkanikdir və Qafqazdakı ən yüksək zirvədir.

Digər böyük dağlara Diqtau dağı (5,402 m), Koşxatau dağı (5,151 m) və Şxara dağı (5.068 m) daxildir.

### Ehtiyatlar
Meşə ehtiyatı ilə yanaşı, dəmir, molibden, qızıl, kömür, volfram və qurğuşun kimi mineralların çıxarılması Kabarda-Balkar MSSR-nin əsas sənayesini təşkil edirdi. Bölgədə də çoxlu miqdarda mineral su var.

## Əhalisi

### Əhalinin sayı

### Əhalinin milli tərkibi

## İnzibati ərazi bölgüsü
17 yanvar 1979-cu ildə respublikaya 3 respublika tabeliyindəki şəhər və 8 rayon daxil idi.

* ** Respublika tabeli şəhərlər **:
# Nalçik
# Proxladnı
# Tırnıauz

* ** Rayonlar **:
# Baksan rayonu — mərkəzi; Baksan şəhəri
# Zolski rayonu — mərkəzi; Zalukokoaje qəsəbəsi
# Proxladnenski rayonu — mərkəzi; Proxladnı şəhəri
# Terek rayonu — mərkəzi; Terek şəhəri
# Urvan rayonu — mərkəzi; Nartkala şəhəri
# Mayski rayonu — mərkəzi; Mayski şəhəri
# Çerek rayonu — mərkəzi; Kaşxatau qəsəbəsi
# Çeqem rayonu — mərkəzi; Çeqem qəsəbəsi

## Həmçinin bax
* Şimali Osetiya Muxtar Sovet Sosialist Respublikası

## İstinadlar