open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
CYTH2

**CYTH2** həmçinin **sitohesin-2** adlanır — insanlarda CYTH2 geni ilə kodlanan bir zülal.
## Funksiyası

Sitohesin-2 (CYTH2), əvvəllər Pleskstrin homologiyası, Sec7 və spiral formalı domenlər 2 (PSCD2) kimi tanınan sitohezin sinfinin üzvüdür. Bu sinfin üzvləri N-terminal spiral formalı motivindən, mərkəzi Sec7 domenindən və C-terminal plekstrin homologiyasından (PH) ibarət olan eyni struktur təşkilata malikdirlər.

Qıvrılmış spiral formalı homodimerləşmədə iştirak edir, Sec7 domeni guanin-nukleotid mübadiləsi zülalının (GEP) aktivliyinə malikdir və PH sahəsi fosfolipidlərlə qarşılıqlı əlaqədə olur və CYTH-nin membranlarla birləşməsindən məsuldur. Bu sinfin üzvləri zülalların çeşidlənməsi və membran hərəkətinin tənzimlənməsində vasitəçilik edirlər.

CYTH2 ARF1, ARF3 və ARF6 ilə in vitro GEP fəaliyyətini nümayiş etdirir. CYTH2 zülalı CYTH1 ilə 83% homoloqdur. Bu gen üçün müxtəlif izoformları kodlayan 2 transkript variantı tapılıb.
## Qarşılıqlı əlaqələri

CYTH2-nin arrestin beta 2 və arrestin beta 1 ilə qarşılıqlı əlaqədə olduğu göstərilmişdir.
## İstinadlar

## Ədəbiyyatı

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
Qayalı (Dərələyəz)

**Qayalı** — keçmiş İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, sonralar keçmiş Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonunun, hazırkı Vayotsdzor mərzinin ərazisində mövcud olmuş kənd. Vilayət ərazisindəki Paşalı kəndinin yaxınlığında, Arpaçayın sahilində yerləşirdi. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə qeydə alınmışdır.

## Etimologiyası
Toponim "dağ, daş" mənasında işlənən "qaya"sözünə çoxluq bildirən "-lı" şəkilçisinin artırılması ilə düzəldilmişdir.

## Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 40 nəfər, 1873-cü ildə 130 nəfər, 1886-cı ildə 174 nəfər, 1897-ci ildə 223 nəfər, 1904-cü ildə 240 nəfər, 1914-cü ildə 264 nəfər, 1916-cı ildə 292 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə kəndin əhalisi erməni silahlı birləşmələrinin təcavüzünə və qırğınlarına məruz qalaraq kənddən qovulmuşdur.

İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra kənddən qovulmuş azərbaycanlılar öz kəndlərinə qayıda bilmişdilər. Burada 1922-ci ildə 19 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Azərbaycanlılar 1923–1924-cü illərdə sıxışdırılaraq tarixi-etnik torpaqlarından çıxarılmış və kənd xarabalığa çevrilmişdir. Hazırda kəndin ərazisi xarabalıqdır.

## İstinadlar
Zirək

**Zirək** və ya **Zirak** — keçmiş İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, sonralar keçmiş Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonunun, hazırkı Vayotsdzor mərzinin ərazisində mövcud olmuş kənd. Arpaçayın sol qolu olan Zirakçayın sahilində yerləşmişdir. Qafqazın beşverstlik xəritəsində qeydə alınmışdır.

## Etimologiyası
Toponim qədim türk tayfalarından olan "siraq" etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir.

## Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 43 nəfər, 1873-cü ildə 169 nəfər, 1886-cı ildə 218 nəfər, 1897-ci ildə 223 nəfər, 1914-cü ildə 433 nəfər, 1916-cı ildə 423 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə kəndin əhalisi erməni silahlı birləşmələrinin təcavüzünə və qırğınlarına məruz qalaraq kənddən qovulmuşdur.

İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra 1923–1924-cü illərdə sağ qalanlar öz yurdlarına qayıda bilmişdilər. Burada 1926-cı ildə 158 nəfər, 1931-ci ildə 545 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. SSRİ Nazirlər Sovetinin "Kolxozçuların və digər azərbaycanlı əhalinin Ermənistan SSR-dən Azərbaycan SSR-in Kür-Araz ovalığına köçürülməsi haqqında" 23 dekabr 1947-ci il tarixli qərarına əsasən kəndin azərbaycanlı əhalisi zorla Azərbaycana deportasiya edildikdən sonra kənd ləğv edilmişdir. Hazırda xarabalıqdır.

## İstinadlar
Mərzqat

**Mərzqat**, **Mərzəğat** və ya **Mərzəkit** — keçmiş Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, sonralar keçmiş Mehri (Meğri) rayonunun, hazırkı Sünik mərzinin ərazisində mövcud olmuş kənd. Mehri (Meğri) qəsəbəsindən 12–14 km cənub-şərqdə, Araz çayının sol sahilində, Aldərə kəndinin yaxınlığında yerləşirdi.

## Etimologiyası
Toponim fars dilində "tarla, bağ, bostan və s. sahəsini bir-birindən ayıran xətt, sərhəd" mənasında işlənən "mərz" sözü ilə türk dilində "yaşayış məntəqəsi, ev, kənd, şəhər, qala" mənasında işlənən "kat" (qat) sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir.

## Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 54 nəfər, 1873-cü ildə 255 nəfər, 1886-cı ildə 301 nəfər, 1897-ci ildə 281 nəfər, 1904-cü ildə 766 nəfər, 1914-cü ildə 751 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.

1918-ci ildə azərbaycanlılar erməni silahlı birləşmələrinin hücumuna və kütləvi qırğınlarına məruz qoyulmaqla kənddən qovulmuşlar. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra kənd sakinlərindən sağ qalanlar 1923–1924-cü illərdə tarixi-etnik torpaqlarına qayıda bilmişdir. Burada 1926-cı ildə 34 nəfər, 1931-ci ildə 29 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Kollektivləşmə ilə bağlı kəndin sakinləri Aldərə kəndinə köçürülmüş və kənd ləğv edilmişdir. Hazırda xarabalıqları qalır.

## İstinadlar
Oğbin

**Oğbin** – keçmiş İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, sonralar keçmiş Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonunun, hazırkı Vayotsdzor mərzinin ərazisində mövcud olmuş kənd. Almalı kəndinin yaxınlığında yerləşirdi.

## Etimologiyası
Toponim qədim türk dilində "tayfa ittifaqı", "boy təşkilatı" mənasında işlənən "oğ" (ok) sözündən və qıpçaq türk tayfasının tərkibində adıçəkilən "min" (bin) etnonimindən əmələ gəlmişdir.

## Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 37 nəfər azərbaycanlı, 1873-cü ildə 104 nəfər azərbaycanlı, 57 erməni, 1886-cı ildə 169 nəfər azərbaycanlı, 62 erməni, 1897-ci ildə 245 nəfər azərbaycanlı, 104 erməni, 1914-cü ildə 531 nəfər azərbaycanlı və erməni yaşamışdır. Ermənilər buraya 1870-ci illərdə köçürülmüşdür. 1918-ci ildə kəndin azərbaycanlı əhalisi erməni silahlı birləşmələrinin təcavüzünə və qırğınlarına məruz qalaraq kənddən qovulmuşdur.

İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra sağ qalan azərbaycanlılar 1924–1925-ci illərdə doğma yurdlarına qayıda bilmişdilər. Burada ermənilərlə yanaşı, 1926-cı ildə 37 nəfər, 1931-ci ildə 53 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. SSRİ Nazirlər Sovetinin "Kolxozçuların və digər azərbaycanlı əhalinin Ermənistan SSR-dən Azərbaycan SSR-in Kür-Araz ovalığına köçürülməsi haqqında" 23 dekabr 1947-ci il tarixli qərarına əsasən kəndin azərbaycanlı əhalisi zorla Azərbaycana deportasiya edildikdən sonra kənd ləğv edilmişdir. Hazırda kəndin xarabalıqları qalır.

## İstinadlar
Daşaltı (Dərələyəz)

**Daşaltı** — keçmiş İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, sonralar keçmiş Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonunun, hazırkı Vayotsdzor mərzinin ərazisində mövcud olmuş kənd. Paşalı yaşayış məntəqəsindən 6–7 km cənubda, Arpaçayın sahilində yerləşirdi.

## Etimologiyası
Toponim "dağ, qaya" mənasında işlənən "daş" sözü ilə mənsubiyyət şəkilçisi qəbul etmiş "alt" sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir.

## Əhalisi
Kənddə 1873-cü ildə 32 nəfər, 1886-cı ildə 37 nəfər, 1897-ci ildə 73 nəfər, 1904-cü ildə 28 nəfər, 1914-cü ildə 30 nəfər, 1916-cı ildə 24 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə kəndin əhalisi erməni silahlı birləşmələrinin təcavüzünə və qırğınlarına məruz qalaraq kənddən qovulmuşdur.

İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra sağ qalan azərbaycanlılar öz doğma kəndlərinə qayıda bilmişdilər. Burada 1922-ci ildə 15 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1924–1925-ci illərdə azərbaycanlılar yenidən erməni silahlı birləşmələrinin təcavüzünə məruz qalaraq deportasiya olunmuşlar. 1926-cı ildə kənd ləğv edilmişdir. Hazırda xarabalıqları qalır.

## İstinadlar
Deno (proqram)

**Deno** — V8 mühərriki və Rust proqramlaşdırma dilinə əsaslanan JavaScript, TypeScript və WebAssembly üçün işləmə mühiti. Deno Node.js-nin yaradıcısı olan Rayan Dal tərəfindən ortaq şəkildə yaradılmışdır.

Deno ayrıca paket meneceri tələb etmək yerinə özü həm işləmə mühiti, həm də paket meneceri rolunu tək bir çalışdırılan proqramda icra edir.
## Tarixi
Deno JSConf EU 2018 konfransında Rayan Dal tərəfindən "Node.js haqqında təəssüf etdiyim 10 şey" adlı çıxışında elan edildi. Protocol Buffers kimi serializasiya vasitələrindən istifadə edərək mesajların ötürülməsi yolu ilə sistem çağırışlarının bağlanmasına () nail olmaq və girişə nəzarət etmək üçün əmr sətrində parametrlər təmin etmək məqsədi daşıyan Deno prototipini təqdim etdi.

Deno ilk dəfə Go dilində yazılmışdı və imtiyazlı (Go, sistem çağırışı icazəsi ilə) və imtiyazsız (V8) tərəflər arasında serializasiya üçün Protocol Buffers istifadə edirdi. İkiqat iş mühiti və tullantı toplama ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən Go Rust ilə əvəz olundu. Tokio libuv-un yerinə hadisələrlə idarə olunan asinxron platforma olaraq təqdim edildi və FlatBuffers daha sürətli, "zero-copy" serializasiya və deserializasiya üçün qəbul edildi. Lakin 2019-cu ilin aprel ayında seriallaşdırmanın əhəmiyyətli əlavə xərclərini ölçən testlər yayımlandıqdan sonra FlatBuffers 2019-cu ilin avqust ayında silindi.

2018-ci ilin noyabr ayında geniş alətlər və utilitlər təqdim etmək üçün Go-nun standart kitabxanası əsasında modelləşdirilmiş standart kitabxana Node.js-nin paket ağacının çox böyüməsi problemini qismən həll etdi.

Deno 1.0 rəsmi olaraq 13 may 2020-ci ildə yayımlandı.

Cloudflare Workers-dən ilhamlanan Deno Deploy 23 iyun 2021-ci ildə yayımlandı.  4 may 2022-ci ildə yayımlanan Beta 4-də idarəetmə paneli təkmilləşdirilib və hesablaşma funksiyaları əlavə edilib. Deno Deploy-un ümumi əlçatanlılığı 2022-ci ilin üçüncü rübü üçün nəzərdə tutulub.

Deno Fresh 1.0, client tərəfinə sıfır JavaScript göndərən Deno üçün yeni tam stack veb freymvorku, 28 iyun 2022-ci ildə yayımlandı. Freymvorkda yerləşdirmə müddətlərində böyük təkmilləşdirmələr sırasına imkan verən heç bir yaratma addımı yoxdur. Fresh-in 1.1 versiyası 8 sentyabr 2022-ci ildə yayımlandı.

Deno SaaSKit beta versiyası 4 aprel 2023-cü ildə yayımlandı. Bu Fresh və Deno istifadə edilərək hazırlanmış müasir açıq mənbəli SaaS şablonudur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Official Deno manual
What Was I Made For?

"**What Was I Made For**?" — amerikalı müğənni Billi Aylişin "*[[Barbi (film)|Barbi]]*" filminin soundtrek albomuna daxil edilən mahnısı. 13 iyul 2023-cü ildə Atlantic, Darkroom və Interscope Records tərəfindən buraxılıb. "What Was I Made For?" Avstraliya, İrlandiya, İsveçrə və Birləşmiş Krallıqda birinci pilləyə yüksəlib.
Hostage

"**Hostage**" — amerikalı müğənni Billi Aylişin ilk mini-albomu "Don't Smile at Me"dən mahnı. Mahnının həmmüəllifi və prodüseri Finneas O'Konnelldir.
&Burn

**&burn**, Amerikalı müğənni Billi Ayliş və Amerikalı reper Vins Steypls tərəfindən səsləndirilən mahnıdır. 15 dekabr 2017-ci ildə Darkroom və Interscope Records vasitəsilə rəqəmsal yükləmə və striminq üçün sinql olaraq buraxılmışdır və daha sonra həmin ilin dekabrında Aylişin debüt EP-si olan "Don't Smile at Me"nin yenidən nəşrində yer almışdır.

## Arxa plan və buraxılış
"&burn", Aylişin "Don't Smile at Me" EP-sini buraxdıqdan sonra ilk buraxılışı və ilk əməkdaşlığı idi (blackbear tərəfindən hazırlanan "Ocean Eyes" remiksindən başqa). Mahnı, Aylişin rəsmi sosial media hesablarında anons edildi və eyni gündə bütün əsas platformalarda yayımlandı.

## Kompozisiya
"&burn", minimalist bir prodakşına və Aylişin emosional vokallarına əsaslanan qaranlıq və atmosferik bir pop mahnısıdır. Mahnının sözləri, xəyanət və qisas mövzularını araşdırır.

## Tənqidi rəylər
"&burn", musiqi tənqidçilərindən ümumiyyətlə müsbət rəylər aldı. Mahnı, Aylişin vokalı, sözləri və prodakşını üçün tərifləndi.

## Musiqi videosu
"&burn" üçün rəsmi musiqi videosu çəkilməyib. Lakin, Ayliş və Steypls mahnını birlikdə canlı ifa etdikləri bir video yayımlandı.

## İstinadlar
Bitches Broken Hearts

"**Bitches Broken Hearts**" — amerikalı müğənni Billi Aylişin mahnısı. Mahnı Ayliş və prodüserlər Emmit Fenn və Finneas O'Konnell tərəfindən yazılıb. İlk dəfə 10 noyabr 2017-ci ildə SoundCloud üzərindən buraxılıb, sonradan 30 mart 2018-ci ildə sinql kimi bütün platformalar üçün yenidən yayımlanıb. Mahnı "You Should See Me in a Crown" sinqlının 7 düymlük vinil formatında B tərəfi kimi yer alıb. Mahnı həmçinin Aylişin ilk mini-albomu "Don't Smile at Me"nin genişləndirilmiş versiyasında və 2019-cu ildə buraxılmış studiya albomu "When We All Fall Asleep, Where Do We Go?"nun delüks versiyasına daxil edilib.
Lovely

"**Lovely**" — amerikalı müğənni Billi Ayliş və Xalidin mahnısı. Darkroom və Interscope Records tərəfindən "*[[13 səbəb (teleserial, 2017)|13 səbəb]]*" serialının ikinci mövsümünün soundtreki olaraq buraxılıb. Mahnı Aylişin ilk mini-albomu "Don't Smile at Me"nin delüks versiyasına da daxil edilib.
Davit İşxanyan

**Davit İşxanyan** () — Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası siyasətçisi. Erməni İnqilabi Federasiyasının üzvü, 2023-cü ilin avqustundan separatçı Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının Milli Assambleyasının prezidentidir. O, 2023-cü ilin sentyabrında qısa müddətə Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərini icra edib.

