Qara Mustafayev

**Qara Teyfur oğlu Mustafayev** (25 dekabr 1931 – 8 oktyabr 2018) — məşhur Azərbaycan alimi, biologiya elmləri doktoru, professor, Bakı Dövlət Universitetinin "Onurğalılar zoologiyası və bioekologiya" kafedrasının müdiri.

## Həyatı
25 dekabr 1931-ci ildə Kürdəmir rayonunda kolxozçu ailəsində anadan olub. 1954-cü ildə ADU-nun biologiya fakültəsini bioloq-zooloq ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1954–1957-ci illərdə aspiranturada təhsil alıb. 1958-ci ildə elmlər namizədi (1958) və elmlər doktoru (1985) alimlik dərəcələrini və sonra professor elmi adını alıb. 1958–1960-cı illərdə AMEA-nın Zoologiya İnstitutunda elmi işçi, 1960–2018-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsində çalışmışdır.

Bu müddətdə o baş müəllim, dosent, dekan müavini, dekan, professor vəzifələrində çalışıb, 1992-ci ildən "Onurğalılar zoologiyası və bioekologiya" kafedrasının müdiridir. Elmdə və təhsildəki xidmətlərinə görə o 30-dan çox tərifnamə, medal, fəxri fərman, diplom və digər mükafat və qiymətli hədiyyələrlə təltif olunmuş, Beynəlxalq Pedaqoji Elmlər Akademiyasının akademiki seçilmiş və "Şöhrət Ordeni"nə layiq görülmüşdür. 3 övladı, 7 nəvəsi var idi.

Qara Mustafayev 2018-ci il, 8 oktyabrda vəfat etmişdir.

## Təhsili, elmi dərəcə və elmi adları
1954-cü il, ADU-nun biologiya fakültəsi
1958-ci il, biologiya elmləri namizədi, "Azərbaycanda Corvidae fəsiləsinə aid quşların ekologiyası",
1985-ci il, biologiya elmləri doktoru, "Azərbaycan quru sahə ekosistemlərinin quşları"

## Əmək fəaliyyəti
1958–1960, AMEA-nın Zoologiya İnstitutu, elmi işçi;
1960-cı ildən 1992-ci ilə qədər Bakı Dövlət Universiteti, baş müəllim, dosent, dekan müavini, dekan, professor.
"Onurğalılar zoologiyası və bioekologiya" kafedrasının müdiri,
1992-ci ildən indiyə kimi
Apardığı dərslər: Ekologiya, Azərbaycan faunası, Onurğalı heyvanların ekologiyası, Onurğalılar zoologiyası, Ornitologiya və s.
Çoxlu sayda elmi və tədris-metodiki işin müəllifidir, o cümlədən:
600-dən çox məqalə 65 kitab, onlardan 15 monoqrafiya, 14 dərslik, 28 dərs vəsaiti, 5 telefilm və s.
9 elmlər namizədi və 2 elmlər doktoru yetişdirib.
18 yeni elmi konsepsiya irəli sürmüş, "biotik əlaqələr" adlı təbii qanun kəşf etmişdir.
30-dan çox tərifnamə, medal, fəxri fərman, diplomatlar, digər mükafat və qiymətli hədiyyələrlə təltif olunub.
Beynəlxalq Pedaqoji Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür, Həsən Əliyev adına mükafata və "Şöhrət Ordeni"nə layiq görülüb.

## Tədqiqat sahəsi
Ornitologiya və ekologiya. Tədqiqatlarında bu elmin müxtəlif elm sahələri ilə inteqrasiyasına üstünlük verir. BEYNƏLXALQ SEMİNAR,

## Simpozium və konfranslarda iştirakı
20-dən çox ölkədə keçirilmiş 60-dan çox Beynəlxalq və respublika səviyyəli konfrans və konqreslərdə iştirak etmiş, məruzələrlə çıxışlar etmişdir, o cümlədən:
1962–1985-ci illər, Keçmiş SSRİ II–VIII Zoocoğrafi konfranslarda;
1962–2005-ci illər, Keçmiş SSRİ Ornitoloji konfranslarda;
1973–1985-ci illər, Keçmiş SSRİ III–VI herpetoloji konfranslarda;
1978-ci ildə, Aşqabadda BTQI-nin XIV baş məclisində iştirak edib;
1982-ci ildə, Moskvada XVIII Beynəlxalq Ornitoloji Konqresdə;
1986-cı ildə, Moskvada keçmiş SSRİ ornitoloji cəmiyyətinin təsisçilərindən biri olub;
2007-ci ildə, Stavropolda "Qafqazın quşları" adlı Beynəlxalq konfransda;
2008-ci ildə, "Heydər Əliyev-85" adlı Beynəlxalq konfransda iştirak etmişdir.

## Seçilmiş əsərləri
# Azərbaycanda ornitofaunanın taksonomik spektri. Bakı, BDU, 2004, 35s.
# Основные научные ошибки в орнитофауне. Вестник БГУ, 2005, № 1
# Птицы Азербайджана. Баку, БГУ, 2005, 40с.
# Мониторинг Краснокнижных птиц Гобустана. Махачкала, 2006, с.259–262.
# Результаты прямого преследования млекопитающих человеком. "Прикладная биология". Баку, БГУ, 2007, с.211–214.

## Kitablar
* Экология в схемах. Истамбул, 1998, 215с. (соавтор Султанзаде Ф.)
* İnsanın ekologiyası. Bakı, 1999, 187s.
* İnsanın uğurları və problemləri. Bakı, Qanun, 2004, 300s. (həmmüəlif Sultan-zadə F. V.);
* Azərbaycanın quşları. Bakı, Çaşıoğlu, 2005, 410s. (həmmüəlif Məhərrəmova N. A.);
* Azərbaycanın kolonial quşları. Bakı, MAM, 2006, 231s.(həmmüəllif Məmmədov A. T.)
* İsmayıllı dövlət qoruğunun quşları. Bakı, Nasir, 2006, 208s. (həmmüəllif İsmayılova T. R.)
* Həyat və poeziya. Bakı, MAM, 2006, 543s. (həmmüəllif Məmmədov A. T.) və s.
* Ekologiyanın əsasları. Bakı, BDU, 2006, 536s. (Həmmüəlliflər Əliyeva R. Ə., Hacıyeva S. V.)
* Ataların sözü – xalqın gözü. Bakı, "Təknur", 2008, 301s. (Həmmüəllif A. T. Məmmədov)

## Dövlət və beynəlxalq proqram və qrantlar
5 (beş) Dövlət və Beynəlxalq səviyyəli proqram və layihələrdə iştirak etmişdir. O cümlədən:
Şimal neft kəmərinin ətraf mühitə təsiri;
Qərb neft kəmərinin ətraf mühitə təsiri;
Bakı-Böyükkənd dəmir yolu ilə neft daşınmasının ətraf mühitə təsiri;
Ələt-Astara avtomobil magistralının ətraf mühitə təsiri;
Səngəçal terminalı sahəsində quşların nöqtəvi üsulla monitorinqində iştirak etmişdir.

## İstinadlar
* Biologiya fakültəsi