open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kitabxana pişiyi

**Kitabxana pişiyi** – ictimai kitabxanalarda yaşayan ev pişiyi. Pişiklərlə kitabxanalar arasındakı əlaqənin tarixçəsi Orta əsrlərə qədər uzanır.

Müasir dövrdə kitabxana pişikləri filmlərə və kitablara mövzu olmaqdadır. Deuey Ridmor Buks ən məşhur kitabxana pişiyi hesab olunur. O, 10 il boyunca Ayova ştatının Spenser ictimai kitabxanasında yaşamışdır. Ölümündən sonra onun haqqında bir çox kitablar nəşr olunmuşdur.

## Tarix
Pişiklərlə kitabxanaların əlaqəsinin yaşı əsrlərlədir. Orta əsrlərə aid qeydlərə görə pişiklər monastrlarda saxlanılırdılar ki, vacib əlyazmaları siçanlardan qorusunlar.

## Müasir misallar
1745-ci ildə Rusiya imperatriçası Yelizaveta pişikləri saraya köçürmək barədə əmr vermişdi. Bu pişiklərin törəmələri hazırda Ermitaj muzeyində yaşayırlar. XIX əsrdə Britaniya hökuməti pişik saxlayan kitabxanalara əlavə pul ödəyirdi, çünki siçanların kitablara yaxın durmasına mane olduğunun fərqində idilər.

Kitabxana pişikləri müxtəlif kitablarda və filmlərdə personaj kimi peyda olublar. Hətta bəzilərinə heykəllər həsr olunub. Bəzilərinə institutun şurasında vəzifələr verilib. Bir çox kitabxana pişiyinin marketinq və ictimai münasibətlərdə peşəkar rolu olub.

Kitabxanalarla pişiklərin münasibəti bəzən mübahisələrə səbəb olub. Hadisələrin birində bir pişiyi kitabxanadan uzaqlaşdırmağa cəhd ediblər və əsas kimi pişik alergiyasını göstəriblər. Bir başqa halda kitabxana pişiyi servis heyvanlarına qarşı olan reaksiyasına görə kitabxanadan uzaqlaşdırılıb. Nyu-Yorkun Patnem Valli qəsəbəsindəki institutdan bir pişiyin uzaqlaşdırılmasına görə institut potensial gəlir itirib. Çünki cəmiyyətin iki üzvü pişiyin uzaqlaşdırılmasından narazı qalıblar və miraslarından instituta pul ayırmaq barədə olan fikirlərini dəyişiblər. Nəticədə, institut 80.000 ABŞ dolları gəlirdən mərhum olub.

1987-ci ildə kitabxana pişiklərinə hörmət etmək və onları tanıtmaq üçün *Kitabxana Pişiyi Cəmiyyəti* qurulub. Bu təşkilat hazırda qeyri-aktivdir. Cəmiyyətin üzvü olan bir çox kitabxana pişikləri barədə məlumatları mübadilə edirdilər və cəmiyyət onlar haqqında qəzet nəşr etmişdi.

*"Pişiklər, kitabxanaçılar və kitabxanalar: Kitabxana Pişiyi Cəmiyyəti haqqında esselər"* antologiyası bu münasibəti araşdırmışdır. *"Kitablı pişik: Kitabxana pişiyinin macəraları"* adlı filmin də rejissoru olmuş Qeri Roma kitabxana pişiklərini araşdırması ilə tanınır. Romanın saytına görə dünyada 800-dən çox kataloqlanmış kitabxana pişiyi var. Kataloqa görə onların çoxu ölüblər.

Bundan əlavə, pişiklər ABŞ-dəki müstəqil kitab evlərində də tez-tez görünürlər.

## Faydalar
Kitabxana pişikləri kitabxanaçıların əhvalını qaldırır və oxumağı təşviq edir. Pişiklər marketinq kampaniyalarında kitabxanalara daha çox insan cəlb etmək üçün istifadə olunurlar. Pişiklərin varlığı kitabxanada rahat mühit yarada, kitabxanaçıların gündəlik stresini azalda bilərlər. Digər heyvanlardan (məsələn, it) əsas üstünlüyü ondadır ki, pişiklər kitabxanada elə də çox səs-küyə səbəb olmurlar. Bunlardan əlavə, pişiklərin ümumi müstəqil təbiətləri də kitabxananın intellektual mühitinə uyğun gəlir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Kitablı pişik: Kitabxana pişiyinin macəraları''
Set Me Free (Eden Alene mahnısı)

**Set Me Free** — İsrailin 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı. Eden Alene 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İsraili "Set Me Free" mahnısı ilə təmsil etmişdir. İfaçı finalda münsif və SMS səsverməsi nəticəsində 26 ölkə arasında 17-ci pillədə qərarlaşmışdır.

## Xarici keçidlər
Eden Alene - Set Me  Free - Official Music Video - Euovision 2021


## Həmçinin bax
*Eden Alene
*2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

## İstinadlar
Abaşiri həbsxanası

— Hokkaydo prefekturasının Abaşiri şəhərində yerləşən, 1890-cı ildə açılan həbsxana. Yaponiyanın ən şimal həbsxanası Abaşiri çayının yaxınlığında və Tento dağının şərqində yerləşir. On ildən az cəza alan məhkumlar orada saxlanılırdı. Həbsxananın qədim hissələri 1983-cü ildə Tento dağının ətəyinə köçürüldü və burada ölkənin yeganə həbsxana muzeyi kimi fəaliyyət göstərir.

## Tarixi
1890-cı ilin aprelində Meici hökuməti təcrid olunmuş Abaşiri kəndinə 1000-dən çox siyasi məhbus göndərdi və onları daha cənuba bağlayan bağlayan yollar çəkməyə məcbur etdi. Abaşiri həbsxanası daha sonra özünün yetərli əkinçilik sahəsi olan həbsxana olmağı ilə tanındı və Yaponiyadakı digər başqa həbsxanalara nümunə göstərildi.

Həbsxananın çox hissəsi 1909-cu ildə baş verən yanğın zamanı yanmış, lakin 1912-ci ildə yenidən qurulmuşdur. 1922-ci ildə indiki adını aldı. 1984-cü ildə həbsxana müasir dəmir-beton kompleksinə köçdü.

1965-ci ildə çəkilən Abaşiri həbsxanası filmi həbsxananın məşhur turistik məkana çevrilməsinə böyük təsir göstərmiş oldu. Həbsxana həmçinin məhkumlar tərəfindən hazırlanan oyma taxta –  gəlincikləri ilə məşhurdur.

## Muzey

1983-cü ildə həbsxananın köhnə hissələri Tento dağının ətəyindəki bazasına köçürülür və  kimi fəaliyyət göstərməyə başlayır. Bu, ölkədəki yeganə həbsxana muzeyidir. Muzeydə məhbusların iş, yaşam tərzini, onlara tətbiq edilən cəza və işgəncələri, həbsxananın gözətçi və işçilərinin həyatını əyani şəkildə görmək mümkündür. 2016-cı ildə muzeydə qorunan binalardan səkkizi Mədəniyyət İşləri Agentliyi tərəfindən Əhəmiyyətli Mədəni Mülkiyyət, üçü isə Maddi Mədəni Mülkiyyət olaraq təyin edilmişdir.

## Tanınmış məhkumları
* *Yoşie Şiratori*, Abaşiri həbsxanasından qaça bilmiş yeganə şəxs
* *Kyuiçi Tokuda*, 1934–1940-cı illərdə Abaşiridə həbsdə olan siyasətçi
* *Kentzi Miyomoto*, siyasətçi
* *Branko Vukeliç*, Yuqoslaviya casusu
* *Şusuke Nomura*, aktivist
* *Corc Abe*, yazıçı və keçmiş yakuza
* *Kozo Mino*, keçmiş yakuza
* *Hajime İto*, *Abaşiri Banqaiçi* romanının müəllifi, roman əsasında iki film çəkildi, ikincisi *Abaşiri həbsxanası* filmi idi.

### Yoşie Şiratori
*Yoşie Şiratori* 4 dəfə həbsxanadan qaçması ilə məşhurdur. O, 1944-cü ildə 3-cü dəfə Abaşiri həbsxənasından qaçmışdır. O, qandallarını və hücrə qapısındakı yoxlama çuxurunu miso şorbası ilə paslandıraraq zəiflətmiş və damdan qaça bilmişdir. Onun qaçışını əyani göstərən maket həbsxana muzeyində sərgilənir.

## Bədii ədəbiyyatda
1965-ci ildə çəkilən *Abaşiri Həbsxanası* filmi, həbsxananın yer aldığı məşhur yakuza film serialını ərsəyə gətirdi.

2012-ci il video oyunu Yakuza 5-dəki qəhrəmanlardan biri Taiqa Saejima Abaşiri həbsxanasından qaçır.

Qara siyahı televiziya serialının 2014-cü il bölümü olan "Mako Tanida" da bölümün titullu yakuza müdiri Abaşiri həbsxanasından qaçır.

2014-cü il Manqa seriyası Golden Kamuy, Abaşiri həbsxanasını süjetdə əsas məntəqələrdən biri kimi təqdim edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Abaşiri Həbsxanası Muzeyi/ Abashiri Prison Museum/ 博物館網走監獄 — 2019
* Yaponiyada yeganə həbsxana muzeyi
Moqoşoaya sarayı

**Moqoșoaya sarayı** () ― Rumıniyanın paytaxtı Buxarestdən təxminən  məsafədə yerləşən tarixi tikili. Saray 1698–1702 illər arasında Konstantin Brınkovyanu tərəfindən Rumıniya Renesans və ya Brınkovyanskiy üslubunda inşa edilmişdir. Saray, üzərində inşa edilmiş əraziyə sahib olan Rumıniya boyarı Moqoşun dul qadınının adını daşıyır.

## Tarix
1714-cü ildə Konstantin Brınkovyanunun bütün ailəsi ilə birlikdə Konstantinopolda edam edilməsindən sonra ailənin bütün sərvəti Osmanlılar tərəfindən ələ keçirildi və saray mehmanxanaya çevrildi. Saray daha sonralar Şahzadə Ştefan Kantakuzino tərəfindən yenidən satın alındı və o, binanı Brınkovyanunun nəvəsi Konstantinə qaytardı. Saray XIX əsrin əvvəllərinə qədər onun ailəsində qaldı.

Saray daha sonralar Bibesku ailəsində qaldı və Kikolay Bibesku tərəfindən təmir edildi.

1916-cı ilin noyabrında, Birinci Dünya müharibəsi əsnasında Moqoşoaya sarayı alman hava qüvvələri tərəfindən bombalandı. 1920-ci illərin sonu və 1930-cu illərdə saray siyasətçilərin və beynəlxalq yüksək cəmiyyətlərin görüş yerinə çevrildi. Şahzadə Corc 1941-ci ildə vəfat etdikdən soran Saray meydanındakı kiçik, ağ rəngli 1688-ci ilə aid kilsədə dəfn edildi.

İkinci dünya müharibəsi zamanı Şahzadə Antuan Bibesko (Corc Bibeskonun əmisi oğlu) və həyat yoldaşı Elizabet Bibesko ölkədən qaçmaqdan imtina etdilər. Elizabet 7 aprel 1945-ci ildə sətəlcəmdən öldükdə sarayın ərazisindəki Bibeskolara aid ailə sərdabəsində dəfn edildi. Hər ikisi kommunist rejimində öldükləri üçün nə Elizabet Bibeskonun əri Antuan, nə də Corc Bibeskonun həyat yoldaşı Marta onun yanında dəfn oluna bilmədi. 1945-ci ildən sonra saray kommunist hakimiyyət orqanları tərəfindən zorla milliləşdirildi və sahibləri həbs olundu. Binadakı bəzi qiymətli sənət kolleksiyaları da məhz bu dövrdə itdi. 1957-ci ildə tikili muzeyə çevrildi. Saray indi populyar bir turizm mərkəzidir. Tikilinin bağları gözəl olsa da, daxili interyeri yenidən qurulur və hazırda muzey və sənət qalereyasına malikdir.

## Qalereya

Fayl:Mogosoaia Palace, view from the garden.JPG
Fayl:Palatul Mogosoaia.jpg
Fayl:RO IF Mogosoaia Palace watchtower 1.jpg
Fayl:Parcul şi grădina Palatului Mogoşoaia 1.JPG


## İstinadlar
Xubyarlı türbələri

**Xubyarlı türbələri** — Cəbrayıl rayonun Xubyarlı kəndində memarlıq abidəsi.

## Tarixi
Cəbrayıl rayonun Xubyarlı kəndində memarlıq üslubuna görə orta əsr tarixində özünəməxsus yer tutan XV əsrə aid "Dairəvi" türbə və XVI əsrə aid səkkizguşəli türbə xüsusi təmir-bərpa briqadası tərəfindən tam bərpa olunmuşdur. Lakin bu tarixi abidələr 1993-cü il Cəbrayıl rayonunun işğalı zamanı erməni vandalları tərəfindən yerlə — yeksan edilmişdir.Cəbrayıl rayonun Xubyarlı kəndindəki türbələr Orta əsrlərin yadigarıdır. Özünəməxsus memarlıq üslubu ilə XV əsrə aid edilən "Dairəvi türbə" və XVI əsrə aid səkkizguşəli türbə Cəbrayıl rayonun işğalından əvvəl bərpa olunmuşdu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Tahir Bağırov

* Tahir Bağırov (kino sənətçisi)
* Tahir Bağırov (hərbçi)

## Həmçinin bax
* Tahir
* Bağırov
Rəşid Rəhməti Arat

Rəşid Rəhməti Arat (; ) — Türk dilçi alim, professor. Əslən Kazan türklərindən olan Rəşid Arat, Türkiyədə müqayisəli Türk dili tədqiqatlarının banisi hesab edilir.

## Həyatı

15 may 1900-cü ildə bugünkü Tatarıstanın paytaxtı Kazan yaxınlığındakı Köhnə Üzüm şəhərində İsmətulla bəy və Mahbeder xanımın ailəsində anadan olmuşdur. Uşaqlığı və gəncliyi Köhnə Üzüm və Kazanda keçən Arat, ilk təhsilini doğulduğu kənddə tamamlamışdır. Daha sonra dayısı tərəfindən indiki Qazaxıstanın Petropavlovsk şəhərinə aparılır və burada müasir üsulla tədris aparan Türk-Tatar məktəbində təhsilini davam etdirir. Rus dilini də məhz bu təhsil ocağında öyrənmişdir. Vətəndaş müharibəsindən sonra orduya çağrıldı və yaralı olaraq Mançuriyanın Harbin şəhərinə getdi. Harbindəki Türk-Tatar icması arasında yaşamağa və işləməyə başladı.

1921-ci ildə yarımçıq qalan orta məktəb təhsilini tamamlayır. Ali təhsil almaq üçün 1922-ci ildə Almaniyaya gedir. Berlin Fəlsəfə (Ədəbiyyat) Fakültəsində, Prof. Villi Banq-Kaupun tələbəsi olur. Buradan doktorluq dərəcəsi ilə məzun olduqdan sonra bir müddət müəllimi Banq və dostu Annemari fon Qabayn ilə Berlində işləyən Arat, bu müddət ərzində Turfanda uyğur mətnlərinin təsnifatı və nəşri ilə məşğul idi.

Berlin Universiteti və Prussiya Elmlər Akademiyasında müəllim olaraq çalışarkən, 1933-cü ildə Türkiyəyə İstanbul Universitetinə dəvət edildi və burada Köhnə Türk Dili Bölməsinin professoru oldu. 26 aprel 1958-ci ildə ordinarius professoru adını aldı. İstanbul Universiteti Ədəbiyyat Fakültəsindəki vəzifəsini 29 Noyabr 1964-cü ilə (ölümünə qədər) qədər davam etdirdi.

## Fəaliyyəti

Aratın əhəmiyyətli əsərlərindən biri də Qutadqu-bilik kimi, Türk ədəbiyyatı üçün vacib bir çox əsəri müasir türkcəyə çevirməsidir. Bu gün istifadə edilən və satılan ən əhatəli Qutadqu-bilik tədqiqatı hələ də onun imzasını daşımaqdadır.

Şagirdi Məhərrəm Ergin, müəllimi üçün "ölümü təkcə ölkəmiz üçün deyil, həm də dünya türkoloji elmi üçün böyük bir itkidir." demiçdir.

## İstinadlar
Səssiz zona

**Səssiz zona** () – Meksikanın Duranqo ştatının Mapimi bölgəsində yerləşən səhra ərazisi. Mapimi biosfer qoruğunun ərazisindədir. Ərazi radio siqnallarının qəbul edilə bilməməsi və istənilən rabitə vasitəsinin işləməməsi ilə bağlı olan şəhər əfsanələri ilə məşhurdur. Bermud üçbucağı ilə müqayisə olunur.

## Tarix və əfsanələr
Ərazi qədim dövrdə Tetis okeanının dibini təşkil edirdi. Ona görə də ərazidə bir çox qədim dəniz canlısının qalıqları və duz ehtiyatları var. Bu duz ehtiyatları müasir dövrdə də istifadə olunur.

1970-ci ilin iyulunda ABŞ-nin Yuta ştatındakı Qrin-River kompleksindən Nyu-Meksiko ştatına göndərilmiş Athena RTV sınaq raketi idarəetməni itirmiş və bu əraziyə düşmüşdür. Raketin içində radiokativ element kobalt-57-nin olduğu iki kiçik konteyner var idi. NASA raket mühəndisi Vernher fon Braun hadisəni öyrənmək üçün əraziyə göndərilmişdi.

ABŞ Hava Qüvvələrinin əməliyyatı nəticəsində ərazi ilə bağlı bir çox mif və şəhər əfsanəsi ortaya çıxmışdır. Yerli sakinlərdən birinin bu qəza qalıqlarını mühafizə etmək üçün işə götürülməsi bu şayiələrin yayılmasına kömək etmişdi. Ərazi ilə bağlı əfsanələrə radio siqnallarına mane olan qəribə maqnit anomaliyaları, flora və faunanın mutasiyası, UNO ziyarətləri daxildir. Ərazi Bermud üçbucağı ilə müqayisə olunur və bu əfsanələr əraziyə turist cəlb etmək üçün istifadə olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Səssiz zona və onun əfsanəsi
Mariya Vittek

**Mariya Vittek** (; ) — briqada generalı rütbəsinə layiq görülən ilk polşalı qadın. Bu ad təqaüdə çıxdıqdan sonra 1991-ci ildə verilmişdir. 18 yaşından Polşa ordusunda və müxtəlif hərbi təşkilatlarda xidmət etmişdir. Heç vaxt evlənməmişdir. 
## Həyatı
### Erkən həyatı
Mariya Vittek Polşanın Rusiya hissəsində anadan olmuşdur. Atası Stanislav Vittek dülgər idi. Polşa Sosialist Partiyasının üzvü olaraq, 1915-ci ildə ailəsi ilə birlikdə rus səlahiyyətliləri tərəfindən həbs olunmamaq üçün Ukraynaya köçür. Mariya hələ məktəbdə olarkən Kiyevdəki kəşfiyyat heyətinə qatılır. Daha sonra Kiyev Universitetinin riyaziyyat şöbəsinin ilk qadın tələbəsi olur. Eyni zamanda gizli Polşa Organizacja Wojskowa (Polşa Hərbi Təşkilatı) təşkilatına qatılır. 1919-cu ildə ordu sıralarına qoşulur, Ukraynada bolşeviklərə qarşı döyüşür. Sonra 1920-ci ildə qadın könüllü dəstəsinin əsgəri olaraq Lvov uğrunda döyüşlərdə iştirak edir və ilk dəfə Polşanın ən yüksək Virtuti Militari medalına layiq görülür. 
### Müharibələr arasında
1928-1934-cü illərdə Vittek qadınları hərbi xidmətə hazırlayan bir təşkilat olan Przysposobienie Wojskowe Kobietin komandiri olur. 1935-ci ildə Varşava yaxınlığındakı Bielanı şəhərindəki Bədən Tərbiyəsi və Hərbi Təlim İnstitutunda qadınlar şöbəsinin müdiri təyin edilir.

### İkinci Dünya müharibəsi dövründə
Polşanın işğalı dövründə Mariya Vittek Qadın Dəstək Taburunun komandiri oluir. 1939-cu ilin oktyabrında Hərbi Müqavimət İttifaqı gizli qrupuna qrupuna qatılır. Sonradan gizli qrup Krayov ordusu olaraq yenidən təşkil edilir. General Rovetskinin, sonra Komorovskinin qərargahında qadın xidmətləri departamentinə rəhbərlik edir. Varşava üsyanında iştirak etmiş və polkovnik-leytenant rütbəsi almışdır. Təslim olduqdan sonra alman əsirliyindən qurtula bilmiş və mülki insanlarla birləşərək Varşava xarabalıqlarını tərk etmişdir. 1945-ci ilin yanvarında Krayov Ordusu ləğv edilənə qədər vəzifəsində xidmətini davam etdirmişdir.
### Müharibədən sonra
Polşa kommunist hökuməti Bədən Tərbiyəsi və Hərbi Təhsil İnstitutunu yenidən açdıqda onu əvvəlki vəzifəsinə qaytarır və yenidən qadınlar şöbəsinin müdiri olur. Lakin 1949-cu ildə Vittek səlahiyyətlilər tərəfindən tutulur və bir neçə ay həbsxanada saxlanılır. Sərbəst buraxıldıqdan sonra bir qəzet köşkündə işləyir. 2 may 1991-ci ildə kommunistlərin hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmasından sonra Polşa Prezidenti Lex Valensa ona briqada general rütbəsi verir. Beləliklə, general rütbəsinə layiq görülən ilk polşalı qadın olur.

19 aprel 2007-ci il tarixində, onuncu ildönümündə, Varşavadakı Polşa Ordusunun Muzeyində şərəfinə bürünc abidə qoyulur. 
## Mənbə
* Bioqrafiyası
* Abidənin şəkili

## İstinadlar
Yuliya Pşilembskaya

**Yuliya Pşilembskaya** (; ) — Polşalı vəkil və hakim, 2016-cı ilin dekabrından bəri Polşa Konstitusiya Məhkəməsinin rəhbəri.

## Həyatı
1982-ci ildə Adam Mitskeviç (Poznan) adına Universitetin Hüquq və İdarəetmə Fakültəsini bitirib. Təhsil aldığı müddətdə Müstəqil Tələbələr Birliyinin üzvü olur.

1984–1998-ci illərdə Poznan Regional Məhkəməsində təcrübəçi hakim və hakim köməkçisi olmuşdur. 1988–1991-ci illərdə mülki iş şöbəsində Poznan rayon məhkəməsində hakim vəzifəsində çalışmışdır.

1991–1998-ci illərdə Sosial Sığorta Departamentində səlahiyyətli hakim, daha sonra Poznan Regional Məhkəməsində hakim vəzifəsində çalışmışdır. 1990–1992-ci illərdə Poznan Rayon Məhkəməsində İşçilər Şurasına rəhbərlik etmişdir. 1990–1997-ci illərdə Poznandakı regional seçki komissiyasının üzvü və başçı köməkçisi olur.

1998–2007-ci illərdə təqaüdə çıxdıqdan sonra Polşanın Köln və Berlindəki səfirliyində konsul və diplomat (səfirlik müşaviri) vəzifələrində çalışır. Polşa səfirliyinin nümayəndəsi olaraq məcburi əməyə görə təzminat barədə danışıqlar aparan komandanın üzvü olur. Ombudsmanın ictimai maraq və Stasi arxivləri ilə əməkdaşlığından məsul olur (bu qurumlar arasında əlaqə yaratdır və daha sonra Milli Xatirə İnstitutu ilə əməkdaşlığı əlaqələndirir). Arolsen Arxivində Milli Sosialist Təqib Sənədləşmə Mərkəzində məlumat toplama şöbəsinin üzvü olur. 1939-cu ildə Polşanın Berlində əldə etdiyi daşınmaz əmlaklar üzərində hüquqlarının bərpasından ötrü 2006-cı ildə Polşa hökumətinin məsul şəxsi qismində çıxış edir. Xarici İşlər Nazirliyi üçün milli və beynəlxalq hüquqla əlaqəli hüquqi analiz hazırlayır. 2005–2007-ci illərdə nasist cinayətləri qurbanlarına təzminat və Polşa diasporuna Almaniyada azlıq statusu verilməsinə dair danışıqları əlaqələndirir.

İkinci Dünya müharibəsindəki yəhudi qaziləri və qurbanları Dərnəyindən bir medal alır.

2007-ci ildə VIII Sosial Rifah Departamentində Poznan Rayon Məhkəməsində məhkəmə fəaliyyətinə yenidən başlayır. 2009-cu ildən şöbə müdirinin müavinidir və 1 iyul 2015-ci ildən etibarən əmək hüququ və sosial təminat şöbəsinin müdiridir.

Milli və Avropa qanunvericiliyinə dair Avropa təcrübə və konfranslarında iştirak etmişdir.

2015-ci ilin dekabr ayında hakim Qanun və Ədalət Partiyasının tövsiyəsi ilə Konstitusiya Məhkəməsinə seçilir. 21 dekabr 2016-cı il tarixdə Polşa Respublikasının Prezidenti onu Konstitusiya Məhkəməsinin sədri təyin edir.

## İstinadlar
Əsəbilik

**Əsəbilik** xəstəliklərin beynalxalq təsnifstında R45.0 nömrəsi ilə kodlanan daxili stabilliyinin pzulması ilə özünü büruzə verən və özünü idarə etmənin nisbi itirlməsi ilə nəticələnən bir psixiki patologiyadır. Bu geniş istifadə edilən və görülən halın əlaməti gözlərin tez-tez hərəkət etməsi, əllərin gərgin olması, vargər ermək, tez-tez və kontrolsuz danışmaq, tərləmə, ürəkdöyünmə, əsmə və s. aiddir.
Nuh (film)

**Nuh** (ing. *Noah*) — 2014-cü il istehsalı ABŞ filmi. Film 10 mart 2014-cü ildə Meksikada, 28 mart 2014-cü ildə isə ABŞ-də ilk baxış keçirilmişdir.

## Rollarda
* Rassel Krou — Nuh
* Cennifer Konnelli — Nuhun həyat yoldaşı
* Entoni Hopkins — Nuhun babası
* Loqan Lerman — Nuhun oğlu Ham rolunda
* Douqlas Booth — Nuhun oğlu Sam rolunda
* Emma Uotson — Nuhun gəlini
* Leo Makhugh Carroll — Nuhun oğlu Yafət rolunda

## İstinadlar
Azərbaycan–Ermənistan sərhəd böhranı

**Azərbaycan-Ermənistan sərhəd böhranı** — Ermənistan və Azərbaycan arasında dövlət sərhədlərinin delimitasiyası və demarkasiyası zamanı yaranan sərhəd anlaşılmazlığıdır. Ermənistan Azərbaycan Ordusunun Qaragöl istiqamətindən irəliləyərək 3,5 kilometr ərazini ələ keçirdiyini iddia edir. Azərbaycan isə çətin dağ relyefi quruluşuna və iqlim şəraitinə malik olan məntəqələrdə hava şəraitinin yaxşılaşması ilə əlaqədar olaraq Azərbaycan sərhəd qüvvələrinin Azərbaycana aid mövqelərdə yerləşdirildiyini qeyd edir.

## Zəmin
Birinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycana aid olan Dağlıq Qarabağ bölgəsi və ətrafındakı 7 rayon Ermənistan tərəfindən işğal altına salınmışdı. Lakin 2020-ci ildə tərəflər arasında baş vermiş İkinci Qarabağ müharibəsi Azərbaycanın qələbəsi ilə bitmiş və Azərbaycan bölgəyə nəzarəti yenidən təmin etmişdir. Sovet dövründə ölkələr arasında sərhəddə elə də önəm verilməməsi və ardınca bölgənin Ermənistan tərəfindən işğal edilməsi səbəbindən ərazidəki sərhəd xətti indiyədək təyin olunmamışdır.

## Hadisələr
### May 2021

### İyul 2021
İyulun 23-ü saat 16:00 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri Basarkeçər rayonu ərazisindəki mövqelərindən Azərbaycan Ordusunun Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədinin Kəlbəcər rayonu sahəsindəki mövqelərini atəşə tutmuşdur. Qarşı tərəfdən açılan snayper atəşi nəticəsində hərbi qulluqçu gizir Fərman Yaqublu Telman oğlu şəhid olmuşdur. Azərbaycan Ordusunun cavab zərbəsi nəticəsində qarşı tərəf susdurulmuşdur.

### Avqust 2021
### Sentyabr 2021
### Oktyabr 2021
### Noyabr 2021
16 noyabr 2021-ci ildə Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri dövlət sərhədinin Kəlbəcər və Laçın rayonları sahəsində ölkəmizə qarşı genişmiqyaslı təxribat törədib.

Ermənistanın hərbi birləşmələri dövlət sərhədinin bu istiqamətindəki yüksəklikləri ələ keçirmək və hərbi üstünlüyə nail olmaqla daha əlverişli mövqelərə yiyələnmək məqsədilə noyabrın 16-sı saat 11.00 radələrində qəfil hərbi əməliyyata başlamışdır.

Basarkeçər və Qarakilsə rayonlarında yerləşən sərhəd-döyüş mövqelərinə əlavə canlı qüvvə, hərbi və xüsusi texnika cəmləşdirən Ermənistan hərbi bölmələri Azərbaycan Ordusunun Kəlbəcər və Laçın rayonlarındakı döyüş postlarına hücum etmişdir.

Qarşı tərəf Azərbaycan Ordusunun mövqelərini müxtəlif çaplı atıcı silahlar və qumbaraatanlardan intensiv atəşə tutaraq döyüş postlarımıza atəşlə zərər vurub.

Ermənistan silahlı qüvvələrinin döyüş aktivliyinin qarşısını almaq məqsədilə Kəlbəcər və Laçın istiqamətində yerləşən birlik və qüvvələr tərəfindən dərhal təxirəsalınmaz əməliyyat həyata keçirilib. Əvvəlcə qarşı tərəfin hərəkəti məhdudlaşdırılıb, onun qüvvə və vasitələrinə zərər vurulub. Görülmüş qəti tədbirlər nəticəsində erməni hərbçiləri tərksilah edilərək saxlanılıb, xeyli sayda müxtəlif çaplı silah və külli miqdarda sursat qənimət kimi ələ keçirilmişdir.

### Dekabr 2021
### Yanvar 2022
### Mart 2022
### Aprel 2022
### Avqust 2022
### Sentyabr 2022

## Həmçinin bax
* Azərbaycan–Ermənistan sərhədi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
52 çərşənbə axşamı

**52 çərşənbə axşamı** () - 2013-cü il Avstraliya istehsalı olan drama-gərilim janrında film. Filmdə ana olan Ceyn 16 yaşındakı qızı Biliyə həyatının geri qalanına trans kişi olaraq davam etmək istədiyini və adını Ceyms olaraq dəyişdirəcəyini açıqlayır. Bunun üçün də lazımi əməliyyat və müalicələr olunacağını və bu prosesdə tək qalmaq istədiyi açıqlayır. İkili hər çərşənbə axşamı (ildə 52 dəfə) görüşüb vaxt keçirəcəklərinə söz verirlər. Filmin adı da buradan götürülmüşdür.

## İstinadlar
Georq Moller

**Qeorq Moller** (; ) — alman memar, şəhər planlayıcısı, memar tarixçisi.  Karl Fridrix Şimkel və Leo fon Klentse ilə yanaşı, klassikliyin və romantizmin görkəmli nümayəndəsi sayılır.

## Bioqrafiyası
Norveç keşişinin ailəsində anadan olub.

Hannover, Karlsrue və İtaliyada təhsil almışdır. Təhsil müddətində Fridrix Veynbrenner ilə tanış oldu.

Vətəninə qayıtdıqdan sonra Qessen-Darmştadt Şahzadəsinin xidmətinə daxil olsu. Məhkəmə memarı və şəhər planlaşdırıcısı olaraq bir sıra tanınmış layihələr həyata keçirdi.

Tələbələri arasında Huqo fon Ritqen, Fridrix Maksimilian Hessemer, Ferdinand Ştadler və başqaları vardı.

1818-ci ildə, Qessen-Darmştadt Böyük Hersoqunu memarlıq abidələrinin qorunmasına dair ilk fərmanı qəbul etməyə inandırdı. Bu, Almaniyada abidələrin qorunması üçün ilk hüquqi əsas idi.

Qeorq Moller, əsrlər boyu yarımçıq qalan Köln kafedralının tamamlanmasında mühüm rol oynadı.

## Seçilmiş işləri

Ludwigsmonument-3.jpg|
Haus der Geschichte-Darmstadt.jpg|Trix evi
Opper-darmstadt-ludwigskirche1.jpg|Müqəddəs Lüdviq kilsəsi
Darmstadt Georg-Büchner-Platz 06 Mollerhaus.jpg|Mollerin evi
Wiesbaden Hessische Landtag.jpg|Şəhər sarayı
Mainz staatstheater 1903.jpg|Şəhər teatrı
Tombleson Mainz Cathedral.jpg|
Seeheim-Jugenheim-Heiligenberg-Schloss.jpg|Xayliqnberq qalası
Peter_Stehlik_2010.12.25_022a.jpg|Kənd kilsəsi
Schloss Johannisberg, South view 20140916 1.jpg|Yohannisberq qalası
Darmstadt-Rosenhoehe-Altes Mausoleum.jpg|
Schaafheim_evang_Kirche.jpg|1841
Bensheim_Schwanheim_Kirche_01.jpg|1821


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Alman Milli Kitabxanasının kataloqundakı Qeorq Moller haqqında ədəbiyyat
Ferdinand Avqust fon Ritqen

**Ferdinand Avqust fon Ritqen** (; ) — alman ginekoloqu, botanik, mikoloq və zooloq.

## Bioqrafiyası
Ferdinand Avqust fon Ritqen 11 oktyabr (digər mənbələrə görə — 12) 1787-ci ildə Dorstendəki Vulfen bölgəsində İohann Filip Ritqen və Maria Luiza Darton ailəsində anadan olmuşdur. Gissen Universitetində həkim təhsili almışdır, 1808-ci ildə tibb elmləri doktoru dərəcəsi aldı və Varştaynda həkim kimi işə başlamışdır.

1814-cü ildə Ritqen, Gissen Universitetində tibb professoru oldu və ginekoloji müəllimliyi etdi. Daha sonra Giessen mamalıq klinikasının direktoru təyin edildi. Bundan əlavə, Ritqen *Gemeinsame deutsche Zeitschrift für Geburtskunde*, *Monatsschrift für Geburtskunde und Frauenkrankheiten* və *Neue Zeitschrift für Geburtskunde* jurnallarının redaktorlarından biri idi. 1815-ci ildə Ritqen, Alman tarixində ilk dəfə Yozef fon Zibold adlı qadına fəxri həkim adını verdi. 1823-cü ildə Ritqen özü Gissen Universitetində fəxri dərəcə Tibb Namizədi dərəcəsinə layiq görüldü. Ritqen daha sonra təqaüdə çıxdı və biologiya öyrənməyə başladı. 1826–1828-ci illərdə botanika və zoologiya ilə bağlı bir neçə kitab nəşr etdirdi.

## Elmi əsərləri
* Ritgen, F.A. (1826–1828). *Versuch einer natürlichen Eintheilung der Vögel*.
* Ritgen, F.A. (1828). *Über die Aufeinanderfolge des ersten Auftretens der verschiedenen organischen Gestalten*.
* Ritgen, F.A. (1828). *Über innere und äussere Bewegung im Pflanzenreiche und Thierreiche*.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Yulian sütunu

**Yulian sütunu** — Yulian sütunu və ya xalq arasında Belkıs Minarəsi olaraq bilinir. Ankaranın Ulus bölgəsindəki bir obeliskdir. 
## Tarix
Son bütpərəst Roma imperatoru Yulian 362-ci ildə farslara qarşı müharibə elan edir və yönünün Ankaradan keçdiyi bir yol cızmışdır. İmperatorun ekspedisiyaya gedərkən bir ara verəcəyi və şəhərdə qalacağı xəbəri gəldikdən sonra bütün şəhərdə hazırlıqlar başlayır. Onu şərəfləndirmək üçün Yulian Sütunu qurulur. Sütun əvvəlcə bugünkü Türkiyə İş Bankı İqtisadi Azadlıq Müzeyi binası ilə Dovşan adlı bina arasındakı ərazidə tikilir, lakin yerin düzgün seçilməməsi səbəbi ilə gündən-günə əyilməyə başladığı üçün 1934-cü ildə hazırkı yerinə, Ankara Valiliyinin qarşısındakı Hökumət Meydanına köçürülür. Uzun illərdir heç bir təmir və ya bərpa görməyən Yulian sütunu, Valilik tərəfindən 2001-ci ildə bərpa edilir. 
## Memarlıq xüsusiyyətləri
Təxminən 15 metr hündürlükdə olan sütun hörgü daşı ilə tikilmişdir. Korint başlığı və sixri gövdəsi olan bir halqa şəklindədir. Başlığın şimala baxan fasadı tamamilə zədələnsə də, ümumiyyətlə yaxşı vəziyyətdədir. Əsas və gövdə çox sadə bir dizayna sahibdir və başlıq akantus yarpağı relyefləri ilə bəzədilmişdir. Andezitdən hazırlanmış bir platformaya qoyulmuş sütunun materialı ağ-boz rəngli əhəng daşıdır. Yazısı olmadığı üçün kimin tərəfindən və necə hazırlandığı barədə məlumat yoxdur.

## Leylək yuvası
Yulian sütunu illər keçdikcə dəyişməz qalan və xatirələrə həkk olunmuş leylək yuvası ilə birgə xatırlanır. Miqrasiya mövsümü ərzində şəhərə gələn leyləklərin burada yuva qurması müşahidə edilir. Sütun üzərindəki yuva açıqcalarda, poçt markalarında və şəhərin bir çox fotoşəkilində təsvir edilmişdir. Lakin həm köçürülmə prosesi zamanı, həm də bərpa işləri zamanı diqqətlə qorunub saxlanılan yuva şəhərdəki leyləklərin yemləmə və yaşayış sahələrinin məhdudlaşdırılması və daralması ilə əlaqədar yoxa çıxmışdır.

## İstinadlar
Hessen-Darmştadt

**Hessen-Darmştadt landqrafı** () — 1567-1806-cı illərdə mövcud olan Müqəddəs Roma İmperiyası daxilindəki Alman knyazlığı. Paytaxt Darmştadt şəhəri idi.

## Tarixi
1567-ci ildə Hessen landqrafının hökmdarı I Fillpin oğulları arasında vəfatından sonra irsi bölünməsi nəticəsində meydana gəldi. Hesse-Darmstadt onlardan ən kiçiyinə getdi - I. Georgi, 1583-cü ildə qardaşı Hessen-Reinfels II Filippinin ölümündən sonra mülklərinin əhəmiyyətli bir hissəsi də I Qeorqa keçdi.

Oğlu V Lüdviq də əmisi Hessen-Marburq Landgrave IV Lüdviqin torpaqlarının bir hissəsini miras aldı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Fridrix Veynbrenner

**Fridrix Veynbrenner** (, ) — alman memar, klassisizmin nümayəndəsi.

## Bioqrafiyası
1788-ci ildən bəri Fridrix Veynbrenner Lozanna və Sürixdəki inşaat sahələrində usta olaraq çalışır. 1790-cı ildə Vyanada memarlıq təhsili almağa başladı. 1790–1791-ci illərdə Vyana və Drezden Akademiyalarında, 1791-92-ci illərdə Berlində; qədim sənət və ingilis paladizmini öyrənir. 1792–1797-ci illərdə İtaliyada yaşayır və təhsil alır, Roma, Pompey və Herkulanumda arxeologiya öyrənir.

Almaniyaya qayıtdıqdan sonra Karlsruedə, daha sonra Strasburqda və Hannoverdə çalışdı. 1800-cü ildə nəhayət Karlsrueya qayıtdı. 1797-ci ildən bəri Veynbrenner Baden üçün inşaatın dövlət direktoru idi. 1800-cü ildən bəri, 1825-ci ildə Karlsrue Universitetinin daha sonra qurulduğu Karlsrue Politexnik Məktəbinə çevrilən dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən bir inşaat məktəbinin rəhbəri vəzifəsində çalışdı.

Veynbrennerin əsərləri indi XIX əsrin birinci yarısına xas olan xüsusi bir "Veynbrenner üslubu" ilə seçilir. Memar təkcə binaları və tədris fəaliyyətləri ilə deyil, həm də Karlsrue mərkəzini klassik üslubda planlaşdıran memar kimi tanınır.

## İstinadlar
Motiv (ədəbiyyat)

**Motiv** (lat. moveo — "hərəkət edirəm") — süjetin ən sadə və bölünməz komponentidir. 

Y.E.Berezkinə görə, folklor-mifoloji motiv bir neçə folklor-mifoloji mətnində təkrarlanan obraz və ya epizod, yaxud da obrazlar və epizodlar sistemidir.Buna misal olaraq "göydə artıq olan günəşlərin endirilməsi" motivini göstərmək olar. 

Digər təriflər də mövcuddur. B.V.Tomaşevski "Ədəbiyyat nəzəriyyəsi. Poetika" əsərində motivi belə izah edir: "Əsərin ayrılmaz hissəsinin mövzusu motiv adlanır. Əslində, hər təklifin öz motivi vardır."

A.N. Veselovski isə "Süjet Poetikası" əsərində motivi belə müəyyənləşdirir: "Motiv dedikdə, ibtidai təfəkkürün və ya gündəlik müşahidənin müxtəlif istəklərinə məcazi şəkildə cavab verən ən sadə hekayə vahidi nəzərdə tutulur. Motivin əsas əlaməti onun məcazi, zaman baxımından qısa və sxematik xarakteridir. Alt mifologiya və nağılların artıq parçalanmayan elementləri motivlər hesab olunur."

## Motiv nümunələri
* Xeyirxah vəhşi
* Xeyirxah quldur
* Başı dərddə olan qız
* Döyüşçü qız
* Doppelgänger
* Dağlarda kral
* Körpələrin döyülməsi (motiv)
* Cazibədar şahzadə
* Paltar geyinmə
* Filosof Daşı

## Ədəbiyyat
* Berezkin Yu. E., Duvakin EN Folklorun və mifoloji motivlərin bölgələrə görə tematik təsnifatı və bölgüsü. Analitik kataloq.
* Veselovski
* Tomaşevski
* Steblin-Kamenski
* Propp V. Y.

## Həmçinin bax
* Ədəbiyyat
* Aanri-Tompson göstəricisi

## İstinadlar
* Николаев А. И. Теория мотивов и её вариации (недоступная ссылка)
Çamila Miçeyeviç

**Cəmilə Miçeyeviç** (; ) — Bosniya və Xorvat həndbolçu, 2020-ci ildə Avropa çempionatının bürünc mükafatçısı.

## Həyatı
Miçieviç Almaniyada Bosniya və Herseqovinadan bir qaçqın ailəsində anadan olub. Müharibə bitdikdən sonra, 15 yaşına qədər yaşadığı Mostar'a qayıtdı və yerli Lokomotiv və Katarina həndbol komandalarında oynadı .

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Профиль на сайте ЕГФ
Beynəlxalq Arxivlər Şurası

**Beynəlxalq Arxivlər Şurası** () —  1948-ci ildə arxivlərlə əlaqəli bütün sahələrdə beynəlxalq əməkdaşlığı, tədqiqatı və inkişafı təşviq etmək üçün yaradılmış bir qeyri-hökumət təşkilatıdır. Fransanın Paris şəhərində, *Fransa Milli Arxivi* binasında yerləşir. 

Beynəlxalq Arxivlər Şurası ümumi məclis tərəfindən idarə olunur. Onun rolu dünyanın hər yerindən arxivçilər üçün regional forumlar yaratmaq və arxiv işçiləri ilə maraqlı qurumları bir araya gətirmək, konkret problemlərin həllinə nail olmaq üçün komitələr yaratmaqdır. Katiblik təşkilatın rəhbərliyinə həvalə olunmuşdur və üzvlərin öz aralarında əlaqələndirilməsinə xidmət edir.

## Missiya barədə bəyanat
Beynəlxalq Arxivlər Şurasının missiya bəyanatında deyilir: "Beynəlxalq Arxivlər Şurası, dünya arxivi mütəxəssislərinin təmsilçiliyi ilə qeydlərin effektiv idarə olunması və dünya arxiv irsinin qorunması, qayğısı və istifadəsinə həsr olunmuşdur. Arxivlər insan fəaliyyətinin sənədli məhsuludur və bu səbəbdən demokratiyanın, fərdlərin və icmaların şəxsiyyətinin və insan haqlarının təməlini qoyduğu keçmiş hadisələrin əvəzolunmaz şahididir. Altmış ildən çoxdur ki, Beynəlxalq Arxivlər Şurası dünyanın hər yerində arxiv qurumlarını və praktikantlarını birləşdirir, yaxşı arxiv idarəçiliyi və qeyd olunan mirasın fiziki qorunmasını təmin edir, nüfuzlu standartlar və ən yaxşı təcrübələr yaradır.

## İstinadlar
Brzeq qəsri

**Brzeq qəsri** ― Polşanın Brzeq şəhərində qəsr. Hal-hazırda muzey olaraq fəaliyyət göstərən tikili Piast sülaləsinin mavzoleyini də ehtiva edir.

## Coğrafiya
Brzeq qəsri Polşanın cənub-qərbindəki Aşağı Sileziya voyvodalığı ilə Opol Voyvodeşip vilayətlərinin sərhədindəki Odra çayının qərbindəki uçurumda yerləşir. Qəsr Namısluv və Stşelin şəhərləri arasındakı milli yolun yaxınlığında yerləşir.

## Tarix
Qəsrin mövcudluğuna dair ilk məlumatda Sileziya qrafı I Henrinin dövründə, 1235-ci ildə inşa edilmiş, xəndək və möhkəm divarları olan kiçik bir qala təsvir edilmişdir. Qalaya bitişik olaraq "Aslan qalası" kimi tanınan kvadrat qüllə tikilmişdi. Brzeq hersoqluğunu idarə edən Piast ailəsi, 1311-ci ildən 1675-ci ilə qədər qəsrdə yaşamışdır. 1342-ci ildə qəsr knyazlığın paytaxt iqamətgahına çevriildikdən sonra dəfələrlə təmir edildi. 1370-ci ildə Şahzadə I Lyudovik qəsri genişləndirdi və Piast sülaləsinin mavzoleyini əhatə edən ibadətgah inşa etdi. 1544-cü ildə II Fridrix Leqnitskinin dövründə başlayan təmir işləri 1560-cı ildə tamamlandı və qəsrə daha çox bina əlavə edildi. Əlavələr iki yeni bina, binaları əhatə edən geniş bir həyət və ambulatoriya idi. Bu dövrdə tikilən əlavə tikililərə binanın girişi olan darvaza da daxil idi. Piast şahzadələrinin büstləri qapının dekorasiyasının bir hissəsi idi. Dizayndakı dəyişikliklər qotik üslubundan Sileziyadakı Renesans memarlıq tipinə qədər müxtəlif idi.

Qəsr 1741-ci ildə, Birinci Sileziya müharibəsində Prussiya qüvvələri tərəfindən dağıdıldı və bu müddət ərzində dağıntılardan Prussiya ordusu üçün anbar kimi istifadə edildi. Müharibədən sonra alman dilində Brieq adlanan şəhər - Sileziyanın böyük bir hissəsi Avstriyadan Prussiyaya ilhaq edildi. Brieq 1945-ci ildə bölgənin demək olar ki, tam deportasiyaya məruz qaldığı zaman Sileziyanın böyük bir hissəsi Polşaya köçürülənə qədər Prussiya və Almaniyanın bir hissəsi idi.

1801-ci ildə baş verən yanğın zamanı qəsrə daha çox ziyan dəydi. 1920-ci ildə tərk edilmiş qəsrin yenidən qurulmasına başlansa da, İkinci Dünya müharibəsi zamanı qəsrə dəyən ziyan olduqca böyük idi. 

Qəsr 1966-1978-ci illərdə və 1980-1994-cü illərdə İntibah üslubunda yenidən qurulmuşdur. Tikili hal-hazırda Sileziya *Piastları Muzeyi* kimi xidmət edir.

## Xüsusiyyətləri
Qəsr İtalyadan olan Yakub Parr, Fransiskus Pahr və Bernard Niuron tərəfindən yenidən tikilmişdir. Tikilinin indiki fasadı "Mərkəzi Avropada İntibah dövrünün ən möhtəşəm tarixi abidələrindən biri" kimi tanınır.

Qəsrin bir hissəsi olan muzeydə Piast sülaləsinin tarixini nümayiş etdirən eksponatlar var. Sərgilənən görkəmli rəsmlərdən bəziləri Vrotslav Milli Muzeyinin kolleksiyasından və Sileziyanın tanınmış rəssamı Mixael Vilmannın rəsmlərindəndir. Muzeydə Leqnika və Brzeq hersoqlarının yaxşı qorunmuş sarkofaqları var.
Fayl:Zamek Piastów w Brzegu front3.jpg|Brzeq qəsri on doqquzuncu əsrdə
Fayl:Brzeg, zamek, detal.JPG|Qəsrinin ön qapısı
Fayl:Brzeg - brama zamkowa.jpg|Brzeq qəsrinin girişi
Fayl:Brzeg, zamek,1547-1586.JPG|Həyət


*

## İstinadlar
Skopye Nəqliyyat Mərkəzi

**Skopye Nəqliyyat Mərkəzi** ― Şimali Makedoniya Respublikasının paytaxtı Skopyenin əsas şəhər avtobusu və dəmir yolu stansiyası. O, öncəki stansiya binalarını dağıdan 1963-cü il Skopye zəlzələsindən sonra inşa edilmişdir. Stansiyada Belqrad, Saloniki, Afina və Lyublyanaya gedən uzun məsafəli qatarlar, habelə burda gündə iki dəfə Skopyeyaya yollanan Vyana üzərindən Salonikiyaya qədər ekspres qatarlar xidmət göstərir: bir dəfə Salonikiyə, ikinci dəfə Belqrad və Lyublyananı keçərək Vyanaya qayıdırlar. Skopye dəmir yolu stansiyası "Makedonija" adlı əsas meydandan 15 dəqiqəlik məsafədədir.

## Tarixi
Stansiya 26 iyul 1963-cü il tarixində baş verən və əvvəlki stansiya binalarını dağıdan Skopye zəlzələsindən sonra inşa edilmişdir. Köhnə vağzal binası zəlzələnin simvoluna çevrildi, oradaki saat 5:17-də dayandı və hazırda orada Skopye Şəhər Muzeyi (Muzej na grad Skopye) yerləşir. Zəlzələdən sonra müəllifi yapon memar Kenzo Tanqe olan, lakin heç vaxt tam həyata keçirilməyən şəhərin əsaslı yenidən qurulması üçün layihə başladıldı. Stansiya brutalizm memarlıq üslubunda yenidən quruldu. İnşası 1981-ci ildə başa çatdı.

## İstinadlar
Hacı Gəray türbəsi

**Hacı Gəray türbəsi** — Krımın ilk xanı I Hacı Gəray üçün tikilmiş türbə. Türbəni onun oğlu I Məngli Gəray tikdirib. 1466-cı ildə Hacı Gəray, 1515-ci ildə isə I Məngli Gəray burada dəfn olunublar. Hər ikisi bu türbədə dəfn ediliblər. 2007-ci ildə Türkiyə hökuməti tərəfindən Zəncirli Mədrəsə və Hacı Gəray türbəsinin yenidən qurulması üçün 2.75 milyon dollar pul ayrılıb. 2008-ci ilin payızında türbənin altından krım xanlarının və yaxınlarının qalıqları olan 18 qəbir aşkarlanıb.

## Şəkillər

Fayl:Mausoleum of Hacı Geray Khan.jpg
Fayl:Бахчисарай. Мавзолей Хаджи-Гирея. Дверь с лестницей.jpg
Fayl:Бахчисарай. Мавзолей Хаджи-Гирея. Ниша.jpg
Fayl:Бахчисарай. Мавзолей Хаджи-Гирея. Элементы.jpg
Fayl:Бахчисарай. Мавзолей Хаджи-Гирея. Узоры на сенах.jpg
Fayl:Дюрбе «Хаджи-Гирея» ,Бахчисарайський район , г. Бахчисарай, ул. Басенко,57, закладная доска над входом.jpg
Fayl:Гробница Дюрбе Хаджи Гирея. Элемент резьбы.JPG


## Həmçinin bax
* Əski türbə
* II Mehmed Gəray türbəsi
* Məhəmməd Şah bəy Ben Yude Sultan türbəsi

## İstinadlar
Alvaro Odriozola

**Alvaro Odriozola Arsalyuz** () — Real Madrid və İspaniya millisində sağ cinah müdafiəçisi mövqeyində çıxış edən ispan peşəkar futbolçusu. Əsasən cinah müdafiəçisi çıxış etsə də vinger kimi də oynaya bilir.

## İstinadlar
Landqraf

**Landqraf** () — Müqəddəs Roma İmperiyasındakı suveren şahzadə titulu, yəni mallarında ən yüksək yurisdiksiyadan istifadə edən və hersoqa və ya şahzadəyə tabe olmayan qraflıq titulu.

## İstinadlar
Kingsman: Qızıl dairə

**Kingsman: Qızıl dairə** — 2017-ci il istehsalı ABŞ filmi.
## Süjet xətti

Kinqsman gizli təşkilatının qərargahı dağıdıldıqdan və bütün dünya zəbt edildikdən sonra britaniyalı superagentlər kəşf edirlər ki, onlarla eyni gündə Amerikada Statesman adlı başqa bir gizli təşkilat da yaradılıb. İndi bu iki elit xüsusi xidmət təşkilatı birləşməli və vahid, amansız düşmənə qarşı mübarizə aparmalıdırlar.

## İstinadlar
Liqr

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Erkək şir və dişi pələngin cütləşməsindən əmələ gələn hibrid yırtıcı heyvandır.

Liqr özünün əksi olan hibrid tiqonda fərqlənir (Tiqonun atası pələng, anası şirdir. Ancaq liqrda əksinədir).

Dünyanın ən məşhur liqri olan Herkules eyni zamanda dünyanın ən böyük və ən ağır pişiyidir (450 kq; uzunluğu-4 m). Liqrin görünüşü üstündə zolaq olan böyük şirə bənzəyir.

Görünüşü ilə mağara şirinə bənzəyir. Erkək liqrin şirdən fərqli olaraq başında demək olar ki, saç yoxdur, yalnız bəzi hallar istisnadır.

## Şəkillər

Liger couple 1.jpg|Liqrlar (dişi solda, erkək sağda). Cənubi Koreya. Everland lunaparkı.
NSK-ZOO-liger.jpg|Novosibirsk zooparkında dişi liqr Zita.
Ligertrainer.jpg|Liqr Herkules və onun təlimçisi Entl Bhaqavan
Ligre - Redimensionnement.jpg|Liqr Herkules


## İstinadlar

## Həmçinin bax
Dveyra qülləsi

**Dveyra qülləsi** ()  ― Maltanın Qozo adasındakı Dveyra körfəzində yerləşən kiçik gözətçi qülləsi. İnşası 1652-ci ildə tamamlanmışd tikili bu gün yaxşı vəziyyətdədir və xalqa açıqdır.

## Tarix
Dvejr qülləsi 1652-ci ildə Malta cəngavərlərinə rəhbərlik edən Jan de Laskaris-Katellaranın hakimiyyəti dövründə inşa edilmiş və Qozo Universiteti tərəfindən maliyyələşdirilmişdir. Tikili Laskaris qüllələrindən biridir və tikilməsinin səbəbləri arasında gözətçi qülləsi rolunu oynamaq və ətrafı yaxınlaşan düşmənlərdən, xüsusən də piratlardan qorumaq var idi. Bu qüllə də digər qüllələr kimi müvafiq olaraq gecə və gündüz alov və tüstü ilə yaxınlıqdakı müdafiə istehkamları ilə əlaqə qura bilirdi. Qüllənin işlədilməsi üçün gərək olan xərclər yaxınlıqdakı duz mədənlərindən çıxarılan duz hesabına ödənilirdi. Qüllə on səkkizinci əsrdə üç silahla təchiz olunmuşdu.

Qüllə 1839-1873-cü illər arasında Malta Krallığı Müdafiə Artilleriyası tərəfindən idarə edildi. Qüllə II Dünya Müharibəsində yenidən müşahidə məntəqəsi olaraq istifadə edildi və 1942-ci ildə orada olan kapitan Frank Debono və Karmelo Zahra körfəzdə qəzaya uğrayan RAF pilotunu xilas etdi.

Qüllə 1956-cı ildə Cerald de Trafforda icarəyə, daha sonra isə tamamilə çürümüş vəziyyətdə borc olaraq "Din l-Art Helva" qurumuna verilmişdir.

## Hazırkı gün
Qüllə 1997-1999-cu illər arasında "Din l-Art Helva" qurumun tərəfindən bərpa edilmişdir. İndi yaxşı vəziyyətdədir və pulsuz olaraq xalqa açıqdır.

## Populyar mədəniyyətdə
Dveyra qülləsi 1963-cü ildə "Maltada xəzinə" və 1985-ci ildə "Canavarlar arasında" filmlərinin çəkilişində istifadə edilmişdir.

## İstinadlar
Kingsman: Məxfi xidmət

**Kingsman: Məxfi xidmət** () — 2014-cü il istehsalı döyüş-komediya filmi.

## Süjet xətti

Eqqsi dəniz piyadasında xidmət keçmiş, yüksək intellektə malik gəncdir. O həyatda çox şeyə nail ola bilərdi, lakin xırda cinayətlərlə məşğul idi. Günlərin birində Eqqsi atasının uzun illər əvvəl xilas etdiyi Harri Hartla tanış olur. Bu adam Eqqsinin güzəranını yaxşılaşdırmaq və qarşısında yeni imkanlar açmaq üçün gəlib. Harri ona bütün dünyanın keşiyini çəkən müstəqil sirli təşkilatın agenti olduğunu bildirir və Eqqsiyə komandanın yeni üzvü olmaq üçün təlim keçməyi təklif edir. Eqqsi təklifi qəbul edir və bütün sınaqlardan çıxıb Harrinin ümidlərini doğruldur.

## İstinadlar
Nataşa Andonova

**Nataşa Andonova** (; ) ― Makedoniya milli futbol komandasının kapitanı olmuş futbolçu. O, başqa Makedoniya oyunçusu Siyçe Andonovanın kiçik bacısıdır. O, Makedoniya yığması tarixinin ən yaxşı bombardiridir.

## Karyerası
Andonova karyerasına Makedoniyanın "ZFK Tikveşanka" klubunda başladı. O, ilk dəfə beynəlxalq diqqəti özünə 2010-cu ildə 19-yaşlılar arasında Makedoniyada keçirilən Avropa çempionatında çəkdi. Yarışmada ən zəif komandada çıxış etməsinə baxmayaraq, Andonova turnirin ən yaxşı oyunçusu seçildi. O vaxta qədər futbolçu artıq Makedoniya millisinin əsas komandasının heyətində çıxış etmişdir.

2010-cu ilin yayında Andonova 2010–11 Çempionlar Liqasının ilkin mərhələsində oynayan "ZFK Borets" klubuna transfer oldu və qış transfer bazarında bacısı Siyçe ilə birlikdə Avropa çempionu olan "Turbine Potsdam" klubu ilə müqavilə imzaladı. Fevral ayında əsas komandanın üzvü oldu və ilk Bundesliga matçına elə həmin ay çıxdı.

"Turbine"nin heyətində ilk qolunu "Bayern Münhen" klubuna qarşı keçirilən Almaniya kuboku turnirinin yarımfinalında vurmuşdur.

7 qolla 2011 Bundesliqa kubokunun ikinci bombardiri olmuşdur.

2015-ci ilin may ayında Andonova "Turbine" klubundan ayrıldı və İsveç çempionu "Rusenqord" klubuna transfer olundu, hansı ki Anya Mittaqın "Paris Sen-Jermen" klubuna keçidindən sonra hücumçu axtarışında idi.

31 yanvar 2017-ci il tarixində "Paris Sen-Jermen" klubu bəyan etdi ki, mövsümün sonuna qədər Andonova ilə 2017-ci ilin iyun ayına qədər davamlı müqavilə bağladığını açıqladı. "PSJ"də Andanova 15 nömrəli formanı geyidi.

Oyunçu "PSJ" ilə müqaviləsini yeniləmədi və 2017-ci ilin iyununda "Barselona" heyətinə qatıldı. "Barselona"daki nömrəsi 21 oldu.

## İstinadlar
İmren Aykut

**İmren Aykut** (; ) — Türkiyə iqtisadçısı və dövlət xadimi.

## Bioqrafiyası
1940-cı ildə Türkiyənin Adana ili Kozan şəhərində anadan olmuşdur. Atatürk adına ibtidai məktəbi, sonra Adanadakı qızlar liseyini bitirir. 1964-cü ildə İstanbul Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsini bitirmişdir.

Sonra İngiltərədəki Oxford Universitetində oxuyur. İşçi-işəgötürən münasibətləri, əmək münasibətləri və həmkarlar ittifaqları üzrə təhsil alır. Bundan sonra Norveçdəki Oslo Universitetində "müəssisə rəhbərliyində işçilərin iştirakı" proqramı üzrə təhsil alır. Daha sonra İttifaqlar Konfederasiyasında və İngiltərədəki Əmək Nazirliyində müxtəlif araşdırmalarla məşğul olur. Doktor dərəcəsini "İşçilər üçün valyuta məzənnələri (Türkiyə xaricində) və bunların Türk iqtisadiyyatı baxımından təhlili" adlı işinə görə almışdır.

1964–1975-ci illərdə Aykut iki həmkarlar ittifaqında kollektiv əmək mübahisələri şöbəsinin müdiri, 1975–76-cı illərdə işçi-işəgötürən münasibətləri üzrə mütəxəssis və kağız işçiləri həmkarlar ittifaqının baş katibi vəzifələrində çalışmışdır.

## Siyasi karyera
1983-cü ildə Milliyyətçi Demokratik Partiyanın qurulmasında iştirak edir. 1986-cı ildə Milliyyətçi Demokrat Partiyası ləğv edildikdən sonra Anavətən Partiyasına qatılır. 1987, 1991, 1995-ci illərdə ümumi seçkilərdə İstanbuldan millət vəkili və 1999 Adanadan millət vəkili seçilir.

1983–1999-cu illərdə Türkiyə Böyük Millət Məclisinin üzvü vəzifəsini icra etmişdir. Turqut Özal və Yıldırım Akbulut hökumətlərində Əmək və Sosial Müdafiə naziri vəzifəsində çalışıb. Məsud Yılmazın iki ofisində Dövlət Naziri vəzifəsini də icra edib. 30 iyun 1997-ci ildən 11 yanvar 1999-cu ilədək İctimai işlər və mənzil tikinti naziri işləyir. Ümumi seçki yolu ilə parlamentə girdikdən sonra bu vəzifəyə gələn ilk türkiyəli qadın nazirdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Katitsa Kulavkova

**Katitsa Kulavkova** () ― Şimali Makedoniya yazıçısı və akademiki. O, iyirmi şeir toplusu da daxil olmaqla qırxdan çox kitabın müəllifidir. Kulavkova Skopyedəki Müqəddəs Kiril və Mefodi Universitetinin filologiya fakültəsinin professorudur və beynəlxalq PEN ədəbiyyat təşkilatının sədr müavinidir.

## Həyatı
Katitsa (Kata) Kulavkova 1951-ci ildə Makedoniya Xalq Respublikasının Veles şəhərində anadan olmuşdur. O, ilkin və orta təhsilini 1969-cu ildə doğma şəhərində başa vurdu. Daha sonra təhsilini Skopyedəki Müqəddəs Kiril və Mefodi Universitetinin Fələsəfə və Tarix fakultəsinin "Cənubi slavyan ədəbiyyatı və makedoniya ədəbiyyatı tarixi" ixtisasına daxil olaraq davam etdirdi. 1973-cü ildə bakalavr dərəcəsini bitirərək, magist pilləsinə keçid etdi və onun buraxılış işinin mövzusu "Metafora və müasir makedoniya poeziyası" olmuşdur. Doktorantura mərhələsini isə 1986-cı ildə Zaqreb Universitetində bitirmişdir.

O, Fransa hökumətinin dəstəyi ilə Nova Sarbonna universitetində praktika keçmişdir. Orada Şərq Dilləri İnstitutunun Makedon dili və ədəbiyyatı lektoru vəzifəsində çalışmışdır. Makedoniya dili və ədəbiyyatı fənləri üzrə dərs dediyi kursu "Klementdən bu günə qədər Makedoniya ədəbiyyatı" və "Makedoniya şifahi ənənəsi və Makedoniya müasir ədəbiyyatı - Müqayisəli şərhlər" adlı iki hissəyə bölmüşdür.

Kulavkovanın karyerası əsasən Makedoniyanın bədii dilinə fokuslanmışdır. Onun ilk elmi əsəri 1984-cü ildə nəşr olunan "Makedoniya poeziyasındakı bədii nitq" () idi. Hal-hazırda Skopye Universitetində ədəbi nəzəriyyə və ədəbi germenevtika üzrə professordur.

Daha əvvəl beynəlxalq PEN ədəbiyyat təşkilatının Makedoniya bölməsinin prezidenti vəzifəsində çalışıb və 1978-ci ildən Makedoniya Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. 2003-cü ildən bəri Makedoniya İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvüdür. 2019-cu ildən etibarən Kulavkova Kulavkova eyni zamanda Beynəlxalq Semiotik Araşdırmalar Assosiyasiyasının icraiyyə komitəsinin üzvü olmuşdur.

## İstinadlar