open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Çəkməli pişik: Son arzu

**Çəkməli pişik: Son arzu** () — DreamWorks Animation tərəfindən hazırlanan, Şrek cizgi seriyasının spin-offu və "Çəkməli pişik" filminin davamı olan Amerika kompüter cizgi macəra filmi . Filmin rejissoru Coel Klofford, rejissoru isə Pol Fişerin ssenarisindən Januel Merkadodur. Antonio Banderas və Salma Hayek müvafiq olaraq Çəkməli pişik və Kitty Yumşaq pəncələr rollarını canlandırırlar. Onlardan başqa, Olivia Colman, Harvey Guillier, Samson Cayo, Wagner Moura, Enthony Mendes, John Mulaney, Florence Pugh, Dawain Joy Randolph və Rey Winstone səs aktyorluğunda iştirak edirlər.

Cizgi filminin premyerası 21 dekabr 2022-ci ildə baş tutmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Britaniya azərbaycanlılarının siyahısı

**Britaniya azərbaycanlılarınnı siyahısı** — etnik və ya milli aidiyyət baxımından azərbaycanlı olan Britaniya vətəndaşları nəzərdə tutulur.

Birləşmiş Krallığın Milli Statistika İdarəsinin 2013-cü il üçün olan və İş Gücü Anketinə əsaslanan hesabatına görə 6.220 azərbaycanlı (yalnız Azərbaycan Respublikası nəzərdə tutulur, İran Azərbaycanı bura daxil deyil) orada yaşamaqdadır. Onların çoxu London şəhərində məskunlaşmışdır. .

## Musiqiçilər
* Camal Əliyev — violonçel ifaçısı
* Elyar Foks — müğənni və musiqiçi.
* Nigar Camal — müğənni, 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin qalibi.
* Sami Yusif — müğənni, bəstəkar, əsasən islami mahnılar müəllifi və ifaçısı.

## Ədəbiyyatçılar
* Bəhmən Forsi — İran azərbaycanlılarından olan dramaturq.

## Siyasətçilər
* Məhəmməd Həsən Mirzə — Qacar sülaləsinin vəliəhd şahzadəsi.

## İdmançılar
* Kamal Şalorus — əslən Xalxal şəhərindəndir. Qarışıq döyüş sənətləri üzrə UFC və WEC-də döyüşmüşdür.
* Cennifer Qədirova — 2019 Yeniyetmələrin Dünya Çempionatında iştirak etmiş gimnast.
* Cesika Qədirova — 2019 Yeniyetmələrin Dünya Çempionatında iştirak etmiş gimnast.
* Serhat Taşdemir — "Piterboro Yunayted" və Azərbaycanın 19 yaşadək komandasında hücuma meyilli yarımmüdafiəçi kimi oynayan peşəkar bir futbolçudur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Böyük Britaniya azərbaycanlıları
Sinmihayu-de-Kimpie

**Sinmihayu-de-Kimpie** — Rumıniya, Transilvaniya, Bistrița-Nisiud qraflığında kommuna .

Altı kənddən ibarətdir: 

*Brăteni ( Mezőbarátfalva )

*La Curte ( *Köbölkút* *itanyák* )

*Sălcuta ( *Fűzkút* )

*Sânmihaiu de Câmpie

*Stupini ( *Mezősolymos* )

*Zoreni ( *Lompé* ).

Kommuna mahalın cənub hissəsində, Transilvaniya yaylasında yerləşir .

2011-ci il siyahıyaalınmasında Sânmihaiu de Câmpie'də 1,459 nəfər yaşayır.Siyahıyaalmaya görə, əhalisinin 85,74%-ni rumınlar, 8,7%-ni qaraçılar və 2,26%-ni macarlar təşkil edir.

## Tanınmış sakinləri
* Ioan Fiscuteanu (1937-2007)- teatr və kino aktyoru
* Todor Stanca (1884-?), fermer və 1 dekabr 1918-ci il tarixli Alba Yulia Milli Assambleyasının deputatı

## İstinadlar
Eytsetter

**Eytsetter** ( qədim norsca : *Eiðseti*, "istmusdakı ferma" mənasını verir) Şotlandiyanın Şetland bölgəsindəki Mainland adasındakı kənd. Eytsetter Dunrossness kilsəsində, Kanninqsburq rayonunun şimal ucunda və həmin qədim kilsədə yerləşir. Lervikdən təxminən 10 mil məsafədədir.

## İstinadlar
Meyvəli

* Meyvəli (Yevlax) — Azərbaycan Respublikasının Yevlax rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
* Meyvəli (Fındıqlı) — Rizə vilayətinin Fındıklı rayonunda kənd.
Lyubov Sobol

**Lyubov Eduardovna Sobol** (née **Fedeneva**; sentyabr 1987  Lobnya, Moskva vilayəti  ) — Rusiya siyasi və ictimai xadimi,  qeydiyyatdan keçməmiş Gələcəyin Rusiyası adlı partiyanın idarə heyətinin üzvü.

2021-ci ilə qədər Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Fondunda (FBK) hüquqşünas , işləyib, o cümlədən RosPil layihəsi çərçivəsində (2011-2018), Rusiya Müxalifət Koordinasiya Şurasının üzvü olub (2012-2013)  .

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qay Helvidi Prisk (konsul)

**Qay Helvidi Prisk** (; ) — Roma imperiyasının siyasətçisi, 87-ci ildə konsul-suffekt.

## Həyatı
Qay Helvidi Prisk 55-ci ildə Romada, eyniadlı zadəganlar ailəsindən idi. O, stoaçı filosof və müxalifətçi Qay Helvidi Priskin oğlu olmuşdur. Yaxşı təhsil alan Prisk gəncliyində senator olmuşdur. O, 87-ci ildə Qay Bellisi Natal Tebanianla birlikdə konsul-suffekt təyin edilmişdir. Prisk sonradan siyasətdən əl çəkərək kənddə yaşamağa başlamışdır. O, hökuməti tənqid edən poetik bir kitabça tərtib etmiş və bu, imperator Domisianı qəzəbləndirmişdir. Helvidi 96-cı ildə həbs edilmiş və burada vəfat etmişdir.

## Yaradıcılığı
Qay Helvidi Prisk mövzularını Roma və yunan miflərindən götürdüyü çoxsaylı faciələrin müəllifi olmuşdur. Eyni zamanda, onlarda gündəlik həyata dair mövzular da var idi. Bundan əlavə, Helvidinin yazılarında hökumət əleyhinə misralar mövcud idi. İndiyə qədər onun heç bir əsəri qalmamışdır, çünki onların hamısı imperator Domisianın əmri ilə məhv edilmişdir. Onların məzmunu tarixçilər, o cümlədən Svetoni və qədim Roma yazıçıların yazılarında məlumdur.

## İstinadlar
Qay Ummidi Durmi Kvadrat

**Qay Ummidi Durmi Kvadrat** (; ) — Roma siyasətçisi.

## Həyatı
Qay Ummidi Durmi Kvadrat karyerası ərzində iki dəfə konsul olmuşdur. O, ikinci dəfə imperator Klavdinin dövründə bu vəzifəyə təyin edilmişdir. Ummidi 51-ci ildə Suriyanın qubernatoru təyin edilmiş və ölənə qədər burada xidmət etmişdir. O, 52-ci ildə Roma prokurorlarının Yəhudeyada vurduğu zərərin təmirinə nəzarət edirdi. 55-ci ildə Roma generalı Qney Domisi Korbulon Qalatiya və Kappadokiya leqatı olaraq göndərilmişdir. Ummidi ordusunun yarısını Korbulonun komandanlığına təslim etməli olmuşdur. Daha sonra kişilər arasında parfiyalı girovlar üzərində mübahisə yaranmış, lakin fikir ayrılıqları daha ciddi olmamışdır. Ummidi 60-cı ildə vəfat etmiş və onun yerinə Korbulon Suriya qubernatoru təyin edilmişdir.

## İstinadlar
IV Fraat

**IV Fraat** (, *Frahāt*; ) — Arşakilər sülaləsindən olan Parfiya çarı. O, eramızdan əvvəl 38–32-ci illərdə hökmranlıq etmişdir. II Orodun oğlu olan Fraat Roma ilə müharibədə irsi şahzadə I Pakorun ölümündən sonra varis təyin edilmişdir. O, taxtın varisi təyin edilsə də, atası padşah II Orodu öldürərək taxta çıxmış, ardınca bütün qardaşlarını öldürmüşdür.

IV Fraat eramızdan əvvəl 2-ci ildə həyat yoldaşı və oğlu gələcək padşah V Fraatın başçılıq etdiyi sui-qəsdçilər dəstəsi tərəfindən öldürülmüşdür.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  
* 
* 
*  
*  
*
Haydemari Veçorek-Tsoyl

**Haydemari Veçorek-Tsoyl** () – alman pedaqoq və siyasətçi.

## Həyatı və peşəsi
Haydemari Tsoyl Frankfurtdakı Herder Məktəbini bitirdikdən sonra 1961-1965-ci illərdə Frankfurt-Maynda İohann-Volfqanq-Göte Universitetində ingilis dili və tarixi öyrənib.1965-1974-cü illərdə Fridrix Ebert məktəbində və 1977-1978-ci illərdə Rüsselshaymdakl Georg Büxner məktəbində müəllim işləyib. 1965-1979-cu illərdə SPD siyasətçisi Norbert Viitsorek ilə evli olub. Boşandıqdan sonra Veçorek-Tsoyl soyadını saxlayıb.

O, evangelistdir və xristian inanclarını "həmişə mənim rəhbər prinsipim" kimi təsəvvür edib.

## Siyasi karyera
### Siyasi partiya

Veçorek-Tsoyl 1965-ci ildən SPD-nin üzvüdür. 1974-1977-ci illərdə o, Gənc Sosialistlər Təşkilatının Federal Sədri olub və bu vəzifədə çalışan ilk qadın olub. Bu müddət ərzində o, "Qırmızı Heydi" adlanaraq şöhrət qazandı. O, 1984-cü ildən SPD federal idarə heyətinin üzvüdür. 1987-1999-cu illərdə SPD Hessen-Süd rayon təşkilatının sədri olub. 1993-cü ildə SPD-nin yeni federal sədri üçün üzvlərin səsverməsində o, Rudolf Şarpinq və Gerhard Şröderə qarşı namizəd olaraq uğursuz mübarizə aparıb. 1993-2005-ci illərdə SPD-nin federal sədrinin müavini olub.

## İstinadlar
Scelidosaurus

İlk ornithischian dinozavrlarından biri olan Scelidosaurus, görünür, steqozavrların erkən forması olmuşdur. Kiçik başı, dişsiz dimdiyi və çənələrinin arxasında kiçik dişləri var idi. Ağır bədəni boyundan quyruğuna qədər uzanan cərgələrlə kəsilmiş sümüklü lövhələrlə örtülmüşdü. Harri və onun vedrəsi dinozavrlarla dolu cizgi serialında Sid adlı uydurma Scelidosaurus görünür.
II Vardan (Parfiya çarı)

**II Vardan** () — Arşakilər sülaləsindən atası çar I Vologez və ya I Vardana qarşı Parfiya imperiyasının bir hissəsində qısa müddətə hökmranlıq etmiş Parfiya hökmdarı. II Vardan 55–58-ci illərdə atasına qarşı üsyan qaldırmış və Midiyanın paytaxtı Ekbatanı işğal etmişdir.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* Sellwood, David (1983). "Parthian Coins". In Yarshater, Ehsan (ed.). The Cambridge History of Iran, Volume 3(1): The Seleucid, Parthian and Sasanian Periods. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 279–298. ISBN 0–521-20092-X.

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* 
*
Aydın Kərimov (hüquqşünas)

**Aydın Məmməd oğlu Kərimov** () — Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvü, Azərbaycan Respublikası ədliyyə nazirinin birinci müavini, Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Ali Məclisinin sədr müavini, Əlincə Cəmiyyətinin sədr müavini.

## Həyatı
Aydın Məmməd oğlu Kərimov 1 iyul 1956-cı ildə Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Şərur rayonunun Mahmudkənd kəndində doğulmuşdur. Naxçıvan Dövlət Universitetinin Tarix-ədəbiyyat və Samara Dövlət Universitetinin Hüquq fakültələrində ali təhsilini almışdır. Bir müddət hüquqşünas olaraq fəaliyyət göstərmişdir.

Evlidir, 3 övladı var.

## İctimai-siyasi fəaliyyəti
Aydın Kərimov Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin üzvü olmuşdur. 1991-ci ildə o, Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Ali Məclisinin sədr müavini seçilmişdir. O, həmçinin, Azərbaycan Xalq Cəbhəsi nizamnaməsinin və proqramının həmmüəlliflərindəndir.

Aydın Kərimov 29 iyul 1992-ci ildə Azərbaycan Prezidenti Əbülfəz Elçibəyin 47 nömrəli fərmanı ilə Azərbaycan Respublikası ədliyyə nazirinin birinci müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur. O, 16 avqust 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərini icra edən Azərbaycan Ali Sovetinin sədri Heydər Əliyevin 495 nömrəli sərəncamı ilə bu vəzifədən azad edilmişdir.

Aydın Kərimov 1992-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi və Əlincə Xeyriyyə Cəmiyyəti üzvü olaraq xalq deputatları seçkiləri üzrə Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Seçki Komissiyası üzvlüyünə namizəd göstərilmiş və seçilmişdir.

Aydın Kərimov Əlincə Cəmiyyətinin sədr müavini olmuşdur. O, 1992-ci ildən Müstəqil "Qanun" jurnalının baş redaktoru, 1994-cü ildən isə Müstəqil Elmi-Praktik Hüquq Mərkəzinin (MEPHM) prezidentidir. O, həmçinin Türkiyə Respublikasında dərc olunan "Türk yurdu" jurnalının Azərbaycandakı təmsilçisidir.

1995-ci il parlament seçkilərində Aydın Kərimov Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının proporsional seçki üzrə vahid namizədlər siyahısında 11-ci sırada olmuşdur. Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası seçkilərdə proporsional siyahı üzrə 346 192 (9.6%) səs toplayaraq siyahısından ilk 3 nəfərin deputat seçilməsinə nail olmuşdur. Beləliklə, Aydın Kərimov deputat seçilə bilməmişdir.

Aydın Kərimov 2010-cu illərdə Azərbaycan Respublikasının Ombudsman Aparatı Ekspertlər Şurasının sədri vəzifəsində çalışmışdır.

## İstinadlar
Albert Ovannisyan

**Albert Ovannisyan** (; ) — Ermənistan hərbçisi, Ermənistan Silahlı Qüvvələrində xidmət etmiş kiçik çavuş. O, İkinci Qarabağ müharibəsində iştirak etmiş və döyüş əməliyyatları zamanı həlak olmuşdur.

Onun cəbhə xəttində döyüşərkən artilleriyadan atəş açdığı yerdə çəkilən fotoşəkli Ermənistan Müdafiə Nazirliyi tərəfindən paylaşılmış, bu fotoşəkil qısa zamanda dünyanın yüzlərlə media orqanının İkinci Qarabağ müharibəsini işıqlandırarkən istifadə etdiyi simvolik obraza çevrilmişdir. 2021-ci ildə o, ölümündən sonra Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının ən yüksək fəxri adı olan "Artsax Qəhrəmanı" hərbi mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
Zenobiya (Ermənistan çariçası)

**Zenobiya** (, ; ) — İberiya çarı Radamistin həyat yoldaşı və Ermənistan çarı Mitridatın qızı.

55-ci ildə hamilə olan Zenobiya hakimiyyətdən devrilmiş Radamist ilə qaçmağa çalışmış, lakin qaçmağa davam edə bilməyən Zenobiya ərindən əsir düşməkdənsə həyatına son qoymasını istəmişdir. Radamist onu xəncərlə vuraraq cəsədini Araz çayına atmışdır, lakin Zenobiya ölümcül xəsarət almamış və yerli çobanlar tərəfindən Ermənistan çarı I Trdatın iqamətgahına aparılmışdır. Trdat onu mehribanlıqla qəbul etmiş və ona monarxiyanın üzvü kimi yanaşmışdır.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 
*
Qurbanmurad Nəfəsov

**Qurbanmurad Bazarbay oğlu Nəfəsov** (, , ; ləqəbləri "Basmaç" və "Türkmən"; ) — türkmənəsilli SSRİ və Ermənistan hərbçisi, Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı. O, ölümündən sonra Ermənistan Respublikasının "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edilmişdir (2009). Nəfəsov "Yerablur" hərbi qəbiristanlığında dəfn edilən yeganə müsəlmandır.

## Həyatı
Qurbanmurad Bazarbay oğlu Nəfəsov 1969-cu ildə Türkmənistan SSR-in Kalininski rayonunda (indiki Boldumsaz rayonu) anadan olmuşdur. O, SSRİ Silahlı Qüvvələri sıralarında xidmət etmiş, Əfqanıstan müharibəsində iştirak etmişdir. SSRİ qüvvələri daxilində erməni hərbçilərlə eyni sırada xidmət edən Nəfəsov döyüşlər zamanı ağır yaralanmışdır. Buradakı erməni əsgərlərindən biri ona qan verərək onun həyatını xilas etmiş, sonrakı döyüşlərində birində həlak olmuşdur.

Sovet qoşunları Əfqanıstandan çıxarıldıqdan sonra Nəfəsov Ermənistan SSR-ə xidmətə göndərilmişdir. Bundan sonra o, DQMV-yə getmiş və burada separatçılara kömək etməyə başlamış, 1991-ci ildə Volodya Avetisyanın yaratdığı "Ayr Vaan" könüllü dəstəsinə daxil olmuşdur. Bu dəstədə çoxlu yezidi, rus, aysor və yunan da xidmət edirdi. Müharibə zamanı o, ermənilər arasında "Basmaç" və "Türkmən" ləqəbləri ilə tanınmışdır. Nəfəsovun müharibədə Ermənistan tərəfində vuruşmağına mənəvi səbəb kimi Əfqanıstanda erməni silah yoldaşının ölümü göstərilsə də, digər bir versiyaya görə azərbaycanlılara qarşı şəxsi problemi var idi və o, Azərbaycandan intiqam almaq istəyirdi.

1992-ci ildə "Ayr Vaan" dəstəsi Kəlbəcər rayonunun Ağdaban kəndi istiqamətində əməliyyatlara başlamışdır. Nəfəsov kəşfiyyatçı kimi Azərbaycan qüvvələrinin arxasına keçmiş və burada məlumat toplamışdır. Onun kəşfiyyat xarakterli fəalliyyəti sayəsində Ermənistan hərbçisi Jora Qasparyanın komandanlığı altında olan dəstə aprel ayında Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə aid 6 tankı məhv etmişdir. Bundan sonra Ağdaban kəndi işğal olunmuş və burada qətliam törədilmişdir. Nəfəsov 13 dekabr 1992-ci ildə Azərbaycan qüvvələri ilə döyüşdə həlak olmuşdur. Onun cəsədinin Aşqabada göndərilməsi nəzərdə tutulmuşdu, lakin müharibə vaxtı bunu etmək mümkün olmamışdır. Nəfəsovun cəsədi 4 ay morqda qalmış, sonra "Yerablur"da dəfn edilmişdir. Ermənistanın o zamankı müdafiə naziri Vazgen Sarkisyan əvvəlcə bir müsəlmanın "Yerablur"da dəfn edilməsinin uyğun olub-olmamasına şübhə ilə yanaşsa da, sonradan dəfninə razı olmuşdur.

## Mükafatlar
* "İgidliyə görə" medalı (29 yanvar 2009).

## İstinadlar
Tenrikyo

və ya **tenriizm** – Yaponiyada yaranan yeni dinlərdən biri. "Tenrikyo" hərfi tərcümədə *"İlahi müdriklik dini"* mənasına gəlir. Dünyada 2 milyona yaxın şəxs bu dinə inanır.

## Tarix
Tenrikyo dininin əsası 1838-ci ildə Nakayama Miki tərəfindən qoyulmuşdur. Nakayama əkinçiliklə məşğul olan adi qadin idi və iddia edirdi ki, bədəni Tenri-O-no-Mikoto adlı kami tərəfindən ələ keçirilmişdir. Onun iddiasına görə Tenri-O-no-Mikoto onun bədənindən istifadə edərək "ilahi müdriklik" (tenri) vəhyi ilə inancını yaymağa çalışmışdır. Nakayamanın inancı bir çox təqibçini özünə cəlb etmişdir. Onlara görə Nakayama "yaşayan tanrı" (ikaqami) idi. Nakayama deyirdi ki, insanlar eqoistliklərindən əl çəksələr və özləri ilə "baş tanrı" (oyaqami) arasında harmoniya qursalar xoşbəxt həyata çata bilərlər. Onun fikirləri təqibçilərinə ümid vermişdi ki, bu inancın köməyi ilə fərdi əzablar və sosial ədalətsizlik beləcə başa çata bilər.

Yaponiya hökumətinin bir sıra təzyiqlərinə baxmayaraq Nakayama öz vəhylərini yazaraq Tenrikyo mətnlərini ortaya çıxarmışdır. O, həmçinin dinin əsas ritualı olan "qurtuluş rəqsi"ni (kaqura-zutome) də yaratmışdır. Tenrikyo yeni dinlər arasında çoxlu sayda təqibçi toplayan ilk dinlərdən biri idi. Nakayamanın şagirdi və davamçısı olan İzo İburinun başçılığı altında din güclü şəkildə təşkilatlanmışdır. 1908-ci ildə Yaponiya hökuməti Tenrikyonu şintoizmin rəsmi bir sektası olaraq tanımışdır.

## Vəziyyət
Dinə mənsub olan bir çox insan dinin qurulduğu olan Nara prefekturasının Tenri şəhərinə ziyarətə gedirlər. Əfsanəyə görə Nakayama Mikinin ruhu Tenri şəhərindəki məbəddə saxlanılan *ciba* adlı müqəddəs nöqtədə yaşayır.

Dinin Yaponiyada 1,75 milyon, bütün dünyada isə 2 milyon təqibçisi mövcuddur. Tenrikyo dininə aid kitabxana, muzey, xəstəxana, radio stansiyası mövcuddur. 1925-ci ildə Yaponiyada Tenri Universiteti qurulmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Olqa Buzova

**Olqa İqorevna Buzova** (; ) — Rusiya media şəxsiyyəti və müğənnisi. Buzova Rusiyanın ən uğurlu modellərindən biri hesab edilir.

## Həyatı
Olqa İqorevna Buzova 20 yanvar 1986-cı ildə Leninqrad şəhərində SSRİ SQ veteranı İqor Dmitriyeviç Buzovun və stomatoloq İrina Aleksandrovna Buzovanın ailəsində anadan olmuşdur. Buzovanın Anna adlı kiçik bacısı var.

Buzova 2012-ci ilin iyun ayından 2016-cı ilin dekabr ayına qədər futbolçu Dmitri Tarasov ilə evli idi. O, 23,4 milyon abunəçidən qazandığı təxminən 3,3 milyon ABŞ dolları xalis gəlirlə 2021-ci ildə Rusiya üzrə Instagram və YouTube platformalarında onuncu ən çox qazanan olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Leonid Azqaldyan

**Leonid Rubenoviç Azqaldyan** (; ) — SSRİ və Ermənistan fiziki, hərbçisi, Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı. O, Dağlıq Qarabağ separatçılarının liderlərindən biri olmuşdur.

## Həyatı
Leonid Rubenoviç Azqaldyan 22 noyabr 1942-ci ildə Gürcüstanın Tbilisi şəhərində anadan olmuşdur. O, Moskva Dövlət Universitetinin və İrəvan Dövlət Universitetinin fizika fakültəsini bitirmiş, avtomatik idarəetmə sistemləri sahəsində çalışmışdır. Azqaldyan Qarabağ hərəkatının liderlərindən biri olmuş, 1990-cı ilin fevralından Ermənistanın və Qarabağın bir sıra rayonlarında hərbi birliklər təşkil etmiş və əməliyyatlar həyata keçirmişdir. O, 1991-ci ildə Ovsep Ovsepyanla birlikdə "Azadlıq Ordusu" hərbi təşkilatını yaratmışdır.

## Mükafatlar
Leonid Azqaldyan ölümündən sonra I dərəcəli "Döyüş xaçı" ordeni ilə təltif edilmişdir. O, ölümündən sonra, 31 avqust 2019-cu ildə "Artsax Qəhrəmanı" adına layiq görülmüş və "Qızıl qartal" ordeni ilə təltif edilmişdir.

## İrsi
Ermənistanın paytaxtı İrəvan şəhərində onun büstü mövcuddur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
100 Thieves

**100 Thieves, LLC** Los-Ancelesdə, Kaliforniyada yerləşən Amerika həyat tərzi brendi və oyun təşkilatı. Təşkilat Apex Legends, *[[Call of Duty]]*, *Call of Duty: Warzone*, *Fortnite Battle Royale*, *[[League of Legends]]* və *Valorant* da daxil olmaqla bir neçə videooyunda rəqabət aparır. Hazırda onların iki françayzinq komandası var: League of Legends Çempionat Seriyasının 100 Oğruları və Call of Duty Liqasının Los Anceles Oğruları .

Təşkilat 2017-ci ildə OpTic Gaming Call of Duty komandasının keçmiş kapitanı, (MLG) X Games qızıl medalçısı və 2014-cü ilin Esports İdmançısı Metyu "Nadeshot" Haag tərəfindən təsis edilib. O, Cleveland Cavaliers -in sahibi Dan Gilbert ilə birlikdə təsis edilib. Növbəti il, kanadalı müğənni və reper Drake və SB Projects-in qurucusu Scooter Braun, A Seriyasının investisiya turunu 100 Oğruya apardı. Maliyyələşdirmə turunun digər iştirakçılarına Marc Benioff, Drew Houston və Sequoia Capital daxildir.

## İstinadlar
Leonid Azqaldyanın büstü

**Leonid Azqaldiyanın büstü** (), həmçinin **Leonid Azqaldiyanın abidəsi** () Ermənistanın paytaxtı İrəvan şəhərində, Xorenatsi küçəsinin kəsişməsində Ermənistan hərbçisi, Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı Leonid Azqaldyanı təsvir edən büst. Abidə 11 dekabr 2002-ci ildə ucaldılmışdır. Abidənin heykəltəraşı Tiqran Arzumanyandır. Abidə qranitdən hazırlanmışdır və ümumi hündürlüyü 2,2 metrdir.

2022-ci ilin aprelində Leonid Azqaldyanın büstü vandalizmə məruz qalmışdır. İrəvan sakini Karen Xaçatryan Leonid Azqaldiyanın büstünün burun hissəsini sındırmışdır. Xaçatryanın sözlərinə görə, o, bu addımı ona görə atıb ki, onun fikrincə, 2020-ci ildə baş tutan İkinci Qarabağ müharibəsinin günahkarı Leonid Azqaldiyandır.

## İstinadlar
Emitent seçimi

** Emitent seçimi** — sahibinin belə bir opsionu emitentin payına çevirmək üçün ödənilmiş hüququnu təmin edən emissiya qiymətli kağızı .

Emitent opsionu səhmləri müəyyən edilmiş vaxtda və/yaxud hallar baş verdikdə əvvəlcədən müəyyən edilmiş qiymətə almaq hüququ verir.

Emitent opsionunu müəyyən qiymətə səhm almaq hüququ verən varrantla qarışdırmaq olmaz (varrant səhmi almaq hüququnu verir, opsion isə konvertasiya verir). Rusiya qanunvericiliyinə uyğun olaraq, emitent opsionu səhmi satın almaq və onu konvertasiya etmək hüququ verir (qanunvericiliyə görə: emitent opsionu, sahibinin müəyyən edilmiş müddətdə satın almaq hüququnu təmin edən emissiya qiymətlidir. və/və ya orada göstərilən müəyyən hallar baş verdikdə belə opsionun emitentinin səhmlərinin emitentin opsionunda göstərilən qiymətə sayı). Bu baxımdan, Rusiya qanunvericiliyində emitentin opsionu ilə varrant arasında təsvir edilən fərq düzgün deyil.

## Yerləşdirmə
Emitentin opsionlarının yerləşdirilməsi və onların yerləşdirilməsi qərarı federal qanunlarla müəyyən edilmiş səhmlərə çevrilən qiymətli kağızların yerləşdirilməsi qaydalarına uyğun olaraq qəbul edilir. Eyni zamanda, emitentin opsionlarına dair tələblərin yerinə yetirilməsi ilə bağlı səhmlərin yerləşdirmə qiyməti belə opsionda göstərilən qiymətə uyğun olaraq müəyyən edilir.

Emitentin nizamnamə səhmlərinin sayı ilə tədavüldə olan səhmlərinin sayı arasındakı fərq alış hüququ bu cür opsionlarla təmsil olunan səhmlərin sayından az olarsa, emitent emitentin opsionunu yerləşdirmək hüququna malik deyildir. Emitentin opsionunun yerləşdirilməsi yalnız səhmdar cəmiyyətin nizamnamə kapitalı tam ödənildikdən sonra mümkündür.

## İstinadlar
Federal Müdafiə Nazirliyi (Almaniya)

**Federal Müdafiə Nazirliyi** — Almaniya Federativ Respublikasının ali federal orqanıdır.

Nazirliyin qərargahı Bonn şəhərinin "Hardthöhe" ərazisində, ikinci ofisi isə, Berlində "Benderblock" tikilisində yerləşir.

Federal Nazirlik Federal Hökumət daxilində hərbi müdafiə və bütün Bundesver işləri üzrə mütəxəssisərin firmalaşdırıldığı şöbədir. Bu, silahlı qüvvələr üçün ən yüksək hərbi komandanlıq orqanı və Bundesver administrasiyası üçün ən yüksək orqanıdır.

Federal müdafiə naziri eyni zamanda, Almaniya federal hökumətinin də üzvüdür.

Hal-hazırda federal orqana rəhbərliyi Almaniyanın SPD partiyasının üzvü Boris Pistorius edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əmanət sertifikatı

**Əmanət sertifikatı** () — fiziki şəxs tərəfindən banka qoyulmuş əmanətin məbləğini və əmanətçinin (sertifikat sahibinin) sertifikatı vermiş bankda və ya hər hansı filialda əmanət məbləğini və sertifikatda nəzərdə tutulmuş müəyyən edilmiş müddət bitdikdən sonra bank faizləri almaq hüququnu təsdiq edən qiymətli kağız. Əmanət sertifikatının başqa adı — əmanət sertifikatı - bankın orada saxlanılan əmanəti və faizləri ödəmək öhdəliyini ifadə edir. Əmanət sertifikatı hesablaşma və ya ödəniş sənədi kimi xidmət edə bilməz.

## İstinadlar
Feliks Hoffman

**Feliks Georg Otto Hoffman** () — məşğulluq sahəsində alman kimyaçısı və əczaçısı kimi tanınmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hamidu Keyta

**Hamidu Keyta** () — Türkiyə Super Liqasında çıxış edən "Konyaspor"da oynayan fransalı peşəkar futbolçu.

## Karyerası

### [[Sent-Etyen FK|Sent-Etyen]]
Hamidu Keyta 13 yanvar 2017-ci ildə Sent-Etyenin heyətində Liqa 1 -də Lillə 1–1 bərabərə qalan matçda peşəkar debüt etdi.

### Santa Klara
31 iyul 2021-ci ildə Hamidu Keyta Portuqaliyanın Santa Klara klubu ilə iki illik müqavilə bağladı.

### [[Zirə FK|Zirə]]
Hamidu Keyta Zirə ilə 1 il 6 aylıq müqavilə bağladı. Zirənin heyətində ilk dəfə Azərbaycan Kubokunun ¼ final mərhələsinin cavab matçında Səbailə qarşı matçda çıxış edib. Həmin matçda 66-cı dəqiqədə meydana çıxıb. 72-ci dəqiqədə isə həmin matçda özünün 1-ci, komandasının 3-cü qolunu vurub. Matç Zirənin 4–0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. İlk dəfə 90 dəqiqə meydanda olduğu matç Azərbaycan Premyer Liqasının Zirə-Neftçi matçıdır. Həmin matç Zirənin 2–0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. Hər iki qolu Hamidu Keyta vurub. Zirənin heyətində Azərbaycan Premyer Liqası 2021–2022 mövsümündə gümüş medal qazanıb.

### Qarabağ
3 iyun 2023-cü ildə "Qarabağ" Keyta ilə üç illik müqavilə imzalayıb.

Klub 9 sentyabr 2024-cü ildə Keytanın qarşılıqlı razılaşma əsasında klubu tərk etdiyini elan edib.

### Konyaspor
Sentyabrın 10-da "Konyaspor" Keyta ilə iki illik müqavilə imzalamışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Trokaynı (Lukta)

**Trokaynı**— Polşanın şimalında, Varm-Masuriya Voyevodalığının Ostroda qraflığının tərkibində, Lukta qminasından kənd. O, Luktadan təxminən 8 kilometr şimalda, Ostrodadan 21 km  şimal-şərqdə və regional paytaxt Olsztyndan 27 km qərbdə yerləşir.

## İstinadlar
Elizabet Born

**Elizabet Born** (; ) — 16 may 2022-ci ildən etibarən Fransanın Baş naziri vəzifəsində çalışan fransız dövlət xadimi.

8 yanvar 2024-cü il tarixində istefa verib.

## İstinadlar
Əmzik

Əmzik xüsusilə ağlayan körpələri sakitləşdirmək üçün istifadə edilən bir vasitədir. Mənşə etibarı ilə Azərbaycan dilindəki əmmək/əmizdirmək felindən yaradılmış isimdir.

## Tarix

Min illər əvvəl Misirdə daxili bal ilə doldurulmuş kiçik gil fiqurlar körpələri sakitləşdirmək üçün istifadə olunurdu. Bu fiqurlar bu gün istifadə edilən əmzik və butulkaların əcdadları hesab edilir. Baş barmağı əmmə çənə strukturunu poza biləcəyi üçün 1949-cu ildə ortodont Vilhelm Balters və diş həkimi Adolf Müller çənə strukturuna müvafiq gələn ilk təbii əmzik istehsal etmişdirlər.

## Strukturu

Əmzik döş giləsini təqlid edən bir struktura malikdir. Bu gün silikon və rezindən hazırlanan əmziklər damaqlı və damaqsız olmaq etibarı ilə iki növdə olurlar. Silikon əmziklər xüsusilə diş çıxarmayan körpələr üçün tövsiyə olunurlar, çünki onlar diş təsirinə davamlı deyildirlər. Silikon əmziklər asanlıqla qırılmırlar. Diş zərbələrinə davamlı olan rezin əmziklər isə ağız suyunu özünə çəkdiyi üçün bir müddət sonra deformasiyaya uğrayırlar. Əmzik adı əmziyin əsasını körpənin əmziyi udmasına mane olan hissəsinə verilən addır. Bu plastik hissə burun dəliklərini bağlamayacaq şəkildə hazırlanır və havanın keçməsi üçün deşiklərə malikdir.

Damaqsız əmziklər məmə formasına oxşayırlar.

## Faydaları

Körpənin təbii əmmə instinktini təmin edir və ona təhlükəsizlik hissi verir. Əmmə hərəkəti körpə üçün məmnunluq mənbəyidir, çünki doğuşdan sonrakı həftələrdə körpənin reflekslərindən bir də əmmə refleksidir. Əmzik sayəsində gərginliyi aradan qalxır, sakitləşir və daha asan yuxuya gedir. Bəzi ekspertlər əmziklərin körpənin əlləri ilə bəzi bacarıqlarını inkişaf etdirməsinə də kömək etdiyi fikrini irəli sürürlər. Körpə əmziyi ağızından salıb itirərkən, onu beşiyinin və ya çarpayısının ətrafında əlləri ilə axtarıb tapır və yenidən ağzına qoyur ki, bu da körpələrdə müəyyən instinklərin formalaşmasına səbəb olur. 

## Əlavə effektləri

Damaqsız əmziklər damağa təzyiq göstərərək damağın strukturunu pozduğundan dişlərin əyri çıxmasına səbəb olur. Əmzikdən uzun müddət istifadə qulaqda infeksiyaya və diş strukturunun pozulmasına səbəb ola bilər. Çatlamış dodaqlar da əlavə effektlərdən ola bilər.
Yelena Koşka

**Yelena Koşka** (, ; ) — Rusiyada doğulmuş ABŞ pornoaktrisa və erotik modeli.

## Həyatı
SSRİ-nin süqutundan iki il sonra — 1993-cü il 18 mayda Tatarıstanın paytaxtı Kazan şəhərində anadan oldu. Gənc yaşında ailəsi ilə birlikdə Oreqon ştatının Portlend şəhərinə köçdü.

21 yaşında Los-Ancelesə köçdü. Burada porno sənayesinə addım atdı.

Koşka 2022-ci ildə "XBIZ Mükafatı" qazanmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Salaçıq

**Salaçıq** (, ) — Krımın Baxçasaray rayonunda (Ukraynanın inzibati-ərazi bölgüsünə görə - Krım Muxtar Respublikası) yoxa çıxmış kənd. 1954-1968-ci illərdə Baxçasarayın tərkibinə daxil edilmişdir. İndi şəhərin şərq kənarlarını təşkil edir.
## Tarixi
Salaçık Krım xanlığının ilk paytaxtı (1532-ci ilə qədər) olan Çufutqalanın ətəyində qədim yaşayış məskənidir. Artıq Övliya Çələbinin Səyahətnamə əsərində (1667-ci il) Əski Salaçıq kimi qeyd edilmişdir.

Əslində Baxçasarayın ətrafı olan Salaçıq ayrıca kənd kimi Rusiya İmperiyası dövrünün və Sovet hakimiyyətinin ilk illərinin mühasibat sənədlərində əksini tapmır. 1833-cü il tarixli "Xəritələr, planlar, mənzərələr və vinyetkalarla bəzədilmiş Krıma Səyahət Bələdçisi ..." əsərində Çarlz Montandon Salaçıqın adını qeyd etmədən təsvir etdi (... onun necə adlandırıldığı məlum deyil ...)

Yalnız 1865-1876-cı illərə aid Şubertin üçverstlik xəritəsində Salaçıqda 61 həyət göstərilmişdir. Tauride yepiskopu Hermoqenesin 1886-cı il tarixli "Tauride yeparxiyasının kilsələri haqqında məlumat kitabçası" əsərində qaraçıların məskunlaşdığı bir şəhərətrafı ərazi kimi qeyd olunur. Anna Moskviçin 1889-cu il tarixli "Krıma praktiki bələdçi" əsərində, Salaçıq “Krım qaraçılarının yuvası” adlanır. 
17 dekabr 1926-cı il Ümumittifaq siyahıyaalınmasına görə Krım MSSR-in yaşayış məntəqələrinin siyahısında Salaçik yoxdur və 1940-cı il tarixli "RSFSR-in inzibati-ərazi quruluşu" məlumat kitabında Salaçık kənd soveti artıq qeyd edilmişdir. Baxçasaray rayonunun tərkibində [11].

RSFSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 21 avqust 1945-ci il tarixli fərmanı ilə Salaçıqın adı dəyişdirilərək Starosele və Salaçıq kənd soveti - Staroselski adlandırılmışdır. 1954-1960-cı illərdə (artiq 1960-cı ilin arayış kitabında yoxdur) Staroselye isə Baxçasarayın tərkibinə daxil edilmişdir.

## Görməli yerləri
Salaçıqda ilk Krım xanlarının məqbərəsi, bir vaxtlar Əşləm-Saray sarayının yerləşdiyi Zincirli-mədrəsəsi vardır.

Baxçasaray Mağarası Monastırı.

Paleolit dövrünə aid Staroselie mağarası Mustye mədəniyyətinə aiddir. Mağara 1952-1956-cı illərdə A. A. Formozov tərəfindən kəşf edilmiş və tədqiq edilmişdir. Çaxmaqdaşı alətlər və fərdi Neandertaloid xüsusiyyətlərinə malik Homo sapiens növünün uşağının dəfni tapılmışdır. 
## İstinadlar
Yevgeniya Miroşniçenko

**Yevgeniya Miroşniçenko** (; ) — Sovet və Ukrayna opera müğənnisi (koloratura soprano), müəllim. SSRİ xalq artisti (1965). Ukrayna Qəhrəmanı (2006), Ukrayna SSR Dövlət Mükafatı laureatı. T. Şevçenko (1972) və SSRİ Dövlət Mükafatı (1981) laureatı.

## Bioqrafiya
Yevgeniya Miroşniçenko 1931-ci il iyunun 12-də SSRİ-nin Ukrayna SSR Xarkov vilayətinin Çuqevski rayonunun Pervoy Sovetski kəndində anadan olub.

1943-cü ilin noyabrında Xarkov azad edildikdən sonra ataları ölmüş övladların arasında Xarkov 5 saylı İxtisaslaşdırılmış Qadın Peşə Məktəbinə radiotexnika montajçısı kimi daxil olur. Tezliklə o, artıq Moskvada həvəskar sənət şousunda Ukraynanı təmsil edən "Əmək ehtiyatları" ansamblında fəaliyyət göstərir. Sonra o, Kiyevdə, Moskvada, Böyük Teatrda və Kremldə hökumət üzvləri qarşısında konsertlərdə çıxış etməyə başlayır.

1951-ci ildə Xarkov Musiqi Texnikumunu (1968-ci ildən B. M. Lyatoşinski adına) bitirmişdir.

1957-ci ildə Kiyev Konservatoriyasını (indiki P. İ. Çaykovski adına Ukrayna Milli Musiqi Akademiyası) M. E. Donets-Tesseirin rəhbərliyi altında bitirmişdir. Təhsil aldığı müddətdə Kiyev "Əmək ehtiyatları" ansamblında çıxış etməyə davam edir.

1957-ci ildən T. Şevçenkon adına Kiyev Opera və Balet Teatrının solisti olur və burada 1994-cü ilə qədər işləyir.

1961-ci ildə o, İtaliyada La Skala Teatrında (Milan) məşhur müğənni və müəllim Elvira del Hidalqo ilə birlikdə təhsil alır.

O, həm də konsert müğənnisi kimi çıxış edir. Onun repertuarında rus və ukrayna bəstəkarlarının operalarından, romanslarından və mahnılarından ariyalar vardır.

SSRİ-nin və xaric ölkələrin bir çox şəhərlərində qostrol səfərlərində olur: Bolqarıstan, Polşa, Rumıniya, Yuqoslaviya, Kanada, ABŞ, Fransa, Yaponiya, Çin və s. Oxuduğu mahnılar radio və qrammofon plastinalarına yazılmışdır.

Yuxarı registrdə yüksək notlara sərbəst çatan yüngül və mobil səsi, voka lifa məharəti, temperamenti və canlılığı ilə seçilirdi.

1980-ci ildən Kiyev Konservatoriyasında dərs deyir (1990-cı ildən professor).

1996-cı ildən Ukrayna Dövlət Mükafatları Komitəsinin Rəyasət Heyətinin və T. Şevçenko adına Ukrayna Mədəniyyət Fondunun Qəyyumlar Şurasının üzvü olur.

2002-ci ildə onun adına Beynəlxalq Xeyriyyə Fondunu təsis olunur.

O, həyatının son beş ilini Kiyevdə Malaya Opera Teatrının yaradılmasına həsr edib.

Yevgeniya Miroşniçenko 27 aprel 2009-cu ildə Kiyevdə vəfat etmişdir.

O, Baykovo qəbiristanlığında dəfn edilib.

### Ailə
Ata — Semyon Alekseeviç (1899–1943).

Ana — Susanna Qriqoryevna (1903–2001).

Birinci əri hərbçi Yevgeni Qrafov.

İkinci əri həkim Qriqori Şkolnı.

Övladları — oğulları İqor Qriqoryeviç (1962) və Oleq Qriqoryeviç (1964).

Nəvələri — Yevgeniya İqorevna Şkolnaya (1985), Anton Oleqoviç Miroşniçenko (1986), Vyaçeslav İqoreviç Şkolnı (1987).

Üçüncü əri — Vladimir Beqma, rejissor.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xəyalə İsgəndərova

**Xəyalə İlqar qızı İsgəndərova** (; doğ. 20 oktyabr 1988, Bakı ) — Azərbaycan əsilli Türkiyə şahmatçısı, qadınlar arasında beynəlxalq usta (2009).

## Şahmat karyerası
2006-cı ildə qadınlar arasında Azərbaycan çempionatında qızıl, 2007 və 2008-ci illərdə isə bürünc medal qazanıb.

2015-ci ildə qadınlar arasında Türkiyə çempionatında gümüş, 2014 və 2016-cı illərdə isə bürünc medal qazanıb.

2015-ci ildə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinın Şarja şəhərində keçirilmiş beynəlxalq "Sharjah Cup" turnirinin qalibi olub.

Müxtəlif illərdə qadınlardan ibarət Azərbaycan və Türkiyə yığma komandalarının heyətində Şahmat Olimpiadalarının (2006–2016) və Avropa çempionatlarının (2007–2009, 2015–2017) iştirakçısı olub.

## Şəxsi həyatı
Türkiyə vətəndaşı ilə ailə həyatı qurub və 2013-cü ildən bu ölkəni təmsil etməyə başlayıb.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
# 

## Xarici keçidlər
* FIDE Chess profili
Seyid Abdullah Fatiminiya

**Seyid Abdullah Fatiminiya** (; ) — İslam alimi, irfan ustadı, müctəhid.

## Həyatı
Ayətullah Abdullah Fatiminiya din xadimi, natiq, əxlaq alimi, İslam tarixçisi və biblioqrafıdır. O, əxlaq və irfan, hədis, ərəb ədəbiyyatı poeziyasını araşdırır.

Seyid Abdullah Fatiminiya 1946-ci ildə İranın Təbriz şəhərində anadan olur. O, gənc yaşlarından irfan alimlərindən olan atası Mir İsmayıl tərəfindən ibtidai dini və elmi təhsilə yiyələnir.

Sonrakı 30 ilə yaxın müddətdə Fatiminiya Seyid Əli Qazinin tələbələrindən olan Həsən Müstəfəvidən təhsil alır və eyni zamanda hövzə təhsilini də bu müddətdə davam etdirir.

Müstəfəvidən sonra o, Əllamə Təbatəbai, Seyid Məhəmməd Həsən İlahi Təbatəbai (Əllamə Təbatəbainin kiçik qardaşı), Məhəmməd Təqi Amuli, Seyid Rza Bəhauddin, Məhəmməd Təqi Behcət, Əllamə Cəfəri kimi alimlərdən istifadə edir.

Bütün bu sadalanan fəqihlərin əksəriyyəti böyük düha Seyid Əli Qazinin tələbələridir. Elə buna görə də ustadı dolayısı ilə Qazinin tələbəsi hesab etmək olar.

## Fəaliyyəti
Seyid Abdullah Fatiminiya İslam elmləri üzrə mütəxəssisdir və bu sahədə tədqiqatlarla məşğuldur. Onun digər fəaliyyətlərinə hövzədə tədris, ekspert kimi radio və televiziyada dini proqramlara qatılmaq, hövzə və universitetlərdə mühazirələr oxumaq daxildir.

Onun dini moizələri tez-tez İran televiziyasında yayımlanır və bu səbəbdən İranda tanınmış din xadimləri sırasında yer alır. Onun böyük oğlu Həsən Fatiminiya Şəhid Behiştinin kürəkənidir.

Ustad ictimai minbərlərdə təbliğatçı, eyni halda Səhifəyi Səccadiyə və Nəhcül-Bəlağənin məşhur, parlaq təfsirçilərindən sayılır. O, müxtəlif məclislərdə bir neçə dəfə bu dəyərli əsərlərdən silsiləvi məruzələrlə çıxış etmişdir.

Seyid Abdullah Fatiminiya bütün bu fəaliyyəti daxilində çox qiymətli əsərlər də qələmə almışdır. Onun kitabları çox vaxt İslam şüuru və əhlibeyt anlayışlarının izahını özündə ehtiva edir.

Bunlardan bəzilərini qeyd edirik: “Parçalardan nöqtələr” (mühazirələrindən parçalar, üç cilddə), “İntizar mədəniyyəti”, “Eşqin sonu”, “Minlərdən bir nöqtə” (Seyid Fatiminiyanın mühazirələrinin yenidən nəşri, iki cilddə), “Ərməğani Qədir” (Qədir-Xum hadisəsi haqqında şiə və sünni mənbələrindən qırx hədis), “Camieyi Kəbir ziyarətinin şərhi və təfsiri” (Fatiminiyanın on məruzəsinin mətni), “Ziyarətlər”.

Seyid Abdullah Fatiminiyanın müxtəlif jurnallarda dərc olunan çoxsaylı məqalələri də var.

1997-ci ilin fevralında ustad Fatiminiyanın xəstəlik səbəbindən xəstəxanaya yerləşdirilməsi çox acı bir hadisəni üzə çıxardı. Ustad xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkirmiş. Zamanla xərçəngin acı təsirindən müalicə alan ustadın bəzən vəziyyəti yetərincə ağırlaşırdı. Onun kimyaterapiya seanslarından istifadə edildiyi də bildirilir. Bu səbəblə o 16 may 2022-ci ildə vəfat etdi.

## Həmçinin bax
İslam
Əlirza Pənahiyan

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mur qanunu

**Mur qanunu** – Intel şirkətinin qurucusu Qordon Mur tərəfindən 1965-ci ildə irəli sürülmüş qanun.

## Tarixi
1965-ci ildə Intel şirkətinin yaradıcısı Qordon Mur belə qanun ifadə etdi: istehsal olunan kompyüterlərin yaddaş həcmi hər iki ildə 2 dəfə artır. Əvvəlcə həmkarları buna skeptik yanaşdılar, amma sonra qeyd etdilər ki, qanun təkcə işləməklə kifayətlənmir, digər göstəricilərə də — prosessorun sürətinə, mikrosxemlərin ölçülərinə və s. də aiddir.

Hər iki ildən bir kompyüterlər iki dəfə çox mükəmməl olur. Son illər Mur qanunu hətta sürətlənib. Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, "ikiqat yaxşılaşma hər il yarımda baş verir".

Bu qanun əslində ilk dəfə 1865–1870-ci illərdə ortaya atılıb. Fikri ortaya atan İntel şirkətinin qurucularından olan mühəndis Qordon Murun şərəfinə Mur qanunu adlandırılıb.

## Təsviri
Mur qanununa görə kompüterlərin gücü hər 18 aydan bir 2 dəfə artacaq. Bunun səbəbi isə müasir texnologiyanın əsasını təşkil edən yarımkeçirici cihazların getdikcə ölçülərinin kiçilməsi və bir səthə hər 18 aydan bir 2 dəfə artıq yarımkeçirici cihaz yerləşdirilə bilinməsidir.

Yarımkeçirici cihaz ondan keçən cərəyanla fəaliyyət göstərir. Cərəyanı yaradan isə sərbəst yükdaşıyıcıdır. Ən sadə halda 1 elektronun hərəkəti zamanı yaranan cərəyanla işləyə bilən yarımkeçirici cihaz yaratmaq olar. Bu isə yarımkeçirici cihazın ölçülərini artıq məhdudlaşdırır. Yəni, yarımkeçirici cihazlar maksimum 1 elektronun yatatdığı cərəyanı keçirə bilərlər. Ondan sonra isə artıq işləməyəcəklər.

1 elektronla işləyən cihaz yaradılsa belə cihaz yenə də işləməyəcək. Çünki həmin ölçülərdə yaranan qanunlar kvant fizikasına tabe olur və ortaya Hayzenberqin Qeyri müəyyənlik prinsipi girir. Bu prinsipə görə həmin ölçülərdə elektronun harda olacağını belə müəyyən etmək mümkün deyil. Nəticədə isə cərəyan cihazın içindən deyil kənarlardan keçə bilər ki, bu da qısa qapanmaya səbəb olar və cihaz sıradan çıxar.

## Mənbə
* Сердцева Наталья Петровна. 99 секретов науки. Москва: Издательство "Э", 2017.
Soçil Qomes

**Soçil Qomes** (; 29 aprel 2006****, Los-Anceles, Kaliforniya) — ABŞ aktrisası.

## Həyatı
Qomes 29 aprel 2006-cı ildə Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərində meksikalı valideynlərin ailəsində anadan olmuşdur. Onun adı — *Xóchitl* Meksikanın yerli dili olan astek dilində "gül" deməkdir.

## Karyerası
Qomes 5 yaşında yerli musiqi videolarında rol almağa başladı. "Dayələr klubu" teleserialında görünməzdən əvvəl "Genetikalaşmış", "Reyvenin evi" və "Sən pisliyin təcəssümüsən" teleseriallarında rol almışdır. Qomes 2019-cu il filmi "Kölgə canavarları" filmindəki roluna görə 2020-ci ildə "Cavan Aktyor Mükafatı" qazandı. Həmin ilin sonunda Qomesin "Doktor Strenc: Dəliliklərin multikainatında" filmində Amerika Çavesi canlandıracağı açıqlandı.

## Şəxsi həyatı
Qomes "Black Lives Matter" hərəkatına dəstək olaraq 2017-ci ildə "Qadın marşları"nda iştirak etmişdir.

## Filmoqrafiya

### Film

### Televiziya

## Mükafatlar və namizədliklər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Mizu şobay

və ya hərfi tərcümədə **su ticarəti** – Yaponiyada seks, bar, gecə klubu, karaoke kimi əyləncələrdən ibarət gecə həyatını bildirən termin. Əsasən kişiləri məmnun etməyə diqqət ayıran bu cür əyləncə şirkətləri Tokionun Akasaka və Qinza rayonlarında cəmlənib.

## Tarix
Edo dövründə Tokuqava şoqunluğu tərəfindən lisenziyalaşdırılan həzz kvartalları "ukiyo" (üzən dünya) adlandırılırdı. Bu kvartallardan ən məşhuru Tokioda yerləşən Yoşivara kvartalı idi. Bir çox kişi samuray və tacir buradakı çay evlərinə, fahişəxanalara, kabuki və bunraku teatrlarına və ictimai hamamlara gəlirdi. "Mizu şobay" (su ticarəti) termini də ilk dəfə Edo dövründə işlədilmişdir. Belə ki, ucuz, lisenziyası olmayan fahişələr müştəri tapmaq üçün çayın sahilində gözləyirdilər və qayıqda müştərilərlə cinsi əlaqəyə girirdilər.

*"Su ticarəti"* termini ingilis dilində ilk dəfə Con Morli tərəfindən *"Su ticarətinin şəkilləri: Bir qərblinin Yaponiya macəraları"* (1985) əsərində işlədilmişdir.

## Təsvir
Yaponiyada bir çox kişi evdə əylənmək və arvadları ilə çöldə vaxt keçirmək əvəzinə işdən sonra qrup şəklində mizu şobayla məşğul olmağa gedirlər. Karaoke barları, xüsusilə, populyardır. Eləcə də, Yaponiyada minlərlə qadın gecə mizu şobayda işləyərək hostess kimi kişiləri məmnun etməyə çalışır. Hətta bəzi hostesslər qadağan olunmasına baxmayaraq fahişəliklə məşğul olurlar. Bar hostessləri ofisdə işləyən qadınlardan daha az işləyirlər və daha çox pul qazanırlar; qazancları müştərilərə satdırdıqları içkinin sayından asılıdır.

Varlı biznesmenlər və siyasətçilər də mizu şobayla məşğul olurlar; özəl şənliklər keçirir və geyşa tuturlar. Adi işçilər və tələbələr mizu şobay üçün ucuz barlara gedirlər. Qadınların kişi müştərilərə hamam xidmətləri verdiyi yerlər isə "sopurando" adlanır. Bunlarla yanaşı, Yaponiyada minlərlər "sevgi hoteli" fəaliyyət göstərir. Cütlüklər bu hotellərdə seksual məqsədlər üçün saatlıq otaqlar tuta bilirlər. Yaponiyada çikan qadağan olunduğu üçün bəzi mizu şobay klubları müştərilərinə çikan fentezisi xidməti göstərirlər.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
David (Trabzon imperatoru)

**David Komnenos** () () — sonuncu Trabzon imperatoru. 2013-cü ilin iyulunda David Komnenos övladları və qardaşı oğlu Aleksey Komnenosla birlikdə Şərqi Ortodoks Kilsəsi tərəfindən müqəddəs elan olundu.

## Həyatı
Atası Trabzon imperatoru IV Aleksey, anası isə onun xanımı Teodora Kantakuzindir. Atasının vəfatının ardından 1429-cu ildə böyük qardaşı IV İohann taxta çıxdı. Onun səltənətində aktiv siyasi fəaliyyətini davam etdirən David Komnenos Osmanlılara qarşı Ağqoyunlularla yaxın münasibətlər qurdu və qardaşı qızı Despinanın Ağqoyunlu sultanı Uzun Həsənlə evləndirilməsində vasitəçilik etdi.

Qardaşının vəfatından sonra taxt onun 6 yaşlı oğlu Alekseyə qaldı. Ancaq davam edən siyasi gərginlik səbəbilə imperiyanın idarəsində bir uşağın qalması qəbul edilmədi. Bir neçə günlük hakimiyyətin ardından V Aleksey taxtdan endirildi və David Komnenos taxta çıxdı. Taxta çıxar-çıxmaz Osmanlılar əleyhinə yeni bir səlib yürüşünü təşkil etmək üçün Burqundiya hersoqu Filipp, Roma papası II Piy, eləcə də Anadolu bəyliklərindən Candaroğulları və Qaramanoğullarıyla yazışmalar apardı.

Ancaq onun bu fəaliyyəti Osmanlı sultanı Fateh Sultan Mehmed tərəfindən izlənilirdi. 1461-ci ilin baharında səfərə çıxan Fateh Sultan Mehmed Sinopun fəth edilməsindən sonra donanmayla Trabzon qalasını mühasirəyə aldı. Aparılan danışıqların sonunda David Komnenos, övladları və qardaşı oğlu Aleksey Komnenosla birlikdə təslim oldu. Beləcə Trabzon imperiyası süqut etdi (15 avqust 1461).

Əsir tutulan David Komnenos və ailəsi Ədirnəyə aparıldı. Burada müəyyən məbləğdə təqaüd alan David Komnenosun çox keçmədən Ağqoyunlu sultanı Uzun Həsənlə yazışmalar apardığı aşkarlandı və Osmanlı sultanına xəyanətlə təqsirləndirildi. Nəticədə 1463-cü ilin martında həbs olundu və 1 noyabr günü İstanbulda özü, 3 oğlu və qardaşı oğlu Aleksey Komnenos edam edildi. Sadəcə kiçik oğlu Qriqori qundaqda körpə olduğu üçün bağışlandı və sünnət edilərək Osmanlı himayəsində müsəlmanlaşdırıldı. Buna baxmyaraq bir neçə il sonra Gürcüstana qaçırıldı.

## Ailəsi

### Xanımları
* Qotlu Mariya — Manqup knyazının qızıdır. Övladı olmamışdır.
* Eleni Kantakuzin — Bizans imperatoru Metyu Kantakuzinin nəvəsidir.

### Övladları
* Vasiley Komnenos (ö. 1 noyabr 1463)
* Manuel Komnenos (ö. 1 noyabr 1463)
* … Komnenos (ö. 1 noyabr 1463)
* Anna Komnini (d. 1447 — ö. 1463-dən sonra) — 1463-cü ildə Zağanos Paşayla evləndirilsə də, İslamı qəbul etmədiyi üçün qısa zaman sonra boşandı.
* Qriqori Komnenos (d. 1460 — ö. 1463-dən sonra)
* … Komnini

## Mənbə
* Claude Cahen, *Pre-Ottoman Turkey: A General Survey of the Material and Spiritual Culture and History c. 1071–1330*, 1968
* George Finlay, *The History of Greece and the Empire of Trebizond, (1204–1461)* (Edinburgh: William Blackwood, 1877)
* Alexander Kazhdan, (Ed.) (1991). *The Oxford Dictionary of Byzantium* (İngilizce). Oxford ve New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-504652-8

## İstinadlar
Drona (film, 2008)

**Drona** — Abhishek Bachchan, Priyanka Chopra, Kay Kay Menon və *Jaya Bachchan*ın baş rollarda oynadığı 2008-ci ildə rejissor Qoldie Behl tərəfindən çəkilmiş hind dilində super qəhrəman filmidir. Drona filminin xüsusi effektli çəkilişləri Çarlz Darbi və Devid Buşun rəhbərlik etdiyi EyeQube tərəfindən işlənib hazırlanmışdır. Filmdə Kalaripayattu, Chhau, Gatka kimi hind döyüş sənətləri və qılınc döyüşü səhnələri mövcuddur. Film Praqa, Bikaner, Maharaştra, Racastan və Namibiyada çəkilib.
Sübhi Bərəkat

**Sübhi Bərəkat** () — Fransanın mandatı dövründə ilk Suriya prezidenti (1922–1925).

## Ədəbiyyat
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ən çox gəlir gətirən filmlərin siyahısı

**Ən çox gəlir gətirən filmlər** — Dünya üzrə gəlir gətirməsi miqyasına görə filmlərin siyahısı.

Filmlər film icarəsi, rəqəmsal satış və icarə, ticarət və televiziya yayımı və yayım hüquqları da daxil olmaqla bir çox mənbədən gəlir əldə edir. Buna baxmayaraq, filmin kommersiya uğurunun əsas göstəricisi, əsasən digər göstəricilərlə müqayisədə məlumatların mövcudluğu və tarixi təcrübə səbəbindən teatr kassası hesab olunur. Məqalədə kino tarixində ən çox gəlir gətirən filmlərin siyahısı (həm nominal dəyəri, həm də inflyasiya nəzərə alınmaqla), ilin kassa liderləri və ən çox gəlir gətirən filmlərin xronologiyası, ən çox gəlir gətirən film seriyalarının və film franşizalarının siyahısı təqdim olunur. Bütün cədvəllər, başqa bir mənbə göstərilmədiyi təqdirdə, Box Office Mojo veb saytına görə beynəlxalq icarə əsasında tərtib edilir.

Ənənəvi olaraq, musiqili filmlər, Müharibə filmləri və tarixi dramlar ən populyar janrlar idi, lakin XXI əsrdə kassada film franşizaları üstünlük təşkil etməyə başladı. Hal-hazırda onların arasında lider mövqeləri super qəhrəman filmləri tutur. Marvel Cinematic Universe filmlərinin ümumi haqları 27 milyard dollardan çoxdur və "Avengers: Endgame" filmi, "Avengers" dastanının dördüncü hissəsi və seriyanın 22-ci filmi siyahıda ikinci yerdədir. Həm də görkəmli bir yer tutur " J. J.-nin sehrli dünyası. K. Roulinq", "Orta yer", "Tez və qəzəbli"və" Karib Dənizinin Quldurları". Siyahıdakı filmlərin əksəriyyəti remeyklər və ya davamlar olsa da, orijinal "Avatar"filmi siyahıya başçılıq edir. Cizgi filmləri daim yaxşı göstəricilərlə qeyd olunur, bunların arasında ən böyük uğur Uolt Disney Animation Studios, Pixar, Dreamvorks Animation və Illumination şəkilləridir.

İnflyasiya XX əsrin birinci yarısı və 1960–1970-ci illərin əksər filmlərinin nailiyyətlərini alt-üst etsə də, dövrün hələ də aktiv olan film franşizaları var. "Ulduz döyüşləri" və "Supermen" dən başqa, "Ceyms Bond" və "Ulduz yolu" filmləri vaxtaşırı yayımlanır; dördü də ən çox gəlir gətirən epizodlar arasındadır. Əvvəllər ən çox gəlir gətirən hesab edilən bəzi köhnə filmlər, yenidən yayımlar sayəsində hələ də müasir liderlərlə rəqabət aparır, lakin bugünkü bilet qiymətlərinin daha yüksək olması səbəbindən əksəriyyəti artıq yoxdur. Bununla birlikdə, inflyasiya nisbətinin düzgün hesablanması ilə dövrün ən çox gəlir gətirən "küləklə getdi" filmi hələ də bütün zamanların ən çox gəlir gətirən filmidir. Siyahıdakı bütün ödənişlər, başqa bir valyuta göstərilmədiyi təqdirdə, filmin yayımlandığı zaman mövcud məzənnə ilə ABŞ dolları ilə ifadə edilir.

## Siyahı

## İstinadlar