open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Məzəli sima (film, 1957)

**"Məzəli sima"** () — rejissor Stenli Donenin filmi.

## Məzmun
"Quality" qadın jurnalının redaktoru Meqqi Preskott və onun bir nömrəli fotoqrafı Dik Eyvern jurnalın üz qabığı üçün yeni sima axtarırlar. Elə bir sima ki, bütün moda dünyasını alt-üst eləsin. Onlar qadını təkcə gözəl kimi yox, həm də intellektual kimi göstərmək istəyirlər. Bunun üçün jurnalın heyəti kiçik kitab mağazasına gedir və fotoları orada çəkməyə başlayırlar. Orada satıcı Coya rast gələn Dik başa düşür ki, onun çox şən və məzəli siması var. Gələcəyin gözəllik etalonu. Co isə kitab mağazasına icazəsiz soxulanları əvvəl dəli hesab edir, lakin sonra onların Parisə çəkilişə getmək təkliflərinə razılaşdı. Getməyinə əsas səbəb isə onun kumiri professor Flosterin orada mühazirələr təşkil etməsidir. Kampaniya Parisə yollanır, amma onlar orada işləməyin necə çətin olduğunu yaddan çıxarırlar. Axı ora sevgililər şəhəridir…

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
: **Ssenari müəllifi :** Leonard Qerş
: **Rejissor :** Stenli Donen
: **Operator :** Rey Cun
: **Bəstəkarlar :** Adolf Doyç, Corc Qerşvin
: **Prodüser :** Rocer İdens

### Rollarda
: Odri Hepbern – Co Stokton
: Fred Aster – Dik Eyveri
: Key Tompson – Meqqi Preskott
: Mişel Okler – professor Floster
: Robert Fleminq – Pol Düval
: Ruta Li – Letti
: Virciniya Gibson – Babs
: Dovima – Marion

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Funny Face Behind the Scenes — Audrey Hepburn, Fred Astaire & Kay Thompson
Pomidor kababı

**Pomidor kababı** — kabab kimi bişirilmiş pomidor. Ət məhsullarından hazırlanmış kababların yanında qarnir kimi verilir. Həzm prosesinin sürətlənməsinə təsir göstərir.

## Hazırlanması
Bunun üçün bərk və yetişmiş pomidorlar seçilir. Yuyulur, yan tərəfdən şişə taxılır və manqalda qızardılır. Qızardılma zamanı şişdəki pomidorlara duzlu su çilənir.

## İstifadə
Süfrəyə verilən zaman üstünə duz, göyərti səpilir.

## Mənbə
* *Azərbaycan Kulinariyası Ensiklopediyası, səh. 121*

## Həmçinin bax
* Kabablar
* Pomidor
Şəxslər haqqında Azərbaycan poçt markalarının siyahısı

**Şəxslər haqqında Azərbaycan poçt markalarının siyahısı** —  Şəxslər ilə əlaqədar olaraq dövriyyəyə buraxılan Azərbaycan poçt markaları. Bu markalar adətən şəxsin yubileyinə həsr olunmuşdur. Həmçinin, idman yarışları və ölkələrarası münasibətlərlə bağlı olaraq da poçt markaları üzərində şəxslər təsvir olunmuşdur. Üzərində şəxsin təsviri olan ilk Azərbaycan poçt markası 1993-cü ildə dövriyyəyə buraxılmışdır. Həmin marka Heydər Əliyevin 70 illiyinə həsr olunmuşdur.

## İllər üzrə

### 1993

### 1994

### 1995

### 1996

### 1997

### 1998

### 1999

### 2000

### 2001

### 2002

### 2003

### 2004

### 2005

### 2006

### 2007

### 2008

### 2009

### 2010

### 2011

### 2012

### 2013

### 2014

### 2015

## Qeydlər




## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın poçt və poçt markaları tarixi
* Azərbaycan haqqında sovet poçt markalarının siyahısı
* Azərbaycan haqqında xarici poçt markalarının siyahısı
* Heydər Əliyev filateliyada
* Azərmarka

## Xarici keçidlər

* "Azərmarka"nın rəsmi saytı 
* Ümumdünya poçt ittifaqının rəsmi saytında Azərbaycan poçt markaları
Şor

**Şor** - süd məhsulu.

## Hazırlanması
Şor hazırlamaq üçün ayranı qaynadırlar. Çürümüş kütləni zərdabdan ayırmaq üçün torbaya töküb süzürlər. Su süzüldükdən sonra yerdə qalan kütlədən şor alınır. Duz əlavə edib, motalda, küpdə, yaxud saxsı qablarda saxlayırlar. Azərbaycanın Şamaxı və Qobustan rayonları öz şorları ilə məşhurdur. 

## İstifadə
Şor yavanlıq kimi istifadə edilir. Süfrəyə yağla, xama ilə qarışdırılıb və ya ayrıca qəlyanaltı kimi verilir. Şora göyərti əlavə edib məzə hazırlanır. Motal şoru şorun bir növüdür.

## Mənbə
* Azərbaycan Kulinariyası Ensiklopediyası, səh, 137.

## Həmçinin bax
* Süd
* Ayran
* Qurut
Lachesis melanocephala

**** () –  cinsinə aid ilan növü.

## Sinonimləri
*  – Solórzano & Cerdas, 1986
*  – Zamudio & Greene, 1997

## İstinadlar
Aslıhantepeciği

**Aslıhantepeciği** — Türkiyənin Balıkəsir ilində kənd. Balıkesir şəhərindən 18 km məsafədədir. 2000-ci il siyahıyaalınmasına görə əhalisi 1197 nəfərdir.

Kənddə bir ibtidai təhsil məktəbi, səhiyyə evi və su şəbəkəsi də vardır.

Kəndin iqtisadiyyatı əkinçilik və heyvandarlıqdır.  

## İstinadlar
Dani Rodrik

**Dani Rodrik** () — Türk iqtisadçı. Hazırda Harvard Universitetinin Con Kennedi adına Dövlət idarəçiliyi məktəbində beynəlxalq siyasi iqtisadiyyat üzrə professor kimi fəaliyyət göstərir.

## Həyatı
Dani Rodrik 1957-ci ildə İstanbulda yəhudi əsilli ailədə doğuldu. 1976-cı ildə İstanbulda Robert Kollecindən məzun oldu. Dövlət idarəçiliyi üzrə bakalavr və magistr təhsilini ABŞ-nin Harvard Universitetində aldı. Ardınca Prinston Universitetində iqtisadiyyat üzrə doktorantura təhsili aldı.

1990-cı ildə professor olan Rodrik, 1982-ci ildən Harvard Universitetinin Con Kennedi adına Dövlət idarəçiliyi məktəbində beynəlxalq siyasi iqtisadiyyat sahəsi üzrə pedaqoji fəaliyyətlə məşğuldur.

Dani Rodrik ehtiyatda olan türk general Çətin Doğanın qızı, Harvard Universitetinin müəllimi Pınar Doğanla evlidir.

## Elmi fəaliyyəti
Dani Rodrikin tədqiqat sahəsi qloballaşma, beynəlxalq iqtisadiyyat, siyasi iqtisadiyyat, iqtisadi inkişaf, iqtisadi artım, gəlir və tədiyyə balansı bərabərsizliyi kimi mövzuları əhatə edir. Nəşrləri də əsasən bu mövzulardadır.

## Seçilmiş kitabları
* Rodrik, Dani (2007). "One Economics, Many Recipes". Princeton University Press. .
* Rodrik, Dani (2011). The Globalization Paradox. Norton & Company, Inc. .
* Rodrik, Dani (2003) ed. "In Search of Prosperity: Analytic Narratives on Economic Growth". Princeton University Press. .
* Rodrik, Dani (1997). "Has Globalization Gone Too Far?". Institute for International Economics. .

## İstinadlar
Ofşor

**Ofşor** () — vergidən tamamilə azad olunmuş və nəzarəti zəif olan zonalardır. Burada qanunvericilik həm şirkətin təsisçilərini, həm də maliyyə mənbələrini gizlətməyə imkan verir. Beynəlxalq hesabatlarda maliyyəsi narkotik, silah alveri və çirkli pulların yuyulmasından əldə edilən şirkətlərin ofşor zonalarda qeydiyyatdan keçdiyi bildirilir.1970ci illərdən bəri 30-a yaxın ofşor zona vardır.Panama,İrlandiya,İsveçrə,Norman adaları. Bu sadalananlar daha qədimdir. İsrail,Malta və Malaziya isə son illərdə yaranmış ofşor zonalardır.
Xəlil bəy Talışxanov

**Talışxanov Xəlil bəy Mirəli xan oğlu** () — general-mayor.

## Həyatı

General-mayor Xəlil bəy Talışxanov (bəzi sənədlərdə Talışinski) barəsində məlumat olduqca azdır.

Məlumdur ki, o, 1859-cu ildə Tiflisdə anadan olub, I Dünya müharibəsində iştirak edib və müharibə dövründə general-mayor rütbəsinədək yüksəlib.

1917-ci ildə Azərbaycana qayıdan Talışxanov Müsəlman Korpusunun 1-ci Müsəlman nişançı diviziyasının komandiri təyin edilib. Onun diviziyanın 1-ci piyada alayını formalaşdırmaq məqsədilə dərhal Bakıya yollanması vətənpərvərliyi və igidliyindən xəbər verir.

1918-ci il fevralın 24-də Bakıda 1-ci müsəlman atıcı alayının təşkil edilməsi üçün bura gəlmiş general-mayor Xəlil bəy Talışinski və qərargah zabitləri vağzalda bolşeviklər tərəfindən həbs edildilər. Bu müsəlman əhalisində о dərəcədə böyük narazılığa səbəb oldu ki, bolşeviklər onları azad etdilər.

X.Talışinski və onun zabitləri Müsəlman Xeyriyyə Cəmiyyətinin "İsmailiyyə" binasında fəaliyyətə başladılar. "Səadət" məktəbinin zirzəmisində patron sexi yaratmışdır. Onun yaratmaqda olduğu alayın hissələri Bakıda mart qırğınları zamanı bolşevik-erməni qüvvələrinə qarşı inadlı müqavimət göstərmiş və müqavimət sayəsində dinc əhalinin bir qisminin Abşeron kəndlərinə çəkilməsini təmin etmək mümkün olmuşdur.

Onun Bakıdan çıxarılması məlum olsa da, sonrakı taleyi barəsində məlumat yoxdur.

## Mükafatları

## İstinadlar
Postimpressionizm

**Postimpressionizm** ( – sonra,  – təəssürat) — fəlsəfi və incəsənət cərəyanı, XIX əsrin sonu – XX əsrin ilk illərində fransız boyakarlığının əsas istiqamətlərinin ümumiləşdirilmiş, şərti ifadəsi.

## Yaranması
Postimpressionizm ustaları 1880-ci illərin ortalarından (impressionizmin böhranı dövrü) yeni, yaşadıqları dövrə uyğun təsvir vasitələri tapmağa, bədii təfəkkür məhdudluğunu aradan qaldırmağa, impressionizmə xas xüsusiyyətlərdən – həyatın ani və ötəri effektlərinin təsvir olunmasından onun uzun sürən mənəvi və maddi vəziyyətlərinin təcəssümünə keçməyə cəhd göstərirdilər. Həmin dövr Qərbi Avropa mədəniyyətinin böhran əlamətləri, onun mürəkkəbliyi, rəssamların ideya-əxlaqi keyfiyyətlər sahəsində ziddiyyətli axtarışları postimpressionizmdə öz əksini tapmışdı.

## Məşhur postimpressionistlər


Şəkil:Portrait de l'artiste au chapeau à large bord, par Paul Cézanne, Yorck.jpg|Pol Sezann (1839-1906)
Şəkil:Odilon Redon.jpg|Odilon Redon (1840-1916)
Şəkil:Self-Portrait by Paul Gauguin, 1885.jpg|Pol Qogen (1848-1903)
Şəkil:VanGogh 1887 Selbstbildnis.jpg|Vinsent van Qoq (1853-1890)
Şəkil:Self Portrait Charles Angrand.jpg|Çarlz Anqrand (1854-1926)
Şəkil:Georges Lemmen self-portrait.jpg|Corcs Lemmen (1865-1916)
Şəkil:Henri Edmond Cross 001.jpg|Henri Edmond Kross (1856-1910)
Şəkil:Georges Seurat 1888.jpg|Corc Pyer Sera (1859-1891)
Şəkil:Theo van Rysselberghe The Reading 1903.jpg|Teo van Risselberq (1862-1926)
Şəkil:Signac - Portrait de Félix Fénéon.jpg|Pol Sinyak (1863-1935)
Şəkil:Lautrecx07.jpg|Henri de Tuluz-Lotrek (1864-1901)
Şəkil:Serusier-picture.jpg|Pol Seruser (1864-1927)
Şəkil:Paesaggio nabi paul ranson.jpg|Pol Ranson (1864-1909)
Şəkil:Émile Bernard (1861-1941) when painting. Anonymous photograph c.1887.jpg|Emil Bernard (1868-1941)
Şəkil:Vallotton Mon portrait 1885.jpg|Feliks Vallotton (1865-1925)
Şəkil:Édouard Vuillard 001.jpg|Eduard Vuiyar (1868-1940)
Şəkil:Piyer Bonnard.JPG|Pyer Bonnard (1867-1947) 


## Mənbə
* *Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası, səh. 612*

## Həmçinin bax
* İmpressionizm
* Vinsent van Qoq
* Pol Sezann
* Pol Qogen
* Corc Pyer Sera
* Müstəqilliyin yüzilliyi
Eray Canbərk

**Eray Canbərk** () — şair, tərcüməçi.

## Həyatı
1940-cı ildə İstanbulda doğulub. 1958-ci ildə Heydərpaşa Liseyini bitirib. Bir müddət İstanbul Universitetinin ədəbiyyat fakültəsində, daha sonra Müəllimlər Institutunun fransız dili və ədəbiyyatı fakultəsində təhsil alıb. Təhsilini başa vurmadan hərbi xidmətə gedib və daha sonra müxtəlif dərgilərdə, qəzetlərdə çalışıb.

İlk şeirləri 1960-cı illərin əvvəllərində "Yelkən" dərgisində dərc olunub. Esselər, hekayələr də yazıb, lakin şairlik onun üçün əsas təşkil edib.
Şeir kitabları: "Lal sular"(1969), "Lal sular"(genişlədilmiş variantı — 1979), "Ürəyim sınan zaman"(1983), "Köhnəlmiş tənhalığa"(Seçmə şeirlər)(1992), "Əbrular"(1997)

Sosialist dünya görüşünə bağlı şeirlər yazsa da, insanın daxili dünyasını müəyyən edən incə duyğuları qoruyaraq səsini heç yüksəltmədən şeir yazmağa davam eləyib.
 

## İstinadlar
Egemen Berköz

**Egemen Berköz** () — Türkiyə şairi, tərcüməçi.

## Həyatı
Karadeniz Ereglisində doğulub. 1959–cu ildə Bolu Liseyini, 1963–cü ildə Ankara Universiteti Dil və Tarix-Coğrafiya Fakültəsini bitirib. İtalyan dilindən bir sıra önəmli tərcümələr edib.

İlk şeiri 1959–cu ildə «Yeditəpə» dərgisində dərc olunub. İlk kitabı əsgərlikdə ikən Ankarada nəşr olundu.

## Şeir kitabları
*«Çin əsgəri, ah dövran»(1966), 
*«Tənhalıqlar, tənhalıqlar»(1977), 
*«Bu kitabda sən hardasan?»(1981), 
*«Tənha və birlikdə»(1983)

## İstinadlar
Dimitr Atanasov

**Dimitr Atanasov** () — Bolqarıstan yazıçı-dramaturqu, şairi, jurnalisti və tənqidçisi.

## Həyatı
Dimitr Atanasov 23 sentyabr 1953–cü ildə doğulub. Veliko Tirnovo "Kiril və Metodiy" Universitetində Bolqar filologiyası fakültəsini bitirib. Plovdivdə yaşayır. Jurnalist kimi fəaliyyət göstərir. Bolqarıstan Yazıçılar Birliyi, Bolqarıstan Aktyorlar Birliyi (Dramaturgiya seksiyasının) və Bolqarıstan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. Plovdivdəki Bolqar Yazarlar Dərnəyinin sədridir. Əsərləri rus, serb, alman, fransız və ingilis dillərinə tərcümə olunub.

## İstinadlar
Müstəqilliyin yüzilliyi (rəsm əsəri)

**Müstəqilliyin yüzilliyi** () — Məşhur postimpressionist rəssam Henri Russonun rəsm əsərlərindən biri.

## Həmçinin bax

* Postimpressionizm
Tullio Pinelli

**Tullio Pinelli** (; ) — İtalyan ssenarist.

## Həyatı
Tullio Pinelli 24 iyun 1908-ci ildə İtaliyanın Turin şəhərində anadan olmuşdur. Pinelli öz fəaliyyətinə hüquqşünas kimi başlamışdır. Amma boş vaxtını teatrlar üçün pyeslər yazmağa sərf edirdi. Pinellidə italyan vətənpərvərliyi özünü göstərirdi. Belə ki, onun böyük dayısı general Ferdinando Pinelli Kalabriyada quldur qiyamının yatırılmasında böyük xidmətləri olmuş insan idi.

Onun gələcək əməkdaşı Fellini ilə ilk görüşü 1947-ci ildə əks tərəfdə oturub eyni qəzeti oxuduğu bir köşkdə olmuşdu. Pinelli demişdi: "Bir-birimizlə görüş yaradıcılıqda ildırım zərbəsi kimi olmuşdu. Biz əvvəldən eyni dildə danışırdıq. Biz tamamilə dövrün əksinə olan bir ssenari haqqında düşünürdük. Əhvalatda olduqca utancaq və bir o qədər də ciddi insanın uçacağınıb bəyan edilməsi də var idi. Belə olduqda o, əllərilə şüşəyə vurur və oradan qurtulmaq istəyir. Bu, təbii ki, italyan neorealizmi deyildi. Lakin ideya eləcə də heç vaxt heç yerə çıxıb getmədi". Uçmaq haqqında lətifə onların 1963-cü ildə çəkilən "Səkkiz yarım" filmindən xəbər verirdi. Həmin film görkəmli rejissor olan və xilas haqqında düşünən baş qəhrəmanın tıxacda tutulub saxlanılmasının xilası olaraq öz maşınında çıxıb uçması təsviri ilə başlayırdı.

Tullio Pinelli "Səkkiz yarım" filmində epizodik rolda çəkilən və "Kasablanka"da (1942) İvonn rolunu ifa edən aktrisa Madlen Lebo ilə ailə qurmuşdu.

Tullio Pinelli 7 mart 2009-cu ildə 100 yaşında Romada vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya
# Məhəbbət (film, 1948) / L'Amore
# Yol (film, 1954) / La Strada
# Kabiriyanın gecələri (film, 1957) / Le notti di Cabiria
# Şirin həyat (film, 1960) / La Dolce Vita
# Səkkiz yarım (film, 1963) / 8 ½
# Cincer və Fred (film, 1986) / Ginger E Fred

## İstinadlar
Ampir

**Ampir** () — XIX əsrin birinci otuz illiyində, klassisizmin inkişafının sonunda memarlıq və dekorativ incəsənətdə üslub. Massivliyi ilə, qabarıq monumental formaları və zəngin dekoru ilə xarakterizə olunur. Öz inkişafında Qədim Romanın, Qədim Misirin və s. bədii irsinə arxalanırdı. Fransada I Napoleonun imperiyası dövründə yaranmışdır; o, memorial memarlığı və saray interyerlərinin parad möhtəşəmliyi ilə fərqlənirdi.

## Tarixi
Ampir üslubunda Qədim Yunanıstan və Roma imperiyası dövrü bədii nümunələri təqlid edilmiş, həmçinin Qədim Misir incəsənəti motivlərindən istifadə edilmişdir. Klassizm zəmində yaranmış Ampir üslubunda forma və dekorların sadəliyi, zərifliyi tədricən onların yığcamlığı və monumental ifadəliyi ilə əvəz olunmuşdur. I Napoleon imperiyası dövründə ampir üslubunda əsas diqqət hakimiyyətin əzəmətini, hərbi möhtəşəmliyni, qüdrətini daha da dolğun ifadə edən memarlıq üsulları və detallarına verilirdi. Fransız memarlarından  Ş.Persiye, P.Fonten və J.F.Şalqren ampir üslubunun görkəmli nümayəndələrindən hesab olunurlar. Ampir Danimarka, Böyük Britaniya və İtaliyada özünəməxsus milli xüsusiyyət kəsb etmişdir. Bu üslub Rusiya və Almaniyada da geniş yayılmışdır. Dekorativ tətbiqi və təsviri sənətdə ampir üslubu mebel nümunələrində, metal, şüşə, farfor və s.-dən hazırlanmış dekorativ əşyalarda, geyim modelində, həmçinin rəngkarlıq və heykəltaraşlıqda əksini tapmışdır.


Şəkil:Napoleon-Throne.480.jpg|I Napoleonın tronu.
Şəkil:Armchair Parent Louvre OA11736.jpg|Luvrdan kreslo. 
Şəkil:Arc de Triomphe du Carrousel 2006.jpg|Karruzel meydanındakı Arka, Paris.
Şəkil:Kazan Cathedral, St. Petersburg, Russia.jpg|Kazan Kafedralı.
Şəkil:Colonne de Vendôme.jpg|Vandom sütunu. 
Şəkil:Table Empire.jpg|Stol.
Antablement

**Antablement** ( — *table* sözündən — stol, lövhə) — Binanınn yuxarı hissəsi. Adətən, sütunların üzərində olur. Memarlıq orderi elementinin tərkib hissəsidir. Üç hissəyə — arxitrav, friz və karnizə bölünür.
Marlboro

**Marlboro** — dünyada ən çox satılan siqaretdir. ABŞ-də Filip Morris tərəfindən və ABŞ-nin xaricində Filip Morris International tərəfindən istehsal olunur.

Marlboronun işlərinin pisə getdiyini görən biri Marlboroya bir təklif təqdim edir. Bu təklifə görə satışların 1 ay içərisində 3 qatına çıxara biləcəyini və bu olsa şirkətin yarı ortağı olmaq istədiyini, əgər bunlar olmazsa ömür boyu tütün satacağını söyləmiş. Marlboronun o zamanki sahiblərinin “necə olsa batmaq üzrəyik, edəcək bir şey yox” deyərək təklifi qəbul edirlər.

Adam dərhal hərəkətə keçir və bir çox boş Marlboro paketinə ehtiyacı olduğunu söyləyir. Onsuz da anbarda da boş paketlərdən başqa bir şey yox idi. Bir çox boş Marlboro paketini əzərək paketləri istifadə olunmuş vəziyyətə gətirir. Bu paketlər gecə təyyarə ilə Amerikanın zibil qutularına və küçələrinə atılır. Bunun məqsədi insanlara Marlboronun istifadəsini göstərmək və satışa istiqamətləndirmək idi. İnsanlar səhər oyandıqlarında hər yanda bol Marlboro paketləri görürlər və bu qədər çox istifadə edildiyində görə yaxşı olduğunu düşünərək Marlboroya yönəlirlər.

Marlboro şirkəti o ay 3 deyil, tam 5 qat satışını artırır. Satışların artmasında köməyi olan mükəmməl fikirli adam şirkətin 50% -inə ortaq olur. Bu mükəmməl fikirli adam Filip Morrisdir.

Amerika Birləşmiş Ştatlarının siqaret istehsalçısı olan Filip Morris Marlboro da daxil olmaqla müxtəlif siqaret markalarını satmaq üzrə 1902-ci ildə Nyu-York şöbəsini açdı. 1924-cü ilə qədər Marlboro "May kimi Mülayim" şüarı ilə qadınlara uyğun marka idi.
Həmin illərdə ən çox müzakirə olunan adam Marlborough qrafı ilə əlaqəsi olduğunu düşünülən Winston Churchill idi. “Marlborough” adını bəyənən Filip Morris şirkətinin sahibləri son üç hərfi silərək, daha sadə və yaddaqalan “Marlboro” adını yeni siqaret markasına verdilər.
II Dünya Müharibəsinə qədər bu tutum ilə satışını davam etdirən marka döyüş zamanında çətinliklərlə qarşılaşdı, hər keçən gün satışlar daha da zəifləyirdi və marketdən müvəqqəti olaraq geri çəkildi. Döyüşün sonunda üç siqaret markası: Camel, Lucky Strike və Chesterfield ortaya çıxdı və siqaret bazarını əldə tutan bir firma quruldu.

1950-ci illərdə “Reader`s Digest” adlı jurnal siqaret istifadəsi və ağciyər xərçəngi haqqında bir sıra məqalə nəşr etdi. 1950-ci ildə ağ ciyər xərcəngi xəstəliyi ilə siqaret arasında əlaqəni göstərən elmi araşdırmaların ortaya çıxması isə ümumiyyətli siqaretə olan marağı azaltmışdı. Buna görə xəbərdarlıq alan Filip Morris və digər siqaret şirkətləri filtrli siqaretlər satışına başladı. Filtr başlıqlı Marlboro 1955-ci ildə bazara çıxarıldı.

## Xarici keçidlər

* Philip Morris International
* Marlboro Cigarettes packs from Encyclopedia of Cigarettes
Polivinil spirti

**Poli (vinil spirti) (PVOH, PVA,** və ya **PVAl)** — suda həll olunan sintetik polimer. İdeallaşdırılmış [CH2CH(OH)]*n* formulaya malikdir. Kağız istehsalında, toxuculuq çubuqlarının ölçüsünün təyin olunmasında, polivinil asetat (PVAc) yapışdırıcı formulalarında qatılaşdırıcı və emulsiya stabilizatoru kimi, müxtəlif örtüklərdə və 3D çapda istifadə olunur. Rəngsiz (ağ) və qoxusuzdur. Adətən muncuqlar və ya suda məhlullar şəklində təqdim olunur. Xaricdən əlavə edilmiş çarpaz bağlayıcı agent olmadan, PVA məhlulu təkrar dondurma-ərimə yolu ilə jelə çevrilə bilər, damar stentləri, qığırdaq, kontakt linzalar və s. kimi müxtəlif tətbiqlərdə istifadə olunan yüksək güclü, ultra təmiz, biouyğun hidrojellər istehsal edir.

Digər polimerlərdən fərqli olaraq, polivinil spirti birbaşa adını aldığı monomerdən (vinil spirti) sintez edilmir. Bunun əsas səbəbi vinil spirtinin polimerləşmə baxımından termodinamik və kinetik cəhətdən qeyri-stabil olması və sürətlə asetaldehidə izomerləşməsidir. Bu səbəbdən polivinil spirti sənaye və laboratoriya miqyasında polivinil asetatın hidrolizi (və ya spirtləşməsi) yolu ilə əldə olunur.

## İstinadlar
Şövkət Orduxanov adına stadion

**Şövkət Orduxanov stadionu** — Qusar şəhərində yerləşən stadion. Şahdağ Qusar futbol klubu ev oyunlarını burada keçirib. Stadion olimpiya stadionudur. Tamaşaçı tutumu 4,000 nəfər idi..

1962-ci ildə Qusar şəhərində istifadəyə verilən Şövkət Orduxanov adına stadionun 2016-cı ildə sökülərək yenidən qurulması işlərinə başlanıb. Amma stadionun bərpa prosesi 2024-cü ilin may ayından etibarən dayandırılıb. Şəhəri təmsil edən və II Liqada mübarizə aparan "Şahdağ Qusar" klubu ev oyunlarını Şamaxı Olimpiya Kompleksində keçirməli olur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Skarabeylər

**Skarabey** – böcəyin bir növüdür. Bəzən Skarabey "İfrazat Böcəyi" adlandırlır.Onun bəzi ziyanverici növləri vardır. Əsasən, qum çox olan yerlərdə yayılır.Uzunluğu 25-37 mm-dir.

inch is also skarabey

## Maraqlı faktlar
* Skarabey Qədim Misirdə ölüm və həyat rəmzi hesab olunurdu.Misirin əfsanəvi allahlarında biri olan Xeprinin (inanca görə dünyanı yaratmışdır) başı Skarabey şəklində təsvir olunurdu.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Robin Şu

**Robun Şu** (, ) — Çin əsilli Amerikalı aktyor və döyüş sənətləri ustasıdır.

## Həyatı
		
Robin Şu 1960-cı ildə Çində anadan olmuşdur. Ailədə 5 uşaqdan dördüncüdür (2 böyük bacısı və 2 kiçik qardaşı). 1971-ci ildə ailəsi ilə birlikdə ABŞ-yə köçmüşdür. Əvvəllər Kenpo–Karate , sonralar isə Uşu ilə məşğul olub. 1982–1983-cü illər arasında qızıl və gümüş medalları qazanır. Kaliforniya Universitetində tikinti üzrə bakalavr dərəcəsi alır. Bir müddət keçdikdən sonra mühəndislik üzrə diplom qazanır. Kino karyerası isə 1980-ci illərdən başlayır.

## Filmoqrafiya
* 1988 – Müharibə şəhəri / City War
* 1990 – Pələng qəfəsi / Tiger Cage 2
* 1992 – Qara pişik 2 / Black Cat 2
* 1995 – Ölümcül döyüş / Mortal Combat (Lui Kenq rolunda)
* 1997 – Beverli Hillz Nindzaları / Beverly Hillz Ninja
* 1997 – Ölümcül döyüş 2: Məhv etmək / Mortal Combat 2 (Lui Kenq rolunda)
* 2008 – Ölümcül yarışma / Death Race
* 2011 – Ölümcül yarışma 2 / Death Race 2
* 2012 – Mələklər şəhəri / City Of Angels

## Maraqlı faktlar
* Robin Şunun 1982-ci ildə Peşəkar Uşu Yarışmasına getməsini nə atası , nə də anası bilirdi.
* Robin ailədə ən çox anasını istəyirdi. Anası Ölümcül döyüş 2: Məhv etmək filminin çəkilməsi bitərkən vəfat etmişdir. Bundan sonra Robin Şu çox az filmlərə çəkilmişdir.
* Ölümcül döyüş filmində Sab–Zero (Fransua Petit) ilə Lui Kenqin (Robin Şu) vuruşmasında Robin Şunun qabırğası sınır. Buna baxmayaraq Robin çəkilişi davam etdirir.

## Xarici keçidlər

* Official Robin Shou Homepage
* 
* Robin Shou Hong Kong Cinema interview with Robin Shou
* Robin Shou Interview
Kris Kasamasa

**Kris Kasamasa** (; ) — Amerikalı aktyor və döyüş sənətləri ustasıdır.

## Həyatı
Kris Kasamasa 17 yanvar 1963-cü ildə Pensilvaniya ştatında anadan olmuşdur. Atası Luis Kasamasa karate müəlimidir. Atasının "Qırmızı Əjdaha" adlı məktəbi vardır. Kris 4 yaşında idmanla məşğul olur və sonda Qara kəmər qazanır. 1992-ci ildən etibarən idmandan ayrılmışdır. 1995-ci ildə Ölümcül döyüş filmində "Skorpion" personajı ilə məşhur olmuşdur.

## Filmoqrafiya
* 1988 – Qara qartal / Black Eagle
* 1991 – Çayna O’Brayn 2 / China O’Brien
* 1995 – Ölümcül döyüş / Mortal Kombat (Skorpion rolunda)
* 1997 – Betman və Robin / Batman And Robin
* 1998 – Bleyd / Blade
* 2004 – Fantastik döyüşçü / Sci — Fighter

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Chris Casamassa at *[[Internet Movie Database]]*
Psiphon

**Psiphon** — veb senzuradan yayınmaq üçün yaradılmış xidmətlərdən biridir. O, proksi xidmətlər kimi işləyir, istifadəçilərin internet əlaqəsini başqa bir serverdən yönləndirir və bu server "Psiphon" düyünü adlanır. Bundan başqa, bütün yönləndirilmiş məlumatlar kodlaşdırılır ki, bu da həmin xidmətin istifadəçilərin internetdə məxfiliyini gücləndirməsi deməkdir. "Psiphon"-un əsas iki versiyası var:
* "Psiphon 1" internet istifadəçilər tərəfindən dəstəklənən düyünlər sistemidir və filtrasiya olunmamış internet olan ərazilərdə yüksək sürətli bağlantı ilə istifadə olunur;
* "Psiphon 2" isə proksi serverlər sistemindən ibarətdir, bu sistemlər "Psiphon" tərəfindən dəstəklənir və digərlərinin istifadəsi üçündür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Psiphon-un rəsmi internet səhifəsi

## Həmçinin bax
* Proksi server
* Senzura
* İnternet senzura
Dynaweb

**Dynaweb** - yüzlərlə güzgü saytlarından istifadə edən internetdə senzuradan yayınma portalı. İstifadəçilərə internetdə yerləşdirilmiş informasiyalardan, eləcə də onların internetdən istifadə etdikləri yerdə bloklanmış informasiyalardan istifadə etməyə imkan yaradır. **Dynaweb** xidməti Dinamik İnternet Texnologiyası, başqa sözlə, "Freegate" internetdə senzuradan yayınma alətini yaratmış insanlar tərəfindən hazırlanıb.  DİT-in internet saytına əsasən, **Dynaweb** xidməti Çində daha populyardır, Çünki o, Çinin "böyük qoruyucu divarı"nı asanlıqla keçə bilir. **Dynaweb** istifadəyə asan, kompüterə hər hansı proqram yükləmək tələb etməyən və istifadədən qabaq konfiqurasiya edilmədən internetdən faydalanmağa imkan verən bir xidmətdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* DİT-in internet saytı
* DİT-in internet saytında Dynaweb barədə 

## Həmçinin bax
* Freegate
* İnternet senzura
Freegate

**Freegate** müstəqil proqramdır və istifadəçiləri internetə "Peer to Peer" (Birranqlı şəbəkə) proksi bağlantılarından istifadə etməklə "Dynaweb" vasitəsilə bağlayır, istifadəçilərə onların ərazisində bloklanmış məlumatlara çıxış əldə etməyə kömək edir. **Freegate** aləti Dinamik İnternet Texnologiyası tərəfindən hazırlanıb. **Freegate** sadə bir proqramdır, onu ancaq endirmək və açmaq lazımdır ki, fəaliyyət göstərsin. **Freegate**i USB fləş karta yerləşdirib sonra istənilən kompüterdə istifadə etmək mümkündür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* DİT-in internet saytı
* DİT-in internet saytında "Freegate"  barədə 

## Həmçinin bax
* Dynaweb
* İnternet senzura
Teymur Hüseynov (xalq komissarı)

**Teymur Əbdüləli oğlu Hüseynov** () — Azərbaycan SSR xalq torpaq komissarı, Yeni Türk Əlifba Komitəsi sədrinin müavini, Gəncə Mahal Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri, "Yeni yol" qəzetinin baş redaktoru.

## Həyatı
Teymur Əbdüləli oğlu Hüseynov 1892-ci ildə Şamaxıda doğulmuşdur. 1911-ci ildə Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasından məzun olmuşdur. 1917–1919-cu illərdə Tiflis Aleksandr Müəllimlər İnistitutunda təhsil almışdır. Daha sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin tibb fakültəsinə daxil olaraq 1926-cı ildə oradan məzun olmuşdur.

Represiyya məruz qalmışdır. 6 yanvar 1938-ci ildə ölmüşdür.

## Siyasi fəaliyyəti
1926-cı ilədək Bakı Soveti İnzibati İdarə Şöbəsinin rəisi olaraq çalışmışdır. 15 may 1920-ci ildən Azərbaycan Kommunist (bolşeviklər) Partiyasının Mərkəzi Komitəsində şöbə müdiri, Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsində isə şöbə müdiri olaraq çalışmışdır.

Bir müddət Azərbaycan SSR xalq torpaq komissarı vəzifəsində çalışmışdır. Eyni zamanda o, Yeni Türk Əlifba Komitəsi sədrinin müavini də olmuşdur.

1920–1925-ci illərdə Gəncə Mahal Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır.

Ümumittifaq Kommunist (bolşeviklər) Partiyası Qafqaz Diyar Komitəsində şöbə müdirinin müavini vəzifəsində də çalışmışdır.

## İctimai fəaliyyəti
Gürcüstan SSR və Gürcüstan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin mətbu orqanı olan "Yeni yol" qəzetinə bir müddət Teymur Hüseynov baş redaktorluq etmişdir.

## Mənbə
* 

## İstinadlar
The Sims 2

**The Sims 2** — Maxis tərəfindən yaradılan, Electronic Arts (EA Games) tərəfindən istehsal olunan kompüter oyunu. The Sims 2 kompüter oyunları tarixində ən çox satılan oyun olan The Sims 1-in davamıdır.

## Məzmunu
Oyunu oynayanlar seçdikləri obrazın xarakterini və xarici görünüşünü istədikləri formada yarada bilərlər. Oyunçu seçdiyi obrazın xarakterini və xarici görünüşünü qurduqdan sonra ona ad və soyad verir, onun üçün ev tikir, iş müəyyənləşdirir. Obraz dostlarıyla birgə bayramlar təşkil edə, parkda gəzməyə çıxa, kiminləsə dalaşa da bilər. Oyunun sonu yoxdur. Oyunçunun obraza hansısa işi görməyi tapşırması və ya bu işləri görməyi onun öz ixtiyarına buraxması mümkündür. Oyunda uçan naməlum obyektlər, ruhlar, vampirlər, qar adamı, rostman (bitki adam), robotlar, canavar-adam, cadugər, sehrbaz və s. bu kimi maraqlı obrazlar var.

## Tarixi
The Sims 2 27 aprel 2004-cü ildə satışa çıxarılmışdır. Onun 8 əlavə və 9 əşya paketi mövcuddur. İlk on gündə satış göstəricləri 1 milyon nüsxəyə çatmışdır. Bu kompüter oyununun PC, Max, OCX və cib telefonları üçün də versiyaları mövcuddur. Əvvəlki versiya daha təkmilləşdirilmiş və oyuna yeni qrafika, eləcə də real həyatdan götürülmüş bir çox maraqlı səhnələr əlavə olunmuşdur.

## Əlavə paketləri
The Sims 2 əlavə paketləri oyuna yeni xüsusiyyətlər gətirmişdir. Ən son paket 2008-də çıxmışdır.

*The Sims 2 University 
*The Sims 2 Nightlife 
*The Sims 2 Open for Business 
*The Sims 2 Pets 
*The Sims 2 Seasons 
*The Sims 2 Bon Voyage 
*The Sims 2 Free Time 
*The Sims 2 Apartment Life
*Əşya paketləri
*The Sims 2 Family Fun 
*The Sims 2 Glamour Life 
*The Sims 2 Happy Holiday 
*The Sims 2 Celabration 
*The Sims 2 H&M Fashion 
*The Sims 2 Teen Style 
*The Sims 2 Kitchen & Bath Interior Design 
*The Sims 2 İkea Home 
*The Sims 2 Mansion & Garden
Ultrasurf

**Ultrasurf** proqramı müxtəlif qoruyucu divarları keçərək istifadəçilərə internetə daxil olduqları ərazidə filtrasiya edilmiş məlumatlara daxil olmaq imkanı verir. **Ultrasurf** həmçinin istifadəçilərin IP-ünvanlarını gizlətməklə onlara onlayn kimliklərini qorumağa kömək edir. Bu proqramı istifadə edilib başa çatıqdan sonra ziyarət edilmiş səhifələrin tarixçəsini pozur.

## Haqqında
**Ultrasurf** "Ultrareach Internet Corporation"-un məhsulu olub əsas etibarilə Çin internet istifadəçilərinin onlayn təhlükəsizlik və azadlığı üçün yaradılıb. Getdikcə **Ultrasurf** daha da məşhurlaşaraq dünyanın ən məşhur anti-senzura proqramına çevrilib. Hazırda milyonlarla insan onu onlayn kimliyini qorumaq və qoruyucu divarlardan yayınmaq üçün istifadə edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Qoruyucu divar
* IP-ünvan
* İnternet senzura
1. deild

**1. deild** liqası Farer adalarının 2-ci divizionudur. Liqa 1943-cü ildə yaranıb.

## 2014-cü il üçün klublar
* 07 Vestur
* AB Argir II
* B36 Tórshavn II
* EB/Streymur II
* FC Suðuroy
* HB Tórshavn II
* KÍ Klaksvík II
* NSÍ Runavík II
* TB Tvøroyri
* Vikingur II

## 1. deild qalibləri

## İstinadlar
Stounhenc

**Stounhenc** () — İngiltərədə qədim abidə. Stounhenc daşları İngiltərənin Uitşir qraflığında, Londondan 130 km cənub — qərbdə yerləşir. Bu abidə 1986-cı ildə YUNESKO-nun "Ümumdünya irsi" siyahısına salınıb.

## Yeri və tarixi
Təxminən 2500 il bundan əvvəl tikilmişdir. Alimlər hesab edirlər ki, bu abidə günəş şüasının düşmə dərəcəsini ölçür. Mayk Pirson belə hesab edir ki, Stounhenç bir neçə mərhələdə 1500 il ərzində inşa edilmişdir. 1986-cı ildə UNESCO tərəfindən "Dünya İrsləri" siyahısına daxil edilən eramızdan əvvələ aid Stounxedj abidəsi Birləşmiş Krallıqda Uiltleonun, Amesbury ingilis qraflığının 2 mil qərbində, Solsberinin 8 mil şimalında yerləşir. Dünyada ən məşhur sahələrdən biri olan Stounxedj yerə bərkidilməklə böyük daşlar yığımı quraşdırılmış prospektdən ibarətdir. Arxeoloqlar bu abidənin e.ə. 3000 – e.ə. 2000-ci illər aralığında tikildiyini güman edir.

## Tikintisi
Abidə bütün yazılan rekordları arxada qoymuş bir mədəniyyət nümunəsidir. Onun inşasında istifadə olunan inşaat texnikası üçün azacıq da olsa dəqiq sübut və ya nəzəriyyə yoxdur. Uzun illər ərzində müxtəlif müəlliflər təklif etmişdir ki, abidənin tikilməsində fövqəltəbii və anaxronik metodlardan istifadə edilib, əks təqdirdə bu daşları adi halda hərəkət etdirmək qeyri mümkün idi. Buna baxmayaraq, irəliləyiş ayaqları və ya irəliləyiş dayaqları adlanan Neolit texnologiyasından istifadə etmək oxşar ölçülü daşları hərəkət etdirməkdə və yerləşdirməkdə görünür effektiv imiş.

## Funksiyası
Tikilinin funksiyası üçün iki nəzəriyyə mövcuddur. Bunlardan birincisi onun astronomik rəsədxana olması, Professorlar – Ceffri, Timoti Darvill və b. təklif etmişdir ki, Stounxedj şəfanın yeri idi. Onlar israr edirlər ki, bu ərazidə dəfnlərin yüksək sayını tərtib edirdilər və qəbirlərin bəzilərində travma eybəcərliyinin dəlilləri var idi. Lakin, onlar etiraf edirlər ki, tikili ehtimal ki, çoxfunksiyalı idi və yaxşı işlənmişdi. 2012-ci ildə gətirilən başqa bir nəzəriyyədə deyilir ki, abidənin tikilməsində məqsəd Britaniyanın müxtəlif xalqlarını birləşdirmək olmuşdur. Bu nəzəriyyə təklif edir ki, Stounxedjin tikintisinə daxil edilən əməyin böyük bir hissəsi regionlararası əməkdaşlığın tələbi idi. Bu nəzəriyyələrdən indiyə qədər ən dolğun hesab ediləni Stounxedjin astronomik rəsədxana olması haqqında nəzəriyyədir. Abidə haqqında edilən araşdırmalar günümüzdə də davam etdirilməkdədir.

## Həmçinin bax
* Atlantida
* Uçalı Stounhenci

## İstinadlar
Cuba

**Cuba** (, ) — Cənubi Sudanın paytaxtı, Cənubi Sudanda Mərkəzi Ekvatoriya əyalətinin inzibati mərkəzi.

Ölkə rəhbərliyi müstəqillikdən sonra paytaxtı başqa şəhərə köçürmək planlarını açıqlamışdır.

## Mənbə
* Equatorians Abroad
* Fisher, J. 2005, 'Southern Sudan's Front-line Town', *BBC News*, 20 April 2005.

## Həmçinin bax
* Ramsel
* Cuba Universiteti

## İstinadlar
Cubba

**Cubba** — Somalinin cənubunda Cubbalend adlanan yerdə çay. Uzunluğu 1600 kilometr. Əsasını Efiopiya ilə sərhəddə Daya və Genale çaylarının kəsişdiyi yerdən götürür və cənuba, Hind okeanına axır.

Çayın adı ilə Somalinin əyalətləri adlanır: Orta Cubba və Aşağı Cubba.
Aqrar-sənaye kompleksi

**Aqrar-sənaye kompleksi**  — Bir-biri ilə əlaqədar olan kənd təsərrüfatı və sənaye müəssisələrinin birliyi. Sıralarında kənd təsərrüfatı məhsullarının yetişdirilməsi, emal edilməsi, saxlanması və istehlakçıya çatdıran   10-a qədər iqtisadi sahəni birləşdirir. Bu sahələr hazır məhsulu istehlakçıya çatdırmaq üçün birgə fəaliyyət göstərirlər.

Aqrar-sənaye kompleksi 4 sahəni əhatə edir:

* Kənd təsərrüfatı — kompleksin əsasını təşkil edir. Bitkiçiliyi, heyvandarlığı, fermer təsərrüfatlarını, şəxsi təsərrüfüatları əhatə edir.
* Kənd təsərrüfatını maşın və mexanizmlərlə və mareial ehiyatları ilə təmin edən xidmət sahələri: traktor və kənd təsərrüfatı maşınqayırması sənayesi, mineral gübrə və kimyəvi kənd təsərrüfatı dərmanları istehsalı və s.
* Kənd təsərrüfatı məhsullarını emal edən sahələr: yeyinti sənayesi, yüngül sənaye üçün ilkin xammal hazırlayan sahələr.
* Xidmət və nəqliyyat sahələri : məhsulun çatdırılması, nəqli, kadr hazırlığı, aqrar-tkinkinti və s.

Aqrar-sənaye kompleksinin fasiləsiz şəkildə su və enerji ilə təmin edilməsi də vacib problemlərindən hesab edilir.

Aqrar-sənaye kompleksinin aşağıdakı sahələri bir-biri ilə sıx bağlıdır:
* Gübrə istehsalı.
* Kimya sənayesi.
* Meşə təsərrüfatı ( taxta istehsalı, gübrə istehsalı, yem istehsalı).
* Nəqliyyat sahəsi.
* Kənd təsərrüfatı üçün yüngül sənaye.

## Həmçinin bax
* Kənd təsərrüfatı
* Aqronomiya 
* Heyvandarlıq

## Mənbə
* Определение АПК (rus.)
* Qazaxıstanın aqrar-sənaye kompleksi
* Ukraynanın aqrar-sənaye kompleksi
* Rusiyanın aqrar-sənaye kompleksi
Puff

**Puff** internetdə senzuradan yayınma aləti olub, istifadəçiləri internetə proksi serverlər vasitəsilə bağlayır. Bununla "Puff" həmin ərazidə filtrasiya səbəbindən daxil olmaq mümkün olmayan məlumatlara giriş verir, buna görə də o, qoruyucu divar və digər internet filtrasiya formaları qarşısında aciz qalan insanlar üçün əla vasitə sayılır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Qoruyucu divar (kompüter)
* Proksi server
* İnternet senzura
Aqronomiya

thumb|Aqronom iş başında
**Aqronomiya** — bitkilərin yetişdirilməsi, ərzaq, yanacaq, lif və meliorasiya üçün istifadə edilməsini nəzərdə tutan texnologiyalar haqqında elmdir. Aqronomiya bitkilərin genetikası, fiziologiyası, meteorologiya və torpaqşünaslıq sahəsində fəaliyyəti əhatə edir. Bu sahə həmçinin biologiya, kimya, ekologiya, Yer haqqında elmin və genetikanın real və praktiki tətbiqidir.

Aqronomiya insan və canlılar üçün sağlam qida yetişdirilməsi istiqamətində praktiki fəaliyyət göstərir, ətraf mühitə ziyansız təsir edir, həmçinin bitkilərdən enerji alınması məsələlərini həll edir.

## Həmçinin bax
* Aqrar-sənaye kompleksi
* Kənd təsərrüfatı

## Ədəbiyyat
*The Future World of Agriculture by Wendy B. Murphy, Watts, 1984.
**Storia delle scienze agrarie* by Antonio Saltini, 4 vols, Bologna 1984-89, ISBN 88-206-2412-5, ISBN 88-206-2413-3, ISBN 88-206-2414-1, ISBN 88-206-2414-X

## Mənbə

*The American Society of Agronomy (ASA)
*Crop Science Society of America (CSSA)
*Soil Science Society of America (SSSA)
*European Society for Agronomy 
*The National Agricultural Library (NAL) – Comprehensive agricultural library.
JonDo

**JAP** (**JonDo Anonim Proksisi**) — proqramının başlıca təyinatı internet istifadəçilərinin onlayn kimliyini ziyarət etdikləri saytlardan, internet xidmət provayderinizdən və internet bağlantını izləyən hər kəsdən gizlətməkdir. JAP bunu "Mixes" (Qarışıqlar) sistemindən istifadə etməklə reallaşdırır. Belə ki, istifadəçilərin məlumatları internetə çatmazdan öncə digər JAP istifadəçilərinin məlumatları ilə qarışdırılır. Əgər istifadəçi JAP anonimlik xidmətini aktivləşdiribsə və internetdən məlumat əldə etmək istəyirsə, həmin istifadəçinin sorğusu kodlaşdırılır, sonra isə çoxlu sayda qarışıqlardan ibarət "Mix Cascade" (Qarışıq şəlalə) adlı sistem vasitəsilə filtrasiya olunaraq həmin istifadəçinin internet bağlantısındakı kimlik məlumatları digər istifadəçilərin kimlik məlumatlarının müxtəlif hissələri ilə qarışdırır. Ən sonda isə istifadəçinin sorğusunun şifrəsini açaraq ona anonim olaraq istədiyi məlumatı əldə etməyə imkan verir.
 
## Həmçinin bax
* Proksi server
* İnternet senzura
* Tor

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hotspot Shield

**Hotspot Shield** — internet filtrasiyadan yayınmaq üçün istifadə olunur. Bu proqram internet sessiyasını kodlaşdırmaq üçün HTTPS-dən istifadə edir. O, internet istifadəçisinin IP-ünvanını gizlədir və internetə daxil olduğu ərazidə bloklanmış informasiyalara çıxışını təmin edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Hotspot Shield-in rəsmi internet səhifəsi

## Həmçinin bax
* HTTPS
* IP-ünvan
* İnternet senzura
Yarımmüdafiəçi

**Yarımmüdafiəçi** (ing. *Midfielder*; slenq: *halfbək*, ing. *half-back* — yarım-arxa) — futbolda oyunçunun hücumçu ilə müdafiəçi arasında tutduğu mövqe. Yarımmüdafiəçinin əsas vəzifəsi oyun zamanı situasiyadan asılı olaraq hücumçu və ya müdafiəçilərə kömək etməkdir.

Yarımmüdafiəçilər mövqe olaraq 4 yerə bölünür:

1) Dayaq yarımmüdafiəçiləri

2) Mərkəz yarımmüdafiəçiləri

3) Hücuma meyilli yarımmüdafiəçilər

4) Cinah yarımmüdafiəçiləri

## Müdafiəyə meyilli (Dayaq) yarımmüdafiəçi
Bu mövqedə çıxış edən oyunçular dəstək oyunu ilə seçilir.Kağız üstündə baxsaq mərkəz müdafiəçilərinin önündə çıxış edirlər.Rəqibin ön xətt oyunçuları ilə birə-bir oynayan zaman dayaq yarımmüdafiəçiləri çox böyük rol oynayır. Belə oyunçulara müasir futbolda Carlos Casemiro, Sergio Busquets, Joshua Kimmich kimi oyunçuları örnək göstərə bilərik.Tarixdə isə Roy Keane, Patrick Vieira, Frank Rijkaard kimi oyunçular bu mövqedə çox möhtəşəm oyun sərgiləyib.

## Mərkəz yarimmüdafiəçisi
Mərkəz yarimmüdafiəçiləri əlaqə oyununun yaradılmasında yaxından iştirak edən oyunçulardır.Meydanın mərkəzinə hakimlik edirlər.Pas səviyyələri yüksək səviyyədə olmalıdır.Geridən topu alaraq ön xəttə daşıyaraq epizodların yaradılmasında yaxından iştirak edirlər.Müasir futbolda Toni Kroos, Frenkie De Jong, Paul Pogba kimi oyunçuları nümunə göstərmək olar.Tarixdə Steven Gerrard, Frenk Lempard, Andres İniesta, Xavi Hernandez kimi oyunçular adlarını bu mövqeyə həkk ediblər.

## Hücuma meyilli yarımmüdafiəçi
Əksər hallarda komandanın beyni sayılırlar.İnamlı Meydan görüşləri,pasları,zərbələri,oyun quruculuqları ilə seçilirlər.Yaradıcılıq səviyyələri yüksək səviyyədə olmalıdır.De Bruyne,Bruno Fernandes, Marco Reus; tarixdə isə Zinedine Zidane, Ronaldinyo kimi oyunçular bu mövqedə çox üstün performans göstərməyi bacarıb.

## Cinah yarımmüdafiəçisi
Yarımmüdafiənin cinahlarında yer alan bu oyunçuların əsas hədəfi aut xəttinə paralel olaraq irəliləyib rəqib cərimə meydançasına qət etməyə çalışmaqdır.Cərimə meydançasına daxil olmağı bacarmadıqları zaman isə əksər hallarda meydanın mərkəzini düşünərək pas oyunu oynayırlar yaxud cərimə meydançası içinə asma ötürmə verirlər.Yannick Carrasco,İvan Perisic,Bukayo Saka bu mövqedə çıxış edirlər. Ryan Giggs, Pavel Nedved, David Beckham da bu mövqedə çıxış edib adını tarixə yazdırmış oyunçulardandır.
Əndəlus köpəyi

**"Əndəlüs köpəyi"** () — rejissor Luis Bunyuelin filmi.

## Məzmun

Filmin başlanğıcında orta yaşlı bir kişi ülgücü itiləyir, eyvana çıxır, bütöv olan aya baxır. Sonra isə o, həmin ülgüclə kresloda əyləşmiş qızın gözünü kəsir. Elə bu zaman da nazik buludlar ayın dairəsini kəsib keçir.

Daha sonra ekranda ortasında deşik olan əl görünür. Həmin deşikdən qarışqalar çıxır. Sonra isə kişinin özü ilə üstündə ulaq ölüsü və iki keşiş bağlanmış iki royalı çəkib aparması, bir adamın o birinə atəş açması, qadın və kəsilmiş əl və s. göstərilir. Bütün bu obrazlar filmin sonuna qədər anlaşılmaz, qeyri-müəyyən və açılmamış şəkildə qalır.

## Film haqqında
* 1960-cı ildə Luis Bunyuel səssiz filmə saundtrek əlavə etdi. Bu saundtrek Vaqnerin "Tristan və İzolda" operasından idi. Daxil edilən növbəti musiqi isə iki Argentina tanqosu idi. Rejissorun filmə niyə bu musiqini də əlavə etməsinin səbəbi filmin premyerasında elə bu tanqonun qrammafon vasitəsilə ifa olunması idi.
* Rejissor öz xatirələrində filmin süjetinin iki yuxu əsasında yarandığını qeyd edir:

* Luis Bunyuelin bundan sonrakı "Qızıl əsr" filmi (1930) üslub baxımından "Əndəlüs köpəyi"nin davamı hesab olunur.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifləri :** Salvador Dali, Luis Bunyuel
:**Rejissor :** Luis Bunyuel
:**Operator :** Albert Duverje
:**Bəstəkar :** Rixard Vaqner (1960)

### Rollarda
:Simona Mareyl – qız
:Pyer Batçeff – kişi
:Salvador Dali – keşiş
:Luis Bunyuel – proloqdakı kişi

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* ''Un Chien Andalou''  reviewed by Roger Ebert
* ''Un Chien Andalou''  analyzed by Michael Koller
* ''Un Chien Andalou'' at YouTube
* ''The Things That People Do When They Think No One's Looking'' — Hella's music video reworking of *Un Chien Andalou*
* 1-ci hissə ''(Azərbaycan dilində)''  sayt   YouTube
* 2-ci hissə  ''(Azərbaycan dilində)''  sayt   YouTube
Rəfayel Məcidov

**Rəfayel Məcid oğlu Məcidov** () — Zaqatala Rayon İcra Hakimiyyətinin Başçısı (1993–2002-ci illərdə).

## Həyatı
1949-cu il martın 11-də Azərbaycan SSR Zaqatala rayonunun Qımır kəndində anadan olub. 1971-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunu, 1987-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi yanında Ali Partiya Məktəbini bitirib. Əmək fəaliyyətinə 1971-ci ildə Mingəçevir Toxuculuq Kombinatında növbə ustası kimi başlayıb. 1973–1975-ci illərdə Zaqatala Tütün Fermentləmə Zavodunda baş usta, 1975–1980-ci illərdə Zaqatala Rayon Xalq Nəzarəti Komitəsində inspektor işləyib. 1980-ci ildə partiya işinə irəli çəkilib, 1980–1983-cü illərdə Zaqatala rayon partiya komitəsində təlimatçı, Sənaye-Nəqliyyat şöbəsinin müdiri, 1983–1985-ci illərdə II katib olub. 1985–1987-ci illərdə Zaqatala rayon Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri işləyib. 1987–1988-ci illərdə Azərbaycan KP Xaçmaz rayon komitəsinin birinci katibi olub.

1988–1991-ci illərdə Zaqatala rayon partiya komitəsi yanında Partiya Komissiyasının sədri, Zaqatala rayon İcra Hakimiyyətinin şöbə müdiri vəzifələrində işləyib. 1993-cü ildən 2002-ci ilədək Zaqatala Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı olub. 2002–2010-cu illərdə fərdi əmək fəaliyyəti ilə məşğul olub. 2010–2012-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin Şimal-Qərb bölgəsi üzrə şöbə müdiri işləyib. 2012-ci ilin aprelindən pensiyaçıdır. 1986-cı ildə Zaqatala rayon XDS İcraiyyə Komitəsinin sədri işləyərkən, rayonun sosial-iqtisadi inkişaf sahəsində əldə etdiyi nailliyyətlərə görə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir. 1993-cü ilin fevral ayında Yeni Azərbaycan Partiyası Zaqatala rayon təşkilatını yaratmış və onun sədri seçilmişdir.

Ailəlidir, 4 övladı vardır.

## İstinadlar
Tulu (boy)

**Tulu** — Qədim türk boyu.

## Tarixi
Tulu qolu İli çayının yuxarı və orta axarı ilə Yulduz irmağı və Tarbaqatay arasında, nuşepilər isə Çu və Talas çayları arasındakı sahələrdə yaşayırdılar. Tulu qolunu təşkil edən beş boy bunlardır: çu-mu/koen, hu-lu-u (hulu kiu), şe-şo-ti, tu-ki-İe (Türgiş), şu-ni-şe.

* çumuqun 处木昆) (kiməklər, çumuqunlüy)
* huluçzüy 胡禄居 (huluvu küye)
* şeşeti 摄舍提 (neşetidun)
* tuçişi 突骑施 (türgişlər, tuçişi xeloşi)
* şunişi 鼠尼施 (şunişi)

Tulu boylarının başında bulunan bəylər çur (çuo), nuşepilərin, başbuqları isə ərkin (se-kin) titulunu daşıyırdılar. Bunlardan əlavə, qərbi göytürklər arasında on-oxlardan başqa bir çox boylar da vardı.

"Dədə Qorqud" abidəsində "Tulu quşun yavrusu" ifadəsi var.

Bulqarların xaqan, xan soyu Dulo adlanırdı.
Lila Dauns

**Ana Lila Downs Sánchez** (Oaxaka, Meksika - 9 sentyabr 1968-ci ildə) Meksikada anadan olub. Qısaca Lila Downs kimi tanınır. mixteker əsilli meksika-lı müğənni, bəstəkar, rəqqasə və aktrisadır. 90-cı illərin sonlarından etibarən tanınmağa başlamış, folk, latin, rock, traditional kimi musiqi janrlarının ən vacib şəxslərindən biridir. Yarı ərəb yarı latın milli rəqsləri ilə dinləyicilərin rəğbətini qazanmışdır. Həmçinin bəstəkar olan müğənni 1 dəfə Grammy, 2 dəfə Latin Grammy. Ən çox albomu satılan Meksika-lı müğənnidir. Cumbia del Mole sinqlı 2 milyondan çox satılaraq son 1 ilin ən çox satılan sinqlı olmuşdur. Downs Amerika, Avstraliya və İngiltərə-də ən çox yüksələn Cənubi Amerika-lı müğənnidir.

## Diskoqrafiya
* 1994: *[[Ofrenda]]*
* 1996: *[[Azuláo: En vivo con Lila Dauns]]*
* 1998: *[[Trazos]]*
* 1999: *[[La Sandunga]]*
* 2000: *[[Tree of Life]]*
* 2001: *[[Border]]*
* 2004: *[[One Blood]]*
* 2006: *[[La Cantina]]*
* 2007: *[[Lotería Cantada]]* (DVD)
* 2007: *[[The Very Best of Lila Dauns]]* (DVD)
* 2008: *[[Shake Away]]*
* 2010: *[[Lila Downs y La Misteriosa en Paris]]*
* 2011: *[[Pecados y Milagros]]*
* 2015: *[[Balas y Chocolate]]*
* 2017: *[[Salón, Lágrimas y Deseo]]*
* 2019: *[[Al Chile]]*

## Xarici keçidlər

*Müğənninin rəsmi vebsaytı
*Müğənninin bütün mahnıları
Saviniemi

**Saviniemi** stadionu olimpik stadiondur. Tutumu 4,167 nəfərdir. MüPa-47 klubu ev oyunları burada keçirir. Stadion 105x65 ölçüsündədir. 1994-cü ildə tikilməyə başlayıb. 1995-ci ildə istifadəyə verilib. Tam adi Saviniemen jalkapallostadiondir.
Miodraq Yeşiç

**Miodraq Yeşiç** (; ) — Serbiyalı futbol məşqçisi, keçmiş futbolçu, 2011-ci ilin iyun ayında Təbrizin Bələdiyyəspor futbol klubunun olmuş baş məşqçisi. Türkiyədə uzun illər həm oyunçu, həm də məşqçilik etdiyinə görə türk dilini sərbəst bilirdi.

1985-1989-cu illərdə Türkiyənin "Altay" klubunda çıxış edib.  Dörd il ərzində o, 136 oyun keçirib və 29 qol vurub.  Növbəti klub isə müdafiəçinin yeganə 1989/90 mövsümündə çıxış etdiyi “Trabzonspor” olub.  Mövsüm ərzində 37 oyun keçirib və iki qol vurub.

## Həyatı
30 noyabr 1958-ci ildə Oseçenikada doğulub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şimal Xalqlarının İnstitutu

**Şimal Xalqlarının İnstitutu** — Rusiyanın Sibir, Uzaq Şərqdə yaşayan 30-dan çox azsaylı yerli xalqları üçün pedaqoji və elmi kadrlar hazırlayan ixtisaslaşmış yeganə ali məktəb. Aleksandr Qertsen adına Rusiya Dövlət Pedaqoji Universitetinin tərkibinə daxildir.

## Mənbə
* Gersen ad. Rusiya Dövlət Pedaqoji universitetinin rəsmi sytında Şimal xalqlarının İnstitutu haqqında məlumat
Məsud İbrahimzadə

**Məsud İbrahimzadə** (16 yanvar 1989, Əhər/Qaradağ) — İran futbolçusu, hücumçu. İbrahimzadə 2007-ci ildən Təbrizin Traktor Sazi klubunun gənclərdən ibarət komandasında, sonra isə əsas komandanın heyətində çıxış etməyə başlamışdır. O 23 yaşlılardan ibarət İran milli futbol komandasının oyunçusudur.
Kətəl Kötül

right|250px|thumb| Katal kötül
**Kətəl Kötül** (və ya **Kətəl Köhül**) — İranın Zəncan ostanında yerləşən mağara.

Kətəl Kötül mağarası Khudabəndə bölgəsində yerləşir.

Bu mağara 1924-cü ildən əvvəl tapılıb, hicri tarixi ilə 1330-uncu ildə Jamaliy-e Zanjani adlı şəxs tərəfindən qeydə alınmışdır .

## İstinadlar
Vedibasar (qəzet)

**Vedibasar** - qəzet.

## Haqqında
"Vedibasar" qəzetinin redaksiyası əvvəlcə dərdli Vedililərin, get-gedə isə bütün respublika didərginlərinin doğma ocağına çevirilmişdir.

"Vedibasar" qəzetini dərdinə dərman bilən Sərtib İslamoğlu qəzetin ayrı-ayrı saylarını illər üzrə ayrı-ayrı cild şəklində nəşr etdirmişdir.

* Məsləhətçi Azər Şadlinski
Müxbirlər - Tacir Səmimi, Zaur Vedili, Füzuli Cümşüdoğlu, Elxan Nərimanoğlu,

## Əlaqə

* e-mail: vedibasar2010@mail.ru
* e-mail: 
* tel. 012 510 59 43, 050 582 34 42
* Ünvan. AZ-1073. Bakı ş. Mətbuatpr.73, 529-cu məhəllə. azərbaycan nəşriyyatı 6-cı mərtəbə.

## İstinadlar

## Mənbə
* Vedibasar qəzeti, №13-14, (200-201), 01-31 iyul 2011-ci il.
* Tamxil Ziyəddinoğlu, "Bir qələm yükü". Bütöv Azərbaycan qəzeti, №06 (182), 13-19 fevral, 2013.