Baranilər

**Baranilər** — Oğuz Yabqu Dövlətini, Qaraqoyunlular dövlətini, Qütbşahları və Aud nəvvablığını idarə etmiş türk sülaləsi.

## Sülalənin yaranması
Sülalənin banisi Tural bəy sayılır. 1202-ci ildə Mərkəzi Asiyadan Diyarbəkir ətrafına köçmüşdü. Onun nəvəsi Bayram xoca idi. Cəlairilər dövründə Ərciş hakimi olmuşdu. Bayram xocadan sonra hakimiyyətə qardaşı oğlu Qara Məhəmməd gəlmişdir.

## Əsas sülalə üzvləri

### Qaraqoyunlu bəyləri
Qara Mənsur
* '''''Bayram xoca''''' (1351–1380)
* Qara Dursun (Bayram xocanın qardaşı)
** '''''Qara Məhəmməd''''' (1380–1389) 
*** Bayram (ö. 1389)
*** Misr xacə
*** **[[Qara Yusif|''Qara Yusif'']]** (d.1355–ö.1420)
**** '''''Pirbudaq''''' (1410–1413)
**** Şahməhəmməd
***** Şah Əli
**** '''''Qara İsgəndər''''' (1421–1429/1431–1435)
***** Əlvənd - Həmədan hakimi
***** Yar Əli
***** Məlik Qasim
***** Həsən bəy
***** Şah Qubad
**** İspənd (Bağdad hakimi – 1432–1445)
***** Fulad Mirzə (Bağdad hakimi – 1445–1446)
**** '''''Cahan şah'''''
***** Pirbudaq - Əmisi Pirbudaqla qarışdırmamalıdır. İsfahan hakimi idi.
***** Həsənəli
****** Sultanəli
***** Qasımbəy
***** Mirzə Məhəmməd - Pirbudağı edam etmiş, özü də Uzun Həsən tərəfindən edam olunmuşdur. Əlişəkər bəy Baharlının qızı Paşabəyim ilə evlənmişdir.
****** Mirzə İbrahim
***** **[[Mirzə Yusif (Qaraqoyunlu)|Mirzə Yusif]]** (1468–1469) - Uzun Həsən tərəfindən kor edilmişdir. Həsənəlinin ölümündən sonra Pirəli bəy Baharlı tərəfindən müvəqqəti hökmdar elan edilmiş, lakin Uğurlu Məhəmməd tərəfindən 22 oktyabr 1469-cu ildə edam edilmişdir.
**** **[[Əbu Səid (Qaraqoyunlu)|''Əbu Səid'']]** (1429–1431)

## Oğuz yabquluğu
Şah Məlik - Əbül-Fəvaris Şahməlik Barani 1041-1042-ci illərdə Xarəzm hökmdarı olmuşdur.

### Qütbşahlar qolu

* Əlvənd – Həmədan hakimi
** Pirqulu bəy – Mirzə Yusif ibn Cahanşahın qızı Xədicə bəyimlə evlənmişdi
*** Allahqulu bəy
*** Üveysqulu bəy - Məlik Salehin qızı Məryəm xatun ilə evlənmişdi
*******[[Sultanqulu bəy Baranlı|Qütbşah Sultanqulu bəy]]*** (d. 1456–ö. 2 sentyabr 1543)
***** Xütbəddin
********[[Cəmşidqulu bəy Baranlı|Qütbşah Cəmşidqulu]]*** (1543–1550)
*********[[Sübhanqulu şah|Qütbşah Sübhanqulu]]*** (d.1543–ö.1550)
***** Qütbşah İbrahim (1550–1580)
****** Əbdülqadir
****** Hüseynqulu (d. 1560)
****** ***[[Məhəmmədqulu şah|Qütbşah Məhəmmədqulu]]*** (1580–1611)
******* Həyatbəxş bəyim
****** Mirzə Məhəmməd Amin
**********[[Sultan Məhəmməd şah|Qütbşah Sultan Məhəmməd]]*** (1611–1626) - Həyatbəxş bəyimlə evlənmişdi
***********[[Abdullah şah|Qütbşah Abdullah]]*** (1626–1672)
********* Bir qız - ***[[Əbülhəsən Tana Şah|Qütbşah Əbülhəsən bəy Tana]]*** (1672–1687, ö. 1699) ilə evləndi.
********* Padişah bibi - Övrəngzebin oğlu Məhəmməd Sultanla evləndi.

### Aud qolu

* '''''Cahan şah'''''
** Pirbudaq - Əmisi Pirbudaqla qarışdırmamalıdır. İsfahan hakimi idi.
*** Həsən Əli Mirzə
**** Mansur Mirzə
***** Məhəmməd Qulu bəy
Məhəmməd Qulu bəy Aud sübəhdarı təyin olunmuşdu. Onun iki oğlu var idi:
# Mirzə Məhəmməd Şəfi xan
# Mirzə Cəfər xan
Mirzə Cəfər xan Aud nəvvabının qızı ilə evlənmişdi və ondan da iki oğlu vardı: Məhəmməd Möhsün xan və Mirzə Məhəmməd Muqim. Mirzə Məhəmməd Muqim daha sonra ilk Aud nəvvabı *Bürhanülmülk Səadətəli xan* 1739-cu ildə vəfat edəndə yerinə gələcək bacısı-oğlu və eyni zamanda kürəkəni olacaq Mirzə Məhəmməd xan Səfdər Cəng idi.

## Hökmdarlar

### Qaraqoyunlu sultanları

### Qütbşahlar

### Aud nəvvabları

## Hazırda
Aud nəvvabları Qaraqoyunluların davam edən yeganə nümayəndələridir. Son hökmdar Bircis Qədir xan olmuşdur. Bircis Qədir xanın nəvəsi Əncum Qədirin (1921-1997) ölümündən bəri əsas xəttin davamçıları oğulları Yusif Əli mirzə və Bürhan Əli mirzə sayılır. Bundan əlavə Hindistanda "Aud Şahlıq Ailəsi" () kimi bir sıra Qaraqoyunlu sülaləsi üzvlərini birləşdirən təşkilatlar var.Qax rayon Armdulu kənd sakinləri Qara Yusifin soyundadır. Lakin Azərbaycanda Qaraqoyunlu birliyi təşkilatı yoxdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* Baharlı oymağı

## Xarici keçidlər