open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rövşən İsmayılov

## Həyatı
1971-ci il mayın 8-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

1994-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir.

1994-cü ildən BDU-nun Konstitusiya hüququ kafedrasında müəllim, 2006-cı ildən dosentdir.

1995-ci ildə qəbul olunmuş Azərbaycan Konstitusiyasının Hazırlanması Komissiyasının işçi qrupunun üzvü olmuşdur.

2000-ci ildə Odessa Milli Hüquq Akademiyasında hüquq elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Elmi işinin mövzusu "Azərbaycan Vətəndaşlıq İnstitutu" olmuşdur.

1996–2001-ci illərdə Avropa İnsan Hüquqları Mərkəzi (Bakı) Şurasının üzvü olmuşdur.

1997-ci ilin fevralından 2003-cü ilə kimi Xəzər Universitetində müəllimi işləmişdir.

2002-ci ildə (fevral-iyun) ABŞ-nin İndiana Universitetində elmi məzuniyyətdə olmuşdur.

2005-ci ildə (yanvar-avqust) Fulbrayt proqramı üzrə ABŞ-nin İndiana Universitetində elmi tədqiqat aparmışdır.

2006-cı ilin fevral ayında Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Qərarı ilə Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvü təyin olunmuşdur.

2008–2017-ci illərdə Avropa Şurasının İrqçilik və Dözümsüzlüyə qarşı Komissiyasının (ECRI) üzvü olmuşdur.

22 iyun 2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqdimatı əsasında Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin qərarı ilə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin hakimi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
2017-ci ildən Avropa Şurası Venesiya Komissiyasının üzvüdür.

10 dekabr 2025-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Ədliyyə Akademiyasının rektoru təyin edilib.

## Təltiflər
* "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi" medalı (27 may 2019-cu il)
* Azərbaycanın əməkdar hüquqşünası (10 iyul 2018-ci il)
* "Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" yubiley medalı (02 fevral 2024-cü il)

## Qeydlər
# 
# 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Azərbaycan Konstitusiya Məhkəməsinin saytında profil
* Venesiya Komissiyasının saytında profil
* İrqi ayrı-seçkiliyin bütün formalarının ləğvi haqqında Beynəlxalq Konvensiyanın saytında tərcümeyi-halı
Kartalkaya hotelində yanğın

21 yanvar 2025-ci ildə Türkiyənin Bolu vilayətinin Kartalkaya xizək kurortunda yerləşən "Grand Kartal" hotelində yanğın baş verib. Yanğında 36-sı uşaq olmaqla 78 nəfər ölüb, 51 nəfər yaralanıb. Hadisə ilə əlaqədar Türkiyədə birgünlük matəm elan edilib.

## Yanğın

### Hadisədən sonra
Hadisə ilə bağlı Türkiyə Radio və Televiziya Ali Şurası tərəfindən 24 saatlıq yayım qadağası tətbiq olunub.

## Araşdırma
Hadisə ilə əlaqədar hotelin sahibi də daxil olmaqla 14 nəfər saxlanılıb. 2 nəfər həbs edilib.

## Reaksiyalar
Avropa İttifaqı, Azərbaycan, Pakistan, Yunanıstan, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, İordaniya, Küveyt, Ukrayna,, Ermənistan, Qətər, İran, Serbiya, Almaniya, Rusiya, Bosniya və Herseqovina, Kosovo, Gürcüstan, Efiopiya, Somali, Misir, Bəhreyn ve Özbəkistandan başsağlığı mesajları göndərilib.

## İstinadlar
Botaniki seksizm

**Botaniki seksizm** – şəhərlərdə klonlanmış erkək bitkilərin əkilməsinə üstünlük verilməsini bildirən termin. Erkək bitkilər meyvə vermədikləri və çiçək açmadıqları üçün ətrafın çirklənməsinə səbəb olmurlar. Lakin erkək bitkilər tozcuq buraxdığı üçün erkək bitkilərin üstünlük təşkil etdiyi yerlərdə havada tozcuqların miqdarı yüksək ola və tozcuqlara qarşı allergiyası olan şəxslərin sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər.

## İzah
"Botaniki seksizm" termini bitkiçiliklə məşğul olan Tom Ogren tərəfindən ortaya atılmışdır. O, tozcuğa qarşı allergeya hallarının artmasını şəhər ərazilərində erkək klonların əkilməsi və havadakı tozcuq miqdarının artması ilə əlaqələndirmişdir. Bu nəzəriyyə 2000-ci illərdə ortaya çıxmışdır. Bioloji seksizm ABŞ Kənd Təsərrüfatı Departamenti tərəfindən qəbul olunmuş Ogren Bitki Allergiyası Şkalasında (OPALS) istifadə olunur. Botaniki seksizm allergiya və astma hallarının artmasının elmi səbəbi kimi qəbul olunur. Lakin bəzi alimlər bu nəzəriyyəni tənqid edərək bunun ancaq müəyyən ağaclara aid olduğunu bildirirlər.

Botaniki seksizmə məruz qalan bitkilərə söyüd, qovaq, ağcaqovaq, göyrüş, püstə, tut, ardıc, Alp qarağatı kimi ağaclar aid edilir.

## Tənqid
Botaniki seksizm tənqidlərə məruz qalmışdır. Leyden Universitetinin ekologiya üzrə köməkçi professoru Rita Sousa-Silva OPALS reytinq sisteminin "elmi əsasının olmadığını" bildirmişdir. Bəzi mütəxəssislər ağac növlərinin çoxunun ikicinsli olduğunu, həm erkək, həm də dişi üzvləri ilə çoxaldıqlarını qeyd etmişdirlər.

## İstinadlar
Her (Minni minialbomu)

***Her*** – Cənubi Koreyada fəaliyyət göstərən Tailand müğənnisi Minninin debüt minialbomu. "Cube Entertainment" tərəfindən 21 yanvar 2025-ci ildə buraxılmışdır. Əsas sinqlı *"Her"* olan minialboma 7 trek daxildir.

## Buraxılması
3 dekabr 2024-cü ildə Minninin solo debüt edəcəyi və 2025-ci ilin yanvarında albom buraxacağı açıqlanmışdır. O, "(G)I-dle" qrupunda Soyon, Uqi və Miyondan sonra solo debüt edəcəyi açıqlanan 4-cü üzv olmuşdur. Debüt albomunun *"Blind Eyes Red"* adlı pre-reliz sinqlı 7 yanvar 2025-ci ildə buraxılmışdır. 8 yanvarda "Cube" onun *"Her"* adlı ilk minialbomunun 21 yanvarda buraxılacağını açıqlamışdır. 9 yanvarda tanıtım proqramı buraxılmışdır. Növbəti gün albomun trek siyahısı və minialbomun əsas sinqlı *"Her"* açıqlanmışdır. Alboma daxil olan *"Drive U Crazy"* və *"Obsession"* mahnılarında qrup yoldaşı Uqi və "WayV" qrupundan Ten də yer almışdırlar. Minialbom 21 yanvarda rəqəmsal formatda buraxılmışdır.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Another Day

***Another Day*** — Kanada post-hardkor qrupu -ın yeddinci studiya albomu. 9 avqust 2024-cü ildə buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
10 Songs

***10 Songs*** — Şotland musiqi qrupu ""-in doqquzuncu studiya albomu. 9 oktyabr 2020-ci ildə "BMG" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
All the Colours of You

***All the Colours of You*** — İngiltərə rok qrupu -in 16-cı studiya albomu. 4 iyun 2021-ci ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Apple (albom)

**Apple** — İngiltərə musiqi prodüseri-müğənni -un ikinci studiya albomu. 18 sentyabr 2020-ci ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Back to the Water Below

***Back to the Water Below*** — İngiltərə rok duosu -ın dördüncü studiya albomu. 1 sentyabr 2023-cü ildə "Warner Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Forever (Bon Jovi albomu)

**Forever** — ABŞ rok qrupu Bon Jovi-nin 16-cı studiya albomu. 7 iyun 2024-cü ildə "Island Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Vulnicura

***Vulnicura*** — İslandiya müğənnisi-musiqiçi Byorkun doqquzuncu studiya albomu. 20 yanvar 2015-ci ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Snow Angel

***Snow Angel*** — ABŞ müğənnisi  debüt studiya albomu. 18 avqust 2023-cü ildə "Interscope Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Whokill

***Whokill*** (***w h o k i l l***) — ABŞ musiqi layihəsi -ın ikinci studiya albomu. 19 aprel 2011-ci ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
What I Breathe

***What I Breathe*** — Avstraliya musiqi prodüseri -ın debüt studiya albomu. 5 avqust 2022-ci ildə "Looking for Trouble" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Chris (albom)

**Chris** — Fransa müğənnisi -in ikinci studiya albomu. 21 sentyabr 2018-ci ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Working Class Woman

***Working Class Woman*** — Fransa-Kanada musiqiçisi  dördüncü studiya albomu. 5 oktyabr 2018-ci ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Kodama

***Kodama*** — Fransa post-blek metal qrupu Alcest-in beşinci studiya albomu. 30 sentyabr 2016-cı ildə  tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Old LP

***Old LP*** — ABŞ alternativ rok qrupu -un dördüncü studiya albomu. 4 oktyabr 2019-cu ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Uşa Vens

**Uşa Vens** (; ) — Amerikalı hüquqşünas, ABŞ-ın 50-ci vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin həyat yoldaşı.

15 iyul 2024-cü ildə ABŞ-ın keçmiş 45-ci prezidenti və Respublikaçılar Partiyasının namizədi Donald Tramp Uşanın əri Ceyms Devid Vensi vitse-prezidentliyə namizəd kimi seçdi. Trampın ABŞ-də prezident seçkilərindəki qələbəsi nəticəsində o, Amerika Birləşmiş Ştatlarının ikinci xanımı kimi xidmət edən ilk hind-amerikalı rəngli qadın oldu.
## Həyatı
Uşa Çilukuri Kaliforniyanın San Dieqo şəhərətrafı şəhərində teluqu dilli hind mühacirləri Kriş və Lakşmi Çilukurinin ailəsində anadan olub böyüyüb. Onların hər ikisi professordur. Onun valideynləri Hindistanın Andhra Pradeş əyalətində anadan olublar. Uşaqlıq dostları onu "lider" və "kitab qurdu" kimi təsvir edirdilər.

O, Yel Universitetində oxuyub, buranı əla qiymətlərlə bitirərək tarix üzrə bakalavr dərəcəsi alıb və "Phi Beta Kappa" üzvlüyünə qəbul olub. Daha sonra o, təhsilini İngiltərədəki Kembric Universitetində Qeyts Kembric Təqaüdçüsü kimi davam etdirib və 2010-cu ildə Fəlsəfə Magistr dərəcəsini alıb. 2013-cü ildə o, Yel Hüquq Jurnalının İcraçı İnkişaf Redaktoru vəzifəsində çalışdığı Yel Hüquq Məktəbindən hüquq üzrə PhD elmi dərəcəsi alıb.

Yel Hüquq Məktəbində oxuyarkən, Çilukuri gələcək əri Ceyms Devid Vens ilə tanış oldu və bu münasibət onların professoru Emi Çua tərəfindən təşviq edildi. 2013-cü ildə Çilukuri və Vens Yale Universitetində "ağ Amerikada sosial tənəzzül" mövzusunda müzakirə qrupuna ev sahibliyi etdilər.

2014-cü ildə Çilukuri Birləşmiş Ştatların Demokratlar Partiyasının qeydə alınmış dəstəkçisi idi.

## Karyerası
O, 2014-cü ildən 2015-ci ilə qədər o zamankı Kolumbiya dairəsinin hakimi Brett Kavanauqda və 2017-ci ildən 2018-ci ilə qədər ABŞ Ali Məhkəməsinin o vaxtkı Baş hakimi Con Robertsin yanında hüquq katibi vəzifəsində çalışıb. O, 2019-cu ilin may ayında Kolumbiya Vəkillər Kollegiyasına qəbul edilib və 2024-cü ilin iyul ayına qədər "Munger, Tolles & Olson LLP" hüquq firmasında çalışıb.

O, Kembric Geyts Məzunları Assosiasiyasının idarə heyətində xidmət etmiş və Sinsinnati Simfonik Orkestrinin idarə heyətinin katibi olub..

## Şəxsi həyatı
Çilukuri və Ceyms Devid Vens 2014-cü ildə Kentukkidə dinlərarası nikah mərasimi ilə evləniblər. 2024-cü ilə qədər onların üç övladı, Evan (6 yaş), Vivek (4 yaş) və Mirabelle (2 yaş) anadan olub.. O, hinduizmə sitayiş edir, əri isə katolikdir.
## Mediada
Ərinin həyatından bəhs edən "Hillbilly Elegy" (2020) filmində onu aktrisa Freida Pinto canlandırır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Meet Usha Vance, the new second lady of the United States
* Who Is Usha Vance, the Wife of J.D. Vance?
* Who are JD and Usha Vance? #JDVance #VicePresident #BBCNews
İmamiyə qəbiristanlığı

**İmamiyə qəbiristanlığı** və ya **Ağalı qəbiristanlığı** — Təbrizin cənubunda yerləşən qəbiristanlıq. Qəbiristanlıqda bir çox məşhur şəxslər, Məşrutə və 21 Azər hərəkatının iştirakçıları, yazıçı Səməd Behrəngi və Azərbaycan Milli Hökuməti dövründə baş prokuror vəzifəsini tutan siyasətçi və jurnalist Firudin İbrahimi dəfn olunublar.

## Haqqında
İmamiyə qəbisirtanlığı Təbrizin cənubunda yerləşir. Bir vaxtlar bu ərazi Yanıqtəpə adlanıb. Daha sonra bu torpaqlar Təbrizin cümə imamı Mirzə Kazım İmamiyə verilib. O isə bu ərazini 1897-ci ildə qəbiristanlıq salınması üçün ayırıb.

Qəbiristanlığın ərazisində Mirzə Kazım İmaminin oğulları Səməd İmami və Əhməd İmaminin dəfn olunduqları türbə var.

Ərazisi dolduğu üçün 2010-cu ildən etibarən burada dəfn mərasimləri aparılmır. Qəbiristanlıq ancaq həftənin dördüncü və beşinci günləri eləcə də bayram günləri ziyarətə açıqdır.

Qəbiristanlıqda bir çox məşhur şəxslər, Məşrutə hərəkatının iştirakçıları, İran–İraq müharibəsinin şəhidləri, Səttarxanın oğlu, yazıçı Səməd Behrəngi və Azərbaycan Milli Hökuməti dövründə baş prokuror vəzifəsini tutan siyasətçi və jurnalist Firudin İbrahimi dəfn olunub. Azərbaycan Milli Hərəkatının üzvləri hər il Firudin İbrahiminin qəbrini ziyarət edirlər.

## Qəbiristanlıqda dəfn olunanlar
*
* İbrahim Qafqazçı — Məşrutə hərəkatının iştirakçısı.
* Qulam Hüseyn Fərşi — Məşrutə hərəkatının iştirakçısı.
* Mirzə Ağa Fərşi — Məşrutə hərəkatının iştirakçısı.
* Mirzə Əli Əkbər Sirac — Məşrutə hərəkatının iştirakçısı və "Təkamül" qəzetinin baş redaktoru.
* Mirzə Hüseyn Vaiz — Məşrutə hərəkatının iştirakçısı.
* Mirzə Abbasqulu Vaiz Çərəndabi — Məşrutə hərəkatının iştirakçısı.
* Ayətullah Tütünçü Qərəvi — Məşrutə hərəkatının iştirakçısı.
* Firudin İbrahimi — 1946-cı ildə Cənubi Azərbaycanda qurulmuş Azərbaycan Milli Hökumətinin baş prokuroru. 1947-ci ildə edam olunub.
* Qulamrza Cavidan — 21 Azər hərəkatının iştirakçısı, Azərbaycan Milli Məclisinin nümayəndəsi, Marağa şəhərinin qubernatoru. Azərbaycan Milli Hökuməti dağıldıqdan sonra 1947-ci il fevralın 23-də edam olunub.
* Mayor Əhməd Cövdət — 21 Azər hərəkatının iştirakçısı, Azərbaycan Milli Məclisinin nümayəndəsi, Azərbaycan Milli Hökuməti dağıldıqdan sonra 1946-cı il dekabrın 31-də edam olunub.
* Leytenant İftixar Herisi — 21 Azər hərəkatının iştirakçısı, Azərbaycan Milli Hökuməti dağıldıqdan sonra 1946-cı il dekabrın 31-də edam olunub.
* Qurbanəli Aryantac — 21 Azər hərəkatının iştirakçısı, Azərbaycan Milli Hökuməti dağıldıqdan sonra 1946-cı il dekabrın 31-də edam olunub.
* Mirəli Əkbər Səməri — 21 Azər hərəkatının iştirakçısı, Azərbaycan Milli Hökuməti dağıldıqdan sonra 1946-cı il dekabrın 31-də edam olunub.
* Səməd Behrəngi — müəllim, tərcüməçi, nasir, yazıçı.

Səməd Behrənginin qəbri (2).jpg | Səməd Behrənginin qəbri
Firudin İbrahiminin qəbri 2022-ci il (1).jpg| Firudin İbrahiminin qəbri
İmamiyə türbəsi 2022.jpg| İmamiyə türbəsi
Səttarxanın oğlunun məzarı.jpg| Səttarxanın oğlunun qəbri
İmamiyə qəbiristanlığı 2022 (1).jpg| Qəbiristanlığın ümumi görüntüsü


## Həmçinin bax
* Fəxri Xiyaban
* Şairlər məqbərəsi
* Vadi rəhmət qəbiristanlığı

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
*
Şeyx Şazan

**Şazan ibn Cəbrail ibn İsmail ibn Əbu Talib əl-Qummi** () — şiə alimi, ləqəbi "Sədudud-din", künyəsi isə Əbul-Fəzldir. O Mədinə şəhərində yaşayıb-yaratmışdır.

## Həyatı
Şazan ibn Cəbrail hicri VI əsrin ikinci və VII əsrdə yaşamışdır. Onun doğum və ölüm tarixləri dəqiq bilinmir. Belə ki, tərcümeyi-hal kitablarında qeyd edilənlərə əsasən, onun İbn İdris, Ərəbi ibn Müsafır Hilli, İbn Məşhədi, Fəxxar ibn Müidd Musəvi, Məhəmməd ibn Əbul-Bərəkət, Şeyx Əli ibn Sabit Suravi, Şeyx Əli ibn Yəhya Hənnat kimi alimlərlə eyni dövrdə yaşadığı anlaşılır. Onun ustadları sırasında atası Cəbrail ibn Əbu Talib Qumminin, fəqih Şeyx Əbu Məhəmməd Reyhan ibn Abdullah Həbəşinin (v.560), Həsən ibn Əhməd ibn Həsən Əttar Həmədaninin (v.569), Seyid Fəxrəddin Məhəmməd ibn Səraya Cürcaninin, Seyid Həmzə ibn Zöhrə Hələbinin (v.585), Məhəmməd ibn Əli ibn Şəhr Aşubun (v.588) və digərlərinin adlarını qeyd etmək olar. Seyid Muhyiddin ibn Zührə hicri 548-ci ildə ondan bir rəvayət nəql etmişdir. Ağa Bozorq Tehrani onun 593-cü ilə qədər yaşadığına inanmışdır.

Nəql etdiyi bir hədisdə hicri 652-ci ildən bəhs edilir, buna görə də qeyd edilir ki, o təxminən 660-cı illərdə vəfat etmişdir. Mədinə şəhərində yaşadığı üçün vəfat yerinin də ora olduğu düşünülür.

## Əsərləri
Şazan ibn Cəbrailin dörd kitabının olduğu qeyd edilmişdir ki, onlardan ikisi Əli ibn Əbu Talibin fəzilətlərinə dair qələmə aldığı və Azərbaycan dilinə də tərcümə edilən "ər-Ravzatu fi fəzaili Əmiril-muminin" və "əl- Fəzail" kitablarıdır. "ər-Ravzatu fi fəzaili Əmiril-muminin" əsərində İmam Əlinin fəzilətləriylə bağlı müxtəlif hədislər qeyd edilmişdir."əl- Fəzail" əsərində Məhəmməd Peyğəmbərin doğumundan, həyatının ilk illərindən, ardınca isə İmam Əlinin möcüzələrindən bəhs edilir.

"ər-Ravzatu fi fəzaili Əmiril-muminin" əsəri təxminən 194 hədis ehtiva edir. "əl- Fəzail" əsəri isə təxminən 172 hədisdən ibarətdir. 

Bu iki kitab birlikdə Azərbaycan dilinə tərcümə edilmişdir. Tərcüməni aparan isə Hilal Ağamoğlanovdur.

## Alimlərin onun haqqında fikirləri
Bir çox alimlər Şazan ibn Cəbrailin tərcümeyi-halını qeyd edərkən onu fəqih olaraq vəsf etmişlər. Onlardan "Riyazul-üləma" kitabında Əfəndi və "Əməlul-əməl" kitabında Əllamə Hilli yazırlar: "Uca məqamlı, etibarlı Şeyx Əbul-Fəzl alim, fəzilət sahibi, fəqih, şəni böyük və qədir-qiyməti alidir".

Xunsari "Ravzatul-cənnat" kitabında deyir: "O, fəzilətli, kamil, öndə olan, hədis bilicisi, möhtərəm və etibarlı şəxsdir".

Əllamə Nuri isə "Xatimətul-Müstədrək"də yazır: "O, uca şeyx Əbul- Fəzldir... möhtərəm alim və fəqihdir, möhtəşəm kitabların müəllifidir".

## İstinadlar
ABŞ Konstitusiyasına iyirmi ikinci düzəliş

**Amerika Birləşmiş Ştatlarının Konstitusiyasına iyirmi ikinci düzəliş** — bir şəxsin Prezident vəzifəsinə iki dəfədən artıq seçilə bilməyəcəyini qeyd edən düzəliş. Vəzifəyə 4 dəfə seçilmiş Prezident Franklin Delano Ruzveltin ölümündən sonra — 1947-ci ildə Konqres tərəfindən təsdiq olunmuş, 1951-ci ildə 48 ştatın 36-sı tərəfindən ratifikasiya edilmişdir.

## İstinadlar
Ümumdünya Gömrük Təşkilatı

**Ümumdünya Gömrük Təşkilatı** () — beynəlxalq ticarətin tənzimlənməsi və asanlaşdırılması sahəsində fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilat. 1952-ci ildə "Gömrük Əməkdaşlıq Şurası" adı altında təsis olunan təşkilat, 1994-cü ildən Ümumdünya Gömrük Təşkilatı adı ilə fəaliyyət göstərir. Onun əsas məqsədi gömrük prosedurlarını standartlaşdırmaq, beynəlxalq ticarətin təhlükəsizliyini təmin etmək və qanunsuz fəaliyyətlərlə mübarizə aparmaqdır. ÜGT-nin qərargahı Belçikanın paytaxtı Brüsseldə yerləşir və təşkilata hazırda 180-dən çox ölkə üzvdür.

## Funksiyaları
ÜGT gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi və harmonizasiyasına, həmçinin sərhəd ticarətinin asanlaşdırılmasına yönəlmiş bir çox təşəbbüslər həyata keçirir. Təşkilat tərəfindən hazırlanmış beynəlxalq standartlar və sazişlər, üzv ölkələrin gömrük idarələrinə əməliyyatlarını effektiv şəkildə həyata keçirməkdə yardım edir. ÜGT, həmçinin qanunsuz ticarətlə, xüsusən də qaçaqmalçılıq, saxta məhsullar və narkotik maddələrlə mübarizədə üzv ölkələrə texniki dəstək göstərir. Təşkilatın qəbul etdiyi "Harmonizasiya Sistemi" gömrük tariflərinin beynəlxalq səviyyədə standartlaşdırılması üçün əsas vasitələrdən biridir.

## Əhəmiyyəti və rolu
Qloballaşma dövründə ÜGT beynəlxalq ticarətin təhlükəsizliyinin və səmərəliliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Təşkilat, gömrük idarələri arasında əməkdaşlığı gücləndirərək məlumat mübadiləsini təşviq edir və sərhəd təhlükəsizliyinin artırılmasına dəstək verir. Bundan əlavə, ÜGT dayanıqlı iqtisadi inkişafı təşviq edərək, xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə ticarətin asanlaşdırılması üçün strateji tövsiyələr verir. Bu səbəbdən ÜGT, təkcə gömrük məsələlərində deyil, ümumilikdə qlobal iqtisadi sistemin sabitliyinin təmin olunmasında da mühüm təsirə malikdir.

## Üzvlər

## İstinadlar
Seems Unfair

***Seems Unfair*** — İngiltərə rok qrupu -un ikinci studiya albomu. 30 oktyabr 2015-ci ildə "Turnstile Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Meme coin

**Meme coin** (həmçinin memecoin kimi də yazılır) kriptovalyuta növüdür ki, bu, İnternet memesi və ya digər gülməli xüsusiyyətlərdən yaranmışdır.

Bu termin bəzən *shitcoin* termini ilə əvəzlənir ki, bu da adətən dəyəri, orijinallığı və ya istifadəsi olmayan kriptovalyutaları ifadə edir. Termin geniş mənada kriptovalyuta bazarına ümumi tənqid kimi istifadə oluna bilər—xüsusilə "doge coin" kimi meme-lərlə əlaqəli, məşhurlar və pump-and-dump sxemləri kimi kriptovalyutalar—və ya kriptovalyutanı daha əlçatan etmək məqsədilə istifadə edilə bilər.

Bu termin çox vaxt kiçiltmə ilə istifadə olunur, bu kriptovalyutaların dəyərini və ya performanslarını əsas rəqəmsal aktivlər ilə müqayisə edir. Dəstəkçilər isə bəzi meme coin-lərin sosial valyuta və yüksək bazar kapitalizasiyası əldə etdiyini qeyd edirlər.

## Tarix
2013-cü ilin sonlarına yaxın, Dogecoin Doge memesindən zarafat olaraq yaradılaraq yayımlandı. Bu, bir neçə sonrakı meme coin-lərin yaranmasına səbəb oldu. 2021-ci ilin Oktyabr ayında bazarda təxminən 124 meme coin dövriyyəyə buraxılmışdı. Mühüm nümunələrə Dogecoin və Shiba Inu daxildir.

2021-ci ilin sonlarında Londonda Floki Inu meme coin-ni tanıdan reklamlar, Britaniyanın Reklam Standartları İdarəsi (ASA) tərəfindən meme coin-in tənzimlənməməsi ilə bağlı araşdırmaların aparılmasına səbəb oldu.

Bəzi ölkələr meme coin-ləri tənzimləmək üçün addımlar atıb. 2021-ci ilin əvvəlində, Taylandın Qiymətli Kağızlar və Birja Komissiyası "aşkarlıq və ya məzmunu olmayan" rəqəmsal məhsullara qarşı sərt tədbirlər çərçivəsində meme coin-ləri qadağan etdi.

## Populyarlıq
Meme coin-lərin populyarlığı Elon Muskın Dogecoin istifadəsini dəstəkləməsi ilə artdı, bu, ilk meme coin-lərdən biridir. O, 2022-ci ildə Dogecoin haqqında tvitlər paylaşmağa davam etdi, o cümlədən yanvar ayında McDonald's-dan Happy Meal alıb canlı yayımlanan televiziya şousunda yemək yeməyə hazır olduğunu bildirərək, əgər şirkət Dogecoin-i ödəmə vasitəsi kimi qəbul edərsə. Bu, bazarda meme coin-lərin diqqətini cəlb etdi və bir çoxları bununla öz layihələrini tanıtdılar. Meme coin-lər, böyük risklərə baxmayaraq, zamanla davamlı və uğurlu layihələrə çevrilə bilirlər.

Meme coin-lər 2024-cü ildə Donald Trumpın 2024-cü il prezident seçkilərindəki qələbəsi ilə yenidən populyarlıq qazandı. Bu dövrdə Fartcoin kimi yeni meme coin-lərin dəyəri artdı və onların bazar kapitalizasiyası 1 milyard dollara yaxınlaşdı.

2025-ci ilin fevral ayında Mərkəzi Afrika Respublikası ilk sikkəsi olan Sanqo uğursuzluqla üzləşdikdən sonra özünün rəsmi meme sikkəsi $CAR-ı satışa çıxardıhttps://www.lemonde.fr/afrique/article/2025/02/11/la-centrafrique-lance-une-nouvelle-cryptomonnaie_6541481_3212.html.

## İstinadlar
Solana

**Solana** — yüksək performanslı mərkəzləşdirilməmiş şəbəkə və blockchain platformasıdır. 2020-ci ildə Anatoly Yakovenko tərəfindən yaradılmış və bu sahədəki digər blockchain platformalarından daha sürətli və daha aşağı əməliyyat xərcləri ilə seçilən bir şəbəkədir.

## Tarixi
Solana'nın əsas məqsədi, blokzincir şəbəkələri üçün yüksək miqyasda əməliyyatları dəstəkləməkdir. Solana, Anatoly Yakovenko tərəfindən 2017-ci ildə təklif edilən Proof of History (PoH) adlı yeni konsensus mexanizminə əsaslanır. Bu, şəbəkədəki vaxtın qeyri-müəyyənliyin aradan qaldırılmasına və əməliyyatların daha sürətli yerinə yetirilməsinə kömək edir.

## Texnologiya
Solana platforması, Proof of History (PoH) və Proof of Stake (PoS) metodlarını birləşdirərək yüksək sürət və təhlükəsizliyi təmin edir. PoH mexanizmi, şəbəkədəki əməliyyatların vaxtını qeyd edərək, paralel işləyən şəbəkələrin qarşılıqlı əlaqəsini asanlaşdırır. Bu, daha sürətli blokları və əməliyyatları mümkün edir.

## Xüsusiyyətləri
Yüksək miqyaslılıq: Solana saniyədə 65,000-dən çox əməliyyatı işlədə bilir.

Aşağı əməliyyat xərcləri: Şəbəkə əməliyyatları, ənənəvi blockchain-lərə nisbətən çox daha az xərc tələb edir.

Düşük gecikmə: Yüksəksürətli məlumat ötürülməsi və aşağı gecikmə ilə əməliyyatlar yerinə yetirilir.

## Token və İqtisadiyyat
Solana platformasında istifadə edilən əsas token, SOL tokenidir. Bu token, şəbəkə üzərində əməliyyat haqqı ödəmək, validatorları seçmək və şəbəkə təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə istifadə olunur. Solana, tokenləri həm də investorlar üçün dəyərli bir aktiv olaraq təqdim edir.

## Tənqidlər və Problemlər
Solana, müsbət xüsusiyyətləri ilə yanaşı, bəzi tənqidlərlə də üzləşib. Bəzi istifadəçilər şəbəkənin hələ də tam inkişaf etmədiyini və bəzən hücumlara qarşı zəif olduğunu qeyd edirlər. Həmçinin, şəbəkənin çoxlu sayda əməliyyatı eyni anda idarə etməsi bəzi hallarda sistemin dayandırılmasına səbəb olub.

## Gələcək İnkişaflar
Solana, daha da genişlənərək blockchain texnologiyalarını müxtəlif sahələrdə tətbiq etməyi hədəfləyir. Şəbəkənin inkişaf etdirilməsi və yeni xüsusiyyətlərin əlavə edilməsi ilə, Solana'nın həm performansını artırmaq, həm də istifadəçi sayını genişləndirmək məqsəd qoyulub.

## İstinadlar
Wildflower

***Wildflower*** — Avstraliya elektronik musiqi qrupu -in ikinci studiya albomu. 1 iyul 2016-cı ildə buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Lost Time

***Lost Time*** — Sietlda yaranmış pop-pank qrupu -ın üçüncü studiya albomu. 1 aprel 2016-cı ildə  tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Rumex acutus

*  — Rumex sanguineus bitki növünün sinonimi.
*  — Rumex maritimus bitki növünün sinonimi.
*  — Rumex conglomeratus bitki növünün sinonimi.

## Həmçinin bax
*
Rumex dubius

*  — Rumex conglomeratus bitki növünün sinonimi.
*  — Rumex maritimus bitki növünün sinonimi.
Rumex aureus

*  — Rumex sanguineus bitki növünün sinonimi.
*  — Rumex maritimus bitki növünün sinonimi.
Black Friday (albom)

**Black Friday** — ABŞ rok qrupu -un üçüncü studiya albomu. 7 iyun 2019-cu ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Magic Ship

***Magic Ship*** — ABŞ folk triosu -in ikinci studiya albomu. 21 sentyabr 2018-ci ildə buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Lovish

***Lovish*** — Kanada indi-pop kollektivi -in üçüncü studiya albomu. 6 noyabr 2015-ci ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Leave Me Alone (Hinds albomu)

**Leave Me Alone** — İspaniya qaraj-rok qrupu -in debüt studiya albomu. 8 yanvar 2016-cı ildə buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Dendi (dəqiqləşdirmə)

**[[Dendi]]** () — xarici görünüşünə xüsusi əhəmiyyət verən kişi.

Həmçinin **Dendi** aşağıdakı başqa mənlarda da işlənilə bilər:

## İnsanlar
* **Dend**i — soyad;
* **Dandy** — ləqəb, nikneym;
* **[[Dendi Nikols]]** (1907–1986), ingilis aktrisası, əsil adı Deyzi Sander;
* **[[El Dendi]]**, meksikalı peşəkar güləşçi Roberto Gutiérrez Friasın rinq adı (təvəllüdü 1962-ci il);
* **[[Ceyms Edqar Dendi]]**, İngilis botaniki (1903–1976).

## Əyləncə
* **Dandy (EP)**, ''Herman's Hermits'' qrupunun albomu;
* "**Dandy**" (mahnı), *Herman's Hermit*s tərəfindən də ifa olunan *The Kinks* mahnısı;
* **The Dandy**, İngilis uşaq komiksi;
* Atari 8 bit ailəsi üçün **Dandy** (video oyun);
* **El Dandy** (televiziya serialı), Meksika televiziya serialı.

## Yerlər
* **Dendi**, Virciniya şt., Amerika Birləşmiş Ştatları, qeyri-korporativ icma;
* **Dendi Leyk**, Aydaho şt., Amerika Birləşmiş Ştatları;
* Dandenong üçün ümumi ləqəb, Viktoriya şt, Melburn ətrafı, Avstraliya.

## Digər istifadələr
* **CD Dendi**, 1982–1984-cü illərdə Honduras futbol klubu;
* **Dandy ([[talisman]])** — Nyu York Yankilərinin keçmiş talismanı;
* **Dandy Dam** — Pakistanda şəhər;
* **Dendi dəzgah**ı — pambıq dəzgahı;
* 1823-cü ildə İngiltərədə tikilmiş **Dandy** (avarlı buxar gəmisi);
* **Dandy rig** — yelkənli qurğu üçün İngilis termini, yawl kimi;
* **HB-Flugtechnik Dandy** — Avstriyanın ultra yüngül təyyarəsi;
* **Dandie Fashions** — bəzən **Dandy Fashions** adlanır, 1960-cı illərin London butiqi;
* **Tomica Dandy** — Takara Tomi şirkətinin istehsal etdiyi model avtomobillər seriyası;
* **Dandy** — Sugar Crips kimi də tanınıran Kanada Golden Crisp quru səhər yeməyi brendinin üç cizgi reklam talismanlarından biri.

## Həmçinin baxın
* **The Dandy** — 1996-cı ildə qurulan İngilis indie-pop qrupu;
* **Dande** — Anqolanın Benqo əyalətindəki bir bələdiyyə;
* Dandi (dəqiqləşdirmə);
* Vincent d'Indy — fransız bəstəkar və müəllim.
Hana ni Natte

– Yaponiya pop-rok qrupu "Ryokuoushoku Shakai" tərəfindən ifa olunmuş mahnı. "Epic Records Japan" tərəfindən 6 dekabr 2023-cü ildə "The Apothecary Diaries" anime serialının birinci açılış mahnısı kimi buraxılmışdır.

## Buraxılması
1 oktyabr 2023-cü ildə "Ryokuoushoku Shakai" qrupu tərəfindən "The Apothecary Diaries" anime serialı üçün *"Hana ni Natte"* mahnısının buraxılacağı açıqlanmışdır. Sinql kimi 6 dekabrda buraxılacağı bildirilmişdir. Sinqlın birinci məhdud buraxılışına qrupun *"[[Pink Blue]]"* albom turundan səhnələr və "The Apothecary Diaries" animesinin açılış klipi yer alır. Mahnı üçün klip 15 noyabrda buraxılmışdır.

## İstehsal
*"Hana ni Natte"* mahnısı qrupun üzvü Şinqo Anami tərəfindən bəstələnmişdir. O, əvvəlcə son piano frazası yaratmış, daha sonra melodiyanı yazmışdır. Mahnının əvvəlində eşidilən alqış ritmi "The Apothecary Diaries" manqasından təsirlənərək yaradılmışdır. Mahnının istehsalına 2023-cü ilin yanvarında başlanmışdır. Anami və Keyta Kavaquçi mahnını bir yerdə aranjiman etmişdirlər. Anami əvvəlcə "qalın rok səsi"nə malik mahnı hazırlasa da, Kavaquçi mahnıya erhu və qon kimi ənənəvi Çin musiqi səslərini əlavə etmişdir. Animeni istehsal edən heyət mahnının sözləri üçün özünü sevmək mövzusunu təklif etmişdir və Naqaya bu təklifi qəbul edərək mahnının sözlərini "The Apothecary Diaries" animesinin protaqonisi Maomao ilə əlaqələndirmişdir.

Sinqlın B tərəfində *"Dream, Devil & Fantasy"* mahnısı yer alır. Mahnı Peppe və Şinqo Anaminin 2021-ci ildə yazdıqları bir melodiya əsasında yaradılmışdır. İssey Kobayaşi mahnıdan öncə "yuxularını unudan gənc adam" haqqında qısa hekayə yazmışdı və mahnının sözləri bu hekayəyə uyğunlaşdırılmışdır.

## Trek siyahısı

## Qəbul
Mahnı 2023-cü ildə Reyva Anison Mükafatına namizəd göstərilmişdir. Həftəlik "Japan Hot 100" və "Oricon" hit-paradlarında 8-ci yerə qədər yüksəlmişdir.

## Qeydlər

## İstinadlar
Cabar Tahirov

**Cabar Nəsib oğlu Tahirov** () — Azərbaycan SSR Suraxanı (1934–1990 Orconikidze) Rayon Partiya Komitəsinin katibi. O, neft sənayesində mühüm töhfələri və rəhbər fəaliyyəti ilə tanınmışdır.

## Həyatı və fəaliyyəti
Cabar Tahirov Bakının Suraxanı kəndində dünyaya gəlmişdir. 1914–1918-ci illərdə Suraxanı kənd məktəbində təhsil almışdır. Ailəsinin ağır maddi vəziyyəti ilə əlaqədar olaraq əmək fəaliyyətinə erkən yaşlarından başlamışdır. O, Suraxanı neft mədənlərində fəhlə kimi işə başlamış və 1922-ci ildən qazmaçı kimi fəaliyyət göstərmişdir.

1923-cü ildə Suraxanı mədənlərində baş vermiş böyük yanğının nəticələrinin aradan qaldırılmasında fəal iştirak etmişdir. 1923–1930-cu illərdə neft quyularının istismarı sahəsində fəhlə kimi çalışmışdır. 1930-cu ildən başlayaraq peşəkarlığı və zəhməti sayəsində neft ustası, baş usta və mədən müdiri vəzifələrinə irəli çəkilmişdir.

1937-ci ilin 17 dekabrında Tahirov Cabar, dövləti aldatmaq ittihamı ilə partiya sıralarından xaric edilmişdir. Lakin, Azərbaycan SSR Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin müdaxiləsindən sonra partiyaya bərpa olunmuşdur. 1938-ci ildə Suraxanı Rayon Partiya Komitəsinin katibi seçilmiş və bu vəzifədə 20 fevral 1939-cu ilədək çalışmışdır.

1944-cü ildən etibarən müxtəlif neft müəssisələrinə rəhbərlik etmişdir. 1949-cu ildən Siyəzən NQÇİ-nin rəisi vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir. Tahirov Cabar 31 mart 1983-cü ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir. O, doğulduğu Suraxanı kəndindəki köhnə məzarlıqda dəfn edilmişdir.

### Neft sənayesində fəaliyyəti
Tahirov Cabar, neft sənayesinin inkişafında mühüm rol oynamışdır. 1922-ci ildən qazmaçı kimi başladığı fəaliyyətində göstərdiyi yüksək peşəkarlıq və zəhmət nəticəsində bir çox məsul vəzifələrdə çalışmışdır.
1939–1944-cü illərdə "Stalinneft" QÇİ-nin rəisi kimi fəaliyyət göstərmiş, burada neft hasilatını artırmaq üçün mühüm texniki yeniliklər tətbiq etmişdir. Daha sonra 1944–1946-cı illərdə Siyəzən NQÇİ-nin rəisi vəzifəsində çalışaraq rayonun neft sənayesində irəliləyişlərə nail olmuşdur.

1946–1949-cu illərdə xəstəliyi səbəbilə fəaliyyətini Orconikidze NQÇİ-də davam etdirmiş, daha sonra isə Siyəzən NQÇİ-nin rəisi olaraq çalışmışdır. Onun rəhbərliyi dövründə müəssisələrdə iş şəraiti yaxşılaşdırılmış, neft hasilatında artım əldə edilmişdir.

## Mükafatları
* Azərbaycan SSR tərəfindən "Fəxri Neft Ustası" adına layiq görülmüşdür.

* 1940–1951-ci illər: İki dəfə Lenin ordeni ilə təltif edilmişdir.

* 1942-ci il: Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni ilə təltif olunmuşdur.

## İstinadlar
Qartalqaya

**Qartalqaya** (tür. Kartalkaya) — Türkiyənin Bolu vilayətinin Seben bölgəsində, Koroğlu dağlarında yerləşən xizək kurortu.

## Tarixi
Qartalqaya 1970-ci illərdə xizək kurortu kimi inkişaf etmişdir. Bundan əvvəl burada daimi yaşayış olmayıb. 

Qartalqayada dağ xizəyi, xizək turu və xizək enişi üçün əlverişli şərait var. Xizək mövsümünün müddəti ildə 120 gündür, dekabrın 20-dən martın 20-qədər. Ən yaxın şəhər 54 km (33 mil) uzaqlıqdakı Bolu şəhəridir.

21 yanvar 2025-ci ildə buradakı xizək kurortunda yerləşən "Grand Kartal" hotelində yanğın baş verdi. Yanğın zamanı həlak olanlar olmuşdu. Hadisə ilə əlaqədar Türkiyədə bir günlük matəm elan edilib.

## Xüsusiyyətləri

* Qar örtüyünün hündürlüyü 210 sm-ə çatır
* Uzunluğu 75 km olan 23 xizək enişi var
* Xizək enişlərinin hündürlüyü 1800–2220 m.
* Professional snoubord üçün qar parkı var

## Mənzərəsi


Köroğlu Dağları 08 06 1990 Kartalkaya Flug.jpg|Havadan görünüşü
Grand Kartal Hotel in Kartalkaya.jpg|Grand Kartal Hotel 2007
Doğal oluşum Kartalkaya Taşı ve benzersiz manzarası.jpg|Qartalqayada külək enerjisi
Bolu 8207 nevit.jpg|Qartalqaya qışda
Kartalkaya.jpg|Xizək enişi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Milton (Corciya)

**Milton** — ABŞ-nin Corciya ştatının Fulton qraflığında şəhər.

## Demoqrafiya

### Siyahıyaalınma — 2000-ci il
2000-ci il aprelin 1-də aparılan siyahıyaalınmaya əsasən müəyyən edilmişdir ki, şəhərin əhalisi 23960 nəfərdən ibarətdir.

### Siyahıyaalınma — 2010-cu il
2010-cu il martın 15-də aparılan siyahıyaalınmaya əsasən müəyyən edilmişdir ki, şəhərin əhalisi 39595 nəfərdən ibarətdir.

## Mənbə
Əbu Həsən əl-Kərxi

**Ubeydullah ibn Hüseyn ibn Əbu Həsən əl-Kərxi əl-Hənəfi** (; ) — Hənəfi məzhəbini sistemləşdirən fəqihlərdən biri.

## Həyatı və Xarakteri
Əbu Həsən əl-Kərxi 874-cü ildə İraq-İran sərhədində olan Şəhrəzur şəhərinin yaxınlığındakı Kərxdə dünyaya gəlmişdir. Mənbələrin yazdığına görə o, ibadətə, xüsusi ilə də namaza və oruca son dərəcə düşkün, vəra sahibi (günahdan həssaslıqla qaçan kəs) bir şəxs olmuşdur. Quran olan otağa dəstəmazsız girməyən, kasıblığa dözən, insanların sahib olduğu şeylərə paxıllıq etməyən bir şəxs olan əl-Kərxi, 951-ci ildə Bağdadda vəfat etmişdir.

## Müəllimləri
Əbu Hazim Abdullah ibn Əbdüləziz, Əbu Səid əl-Bərdəi, İsmayıl ibn Həmmad ibn Əbu Hənifə, Əbu Hənifə, İsmayıl ibn İshaq əl-Qazi, Əhməd Yəhya əl-Hulvani, Məhəmməd ibn Abdillah ibn Süleyman əl-Hadrami kimi alimlərdən dərs almışdır.

## Tələbələri
Əli ibn Məhəmməd ət-Tənuhi, Əbu Həmid əl-Mərvəzi (İbnüt-Təbəri deyə məşhurdur), Əbu Bəkr Əhməd ibn Məhəmməd Dəməğani, Əbu Bəkr əl-Cəssas, Əbu Əli Əhməd ibn Məhəmməd əş-Şaşi, Əbu Hüseyn əl-Quduri, Əbu Ömər ibn Hayuyə, Əbu Həfs ibn Şahin, İbnus-Səllac, Əbu Məhəmməd ibn Əqfani, Əbu Səhl əz-Zücaci, Yusif ibn Əli ibn Məhəmməd əl-Cürcani, Yəhya ibn Məhəmməd ət-Darir əl-Bəsri, Əli ibn əl-Həsən əl-Sərdari, Məhəmməd ibn əl-Həsən əş-Şəcəri, Əhməd ibn Əli ibn Məhəmməd ibn Musa kimi alimlərə də müdərrislik (müəllimlik) və ustadlıq etmişdir.

## Hənəfi məzhəbinin sistemləşdirməsindəki rolu
Hənəfi fiqh üsulunun böyük ölçüdə ilk dəfə əl-Kərxi tərəfindən sistemləşdirildiyini söyləmək mümkündür. əl-Kərxi bu sistemləşdirmə müddətində tək olmayıb özündən əvvəlki İsa ibn Əbanın özündən sonrakı dövrdə tamamlamaq məqsədli olmaq üzrə əl-Cəssas və Dəbusi ilə əs-Səraxsi və Əbul-Usr əl-Pəzdəvinin rolu olmuşdur.

## Əsərləri
* *əl-Müxtəsər* — Əbu Bəkr əl-Cəssas, Quduri, İsbicabi, Rüqnəddin əl-Kirmani və Əbu Abdullah əl-Bəsri tərəfindən şərh edilmişdir.
* *Şərhul-Cəmius-Sağir.*
* *Şərhul-Cəmiul-Kəbir.*
* *əl-Üsul.*
* *Məsələ fil-Əşribə və Təxlili Nəbizit-Təmr.*
* *ǝr-Risalə.*

## Haqqındakı fikirlər
Hənəfi məzhəbində həm üsul həm furu sahəsində müstəqil görüşlərə malik olan Əbul Həsən əl-Kərxini əl-Xətib başda olmaqla İbn Cəvzi, İbn Kəsir kimi müəlliflər mötəzilə olmaqda ittiham etmişdilər. İbn Həcərə görə isə onu mötəzilə olmaqda ilk ittiham edən Həsən ibn Furat olmuşdur. Onu Hənəfi məzhəbinə mənsub alimlərin ağası sayırlar. Ləknəvinin qiymətləndirməsinə görə ictihadddaki dərəcəsi "müctəhid fil-məzhəb" idi. əl-Kərxinin üsula bağlı olaraq açıqladığı prinsiplərin əvvəlki imamların söz və həllindən hərəkətlə olduğu şübhəsizdir. Sonrakı üsulçuların əl-Kərxinin üsula dair fikirlərinə ad verərək işarə etmişlər.

## İstinadlar
Ağbənd körpüsü

**Ağbənd körpüsü** — Zəngilan rayonunun Ağbənd qəsəbəsi yaxınlığında Araz çayı üzərində İranla sərhəddə yerləşən avtomobil körpüsü. Körpü üzərində sərhəd-gömrük in­frastrukturu mövcuddur. 
## Tikintisi
2023-cü il oktyabrın 6-da Zəngilan rayonunun Ağbənd qəsəbəsi yaxınlığında “Azərbay­can Respublikası Hökuməti ilə İran İslam Respublikası Hökumə­ti arasında İran İslam Respublika­sının ərazisindən keçməklə Azər­baycan Respublikasının Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu ilə Nax­çıvan Muxtar Respublikası ara­sında yeni kommunikasiya bağ­lantılarının yaradılması haqqında Anlaşma Memorandumu” çər­çivəsində avtomobil körpüsü və sərhəd-gömrük infrastrukturunun inşası, ərazidə sahilbərkitmə təd­birləri layihələrinin təməlqoyma mərasimi keçirilib. Bununla da layihə çərçivəsində tikinti işlərinə start verilib. 

Tədbirdə Araz çayı üzərin­dən tikintisi başlanılan körpünün koordinatları və texniki parametr­ləri, körpüyə yaxınlaşma yolu layihəsi, ərazidə yaradılacaq mü­vafiq sərhəd-gömrük məntəqə­sinin göstəriciləri, çayın əvvəlki məcrasına qaytarılma məqsədilə görüləcək sahilbərkitmə və məc­ratəmizləmə tədbirləri və İran ərazisindən keçməklə Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu iqtisadi rayonu ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası ara­sında inşa ediləcək yeni dəmir yolu xətti və körpülərinin planları barədə aidiyyəti dövlət qurumla­rının məlumatları dinlənilib. Qeyd olunub ki, Ağbənd avtomobil yolu ilə gündəlik 1100 avtomobilin, 30 avtobusun, eləcə də 15 min insanın sərhəddən keçidi təmin olunacaq. Avtomobillər üçün nəzərdə tutulan körpü ilə yanaşı, burada Horadiz-Ağbənd dəmir yolu xəttinin 79-cu km-də körpü salınacaq.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ağbənd istiqamətində yeni avtomobil körpüsü tikilir - Prezident İlham Əliyev
* Musəvi: İranla Azərbaycan arasında Ağbənd körpüsü ilə bağlı razılaşma Bakının Tehrana etimadının göstəricisidir
* Horadiz-Ağbənd dəmir yolunda tikilən körpü ilə bağlı planlar açıqlanıb
Krasin adına DRES

**Leonid Krasin adına Dövlət Rayon Elektrik Stansiyası** və ya qısaca **Krasin adına DRES** () — Bakı şəhərində yerləşən keçmiş elektrik stansiyası. 1923-cü ilə qədər Bibiheybət Elektrik Stansiyası adlanırdı.

## Tarixi
Bu elektrik stansiyası SSRİ-də ən qədim elektrostansiyalardan biri idi. Tikintisinə 1900-cü ildə "Elektrosilo" tərəfindən başlanmışdır. Belı-Qorod və Bibiheybətdə elektrik stansiyalarının tikintisinin həvalə edildiyi şəxs olan Robert Klasson Bibiheybət elektrik stansiyasının tikintisinə rəhbərlik etmək üçün Leonid Krasini dəvət etmişdi. Krasinin xatirələrinə görə, ərazidə böyük bir elektrik stansiyasının və bir sıra digər binaların tikintisi üçün genişləndirilməsi üçün Bayıl dağının əhəmiyyətli bir hissəsi dənizə tökülmüşdü. Elektrik stansiyası 1901-ci ilin iyununda istifadəyə verilmişdir. Elektrik stansiyası Bibiheybət neft mədənlərini elektrik enerjisi ilə təmin edirdi. Elektrik stansiyasının ilk direktoru 1904-cü ilə qədər bu vəzifədə çalışan Leonid Krasin idi.

Krasinin burada yaratdığı gizli təşkilat Bakıdakı inqilabi hərəkatda fəal iştirak etmiş və bu, elektrik stansiyasını hərəkatın əsas qərargahına çevirmişdi. Krasinin sözlərinə görə, "Tezliklə Bakı Sosial Demokrat təşkilatının demək olar ki, bütün özəyi bu və ya digər rəsmi vəzifədə mənim elektrik stansiyamda toplanmışdı". Elektrik stansiyasında Məşədi Əzizbəyov, Sergey Alliluyev, Avel Yenukidze, Vasili Şelqunov və digərləri kimi inqilabçılar işləyirdi. 1905-ci ildə burada RSDFP Bakı Komitəsinin iclası və ümumi Bakı konfransı keçirildi.

1906-cı ildə Rusiya imperiyasında ilk buxar turbin burada quraşdırılmışdır. 1914-cü ildə Bibiheybət və Beloqorodsk elektrik stansiyaları arasında 20 kV-luq elektrik verilişi xətti çəkildi ki, bu da Azərbaycanda enerji sisteminin yaradılmasının başlanğıcı hesab olunur. 1915–1917-ci illərdə elektrik stansiyası Rusiya imperiyasında ən böyük və Avropada ən səmərəli elektrik stansiyası idi.

Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra stansiya milliləşdirilib, "Azneft" trestinin tərkibinə daxil edilib. Modernləşdirmə nəticəsində elektrik stansiyasının gücü 10800 kVt-dan (1914) 92600 kVt-a (1939) yüksəldilib. 1941-ci ilə qədər Azərbaycanda istehlak edilən elektrik enerjisinin təxminən 40%-ni bu QRES istehsal edirdi. Müharibədən sonrakı dövrdə əsas proseslərin avtomatlaşdırılması həyata keçirilmiş, 4 qazan aqreqatı və 3 turbin quraşdırılmışdır. 1962-ci ildə Dövlət Rayon Elektrik Stansiyası "Kommunist Əməyi Müəssisəsi" adına layiq görülmüşdür/.

Hal-hazırda elektrik stansiyasının binasında Daş Salnamə Muzeyi yerləşir.
## İstinadlar
Psixoloji dözümlülük

**Psixoloji dözümlülük** və ya **psixoloji dayanıqlıq** psixi böhranla emosional olaraq mübarizə aparmaq və böhrandan əvvəlki vəziyyətə tez qayıtmaq qabiliyyətidir.

Bu termin 1970-80-ci illərdə psixoloq Emmi Verner tərəfindən aşağı sosial-iqtisadi statusa malik olan Havay uşaqları qrupunun qırx illik araşdırması zamanı populyarlaşdı.

Bir çox amillər insanın davamlılıq səviyyəsinə təsir göstərir. Daxili amillərə özünə hörmət, özünü tənzimləmə və həyata müsbət baxış kimi şəxsi xüsusiyyətlər daxildir. Xarici amillərə sosial dəstək sistemləri, o cümlədən ailə, dostlar və cəmiyyət ilə münasibətlər, həmçinin resurslara və imkanlara çıxış daxildir.

İnsanlar dözümlülüklərini artırmaq və çətinliklərin öhdəsindən daha uğurla gəlmək üçün psixoloji müdaxilələrdən və digər strategiyalardan istifadə edə bilərlər. Bunlara koqnitiv-davranış texnikaları, psixoloji təcrübələr, psixososial amillərin yaradılması, müsbət emosiyaların təşviqi və özünəmərhəməti təşviq etmək daxildir.

## İstinadlar
Soramimi

**Soramimi** — Yapon dilində "sora" (hava) və "mimi" (qulaq) sözlərinin birləşməsindən yaranan və "eşitmə halüsinasiya" və ya "səhv eşitmə" mənasını verən bir termindir. Bu anlayış, xüsusilə musiqi parçalarında və ya danışıqda bir dilin sözlərinin başqa bir dildəki oxşar səslənən sözlər kimi qavranılması və bunun nəticəsində yaranan komik və ya maraqlı yanlış anlamaları təsvir edir.

## İşlənmə yeri

Soramimi, xüsusilə Yaponiyada populyardır və "Tamori Club" adlı televiziya proqramının "Soramimi Hour" adlı bölməsində geniş şəkildə təqdim edilmişdir. Bu proqramda, tamaşaçılar tərəfindən göndərilən və müxtəlif dillərdəki mahnı sözlərinin Yapon dilindəki oxşar səslənən ifadələrə bənzədiyi nümunələr nümayiş etdirilir.
Bu cür yanlış eşitmə nümunələri, dinləyicilərə həm əyləncə, həm də müxtəlif dillərin fonetik oxşarlıqları haqqında maraqlı məlumatlar təqdim edir. 
Soramimi, dilçilikdəki "mondeqrin" anlayışına bənzəyir. Mondeqrin, bir ifadənin və ya mahnı sözlərinin yanlış eşidilməsi və ya anlaşılması nəticəsində yaranan yeni və tez-tez komik mənaları təsvir edir. Lakin soramimi, xüsusilə bir dilin sözlərinin başqa bir dildəki oxşar səslənən sözlər kimi qavranılmasına yönəlmişdir.
Bu söz, müxtəlif dillərin fonetik oxşarlıqlarını və insan beyninin səs nümunələrini tanıma meylini göstərir. Soramimi nümunələri, internetdə və sosial mediada geniş yayılmışdır və müxtəlif mədəniyyətlər arasında dil və səs əlaqələrini araşdırmaq üçün maraqlı bir sahə təqdim edir.

## Həmçinin bax

* Yapon dili

## İstinadlar
Dalqona

**Dalqona** () və ya **ppopqi** () – Cənubi Koreya mətbəxinə aid şirniyyat növü. Əridilmiş şəkər və çörək sodası ilə hazırlanır. 1960-cı illərdən etibarən Cənubi Koreyada populyar küçə yeməyidir və retro qida kimi istehlak olunur.

## Ad
"Dalqona" sözü əslində qlükoza ilə hazırlanan bahalı şirniyyatı, "ppopqi" isə ulduz və dairə kimi formalarda hazırlanan və şəkərdən hazırlanan şirniyyatı bildirən termindir. Lakin daha sonra "dalqona" sözü ppopqi ilə eyni şirniyyatı bildirmək üçün istifadə olunmağa başlamışdır. Cənubi Koreyanın bəzi regionlarında şirniyyat fərqli adlarla tanınır. Məsələn, Tequ şəhərində şirniyyat "kukça" kimi tanınır.

## Hazırlanması
Dalqona Cənubi Koreya mənşəli şirniyyatdır. Hazırlanması üçün şəkərdən və çörək sodasından istifadə olunur. Çörək sodasının termal parçalanması karbon dioksidin ayrılmasına səbəb olur. Karbon dioksidin təsiri ilə qabaran maye şəkərin soyumasından sonra yüngül və xırtıldayan şirniyyat hazır olur.

Dalqona hazırlanarkən üzərinə kremli maye əlavə olunur, preslenir və üzərində ulduz və ya ürək formasında olan qəlib izi buraxılır. İstehlakçılar bu formanı şirniyyatın geri qalan hissəsindən kəsməyə və formanı sındırmadan şirniyyatı yeməyə çalışırlar. Ənənəvi olaraq istehlakçı şirniyyatı sındırmadan verilmiş formanı uğurla kəsə bilsə, o, satıcıdan pulsuz bir dalqona daha əldə edir.

Cənubi Koreyada müasir kafelər dalqona əsasında kofe içkiləri servis edir. Belə ki, dalqona təamlı kofe kremi buzlu çayın və ya kofenin üzərinə əlavə olunur. Bəzi kafelər dalqonadan binsu kimi şirniyyatların hazırlanmasında istifadə edir.

## Populyar mədəniyyətdə
Dalqona "Netflix" tərəfindən istehsal olunmuş "*[[Kalmar oyunu]]*" serialının bir epizodunda yer almışdır. Serialdakı ikinci oyunda iştirakçılar dalqona oyununun ölümcül versiyasını oynayırlar. Serialın uğuru və beynəlxalq populyarlığı şirniyyatın Cənubi Koreyada populyarlığının artmasına səbəb olmuşdur. Küçə şirniyyatı kimi satılan dalqonanın istehlakı 2 dəfə artmış və xaricilər şirniyyata daha çox maraq göstərmişdir. "TikTok" və "YouTube" kimi sosial media istifadəçiləri şirniyyatı evdə bişirmə videoları çəkmişdirlər.

## Qalereya

Dalgona 2.jpg|Uşaq dalqona oyunu oynayır
Dalgona popcorn.jpg|Dalqona təamlı popkorn
Dalgona.jpg|Dalqonalar
Dalgona Coffee.jpg|Dalqona-kofe


## İstinadlar
Əndəlüs teryeri

**Əndəlüs teryeri** () — İspaniyanın teryer tipli it növü. İrq adını onun əsas fəaliyyətindən götürmüşdür. Əndəlüs bölgəsindəki şərabxanalarda boçkalar arasında gizlənən siçan və siçovulları ovlamaq bu itin ənənəvi işidir. Bu cins 2000-ci ildə "İspaniya Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi" və "İspaniya Kennel Klubu" tərəfindən yerli İspaniya cinsi kimi rəsmi olaraq tanınmışdır.

## Görünüş
Əndəlüs teryeri orta ölçülü bir itdir. Boyu erkəklərdə 37–43 sm, dişilərdə isə 35–41 sm arasında dəyişir (ideal olaraq erkəklərdə 40 sm, dişilərdə 38 sm). Görünüşcə uzun ətraflara malik Cek Rassel Teryerinə bənzədiyi üçün bəzən "İspaniya Cek Rasseli" adlandırılır. Atletik və çevik quruluşa malik olan bu cinsin başı üçbucaq formalıdır, kəlləsi yarı düz, gözləri isə tünd rənglidir. Uzun burun və yüksəkdə yerləşən, ucları əyilmiş qulaqlara malikdir. Quyruğu ənənəvi olaraq dörddə bir hissəsinə qədər kəsilir, lakin təbii qısa quyruqla doğulan fərdlər də mövcuddur. Xəzi qısa, sıx və adətən ağ rəngdədir. Üzündə qəhvəyi, ağ və qara rənglərin qarışığından ibarət nişanələr (tricolor) olur. Əksər fərdlərdə qəhvəyi rəngli qaşlar görünür.

## Temperament
Bu itlər canlı, cəsarətli və güclü ov instinktlərinə malikdirlər. Gəmiriciləri ovlamaqda yüksək bacarıq göstərir, həmçinin mükəmməl qoxu və görmə qabiliyyətləri ilə seçilirlər. Hərəkətləri koordinasiya etməkdə ustadırlar və çevikdirlər. Sosial xarakterləri, uşaqlarla yaxşı ünsiyyət qurma qabiliyyətləri və müxtəlif mühitlərə uyğunlaşma bacarıqları ilə tanınırlar. Dostcanlı olmalarına baxmayaraq, iş zamanı diqqətli və ciddidirlər.

## Tarix
Bu cinsin əsası İngiltərə şərab tacirlərinin İspaniyanın Xeres bölgəsinə köç etdiyi dövrdə qoyulmuşdur. Onlar özləri ilə Tülkü teryeri kimi irqləri gətirmiş və bu itləri yerli cinslərlə çarpazlaşdırmışlar. Əsas məqsəd şərabxanalarda siçan və siçovullarla mübarizə aparmaq idi. 1900-cü illərdə Dekorativ teryer də bu irqin inkişafında iştirak etmişdir. 1993-cü ildə "Club Nacional del Perro Andaluz Ratonero Bodeguero" adlı ilk irq klubu qurulmuş və irq standartı müəyyən edilmişdir. 2000-ci ildə İspaniya hökuməti tərəfindən yerli irq kimi tanınan bu cins, 2024-cü ildə "Fédération Cynologique Internationale" (FCI) tərəfindən də rəsmi olaraq qəbul edilmişdir.

## Sağlamlıq
Əndəlüs teryeri üçün xüsusi sağlamlıq problemləri sənədləşdirilməmişdir. Bununla belə, erkək balalarda testislərin kisəyə enməməsi kimi hallar nisbətən tez-tez müşahidə edilir.

## Qulluq
Bu itlər kiçik ölçülü olsa da, yüksək enerji səviyyəsinə görə çoxlu fiziki fəaliyyət tələb edirlər. Onları gündə üç-dörd dəfə gəzdirmək məsləhət görülür. Bir saatlıq aktiv gəzintilər enerjilərini sərf etmələri üçün kifayət edir. Qısa və sıx xəzləri baxımı asanlaşdırır. Ayda bir dəfədən çox yuyulmaları tövsiyə edilmir, çünki bu, xəzlərinin qoruyucu yağ təbəqəsini itirməsinə səbəb ola bilər. Xəzlərinin müntəzəm təmizlənməsi təbii yağların bərabər yayılmasına və su keçirməz xüsusiyyətinin qorunmasına kömək edir. Enerji səviyyələri yüksək olduğundan, gündəlik yeməklərinin bölünərək verilməsi məsləhətdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər