open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Müqəddəs Yekaterina burnu

**Müqəddəs Yekaterina burnu** və ya **Sent-Katerins-Poynt** () — Böyük Britanianın Vayt adasının ən ucqar cənub nöqtəsi. Nayton kəndindən bir qədər aralıda yerləşir.

Burundan bir qədər aralıda *Pepperpot* daş mayakı yerləşir. Mayak 1323-cü ildə inşa edilmişdir. Bu mayak Böyük Britaniya ərazisində Roma imperiyası dönəmində inşaedilmiş Duvr mayakı ilə birlikdə ölkənin ən qədim hazırda mğövcudluğunu qoruyan mayakıdır. belə rəvayət edilir ki, mayakı inşa edən de Qodeton monastır üçün nəzərdə tutulan şərabıl itirilməsinə görə özünü günahkar hesab edirdi. Ona günahını yumaq məqsədi ilə mayak inşa etməyi həvalə edirlər. Mayakda yandırılan od gəmiləri sahilə yaxınlaşmaları barədə xəbərdarlıq etməli idi. Burun yaxınlığında kiçik kilsə də vardır. Burada tunc dövrünə aid kurqan belə vardır. 1920-ci idlə kurqanda arxeoloji qazıntılar aparılmışdır. Mayakın yenilənməsinə 1785-ci ildə başlanılmışdır. Mayakın yeri hər zaman duman olduğundan bu funksiyaya yararlı deyildir. Ancaq meteoloji məqsədlər üşün istifadə edilir.

Burunda hazırda müasir Müqəddəs Yekaterina mayakıda mövcuddur.

## Mənbə
*Weather station information at Met Office
*St. Catherine's Lighthouse
*Photos and information on St. Catherine's Lighthouse 
## İstinadlar
Lizard burnu

**Lizard burnu** () — İngiltərənin Kornuoll qraflığında yerləşən burun və yarımada. Böyük Britaniya adasının ucqar cənub qutaracağını təşkil edir.
Lizard burnu LaManş  boağzında gəmiləri əlverişli şəkildə müşahidə etmək baxımdan əla yerdir. Burada mayak və xilasetnə mənrəqəsi vardır.

Burun yaxınlığılnda çoxlu sayda gəmi qəzaları müşahidə edilmişdir. Burun iki mühüm dəniz döyüşünə şahidlik etmişdir. Yarımadada eyni adlı şəhər vardır.

## İstinadlar
Daş kreveti

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

Dənizlərin dayaz hissələrində, duzluğu 1 ‰-dən az olmayan sularda, əsas Afrikanın Atlantik okean sahillərində, Ümid burnuna qədər olan ərazilərdə yayılmışdır. Avropada isə Norveç sahili, o cümlədən Aralıq, Azov, Qara dənizlərində rastlanılır. 1950-ci illərdən bəri isə Xəzər və Aral dənizi kimi duzlu göllərdə də yayılmağa başlamışdır. XX əsrdə Baltik dənizini nqərb sahillərinidə fəth etmişdir. onlara Kalininqrad körfəzində də rastlanılır. Xəzər dənizində yayılmış iki krevet növündən biridir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Korrez

**Korrez** (, ) — Fransanın mərkəz hissəsinin cənubundakı  Akvitaniya regionunun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 19. İnzibati mərkəzi — Tül şəhəridir. Əhalisi — 252.235 nəfər (departamentlər arasında 80-ci yer, 2010-cu ilin məlumatları).

## Coğrafiya
Ərazisi — 5857&nbsp;km². Departament üç hissəyə bölünür - dağ (ən yüksək nöqtə - Bessu dağı, 978 m), düz və Briv çayının vadisi.

## Tarix
Korrez, 1790-cı ilin mart ayında qurulan ilk 83 departamentlərdən biridir. Keçmiş Limuzin əyalətinin ərazisində yerləşir.

## Qalereya

Tulle 2207.jpg|Tül
Uzerche, Église Saint-Pierre-PM 18517.jpg|Yuzerş
Argentat, July 2009.jpg|Arjanta
Beaulieu-sur-Dordogne Limousin France 2010 Kapel des Pénitents 4.jpg|Bolyö-dür-Dordon
Collonges-la-Rouge rue.JPG|Kollonj-la-Ruj


## Xarici keçidlər
* Prefecture website (in French)
* Conseil Général website (in French)
Ot kreveti

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

Uzunluqları 70 mm olur. Rəngi isə sarımtıl-bozdur. Rostrum alt yarısında fərqli ləkələrə sahibdir.

Növ Avropanın şimal-qərbində elə də yayılmamışdır, Ancaq Baltik dənizi və Danimarka boğazları (Böyük Kəmər, Kattegat, Kiçik Kəmər, Skagerrak, Öresund) ərazisində çox saylıdır və sənaye əhəmiyyəti daşıyır. Baltik dənizi ərazisində 5 ‰ duzluğa dözür. Qış ayları isə dəniz dibinə enir, burad isə duzluluq dah yüksək olur. Növ əsasən dəniz otunun yayıldığı əraziləri üstün tuturlar. Bunun əksinə isə onlara yaxın növ sayılan *[[daş kreveti]]* açıq sahələrdə yayılır. Xəzər dənizində yayılmış iki krevet növündən biridir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Krevet

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.

## Növləri
Cinsə daxil olan növlər:

* *[[Palaemon adspersus]]* Rathke, 1837
* *[[Palaemon affinis]]* H. Milne-Edwards, 1837
* *[[Palaemon capensis]]* (De Man *in* M. Weber, 1897)
* *[[Palaemon concinnus]]* Dana, 1852
* *[[Palaemon curvirostris]]* Nguyên, 1992
* *[[Palaemon debilis]]* Dana, 1852
* *[[Palaemon dolospinus]]* Walker & Poore, 2003
* *[[Palaemon elegans]]* Rathke, 1837
* *[[Palaemon floridanus]]* Chace, 1942
* *[[Palaemon gladiator]]* Holthuis, 1950
* *[[Palaemon gracilis]]* (Smith, 1871)
* *[[Palaemon gravieri]]* (Yu, 1930)
* *[[Palaemon guangdongensis]]* Liu, Liang & Yan, 1990
* *[[Palaemon hancocki]]* Holthuis, 1950
* *[[Palaemon intermedius]]* (Stimpson, 1860)
* *[[Palaemon khori]]* De Grave & Al-Maslamani, 2006
* *[[Palaemon litoreus]]* (McCulloch, 1909)
* *[[Palaemon longirostris]]* H. Milne-Edwards, 1837
* *[[Palaemon macrodactylus]]* Rathbun, 1902
* *[[Palaemon maculatus]]* (Thallwitz, 1892)
* *[[Palaemon miyadii]]* (Kubo, 1938)
* *[[Palaemon northropi]]* (Rankin, 1898)
* *[[Palaemon ogasawaraensis]]* Kato & Takeda, 1981
* *[[Palaemon ortmanni]]* Rathbun, 1902
* *[[Palaemon pacificus]]* (Stimpson, 1860)
* *[[Palaemon paivai]]* Fausto Filho, 1967
* *[[Palaemon pandaliformis]]* (Stimpson, 1871)
* *[[Palaemon paucidens]]* De Haan, 1844
* *[[Palaemon peringueyi]]* (Stebbing, 1915)
* *[[Palaemon peruanus]]* Holthuis, 1950
* *[[Palaemon powelli]]* Ashelby & De Grave, 2009
* *[[Palaemon ritteri]]* Holmes, 1895
* *[[Palaemon semmelinkii]]* (De Man, 1881)
* *[[Palaemon serenus]]* Heller, 1862
* *[[Palaemon serratus]]* (Pennant, 1777)
* *[[Palaemon serrifer]]* (Stimpson, 1860)
* *[[Palaemon sewelli]]* (Kemp, 1925)
* *[[Palaemon tenuidactylus]]* Liu, Liang & Yan, 1990
* *[[Palaemon vicinus]]* Ashelby, 2009
* *[[Palaemon xiphias]]* Risso, 1816
* *[[Palaemon yamashitai]]* Fujino & Miyake, 1970

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Birinci Bur müharibəsi

**Birinci Bur müharibəsi** (, ) - həmçinin ilk **Anqlo-Bur müharibəsi**, **Transvaal müharibəsi** və ya **Transvaal üsyanı** kimi tanınan, Britaniya İmperiyası və Cənubi Afrika Respublikası (Transvaal Respublikası) arasında 1880-ci il 16 dekabr tarixindən 1881-ci ilin 23 martına kimi davam edən müharibə.

