open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Burjua siyasi iqtisadiyyatı

**Burjua siyasi iqtisadiyyat** — tarixi və formalaşma xüsusiyyətləri əsasında istiqamətlərin, məktəblərin və ayrı-ayrı siyasi və iqtisadi düşüncə əsərlərinin fərqləndirilməsi zamanı Karl Marksın gətirdiyi iqtisadi doktrina tarixində müstəqil bir kateqoriya. Marksist, habelə vulqar, xırda burjua və s. iqtisadi düşüncə məktəbləri ilə birlikdə bu kontekstdə fərqlənir. 

Marksizmin meydana gəlməsi tarixində V. İ.Lenin “Marksizmin üç mənbəyi və üç komponenti” əsərindəki tərifinə görə burjua siyasi iqtisadiyyatı bu təlimin əsasında duran üç şərt və komponentdən biri kimi qəbul edilir.

## Terminin etimologiyası
İqtisadi doktrina tarixinin marksist analizində, iqtisadi düşüncənin bir istiqaməti olaraq burjua siyasi iqtisadiyyatının meydana çıxması "kapitalist istehsal üsulunun formalaşması və proletaryanın inkişaf etməmiş sinif mübarizəsi" dövrünə təsadüf edir. "Burjua" tərifi burada "burjuaziya"-nın sosial-sinif kateqoriyası ilə əlaqələndirilir. Eyni zamanda, klassik iqtisadi düşüncə məktəbini bütün siyasi iqtisadiyyatdan təcrid edərək Karl Marks bununla "Burjua istehsal münasibətlərinin daxili asılılıqlarını araşdıran Uilyam Pettidən başlayaraq bütün siyasi iqtisadiyyatı nəzərdə tuturam" yazdı. Burjua alt tərifi burada açıqlanır.:

* birbaşa, burjuaziya sinfinin adı ilə - nəzəriyyəyə əvvəlcədən göndərilmiş məcmu hədəf qoyma, onun "hədəflənməsi". “Sənaye burjuaziyasının mənafelərini ifadə edən”) bu nəzəriyyə, burjuaziyanın iqtisadi fəaliyyəti üçün şərtlərin optimallaşdırılmasına yönəldilmişdir və müvafiq təkliflərin həyata keçirilməsi burjuvazinin təbiətinin özünün mənafeyinə uyğun gəlmişdir, “ağlabatan eqoizm” prinsipini rəhbər tutaraq ”.
* dolayı yolla - (sinifin adı ilk növbədə kapitalistlərin mənafelərinin irəli sürüldüyü ictimai münasibətlər sistemini göstərir) - əsas tədqiqat obyekti olan sosial-iqtisadi sistem kimi kapitalizm. Bununla yanaşı, burjua siyasi iqtisadiyyatı "kapitalizmi əbədi və təbii bir istehsal forması," insan təbiətinə "uyğun olan yeganə sistem olaraq elan etdi".

Müəlliflərin sosial mənsubiyyəti "burjua siyasi iqtisadçıları" kateqoriyasına aid edilməsində heç bir rol oynamır.

## İstinadlar
Böyük transformasiya

**Böyük transformasiya** () — Macarıstan mənşəli Amerika alimi Karl Polaninin tarixi və iqtisadi araşdırmaları. İlk dəfə 1944-cü ildə nəşr edilmişdir.

Tədqiqat kapitalizmin formalaşması və inkişafı dövrünün siyasi və sosial proseslərinə həsr edilmişdir. Polani, bazar iqtisadiyyatı və millət dövləti ayrı-ayrılıqda deyil, tək bir fenomen olaraq qəbul edilməli olduğunu iddia edir  — bazar cəmiyyəti və ya cəmiyyət bazarı. Onun meydana çıxması ənənəvi ictimai düzəni məhv etdi - bəşər tarixinin əksər hissəsində iqtisadi fəaliyyət ictimai münasibətlərdən ayrılmadı, müəllif dəyişikliklərin böyüklüyünü vurğuladı. Yeni institusional quruluş XX əsrin kataklizmlərinə yol açan əks tendensiyalara səbəb oldu.

Polaninin fikrincə, özünü tənzimləyən bazar ideyası insan təbiətindən və ya sosial inkişafdan qaynaqlanmayıb, sənaye inqilabının sosial fəlakətlərini izah etməyə çalışaraq XIX əsrin əvvəllərindəki konkret tarixi şəraitdə ortaya çıxdı. Müdaxilə etməmək prinsipi () planlı şəkildə həyata keçirilmiş, dövlətin birbaşa iştirakı ilə siyasi mübarizə gedişində tətbiq edilmişdir. Sərbəst bazarın formalaşması iqtisadi və siyasi sahələrə institusional bir bölgü və əməyin, torpağın və pulun əmtəəyə çevrilməsini tələb edirdi. XIX əsrin iqtisadi sistemi rəqabətçi əmək bazarı, sərbəst ticarət və qızıl standartına söykənirdi. Özünü tənzimləyən bazar, misli görünməmiş maddi rifah səviyyəsində bir artım təmin etdi, bununla birlikdə cəmiyyəti öz qanunlarına tabe edərək, spontan bir reaksiyaya, cəmiyyətin özünümüdafiə tədbirləri şəklində təbii bir reaksiyaya səbəb oldu.

"Böyük transformasiya" sosial liberalizmin və sərbəst bazar kapitalizminin tənəzzülünü təhlil etmək üçün ümumi bir çərçivə yaradaraq, ictimai düşüncədə klassik oldu. Kitabın bir çox fikri elmi dövriyyəyə daxil oldu və sosial elmlərdə müxtəlif araşdırmalara təkan verdi, baxmayaraq ki, müəllifin bir sıra müddəaları rədd edildi və yenidən nəzərdən keçirildi.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Buffavento qəsri

**Buffavento qəsri** (, ) ― Şimali Kipr Türk Respublikasında qəsr. İnşa olunma tarixi dəqiq bilinməsə də, ən inandırıcı fərziyyə Bizans dövrünə aid olmasıdır. Qəsr Bizans və Frank memarlıq elementlərini özündə birləşdirir. Buffavento qəsri XIV əsrdən etibarən istifadəsiz qalmışdır.

## Tarix
Buffavento qəsri qərbdə Müqəddəs Hilarion qəsri, şərqdə isə Kantara qəsri arasında yerləşərək Şimali Kiprin Girne dağ silsiləsində qoruyucu bir ox meydana gətirir. Qəsr xüsusilə də Kitreyadan şimal sahilinə gedən dağ keçidini qoruyurdu. Digər qəsrlərin hər ikisi Buffaventodan göründüyü üçün qəsrdən aralarındakı siqnalları ötürmək üçün istifadə edilmişdir. Qəsrlərij hər üçün Bizans dövründə birlikdə tikilsə də, istifadəyə verilmə tarixləri dəqiq bilinmir. Qəsrdə mövcud olan Bizans memarlıq xüsusiyyətlərini və arxeoloji dəlillərin azlığını qeyd edən D. M. Metkalf, qəsrin 11-ci əsrin sonlarında Səlcuqların irəliləməsindən sonra böyük bir iş proqramı çərçivəsində Müqəddəs Hilarion qəsri ilə birlikdə inşa edildiyini düşünməyin "ağlabatan" olduğunu yazır. Mənşəyi haqqında irəli sürülən digər fərziyələr arasında 965-ci ildə ərəblərin adadan qovulmasından sonra; 1091-ci ildə qiyamçı Rapsomatlar tərəfindən; Bizans hərbi lideri Eumati Filokalesin hakimiyyəti dövründə (1091–1094) və 12-ci əsrin əvvəllərində Xaçlı dövlətlərinin yayılması üçün əks tədbir olaraq tikilməsi kimi müxtəlif mülahizələr mövcuddur.

Kipr krallığı dövrünə aid bir əfsanədə qəsrin 1191-ci ildə Tampliyerlərdən qaçaraq sığınacaq axtaran Kiprli bir zadəgan qadın tərəfindən inşa edildiyi iddia edilir. Buffavento adı italyan mənşəlidir və "Küləklərin Çağırışı" deməkdir. Bununla birlikdə bu ad Koutzoventi kəndindəki monastırdan götürülmüş ola bilər.

Qəsr 1191-ci ildə adanın hökmdarı İsaak Komnenos əleyhinə üsyana rəhbərlik edən Şirürəkli Riçard tərəfindən tutuldu. Qəsrin müdafiəsi çox güclü təsvir olunduğundan, Buffavento müdafiəçilərinin Kantara və Müqəddəs Hilario qəsrlərinin ingilislərin əlinə keçməsindən sonra təslim olduqlarına inanılır. Riçard sonralar adanı Lefkoşadakı böyük bir qiyamdan sonra hakimiyyətləri birdən-birə sona çatan Tapliyerlər ordeninə satdı.

14-cü əsrdə ada Venesiya Respublikasının nəzarəti altına keçdi və bununla da qala istifadəsiz hala gəldi.

## Qalereya

Fayl:Buffavento castle, Cyprus.jpg
Fayl:Buffavento castle 5.JPG
Fayl:Buffavento castle 1.JPG
Fayl:Buffavento castle 3.JPG
Fayl:Buffavento castle 2.JPG
Fayl:Buffavento castle 6.JPG


## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 
*
Lui Altüsser

**Lui Pyer Altüsser** (; ) — fransız neo-marksist filosofu, Qərbi marksizminin ən təsirli nümayəndələrindən biri, strukturist marksizmin yaradıcısı, Fransa Kommunist Partiyasının üzvü (1948–1980), Ali Normal Məktəbinin (Paris) professoru. Altüsserin işi Marksist ənənə ilə qitə fəlsəfəsi və sosial elmlərin bir sıra sahələrinin kəsişməsində idi.

Altüsserin populyarlığı 1960 və 1970-ci illərdə, əsas əsərləri olan "Marks üçün və Oxu Kapitalı" nəşr olunduqda zirvəyə çatdı. 1960-cı illərin əvvəllərində Fransız neo-marksizminin ümumi yüksəlişi fonunda, Altüsser, Fransa elm epistemologiyası, strukturalizm, Spinozizm və psixoanaliz ənənələrinə əsaslanaraq Marksın əsərlərinin yeni bir şərhini təklif etdi. Althusserin nəzəri antihumanizm, epistemoloji qırılma, tarixin "mövzusuz bir proses" kimi düşünülməsi, həddindən artıq təyini və nəzəri təcrübəsi bütün dünyada geniş müzakirə olunurdu. O vaxt Altüsser Fransa Kommunist Partiyasının aparıcı nəzəriyyəçisi idi və ictimai və siyasi müzakirələrdə fəal iştirak edirdi. Filosof əvvəlki baxışlarını davamlı olaraq düzəltdi və sonrakı bir dövrdə post-strukturist hərəkata yaxınlaşdı.

Altüsserin bioqrafiyası faciəlidir. Müstəmləkə Cezayirdə bir Fransız köçkün ailəsindən gəlmiş, İkinci Dünya müharibəsi əsnasında beş il əsir düşərgəsində keçirdi. Yetkin həyatı boyunca filosof özünü daimi depressiya şəklində göstərən bir zehni xəstəlikdən əziyyət çəkirdi. 1980-ci ildə, xəstəliyin şiddətlənməsi zamanı Altüsser arvadını boğdu və ömrünün qalan hissəsini müxaliflərin və mətbuatın davamlı hücumlarına məruz qalaraq tənha keçirdi.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya
*  Новое изд., доп.: P.: Le Livre de Poche, 2006.
*  Переизд.: 
*  (дополн. текст из "Le Monde" от 24–27 апреля 1978 года).
* 
*  Новое изд.: P.: Le Livre de Poche, 1996.
* 
* 
* 
* 
* 
*  Новое изд., доп.: 4 t., 1975. Переизд.: P.: P. U. F., 1996.
*  3-е изд.: 1992.
* 
*  Переизд.: La Découverte, 1977.
* 
*  Переизд.: Positions. — P.: Messidor-Éd. sociales, 1982.
*  Переизд.: P.: La Découverte, 1986. Новое изд., доп., с предисл. Альтюссера для иностранных изданий и с предисл. Э. Балибара: P.: La Découverte, 1996.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Переизд.: U. G. E., 1973.

### Rus dilində
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### rus dilində
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
*
Tariq Əli

**Tariq Əli** (; ; ) — İngilis-Pakistanlı yazıçı, tarixçi, publisist, kinorejissor, ssenari müəllifi, solçu trotskizm ictimai xadim, "New Left Review"un redaksiya heyətinin üzvü "The Guardian", "CounterPunch" и "London Review of Books" üçün müntəzəm olaraq yazır. Məşhur "Sivilizasiyaların Çatışması" (2002), "Babildə Bush" (2003), "Eduard Səid ilə Söhbətlər" (2005), "Karib Dəniz Quldurları:" Ümid oxu "(2006) və bir çox kitabın müəllifi.

## İstinadlar
Stüart Holl

**Stüart Holl** (; ) — britaniyalı marksist istiqamətli mədəniyyət və kütləvi rabitə sosioloqu.

## Bioqrafiyası
Yamaykada anadan olub.

1951-ci ildə Oxford Universitetinin Murton Kollecində oxumaq üçün Rodos Təqaüdü qazandı.

Birminhem Universitetində işləyirdi, burada 1964-cü ildə Richard Hoggard ilə birlikdə Çağdaş Kültür Araşdırmaları Mərkəzini qurdu.

1979-1997-ci illərdə Açıq Universitetdə dərs demişdir.

Reymond Vilyams ilə əməkdaşlıq edən Riçard Hoqqart, New Left Review jurnalında onlarla birlikdə çıxdı.

Müharibəyə qarşı hərəkatın üzvü. Britaniya Sosioloji Assosiasiyasının prezidenti (1995-1997). Britaniya Akademiyasının üzvü.

## Əsərləri
* *Encoding and Decoding in the Television Discourse* (1973)
* *Resistance through rituals: youth subcultures in post-war Britain* 1976
* *Policing the crisis: mugging, the state, and law and order* (1978)
* *The hard road to renewal: Thatcherism and the crisis of the left* (1988)
* *Questions of cultural identity* 1996
* *Critical dialogues in cultural studies* 1996
* *Representation: Cultural Representations and Signifying Practices* (1997)

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
; rus dilində
* 
; digər dillərdə
* Without guarantees: in honor of Stuart Hall. London New York: Verso, 2000
* Davis H. Stuart Hall: an introduction. London: SAGE, 2003
* Rojek Ch. Stuart Hall. Cambridge: Polity, 2003
* Procter J. Stuart Hall. London; New York: Routledge, 2004
* Davis H. Understanding Stuart Hall. London; Thousand Oaks: SAGE Publications, 2004
* Meeks B. Culture, politics, race and diaspora: the thought of Stuart Hall. Kingston; Miami: Ian Randle Publishers; London: Lawrence & Wishart, 2007

## Xarici keçidlər
* Tariq Əli. Некролог Стюарта Холла
* Биография Стюарта Холла 
* Stuart Hall Marxist Media Theory 
* Некролог в газете ''Independent''
Pafos qəsri

**Pafos qəsri** ― Kiprdə, Pafos limanının kənarında yerləşən qəsr.

Orijinal Bizans qəsri qərbdə Saranta Kolones qəsrindən 600 metr qərbdə yerləşirdi və 1222-ci ildə baş verən zəlzələ nəticəsində tamamilə dağılmışdır.

İndiki qəsr limanı qorumaq üçün XIII əsrdə Kipr kralları tərəfindən tikilmiş iki qüllədən biri idi. Şərq liman qülləsi 1491-ci il zəlzələsi nəticəsində dağılsa da, dağıntıları liman divarı boyunca hələ də görülə bilər.

16-cı əsrin ortalarında liman qəsri Venesiya Respublikası tərəfindən dağıdıldı. 1592-ci ildə Osmanlılar adanı tutduqdan sonra onu bərpa etdi və möhkəmləndirdi. Qəsrin girişindəki ağ mərmər lövhə (150 × 40 sm), Kiprin Türk komandiri Əhməd Paşa (1589-1593) tərəfindən 1592-ci ildə yenidən qurulmasına işarə edir.

1878-ci ildə Pafos qəsrinin hərbi məqsədlər üçün istifadəsi dayandırıldı və ingilis dövründə duz anbarı olaraq istifadə edildi.  Qəsr 1953-cü il zəlzələsində zərər gördü və təmir işləri 1969-cu ilə qədər tamamlandı. Pafos qəsri 21 iyul 1974-cü ildə Türk hava və dəniz qüvvələri tərəfindən Pafos limanının bombardmanı zamanı da zərər görsə də, ciddi ziyan görməmişdi.

Qəsr Pafos şəhərinin ən fərqli yerlərindən birini təmsil edir. Pafos qəsrinin keçmişini araşdırmaq üçün ərazidə bir neçə dəfə arxeoloji qazıntılar aparılmışdır.

Hal-hazırda qəsr turistik məkan olaraq  istifadə olunur və bəzən burada tematik sərgilər nümayiş etdirilir. Giriş haqqı 2,50 avrodur və ziyarət saatları qışda 8:30-17:00, yayda isə 8:30-19:30 təşkil edir. Qəsr hal-hazırda əlil arabasından istifadə edən insanlar üçün əlçatmazdır.

## İstinadlar
Aparıcı

**Aparıcı** — radioda, televiziyada, əyləncə məkanında proqramı təqdim edən, izah edən, nümayiş edən və elan edən bir insandır.

Spiker (bu sözün əsli ingilis dilindəki > sözündən götürülmüşdür) yerinə görə diktor, şərhçi və aparıcı da adlanır. Aparıcılar yalnız xəbər bülletenləri, reklam yazıları, tanıtım və şərh mətnlərini oxumurlar; Həm də radio və televiziya tərəfindən təşkil edilən müsabiqələr, oyunlar və buna bənzər əyləncə proqramlarını təqdim edir və idarə edirlər. Bu proqramlarda yazılı bir mətn oxumaq əvəzinə onu danışırlar. Əslində klassik aparıcılıq getdikcə daha çox tarixə çevrilir və müasir dövrün aparıcıları daha cəlbedici və aktiv iş sahələrinə üz tuturlar: Teatrlar, musiqi salonları, qumarxanalar və s. Bu tip yerlərdə aparıcıların gördüyü iş daha çox şərh etmək və ya təqdim etməkdir. Radio və televiziya təşkilatları da, dinləyicilərin və tamaşaçıların bir idman yarışmasını və ya bir mərasimi daha yaxşı izləyə, yaxud dinləyə bilmələri üçün aparıcı diktorlardan faydalanırlar.

## Həmçinin bax
* Diktor

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Voronets monastırı

**Voronets monastırı** ― Rumıniyanın Voronets kəndində orta əsr monastırı. Suçava judetsindəki Bukovinanın cənubundakı məşhur boyalı monastırlardan biridir. Monastır Moldova şahzadəsi Böyük Stefan tərəfindən 1488-ci ildə Vasliy döyüşündəki qələbəni anmaq üçün 3 ay və 3 həftə müddətində inşa edilmişdir. Tez-tez "Şərqin Sikstin kapellası" olaraq bilinən Vorone'dakı freskalar Rumıniyada "Voronets mavisi" olaraq bilinən tünd mavi rəngə sahibdir. Monastır Suçava judetsində, Voronets çayının vadisində yerləşir. Kilsənin mənşəyi haqqında əfsanə Rumıniya tarixinin mərkəzində olan iki nəfəri birləşdirir: monastırın qurucusu Böyük Stefan və monastırın ilk abbatı Müqəddəs Daniil. Müqəddəs Daniilin türbəsi monastırın içərisində yerləşir.

Kilsə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmiş Moldaviya boyalı kilsələrindən biridir.

## Tarix
Monastır saytının yaşı məlum deyil. A əfsanə Stephen Böyük, qarşı müharibə zamanı böhran bir anda bizə deyir ki, Osmanlı türklərinin öz at Daniel Hermit gəldi skete Voroneţ və məsləhət istədi. Daniel ona döyüşü təslim etməməsini söylədi. Sonra qələbədən sonra Saint George-a həsr olunmuş bir monastır inşa etməlidir.  Müqəddəs Georgi Kilsəsinin üstündəki, indi exonarteksdə olan orijinal girişdə belə bir yazı vardır:

## Kilsə
Voronets Monastırındakı Müqəddəs Corc katholik kilsəsi (əsas kilsə) ehtimal ki, Rumıniyanın ən məşhur kilsəsidir. Bura parlaq və tünd rəngli xarici freskaları və azurit fonunda yerləşdirilmiş yüzlərlə yaxşı qorunmuş fiqurları ilə bütün dünyada tanınır. Kilsənin kiçik pəncərələri, çarpaz çubuqların düzbucaqlı çərçivələri və daxili qapı çərçivələrinin sivri tağları qotik üslubu təmsil edir.

Şimal fasadında kilsənin sarı, qəhvəyi və yaşıl rəngli minalı disklər və barelyeflərlə bəzədilmiş orijinal dekorasiyası hələ də görünür. Qala dördüncüdən etibarən pəncərəli olan on altı hündür niş ilə bəzədilmişdir. Yuxarıdakı qülləni də bir sıra kiçik niş əhatə edir.

## Qalereya

Fayl:Mănăstirea Voroneț - Vedere de sus.jpg
Fayl:Voronet Intrare.JPG
Fayl:Biserica Voronet.JPG
Fayl:Ihopulele EOS 30D0173 Voronet.jpg
Fayl:Moldaukloster Voroneţ Friedhof.jpg
Fayl:Voronet 2013-detaliu-a.jpg
Fayl:Voronet 2013-detaliu-c.jpg
Fayl:Voronet 2013-detaliu-d.jpg
Fayl:Voronet Monastery - Romania.jpg
Fayl:Voronet2 secureroot.jpg
Fayl:KlosterVoronetInnen1.JPG
Fayl:KlosterVoronetInnen2.JPG
Fayl:Voronet Monastery - Romania - 02.jpg
Fayl:KlosterVoronet2.JPG
Fayl:Voronet3 secureroot.jpg
Fayl:Voronet1 secureroot.jpg
Fayl:Woman of Woronenz - Clarke Edward Daniel - 1810.jpg


*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Voronets monastırının 360° panoram görüntüləri
* Rumıniyanın boyalı kilsələri  
*
Ernst Blox

**Ernst Simon Blox** (; ) —  alman filosofu, sosioloq və yeni marksist yönümlü publisist. "Ümid fəlsəfəsi" və "Hələ Olmayan Ontoloji" nin yaradıcısı.

## Bioqrafiyası
Lüdviqshafendə dəmir yolu işçisinin varlı yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. İlk fəlsəfi inşasını 13 yaşında yazmışdır. Eyni zamanda 14 yaşında Avqust Bebel və Roza Lüksemburqun çıxışları ilə tanış olduqdan sonra sosial demokrat qəzet olan Forverts-ə abunə olaraq sosialist fikirlərə qoşuldu. 

Blox marksizm və xristianlıq arasındakı dialoqun iştirakçısı idi. Marksist məktəblərə və hərəkatlara birbaşa yaxınlaşmadan Blox, eyni adlı jurnalın redaksiya heyətinin üzvü olmaqla 1960-cı illərin ortalarından etibarən Yuqoslaviyanın Praxis qrupu ilə ən yaxından əməkdaşlıq etdi. Ölümünə qədər sosialist olaraq qaldı və "sosializmin səbəbinin məhv edilə bilməyəcəyini" müdafiə etdi; eyni zamanda Lukasın ifadəsi ilə qiyabi olaraq ən pis sosializmin ən yaxşı kapitalizmdən daha yaxşı olduğunu iddia edərək, şərq blokundakı "həqiqi sosializmin" sosializmdən ən cüzi reformizmdən daha da uzaq olduğuna inanırdı.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Болдырев И. А. Время утопии: проблематические основания и контексты философии Эрнста Блоха. — М.: ИД НИУ ВШЭ, 2012
* Вершинин С. Е. Жизнь — это надежда. Введение в философию Эрнста Блоха. — Екатеринбург: Издательство Гуманитарного университета, 2001.

## Xarici keçidlər

* Эрнст Блох. «Марксизм и поэзия». Выступление на Конгрессе в защиту культуры, Париж, 1935 год // Сигма
* 
* Гельмут Лампрехт: Эрнст Блох
Maskalı beşlər intiqam arxasında

**Maskalı beşlər intiqam arxasında** (türk. *Maskalı Beşler İntikam Peşinde*) — 2005-ci il istehsalı Türkiyə komediya filmi.

## Rollarda

## Həmçinin bax
* Maskalı beşlər: İraq (film, 2006)
* Maskalı beşlər: Kipr (film, 2008)

## İstinadlar
Maskalı beşlər

* Maskalı beşlər intiqam arxasında (film, 2005)
* Maskalı beşlər: İraq (film, 2006)
* Maskalı beşlər: Kipr (film, 2008)
Müqəddəs Georgi monastırı (Xanabad)

**Müqəddəs Georgi monastırı** — Xocalı rayonunun Xanabad kəndi ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli abidə kimi qeydiyyata alınmışdır.

Monastır 1263-cü ilin yayında çar çar Aşot Şahənşahın oğlu tərəfindən inşa etdirilsə də, sonrakı yüzilliklərdə dəfələrlə yenidənqurma və inşaat işlərinə məruz qalmışdır.

Monastırın başkilsəsi üçnefli bazilika formasına malikdir. Altar yer səviyyəsindən 1,5 metr hündürdə yerləşir. Kilsənin qərb fasadında dağılmış binanın – ehtimal ki, narteksin qalıqları vardır. Monastır yeməkxanası kompleksin cənub tərəfində yerləşir.

## Tarixi

Monastır 1263-cü ilin yayında çar çar Aşot Şahənşahın oğlu tərəfindən inşa etdirilsə də, sonrakı yüzilliklərdə dəfələrlə yenidənqurma və inşaat işlərinə məruz qalmışdır.

Bəzi tədqiqatçılar tikilinin ərazidəki sovməələrdən birində məzar daşı olan və kilsənin tavanında adı qeyd edilmiş arximandrit Hovannes tərəfindən inşa edildiyini düşünürlər. Digərləri isə arximandrit Hovannesin monastırı yalnız bərpa etdirdiyini düşünürlər.

Kilsə divarlarında saxlanılmış 10-dan çox kitabə əsasən XVI-XVII əsrlərə aid olmaqla, əsasən monastırda aparılan yenidənqurma işləri barədə məlumat verir.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Monastırın başkilsəsi üçnefli bazilika formasına malikdir. Onun şərq tərəfində üç mərtəbəli köməkçi otaqlar vardır. Köməkçi otağın birinci mərtəbənin davanındakı dəlik vasitəsilə keçilən ikinci mərtəbəsi sirr otağı kimi istifadə edilmişdir.

8x11.9 metr ölçülərə malik ibadət zalı sadə, lakin ifadəli interyerə malikdir. Düzbucaqlı zalın forma xüsusiyyətləri iki gözəl pilon ilə qeyd edilir. Onlar tağlar vasitəsilə altarın kənarlarında yerləşən iki pilon ilə əlaqələndirilir.

Altar yer səviyyəsindən 1,5 metr hündürdə yerləşir. İbadət zalının artıq yüklənməsinin qarşısını almaq və geniş həcm-fəza quruluşu yaratmaq üçün altar qarşısında pilləkən tikilməmişdir. Altara qalxmaq üçün şimal tərəfdəki köməkçi otaqda yerləşən pulləkən istifadə edilir. Altar yüksəkliyinin karnizi naxışlarla bəzədilmiş yarımnal formasına malikdir. Sütunlar, divarönü pilonlar, tağlar, apsida çərçivələri, nişlər və pəncərə-qapı yerləri yaxşı yonulmuş daşlardan tikilmişdir. Digər hissələrin hörgüsündə kobud yonulmuş daşlardan istifadə olunmuşdur. İbadət zalının döşəməsi daşlarla döşənmiş, divarlara isə xaçdaşlar söykənmişdir. Köməkçi otaqların döşəmələrində məzar daşları vardır. Kilsənin günbəzaltı hissəsi özünəməxsus maraqlı formada həll edilmişdir.

Kilsənin qərb fasadında dağılmış binanın – ehtimal ki, narteksin qalıqları vardır. Monastır yeməkxanası kompleksin cənub tərəfində yerləşir. Saxlanılmış inşaat kitabəsində tikilinin XVI əsrdə tikildiyi göstərilir. Yeməkxana binzası uzadılmış düzbucaqlı formasına malik olan və tağtavanla örtülmüş binadır. Monastır həyətinin bu hissəsində həm də rahib hücrələri və digər mülki tikililər yerləşir. Kompleks möhkəm qala divarları və divarların dörd küncündə yerləşən dairəvi qüllələrlə əhatə olunmuşdur.
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Dünya Metrologiya Günü

**Dünya Metrologiya Günü** ― 20 may tarixində keçirilən, Beynəlxalq Vahidlər Sisteminin qəbul olunmasını qeyd edən hadisə.

## İstinadlar
Vorwärts

**«Forvets»** ( — «İrəli») — Almaniya Sosial Demokrat Partiyasının qəzeti. Partiyanın mərkəzi orqanı olaraq 1876-cı ildə qurulmuşdur.

Hər gün ilk olaraq Leypsiqdə nəşr olunur. 1878-ci ildə sosialistlərə qarşı müstəsna qanun qəbul edildikdən sonra nəşr qadağan edildi.

Qəzet Berlində 1891-ci ildə bərpa edildi.

Yarandığı andan 1900-cü ilə qədər Vilhelm Libknext qəzetin baş redaktoru idi.

1933-cü ildə nasistlər hakimiyyətə gəldikdən sonra nəşr Praqaya, 1938-ci ildə isə 1940-cı ildə nasistlərin işğalına qədər qəzetin çıxdığı Parisə köçürüldü.

1948-ci ildə İkinci Dünya müharibəsi bitdikdən sonra nəşr "Neuer Vorwärts" adı altında, əvvəlki adı ilə 1955-ci ildə davam etdirildi.

İndi Alman Sosial Demokrat Partiyasının bütün üzvlərinə göndərildiyi üçün aylıq tirajı 515.000 civarındadır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Böyük Sovet Ensiklopediyası haqqında məqalə
Vilhelm Libknext

**Vilhelm Martin Filipp Kristian Lüdviq Libknext** (, ) — Alman inqilabçı və parlament siyasətçisi, sosial demokrat. Karl, Teodor, Otto və Vilhelm (kiçik) Libknextlərin atası.

## Bioqrafiyası
Atası Gissen Universitetinin ("Luiziana") riyaziyyat və teologiya professoru İohann Qeorq Libknext (1679-1749) idi. Ailə ənənəsinə görə, Libknextlər nəsillərini Martin Lüterdən gəldiklərini düşünürdülər. Gissen, Berlin, Marburq universitetlərində filologiya və fəlsəfə təhsili almışdır.

Badendə 1848-1849-cu illər inqilabının fəal iştirakçısı olmuşdur. Onun üzərində böyük təsiri olan Marksın və Engelsin yoldaşı, Kommunistlər Birliyinin üzvü (1850). 1862-ci ilə qədər sürgündə — əvvəl İsveçrədə, sonra da Marksla sıx ünsiyyət qurduğu Böyük Britaniyada. 1848-1849-cu illərdəki inqilabi hadisələrin iştirakçılarına amnistiya elan etdikdən sonra Almaniyaya qayıtdı. Ferdinand Lassal tərəfindən qurulan Ümumi Alman İşçilər Birliyinə qatıldı.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Современники о Марксе: П. Лафарг, В. Либкнехт, Ф. Лесснер. — М.: Политиздат, 1982. — 125 с.
* *Чубинский-Надеждин, Вадим Васильевич* Вильгельм Либкнехт — солдат революции. М.: Мысль 1968. — 213 с.
* *Чубинский В. В.* «Мы, германские социал-демократы». Жизнь, идеалы и борьба Вильгельма Либкнехта. Новое прочтение. — Санкт-Петербург : Сев.-Зап. академия гос. службы, 2010. — 302, [1] с. — ISBN 978-5-89781-360-5
* *F. W. Weitershaus*. Wilhelm Liebknecht. Eine Biographie. In: Mitteilungen des Oberhessischen Geschichtsvereins, Band 61, 1976.

## Xarici keçidlər
* 
* Биография Либкнехта Вильгельма на сайте BiografGuru.ru
Gissen Universiteti

**Yustus Libex adına Gissen Universiteti** () — Gissen şəhərinin ən qədim universiteti.

## Tarixi

Gissen Universiteti 1607-ci ildə Hessen-Darmtştadt landqrafı olan V Lüdviq tərəfindən Gissen 
Akademiyası olaraq quruldu.

1945-ci ilə qədər Lüdviq Universiteti adlandırılırdı  ().

Universitetin İkinci Dünya müharibəsinin sonuna qədər dağılmamış hissəsi, 1957-ci ildə (qurulduğundan 350 il sonra) yenidən universitet statusu almış Yustus Libex Kənd Təsərrüfatı və Baytarlıq İnstitutuna çevrildi.

## Strukturu
### Fakültələr
1999-cu ildən bu günə qədər Gissen Universitetində on bir ixtisas tədris olunur

# Hüquqşünaslıq
# İqtisadiyyat
# Sosial Araşdırmalar və Mədəniyyət
# Tarix və mədəniyyət
# Dilçilik, ədəbiyyat və mədəniyyət
# Psixologiya və idman
# Riyaziyyat və kompüter elmləri, fizika, coğrafiya
# Biologiya və kimya
# Aqronomiya, trofologiya və mühit
# Baytarlıq
# Tibb

## Görkəmli müəllim və məzunlarları
* Teodor Vilhelm Braune (1850—1926) 
* Reynxard Brauns (1861—1937) 
* Fridrix Avqust Karthoyzer (1734—1796) — professor.
* Huqo fon Ritqen (1811—1889) — memarlıq professoru.
* Karl Fridrix Ferdinand Sintenis (1804—1868) — alman hüquqşunas.
* Bernqard Ştade (1848—1906) — protestant ilahiyyatçısı.
* Filipp Feb (1804—1880) — alman həkim və farmakoloq.
* Lüdviq Yunqerman (1572—1653) — alman botaniki və həkimi.

## İstinadlar
Polinükleotid

**Polinukleotid** — bir zəncirdə kovalent şəkildə birləşdirilmiş 13 və ya daha çox nukleotid monomerindən ibarət biopolimer. DNT (dezoksiribonuklein turşusu) və RNT (ribonuklein turşusu) spesifik bioloji funksiyaya malik polinukleotidlərin nümunələridir. Poli prefiksi qədim Yunan ποπ (polis, çox) sözündən gəlir. DNT hər biri spiral şəklində olan iki polinukleotid zəncirindən ibarətdir.

## Ardıcıllıq
DNT və RNT ümumiyyətlə eyni polinukleotiddə meydana gəlməsə də, dörd növ nukleotid zəncirdə istənilən sırada meydana çıxa bilər. Müəyyən bir polinukleotid üçün DNT və ya RNT növlərinin ardıcıllığı, canlı orqanizmdə və ya elmi təcrübədə funksiyasını təyin edən əsas amildir.

## Orqanizmlərdə polinükleotidlər
Polinükleotidlərə təbii olaraq bütün canlı orqanizmlərdə rast gəlinir. Bir orqanizmin genomu, ikiqat zəncirdə bir-birinin ətrafına bükülmüş son dərəcə uzun polinükleotidlərdən ibarətdir. Polinükleotidlər orqanizmlərdə bir çox başqa rol oynayır.

## Elmi təcrübələrdə polinükleotidlər
Polinükleotidlər polimeraz zəncirvari reaksiya (PCR) və ya DNT ardıcıllığı kimi biokimyəvi təcrübələrdə istifadə olunur. Polinükleotidlər süni şəkildə oliqonükleotidlərdən, daha kiçik nukleotid zəncirlərindən istehsal olunur, ümumiyyətlə 30 alt hissədən azdır. Enzim polimeraza, alimin göstərdiyi sxemə görə nükleotidlər əlavə edərək zənciri uzatmaq üçün istifadə olunur.

## Riboza ilə azotlu əsasların prebiotik kondensasiyası
Həyatın necə yarandığını anlamaq üçün, ehtimal olunan prebiotik şəraitdə həyatın əsas bina bloklarının əmələ gəlməsinə imkan yaradan kimyəvi yolları bilmək lazımdır. RNT dünyasının fərziyyəsinə görə, ibtidai bulyonda sərbəst üzən ribonükleotidlər mövcud idi. Bunlar ardıcıl olaraq RNT meydana gətirən əsas molekullardı. RNT kimi mürəkkəb molekulların reaktivliyi fiziki-kimyəvi proseslərlə təyin olunan kiçik molekullardan yaranmalı idi. RNT, etibarlı məlumat ötürülməsi və bu səbəbdən Darvinin təbii seleksiyası və təkamülü üçün lazım olan purin və pirimidin nükleotidlərindən ibarətdir. Azotlu əsasların ribozla birbaşa reaksiyaya girməsini sulu mikrodropletlərdə ribonükleozidlərin əmələ gəlməsi ilə nümayiş etdirmişlər, bu da RNT-nin əmələ gəlməsinə aparıcı addımdır. Bənzər nəticələr Becker və digərləri tərəfindən yaş-quru dövrlərdən istifadə edilərək əldə edilmişdir.

## İstinadlar
İzmit saat qülləsi

**İzmit saat qülləsi** (*) ―* Türkiyənin İzmit şəhərində yerləşən, sultan II Əbdülhəmidin Osmanlı taxtına yüksəlməsinin 25-ci ildönümünü qeyd etmək üçün vilayət valilərinə göndərilən fərman nəticəsində Osmanlı imperiyasında inşa edilən çoxsaylı saat qüllələrindən biri. Qüllə İzmit valisi Musa Kazım bəyin əmri ilə memar Vedat Tek tərəfindən dizayn edilmiş və 1902-ci ildə inşa edilmişdir. Digər mənbələr qüllənin memarının İzmitdə yaşayan erməni-osmanlı mənşəli Mihran Azaryan olduğunu iddia edir.

## Memarlıq
Sultan Əbdüləzizə məxsus Hünkar köşkünün tam qarşısında dayanan neoklasik üslublu saat qülləsi 3,65m x 3,65 m ölçülərindədidr və dörd mərtəbəlidir. Birinci mərtəbədə fəvvarələr, sonuncu mərtəbədə isə saat yerləşir. İkinci mərtəbəsində balkonu olan tikilinin gövdəsində pəncərələr var. Orta mərtəbələrin dörd tərəfinin dördünün də fasadı sultan II Əbdülhəmidin möhürü ilə bəzədilmişdir. Tikilinin damı dördbucaqlı piramida formasındadır. Qüllənin təpəsindəki sivri konus qurğuşunla örtülmüşdür.Neoklasik Osmanlı memarlığı üslubunda inşa edilmiş İzmit saat qülləsində neoklasik üslub və İslam memarlığı detalları istifadə edilmişdir

Saat qülləsi 20-ci əsr boyunca İzmit tarixinin ayrılmaz bir hissəsi olmuş və şəhərin simvoluna çevrilmişdir.

Osmanlı imperiyasının keçmiş Balkan vilayətlərində, xüsusilə Belqrad, Priepole, Sarayevo, Banya Luka, Qradaçats və Stara Varoş kimi müasir Serbiya, Bosniya və Monteneqro şəhərlərində Osmanlı dövrünə aid oxşar saat qüllələri hələ də *Sahat Kula* ( — "saat qülləsi") adlanır.

İzmit saat qülləsi 2006-cı ildə bərpa edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Böyük saat, Antalya
* Dolmabağça saat qülləsi, İstanbul
* İzmir saat qülləsi, İzmir
* Topxana saat qülləsi, İstanbul
* Ulduz saat qülləsi, İstanbul

## İstinadlar
Huqo fon Ritqen

**Yozef Mariya Huqo fon Ritqen** (; ) — alman memar və bərpaçı. Fəlsəfə doktoru. Eyzenax şəhərinin Fəxri Vətəndaşı.

## Bioqrafiyası
Həkim, botanik və zooloq Ferdinand Avqust fon Ritqenin oğlu.

1828-ci ildən Gissen Universitetində tibb təhsili aldı, ancaq dörd semestrdən sonra özünü memarlığa həsr etməyə qərar verdi və Darmstadtda Qeorq Moller ilə oxumağa getdi, burada təsviri sənətlərlə yanaşı riyaziyyat və memarlıq ixtisasında da təhsil almışdır.

1833-cü ildə doktorluq dərəcəsini almış və 1833-cü ilin sentyabrından 1834-cü ilin mayına qədər Belçikada və Fransanın şimalında təhsil turuna çıxmış, Parisdə olmuşdur.

1838-ci ildə Gissen Universitetində təsvir həndəsi və rəsm mövzusunda mühazirələr oxumağa başladı. Elə həmin il — Memarlıq üzrə professor.

1838-1874-cü illərdə — Gissen Universitetinin Memarlıq və mühəndislik kafedrasının müdiri. 1874-cü ildən Darmştadt Texniki Universitetində memarlıq professoru.

## Təmir edilmiş və bərpa edilmiş obyektlər

Wartburg_von_Br%C3%BCcke.jpg|Vartburq qəsri
Schloss_Braunfels_2.jpg|Braunfels qalası
Innenstadt_Laubach.jpg|Loybax qalası


Schloss_ludwigseck.jpg| Lüdviqsek qəsri
Burgstaufenbergwiki.JPG|Ştaunferberq qalası
Alter_Friedhof_Gie%C3%9Fen,_Friedhofskapelle_von_S%C3%BCden.jpg|Alten Fridxof qəsri


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Nordisk familjebok
* Huqo fon Ritqen - Milli Kitabxana
Vanadium(III)oksid

***Vanadium (III) oksid***- kimyəvi formulu V2O3 olan vanadium və oksigenin ikili birləşməsidi.

## Fiziki xassələri
Vanadium (III) oksid – parlaq qara kristallardı. İki kristal modifikasiyada mövcuddur: 105 °C-də, α-forması β-formasına (ΔH ° keçidi 1.8 kJ / mol) çevrilir və faza keçidi yaşanır.
Antiferromaqnit α formasıdır. Suda həll olunmur.

## Alınması
Vanadiy (V) oksidin karbon (II) oksid, hidrogen, kükürd və s. ilə reduksiya edilməsi nəticəsində qızdırıldıqda əldə edilir:
* \mbox{V}_2\mbox{O}_5+2\mbox{H}_2\ \xrightarrow{
* \mbox{V}_2\mbox{O}_5+2\mbox{SO}_2\ \xrightarrow{t}\mbox{V}_2\mbox{O}_3+2\mbox{SO}_3

## Kimyəvi xassələri
Güclü reduksiyaedicidir. Termiki davamlığı var, yüksək temperaturda parçalanmır.

* \mathsf{2V_2O_3 + O_2 \ \xrightarrow{350^oC}\ 4VO_2 }
* \mathsf{V_2O_3 + O_2 \ \xrightarrow{500^oC}\ V_2O_5 }

Karbon və ya əridilmiş kalsiumla yüksək temperaturda vanadium metalına qədər reduksiya olun bilər:

* \mathsf{V_2O_3 + 3C \ \xrightarrow{1300^oC}\ 2V + 3CO }
* \mathsf{V_2O_3 + 3Ca \ \xrightarrow{900-1350^oC}\ 2V + 3CaO }

Vanadium (III) oksidi əsası xüsusiyyətləri üstün olduğundan zəif amfoterlik nümayiş etdirir. Beləliklə, turşularda həll olunur və III valentli vanadium duzlarının yaşıl məhlulları alınır, amma qələvilərlə reaksiyaya daxil olmur. Qızdırıldıqda müxtəlif metalların oksidləri ilə reaksiyaya daxil olur.

* \mathsf{V_2O_3 + Li_2O \ \xrightarrow{t}\ 2LiVO_2 }
* \mathsf{V_2O_3 + MgO \ \xrightarrow{t}\ MgV_2O_4 }

## Tətbiqi
Vanadium (III) oksidi kimyəvi cərəyan mənbələri üçün anodlar, elektroliz hamamlarının katodları, üzvi sintezdə katalizatorlar, çap mürəkkəbləri üçün piqmentlər, yarımkeçirici diodlar üçün materiallar və təzyiq sensorlarının istehsalında istifadə olunan vanadium tuncu əldə etmək üçün istifadə olunur.

## İstinadlar
# Неорганическая химия / под ред. Ю.Д. Третьякова. — М.: Академия, 2007. — Т. 3. — 352 с.
# Справочник химика / Редкол.: Никольский Б. П. и др.. — 3-е изд. Химия, 1971. Т. 2. — 1168 с
Vartburq qəsri

**Vartburq qəsri** () —  Türingiyada yerləşən qəsr, Türingen Meşəsinin şimal-şərq hissəsindəki Eyzenax qəsəbəsi yaxınlığında bir dağda, dəniz səviyyəsindən 441 m yüksəklikdə, Almaniyanın mədəni və tarixi irsinin bir abidəsi. 4 may 1521 — 6 mart 1522-ci illər arasında kilsə islahatçısı Martin Lüter qəsrdə təqiblərdən gizlənirdi. Burada Lüter İncili olaraq bilinən mətn yaradaraq Alman dilinə tərcümə etdi. 1999-cu ildə qala YUNESKO-nun Ümümdünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir.

## Tarixi

Vartburq qəsri Lüdoviqlərin ailəsinə aid idi. Maints Baş yepiskopu tərəfindən himayə edildi.

Qaçan Lüdviq və ya Lüdviq Skakun (1042/1065 - 1123) kimi tanınan Saqqallı Lüdviqin oğlu (ya da nəvəsi), 1067-1073-cü illərdə ata yuvası olaraq dağdakı Vartburq qəsrini inşa etmişdir. Qala ilk dəfə qarnizonunun Kral IV Henri hərbi dəstəsinə hücumu ilə əlaqədar olaraq 1080-ci ildə bəhs edilmişdir. 1113-cü ildə Lüdviq Qaçan, qarşı üsyanda müvəffəqiyyətsiz iştirak etdi.

Maints Baş yepiskopu Lüdoviqin tərəfdarları sürətlə güc və tanınma əldə etdilər. 1131-ci ildə, Qaçan Lüdviqin oğlu I Lüdviq Kral III Lotardən (Müqəddəs Roma İmperatoru) Landgrave titulunu aldı və buna görə hersoqlarla bərabərləşdirildi. O dövrdə qala taxtadan idi və təəssüf ki, bu görünüşdən heç nə qalmamışdır.

## Qalereya

Wartburg von Brücke.jpg|
Wartburg Burghof.jpg|
WartburgLutherstube1900.jpg|
Lutherstube.JPG|Lüterin otağı
Wartburg Gasthof fd.JPG|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
* Vartburq qəsri saytında archipelagus.de  
* Информация о Вартбург historische-orte.de
## Həmçinin bax
Eyzenax

**Eyzenax**, **Ayzenax** () — Türingiyada yerləşən (Almaniya) şəhər . Türingen meşəsinin şimal yüksəklikləri ilə Hayniq Milli Parkı arasında yerləşir. Əhali: 42,8 min nəfər (2010).

## Tarixi
Eyzenaxın tarixi, əfsanəyə görə 1067-ci ildə qurulan Vartburq qəsri ilə bağlıdır. XII əsrin ikinci yarısında birinə qovuşan qala yaxınlığında ən azı üç yaşayış məskəni var idi. Yaranan şəhər Eyzenax, ilk dəfə 1180-ci ildə salnamələrdə xatırlandı.

## İqtisadiyyatı
Eyzenax iqtisadiyyatının mühüm bir hissəsi avtomobil sənayesidir:

* Opel, General Motors-un xarici fəaliyyətlərindən biri olaraq, Vartburq avtomobil zavodunun 1989-cu ildə istehsalını dayandırmasından sonra şəhərin şimal-qərbində tamamilə yeni zavod inşa etdi. Zavod 1992-ci ildə açılmışdır. 1998-ci ilin may ayında Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti onu ziyarət etdi Federal Kansler Helmut Kolun müşayiəti ilə Bill Klinton.
* Şəhər BMW və Bosch fabriklərinə ev sahibliyi edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı 
* EisenachOnline informasiya portalı
Türingen Meşəsi

**Türingen Meşəsi**, və ya **Türinq Meşəsi** () — Almaniyanın şərq hissəsindəki Türingiya federal əyalətində orta boylu dağlar. Təpə Verra çayının cənub-şərqində, Turingiya Meşəsini Frankon Meşəsi ilə ayıran Rodax çayı vadisi yaxınlığında uzanır. Uzunluğu təxminən 150 km, eni 35 km-ə qədərdir. Ən yüksək nöqtə 982 m olan Böyük Beerberq Dağıdır (Qroser-Berberq), əsasən qneys və qranitlərdən ibarət bir horstdur. Dağların çoxunun hündürlüyü 200 ilə 490 metr arasındadır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Природный парк «Тюрингенский Лес»
Start kodon

**Start kodon** — Başlanğıc kodonu, məlumat RNT (mRNA) transkriptinin ribosom tərəfindən tərcümə olunan ilk kodondur. Ən ümumi başlanğıc kodonu AUQ(yəni müvafiq DNT ardıcıllığında ATQ).
Başlanğıc kodundan əvvəl 5' tərcümə edilməmiş bölgə (5' UTR) gəlir. Prokariotlarda bu ribosomun bağlanma sahəsini əhatə edir .
Başlanğıc kodundan əvvəl 5 'tərcümə edilməmiş bölgə (5' UTR) gəlir. Prokaryotlarda bu ribosomun bağlanma sahəsini əhatə edir.

## Alternativ başlanğıc kodları
Alternativ başlanğıc kodonları standart AUQ kodonundan fərqlənir və həm prokaryotlarda (bakteriya və arxey) həm də eukaryotlarda olur. Alternativ başlanğıc kodonları, zülalın başlanğıcında olduqda (kodon fərqli bir amin turşusu kodlaşdırsaydı belə), Met olaraq tərcümə olunur. Bunun səbəbi, başlanğıc üçün ayrı bir nəqliyyat RNT-nin (tRNT) istifadə edilməsidir
.

### Eukariotlar
Alternativ başlanğıc kodonları (AUQ olmayan)eukaryotik genomlarda çox nadirdir. Bununla birlikdə, bəzi hüceyrə mRNT-lərı üçün AUQ xaricində təbii olaraq meydana gələn başlanğıc kodonları bildirilmişdir. AUQ-də mümkün olan doqquz mümkün tək nukleotid əvəzetməsindən yeddisi, məməli hüceyrələrdə tərcümə başlanğıc yerləri kimi fəaliyyət göstərən dihidrofolat redüktazın kodon başlanğıcı.

Candida albicans, CAG başlanğıc kodundan istifadə edir.
.

### Prokariotlar
Prokaryotlar, əsasən QUQ və UUQ alternativ başlanğıc kodlarından çox istifadə edirlər.
E. coli% 83 AUQ (3542/4284), 14% (612) QUQ, 3% (103) UUQ [8] və bir və ya iki digərini (məsələn, AUU və ehtimal ki, CUQ) istifadə edir.

AUG başlanğıc kodonları olmayan tanınmış kodlaşdırma bölgələri, E. coli'nin lak operonundakı (QUQ) və (UUQ) bölgələridir. Daha iki yeni tədqiqat müstəqil olaraq 17 və ya daha çox AUQ olmayan başlanğıc kodunun E. coli-də tərcüməyə başlaya biləcəyini göstərdi.

### Mitoxondiri
Alternativ başlanğıc kodonları (insanlarda AUA və AUU) mitoxondrial genomlarda daha geniş istifadə olunur..

## Standart genetik kod
AUQ kodonu metionini kodlayır və başlanğıc yeri kimi xidmət edir: m-RNT kodlaşdırma bölgəsindəki ilk AUQ, zülala çevrilməyə başlayır. GenBank tərəfindən siyahıya alınan digər başlanğıc kodonları,eukaryotlarda nadirdir və ümumiyyətlə Met / fMet üçün kodlardır.

## Mühəndislik başlamaq kodonları
Qurulmuş təşəbbüskar tRNT-lar (CUA antikodonu olan tRNT fMet2), UAQ amber stop kodonunda tərcüməyə başlamaq üçün istifadə edilmişdir. Bu tip mühəndislik t RNT-sına ümumiyyətlə UAQ kodonlarında baş verən tərcümə dayandırma siqnalını boğduğu üçün cəfəng bir supressor tRNT adlanır.

## İstinadlar
Aşağı alman dili

thumb|Aşağı alman və niderland (aşağı frank) ləhcələrinin paylanma xəritəsi.
**Aşağı alman dili** (aşağı alman ləhçəsi;  *Nedderdüütsch, Plattdütsch, Plattdüütsch, Plattdütsk, Plattdietsch, Plautdietsch*; ) — Danimarkada olduğu kimi Almaniyanın şimalında və Niderlandın şimal-şərqində yayılan ləhcələr toplusu olan dil. Hind-Avropa dillərinin Alman filialının Qərbi Alman qrupuna aiddir. Fonetik olaraq, ədəbi Alman dilindən çox fərqlidir, lakin Holland dilinə yaxındır (sonuncusu bəzən tərkibinə, Aşağı frank qrupu daxilində daxil edilir).

Hal-hazırda ədəbi dil (geniş yayılmamışdır) Almaniya və Niderlandda ayrıca inkişaf edir.

Arxeoloq Henrix Şlimanın ana dili idi.

## İstinadlar
Zitti e buoni (Maneskin mahnısı)

**Zitti e buoni** — İtaliyanın 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı. Maneskin 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İtaliyanı "Zitti e buoni" mahnısı ilə təmsil etmişdir. İfaçı finalda münsif və SMS səsverməsi nəticəsində 26 ölkə arasında qalib olmuşdur.

