open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oklend adaları

**Oklend adaları** () — Sakit okeanın cənubunda, Yeni Zelandiyaya məxsus olan vulkan məşəlli adalardır.

Bu qrup adalar Yeni Zelandiyanın Daxili adaları ərazisinə daxildir. Adalar inzibati cəhətdən hec bir regionun tərkibinə daxil edilməsədə, dövlətin  adlı idarə etmə orqanı tərəfindən idarə edilir.

Oklend adaları UNESCO Ümumdünya irsi siyahısına daxildir

## Coğrafiya
Adaların sahəsi 625,6&nbsp;km² təşkil edir. Arxipelaqın ən hündür nöqtəsi 600 metr təşkil edir. Arxipelaq bir necə ada və qayalıqlardan ibarətdir: 
* Oklend adası (Auckland Island) — (), 510 км²
* Adams adası (Adams Island) — (), 97,3 км²
* Enderbi (Enderby Island) — ()
* Disappointment (Disappointment Island) — ()
* Evinq (Ewing Island) — ()
* Rouz (Rose Island) — ()
* Dandas adası (Dundas Island) — ()
* Qrin adası (Green Island)

Bitki örtüyü əsasən çırtdan ağac və kollardan ibarətdir. Heyvanları əsasən dəniz canlılarıdır: Yeni Zelandiya dəniz pişiyi, Dəniz fili, Pinqvinlər və dəniz quşları.

XIX—XX əsrləri adaya gətirilən məməlilər, artıq 1990-cı illərdə tamamən məhv edilmişdir. Səbəb isə adaların ilkinliyini qoyuyub saxlamaq olmuşdur.  
Adalarda dəniz təbiət qoruğu fəaliyyət göstərir.

## Tarix
Adaların ilk kəşfi bölgənin yerli əhalisi tərəfindən olmuşdur. Enderbi adasında aparılan arxioloji qazıntılar zamanı polineziyalılara məxsus tapıntılar aşkarlanmışdır.

Belə guman edilir ki, adalar 1806-ci ildə Abraham Bristou tərəfindən kəşf edilmişdir.

## Əhali
Adalar daimi əhaliyə malik olmasa da, adaları tez-tez elmi məqsədlər üçün insanlar ziyarət edir. 1942—1945 ildə əsas adada qütb stansiyası fəaliyyət göstərirdi. Dəfələrlə adaları məskunlaşdırmağa cəhd göstərilsədə, sərt iqlim səbəbindən mümkünsüz olmuşdur.

## İstinadlar

## Mənbə
* Oklend adalarının dəniz təbiət qoruğu 

## Həmçinin bax
Mahatma Qandi Dəniz Milli Parkı

**Mahatma Qandi Dəniz Milli Parkı** () — Hindistana məxsus Andaman adalarında yerləşən milli park. Milli park Andaman və Nikobar adalarının paytaxtı Port-Blerdən 29 km uzaqlıqda yerləşir, sahəsi 281,5 km2 təşkil edir. 15 adadan və açıq dəniz kriklərindən ibarətdir. Milli parkın Colli Buoy və Red Skin adaları ekoturizm potensialına sahibdir. Bəzi mövsümlərdə milli parkdakı sualtı həyatı və mərcan riflərini görmək üçün şüşəli qayıq, dayvinq və snorkelinq xidmətləri təklif olunur.

## Tarixi
Mahatma Qandi Dəniz Milli Parkı 24 may 1983-cü ildə *Vəhşi həyatın qorunması haqqında qanun*a (1972) əsasən sulatı həyatı — mərcan riflərini və geniş yayılmış dəniz tısbağalarını qorumaq üçün yaradılmışdır. Adalar məskunlaşılmamış olsalar da, qonşu 8 kənddə 3000 nəfər yaşayır.

## Adalar

## Ekosistemlər
Milli parkdakı mərcan riflərinin çoxu sahilyanı mərcan rifləridir. Vegetasiyanın tipi və ölçüsü adadan adaya dəyişir. Milli parkda turist adaları ilə izolyasiya olunmuş adalar arasındakı fərqləri görmək mümkündür. Turist adalarında antropogen təsirlər aydın nəzərə çarpır. Benqal körfəzinin yaratdığı iqlim şəraiti səbəbi ilə bəzi adalar izolyasiya olunmuş və ya qorunmuşdur. Milli parkın ən böyük adası olan Tarmuqli manqrov bitkiləri, çimərliklər, kəsilməmiş ağaclar ilə əhatə olunub. Parkda yerləşən Tuinz adası dəniz tısbağaları üçün əhəmiyyətli çoxalma sahəsidir.

## Xarici keçidlər

* Mahatma Qandi Dəniz Milli Parkı
* Milli parkın statusu
Sultan Rüstəm Mirzə

**Rüstəm mirzə Səfəvi** (*İffət xan*)— Səfəvi şahzadəsi.

## Həyatı

### Səfəvilər hakimiyyətində
Sultan Hüseyn mirzə Səfəvinin oğlu idi, Qəndəharda doğulmuşdu. 1578-ci ildə Məhəmməd şah Xüdabəndə tərəfindən Zəmindəvar hakimi təyin olunmuşdu, lələsi Həmzə bəy Zülqədər idi. Zəmindəvar çox kiçik mülk olduğu üçün qardaşları Səncər mirzə və Əbu Səid mirzənin və lələsinin dəstəyi ilə Sistan hakimi Məlik Mahmuda hücum etmişdi, lakin qardaşı Müzəffər Hüseyn Mirzə Məlik Mahmudun kürəkəni olduğu üçün onunla hesablaşmalı oldu. Bu döyüşləin gedişində Məlik Mahmud öldürüldü. Bir sıra döyüşlərdən sonra qardaşı və Məlik Mahmud tərəfindən məğlub edildikdən və Zəmindəvar da əlindən çıxdıqdan sonra qardaşı Səncər mirzə və oğulları ilə 1594-cü ildə Əkbər şaha tabe oldu.

### Moğollar hakimiyyətində
1593–1595-ci illərdə Multan hakimi daha sonralar isə Patan hakimi olmuşdur. Sultan Cahangir dövründə, 1612-ci ildə Tatha və daha sonralar Allahabad hakimi olmuşdur. 1626-cı ildə Bihar hakimi təyin edilmiş, lakin çox qısa bir müddət sonra təqaüdə buraxılmışdı. 1641-ci ildə, 72-ci yaşında Aqrada vəfat etmişdir.

## Yaradıcılığı
*Fədai* təxəllüsü ilə şeirlər yazmışdır.

## Ailəsi
**Oğulları**
* Murad mirzə Səfəvi (ö. 1669) — Sultan Cahangir tərəfindən İltifat xan titulu verilmiş, Əbdürrəhim xan Xananın qızı ilə evlənmiş, Mirzə Mükram xan adlı oğlu olmuşdur.
* Şahrux mirzə Səfəvi
* Həsən mirzə Səfəvi (ö. 1649) — Sultan Cahangir tərəfindən Kuç hakimi təyin olunmuşdu.
* İbrahim mirzə Səfəvi
* Bədiüzzaman mirzə Səfəvi (ö. 1659) — Qucarat canişini

## İstinadlar
Bədiüzzaman mirzə Səfəvi

**Bədiüzzaman Mirzə Səfəvi** (*həmçinin 1624-cü ildən sonra* **Şahnəvaz xan**) — Səfəvi sülaləsindən gələn şahzadə və Böyük Moğol imperiyası sarayında ən güclü əmirlərdən biri. Moğol imperatoru Sultan Şahcahanın hakimiyyəti dövründə onun gücü özünün zirvəsinə çatmışdır. Bədiüzzaman Mirzə Səfəvi moğol imperatoru Övrəngzibin və onun oğlu şahzadə Murad Baxşın qayınatası olmuşdur.

## Həyatı
Sultan Rüstəm mirzənin oğlu idi. Bədiüzzaman Mirzə Səfənin aid olduğu Səfəvi sülaləsi tirəsinin kökü I İsmayılın oğlu Bəhram Mirzəyə gedib çıxırdı. O, Nauras Banu Bəyimlə evlənmişdi. Nauras Bəyim Mirzə Məhəmməd Şərifin qızı idi və onların bu evlilikdən iki oğlanları və beş qızları olmuşdu. Onların övladlarından biri də Dilras Banu Bəyim idi ki, keçmiş şahzadə Muhi-ud-din, yəni imperator adı ilə Övrəngziblə 1637-ci ildə  evlənmişdi. Övrəngzib moğol imperatoru Sultan Şahcahanın üçüncü oğlu idi. Onun bir digər qızı Övrəngzibin kiçik qardaşı Murad Baxşla 1638-ci ildə ailə qurmuşdu.

## Fəaliyyəti
Cahangir şahın sarayında əsas yerlərdən birini tutmuşdur. 1633-1636-cı ildə Aqra qarnizonunun komandiri, 1636-1640-cı illərdə quşbəyi, 1640-1643-cü ildə Orissa hakimi, 1643-1647-ci ildə Caunpur qarnizonunun komandiri, 1648-1650 və 1652-1653-cü illərdə Məlva, 1648-1649 və 1657-1658-ci illərdə Dəkkə, 1653-1657-ci illərdə Aud, 1658-1659-cu illərdə Qucarat hakimi olmuşdur. 1649-1650-ci illərdə şahın oğlu Murad Bəxşin atabəyi idi. O, Murad Baxş ilə birlikdə Dəkkəni də idarə etmişdi. 

Bədiüzzaman Mirzə Səfəvi 1658-ci ildə kürəkəni Övrəngzib tərəfindən Burhanpur qalasında həbs edildi. Ona qarşı əsas ittiham hakimiyyət uğrunda mübarizə aparan Dara Şükuh və Övrəngzib arasında Dara Şükuhu dəstəkləməsi idi. Bədiüzzaman Mirzə Səfəvi vərəsat savaşında öz kürəkəni əvəzinə, onun böyük qardaşı Dara Şükuhu dəstəkləməkdə idi. Qeyd etmək lazımdır ki, Dara Şükuh Sultan Şahcahanın böyük oğlu idi və əvvəlki imperator sağlığında onu özünə varis seçmişdi. Gümanki, Bədiüzzamanın seçim etməsində bu amil mühüm rol oynamış və Övrəngziblə münaqişə yaranmasına səbəb olmuşdu. Həbs edilən Bədiüzzaman Mirzə 7 ay həbsdə qaldı və daha sonra Dilras Banu Bəyimdən olma nəvəsi Zeb-un Nisə Bəyimin müdaxiləsi ilə həbsdən azad edildi. Zeb-un Nisə Bəyim babasını həbsdən buraxmasını öz atasından xahiş etmişdi. Azad edildikdən sonra o, Qucaratın canişini təyin edildi.

## Ölümü
Bədiüzzaman Mirzə Səfəvi və ya digər adı ilə Şahnəvaz xan Səfəvi 14 mart 1659-cu ildə Əcmər döyüşündə həyatını itirdi və Övrəngzibin əmri ilə Racastanda yerləşən Əcmər Şərif dərgahında dəfn edildi. 

## Ailəsi
# Mirzə Məsum xan (ö. 1670) — Tarxat qarnizonu rəisi.
# Dilras Banu Bəyim — Övrəngziblə evlənmişdi.
# Səkinə bəyim — Şahzadə Murad Bəxş ilə evlənmişdi.
# 3 başqa qız

## Həmçinin bax
* Dilras Banu Bəyim
* Qəndəhari Bəyim
## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
İsa xan Şeyxavənd

**İsa xan Şeyxavənd** *və yaxud* **İsa xan Səfəvi** () — I Abbasın şəxsi alay komandiri (qorçubaşı).

Vəzir Məsum bəy Səfəvinin nəvəsi idi. 1612-ci ildə qorçibaşı təyin olunmuşdur. 30 iyun 1625-ci ildə gürcü üsyançılarını yatırmaq üçün göndərilən orduya komandir təyin olunmuşdu. I Səfinin hakimiyyətə gəlməsindən sonra oğulları ilə birlikdə 1631-ci ildə (/1632) edam edilmişdir. Mavzoleyi II Abbas dövründə ucaldılmışdır, Kərbəladadır.

## Həyatı
"Zeyl-i tarix-i alamara-yi Abbasi" də qeyd edilir ki, I Şah Səfinin hakimiyyətinin ilk illərində qorçubaşı Məsum bəy Səfəvinin nəvəsi və I Şah Abbasın qızı Zübeydə bəyimin əri İsa xan Səfəvi olub, o, ata xətti ilə Şeyx Cüneydin nəslindən idi. Şeyxavənd soyundan İsa xan kimi nüfuzlu əyanın qorçubaşı vəzifəsində olmasından I Şah Səfi ehtiyat etmiş və hakimiyyətinə kölgə salacağından qorxub onun aradan götürülməsini qərara almışdı. O, bu işi Şeyx Zahid Gilanın nəslindən olan dövlət məmuru Çıraq xan Zahidiyə tapşırır. Seyid Hüseyn bin Murtuza Hüseyni Astrabadi yazır ki, Çıraq xan qorçubaşı İsa xanla söhbətində onun Səfəvi nəslindən olduğuna işarə edərək böyük oğlu Seyid Məhəmməd xanın şahlığa layiq olmasını söyləmiş, ancaq İsa xan ona cavabında bildirmişdi ki, Səfəvilərlə əmizadə olsalar da, şahlıq Şah İsmayıl və Şah Təhmasib ailəsinə mənsubdur. Lakin bu söhbət şaha olduğu kimi çatdırılmamış, həm də Şaha İsa xan haqqında başqa yanlış məlumatlar da söylənilmişdi. H. 1041(m.1632)-ci ildə Xızır Nəbi bayramında Şeyxavənd nəslindən olan bütün xanlar, əsilzadələr saraya dəvət edilir. Bu bayram günü şah sipəhsalar Rüstəm xan və Çıraq xan Zahidliyə göstəriş verir ki, qorçubaşını övladları ilə birlikdə qətl etsinlər. Onlar qorçubaşının evinə gedib onun oğlunun üçünün də hərbi vəzifədən azad edilib Ələmut qalasına göndərilməsi barədə Şahdan buyruq aldıqları adı ilə Çaharbağa gətirib orada öldürdülər. Qorçubaşı vəzifəsi 1632-ci ildə Çıraq xan Zahidliyə tapşırılır. İsa xan Səfəvinin tiyulu, bütün əmlakı və evi müsadirə edilib ona verildi. İsa xan Səfəvi Çıraq xanın nəzarəti altında ibadətlə məşğul olmalı və gündəlik xərcləri üçün ona 100 tümən verilməli idi. Ancaq çox keçmədi ki, İsa xan Ərdəbil yaxınlığında ölüm cəzasına məhkum edildi və onun nəşi Kərbəlaya göndərilib, orada dəfn edildi. Qorçubaşı vəzifəsi bir qayda olaraq türk əsilzadələrinə aid olduğuna görə, Çıraq xan Zahidi bu vəzifədə çox qalmamış və 1633-cü ildə hərəkətlərində qüsurlara yol verməsi bəhanə edilmiş, edam olunmuşdu.

## Ailəsi
Məsum bəy Səfəvinin nəvəsi, Səid bəy Səfəvinin oğlu idi. I Abbasın qızı Zibeydə bəyim Səfəvi (ö. 20 fevral 1632) ilə evlənmişdir. 3 oğlu və 1 qızı olmuşdur. Qızı Cahanbanu Sultan Kartli knyazı II Simon ilə evlənmişdi.

## İstinadlar
Türkiyə iqtisadiyyatı

**Türkiyə iqtisadiyyatı**, Beynəlxalq Valyuta Fondu (IMF) tərəfindən inkişaf edən bazar olaraq təyin olunan bir iqtisadiyyattır. Türkiyə, dünyanın sənayeləşən ölkələr arasında görülür. The World Factbook'a görə Türkiyə böyük ölçüdə inkişaf etmiş bir iktisada malikdir. Kənd təsərrüfatı məhsullarının, tekstil, motorlu nəqliyyat vasitələri, gəmilər və digər nəqliyyat avadanlıqları, tikinti materialları, istehlakçı elektronikası və ağ əşya kimi sektorlarda dünyanın lider üreticilerindendir. Dövlətin sənaye, bankçılıq, nəqliyyat və rabitə sektorlarında hələ də əhəmiyyətli bir rol boynuna götürməsini baxmayaraq son illərdə xüsusi sektörde də sürətli bir inkişaf təmin etmişdir.

## Energetika
Türkiyə 2018-ci il ən çox Rusiya, İran və İraqdan neft idxal edib. Türkiyənin neft və neft məhsulları idxalı 2018-ci il əvvəlki ilə görə 9,2 faiz azalaraq 38 milyon 711 min ton olub. İl ərzində xam neft idxalı isə 18,61 azalaraq 20,9 milyon tona geriləyib. 2018-ci il Türkiyənin neft və neft məhsulları ixracı 8,87 milyon ton olub. Türkiyə 2017-ci ildə 42,7 milyon ton, 2016-cı ildə 40 milyon ton, 2015-ci ildə 39,6 milyon ton, 2014-cü ildə 32,6 milyon ton və 2013-cü ildə isə 18,6 milyon ton neft və neft məhsulları idxal etmişdi.

## Böyük şirkətlər

## Həmçinin bax
* Türk lirəsi

## İstinadlar
Tədqiqat stansiyası

**Tədqiqat stansiyası** — elmi-müşahidə təyinatlı obyekt, əsasən Şimal Buzlu okean, Antarktika, və dreyf edən buzlaqlar üzərində yerləşir.

Şimal tədqiqat stansiyaları (Arktika) şimal yarımkürəsinin 60°-90° arasında, cənub tədqiqat stansiyaları isə cənub yarımkürəsinin 60°-90° arasında yerləşən ərazilərdə yerləşir. İstisnalar nadir hallarda müşahidə edilir.

Tədqiqat stansiyaları sistematik olaraq Meteoroloji, Geofiziki, Geomaqnit, Hidroloji və müəyyən zamanlarda isə Bioloji və Tibbi müşahidələr aparılır. Tez-tez geoloji tədqiqatlar aparılır. Qlyasiologiya araşdırmaları əsasən Antarktida ərazilərində aparılır. Stansiyalarda əsasən alimlər yaşayır.

## Antraktikada yerləşən tədqiqat stansiyaları
İlk tədqiqat stansiyaları 1910-ci illərdə: Vayqaç adasının şimalı, Yaqorski yarımadasının şimalında, Yamal yarımadasının Mare-Sale burnunda. Daimi qütb müşahidələri Yaqorski Şar boğazında aparılmışdır. 1915-ci ildə Dikson adasında stansiya fəaliyyətə başlamışdır.

1923–1924 illərdə Matoçkin Şar boğazı, 1931–1932 illərdə isə Jelaniya burnunda yeni stansiyalar inşa edilir. 1930-ci illərdə isə ruslar tərəfindən stansiya şəbəkələri yaradılır.

2012-ci il məlumatına görə Şimal dəniz yolu boyunca hazırda 16 tədqiqat stansiyası fəaliyyət göstərir (SSRİ dönəmində 67 stansiya).

### Dreyf edən buzlar üzərində yerləşən stansiyalar
1937 ildə SSRİ tərəfindən Arktikada stansiya təşkil edilir. Bu stansiya dreyf edən buzlaq üzərində yerləşən ilk stansiya olur ("Şimal Qütbü-1" ("ŞQ-1")). Buzlağa ilk enişi Otto Yuleviç Şmit təşkil edir. Stansiyada dörd qütb işçisi olmuşdur: İvan Dmitreviç Papanin (stansiya rəhbəsi), E. T. Krenkel (radist), Y. K. Federov (maqnitoloq), Pyotr Petroviç Şirşov (hidroloq). Stansiya buzların üzərində 275 gün fəaliyyət göstərmişdir.

## İstinadlar
O filminin qazandığı mükafatların siyahısı

***[[O (film, 2013)|O]]*** — rejissor və ssenarist Spayk Consun romantik dram və elmi fantastika janrında 2013-cü ildə çəkdiyi ABŞ filmidir. Filmin musiqisi Arcade Fire qrupunun üzvləri Uill Batler və Ouen Pallett tərəfindən yazılıb. Filmin operatoru Hoyte van Hoytemadır. Film Spayk Consun ssenari müəllifi kimi debüt işidir. Baş rollarında Xoakin Feniks, Skarlet Yohansson, Emi Adams, Runi Mara və Oliviya Vayldın çəkildiyi film — Feniksin canlandırdığı Teodor Tuomblinin, Yohanssonun səsləndirdiyi Samanta adlı süni zəkaya malik əməliyyat sisteminə aşiq olmasından və cütlük arasında yaşanan münasibətdən bəhs edir.

Filmin ilk nümayişi 12 oktyabr 2013-cü ildə Nyu-York Film Festivalında həyata keçirilib. Film 18 dekabr 2013-cü ildə "Warner Bros Pictures" tərəfindən Amerika Birləşmiş Ştatlarında məhdud nümayiş çərçivəsində, cəmi altı kinoteatrda nümayiş olunub. 10 yanvar 2014-cü ildə isə film geniş kütləyə təqdim edilmiş və ölkə ərazisində 17 həftə ərzində nümayiş olunmuşdur. İstehsal büdcəsi 23 milyon dollardan bir qədər çox olan film, dünya miqyasında $47,4 milyon dollar gəlir gətirib. Film Rotten Tomatoes-da 94%, Metacritic-də isə 100 baldan 90-nı qazanmağı bacarmış və aralarında ilin ən yaxşı filmi kimi qiymətləndirənlərin də olduğu bəzi tənqidçilər tərəfindən ilin ən yaxşı filmləri sırasında göstərilmişdir.

Film müxtəlif tədbirlərin fərqli kateqoriyalarında mükafatlar qazanmış və bir çox nominasiyalarda namizəd göstərilmişdir. 86-cı Oskar mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində film "Ən yaxşı film" kateqoriyası da daxil olmaqla, ümumilikdə beş kateqoriyada mükafata namizəd göstərilmişdir. Filmin rejissoru Spayk Cons "Ən Yaxşı Orijinal Ssenari" nominasiyasında "Oskar"a layiq görülmüşdür. Cons bundan əlavə 71-ci Qızıl Qlobus, 66-cı Amerika Yazıçılar Gildiyası, 19-cu Tənqidçilərin Seçimi Mükafatı və 40-cı Saturn mükafatlarında da ssenari kateqoriyasında mükafata layiq görülmüşdür. Amerika Film İnstitutu bu ekran əsərini ilin ən yaxşı on filmi siyahısına daxil etmişdir.

## Mükafatlar və nominasiyalar

## Qeydlər


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
''O'' filminin mükafatları Internet Movie Database-da.
İlqar Nəbiyev

**İlqar Nəbiyev** (d. 5 iyun 1976, Bakı, Azərbaycan SSR) — Aktyor

## Həyatı
İlqar Nəbiyev 1976-cı ildə Bakı şəhərində  anadan olub. Gənc yaşlarından “Şən və Hazırcavablar” klubunda “Bakılı Oğlanlar” komandasında çıxış etməyə başlayıb. Onun iştirak etdiyi bu komanda 1992-ci ildə çempion, 1995-ci ildə keçirilən yay kubokunun və XX əsrin ən yaxşı komandaları sırasında birinci olub.2001-ci ildən Tahir İmanovun yaratdığı "Planet Parni iz Baku" KVN teatrında da iştirak edib.Hazırda İlqar Nəbiyev müxtəlif yumoristik layihələr hazırlayır və "Şən və Hazırcavablar klubu" yarışları təşkil edir. "İqra" Yaradıcılıq Birliyinin rəhbəridir.

İlqar Nəbiyev 1999-ci illərdən Milli Məclisdə müxtəlif şöbələrdə, həmçinin beynəlxalq əlaqələr şöbəsində çalışıb.

Həmçinin, İlqar Nəbiyev Azərbaycan-Rusiya parlamentlər arası ikili komissiyanın, MDB Parlament Assambleyasında Azərbaycanın parlamentinin nümayəndə heyətinin katibi vəzifələrində də çalışıb. Dövlət qulluğunun baş müşaviridir. Milli Məclisin protokol sektorunun müdiri vəzifəsində isləyib. Hal hazırda İcra hakimiyyəti orqanları ilə əlaqələr şöbəsinin Mərkəzi və yerli icra orqanları ilə iş sektorunun müdiridir

## Filmoqrafiya
# Məhəllə 2 Moskvada (film, 2004)
# Məşədi İbad-94 (film, 2005)

## İstinadlar
Terror arxivləri

**"Terror arxivləri"** () — 22 dekabr 1992-ci ildə hüquqşünas və insan haqları aktivisti Martin Almada və hakim Xose Aqustin Fernandes tərəfindən Paraqvayın paytaxtı Asunsyon yaxınlığındakı Lambare qəsəbəsinin polis məntəqəsində tapılmışdır. Fernandes, burada keçmiş məhbus barəsindəki sənədləri axtarırdı. Əvəzində isə Argentina, Boliviya, Braziliya, Çili, Paraqvay və Uruqvay xüsusi xidmət orqanları tərəfindən gizlincə oğurlanan, işgəncə verilən və öldürülən minlərlə Latın Amerikalının taleyi barədə arxivləri tapdı. Həmin hadisələr Kondor əməliyyatı adı ilə tanınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* UNESCO *"Democracy in the light of dictatorship"* by Alain Touraine, article for the UNESCO.
* www.pittstate.edu&#x5B;*<span title=" since December 2012">dead link</span>*&#x5D;
* Article in Spanish by Martín Almada &#x5B;*<span title=" since May 2014">dead link</span>*&#x5D;
* "In Search of Truth and Justice: Coordination Board for Assistance to the Commission of Truth and Justice" . *Voces: Boletin Informativo de la CODEHUPY.* 4(1) January–March 2004. Translated by D. Schenck-Hamlin and N. Ossar. Consequences of the discovery of the archives of terror.
* "The Bloody Legacy of Stroessner, Pinochet and Rios Montt.  Latin America's Archives of Terror" . By Laura Carlsen. October 25, 2003. *CounterPunch.*
Antarktikada yerləşən qütb stansiyalarının siyahısı

Antarktikada çoxlu sayda müxtəlif dövlətlərə məxsus Elmi tədqiqat stansiyaları vardır. Bu stansiyalarda elmi müşahidələr aparılır. Antarktida haqqında konvensiyaya görə istənilən dövlət 60° paraleldən cənubda elmi məqsədlər məqsədilə stansiya yerləşdirə bilər.

## Siyahı

## Ümumi xəritə

;Qeydlər
: 1  Artiqas
: 2  Frey
: 3  Kinq Sedjonq
: 4  Arstovski
: 5  Xubani
: 6  Çançen
: 7  Eskudero

## Mənbə
* Qütb stansiyaları
Sorxə

* Sürxə (Bostanabad) — İranda kənd.
* Sürxə — İranın Simnan ostanının şəhərlərindən və Sürxə şəhristanının mərkəzidir.
* ‎Baba Sürxə (Bicar) — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Fantastic Girl

***Fantastic Girl*** — koreyalı müğənni Li Çjon Hyonun 6-cı albomu.

Albomun 4, 5, 6, 9 və 10-cu trekləri YD Online tərəfindən paylanılan və T3 Entertainment tərəfindən hazırlanan Audition Online video oyununda istifadə olunmuşdur. Onun *"I Love You, Chul Soo"* mahnısı üçün hazırlanmış musiqi videosundakı saç stili və geyimi oyunda satın alına bilinən avatar aksessuarı kimi təqdim edilmişdir.

## Mahnı siyahısı
#FunFun (feat. Double K)
#나만봐 (Namanbwa) *Just Look At Me*
#틀 (Teul) *Formula*
#철수야 사랑해 (Cheolsuya Saranghae) *I Love You, Chul Soo*
#Welcome to my style
#달려 (Dallyeo) *Run*
#남자는 여자를 귀찮게 해 (Namjaneun Yeojareul Gwichankehae) *Men Annoy Women*
#어떻게 (Eotteoke) *How*
#또 사랑할 수 있을까 (Tto Saranghalsu Isseulkka) *Will I Be Able To Love Again?*
#연가 (Yeonga) *Love Song*
#All In
#니 남자를 줘 (Ni Namjareul Jwo) *Give Me Your Man*

## İstinadlar
Kapitulasiya

**Kapitulasiya** (, yəni *fəsil*) — ilk dəfə 1535-ci ildə Osmanlı dövləti ilə Fransa arasında bağlanmış müqavilə fəsillərə bölündüyü üçün belə adlandırılmışdı.

## İstinadlar
Hacıalılı

* Hacıalılı (Qəbələ) — Azərbaycanın Qəbələ rayonunda kənd.
* Hacıalılı (Samux) — Azərbaycanın Samux rayonunda kənd.
* Hacıalılı (Tovuz) — Azərbaycanın Tovuz rayonunda kənd.
Əsməra Universiteti

**Əsməra Universiteti** () — Eritreyanın paytaxtı Əsməra şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Universitetin əsası 1958-ci ildə qoyulmuşdur.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
XI Ramzes

**XI Ramzes** () — Qədim Misir fironu.

Təxminən e.ə. 1105-1178-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur. İyirminci sülalənin, o cümlədən Yeni padşahlığın son hökmdarı.

## İstinadlar
Bursa Yeşil Cami

**Bursa Yeşil Cami**, **Bursa yaşıl məscid** — İlk Osmanlı dövrünə aid Bursada tikilən məscid.

## Tarixi
Osmanlı dövləti gücləndikcə tikinti-inşaatçılıqda da yeni-yeni təzahürlərlə səciyyələndirməyə başlayırdı. Memarlar artıq köhnə norma və qaydalardan yan keçərək daha müstəqil və yaradıcı meyllərə üz tutmağa başlayırdılar. Bunun ən bariz nümunəsini Bursadakı məşhur Yeşil Cami (1415-1424) hesab etmək olar. Əvvəlki kvadrat forması əvəzinə memar düzbucaqlı formaya üstünlük vermiş və bundan başqa bir mərkəzi zal əvəzinə, o, bir gümbəzlə əhatələnmiş iki zalı layihələndirmişdi. Ayrı-ayrı tikili hissələrinin ölçülərindəki dəyişiklik də hissediləcək səviyyədə idi. Yığcam həcmlik tikiliyə zəriflik bəxş edirdi. Caminin tənə üzərində tikilməsi onun monumentallığını və bütövlüyünü daha da nəzərə çarpdırır. Yeşil Caminin interyerində də dəyişiklik həmin dövr üçün yeni idi. Enli və alçaq gümbəzlərdəki deşiklər və kiçicik pəncərələr həyətin mərkəzindəki hovuz və fəvvarələrin görüntüsünə əlverişli şərait yaradır. Divarların yaşıl rəngdə işlənmiş lövhələrlə bəzəndiyinə görə ona elə "Yeşil Cami" adı verilmişdir. Özünəməxsus prizmatik bəzəklər olan "stalaktitlər" nəbati ornamentlərlə bəzənmiş divarların tac formasına keçidini asanlaşdırır. Taxtadan yonulmuş qapılar, mərmər sütunlar, pəncərə vitrajları çox böyük ustalıqla tamamlandığına görə bu, abidənin bədii dəyərini gücləndirir. Yeşil Cami təkcə bir memarın deyil, digər sənət sahiblərinin – rəssam və peşə ustalarının birgə əməyinin nəticəsidir. Bunu abidənin sənətkarlarındadır həkk olunmuş iç divarları sübut edir.
Oklend adası

**Oklend** () — yaşayışı olmayan, Sakit okeanın cənubunda yerləşir. Oklend adalarının əsas adasıdır. İnzibati cəhətdən Yeni Zelandiyanın ərazisinə daxildir.

## Coğrafiya

Cənub adasından cənubda yerləşir. Adanın sahəsi 510&nbsp;km². Uzunluğu 42&nbsp;km. eni cənub hissədə 26&nbsp;km təşkil edir. Dağlıq reylefə malikdir, sahilləri parçalıdır. Burada çoxlu sayda körfəz və fiordlar vardır. Lovitt burnu adanın qərbində yerləşir.

## İstinadlar
Adams adası

**Adams** () — yaşayışı olmayan, Oklend adalarının cənubunda yerləşən ada. Yeni Zelandiyaya məxsusdur. UNESCO Ümumdünya irsi siyahısına daxildir

## Coğrafiya

Adanın şərqdən qərbə uzunluğu 17 km, şimaldan cənuba edi 9 km, sahil xəttinin uzunluğu 61,3 km, sahəsi — 97,3 km². Ən hündür nöqtəsi Dik zirvəsidir 668 metrdir. Oklend adasından eni 2,3–0,57 km olan boğaz ayırır.

Adada çoxlu sayda endemik canlılar yaşayır: Oklend çay ördəyi, *Oklend Snipe* Auckland Shag və Auckland Rail.

## İstinadlar

## Mənbə
* Oklend adaları
Film Fiction (jurnal)

***Film Fiction*** – Azərbaycanda ilk elektron kino jurnalıdır. 2011-ci ildən yayımlanır.

## Tarix
Jurnal 2011-ci ildə Turizm Universitetinin tələbəsi Fuad Alqayev, rejissor Mətləb Muxtarov və rejissor Şahin Xəlil tərəfindən təsis edilib.

Jurnalın ilk sayı 2011-ci ilin sentyabrından yayınlanmağa başlamış, 2021-ci ilin sonuna qədər 10 il ərzində 40-dan çox buraxılışı oxuculara təqdim olunmuşdur. Daha çox sənət kinosunun təbliği ilə məşğul olan jurnalda bu illər ərzində peşəkarlarla yanaşı onlarla həvəskar çalışmışdır. Fəaliyyət dövründə yüzlərlə məqalə ilk dəfə Azərbaycan dilinə çevrilib. Dünya kinosu ilə yanaşı Azərbaycan kinosuna da yer verilib. Qısa zaman ərzində yüzlərlə oxucu auditoriyası ilə ölkənin ən çox oxunan jurnalları siyahısında birincilərdən olub.

“Film Fiction” 2012-ci ildə “Ölməzdən öncə izləməli olduğunuz 111 film” ensiklopedik kitab layihəsinin təsisçilərindən biri olub.

2018-ci ildə jurnalın facebook səhifəsi “ən yaxşı facebook səhifəsi” nominasiyasında MİLLİ NET laureatı olub.

“Film Fiction” mütəmadi olaraq Azərbaycanda keçirilən yerli və beynəlxalq film festivalları ilə əməkdaşlıq edir.

2022-ci ildə jurnalın rəsmi saytı fəaliyyətə başlayıb.

## Redaksiya
Şef redaktor: **Şahin Xəlil**

Redaktor: **Nuranə Axundzadə, Mir Bağır**

PR menecer: **Fuad Alqayev, Mətləb Muxtarov, Eltac Zeynalov**

Dizayn və tərtibat: **Bəhruz Qaraməmmədov (***2015-ci ilə qədər***)** və **Tural Əlisoy**

## Maraqlı faktlar:
* 19-cu saydan etibarən Film Fiction şəxsi loqosu ilə yayımlanır.

* 21-ci saydan loqoya xırda dəyişiklik edilib.

* 2-ci saydan 19-cu saya qədər jurnalın hər bir sayı Azərbaycan kinosu fədailərindən birinə həsr edilib.

* 14-cü saydan jurnal tərtibatı dəyişib.

* 18-ci sayın üz qabığı sonradan dəyişən yeganə saydır. 

## Həmçinin bax
* Seçim

## Xarici keçidlər
* Jurnalın rəsmi sayt 
* Film Fiction Jurnalının Facebook səhifəsi
* Jurnalın bütün sayları
* 6 yaşlı film... - "Film Fiction" - Reportaj
* Ölməzdən öncə izləməli olduğunuz 111 film
Yana Nikitina

**Aktrisa**

## Həyatı

Yana Vitalyevna Nikitina 1975-ci il avqustun 15-də Bakıda anadan olub.Bakıda 9 №-li orta məktəbi bitirib.Daha sonra Bakı Slavyan Universitetinin filologiya fakultəsində təhsil alıb.Gənc yaşlarından teatr və televiziyada çalışıb.Yana Nikitina əsl şöhrəti “Şən və Hazırcavablar” klubu "Parni iz Baku"dakı çıxışları ilə qazanıb.O,bu komandada yeganə xanım iştirakçı olub.O,1994-cü ildən iştirak etdiyi bu komanda ilə 1995-ci ildə keçirilən yay kubokunun və XX əsrin ən yaxşı komandaları sırasında birinci olub.Azərbaycanda və Rusiyada serial və filmlərə çəkilib.Evlidir,bir oğlu var.Hal-hazırda həm Azərbaycan,həm də Rusiyada kastinq-direktoru,film və seriallarda rejissor və prodüser kimi çalışır.

## Filmoqrafiya
# Graf Krestovsky (film, 2004) (TV şərhçisi)
# Milli bomba (film, 2004) (Yekaterina xüsusi müxbir) 
# Əlvida, cənub şəhəri (film, 2006) (Valya)
# Barbados (film, 2011) (Valya)
# Bir kəndin sevinci (2012) (Nadya)
# Qorxma, mən səninləyəm! 1919 (film, 2013) (tərbiyəçi)
# Yasmin (film, 2013) (Fatimə)

## Həmçinin bax
Baunti adaları

**Baunti** () — arxipelaq 13 adadan ibarət olub Yeni Zelandiyanın Cənub adasından 650&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir.

Yeni Zelandiyanın daxili adalar bölgəsinə daxildir.

Baunti adaları Ümumdünya irsi siyahısına daxildirlər.

## Coğrafiyası

Adalar 179° 02' — 179° 07' ş. u., və 47° 40' — 47° 45' c. e. koordinatları arasında yerləşir.

Adaların ümumi sahəsi 1,35&nbsp;km², ən hündür nöqtəsi 90 metr təşkil edir.

* Əsas qrup ():
** Depot (Depot) (ən iri adası)
** Lion adası (Lion)
** Pinqivin adası (Penguin)
** Proklemeşeyn (Proclamation)
** Ranferli adası (Ranfurly)
** Ruatara adası (Ruatara)
** Spider adası (Spider)
** Tunnel adası (Tunnel)
* Mərkəzi qrup adalar ():
** Kaystl adası (Castle)
** Fannel adası (Funnel) (əsas ada)
** Payon (Prion)
* Şərq qrup adalar ():
** Molli Kep (Molly Cap) (əsas ada)
** Şimal qayası

Adalarda çoxlu sayda Pinqvin, Albatros və Suitilərə rast gəlinir. Bu səbəbdən ada XIX-XX əsrlər ərzində ovçular arasında məşhur olmuşdur.

Adaların iqlimi soyuq və sərtdir. Ən soyuq ayı avqust (+5°), isti aylar isə yanvar və fevraldır (+11°). Baunti adalarını bəzən tropik adalarla səhv salırlar. Adaların adı «Baunti».

## Tarix
Baunti adaları 1788-ci ildə «Baunti gəmisi» ilə həyata keçirilən ekspedisiya zamanı aşkarlanmışdır.

## Əhali
Adalar daimi əhaliyə malik deyildir. İnsanlar ancaq elmi məqsədlər naminə adalara baş vururlar.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Afriqilər

**Afriqilər** — 305–995-ci illərdə Xarəzmdə qədim və erkən orta çağda iqtidarda olan sülalə.

## Tarix
Sülalə öz başlanığıcını Afriq adlı şəxsdən götürür. Bu şəxs Xarəzmdə yeni sülalənin əsasını qoymuşdu. Sülalə Sasanilərin, Ağhunların, Göytürk xaqanlığının, Əməvilər xilafətinin və Samanilər imperiyasının tərkibində olmuşdu.

Bu sülalə haqqında ilkin məlumat verən alimlərdən biri də Əl-Birunidir.

Afriqilər sülaləsi ilkin zamanlar Zərdüştlüyə tapınırdılar.

Afriqilər sülaləsinin pullarında ikihörgüclü dəvə əks olunmuşdu.

712-ci ildə Quteybə bin Müslüm sülaləni Əməvilər xilafətinə tabe etdi.

Afriqilər sülaləsinin hökmdarları Xarəzmşah titulunu daşıyırdılar. 995-ci ildə onların süqutundan sonra bu titula Məmunilər yiyələndilər.

## Sülalənin hökmdarları
1) Afriq.

2) Baqra.

3) Sahhasak.

4) I Askajamuk.

5) I Azkacvar.

6) I Sahr.

7) Şauş.

8) Hamqari.

9) Buzgar.

10) Arsamuh.

11) II Sahr.

12) Sabri.

13) II Azkacvar. 700-cü ildə hökmdar olmuşdu.

14) Xosrov

15) II Askajamuk.

16) Savaşfan. VIII əsrdə hökmdar olub, 751-ci ildə Çinə elçi göndərmişdi.

17) Torkasbatha.

18) Abdullah ibn Torkasbatha.

19) Mənsur ibn Abdullah.

20) Eraq ibn Mənsur.

21) Məhəmməd ibn Eraq.

22) Əbu Sə'id Əhməd.

23) Əbu 'Abdullah Məhəmməd, 995-ci ildə öldürüldü.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Susənabad (Komican)

**Susənabad** (; ) — İranda, Mərkəzi ostanında, Komican şəhristanının Mərkəz bəxşinin İsfəndan dehestanında kənd. 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 13 ailədə 21 nəfəri kişilər və 22 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 43 nəfərdir. Kəndin əhalisini türklər təşkil edir, türkcə danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Şirvanşahlar bayrağı

**Şirvanşahlar bayrağı** — Şirvanşahlar dövlətinin bayraqları haqqında dəqiq məlumat yoxdur.

## Bədr Şirvaninin məlumatı
Şirvanşah İbrahimin və onun oğlu I Xəlilullahın dövründə saray şairi olmuş Bədr Şirvaninin yazdığına görə, Şirvanşahlar dövlətinin bayrağı qızılı rəngdə olmuşdur:

## "Bütün dövlətlərin kitabı"
1385-ci ilə aid anonim Kastiliyalı müəllifin kitabı olan "*Bütün dövlətlərin kitabı*" () Şirvan bayrağından bəhs edir. Kitabın 1350-60-cı illərdə yazıldığı güman edilir. Kitabın 4 əlyazması günümüzə gəlib çatmışdır. Qısaca "Z", "N", "R" və "S" kimi kodlanan bu nüsxələrin sonuncusu və ən genişi "S" nüsxəsidir. Həmçinin "Libro" da adlanır. 1874-cü ildə tapılmış, 1877-ci ildə Madriddə Markos Ximenez de la Espada tərəfindən yenidən yayımlanmışdır. 109 və 250-ci səhifələrdə Şirvandan *"Sara dövləti"* kimi bəhs edilir, paytaxtı Bakı göstərilir və İran ölkəsinin (Elxanilər) bir hissəsi olduğu qeyd olunur. Mənbədə həmçinin Şirvan dövlətinin bayrağı da göstərilir. Bu bayraq ağ fon üzərində qırmızı hilal və hilalın sağ tərəfində bir qolu qırıq açar şəklindədir. Bəzi tədqiqatçıların fikrincə Qızıl Orda bayrağının bir formasıdır.

## XV və XII əsr bayraqları
 Şirvanşahlar Sarayı Kompleksi Dövlət Tarix-Memarlıq qoruq-muzeyinin direktoru Rəna Rzayevanın verdiyi məlumata görə Şirvanşahlar dövlətinin iki bayrağı məlumdur. Biri qızılı rəngli xara qumaşdandır:

## İstinadlar
B12 vitamini

**Sianokobolamin B12 vitamini** olaraq da bilinir. Xüsusən heyvan hüceyrələrində mövcud olur. Bir qrup alim tərəfindən tərəvəzlərdə də B12 vitamininin mövcudluğu fikri irəli sürülsə də bu hazırda diskussiya mövzusudur və hələlik öz təsdiqini tapmamışdır. Bu səbəbdən vegeterianlar tərəfindən müəyyən kapsullar halında qəbul edilir.

## B12 vitamini çatışmazlığı

### Laboratoriya diaqnostikası
B12 vitamini çatışmazlığı üçün qızıl standart test olmadığı üçün şübhəli diaqnozu təsdiqləmək üçün bir neçə müxtəlif laboratoriya testləri aparılır.

B12 vitamin serumu dəyəri olduqca əlverişsizdir, çünki o, gec dəyişir, eyni zamanda nisbətən həssas və qeyri-spesifikdir.

Sidikdə və ya qan plazmasındakı metilmalon turşusu B12 vitamini ehtiyatları tükəndikdə artan funksional B12 vitamini bəlirləyicisi hesab olunur. Bununla belə, metilmalon turşusunun yüksək səviyyələri də tez-tez nəzərdən qaçırılan metabolik pozğunluğu, kombinə olunmuş malonil və metilmalonil asiduriyanı (CMAMMA) göstərə bilər.  

B12 vitamini çatışmazlığının ən erkən göstəricisi B12 vitamini və onun nəqliyyat proteininin kompleksi olan holotranskobalamin (holoTC) səviyyəsinin aşağı olmasıdır.

## B12 vitamininin mənbəyi olan qidalar
B12 vitamini orqanizmin onu istehsal edə bilmədiyi üçün qidadan alınmalı olan vacib bir elementdir.

O, qanyaranma prosesi və DNT-nin formalaşması, sinir sisteminin normal fəaliyyəti üçün lazımdır.

B12 çatışmazlığı nəticəsində erkən yorğunluq və nevroloji pozğunluqlar problemi yaranır: Yaddaş və düşüncə pisləşir, depressiv vəziyyətlər və əsəbilik yaranır, yuxu pozğunluğu inkişaf edir. Dəmir çatışmazlığı kimi, B12 çatışmazlığı da anemiyanın inkişafına kömək edir.

Həkimlər B12 vitamininin təbii olaraq heyvan mənşəli məhsullarda olduğunu xatırladırlar.

Balıq və dəniz məhsulları B12 vitamininin əla mənbəyidir. Bu məhsullar (30 q qızılbalıq, alabalıq, ton balığı, 1 stəkan sardina və ya 20 kiçik midye) orqanizmin gündəlik B12 ehtiyacının 100%-dən çoxunu təmin edir.

100 qram mal əti də təxminən eyni effekti verir. Yağsız ətdə vitamin konsentrasiyası daha yüksəkdir.

Qaraciyər və böyrəklər kimi orqan ətləri də B12 vitamininin son dərəcə zəngin mənbəyidir.

Bir stəkan süd gündəlik B12 dəyərinin 46%-ni, bir dilim İsveçrə pendiri isə 28%-ni təmin edir.

Həmçinin, iki böyük yumurta B12 vitamininin gündəlik dəyərinin təxminən 46%-ni ehtiva edir. Həkimlər yumurtaları sarısı ilə yeməyi məsləhət görürlər - yumurta sarısında B12 daha yüksək konsentrasiyaya malikdir və daha asan həzm olunur.

## İstinadlar
BBC HD

**BBC HD** — 2006-cı ilin 15 May tarixinə qədər test yayımında fəaliyyət göstərən, 2007-ci ildən mütəmadi yayıma başlamış televiziya kanalı. İdman və mədəniyyət proqramları, dokumentli filmlər vəseriallar yayımlanmaqdadır. Müəyyən bir müddət ərzində FİFA Dünya Kuboku və Avroviziya Mahnı Müsabiqəsini də ekrana daşımışdır.

## İstinadlar
Betatron

**Betatron** — hüceyrə sürətini artırdıqda maqnit sahəsində sayını çoxaldır. Beləliklə, gedilən dairəvi yol sabit miqyasda qalır.

## İstinadlar
Qabyuyan maşın

**Qabyuyan maşın** — mətbəx avadanlıqlarının avtomatlaşdırılmış təmizlənməsini təmin edən texnoloji cihaz. 1886-cı ildə Jozefina Koçrane adlı qadın tərəfindən ixtira edilib.

Koçrane evində tez-tez ziyafətlər verən varlı bir qadın idi və özü heç vaxt qab yumurdu. Bunun üçün xüsusi xidmətçiləri vardı. Lakin onun üçün dəyərli olan qablar hər dəfə yuyularkən sınırdı. Koçrane buna çarə tapmaq üçün xüsusi bir aparat lazım olduğunu düşünürdü. Hər hansı bir alimə müraciət etdikdə, heç kim onun istədiyi ixtiranı edə bilmədi. Nəticədə o, bunu özü etməyə qərar verdi.

Onun "Əgər heç kim bir qabyuyan maşın icad etmirsə, o halda bunu özüm edəcəyəm!" — deyə qışqırdığı bildirilir. Əvvəlcə qab-qacaqların ölçülərini ölçdü. və daha sonra onlar üçün bölmələr düzəltdi. Hər bir bölmə xüsusilə qablara və fincanlara uyğun şəkildə hazırlanmışdı. Bölmələr, düz səthləri mis qazanın içərisində yerləşdirilmiş bir təkər vasitəsilə işləyirdi. Mühərrik, isti sabunlu suyu qazanın dibindən yuxarıya fışqırır, qab-qacaqların üzərinə düşür və təkəri fırladırdı. Dostları bunu çox bəyəndi və onlar üçün də qabyuyan maşın hazırladı. Yaxınları bu ixtiraya "Koçrane qab-qacaq maşını" adını qoydular.

Bu ad qısa müddətdə geniş yayıldı və Koçrane restoranlardan, otellərdən qabyuyan maşın düzəltməsi üçün xeyli təkliflər aldı. O, hazırladığı maşının patentini aldı və işini daha da böyütdü. 1893-cü ildə Çikaqodakı Dünya Sərgisində ixtirasını təqdim edərək "dayanıqlılıq və uyğunlaşmadan ən yaxşı mexaniki istehsal" mükafatını qazandı. Vhirlpul Şirkəti tərəfindən maddi yardım alaraq "Koçrane İstehsal Şirkəti"ni qurdu.

## Qalereya

File:Dishwasher open for loading.jpg
File:The Faultless Quaker Dishwasher (1896 advertisement).jpg
File:Geschirrspuelertv.ogg
File:Detergent tablet.jpg
File:Uwx1.jpg|thumb
File:HOBART DISHWASHER 2.JPG
File:-78wiki.jpg


## İstinadlar
Pataqoniya və Araukaniya krallığı

**Pataqoniya və Araukaniya krallığı** (; bəzən **Yeni Fransa**) — Krallıq 1860-ci ildə  fransız vəkil və dolandırıcı Oreli-Antuan de Tuman tərəfindən Cənubi Amerikanın cənub hissəsində yaradılmışdılır. Dövlət qısa müddət ərzində müstəqil olmuşdur. Arakuanilərin yaşadığı Çili ərazilərində və indiki Argentinanın cənub ərazilərində yayılmış qəbilə başçılarının birliyi sayəsində meydana gəlmişdir. Dövlətin yaradılmasını zəruri edən Argentina və Çili hökumətlərinin həyata keçirdiyi istilasına qarşı yaradılmışdır.

1860-ci ildə de Tunan Cənubi Amerikanı mapuçe xalqının mübarizəsini yüksək qiymətləndirmişdir. Bu zaman yeri qəbilələrin başçıları de Tunanı kral elan edirlər. De Tunana onları təmsil etmək və avropa ölkələri ilə əlaqə yaratmaq hüququ verilir.  16 noyabr 1860-cı ildə de Tunan rəsmən kral elan edilmişdir. Bir müddət sonra konstitusiya qəbul edilir.  20 noyabrda Pataqoniyanın birləşdirilməsi elan edilir. Hökumətin fəaliyytə başlamasından sonra ölkənin paytaxtı Perkenko elan edilir. Üç rəngli bayraq, gerb qəbul olunur. Dövlətin milli valyutası dövriyəyə buraxılır. Pulun arxasında *Nouvelle France* (Yeni Fransa) yazılmışdır.

Onun gördüyü işlər sayəsində xaricdə tanınma həyata keçilir. Ancaq Argentina və Çilinin müdaxiləsi sayəsində məqsədə çatmaq çətinləşir. Hətta de Tunan dəfələrlə həbs edilir və ölkəsinə qaytarılır. Krallığın elan edilməsindən sonra Çili Araukariyanın işğalı kampaniyasını güçləndirilir. Çili prezidenti Xose Xoakin Peres Kornelio Savedra Rodriges Araukari hərəkatının rəhbəri təyin edilir. De Tunan tutularaq ölkəsinə qaydarılsada 1878-ci ilə qədər (ölüm) mübarizəsini davam etdirmişdir.

Fransız şampan taciri Qrustav Lavard de Tunandan sonra özünü varis elan edir və özünü kral elan edir. I Axiles adı ilə tanınır.  
Birinci kralın törəmələri bu gündə mövcud olmayan krallığın kralı titulunu davam etdirirlər. Hazırda varis şahzadə Filip olsa da, onun hakimiyyətdən imtina etmişdir. Bununla belə bu gündə yerlilərin mübarizəsini dəstəkləyir. Filip sonradan titulu yenidən qəbul etmişdir. O bir dəfə Argentina və Çilini ziyarət etmişdir. Yerli mapuçe təşkilatları Filipi çox soyuq qarşılamışlar.

## Araukaniya hökmdarları
* Avreli Antoniy I, kral (1860—1878)
* Axill (Axilles) I, kral (1878—1902)
* Antoniy (Antonio) II, kral (1902—1903)
* Lauro Tereza I, kraliça (1903—1916)
* Antoniy (Antonio) III (1916—1952)
* Filip (Filipe), şahzadə (1952—2014)
* Antoniy (Antonio) IV (с 2014 г.)

## İstinadlar
Vaasa Universiteti

**Vaasa Universiteti** (, ) — Finlandiyanın Vaasa şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Universitetin əsası 1968-ci ildə qoyulmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
İsgəndər (film, 2004)

**İsgəndər** — rejissor Oliver Stounun 2004-cü ildə çəkdiyi film.

Tarixin ən nəhəng padşahlarından biri olan Makedoniyalı İsgəndər, çox qısa bir müddət ərzində Fars imperatorluğunu dağıdaraq Makedoniya krallığını ucsuz-bucaqsız sərhədlərə qovuşduracaqdır. Bütün bunlar baş verərkən sevgilisi və vəziri öz köməklərini də göstərir. Filmdə İsgəndərin sevgi, ehtiras və müharibələrindən bəhs olunur.

## Məzmun
Aleksandrın ölümündən 40 il sonra yaşlı Ptolomey Misir valisinin ən yaxın silahdaşı böyük sərkərdə haqqında hekayə yazmağa qərara gəlir. Səkkiz il ərzində Aleksandrın ordusu Şərqə, okean sahillərinə qədər gəlib çıxır. Qərbi və mərkəzi Asiyanı fəth etdikdən sonra Aleksandrın ordusu ilk dəfə qədim və sirli Hindistana gəlib çıxır. Troya mafiyası, Herakl və Axilles haqqında eşitdiyi əfsanələrin təsiri ilə bu onun uşaqlıq arzusu idi...
Dieqo-Ramires adaları

**Dieqo-Ramires adaları** () — Adaların ümumi sahəsi 1&nbsp;km²-dən çoxdur. Horn burnundan cənub qərbdə yerləşir. Şimalda cənuba adalar 8&nbsp;km məsafədə yerləşir.

## Coğrafiya

Arxipelaqın ən böyük adası Bortolomedir. Böyüklüyünə görə ikinci böyük adası Qonsalo adasıdır.
Bölgədən keçən gəmilərin çoxu adaların yaxınlığındsn keçir.

### İqlimi
Adaların iqlimi rütübətli və yağışlıdır. Orta aylıq temperaturu +3,2°S (iyul-avqust) +7,5 °S (yanvar-fevral), orta +5,2 °S. Yayda 94&nbsp;mm (oktyabr) - 137&nbsp;mm (mart), ümumən isə 1368&nbsp;mm olur. Yayda əsasən yağıntılar yağış, qışda isə qar halında düşür.

## Tarixi
Adalar 12 fevral 1619 ci ildə Nodal qardaşları tərəfindən kəşf edilmişdir. Adalar Dieqo Ramires Arelyanonun şərəfinə adlandırılmışdır.  156 il ərzində adalar Cənubi Sandviç adaları ilə birlikdə Dünyanın ən cənub əraziləri hesab edilmişdir. 
## Maraqlı fakt
Ən iri adaları olan Bartolome və Qonsalo adaları onları kəşf edən Nodal qardaşlarının şərəfinə adlandırılmışdır. Adaları Nodal boğazı ayırır.

## Amerikanın cənub nöqtəsi
Bəzən Amerikanın cənub torpağı hesab edilir. Bu nöqtə Aqila adası hesab edilir. Bununla belə bəzən Cənubi Sandviç adaları Cənubi Amerikanın bir hissəsi hesab edilsədə geoloji, coğrafi və iqlim baxımından Antarktidaya aid edilir. Cənubi Amerikanın cənub nöqtəsi bu zaman Tule adası hesab edilir.

## Mənbə
* Dieqo-Ramires adaları
Oğlan evi

## Məzmun
Film komediya janrındadır. Filmdə baş verən hadisələr 3 nəfər şəxsə aldadılaraq bir evin satılmasından bəhs edilir. Filmin qəhrəmanları onları aldadadaraq pullarını mənimsəyən şəxsi tapıb, onlardan pulu necə geri alacağına çarə axtarırlar.

“Sovetski”də evi sökülmüş Alik və evlənməyə hazırlaşan Raminin başına məhz bu hadisə gəlib. Onları amansızcasına aldadan Valid Hüseynov isə oğlunun toyuna hazırlaşır. Qəhrəmanlar bunu öyrənəndən sonra pullarını qaytarmağın ən qeyri-adi yolunu seçirlər...

## Film haqqında
Film öz illərinin aktual mövzusu olan, aldadılaraq bir neçə şəxsə evin satılmasından söhbət açır.

### Filmin üzərində işləyənlər
 
Rejissor: İlham Qasımov
Ssenari müəllifləri: İlham Qasımov,  DJ Fateh
Operator: Mixail Xarçenko
Rəssam: Aleksey Veliçko

### Rollarda
*Fərda Amin
*İslam Mehrəliyev
*Elcan Rəsulov
*Abbas Qəhrəmanov
*Xumar Səlimova
*Elşən Hacıbabayev
*Qurban Məsimov
*Elşən Çahrani
*Tural Ağasıyev
*Yadigar Muradov
*Zülfiyyə Məmmədova
*Taleh Yüzbəyov 
*Kənan İsmayılov
*Anar Seyfullayev
*Beyrək Rüstəmzadə
*Kəbir Kərimov
*Emil Sevdimalıyev
*Xəyyam Nisanov 
*Mətanət Əliverdiyeva
*DJ Fateh
*Fidan Musayeva

## Xarici keçidlər
*Filmin Facebook səhifəsi
*Filmin treyleri
*Filmi izlə
Zaur Əhmədov

**Zaur Musa oğlu Əhmədov** () — texnika elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Zaur Əhmədov 1937-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1959-cu ildə "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini fərqlənmə ilə bitirərək, 1962-ci ilə qədər "Azneft" İB neft mədənlərində işləmişdir. 1962-ci ildən müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. ADNA-da tədris işləri üzrə prorektor işləmişdir, hazırda isə kafedra müdirüdür. 1965-ci ildə "Qaz-kondensat sistemlərinin süzülməsinin hidrodinamik tədqiqi" mövzusunda namizədlik, 1971-ci ildə isə "Neft və qaz-kondensat yataqlarının işlənilməsində tətbiq olunan maye-qaz sistemlərinin süzülməsinin tədqiqi" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir.

O, "Ekoenergetika" Beynəlxalq Akademiyasının həqiqi üzvüdür.

## Elmi fəaliyyəti
Əhmədov Z. M. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi sahəsində tanınmış alimdir.

Elmi tədqiqatların sahəsi: neft-qaz və qaz-kondensat yataqlarının işlənilməsi məsələləri; qaz-kondensat yataqlarının işlənilməsinin nəzəri əsaslarının yaradılması; neft-qaz yataqlarının səmərəli işlənilməsi sisteminin yaradılması üzrə fundamental işlər; gilli məsaməli mühitlərdə qazların və aşağı özlülüklü neftlərin süzülməsi zamanı təzyiqin ilkin qradiyentinin yaradılması səmərəsinin aşkar edilməsi; qeyri-nyuton neftlərin süzülməsinin tədqiqi və oxşar yataqların işlənilməsinin yeni keyfiyyətlərinin təyin edilməsi.
Əhmədov Z. M. 150-dən artıq elmi məqalənin, metodik rəhbərlik, tədris vəsaitinin müəllifidir. İxtira və patentlərə görə müəlliflik şəhadətnaməsi alıb. Elmi kadrların hazırlığı ilə məşğul olur.

## Təltifləri
Azərbaycanın Dövlət mükafatı laureatı, "Əməkdar elm və texnika xadimi", "SSRİ fəxri neftçisi" kimi adlara layiq görülüb.

18.11.2010-cu ildə Şöhrət ordeni ilə təltif edilib.

## İstinadlar
İsfəndan (Komican)

**İsfəndan** () — İranda, Mərkəzi ostanında, Komican şəhristanının Mərkəz bəxşinin İsfəndan dehestanında kənd. 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 379 ailədə 570 nəfəri kişilər və 601 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 1.171 nəfərdir. Kəndin əhalisini türklər təşkil edir, türkcə danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Kempbell adaları

**Kempbell adaları** () — Vulkan məşəlli adalar Sakit okeanın cənubunda yerləşir. Yeni Zelandiyanın Cənub adasından 600&nbsp;km cənubda qərar tutur.

Kempbell adası  UNESCO Ümumdünya irsi siyahısına daxildir

## Coğrafiya

Adaların ümumi sahəsi — 113,31&nbsp;km² təşkil edir.

* Kempbell adası (Campbell Island) () 112.68&nbsp;km²
* Dent adası (Dent Island) () 0.23&nbsp;km².
* Cakmart adası (Jacquemart Island) () 0.19&nbsp;km²
* Canet Mari (Jeanette Marie) 0.11&nbsp;km²
* Monovay adası (Monowai Island) 0.08&nbsp;km²
* Folli adası (Folly Island) () 0.07&nbsp;km²

## Ekologiya
Adalara insanlar tərəfindən ağır zərbə vurulmuşdur. Belə ki, XVIII əsrin sonu və XIX əsrin əvvəllərində sıçovullar Balina ovçularının gəmisində gəlmişlər. 2003-ci ildə nəhayət ki, sıçovulların adalarda kökü kəsilmişdir. Onların fəaliyyəti sayədində quşların çoxu əl çatmaz qayalıqlarda yuva qurmalı olurdular.
İqlimi rütubətli və soyuqdur
## Ən tənha ağac
Sitxin küknarı arxipelaqda yerləşən yeganə adadır. Ada çox guman ki, 1907-ci ildə əkilmşdir. Onun hündürlüyü 10 metri keçmir. Nigeriyalı Tenere adağının qurumasından sonra dünyanın ən tənha ağacına çevrilmişdir. Ən yaxın ağac 222&nbsp;km uzaqlıqda Oklend adalarında yerləşir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Kempbell adaları

## Həmçinin bax
Yaşıl soylent

***Yaşıl soylent*** () — 1973-cü il istehsalı olan ABŞ filmi.

## Mükafatlar və nominasiyalar

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Maykl Zaks

**Maykl Zaks** () (11 sentyabr 1948, Nyu York, Nyu York, ABŞ) - ABŞ aktyoru.

## Filmoqrafiyası
### Filmlər

### Teleseriallar

## Mükafat və nominasiyalar
 

## Xarici keçidlər
*
Emin Əzizov

**Emin Əzizov** () — Azərbaycanı təmsil edən sərbəst güləşçi.

## Karyerası
Emin Əzizov 2006-cı ildə Rusiyada Avropa Çempionatını 12-ci, 2007-ci ildə Bolqarıstanda Avropa Çempionatını isə 5-ci pillələrdə başa vurdu.

2008-ci ildə Emin Əzizov Finlandiyanın Tampere şəhərində baş tutan Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Həmin ilin iyununda Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirini gümüş medalla başa vuran Emin Əzizov avqustda olimpiadada mübarizə apardı.

Emin Əzizov Azərbaycanı 2008-ci ildə Çində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Olimpiadanın təsnifat mərhələsində Emin Əzizov İsveçrə nümayəndəsi Gregori Sarrasin ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşün birinci hissəsində rəqibinə 1:0 hesabı ilə qalib gələn Emin Əzizov növbəti hissədə rəqibi üzərində 2:0 hesabı ilə qələbə qazandı və olimpiadanın 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Qazaxıstan nümayəndəsi Leonid Spiridonov oldu. Həmin görüşdə Emin Əzizov rəqibinə 0:2 (0:2, 0:2) hesabı ilə məğlub oldu. Rəqibi final görüşünə vəsiqə qazanmadığına görə Emin Əzizov təsəlliverici qrupda da mübarizə aparmadı və olimpiadanı 12-ci pillədə başa vurdu.

Bundan sonra o, nüfuzlu beynəlxalq turnirlərdə uğurlara imza ata bilmədi. Emin Əzizov 2009-cu ildə Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirini 20-ci pillədə, 2010-cu ildə Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirini gümüş medalla, 2011-ci ildə Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirini isə 12-ci pillədə başa vurdu.

2012-ci ildə Emin Əzizov Kiyev Turnirini 10-cu, Avropa Çempionatını 8-ci pillələrdə, Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirini isə gümüş medalla başa vurdu.

2013-cü ildə İranda Taxti Cup beynəlxalq turnirini 12-ci, Polşada Poland Open beynəlxalq turnirini 8-ci, Azərbaycanda Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirini 8-ci pillələrdə başa vuran Emin Əzizov, 2014-cü ildə Yaşar Doğununun Turnirinin gümüş medalına sahib oldu, Əli Əliyev Turnirini isə 12-ci pillədə başa vurdu. İyulda Qızıl Qran-Pri beynəlxalq turnirinin gümüş medalına sahib olan Emin Əzizov, 30 yaşında idmanla vidalaşdı.

## Nəticələri

## İstinadlar