open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anatomik model

**Anatomik model** — tibbi və bioloji təhsil üçün istifadə edilən insan və ya heyvan anatomiyasının üçölçülü (3D) təsviri. 
## Modelin xüsusiyyətləri

Model anatomiyanı qismən parçalanmış göstərə bilər və ya tələbəyə modelləşdirilmiş bədən hissələrini çıxarıb yoxlamağa imkan verən çıxarıla bilən hissələrə malik ola bilər. Bəzi modellərdə uniseks modelin istənilən cinsdən olan şəxsi təmsil etməsinə imkan verən dəyişdirilə bilən cinsi əlavələr və digər dəyişdirilə bilən hissələr ola bilər.
## Anatomiyanın 3D kompüter modelləri

Anatomiyanın 3D kompüter modelləri indi alternativ olaraq mövcud olsa da, fiziki anatomik modellər hələ də anatomiyaya dair fikir təmin etməkdə üstünlüklərə malikdir.
## Həmçinin bax

* Anatomiya
* Müqayisəli anatomiya
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Birinci metatarsal sümük

**Birinci metatarsal sümük** — ayaqda baş barmağın arxasındakı sümük. Birinci metatarsal sümük metatarsal sümüklərin ən qısası, ən qalını və ən güclüsüdür.
## Hissələri

Digər 4 metatarsal sümüklər kimi, 3 hissəyə bölünə bilər: əsas, govdə və baş:

* Əsas — ayaq biləyinə ən yaxın hissə 
* Baş — baş barmağa ən yaxın hissə
* Gövdə — ortadakı daralmış hissə

Sümük bir qədər yastı və 2 tərəflidir: plantar (ayaq dabanına doğru) və dorsal tərəf (ayaqda dayanarkən yuxarıya baxan sahə). Əsas hissəsində bir qayda olaraq, yan tərəflərdə oynaq fasetləri (oynaq səthləri) yoxdur, lakin bəzən yan tərəfdə oval faset var və onun vasitəsilə ikinci metatarsal sümük ilə birləşir. Plantar səthinin yanal hissəsində fibularis longusun vətərinin bağlanması üçün oval çıxıntı və ya yumruluq var.

Birinci metatarsal orta mixi sümük ilə və az dərəcədə aralıq mixi sümüklər ilə birləşir (oynaqlar əmələ gətirir). Onun proksimal artikulyar səthi böyük və böyrək şəklindədir, ətrafı tarsometatarsal bağlar üçün yivlidir və medial olaraq tibialis anterior vətərinin bir hissəsinə daxil olur.

* Gövdəsi — güclü, yaxşı müəyyən edilmiş prizma şəklindədir.
* Başı — böyükdür onun plantar səthində səsamoid sümüklərin sürüşdüyü 2 yivli üz var 
* Kənarları — hamar bir hündürlüklə ayrılır.

## Əzələ əlavələri

Birinci metatarsal sümüyə 3 əzələ birləşir: tibialis anterior, fibularis longus və birinci dorsal interosseus.

Birinci dorsal interosseus əzələsinin yan hissəsi sümüyün medial tərəfindən əmələ gəlir. Onun funksiyası ayaq barmaqlarını tərpədməkdir.

## Əlavə şəkillər


File:Sesamoidbone.png|Birinci metatarsalın distal ucunda sesamoid sümüklər
File:Slide2BER.JPG|Birinci metatarsal sümük. Dərin parçalanma.
File:Metatarsal pseudo-epiphysis.jpg|Uşaqlarda birinci metatarsalın psevdoepifizi çox olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pərviz Abasov

**Pərviz Abasov** () — Azərbaycanlı rəssam, heykəltaraş.

## Haqqında
Pərviz Abasov 1992-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Kollecində heykəltaraşlıq ixtisası üzrə təhsil almışdır. 2015-2019-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında heykəltaraşlıq üzrə bakalavr təhsili almışdır. 2021-2022 ci illərdə isə Rəssamlıq Akademiyasıda heykəltəraşlıq üzrə magistr təhsili almışdır.

Əsərlərində daha çox neon və parlaq rənglərdən istifadə edən rəssam özünəməxsus yeni tərz yaratmışdır. Onun əsərlərində Bakı motivləri qabarıq formada nəzərə çarpır.

## Qalereya



Fayl:Parviz Abasov "İlk baxış" (2019).jpg|"İlk baxış" (2019)
Fayl:"2Pac" Parviz Abasov (2021).jpg|"2Pac" (2021)
Fayl:"Sonuncu ХАШ yeməyi" Parviz Abasov (2023).jpg|"Sonuncu ХАШ yeməyi" (2023)
Fayl:"House of Qutçi" Parviz Abasov (2022).jpg|"House of Qutçi" (2022)
Fayl:"Düşüncə" Parviz Abasov (2017).jpg|"Düşüncə" (2017)
Fayl:"Хошбəхт олун" Parviz Abasov (2020).jpg|"Хошбəхт олун" (2020)



## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
*
Biran Damla Yılmaz

**Biran Damla Yılmaz** () Karyerasının dönüş nöqtəsi olan "Kırgın Çiçekler" serialında önəmli rol alıb.

## Həyatı və kariyerası

28 iyun 1997-ci ildə İstanbulda anadan olub. Yılmaz 2013-cü ildə aktyorluq karyerasına başlayıb və konservatoriyada təhsil alıb.
2014-cü ildə "Çılgın Dersane 4: Ada" filmində oynadı. O, ilk baş rolunu 2019-cu ildə "Mucize 2: Aşk" filmində oynayıb.
O, "Kırgın Çiçekler", "Canevim" və "Baraj" seriallarında baş rolda olub.
Nəhayət, 2021-2023-cü illər arasında FOX-da yayımlanan "Yasak Elma" serialında "Kumru Yıldırım" obrazını canlandırıb.

## Filmoqrafiya

## Mükafatları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Moris Uilkins

**Moris Uilkins** (1916-2004) — Yeni Zelandiyadan olan bioloq və fizikdir. Yeni Zelandiya əsilli ingilis fizik və molekulyar bioloq Moris Uilkins 1962-ci ildə genetik kodun ikiqat spiral quruluşunun kəşfinə verdiyi töhfəyə görə Nobel mükafatına layiq görülüb.
Vard Kanningem

**Hovard G. Kanningem** () — Viki-nin ilkin versiyasını hazırlayan və Çevik proqram təminatının inkişafı manifestinin müəllifi olan Amerikalı kompüter proqramçısıdır. Həm dizayn nümunələri , həm də ekstremal proqramlaşdırma sahəsində qabaqcıl olan Hovarda, 1994-cü ildə VikiVikiVeb- i kodlamağa başladı və onu Portland Pattern Repository əlavəsi kimi 25 mart 1995-ci ildə c2.com-da (proqram məsləhətçiliyinin veb-saytı) quraşdırdı . Kanningem wiki tədqiqatı və təcrübəsi ilə bağlı WikiSym konfrans seriyasının ilk üç instansiyasında , həmçinin Wikimedia Developer Summit 2017-də əsas məruzəçi olub.

## Həyatı
Hovard G. Kanninqem 26 may 1949-cu ildə İndiana ştatının Miçiqan şəhərində anadan olub . O, orta məktəbə İndiana ştatının Highland şəhərində gedib. 1978-ci ildə fənlərarası mühəndislik (elektrik mühəndisliyi və kompüter elmləri) üzrə bakalavr dərəcəsini və kompüter elmləri üzrə magistr dərəcəsini bitirib. O, həmçinin Wyatt Software-də Ar-Ge direktoru və tektronix kompüter tədqiqat laboratoriyasında baş mühəndis vəzifələrində çalışmışdır. O, Federal Rabitə Komissiyası tərəfindən verilmiş həvəskar radio əlavə sinif lisenziyasına malikdir və onun zəng işarəsi K9OX-dir

### "Kanningem qanunu"
Kanningem ideyası ilə hesablanır: "İnternetdə düzgün cavabı əldə etməyin ən yaxşı yolu sual vermək deyil, səhv cavabı yerləşdirməkdir". İnsanların suala cavab verməkdənsə, səhv cavabı düzəltmək istəklərindən irəli gəlir. Steven McGeady-nin dediyinə görə , Kanninqem 1980-ci illərin əvvəllərində ona bu barədə şıltaqlıq edərək məsləhət verib və McGeady bunu Kanningem Qanunu adlandırıb . Əvvəlcə insanlar arasında qarşılıqlı əlaqəyə istinad edilsə də , qanun Vikipediya kimi digər onlayn icmaların necə işlədiyini təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir. Kanningem özü qanunun sahibliyini inkar edir və bunu "internet vasitəsilə təbliğ etməklə özünü təkzib edən yanlış sitat" adlandırır.

## İstinadlar
Ece Dizdar

**Ece Dizdar**() — O, Türk aktrisa və tərcüməçidir.

## Həyatı
23 noyabr 1981-ci ildə İstanbulda anadan olub. Atasının sualtı qayıqlarda işləməsi səbəbindən uşaqlıq illərində Türkiyənin bir çox şəhərlərində və Pakistan, Belçika, İngiltərə kimi ölkələrdə yaşayıb. O, ümumiyyətlə getdiyi yerlərdə DoDDS Amerika məktəblərində oxuyub.

O, 12 yaşında Belçikada məktəb klubu musiqilərində oynayaraq aktyorluğa başlayıb. Orta məktəb illərində musiqili aktyorluq, səs və rəqs ixtisasları üzrə təhsil alıb, uşaq konservatoriyasının tərkibində 2 il səhnəyə çıxıb. Marmara Universitetinin Ünsiyyət fakültəsini bitirdikdən sonra Londona köçən aktrisa ARTSED aktyorluq akademiyasında təqaüdlə aktyorluq təhsilini tamamlayıb və peşəkar aktyorluq karyerasına qədəm qoyub.

O, 2002-ci ildə "En Son Babalar Duyar" serialında adını açıqlayıb.
İstanbulda "Esir Şehrin İnsanları", "Karakol", "Al Yazmalım", "Şubat", "Güneşi Beklerken" kimi bir çox televiziya layihələrində iştirak edib. Daha sonra rejissorluğu və ssenarisini Onur Ünlü olan "Beş Kardeş" serialında "Taverna şarkıcısı Şevval" obrazını canlandırıb.

O, peşəkar reklam və tanıtım dublyaj sənətçisidir və hələ də Böyük Britaniya və Türkiyədə teatr, televiziya və kinoda fəaliyyət göstərir.

## Teatr Oyunları

## Filmoqrafiya

## Reklamlar
* Siemens — 2010
* Selpak — 2009
* Vodafone — 2008
* Dove — 2008
* Çerezza — 2007
* Lipton Demlik Poşet — 2003
* İçim Pudding — 2003

## Mükafatları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Matilda

**Matilda** — ad.

* Matilda Mey — fransız aktrisası.
* Matilda de Eno — 1316–1321-ci illərdə Axey şahzadəsi olmuş qadın.

;Digər
* Matilda (roman) — İngilis yazıçısı Roald Dahl tərəfindən yazılmış və Quventin Bleyk tərəfindən təsvir edilmiş uşaq roman
* Matilda adası — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada.

## İstinadlar
Riçard Ellmann

**Riçard David Ellmann** () — ABŞ ədəbi tənqidçisi.

## Həyatı
Ellmann, Miçiqan ştatının Highland Park şəhərind anadan olub. Atası rumın yəhudisi, anası isə Kiyevdən olan ukraynalı yəhudi idi. Ellmann İkinci Dünya müharibəsi zamanı Birləşmiş Ştatların Hərbi Dəniz Qüvvələrində və Strateji Xidmətlər Ofisində xidmət etmişdir. 1939-cu ildə, 1941-ci ildə magistr dərəcəsini və 1947-ci ildə PhD mükafatını qazanmışdır.

## Mükafatları
* 1947-ci il Con Addison Porter Mükafatını.
* 1947-ci il B. Litt mükafatı.

## İstinadlar
Merve Dizdar

**Merve Dizdar** () — türk aktrisası. Kann və Qızıl Portağal kinofestivallarının "Ən yaxşı aktrisa" mükafatları da daxil olmaqla müxtəlif mükafatlara sahibdir.

## Həyatı

### Karyerası
Merve Dizdar 25 iyun 1986-cı ildə İzmirdə anadan olub. Çanaqqala 18 Mart Universitetinin Aktyorluq fakültəsini bitirib. Kadir Has Universitetində yüksək səviyyəli aktyorluq proqramı üzrə magistr təhsilini tamamlayıb. Teatr karyerasına Semaver Kumpanya ilə başlayıb və "Craft Theatr"-da davam etdirir.

İlk tammetrajlı filmi olan "Bir Ses Böler Geceyi" filmində Cem Davranla birlikdə oynayıb. "Kavak Yelleri", "Geniş Aile", "Bir Yastıkta", "Doksanlar" və "Çılgın Dersane Üniversitede", "Masumlar Apartmanı" kimi seriallarda çəkilib.

### Şəxsi həyatı
2018-ci ildə ailə quran aktrisa 2021-ci ildə həyat yoldaşı Gürhan Altundaşardan boşanıb.

## Teatr tamaşaları

## Filmoqrafiya

## Mükafatlar və namizədliklər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qəbələ FK Avropa yarışlarında

**[[Qəbələ FK]] Avropa yarışlarında** ilk dəfə 2014-15 mövsümündə iştirak etməyə başlamışdır. Qəbələ FK 2014–2015 mövsümündə Avropa Liqasının pley-off mərhələsində Yunanıstanın adlı-sanlı Panatinaykos klubunu iki oyunun nəticəsinə görə məğlub edərək Avropa Liqasının qrup mərhələsinə vəsiqə qazandı.

## Nəticələri
17 mart 2024 tarixinə olan məlumat:

;Qeydlər
* **1M**: Birinci seçmə mərhələ
* **2M**: İkinci seçmə mərhələ
* **3M**: Üçüncü seçmə mərhələ
* **PO**: Play-off mərhələsi
* **Qrup**: Qrup mərhələsi

## İstinadlar
Sümeyye Aydoğan

**Sümeyye Aydoğan** () — Türk Aktrisa və Müğənni.

## Həyatı və kariyerası
Sümeyye Aydoğan 2 aprel 1999-cu ildə İstanbulda anadan olub. O, ilk kino təcrübəsini 2020-ci ildə "Aile Hükümeti" filmində və ilk televiziya təcrübəsini 2021-ci ildə "Kahraman Babam" serialında nümayiş etdirdi. Daha sonra həmin il "Sadakatsiz" serialında Ceren obrazını, "Geçen Yaz" filmində Oya obrazını canlandırıb. 2022-ci ildə ilk baş rolu olan "Duy Beni" serialında Melisa Gerçek obrazını canlandırıb. "Duy beni" serialından sonra 2023-cü ildə FOX-da yayımlanan "Taçsız Prenses" serialında İsmayıl Hacıoğlunun partnyoru olaraq Yağmur Elem obrazını canlandırıb. Sezon finalında serialdan ayrılmışdır. Daha sonra Kanal D-də yayımlanacaq olan "Dönence" serialının heyətinə daxil edilib. 2023-cü ildə 13 bölümdən ibarət olan "Akif" serialında rol alıb. Həmin ilin avqustunda işıq üzü görəcək "Magarsus" serialında Damla obrazını canlandıracaq. O, tezliklə "Hatıran Yeter" filmindədə rol alacaq. O, "Magarsus" serialında Damla obrazını, "Hatıran Yeter" filmində Leyla obrazını canlandıracaq.

## Filmoqrafiya

## Diskoqrafiya

### Single'ları
# Ellerimde Çiçekler (2019)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Stalin abidəsi (Şovi)

**Stalin abidəsi** — Gürcüstanın Şovi kəndində Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının baş katibi İosif Stalinə həsr olunmuş gümüş heykəl. Əsərdə kresloda oturan Stalin fiquru Odessada tikilmiş digər Stalin heykəlinə bənzəyir. Bu gün Gürcüstanda Stalinin nadir heykəllərindən biridir.

## İstinadlar
Çan Van Hıonq

() — Vyetnam Respublikasının (Cənubi Vyetnam) hərbi və siyasi lideri, Vyetnam Respublikasının prezidenti və baş naziri.

## Həyatı
İki dəfə Sayqonun meri seçilmişdir. 1960-cı ildə Nqo Din Zyemin prezidentliyi dövründə dövlət başçısını tənqid edən Karavel Manifestini imzaladığına görə həbs olunmuşdur. Bununla belə, o, prezident Nqonun öldürülməsi nəticəsində çevrilişin iştirakçılarını da tənqid edərək, bunu həyata keçirən generalların heç bir istedadı, mənəvi keyfiyyətləri və siyasi dəstəyi olmadığını qeyd etmişdir.

1965-ci ildə ABŞ-nin təzyiqi ilə prezident Nquyen Khan Ali Milli Şuranı çağırmış, burada Hıonq Vyetnam Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə təsdiq edilmişdir. Bu zaman Sayqon və Vaşinqton Şimali Vyetnama qarşı genişmiqyaslı bombardman kampaniyası planlaşdırırdılar, lakin bu, cənubda sabitlik tələb edirdi. 1965-ci ilin yanvarında hökumət hərbi xidmətə çağırış müddətini uzatmış və bu, tələbələr və buddistlər arasında kütləvi etirazlara səbəb olmuşdu. Nəticədə hökumət könüllü olaraq istefa vermiş və hakimiyyəti Fan Hui Kuatın başçılıq etdiyi kabinetə vermişdir. O, 1967-ci il prezident seçkilərində 10% səs toplamışdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Fan Hui Kuat

**Fan Hui Kuat** (; ) — Vyetnam Respublikasının (Cənubi Vyetnam) dövlət xadimi, Vyetnam Respublikasının Baş naziri (1965).

## Həyatı
Fan Hui Kuat 1949-1950 Bao Dai hökumətində təhsil naziri olmuşdur. O, 1950 və 1953-1954-cü illərdə müdafiə naziri vəzifəsində çalışmışdır. Fan Hui Kuat 1953-cü ildə Vyetnam Dövlətinin demokratikləşməsinə cavabdeh olan xüsusi tapşırıqlar üzrə nazir kimi xidmət etmişdir. O, 1954-ci ildə Vyetnam Dövlətinin Baş nazirinin səlahiyyətlərini icra etmişdir.

Fan Hui Kuat 1965-ci ilin fevralında Vyetnam Respublikasının Baş naziri, marşal Nquyen Kao Kinin başçılıq etdiyi hərbi çevrilişdən sonra vəzifəsindən azad olunmuşdur. Baş nazirlikdən getdikdən sonra Kuat öz həkimlik fəaliyyətinə qayıtmışdır. O, 1975-ci ilə qədər siyasətdə qalmış, Asiya Antikommunist Liqası ilə işləmiş və onun Vyetnam ofisinə rəhbərlik etmişdir.

Fan Hui Kuat 1975-ci ilin avqustunda Vyetnam Respublikasının süqutundan sonra həbs edilmiş və zindana salınmışdır. O, 1979-cu ildə orada vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Laçınkənd

* Laçınkənd (Laçın) — Laçın rayonunda kənd.
* Laçınkənd (Bakı) — Bakının Qaradağ rayonu ərazisində, Qurd qapısı yaxınlığında Bakı dairəvi avtomobil yolu üzərində yaşayış massivi.

## Həmçinin bax
* Laçın (dəqiqləşdirmə)
Çan

**Çan** — soyad.

* Çan Day Kuanq — Vyetnam Sosialist Respublikasının Prezidenti (2016–2018).
* Çan Lam — Honkonqlu suya tullanan.
* Çan Ye-Şu — Çin Taybeyini təmsil edən stolüstü tennisçi.
* Çan Van Çan — Vyetnam hərbi xadimi.
* Çan Çi Minq — Honq Konqu təmsil edən stolüstü tennisçi.
* Çan Kon Vah — Honq Konqu təmsil edən stolüstü tennisçi.
Fan Khak Şıu

**Fan Khak Şıu** (; ) — Vyetnam Respublikasının (Cənubi Vyetnam) dövlət xadimi, mühəndisi, Vyetnam Respublikasının dövlət başçısı (1964–1965).

## Həyatı
Fan Khak Şıu 9 yanvar 1905-ci ildə anadan olmuşdur. Paris və Tunisdə kənd təsərrüfatı mühəndisliyi təhsili almışdır. O, 1930-cu ildə Vyetnama qayıdaraq İqtisadi İnkişaf Departamentində elmi işlər üzrə direktor vəzifəsində çalışmışdır. Fan Khak Şıu Kaoday dini təlimlərinin ilk tərəfdarlarından idi. O, sonradan müstəmləkəçilik əleyhinə hərəkat sıralarına qoşulmuşdur. 1940-cı ildə inqilabi hadisələrdə fəal iştirak etmiş, buna görə 8 il ağır işlərə məhkum olunmuşdur.

Fan Khak Şıu 1945-ci ildə Fransanın dəstəklədiyi antiyapon mübarizəsində iştirak etmək üçün sərbəst buraxılmışdır. 1948-ci ildən Fransanın müstəmləkə hakimiyyətləri ilə əməkdaşlıq etmiş, 1949-cu ildə Bao-dayın hakimiyyəti altında qısa müddətə kənd təsərrüfatı naziri vəzifəsini icra etmişdir. O, Nqo Din Zyemin prezidentliyi dövründə də eyni vəzifəni tutmuşdu, lakin hakim elitanın aqrar islahatlar aparmaq istəyinin olmaması səbəbindən istefa vermişdir.

## İstinadlar
Çan Thyen Khyem

**Çan Thyen Khyem** (, ; ) — Cənubi Vyetnam hərbçisi və siyasətçisi, Cənubi Vyetnamın baş naziri (1969–1975). Tran Thien İndokina imperatorları sülaləsinə mənsubdur və Asiyanın ən güclü tarixi fiqurlarından biri hesab olunur.

## Həyatı
12 iyul 1947-ci ildə Vyetnam Milli Hərbi Akademiyasını bitirmişdir. Vyetnam Milli Ordusunda xidmət etmişdir. 1951-ci ildə kapitan, 1954-cü ilin iyulunda mayor rütbəsinə yüksəlmişdir. 1957-ci ildə polkovnik rütbəsi ilə Baş Qərargah rəisinin müavini, oktyabr ayında isə Birləşmiş Baş Qərargah rəisi vəzifələrində çalışmışdır.

1969-cu ilin sentyabrında baş nazir və müdafiə naziri olmuşdur. O, 1975-ci ilin aprel ayına qədər bu vəzifədə qalmışdır. Sonradan ölkəni tərk etmişdir.

23 iyun 2021-ci ildə ABŞ-də, Kaliforniyanın San-Xose şəhərində vəfat etmişdir.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat

* 
* 

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

*
Nquyen Kao Ki

() — Vyetnam Respublikasının (Cənubi Vyetnam) hərbi və siyasi lideri, aviasiya marşalı.

## Həyatı
Nquyen Kao Ki 8 sentyabr 1930-cu ildə anadan olmuşdur. O, Fransada uçuş təlimlərini bitirmiş və 1954-cü ildə Vyetnama qayıtmışdır. Ki Vyetnam Respublikası Hərbi Hava Qüvvələrində müxtəlif vəzifələrdə çalışaraq sıravi pilotdan komandir və aviasiya marşalına qədər yüksəlmişdir. O, təxribat qruplarına zərbə endirmək üçün şəxsən Şimali Vyetnam üzərində uçmuşdur və həmçinin 1965-ci ilin fevralında VDR-yə ilk hava reydlərindən birində iştirak etdi.

Ki siyasi karyerasına 1965-ci ildə mülki hökumətin könüllü istefa verməsindən sonra Vyetnam Respublikasının Baş naziri təyin edilməsilə başlamışdır. Nquyen Van Thieu Kinin çətin münasibət qurduğu prezident olmuşdu. O, vəzifəsi dövründə korrupsiyaya qarşı nümayişkaranə mübarizəsi ilə yadda qalmışdır. O, 1967-ci il prezident seçkilərində Thieyi dəstəkləmiş və seçildikdən sonra vitse-prezident təyin edilmişdir. 1971-ci ildə növbəti seçkilərdə iştirak etmək niyyətində idi, lakin siyasi intriqalar nəticəsində niyyətindən əl çəkərək siyasətdən getmişdir.

1975-ci ildə Vyetnam Respublikasının hərbi məğlubiyyətindən sonra Ki ABŞ-yə mühacirət etmiş və burada Kaliforniyada məskunlaşmışdır. O, 2004-cü ildəVyetnam Sosialist Respublikasına səfər edən ilk Cənubi Vyetnam siyasətçisi olmuşdur. Bu, Cənubi Vyetnam mühacirətinin bir çox nümayəndəsinin qınanmasına səbəb oldu.

Üç dəfə evlənmişdir; ən azı altı uşaq atasıdır.

22 iyul 2011-ci ildə ağır xəstəlikdən sonra Malayziya xəstəxanalarından birində vəfat etmişdir. Onun cəsədi kremasiya olunmuşdur. Bir az sonra qızı Nquyen Kao Ki Zuyen külünü ABŞ-yə gətirmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* Speech by General Nguyen Cao Ky
* *[https://books.google.com/books?id=xp5NPgAACAAJ Buddha's Child: My Fight to Save Vietnam]* by General Nguyễn Cao Kỳ
* Who's Who in Vietnam in 1967
Nquyen Van Thieu

**Nquyen Van Thieu** və ya **Thiyeu** (, ; ) — Vyetnam Respublikasının (Cənubi Vyetnam) hərbi xadimi və prezidenti.

Əksər qeyri-Vyetnam mənbələrində sadəcə Thieu kimi xatırlanmasına baxmayaraq, bu onu soyadı deyil, adının bir hissəsidir.

## Həyatı
Dininə görə katolik idi. Kiçik bir torpaq sahibinin oğlu olmuşdur. Gəncliyində Ho Şi Minin başçılıq etdiyi antikolonialist Vyetmin hərəkatına qoşulmuş, lakin hərəkət diqqətini SSRİ-yə yaxınlaşma və kommunist idarəetmə formasına yönəltməyə başladığı üçün hərəkatdan ayrılmışdır.

1949-cu ildə əslində Fransa müstəmləkəçiləri tərəfindən elan edilmiş, lakin rəsmi hökmdarı imperator Bao-dau olan qondarma Vyetnam Dövlətinin paytaxtı Hyue şəhərində yerləşən hərbi akademiyanı bitirmiş və 2-ci leytenant rütbəsi almışdır. 1955-ci ildə Fransa qoşunlarının çıxarılması zamanı daha çox "Cənubi Vyetnam" kimi tanınan Vyetnam Respublikası yarananda polkovnik-leytenant rütbəsinə sahib idi.

O, 1965–1967-ci illərdə Baş nazir Nquyen Kao Kinin dövründə rəsmi dövlət başçısı olmuşdur. 3 sentyabr 1967-ci ildə keçirilən prezident seçkilərində 38% səs toplamış və prezident seçilmişdir. O, 1975-ci ilə qədər bu vəzifədə çalışmışdır.

Şimali Vyetnam qoşunları irəlilədikcə yüksək rütbəli hərbi rəhbərlər ölkədən qaçmağa başlamışdılar. 21 aprel 1975-ci ildə Thieu səlahiyyətlərini vitse-prezident Çan Van Hıonqa tapşırmış və ölkədən Tayvana getmişdir. 30 aprel 1975-ci ildə Vyetnam Respublikası qeyd-şərtsiz təslim olmuşdur.

Thieu Tayvandan Birləşmiş Krallığa köçmüş, burada Surrey və Londonda yaşamışdır. O, daha sonra ABŞ-yə köçmüş və burada 2001-ci ildə vəfat etmişdir.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* "Nguyen Van Thieu, 78; S. Vietnam's President", *[[:en:Los_Angeles_Times|Los Angeles Times]]*, 1 October 2001
* "Nguyen Van Thieu Is Dead at 76; Last President of South Vietnam", *[[:en:New_York_Times|New York Times]]*, 1 October 2001
* "Nguyen Van Thieu", *[[:en:The_Independent|The Independent]]* (UK), 2 October 2001
* "1975: Vietnam's President Thieu resigns" BBC
Parnlar

**Parnlar** (, **') və ya **aparnlar** (, **') — qədim şərqi İrandilli köçəri xalqı. Onlar daxlar ittifaqının, ehtimal olunur ki, massaget (skif) qrupuna mənsubdur. Parnlar qədim dövrdə Aralyanı və Mangistau çöllərindən Kopetdağın şimal yamaclarına qədər yayılan ərazidə yaşamışdılar.Xəzər dənizinin cənub-şərqində Oçus çayı ətrafında yaşayırdılar. Ehtimal olunur ki, onların ilkin vətəni digər skif tayfaları ilə birlikdə köçdükləri yerdən Rusiyanın cənubu ola bilər. Herodot, Strabon və bir çox başqa qədim müəlliflər parnlar haqqında məlumat vermişdilər. Onlar Qavqamela döyüşündə Əhəməni ordusunun bir hissəsi kimi xatırlanmışdılar. Tarixdə onlar Parfiya dövlətinin hakim Arşakilər sülaləsinin əcdadı Arşakın parnların sərkərdəsi olması ilə tanınırdılar. Arşakın Parfiya vilayətini ələ keçirdiyi zaman arxalandığı əsas qüvvə parnlar idi. Parfiyanın sonrakı tarixində parnlar, eləcə də daxlardan gələnlərin hamısı Parfiya padşahlarının özəyini təşkil edirdi.

## Törəmələri
Elmi fərziyyələrdən birinə görə parnlar türkmən tayfaları olan ərsarı və təkələrin tərkibində "par" adı altında bir boy kimi yaşamışdılar.

## İstinadlar
Parn dili

**Parn dili** — müasir Türkmənistanın cənub-qərbində, Xəzər dənizinin şərqində yaşamış qədim parnların dili. Sak dillərindən biri ola bilər.

Parnların e.ə. 250-ci ildə cənubda köçdüyü Parfiya ərazisində danışılan şimal-qərbi İran parf dilindən fərqli olaraq, İran dillərinin şərq qrupuna aid idi. Bundan qısa müddət sonra parnlar parfların qalan hissəsini toplamış və onu güclü mərkəzləşdirilmiş dövlətə çevirmişdilər. Bu dövlət sonradan Parfiya imperiyası olmuşdur.

## İstinadlar
Parfiya

**Parfiya** (, **'; , **'; , **) — Xəzər dənizinin cənub-şərqində yerləşən qədim vilayət. E.ə. 1500-cü ildən gec olmayaraq İrandilli tayfalar tərəfindən məskunlaşmışdır. E.ə. IV(e.ə.330) əsrdən Makedoniyalı İsgəndər tərəfindən fəth edilənə qədər Parfiya Əhəmənilər dövlətinin satraplıqlarından biri kimi siyahıya alınmış, sonra Selevkilər dövlətinin tərkibində olmuşdur. E.ə. 250-ci ildən b.e. 227-ci ilə qədər Parfiya ərazisində Parfiya dövləti mövcud olmuşdur. Selevkilər dövləti tənəzzül etdikcə Parfiya özü də güclənmiş və genişləmişdir. Öz zirvəsində Parfiya dövləti Babilistandan İran vasitəsilə Hind vadisinə qədər uzanırdı. Parfiya çarlığı təqribən 227-ci ildə Sasanilər dövlətinin yaranması ilə öz mövcudluğunu itirmişdir.

## Həmçinin bax
* Bağdad Batareyası
## İstinadlar
Firəng Cəfər Paşa

**Firəng Cəfər Paşa** () — III Mehmed və I Əhməd səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, kaptan-ı dəryası.

## Həyatı
Həyatının ilk illəriylə bağlı yetərli məlumat yoxdur. Kaptan-ı dərya Qılınc Əli Paşanın kölələrindən olduğu və onun xidmətində yetişdiyi bilinir. Bir çox mənbədə firəng ləqəbiylə anılması, onun əcnəbi əsilli olduğunu göstərir. Paşanın vəfatının ardından 1592-ci ildə Trablusqərb bəylərbəyliyinə gətirildi. Ardından Kipr bəylərbəyi, 1596-cı ildə yenidən Trablusqərb, 1600-cü ildə yenidən Kipr bəylərbəyi təyin edildi.

1604-cü ilin sonlarında Mustafa Paşanın yerinə kaptan-ı dəryalığa təyin olunan Cəfər Paşa ilk iş olaraq Prevezə və Adriatik dənizi sahillərindəki Osmanlı torpaqlarına hücum edən ispan və italyan donanmalarıyla mübarizə apardı. Osmanlı donanmasına aid 60 gəmiylə 1605-ci ilin mayında yola çıxan Cəfər Paşa bölgədəki ispan və italyan quldurlarından şikayətçi olan Venesiya ilə danışıqlar apararaq onları da öz tərəfinə çəkmək istəsə də, bu təklifi geri çevrildi. Bu səfərini nəticəsiz başa vuran Cəfər Paşa qışın gəlməsiylə əmrindəki donanma ilə birlikdə İstanbula qayıtdı. Bu uğursuz dəniz səfərinin nəticəsi olaraq 18 yanvar 1606-cı ildə vəzifədən alındı. Üstəlik, dövlət gəlirləri də kəsilərək xələfi Dərviş Mehmed Paşaya təsis edildi. Ancaq xələfinin 6 ay kimi qısa zamanda sədarətə təyin olmasıyla kaptan-ı dəryalıq vəzifəsi boşaldı və Cəfər Paşa 21 iyun 1606-cı ildə ikinci dəfə bu vəzifəyə təyin edildi.

1606 və 1607-ci illərdə dəniz səfərləri tərtibləmiş, ancaq bu səfərlərin heç birində düşmən donanmalarıyla qarşılaşmamışdır. 9 fevral 1608-ci ildə yaşlılığı bəhanə edilərək vəzifədən alınan Cəfər Paşa ertəsi il İstanbulda vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Niğdəli Mustafa Paşa

**Niğdəli Mustafa Paşa** () — II Osman və IV Murad səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, kaptan-ı dəryası.

Həyatının ilk illəri haqqında yetərli məlumat yoxdur. İndiki Niğdə bölgəsindən devşirilərək yeniçəri ocağına alınmış, burada yetişmişdir. Müxtəlif vəzifələrdə xidmət etdikdən sonra 1620-ci ildə yeniçəri ağalığına yüksəldi. Bu vəzifədə ikən II Osmanın Polşa səfərinə qatıldı. Ancaq Sultan Osmanın səfər boyunca yeniçərilərdən narazılığı səbəbilə, səfərin ardından 1621-ci ilin dekabrında kaptan-ı dərya təyin edilərək yeniçəri ocağından uzaqlaşdırıldı.

Bu vəzifədə cəmi 6 ay qalan Mustafa Paşa Sultan Osmanın taxtdan endirilərək öldürülməsi və əmisi Sultan Mustafanın yenidən taxta çıxarılmasının ardından vəzifədən alındı. 1629-cu ildə dəftərdar, 1631-ci ildə isə vəzirlik rütbəsilə baş dəftərdar təyin olundu. Qısa zamanda Sultan Muradla yaxın əlaqələr saxladı və onun ən yaxın adamlarından birinə çevrildi. Bu səbəblə bir çox saray əyanı, eləcə də Sultan Muradın səltənətindən narazı qalan qruplaşmalar tərəfindən hədəf seçilənlərdən biri oldu.

Nəhayət, sədrəzəm Xosrov Paşanın edamını bəhanə edərək ayaqlanan yeniçəri və sipahilər gənc sultanı ayaq divanına çağırdı və burada yeniçəri ağası Həsən xəlifənin, müsahib Musa Çələbinin və baş dəftərdar Mustafa Paşanın öldürülməsini tələb etdi. Üsyançıları yatışdırmaq üçün Rəcəb Paşa və Ahizadə Hüseyn Əfəndi sultana təminat verdi. Ancaq ixtişaşlar davam etdi. Sonda Həsən xəlifə, baş dəftərdar Mustafa Paşa, sağ qalması üçün kaptan-ı dərya Canpoladoğlu Mustafa Paşanın təminat verdiyi və sultanın Rəcəb Paşaya əmanət etdiyi Musa Çələbi ələ keçirilərək öldürüldü və cəsədləri Sultanəhməd meydanındakı çinar ağaclarına asıldı (12 mart 1632).

## İstinadlar
Tom Ellis

**Tomas Con Ellis** () — Uelsli aktyor. Bu günə qədər, bir çox serial və filmlərdə rol almışdır. 2016-cı ilə yayımlanan Lucifer adlı serialda, başrol olaraq aktoyluğunu etmişdir.

## Həyatı və Karyerası
Tomas Con Ellis 17 noyabr 1978-ci ildə Kardiffdə dünyaya gəldi. Onun atası Christopher John Ellis anası isə, Marilyn Jean idi. Onun üç bacısı var idi, biri isə onun əkizidir. Onun atası, əmisi və bacılarından biri Baptist vəzirlərindən olmuşdur. Tom John Ellis dünyaya gəldikdən sonra ailəsi İngiltərəyə köçdü və o, Cənubi Yorkşirin Şeffild şəhərində böyüdü. O, Şeffildin Yüksək Storrs Məktəbində oxumuş və Şeffild Şəhər Gənclər Orkestrində fransız buynuzu çalmışdır. Daha sonra Qlazqoda Kral Şotlandiya Musiqi və Dram Akademiyasında Dramatik Tədqiqatlar üzrə bakalavr dərəcəsini qazanmışdır. Ellisin əsas rolu isə BBC One sitcom Miranda-da Gary Preston rolu idi (2010–2015) o, həmçinin BBC-nin "Merlin" (2008) fantaziya serialında King Cenred rolunda çıxış etmişdir, Justyn Channel 4-də Mələk yoxdur və Tomas Milliqan "Doktor Kim" seriyasının üç finalı "Zamanın Sonu Lordları" filmlərində rol almışdır. O, BBC One sabun operası EastEnders-də çıxış etdi, həmçinin, BBC eskiz komediya şousu The Catherine Tate Show və BBC tibbi dramı Holby City operalarında çıxış etmişdir. 2009-cu ilin iyul və avqust aylarında o, bazar ertəsi ITV komediya dramında rol aldı. O, Aqata Kristinin Puaro filmində Detektiv Müfəttiş Bland rolunda çəkilmişdir.

2015-ci ilin fevralında Ellis, 25 yanvar 2016-cı ildə premyerası olan DC Comics-in nəşri və eyniadlı personajı əsasında Fox serialı Lucifer-də Lucifer Morninqstar rolunu oynamışdır. Şou daha sonra Netflix-ə keçdi. 23 iyun 2020-ci ildə Netflix-in şounu altıncı və son mövsüm üçün yenilədiyi elan edildi. O, The CW-nin Arrowverse krossoverinin "Sonsuz Yerlərdə Böhran"ın The Flash epizodu zamanı Lucifer rolunu təkrar etmişdir.

2021-ci ildə Ellis Kabel və ya Yayım Elmi-fantastik/Fantaziya/Dəhşət Serialında Sevimli Aktyor üçün Tale TV Mükafatını qazanmışdır.

## Diskoqrafiya

### Sinql'ları
# The Colour Red

# Lucifer

# Leap001

# Off ON A Tangent/3rolls and A Reason

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
Sevda Erginci

**Sevda Erginci** () — Türk aktrisa.

## Kariyerası
Erginci 15 yaşında Semaver şirkətinin "Paki ve Sevgi Çiçekleri" adlı tamaşasında rol alaraq aktyorluğa başlayıb, daha sonra Kenter Teatrında aktyorluq dərsləri alıb. O, 2012-ci ildə Star TV-də yayımlanan Özgü Namal və Ozan Güvenlə birlikdə "Koyu Kırmızı" serialında rol alıb, həmən il "Veda" tarixi dramındada rol alıb. Daha sonra 2013–2014-cü illər arasında "Karagül" serialında Ayşe obrazını canlandırıb. O, kinoda rol almağa ilk 2015-ci ildə Onur Ünlü tərəfindən yazılmış "Uzaklarda Arama" filmində başlayıb. O, "Hayat Bazen Tatlıdır" və "Ver Elini Aşk" seriallarında baş rol oynadıqdan sonra, "Yasak Elma" serialında Zeynep Yılmaz obrazını canlandırıb. 2019-cu ildə "Sevgili Geçmiş" serialında İpek Gencer rolunu canlandırıb. Ardı ilə 2020-ci ildə "Uyanış: Büyük Selçuklu" tarixi serialında rol alıb və Turna Hatun obrazını canlandırıb. O, 2022-ci ildə ekranlara çıxan "Seni Kalbime Sakladım " adlı romantik serialda rol alıb və Zeynep Gören obrazını canlandırıb. Nəhayət, yenidən "Yasak Elma" serialına daxil edildi və finala qədər davam etdi.

## Filmoqrafiya

## Mükafatları
* İKÜ Karyera Fəxri Mükafatları / İlin Ən Yaxşı Aktrisası
* Medipol İK İş Dünyası Mükafatları / Karyerasında Ən Yaxşı Aktrisa
* 4-cü KKTC İlin Ən Yaxşısı Mükafatları / İlin Ən Yaxşı Gənc Nəsil Aktrisası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Elçin Afacan

**Elçin Afacan** () — Türk aktrisa.

## Həyatı və karyerası

Memar Sinan Gözəl Sənətlər Universiteti Dövlət Konservatoriyasında təhsilini başa vurduqdan sonra 2016-cı ildə FOX-da yayımlanan "Görevimiz Komedi" yarışmasında nümayiş etdirdiyi performansla ilk dəfə kamera həyəcanını yaşadı.
Müsabiqədən sonra elə həmin il Show TV-də yayımlanan "İçerde" serialında "Gülçin" adlı obrazı canlandıraraq ilk dəfə serialda rol alıb.
Daha sonra 2017-ci ildə FOX-da yayımlanan "Deli Gönül" serialında tələbə qız obrazını canlandırıb.
Afacan əsas debütünü 2019-cu ildə FOX-da da yayımlanan "Bir Aile Hikayesi" serialında canlandırdığı "Beste Güneş" obrazı ilə edib və böyük izləyici kütləsinə sahib olmağa başlayıb.
2020-2021-ci illər arasında FOX-da yayımlanan "Sən çal qapımı" serialında "Melek Yücel (Melo)" obrazını canlandırıb.
2021-ci ildə ilk kino təcrübəsi olan "Benden Ne Olur" bədii filmində rol aldı. Afacan aktyorluqla yanaşı, teatr səhnələrində də iştirak etməyə davam edir.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mark Tamaş

**Mark Tamaş** () — mərkəz müdafiəçisi mövqeyində çıxış edən macarıstanlı futbolçu.

## Klub karyerası
23 iyul 2023-cü ildə Tamaş Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən "Neftçi" klubu ilə iki illik müqavilə imzalayıb. 1 yanvar 2025-ci ildə qarşılıqlı razılaşma əsasında onun klubla müqaviləsinə xitam verilib.

## İstinadlar
Seyidnəzər Seydi

**Seyidnəzər Seydi** () — Türkmənistan şairi.

## Həyatı
1768-ci ildə Türkmənistanın Qarabəkirli rayonunun Lebab-Lamma kəndində dünyaya göz açıb. Onun ailəsi o bölgədə geniş tanınan Ensarilər tayfasındandır. S.Seydi Həbib xocanın açdığı molla məktəbində oxuyub, Qurani Kərimi mükəmməl öyrənib. Sədi Şirazinin “Gülüstan”, “Büstan” kitablarını mütaliə edib.
 
Şair Xivə xanlığının qədim Mərv (indiki Marı) bölgəsinə köçür. Dostu şair Zəlilinin yaşadığı Qaraqala kəndində məskunlaşır. Ancaq onun bu kənddə də günü xoş keçmir. Maddi cəhətdən güzəranı gündən-günə ağırlaşır. Ona himayədarlıq edən şair Zəlili Xivə xanı Məhəmmədrəhim tərəfindən 7 illik həbs cəzasına məhkum edilir. Şairin həbsi böyük narazılığa səbəb olur. Bütün bunlar Seydinin yaratdığı bədii nümunələrdə də yer alıb.

Şairin günümüzə gəlib çatan “Qaldın, xoş indi”, “Dönməm, bəylər”, “Olduğu vardır”, “Ensarının igidləri”, “Qoçaqlar”, “Gəlin”, “İgidlər”, “Görülsün indi”, “Çıxıb gedəlim”, “Biçarə olub gəldik”, “Qarı səvaba”, “Dövranı vardır”, “Mübarək olsun”, “Dövrandan ayrıldıq” və s. şeirləri bədii dəyərinə, məzmuna görə bu gün də öz əhəmiyyətini saxlamaqdadır.

Şair Qarrıqala türkmənləri ilə birlikdə Qacarlara tabe olmaqdan boyun qaçırır. Qacar sərkərdəsi Əhmədalı Mirzə ilə Qarrıqala türkmənləri arasında döyüş baş verir. 1830-cu ildə döyüşlərin birində şair həlak olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
WikiWikiWeb

**VikiVikiVeb** () — İstifadəçi tərəfindən redaktə edilə bilən vebsaytdır. 25 mart 1995-ci ildə proqramçı Ward Cunningham tərəfindən proqram dizayn nümunələrini müzakirə edən və Portland Pattern Repository vebsaytını müşayiət etmək üçün istifadəyə verilmişdir. VikiVikiVeb adı ilkin olaraq veb-saytı idarə edən, Perl proqramlaşdırma dilində yazılmış və daha sonra adı "WikiBase" olaraq dəyişdirilən viki proqram təminatına şamil edilmişdir.

## Tarixi
Proqram təminatı və vebsayt proqramçılar arasında fikir mübadiləsini asanlaşdırmaq üçün 1994-cü ildə Cunningham tərəfindən hazırlanmışdır. Konsepsiya 1980-ci illərin sonlarında Cunningham tərəfindən qurulan HyperCard yığınlarından hazırlanmış ideyalara əsaslanırdı. 25 mart 1995-ci ildə o, proqramı öz şirkətinin (Cunningham & Cunningham) c2.com saytında quraşdırdı. Cunningham-ın ideyası VikiVikiVeb-in səhifələrini istifadəçiləri tərəfindən tez redaktə edilə bilən hala gətirmək idi, buna görə də o, əvvəlcə onu "QuickWeb" adlandırmaq barədə fikirləşdi, lakin sonradan fikrini dəyişdi və ona "WikiVWikiWeb" adını verdi. VikiVikiVeb-dəki səhifələr arasında hiperlinklər böyük hərflə yazılmış sözlərin birləşdirilməsi ilə yaradılır, bu üsul dəvə işi adlanır. Viki işarələmə formatının bu konvensiyasından sonra hələ də bəzi daha yeni viki proqram təminatı tətbiq edilir, digərləri isə, məsələn, Vikipediyaya güc verən MediaViki proqram təminatı dəvə qutusu olmadan keçidlərə icazə verir.2014-cü ilin dekabrında VikiVikiVeb vandalların hücumuna məruz qaldı. 1 fevral 2015-ci ildə Cunningham elan etdi ki, Viki bir səhifəlik proqram kimi yenidən yazılıb və yeni Federativ Vikiyə köçüb.

## İstinadlar
Vania Muets

**Wanja Mues** () — (3 dekabr 1973, Almaniya, Hamburq)

## Həyatı
Wanja Mues 3 dekabr 1973-cü ildə Almaniyanın Hamburq şəhərində olub. O, The Pianist (2002), The Bourne Supremacy (2004) və Unsere Hagenbecks (1991) filmləri ilə tanınan aktyor və rejissordur. 2004-cü ildən Julia ilə evlidir. Onların iki övladı var.

## Fəaliyyəti
Aktyorluq karyerasına 1983-cü ildə "Storm, der Schimmelreiter" televizor filmi ilə başlamışdır. "Storm, der Schimmelreiter" filmində uğurlu çıxışından sonra 1984-cü ildə "Jokehnen" televizor serialında çəkilir. Beləcə peşəkar karyerasının əasını qoyur. Ümumilikdə 89 film və televizor seriallarında aktyorluq edir. Ən çox səs gətirmiş və tanınmağında pay sahibi olduğu işlər isə; The Pianist (2002), The Bourne Supremacy (2004) və Unsere Hagenbecks (1991) filmləri olmuşdur. Bunlardan əlavə 1996-cı ildə çəkilən "21/2 Minuten" televizor serialında uğurlu aktyorluğu sayəsində "Grimme" mükafatına layiq görülüb.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar
Big Time Rush (teleserial, 2009)

** Big Time Rush ** () — Scott Fellovs tərəfindən yaradılmış və ilk olaraq 28 noyabr 2009-cu ildən 25 iyul 2013-cü ilə qədər Nickelodeon-da yayımlanan Amerika musiqili sitkom televiziya serialıdır.

## İstehsal

Serial əvvəllər Ned's Classified School Survival Guide-nin yaradıcısı, icraçı prodüseri və şounun rəhbəri olan Scott Fellovs tərəfindən hazırlanmış və yaradılmışdır. Fellovs deyir ki, onun şou üçün ilhamı musiqili komediya şousu olan «The Monkees» - rok qrupu yaradan və komediya sərgüzəştləri keçirərkən mahnı ifa edən dörd gəncdən ibarət qrup haqqında idi. Həmin qrup 1960-cı illərdə məşhur və mədəni əhəmiyyətli Amerika televiziya serialı olub. Big time rush serialı 2007-ci ildə bir konsepsiyası olsa da, 2009-cu ilin avqustuna qədər serialın əsl adı yox idi.

## Kasting

Ümummi kastinq 2007-ci ildə başladı. Dörd əsas rol üçün 1500-dən çox yeniyetmə və gənc iştirak edib. Serialın heyətinə ilk qoşulanlar Ceyms Maslow və Logan Henderson olub. Ən son qoşulan Kendall Şmidt olub. Kurt Hansen əvvəlcə Kendall Knight rolunu oynamalı idi, lakin o, digərlərindən daha yaşlı idi və prodüserlər ona Dak Zevon rolunu təklif etdi. Şmidt, kastinqdən əvvəl də dost olduğu Loqan Hendersonun tövsiyəsi ilə bu rola qəbul olundu. Serialın çəkilişləri 2009-cu ilin avqustunda başlayıb. Aktyor Karlos Pena əvvəllər Scott Fellovs ilə Ned's Classified School Survival Guide üzərində işləmişdilər. İcraçı prodüser Scott Fellows hər bir personajı onları oynayan aktyor üçün xüsusi olaraq yazıb.

## Aktyorlar

## Süjet
Əsas personajlar dörd ən yaxşı dost, Minnesota ştatından olan 16 yaşlı yeniyetmələrdir: Kendall, James, Logan və Carlos (hokkey oyunçusu olmaq arzusunda olanlar). Və birdən-birə musiqiçi olmaq şansı yaranır. Los-Ancelesə, gənc istedadlar şəhərciyinə dəvət olunurlar, burada kinostudiyalar və səsyazma studiyaları müvəqqəti olaraq istedadlı gəncləri, potensial film ulduzlarını və gələcək "rok padşahlarını"yerləşdirir. Bu, qeyri-adi vəziyyətdə olan adi yeniyetmələrin hekayəsidir. Əsl dostluqdan, uğura gedən yolda zəhmətdən, qələbələrdən və məğlubiyyətlərdən — və ən əziz xəyalın yerinə yetirilməsindən bəhs edən bir hekayədir.

## Mükafatlar və nominasiyalar

## Film
2011-ci ilin sonlarında Nickelodeon televiziya seriyasına əsaslanan televiziya filminin premyerasının keçiriləcəyini elan etdi. Bununla belə, promo 2012-ci ilin fevralına qədər yayımlanmadı. Filmin premyerası Nickelodeon-da 10 mart 2012-ci ildə saat 20:00-da baş tutdu. Bütün həftəsonu boyunca film 13,1 milyon tamaşaçı topladı.

## Epizodlar




## İstinadlar
Rene Hobua

uydurma aktyor.

Georgi Daneliyanın rejissoru olduğu demək olar ki, bütün filmlərdə ənənəvi olaraq “epizodlar” bölməsindəki kreditlərdə qeyd olunan gürcü inşaatçıdır, baxmayaraq ki, nə o, nə də bu adda başqa aktyor bu filmlərdə heç vaxt çəkilməyib.

Georgi Daneliya Rezo Qabriadze ilə birlikdə “Не Горюй!” filminin ssenarisi üzərində işləyib. Tiflisdəki mehmanxanaların birində Gürcüstanın paytaxtına ezamiyyətlə gəlmiş Zuqdidi şəhərindən inşaatçı Rene Hobua ilə rastlaşırlar.
Əcəl zəngi

**Əcəl zəngi** — 1940-cı ildə yazıçı Ernest Heminquey tərəfindən yazılmış müharibə romanıdır. Əsər əsasında eyni adlı film də çəkilmişdir. O,  zamanı respublikaçı partizan dəstəsinə qoşulmuş gənc amerikalı könüllü, sosialist Robert Cordanın hekayəsindən danışılır. Dinamitçi olaraq Seqoviya şəhərinə hücum zamanı körpünü partlatmaq tapşırılıb.

## Mövzu
Süjet İspaniyada Vətəndaş Müharibəsi zamanı baş verir və respublikaçılar tərəfində partlayıcı maddələr üzrə mütəxəssis, dinamitçi kimi döyüşən Montanadan olan ispan müəllimi Robert Jordanın hekayəsi ətrafında cərəyan edir . General Qolz ona Seqoviya Hücumunda üsyançı tərəfin əks hücumundan qaçmaq üçün vacib olan körpünün dağıdılmasını tapşırır .

Robert, düşmən xəttinin arxasında yerləşən bölgəyə qoca Anselmonun rəhbərliyi ilə gəlir. Orada körpünü partlatmaqda ona kömək etməli olan dəstənin başçısı Pablonun sərxoş olduğunu görür. Lakin o, dərhal aşiq olduğu gənc qız Mariya və Pablonun arvadı Pilar ilə də tanış olur. Pilar kobud və çirkin qadındır, lakin cəsur və böyük iradəlidir, eyni zamanda qaraçı qanına malikdir; yüksək respublika sədaqətinə malikdir və həm körpü missiyasında, həm də şəxsən Mariya ilə Robertin bir yerdə olmasəna çox kömək edir. Maria əslində Arbeka ( Lleida ) əsilli və yazıçının tibb qardaşı işlədiyi xəstəxanada tanış olduğu Maria Sansdan ilhamlanan personajdır.

Hücumun razılaşdırılmış vaxtından əvvəlki günlərdə "İnglés" sevgini və həyatın əhəmiyyətini kəşf edir. Amma Cordan da anlayır ki, o, mütləq öləcək və istədiyi kimi Mariya ilə Madridə gedə bilməyəcək .

## Obrazlar
***Robert Jordan** — amerikalı dinamitçi, ispan dili müəllimi

* **Anselmo** — qoca bələdçi , ovçu , Pablonun dəstəsinin üzvü

* **Pablo** — partizan dəstəsinin lideri

* **Rafael** — qaraçı , Pablonun komandasının üzvü

* **Mariya** — Robertin sevgilisi, Pablonun dəstəsi ilə yaşayan qız

* **Pilar** — Pablonun arvadı, qaraçı , falçı

* **Fernando** — Pablonun komandasının zərif, orta yaşlı üzvüdür

* **Eladio** — Pablonun komandasının üzvü, Andresin qardaşı

* **Andres** — Pablonun komandasının üzvü, Eladionun qardaşı

* **Aqustin** — Pablonun komandasının üzvü

* **El Sordo (Kar)** — qonşu partizan dəstəsinin

* **Primitivo** — Pablonun komandasının üzvü

* **Xoakin** — gənc oğlan, El Sordo komandasının üzvü

* **Karkov** — sovet agenti və jurnalisti

## Filmdə
"Əcəl zəngi" 1943-cü ildə  tərəfindən eyniadlı kitab əsasında çəkilmiş filmdir. Baş rollarda Qari Kuper , İnqrid Berqman oynayır

## İstinadlar
İlyas Yalçıntaş

**İlyas Yalçıntaş** () — Türkiyəli musiqiçi. Bu günə qədər, bir çox mahnıları və albomları olmuşdur.2014-cü ildə sözləri İskəndər Külekçi, bəstəkarı Orçun Karamukun olan İncir mahnısı ilə X Factor Türkiyə yarışmasına qatılmışdır. 2015-ci ildə Behzat Gerçeker & Enbe Orkestri ilə birlikdə bu mahnını yenidən aranjiman edərək Kral Pop və TTNet musiqi hitlərində birinci yerə yüksəlmişdir.

## Həyatı və Kariyerası
7 mart 1989-cu ildə Ərzincan'da anadan olmuşdur. Orta təhsilini Küçükçekmece İMKB Anadolu Liseyin'də bitirmişdir. Musiqiyə 16 yaşında gitara ifaçısı kimi başlamışdır. Sonrakı illərdə müxtəlif məkanlarda çıxış edərək yaşamını sürdürmüşdür. 2014-cü ildə sözləri İskəndər Külekçi, bəstəkarı Orçun Karamukun olan İncir mahnısı ilə X Factor Türkiyə yarışmasına qatılmışdır. 2015-ci ildə Behzat Gerçeker & Enbe Orkestri ilə birlikdə bu mahnını yenidən aranjiman edərək Kral Pop və TTNet musiqi hitlərində birinci yerə yüksəlmişdir.

2015-ci ildə; İlk sinqlıİncir'i, ikinci sinqlı Olmazsa Olmazımsan'ı və ilk albomu Eşq Adam Seçir'i buraxmışdır. O, İncir mahnısında Enbe Orkestri, Olmazsa Olmazımsan mahnısında Enbe Orkestri və Büşra Pərizlə əməkdaşlıq etmişdir. 2016-cı ildə ikinci albomu İçimdəki Duman'ı buraxmışdır. 2015-ci ildə çıxardığı bütün sinqlları və albomları 2016-cı ildə çıxardığı İçimdeki Duman adlı albomunda toplamışdır. İçimdəki Duman albomuna daxil olan İncir, Səndə yoxsa, Nəfəs və İçimdəki Duman, Bu necə əlvida mahnılarına kliplər çəkilmişdir. 2018-ci ilin may ayında o, Fəridə Hilal Akınla duet oxuduğu Şəhərin yolu adlı sinqlını buraxmışdır. Mahnının sözləri İlyas Yalçıntaş, bəstəsi İlyas Yalçıntaş və Emre Can Yıldız, aranjimanı Aytaç Kartındır.

## Mükafatları
42. Pantene Altın Kelebek Ödülleri

3. En Moda Dergisi Ödülleri

İstanbul Gelişim Üniversitesi Medya Ödülleri
## Xarici keçidlər

## İstinadlar
XNXX

**XNXX** — pornoqrafik videolar, şəkillər, mətnlər və oyunlar üçün video portal. 2000-ci ildə işıq üzü görüb və ofis Parisdə fəaliyyət göstərir. Monreal, Tokio və Nyuarkda serverləri mövcuddur. Xnxx müxtəlif pornoqrafik videolar və şəkillər (gif faylları daxil olmaqla), erotik hekayələr, həştəq və etiketlərə görə sıralanmış, axtarış filtrləri vasitəsilə tapıla bilən bir çox seçimləri mövcuddur. Saytda həmçinin internet forum təklif olunur və bir neçə yetkin brauzer oyunları var. 2004-cü ildə XNXX XHamster ilə birlikdə "iki ən məşhur porno videohostinq platforması"ndan biri adını almışdır. Sayt 2018-ci ildə Alexa-da ən çox baxılan saytlar arasında 74-cü yerdə qərarlaşmışdır. Öz məlumatlarına görə, saytda 8,5 milyondan çox porno var.

## İstinadlar
Türkiyə Kommunist Firqəsi

**Türkiyə Kommunist Firqəsi** ( , TKF) — Türkiyədə siyasi partiya.

TKF 1920-ci ilin oktyabrında Mustafa Kamal Atatürkün tapşırığı ilə təsis edilmişdir. Partiyanın əsas məqsədlərindən biri də Ankara hökuməti ilə sovet hökumətinin yaxınlaşmasına təkan vermək idi. Bundan başqa, partiyaTürkiyə Kommunist Partiyasının (TKP) təsirinə qarşı çıxmaq məqsədilə yaradılmışdı. Partiyanın orqanı "**" idi. Yunus Nadi Abalıoğlu partiya orqanının redaktoru idi.

Çərkəz Əthəm üsyanından sonra TKF başda olmaqla bütün sol partiyalar qadağan edilmişdir.

## İstinadlar
Ali Koç

**Ali Koç** () — türk iş adamı və idman direktorudur. Mövcud Klublar Birliyi və Fənərbaxça klubunun başçısıdır. Koç Holdinq İdarə Heyətinin sədr müavini, Ford Otosan, Yapı Kredi Bankası, Koçtaş, Otokar və Setur İdarə Heyətinin sədridir.

## Həyatı və Karyerası
Rəhmi Koç və Çiğdem Simavinin oğlu Ali Koç 2 aprel 1967-ci ildə İstanbul'da anadan olmuşdur. 1985-ci ildə London Harrow Məktəbini bitirmişdir. Rays Universitetində biznesin idarə edilməsi üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır. Harvard Universiteti Biznes Məktəbində magistr dərəcəsini bitirmişdir. Tələbəlik illərində müxtəlif səviyyəli ailə təsərrüfatlarında rəhbərlik etmişdir. 1990-cı ildə J. P. Morqanda təcrübə keçmişdir. Elə həmin il American Express Bank-da İcraçı Təlim Proqramı ilə iş həyatına başlamışdır. 1992-ci ildə hərbi xidmətini başa vurmuşdur. 1992–1994-cü illərdə Morgan Stanley-də analitik vəzifəsində çalışmışdır. 1997-ci ildə Koç Holdinq Strateji Planlaşdırma Qrupunda Yeni Biznesin İnkişafı Koordinatoru olaraq işə başlamış və sonrakı illərdə yüksək vəzifələrdə iştirak etmişdir.

2005-ci ildə Nevbahar Demirağ ilə evlənmişdir və bu evlilikdən iki övladı olmuşdur. 2012-ci ildə Rəhmi Koç Ford Otosan İdarə Heyətinin Sədri seçilmişdir. 2013-cü ildə o, 13 tanınmış liderdən ibarət Bank of America Qlobal Məsləhət Komitəsinə qoşulmuşdur. 2016-cı ildə Mustafa Koçun vəfatından sonra Ömer Koç Koç Holdinqin idarə heyətinin sədri, Ali Koç isə İdarə Heyəti sədrinin müavini təyin edilmişdir. 2017-ci ildə Yapı Kredi Bankının İdarə Heyətinin Sədri seçilmişdir. İl ərzində o, 700 milyon dollarlıq sərvətlə Forbes Türkiyənin "100 Ən Zəngin Türk" siyahısında 50-ci yerdə qərarlaşıb.

Koç eyni zamanda Ark İnşaat, Bilkom, Digital Panorama, Koç İnformasiya və Müdafiə Texnologiyaları, Koç Sistem, Koçtaş, Koç Financial Services, Otokar, Otokoç və Setur kimi şirkətlərin İdarə Heyətinin sədri, URAK — Milli Rəqabət Araşdırmaları Dərnəyinin prezidenti, Endeavour Dərnəyinin İdarə Heyətinin üzvü, DEADİK-də İdarə Heyətinin üzvü və [TÜSİ7] İdarə Heyətinin üzvüdür.

## Mükafatları
İlin Ən Uğurlu İş Adamı, Qalatasaray Universiteti, 2013, 2015.

"Bekir Okan İdman Xüsusi Mükafatı", Okan Universiteti, 2019.

"İlin ən bəyənilən iş adamı", Yıldız Texniki Universiteti, 2021.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xəmsə əfşarları

**Xəmsə əfşarları** — Əfşar boyunun coğrafi bölgü əsasında formalaşmış qruplarından biri. 
## Haqqında
Əfşarların Cənubi Azərbaycandakı bir digər qrupu Xəmsə əfşarları idi və onlar burada güman ki Səfəvi dövründən etibarən məskunlaşmışdılar. Xəmsə Qəzvin ilə Zəncan arasındakı inzibati bölgənin adıdır. Bu inzibati bölgənin əsas şəhəri də Zəncan idiş. Altı hissədən meydana gələn bu inzibati bölgədə əfşarlar əsasən Qəzvinin cənub-qərbindəki yerdən (bu yer hələ də Əfşar adlanmaqdadır) başlayaraq Sayınqala və Sultaniyyəyə qədər uzanan yerlərdə, şimaldakı Yuxarı Tarum, Aşağı Tarumda, hətta Xalxal çevrəsində sıx bir şəkildə yaşamaqda idilər. Bu bölgədəki əfşarlra əsasən Xəmsəli əfşarları deyilməkdədir. XVIII əsrə aid qaynaqlarda buranı idarə edən Əfşar bəyləri də XƏmsəli, Tarumi və ya Xalxali deyə anılmaqda idi. Xəmsə əfşarlarının çoxunun Eberlü oymağından olduğu bilinməkdədir. Sümerə görə, XVIII əsrdə adı keçən Qutulu Əfşarının Xəmsə əfşarlarından olması ehtimalı mövcuddur.

H. Fieldə görə, əfşarlar əslində burada 5 min ailədən ibarət olsalar da, 1920-ci ildən etibarən sayları azalmış və min ailəyə düşmüşdür. 1850-ci ildə Lady Sheil hesab edirdi ki, onların sayı 2500 ailə olmuşdur. Onların çoxu Zəncanın cənub-qərbindəki Qızılüzən çayı yaxınlığındakı qışlaqlarında yaşamağa başlamışdırlar. Bu yerlər 1960-cı illərdə Qışlaqat-e Əfşar adlandırılırdı. 1880-ci illərdə A. Houtum-Schindler əfşarlarla Zəncan ilə Qızılüzən çayı arasındakı İcarud platasının Çıraqtəpə kəndində (Takabın 32 km şimal-şərqində) qarşılamışdır. XX əsrin ikinci yarısında köçəri olan əfşarların yaylaqları Sultaniyyənin yuxarısında, Tarom dağlarının şimal-şərqində yerləşirdi. P.A. Jaubert 1805-ci ildə Xəmsə bölgəsini ziyarət etmiş və vilayətdə əsas qüvvə olan əfşarların əsas ticarət mərkəzinin Zəncan olduğunu yazmışdır. Bu vilayətin də bir çox hakimi Əfşar boyundan çıxmışdır.
## Həmçinin bax

* Əfşar boyu

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
*