## Xarici keçidlər
Måneskin - Zitti E Buoni - Official Music Video - Eurovision 2021


## Həmçinin bax
*Maneskin
*2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## İstinadlar
Maneskin

**Maneskin** — İtaliyalı pop rok qrupu. İtaliyanı 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Zitti e buoni mahnısı ilə təmsil etmiş və müsabiqənin qalibi olmuşdur.
## Tarixi
Maneskin qrupunun üzvləri Damiano David, Victoria De Angelis və Thomas Raggi ilk dəfə Romada orta məktəb illərində tələbə kimi tanış olublar , Ethan Torchio daha sonra qrupa daxil olub .Qrupun yaranması 2015-ci ilə təsadüf etsədə,rəsmi olaraq 2016-cı ildə elan olunub . 2016 -cı ildə yerli  musiqi yarışması olan”Pulse”üçün qeydiyyatdan keçməyə qərar veriblər. Buna görə qrupun adı olmalı idi. Ad seçimində çətinlik yaşanan vaxt yarı  danimarkalı olan Viktoriya De Angelis bəzi Danimarka sözləri təklif edib və onlar Måneskin ("ay işığı") üzərində razılaşıblar. Müsabiqənin nəticəsində ilk mükafatlarını alıblar . 2017-2019 cu illərdə tanınmalarında “X Factor” müsabiqəsinin rolu olub . 
2017-ci ildə onlar Manuel Aqnellinin rəhbərliyi altında İtaliyanın “X Factor” istedad şousunun on birinci mövsümündə iştirak edərək Lorenzo Licitradan sonra ikinci yeri tutublar . Səsləndirilən mahnılar “Beggin” ,”Somebody told me “ ,”Take me out” olub , ifa etdikləri orijinal mahnı isə sadəcə “Chosen “ mahnısıdır . Həmin il aralığında 2018 -ci ildə onlara məşhurluq gətirən əsas mahni “Torna a casa “ dinləyicilər tərəfindən xüsusi maraq doğurub . 
2019-cu ilin sonundan 2020-ci ilin yazına qədər Londonda yaşayıb burada musiqi üslubları üzrə yeniliklər öyrəniblər . 6 mart 2021-ci ildə isə qrup "Zitti e buoni" mahnısı ilə Sanremo Musiqi Festivalı 2021-in qalibi oldu. Onların qələbəsi çoxları tərəfindən sürpriz kimi qiymətləndirildi, çünki rok Festival tarixində atipik rəqabətli musiqi janrı hesab olunur.  Çoxumuzun Eurovision 2021 mahnı müsabiqəsinin qalibi kimi tanıdığı “Maneskin” qrupu fəaliyyətə küçələrdə mahnı səsləndirməklə başlamış,bir çox müsabiqələrə qatılmış və uğurlar əldə etmişdir. Özlərinin dediyi kimi , “ Begginnings on the street “ (Küçədə başlanğıc)
## Qrup üzvləri
Damiano David – vokalist (2016-indiyə qədər)
8 yanvar 1999-cu ildə Romada anadan olmuşdur. Valideynlərinin işindən asılı olaraq , kiçik yaşlarından qardaşı ilə birgə dünyanı səyahət etmək imkanına sahib olmuş və müxtəlif mədəniyyətlərlə tanış olmuşdur . 6 yaşından musiqi ilə məşğul olur.
Victoria De Angelis - bas gitaraçı (2016-indiyə qədər) 
28 aprel 2000-ci ildə Romada anadan olub.

Thomas Raggi - gitaraçı (2016-indiyə qədər)
18 yanvar 2001-ci ildə anadan olub.

Ethan Torchio- Rac və təbilçi(2016-indiyə qədər )
8 oktyabr 2000-ci ildə Romada anadan olub.
## İstinadlar
*

*

## İstinadlar
Robevi ailəsinin evi

**Robevi ailəsinin evi** və ya sadəcə **Robevi evi** ― Şimali Makedoniyanın Oxrid şəhərində məşhur və tarixi bina. İndiki tikili 1863–1864-cü illərdə Debar yaxınlığındakı Qari kəndindən olan Todor Petkov tərəfindən tikilmişdir. Ev bu gün qorunan mədəniyyət abidəsidir və Mədəniyyət Abidələrini Qoruma İnstitutuna və Milli Muzeyə aiddir.

## Tarix

Ənənəvi Osmanlı ev memarlığında tikilmiş iİlk Robevi evinin binası mərmər daş üzərindəki yazıda da qeyd olunduğu kimi 15 aprel 1827-ci ildə bitmişdir. Binanı tikən Oxridli məşhur tacir ailəsi evdə 35 il yaşamış, 1861–1862-ci illər arasında isə Ohriddən olan məşhur bir cinayətkar Ustref Beq binanı yandırmışdır.

İki il sonra, 1863–1864-cü illər arasında ev yenidən tikildi. Tikili iki hissəyə bölündü: Konstantin Robev evin sol hissəsində, qardaşı Atanas Robev isə sağ hissəsində yaşayırdı. Evin əsas inşaatçısı evi sıfırdan inşa edən Todor Petkov idi. Ailə 1900-cü ilə, Bitolaya köçüb evdən yazlıq olaraq istifadə edənə qədər yeni tikilən evdə yaşayırdı.

Ev 1913-cü ildən 1919-cu ilədək Balkan müharibələri və Birinci Dünya müharibəsi dövründə serb əsgərləri üçün sığınacaq idi. Onlar evdən çıxdıqdan sonra bəzi ziyanlar tapıldı. Belə ki, oymaların bir hissəsi Serbiyanın Niş şəhərinə aparılmışdı. Ev İkinci Dünya müharibəsi bitdikdən bəri Şimali Makedoniyanın mədəni-tarixi muzeyi olaraq qorunur. Bu ecazkar binanın son yenidənqurma işləri 1990-cı illərdə aparılmışdır. Hal-hazırda evin birinci mərtəbəsi müasir Makedoniyanın arxeoloji tapıntıları üçün ekspozisiya sahəsi kimi xidmət edir, ikinci mərtəbə Robevi ailəsinə həsr olunmuş bir xatirə mərtəbəsidir, üçüncü və ya yuxarı mərtəbə isə yaşayış yeri kimi fəaliyyət göstərir.

## Muzey

Ev üç mərtəbədən ibarət qorunan mədəniyyət abid qoyulur. İkinci və üçüncü mərtəbələrdə qədim dövrlərə və orta əsrlərə aid arxeoloji əşyalar sərgilənir.

Evin yuxarı hissəsi Oxrid oyma məktəbi tərəfindən hazırlanmış əşyalar və Oxriddən və mahaldan olan məşhur sənətkarların əsərləri üçün sərgi sahəsi kimi xidmət edir.

## Trivia
Robevi evində sərgilənən "tanrıça İsidanın gövdəsi" 10 dinarlıq banknota yazılmışdır. İsidanın gövdəsi eramızdan əvvəl II əsrə aid edilə bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Robevi evi
Rauf İsmayılzadə

**Rauf İsmayılzadə Yusif oğlu** (7 yanvar 1936-cı il, Gəncə - 2015-ci il, Gəncə) ― Prezident mükafatçısı (2008), sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru(1972). 
## Həyatı
Rauf İsmayılzadə 7 yanvar 1936-cı ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 1956-cı ildə Gəncə Musiqi Texnikumunu bitirən İsmayılzadə daha sonra Göygöl rayonunda tar müəllimi kimi çalışmağa başlamışdır. Rauf İsmayılzadə 1958-1963-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının Xalq musiqi nəzəriyyəsi şöbəsində təhsil davam etdirmişdir. Konservatoriyada təhsilini başa vurduqdan sonra 1963-cü ildə Gəncə Musiqi Texnikumunda musiqi nəzəriyyəsi üzrə müəllim kimi fəaliyyət göstərmişdir. Pedaqoji fəaliyyətlə yanaşı, yaradıcılıqla da məşğul olan Rauf İsmayılzadə 500-dən artıq elmi və publisistik məqalənin, 20-ə yaxın kitabın müəllifidir.

1981-ci ildə Gəncədə Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının Gəncə şöbəsi yaradılımış və Rauf İsmayılzadə də həmin şöbədə məsul katib vəzifəsini icra etmişdir. Alim həm də ictimai xadim kimi fəaliyyət göstərmişdir. Belə ki 1981-1985-ci illər ərzində Gəncə şəhəri, Kəpəz rayon Sovetinin deputatı seçilmişdir.  

Rauf İsmayılzadə 1 iyun 1994-cü ildən Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının Gəncə şəhər şöbəsinin sədri seçilmişdir. O, 1965-ci ildə AMEA-nın Mədəniyyət və İncəsənət İnstitutunun dissertantı olmuş və 1972-ci ildə sənətşünaslıq elmləri namizədi elmi adını qazanmışdır.  

* SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının üzvü (1976)
* Əmək veteranı (1988)
* Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü (1996)

## Kitabları
* "Nizaminin musiqi dünyası" (2001) 
* "Gəncədə ilk musiqi məktəbi" (2004)
* "Muğam rəngləri" (2005)
* "Fikrət Əmirov haqqında xatirələr" (2006)
* "Ulu Öndər Heydər Əliyevin kəlamları" (2007)
* "Gəncənin musiqi mədəniyyəti" (2008)

## Ölümü
Rauf İsmayılzadə 2015-ci ildə Gəncə şəhərində vəfat etmişdir.

## Mükafatları
Rauf İsmayılzadə 2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Prezident mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
Rauf İsmayılzadə "Azərbaycan musiqi rəngləri" - Bakı: İşıq, 1985.- 41, [3] s.