open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kərbəlayı Məhəmməd bəy Sufi

## Həyatı

Kərbəlayı Kərbəlayı Məhəmməd bəy Sufi 1846-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Molla yanında oxumuşdu. Ticarətlə məşğul idi. Müqəddəs Kərbəla torpağını ziyarət etmişdi.
Kərbəlayı Məhəmməd bəy şair idi. Sufi təxəllüsü ilə şeir yazırdı. Tarixçi və təzkirəçi Mir Möhsün Nəvvab yazır: "Kərbəlayı Məhəmməd Sufi Şirin bəy Qarabağlının oğludur. Şuşa şəhərinin Çuxur məhəlləsindəndir. Təxminən qırx beş yaşlı bir kişidir, sağdır, ucaboy, yoğunbədən bir şəxsdir. Şeytan sözünə aldanıb, cavanlığının əvvəllərində o biçarə nahaq qan tökdüyünə görə şəhərdən  qaçıb, kazak və yolkəsənlərlə birlikdə dağda-daşda ömür keçirir. Şeir də deyərdi. Şeirlərindən bu bir bənd qəzəl əlimə keçib aşağıda yazmışam.

Haşiyədə: Kərbəlayi Məhəmməd 1309-cu ilin ramazan əl-mübarək ayında Arazın kənarında arvadını və qaynanasını öldürüb, qaçır. Arvadınının qardaşı onu təqib edir, tutur. Qollarını və başını   kəsir. Bədəni biyabanda qalır. Nəhayət, bir şəxs onu dəfn edir".

Kərbəlayı Məhəmməd bəy Sufi 1891-ci ildə vəfat edib.

## Yaradıcılığı


Həm də ki, yarım yüzündən niqabı atır,
Aşiqlər o xoş haldan qiylü qala düşürlər.

Onun gözəlliyininin ziyası Musanın gözündə cilvə edir,
Dağlara yüksək səs salır.

Gah "ənəlhəq" səsləyir, Nilin dayanmasına əmr verir,
Gah öz həmsöhbətini həyata salır.

Sənin gözəlliyin bir dəhzə aşiqin gözündən uzaq olanda
Səni istəyənləri qəmə, dərdə, məlala salır.

Kənan ayı (Yusif) gah bazara meyl edər,
Gah əldəki sapı qoca şəklinə salır.

Elə ki, mütürüb səni yad edib, rəqsə gəlir,
Öz saçlarını gözəllik tənburuna salır.

Sənin əlindən şərbət dadan gündən,
Mədhuş Sufini vəcdə salıb".


Sətri tərcümə. (Bax: M. M. Nəvvab, Təzkireyi-Nəvvab, Bakı, 1998, səh.463).

## Mənbə

* Ənvər Çingizoğlu. Şirinbəyovlar. "Soy" dərgisi, 3 (8), Bakı. 2007, səh.26-38. 
 
## Həmçinin bax
Vəzirovlar (II)

**Vəzirovlar** — Azərbaycan xalqının köklü və tanınmış soylarından biri.

## Soyun yaranması
Bu soy öz başlanığıcını Əmirəlmöminin Həzrət Əli ibn Əbutalibdən götürür. Seyid-imam övladlarıdırlar. Qarabağda Musəvi seyidləri kimi tanınırdılar. Bu uruğun ulu babası Mirzə Əliməhəmməd ağa İbrahimxəlil xan Cavanşirin divanında çalışmışdı. Xanın müşavir-məsləhətçisi idi. Sofuoğlu ayaması ilə tanınırdı. Onun törəmələri sonra Vəzirov soyadını qəbul etdilər.

## Soyun tanınmış nümayəndələri

* Nəcəf bəy Vəzirov — azərbaycanlı yazıçı və dramaturq.
* Yusif Vəzir Çəmənzəminli — azərbaycanlı dövlət xadimi və yazıçı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Osmanlı Türkiyəsində ilk səfiri.
* Miri bəy Vəzirov — Cümhuriyyət tələbəsi.
* Haşım bəy Vəzirov — pedaqoq, publisist, tərcüməçi, jurnalist, yazıçı, naşir.
* Mirzə Həsən bəy Mirzə — şair.
* Mir Həsən bəy Vəzirov — dövlət xadimi, 26 Bakı komissarından biri. O, Qarabağ xanı İbrahimxəlil xanın vəziri Mirzə Əli Məhəmməd Ağanın nəvəsidir. Yazıçı Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin əmisi oğludur.
* Cümşüd bəy Vəzirov — müəllim, məmur.
* Camal bəy Vəzirov — Sovet partiya və dövlət xadimi.
* Cəmil bəy Vəzirov — Xalq Poçt-Teleqraf və Rabitə Yolları komissarı (naziri), mühəndis, jurnalist, dövlət xadimi.
* Bəhram bəy Vəzirov — Azərbaycan milli azadlıq hərəkatının iştirakçılarından biri, Azərbaycan Demokratik Respublikası parlamentinin üzvü.
* Mirzə Əli Məhəmməd Ağa — Qarabağ xanı İbrahim xanın vəziri.
* Aslan Vəzirov — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.
* Mehriban Vəzir — yazıçı-publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

## Soykök

* Yusif Vəzir Çəmənzəminli (ata xətti Seyyid Vəzir)
* Haşım bəy Vəzirov (ata xətti Seyyid Vəzir)
* Nəcəf bəy Vəzirov (ata xətti Seyyid Vəzir)
* Mir Həsən Vəzirov (ata xətti Seyyid Vəzir)
* Süleyman Vəzirov (ata xətti Mirzə Camal Cavanşir)
* Aslan Vəzirov (ata xətti Seyyid Vəzir)
* Mehriban Vəzir (ata xətti Seyyid Vəzir)
* Yusif Orxan oğlu Vəzirov (ata xətti Seyyid Vəzir)

## Qalereya

|Nəcəf bəy Vəzirov, (1854-1926) - yazıçı-dramaturq
Fayl:Hashim bey Vezirov.jpg|Haşım bəy Vəzirov, (1867-1916)-pedaqoq, publisist, tərcüməçi.
Fayl:Yusif Vazir Chamanzaminli 2.jpg|Yusif Vəzir Çəmənzəminli, (1887-1943)— yazıçı, ictimai xadim
Fayl:Cümşüd bəy Vəzirov.jpg|Cümşüd bəy Vəzirov, (1877-1931) - pedaqoq, məmur
Fayl:Şamil bəy Vəzirov.jpg|Şamil bəy Vəzirov, (1882-1935)- aqronom
Fayl:|Bəhram bəy Vəzirov,(1886-1929)- aqronom, Azərbaycan Demokratik Respublikası Parlamentinin üzvü
Fayl: MirHasanVazirov.jpg |Mir Həsən bəy Vəzirov, (1889-1918)- dövlət xadimi, 26 Bakı komissarından biri
Fayl:Sara xanım Vəzirova.jpg|Sara xanım Vəzirova, (1889-1961)- pedaqoq
Fayl:Aslan Vəzirov.jpg|Aslan Vəzirov, (1910-1988)- Sovet İttifaqı Qəhrəmanı


## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Vəzirovlar soyu, "Soy" dərgisinin özəl buraxılışı, Bakı, 2008. 88 səh.

## Həmçinin bax
* Qarabağ
* Qarabağ xanlığı
Mehmandarovlar

**Mehmandarovlar** — Azərbaycan xalqının qədim və tanınmış soylarından biri.

## Soyun yaranması
Qarabağ xanlığının idarə etmə aparatında bir çox hərbi və mülkü vəzifələr vardı. Bu vəzifələrdən biri də mehmandar idi. Mehmandarın vəzifə borcu xanlığa gələn fəxri qonaqları ölkənini sərhəddində qarşılayıb, müəyyən qonalqalarda istirahət etdirib, paytaxta, divan-dərbara gətirmək idi.

Qarabağ xanı İbrahimxəlil xan Cavanşirin (1762–1806) ağalıq dönəmində mehmandar Mirzə Əli bəy idi. Mirzə Əli bəyin törəməsi sonralar Mehmandarov soyadını qəbul etdilər. Bu soyadın yaranması haqqında fərqli fərziyələr də var. Təzkirəçi Məhəmməd ağa Müctəhidzadə Mirzə Əli bəyin səxavətli, süfrəçi, qonaqpərvər olduğundan dolayı bu soyadın yarandığını qeyd edir. O, yazır: "Mirzə Əli bəy məbrur isə sahibi-süfreyi-cud və mehmannəvaz bir vücud imiş ki, o səbəbə onun övladi-əmcadi Mehmandarov məşhurdurlar"

Mehmandarovların bir qolu Lənkəran şəhərinə köçmüşdür. Mirzə Sadıq bəy Mehmandarov Şuşa şəhərində doğulmuşdur. Təhsil almaq üçün Peterburqa gedib, hüquq fakültəsini bitirmişdi. O, Hacı Mir Abbas bəy Talışinski ilə tanış olur, Hacı Mir Abbas onu Lənkərana, öz mülkünə baş hüquqçu vəzifəsində işləməyə dəvət edir.

Mirzə Sadıq bəy Mehmandarov Lənkərana gəldiyi ilk vaxtlarda ev kirayə edib yaşayır. Bir neçə ildən sonra ona evlənmək təklif edirlər. Beləliklə o, Talışinskilərdən evlənir.

## Soyun tanınmış nümayəndələri
*Kərim bəy Mehmandarov — Sankt-Peterburq Tibb Cərrahlıq Akademiyasının məzunu, tanınmış həkim, "Difai" təşkilatının Şuşa şöbəsinin sədri.
*Nağı bəy Mehmandarov — Lənkəran şəhərinin qradonaçalniki — şəhər rəisi , Səməd bəy Mehmandarovun qardaşı.
*Səməd bəy Mehmandarov — Rusiya İmperator ordusunun tam artilleriya generalı , Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin Müstəqillər fraksiyasının üzvü; Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hərb naziri, Azərbaycan SSR hərb xadimi.
*Mixail Tuşinski — SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü.
*Məhbubə xanım Mahmudbəyova — tibb e. d. (1961), prof. (1963), əməkdar həkim (1960), professor, Kərim bəy Mehmandarovun qızı.
*Mustafa Mehmandarov — dirijor.

## Qalereya

Fayl:Karim bey Mehmandarov.jpg|Kərim bəy Mehmandarov-Sankt-Peterburq Tibb Cərrahlıq Akademiyasının məzunu, tanınmış həkim, "Difai" təşkilatının Şuşa şöbəsinin sədri.
Fayl:Mehmandarov.jpg|Səməd bəy Mehmandarov-Rusiya İmperator ordusunun artilleriya generalı, Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin görkəmli hərbi xadimi.
Fayl:Məhbubə xanım Mahmudbəyova.jpg|Məhbubə xanım Mahmudbəyova—tibb e. doktoru, professor, əməkdar həkim,  Kərim bəy Mehmandarovun qızı


## Mənbə
*Ənvər Çingizoğlu. Mehmandarovlar. ATŞC-nin xəbərləri, Bakı: 2002.

## Həmçinin bax
*Qarabağ

## Xarici keçidlər
Ağaoğlular

**Ağaoğlular** — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.

Qarabağın qədim və məşhur soylarından biri. Azərbaycanda daha çox Ağayevlər kimi tanınırlar.

## Soyun yaranması
Ağaoğluların ulu babası Hüseynəli ağadır. Hüseynəli ağa Mir Möhsün Nəvvabın bilgisinə görə əslən Bəyazid, Məhəmməd ağa Müctəhidzadənin məlumatına görə isə Qazax qəzasındandır. Ünlü din xadimi olan Hüseynəli ağa şiəməzhəb camaat arasında qazı vəzifəsində çalışmışdı.Onun törəmələri rus üsul-idarəsi dövründə Ağayev, Türkiyəyə mühacirət edənlər isə Ağaoğlu soyadını qəbul etmişdilər.

## Soyun tanınmış nümayəndələri
*Əhməd bəy Ağaoğlu — Azərbaycan və Türkiyə ictimai xadimi, siyasətçisi, jurnalisti, pedaqoqu, yazıçısı və türkoloqu.
*Mirzə İbrahim bəy Səba — şair.
*Səməd Ağaoğlu — yazıçı, publisist və Türkiyənin dövlət və siyasi xadimi olmuşdur. Üç dəfə Böyük Millət Məclisinə deputat seçilmiş, baş nazirin müavini, dövlət naziri olmuşdur.
*Sürəyya Ağaoğlu — Türkiyənin ilk qadın vəkili[1]
*Əkbər Ağayev — tənqidçi, ədəbiyyatşünas, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1939), Azərbaycanın Əməkdar ali məktəb işçisi (1981), filologiya elmləri doktoru (1972), professor.
*Tezer Taşkıran — Azərbaycan əsilli Türkiyə siyasətçisi, maarifçisi və yazıçısı. O, 1944-cü ildə Kastamonudan, 1946 və 1950-ci illərdə isə Qarsdan Türkiyə Böyük Millət Məclisinə deputat seçilib.

## Mənbə
*Ənvər Çingizoğlu, Ağaoğlular, "Soy" dərgisi, 10 (18), bakı, 2008. səh.9–17.

## Həmçinin bax
*Qarabağ
Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Sumqayıt filialı

**Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Sumqayıt filialı** — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi.

Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Sumqayıt filialı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 13 iyun 2000-ci il tarixli 349 nömrəli Fərmanı ilə Sumqayıt Politexnik Texnikumunun bazasında yaradılmışdır.

Filial fəaliyyətinə keçmiş Sumqayıt Politexnik Texnikumunun üç tədris korpusundan ibarət ikimərtəbəli, tədris üçün yararsız olan və o zamanlar köçkünlər məskunlaşmış binasında başlamışdır. 2000-2001-ci tədris ilində Azərbaycan Respublikası Təhsil Naziri professor Misir Mərdanovun yaxından köməkliyi ilə institutun auditoriyalarında məskunlaşmış məcburi köçkün ailələri ayrıca binaya yerləşdirilmişdir.

Sumqayıt filialı bakalavr təhsil pilləsində fəaliyyətinə iki ixtisasdan başlamışdır. Hazırda institutda 2 fakültə - "Pedaqoji" və "Təbiət və humanitar fənlər" fakultələri və 6 kafedra fəaliyyət göstərir. Bakalavr pilləsi üzrə iki fakültədə 5 ixtisas üzrə 880 nəfərdən çox tələbə təhsil alır.

Filialda müasir tələblərə cavab verən iki kompüter otağı və internet xidməti tələbələrin istifadəsinə verilmişdir. Filialda aşağıdakı ixtisaslar üzrə kadrlar hazırlanır: "Məktəbəqədər təhsilin pedaqogikası və metodikası", "İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası", "Riyaziyyat və informatika", "Tarix-coğrafiya", "Ana dili və ədəbiyyat".

Filialın ikinci əsas fəaliyyət sahəsi olan "Əlavə təhsil" fakültəsi pedaqoji işçilərin diplomdan sonrakı təhsilini tənzimləyir. Yəni pedaqoji işçilər filialda təhsillərini təkmilləşdirə, ixtisaslarını dəyişə bilirlər.

Hər tədris ili müxtəlif ixtisaslar üzrə 100-120 nəfərə qədər müəllim ixtisasartırma kurslarına cəlb edilir.

Müəllimlərin diplomdan sonrakı təhsilini tənzimləmək üçün filialın Xızı, Siyəzən, Abşeron, Qubadlı və Sumqayıt şəhərlərində dislokasiyası yaradılmışdır. Hər tədris ili 400-500 nəfərə qədər müəllim ixtisasartırma kurslarını müvafiq dislokasiya mərkəzlərində keçirlər.

Filialda müəllimlərin ixtisasartırmasına və yenidənhazırlanmasına xidmət edən 4 kabinet yaradılmışdır.

Filialda həmçinin kollegial idarəetmə orqanı olan Elmi Şura, Tələbə Elmi Cəmiyyəti fəaliyyət göstərir.

Filial Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 iyul 2015-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ləğv edilmişdir. Bundan sonra təhsil nazirinin sərəncamına əsasən filialın bütövlükdə öz maddi-texniki bazası, pedaqoji və tələbə heyəti ilə birlikdə  Sumqayıt Dövlət Universitetinin nəzdinə keçirilməsi qərara alınmışdır.

## Həmçinin bax
*Sumqayıt Dövlət Universiteti

## Mənbə
*Filiallar 

## İstinadlar
Emissar

**Emissar** (latınca emissarius — "nümayəndə") — başqa ölkəyə müəyyən qeyri-rəsmi tapşırıqla göndərilən dövlət, təşkilat və ya kəşfiyyat orqanlarının nümayəndəsi (əsasən məxfi şəkildə).

## İstinadlar
Xələfbəyovlar

**Xələfbəyovlar** — Azərbaycanın soylarından biri.

## Soyun yaranması
Bu soyun ulu babası Xələf bəydir. Xələf bəy XVIII əsrin sonlarında, XIX əsrin əvvəllərində Şuşa şəhərində yaşamışdı. İbrahimxəlil xan Cavanşirin və onun oğlu Mehdiqulu xan Cavanşirin naziri olmuşdu. Nazir xəzinədarlıq vəzifələrini yerinə yetirirdi. Xanlığın xəzinələrinin məsrəfinə, əmlakın düzgün xərclənməsinə nəzarət edirdi.

Xələf bəy mülkədar idi. Şuşa şəhərində rəiyyətin, xeyli əmlakın, Vərəndə mahalının Heşan, İsfəhancıq kəndlərində rəiyyətin, torpaqların yiyəsi sayılırdı.

Xələf bəyin törəmələri rus üsul idarəsi dövründə Xələfbəyov soyadını daşıyırdılar.

## Soyun tanınmış nümayəndələri
*Rafiq Xələfov — nazir, əməkdar mühəndis.
*Fəxriyyə Xələfova — modelyer, əməkdar incəsənət xadimi.

## Mənbə
*Ənvər Çingizoğlu. Xələfbəyovlar: Xələfdən sələfə. "Soy" dərgisi, 11 (31), Bakı, 2009.

## Həmçinin bax
Cövzcan vilayəti

**Cövzcan vilayəti** (, ) — Əfqanıstan İslam Respublikasının 34 vilayətindən biri.

Vilayət inzibati baxımdan Ağca, Dərzab, Feyzabad, Xəmyab, Xanəgah, Xoca Dükuh, Mərdyan, Mingəcik, Qarqın, Quştəpə və Şibirğan rayonlarına bölünür. Xəmyab, Mingəcik və Qərqin raynonlarının əhalisini türkmənlər təşkil edir.

Ümumiyyətlə vilayətin əhalisi əsasən özbəklərdən və türkmənlərdən, həmçinin az sayda tacik, puştun və ərəblərdən ibarətdir. Əhalinin 39.5%-i özbəkcə, 28.7%-i türkməncə, 17.2%-i puştuca, 12.1%-i isə dəricə danışır. Vilayətin əhalisi 2009-cu ilin əvvəlinə olan rəsmi təxminə əsasən 485.3 min nəfər, inzibati mərkəzi Şıbırğan şəhəri, sahəsi 11.798&nbsp;km²-dir.

## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
Tahirovlar (Qarabağ)

**Tahirovlar** — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.

## Soyun yaranması
Bu soyun ulu babası Məhəmmədtahir bəydir. Məhəmmədtahir bəy Sərab vilayətinin Gərmərud mahalında anadan olmuşdu. Törəmələri Qarabağa gəlmiş, Şuşa şəhərində, Cavanşir mahalının Kəngərli və Qapanlı kəndlərində yerləşmişdilər.

## Soyun tanınmış nümayəndələri
*Mirzə Həsən Tahirzadə — Qafqaz müsəlmanlarının IV Şeyxülislamı; Sankt-Peterburq Universitetinin müəllimi.
*Nəsir bəy Tahirov — Qori Müəllimlər Seminariyası məzunu, Qafqaz müsəlmanlarının IV şeyxülislamı Mirzə Həsən Tahirzadənin oğlu.
*Mirzə Bəybaba Fəna — şair.
*Fatma xanım Kəminə — azərbaycanlı şairə.
*Qənbər bəy Tahirov — Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasının məzunu, müəllim.
*Tahirə Tahirova — Azərbaycan SSR-in xarici işlər naziri (1959–1983).
*Leonid Tahirov — "Pravda" qəzetinin Azərbaycan üzrə keçmiş müxbiri.

## Mənbə
*Ənvər Çingizoğlu. Tahirovlar. "Soy" dərgisi, 1 (11) 2007, səh.18–25.

## Həmçinin bax
*Gərmərud mahalı
Aymaqlar

**Aymaqlar**, **Oymaqlar**, **Çaharaymaqlar** və ya **Çaroymaqlar** () — Əfqanıstan İslam Respublikasında və İran İslam Respublikasında əsasən kompakt şəkildə yaşayan, etnik olaraq türk və monqol əsilli xalq. Sayları təxminən 0.25-2 milyon nəfərdir.

## Aymaqların qəbilələri
* Firuzkuhi
* Taymani
* Cəmşidi
* Teymuri

## Məşhur aymaqlar
* Abdu-l-Kadır — sərkərdə, Əfqanıstanın müdafiə naziri (1978 və 1982-1984).

## Həmçinin bax
* Çaroymaq şəhristanı

## Xarici keçidlər
*Aymaqİranika Ensiklopediyası
*Encyclopædia Iranica: JAMSHIDI TRIBE

## İstinadlar
Puştunlar

**Əfqanlar**, **Puştular**, **Puştunlar** və ya **Paştunlar** () — kompakt şəkildə Əfqanıstan İslam Respublikasında , Pakistan İslam Respublikasında və İran İslam Respublikasıda yaşayan xalq. Sayları təxminən 49 milyon nəfərdir. Danışdıqları dil İran dillərindən biri olan puştu dilidir. Əfqanıstan əhalisinin əksər hissəsini təşkil edən puştunlar əfqan adının bütün Əfqanıstan vətəndaşlarına aid edilməzdən əvvəl bu adı daşıyırdılar.

## Tarixi və kökləri
Puştunlar Əfqanıstan ərazisində meydana gəldiklərinə və ortaq bir nəsildən gəldiklərinə inanırlar. XIII və XVI əsrlərdə bəzi puştu qəbilələrinin Pakistana köç etdikləri bilinməkdədir.
## Xarici keçidlər
* Encyclopædia Iranica :ḠILZĪ

## İstinadlar
Bəhmənli oymağı

**Bəhmənli oymağı** — Cavanşir elinin böyük və qədim qollarından biri.

## Tarixi
Qarabağ xanlarının ulu babası Pənahəli ağa Gəncə-Qarabağ bəylərbəyləri olan Ziyadoğlu-Qacarlara xidmət edirdi. Sonra xidmətdən çıxıb elinə döndü. Cavanşir elinin Bəhmənli oymağında məskunlaşdı. 

Tarixçi Mirzə Adıgözəl bəy Qarabaği "Qarabağnamə" adlı əsərində yazır: "Pənahəli bəy əslən Sarıcalı tayfasındandır…Gəncə vilayəti xanlarının işi tərəqqidə olduğu zaman o, Gəncə tərəfə gedib onların (Gəncə xanlarının) hüzurunda xidmət etdi. Uca himmət sahibi olan Pənahəli bəy qulluq etməyi özünə layiq görmədi. O, Qarabağ vilayətinin Cavanşir oymağına gəldi. Şir qüvvətli cavan bəxti ona yar olub, çox varlandı. Evləndi, əziz və xoşbəxt bir oğlu oldu. O, yüksəklik səması parlaq ulduzunun adını Əli qoydu.(Bax: Qarabağnamələr, 1-ci kitab, Bakı, 1989, səh.31).

Sarıcalıların babası Sarıca Əlinin anası Bəhmənli qızıdır.

XVIII yüzilin önlərində Cavanşir elinə bağlı olan Bəhmənli oymağı Lənbəran torpağında qışlayırdı. 14 tüstüdən ibarət idi. Oymağa Əliqulu ağa Məşuq ağa oğlu başçılıq edirdi.

1735-ci ildə Nadir şah oymağı Xorasan əyalətinin Sərəxs yörəsinə sürgün etdi. Şahın ölümündən sonra sürgündən qayıdan oymaq əski yurdunda deyil, Arazbarda qədim Alaqarğu kəndinin ərazisində yerləşdi. Bu yurd Sarıcalı oymağına məxsus idi.
Bəhmənli oymağı Böyük Bəhmənli, Bala Bəhmənli obalarına bölündü.

Bəhmənli oymağının başçılarından biri Ağa bəy idi. Ağa bəy Bəhmənli oymağını idarə etmişdi. Ağa bəyin Alı bəy, Bəylər bəy adlı qardaşları vardı. 
Alı bəy qardaşından sonra oymaqlarına başçılıq etmişdi. 

Alı bəyin Zeynalabdin bəy (1784-1861), Bəhmən bəy (1788-1856), Xudadad bəy (1794-1845), Məhəmməd bəy (1796-?), Əhməd bəy (1798-?) adlı oğulları vardı.

Ağa bəyin, Bəylər bəyin övladları Bala Bəhmənli obasında məskunlaşmışdılar. Ağa bəyin oğlu Baba bəy (1792-?) Bala Bəhmənli obasına başçılıq etmişdi. 

Əhməd bəy, Xudadad bəy öncə Bala Bəhmənli obasında məskunlaşsalar da sonra Alaqarğu yurdunun yuxarı hissəsinə köçdülər. Orda Əhmədbəyli obasını yaratdılar. Bəhmən bəy Cəfərqulu xan Sarıcalı-Cavanşirin yanında xidmət edirdi. Bir müddət Babı kəndində əyləşmişdi. Ordan Əhmədbəyli obasına köçüb qardaşlarının yanında yaşamağa başladı.
 
Zeynalabdin bəy Alı bəy oğlu Bəhmənli obasının yüzbaşısı olmuşdu.

Məhəmməd bəy Alı bəy oğlu Böyük Bəhmənli obasında rəiyyət kimi dövran sürmüşdü. Sonradan onun törəmələrinin əsas hissəsi Böyük Bəhmənlidən ayrılıb Əhmədbəyli obasının yanında bir şenlik yaratdılar. Həmin şenlik Murtuzalılar adlanırdı.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Fazil Baxşəliyev. Qarabağın el və obaları. Bakı, "Şuşa", 2007, 224. səh.

## Həmçinin bax
*Cavanşir eli
Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Mingəçevir filialı

**Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Mingəçevir filialı** — 2000-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olnuş ali təhsil müəssisəsi.

Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Mingəçevir filialı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 13 iyun 2000-ci il tarixli 349 nömrəli Fərmanı ilə Mingəçevir Politexnik Texnikumunun və Azərbaycan Maliyyə-İqtisad Kollecinin Xocalı filialının bazasında yaradılmışdı.

Filialda 3 fakültə - "Pedaqoji məktəbəqədər təhsilin pedaqogikası və metodikası", "İxtisasartırma" və "Yenidənhazırlama"; 5 kafedra - "Riyaziyyat və informatika", "Təbiət fənləri", "Azərbaycan dili və ədəbiyyatının tədrisi metodikası", "Xarici dillər", "Pedaqoji və ictimai fənlər" kafedraları var idi.

Filialda 6 ixtisas üzrə (riyaziyyat və informatika; riyaziyyat və fizika; məktəbəqədər təhsilin pedaqogikası və metodikası; Azərbaycan dili və ədəbiyyatı; ingilis dili) bakalavr səviyyəsində ilkin pedaqoji kadr hazırlığı aparılırdı.

Filialın əsas fəaliyyət sahələrindən biri müəllimlərin ixtisasının artırılması və təkmilləşdirilməsi olmuşdur. Filialda dislokasiya üzrə 7 rayonun (Mingəçevir, Yevlax, Göyçay, Ağdaş, Ucar, Bərdə, Tərtər) pedaqoji kadrları ikitərəfli müqaviləyə əsasən ixtisasartırma və təkmilləşdirmə təhsilinə cəlb olunurdu.

Filial Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 iyul 2015-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ləğv edilmişdir. Filialın maddi-texniki bazasının Mingəçevir Dövlət Universitetinin balansına verilmişdir.

## Mənbə
*Filiallar 

## İstinadlar
Əli Zülalov

**Əli Əbdül oğlu Zülalov** () — Azərbaycanın opera müğənnisi, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1940).

## Həyatı
Əli Zülalov 1893-cü il sentyabrın 13-də Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. Atası Əbdül Zülalov 1898-ci ildə vəfat etdikdən sonra onu və qardaşı olan Qəmbər Zülalovu əmisi Əbdülbağı Zülalov (Bülbülcan) himayəsinə götürmüşdür. Şuşa şəhər real məktəbini bitirmişdir. 1917-ci ildə həvəsi onu teatra gətirmişdir. Bülbülcanla dostluq edən Üzeyir Hacıbəyov Əli Zülalovun incəsənətə olan marağını duymuşdu. Onunla söhbət zamanı gəncin gur, xarakterik səsi bəstəkarın diqqətini çəkib. Elə bu səbəbdən də onu birillik sınaq müddətində özünün rəhbərlik etdiyi opera və operetta truppasının xoruna işə götürüb. Beləliklə, Əli Zülalov səhnədə ilk addımlarını Üzeyir və Zülfüqar Hacıbəyov qardaşlarının truppasında atdı. Əhməd Ağdamskidən sonra qadın rollarının ilk ifaçılarından biri də Əli Zülalov olub. Sonralar təhsilini davam etdirən Əli Zülalov Bakı Musiqi Texnikumunu və Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını bitirdi. O, həyatda da, sənətdə də Üzeyir Hacıbəylidən dərs aldı. 1952-ci ildə Mirzə Fətəli Axundov adına Opera və Balet Teatrında çalışmağa başlamışdır. İstedadlı aktyorun opera səhnəsində yaratdığı rollar: Ehsan paşa və Fətəli xan ("Koroğlu"), Leylinin atası və Zeyd ("Leyli və Məcnun"), Keşiş ("Əsli və Kərəm"), Şahvələd ("Aşıq Qərib"), Molla Mütəllim ("Nərgiz"), Süleyman ("Arşın mal alan"), Ərəbzəngi ("Şah İsmayıl") və onlarla digər obrazları maraqla izlənib. Əməkdar artist fəxri adına layiq görülən Əli Zülalov opera səhnəmizin inkişafında xidməti olan mədəniyyət xadimlərindən biri idi. 1938-ci ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan incəsənəti on günlüyü çərçivəsində Müslüm Maqomayevin "Nərgiz" operasındakı Molla Mütəllim roluna görə "Şöhrət nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir. İslam dininin adət-ənənələrini yaxşı bilən Ə. Zülalov bu obrazı xüsusi bir məharətlə yaratmışdır. Bu da Stalinin diqqətindən yayınmamışdır.
Görkəmli bəstəkar Fikrət Əmirov Ə. Zülalov haqqında xatirələrində belə yazıb: "…Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının aparıcı aktyoru, solist Əli Zülalov gözəl səsi, səhnə mədəniyyəti və davranışı ilə hər zaman gənclərə nümunə olmuşdur".

O, 1963-cü ilin fevralın 18-də Bakıda vəfat edib.

## Nəsil şəcərəsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://vyshka.azeurotel.com/arxiv/2002/13/6.htm
* http://www.anl.az/down/meqale/azerbaycan/azerbaycan_yanvar2009/67087.htm
* http://news.milli.az/culture/132234.html
Vaqif Buduqlu

**Vaqif Buduqlu** və ya əsl adı ilə **Vaqif Ziyəddin oğlu Piriyev** () — Azərbaycan tarixçisi, tarix elmləri doktoru (1989), professor, Əməkdar elm xadimi.

## Həyatı
Vaqif Buduqlu 13 sentyabr 1938-ci ildə Quba rayonunun Buduq kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsini bitirmişdir. 1972-ci ildə namizədlik, 1989-cu ildə isə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. Doktorluq dissertasiyasının ixtisas şifri və ixtisasın adı: "07.00.02 – Vətən tarixi".

2005-ci ildə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur. 7 dekabr 2009-cu ildə prezident İlham Əliyev tərəfindən ona Əməkdar elm xadimi adı verilmişdir. "*The Cambridge History of Turkey*" əsərində ona istinad edilmişdir. 25 avqust 2010-cu ildə vəfat etmişdir.

## Əsas elmi nailiyyətləri
Çapdan çıxmış elmi əsərlərin ümumi sayı: 130, 11 monoqrafiya Xaricdə çıxmış elmi əsərlərin sayı: 20 Hülakular və Cəlaililər dövlətinin tədqiqi sahəsində 2 kitab və 80-dən artıq elmi məqalə nəşr etmişdir. XIII-XIV əsrlərə dair fars dilli mənbələrin azərbaycan dilinə tərcüməsi ilə məşğul olmuş və 5 tərcümə əsəri nəşr olmuşdur. Azərbaycanın orta əsrlər tarixi-coğrafiyası üzrə tədqiqatlar aparmış və bu fənnin tədrisi ilə məşğul olmuşdur. Son illərində əsas diqqətini Naxçıvanın orta əsrlər tarixinin öyrənilməsinə yönəltmiş və bu sahədə 1 kitabça, 10-dan artıq elmi məqalə və "Naxçıvan Ensiklopediyası" üçün 40-a qədər məqələ yazmışdır. Azərbaycan şəhərləri tarixinin tədqiqi ilə məşğul olur.