## Müharibənin səbəbləri
### 1887-ci il ilhaqı
Afrika qitəsinin cənub hissəsi 19-cu əsrdə birləşmiş vahid dövlət yaratmaq üçün epik mübarizələr dəsti ilə hakim olmuşdur. Cənubi Afrikaya Britaniya genişləndirilməsi üç əsas amil ilə təmin edilmişdir: birincisi, Kape ətrafından keçən Hindistana ticarət marşrutlarını idarə etmək istəyi; ikincisi, 1868-ci ildə Kimberley ətrafında Cənubi Afrika Respublikasının (İngilislərin Transvaal adlandırdığı), Narıncı Azad Dövlət və Kape Koloniyası adlı birgə sərhədləri ətrafında böyük qazma yerləri və daha sonra 1886-cı ildə Transvaal qızıl mədənləri; və üçüncüsü Afrikada ümumi müstəmləkəçi genişlənmənin bir hissəsi kimi digər Avropa müstəmləkəçilərinə qarşı irqi müstəmləkəçilik.

## Həmçinin bax
*Cənubi Afrikanın hərbi tarixi
*Viktoriya Ordusu dövründə#Cənubi Afrika
*Afrikanın kolonial bölünməsi
*Transvaal vətəndaş müharibəsi, 1854 münaqişəsi
*İkinci Bur müharibəsi

## İstinadlar
Sultan Sahaq

**Sultan Sahaq** (;  XIV əsr, Barzəncə, Cəlairilər sultanlığı –  XV əsr, Şeyxan, Kirmanşah, Teymurilər dövləti) — kürd əsilli ruhani, Yarsanizm olaraq da bilinən *Əhl-i Haqq* əqidəsinin qurucusu və rəhbəri.

## Bioqrafiya
Sultan Sahaq XIV əsrdə Barzəncədə (indiki İraq Respublikasının Süleymaniyə mühafəzası) anadan olmuşdur. Sahaq Tövrat, İncil və Quranda istifadə olunan İshaq adının kürdcələşdirilmiş bir variantıdır. Əhl-i Haqq agioqrafiyasına görə, Sultan Sahaq şiə imamı olan Musa əl-Kazımın nəslindən gəlir. Sultan Sahaqın atası Şeyx İsi Sufizmə meyilli olan şiə bir ruhani idi, anası Xatun-i Rəzbar isə yeddi arxanqeldən birinin təzahürü hesab edilirdi. Yarsanizm əqidəsinin üzvləri İsada olduğunu kimi, Sultan Sahaqın anadan olmasının da bakirə doğumu hadisəsi olduğuna inanır. Onun pərəstişkarlarına görə, Sultan Sahaq dinin dördüncü mərhələsini (*Həqiqət*) – *Bayabas-i Pirdivari* () mərhələsini Yerə təqdim etmişdir. O, daha sonra indiki İranın Həvrəman vilayətinə köçmüşdür. Əhl-i Haqq agioqrafiyasına görə, Sultan Sahaq Teymurilər dövlətinin banisi olan Əmir Teymurla tanış olduqdan sonra onun kahini seçilmişdir. Sultan Sahaq XV əsrdə Kirmanşah ostanında yerləşən Şeyxan kəndində vəfat etmişdir. Əhl-i Haqqın pərəstişkarları onun məqbərəsini ziyarətgah hesab edir.

Sultan Sahaqın təlimləri onun şagirdləri tərəfindən qeydə alınmış və daha sonra gorani dilində Kəlam-i Sərəncam adıyla nəşr edilmişdir. Əhl-i Haqqın pərəstişkarları ona *Şah-i Həqiqət* (), *Sahib-Kəram*, *Saan Sahaqq* və *Xavəndikar* kimi müxtəlif adlar vermişdir.

## İstinadlar
Yumru qargiləmeyvə

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. Şimali Amerikada bu bitki hind qarağatı, qırmızı giləmeyvə adlanır.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 2-3 m-dək olan, nazik, qonur və ya qırmızımtıl zoğlu, yarpağıtökülən koldur. Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülmüş, yumurtavarı, yumru, kənarları bütövdür. Yarpaqların üst tərəfi tünd-yaşıl, alt tərəfi göyümtül, açıq-göyümtül və tükcüklüdür. Payızda qırmızı rəngə boyanır. Çiçəkləri xırda, zəngvarı, çəhrayı-ağ yarpağın qoltuğunda qısa salxımlara yığılmışdır. İyulun əvvəlindən avqustun axırınadək təxminən 50 gün çiçəkləyir. Meyvələri yarımşarşəkilli al-qırmızı, göyümtül çöküntülüdür, diametri 4-7 mm, yeməli deyil, sentyabrda yetişir, uzun müddət tökülmür. Vegetasiyası aprelin axırlarından oktyabrın axırlarınadək davam edir. 3 yaşından hər il bol çiçəkləyir və meyvə verir. Toxumların həyat qabiliyyəti 79 %, cücərməsi 20%-dir.
  
## Ekologiyası
Qışa az davamlıdır. Yumru qargiləmeyvə ağ qargiləmeyvəyə nisbətən qışa az davamlıdır. Quru, qumlu və daşlı torpaqlarda, çayların sahillərində və çəmənlərdə bitir.  

## Azərbaycanda yayılması
Zaqatalada, Altıağac qoruğunda rast gəlinir.

## İstifadəsi
Dekorativ bitkidir. Payızda bu kol çox gözəl olur; nazik zoğları al-qırmızı yarpaqları ilə bütün uzunluğu boyunca qırmızı meyvələrlə örtülür. Canlı çəpərlərdə dekorativ bitki kimi istifadə edilir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qatırquyruqyarpaq kazuarina

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Təbii yayılması
Avstraliyada yayılmışdır.

## Botaniki təsviri
Hündürlüyü 10-15 metr olan, qamətli, incə görkəmli, həmişəyaşıl ağacdır. Elastik, sallaq budaqların üzərində incə, nazik buğumlu, tünd-yaşıl zoğlar və pulcuq şəklində tam inkişaf etməmiş yarpaqlar yerləşir. Bitkinin xarici görünüşü iynəyarpaqlılara bənzəsə də, iynəvarı budaqcıqlar üzərində düzülən kiçik, bəzən gözlə görünməyən pulcuqvarı yarpaqcıqlarına görə kazuarina enli yarpaqlılara aid edilmişdir. Abşeronda oktyabrda çiçəkləyir. Bitki ikievlidir. Meyvələri 1-1,5 ildən sonra yetişir. Toxumla yaxşı çoxalır.

## Ekologiyası
Qatırquyruqyarpaq kazuarina quraqlığadavamlı, torpağa az tələbkardır. Qeyri-münbit, qumsal torpaqlarda zəif suvarıldıqda da normal inkişaf edir. Kazuarina subtropik iqlim şəraitində yayıldığından, Abşeronda çox nadir hallarda sərt keçən qışda bitkinin yerüstü hissəsi məhv olur. Yazda bitki yenidən pöhrə verərək bərpa olunur.

## Azərbaycanda yayılması
Mərdəkan dendrarisində introduksiya edilmişdir. Bakı şəhərinin park və bağlarında mədəni şəraitdə becərilir.

## İstifadəsi
Canlı çəpərlərin salınmasında, qrup əkinlərində istifadə edilə bilər.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

## Yarımnövləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Həsən Əbdülzadə

**Həsən Səbri** (tam adı: *Həsən Əmənulla oğlu Əbdülzadə*) — Ümumittifaq partiya konfranslarının, Zaqafqaziya partiya təşkilatlarının VI qurultayının, Tiflis partiya təşkilatının, IX konfransının təşkilatçılarından biri, "Yeni fikir" qəzetində redaksiya heyətinin təlimatçısı və redaktoru, Gürcüstanın Azərbaycandakı jurnalisti.

## Həyatı
Borçalı qəzasının Aşağı Qoşakilsə kəndində anadan olmuşdur. Atası Əmənulla kişi ailəsini dolandırmaq üçün Cənubi Azərbaycandan Rusiyaya getmişdir. Gənc Həsən özünə məslək dostları axtararaq Borçalıda Sovet hakimiyyəti uğrunda mübarizə aparan Əşrəf Yüzbaşovla, Məmməd Cəfərli ilə, Həsən Qapalovla dostlaşmış, 1919-cu ildə bolşeviklər partiyasının sıralarına qəbul edilmişdir. O, 1921-ci ilin iyununda Qafqaz Ordusu Kəşfiyyat Şöbəsinin ştatında işə qəbul edilmişdir. Bir müddət çalışdıqdan sonra Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyindən məktub almış və Bakıya getmişdir.

## Fəaliyyəti
Həsən Səbri Bakıdan RSFSR-in İrandakı baş səfirliyinin sərəncamına göndərilmiş, iki aydan sonra Gürcüstan K(b)P MK-ya çağırılmışdır. Ona Mk-nın orqanı olan "*Yeni fikir*" qəzetinin redaktoru təyin olunduğu xəbərini verirlər. Qəzet 1923-cü il yanvarın 15-dən "*Yeni fikir*" Zaqafqaziya Ölkə Komitəsinin (ZÖK) orqanına çevrilmişdir. Həsən Səbri Tiflisdə fəaliyyəti zamanı gürcü, Azərbaycan və erməni xalqının ictimai-iqtisadi, elmi-mədəni həyatı ilə yaxından tanış olmuş və jurnalistlik fəaliyyətini getdikcə genişləndirmişdir. O, 1923-cü ilin iyunundan 1924-cü ilin yanvarınadək Zaqafqaziya Ölkə Komitəsinin göndərişi ilə Moskva Jurnalistika İnstitutunun dinləyicisi olmuşdur. Sonralar Həsən Səbri "*Yeni fikir*" qəzetində redaksiya heyətinin təlimatçısı vəzifəsində işləmiş, ZÖKnin tapşırığı ilə yerli mətbuatı yoxlamaq üçün Naxçıvana göndərilmiş və Zaqafqaziyada nəşr olunan bütün mətbuat orqanlarına rəhbərlik etmişdir. Sonra Bakıya ezam olunmuş, Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatının vəziyyətini yoxlamışdır. Həsən Səbri 1925-ci ilin iyulunda Baş Mətbuat İdarəsinin ədəbiyyat şöbəsində baş redaktor vəzifəsində işləməyə göndərilir. O, 1926-cı ilin sentyabr ayından 1927-ci ilin sonunadək Moskva Kommunist Akademiyasının nəzdindəki Marksizm-Leninizm kurslarının dinləyicisi olur. O, Gürcüstan K(b) P MK-nın 1928-ci il 28 iyul tarixli qərarı ilə M-nın nəzdində azlıqda qalan Millətlər Sovetinin sədr müavini, həmin il sentyabr ayının 13-də isə 26-lar adına Zaqafqaziya Kommunist Universitetinin ÜİK (b) P tarixi üzrə mühazirəçi təyin edilmişdir. ÜİK (b) P ZÖK-nin ona təqdim etdiyi sənədlə (bilet № 2) Həsən Səbri bütün Ümumittifaq partiya konfranslarının, Zaqafqaziya partiya təşkilatlarının VI qurultayının (22 nömrəli mandat), Tiflis partiya təşkilatının IX konfransının (68 nömrəli mandat) təşkilatçılarından biri olmuşdur.

## İstinadlar
Kəlam-i Sərəncam

**Kəlam-i Sərəncam** (, ) və ya sadəcə **Sərəncam** — Əhl-i Haqqın əsas dini mətni. Bu mətn XV əsrdə Sultan Sahaqın fəlsəfəsi əsasında yazılmışdır. Əhl-i Haqqın pərəstişkarları Kəlam-i Sərəncamın ilah tərəfindən insanlara göndərildiyinə inanır. Orijinal mətn kürd dilinin gorani ləhçəsində yazılmışdır. Əhl-i Haqqın pərəstişkarlar həmin ləhçəni tanrının dili hesab edirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Harri Hole

**Harri Hole** — Yu Nesbö tərəfindən yazılmış və dünyada 18 000 000 tirajla satılmış romanlar seriyasının (hal hazırda 11 roman) baş qəhrəmanıdır. Harri Holenin adı Şerlok Holms, Erkül Puaro, Komissar Meqre, Niro Vulf kimi tanınmış ədəbi detektivlərlə yanaşı çəkilir. Hole qeyrikonservativ metodlara malik parlaq və aktiv detektiv olmaqla yanaşı, sərrast atıcılıq qabiliyyətinə malikdir.

## Tərcümeyi Halı

Harri Hole 20 yaşında xərçəng xəstəliyi səbəbi ilə anasını itirir və keçmiş müəllim olan atası Ulav Hole ilə də sıx əlaqə saxlamır. O, Oslo Polis İdarəsinin Kriminalistika bölməsinin əməkdaşıdır. Harrinin daun sindromlu bir bacısı var. O, evli deyil, lakin on roman boyu bir çox qadınlarla sıx əlaqədə olub.

Harri siqaret və alkoqol aludəçisi olmağına baxmayaraq, zaman zaman alkoqol qəbulunu kontrol edə bilir. Onun problemləri vaxtaşırı rəhbərlik və bəzi əməkdaşlarla konfliktlə nəticələnməyinə baxmayaraq, onun güclü detektiv olduğuna inanan bölmə rəisi Byarne Möller və onun iş yoldaşı və yaxın dostlarından biri onun işdən azad edilməsinin qarşısını ala bilirlər. Harri Federal Təhqiqat Bürosunda atıcılıq və Polis sorğulaması texnikası üzrə təlim keçmiş azsaylı orqan işçilərindən biridir. Harrinin bir neşə nəfər istisna olmaqla demək olar ki, dostu yoxdu. Onun dostlar siyahısına məhkəmə ekspertizasında işləyən Beate Lyönü, Byern Xolmu və keçmiş rəhbəri olan Qunnar Haqeni aid etmək olar.

Bir çox hallarda müəllifin doğma şəhəri olan Oslo Harri Hole haqqında yazılmış romanlarda baş rolda çıxış edir. Əsərlərdə adı çəkilən yerlər-Harrinin sevimli yerləri, onun yeyib-içdiyi və tez-tez baş çəkdiyi yerlər, yolların "Nəqliyyat sistemi", Norveç polis idarəsinin qərargahı, Froqner parkındakı hovuz, narkotik aludəçilərinin və fahişələrin sığınacaqları-hamısı realdır. Xarrinin dostları kimi müxtəlif sosial təbəqələrə aid şəhər sakinlərini, xarici dövlətlərdən ölkəyə gələn immiqrantlardan tutmuş onun köhnə sinif yoldaşlarına qədər bir çox insanları misal gətirmək olar. Onun ən yaxın dostu keçmiş sinif yoldaşı olan taksi sürücüsü Oysten Ekelanddır.

## İştirak etdiyi kitabların siyahısı
Volter Blum

**Volter Blum** Birinci Dünya müharibəsi illərində Alman əsgəri idi. Birinci Dünya müharibəsi ərəfəsində Gasta 26 və 9 təyyarələri ilə uçuşlar həyata keçirirdi.26 arialdan zəfərlə ayırlan Volter Blum Dəmir Xaç və Pour le Merit orderlərini qazandı.Birinci Dünya müharibəsi illərindən sonra təyyarələrdə jet dizaynının öndərlərindən biri oldu və Albatros və Arado üçün irəli texnologiyalı(o vaxt üçün) dizaynın müəlliflərindən bir oldu.

## Həyatının ilk illəri və Birinci Dünya müharibəsində xidmətləri
Volter Blum Hirşberq, Siliseada dünyaya gəldi və ilk olaraq 1914-cü ilin Sentyabrında 5. Silezyalı Jaeqer Taborunda xidmət etdi. Atışmalarda yaralandıqdan sonra 30 yanvar 1915-ci ildən etibarən pilot təlimindən keçməyə başladı.18 yanvar 1916 – 20 noyabr 1917-ci illər arasında Felfliqer abtellunq 65 ilə iki nəfərlik Aviatik təyyarələrdə uçuşlarına başladı. Bu müddət ərzində 24 iyul 1916-cı ildə Dəmir Xaçın ikinci dərəcəsini aldı.1917 Noyabrında Gasta 26-da vəzifləndirildi Blum 7 avqust 1918-ci ildə, House Order of Hohenzollern orderiylə mükafatlandırıldı və bunu ardınca 2 oktyabr 1918-ci ildə Pour le Merid ordeninə layiq görüldü.

15 noyabr 1919-cu ildə tərhis olundu.

## Birinci Dünya müharibəsindən sonrakı dövr
I Dunya Müharibəsindən sonra aviasiyada qaldı. Hannoverdəki Texniki Üniversitetdə aviasiya mühəndisi olaraq təhsil aldı və daha sona Ar 95, Arado Ar 96 və Ar 196 nın dizaynınında iştirak etdiyi 1920-ci illərin ortalarında Alman Arado Fluqzeuverkinə qatıldı. Arado Fluqzeuverkində Baş dizyan mühəndisi olaraq fəaliyyət göstərdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Blum Aerodromunun rəsmi saytı
# Arado dizaynerləri
# Volter Blum təyyarə dizayneri kimi
Caspian Engineering Solutions

**Caspian Engineering Solutions (CES)** — MMC Azərbaycanın aparıcı yoxlama, sınaq və laboratoriya xidmətləri göstərən şirkət.

## Haqqında
Şirkət 500-dən çox fərqli sınaqlar həyata keçirdiyi sənaye obyektlərinin, neft və qaz emalı zavodlarının, platformaların və terminallarının yenidən qurulması və tikintisi layihələrində uzunmüddətli təcrübəyə malikdir. Eyni zamanda CES-in labaratoriyalarında bütün növ geologiya, beton, qrunt, metal konstruksiya, o cümlədən qeyri-dağıdıcı üsul ilə testlər, defektoskopiya, radioqrafiya, ultrasəs, termiki emal və s. sınaqları həyata keçirilir. Hal-hazırda müvafiq sınaqları "Cənub Qafqaz Boru Kəməri layihəsi"ndə Saipem S. A şirkəti, "Şahdəniz 2 layihəsi"ndə Azfen B. M və BP şirkətləri üçün, SOCAR-ın bir neçə neft və qaz emalı zavodlarında, Gübrə istehsalı (Karbomid) zavodunun tikintisində Samsung Engineering şirkəti üçün, Azərkimya İ. B-də "Ep-300 qurğusunun tikintisi layihəsi"ndə Ustay və Technip şirkətləri üçün aparılır.

15 ildən artıq qaynaq, metallurgiya ve inşaat mühəndislərindən ibarət komandası olan Caspian Engineering Solutions şirkəti rəqabətqabiliyyətli xidmətlər təklif etməkdədir. CES şirkətinin Avropa və ABŞ şirkətlərində təcrübə qazanmış işçi heyətinin peşəkarlığı regionun tikinti və mühəndislik bazarında göstərdiyi keyfiyyətli xidmətin göstəricisidir. Yuxarıda qeyd olunan xidmətlər ən müasir standardlara cavab verir və yerli bazar qiymətlərinə uyğundur. CES-in məqsədi keyfiyyətinə zəmanət verdiyi xidmətləri daha da genişləndirərək irimiqyaslı layihələrdə digər şirkət və qurumları ilə əməkdaşlıq etməkdir.

Şirkətin yuxarıda qeyd olunan xidmətlər üçün test prosedurları, akkreditasiya sənədləri, avadanlıq siyahısı və kalibrasiya sertifikatları və cümlədən ISO 9001, ISO 14001 və OHSAS 18001 sertifikatları vardır.

## Mənbələr
Qırxlar cəmi

**[[Qırxlar]] cəmi** () və ya **Qırxlar məclisi** () — Ələvilik və Bəktaşilikdə toplu ibadət. Ənənəyə görə, Məhəmməd 621-ci ildə Meracdan qayıtdıqdan sonra "qırx müqəddəs"i ziyarət etmiş və onlarla bu ibadəti yerinə yetirmişdir.

Bu toplu ibadət məsciddə yox, cəm evində yerinə yetirilir.

## İstinadlar
Yalançı Horn burnu

**Yalançı Horn burnu** () — Odlu Torpaq arxipelaqına daxil olan Oste adasında yerləşən Hardi yarımadasının ən ucqar cənub nöqtəsi. 
Əsl Horn burnu isə kiçik bir adada yerləşir. Səyyahların bir çovu səhvən Oste adasındakı burnu Horn olaraq bilmişlər. Oste adası arxipelaqın əsas adasından Biql boğazı ilə ayrılır. Hazırda isə təcrübəli dənizçilər bu səhvi etmirlər. 

Yalançı Horn burnu əslindən 56 km şimal-qərbdə yerləşir.

Burnun iqlıimi qışı yağışlı, küləkli və yumşaq, yayı isə sərin keçir. İl ərzində temperatur 0 °С - 15 °C arasında dəyişir. 

Horn burunlarının heç biri nə Cənubi Amerika materikinin nə də dünyanın ucqar nöqtəsi sayılmır.
## İstinadlar
Brey-Hed burnu

**Brey-Hed burnu** () — İrlandiyanın Viklou qraflığı ərazisində, Brey və Qreystoun şəhərləri arasında yerləşən burun və zirvə. Burunun maksimal hündürlüyü 241 metyrdir. Zirvə Viklou silsiləsinin davamını təşkil edir. Zirvədə iri xaç quraşdırılmışdır. sahil qayalıqları boyunca İsambard Kinqdom Brunel təreəfindən hazırlanmış dəmiryolu keşir.
Burun və onun ətrafı 2008-ci ildə xüsusi qorunan təbiət ərazisi elan edilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Brey Hed haqqında oçerq  
* Bray Head on Irelandscape  

## Qalereya

Image:HeadOfBray01.JPG|Turist çığırı
Image:Bray_Head1.jpg|Qayalarda dəmiryolu.
Image:GreystonesHarboura 5072w.jpg|
Salome Zurabişvili

**Salome Zurabişvili** (, ) — Fransa və Gürcüstan siyasətçisi və siyasi xadimi. Gürcüstan Respublikasının 2004-cü ilin mart ayından 2005-ci ilin noyabr ayınadək Xarici İşlər Naziri olmuşdur. Gürcüstanın Mtatsminda rayonunun millət vəkilidir. 2018-ci ilin dekabrın 16-dan Gürcüstan Respublikasının 5-ci Prezidentidir.

Gürcüstan Respublikası Xarici İşlər Naziri olaraq təyin edildiyi müddətdə, adı Rusiyanın Gürcüstandakı rus hərbi bazalarının geri çəkilməsi ilə əlaqələndirilir.

Salome Zurabişvili, Fransadakı gürcü diasporunun sədri olmuş Levan Zurabişvilinin ailəsində, gürcü siyasi mühacirlərinin ailəsində anadan olub və böyüyüb.

## Həyatı
Salome Zurabişvili 1952-ci il martın 18-də Parisdə, gürcü siyasi mühacirlərin ailəsində, Fransadakı Gürcüstan diasporunun sədri Levan Zurabişvilinin ailəsində anadan olmuşdur. Levanın atası 1921-ci ildə Gürcüstandan SSRİ işğalına görə qaçan siyasi mühacirlərdən biri idi. 1972-ci ildə Salome Zurabişvili Paris Siyasi Elmlər İnstitutunu, 1973-cü ildə Kolumbiya Universitetini, 1981-ci ildə isə Parisin Milli Təhsil məktəbini bitirmişdir.

## Siyasi fəaliyyəti
Salome 30 il Fransa XİN-də diplomat kimi fəaliyyət göstərib. Zurabişvili Gürcüstana ilk dəfə 2001-ci ildə Fransanın Gürcüstandakı səfiri kimi gəlib. Lakin 2004-cü ilin martında Zurabişvili artıq prezident Mixail Saakaşvilinin sərəncamı ilə inqilabçı hökumətdə ölkənin xarici işlər naziri təyin edilib.

Elə həmin vaxt gürcü vətəndaşlığı alan Zurabişvili bununla yanaşı fransız vətəndaşlığını da qoruyub saxlayıb. Xarici işlər naziri vəzifəsində Zurabişvili bir ildən artıq fəaliyyət göstərib. Zurabişvili xarici işlər naziri postunda əsas uğurlarından biri kimi Rusiya hərbi bazalarının ölkədən çıxarılması haqqında qərarın qəbul edilməsini göstərirdi. Hətta çıxışlarının birində deyib ki, bunu tarixi nailiyyət hesab edir. 2005-ci ildə nazirlikdən kənarlaşdırılan Salome, Saakaşviliyə müxalifət mövqeyinə keçib. 2005-ci ildən 2010-cu ilə qədər o, fəal şəkildə Saakaşvili hakimiyyətinə qarşı durub, amma müxalifət lideri elə də ola bilməyib. 2010-cu ilə qədər "Gürcüstanın yolu" müxalifət partiyasına rəhbərlik edən Zurabişvili daha sonra BMT-nin İrandakı vəziyyət üzrə monitorinqinin ekspert qrupuna daxil olub. 2013-cü ildə keçirilən prezident seçkilərində iştirak etmək istəyən Zurabişvilinin qeydiyyatdan keçmək barədə müraciəti ikili vətəndaşlığa görə rədd edilmişdi.

