Mistetski arsenalı

**Mistetski Arsenalı Milli İncəsənət və Mədəniyyət Muzey Kompleksi**, həmçinin **Mistetski arsenalı** (, ) kimi tanınır — Ukraynanın aparıcı ictimai mədəniyyət qurumu, muzey və sənət sərgi kompleksi. Ukraynanın Kiyev şəhərində, Lavrska küçəsi 10–12 ünvanında yerləşir.

Tarixi məkanın ümumi sərgi sahəsi 60,000 m²-dir və bu, Avropanın ən böyük sərgi məkanlarından biridir. Qurumun missiyası sosial məsələlər barədə məlumatlılığı artırmaq, beynəlxalq ictimaiyyətlə əlaqələri gücləndirmək və yerli və beynəlxalq görkəmli sənətçiləri dünyaya təqdim etməklə Ukrayna cəmiyyətini modernləşdirməkdir.

2018-ci ildə kompleksi 173,550 ziyarətçi gəzmişdir. Həmin il burada 6 sərgi, 2 festival, 299 ekskursiya, 52 təhsil layihəsi və 13 genişmiqyaslı teatr tamaşası keçirilmişdir. Məkan həmçinin Ukraynanın ən böyük illik kitab yarmarkasına ev sahibliyi edir ki, bu yarmarkanı 50,000 ziyarətçi ziyarət etmişdir.

Kompleks hüquqi olaraq Dövlət İşlərinin İdarəetməsi İdarəsinin nəzarəti altındadır.

## Yaradılması

Mistetski arsenalı Ukrayna Prezidenti Viktor Yuşşenkonun təşəbbüsü və dəstəyi ilə yaradılmışdır. Onun 22 may 2006-cı il tarixli fərmanına əsasən Kiyev Şəhər Dövlət Administrasiyasına "Kiyev Təmir Zavodu" kimi tanınan 5 nömrəli hərbi şəhərcik təhvil verilmiş və bu ərazidə Mistetski arsenalı qurulmuşdur.

2007-ci ildə "Mistetski arsenalı" kompleksi ziyarətçilər üçün açılmışdır. Bununla yanaşı, o dövrdəki hakimiyyət üçün prioritet olan məkanın yenidənqurma işləri də davam etdirilirdi. Hətta qlobal maliyyə böhranının yayıldığı şəraitdə belə, prezident Yuşşenkonun təkidi ilə Ukrayna Dövlət Büdcəsi 2009-cu il üçün Mistetski arsenalının təchizatı üçün 200 milyon qrivna ayırmışdır.

Mədəni məkanın ikinci "təntənəli" açılışı Ukraynanın müstəqilliyinin 18-ci ildönümünə həsr olunmuşdur. Həmin vaxt mərkəzin "fəaliyyətə başlamasını" simvolizə edən "ilk genişmiqyaslı tədbir" – "*De Profundis*" adlı sərgi keçirilmişdir.

28 aprel 2011-ci ildə Ukrayna Prezidenti Viktor Yanukoviçin fərmanı ilə "Mistetski Arsenalı" Milli Mədəniyyət-Sənət və Muzey Kompleksinin İnkişafı Məsələləri üzrə Şura yaradılmışdır. Bu şura Prezident yanında məsləhətçi-müşavirə orqanı kimi fəaliyyət göstərir. Şuranın həmsədrləri 2005–2010-cu illərdə Ukrayna Prezidenti olmuş Viktot Yuşşenko və Ukrayna Mədəniyyət naziri Mixail Kulinyak təyin edilmişdir.

### Bina

"Mistetski Arsenalı" Milli Mədəniyyət-Sənət və Muzey Kompleksi Peçerskdə yerləşir. Bu, Kiyevin üç tarixi hissəsindən biridir və əsrlər boyu 1051-ci ildə qurulan Müqəddəs Uspenski Kiyev-Peçersk Monastırı ilə əlaqələndirilir. Tədqiqatçı A. Kraynayanın məlumatlarına görə, 1540-cı illərdən etibarən monastırın strukturunda qadın rahibə icması mövcud idi. "İffət naxışı" adlı panegirik, Peçersk Lavrasının arximandriti Yelisey Pletenetskiyə (1619) həsr olunmuşdur və Voznesenski Peçersk Qız Monastırına dair ən qədim qeydi özündə əks etdirir.

1688–1707-ci illərdə monastırın iqumenyası Mariya Mazepina (sxemdə Mariya Maqdalina) olmuşdur. Onun oğlu, getman İvan Mazepanın xeyriyyəçiliyi sayəsində Voznesenski Monastırı əsl çiçəklənmə dövrünü yaşamışdır. Mariya Maqdalinanın vəsaiti ilə 1701–1705-ci illərdə taxta Voznesenski kilsəsi əvəzinə üç taxtlı və zəng qülləli möhtəşəm beş günbəzli daş sobor, həmçinin Tanrının Anası Pokrov Kilsəsi inşa edilmişdir.

Köhnə Peçersk Qalasının ərazisində, Lavrska (keçmiş İvan Mazepa küçəsi) və Sitadel küçələrinin kəsişməsində Arsenal binası (1784–1803) yerləşir. Bu bina Voznesenski Qadın Monastırının yerində inşa edilmişdir. Monastırın binaları 1712-ci ildə bağlandıqdan sonra artilleriya anbarı kimi, 1768-ci ildən isə "top həyəti" kimi istifadə olunmuş, burada toplar və artilleriya avadanlıqları təmir edilirdi və ya istehsal olunurdu. 1750-ci ildə imperatriça Yelizaveta Petrovna Kiyevdə böyük "maqazeyn" (arsenal) tikintisi haqqında əmr imzaladı. 1764-cü ildə Kiyev Artilleriya Qarnizonuna tabe olan "Arsenal komandası haqqında mövqe" sənədi nəşr olunmuşdur. 1784-cü ildə Arsenal binasının təməli qoyulmuşdur. Kiyevdə inşa olunan Arsenalın maketini 1787-ci ildə Peterburqda Venesuela siyasi xadimi Fransisko Miranda görmüşdür.

1797-ci ildə hərbi rəhbərlik Kiyev taciri Qriqorenko ilə müqavilə bağlamışdır. O, Voznesenski kilsəsini sökməyi və Arsenal binasını tikməyi öhdəsinə götürmüşdür. Arsenalın tikintisi 12 il sonra, böyük vəsait ayıran I Pavelin dövründə başa çatdırıldı. İşlərin ümumi dəyəri 437,567 rubl təşkil etmişdir. Artıq XIX əsrin əvvəllərində Köhnə Peçersk qalası tamamilə müdafiə rolunu itirdi və istehsal-anbar kompleksinə çevrildi. Sonrakı illərdə sitadelin giriş qapılarının çoxu söküldü, divarlarında küçələr, keçidlər və hətta dəmir yolu xətti çəkmək üçün açılışlar edilmişdir.

25 may 1803-cü ildə tikinti başa çatdıqdan sonra Arsenal artilleriya general-mayoru Poletayevin komandanlığına təhvil verilmişdir. Planı düzbucaqlı formada (168x135 m), küncləri yuvarlaqlaşdırılmış, daxili həyəti dörd giriş qapısı ilə təchiz edilmişdir ki, bu qapılar fasadların oxları üzərində yerləşir. Planlaşdırma zal tiplidir, birinci mərtəbədə tağlı örtükləri (eni 8,75 m) daşıyan iki sıra dayaq sütunları, ikinci mərtəbədə isə asma tavanlı truss fermaları var. Qərb hissəsinin altında zirzəmi yerləşir. Daxili daş pilləkənlər cüt-cüt şimal, cənub və şərq qapılarının yanında yerləşdirilmişdir. Təxminən 2 metr qalınlığında olan divarlar və tağlar açıq-sarı Kiyev kərpicindən inşa edilib (buna görə müasirləri Arsenalı "porfır" adlandırırdılar). Həyətdə topların ikinci mərtəbəyə daşınması üçün panduslar var idi (saxlanılmamışdır). Uzunsov fasadlar iki səviyyəyə bölünür. Aşağı səviyyədə bərabər aralıqlarla yerləşdirilmiş tağlı açılışlar iri taxta rustika ilə işlənib. İkinci mərtəbənin düz səthləri sadə çərçivəli düzbucaqlı pəncərələrlə, sadələşdirilmiş dorik friz və kornizlə tamamlanır. Fasadların əsas memarlıq vurğuları qapı portallarıdır. Əsas giriş portalı dorik nizamının pilastrları ilə bəzədilmişdir. Yan fasadların qapıları toskan nizamının sütunları ilə işlənmiş nişlərdə yerləşir.

Arsenal Kiyevdə ilk klassik memarlıq abidəsidir, lakin binanın yuvarlaqlaşdırılmış küncləri, portallardakı nişlərin xarakteri və qərb fasadındakı bəzi pəncərə çərçivələri yox olan barokko dövrünü xatırladır. Arsenalın istehsal sahələri belə yerləşdirilmişdi: birinci mərtəbədə emalatxanalar, gözətçi otağı və növbətçi zabitin komandası, ikinci mərtəbədə emalatxanalar, idarə kanselyariyası, kontor və çertyoj otağı yerləşirdi. Burada toplar (birbuynuzlular, minamyotlar), onlara aid avadanlıqlar, lafetlər, minamyot arabaları, minamyot dəzgahları, həmçinin qumbaralar, bombalar, güllələr, kartuşlar, at qoşquları, soyuq silahlar və müxtəlif kalibrli güllələr istehsal və təmir edilirdi. Emalatxanaların sayı və ixtisaslaşması istehsal tələblərindən asılı olaraq tez-tez dəyişirdi. Arsenalda işçilərin ümumi sayı daim artırdı. Arsenal həm də silah anbarı kimi xidmət edirdi. Təkcə 1817-ci ildə burada 46,000 yeni tüfəng, 2,000 pala, 3,500 tesak və s. saxlanılırdı. Müharibə zamanı bina müdafiə məqsədləri üçün istifadə olunmalı idi; mühasirə zamanı burada 2,000 nəfərlik qarnizon və 2,000 puddan çox barıt çəlləkləri yerləşdirilə bilərdi.

Son dövrlərə qədər Arsenal sənaye binası kimi istifadə olunurdu. O dövrü üçün böyük olan bu bina bu gün Köhnə Kiyev-Peçersk Qalasının qorunan ərazisinin şəhərsalma strukturunda mühüm rol oynayır. "Arsenal" zavodunun ərazisində mədəniyyət mərkəzi yaradılması qərara alındıqdan sonra burada arxeoloji qazıntılar aparılmağa başlandı. Bu qazıntılar zamanı rahibələrin, o cümlədən İvan Mazepanın anasının dəfn yerləri tapılmışdır. Ümumilikdə Arsenalın altında 260-dan çox dəfn yeri aşkar edilmişdir.

1979-cu ildə Arsenal kompleksi və ona bitişik ərazi memarlıq və hərbi mühəndislik abidəsi statusu aldı, lakin XXI əsrin əvvəllərinə qədər qorunan ərazi hərbi-sənaye məqsədləri üçün istifadə olunurdu. 2003-cü ildən mədəniyyət-sənət qurumu kimi fəaliyyət göstərir. Bu gün sərgilərin keçirilməsi ilə yanaşı, binaların restavrasiyası davam etdirilir və qədim dövrlərdən müasir dövrə qədər Ukrayna incəsənətinin tarixini təqdim edəcək, dünya muzeylərindən kolleksiyaları qəbul edəcək və yaradıcı təşəbbüslərin inkişaf mərkəzinə çevriləcək müasir muzey kompleksinin yaradılması üzərində iş aparılır.

3 fevral 2010-cu ildə kompleksə milli status verilmişdir.

## Layihələr

### Kitab arsenalı
Beynəlxalq "Kitab arsenalı" Festivalı 2011-ci ildə Kiyevdəki "Mistetski Arsenalı" Milli Mədəniyyət-Sənət və Muzey Kompleksi əsasında təsis edilmişdir. Ənənəvi olaraq hər il yazda keçirilir. Bu festival Ukraynanın ən böyük və ən diqqətçəkən intellektual və ədəbi-sənət tədbirlərindən biridir.

Festivalın missiyası insanlar, icmalar və qurumlar arasında qarşılıqlı əlaqələr yaratmaqdır. Burada kitab kontekstində estetik təcrübə və intellektual cəlb olunma birləşərək insanın və cəmiyyətin potensialını gücləndirir.

Festivalda ənənəvi olaraq Ukrayna və dünyanın bir çox ölkəsindən yazıçı, şair, filosof, dizayner, illüstrator, sənətçi və nəşriyyat sahəsinin ekspertləri iştirak edir. 2016-cı ildən etibarən "Kitab Arsenalı" çərçivəsində ilin ən yaxşı kitab dizaynı müsabiqəsi də keçirilir.

Festivalın təsisçisi 2010–2016-cı illərdə "Mistetski Arsenalı" Milli Mədəniyyət-Sənət və Muzey Kompleksinin baş direktoru olmuş Nataliya Zabolotnadır. 2019-cu ildə Londonun "International Publishing Industry Excellence Awards" təşkilatı "Kitab Arsenalı"nı ilin ən yaxşı ədəbi festivalı kimi tanıdı.

### NEOsənət Arsenalı
Bu layihə "mədəniyyət və elmin, sənət və texnologiyaların birləşməsi və qarşılıqlı gücləndirilməsi" məqsədi daşıyır. "NEOsənət Arsenalı" layihəsinə muzeylər, kitabxanalar, mədəniyyət qurumları, elmi populyarlaşdıran təşkilatlar və "oyun vasitəsilə təhsil" konsepsiyasına əsaslanan digər təşəbbüslər cəlb olunmuşdur.

İlk festival 2020-ci ildə keçirilmişdir. Festivalın fokus mövzusu "Supermozq: sol/sağ yarımkürə" olmuşdur.

Festival çərçivəsində, o dövrdə təhsil naziri olan Anna Novosad və "İlk qaranquşlar" serialının aktyorları ilə müzakirələr keçirilmişdir.

### Yeniyetmələr Şurası
Mistetski Arsenalının Yeniyetmələr Şurası — muzeyin fəaliyyətinə könüllü-stajor və təhsil şöbəsinin işləri çərçivəsində öz layihələrinin kuratorları kimi qoşulan 15–17 yaşlı aktiv yeniyetmələrdən ibarət qrupdur. Əsas ideya yeniyetmələrə muzey qurumunu daxildən görmək və onun işinə birbaşa qoşulmaq imkanı verməkdir. Yeniyetmələr Şurasının tərkibi dəyişkəndir: hər sərgi layihəsindən əvvəl yeni üzvlər seçilir. Ən maraqlı iştirakçılar layihədən layihəyə qalır.

### Amici
"Amici" — Gli Amici (Dostlar) beynəlxalq hərəkatı çərçivəsində əlilliyi olan insanlar üçün sənət emalatxanalarıdır.

Emalatxanalar 2019-cu ilin martında Kiyevdə "Gənclər sülh naminə" hərəkatının könüllüləri tərəfindən təsis edilmiş, 2019-cu ilin dekabrında isə Mystetskyi Arsenal ilə əməkdaşlıq memorandumu imzalanmışdır. Bu memorandum çərçivəsində Mistetski Arsenalı sənət dərsləri üçün ictimai məkan təmin edir və emalatxana iştirakçılarını təhsil tədbirlərinə cəlb edir. "Amici" dövlət geriatrik pansionatlarında yaşayan əlilliyi olan böyükləri və könüllü köməkçiləri birləşdirir. Görüşlər iki həftədə bir dəfə şənbə günləri keçirilir. Bu görüşlər gənclərin qeyri-rəsmi ünsiyyəti və birgə sənət praktikası üçün açıq platformadır. İştirakçıların demək olar ki, hamısı peşəkar rəssam olmasa da, sənət və onun müxtəlif təzahürləri düşüncələri ifadə etmək və ətrafdakı dünyaya reaksiya vermək vasitəsinə çevrilir. "Amici" emalatxanaları hörmət və tolerantlıq prinsiplərinə əsaslanır, ləyaqəti dəyərləndirir və əlilliyi olan insanların sosial qarşılıqlı əlaqəyə daha ç ox cəlb olunmasına çalışır.

## Sərgilər
* 18–27.05.2007. "Müasir İncəsənət Muzeyi – Laboratoriya-İmprovizasiya" müsabiqəsinin finalçılarının əsərləri sərgisi.
* 07–14.09.2007. "QOQOLfest" Beynəlxalq Müasir İncəsənət Festivalı.
* 05–30.03.2008. Aleksandr Peçorski və Aleksandr Jukovskinin "Cənub rəngləri" sərgisi.
* 01–20.04.2008. Maksim Afanasyevin "Landşaftlar" foto layihəsi.
* 23 avqust 2009. Müstəqillik Günündən əvvəl Mystetskyi Arsenalda Ukrayna heykəltəraşlığına həsr olunmuş "De profundis" ("Dərinliklərdən") sərgisi açıldı. Mistetski Arsenalın rəsmi açılışı.
* 11–27.09.2009. "QOQOLfest" Beynəlxalq Müasir İncəsənət Festivalı.
* 9–14.11.2010. Beşinci Beynəlxalq Sənət Yarmarkası "ART KYIV contemporary-2010".
* 15–26.12.2010. "Üçüncü Böyük Antikvar Salon 2010". "Muzey-qonaq" xüsusi proqramı çərçivəsində XVI–XVIII əsrlərə aid Ukrayna sakral sənətinin şedevrləri kolleksiyası təqdim olundu. Ukraynanın aparıcı muzeylərinin ulduz kolleksiyalarından, indiyə qədər muzey anbarlarında saxlanılan unikal eksponatlar nümayiş etdirildi: V. V. Tarnovski adına Çerniqov Vilayət Tarix Muzeyi, Nikopol Diyarşünaslıq Muzeyi, Lvov Milli İncəsənət Qalereyası, Lvov Din Tarixi Muzeyi, Ukrayna Kitab və Çap Muzeyi, "Kiyev Sofiyası" Milli Qoruğu və "Ukraynanın Mənəvi Xəzinələri" Muzeyi.
* 17.02–13.03.2011. Beşinci Böyük Heykəltəraşlıq Salonu 2011. Ukraynada ilk dəfə fransız impressionizminin görkəmli ustadı Edqar Deqanın (1834–1917) heykəltəraşlıq şedevrlərinin tam kolleksiyası təqdim olundu. 40 aparıcı ukraynalı heykəltəraşın əsərləri ilə müasir Ukrayna plastik sənətinin parlaq tendensiyaları nümayiş etdirildi.
* 03.03–17.04.2011. Janna Kadirovanın "Görünməz formalar" sərgisi, Mystetskyi Arsenalın Kiçik Qalereyası.
* 05–28.04.2011. "Kosmik Odisseya 2011" Beynəlxalq Müasir İncəsənət Həftəsi.
* 13–22.05.2011. "FINE ART UKRAINE 2011" Sənət Forumu. 1930–1980-ci illərin Ukrayna sənətinin ən nüfuzlu simalarının əsərlərindən ibarət "MƏKTƏB" adlı möhtəşəm ekspozisiya, Ukrayna Milli İncəsənət və Memarlıq Akademiyasının məzunlarının işlərini əhatə etdi.
* 28.05–01.06.2011. Birinci Beynəlxalq Kitab Forumu "Kitab Arsenalı".
* 22.06–17.07.2011. Vasil Yermilovun sərgi layihəsi.
* 23.08–18.09.2011. "Müstəqillər". 1991–2011-ci illərdə yeni ölkənin yeni sənəti.
* 30.09–09.10.2011. İqor Qaydayın "RAZOM. UA" fərdi foto sərgisi.
* 25.11.2011. "Həqiqət ölümdən xilas edir…" sərgi-layihəsi, Bıkovnya meşəsində baş vermiş faciəyə və yüz minlərlə günahsız qətlə yetirilən insanların xatirəsinə həsr olunmuşdur.
* 23.11–04.12.2011. "60 il dünya müasir sənəti" sərgisi. Portuqaliyanın Cordeiros qalereyası ilə birgə layihə.
* 09–18.12.2011. "Dördüncü Böyük Antikvar Salon 2011". XVI–XVIII əsrlərə aid qədim silahların unikal ekspozisiyası "Arsenalda Arsenal".
* 24.05.–31.07.2012. Birinci Kiyev Beynəlxalq Müasir İncəsənət Biennalesi "ARSENALE 2012". Ən yaxşı vaxtlar, ən pis vaxtlar – müasir sənətdə dirçəliş və apokalipsis.
* 06–30.09.2012. Uşaqlar və gənclər üçün innovativ mədəni-təhsil layihəsi "SPARK! LAB – əsl ixtiraçılar üçün laboratoriya!".
* 19–23.09.2012. Music Box, KyivOutpost.
* 04–07.10.2012. II Beynəlxalq "Kitab Arsenalı 2012" Festivalı.
* 13–30.09.2012. VI Böyük Heykəltəraşlıq Salonu 2012. Tsadok Ben-David. "Sadə Xətlər" layihəsi, üç genişmiqyaslı əsəri əhatə edir: "Evolusiya və Nəzəriyyə", "Qara Sahə", "Qara Çiçəklər".
* 01–18.11.2012. Sənət layihələri forumu "VII ART-KYIV Contemporary 2012".
* 06–16.12.2012. V Böyük Antikvar Salonu. Layihələr: "Kolleksiyada kolleksiya". Məşhur kazak-starşina nəsli Qalaqanların və onlarla qohum olan tanınmış Ukrayna ailələrinin portret qalereyası. Professor Nikolay Muşinkanın (Pryaşev, Slovakiya) kolleksiyasından Oleksa Novakivskinin əsərləri sərgisi. "Anatoli Limarev. Retrospektiv". "İşıq-kölgə" – Nikolay Vinhranovskinin xatirəsinə həsr olunmuş multimedia instalyasiyası.
* 17.01–27.01.2013. Oleq Xarçın "Belə qazanclar" sərgisi, Mystetskyi Arsenalın Kiçik Qalereyası.
* 21.02–10.03.2013. Anatoli Stepanenkonun "Metabotanika-2. Yaradıcılıq prosesinin yan rudimentləri" fərdi sərgisi, Mystetskyi Arsenalın Kiçik Qalereyası.
* 27.02–10.03.2014. Taras Şevçenko | Şevçenkomaniya.
* 2015. Arsenalda İqor Diçenkonun XX əsr Ukrayna rəssamlarının yaradıcılığına həsr etdiyi unikal şəxsi kolleksiyası sərgiləndi.
* 13.01–31.01.2016. "İvan Marçuk. Azadlıq genotipi".
* 11.02–14.02.2016. "Sevgi Arsenalı".
* 09.02–13.03.2016. "Mariya Primançenko. Sərhədsiz".
* 07.03–13.03.2016. "Sənət Masnitsası".
* 23.03–10.04.2016. Genişmiqyaslı muzey layihəsi "Unudulmuş əcdadların kölgələri. Sərgi".
* 20.04–24.04.2016. VI Beynəlxalq "Kitab Arsenalı" Festivalı.
* 27.04–09.05.2016. "Buludlu Torpaqlar".
* 19.05–22.05.2016. "Etnosvit Festivalı".
* 01–05.06.2016. "İdeyalar Arsenalı 2016".
* 09.06–07.08.2016. "Maleviç+".
* 12.07–07.08.2016. Aleksandr Dubovik. "Xəbərdarlıq arxivi".
* 20.10–27.11.2016. "Efemeroidlər. XX əsrdə afişa".
* 14.12–18.12.2016. "Milad Arsenalı".
* 10–25.12.2016. "Sənin adın nədir?".
* 27.10–27.12.2016. "Hadisələr horizontu".
* 23.02–26.03.2017. Aleksandr Qnilitski. İllüziya reallığı.
* 02.03–26.03.2017. Xəbərlər Muzeyi.
* 13.04–09.05.2017. Saf sənət.
* 29.06–30.07.2017. Sənət əməyi. ART/WORK.
* 15.06–06.08.2017. IN PROGRESS. Ukrayna müstəqillik dövrünün geyim kodu.
* 28.09–29.10.2017. Gənc Ukraynalı Rəssamlar Festivalı.
* 09.11–17.12.2017. Xəyali bələdçi. Yaponiya.
* 07.12.2017–28.01.2018. Boyçukizm. "Böyük üslub" layihəsi.
* 01.03.—06.05.2018. FLASHBACK. 1990-cı illərin Ukrayna media sənəti.
* 25.05.—24.06.2018. Anders Petersen. "Kafe Lemitc".
* 21.06.—29.07.2018. Kiril Protsenko. Alovlu.
* 12.07.—12.08.2018. Sürətlə əriyən zaman.
* 17.10.—02.12.2018. Kurbas: Yeni dünyalar.
* 21.11.2018–27.01.2019. İnqilab edək.
* 26.02.—05.05.2019. Krımın heyrətamiz hekayələri.
* 22.05.—30.06.2019. Yan-yana.
* 13.06.—11.08.2019. Oleq Qolosiy. Non-stop rəsm.
* 12.12.2019–19.01.2020. XÜSUSİ YÜK! Ukrayna mədəni dəyərlərinin geri qaytarılması hekayələri.
* 17.10.2019–19.01.2020. Paraska Plıtka-Qoritsvit. Cazibə qüvvəsinin öhdəsindən gəlmək.
* 03.07.—16.08.2020. İzi. XX–XXI əsrlərin Ukrayna çap qrafikası.
* 18.09.2020–24.01.2021. Andrey Saqaydakovski. Dekorasiyalar. Xoş gəlmisiniz!
* 15.10.2021–30.01.2022. Fütüroxəyallar.
* 10.06.—21.08.2022. Hisslərimiz haqqında sərgi. 
* 25.11.2022–26.02.2023. Yer üzünün ürəyi.
* 20.04.—30.07.2023. Mövcudluq formaları.
* 09.11.2023–31.03.2024. Qaranlıqla birgə yaşamaq.
* 30.05.2024–09.06.2024. Jeni Oliynik. Pelikan.

## Rəhbərlik
Direktorlar:
* 2006–2007 — Valeri Yemelyanov;
* 2007–2010 — İqor Didkovski;
* 2010-cu ilin mayından 2016-cı ilin iyul ayına qədər — Nataliya Zabolotna;
* 2016-cı ilin iyulundan — Olesya Ostrovskaya-Lyuta.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Сайт Державного управління справами