Böyük savaş (film, 1980)

**Böyük savaş** (ing. *The Big Brawl,* çin. *殺手壕*) — 1980-ci il tarixli döyüş sənətləri filmidir. Ceki Çanın Amerika film bazarına girmək üçün ilk cəhdi. Bir Honq Konq və Amerika istehsalı olan Robert Klouzun rejissoru olduğu və Əjdahanın çıxışı komandasının əksəriyyətinin yer aldığı film.

Film ilk növbədə 1930-cu illərdə İllinoys ştatının Çikaqo şəhərində çəkilir (baxmayaraq ki, Texasda çəkilmişdi) və Mafiyanı təkbaşına boynuna götürdüyü Çinli Amerika döyüş sənətçisi Çanın obrazını izləyir. Filmdə məşhur Xaç atası Luka Brazini canlandıran Lenni Montananın bir görünüşü var.

Şimali Amerika və Honq Konqda mülayim bir müvəffəqiyyət olsa da, Böyük savaş, digər Asiya və Avropa bazarlarında daha çox müvəffəqiyyətə davam etsə də, bu bazarlarda gözləntilərin altında performans göstərdiyinə görə məyus oldu. Bununla birlikdə filmin Şimali Amerikadakı məyusedici performansı, Çana Top nüvəsi qaçışında Yapon yarış avtomobili sürücüsü kimi köməkçi rolları sınamağı tövsiyə etdi. Çan daha sonra 1985-ci ildə bu filmlə eyni aqibəti yaşayan Himayədar ilə Amerika bazarına girməyə başqa bir cəhd etdi. Bronksda qalmaqal ilə 1995-ci ilə qədər imzalı yumorunu və kaskadyor işini nümayiş etdirən Ceki Çanın filmi Amerika teatrlarında hit oldu.

= Məzmunu =
Amerika, 1930-cu illər. Ceki Çan, atasının qadağalarına baxmayaraq, kiçik bir gəlir əldə edərək, müxtəlif küçə yarışlarına qatılan bir Koreyalı gənc döyüşçü Cerri Kvanın rolunu oynayır. Cerrinin atası oğlunun döyüşməyi sevdiyindən bədbəxtdir. Lakin, Cerrinin əmisi, əksinə, qardaşı oğluna döyüş sənətləri öyrətməklə onu təşviq edir.

Mafiya başçısı cənab Domenici gəncin qabiliyyətlərini öyrəndikdən sonra onu "Öpüş" adlı məğlubiyyətsiz çempionun iştirak edəcəyi qarşıdakı döyüş turnirində istifadə etməyə qərar verdi. Domenici tərəfindən maliyyələşdirilən döyüşçü ləqəbini məğlub və şikəst rəqiblərini dodaqlarından öpmək vərdişinə görə aldı. Cerri  bu döyüş üçün 15.000 dollar ala bilər. Cerri imtina edir, lakin sonra mafiya qardaşının gəlinini qaçırır və Cerri razılaşmaq məcburiyyətində qalır. Bir neçə həftəlik məşqdən sonra Cerrini yarışa hazır kimi tanıyan əmisi ilə birlikdə uzun məşğələlər oxuyur. Cerri turnirə əmisi və rəfiqəsi ilə gəlir.

Turnir iştirakçıların kütləvi davası ilə başlayır, ardınca tək döyüşlər. Cerri, rəqiblərini bir-bir məğlub edərək tanınmış bir lider olur. Arxasında "Öpüş" də var, o isə heç bir döyüşdə uduzmur. Ancaq "Öpüş", Cerridən fərqli olaraq, vicdansız və vəhşicəsinə mübarizə aparır, rəqiblərini eybəcərləşdirir və öldürür. Finalda dəqiq kimin mübarizə aparacağı bəlli olur. Döyüşün nəticəsi ilə bağlı heç bir şübhə yoxdur: Koreyalı "Öpüş" -dən daha güclüdür.

Bu vaxt, atasının rəqibi ilə müqavilə bağlayan mafiya başçısının oğlu David, "Öpüş" ilə Cerrinin duelini pozmağa hər yolla çalışır: əks halda çox pul itirəcək. Cerrinin mütləq finala çıxacağını anlayan David, Cerrinin rəqibinə boyun əyməyəcəyi təqdirdə sonuncunu öldürməklə hədələyərək əmisini qaçırır. Cerri itaət edir. Tamaşaçılar qarışıqdır: Cerri həmişəkindən daha yavaş hərəkət edir, birinin ardınca bir ritmi itirdi. Mübarizəni açıq şəkildə uduzur.

Bununla birlikdə, keşik altında olan bir kilsədə kilidlənən Cerri dayı hələ oturmaq fikrində deyil. Bağlandığı skamyanı sındırır və sonra mühafizəçiləri döyərək zəng qülləsinə dırmaşır və qardaşı oğluna siqnal verərək zəngi çalır. Dayısının təhlükə altında olduğunu başa düşən Cerri, "Öpüşü" dəfələrlə yerə ataraq tam güclə döyüşməyə başlayır. "Öpüş", Davidin göstərişinə əməl edərək, Cerrini qanqsterlərin hücumuna məruz qaldığı bir kinoteatra cəlb edir. Adi quldurlarla iş görən Cerri, Davudun özü ilə bir duelə girir: bütün pisliklərinə baxmayaraq, qorxaqlardan uzaqdır. İki bıçaq gəzdirən David Cerrini yaraladı, lakin yenə də məğlub oldu. Koreyalı düşmənini asanlıqla öldürə bilər, ancaq Davud kimi olmaq istəmədən onu əsirgəyir. Bunun əvəzinə arenaya qayıdır və Öpüşü məğlub edir, sonra alnından öpmək üçün əyilir və məğlub olan çempionu açıq şəkildə alçaldır.

Davudun atası, xəyanəti öyrəndikdən sonra onu örtməkdən imtina etdi və indi qanqster oğlunu uzun müddət həbs cəzası gözləyir. Turnirin əsas mükafatını alan Cerri, evinə qayıdır.

= Rollarda =

* Ceki Çan — *Cerri Kvan*
* Xose Ferrer — *Mister Domenici* 
* Mako — *Cerri Kvanın döyüş sənətlərini öyrədən əmisi Herbert Kvan*
* Tzi Çaoli — *Cerri Kvanın atası, Çin restoranı sahibi*
* Kristin Devell — *Nensi*

= Həmçinin bax =

* Top nüvəsi qaçışı
* Himayədar

= İstinadlar =


= Xarici keçidlər =

*  Internet Movie Datebase saytında.
* "Böyük savaş" AllMovie saytında.
* "Böyük savaş" Rotten Tomatoes saytında.