open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Liza Meytner

**Liza Meytner** () – yəhudiəsilli Avstriya–İsveç fiziki. Nüvə fizikası və radiasiya üzərində işləmişdir.

## Həyatı
Avstriyanın Vyana şəhərində doğulan Liza Meytner o dövrdə qızların ala biləcəyi bütün təhsili aldı. Sonra universitetə daxil olmaq üçün 14 yaşında özəl fizika və riyaziyyat dərsləri aldı. 1901-ci ildə Vyana Universitetinə qəbul olundu. Burada nəzəriyyəçi fizikaçı Lüdviq Boltzman ilə işlədi.

1907-ci ildə Maks Plankla işləmək üçün Berlinə getdi. Mariye Kuriyenin işlərindən təsirləndiyi üçün radiasiya üzərində işləmək istədi. Sonra Otto Han ilə tanış oldu. Otto Hanın kimya bilikləri ilə öz riyaziyyat və fizika biliklərini birləşdirib işləməyə başladılar.

1918-ci ildə onlar protaktinium elementini kəşf etdiklərini bildirdilər. Bu kəşf ikisinin də şöhrətini artırdı. 1918-ci ildə Liza Meyntner Kaiser Vilhelm İnstitutunun radiasiya fizikası şöbəsi başçısı oldu. 1926-cı ildə isə Berlin Universitetində Almaniyanın ilk qadın professoru oldu. Beta hissəcikləri üzərində işini isə davam etdirirdi.

1933-cü ildə nasist partiyası Almaniyadakı yəhudilərin təqibinə başladı. Liza yəhudi olsa da, Avstriya vətəndaşlığı onu qoruyurdu. 1930-cu illərdə Hanla birlikdə atomu parçalamaq üçün uran atomunun nüvəsini neytronla bombalıyırdı. Məqsədləri atomu parçalamaq idi. Eyni təcrübəni Enriko Fermi etmişdi, amma nəticələri naməlum idi.

1938-ci ildə Almaniya Avstriyanı işğal etdi və Liza hollandiyalı həmkarının köməyi ilə Hollandiyaya qaçdı.

Otto Han uranın nüvəsini bombalayarkən bariumun alınmasını başa düşməmişdi və bu haqda Lizaya məktub yazdı. Meyntner nüvənin parçalandığını başa düşdü. Bu fikrini bacısı oğlu olan fizikaçı Otto Friş ilə paylaşdı. O da bu fikri dəstəklədi və 11 fevral 1939-cu ildə dünyanı dəyişdirəcək məqalə dərc etdilər. "Uranın neytronlarla parçalanması" başlığındakı məqalə Han və Strasmanın təcrübələrinə istinadən nüvənin damla modelini istifadə edərək uranın parçalanmasından bariumun əmələ gəlməsini bildirirdi. Bu hadisəni "Nüvə parçalanması" adlandırdılar və bir uran atomunun parçalanmasından 200 milyon elektron volt enerji ayrıldığını hesabladılar.

Liza 1943-cü ildə Frişin qatıldığı ABŞ-nin təşkil etdiyi kod adı "Manhettin layihəsi"nin ingilis heyətinə dəvət edildi. Liza elminnin hərbdə istifadə olunmasından imtina etdi və İkinci dünya müharibəsinin sonuna qədər İsveçdə qaldı. 1949-cu ildə İsveç vətəndaşı oldu.

1960-cı ildə bacısı oğlu Frişin yanına — İngiltərəyə köçdü və 1968-ci ildə Kembricdə öldü.

## Mükafatları
1944-cü ildə kimya üzrə Nobel mükafatı komitəsi Meyntnerin xidmətlərini saymayaraq Nüvə parçalanmasının kəşfinə görə mükafatı Otto Hana verdi. Otto Han Lizanın xidmətlərindən heç vaxt danışmadı. Liza buna görə onla bir daha işləmədi.

Buna baxmayaraq Liza Meyntner 1949-cu ildə Mals Plank mükafatını və 1966-cı ildə ABŞ Atom Enerjisi Komisyasının verdiyi Enriko Fermi mükafatına layiq görülmüşdür. O, Enriko fermi mükafatını qazanan ilk qadın olmuşdur.

1997-ci ildə 109-cu element onun şərəfinə meytnerium adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Səkinə binti Hüseyn

**Aminə binti Hüseyn** və ya **Səkinə binti Hüseyn** (; ) — İmam Hüseyn və Rübab binti İmra əl-Qeysin qızlarıdır. Abdullah ibn Həsən onun həyat yoldaşıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*http://www.nardaranpiri.com/7/1/rebiul-evvel-ayinin-5-ci-gunu-5162h.html
Qar-e-dosar

**Qar-Dosar mağarası** və ya **Qar-e-dosar** — İran ərazisində speleoloqları tərəfindən aşkar olunan mağara. Dünyanın 4-cü ən böyük mağarası hesab olunur.

Qar-Dosar mağarası Yəzd vilayətində Mexriz yaxınlığında yerləşir. Digər adı Qar-e-dosar (Ghar-e-dosar) mağarasıdır. Mağara 2012-ci ilin fevral ayında aşkar edilsə də, burada kompüter modelləşdirilməsi işlərinə yalnız bu yaxınlarda son verilib.

Mağaranın uzunluğu 385 m, eni 265 m, hündürlüyü isə 70 m-dir. Mağaranın ümumi sahəsi - 81 500 kv.m-ə çatır.

## İstinadlar
Xizək muzeyi

**Ski Museu** — Xizək ləvazimatlarının nümayiş olunduğu muzey. ABŞ-nin bu mövzuya aid ən böyük kolleksiyaya sahib muzeyi hesab olunur.
Burada bütün  eksponatlar xronoloji ardıcıllıqla düzülmüşdür. Bu ardıcıllıq Polşada xizək ləvazimatının inkişafında 120 il ərzində baş verən dəyişiklikləri göstərir.

Muzeydə həmçinin qış idmanı mövzu haqqında müxtəlif kitablara da arst gəlmək mümkündür.
Muzey 1995-ci ildə il bundan əvvəl Siklin şəhərində kolleksioner və yerli sakinlərin dəstəyi nəticəsində yaradılmışdı.

## Qalereya

Image:SMOM Crossed skis.JPG|Parisdə "Paris Manufacturing Company" şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş xizək ləvazimatı. 
Image:SMOM Bass boot.JPG|Uilton şəhərində "G.H. Bass Company" şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş xizək çəkmələri.


## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*Ski Museum of Maine website 
*"Skiing Pleasant Mountain" exhibit at Maine Memory Network.
*Associated Press article by Glenn Adams in ''USA Today''.
*Ski Tracks article by Dan Cassidy in ''Maine Coast Now'' .
Fil Hit

**Fillip Cerrod "Fil" Hit** (ing. Phillip Jerrod "Phil" Heath; ) — ABŞ-nın peşəkar bodibilderi. Mister Olimpiya (2011–2017).

## İstinadlar
Bendzin qəsri

"Bedzin qəsri" - Polşanın cənubunda Bedzin bölgəsində yerləşən qəsr. XI əsrdə ağacdan, XIV əsrdə daşdan tikilmişdir. Polşa krallığının və Polşa-Litva uniyasının əsas qəsri olmuşdur.

## Tarixi

Bedzin kəndinin tarixi IX əsrə qədər uzanır . Mənbələrə görə burada XI əsrdə ağac istehkamlar mövcud olmuşdur. 1241-ci ildə tatar yürüşlərində dağıdılmış, sonra təkrar təmir olunmuşdur. Polşa kralı I Kasamir və ya Böyük Kasamir (30 aprel 1330-5 noyabr 1370)  öz hakimiyyəti dövründə ağac qəsri daş qəsrlə əvəz etdi. 1358-ci ildə qəsr Polşanın ən əsas qəsri oldu.  Qəsrin əsas məqsədi Bohemiya və Sileziyadan gələcək hücumları dəf etmək idi

Qəsr 1364-cü ildə Müqəddəs Roma İmperiyası kralı IV Çarlz tərəfindən ziyarət edildi. 1588-ci ildə Polşa müharibəsindən sonra Avstriya hersoqu III Maksimillian burada həbs olundu. Qəsrin vəziyyəti XVI əsrdə ağırlaşdı. 1616-cı ildə yanğın, 1657-ci ildə Rus-İsveç yürüşləri qəsrin dağılmasına səbəb oldu. Qəsr bərpa olunsa da öz əvvəlki əhəmiyyətini itirdi. Daha sonra qəsr Rusiyanın əlinə keçdi və qəsr Hohenzollern ailəsinin mülkünə çevrildi.
1807-ci ildə bu torpaqlar Varşava hersoqluğuna, sonra 1815-ci ildə Polşaya qaytarıldı. 1825-ci ildə qəsr yiyəsiz qalmışdı. Qəsrin yıxılması əmri verildi.Amma daha sonra muzey kimi fəaliyyət göstərilməsinə icazə verildi. 1830-cu ildə qəsr Edvard Razinski tərəfindən satın alındı və qismən təmir edildi.Qəsr 1845-ci ildə Rozinskinin ölümündən sonra Polşa Xalq Respublikası dövrünə qədər təmir edilmədi. 1952-1956-ci illərdə muzey kimi fəaliyyət göstərdi.

## Muzey

1956-cı ildən qəsr muzey kimi fəaliyyət göstərir.

## Memarlığı

Qəsr biri silindrik, biri parapiliped olan iki qaladan ibarətdir. Divarlar 3 qatlıdır. Qəsrin divarları şəhər divarları ilə birləşməkdədir.

## Mənbə
* http://www.bedzin.pl/default.aspx?docld=13320  
* http://zamki.res.pl/bedzin.htm 
* http://www.zamkipolskie.com/bedzin/bedzin.html
* http://www.bedzin.webserver.pl/eng_history.php
* http://www.dziedzictwo.pl/sources/muzca/b/bedzin/html
Çin Milli Çay Muzeyi

**Çin Milli Çay Muzeyi** (, Zhōngguó Cháyè Bówùguǎn) — Çinin Hançjou şəhərində çaydan formasında inşa olunmuş muzey.

Çaydan formasında olan ən böyük abidə kimi Ginnesin Rekordlar Kitabına daxil edilmişdir. Muzey 1991-ci ildə yaradılmışdır. Muzeyin hündürlüyü 73.8 metrə, diametri 24 metrə, daxili ərazisinin ümumi sahəsi isə 5000 kv.m-ə çatır.

Muzey binasının yaxınlığında fincan formasında olan daha bir bina yerləşir.

## İstinadlar

 

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Saytama

**Saytama** () — Yaponiyanın Honşu adasında olan Kanto regionunda yerləşən Saytama prefekturasının eyniadlı paytaxtı.

## Qardaş şəhərləri

* , Toluka
* , Çjençjou
* , Hamilton
* , , Riçmond
* , Nanaimo
* , , Pitsburq

## İstinadlar
Addinqton sarayı

**Addinqton sarayı** — İngiltərədə Cənubi Londonda Addinqton bölgəsinin yaxınlığındakı Kraydon ərazisində yerləşən saray.

## Tarixi
Saray XVI əsrdə tikilmişdir. XVIII əsrə qədər sarayın sahibi Ley ailəsi olmuşdur. 1737-ci ildə ailənin sonuncu nümayəndəsi ser Con Ley vəfat edəndə onun yaxın mirasçısı olmur. Bu səbəbdən saray ailənin uzaq qohumu Barlaou Trekotikə qismət olur. Trekotik tacir idi, Londona köçmüşdü, millət vəkili və bələdiyyə başçısı kimi vəzifələrə sahib idi. 1770-ci ildə London meri Lord Mayor Addinqton sarayını 38.500£ qiymətə satın alır.

## Müasir dövrdə
1951-ci ildə saray Özəl Memarlıq Araşdırma Binaları Siyahısına alınmışdır. 1953-cü ildə Kral kilsəsi musiqi qrupu sarayı kirayəyə alır və həmçinin kollec kimi də istifadə olunur. Saray 1996-cı ildə bir şirkət tərəfindən alınmış və indiyə qədər toy, konfrans mərkəzi kimi istifadə olunmaqdadır.

## Qalereya

Fayl:Addington Palace Interior Shot - The Grand Staircase.jpg|Saray nərdivanları
Fayl:The Great Hall inside Addington Palace.jpg|Sarayın içi
Fayl:Dinner in the great hall at Addington Palace.jpg|Axşam yeməyi üçün salon
Fayl:The lobby of the Addington Palace Health Club.jpg|Sağlamlıq klubu
Fayl:Internal shot of Addington Palace.jpg|Daxili görünüş


## Mənbə
* British history
* Britishbuildings
* Rəsmi sayt
Quru qoşunları

**Quru qoşunları** — bir çox ölkələrdə hərbi dəniz qüvvələri və hərbi hava qüvvələri ilə yanaşı silahlı qüvvələrdə mövcud olan qoşun növü. Quru qoşunları çoxsaylı döyüş tərkibinə malik Silahlı Qüvvələr növüdür, böyük atəş və zərbə gücünə, yüksək manevrliliyə və müstəqil fəaliyyət göstərmək imkanına malikdir. 

Bəzi ölkələrdə **quru qüvvələr** və ya **[[ordu]]** da adlanırlar. 

Ənənvi olaraq piyada, süvari, mexaniki qoşun növlərindən, hərbi hissə, korpus və qoşun birliklərindən ibarət olur. Həmçinin özünün hərbi hava qüvvələrinə malik ola bilir.

Quru qoşunları istənilən ölkənin sayca ən çoxsaylı qoşun  növüdür və hərbi münaqişələr (müharibələr) zamanı əsas yük onların üzərinə düşür.

## Motoatıcı qoşunlar
Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin motoatıcı bölmələri düşmənin istər yerüstü bölmələri, istərsə də alcaqdan uçan hava hədəfləri ilə mübarizə aparmağa qadir müasir silah və döyüş texnikası ilə təchiz edilmişdir.

## Tank qoşunları
Quru Qoşunlarının əsas zərbə gücüdür. Başqa qoşun növləri kimi tank bölmələrinin texniki vasitələrinin idareətmə, naviqasiya cihazları müasirləşdirilmiş, dayanıqlığı artırılmış, silahlanmasına yeni nəsil tanklar daxil edilmişdir.

## Raket-Artilleriya qoşunları

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Quru Qoşunları

## Ədəbiyyat
* Постановление РВС СССР «Об итогах учебно-тактической подготовки РККА на основе опыта манёвров 1927-28 учебного года и учебные цели на 1928-29 год»
* Военный энциклопедический словарь (ВЭС), Москва (М), Военное издательство (ВИ), 1984 год, стр.;
*Çağırışaqədərki hazırlıq, 10-cu sinif dərsliyi, Şərq-Qərb nəşriyyatı, Bakı-2017
Meskaltitan

**Meskaltitan** — Meksikada Nayarit ştatında yerləşən möcüzəli adadır.  818 nəfər əhalinin yaşadığı Meskaltitan adası sanki kiçik bir şəhəri xatırladır.

Adanın diametri 400 metrdən çox deyil. Yağışlar mövsümü avqust ayından sentyabr ayına qədər davam edir. Bu zaman sakinlər küçə və kanallar boyunca hərəkət etmək üçün qayırlardan istifadə edirlər. Maraqlıdır ki, şəhərdə cinayətkarlıq hadisəsinə, eləcə də  turizm infrastrukturuna rast gəlinmir.

Hər il 28-29 iyun tarixlərində adada müqəddəs Pyotr və Pavelin şərəfinə möhtəşəm karnaval keçirilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Robin Hivens

**[[Robin Hivens]]** () — ABŞ aktrisası.

## Həyatı
Hivens 1964-cü ildə Reuben Givens və Ruth Roper ailəsində anadan olmuşdur, lakin onun iki yaşı olanda anası və atası ayrılmışdır. 15 yaşında Sara Lorens Kollecində 1984-cü ildə təhsil almışdır. Onun ilk həyat yoldaşı Mayk Tyason (1988–1989) sonrakı həyat yoldaşı isə Svetozar Marinkoviç (1997–1998) olmuşdur.

Hal-hazırda isə o məşhur tennisçi Murphy Censen ilə sevgilidir.

## İstinadlar
Gəmiqayırma

**Gəmiqayırma** sənayesi — iqtisadiyyatın ağır maşınqayırma sahəsi, gəmilərin inşası həyata keçirilir. Gəmilər tərsanə adlanan xüsusi müəssisələrdə inşa edilirlər.

1960-cı illərdə sənayenin bu sahəsi sürətlə inkişaf etməyə başlamışdı. Səbəbi də "ucuz" neftin dənizlə daşınmasının artması və müvafiq olaraq iri tutumlu tankerlərin istehsalının artması idi, lakin energetik böhran başlayandan sonra yüksək tutumlu tankerlərə olan tələbat azaldı. Bu dövrlərdə gəmiqayırma sənayesi öz coğrafi mövqeyini dəyişmədi. Məhsul daha çox yeni inkişaf etmiş ölkələrdə istehsal edilirdi. Cənubi Koreya bu sahədə dünyada Yaponiyanı geridə buraxıb birinci yerə çıxdı. Gəmiqayırma Braziliyada, Argentinada, Meksikada, Çilidə və Çində inkişaf etməkdədir.

## İstinadlar
Plateresko

**Plateresko** () — XV əsrin sonlarından başlayaraq 2 əsr davam edən, İspaniya və onun müstəmləkələri üçün ənənəvi olan və ispan mədəniyyətində əsas yer tutan memarlıq üslubu. Bu, qotik məkan anlayışının mudexar, qotik flamboyant və Lombardiya memarlığının dekorativ ünsürlərinin və Toskana mənşəli İntibah elementlərinin eklektik qarışığıdır.

## Etimologiyası
Bəzən bu terminin adını "yastı" (plato — yayla) sözü ilə əlaqələndirsələr də, onun adı ispan dilində gümüş mənasını verən "plata" sözündən yaranmışdır və binaların incə, zərgər işinə bənzər şəkildə bəzənməsi nəzərdə tutulur. Bu termini ilk dəfə XVII əsrdə Dieqo Ortiz de Zunyiqa Sevilya kafedral kilsəsinin kral kapellası barədə işlətmişdir.

## Tarixi

Bu üslub öz inkişaf tarixində 2 mərhələdən keçib və İntibahın ispan variantı hesab edilir. İlkin mərhələ XV əsrin sonuna təsadüf edir və kral Ferdinandın həyat yoldaşı kraliça İzabellanın şərəfinə isabelino adlandırılır, lakin XIX əsrdə yaranmış və kraliça II İzabellanın şərəfinə adlandırılan isabelino üslubu ilə səhv salınmamalıdır. Bu dövrdə qotik ənənələr güclü idi, mavritan elementləri də vardı və ümumilikdə bu dövr müxtəlif üslubların qarışığından ibarət idi. Həmin dövrdə Pireney yarımadasında hələ də ərəblər və ispanlar arasımda siyasi və dini qarşıdurmalar mövcud idi. Sonradan İtaliya incəsənətinin klassik formalarının İspaniyaya təsiri hiss olunmağa başladı. XV–XVI əsrlərdə İspaniyada əsasən çox da böyük olmayan kilsələr, kral məqbərələri, köhnə böyük qotik kilsələrə əlavə olaraq gözəl kapellalar tikilirdi.

Yeni üslubun ilk işartıları Toledodakı San-Xuan-de-los-Reyes (1476) kilsəsinin interyerində görünürdü. Memar Xuan de Quas tavanda mavritan elementi — səkkizguşəli ulduz çəkmişdi, baxmayaraq ki, xarici görünüşcə kilsə sərt və qotika ənənələrinə uyğundur.

Platereskonun yetkin mərhələsi — XVI əsrə təsadüf edir. Əsas xüsusiyyətləri fasad kompozisiyasındakı dəyişikliklər olmuşdur. Fasadlar klassik memarlıq və heykəltəraşlıq formaları, barelyeflər, büstlər, antik allahların heykəlləri ilə zənginləşdirilir. Ən böyük nümunələri Salamanka Universiteti (1515–1533), "Balıqqulağılı ev" (1493–1517), Alkala-de-Enaresdə universitetdir (1540–1559).

## İstinadlar
Çəhəl Sütun Sarayı (Qəzvin)

**Çəhəl Sütun** ( "qırx sütun") — XVI əsrdə I Şah Təhmasibin hakimiyyəti dövründə Qəzvində inşa olunan saray. Saray gözəl xəttatlıq nümunələri ilə bəzədildiyi üçün hazırda burada Xəttatlıq muzeyi fəaliyyət göstərir..

## Tarixi
Saray şəhərin mərkəzində Azadi meydanı ilə üzbəüz yerləşir. Bu saray paytaxtı Qəzvinə köçürən ikinci səfəvi şahı Təhmasibin dövründə tikilib. Sarayın vaxtilə şiş uclu damı olduğuna görə papağa bənzəyirdi və bu saray insanlar arasında "firəng papağı" kimi də tanınır. Saray arkada ilə əhatələnib. Arkadaya hər tərəfdən portallar vasitəsilə daxil olmaq olar. Yuxarı mərtəbə qalereya ilə əhatələnib və dama 32 sidr ağacından düzəlmiş sütunlardan dayaq verilib. Deyilənə görə Təhmasib şah rəssamlıq və  xəttatlıqla məşğul olurdu. O, bir çox əsərlər, o cümlədən Qəzvində Çəhəl Sütun sarayının eyvanında məişət səhnələrini təsvir edən şəkillər çəkmişdi. 1588-ci ildə Şah Abbasın tacqoyma mərasimi də bu sarayda baş tutub. Sonradan Qacarların hakimiyyəti dövründə saray yenidən təmir olunub. Hazırda sarayda Xəttatlıq muzeyi fəaliyyət göstərir.

## Şəkillər


Fayl:Brooklyn Museum - Untitled One of 274 Vintage Photographs - 8.jpg|thumb|Sarayın XIX əsrə aid şəkili
Fayl:Chehelsotoon qazvin 17.JPG
Fayl:Chehel Sotun Qazvin.jpg
Fayl:Chehelsotoon qazvin 1.JPG
Fayl:عمارت چهل ستون از بیرون.jpg
Fayl:Chehelsotoon qazvin 11.JPG
Fayl:Chehelsotoon qazvin 19.JPG
Fayl:پنجره عمارت چهل ستون.jpg
Fayl:Chehelsotoon qazvin 13.JPG



## Həmçinin bax
* Çəhəl Sütun Sarayı
* Ali Qapı
* Həşt-Behişt

## İstinadlar
Kristof de Marjeri

**Kristof de Marjeri** (, tam adı ; ) — fransız iş adamı, "Total" neft şirkətinin baş icraçı direktoru və sədri. De Marjeri 2014-cü ilin oktyabrında Moskvanın Vnukovo-3 hava limanında təyyarə qəzasında həlak olmuşdur. Onun içində olduğu təyyarə yerdən qalxarkən qar təmizləyən maşınla toqquşmuşdur.

## Həyatı
1974-cü ildə Parisdə Ali kommersiya məktəbini (*École supérieure de commerce*) bitirmişdir. Təhsilini bitirdikdən sonra "Total" şirkətində işləməyə başlamışdır. Şirkətin maliyyə departamentində və karbohidrogenlərin kəşfiyyatı və hasilatı bölməsində vəzifələr tutmuşdur. 1995-ci ildə şirkətin Yaxın Şərq bölməsi olan "Total Middle East"in rəhbəri, 1999-cu ildə isə "Total" şirkətinin karbohidrogenlərin kəşfiyyatı və hasilatı bölməsinin rəhbəri təyin edilmiş və idarəetmə komitəsinin üzvü seçilmişdir.

2000-ci ildə baş vitse-prezident, 2002-ci ildə yeni yaradılmış "TotalFinaElf" konserninin kəşfiyyat və hasilat üzrə prezidenti vəzifəsini tutmuşdur.

12 may 2006-cı ildə səhmdarların ümumi yığıncağında de Marjeri idarə heyətinin üzvü, 14 fevral 2007-ci ildə idarə heyətinin sədri seçilmişdir.

21 may 2010-cu ildən isə şirkətin sədri vəzifəsini tuturdu.

## İstinadlar
Eqeskov qəsri

**Eqeskov qəsri** () — Danimarkanın Fin adasının cənubunda yerləşən qəsr. Qəsr Avropa intibah dövrünün ən gözəl abidəsidir. Qəsr 1554-cü ildə Frands Brakenhaus tərəfindən inşa edildi. Danimarka xalqının XVI əsrdə qaldırdığı müharibə üzündən bir çox əsilzadə evlərini qalaya çevirmişdilər Qəsr maksimum dərinliyi 5 metr olan gölün yaxınlığında tikilmişdir və qəsrə yeganə giriş körpüdəndir. Deyilənlərə görə qəsri tikmək üçün xeyli palıd ağacından istifadə etmişdilər. "Egeskov" "Palıd meşəsi" deməkdir.

## Memarlıq

Qəsr bir-biri ilə bağlı olan iki tikilidən ibarətdir. Bu isə qəsri qoruyanlar üçün üstünlük idi. Bu cüt divarların qalınlığı 1 metr olub gizli nərdivanı və quyusu vardır. Qəsri müdafiə edənlər qalanın qıraqlarında olan qüllələrdən düşmən cinahlarına hücum edə bilərlər. Qəsrdə qaynar su atma yarıqları, ox atma yarıqları, top atma yerləri var.

## Qəsrin içindəkilər

Qəsrin içində müxtəlif rəsm əsərlər yerləşir. Qəsrin birinci mərtəbəsindəki böyük salonda 1677-ci ildə  Koqe körfəzindəki döyüşdə Nils Jülenin İsveç qüvvələrinin məğlubiyyətini əks etdirən rəsmini görmək mümkündür.

## Bağça və ərazi

Qəsrin ətrafında geniş ərazi var. 200.000 m²-lik sahəni əhatə edən bu ərazi bir neçə parka ayrılır. Bu parklarda intibah dövrü bağçaları, müxtəlif fiqurlara salınmış bitkilər, fəvvarələr yerləşir Qəsrin Fuçisiya çiçəkli bitki cinsinə ev sahibliyi edən bağı Avropada bu cür bağlar arasında ən böyüyü sayılır. 1538 növ burada saxlanılır

Digər bağçalar qəsrin yanındadır. Bunlar İngilis bağçası, su bağçası, ot bağçası, meyvə-tərəvəz bağçası və s.dir.Burada həm də dünyanın ən böyük bambuk labirinti yerləşir.

## Sərgilənənlər
Eqeskov qəsrində bu kolleksiyalar sərgilənməkdədir:
* Klassik avtomobillər kolleksiyası
* Klassik motosikletlər kolleksiyası
* Əkinçilik tarixini əks etdirən əşyalar kolleksiyası
* Uçan aparatlar kolleksiyası
* Fövqaladə hal üçün nəzərdə tutulmuş nəqliyyatlar kolleksiyası

## Faktlar

## Qalereya

Fayl:Egeskov Slot A1.jpg|
Fayl:Egeskov Slot A2.jpg|
Fayl:Egeskov Slot A3.jpg|
Fayl:Egeskov Slot A4.jpg|


## Mənbə
* "Funen"Encyclopedia Britanica,2006 Encyclopedia Britannica service,30 July 2006
* Verner Rasmussen, Egeskov,prepared for the Egeskov Estate,2003reprinting.
* C.M.Hogan, Design of Egeskov Castle,Lumina Techologies,Santa Rosa July 22 ,2005

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Sibolar

**Sibolar** — Altay xalqları tunqus-mancur qrupunun mancur qoluna mənsub xalq.

## Haqqında
Sibolar Çin Xalq Respublikasında (əsasən ölkənin şimal-qərbindəki — Sinszyan-Uyğur muxtar rayonunda, qismən Lyaonin və Qirin əyalətlərində) yaşayırlar. Onlar özlərini sibo mançju adlandırırlar. Sibolar Altay dil ailəsinin tunqus-mancur qoluna daxil olan mancur dilinin sibo ləhcəsində danışırlar. Antropoloji cəhətdən sarı (monqol) irqin şimali Asiya tipinə aiddirlər. Şamançıdırlar. Sayları 89 min nəfərdir (1987). Siboların soykökündə əsasən mancur tayfaları iştirak etmişlər.

Siboların əsas məşğuliyyəti əkinçilikdir. Balıqçılıq və heyvandarlıq köməkçi təsərrüfat sahələridir. Mənzilləri gildən tikilir. Maddi və mənəvi mədəniyyətləri mancur mədəniyyətinə çox yaxındır.

## Mənbə
Altay xalqları, Bakı,1996, səh.81.
Konkord meydanı (Paris)

**Konkord meydanı** ya **Razılıq meydanı** () — Klassizim üslubunda salınmış Parisin mərkəzi meydanı, "5 kral meydanından" biri. Böyüklüyünə görə Fransanın Bordo şəhərindəki  meydanından sonra ikincidir. Sahəsi 68.470 m²- dir. Meydan Sena çayından şimalda, VIII arrondissement ərazisində, Tyuilri bağı ilə Şanzelize prospekti arasında yerləşir. Konkord meydanına Rivoli və Royal küçələri açılırlar.

## Tarixi
Meydan 1755 ci ildə Kral meydanı kimi fransız memarı  tərəfindən layihələşdirilərək salınmışdır. O zaman meydanda XV Lüdovikin heykəltaraş  tərəfindən hazırlanmış atüstündə heykəli qoyulmuş və onun şərəfinə adlandırılmışdır. Fransa inqilabından sonra atlı heykəli dağıdılır. Onun yerində "Azadlıq" heykəli ucaldılır. Bu meydanda 1119 şəxs (XVI Lüdovik, Mariya Antuanetta, Mari Jana Dübarry, Danton, Maksimillian Robespyer və  və s.) edam olunur.
1795 ci ildə Yakobinlər hakimiyyətinə son qoyulduqdan sonra meydan Konkord (Razılıq) adlandırılır. Sonrakı illərdə ad hökmdarın adına müvafiq "XVI Lüdovik" sonra isə "Xartiya", 1830 cu il iyul inqilabından sonra isə təzədən Konkord adlandırılır. Vətəndaş kral Lui Filipp meydana neytral siyasi motivli bir heykəl qoyulması üçün fərman verir. Bu günə qədər Misirdən gətirilmiş həmin heykəl — Luksor obeliski meydana xüsusi görkəm verməkdədir.

## Luksor obeliski
25 oktyabr 1835 ci ildə Konkord meydanının mərkəzində 23 metr hündürlüyə, 250 ton çəkiyə malık, e.ə. XIII əsrə aid II Ramzes tərəfindən Teben məbədi üçün monolit qranitdən yondurulmuş Luksor obeliski qoyulur. Luksor obeliski Misir valisi (vassal hökmdar) Məhəmməd Əli Paşa tərəfindən misirşünas alimi Jan-Fransua Şampolyonun gördüyü işlərin əvəzində ona hədiyyə olaraq verilmişdir.

## Fəvvarələr
Fransız dənizçilərinin ruhunu tərənnüm edən "Dəniz" () (obeliskdən cənubda) və "Çay" () (obeliskdən şimala) fəvvarələri Luksor obeliskinin cinahlarında yerləşir. Hər iki fəvvarə 1 may 1840 cı ildə inşa edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Vandom meydanı
* Viktoriya meydanı
* Dofina meydanı
* Vogezlər meydanı
Şönbrunn sarayı

**Şönburnn sarayı** () — Avstriyanın paytaxtı Vyanada yerləşən saray. Şönburnn sarayı Avropada ən çox turist çəkən məkanlardan biridir.

## Tarixi
1569-cu ildə Müqəddəs Roma İmperiyası kralı II Maksimillian bir təpədə, Vyana çayı yaxınlığında bir ovanı satın almışdır. Ovanın əvvəlki sahibini 1548-ci ildə tikdirdiyi Midlinq və Hietzinq arasındakı yerə köçürmüşdür. İmperator burada istirahət yeri kimi isifadə etmək üçün yeni köşk tikilməsini əmr etmişdir. Lakin orijinal sarayın əsası 1638-ci ildə qoyulmuşdur. Saray 1683-cü ildə İkinci Vyana mühasirəsində böyük zərər görmüşdür. Saray ancaq 1744–1749 illəri arasında imperatoriça Mariya Terezanın dövründə bərpa olunmuşdur.

İmperator I Karl 1918-ci ildə hakimiyyətdən əl çəkdiyi və Habsburq sülaləsinin hökmranlığına son qoyduğu müqaviləni burada imzalamışdır.

## Panorama

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* surfvienna.net — Sarayı gəzmək
* Şönbrun sarayının tarixi  (.pdf format)
* Şönbrun sarayı 
* Mariya Tereziyanın tikililəri
* Google Mapsda görünüş
Abbas

**Abbas** — kişilərə verilən şəxsi ad. Azərbaycanda bu addan geniş istifadə olunur.

* I Abbas — Səfəvilər dövlətinin hökmdarı (1587–1629).
* II Abbas — Səfəvilər dövlətinin hökmdarı (1642-1666).
* III Abbas — Səfəvilər dövlətinin sonuncu — XI şahı, II Təhmasibin oğlu.
* Abbas ağa
* Abbasağa Azərtürk — şair, pedaqoq (1934-1998).
* Abbas ağa Nazir — azərbaycanlı şair, tərcüməçi və maarif xadimi.
* Abbas ağa Təbrizi — Məşrutə inqilabı (1905-1911) iştirakçısı.
* Abbas Ağalarov — azərbaycanlı boksçu, əməkdar idman ustası, beynəlxalq dərəcəli hakim.
* Abbas Ağamirov — azərbaycanlı boksçu, SSRİ-nin əməkdar idman ustası.
* Abbas Atamalıbəyov — Azərbaycan siyasi mühacirətinin tanınmış nümayəndəsi.
* Abbas Bariz — azərbaycanlı şair.
* Abbas bəy Ağayev — Qarabağ bəyi, çar zabiti, mayor.
* Abbas bəy Əliyev — AXC Parlamentinin xüsusi qərarına əsasən, dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilmiş tələbələrdən biri.
* Abbas bəy Muradov — AXC Parlamentinin xüsusi qərarına əsasən, dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilmiş tələbələrdən biri.
* Abbas bəy Sultanov — azərbaycanlı həkim, ictimai xadim.
* Abbas Dərgahov — azərbaycanlı aktyor.
* Abbas Qarabaği — İran ordusunun generalı.
* Abbas Misgərli — 
* Abbas Nilfuruşan — 
* Abbas Xəlilov — 
* Abbas Qəhrəmanov — azərbaycanlı aktyor.
* Abbas mirzə — Abbas mirzə Qovanlı-Qacar (1789-1833), İran taxt-tacının vəliəhdi, qəhrəman.
* Abbas mirzə Fərmanfərma — İranın ədliyyə naziri.
* Abbas mirzə Qovanlı-Qacar — İran taxt-tacının vəliəhdi.
* Abbas Mirzə Şərifzadə — azərbaycanlı teatr aktyoru, teatr və kino rejissoru, kino redaktoru.
* Abbas Mustafa Əhməd Abdallay — Sudan Respublikasının Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri.
* Abbas Səhhət — azərbaycanlı şair, dramaturq, tərcüməçi.
* Abbas Zamanov (yazıçı) — azərbaycanlı yazıçı.
* Abbas Zamanov (general) — Azərbaycan SSR-nin prokuroru (1976-1986-cı illər).
* Katolikos Abbas — Alban katolikoslarından biri.
* Məşədi Abbas — Məşrutə inqilabı (1905-1911) iştirakçısı.
* Abbas İftixari — iranlı alim.
* Abbas Rzayev (alim) — 
* Abbas Əqqad — 
* Abbas Quliyev (kimyaçı)

## Həmçinin bax
* Abbas bəy
* Aşıq Abbas
* Abasov
* Abbasov
* Abbas (dəqiqləşdirmə)
Livadiya sarayı

**Livadiya sarayı** (, ) — Yaltanın 3&nbsp;km uzaqlığında, Livadiyada Mohabi təpəsində yerləşən saray kompleksi.

1911-ci ildə Rusiya çarı II Nikolay tərəfindən yay evi kimi tikilmişdir.

## Haqqında

Bizans, ingilis, qotika və ərəb memarlığının izlərini daşıyan saray İtaliya intibah tərzində 1910-1911-ci illəri arasında memar Nikolay Krasnov tərəfindən tikilmişdir. İnşaasında ağ Krım qranitindən istifadə olunmuşdur. Sarayın bəzi yerlərində islam memarlığına aid izlər vardır. Sarayın bağçası İtalyan görkəminə malikdir. Sarayın içində muzey və şəkil qaleriyası fəaliyyət göstərir.

Livadiya sarayı inşa olunduqdan sonra çar II Nikolay bura sadəcə 2 dəfə gələ bilmişdi. 1917-ci ildə inqilabdan sonra saray sanatirum kimi istifadə olunmuş, 1993-cü ildə muzeyə çevrilmişdi. 1917-ci ildə inqilabdan sonra bir çox əsəri isə itmişdir. Lakin itmiş əsərlərin bir hissəsi digər ölkələrdən satın alınaraq muzeyə qaytarılmışdır

## Siyasi rolu

4-11 fevral 1945 tarixində Stalin, Çörçill və Franklin Delano Ruzveltin toplandığı Yalta konfransı burada keçirilmişdi. Bu 3 şəxsiyyətin şərəfinə sarayın bağında basdırılan 3 palma ağacını hələ də görmək mümkündür

## Muzey

İki mərtəbəli sarayın birinci mərtəbəsində Yalta konfransı ilə bağlı sənədlər, fotolar və əşyalar, ikinci mərtəbəsində isə II Nikolay və ailəsinə aid çarlıq əşyaları sərgiləir. Xüsusilə ikinci mərtəbədəki kolleksiya daha zəngindir. Sarayda çara aid bir çox şərab anbarı da mövcuddur. Bu bölgə şərabları ilə məşhurdur.

## Kinematoqrafiya

Saray Lope de Veqanın məşhur fimi "Samanlıqdakı İt" filminə ev sahibliyi etmişdir.

## Qalereya


Fayl:Livadiya Italian Court.JPG|Sarayın İtalyan bağı
Fayl:Yalta-livadiya-crimea-palace-chapel-1.jpg| Sarayın görünüşü
Fayl:Ливадийский дворец 080.jpg|"Ağ zal"
Fayl:Livadia Palace.JPG | Qarşıdan görünüş
Obelisk

**Obelisk** — yuxarıya doğru getdikcə itiləşən, piramida formalı ucu olan tilli sütun.

Obelisk adətən daşdan yonulur və kəsikdə çox zaman kvadrat şəkilli olur. Qədim Misirdə yayılmış obelisk saray və məbədlərin qarşısında abidə kimi qoyulurdu.

Obelisk Rusiyada XVIII əsrdən geniş yayılmış xatirə abidəsi və monument tipidir.

## Ədəbiyyat
* Обелиск // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб., 1906–1913.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Obelisk — '''Obelisk of the World'''
2014 Nepal qar çovğunu fəlakəti

**2014 Nepal qar çovğunu fəlakəti** () — 2014-cü ilin 14 oktyabrdan mərkəzi Nepalın Annapurna və Dhaulagiri dağlarında və ya ətrafında baş verən və müxtəlif millətlərdən ən azı 43 insanın öldüyü fəlakətdir. Ölənlər va yaralanlar mövsümə uyğun olmayan və son 10 ildə Nepalda baş vermiş qar çovğunlarının ən şiddətlisi hesab edilən qar çovğununa tutulublar. Bu hadisə Nepalda indiyə qədər səyyahların başına gələn ən böyük fəlakət hesab edilir.

## İstinad
Darul Aman sarayı

**Darul Aman sarayı** - Əfqanıstanın paytaxtı Kabilin mərkəzindən 16&nbsp;km uzaqlıqda yerləşən və Avropa tərzində tikilmiş saray.

## Tarixçə

Darul Aman sarayı 1920-ci illərdə kral Əmanullah Xan tərəfindən Əfqanıstanı müasirləşdirmək üçün tikdirilmişdi. Saray yeni paytaxt layihəsinin bir parçası idi. Neoklassik memarlığında inşa edilmiş saray ölkədə çıxan bir çox islamiyyət çevrilişləri üzündən əhəmiyyət qazanmamışdır.

## Dağılması

Saray ilk dəfə 1969-cu ildə hücuma məruz qalmış, 1970-1980 illəri arasında təmir edilib Əfqanıstan Müdafiə Nazirliyinə təhvil verilmişdir. 1978-ci ildə sosialist inqilabında yenidən zərər görən saray 1990-cı illərdə antikommunist hadisələr zamanı xaraba edilmiş, SSRİ Əfqanıstandan çəkilənə qədər top atəşinə tutulmuşdur

2005-ci ildə Əfqan Məclisi sarayın bərpası üçün qərar versə də, layihənin başlanacağı 2010-cu il iyununda heç bir iş görülməmişdi. 15 aprel 2012-ci ildə isə Talibanın hücumlarına məruz qalmışdır.

Sarayın yaxınlığında Əmanullah Xan üçün tikdirilmiş Tacbeq sarayı da yerləşir.

## Qalereya

Fayl:Darul_aman_palace_kabul_2006-01.JPG|SSRİ çəkildikdən sonra saray
Fayl:Darul_aman_palace_kabul_2006-02.JPG|Qərbdən görünüş
Fayl:View-from-dural-2002.JPG|2 ABŞ əsgəri sarayı izləyərkən
Fayl:In-dural-2002.JPG|ABŞ əsgərləri sarayda - 2002
Fayl:Inside Darul amman 2010.jpg|Sarayın vəziyyəti - 2010-cu il iyun


## İstinadlar
Əbu Kalicar

**İmadəddin və Mühyiddin Əbu Kalicar Mərziban ibn Sultanüddövlə** (?-ö. oktyabr 1048) buveyi əmiri, (1024–1048)-ci illərdə Farsın, (1028–1048)-ci illərdə Kermanın, (1044–1048)-ci illərdə İraqın hökmdarı.

## Həyatı
Əbu Kalicar 1024-cü ildə hakimiyyətə yiyələnmişdi. Azərbaycandan İraqi-Əcəmə qayıdan oğuzlar iki qola ayrılmışdılar. Gök-Taş və Mənsurun başçılıq etdiyi oğuzlar Həmədana, Bukanın buyruğundakılar isə Reyə getdilər.

Gök-Taş Həmədanı mühasirəyə aldı. Şəhərin valisi İsfahan hakimi
Əlaüddövlənin oğlu Əbu Kalicar idi. Mühasirə uzun çəkdi. Əbu Kalicar davam
gətirə bilməyəcəyini görüb Gök-Taş ilə saziş bağladı və onun yaxın bir qohumu ilə
evləndi. Buka ilə Qızıl isə getdikləri Rey şəhərini mühasirəyə almışdılar.
Əlaüddövlə özü şəhərdə idi. Büveyhoğullarından Fəna Xosrov Məcdüddövlə və
deyləmi əmirlərindən Savə hakimi Kamruyə də oğuzlara qoşuldu. Ağır bir
vəziyyətə düşdüyünü görən Əlaüddövlə gecə ikən Reydən çıxaraq İsfahana getdi.
Bunu eşidən oğuzlar Reyə gedib oranı görülməmiş dərəcədə yağma etdilər.
Yağmadan sonra bəzi məhəllələrdə 50-yə qədər adam qalmışdı. Rey şəhəri Qızılın
hakimiyyətinə keçdi.

Oğuzların bir dəstəsi Kərəc tərəflərini talan etdi, Anasıoğlu isə Qəzvinə getdi. Qəzvinlilər əvvəlcə onunla vuruşsalar da, sonra 7 min altun verərək, onun hakimiyyətini qəbul etmək şərtilə sülh bağladılar.

Əbu Kalicar 1048-ci ildə öldü.

## Həmçinin bax
*Buveyhilər sülaləsi

## İstinadlar
Schwarzbraun ist die Haselnuss

**Schwarzbraun ist die Haselnuss** () — XIX əsr alman xalq mahnısı. Birinci və İkinci dünya müharibəsində hərbi marş kimi işlədilmişdir.

## İstinadlar
Qazaxıstan baş nazirlərinin siyahısı

## Qazaxıstan SSR

## Qazaxıstan Respublikasının hökumətinın başçıları (1991-ci ildən)
# Sergey Tereşenko — 16 oktyabr 1991-ci il — 12 oktyabr 1994-cü il
# Akejan Kajegeldin — 12 oktyabr 1994-cü il — 10 oktyabr 1997
# Nurlan Balgimbayev — 10 oktyabr 1997-ci il — 1 oktyabr 1999
# Qasım-Comərd Tokayev — 1 oktyabr 1999 – 28 yanvar 2002-ci il
# İmanqali Tasmaqambetov — 28 yanvar 2002-ci il — 13 iyun 2003
# Danial Axmetov — 13 iyun 2003-cü il — 10 yanvar 2007-ci il
# Karim Masimov — 10 yanvar 2007-ci il — 24 sentyabr 2012-ci il

## İstinadlar
Fətəli xan Əmir-nizam

**Fətəli xan Hidayətulla xan oğlu Əmir-nizam** (?-?)— Fətəli şah və Məhəmməd şah dövrlərində, Azərbaycanın hakimi, Azərbaycan ordusunun komandanı və Abbas mirzənin əmiri olmuşdur.

Mirzə Fətəli xan bir müddət Fətəli şah Qacarın sarayında eşikağası vəzifəsində çalışmışdı.

Mirzə Fətəli xan bəylərbəyi bir müddət Cənubi Azərbaycan hakimi Əhməd xan Müqəddəmin müavini vəzifəsində çalışmışdı. Tarixçi Əminə Pakrəvan yazır: "Jauber xatirələrində Bəylərbəyinin yardımçısı Təbrizli Fətəli xan barədə bu sözləri yazır: "Fətəli xan o qədər açıqgörüşlü, geniş düşüncəli idi ki, onun Avropada təhsil aldığını sanmışdım."

Mirzə Fətəli xan sonra İranın hərb naziri olmuşdu.

## Həmçinin bax
*Mirzə Məhəmmədbağır xan Əmirnizam - Fətəli xanın nəvəsidir.

## Xarici keçidlər
Viktoriya meydanı (Paris)

**Viktoriya meydanı** ya **Qələbə meydanı** () — Parisin mərkəzi lakin bir o qədər də böyük olmayan meydanı, “5 kral meydanından” dördüncüsü. Meydan Pale-Royaldan şimal-şərqdə, I və II arrondissementlərin sərhəddində, Luvrdan 500 m şimalda yerləşir. Holland müharibəsi bitdikdən və Nimvegen sülhü bağlandıqdan sonra onun salınmasının təşəbbüskarı marşal La Feyad olmuşdur. Marşal La Feyad həmin sahəni alıb, ətraf evləri sökdürüb memar Jül Arduen Mansara mərkəzində XIV Lüdovikin at üstündə heykəli olan  bir meydan salmağı tapşırır. Bununla o, fransızların Holland müharidəsindəki qələbəsini əbədiləşdirmək istəmişdir. Halhazırda meydandakı heykəl üçüncüdür və 12 m hündürlüyə malikdir. Fransa inqilabından sonra 11-13 avqust 1792 ci ildə meydan dağıdılır. 1810 cu ildə meydanda general Lui Şarl Antuan Dezenin heykəli qoyulur.  1828 ci ildən isə heykəltaraş Fransua Jozef Bazionun hazırlamış olduğu bugünkü heykəl meydanda qərar tutmaqdadır.

## Mənbə
* Julia Droste-Hennings, Thorsten Droste: Paris. Eine Stadt und ihr Mythos. DuMont-Reiseverlag, Köln 2003, ISBN 3-7701-6090-8, S. 290–291.
* Isabelle Dubois, Alexandre Gady, Hendrik Ziegler (Hrsg.): La Place des Victoires. Editions de la Maison des Sciences de l'Homme, Paris 2003, ISBN 3-05-003404-1.

## Həmçinin bax
* Konkord meydanı
* Vandom meydanı
* Vandom sütunu
* Dofina meydanı
* Vogezlər meydanı
Buxarest Parlament Sarayı

**Buxarest Parlament sarayı** (rum.*Palatul Parlamentului* və ya *Casa Poporului*) - Rumıniyanın paytaxtı Buxarestdə Rumıniyanın iki məclisinə ev sahibliyi edən saray. Ginnesin Rekordlar Kitabına görə dünyanın ən ağır, ən böyük idarə, ən bahalı idarə binasıdır. Saray Seauşescu rejimi zamanı tikilmişdir. Seauşescu binanı "Respublika evi" (Casa Republicii) qoymuş, ancaq rumınlar hələ də sarayı (Casa Poporului) olaraq adlandırırlar.

Sarayın 1100 otağı və 2 yeraltı avtoparkı ilə birlikdə 12 mərtəbəyə sahipdir. Həmçinin 2-i yeraltı olmaq üzrə 4 mərtəbəsinin inşaası davam etməkdədir.

## Memarlıq

Saray neoklassik üslubda tikilmişdir. Sarayın tikilməsində ancaq rumın materiallardan istifadə olunmuşdur. Transilvaniyadan 1 milyon m3 mərmər, güzgü, 1409 çılçıraq və 408 şamdan üçün 3500 ton kristal, böyük qapılar, sütunlar, şamdanlar üçün için 700.000 ton polad və bürünc, parket üçün qoz, palıd, albalı, qaraağac, çinardan ibarət %95-i yerli olan 900.000 m³ taxta, müxtəlif boylarda 200,000 m² yun xalça  istifadə olunmuşdur.

## Tikilməsi

Bu parlament sarayı Spirii təpəsi, Uran Təpəsi və ya Arsenal təpəsi kimi adlandırılan, Unirii bulvarının qərbindəki ərazidə tikilmişdir. Sarayı tikmək  19 kilsə, 6 sinaqoq, 3 protestant kilsəsi  və 30.000 tikili yıxılmışdır.

İnşaasına 1983-ci ildə başlamış, təməli 25 iyun 1984-cü ildə qoyulmuşdur. 4 dövlət dairəsinin bu sarayda cəmləndirilməsi planlaşdırılmışdı:
* Prezident  (Preşedinţia) 
* Böyük Millət Məclisi (Parlamentul) 
* Hökumət (Guvernul) 
* Ali Məhkəmə (Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie).

Seauşescu devrildiyi və güllələndiyi 1989-cu ildə saray tamamlanmışdır . Lakin bəzi yerlər hələ bitirilməmişdi. Məsələn, saat qülləsi tikilməmişdi.Rejimin dəyişməsi zamanı yeni liderlər ətrafdakı ehtiyac içində tikilən bu sarayı “Seauşescunun Evi” olaraq adlandırdılar.

Sarayın bəzi hissələri 1997 və 2010-cu ildə tamamlanmışdır.

Saray parlament binasından başqa muzey və sərgi zalı kimi istifadə olunur. Yuxarı mərtəbəsində isə kafe fəaliyyət göstərir.

## Fikirlər
Rumınlar bir çoxu sarayın Pentaqondan sonra dünyada ən böyük ikinci binası olması ilə qürur duyurlar. Lakin bəziləri sarayı qədim Buxarestin yıxılmasının simvolu kimi görürlər.

## Qalereya

Fayl:Boulevard Unirii 2007.jpg | Unirii Bulvarı
| Milli Məclis
| Parlament zalı
| Saray çılçırağı
| Görüş zalı
| Daxildən görünüş
| Saray pilləkanları


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rumın deputatlar səhifəsi
* Xalq evi (pdf)

## Həmçinin bax
* Den Kruinkşankın memarlıq macəraları (film, 2008)
Hospis

**Hospis** () — terminal mərhələdə olan xəstələrə palliativ qayğı göstərən, həyatının son mərhələsində olan insanların ağrı və əzablarını yüngülləşdirməyi, həyat keyfiyyətini artırmağı hədəfləyən xüsusi tibb və sosial qayğı müəssisəsidir.

## Missiya və prinsiplər
* Ağrı və digər əzabverici simptomların effektiv idarə edilməsi
* Psixoloji, sosial və mənəvi dəstəyin təmin olunması
* Xəstənin şəxsi ləyaqətinin və muxtariyyətinin qorunması
* Qohumların və qulluqçuların dəstəklənməsi

## Tarix
### Erkən dövr
Hospisin ideyası eramızın VI əsrində zəvvar yolları boyu tikilən sığınacaq-evlərə gedib çıxır. Bu müəssisələr yorğun, xəstə və ya əldən düşmüş səyyahlara qida, sığınacaq və əsas tibbi yardım göstərirdi.

### Müasir dövr
* 1967 - Cicili Sondersin təşəbbüsü ilə ilk müasir hospis - St Kristofer Hospisi (London) yaradılmışdır
* 1970-80-ci illər - hospis hərəkatı Avropaya və Şimali Amerikaya yayılır
* 1990-cı illərdən - MDB məkanında ilk hospis proqramları işə düşür

## Xidmətlər
### Tibbi komponent
* Ağrıkəsicilərin daimi tənzimlənməsi (ÜST Üçpilləli Ağrı Ladderi)
* Oksigen, zond qidalanması, venadaxili maye terapiyası
* Simptomatik müalicə (qusa, dispne, dispozisiya və s.)

### Psixo-sosial komponent
* Psixoloq, sosial işçi, keşiş/dini xidmətçi xidmətləri
* Ailə məsləhətçiliyi və dəstək qrupları
* İrəli həyat səviyyəsi planlaması (ADRT, vəsiyyət, vəkil təyinatı)

## İqtisadi effektivlik
Tədqiqatlar göstərir ki, xəstəxanada intensiv terapiya ilə müqayisədə hospis xidməti:
* orta hesabla 25–40% ucuz başa gəlir
* xəstənin həyat keyfiyyətini 2–3 dəfə artırır
* ailə üzvlərində post-travmatik stress riskini azaldır

## Hospis və xəstəxana arasındakı fərq

## Hospis modelləri
* Stasionar hospis - xəstə 24/7 müəssisədə qalır
* Ev hospisi - briqada xəstənin evinə gedir
* Xəstəxana daxili palliativ şöbə - xəstəxana binasında xüsusi bölmə
* Gün hospisi - gündüz reabilitasiya və dəstək mərkəzi

## Postsovet məkanındə vəziyyət
* Azərbaycanda 2025-ci ilədək rəsmi stasionar hospis yoxdur
* Ukrayna, Gürcüstan və Ermənistanda 1-3 dövlət hospisi fəaliyyət göstərir
* Maliyyə çatışmazlığı, hüquqi çərçivənin olmaması və ictimai məlumatsızlıq əsas problemlərdir

## Xarici keçidlər
* WHO Palliativ Qayğı Tərifi
* Hospice UK – Milli Assosiasiya

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Xəstəxana
İmanqali Tasmaqambetov

**İmanqali Nurqali oğlu Tasmaqambetov** ( ) — Qazaxıstan siyasi xadimi, Qazaxıstanın Baş naziri (2002–2003) və müdafiə naziri (2014–2016) vəzifələrində və bir sıra digər dövlət vəzifələrində çalışmışdır.

## İstinadlar
İllüziyaçı (film, 2006)

**İllüziyaçı** () — Neil Burger tərəfindən 2006-cı ildə dram janrında çəkilmiş film. Film *Stevan Milhauzerin* eyni adlı qısa hekayəsi əsasında çəkilmişdir. Sehirbaz filmi XX əsrin keçid dönəmlərində Avstriya-Macarıstan imperiyasına daxil olan Vyana şəhərində fəaliyyət göstərən *Sehirbaz Eyzenhaymın* (Edvard Norton) başına gələn hadisələrdən bəhs edir.
Murad Aşurlı

**Murad Aşurlı** — azərbaycanlı alpinist. 2013-cü ilin 19 may tarixində Yer kürəsinin ən yüksək zirvəsi olan Everest zirvəsində üçüncü dəfə Azərbaycan bayrağını qaldıran şəxs olaraq tarixə keçmişdir.

## Həyatı
Murad Aşurlı 1972-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

Ali təhsilini Moskva şəhərində aldıqdan sonra ABŞ-yə köçüb. O, son illər ABŞ-də aparıcı telekommunikasiya şirkətlərindən birinin top-meneceri vəzifəsində çalışırdı.

2007-ci ildə Şimali Amerikanın ən yüksək nöqtəsi – Makkinli zirvəsini, 2013-cü ildə isə Everesti fəth edib.

## Vəfatı
Murad Aşurlı 21 oktyabr 2014-cü ildə Himalay dağlarında alpinistlər arasında populyar olan, 6856 metr hündürlüyə malik Ama Dablam zirvəsindən enərkən qəzaya uğrayıb. Bildirilir ki, "7 zirvə" kommersiya ekspedisiya qrupuna daxil olan Murad Aşurlu 8 digər alpinistlə birlikdə Ama Dablam zirvəsinə uğurla qalxıb. Lakin geri qayıdanda faciləvi şəkildə itkin düşüb.

Ekspedisiyanın başlamasından əvvəl Murad “Finding your Everest” (“Öz Everestinin axtarışında”) adlı kitabı üzərində işi yekunlaşdırıb. Kitab yaxın gələcəkdə ABŞ-də dərc ediləcək.

## Ailəsi
Azərbaycan Alpinizm Federasiyasının prezidenti İsrafil Aşurlının əmisi oğludur.

## İstinadlar
İsmarış

**İsmarış** —virtual aləmində sözlə və ya yazıylə göndərilən məlumat, ya da xəbər növü.

## İstinadlar
Diriliş: Ərtoğrul

**Diriliş: Ərtoğrul** — Tekden Film tərəfindən hazırlanan ssenarisini Mehmet Bozdağın yazdığı baş rollarda Engin Altan Düzyatan, Kaan Taşaner, Didem Balçın, Osman Soykut, Serdar Gökhan və Mehmet Çevikin paylaşdığı teleserialdır. İlk seriyası 10 dekabr 2014-cü ildə yayınlanıb. İlk seriyasının yayınlandığı günün AB qrupu üzrə reytinq sıralamasında I sırada olmuşdur.

Serialın hekayəsi XIII əsrdə Ərtoğrul Qazi və Alplarının Məbəd cəngavərləri və monqollara qarşı olan mübarizəsini və Osmanlı Bəyliyinin qurulma dövrü haqqındadır. Serialın 2015-ci ildə Kann kinofestivalında "şərəf qonağı" olaraq iştirak edəcəyi deyilir.

Serial 2019-cu ilin 29 may günündə bitmişdir.

## Ssenari
### Rollarda
* Engin Altan Düzyatan-Ərtoğrul bəy 1-150
* Kaan Taşaner-Gündoğdu bəy 1-60/146-149
* Serdar Gökhan-Süleyman şah 1-26
* Hülya Darcan-Haymə xatun 1-150
* Esra Bilgiç-Həlimə xatun 1-116
* Didem Balçın-Selcan xatun 1-61/127-149
* Hande Subaşı-Ayqız 1-26
* Burcu Kıratlı-Gökçə xatun 1-57
* Cengiz Coşkun-Turgut alp 1-150
* Nurettin Sönmez-Bamsı alp 1-150
* Cavit Çetin Güner-Doğan alp 1-83
* Mehmet Çevik-Dəli Dəmir 1-48
* Hakan Vanlı-Qurdoğlu 1-23
* Arda Anarat/Batuhan Karacakaya-Dündar bəy 1-97
* Sedat Savtak-Numan 1-14
* Burak Temiz-İgid 1-61
* Serdar Deniz-Titus 1-26
* Levent Öktem-Ustad Petruçio 1-25
* Mehmet Emin İnci-Əl-Əziz 2-16
* Burak Çimen-Nəsir 2-15
* Özlem Aydın-Elenora 1-5
* İskender Altın-Cuvanni 1-17
* Atilla Engin Kardinal Tomas 5-25
* Dilek Serbest-İzadora 7-22
* Büşra çubukçuoğlu-Leyla 7-14
* Zeynep Aydemir-Eftalya 5-18
* Celal Al-Əbdürrəhman 1-150 
* Can Kahraman-Qara Toyqar 1-15
* Gökhan Atalay-Şahabəttin Toğrul 2-16
* Reshad Strik-Kladius 14-24
* Hüseyin Özay-Qorqud bəy 27-49
* Uğur Güneş-Tuğtəkin bəy 27-58
* Evrim solmaz-Aytolun 27-53
* Barış Bağcı-Noyan 27-59/116-121

## Hazırlıqlar
Teleserial üçün 4 aylıq bir hazırlıq həyata keçirildi. Döyüş səhnələri üçün Qazaxıstandan gətirilən komanda aktyorlara qılınc və oxçuluq dərsləri keçdi. Hər gün sistemli olaraq at minildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* '''Diriliş:Ərtoğrul''' Facebookda
* '''Diriliş:Ərtoğrul''' Tvitterdə
* '''Diriliş:Ərtoğrul''' Instagramda
Prizren qalası

**Prizren qalası**, **Dujans qalası** və ya **Kalyaya qalası** - Serbiyada Kosovada yerləşən qala. Qala bir zamanlar Serbiya İmperiyasının paytaxtı olmuş Prizren şəhərinin yaxınlığında yerləşir.

## Tarixi

Qala XI əsrdə qədim Terandanın qalıqları üzərində inkişaf etdirilmişdi. Qalanın adı ilk dəfə 1019-cu ildə Bizans hökmdarı II Basil (976-1025)  tərəfindən Pridzjiana şəklində çəkilib. 1072-ci ildə Serb şəhzadəsi Konstantin Bodin (1081–1101)  Prizrendə "Bolqarların imperatoru" elan olunmuşdur.

## Qalereya

Fayl:Kaljaja3.jpg|Qalanın xaricində yol
Fayl:Kanjon Bistrice sa Kaljaje.jpg|Kanyon
Fayl:Kaljaja Prizren.jpg|Qalanın uzaqdan görünüşü
Fayl:Kaljaja4.jpg|Salamat qalmış hissələr
D12

**D12** (the Dirty Dozen) — Miçiqan ştatının Detroyt şəhərində qurulmuş hip-hop kollektivi. Qrup 1996-cı ildə yaradılıb və üzvlər Eminem, Proof, Bizarre, Mr. Porter, Kuniva və Swifty McVay ilə uğur qazanıb.

## İstinadlar
Kraliça Seondeok

**Kraliça Seondeok** () — Koreya Yarımadas<nowiki/>ının cənubunda var olmuş,Şila Krallığının (e.ə 57-935) 27-ci hökmdarı və ilk qadın rəhbərdir. E.ə 632-647 illər arasında Şilaya hökmranlıq etmişdir.

O, Samguk Saqinin dediyinə görə, Kral Jinpyeong və Kraliça Mayın böyük qızı idi və bu, digər mənbələr tərəfindən mübahisələndirilir. İddialara görə, atası oğullarının olmaması səbəbindən taxtdan ayrılıb. O, həm də bacısının oğlu Kral Muyeolun bibisidir (bəzi mənbələrə görə ən böyüyü).

**Seondeok** Koreya folklorunda məşhur bir şəxsiyyətdir; əfsanələrdə o, yoxsulların qayğısına qalan və Buddizmə himayədarlıq edən mehriban hökmdar kimi təsvir edilir və onun hökmranlığı dövrü firavanlıq dövrü kimi təsvir edilir. 646-cı ildə onun hakimiyyəti dövründə rahib Jajang tərəfindən Tongdosa monastırının əsası qoyuldu. Çin imperatoru Li Şiminlə ittifaqda Goguryeo və Baekje qarşı müharibələr apardı.

## Hökmranlığı

Miladdan sonra 634-cü ildə kraliça olmuşdur. Şila krallığı tarixindəki 3 kraliçadan ilkiydi. Höküm sürdüyü 14 il boyunca, onun tək avantajı zəkası olmuşdur. Şilanın ərazi bütövlüyünü qorumuş və Çin (Tan Xanədanlığı) ilə əlaqələri genişlətmiş,Tang Xanədanlığına tələbələr göndərmişdir. Onun hökümranlığı dövründə Uzaq Şərqin ilk rəsədxanası inşa edilmişdir. Cheomseongdae adındakı bu rəsədxana hələ də sapsağlamdır və bugünkü Gyeongju bölgəsində yerləşir.

### Haqqında çəkilmiş teleseriallar və filmlər

2009-cu ildə Cənubi Koreyada çəkilmiş "Queen Seondeok" teleserialında onun həyatından və gördüyü işlərdən bəhs olunur.

## İstinadlar
Dofina meydanı (Paris)

**Dofina meydanı** ya **Vəliəhd meydanı**() — Parisin mərkəzi meydanı, "5 kral meydanından" ikincisi.

Meydan 1607-ci ildə kral IV Henri tərəfindən vəliəhd XIII Lüdovikin şərəfinə sifariş edilmişdir. O dövrdə (XVII əsrdə) bu meydan Voje meydanından sonra ikinci kral meydanı idi. Meydanüçgünc formaya malik olub, binalarla əhatələnmişdır. Meydana giriş de Harlay və Henri-Robert küçələrindəndir.
Meydan üçbucağının zirvəsi "Pont Nyof" — "Yeni körpüsünün" mərkəzinə açılır.

## Həmçinin bax
* Vandom meydanı
* Viktoriya meydanı
* Konkord meydanı
* Vogezlər meydanı

## İstinadlar
Erix Fayql

**Erix Fayql** — Avstriya tarixçisi.

## Həyat və fəaliyyəti
Erix Fayql 24 sentyabr 1931-ci il-də Vyanada anadan olmuşdur.

E.Fayql türk tarixini, mədəniyyətini tədqiq edən tanınmış alimdir. 60-dan çox sənədli filmin və 20-dən çox kitabın muəllifidir. E.Fayql türk xalqlarının tarixini, mədəniyyətini özündə əks etdirən "Doğu Turkistan" və ya "Min bir hakimiyyət", Osmanlı İmperiyasının yarandığı andan süqutuna kimi bir dövrü əhatə edən "Türklərin gəldikləri yerlər və türklərin getdikləri yerlər", ermənilərin tarix boyu türklərin başına açdığı müsibətlərdən danışan "Erməni terrorizmi"ni əks etdirən bir sıra sənədli filmlərin müəlliflərindən biridir.

Onun fundamental əsərlərindən biri hesab olunan "Bir Terrorun Əfsanəsi" 5 dildə – alman, ingilis, fransız, türk və rus dillərində nəşr edilmişdir.

E.Fayql mütəmadi olaraq Avropa ölkələrində (Türkiyə, Almaniya, Avstriya) erməni probleminə həsr edilmiş elmi praktiki konfranslarda, seminarlarda iştirak etmişdir. 2005-ci ildə "Qondarma erməni soyqırımının 90 illiyi" münasibətilə Avstriyada "Tərs Təpki" adlı kitab dərc etdirmişdir.

2000-ci ildə Azərbaycan prezidenti Heydər Əliyevin Avstriya Respublikasına rəsmi səfəri zamanı professor E.Fayqla görüşmüşdür. 2001-ci ildə E.Fayql Dünya azərbaycanlılarının I qurultayında iştirak etmişdir.

2005-ci ildə Azərbaycan Respublikası Xarici Ölkələrdə Yaşayan Azərbaycanlılarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin dəvəti ilə Bakıya səfər etmiş və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevlə görüşmüşdür. Bu səfər zamanı ona Azərbaycan İqtisadiyyat Universitetinin fəxri doktoru adı verilmişdir.

2006-cı il martın 13-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi sahəsində fəaliyyətinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.

2007-ci ildə vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://diaspora.gov.az/index.php?options=content&id=535