ISO 3166

**İSO 3166** Beynəlxalq Standartlaşdırma Təşkilatı (İSO) tərəfindən nəşr olunan bir standartdır və bu ölkələrin, asılı ərazilərin, coğrafi mərazi sahələrinin və onların əsas inzibati-ərazi vahidlərinin (məs., əyalət və ya federal dövlətlər) adları üçün kodları müəyyən edir. Standartın rəsmi adları **Ölkələrin və onların inzibati-ərazi vahidi adlarının təmsil olunması üçün kodlardır.**

## Hissələr
Üç hissədən ibarətdir:

* **[[İSO 3166-1]]** **Ölkələrin və onların inzibati-ərazi vahidi adlarının təmsil olunması üçün kodlar** - *Hissə 1: Ölkə kodları* ölkələrin, asılı ərazilərin və coğrafi maraq dairələrinin adlarını kodlar müəyyənləşdirir. Ölkə kodlarının üç dəstini müəyyənləşdirir:
** **[[İSO 3166-1 alfa-2]]** - üçünün ən çox istifadə olunduğu və İnternet ölkələrinin kodları (bəzi istisnalarla) üst səviyyəli domenlər üçün ən nəzərəçarpan şəkildə istifadə olunan iki hərfli ölkə kodları.
** **[[İSO 3166-1 alfa-3]]** üç hərfli ölkə kodlarıdır və ölkə kodları və adlar arasında alfa-2 kodlarından daha yaxşı bir vizual əlaqə təmin edir.
** **[[İSO 3166-1 rəqəmli kod]]**  skriptlərdən (yazı sistemlərindən) müstəqil olmağın üstünlüyü ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Statistika Şöbəsi tərəfindən hazırlanan və saxlanılanlarla eyniləşdirilən üç rəqəmli ölkə kodlarıdır və buna görə də Latın yazısı olmayan yazılardan istifadə edən insanlar və ya sistemlər üçün faydalıdır.

* **[[İSO 3166-2]]** *Ölkələrin və onların inzibati-ərazi vahidləri adlarının təmsil olunması kodları* - Hissə 2: Ölkənin inzibati-ərazi kodu İSO 3166-1-da kodlanmış bütün ölkələrin əsas bölmələrinin (məsələn, əyalətlər, dövlətlər, idarələr, bölgələr) adlarının kodlarını müəyyənləşdirir.
* **[[İSO 3166-3]]** *Ölkələrin adlarını və onların inzibati-ərazi vahidlərinin təmsil olunması kodlar* - *Hissə 3: Əvvəllər istifadə edilmiş ölkələrin adları üçün kod* 1974-cü ildə ilk nəşrindən bəri İSO 3166-1-dən silinmiş ölkə adlarının kodlarını təyin edir.

## Buraxılış
İSO 3166-nın 1974-cü ildə yalnız əlifba sırası ilə daxil edilmiş ölkə kodları daxil edilmiş ilk tirajı nəşr edilmişdir. 1981-ci ildə nəşr olunan ikinci tirajda 1988 və 1993-cü illərdə müvafiq olaraq üçüncü və dördüncü tirajları ilə rəqəmsal ölkə kodları da yer aldı. 1997-1999-cu illər arasında nəşr olunan beşinci tiraj bölmələr və keçmiş ölkələr üçün kodlar daxil olmaqla üç hissəyə genişləndirildi..

## ISO 3166 Təminat Agentliyi

İSO 3166 Cenevrədəki ISO qərargahında yerləşən **İSO 3166 Təminat Agentliyi (ISO 3166 / MA)** tərəfindən dəstəklənir. Əvvəllər Berlindəki Alman Standartlaşdırma İnstitutunda (DIN) yerləşirdi. Onun əsas vəzifələri bunlardır: 

* Ölkə adlarını əlavə etmək və aradan qaldırmaq (müvafiq olaraq ölkənin inzibati adları) və onlara kod elementləri təyin etmək;

* Ölkə adlarının (müvafiq olaraq ölkə inzibati ərazilərinin adları) və kod elementlərinin siyahısını dərc etmək;

* İstifadə olunan bütün ölkə kodu elementlərinin və istifadə olunan ölkə inzibati kodu elementlərinin və istifadə müddətlərinin istinad siyahısını saxlamaq;

* Kod cədvəllərinə dəyişikliklər elan edən bülletenlər vermək;

* İstifadəçilərə ISO 3166 tətbiqini tövsiyə etmək.

## İstinadlar

## Xarici linklər
* ISO 3166 Tanıtma Agentliyi, Standartlaşdırma üzrə Beynəlxalq Təşkilat (ISO)
* ISO 3166, Türkcə Ölkə Kodları