open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sisakan-i-Kotak

***Sisakan-i-Kotak*** — Azərbaycan Respublikası ərazisində olmuş qədim tarixi toponim, Qafqaz Albaniyası və Böyük Ermənistanın tərkibində olmuş tarixi Arsak vilayətinin on iki əyalətindən (havar) biri. Müasir dövrdə Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonu və qismən Cəbrayıl rayonunun ərazilərini əhatə edirdi.

Q. Qeybullayev, Qafqaz Albaniyası ərasizində müxtəlif formalarda bir neçə dəfə istifadə edilən*[[Sünik|Sisakan]]*, Şəki, Sakaşen/Şakaşen, Kusakan və Arsak toponimlərini həmin ərazilərdə yaşamış sak tayfasının adı ilə əlaqələndirir. Eyni zamanda, akademik N.Y.Marr da Sisakan toponimində sak etnoniminin olduğunu qeyd edir.

## Coğrafiyası

Sisakan-i-Kotak havarı Arsak vilayətinin cənubunda yerləşirdi. Havar, cənub-qərbdən Sünik vilayətinin Kovsakan havarı, qərbdən Sünik vilayətinin Baxk havarı, mial-qərbdən Sünik vilayətinin Haband havarı, şimaldan Arsak vilayətinin Myus-Haband havarı, şimal-şərqdən Arsak vilayətinin Paçkank havarı, şərqdə Paytakaran vilayətinin Vardanakert havarı, cənubdan isə Paytakaran vilayətinin Alevan havarı ilə sərhədlənirdi.

Sisakan-i-Kotak havarının cənub və cənub-şərq sərhədləri Araz çayı boyunca, şimal şərq sərhəddi isə İşxanaget çayı (müasir adı Quruçay) boyunca keçirdi.

Sisakan-i-Kotak, Haband və Myus-Haband havarlarının ərazilərinin kəsişdiyi yerdə Dizapayt dağı (müasir adı Ziyarət dağı) və Katarovəng monastırı yerləşirdi.

## İstinadlar
Atalar Günü

**Atalar Günü** () — Ataların şərəfinə hər il keçirilən bayramdır. İyun ayının 3-cü həftəsində qeyd olunur.

## Tarixi
ilk dəfə ABŞ-da 19 iyun 1910-cu ildə qeyd olunub. Bu bayramın yaradılmasının təşəbbüskarı Vaşinqton ştatının Spokane şəhərində yaşayan xanım Dodd olmuşdu (1882–1978) . O, atasına və onun vasitəsilə Amerikada uşaq tərbiyəsi ilə məşğul olan bütün qayğıkeş atalara minnətdarlığını bildirmək istəyirdi. Bir cox ölkədə bu bayramı fərqli tarixlərdə keçirirlər.

## Həmçinin bax
* Analar Günü
* Beynəlxalq Qadınlar Günü
* Ümumdünya Su Günü
* Beynəlxalq Kişilər Günü
* Beynəlxalq Ailə Günü

## İstinadlar
Güləsər İsmayılova

**Güləsər İsmayılova** - (Bakı, Azərbaycan, 2 fevral 2006) — azərbaycanlı peşəkar qadın futbolçu. Azərbaycan Yüksək Qızlar Liqasında çıxış edən "Araz-Naxçıvan" klubunun, həmçinin Azərbaycanın qadınlardan ibarət U19 millisinin qapıçısı.

## Həyatı və Karyerası
2022-ci illərdə artıq "Fidan" klubunda uğurlu çıxışına davam edirdi.

2023-cü ildə peşəkar karyeraya "Neftçi" klubunda başladı.

2024-cü ildən etibarən "Araz-Naxçıvan" klubunda çıxış etməyə başladı.

## Milli Karyerası
2020-ci ildən U17 millisində çıxış etməyə başladı. 2023-ci ildən U19 Millisində çıxış etməyə davam etdi.

## İstinadlar
Su Muzeyi (Gifu)

– Yaponiyanın Gifu prefekturasının eyniadlı şəhərində yerləşən su muzeyi.

## Tarixi
Muzeyin yerləşdiyi bina 1930-cu ildən 1960-cı illərə qədər Gifu şəhərinin su təchizat sistemi üçün mühərrik otağı istifadə olunmuşdur. Mühərrik otağı 2002-ci ildə su muzeyinə, nasos otağı isə 2005-ci ildə öyrənmə mərkəzinə çevrilmişdir.

## Yerləşməsi
Muzey Naqara çayının sol sahilində, Kaqamiiva su mənbəyinin yaxınlığında tikilmişdir.

## Xüsusiyyətlər
Naqara çayından yığılmış daşlardan tikilmiş muzey binası 2001-ci ildə yaxınlıqda yerləşən Su Təcrübəsi Öyrənmə Mərkəzi (keçmiş nasos otağı) ilə birlikdə maddi mədəni mülk elan olunmuşdur. Binanın uzunluğu 19,3 metr, eni 10,5 metrdir.

Muzeydə su təchizatının tarixi haqqında məlumat verilir, nasoslar, debimetrlər və digər su təchizatları, eləcə də, Kaqamiiva su mənbəyinin modeli, Kinka dağının topoqrafik xəritəsi sərgilənir. Muzeyə giriş pulsuzdur.

## İstinadlar
Misirli Avraam

**Minuflu Avraam** və ya **Misirli Avraam** () — zahid, rahib, kopt müqəddəsi. Anım günü 21 maydır. O, əslən Nil deltasında yerləşən Minufdan olmuş, valideynləri xristian olmuş, cəmiyyətdə yüksək mövqe tutmuşdur. Yetkinlik yaşına çatdıqdan sonra Axmimə getmiş və 23 yaşında Səssiz Aqafonun tələbəsi olmuşdur. Onun iştirakı ilə bəzi hekayələr "*[[Misir atalarının kəlamları]]*"na daxil edilmişdir.

## İstinadlar
Alper

**Alper** — türk adı.

* Alper Canıgüz — yazıçı.
* Fikrət Alper — Türk musiqiçi və müğənni.
* Tuğçe Alper — Türk müğənni.
* İsmail Alper Coşkun — Türkiyənin Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2012–2016).
Berqamo Universiteti

**Berqamo Universiteti** — İtaliyanın Berqamo şəhərində yerləşən İtalyan dövlət universiteti.

## Tarixi
11 dekabr 1968-ci ildə Xarici Dillər və Ədəbiyyat İnstitutu kimi yaradılmışdır və yeddi fakültə, üç kampus və qırx bir kursdan ibarətdir.

1990-cı ildə universitetin adı Berqamo Tədqiqat Universiteti olaraq dəyişdirildi. Bu illər ərzində universitet Berqamo şəhərinin bəzi tarixi binalarının bərpasında mühüm rol oynamışdır.

Qısa müddətdən sonra Universitetdə əsaslı dəyişikliklər baş verdi. 1992-ci il noyabrın 1-də Universitet dövlət qurumuna çevrildi və adı Berqamo Universiteti oldu.

## Akademik strukturu
Universitet bakalavr, magistratura və doktorantura dərəcələri təklif edir.

### Fakültələri
 
* Hüquq fakültəsi
* Mühəndislik və Tətbiqi Elmlər fakültəsi
* İdarəetmə, İnformasiya və İstehsalat fakültəsi
* Ədəbiyyat, Fəlsəfə və kommunikasiya fakültəsi
* Xarici dillər, Ədəbiyyat və Mədəniyyət fakültəsi
* Biznesin İdarəetməsi fakültəsi
* İqtisadiyyat Elmləri fakültəsi
* Humanitar və Sosial Elmlər fakültəsi

Bəzi fakültələrdə tədris ingilis dilində keçirilir. Berqamo Universiteti altı doktorantura dərəcəsi təklif edir.

## Reytinqləri

Berqamo Universiteti təkcə milli səviyyədə tanınmır. Times Higher Education reytinqində universiteti dünyanın ən yaxşı 500 universiteti və dünyanın ən yaxşı 100 gənc universiteti sırasına daxil etmişdir.

## Kampusları

File:Sede del Rettorato, Via Salvecchio, Bergamo. Veduta dell'ingresso principale.jpg|Salvecchio Kampusu. Rektorluğun və Xarici Dillər, Ədəbiyyat və Kommunikasiya Departamentinin əsas girişi.
File:Sede di Piazza Rosate, veduta del cortile interno.jpg|Rosate Kampusu
File:Sede di Sant'Agostino, veduta del chiostro interno.jpg|Keçmiş Müqəddəs Avqustin Monastırı, indiki Müqəddəs Avqustin Kampusu, İnsan və Sosial Elmlər bölməsi
File:Cloister of the University of Bergamo. Italy.jpg|Cloister of the University of Bergamo
File:Dalmine. Facoltà di Ingegneria. Edificio B, veduta della facciata.jpg|Berqamo Universitetinin monastırı
File:Bergamo. Dipartimento di Lettere e Filosofia. Ex Collegio Baroni, veduta esterna.jpg|İncəsənət və Fəlsəfə Departamenti
File:Bergamo. Dipartimento di Scienze aziendali, economiche e metodi quantitativi. Sede di Via dei Caniana, veduta esterna.jpg|Kaniana kampusu. İqtisadiyyat və Biznesin İdarə Edilməsi və Hüquq Departamenti.


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bergamo University website
Akademik kapital

Sosiologiyada  **akademik kapital** () — insanın təhsilinin və digər akademik təcrübələrinin cəmiyyətdə yer qazanmaq üçün istifadə oluna biləcək potensialıdır. Digər kapital formaları (sosial, iqtisadi, mədəni) kimi, akademik kapital da bir faktordan — ölçülmüş təhsil müddətindən asılı deyil, əksinə, bir çox müxtəlif amillərdən ibarətdir.

## Dərəcəsi
Akademik kapitalı ölçmək üçün vahid üsul olmasa da, dünya üzrə tədqiqatçılar fərdin akademik kapitalını ölçmək üçün araşdırmalar aparırlar. Tədqiqatçıların akademik kapitalı ölçməyə çalışdıqları bəzi üsullar aşağıdakılardır:

* Təhsil illəri
* Nəşrlərin sayı
* Müəllimlik təcrübəsi
* Bir insanın peşəkar şəbəkəsinin gücü
* Akademik mübadilələrin sayı (məsələn, Fulbrayt təqaüdləri)
* Tədqiqat təcrübəsi

## İstinadlar
Kalta-Minar

**Kalta-Minar** (özb. Kalta Minor)  — Xivədə İçan-Kala sitadelinin ərazisində yerləşən yarımçıq minarədir.
Məhəmmədəmin xan mədrəsəsinin sağında yerləşir və bəzən onun bir hissəsi hesab olunur.

Kalta Minar adı özbək dilindən *qısa minarə* kimi tərcümə olunur.
## Tarixi
Kalta-Minar Xivə xanlığının xanı Məhəmmədəmin xan tərəfindən müsəlman dünyasının ən böyüyü və ən hündürü minarəsi kimi yaradılmışdır.
Onun planına görə, minarənin hündürlüyü 70-80 metr olmalı, diametri yüksəldikcə kəskin şəkildə azalmalı idi ki, bu da minarəni daha davamlı edəcəkdi.
Onun təməlinin diametri 14,2 metrdir.

Tikintisinə 1852-ci ildə başlanılır və 1855-ci ildə minarənin hündürlüyü 29 metrə çatanda gözlənilmədən tikinti dayandırılır.
Xivəli tarixçi və yazıçı Agahinin yazdığına görə, tikintinin təşəbbüskarı, Seraxs yaxınlığında türkmənlərlə döyüşdə həlak olan Məhəmmədəmin xanın 1855-ci ildə vəfat etməsi səbəbindən tikinti başa çatmamışdır.

1996-1997-ci illərdə Özbəkistanın tarixi memarlıq abidələrinin yenidən qurulması üzrə genişmiqyaslı kampaniya çərçivəsində və Xivə şəhərinin 2500 illik yubileyi münasibətilə minarə əsaslı şəkildə bərpa edilib.
Bərpa zamanı, xüsusən də nadir naxışlar və yazılar bərpa edilib.
Kalta-Minar məhz natamamlığına, eləcə də özünəməxsus dekorasiyasına görə məşhurdur.
Bu, tamamilə şirli kaşı və mayolika ilə örtülmüş yeganə minarədir.
Kaşılarda tünd yaşıl, mavi və ağ rənglər üstünlük təşkil edir, bəzi naxışlar firuzəyi rəngdədir.
Minarənin bayır divarlarında indi yalnız fars dili üçün istifadə edilən nəstəliq xətti ilə yazılar vardır..

## Qalereya

File:Uzbekistan 2007 042 Kalta minor Khiva.jpg| Kalta-Minar və Məhəmmədəmin xan mədrəsəsi
File:Xiva kalta minor.jpg|Kalta Minarın görünüşü
File:Кальта-Мина.jpg|1984 -cü ildə minarə
File:Stamps of Uzbekistan, 2003-01.jpg|Özbəkistanın poçt markasında 2003

## İstinadlar
Gerhard Ertl

**Gerhard Ertl** () — alman kimyaçısı, Fritz Haber İnstitutunun [Almaniyada] Maks Plank Cəmiyyətinin rəhbəri (1986–2004 il), fəxri professor, Kimya üzrə Volf mükafatı laureatı (1998 il), 2007-ci il Kimya üzrə "Bərk səthlərdəki kimyəvi proseslərlə əlaqəli tədqiqatlarına görə" Nobel Mükafatı.

## Bioqrafiyası
Gerhard Ertl 10 oktyabr 1936-cı ildə Ştutqartda anadan olub. 1955–1957-ci illərdə Ştutqart Texniki Universitetində, 1957–1958-ci illərdə Paris Universitetində  və 1958–1959-cu illərdə Münhen Lüdviq Maksimilian Universitetlərində təhsil alıb.

Fəlsəfə doktoru adına layiq görüldükdən sonra 1965–1968-ci illərdə Münhen Texniki Universitetində assistent və müəllim kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1968–1973-cü illərdə Gerhard Ertl Hannover Texniki Universitetində professor və direktor olub. O, həmçinin 1973–1986 illərdə Münhendəki Lüdviq Maksimilian Universitetinin Fiziki Kimya İnstitutunun professoru olub. 1970–1980-ci illərdə alim Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda, Viskonsin-Milvaukee Universitetində və Berklidəki Kaliforniya Universitetində mühazirələr oxuyub. 1986-cı ildə Berlin Azad Universitetində və Berlin Texniki Universitetində professor olmuşdu. 1986-cı ildə Gerhard Ertl 2004-cü ilə qədər rəhbərlik etdiyi Maks Plank Cəmiyyətinin Fritz Haber İnstitutunun direktoru vəzifəsini keçdi.1996-cı ildə Berlin Humboldt Universitetinin də professoru olmuşdu.

## Elmi araşdırmaları
Gerhard Ertl ammonyakın dəmir üzərində katalitik sintezinin molekulyar mexanizmini (Haber-Bosch prosesi) və palladiumda dəm qazının katalitik oksidləşməsini ətraflı öyrənmişdir. O, platin səthlərində vibrasiya reaksiyalarının mühüm hadisəsini kəşf etdi və ilk dəfə olaraq fotoelektron mikroskopdan istifadə edərək reaksiya zamanı baş verən səthin strukturunda və örtüyündə baş verən vibrasiya dəyişikliklərinin şəkilini çəkdi.

## Mükafatları və titulları
1998-ci ildə -Kimya üzrə Volf Mükafatı (G. Ertl 1998-ci ildə Berkli Kaliforniya Universitetindən Qabor Samorja ilə bölüşdüyü "Ümumilikdə elm sahəsinə səthüstü və xüsusən də tək kristal səthdə heterogen katalitik reaksiyaların əsas mexanizmlərini aydınlaşdırılmasına xüsusi töhfələr verdiyinə görə")

2007-ci ildə — Kimya üzrə Nobel mükafatı (Bərk səthlərdə kimyəvi proseslərin öyrənilməsinə görə).

"Leopoldina" Alman Təbiətşünaslar Akademiyasının üzvü (1986 il),

Papa Elmlər Akademiyası (2010),

Avstriya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (2001 il),

ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının xarici üzvü  (2002 il),

Rusiya Elmlər Akademiyasının üzvü  (2011 il).

## Maraqlı faktlar
2011/2012-ci tədris ilində Gerhard Ertlin şərəfinə Əsas Elmlər (Kimya) üzrə Beynəlxalq Olimpiada keçirilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kəraçi Universiteti

**Kəraçi Universiteti** () — Pakistanın ən böyük universitetlərindən biridir.

## Tarixi
Pakistanın Sind əyalətinin Karaçi şəhərindəki sosialyönümlü və tədqiqat universitetidir, elm və texnologiya, tibb və sosial elmlər sahəsində böyük nüfuza malik olan universitetdir. Kəraçi Universitetindədə 893 fakültə, 9 institut, 53 tədris şöbəsi və 19 tədqiqat mərkəzi var. Həmçinin bu universitetdə 2500 işçi çalışır.

## Həmçinin bax
* Pakistan
* Kəraçi
* Əbdül Qadir Xan

## İstinadlar
Fulbrayt proqramı

**Fulbrayt proqramı** (), **Fulbrayt — Heys proqramı** da daxildir () &nbsp;— 1946-cı ildə əsası qoyulmuş, keçmiş Arkanzas senatoru Ceyms Uilyam Fulbrayt tərəfindən irəli sürülən və Dövlət Departamenti tərəfindən maliyyələşdirilən, Birləşmiş Ştatlar və digər ölkələrin vətəndaşları arasında mədəni və akademik əlaqələri gücləndirmək üçün təhsil qrantı proqramıdır.

ABŞ hökuməti tərəfindən maliyyələşdirilən ən böyük beynəlxalq təhsil mübadilə proqramı olan Fulbrayt Proqramı Birləşmiş Ştatlar və digər ölkələrin xalqları arasında qarşılıqlı anlaşmanı yaxşılaşdırmaq üçün yaradılmışdır. Bu məqsədə nail olmaq üçün Fulbrayt Proqramı öz elmi potensialı və liderliyi ilə seçilən 300 000-dən çox iştirakçıya digər ölkələrdəki siyasi, iqtisadi və mədəni təşkilatların işləri ilə tanış olmaq, fikir mübadiləsi aparmaq və dünya xalqlarının ümumi mənafeyi naminə birgə layihələrə başlamaq. Fulbrayt Proqramı ABŞ Dövlət Departamentinin Təhsil və Mədəniyyət Məsələləri Bürosu tərəfindən idarə olunur. Proqramın başlanğıcından bəri 46,800 xarici alim ABŞ universitetlərində tədqiqat aparıb və ya dərs deyib və 45,200-dən çox ABŞ alimi xaricdə oxşar fəaliyyətlər həyata keçirib. Hər il Fulbrayt Proqramı digər ölkələrdən ABŞ-yə gələn alimlərə təxminən 800 qrant verir. Fulbrayt Proqramı hazırda dünyanın 155 ölkəsində fəaliyyət göstərir.

Fulbrayt Proqramının əsas maliyyə mənbəyi ABŞ Konqresinin Dövlət Departamentinə ayırdığı illik vəsaitdir. Xarici ölkələrdə və ABŞ-də iştirak edən hökumətlər və ev sahibliyi edən universitetlər də ya xərcləri bölüşdürməklə, ya da dolayısı ilə müəllimlərin maaşlarının artırılması, təhsil haqqının ödənilməsi və ya universitetdə mənzillə təmin olunmaqla proqrama maliyyə yardımı göstərirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* U.S. Department of State Fulbright Website, the program's sponsor
* Fulbright–Hays information, U.S. Department of Education
* Fulbright Scholar Program, grants for university and college faculty, administrators and professionals
* Fulbright Teacher Exchange Programs, K–12 Teacher Exchange
* Fulbright Foreign Student Program in USA
* US Bureau of Educational & Cultural Affairs: International Exchange Alumni
* Fulbright Scholar Directory
* US Student Program
Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin sədrlərinin siyahısı

**Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin sədrlərinin siyahısı** — 28 aprel 1920-ci ildən sonra ölkədə sovet rejimi bərqərar olmuşdur, bu vaxtdan başlayaraq Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin sədrləri bu siyahıda göstərilib. Bu məqalədə Azərbaycanın Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin sədrləri (müxtəlif dövrlər və müxtəlif titullarla) sıralanmışdır.

## Siyahı

## Qeydlər

## İstinadlar
Polis Muzeyi (Ankara)

**Polis Muzeyi** — Türkiyənin Ankara şəhərində muzey. Ankaranın Çankaya ilçəsində 9 aprel 2021-ci ildə Ümumi Təhlükəsizlik Müdirliyinin Sosial Xidmətlər və Sağlamlıq şöbəsinin tərkibində özəl muzey olaraq yaradılmışdır.

## Tarixi
ilk Polis Muzeyinin açılışı 1911-ci ildə, Osmanlı dövründə, Dersaadet (İstanbul) Polis məktəbinin tərkibində planlaşdırılmışdır. Lakin müharibə şəraiti ilə əlaqədar iş dayandırılmışdır. Sənədlər və qeydlər araşdırıldıqda 1917-ci ildə toplanan paltar və avadanlıqlar İstanbul Baş Müdirlük idarəsində sərgiləndiyi bilindi.

9 aprel 2021-ci ildə Təhlükəsizlik, Sosial Xidmətlər və Səhiyyə Baş İdarəsi nəzdində ilk dəfə özəl muzey statusu ilə Türkiyədə Polis Muzeyi açıldı.

## Sərgi salonu
Muzeydə Polis təşkilatının Osmanlı İmperatorluğundan günümüzə qədər keçdiyi mərhələlər, polisin ölkənin daxili təhlükəsizliyini təmin edərkən cinayətlə mübarizədə etdiyi üsullar, baş verən hadisələr və istifadə etdikləri avadanlıqlar sərgilənir.

## Kolleksiyası
Muzey 6 hissədən ibarətdir. Türk polisinin tarixdəki yerinin izah edildiyi muzeyin A, B və C sərgi sahələrində qədim geyimlər, Osmanlı polisinin uniformaları, Osmanlı polis bölmələrinin maketləri, polis tarixinin xronologiyası, mühüm polis funksiyaları təqdim olunur. Türk ədəbiyyatında xidmət edən zabitlər, onlar haqqında kitablar, ilk barmaq izi və silahlar sərgiyə daxildir.

Bundan əlavə, muzeydə 56 tarixi və müasir formalar, silikon manekenlər, aksesuarlar, diorama modelləri, sənədli filmlər, animasiyalar, tarixi və müasir polis motosiklları, polis avtomobilləri və polis helikopterləri nümayiş etdirilir.

Muzeyin D hissəsində cinayətkar və bomba zərərsizləşdirmə sahələri, polis itləriylə tanışlıq, yol hərəkəti qaydalarının öyrədilməsi üçün nəzərdə tutulmuş sahə, polis kitabxanası və sosial sahələr və suvenir satışı bölməsi var.

E bölməsində xidməti vəzifələrini yerinə yetirərkən həyatını itirmiş polis əməkdaşlarının şəxsi polis ləvazimatları, uniformaları, əşyaları və etiketləri, tarixi sənədlər, tarixi fotoşəkillər və xarici dövlət polis təşkilatlarından hədiyyələr yer alıb.

F bölməsində zirehli polis maşınları açıq sahədə sərgilənir.

## İş vaxtı
Muzey bazar ertəsi, çərşənbə axşamı, çərşənbə, cümə axşamı, cümə və şənbə günləri saat 10:00-dan 17:00-a qədər acıqdır.

## Qallereyası


Şəkil:Tarihi Polis Uniformalari.jpg|
Şəkil:Polis Müzesi 06.jpg|
Şəkil:Polis Müzesi 05.jpg|
Şəkil:Polis Müzesi 08.jpg|
Şəkil:Polis Müzesi 03.jpg
Şəkil:Polis Müzesi 04.jpg
Şəkil:Polis Müzesi 07.jpg


## İstinadlar
Musa Şəhəvat

**Musa Şəhəvat** (*tam adıː Musa Əbu Məhəmməd;*  d. VII əsrin II yarısı - ö. 728/729) — Mədinə şəhərində yaşamış Azərbaycan şairi; Azərbaycan şairi İsmayıl ibn Yəsarın qardaşı.

## Haqqında
Musa Şəhəvat Azərbaycanın erkən orta əsr şairlərindən biridir. Onun həyatı əsasən Mədinə şəhərində keçsə də, əslən Azərbaycandan olduğu üçün tez-tez Təbrizə səfər etmişdir. Mədinə ilə yanaşı Şam şəhərində də yaşamışdır. "Şəhəvat" ləqəbi ilə tanınsa da onun künyəsi Əbu Məhəmməd idi. O İsmayıl ibn Yəsarın qardaşıdır. Orta əsr qaynaqlarında və M. Tərbiyətin “Danişməndani-Azərbaycan” kitabında Musa Şəhəvatdan qısaca bəhs edilir. Filoloq ibn Qüteybənin ( 828-889 ) və məşhur ərəb tarixçisi ət-Təbərinin ( 838-923 ) əsərlərində onun şeirlərindən nümunələr verilmişdir.

İsfahani "Əɬ-Əğani kitabında yazırː 
İbn Əl-Kələbi onun ləqəbi barədə belə yazırː 

Həmin şeirdə belə qeyd olunurduː
Onun həyatı ilə bağlı o qədər də geniş məlumat yoxdur. Hicri tarixi ilə 110-cu ildə, miladi təqviminə əsasən 728/729-cu ildə vəfat etmişdir.

## Yaradıcılığı
Yaradıcılığında sosial satira güclüdür, rüşvətxor qaziləri və zülmkar valiləri, Əməvi xəlifəsi Yəzidi həcv etmişdir. Didaktik şeirlərində yüksək insani keyfiyyətlər tərənnüm olunur. Ərəb dilində yazdığı əsərlərin bir hissəsi dövrümüzədək gəlib çıxmışdır. Lirik şeirlər də yazmışdır.

## İstinadlar
Volkani Mərkəzi

**Kənd Təsərrüfatı Tədqiqat Təşkilatı – Volkani Mərkəzi** () — İsrailin kənd təsərrüfatı üzrə əsas tədqiqat və inkişaf təşkilatı. Qurucusu İtsak Elazari Volkaninin adını daşıyır.

## Tarixi

Volkani Mərkəzi 1921-ci ildə Ben Şemen fermasında İtsak Elazari Volkani tərəfindən tədqiqat stansiyası kimi yaradılmışdır. O, 1951-ci ilə qədər təşkilata rəhbərlik etmişdir. 1932-ci ildə təşkilatın laboratoriyaları və ofisləri Tel-Əviv şəhərinə köçürülmüşdür. 1932-ci ildə təşkilatın baş qərargahı Rehovot şəhərinə köçmüşdür. 1942-ci ildə təşkilat tərəfindən yaradılmış institut kənd təsərrüfatı üzrə dərslər keçirməyə başlamışdır.

## Xüsusiyyətlər
Təşkilatın mərkəzi kampusu Rişon-le-Sion şəhərində yerləşir və İsrail Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə ev sahibliyi edir. Təşkilat bir neçə institutu özündə birləşdirir: Aqro-Nanotexnologiya Mərkəzi; Botanika İnstitutu; Zoologiya İnstitutu; Su, Torpaq və Ətraf Mühit İnstitutu; Aqromühəndislik İnstitutu; Gilat Tədqiqat Mərkəzi; Neve Yaar Tədqiqat Mərkəzi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Əlavə kapital

**Əlavə kapital** — dövriyyədənkənar aktivlərin, büdcədən dövriyyə vəsaitlərinin artırılmasına yönəldilmiş vəsaitlərin, habelə müəssisənin öz kapitalına digər gəlirlərin (məsələn, bağışlanmış əsas vəsaitlərin) əlavə qiymətləndirilməsinin məbləği.

Əlavə kapital balansın aşağıdakı elementlərdən ibarət öhdəlik maddəsidir:

* səhm haqqı — şirkətin səhmlərinin satışı ilə nominal dəyəri arasındakı fərq;
* məzənnə fərqləri — nizamnamə kapitalının xarici valyutada payının ödənilməsi zamanı yaranan fərqlər;
* əsas vəsaitlərin yenidən qiymətləndirilməsi zamanı fərq əsas vəsaitlərin dəyəri dəyişdikdə fərqdir.

Əlavə kapital dedikdə müəssisənin öz vəsaitləri nəzərdə tutulur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Capital Surplus
Kapitalın orqanik tərkibi

Marksist iqtisadi nəzəriyyədə **kapitalın orqanik tərkibi** — sabit nisbət (c) və (v) kapital. Daimi kapitalın payı nə qədər çox olarsa, kapitalın üzvi tərkibi bir o qədər yüksək olar. Kapitalın üzvi tərkibi artmağa meyllidir. Bu, kapitalın daimi hissəsinin artımı hesabına baş verir. Daimi kapitalın payı texnoloji tərəqqi, texnologiyanın təkmilləşdirilməsi, sənayenin avtomatlaşdırılması, robotlaşdırılması və kompüterləşdirilməsi hesabına artır.

Kapitalın daimi hissəsinin artması dəyişən kapitalın payının azalmasına səbəb olur. Nəticədə işçi qüvvəsinə tələbin azalması və işsizliyin artması müşahidə olunur. Digər tərəfdən, kapitalın üzvi tərkibinin artması mənfəət dərəcəsinin azalmasına səbəb olur. Beləliklə, kapitalist istehsalının ziddiyyətli xarakteri üzə çıxır. Bir tərəfdən mənfəət güdərək sahibkarlar əmək məhsuldarlığını artırır və texniki tərəqqiyə töhfə verir, digər tərəfdən əmək məhsuldarlığının artması mənfəətin sürətini azaldır və işsizliyin artmasına səbəb olur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*Anwar Shaikh, **"Organic Composition of Capital"** http://www.anwarshaikhecon.org/sortable/images/docs/publications/political_economy/1986/6-pal4.pdf
*Anwar Shaikh and Ahmet Tonak, *Measuring the Wealth of Nations*. Cambridge University Press.
*Angelo Reati, "The Rate of Profit and the Organic Composition of Capital in the Post-1945 Long Wave: The Case of British Industry from 1959 to 1981". *Review [of the Fernand Braudel  Centre]*, Volume IX, Number 4, Spring 1986.
*Ramin Ramtin: *Capitalism and Automation&nbsp;– Revolution in Technology and Capitalist Breakdown*. Pluto Press, London, Concord Mass. 1991.
*Angelo Reati, "The Rate of Profit and the Organic Composition of Capital in West German Industry from 1960 to 1981", *Review of Radical Political Economics*; 18(1/2), Spring/Summer 1986, pages 56–86.
*Christian Girschner, *Die Dienstleistungsgesellschaft. Zur Kritik einer fixen Idee*. Kőln: PapyRossa Verlag, 2003.
Kapitalın intensivliyi

**Kapitalın intensivliyi** — əmtəənin özünün dəyərinə və digər istehsal amillərinin, xüsusən də əməyin dəyərinə nisbətdə əmtəə istehsalında istifadə olunan kapitalın dəyəri. İstehsal prosesi çərçivəsində (həm mikro, həm də makro səviyyədə) kapitalın intensivliyi səviyyəsini kapitalla əmək arasındakı nisbət kimi, yəni izokvant boyunca nöqtələr toplusu kimi qiymətləndirmək olar.

## Kapitalın intensivliyi və iqtisadi artım
Maşın və alətlərdən istifadə əməyin səmərəliliyini artırır, buna görə də kapital intensivliyinin artması (kapitalın dərinləşməsi adlanır, yəni kapital-əmək nisbətinin artması) əmək məhsuldarlığını artırır. Uzunmüddətli perspektivdə daha çox istehsal kapitalı olan cəmiyyətlər daha yüksək həyat standartlarına malik olurlar.

Avstriya məktəbi hesab edirdi ki, hər hansı bir sənayenin kapital tutumu onda qəbul edilən dairəvi istehsal üsulu və istehlakçı tələbi ilə müəyyən edilir.

Solou öz hesablamalarına əsaslanaraq iddia edirdi ki, iqtisadi artım kapital və əməyin kəmiyyət və keyfiyyəti ilə deyil, əsasən texniki tərəqqi (məhsuldarlığın artımı) hesabına təmin edilir. Harvard Universitetinin 2000-ci ildə Amerika İqtisadiyyat Assosiasiyasının prezidenti Deyl Yorgenson yazır:

Qrilixes və mən göstəririk ki, kapitalın və əməyin keyfiyyətindəki dəyişikliklər və investisiya mallarının keyfiyyəti Solow qalıqlarının çoxunu izah edir. Hesab edirik ki, kapital və əmək 1945-1965-ci illər arasında artımın 85 faizini təşkil edib və yalnız 15 faizini məhsuldarlığın artımına aid etmək olar... Həmçinin Kuznets və Soloun yanaşmalarına əsaslanan əvvəlki məhsuldarlıq tədqiqatlarının birdən-birə köhnəlməsinə səbəb oldu.

## İstinadlar
Canıbəy xan Şamlı

**Canıbəy xan Şamlı** (; ) — I Səfi (1629–1642) və II Abbas (1642–1666) dövrlərində Səfəvilər dövlətində eşikağasıbaşı və qorçubaşı.

Qızılbaşların Şamlı tayfasından olan Canıbəy xanın ilkin həyatı haqqında məlumat yoxdur. Adam Oleari onu "kəndli oğlu" adlandırır və əlavə edir ki, Canıbəy I Abbasın (1588–1629) dövründə şahın "təvazökar qulluqçusu" olub.

Canıbəy xan 1645-ci il oktyabrın 15-də öz tərəfdarları və tayfasının digər üzvləri ilə birlikdə II Abbasın anasının təhriki ilə öldürülüb.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
*
Deyl Yorgenson

**Deyl Ueldo Yorgenson** (; МФА ;  ) — amerikalı iqtisadçı. Fəlsəfə doktoru (1959), Harvard universitetinin professoru. ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının (1978) və Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinin (1998) üzvü.

## Əsas əsərləri
* Müharibədən sonrakı ABŞ İqtisadi İnkişafı, (*Postwar U.S. Economic Growth*, 1995);
* Ekonometrik ümumi tarazlığın modelləşdirilməsi, (*Econometric General Equilibrium Modeling*, 1998).

## İstinadlar
Peer-to-peer

**Peer-to-peer** və ya **P2P** — iki və ya daha çox müştəri arasında verilənlərin ötürülməsi üçün istifadə edilən verilənlərin ötürülməsi protokolu.

## İstinadlar
Forvo

**Forvo.com**&nbsp;— dünyanın ən çox yayılmış ya da istifadə olunan dillərindən olan sözlərin tələffüzü ilə audio faylları (MP3; HTML5 üçün .ogg) ehtiva edən vebsayt.

Sayt 2008-ci ilin yanvarında Forvo Media SL tərəfindən açılıb və hazırda rus dili də daxil olmaqla bir neçə dildə interfeysə malikdir (ru.forvo.com). Sayt tələffüzlərin ən böyük toplusudur. Sözlər və tələffüzlər könüllüdür və ödənişsizdir, ona görə də Vikipediya kimi Forvo da onlayn könüllülük formasıdır (lakin saytın məzmunu pulsuz deyil: o, kommersiya istifadəsini qadağan edən CC BY-NC-SA altında lisenziyalıdır)

## İmkanları
Bu resurs sizə imkan verir:

qeydiyyat olmadan:

* yerli danışan(lar) tərəfindən danışılan hər hansı qeydə alınmış sözü (bəlkə bir neçə versiyada) dinləmək;

əlavə olaraq (pulsuz) qeydiyyatla

* tələffüzlərin MP3 fayllarını yükləyin;
* dilini göstərən boşluqlar da daxil olmaqla 40 simvoldan çox olmayan yeni sözlər (ibarələr) əlavə etmək;
* başqalarının tələffüzünü qiymətləndirmək;
* digər istifadəçilərdən mesaj göndərmək və qəbul etmək;
* yeni sözləri (ibarələri) özünüz tələffüz edin (Adobe Flash üçün plaqinin istifadəsini tələb edir);
* artıq kiminsə danışdığı sözlərin (ibarələrin) öz tələffüzünü əlavə edin;
* dil və ya dialekt əlavə etmək istəyi ilə sayt tərtibatçıları ilə əlaqə saxlayın.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт проекта
* 
* 
*
Kapitalın dərinləşməsi

**Kapitalın dərinləşməsi** (kapital-əmək nisbətinin artımı)&nbsp;— iqtisadiyyatda bir işçiyə düşən kapitalın miqdarının artdığı vəziyyət. Kapitalın dərinləşməsi kapitalın dəyərinin əməyin və bütövlükdə istehsal məhsulunun maya dəyərinə nisbətinin artması ilə müşayiət olunur, yəni kapital tutumunun artması ilə müşayiət olunur. Kapitalın dərinləşməsi çox vaxt əmək saatı üçün kapital ehtiyatının dəyişmə sürəti ilə ölçülür.

**Kapitalın genişlənməsi** elə bir vəziyyətdir ki, kapital ehtiyatı işçi qüvvəsi və amortizasiya dərəcəsi ilə eyni sürətlə artar, buna görə də bir işçiyə düşən kapital nisbəti sabit qalır. Nəticədə iqtisadiyyat ümumi istehsal baxımından genişlənəcək, lakin bir işçiyə düşən məhsuldarlıq sabit qalacaq.

## Həmçinin bax
* Sərmayə
* Kapitalın intensivliyi
* Kapitalın orqanik tərkibi
* Struktur işsizlik

## İstinadlar
Piank

***Piank*** — Azərbaycan Respublikası ərazisində olmuş qədim tarixi toponim, Qafqaz Albaniyası və Böyük Ermənistanın tərkibində olmuş tarixi Arsak vilayətinin on iki əyalətindən (havar) biri.

## Coğrafiyası

Arsak vilayətinin mərkəzində yerləşən Piank havarı əsasən dağlıq relyefə malik idi. Havar, şimal-qərbdə Arsak bilayətinin Mets-İrank havarı, şimal-şərqdə Utik vilayətinin Aranrot havarı, cənub-şərqdə Arsak vilayətinin Muxank havarı, cənub-qərbdə isə Arsak vilayətinin Harçlank havarı ilə sərhədlənirdi.

Piank havarının cənub-şərq sərhəddi boyunca Qarqarçay axırdı.

## İstinadlar
Mets-İrank

***Mets-İrank***  və ya ***Mets-Arank*** — Azərbaycan Respublikası ərazisində olmuş qədim tarixi toponim, Qafqaz Albaniyası və Böyük Ermənistanın tərkibində olmuş tarixi Arsak vilayətinin on iki əyalətindən (havar) biri.

Prof. Q. Qeybullayev qeyd edir ki, əyalətin adında Qafqaz Albaniyası ərazisində yaşamış Aran tayfasının adı əks olunub. Eyni zamanda, tədqiqatçı Aranrot və Uti-Arandzak toponimlərini də Aran tayfasının adı ilə əlaqələndirərək eyni mənşəli olduğunu iddia edir.
  
## Coğrafiyası

Arsak vilayətinin mərkəzində yerləşən Mets-İrank havarı şimal-qərbdən Arsak vilayətinin Berdadzor və Mets-Kuenk havarları, qərbdən Arsak vilayətinin Vaykunik havarı, cənubdan Sünik vilayətinin Aqaxeçk havarı, cənub şərqdən Arsak vilayətinin Pançkank havarı, şərqdən Arsak vilayətinin Piank havarı, şimaldan isə Utik vilayətinin Aranrot havarı ilə sərhədlənirdi.

Havar ərazisində, Tərtər və Turağay çaylarının birləşdiyi yerdə inşa edilmiş Çiləbürt qalası və XIII əsrdən etibarən Alban Həvari Kilsəsi katalikoslarının iqamətgahı, Xaçın knyazlığının maarif mərkəzi olmuş Böyük Arran monastırı yerləşmişdir. 
## İstinadlar
Paşa Əhmədov

**Paşa Məstəli oğlu Əhmədov** () — Azərbaycan-sovet dövlət və partiya xadimi, Azərbaycan Kommunist Partiyası Quba Rayon Komitəsinin birinci katibi (1983–1987), Azərbaycan SSR meyvə-tərəvəz təsərrüfatı nazirinin birinci müavini (1981–1983), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 11-ci çağırış deputatı.

## Həyatı
Paşa Məstəli oğlu Əhmədov 1933-cü ildə Nüvədi kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə 1952-ci ildə fəhlə kimi başlamış, Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu bitirdikdən sonra Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Bağçılıq, Üzümçülük və Subtropik Bitkilər İnstitutunun Zaqatala təcrübə stansiyasında kiçik elmi işçi, direktor olmuşdur.

1961-ci ildə Paşa Əhmədov aspiranturaya daxil olmuş, biologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsini almaq üçün dissertasiya müdafiə etdikdən sonra yenidən həmin institutunun Zaqatala təcrübə stansiyasında çalışmışdır. Burada o, baş elmi işçi, şöbə müdiri, dayaq məntəqəsinin müdiri vəzifələrində işləmişdir. 1968-ci ildə o, Azərbaycan SSR Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Bağçılıq, Üzümçülük və Subtropik Bitkilər İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilmiş, ardınca Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Bağçılıq, Üzümçülük və Subtropik Bitkilər İnstitutunun direktoru, "Azərmeyvəsənaye" Birliyinin sədri olmuşdur.

Paşa Əhmədov 1975-ci ildən Azərbaycan SSR Tərəvəz və Meyvə İstehsalı, Tədarükü, Emalı və Satışı Aqrar-Sənaye Birliyi sədrinin müavini və birinci müavini olmuş, 1981-ci ildə birlik Meyvə-Tərəvəz Təsərrüfatı Nazirliyinə çevrildikdən sonra Azərbaycan SSR meyvə-tərəvəz təsərrüfatı nazirinin birinci müavini vəzifəsində çalışmışdır. Paşa Əhmədov 1983-cü ildə partiya işinə irəli çəkilərək Azərbaycan Kommunist Partiyası Quba Rayon Komitəsinin birinci katibi seçilmiş və 1987-ci ilin may ayınadək bu vəzifədə çalışmışdır.

Paşa Əhmədov 1961-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuş, 11-ci çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir. Ali Sovetin Aqrar-sənaye kompleksi komissiyasının üzvü olmuşdur. Azərbaycan KP XXXI qurultayında (1986) Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsinin üzvlüyünə namizəd seçilmişdir. "Qırmızı əmək bayrağı" və "Xalqlar dostluğu" ordenləri ilə təltif olunmuş, "Azərbaycan SSR əməkdar aqronomu" fəxri adına layiq görülmüşdür.

Paşa Əhmədov ağır xəstəlikdən sonra 1987-ci il iyunun 6-da vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Polis Muzeyi (Tome)

– Yaponiyanın Miyaqi prefekturasının Tome şəhərində yerləşən polis muzeyi.

## Tarixi
Muzey Tome polis məntəqəsinin keçmiş binasında yerləşir. Binanın tikintisinə 1887-ci ildə başlanılmış, 1889-cu ilin aprelində tamamlanmışdır. Memarı Tome liseyini (hazırda Təhsil Muzeyi) tikdirmiş Kisaburo Yamazoe olmuşdur.

1968-ci ildə Tome polis məntəqəsi üçün yeni binanın tikilməsindən sonra bina ticarət palatası tərəfindən istifadə olunmuşdur. 1986-cı ildə ticarət palatasının başqa binaya köçürülməsindən sonra binada restavrasiya işlərinə başlanılmışdır. Restavrasiya işləri zamanı binanın Meyci dövründən qalma təcridxananın bünövrəsi aşkar edilmiş və bərpa olunmuşdur. Yenidənqurma işlərindən sonra 1987-ci ilin oktyabrında Yaponiyanın ilk polis muzeyi kimi açılmışdır.

## Xüsusiyyətlər
Muzey binası ağ fasadlı, kirəmit damlı, taxtadan tikilmiş ikimərtəbəli tikilidir. İkinci mərtəbədə eyvan yerləşir. Üçbucaq formasında olan dam oniqavara ornamenti ilə bəzədilmişdir. Damın girişə yaxın hissəsində qızılı rəngli polis gerbi asılıb. Binanın memarlığı Meyci dövrü üçün nadir olduğu üçün 26 avqust 1988-ci ildə Miyaqi prefekturası tərəfindən maddi mədəni mülk elan olunmuşdur.

### Yanğın gözətçi qülləsi
Muzey binasının yanında yanğın gözətçi qülləsi yerləşir. Qüllə 1926-cı ildə poladdan tikilmişdir və 21 metr hündürlüyündədir. Həmin dövrdə polis məntəqələri yanğınla mübarizədən də məsul idi və yaxınlıqlarında gözətçi qüllələri tikilirdi. Keçmiş Tome polis məntəqəsi Miyaqi prefekturasında yeganə müasir polis məntəqəsi olmuşdur ki, yanğın gözəltçi qülləsi ilə polis məntəqəsi yan-yana tikilmiş olsun. Yanğın gözətçi qülləsi 24 fevral 2015-ci ildə Miyaqi prefekturası tərəfindən maddi mədəni mülk elan olunmuşdur.

## Qalereya
Prison Police Office,Tome.jpg|Təcridxana.
Uniform police office,Tome.jpg|Polis uniformaları.
Hinomiyagura,Tome.jpg|Yanğın gözətçi qülləsi.

## İstinadlar
Paçkank

**Paçkank** — Azərbaycan Respublikası ərazisində olmuş qədim tarixi toponim, Qafqaz Albaniyası və Böyük Ermənistanın tərkibində olmuş tarixi Arsak vilayətinin on iki əyalətindən (havar) biri.

## Adı

Müxtəlif dövrlərə aid tarixi mənbələrdə bu havarın adı Parskank, Parçkank, Pançkank, Payçkan, Pazkan şəklində qeyd edilmişdir.

## Coğrafiyası

Arsak vilayətinin cənub-şərq hissəsini təşkil edən Paçkank havarı Qarabağ silsiləsinə keçən əsasən düzənlik əraziyə malik idi. Havar, cənub-qərbdə İşxanaget çayı (müasir adı Quruçay) boyunca Arsak vilayətinin Sisakan-i-Kotak havarı, qərbdə Arsak vilayətinin Myus-Haband havarı, şimal-şərqdə Arsak vilayətinin Muxank havarı, şimalda Utik vilayətinin Tri havarı, şimal-şərqdə Utik vilayətinin Ritpasian havarı, cənubda isə Araz çayı boyunca Paytakaran vilayətinin Vardanakert havarı ilə sərhədlənirdi.

İnzibati baxımdan, tarixi Paçkank havarının ərazisi, Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun böyük bir hissəsini əhatə edirdi.

## İstinadlar
Hava xəbərdarlığı

**Hava xəbərdarlığı** — təhlükəli hava şəraitinin yaxınlaşması barədə vətəndaşları xəbərdar etmək üçün meteoroloji qurum tərəfindən verilən xəbərdarlıqdır.

## Azərbaycan
Yeni mexanizm Azərbaycanda 2024-cü ildən tətbiq olunmağa başlayıb. Yeni mexanizmə görə gözlənilən təhlükəli hidrometeoroloji hadisələr "Rəng xəbərdarlıq sistemi" şkalası vasitəsiylə işarələnir. Uyğun olaraq sarı, narıncı və qırmızı xəbərdarlıqlar mövcuddur.

Sarı: Bəzi ərazilərdə meteoroloji risklərin ola biləcəyinin proqnozlaşdırıldığı deməkdir.

Narıncı: İctimai təhlükəsizliyə, yaşayış sahələrinə və əmlakın yüksək risk altında olduğunun göstəricisidir.

Qırmızı: İctimai təhlükəsizliyə, yaşayış sahələrinə və əmlakın ekstremal təhlükə altında olduğunun göstəricisidir. Qırmızı xəbərdarlıqlar şiddətli fırtına və tufan, qasırğa halları zamanı istifadə olunur.

## Digər ölkələr

## İstinadlar
Myus-Haband

**Myus-Haband** — Azərbaycan Respublikası ərazisində olmuş qədim tarixi toponim, Qafqaz Albaniyası və Böyük Ermənistanın tərkibində olmuş tarixi Arsak vilayətinin on iki əyalətindən (havar) biri.

Q. Qeybullayev Arsak və Sünik vilayətlərində qeyd edilən Haband toponimini, tarixi mənbələrdə Qafqaz Albaniyası və Atropatena ərazisində yaşadıqları qeyd olunana anariaklarla əlaqələndirir. 
## Coğrafiyası

Arsak vilayətinin cənubunda yerləşən Myus-Haband havarı, qərbdə Sünik vilayətinin Haband havarı, şimal-qərbdə Sünik vilayətinin Aqaxeçk havarı və Arsak vilayətinin Harçlank havarı, şimal-şərqdə Arsak vilayətinin Muxank havarı, şərqdə Arsak vilayətinin Paçkank havarı, cənubda isə Arsak vilayətinin Sisakan-i-Kotak havarı ilə sərhədlənirdi.

Myus-Haband havarının ərazisindən İşxanaget çayı (müasir adı Quruçay) axırdı. Sisakan-i-Kotak, Haband və Myus-Haband havarlarının ərazilərinin kəsişdiyi yerdə Dizapayt dağı (müasir adı Ziyarət dağı) və Katarovəng monastırı yerləşirdi.

Myus-Haband ərazisində yerləşən Amaras monastırı Qafqaz Albaniyasında xristianlığın əsas mərkəzlərindən biri olmaqla, Müqəddəs Qriqorisin məzarı üzərində inşa edilmişdir. V əsrdə, ehtimal ki, Sasanilərə qarşı Vardan Mamikonyanın rəhbərliyi ilə aparılan üsyan (449-451) zamanı Amaras monastırı dağıdılmışdır. V əsrin sonlarında Amaras monastırı Qafqaz Albaniyası hökmdarı III Mömin Vaçaqanın sifarişi ilə bərpa edilmişdir.

Mesrop Maştots Qafqaz Albaniyasında olarkən maarifləndirmə işinə Myus-Haband ərazisindəki Amaras monastırından başlamışdır. Maştotsun Qafqaz Albaniyasında maarifçi fəaliyyətini erməni tarixçisi Leo belə təsvir edir: 

Orta əsrlərdə Myus-Haband ərazisində Ktiş qalası və Ktişvəng monastırı inşa edilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
*
Harçlank

***Harçlank*** — Azərbaycan Respublikası ərazisində olmuş qədim tarixi toponim, Qafqaz Albaniyası və Böyük Ermənistanın tərkibində olmuş tarixi Arsak vilayətinin on iki əyalətindən (havar) biri.

## Coğrafiyası

Arsak vilayətinin şimal-şərqində yerləşən Harçlank havarı, cənub-qərbdən Arsak vilayətinin Myus-Haband və Piank havarları, cənubdan Muxank havarı, şimaldan isə Utik vilayətinin Tri havarı ilə sərhədlənirdi.

Müasir dövrdə Harçlank havarının ərasizi Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonu və Füzuli şəhərinin əraziləri ilə uyğundur. 
## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Vərəndə mahalı - ərazisi Harçlank havarı ilə üst-üstə düşən orta əsr inzibati vahidi.
Mets-Kuenk

***Mets-Kuenk*** — Azərbaycan Respublikası ərazisində olmuş qədim tarixi toponim, Qafqaz Albaniyası və Böyük Ermənistanın tərkibində olmuş tarixi Arsak vilayətinin on iki əyalətindən (havar) biri.

## Coğrafiyası

Arsak vilayətinin mərkəzində yerləşən Mets-Kuenk havarı, qərb və cənub-qərbdən Arsak vilayətinin Berdadzor havarı, cənub və cənub-şərqdən Arsak vilayətinin Mets-İrank havarı, şimal-qərbdə Arsak vilayətinin Koxt havarı, şimalda isə Uti vilayətinin Uti-Arancaq havarı ilə sərhədlənirdi.

## İstinadlar
Berdadzor

***Berdadzor*** — Azərbaycan Respublikası ərazisində olmuş qədim tarixi toponim, Qafqaz Albaniyası və Böyük Ermənistanın tərkibində olmuş tarixi Arsak vilayətinin on iki əyalətindən (havar) biri.

Bu əyalətin adı mənbələrdə həm də *Berdzor* və *Berdzork* şəklində qeyd edilir. Moisey Kalankatlı *"[[Alban ölkəsinin tarixi]]"* əsərində bu havarın adını *Berdzor* şəklində qeyd edir.

Müasir dövrdə Berdadzor havarının ərazisi Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən rayonu, Kəlbəcər rayonu və Göygöl rayonunun əraziləri ilə üst-üstə düşür.

## Coğrafiyası

Arsak vilayətinin şərqində yerləşən Berdadzor havarı ərazisinin ən geniş olduğu dövrdə Araz və Həkəri çayları arasındakı torpaqları birləşdirməklə, şimalda Arsak vilayətinin Koxt havarı, şimal-şərqdə Utik havarının Uti-Arancaq havarı, şərqdə Arsak vilayətinin Mets-Kuenk havarı, cənub-şərqdə Arsak vilayətinin Mets-İrank havarı, cənubda Arsak vilayətinin Vaykunik havarı, qərbdə isə Sünik vilayətinin Sotk havarı ilə sərhədlənirdi.

## İstinadlar
Muxank

***Muxank*** — Azərbaycan Respublikası ərazisində olmuş qədim tarixi toponim, Qafqaz Albaniyası və Böyük Ermənistanın tərkibində olmuş tarixi Arsak vilayətinin on iki əyalətindən (havar) biri.

## Adı

Müxtəlif dövrlərə aid tarixi mənbələrdə bu havarın adı Muxank, Moqunk, Moxank və Mxank kimi qeyd edilir.

## Coğrafiyası

Arsak vilayətinin cənub-şərqində yerləşən Muxank havarı, şimal-qərbdə Qarqarçay boyunca Arsak vilayətinin Piank havarı, şimalda həmin çay boyunca Utik vilayətinin Aranrot havarı, şimal-şərqdə Utik vilayətinin Tri havarı, cənub-şərqdə Arsak vilayətinin Paçkank havarı, cənubda Arsak vilayətinin Myus-Haband, qərbdə isə Harçlank havarları ilə sərhədlənirdi.

Havar ərazisindən axan Ori çayı  (müasir adı Ağcaqoşun) Tri havarının ərazisinə keçirdi.

İnzibati baxımdan Muxank havarının ərazisi, Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun cənub-şərq hissəsi, Ağcabədi rayonunun cənub hissəsi və Xocavənd rayonunun şərq hissəsini əhatə edirdi.

## Tarixi

IX əsrin əvvəllərində Muxank işxanı olan Stepan Ablasad, Babəkin köməyi ilə pavlikanları məğlub edərək Muxank ərazisindən qovur. Lakin, sonradan ordunu bərpa edən pavlikanlar Muxank ərazisinə hücum edərək Stepan Ablasadı öldürməyə müvəffəq olurlar. On iki il sonra, Arsakın cənub havarlarında güc toplayan Yesai Əbu Musa Muxanka hücum edərək pavlikanları  məğlub edir və dayısının mülkü olan Muxankı, eləcə də daha əvvəl Stepan Ablasadın hakimiyyəti altında olmuş ətraf əraziləri öz hakimiyyəti altında birləşdirir.
## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Muğan
Ulduz sarayı

* Ulduz sarayı (Bakı) — Prezidentin İşlər İdarəsinin tərkibində olan və Prezident iqamətgahı ilə birlikdə “Ulduz” Qonaq Evi adlandırılan obyekt.
* Yıldız sarayı
Ulduz sarayı (Bakı)

**"Ulduz" Qonaq Evi** və ya **Ulduz sarayı** — 1979–1980-ci illərdə Heydər Əliyevin təşəbbüsü və bilavasitə iştirakı ilə dövlət səviyyəsində gələn rəsmi qonaqların qəbulu və yerləşdirilməsi üçün tikilmiş iqamətgah. Binanın memarı Rasim Əliyev olmuşdur. SSRİ xalq memarı Feliks Novikov iqamətgahı "Sovet Modernizmi 1955–1985" albomunda 100 ən yaxşı memarlıq obyekti sırasına daxil edib. İqamətgah Sonaxanım Vəlixan küçəsi, 5 ünvanında yerləşir.

## İstinadlar
İsraildə İvritdilli Yazıçılar Assosiasiyası

**İsraildə İvritdilli Yazıçılar Assosiasiyası** () – İsraildə ivrit dilində yazan yazıçılar və şairlər üçün nəzərdə tutulmuş təşkilat.

## Tarixi
İsraildə İvritdilli Yazıçılar Assosiasiyası 1921-ci ildə Tel-Əvivdə yaradılmışdır. Təşkilatın ilk görüşündə İsraildən və xaricdən olan 70 yazıçı iştirak etmiş və Nahum Sokolov assosiasiyanın fəxri prezidenti seçilmişdir.

Ahad Ha-Am, Yakob Fixman, Aşer Baraş, Aaron Abraham Kabak, Haim Nahman Byalik, Saul Çernixovski, Amaliya Kahana-Karmon kimi ivritdilli yazıçılar təşkilatda fəaliyyət göstərmişdirlər

## Fəaliyyət
2024-cü ilin məlumatına əsasən təşkilatın 500-ə yaxın üzvü var. Təşkilat tərəfindən keçirilən mədəni tədbirlərdə yazıçılar, dramaturqlar, şairlər, ədəbi tənqidçilər iştirak edirlər. Assosiasiyanın hər il təşkil etdiyi mədəni tədbirlərə kitab təqdimatları, mütaliə sessiyaları, ədəbi müzakirələr, simpoziumlar, ədəbiyyat festivalları daxildir.

Təşkilat Tel-Əvivdə yerləşən "Beyt Hasofer" ədəbi layihəsinə təşkilatçılıq edir. Təşkilat tərəfindən Brenner mükafatı və Lamdan mükafatı kimi bir sıra ədəbi mükafatlar təqdim olunur.

Assosiasiya dünyanın ən böyük ivritcə ədəbiyyat arxivi olan "Gnazim" arxivini idarə edir. Arxiv layihəsi 1951-ci ildə təşkilatın üzvü olan Aşer Baraş tərəfindən yaradılmışdır. Tel-Əviv Mərkəzi Kiitabxanasının binasında yerləşən bu arxivdə ivrit ədəbiyyatına aid əlyazmalar və materiallar saxlanılır.

### "Moznaim" jurnalı
Assosiasiya tərəfindən hər iki aydan bir *"[[Moznaim]]"* ədəbi jurnalı nəşr olunur. Jurnal 1928-ci ildə keçirilmiş görüş zamanı Haim Nahman Byalikin başçılığı ilə yaradılmışdır. Jurnalın ilk sayı 15 mart 1929-cu ildə nəşr olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Təşkilatın rəsmi saytı (arxivləşdirilib)
Qədimovlar (Bədirbəylilər)

**Qədimovlar (Bədirbəylilər)** — Azərbaycanın tanınmış soylarından biri.

## Soyun yaranması
Qədim ağa Bədirbəyli 1855-ci ildə Şəmkirin Morul kəndində doğulmuşdur. 1882-ci ildə Gəncədə rütbəli ailəsindən Güllü xanımla ailə qurmuş, beş oğul, 6 qız atası olmuşdur. 80 desyatindən çox torpağı, əkin-biçin yeri, mal-qarası, at ilxısı, qoyun sürüləri var idi. XX əsrin birinci rübündə repressiayadan yaxa qurtarmaq üçün soy nümayəndələri soyadlarını "Bədirbəylidən" "Qədimova" dəyişdirmişdirlər.

## Soyun fəaliyyəti
Qədim ağanın oğlu Zeynal ağa çar ordusunda xidmətdə olarkən, 1913–14-cü illər rus-türk müharibəsinin iştirakçısı olub. Döyüşlərin şiddətli vaxtı biləndə ki, rus əsgərləri, bu da onların içində, türklərə qarşı vuruşur, döyüşdən boyun qaçırır: "Mən türk qardaşlarıma güllə ata bilmərəm" deyib, silahını yerə qoyur, hərbçi andını pozur və çox çətinliklə də olsa baş götürüb birbaşa Azərbaycana — Şəmkirə gəlir. Atasının təsərrüfatında müəyyən işlərə rəhbərlik edir. Arabir qəzet, dərgi almaq üçün həmkəndlisi Yusif ağayla Gəncəyə gedirdi. Zeynal ağa burada həm də xalqının azadlığı, ölkəsinin müstəqilliyi uğrunda düşünüb-daşınanlarla tanış olurdu. 1920-ci il dekabr ayının axırında Zeynal ağa ermənilər tərəfindən alabaşlı stansiyasında öldürülmüşdür.

1918-ci il iyun ayının əvvəllərində şiştəpəlilər eşidirlər ki, Stepan Şaumyanın başçılıq etdiyi bolşevik-daşnak qoşunları Şamaxıdan, Ağsudan adlayaraq Göyçaydan üzübəri milləti qılıncdan keçirə-keçirə Yevlaxa doğru irəliləyir. Bu zaman kənddən 62 nəfərdən çox əlisilahlı, o cümlədən Qədim ağa, oğlanları Zeynal ağa və Xəlil ağa Qarabağa erməni daşnaklarına qarşı vuruşmağa getmişlər və orada böyük fədakarlıqlar göstərmişlər.

1920-ci ilin yayında Şəmkirin Müskürlü kəndində də sovet rejimi əleyhinə üsyan baş verdi. Qırmızı ordu hissələrinə müqavimət göstərmək üçün burada da yerli əhalidən silahlı dəstə təşkil olunmuşdu. Digər bölgələrdə olduğu kimi, 11-ci ordu komandanlığı buradakı üsyanın da yatırılmasına böyük qüvvələr göndərdi. Bədirbəyli nəslindən olan mülkədarlar da üsyana qoşulmuşdular. Onlardan Xəlil ağa Qədimov üsyanın əsas iştirakçılarından idi. Şəmkirdə sovet qüvvələrinə qarşı qadınlar və uşaqlar da vuruşurdular.

## Soyun tanınmış nümayəndələri
* Qədim ağa Bədirbəyli — mülkədar ağa;
* Leyla Bədirbəyli — Azərbaycan teatr və kino aktrisası, Azərbaycan SSR xalq artisti (1959), SSRİ (1946) və Azərbaycan SSR (1972) Dövlət Mükafatları laureatı;
* Xəlil ağa Qədimov — mülkədar ağa;
* İdris Qədimov — Azərbaycan SSR-nin hərbçisi, tibb xidməti polkovnik-leytenantı.

## Həmçinin bax
* Qədim ağa Bədirbəyli

## Xarici keçidlər
* Qədim ağa Bədirbəyli
* İdris Xəlil oğlu Qədimov
* İdris Xəlil oğlu Qədimov
The Now Now

***The Now Now*** — Böyük Britaniya virtual musiqi qrupu Gorillaz-ın altıncı studiya albomu. 29 iyun 2018-ci ildə "Parlophone" və "Warner Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Esra Manya

**Esra Manya** () Türkiyə Superliqasında "Beşiktaş" klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən futbolçu. Türkiyədə anadan olub, Azərbaycanın qadınlardan ibarət milli futbol komandasının böyüklər heyətinə qoşulmazdan əvvəl qadınlardan ibarət U-17 və U-19 komandalarında ölkəsini təmsil edib.

## Klub karyerası
Manya 21 may 2013-cü ildə *1207 Antalya Muratpaşa Belediye Spor* klubu ilə müqavilə imzaladı. 2013–14 mövsümündə İkinci Liqada oynamağa başladı. 2014–15 mövsümünün sonunda onun komandası liqanı çempion kimi başa vurdu və Birinci Liqaya yüksəldi. 2019–20 İkinci Liqa mövsümünün ikinci yarısında 2019–20 Birinci Liqasında oynamaq üçün *Hakkarigücü Spor*a transfer oldu və üç matçda meydana çıxdı. 2020–21 liqa mövsümündə o, keçmiş klubuna qayıtdı. 2022–23 Super Liqa mövsümündə İstanbulun *Beşiktaş J. K.* klubuna transfer oldu.

## Beynəlxalq karyerası
O, Türkiyənin 17 yaşadək futbolçulardan ibarət komandasına dəvət aldı və 12 may 2014-cü ildə Portuqaliyaya qarşı UEFA İnkişaf Turnirində debüt edib. Həmçinin 2015 və 2016-cı illərdə 17 yaşadək qadınlar arasında UEFA Çempionatının seçmə oyunlarında iştirak edib. O, indiyədək Türkiyənin 17 yaşadək futbolçulardan ibarət yığmasında 17 dəfə meydana çıxıb və bir qol vurub.

Manya 9 iyun 2016-cı ildə UEFA 2016-nın 19 yaşadək qadınlararası İnkişaf Turniri çərçivəsində Sloveniya ilə oyunda Türkiyənin 19 yaşadək futbolçulardan ibarət komandasında debüt etdi. O, 2017-ci ildə 19 yaşadək qadınlararası UEFA-nın Qrup 10-seçmə mərhələsində, 2017-ci ildə 19 yaşadək qadınlararası UEFA-nın Elit qrup 2 mərhələsində və 2018-ci ildə 19 yaşadək qadınlararası UEFA-nın Qrup 10 seçmə mərhələlərində iştirak etmişdir.

### Azərbaycan millisi
Manya 2023–24 UEFA Qadınlar Millətlər Liqası C — Qrup 3 və UEFA Qadınlar Avro 2025 təsnifatın B Liqasının seçmə mərhələsində Azərbaycan milli komandasının heyətində çıxış edib.

## İstinadlar