open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Veksel uçotu

**Veksel uçotu** — vekselin ödəniş tarixindən əvvəl alınması üçün veksel sahibi tərəfindən banka köçürülməsi. Bir vekselin uçotu üçün bank, veksel məbləğinin yüzdə bir hissəsi kimi bir haqq alır. Bu faizə endirim dərəcəsi və ya endirim faizi və ya endirim deyilir. Başqa sözlə, bir vekselin mühasibat uçotu, bank tərəfindən  vekselin altındakı bir qiymətə diskontla bir faktura almasıdır.

Diskont dərəcəsinin ölçüsü fakturanın keyfiyyətinə və ödəmə müddətinə bağlıdır və bank sahibi ilə bank arasındakı müqavilədə müəyyən edilir. Endirim dərəcəsinin ölçüsünə bankın verdiyi kredit faiz dərəcəsi təsir göstərir.

Sabit borc məbləği göstərildiyi veksellər üçün faiz hesablanmadan endirim dəyəri düsturla müəyyən edilir:
D=\frac{B\cdot  T\cdot  I}{100\cdot360} , burada

::  D  - diskont məbləği;
::  B  - veksel;
::  T  - vekselin ödəmə tarixindən əvvəlki günlərin sayı;
::  I  - bank endirim dərəcəsi.

Banklar, ödəmə qabiliyyəti şübhə doğurmayan nüfuzlu firmaların öhdəliklərini ehtiva edən vekselləri, birinci dərəcəli vekselləri nəzərə alır. Bir banknota böyük bank zəmanət verirsə, o zaman bank zəmanəti olmayan (bank avalı) ticarət və ya sənaye firmalarından daha aşağı faizlə uçota alınır. Kiçik və maliyyə baxımından zəif firmaların öhdəlikləri olan dövriyyə vərəqələri banklar tərəfindən mühasibat uçotu üçün qəbul edilmir və ya adi, çox şişirdilmiş faiz dərəcələrindən fərqli olaraq uçota alınır.

## İstinadlar
İyirmi birinci sülalə (Misir)

**XXI sülalə** - Qədim Misir tarixində üçüncü aralıq dövrə aid edilən sülalə.

## Ümumi məlumat
XX sülalədən hökmdar III Ramzes hakimiyyətini möhkəmləndirmək üçün din xadimləri ilə yaxınlaşır. Kahinlər firondan geniş səlahiyyətlər və var-dövlət alırlar. Nəticədə onlar çox güclənərək artıq mərkəzin siyasətindən yayınmağa başlayırlar. III Ramzesdən başlayaraq Misirdə bölünmə gedikcə güclənir, mərkəzi hakimiyyət zəifləyir. Bu isə öz növbəsində ayrı-ayrı bölgələrin müstəqilləşməsinə şərait yaradır.

Tebesdəki Amon məbədi baş kahini o qədər güclənir ki, artıq firona tabe olmurdu. Din xadimlərinin gücü baş kahin Amenhotepin zamanında daha da artdı. Sonuncu firon XI Ramzesin hakimiyyəti dövründə baş kahin Herihor bütün vacib dövlət vəzifələrini əlində cəmləşdirdi. Artıq din xadimləri fironlarla yox, tanrı ilə insanlar arasında vasitəçi rolunu oynayırdı. Buna görə hökmdarlar əvvəlki kimi ilahiləşdirilən gücə malik deyildilər.

Oğlan õvladı olmayan XI Ramzesin ölümü ilə XX sülalə də süqut etdi. Tebes və ətraf torpaqlarda hakimiyyət baş kahin Herihorda qaldısa, Nil deltasında XXI xanədan taxta çıxdı. Bununla da Misirdə mərkəzləşmiş dövlət yenidən bölündü. Misir tarixində bu illər üçüncü aralıq dövr adlanır.

XXI sülalənin banisi Smendes XI Ramzesin qızı ilə evli idi. Xanədanlığın mərkəzi Tanis şəhəri idi. Ancaq Smendes və onun davamçıları hakimiyyətlərini ancaq Aşağı Misirdə yaya bildilər.

XXI sülaləsinin son fironu II Psusennes olmuşdur. Onun ölümündən sonra liviyalı I Şeşonk Nil deltasında taxtı ələ keçirdi.

## Fironlar
Manefona görə XXI sülalədən olan 7 firon 130 il hakimiyyətdə olmuşlar.

## İyirminci birinci sülalə fironlarının zaman xətti


ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea  = top:100 bottom:100 right:100 left:100
AlignBars = early

DateFormat = yyyy
Period     = from:-1077 till:-925
TimeAxis   = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-1077

Colors     =
  id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97)
  id:PA   value:orange
  id:GP   value:red

Backgroundcolors = canvas:canvas

BarData =
  barset:Rulers

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:Rulers

  from: -1077 till: -1051 color:PA text:"Smendes (e.ə. 1077-1051)"
  from: -1051 till: -1047 color:PA text:"Amenemnisu (e.ə. 1051-1047)"
  from: -1047 till: -1001 color:PA text:"I Psusennes (e.ə. 1047-1001)"
  from: -1001 till: -992 color:PA text:"Amenemope (e.ə. 1001-992)"
  from: -992 till: -986 color:PA text:"Osorkon (e.ə. 992-986)"
  from: -986 till: -967 color:PA text:"Siamun (e.ə. 986-967)"
  from: -967 till: -943 color:PA text:"Psusennes II (e.ə. 967-943)"
  barset:skip


## İstinadlar
Delistinq

**Delistinq** — müəyyən bir emitentin qiymətli kağızlarının fond birjasının kotirovka siyahısından çıxarılması. Siyahıdan çıxarıldıqdan sonra, emitent şirkətin qiymətli kağızları, şirkətin kotirovka siyahısından çıxarıldığı birjada satıla bilməz. Kotirovka siyahısından çıxarılan qiymətli kağızlar birjadan kənar qiymətli kağızlar bazarında satıla bilər.

## Üstünlükəri və  çatışmazlıqları
Əsas üstünlüklər:

* Şirkətin siyahının saxlanılması xərclərini azaltmaq;
* Şirkətin daxili quruluşunun sadələşdirilməsi;
* Sənəd dövriyyəsinin azaldılması;
* Zaman idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi;
* Məlumatların açıqlanmaması və müstəqil direktorların cəlb edilməsinə ehtiyac olmaması yolu ilə risklərin idarə edilməsinin gücləndirilməsi.
Əsas çatışmazlıqlar:

* Ümumi mənfi məlumat fonu;
* Kredit limitlərinin azaldılması;
* İnvestorlar dairəsini daraltmaq və institusional investorlar tərəfindən səhmləri atmaq;
* Siyahıdan çıxartma və institusional investorların hərəkətləri barədə məlumatların açıqlanmasından sonra kotirovkaların enməsi ilə əlaqədar margin çağırışı;
* Beynəlxalq reytinq agentlikləri tərəfindən aşağı səviyyə
* Qiymətli kağızların likvidliyində daha da azalma

## İstinadlar
Ərnan (Hurand)

**Ərnan** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 774 nəfər yaşayır (169 ailə).

## İstinadlar
Vladimir Nebilitsin

**Vladimir Dmitrievich Nebilitsin** (; ) — bir rus psixoloqu, Boris Teplovun şagirdlərindən biri, professor (1968), Rusiya Pedaqoji Akademiyasının üzvü.

Teplovun tədqiqatlarına əsaslanaraq, o, eksperimental nevrologiya problemlərini öyrənmişdir. Teplovun sinir sisteminin gücü ilə həssaslıq arasındakı tərs asılılıq fərziyyəsini əsaslandırmağa müvəffəq oldu. Sinir sisteminin dinamizm kimi əvvəlcədən bilinməyən bəzi xüsusiyyətlərini təsvir etmiş, beyin proseslərinin dinamikasının tədqiqinin bir neçə elektro-fizioloji metodunu inkişaf etdirmişdir. Nebilitsin, fəaliyyət və özünütənzimləmə kimi fərdi xüsusiyyətlərin əsasında dayanan sinir sisteminin ümumi xüsusiyyətləri haqqında fərziyyə irəli sürmüşdür. Sovet psixologiyasında faktor analizinin qabaqcıllarından biri idi.

O, həyat yoldaşı ilə birlikdə Aeroflot Flight 1036 qəzasında vəfat etmişdir.

Qardaşı Boris Nebilitsin Çelyabinsk Dövlət Universitetində dərs deyir.

## İstinadlar
Adler mikrorayonu

Adler, Rusiyanın Krasnodar diyarının, Soçi aqlomerasiya regionu daxilində yerləşən bir şəhər tipli rayon və mərkəzi qəsəbədir. Rayonun sahəsi 1.352 kvadrat kilometr, əhalisi 69.100 nəfərdir (2002).

Adler qəsəbəsi Qara dəniz sahilində, Mzımta çayının ağzında yerləşir. 1830-cu ildə region ruslar tərəfindən ələ keçirilir və burada St. Duxovski adlı bir rus hərbi qalası inşa edilir. 1864-cü ildə Ruslar tərəfindən Çərkəzin işğalı ilə bu yerdə yaşayan çərkəzlər (Vibih, Ciget və s.) etnik təmizləmə yolu ilə torpaqlarından qovulur və Osmanlı torpaqlarına göndərilir.

Daha sonra Adler adlandırılmış qəsəbə yaxınlığında hava limanı yerləşir.

## İstinadlar
Mzımta çayı

**Mzımta çayı** (ru: Мзымта Mzymta, Ubk: Мдзымта Mdzımta "dəli", Kabardin-çərkəz dili: Мдзымтэ Mdzımtä) — Rusiyanın Krasnodar diyarı daxilində yerləşən Soçi aqlomerasiya regionu ərazisindəki çaydir. Qafqaz dağ silsiləsindəki 2.980 m yüksəklikdəki bir yerdən mənbəyini götürür və qərbə doğru axaraq Qara dənizə tökülür. Uzunluğu 89&nbsp;km, hövzəsi 885&nbsp;km²-dir.

## Tarix

1838-ci ildə Qara dənizdəki Rus Donanması Çərkəz sahillərinə qarşı ümumi eniş əməliyyatı çərçivəsində Mzımta çayının ağzına da eniş etdi və çərkəzlərlə döyüşmüş və burada St. Duxovski (Müqəddəs Ruh) adlı bir rus hərbi qalası qurulmuşdur. 1840-cı ilin yazında qala əks hücuma keçən çərkəzlərin əlinə keçmişdir.

24 Mart 1864-cü ildə ubıxların Ruslara təslim olması ilə köhnə St. Duxovski qalası yenidən rusların əlinə keçmiş, yerli əhali Türkiyəyə sürgün edilərək ərazi çərkəzlərdən etnik təmizləmələr yolu ilə azad edilmiş və regiona rusların gəlişi üçün əlverişli şərait yaradılmışdır.

Bu gün bu regionda hava limanı da daxil olmaqla turizm məqsədli Adler mikrorayonu yerləşir. Çayın yuxarı tərəfində istirahət və xizək kurort mərkəzi olan Krasnaya Polyana kurortu yerləşir.

## İstinadlar
Amsterdam (dəqiqləşdirmə)

* Amsterdam — Niderland Krallığının paytaxtı.
* Amsterdam (Nyu-York) — 
* Amsterdam adası — Hind okeanında yerləşən ada.
* Amsterdam adası (Şpisbergen) — Qərbi Şpisbergen adasında kiçik ada.
* Amsterdam vulkanı — Hind okeanında yatmış vulkan.
Telman Hüseynov

* Telman Hüseynov (iqtisadçı) () — Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru.
* Telman Hüseynov (hərbçi) () – Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovniki, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.

## Həmçinin bax
* Telman
* Hüseynov
Mehti Şıxəliyev

**Mehti Yalçın oğlu Şıxəliyev** () — Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin Baş Qərargahının tabeliyində olan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin kiçik giziri; 2020-ci ildə Qarabağ müharibəsi zamanı Şuşanın azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olub, ölümündən sonra "Qarabağ" ordeni ilə təltif edilib.

## Tərcümeyi-halı
Mehti Yalçın oğlu Şıxəliyev 1996-cı il, fevralın 16-da Hacıqabul rayonunun Meyniman kəndində anadan olub.

2013-cü ildə Hacıqabul rayonu İ. Həsənov adına Meyniman kənd tam orta məktəbindən məzun olub.

2014-cü ildə Hacıqabul Rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb və 2014–2015-ci illərdə N saylı hərbi hissədə xidmət edib.

2015-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzinin "MAHHXHQ hazırlığı kursu"nu bitirib.

Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi, general-polkovnik Nəcməddin Sadıqovun 19 aprel 2019-cu il tarixli əmri ilə "K/gizir" hərbi rütbəsi verilib.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində xidmət etdiyi 5 il ərzində xüsusi təyinatlı komandanın tuşlayıcısı-operator, atəş dəstək manqasının komandiri, atəş dəstək taqımının tank əleyhinə raket kompleksləri manqasının komandiri-operator vəzifələrində xidmət edib.

Müxtəlif illərdə müdafiə nazirinin əmrləri ilə "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi yubiley medalı" ilə, habelə fəxri fərmanlarla təltif edilib.

2020-ci il, sentyabrın 27-də başlanan Qarabağ müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən xüsusi əməliyyata, həmçinin Cəbrayılın, Hadrutun, Füzulinin və Şuşanın azad edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarına qatılıb. Noyabrın 10-da Şuşa rayonu ərazisində, Daşaltı istiqamətində döyüş tapşırığının icrası zamanı şəhid olub. Hacıqabul rayonunun Meyniman kəndində dəfn olunub. Müharibə zamanı xüsusi xidmətləri nəzərə alınaraq "Qarabağ" ordeni ilə, həmçinin "Cəbrayılın azad olunmasına görə", "Xocavəndin azad olunmasına görə", "Füzulinin azad olunmasına görə", "Şuşanın azad olunmasına görə", "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" və "Vətən uğrunda" medalları ilə təltif edilib.

Subay idi.

## İstinadlar
Netokratiya

**Netokratiya ** — 1990-cı illərin əvvəllərində Amerikalı Wired texnologiya jurnalının redaksiya heyəti tərəfindən icad edilmiş bir termin. İnternet və aristokratiyanın portmantesi olan netokratiya, gücünü texnoloji üstünlük və şəbəkə qurma bacarığına söykənən, tədricən azalmaqda olan bir burjuvaziya kimi göstərilənlərlə müqayisədə qəbul edilən qlobal bir üst təbəqəyə aiddir.
Qonurboğaz ərincək

**Qonurboğaz ərincək** () — üçbarmaqlı ərincəklər sinfinə daxil olan məməli növü. Bu sinfin ən çox yayılmış növüdür. Cənubi və Mərkəzi Amerikanın meşələrində aşkarlanmışdır.

## Görünüşü
Qonurboğaz ərincə digər üçbarmaqlı ərincək növlərinin əksəriyyəti ilə eyni ölçüdə və quruluşdadır. Erkək və dişilərın uzunluğu 42–80 sm-dir. Quyruq nisbətən qısadır və 2,5–9 sm uzunluqdadır. Yetkinlərin çəkisi 2,25 ilə 6,3 kq arasında olur. Erkəklərlə dişilər arasında ölçüdə əhəmiyyətli bir fərq yoxdur. Hər ətrafın üç barmağı var. Ön ətraflardakı barmaqlarda 7 ilə 8 sm, arxa ətraflarda isə 5 ilə 5,5 sm olan uzun, əyri dırnaqlar vardır.

## Yayılması və yaşayış sahələri
Qonurboğaz ərincək üçbarmaq ərincəklər arasında ən geniş yayılanıdır. Şimalda Hondurasdan, Nikaraqua, Kosta-Rika və Panamadan keçərək Venesuela, Kolumbiya, Ekvador, Boliviya, Braziliya və şərqi Peruya qədərki ərazilərdə yayılmışdır. Çox güman ki, Amazonun yağışlı meşələrinin şimalında və ya Rio Neqro çayının şərqində bellə yayılmışlar. Baxmayaraq ki bu bölgələrdə tapılan solğun boğaz ərincəklərə oxşarlığı keçmişdə bir az qarışıqlığa səbəb olmuşdur.

Həmişəyaşıl və quru meşələr də daxil olmaqla çox müxtəlif mühitlərdə yaşaya bilirlər. Ümumiyyətlə dəniz səviyyəsindən 1200 m-ə qədər ərazilərdə rast gəlinir. Bəzi fərdlərin daha yüksək hündürlüklərdə yaşaması bilinir.

## Çoxalma
Qonurboğaz ərincəklər üzərində aparılan araşdırmalar cütləşmənin şimal arealında ən çox yanvar-mart ayları arasında baş verdiyini, lakin bunun başqa yerlərdə dəyişə biləcəyini göstərir. Boğazlıq ən azı yeddi ay davam edir. Bala doğulartkən artıq xəzə və dırnaqlara sahib olur. Bala ərincəklər yalnız dörd-beş həftədən sonra tamamilə süddən kəsilir. Beş ay və ya daha çox müddət ərzində analarının qarnından yapışmaları ilə seçilirlər.

Dişilərdə süd vəziləri, əksər məməlilərdə olduğu kimi əhəmiyyətli miqdarda süd yığmır. Çünki körpə ərincək hər zaman döşə ilişib qalır və əmələ gələn kimi süd istehlak edilir. Doğuşdan dörd gün sonra qatı qidaları yeməyə başlayırlar, əvvəlcə ananın ağzından gələn qida hissəciklərini yalayırlar. Bu proses onların yeməli yarpaqları tez bir zamanda təyin etmələrinə imkan verir. Ərincəklər ümumiyyətlə yalnız analarının yediyi yarpaq növləri ilə qidalanırlar.

Təbiətdə qonurboğaz ərincəklər ümumiyyətlə 30–40 il ömür sürər.

## Qalereya

Brown-throated three-toed sloth male.jpg|Erkək ərincək
Brown-throated sloth (Bradypus variegatus) female.jpg|Dişi ərincək
Bradypus variegatus.jpg|Qidalanma anı


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Noviçok

**Noviçok** () — 1971–1993-cü illər arasında hazırlanmış SSRİ istehsalı sinir agenti seriyasıdır. Bu agentləri inkişaf etdirən rus alimləri, indiyə qədər ixtira edilən ən ölümcül sinir agenti olduqlarını iddia edirlər. Bəzi variantları var ki, VX-dən beş-səkkiz dəfə, digərləri isə zomandan on qat daha güclüdür.
Krım Xəbər Agentliyi

**Krım Xəbər Agentliyi** (qısaca **QHA** ), Krım Tatar xalqının milli xəbər agentliyidir. QHA, Krım və Ukraynadakı Krım Tatarları və dünyadakı Krım Tatar diasporları ilə əlaqəli hadisələr haqqında yerli və xarici mətbuata Ukrayn, Rus, Türk və İngilis dillərində xidmət göstərir . Krım Tatar Milli Lideri Mustafa Əbdülcəmil Qırımoğlunun təlimatı ilə iş adamı İsmet Yüksel və Krım Tatar Milli Məclisi üzvü Dr. Gayana Yüksel tərəfindən qurulmuşdur.

Agentlik 1944 Krım tatarlarının deportasiyasının 62-ci ildönümü olan 18 May 2006-cı ildə Simferopolda yayım həyatına başladı. 2014-cü ildə Rusiyanın Krımı işğal etməsindən sonra agentliyin fəaliyyəti qanunsuz olaraq bloklandı və 2015-ci ilin iyun ayında qərargahı Kiyevə köçürərək və 2016-cı ildə Ankarada bir əlaqə ofisi açaraq yenidən quruldu.
Hüqo Salmela

**Hüqo Salmela** () - 1918-ci ildəki Finlandiya vətəndaş müharibəsində Qırmızı Qaravulların hərbi liderlərindən biri. O, heç bir hərbi təcrübəsi olmayan, Şərqi Finlandiyanın Kotka qəsəbəsindəki mişar dəyirmançısı olarq çalışan adi işçi idi. Salmela, həmçinin, yerli işçilərin teatrındakı qeyri peşəkar aktyorluq fəaliyyəti ilə də tanınırdı. 1917-nin sonlarında Qırmızı Qaravullar yaradıldıqdan sonra Salmela Kimi Qvardiyasının lideri oldu. 

## İstinadlar
Eero Haapalaynen

** Eero Haapalaynen ** () - 1900-lərin ilk 20 ilində Finlandiya sosialist hərəkatının ən tanınmış fiqurlarından olan finlandiyalı siyasətçi, həmkarlar ittifaqının üzvü və jurnalist. 1918-ci ildəki Finlandiya vətəndaş müharibəsində Qırmızı Qaravulların baş komandanı olaraq xidmət etmişdir. Müharibədən sonra Haapalaynen Sovet Rusiyasına qaçmış və burada mühacir Finlandiya Kommunist Partiyasına və Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasına üzv olmuşdur. O, 1937-ci ildəki Böyük təmizləmədə edam edilmişdir.

## İstinadlar
Fransisko de Kevedo

**Francisco Gómez de Quevedo Villegas y Santibanez Cevallos** () — *Francisco de Quevedo* kimi tanınan, bir idi ispan yazıçı of Golden Age . İspan ədəbiyyatı tarixində, xüsusən də şeir yaradıcılığı ilə tanınan ən görkəmli müəlliflərdən biridir, eyni zamanda hekayə, teatr və müxtəlif fəlsəfi, siyasi, əxlaqi, zahid, humanist və tarixi bukletlər yazmışdır.

O, lord adları keçirilən Torre de Juan Abad (bir çox çətinliklər sonra, 1620-ci ildə əldə edilən və cəngavər) Santiago Sərəncamı onun giriş rəsmi edildi (29 dekabr, 1617 Felipe tərəfindən imzalanmış, bir kral sertifikat vasitəsilə III və başlıq 8 fevral 1618-ci ildə göndərilmişdir).

## İstinadlar
Cikirmiş

**Cikirmiş**, **Cekermiş**, **Çokurmiş** və ya **Çökürmiş** (ö. 1106) — 1102-ci ildən 1106-cı ilə qədər Mosulun atabəyi olmuşdur. Səlcuqlu sərkərdəsi və dövlət xadimidir.

## Həyatı
Öz sələfi Kürboğanın ölümündən sonra o, I İmadəddin Zənginin atabəyi oldu. Cikirmiş və Mardinli Sökmən Antioxlu I Bohemondla Edessalı II Baldvinin birləşmiş ordularını 1104-cü ilin 7 mayında Harran döyüşündə məğlub etdilər. Bu döyüşdə Baldvin əsir götürüldü. Cikirmiş Baldini öz əsiri kimi Sökmənin düşərgəsindən gizli formada çıxardı. Cikirmiş Edessanın uğursuz mühasirəsindən sonra Baldvinlə birlikdə Mosula getdi. Edessanı müdafiə edən Tankred bundan sonra Cikirmişlə qohum olan bir səlcuqlu şahzadəsini əsir götürməyi bacardı. Cikirmiş bu səlcuqlu şahzadəsinin azadlığına qarşılıq pul və ya Boldvinin azadlığını təklif etdi. Lakin Tankred və Bohemond pulu üstün tutdular və Baldin Cikirmişin əsiri olaraq qaldı.

Cikirmiş 1106-cı ildə Cavali Saqava tərəfindən qətlə yetirildi və onun əsiri Baldvin də onun əlinə keçdi.

## Həmçinin bax
* Səlcuqlular

## Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Nemət Cavadlı

**Nemət Cavid oğlu Cavadlı** () — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Aprel döyüşləri iştirakçısı, İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

## Həyatı
Nemət Cavadlı 1995-ci il iyunun 3-də İmişli şəhərində anadan olub.

2001-ci ildə N.Nərimanov adına 1 saylı hümanitar–fənlər təmayüllü məktəb–liseyə daxil olmuşdur. 2012-ci ildə məzun olmuşdur. 2013–2014-cü illərdə Bakı şəhərində hərbi xidmətdə olmuşdur.

2015-ci ildə gizirlik kursuna daxil olmuşdur. Kursu bitirdikdən sonra Qusar rayonunda gizir kimi hərbi fəaliyyətə başlamışdır.

## Hərbi xidməti

Nemət Cavadlı 2016-cı ilin Aprel döyüşlərində iştirak etmişdir.

Azərbaycan Ordusunun Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin giziri olan Nemət Cavadlı 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunması üçün başlanan İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Füzulinin, Cəbrayılın, Kəlbəcərin və Şuşa şəhərinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. Nemət Cavadlı noyabrın 1-də Şuşanın azad edilməsi zamanı şəhid olub.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nemət Cavadlı ölümündən sonra "Qarabağ" ordeni ilə təltif edildi.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nemət Cavadlı ölümündən sonra "Vətən uğrunda" "Xocavəndin azad olunmasına" görə " Kəlbəcərin azad olunması"görə "Cəbrayıl azad olunması"görə "Füzulinin azad olunmasına "görə "Şuşanın azad olunmasına "görə "Şücaətə görə" medalları ilə təltif edilib.

## Təltifləri
*  (26.06.2018) — "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi" yubiley medalı
* (09.12.2020) — "Qarabağ" ordeni (ölümündən sonra)
*  (15.12.2020) — "Vətən uğrunda" medalı (ölümündən sonra)
* (24.06.2021) — "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı (ölümündən sonra)
*  (24.06.2021) — "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı (ölümündən sonra)

## İstinadlar
Hannes İqnatius

** İohann Ferdinand "Hannes" İqnatius ** () — Finlandiyalı əsgər və Finlandiya müstəqilliyinin görkəmli dəstəkçisi.

## Bioqrafiyası
İqnatius fennoman senat Karl Ferdinand İqnatius və Amanda Kristina Berqmanın oğlu idi. İqnatius hərbi təhsilini 1885–1892-ci illərdə Hamina kadet məktəbində, daha sonra 1896–1899-cu illərdə Sankt-Peterburqdakı general heyəti akademiyasında almışdır.

### Hərbi xidməti
İqnatius 1892-ci ildən 1901-ci ilə qədər Finlandiya Əjdaha Alayında xidmət etmişdir. O, 1900-cü ildə kapitan vəzifəsinə yüksəldi. Finlandiya knyazlığının ordusu ləğv edildikdən sonra o, 1901–1917-ci illər aralığında biznes fəaliyyəti ilə məşğul olmağa başladı. İqnatius Birinci Dünya müharibəsi ərzində Finlandiya müstəqilli üçün çalışan hərbi komitənin tanınmış üzvü oldu və ilk olaraq polkovnik, daha sonra 1918-ci ildə general mayor rütbəsinə yüksəldi. İqnatius Finlandiya vətəndaş müharibəsi dövründə 1918-ci il 18 fevraldan 6 maya qədər Ağ Finlandiyanın Maddi-Texniki Təchizat Generalı, eyni ilin mayından iyununa qədər ordunun aparat rəhbəri vəzifəsini tutdu. Qış müharibəsində İqnatius yenidən ordu rəhbəri vəzifəsinə gəldi.

İqnatius *Suomen Vapaussota 1918* (Finlandiya istiqlaliyyət müharibəsi) nəşriyyat komitəsinin sədri idi. O, 1918-ci ildə *Qustav Mannerheym* kitabını yazdı. İqnatius 1920 və 1930-cu illərdə Mannerheymin ən coşğulu tərəfdarlarından biri idi.

## İstinadlar
İsveç Briqadası

** İsveç Briqadası ** (; ) - 1918-ci ildəki Finlandiya vətəndaş müharibəsində Ağ Qaravullara dəstək olmaq üçün 400 isveçli könüllüdən ibarət yarımhərbi birləşmə. Briqada 28 mart-6 aprel tarixində baş verən Tampere döyüşündə iştirak etmişdi. Nəticədə, İsveç Briqadasının 34 üzvü həlak olmuş, 50-ə qədər döyüşçü yaralanmışdı. Tampere döyüşündə ölənlər arasında briqadanın məşhur üzvlərindən arxeoloq Aksel Boyethius və tarixçi Olof Palme də var idi.

## İstinadlar
İkinci qiymətli kağızlar bazarı

**İkinci qiymətli kağızlar bazarı** — qiymətli kağızların alınıb satıldığı bazardır. Bu bazar artıq emitent üçün yeni maliyyə mənbələri yığmır, yalnız sonrakı investorlar arasında mənbələri yenidən bölüşdürür.

Yenidən satma mexanizmi olaraq, investorlara sərbəst qiymətli kağızları alqı-satqı imkanı verir. İkincili bazar və ya onun zəif təşkilatı olmadığı təqdirdə, qiymətli kağızların sonrakı satışı qeyri-mümkün və ya çətin olardı, bu da investorları qiymətli kağızların hamısını və ya bir hissəsini almaqdan çəkindirəcəkdir. Nəticədə, cəmiyyət itirən tərəfdə qalacaqdı, çünki bir çoxu, xüsusən də ən yeni təşəbbüslər lazımi maddi dəstəyi almayacaqdı.

## Təkrar bazarın növləri
Təkrar qiymətli kağızlar bazarı mübadilə (mütəşəkkil) və qeyri-mübadilədir (mütəşəkkil deyil).

* birja qiymətli kağızlar bazarı qiymətli kağızların dövriyyəsi sahəsində peşəkar iştirakçılar tərəfindən təşkil olunan və iştirakçılarının bir yerdə, eyni zamanda ticarət üçün birləşməsi ilə xarakterizə olunan bir bazardır. Pul kapitalının hərəkətinə xidmət edən mütəşəkkil, müntəzəm fəaliyyət göstərən bir bazardır. Bu bazar növü, nizamnamə kapitalının real işləmə səviyyəsini əks etdirən qiymətli kağızlara tələb və təklifi, onların balansını birja qiymətləri hesabına cəmləşdirməyə imkan verir.
* birjadan kənar qiymətli kağızlar bazarı, təşkilatçı olmadığı təqdirdə və ticarətin tək bir vaxtı və yeri olan bazar iştirakçıları arasında həyata keçirilən iqtisadi münasibətlər sistemidir. Bu, mərkəzləşdirilməmiş qiymətli kağız alveridir. Belə bazarlarda qiymətli kağızlar əsasən kiçik şirkətlər tərəfindən satılır.

## İstinadlar
Ernst Linder

**Ernst Linder** () — İsveç Ordusunda 1887-ci ildən 1918-ci ilə qədər xidmət etmiş fin əsilli general. O, Finlandiya vətəndaş müharibəsində Botnik körfəzini Nyasiyarviyə birləşdirən Finlandiyanın qərb sahillərində fəaliyyət göstərən Satakunta və Savo hərbi qruplarına rəhbərlik edirdi. Linder ağların komandiri, marşal Qustav Mannerheymin dostu idi. Müharibədən sonra o, təqaüdə ayrıldığı 1920-ci ilə qədər süvari müfəttişi olaraq xidmət etdi.

Linder 13 aprel 1918-ci ildə general-mayor, 1938-də general-leytenant və 1940-cı ildə qoşun generalı rütbəsinə yüksəldi.

## İstinadlar
Nağd pul axını qabarıqlığı

**Nağd pul axını qabarıqlığı** — müddətinin faiz dərəcələrinə həssaslığının ölçüsü olan bir alətin (məsələn, istiqrazlar) pul axınının bir xüsusiyyəti.

Dolğunluq faiz dərəcələrinin istiqrazın pul axınının cari dəyərinə təsirini aydınlaşdırmaq üçün ikinci sifariş düzəlişidir.

Dəyişiklik, mövcud dəyərin faiz dərəcəsindən asılılığının qeyri-xətti olması ilə əlaqədardır, bu səbəbdən bu asılılığın müddətdən istifadə edərək xətti ilə müəyyənləşdirilməsi faiz dərəcələrinin təsirini dəqiq əks etdirə bilməz.

Konveksliyin nəzərə alınması, faiz dərəcələrinin artırılması və azalması zamanı dərəcələrin təsirinin asimmetriyasını nəzərə almaq da daxil olmaqla faiz dərəcələrinin təsirini aydınlaşdırmağa imkan verir.

Ümumiyyətlə, qabarıqlıq nə qədər yüksək olarsa, istiqraz qiyməti faiz nisbətinə o qədər həssas olur və istiqraz qiyməti faiz nisbətinə o qədər həssas olur.

## Əsaslandırma və tərif (hesablama formulu)
Hazırkı dəyər funksiyasının Teylor sırasındakı ilk iki termini istifadə edərək faiz dərəcəsinə qarşı PV(r) əldə edirik:

\Delta PV(r)\approx PV'(r)\Delta r+0.5PV*(r)[\Delta r]^2</math>

Bu ifadəni PV (r) ilə bölsək əldə edirik:

<math>\delta PV=\frac {\Delta PV}{PV} \approx \frac {PV'}{PV}\Delta r+0.5\frac {PV*}{PV}[\Delta r]^2

Birinci amil, durasiya işarəsi ilə müddətdir ( r  nizamlı bir nisbətdirsə, logaritmik deyilsə dəyişdirilir), ikincisi isə istədiyiniz qabarıqlıqdır (eyni vəziyyətdə dəyişdirilmişdir).

MC=\frac {PV''(r)} {PV} =\frac {\sum_i \frac {CF_i}{(1+r)^{t_i+2}} t_i(t_i+1)}{PV}=\frac {\sum_i \frac {CF_i}{(1+r)^{t_i}} t_i(t_i+1)}{PV (1+r)^2}=\overline {T(T+1)}/(1+r)^2=(\overline{T^2}+\overline{T})/(1+r)^2

 C = \ overline {T ^ 2} + \ overline {T}  ifadəsi ümumiyyətlə "qabarıqlıq" adlanır. Həqiqi dəyər  MC  "dəyişdirilmiş qabarıqlıq" dır.

Bir ilk təxmini olaraq, qabarıqlıq olaraq  D (D + 1)  dəyərini də istifadə edə bilərsiniz, burada  D = \ overline {T}  - durasiya , lakin hesablamaların dəqiqliyini azaldır.

### Durasiya ilə əlaqələr
MC-nin dəyişdirilmiş müddətlə aşağıdakı şəkildə əlaqəli olduğunu göstərmək olar:

MC=MD^2-\frac {d MD}{dr}
### Qeyd
Qiymət dəyişikliyinin ən dəqiq qiymətləndirməsi bir Taylor seriyasına cari dəyərin özü deyil, logaritması və yalnız faiz dərəcəsi ilə deyil, loqaritmik nisbətdə \ln(1+r) genişlənərək əldə edilir. Bu vəziyyətdə, serialın yalnız ilk iki üzvü nəzərə alınaraq genişlənmə belə olacaq:
\Delta \ln PV= -D \Delta \ln (1+r) +0.5(\overline {T^2}-\overline {T}^2) [\Delta \ln(1+r)]^2

Bu vəziyyətdə, ikinci müddət ümumiyyətlə kifayət qədər kiçik bir düzəlişdir və yalnız uzun müddətlər və dərəcədəki böyük dəyişikliklər üçün əhəmiyyətli olur.

## Xarici keçidlər
* Advanced Bond Concepts: Convexity, Investopedia
Lamalar

**Lamalar** () –  dəvə və vikunya ilə birlikdə dəvəkimilər fəsiləsinə cins. Yalnız Cənubi Amerikada yayılmışdır. Lamalar və vikunyalar bəzən köhnə dünyadakı qohumlarından hürgücünün olmaması və daha qısa boyu ilə fərqlənən Yeni Dünya dəvələri qrupunda birləşdirilir. Lamalar cinsinin nümayəndələri uzunluqları 120 ilə 220 sm, çəkisi 55 ilə 150 kq arasında dəyişir.
## Növləri
Cinsə iki növ daxildir:
* Quanako (*Lama guanacoe*)
* Lama (*Lama glama*)
## Tarix
Onların ilk təsviri 1553-cü ildə Sesa de Leonun "Peru Salnamesi" kitabında verilmişdir.

Onlara bir vəhşi növ olan quanako (Lama guanicoe) və ayrıca əhlilləşdirilmiş bir növ lama (Lama glama) daxildir. Əhlilləşdirilmə prosesi təxminən 5000 il əvvəl başlamışdır. Vikunyalar da daxil olmaqla qarışıq  xüsusiyyətlərə sahib heyvanlara tez-tez rast gəlinir.

Çoxdan yük və minik heyvanı kimi istifadə olunu. Ət və yunu üçün yetişdirilir.
## Ədəbiyyat
* Bernhard Grzimek: *Grzimeks Tierleben. Enzyklopädie des Tierreichs*. Bechtermünz, Augsburg 2001, ISBN 3-8289-1603-1 (13 Bde.)
* Ronald M. Nowak: *Walker’s mammals of the world*. Johns Hopkins University Press, Baltimore, Md. 1999, ISBN 0-8018-5789-9.
* Don E. Wilson, DeeAnn M. Reeder: *Mammal species of the world*. Johns Hopkins University Press, Baltimore, Md. 2005, ISBN 0-8018-8221-4 (2 Bde.)
## İstinadlar
Çiləbürt monastırı

**Çiləbürt monastırı** – Ağdərə rayonunun Çiləbürt kəndi ərazisində, Çiləbürt qalası və Üç körpə monastırı yaxınlığında yerləşən tarix-memarlıq abidəsi.

## Tarixi
Çiləbürt monastırı Tərtər çayının sağ sahilində, Çiləbürt qalasının şimal-qərbində, qaladan 2 kilometr aralıda yerləşir. Monastır regionun ən qədim və məşhur mədəni mərkəzlərindən biri olmuşdur. Kompleksə daxil olan tikililər – kilsə, rahib hücrələri və digər mülki tikililər XVIII əsrdə daha qədim tikililərin yerində inşa olunmuşdur.

## Memarlıq xüsusiyyətləri
Çiləbürt monastırının başkilsəsi birnefli bazilika formasına malikdir. Monastırın iki tərəfli damı qoşa pilyastrlar tərəfindən dəstəklənir. Kilsənin giriş qapısı qərb divarında yerləşir. Cənub divarında iki, şərq və qərb divarlarında isə bir pəncərə yeri var.

Kompleks ərazisində yeni tikililərin inşası zamanı daha qədim tikililərin daşlarından, həmçinin ərazidə olan xaçdalar və kitabəli daşlardan istifadə olunmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Şərq dənizi problemi

Koreyanın Üç Krallığının Tarixi kimi fərqli mənbələrdə göstərildiyi kimi “Şərq Dənizi” adı Koreyada 2000 ildən çoxdurki istifadə olunur. (三國史記)

* "Yaponiya Dənizi" adı ilk dəfə 1602-ci ildə Mateo Ricci tərəfindən istifadə edilmişdir və müxtəlif tarixi qeydlər yaponların özlərinin dəniz sahəsini uzun müddət "Yapon Dənizi" adlandırmadıqlarını göstərir. Yaponiya, "Yapon Dənizi" adının 19-cu əsrdə köhnə qərb xəritələrində 19-cu əsrdə "Yaponiya Dənizi" adının daha çox istifadə edildiyini ifadə edərək geniş yayılmış olduğunu israr edir. 
* 19-cu əsrin sonu və 20-ci əsrin əvvəllərində Yaponiyanın Asiyada güclü bir dövlət olaraq yüksəlməsi ilə dünya xəritələri indiki xəritələrə bənzər şəkildə tərtib edildiyi zaman, Koreya Yarımadası ilə Yapon Arxipelaqı arasındakı dəniz sahəsi geniş olaraq "Yaponiya dənizi" adı ilə məşhur oldu. "Yaponiya Dənizi" adının istifadəsi daha da artdı, Koreyanın Yapon müstəmləkəçilik dövründə, xüsusən də Beynəlxalq Hidrografik Təşkilatı (IHO) nəşr etdiyi dövrdə "Şərq Dənizi" adının beynəlxalq ictimaiyyətə qanuniliyini iddia etmək fürsəti tapmadı.
* Müharibə bitdikdən sonra və administrasiyasının bərpası ilə Koreya "Şərq Dənizi" adının qanuniliyini bərpa etmək üçün əzmlə səy göstərdi. Məsələn, Koreya ilə Yaponiya arasında 1965-ci ildə Balıqçılıq Müqaviləsi üzrə aparılan danışıqlar prosesi zamanı, iki ölkə dəniz sahəsinin adı ilə bağlı bir razılığa gələ bilmədikləri üçün Müqavilənin hər bir mətnində öz adlarını saxlamağa razı oldular. - yəni Koreya versiyasında "Şərq Dənizi" və Yapon versiyasında "Yapon Dənizi". Koreya özəl sektor da dünya xəritələrində "Şərqi dəniz" adını bərpa etmək üçün davamlı olaraq çalışdı. Bunun fonunda, Koreya hökuməti 1991-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatına tam üzv qəbul edildikdən dərhal sonra 1992-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Coğrafi Adların Standartlaşdırılması Konfransında rəsmi olaraq məsələ qaldırdı.

## "Şərq Dənizi" adının qanuniliyi üçün beynəlxalq dəstəyin artması

* Koreyanın davamlı səyləri, dünyada artan media, kartoqraf və nəşriyyatda hər iki addan, yəni "Şərq Dənizi" və "Yapon Dənizi”-dən istifadə edilməsinə səbəb oldu.
* Müvafiq olaraq Yaponiya və Koreya tərəfindən aparılan araşdırmalar göstərir ki, hər iki adın eyni vaxtda istifadə edildiyi xəritələr artmaqdadır və 2000-ci ildə yüzdə 2,8-dən artaraq yüzdə 10,8-ə (ticarət xəritələrində yüzdə 18,1) 2005-ci ildə yüzdə 23,8-də 2007 sonra 2009-da yüzde 28.07-ə qədər artmışdır. 1. Xarici İşlər Nazirliyi, 2002, "Yapon Dənizi" (kitabça) 2. Xarici İşlər Nazirliyi, 2006, " Yaponiya Dənizi "adına Tarixi Baxış" (kitabça) 3. Koreya Respublikasının Xarici İşlər və Ticarət Nazirliyi, 2007 (sorğu) 4. Koreya Respublikasının Xarici İşlər və Ticarət Nazirliyi, 2009 (sorğu)
* Beləliklə, bir çox beynəlxalq miqyasda tanınmış kartoqraf və media tərəfindən hər iki adın istifadəsində davamlı artım açıq şəkildə beynəlxalq ictimaiyyət içərisində "Şərq Dənizi" adının qanuniliyinə dair artan bir şüur və anlayışa işarədir.

## İstinadlar
Qlobal Biomüxtəliflik Məlumat Mexanizmi

**Qlobal Biyo Müxtəliflik Məlumat Mexanizmi** (GBIF) — biomüxtəliflik haqqında elmi məlumatların veb xidmətlərindən istifadə edərək İnternet vasitəsilə İnternetə çıxarılmasına yönəlmiş beynəlxalq bir təşkilatdır. Məlumatlar dünyanın bir çox qurumu tərəfindən verilir; GBIF-in informasiya arxitekturası bu məlumatları tək bir portal vasitəsilə əlçatan və axtarışa imkan yaradır. GBIF portalı vasitəsilə əldə edilən məlumatlar, ilk növbədə dünya üçün bitki, heyvan, göbələk və mikroblara dair yayım məlumatları və elmi adlardır.

GBIF-in vəzifəsi davamlı inkişafa dəstək olmaq üçün dünya miqyasında bioloji müxtəliflik məlumatlarına pulsuz və açıq girişi təmin etməkdir. İştirakçılığın təşviqi və tərəfdaşlar arasında işləməyə vurğu edilən prioritetlər arasında biomüxtəliflik məlumatlarının səfərbər edilməsi, elmi bütövlüyü və qarşılıqlı fəaliyyətin təmin edilməsi üçün protokol və standartların hazırlanması, müxtəlif məlumatlar növlərinin ayrı mənbələrdən bir-birinə bağlanmasına imkan yaratmaq üçün bir informatika arxitekturasının qurulması, potensialın artırılması və katalizləşdirilməsidir. təkmilləşdirilmiş qərar qəbuletmə üçün analitik vasitələrin inkişafı.

GBIF, genlərdən ekosistemlərə qədər bioloji təşkilatın spektrindən rəqəmsal məlumat mənbələri arasında məlumat əlaqələri yaratmağa və georeferans və CİS vasitələrindən istifadə edərək bunları elm, cəmiyyət və davamlılıq üçün vacib olan məsələlərlə əlaqələndirməyə çalışır. Həyat Kataloqu, Biomüxtəliflik Məlumat Standartları, Həyat Barkodu Konsorsiumu (CBOL), Həyat Ensiklopediyası (EOL) və GEOSS kimi digər beynəlxalq təşkilatlarla ortaq şəkildə işləyir.

2002-2014-cü illərdə GBIF, biomüxtəliflik informatikası sahəsində illik 30.000 Avro dəyərində olan Ebbe Nielsen Mükafatına layiq görülən qlobal bir mükafat verdi. 2018-ci ildən etibarən GBIF Katibliyi iki illik mükafat təqdim edir: GBIF Ebbe Nielsen Challenge və Gənc Tədqiqatçılar Mükafatı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*GBİF rəsmi vebsayt
*CBD vebsayt
Cənubi Koreyada hərbi xidmət

**Cənubi Koreyada hərbi xidmət** — Cənubi Koreyada hərbi xidmət göstərmək məcburidir. Aktiv vəzifəli əsgərlər orduda 21 ay, Dəniz Donanmasında 23 ay, Hava qüvvələrində isə 24 ay xidmət edirlər. Cənubi Koreyada hərbi xidmətə çağırış 1957-ci ildən bəri mövcuddur və 19-30 yaş arasındakı kişilərin hərbi xidmətlərini yerinə yetirməsi məcburidir. Qadınlar isə hərbi xidmətə könüllü şəkildə qatıla bilərlər. Universitet oxuyanlar I və ya II kursda oxuyarkən təhsillərinə ara verərək 2 il müddətində hərbi xidmət göstərirlər. Qanuni olaraq əsgərliyə yararlı hesab edilən hər kəs 19-30 yaş arası müddətdə hərbi xidmətə başlaya bilər. Hərbi xidmətin 2 il olmasının səbəbi isə Şimali Koreya ilə mümkün ola biləcək müharibə şəraitidir. Məşhurlar da daxil olmaqla hər hansı bir koreyalı kişi hərbi xidmətdən yayınarsa həbs cəzası tətbiq olunur. Cənubi koreyalıların gözündə kişilərin ən vacib məsələsi hərbi kidməti başa vurmasıdır. Əsgər getməyənə qız verməzlər deyən millət, insanın hansı rütbədə və harada xidmət göstərdiyinə görə xaraqterini dəyərləndirə bilərlər. Hətta koreyalı kişilər bununla bir-birilərinə acıq belə verirlər. Azərbaycanda olduğu kimi Koreyada da hərbi xidmətini yerinə yetirən kişilərin artıq tamamilə "kişiləşdiyi, əsl kişi kimi olduğu" fikri formalaşmışdır. Məcburi əsgərlik xidməti özlüyündə 2 yerə bölünür: aktiv xidmət və ictimai xidmət.

Aktiv hərbi xidmət dedikdə Silahlı qüvvələrdə (ordu, dəniz, hava qüvvələri) əsgərlik edənlər nəzərdə tutulur. Ictimai hərbi xidmət isə bizim hərbi xidmətdən tamamilə fərqlənir. Bizim ölkədə hərbi xidmətə yararlı olmayan şəxslərə "hərbi xidmətə yararsız" arayışı verilir və həmin şəxslər hərbi xidmət göstərmir. Koreyada isə belə şəxslər ictimai yerlərdə cəmiyyətə xidmət göstərirlər. Məsələn, 2 il boyunca saat 09:00-dan 17:00-a qədər dövlət idarələrində, baxım mərkəzlərində, muzeylərdə, kitabxanalarda və s. yerlərdə vətəndaşlara xidmət göstərirlər. Hərbi xidmətə başlamadan öncə tibbi müayinə keçirilir. Həmin müayinələr hərbi həkimlər tərəfindən aparılır və 1-dən 5-ə qədər dərəcələndirilir. 5-ci dərəcəli şəxslər hərbi xidmətdən tamamilə azad olunur, 1 və 3-cü dərəcəli şəxslər aktiv hərbi xidmət edir, 4-cü dərəcəli şəxslər isə ictimai hərbi xidmət göstərirlər. Iki il əvvələ qədər məşhurlar ictimai xidmət göstərə bilsə də, hal-hazırda hərbi xidmətə yararlı olan hər kəs aktiv hərbi xidmət etməlidir.
Ümumdünya Humanitar Yardım Günü

**Ümumdünya Humanitar Yardım Günü** () — humanitar məqsədlər uğrunda fəaliyyət göstərərkən həyatını itirmiş insanları tanımağa həsr olunmuş əlamətdar gündür. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Məclisi tərəfindən 19 avqust olaraq təyin edilmişdir. Baş katibin o vaxtki İraqdakı xüsusi nümayəndəsi Serjiu Vieyra di Mellu və 21 həmkarının BMT-nin Bağdaddakı qərargahının bombalanması nəticəsində öldürüldüyü gündür.

## Tarixi
Braziliya vətəndaşı olan Serjiu Vieyra di Mellu Birləşmiş Millətlər Təşkilatında ömrünün 30 ildən çox hissəsini silahlı qarşıdurmanın səssiz qurbanlarını ortaya çıxartmaq, onların iztirablarını azaltmaq və diqqətlərini özlərinə cəlb etmək kimi çətin humanitar vəziyyətlərə xidmət edilməsinə həsr etmişdir. 19 avqust 2003-cü ildə Bağdadda 21 həmkarı ilə birlikdə ölümü dünya miqyasında silahlı qarşıdurma qurbanlarını düşüncə tərzi, fəlsəfəsi, dinamizmi və cəsarəti ilə hamıya ilham verən və gələcək nəsillərin təqlid etməsi üçün sonsuz bir miras olaraq qalmış görkəmli bir humanitar liderdən məhrum etdi.

2006-cı ildə Vieyra di Mellu ailəsi və bir qrup yaxın dostu icmalar arasında dialoqun təşviq edilməsi və humanitar böhran qurbanlarının vəziyyətini aradan qaldırmaq üçün bitməmiş missiyasını davam etdirmək üçün *"Sergio Vieira de Mello Foundation"* qurdular. Fond bütün hökumətlər, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Beynəlxalq Təşkilatlar və Qeyri-Hökumət Təşkilatları ilə sıx əməkdaşlıq edərək hər il Dünya Humanitar Yardım Gününü anlamlı şəkildə qeyd etməyi qarşısına məqsəd qoymuşdur.

19 avqustun Humanitar Yardım Günü olaraq təyin edilməsi Vieyra di Mellu ailəsi və Fondun həm Cenevrədə, həm də Nyu-Yorkda Fransa, İsveçrə, Yaponiya və Braziliya səfirləri ilə sıx əməkdaşlıq edərək səy göstərməsinin nəticəsidir.

## Anım
Ümumdünya Humanitar Yardım Günü ilk dəfə 19 avqust 2009-cu ildə anıldı. Sonrakı illər müəyyən bir mövzu üzərində cəmləşdi.
* 2010-cu ildə *"Biz Humanitar İşçilərik"* mövzusu ilə sektordakı humanitar işçilərin faktiki işləri və nailiyyətləri diqqət mərkəzində idi.
* 2011-ci il *"İnsanlara Kömək edən insanlar"* kampaniyası hər kəsdə yardım işinin ruhunu ilhamlandırmaq idi.
* 2012-ci il *"Mən buradaydım"* kampaniyası hər hansı şəxs üçün, hər hansı bir yerdə yaxşı bir şey etməyə işarə idi. Kampaniya dünyada 1 milyarddan çox insanın sosial əhatə dairəsinə sahib idi.
* 2013-cü ildə, hadisənin 10 illiyində BMT və tərəfdaşları *"Dünyanın daha çox ehtiyacı var …"* adlı təməlqoyma bir layihə başlatdılar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* World Humanitarian Day
* The Sergio Vieira de Mello Foundation
* The General Assembly of the United Nations
Yüksək tezlikli ticarət

**Yüksək tezlikli treydinq**, **yüksək tezlikli ticarət** (, ) — maliyyə bazarlarında alqoritmik ticarətin əsas formasıdır, müasir avadanlıq və alqoritmlərdən qiymətli kağızların sürətlə ticarəti üçün istifadə olunur. HFT, kompüterlərin saniyənin bir hissəsində mövqeləri alqı-satqısı etdiyi xüsusi ticarət strategiyalarından istifadə edir. 2009-cu ildə yüksək tezlikli ticarətin ABŞ bazarlarındakı əməliyyatların ümumi həcminin 60-73% -ni təşkil etdiyi təxmin edilirdi, 2012-ci ildə bu pay təxminən 50% -ə düşdü.

## Təsviri
Yüksək tezlikli treyderlər hər ticarətdə kiçik bir qazanc əldə etmək üçün (bəzən səhm yüzdə fraksiya səviyyəsində) qısa müddətli mövqeləri böyük həcmdə açır və bağlayırlar.  HFT şirkətləri çox kapital tələb etmir, mövqelər yığmırlar və bir gecə ərzində portfel saxlamırlar.  Nəticədə, yüksək tezlikli ticarət üçün potensial Sharpe nisbəti (risk və mükafat ölçüsü) alış və saxlayın kimi ənənəvi strategiyalardan on qat daha yüksəkdir  Ümumiyyətlə, HFT alverçiləri yalnız bir-biri ilə rəqabət aparırlar, lakin uzunmüddətli investorlarla rəqabət etmirlər . HFT şirkətləri ticarət başına az gəlirliliyə sahibdirlər, lakin milyonlarla əməliyyatla yüksək həcmdə ticarət edirlər. Yüksək tezlikli ticarət texnologiyalarının inkişafı üçün stimullardan biri, əməliyyatlar üçün sifarişlərin ötürülməsindəki müxtəlif gecikmələrin əvvəlcədən məlumat əldə edənlərə üstünlük verdiyi (məsələn, daha az gecikmə ilə rabitə kanallarından istifadə etmək) üstünlük verən strategiyanın hazırlanması idi .

## Texnoloji üsulları
Yüksək tezlikli ticarət birjanın ticarət sisteminin yerləşdiyi eyni məlumat mərkəzində ticarətə birbaşa giriş və avadanlıq yerləşdirmə üstünlüyünə malikdir. Ən ümumi həll FIX/FAST protokoludur. FIX-protokolu dünyanın əksər elektron platformaları tərəfindən dəstəklənir. Ən aşağı gecikməni əldə etmək üçün C ++, C #, Java və s. kimi proqramlaşdırma dillərindən istifadə olunur.

Bəzi şirkətlər ixtisaslaşmış hardware sistemlərinə əsaslanan həllərdən istifadə edirlər. Bu cür həllər FPGA-ya əsaslanır.

Moskva Birjasının türev bazarında Plaza CGate, TWIME mülkiyyət protokolları istifadə olunur. TWIME protokolu 2016-cı ildə ortaya çıxdı, lakin hələ CGate-in əsas əvəzi deyil

## İstinadlar
Ruhin Xəlilov

**Ruhin Xəlilov** (; ) —  Ədliyyə Nazirliyinin İcra Baş idarəsində məsləhətçisi, Birinci dərəcəli dövlət qulluqçusu, İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

## Həyatı

Xəlilov Ruhin Müzəffər  oğlu 13 mart 1987-ci ildə Cəbrayıl rayonu Məzrə kəndində anadan olmuşdur. Xırdalan şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbini bitirmişdir. Bakı Asiya Universitetinin hüquq fakültəsində bitirmişdir.

## Fəaliyyəti

### Əmək fəaliyyəti

Ədliyyə Nazirliyinin İcra Baş idarəsində məsləhətçi vəzifəsində çalışıb. Birinci dərəcəli dövlət qulluqçusu olub. Ədliyyə kapitanı idi.

## Hərbi xidməti

İkinci Qarabağ müharibəsi  başlayan gündən könüllü olaraq Cəbrayıl rayon hərbi komissarlığına müraciət edib. Ruhin Xəlilov 21 oktyabr 2020-ci ildə Qubadlı rayonunun azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olmuşdur. İkinci fəxri xiyabanda dəfn edilmişdir.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ruhin Xəlilov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.

## Təltifiləri

*  (15.12.2020) — "Vətən uğrunda" medalı (ölümündən sonra)

* Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə naziri Fikrət Məmmədov tərəfindən İcra Baş İdarəsinin “Fəxri Ədliyyə İşçisi” adı verilmişdir.

## İstinadlar
Bir az Kunq–fu (film, 1978)

**Bir az Kunq-fu** (ing., *Half a Loaf of Kung Fu*, çin. *招半式闖江湖*) — 1978-ci ildə çəkilmiş şərq döyüş sənətləri və parodiya elementləri ilə komediya-triller filmi. Film ilk olaraq Cənubi Koreyanın 1978-ci ildə yayımlandığı filmdə yayımlandı və yalnız 1980-ci ildə Honq Konqdaki böyük ekranlarda çıxdı.

= Məzmunu =

Çan kunq-fu öyrənmək istəyən Kon Txau adlı yöndəmsiz bir uzun saçlı akrobat rolunu oynayır. Malikanədə cangüdən kimi işləmək üçün bir reklam tapır. Oğlan işə düzəlmir, amma bəzi kölgəli işlərin ortasında iştirak edir. Köşkündə ona xüsusi qonağın olduğu "qonaq otağına" yaxınlaşmaması deyilir. Daha sonra Txau, otaqda kimsənin onu narahat etməsini istəməyən pis bir cadugər olduğunu öyrənir. Oğlan ona casusluq etdiyinə görə yaxalanır, amma qaçbağı bacarır. Daha sonra meşədə iki kunq-fu ustası ilə qarşılaşır. Birinin o birini öldürdüyünə baxır və usta gedəndə cavan öldürülən kişinin cəsədini mükafat almaq üçün şəhərə aparır. Mükafatdan gələn pulu istifadə edərək Txau xəyallarını reallaşdırmağa və kunq-fu müəllimi tapmağa çalışır. Çılğın bir cadugər ona hücum edir, lakin əsrarəngiz bir usta peyda olur və onu döyür. Usta yaşlı bir dilənçi olduğu ortaya çıxır və gənc kişiyə kunq-fu öyrədir. Tezliklə Txau bir yeşim bitkisi tapmaq üçün şahzadə ilə bir yola çıxır.

= Rollarda =

= Həmçinin bax =

* Ceki Çanın Filmoqrafiyası

= İstinadlar =

= Xarici keçidlər =

* "" Internet Movie Database saytında.
* "Bir az Kunq-fu" AllMovie saytında.
* "Bir az Kunq-fu" Hong Kong Cinamagic saytında.
* "Bir az Kunq-fu" Rotten Tomatoes saytında.
Ağdaş Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi

## Muzeyin tarixi
Muzey 1986-cı ilin yanvar ayında fəaliyyətə başlamışdır. Yarandığı zaman fondda təqribən 3000-ə yaxın eksponat olmuşdur. Yarandığı 25 il ərzində muzey eksponatların sayının artması, gələn tamaşaçıların ildən-ilə çoxalması və s. baxımdan işini uğurla davam etdirir. Muzey hazırda tarixi abidə olan, XIX əsrə aid Qarxumlu Əşrəf bəyin evində yerləşir.

## Muzey fondu
Muzeyin fondu 2 hissədən olmaqla. əsas və köməkçi fonddan ibarətdir. Əsas fondda məişət və etnoqrafik əşyalar, kağız və fotosənədlər üstünlük təşkil edir.Hal hazırda muzeyin fondunda 6000-ə yaxın eksponat qorunub saxlanır.Muzeydə Ağdaşın qədim tarixini, mədəniyyətini, milli-mənəvi dəyərlərini və bu gününü əks etdirən eksponatlar nümayiş etdirilir.

## Muzeyin yeni binası
Muzey 2015-ci ildə yeni binaya müasir binaya köçürülmüşdür.

## Muzey ekspozisiyası
Muzeyin ekspozisiyası isə 7 bölmədən ibarətdir:
# Türyançay dövlət qoruğu
# Qədim kənd təsərrüfatları alətləri
# XIX əsrə aid kənd evinin maketi
# İnqilablar dövrü
# Böyük Vətən Müharibəsi
# Rayonun incəsənət xadimləri
# Müasir Ağdaş
Eksponatlar xronoloji qaydada yığılmışdır. Burada etnoqrafiya, arxeologiya, xalq tətbiqi sənəti, numizmatikanı əks etdirən nümunələr, Ağdaşın görkəmli şəxiyyətlərinin şəxsi sənətləri və digər eksponatlar nümayiş etdirilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Sabirabad Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi

## Muzeyin tarixi
Muzey 1980-ci ildə  H.Əliyevin Azərbaycanın rayonlarında tarix-diyarşünaslıq muzeylərinin yaradılması haqqında sərəncamından sonra açılmışdır.Bundan öncə isə 1978-ci ildə “Döyüş şöhrəti” otağı kimi fəaliyyət göstərmiş,onun  açılış mərasimində ulu öndər H.Əliyev də iştirak etmiş və fəxri kitaba öz ürək sözlərinin yazmışdır.

## Muzey fondu
480kv metr sahəni əhatə edən altı ekspozisiya zalından, iki fond otağı, iki işçi və iki foyedən ibarətdir. Muzeyin fondunda Sabirabad rayonunun antik dövrdən müasir dövrədək tarixini əhatə edən 2500 köməkçi və 6588 əsas fond materialları toplanmışdır.

## Muzey ekspozisiyası
Muzeyin ekspozisiyasında nəqqaşlıq,qrafika,tətbiqi incəsənət məmulatı, arxeoloji, məişət və etnoqrafik əşyalar, foto-şəkillər, sənədlər və s.milli mənəvi dəyərlər, həmçinin rayonun təbiətini, flora və faunasını əks etdirən materiallar, antik dövrə aid küp qəbir, unikal tapıntılar olan bütlər, məişətmizi, mədəniyyətmizi əks etdirən toxuculuq, tikmə və sənətkarlıq nümunələri, nümuzmatik materiallar, gil və misdən olan əşyalar və s.eksponatlar nümayiş olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*