Bibliya Tərcümə İnstitutu

**Bibliya Tərcümə İnstitutu** və ya **Müqəddəs Kitab Tərcümə İnstitutu** (; *[[Abreviatura|Abr]]: IBT*) — 1973-cü ildə İsveçin paytaxtı Stokholm şəhərində Bosniya-Xorvat şairi Borislav Arapoviç tərəfindən təsis edilmişdir. Onun əsas vəzifəsi "slavyan ölkələrindəki qeyri-slavyan xalqlar" üçün İncillər nəşr etmək, eyni zamanda Müqəddəs Kitabın təkcə Rusiyada yaşayan xalqların dillərinə deyil, həm də Mərkəzi Asiyada yaşayan xalqların dillərinə tərcümə edilərək nəşr edilməsidir.

Keçmiş Sovet İttifaqının (Rusiyada daxil olmaqla müasir MDB ərazisi) ərazisində yaşayan 85 milyonluq qeyri-slavyan etnik qrupları çox sayda müxtəlif dillərin (ən azı 130 müxtəlif dil) və dinlərin (islam, buddizm və şamanizm) nümayəndələridirlər. Bibliya Tərcümə İnstitutu həm də Beynəlxalq Bibliya Agentlikləri Forumunun bir hissəsidir.

## IBT tarixi

### 1970-ci illər: XIX əsr tərcümələrinin təkrar nəşrləri

Əvvəlcə IBT, Yakut dilindəki Zəbur (1897, IBT 1975-ci ildə yenidən çap olunmuşdur) kimi XIX əsrdə çapdan çıxmış BFBS versiyalarını yenidən nəşr etmişdir.

### 1980-ci illər: yeni tərcümələr proqramı

Helsinki şəhərində yerləşən IBT ofisi 1983-cü ildə açılmışdır. O, Rusiyada danışılan 12 Fin-uqor dillərindəki tərcümə layihələrini əlaqələndirir. 1988-ci ildə IBT Lopuxin İncilinin 150.000 nüsxəsini Pravoslav Patriarxlığına pulsuz təqdim etmişdir. O zaman bu və daha əvvəl göndərilmiş 100.000 nüsxə SSRİ-də dövriyyədə olan İncillərin sayını demək olar ki, iki dəfə artırmışdır.

### 1990-cı illər: Moskvada qeydiyyatdan keçmə

1995-ci ildən IBT Rusiya/MDB () Moskvada qeydiyyatdan keçmişdir. İşçi heyəti müxtəlif xristian məzhəblərinin nümayəndələrindən ibarətdir. Hal-hazırkı direktoru doktor Vitali Voynovdur. IBT-nin Moskva ofisinin üzvləri Rusiyanın müxtəlif regionlarında və hətta müxtəlif ölkələrdə yaşaya bilən 65 tərcümə qrupunun işini əlaqələndirir. Onlar üçün təlim kursları, seminarlar və konfranslar təşkil edilir. Orada Müqəddəs Kitabın mətnləri çap üçün hazırlanır. İnstitut həmçinin uşaqlar üçün Bibliya kitabları, Bibliya istinadları və dillə bağlı tədqiqat materialları istehsal edir. Rusiya/MDB-dəki IBT bütün xristian konfessiyalarının kilsələri və dini təşkilatları, milli İncil Cəmiyyətləri, elmi (akademik) institutlar və dövlət orqanları ilə əməkdaşlıq edir.

## Tərcümə proqramları

IBT (Bibliya Tərcümə İnstitutu) Beynəlxalq Bibliya Agentlikləri Forumunun üzvüdür. Bəzi tərcümə layihələrində institut digər beynəlxalq Bibliya agentlikləri, məsələn, Birləşmiş Bibliya Cəmiyyətləri (), SIL/Wycliffe Bibliya Tərcüməçiləri () və Pioner Bibliya Tərcüməçiləri () ilə əməkdaşlıq edir.

IBT-nin məqsədi Müqəddəs Kitabın müasir oxuculara ünvanlanan ismarıcını dəqiq və sadiq tərcümələr vasitəsilə çatdırmaqdır. İndiyə kimi IBT 80-dən çox dildə Müqəddəs Kitabı və ya onun hissələrini tərcümə edərək nəşr etdirmişdir. Bunların arasında Müqəddəs Kitabın 5 tam (Tacik, Gürcü, Tıva, Çeçen və Udmurt dillərində) və Əhdi-Cədidin 31 tərcüməsi də vardır. IBT-nin uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş Uşaq Bibliyaları isə 38 dildə nəşr olunmuşdur.

### Dillər

IBT əsərlərini aşağıdakı dillərdə nəşr etdirmişdir:

***İber-Qafqaz dilləri**: Abaza, Abxaz, Avar, Adıq, Ağul, Andi, Bejtin, Çeçen, Dargin, Gürcü, Kabardin, Ləzgi, Rutul, Tabasaran, Saxur, Sez

***[[İran dilləri]]**: Bəluc, Diqor, Kürd (Kurmanc), Osetin, Ruşani, Şuqnan, Tacik, Tat, Vahan, Yazqulam

***İzolyasiya olunmuş dillər**: Ket, Nivx, Yukagir

***[[Monqol dilləri]]**: Buryat, Kalmık

***[[Tunqus-mancur dilləri]]**: Nanay, Even, Evenk

***[[Paleoasiya dilləri]]**: Çukot, İtelmen, Koryak

***[[Samodi dilləri]]**: Enes, Nenes, Nqanasan, Selkup

***[[Çin-Tibet dilləri]]**: Dunqan

***[[Türk dilləri]]**: Altay, Azəri, Balkar, Başqırd, Krım-tatar dili, Çuvaş, Dolğan, Qaqauz, Qaraçay, Qazax, Xakas, Qumuq, Qırğız, Noqay, Şor, Tatar, Türkmən, Tıva, Özbək, Saxa (Yakut)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*IBT, Sweden Homepage
*IBT, Russia/CIS Homepage
*IBT, Finland Homepage