## Həyatı
Xocavəndin Heşan kəndində anadan olan və 1991-ci ildən 1995-ci ilə qədər  28 saylı Martuni özünümüdafiə batalyonunun komandiri olan Davit 2023-cü il avqustun 7-də İşxanyan Milli Assambleyanın prezidenti seçilib. Sentyabrın 1-də o, həm də sələfi Arayik Harutyunyanın istefasından sonra prezident səlahiyyətlərini icra etdi və bu vəzifəni 2023-cü ildə keçiriləcək prezident seçkilərinə qədər saxladı. Bu postda İşxanyandan sonra Samvel Şahramanyan keçəcəkdi.

2026-cı ilin fevralında qəti olaraq ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum olunub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Müqəddimə (İbn Xəldun)

**Müqəddimə** (; "*Giriş*"), həmçinin **İbn Xəldunun Müqəddiməsi** () və ya və ya **İbn Xəldunun Proleqomenası** ( ) kimi də tanınır) —  ərəb tarixçisi İbn Xəldun tərəfindən 1377-ci ildə yazılmış və ümumbəşəri tarixə baxışı təqdim edən kitab Bəzi müasir mütəfəkkirlər ona sosiologiya,  demoqrafiya, və mədəniyyət tarixi kimi ictimai elmlər üzrə yazılmış ilk əsər kimi baxırlar. “*Müqəddimə”* həmçinin İslam ilahiyyatı, tarixşünaslıq, tarix fəlsəfəsi, iqtisadiyyat, siyasi nəzəriyyə və ekologiya sferalarını da əhatə edir. O, həmçinin sosial darvinizmin, və darvinizmin carçısı və ya erkən nümayəndəsi kimi də qəbul edilir.

İbn Xəldun bu əsəri 1377-ci ildə özünün dünya tarixinə dair planlaşdırdığı əsəri olan *Kitab əl-'İbarın* ("Dərslər kitabı"*)* müqəddiməsi və ilk kitabı olaraq yazmışdır. Lakin artıq onun sağlığında müstəqil əsər kimi qəbul edilmişdir.

Müqəddimə 6 bölmədən ibarətdir:

# İqlimlərin və qidalanmanın insan təbiəti və mədəniyyətlərə təsiri,
# Köçəri və oturaq mədəniyyətlərin müqayisə edilməsi və iki mədəniyyət arasındakı ziddiyətlərin sosial nəticələri,
# Dövlətlərin yaranması və çöküşü, səltənət, xilafət və krallıq etmənin şərtləri və qaydaları,
# Kənd və qəsəbə həyatı ilə abadlaşdırma fəaliyyətləri və bunun İslam dövləti ilə əlaqəsi,
# Dövrün əsas peşələri, dolanışıq vasitələri, sənət, ticarət, əkinçilik və inşaat kimi iqtisadi fəaliyyətlər.
# Elmlərin təsnifatı, təhsil metodları

## İstinadlar
Ağudi qəbirüstü abidəsi

**Ağudi qəbirüstü abidəsi** — Sisyan rayonunun (keçmiş Zəngəzur qəzasının Qarakilsə nahiyəsi) Ağudi kəndində, Sisyan şəhərindən 5&nbsp;km məsafədə, Ağudi-Sisyan yolunun kənarında yerləşən abidə.

## Haqqında
Sisian şəhərindən 5&nbsp;km məsafədə, Ağudi-Sisian yolunun kənarında yerləşir. Ağudi qəbirüstü abidəsi VII əsrdə tikilmişdir. 1400 ilə yaxın tarixi olan bu nəhəng qəbirüstü abidə indiyədək qalmaqdadır.

## Memarlıq xüsusiyyətləri
Ağudi abidəsi üç pilləli, daha doğrusu, üç mərtəbəli quruluşa malikdir.
* Abidənin birinci mərtəbəsi geniş meydançanı xatırladır. Bu meydançanın altında iki giriş qapısı olan tağvari kiçik mağara diqqəti cəlb edir.
* İkinci mərtəbə yanlarda dördbucaq şəkilli iki sütundan və ortada səkkizbucaqlı bir sütundan ibarətdir. Hər iki kənar sütun tağvari hörgü vasitəsilə orta sütunla birləşmişdir.
* Abidənin üçüncü mərtəbəsi gözəl memarlıq quruluşuna malik üç sütundan ibarətdir. Ağudi kəndi Sisian rayonunun ən qədim azərbaycanlı kəndlərindən biri idi. Meydançanın ətrafında kiçik hasara alınmış, uçulub dağılmış qəbir yerlərinin nişanələri son vaxtlara kimi saxlanılmışdı.

## Tarixi
Ermənistan parlamentinin qərarı ilə Ağudi kəndinin adı dəyişdirilərək Aqitu qoyulmuşdur. Hazırda ermənilər bu abidəni qədim erməni abidəsi kimi qələmə verməyə çalışırlar. Biz inanırıq ki, bir gün dünya əhalisi, hayların insanlığa, bir millətin mədəni irsinə qarşı törətdiyi bu terrora, vandalizmə son qoymaq üçün ədalətin tərəfində dayanacaq. Belə ehtimal olunur ki, bu üç sütun **Müqəddəs Troitsanın (üç müədzinin)** ifadəsi kimi dikəldilmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Qərbi Azərbaycan
* İrəvan xanlığı
* Sisian rayonu
Böyükadaş

**Böyükadaş** (*Böyükdaş*) — Ağdərə rayonunda, rayon mərkəzindən cənubda dağ. Hündürlüyü 833 m. Mənbələrdə Böyükdaş variantında da qeydə alınmışdır. Oronim birinci variantda eyniadlı iki dağın həcmcə böyüyünü, ikinci variantda isə dağın (daşın) böyüklüyünü göstərir.

## İstinadlar
Bala Bədərə (çay)

**Bala Bədərə**, *Bala Badara* — Xocalı rayonunda çay. Badara çayının sol qoludur. Bala Bədərə variantında da qeydə alınmışdır. Hidronim bala (kiçik, balaca) və Badara komponentlərindən düzəlib, "kiçik Badara çayı" deməkdir.

Çayın uzunluğu 10 km təşkil edir.

## İstinadlar
Kamo Vardanyan

**Kamo Vardanyan** () — general-mayor. Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, Aprel döyüşləri iştirakçısı, Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının müdafiə naziri (2021), İkinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.

## Həyatı
Kamo Baxaturoviç Vardanyan 18 mart 1966-cı ildə Martuni rayonunun Noraşen kəndində anadan olub. Norşen kəndindəki orta məktəbdə oxuyub. 2006-cı ildə Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Birləşmiş Silahlı Qüvvələrin Akademiyasını bitirib. 2019-cu ildə isə Rusiya Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının Hərbi Akademiyasını bitirib.

1992-ci il fevralın 1-dən Qondarma Dağlıq Qarabağ Müdafiə Ordusunda xidmət edir. 1992–2012-ci illərdə ordunun müxtəlif hərbi hissələrində taqım komandiri, taqım komandirinin müavini, tabor komandirinin müavini — qərargah rəisi, tabor komandiri, hərbi hissə komandirinin müavini, hərbi hissə komandiri, komandir müavini kimi vəzifələrdə çalışıb. 2007–2012-ci illərdə orduda alpinistlər birliyinin komandiri idi.

2012-ci il noyabrın 12-də Qondarma Dağlıq Qarabağ Müdafiə Ordusu Baş Qərargah rəisinin birinci müavini təyin edilib. 6 may 2011-ci ildə ona general-mayor hərbi rütbəsi verilib.

11 sentyabr 2021-ci ildə Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının müdafiə naziri təyin olunub.

1992–1994, 2016 və 2020-ci illərdə hərbi əməliyyatlarda iştirak edib.

Ailəlidir, iki qızı, bir oğlu var.

## Təltifləri
Qondarma Dağlıq Qarabağ Müdafiə Ordusunun 2-ci dərəcəli "Döyüş Xaçı" ordeni, Ermənistan Respublikasının "İgidliyə görə" medalı, Ermənistan Respublikasının "Vardan Mamikonyan" ordeni ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Smartbuk

**Smartbuk** () — 2009 – 2010-cu illər arasında istehsal edilmiş həm smartfonun, həm də netbuk kompüterinin müəyyən xüsusiyyətlərini özündə birləşdirən mobil cihaz sinfi. Smartbuklar noutbuk və ya planşet tipli korpusda daim aktiv, bütün gün davam edən batareya ömrü, 3G, ya da Wi-Fi bağlantısı və GPS (adətən smartfonlarda olur) kimi xüsusiyyətlərlə reklam olunurdu. Onların 5– 10 düym ekran ölçüsü, fiziki və ya yumşaq toxunma ekranlı klaviaturası var idi.

Bir Almaniya şirkəti "Smartbook" brendi altında notbuklar satırdı və bir çox ölkələrdə (ABŞ, Çin, Yaponiya və ya Hindistan kimi bəzi böyük bazarlar daxil olmamaq şərtilə) sözün ticarət nişanına sahib idi. Bu, başqalarının məhsullarını təsvir etmək üçün smartbuk terminindən istifadə etməsinə mane olmaq üçün hərəkət etmişdir.

Smartbuklar məhsuldarlıqdan daha çox əyləncə məqsədləri üçün nəzərdə tutulmuşdur və adətən onlayn proqramlarla işləmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Onların simsiz məlumat planı ilə birlikdə mobil telefonlar kimi mobil şəbəkə operatorları vasitəsilə subsidiya ilə satılacağı proqnozlaşdırılırdı.

Android və iPad kimi daha populyar planşetlərin meydana gəlməsi, adi masaüstü kompüterlərin və notbukların populyarlığı səbəbilə smartbuk gündəmdən düşmüşdür.

## Tarixi
Smartbuk konsepsiyası "Qualcomm" tərəfindən 2009-cu ilin may ayında "Snapdragon" texnologiyasının marketinqi zamanı xatırlanmışdır və məhsulların həmin ilin sonunda satışa çıxarılması gözlənilirdi. Əsas proqram təminatının (xüsusən "Adobe"nin xüsusi "Flash Player"inin) ARM arxitekturasına uyğunlaşdırılmasında çətinliklərin yaşanması buraxılışları 2010-cu ilin birinci rübünə qədər təxirə salmışdı.

Smartbuklar adətən masaüstü kompüterlərdə olan ənənəvi prosessorlardan daha çox enerjiyə qənaət edən prosessorlarla təchiz edilmişdilər. İlk smartbukların Linux əməliyyat sisteminin variantlarından, məsələn, "Google"un Android və ya "ChromeOS" əməliyyat sistemlərindən istifadə edəcəyi gözlənilirdi. ARM prosessoru onlara x86 prosessorlarından istifadə edən daha böyük cihazlarla müqayisədə daha uzun batareya ömrü əldə etməyə imkan vermişdi. 2010-cu ilin fevralında "ABI Research" 2015-ci ildə 163 milyon smartbookun tədarük ediləcəyini proqnozlaşdırmışdı.

Bir çox ölkələrdə "Smartbook" sözü "Smartbook AG" tərəfindən qeydə alınmış ticarət nişanı olmuşdu. 2009-cu ilin avqustunda Almaniya məhkəməsi "Smartbook AG"dən bəhs edilmədiyi halda "Qualcomm"un Almaniyadan "Smartbook" sözünü ehtiva edən bütün veb səhifələrinə girişi bloklamağa qərar vermişdi. "Smartbook AG" ticarət markasını qorumuşdur. 2010-cu ilin fevralında çıxarılan qərar "Lenovo"nun bu termindən istifadə etməsinə mane olmuşdu.

2010-cu ilin sonunda "Qualcomm"un icraçı direktoru Pol Ceykobs etiraf etmişdi ki, iPad kimi planşet kompüterlər artıq smartbukların yerini tutmuşdular. Onlar bu səbəbdən bu adı ləğv etmişdilər.

## Həmçinin bax
* Planşet

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ARM Community Blogs on Smart Mobile Devices
* 
* Smartbook Playing Field Wide Open for Linux
Tomas Şuller-Qötzburq

**Tomas Şuller-Qötzburq** () — Avstriya Respublikasının Azərbaycanda fövqəladə və səlahiyyətli səfiri.

## Həyatı
1984-1988-ci illərdə Vyana Universitetinin Misirşünaslıq fakültəsində ali təhsil almışdır. 1988-1990-cı illərdə isə Vyana Diplomatik Akademiyasında oxumuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Arrestin beta 2

**Arrestin beta 2**, həmçinin **arrestin beta-2** olaraq da bilinir — insanlarda ARRB2 geni ilə kodlanan hüceyrədaxili zülal.

Arrestin beta 2 zülal ailəsinin üzvlərinin G zülalı ilə əlaqəli reseptorların agonist vasitəçiliyi ilə desensitizasiyasında iştirak etdiyi və hormonlar, neyrotransmitterlər və ya duyğu siqnalları kimi stimullara hüceyrə reaksiyalarının spesifik şəkildə yatırılmasına səbəb olduğu düşünülür. Arrestin beta 2 zülalı həmçinin müstəqil siqnal roluna malikdir. 

Arrestin beta 2, arrestin beta 1 kimi, beta-adrenergik reseptor funksiyasını in vitro inhibe edir. Mərkəzi sinir sistemində yüksək səviyyədə ifadə edilir və sinoptik reseptorların tənzimlənməsində rol oynaya bilər.

Beyinlə yanaşı, arrestin beta 2 üçün tamamlayıcı DNT qalxanabənzər vəzindən təcrid edilmişdir və beləliklə, o, tirotropin reseptorlarının hormon-spesifik desensitizasiyasında da iştirak edə bilər. Bu gen üçün bir çox alternativ olaraq birləşdirilmiş transkript variantları tapılmışdır, lakin bəzi variantların tam aydın təbiəti müəyyən edilməmişdir.[13]

Zülal 5-HT2A reseptor siqnalında agonist DOI ilə qarşılıqlı əlaqədə ola bilər.

Arrestin beta 2 morfin və digər opioidlərə qarşı dözümlülüyün inkişafı üçün vacibdir.
## Qarşılıqlı əlaqələri

Arrestin beta 2 ilə qarşılıqlı əlaqədə olanlar:

*  AP2B1,
* PSCD2,
* Mdm2, və
* RALGDS.
## İstinadlar

## Ədəbiyyatı

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
Artur Arutyunyan

**Artur İvanoviç Arutyunyan** (; ) — Ermənistan siyasətçisi. O, Ermənistan Respublikasının keçmiş maliyyə naziri, Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası Milli Məclisinin deputatı, "Azad Vətən-KMD" partiyalar alyansının proporsional siyahısında Qondarma DQR Respublikası Milli Assambleyasının Maliyyə, Büdcə və İqtisadi İdarəetmə Daimi Komitəsinin sədri, "DQR– Kanada" dostluq qrupunun rəhbəri olmuşdur, Qondarma Dağlıq Qarabağ  Respublikasının 7-ci Dövlət Naziridir (18 sentyabr 2023).

