open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Azərbaycan–Kosovo münasibətləri

**Azərbaycan–Kosovo münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Kosovo Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. Azərbaycan Kosovonun müstəqilliyini tanımadığı üçün bu iki ölkə arasında heç bir rəsmi siyasi əlaqə mövcud deyil.

## Azərbaycanın Kosovonun müstəqilliyinə münasibəti
1999-cu ildən Serbiyanın nəzarətindən çıxarılaraq BMT-nin himayəsində olan Kosovo 2008-ci il fevralın 17-də müstəqilliyini elan etmiş və bu qərardan dərhal sonra ABŞ və bəzi Avropa dövlətləri Kosovonun müstəqilliyini tanımışdır. Ancaq dünya birliyinin bu məsələdə rəyi haçalanmışdır. Kosovonun müstəqilliyinə ilk etirazlardan biri Azərbaycanın paytaxtından gəlib. Həmin gün – fevralın 17-də brifinq keçirən Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü təmsil etdiyi dövlətin mövqeyini belə açıqlamışdır:

*"Kosovonun müstəqilliyini elan etməsi beynəlxalq hüquq normalarına zidd və qanunsuzdur"*.

Bunun ardınca – fevralın 26-da prezident İlham Əliyev Azərbaycan sülhməramlılarının Kosovodan geri çağırılması üçün Milli Məclisə müraciət göndərmişdir. Kosovoda Türkiyə taborunun tərkibində fəaliyyət göstərən 34 nəfərlik sülhməramlı Azərbaycan taqımı Milli Məclisin martın 4-də keçirilən iclasının qərarı ilə geri çağırılmışdır. Aprelin 15-də taqım Azərbaycana qayıtmışdır.

## Hərbi əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının 20 oktyabr 1999-cu il tarixli Qanununa əsasən Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Türkiyə Respublikası Hökuməti arasında Kosovo Türk Taburu Görev Küvvəti tərkibində Kosovoya gedəcək Azərbaycan taqımının fəaliyyətinə dair 1999-cu il iyulun 28-də Bakı şəhərində imzalanmış Saziş təsdiq edilmişdir. Müvafiq Sazişə əsasən Azərbaycan taqımı 1 zabit, 1 gizir, 32 əsgər olmaqla 34 hərbi qulluqçudan ibarət 2 manqalı, bir mexanizləşdirilmiş taqım şəklində təşkil edilmişdir. Taqım komandirinin leytenant və ya baş leytenant rütbəsində olması nəzərdə tutulmuşdur.

## İdman sahəsində əməkdaşlıq
### Futbol qarşılaşmaları

### Avropa Oyunları

Kosovo 2015-ci il 12-28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən Birinci Avropa Oyunlarında 19 idmançı ilə iştirak etmişdir. Qadınlar arasında cüdo yarışında 57 kq-da Nora Qyakovanın qazandığı bürünc medal ilə Kosovo ilk Avropa Oyunlarını 40-cı pillədə başa vurmuşdur.

## Həmçinin bax
*Azərbaycan–Serbiya münasibətləri

## İstinadlar
Torpaqqala (Urmiya)

**Torpaqqala** (, ) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 2.467 nəfər  yaşayır (741 ailə).

### milli tərkibi
Əhalisi azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycanca danışırlar. 

## Din
Kənd əhalisi İslamın şiə məzhəbinə etiqad edir. Kənddə Həzrət Əbülfəzl və Salar-e Şəhidan (Şəhidlər Saları) adında iki məscid fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar
Yaron Ben-Dov

**Yaron Ben-Dov** (11 Yanvar 1970 – 6 Yanvar 2017) — Keçmiş peşəkar İsrail futbolçusu.

## İstinadlar
Təbriz Beynəlxalq Hava Limanı

**Təbriz Beynəlxalq Hava limanı** — Təbriz şəhərində yerləşən ilk hava limanı. Yalnız sərnişin və yük daşınması üçün deyil, həm də hərbi təyyarələr üçün nəzər tutulmuşdur.

## Xarici keçidlər
* Tabriz International Airport official website 
* http://worldaerodata.com/wad.cgi?id=IR85991&sch=tabriz
Sona Bulaq (Çaldıran)

**Sona Bulaq** () - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 86 nəfər yaşayır (27 ailə).

## İstinadlar
Böyük kəkilli pinqvin

**Böyük kəkilli pinqvin** () — Kəkilli pinqvinlər cinsinə daxil olan olan növ. Növün elmi adı britaniya zooloqu Filip Latli Skleyterin şərəfinə alandırılmışdır.

## Təsviri
Bu orta ölçülü pinqvin 63–65 sm uzunluğa, 4–5 kq çəkiyə malik olur. Dişilər ölçü baxımından erkəklərdən geri qalırlar. Beli, başı və qanadı qara, sinəsi isə ağ rəngdə olur.

## Yayılması
Əsasən Avstraliya və Yeni Zelandiyanın sahillərində yamayırlar. Baumti, Antipodov, Kempbel və Oklend adalarında yuva qururlar. Hazırda ümumi sayı 200 min baş olaraq qiymətləndirilir. Artımı stabildir.

## Həyat tərzi

### Çoxalması
Bu canlılar ictimai növə aiddirlər. Onlar müxtəlif səslər çıxarırlar. Bu çütləşməyə bir növ çağırış rolunu oynanır. Səslər əsasən gündüzlər güçlənir. Cütləşmə dönəmində şiddətli aktivlik hiss edilir və hətta davalar baş verir. Yumurtanın qoyulması əsasən 70 m dəniz səviyyəsindən yuxarıda, qayalıqlarda baş verir. Erkək yuvanı daşdan, tör-töküntüdən və ya otdan hazırlayır. Yumurta qoyma oktyabrda baş verir. Yumurtanın inkubasiya dövrü 35 gün çəkir. Adətən bir yumurta qoyurlar. Yumurta qoyma dövrü 3–5 gün sürür. Bu zaman dişi heç nə yemir.

Qış dönəmində pinqvinlər subantarktidanın mülayiş sularını tərk etmirlər. Adətən digər kəkilli pinqvin növləri ilə birlikdə kaloniya şəklində yumurta qoyurlar. Onların yaşadığı ərazilərdə ot örtüyü olduqca az olur. Fevral ayında balalar artlq doğulduğu adaları tərk edirlər.

## Növün qorunması
Böyük kəkilli pinqvinlər təhlükə qarşısında olan növ hesab edilirlər. Son 45 il ərzində sayları demək olar ki, yarıya qədər azalmışdır. Böyük kəkilli pinqvin Beynəlxalq Qırmızı kitaba daxil edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Quşun təsviri
Rafiq Subaye

**Rafiq Subaye** (&lrm;; 9 Fevral 1930 – 5 Yanvar 2017) — Suriyalı film aktyoru, yazıçı və direktor.

## Karyerası
Subaye qədim Dəməşqin ən qədim rayonlarından birində anadan olmuşdur. O, Suriyada dram filmlərində aktyor kimi fəaliyyət göstərmişdir. Subaye həmçinin *Əbu Səyyah* adı ilə tanınır. Bu ləqəb ona pyeslərdə və televiziya seriallarında oynadığı surətlərin xarakterlərinə görə verilmişdir.

## Filmoqrafiyası
*1967 – "Makalib Qavar", aktyor, komediya serialı
*2013 – "Amar əl Şam", aktyor, Suriya dramı

## İstinadlar
Enzo Benedetti

**Enzo Benedetti** — Peşəkar İtaliyalı futbolçu. Benedetti Palermo və Speziya klublarında yarımmüdafiəçi kimi çıxış etmişdir.

## İstinadlar
Azərbaycan Futbol Liqasının 2016–17 qış transferləri

Bu siyahıda Azərbaycan Premyer Liqasının 2016/2017 mövsümünün qış transferləri göstərilmişdir.

## Azərbaycan Premyer Liqası 2016 — 2017

### AZAL

**Gələnlər:**


**Gedənlər:**



### Qəbələ

**Gələnlər:**


**Gedənlər:**



### İnter Bakı

**Gələnlər:**


**Gedənlər:**



### Kəpəz

**Gələnlər:**


**Gedənlər:**



### Neftçi Bakı

**Gələnlər:**


**Gedənlər:**



### Qarabağ

**Gələnlər:**


**Gedənlər:**



### Sumqayıt

**Gələnlər:**


**Gedənlər:**



### Zirə

**Gələnlər:**


**Gedənlər:**



## İstinadlar
Anthropornis

**Anthropornis** — nəsli kəsilmiş pinqvinlərə aid cins. Nisbətən böyük ölçülərə malik olmuşlar. Təqribi olraq 55,8–15,97 mln il öncə yaşammışlar.

## Təsviri
Hündürlüyü 1,5–1,8 m, çəkisi isə 90–135 kq təşkil edirdi. Bu canlıların orta ölçülü başı, uzun boğazı və dimdiyi olmuşdur. Qanadının quruluşu uçan quşlardakı kimidir.

## Qidalanma ərazisi
Əsasən dəniz sahilində yaşayırdılar. Bu baxımdan üzməyi bacarırdılar. Balıqlarla qidalanırlar. Dişli balinalarla rəqabətə dözə bilməyərək yoxa çıxmışlar.

## Yayılması
Cinsə aid növlər Yeni Zelandiya ərazisində yayılışdır.

## Növləri
Cinsə 2 nəsli kəsilmiş növ daxildir:
*  sinonim ]
* 

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Myrcha, A., Jadwiszczak, P., Tambussi, C. P., Noriega, J. I., Gazdzicki, A., Tatur, A., and Valle, R. A. (2002). "Taxonomic revision of Eocene Antarctic penguins based on tarsometatarsal morphology." Polish Polar Research, 23(1): 5–46
Şimal kəkilli pinqvini

**Şimal kəkilli pinqvini**() — Kəkilli pinqvinlər sinsinə daxil olan növ. Əvvəllər *Eudyptes chrysocome* növünə daxil edilir. 2009-cu ildə dərc edilmiş məlumata görə 1950-ci illərdə növün sayı 90% azalmışdır. Hazırda isə təhlükə qarşısında olan növ kimi qeydə alınmışdır.

## Təsnifat

*Eudyptes chrysocome* iki növə bölünmüşdür. Mövcud papulyasiya üzərində aparılan araşdırmalar bu canlıların fərqlilikləri nüəyyən edilmişdir. Malekulyar-genetik araşdırmalar bu iki növ arasında fərqin orta pleyston dövründə yaranmışdır. Genetik araşdırmalar bu canlıların ayrı iki növ olmuşdur.

## Arelı

Şimal kəkilli pinqvinin 99 % Tristan-da-Kunya və Qof adalarında yuva qururlar. Əsasən Atlantik okeanın cənub hissəsində yayılmışlar.

## Qidalanması

Quşlar əsasən Kril, Xərçəngkimilər, Kalmarlar, Osminoqlar və balıqlarla qidalanırlar

## Çoxalması

Koloniya şəkillində yuva qururlar. İstər dəniz sahilində istərsə adaların daxilində yuva qura bilirlər.

## Populyasiya

Hazırda Qof adasında 100&nbsp;000 - 500&nbsp;000 arası, 18&nbsp;000 - 27&nbsp;000 cüt  İnaksesebl, 3&nbsp;200 - 4&nbsp;500 cüt Tristan-da-Kunya adasında yaşayır. 1993-cü ildə Amsterdam adasında 25&nbsp;000 cüt, 9&nbsp;000 cüt isə Sen-Pol adasında qeyda alınmışdır. Bu adalar isə Hind okeanında yerləşir. Atlantik okean bölgəsində il ərzində populyasiyanın sayı 2,7% azalır. Azalmanın səbəbi kimi yumurtaların yığılması və ya adalarda ev sıçovullarının yayılması ola bilər. Üstəlik Subantarktik dəniz pişiyi (*Arctocephalus tropicalis*) onların əsas düşmənləridir.

Son 30 il müddətində sayları olduqca azaldığından təhlükədə olan növ kimi qeydə alınmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kaiika maxwelli

**Kaiika maxwelli** — Pinqvinkimilər (Sphenisciformes) fəsiləsinə daxil olan və vaxtı ilə в Yeni Zelandiya ərazisində yayılmış növ.

Bu canlılara aid qalıqlar 1998-ci ildə paleontoloq Fillip Maksvell (Dr. *Phillip Maxwell*) Vaihao çayı hövzəsində aşkar etmişdir (44,79&nbsp;°C. e. 171,02° ş. u.). Növ 2011-ci ildə Evam Fordikson (*Ewan R. Fordyce*) və Daniel Tomas (*Daniel Thomas*) tərəfindən tətqiq edilərən araşdırılmışdır.

Ölçüləri müasir dövrümüzdə yaşayan imperator pinqvininə yaxındır (1,3 m). Onlar *[[Waimanu]]* cinsinə yaxındırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Icadyptes salasi

**Icadyptes salasi** — Pinqvinkimilər fəsiləsinə aid olan nəsli kəsilmiş növ. Onlar əsasən Cənubi Amerikanın tropik ərziləri sahillərində yayılmışdılar.

Cins adı iki sözün birləşməsindən əmələ gəlmişdir: "*Ica*" — Perunun İka regionu, "*dyptes*" yunan məşhəlli soz olub "üzgüçü". Növ adı isə Peru paleontoloqu Rodolf Salasın şərəfinə adlandırılmışdır.

Bu növə aid tapintılar İka departamentində Şimali Karolina Universiteti əməkdaşı olan Culii Klarkın rəhbərlik etdiyi ekspedisiya zamanı kəşf edilmişdir. Bu tapıntıya aid qalıqlar 1,5 m uzunluğa malikdirlər. Bu canlılar indiyənə qədər mövcud olmuş pinqvinlər arasında ölçüsünə görə üçüncüdürlər.

*Icadyptes salasi* və *Perudyptes devriesi* növləri yaşadığı ərazilər əsasən isti bölgələr təşkil etmişdir. Hazırda isə, ancaq Eynəkli pinqvin və Qalapaqos pinqvini isti enliklərdə yaşayır.

Alimlərin fikirinə görə pinqvinlər Antarktida, Yeni Zelandiya və cənub enliklərindən ekvatora 10 mln il öncə yayılmışlar. *Icadyptes salasi* isə böyük istiləşmə dönəmində 30 mln il öncə isti iqlimə uyğunlaşmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mark Eliyahu

**Mark Eliyahu** ( ) – yəhudi əsilli kamança ifaçısı.

## Həyatı
Mark Eliyahu 1982-ci il 13 iyulda Dağıstanda anadan olub və ailəsi ilə birgə 1989-cu ildə İsrailə köçüb. 16 yaşında olarkən Habil Əliyevin kamança ilə ifasına qulaq asır. Bundan təsirlənən Mark Bakıya köçür və Ədalət Vəzirovun rəhbərliyi altında kamança dərsləri almağa başlayır.

## Musiqi karyerası
1999-cu ildə Eliyahu "The Spirit of the East" adlı konsertdə çıxış etmişdir. Bu konserti onun atası Piris Eliyahu bəstələmişdir. Həmçinin, konsertdə Alim Qasımov və onun qızı Fərqanə Qasımova da iştirak etmişdilər. Bundan başqa o, bu ildə İsrail Çəmbər Orkestrasının solisti kimi İsrail Musiqi festivalında iştirak etmişdir. 2004-cü ildə o,"Voices of Judea" adlı ilk solo albomunu buraxır.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Təhmasib kəndi (Çaldıran)

**Təhmasib kəndi** () - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 98 nəfər yaşayır (15 ailə).

## İstinadlar
Frauke Petri

**Frauke Petri** (, qızlıq soyadı (*Marquardt*); d. 1 iyun 1975, Drezden, Almaniya Demokratik Respublikası) — AFR siyasətçisi, biznesmen.

## Tərcümeyi-halı
1975-ci ildə Drezdendə anadan olub. 1989-cu ilə kimi ailəsi ADR-in Şvartshayde şəhərində yaşayıb. Anası kimyaçı, atası  mühəndis olub. Ailəsi üç dəfə Federativ Almaniyaya qaçmaq istəyib, ancaq istəyinə 1989-cu ildə nail olub. 1992-cu ildə ailəsi Berqkamen şəhərinə köçür (Şimali Reyn-Vestfaliya torpağı).

1998-cu ildə Redinq Universitetini (İngiltərə) kimyaçı bakalavr ixtisası ilə bitirir. 2004-cü ildə Gettinq Universitetinin doktoru olur.

2013-cü ildə Almaniya üçün Alternativ siyasi partiyasının üç həmsədrindən biri olur. 2014-cü ildən Saksoniya landtaqı parlamentinin deputatıdır. 2015-ci ildə partiyanın lideri seçilir.

F. Petri vergilərin azaldılması, Avropa Birliyinin islahatı, Almaniyanın avrozonadan çıxması, miqrantlara qarşı sərt mövqe uğrunda çıxış edir.. Siyasi tənqidçilər onu populizmdə və rasizimdə ittiham edirlər..

## Mənbə
* Frauke Petri Saksoniya landtaqının saytında 
* В Германии призвали разрешить пограничникам стрелять по беженцам 
* Фрауке Петри: Политика «открытых дверей» Ангелы Меркель ведёт к терактам

## İstinadlar
Məhəmmədqasım ağa Sarıcalı-Cavanşir

**Məhəmmədqasım ağa İbrahimxəlil xan oğlu Sarıcalı-Cavanşir** () — Qarabağ xanlığının xanzadələrindən biri, Qarabağ xanı İbrahimxəlil xanın VII oğlu, Rusiya İmperator Ordusunun polkovniki.

## Həyatı
İbrahimxəlil xanın yeddinci oğlu Məhəmmədqasım ağa 1786-cı ildə Şuşa şəhərində dünyaya gəlmişdi. Anası AKAK-a görə Allahyar bəy Üngütlünün, əslində isə Allahyar bəy Molla Hüseynəli bəy oğlu Dədəlinin qızıdır. Saray təhsili almışdı. Qarabağ xanllığının Rusiya imperiyasının tərkibinə keçməsini rəsmiləşdirən Kürəkçay sazişinin nəticəsində podpolkovnik rütbəsi daşıyırdı. 1806-cı ildə Rusiya-Qacar müharibəsinin gedişatında mayor Lisaneviç tərəfindən İbrahimxəlil xan və ailəsinin qətlə yetirilməsi xəbərini eşidən zaman qardaşı Xanlar ağa kimi Məhəmmədqasım ağa da Qacar imperiyasına sığınmışdır. O, Qarabağa yalnız Gürcüstandakı yeni Qafqaz komandanı Knyaz Qudoviçin (1806–1809) icazəsindən sonra 1807-ci ildə geri dönə bildi və andını yenilədi.

1822-ci ildə Qarabağ xanlığı Rusiya imperiyası tərəfindən ləğv edildi və birbaşa imperiya torpaqlarına birləşdirildi. Bunun qarşılığında Məhəmmədqasım ağaya 12 kənd və köçəri obaları verildi. Bunlara Dövlətyarlı, Qaynaq, Azıq, Gövşat, Dərəbas, Əlişarlı, Qaraqoyunlu adlı kəndləri, Çobankərə, Məburlu, Nökər, Arasbarlı-Gəmiçi adlı obaları daxil idi.

1823-cü ilin dekabr ayının 24-də Qafqaz Korpusunun komandanı Yermolovun əmri ilə, Əlahiddə Qafqaz Korpusuna etdiyi xidmətlər və yaxşı davranışı nəzərə alınaraq ona illik 600 gümüş rublluq təqaüd kəsildi və rütbəsi qaldırıldı. Onun ölümündən sonra bu təqaüd miqdarının yarısınin onun ailəsinə verilməsi davam etdirildi. Bu, 1844-cü ilin 4 martından sonraya aid idi və Şamaxı quberniyasl dövlət şurasının qərarı olmaqla birlikdə, dövlət xəzinəsindən verilməli idi.
Məhəmmədqasım ağa böyük mülkədar idi. Dövlətyarlı, Qaynaq, Azıq, Gövşat, Dərəbas, Əlişarlı, Qaraqoyunlu adlı kəndləri, Çobankərə, Məburlu, Nökər, Arasbarlı-Gəmiçi adlı obaları vardı.

Məhəmmədqasım ağa təxminən 1844-cü ildə vəfat edib.

## Ailəsi
Məhəmmədqasım ağa Tiflisli vəzir Mirzə Rəbinin qızıyla, Əsəd bəy Sarıcalı-Cavanşirin qızı Xədicə bəyimlə, Qəhrəman bəyin qızı Hüsnücahan xanımla dünya evinə girmişdi. 103. Bu nikahlardan Nəcəfqulu ağa, Paşa ağa, Kərim ağa, Qasım ağa adlı oğulları, Böyükxanım bəyim, Cahan bəyim adlı qızları olmuşdu.

## Həmçinin bax
* İbrahimxəlil xan Cavanşir	

## Mənbə

## İstinadlar
Sesar Qaviria

**César Augusto Gaviria Trujillo** (d. 31 mart, 1947) iqtisadçı və Kolumbiyalı siyasətçi. 1990–1994-cü illərdə Kolumbiya prezidenti olmuşdur. 1994–2004-cü illərdə Amerika Dövlətləri Təşkilatı baş katibi, 2005–2009-cu illərdə Kolumbiya Liberal Partıyası sədri olmuşdur.

## Həyatı
Pereyrada anadan olan Gaviria ailəsi 30 ildən artıqdır ki, Kolumbiya siyasətində və iqtisadiyyatında mühüm fiqur olub. Sezar Qaviriya 1988–1997-ci illərdə Bancolombia-nın baş direktoru olmuş Xose Narces Qaviriyanın uzaq əmisi oğludur. Xose N. Qaviriya Sezar Qaviriyanı erkən uşaqlıqda Kolumbiya Konqresinə namizəd olmağa təşviq etmişdir. O, ilk dəfə 1974-cü ildə Konqresə seçilib. O, Virgilio Barko hökumətində əvvəlcə maliyyə naziri, sonra isə daxili işlər naziri vəzifələrində çalışıb.
Tələbə ikən Qaviriya AFS Mədəniyyətlərarası Proqramları ilə ABŞ-də mübadilə tələbəsi olaraq bir il keçirdi.
O, siyasətə gəlməzdən əvvəl 1960-cı illərdə And Universitetində təhsil alıb. Orada AIESEC-i yaradıb, sonra 1968-ci ildə Kolumbiyada AIESEC-in prezidenti seçilib. Bununla onun dövlət qulluğu karyerası başladı.

## Siyasi karyerası
23 yaşında doğulduğu Pereyrada məclis üzvü seçildi və dörd ildən sonra şəhərin meri oldu. 1974-cü ildə o, 1984–85-ci illərdə prezidenti olduğu Nümayəndələr Palatasına seçildi. Üç il sonra o, Kolumbiya Liberal Partiyasının həmsədri oldu.
Sezar Gaviria və Horacio Serpa.
Qalanın 1989-cu ildə öldürülməsi ilə kəsilən prezidentlik kampaniyası zamanı Luis Karlos Qalanın debat rəhbəri idi. Bu faciədən sonra Qaviriya Qalanın siyasi varisi elan edildi. Bu kampaniya Pablo Escobarın hücumlarının hədəfi oldu; Gaviria, Cali'ye gedən Avianca 203 reysini götürməli idi. O, təhlükəsizlik məqsədilə təyyarəyə minməyib. Göyərtəsində 107 nəfərin olduğu təyyarənin partlaması nəticəsində göyərtəsində olan hər kəs həlak olub.

## İstinadlar
Dabanlı (Ərdəbil)

**Dabanlı** — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 2006-cı il siyahıya alınmaya görə kənddə 29 nəfər yaşayır (5 ailə).

## İstinadlar

## Mənbə
* https://en.m.wikipedia.org/wiki/Dabanlu,_Ardabil
Buran (Ərdəbil)

**Buran** () — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının eyniadlı bölgəsinin Nir kəndistanında, Ərdəbil şəhərindən 12&nbsp;km cənub-qərbdə, Ərdəbil-Təbriz avtomobil yolunun üstündədir.

## Əhali
2006-cı il siyahıya alınmaya görə kənddə 103 nəfər yaşayır (17 ailə).
## İstinadlar
Natalya Buksa

**Natalya İqorevna Buksa** (; doğ. 6 noyabr 1996, Lvov) — Ukrayna şahmatçısı, 20 yaşa qədər qızlar arasında dünya çempionu (2015). Qadınlar arasında qrosmeyster (2015).

O, FİDE-nin 2016-cı ilin dekabr ayına olan reytinq siyahısında 2264 xalla 269-cu yerdə qərarlaşıb (Ukrayna şahmatçıları arasında 13-cü yer).

Məşqçiləri Vladimir Qrabinski ilə Yuri Privalovdur. Atası şahmat kateqoriyasına malikdir, Buksanı şahmata məhz o həvəsləndirib. İvan Franko adına Lvov Milli Universitetinin tələbəsidir.

## Şəxsi həyatı
2018-ci ilin may ayında azərbaycanlı şahmatçı Rauf Məmmədovla nişanlanıb.

## İdman nailiyyətləri
* 2004 &nbsp;— 8 yaşa qədər qızlar arasında Ukrayna vitse-çempionu.
* 2006 &nbsp;— 10 yaşadək qızlar arasında Ukrayna çempionu.
* 2010 &nbsp;— 14 yaşa qədər qızlar arasında Ukrayna vitse-çempionu.
* 2012 &nbsp;— 16 yaşadək qızlar arasında Ukrayna çempionatının bürünc mükafatçısı.
* İyun 2014 &nbsp;— qadınlar arasında blits üzrə Ukrayna vitse-çempionu.
* Yanvar 2015 &nbsp;— 20 yaşa qədər qızlar arasında Ukrayna çempionu.
* Mart 2015 &nbsp;— kişilər arasında beynəlxalq "Lviv Tradition" master turnirində 2-ci yer.
* İyun 2015 &nbsp;— qadınlar arasında blits üzrə Ukrayna vitse-çempionu.
* Sentyabr 2015 &nbsp;— 20 yaşa qədər qızlar arasında dünya çempionu (Xantı-Mansi).
* Dekabr 2015 &nbsp;— qadınlar arasında 75-ci Ukrayna çempionatı (Lvov) &nbsp;— 4-cü yer.
* Dekabr 2016 &nbsp;— qadınlar arasında 76-cı Ukrayna çempionatı (Rivne) &nbsp;— 2-ci yer.

## Ukrayna çempionatlarındakı nəticələri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*FIDE Chess profili
*Nataliya Buksa. Chess-DB.com 
*Nataliya Buksa. Chessgames.com 
*Nataliya Buksa. 365Chess.com
Ərəb kəndi (Çaldıran)

**Ərəb kəndi** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Əhalisi haqqında dəqiq məlumat yoxdur.

## İstinadlar
Şleqeli pinqvini

**Şleqeli pinqvini** () — Kəkilli pinqvinlər cinsinə daxil olan, Makkuori adasının endemik canlısı.

Şleqeli pinqvinləri orta ölçülü pinqvinlər hesab edilir. Uzunluğu 70 sm, çəkisi isə 6 kq təşkil edir. Yetkin pinqvinlər vaxtlarının nöyük hissəsini okeanda keçirir. Əsasən kril, kiçik balıq və zooplanktonla qidalanır. Əvvəllər Şleqeli pinqvini Makaronlar pinqvini ilə eyni növə daxil edilirdi.

Makkuori adasının iqlimi mülayimdir. Antarktidada yaşayan pinqvinlərlərdən fərli olaraq iki yumurta qoyurlar. İnkubasiya dövrü 35 gündür.

Ümumi sayları 500 min baş olan koloniyalarda yaşaya bilirlər. Kiçik koloniyalarda pinqvinlərin sayı 200çütdür. Ümumi sayı 2–2,5 mln başdır.

## Maraqlı fakt
* İngilis dilində bu növ pinqvinlər *Royal Penguin* adlanır. Bu səbəbdən Kral pinqvini ilə səhv salınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Pinqvinlər haqqında məlumat
Kökdimdik pinqvin

**Kökdimdik pinqvin**, **Kökdimdik kəkilli pinqvin** və ya **Viktoriya pinqvini** () — Kəkilli pinqvinlər cinsinə daxil olan növ.

## Təsviri
Kökdimdik pinqvinlərin uzunluğu 55–60 sm, çəkisi isə 2–5 kq (orta 3 kq) təşkil edir. Tüklərinin uzunluğu 2,7 sm olur. Başı və bədəni qara rəngdə olur. Ön nahirəsi ağdır.

## Yayılması
Yeni Zelandiyanın Stuart, Solander və Cənub adasında yayılmışlar. 1980-ci illərdə sayı 5 000–10 000 cüt olmuşdur. Hazırda isə sayları 1 000–2 500 cüt olaraq qiymətləndirilsə də artımı stabildir.

## Həyat tərzi
Əsasən sahil ərazilərində ov edirlər. Qidasının əsasını xərçəngkimilər, kiçik balıqlar təşkil edir. Çoxalma zamanı yuvanı 100 m hündürlükdə qururlar. Qış dönəmini tənha keçirirlər. Ümumilikdə isə ömürlərinin 75% dənizdə keçirirlər. Hazırda düşmənləri adalara avropalılar tərəfindən gətirilmiş gəmiricilərdir. Əsas düşmənləri suitilər və iri balıqlardır.

## Çoxalması
Yuvanı açıq yerdə qurmurlar. Yuvaları qayalıqlarda, oyuqlarda salınır. Erkəklər yumurta qoyulan yerə iyulda gəlirlər. Bu isə dişilərdən iki ay öncə baş verir. Yumurta qoyma 4–6 həftə davam edir. Balaların yumurtadan çıxmasından 2–3 həftə müddətində erkək yuvanı qoruyur. 75 gün müddətində balalar artıq dənizdə üzə bilirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əsədullah kəndi

**Əsədullah kəndi** () - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 39 nəfər yaşayır (9 ailə).

## İstinadlar
Kosovo himni

**Kosovo himni** () və ya rəsmi adı: "**Europe**" — Kosovo Respublikasının milli marşı. Bəstəkarı Mendi Mengjiqidir. Marşın sözləri yoxdur, yalnız musiqidən ibarətdir.

Marş 11 iyun 2008-ci ildə qəbul edilmişdir. Həmin vaxt Kosovo Məclisi tərəfindən keçirilən səsvermə 72 lehinə, 15 əleyhinə və 5 bitərəf səslə nəticələnmişdir.

Marşın sözsüz olması çox etnikli Kosovo Respublikasının quruluşuna uyğundur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Complete official rules of the competition
*Reuters video news report about the competition
*Orchestral Version of Kosovo National Anthem
*Sheet Music
Mendi Mengjiqi

**Mendi Mengjiqi** (; d. 3 iyun 1958, Lupç, Priştina, Kosovo və Metoxiya, YSFR) — Kosovo albanlarından olan bəstəkar; Kosovo himninin müəllifidir.

## İstinadlar
Corc Miller (kriketçi)

**Corc Miller** (19 avqust 1929 – 1 yanvar 2017) — Şotlandiyalı kriketçi. 1955-ci ildə o, birinci sinif kriket idmançısı olmuşdur. Şotlandiya Milli Kriket komandasında bir neçə oyunda iştirak etmişdir. 1966-cı ildən 1976-cı ilə qədər Şotlandiya Kriketçilər Birliyinin katibi vəzifəsini icra etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Lex Trzekiakovski

**Lex Trzekiakovski** (24 Dekabr 1931-ci ildə Poznan, Polşada – 7 Yanvar 2017-ci ildə Poznanda) — Polşalı tarixçi. Trzekiakovski 1974-cü ildən 1978-ci ilə qədər Poznanda yerləşən Qərb İnstitutunun (*Instytut Zachodni*) direktoru vəzifəsində çalışmışdır. Trzekiakovski 7 yanvar 2017-ci ildə vəfat etmişdir.

## Nəşrləri
*Lex Trzekiakovski, *Kulturkampf w zaborze pruskim*, Poznan 1970
*Lex Trzekiakovski, *Pod pruskim zaborem 1850-1914*, Varşava 1973
*Lex Trzekiakovski, *Walka o polskość miast Poznańskiego na przełomie XIX i XX wieku*, Poznan 1964
*Lex Trzekiakovski, *W dziewiętnastowiecznym Poznaniu*, Poznan 1987

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Nauka Polska
*Herder Instytut, Bibliography
Pygoscelis tyreei

**Pygoscelis tyreei** — Antarktika pinqvinləri cinsinə daxil olan növ. Növün nəsli kəsilmişdir. Ümumi ölçüləri 70–80 sm olmuşdur. Onlar əsasən Yeni Zelandiya ərazisində yayılmışdırlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nils Olaf

Ser **Nils Olaf** () — Şotlandiyanın Edinburq zooparkında yaşayan Kral pinqvini. Nilf Olaf Norveç Kral qvardiyasının fəxri komandiri və talismanı, fəxri polkovnik, 2008-ci ildən cəngavər. 2016-cı ildən briqada generalı.

## Hərbi karyerası

1961-ci ildə Norveç Kral qvardiyası Edinburq parad hərbi orkestrini ziyarət edir. Leytenant Nils Eqelien () Edinburq zooparkında olan pinqvinlərlə maraqlanır. 1972-ci ildə qvardiyaçılar leytinantın rəhbərliyi ilə yenidən Edinburqa qayıdırlar. Bu zamam pinqvinlərdən biri «oğulluğa» götürülür. Pinqvini Nils Olaf adlandırılır (Nils — Nils Eqelien və Olaf — Norveç kralı V Olaf).

Nils Olafa vitse-kapral rütbəsi () verilir. Kral qvardiyasının Edinburqa hər səfəri zamanı Nils Olafın rütbəsi artırdı. 1982-ci ildə kapral, 1987-ci ildə isə çavuş rütbəsi alır. Ancaq ikinci rütbəni aldıqdan bir müddət sonra pinqvin ölür. Onun yerini II Nils Ulaf tutur.
1993-cü ildə pinqvin tabor çavuşu (), 18 avqust 2005-ci o fəxri komandir () və 15 avqust 2008-ci ildə cəngavər titulu alır. Nils Olaf Norveç ordusunda ən yüksək rütbəni almış ilk pinqvin olmuşdur. Cəngavər titulu aldıqdan sonra Edinburq zooparkında onun tam ölçüsündə bürünc heykəli qoyulmuşdur. Eyni ölçülü heykəlcik Norveç Kral qvardiyasının qərargahında belə ucaldılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* BBC News Military penguin becomes a 'Sir'
* BBC News Penguin picks up military honour
* Promote a penguin? Norway to run army
Qardaşımdan yaxşısı yox idi (film, 2010)

***Qardaşımdan yaxşısı yox idi*** — 2010-cu il Azərbaycan, Bolqarıstan və Rusiya istehsalı film. Film "MDB və Baltik ölkələrinin ən yaxşı xarici filmi" üzrə Nika mükafatına namizəd olmuşdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
Filmi izlə
Müqəddəs Faddey və Varfolomey kilsəsi

**Müqəddəs Faddey və Varfolomey kilsəsi** və ya **Budaqov kilsəsi** — 1910–1930-cu illərdə Bakıda mövcud olmuş erməni kilsəsi. Erməni milyonçu Yenovka Budaqovun sifarişi ilə ucaldılmışdır. 1930-cu illərdə Sovet hakimiyyəti dövründə sökülmüşdür. Arxitektoru Hovannes Kaçaznuni idi.

## İstinadlar
Yusifabad

* Yusifabad (Çaldıran) —
* Yusifabad (Xoy) —
* Yusifabad (Şəbüstər) —
* Yusifabad (Bostanabad) —
* Yusifabad (Sultaniyə)
* Yusifabad (Mahnişan)
Babalı

* Babalı (Cəlilabad) — Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Babalı (Çaldıran) — 
* Bəbəli — Xaçmaz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Babalı Məhəllə (Talış)
Abbas kəndi

* Abbaskəndi (Çaldıran) — 
* Abbas kəndi (Çaldıran) — 
* Abbas kəndi (Ərdəbil) — 
* Abbaskəndi (Meşkinşəhr) —
Kairuku grebneffi

**Kairuku grebneffi** — Pinqvinlər fəsiləsinə (Sphenisciformes) daxil olan, nəsli kəsilmiş növ. Növün qalıqları Yeni Zelandiyada aşkarlanmışdır. Növə aid ən iri qalığın uzunluğu 1,3 mer, çəkisi 60 kq təşkil edirdi. Qalıqların yaşı 27 mln il olaraq qiymətləndirilir. Bu növə aid bütöv qalıq 1977-ci ildə aşkarlanmışdır.

## Təsviri
*Kairuku grebneffi* hazırda yaşıyan pinqvinlər arasında ən uzun qanada malik idilər.

Növün araşdırılmasında amerikalı paleontoloq Deniel Ksepka (*Daniel T. Ksepka*, Şimali Karolina Ştat Universiteti və Şimali Karolina Təbiət Elmləri Muzeyi, ABŞ), yeni zelandiyalı paleontoloq Evan Fordays (Dr. *Ewan Fordyce*; Otaqo Universiteti, Danidin, Yeni Zelandiya), Tasuro Ando (Dr. *Tatsuro Ando*; Ashoro Museum of Paleontology) və Kreyq Cons (Dr. *Craig Jones*; Institute of Geological and Nuclear Sciences) iştirak etmişdir.

## Etimalogiya
Cinsin adı *Kairuku* maori dilində "qida ilə qayıdan, üzgüçü" mənasını verir. Növ adı olan *grebneffi* isə paleontoloq Andrev Qrebnefin şərəfinə verilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
* 
*
Urmiya Universiteti

**Urmiya Universiteti** () — İran İslam Respublikasının Qərbi Azərbaycan ostanının mərkəzi olan Urmiya şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi. Universitetin rektoru Rəhim Hubnəqidir.

## Tarixi
Urmiya Universiteti 1965-ci ildən fəaliyyət göstərir.

## Tədris
Bu universitetdə müxtəlif sahələr üzrə 87 fənn üzrə dərslər keçirilir.

## Kontingent
Urmiya Universitetində 16 min 826 tələbə təhsil alır.

Universitetin 487-dən çox müəllim-professor heyəti var.

## Azərbaycan dilinin tədrisi
Müvafiq icazənin alınmasından sonra 2017-ci ildən universitetdə bakalavr pilləsi üzrə Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fənni üzrə 2 dərs tədris olunacaq. Azərbaycan dili dərsində iştirak könüllü olacaq.

## Nəşrlər

### "Axar su" jurnalı
2006-cı ildə Urmiya Universitetində təhsil alan tələbə qızlar "Axar su" dərgisinin çapı üçün icazə alsalar da, onun yalnız bir sayı işıq üzü görmüşdür. Bundan sonra jurnalın çapına qadağa qoyulmuşdur. Belə ki, bütün tələbələr arasında paylanılan jurnal işıq üzü görən kimi Urmiya Universitetinin rəhbərliyi və təhlükəsizlik orqanları tələbələri millətçiliyi təbliğ etməkdə günahlandıraraq dərginin növbəti sayının buraxılmasına qadağa qoymuşlar. Jurnalın işıq üzü görmüş yeganə nömrəsində Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyatı ilə bağlı yazılar dərc edilmişdir.

### "Yol" jurnalı
Universitetin tələbələri Azərbaycan və fars dillərində "Yol" ictimai-mədəni jurnalını buraxırlar. Jurnalın baş redaktoru Zəkəriya Səfaidir. Jurnalda əsasən Azərbaycanın ictimai və mədəni məsələləri ilə əlaqədar yazılar dərc edilir.

## Tanınmış məzunları
*Məhəmməd Oraz
*Nadir Qazipur

## Şəkilləri

Urmia University Wooden Building.jpg|Qədim binalarından biri olan Vuden binası
Administrative division.jpg|İnzibati departamenti
Talare chamran.jpg|Çarman auditoriyası


## Həmçinin bax
*İran universitetlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Salmanabad (Çaldıran)

**Salmanabad** () - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 24 nəfər yaşayır (7 ailə).

## İstinadlar
Zaxariye Noa

**Zaxariye Noa** (2 Fevral 1937 – 8 Yanvar 2017) — Keçmiş peşəkar Kamerun futbolçusu. Noa 1961-ci ildə Sedan-Torsi klubu ilə Fransa Kubokunun qalibi olmuşdur. Noa daha əvvəllər Pari Sen-Jermen FK klubunuda müdafiəçi kimi çıxış etmişdir.

Zaxariye Noa 8 yanvar 2017-ci ildə 79 yaşında vəfat etmişdir.

Zaxariye Noa Fransalı tennis oyunçusu olan *Yannik Noa*nın atası və basketbol oyunçusu olan *Yannik Noa*nın babasıdır.

## İstinadlar
Rəhim Hubnəqi

**Rəhim Hubnəqi** (d. 1960, Urmiya, İran) — 2014-cü ildən Urmiya Universitetinin rektoru.

## Həyatı
Rəhim Hubnəqi 1960-cı ildə İran İslam Respublikasının Qərbi Azərbaycan ostanının mərkəzi olan Urmiya şəhərində anadan olmuşdur.

Urmiya şəhərində orta təhsil aldıqdan sonra, ali təhsilini veterinar ixtisası üzrə Tehran Universitetində almışdır.

1997-2001-ci illərdə Urmiya Universitetinin rektoru olmuş Hubnəqi, 2014-cü ildən yenidən bu ali təhsil ocağına rəhbərlik edir.

## İstinadlar
Kəngərli (Salmas)

**Kəngərli** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,247 nəfər yaşayır (298 ailə).

## İstinadlar
Nensi Astor

**Nensi Viçer Lenqhorn Astor, Vikontessa Astor** (; ) — Böyük Britaniya İcmalar palatasının ilk qadın üzvü

## Bioqrafiya
Amerikalı milyonçu Çizuell Lenqhornun qızı. Gənc yaşında ilk həyat yoldaşı ilə boşandıqdan sonra Böyük Britaniyaya köçmüşdür orada sənayəçi sülaləsindən olan media-maqnat Vilyam Uoldorf Astora ərə getmişdir.

### Siyasi karyerası
Ledi Astor 1919-cu ildə İcmalar Palatasının deputatı oldu və ümumilikdə 25 il parlamentdə işlədi. O, ailə və qadınların sosial problemlərinə böyük diqqət yetirirdi və alkoqola qarşı çıxış edənlərdən idi. Parlamentdəki ilk çıxışında alkoqolu bütün problemlərin əsası olduğunu söyləmişdir, 1923-cü ildə isə yalnız 18 yaşına çatan şəxslərə spirtli içkilərin satışı haqqında qanun layihəsi ilə çıxış etmişdir.

Həmçinin dünya siyasətinə fəal maraq göstərirdi. Əvvəlcə Nensi və onun əri Böyük Britaniyanın baş naziri olan Nevill Çemberleni dəstəkləyirdilər və nəyin bahasına olursa-olsun nasist Almaniya ilə sülhün bərpa edilməsinin tərəfdarları idilər, amma Britaniya 1939-cu il sentyabrın 3-də İkinci Dünya müharibəsinə daxil olduqdan sonra, Çemberlenin hökumətinin nasizmə qarşı passiv münasibətlərinin tənqidçiləri oldular. Lakin Astor Vinston Çörçillin siyasətini də dəstəkləmirdi.

1945-ci ildə Astor müharibədən sonrakı ilk seçkilərdə öz namizədliyini irəli sürmədi və ömrünün son iki onilliyini siyasətdən kənarda keçirtdi.

## Məşhur sitatları
***Ledi Astor** — Əgər mən sizin arvadınız olsaydım, Vinston, onda sizin kofenizi zəhərləyərdim**Çörçill** – Əgər mən sizin əriniz olsaydım, mən onu içərdim
(*[[Vinston Çörçill]]*, *1912-ci il*)

## Ədəbiyyat
* 
* 

## İstinadlar
Nızrava (Salmas)

**Nızrava** və ya **Nəzərabad** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Səlmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 619 nəfər. yaşayır (107 ailə).

## İstinadlar
Yelena Sidorenko

**Yelena Mixail qızı Sidorenko** (*Eyvazlı*; ) — Azərbaycan jurnalisti və aparıcısı.

## Həyat
Yelena Sidorenko 1986-cı ildə Azərbaycan SSR, Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 2002-ci ildə Mədəniyyət və İncəsənət Gimnaziyasının bitirdikdən sonra, elə həmin il Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və incəsənət Universitetinə daxil olmuş, 2007-ci ildə bakalavr, 2009-cu ildə magistr pilləsini bitirmişdir. 2011–2014-cü illər ərzində Azərbaycan Prezidenti Yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında, siyasi idarəetmə fakültəsində təhsil almışdır. 2015-ci ildə Azərbaycan Turizm və Menecment Universitetinin beynəlxalq münasibətlər tarixi kafedrasına doktoranturaya daxil olub, hazırda elmi işi üzərində çalışır. Real TV-də yayımlanan "Real savaş" verilişinin aparıcısıdır.

Ailəlidir, bir qızı var.

## Fəaliyyəti
* 2004–2008 "ANS Şirkətlər Qrupu"nda "Xəbərlər" verlişinin aparıcısı və jurnalisti
* 2008–2010 "AF Holding"in "AF Mall"un direktoru, daha sonra Holdingin Kommersiya üzrə vitse-prezidenti
* 2010–2012 "AVESTA Konsern" şirkətində Satış müdiri
* 2012–2016 Xəzər TV-də "Xəbərlər" verlişinin aparıcısı və jurnalistİ
* 2016–2018 "Gazelli Group" MMC-nin İctimaiyyətlə Əlaqələr şöbəsinin rəhbəri
* 2018–2018 "Mətanət A" Şirkətinin Marketing departamentinin direktoru
* 2018–2019 "Azerbaijan Dijital Arts School" MMC-nin direktoru
* "Mətbuat Qeyri-Rəsmi" Jurnalistlər Klubunun yaradıcılarından biridir
* "Sidoren&Co." Şirkətinin təsisçisidir
* Bakı Bloggerlik Məktəbinin yaradıcısıdır
* Rəqs Dünyası İdman Klubu İB-nin sədridir

## İstinadlar
Kəhriz (Ərdəbil)

**Kəhriz** - İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 2006-cı il siyahıya alınmaya görə kənddə 154 nəfər yaşayır (35 ailə).

## İstinadlar

## Mənbə
* https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kahriz,_Ardabil
Baldırlı (Urmiya)

**Baldırlı** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.Bu kənd Urmiya şəhərindən 15 kilometr şərqdə və Urmiya gölündən 3 kilometr qərbdə yerləşib.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 404 nəfər yaşayır (111 ailə). İranın sonuncu verdiyi məlumatlıarda kənd əhalisi 513 nəfərdir. Kənd monoetnik azərbaycanlı olan kənddir. Kənddə əsasən alma və üzüm yetişdirilir.

## İstinadlar
Ağız bucağının xorası

**Ağız bucağının xorası** – ağız bucağının selikli qişasının və dərisinin infeksion xəstəliyi. Ağız bucağının xorası orqanizmdə B2 vitamininin çatışmazlığından, diş əti xəstəliyindən, &nbsp;ağız suyunun güclü ifrazından, turş, yaxud acı qida yedikdə, ağız boşluğuna pis qulluq etdikdə baş verir. Xəstəliyi kokklar, yaxud mikroskopik göbələklər törədir. Vərdiş nəticəsində dodağını yalayan uşaqlar, yeniyetmələr və ağızda protez gəzdirən yaşlılar bu xəstəliyə daha çox tutulurlar. Ağız bucağının xorasında əvvəlcə ağız bucağının selikli qişası və dərisi qızarır, sulanır, yerində sonradan sarı qartmaqla örtülən ağrılı çatlar əmələ gəlir. Xəstəlik göbələk mənşəli olduqda ağız boşluğunun selikli qişasına da keçə bilər.

### Profilaktikası:
Düzgün qidalanma, qida rasionunda qidaların vitaminlərlə zəngin olması, ağız bucağı qıcıqlandıqda acı, kəskin turş maddələr və sitrus meyvələrin istifadə edilməməsi. Müalicəsi &nbsp;həkimin məsləhəti ilə aparılır. Xəstəlik çox vaxt xroniki olur, lakin aparılan ardıcıl düzgün müalicə nəticəsində Ağız bucağının xorası sağalır.

## Mənbə:
Qadın düşərgəsi

thumb|250px|Kitab cildinin üz qabığı.
**"Qadın düşərgəsi"** — Azərbaycan ədəbiyyatında qadın həbsxanası haqqında yazılmış ilk bədii əsər. 2006-cı ildə yazıçı Rövşən Yerfi tərəfindən qələmə alınmışdır.

## Əsər haqqında
Əsərdə qadın islah-əmək düşərgəsinə düşmüş qadınların taleyindən, düşərgədəki həyat tərzindən, ən əsası isə qadınları belə yerlərə düşməyə gətirən səbəblərdən bəhs edilir.

## Qısa məzmunu
"Qadın düşərgəsi" "Üzdəniraq ada" romanındakı Zinyət surətinin əzablı həyatının davamıdır. Əsərdə Zinyətdən başqa onlarla məhkum qadının acı taleləri, törətdikləri cinayətlər əks olunub.

## Çapı
Kitab 2008-ci ildə Bakı Kitab Klubunun həyata keçirdiyi "Sınaq nüsxəsi" layihəsində bəyənilmiş və üç dəfə: 2008, 2010, 2022-ci illərdə (sonuncusu “Məhbəs” kitabında “Qadın türməsi” adı ilə) çap olunub.

Kitabxana.net və Milli Kitabxana İnformasiya Mərkəzinin elektron kitabxanasında yayımlanır.

## Xarici keçidlər
* “Qadın düşərgəsi” və “Günahsız qatil” kitabları təqdim olundu – FOTO 
* Qadın düşərgəsi haqda povest çapdan çıxdı
* Rövşən Yerfi "Qadın düşərgəsi" (Əsərdən bir parçanı oxu!)
* Rövşən Yerfi. Qadın düşərgəsi :: Virtual Kitabxana :: ebooks.azlibnet.az (yüklə)

## Həmçinin bax
*Rövşən Yerfi
*Üzdəniraq ada
Üçqabarlar (Urmiya)

**Üçqabarlar** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə nə qədər əhalinin yaşaması haqqında məlumat yoxdur.

## İstinadlar
Ağyataq civə yatağı

**Ağyataq civə yatağı** – Azərbaycan Respublikası Kəlbəcər rayonu ərazisində faydalı qazıntı yatağı. Moz çayının (Tutğun çayının sol qolu) sol sahilində Zülfüqarlı silsiləsinin yamacındadır. Tektonik cəhətdən Sarıbaba sinklinoriumu ilə Kəlbəcər törəmə muldasının təmasında antiklinal struktura uyğun gəlir. Əsasən Üst Təbaşir, qismən də Alt Təbaşir yaşlı çökmə və vulkanogen çökmə süxurlardan təşkil olunmuşdur. Süxur kompleksi müxtəlif yaşlı və tərkibli intruzivlərlə və diorit-porfirit, andezit, andezit-dasit daykaları ilə kəsilmişdir. Yataq sahəsində ən cavan süxurlar Miopliosen yaşlı dasit tuflarıdır. Filizləşmə başlıca olaraq tektonik çatlar boyu süxurların parçalanması nəticəsində əmələ gəlmiş tektonik brekçiyalarla əlaqədardır. Ağyataq civə yatağında üç sütunvarı formaya malik filiz kütləsi məlumdur. Filizləşmə möhtəvi-damarcıq tiplidir və listvenitlərdə, Santon argillitlərinin tektonik brekçiyalarında qeyd olunur. Filizlərin mineraloji tərkibi sadədir, əsas filiz mineralı kinovardır. Mənşəyi əsasi və ultraəsasi intruzivlərlə əlaqədardır.

## Mənbə:
Ağqaya civə yatağı

**Ağqaya civə yatağı** – Azərbaycan Respublikası Kəlbəcər rayonunun ərazisində, Tərtər çayın sağ sahilində, Qarabağ silsiləsinin şimal-şərq yamacında eyniadlı kəndin yaxınlığındadır. Yatağın geoloji quruluşunda, hiperbazit və qabbroid intruziv massivləri ilə kəsilmiş Alt Senonun vulkanogen-çökmə və Üst Senonun əhəngdaşı süxurları iştirak edir. Struktur cəhətdən yataq uzununa və köndələn qırılma zonalarının qovşağında yerləşir. Ağqaya civə yatağında hidrotermal dəyişmiş 7 civədaşıyan zona aşkar edilmişdir. Nisbətən zəngin filiz kütlələri yatağın mərkəzi hissəsindədir. Həmin zonalar serpentinitlər və qabbroidlərin kvars-xlorit-serisitli şistlərlə tektonik təmasında yerləşir. Onların uzunluğu 300 metrə, qalınlığı isə 10–15 metrə çatır. Linza-damarabənzər kvarslaşmış filizli listvenitlərdə minerallaşma, demək olar ki, hər yerdə müşahidə edilsə də, ən zəngin filiz kütlələri birinci və ikinci zonaların mərkəzi hissəsində aşkar edilmişdir. Listvenitlərlə yanaşı civə filizləşməsi, həmçinin dəyişilmiş silisiumlu şistlərdə, kristallaşmış əhəngdaşılarda, brekçiyaya oxşar qabbroidlərdə, nadir halda isə qumdaşılarda müşahidə olunur. Listvenitlərdə civənin əsas mineralı kinovar (HgS) bütün zona boyu müşahidə edilir. Möhtəvi, damarcıq və s. aqreqatlarla yanaşı sərbəst civəyə və kinovarın növü olan metasinnabaritə rast gəlinir. Kinovarpirit, bəzən xalkopiritlə, nadir halda realqarla assosiasiya təşkil edir. Qeyri-filiz minerallardan kvars və onun müxtəlif növləri, kalsit, barit, müxtəlif gil minerallarına və başqalarına, hipergenlərdən – misin törəmə minerallarına rast gəlinir.

## Mənbə
*
Krik

**Krik** — daimi axarı olmayan çaylar. Bu çayların suyu yalnız qısamüddətli yağışlar zamanı artır. Digər vaxtlarda su buxarlanır və çay quruyur.

Kriklər səhra və yarımsəhralarda yaranır. Avstraliya üçün səciyyəvidir. Kriklər xəritədə qırıq-qırıq xətlər ilə göstərilir.
Mahmudabad (Urmiya)

**Mahmudabad** () və ya **Qazan Təpə** — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 649 nəfər yaşayır (136 ailə).

## İstinadlar
Sultan Əhməd

* Sultan Əhməd (Salmas) — 
* Sultan Əhməd şah — 
* Sultan Əhməd bəy — 
* Sultan Əhməd mirzə —
* I Əhməd
Diş formulu

## Diş formulu
Müayinə zamanı əldə edilmiş bütün məlumatlar stomatoloji xəstənin tibbi kartasına yazılır (forma 043). Bu zaman diş formulasının doldurulması mütləqdir.
Dişlərin yerləşmə qaydası xüsusi formulada qeyd edilir ki, buraya da ayrı-ayrı dişlər və ya diş qruplarırəqəm və ya hərflə işarələnir.

Dişlərə baxışın nəticələrinin rahat lazılması üçün müxtəlif sxemlər ( diş formulaları) tətbiq olunur.Bizim Azərbaycanda bu yaxınlara qədər Ziqmond-Palmer sistemi yeganə sistem idi və geniş yayılmışdı. Bu sistemə görə horizontal xətlər dişləri yuxarı və ya aşağı çənəyə, vertikal xətlər isə sağ və sol tərəfə aid olduğunu göstərir. Daimi dişlər ərəb, müvəqqəti dişlər isə rum rəqəmi ilə göstərilir.

Müasir dövrdə Stomatoloqların Beynəlxalq Assosiasiyası (FDİ) tərəfindən qəbul olunmuş və Rusiya, həmçinin də Azərbaycan Stomatoloji Assosiasiyası tərəfindən rekomendasiya olunmuş ikirəqəmli sistemin tətbiqinə başlanılır. Bu sistemə görə çənədə dişlərin sıra sayına 1-dən 8-ə qədər kvadrantın nömrəsi əlavə olunur və dişlərin nömrəsinin önündə yazılır.

Müvəqqəti dişləmdə isə 1-dən 5-ə kimi, kvadrantları nömrəsi isə 5,6,7,8 olur.
Bir sıra tibbi kartalarda diş formilasında dişin səthi və köklərin sxemi göstərilir ki, bu da aşkara çıxarılmış patologiyanın ifadə olunmasına imkan verir. Səthlərin adları şəkil 26-da göstərilmişdir.
 
Xəstəliklıərin və aparılan müalicənin ümumi qəbul olinmuş sistemi zamanla uyğunlaşmışdır: kariyes—C, pulpit—P, periodontit—Pt, plomb—Pl, çəkilmə—Ç, süni qapaq—Q. Dişlərin laxlama dərəcəsi rum rəqəmləri ilə onların rəqəm indekslərinin altında və ya üstündə göstərilir. Əlavə informasiya diş formulalarının altındakı boş xanalarda göstərilir.

## Şəkillər

Şəkil:Diş-formulu.svg|200px|
Şəkil:Diş-düsturu.svg|200px|SBA (stomatoloqların beynəlxalq assosiasiyası) FDİ tərəfindən təklif olunub
Şəkil:Diş-diş.svg|200px|Diş səthləri
Kəhriz (dəqiqləşdirmə)

* Kəhriz —
* Kəhriz (Səlmas) —
* Kəhriz (Ərdəbil) —
* Kəhriz (Urmiya) —
* Kəhriz (Sayınqala) —
* Kəhriz (Miyanə)
* Kəhriz (Bicar)
* Kəhriz (Tarım)
Adenin

thumb

**Adenin** — cəmi 5 azot əsası olan kimyəvi birləşmə. Tərkibinə görə isə 8 azot əsası vardır. Bunlardan biridə adenindir. Adenin A hərfi ilə işarə olunur. DNT -nin ikiqat zəncirində azot əsasları daxilə doğru yönələrək hidrogen (H) rabitəsi yaradır bu , zaman Adeninin komplementarı Timin (T) olur. Adenin və timin arasında 2 qat rabitə olur.  A+Q>S+T  bu ifadənin əsasında nukleotidlər bir- biri ilə komplementarlaşır.Adenizofosfat turşularının quruluş komponentidir
Heydərli

* Heydərli (Gədəbəy) — 
* Heydərli (Pəmbək) — 
* Heydərli (Urmiya) —
* Heydərli (Nazlı) —

## Həmçinin bax
* Heydərabad
Şirvani

**Şirvani** — təxəllüs.

* Xaqani Şirvani — klassik Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, şair-filosof, nasir.
* Fələki Şirvani — XII əsrin I yarısında yaşamış Azərbaycan şairi, alimi.
* İzzəddin Şirvani – XII əsr Azərbaycan şairi,
* Zülfüqar Şirvani (1190-1291) - Azərbaycan şairi, alimi.
* Fərrux Şirvani —XII əsr Azərbaycan şairi,
* Zeynəddin Şirvani — XIII əsr memarı
* Hacı Zeynalabdin Şirvani —
* Ömər Şirvani —
* Bədr Şirvani — (1387-1450)—Azərbaycan şairi.
* Mahmud ibn Məhəmməd Şirvani — XV əsrdə Osmanlı imperatorluğunda yaşamış tarixçi, coğrafiyaşünas, mütərcim və ədib
* Şükrüllah Şirvani —
* Fətullah Şirvani —
* Şirvani (Salmas) — 
* Şirvani Ədilli —
* Seyid Əzim Şirvani —
* Fazil Şirvani —
* Məhəmməd Yusif Şirvani — XVII əsrin sonunda, XVIII əsrin əvvəllərində yaşamış Azərbaycanın məşhur alim, həkim və xəttatlarından biri.
* Məhcur Şirvani — Azərbaycan şairi XVIII əsrdə yaşamış Şirvan şairlərindəndir. 
* Ağa Məsih Şirvani — XVIII əsr Azərbaycan şairi və maarifpərvəri. 
* Şakir Şirvani — Azərbaycan şairi  XVIII əsir
* Arif Şirvani — Azərbaycanın XVIII əsrdə yaşamış şairlərindən biri. 
* Əbdürrəhim Şirvani —
* Mənsur Şirvani —
* Fəthullah Şirvani — Fəthullah b Əbi Yezid b. Abdülaziz əş-Şamaxi əş-Şirvaninin - Ayətəl Kürsi təfsiri.
* Sədrəddin Şirvani - (Məhəmməd Əmin Şirvaninin atası) - Ayətəl Kürsi risaləsi
* Məhəmməd Əmin Şirvani — XVI əsr
* Nurəddin Məhəmməd Şirvani — 
* Rüknuddin Şirvani — Acaibul-Mahlukat əsəri miniatür
* Abdulfettah Şirvani — Abdulfettah   b. Mevlana Mahmud Şirvani
* Abdusselam Şirvani — Abdusselam ibn Muhammed Emin Şirvani - Maksuratu İbn Düreyd əsəri yazılış tarixi 1549.
* Qasım Şirvani — Qasım ibn Əbdürrəhim Şirvani. Hallul Mucəz. Müstənsixi Yazılış yeri Səmərqənd. 1468.
* İbrahim əl-Alqami əş-Şirvani — 1274/1857.
* Hüseyn Şirvani — Hüseyn b. Abdullah Şirvani - Əl-əhkamud diniyyə əsəri
* Mevlana Mirzə Şirvani — Ceyşu Üsamə əsəri
* Məhəmməd Şirvani — Məhəmməd b. Mahmud b. Hacı Şirvani-  Ravdatul İtr əsəri
* İbrahim Şirvani — Məbanil Furu əsəri
* İsa Şirvani — İsa b. Əhməd Şirvani-  Şərhul Muvəşşah risaləsi
* Nurəddin Şirvani — Nurəddin Məhəmməd Şirvani Xaçmazinin Fənari şərhi
* əl-Hac Məhəmməd Əli b. İskəndər Şirvani — Qanunuş Şifa adlı farsca əsər. (İran kitabxana)

## Həmçinin bax
* Şirvan (dəqiqləşdirmə)
Alaverdoba

**Alaverdoba** — gürcü kilsə bayramı. Tarixi kökü VI əsrdə gedib çıxır. Bu bayram on üç suriyalı müqəddəs atadan biri olan və gürcü monastırlarından birinin – Şərqi Gürcüstanda yerləşən Alaverdidəki kişi  monastırının banisi olan İosif Alaverdilinin şərəfinə keçirilir. Bayram həm də məhsul yığımı ilə bağlıdır.

Bayram  28 sentyabrda başlayır və üç həftə davam edir. Bayrama görə Gürcüstanın müxtəlif rayonlarının sakinləri Alaverdi monastırına yığılırlar. Bayram vaxtı qurbalıq heyvanlar qurban kəsilir.
Marağa Universiteti

**Marağa Universiteti** () — İran İslam Respublikasının Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi. Universitetin rektoru Saleh Şahabivənddir.

## Tarixi
Marağa Universiteti 1987-ci ildən fəaliyyət göstərir.

## Kontingent
Marağa Universitetində min nəfərdən çox tələbə təhsil alır.

## Azərbaycanşünaslıq Dərnəyi
Universitetdə Azərbaycanşünaslıq Dərnəyi fəaliyyət göstərir. Dərnək türk dili və ədəbiyyatının tədris edilməsi ilə bağlı xeyli cəhd göstərmiş, universitetin Mədəniyyət Şurasına çoxlu məktublar göndərmişdir. Nəhayət, dərnəyin müraciəti Mədəniyyət Şurasından Universitetin Təhsil Şurasına, oradan isə Elm, Təhqiqat və Texnologiya Nazirliyinə çatdırılıb. Sonra müraciətin cavablandırılması üzrə prosedur yenidən Universitetin Qərarçıxarma Şurasına tapşırılıb. Şura isə tələbələrin ardıcıl müraciətlərini nəzərə alaraq müraciəti dəyərləndirib və bu barədə 2016-cı ildə müsbət qərar çıxarıb.

## Nəşrlər

### "Elin" jurnalı
Marağa Universitetində nəşr edilən "Elin" jurnalı türkcə-farsca öyrənci dərgisidir. Onun nəşrinə 4 illik fəaliyyətindən sonra 2015-ci ildə Universitet Nəşrlərinə Nəzarət Komitəsi tərəfindən 1 illik qadağa qoyulmuşdur. O vaxta qədər jurnalda dərc edilən yazılartarix, kimlik, ədəbiyyat, ana dili və azlıq hüquqları mövzularında olmuşdur.

## Həmçinin bax
*İran universitetlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Qamışlı (Urmiya)

**Qamışlı** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 172 nəfər yaşayır (34 ailə).

## İstinadlar
Zedazeni monastırı

**Zedazeni monastırı** —  Gürcüstanda Araqvi çayının sol sahilində, Msxeta şəhərinin şimalında, Zedazeni dağının üstündə monastır.

VI əsrdə 13 müqaddəs atadan biri olan İohan tərəfindən keçmiş bütpərəst məbədinin yerində tikilmişdir; XVII əsrdə Şah Abbasın Gürcüstana yürüşləri zamanı boşaldılmışdır. İohanın dəfn olunduğu kilsədə hovuz yalnız mayın 7-də dolu olur, bu zaman bayrama çoxlu zəvvar gəlir.  Zedazeni monastırından Cvari monastırı yaxşı görünür.

## Ədəbiyyat
* 

## Linklər
* geocities.com: Зедазенский монастырь

## İstinadlar
Arya İnkeri Makkonen

**Arya İnkeri Makkonen** () — Finlandiyanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2017-ci ildən)

## İstinadlar