open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Statistika Dispersiya

### Dispersiya
Variantların orta kəmiyyətlərdən uzaqlaşmalarının kvadratları cəmindən hesablanmış orta kəmiyyət dispersiya ( \sigma^2 ) adlanır.

Variantlar çəki ilə verilmədikdə bu \sigma^2=\frac{\sum(x-\bar{x})^2}{\sum n} düsturla, variantlar çəki ilə verildikdə isə bu  \sigma^2=\frac{\sum(x- \bar{x})^2*f}{\sum f} düsturla hesablanır.

Burada : n - variantların sayı

x - variant

\bar{x} - hesabi orta

f - çəki (tezlik)

\bar{x}=\frac{\sum x*f}{\sum f}=\frac{5*1+10*4+15*5}{1+4+5}=\frac{120}{10}=12

\sigma^2=\frac{\sum(x- \bar{x})^2*f}{\sum f}=\frac{49+16+45}{1+4+5}=\frac{110}{10}=11

### Alternativ əlamətin dispersiyası
Alternativ əlamətin dispersiyası ( \sigma^2_p=p*q ) əlamətə malik olanlarla əlamətə malik olmayanların hissələrinin hasilinə bərabərdir. Alternativ əlamətin

dispersiyasının maksimum qiyməti 0.25 - ə bərabərdir.

Statistika məcmu vahidləri N -lə, məcmu vahidlərində əlamə malik olan vahidləri M - lə işarə etsək, o zaman əlamətə malik olan vahidlərin hissəsi təşkil

edər:p=\frac{M}{N}. Onda əlamətə malik olmayanların hissəsi aşağıdakı kimi müəyyən edilər: q=\frac{N-M}{N}

Deməli, əlamətə malik olanlar və əlamətə malik olmayanların hissələrinin cəmi vahidə bərabər olar : p + q = 1, buradan p=1-q , q=1-p

Alternativ əlamətlər haqqında məlumat verilmədikdə alternativ əlamətin dispersiyasının maksimum qiymətini götürmək olar.

Misal: İqtisad Universitetinin qiyabi şöbəsində oxuyan 2000 tələbədən 1200 nəfəri ixtisasa uyğun işlədikləri halda, 800 nəfəri isə işləməyənlərdir.

Buradan : p=\frac{1200}{2000}=0,6 , q=\frac{2000-1200}{2000}=0,4     {\displaystyle \sigma _{p}^{2}=p*q} =0,6*0,4=0,24

## Xassələri
# - ci xassə: Sabit kəmiyyətin dispersiyası sıfra bərabərdir.
# - ci xassə: Əgər əlamətin hər bir qiymətindən hər hansı bir sabit A ədədini çıxsaq, dispersiyanın qiyməti dəyişməyəcəkdir: \sigma^2_{x-A}=\sigma^2 .Deməli, dispersiyanı variantlardan sabit ədədi çıxmaq əsasında hesablamaq olar.
# -cü xassə: Əgər variantların qiymətlərini sabit A ədədinə (bir qayda olaraq, fasilə kəmiyyətinə) ixtisar etsək, o zaman dispersiyanın qiyməti d^2 dəfə azalar.Ona görə dispersiyanın həqiqi qiymətini müəyyən etmək üçün dispersiyanı d^2 -avurmaq lazımdır: \sigma^2_\frac{x}{d}=\sigma^2_x*d^2
# -cü xassə: Əgər dispersiyanı istənilən A kəmiyyətindən hesablasaq, o bu və yaxud digər dərəcədə hesablanmış hesabi orta kəmiyyətdən ( \bar{x} ) fərqlənəcəkdir,onda o həmişə hesabi orta kəmiyyətdən hesablanmış dispersiyadan böyük olacaqdır.\sigma^2_A>\sigma^2_x

## İstinadlar

S.M.Hacıyev. Statistikanın ümumi nəzəriyyəsi. Dərslik. Bakı. 2005

https://www.facebook.com/variasiya/

## Həmçinin bax
Nisbi kəmiyyətlər

Mütləq kəmiyyətlər

Statistika
Butan nqultrumu

**Butan nqultrumu** (Dzonqxa: , *nqyultram * kimi tələffüz edilir) — Butan krallığının pul vahididir. Krallığın rəsmi valyutası 1974-cü ildən dövriyəyə buraxılmışdır. (Əvvəl Butan rupisi Butanın valyutası idi, hərçənd bəzən müasir nqultrumu da "Butanın rupisi" adlandırırlar).

1 nqultrum 100 setrumdan ibarətdir. ISO 4217 standartında nqultrumun kodu — BTN, simvolu — Nu, setrumun simvolu — Ch-dır.

Mübadilədə daha çox 20, 25, 50 setrumluq və 1 nqultrumluq sikkələrdən istifadə olunur. Nadir hallarda isə 5 və 10 setrumluq sikkələrdən istifadə olunur. Mübadilədə 1, 5, 10, 20, 50, 100, 500 və 1000 nqultrumluq əsginaslar üstünlük təşkil edir.

Nqultrumun məzənnəsi Hindistan rupisi ilə əlaqəlidir.

## Sikkələr

## Əsginaslar

2014-cü ildə yeni nümunənin 1 və 10 nqultrumluq əsginasları buraxılmışdır. Hazırlanmasında kağız-polimerdən istifadə edilmişdir..

## Valyuta məzənnəsinin rejimi

Nqultrumun məzənnəsi 1:1 nisbətində hindistan rupisi ilə (ISO 4217 kodu — INR) əlaqədardır..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Бутанский Нгултрум — Банкноты со всего мира
* 
* Галерея банкнот Бутана
Zlatni Rat

**Zlatni Rat** (), həmçinin **Qızıl burun** və ya **Qızıl buynuz** ― dil Xorvatiyanın Dalmasiya regionu, Braç adası, Bol şəhərinin 2&nbsp;km cənubunda, yerləşir. Xvar kanalında Braç və Xvar adalarının arasında, güclü axınların təsiri ilə meydana gəlmişdir. Ağ qumlardan təşkil olunan dil Adriatik dənizində qərarlaşır.

Çimərlik dilin hər iki sahili boyunca 634 m məsafədə uzanır. Dilin sonucu cənub-qərb küləklərinin yəsiri ilə şərqə, nadir hallarda isə qərbə əyilir. Bu külək Corvatiyada Sirroko adlanır. Çimərlikdə uzağa getmək təhlükəlidir. Səbəb axınların bir başa açıq dənizə çıxmasıdır. Buradan əsən qərb küləkləri (Miqstral) Vindsyorfinq vəhəskarlarını bura cəlb edir

Dil dövlət tərəfindən geomorfoloji obyekt kimi qorunur.

## İstinadlar
10000 yenlik əsginas

**10000 yenlik əskinaz** () — Yaponiyada işlədilən əskinazlardan biri. Ön tərəfində Meyci dövrü filosofu və Keyo Universitetinin qurucusu Yukiçi Fukuzavanın portreti əks olunmuşdur. Əskinazın arxa tərəfində isə Byodo-ində yerləşən Feniks zalındakı Hoo (, Çin feniksi) rəsmi var.

Saxta əskinazların dövriyyəyə buraxılmasının qarşısını almaq üçün bu əskinaza bir çox təhlükəsizlik ünsürləri daxil edilmişdir: holoqram, oyma nəşr, gizli şəkil, lüminessent mürəkkəb, mikronəşr, inci mürəkkəb, EURion bürcü və s.


Şəkil:P94b-10000Yen-(1958) front.jpg|10000 yenlik əskinazların C seriyası (1957).
Şəkil:10000 yen note.JPG|10000 yenlik əskinazların D seriyası (1984).


## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Yapon yeni əskinazları
Hörümçək adam 2

**Hörümçək adam 2** () — 2004-cü ildə Sem Reyminin rejissorluğu ilə çəkilmiş və Elvin Sarcent tərəfindən Alfred Qof, Maylz Millar və Maykl Şeybonun ssenari müəllifləri olduğu ABŞ superqəhrəman filmi. Eyni adlı uydurma Marvel Comiks personajına əsaslanan bu film, Reyminin Hörümçək-adam trilogiyasının ikinci hissəsidir və Tobi Maquayr ilə birlikdə Kirsten Danst, Ceyms Franko, Alfred Molina, Rozmari Harrisin baş rollarda oynadığı Hörümçək-adam (2002) filminin davamıdır.

Əsas çəkilişlər 2003-cü ilin aprelində Nyu-Yorkda başladı və Los-Ancelesdə də aparıldı. Yenidən çəkilişlər həmin ilin sonunda baş tutdu və dekabrda başa çatdı. Hörümçək adam-2 30 iyun 2004-cü ildə həm ənənəvi, həm də IMAX kinoteatrlarında nümayiş olundu. O, emosional çəkisini və vizual effektlərini, həmçinin Maquayr və Molinanın çıxışlarını və Reyminin rejissorluğunu yüksək qiymətləndirən tənqidçilər tərəfindən geniş rəğbət qazandı və dünya üzrə 789 milyon dollar gəlir əldə etdi ki, bu da onu ilin üçüncü ən çox gəlir gətirən filmi etdi. Film 77-ci Akademiya Mükafatlarında Ən Yaxşı Vizual Effektlər üzrə mükafat, həmçinin Ən Yaxşı Səs Miksiyası və Ən Yaxşı Səs Montajı nominasiyalarına namizəd oldu; Bundan əlavə, film Saturn mükafatına layiq görüldü. Film indiyə qədər çəkilmiş ən böyük superqəhrəman filmlərindən biri və bu janrda gələcək filmlər üçün nümunə kimi qəbul edilir. Onun müvəffəqiyyəti Hörümçək adam 3 (2007) filminin çəkilməsinə gətirib çıxardı. Mauqayr və Molina 2021-ci ildə "Hörümçək adam: Evə yol yoxdur" filmində öz rollarını yenidən təkrarladılar.

## Məzmun
İlk filmdəki hadisələrdən iki il keçib. Sakit təbiətli Piter Parker yeni problemlərlə qarşılaşır. O, ətrafındakı sevdiklərinə yaxın olduqca onları təhlükəyə atdığını anlayır. Onun ikili həyatı düşmənləri ilə yanaşı dostlarına da zərər vurur.
 
İndi Piter yeni super mənfi qəhrəmanla mübarizə aparmalıdır: özünə səkkiz ayaq düzəltmiş başdanxarab həkim Otto Oktavius...

## Rollarda
NBA Ən Dəyərli Oyunçu Mükafatı

**NBA Ən Dəyərli Oyunçu Mükafatı** (**M**ost **V**aluable **P**layer, qısaca **MVP**), NBAdə oyunçulara verilen bir mükafatdır.

Hər il üç dəfə Ən Dəyərli Oyunçu Mükafatı sahibini tapır. Bunlardan ilki All Star Şərq-Qərb Matçı Ən Dəyərli Oyunçu Mükafatıdır. Bu mükafat, hər il şou məqsədli təşkil olunur, Şərq və Qərb komandalarının oyunçularından ibarət olan yığma komandaların oynadığı matçda ən yaxşı performansı göstərmiş olan oyunçuya verilir. Digər iki mükafat isə Normal Mövsüm "Ən Dəyərli Oyunçu Mükafatı" və Pleyoff "Ən Dəyərli Oyunçu Mükafatı"dır.

Seçkinin nəyə əsasəm edildiyi məlum olmamaqla yanaşı, ümumiyyətlə qazanan komandaların ən yaxşı oyun sərgiləmiş oyunçularının bu mükafatı alması, bu mövzuda yazılmamış qanunlardan biridir (Məğlub olan bir komandanın oyunçusu yüksək statistik rəqəmlərinə çatsa belə "Ən Dəyərli Oyunçu Mükafatı"na layiq olmaq kimi bir şansı yok kimdir.). Çikaqo Bullz oyun qurucusu Derrik Rouz, 22 yaşında bu mükafatı alaraq ən gənc yaşda **MVP** olan oyunçu olmuşdur. Dirk Noviçki bu mükafatı qazanan tək Avropalı oyunçudur. Stiv Neş də bu mükafatı qazanan tək Kanadalıdı.

2015-ci il May ayından etibarən bu mükafatı qazanan son ad Stefan Karridir.

## Mükafatı qazanan oyunçuların siyahısı
[right|thumb|[Derrik Rouz, 2010-2011 sezonunda MVP olaraq NBA tarixində ən gənc bu mükafata sahib olmuş oyunçudur.]]

## Ən Çox Qazananlar

right|thumb|Kareem Abdul-Jabbar, ən çox MVP mükafatını qazanmış oyunçudur

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* www.nba.com. Ən Dəyərli Oyunçu. (İngiliscə) 
* basketball-reference.com. Ən Dəyərli Oyunçu (İngiliscə)
Əcəm (qrup)

**Əcəm** — İngiltərə fəaliyyət göstərən İran musiqi qrupu. Musiqi qrupu əsasən Azərbaycan, fars, bəluc və digər İran xalqlarının musiqisini ifa edir.

## Qrupun üzvüləri
*Parham Əcəmi, zərb musiqi alətləri
*Əmin Əcəmi, Ud, söz yazarı, vocalçı
*Şöhrə Xatun, keyboards
*Nəriman, bas gitara
*Zərdüşd Zəfəri, ney
*Araş Fəyyazi, vocalçı, skripkaçı, bağlama
*Sara Fotros, qaval

## Diskoqrafiya
*2010 *Raghse Mardoone*
*2016 *Rag O Risheh*

## Xarici keçidlər
*Rəsmi saytı
*An Interview with Ajam Band
Kurş dili

**Kurş dili** (, ) — uzun və ensiz quru parçası, dil Kurş körfəzini Baltik dənizindən ayırır. Dik Kalininqrad vilayəti Zelenoqrand şəhərindən Litvanın Klaypeda şəhərinə qədər uzanır.

Dilin adı vaxtı ilə Prussiyadan bura gəlmiş almanlardan öncə burada yaşayan Kurşi xalqının şərəfinə adlandırılmışdır.

Dilin uzunluğu 98 km, eni isə 300 metrdən 3,8 km arasında dəyişir.

2000-ci ildə Kurş dili YUNESCO Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.

Kurş unikal təbiət-antropogen lanşaft formasıdır. Ümumilikdə Baltik dənizində yerləşən Xel və Baltik dili ilə birlikdə bu dillərin dünyada analoqu yoxdur.

Bioloji rəngarəngliyi açıq şəkildə müşahidə etmək olur. Burada səhralara xas olan dyunlardan tutmuş, tundra zonasına xas olan bataqlıqlara belə rast gəlmək olur. Burada olan dyunların eni 0,3–1 km km arasında dəyişir. Üstəlik dünyada sahilə yaxın ərazidə ən hündür dyun məhs burada yerləşir. Onun hündürlüyü 67,2 metrdir (Vetsekuqs). İl ərzində yaz və payız ayları bura 10–20 min quş pənah gətirir.

Dil əsasən qumdan təşkil olunmuşdur. Üzəri bir necə sm olan ot bitkisi ilə örtülüdür.

İqlimi mülayimdir. Bu səbəbdən burada insanlar maydan noyabra qədər istirahət edirlər.

Dilin Klaypeda şəhəri yaxınlığında boğaz yerləşir. Bu boğa vastəsi ilə Kurş körfəzi ilə Baltik dənizi birləşir. Burada bərələr fəaliyyət göstərir. Rusiyaya məxsus ərazidə Kurş dili Milli Parkı yerləşir

## Adı
Alman idarəçiliyi dönəmində dil *Kurişe-Nerunq* () adını daşıyırdı. Litvada *Kurşyo-Nerinqo* və ya *Kurşyo-Neriya* (). Cənub hissəsinin FSFSR ərazisinə verildikdən sonra adı *Kurskaya Nereya*, 1959 ildə adı *Kurs dili*, 1971 ildən isə çağdaş adı təstiqlənmişdir.

## Tarix
X—XI əsrlər Kurş dilində vikinqlərə məxsus yaşayış məntəqəsi olmuşdur. Bu yaşayış məntəqəsi indiki Rıbaçiy qəsəbəsi yaxınlığında yerləşirdi. İlk dəfə vikinqlərin izləri alman arxeoloqu tərəfindən 1893-cü ildə aşkarlanmışdır. Ancaq 2008-ci ildə Kalininqrad arxeoloqlarının sayəsində bu fakt təstiqlənmişdir.
Burada çoxlu sayda əşyalar aşkarlanmışdır.

XIII əsrdə Kurş dili Tevton ordeninin tərkibinə keçmişdir. Bu ərazi şimal və cənub torpaqları arasında ən qısa yol olmuşdur. Güçlü küləklərin sayəsində hündür dyunlar əmələgəlmə prosesi daim davam etmişdir. Prussiyalılar dili küləklərdən qorumaq məqsədi Ağcaqayın ağacları əkilmişdir.

## Qanunsuz tikili
Dilin YUNESCO Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilməsinə baxmayaraq dilin Rusiya hissəsində tikinti işləri aparılır. Üstəlik əraziyə gələn turistlərin sayında böyük həcmdə artım vardır

## Neft hasilatı
Dildən 22 km aralıda şelf zonasında Lukoyl şirkəti neft hasilatını həyata keçirir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *Тяльксните М.* Куршская коса. — Вильнюс: Минтис, 1980.
* "GEO" Jurnalı № 3, mart 2008 il.

## Mənbə
* 

* 
* Kurş dili
Praqa prosesi

**Praqa prosesi** () — 2004-cü ildən etibarən Azərbaycan və Ermənistan Xarici işlər nazirləri arasında Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzrə birbaşa danışıqlar.

## Tarixi
ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri 2002-ci ilin mart ayında bölgəyə səfərləri zamanı danışıqlar prosesinin Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin xüsusi nümayəndələri səviyyəsində davam etdirilməsi təklifini irəli sürdülər. Bu təklif hər iki dövlət başçısı tərəfindən qəbul olundu. 13-15 mart və 29-30 iyul 2002-ci il tarixlərində Praqa yaxınlığında hər iki dövlət başçısının xüsusi nümayəndələrinin iki görüşü keçirildi.

2004-cü il aprelində Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin Praqada keçirilən görüşü sonradan çoxraundlu danışıqlar sürəcinə çevrilməklə «Praqa prosesi» adlanmağa başladı. Sonra bu prosesə digər elementlər əlavə olundu. Praqa prosesinin ilk mərhələsi 2006-cı ilin fevralında Paris yaxınlığındakı Rambuye qəsrində keçirilən və geniş beynəlxalq ajiotaja baxmayaraq nəticəsiz qalan danışıqlarla yekunlaşdı.  2007-ci ilin noyabrında, həmsədrlər Praqa prosesinin ilkin nəticəsi kimi Madriddə Azərbaycan və Ermənistan XİN başçıları ilə görüşdə tərəflərə nizamlamanın baza prinsiplərinə dair layihə təqdim etdilər.  O vaxtdan danışıqlar prosesi Madrid prinsipləri ətrafında gedir.  Bu layihəni Qarabağ sülh prosesinin ilkin "yol xəritəsi" də hesab etmək olar.

## İstinadlar
Cənubi Afrika randı

**Cənubi Afrika randı** (ISO 4217 kodu: *ZAR*) — Cənubi Afrikanın pul vahidi.
Cənubi Afrika randı çox vaxt R hərifi ilə işarə olunur. Rand sözü Yohannesburqun əsası qoyulduğu və Cənubi Afrikanın qızıl yataqlarının əksəriyyətinin yerləşdiyi Vitvatersrand adlanan yerdən gəlir. 
Cənubi Afrika valyutası olan Cənubi Afrika Randı (ZAR) ilk dəfə 1961-ci ilin fevral ayında Cənubi Afrikanın Respublikasının əsası qoyulmamışdan əvvəl təqdim olundu və rand Cənubi Afrikanın köhnə valyutası olan poundu əvəz etdi. 1970-ci illərin əvvəllərinə qədər 1.5 rand 1 ABŞ dolları dəyərində idi. Ancaq sonrakı onilliklər ərzində randın dəyəri sürətlə düşməyə başladı. 1990-cı illərdə siyasi vəziyyət dəyişdikcə, randın dəyəri daha da azaldı.

## İstinadlar
250 manatlıq əsginas

**250 manatlıq əsginas** — Azərbaycanda 1992-2006-cı illərdə işlədilən milli əsginaslardan biri. Cəmi 1 dəfə (1992-ci ildə) dövriyyəyə buraxılmışdır.

## Tarixi
250 manatlıq əsginaslar yalnız bir dəfə – 1992-ci ilin avqust ayında Azərbaycan Milli Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılmışdır. Belə ki, Azərbaycan manatının hazırlanmasına Ayaz Mütəllibovun prezidentliyi dövründə başlanılmış, Əbülfəz Elçibəyin prezidentliyi dövründə isə bu reallaşmışdır. İlk Azərbaycan manatı 15 avqust 1992-ci ildə dövriyyəyə buraxılmışdır ki, həmin əsginaslardan biri də 250 manatlıq əsginas idi. Bu əskinaslar Fransa Mərkəzi Bankı tərəfindən çap edilmişdir. 250 manatlıq əsginasın eskizlərinin müəllifi azərbaycanlı xalçaçı-rəssam Eldar Mikayılzadədir. O, buna görə almalı olduğu qonorarı Dövlət Müdafiə Fonduna keçirmişdir.


AzerbaijanP13b-250Manat-(1992) f-1.jpg|1992-ci ildə buraxılmış ilk və yeganə 250 manatlıq əsginasların ön tərəfi
AzerbaijanP13b-250Manat-(1992) b-1.jpg|1992-ci ildə buraxılmış ilk və yeganə 250 manatlıq əsginasların arxa tərəfi


Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən 7 fevral 2005-ci il tarixdə imzalanmış "Azərbaycan Respublikasında pul nişanlarının nominal dəyərinin və qiymətlər miqyasının dəyişdirilməsi (denominasiyası) haqqında" Fərmanla 1992-2001-ci illərdə dövriyyəyə buraxılmış əsginaslar - eyni zamanda 1992-ci ildə dövriyyəyə buraxılmış 250 manatlıq əsginaslar 2006-cı ildən başlayaraq dövriyyədən çıxarılmışdır.

## Təsviri

Əsginas sadə dizayna malik olmuş, ön tərəfində Qız qalası təsvir olunmuşdur. Əsginasların arxa tərəfi isə milli ornamentlərlə haşiyələnmiş və üzərində "Azərbaycan Milli Bankı" sözləri çap olunmuşdur.

## Ölçüləri
250 manatlıq əsginasın ölçüləri 125×63&nbsp;mm idi.

## Mühafizə elementləri
Saxta əsginasların dövriyyəyə buraxılmasının qarşısını almaq üçün bu əsginasa bir çox təhlükəsizlik ünsürləri daxil edilmişdir. Bu əsginasda su nişanı - üç alov təsvir olunmuşdu.

## Həmçinin bax
*Azərbaycan manatı

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər

*
*Pul. preslib.az
50000 manatlıq əsginas

**50000 manatlıq əsginas** — Azərbaycanda 1996–2006-cı illərdə işlədilən milli əsginaslardan biri. Bu əsginas Azərbaycanın digər əsginasları ilə müqayisədə ən yüksək nominala malik olanıdır. Cəmi 1 dəfə (1996-cı ildə) dövriyyəyə buraxılmışdır.

## Tarixi
50000 manatlıq əsginaslar yalnız bir dəfə – 1996-cı ildə Azərbaycan Milli Bankı tərəfindən ölkədə nağd pul dövriyyəsinin nizamlanması, nağd pula olan tələbatın optimallaşdırılması məqsədilə dövriyyəyə buraxılmışdır. Bu əskinaslar İngiltərədə "De La Rue" şirkəti tərəfindən 1995-ci il tarixi ilə çap edilmişdir.


AzerbaijanP22-50000Manat-1995-donatedir f.jpg|1996-cı ildə buraxılmış ilk və yeganə 50000 manatlıq əsginasların ön tərəfi
AzerbaijanP22-50000Manat-1995-donatedir b.jpg|1996-cı ildə buraxılmış ilk və yeganə 50000 manatlıq əsginasların arxa tərəfi


Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən 7 fevral 2005-ci il tarixdə imzalanmış "Azərbaycan Respublikasında pul nişanlarının nominal dəyərinin və qiymətlər miqyasının dəyişdirilməsi (denominasiyası) haqqında" Fərmanla 1992–2001-ci illərdə dövriyyəyə buraxılmış əsginaslar — eyni zamanda 1996-cı ildə dövriyyəyə buraxılmış 50000 manatlıq əsginaslar 2006-cı ildən başlayaraq dövriyyədən çıxarılmışdır.

## Təsviri

Əsas rəngi yaşıl olmaqla, əsginasın ön tərəfində orijinal üslubda Naxçıvan memarlıq abidəsi olan Möminə Xatun türbəsinin ümumi görünüşü təsvir olunmuşdur. Əsginasın arxa tərəfində isə ənənəvi olaraq milli ornamentlə haşiyələnmiş çərçivədə nominalın dəyəri həm rəqəmlə, həm də sözlə ifadəsi verilmişdir.

## Ölçüləri
50000 manatlıq əsginasın ölçüləri 132×66 mm idi.

## Mühafizə elementləri
Saxta əsginasların dövriyyəyə buraxılmasının qarşısını almaq üçün bu əsginasa bir çox təhlükəsizlik ünsürləri daxil edilmişdir. Belə ki, bu əsginasın dizaynında mürəkkəb su nişanı və bir sıra yeni mühafizə elementləri tətbiq edilmişdir. Azərbaycan əsginaslarında ilk dəfə olaraq, 50000 manatlıq əsginasın seriyası və nömrəsi iki rəngdə verilmişdir.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan manatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Pul. preslib.az
500 manatlıq əsginas

**500 manatlıq əsginas** — Azərbaycanda 1993–2006-cı illərdə işlədilən milli əsginaslardan biri. Cəmi 1 dəfə (1993-cü ildə) dövriyyəyə buraxılmışdır.

## Tarixi
500 manatlıq əsginaslar yalnız bir dəfə – 1993-cü ilin fevral ayında Azərbaycan Milli Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılmışdır. Bu əskinaslar Fransa Mərkəzi Bankı tərəfindən çap edilmişdir. Əsginasın eskizlərinin müəllifi azərbaycanlı xalçaçı-rəssam Eldar Mikayılzadədir. O, buna görə almalı olduğu qonorarı Dövlət Müdafiə Fonduna keçirmişdir.


AzerbaijanP19b-500Manat-(1993) b-1.jpg|1993-cü ildə buraxılmış ilk və yeganə 500 manatlıq əsginasların arxa tərəfi


Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən 7 fevral 2005-ci il tarixdə imzalanmış "Azərbaycan Respublikasında pul nişanlarının nominal dəyərinin və qiymətlər miqyasının dəyişdirilməsi (denominasiyası) haqqında" Fərmanla 1992–2001-ci illərdə dövriyyəyə buraxılmış əsginaslar — eyni zamanda 1993-cü ildə dövriyyəyə buraxılmış 500 manatlıq əsginaslar 2006-cı ildən başlayaraq dövriyyədən çıxarılmışdır.

## Təsviri
Əsginasın ön tərəfində əvvəlcə Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin portretinin çapı nəzərdə tutulmuşdur. Lakin o zaman ölkə Prezidenti olan Əbülfəz Elçibəyin təkidi ilə onun portreti 1000 manatlıq əsginasın üzərində təsvir olunur. 500 manatlıq əsginasda isə dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin portreti təsvir olunur.

Əsginasın arxa tərəfi elə həmin il dövriyyəyə buraxılmış 1000 manatlıq əsginasın arxa tərəfi ilə eyni üslubda milli ornamentlərə uyğun dizaynda hazırlanmışdı. Milli ornamentli çərçivə içərisində nominalın məbləği sözlə və rəqəmlə verilmişdir.

## Ölçüləri
500 manatlıq əsginasın ölçüləri 125×63&nbsp;mm idi.

## Mühafizə elementləri
Saxta əsginasların dövriyyəyə buraxılmasının qarşısını almaq üçün bu əsginasa bir çox təhlükəsizlik ünsürləri daxil edilmişdir. Əsginasda su nişanı — üç alov təsvir olunmuşdu.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan manatı
* 500 manatlıq sikkə

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər

* 
* Pul. preslib.az
20 manatlıq əsginas

**20 manatlıq əsginas** — Azərbaycanda işlədilən milli əsginaslardan biri. Cəmi 2 dəfə (2005 ve 2021-ci illərdə) dövriyyəyə buraxılmışdır.

## Tarixi
20 manatlıq əsginaslar yalnız bir dəfə – 2005-ci ildə Azərbaycan Mərkəzi Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılmışdır.


20 manat obv.jpg|2005-ci ildə buraxılmış ilk və yeganə 20 manatlıq əsginasların ön tərəfi
20 manat rev.jpg|2005-ci ildə buraxılmış ilk və yeganə 20 manatlıq əsginasların arxa tərəfi



## Mövzusu
Bu əsginaslar Qarabağ mövzusuna həsr olunmuşdur.

## Təsviri
Ağ kağızda, əsas rəngi yaşıl olmaqla əsginasın ön tərəfində qüdrət nişanəsi-qılınc, dəbilqə, qalxan və Sülh rəmzi "Xarı Bülbül" təsvir olunmuşdur. Həmçinin Azərbaycan Mərkəzi Bankının sədri Elman Rüstəmovun imzası da ön tərəfdədir.

Bu əsginasın arxa fonunda Azərbaycanın Avropaya inteqrasiyasının xəritələrlə təsviri, Azərbaycanın milli naxışları çap edilmişdir.

## Ölçüləri
20 manatlıq əsginasın ölçüləri 141×70&nbsp;mm-dir.

## Mühafizə elementləri
Saxta əsginasların dövriyyəyə buraxılmasının qarşısını almaq üçün bu əsginasa bir çox təhlükəsizlik ünsürləri daxil edilmişdir. Belə ki, əsginasın üz tərəfində nominalın gizli rəqəmi, nominalın işıqda görünən rəqəmi və dizaynı (su nişanı), işıqda görünən "MANAT", möcüzəli rəqəm (yaşıldan tünd qırmızıya), relyefli nominal, holoqrafik nominal, arxa tərəfində isə metal sap, sol tərəfdə sehrli xətlər, ultrabənövşəyi işıqda görünən elementlər vardır.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan manatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Pul. preslib.az
Bənəcik

**Bənəcik** — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun Padar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 30 sentyabr 2010-cu il tarixli 1086-IIIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Ağsu rayonunun Ağsu rayonunun Padar kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Nəmirli kəndinin ərazisində faktiki mövcud olan yaşayış məntəqəsi bu inzibati ərazi dairəsinin tərkibində qalmaqla Binəcik kəndi adlandırılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.

## Toponimikası
Bənəcik oykonimi iki hissədən ibarətdir. Birinci komponent "bənə" olub, elat məskəni mənasında işlədilən "binə" sözünün dəyişilmiş formasıdır, -cik isə kiçiklik bildirən leksik şəkilçidir. Bənəcik/Binəcik, kiçik binə, məskən deməkdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bobbi (film, 1973)

**"Bobbi"**  ( , ) — rejissor Rac Kapurun 1973-cü ildə çəkdiyi melodram film.

## Məzmun
Rac (*[[Rişi Kapur]]*) varlı və tanınmış bir ailənin övladıdır. Onun gələcəyinin qərarı artıq on il əvvəldən verilib: nüfuzlu institutda oxuyub, vəkil olmaq və atasının şərikinin qızıyla ailə qurmaq. Lakin Rac Bobbiyə (*[[Dimpl Kapadiya]]*), adi balıqçı qızına aşiq olur. İndi valideynlərinə nə cavab verəcək?

## Rollarda
* Rişi Kapur — *Rac Natx*
* Dimpl Kapadiya — *Bobbi Braqanza*
* Pran — *mister Natx, Racın atası*
* Prem Natx — *Cek Braqanza, Bobbinin atası*
* Durqa Kxote — *missis Braqanza, Cekin anası, Bobbinin nənəsi*
* Aruna İrani — *Nima*
* Prem Çopra — *Prem Çopra*
* Fəridə Cəlal — *Alka «Nikki» Şarma*
* Sonya Saxni — *missis Suşma Natx, Racın anası*
* Caqdiş Rac — *polis inspektoru*
* Pinçu Kapur — *mister Şarma*
* Rac Rani — *missis Şarma*
* Qhanşyam Roxera — *ofisiant*
* Madxul Şarma— *kollecin direktoru*

## Filmi izlə
Bobbi filmi — azərbaycan dilində 

## İstinadlar
Praya-du-Diabu

**Praya-du-Diabu** () — Rio-de-Janeyroda yerləşən elə də böyük olmayan çimərlik. Praya-du-Diabu Arpoador () və Kopakabana çimərlikləri arasında yerləşir. Ətrafları palma ağacları ilə örtülmüşdür. 
## Mənbə
* Wikirio
* Praya-du-Diabunun şəkilləri 
* Rio-de-Janeyro şəhərinin çimərlikləri: Praya-du-Diabu 
* Rio-de-Janeyronun çimərlikləri: Praya-du-Diabu
Anqola kvanzası

**Kvanza** və ya **Anqola kvanzası** (ISO 4217: **AOA**) - Anqolada istifadə edilən rəsmi pul vahididir. 1 Anqola kvanzası təqribən 100 sentimoya bərabərdir. Anqola kvanzası Anqola Mərkəzi Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılır.

3 sentyabr 2016-cı il tarixinə aid məzənnəyə görə, 1 Anqola kvanzası = 0.00603350 ABŞ dolları.

## İstinadlar
Argentina pesosu

**Argentina pesosu** (ISO 4217 : **ARS**) - Argentinanın milli pul vahididir. $ ilə işarə olunur. 1 Argentina pesosu təqribən 100 centavoya bərabərdir. Ölkənin 2010-cu ildəki inflyasiya səviyyəsi 22%-dir. 

3 sentyabr 2016-cı il tarixinə aid məzənnəyə görə, 1 Argentina pesosu = 0.0667425 ABŞ dolları.

## İstinadlar
Şıxov çimərliyi

**Şıxov çimərliyi** — Bakı şəhərinın cənub-qərbində Şıxov burnu yaxınlığında yerləşir. İnzibati cəhətdən Bakı şəhəri ərazisinə daxildir. Xüsusi ilə Bakı sakinləri arasında məşhurdur. Əsasən dəniz qumu və balıqqulağından təşkil olunmuşdur. Su kanalizasiya və sənaye tullantıları ilə çirklənmiş olmasına baxmayaraq, insanları özünə cəlb edir. Sahilə yaxın ərazilərdə neft qurğularını görmək mümkündür. Mavi bayraq standartlarından olduqca uzaqdır.

## Qalereya


Shikhov Beach (99869).jpg|
Shikhov Beach (25795).jpg|
Shikhov Beach.jpg|
Shikhov Beach at night.jpg|


## İstinadlar
Proletariat diktaturası

**Proletariat diktaturası** ()— marksist nəzəriyyəyə görə, fəhlə sinfinin maraqlarını əks etdirən siyasi hakimiyyət forması.

## Proletar Diktaturası
Marksizmə görə bir yerdə sinfi bərabərsizlik varsa, orada o sinfin diktatorluğu vardır. Lakin proletariat diktatorluğu cəmiyyətin çoxunu əhatə edən işçi və əməkçilərin ancaq özlərininn istismarçı azlığa qarşı uyğuladığı bir diktatorluqdur. Beləliklə bu yardılmış idarə forması işçi və əməkçi sinif üçün demokratiya, istismarçı azlıq üçün isə diktatorluqdur. Eynən bu gün də (sözdə kapitalist demokratiya) bir qrup sömürücü kapitalist üçün demokratiya, cəmiyyətin istismar edilən çoxluğu üçün isə diktator olması kimi. Marksizmdə diktatorluq qavramı bir siyasi idarə etmə forması deyil, sinif üstünlüyünü başa salır. Proletariat diktaturasında cəmiyyətin istismarçı çoxluğunu yaradan əməkçi siniflərə dönük bir basqı və zorbalıq ola bilməz. Onlar daha öncə heç yaşamadıqları qədər azadlığa və demokratiyaya qovuşacaqlar. Özləri istehsal edib, özləri idarə etməyə başlayacaqlar. Ancaq köhnə əzən və istismar edən sinif olan azlıqlar öz idarəçiliyinə yenidən qovuşmaq üçün işçi və əməkçi idarə formasına qarşı yürütdüyü fəaliyyət zamanı, işçi sinfi bunun qarşısını almaq üçün təbii olaraq hər cür tədbiri alacaq və gərəkli olduğunda zora da əl atacaqdır.

## İstinadlar
Səhra (baş geyimi)

**Səhra** (, hind dili: सेहरा, ) Banqladeş, Hindistan və Pakistan toy mərasimlərində bəy tərəfindən geyilən baş geyimidir. Səhradan asılan girlyandalar çox zaman bəyin üzünü örtür.

## Etimologiya
Sehra sözü sanskritcə baş bəzəmək üçün çələng mənasını verən *Śīrṣahāra* (शीर्षहार) sözündən götürülüb. Sehra sözü hindu Bhakti müqəddəsi Suradasanın Braj əsərində qeyd olunur.

## İstinadlar
Memorial Soyqırım Muzeyi

**Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunda Memorial Soyqırım muzeyi** — Azərbaycan xalqının gələcək nəsillərinin qan yaddaşının qorunmasına və soyqırım qurbanlarının xatirəsinin əbədiləşdirilməsinə xidmət edən ağır bir tarixi hadisəni özündə əks etdirən nümunə.

24 fevral 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Hərbi Prokurorluğunun inzibati binasında Memorial Soyqırımı Muzeyinin açılışı olmuşdur. Muzey 4 bölmədən: tarix, deportasiya-repressiya, soyqırım və terror bölməsindən ibarət olmaqla cəmi 320 kvadratmetr sahədə yerləşib. Muzeyin girişində yerləşdirilmiş rəsm əsərləri soyqırım qurbanlarının matəm sükutunu özündə əks etdirir.

Muzey xalqımıza qarşı törədilmiş soyqırım, deportasiya, hərbi cinayətlər barədə xarici və azərbaycan müəllifəlirinin kitablarından ibarət zəngin kitab fondu ilə təchiz olunub. Tarix İnstitutunun və Hərbi Prokurorluğun əməkdaşları "Memorial Soyqırımı Muzeyi"ndə saxlanılan sənədlər və istintaq materialları əsasında yeni kitablar hazırlayırlar.

## İstinadlar
5 batlıq sikkə

**5 batlıq sikkə** () — Tailandda işlədilən bat sikkələrindən biri. 1988-ci ildən dövriyyədədir. 500 satanqa bərabərdir.

Sikkənin ön tərəfində Tailand kralı Bhumibol Adulyadeyin portreti, arxa tərəfindən isə Banqkokda yerləşən Vat Bençamabofit buddist mədəninin görünütüsü əks olunmuşdur.

## 2009-cu il dəyişiklikləri
2 fevral 2009-cu ildə Tailand Xəzinə Departamenti sikkə ilə bağlı bir neçə dəyişiklik tətbiq edəcəyini açıqlamışdır. Sikkənin ağırlığı 7,5 qramdan 6 qrama düşürülmüşdür və qalınlığı azaldılmışdır. Lakin metal tərkibi və digər xüsusiyyətlər olduğu kimi saxlanılmışdır.

## Buraxılış həcmi

## İstinadlar
Müsəmmən

**Müsəmmən** (ərəbcə: *səkkizlik*) — klassik şeir forması. Hər bəndin səkkiz misradan ibarət olduğu şeir forması. Qafiyə quruluşu: *aaaaaaab*, *cccccccb* və s.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Müsəbbe
Santim

**Santim** — Mübadilədə istifadə edilən pul vahididir. Adı latın sözü olan *centum* (yüz) sözündən götürülmüşdür. Ölkə emitentinin dövlət dilindəki adının yazılışından asılı olaraq **c** (bütün fransız dilli ölkələrdə — ) və ya **s** (məsələn, Latviyada — )kimi tələffüz olunur.

## İstifadəsi

### Mövcud olan mübadilə pul vahidləri

### Hesabi pul vahidləri

### Tarixi pul vahidləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
:* Нумизматический словарь. / Зварич В. В. — 4-е изд. — Львов, 1980.
:* Словарь нумизмата: Пер. с нем. / Фенглер Х., Гироу Г., Унгер В. — 2-е изд., перераб. и доп. — М.: Радио и связь, 1993.
:* Современный экономический словарь. — 4-е изд., перераб. и доп. — М.: Инфра-М, 2005.
Sumqayıt çimərliyi

**Sumqayıt çimərliyi** — Sumqayıt şəhərinin Xəzər dənizi boyunca uzanan sahil xəttində yerləşən çimərlik. Çimərlik Corat qəsəbəsindən başlayaraq Sarıqayabaşı burnu ərazisinə istiqamətlənir. Xüsusilə Yeni Corat və Corat qəsəbələrinin sahilləri balıqqulağı ilə örtülüdür. Çimərlik yay ayları şəhər sakinlərini özünə cəlb edir. Son illər sutəmizləyici qurğuların inşası və yenilənməsinə baxmayaraq, çimərlikdə ekoloji tarazlıq bərpa olunmamışdır. Sumqayıt bulvarının salınması ilə çimərliyin şimal hissəsində tikinti işləri aparılmışdır. Novxanı çimərliyinə yaxın sahələrdə restoran, kafe, otel və pullu çimərliklərin sahili örtməsi dənizə açılan mənzərənin qarşısını alır.

## Şəkilləri

Sumqayıt bulvarı, 04.09.2016 - 49.jpg|
Sumqayıt bulvarı, 04.09.2016 - 50.jpg|
Sumqayıt,qumlu çimərlik.jpg|
Sumqayıt çimərliyi 13.09.2016.jpg|Sumqayıt çimərliyinin balıqqulağılı sahili
Sumqayıt çimərliyi. 12.02.2012.jpg|12.02.2012
Sumqayıt çimərlyi,donmuş dəniz.jpg|12.02.2012


## İstinadlar
Ruanda frankı

**Ruanda frankı** (, ) — Ruandanın pul vahididir və 1 Ruanda frank 100 santimə bərabərdir.

## Tarixi
Ruanda Almaniyanın əsarətindən Belçika əsarətinə keçidindən sonra 1916-cı ildən 1960-cı ilə qədər Şərqi Afrika rupisindən imtina etdi. Ruandanın və Burundinin frankı əvəz edilmiş şəkildə Belçika Konqosu frankı ilə əvəz olundu. Sonda — 1964-cü ildə Ruanda və Burundi üçün vahid valyuta kimi Ruanda frankı mübadiləyə daxil edildi.

## Sikkələr
Mübadilədə 1, 5, 10, 20, 50 və 100 frank nominallı sikkələrdən istifadə olunur.

## Əsginaslar
Dövriyyədə müxtəlif nominallı: müxtəlif buraxılış illərinə məxsus 500, 1000, 2000 və 5000 nominallı Ruanda frankına rast gəlmək olar.

2004-cü ilə qədər buraxılmış bütün əsginaslar 1 yanvar 2010-cı il tarixindən ləğv edilmişdir.

## Valyuta məzənnəsi rejimi

## Həmçinin bax
* Ruanda iqtisadiyyatı

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
Qolden Steyt Uorriorz

**Qolden Steyt Uorriorz** — NBA-da Sakit okean qrupunda yer alan Oklənd, Kaliforniyanı təmsil edən basketbol klubu.

1946-cı ildə Filadelfiya, Pensilvaniyada *"Filadelfiya Uorriorz"* adıyla qurulmuşdur. NBA-də 1947, 1956, 1975, 2015 və 2017-ci illərndə 5 dəfə çempion olmuşdur. Üç çempionluğun ardından 40 il sonra 2015-ci il finallarında "Klivlend Kavalers" üzərində qalib gələrək çempion olmuşlar. 2015–16 mövsümündə 73 qalibiyyət 9 məğlubiyyət alaraq NBA tarixinin normal mövsümündə ən çox qalib gələn komandası ünvanını almışdır.

## Tarixi

### 1946–1962: Filadelfiya Uorriorz
Warriors, Peter A. Tyrrell tərəfindən 1946-cı ildə "Filadelfiya Warriors" adıyla quruldu. 1946–47 mövsümündə "Çikaqo Stags"i 4–1 məğlub edərək çempion oldu. Bu uğur NBA rəhbərliyi tərəfindən ilk çempionluq olaraq qəbul edilir. Bir il sonra 1947–48 mövsümündə də final oynamağa nail oldular, lakin Baltimor Bullets qarşısında 4–2 məğlub oldular. İkinci çempionluğu isə 1955–1956 mövsümündə oldu, Warriors bu dəfə "Fort Wayne Piston"s ilə 5 oyundan sonra 4–1 hesabı ilə qalib gəldilər.

### 1962–1971: San Fransisko Warriors
1962-ci ildə Franklin Mieuli komandanın böyük bir qisimini satın aldı və San Fransiskoya daşıdı. Ayrıca komandanın adını "San Fransisko Warriors" olaraq dəyişdirdi. 1962–64-cü illərdə Warriors, matçlarını ümumiyyətlə Cow Palaceda oynadı. 1964–66-cı illərdə isə oyunlarını San Fransisko Civic Auditoriumda keçirtdi.
1963–64 mövsümündə finala yüksəlməsinə baxmayaraq Boston Seltiksə 4–1 məğlub oldu.
1965-ci ildə Rick Barry komandanın ulduzuna çevrilməyə başladı. O mövsüm Rick Barry İlin ən yaxşı gənci seçildi və 1966–67 mövsümündə finala qədər yüksəlməyi bacardılar, lakin finalda Filadelfiya Seventi Siksers ilə qarşılaşmalarda 4–2 məğlub oldular.

### 1971–1978: Golden State Warriors
1971-ci ildə komandanın adı "Golden State Warriors" olaraq dəyişdirildi. 1971 və 1977-ci illər arasında yalnız 1974-cü il istisna olmaqla digər illərdə pley offlara qatılmağı bacardılar. 1974–75 mövsümü finalında "Vaşinqton Bullets" ilə qarşılaşmalarda 4–0 hesabı ilə qalib gələrək çempion oldular.

## Oyunçular

## Baş məşqçilər

## Arenalar
* Filadelfiya Arena (1946–62)
* Filadelfiya Convention Hall (1952–62)
* Cou Palace (1962–64, 1966–71 ve 1975 NBA Finallarındakı 2 oyun)
* San Francisco Civic Auditorium (1964–66)
* USF War Memorial Gymnasium (1964–66)
* San Diego Sports Arena (1971–1972 yalnız 6 oyun)
* San Jose Arena (SAP Center) (1996–97)
* Coliseum Arena/The Arena in Oakland/Oracle Arena (1966–67, 1971–96 və 1997-dən – indiyədək)

## İstinadlar
NBA All-Star

**NBA All Star**, Hər il Fevral ayında NBA sezon fasiləsi zamanı, Şərq və Qərb komandalar yığması arasında keçirilən basketbol oyunudur. Hər il öncədən məlum olan bir şəhərdə təşkil olunan All Star oyununda NBAin ulduz oyunçularının eyni anda meydanda olması çox böyük marağa səbəb olur

## NBA All Star Oyunu Nəticələri

## İstinadlar
Nyu-York Niks

**Nyu-York Niks** — NBA-də Şərq Konfransında Atlantik qrupunda yer alan, Nyu York şəhərini təmsil edən peşəkar basketbol klubu.

## Tarixi

## Oyunçular

### Hazırkı heyət

## İstinadlar
Karolina Aguirre

**Karolina Aguirre** (29 yanvar 1996 ) — Kolumbiyalı oxatan. Karolina Aguirre Kolumbiyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.

## Karyerası
Karolina Aguirre birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında fərdi yarışlarda, 1/32 final mərhələsində İtaliyanın nümayəndəsi Cuendalina Sartori ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Karolina Aguirre rəqibinə 0:6 hesabı ilə uduzdu.

## Mənbələr
### İstinadlar
Human Rights Watch

**Human Rights Watch** — () dünya səviyyəsində insan haqlarını müdafiə edən və bu mövzuda araşdırmalar edib, yayınlayan beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatı.
Təşkilat, qlobal çapda insan hüquqları pozuntularını müşahidə etməklə, bu sahədə öz təsiri və təhlili ilə tanınır. İcmalar, beynəlxalq təşkilatlar və hüquq-mühafizə orqanları ilə əməkdaşlıq edərək, dünya üzrə insan hüquqları pozuntularını açıqlayır və bu məsələlərdə dəyişikliklər tələb edir. İlk dəfə Human Rights Watch 1978-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında təsis edilib.

