open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Forsaj

**Forsaj** (həmçinin **Sürətli və Qəzəbli** kimi tanınır) media françayzinqi kəşfiyyat filmləri silsiləsi üzərində qurulmuşdur., əsasən qanunsuz küçə yarışları, soyğunçular, casuslar və ailə ilə əlaqəlidir. Franşizaya həmçinin qısametrajlı filmlər, televiziya serialları, canlı şoular, video oyunlar və mövzu parkı attraksionları daxildir. Universal Pictures tərəfindən paylanır.

İlk filmi 2001-ci ildə buraxıldı, bu film qeyri-qanuni küçə yarışlarına fokuslanan filmlərin orijinal tetralogiyasına başladı. Serial *[[Forsaj 5: Rio soyğunu]]* (2011) ilə heists və casusluq istiqamətlərinə keçdi və ən son *ilə dörd davam filmi izlədi. [[Forsaj 9 (film, 2021)|Forsaj 9]]*, 2021-ci ildə, *[[Forsaj 10]]* isə 2023-cü ildə buraxılıb. Serialı yekunlaşdırmaq üçün on birinci filmin çəkilməsi planlaşdırılır və əsas filmlər birlikdə *The Fast Saga* kimi tanınır.

Universal serialı *[[Hobs və Şou (film, 2019)|Forsaj: Hobs və Şou]]* (2019) spin-off filmini əhatə etməklə genişləndirdi, onun törəmə şirkəti DreamWorks Animation bunu cizgi filmi ilə izlədi. Axar televiziya seriyası *[[Sürətli və Qəzəbli Casus Yarışçılar]]*. Bütün filmlər üçün soundtrack albomları, eləcə də filmlərdə eşidilən mövcud musiqiləri ehtiva edən kompilyasiya albomları buraxılmışdır. Serialla əlaqəli iki qısametrajlı film də yayımlandı.

## Filmləri
* Forsaj (2001)
* Forsaj 2 (2003)
* Forsaj 3: Tokio drifti (2006)
* Forsaj 4 (2009)
* Forsaj 5: Rio soyğunu (2011)
* Forsaj 6 (2013)
* Forsaj 7 (2015)
* Forsaj 8 (2017)
*  (2019)
* Forsaj 9 (2021)
* Forsaj 10 (2023)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qazançalı məhəlləsi

**Qazançalı məhəlləsi** — Şuşa şəhərinin dağlıq ərazisində, 1805-ci ildən başlayaraq XIX əsr ərzində salınması davam etmiş ən iri məhəllələrindən biri.

## Ümumi məlumat
Pənahəli xanın vəfatından sonra onun oğlu, Qarabağın ikinci hakimi İbrahimxəlil xan (1721–1806) dövrünün bacarıqlı və siyasətcil dövlət xadimlərindən olmuşdur. Onun hakimiyyəti illərində Qarabağ xanlığı daha da güclənmiş və inkişaf etmişdir. Pənahəli xan və İbrahimxəlil xan Qarabağın paytaxtı Şuşa şəhərini qədim və orta əsrlərin şəhərsalma nümunələri əsasında yüksək səviyyədə inkişaf etdirmişdilər. Şuşa şəhəri: Böyük qurdlar, Kiçik qurdlar, Seyidli, Culfalar, Təzə məhəllə, Hamamqabağı, Dəmirçilər,Quyuluq, Xoca Mərcanlı, Mamayı, Saatlı, Köçərli, Mərdinli, Çöl Qala, Hacı Yusifli, Çuxur məhəllə, Ağadədəli kimi on yeddi əsas məhəllədən ibarət idi. Bu məhəllələr son dövrlərə qədər qalmışlır. Hər məhəllədə hamam, məscid və bulaq vardı.

Şuşanın şəhər kimi inkişafını şərti olaraq üç mərhələyə bölmək olar: Birinci mərhələ qeyri-sabit şəraitdə 1763-cü ilə qədər davam etmiş, tikinti işləri bir qədər tələsik aparılmışdır. Bu dövrdə şəhərin Şərq hissəsində doqquz məhəllə salınmışdı. Pənahəli xanın hakimiyyət dövrünü əhatə edən birinci mərhələdə şəhərin ən qədim məhəlləsi sonralar şəhərin relyefinə uyğun olaraq "Aşağı məhəllə" adlandırılmışdı. Şuşanın bu ilk məhəlləsi adları çəkilən: Çuxur, Qurdlar, Culfa Seyidli, Quyular, Hacı Yusifli, Dördlər qurdu, Dördçinar və Çöl qala küçələrdən ibarət idi.

İbrahimxəlil xan Cavanşirin hakimiyyəti illərinə (1763–1806) təsadüf edən ikinci mərhələdə Şuşada aparılan tikinti işləri daha keyfiyyətli və möhtəşəm olmuşdur. Bu mərhələdə "Yuxarı məhəllə" adlanan ikinci məhəllə formalaşmışdı. Şəhərsalma üçün əlverişli olan "Aşağı məhəllənin" yerindən fərqli olaraq, buranın ərazisi nisbətən
dağlıq olub sıx meşə ilə örtülmüşdü. Elə buna görə də tələbat yarandıqca ərazi meşələrdən təmizlənir və yerində küçələr salınırdı. Təxminən 40 il ərzində formalaşan "Yuxarı məhəllə"də 8 yeni küçə salınmışdı. Həmin küçələr: Xanlıq, Saatlı, Köçərli, Mamayı, Xoca Mərcanlı, Dəmirçi, Hamam qabağı, Təzə küşələri idilər.

## Tarixi
XIX əsri əhatə edən üçüncü mərhələdə şəhərin dağlıq-qərb hissəsində yeni məhəllələr salınmış və əslində, bununla Şuşanın bir şəhər kimi formalaşması dövrü başa çatmışdır. Şəhərin dağlıq ərazidə salınmış "Qazançalı" adlanan üçüncü məhəlləsinin tikintisi 1805-ci ildə Qarabağ xanlığı Rusiya tərəfindən işğal edildikdən sonra salınmağa başlamış və bütün XIX əsr ərzində davam etmişdi. On iki küçədən ibarət olan bu məhəllə Şuşanın ən çox əhali yaşayan məhəlləsi olmuşdu. Mirzə Yusif Qarabaği bu məhəllənin küçələri kimi Mehrili, Qazançalı, Ciləbörd, Dərə, Bağlar və başqalarının adlarını çəkir.

## İstinadlar
Qızılxaraba dağı

**Qızılxaraba dağı** - İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indi Qaranlıq (Martuni) rayonundakı Qızılxaraba kəndində dağ. Oronim torpağın rəngini ifadə edən qırmızı mənasında işlənən qızıl və xaraba sözlərinin əsasında əmələ gəlmişdir. Mürəkkəb quruluşlu oronimdir. 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Qızılxaraba (Göyçə)
* Qızılxaraba (Əştərək)
Braziliya diasporu

**Braziliya diasporu** () —  ölkədən kənarda daimi yaşayan (jus soli rejimi altında vətəndaşlığın verildiyi) Braziliyanın bütün yerli sakinlərinin məcmusudur. Qeyri-qanuni immiqrantlar da daxil olmaqla, ümumi əhalisi təxminən 1,5-2,0 milyon nəfər olan dünyanın ən böyük və sürətlə inkişaf edən diasporalarından biridir. Ən böyük Braziliya diasporları ABŞ, Kanada, Portuqaliya, Yaponiya, Paraqvay, Böyük Britaniya və Anqolada yaşayır.

## Təşəkkül tarixi
20-ci əsrin ortalarına qədər Braziliya immiqrasiya ölkəsi idi, lakin 1970 və 1980-ci illərdə uzun müddət davam edən iqtisadi durğunluqdan sonra ölkə əcnəbilər üçün miqrasiya cəlbediciliyini əhəmiyyətli dərəcədə itirdi və özü daha dinamik şəkildə insan resurslarının fəal ixracatçısına çevrildi. inkişaf etməkdə olan ölkələr. 1960-1980-ci illərin hərbi diktaturası, eləcə də 2000-ci illərdə ölkənin ən böyük metropolitenlərində yaranmış son dərəcə kriminal vəziyyət, xüsusən də orta və yuxarı təbəqə arasında mühacirəti daha da stimullaşdırdı. Braziliyanın coğrafi uzaqlığını nəzərə alaraq, kasıb braziliyalıların meksikalılardan fərqli olaraq, yaxınlıqdakı ölkələr istisna olmaqla, mühacirət etmək imkanı çox az idi. Ona görə də ölkənin savadlı, imkanlı, yüksək urbanizasiyalı əhalisinin bir hissəsinin ölkədən axını bir növ beyin axınına çevrilib. Kasıb əhali əsasən daxili miqrasiyada iştirak edir ki, bu da mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

## Coğrafiyası
ABŞ-də (təxminən 500.000) braziliyalılar adətən digər ispanların (Los Anceles, Mayami şəhərləri) yanında yığcam qruplarda məskunlaşırlar. Ölkənin şimal-qərbində (Massaçusets ştatında) 20-ci əsrin ortalarında Portuqaliyadan olan mühacirlər tərəfindən işğal edilmiş ərazilərə doğru çəkilirlər. Nyu Yorkda braziliyalıların yerli kompakt iqamətgahı "Kiçik Braziliya" adlanan 46-cı küçədir). Yaponiyada təxminən 150.000 braziliyalı yaşayır, onların əksəriyyəti tam və ya qismən yapon mənşəlidir. Portuqaliyada braziliyalılar son dalğanın ən böyük immiqrant kateqoriyalarından biridir və hər il naturallaşdırılan bütün əcnəbilərin təxminən 13-15%-ni təşkil edir. Braziliyalıların varlığı Londonda da nəzərə çarpır (təxminən 40 000 nəfər), baxmayaraq ki, Braziliya diasporu, xüsusən də onun qara dərili hissəsi bəzən hüquq-mühafizə orqanlarının irqçilik təzahürlərindən əziyyət çəkdiyi üçün mediaya daxil olur. Anqolada braziliyalıların olması da çox əhəmiyyətlidir (təxminən 30.000 nəfər). Paraqvayda (təxminən 400 000), Boliviyada, Surinamda (80 000), Qayanada (təxminən 5 000) Braziliya diasporlarının vəziyyəti yuxarıda göstərilən hallardan əsaslı şəkildə fərqlənir, çünki Braziliya ilə həmsərhəd olan bu ölkələrdə braziliyalı fermerlər kompakt şəkildə sərhədyanı ərazilərdə məskunlaşırlar. Portuqal dilini qorumaq, eləcə də bu ölkələrin Braziliya ilə iqtisadi əlaqələrini gücləndirmək daha yaxşıdır ki, bu da bəzən onların hökumətləri arasında narazılığa səbəb olur.

## İstinadlar
Tənha Qurd (teleserial, 2022)

**Tənha Qurd** () — ilk bölümü 28 yanvar 2022-ci ildə yayınlanan və davam edən, detektiv, dram və macəra janrına əsaslanan Türk serialı. Prodüseri, məşhur "*[[Qurdlar Vadisi]]*" seriyasının prodüseri Osman Sınavdır. Baş rollarda Cihan Ünal, Həsən Dənizyaran, Damla Colbay və digərləri vardır. ATV kanalında Cümə günləri Türkiyə vaxtı ilə saat 20.00, Azərbaycan vaxtı ilə saat 21.00-da yayınlanır.

= Rollarda =

* Həsən Dənizyaran — *İgid İldırım/Altay Qurdoğlu*
* Cihan Ünal — *Davud Bahadır*
* Damla Colbay — *Əsra Türkmən/Sara Türkmən*
* Murad Xan — *Doğan Sakınmaz*
* Kürşad Alnıqaçıq — *Təkin Giritli (Vikinq)*
* Polad Bilgin — *Nizaməddin Köz*
* Hilmi Özçəlik — *Əhməd*
* Göktan Oqtay Göztəpə — *Akif*
* Dəniz Evin — *Səfər*
* Saruhan Hünəl —
* Gökhan Soylu — *Yavuz İldırım*
* Yaprak Mədinə — *Mira*
* Səbahəddin Yaqut — 
* Almina Günaydın —
* Cəlil Nalçaxan —
* Kənan Çoban —
* Can Sertaç Adalıər — Fəttah Dahhak
Portuqaliyanın monarx konsortlarının siyahısı

## [[Burqoniya sülaləsi]]

## [[Aviz sülaləsi]]

## [[Habsburqlar|Habsburq sülaləsi]]

## [[Braqanza sülaləsi]]

## Həmçinin baxın

* Portuqaliya krallarının siyahısı
Bolqarıstan diasporu

**Bolqarıstan diasporu** ― Bolqarıstandan kənarda yaşayan etnik bolqarların da daxil olduğu bolqar millətinin bir hissəsi.

Bolqarıstandan kənarda yaşayan bolqarların sayı 1989-cu ildən, Mərkəzi və Şərqi Avropada kommunist rejimlərinin süqutundan sonra kəskin şəkildə artıb. Bir milyondan çox bolqar ölkəni tərk etdi və bu, ölkənin əhalisinin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına səbəb oldu. Bir çox əcnəbi ABŞ-nin Yaşıl Kart lotereya sistemindən yararlanıb. Həmçinin, bir çox bolqarlar ixtisaslı işçiləri cəlb etmək üçün proqram çərçivəsində Kanadaya mühacirət ediblər. Digərləri Avropa Birliyinə getdilər. Yunanıstan və İspaniya kimi ölkələrdə bir çox bolqarlar, xüsusən də ölkə 2007-ci ildə Avropa Birliyinə üzv olduqdan sonra Bolqarıstanı öz yaşayış yeri olaraq saxlayaraq, yalnız fasilələrlə işləyir və yaşayır.

Əsasən 1990-cı illərdən bəri bolqarlar iş və təhsillə bağlı səbəblərə görə Aİ üzv dövlətlərinə və Şimali Amerika ölkələrinə mühacirət edirlər. Əksər mühacirlərin başqa ölkələrdə yaşamaq icazəsi var. Mühacirlərin təhsil səviyyəsi və peşələri müxtəlifdir: onlar fəhlə (adətən mənzil-kommunal təsərrüfatında və ərazilərin təmizlənməsində işləyənlər), həmçinin santexnik, inşaatçı, bağban, fəhlə, qulluqçu ola bilər. Həmçinin, adətən maşınqayırma, informatika, kimya və tibb üzrə ixtisaslaşan xeyli sayda mütəxəssis və ali təhsil məzunları var.

Avropa Birliyinin qərb hissəsində bolqar diasporunun ən böyük icmaları İspaniya, Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa və İtaliyadadır.

Bolqarların adətən mühacirət etdikləri digər ölkələr Avstraliya, Yeni Zelandiya, Cənubi Amerika əyalətləri (xüsusilə Argentina və Braziliya), Cənubi Afrika və həmçinin Birləşmiş Ərəb Əmirlikləridir.
Avropa Yük Maşınları Yarışı Çempionatı

**FIA Avropa Yük Maşınları Yarışı Çempionatı** ― Beynəlxalq Avtomobil Federasiyası tərəfindən təsdiqlənmiş və ETRA Promotion GmbH tərəfindən təşkil edilən tırlar üçün nəzərdə tutulmuş motorsport növündə olan yol yarışları seriyasıdır.

## Çempionlar
### 1985–1993

### 1994–2005 (FIA European Cups)

### 2006–indiyə qədər (FIA Avropa Çempionatı)

#### Goodyear Yük Maşınları Kuboku

2017-ci ildən seriya müntəzəm sürücülər çempionatı çərçivəsində Goodyear Yük Maşınları Kuboku yarışlarını keçirməyə başlamışdır. Müsabiqə yarışı keçirən orqan tərəfindən “Chrome” reytinqi verilmiş sürücülər üçün nəzərdə tutulmuşdur; Sürücülərin keçmiş performansları “Titan” rütbəsinə layiq olmadıqca sürücülər “Chrome” rütbəsində sayılırlar.

## İstinadlar
Araqonlu Eleonora (Portuqaliya kraliçası)

**Araqonlu Eleonora** (; ; ) — Portuqaliya kralı I Eduardın xanımı, Portuqaliyanın kraliça-konsortu.

## Həyatı
Atası Araqon kralı I Ferdinand, anası isə Alburkerkeli Eleonoradır. Hələ 14 yaşında ikən atası vəfat etdi və qardaşı V Alfonso adıyla Araqon taxtına çıxdı. Daha sonra qardaşının və anasının səyləriylə, 22 sentyabr 1428-ci ildə Portuqaliya kralı I Conun böyük oğlu Eduardla evləndirildi. Cütlüyün doqquz övladı olsa da, bunlardan yalnız beşi yetkinlik yaşına çata bildi. 1433-cü ildə kralın vəfatıyla əri I Eduard adıyla Portuqaliya taxtına əyləşdi və beləcə, Eleonora Portuqaliya kraliçası oldu. Ancaq eyni gün 4 yaşlı oğlu Con da vəfat etdi.

Kraliça olaraq siyasi baxımdan nüfuz sahibi deyildi. Bu səbəblə kraliçalıq dönəmiylə bağlı yetərli məlumat yoxdur. Buna baxmayaraq 9 sentyabr 1438-ci ildə vəfat edən I Eduard öz vəsiyyətində bütün dövlət idarəsini xanımına vəsiyyət etmişdi. 6 yaşlı oğlu Afonso kral, o əsnada son övladına hamilə olan Eleonora isə kortes birliyinin də təsdiqi ilə taxt naibəsi elan edildi. Mərhum kralın vəsiyyətinə əsasən naibəliyə təyin edilən Eleonora yerli əsilzadələrin dəstəyini qazansa da, dövlət idarəsində təcrübəsiz idi. Üstəlik Araqonlu olması, xalq tərəfindən narazılığa səbəb oldu. Qaynı olan Koimbra hersoqu İnfant Pyotrun dəstəyi ilə Lissabonda onun naibəliyinə qarşı üsyan başladı. Ancaq Araqondan dəstəyə gələn qardaşı Conun da yardımıyla üsyan yatırıldı.

Uzun sürən sülh danışıqları bəzi müxalif qüvvələrin araya girməsiylə nəticəsiz qaldı. Bu əsnada Eleonora son övladı Yuannanı dünyaya gətirmiş, ən böyük qızı Filipa isə tutulduğu uşaq xəstəliyi səbəbilə vəfat etmişdi. Bütün bunların ardından kortes birliyi İnfant Pyotru taxt naibi elan etməyə məcbur oldu. Eleonora bir müddət buna etiraz etsə də, davam edən münaqişələrə son qoymaq üçün 1440-cı ilin dekabrında Kastiliyaya qaçmağa məcbur oldu. Bu əsnada səhhəti də pisləşən Eleonora uzun sürən xəstəliyin ardından 19 fevral 1445-ci ildə Toledoda vəfat etdi. Cənazəsi Portuqaliyaya gətirilərək Batalha məzarlığına dəfn olundu.

## Övladları

* İnfant Con (d. oktyabr 1429 - ö. 14 avqust 1433)
* İnfanta Filipa (d. 27 noyabr 1430 - ö. 24 mart 1439)
* **[[V Afonso]]**
* İnfanta Mariya - bir gün sonra vəfat etdi.
* İnfant Ferdinand
* İnfanta Eleonora
* İnfant Eduard - bir neçə saat sonra vəfat etdi.
* İnfanta Ketrin (d. 26 noyabr 1436 - ö. 17 iyun 1463)
* İnfanta Yuanna

## İstinadlar
Cüneyt Ölçər

**Cüneyt Şəfiq Ölçər** () — Türk numizmat və yazıçı. Türkiyə Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi Qədim Əsərlər və Muzeylər Baş İdarəsinin sədri vəzifəsində çalışıb.

## Həyatı
Cüneyt Ölçər 1925-ci ildə Ankarada anadan olub. Orta təhsilini Ankarada alıb. 1942-ci ildə Ali Mühəndislik Məktəbinə daxil olub. 1948-ci ildə İstanbul Texniki Universitetini bitirib. Daha sonra 9 il Avtomobil Yolları Baş İdarəsində çalışıb. Peşəsində təcrübə keçmək və ixtisası üzrə mütəxəssisləşmək üçün Amerika Birləşmiş Ştatlarına göndərilmişdir. Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra isə əmlakçı olaraq çalışmışdır.

Əmlakçı kimi çalışdıqdan sonra Bursa Sənaye Bölgəsi Müdiri, İllər Bankı Planlaşdırma Departamenti, Türkiyə İş Bankı İnşaat Əmlak İstanbul şöbəsi müdir müavini vəzifələrində çalışıb. 1976-cı ildə təqaüdə çıxan Ölçər 1980-ci ildə Mədəniyyət Nazirliyində Qədim Əsərlər və Muzeylər Baş İdarəsinin sədri vəzifəsində çalışıb. Cüneyt Ölçər 1990-cı ildə vəfat edib.

Evli olmuşdur, 2 övladı var.

## Numizmatik tədqiqatlar
Onun numizmatikaya marağı əskinas və sikkələrin toplanması ilə başlayıb. 1962-ci ildən bir çox ölkədə Osmanlı sikkələri üzərində işləmişdir. 1970-ci ildə Türkiyə Numizmatik Dərnəyinin sədri seçilmişdir.

### Əsərləri
* Son altı sultan dövründə İstanbulda zərb edilən gümüş sikkələr
* İldırım Bəyazidin oğullarına məxsus sikkələr və manqrislər
* Sultan II Mahmud dövrü Osmanlı sikkələri
* Sovet Rusiyası muzeylərində nadir Osmanlı sikkələri
* Naxışlı Osmanlı daşları
* Sultan Əbdülməcid dövrünün Osmanlı sikkələri
* Sultan Əbdüləziz dövrü Osmanlı sikkələri
* Qaramanoğulları bəyliyi sikkələri
* 50 ilin türk kağız pulları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tır

**Tırlar** – qoşqulu və ya çəkicili yük çəkən yük maşınlarıdırlar.

Tırlar əsasən güc, davamlılıq və səmərəlilik məqsədilə böyük həcmli dizel mühərriklərinə, çoxlu oxlara və çoxpilləli ötürmə sistemlərinə malik olurlar.
Həlimə binti Əbu Zuayb

**Həlimə binti Əbu Zuayb** (; ) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin süd anası. 4 yaşına kimi ona süd vermişdir. Həlimə və əri Əl-Haris ibn Əbdül-Uzzanın ərəblərin Xavazin qəbiləsinin Səd ibn Bəkr qoluna mənsub idilər.

## Bioqrafiyası
Məhəmmədin doğulduğu ildə Səd ibn Bəkrin ailəsi uşaqlara baxmaq üçün Məkkəyə gəlir. Süd anaları olanlar ataları sağ olan uşaqları götürməyə üstünlük verirdilər. Məhəmmədin atasının hələ doğulmamış ölməsinə baxmayaraq, Həlimə 8 günlük uşağı götürür. İslam ənənəsinə görə, quraqlıq və qıtlıq üzündən Həlimə öz uşağını yedizdirə bilmirdi, lakin Məhəmmədi götürdükdən sonra Məhəmmədə və öz oğluna kifayət qədər süd verə bilirdi.

Sad ibn Bəkr Hüdeybiyyədə, sonra isə Mədinədə yaşayırdı. Məhəmməd iki yaşında olanda Həlimə uşağı anasına qaytarmaq istəyir, lakin Aminə binti Vəhb Həlimədən uşağı bir müddət daha saxlamasını istəyir.

Məhəmməd Xədicə ilə evləndiyi zaman Həlimə acınacaqlı vəziyyətindən ona şikayət edir və Məhəmməd Xədicədən ona 40 qoyun verməsini istəyir. Məhəmmədin peyğəmbərlik missiyası başlayandan sonra Həlimə əri ilə Məhəmmədin yanına gələrək İslamı qəbul edir. Hüneyn günü Həlimə Məhəmməd peyğəmbərin hüzuruna gələndə o, paltarını çıxarıb qabağına yaydı ki, otursun.

Həlimənin üç övladı var idi: oğlu Abdullah, qızları Ənis və Xuzaf.

## İstinadlar
Dihyə ibn Xəlifə

**Dihyə ibn Xəlifə** (,  ) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin Bizans imperatoru I İraklia elçi olaraq göndərdiyi səhabə. 
## Müsəlman olması
Dihyə ibn Xəlifə böyük bir qəbilənin başçısı idi. Məhəmməd peyğəmbər onun müsəlman olmasını istədi, ona görə də dua etdi. Əgər müsəlman olsaydı, qəbiləsi də müsəlman olardı. Duası qəbul oldu. Bundan sonra onun gəldiyini xəbər verilir. O, gəlib çatdıqda Peyğəmbər libasını çıxarıb yerə yaydı və ona oturmağı əmr etdi. Lakin Dihyə ibn Xəlifə oturmayıb onu yuxarı qaldırır, başına qoyaraq öpür və bağışlanma dilədi. Səbəbini soruşduqda isə dedi ki, təkəbbür ucbatından yeznə istəməyib və 70 qızını öz əli ilə öldürdüyünü bildirdi. Bundan sonra Kəlmeyi-şəhadətdən sonra bütün keçmiş günahların bağışlandığı vəhy Peyğəmbərə nazil oldu. 
## İstinadlar
Boji (it)

**Boji** — sosial mediada İstanbulda mütəmadi olaraq ictimai nəqliyyatla səyahət etdiyi üçün tanınan it.

## Həyatı
Kanqal və çoban iti arasında xaç olan Boji 2021-ci ildə ictimai nəqliyyatla İstanbulun ilçələri arasında səyahət etdiyi üçün tanınıb. O, bu adı metroya mindiyi zaman boji sahəsində yatdığı üçün almışdır. Onun səfərləri zamanı vətəndaşlar tərəfindən çəkilmiş fotoları internetdə yayılaraq məşhurlaşmışdır.

18 avqust 2021-ci ildə İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsi tərəfindən Bojiyə taxılan mikroçip sayəsində Bojinin İstanbulun iki qitədəki ilçələri də daxil olmaqla bir gündə 29 dayanacaq gəzdiyi müəyyən edildi. Bojinin marşrutunu izləmək üçün xüsusi proqram da hazırlanıb.

2021-ci ilin oktyabr ayından etibarən Metro İstanbul Bojinin qidalanmasını öz üzərinə götürdü. Onun üçün Kadıköy-Moda tramvay xəttində xüsusi daxma tikilib. Boji günlərinin bir hissəsini bələdiyyəyə məxsus qocalar evində keçirir.

Boji haqqında beynəlxalq xəbər agentlikləri və mediada da məlumatlar yayılıb və onun nüfuzu Reuters Xəbər Agentliyi vasitəsilə dünyaya yayılıb.

Onun Boji adından türk və ingilis dillərində tvitləri olan Twitter hesabı var və 20 noyabr 2021-ci il tarixinə olan məlumata görə 110.000-ə yaxın izləyicisi var. Bundan əlavə, onun Instagramda da 105 min izləyicisi var.

Boji üzərindəki GPS izləmə cihazı ilə hər gün izlənir.

2022-ci ildə iş adamı Ömər Koç Bojini sahiblənmişdir.

## Qalmaqal
20 noyabr 2021 tarixində *"İBB-nin müqaviləli işçisi BOJİ tramvayı kirlətdi"* başlığı ilə sosial mediada tramvay oturacağında nəcis olan bir görüntü paylaşıldı. İBB sözçüsü Murat Ongun eyni sosial mediada nəcisin başqa bir şəxs tərəfindən gətirilərək oturacağa qoyulduğu anın tramvayın təhlükəsizlik kameraları tərəfindən çəkilmiş videosunu paylaşdı. Hadisə baş verən gün Bojinin sığınacaqda olduğu məlum olub. Bojinin tramvaya nəcisini buraxdığı iddiasının arxasında Esənlər Bələdiyyə başçısı Mehmet Tofiq Göksu olduğu iddia edilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Boji Instagramda
* Bogie Twitterdə
Eduard Montut

**Eduard Montut** (fr: Édouard Montoute ) — fransız teatr və kino aktyoru. O, daha çox “Taksi” filmi və onun davam filmlərində oynamış olduğu Montun polis müfəttişi Alen rolu ilə tanınır.

## Həyatı

20 dekabr 1970-ci ildə Kayenna şəhərində anadan olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Ferdinand (Vizeu hersoqu)

**İnfant Ferdinand** () () — Portuqaliya kralı I Eduardın oğlu, Portuqaliya infantı.

Ferdinand 1433-cü ildə dünyaya gəldi. Atası Portuqaliya kralı I Eduard, anası isə Araqon kralı I Ferdinandın qızı Araqonlu Eleonoradır. İki dəfə Portuqaliya taxtının vəliəhdi kimi and içdi: ilk dəfə 1438-ci ildə atasının vəfatının ardından taxta çıxan qardaşı V Afonsonun vəliəhdi elan edildi. Ancaq 1451-ci ildə kralın bir oğlu doğuldu və bu ünvanını itirdi. Bununla birlikdə uşaq 1 aylıqkən vəfat etdi və Ferdinand ikinci dəfə vəliəhd elan olundu. Bu dəfə vəliəhdlik dönəmi 1 il oldu çünki ertəsi il 1452-ci ildə kralın bir qızı - Yuanna dünyaya gəldi.

Ünvanını itirən Ferdinand həmin il ölkədən qaçdı. Bəzi rəvayətlərlə görə, o, dayısı olan Araqon və Neapol kralı V Alfonsonun cənubi İtaliyaya tərtiblədiyi səfərlərə qatılmışdı. Bunda məqsədi isə övladı olmayan dayısının taxtına sahiblənmək arzusu idi. Buna baxmayaraq qardaşının qaçdığını eşidən kral, dərhal onun tapılıb geri gətirilməsini əmr etdi. Onu ölkədə saxlaya bilmək üçün 1453-cü ildə Beja hersoqu elan edildi. 1460-cı ildə əmisi Henrinin vəfatıyla, onun da ünvanlarını alan Ferdinand Beja və Vizeu hersoqu oldu.

Nəhayət, şimali Afrikaya tərtiblənən səfərlərə qatılma icazəsi alan Ferdinand 1458 və 1468-ci illərdə bölgəyə uğurlu səfərlər təşkil etdi. Ancaq ikinci səfərdən döndükdən sonra vəfat etdi və xanımı tərəfindən təməli qoyulan bir monastırda dəfn olundu.

## Ailəsi
Ferdinand 1447-ci ildə əmisi qızı olan İnfanta Beatrislə evləndi və cütlüyün bu nigahdan beşi yetkinlik yaşına çatan 9 övladı dünyaya gəldi:

* İnfant Con (1448-1472) - 3. Vizeu hersoqu və 2. Beja hersoqu.
* İnfant Dieqo (1450-1484) - 4. Vizeu hersoqu və 3. Beja hersoqu.
* İnfanta Eleonora (1458-1525) - Portuqaliya kraliça-konsortu.
* İnfanta İzabella (1459-1521) - Braqanza hersoqu II Ferdinandla evləndi.
* İnfant Duarte (1462-*uşaq yaşlarında*)
* İnfant Denis (1464-*uşaq yaşlarında*)  
* İnfant Simao (1467-*uşaq yaşlarında*)
* İnfant Manuel (1469-1521)
* İnfanta Ketrin

## Mənbə

* de Sousa, Antonio Caetano (1735). *Historia genealogica da casa real portugueza* [*Genealogical History of the Royal House of Portugal*] (in Portuguese). Vol. 2. Lisboa Occidental. p.&nbsp;497
* Armitage-Smith, Sydney (1905). *John of Gaunt: King of Castile and Leon, Duke of Aquitaine and Lancaster, Earl of Derby, Lincoln, and Leicester, Seneschal of England*. Charles Scribner's Sons. p.&nbsp;21
* ”Nobreza de Portugal e do Brasil" – Vol. I, pages 311 and 312. Published by Zairol Lda., Lisbon 1989.

## İstinadlar
Portuqaliyalı Juana (Kastiliya kraliçası)

**Portuqaliyalı Yuanna** () () — Kastiliya və Leon kralı IV Henrinin xanımı, Portuqaliya infantası.

## Həyatı
Yuanna 1455-ci ildə dünyaya gəldi. Atası Portuqaliya kralı I Eduard, anası isə Araqon kralı I Ferdinandın qızı Araqonlu Eleonoradır. Atası doğumundan 6 ay öncə vəfat etmişdi və taxta azyaşlı qardaşı V Afonso çıxarılmışdı. Ancaq azyaşlı qardaşına naiblik uğrunda anası ilə əmisi İnfant Pyotr arasında siyasi mübarizə davam edirdi. Bu siyasi mübarizədə məğlub olmasının ardından anası 1440-cı ilin dekabrında balaca Yuanna ilə Kastiliyaya qaçmağa məcbur oldu.

Uşaqlıq illəri Kastiliyada keçən Yuanna 21 may 1455-ci ildə Kordovada xalası oğlu olan Kastiliya kralı IV Henriylə evləndi. Bu, kralın ikinci evliliyi idi və ilk evliliyindən övladı olmamışdı. Cütlüyün bu nigahdan 6 ildən sonra yalnız bir qızı - Yuanna dünyaya gəldi. Ancaq bu qızın da kraldan deyil, kraliçanın sevgilisi olan Alburkerke qrafı Don Beltrandan doğulduğu iddia edildi. Bu səbəblə doğulan qızcığaz *Yuanna la Beltran* olaraq anıldı. Qızının kralın yeganə varisi olduğunu sübut etmək və taxt sırasındakı kralın bacısı İzabellanı ölkədən uzaqlaşdırmaq üçün onu qardaşı V Afonsoyla evləndirmək istəsə də, İzabella bunu qəbul etmədi.

Yayılan saray şayələri səbəbilə, IV Henri onu kral sarayından qovdu. Sürgün edildiyi sarayda daha sonra 2 uşaq daha dünyaya gətirən kraliçadan 1468-ci ildə boşandığını elan edən IV Henri bu uşaqları tanımadı. Ərinin 1474-cü ildə vəfat etməsinin ardından qızının taxt iddiasını dəstəkləyən Yuanna çox keçmədən 1475-ci ildə Madriddə vəfat etdi.

## Övladları

* İnfanta Yuanna
* Pedro de Castilla-Portuga
* Andres Apostol de Castilla-Portugal

## Mənbə

* de Sousa, Antonio Caetano (1735). *Historia genealogica da casa real portugueza* [*Genealogical History of the Royal House of Portugal*] (in Portuguese). Vol. 2. Lisboa Occidental. p.&nbsp;497
* Armitage-Smith, Sydney (1905). *John of Gaunt: King of Castile and Leon, Duke of Aquitaine and Lancaster, Earl of Derby, Lincoln, and Leicester, Seneschal of England*. Charles Scribner's Sons. p.&nbsp;21

## İstinadlar
Qarğabazar dağı

**Qarğabazar dağı**

## Toponimi
Oronimi Altay dillərində (eveng, mancur və türk dillərində) karqa "cərgə", "sıra", "silsilə", "dil formalı şiş uclu qaya", "üst-üstə düşmüş buzlaq daşları" və bazar "bir şeyin (adamların, quşların və hətta cansız obyektlərin, məsələn, buzlaq daşlarının) bol yeri, yığım yeri" sözlərindən ibarətdir. Qədim türklərdə Bazar və Karqa adlı tayfalar da vardı  . Azərbaycanda, ERmənistanda, Orta Asiyada, Altayda və Qazaxıstanda toponimlərdə qarqa və bazar sözlərinin hər iki mə'nasını ifadə edən çoxlu toponimlər vardır. Azərbaycanda Bazar-Yurdu və Bazar-Düzü dağ adları da şübhəsiz, məhz Qarğabazar oronimində olduğu kimi, bazar coğrafi terminindən yaranmışdır. Qarğabazar dağının adı sonra yaşayış məntəqə adına çevrilmiş və əhalinin hərəkəti ilə əvvəlcə Naxçıvana (keçən əsrə aid ədəbiyyatda Naxçıvan qəzasında Qarğabazar toponimi qeyd olunmuşdur), oradan da Azərbaycana (Füzuli rayonunda Qarğabazar kəndi vardır) gətirilmişdir.

## İstinadlar
Çobanisa

**Çobanısa** — Muğla vilayətinin Seydikemer mahalına bağlı bir məhəllədir.

Məhəllənin adı bu məhəllədə yaşayan Çoban İsadan gəlib. Köçərilik illərində yay vaxtı burada qalan çobanın adıdır.

## İstinadlar
Vimeo

**Vimeo** — 2004-cü ildə bir qrup tərəfindən qurulan video paylaşma platforması. Vimeo istifadəçilərin rəqib saytlarda tapılmayan yüksək dərəcədə fərdiləşdirmə ilə videolarını yükləməsinə və tanıtmasına imkan verən optimallaşdırılmış bir onlayn video yayım saytıdır. Vimeo, özünəməxsus xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq genişmiqyaslı məzmun yaradıcılarını cəlb etmişdir. Yüksək səviyyəli video və səs keyfiyyətinə diqqət yetirdiyi üçün sayt sənədli və animatorlardan tutmuş portfellərini nümayiş etdirmək istəyən kinorejissorlara və qrafika dizaynerlərinə qədər hər kəsin evinə çevrildi.

## Tarixi
Vimeo 2004-cü ildə bir qrup rejissorla birlikdə Zek Kleyn və Ceyk Lodvik tərəfindən yaradılmışdır. Onların fikrincə, sayt insanlara yaradıcı layihələr və həyat hekayələrini paylaşmağa kömək etməlidir. Xidmətin adı “video” və “mən” sözləri üzərində qurulmuş tamaşa, həmçinin “film” sözünün anaqramıdır.

2007-ci ilin oktyabrında Vimeo HD (1280×720) dəstəyi verən ilk video hostinq xidməti oldu. Hazırda xidmət 4K (4096×2160 formatı) daxil olmaqla daha böyük təsvir ölçüsünü də dəstəkləyir.

2023-cü ildən Vimeo-nun 300 milyondan çox istifadəçisi vardır.

## Qiymətlər
Başladıqdan dərhal sonra Vimeo həftədə 20 meqabayt disk sahəsi ilə məhdudlaşan pulsuz hesablar təqdim etdi. Bu hədd 2006-cı ildə 30-a, 2007-ci ilin yanvarında 250-yə, 2007-ci ilin oktyabrında 500 meqabayta və 2024-cü il iyun ayında 1 giqabayt səviyyəsinə yüksəldilib.

## Həmçinin bax

* YouTube
* Google

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kastiliyalı Xuana (Portuqaliya kraliçası)

**Kastiliyalı Yuanna** () və ya **Yuanna la Beltran** () — Portuqaliya kralı V Afonsonun ikinci xanımı, Portuqaliyanın kraliça-konsortu. Atası Kastiliya kralı IV Henri, anası isə Portuqaliya kralı I Eduardın qızı Yuannadır. Ancaq atasının kimliyi ilə bağlı bəzi saray şayələri vardı. Şayələrə görə atası kral yox, anasının sevgilisi Alburkerke qrafı Don Beltran idi.

## Mənbə

* Hunt, Jocelyn. *Spain 1474–1598*. Routledge, 2013, ISBN 9781136759093
* González, Juan B. (2007). *España estratégica: Guerra y diplomacia en la historia de España* (in Spanish). Madrid: Sílex ediciones. p.&nbsp;222. ISBN 9788477371830
* Bury, John B (1959). *The Cambridge Medieval History, Volume 8*. Macmillan. p.&nbsp;523

## İstinadlar
Vizeulu Eleonora

**Vizeulu Eleonora** (; ) — Portuqaliya kralı II Conun xanımı, Portuqaliyanın kraliça-konsortu. Atası Portuqaliya kralı I Eduardın oğlu İnfant Ferdinand, anası onun əmisi qızı İnfanta Beatrisdir.

## Mənbə
* Luttikhuizen, Frances (2016). *Underground Protestantism in Sixteenth Century Spain*. Vandenhoeck & Ruprecht. p. 30. ISBN 9783647551104
* Stephens, Henry Morse (1903). *The story of Portugal*. G. P. Putnam's Sons. pp. 125, 139, 303
* "Leonora of Aragon (1405–1445)". *Women in World History: A Biographical Encyclopedia*

## İstinadlar
Portuqaliyalı Eleonora (Müqəddəs Roma imperatriçası)

**Portuqaliyalı Eleonora** () () — Müqəddəs Roma imperatoru III Fridrixin xanımı, Portuqaliya infantası.

## Həyatı

### İlk illəri
Eleonora 1434-cü ildə dünyaya gəldi. Atası Portuqaliya kralı I Eduard, anası isə Araqon kralı I Ferdinandın qızı Araqonlu Eleonoradır. Hələ 4 yaşında ikən atası vəfat etdi və qardaşı V Afonso adı ilə taxta əyləşdi. Ancaq azyaşlı qardaşına naiblik uğrunda anası ilə əmisi İnfant Pyotr arasında siyasi mübarizə davam edirdi. Bu siyasi mübarizədə məğlub olmasının ardından anası 1440-cı ilin dekabrında Kastiliyaya qaçmağa məcbur oldu. Ancaq o əsnada 6 yaşlı Eleonora xəstə idi və anası ilə birlikdə gedə bilmədi.

### Evliliyi
Eleonoranın evliliyi bibisi olan Burqundiya hersoginyası Portuqaliyalı İzabella və dayısı olan Neapol kralı V Alfonso tərəfindən planlandı. Bu məqsədlə dayısı öz sarayından rəssamlar göndərərək qızın portretlərini hazırlatdı və namizədlərinə göndərdi. Eleonoranın 2 namizədi vardı: Fransa kralı VII Çarlzın vəliəhdi Lüdovik və Müqəddəs Roma imperatoru III Fridrix. Ancaq Eleonora ikinci təklifi qəbul etdi. Çünki bu evliliklə o, kraliça yox imperatriça olacaqdı. Gedən danışıqlar 1451-ci ildə tamamlandı və cütlük Sienada görüşdü. 16 mart 1452-ci ildə Romada baş tutan nikahın ardından tacqoyma mərasimində ona *Helena* adlı verilsə də, o, bu adı heç vaxt istifadə etmədi. Toy mərasiminə dayısı Neapol kralı V Alfonso ev sahibliyi etdi.

Ancaq Eleonora və Fridrix tamamilə fərqli xarakterə malik idi və bu səbəblə, heç xoşbəxt olmadılar. Portuqaliya sarayındakı zəngin və göstərişli həyatın ardından, xəsisliyi ilə məşhur olan Fridrixin Vyanadakı sakit sarayında çox sıxılan Eleonora saray və yerli xalq tərəfindən çox sevildi. 3 sentyabr 1467-ci ildə vəfat etdi.

## Övladları
* Hersoq Kristofor (16 noyabr 1455 — 21 mart 1456)
* **[[I Maksimilian (Müqəddəs Roma imperatoru)|I Maksimilian]]**
* Hersoginya Helena (3 noyabr 1460 — 28 fevral 1461)
* Hersoginya Kunigunde (16 mart 1465 — 6 avqust 1520)
* Hersoq Juan (9 avqust 1466 — 10 fevral 1467)

## Mənbə
* Sigrid-Maria Größing, AEIOU — Glück und Unglück im österreichischen Kaiserhaus, Verlag Amalthea, 

## İstinadlar
İsmayıl İbrahimli

**İsmayıl Xalid oğlu İbrahimli** () — Azərbaycanlı peşəkar futbolçu. "Zirə" futbol klubunun və futbol üzrə Azərbaycan Milli komandasının yarımüdafiəçisi. Müqavilə ilə "Qarabağ"a məxsusdur.

## Klub karyerası

### Şüvəlan
İsmayıl İbrahimlinin ilk peşəkar klubu "Şüvəlan" klubu olub. Futbolçunun klubun əsas heyətinə dəvət edilməsi 15 oktyabr 2014-cü il tarixində baş verir. Futbolçunun peşəkar futbolda debütu 23 avqust 2015-ci il tarixində baş tutur. Bu tarixdə baş tutan Azərbaycan Premyer Liqasının 3-cü turunun "Şüvəlan" — "Qarabağ" oyununda 76-cı dəqiqədə meydana daxil olmaqla debüt oyununu keçirir. Bu "Şüvəlan"ın heyətində futbolçunun ilk və son oyunu olur.

### [[MOİK Bakı FK|MOİK]]
Futbolçu 2017-ci ilin yayında Futbol üzrə Azərbaycan çempionatının birinci dvizionunda yarışan "MOİK" klubuna keçir və burada bir mövsümdə 24 oyuna çıxaraq 5 qol vurur.

### [[Qarabağ FK|Qarabağ]]
İsmayıl İbrahimli 2018-ci ilin iyun ayında "Qarabağ" klubu ilə müqavilə imzalayır. Azərbaycan çempionun heyətində futbolçunun debütu, 18 avqust 2018-ci ildə "Səbail" klubuna qarşı oyunda baş verir. İsmayıl İbrahimli oyunun 88-ci dəqiqəsində Mahir Emrelini əvəzləyərək meydana daxil olur.

Futbolçunun avrokuboklarda debütu, 2019-cu ildə UEFA Avroliqa turnirində, "Qarabağ"ın "Sevilya" klubuna qarşı baş tutmuş oyununda baş verir.

### [[Zirə FK|Zirə]] (icarə)
22 iyun 2023-cü ildə *[[Zirə FK|Zirə]]* **İsmayıl İbrahimlini** 1 illik icarəyə götürdüyünü açıqladı.

## Milli komanda karyerası
Futbolçunun milli komanaya ilk dəvəti, 2015-ci ildə 19 yaşa qədər futbolçulardan ibarət Azərbaycan Milli komandasına dəvəti olub. 5 avqust 2015-ci ildə Azərbaycan U-19 komandasının Malta ilə baş tutmuş yoldaşlıq oyununda Azərbaycan milli komandasının qollarından birini vurur.

2018-ci ilin yanvarın 9-dan 27-dək, 21 yaşadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan yığmasının Türkiyənin Antalya şəhərində təlim-məşq toplanışı keçirilir və buraya dəvət edilən futbolçuların arasında İsmayıl İbrahimildə olur.

Futbolçunun Azərbaycan U-21 komandasında debütu isə, 6 sentyabr 2018-ci ildə Azərbaycan millisinin İsaril milli komandasına qarşı oyunda baş verir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qərbi Xunnu

**Qərbi Hun İmperiyası** və ya **Qərbi Hiunq-nu** — M.ö. 58-ci ildə Hun İmperiyasının parçalanması nəticəsində yaranmış Türk dövləti. Qurucusu və yeganə tanhusu Çiçi xandır.

## Tarixi
M.ö. 58-ci ildə Tutsitan Tanhunun ölümündən sonra hakimiyyətə gələn I Huxanye Çin imperatoruna elçi göndərərək ona bağlılığını bildirdi. Bəlkə də, Huxanyenin bunu etməsinin səbəbi anası idi, çünki onun anası çinli idi. Buna əks olaraq onun türk qadınından olan qardaşı Çiçi Huxanyeyə üsyan edir. Nəticədə Hun İmperiyası parçalanır və Çiçi Tanhu dövlətin qərbini tamamən müstəqil idarə etməyə başlayır. O, Talas çayının ətrafında şəhər salır və buranı paytaxt elan edir. Amma Çiçinin imperiyası uzunömürlü olmur. Bunun səbəbi, Çiçinin bu iki böyük iki səhvi idi:

* Çiçi savaşlarda əski Hun taktikalarını deyil, qala qoruma taktikasını istifadə edirdi. 
* Çiçi xaqan, öz əsgərlərinə qarşı çox sərt davranırdı.

M.ö. 36-cı ildə Talas çayı yaxınlığında baş verən savaşda Çiçi xanda daxil 1518 nəfər həlak olur və türk milləti tamamilə Çinə tabe edilir.

## Ədəbiyyatda baş verən qarışıqlıq

* Bəzi tarix kitab və məqalələrində "Qərbi Hun imperiyası" adlanan Avropa Hun imperiyasını belə adlandırmaq doğru deyil. Əsil Qərbi Hun dövləti, M.ö. 58-M.ö. 36 illərində mövcud olan qısa ömürlü dövlətdir.
* Həmçinin tarixlə bağlı bəzi kitab və məqalələrdə Qərbi Hun İmperiyasının xanı kimi Panu xan göstərilir. Bu da səhvdir, belə ki, Panu Tanhu Qərb Hunlarının deyil, Şimal Hunlarının xaqanı idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Karl Reyneke

**Karl Reyneke** (; ) — alman bəstəkarı, drijoru və pianoçusu.

## Həyatı
Karl Reyneke 23 iyun 1824-cü ildə Almaniyanın Altona şəhərində anadan olmuşdu. 6 yaşından atası ilə bərabər musiqi ilə məşğul idi. 1835-ci ildə öz doğma şəhərində pianoçu kimi çıxış etmişdi. Sonra Avropaya qastrol səfərlərinə çıxmışdı.

Karl Reyneke 10 mart 1910-cu ildə Almaniyanın Leypsiq şəhərində vəfat edib.

## Əsərləri
* * "Kral Manfred" komik operası | *König Manfred* (1867)
* *Ein Abenteuer Händels*, operetta, 1874
* *Auf hohen Befehl*, comic opera, 1886
* *Der Gouverneur von Tours*, comic opera, 1891
* Symphony No. 1 in A major, Op. 79, 1858

* Symphony No. 2 in C minor, Op. 134, 1874
* Symphony No. 3 in G minor, Op. 227, 1895
* Piano Quartet in light style, Op. 272, 1904
* Piano Quintet in A, Op. 83, 1866
* Cello Concerto in D minor, Op. 82, 1864
* Violin Concerto in G minor, Op. 141, 1876
* Harp Concerto in E minor, Op. 182 (1884)
* [[Flute Concerto (Reinecke)|Flute Concerto in D major]], Op. 283 (1908)
* Ballade for flute and orchestra in D minor, Op. 288 (1908) (his last opus number)
* Piano Concerto No. 1 in F-sharp minor, Op. 72, 1860
* Piano Concerto No. 2 in E minor, Op. 120, 1872
* Piano Concerto No. 3 in C major, Op. 144, 1877
* Piano Concerto No. 4 in B minor, Op. 254, 1900
* Serenade for strings in G minor, Op. 242, around 1898
* Trio for piano, oboe and horn in A minor, Op. 188, 1886
* Trio for piano, clarinet and viola in A, Op. 264
* Trio for piano, clarinet and horn in B-flat, Op. 274, 1905
* [[Octet (Reinecke)|Octet for winds in B-flat]], Op. 216, 1892
* Sextet for flute, oboe, clarinet, 2 horns and bassoon in B-flat, Op. 271
* Five string quartets (Op. 16 in E-flat, 1843; Op. 30 in F, 1851; Op. 132 in C, 1874; Op. 211 in D major, 1890; and Op. 287)
* Organ Sonata, Op. 284
* Piano Sonata for the left hand, Op. 179, 1884
* String Trio in C minor, Op. 249
* [[Sonata Undine|Sonata for flute (*Sonata Undine*)]], Op. 167, 1882
* Sonatas for cello and piano (three, in A minor, Op. 42, 1847–8; D major, Op. 89, 1866; and G major, Op. 238, 1897, recorded on cpo)
* Three light piano trios, Op. 159a
* Piano Trio, Op. 230
* *Drei Fantasiestücke für Viola und Klavier'', Op. 43 (Three fantasy pieces for viola and piano)

## Həmçinin bax
* Nikolay Lısenko

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
THK-15

THK-15 və ya MKEK-4 Uğur, 1955–1963-cü illər arasında Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən istifadə edilən əsas təlim təyyarəsi idi. Əvvəlcə THK-15 olaraq hazırlanmışdı və təyyarənin dizaynı Miles Magister təlim təyyarəsi əsasında hazırlanmışdı və cəmi 57 ədəd istehsal edilmişdir. Bu təyyarələrin hamısı (İordaniya Kral Hərbi Hava Qüvvələrinə hədiyyə edilmiş üç təyyarə istisna olmaqla) TuAF uçuş məktəbində istifadə edilmişdir.

## Texniki məlumatlar
*Mənbə:*
* **Ekipaj:** 2
* **Uzunluq:** 7.50 m
* **[[Qanad uzunluğu]]:** 9.50 m
* **Hündürlük:** 2.16 m
* **Qanad sahəsi:** 15.9 m²
* **Boş çəkisi:** 664.5 kg
* **Mühərrik:** 1 × de Havilland Gipsy Major Ardıcıl dörd silindrli hava soyutmalı mühərrik, 108 kW (145 hp)
* **Maksimum sürət:** 217 km/h
* **[[Kreyser sürəti]]:** 177 km/h
* **Mənzil:** 512 km
* **Havada qalma müddəti:** 3,25 saat
* **Silahlar:** 2 pulemyot

## İstinadlar
Kastiliyalı Urraka (Portuqaliya kraliçası)

**Kastiliyalı Urraka** () () — Portuqaliya kralı II Afonsonun xanımı, Portuqaliyanın kraliça-konsortu, Kastiliya infantası.

Atası Kastiliya kralı VIII Alfonso, anası isə İngiltərə kralı II Henrinin qızı Elyanora Plantagenetdir. İlk başda Fransa kralı VIII Lüdoviklə evləndirilməsi planlaşdırılsa da, anası buna qarşı çıxdı. Onun yerinə kiçik bacısı Blanş Fransa sarayına gəlin olaraq göndərildi.

1206-cı ildə Urraka Portuqaliya kralı I Sançonun oğlu və vəliəhdi İnfant Afonsoyla evləndirildi. Ərinin 1212-ci ildə taxta çıxmasıyla Urraka Portuqaliya kraliçası oldu.Cütlüyün bu nigahdan 4 övladı dünyaya gəldi.

Cütlük bir-birini o qədər çox sevirdi ki, II Afonso 1214-cü ildə hazırlanan vəsiyyətində övladlarını deyil, xanımını taxt varisi elan etdi. Ancaq Urraka kraldan öncə - 1220-ci ildə anidən vəfat etdi.

## Övladları

* **[[II Sanço]]**
* **[[III Afonso]]**
* Portuqaliyalı Eleonora
* İnfant Fernando (d. 1217 - ö. 19 yanvar 1246)

## Mənbə

* Seward, Desmond (1978). *Eleanor of Aquitaine: The Mother Queen*. New York: Dorset Press. p.&nbsp;233. ISBN 0-88029-055-2
* Nez, H. Salvador Mart (11 April 2010). *Alfonso X, the Learned: A Biography*. BRILL. ISBN 978-9004181472
* Shadis, Miriam (2010). *Berenguela of Castile (1180–1246) and Political Women in the High Middle Ages*. Palgrave Macmillan. p.&nbsp;4. ISBN 978-0-312-23473-7

## İstinadlar
Kastiliyalı Beatrisa (1242–1303)

**Kastiliyalı Beatris** () () — Portuqaliya kralı III Afonsonun ikinci xanımı, Portuqaliyanın kraliça-konsortu.

Atası Kastiliya kralı X Alfonso, anası isə onun məşuqəsi Mayor de Quzmandır. Alqavra bölgəsi uğrunda Portuqaliya krallığı ilə sülhü təmin etmək üçün atası onu 1253-cü ildə Portuqaliya kralı III Afonsoyla evləndirdi. Sülh şərtlərinə görə, Kastiliya Alqavra bölgəsi üzərindəki bütün haqlarından əl çəkəcək, cütlüyün doğulan ilk oğlan uşağı 7 yaşına gəldikdə bölgənin hakimi elan olunacaqdı. Ancaq bu evlilik Portuqaliya sarayında skandala səbəb oldu. Belə ki, III Afonso hələ də ilk xanımı olan Bulonlu Matilda ilə evli idi. Xanımının 1255-ci ildə onu Roma papası IV Aleksandra şikayət etməsinin ardından, III Afonso 1258-ci ildə ikiarvadlılıqda təqsirli görüldü və onun ikinci evliliyi Roma-katolik kilsəsi tərəfindən tanınmadı. Üstəlik papanın istəyinə görə kral ilk xanımının cehizini geri qaytarmalı idi. Ancaq ertəsi il Bulonlu Matildanın vəfat etməsiylə bu məsələ həll oldu və kralın ikinci evliliyi kilsə tərəfindən tanındı.

Ərinin ölümünədək Portuqaliya sarayında nüfuz sahibi olan Beatris hər iki krallıq arasındakı münasibətlərin qorunmasında mühüm rol oynadı. Anasının vəfatının ardından ona aid mülkləri də öz adına alan Beatris bölgədəki Santa Klara kilsəsini də himayəyə aldı. 1279-cu ildə ərinin vəfatıyla böyük oğlu Denis Portuqaliya taxtına əyləşdi.

Ancaq oğlu I Denislə münasibətlərinin pisləşməsi səbəbilə 1282-ci ildə Sevilyaya geri döndü. O illərdə atası X Alfonso ilə ögey qardaşı İnfant Sanço arasında başlayan taxt mübarizəsi davam etməkdə idi. Bu taxt mübarizəsində atasına həm maddi, həm də siyasi dəstək verən Beatris atasının vəfat etdiyi 1284-cü ilədək onun yanında qaldı. 27 oktyabr 1303-cü ildə burada vəfat etdi.

## Övladları

* Blanş (1259-1321), rahibə
* I Diniz, Portuqaliya kralı
* Afonso (1263-1312)
* Sança (1264-1284)
* Mariya (1265-1266)
* Vinsent (1268)
* Fernando (1269)

## Mənbə

* González Jiménez, Manuel (2004). *Alfonso X el Sabio*. Barcelona: Publisher Ariel S. A. ISBN 84-344-6758-5
* Salazar y Acha, Jaime de (1989). "Los descendientes del conde Ero Fernández, fundador de Monasterio de Santa María de Ferreira de Pallares". *El Museo de Pontevedra* (in Spanish) (43): 67–86. ISSN 0210-7791
* Valdeón Baruque, Julio (2003). *Alfonso X: la forja de la España moderna* (in Spanish). Madrid: Ediciones Temas de Hoy, S.A. ISBN 84-8460-277-X

## İstinadlar
Kastiliyalı Beatrisa (1293–1359)

**Kastiliyalı Beatris** () () — Portuqaliya kralı IV Afonsonun xanımı, Portuqaliyanın kraliça-konsortu, Kastiliya infantası. Atası Kastiliya kralı IV Sanço, anası isə onun xanımı Mariya de Molinadır.

## Övladları

* İnfanta Mariya
* İnfant Afonso (d. 1315 - ö. 1317)
* İnfant Denis (d. 12 fevral 1317 - ö. aprel 1317)
* **[[I Pedro]]**
* İnfanta İzabella (d. 21 dekabr 1324 - ö. 11 iyul 1326)
* İnfant Con (d. 23 sentyabr 1326 - ö. 21 iyun 1327)
* İnfanta Eleonora

## Mənbə

* González Mínguez, César (2004). "Fernando IV de Castilla (1295-1312): Perfil de un reinado" (PDF). *Espacio, Tiempo y Forma, Serie III, Historia Medieval* (in Spanish). No. 17. Madrid: Universidad Nacional de Educación a Distancia (UNED), Facultad de Geografía e Historia. pp.&nbsp;223–244. ISSN 0214-9745
* Rodrigues Oliveira, Ana (2010). *Rainhas medievais de Portugal. Dezassete mulheres, duas dinastias, quatro séculos de História* (in Portuguese). Lisbon: A esfera dos livros. ISBN 978-989-626-261-7
* Rodrigues, Ana María S.A. (2012). "The Treasures and Foundations of Isabel, Beatriz, Elisenda and Leonor: The Art Patronage of Four Iberian Queens in the Fourteenth Century". In Martin, Therese (ed.). *Reassessing the roles of women as 'makers' of medieval art and architecture*. Vol. II. Leiden: Brill. ISBN 9789004228320

## İstinadlar
MKE Uğur 44

Türkiyənin ilk yerli təlim təyyarəsi olan MKE Uğur 44, 1954-cü ildə Maşınqayırma və Kimya Sənayesi Müəssisəsi tərəfindən istehsal olunmağa başlanmışdır. Onun istehsal məqsədi Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələri üçün hərbi pilotlar hazırlayan Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələri Akademiyasının uçuş məktəbində hərbi təlim təyyarəsi kimi xidmət etmək idi. Bu çərçivədə 1955-1957-ci illərdə kütləvi istehsala başlanılmış və bu müddət ərzində cəmi 57 təyyarə istehsal edilmişdir. İlk missiya uçuşunu 1955-ci ildə edən MKE Uğur 44 təyyarəsi 1962-ci ildə Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrində son missiya uçuşunu həyata keçirmişdir. Lakin 1969-cu ilə qədər Türk Hava Təşkilatının tərkibində uçuşlarını davam etdirmişdir.

## Texniki məlumatlar
Ekipaj Sayı: 2

Mühərrik: Tək mühərrikli - Gipsy

Mühərrik Gücü: 145 HP

Qanad uzunluğu: 9.50 m

Uzunluq: 7.50 m

Hündürlük: 2.16 m

Maksimal yükgötürmə qabiliyyəti: 923&nbsp;kg

Maksimal sürət: 216&nbsp;km/h

Maksimal mənzil: 512&nbsp;km

## İstinadlar
Banqabandhu bulvarı

**Banqabandhu bulvarı** () Türkiyənin paytaxtı Ankarada prospektdir. Prospekt Banqladeşin qurucusu olan Banqabandhunun adını daşıyır.

Prospektin ilk adı Banga Bandhu Şeyh Mucibur Rahman Avenue olub. 9 noyabr 2020-ci ildə Ankara şəhər məclisi tərəfindən ad qısaldıldı. Banqabandhunun heykəli və onun adını daşıyan park var.

## İstinadlar

## xarici linklər
* Google xəritəsində Bangabandhu Bulvarı
Luka Quqeşaşvili

**Luka Quqeşaşvili** (; ) — "Panserraikos" klubunda və Gürcustan milli futbol komandasında qapıçı kimi çıxış edən Gürcustanlı peşəkar futbolçu.

## Karyerası
2015–16 mövsümünün qış fasiləsindən qabaq Quqeşaşvili Polşanın yüksək liqasında çıxış edən "Yagelloniya Belostok" klubu ilə müqavilə bağladı. 2017-ci ildə o, icarə əsasında Polşanın dördüncü liqa klubu olan "Podlaşiya Bila Podlaska" klubuna transfer olunur. 2018-ci ildə Luka Gürcüstanın yüksək liqa klubu olan "Dila Qori"yə icarəyə göndərildi. 2019-cu ildə Quqeşaşvili icarə əsasında İspaniya La Liqasında çıxış edən "Rekreativo Qranada" klubunun əvəzedici heyətinə transfer olundu. 2020-ci ildə o yenidən icarə əsasında "Dila Qori"yə qayıtdı. 2022-ci ilin əvvəlində, qış fasiləsində o, icarə əsasında Azərbaycanın "Qarabağ" klubuna transfer olunub. 1 fevral 2022-ci ildə "Qarabağ"ın heyətində "Keşlə"yə qarşı oyunda debüt edib.

9 iyul 2024-cü ildə Quqeşaşvili Yunanıstan Super Liqasında çıxış edən "Panserraikos" klubu ilə iki illik müqavilə imzalayıb.

## İstinadlar
Kapitan Amerika: Qarşıdurma

**Kapitan Amerika: Vətəndaş müharibəsi** () — Marvel Comics-in Vətəndaş müharibəsi komiksinə əsaslanan Marvel Kinematoqrafiya Kainatının on üçüncü filmi.

## Rollarda
* Kris Evans — Stiv Rocers (Kapitan Amerika)
* Robert Dauni — Toni Stark (Dəmir adam)
* Skarlet Yohansson — Nataşa Romanova (Qara dul)
* Sebastian Sten — Baki Berners (Qış əsgəri)
* Antoni Makkie — Sem Uilson (Falkon)
* Don Çidl — Cems "Rodi" Rouds (Müharibə maşını)
* Ceremi Renner — Klint Berton (Şahnigöz)
* Çadvik Bosemen — T'Çalla (Qara pantera)
* Paul Bettani — Vijn
* Elizabet Olsen — Vanda Maksimova (Qızıl cadugər)
* Paul Rudd — Skott Lenq (Qarışqa-adam)
* Emili Venkemp — Şaron Karter (Agent 13)
* Tom Holland — Piter Parker (Hörümçək-adam)
* Frenk Qrillo — Brok Rumlov (Krossbones)
* Uilliam Hart — General Ross
* Daniel Brül — Hermut Zemo
* Martin Frimen — Everett Ross

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Emi Paskal

**Emi Bet Paskal** () — amerikalı biznesmen və film istehsalçısı. 2006-cı ildən 2015-ci ilə qədər Sony şirkətində işləmişdir. Paskal 2016-cı ildə Pascal Pictures şirkətini qurmuşdur.

## Şəxsi həyatı

Paskal keçmiş müxbir Bernard Ueinraub ilə 1997-ci ildə evlənmişdir. Oğulları ilə birlikdə Los-Anceles şəhərinin Brentvud ərazisində yaşayırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Müqəddəs Portuqaliyalı İzabella

**Araqonlu Elizabet** () və ya **Portuqaliyalı** **Müqəddəs Elizabet** () () — Portuqaliya kralı I Denisin xanımı, Portuqaliyanın kraliça-konsortu, Araqon infantası.

Atası Araqon kralı III Pyotr, anası isə onun xanımı Siciliyalı Konstansadır.

## Övladları

* İnfanta Konstansa
* **[[IV Afonso]]**

## Mənbə

* H. V. Livermore (2004). *Portugal: A Traveller's History*. Boydell Press. p.&nbsp;15. ISBN 978-1-84383-063-4
* Fr. Paolo O. Pirlo, SHMI (1997). "St. Elizabeth of Portugal". *My First Book of Saints*. Sons of Holy Mary Immaculate - Quality Catholic Publications. pp.&nbsp;142–143. ISBN 971-91595-4-5
* David Farmer; David Hugh Farmer (14 April 2011). *The Oxford Dictionary of Saints, Fifth Edition Revised*. OUP Oxford. p.&nbsp;143. ISBN 0-19-959660-3
* Lorenzo Lima, J. (2013). *Patrimonio e historia de la antigua Catedral de La Laguna* (in Spanish). Diocesis of San Cristóbal de la Laguna, Government of the Canary Islands, et al. ISBN 978-84-7947-625-0
* Rodrigues Oliveira, Ana (2010). "Isabel de Aragão (1270–1336). A Rainha Santa". *Rainhas medievais de Portugal. Dezassete mulheres, duas dinastias, quatro séculos de História* [*Medieval Queens of Portugal: Seventeen women, two dynasties, four centuries of history*] (in Portuguese). Lisbon: A esfera dos livros. ISBN 978-989-626-261-7
* Ferreira, João (2010). *Histórias Rocambolescas da História de Portugal* [*Fantastic Stories of the History of Portugal*] (in Portuguese) (6 ed.). Lisbon, Portugal: A Esfera dos Livros. ISBN 978-989-626-216-7

## İstinadlar