open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Votts Hamfri

**Uotts Humphrey** (ing. *Watts Humphrey*; ) — həmçinin proqram təminatının hazırlanması sahəsində "keyfiyyətli proqram təminatının atası" kimi tanınan amerikalı mühəndis-proqramçıdır.

## Bioqrafiya
4 iyul 1927-ci ildə ABŞ-nin Miçiqan ştatının Batl-Krik şəhərində anadan olub. 1944-cü ildə orta məktəbi bitirib və Birləşmiş Ştatların hərbi dəniz donanmasında xidmət edib. Disleksiyaya baxmayaraq, o, Çikaqo Universitetinin Fizika ixtisası üzrə bakalavr, İllinoys Texnologiya İnstitutunda fizika üzrə magistr və Çikaqo Universitetinin Biznes İnstitutunda magistr dərəcəsi almışdır.

1953-cü ildə Bostona gedib və Silvaniya laboratoriyasında işləyib. 1959-cu ildə IBM-ə daxil olub. 1960-cı illərin sonunda Humphrey ilk proqram lisenziyasını təqdim edən proqram təminatı üzrə IBM komandasına rəhbərlik etmişdir. Humphrey IBM-in vitse-prezidenti idi.

1980-ci illərdə Karneqi-Mellon (Xai) Universitetinin proqram təminatının hazırlanması İnstitutunda Hamfrri proqram proseslərinin proqramını qurmuş və 1986-cı ildən 1990-cı illərin əvvəllərinə qədər bu proqramın direktoru olmuşdur. Bu proqram böyük və kiçik təşkilatlar və fərdi ən ciddi problemləri ilə qarşı-qarşıya və sonra əhəmiyyətli yaxşılaşdırılması üçün ən yaxşı imkanlar var ki, burada, çünki anlaşma və proqram inkişaf prosesinin idarə yönəlmişdir.

Proqram 1989-cu ildə "proqram prosesinin idarə edilməsi" adlı Humphrey tərəfindən nəşr olunan istedadların yetkinlik modelinin hazırlanmasına gətirib çıxardı və şəxsi proqram prosesinin və komanda proqram prosesinin konsepsiyalarının sonrakı inkişafına ilham verdi.

1998-ci ildə Hamfrey Embrı-Riddle Aviasiya Universitetində proqram təminatının hazırlanması sahəsində fəxri doktorluq dərəcəsi almışdır. Chennai şəhərində Uotts Humphrey proqramının keyfiyyəti İnstitutu, Hindistan, 2000-ci ildə adına layiq görülmüşdür. 2003-cü ildə Humphrey "texnologiya üçün"Milli Medalı ilə təltif edilmişdir. Humphrey 2008-ci ildə Seym və hesablama maşınları Assosiasiyasının üzvü oldu.

## İstinadlar
Abdullah bin Cəhş

**Abdullah bin Cəhş** (,  ) — Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biridir. Qüreyş qəbiləsinin Bənu Üməyyə qolunun Banu Əsəd ibn Xuzeym soyunun nümayəndəsi olmuşdur. Anası Umeymə bint Əbdülmüttəlib Məhəmmədin bibisi olmuşdur.

## Bioqrafiya
Tam adı Abdullah ibn Cəhş ibn Riab ibn Yəmər ibn Səbra ibn Murra ibn Əsəd ibn Huzeymədir. O, qardaşları Ubeydullah və Əbu Əhmədlə birlikdə İslamı erkən qəbul edənlərdəndir. Həbəşistana hicrətdə iştirak etmişdir. Ubeydullah xristian olur və oradaca ölür, lakin Abdullah Məkkəyə qayıdır və hamısı Mədinəyə hicrət edən birləşmiş qrupunun ən görkəmlisi olur. Onun bacısı Zeynəb Məhəmməd peyğəmbərin həyat yoldaşı idi. O, Nəxlədə Qureyşləri öldürdüyünə görə tənqid olunur. Bədr döyüşündə vuruşur. 40-50 yaşları arasında Uhud döyüşündə şəhid olur. Abdullah ibn Cəhş döyüşdə Əhnas ibn Şərik tərəfindən öldürülür.

## İstinadlar
Ottava adaları

**Ottava adası** (, inuit: Arviliit) — Hudzon körfəzinin şərq hissəsində yaşayan bir qrup insansız ada. Unqava yarımadasının sahillərində yerləşir. İnzibati cəhətdən Ottava adaları, bütün digər Hudzon körfəzi adaları kimi, Kanadanın Nunavut ərazisinə aiddir.

## Coğrafiya
Arxipelaqın ən yüksək nöqtəsi Gilmur adasında yerləşir və dəniz səviyyəsindən 550 m yüksəklikdədir. 24 kiçik adacıqdan ibarətdir, bunlardan ən əhəmiyyətliləri:

* Bronson adası - 5 km²,
* But adası - 5 km²,
* Qilmour adası - 84 km²,
* Perley adası - 45 km²,
* Petti adası - 12 km²,
* Eddi adası - 12 km².
Ottava adaları, eləcə də qonşu Belçer adaları adi qaqanın yerli yarımnövləri üçün qida bazası rolunu oynayır.

## İstinadlar
Gazapizm

**Gazapizm** () — kürd əsilli Türkiyə reperi və müğənnisi.

## Həyatı və karyerası
Əsil adı Acar olan Gazapizm 20.01.1988-ci ildə Elazığda anadan olub. 1997-ci ildə Akar ailəsi ilə birlikdə İzmirdə məskunlaşmışdır. Engin Erel (mühafizəçi) və Aykut Şahin (Sivo) kimi orta məktəbdə tanış olduğu rapçerlərlə birlikdə hip-hop mədəniyyəti ilə maraqlanmağa başladı.

2003-cü ildə o, ilk rap mahnı yazdı və öz evində sınaq qeydlər əldə etməyə başladı. 2004-cü ildə mühafizəçi ilə birlikdə onlar Ymf (Yali Mcs Family) damını tikdilər və Balçeva bir çox MC-ni, eləcə də yaratdıqları studiyada öz qeydlərini dəstəklədi.

Vladetellə birlikdə, o, "demək olar ki," adlı ilk albomunu, "qəzəb"adlı bir dəstəsini buraxdı. 2008-ci ildə yenidən mühafizəçi saxlanılıb. O, internetdə "qan deyil, qatran" adlı ümumi albomunu paylaşdı. İzmirdə, İstanbulda, Antaliyada, İsparta və Bursda konsertlər diqqəti cəlb edən bu albomla yanaşı, hiddət doğururdu.

"Anger "Fuat Erginin diqqətini 2008-ci ildə təhlükəsizlik işçisi və əyri-üyrü ilə yazılmış" təhlükəli "demo-trekinə cəlb etdi və mahnı 2009-cu ildə çıxan Fuat Erginin" mənim ürəyim " albomuna daxil edildi.

2009-cu ildə psixoloji problemlər başladı. Bu zaman o, klinik Böyük depressiya diaqnozu və o, uzun müddət müalicə başladı. Həmçinin müalicə zamanı mahnılar yazan Anil Akar 2009-cu ilin ortalarında onun xəstəliyinin şərəfinə adlandırılan "böyük depressiya" albomunu satışa çıxarmış və gözlənilən göstəricilərdən əhəmiyyətli dərəcədə yüksək satmışdır.

Rap dünyasında böyük bir tanınmaya malik olan qəzəb də bir çox uğurlu müğənnilərlə duet ifa edirdi. "Yama" serialı üçün məşhur olan müğənni Cem Adrian ilə birlikdə ifa etdiyi "Mənim ürəyim çuxurda" mahnısına əlavə olaraq, o, "Yama" serialı üçün uğurlu adlarla duet ifa etdi, O, Sivo, zorba, Fuat Ergin, Rapangels, Kadıköy Eş, Sansar Salvo, Narkos, Sayedar, Despo və danışan hunts kimi uğurlu adlarla duet ifa etdi.

Baş rolları Aras but İynemli, Ercan Kesal, Erkan Kolçak Küstəndil, Esterr Erkal və Dilan Çiçk Dəniz ifa etdikləri "həyəcan yoxdur" mahnısı indiyə qədər YouTube-da 150 milyon dəfə dinləmişdir.

Hirs, 45. Pantene "həyəcansız" mahnısı ilə ən yaxşı mahnıya görə "Qızıl Kəpənək"mükafatına layiq görülüb.

## Diskoqrafiya

### Albomlar
* *Majör Depresyon* (2009)
* *Yeraltı Edebiyatı* (2014)
* *Bir Gün Her Şey* (2016)
* *Hiza* (2020)

### EP'ləri
* *Karanfil (Live in İzmir)* [feat. Tepecik Filarmoni Orkestrası] (2019)

### Sinqle'ları
* "Heyecanı Yok" (2017)
* "Kalbim Çukurda" (feat. Cem Adrian) (2018)
* "Ölüler Dirilerden Çalacak" (2018)
* "Alem — i Fani" (Gripin ile birlikte; İyi Oyun Film Müziği) (2018)
* "Kaç İstersen" (2019)
* "Unutulacak Dünler" (2020)
Şüşə açan

**Şüşə açan** şüşə butulkalardan metal qapaqları çıxarmağa imkan verən bir cihazdır.

## <big>Qalereya</big>

Fayl:Decorative Bottle Opener.jpg
Fayl:Bottle opener.JPG
Fayl:Granny's bottle opener.jpg
Fayl:Bottle Openers.jpg
Fayl:Bottle opener koziol.jpg
Fayl:Pekela municipal bottle opener, Oude Pekela (2019) 02.jpg
Fayl:Abeos torch and bottle opener Keychain, Oude Pekela (2020) 04.jpg


## İstinadlar
Puruşartha

**Puruşartha** ( ) və ya **çaturartha** — Hinduizmdə insan həyatının dörd məqsədi. Məqsədlər bunlardır:
* **Dharma** və ya **dhamma** (  - tutan və dəstəkləyən) – əxlaq, salehlik.
* **Artha** (artha - "mahiyyət", "fayda") – maddi rifah
* **Kama** (( ) - "sevgi") – şəhvətli hisslər, ehtiras.
* **Mokşa** (  - "azad etmək") – doğum və ölüm dövriyyəsindən qurtulma (Sansara)

Tarixən əvvəlcə ilk üç məqsəd, Sanskritcə üç düşmən adlanan *dharma, artha və kama* müəyyən edilmişdir. Daha sonra dördüncü məqsəd, *mokşa* formalaşmışdır. Müasir Hind fəlsəfəsində dörd puruşartha anlayışı insanın fiziki, emosional və mənəvi ehtiyaclarının ödənilməsini təcəssüm etdirir. Tez-tez dörd puruşartha və varnaşramanın veda sistemi arasında paralellər çəkilir.

Aşrama:
* **Brahmaçarya** ( ) – həyatın ilk mərhələsi. Tələbənin rahib kimi yaşadığı, cinsi əlaqədən çəkindiyi və quruya xidmət etdiyi, ondan mənəvi biliklər aldığı təlim mərhələsi.
* **Qrihastha** (sanskrit. Grihastha) – ailə həyatı, iş. Bu aşramada kama və arthaların puruşarthaları yerinə yetirilir. Valideynlərini, uşaqlarını, qonaqlarını və müqəddəs insanları saxlamaq hindli ailə başçısının borcudur.
* **Vanaprastha** (sanskrit. Vâna-prastha) – təqaüdə çıxmaq və maddi dünyadan tamamilə imtina etməyə hazırlıq. Bu mərhələdə bütün maddi vəzifələr tədricən böyük övladlara ötrülür və daha çox mənəvi təcrübələrə və müqəddəs yerləri ziyarətə vaxt ayrılır.
* **Sannyasa** (devanaqari: संन्यास) – həyatın son mərhələsidir, askentizm, özünüdərk, mənəvi təcrübələrə tam bağlılıq ilə xarakterizə olunan maddi dünyadan tam imtina mərhələsidir. Bu aşramada ölüm anına və mokşaya çatmaq üçün lazımi hazırlıq aparılır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Сыркин А. Я. Дидактика классического индуизма // Древо индуизма / Отв. ред. И. П. Глушкова. — М.: Издательская фирма «Восточная литература» РАН, 1999. — С. 96—127. — 559 с. — (Культура народов Востока). — 2500 экз. — ISBN 5-02-018032-7.
* На английском языке
* Apte, Vaman Shivram. The Practical Sanskrit Dictionary (неопр.). — Delhi: Motilal Banarsidass Publishers, 1965. — ISBN 81-208-0567-4. (fourth revised & enlarged edition).
* Flood, Gavin (1996), An Introduction to Hinduism, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-521-43878-0
* Hopkins, Thomas J. The Hindu Religious Tradition (неопр.). — Cambridge: Dickenson Publishing Company, Inc., 1971.
* Dhallapiccola A.  (исп.)рус.. Dictionary of Hindu Lore and Legend  (англ.)рус.. — New York: Thames & Hudson  (англ.)рус., 2002. — 224 p. — ISBN 9780500284025, ISBN 0500284024.
* Patrick Olivelle, The asrama system: the history and hermeneutics of a religious institution (New York, Oxford: Oxford University Press, 1993) (ISBN 0-19-508327-X)
* Rinehart, R (Ed.) (2004), Contemporary Hinduism: Ritual, Culture, and Practice, ABC-Clio, ISBN 1-57607-905-8
Müharibə atı (film, 2011)

**Müharibə atı** () — Stiven Spilberqin rejissorluğu ilə 2011-ci ildə çəkilmiş müharibə dram filmi. Bu film, 1982-ci ildə ingilis yazıçısı Maykl Morpurqonun yazdığı Birinci Dünya müharibəsi zamanı baş verən eyniadlı uşaq romanının uyğunlaşdırılmasıdır.

## Süjet xətti

Film Albert adlı balaca oğlanın Coui ləqəbli atla dostluğundan bəhs edir. Birinci Dünya müharibəsinin başlanğıcında Couini də Fransanın döyüş zonalarından birinə göndərilir. Albert hərbi xidmət üçün çox gənc olsa da, öz dostunu tapıb xilas etmək məqsədilə cəbhəyə yollanır və bütün hadisələr də bundan sonra başlanır.

## İstinadlar
Zeynəb binti Cəhş

**Zeynəb binti Cəhş** (; ) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri, möminlərin anası.
## Bioqrafiyası
O, Qureyş qəbiləsinin Əsəd qolundan olmuşdur. Onun atasının adı Cəhş ibn Riab ibn Yəmərə ibn Səbra ibn Murra ibn Əsəd ibn Xuzeymə, anası isə Umeymə bint Əbdülmütəllib ibn Haşimdir.

Zeynəb binti Cəhş ilk müsəlman qadınlardan biridir. O, Məhəmməd peyğəmbərin peyğəmbərliyinin başlamasından təxminən 20 il əvvəl anadan olmuşdur. Doğulanda onun adı Bərra olmuşdur, lakin Məhəmməd peyğəmbər ona yeni ad - Zeynəb adını verir.

Zeynəb subay qız ikən Mədinəyə ilk köçənlər arasında olur. Məhəmməd peyğəmbər onun azad edilmiş qul olan Zeyd ibn Haris ilə evləndirmək istəyir. Cahiliyyə dövrünün adətlərinə görə azad bir qadın keçmiş qulla evlənə bilməzdi. Zeynəb və qardaşları bu evliliyə qarşı idilər, lakin Əhzab surəsinin 36-cı ayəsi nazil olduqdan sonra o, bu evliliyə razı olur. Zeyd ibn Harisə ilə evliliyi uğurlu olmur və Zeyd arvadını boşamağa qərar verir. Məhəmməd peyğəmbərin bütün nəsihətlərinə baxmayaraq, bir ildən sonra onlar boşanır.

Zeynəb zəhmətkeş və fəzilətli bir qadın olur. Zeynəb binti Cəhş 53 yaşında Mədinədə vəfat edir.  Zeynəb hicrətin 20-ci ilində 53 yaşında ikən ölmüşdür. Cənazə namazını Ömər ibn Xəttab qıldırmışdır. 

## İstinadlar
Çarlton adası

**Çarlton adası** () — Kanada Arktik arxipelaqının bir hissəsidir. Adada hazırda yaşayış yoxdur (2012).

## Coğrafiyası
Adanın sahəsi 308 km²-dir. Sahil xəttinin uzunluğu 93 km-dir. Ceyms körfəzinin cənub hissəsində yerləşən bu ada, Rupert körfəzinin ağzındakı alçaq adaların ən böyüyüdür. Adanın uzunluğu 30 km, mərkəzi hissədə maksimum eni 15 km-dir. Adanın topoqrafiyası ifadəsizdir, alçaq və düzdür, yalnız bir neçə yerdə hündürlüklər dəniz səviyyəsindən 40 metrdən çoxdur. Alçaq relyef, zəif drenaj adanın qərb və mərkəzi hissələrində bataqlığa səbəb olmuşdur.

Çarlton adasının bilavasitə yaxınlığında çoxlu kiçik adalar və adacıqlar vardır. Ən yaxın böyük qonşu ada Akimiski adasıdır. Şimal-qərbdən təxminən 100 km məsafədə yerləşir.

## İstinadlar
Rəmənə Səyəhi

**Ramana Sayahi** () — İran əsilli kanadalı Aktyor, model və vizajistdir.

## Həyatı
Səyahi İranın Əhvaz şəhərində anadan olub. O, həmçinin Kanadanın Toronto şəhərində yaşayır.

O, təbii olaraq Ancelina Coliyə bənzədiyi üçün qrafika fakültəsinin məzunudur və hazırda model kimi işləyir və Torontoda model kimi işləyən aktyorluq təcrübəsi var.

İlk dəfə 18 yaşında anası televiziyada bu qadının sənə nə qədər oxşadığını, Hollivud aktyoruna oxşadığını, amma o zamanlar onun üçün çox da əhəmiyyət kəsb etmədiyini göstərmişdi.

## İstinadlar
Varlıq (qəzet)

**"Varlıq"** — həftəlik qəzet.

## Tarixi
Varlıq qəzeti 1992-ci ildə Əli Hacı tərəfindən təsis edilmişdir.  İlk dövrlərdə qəzetin baş redaktoru Əli Hacı Ağaevli olmuş sonradan Qardaşxan Əzizxanlı baş redaktor olmuşdur.. Varlıq qəzetinin redaktoru Məzahir Həsənov olmuşdur.

## İlk sayı
Qəzetin ilk sayı 21 yanvar 1992 ildə çap olunmuşdur. Qəzet 4 səhifədən ibarət idi.
Varlıq (dəqiqləşdirmə)

* Varlıq
* Varlıq (jurnal, İran)
* Varlıq (jurnal, Türkiyə)
* Varlıq (qəzet)
* Varlıq (Cizrə)
Zamana əsaslanan iqtisadiyyat

**Zamana əsaslanan iqtisadiyyat** (*ZƏİ*) — mübadilə əmsallarının (dəyərinin), vergilərin məbləğinin, əmək haqqının məbləğinin müəyyən edilməsinin əsasını iş vaxtı (iş saatları) təşkil edən iqtisadi sistem haqqında nəzəriyyə. EWF-ni digər iqtisadi sistemlərdən fərqləndirən zaman faktoruna əsaslanmasıdır.

ZƏİ müasir iqtisadi sistemlərin müxtəlif insanlar üçün müxtəlif mənaları olan amillərə (kapitalın mövcudluğu, torpaq sahəsinə mülkiyyət hüququ, qanunvericilik və ya təbii inhisar və s.) əsaslandığı fikrindən irəli gəlir. Kimsə mütləq başqalarına uyğun gələn qaydalara heç bir dəyişiklik etmədən uyğunlaşmalıdır. Bəziləri üçün bu şərtlər ədalətsizdir. ZƏİ müdafiəçiləri hesab edirlər ki, bugünkü sistemlərdə ədalətsizliyin səbəbi iqtisadiyyatın aparılması və dəyərlərin müəyyən edilməsi üçün daimi qaydaların olmamasıdır. Güman edilir ki, təbiət qanunları iqtisadiyyatın əsasına çevrilsə, müasir sistemlərin çatışmazlıqları aradan qaldırıla bilər. Zaman obyektiv göstəricidir, onun müddəti siyasi qərarlarla tənzimlənə və ya dəyişdirilə bilməz. Belə bir göstəricini iqtisadi sistemin ən ədalətli əsası hesab etməyə imkan verir.

## Tarixi
İş saatlarının bərabər mübadiləsinə əsaslanan sosial sistemə istinadları Con Frensis Brayda tapmaq olar. Onun “Əmələ münasibətdə ədalətsizlik və onların aradan qaldırılması vasitələri” (1839) əsərindən K.Marks sitat gətirərək qeyd edirdi ki:

Londonda, Şeffilddə, Lidsdə və İngiltərənin bir çox başqa şəhərlərində əmək məhsullarının ədalətli mübadiləsi üçün bazarlar yaradıldı. Əhəmiyyətli kapitalı mənimsəmiş bütün bu bazarlar qalmaqallı iflasa uğradılar. Bu insanları həmişəlik onlardan çəkindirdi.

Dövri olaraq, mühasibat bölmələrinin iş saatları ilə birbaşa əlaqələndirilməsi üzrə layihələr görünür. SSRİ-də iş günü idi. Müasir nümunələr İtakski saatı, müxtəlif "Zaman Bankları"dır.

1976-cı ildə İsveç Xalq Partiyasının üzvü Anders Qernant müvəqqəti verginin tətbiqi təklifini Riksdaqda səsverməyə çıxarsa da, bu təklif qəbul edilmədi.

## Hədəfi
ZƏİ-nın əsas məqsədi icarə sistemini yerinə yetirilən iş üçün müəyyən edilmiş, vaxtdan asılı olan normativ ödənişlərlə əvəz etməkdir (onlar arqument kimi "vaxt" parametri ilə riyazi funksiyalardır). ZƏİ prinsiplərinə görə, kapital əməyin həyata keçirilməsi olmadan zamanla arta bilməz, müddəti onun artmasına uyğun olacaq.

ZƏİ-nın digər məqsədi kapitalın dəyərini hansısa obyektiv fiziki əsasla, ölçü və çəkinin “məsafə” və “kütlə” kimi fiziki anlayışlarla necə əlaqəli olduğunu əlaqələndirməkdir. Müəlliflərin fikrincə, belə yanaşma saxtakarlığı və spekulyasiyanı çətinləşdirməli, hətta mümkünsüz etməlidir.

## Tənqid
ZƏİ reallıqda işləmək üçün çox nəzəri olduğuna görə tənqid edilmişdir; bütün vergi tutulan şəxslərin işlə təmin olunduğunu nəzərdə tutur. Həmçinin, bu nəzəriyyə işçilərin ixtisas və keyfiyyətindəki fərqləri, onların işinin səmərəliliyini adekvat nəzərə almaq üçün düzgün olmayan stimullar yarada biləcək obyektiv əsas göstərmir.

## Ədəbiyyat
* *Карл Густафсон.* Deus ex machina (2006)
* *Герман Беньес.* Wer hat Angst vor Silvio Gesell (2006)

## Xarici keçidlər
* Tidskattesystemet — Grundat i naturlagarna
Kleopatra (film, 1963)

**Kleopatra** 1963-cü ildə Amerika-Britaniya müştərək istehsalı olan tarixi epik filmdir. Onun əsl adı Cleopatradır.

Baş rolları Elizabeth Taylor, Richard Burton, Rex Harrison, Roddy McDowall və Martin Landau kimi aktyorlar canlandıran filmin rejissorluğuna Ruben Mamoulian başlamış, lakin işdən qovulduğu zaman yerinə gələn Cozef L. Mankievic filmin çəkilişlərini başa çatdırmışdır. Darryl F. Zanuck da ona çəkilişlərdə qeyri-rəsmi köməklik edib. Mankiewicz həmçinin Ranald MacDougall və Sidney Buchman ilə birlikdə filmin ssenarisini yazmışdır. Ssenari yazarkən Plutarx, Suetonius və Appian kimi Qədim Yunan və Roma tarixçilərinin əsərlərindən və Karlo Mario Franzeronun “Kleopatranın zamanı və həyatı” kitabından istifadə edilmişdir.

Filmdə Qədim Misirin əfsanəvi kraliçası Kleopatranın (VII Kleopatra) eramızdan əvvəl 48-ci ildə Romanın ekspansionist ambisiyalarına müqaviməti və əvvəlcə onu Qədim Misir taxtına çıxaran Qay Yuli Sezarla, sonra isə onun Romaya qarşı üsyan edən generalı Mark Antoni ilə yaşamış olduğu eşq macərası haqqında epik dildə danışılır. Misirin gənc kraliçası Kleopatranın dramatik hekayəsi kinonun ilk illərindən bəri dəfələrlə kinoteatr ekranlarına gətirilib.

O dövrün bir çox digər məşhur filmlərinin istehsalında olduğu kimi, bu filmdə 65&nbsp;mm-lik geniş formatlı neqativdə çəkilmiş və həm 70&nbsp;mm, həm də 35&nbsp;mm nəşrlərdə yayılmışdır. Geniş ekranlı sistemin daha təkmilləşdirilmiş yüksək dəqiqlikli versiyası olan Todd-AO sistemi ilə çəkilən filmdə DeLuxe rəng sistemindən istifadə edilib. Bu sistemin bir xüsusiyyəti olaraq, səs sistemi 70&nbsp;mm-lik nəşrlərdə 6 kanallı olmuşdur. Filmin Oskarlı kadrlarını Leon Şamroy çəkib. Filmin musiqisi daha əvvəl Spartak (1960) üçün musiqi bəstələyən Aleks Norta məxsusdur.

Çəkilişləri 3 il çəkən filmə 1963-cü ilin pulu ilə 44 milyon dollar xərclənibsə, bu məbləğ 2008-ci ildə 300 milyon dollara bərabərdir. Uzun müddət davam edən bu dramatik, epik film, müxtəlif uydurma versiyalara görə 3,5 ilə 5,5 saat arasında çəkir. Hətta illər sonra TRT televiziyasında nümayiş olunanda da iki hissəyə bölünərək iki gün dalbadal göstərilmişdir.

“Kleopatra” 9 nominasiya üzrə Oskar mükafatına namizəd olmuş və “ən yaxşı operator işi”, “ən yaxşı xüsusi effektlər”, “ən yaxşı dekorasiya” və “ən yaxşı kostyum” daxil olmaqla dörd Oskar mükafatını qazanıb.

## İstinadlar
İdeal qaz qanunları

**İdeal qaz qanunları** — parametrlərdən birinin verilmiş qiymətində qalan iki parametr arasındakı miqdarı asılılığına deyilir. Parametrlərdən birinin qiyməti dəyişməz qalmaq şərtilə baş verən proseslər *izoproseslər* (Yunanca *izos* - bərabər) deyilir. 

## İzoproseslər

# İzotermik proses (Temperaturun sabit qalması ilə)
# İzobar proses (Təzyiqin sabit qalması ilə)
# İzoxor proses (Həcmin sabit qalması ilə)

## Həmçinin bax

* Temperatur
* Molekulyar-kinetik nəzəriyyə (MKN)

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* N.A.Pyorışkin, N.A.Rodina. Fizika 7-ci sinif. 1995
* N.A.Pyorışkin, N.A.Rodina. Fizika 8-ci sinif. 1995
* İ.K.Kikoin, A.K.Kikoin. Fizika 9-cu sinif. 1992
Mahayana

**Mahayana** (, hərfi olaraq "Böyük təkər"; , da-çen; , theg-pa chen-po) — Theravada ilə yanaşı, əsasən sanskrit dilində yazılmış sutralara qədər uzanan və fəlsəfə (xüsusilə ontologiya) və təcrübə üsulları ilə fərqlənən bir sıra regional "məktəbləri" özündə birləşdirən, buddizmin mövcud iki əsas istiqamətindən biri. Mahayana buddizmi Hindistanda yaranmışdır. Mahayana buddizmi öz tarixi ərzində Hindistandan Çin, Yaponiya, Vyetnam, Koreya, Tibet, Nepal, Butan, Monqolustan kimi digər Asiya ölkələrinə, eləcə də Rusiyanın bəzi bölgələrinə yayılmışdır.

Mahayana, buddistlərin bütün canlıların rifahı üçün Oyanışa nail olmaq üçün səy göstərdiyi buddist yolunun Böyük arabasıdır. Mahayana nəzəriyyəsi və təcrübəsi bodhichittanın inkişafına və Prajnaparamitanın şəxsiyyətsiz (transsendental) müdrikliyinə əsaslanır.

Mahayana Bodhisattva yolu ilə gedənlər üçün təlimlər toplusudur (nəticədə vaxtaşırı ona başqa ad tapmaq olar — Bodhisattvayana). Buraya Sutra və Tantra daxildir.

2013-cü ildə Mahayana Buddizminin tərəfdarlarının sayı, Peter Harveyə görə, təxminən 360 milyon nəfərdir.

## İstinadlar
Keti Veslak

**Keti Vezelak** (ing. *Cathy Weseluck)* — kanadalı aktrisa və komediyaçı, Vankuverdə okean Produktions ilə tez - tez işləyən, Britaniya Kolumbiyası və tanındğı rollar Ölüm Dəftərində "*Near"*, Kibersiks/Adrian Seydelmanada "*Cybersix"* və Mənim kiçik Ponimə:Dostluq sehrində "*Spike"*.

## Erkən illəri
**Keti Veselak** Kanadanın Toronto şəhərində anadan olub. Onun rus kökləri var. Onun qohumları əslən Rusiya imperiyasından və ya Sovet İttifaqından (indiki Belarus ərazisi) gəlir.
## Karyera

### Radyo
Səs aktrisası olmadan əvvəl, Vezelak, CBC radiosunda əlaqəli bir istehsalçı idi, aparıcılardan biri özünü səsləndirmədə sınamağı məsləhət gördü. Onun ilk səs işi Vancouver Centre ticarət mərkəzi üçün radio stansiyası oldu.

### Səsləndirmə
Veselak bir çox cizgi filmləri və anime seriyasını səsləndirdi. O, Qandamın mobil kostyumunda Mirai yasima, Qandam qanadı Dorothy Catalonia və Katherine Bloom, Ölüm dəftəri yanında, Cybersixdə Cybersix, 1 / 2 dərəcə şampun, İnuyash ildə Kagome anası, Vern in U. B. O. S., Project ARMS və toddler Tranx, Chaotsu və Purar da Misa Takatsuki (bir çox başqaları arasında). O, həmçinin "mənim kiçik ponim: Dostluq sehrdir"animasiya uşaq serialında Spike və bir neçə ikinci dərəcəli personajları səsləndirir.

Onun səsləndirmə işlərinə əlavə olaraq, o da rejissor və səsləndirmə təlimatçısıdır. O, "mənim balaca ponim haqqında nağıllar" da oxumağı rejissor, "Roman" filmi üçün "animasiya klassik vitrində" kastinqin koordinatoru, "Spiff" və "herkules" in ingilis versiyasının səsləndirilməsinin rejissoru, "professor Tompsonun əsl macəraları" nda kastinq üzrə rejissor və "Kot Billi"dublyajı rejissoru işləyib.

## İstinadlar
Bagger 288

**Bagger 288** — enerji və mədən şirkəti Rheinbraun üçün Krupp tərəfindən istehsal edilmiş tırtıllı mobil zolaq qazma maşınıdır. Onun tikintisi 1978-ci ildə başa çatmış və 13.500 tonla *Big Muskie*ni geridə qoyaraq dünyanın ən ağır quruda hərəkət edən nəqliyyat vasitəsi olmuşdur. Onun dizaynı beş il, tikintisi də həmçinin beş il çəkmiş, ümumi dəyəri isə 100 milyon ABŞ dolları dəyərində olmuşdur. 1995-ci ildə çəkisi 14200 ton olan Bagger 293 ən ağır quruda hərəkət edən nəqliyyat nəqliyyat vasitəsi adını ondan almışdır.

## İstinadlar
Zeynəb bint Hüzeymə

**Zeynəb bint Hüzeymə** (; )  —  İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri, möminlərin anası.
## Bioqrafiyası
Zeynəb bint Hüzeymə Bəni-Amir ibn Sasa qəbiləsinin Hilaloğulları qolundandır. O, İslamdan əvvəl və sonra yoxsullara kömək etdiyi üçün “Ümmül-məsakin” (kimsəsizlərin anası) adı ilə çağırıldı.

Atası Hüzeymə ibn Haris, anası Hind bint Avfdır. Hindin 9 qızının hamısı müsəlman olmuşdur. Rəsulullah onları “mömin bacılar” adlandırırdı. Hind qızlarından ikisini – Zeynəb və Meymunəni Rəsulullaha ərə vermişdir. 
Onun ilk əri Tufeyl ibn Haris olmuşdur. Zeynəb Tufeyldən boşandıqdan sonra onun qardaşı Übeydə ibn Harislə evlənir [3].Bədr döyüşündə həlak olan

624-cü ildə Əmir ibn Sasa qəbiləsi Məhəmməd peyğəmbərin nümayəndələrini öldürür, buna görə də bu qəbilənin müsəlmanlarla münasibətləri kəskin şəkildə pisləşir. Qan tökülməsinin qarşısını almaq üçün Məhəmməd peyğəmbər də bu qəbilənin nümayəndəsi olan Zeynəblə evlənməyə qərar verir. Onların evliliyi 625-ci ildə baş tutur. Toydan bir neçə ay sonra Zeynəb dünyasını dəyişir. O, fəzilətli və mömin bir qadın olur, çox vaxt namaz qılar və bol-bol sədəqə verərdi.
Ailə qurarkən Zeynəbin 30 yaşı olmuşdur. Övladı olmamış və peyğəmbərdən hədis nəql etməmişdir. Həzrət Xədicədən sonra Məhəmmədin ikinci vəfat edən zövcəsidir. Cənazə namazını Rəsulullah özü qıldırmış və Bəqi qəbiristanlığında dəfn etmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Prof.Dr. Mehmet Sysaldı, Peygamber Efendimizin Evliliklerinin Sebep ve Hikmetleri
Meymunə binti əl-Haris

**Meymunə binti əl-Haris** (; )  —  İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri, möminlərin anası.
## Bioqrafiyası
O, Məkkədəki Bəni Hilal qəbiləsindən olmuşdur. Anasının adı Hind bint Avfdır. Meymunə binti əl-Haris Məhəmməd peyğəmbərin əmisi Abbas ibn Əbdülmüttəlibin həyat yoldaşı Umm əl-Fədlin bacısı olmuşdur. Doğulanda onun adı Barra olur, lakin Məhəmməd peyğəmbər onun adını Meymunə qoyur. Bütpərəstlik dövründə o, Məsud ibn Amrla evlənir, lakin sonra onu boşayır. Meymunə binti əl-Haris Əbu Ruxum ibn Əbdül-Uzzu ilə evlənmişdir. Bir müddət sonra o, dul qalır.

Məhəmməd peyğəmbər 628-ci ildə müsəlmanların ilk kiçik həcc ziyarəti (ümrə) zamanı Abbas ibn Əbdülmüttəlibin məsləhəti ilə onunla evlənir. O, onun son həyat yoldaşı idi, bundan sonra heç kimlə evlənməmişdir. Meymunə fəzilətli və dindar bir qadın olmuşdur. Onun nəql etdiyi 70-ə yaxın hədis məlumdur.

## İstinadlar
Bizans oyunları

**Bizans oyunları** və ya Bizans oyunları: Qeym of Bizans — 2016-cı il istehsalı türk komediya filmi.

## Mövzu
Cənubi Amerikanın istisindən, Rio-Karnavalın səs-küyündən bezən mayyalılar Anadolunun daşının-torpağının qızıl olduğunu eşidib Bağçılar ətrafına yerləşirlər. Yeni yerləşdikləri bu bərəkətli torpaqlarda türk boyları ilə qaynayıb-qarışaraq Cənubi Amerikanın texnikası ilə Anadolu mədəniyyətini birləşdirən mayyalılar zamanla elm, sənət, texnologiya və sudokuda göstərdikləri üstün nailiyyətlər ilə qonşuları olan Bizansın diqqətini və nifrətini üstünə çəkməkdən yayına bilmir. Bizansın dostyana və sülhsevər kralı III Klitor əsl mayya heyranı olsa da, arvadı V Klitorya və qardaşı Muhteris mayyalıların inkişafını dayandırmaq üçün xaincə plan qururlar. Plana görə, Klitorya və qaynı Muhteris ilk olaraq Klitoru aradan qaldıracaq, sonrasında da mayyaların bütün qadınlarını qaçırıb Bizans zindanlarına atacaqdılar. Bizanslılar mayya qadınlarına təcavüz ederkən mayyalı kişiləri də "Təklik Allaha məxsusdur" deyərək ətraf qəbilələrdəki aşağı profilli qadınlarla birləşəcək və beləcə mayyalıların qüsursuz genləri zamanla sıradan DNA-a çevriləcəkdi. Filmin əsas süjet xətti mayyaların bu çirkin plan ilə mübarizələri üzərində qurulmuşdur.

## Aktyorlar və personajlar
* Gürqan Uyqun — Gazi Mağusa
* Tolqaxan Sayışman — Şahzadə Adonis
* Qonca Vuslateri — Klitorya
* Tuvana Türkay — Ayçörək
* Murad Dalkılıç — Muhteris
* Özge İncə — Bonservis
* Oğuzxan Uğur -Taciroğlu
* Anıl Altınöz — Mucittin
* Canər Erdem — Götürbəy
* Ünal Yetər — Vurqaçoğlu
* Ebru Ayqaç — Köşem Sultan
* Akın Saatçı — Ser Vayvır
* İnci Pars — Olivia
* Mesud Sürə — Cəllad Mortis
* Nəzmi Kirik — Havadis
* Hazal Şenəl — Çiybörek
* Altuğ Yücəl — Klitor
* Ceyhun Yılmaz — Tetris usta
* Məsud Yar — Otopsis
* Kaan Kural — Kaanis Kuralidis
* Təhsin Hasoğlu — Fordis
* Şəms Özqan — Çavuşesku
* Həmzə Yazıçı — Qısa mesaj
* Rumen Papov — Vikinq
* Sevda Aycan — Matruşka qız 1
* Sude Duman — Matruşka qız 2
* Mirka Miroslava Bucaq — Matruşka qız 3
* Semin Erman — Matruşka qız 4
* Anna Borodayenko — Matruşka qız
* İpək Bayram — Matruşka qız 6
* Bisera Martinovska — Matruşka qız 7
* Natalia Cantürk — Matruşka qız 8

## İstinadlar
Şahmar Hüseynov (mühəndis)

**Şahmar Şəmistan oğlu Hüseynov** (2 mart 1974, Qazax rayonu) — "Azneft" İstehsalat Birliyinin sabiq baş direktoru.

## Həyatı
Şahmar Hüseynov 2 mart 1974-cü ildə Qazax rayonu, Eynallı kəndində (indiki Ağstafa rayonu, Eynallı kəndi) anadan olmuşdur.O, 1991–1997-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının (indiki — ADNSU) "Neft-qaz yataqlarının işlənməsi və istismarı" fakültəsində təhsil alıb.

Şahmar Hüseynov 1991–1996-cı illərdə "Leninneft" Neft-Qaz Çıxarma İdarəsində mexaniki yığma işləri üzrə çilingər, 1991–2010-cu illər arasında isə "Balaxanıneft" Neft-Qaz Çıxarma İdarəsinin müxtəlif vəzifələrində işləmişdir. 2010–2012-ci illərdə "Siyəzənneft" Neft-Qaz Çıxarma İdarəsində baş mühəndis, 2012–2013-cü illərdə H. Z. Tağıyev adına Neft-Qaz Çıxarma İdarəsinin rəisi, 2013–2019-cu illər arasında isə Abşeronneft NQÇİ-nin rəisi vəzifəsində çalışan Şahmar Hüseynov 27 dekabr 2019-cu ildən etibarən "Azneft" İstehsalat Birliyinin baş direktoru təyin edilmişdir. 2024-cü ilin mart ayında vəzifəsindən azad edilib.

Şahmar Hüseynov həm də bir çox elmi əsərlərin də müəllifidir. 2018-ci ildə "Neft, qaz quyularında süzgəc zonanın əlverişli vəziyyətdə saxlanmasını həyata keçirən texnika və texnologiyanın elmi əsaslarla işlənməsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş və texnika üzrə fəlsəfə doktoru adını almışdır. O, Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən neftin sənaye üsulu ilə hasilatının 160 illiyi ilə əlaqədar olaraq ölkənin neft sənayesinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 18 sentyabr 2008-ci il sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmiş, 19 sentyabr 2017-ci ildə isə prezidentin eynitarixli sərəncamı ilə neft sənayesi sahəsində uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətinə görə "Əməkdar mühəndis" fəxri adına layiq görülmüşdür.

Şahmar Hüseynov ailəlidir, iki övladı var.

## İstinadlar
Ocaq

**Ocaq** və ya **soba** — cihazın içərisində və ya üstündə istilik yaratmaq üçün yanacaq yandıran və ya elektrikdən istifadə edən cihaz.

## Qalereya

Fayl:Pellet stove.jpg
Fayl:Red Cross stove.jpg
Fayl:Kabul stove.jpg
Fayl:Smart Stove.jpg
Fayl:Pellet stove with kettle.jpg
Fayl:Franklin Stove MET 131087.jpg
Fayl:Stove in Trhová Kamenice, Chrudim District.jpg
Fayl:Iron stove calan.jpg
Fayl:Franklin stove arch.jpg
Fayl:Stove (2460076642).jpg
Fayl:Kerimäki church stove.JPG
Fayl:Stove MET 188197.jpg
Fayl:Franklin Stove MET 49819.jpg
Fayl:Stove MET 155896.jpg
Fayl:Finnish iron stove.JPG
Fayl:Poêle - 20150802 11h38 (10670).jpg
Fayl:FayStoveBerryWiki.jpg
Fayl:White heating stove in Teleki Castle ballroom.jpg
Fayl:Stove.Selvagen.jpg
Ocaqların siyahısı

Bu **Ocaqların** (ocaqların) siyahısıdır.

## Ocaqlar

* Soba
* Ocaq
* Çox yanacaqlı ocaq
* Daşınan ocaq
* Göbək ocaqı
* Primus ocaqı
* Range
* Qırmızı Xaç ocaqı – mətbəx və ya salon ocaqı əsasən 19-cu əsrin sonu və 20-ci əsrin əvvəllərində Şimali Amerika evlərinin bişirilməsi və qızdırılması üçün istifadə olunur.
* Raket ocaqı
** Raket kütləsi qızdırıcısı
* Rotimatic
* Şiçirin – yüngül, yığcam və asan daşınan yemək ocaqı
* Sigri (ocaq)
* Günəş ocaqı
* Çay ocaqı
* Təmiz yanan soba
* Cocklestove
* İcma Aşpazı
* Pişirmə sobası
* EcoZoom
* Elektrik sobası
* Ayaq sobası
* Franklin sobası
* Qaz sobası
* Hibachi
* Avara soba
* İsti boşqab
* Jetboil
* Mətbəx sobası
* Hörgü qızdırıcısı
 
File:Bachelor Griller.JPG
File:Pepsi-can stove lit.JPG
Şəkil:Portable stove.jpg
File:POTBELLY STOVE IN 203 FRONT STREET, FOURTH FLOOR - South Street Seaport Museum, 203-204 Front Street, New York, New York County, NY HABS NY,31-NEYO,132-4.tif 


## İstinadlar
Arif Qafuri

**Arif Qafuri** (; ) — İran–Türkiyə illüzionisti.  adlı televiziya yarışması ilə tanınmışdır. O, Türkiyə vətəndaşıdır.

O, 2018-ci ilin iyulunda Türkiyədə verilişə hazırlaşan vaxt misir kobrası tərəfindən sancılıb. O, zəhərə qarşı müalicə üçün Misirə aparılmış və tam sağalmışdır. Əslən İran azərbaycanlısıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şeyk Batili

**Cheick Oumar Bathily** () — Malili futbol qapıçısı.

## Karyera
2009-cu ildə Djoliba AC-dan ayrıldı və CS Duquvolofila Liqasında rəqiblə müqavilə imzaladı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xoks-Bey zəlzələsi

**Xoks-Bey zəlzələsi** — Yeni Zelandiyada adasının şimalında zəlzələ.
 
1931-ci il fevralın 3-də olan zəlzələnin gücündən Neypir və Qastinqs şəhərlərindəböyük uçuntular olmuş, körfəzin dərinliyi bir neçə metr dəyişilmişdir.
 
## İstinadlar
NFT

**Dəyişdirilə bilməyən nişanlar** (ing. ***non-fungible token***) (**NFT**) — rəqəmsal mühasibat kitabında (blokçeyn) saxlanılan məlumatların unikal və əvəzedilməz bir vahididir. NFT şəkillər, videolar və audio kimi rəqəmsal fayllarla əlaqələndirilə bilər. NFT-ləri xüsusi edən şeylərdən biri də hər birinin unikal olmasıdır. Belə ki, rəqəmsal varlıqların nüsxələnməsi, silinməsi və bənzədilə bilinməməsi onları unikal edir. NFT, ictimai Orijinallıq sertifikatını təmin etmək və ya mülkiyyət hüququnu təsdiq etmək üçün rəqəmsal Mühasibat kitabından istifadə edir, lakin bu, əsas rəqəmsal faylın birgə istifadəsini və ya kopyalanmasını məhdudlaşdırmır. Əvəzolunmazlığın olmaması (əvəzolunmazlıq) NFT-ni Bitcoin kimi kriptovalyutasından fərqləndirir.

NFT, blokçeyn əməliyyatlarının yoxlanılması ilə bağlı elektrik xərcləri və karbon izi, eləcə də onların tez-tez sənət fırıldaqçılığında istifadə edilməsi ilə əlaqədar tənqidlərə səbəb oldu. Daha tənqidi qeydlər tez-tez qeyri-leqal tənzimlənməmiş bazarda mülkiyyət hüquqlarının Təsdiq faydalılığı sorğu-sual.

## NFT-lərin istifadəsi
NFT-lərin aşağıdakı istifadə sahələri mövcuddur:

* Rəqəmsal incəsənət və kolleksiyalar
* Oyundaxili elementlər
* Musiqi və media
* Müəlliflik hüququ və mülkiyyət qeydiyyatı
* İcmaların rəqəmsal iştirakı

## Texnoloji proqramlar

NFT-nin unikal şəxsiyyəti və sahibliyi blokçeyn kitabçası vasitəsilə yoxlanıla bilər. NFT-yə sahiblik tez-tez əsas rəqəmsal aktivdən istifadə etmək üçün lisenziya ilə əlaqələndirilir, ümumiyyətlə alıcıya müəlliflik hüququ vermir, bəzi müqavilələr yalnız şəxsi, qeyri-kommersiya məqsədləri üçün lisenziya verir, digər lisenziyalar isə kommersiya məqsədli istifadəyə icazə verir.

### Rəqəmsal sənət
Rəqəmsal texnologiyalardan, proqramlardan istifadə edilərək (məs: *[[Pixel art]]*) yaradılan sənət əsərlərinə deyilir.

### Kolleksiyalar
NFT kolleksiyaları kart kolleksiyalarına oxşar formada rəqəmsal formatda təmsil edilir. 2021 fevral ayında NBA Top Shot platformasındakı Lebron Ceyms NFT kartı 208 min dollara satıldı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ERC-721 Standard
Qaladriel

**Qaládriel** (sind. *Galadriel*; ) — elf hökmdarlarından biri, Con Tolkinın "Üzüklərin hökmdarı" və "Silmarillion" əsərlərinin personajı. Qəzəb Müharibəsindən sonra Orta Dünyada qalan elf hökmdarların arasında ən qüdrətlisidir. Lotlorienın hökmdarıdır.

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
Sevda binti Zəma

**Sevda binti Zəma** (; ) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri, möminlərin anası.
## Bioqrafiyası
Məhəmməd peyğəmbər Xədicənin vəfatından və Mədinəyə köçməsindən sonra 53 yaşında Sevda ilə evlənir. O, ilk müsəlmanlardan olan Səkran ibn Amrın dul arvadı olur. Onun atası Qureyş qəbiləsindən idi.

Sevda binti Zəma Efiopiyaya hicrət edən ilk müsəlman qadınlardan biridir. Onun birinci əri Məkkə müşrikləri tərəfindən zülmə məruz qalan əmisi oğlu Səkran ibn Amr idi. Məkkəyə qayıtdıqdan sonra Səkran vəfat edir. Sevda və Səkranın 637-ci ildə Cəlulə döyüşündə şəhid olan bir oğulları var idi.

Məhəmməd peyğəmbər Xədicənin vəfatından bir neçə gün sonra peyğəmbərliyinin onuncu ilinin Şəvval ayında Sevda ilə evlənir. O, yaşca Məhəmməddən  böyük idi.

Sevda dindar və mömin qadın olmuşdur. Məhəmməd peyğəmbərin ölümündən sonra Sevda hədiyyə olaraq pul alır və onu xeyriyyəçilik üçün xərcləyir. Xəlifə Ömərin hakimiyyətinin sonunda, hicrətin 19-cu ilində Mədinədə vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Yeni Ümit, Dini İlimler ve Kültür Dergisi
Sac çörəyi

**Sac çörəyi** və ya tava çörəyi Azərbaycanın Yaxın Şərq və Cənubi Asiya mətbəxlərində sac və ya tava adlanan qabarıq metal qabda bişmiş mayasız yastı çörəkdir.

## Sözün mənşəyi

## Hazırlanması

## Qalereya

Nan-e Kordi (Nani Kurdi) - Location in Kolur, Javanrud County, Kermanshah Province in Iran.JPG
Azərbaycan Lavaşı.jpg|Lavaş (Azerbaijan)
Preparation of qurasah.jpg
Tava roti.jpg
Yufka yapan kadın.JPG


## İstinadlar
Tanrısız (miniserial)

***Allahsız*** — Amerikan Vestern dram janrında mini serial. Serialın ssenari müəllifi və rejissoru Skott Frenkdir. 1884-cü ildəki hadisələrdən bəhs edən serialda qisaskar himayədarından qaçan gənc quldur demək olar ki, yalnız qadınların yaşadığı kiçik bir Nyu-Meksiko şəhərinə gəlib çıxır. Yeddi seriyalı serialın istehsalına 2016-cı ilin sentyabrında Nyu-Meksiko ştatının Santa Fe şəhərində başlanılıb və 22 noyabr 2017-ci ildən etibarən Netflix-də bütün dünyaya yayımlanıb. Serial ümumilikdə müsbət rəylər almış və *[[The Washington Post]]* və *Vanity Fair* tərəfindən ilin ən yaxşı 10 serialından biri adlandırılmışdır.

## Rollarda
* Cek O'Konnell – Roy Qud rolunda; Roy Qud keçmiş rəhbəri Frank Qriffindən qaçan yaralı quldurdur. O, gənc yaşlarında yetim qalıb və Qriffin tərəfindən himayəyə götürülüb. Roy Qud sonda soyğunçuluqdan uzaqlaşır və qənimətlə yola düşür. Ona atalıq edən Qriffinin davranışına daha dözə bilməyən Roy onu tərk edir.

* Mişel Dokeri – qayınanası və yeniyetmə oğlu ilə kiçik bir fermanı idarə edən dul bir qadın olan Alis Fletçer rolunda.

* Skut MakNeri – La Bel şəhərinin şerifi və Meri Aqnesin qardaşı Bill MakNye rolunda.

* Merritt Vever – Meri Aqnes MakNyu rolunda. Meri, demək olar ki, bütün kişilərin mədən qəzasında öldüyü La Bel şəhərinin mərhum merinin qətiyyətli, praqmatik və cəsarətli dul arvadı və şerif Bill MakNyunun bacısıdır.

* Tomas Brodi-Sanqster – Vayti Uinn rolunda. O, heç kimdən qorxmayan, şəhərə və şerifə sadiq olan şəhər müavinidir.

* Tantu Kardinal – Alisin Payute qəbiləsinə mənsub qayınanası İyovi rolunda.

## İstinadlar
Həfsə binti Ömər

**Həfsə binti Ömər** (; ) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri, sünni müsəlmanlara görə möminlərin anası.
## Bioqrafiyası
Həfsə binti Ömər Ömər ibn Xəttabın qızı idi. O, Məhəmmədin peyğəmbərliyinin başlamasından təxminən beş il əvvəl anadan olmuş və atası ilə Məkkədə İslamı qəbul etmişdir. Təqiblərdən qaçan Həfsə əri Hüneys ibn Xuzafə ilə birlikdə əvvəlcə Efiopiyaya, sonra isə Mədinəyə hicrət etmişdir. Hüneys Bədr və Uhud döyüşlərində iştirak etmişdir. Uhud döyüşündə ağır yaralanaraq vəfat etmişdir.

Həfsə dul qaldıqdan sonra atası onu Osman ibn Əffana, sonra isə Əbu Bəkr əs-Siddiqlə evləndirməyə çalışdı. Onların heç birindən razılıq almayan Ömər Məhəmməd peyğəmbərə üz tutur. Peyğəmbər cavabında, özü Həfsə ilə, qızı Ümmü Gülsüm isə Osmanla evlənəcək deyə bildirir. Məhəmməd peyğəmbərlə Həfsə arasında nikah hicrətin 3-cü ilində bağlanılır. Bu zaman Məhəmməd peyğəmbər artıq Aişə və Sevda ilə evli idi.

Həfsə təqvası ilə seçilir. O, çox vaxt Allaha ibadətlə məşğul olmuş, eyni zamanda iradəli xasiyyəti ilə seçilmişdir. Həfsənin rəvayət etdiyi 60-a yaxın hədis məlumdur. Xəlifə Əbu Bəkrin dövründə toplanmış və sonra xəlifə Osmanın xahişi ilə ona təhvil verilmiş və çoxaldılmış Quranın ilk nüsxəsini də özündə saxlamışdır. Həfsə 60 yaşında Mədinədə vəfat edir.

## İstinadlar
Royal Geografikal Sosayeti adası

**Royal Geografikal Sosayeti adası** () — Kanada Arktik arxipelaqının bir hissəsidir. Norveçli qütb tədqiqatçısı Roald Amundsen tərəfindən Kral Coğrafiya Cəmiyyətinin şərəfinə adlandırılmışdır. Adada hazırda yaşayış yoxdur (2012). 
## Coğrafiya
Adalar Viktoriya boğazının sularında Viktoriya və Kral-Vilyam adaları arasında yerləşir. Cənub-qərbdə Cenni Lind adası yerləşir. Kanadanın coğrafi mərkəzindən məsafə 1015 km, ölkənin paytaxtı Ottavadan olan məsafə isə 2954 km-dir . Sahəsi 458,1 km²-dir. Ən hündür nöqtəsi 53 m-dir.

Ümumdünya Təbiəti Mühafizə Fondu təsnifatına görə, Royal Geografikal Sosayeti, eləcə də qonşu Viktoriya və Kinq Uilyam adaları Şimali Amerikanın qütb tundrası ekoregionuna daxildir. 
## İstinadlar
Nebulium

**Nebulium** ( — duman) — qalaktika dumanlıqlarının tərkibində olması güman edilən hipotetik kimyəvi element. Qaz dumanlıqlarının spektrində "qadağan edilmiş" spektral xətləri şərti göstərmək üçün "nebulyar xətlər" termini işlədilir.

## Ədəbiyyat
* Сурдин В. Г. Небулий // Энциклопедия астрономии. — Москва: Наука, 1998. — С. 240. — 480 с. 

## Mənbə
* 

## Xarici keçidlər
Neva vuruşması

**Neva vuruşması** — 1240-cı il iyulun 15-də (21-də) rus və İsveç qoşunları arasında vuruşma. İsveçlilərin hücum etməkdə məqsədi Neva çayı mənsəbini və Ladoqa şəhərini tutmaq idi (bu, onlara "varyaqlardan yunanlara" gedən yolun şimal sahəsini ələ keçirmək imkanı verirdi). Novqorod knyazı Aleksandr Yaroslaviç isveçliləri İjora çayı mənsəbinə çatdılar. Dumanlı havadan istifadə edən ruslar İsveç düşərgəsinə hücum edərək onları darmadağın etdilər. Döyüşdə göstərdiyi sərkərdəlik məharəti və igidliyə görə xalq knyaz Aleksandr Yaroslaviçi Nevski adlandırdı. 

## Ədəbiyyat
* Пашуто В.Т. Героическая борьба русского народа за независимость (XIII в.), М., 1956.
* Пашуто В.Т. Александр Невский, М., 1974.

## Mənbə
*
Bonifaçi sülaləsi

**Boniface sülaləsi** () 9–10-cu əsrlərdə Toskana ərazisində hökmranlıq edən İtalyan sülaləsi.

## Tarixi
Sülalənin banisi əslən Bavariyadan olan frank I Bonifasdır (5 oktyabr 823-cü ildə vəfat etmişdir). 810-cu ildə Kral Pepin ölümündən sonra İmperator Böyuk Karl, Bonifasi bir müddət İtaliya krallığının qubernatoru təyin edir. O, Lucca qrafı olsa da eyni zamanda Arno çayının vadisindəki əksər əyalətlərə Piza, Pistoia, Volterra və Luniyə nəzarət edirdi, buna görə də onu tez-tez Toskananın ilk markqrafı adlandırırlar, lakin onun adı rəsmi sənədlərdə bu cür keçmir. Tarixi qaynaqlarda onun iki oğlu və bir qızının adı keçir. Onlardan böyük oğlu II Boniface (ö. 838-ci ildən sonra) hökmranlığınmı daha da artırır və 828-ci ildə Toskananın Markqrafı olur. Üstəlik o Lukkada gücünü artır. Onun hakimiyyəti dövründə Lukka yepiskopları tədricən qraflığa keçən bələdiyyə hökumətinə nəzarəti itirir. Bundan əlavə, 828-ci ildə Boniface əvvəllər Luni yepiskopunun yurisdiksiyasında olan Korsika prefekti və qrafı titulunu alır.

833-cü ildə Lui taxtdan uzaqlaşdırılan İmperator I Lüdovikin oğullarının üsyanından sonra Bonifas Luiyə sadiq qalaraq I Lotheyri dəstəkləmədi. Nəticədə Lothair mülkünü müəyyən bir Aqanoya verərək Bonifasi Toskanadan qovdu. Yalnız onun oğlu I Adalbert (ö. 886) təxminən 846-cı ildə Toskanadakı mülkləri geri ala bildi. O, onun yolunu davam etdirərək, hersoq II Lambertin bacısı, Spoletonun qızı I Guido ilə evləndi. Eyni zamanda, Lambertdən fərqli olaraq, o, heç vaxt müstəqil kursa riayət etməyi bacarmadı, daim daha güclü xarakterə malik olan digər italyan yaşlıların təsiri altına düşür.

Hökmdarlığının sonunda o, İtaliyanın şimalındakı ən zəngin və ən güclü senyorlardan biri hesab olunurdu, eyni zamanda Provansda bir sıra feodalları idarə edirdi.

## Soy ağacı

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Wickham Chris. Early Medieval Italy: Central Power and Local Society 400–1000. — University of Michigan Press, 1989. — 256 p. — .
* Фазоли Джина. Короли Италии (888–962 гг.) / Пер. с итал. Лентовской А. В.. — СПб.: Евразия, 2007. — 288 с. — 1000 экз. — .
* Лиутпранд Кремонский. Антаподосис; Книга об Оттоне; Отчет о посольстве в Константинополь / Перевод с лат. и комментарии И. В. Дьяконова. — М.: "SPSL" — "Русская панорама", 2006. — 192 с. — (MEDIÆVALIA: средневековые литературные памятники и источники). — 1200 экз. — .
Rəşad Əliyev

**Rəşad Yavər oğlu Əliyev** (21 avqust 1980, Bakı) — Azərbaycan alimi, iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Texniki Universitetinin Maliyyə-təsərrüfat işləri üzrə prorektoru, AzTU-nun dosenti, AzTU Basketbol klubunun prezidenti.

## Həyatı
Rəşad Əliyev 1997–2003-cü illərdə Türkiyə Respublikasının İstanbul Universitetində inzibati idarəetmə ixtisası üzrə bakalavr səviyyəsində təhsil alıb.

2012-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) menecment ixtisası üzrə (MBA proqramı) magistr pilləsini bitirib.

2017-ci ildə isə ekonometriya ixtisası üzrə müdafiə edərək iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru olub.

2005–2006-ci illərdə "Azərbaycan Ticarət və Dağıtım" MMC, "Azərsun Holdinq" və "Sun Qrup Menecment" MMC-də dizayner, marketinq mütəxəssisi, məhsul müdiri vəzifələrində çalışıb.

2006 – 2009-cu illərdə "Azərbaycan Sənaye Bankı" ASC-də bank proqramı üzrə mütəxəssis, informasiya texnologiyaları üzrə baş mütəxəssis, İnformasiya texnologiyaları departamentinin direktor müavini, İnformasiya texnologiyaları şöbəsinin müdiri vəzifələrində işləyib.

2009–2012-ci illərdə "Royal Bank" ASC-nin İT departamentinin direktor müavini, direktoru vəzifələrində çalışıb.

2014–2016-ci illərdə "Zirvə İdman Kompleksi" MMC-də (AAAF Park Yaşayış Kompleksi) direktor müavini, 2018–2020 "AAAF Holdinq"in İdarə Heyətinin sədri vəzifələrini icra edib.

10 il müddətində MilliNet internet mükafatının təşkilat komitəsinin üzvü olub, həmçinin "Startup Azerbaijan"da mentorluq fəaliyyəti ilə məşğul olub.

2021-ci ildə Azərbaycan Texniki Universitetinin (AzTU) "HÜB 1887 İnkubasiya və Akselerasiya Mərkəzi"nin müdiri vəzifəsində işləyib.

Təhsil nazirinin əmri ilə 2021-ci il avqustun 11-də AzTU-nun Rəqəmsallaşma və layihələr üzrə prorektoru təyin olunub.

16 Sentyabr 2022-ci il tarixindən etibarən AzTU Basketbol klubuna prezident təyin olunub.

Elm və Təhsil nazirinin əmri ilə 2023-ci il fevral ayının 22-də AzTU-nun Maliyyə-təsərrüfat işləri üzrə prorektoru təyin olunub.

## İstinadlar
Bar konfederasiyası

**Bar konfederasiyası** () — Krakov yepiskopu Kaetan Soltikin çağırışı ilə Reç Pospolitanın Roma-katolik şlyaxtası tərəfindən ölkənin daxili və xarici müstəqilliyini Rusiya İmperiyasının təzyiqindən qorumaq üçün, Slutsk, Torun və Radom konfederasiyalarına qarşı 29 fevral 1768-ci ildə Podoliyadakı Bar qalasında yaradılmış konfederasiya.

Konfederantlar maqnatların gücünü məhdudlaşdırmaq və müxaliflərə qarşı ən bədnam təqiblərə son qoymaq istəyən Kral Stanislav Avqust Panyatovskinin məsləhətçilərinə qarşı çıxırdılar. Əvvəlcə formal olsa da, faktiki olaraq Bar konfederatları kralın özünə qarşı çıxırdılar.

## İstinadlar
III Avqust

**Saksoniyalı III Avqust** (; ) — 1734–1763-cü illərdə hakimiyyətdə olmuş Reç Pospolita kralı və Saksoniya kürfürstü.

II Avqustun ölümündən sonra şlyaxtanın əksəriyyəti Leşşinskini taxt-taca seçdi, lakin zadəganların bir hissəsi təkcə Avstriya və Rusiyanın Leşşinski taxtına buraxılmaması ilə bağlı bəyanatlarına deyil, həm də rus silahlı qüvvələrinə arxalanaraq Avqustu kral elan etdilər.

Tam titulu belədir: "*Allahın lütfü və xalqın iradəsi ilə Polşa kralı, Litva, Rus, Pruss, Mazov, Jemayt, Kiyev, Volın, Podolsk, Podlyaş, İnflyant, Smolensk, Severski, Çerniqov böyük knyazı, həmçinin irsi hersoq və sakson kürfürstü*".

## Həyatı və hakimiyyəti
Anası Kristian Bayreuth tərəfindən protestantizm ruhunda böyüdülən yeganə qanuni oğlu və Güclü Augustun varisi olmuşdur. 1712-ci ildə Almaniya, Fransa və İtaliyada etdiyi səyahət zamanı o, gizli şəkildə Boloniyada katolikliyi qəbul etdi, baxmayaraq ki, o, yalnız 1717-ci ildə Saksoniyada özünün tərəfdarı olduğunu açıq şəkildə etiraf etdi. Ehtimal ki, bu qərara onun Polşa tacı və Avstriya şahzadəsi ilə evlənməsi ilə bağlı fikirləri təsir edib.

1733-cü ildə atasının ölümündən sonra XV Lüdovikin Stanislav Leşçinskini yenidən Polşa taxtına yüksəltmək üçün göstərdiyi səylərə baxmayaraq, o, Polşa əyanlarının bir hissəsi tərəfindən kral elan edildi, lakin rəsmi olaraq yalnız Varşavada kral kimi tanındı. 1736-cı ildə Polşa irsi uğrunda müharibə bitdikdən sonra, atası kimi siyasi qabiliyyətlərinə malik olmasa da, o, dəbdəbə və sənətə olan həvəsini ondan miras aldı, ondan nümunə götürərək parlaq bir həyət saxladı və Drezden Qalereyasından və digər məşhur muzeylərdən rəsmlərin alınmasına külli miqdarda pul xərclədi. habelə məhkəmə kapellasının saxlanmasına dair. Dövlətin idarə edilməsi Avqusta onun ilk naziri və sevimlisi Qraf Brühlə verildi.

1734-cü il yanvarın 17-də rus ordusunun himayəsi altında Sakson partiyası azlıqda olsa da, Avqust kral elan edildi.

1741-ci ildə İspaniya, Fransa və Bavariya ilə ittifaqda Mariya Terezaya qarşı hərəkət etdi, lakin II Frederikin uğurlarından narahat olaraq, artıq 1742-ci ildə Mariya Tereza ilə ittifaqa girdi, yeni bir müharibəyə girdi, lakin 1745-ci ildə iki dəfə məğlub oldu və yalnız Drezden sülhü ilə (25 dekabr 1745) Prussiya tərəfindən işğal olunmuş ölkəsini geri aldı.

1756-cı ildə müharibənin bərpasından sonra, Avstriya ilə bağlanmış gizli müqaviləyə görə, o, yenidən Prussiya ilə müharibəyə cəlb edilmiş, lakin II Fridrix tərəfindən 17 minlik ordu ilə Pirnadakı düşərgədə qapalı qalmış, ordu isə 17000 nəfərlik ordu ilə Pirna düşərgəsində həbs edilmişdir. təslim olmaq. Avqustun özü Köniqşteynə, sonra isə Polşaya qaçdı. Yalnız Hubertusburq sülhündən sonra o, Drezdenə qayıtdı.

Ölümündən sonra Saksoniya oğlu Fridrix Kristiana miras qaldı və Reç Pospolita taxt-tacına Stanislav Avqust Ponyatovski keçdi. Frederik Kristian atasından qısa müddət sonra — 1763-cü il dekabrın 7-də öldü və onun kiçik oğlu, Saksoniyanın gələcək kralı I Frederik Avqust varis olaraq qaldı.

## İstinadlar