## Tarixi
Human Rights Watch 1978-ci ildə hökumətin 1975-ci il Helsinki Sazişlərinə riayət etməsinə nəzarət etmək üçün Sovet blokunun hər yerində formalaşmış vətəndaş qruplarını dəstəkləmək üçün nəzərdə tutulmuş Helsinki Watch təşkilatının yaradılması ilə başlayıb. Sovet İttifaqı və Şərqi Avropada insan hüquqlarının pozulmasına beynəlxalq diqqəti cəlb etməklə Helsinki Watch 1980-ci illərin sonlarında baş verən demokratik dəyişikliklərə töhfə verib. Americas Watch 1981-ci ildə Mərkəzi Amerikanı qanlı vətəndaş müharibələri bürüyərkən yaradılıb. Geniş faktların araşdırılmasına əsaslanaraq, Americas Watch hökumət qüvvələri tərəfindən sui-istifadə hallarına, həm də üsyançı qrupların müharibə cinayətlərini araşdırmaq və ifşa etmək üçün beynəlxalq humanitar hüququ tətbiq etdib. 1980-ci illərdə sürətlə ardıcıl olaraq Asia Watch (1985), Africa Watch (1988) və Middle East Watch (1989) o zamanlar "The Watch Committees" kimi tanınan sistemə əlavə edildi. 1988-ci ildə təşkilat rəsmi olaraq Human Rights Watch hər şeyi əhatə edən adını qəbul etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Sinfi mübarizə

**Sinfi mübarizə** anlayışı ilk dəfə Karl Marks və Fridrix Engels birlikdə yaratdığı Kommunist Manifesti adlı əsərində "İndiyə qədərki bütün cəmiyyətin tarixi, sinif savaşları tarixidr" demişdir. Marksa görə kapitalizmdə istehsal edici mövqedə olan ancaq bu mövqeyə qarşı istehsal vasitələrinin burjuaziyanın özəl mülkiyyətində olmasından ötrü istismar edilən işçi sinfinin bu istismardan qurtulması üçün burjuaziyanın iqtidarına son verməsi və istehsal vasitələrinin dövlət nəzarətinə keçilməsidir.

Sinfi mübarizə, Marksist sinif teoriyasında və tarix anlayışında siniflər arası münasibətlərin müstəqil halı olaraq təsbit edilir. Marksist tarix anlayışına görə sinfi mübarizələr yalnız müəyyən bir andakı cəmiyyətin siniflər arasındakı mübarizəsi deyildir, əksinə o tarixin motorudur, yəni tarixi inkişafın və ilərləmənin dayağı ifadəsini siniflər arasındakı mübarizə tapır. Marksizmdə əsas olaraq."Tarix sinfi mübarizə tarixidir" fikri götürülür.

Hər qabaqcıl sinif, müəyyən bir mərhələdə mürtəceləşir və mənfəətlərini mövcud olanın qorunmasında tapır. Marksist teoriyada Bu qaçınılmaz olaraq belədir. Marks bunun misalını burjuaziyanı, feodalizmi tövsiyə edərkən inqilabçı öz böyüklüyünü qurduqdan sonra mürtəce olaraq ortaya çıxar. Ancaq sınfi mübarizə bitməmişdir və onu məhv edəcək sinif burjuaziya ilə birlikdə doğulmuşdur. Yəni proletariat

Sinfi mübarizənin qaynağı sosial iqtisadi şərtlər deyilən maddi cəmiyyət quruluşudur, yəni müəyyən bir andakı istehsal münasibətləri ilə mürtəce istehsalçılar arasındakı münasibət və ziddiyətlərin toplamı. Bunun nəticəsində sinfi mübarizənin müəyyən bir dövründə bir müstəqil sinif digər sinif tərəfindən yenilər və iqtidarını itirər. Bu əsas olaraq istehsal tərzindəki dəyişmənin nəticəsidir. Bu dəyişmə bərabərində mənfəətləri müstəqil sinifdən fərqli olan yeni bir sinif doğulmaqdadır. Marksizm "Siniflərin ortaya çıxmasından etibarən, tarixi, sinfi mübarizə tarixi olaraq anlamaq lazım olduğunu" deyər. Quldarlıqdan Feodalizmə, oradan kapitalizmə keçildiyini, bu keçidləri təmin edən itici gücün, maddi iqtisadi quruluşa bağlı olan siniflər arasındakı mübarizənin olduğu bildirilir.

Proletariata gəldikdə isə vəziyyət fərqli olmuşdur. Proletariat gerçək mənfəətini sinif olaraq öz varlığını da ortadan qaldırmaqda görər. Buna Misal olaraq Marksın"Sinfi cəmiyyəti davam etdirmək deyil son qoymaq" fikri, MArksın iqtisadi-siyasi düşüncələrini izləyərək söyləmək gərəkərsə proletariatın maddi-toplum quruluşdan qaynaqlanması çətin bir vəzifədir. Müxtəlif marksist düşünürlər (Georg Lukács, Antonio Gramsci ya da Althusser kimi) bu teoriyanın açıqlamasını verməyə çalışmışlar. Kimi iqtisadi təyin olunma, kimi iradəçi bu teoriyalarda sinfi mübarizənin təməl bir elmi-siyasi arqument olaraq funksiya görər.
Hərbi toqquşma

**Hərbi toqquşma**, **vuruşma** və ya **kombat** () — iki qrupun bir-biri ilə yaralama, öldürmə və ya təsirsiz hala gətirmə məqsədilə etdiyi silahlı mübarizə. Böyük əhatəli qarşıdurmalar müharibə yarada bilər.

## İstinadlar
Antrakt

**Antrakt** (;  və ya *Zwischenakt*; ; ) — teatr və ya oxşar səhnə sənətlərində, iki pərdə arasında keçən zaman, verilən ara.

## İstinadlar
Bəhreyn dinarı

**Bəhreyn dinarı** (Ərəbcə: دينار بحريني; ISO 4217: **BHD**) - Bəhreyndə istifadə edilən pul vahididir. 1 Bəhreyn dinarı təqribən 1000 filsəyə bərabərdir. Bəhreyn dinarı Bəhreyn Mərkəzi Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılır.

4 sentyabr 2016 tarixinə aid məzənnəyə görə, 1 Bəhreyn dinarı = 2.65210 ABŞ dolları.

## Mənbə
* Bəhreyn dinarı - Əsginaslar  

## İstinadlar
Cüzdan

thumb|Cüzdan

**Cüzdan**, **pul kisəsi** və ya **portmanat** — şəxsiyyət vəsiqəsi, pul, kredit kartı, fotoşəkil, kontakt kimi obyektləri daşımağa yarayan və əksəriyyətlə dəridən ya da dəriyə bənzər maddələrdən tikilən kiçik ölçülü qatlama çanta.

## İstinadlar
Aruba florini

**Aruba florini** (Niderlandca: *Arubaanse florijn*; ISO 4217 : AWG) - 1986-cı ildən bəri Arubada istifadə edilən rəsmi pul vahididir. 1 Aruba florini təqribən 100 sentə bərabərdir. Aruba florini Aruba Mərkəzi Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılır.

4 sentyabr 2016 tarixinə aid məzənnəyə görə, 1 Aruba florini = 0.558659 ABŞ dolları.

## İstinadlar
Pranab Mukerci

**Pranab Kumar Mukerci** (,  ; d. 1 dekabr 1934,  Benqaliya, Britaniya Hindistanı - 31 avqust 2020, Yeni Dehli, Hindistan)  — Hindistan dövlət xadimi, Hindistanın 13-cü prezidenti (25 iyul 2012 — 25 iyul 2017).

## Həyatı
Pranab Kumar Mukerci 11 dekabr 1935-ci ildə Benqaliyanın Mirati kəndində anadan olmuşdur. Kəlküttə universitetini bitirmişdir. 25 iyul 2012-ci ildə Hindistanın prezidenti seçilmişdir.

## Qalereya

Fayl:Pranab Mukherjee - World Economic Forum Annual Meeting Davos 2009.jpg|Pranab Kumar Mukerci Ümumdünya İqtisadi Forumunda. Davos, 2008.
Fayl:U.S. Department of State Secretary Rice With Foreign Minister Mukherjee of India.jpg|ABŞ dövlət katibi Kondoliza Rays və xarici işlər naziri Pranab Mukerci. 26 sentyabr 2007
Fayl:Dmitry Medvedev in India 4-5 December 2008-6.jpg|Rusiya prezidenti Dmitri Medvedyev və Hindistanın maliyyə naziri Pranab Mukerci. 2008-ci il
Fayl:Bush meets Pranab Mukherjee.jpg|Hindistan xarici işlər naziri Pranab Mukercinin ABŞ prezidenti Corc Buş ilə görüşü

## Xarici keçidlər

* President of India Official website of the president of India
* Parliamentary profile

## İstinadlar
BƏƏ dirhəmi

**BƏƏ dirhəmi** (Ərəbcə: درهم; ISO 4217: **AED**) - Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində istifadə edilən rəsmi pul vahididir. 1 BƏƏ dirhəmi təqribən 100 filsə bərabərdir. BƏƏ dirhəmi Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Mərkəzi Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılır. 

