open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nataşa Rostova

**Nataşa** (**Natali**) **Rostova** (tam adı **Natalya İlyiniçna Rostova** () — Lev Tolstoyun "Hərb və Sülh" romanının əsas qəhrəmanlarından biri. İlya Andreyeviç Rostovun qızı.

## Romanda

Romanın başlanğıcında, 1805-ci ildə, Nataşanın Knyaz İlya Rostov və Knyaginya Natalya Rostovanın 12 yaşlı qızı olduğu qeyd edilir. O, Drubetskoylar ailəsinin gənc varisi Boris Drubetskoya aşiq olur. Eyni zamanda, tez-tez Rostovları ziyarət edən Knyaz Pyer Bezuxovla dostluq edir. Boris hərbi karyera qurmaq üçün Mixail Kutuzovun yanın getdikdən sonra onların əlaqəsi kəsilir və Pyer Nataşanı balda Andrey Bolkonski ilə tanış edir. Onlar bir-birlərinə aşiq olurlar və evlənmək qərarına gəlirlər, lakin Andreyin atası buna maneə törədir. Atasının istəyi ilə onlar bir ildən sonra evlənməyə qərar verirlər. Həmin müddət ərzində Andrey müalicə olunmaq üçün Avropaya səfər edir. Lakin həmin müddət ərzində Naşaşa Anatol Kuragin tərəfindən yoldan çıxarılır və onunla qaçmaq istəyir. Bunu öyrənən Andrey çox qəzəblənir. Qaçmaq planı boşa çıxan Nataşa isə ağır stress keçirir və xəstələnir.

Napoleonun Rusiyaya yürüşü zamanı Moskvanı tərk edən ailələr arasında Rostovlar da olur. Onlar yaralı hərbiçilərin aparılmasına kömək edirlər və Nataşa Andreyin də həmin yaralılar arasında olduğunu öyrənir. Bundan sonra Nataşa bütün vaxtını Andreyə qulluq edərək keçirir.

Fransız ordularının Moskvanı işğal etməsindən sonra Nataşa yenidən Mariya ilə görüşür və onlar birlikdə Andreyə ölənə kimi qulluq edirlər. Fransızların Moskvanı tərk etməsindən sonra, ailəsiylə birgə şəhərə qayıdan Nataşa burada Pyerlə yenidən görüşür. Onlar evlənirlər və dörd uşaqları olur.

### Tənqidçilərin mövqeyi

Ədəbiyyat Ensiklopediyasında (*The Encyclopedia of Literature*) qeyd edilir ki, *“şübhəsiz, Nataşa [[Lev Tolstoy|Tolstoyun]] ideal qadın obrazıdır.”* Akademik Amerika Ensiklopediyasında (*The Academic American Encyclopedia*) isə bu obraz *“impulsiv və özünə inamlı insan”* kimi təsvir edilir.

## Filmlərdə

Nataşa obrazı filmlərdə və seriallarda ən çətin canlandırılan obrazlardan biridir. Çünki romanda Nataşa 13 yaşlı yeniyetmə qızdan 28 yaşlı dörd uşaq anası olan xanıma kimi inkişaf etdirilir. Bununla belə həmin obraz dəfələrlə müxtəlif aktrisalar tərəfindən uğurla canlandırılmışdır.

1956-cı ildə Kinq Vidorun çəkdiyi “Hərb və sülh” filmində Nataşa obrazı Odri Hepbern tərəfindən canlandırılmışdır. Həmin roluna görə aktrisa Ən Yaxşı Britaniya aktrisası nominasiyasında BAFTA Mükafatına və Dramada Ən Yaxşı Aktrisa nominasiyasında Qızıl Qlobus Mükafatına layiq görülmüşdür. Sonralar, Harlou Robinson yazımışdı ki, Hepburn *“Nataşa obrazını vizual olaraq tamamlamışdı.”*

Daha bir yaddaqalan canlandırma isə BBC-nin 1972-ci ildə çəkdiyi miniserialda Entoni Hopkinslə birgə rol almış Moraq Huda məxsusdur. Sergey Bondarçukun uğurlu adaptasiyasında isə Nataşa obrazı Lüdmila Savelyeva tərəfindən canlandırılmışdır. Bu adaprasiyada çəkilişlər o qədər uzanmışdır ki, Savelyeva həqiqətən də, yeniyetmə qızdan gənc xanıma kimi böyümüşdür.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Hərb və Sülh romanındakı obrazların siyahısı
Portu FK

**Portu FK** — Portuqaliyanın Portu şəhərində yerləşən peşəkar futbol klubu. 1893-cü ildə yaranmışdır.  "Benfika" və "Sportinq" ilə birlikdə Portuqaliyanın ən güclü 3 klubundan biridir.
Xose Vilyalonqa

**Xose Vilyalonqa** (12 dekabr 1950-8 avqust 1973). 1950-1960-cı illərdə fəaliyyət göstərmiş ispan məşqçi.
Taqanək

**Taqanək**— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Şəhrikürd şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,504 nəfər və 1,433 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Cəfərabad (Kiyar)

**Cəfərabad**— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Kiyar şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər.

## İstinadlar
Sifiddəşt

**Sefiddəşt** () — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Bürucin şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,880 nəfər və 1,333 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti Qaşqay türklərindən ibarətdir, Qaşaqay türkcəsində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Dəstna

**Dəstna**— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Kiyar şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,111 nəfərdən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyarilərdən ibarətdir, bəxtiyari dialektində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Şabtay Tsvi

**Şabtay Tsvi** və ya **Sabbatay Zevi** (, ; ) — Səfərad Haxam və kabbalist idi ki uzun zaman gözlənilən yəhud Məsihi olduğunu iddia etdi. O, yəhudi Sabbatayizm hərəkatının banisi idi.

Qırx yaşında, Osmanlı Sultan IV Mehmed tərəfindən İslamı qəbul etmək məcburiyyətində qaldı. Onun davamçılarının bəziləridə İslamı qəbul etdi ki təxminən 300 ailə idilər və Dönmə (ağa Dönmə) kimi tanınırdılar.

## İstinadlar
90377 Sedna

**90377 Sedna** (simvolı: ) — Neptunxarici cisimlərdən biridir. Michael E. Brown (Caltech), Chad Trujillo (Əkizlər Rəsədxanası) və David Rabinowitz (Yel Universiteti) tərəfindən 14 noyabr 2003-də tapılmışdır.

## Xarici keçidlər

* NASA-nın Sedna səhifəsi 
* Mayk Brounın Sedna səhifəsi
## İstinadlar
Əhməd Hüseyn Ədl

**Əhməd Hüseyn Ədl** () — Kənd Təsərrüfatı naziri, Kərəc Kənd Təsərrüfatı Məktəbinin təsisçisi , İran müasir kənd təsərrüfatının yaradıcılarından biri. Ədllər ailəsinə mənsub olmuşdur.

## Bioqrafiyası
Əhməd Hüseyn Ədl 1898-ci ildə Təbrizdə dünyaya gəlmişdir. Atası Mirzə Məsud xan Ədlülmülk və babası Hacı Seyid Hüseyn xan Şamqazani Azərbaycanın mülkiyyətçiləri və zənginlərindən idilər.

1963-cü ildə İsfahandan Tehrana gedərkən avtomobil qəzasında vəfat etmişdir.

### Təhsili
Orta təhsili aldıqdan sonra ali təhsil almaq üçün Fransaya yollanmışdır. Orada kənd təsərrüfatı üzrə ali təhsil almışdır. 1922-ci ildə ali təhsili başa vurduqdan sonra İrana geri dönmüşdür.

## Fəaliyyəti
O, üç dəfə Əhməd Qəvamın müxtəlif kabinetlərində, bir dəfə Mirzə İbrahim xan Həkiminin kabinetində və bir dəfədə Fəzlullah Zahidinin kabinetində İranın kənd təsərrüfatı naziri təyin edilib, o həmçinin İsfahan Sənayeçiləri İttifaqının prezidenti olmuşdur. Əhməd Hüseyn Ədl İranın yeni kənd təsərüfatının atası kimi tanınır.

1922-ci ildə xaricdən geri döndükdən sonra İctimai Münasibətlər nazirliyində işləməyə başlamışdır. 1930-cu ildə Aqronomiya Kollecində direktor kimi çalışmağa başlamışdır. Kəracdakı Kənd Təsərrüfatı fakültəsində müəllim kimi çalışmışdır. Sonradan Fəzlullah Zahidinin hökumət kabinetində kənd təsərrüfatı naziri kimi çalışdıqdan sonra özəl sahədə çalışmağa başlamışdır.

Onun əsasını qoyduğu Kərac Kənd Təsərrüfatı Məktəbi sonradan Tehran Universitetinin tərkibinə qatılmışdır.

## Həmçinin bax
* Ədllər
* İran azərbaycanlıları
* İran azərbaycanlılarının siyahısı

## İstinadlar
Yəhya Ədl

**Yəhya Ədl** () — azərbaycanlı cərrah, İranın "cərrahı atası" adlanır. Bir müddət İran Senatında senator vəzifəsində işləyibdir.

1899-cu ildə Təbrizdə dünyaya gəlmişdir. Atası Yusif xan Mükərrəmülmülk bir müddət Azərbaycanın "Nayibüləyalə"si idi. Məhəmmədvəli mirzə Fərmanfərma və Həbib Nəfisi onun bacılarının həyat yoldaşları idilər. Onun əmisi oğlu Mustafa Ədl isə İranın müasir ədliyyəsinin banisi sayılırdı.

## İstinadlar
Mustafa Ədl

**Seyid Mustafa Ədl** — Mənsurüssəltənə ləqəbi ilə (1882 Təbrizin Əngəc məhəlləsi-1950 Tehran) hüquqşünası və siyasətçi.

Mustafa Ədl, İranın ilk hüquq professorlarından idi və Rza şah Pəhləvi dövründə İranın müasir ədliyyəsinin təsisində o cümlədən Ticarət hüququ və ümumi cəza hüququ inkişafında  əhəmiyyətli bir rol oynamışdır.

## Bioqrafiyası
Seyid Mustafanın atası Hacı Mirzə İbrahim Xəlil (Rüknüddövlə ləqəbi ilə) böyük adamlarından və məriflərindən idi və ömürünün sonlarında Xorasanın ədliyyə divanxanasının prezidenti idi və dayısı Mirzə Möhsün xan Təbrizi Nəsrəddin şah Qacarın ədliyyə naziri idi.Yəhya Ədl, "İranın Cərrahı atası"da ami oğlusu idi.

Ədliyyə naziri Mansurəssəltənə bеynəlxalq hüquq üzrə tanınmış
mütəxəssis idi. Tеhran univеrsitеtinin hüquq fakültəsinin dеkanı
işləmişdi. 1935-1938-ci illərdə xarici işlər nazirinin müavini, İranın Millətlər Cəmiyyətində nümayəndəsi, Füruqi və Sühеyli hökumətlərində maarif naziri işləmişdi. 1937-ci ildə Sovеtlərlə yaranmış sərhəd münaqişəsinin törədicisi, Pəhləvi limanı haqqında 1927-ci il öhdəliyinin pozulmasının tərəfdarı kimi tanınırdı. 1930-cu illərdə İran hökuməti Araz çayı boyunca mübahisəli hеsab еtdiyi 11 kiçik torpaq sahəsini qaytarmağa cəhd göstərmişdi. Aşqabad şəhərindən 35&nbsp;km. cənubda yеrləşеn Firuzə yaşayış məntəqəsi isə daimi olaraq Sovеtlərlə İran arasında mübahisəli əraziyə çеvrilmişdi.

## Mənbə
*Mehdi Bamdad.İran xadimlərinin tərcümeyi halları.Firdovs.107

## İstinadlar
Fərhad Fəxrəddini

**Fərhad Fəxrəddini** (11 mart 1938, Gədəbəy, Azərbaycan SSR) — İran azərbaycanlısı tanınmış bəstəkar, dirijor və İran Milli Simfonik Orkestrinin qurucusu

## Həyatı
Fərhad Fəxrəddini 1938-ci ildə Azərbaycan SSR-də, Gədəbəydə anadan olub. Anası gəncəli, atası isə ağsuludur. Fərhad doğulduqdan 2 ay sonra onun ailəsi bibisinin yaşadığı Qacar dövlətinin Azərbaycan əyalətinin Zunuz şəhərinə köçüb. Sonralar ordan ailəsi ilə Təbrizə köçüblər.

Atası Məhəmmədəli Fəxrəddini (1899–1986), Məhzun təxəllüsü ilə Azərbaycan şairlərindən idi, və böyük qardaşı Fəxrəddin Fəxrəddini tanınmış portret fotoqrafıdır.

Fərhad Fəxrəddininin öz sözlərinə görə, o, onun böyük bacısı və iki qardaşı Fəxrəddin və Fərrux, Sovet Azərbaycanının Gədəbəy şəhərində doğuldular, və Fərhadın iki aylıq yaşı olanda ailəsiylə İrana köçdülər. Anası əslən gədəbəyli, atası isə əslən Təbriz yaxınlığındakı Üskü şəhərindən idi.

iyul 2008-ci ildə, İranda bir poçt markası onun şərəfinə buraxılmışdır.

1991-ci ilin payızında Fəxrəddini Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının dəvəti ilə Bakıda olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında bəstəkarın "İbn-Sina" və "Sərbedaran" simfonik süitaları səslənmişdir. Dirijor qismində Fəxrəddini özü çıxış etmişdir.

## İstinadlar
Fəxrəddin Fəxrəddini

**Fəxrəddin Fəxrəddini** () — İranda portret fotoqrafiyanın qabaqcıllarından.

## Həyatı
1933-cü ildə Azərbaycanda dünyaya gəlibdir, atası Məhəmmədəli Fəxrəddini, Məhzun təxəllüsü ilə Azərbaycan şairlərindən idi, və qardaşı Fərhad Fəxrəddini tanınmış bəstəkar və musiqiçidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Fəxrəddin Fəxrəddini Çhilick.com
Ceyk Cillenhol

**Ceykob Bencamin Cillenhol** (; ) — ABŞ aktyoru. İsveçli zadəgan ailədə doğulan Ceyk, kinorejissor Stiven Cillenholun və ssenarist Naomi Fonerin oğludur. Onun bacısı aktrisa Meqqi Cillenholdur. Ceyk aktyorluq etməyə uşaq yaşlarından başlayıb. Onun rol aldığı ilk film 1991-ci ildə "City Slickers" olub. O, atasının lentə aldığı "A Dangerous Woman" və "Homegrown" filmlərində çəkilib. Ceyk "October Sky" və "Donni Darko" filmlərinə görə məşhurluq qazanmışdır.

Ceyk 2004-cü ildə elmi fantastika, fəlakət janrında olan "Birisigün" filminə rol alıb. O, 2005-ci ildə "Qozbel dağ" filmindəki performansına görə "BAFTA" mükafatı qazanmış, bununla yanaşı "Oskar" mükafatına da namizəd olmuşdur. Ceyk uğurlu karyeraslna davam edib və "Zodiac", "Love & Other Drugs" və "Source Code" filmlərinə çəkilmişdir.

## Həyatı
Ceykob Bencamin Cillenhol 19 dekabr 1980-ci ildə Los-Anceles şəhərində anadan olub. Onun valideynləri film prodüseri və ssenaristi olan Naomi Foner və rejissor Stiven Cillenholdur. Ceyk böyük bacısı Meqqi Cillenhol ilə birlikdə "Donni Darko" filmində çəkilib. Ceykin atası ingilis mənşəlidir və isveçli zadəgan ailədən gəlir. Ceykin anası isə Nyu-Yorkda doğulmuş yəhudidir. Onun anası Rusiya və Polşadan olan aşkenazi yəhudilərinin ailəsində doğulub. Ceyk özünü yəhudi hesab edir.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Aktyorun rəsmi saytı

## Həmçinin bax
Cudi dağı

**Cudi dağı** — Türkiyədə, cənub-şərqi Anadoluda, Şırnak və Silopi mahal mərkəzləri arasında yerləşən, hündürlüyü 2,114 metr olan dağ.

## Coğrafiyası
## Tarixi rəvayətlər
İslami inanclara görə, Tufandan sonra Nuhun Gəmisi bu dağın üzərinə oturmuşdur. Sözü keçən gəminin Ağrıda tapıldığı mövzusunda söz-söhbətlər vardır. Austen Henry Layard və L. King, bu dağın ətraflarında mismar yazısıyla hazırlanmış Asar kitabələrinə rast gəliblər.

Quranda gəminin Cudi dağına oturduğu qeyd edilir. Hud Surəsində "Ey yerüzü! Ud suyunu. Ey göy! Tut suyunu" deyildi. Su çəkildi, iş bitdi. Gəmi də Cudiyə oturdu və "Zalımlar birliyi Allahın rəhmətindən uzaq olsun!" deyildi. şəklində izah edilər.

Quran təfsirlərində Cudinin Musula yaxın bir yerdə olduğundan bəhs edilər.Bəhs edilən dağ, bu gün Cizre sərhədləri içində olan dağ, indiki vaxtda Türkiyə cümhuriyyətinin Şırnak eli sərhədləri içinə düşməkdədir. Şırnak adı, "Şəhəri Nuh" mənasında çox köhnə bir addır. Cudi Dağının ətəyində adı "səksənlər" mənasını verən Heştan Kəndi var. Heştan kəndinin Nuh tərəfindən qurulduğuna inanırlar, və kəndin adı Nuhun Gəmisində olan səksən adama görə belə adlandırılıb.

Cudi Dağı, dinlər tarixi və xüsusilə İslam dini baxımından əhəmiyyətlidir. Çünki Qurani Kərimdə Nuhun gəmisinin tufandan sonra Cudi Dağına oturduğu ifadə edilməkdədir.

Bu dağın hansı dağ olduğu mövzusunda müxtəlif şərhlər var. Ən çox üzərində durulan dağlardan ikisi Şərq Anadolu Bölgəsində iştirak edən Ağrı Dağı və Cənub-şərq Anadolu Bölgəsində olan Cudi Dağıdır. Bu iki addan ağırlıqlı olanı Cudi Dağıdır. Bu mövzuda diqqət çəkilən dəlillərdən biri Ağrı Dağının çox sarp və yaşamağa əlverişli olmayan quruluşudur. Buna qarşılıq Cudi Dağı gəminin enməsi və insanların sığınması üçün çox böyük üstünlüklərə malikdir.

Digər tərəfdən alimlər Cudi sözünün "comərdlik" mənasındakı "Cud" sözündən gəldiyini söyləyərək, bunu fikirlərinə dəstək göstərmişlər.

Quraq bir bölgədə olan Cudi Dağının yüksək seqmentləri çox yağmur götürər. Bundan ötəri 1500-2000 metrlər arasında şam və palıd meşələri vardır. Türkiyə-İraq sərhədinə 15. km məsafədə və ellips formasında olan Cudi Dağı üzərində 2000 metri aşan dörd doruk var. Bunlardan 2017 metr yüksəklikdə olanı, "Nuh Peyğəmbər Ziyarət Təpəsi" olaraq xatırlanar.

Gertrude Bell adlı, digər bir adı 'Səhra Qızı' olan, bu ingilis səyyahıda  Cudi Dağını ziyarət etmiş və 'Amurath the Amuraht' kitabında Nuhun gəmisindən bəhs etmişdir.
Əbu Müslim məscidi (Xınalıq)

**Əbu Müslim məscidi** və ya **Əbu Müslüm məscidi** — Azərbaycanın Quba rayonunun Xınalıq kəndində yerləşən məscid.

Quba rayonunun Xınalıq kəndində yerləşən bu məscid, deyilənlərə görə, Abbasi xilafətinin banisi Abbasın sərkərdəsi Əbu Müslim əl-Xorasani tərəfindən təxminən VIII əsrdə tikdirilib. Ehtimal olunur ki, həmin sərkərdə o vaxtlar Azərbaycanın hakimi olmuşdur. Məscid keçmiş SSRİ dövründə anbar kimi istifadə edilsə də, hazırda yerli əhali tərəfindən əvvəlki kimi məscid halına gətirilmişdir. Bu məsciddə hazırda kənd camaatı cümə namazlarını qılır. Xınalıqdakı Əbu Müslüm məscidinin ağac sütunları oyma üsulu ilə müxtəlif formalı nəbati motivlər və göl təsvirləri ilə bəzədilmişdir.

Məscidin girişində, sağ tərəfdə 2 metr yüksəklikdə yerləşən 2 müxtəlif daş üzərində "runa" yazıları həkk olunub. Yazıların təqribən 3-8-ci əsrlər arasında yazıldığını ehtimal etmək olar. Yazıların tam olaraq tərcümə olunmasa da, təxmini mənası Günəşin doğması və yeni tarixin başlanması mənasını daşıyır.

340 m2 həcmi var və 340 nəfərlikdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əbu Müslim məscidi (Cek)

**Əbu Müslim məscidi** və ya **Əbu Müslüm məscidi** — Azərbaycanın Quba rayonunun Cek kəndində yerləşən məscid. Regionun islam dininə möhkəm bağlılığından soraq verən Əbu Müslim məscidinin inşa olunma dövrü, çox güman ki, VIII əsrdə Şirvanı və Dağıstanı işğal edərək islamı yayan xəlifə Validin qardaşı Əbu Müslimin hakimiyyəti illərinə və yaxud bir qədər ondan sonraya təsadüf edir.

Sovet hakimiyyəti illərində dağıdılaraq daşından məktəb binası, ağaclarından isə taxıl anbarı tikilən məscid, 1988-ci ildə kənd ağsaqqallarından biri Şıxəli Muradovun təşəbbüsü və kənd sakinlərinin köməkliyi ilə qismən bərpa edilmişdir. Maddi çətinliklər üzündən Əbu Müslim məscidinin inşası hələ ki, lazımi səviyyədə tamamlanmamışdır.

16 m2 həcmi var və 16 nəfərlikdir.

## Qalereya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əbu Müslim məscidi (Qrız)

**Əbu Müslim məscidi** və ya **Əbu Müslüm məscidi** — Azərbaycanın Quba rayonunun Qrız kəndində yerləşən məscid. Ciddi dağıntılara məruz qalması səbəbindən Qrız kəndindəki məscid hal-hazırda istifadə olunmur.

## İstinadlar
Gəraş şəhristanı

**Gəraş şəhristanı** — İranın Fars ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Gəraş şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 39 348 nəfər və 8 734 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Françesko Kavalli

**Françesko Kavalli** () — əsl adı **Pietro Françesko Kaletti-Bruni** olan və erkən barokko dövrünə aid olan italyan bəstəkarı. Kavalli əslində bəstəkarın ağası Federiko Kavalliyə soyadı idi.

Kavalli dövründə İspaniyaya məxsus olan Lombardiya əyalətinin Krema şəhərində anadan olmuşdu. 1616-cı ildən bəri Venesiyanın Müqəddəs Mark bazilikasında əvvəl ifaçı, sonra orqanist sonra da kapellanın rəhbəri kimi çalışmışdı. Kavalli əsasən opera bəstəkarı kimi tanınmışdı. İlk opera bəstəsini ("Le nozze di Teti e di Peleo") 1639-cu ildə, Venesiyanın ilk opera evi San-Kassiano teatrının açılmasından bir qədər sonra yazmışdı. 1660–1662-ci illərdə Parisa təcrübəyə göndərilmiş və orada "Ercole amante" operasını yazmışdı. 1676-cı ildə Venesiyada 72 yaşında vəfat etmişdi.

Kavalli bəstələrinə melodik ariyalar, librettolarına isə xalq musiqisi nümunələrini daxil edirdi. Onun operaları güclü dramatik effektç böyük musiqi asanlığı və italyan operasına xas olan qroteskli yumor ifadə edir. Kavalli dövrün və məkanın yeganə bəstəkarıdır ki, yaradıcılığı eyni janrda davamlı şəkildə inkişaf etsin. Həmin yaradıcılıq elmi baxımından maraq yaradır, çünki XVII əsrdə opera hələ də yeni janr hesab olunurdu. Kavallinin yaradıcılıq dövrünün sonuna qədər opera artıq populyar və sevilən tamaşaya çevrilmişdi.

Kavalli ümumiyyətlə 41 operanın müəllifidir. Onlardan 24-ü hal-hazırda Venesiyada Müqəddəs Mark kitabxanasında saxlanılır. Bəzi operaların nüsxələri ayrı yerlərdə də tapılmışdı.

## İstinadlar
Çittaqonq dili

**Çittaqonq dili**(চাটগাঁইয়া বুলি *Chaţgãia Buli*) — Hind-ari dillərindəndir ki Çittaqonq xalqı tərəfindən Banqladeşdə danışılır.Benqal dili ilə yaxından bağlıdır amma adətən dilçilər təfindən Benqal dilinin bir dialekti yox bəlkə ayrıca dil olaraq  hesab olunur.Təxminən 14 milyon danışanı var.

## İstinadlar


## Həmçinin bax
*Rohinqya dili
Təpələrin gözləri var (film, 2006)

***Təpələrin gözləri var*** () — 2006-cı ildə qorxu filmi janrında çəkilən ABŞ filmi. Filmin ssenaristi məşhur ABŞ rejissoru Ues Kreyven və rejissor Aleksandr Ajadır.

## Məzmun

Filmin başlanğıcında bir qrup əsgər formasında olan araşdırmaçılar göstərilir. Ancaq ani və səbəbi naməlum bir mutantın hücumu nəticəsində araşdırmaçıların hamısı ölər. Etel Karter və həyat yoldaşı Bob Karter evlilik il dönümlərini qeyd etmək üzrə Kleveland, Ohayodan San Diyeqo, Kaliforniyaya hərəkət edərlər. Bu səfərdə karvan içində qızları Brenda, oğulları Bobbi (Den Bird), böyük qızları Linn (Vinessa Shau), Linninin həyat yoldaşı Douq (Aaron Stenford), ikilinin qız körpələri Katherina və "Gözəl" və "Canavar" adlarıyla bilinən Alman çoban itləri var. Ailə üzvləri ən başda bir benzinlikdə fasilə verər. Burada bəzi qəribə hadisələr yaşadıqdan sonra benzinliyin sahibi olan adamdan yolu soruşarlar. Ancaq yola çıxdıqdan bir müddət sonra yolu itirərlər. Üstəlik bir müddət sonra bir mutant, tikanlı bir zənciri yola ataraq təkərlərin partlamasına səbəb olar. Ailədən heçkimsə başda bu mutantın təkərin partlamasına səbəb olduğunu bilməməkdədir.

Ailə üzvləri nə olduğunu anlamaq üzrə dayanan karvandan çıxar. İtlər də ətrafdakı dağlara doğru qaçar. Bobbi, bir müddət sonra itləri axtarmaq üzrə ətrafda gəzişər və "Gözəl" adlı iti orqanları çıxarılmış bir halda tapar. Buradan qaçan Bobbi bir çuxura düşər və huşunu itirər. Ancaq saatlar boyunca orada zərər görmədən dayanar. Axşam olduğunda məlumat yığmaq üzrə bölgədən ayrılan ata Bob, bir çarmıxa gerili olaraq, karvanın bir neçə metr yaxınlığında yanarkən görülər. Bütün ailə üzvləri bura doğru təlaş içində qaçarkən, digər mutantlar karvana girər və oradakılara hücum edərlər. Bir müddət sonra bəzi ailə üzvləri karvana geri dönər və körpə Katerina ilə Brenda xaricindəki bütün qadınlar burada öldürülərlər. Mutantlar həm qəfəsdəki quşların başını qoparıb yeyirlər, həm də körpəni qaçırarlar.

Bütün bu hadisələrdən sonra böyük bir şok yaşayan ailə üzvlərindən yalnız Brenda, Bobbi, Douq və yaşadıqları sonradan aydın olacaq olan körpə Katerina ilə "Canavar" adlı it qalmışdır. Uzun müddətdən sonra mübarizə başlayır. Burada xüsusilə Douqun hərəkət səhnələri və öldürdüyü mutantlar göstərilir. Müxtəlif gərginlikli və şiddət ehtiva edən qanlı səhnələrdən sonra Douq çoxu mutantı öldürür. Buna baxmayaraq hücumlar nəticəsində Douqun əlindəki bəzi barmaqlar baltayla kəsilmişdir və körpəsinin öldürülməsi əmri verilmişdir. Douq başdan sona bəzi yerlərdə görünən Rubi adlı yaxşı ürəkli gənc mutant qızın köməyiylə qızına qovuşar. Burada bir başqa mutantı da yox edər. Lakin bu sırada mutant ayılar və yanındakı tüfəngi istiqamətləndirməyə cürət edər. Ancaq Rubi bu mutantın üzərinə atlayaraq onu uçuruma itələyər. Ancaq bu sırada özü də düşərək ölər.

Filmin sonunda Douq, qucağında qızı Katerina və yanında "Canavar" adlı it ilə karvana geri dönər. Brenda və Bobbi də onları qarşılayırlar. Bu səhnənin ardından filmin sonluğundakı yazılar yazılmağa başlayar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə (azərbaycan dilində)
*
Təpələrin gözləri var 2 (film, 2007)

***Təpələrin gözləri var 2*** () — 2007-ci ildə Qorxu filmi janrında çəkilən ABŞ filmlərindən biri. Filmin ssenaristi məşhur ABŞ rejissoru Ues Kreyven və oğlu Conatan Kreyvendir.

## Məzmun

İlk filmdə iştirak edən bölgə bu filmin də məkanı olaraq işlənməkdədir. Daha əvvəl nüvə sınaqların edildiyi sahə ilk filmdəki ailənin tragediyası sonrası tamamilə boşaldılmışdır. Ancaq axtarış və idarə işləri üçün kiçik bir elmi və əsgəri qrup burada vəzifəyə davam etməkdədir. Alimlər Nyu-Meksikada mutant varlıqların heç birini tapa bilmirlər.

Film ilk filmdən dost olan mutantların əsir götürdükləri insandan uşaq sahibi olmalarının görünüşləri ilə başlayır. Qanlı doğum görünüşləri sonrası bir qrup əsgərin Əfqanıstan dekorasiyalı mühitdə etdikləri manevr görünüşləri gəlir. Daha sonra bu əsgərlər iş məqsədi ilə sərt bir liderliyində məşhur səhraya gedirlər.

Səhra vardıqlarında buradakı düşərgəçi qrupu tapa bilməyən əsgərlərin böyük qismi onlardan bir işarə tapma ümidi ilə təpələrin arasına axtarışa çıxar. Düşərgə yerində biri kişi biri qadın vardır.

Dərhal sonra klassik qorxu formatı başlayır. Sırayla öldürülən gənc əsgərlər "görəsən sonrakı kim olacaq?" sualını da özü ilə gətirir. Sonda yalnız üç adam xilas olmuş digərləri vəhşicə öldürülmüşdür. Mutantlar kişiləri öldürüb qadınları uşaq sahibi olmaq üçün saxlayırlar. Bir mutantın qaçırdığı qadın əsgərə təcavüz etmiş, amma əsgər yoldaşları tərəfindən qurtarılmış mutant isə öldürülmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Yaramaz (film, 1997)

**Yaramaz** () — Hind rejissoru Quddu Dhanoa tərəfindən çəkilən filmdir. Bu filmdə Akşay Kumar üç rolu ifa edir.

## Məzmun
Cavan Raca işsizdir. Lakin buna baxmayaraq o oğurluqnan məşğul olmur. Onun ağlında yalnız varlı ailədən olan qıza evlənməkdir. Bu məqsədlə Raca Pudca ilə tanış olur. Bir müddət sonra Raca və Pudca bir-birinə aşiq olur. Lakin Raca Pudcanın atasının Rokki adlı mafiya başçısı tərəfindən şantaj edildiyini öyrənincə, Rokkinin onun bənzəri olduğunu xəbər alır…

## Saundtrek

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
İdo dili

**İdo dili** — Anadilləri fərqli olan insanlar arasında anlaşmanı asanlaşdırmağı məqsəd qoyan süni bir dildir. 1907-ci ildə Uniono por la Linguo Internaciona Ido (beynəlxalq dil İdo birləşməsi) tərəfindən icad edilmişdir.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* Beynəlxalq dil İdo
* Beynəlxalq dil İdo Birliyi İdoca
Fəlsəfə məsələləri (jurnal)

***Fəlsəfə məsələləri*** () — elmi-nəzəri və fəlsəfi jurnal. 1947-ci ilin iyul ayından Moskvada nəşr olunur.

## Xarici keçidlər
*
UEFA Kuboku (mükafat)

**UEFA Kuboku** və ya **Coupe UEFA** UEFA tərəfindən UEFA Avropa Liqası qaliblərinə verilən mükafatdır. 2009/2010 sezonunundan əvvəl kubok *UEFA Kuboku* çempionuna verilirdi.

Əvvəlki adıyla UEFA Kuboku'unda 2009/2010 sezonu əvvəlində bir sıra dəyişikliklər edilmiş, bu dəyişikliklərdən sonra kubokun adı *UEFA Avropa Liqası* olaraq dəyişdirilmişdir.

Kubok Bertoni tərəfindən 1972 UEFA Kuboku Finalı üçün hazırlanmışdır. Ağırlığı 15 kq, rəngi isə gümüşü rəngidir.

## İstinadlar
Birman dili

**Birman dili** () — Çin-Tibet dillərindəndir və Myanmanın rəsmi dilidir. Bamarların danışdığı dildir. Birman dili 32 milyon nəfər tərəfindən ilk dil kimi və 10 milyon nəfər tərəfindən ikinci dil kimi danışılır.

## İstinadlar
Aymara dili

**Aymara dili** (*Aymar aru*) — aymaralar tərəfindən danışılan dil. Aymara ispan dili ilə birlikdə Boliviyanın rəsmi dilidir. Peru, Argentina və Çilidə də danışılır. Aymara dili qədim dövrlərdə Uari imperiyasının dili idi, lakin sonradan onlar inkalar tərəfindən fəth edilmişdir.

Bəzi dilçilər iddia edirlər ki, Aymara onun qonşusu olan Keçua dili ilə bağlıdır. Bununla belə, bu iddia mübahisəlidir. Bu dillər arasında oxşarlıqlar olsa da, əksər dilçilər bu oxşarlıqların bu dillərin uzun müddət qarşılıqlı əlaqədə olması, eyni və ya qonşu əraziləri tutması ilə əlaqədar olduğu ilə razılaşırlar.

Aymara dili bir milyondan çox danışan bir neçə hind dillərindən biridir. Bu dildə təxminən 3,1 milyon insan danışır.

Aymara dilinin qrammatikası ilk dəfə 1603-cü ildə Ludoviko Bertonio tərəfindən tərtib edilmişdir. İlk lüğət o, 1608-ci ildə tərtib etmişdir.

Aymara aqlütinativ-polisintetik dildir, "SOV" söz sırasına malikdir.

## Etimologiya
"Aymara" etimologiyası qeyri-müəyyən olaraq qalır. Sözün "jaya" ("əcdad") və "mara" ("il, vaxt") sözlərindən əmələ gəldiyi iddiası var, lakin bu, mübahisəlidir.

## Əlifba
Aymara dili bir neçə əlavə hərflə latın əlifbasından istifadə edir: **А а, Ä ä, Ch ch, Chh chh, Ch' ch', I i, Ï ï, J j, K k, Kh kh, K' k', L l, Ll ll, M m, N n, Ñ ñ, P p, Ph ph, P' p', Q q, Qh qh, Q' q', R r, S s, T t, Th th, T' t', U u, Ü ü, W w, X x, Y y**.

## Paylanma coğrafiyası
Aymara dilində ən çox Boliviyada danışır və bu ölkədə bu dildə danışanların sayı 2.256.000 nəfərdir. Peruda 732 min, Çilidə 53,200, Argentinada 41,300 nəfər bu dildə danışır.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* Aymaraca üçün Ethnologue hesabatı
Nadir Arastə

**Nadir Arastə**-Siyasətçi

Nadir Arastə Rusiyada təhsil almışdır.O, Sankt-Peterburq hüquq fakültəsi məzunu idi.İrana qayıdandan sonra Xarici İşlər Nazirliyində məşğul oldu.

Nadir Arastə, İranın Argentina, Almaniya və Polşada ki səfiri olubdur, o həmçinin Xuzistan, Gilan və İsfahan ostanlarının qubernatorları və Yol naziri və Post,Teleqraf və Telefon naziri kimidə vəzifə edib.

## Mənbə
* Bağır Aqili, *İranın müasir siyasi və hərbi xadimlərinin tərcümeyi-halları*, birinci çap,Tehran:Qoftar nəşri elm nəşrinin əməkdaşlığı ilə,2001, 4 səh,ISBN 964-5570-57-3
Sina Təməddün

**Sina Təməddün** () — Apple tətbiqi proqramları üçün baş vitse-prezident idi. Perdyu Universitetinin məzunudur.

## Həyatı
1957-ci ildə Təbriz şəhərində anadan olmuş, ABŞ-nin Perdyu Universitetində ali təhsil almışdır.

Sina Təməddün 1997-ci ilin sentyabr ayında Apple şirkətində fəaliyyətə başlamışdır. O, şirkətdə dünya üzrə xidmət və dəstək üztə vitse-prezident və Newton Group-un ümumi meneceri, vitse-prezidenti vəzifələrində çalışmışdır. Apple şirkətinə qoşulmamışdan əvvəl o, 1996-cı ilin sentyabr ayından 1997-ci ilin martına qədər Stiv Cobsun bir başqa şirkəti olan NeXt şirkətinin Avropa məsələləri üzrə vitse-prezidenti vəzifəsini icra etmişdir. 1994-cü ilin avqust ayından 1996-cı ilin avqust ayına qədər həmin şirkətin peşəkar xidmət üzrə vitse-prezidenti vəzifələrini icra etmişdir. 1994-cü ilin avqustundan əvvəl Sina Təməddün Software Alliance w Todd Rulon-Miller şirkəti üçün çalışmışdır. Buraya qatılana qədər NeXt şirkətinin Çikaqo ofisində satış meneceri olaraq işləmişdir. Bundan əvvəlki iş yeri isə Sun Microsystems şirkəti olmuşdur.

## Həmçinin bax
* İran azərbaycanlıları

## İstinadlar
Zaqatala zəlzələsi (2012)

**Zaqatala zəlzələsi** — 7 may 2012-ci il tarixində Azərbaycanın şimal-qərbində Zaqatala rayonunda 7 bal gücündə zəlzələ. Nəticədə ölən olmasa da, 30 nəfər yaralandı. Bəzi evlər dağıldı.

7 may 2012-ci il tarixində Bakı vaxtı ilə saat 09:40-da Zaqatala rayonundan 17 km cənub-qərbdə episentrdəki gücü 7,0 bal gücündə zəlzələ olmuşdur.

Zəlzələ ilə əlaqədar Azərbaycan Fövqəladə Hallar Nazirliyinin müvafiq xilasetmə qüvvələri hadisə bölgəsinə göndərilmiş, 8 may 2012-ci il tarixində səhər saatlarında isə fövqəladə hallar naziri general-polkovnik Kəmaləddin Heydərov hadisə zonasına gəlmiş və yerli icra nümayəndələri ilə birgə zəlzələ bölgəsinə baxış keçirmişdir. Həmçinin Zaqatala, Balakən və Qax rayonlarında Fövqəladə Hallar Nazirliyinin operativ qərargahları yaradılmışdır.

## Xarici keçidlər
* Ölkənin zəlzələ baş vermiş şimal-qərb bölgəsində fəsadlar aradan qaldırılır — Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin rəsmi informasiya portalı
* BBC Azeri — Azərbaycan və bölgə — Zaqatala zəlzələsi fotoşəkillərdə 

## İstinadlar
Ayın fazaları

**Ayın fazaları** — Günəşin Ayı işıqlandırmasının periodik olaraq dəyişməsi vəziyyətləri.

Ayın fazaları, Yerdəki müşahidəçinin gördüyü Ayın görünən üzünün, Ayın tam görünən səthinə nisbətini göstərir. Ay Yer kimi, özü işıq şüalandırmır. Səthinə düşən Günəş şüalarını əks etdirməklə işıqlanır. Bu səbəbdən, Ayın Yer və Günəşə görə mövqeyindən asılı olaraq müəyyən bir hissəsi işıqlı qalan səthi isə qaranlıq görünür.

Ay, Hilal, Aypara və Bədirlənmiş ay formasında görünür ki, bunlara Ayın fazaları deyilir.

Ayın görünən üzünün bütöv şəkildə işıqlanması-Bədirlənmiş ay adlanır, bu faza Ayın Yerə baxan üzünün Günəşin qarşısında gəldiyi vaxtda baş verir.

Ay Günəşlə Yer arasında olduqda Ayın görünən üzü tamamilə işıqsız qalır və Yerdən görünmür bu hala Yeni Ay fazası deyilir. Təqribən 2 həftədən sonra Ay tədricən Bədirlənmiş Ay fazasına gəlir. İlk Yeni aydan 29,5 gün sonra Ay təkrar Yerlə Günəş arasındakı yerinə qayıdır və təkrar Yeni Ay müşahidə olunur.

## Fazaların təbiəti
Fazaların dəyişməsi orbit üzrə hərəkəti zamanı Ayın qara kürəsini Günəşin işıqlandırması ilə şərtlənib. Bu isə Yer, Ay və Günəşin bir-birinə nəzərən yerləşməsinin qarşılıqlı olaraq dəyişməsindən yaranır.

## Xarici keçidlər
* redday.ru saytında Ayın fazasını hesablama
* moonsighting.com saytında Qəməri təqvimi ilə Ayın əvvəlinin müəyyənləşdirilməsi 
* www.astrolab.ru
Nora Efron

**Nora Efron** () — məşhur amerikalı rejissor, ssenarist.

## Həyatı
Nora Efron 1941-ci ildə Nyu-Yorkda anadan olub. Kaliforniyada böyüyüb və karyerasına "New York Post" qəzetində müxbir işləməklə başlayıb.

Efron "When Harry Met Sally" və "Sleepless in Seattle" kimi məşhur filmlərin ssenarisini yazıb.

Efron 3 dəfə "Oskar" mükafatına namizəd göstərilib. Rejissorluq və ssenaristlikdən başqa o həmçinin müxtəlif janrlarda əsərlər də yazıb.

Nora Efron 71 yaşında Manhettendə kəskin miyeloid leykemiyası xəstəliyindən vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# Sizə məktub var (film, 1998) / You've Got Mail

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ukiyo-e

— Yaponiya taxta blok çapı və XVIIXX əsrlər arasında edilən, əyləncə mərkəzi, teatr, tarixi əfsanə və müxtəlif təbiət təsvirlərinin şəkilləri. Yaponiyada taxta blok çapının əsas bədii növüdür.

## Şəkillər

Fayl:Hiroshige_Atake_sous_une_averse_soudaine.jpg|
Fayl:100_views_edo_062.jpg|
Fayl:The Great Wave off Kanagawa.jpg|Kanaqavada böyük dalğa
Fayl:Hiroshige_Pruneraie_à_Kameido.jpg|
Fayl:Yoshi tomigoro.jpg|
Fayl:Maisaka LACMA M.84.31.108.jpg|
Fayl:Yoshitoshi-Spider Princess.gif|
Fayl:Hangaku Gozen by Yoshitoshi.jpg|
Fayl:Kuniyoshi Utagawa, At the shore of the Sumida river.jpg|
Fayl:Kuniyoshi Utagawa, Mt fuji from Sumida.jpg|
Fayl:Kuniyoshi Utagawa, Pilgrims in the waterfall.jpg|
Fayl:Kuniyoshi Utagawa, The Chushingura.jpg|
Fayl:Red Fuji southern wind clear morning.jpg|
Fayl:Hokusai-fuji9.png|
Fayl:Ukiyoe calendar Dec.2010 hokusai -- fukagawa mannen bashi shita.jpg|
Fayl:Brooklyn Museum - Sawyers Cutting a Log - Katsushika Hokusai.jpg|


## Xarici keçidlər

* İnternet Ukiyo-e Saytları Üçün Bir Bələdçi
* Ukiyo-e "İncəsənət tarixi"ndə
* Ukiyoe tarixçəsi
Bathory

**Bathory**— Vikinq metala və blək metala öz əhəmiyyətli töhfəsini vermiş İsveç musiqi qrupu 1983-cü ildə Stokholmda yaradılmışdır. Quorthon ləqəbli Tomas Forsberg, bas gitarist Hanoi və baterist Vans tərəfindən qurulub.

## Yaradılması və faəliyyəti
Bir neçə dəfə qrup adı dəyişsə də sonda Quorthon qrupun adının Bathory olaraq qalmasını istəyib. Adını bir macar qrafinya Yelizaveta Batoridən götürmüşdür. Qrup 1985-ci ildən sonra heç konsert verməmişdir. Bu tarixdən əvvəlki konsertləri isə kiçik səhnələrdə vermişdir. Quorthon qrupdan hər dəqiqə üzv çıxartmaqla məşhur idi. 1984-1988-ci illər blək metal, 1994-1995-ci illər traş, 1988-1991-ci illər və 1996-2004-cü illər isə vikinq metal janrında musiqilər ifa ediblər. Tərkibində bir çox blək/thraş qrupunu saxlayan Blackmark Productionsun müdiri deyilənə görə Quorthonun atasıdır. Bu şübhələrin yaranmasına səbəb qrupun bütün albomlarının Blackmark Productions etiketiylə bazara çıxarılmasıdır. Bathory qrupu blək metalın ortaya çıxmasında pay sahibi olduğu qədər eyni zamanda "Blood Fire Death" albomuyla vikinq metal janrına da öz töhfəsini vermişdir. Qrupun frontmanı (vokal işini də öhdəsinə götürən əsas adam) Quorthonun 2000-ci ildə Lake Of Tears vokalisti ilə birlikdə Silverwing adlı gothic / doom metal qrupunda bir demo fəaliyyəti də olmuşdur. Bathory arxasında 3 tribute (ölənin arxasından hörmət əlaməti olaraq çıxarılan 'yad etmə' albomu), 200-dən çox cover (tribute'lər də daxil), 2 film soundtrackı və 16 albom buraxmışdır. Qrup, fəaliyyətinin ilk illərində anti-xristianlıq, laveyanlıq kimi mövzularla fanlarının diqqətini çəkmişdir. Sonrakı illərində Skandinaviya mifologiyası və Odinizm üzərində sıx duraraq ölkəsinin tarixini mahnı sözlərində qabarıq ifadə etmişdir.

## Fəaliyyətini dayandırması
Qrupun frontmanı Quorthon 7 İyun 2004-cü il tarixində İsveçdə evində keçirdiyi ürək çatışmazlığından vəfat etmişdir. Və bununla da qrup öz fəaliyyətini dayandırmışdır.

## Diskoqrafiya

## Xarici keçidlər
*Dağılmış qrupun rəsmi vebsaytı

## İstinadlar
Namazu

**Namazu** () — Yaponiya mifologiyasında **Namazu** (鯰) və ya **Ōnamazu** (大鯰) zəlzələlərə səbəb olan nəhəng pişik balığıdır. O, Yaponiya adaları altında palçıqda yaşayır və bir daş ilə yayın balığı məhdudlaşdıran tanrı Kaşima tərəfindən mühafizə olunur. Kaşima onun qarovulunun düşməsinə icazə verən zaman, Namazu mübarizə edir və şiddətli zəlzələyə səbəb olur.

Namazu-e (pişik balığı çapları) ukiyo-enin bir kiçik janrıdırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İlan hücumları: tanrıların lənəti, yoxsa təbiət hadisəsi?
* Link 
* Namazu şəkilləri
UEFA Kuboklar Kuboku rekordları və statistikaları

Aşağıda Kuboklar Kubokunu qazanmış klubların cədvəli verilmişdir.

## Nəticələr

### Klublar üzrə

### Ölkələr üzrə

### Məşqçilər üzrə

### Oyunçular üzrə
UEFA Kuboku və Avropa Liqası rekordları və statistikaları

**UEFA Kuboku və Avropa Liqası rekordları və statistikaları** - UEFA Kuboku adı altında başlayan və 2009-cu ildə adı UEFA Avropa Liqası olaraq dəyişdirilən futbol turnirinin bütün sezonlarının statistika və rekordlarını özündə əks etdirən sıyahıdır.

## Ümumi nəticələr

### Klublara görə

Kuboku əbədi saxlanması üçün altı klub alıb:

 5 qələbədən sonra "Real Madrid" ardıcıl, 1960-cı il.

 3 qələbədən sonra "Ayaks" ardıcıl, 1973-cü il.

 3 qələbədən sonra "Bavariya Münhen" ardıcıl, 1976-cı il

 müxtəlif illərdə 5 qələbədən sonra "Milan", 1994-cü il

 müxtəlif illərdə 5 qələbədən sonra "Liverpul", 2005-ci il

 müxtəlif illərdə 5 qələbədən sonra "Barselona", 2015-ci il

### Ölkələrə görə

### Şəhərlərə görə

### Turnirdə Avropa Liqası dövründən bəri iştirak edən klublar

## Qeydlər

## İstinadlar
UEFA Kuboklar Kuboku finallarının siyahısı

**[[UEFA Kuboklar Kuboku]] qaliblərinin siyahısı**na kuboku öz muzeyinə götürməyi bacaran klublar daxildir. Kuboklar Kuboku Avropa futboluna rəhbərlik edən UEFA təşkilatı tərəfindən bu təşkilata üzv olan ölkə klubları arasında təşkil edilən futbol turniri idi. Turnirə həm də milli kubok çempionları qatıla bilirdi. 39 illik tarixi boyunca, Kuboklar Kuboku 2 matçlı sistemlə oynadıldı. Yalnız ilk final iki-oyunla keçirildi. Qalan bütün finallar tərəfsiz sahədə oynadıldı. Turnirin ilk qalibi Şotlandiyanın Reyncers komandasını iki oyunlu 1961 finalında ümumi olaraq 4–1 hesabı ilə məğlub edən İtaliyanın Fiorentina klubu olmuşdur. 1999-da sona çatan kubokda son çempion isə Real Malyorkanı məğlub edən Latsio oldu.

Turnir tarixinin ən müvəffəqiyyətli komandası, ümumi olaraq 4 dəfə çempionluq yaşayan Barselona klubudur. Barselona, Atletiko Madrid, Real Madrid (hamısı İspaniya), Anderlext (Belçika), Fiorentina (İtaliya), Reyncers (Şotlandiya), Arsenal (İngiltərə) və Rapid Vyana (Avstriya) komandaları isə hərəsi iki dəfə finalda uduzmaqla ən çox ikinci yerə sahib olan komandalardır. Kuboklar Kubokunda heç bir komanda çempionluğunu qoruya bilməmişdir. Bu uğursuzluq son çempionların təkrar finala yüksəldiyi 8 mövsümdə də qırılmamışdır. Komandaları 8 dəfə çempion olan İngiltərə, bu sevinci ən çox yaşayan ölkə olmuşdur.

## Çempionlar

### İki oyunlu final
İlk Kuboklar Kuboku rəsmi olmayan təşkilat idi. Ona görə də bir çox UEFA'ya üzv ölkələrin klubları yarışmada iştirak etməmişdi. Final oyunları 1961-ci ilin mayında baş tutdu. İlk oyun Şotlandiyalı Reyncersin meydanında, ikinci oyun isə onun İtalyan rəqibi Fiorentinanın meydanında keçirildi. Bu 2 oyunda qalib gələn tərəf Fiorentina ümumi olaraq 4–1 hesabı ilə çempion oldu.

### Tək oyunlu finallar

## İstinadlar
Maqsudlu (Heris)

**Maqsudlu** () — Şərqi Azərbaycan ostanının Heris şəhristanının Mərkəzi bəxşinin Şərqi Bedustan dehestanında yerləşən kənd. Təbrizin 120&nbsp;km cənub şərqində və Herisin 10&nbsp;km uzaqlığında yerləşir.11 avqust 2012-ci il tarixinin zəlzələ vurmuş kəndlərdəndir.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 614 nəfər yaşayır (150 ailə).
## Həmçinin bax
*Şərqi Azərbaycan zəlzələləri (2012)
*Sərxonkəlatə

## Xarici keçidlər
*Maqsudlunun qurumuş Şorca çeşməsi zəlzələdən sonra yenə də sulanıb Nasrnews.ir
## İstinadlar
Maqsudlu

;Azərbaycanda
* Maqsudlu (Ağdam) — Azərbaycanın Ağdam rayonunda kənd.

;İranda
* Maqsudlu (Aslanduz) — İranın Ərdəbil ostanının Aslandüz bəxşində qışlaq.
* Maqsudlu (Heris) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Heris şəhristanında kənd.
* Maqsudlu-i Süfla (Pərsabad)

## Həmçinin bax
* Behruz Maqsudlu
Nəmərvər

**Nəmərvər** () - Şərqi Azərbaycan ostanının Heris şəhristanının Mərkəzi bəxşinin Şərqi Bedustan dehestanında yerləşən kənd.Təbrizin 75&nbsp;km şərqində, Əhərin 34&nbsp;km cənubunda və Herisin 18&nbsp;km qərbində yerləşir.11 avqust 2012-ci il tarixinin zəlzələ vurmuş kəndlərdəndir.
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,167 nəfər yaşayır (300 ailə).
## Həmçinin bax
*Şərqi Azərbaycan zəlzələləri (2012)
## İstinadlar
Yengicə (Heris)

**Yengicə** () - Şərqi Azərbaycan ostanının Heris şəhristanının Xoca bəxşinin Qərbi Bedustan dehestanında yerləşən kənd. 11 avqust 2012-ci il tarixinin zəlzələdən ziyan görmüş kəndlərdəndir.
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 151 nəfər yaşayır (31 ailə).
## Həmçinin bax
*Şərqi Azərbaycan zəlzələləri (2012)
## İstinadlar
Süsən Maqsudlu

**Susən Maqsudlu** - İran aktrisasıdır. 1980-ci ildə Tehran Universitetinin incəsənət fakültəsindən məzun olubdur.

## Mənbə
*Susən Maqsudlu Theater.ir
Behruz Maqsudlu

**Behruz Maqsudlu**- Arxitektor, qrafik dizayner, yazıçı, prodüser və rejissor
Maqsudlu Gürgan Hava Limanı və Sari Dəşti Naz Hava Limanı kimi binaların dizaynın və tikintisin etmişdir.

## Mənbə
*Behruz Maqsudlu Rasekhoon.net
*Behruz Maqsudlu Sourehcinema.com
Rutul dili

**Rutul dili** (rutulca: *мыхIабишды чIел – mıx'abişdı ç'el*) — Azərbaycanda və Dağıstanda danışılan ləzgi dillərindən biri. Azərbaycanda əsasən Şəki və Qax rayonlarında, Dağıstanda isə Rutul rayonunda yerləşən rutul kəndlərində işlənilir. Danışanların sayı 40 min nəfərə yaxındır.

Rutul dili Dağıstanın rəsmi dillərindən biri sayılır. Bu dildə yazı 1990-cı ildə yaransa da, ədəbi dil hələ də inkişaf mərhələsindədir. Dağıstanda orta məktəblərdə öyrənilir, həm pedaqoji texnikumlarda, həm də ali məktəblərdə ixtisas kimi tədris olunur. Rutul dilində "Rutul xəbərləri" qəzeti nəşr olunur, gündəlik 30 dəqiqəlik radio verilişi və aylıq televiziya verilişi yayımlanır.

Rutul dilinin 5 ləhcəsi vardır: ədəbi dilinin bünövrəsi olan Muxad, həmçinin Şinaz, Müxrək, İxrək və Borç-Xnov. Son iki ləhcə saxur dilinə yaxın olan cənub-qərb qrupuna daxildir, qalanları isə buduq və qrız dilinə oxşar şərq qrupuna. Azərbaycanda danışılan ləhcələr üzrə ciddi tədqiqat aparılmayıb. Ancaq bəzi mənbələrə əsasən Azərbaycanda  danışılan ləhcələr Şinaz və Borç-Xnov ləhcələridi

## Yazılı
Müasir Rutul əlifbası:

2013-cü ildə Azərbaycan rutulları üçün latın qrafikalı əlifba işlənib hazırlanmışdır. Kiril və latın əlifbalarının uyğunluğu cədvəldə göstərilir. 

## Həmçinin bax
* Rutullar
* Nax-Dağıstan dilləri
* Azərbaycan dilləri

## İstinadlar
Həbib Elqaniyan

**Həbib Elqaniyan**, **Hacı Həbibulla Elqaniyan** kimidə tanınan (9 may 1909 - 9 may 1979)- Tehran yəhudi Cəmiyyətinin prezidenti vəzifəsində çıxış edən və 1970-ci illərdə İran yəhudi icmasının simvolik rəhbəri kimi xidmət edən görkəmli İran yəhudi iş adamı idi

O, "Korrupsiya", "İsrail və sionizm ilə əlaqə" və "Allahın düşmənləri ilə dostluq", ittihamı ilə İran İslam İnqilabından sonra İslam inqilabi məhkəmə tərəfindən ölüm cəzasına məhkum edilib və edam edildi.

Həbib Elqaniyan, 1958-ci ildə Tehranda Plasko adlı plastik şirkətin yardmışdır.

## İstinadlar
Cunqan

**Cunqan**— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Farsan şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 14,660 nəfər və 3,437 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti qaşqaylardan ibarətdir, qaşqay dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Fəradünbə

**Fəradünbə**— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Bürucin şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 12,697 nəfər və 2,823 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti qaşqaylar və səlcuqlardan ibarətdir, qaşqay dili və səlcuq türkcəsinə danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Səlcuq dili
Votkinsk

**Votkinsk** (; , *Votka*) — Rusiyanın Udmurtiya Respublikasında sənaye şəhəri. 2010-cu ilin siyahıya alınmasına əsasən şəhərin əhalisi 100 034 nəfərdən ibarət idi

## Qardaş şəhərlər
* Qərbi Cordan, Yuta

## Tanınmış şəxsiyyətləri
*Pyotr Çaykovski

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Sənəm Çelik

**Sәnәm Çәlik** () — Türkiyə teatr, teleserial və kino aktrisası, balerina.

## Həyatı
Sənəm Çəlik 18 may 1975-ci ildə Türkiyə Cümhuriyyətinin İstanbulun Üsküdar Rayonunda anadan olmuşdur. 1983-cü ildə İstanbul Universiteti Dövlət Konservatoriyası nəzdində Musiqi və Balet Məktəbində balet bölümünə qəbul olmuşdur. Bu təhsil müəssisəsində 11 təhsil alan **Sәnәm Çәlik** peşəkar  "Çağdaş Bale Topluluğu"nun tərkibində bir çox balet tamaşasının səhnələşdirilməsində iştirak etmişdir.

## Karyerası

### Bədii filmləri

### Dublyajında iştirak etdiyi filmlər

### Televiziya filmləri

### Televiziya serialları

## Mənbə
* **Diziler.com**: Sanem Çelik: biyografi
* **Sinematurk.com**: Sanem Çelik
* **Kinopoisk.ru**: Санем Челик

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Pərəndcan

**Pərəndcan** və ya **Pordəncan**— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Farsan şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyarilərdən ibarətdir, bəxtiyari dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Buşehr şəhristanı

**Buşehr şəhristanı** — İranın Buşehr ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Buşehr şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən şəhristanın əhalisi 216087 nəfər və 53173 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Cəm şəhristanı

**Cəm şəhristanı** — İranın Buşehr ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Cəm şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 37 999 nəfər və 8 412 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Dəyyer şəhristanı

**Dəyyer şəhristanı** və ya **Deyr şəhristanı** — İranın Buşehr ostanınında şəhristan. Şəhristanın inzibati mərkəzi Bəndər Dəyyer şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 48,488 nəfər və 10,036 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Gəndüman

**Gəndüman** — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Bürucin şəhristanının Gəndüman bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,578 nəfər və 1,388 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyarilərdən ibarətdir, bəxtiyari dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Genave şəhristanı

**Günavə şəhristanı** — İranın Buşehr ostanının şəhristanlarından biri. Şəhristanın inzibati mərkəzi Bəndər Genave şəhəridir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 82,937 nəfər və 17,701 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Abpəxş

**Abpəxş** — İranın Buşehr ostanının Dəştistan şəhristanının Abpəxş bəxşində şəhər və onunn mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 15 302 nəfər və ya 3 216 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Üsküdar

**Üsküdar** — İstanbul ilinin ilçəsi. Kiçik Asiya yarımadasında yerləşən ilçənin ərazisi 36&nbsp;km²-dir. Türkiyə Statistika Qurumunun 31 dekabr 2011-ci il tarixinə olan rəsmi məlumatına əsasən ilçədə 532,182 nəfər əhali yaşayır. Onların 262,783 nəfərini kişilər, 269,399 nəfərini isə qadınlar təşkil edir. Üsküdar ilçəsi 33 məhəllədən (və ya kiçik şəhərdən) ibarətdir.

## Xarici keçidlər
* T.C. Üsküdar Kaymakamlığı
* İstanbul rehberi
* Üsküdar Belediyesi 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Udon

— Yaponiya mətbəxində qalın buğda-un əriştəsi. Udon adətən kake udon kimi sadə formada əriştə şorbası kimi isti yeyilir. Daşi, soya sousu (şoyu) və mirin ilə hazırlanmış bulyon kakeciru adlanır. Ümumiyyətlə incə doğranmış yaşıl soğanlar ilə birlikdə servis edilir.

## Qalereya
 
Udon-M1336.jpg|Tempura udon
Udon (Kitsune udon) 2.jpg|Kitsune udon
肉うどン.jpg|Niku udon
Yaki-udon.jpg|Yaki udon


## Mənbə
* Tsuji, Shizuo. (1980). *Japanese cooking: A simple Art*. Kodansha International/USA, New York.

## Xarici keçidlər
Qarabasma kafesi (mini-serial)

**Qarabasma kafesi** () — 1992-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi. Bütün seriyaların davam etmə müddəti 6 saatdır.

## Məzmun
Filmin baş qəhrəmanları Frenk və Fey eyni gündə vəfat edirlər. Bu hadisədən sonra onlar dünyaya ikinci dəfə qayıtmaq şansı əldə edirlər. Onlar qəribə bir kafedə işə düzəlirlər. Qəhrəmanlar kafenin sahibi Blekki ilə birlikdə bura gələn insanları yeni müxtəlif qorxu hissi yaşadırlar. Hər seriyada müxtəlif şəhərlərdə yerləşən kafedə çoxlu hadisələr baş verir...

## Epizodlar
*Pilot () 
*Dying Well Is the Best Revenge ()
*Fay & Ivy ()
*The Heart of the Mystery ()
*Sanctuary for a Child ()
*Aliens Ate My Lunch ()

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
* Qarabasma kafesi veb səhifəsi 
* Qarabasma kafesi DVD baxmaq