Ağabacı Rzayeva

**Ağabacı İsmayıl qızı Rzayeva** () — Azərbaycanın ilk qadın bəstəkarı, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1960).

## Həyatı
Ağabacı Rzayeva 15 dekabr 1912-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1929-cu ildə Bakı Pedoqoji Texnikumunu bitirmiş, bir neçə il Saray, Kürdəxanı və Maştağada müəllimlik etmişdir.

Ağabacı xanım not çalğısı üzrə bəstəkar Səid Rüstəmovdan, muğam üzrə isə Mirzə Mənsur Mənsurovdan dərs alıb. Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında Üzeyir Hacıbəyovun kompozisiya sinifində təhsil almışdır. Musiqi-nəzəri fənlərdən isə ona Ü. Hacıbəyov, Əfrasiyab Bədəlbəyli və Cövdət Hacıyev dərs deyib. Bir il sonra o, Üzeyir Hacıbəyovun yaratdığı ilk notlu xalq çalğı alətləri orkestrinə qəbul olunur, 1938-ci ildə isə Moskvada keçirilən Azərbaycan incəsənəti dekadasında iştirak edir. 1935–1944-cü illərdə Rzayeva Azərbaycan xalq çalğı alətləri orkestrində tarzən kimi fəaliyyət göstərib. O, həm Azərbaycanda, həm də bütün Şərqdə peşəkar musiqi təhsili almış ilk qadın-bəstəkardır.

Rzayevanın ilk əhəmiyyətli musiqi əsəri 1941-ci ildə xalq çalğı alətləri orkestri üçün yazılmış "Vətənpərvərlik Marşı" idi.O, həmçinin bir sıra mahnı və romansların, "Mübahisə etmə" musiqili komediyasının (1965, İ.Quliyevlə birlikdə), xalq çalğı alətləri orkestrinin simli kvarteti üçün pyeslərin müəllifidir. Bundan əlavə, Rzayeva dahi şair Nəsiminin sözlərinə yeddi romans bəstələmişdir. Onun tərəfindən yazılan mahnıların (60-dan çox) əksəriyyəti uşaqlara həsr olunmuşdur ("Kukla", "Qaranquş", "Mənim ağ göyərçinim", "Sabahkı günün ustaları", "Kiçik kapitan", "Mən qərənfiləm" və s.).

O, 1950, 1953, 1955-ci illərdə Bakı Sovetinə deputat seçilmiş, 1963-cü ildə isə Ali Sovetin deputatı olmuşdur.

5 iyul 1975-ci ildə Bakıda vəfat etmiş bəstəkar İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.

## Mükafatları
* Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi — 1960
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (2 dəfə);
* "Şərəf nişanı" ordeni — 1972.

## Mahnıları

* Ad günü — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
* Bağçamız — Sözləri: Cahangir Məmmədov
* Balaca kapitan- Sözləri: Cahangir Məmmədov
* Bizim Bakı metrosu — Sözləri: Hikmət Ziya
* Bizim gəmi — Sözləri: Cahangir Məmmədov
* Buzov — Sözləri: Cahangir Məmmədov
* Dostluq qatarı — Sözləri: Cahangir Məmmədov
* Gəl, gəl, a yaz günləri — sözləri: Mirzə Ələkbər Sabir
* İynə — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
* Kukla — sözləri: Cahangir Məmmədov
* Qırmızı şar — sözləri: Cahangir Məmmədov
* Mişar — Sözləri: Cahangir Məmmədov
* Naxır gəlir — Sözləri: Cahangir Məmmədov
* Qış mahnısı — Sözləri: Cahangir Məmmədov
* Sarı limon — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
* Sənət məktəbi — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
* Sülh ordusu — Sözləri: Cahangir Məmmədov
* Sürücü — Sözləri: Cahangir Məmmədov
* Şən yolka — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
* Təyyarə — Sözləri: Tofiq Mütəllibov
* Vətənimiz — Sözləri: Hikmət Ziya
* Xoş gəlmisən, təzə il — Sözləri: Hikmət Ziya
* Afəti cansan mənə (romans, M. Füzuli)
* Ağ göyərçinim

* Ay nəğməsi
* Ay yaxası güllü qız
* Bahar oldu (romans, Nəsimi)
* Balaca sürücü
* Çoban qara
* Dəcəl buzovum
* Dilbərim
* Durna qatarlı qızlar
* Dünyanın gözəlliyi
* Evimizə gəlin gəlir — söz müəllifi: Mirvarid Dilbazi
* Eşqin adı
* Ey pəri
* Eyvandan baxan qız
* Əsiriyəm bir dilbərin (romans, M. F. Axundov)
* Fərəhli Bakımız
* Gəl, Nigarım! (romans, Nəsimi)
* Gənc maşinistlər
* Gözlərin
* Gözləyir bizi
* Gözləyirəm, sevgilim!..
* Gül açıldı (romans, Nəsimi)
* Kəklik
* Kimi gözləyirsən?
* Könlüm (romans, N. Gəncəvi)

* Qarabuğdayı qız
* Qaranquş
* Qərənfiləm mən
* Qızıl ulduzlu oğlan
* Lənkəran bağlarında
* Mil düzündə (söz: İ. Səfərli)
* Muğan qızı
* Neftçi Qurban
* Nə lazım (romans, N. Gəncəvi)
* Pambıq ustası (söz: M. Dilbazi)
* Partizan oğlu
* Pioner mahnısı
* Sabahın ustaları
* Sevgilim əsgər gedir
* Sənin xatirən (romans, H. Abbaszadə)
* Sən olacaqsan
* Sülh mahnısı
* Tacik qızı
* Telli sazım
* Təzə arzu, təzə il
* Ulduzlardan ulduzlara
* Zülfü pərişan olmasın (romans, M. Ə. Sabir)

## İstinadlar

## Mənbə
* Üzeyir Hacıbəyov Ensiklopediyası. Bakı,2007. səh.181.
* Babayeva, H. Nəğmələrdə yaşayan ömur- Ağabacı Rzayeva – 100: //525-ci qəzet.- 2012.- 26 dekabr.- S. 5.
* Əsgərova, Z. Nəğmələrdə "gəlin" köçən arzular: [görkəmli bəstəkar haqqında] //Mədəniyyət.- 2012.- 14 dekabr.- S. 10; Kaspi.- 2012.- 6 dekabr.- S.12.
* Xəlilzadə, F. Sənət xəzinəmizin bəzəyi //Azərbaycan.- 2012.- 13 dekabr.- S.7.
* Osmanova, A. Azərbaycanın ilk qadın bəstəkarının 100 illik yubileyi qeyd olundu //Mərkəz.- 2012.- 13 dekabr.- S.14.
* Təranə. Böyük sənətkarlara ən böyük qiyməti zaman verir: [R.Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrında görkəmli bəstəkarın yubileyinə həsr edilmiş tədbir keçirildi] //Mədəniyyət. — 2012.- 12 dekabr.- S. 7.
* Vahid, T. "Biz səni heç vaxt unutmayacağıq" //Mədəniyyət.- 2012.- 7 dekabr.- S. 12.

## Xarici keçidlər
* 

## Həmçinin bax
* Azərbaycan musiqisi