## Əsas elmi əsərləri
# Azərbaycan hülakular dövlətinin tənəzzülü dövrundə. Bakı, "Elm", 1978, 10, 25 ç.v.
# Buduq və buduqlular. Bakı, Sabah, 1994, 6, 5 ç.v.
# Azərbaycanın  tarixi. 7cilddə. III cild, Bakı, "Elm", 1999, 49 ç.v. (şərikli)
# Azərbaycanın  tarixi. Ali məktəblər üçün dərslik. Bakı, ADN, 1994, 49 ç.v. (şərikli)
# Azərbaycanın tarixi coğrafiyası. Dərs vəsaiti, Bakı, Araz, 2002, 10 ç.v.
# Azərbaycan XIII-XIV əsrlərdə. Bakı, Sabah, 2003, 30 ç.v.
# Azərbaycanın tarixi-siyasi coğrafiyası. Bakı, "Müəllim" nəşriyyatı, 2006

## İstinadlar
Rabotniçki FK

**Rabotniçki** — Makedoniya Respublikasında futbol klubu.

"Rabotniçki" futbol komandasının stadionu Makedoniyanın paytaxtı Skopye şəhərində yerləşir. 1937-ci ildə yaradılmış komanda əsasən keçmiş Yuqoslaviyanın ikinci divizionunda oynayıb. Komanda cəmi iki il Yuqoslaviyanın yüksək liqasında mübarizə aparıb. Makedoniya müstəqillik qazandıqdan sonra komanda ölkənin birinci divizionuna keçib. 2001-ci ildə "Rabotniçki" milli çempionatda ikinci yeri tutaraq, UEFA Kuboku uğrunda mübarizəyə qatılıb. İlk dəfə ölkə çempionu titulunu 2005-ci ildə rəsmiləşdirən Skopye komandası bir il sonra bu uğurunu təkrarlayıb. 2008-ci ildə isə üçüncü dəfə çempion olmaqla yanaşı ölkə kubokuna da sahib çıxıb.

Avropada çıxışları:

UEFA Kuboku 2002/2003

Rabotniçki (Makedoniya) — Vorskla (Ukrayna) 0:2; 2:0

UEFA Kuboku 2005/2006

Rabotniçki (Makedoniya) — Bazel (İsveçrə) 0:1; 6:2

UEFA Kuboku 2007/2008

Rabotniçki (Makedoniya) — Bolton Uenderers (Böyük Britaniya) 1:1; 0:1

UEFA Çempionlar Liqası 2004/2005

Rabotniçki (Makedoniya) — Skonto (Latviya) 6:0; 1:0

Rabotniçki (Makedoniya) — Lokomotiv (Rusiya) 1:1; 0:2

UEFA Çempionlar Liqası 2005/2006

Rabotniçki (Makedoniya) — F91 Dyudelanj (Lüksemburq) 0:0; 0:1

Rabotniçki (Makedoniya) — Debretsen (Lüksemburq) 4:1; 1:1

Rabotniçki (Makedoniya) — Lill (Fransa) 0:1; 3:0

UEFA Çempionlar Liqası 2008/2009

Rabotniçki (Makedoniya) — İnter (Azərbaycan) 1:1; 0:0

## Mənbə
* Rəqibimizlə tanış olun
İbrahim bəy Davatdarov

**İbrahim bəy Mirzə Əhməd bəy oğlu Davatdarov** () — çar ordusunun polkovniki

## Həyatı
İbrahim bəy Davatdarov 14 sentyabr 1851-ci ildə Şuşa qəzasının Ərəblər kəndində anadan olmuşdur. İlkin evdə təhsil almış, Tiflis Piyada Yunker kursunu bitirmişdir. 1868-ci ildə unter-zabit kimi 16-cı Minqreli Qrenadyor alayında xidmətə başlamışdır. 15 sentyabr 1869-cu ildə Tiflis Piyada Yunker məktəbinə ezam olunmuş, məktəbi 1871-ci ildə müvəffəqiyyətlə bitirdikdən sonra 157-ci Dərbənd alayına dəyişilmişdir. Çar hərbi baxışda Davatdarovu bəyənmiş, ona şəxsən özü praporşik rütbəsi vermişdir. O, bu rütbədən polkovnik rütbəsinədək yüksələ bilmişdi.

İbrahim bəy Davatdarov 1902-ci ildə vəfat edib.

## Ailəsi
İbrahim bəy Həmidə xanım Əhmədbəy qızı Cavanşirlə ailə qurmuşdu. Müzəffər bəy adlı oğlu, Mina xanım adlı qızı vardı.

## Mükafatları
İbrahim bəy Davatdarov 1877–1878-ci il Rus-Osmanlı savaşında göstərdiyi şücaətə görə 4-cü dərəcəli "Müqəddəs Stanislav" ordeni, 2-ci dərəcəli "Müqəddəs Stanislav" ordeni, 2-ci dərəcəli "Müqəddəs Anna" ordeni ilə təltif olunmuşdu.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Davatdarovlar, "Soy" jurnalı, 2011, № 9, səh.3–5.

## İstinadlar
Gülçöhrə Şəfiyeva

**Gülçöhrə Məmməd qızı Şəfiyeva** () — Azərbaycan rejissoru, Azərbaycan respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi (2006) Prezident təqaüdçüsü (2018–2023).

## Həyatı
Gülçöhrə Şəfiyeva 1949-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. Ü. Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını bitirib. 

Aktyor Səyavuş Şəfiyevin bacısı idi.

Sənətkar uzun müddətdir şəkər xəstəliyindən əziyyət çəkirdi, iyun ayında bir ayağı amputasiya edilmişdi. 23 dekabr 2023-cü ildə 74 yaşında vəfat edib.

## Fəaliyyəti

Uzun illər Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi mərkəzi aparatında müxtəlif vəzifələrdə çalışıb.

G. Şəfiyeva 1994-cü ildən bu günə kimi Heydər Əliyev adına Sarayın baş rejissoru olub.

Gülçöhrə Şəfiyeva Rusiyada (Moskva, Sankt-Peterburq), Gürcüstanda, Türkiyədə, Fransada Azərbaycan mədəniyyətini təbliğ etmək məqsədilə hazırlanan tədbirlərin, Rusiyada, Misirdə, Birləşmiş Ərəb Əmirliyində keçirilən Azərbaycan Mədəniyyət Günlərinin, Azərbaycanda Rusiya Federasiyası İlinin açılış mərasiminin quruluşçu rejissoru olmuşdur.

G. Şəfiyevanın uğurlu işləri sırasında Ü. Hacıbəyov və M. Maqomayevin 110, Bülbülün 100, S. Aşurbəylinin 90, M. Maqomayev 60 illik yubiley tədbirlərini və "Gülüstan" Sarayında, habelə Bakı Əyləncə Mərkəzində keçirilən konsert proqramlarını xüsusi qeyd etmək lazımdır.

İstedadlı rejissor gənc müğənnilərin və ifaçıların — Zülfiyyə Xanbabayevanın, Faiq Ağayevin, Röya Ayxanın, Almaz Ələsgərlinin, Nazpəri Dostəliyevanın yaradıcılıq gecələrinin keçirilməsinin təşəbbüskarı və müəllifidir. 9 may 2012-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə və 1 may 2017-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür. 9 may 2018-ci ildə Azərbaycanın Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
AFK Çempionlar Liqası

**AFK Çempionlar Liqası** — AFK Çempionlar Liqası (ACL olaraq qısaldılmış), Asiya Futbol Konfederasiyasının (AFK) təşkil etdiyi illik qitə klub futbolu yarışması. 2002-ci ildə təqdim olunan yarış, 1967-ci ildə başlamış Asiya Klublar Birinciliyinin davamıdır.

Yarışın qrup mərhələsində cəmi 32 klub mübarizə aparır. Asiyanın ən güclü milli liqalarından olan çempionlar avtomatik qatılır, seçmə pley-off mərhələsinə vəsiqə qazanan aşağı səviyyəli ölkələrdən olan klublar AFK Kubokunda iştirak etmək hüququ qazanır. 2009-cu ildən bəri çempionlar avtomatik olaraq CONCACAF Çempionlar Liqasına bənzəyən növbəti ilki yarışlarda iştirak etmirlər. AFC Çempionlar Liqasının qalibi FİFA Klublararası Dünya Kubokuna vəsiqə qazanır.

## Bütün finallar

## Ölkələr üzrə nəticələr
KAF Çempionlar Liqası

**Afrika Çempionlar Kuboku / Liqası**


**Sıra**
**Mövsüm**
**Qalib**
**Finalçı**
**Hesab**
1
1964
**Oriks Duala (Kamerun)**
Stad Malien (Mali)
9–0
2
1966
**Stad Əbican (Fil dişi Sahili)**
Real Bamako (Mali)
2–3,4–2
3
1967
**TP Enqlebert (Zair)**
Aşante Kotoko (Qana)
2:2 / 4–1
4
1968
**TP Enqlebert (Zair)**
Etoyle Filante (Toqo)
10–0
5
1969
**Əl-İsmaili (Misir)**
TP Enqlebert (Zair)
3:1 / 6–0
6
1970
**Aşante Kotoko (Qana)**
TP Enqlebert (Zair)
1:1 /5 −1
7
1971
**Kenon Yaunde (Kamerun)**
Aşante Kotoko (Qana)
0:3 / 2:0 / 1:0
8
1972
**Hafiya (Qvineya)**
Simba FK (Uqanda)
4:2 / 3:2
9
1973
**AS Vita Klab (Zair)**
Aşante Kotoko (Qana)
3:0 / 2:4
10
1974
**KARA Brazzavil (Konqo)**
Məhəllə Əl Kubra (Misir)
4:2 / 2:0
11
1975
**Hafiya Konakri (Qvineya)**
Enuqu Reyncers (Nigeriya)
1:0 / 2:2
12
1976
**Maludiya Şabiya (Əlcazair)**
Hafiya Konakri (Qvineya)
3:0 / 0:3 p.4:2
13
1977
**Hafiya Konakri (Qvineya)**
Harts Of Ouk (Qana)
3:2 / 1:0
14
1978
**Kenon Yaunde (Kamerun)**
Hafiya Konakri (Qvineya)
2:0 / 0:0
15
1979
**Union Duala (Kamerun)**
Harts Of Ouk (Qana)
1:0 / 0:1 p.5:3
16
1980
**Kenon Yaunde (Kamerun)**
AS Bilima (Zair)
2:2 / 3:0
17
1981
**Jöness Elektronik Tizi-Uzu (Əlcazair)**
AS Vita Klab (Zair)
4:0 / 1:0
18
1982
**Əl-Əhli Qahirə (Misir)**
Aşante Kotoko (Qana)
3:0 / 1:1
19
1983
**Aşante Kotoko (Qana)**
Əl-Əhli Qahirə (Misir)
1:0 / 0:0
20
1984
**Zəmələk (Misir)**
Şutinq Starz (Nigeriya)
2:0 / 1:0
21
1985
**FAR Rabat (Mərakeş)**
AS Bilima (Zair)
5:2 / 1:1
22
1986
**Zəmələk (Misir)**
Afrika Sports (Fil dişi Sahili)
2:0 / 0:2 p.4:2
23
1987
**Əl-Əhli Qahirə (Misir)**
Əl-Hilal (Sudan)
2:0 / 0:0
24
1988
**Entente (Əlcazair)**
&nbsp;
&nbsp;
25
1989
**Raca Kasablanka (Mərakeş)**
&nbsp;
&nbsp;
26
1990
**Jöness Elektronik (Əlcazair)**
&nbsp;
&nbsp;
27
1991
**Klub Afriken (Tunis)**
&nbsp;
&nbsp;
28
1992
**Vidad Atletik (Mərakeş)**
&nbsp;
&nbsp;
29
1993
**Zəmələk (Misir)**
&nbsp;
&nbsp;
30
1994
**Esparens (Tunis)**
&nbsp;
&nbsp;
31
1995
**Orlando Payters (Cənubi Afrika)**
&nbsp;
&nbsp;
32
1996
**Zəmələk (Misir)**
&nbsp;
&nbsp;
33
1997
**Raca Kasablanka (Mərakeş)**
&nbsp;
&nbsp;
34
1998
**Raca Kasablanka (Mərakeş)**
&nbsp;
&nbsp;
35
1999
**Raca Kasablanka (Mərakeş)**
Esperanse (Tunis)
0:0; 0:0_p.4:3
36
2000
**Harts Of Ouk (Qana)**
Esperanse (Tunis)
2:1; 3:1

## İstinadlar
1.

2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
Rəhim Alxas

**Rəhim Alxas** (; tam adı: *Rəhim Xəlfə oğlu Alxasov*; ) — xınalıqlı şair, aşıq, publisist, poliqlot, pedaqoq.

## Həyatı və yaradıcılığı
Rəhim Alxas 20 mart 1937-ci ildə Quba rayonunun Xınalıq kəndində anadan olmuşdur.

Məşhur xınalıqlı şair Rəhim Alxasın yaradıcılıq dövrü XX əsrin ikinci yarısına aiddir. Beş dildə – Azərbaycan, xınalıq, özbək, tatar və türkmən dillərində şeirlərin müəllifi və Xınalıq kənd orta məktəbinin müəllimi olmuş Rəhim Alxas xınalıq dili barədə xeyli tədqiqat işi aparmış və müəyyən etmişdir ki, Xınalıq dilində fellər həm cinsə, həm də insan və heyvana görə fərqlənir. Məsələn, *"gəlir"* sözü qadın, kişi və heyvana görə müxtəlif tərzdə səslənir.

Şairin öz doğma kəndinə sıx bağlılığını əks etdirən bir şeir belədir:

Bahar çağı Xınalığım, 
Girən zaman dondan-dona,
Dəyişmərəm bir kəndimi,
Yüz Parisə, min Londona.


Onun yazılarından da xınalıqlıların Allaha necə inandıqları bir daha aydın görünür:

Biz elə Allaha inanırıq ki, 
Poladdan, dəmirdən iti ox eylər.
Çoxdan az eyləyər, azdan çox eylər,
Bir ovuc torpaqla gözü tox eylər,
Yoxdan var eyləyər, vardan yox eylər.


Rəhim Alxas Xınalıqda Xıdır Nəbi məscidində imamlıq etmişdir.

Bütün şahdağlıların fəхri, görkəmli xınalıqlı şair Rəhim Alxas doğulub, boya-başa çatdığı doğma Xınalıq kəndində 2003-cü il sentyabr ayının 20-də vəfat etsə də, həmin gün onun cənazəsi ailəsinin məskunlaşdığı Quba rayonunun Vladimirovka (Gülüstan) kəndinə gətirilmiş, sentyabr ayının 21-də həmin kəndin qəbiristanında dəfn edilmişdir.

## Kitabları
**Vətən təranələri*. Bakı, "Elm", 1990 
**«Хыналыкъ» (Шеирдир. Аьфсанаьдйаь гьаькъикъаьтирдир.)*, Азаьрнаьшр, Бокку – 1992, 124 с. ISBN 5-552-01197-X 
**Xınalıq: Şerlər və tərcümələr*. Bakı, "Azərnəşr", 1992 
**Sənin tellərinə qurban olum mən*. Bakı, "Şirvannəşr", 2000 
**Xınalıqlı Seyidqələm Baba: Hekayələr və kəramətlər*. Bakı, "Şirvannəşr", 2001 
**Xınalıq və xınalıqlılar*. Bakı, "Şirvannəşr", 2003 
**Sənət inciləri*. Bakı, "Şirvannəşr", 2003 

## Tərcümələri
*Низами Гаьнджаьви, «ХIикмаьти чаьлаьнг» («Хаьмсаь» - шилли парчад), Азаьрнаьшр, Бокку – 1991, 51 с. ISBN 5-552-00574-0 

## Mənbə
* Xınalıq – açıq səma altında muzey
* XINALIQ – KEÇMİŞ VƏ GƏLƏCƏK ARASINDAKI GÖZƏLLİK 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəhim Alxas - 81
İnteramerikan Kuboku (futbol)

**<font size="6">İnteramerikan Kuboku**

İnteramerikan kuboku (ispanca: Copa Interamericana)
Libertadores və KONKAKAF kuboklarının qalibləri arasında oynanılan
beynəlxalq turnirdir.

**S**
**İl**
**Çempion**
**FinalÇİ**
**Hesab**
1
1969
**Estudiantes (Argentina)**
Toluka (Meksika)
2:1 / 1:2 / 3:0
2
1972
**[[Nasyonal FK|Nasyonal (Uruqvay)]]**
Kruz Azul (Meksika)
1:1 / 2:1
3
1973
**İndependyente (Argentina)**
Olimpiya (Honduras)
2:1 / 2:0
4
1974
**İndependyente (Argentina)**
Deportivo Munitsipal (Qvatemala)
1:0 / 0:1 p. 4:2
5
1976
**İndependyente (Argentina)**
Atletiko Espanyol (Meksika)
2:2 / 4:2
6
1978
**Amerika (Meksika)**
Boka Xuniors (Argentina)
0:3 / 1:0 / 2:1
7
1980
**Olimpiya (Paraqvay)**
Deportivo FAS (Salvador)
3:3 / 5:0
8
1981
**UNAM (Meksika)**
Nasyonal (Uruqvay)
3:1 / 1:3 / 2:1
9
1986
**Argentinos Xuniors (Argentina)**
Defens Fors (Trinidad və Tabaqo)
1:0
10
1987
**River Pleyt (Argentina)**
LD Alaxuelense (Kosta Rika)
0:0 / 3:0
11
1989
**[[Nasyonal FK|Nasyonal (Uruqvay)]]**
Olimpiya (Honduras)
1:1 / 4:0
12
1990
**Atletiko Nasyonal (Kolumbiya)**
UNAM (Meksika)
2:0 / 4:0
13
1991
**Amerika (Meksika)**
Olimpiya (Paraqvay)
1:1 / 2:1
14
1992
**Kolo Kolo (Çili)**
Puebla (Meksika)
4:1 / 3:1
15
1994
**Universidad Katolika (Çili)**
Saprissa (Kosta Rika)
1:3 / 5:1
16
1995
**Veles Sarsfild (Argentina)**
Kartagines (Kosta Rika)
0:0 / 2:0
17
1997
**Atletiko Nasyonal (Kolumbiya)**
Saprissa (Kosta Rika)
3:2
18
1998
**Di Si Yunayted (ABŞ)**
Vasko da Qama (Braziliya)
0:1 / 2:0
Azərbaycan Kuboku

**Azərbaycan Kuboku** — Azərbaycan futbol klubları üçün hər il keçirilən müsabiqə. Azərbaycan Kuboku adətən sentyabr ayından may ayına kimi keçirilir. Azərbaycan Kubokunun qalibi Azərbaycanın UEFA klub sıralamasında aldığı yerdən asılı olaraq UEFA Avropa Liqası və ya UEFA Avropa Konfrans Liqasında iştirak hüququ qazanır.

## Tarixi

Ölkə kubokunun finalında yalnız 16 klub çıxış edib.

## Bütün finallar

* "Mövsüm" sütunu turnirin keçirildiyi tarixi bildirir.
* İki matçdan ibarət final oyunları sıra ilə düzülmüşdür.
* "Hesab" sütununda göstərilən hesablar final matçı barədə məqaləni əks etdirir.

#### Mükafatçı klublar

### Titullar

### Azərbaycan SSR kubokunun çempionları

*1936: Stroitel Yuqa Baku
*1937: Temp Baku
*1938: Temp Baku
*1939: Lokomotiv Baku
*1940: Dinamo Baku
*1941–46: *Keçirilməyib*
*1947: Pişşevik Baku
*1948: Pişşevik Baku
*1949: KKF Baku
*1950: Trudovıe Rezervı Baku
*1951: Zavod im. S.M.Budennoqo Baku
*1952: Zavod im. S.M.Budennoqo Baku
*1953: Dinamo Baku

*1954: BODO Baku
*1955: Zavod im. S.M.Budennoqo Baku
*1956: NPU Ordconikidzeneft Baku
*1957: Məhsul Tovuz
*1958: SK BO PVO Baku
*1959: Neftyannik Quba
*1960: ATZ Sumqayıt
*1961: NPU Ordconikidzeneft Baku
*1962: OIK Baku
*1963: OIK Baku
*1964: Vostok Baku
*1965: Vostok Baku
*1966: Vostok Baku

*1967: Apşeron Baku
*1968: Politexnik Minqeçaur
*1969: OIK Baku
*1970: OIK Baku
*1971: Suruxanets Salyan
*1972: Izolit [Minqeçaur
*1973: OIK Baku
*1974: OIK Baku
*1975: Suruxanets Bakı
*1976: OIK Baku
*1977: Suruxanets Bakı
*1978: OIK Baku
*1979: Suruxanets Bakı

*1980: Energetik Əli-Bayramlı
*1981: Gənclik Baku
*1982: Gənclik Baku
*1983: Viləş Masallı
*1984: Konditer Gəncə
*1985: Konditer Gəncə
*1986: İnşaatçı Sabirabad
*1987: Xəzər Lənkəran
*1988: Araz Baku
*1989: Gənclik Baku
*1990: Qarabağ
*1991: İnşaatçı Baku

## Qeydlər

1.&nbsp; 90 dəqiqənin sonunda hesab 1-1 idi.

2.&nbsp; 90 dəqiqənin sonunda hesab 0-0 idi.

3.&nbsp; 2001/2002 mövsümündə keçirilən Azərbaycan kuboku klublar və AFFA arasında yaranan qarşıdurmaya görə yarımçıq dayandırılmışdır. Bundan sonra klublar özləri alternativ kubok təşkil etmişlər. Kubokun sonda qalibi "Neftçi" klubu olmuşdur. Lakin həmin mövsüm alternativ təşkil edilən kubokun nəticəsi rəsmi olaraq tanınmır.

4.&nbsp; 90 dəqiqənin sonunda hesab 0-0 idi.

5.&nbsp; 90 dəqiqənin sonunda hesab 1-1 idi.

6.&nbsp; 90 dəqiqənin sonunda hesab 0-0 idi.

7.&nbsp; 90 dəqiqənin sonunda hesab 0-0 idi.

## Statistika və rekordlar

## Mənbə

# Azərbaycan Futbolu: Təqvim-Məlumat Kitabı - Bakı 2004
# https://en.wikipedia.org/wiki/2005%E2%80%9306_Azerbaijan_Cup 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Peşəkar Futbol Liqasının rəsmi saytı
*Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının rəsmi saytı
Kazım Əliverdibəyov

**Əliverdibəyov Kazım Ağalar bəy oğlu ** () — dirijor, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1978). Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2010)

## Həyatı
Kazım Ağalar bəy oglu Əliverdibəyov 27 noyabr 1934-cü ildə Bakıda dünyaya göz açıb.1944-54-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının (indiki Üzeyir Hacibəyli adna Bakı Musiqi Akademiyası) nəzdində fəaliyyət göstərən onillik musiqi məktəbinin skripka sinfində oxuyub. Orta təhsilini bitirdikdən sonra konservatoriyanm Xor dirijorluq fakültəsinə daxil olub. 1957-ci ildə, hələ tələbə ikən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına (indiki Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrı) dirijor vəzifəsinə dəvət olunub. 1959-cu ildə ali təhsilini başa vurub. Bir il sonra dirijorluq fəaliyyətini Azərbaycan Dövlət Akademiyası Opera va Balet Teatrında davam etdirib.

1978-ci ildə Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına, 1981-ci ildə dosent, 1991-ci ildəsə professor elmi adına layiq görülüb.

Kazım Əliverdibəyov 19 dekabr 2022-ci ildə vəfat edib.

## Ailəsi
* Musiqişünas Ağalar bəy Əliverdibəyovun oğludur.
* Skripkaçı Rasim Əliverdibəyovun, bəstəkar Nazim Əliverdibəyovun, pianoçu Nüşabə Əliverdibəyovanın qardaşıdır.

## Fəaliyyəti
Teatrın repertuarına daxil olan bir çox opera və balet tamaşalarını – "Leyli və Məcnun", "Aşıq Qərib", "Gəlin qayası", "Şah İsmayıl", "Vaqif", "Madam Batterflyay", "Sevilya bərbəri", "Karmen" operaları, eyni zamanda "Don Kixot" (Minkus), "Jizel", "Xəzər balladası, "Bolero", "Karmen-süita", "Paxita", "Şopeniana" baletlərini idarə edir.

Teatrda çalışmaqla yanaşı, 1963-cü ildən Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının Opera hazırlıgı va xor dirijorluq fakültəsində dirijorluqdan dərs deməyə başlayıb.1985-ci ildə konservatoriyada, çalışdığı fakültədə kafedra müdiri vəzifəsinə təyin olunub. Üç il sonra Azarbaycan Dövlət Opera va Balet Teatrının baş dirijorluğu ona həvalə edilib.

1996-cı ildə Türkiyə dövlətindən dəvət gəlib. Bu tarixdən etibarən Kazım bəy on il orada yaşayıb. İzmirdəki 9 Eylül Universitetində simfonik orkestrə rəhbərlik edib və eyni zamanda dirijorluqdan dərs deyib.

2006-cı ildə Bakiya qayıtdıqdan sonra yenidən Opera va Balet Teatrında fəaliyyətini davam etdirib. Eyni zamanda, Bakı Musiqi Akademiyasınn opera hazırlığı kafedrasının əməkdaşı kimi tədrislə məşğul olub. 2010-cu ildə Opera va Balet Teatrındakı vəzifəsiylə vidalaşıb. O vaxtdan bu yana Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının solo oxuma va opera hazırlığı kafedrasının professoru kimi çalışıb. 

## Mükafatları
* Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadim — 10.01.1978
* Azərbaycan SSR Ali Sovetinin fəxri fərmanı — 21.05.1970
*Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 31.05.2010.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Дирижер Кязим Аливердибеков: "Именно Узеир бек настоял на том, чтобы мы получили музыкальное образование"
* В Баку отметили 80-летний юбилей выдающегося азербайджанского дирижёра
Qazaxıstan Futbol İttifaqı

**Qazaxıstan Futbol İttifaqı** — Qazaxıstanda futbol ittifaqı.

Qazaxıstan Futbol İttifaqı 1914-cü ildə yaranıb. 1994-cü ildən FİFA, 2002-ci ildən UEFA-nın üzvüdü.

Ərazisinin 12%-i Avropa qitəsinə düşən Qazaxıstan əvvəlcə Asiya Futbol Konfederasiyasının üzvü olsa da, 2002-ci ilin aprelin 25-dən rəsmən UEFA-ya qəbul edildi.

Ölkə paytaxtı statusu 1997-ci ildə Astana şəhərinə keçsə də, Qazaxıstan Futbol İttifaqının qərargahı Almatıda qalmaqdadır, ölkə yığması ev oyunlarını da məhz bu şəhərdə keçirir.

Qazaxıstan futbolu sovet dövründə ən yüksək nailiyyətə 1986-cı ildə imza atıb: respublikanın SSRİ-nin güclülər dəstəsində yeganə təmsilçisi "Kayrat" ölkə çempionatında 7-ci yeri tutub.
Nazim Hacıəlibəyov

**Nazim Ənvər oğlu Hacıəlibəyov** () — Azərbaycan dirijoru, Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrının baş dirijoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi (2009).

## Həyat və fəaliyyəti
Nazim Hacıəlibəyov 3 iyul 1959-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1985-ci ildə Ü. Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının dirijorluq fakültəsini bitirib.

1983-cü ildən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya teatrında işləyir. 1987-ci ildə Moskvada "Bolşoy Teatr"da təcrübədə olub, 1990-cı ildə təcrübəni uğurla başa çatdırıb, Opera Simfonik orkestrinin dirijoru ixtisası alaraq yenidən həmin teatra qayıdıb. 1992-ci ildən teatrın baş dirijoru işləyib. Hal-hazırda Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrının baş dirijorudur.

Bu müddətdə 25-dən çox həm klassik, həm də müasir əsərlərin musiqilərinə quruluş veribdir. "Hicran", "Beş manatlıq gəlin", "50 yaşında cavan", "Qızıl toy", "On min dollarlıq keyf", "Hərənin öz ulduzu", "Pominalnaya molitva", "Silva", "İki küpə girən qarı", "Şən dul qadın", "Nəğməli Könül", "Nümunəvi qaraçı", "O olmasın, bu olsun", "Hələlik", "Bankir adaxlı", "Səhnədə məhəbbət", "Əlin cibində olsun", "Talelər qovuşanda", "Çılğın Qaskonyalı", "Bir günlük siğə", "Volqalı Canan", "Məhəbbət oyunu" və s. kimi əsərlər bu qəbildəndir.

Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə Nazim Hacıəlibəyov 5 may 2009-cu ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adına layiq görülüb. 9 may 2012-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə və 1 may 2017-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Abbasqulu xan Kəngərli

**Abbasqulu xan Kəngərli** () — Naxçıvan xanı.

## Həyatı
1780-ci illərin əvvəllərində İbrahimxəlil xan Cavanşir yardımı ilə Murtuzaqulu xanın dördüncü oğlu Abbasqulu xan Naxçıvanın hakimi oldu. 1783-cü ildə İsfahan hakimi Əlimurad xan Zənd Naxçıvana soxulur. Naxçıvan hakimi Abbasqulu xan Kəngərli Qarabağa pənah gətirir. İbrahimxəlil xan Abbasqulu xana Qarabağdan asılı olmaq şərtiylə yardım edəcəyinə söz verdi.

Bəzi qaynaqlara görə, Abbasqulu xan 1783-cü ildə Əlimərdan xan Zəndin çağırışı ilə Urmiya hakimi Imamqulu xanın üstünə hücum etmişdi. Əlimərdan xanın sərkərdəsi Əmiraslan xan Araşlı-Avşar Urmiyaya yürüş edəndə birləşmiş qoşuna Abbasqulu xan da qatılmışdı. Tarixçi yazır: "Əmiraslan xanın qoşununun sərkərdələri Əhməd xan Müqəddəm, Nəcəfqulu xan Dünbili, Əhməd xan Dünbili, Sadıq xan Şəqaqi, Abbasqulu xan Kəngərli, Süleyman xan Dünbili, Şahbaz xan Dünbili və başqaları idilər. Onlar Quşçu gədiyindən keçib Imamqulu xanın qoşununa hücum etdilər". Abbasqulu xanın əmisioğlu Cəfərqulu xan 1783-cü ildə onu devirib Naxçıvanda hakim oldu.

Abbasqulu xan kömək üçün yenidən Qarabağ xanı İbrahimxəlil xan Cavanşir müraciət etdi. 1787-ci ildə Ibrahimxəlil xan Naxçıvana yürüş edir. Qarabağ qoşunları Naxçıvanda görünən kimi Cəfərqulu xan qaçıb gizlənir. İbrahimxəlil xan Abbasqulu xanı Naxçıvan hakimliyinə bərpa edir. 1787-ci ildə ildə Kəlbəli xan Kəngərli Abbasqulu xanı devirib xanlığa yiyələnir. İbrahimxəlil xan məktub yazıb Abbasqulu xana ümid verir ki, yaxın çağlarda yenidən Naxçıvana yürüş edəcək. İbrahimxəlil xan Naxçıvana yürüş etsə də, məğlub olub geri çəkildi. Kəlbəli xan Kəngərli Naxçıvan taxtında bərqərar oldu. Abbasqulu xan tarix səhnəsindən çıxdı.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Abbasqulu xan Kəngərli, Bakı, "Mütərcim", 2013, −68 səh.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Kəngərli eli
* Naxçıvan xanlığı
Ramiz Həsənov (diplomat)

**Ramiz Ayvaz oğlu Həsənov** () — Azərbaycan diplomatı, Azərbaycan Respublikasının İspaniya Krallığında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri.

## Həyatı
Ramiz Həsənov 20 avqust 1961-ci ildə Marneuli şəhərinin Alqet (Məscidli Görarxı) kəndində anadan olmuşdur. 1978–1983-cü illərdə Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunda təhsil almışdır.

1983–1990-cı illərdə SSRİ Xarici Ticarət Nazirliyində çalışmışdır. 1990–1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Xarici İqtisadi Əlaqələr Komissiyasında fəaliyyət göstərmişdir. 1993–1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Xarici İqtisadi Əlaqələr Nazirliyində məsul vəzifədə çalışmışdır.

1997–2004-cü illərdə Ramiz Həsənov Azərbaycan Respublikası "Azərkontrakt" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti sədrinin 1-ci müavini olmuşdur.

2004–2005-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Gürcüstan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsində çalışmışdır.

14 dekabr 2005-ci ildə Azərbaycan Respublikası Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Agentliyinin baş direktoru vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 2008–2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsinin sədri olmuşdur.

15 may 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının xarici işlər nazirinin müavini təyin olunmuş, 19 aprel 2021-ci ildə vəzifəsindən azad edilmişdir. Elə həmin gün Azərbaycan Respublikasının İspaniya Krallığında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilmişdir.

Eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının Andorra Knyazlığında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilmişdir.

## Ailəsi
Raziyə Polux qızı Həsənova (d. 1967) adlı xanım ilə ailəlidir, 2 övladı var.

## İstinadlar

## Mənbə
* Ramiz Ayvaz oğlu Həsənov
* Kim kimdir, eldən soruş? 
* Azərbaycan Respublikasının Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi
Lixtenşteyn Futbol Federasiyası

**Lixtenşteyn Futbol Federasiyası** — 1934-cü ildə (bəzi mənbələrə görə 1933-cü ildə) yaradılsa da, FİFA və UEFA-ya 40 il sonra — 1974-də daxil olub.

Lixtenşteyn yığması rəsmi beynəlxalq yarışlarda 1994-cü ildən çıxış edir. Həmin il aprelin 27-də Belfastda AÇSO turniri çərçivəsində Şimali İrlandiya futbolçularına 1:4 hesabı ilə məğlub olub. İlk matçda ilk qolu Daniel Hasler vurub. Debütantın 1995-ci il iyunun 3-də öz meydanında güclü İrlandiya ilə heç-heçə — 0:0 oynaması Avropada böyük əks-səda doğurdu.

## Xarici keçidlər
* 
* Lixtenşteyn  FİFA saytında
* Lixtenşteyn UEFA saytında