open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ratko Mladiç

**Ratko Mladiç** (; ) — "Serb qəssabı" ləqəbli general, Serbiya Respublikası Ordusunun müharibə cinayəti, insanlıq əleyhinə cinayət və soyqırımda təqsirləndirilən qərargah rəisi (1992–1995).

## Həyatı
12 mart 1942-ci ildə Xorvatiyanın Bojanoviçi kəndində doğulub.

1996-cı ildə Mladiç digər Serbiya rəhbərləri ilə yanaşı Beynəlxalq Haaqa Tribunalı tərəfindən Sarayevonun mühasirəsi zamanı hərbi cinayətlər və soyqırım törətməkdə, eləcə də Srebrenitsa qətliamında ittiham olunmuşdur. Onun həbs edilməsi Serbiyanın Avropa İttifaqına üzv olması üçün əsas şərt kimi irəli sürülmüşdür. Mladiçin yeri haqqında məlumat verməyə görə 10 milyon avro mükafat vəd olunmuşdu. Ratko Mladiç 2011-ci ildə Serbiya xüsusi dövlət təhlükəsizlik əməkdaşları tərəfindən saxlanılmışdır.2017-ci ilin noyabrın 22-də Haaqa məhkəməsinin qərarı ilə Mladiç ömürlük həbs cəzasına məhkum olunmuşdur. Onun digər silahdaşı Karaciç isə 40 il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına qərar verilmişdi..

## Həmçinin bax
*

## İstinadlar
Vilayət ayəsi

**Vilayət ayəsi** — müsəlmanların müqəddəs kitabı Quranın maidə surəsinin 55-ci ayəsinə verilən ad.

On beş Quran təfsiri kitabı bu ayəni Əli ibn Əbu Talib-in İslam peyğəmbərindən sonra müsəlmanların vəlisi olmağına dəlil biliblər.

## Yazı və tərcüməsi

**إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ**

az:
*Sizin vəliniz yalnız Allah, rəsulu və o iman gətirən kəslərdir ki, namazı bərpa edir və ruku halında zəkat verirlər.
fa:

*ولی و دوست شما تنها خدا و پیامبر اوست و کسانی که ایمان آورده‏اند همان کسانی که نماز برپا می‏دارند و زكات ميدهند در حالي كه در رکوع نمازند.

## Mənaları
***<big>انما:(''İnnəma'')</big>** Ərəb dilində *inhisar* və azərbaycan dilində isə *fəqət* və *yalnız ona məxsus* mənasını yetirir.
***<big>ولی:(''Vəli'')</big>**Ayədə mənası qəyyumluq, maddi və mənəvi liderlik və təsərrüfdür.

## Şəni nizul (ayənin nazil olma səbəbi)
Az bir fərqlə istinadlarda olan mənbələrdə rəvayət eidlir ki, bir gün yoxsul bir insan peyğəmbər məscidinə gəlib ordakılardan maddi yardım istədi, heç kim ona yardım etmədi. O da əllərin göyə qaldırıb dedi: "Ey Allah özün şahidsən ki, peyğəmbərin məscidində yardım istədim amma mənə cavab verən olmadı!" Bu əsnada namazın rüküsunda olan Əli bin Əbu Talib kiçik barmağıyla ona işarə etdi, yoxsul da yaxınlaşıb Əlinin barmağından üzüyünü çıxartdı və bu ayə nazil oldu.

Əbuzər Qafarıda bu rəvayəti nəql edib, ardınca deyir: O, zaman peyğəmbər namazdaydı və bu macəranı gördü. Namazı bitdikdən sonra göyə sarı başını qaldırıb dedi: Allahım! qardaşım Musa səndən ruhunun genişliyi, işlərinin asanlaşması və dilinin düyününün açılmasını istədi ki camaat dediklərini rahatlıqla anlasınlar, habelə istədi ki, qardaşı Harunu vəzir və əməkdaşı edib onunla gücü artıb yardımcısı olsun. Allahım! Mən sənin peyğəmbər və seçilmişinəm. göyüsümü genişləndir və işlərimə asanlıq gətir. Öz əhli beytimdən Əlini mənə vəzir et ki arxam onunla bərk və möhkəm olsun. Peyğəmbərin bu duası bitməmişdir ki, Cəbrayıl bu ayəni nazil etdi.

## Rivayətin nəql yolları
Bu şəni nizul ayrı-ayrı yollarla şiə və sünnü mənbələrində nəql olunmuşdur. bunu nəql edən səhabələrdən bəziləri:

Əli bin Əbu Talib (علي بن أﺑﻲ طالب), Əbdullah ibni Əbbas (عبداللّه بن عبّاس), Əburafi Mədəni (ابو رافع مدنى), Əmmar Yasir (عمّار بن ياسر), Əbuzər Qafari (ابوذر غفارى), Ənəs bin Malik (انس‏ بن مالك), Miqdad bin Əsvəd (مقداد بن اسود).

Ğayətül Məram(غاية المرام) kitabinda buna görə 24 hədis Əhli sünnətdən və 19 hədis şiələrdən nəql olunubdur.

## Həmçinin bax

* Quran
* Qardaşlıq ayəsi
* İnzar ayəsi

## İstinadlar

**[[Ərəb dili|Ərəbcə yazıları]]:**

## Mənbə

* Viki fiqh 
* Beydəvi: “Vilayət ayəsi Hz. Əli haqqında nazil olub.”

## Xarici keçidlər
Mehmet Əmin Yurdaqul

**Mehmed Əmin Yurdaqul** (; ) — Türk şairi, millət vəkili. "Türk şairi", "Milli şair" kimi anılır.

## Həyatı
Mehmet Əmin Yurdaqul 1869-cu ildə İstanbulun Beşiktaş məhəlləsində doğulmuşdu. Arası bir balıqçı olan Salih rəis, anası isə Ədirnədən köçüb İstanbula yerləşmiş olan Əminə xanım idi.

Mehmet Əmin Yurdaqul Beşiktaş Əsgəri Rüştiyesini bitirdikdən sonra edadiyyə məktəbə davam etmiş, ancaq bitirə bilməmişdir. Bir müddət Huquq Məktəbinə də oxumuşdur.

Mehmet Əmin Yurdaqul Əhməd Ağaoğlu, Dr. Fuat Salih, Əhməd Fərid kimi ziyalılarla birlikdə "*Türk kültürü, dili və sənətinin gəlişdirilməsi məqsədilə*" qurulan Türk ocağı adlı təşkilatın qurucuları arasında yer aldı. Təşkilatın ilk başqanı oldu.

## Əsərləri
* Türkcə şeirlər, 1899
* Türk sazı, 1914
* Ey Türk oyan, 1914
* Dan səsləri, 1915
* Zəfər yolunda, 1918
* Aydın qızları, 1919
* Danteyə, 1920
* Mustafa Kamal, 1928
* Ankara, 1939
* Cengə gedərkən 1886

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Şiir.gen.tr — Mehmet Emin Yurdakul
* Antoloji.com — Mehmet Emin Yurdakul
Orxan Şaiq Gökyay

**Orxan Şaiq Gökyay** (d. 16 iyul 1902 - ö. 2 dekabr 1994) Türk yazıçıdır.

## Həyatı
16 iyul 1902-ci ildə atasının müəllim olaraq vəzifə yerinə yetirdiyi İnebolu'da dünyaya gəldi. İlk tədrisinə Kastamonuda başladı. Kastamonu İdadisinin doqquzuncu sinfində oxuyarkən, ailəsinin maddi çətinliyə düşməsi səbəbiylə təhsilinə ara verdi.

## Təhsili
Katip olaraq xüsusi idarədə işə başladıqdan sonra ədəbiyyatla maraqlandı. İlk şeiri Kastamonu'daki Açıksöz qəzetində 1922-ci ildə nəşr olundu. Eyni il təhsilini tamamlamaq üzrə Ankaraya getdi. Ankara Darülmuallimin'dən məzun olduqdan sonra Piraziz, Samsun və Balıkəsirdə müəllimlik etdi. Balıkəsirdə vəzifə yerinə yetirdiyi sırada Çağlayan adında bir ədəbiyyat jurnalı çıxardı və taxma adla yazı və şeirlərini nümayiş etdi.

## Yaradıcılığı
1927 tarixində İstanbul Darülfünunu Ədəbiyyat Fakültəsinə yazıldı. Burada müəllimi Fuad Körülü'den təsirləndi. Almancasını inkişaf etdirdi. Ədəbiyyat Fakültəsini bitirdikdən sonra Kastamonu, Malatya, Edirne, Ankara, Əskişəhir və Bursa da ədəbiyyat müəllimliyi etdi. "Bu Vətən Kimin?" Orxan Şaiq Gökyay şeirini Bursa da ikən yazdı. Ədirnədə vəzifə yerinə yetirdiyi sırada özü kimi öğremenlik edən Ferhunde Sarıoğlu ilə evləndi. 1938-ci ildə Dədə Qorqud hekayələrini nəşr etdi. Daha sonra Musiki Müəllim Məktəbində, Qalatasaray Liseyində və Çapa Təhsil İnstitutunda ədəbiyyat müəllimliyi etdi.
1959-cu il Londona getdi və buradakı School of Orient and African Studies'te Türk dili və ədəbiyyatı repititoru olaraq çalışdı. 1962-ci ildə Türkiyəyə döndükdən Çapa Təhsil Enstitüsündeki vəzifəsinə təkrar başladı. 1967-ci ildə yaş həddindən təqaüdçü oldu. Təqaüdçü olduqdan sonra da təhsil və təhsildən qopmadı. Təhsil institutunda, Marmara və Memar Sinan Universitetlərində dərs verdi. 2 İyun 1989-cu ildə İstanbul Universiteti Ədəbiyyat fakültəsi tərəfindən özünə fəxri doktorluq ünvanı verildi. Qiymətli kitablardan ibarət kitabxanasını Türkiyə Diyanət Vəqfi İslam Araşdırmaları Mərkəzinə bağışladı.

## Ölümü
Yetmiş illik müəllimlik həyatında minlərlə şagird yetişdirən edək, 2 dekabr 1994 tarixində vəfat etdi və cənazəsi sabahısı gün Üsküdardakı Nakkaştepe qəbiristanlığında torpağa verildi.

## Yaradıcılığı

## Əsərləri
* Dede Korkut (İstanbul, 1000)
* Dedem Korkutun Kitabı(İstanbul, 1973)
* Katip Çelebiden Seçmeler (İstanbul, 1968)
* Destursuz Bağa Girenler (Dergâh yayınları, İstanbul 1982)
* Bu Vatan Kimin?şeirlər (ÖZEL TÜRKMEN LİSESİ O. Ş. GÖKYAY KÜT. Y,1994)
Qrivna

*Ukrayna qrivnası — Ukraynanın pul vahidi.
:*Bir qrivna — Ukrayna qrivnasında xırda pul.
*Polşa qrivnası

## İstinadlar
İnzar ayəsi

**İnzar ayəsinə** (آیه انذار) məşhur olan ayə Rəd surəsinin yeddinci ayəsidir. İnsan toplumlarının hər zaman bir yol göstərici və lideri olmasının dəlili və habelə bəzi sünnü və şiə mənbələri və inanclarına görə Əli ibn Əbu Talib-in peyğəmbərdən sonra müsəlmanların lider və rəhbəri olmaqdan xəbər verir ki şiələr ona imam deyillər. İnzar ərəbcədə xəbərdarlıq vermək və uyarmaq mənasını verir.

## Yazı və tərcüməsi

**وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ ۗ إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرٌ ۖ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ**

az: Kafir olanlar: "Məgər ona Rəbbindən bir möcüzə endirilməli deyildimi?" - deyirlər. Sən ancaq (insanları Allahın əzabı ilə) qorxudansan (xəbərdarlıq edənsən). Hər tayfanın (doğru yol göstərən) bir rəhbəri vardır!

## Təfsir(açıqlama)

**[[Əhli-Sünnət|Sünnü baxışı:]]**

Təbəri İbn Abbasdan öz təfsirində bu ayənin altında belə nəql edir ki: "انما انت منذر و لکل قوم هاد" ayəsi nazil olanda, peyğəmbər əlini sinəsinə goyub buyurdu: Mən münzirəm (xəbərdarlıq edən) və hər qovm və tayfa üçün hadi (yol göstərən) var. O, zaman Əlinin çiyninə işarə edib buyurdu: Yalnız səninlə məndən sonra hidayət olunmuşlar hidayət olacaqlar. bu rəvayət həmçinin "Məcməül-bəyan" kimi şiə mənbələrindədə gəlmişdir.

**[[Şiə|Şiə Baxışı:]]**

Əllamə Təbatəbai özünün yazdığı Əl-mizan təfsirində bu ayənin altında belə açıqlama gətirir: Bu şərif ayədən belə anlaşılır ki, yer heç bir zaman camaatı haqq yoluna yonəldəcək hidayətçisiz (yol göstərənsiz) olmaz, ya gərək bir peyğəmbər ola ya da bir başqa hadi ki, Allah əmri ilə hidayət edə.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

*Quran
*Qardaşlıq ayəsi
*Vilayət ayəsi

## Xarici keçidlər

* Hidayət ayəsi
Yaqub xan Zülqədər

**Yaqub bəy Zülqədər** (?-1592) — Şah Abbas Səfəvi dövründə Fars əyalətinin bəylərbəyi (1587-1592).

## Həyatı
Yaqub xan Zülqədər İbrahim xan Hacılı-Zülqədərin oğlu və İlyas bəy Əlaəddövlə, Nasirəddin Məhəmməd bəy Zülqədərin oğlunun nəvəsidir (Əlaəddövlə 1535-ci ildə Sultan Səlim ilə müharibədə öldü).Yaqub xan Zülqədər Zülqədər elinin ən məşhur şəxslərindən biridir ki, I Şah Abbas Səfəvi dövründə bir çox zülqədər elinin adamları ilə İrana gəldi.O,Farsın hökmdarı, Mehdiquli xan Zülqədərin qətlindən sonra (ki Şah Abbas Səfəvinin əmri ilə öldürüldü),Farsın və  funksiyalarının hökmdarı oldu.O, sonra Kirmanın hökmdarı Bəktaş xan Avşar ilə müharibə etdi və Bəktaş xan Avşar qətlə yetişdi və Yaqub xan Zülqədər qalib oldu və hökmdarlıq ərazisi Yəzd və Kirmana qədər uzandı.Bu sürətli fəthlər, Şah Abbasın xoşuna gəlmədi və Yaqub xan Zülqədərin məhv olmasına qərar verdi.

Yaqub xan kimi güclü adam ilə üzləşmək mümkün deyildi, Şah Abbas onu hiylə və kələk ilə öldürmağa qərar verdi və əvvəldə Kor Həsən bəy Ustaclunu, Yaqub xanın yanına göndərdi və onu İsfahana dəvət etdi amma Yaqub xan incəliklə İsfahana getməkdən imtina etdi. Beləliklə Şah Abbas özü Farsa getdi, Yaqub xan, vəziri Mirzəcanının hiləsinə aldandı və 29 sentyabr 1592-ci ildə Şah Abbasın təşkil etdiyi şah ziyafətinə getdi və orada Hüseyn xan Ziyadoğlu-Qacar, onun əllərini bağladı və yerə vurdu, sonra Şah Abbas əmri ilə onu zindana saldılar və sonra öldürdülər. Həmin il,Şah Abbas Bünyad xan Zülqədəri Farsın bəylərbəyi təyin etdi.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Zülqədər eli, Bakı: Şərq-Qərb, 2011,-156 səh.

## Xarici keçidlər
* Məşahir 
* Yaqub xan Zülqədər Dehxuda lüğəti

## Həmçinin bax
* Hacılar oymağı

## İstinadlar
Zülqədər

**Zülqədər** bu mənalarda gələ bilər:

*Zülqədər eli — Qızılbaşlar tayfa ittifaqına daxil olan ellərdən idi.
*Zülqədəroğulları bəyliyi — XIV yüzildən XVI yüzilin ilk yarılarına qədər Anadolu tarixində mühüm rol oynayan, Oğuzların Bozoqlar qoluna mənsub, bir türkmən xanədanı.

*Yaqub xan Zülqədər — Şah Abbas Səfəvi dövründə Farsın hökmdarı idi.
*Məhəmməd xan Zülqədər — Öncə Səfəvi, sonra Osmanlı sərkərdəsi, Ərzurum əyalətinin ilk bəylərbəyi.
*Zeynəddin Qaraca bəy Zülqədər — Zülqədər bəyliyinin banisi, hökmdar, (1334-1353).
*Sülü bəy Zülqədər — Hökmdar, XIV yüzil.
*Əlaəddövlə Bozqurd bəy Zülqədər (1479-1515) — hökmdar.
*Məlik Arslan bəy Zülqədər — Hökmdar, (1454-1466), XV yüzil.
*Əli bəy Zülqədər — Hökmdar, (1515-1522).
*Şahrux xan Tatılı-Zülqədər (?-1586) — Qızılbaş sərkərdəsi, bəylərbəyi.
*Məlikmüzəffər Şahsuvar bəy Zülqədər — hökmdar, XV yüzil.
*Şahbudaq bəy Zülqədər — hökmdar, (1465-1468), (1472-1473), XV əsr.
*Süleyman bəy Zülqədər — Hökmdar, XV yüzil.
*Nasirəddin Məhəmməd bəy Zülqədər — hökmdar, XV yüzil.
*Xəlil bəy Zülqədər — bəylik hökmdarı, XIV yüzil.
*Səhifi Zülqədər — Şair, xəttat
*Meymənət Zülqədər — Şair

;Kitablar 
*Zülqədər eli (kitab) — Kitab
Səhifi Zülqədər

**Səhifi Cövhəri Şirazi**, **Cövhəri** və **Səhifi Zülqədər** — XV-XVI əsrlərin şair və xəttatı. O, Azərbaycan və Fars dillərində şeirlər yazıb. Səhifi Zülqədər, həm də Səfəvi dövrəsinin görkəmli kitabə yazanlarından idi ki işıqlı əlyazması (Təzhib), və cildçilikdə də səriştəli idi.

## Həyatı
Səhifi Zülqədər, Sufi Xəlil Zülqədərin törəmələrindəndir ki Şirazda dünyaya gəldi və İsfahanda böyüdü. 
Deyiblər ki kitabxana qurmaqda bənzərsiz idi. İsfahanın Cümə Məscidinin Setənanında bir yaxşı kitabxana qurmişdu. Süls xəttin yaxşı yazmaqa görə və bacarıqlı kitabə yaıçı olmasına görə çoxlu məscid kitabələri onun xətti ilə idi.. O, 90 ildən çox  yaşayıb.Şair oğlu Əsiri Şirazi öləndə, o hələ yaşayırdı.

## İstinadlar

## Qaynaqlar
*Bəyani, Mehdi.Xəttatların Əhvalat və Əsərləri.Elmi Nəşrlər.İkinci çap.Tehran, 1984.
*Səhifi Cövhəri Şirazi Aftab saytı
*SəhifiDehxuda lüğəti

## Xarici keçidlər
*Qüdsi, Mənuçehr.''Səhifi Şirazi Səfəviyyə Dövrünün Xəttat Sənətkarı''.Hünər və Mərdom (Sənət və Xalq) dərgisi.1972-ci il 114-cü sayı 35-38 səhifələri
Nina Dzilli

**Nina Dzilli** () — İtalyan müğənnisi.

## Həyatı
2012-ci ilin may ayında Bakıda keçirilən 57-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində "L'amore è femmina" (Eşq qadındır) mahnısı ilə İtaliyanı təmsil edən müğənni 101 xal toplayaraq 9-cu yerdə qərarlaşdı.

## Albomları
* 2009 — *Nina Zilli (EP)*
* 2010 — *Sempre lontano*
* 2012 — *L'amore è femmina*
* 2015 — *Frasi & fumo*
* 2017 — *Modern Art*
Xəyrülbəriyyə ayəsi

**Xəyrülbəriyyə ayəsi** (ər:**خَيْرُ الْبَرِيَّةِ**) — Bəyyinə surəsinin yeddinci ayəsidir ki, Təfsiri Əlmizan və Məcməül Bəyan təfsirlərinə görə Əli ibn Əbu Talibin ləyaqət və dəyərlərindən bəhs edir.

## Yazı və tərcüməsi

***إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ**

*az: Onlar ki iman gətirib, yaxşı və saleh işlər gördülər, ən yaxşı məxluqlardılar.

*en: (As for) those who believe and do good, surely they are the -best of men.

*fa:

همانا کسانی که ايمان آوردند و کارهای شايسته انجام دادند، بهترين مخلوقاتند.

## Şəni nizul (ayənin nazil olma səbəbi)
### [[Əhli-Sünnət|Sünni təfsirlərində]]
#### Həskani(عبیدالله بن عبدالله حَسکانی)
Hakim Həskani sünni alimlərindəndir və Şəvahidül Tənzil təfsirində belə deyir:

Əbi Bərzədən nəql edir:Rəsulləllah (إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ) ayəsini oxudu və sonra dedi:Ey Əli xəyrülbəriyyə sən və sənin şiələrindirlər.

Həskani eyni bu deyimi imam Baqirdən nəql edibdir.

Cabir bin Əbdüllah Ənsaridən(جابر بن عبد الله انصاری) nəql edir:Biz Kəbə və Rəsulullahın yanında oturmuşduq, Əli gəldi və Rəsulullah dedi: Qardaşım gəldi, və ardıca dedi: Allahın evinə and olsun ki bu kişi sizin hamınızdan öncə Allaha iman gətirib hamınızdan çox onun itaətini edib Allahla qərarında hamınızdan vəfalıdır. hamıdan çox Allah hökümlərinə qəzavət edib beytülmal bolüşdürməsində adildir habelə yoxsullara hamıdan yaxşı davranıb məqamı hamınızdan üstündür, bu zamandaidi ki Xəyrülbəriyyə ayəsi nazil oldu.

### [[Şiə|Şiə təfsirlərində]]
#### Şeyxi Təbərsi(Təbresi)
Şeyxi Təbərsi Məcməül Bəyan təfsirində ayənin altında İbni Əsakiri Dəməşqidən(ابوالقاسم علی بن الحسن) oda Şeyx Cabir Ənsaridən nəql edir:

Biz Rəsulullahın yanındaidik ki Əli bin Əbu Talib gəldi, ozaman peyğəmbər buyurdu:And olsun o, kəsə ki mənim canım onun əlindədir bu kişi(Əli) və onun şiələri qiyamət günündə səadətməndlərdəndirlər. ozamanidir ki Xəyrülbəriyyə ayəsi nazil oldu.

#### [[Seyid Məhəmmədhüseyn Təbatəbai|Əllamə Təbatəbai]]
Əllamə Təbatəbai əl-Mizan təfsirində ayənin altında belə deyir:

Yəzi ibni Şərahil belə deyir: Mən Əli-dən eşitdim, dedi: Rəsuləllah dünyadan gedirdi o, haldaki o, cənabın başını sinəmə dayamışdım, o, halda dedi: Ey Əli məgər eşidməyibsən ki Allah təala deyir:(إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ) bu Xəyrülbəriyyə sən və sənin şiələrindirlər.

#### [[Məkarim Şirazi]]
Məkarim Şirazi təfsiri nümunədə Əli və ardıcılları bəhsində belə deyir:

Çoxlu rivayətlərdə ki məşhur Əli sünnət və şiə mənbələrində nəql olunub XəyrülBəriyyə ayəsi Əli və onun ardıcıllarıdırlar.  

## Həmçinin bax
*Quran
*Vilayət ayəsi
*Qardaşlıq ayəsi
*İnzar ayəsi

## Xarici keçidlər
* Məkarimi Şirazi saytı
* al-shia saytı ''30 dildə''

## İstinadlar
Azad Suriya Ordusu

**Azad Suriya Ordusu** () — bəzi mənbələrə görə Suriyanın azadlığı uğrunda mübarizə aparan ordu. Hərbi birləşmə şəkilndə yaranan ordu 29 iyun, 2011-ci ildə yaradılmışdır. İlk dövrlər ordunun tərkibi min nəfərdən ibarət olmuşdur. 2011-ci il Suriya iğtişaşlarının şiddətlənməsi səbəbindən ASO qoşulanların sayı sürətlə artmışdır. ASO tərkibində döyüşən şəxslərin sayı 40.000 nəfərə çatmışdı.

Azad Suriya Ordusu (ASO) 2011-ci ildə Suriyada vətəndaş müharibəsinin başlanğıcında yaradılmış müxalifət qruplaşmasıdır. ASO əsasən Suriya prezidenti Bəşər Əsədin rejiminə qarşı çıxan hərbçilərdən, rejimdən ayrılmış keçmiş əsgərlərdən və mülki şəxslərdən ibarət idi. Onun yaranmasının məqsədi rejimə qarşı silahlı mübarizə aparmaq və demokratiya, insan haqları prinsiplərinə əsaslanan yeni bir hökumət qurmaq idi.

;Xülasə:

1.	Yaranma:

Azad Suriya Ordusu 2011-ci ilin iyulunda Suriya Ordusunun keçmiş zabiti Riyad Əsəd tərəfindən təsis edildi. Onun əsas mərkəzi Türkiyənin dəstəyi ilə sərhəd bölgələrində quruldu.

2.	Struktur və dəstək:

Başlanğıcda ASO müxtəlif qruplaşmaları birləşdirmək məqsədi daşıyırdı, lakin sonradan mərkəzləşdirilmiş bir quruluş yarada bilmədi.

Türkiyə, Qətər və Qərb dövlətləri ASO-nu dolayısı ilə dəstəkləyən tərəflərdən biri idi.
	
3.	Çətinliklər və bölünmələr:

ASO içində ideoloji və taktiki fərqliliklər mövcud idi. Daha sonra İslamçı və digər radikal qruplaşmaların (məsələn Nusra Cəbhəsi, İŞİD və s.) yaranması ASO-nun təsirini zəiflətdi.

Hazırda ASO bir neçə fərqli qruplaşmaya bölünmüşdür və onun rolu əsasən Türkiyənin Suriya siyasətində müəyyən qədər qalmaqdadır.

Azad Suriya Ordusu Suriya müxalifətinin simvolik qüvvəsi olaraq qalmaqla yanaşı, Suriya müharibəsinin mürəkkəb və müxtəlif aspektlərini əks etdirir.

## Həmçinin bax

* Suriya Milli Ordusu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Karl Antonoviç Meyer

**Karl Antonoviç fon Meyer** (, ; 1 aprel 1795, Vitebsk, indiki Belorus — 24 fevral 1855, Sankt-Peterburq, Rusiya) — rus botanik-sistemçidir.

## Bəzi tanınmış əsərləri
* «Verzeichnis der Pflanzen, welche wahrend der 1829—1830 unternommenen Reise im Kaukasus und in Provinzen am westliehen Ufer des kaspischen Meeres gefunden und gesammelt worden sind» (1831)
* «Verzeichnis der im Jahre 1833 am Saisang Nor und am Irtysch gesammelten Pflanzen» (1841)
* «Florula provinciae Tambow» (1844)
* «Versuch einer Monographie der Gattung Ephedra» (1846, 8 cədvəllə)
* «Florula provinciae Wiatka» (1848).

## Xarici keçidlər
Pərəncə

**Pərəncə**() (sinonimi: yapıncı, tək-tük hallarda çadra) — müsəlman ölkələrində, ələlxüsus Mərkəzi Asiya və Yaxın Şərqdə xalatı xatırladan və yalançı qolları olan, eləcə də üzü örtmək üçün torcuğu olan qadın üst geyimi.İranın cənubunda niqab kimi geyimə ki rəngli dekorasyonları var,pərəncə (burqa) deyilər.

## Qalereya


Şəkil:Bersheba dress.jpg|Bir pərəncə Çikaqo *Şərqşünaslıq İnstitutunun Muzeyi*ndə.
Şəkil:Women wearing battula in Bandar Abbas (south Iran).jpg| İranın cənubunda ki Bəndər Abbasda qadınların niqab kimi geyimi 
Şəkil:Bandari battula.jpg| Dekorativ pərəncənin digər forması 


## Qaynaqlar
*الشامسی، عبدالله، بن نجیب. الألبسة الشعبیة فی دولة الامارات العربیة المتحدة. اتحاد کتاب ادباء الامارات، سال ۱۹۹۱ میلادی.
Oroçlar

**Oroçlar** — Rusiyanın Xabarovsk vilayətində yaşayan xalq.

## Ümumi məlumat
Özlərini Nani adlandırırlar. 1,2 min nəfərdirlər. (1979). Oroçlarların etnogenezisində tunquslar iştirak etmişlər. Dilləri Tunqus-mancur dillərinin cənub qrupuna daxildir. Oroçların mədəniyyəti udegelərə yaxındır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nubiya

**Nubiya** — Afrikanın şimal-şərqində, müasir Misirin cənubunda, Sudanın şimalında yerləşən bölgə.

## Tarixi
Qədim misirlilər bu torpaqları Nubiya və yaxud Kuş ölkəsi adlandırırdılar. Ümumiyyətlə Şərqi Sudan xalqlarının tarixini Misir və Həbəşistan xalqlarının tarixindən ayrı təsəvvür etmək mümkün deyil. Hələ e.ə. IV–III minilliklərdə Misir fironları Nubiyaya qarşı tez-tez qarətçi yürüşlər edirdilər. Bu qarətçi yürüşlər zamanı çoxlu qul, qızıl, qiymətli fil sümüyü əldə edirdilər. Həmçinin bu yürüşlər hesabına Misir öz cənub sərhədlərini genişləndirirdi. Təsadüfi deyil ki, burada tədricən Misir mədəniyyəti, dili, yazısı, memarlığı yayılmışdır. Şimali Afrikanın etnik tarixində ərəb işğallarının böyük rolu olmuşdur. Ərəb mənşəli etnosların şimal-şərqi Afrikaya ilkin gəlişi e.ə. I minilliyə aid olsa da eramızın I minilliyində bu proses güclənmişdir. Ərəblər Misiri ələ keçirdikdən sonra XIII–XVI əsrlərdə Nubiyada da, möhkəmlənmişdilər.

## Həmçinin bax
* Nubiyalılar
* Arensnufis

## İstinadlar
Nubiyalılar

** Nubiyalılar**  və ya  **Nubailər**  ( Ərəbcə: **نوبي‎,** - *Nuubi* )  -Cənubi Misir və Şimali Sudan bölgəsində Nil vadisi boyunca uzanan tarixi bir bölgə  Nubiyada yaşayan Nil-Səhra dilləri danışan yerli etnik qrup.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Ənvər Sadat
*Məhəmməd Hüseyn Tantavi

## Xarici keçidlər
Honkonq prezidentləri

Honkonqda ölkə başçısına "suaşxi" — yəni, padşah deyilir. Amma Şərq ölkələrinin bir çoxundan fərqli olaraq burada diktatura rejimi yoxdur. Honkonq 1915-ci ildən Çindən azadlıq istəmişdir və 1922-ci ildən azad muxtariyyət olmuşdur. Burada seçkilər 10 ildən bir keçirilir.

Burada partiyalar 3 hissəyə bölünür:
# Demokratiyaçılar
# Təşkilatlar
# Müxalifətçilər
Farer adaları himni

**Tú alfagra land mítt** () — Farer adalarının dövlət himni. 1906-ci ildə Simun av Skardinin sözləri və bəstəkar Peter Alberqin musiqisi əsasında hazırlanıb.

## Himnin sözləri

### [[Farer dili]]ndə
: *Mítt alfagra land*
: Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!
: á vetri so randhvítt, á sumri við logn,
: tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.
: Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,
: sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.
: Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!
: Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,
: hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,
: og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,
: og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:
: alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,
: at eg verji Føroyar, mítt land.
: Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:
: Hin heilagi friður mær falli í lut!
: Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!
: So torir hon vága - av Gudi væl skírd -
: at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,
: ið varðveitir Føroyar, mítt land!

### [[Danimarka dili]]ndə
: *Min Skønneste Land*
: Min jord, åh mest skønne, besiddelse fleste kære,
: Du betaler mig til dig, som omfatter mig nær;
: Vindstille i sommer, i vinter dækket sne,
: storslåede øer, af Gud ved navn elskede.
: Det navn, som mænd gav dig, da de Dig opdagede,
: Åh, Gud velsigne dig, Færøerne min jord.
: Lyse glimt, som om sommeren gør bakke-toppe så retfærdigt;
: ru Kuling, som om vinteren drev mænd til fortvivlelse;
: oh liv indtagelse storm, åh erobring af sjæl,
: alle gør sød musik forener det hele.
: Hver håber og tillidsfuld, inspirerende os alle,
: Til at vogte dig, Færøerne O min jord.
: Og derfor, jeg knæler ned, til Dig Gud, i bøn,
: kan fredelige min partiet, og gør du mig ekstra,
: min sjæl renset, i Herlighed, og jeg beder Dig om at velsigne,
: når jeg rejser mit overskrift og risikovillig indskærpe.
: Tegn på min opgave, det være sig løftet på høj,
: Til at vogte dig, Færøerne O min jord.

### [[İngilis dili]]ndə
: *My Fairest Land*
: My land, oh most beauteous, possession most dear,
: Thou drawest me to thee, embracing me near;
: becalmed in the summer, in winter snow covered,
: magnificent islands, by God named beloved.
: The name which men gave thee when they thee discovered,
: Oh, God bless thee, Faroes my land.
: Bright gleam, which in summer makes hill-tops so fair;
: rough gale, which in winter drives men to despair;
: oh life taking storm, oh conquest of soul,
: all making sweet music uniting the whole.
: Each hoping and trusting, inspiring us all,
: To guard thee, O Faroes my land.
: And therefore, I kneel down, to Thee God, in prayer,
: may peaceful my lot be, and do thou me spare,
: my soul cleansed; in glory; I ask Thee to bless,
: when I raise my banner and venture the stress.
: The sign of my task, be it lifted on high,
: To guard thee, O Faroes my land.

## Xarici keçidlər

*  Farer dövlət himni YouTube'da
* Nationalanthems.info saytında himnin səhifəsi
Krım Muxtar Respublikası himni

**Krım Muxtar Respublikası himni** — 18 oktyabr 2000-ci ildən Krım Muxtar Respublikasının himni. KMR Ali Şurası ilə təsdiq olunub. Bəstəkarı Alemdar Karamanov olub, sözlərinin müəllifi Olqa Qolubevadır. Rəsmi himn ancaq rus dilində vardır.

## Himnin sözləri

### [[Rus dili]]ndə
: Нивы и горы твои волшебны, Родина,
: Солнце и море твои целебны, Родина.
: Эту землю мы сохраним
: И внукам оставим цветущий, как сад, Крым,
: Цветущий, как сад, Крым!

: Зори свободы тебя согрели, Родина,
: Братья-народы тебя воспели, Родина.
: Эту землю мы сохраним
: И вместе, крымчане, прославим в веках Крым,
: Прославим в веках Крым!

: Славься, Крым!

### [[Ukrayna dili]]ndə
: Ниви і гори твої чарівні, Батьківщино,
: Сонце і море твої цілющі, Батьківщино.
: Цю землю ми збережімо
: І онукам залишімо квітучий, як сад, Крим,
: Квітучий, як сад, Крим!

: Зорі волі тебе зігріли, Батьківщино,
: Брати-народи тебе оспівали, Батьківщино.
: Цю землю ми збережімо
: І разом, кримчани, прославімо в століттях Крим,
: Прославімо в століттях Крим!

: Слався, Криме!

### [[Krımtatar dili]]ndə
: Seniñ tarlalarıñ ve dağlarıñ türkülidir, Vatan,
: Seniñ küneşiñ ve deñiziñ şifalıdır, Vatan.
: Bu topraqnı biz tutarız
: Ve torunlarğa cıyarız bağça kibi çiçek açğan Qırımı,
: Bağça kibi çiçek açğan Qırımı!
: Azatlıq tirleri seni isittı, Vatan,
: Qardaş halqlar seni dediler, Vatan.
: Bu topraqnı biz tutarız
: Ve bir yerde, qırımlılar, seni maqtarız yüzyıllarda, Qırım,
: Maqtarız yüzyıllarda Qırımı!
: Meşur ol, Qırım!

### [[Azərbaycan dili]]nə tərcümə
: Sənin tarlaların və dağların sehirlidir, Vətən,
: Sənin günəşin və dənizin şəfalıdır, Vətən.
: Bu torpaqı biz qoruyarıq
: Və nəvələrə saxlıyarıq baxça kimi çiçək açan Krımı,
: Baxça kimi çiçək açan Krımı!

: Azadlıq tirləri səni istilətmişdir, Vətən,
: Qardaş xalqlar səni söyləyiblər, Vətən.
: Bu torpaqı biz qoruyarıq
: Və bir yerdə, krımlılar, səni tərifləyərik əsrlərdə, Krım,
: tərifləyərik əsrlərdə Krımı!

: Şöhrət ol, Krım!

## Xarici keçidlər
* Krım Muxtar Respublikası himni YouTube'da
İbrahim xan Zülqədər

**İbrahim xan İlyas bəy oğlu Zülqədər** (?-1558) — Şah Təhmasib Səfəvi dövründə Fars əyalətinin bəylərbəyi idi.

## Həyatı
İbrahim bəy İlyas bəy oğlu Fars əyalətinin Cöhrəm mahalında anadan olmuşdu. I Şah Təhmasibdən əvvəlcə sultan, sonra xan ünvanı almışdı. 1539-cu ildən Fars əyalətinin bəylərbəyi olmuşdu. Tarixçi yazır: "Gərmrudun Miyanə (məntəqəsinə) çatdıqda, Qazı xan vəfat  etdi. Qazı xanın mülazimləri Həsən sultanı dünyanın pənahı (Şah Təhmasibin) dərgahına gətirdilər.

Qazı xanın vəzifəsi Keçəl bəy Hacılu Zülqədərin oğlu İbrahim bəyə verildi (və o) İbrahim xan ləqəbi aldı".

İbrahim xan 1556-cı ildə Gərmsir şəhərinin kələntəri Əmir Şəmsəddin Şəhriyar Cöhrəmini kor etdiyinə görə, şah tərəfindən tutularaq işdən çıxarıldı. Bir müddət həbsdə yatdı. 1555-ci ildə Fars hakimi İbrahim xan Hacılar-Zülqədər şahın gözündən düşdü. Bu hadisədən danışan tarixçi Əbdi bəy Şirazi yazır: "Qəzvinə xəbər çatdı ki, Şiraz hakimi İbrahim xan Gərmsir (şəhərinin) kələntəri Əmir Şəmsəddin Şəhriyar Cəhrəminini kor edib. Ədalət naminə İbrahim xanı və bu qəbahəti işlətməyi ona tövsiyə edən onun nökərlərini ələ keçirib cəzalandırmaq üçün fərman verildi. Buna görə Əli sultan Dəmirçulu Zülqədərin oğlu Şahrux bəy Tatioğlu Şiraza yola düşdü. Şirazın idarəsi məzkur Əli sultana verildi. Şahrux bəy hökmə əsasən Şiraza gedib İbrahim xanın boynuna zəncir vurdu. Həmçinin mülazimlərin təhsildarı olan başqa qorçilər öz cəzalarına çatdılar. Şahrux bəy atası müqəddəs Məşhəddən Şiraza gələnə qədər Şiraz hökümətini idarə etdi". (Xacə Zeynalabdin Əli Əbdi bəy Şirazi, "Təkmilətül-Əxbar", Bakı: Elm, 1996, səh. 104).

1558-ci ildə həbsdən azad edilib Astrabada hakim təyin edildi.

İbrahim xan 1558-ci ildə türkmənlər tərəfindən öldürüldü.

## Ailəsi
İbrahim xanın Mənsur bəy, Yaqub bəy, Zeynal bəy adlı oğulları vardı.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Zülqədər eli, Bakı: Şərq-Qərb, 2011,-156 səh.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Hacılar oymağı
Fizzə

**Fizzə** () — Fatimə bint Məhəmmədin xadiməsi.
İslam peyğəmbərinin zamanındakı döyüşlərin birində Fizzə müsəlmanların vasitəsi ilə əsir olaraq sonra peyğəmbərin yanına gətirilib, döyüşçü payı adı ilə Əli bin Əbu Talibin evinə göndərmişdir. Onun hansı döyüşdə əsir olduğuna görə bir sənəd yoxdur. Əlbəttə Əllamə Məclisi Biharül Ənvar kitabında bir rəvayətdə nəql edir ki, Fizzə Hind şahlarının birinin qızıymış ki, bu rəvayət sənəd baxımından araşdırılmalıdır.

## Məşhurluğunun səbəbi
Fizzənin Məşhurluğunun nədəni onun Fatimə Məhəmməd qızından nəql etdiyi hədislərə görədir eləki Ömər onun üçün demişdir: Əbu Talib tayfasının bir teli Odəy () elinin hamısından bilici və daha fəqihdir. deyiblər ki o, 20 il Fatimənin vəfatından sonra Qurandan başqa söz danışmayıb və camaatla Quran yolu ilə danışıb.
### Dualarının qəbul olunması
Onun dualarının Allah tərəfindən tez qəbul olunması məşhurdur.

Məsabihül Qulubda yazılıb:Əmirəl Möminin,Fatimə,Həsən və Hüseyn hər biri bir gecə orucluq ayında Rəsulullahı iftar üçün qonaq çağırdılar, Fizzənin özündən evi olmamağına baxmayaraq peyğəmbəri çox sevdiyi və qonaq çağırmaq həvəsi ilə beşinci axşamda o, peyğəmbəri dəvət etdi. peyğəmbər beşinci axşam Fizzənin gözləri gəlməsinə inanmayaraq Fatimənin evinə gəldi. ev əhalisi bundan təəcüblənərək Fizzəyə dönüb dedilər ən azından deyərdin hazırlıq edərdik! Fizzə ki peyğəmbərə ev sahibliyi etmək sevdasındaydı, Allah dərgahından yemək istədi, yemək hazır olduğunda isə süfrəni açdı.

### [[Fatimə|Peyğəmbər qızına]] eşq və məhəbbəti
Onun eşq və məhəbbəti Fatiməyə oqədərdidi ki onun adı gələndə göz yaşları sel kimi axmağa başlayırdı. bir gün Vərəqə bin Əbdullah () Fatimənin adını gətirdi, göz yaşları Fizzənin üzündə sel kimi axmağa başlayıb dedi ey vərəqə mənim yatmış dərdimi oyandırıb ürəyimdə örtülü olan musibət və hüznü açığa çıxartdın. hər zaman o, büzürgəvarın gönlü və istədiyini öz gönlü və istədiyindən üstün tutardı.

## Ayrıca bax
*Fatimə
*Fatimə bint Əsəd
*Xədicə
*Ümmü Sələmə

## Xarici keçidlər
* Məkarimi Şirazi saytı
* al-shia saytı ''30 dildə''

## Qaynaqlar
*www.pasokhgoo.ir
*Hawza saytı

## İstinadlar
Azadlığa himn

"**Azadlığa himn**" () — 1823-ci ildə Dionisios Solomos tərəfindən bəstələnən, 158 bənddən ibarət olan poema. 1865-ci ildə ilk iki bənd Yunanıstan himni kimi elan olunmuşdur. Həm də Kipr Respublikası himni kimi istifadə olunur. Yunanıstan dövlət himni — "Azadlığa himn", 158 bənddən ibarətdir. Onlardan ancaq ilk 18 bənd dövlət himni kimi qəbul olunub. Rəsmi tədbirlərdə isə 4 bənd oxunur.

## Himnin sözləri

## Xarici keçidlər
*Azadlığ himni YouTube'da

## İstinadlar
Böyük Qiyamət

**Böyük Qiyamət** — Knyaz Volfqanq Vilhelm fon Pfals-Noyburq tərəfindən Noyburq kilsə altarı üçün Rubensə sifariş olunmuş tablo. Tablodakı açıq-saçıqlıq kilsə tərəfindən narazılıqla qarşılandığı üçün yarı örtülmüş şəkildə altardan asılsa da, 1692-ci ildə Düsseldorf qalereyasına verilir. "Böyük Qiyamət" hal-hazırda Köhnə Pinakotek muzeyinin Rubens adlanan VII zalında 320 nömrə altında sərgilənir.
Şərqi Timor himni

**Şərqi Timor dövlət himni** — **"Pátria"** (). Birinci dəfə 28 noyabr 1979-cu (Protuqaliyadan İstiqlal Bəyannaməsi günü) ildə ifa olunub. Ondan sonra 7 dekabr 1979-cu ildə indoneziyalı qoşunlar Şərqi Timora daxil olunmuşdular. Qoşunlar çıxandan sonra 20 may 2002-ci ildə Şərqi Timor son olaraq azadlığın alandan sonra **"Pátria"** dövlət himni himni elan ifa olunmu.dur.
Musiqini qoşan — Afonsu Redentor de Araju (), sözlərinin müəllifi — Fransişku Borja da Koşta (). Fransişku Borja da Koşta İndoneziya ilə işğal birinci günüdə öldürülmüşdür. Bugünkü vaxtda himn ancaq portuqal dilində ifa edilir, tetum dilində (ölkənin dövlət və rəsmi dili) versiyası yoxdur.

## Himnin sözləri

### [[Portuqal dili]]ndə sözləri
: Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.
: Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.
: Pátria, Pátria, Timor-Leste, nossa Nação.
: Glória ao povo e aos heróis da nossa libertação.
: Vencemos o colonialismo, gritamos:
: abaixo o imperialismo.
: Terra livre, povo livre,
: não, não, não à exploração.
: Avante unidos firmes e decididos.
: Na luta contra o imperialismo
: o inimigo dos povos, até à vitória final.
: Pelo caminho da revolução.

### [[Azərbaycan dili]]nə tərcümə
: Vətən, Vətən, Şərqi Timor, bizim millətimiz.
: Xalqımıza və azadlığımızın qəhrəmanlarına şan olsun.
: Vətən, Vətən, Şərqi Timor, bizim millətimiz.
: Xalqımıza və azadlığımızın qəhrəmanlarına şan olsun.
: Müstəmləkəçiliyi məğlub etdik, hayqırırıq:
: imperializmə son!
: Azad torpaq, azad xalq,
: istismara yox, yox, yox.
: Birlikdə, mətin və qətiyyətlə irəli.
: Xalqların düşməni olan imperializmə qarşı 
: mübarizədə, son qələbəyədək.
: İnqilabın yolu ilə.

## Xarici keçidlər
* Şərqi Timor dövlət himni YouTube'da
Qabriel Fore

**Qabriel Urben Fore** (; ) — fransız bəstəkar və müəllim.

## Həyatı
Qabriel Fare 12 may 1845-ci ildə Fransanın Pamye şəhərində müəllim ailəsində dünyaya gəlmişdir. 9 yaşı olanda Lui Nidermeyerin rəhbərlik etdiyi Kilsə musiqi universiteti nəzdində olan məktəbə daxil olmuşdur. Burada kilsəyə lazım olan orqan və xor ifaçılarını yetişdirirdilər.

1870-ci ildə Fransa-Prussiya müharibəsinin başlanması ilə Fore əsgərliyə çağırılmış və Parisin müdafiəsində iştirak etmişdir. Daha sonra Kilsə musiqi universiteti ilə birlikdə İsveçrəyə getmişdir. Qayıtdıqdan sonra əvvəlcə Sen-Lyulpis, 1874-cü ildə isə Madlen kilsəsində işləməyə başlamışdır.

1898-ci ildə Londona səfər etmiş və orada Moris Meterlink pyesi əsasında olan tamaşaya öz musiqisi ilə dirijorluq etmişdir.1905-ci ildə Paris konservatoriyasının direktoru olmuşdur. Ömrünün axırlarında eşitmə qabiliyyətini itirmiş və 1920-ci ildə direktor vəzifəsindən imtina etmişdir.

## Yaradıcılıq
Forenin ən məşhur əsərləri "Rekviyem", "Madriqal", "Pelles və Melizanda" süitası, "Penelopa" operası, fleyta və fortepiano üçün texniki çətinliklər üzərində yaradılmış "Fantaziya"dır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İndoneziya himni

**İndoneziya dövlət himni**, **"Indonesia Raya"** () - Mahnı 28 oktyabr 1928-ci ildə Vaqe Rudolf Supratman ilə Bataviyada (indiki Cakarta) Milli Gənclər Konfransında ifa olunmuşdur.

## Himnin sözləri
: *Indonesia, tanah airku, tanah tumpah darahku.
: *Di sanalah aku berdiri, jadi pandu ibuku.
: *Indonesia, kebangsaanku, bangsa dan tanah airku.
: *Marilah kita berseru, «Indonesia bersatu!»
: *Hiduplah tanahku, hiduplah neg’riku,
: *Bangsaku, rakyatku, semuanya.
: *Bangunlah jiwanya, bangunlah badannya
: *Untuk Indonesia Raya.

:: Xor:
:: *Indonesia Raya, merdeka, merdeka
:: *Tanahku, neg’riku yang kucinta.
:: *Indonesia Raya, merdeka, merdeka
:: *Hiduplah Indonesia Raya.
:: *Indonesia Raya, merdeka, merdeka
:: *Tanahku, neg’riku yang kucinta.
:: *Indonesia Raya, merdeka, merdeka
:: *Hiduplah Indonesia Raya.

: *Indonesia tanah yang mulia, tanah kita yang kaya.
: *Disanalah aku berada untuk s’lama-lamanya.
: *Indonesia tanah pusaka, P’saka kita semuanya.
: *Marilah kita mendoa, «Indonesia bahagia!»
: *Suburlah tanahnya, suburlah jiwanya,
: *Bangsanya, rakyatnya, semuanya.
: *Sadarlah hatinya, Sadarlah budinya
: *Untuk Indonesia Raya.

:: Xor

: *Indonesia, tanah yang suci, tanah kita yang sakti.
: *Di sanalah aku berdiri, Jaga ibu sejati.
: *Indonesia, tanah berseri, tanah yang aku sayangi.
: *Marilah kita berjanji, «Indonesia abadi!»
: *S’lamatlah Rakyatnya, S’lamatlah putranya,
: *Pulaunya, lautnya, semuanya.
: *Majulah negrinya, majulah pandunya
: *Untuk Indonesia Raya.

:: Xor

## Xarici keçidlər
* Nationalanthems.info saytında himnin səhifəsi
Küveyt himni

"**Dövlət himni**" (‎‎) – Küveyt dövlət himni. 25 fevral 1978-ci ildə təsdiq olunub. Bu himn kofnə "Əmirə Atəşfəşanlıq" himnini əvəz etmişdir.

## Himnin sözləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Nationalanthems.info saytında himnin səhifəsi
Ədalət Əsgəroğlu

**Ədalət Əsgəroğlu** (1957, Göyçay - 2013, Bakı) — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, şair, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin mətbuat katibi (2000-2013).

## Həyatı
Ədalət Əsgəroğlu 1957-ci ildə Göyçayda anadan olub.  

Azərbaycan Yazıçılar Birliyində məsul vəzifədə — mətbuat katibi vəzifəsində çalışmışdır.

Ədalət Əsgəroğlu 30 sentyabr 2013-cü ildə gecə saatlarında vəfat etmişdir. Ədalət Əsgəroğlunun ölümünə səbəb infarkt olub.

Ailəli idi, iki övladı var.

## Yaradıcılığı
Şeir və poemaları bir çox xarici dillərə tərcümə edilib və dərc olunmuşdur. "Özüm qürbətdə, gözüm vətəndə", "Sabahını itirməyən adamlar", "Məmləkətim canım mənim..." və s. kitabların müəllifidir.

Yaradıcılığı bir neçə beynəlxalq mükafata layiq görülmüşdür.

## Kitabları

* "Yaz ilə gələn sevda", 1989.
* "Göyçaydan başlayan ömür yolu", 1999.
* "Mən sənə aşiqəm, dünya!", 1997.
* "Özüm qürbətdə, gözüm vətəndə", 2000.
* "Sabahını itirməyən adamlar", 2003.
* "Məmləkətim canım mənim...", 2005.
* "Dərdimizin qan rəngi" (poema: 4 dildə), Bakı, "Mütərcim", 2009. 48 səh. 500 tiraj.

## Xarici keçidlər
* Şair Ədalət Əsgəroğlunun 60 illiyi keçirilib
* Mərhum şair Ədalət Əsgəroğlunun 60 illik yubileyi qeyd olundu
Fələstin Dövləti himni

"**Biladi**" (, [bɪˈlæːdiː]; "Mənim ölkəm") — Fələstin dövlət himni. Himn 1996-cı ildə Fələstin Milli Şurası ilə təsdiq olunmuşdur.

Əvvəl himn "Fidai" (özünü fikirə görə qurban verən adam) sözündən başlayırdır, amma 1996-cı ildən bəri, daha çox "Biladi" istfadə edillər.

## Himnin sözləri

## Xarici keçidlər
* Fələstin dövlət himni YouTube'da

## İstinadlar
Ceyn Eyr (film, 2011)

**Ceyn Eyr** () — 2011-ci ildə Keri Fukunaka tərəfindən məhəbbət janrında çəkilmiş filmdir.

## Rollarda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Şarlotta Bronte

**Şarlotta Bronte** ( ) — məşhur ingilis şairə və yazıçı.

## Həyatı
Şarlotta Bronte 1816-cı ildə anadan olmuşdur. Üç Bronte bacılarının ən böyüyüdür. Əsərlərinin ilk ikisini "**Karrer Bell**" təxəllüsü ilə yayımlatmış Şarlotta, XIX əsr, Viktoriya dövrü nün ən bilinən qadın yazıçılarındandır. O, ilk dəfə 1824-cü ildə,"Clergy Daughters" adlı məktəbdə təhsil almış, lakin daha sonra əlverişsiz şəraitindən dolayı oradan ayrılaraq təhsilini "Roe Head" adlı digər bir məktəbdə davam etdirmişdir. Daha sonra 1835–1838-ci illər arasında məhz, bu məktəbdə müəllim olaraq işləmişdir. Sonraki illərdə o, müxtəlif ailələrin yanında tərbiyəçi olaraq fəaliyyət göstərmiş və 1841-ci ilə qədər bu işlə məşğul olmağa davam etmişdir. "Shirley" "Vilette" "The Professor" (vəfatı sonrası, 1857-ci ildə nəşr olunmuşdur.) kimi romanlar qələm almış yazıçı, daha çox, 1847-ci ildə nəşr edilən ilk əsəri olan "Ceyn Eyr (roman)ı" səbəbi ilə böyük nailiyyət qazanmış və Londonda təşkil edilən müxtəlif ədəbi məclislərə dəvət almışdır. Məşhur ingilis yazıçı Elizabet Qaskell ilə tanışlığı da məhz bu dəvətlər vasitəsi ilə olmuşdur. Hətta, Elizabet Qaskell daha sonra, 1857-ci nəşr olunmuş "Şarlotta Bronte Bioqrafiyası" adlı kitab da qələmə almışdır. Bacılarının ölümü səbəbi ilə tək qalmış Şarlotta, daha sonra atasının köməkçisi Artur Bell ilə ailə həyatı qurmuş, lakin evliliyindən bir il sonra, 1855-ci ildə, 38 yaşında, xəstəlikdən dolayı vəfat etmişdir. Bu zaman O yazmağı planladığı "Emma" adlı romanı üzərində çalışırdı. Bugünkü gün "**Şarlotra Bronte**" heç bir gücün boyunduruğu altına girmədən və səhv yola yönəlmədən, öz ayaqları üzərində duran ideal qadın xarakterini yaratdığı "Ceyn Eyr (roman)ı ilə, öz gücünün fərqində olan hər bir qadının qəlbində yaşamağa davam edir.

## Əsərləri
* 1846: Müəllim
* 1846–1847: Ceyn Eyr (roman)
* 1848–1849: Şerli
* 1850–1852: Şəhərcik
* 1850: Emma (tamamlanmamış)

## Ədəbiyyat
* Alexander, Christine (March 1993). "'That Kingdom of Gloo': Charlotte Brontë, the Annuals and the Gothic". Nineteenth-Century Literature 47 (4): 409–436.
* Fraser, Rebecca (2008). Charlotte Brontë: A Writer's Life (2 ed.). New York: Pegasus Books LLC. p. 261. ISBN 978-1-933648-88-0.
* Lane, Margaret (1953). The Brontë Story: a reconsideration of Mrs. Gaskell's Life of Charlotte Brontë.
* Miller, Lucasta (2002). The Brontë Myth. London: Vintage. ISBN 0-09-928714-5.
Mənim xoşbəxt ulduzlarım (film, 1985)

**Mənim xoşbəxt ulduzlarım** (, kantonca: Fuk sing go jiu) – 1985-ci ildə döyüş-komediya janrında kanton dilində çəkilən Honkonq filmidir.

## Məzmun
İki Honq Konq polisi  brilliantları oğurlayan şəxsi tapmaq üçün Tokioya yollanırlar. Lakin həmin şəxs burada nindza klanının idarəsi altında keçmişdir. Polislərdən biri Riki Funq onu izləyən zaman klan tərəfindən oğurlanılır. "Əzələlər" ləqəbli polis isə klanın izini itirir. Bu səbəbdən bir müddət keçdikdən sonra "Əzələlər" ləqəbli polis keçmiş dostlarını köməyə çağırmağa məcbur olur. Həmin dostlar onunla birlikdə yetimxanada böyümüş və "Yetimxana bandası" adı altında dəstə yaratmışlar...

## Rollarda

## Xarici keçidlər
*
Meroe ehramları

thumb|right|300px| Meroë piramidası
**Meroë ehramları və ya Meroë piramidaları** — Sudan ərazisində piramidalar.

## Tarixi
Bu ehramların ərazi yaxınlığına və hamıya məşhur olan Misir piramidalarının fironlarına baxmayaraq, Meroë Kuş ərazisində, tamamilə başqa mədəniyyətlə yaradılmışdı. Bu ərazidə ilk yaşayış hələ bizim eradan əvvəl 8 əsrdə olub və təxminən həmin vaxt müddətinə Meroë ehramlarını yaranıb. Fironlar tərəfindən yaradılmış piramidalar kimi bu həmçinin çar məqbərələridirlər. Bu ehramların yanında kahinlər iddia etdikləri çarların tac qoyma mərasimi keçirilirdi. Sudana aid olan ərazidə, indi 50-dən çox piramida yerləşir. Bu ehramlar öz strukturasına görə fironlar tərəfindən yaradılmış ehramlardan çox fərqlənir.
Messeniya

**Messeniya nomu** (Yunanca: Νομός Μεσσηνίας / Nomos Messenias) — Yunanıstanın Mora coğrafi bölgəsinə daxil olan bir rayon.

## Həmçinin bax
* Akritas burnu
* Yunanıstan rayonları

## İstinadlar
Firudin Nəbiyev

**Firudin Hilal oğlu Nəbiyev** () — Azərbaycan Respublikası Dövlət Miqrasiya Xidmətinin sabiq rəisi, II dərəcəli dövlət miqrasiya xidməti müşaviri.

## Həyatı
Firudin Hilal oğlu Nəbiyev 4 avqust 1960-cı ildə Ermənistan SSR-in Dərələyəz mahalında anadan olmuşdur. 1988-ci ildə İvanov şəhər Kimya Texnologiya İnstitutunu, 2009-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir.

1988-ci ilin avqust ayından Azərbaycan Respublikasının Yüngül Sənaye Nazirliyinin müəssisələrində müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır.

24 sentyabr 2001-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin Sərhəd Qoşunları Baş İdarəsinin rəis müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1 iyul 2003-cü il tarixli 1286 nömrəli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhəd Xidməti rəisinin maddi-texniki təminat üzrə müavini — Maddi-Texniki Təminat İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 avqust 2006-cı il tarixli 1613 nömrəli Sərəncamı ilə ona General-mayor hərbi rütbəsi verilmişdir.

16 yanvar 2008-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2627 saylı Sərəncamı ilə Dövlət Sərhəd Xidməti rəisinin 1-ci müavini –Sərhəd Qoşunlarının Baş Qərargah rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 fevral 2012-ci il tarixli 2050 nömrəli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidmətinin rəisi təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 mart 2012-ci il tarixli 2078 saylı Sərəncamı ilə III dərəcəli dövlət miqrasiya xidməti müşaviri ali xüsusi rütbəsi verilmişdir.

Ailəlidir, iki övladı var.

## Mükafatları
Xidmət etdiyi dövrdə 6 medal, 2 orden – Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq Sərəncamları ilə III dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" və "Azərbaycan bayrağı" ordenləri ilə təltif olunmuşdur.
* 30 iyul 2004 — "Hərbi xidmətlərə görə" medalı.
* 16 avqust 2007 — 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni.
* 18 avqust 2008 — "Azərbaycan Bayrağı" ordeni.

## İstinadlar
Əli Əşrəf Nəqqaş Avşar

**Əli Əşrəf Nəqqaş Avşar** (d. 1708-?) Qacar dövrünün rəssam və xəttatlarından və qələmdan üstündə rəssamlıqın görkəmli ustalarından idi.O, Məhəmməd Zamanın şagirdlərindən idi.O, Urmiyanın Avşar elindən idi və Allahverdi Naqqaşın böyük qardaşı idi

## Əsərləri
Onun əsərlərindən bir çoxu muzeylər və incəsənət kolleksiyalarda mövcuddur ki, o cümlədən Şeyx Sənan və  Xristian Qız qələmdanı, Gül və Quş qələmdanı və Gül və Quş güzgü çərçivəsinə işarə etmək olar.

## Şagirdlərı
*Ağa Sadıq
*Ağa Zaman Sani
*Ağa Bağır

## İstinadlar
 

## Qaynaqlar
*اسدی زاده، پرویز، و دیگران. *دائ‍ره‌الم‍عارف یا فرهن‍گ دانش و هن‍ر شامل‌: اطلاعات عم‍ومی*. چاپ ششم، تهران: سازمان انتشارات اشرفی، مرداد ۱۳۵۲.(Əsədzadə, Pərviz və digərləri.*Elm və Sənət Ensiklopediyası və ya Lüğəti:Ümumi məlumatı ehtiva edir*.Altıncı çap,Tehran:Əşrəfi Nəşrlər Təşkilatı,Avqust 1973)
*Əli Əşrəf Naqqaş Avşar Rasexun saytı

## Xarici keçidlər
*Əli Əşrəf Naqqaş Avşar Aftab saytı
Henrietta Laks

**Henrietta Laks** () (1 avqust 1920 - 4 Oktyabr, 1951) bir Afroamerikalı qadın idi ki, xərçəngvari tümörü olan hüceyrələri ki Corc Otto Qey tərəfindən becərildirilmişlər təsadüfi və gözlənilməz olaraq əbədi və ölümsüz  hüceyrələr istehsalı üçün əbədi mənbə oldular ki, tibbi araşdırmalar üçün istifadə olunur. Hazırda bu hüceyrələr, HeLa hüceyrəsi kimi tanınırlar. 
Henrietta Laksın adı və soyadının ilk hərflərinin birləşməsindən meydana gəlib.

Conas Salk, uşaq iflici vaksininin istehsalı üçün HeLa hüceyrələrindən istifadə edib.

## İstinadlar

## Mənbə
* Skloot,Rebecca.*The Immortal Life of Henrietta Lacks*,2010.Random House,New York City isbn=9781400052172

## Xarici keçidlər
*Henrietta Laks Fondu
Bənna

**Bənna** — tikinti sahəsində fəaliyyət göstərən peşəkar usta. Bənna anlayışı ilk dəfə Qədim Misirdə formalaşmışdır. Bu dövrdə piramida tikintisi ilə məşğul olan bənnalar böyük nüfuza sahib olmuşdular.
*Bənna* — daşyonan ilə yaxın olan, lakin ondan fərqli olan kərpicçi, kərpic tikmək üçün kərpic qoyan usta və tacirdir. Terminlər həmçinin blok divarları və digər hörgü formalarını tikmək üçün bloklardan istifadə edən işçilərə aiddir. İngilis dilində kərpic ustası danışıq dilində “bənna” kimi tanınır . Daş ustası, bina divarlarının tikintisi və digər işlərdə daşların, şlak blokların və kərpiclərin hər hansı bir birləşməsini qoyandır. Kərpic hörgünün bir hissəsidir. 
Kərpic hörmək hobbi kimi də istifadə edilə bilər. Məsələn, BöyükBritaniyanın keçmiş baş naziri Uinston Çörçill hobbi kimi kərpic hörmə ilə məşğul olurdu.
Kərpicçilər vaxtaşırı həm sürətin, həm də dəqiqliyin qiymətləndirildiyi yarışlara girirlər. Ən böyüyü ABŞ-nin Nevada ştatının Las-Veqas şəhərində hər il keçirilən “Spec-Mix Bricklayer 500” yarışıdır.

Tələb olunan təlim – Kərpic hörmə və hörgü əsrlər sonra da müasir təlim tələb edən qədim peşələrdəndir. Kərpicçilər adətən sinif təlimatı ilə birlikdə təxminən 3-4 il iş yerində təlimi əhatə edən rəsmi şagirdlikdən keçirlər. Həmkarlar İttifaqları və bir çox işəgötürən bu təcrübələri təklif edir. Şagird olmaq üçün ən azı 16 yaş (Birləmiş Krallıq)olmalı və orta məktəbi bitirmiş olmalıdır. Daşyonanlar evləri rütubətdən və ya suyun girməsindən necə qoruyacağını, istilik izolyasiyası haqqında bildiklərini, tikinti materialları, əməyin mühafizəsi və təhlükəsizliyi elmini bildiklərini nümayiş etdirmələrini tələb edən ticarət məktəbinə getməli və yaxud şagirdlik kurslarına keçməlidirlər. Bəzi onlayn saytlar sizi 30 günə qədər sertifikat ala biləcəklərini söyləsələr də, bu gün kərpicçilərin əksəriyyəti ticarət və ya texniki məktəbədə gedir və dərin, hərtərəfli təlim alılar.

## Alman kərpicçilərinin gildiya geyimləri

Ehrbarkeit şəkli
Kərpicçinin ənənəvi kəmər tokası
Toka çox belə bir kəmərə taxılır ( bu dam örtüyünün kəməridir).
Kərpicçi şalvar
Ənənəvi kərpicçi jilet

## Bədii ədəbiyyat
İtalyan əsilli amerikalı yazıçı Con Fante bir neçə roman və qısa hekayələrində kərpicçiləri və daş ustalarını qabarıq şəkildə göstərmişdir. Bu Fantenin yazılarının çoxunun avtobioqrafik xarakterindən irəli gəlirdi. Onun atası Nik italyan əsilli kərpic ustası idi. Ən azı Fantenin uydurmalarında - uzun bir italyan sənətkarı kərpicçi və daş hörgüçünün nəslindən idi. Fante də gəncliyinin əhəmiyyətli bir hissəsini atasının yanında şagird kimi keçirirdi. 
Aleksandr Solijenitsinin “İvan Denisoviçin həyatında bir gün” əsərində baş qəhrəman, Qulaq məhbusu kərpicçi işləyirdi.
Uzun müddət davam edən ingilis uşaq televiziya seriyası Bax və Oxu kimi morfemlərin istifadəsini nümayiş etdirmək üçün kərpicdən sözlər “tikən” “Bill the Brickie” (“brickie” britaniyalı və avstraliyalı “kərpicçi” üçün danışıq dilidir) nümayiş etdirilirdi. 
## Həmçinin bax
* Kərpic çubuq
* Tikinti
* Gil
* Daş hörgü

## İstinadlar