2016-cı ildə keçirilən parlament seçkilərində Tbilisidəki majoritar dairələrdən birində müstəqil namizəd kimi iştirak edən Zurabişvili hakim partiyanın dəstəyilə parlamentə seçilib. 2018-ci il seçkilərinə qatılmaq üçün o Fransa vətəndaşlığından imtina edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Girdəyarpaq selastrus

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Təbii yayılması
Uzaq Şərq, Yaponiya və Çində bitir.

## Botaniki təsviri
12 m-ə qədər hündürlükdə, möhkəm oduncaqlı, yarpağıtökülən, dayağa sarılan lianadır. Gövdəsi çoxbudaqlı, sıx çətirli qabığı dayaz şırımlı, ziyiləbənzər xallıdır. Zoğları əvvəl yaşıl, sonralar qırmızımtıl tünd-qəhvəyi rəng alır. Yarpaqları ellipsvarı və ya yumurtavarıdır, ucdan sivriləşir, kənarları küt mişardişli, yaşıl, üstü parlaq, alt hissəsi göyümtül, payızda isə saralır və narıncı rəngdə olur. Çiçəkləri xırda, yaşılımtıldır, yarpaq qoltuğunda qalxanvarı qrupda yerləşir. Yayda iyun-iyul aylarında çiçəkləyir, xırda yaşıl çiçəkləri qoltuq qalxanlarda yerləşir, sentyabrda çox dekorativ, xırda (6 mm-ə qədər) sarı, çəhrayı-qırmızı toxumları olan qutucuq meyvələri əmələ gəlir. Toxumu setyabrda yetişir. Toxumlarla, yaşıl və oduncaqlaşmış qələmlərlə çoxaldılır.

## Ekologiyası
Qidalı, yaxşı drenajlı torpaqları, çox miqdarda günəş işığını sevir. Yarımkölgədə də bitə bilər. Soyuğa, xəstəliklərə davamlıdır, zərərvericilərə yoluxmur. 
    
## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda aşağı yaruslarda rast gəlinir.

## İstifadəsi
Şaquli yaşıllaşdırmada, canlı çəpərlərin salınmasında, yolların yaşıllaşdırmasında istifadəsi məqsədyönlüdür. Tərkibində aşı maddələri, flavonid, şəkər, katexin vardır. Toxumunda seskiviterpinoid tapılmışdır ki, bundan da efir yağı alınır. Virus xəstəliklərinin müalicəsində istifadə olunur.  

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Stoksnes

**Stoksnes** () — İslandiya adasının cənub-şərqində yerləşən burun. Burun Hornafordyur fiordundan bir qədər aralıdadır.

Soyuq müharibə zamanı, 1955-ci ildə burunda ABŞ hərbi qüvvələrinə aid baza inşa edilmişdir. Bu bazada 200 nəfərlik kontingent yerləşirdi. Hazırda isə baza radiolakasiya stansiyası kimi istifadə («Ratsyarstofnun» ) edilir. Burun ərazisində mayak və kiçik kilsə də vardır.

## İstinadlar
Newsweek

***"Newsweek"*** () — 1933-cü ildən 2012-ci ilədək Nyu-Yorkda çap edilmiş jurnal. "Newsweek" bütün dünyada satılan, həftəlik Amerika xəbər jurnalı idi. Jurnal ABŞ-nin ən əhəmiyyətli üç həftəlik jurnalından biri idi. Tiraj və reklam gəliri baxımından "Time" jurnalından sonra gəlirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Əminə burnu

**Əminə burnu** () — Qara dənizin Bolqarıstan sahillərində yerləşən burun. Burun Stara Planina silsiləsinin sonucunu təşkil edir. Üstəlik Dvoynisa və Haciyska çaylarının su ayrıcısı yolunu oynayır. Burun Bolqarıstanın Qara dəniz sahillərini iki yerə bölür:Şimai və Cənubi Qara dəniz sahili.

## Təsviri
Əminə burnu 60 metrlik bir qaya parçasıdır. Üstəlik dəniz daxilinə su altı və üztü qayalarla 250 m məsafədə daxil olur. Bu səbəbndən ərazi gəmilər üçün olduqca təhlükəlidir. Burada mayak fəaliyyət göstərir.

## Yerləşməsi
Əminə burnu Varnadan 79&nbsp;km cənubda, Burqasdan isə 54&nbsp;km şimalda, Obzordan 14&nbsp;km cənubda yerləşir.

## Turistik maşrutlar
1976-ci ildən qoruq elan edilmişdir. Burunda Avropa E-3 piyada maşrutu bitir.

## Mənbə
* Наследството на България 
* Fotolar 
* Əminə burnu — təbiət gözəllikləri
Mahmud Məlmasi-Azarm

**Mahmud Məlmasi-Azarm** — azərbaycanlı şair və alim. Hümam Təbrizinin nəslindəndir.

## Həyatı
Mahmud Məlmasi-Azarm, 1917-ci ildə Təbriz şəhərində anadan olmuşdur.

Seyid İbrahim Darvazeyenin qızı ilə ailə həyatı qurmuşdur. 5 oğlan (Ələddin, Rüknəddin, Ziyaləddin, Firudin və Fərrux) və 1 qız olmaqla 6 övladı olmuşdur.
## Təhsili
Hələ 5 yaşı olarkən oxuma və yazmanı öyrənmişdir. İlkin dövrlərdə  müəllimi atası olmuşdur, lakin sonrakı dövrlərdə müəllimi Mirzə Möhsün Ədib Üləma olmuşdur. 9 yaşı olarkən Sədinin Gülüstan əsərini, 13 yaşı olarkən isə Kəlilə və Dimnə əsərini oxuyub bitirmişdir. Həyatının bu dövrlərində fars dilli və azərbaycan dilli ədəbiyyatı öyrənmişdir.
## Ölümü
1991-ci ilin 23 iyununda vəfat etmişdir. Şüəra məqbərəsində dəfn edilmişdir.
## İstinadlar
Cənubi Korsika

**Cənubi Korsika** (, ) — Fransa departamenti, Korsika regionunun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 2A. İnzibati mərkəzi —  Ayaçço. Əhalisi  — 145 998 nəfər.
## Coğrafiya

Sahəsi — 4014&nbsp;km². Departament 3 tərəfdən Aralıq dənizilə yuyulur, şimal-şərqdə Yuxarı Korsika departamenti ilə sərhəddir. 
## Tarix
Cənubi Korsika departamenti 1975-ci il 15 may tarixində, 1975-ci il 15 sentyabr tarixində, 1793-cü ildən 1811-ci ilə qədər mövcud olan *Liamon*un tarixi rayonunda  yaradılmışdır. Layihəyə görə  Sarten, 20 kanton və 124 kommuna şəhərlərində mərkəzləri olan departamentdə 2 rayon mövcud idi.

## İnzibati bölgüsü

2015-ci ildən Cənubi Korsikanın ərazisi 2 rayon (Sarten və Ayaçço), 11 kanton və 124 kommuna bölünmüşdür . 18 fevral 2014-cü il tarixli fərmanı  qüvvəyə mindikdən əvvəl departamentdə 22 kanton mövcud  idi, bunların hər biri departamentin rayonlarından birinin tamamına daxil idi. İslahatlardan  sonra Ayaçço ən çox yaşayış məntəqəsinə çevrildi (16,253 nəfər), Sevi-Sorru-Çınarkanın kantonu isə ən azı 7511 nəfər.

Rayonlar:

* Sarten (Sartène) — 44 kommun . Rayonun sahəsi — 1819&nbsp;km ², əhalisi isə — 38 643 (2011) təşkil edir. Departamentin cənubunda yerləşir.
* Ayaçço (Ajaccio) — 80 kommun. Rayonun sahəsi — 2195&nbsp;km ², əhalisi — 107 203 (2011) təşkil edir. Departamentin şimalında yerləşir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Conseil Général website 
*  Département de Corse-du-Sud : Les Comptes des Communes et des groupements à fiscalité propre : - Données Individuelles Budget principal seul - Données consolidées "Budget principal et budgets annexes"
* Conseil général de la Corse-du-Sud
Etimad Əsədov

**Etimad Əsədov** () — Birinci Qarabağ müharibəsi qazisi, Qarabağ Əlillər Cəmiyyətinin və "Qarabağ qaziləri" ictimai birliyinin sədri.

## Həyatı
Əsədov Ehtimad Savalan oğlu 1963-cü ilin 20 dekabrında Ağdam rayonunun Paprəvənd kəndində anadan olub. 1970–1980-ci illərdə həmin kənd orta məktəbini bitirib.

1982–1984-cü illərdə sovet ordusu sıralarında həqiqi hərbi xidmətdə olub.

SSRİ dövründə Rusiyada yaşayıb və müxtəlif işlərdə çalışıb. Ailəli idi. İki övladı yadigar qalıb

## Birinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
1991-ci ildə Erməni işğalına qarşı döyüşmək üçün Azərbaycana qayıdıb. 836 saylı Ağdam Ərazi Özünü Müdafiə batalyonunda erməni işğalçılarına qarşı döyüşüb. 1992-ci ildə Ağdərə istiqamətində gedən döyüşdə ağır yaralanıb. Bir ayağını itirib.

## İctimai fəaliyyəti
1993-cü ildən Qarabağ Əlillər Cəmiyyətinin, 2002-ci ildən isə "Qarabağ qaziləri" ictimai birliyinin sədri olmuşdur.

## Ölümü
16 oktyabr 2018-ci ildə uzun müddət əziyyət çəkdiyi ağciyər xərçəngindən 55 yaşında vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Həmədan sülh müqaviləsi

**Həmədan müqaviləsi** — 1727-ci ildə əfqanlarla Osmanlı dövləti arasında bağlanan sülh müqaviləsi.

## Haqqında
I Pyotrun ölümündən sonra onun varisləri I Yekaterina (1725–1727), II Pyotr (1727–1730) və Anna İvanovnanın (1730–1740) dövründə Səfəvi dövləti ilə
münasibətdə müəyyən dəyişiklik baş verdi. Rusiya Səfəvi dövlətinin Osmanlı dövləti tərəfinə keçməsinə yol verməmək üçün bəzi güzəştlərə getməli oldu. XVIII yüzilin 20-ci illərində Səfəvi dövlətinin böhranı xeyli dərinləşmişdi. Bundan istifadə edən əfqanların Səfəvi dövlətinə qarşı işğalları başladı. Mirmahmudun yürüşləri İsfahanın tutulması və onun şah elan edilməsi ilə (1722–1725) nəticələndi. Antiəfqan qüvvələri Mazandaranda Təhmasib ətrafında mərkəzləşməyə başladı. Əfqanların öz daxilində də çəkişmələr genişləndi, 1725-ci ilin aprelində Mahmud öldürüldü. Əşrəf şah elan olundu (1725–1729). Hakimiyyətə gələn Əşrəf 1726-cı ildə osmanlılara qarşı çıxdı, Əşrəf bu dəfə də düşüncəli hərəkət edərək, üz-üzə gəlməyə tələsmir. Əvəzində 2 oktyabrda (1727) öz elçisi İsmayıl bəyi sərəskər Əhməd paşanın yanına sülh təklifi ilə göndərir. "Əşrəf, uğuruna çox da alüdə olmayaraq Türkiyə ilə sülh bağlayır". L. Lokhart göstərir ki, bu zaman "Türkiyə hökuməti də müharibənin ölkə miqyasında getdikcə artan qeyri-populyarlığını və davam etdiriləcəyi təqdirdə böyük məsrəfə başa gələcəyini nəzərə alaraq, müharibəyə son qoymaq qərarına gəlir". Əfqan elçisi İsmayıl bəylə Əhməd paşa və Hələb hakimi Übeydulla Əfəndi arasında bağlanmış 12 bənddən ibarət sülhün şərtlərinə görə

* Türkiyə sultanı dünya müsəlmanlarının başçısı kimi tanınır
* Əşrəf İran şahı kimi tanınmaqla yanaşı, xütbədə öz adının çəkilməsi hüququnu qazanır, adından kəsilən pullar tanınır, o, hər il Məkkə ziyarətinə göndərilən karvana əmir əl-Həcc təyin etmək hüququ alır
* Kirmanşah, Həmədan, Sinandic, Ardalan, Nəhavənd, Xürrəmabad, Luristan, Mukri, Marağa, Xoy, Təbriz, Gəncə, Qarabağ, İrəvan, Ordubad, Naxçıvan, Tiflis, Şamaxı, bütöv Gürcüstan vilayətləri, Haviza və türklər tərəfindən əvvəlki illərdə zəbt olunmuş Abhar və Tarım kimi məntəqələr Türkiyənin ixtiyarında qalır.

## İstinadlar
Fredia Gibbs

**Fredia Gibbs**- amerikalı boksçusu, dünya çempionu.

## Döyüşləri
Fredia Gibbs karyerası ərzində 16 qələbə qazanıb, 1 dəfə məğlub olub. Qələbələrdən 15-də nokaut qeydə alınıb.
As çayı

**As çayı** — Cənubi Afrika Respublikası ərazisində çay

## Ümumi məlumat
As çayı Cənub—Şərqi Azad Dövlətində Lebenbergsvley çayının bir qoludur. 1968-ci ildən etibarən Bezlehemin şərqindəki sonuncu çay ilə birləşən Sol Plaatje Barajı (əvvəllər: Saulspoort Barajı) tərəfindən məhv edilmişdir. Onun mənşəyi Klarens yaxınlığında, Ruyberqenin şimal yamaclarında, Baytlam şəhərindən təxminən 35 km cənubdadır. 1998-ci ildə Lesoto Dağları Su Layihəsinin şimala çıxışı üçün tunelin açılması ilə kiçik axın güclü bir çaya çevrildi.

## Suyun çatdırılması
As Çayı Lesoto Dağları Su Layihəsi üçün boşalma nöqtələrindən biridir. 2004-cü ildən etibarən saniyədə 18 kubmetr su çıxarılır və çay axını mövsümi dəyişkən deyil.

Mənsəbin aşağı hissəsində yerləşən Stortemelk Barajı, su axını və məhdud eroziyanı sabitləşdirmək üçün Su İşləri İdarəsi tərəfindən görülən bir tədbir idi.2004-cü ilədək, dörd dəfə inşa edilmişdir.

## Enerji istehsalı
İki xüsusi hidroelektrik stansiya, Sol Plaatje və Merino, 2009 və 2012-ci illərdə ardıcıl istifadəyə verilmişdir və elektrik şəbəkəsinə 7 MVt ilə təmin edir. Botterkloof Barajında Avtomatlaşdırılmış və aşağıda saxlanılan Stortemelk Hidroenerji Layihəsi 2016-cı ilin iyul ayından etibarən elektrik şəbəkəsinə 4,4 MVt əlavə etmək üçün nəzərdə tutulub

## Ekoloji təsir
1998-ci ildə şimala çıxış tunelinin açılması, suyun həcminin artması, suyun temperaturunun azalması, çay kanalının təmizlənməsi və Saulspoort Barajında çox miqdarda çöküntü olduğu üçün fiziki və kimyəvi dəyişikliklərə səbəb olmuşdur. Kükürd və largemuz sarımsağı kimi əsas göstəricilərin populyasiyaları azaldı və çayın yeddi dənizin balıq növü yoxa çıxdı. Onurgasızların bərpası yalnız bir neçə kilometr aşağı hissədə idi və su yüksək həcmdə sərbəst buraxıldığı zaman təsirsiz oldu. Çox yaşayış sahəsi hələ də mövcud olsa da, su orqanizmləri ilə çayın su kütləsi, aşağı su temperaturu və eroziya potensialı ilə məhdudlaşır.

## Etimologiya
Ad tez-tez Afrikan dillərindən ingilis dilinə "Ash River" kimi tərcümə edilir. Əfsanəyə görə çay yaxınlığında öküz vaqonu (Ox-wagon) gedirmiş . "Ox-wagon" adından "Axle River" adı yaranmış və "As River" kimi dəyişmişdir. Ona görə də çayın adı "As çayı" yox "Axle çayı" kimi tərcümə oluna bilər.

## İstinadlar
Sevi-Sorru-Çinarka

**Sevi-Sorru-Çinarka** () — Cənubi Korsika departamentinin, Korsika reionunun 11 kantonlarından biri. INSEE kanton kodu - 2A10. Kanton  Ayaçço rayonunda yerləşir . Kanton 2015-ci ildə yaradıldı. Sevi-Sorru-Çınarka, departamentin ən böyük sahəsi olan, lakin ən az məskunlaşmış kantonudur.

## Tarixi
17 may 2013 tarixli qanuna və 14 fevral 2014 tarixli qərarına görə, Cənubi Korsika departamentində kantonların sayı 22-dən 11-ə endirildi. 2015-ci il seçkilərində bölmələrin kantonlara yeni bölgə bölgüsü qüvvəyə girdi. Beləliklə, Sevi-Sorru-Çınarkanın kantonu 2015-ci il martın 22-də formalaşmışdır. De-Sevi (9 kommun), Kruzini-Çınarka (13 kommun) və De-Sorru (11 kommun).

## Kantonun kommunları

## İstinadlar
France université numérique

**France université numérique** — onlayn dərslər verən fransız platformasıdır. 2013-cü ilin oktyabr ayında fəaliyyətə başlayıb. 2018-ci ilin aprel ayı statistikasına görə 1.4 milyondan çox istifadəçi qeydiyyatdan keçib. 

France université numérique istifadəçilərə mühəndislik, kompüter elmləri, hüquq, tibb, biologiya, sosial elmlər, riyaziyyat və başqa sahələrdə kurslar təklif edir. Kurslar dünyanın məşhur universitetləri tərəfindən təqdim edilir.

## Həmçinin bax
* Udacity

## Xarici keçidlər
* France université numérique
Sürvəyarpaq buxurkolu

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Təbii yayılması
Aralıq dənizi sahillərində yayılmışdır. Avropada, Asiyada, İranda, Türkiyədə, Qafqazda təbii halda bitir. 

## Botaniki təsviri
Hündürlüyü 50-80 sm olan torpaqqoruyucu koldur. Yarpaqları ellipsvarı və ya yumurtavarı-uzunsovdur. Qısa saplaqlı, üstü qırışlı, ulduzvarı tükcüklərlə örtülmüşdür. Çiçəkləri tək və ya 2-3 ədədi bir yerdə toplaşmışdır. Ləçəkləri yumurtavarı, ağ bünövrəsi sarı xallıdır. Kasayarpaqları enli-yumurtavarı, kütuclu və boz rənglidir. Erkəkcik çiçəklər şaquli vəziyyətdən horizantal vəziyyətə keçir və ləçəklərə yapışaraq, dişicik ağızcığı açılır. May-iyun aylarında çiçəkləyir, meyvəsi avqustda yetişir. Qutucuq meyvəsi sıx tükcüklüdür. Toxumlarla və bəzən kök zoğlarının köməkliyi ilə bərpa olunur.      

## Ekologiyası
Əhəngli və ya quru torpaqlarda quru, açıq, günəşli yerlərdə bitir. Səhraların, quru şam meşələrinin və qumlu dəniz sahilərinin bitkiləridir. Yanğına davamlıdır.    
    
## Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda aşağı dağ zolağında, daşlı yamaclarda bitir.

## İstifadəsi
Dekorativ və balverən bitkidir. Yarpağından tünd-yaşıl və ya qonur rəngli buxur yağı alınır. Buxur yağı ətriyyatda, təbabətdə dərman bitkisi kimi istifadə edilir.  

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ağ zoğal

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. 

## Arealı
Təbabətdə yabanı halda Rusiyada, Yaponiyada, Çin və Koreyada çayların kənrlarında, kolluqlarda yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 2–3 m-ə çatan, yarpağıtökülən dekorativ koldur. Budaqları nazik, elastik, əsasən al-qırmızı, qara-qırmızı, qırmızı-qonurdur. Cavan zoğları çox vaxt göyümtül tükcüklərlə örtülmüşdür. Yarpaqları tünd-yaşıl, alt tərəfi göyümtül-ağ, enli-yumurtavarı, bir az qırışlıdır, uzunluğu 1–2 sm-ə qədərdir. 2–3 yaşında çiçəkləməyə və meyvə verməyə başlayır. Yayın birinci yarısında bol çiçəkləyir. çiçəkləri xırda, ağ, kiçik qalxanşəkilli hamaşçiçəklərə yığılmışdır. Meyvələri payızda yetişir. Toxumla, kök zoğları, qələmlərlə asanlıqla çoxalır.

## Ekologiyası
Soyuğa, istiyə, kölgəyədavamlıdır, torpağa tələbkar deyil, çox möhkəm və bərk oduncağına görə "buynuz" adlanır. Xüsusilə qulluq tələb etmir.

## Azərbaycanda yayılması
Mərkəzi Nəbatat Bağında introduksiya edilmişdir.

## İstifadəsi
Canlı çəpərlərdə tək və qruplarla əkilmək üçün istifadə edilir. Dekorativ yarpaqları yayda ağımtıl-göy rəngli, payızda qırmızı-bənövşəyi və ya tünd-bənövşəyi rəngdə olur.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Rza Mirkərimi

**Rza Mirkərimi** — əslən azərbaycanlı olan iranlı kinorejissor və ssenarist.

## Həyatı
1966-cı ildə Zəncanda azərbaycanlı ailəsində anadan olub. Tehran Təsviri İncəsənət Universitetini bitirib. İlk dəfə 1987-ci ildə "Onun üçün" adlı qısametrajlı filmini çəkib. Sonradan bir müddət idman mövzulu sənədli filmlər və teleseriallar çəkib. İlk tammetrajlı filmi olan "Uşaq və əsgər" filmi 2000-ci ildə ekranlara çıxıb və çox böyük əks səda doğruraraq müxtəlif mükafatlara layiq görülüb.

## Filmoqrafiya
* 2000-ci il - Uşaq və əsgər (rejissor, ssenari müəllifi və prodüser)
* 2001-ci il - Ay işığı altında (rejissor və ssenari müəllifi)
* 2001-ci il - Mənim kimi yüzlərlə qadın (rejissor və ssenari müəllifi)
* 2002-ci il - Burada parlaq işıq (rejissor, ssenari müəllifi, montaj və prodüser)
* 2005-ci il - Çox uzaq çox yaxın (rejissor, ssenari müəllifi və prodüser)
* 2008-ci il - Daha asan (rejissor, ssenari müəllifi, montaj və prodüser)
* 2011-ci il - Bir kəllə qənd (rejissor, ssenari müəllifi və prodüser)
* 2013-cü il - Yorulma! (prodüser)
* 2013-cü il - Tac Mahal (prodüser)
* 2014-cü il - Bu gün (rejissor, ssenari müəllifi, montaj və prodüser)
* 2016-cı iı - Qız

### Qısametrajlı filmləri
* 2006-cı il - Xalça, at, Türkmən (prodüser) 
* 2006-cı il - Mələk və xalça (prodüser)

### Sənədli filmləri
* 2006-cı il - İran xalçası

### Seriallar
* 1996-cı il - Əziz xanımın macəraları
* 1997-ci il - Hemmat məktəbinin uşaqları

## Mükafatları

## Həmçinin bax
* Cəfər Pənahi
* Yədulla Səmədi
* Hüseyn Şəhabi

## Xarici keçidlər
* Rza Mirkəriminin 38-ci Moskva Film Festivalınada çəkdiyi "Qız" filmi ilə bağlı müsahibəsi 
* Çəkdiyi filmlərin siyahısı

## İstinadlar
Yuxarı Korsika

**Yuxarı Korsika** (, ) — Fransa departamenti, Korsika regionunun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 2B. İnzibati mərkəzi — Bastiya. Əhalisi — 168 869 nəfər.

## Coğrafiya
Sahəsi — 4666&nbsp;km². Departament 3 tərəfdən Aralıq dənizilə yuyulur, cənub-qərbdə Cənubi Korsika departamenti ilə sərhəddir.
## Tarixi
1793-cü ildən 1811-ci ilə qədər Qolo departamenti günümüzdəki Yuxarı Korsika ərazisində yerləşirdi. Sonra Korsika adasında Korsikanın vahid bir departamenti kimi yaradıldı. 15 sentyabr 1975-ci ildə ada iki departamentə ayrıldı.

6 iyul 2003-cü ildə avtonomiyanın artırılması ilə bağlı islahatları çox aşağı səs çoxluğu ilə səs verilib: 49,02% -ə qarşı 50,98 faiz. Bu, Korsikanı öz mərkəzləşdirmə siyasətində ilk addım olaraq istifadə etmək istəyən *Fransa Daxili İşlər Naziri* Nikolas Sarkozinin əsas maneəsi idi.

## Turizm

Fayl:VP-nuit.jpg|Bastiya
Fayl:Depuis la Serra.jpg|Kalvi
Fayl:Sant'Antonino Vi1JPG.jpg|Müqəddəs Antonio
Fayl:Saleccia 2004 1.jpg|Désert des Agriates
Fayl:Riviere-restonica.jpg|Restonica Gorge

## Xarici keçidlər
* Conseil Général website
* University of Corsica website
* Préfecture de Haute-Corse
*  Département de Haute-Corse : Les Comptes des Communes et des groupements à fiscalité propre : - Données Individuelles Budget principal seul - Données consolidées "Budget principal et budgets annexes"
* Site du conseil général de Haute-Corse
Epiqamiya

**Epiqamiya** () — xüsusi müqavilə əsasında yunan şəhər-dövlətlərinin vətəndaşları arasında olan nikah bağlanmasının təminatlı hüququ. E.ə. 451-ci ildə epiqamiya haqqında qanun nikaha daxil olan hər iki tərəfdən tam vətəndaşlıq hüquqlarının olmasını tələb edirdi. Ellinizm dövründə epiqamiya dövlətlərarası münasibətlərdə müttəfiqlərin müqavilə öhdəliklərində xüsusi olaraq qeyd olunurdu.

Afina demokratiyası dövründə şəhər-dövlətlərinin vətəndaşları arasında nikahlara icazə verilmirdi, yalnız xalq yığıncağının qərarı ilə icazə verilə bilərdi. Hətta Afinada məskunlaşmış əcnəbilərin (metekilər) də yerli Afina vətəndaşları ilə nikaha daxil olmaq hüququ tanınmırdı.

Epiqamiya həm də müxtəlif dövlətlərin vətəndaşları arasında münasibətləri rəsmiləşdirməyin bir vasitəsi idi. Ənənəvi olaraq, epiqamiya sazişi həyat yoldaşının və uşaqların müvafiq dövlətdəki milliyətə qəbul edilməsinə imkan yaradırdı. Məsələn, V əsrdə Afina bu hüququ Evbeya şəhər-dövlətinə vermişdi; hansı ki bu çox nadir görülən bir hadisə idi.

Plutarxa görə, Attika, Pallena və Aqnus şəhərləri arasında epiqamiya qadağan edilmişdir. Çox güman ki, bu, ittifaqların endoqamiyaya oxşamasının qarşısını almaq üçün idi.

E.ə. 303-cü ildə I Selevk Nikatorun rəhbərliyi ilə Hindistana — Hind çayı sahillərinə ordu göndərilmişdi. Bu zaman I Selevk Nikator Çandraqupta Maurya ilə qarşılaşır. Qarşıdurma sülh müqaviləsi və "dövlətlərarası nikah sazişi", yəni epiqamiya ilə başa çatır. Saziş hindlilər və yunanlar arasında nikahın bağlanmasını nəzərdə tuturdu. Həmçinin, Selevk Çandraquptaya Araxoziyaya qədər uzanan şimal-qərb ərazilərini güzəştə getmiş, əvəzində isə 500 döyüş fili almışdı, hansı ki bu fillər sonralar İpsus döyüşündə Selevkin qələbə qazanmasında əhəmiyyətli rol oynamışdı. Bununla bağlı Strabon yazırdı ki,

: "Hindlilər Hind çayı sahillərindəki, əvvəllər farslara məxsus dövlətlərin bəzilərini zəbt etmişdilər. İsgəndər Ariana sakinlərini həmin ərazilərdən məhrum edərək öz yaşayış məskənlərini yaratmışdı. Lakin I Selevk Nikator həmin əraziləri nikah müqaviləsinin bağlanması nəticəsində Çandraqupta Mauryaya vermiş, əvəzində isə beş yüz fil almışdı."

## İstinadlar
Kot-d’Armor

**Kot-d’Armor** (, , hərfən "dəniz sahili") — Fransa qərbində, Bretan regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 22. İnzibati mərkəzi (Prefektura departamenti) — Sen-Briyö. Əhalisi — 612383 nəfər (departamentlər arasında 41-ci, məlumatlar 2010). Keçmişdə Kot-dü-Nor (*Côtes-du-Nord*) adlandırılıbdır.

## Coğrafiya
Ərazisi — 6878 km². Bretan yarımadasının şimalında yerləşən departament İngilis Kanalı tərəfindən yuyulur.

## Tarixi
Kot-d’Armor — 1790-cı ilin martında Fransız İnqilabı dövründə meydana gələn ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Bretan əyalətinin ərazisində yaradılıb.

## İnzibati bölgüsü

## Qalereya

Fayl:Paimpol Hafen 9305.jpg|Pempol
Fayl:PSIMG 4112.JPG|Perros-Guirec
Fayl:200707 Fort La Latte 03.JPG|Fort-la-Latte
Fayl:3986.Cap Frehel-Über 70m ragt das Cap Frehel aus dem Meer-Cote de Emeraude,Village Plevenon im Departement Cote de Armor,Region Bretagne.JPG|Cap Fréhel
Fayl:Castel Meur.JPG| Plougrescant
Fayl:Du Guesclin Dinan.jpg|Dinan


## Xarici keçidlər
* Conseil départemental des Côtes d'Armor
* Préfecture des Côtes d'Armor
*  Département de Côte-d’Armor Les Comptes des Communes et des groupements à fiscalité propre  : — Données Individuelles Budget principal seul — Données consolidées "Budget principal et budgets annexes"
* Armorstat.com : Le Centre de ressources socio-économiques des Côtes d'Armor (statistiques, études…)
* Archives départementales
Çiken burnu

**Çiken burnu** () — Krım yarımadasının cənub-şərqində yerləşən burun. Novı Svet və Morskoye qəsəbələri arasında yerləşir. "Novı Svet" botanik yasaqlığı ərazisinə daxildir. Burun Karaul Oba dağının Qara dənizə olan bir çıxıntısıdır.

Dağ Dəliliman və Kutlak buxtalarını ayırır.

Burun Karaul-Oba dağları kimi qədim mərcan rifidir. Əsasən əhəng daşından təşkil olunmuşdur. Bəzi mənbələrdə Çiken burnunu Koba Kaya dağının bir cənub-şərq çıxıntısı hesab edirlər.

## İstinadlar
Evpatoriyski burnu

**Evpatoriyski burnu** () — Krımın qərbində, Evpatoriya şəhər sovetliyi ərazisində yerləşən burun. Qara dənizə daxil olan Kalamit körfəzi sahilindədir.
Sahilləri akkumulyativ tipə sahibdir. Burun şomal-qərbdən Kalamit körfəzi ilə əhatələnir. Burada eyni adlı mayak vardır. İctimai çimərliklərə sahibdir.

## Ədəbiyyat
* Дмитрий Тарасенко — Весь Западный Крым: история, природа, культура, туристические маршруты. Бизнес-Информ, 2008, 406 с.
* В. В. Дмитриев — Морской энциклопедический словарь, «Судостроение», 1991
Kröz

**Kröz** (, ) —  Fransa mərkəzində yerləşən , Yeni Akvitaniya regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 23. İnzibati mərkəzi — Qere. Əhalisi — 127 919 nəfərdir (departamentlər arasında 100-cü yer, 2010-cu ilin məlumatları).

## Coğrafiya
Ərazisi 5565&nbsp;km²dir. Departament vasitəsilə *Kröz* çayı və onun bir neçə qolu axır.

Departamentə 2 rayon, 27 kanton və 260 kommun daxildir.

## Tarixi
Kröz — 1790-cı ilin martında Böyük Fransız İnqilabı zamanı meydana çıxan ilk 83 departamentdən biridir. Bu keçmiş Marş əyalətinin ərazisində yaradılıb. Adı Kröz çayından gəlir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Conseil Général website  (frans.)
* Prefecture website (frans.)
* Préfecture de la Creuse
*  Département de la Creuse - Les comptes des communes et des groupements à fiscalité propre : - Données individuelles Budget principal seul - Données consolidées *Budget principal et budgets annexes*
* Conseil départemental de la Creuse
* Creuse Tourisme
* Creuse Tourisme - Site sports et randonnées
Tül

**Tül** — qapı, pəncərə və digər yerlərdən asılan, yüngül olmaqla setka toxunuşlu parça növü.

## Tarixi

## Müasir tüllər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər