2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

**2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi** (; ) — sayca 63-cü Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. Salvador Sobralın ifa etdiyi "Amar Pelos Dois" mahnısı ilə 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazanmasının ardınca 2018-ci ildə Portuqaliya ilk dəfə Avroviziyaya ev sahibliyi etmək hüququ qazanmışdır. Müsabiqə Portuqaliyanın paytaxtı Lissabon şəhərində, Altice Arenada, "All Aboard!" () şüarı altında keçirilmişdir. Müsabiqənin yarımfinalları 2018-ci ilin 8 və 10 may, final isə 12 may tarixində baş tutmuşdur. Katarina Furtado, Daniela Rua, Filomena Kautela və Silviya Alberto müsabiqəyə aparıcılıq etmişdir.

17 noyabr 2017-ci il tarixində Avropa Yayım İttifaqı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də 43 ölkənin iştirak edəcəyini açıqlamışdır. 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Rusiyanı təmsil etməli olan müğənni Yuliya Samoylovaya ev sahibi Ukraynanın ölkəyə giriş qadağası qoymasının ardınca Rusiya müsabiqədə iştirakdan imtina etmişdir. Bir illik fasilədən sonra 2018-ci ildə Rusiya müsabiqəyə geri dönmüşdür. Ölkəni Lissabonda məhz Yuliya Samoylova təmsil etmişdir. Şimali Makedoniyanın ilk öncə maliyyə problemləri səbəbindən Avroviziya 2018-də iştirak etməyəcəyi bildirilsə də, daha sonra Avroviziyanın rəsmi saytı ölkənin müsabiqəyə qoşulacağını elan etmişdir. Bu müsabiqə Azərbaycan, Rusiya və Rumıniyanın Avroviziya tarixində ilk dəfə finala keçməməsi ilə yadda qalmışdır. Bu eyni zamanda 2005-ci ildən bəri ilk heç bir Qafqaz ölkəsinin iştirak etmədiyi Avroviziya finalı olmuşdur.

12 may tarixində baş tutan final şousunda İsrail təmsilçisi Netta Barzilay ifa etdiyi "Toy" mahnısı ilə 529 xal toplayaraq qalib gəlmişdir. Bu müsabiqəyə ilk dəfə 1973-cü ildə qoşulan İsrailin Avroviziyada dördüncü qalibiyyəti idi.

## Keçirildiyi yer

2017-ci ildə Salvador Sobralın "Amar Pelos Dois" mahnısı ilə Portuqaliyaya qələbə qazandırmasının ardınca müsabiqə Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda Altice Arenada keçiriləcəkdir. Ümumilikdə Avropanın ən böyük qapalı arenalarından biri olan Altice Arena eyni anda 20,000 nəfərlik izləyicini qəbul edə biləcək şəraitə malikdir.

### Tender mərhələsi
Portuqaliyanın 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki qələbəsinin ardınca 14 may 2017-cı il tarixdə Portuqaliyanın milli televiziya kompaniyası olan RTP-nin baş direktoru Nuno Artur Silva açıqlamasında ölkənin növbəti Avroviziyanı keçirməyə hazır olduğunu və Portuqaliyanın ən böyük arenası olan Altice Arenanın müsabiqəyə ev sahibliyi etməsinin mümkünlüyünü vurğulamışdır. 15 may tarixində RTP tərəfindən Lissabonun ev sahibi şəhər olacağı açıqlanmasına baxmayaraq, növbəti gün bununla bağlı son qərarın hal-hazırda alınmadığı bildirilmişdir.

RTP və Avropa Yayım İttifaqı (AYİ) tərəfindən ev sahibi ola biləcək şəhər və arenalar üçün aşağıdakı meyarlar vurğulanmışdır:
* Arena minimum 10,000 nəfər tamaşaçını qəbul etməyə hazır olmalıdır.
* Beynəlxalq mətbuat mərkəzi minimum 1,500 nəfər dünyanın müxtəlif yerlərindən olan jurnalist heyətini qəbul etməyə hazır olmalıdır.
* Ən azı 2,000 nümayəndə heyətinin, akkreditə olunmuş jurnalistlərin və tamaşaçıların yerləşdirilməsi üçün müxtəlif qiymət kateqoriyalarına malik otellər olmalıdır.
* Ev sahibi şəhər səmərəli nəqliyyat infrastrukturuna, uyğun sayda və böyüklüyə malik otellərə malik olmalıdır.
* Arena beynəlxalq hava limanına yaxın olmalıdır.

Lissabondan başqa daha altı şəhər müsabiqəyə ev sahibliyi üçün namizədliyini irəli sürmüşdür: Braqa, Eşpinyu, Faru, Qimaraynş, Qondomar və Santa Mariya da Feyra.
25 iyul tarixində RTP və AYİ Lissabonun 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə ev sahibliyi edəcəyini rəsmi olaraq təsdiqləmişdir.

### Avroviziya kəndi
Avroviziya kəndi Avroviziya 2018 ərzində Lissabonda təyin edilmiş rəsmi müsabiqə ərazisidir. Müsabiqənin keçirdiyi müddət ərzində Avroviziya kəndində ifaçıların, DJ-lərin konsert proqramlarına, xüsusi şoulara qatılmaq mümkündür. Əraziyə yerləşdirilmiş böyük LED ekranlar sayəsində Avroviziyanı canlı olaraq oradan da izləmək mümkün olmuşdur.

Avroviziya kəndi ərazisi kimi Praça do Comércio meydanı seçilmişdir. Bu Lissabondakı ən böyük meydandır və Taxo çayının yanında yerləşir. Meydanda ənənəvi rəngli binalar və meydanın ortasında Kral Jozenin heykəli vardır. Tarixdə Praça do Comércio əsasən ticarətçilərin xaricdən gələn malları satdığı yer olmuşdur.

### Açılış mərasimi və Qırmızı xalı
Qırmızı xalı mərasimi 6 may tarixində İncəsənət, arxitektura və texnologiya muzeyində keçirilmişdur. Mərasimdə bütün ölkə təmsilçiləri qırmızı xalıdan keçərək, müsabiqə fanatlarına, jurnalistlərə və qonaqlara təqdim olunurlar. Qırmızı xalıdan sonra Lissabonun Elektrik muzeyində müsabiqənin açılış mərasimi baş tutmuşdur.


Fayl:Plaza del Comercio, Lisboa, Portugal, 2012-05-12, DD 02.JPG|Praça do Comércio*Avroviziya kəndi*
Fayl:MAAT.jpg|MAAT - Museu de Arte, Arquitetura e Tecnologia*Qırmızı xalı*


## Format
### Yarımfinallara bölünmə səbətləri
İştirakçı ölkələrin hansı yarımfinallarda iştirak edəcəyini müəyyən etmək məqsədi ilə 29 yanvar 2018 tarixində Silviya Alberto və Filomena Kautelanın aparıcılığında Lissabonda püşkatma keçirilmişdir.

Püşkatmanın ilk mərhələsində ev sahibi-ölkə Portuqaliya və *Böyük beşlik* ölkələrinin hansı yarımfinallarda səs verəcəkləri və ifa edəcəkləri müəyyən edilmişdir. İkinci mərhələdə ölkələrin hansı yarımfinallarda iştirak edəcəkləri və yarımfinalların neçənci hissəsində (birinci və ya ikinci) ifa edəcəkləri təyin olunmuşdur. Yarımfinalların birində 19 ölkə, digərində isə 18 ölkə iştirak edəcək. Hər yarı finalda ilk onluğa daxil olan ölkələr, ev sahibi ölkə və 'Böyük beşlik' daxil olmaqla cəmi 26 ölkə finalda iştirak edəcək. AYİ, 12 yanvar 2018 tarixində yarışmanın rəsmi telesəsvermə üzrə sponsoru Digame-nin apardığı hesablamalar nəticəsində 37 ölkədən müsabiqənin tarixində ənənəvi olaraq bir-birlərinə səs verənləri təyin edərək, 6 səbətə ayırmışdır.

## İştirakçı ölkələr

43 ölkənin iştirak etdiyi Avroviziya 2018 otuz yeddi ölkənin final uğrunda mübarizə apardığı iki yarımfinal mərhələsindən və iyirmi altı ölkənin qalibiyyət uğrunda mübarizə apardığı final mərhələsindən təşkil olunacaqdır. "Böyük Beşlik" ölkələri (Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa, İspaniya, İtaliya) və ev sahibi Portuqaliya müsabiqənin finalında birbaşa iştirak etmək hüququ qazanmışdırlar.

### Yenidən iştirak edən ifaçılar
* Norveç təmsilçisi Aleksandr Rıbak daha öncə 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində ölkəyə qələbə qazandırmışdır.
* Niderland təmsilçisi Ueylon daha öncə ölkəni The Common Linnets qrupunun üzvü olaraq 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmiş və ikinci yeri qazanmışdır.
* Avstriya təmsilçisi Sezar Sampson daha öncə 2016 və 2017-ci illərdə Bolqarıstan təmsilçilərini səhnədə dəstək vokalçı olaraq müşayiət etmişdir.
* Böyük Britaniya təmsilçisi SuRie daha öncə 2015 və 2017-ci illərdə Belçika təmsilçilərini səhnədə dəstək vokalçı olaraq müşayiət etmişdir.  
* Sloveniya təmsilçisi Lea Sirk daha öncə 2014-cü ildə ölkə təmsilçisi Tinkara Kovaçı səhnədə dəstək vokalçı olaraq müşayiət etmişdir.
* Bolqarıstanı təmsil edən EQUINOX qrupunun üzvü Vlado Mixailov 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Bolqarıstan təmsilçisini dəstək vokalçı olaraq müşayiət etmişdir.
* Avstraliya təmsilçisi Cessika Mauboy daha öncə 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin ikinci yarımfinalında interval akt kimi çıxış etmişdir.

### 1-ci yarımfinal
8 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində 19 ölkə iştirak etmişdir. Bu yarımfinalda iştirak edən bütün ölkələr və eyni zamanda Böyük Britaniya, İspaniya və Portuqaliya səsvermədə iştirak etmişdir. 50% telesəsvermə, 50% münsif səslərinin tətbir olunduğu yeni səsvermə metodu ilə ən çox səs toplayan 10 ölkə müsabiqənin finalına vəsiqə qazanmışdır.

*Cədvəldə işarələnmiş ölkələr müsabiqənin final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdırlar.*

### 2-ci yarımfinal
10 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində 18 ölkə iştirak etmişdir. Bu yarımfinalda iştirak edən bütün ölkələr və eyni zamanda Almaniya, Fransa və İtaliya səsvermədə iştirak etmişdir. 50% telesəsvermə, 50% münsif səslərinin tətbir olunduğu yeni səsvermə metodu ilə ən çox səs toplayan 10 ölkə müsabiqənin finalına vəsiqə qazanmışdır.

*Cədvəldə işarələnmiş ölkələr müsabiqənin final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdırlar.*





### Final

Finalçılar:
* "Böyük Beşlik" ölkələri (Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa, İspaniya və İtaliya);
* Ev sahibi ölkə (Portuqaliya);
* Birinci yarımfinal mərhələsindən ilk onluğa daxil olan ölkələr;
* İkinci yarımfinal mərhələsindən ilk onluğa daxil olan ölkələr.

12 may tarixində keçirilən final mərhələsində 26 ölkə iştirak etmişdir. Müsabiqədə iştirak edən bütün ölkələr səsvermədə iştirak etmişdir və İsrail təmsilçisi ən çox səs toplayaraq müsabiqənin qalibi elan edilmişdir.

## Nəticələr
### 1-ci yarımfinal

#### 12 xallar
##### Münsif səsverməsi
Aşağıdakı cədvəldə 1-ci yarımfinalda iştirak edən ölkələrin münsif səsverməsindən gələn maksimum 12 xallar göstərilmişdir:

##### SMS səsverməsi
Aşağıdakı cədvəldə 1-ci yarımfinalda iştirak edən ölkələrin SMS səsverməsindən gələn maksimum 12 xallar göstərilmişdir:

### 2-ci yarımfinal

#### 12 xallar
##### Münsif səsverməsi
Aşağıdakı cədvəldə 2-ci yarımfinalda iştirak edən ölkələrin münsif səsverməsindən gələn maksimum 12 xallar göstərilmişdir:

##### SMS səsverməsi
Aşağıdakı cədvəldə 2-ci yarımfinalda iştirak edən ölkələrin SMS səsverməsindən gələn maksimum 12 xallar göstərilmişdir:

### Final

#### 12 xallar
##### Münsif səsverməsi
Aşağıdakı cədvəldə iştirak edən bütün ölkələrin peşəkar münsiflər heyətinin finalda iştirak edən ölkələrə verdiyi maksimum 12 xallar göstərilmişdir:

##### SMS səsverməsi
Aşağıdakı cədvəldə iştirak edən bütün ölkələrdən gələn SMS səsverməsinin nəticəsi olaraq finalda iştirak edən ölkələrə göndərilən maksimum 12 xallar göstərilmişdir:

## Digər ölkələr
* – 14 may 2017-ci il tarixdə Andorranın RTVA kanalı ölkənin 2018-ci ildə də müsabiqəyə qayıtmayacağını rəsmi olaraq açıqlayıb. Andorra Avroviziyada son dəfə Moskvada keçirilən müsabiqədə 2009-cu ildə iştirak etmiş və yarımfinal mərhələsində 15-ci yeri tutmuşdur.
* – 18 sentyabr 2017-ci il tarixdə Bosniya və Herseqovinanın BHRT telekanalı ciddi maliyyə problemləri səbəbindən ölkənin Lissabonda keçirilən müsabiqədə iştirak etməyəcəyini açıqlamışdır. Bosniya və Herseqovina Avroviziyada son dəfə 2016-cı ildə Stokholmda keçirilən müsabiqədə iştirak etmiş və yarımfinal mərhələsində 11-ci yeri tutaraq, finala adlaya bilməmişdi.
* – 22 may 2017-ci il tarixdə Lüksemburqun RTL kanalı ölkənin 2018-ci ildə Avroviziyaya geri dönməyəcəyini bildirdi. Lüksemburqun dövlət kanalının baş direktoru Stiv Şmidt bununla bağlı açıqlama vermişdir. "Mən inanıram ki, Avroviziyanın genişlənməsi ilə birlikdə Lüksemburqun müsabiqədə uğur əldə etməsi daha da çətinləşib. Yeni səsvermə sistemi ilə Lüksemburq kimi kiçik ölkələrin Avroviziyada uğur qazanması mümkün deyil." Lüksemburq Avroviziyada son dəfə İrlandiyada keçirilən müsabiqədə 1993-cü ildə iştirak etmiş və 20-ci yeri tutmuşdur.
* – 31 avqust 2017-ci il tarixdə Monakonun TMC kanalı ölkənin 2018-ci ildə də müsabiqəyə qayıtmayacağını rəsmi olaraq açıqlayıb. Monako Avroviziyada son dəfə Afinada keçirilən müsabiqədə 2006-cı ildə iştirak etmiş və yarımfinal mərhələsində 21-ci yeri tutmuşdur.
* – 11 sentyabr 2017-ci il tarixdə Slovakiyanın RTVS kanalının mətbuat nümayəndəsi Erika Rusnakova ölkənin 2018-ci ildə Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə qayıtmayacağını açıqlayıb. Slovakiya Avroviziyada son dəfə Bakıda keçirilən müsabiqədə 2012-ci ildə iştirak etmiş və yarımfinal mərhələsində sonuncu yeri tutmuşdur.
* – 7 avqust 2017-ci il tarixdə Türkiyənin Baş nazir müavini olan Bekir Bozdağ 2018-ci ildə Türkiyənin Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə qayıtmaq planının olmadığını açıqlamışdır. Həmin açıqlamanın həmən ardından Türkiyənin TRT kanalı ölkənin 2018-ci ildə Avroviziyada iştirak etməyəcəyini təsdiqləmişdir. Türkiyə Avroviziyada son dəfə Bakıda keçirilən müsabiqədə 2012-ci ildə iştirak etmiş və final mərhələsində 7-ci yeri tutmuşdur.

## İnsidentlər
### Belarusun mahnı təqdimatı
10 yanvar 2018-ci il tarixdə Rusiyanın ən böyük sosial şəbəkəsi olan VKontakte-də Ukraynalı müğənni Alekseevin Belarusun 2018 Avroviziya milli seçim turuna təqdim etdiyi "Forever" mahnısının rus dilində olan versiyasını ("Навсегда") 2017-ci ilin may ayında Stavropol şəhərində ifa etdiyi videosu paylaşılmışdır. Belə ki, Avroviziyanın qaydalarına görə müsabiqədə ifa olunan mahnılar müsabiqədən səkkiz ay öncə heç bir yerdə səsləndirilməməlidir. Milli seçim turunda iştirak edən bir neçə iştirakçı Alekseevin yarışmada iştirakının dayandırılmayacağı halda onların seçim turunda iştirakdan imtina edəcəklərini bildirmişdirlər. İştirakçılardan Sofi Lapina məhz belə də etmişdir. Lakin mahnının musiqisinə kiçik dəyişiklik edildikdən sonra Belarus telekanalı Alekseevin seçim turunda iştirakına razılıq vermişdir. Seçim turunda həmin mahnı ilə qələbə qazanan ifaçı mart ayında mahnının yeni versiyasını təqdim etmişdir.

### Çexiya təmsilçisinin zədə alması
29 aprel 2018-ci il tarixdə Çexiya təmsilçisi Mikolas Yosefin müsabiqənin ilkin məşqləri zamanı belindən zədə aldığı bildirilmişdir. İfaçı dərhal xəstəxanaya aparılmışdır. Növbəti gün Yosefin vəziyyətinin daha da ağırlaşdığı və ifaçının yeriməkdə çətinlik çəkdiyi söylənilmişdir. Yosef açıqlamasında hər nə olursa olsun, müsabiqədə iştirakını yarımçıq qoymayacağını bildirmişdir.

### Çində yayım senzurası
Çin Xalq Respublikasında Avroviziyanı yayımlama hüququ olan Mango TV birinci yarımfinalın yayımı zamanı Albaniya və İrlandiya təmsilçilərinin ifalarını yayımdan qaldırmışdır. Çində döymə nümayiş etdirən şəxslərin televiziyada yayımlanmasına qoyulan qadağa səbəbi ilə Albaniyanın müsabiqədəki çıxışı yayımlanmamışdır. Eyni zamanda İrlandiya təmsilçisinin çıxışı zamanı ifaçını səhnədə rəqs ilə müşayiət edən homoseksual cütlüyün yer alması səbəbindən telekanal İrlandiyanın da çıxışını yayımlamamışdır. Bunun ardınca Avropa Yayım İttifaqı kanalın hərəkətini pisləyərək, bunun müsabiqənin birlik və bərabərlik dəyərlərinə zidd olduğu söyləmiş və nəticədə Avroviziyanın Çində yayımına rəsmi olaraq qadağa qoyulmuşdur. Telekanala rəhbərlik edən Hunan televiziya kompaniyasının nümayəndəsi açıqlamasında Mango TV-nin müsabiqənin yayımında bənzər çıxarışlar etdiyindən kompaniyanın xəbərsiz olduğunu bildirmişdir. İrlandiya təmsilçisi Rayan O'Şounessi BBC telekanalına müsahibəsində Avropa Yayım İttifaqının atdığı addımın doğru qərar olduğunu söyləmişdir: "Onlar buna normal yanaşmadılar, məncə bu doğru istiqamətdə atılan addım idi, mən xoşbəxtəm."

### Canlı yayımda səhnəyə müdaxilə
12 may tarixində keçirilən final şousunda Böyük Britaniyanı müsabiqədə təmsil edən SuRie səhnədə çıxış etdiyi zaman "Dr. Activist" ləqəbi ilə tanınan siyasi fəal səhnəyə qalxaraq, ifaçının mikrofonunu əlindən almış və "Böyük Britaniya mətbuat nasistləri, biz azadlıq tələb edirik!" deyə bağırmışdır. Təhlükəsizlik əməkdaşlarının müdaxiləsindən sonra ifaçı çıxışını başa vurmuşdur. Hadisənin ardınca Avropa Yayım İttifaqı Böyük Britaniya təmsilçisinə bir daha səhnə almaq fürsəti tanısa da, ifaçı imtina etmişdir.

## Müsabiqəni canlı yayımlayan ölkələr

*  (TVSH, RTSH HD, RTSH Muzikë, Radio Tirana)
*  (One, Das Erste)
*  (Logo TV, yalnız final)
*  (SBS)
*  (ORF eins)
*  (İctimai TV)
*  (Belarus-1, Belarus 24)
*  (Één, La Une)
*  (BBC One, BBC Four, BBC Radio 2)
*  (BNT 1)

*  (ČT1, ČT2)
*  (Mango TV)
*  (DR 1)
*  (Armenia 1, Public Radio of Armenia)
*  (ETV, ETV+, Raadio 2)
*  (Yle TV2, Yle X3M, Yle Radio Suomi)
*  (France 2, France 4)
*  (Birinci kanal)
*  (RTÉ One, RTÉ 2)
*  (RÚV)

*  (La 1, La 2)
*  (Kan 11)
*  (SVT1)
*  (SRF 1, SRF zwei, RSI La 1, RSI La 2, RTS Un, RTS Deux)
*  (RAI 1, RAI 4, RAI Radio 2)
*  (CyBC)
*  (RTK)
*  (LTV)
*  (LRT televizija, LRT Radijas)
*  (Duna TV)

*  (MRT 1, MRT 2, Macedonian Radio)
*  (TVM)
*  (Moldova 1, Radio Moldova, Radio Moldova Muzical, Radio Moldova Tineret)
*  (TVCG 1, TVCG SAT)
*  (NPO 1)
*  (NRK1, NRK3, NRK P1)
*  (TVP1, TVP Polonia)
*  (RTP1, RTP África, RTP Internacional)
*  (Khabar TV)

*  (TVR1, TVR HD, TVRi)
*  (Pervıy kanal)
*  (San Marino RTV, Radio San Marino)
*  (RTS1, RTS HD, RTS Svet, RTS Planeta)
*  (Slovak Radio 4)
*  (RTV SLO1, RTV SLO2)
*  (STB, UA:PBC, UA:Crimea)
*  (HRT 1)
*  (ERT1, ERT HD, ERA 2, Voice of Greece)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Eurovision.tv