4 sentyabr 2016 tarixinə aid məzənnəyə görə, 1 BƏƏ dirhəmi = 0.272246 ABŞ dolları.

## Mənbə
Banqladeş takası

**Bangladeş takası** (Benqalca: বাংলাদেশী টাকা; ISO 4217: **BDT**) - Banqladeşdə istifadə edilən rəsmi pul vahididir. 1 Banqladeş takası təqribən 100 poişaya bərabərdir. Banqladeş takası Banqladeş Mərkəzi Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılır.

4 sentyabr 2016 tarixinə aid məzənnəyə görə, 1 Banqladeş takası = 0.0128081 ABŞ dolları.

## Mənbə

## Xarici keçidlər
* Banqladeş takası
Karina Lipiarska

**Karina Lipiarska** (16 fevral 1987) — Polşalı oxatan. Karina Lipiarska Polşanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.

## Karyerası
Karina Lipiarska birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında fərdi yarışlarda, 1/32 final mərhələsində Türkiyənin nümayəndəsi Yasəmən Əcəm Anagöz ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Karina Lipiarska rəqibinə 5:6 hesabı ilə uduzdu.

## Mənbələr
### İstinadlar
1 qəpiklik sikkə

**1 qəpiklik sikkə** — Azərbaycanda işlədilən qəpik sikkələrindən biri. 2006-cı ildən dövriyyədədir. Bu sikkə Azərbaycanın digər sikkələri ilə müqayisədə ən aşağı nominal dəyərə malikdir.

## Mövzusu
Hazırda dövriyyədə olan 1 qəpiklik sikkələr mədəniyyət mövzusuna həsr olunmuşdur.

## Təsviri
Dövriyyədə olan 1 qəpiklik sikkələr mislə örtülmüş qırmızı rəngdədir. Yan tərəfləri individual üsulla hazırlanmışdır.

## Ölçüsü və kütləsi
2006-cı ildə dövriyyəyə buraxılmış 1 qəpiklik sikkələrin ölçüsi isə 16,25&nbsp;mm, kütləsi isə 2,8 qramdır.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
*
*Pul. preslib.az
50 qəpiklik sikkə

**50 qəpiklik sikkə** — Azərbaycanda işlədilən qəpik sikkələrindən biri. 2006-cı ildən bəri dövriyyədədir.

## Mövzusu
Hazırda dövriyyədə olan 50 qəpiklik sikkələr iqtisadiyyat və inkişaf mövzusuna həsr olunmuşdur.

## Təsviri
Dövriyyədə olan yeganə bikolor sikkə – 50 qəpiklik sikkələr latun və nikellə örtülmüş ikirəngli – qızılı və gümüşü rəngdədir. Yan tərəfləri fərdi üsulla hazırlanmışdır.

## Ölçüsi və çəkisi
2006-cı ildə dövriyyəyə buraxılmış 50 qəpiklik sikkələrin ölçüsü 25,5 mm, çəkisi isə 7,7 qramdır

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Pul. preslib.az
5 manatlıq sikkə

**5 manatlıq sikkə** — Azərbaycan Respublikasının xatirə sikkələrindən biri.

## Həmçinin bax
* 5 manatlıq əsginas

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Mərkəzi Bank tədavülə 5 manatlıq gümüş yubiley pul nişanı buraxıb
* Pul. preslib.az
5 qəpiklik sikkə

**5 qəpiklik sikkə** — Azərbaycanda işlədilən qəpik sikkələrindən biri. 2006-cı ildən dövriyyədədir. 2023-cü ildə yenilənmiş 5 qəpiklik metal pul nişanlarını tədavülə buraxıb. Hər iki sikkə  paralel olaraq dövriyyədə olacaq.

## Mövzusu
Hazırda dövriyyədə olan 5 qəpiklik sikkələr tarix mövzusuna həsr olunmuşdur.

## Təsviri
Dövriyyədə olan 5 qəpiklik sikkələr mislə örtülmüş qırmızı rəngdədir. Yan tərəfləri individual üsulla hazırlanmışdır.

## Ölçüsi və çəkisi
2006-cı ildə dövriyyəyə buraxılmış 5 qəpiklik sikkələrin ölçüsi isə 19,75&nbsp;mm, çəkisi isə 4,85 qramdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*Pul. preslib.az
Pilot kabinəsi

**Pilot kabinəsi** () — əsasən uçan vasitələrdə, ümumiyyətlə isə bir vasitənin sürücüsünün olduğu hissəyə verilən addır.

## İstinadlar
İnori Minase

— Yaponiya səs aktrisası və müğənnisi. *Sony Music Entertainment Japan* şirkətinin budaq şirkəti olan *Sony Music Artists* üçün fəaliyyət göstərir. 2015-ci ilin dekabrında *King Records* leyblı altında müğənni kimi debüt etmişdir. 2016-cı ilin martında *"[[The Anthem of the Heart]]"* anime filmindəki Cun Naruse roluna və *"[[School-Live!]]"* anime serialındakı Yuki Takeya rolunda görə 10-cu Seyyu mükafatı tədbirində "Ən yaxşı baş rol" kateqoriyasında mükafat sahibi olmuşdur.

## Filmoqrafiya

### Anime serialları

### OVA-lar

### ONA-lar

### Teatr animasiyası

### Video oyunlar

### Doramalar

## Diskoqrafiya

### Sinqllar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Agentlik profili  
* Rəsmi bloqu  
*
Diva

**Diva** — opera, teatr, kino və pop musiqidə üstün qabiliyyətlərə sahib tanınmış qadın sənətçidir.

## İstinadlar
Cenevrə konvensiyaları

**Cenevrə konvensiyaları** () — 1949-cu ildə İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən konfransda dörd Cenevrə Konvensiyası qəbul edilmişdir. Cenevrə konvensiyaları və onlara əlavə edilmiş protokollar silahlı münaqişələr zamanı yaralı, xəstə və gəmi qəzasına uğramış hərbçilərin vəziyyətini yaxşılaşdırmaq, hərbi əsirlərə baş çəkmək, mülki əhaliyə köməklik göstərmək və ümumilikdə, humanitar hüquq ilə mühafizə edilən şəxslərə qarşı müvafiq rəftarı təmin etmək hüququnu müəyyən edir.

## Tarixi
1949-cu ildə İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən konfransda dörd Cenevrə Konvensiyası qəbul edilmişdir:
* Qurudakı silahlı qüvvələrdə yaralıların və xəstələrin vəziyyətinin yaxşılaşdırılması haqqında,
* Dənizdəki silahlı qüvvələrdə yaralıların, xəstələrin və gəmi qəzasına uğrayanların vəziyyətinin yaxşılaşdırılması haqqında,
* Hərbi əsirlərlə rəftar haqqında,
* Müharibə zamanı mülki şəxslərin müdafiəsi haqqında.

1977 və 2005-ci illərdə Konvensiyaya protokollar əlavə edilmişdir. Üç əlavə protokol:  
* Beynəlxalq silahlı münaqişələr zamanı tətbiq edilir,
* Qeyri-beynəlxalq silahlı münaqişələr zamanı tətbiq edilir,
* Üçüncü əlavə emblemin qəbulu (Qızıl Kristal)

Ümumilikdə, Cenevrə konvensiyaları və onlara əlavə edilmiş protokollar silahlı münaqişələr zamanı yaralı, xəstə və gəmi qəzasına uğramış hərbçilərin vəziyyətini yaxşılaşdırmaq, hərbi əsirlərə baş çəkmək, mülki əhaliyə köməklik göstərmək və ümumilikdə, humanitar hüquq ilə mühafizə edilən şəxslərə qarşı müvafiq rəftarı təmin etmək hüququnu müəyyən edir.

## Həmçinin bax
* Cenevrə müşavirəsi (1955)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər