open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
İsfahanın azad edilməsi

**İsfahanın azad edilməsi** — Nadir xanın rəhbərliyindəki Səfəvi ordusunun Murçe-Xort döyüşündə Əşrəf xanın əfqan ordusunu məğlub etməsinin nəticəsi idi.

## Şəhərin azad edilməsi
İsfahan şəhəri I Şah Abbasın dövründən etibarən Səfəvi dövlətinin paytaxtı idi. 1722-ci ildə Mir Mahmud Hotakinin başçılıq etdiyi əfqanlar Gülnabad döyüşündə Səfəviləri məğlub edərək şəhəri ələ keçirmişdilər. İndi isə (1729) şəhər yenidən Səfəvi dövlətinin tabeliyinə keçirdi.

Murçe-Xort döyüşündən bir gün sonra — 16 noyabr 1729-cu ildə Nadir xan ordusuna İsfahana daxil olma əmri verdi. Səfəvi ordusunun İsfahana daxil olması ilə Əşrəf xanın şəhəri tərk etməsindən sonra yaranmış özbaşınalıq və xaosa dərhal son verildi.

Əfqanların İsfahanı ələ keçirən zaman törətdiyi qırğına cavab olaraq şəhərdəki əfqanlar öldürüldü və meyidləri küçələrdə sürükləndirildi. Qısasçıların bir digər hədəfi isə 1722-ci ildə İsfahanı tutan əfqan hökmdarı Mir Mahmud Hotaki oldu. Onun məzarı üzərində olan məqbərə dağıdıldı və ictimai tualet kimi istifadə edildi.

## II Təhmasibin paytaxta gəlməsi
1729-cu ilin noyabr ayının 9-da şəhər qapılarının qarşısında Nadir xan II Təhmasib şahı qarşılamaq üçün gözləyirdi. Şah, Nadir xana çatan kimi minnətdarlıq əlaməti kimi atdan düşdü və ona öz təşəkkürünü bildirdi. Nadir də cavabın da öz atından düşdü. Qısa bir diaoloqdan sonra ikisi də yenidən öz atlarına mindilər. Öndə II Təhmasib, onun bir qədər gerisində Nadir xan olmaqla şəhərə daxil oldular. Şəhər əhalisi Səfəvi şahını böyük sevinclə qarşıladı. O dövrün tarixçilərinin dediyinə görə Səfəvi şahı şəhərin dağıdılmasını və insanların düşdüyü pis vəziyyəti gördükdən sonra göz yaşlarını saxlaya bilməmiş və ağlamışdır.

## İstinadlar
Le-Kremlen-Bisetr

**Le-Kremlen-Bisetr** () — Fransada kommuna, İl-de-Frans regionunun Val-de-Marn departamentinə daxildir, Paris mərkəzindən 4,5 km məsafədə yerləşir.

Kommunanın ərazisində XVII əsr aid Bisetr hospitalı yerləşir. Le-Kremlen-Bisetr kommunası 1896-cı ildə  kommunasından ayrılaraq müstəqil olmuşdur. Le-Kremlen-Bisetr adının mənasının bir hissəsi yəni "Kremlen" sözü Moskva Kremlndən gəlir.

## Təhsil
* İnformatika və qabaqcıl texnikalar məktəbi
* IONIS texnologiya və idarəetmə məktəbi

## İstinadlar
Sen-Mor-de-Fosse

**Sen-Mor-de-Fosse** () — Fransada kommuna, Paris cənub-şərq şəhərətrafı.

## Tarixi və iqtisadiyyatı
638-ci ildə hal-hazırdaki şəhərin yerində müq. Pyotr abbatlığının əsası qoyulmuşdur.

1541-ci ildə Sen-Morda Kardinal du Bellaya məxsus qalanın inşasına başlanıldı. Layihə  memar F. Delorm tərəfindən hazırlanmışdır. Sonradan torpaqlar Konde ailəsinə verildi və inqilab zamanı milliləşdirildi.

XIX əsr, Sen-Mor əhalisi, sanitar vəziyyətinin yaxşılaşması və Parislə əlaqənin yaxşılaşdırılması sayəsində çox böyüdü. Bununla birlikdə, şəhər Franko-Prussiya müharibəsi dövründə və XX əsrin əvvəllərində iki daşqından əziyyət çəkdi.

## Demoqrafiyası

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:350 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:85000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:1962 from:0 till: 70397
  bar:1968 from:0 till: 77251
  bar:1975 from:0 till: 80920
  bar:1982 from:0 till: 80811
  bar:1990 from:0 till: 77206
  bar:1999 from:0 till: 73069

PlotData=

  bar:1962 at: 70397 fontsize:S text: 70.397 shift:(-8,5)
  bar:1968 at: 77251 fontsize:S text: 77.251 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 80920 fontsize:S text: 80.920 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 80811 fontsize:S text: 80.811 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 77206 fontsize:S text: 77.206 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 73069 fontsize:S text: 73.069 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:məlumatlar INSEE, dizayn italyan Vikipediyası



## Qardaşlaşmış şəhərlər

*  La-Luvyer, Belçika
*  Ziqinşor, Seneqal
*  Rimini, İtaliya
*  Xameln, Almaniya
*  Boqnor-Ricis, Böyük Britaniya
*  Leyriya, Portuqaliya
*  Pfortsxaym, Almaniya
*  Ramat-xa-Şaron, İsrail

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sen-Mor-de-Fosse – rəsmi sayt
Sen-Moris

**Sen-Moris** ()&nbsp;— Fransada kommuna, region — İl-de-Frans, departament — Val-de-Marn. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (2011).

Kommuna Paris şəhərindən 8&nbsp;km cənub-şərqdə və Kretey şəhərindən 4&nbsp;km cənub-qərbdə yerləşir.

## Qalereya

Fayl:VdM-Saint-Maurice.png|Localisation de Saint-Maurice dans le Val-de-Marne
Fayl:Saint-maurice02.JPG|École de Gravelle
Fayl:Maison natale Delacroix.JPG|Maison natale de Delacroix


## İstinadlar
Fontene-su-Bua

**Fontene-su-Bua** () — Fransada kommuna, region — İl-de-Frans, departament — Val-de-Marn. Kommuna 2  kantona bölünmüşdür — Qərbi və Şərqi Fontene-su-Bua — Nojan-sür-Marn dairəsinə daxildir. Parisin mərkəzindən 9,3&nbsp;km şərqdə yerləşir.

Kommunanın adı orta əsrlərdə Fontanetum ("bulaqlar"), orta əsrlər Latın fontanasından ("bulaq", "açar") istifadə olunur. Daha əvvəl Fontene-le-Bua ("Meşənin yaxınlığındakı Fontene") və Fontene-le-su-Bua ("Meşənin üstündəki Fontenay") ilə birlikdə Fontene-su-Bua ("Meşənin altındakı Fontenay") adı istifadə edilmişdir. XIX əsr əvvəllərindən başlayaraq, kommunanın yeganə adı müasir Fontene-su-Bua idi.

## Qalereya


Fayl:Fontenay-sous-Bois mairie.jpg| Şəhər meriyası
Fayl:Halles_Roublot_Fontenay.jpg|Le-Al Rublot
Fayl:Fontaine_des_Rosettes_Fontenay.jpg|Rozett fontanı
Fayl:Fontaine_des_Rosettes_Fontenay2.jpg|Rozett fontanı
Fayl:Rue_du_Centre_Fontenay.jpg|Şəhərin mərkəzində küçə
Fayl:Place_General_Leclerc_Fontenay.jpg|General Leklerka meydanı
Fayl:Eglise Saint Germain L Auxerrois Fontenay.jpg|Sen-Jermen-l'Okserrua kilsəsi
Fayl:Les-Larris Fontenay-sous-bois.JPG|Lez Larri
Fayl:Montesquieu Fontenay-sous-bois.JPG|Monteskye qülləsi
Fayl:Bois-Cadet Fontenay-sous-bois.JPG|Meşə
Fayl:Le kosmos Fontenay sous bois.JPG|«Le Kosmos» kinoteatrı



## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Fontene-su-Bua kommunasının rəsmi saytı
Piroxlor

**Piroxlor ** — mineral, NaCaNb2O6F.

## Haqqında
Piroxlor - adi qatışıqları: Ta, Y, TR, U, Th, Fe, Ti; Nb Ta-la tam əvəz olunduqda - mikrolit. Kubik. Habitus oktaedrik. İkiləşməsi şpinel qanunu üzrə. Ayrılması {111} üzrə qeyri-mükəmməl. Rəngi rəngsiz, sarı, qonurdan qaraya kimi. Sərtliyi 5,5. Xüsusi çəkisi 4,2-6,4, lakin Ta miqdarı artıqca xüsusi çəkisi artır. Çox vaxt metamikdir. Qələvi süxurlarda, peqmatitlərdə, karbonatitlərdə rast gəlinir. Nb, Th, U filizidir. Növ müxtəlifliyi: elsvorit, qatçettolit, titanpiroxlor, uranpiroxlor, mikrolit, obruçevit, marinyakit, plüm­bopiroxlor. Sinonim: *Koppit.*

## İstinadlar

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.
Əyyubsultan

**Əyyubsultan** () — İstanbul ilinin ilçəsi. 1936-cı ildə Fateh, Sarıyer və Çatalca ilçəsinin bir hissəsilə qurulan Eyyübsultan ilçəsinin ərazisi 242&nbsp;km²-dır. 21 məhəlləsi və 7 kəndi olan Eyyübsultan rayonunun əhalisi 2018-ci il ADNKS məlumatlarına görə 383.909 nəfərdir. İlçənin Haliçin daxili hissəsində qısa bir sahil zolağı vardır. Eyyübsultan rayonunun şərqində  Sarıyer, cənub-şərqdə Kağıtxana və Bəyoğlu, cənubda Qaziosmanpaşa, Fateh və Sultanqazi, cənub-qərbdə Başakşəhər və qərbdə Arnavutköy rayonlarına qonşudur.

## Etimologiyası
İlçə adını, sərhədləri içində yerləşən Əbu Eyyub Əl-Ənsari türbəsindən alır. İstanbulun Fəthindən sonra Türklərin sur xaricində qurduğu ilk yaşayış mərkəzi olan Eyyübsultan, başda Əyyub Sultan Məscidi olmaqla Osmanlı dövründən qalma çoxsaylı tarixi əsər mövcuddur. III Səlimin anası və III Mustafanın yoldaşı Mehrişah Validə Sultanın 1795-ci ildə tikdirdiyi imarət 221 ildən bəri fəaliyyətini davam etdirir. İstanbulun fəthindən dərhal sonra inşa edilən və daha sonra Memar Sinan tərəfindən indiki şəkli ilə yenidən qurulmuşdur. Tarixi Eyyübsultan qəbiristanlığında Osmanlı dövrünün mühüm hərb, dövlət xadimi, sənətkar və alimlərinin məzarları yerləşir. 19 oktyabr 2017-ci il tarixində Türkiyə Böyük Millət Məclisi tərəfindən alınan qərarla rayonunun adı Eyyübsultan olmuşdur.

## Qalereya

DSC04777 Istanbul - Cimitero di Eyüp - Foto G. Dall'Orto 30-5-2006.jpg|
DSC04776 Istanbul - Cimitero di Eyüp - Foto G. Dall'Orto 30-5-2006.jpg|
DSC04775 Istanbul - Cimitero di Eyüp - Foto G. Dall'Orto 30-5-2006.jpg|
DSC04785 Istanbul - Cimitero di Eyüp - Foto G. Dall'Orto 30-5-2006.jpg|


## İstinadlar

## Həmçinin bax
Piroxroit

**Piroxroit** — mineral.

## Haqqında
Piroxroit - Mn(OH)2. Mn qismən  Mg, Fe2+ və Zn-lə əvəz olunur. Triqonal. Kristalları lövhəvari, daha az romboedrik və ya prizmatik. Ayrılması {0001} üzrə mükəmməl. Aqreqatı vərəqvari. Rəngi ağ, yaşılımtıl; işıqda qaralır. Parıltısı sədəfi. Sərtliyi 2,5. Xüsusi çəkisi 3,25. Hidrotermal və Mn skarn yataqlarında, qausmanit, rodoxrozit, franklinitlə və başqa assosiasiyalarda.

## İstinadlar

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.
Sistem konsolu

**Sistem konsolu**, operator ilə kompüter arasında qarşılıqlı əlaqəni təmin edən qurğular dəstidir (giriş-çıxış cihazları da daxil olmaqla). Bu klaviatura və ekrandan ibarət fiziki bir cihazdır və ənənəvi olaraq mətn terminalı, eyni zamanda qrafik bir terminal ola bilər. Sistem konsolları, virtual konsollar və terminal emulyatorları tərəfindən müvafiq olaraq mücərrədləşdirilən kompüter terminallarına ümumiləşdirilmişdir. Bu gün sistem konsolları ilə əlaqə ümumiyyətlə abstrakt şəkildə, standart axınlar (stdin, stdout və stderr) vasitəsilə həyata keçirilir, lakin sistemə aid interfeyslər vasitəsilə də ola bilər, məsələn nüvə kompüter tərəfindən istifadə olunanlar.

Bu terminal ümumiyyətlə etibarlı bir otaqda saxlanılır, çünki sistemin dayandırılması və ya hansı medianın yüklənəcəyini seçmək kimi müəyyən imtiyazlı funksiyalar üçün istifadə edilə bilər.
Sun Microsystems, Hewlett-Packard və IBM-də hələ də sistem konsollarından istifadə edirlər. Bu gün sistem konsollar, ümumiyyətlə laptopda işləyən bir terminal emulyatoru ilə, headless sistemlərə daxil olmaq üçün istifadə olunur. Kompüterlərdə və iş məkanlarında kompüterin əlavə edilmiş klaviaturası və monitoru bərabər funksiyaya malikdir. Monitor kabeli video siqnalları ötürdüyü üçün çox uzadıla bilməz.
Tez-tez, bir çox server olan qurğular buna görə konsol girişini mərkəzləşdirmək üçün klaviatura / video multiplexers (KVM açarları) və video gücləndiricilərindən istifadə edirlər.
Bəzi PC BIOS-ları, xüsusən də serverlərdə, daha sadə və daha ucuz seriyalı konsol infrastrukturundan istifadə etmək üçün BIOS-a seriya portu vasitəsilə çıxış imkanı verir.
BIOS dəstəyinin olmadığı yerdə, bəzi əməliyyat sistemləri, məsələn FreeBSD və Linux, ya yükləmə zamanı, ya da başlanğıcdan sonra sistem konsol işləməsi üçün tənzimlənə bilər. Tənzimləmədən asılı olaraq, əməliyyat sistemi konsoldan giriş seansını digər mənbələrdən gələn giriş seansından daha etibarlı hesab edə bilər.

## Xarici keçidlər
* System Console Demo
* Phoenix bios system console
* What is a Console? — Computer Hope
* Using the system console
Eynalı kanat yolu

**Eynalı kanat yolu** — Təbriz şəhərində Pasdaran yolunun üzərində yerləşən kanat yolu üç mərhələli layihədir. 2010-cu ildə istifadəyə verilmiş birinci mərhələdə kanat yolunun uzunluğu 1450 metrdir. Kanat yolu bir saata 1000 sərnişin daşımaq gücünə malikdir. Kanat yolu vasitəsilə Təbriz şəhərini quş baxışı seyr etmək mümkündür.

## Şəkillər

Eynali cable.jpg|
Eynali 9.jpg|
Eynali mountain 01.JPG|
Eynali picknick.jpg|
Eynali Télécabine Station.jpg|
Eynali waterfall.jpg|


## Həmçinin bax
* Eynəli dağı
* Səhənd xizək kurortu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Eynalı kanat yolu
Umak adası

**Umak adası** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Andreyanov adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyaska ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir.

## Coğrafiya
Kiçik tanaqa adasından şimal-şərqdə yerləşir. 11,7 metr uzunluğa, 7,8&nbsp;km enə malikdir. İlk dəfə 1852-ci ildə Mixail Tebenkov tərəfindən xəritəyə salınmışdır.
## İstinadlar
Alpayn qraflığı (Kaliforniya)

**Alpayn** — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatında yerləşən qraflıq. Qraflığın əhalisi 2010-cu il hesablamasına görə 1,175 nəfər olmuşdur. Mərkəzi Marklivill şəhəridir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Böyük Sitkin adası

**Böyük Sitkin adası** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Adreyanov adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyaska ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir.

## Coğrafiya
18 km uzunluğa, 16,9 km enə malikdir. Sahəsi 160 km² təşkil edir. Adada Böyük Sitkin vulkanı vardır. Adak və Atka adaları arasında yerləşir.

## İstinadlar
İqitkin adası

**İqitkin adası** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Andreyanov adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyaska ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir.

## Coğrafiya
Böyük Sitkin adasından 4,8 km şərqdə yerləşir. 10,8 km uzunluğa malikdir. Maksimal hündürlüyü 33 metrdir. İki hissəsədən ibarətdir və eni 1 km olan bərzəxlə bir-birinə birləşir.

## İstinadlar
Elnur Soltanov

**Elnur Zabit oğlu Soltanov** () — Azərbaycan energetika nazirinin müavini.

## Həyatı
Elnur Zabit oğlu Soltanov Mingəçevir şəhərində doğulmuşdur. Əslən Zərdabın Məlikli kəndindəndir.
Atası Zabit Soltanov 70-ci illərin tanınmış qarmon ifaçılarından olmuşdur. O məşhur "Gecələr" mahnısının müəllifi olsa da, bu günədək müəlliflik hüququnu bərpa edə bilməmişdir. Həyatı keşməkeşli olmuş, 10 yaşlı böyük qardaşını 1981-ci ildə, atasını 1995-ci ildə, özündən kiçik 31 yaşlı qardaşını isə 2012-ci ildə itirmişdir.

## Təhsili
Elnur Soltanov 2003-cü ildə Orta Şərq Texniki Universitetində Beynəlxalq Əlaqələr üzrə magistr dərəcəsi və 2003-cü ildə Texas Texnologiya Universitetində (2009) Siyasət elmləri namizədi adını almışdır.

## Fəaliyyəti
O, 2000–2003-cü illər ərzində Türkiyənin Ankara şəhərində Avrasiya Strateji Araşdırmalar Mərkəzi (ASAM) nəzdində araşdırmaçı vəzifəsində çalışmışdır.
ADA Universitetində Xəzər enerji və ətraf mühit mərkəzinin direktoru olmuş Elnur Soltanov universitetdə çalışmağa başlamazdan öncə,Truman Dövlət Universitetində çalışmışdır. Eyni zamanda, O, ADA universitetinin "Diplomatik və beynəlxalq əlaqələr" fakültəsinin dekanı vəzifəsində çalışmışdır.↵Elnur Soltanov 28 dekabr 2018-ci ildə Azərbaycanda energetika nazirinin yeni müavini təyin olunmuşdur. Yeni nazir müavini Elnur Soltanov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 20 noyabr 2018-ci il tarixli 719 nömrəli sərəncamı ilə vəzifəsindən azad edilən Natiq Abbasovu əvəz etmişdir. Əlavə olaraq Elnur Soltanov BMT’nin iqlim dəyişikləri üzrə çərçivə konvensiyasının , tərəflər konfransının 29cu sesiyasında (COP29) Baş icracı direktor vəzifəsində çalışmışdır.

## İstinadlar
Kaqalaska adası

**Kaqalaska adası** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Andreyanov adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyaska ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir.

## Coğrafiya
14 km uzunluğa, 11 km enə malikdir. Sahəsi 164 km² təşkil edir. Qərbdən Kaqalaska boğazı ilə Adak (minimal eni — 400 m), şərqdə yerləşən Kiçik Tanaqa boğazı ilə isə (eni 1,9 km) Kiçik Tanaqa adasından ayrılır.

Aleut adalarına daxil digər adalardan fərqli olaraq sıx kolluqlar və qumlu dyunlarla örtülmüşdür. Dəniz quşlarının əsas yuvalama ərazilərindən sayılır.

## İstinadlar
Şaranton-le-Pon

**Şaranton-le-Pon** () — Fransada şəhər və kommuna. 
## Coğrafiyasi
Şaranton-le-Pon şəhəri Fransanın mərkəzində, Seba çayının üzərində Parisdən cənubda yerləşir. İl-de-Frans regionun Val-de-Marn departament tərkibinə daxildir.

## Tarixi

9 oktyabr 1329-cu ildə Şaranton qəsrində şato Koflan (Fr. Château de Conflans), qismən bu günə qədər qorunub saxlanılır, Navarre Kraliçası II Janna və Philip Evrenin burada toyunu qeyd etdi. Eyni sarayda Kraliça Janna 28 yanvar 1312-ci ildə anadan olmuş və 6 oktyabr 1349-cu ildə vəfat etmişdir.

10 may 1645-ci ildə  Şarantonda mərhəmətli qardaşların monastır əmri, ilk növbədə ruhi xəstələr üçün yoxsullar üçün bir xəstəxana açdı. 1537-ci ildə, ilk belə sifarişin İspaniyada qurulduğu vaxtdan başlayaraq, müxtəlif Avropa ölkələrində qardaşlar tərəfindən yaradılan əqli xəstələr üçün bir sıra oxşar xəstəxanalardan biri idi.

## Qalereya

Fayl:Charenton-le-Pont - La mairie - 001.jpg
Fayl:Charenton park.JPG


## Tanınmış şəxslər
* Laslo Paal (1846-1879) — macar rəssam-peyzajist və impressionist.

## Ədəbiyyat
* 
## İstinadlar
Kanaqa adası

**Kanaqa adası** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Andreyanov adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyaska ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir.
Adada daimi yaşayış yoxdur.

## Coğrafiya
50&nbsp;km uzunluğa, 6,5 – 13&nbsp;km arası enə malikdir. Sahəsi 369&nbsp;km² təşkil edir. Sahəsinə görə ABŞ-nin 42-ci ən böyük adasıdır. Vulkanın son püskürməsi 1995-ci ilə təsadüf edir.

## İstinadlar
Karavacizm

[thumb|[Karavacco|Mikelancio Merizi Karavaco «*Müqəddəs Matfey*»]]

**Karavacizm** — XVI əsr sonlarında Romada görünən Barokko dövrünün Avropa rəsm üslubu. Stilin baniləri Karavaco və onun davamçılarıdır.

Karavacizm təbiətin xüsusiyyətlərinin, obyektlərin təsvirində vurğulanan realizmin dəqiq ötürülməsinə maraq ilə xarakterizə olunur. Həcmdə, yəni şəkildəki işıq və kölgədə ön plana çıxarılan rəqəmlərin əksinə işıqlandırılması vacib bir rol verilir. Həm də bu üslubda olan əsərlərdə süjeti asan olmayan dramatik bir qüvvə var. Bir insanın təkliyi bu janrın ən sevimli mövzularından biri hesab olunur. Zaman keçdikcə Karavaciyanın təsiri barokko sənətinin bəzi nümayəndələrinin işinə, eyni zamanda akademikliyə təsir göstərməyə başladı. 

Karavacizmin ən böyük nümayəndələri: İtaliya Oratsio Centilenski və Mario De Fyori; Niderland Dirk van Barbyuren, Hendrik Terbryuqqen; İspaniya Xose Ribera. Karavacizm dövründən keçənlər: Piter Paul Rubens, Diyeqo Velaskes, Rembrandt, Jorj Dyumenil de Latur.

## Həmçinin bax

* Barokko rəssamlığı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Qəbələ (dəqiqləşdirmə)

*Qəbələ  —  Azərbaycanda şəhər, Qəbələ rayonunun inzibati mərkəzi.
*Qəbələ rayonu — Azərbaycanın şimal-qərb hissəsində, Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonunun tərkibində yerləşən, Qutqaşen köhnə adı ilə də bilinən rayon.
*Qəbələ sultanlığı — XVIII əsrin ortalarında yaranmış kiçik feodal hökmdarlıqlarından biri.
*Qəbələ RLS — Azərbaycanın Qəbələ rayonunda fəaliyyət göstərmiş "Daryal" tipli stasionar radiolokasiya stansiyası.
*Qəbələ FK — Azərbaycanın eyni adlı şəhərini təmsil edən idman klubu.
*Qəbələ (qəzet)
E.ə. 187

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* III Antioks — Selevkilər imperiyasının hökmdarı.

## İstinadlar
Melani Qarsiya

**Melani Qarcia**  — İspaniya müğənnisi. O İspaniyanın 2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi La Voz Kids 2018 müsabiqəsinə qatılmış və məşhur müğənni Adreani ilə birlikdə ifa etdiyi mahnıdan sonra qalib gəlmişdir. 24 noyabr 2019 tarixində baş tutacaq 2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində ölkəsini təmsil etmək hüququ qazanıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Həyat ağacı (Quran)

**Ölümsüzlük ağacı** və ya **Həyat ağacı** () — Quranda təsvir edilən həyat motivi ağacı. Hədislərdə və təfsirlərdə də ondan bəhs edilir. Bibliyadan fərqli olaraq, Quranda Ədən bağında yalnız bir ağacdan bəhs edilir, hansı ki, Allah onu Adəm və Həvva üçün qadağan etmişdir; başqa sözlə, Quranda bilik ağacı yoxdur. Bir ilan kimi görünən Şeytan, Adəmə dəfələrlə ağacdan almanı yeməyi əmr etdi və nəticədə Adəmlə Həvva bunu etdilər və bununla da Allaha itaətsizlik etdilər. Hədislərdə ancaq cənnətdəki digər ağaclar haqqında danışılır.
## İstinadlar
Oqlodak adası

**Oqlodak adası** () — Aleut adaları qrupuna, Andreyanov adalarına daxil olan kiçik ada. İnzibati baxımından Alyaska ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir. 
Adada daimi yaşayış yoxdur.
## Coğrafiya
Atka adasından qərbdə, Taqalak adasından isə şərqdə yerləşir. 2&nbsp;km uzunluğa malikdir. Sahəsi 3,5&nbsp;km² təşkil edir. Maksimal hündürlüyü 151 metrdir.
Orta əsrlər təsviri incəsənəti

thumb|300px|right|''Qüds Məbədinin bərpası''. Burqundiya miniatürü, təxminən 1460-cı il.
**Orta əsrlər incəsənəti** — təqribən 1000 il davam edən Qərbdə sənət tarixi dövrü. Adətən bu termin Avropa, Yaxın Şərq və Şimali Afrikada sənətin inkişafına aiddir.

İncəsənət tarixçiləri orta əsr sənətlərini tarixi dövrlərə və mövcud üslublara görə təsnif etməyə çalışırlar, lakin bütün bu təsnifatlar şərtlidir. Aşağıdakı dövrləşdirmə ümumiyyətlə qəbul edilir: Kelt sənəti, erkən xristian sənəti, xalqların köçürülmə dövrü sənəti, Bizans sənəti, Roma dövründən əvvəlki sənət, Roma sənəti və Qotik sənət. Bu üslubların hər biri öz növbəsində ayrı-ayrı dövrlərə bölünür. Bundan əlavə, öz millətinin və mədəniyyətinin formalaşdığı dövrdə hər bölgənin özünəməxsus üslubu vardı, məsələn, ingilis-sakson və ya Qədim Norveç sənəti.

O dövrdə freskalar və rəsm əsərləri yalnız həqiqətən istedada sahib olan və rəsm üçün lazımi qabiliyyətlərə sahib olanlar tərəfindən edilirdi. Bu yaradıcılıq bir növ hobbi və ya əyləncə deyildi. Orta əsr sənətləri ustaların müəyyən tələblərini irəli sürdü. Bir qayda olaraq, kilsə divarları, qurbangah və ya namaz üçün bir otaq rənglənirdi.

Orta əsr sənətləri müxtəlif sahələrə təsir göstərmiş və heykəltəraşlığın, işıqlı əlyazmaların, vitraj, mozaika, metal emalı və bir çox digər sahələrin inkişafına əhəmiyyətli dərəcədə təsir etmişdir.

Orta əsr sənətləri Roma İmperiyası bədii irsinin və ilk xristian kilsəsinin ikonoqrafik ənənələrinin birləşməsindən yaranmışdır. Bu elementlər Şimali Avropa "barbar" sənəti ilə qarışıqdır.
[thumb|320x320пкс|[Mileşeva monastır (XIII əsr) kilsə , Serbiya]]

Orta əsrlər sənəti aşağıdakı sənət növlərinin inkişafına təsir etdi:
* Vitraj
* Rəsm (qravür, ikona, freska)
* Keramika (dulusçuluq)
* Kitablar (illyuminasiya yazması, xəttatlıq, əlyazma, minuskul)
* Metallurgiya (metal emalı incəsənəti)
* Mozaika
* Qəbir daşları
* Relikt
* Heykəltaraşlıq (taxta heykəltaraşlığı, heykəl)
* Fil dişi oymalığı
* Şüşə məhsulları
* Qoşma sənəti (mebel)
* Möhürlərin hazırlanması
* Tekstil (toxuculuq, xalça, qobelen, piqmentlər, orta əsr geyimləri)
* Zərgərlik

## Ədəbiyyat
*  

## Xarici keçidlər
* Orta əsr musiqisi
* Arxeoloji kompleks
Pikrobazalt

**Pikrobazalt** (q.yun. πικρός – acı və bazalt) – ultraəsasi tərkibli, olivin və avgit minerallarından təşkil olunmuş effuziv süxurdur. 

## Tərkibi
Pikrobazaltların tərkibində 42-45% SiO2, 12%-ə qədər MgO, 10%-ə qədər CaO, 8%-ə qədər FeO+Fe2O3, 5%-ə qədər Al2O3, həmçinin az miqdarda titan, fosfor, kalium və natrium oksidləri olur.

## Mineraloji tərkibi
Pikrobazaltlarda əsas minerallar olivin və avgitdir. Olivin adətən kristallar şəklində, avgit isə mikrolit xətti və ya xırda dənələr şəklində olur. İkincili minerallardan maqnetit, ilmenit, apatit və b. iştirak edir.

## Strukturu və teksturası
Pikrobazaltlar afanitik (gizlikristallik) struktura malikdirlər. Teksturaları massiv, bəzən xırda badamdaşlı olur.

## Yayılması
Pikrobazaltlar Yer kürəsində geniş yayılmışdır. Onlar okean adalarında, o cümlədən Havay adalarında, İslandiyada, Kamçatkada, Kuril adalarında və s. tapılır. 

## Mənşəyi
Pikrobazaltlar mantiyanın yuxarı hissəsindəki ərintilərin yer səthinə çıxması nəticəsində əmələ gəlir. Onlar əsasən okean rift zonalarında və qaynar nöqtələrdə püskürür.

## Tətbiqi
Pikrobazaltlar tikinti materialı kimi istifadə olunur. Onlardan həmçinin heykəltəraşlıqda və dekorativ məqsədlər üçün istifadə olunur.

## Ədəbiyyat
* *Петрографический словарь*, М. "Недра", 1981.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Bazalt
* Komatiit
* Olivin
* Avgit

## Xarici keçidlər
* Pikrobazalt Mindat.org saytında
* Pikrobazalt Alex Strekeisen saytında
Pirobitumlar

**Pirobitumlar -** adi şəraitdə həll olmayan, yalnız qızdırıldıqda üzvi həlledicilərdə (xloroform, spirt-benzol və b.) həll olan nisbətən yüksək dərəcəli metamorfizmə uğramış bitumlar. Pirobitumlar üç qrupa bölünür: keritlər, elkeritlər və antroksolitlər.

## Həmçinin bax
* Xloroform
* Metamorfizm
* Bitum
* Antroksolitlər

## Mənbə
*
Piroklastik çöküntülər

**Piroklastik çöküntülər** — əsasən daşınma və çökmə proseslərində köklü dəyişmələrə (çeşidlənmə, yuvarlaqlaşma) uğramamış piroklastik materialdan (vulkan külü, lapilli, vulkan bombası) ibarət olan vulkanogen qırıntılı çöküntülər. Püskürmə ocaqlarının yaxınlığında həm quruda, həm də su hövzələrində rast gəlinir.

## Həmçinin bax
* Vulkan külü
* Lapilli
* Vulkan bombası
* Çöküntülər

## Mənbə
Çin Əsri

**Çin əsri** (; ) — XXI əsr geosiyasətinin Çində üstünlük təşkil edəcəyi ambisiyası. Bu termin xüsusilə Çin iqtisadiyyatının ABŞ iqtisadiyyatını üstələyəcəyi və dünyanın ən böyük milli iqtisadiyyatını meydana gətirəcəyi iddiası ilə əlaqədar istifadə olunur. BMT Dünya Bankının məlumatına görə, Çin son iki minilliyin əksər hissəsi üçün artıq bu statusu qoruyub saxlayır.

Çin Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatını NATO-ya alternativ olaraq qurdu, Dünya Bankına və Beynəlxalq Valyuta Fonduna, isə Asiya İnfrastruktur İnvestisiya Bankına və Yeni İnkişaf Bankına alternativ olaraq təsis etdi . Bundan əlavə, dünya işlərində daha böyük rol oynamaq üçün demək olar ki, 1 trilyon dollar dəyərində gələcək sərmayələri olan Bir nəsil, bir yol, siyasət təşəbbüsü yaratdı. Həmçinin Trans-Pasifik Tərəfdaşlığına alternativ olaraq Regional Hərtərəfli İqtisadi Tərəfdaşlıqdan istifadə etməyi planlaşdırır.

## Həmçinin bax
* Böyük güc

## İstinadlar
Piroklastik süxur

**Piroklastik süxur -** sülb vulkan püskürmə məhsullarından ibarət olan litifikasiyaya uğramış qırıntılı süxur. Piroklastik süxurun əsas göstəricisi onun müvafiq vulkan püskürməsilə sinxron olmasıdır. Piroklastik süxur termini kövrək, bərkimiş, bişmiş və sementlənmiş süxurlara tətbiq olunur. Növləri: vulkan aqlomeratı, vulkan külü, vulkan tufu, tufobrekçiya. Sinonim: *Atrogen, Deyeksion süxur, Piroklastit.*

## Həmçinin bax
* Vulkan püskürməsi
* Süxurlar
* Vulkan külü

## Mənbə
Piroksenlər

**Piroksenlər** — minerallar, zəncirvari quruluşlu metasilikatlar. 

## Haqqında
Piroksenlər ümumi formulu W(X, U)1+p[Z2O6], burada W=Ca, Na; X=Mg, Fe2+, Mn, Ni, Li; U=Al, Fe3+, Cr, Ti; Z=Si, Al. Rombik piroksenlər p»1, monoklinik piroksenlər  p»0-1. Sərtliyi 5-6, Xüsusi çəkisi 3-3,5, çox nadir hallarda 4-dək. Rombik piroksenlər ayrılması {210} üzrə mükəmməl, monoklinik piroksenlər 87° bucaq altında {110} üzrə mükəmməl. Rombik piroksenlər enstatit-ferrosilit (Fs) fasiləsiz izomorf seriya əmələ gətirir. Fe komponentinin miqdarı - 0-12, bronzitdə - 12-30, hiperstendə - 30-50, evlitdə - 50-88 və ferrosilitdə - 88-100 mol. %. Fe miqdarı ilə elementar özəyin parametrləri arasında düz asılılıq müəyyən edilmişdir. Bir sıra rombik piroksenlər inversiyaya uğramış pijonitin səmtlənmiş lövhəcikvari, monoklinik piroksenlər cücərtiləri olur. Rombik piroksenlər kristallaşma temperaturu aşağı düşdükcə Ca qatışığının miqdarının azalmasına görə onun miqdarından geoloji termometr kimi istifadə edilir. Enstatit və bronzitin çox hissəsi əsasi və ultraəsasi, qismən az hissəsi isə regional metamorfizmin yüksək pilləsinə uyğun gələn süxurlarla əlaqədardır. Hipersten və ferrosilit xüsusilə norit və çarnokitlər üçün səciyyəvidir. Monoklinik piroksenlər diopsid, hedenbergit, yoxansenit, egirin, jadeit, avgit, pijonit, omfasit, fassait, spodumen aiddir. Bunların arasında diopsid-hedenbergit, egirin-avgit fasiləsiz və bir neçə natamam izomorf sıralar məlum­dur. Monoklinik piroksenlər maqmatik, metamorfik və metasomatik süxurlarda rast gəlinir.       

## İstinadlar

## Mənbə
* Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press, 2006.
Saqçudak adası

**Saqçudak adası** () — Aleut adaları qrupuna, Andreyanov adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından Alyaska ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir. Adada daimi yaşayış yoxdur.

## Coğrafiya
Atka adasından cənub sahilindən 1,5 km məsafədə yerləşir. Adanın uzunluğu 2,3 km, eni 1 km-dir. Maksimal hündürlüyü 27 metrdir. Adanın hazır ki adı 1852-ci ildə vitse admiral Mixail Tebenkov tərəfindən salınmışdır.

## İstinadlar
Böyük Britaniya Müstəqillik Partiyası

**Böyük Britaniya Müstəqillik Partiyası** () — İngilis birliyini müdafiə edən millətçi siyasi partiyadır. 2017-ci ilin aprel ayında olan məlumata görə, Avropa Parlamentində 20 nümayəndəsi olan İngiltərədəki ən böyük partiyadır. Bunu politoloqlar Avropa populist hüququnun bir hissəsi kimi görürlər. Partiyanın ritorikası İngilis xalqının maraqları ilə hakim elitanın maraqları arasında ziddiyyətin olması fikrinə əsaslanır.

1993-cü ildə qurulan partiya Nigel Farage (2006–09; 2010–16) rəhbərliyi altında məşhurluq qazandı. 2014-cü ilin oktyabrında Klaktondakı orta müddətli seçkidə, bölgəni Mühafizəkarlar Partiyasından təmsil edən və UKİP-ə keçən Duqlas Karsvel İcmalar Palatasında ilk millət vəkili oldu. 2015-ci ildə keçirilən ümumi seçkilərdə tək bir deputat (Karsvel namizədliyini irəli sürə bildi. Karsvel 2017-ci ilin martında partiyadan istefa verdikdə Partiyanın İcmalar Palatasında nümayəndəliyi yox idi.

## Seçki nəticələri

### Böyük Britaniya İcmalar palatası

### Avropa Parlamenti

## İstinadlar
Piramid adası

**Piramid adası** () — Aleut adaları qrupuna, Sıçovul adalarına daxil olan kiçik ada. Ada Xvostov ilə Davıdov adası arasında yerləşir. Hazır ki, adını 1935-ci ildə almışdır.

Davıdov və ətrafında yerləşən Lopi, Piramid adaları ilə birlikdə qədim kalderanın bir hissəsidir.

## İstinadlar
Ciqava ştatı

**Ciqava ştatı** () — Nigeriyanın Şimal-qərbi geosiyasi zonasında ştat.

## Adı

Ştatın adı onun əhalisinin ən böyük hissəsini təşkil edən Hausa xalqının dilində gilli, bataqlıqsız geniş torpaq ərazisi deməkdir.

## İstinadlar
Alabamanın iqlimi

Alabama ştatı Keppenin iqlimlər təsnifatına görə rütubətli subtropik (Cfa) kimi təsnif edilir. Ştatın orta illik temperaturu 64&nbsp;°F (18&nbsp;°C) dərəcədir. Temperatur ştatın cənub hissəsində Meksika körfəzinə yaxınlığı ilə əlaqədar daha istiyə meyillidir, şimal hissələrində, xüsusən şimal-şərqdəki Appalaç dağlarında bir qədər soyuğa meyillidir. Ümumiyyətlə Alabamanın il boyu çoxlu yağıntıya malik çox isti yayları və mülayim qışları var. Ştata hər il orta hesabla  yağıntı düşür və cənub hissəsində 300 günə qədər uzun bir yetişmə mövsümü keçməkdədir. Burada yaz və yay dövründə ara sıra dolu fırtınaları meydana gəlir, lakin onlar nadir hallarda dağıdıcı olurlar. Sıx dumanlar nadirdir və onlar əsasən sahil boyunca yerləşirlər. Həmçinin il boyunca tufanlar meydana gəlir. Onlar əsasən yayda çox olurlar, lakin yazda (mart və may arasında) və payızın sonlarında (noyabrda) daha da şiddətlənirlər. Məhz bu vaxt dağıdıcı küləklər və leysan yağışları, xüsusən də şimal və mərkəzi hissələrdə tez-tez baş verir. Mərkəzi və şimali Alabama tamamilə ABŞ-də Cənub düzənliklərindən (ənənəvi Tornado xiyabanından) kənarda nisbətən yüksək tornado riskinə malik əsas ərazi olan Diksi xiyabanındadır. Alabama ən ölümcül tornadolar baxımından ABŞ-də ikinci yerdədir. Qasırğalar ştatda, xüsusilə cənub bölgəsində olduqca xarakterikdir. Fredrik qasırğası (1979-cu il sentyabr) və İvan qasırğası (2004-cü il sentyabr) kimi böyük qasırğalar əsasən sahili vurur; hər iki fırtına Mobil ərazisində dağıdıcı ziyana səbəb olmuşdu.

## Temperatur

Alabamada yay ABŞ-də ən istilər arasındadır, ştatın bir çox hissəsində yay boyunca yüksək temperaturun ortalaması  dərəcədən yuxarı olur. Ən cənubda yayın istiliyi Meksika körfəzindən əsasən daxili hissələrə 10-15 millik məsafədə əsən küləklər ilə bir az mülayimləşir. Alabamanın şimal hissələrində dəniz səviyyəsindən yuxarı qalxma yay istisini də eyni dərəcədə mülayimləşdirir. Yay aylarında günortadan sonra  orta yuxarı temperatur xüsusilə Montqomeri və Taskalusa yüksəkdir (hər ikisi iyul və avqustda ortalama ). Ortalama gecə rütubəti Alabamanın cənub-qərbində ən yüksəkdir və bu hal ştatdakı hesabat stansiyaları üçün ən yüksək ortalamaya (yüksək və aşağı temperatur) səbəb olur. Mobildə günortadan sonrakı temperatur yüksəkliyi Alabamanın daxili şəhərlərindəkidən bir qədər sərin olsa da, Meksika körfəzinə yaxınlığı ilə əmələ gələn isti gecələr Mobil üçün orta illik temperaturun ştatın üçün ən yüksək olmasına səbəb olur. Sərin səhər temperaturu şimal-şərq dağlıq ərazilərini ştatdakı bir çox mülayim yerlərin arasında olmasına və şimal-şərqdə dağlıq ərazilər arasında ən aşağı yerdə saxlamağa kömək edir. Beləliklə, Mobildə illik ortalama , yay üçün , qış üçün isə  və DeKalb qraflığındakı Vali-Heddə orta illik temperatur , yay üçün , qış üçün isə  təşkil edir. Mərkəzi bölgədəki Montqomeridə orta illik temperatur , qış üçün , yay üçün  təşkil edir. Bütün ştat üçün ortalama qış minimumu , hər il orta hesabla 35 gün termometr donma nöqtəsinin altına düşür.

## Ekstremallar

## Yağıntı

## El-Ninyo və La-Ninya

## Təhlükələr

## Həmçinin bax
*Alabamada iqlim dəyişikliyi

## İstinadlar
Delarov adaları

**Delarov adaları** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Andreyanov adalarına daxil olan kiçik adalar qrupu.

## Coğrafiya
Adreyanov adalarının şərq hissəsindən Tanaqa boğazı, Amçitka və Semisopoçnı adalarının qərbindən isə isə Amçitka boğazı ilə ayrılır.

Qrupa 11 ada daxildir: Amatiqnak adası (Amagtignak), Qorelı adası, Ilak, Kavalqa (Qavalĝa), Oqliuqa (Aglaga), Skaqul (Sxaĝulax̂), Taqs (Tagachaluĝis), Tanadak (Tanaadax̂), Uqidak (Qagan-tanax̂), Ulak (Ulak) və Unalqa (Unalĝa).

## Tarixi
Adalar öz adını 1836-cı ildə Fyodor Litke tərəfindən verilmişdir. Adalar yunan dənizçisi Evtratiya Delarovun şərəfinə adlandırılmışdır.

## Mənbə
* http://www.pahh.com/frangos/delarof.html
Postminimalizm

**Postminimalizm**— minimalizmdən təsirlənmiş və ya minimalizm ilə eyni dövrü keçən müxtəlif sənət sahələri üçün istifadə olunan termin. Bu termin tez-tez təsviri sənət və musiqidə istifadə olunsa da, minimalizmi kritik bir istinad nöqtəsi kimi qəbul edən hər hansı bir sahədə istifadə edilə bilər.

## Təsviri incəsənətdə
Təsviri sənətdə postminimalizm minimalizmi estetik və ya konseptual başlanğıc nöqtəsi kimi xatırladan sənətkarlar tərəfindən istifadə olunur. Bu termin müəyyən bir axın deyil, bədii sənət meylini təyin edir.

Postminimalist sənət əsərləri çox vaxt konseptual sənət ilə əlaqələndirilə və ya qarışdırıla bilər. Minimalist əsərlərdən fərqli olaraq postminimalist əsərlər də konseptual şəkildə müəyyən edilə bilər. Bir çox postminimalist sənətkar gündəlik əşyaların və ya funksiyaların arayışlarını əvvəlkilərindən bənzər ciddi bir formalizm ilə əvəz edir , ancaq bunların hamısı arasında bir əlaqə qurmaq mümkün deyil, çünki bu tərifə çox sayda sənətçi daxil edilmişdir.

## Musiqidə
Musiqidə istifadəsinə görə postminimalizm minimal musiqini demək üçün istifadə olunur. Daha məhdud mənada müəllif Kayl Gann 1980 və 1990-cı illər üçün ortaq olan müəyyən xüsusiyyətləri olan bir musiqi janrı üçün termini istifadə etdi. 

## Həmçinin bax
* Minimalizm
Dünya hökuməti

**Dünya hökuməti**— bütün dünya üçün səlahiyyət tətbiq edən yeganə dövlət olmaqla bir qlobal bir hökumət də daxil olmaqla bütün bəşəriyyət üçün ortaq siyasi bir anlayışdır. Belə bir hökumət ya zorakı və məcburi dünya hökmranlığı, ya da dinc və könüllü transmilli birlik yolu ilə mövcud ola bilər.

Dünyada icra, qanunverici, məhkəmə, hərbi və ya qlobal bir yurisdiksiyaya malik bir konstitusiya olmamışdır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tez-tez məsləhətçi vəzifələri ilə məhdudlaşır və onlara səlahiyyət vermək əvəzinə mövcud milli hökumətlər arasında əməkdaşlığı artırmaq məqsədi daşıyır.

## Mənbə

## Xarici keçidlər

* A Philosophical Sketch
Olimpiya de Quj

**Olimpiya de Quj** (, )—fransız qadın filosof və yazıçı. Karyerasına yazar olaraq başlayan De Quj çox keçmədən siyasi yazıları ilə məşhurlaşmışdır. Fransa Burjua İnqilabı ərzində aktiv fəaliyyət göstərən yazıçı edam cəzasının ləğvi, məhkəmələrdə xalq heyətinin qurulması, Fransa müstəmləkəsində olan kölələrin azad edilməsi, evlilikdən kənar doğulan uşaqların hüquqi olaraq tanınması, övladlığa verilməsi, gəlir vergiləri arasında ədalətsizlik və yoxsulluqla bağlı məsələlərinin həlli üçün mübarizə aparmışdır. 
Olimpiya de Quj günümüzdə qadın hüquqlarının müdafiəçisi kimi tanınır. O, 1791-ci ildə “Qadın və Vətəndaş hüquqları haqqında Bəyannamə” yayımlamışdı. Qujun əsərləri qadın və insan hüquqları aspektində böyük əhəmiyyətə malikdir.

## Həyatı
Olimpiya de Quj 1748-ci ildə Fransanın cənubunda yerləşən Montoban şəhərində anadan olmuşdur. Qujun atası qəssab, anası isə camaşırçı kimi çalışırdı. Anadan olarkən ailəsi ona "Meri Quj" adını vermişdi. 

De Quj 1765-ci ildə Luis Öbri adlı bir kişi ilə ailə həyatı qurmuş, bu evlilikdın Pier adlı oğlu dünyaya gəlmişdi. Evləndikdən bir neçə ay sonra həyat yoldaşını itirən Quj adını Olimpiya de Quj olaraq dəyişdirir. 1770-ci illərdə Parisdə yaşayan yazıçı dini evliliklərə qarşı idi və cinsi azadlığı müdafiə edirdi. O, Parisdə olarkən sənət adamları, yazıçılar və siyasətçilər arasında tanınmağa başlamışdı.

## Fəaliyyəti
De Quj yazıçılıq faəliyyətinə 1784-cü ildə başlamış və həyatının son 8 ilində bir sıra romanlar, siyasi yazılar, manifestlər və sosial məsələlərə aid tamaşalar yazmışdı. Mənbələrdə oxuma yazma qabiliyyətinin olmadığı qeyd olunsa da, görünür o əsərlərini başqalarının köməyi ilə qələmə almışdı.

Qujun köləliyə qarşı yazıdığı və səhnələşdirdiyi ilk əsəri 1784-cü ildə yazdığı "Zəncilərin köləliyi" adlı əsərdir. 

Fransa burjua inqilabında da böyük fəallıq göstərən Quj inqilabın sadəcə kişilərin mənafeyinə xidmət etdiyini və qadınlara bərabər hüquqlar tanınmadığını gördükdən sonra inqilaba qarşı ümidləri puç olmuşdur.

O, 1791-ci ildə qadınlar üçün bərabər siyasi və hüquqi haqlar tələb edən dərnək olan "Sosial Çevrə" dərnəyinə üzv olmuşdur. Yazıçı məşhur  "Qadınlara darağacına çıxmaq üçün haqlar tanınırsa, kürsüyə çıxmaq üçün də haqlar tanınmalıdı" cümlələrini ilk dəfə bu dərnəkdə qurmuşdu. 

Quj 1791-ci ildə "Qadın və Vətəndaş hüquqları haqqında bəyannaməsi”ni yayımladı. Bu bəyannamə həmin illərdə məclis tərəfindən yayımlanan "İnsan və Vətəndaş hüquqları bəyannaməsi"nin bir sürəti idi. Quj "insan" sözlərini " qadın" sözü ilə əvəz etmişdi. 

Yenə həmin il Quj Jan Jak Russonun "Cəmiyyət müqaviləsi"nə cavab olaraq özünün eyni adlı əsərini qələmə aldı.Yazıçı burada cəmiyyətdəki kişi və qadınlar arasında bərabərsizliyə diqqət çəkmişdi. 

## Ölümü
Olimpiya de Quj 1793-cü ildə yazdığı "*Le trois urnes, ou le salut de la Patrie, par un voyageur aérien"* adlı əsərinə görə həbs edilmiş, 3 ay sonra isə noyabr ayının 3-də edam edilmişdir.

## İstinadlar
Aqessak

**Aqessak** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Şərqi Miyo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi  — Miyo.

INSEE kodu — 12002.

Kommuna təxminən Paris 530&nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 150&nbsp;km şimal-şərqdə Rodez isə 50&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 837 nəfər təşkil edirdi.

## Qalereya

Fayl:Château de Cabrières.jpg|Kabriyer qəsri
Fayl:Map commune FR insee code 12002.png|Kommunanın xəritəsi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Tovuz Şəhidlər Xiyabanı

**Tovuz Şəhidlər Xiyabanı** — Tovuz şəhərində Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olanların dəfn olunduğu məzarlıq.

Xiyaban 1992-ci ildə Tovuz şəhərində yaradılıb.

## A
* Abbasov Qoşqar Asim oğlu 1975 Yuxarı Öysüzlü, Çənlibel bölgəsi 
* Abbasov Kərim Musa oğlu 1971 Yuxarı Öysüzlü, Çənlibel bölgəsi 
* Abdullayev Ayaz İsmayıl oğlu 1972 Bozalqanı kəndi, Kəlbəcər rayonu 
* Abdullayev Nəriman Abdulla oğlu 1969 Abulbəyli kəndi, Ağdərə rayonu 
* Abulov Rəfael Qəzənfər oğlu 1972 Bayramlı kənd, Ağdərə kəndi 
* Axundov Zaur Valeh Oğlu 1971 Tovuz şəhəri, Sulutəpə zirvəsi

## B
* Bayramov Eyvaz Cəmşid oğlu 1971 Tovuz şəhəri, Füzuli bölgəsi
*Bədəlov Oktay Ələddin oğlu 27.10.1984 Tovuz şəhəri, Qubadlı bölgəsində şəhid olmuşdur

## C
* Cəfərov Akif Vəli oğlu 1954 Aşağı öysüzlü kəndi, Sulutəpə zirvəsi
 
## E
* Eminov Emin Qəzənfər oğlu 1971 Azaflı kəndi, Füzuli rayonu

## Ə
* Əliyev Həmid Fərhad oğlu 1971 Azaflı kəndi, Muncuqlu kəndi 
* Əliyev Müşviq Abbas oğlu 1974 Yuxarı Öysüzlü, Ağdam rayonu 
* Əliyev Elman Nəriman oğlu 1969 Bozalqanlı, Ağdam rayonu 
* Əliyev Ceyhun Ramiz oğlu 1967 Tovuz Şəhəri, Ağdam rayonu 
* Əliyev Hafiz Mustafa oğlu 1973 Bozalqanlı kəndi, Kəlbəcər rayonu 
* Əliyev İlham Cəbrayıl oğlu 1955 Tovuz şəhəri, Kəlbəcər rayonu
* Əmiraslanov Nağı Həsən oğlu (1973-1993)

## H
* Həsənov Hafiz Əsgər oğlu 1972 Tovuz Şəhəri, Ağdərə rayonu
* Hüseynov Fariz Əsəd oğlu 1974 Tovuz rayonu, Qaraxanlı kəndi. Ağdərə rayonu
 
## Q
* Qasımov İlham Qurban oğlu 1975 Tovuz şəhəri, Tərtər rayonu
 
## M

* Məmmədov Vüqar Allahverdi oğlu 1970 Tovuz şəhəri, Goranboy rayonu 
* Məmmədov Rövşən Əjdər oğlu 1966 Tovuz Şəhəri, Ağdam rayonu 
* Məmmədov Zəki Ibrahim oğlu 1965 Tovuz şəhəri, Əlibəyli kəndi
* Musayev Çingiz Binnət oğlu 1967 Tovuz rayonu Böyük Qışlaq kəndi-21.09.1992 Tovuz rayonu Qaralar kəndi.
* Musayev İsə Tofiq oğlu 1969 Aşağı öysüzlü kəndi, Tovuz Ağdam kəndi

## N
* Novruzov Mais Məmməd oğlu 1962 Tovuz şəhəri, Tərtər rayonu
 
## Həmçinin bax
* Şəhidlər Xiyabanı

## İstinadlar
Giriş təhlili

**Giriş təhlili**, təşkilatların, müəssisələrin və ya şəbəkələrin müxtəlif riskləri proaktiv və reaktiv şəkildə azaltmaqda kömək üçün kompüter tərəfindən yaradılan qeydlərin təhlili üçün istifadə olunan termindir. Qeydlər şəbəkə cihazları, əməliyyat sistemləri, tətbiqetmələr və hər cür ağıllı və ya proqramlaşdırıla bilən cihaz tərəfindən yayılır. Qeydlər fayllara yönəldilə bilər və diskdə saxlanıla bilər və ya şəbəkə axını kimi bir günlük kollektoruna yönəldilə bilər.
Yazılar, bir proqramın işlənməsi və ya istifadəçilərin axtarış sistemi kimi bir sistemlə necə qarşılıqlı əlaqədə olduqlarını başa düşmək üçün proqram təminatçıları tərəfindən tez-tez yaradılır. Giriş mesajının formatı və ya məzmunu həmişə tam sənədləşdirilə bilməz.
Əksər təşkilatlar və müəssisələrdən təhlükəsizlik və uyğunluq qaydalarının bir hissəsi olaraq məlumatların qeyd edilməsi və giriş təhlili aparmaq tələb olunur. Giriş təhlili problem diaqnozunu, həll müddətini azaltmağa və tətbiqlərin və infrastrukturun effektiv idarə olunmasına kömək edir.
Giriş təhlili komponentləri qurulmamış məlumatlardan əsas səbəblərini müəyyən etmək üçün tandemdə işləyir. Mütəmadi giriş təhlili müxtəlif risklərin azaldılmasına və qarşısını almağa kömək edir. Baş verənlərin, səbəbi və təsirləri təyin edən amillərin sübutlarını verir. Beləliklə, riskləri azaltmaq üçün əks tədbirlər və modellərin qurulmasına kömək edir.
Müvafiq mühitdə düzgün tətbiq olunarsa, günlük təhlilinin bir çox faydfası var. Təhlükəsizlik şüurunu artırır və uğursuz proseslərin, şəbəkə kəsilmələrinin və ya protokol pozulmalarının günlüklərin təhlili yolu ilə sürətli aşkarlanması mümkündür.Günlüklərin təhlili meyllərin müəyyənləşdirilməsinə kömək edir və giriş təhlili ilə məlumat arxivlərində saxlanılan məlumatlar axtarış funksiyaları və fəaliyyətinin yaxşılaşdırılmasına kömək edir.
Giriş təhlili ilə əlaqəli digər bir üstünlük, fərqli uzaq mənbələrdə genişlənə bilən dinamik məlumat axınını asanlaşdırmaqdır.
## Funksiyaları və texnologiyaları
Nümunə tanıma, gələn mesajları seçmək və fərqli şəkildə işləmək üçün nümunə kitabı ilə müqayisə etməkdir. Formallaşdırma mesaj hissələrini eyni formata (məsələn, ümumi tarix formatı və ya normallaşdırılmış IP ünvanı ) çevirmək funksiyasıdır.
Təsnifat və etiketləmə mesajları fərqli siniflərə sifariş etmək və ya sonradan istifadə üçün (məsələn, filtrləmə və ya göstərmək üçün) müxtəlif açar sözlər ilə etiketləməkdir. Korrelyasiya təhlili müxtəlif sistemlərdən mesaj toplamaq və bir hadisəyə aid bütün mesajları (məsələn, müxtəlif sistemlərdə zərərli fəaliyyət nəticəsində yaranan mesajlar: şəbəkə qurğuları, firewall, serverlər və s.) tapmaq texnologiyasıdır. Ümumiyyətlə xəbərdarlıq sistemləri ilə əlaqələndirilir. Giriş təhlili tez-tez tətbiq performansının idarə edilməsi (APM) və səhvlərin izlənməsi kimi digər analitik vasitələrlə müqayisə olunur. Onların funksionallığının çoxu aydın üst-üstə düşsə də, fərq prosesə köklənir. APM performansa diqqət yetirir və istehsalda çox istifadə olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Best Log Analysis Software
E.ə. 1338

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Tiya — Yuyanın qızı, firon III Amenofisin arvadı.

## İstinadlar
Yunes Belhanda

Youns Belhanda (Ərəbcə:يونس بلهندة, D. 25 fevral 1990, Avignon, Fransa doğumlu Mərakeşli milli futbolçu.

## Milli Komanda
Mərakeş formasını 50 dəfə geyinib və 4 qol atdı. Həmçinin milli komanda formasıyla 2012 Afrika Millətlər Kubokunda da mübarizə apardı. Mayın 2018-də o, Rusiya 2018 FİFA Dünya Kuboku üçün Mərakeş 23 nəfərlik heyətində təyin edilib. 2019 Afrika Millətlər Kubokunda çıxış edib,1 qol vurub.

## İstinadlar
Davıdov adası

**Lopi adası** (, ) — Aleut adaları qrupuna, Sıçovul adalarına daxil olan kiçik ada. Xvostov adasından şərqdə yerləşir.

Davıdov və ətrafında yerləşən Lopi, Piramid adaları ilə birlikdə qədim kalderanın bir hissəsidir.

Rus dənizçisi Qavriil Davidovun şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Artaşes sülaləsi

**Artaksiad Xanədanı**, və ya **Artaşes Xanədanı** (Ermənicə: **Արտաշեսյանների հարստություն** / *Artaşesyanneri harstutyun*), Eramızdan əvvəl 189 - Bizim eranın 1-ci illəri arasında Ermənistan torpaqlarını idarə etmiş sülalənin adıdır. Bu sülalə Arsax krallığı və Tiqran Krallığı adlı dövlətləri yaratmış və həmin dövlətləri idarə etmişdir.

## Sülalənin mənşəyi
Artaşes sülaləsi İran mənşəli Yevrandid sülaləsinin qolu idi.

## Hökmdarlar
Aşağıda bu xanədana məxsus olan hökmdarlar göstərilmişdir:

* I Artaksiad (I. Arsax), eramızdan əvvəl 189-160-cı illər. → Arsax Krallığını qurub idarə etmişdir. 
* I Artavazde, eramızdan əvvəl 160-149-cu illər → Arsax Kralı
* I Tigran, eramızdan əvvəl 
* 149-128-ci illər → Arsax Kralı
* II Artavazde, eramızdan əvvəl 128-95-ci illər → Arsax Kralı
* II Tigran (Böyük Tiqran), eramızdan əvvəl 95-55-ci illər → Tiqran Krallığını qurmuş və idarə etmişdir. 
* III Artavazde, eramızdan əvvəl 55-34 → Tiqran Kralı

III  Artavazde  zamanından sonra gələn xanədan mənsubları Tiqran Krallığının süqutundan sonra digər dövlətlərə vassallıq etmişdirlər.
Bunlar:

* II Artaksiad (II. Arsax), eramızdan əvvəl 30-20-ci illər → Parfiya  vassalı
* III Tigran, eramızdan əvvəl 20-6-cı illər → Romalıların vassalı
* IV Artavazde, eramızdan əvvəl 6-1-ci illər → Romalıların vassallı
* IV Tigran, eramızdan əvvəl 6-1-ci illər → Parfiya vassalı

## İstinadlar
Transonik sürət

**Transonik** — Aerodinamikada səs sürətindən aşağı və yuxarı olan sürətləri (təxmini olaraq Mach 0.8–1.2) müəyyənləşdirmək məqsədilə istifadə edilən termindir. Həmçinin gövdəsi səs divarını keçə bilən, ancaq əslində səs sürətindən aşağı sürətdə uçmaq üçün yaradılmış olan təyyarələrə transonik təyyarələr deyilir. North American F-86 Sabre buna nümunə göstərilə bilər.
Lopi adası

**Lopi adası** () — Aleut adaları qrupuna, Sıçovul adalarına daxil olan kiçik ada. Davıdov adasından şimal-şərqdə yerləşir.

Davıdov və ətrafında yerləşən Lopi, Piramid adaları ilə birlikdə qədim kalderanın bir hissəsidir.

## Mənmbə
* Bild aus dem Hubschrauber, links neben Khvostof und Pyramid
MiQ Proyekt 1.44

Mikoyan Gurevich Proyekt 1.44/1.42 MiG şirkəti tərəfindən Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri üçün istehsal edilmiş 5-ci nəsil havada üstünlüyü təmin etmək üçün nəzərdə tutulmuş olan təyyarə prototipidir. MiG-MFI adı ilə də tanınan təyyarənin NATO kod adı **Flatpack** olmuşdur.

MiG 1.44 birbaşa olaraq F-22 döyüş təyyarəsinə qarşı istehsal edilmişdir. Təyyarənin istehsalı zamanı əldə edilən məlumatlar Suxoy Su-47 təyyarələrinin istehsalı zamanı toplanılmış məlumatlar ilə birlikdə PAK FA layihəsində istifadə edilmişdir. PAK FA layihəsində bu təyyarə üçün istehsal edilmiş olan Lyulka AL-41F mühərrikindən istifadə edilməsi planlaşdırılır.

Avropanın ortaq təyyarəsi olan Eurofighter Typhoonun dizaynında bu təyyarənin dizaynından istifadə edilməsi fikri irəli sürülür. Çinin yeni nəsil təyyarəsi olan Shenyang J-XX adlı təyyarəsinin ortaya çıxmış olan şəkillərində də  Mig 1.44 ilə olan oxşarlıqları layihənin Çinə satılmış ola bilmə ehtimallarını artırır.

MFI”(*) layihəsi olaraq da tanınan MiG-1.42-nin ilk və tək prototipi 1999-cu ildə ilk uçuşunu həyata keçirmişdir. MiG-1.42 radarda çox balaca görüntü verən “stealth” çoxməqsədli hava müharibə təyyarəsi olaraq, Suxoy Su-27/Suxoy Su-35 təyyarələrinin yerini alması üçün dizayın edilmişdir. 2004-2006-cı illərdə xidmətə qəbul edilməsi planlaşdırılırdı. Rusların F-22, Dassault Rafale, E-2000 və Gripen təyyarələrinə qarşı əsas silahı hesab olunurdu. Hərəkət edə bilən eqzosları ilə “vektorial İtələmə Nəzarəti” (Thrust Vector Control) olan 5-ci nəsil Rusiya qırıcı təyyarələrinin ilkin nümayəndələrindən biridir. (MFI=Mnogo Funksionalni İztrebitel=Multi Functional Fighter/Çox Məqsədli Qırıcı)

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər