PlayStation 5

**PlayStation 5** (**PS5**) — “Sony Interactive Entertainment” şirkəti tərəfindən 2020-ci ilin noyabrında satışa çıxarılmış oyun konsolu. Həmin il iyunun 12-də keçirilən onlayn brifinq zamanı yeni nəsil oyun konsolu olaraq təqdim edilib. “PlayStation 5” onun kimi videooyun konsollarının doqquzuncu nəslindən olan Microsoft-un “Xbox Series X/S” konsolları ilə eyni ayda buraxılıb ve disk destekleyen bir cihazdır. 

“PlayStation 5”in əsas versiyası Ultra HD Blu-ray disklərini oxuda bilən optik disksürən ilə gəlir. Konsolun “Digital Edition” adlı başqa bir modeli isə disk dəstəyinə malik deyil, oyunlar yalnız rəqəmsal yükləmələr vasitəsilə əldə edilə bilər. 2023-cü ilin noyabrında hər iki konsol modelinin yenilənmiş incə versiyaları bazara çıxarılıb.

“PlayStation 5”i güclü oyun konsolu edən bəzi texniki xüsusiyyətləri var. Bunlardan biri oyunlarda fasiləsiz irəliləməyə şərait yaradan super sürətli SSD yaddaş qurğusudur. Konsolda yer alan AMD qrafik prosessoru isə oyunları saniyədə 120 kadr sürətində və 4K təsvir ölçüsündə göstərir. “PlayStation 5” həmçinin işıqlandırma və refleksiyaları real həyatda olduğu kimi canlı göstərməyə imkan verən xüsusi “ray tracing” texnologiyasından istifadə edir. Bundan əlavə konsol “Tempest Engine” adlanan audio emal prosessoru ilə də təchiz olunub, hansı ki, oyunlarda daha dəqiq səs keyfiyyəti təmin edir. “PS5” üstəlik titrəmələr vasitəsilə oyun təcrübəsini zənginləşdirən yeni “DualSense” adlı kontrolleri ehtiva edir. Konsol əksər “PlayStation 4” və “PlayStation VR” oyunlarını dəstəkləyir, “PlayStation VR2” qulaqlığı da oyunlar zamanı istifadə edilə bilər.

## Tarixi
### İnkişafı

“PlayStation 4”ün arxasında dayanan sima Mark Çerni konsolun buraxılmasından sonra iki il ərzində oyun şirkətlərinin tərtibatçıları ilə görüşür və onların fikirlərini eşidirdi. “Epic Games”in banisi olan Tim Sweeney Markla danışıqları zamanı ona bildirmişdi ki, “PlayStation” konsollarında istifadə edilən ənənəvi sabit sərt disk (SSD) qurğuları oyunlarda ləngimələrə səbəb olur. Tim həmçinin qeyd etdi ki, bu sabit sərt disklərə görə “videooyun sənayesi inkişafdan qalır”. O, Mark Çernini yeni hazırlanacaq “PS5”ə daha sürətli sabit sərt disk daxil edilməsinə çağırdı.

“Sony Interactive Entertainment”in baş icraçı direktoru Cim Rayan izah etdi ki, şirkət “Microsoft”un “Xbox Series X/S”inə bənzər sərfəli qiymətə “PlayStation 5”in daha aşağı xüsusiyyətlərə malik versiyasını yaratmaq fikri ilə bağlı müzakirələr aparıb. “Sony” nəhayət bu ideyadan üz döndərmək qərarına gəlib. Onlar müəyyən ediblər ki, bu cür konsollar texnologiyanın inkişafı səbəbindən aktuallığını tez itirməyə meyllidir və “PlayStation 5”in "ucuz, aşağı göstəricili" versiyasının hazırlanması müştərilərin gələcəkdə narazılığına səbəb ola bilər.

## DualSense və DualSense Edge kontrollerləri

PlayStation 5 üçün DualSense simsiz idarəedicisi 7 aprel 2020-ci ildə təqdim edildi O, əvvəlki DualShock konsoluna əsaslanır, lakin oyun dizaynerləri və oyunçularla aparılan müzakirələrdən təsirlənən dəyişikliklər etdilər.O yunçuların yalnız konsoldan istifadə edərək başqaları ilə danışa bilməsi üçün yeni daxili mikrofon massivi əlavə edildi,Konsol daxilində USB-C bağlantısı və daha yüksək reytinqli batareya və audio yuvası var.Sony 2022-ci ilin avqustunda PlayStation 5 üçün əlavə imkanlara malik yeni konsol DualSense Edge (CFI-ZCP1) təqdim etdiKonsol ilk olaraq 26 yanvar 2023-cü ildə PlayStation Direct-də buraxıldı, lakin 23 fevral 2023-cü ildə digər pərakəndə satışçılar vasitəsilə təqdim edildi

## Avadanlıq versiyaları
Sony, 2021-ci ilin avqustunda PlayStation 5-in kiçik aparat reviziyasını göndərməyə başladı. 2022-ci ilin avqustunda Sony, orijinal SoC-nin azaldılmasından istifadə edən PS5-in həm baza, həm də rəqəmsal versiyaları üçün başqa bir aparat reviziyasını (1200 seriyası) göndərməyə başladı. Bu, SoC-nin güc çəkmə qabiliyyətini aşağı saldı və Sony çəki azaldılmasına töhfə verərək soyuducuyu yenidən dizayn etdi. Qeyri-rəsmi olaraq **PlayStation 5 Slim**, (2000-ci il seriyası) adlandırılan PS5-in yeni versiyası Sony tərəfindən 2023-cü ilin oktyabrında hər iki orijinal versiyanın əvəzi olaraq 2023-cü ilin noyabrında buraxılacağı elan edildi.

## Əlavə aksesuarlar
Aksesuarlara DualSense üçün doldurma stansiyası, yeni HD kamera və media pultu daxildir. Pulse 3D simsiz qulaqlıq PS5-in Tempest Engine 3D audio texnologiyası ilə inteqrasiya olunub.PS5 oyunları mövcud PlayStation Move, PlayStation Camera, PlayStation VR Aim Controller, rəsmi lisenziyalı qulaqlıqlar və uçuş çubuqları və yarış təkərləri kimi rəsmi lisenziyaları olan xüsusi nəzarətçilərdən istifadə edə bilər.

## Proqram təminatı yeniləmələri
2021-ci ilin aprelində Sony istifadəçilərin yüklədikləri PS5 oyununu xarici USB sabit diskinə köçürə biləcək yeni proqram yeniləməsini buraxdı.Sony 2021-ci ilin iyun ayında Xbox Insider proqramına bənzər PlayStation 5 sistem proqram təminatının beta proqramını elan etdi, burada qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilər buraxılmazdan əvvəl sınaqdan keçirmək üçün konsolun proqram təminatına planlaşdırılan yeniləmələrin erkən buraxılışlarını ala bilərlər. Bu proqramda təklif edilən ilk əsas xüsusiyyətlərdən biri 2021-ci ilin iyulunda beta proqram təminatı yolunda əlavə edilmiş M.2 portu vasitəsilə daxili yaddaşın genişləndirilməsinə dəstək idi.

2021-ci ilin sentyabrında Sony, yeni kubok izləyicisi, İdarəetmə Mərkəzinin fərdiləşdirilməsi, quraşdırılmış TV dinamikləri üçün 3D audio dəstəyi, daxili SSD genişləndirilməsi və bir sıra UX təkmilləşdirmələri üçün dəstək təklif edən yeni proqram yeniləməsini buraxdı.2022-ci ilin mart ayında Sony, mono-audio, bildirişləri ucadan oxumaq, əlavə dil dəstəyi və aktiv parametrlərdə onay işarəsi göstərmək imkanı kimi funksiyaları dəstəkləyən təkmilləşdirilmiş ekran oxuyucusu kimi əlçatanlıq üçün bir sıra təkmilləşdirmələr əlavə edən proqram yeniləməsi 5.00-ni buraxdı. 8 mart 2023-cü ildə Sony, 1440p həlli üçün VRR dəstəyi, PS5 konsolları arasında məlumat ötürmə imkanı, Discord -da səsli söhbət dəstəyi və oyun video kliplərini saxlamaq üçün səsdən istifadə üçün dəstək (buraxıldıqda, bu yalnız ABŞ və Böyük Britaniya üçün ingilis dilində mövcud oldu).

## Oyunlar
2021-ci ilin may ayında Sony, əvvəllər PS5-ə məxsus eksklüziv *Gran Turismo 7* və *[[God of War Ragnarök]]* oyunları ilə indi həm PS4, həm də PS5 oyunları olaraq planlaşdırılan bu yanaşmada böyük dəyişiklik elan etdi. Bu təkmilləşdirmə pulsuz olacaq, lakin birinci tərəf oyunlarından PS4-dən PS5-ə gələcək bütün təkmilləşdirmələr əvvəlki planlarından fərqli olaraq baha başa gələcək. *[[Eurogamer]]* bildirdi ki, Sony-nin 2020-ci ilin may ayından etibarən sertifikatlaşdırma proqramı 13 iyul 2020-ci il tarixindən sonra sertifikat üçün təqdim edilən PS4 oyunlarının PlayStation 5 ilə yerli olaraq uyğun olmasını tələb edir

## Satış

PlayStation 5, Xbox Series X/S-də olduğu kimi, satışa çıxarıldıqdan sonra məhdud təchizatda idi. Skalperlər çatışmazlıqdan istifadə edərək konsolu minlərlə dollara satmağa cəhd etdilər. ony, skalperlərdən yan keçmək üçün 2021-ci ilin noyabrında Avropada birbaşa istehlakçılara konsol satmaq üçün PlayStation Direct proqramını genişləndirdi.Başlanğıcdan iki həftə sonra Sony, PS4-ün 2.1-i ötərək, PlayStation tarixində ən böyük buraxılışı elan etdi.

2013-cü ilin ilk iki həftəsində milyon ədəd

2021-ci ilin sentyabrına qədər Sony Yaponiyada bir milyondan çox PS5 satışını bildirdi İngiltərədə PlayStation 5 noyabr ayında ən çox satılan video oyun konsolu oldu.İspaniyada PS5 buraxılışının ilk həftəsində 43.000-dən çox satıldı.2022-ci maliyyə ili ərzində satışın 22,6 milyon ədədə qədər artacağı proqnozlaşdırılırdı. Bloomberg News 2022-ci ilin yanvarında bildirdi ki, Sony çip çatışmazlığı davam edərkən PlayStation 5 çatışmazlığını azaltmağa kömək etmək üçün 2021-ci ilin sonunda dayandırmaq əvəzinə PlayStation 4 istehsal etməyə davam edir. 2023-cü ilin iyul ayında PlayStation 5 konsolunun dünya üzrə 40 milyondan çox satıldığı bildirildi.

## İstinadlar

## Xarici linklər

*