open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rasim Musayev

**Rasim Musayev** (; ) — Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Təhqiqatlar İdarəsinin rəisi, polis general-mayoru.

## Həyatı
Rasim Musayev 10 iyun 1960-cı ildə Tərtər rayonununda anadan olub. Əslən Göyçə mahalının Kiçik Məzrə kəndindəndir.

DİN-in Polis Akademiyasını 2001-ci ildə bitirmişdir, Binəqədi Rayon Polis İdarəsi rəisinin birinci müavini, Binəqədi Rayon Polis İdarəsinin 5-ci polis bölməsinin rəisi, Daxili İşlər Nazirliyi İctimai Təhlükəsizlik İdarəsinin şöbə rəisi, Sabunçu Rayon Polis İdarəsinin 15-ci Polis bölməsinin rəisi, 2005–2007-ci illərdə Cəlilabad Rayon Polis şöbəsinin rəisi, 2007–2013-cü illərdə isə Gəncə Şəhər Polis İdarəsinin (2011-ci ildə Gəncə şəhər Polis İdarəsi Baş Polis İdarəsinə çevrilib) rəisi vəzifələrində çalışıb.

2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə ona polis general-mayoru ali xüsusi rütbəsi verilmişdir.

Rasim Musayev xahişi nəzərə alınaraq 2013-cü il yanvarın 21-də Daxili İşlər nazirinin əmri ilə Gəncə Şəhər Baş Polis İdarəsinin rəisi vəzifəsindən azad edilib.

2013-cü ilin fevral ayının 2-də Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Təhqiqatlar İdarəsinin rəisi təyin edilib.

3 sentyabr 2015-ci ildə Bakı şəhərində ürəktutmasından vəfat etmişdir. Mehdiabad qəbiristanlığında dəfn edilib.

## Ailəsi
Ailəli idi. İslam, Firuzə və Lalə adlı üç övladı var. İslam Daxili İşlər Orqanlarında xidmət edir.

## Fəaliyyəti
Peşəkar polis işçisi olan Rasim Musayev uzun illər Daxili İşlər Orqanlarında xidmət edib. O, təcrübəli polis əməkdaşı olmaqla yanaşı, öz peşəkarlığı, cinayətkarlığa qarşı mübarizədə prinsipiallığı, həmçinin, polis əməkdaşları arasındakı şəxsi nüfuzuna görə həmişə diqqəti çəkib və yuxarı instansiyalar tərəfindən qiymətləndirilmişdir.

Həmkarları və ictimaiyyət arasında böyük nüfuz sahibi olan Rasim Musayev çoxsaylı cinayət törətmiş dəstənin aşkar edlməsi, sui-qəsdlərin, ev oğurluqlarının, qətllərin və digər cinayət hadisələrinin törədilməsində iştirakçı olan şəxslərin yaxalanmasında bir bölmə rəisi kimi xüsusi xidmətləri olmuşdur.

## İstinadlar
Sürət zonası

**Sürət zonası** () – 1989-cu ildə macəra-komediya janrında çəkilən filmdir. Digər adı "Top nüvəsi qaçışı 3" kimi səslənir.

## Məzmun
Yarışçılar yenidən "Avtomobil yarışı"na hazırlaşırlar. Bu yarışa görə avtomobillər çoxlu ştatları qət etməlidilər. Şeyx isə yarışçıların hamısını zindana atmağa hazırdır...

## Rollarda

 
## Həmçinin bax
*Top nüvəsi qaçışı
*Top nüvəsi qaçışı 2
  
## Xarici keçidlər
*
Şahab məscidi

**Şahab məscidi** — Naxçıvan şəhərində, Şahab məhəlləsində, Şəhid Milli qəhrəman İbrahim Məmmədov küçəsində tarixi-memarlıq abidəsi.

## Tarixi
"Şahab" sözünün mənşəyi leysan yağmuru ilə əlaqələndirilir. XVIII əsrdə güclü yağmurlar zamanı göydən düşmüş səma cisminin – meteoritin ("Süddü nənə" adlanıb) tapılması nəticəsində yaranıb. Əvvəllər şəhərdə şöhrət tapmış Şahab məhəllə məscidindən yalnız təkcə uçuq divar və qarşısında şam yandırmaq üçün qoyulan köşk qalıb. Məscid şəhərdəki Yusif Küseyir oğlu məqbərəsinin iki yüz metr şimal-şərqindədir.

Məhəllənin yaşlı adamlarının dediklərindən aydın olur ki, Şahab məhəllə məscidinin həyət sahəsi iki hektardan artıq olub, ətrafında Kəngərlilər nəslindən olanların bir neçə məzarları qalıb. Sonrakı illərdə (1930-cu ildə) məscid binası söküldüyündən ətraf sahələrdə yaşayış evləri tikilib. Şahab məhəllə məscidinin şərq və qərb tərəfə açılan taxta qapıları olub. Bina dörd künc formada uzunluğu 30, eni isə 20 metrdir. Divarları içəridən gəclə suvanmış, eşikdən isə bişmiş kərpiclə üzləmə aparılıb. Məsciddə eyni vaxtda 80 nəfər ibadət edə bilərdi. Digər məhəllə məscidləri kimi bunun da tək minarəsi olub. Binanın hündürlüyü 6 metrdir. Məscidin mehrabla minbəri cənuba baxan divarda tikilmiş otağın (zalın) ortasından qara rəngli pərdə-arakəsmə asılıb.

Şahab məhəllə məscidi şəhərdə Kələntərli məscidi kimi tanınıb. Səbəbi bu idi ki, qonşuluqda yaşayan Məmmədkərim Kələntərli adlı xeyriyyəçi tərəfindən məscidə maddi himayədarlıq göstərilirdi.

Ötən əsrin 30-cu illərində həmin məscidin axundu Mirzə Cabbar ağa (ona "Məşhədi Cabbar" deyərdilər) olub. Həmin illərdə Naxçıvan qarnizonunun sərhəd əsgərləri məscid binasını at tövləsi edib, sonradan isə sökərək kərpiclərini, qapı və pəncərələrini aparıblar. Bütün bunları görən məhəllə sakinlərini başına toplayan Məmmədkərim kişi hökumət işlərinə qarışıb və "NKVD" tərəfindən həbs olunub Sibirə sürgün edilib. Daha sonra Məmmədkərim Kələntərlinin mülkünü müsadirə etməklə evinin əşyaları talan olunub. Həmin mülk Naxçıvan Səhiyyə Komissarlığının öhdəsinə verilib, burada uzun illər dəri-zöhrəvi dispanseri ilə epidemioloji stansiyası fəaliyyət göstərib.

Son illərdə Naxçıvan şəhərindəki Şəhid Milli qəhrəman İ. Məmmədov küçəsində abadlıq işləri nəticədə Naxçıvan xanının varislərindən olmuş Məmmədkərim Kələntərlinin (Kəngərlinin) iki mərtəbəli mülki ilə bərabər məhəllə məscidinin xarabalıqları da sökülür.

## Mənbə
* AMEA-ın Naxçıvan bölməsi – "Naxçıvan Abidələri Ensiklopediyası" səh.*483*

## Xarici keçidlər
* http://modern.az/articles/25203/1/
Euro Neuro

**Euro Neuro** — Monteneqronun Avroviziya-2012 mahnısıdır. Yarım finalda məğlub olub. Mahnını Rambo Amadeus ifa edib.

## İstinadlar
Mif (film, 2005)

**Mif** (, kantonca:神話) – 2005-ci ildə macəra-döyüş janrında çəkilən filmdir. Filmdə Ceki Çan çəkilmişdir. Filmin ssenarisi Tsin sülaləsi üzərində qurulub..

## Məzmun
Arxeoloq Cek bir daşın arxasındadır. İnanca görə, bu daş cazibəni aradan qaldırır. Cekin fərqli bir həyatı da vardır. Yuxularında Çin Xanədanının baş generalı Menq-Yi olaraq Ok-Su adlı şahzadəyə aşiqdir. Arxeoloji araşdırmaları əsnasında bu şahzadənin rəsmi ilə qarşılaşan Cekin yuxuları və gerçək həyatı artıq bir nöqtədə kəsişmişdir. Ceki yuxularındakı şahzadənin özünə göstərdiyi şəlaləni gerçək həyatda tapır. Şəlalədən etdiyi araşdırmada isə şahzadəyə və yuxularındakı dünyaya çatacaqdır. Çatdığında onu çox çətin bir vəziyyət gözləyir...

## Rollarda

## İstinadlar

## Xarici keçidlə r
*
Əlixan məscidi

**Əlixan məscidi** — Naxçıvan şəhəri İstiqlal küçəsi, Əlixan məhəlləsində tarixi-memarlıq abidəsi.

## Tarixi
Naxçıvan şəhərindəki Əlixan məhəlləsində əvvəllər fəaliyyət göstərmiş məscid binasından yalnız cənub tərəfdəki xaraba divarı qalır. Maraqlıdır ki, "salamat qalan" divarda 3x1,5 metr ölçüsündə iki mehrab yeri var. Əvvəllər binanın uzunluğu 25, eni 15, divarlarının eni isə 1 metr ölçüsündə çiy kərpicdən tikilib. Şimal tərəfdəki divarda ikitağlı taxta qapı, şərq divarda iki pəncərə ilə birtağlı qapı, qərb tərəfdəki divarda isə dörd pəncərələri olub. Hündürlüyü 6,5 metr olan binanın üstü qarağac tirlərlə örtülərək, divarlar saman-gillə suvanıb. Məsciddə eyni vaxtda 60 nəfər namaz qıla bilərdi. Binanın (otağın) içərisindən qara pərdə arakəsmə asılıb.

"Məscidin həyətində" Bazar çayı axmaqla çeşmə (kəhriz) quyusu olub. Binanın minarəsi olmadığından müəzzin taxta nərdivanla dama qalxıb əzan verərdi. İkinci Dünya savaşı ərəfəsində və 50-ci illərədək məsciddə məhəllənin dindarları namaz qılıb, mərasimlər (təziyələr) keçirərdilər. Məscidin axundu Hacı (Molla) Talıb olub.

Məhəllənin yaşlı nümayəndəsi mərhum Kamil Mirzəyev (1917–2003) dediklərinə görə, həmin məscid binasını məhəllənin xeyirxah insanı Əlixan Kəngərli tərəfindən tikdirib. Mərhum Kərbəlayı Əlixan Kəngərlinin (1888–1935) iki mərtəbəli iqamətgahı indiki H. Cavid məqbərəsi ilə üz-üzə olub. Otuzuncu illərdə Kərbəlayı Əlixan tutulub, 1918–20-ci illərdə erməni Andranikə qarşı şəhər (məhəllə) könüllülərini silahlandırdığı üçün güllələnib. Mərhumu Hacı Məhəmmədtağı Sidqinin (1854–1903) Naxçıvan qəbiristanlığındakı məzarı yaxınlığında dəfn ediblər. 1950-ci ildə ərazidəki "Nuhun qəbri" tarixi abidəsini buldozerlə sökəndə Kəngərli soyundan olan məzar yerləri də uçurulub.

1918–21-ci illərdə erməni quldurbaşı Andranik Ozanyan silahlı dəstəsi ilə şəhəri mühasirədə saxlayanda təslim olmaq üçün ultimatum yazıb göndərir. Əlixan məhəllə məscidi həmin illərdə naxçıvanlı vətənpərvərlərin düşmənə qarşı hərbi qərargahına çevrilir. Andranikin göndərdiyi ultimatum kağızının arxasında Əlixan Kəngərlinin tövsiyəsi ilə Şirəli bəyin (qohumunun) oğlu Bəhruz Kəngərli tayqulaq ulaq şəkli çəkərək altında ermənicə Andranikin adını yazıb geri göndərib.

1970-ci ildə məhəllə ərazisində söküntü işləri aparılarkən Əlixan məhəllə məscidi uçurulur və yerində güləş idman məktəbi binası tikilir. Hazırda binada Naxçıvan MR Gənclər və İdman Nazirliyinin inzibati idarəsi yerləşir.

## Xarici keçidlər
* http://modern.az/articles/25203/1/
Qocalma

**Qocalma** — müəyyən yetkinlik dövrünə çatandan sonra orqanizmin funksional imkanlarının proqressiv azalması prosesidir. Bu bioloji proses yaşla əlaqədar olaraq inkişaf edib zamanla təbii səbəblərdən ölüm riskinin artması, orqanizminin, xüsusilə, çoxalma və regenerasiya qabiliyyəti kimi vacib funksiyalarının tədricən pozulması və ya itirilməsi ilə səciyyələnir.

Qocalmanın bioloji, sosial və psixoloji cəhətlərini, habelə onunla mübarizə prinsiplərini və üsullarını gerontologiya elmi öyrənir.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
Oranyestad (Aruba)

**Oranyestad** () — Arubanın paytaxtı. 2005-ci ildə əhalisi 35000 nəfər idi.

## İdman

### İdman qurğuları
* Trinidad stadionu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Valley

**Valley**- Angilyanın paytaxtı.bu şəhərin 1.169 nəfər əhalisi var. 

## Yer İşaretleri

## əhəmiyyətli sakinləri
## əhali

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Valley xəritəsi
Sent Cons

**Sent cons** — Antiqua və Barbudanın paytaxtı.

Şəhər karib dənizi buxtasında Antiqua adasının şimal-qərb sahilində yerləşir. Şəhər iri dəniz limanıdır. Turizm mərkəzidir.

## Tarixi
Sent-Cons şəhəri 1632-ci ildə Sent-Kitts adasından gəlmiş ingilislər tərəfindən salınıb. XVIII əsrdən Sent-Cons Britaniya kral donanmasının Vest-İndiya qərargahı olmuşdur. 1981-ci ildən müstəqil Antiqua və Barbuda dövlətinin paytaxtıdır.

## İqtisadiyyatı
Neft məhsullarının istehsalı və ixracı, rom, şəkər, pambıq istehsalı ilə məşğuldur. Çoxlu sənətkarlıq emalatxanaları var.

## Diqqət çəkən binaları
1. Ceyms istehkamının xarabalıqları (1703)
2. Məhkəmənin binası (1747)
3. Müqəddəs iohan ingilis kilsəsi (1834)

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Dünya ölkələri. Bakı 2004. səh. 367.
Saraçlı

*Saraclı (Kəleybər) — İranda kənd.
*Saraçlı oymağı — Oğuz boylarından Bəydili boyuna mənsub oymaqlardan biri.
*Saraçlı (Borçalı) — Gürcüstan Respublikasının Bolnisi rayonunun tabeçiliyində kənd
*Saraçlı (Manavqat) — Türkiyə Cümhuriyyəti Antalya ili, Manavgat ilçəsində kənd.
*Saraçlı (Aralıq) — Türkiyə Cümhuriyyəti İğdır ili, Aralıq ilçəsində kənd.
*Saraçlı (Geyvə) — Türkiyə Cümhuriyyəti Sakarya ili, Geyvə ilçəsində kənd.
*Saraçlı (Çərşənbə) — Türkiyə Cümhuriyyəti Samsun ili, Çərşənbə ilçəsində kənd.
*Saraçlı (Of) — Türkiyə Cümhuriyyəti Trabzon ili, Of ilçəsində kənd.

;Oxşar
*Bığlı Hüseyn Saraclı — İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indiki Sevan rayonu ərazisində kənd.
Yetkinlik

**Yetkinlik** — 35 yaşdan 65 yaşa qədər olan yaş dövrü. Əksər dövlətlərdə yetkinlik yaşı 18 yaşdır.

## İstinadlar
Nassau

**Nassau** - Baham adalarının paytaxtı. Əhalisi 2000-ci il siyahıya alınmasına görə 210.832 nəfərdir. Adını Nassaulu Willemdən alır.

## Qardaş şəhərlər
*  Detroyt, Miçiqan
*  Vinston-Salem, Şimali Karolina
*  Akapulko
*  Şanxay
*  Parana

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Brictaun

**Brictaun** () — Barbadosun paytaxtı.

## Qardaş şəhərlər
Brictaunun qardaş şəhərləri:

*  – Brictaun (Nova Skotiya) (İyul,2004 twinning )
*  – Hakni (London)|
*  – Vilminqton (Şimali Karolina)(28 iyun 2004)

## İstinadlar
Belmopan

**Belmopan** () — Mərkəzi Amerika ölkəsi Belizin paytaxtı (1970-ci ildən). Əhalisi — 13 654 nəfər (2009). Belizin paytaxtı olan Belmopan dünyanın ən kiçik paytaxtıdır.

## Tarixi
1961-ci ildə dağıdıcı fırtına Britaniya Hondurasın  paytaxtı Beliz-sitini dağıtdıqdan sonra yenidən inzibati mərkəz kimi salınıb. Yeni paytaxt üçün yer dənizdən 82 kilometr cənub-qərbdə seçilib.

## Mənbə
* Belmopanın xəritəsi 

## İstinadlar
Köçərli məhəlləsi

**Köçərli məhəlləsi** — Şuşanın XIX əsrdə salınmış, Şuşanın şimal-qərbində qədim yuxarı 8 məhəlləsindən biri.

## Haqqında
Saatlı məhəlləsində sol tərəfdə dik yamac üzərində yerləşən yuxarı məhəllələrindən biri.
Şəhərin mərkəzinə doğru uzanan və nisbətən bir qədər enli yolun hər iki tərəfində yaşayış binaları, məscid, bulaq, hamam və daha aşağı hissədə Körpü və Meydança var idi. Məhəllə körpüsünə "Şahlıq körpüsü" deyilirdi. XX əsrin 40-cı illərində körpü söküldü və meydan bir qədər genişləndirildi. məhəllənin yaşayış binaları biri-birindən fərqlənirdi. Bu sosial bərabərsizliklə əlaqədar idi. Məhəllədə 6-ya qədər iki mərtəbəli yaşayış binası var idi. Qalan binalar isə bir mərtəbəli idi.
XVIII əsrin ortalarında Cavanşir mahalının Köçərli kəndindən köçüb gəlmiş Məhəmməd adlı (Firidun bəy Köçərlinin ulu babası) bir nəfər burada kök salıb, sonralar onun övladları köçərlilər kimi tanınıb və yaşadıqları məhəllə də "Köçərli" adlandırılıb.
Firudin bəy Köçərlinin əsli Cavanşir mahalının Köçərli kəndindəndir. Ulu babalarından Məhəmməd bəy Köçərli kəndindən Şuşaya köçmüş, burada yurd-yuva salmış, beləliklə, Şuşada Köçərli məhəlləsi yaranmışdır. Bəhmən mirzə Qovanlı-Qacarın saray kompleksi bu məhəllədə yerləşir.

## Məhəllənin tarixi
Çar hökumətinin himayədarlığı ilə Şuşada say üstünlüyünə nail olan ermənilər onun köməyilə şəhərin köklü sakinləri olan azərbaycanlıları sıxışdırmağa başladılar. 1905-ci il avqustun 16-da təpədən dırnağa qədər silahlanmış ermənilər azərbaycanlılar üzərinə hücuma keçdilər. Onlar Köçərli və Xəlfəli məhəllələrində yaşayan xeyli azərbaycanlı əhalisinə qarşı daha böyük vəhşiliklər törətdilər. Bu dəfə onlara ruslar da köməklik göstərirdilər.M. S. Ordubadi yazır ki, 1906-cı il iyun ayının 12-də "bir tərəfdən kazak dəstələri və piyada rus qoşunu, digər tərəfdən ətrafdan yığılmış 10 minə yaxın erməni əsgəri, bir tərəfdən də müharibədən qabaq şəhərdə nizam altında saxlanılmış erməni bölükləri və qaçaqlar müsəlmanlara qarşı hücuma başladılar. Beş gün ərzində 1905-ci il avqustun 16-da Şuşada ermənilərin hücumu başlandı. Erməni saqqallıları (döyüşçüləri) 3 istiqamətdə hücuma keçdilər. Birinci dəstə Köçərli məhəlləsinə, ikinci dəstə Yuxarı Xəlfəli qapısına, üçüncü dəstə isə Mərkəzi meydana doğru irəlilədilər. Vəzirovlar da bu məhəllədə yaşayırdılar

## Həmçinin bax
* Saatlı məhəlləsi
* Mərdinli məhəlləsi
* Köçərli məscidi
* Köçərli bulağı
* Köçərlinskilər

## Xarici keçidlər

* 

## İstinadlar

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Şuşa şəhəri(1750–1850), Bakı,"Şuşa", 2009,
* Элтуран Авалов, Архитектура города Шуши, Баку, "Элм", 1977
Mamayı məhəlləsi

**Mamayı  məhəlləsi** - Şuşanın XIX əsrin əvvəllərində salınmış yuxarı məhəllələrindən biri.

Məhəllə şəhərin mərkəzi hissəsində yerləşir. Şuşanın digər məhəllələri kimi burada da məscid, Mamayı bulağı, kiçik meydan və hamam olmuşdur. Məhəllə Mamay bəyin adı ilə bağlıdır. Mamayı, Xoca Mərcanlı, Dəmirçi, Hamamaqabağı məhəllələri yaşayış və inzibati binalar, küçələr biri-birini tamamlayır.

Mamayı məhəlləsinin kiçik düzbucaqlı sahəsi qonşu küçənin şimal tərəfindəki kurdener tərəfindən formalaşaraq, bulağın yerləşdiyi qovşağın bir az yuxarısında yerləşir. Meydanın içəri tərəflərində əsas fasadı meydana baxan və cənuba istiqamətlənmiş məhəllə məscid var.

Şuşa qalasının aşağı məhəlləri mövqeyinə, iqliminə görə, yuxarı məhəllələrindən fərqli idi. Burada düzənlik ərazilər, məhəllə meydanları, məscidlər daha geniş olmaları ilə və memarlıq üslubu  ilə başqalarından fərqlənir. Qalanın aşağı ərazisində su quyuları,çarhovuzlar,çeşmələr, kəhrizlər çoxluq təşkil edir. Küçələrin və məhəllə meydanlarının genişliyi, yaşayış binalarının, xana və xanın övladlarına, tacirlərə,din xadimlərinə məxsus olan binalar məhəllənin əzəmətini daha da artırır.
## Həmçinin bax
* Mamayı məscidi
* Mamayı bulağı
## İstinadlar
Hacı Yusifli məhəlləsi

**Hacı Yusifli məhəlləsi** — Şuşanın XVIII əsrdə salınmış aşağı məhəllələrindən biri. Məhəllə öz adını məşhur divanbəyi Hacı Yusif ağa Hacı Rəhim ağa oğlu Muğanlının adından götürüb. Digər məhəllələr kimi bu məhəllədə də məscid, hamam, kiçik meydan və bulaq olmuşdur. Məşhur Azərbaycan şairi Qasım bəy Zakirin evi, məhəllə məscidindən başqa, Aşağı Gövhər ağa məscid kompleksi də bu məhəllədədir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Hacı Yusifli məscidi
* Hacı Yusifli bulağı
Çöl Qala məhəlləsi

**Çöl qala məhəlləsi** — Şuşanın XVIII əsrdə salınmış aşağı məhəllələrindən 17-cidir. Şuşa qalasının aşağı məhəlləri mövqeyinə, iqliminə görə, yuxarı məhəllələrindən fərqli idi. Qala divarlarına ən yaxın ərazidə Xurşidbanu Natəvanın sarayı, Əsəd bəy Cavanşirin saray kompleksi, Xan Şuşinskinin evi, Üzeyir bəy Hacıbəylinin ata mülkü yerləşib. Çöl qala, Qarabağın ən ünlü soylarından olan Zöhrabbəyovların evi, Qaraböyük xanın sarayı, ictimai xadim Əhməd bəy Ağaoğlunun atasının mülkü yerləşən Qurdlar və Saatlı məhəllələrindən bir çox tanınmış şəxsiyyətlər çıxıb. Qarabağ xanlığının baş vəziri, şair Molla Pənah Vaqif Saatlı məhəlləsində yaşamış, mədrəsədə dərs demişdi.

## Tarixi
Qalanı orta hissədən daşla döşənmiş uzun yol iki hissəyə bölür. Qarabağ xanlarının da saray memarlıq abidəsi də həmin yolun Çölqala məhəlləsinə doğru uzanan ərazisində yerləşir. Şuşanın işğalı gününə kimi bu nəhəng bina yaşayış binası idi. Binanın böyük darvazası vardı. Küçəyə açılan kiçik qapı yaraşıqlığı ilə diqqəti cəlb edir. Sözün əsl mənasında həmin qapı xan sarayına xüsusi gözəllik verir. Saray memarlıq abidəsi geniş ərazini əhatə edir. Hər tərəfindən daş hasarla əhatələnmişdir. Bu xanlıq ara məhəlləsidir. Şuşada salınmış sonuncu məhəllə "Çöl qala"dır. Bu məhəllənin sakinləri qala divarları tikilib başa çatandan sonra köçüb gəldiklərinə və qaladan kənarda məskunlaşdıqlarına görə şəhər əhalisi onları "çöl qalalı", yəni "qalanın çölündə yaşayanlar" adlandırıb və həmin vaxtdan da məhəllə bu adla tanınıb. Şuşanın xeyriyyəçi şəxsiyyətlərindən olan Hacı Nəsir Rza oğlu 1889-cu ildə həmin məhəllədə bulaq tikdirmişdir.

## Memarlığı
Burada düzənlik ərazilər, məhəllə meydanları, məscidlər daha geniş olmaları ilə və memarlıq üslubu ilə başqalarından fərqlənir. Qalanın aşağı ərazisində su quyuları, çarhovuzlar, çeşmələr, kəhrizlər çoxluq təşkil edir. Küçələrin və məhəllə meydanlarının genişliyi, yaşayış binalarının, xana və xanın övladlarına, tacirlərə, din xadimlərinə məxsus olan binalar məhəllənin əzəmətini daha da artırır. Məhəllə Qala divarlarına ən yaxın olduğundan belə adlandırılmışdır. Digər məhəllələr kimi bu məhəllədə də məscid, hamam, kiçik meydan və bulaq olmuşdur. Xurşidbanu Natəvanın sarayı, Əsəd bəy Cavanşirin saray kompleksi, Xan Şuşinskinin evi, Üzeyir Hacıbəyovun atasının mülkü bu məhəllədə yerləşir.

## Məhəllənin yetirmələri
* Hacı Hüsü

## Mənbə
* Qarabağnamələr. 2-ci kitab.

## Həmçinin bax
* Çöl Qala məscidi
* Çöl qala bulağı

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Quyuluq məhəlləsi

**Quyuluq məhəlləsi** — Şuşanın XVIII əsrdə salınmış aşağı məhəllələrindən biridir. Bu məhəllə su quyuları ilə bol olduğundan belə adlandırılmışdır. Digər məhəllələr kimi bu məhəllədə də məscid, hamam, kiçik meydan və bulaq olmuşdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Quyuluq məscidi
Təzə məhəllə məhəlləsi

**Təzə məhəllə  məhəlləsi** —  19-cu əsrdə salınmış Şuşanın yuxarı məhəllələrindən biri. Bu məhəllə şəhərin azərbaycanlılar tərəfindən salınmış sonuncu məhəlləsi olduğundan, dövrünə görə belə adlandırılmışdır.

## Mənbə

## Həmçinin bax

* Təzə məhəllə məscidi
Xoca Mərcanlı məhəlləsi

**Xoca Mərcanlı məhəlləsi** və ya **Xoca Mircanlı** — Şuşanın 19-cu əsrin ortalarında salınmış yuxarı məhəllələrindən biri. Şəhərin mərkəzi hissəsində yerləşir. Şuşanın digər məhəllələri kimi burada da məscid, bulaq, kiçik meydan və hamam olmuşdur.

## Məhəllədə yerləşən tarixi abidələr
* Xoca Mərcanlı bulağı
* Xoca Mərcanlı məscidi
* Səfərov qardaşlarının karvansarası
* Sadıqcanın evi

## Qalereya

File:Xoca Mərcanlı bulağı.jpg | Xoca Mərcanlı bulağı
File:Khoja Marjanli Mosque, Shusha 2.jpg | Xoca Mərcanlı məscidi


## Həmçinin bax
* Xoca Mərcanlı məscidi
* Xoca Mərcanlı bulağı
* Səfərov qardaşlarının karvansarası 

## İstinadlar
Samirə Səfərəliyeva

**Samirə Elxan qızı Səfərəliyeva** — Azərbaycan jurnalisti, televiziya aparıcısı.

Samirə Səfərəliyeva 3 iyun tarixində Bakı şəhərində anadan olub. Valideynləri Səfərəliyev Elxan Nuruş oğlu və Səfərəliyeva Xədicə Həzi qızı Laçın rayonunda anadan olduqlarından uşaqlığı elə bu rayonda keçib.

### Şəxsi həyatı
Ailəlidir. Ruslan (2003) və Mədinə (2011) adında iki övladı var.

## Fəaliyyəti
1981-ci ildə Nizami rayonundakı 129 nömrəli orta məktəbin 1-ci sinfinə gedib. 1991-ci ildə orta məktəbi bitirib, sənədlərini Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə verib. Lakin daxil ola bilməyib. Müxtəlif qəzetlərdə ştatdankənar müxbir kimi fəaliyyətə başlayıb. İlk yazısı isə Laçın  rayonunda nəşr edilən “Laçın” qəzetində çıxıb.

1993-cü ildə Qərb Universitetinin "Ümumbəşər siyasəti və iqtisadiyyatı" fakultəsinə daxil olub. Axşam şöbəsində oxuduğu üçün günortalar qəzet və jurnallarda jurnalistik fəaliyyətini davam etdirib. 1998-ci ildə ANS ÇM radiosunda dj kimi fəaliyyətə başlayıb. Bir müddət işləyəndən sonra ”Xəbərçi” verilişinə aparıcı keçirilib. 2000-ci ilədək burada müxbir, aparıcı, redaktor assistenti, aparıcı-redaktor işləyib. Daha sonra isə ANS-in  “Salam Azərbaycan” səhər kanalında aparıcı redaktor, daha sonra isə şef redaktor vəzifələrində çalışıb.

2007-ci ildə ANS PRESS Nəşriyyat Evində www.anspress.ws saytında Azərbaycan bölməsinin redaktoru kimi fəaliyyət göstərib. 1 il sonraANS TV Bədii Publisistik Verilişlər Departamentində, Baş Prodüsserin müavini vəzifəsinə keçirilib. 2009-cu ildə Daha sonra yenidən ANS PRESS Nəşriyyat Evində www.anspress.ws saytının həm Azərbaycan həm də Rus bölməsinin şef redaktoru kimi fəaliyyət göstərib.  |18|12|2021}}

2010-cu ildə Bədii Publisistik Verilişlər Departamentinin Baş Redaktoru vəzifəsinə təyin edilib. 2016-cı ilin fevral ayına kimi bu vəzifədə çalışıb

2019-cu il oktyabrın 1-dən REAL TV-də Baş direktorun layihələr üzrə müavini vəzifəsinə təyin olunub.

## Keçdiyi kurslar
S. Səfərəliyeva Asiya Dialoqu İctimai Birliyinin vasitəsilə 1 ay ərzində Türkiyənin CNN Türk telekanalında jurnalist kimi staj keçərək sertifikat almışdır. Daha sonra isə 1 həftə ərzində Ankara və İstanbulda TRTvə Habertürk kanallarında staj keçib. Rusiyanın Sankt Peterburq şəhərində "Школа журналистики" məktəbində kurs keçib.

## Mükafatları
22 iyul 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Samirə Səfərəliyeva kütləvi informasiya vasitələrinin inkişafında xidmətlərinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib.

## İstinadlar
Mandinga

"Mandinga" qrupu 2002-ci ildən fəaliyyət göstərir. Tərkibi 10 musiqiçidən ibarətdir. Qrupun bu vaxtadək 4 musiqi albomu buraxılıb. "Mandinga" Eurovision 2012 şousunda Rumıniyanı ispan və ingilis dili, Latın Amerikası ritmlərində yazılan "Zaleilah" mahnısı ilə təmsil etdi.

## İstinadlar
Sinplus

İsveçrəni Avroviziya 2012-də "Sinplus" qrupu təmsil etdi. Qrupun yaradıcıları İvan və Qabriel qardaşlarıdır. Qardaşların Bakı səhnəsində "Unbreakable" mahnısı ilə çıxış edəcəyi açıqlanıb.

## İstinadlar
Pernilla Karlsson

**Pernilla Karlsson**-Finlandiyanın Eurovision Mahnı Müsabiqəsi 2012 təmsilçisi Pernilla Karlsson 1990-cı il iyunun 11-də doğulub. 22 yaşlı bu müğənni Finlandiyanın həndbol üzrə yığma komandasının üzvüdür. Onun həyatında idman və musiqi başlıca yer tutur. Pernilla Karlsson "När jag blundar"("Gözlərimi yumarkən") mahnısı ilə Finlandiyanın Milli Finalının qalibidir. Bununla da o, Avropanın ən populyar televiziya şousunda ölkəsini təmsil etmək şansı qazanıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Pernilla Karlsson's Facebook fan page
İzabo

**İzabo** — İsraili Avraviziya 2012-də "İzabo" rok qrupu "Time" mahnısı ilə təmsil etdi. Qrup 4 musiqiçidən-Ran Shem-Tov (vokal və gitara), Shiri Hadar (klavir), Jonathan Levy (bas gitara) və Nir Mantzurdan (baraban) ibarətdir.

## İstinadlar
Elefteria Elefteriu

**Elefteria Elefteriu** (Yunan əlifbası: **Ελευθερία Ελευθερίου**, 12 May 1989, Paralimni), Kipr müğənnisi.

Azərbaycanın paytaxtı Bakıda keçirilən 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Yunanıstanı "Aphrodisiac" adlı mahnıyla təmsil etmiş və 17-ci yeri tutmuşdur.
Anmari

**Anmari**-Əslən Rusiyalı olan Anmari (Anmary) Latviya Musiqi Akademiyasını bitirib. Latviyada keçirilən "Talantu Fabrika 2" müsabiqəsində ikinci yerə sahib olub və qısa müddətdə ölkəsində tanınmağa başlayıb. Milli Seçimlərin əsas finalında 3 ifaçı arasından ölkə təmsilçisi seçilib.

## İstinadlar
Həsən Zirək

**Həsən Zirək** (; ) — İran musiqiçisi. Tanınmış kürd əsilli İran sənətçisi və bəstəkarı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Azəri dili ve Kürd dilində bir mahnısı
*Bazı Mahnıləri - Həsən Zirək
Proloq dili

**Proloq dili**-Proloq məntiqi proqramlaşdırma dilidir ki Süni intellekt və Hesablamalı dilçilik ilə əlaqədardır. Sadə proloq proqram faktlardan və qaydalardan təşkil olunmuşdur. Məsələn:

pisik(qacir).

Şəklində bir fakt təyin edək. İndi proloqla bu faktı çağırdıqda bizə doğru qiymət qaytaracaq.

?- pisik(qacir).

Əgər "qacir" əvəzinə bir dəyişən daxil etsək, bizə bu dəyişənin qiymətini qaytaracaq.

?- pisik(X). 
X = qacir.

## İstinadlar
Böyük və Kiçik Tunb adaları

**Böyük və Kiçik Tunb adaları** (, *Tonb-e Bozorg* and *Tonb-e Kuchak*; , *Tonb al-Kubra* and *Tonb al-Sughra*) - İran körfəzinin şərqində, Hörmüz boğazının yaxınlığında yerləşən kiçik adalar. Adalar İranın Hörmüzgan ostanının bir hissəsi kimi idarə olunur, həm də BƏƏ tərəfindən Rəs-ül-Xeymə əmirliyinin ərazisinin bir hissəsi kimi iddia edilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Əbu Musa, Böyük və Kiçik Tunb adalarının tutulması
Aşıq Gülabı

**Vəliyev Gülabı Məmməd oğlu** () — gürcüstanlı aşıq.

## Həyatı
Vəliyev Gülabı Məmməd oğlu 5 sentyabr 1950-ci ildə Borçalı mahalının Qaş Muğanlı(Böyük Muğanlı) kəndində Ustad aşıq Xındı Məmmədin ailəsində anadan olmuşdur. Körpə yaşlarından Gülabıda saza böyük maraq olmuşdur. Gülabıda saza olan maraq o qədər güclü olmuşdur ki, O təhsil aldığı Azərbaycan Politexnik İnstitutunada təhsilini ataraq Borçalıya qayıtmış və Borçalıda ilk ansambl yaratmışdır. O 1994-cü ilə qədər gitara çalıb xanəndəlik etmişdir.

Gülabı Məmməd oğlu sazda aşıq havalarının mahir ifaçısı olduğu kimi gitarada Azərbaycan xalq mahnılarını və muğamlarımızı çox gözəl ifa edirdi. Onu tamaşaçılara ən çox sevdirən isə Onun məlahətli səsi idi.

## Xarici keçidlər
* "Ruhani" aşıq havası
* Ovşarı
Kipr Gənc TV

**Kipr Gənc TV** — Şimali Kipr Türk Respublikasının televiziya kanalı, 1 may 1997-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Telekanal Ertan Birinciyə məxsusdur. Hər saat xəbər buraxılışı veriri. Türkiyədə Türksat 3A və Teledünya ilə izlənilə bilinir.
Nazim Mədətov

**Nazim Mədətov** (4 yanvar 1952, Kirovabad , Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan Respublikasının  Əməkdar mühəndisi.

## Həyatı və fəaliyyəti
4 yanvar 1952-ci ildə Kirovabad  şəhərində anadan olmuşdur.

1974-cü ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun avtomatik elektrik rabitəsi ixtisasını bitirmişdir.

1974-cü ildən təyinatla Azərbaycan Respublikasının Rabitə Nazirliyinin Məlumat Hesablama Mərkəzinin böyük mühəndisi vəzifəsində calışmışdır. 1976-cı ildə qrup rəhbəri, 1982-ci ilə şöbə rəisi və 1987-ci il tarixdən başlayaraq MHM-nin direktor müavini vəzifəsində çalışır.

## Mükafatları və fəxri adları
*1986 —  "Əməkdə Fədakarlıq" medalı;
*2004 —  Rabitə Ustası;
*05.12.2006 —  "Əməkdar Mühəndis".

## Mənbə
*Direktor müavini: Mədətov Nazim Osman oğlu

## İstinadlar
Mavi qatarın sirri

**Mavi qatarın sirri** () — Aqata Kristi tərəfindən yazılmış detektiv janrda roman.

## Mövzu

Aqata Kristinin detektiv əsərlərindən Mavi Qatarın Sirri adlı əsəri uşaqlar və eyni zamanda gənclər tərəfindən olduqca bəyənilərək oxunur.Əsərdə hadisələr Amerika milyonçusu Van Aldinin qızı Rutun Mavi qatarda ölümü ilə bağlıdır.Rut Derek ilə evlidir.Lakin o Qraf Roşu sevir və 
Qraf Roşun yanına Fransaya getmək üçün Mavi qatara minir.Qatarda bir gecənin içində qətlə yetirilir.Əvvəlcə hər kəs Derek və Qraf Roşdan şübhələnir.Lakin əsərin sonunda Erkül Puaro qatilin kim olduğunu üzə çıxarır.

## Mənbə
* Aqata Kristi haqqında kitab.
Diskoqrafiya

**Diskoqrafiya** () — hər hansı bir musiqi sənətkarının bütün albomlarının və mahnılarının xronoloji siyahısıdır. Diskoqrafiyanın əhatə etdiyi kadrlar növünə görə dəyişir. Əsasən, bu kadrların olması lazımdır: Sənətkarlar haqqında bəzi məlumatlar, qeydiyyat vaxtı və yeri, hissələrin başlıqları, çıxış tarixləri, siyahı mövqeləri və satış rəqəmləri.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Discogs.com
* FreeDB.org
* MusicBrainz.org
* All Music Guide
Bayraq Radio Televiziya Qurumu

**Bayraq Radio Televiziya Qurumu** (BRT), Şimali Kipr hökumətinə aid radio və televiziya təşkilatı. Xəbər, musiqi proqramı, kəndləri təqdimat məqsədli proqramları nəşr. BRT-nin ilk nəşr həyatı 1963-cü ildə bir qarajda 2 mücahid tərəfindən radio yayımı olaraq qurulmuşdur. [Qaynaq ifadə edilməli] İlk yayım sözü isə "Bayraq, Bayraq, Bayraq" deyə verilmişdi. 1996-cı ildə ilk xüsusi radio kanalı First FM və ilk xüsusi TV kanalı Tempo TV-nin qurulmaları nəticəsində təklik xüsusiyyətini itirən BRTK; hələ də ölkədəki 5 TV kanalından ikisini, 24 radio kanalından da 5-ni strukturunda saxlamaqdadır. Xüsusi radio və televiziyaların qurulmağa başladığı 1996-cı ilə qədər Şimali Kiprin tək nəşr təşkilatı olan BRTK-nın təməlləri 1960-cı illərə qədər gedib çıxır. 1960–1963 illər arasında Kipr adasının tək nəşr təşkilatı olan CBS (İngiliscə: Cyprus Broadcasting Corporation) (Kipr Yayım Təşkilatı), 1960 Kipr Konstitusiyası lazımınca% 70 Kiprli Rumlar'dan,% 30 da Kiprli Türklər'dən ibarət idi. 1963də başlayan və namizədi 1974 Kipr Harekâtı'na aparan qarşıdurmalar üzündən Kipr türkləri, CBC'ten ayrıldı. Ölkənin yeganə nəşr təşkilatında hər hansı bir şəkildə təmsil edilməyən Türklər, bu ehtiyacları səbəbiylə 1964-cü ildə 6 ədəd radio stansiyası quraraq nəşrə soxdular. Bayraq Radiosu, Canbulat Radiosu, Lefke Bayraq Radiosu, Qazi Bafın səsi radiosu, Larnaka Təbiətin səsi Radiosu və Limasol Radiosu adı verilən bu 6 kanal "Bayraq Radioları" ortaq adıyla anılıyorlardı. 1983-cü ildə Şimali Kipr Türk Respublikasının qurulmasının ardından Bayraq Radiosu xaricindəki 5 radio bağlanıldı. Bayraq Radiosunun da adı değiştiridi və "Bayraq Radio Televiziya Təşkilatı" adıyla ictimai xidmətinə soxuldu.
Streets of Rage seriyalarının Diskoqrafiyası

**Streets of Rage seriyalarının Diskoqrafiyası** — "Streets of Rage" seriyalarının ümumi mahnılarının toplusudur. Bütün saundtreklər bəstəkar Yuzo Oqiyə məxsusudur.

## Streets of Rage

## Streets of Rage 2

  

## Streets of Rage 3

## İstinadlar
Korn

**Korn** (bəzən loqotiplərdə əslinə uyğun olaraq *"KoRn"* və ya *"KoЯn"* kimi də yazılır ) — 1993-cü ildə Kaliforniyada yaranmış nu metal qrupudur.

## Qrup haqqında
Qrup nu metal janrının banisi hesab edilir. 1994-cü ildə çıxardıqları eyni adlı (*Korn*) debüt albomu bütün dünyada 3 milyondan çox satmışdır. Qrup 1996-cı ilin aprelinə kimi "Life Is Peachy" albomunun üzərində işləyir və həmin il 15 oktyabr albomu satışa çıxardır. 1998-ci ildə Billboard 200 siyahısında 1-ci sıraya yüksələn "Follow the Leader Korn" albomu qrupun əsas tanınmasında rolu olan albom kimi qəbul edilir. 1999-cu ildə çıxardıqları "Issues" albomu yenə eyni siyahıda 1-ci sıraya yüksəlir. Qrup 11 iyun 2002-ci ildə  "Untouchables" albomunu və 21 noyabr 2003-cü ildə "Take a Look in the Mirror" albomunu yayımlayır. Hər iki albom *Billboard 200* siyahısında ilk onluq içərisindən zirvəyə yüksəlir.

İlk yığma albomları olan "Greatest Hits Vol. 1", *Billboard 200* siyahısında 4-cü sıraya yüksəlir. Qrup 2005-ci il 6 dekabr tarixinda "See You on the Other Side" albomunu satışa çıxardır və Korn'un adsız albomu, təxminən iki il sonra 31 iyul 2007-ci ildə yayımlanır.

Korn son onillikdə albomları ən çox satan metal qruplarından biridir. Qrupun diskoqrafiyasında 10 studiya albomu, konsertlərdən olan canlı  performansları və bir çox akustik toplu albomu var. Albomları bütün dünyada 50 miyondan çox, ABŞ'da isə 16 milyon satmışdır. Qrup 6 dəfə Qremmi mükafatına namizəd göstərilsə də 2 dəfə bu mükafata sahib olmuşdur.

## Albomları
* Korn (1994)
* Life Is Peachy (1996)
* Follow The Leader (1998)
* Issues (1999)
* Untouchables (2002)
* Take a Look in the Mirror (2003)
* See You on the Other Side (2005)
* Untitled (2007)
* Korn III – Remember Who You Are (2010)
* The Path of Totality (2011)
* The Paradigm Shift (2013)
* The Serenity of Suffering (2016)
* The Nothing (2019)
* Requiem (2022)
Əbədi Məşəl abidəsi

**Əbədi Məşəl abidəsi** — Azərbaycana qarşı edilmiş hərbi təcavüz nəticəsində baş vermiş Qanlı yanvar faciəsində və Azərbaycan Respublikasının suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmanlıqla həlak olmuş vətəndaşların xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə Bakı şəhərindəki Şəhidlər Xiyabanında ucaldılmış abidə kompleksi.

## Abidənin yaradılması
Əbədi Məşəl abidə kompleksinin yaradılması fikri ilk dəfə 1994-cü ildə irəli sürülüb. Milli Məclisdə bu faciəyə qiymət verilərkən prezident Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə şəhidlərin xatirəsini əbədiləşdirmək üçün abidə yaradılması qərarı da qəbul olunur. O bu məsələni şəxsi diqqətində saxlayır, yaradılmış komissiyaya tapşırıq və tövsiyələrini verir: memar və heykəltəraşlara öz təsirliliyinə, məzmununa, səviyyəsinə görə böyük həcmli əsərdən də çox qiymətli olacaq bir abidə yaratmağı tapşırır. Bir il sonra, faciənin beşinci ildönümündə keçirilmiş sərgidə ona iki layihə təqdim olunur.

Hazırlanmış layihələr yalnız faciəni əks etdirdiyi üçün prezident Heydər Əliyevi qane etmir, o daha bir neçə layihənin hazırlanmasını tapşırır. Tapşırıq ondan ibarət olur ki, yaradılacaq abidə faciəni də, xalqın qəhrəmanlığını da, təcavüzü də əks etdirməlidir.

Keçirilən müsabiqədə əməkdar memar Elbay Qasımzadənin rəhbərlik etdiyi Layihələndirmə şirkətinin işləyib hazırladığı layihə seçilir. Heydər Əliyev 5 avqust 1998-ci il tarixində Bakı şəhərindəki Şəhidlər xiyabanında Əbədi Məşəl abidə kompleksinin ucaldılması haqqında sərəncam verir.

## Abidənin açılışı
Kompleksin açılışı 9 oktyabr 1998-ci il tarixində olmuşdur. Abidə səkkizguşəli ulduz üzərində dayanan qızılı rəngdə şüşə günbəzdən, tac qoyulmuş sərdabədən (türbədən) ibarətdir.

Sərdabənin divarlarını zərif şəbəkə bəzəyir. Gecə səmasında parlayan qızılı rəngli günbəz Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda canını fəda etmiş şəhidlərin ruhunu təcəssüm etdirir.

2007-ci ildə prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə Şəhidlər Xiyabanı rekonstruksiya olunarkən Əbədi Məşəl abidəsinin sütunları hündürləşdirilmiş, abidədəki səkkizguşəli ulduz və məsamələri qızılla işlənmişdir.

## İstinadlar
Məhsəti (Gəncə)

**Məhsəti** — Azərbaycan Respublikasının Gəncə şəhərinin Kəpəz rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 dekabr 2011-ci il tarixli, 270-IVQ saylı Qərarı ilə Gəncə şəhərinin Kəpəz rayonunun Məhsəti yaşayış məntəqəsinə qəsəbə statusu verilmiş, Məhsəti qəsəbəsi mərkəz olmaqla Məhsəti qəsəbə inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.

## Toponimikası
Qəsəbə Məhsəti Gəncəvinin adını dayışır.

## Əhalisi
Məhsəti qəsəbəsində 5 minə yaxın yaşayış evi mövcuddur. Qəsəbədə 21 saylı orta məktəb 21 saylı poçt şöbəsi, Sərhəd keçid məntəqəsi, Farfor zavod, Qənnadı fabriki və s. yerləşir

## Mənbə
* http://www.kepeztv.az/məhsəti-qəsəbəsində-subartezian-quyularının-sayı-18-ə-çatdırılacaq

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Avtozavod (Gəncə)

**Avtozavod** — Azərbaycan Respublikasının Gəncə şəhərinin inzibati ərazi vahidində qəsəbə.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Karun

**Karun** — İranın ən şax-budaqlı və yalnız naviqasiya edilə bilən çayı. İran-İraq müharibəsindən sonra naviqasiya üçün istifadə ola bilmir. Əhvaz şəhərinin içməli suyu bu çaydan təmin olunur.

## İstinadlar
Liz Assia

**Liz Assia** (, əsl adı  **Roza - Mina Şerer**, ; ) — İsveçrə müğənnisi, Avroviziya mahnı yarışmasının 1956-cı ildə keçirilmiş ilk yarımasının qalibi.

## Həyatı

Liz Assia 3 mart 1926-cı ildə doğulub.

Liz Assia "Refrain" mahnısı ilə 1956-cı ildə keçirilən Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin qalibi olub.

O, 2012-ci ildə də Avroviziya yarışmasında təmsil olunmaq üçün İsveçrə Milli Seçimlərinə qatılmışdı.

## Həmçinin bax
* 1956 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəsmi saytı
Nightwish

**Nightwish** (bəzən NW olaraq qısaldılır) — Finlandiya musiqi qrupu. 1996-cı ildə Kiteedə yaradılan bu qrup 1997-2001-ci illərdəki mahnılarında pauer-metal musiqi nümunələri yaratsa da, 2002-ci ildən sonrakı albomlarında bu tərzə simfonik musiqi elementləri də əlavə etməklə simfonik-metal musiqisinin yaradıcılarından olmuşdur. Bu günə qədər 4 milyon nüsxədən çox musiqi albomu satan Nightwish, qurulduğu gündən bəri 40-dan çox ölkədə konsert vermişdir. İlk albomu "Angels Fall First" və ilk mahnısı "The Carpenter" 1997-ci ildə yayılandan sonra öz ölkəsində məşhurlaşan qrup 1998, 2000 və 2002-ci illərdə satışa çıxardığı "Oceanborn", "Wishmaster" və "Century Child" albomları ilə bütün dünyada tanındı.

2004-cü ildə buraxdıqları və 1 milyon nüsxə satılan "Once" albomundakı "Nemo" və "Wish I Had An Angel" mahnılarına çəkilən kliplər MTV kanalında nümayiş olunmuş, eləcə də ABŞ filmlərində səsləndirilərək qrupa Amerikada böyük satış uğuru qazandırmışdır. Bundan sonra qrup "Once" Dünya Turuna çıxmışdır. Turun sonlarına yaxın - 2005-ci ilin sentyabr ayında qrupun "Highest Hopes" adlı seçmə mahnılarından ibarət musiqi albomu buraxılmışdır.

## Diskoqrafiya

### Albomlar
*Angels Fall First (1997)
*Oceanborn (1998)
*Wishmaster (2000)
*Century Child (2002)
*Once (2004)
*Dark Passion Play (2007)
*Imaginaerum (2011)
*Endless Forms Most Beautiful (2015)
*Human. :II: Nature. (2020)

### Sinql və mini-albomlar
* «The Carpenter» (1997)
* «Sacrament of Wilderness» (1998)
* «Passion and the Opera» (1998)
* «Walking in the Air» (1999)
* «Sleeping Sun (Four Ballads of the Eclipse)» (1999)
* «The Kinslayer» (2000)
* «Deep Silent Complete» (2000)
* *[[Over the Hills and Far Away (альбом)|Over the Hills and Far Away]]* ЕР (2001, Spinefarm)
* «Ever Dream» (2002)
* «Bless the Child» (2002)
* «Nemo» (2004)
* «Wish I Had an Angel» (2004)
* «Kuolema tekee taiteilijan» (2004)
* «The Siren» (2005)
* «Sleeping Sun» (2005)
* «Eva» (2007)
* «Amaranth» (2007)
* «Erämaan viimeinen» (2007)
* «Bye Bye Beautiful» (2008)
* «The Islander» (2008)
* «Made in Hong-Kong» EP (2009)
* «Storytime» (2011)
* «The Crow, the Owl and the Dove» (2012)
* «Élan» (2015)
* «Endless Forms Most Beautiful» (2015)
* «Alpenglow» (2015)
* «My Walden» (2016)
* «Noise» (2020)
* «Harvest» (2020)

### Yığma
* *Wishmastour 2000* (2000)
* *[[Tales from the Elvenpath]]* (2004)
* *Best Wishes* (2005)
* *[[Highest Hopes]]* (2005)
* *[[Wishsides]]* (2005)

### DVD
* *[[From Wishes to Eternity]]* (2001)
* *[[End of Innocence]]* (2003)
* *[[End of an Era]]* (2005)
* *[[Tour Edition]]* (2012)
* *[[Showtime, Storytime]]* (2013)
* *Vehicle of Spirit* (2016)

### Videokliplər
* «The Carpenter» (1998)
* «Sleeping Sun» (1999)
* «Sacrament of Wilderness» (1998)
* «Over the Hills and Far Away» (2001)
* «Bless the Child» (2002)
* «End of All Hope» (2002)
* «Nemo» (2004)
* «Wish I Had an Angel» (2005)
* «Sleeping Sun» (2005)
* «While Your Lips Are Still Red» (2007)
* «Amaranth» (2007)
* «Bye Bye Beautiful» (2008)
* «The Islander» (2008)
* «Storytime» (2011)
* «Élan» (2015)
* «Endless Forms Most Beautiful» (2015)
* «Noise» (2020)

## İstinadlar
Metakrilatlar

**Metakrilatlar** (CH2=C(CH3)COO-) — metakrilat turşusunun duzları və mürəkkəb Efirlərinin ümumi adıdır.

## Həmçinin bax
* Akrilatlar

## İstinadlar
Akril turşusu

**Akril turşusu** **(propen turşusu, etilkarbonal turşusu)** СН2=СН–СООН — doymamış alifatik sırası turşuların ilk nümayəndəsidir.

## Fiziki xassələri
Akril turşusu kəskin iyli, boğucu maye olub, qatı rəngə malikdir. Suda, dietil efirində, etil spiritndə, benzolda və xloroformda yaxşı həll olur. Akril turşusu saxlanıldıqda asanlıqla polimerləşir, onun polimerləşməsinin qarşısını almaq üçün inhibitorlardan istifadə edilir. İnhibitor olaraq hidroxinon əlavə etməklə akril turşusunu uzun müddət saxlamaq olur.

## Kimyəvi xassələri
Akril turşusunun kimyəvi xassələri karbon turşusunun kimyəvi xassələrinin analoqudur, yəni, eynisidir. Akril turşusu polimerləşmə qabiliyyətinə malik olub irimolekullu birləşmələr əmələ gətirir.
akril turşusu duzlar, xloranhidrid, anhidrid, mürəkkəb alkil və tsikloalkil efirləri və amidlər əmələ gətirir;
*Karbon turşularının daxilinə halogen daxil etməklə karbon turşularının qüvvetliliyini artırırlar;
*Aldehidlerin xarakterik reaksiyalarına daxil olmur.

## Sintezi
Hal-hazırda akril turşusunu sintez etmək üçün parofazlı propilen ilə havanın oksigeninin oksidləşməsindən istifadə edilir:
СН2=СН–СН3 + O2 → СН2=СН–СООН

Əvvəllər reaksiyada asetilen, karbon 2-oksid və sudan istifadə edilirdi:

СН≡СН + СО + Н2О → СН2=СН–СООН

və ya keten ilə formaldehid:

СН2=С=О + H2C=O → СН2=СН–СООН

## Tətbiqi

Akril turşusu və onun mürəkkəb efirləri akril liflərinin, lak örtüklərinin, yapışqanların, boyaların, toxuculuq üçün köməkçi materialların istehsalında, kağız və dəri sənayesində tətbiq olunur  .
Akril turşusu hazırda sənayenin ən mühüm monomerlərindən biridir. Ondan plastik kütlələrin, örtük materiaallaarın, lak-boyaların, müxtəlif monomerlərlə sopolimerlərin, tipoqrafik rənglərin, akril kauçukların, liflərin, suda həll olan polimerlərin istehsalında istifadə olunur. Akril turşusu super yapışqanların, torpağın strukturunuun  saxlanması  üçün kənd təsərrüfatında, tibdə dərman preparatlarının saxlanması üçün örtüklərin hazırlanması tətbiq edilir

## İstinadlar
Metilformiat

**Metilformiat** (CHOOCH3) — qarışqa turşusunun metil efiridir. Mürəkkəb efirdir.

## Fiziki xassələri
Kəskin iyli mayedir. Rəngsizdir. Suda, efirdə və spirtdə yaxşı həll olur. İnsan üçün təhlükəlidir. Daxili orqanları zəhərləyir. Narkotik effektə malikdir.

## Metabolizm
Daxili orqanlar zəhərləndikdən sonra daxildə M. və Metanol aşkar edilir. Bu "Metobalizm" adlanır.

## Ədəbiyyat
* Голиков С.Н. (ред.) Неотложная помощь при острых отравлениях. М.: Медгиз. 1977. 311 с.
* Грушко Я.М. Вредные органические соединения в промышленных выбросах в атмосферу. Л.: Химия. 1986. 207 с.
* Опредление концентраций загрязняющих веществ в атмосферном воздухе. М.: Минздрав. 1997. С.290-296.
* Станкевич К.И. и др. Гигиена применения полимеров. Киев: Здоров´я. 1977. 143 с.

## Xarici keçidlər
* NIST Chemistry WebBook: Methyl formate
* ChemicalLand21.com entry on METHYL FORMATE
Akrilatlar

**Akrilatlar** - akril turşusunun duzları və ya efirlərinin ümumi adıdır. Efirlərin çoxu Akrilat boyaları üçün istifadə edilir.

## Həmçinin bax
*Metakrilatlar
Metakrilat turşusu

**Metakrilat turşusu** (C4H6O2) — doymamış birəsaslı karbon turşusudur.

## Fiziki xassələri
Kəskin iyli mayedir. Qatı rəngə malikdir. Suda yaxşı həll olur.

## Kimyəvi xassələri
Metakrilat turşusunun kimyəvi xassələri Karbon turşusunun kimyəvi xassələrinin analoqudur, yəni, eynisidir. Metakrilat turşusu Polimerləşə bilir.

## Tətbiqi
Metakrilat turşusundan polimetakrilat turşusu və mürəkkəb efirlərin sintezində istifadə edilir.
Etilformiat

**Etilformiat** (C3H6O2) — qarışqa turşusunun etil efiridir. Mürəkkəb efirdir. Kimyəvi formulu HCOOC2H5dir.

## Maraqlı faktlar
*Almaniyanın Plank Universitetinin alimləri deyirlər ki, 300 m-lik "IRAM" teleskop köməyi ilə "Oxatan B12" Molekulyar Buludunda tapılan bu birləşmə meşə üzümünün iyini verir.. Lakin Rusiya alimləri sonuncu faktı qəbul etmirlər.

## İstinadlar
Qarışqa turşusu

**Qarışqa turşusu** (CH2O2, sistematik adı: metan turşusu) — doymuş birəsaslı karbon turşusunun homoloji sırasında yerləşən ilk nümayəndəsidir. 

## Fiziki xassələri
Normal şəraitdə qarışqa (formiat) turşusu rəngsiz maye olub, kəskin iylidir və 1010C-də qaynayır. Dəriyə düşdükdə yanıq əmələ gətirir. İnsan orqanizmində zəhərlənmə yaradır. Qarışqa turşusu suda yaxşı həll olur. Su ilə istənilən nisbətdə qarışır.

## Kimyəvi xassələri
Qarışqa turşusu karbon turşularının ümumi kimyəvi xassələrinə malikdir. Onun duzları formiatlar adlanır. Homoloji sırada o, ən yüksək reaksiyayagirmə qabiliyyətli və ən qüvvətli turşudur. Dissosiasiya dərəcəsinə görə o, fosfat turşusuna yaxındır.
qarışqa turşusunun molekulunda həm karboksil, həm də aldehid qrupları olduğundan, o, digər karbon turşularından fərqli olaraq aldehidlər üçün xarakterik olan "gümüş güzgü" reaksiyasına daxil olur.
HCOOH + Ag2O → H2CO3 + 2Ag → CO2 + H2O + 2Ag

Qatı sulfat turşusu iştirakında qızdırıldıqda qarışqa turşusu karbon-2-oksid və suya parçalanır:
HCOOH → H2O + CO

Bu reaksiyadan laboratoriyada CO almaq üçün istifadə edilir.

## Alınması
Əvvəllər qarışqa turşusunu qarışqaları suda isladıb, məhlulu qovmaqla alırdılar.
Qarışqa turşusu bir çox üsullarla, o cümlədən, metanolun oksidləşməsindən alınır:Metanolun oksidləşməsindən Qarışqa turşusunun alınması

Hal-hazırda qarışqa turşusunu almaq üçün karbon 2-oksid və natrium-hidroksiddən alınan natrium formiata qatı sulfat turşusu ilə təsir edirlər:

CO + NaOH  → H-C-OONa (natrium formiat)

HCOONa + H2SO4  → HCOOH + NaHSO4

## Təbiətdə tapılması
Təbiətdə ilk olaraq sarı meşə qarışqalarının ifrazatlarında rast gəlinmiş və 1671-ci ildə ingilis naturalisti Con Rey tərəfindən kəşf edilmişdi.. Qarışqa turşusu üzvi turşudur. Xüsusilə, Qarışqa turşusundan arıçılığı inkişaf etmiş ölkələrdə üzvi bal istehsalçıları tərəfindən geniş şəkildə istifadə edilir. Həmçinin, Qarışqa turşusundan tibb sahəsində  dezinfeksiyaedici kimi geniş istifadə edilir.. Qarışqa turşusu üzvi maddələrin sintezində reduksiyaedici maddə kimi, həmçinin turşəng turşusunun alınmasında tətbiq edilir. Bundan başqa, o, yeyinti sənayesində dezinfeksiyaedici və konservləşdirici kimi, toxuculuq sənayesində parçaların boyanmasında, tibbdə -  qarışqa spirti adı ilə 1%-li spirt məhlulu şəklində revmatizmə qarşı dərman maddəsi kimi istifadə olunur. Qarışqa turşusunun mürəkkəb efirləri həlledici və ətirli maddələr kimi istifadə edilir. 

## Təyini
Qarışqa turşusunu digər karbon turşularından fərqləndirmək üçün "gümüş güzgü" reaksiyasından istifadə edilir.
 
## İstinadlar
Xəzər körpüsü (Bakı)

**Xəzər körpüsü** — Bakı şəhərində Bibiheybət tərəfindən Xəzər dənizi üzərindən Zığ burnuna qədər layihələndirilən, ancaq tikintisinə başlanılmayan avtomobil körpüsü.

## Layihə
Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat Nazirliyinin şöbə müdiri Sədrəddin Məmmədovun açıqlamasına görə, layihənin texniki iqtisadi əsaslandırılması başa çatıb. Bu layihə Nəqliyyat Nazirliyi tərəfindən Nazirlər Kabinetinə göndərilib və hazırda müvafiq dövlət orqanları tərəfindən baxılır.

Hesablamalara görə, uzunluğu 17&nbsp;km olacaq bu körpünün tikintisi təqribən 2 milyard dollara başa gələcək. Bu təkcə nəqliyyat deyil, həm də turizm layihəsi olacaq və burada şəhərin abadlaşdırılması elementləri də əksini tapacaq.

İlkin plana görə, layihənin həyata keçirilməsi qərara alınarsa, bunun üçün beynəlxalq konsorsium yaradılacaq, həmin konsorsium körpünün detallı layihəsi hazırlayıb təsdiq olunandan sonra onun tikintisini həyata keçirəcək. Tikinti başa çatandan sonra konsorsium onun idarəetməsi ilə məşğul olacaq. Həmin şirkət idarəetmə dövrü ərzində bura yatırdığı vəsaiti götürəndən sonra körpünün idarəetməsi Azərbaycan tərəfinə veriləcək.

Tikiləcəyi təqdirdə bu körpüdən istifadə pullu olacaq, amma burada gediş haqqının məbləğinin nə qədər olacağını indidən demək mümkün deyil. Amma elə səviyyədə olacaq ki, bundan hamı istifadə edə bilsin. Bu körpünün tikintisi nəqliyyatın hərəkətini dəfələrlə asanlaşdıracaq, həm şəhərdəki tıxac probleminin həllinə, həm də ekoloji vəziyyətə müsbət təsir edəcək. Belə ki, körpü istifadəyə veriləndən sonra avtomobillə Zığ dairəsindən Lökbatandakı ticarət mərkəzlərinə getmək üçün cəmi 6 dəqiqə vaxt lazım olacaq.

Marşrut boyunca körpüdən kənara çıxışlar olmayacaq, əvəzində burada quraşdırılmış xüsusi liftlər vasitəsilə insanlar Xəzər dənizindəki bəzi adalara enə biləcəklər, oradan isə su taksiləri vasitəsilə gəzintiyə çıxa biləcəklər.

## İstinadlar
Ticarət

thumb|right|Gdańsk
thumb|''Intérêts des nations de l'Europe, dévélopés relativement au commerce'', 1766
**Ticarət** iqtisadiyyatın bir sahəsidir. Alqı-satqı və xidmət sahələri ilə müşayiət olunan sahibkarlıq fəaliyyəti.

Ticarət topdan və pərakəndə ticarətə bölünür. Ölkələr arasında ticarət istiqamətinə görə import və eksport adlanır.

## Ədəbiyyat
* *Əliyev F. M.* XVIII əsrin birinci yarısında Azərbaycanda ticarət  / Red. H. B. Abdullayev, Ə. Ə. Rəhmani ; Azərbaycan SSR EA Tarix İnstitutu. — Bakı : Azərb. SSR EA, 1964. — 122 s.

## İstinadlar