## Həyatı
Artur İvanoviç Arutyunyan 20 yanvar 1979-cu ildə Xankəndi şəhərində anadan olmuşdur. 1991-ci ildə Xankəndi şəhər 8 saylı orta məktəbi bitirmişdir. 1995-ci ildə Xankəndi Fizika Məktəbini bitirmişdir. 1999-cu ildə Xankəndi Dövlət Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsinin "Ümumi iqtisadiyyat" fakültəsini bitirmişdir. 2007-ci ildə "Mesrop Maştots" Universitetinin "Hüquq" fakültəsini bitirmişdir.

## Mükafalatları
* 4 dekabr 2014-cü ildə DQR Baş Nazirinin qərarı ilə o, DQR Baş Nazirinin xatirə medalı ilə təltif edilmişdir.
* 21 oktyabr 2016-cı il tarixində DQR fərmanı ilə ona DQR Vergi Xidmətinin birinci dərəcəli dövlət müşaviri rütbəsi verilmişdir.
* 2016-cı il dekabrın 14-də DQR prezidentinin fərmanı ilə "Ananiya Şirakatsi" medalı ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar
Proqram təminatı freymvorku

**Proqram təminatı freymvorku** () —kompüter proqramlaşdırmasında ümumi funksionallığı təmin edən proqramın əlavə istifadəçi tərəfindən yazılmış kodla seçici şəkildə dəyişdirilə biləcəyi və beləliklə, tətbiq üçün xüsusi proqram təmin edə biləcəyi abstraksiya. Bu, proqramların qurulması və yerləşdirilməsi üçün standart bir yol təqdim edir. Proqram təminatı freymvorku proqram təminatının, məhsulların və həllərin işlənib hazırlanmasını asanlaşdırmaq üçün daha böyük proqram platformasının bir hissəsi kimi xüsusi funksionallığı təmin edən universal, təkrar istifadə edilə bilən proqram mühitidir.

Proqram təminatı freymvorklarına layihə və ya sistemin inkişafını təmin etmək üçün bütün müxtəlif komponentləri birləşdirən dəstək proqramları, kompilyatorlar, kod kitabxanaları, alət dəstləri və tətbiq proqramlaşdırma interfeysləri (API) daxil ola bilər.

## Xüsusiyyətləri
Freymvorklar onları adi kitabxanalardan ayıran əsas fərqləndirici xüsusiyyətlərə malikdir:

* nəzarətin inversiyası: Bir freymvorkda, kitabxanalardan və ya standart istifadəçi proqramlarından fərqli olaraq, proqramın ümumi idarəetmə axını zəng edən tərəfindən deyil, freymvork tərəfindən diktə edilir. Bu, adətən "Template Method Pattern" ilə əldə edilir.
* defolt davranış: Bu, freymvork tərəfindən təmin edilən abstrakt sinifdə "Template Method Pattern"in invariant üsulları ilə təmin edilə bilər.
* genişlənmə qabiliyyəti: İstifadəçi, adətən seçmə üstünlüyü vasitəsilə freymvorku genişləndirə bilər və ya proqramçılar xüsusi funksionallığı təmin etmək üçün özəl istifadəçi kodu əlavə edə bilərlər. Bu, adətən supersinifdə şablon metodunu ləğv edən alt sinifdə çəngəl metodu ilə əldə edilir.
* dəyişdirilə bilməyən freymvork kodu: İstifadəçi tərəfindən həyata keçirilən genişləndirmələri qəbul edərkən, ümumiyyətlə, dəyişdirilməməli olan freymvork kodu. Başqa sözlə, istifadəçilər freymvorku genişləndirə bilər, lakin kodunu dəyişdirə bilməzlər.

## Həmçinin bax

* Proqram təminatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
MAZ-500

**MAZ-500** — Minsk Avtomobil Zavodunda istehsal olunan sovet yük maşını. MAZ-500-ün ilk prototipi 1955-ci ildə buraxıldı və 1958-ci ildə ictimaiyyətə nümayiş olundu. Mühərrikin inkişafındakı gecikmələr 1963-cü ildə məhdud istehsala başlansa da, tam istehsalı 1965-ci ilə qədər geri qaytardı mişdir. Bu, yükü artırmaq və çəkisini azaltmaq, həmçinin yanacaq sərfiyyatını azaltmaq üçün edilmişdir. O, həmçinin Sibirdə tapılan çətin şəraitdə yük maşınının işləməsi üçün nəzərdə tutulmuş bir sıra xüsusiyyətlərə malik idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
ZİL-114

**ZİL-114** — "limuzin" kuzovlu ən yüksək sinif sovet kiçik miqyaslı minik avtomobilidir. O, 1967-ci ildən 1978-ci ilə qədər Lixaçev zavodunun istehsal etdiyi əvvəlki nəsil ZİL-111 modelini əvəz etdi. De-fakto, bu sinfin son yerli avtomobili idi. Rusiyada bu avtomobil sinfinin inkişafında uzun bir fasilə kəsildi. Cəmi 113 nümunə toplanmışdır.

Bütün qapıların pəncərələrində elektrik ötürücüləri, qapı qıfıllarında isə mərkəzi kilid var idi. Avtomobil kondisionerlə də təchiz olunub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
ARFIP2

**ARFIP2** və ya **Arfaptin-2** — insanlarda ARFIP2 geni ilə kodlanan bir zülal.
## Qarşılıqlı əlaqələri

ARFIP2-nin qarşılıqlı əlaqələri

* Arf6 
* ARF3
* ARF5 və
* RAC1

## İstinadlar

## Ədəbiyyatı

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Unknown Pleasures

***"Unknown Pleasures"*** — İngilis rok qrupu Joy Division-un 15 iyun 1979-cu ildə Factory Records səsyazma studiyasında buraxılmış debüt studiya albomudur. Üz qapağı rəssam Piter Savil tərəfindən radio pulsar siqnallarının təsvir planından istifadə etməklə yaradılmışdır. Bu, solist Yan Körtisin sağ olarkən çıxan yeganə Joy Division albomudur.

Factory Records *Unknown Pleasures* -dən heç bir sinql yayımlamadı, baxmayaraq ki qrupun alboma daxil olmayan debüt sinqlı "Transmission" uğur qazanmışdır. Bu albom post-punk janrının ən önəmli albomu kimi tarixə yazıldı, və *NME*, AllMusic, *Select*, *[[Rolling Stone]]* və *Spin* kimi nəşrlər tərəfindən bütün zamanların ən yaxşı albomlarından biri olaraq seçildi.

## Tarixi
Joy Division 1976-cı ildə Salfordda pank rokun ilk dalğası zamanı yarandı. Bernard Samner və Piter Huk 4 iyun 1976-cı ildə Mançester Kiçik Sərbəst Ticarət Zalında Sex Pistols qrupunun şousunda ayrı-ayrılıqda iştirak etmişdilər və hər ikisi qrupun sadəliyi, sürəti və aqressivliyini bəyənmiş və sevmişdilər.  Zərb alətində dostları Terri Meyson, gitarada Samner və basda Huk ilə qrup yaradaraq, vokalisti tapmaq üçün qəzetlərdə reklam yerləşdirdilər. Samner və Huk tanışları olan Yan Körtisə müraciət edərək qrupa dəvət etdilər. Qrup bir neçə dənə təbilçi dəyişdikdən sonra Stiven Morris 1977-ci ilin avqustunda, o vaxt Varşava adlanan qrupa, qoşuldu. Londonlu pank qrupu Varşava Paktı ilə çaşqınlığın qarşısını almaq üçün onlar 1977-ci ilin sonlarında özlərinin adını Joy Division etdilər. 

1978-ci ilin əvvəlində RCA Records ilə müqavilə imzaladıqdan sonra Joy Division bəzi demoları lentə aldı; lakin onlar musiqilərinin miksinqindən narazı qalıb müqavilənin ləğvini tələb etdilər.   Qrupun ilk yayımı 1978-ci ilin iyununda özlərinin yazıb buraxdığı *[[:en:An Ideal for Living|An Ideal for Living]]* albomu idi. Onlar 1978-ci ilin sentyabrında Toni Uilsonun yerli xəbər şousu *Granada Reports-* da televiziya debütü etdilər.  Hukun sözlərinə görə, qrup çıxışlarından sonra Londondakı Genetic Records-dan £70,000 təklif alıb.

### Kult statusu
Qapaq şəkli 80-ci illərdə, Joy Division-un sağ qalan üzvləri New Order qrupu olduqdan sonra, qot yığıncaqlarında qrupun pərəstişkarları ilə güclü şəkildə əlaqələndirildi. 21-ci əsrdə Joy Division pərəstişkar cəmiyyətindən kənarda belə ikonik bir obraza çevrilməyə başladı.

2012-ci ildə Disney korporasiyası Mikki Maus ilə köynək üçün albomun örtük şəklini istifadə etdi, bu zarafat kimi qəbul edildi, lakin ciddi təşəbbüs idi. Savil təsvirin hər şeyə uyğunlaşma qabiliyyətini onun "hər baxımda babat və zor olamağı" olması ilə izah edir.

## Mahnı siyahısı

## Qrupun üzvləri
**Joy Division**

* Yan Körtis — vokal
* Bernard Samner — gitara, klaviatura
* Piter Huk — bas gitara, "Interzone"da vokal
* Stiven Moris — nağara, zərb alətləri

**İstehsal**

* Martin Hanet — prodüser
* Kris Naql — mühəndis
* Piter Savil — dizayn
* Kris Metan — dizayn

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Karen Calavyan

**Karen Ağasiyeviç Calavyan** (; ), həmçinin **Kyox** () kimi tanınır — Ermənistan hərbi zabiti, DQR Müdafiə Ordusunun polkovniki, "Yeqnikner" hərbi hissəsinin komandiri və" Artsax Qəhrəmanı" mükafatı laureatı.

## Mükafatlar
21 yanvar 2015-ci ildə Karen Calavyan Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan tərəfindən 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" medalı ilə təltif edilmişdir. 21 sentyabr 2016-cı ildə Calavyan 1-ci dərəcəli "Döyüş xaçı" ordeni ilə təltif olunmuşdur. 

İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Calavyan Tərtər rayonu istiqamətində, Təpəkənd kəndi yaxınlığında yerləşən "Yeqnikner" hərbi hissəsinə komandanlıq etmişdir. 2 oktyabr 2020-ci ildə Calavyan Arayik Arutyunyan tərəfindən "Artsax Qəhrəmanı" titulunu almışdır. Arutyunyanın sözlərinə görə, Calavyanın dəstəsi "bir neçə strateji yüksəkliyi tutmağa və Azərbaycan qüvvələrinə ağır itkilər verməyə" nail olmuşdur.

## İstinadlar
DECT

**DECT** (, ) — əsasən simsiz telefon sistemlərinin yaradılması üçün istifadə edilən standart. O, Avropada yaranıb və 900 MHz CT1 və CT2 kimi əvvəlki simsiz telefon standartlarını əvəz edərək ümumi standart olub.

Təkçə Avropada deyil, Avstraliya, Asiya və Cənubi Amerikanın əksər ölkələrində də bu standart qəbul edilib. ABŞ-nin radiotezlik qaydalarına görə Şimali Amerika bu standartı qəbul edə bilmədi. Nəticədə DECT 6.0 adlı bir az fərqli tezlik diapazonundan istifadə edən DECT variasiyası inkişaf etdirilib. Bu, sözügedən qurğuları hətta eyni istehsalçıdan başqa sahələrdə istifadə üçün nəzərdə tutulmuş sistemlərlə uyğunsuz hala salır. DECT, Şimali Amerika xaricində istifadə edildiyi əksər ölkələrdə digər standartları demək olar ki, tamamilə əvəz etdi.

DECT standartına əksər istehsalçıların tətbiq etdiyi sadə telefon imkanları üçün ümumi qarşılıqlı fəaliyyət profili olan "generic access profile" (GAP) daxildir. GAP uyğunluğu müxtəlif istehsalçıların DECT telefonları və bazalarına ən sadə funksional səviyyədə, yəni zəng etmək və qəbul etməkdə qarşılıqlı fəaliyyət göstərməyə imkan verir. Yaponiya özünün DECT forumu tərəfindən dəstəklənən J-DECT variantından istifadə edir.

DECT Forumu tərəfindən CAT-iq kimi bazara çıxarılan "New Generation DECT" (NG-DECT) standartı telefonlar və baza stansiyaları üçün ümumi inkişaf etmiş imkanlar dəstini təmin edir. CAT-iq IP-DECT baza stansiyaları və müxtəlif istehsalçıların telefonları arasında dəyişdirilmə seçimini, eyni zamanda GAP avadanlığı ilə geriyə uyğunluğu təmin edir. Bu, həmçinin genişzolaqlı audio üçün məcburi dəstək tələb edir.

NR+ ("New Radio plus") kimi bazara çıxarılan "DECT-2020 New Radio" ultra etibarlı aşağı gecikmə və kütləvi maşın tipli rabitə üçün ITU-R IMT-2020 tələblərinə cavab verən 5G məlumat ötürmə protokoludur. Bu, əvvəlki DECT cihazları ilə birlikdə mövcud ola bilir.

## Standartlar
; ETSI EN 300 175 V2.9.1 (2022–03). Digital Enhanced Cordless Telecommunications (DECT) Common Interface (CI)
: 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

; ETSI TS 103 636 v1.4.1 (2023–03). DECT-2020 New Radio (NR)
: 

* 
* 
* 
* 
* 

; Digital Enhanced Cordless Telecommunications (DECT)
: 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
* 
* Technical Report: Multicell Networks based on DECT and CAT-iq  . Dosch & Amand Research

## Xarici keçidlər
* dect.org saytında DECT Forumu
* ETSI-də DECT məlumatı
* DECTWeb.com
* DECT yığınının açıq mənbə tətbiqi
London Grammar

**London Grammar** – 2009-cu ildə Nottinqemdə yaranmış ingilis indi-pop qrupu. Hanna Reyd, Den Rotman və Dominik "Dot" Meycordan ibarətdir. Onların debüt minialbomu (EP) "Metal &amp;amp; Dust" 2013-cü ilin fevralında Metal & Dust Recordings tərəfindən yayımlanıb. Qrupun debüt studiya albomu (LP) olan "If You Wait" isə bir neçə ay sonra, sentyabrda işıq üzü görüb. Albom Böyük Britaniya Albomları Çartında 2-ci yerə yüksəlmiş və Britaniya Fonoqrafiya Sənayesi (BPI) tərəfindən İkili Platin sertifikatı almışdır. Qrupun ikinci studiya albomu *"Truth Is a Beautiful Thing"* 2017-ci ilin iyununda çıxıb və Böyük Britaniyanın Albomlar Çartında 1-ci pilləyə çatıb. Ən son albomları *Californian Soil 1*6 aprel 2021-ci ildə işıq üzü görüb. Bu, Birləşmiş Krallıqda onların ikinci ardıcıl 1 nömrəli albomu oldu.

## Üslubu
London Grammar qrupunun musiqisi melanxolik gitara, yüksək tembrli vokal, depresiv sözlər və tez-tez trip-hop və rəqs təsirlərini nümayiş etdirən "mühit, efir və klassik səslərin qarışığı" kimi təsvir edilmişdir. Hanna Reydin güclü vokalı Cudi Tzuke və Florens Uelş ilə müqayisə edilir. Mahnıları yazanda qrupun hər üzvü öz töhvəsini verir, Reydin dediyi kimi: "Sözləri mən yazıram. Amma mahnıları hər üçümüz yazırıq. Dot fortepiano hissəsi və ya musiqi partiturasını yazacaq,, Dan bir neçə gitara əlavə edəcək." O, mahnıları "emosional təsirlənmiş" kimi təsvir edir və "həyatıma gələn və gedən insanlar haqqında" yazdığını dedi.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**

* *İf You Wait* (2013)
* *[[:en:Truth Is a Beautiful Thing|Truth Is a Beautiful Thing]]* (2017)
* *Californian Soil* (2021)
* *The Greatest Love* (2024)

## İstinadlar
İndi-pop

**Indi pop** (həmçinin **indi-pop** və ya **indipop** kimi yazılır) meynstrim pop musiqisinə zidd olan gitara popu DIY (özün elə) etikası ilə birləşdirən musiqi janrı və alt mədəniyyət. O, 1970-ci illərin sonlarında İngilis post-pankından yaranıb. Oxşarı olan indie rok ilə müqayisədə bu janr daha melodik, daha az sərt və nisbətən daha vecsizdir. Alt janrlara kamera popu və tvit popu daxildir.

## İnkişaf və xüsusiyyətlər
Həm *indi*, həm də *indi pop* 1970-ci illərin sonlarında eyni şeyə istinad edirdilər. Stilindən daha çox pank rokun DIY yönümlülüyündən ilhamlanan gitar qrupları o çağ, hamı kimi böyük səsyazma studiyalarıynan kontrakt imzalayıb yayımlanmaqdansa, bir birilərinə dəstək olub öz musiqilərini özləri buraxaraq yaranırdı. Emili Dolanın sözlərinə görə, indi janrı Velvet Underground- un distorşonlu musiqisi, erkən pankın "üsyankar qışqırığı" və Conatan Riçman kimi "rokun daha qəribə və ekssentrik fiqurları" üzərində qurulub. "The Monochrome Set's" -ın ilk sinqlları indie pop qrupu Smiths üçün o qədər təsirli idi ki, Coni Mar sonralar deyirdi, "onlar olmasaydı, The Smiths qrupu mövcud olmazdı".

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bluetooth Low Energy

**Bluetooth Low Energy**, həmçinin **Bluetooth LE**, əvvəllər **Bluetooth Smart** — səhiyyə, fitness, mayaklar, təhlükəsizlik və ev əyləncəsi sahələrində yeni tətbiqlərə yönəlmiş, "Bluetooth Special Interest Group" (Bluetooth SIG) tərəfindən dizayn edilmiş və bazara çıxarılmış simsiz şəxsi şəbəkə texnologiyası. Klassik "Bluetooth"dan müstəqildir və uyğunluğu yoxdur, lakin "Bluetooth Basic Rate/Enhanced Data Rate" (BR/EDR) və LE birlikdə mövcud ola bilərlər. Orijinal spesifikasiya "Nokia" tərəfindən 2006-cı ildə "Wibree" adı altında işlənib hazırlanmışdır. 2009-cu ilin dekabrında "Bluetooth Low Energy" adı ilə "Bluetooth 4.0"a inteqrasiya edilmişdir.

Klassik "Bluetooth" ilə müqayisədə "Bluetooth Low Energy" oxşar rabitə diapazonunu qoruyur. Bu, əhəmiyyətli dərəcədə azaldılmış enerji istehlakı və xərci təmin etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. iOS, "Android", "Windows Phone" və "BlackBerry", həmçinin "macOS", "Linux", "Windows 8", "Windows 10" və "Windows 11" daxil olmaqla mobil əməliyyat sistemləri lokal olaraq "Bluetooth Low Energy"ni dəstəkləyirlər.

## Uyğunluq
"Bluetooth Low Energy" əvvəlki (çox vaxt "klassik" adlanır) "Bluetooth Basic Rate/Enhanced Data Rate" (BR/EDR) protokolundan fərqlidir, lakin iki protokolun hər ikisi bir cihaz tərəfindən dəstəklənə bilər. "Bluetooth 4.0" spesifikasiyası cihazlardan hər hansı birini, ya da LE və BR/EDR sistemlərinin hər ikisini həyata keçirməyə icazə verir.

"Bluetooth Low Energy" klassik "Bluetooth" ilə eyni 2,4 GHz radio tezliklərindən istifadə edir. Bu, ikili rejimli cihazlara bir radio antenasını paylaşmağa imkan verir, lakin daha sadə modulyasiya sistemindən istifadə edir.

## Brendləşmə

2011-ci ildə "Bluetooth SIG" yeni aşağı enerji cihazları və digər "Bluetooth" cihazları arasında uyğunluğu aydınlaşdırmaq üçün "Bluetooth Smart" loqosunu elan etmişdir.

* "Bluetooth Smart Ready" həm klassik, həm də aşağı enerjili periferiyalara uyğun olan ikili rejimli cihazı göstərir.
* "Bluetooth Smart" işləmək üçün "Smart Ready" və ya başqa ağıllı cihaz tələb edən yalnız enerjisi az olan cihazı göstərir.

"Bluetooth SIG" 2016-cı ilin may ayında "Bluetooth SIG" brendinqi məlumatının verilməsi ilə "Bluetooth Smart" və "Bluetooth Smart Ready" loqolarını və söz işarələrini mərhələli şəkildə ləğv etməyə başlamışdır. Qurum yeni mavi rəngdə "Bluetooth" loqosu və söz işarəsindən istifadə etməyə qayıtmışdır.

* UWB
* Zigbee
* Z-Wave

## Həmçinin bax

* ANT (şəbəkə)
* ANT +
* DASH7
* Eddystone (Google)
* IEEE 802.15
* IEEE 802.15.4
* Daxili yerləşdirmə sistemi
* LoRa
* MyriaNed
* UWB
* UWB Forum
* WiMedia Alyansı
* WirelessHD
* Simsiz USB
* Zigbee
* Z-Wave

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*  "Bluetooth 4.0 Core Specification" – GATT is described in full in Volume 3, Part G

## Xarici keçidlər
* Bluetooth radio versiyaları – rəsmi vebsayt, Bluetooth.com ünvanında
*
Norman Tomas

**Norman Mattun Tomas** (; ) – ABŞ mötədil sosialisti və pasifisti. O, 1920-ci illərdən 1950-ci illərə qədər ən tanınmış ABŞ sosialistlərindən biri olmuşdur.

## Həyatı
Norman Tomas 1884-cü ildə ABŞ-ın Ohayo ştatının Marion şəhərində doğulmuşdur. Prinston Universitetində və Nyu-York Birlik Teologiya Seminariyasında təhsil almış, 1912–1918-ci illərdə Nyu-Yorkda presviterian keşişi kimi işləmişdir. Özünü Amerika Sosialist Partiyasına həsr etməyə qərar verərək vəzifəsindən ayrılmışdır.

Pasifit olan Norman Tomas Birinci Dünya müharibəsi zamanı vicdanlı etirazçıları dəstəkləmiş, İkinci Dünya müharibəsi zamanı isə ABŞ yaponlarının internasiyasını və Yaponiyanın bombalanmasına, daha sonra isə Vyetnam müharibəsinə qarşı çıxmışdır. O, həmin dövrdə ABŞ siyasətində radikal ideya hesab olunan hərtərəfli sosial rifah fikrini dəstəkləmişdir. O və onun ideyaları uğursuz seçki kampaniyalarından sonra daha çox tanınmışdır: 1924-cü ildə Nyu-York şəhərinin qubernatorluğuna, 1928–1948-ci illərdə isə Amerika Sosialist Partiyası üçün ABŞ prezidentliyinə namizəd olmuşdur. 1932-ci ildə keçirilmiş prezident seçkiləri zamanı 884.781 səs almışdır. O, ticarət gildiyası yaratmaq sərbəstliyi, söz azadlığı və toplaşma azadlığı kimi sivil azadlıqların böyük müdafiəçisi olmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
*
Silsiləvarilik

**Silsiləvarilik** — (تسلسل) Lüğəvi baxımdan “tamın parçalarını silsiləvari şəkildə bir-birinə əlavə etmək, arası kəsilmədən ard-arda davam etmək” mənalarına gəlir.

## Məzmunu
Kəlam alimlərinin Allahın varlığını sübut etmək məqsədilə irəli sürdüyü “hüdus” və ya İslam filosoflarının istinad etdikləri “imkan” dəlilinə görə, hadis
(əzəli olmayan, sonradan olan) və mümkün varlıqların meydana gəlməsi üçün qədim (əzəli) və vacib (zəruri) bir illətin (səbəbin) mövcudluğunu qəbul etmək lazımdır. Əks təqdirdə, təsəlsülün, yəni sonsuz səbəb-nəticə münasibətini qəbul etmək zərurəti yaranır. Bunun mümkün olmadığını qəbul edən İslam alimləri təsəlsül düşüncəsini tənqid etmişlər.

## Həmçinin bax

* TERMİNLƏR və LÜĞƏTLƏR (1)
* TERMİNLƏR və LÜĞƏTLƏR (2)
* TERMİNLƏR və LÜĞƏTLƏR (3)
* TERMİNLƏR və LÜĞƏTLƏR (4)
* TERMİNLƏR və LÜĞƏTLƏR (5)
* TERMİNLƏR və LÜĞƏTLƏR (6)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
David Melkumyan

**David Melkumyan** () — siyasətçi, deputat.

## Həyatı
Davit Melkumyan 29 oktyabr 1980-ci ildə Stepanakert şəhərində anadan olub.

2004-cü ildə İrəvan "Mesrop Maştots" Universitetinin Tarix və Beynəlxalq Münasibətlər fakültəsini bitirib. 2006-cı ildə həmin universitetin hüquq fakültəsini bitirib, eyni zamanda universitetin tələbə şurasının prezidenti olub.

1998–2000-ci illərdə Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının Müdafiə Ordusunda müddətli həqiqi hərbi xidmətə daxil olub, artilleriya kəşfiyyatçısı olub.

2004-cü ildən Beynəlxalq Gənc Xristianlar Assosiasiyasının Artsax bölməsinin təşəbbüskarı və fəaliyyətini koordinasiya etmişdir. Qarabağın bir sıra yerlərində gənclər üçün müxtəlif tədbirlər təşkil edib.

2008-ci ildən Artsax qeyri-hökumət təşkilatlarının üzvüdür, 2010-cu ilin sentyabrından CMI (Böhran İdarəetmə Təşəbbüsü) beynəlxalq təşkilatının məsləhətçisidir.

O, Qarabağ münaqişəsinin həllinə yönəlmiş sivil proqramların koordinasiyası ilə məşğuldur.

## Siyasi faliyyəti
2010-cu ildə "Rusiya Erməniləri İttifaqı" təşkilatının Artsax bölməsinin direktoru təyin edilib. 2005-ci ildə o, Artsax Demokratik Partiyasının sıralarına daxil olub.

3 may 2015-ci ildə Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası Milli Məclisinə keçirilən seçkilərdə majoritar seçki sistemindən istifadə etməklə 1 saylı seçki dairəsindən deputat seçilib. 2015–2020-ci illərdə məclisdə Xarici əlaqələr daimi komissiyasının sədr müavini olub.

31 mart 2020-ci il parlament seçkilərində proporsional siyahı üzrə 7-ci çağırış assambleyanın deputatı seçilmişdir.

## Ailəsi
Ailəlidir, bir oğlu var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Համախմբվել Արցախին զորավիգ լինելու գաղափարի շուրջ. Դավիթ Մելքումյան
Sokrat metodu

**Sokrat metodu** və ya **Sokratik metod** — qədim yunan filosofu Sokratın adını daşıyan, həqiqətin və biliklərin hazır formada verilməməlidi, problemi ifadə edən və axtarış tələb edən iki fərd arasındakı dialoqa əsaslanan üsul. Bu üsul tez-tez həmsöhbətin verilən suallara cavab verərək, mühakimələrini (hökm) ifadə etdiyi, biliyini və ya əksinə, məlumatsızlığını ortaya qoyduğu bir müzakirəni əhatə edir.

Sokrat metodu hipotezlərin aradan qaldırılması (həll edilməsi: müsbət və ya mənfi) üsuludur, burada tərəflərdən birinin təşəbbüsü bəzi hallarda özünü bilikli hesab edən həmsöhbətin özünəinamını azaltmağa və ona nəinki heç nə bilmədiyi, üstəlik dar düşüncəli bir insan olaraq qalmasından, cahilliyindən şübhələnmədiyini belə sübut etməyə yönəlmişdir. Digər hallarda həmsöhbəti özünü tanımağa, eləcə də özündə əvvəllər gizli, qeyri-müəyyən və hərəkətsiz qalan tərəflərin aşkara çıxarılmasına və aydınlaşdırılmasına yönəldilməsi nəzərdə tutulurdu. Sokrat özü bu metoda “aşkarlamaq” adını vermişdir. Bu metodda birinci hal “ironiya” adlanırdı. Sokrat sonuncu halda həmsöhbətin beynində həqiqətin “doğuşunu” təşviq etmək üçün bir vasitə hesab edirdi. O, bu metodu "mayevtika" adlandırırdı. Aristotel elmi metodun əsası hesab etdiyi tərif və induksiya metodlarını kəşf etməkdə Sokrata borclu idi.

## Həmçinin bax

* Sokratik dialoq
* Sokratik ironiya
* Mayevtika
* Dialektika
* Sofizm
* Stoisizm
Yohan Dayzenhofer

**Yohan Dayzenhofer** () — alman biokimyaçısı, 1988-ci ildə kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı.
ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının (1997) və Leopoldina (2003) üzvü.

## Bioqrafiyası
Almaniyada kiçik Zuzamaltheym şəhərində anadan olub. 1965–1971-ci illərdə Münhen Texniki Universitetində təhsil alıb. 1974-cü ildə Maks Plank Cəmiyyətinin Biokimya İnstitutunda Robert Huberin rəhbərliyi altında dissertasiya işini tamamladı. Yohan Dayzenhofer, Robert Huber və Hartmut Mişel 1988-ci ildə bakterial fotosintetik reaksiya mərkəzinin dəqiq strukturunu əldə edərək Kimya üzrə"Fotosintetik reaksiya mərkəzinin üçölçülü quruluşunu təyin etdiklərinə görə" Nobel Mükafatına layiq dörüldülər.
1988-ci ildə Y. Dayzenhofer Hovard Hyus Tibb İnstitutuna köçdü. Texas Universitetinin Cənub-Qərb Tibb Mərkəzində biofizika kafedrasının professorudur. Avropa Akademiyasının üzvü (1989 il). Amerika Kristalloqrafiya Assosiasiyasının və Elmin İnkişafı üzrə Amerika Assosiasiyasının üzvü, Amerika Biokimya və Molekulyar Biologiya Cəmiyyətinin üzvü , Sigma Hi və s.
İnsanlığa Xəbərdarlığı (1992 il) və Üçüncü Humanist Manifesti (2003 il) imzaladı və 2016-cı ildə Greenpeace, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və bütün dünya hökumətlərini genetik cəhətdən dəyişdirilmiş orqanizmlərə qarşı mübarizəni dayandırmağa çağıran məktub imzaladı (GMO).

## Mükafatları
* "Almaniya Federativ Respublikasına xidmətlərinə görə" Böyük Zabit Xaç ordeni (1990 il)
* "Bavariyanın xidmətlərinə görə"ordeni (1992 il) ilə təltif edilmişdir.
* Amerika Fizika Cəmiyyətinin Maks Delbrük Mükafatı (1986 il)
* Kimya üzrə Nobel Mükafatı (1988 il) ("Fotosintetik reaksiya mərkəzinin üçölçülü quruluşunu təyin etdiklərinə görə")
* Otto-Bayer-Preis (1988 il)
* Kentukki polkovniki (1995 il)
* Röntgen-Plaquette (2004 il)
* Druyya Universitetinin (1993 il) fəxri doktoru
* Burdvan Universitetinin (1996 il) fəxri doktoru
* Doğma Zusamaltheym və Dallasın fəxri vətəndaşı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər