open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arif Hüseynov (rəssam)

**Arif Şahbaz oğlu Hüseynov** () — Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (2006), Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (1992).

## Həyatı
Arif Hüseynov 1943-cü ildə Bakının Qala kəndində anadan olub. 1960–62-ci illərdə Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq məktəbində orta ixtisas, 1965–72-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində ali təhsil almışdır. Arif Hüseynovun əsərləri hal-hazırda Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində, Moskva Dövlət Şərq Xalqları İncəsənət Muzeyində, Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasında, həmçinin şəxsi kolleksiyalarda saxlanılmaqdadır.

## Yaradıcılığı
1975-ci ildən Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 40 ildən artıqdır ki, ardıcıl olaraq yaradıcılıqla məşğuldur. Bu dövrə kimi əsasən dəzgah və kitab qrafikası ilə məşğul olub."Uzun illər ərzində öz tükənməz yaradıcılıq potensialını dəzgah və kitab qrafikası sahəsində istifadə edən rəssamın son illər qədim miniatür sənəti ənənələrinin yeni forma-biçim və bədii-estetik tutumda dirçəldilməsinə səy göstərməsi çox diqqətçəkəndir. Onun bu yöndə milli folklora, adət-ənənəyə, maddi-mədəniyyət nümunələrinə həsr etdiyi silsilə rəsmləri qədim miniatürlərimizə yeni və yaradıcı baxış hesab etmək olar." *Sənətşünas [[Ziyadxan Əliyev (sənətşünas)|Ziyadxan Əliyev]]*. 

## Fərdi sərgiləri
* 1984 — "100 illüstrasiya", Baku-Moskva
* 2006 — "Daikokuya" qalereyası, Tokio, Yaponiya
* 2009 — Galerie Berlin-Baku, Berlin
* 2012 — "Azərbaycan Nağılı" Bakı
* 2012 — M. Ə. Sabir "Hophopnamə" Bakı

## Sərgiləri
* 1977 — "BAM" sərgisi, Bakı-Moskva;
* 1980 — Qrafika sərgisi, Bakı
* 1985 — "Dostluq palitrası" Bakı-Moskva-Praqa
* 1994 — "Füzuli-500", Bakı İncəsənət Mərkəzi
* 2007 — Çank Art, Ankara
* 2009 — "Şərqdən şərqə" bədii sərgi, Bakı

## Mükafatları
* 1992 — Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı
* 1995 — Sənət uğurlarına görə "Humay" mükafatı
* 2006 — Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı
* 2008 — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü
* 2023 — "Şöhrət" ordeni

## Xatirəsi
2015-ci ildə Azərbaycan televiziyasında istehsal olunmuş *Arif Hüseynov. Taleyimin cizgiləri* adlı qısametrajlı sənədli televiziya filmi həsr olunmuşdur.

## Ədəbiyyat
* Arif Hüseynov, Azərbaycan nağılı, Bakı, 2012.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Visions.az, Illustrating Life — Azerbaijani Artist Arif Huseynov.
* Xalq rəssamı Arif Hüseynovun doğum günüdür
Gavalı turşusu

## Hazırlanma qaydası 1
1 balon gavalı turşusunun hazırlanma qaydası:
## Tərkibi
*2 kq gavalı
*2x.q.duz
*2x.q. üzüm sirkəsi
*1ç.q. tünd sirkə (esensiya)
*3 diş sarımsaq
*1/2 ç.q. nanə qurusu
*3 yarpaq dəfnə yarpağı
*1 orta böyüklükdə acı bibər
*5-6 ədəd qara istiot

## Hazırlanma qaydası
Sterilləşdirilmiş 3 litrlik balona sarımsaq, nanə qurusu, acı bibər, qara istiot və dəfnə yarpağı yığılır.Üzərinə yuyulmuş və çəngəllə deşilmiş gavalılar yığılır. Duz, esensiya və üzüm sirkəsi əlavə edilir və qaynar su tökülür. Ağzı ehmalca bağlanılır və soyumasını gözləyirik. Soyumuş məhlul ehmalca boşaldılır və yenidən qaynadılır. Gavalılar təkrar balona tökülərək germetik yolla qapaqla bağlanılır. Bağlanmış balon ağzı üstə çevrilir və soyuyana qədər saxlanılır.

## Hazırlanma qaydası 2

## Tərkibi
*Gavalı
*Dəfnə yarpağı
*Sarımsaq
*Ətirli istiot
*Duz
*Esensiya (70% sirkə)

## Hazırlanma qaydası
Gavalını yuyub çəngəllə deşin, sarımsağı təmizləyin dilimlərə, istiotu və dəfnə yarpağını yuyun. Sterilləşdirilmiş bankaya yığıb üstünə duz tökün (1 x.q. 1 litr suya). 1 x.q. 1 litr suya esensiya töküb qaynar su əlavə edin və bankanı qapaqla bağlayın.

## Mənbə
* Sirkəyə qoyulmuş gavalı
Spartak Moskva FK

**Spartak Moskva** — Rusiyanın paytaxtını təmsil edən futbol klubu və ölkənin ən məşhur klublarından biri. 12 dəfə SSRİ, 9 dəfə Rusiya çempionu, SSRİ Kubokunun 10 qat və Rusiya Kubokunun 3 qat qalibidir. Sovet dövründə "Xalq komandası" ləqəbinə sahib idi.

## Tarixi
18 aprel 1922-ci ildə "Spartak"ın sələfi hesab edilən MKS klubu yaradılmışdır. 19 aprel 1935-ci il tarixində Ümumittifaq bədən tərbiyəsi soveti tərəfindən "Spartak" könüllü bədən tərbiyəsi cəmiyyətinin nizamnaməsi təsdiq edilmişdir. Həmin tarix klubun rəsmi yaranma tarixi hesab edilir. Klubun adı italyan yazıçısı Rafaello Covanyolinin Qədim Romada qullar üsyanından və onun rəhbərindən bəhs edən "Spartak" romanının adından götürülmüşdür.

## Uğurları
* 6 dəfə Birlik Kubokunun qalibi - 1993, 1994, 1995, 1999, 2000, 2001
* 3 dəfə Birlik Kubokunun finalçısı - 1997, 1998, 2002
* 12 dəfə SSRİ çempionu - payız 1936, 1938, 1939, 1952, 1953, 1956, 1958, 1962, 1969, 1979, 1987, 1989
* 10 dəfə SSRİ Kubokunun qalibi - 1938, 1939, 1946, 1947, 1950, 1958, 1963, 1965, 1971, 1992
* 10 dəfə Rusiya çempionu - 1992, 1993, 1994, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2016/17
* 3 dəfə Rusiya Kubokunun qalibi - 1994, 1998, 2003
* 1 dəfə SSRİ Federasiya Kubokunun qalibi - 1987

## Xarici keçidlər
* Spartak Futbol Klubu Rəsmi saytı 
* Qeyri-rəsmi saytı
* Fan-klub 
* Spartak Stadionu saytı 
* Spartak-Video
Latsio FK

**"Latsio (Roma) FK"** — İtaliyanın futbol klubu.

## Tarixi
1900-cü ildə yaradılmışdır.Ev oyunlarını Roma ilə birlikdə Stadio Olimpicoda keçirir.

## Dünya Kuboku qalibləri
*  Anfilogino Guarisi (İtaliya 1934)
*  Silvio Piola (Fransa 1938)
*  Massimo Oddo (Almaniya 2006)
*  Angelo Peruzzi (Almaniya 2006)

## Uğurları

17 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.

* 2 dəfə İtaliya çempionu – 1973/1974, 1999/2000 
* 6 dəfə İtaliya Kubokunun qalibi – 1958, 1997/1998, 1999/2000, 2003/2004, 2008/2009, 2012/2013
* 4 dəfə İtaliya Superkubokunun qalibi – 1998, 2000, 2009, 2017
* 1 dəfə UEFA Kuboklar Kubokunun qalibi – 1998/1999 
* 1 dəfə UEFA Avropa Superkubokunun qalibi – 1999
Təzəkənd (Masallı)

**Təzəkənd** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Təzəkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Təzəkənd kəndi Yeddioymaq kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Təzəkənd kənd Soveti yaradılmışdır.

## Toponimikası
Oykonim rayonun Zuvand adlanan mahalndan köçüb gəlmiş ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır, Təzəkənd Yeni kənd mənasındadır.

## Tarixi
Kənd 1936-cı ildə yaradılmışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Azərbaycanın cənub–şərqində, Xəzər dənizinin Qızılağac körfəzi sahilində, Bakı–Astara avtomobil yolunun sol hissəsində yerləşir. Rayonun Qızılağac, Sərçuvar və Lənkəran rayonunun Qumbaşı kəndləri ilə həmsərhəddir.

## Əhalisi
Əhalisi 2865 nəfərdir. Əhalisini milli mənsubiyyətə görə azərbaycan türkləri təşkil edir. Əhalinin əksəriyyəti şiələrin yeddinci imamı Museyi Kazim (ə)-ın nəslindən olub seyyiddir. 

## İqtisadiyyatı
Əhali əsasən ovçuluq, qismən heyvandarlıq və əkinçiliklə məşğuldur.

## Mədəniyyəti
Kənddə kitabxana  və poçt var.

## Təhsil
Kənddə R.Nəbiyev adına orta məktəb fəaliyyət göstərir.

## Din
Kənddə 2 məscid fəaliyyət göstərir.

## Səhiyyə
Kənddə tibb məntəqəsi mövcuddur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Həsənli (Masallı)

**Həsənli** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Həsənli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 2731 nəfərdir.

## Toponimiyası
Yaşayış məntəqəsi Həsənli nəslinin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Etnotoponimdir.

## Coğrafiyası və infrastrukturu
Həsənli kəndi Lənkəran ovalığında, Masallı rayon mərkəzindən 15&nbsp;km şimalda, Masallı dəmiryol stansiyasından 4&nbsp;km şimali–şərqdə yerləşir. Kənddə 1 ümumtəhsil məktəbi, uşaq bağçası, klub, kitabxana, mərkəzi ATS fəaliyyət göstərir. Həmçinin kənddə Qarabağ şəhidlərinin xatirəsinə abidə ucaldılıb. Kəndin mərkəzində "Tut bağı" var.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Bazel FK

**"Bazel"** — İsveçrənin Bazel şəhərini təmsil edən futbol klubu. Klubun tam adı "Footballclub Basel 1893"dür.

## Tarixi

"Bazel" 1893-cü ildə yaradılıb. Maraqlıdır ki, 1893-cü il noyabrın 15-də yaranan komandaya ilk futbolçular qəzetdə verilən elan nəticəsində yığılıb. İlk 40 il ərzində "Bazel" heç bir uğur qazana bilməyib. Komanda ilk uğuruna yalnız 1933-cü ildə ölkə kubokunu qazanmaqla nail oldu. İlk çempionluğu gözləmək üçün isə daha 20 il lazım gəldi. 1967-ci ildən 1980-cı ilə qədər olan dövr "Bazel" üçün çox uğurlu alındı. Bu müddət ərzində "Bazel" 7 dəfə ölkə çempionu adını qazandı. Lakin 1980-cı ildən etibarən komanda yenidən "qara zolağ"a düşdü. Növbəti çempionluğu isə azarkeşlər 14 il gözləməli oldular.

2001-ci ildə "Bazel"in yeni stadionu – möhtəşəm "Sankt-Yakob Park" stadionu istifadəyə verildi. Bununla da komandanın işləri də yenidən qaydasına düşdü. 2001-ci ildə "Bazel" həm çempion oldu, həm də kuboku qazandı. 2005-ci ildə isə "Bazel" UEFA Kubokunda ¼ finaladək irəliləməyi bacarıb. "Bazel"in baş məşqçisi almaniyalı mütəxəssis Torsten Fink, klubun prezidenti isə Qisela Oiridir. Komanda ev oyunları zamanı qırmızı-göy zolaqlı, səfər matçlarında isə boz rəngli formayla meydana çıxır.

Bu günədək "Bazel" avrokuboklarda ümumilikdə 140 matç keçirib. Bunlardan 59-da qələbə qazanan "Bazel" 30 dəfə heç-heçə oynayıb, 51 dəfə isə uduzub. 245 qol vuran komanda öz qapısından 219-u buraxıb.

Ötən mövsüm komanda ölkə çempionatında üçüncü yeri tutub.

## Uğurları

* **21 dəfə İsveçrə çempionu** – 1952/53, 1966/67, 1968/69, 1969/70, 1971/72, 1972/73, 1976/77, 1979/80, 2001/02, 2003/04, 2004/05, 2007/08, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2024/25
* **9 dəfə İsveçrə Kubokunun qalibi** – 1932/1933, 1946/1947, 1962/1963, 1966/1967, 1974/1975, 2001/2002, 2002/2003, 2006/2007, 2007/2008
* **1 dəfə İsveçrə Liqa Kubokunun qalibi** – 1973

## Mənbə

* "Bakı"nın rəqibi "Bazel"i yaxından tanıyaq
İbelinli Baliyan

**İbelinli Baliyan** — səlibçi zadəgan.

## Həyatı
Balian İbelin Fransada doğulmuşdur.

1187-ci ildə Qüds kralı Gi De Luzinyanın orduları yürüşə yollananda Balian yürüşdən imtina edir. Gi de Luziyan Xittin döyüşündə Səlahəddin Əyyubiyə məğlub olur. Tezliklə müsəlmanlar Qüdsü mühasirəyə alırlar. Baliyanın rəhbərliyi ilə az sayda səlibçi şəhəri uzun müddət qəhrəmancasına qoruyurlar. Müsəlmanlar dəfələrlə hücuma keçsələr də itki verib geri çəkilirlər. Bu vaxt Baliyan qalada ehtiyatlarının tükəndiyini hiss edib, Səlahəddinə bütün xristiyanların və kraliçanın cıxıb getməsinə icazə verildiyi halda şəhəri təhvil verəcəyini bildirir. O, bildirir ki, əgər Səlahəddin buna icazə verməsə hər bir cəngavər ölənə kimi 10-12 müsəlman döyüşçüsünü öldürəcək. Səlahəddin məcbur qalıb xristiyanları buraxır. İbelinli Baliyanın bu müdrik hərəkəti yüzlərlə xristianın həyatını xilas edir.

Bundan sonra Balian Bulon şəhərinə qayıdıb atasının mülkünü idarə edir və 53 yaşında orada ölür.
Şəhriyar (Masallı)

**Şəhriyar** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Qarğalıq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 45 nəfərdir.

## Toponimiyası
Kəndin adı çox güman ki, Biləsuvar şəhərindən 9&nbsp;km aralı erkən orta əsr abidəsi Şəhriyar yaşayış yerinin adı ilə bağlı yaranmışdır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Ərəb (Masallı)

**Ərəb** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Xırmandalı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 1106 nəfərdir.

## Toponimiyası
Yaşayış məntəqəsi özündə ərəb etnonimini əks etdirir. VII əsrdən ərəb işğallarının başlaması ilə əlaqədar Xilafətin tərkibinə daxil olan ərazilərə, o cümlədən Azərbaycana xeyli ərəb tayfası köçürülmüşdür. Mənbələrin məlumatına görə, təkcə xəzər–ərəb müharibələri dövründə Hişam ibn Mərvan 731-ci ildə şimal sərhədlərini qorumaq üçün Azərbaycanda Şamdan (Suriya) gəlmiş 40 min ərəb ailəsi yerləşdirmişdir. Ərəblərin Azərbaycana köçürülməsi sonralar kütləvi hal almışdır. Gələn ərəblərin əksəriyyəti Şam, Mosul, Diar, Rəbiə, Yəmən, Xeybər, Xillə, Kufə, Bəsrə və s. dairələrdən idi. XIX əsrə aid məlumata görə, Zaqafqaziyada ərəb komponentli kənd adlarının 29-undan 19-u Bakı quberniyasında idi.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Digah (Masallı)

**Digah** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Masallı rayonunun Masallı şəhər inzibati ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Digah kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 mart 2013-cü il tarixli, 590-IVQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Masallı şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Digah kəndi ləğv edilərək Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrindən çıxarılmış, Digah kəndinin 438,0 ha təşkil edən ərazisi Masallı şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Masallı şəhərinin inzibati ərazisinə birləşdirilmişdir.

## Toponimikası

## Tarixi

### Tarixi abidələri

## Coğrafiyası və iqlimi

## Əhalisi
Əhalisi 3722 nəfərdir (2009).

## İqtisadiyyatı

## Mədəniyyəti

## Təhsil

## Din

## Səhiyyə

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Abasbəyli

**Abasbəyli** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Yeyənkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Masallı rayonunun Yeyənkənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Abasbəyli kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.

## Toponimiyası
1933-cü ildə Dəvəçi və Sabirabad rayonları ərazisində də Abasbəyli kəndləri qeydə alınmışdır. Bu oykonimlər abasbəyli etnonimi ilə bağlıdır.

## Tarixi
Kəndin tarixi XVIII əsrdən başlanır. XVIII əsrdən Viləş çayı kənarında məskən salmışlar. Sonralar çayın selindən qorunmaqdan ötrü çaydan bir az aralıda yerləşmişlər.

## Əhalisi
Əhalisi 760 nəfərdir. Kənd əhalisini azərbaycanlılar təşkil edir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Bu kənd Lənkəran ovalığında, Viləş çayı sahili və dağətəyi zonada yerləşir. Qonşu kəndləri şimal–şərqdə Masallı yolu üzərində Yeyənkənd kəndi, Cənubdan Xəlfələr, şimal–qərbdən Tatyan, cənub–şərqdən Allahyarlı ilə əhatə olunmuşdur. Abasbəyli kəndi suptropik iqlimdə yerləşir.

## İqtisadiyyatı
Kəndin öz iqtisadiyyatı demək olar ki, yoxdur. Əhalinin bir qismi əkinçilik, bir qismi heyvandarlıqla məşğuldur. Əhalinin bir hissəsi Rusiyada (əsasən Kazan şəhəri) ticarətlə məşğuldur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ağakişibəyli

**Ağakişibəyli** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Şərəfə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Masallı rayonunun Şərəfə kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Ağakişibəyli kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 mart 2013-cü il tarixli, 590-IVQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Şərəfə kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Ağakişibəyli kəndinin ərazisindən bələdiyyə mülkiyyətində olan 14,62 ha torpaq sahəsi Masallı şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Masallı şəhərinin inzibati ərazisinə birləşdirilmişdir.

## Tarixi
Ağakişibəyli kəndi Lənkəran ovalığındadır. Etnotoponimdir. Kənd XIX əsrdə təklə tayfasından olan Ağakişi bəyə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.

## Əhalisi
Əhalisi 1418 nəfərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Alışanlı

**Alışanlı** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Birinci Səmədxanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
" Azərbaycan Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında" 5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ nömrəli Qanunla Masallı rayonunun Şərəfə kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Alışanlı kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. 

"Azərbaycan Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında" 8 fevral 2000-ci il tarixli 809-IQ nömrəli Qanunla Masallı rayonunun Şərəfə kənd inzibati ərazi vahidinin Alışanlı kəndi Birinci Səmədxanlı kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir.

## Əhalisi
Əhalisi 924 nəfərdir.

## Din
Kənddə Alışanlı kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Allahyarlı (Masallı)

**Allahyarlı** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Ərkivan qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 mart 2013-cü il tarixli, 590-IVQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Allahyarlı kəndi Yeyənkənd kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq Ərkivan qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibinə verilmişdir.

## Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi öz adını eyvazlılar elinə mənsub allahyarlı nəslinin adından almışdır.

## Əhalisi
Əhalisi 295 nəfərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bala Təklə

**Bala Təklə** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Çaxırlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 467 nəfərdir.

## Toponimiyası
Keçmiş adı Abdulla Təkləli olmuşdur. Abdulla həmin kənddə məskunlaşmış təklə tayfasına mənsub ailələrin başçısının adıdır. "Təklə yaşayış məntəqəsinin kiçik hissəsi" deməkdir. Etnotoponimdir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Banbaşı

**Banbaşı** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Banbaşı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 mart 2013-cü il tarixli, 590-IVQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Banbaşı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Banbaşı kəndinin ərazisindən 44,20 ha (bundan bələdiyyə mülkiyyətində olan 1,0 ha və xüsusi mülkiyyətdə olan 43,20 ha) torpaq sahəsi Masallı şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Masallı şəhərinin inzibati ərazisinə birləşdirilmişdir.

## Toponimikası
Oykonim ban (çardaq), baş və ı (mənsubiyyət şəkilçisi) komponentlərindən düzəlib, "çardaq üstü" mənasındadır. Türk dillərində baş sözü "dağ, təpə zirvəsi", "çayların mənbəyi" mənasını daşıyır. Kənd yüksəklikdə yerləşdiyi üçün bu adı almışdır. Bambaşı variantında da qeydə alınmışdır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Rayon mərkəzindən 5 km qərbdə, Masallı dəmiryolu stansiyasından 14 km aralı, Masallı–Göytəpə şose yolu kənarındadır. Viləş çayının sol sahilində, Lənkəran ovalığındadır.

## Əhalisi
* 1859–1864-cü ilə olan məlumata əsasən Bakı quberniyasının Lənkəran qəzasının Banbaşı kəndində 52 evdə 160 nəfəri kişilər, 118 nəfəri isə qadınlar olmaqla 278 nəfər şiə təriqətli müsəlman **[[azərbaycanlılar]]** yaşayırdı. Viləşçay sahilində yerləşən kənd həmin tarixdə dövlət xəzinəsinə məxsus idi.
* 14 may – 17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış kameral siyahıyaalmaya əsasən Bakı quberniyası, Lənkəran qəzası, Ərkivan şöbəsinin, Banbaşı kənd cəmiyyətinin mərkəzi olan Banbaşı kəndində 50 evdə şiə təriqətli müsəlman azərbaycanlılardan ibarət 377 nəfər (205 nəfəri kişilər, 172 nəfəri qadınlar) əhali yaşayırdı.
Hazırda kəndin əhalisi 2440 nəfərdir.

### Tanınmış şəxsləri
* Ağayev Soltanağa Hacağa oğlu — Texnika üzrə elmlər doktoru, professor. Vəfat edib.
* Ağayev Məmmədhəsən Məmmədhüseyn oğlu — Tibb elmləri doktorudur, Azərbaycan Dövlət Tibb Univeristetinin müəllimidir.
* Qədiməliyev Fikrət Gülverdi oğlu — Tibb üzrə fəlsəfə doktoru, Dövlət Gömrük Hospitalının rəisi, General–mayor.

### Şəhidləri
Əhmədov Əhmədağa Abdulbağı oğlu — İraqın Nəcəf şəhərində 25 il ali dini təhsil almış, 1937-ci ildə repressiya qurbanı olmuşdur.
II Dünya müharibəsində iştirak edənlər: 150 nəfər cəbhəyə getmiş, onlardan 50-si cəbhədən sağ qayıtmışdır.
I Qarabağ şəhidləri:
* 1. Qasımov Cavanşir Beytulla oğlu (1974–1992).
* 2. Abdullayev Mürüvvət Əli oğlu (1974–1993).
* 3. Mirzəyev Nail Nadir oğlu — 2004-cü ildə.
* 4. Həsənov Alqayıt Ağabəy oğlu — 2006-cı ildə.
II Qarabağ müharibəsi şəhidi:
* Akifzadə Elmir Gündüz oğlu — 01.09.1997–09.10.2020-ci ildə.
Rusiya–Ukrayna müharibəsi şəhidləri:
# Təyyarzadə Yusif Ayaz oğlu (05.06.2000–29.09.2022).
# Səmədov Ariz Kərimağa oğlu (11.12.1996–03.03.2023).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ənənə Boğçası 22.01.2022

## Həmçinin bax
Babaser

**Babaser** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Boradigah qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd. Babaser Su Anbarının şərq hissəsində yerləşir.

## Əhalisi
14 may – 17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış kameral siyahıyaalmaya əsasən Bakı quberniyası, Lənkəran qəzası, Ərkivan şöbəsi, Boradigah kənd cəmiyyətinə daxil olan Babaser kəndində toplam 57 evdə şiə təriqətli müsəlman talışlardan ibarət 186 nəfər əhali yaşayırdı.

2013-cü il məlumatına əsasən kənd əhalisi 1401 nəfər olmuşdur.

## İstinadlar
Binə Xocavar

**Binə Xocavar** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Banbaşı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 1150 nəfərdir.

## Toponimiyası
Yaşayış məntəqəsi keçmişdə Xocavar (indi mövcud deyil) kəndinin binə yeri olmuşdur. XIX əsrin axırlarında kəndin əhalisi binə yerində məskunlaşaraq yeni yaşayış məntəqəsinin əsasını qoymuşdur. Toponim "Xocavar kəndinə məxsus binə" mənasındadır.

## Tarixi
XIX əsrin əvvəllərində qonşu Böyük Xocavar kəndindən qopan və kəndin indiki ərazisində özlərinə binə salan ailələrdən təşkil olunmuşdur. Kəndin adı Binə Xocavar da elə buradan götürülmüşdür. Sovet dönəmində bu kəndlər bir sovetlikdə, indi isə bir bir bələdiyyə ərazisində yerləşir.

## İqtisadiyyatı
Kənd əhalisi Sovetlər dönəmində əsasən kənd təsərrüfatı ilə məşğul olurdu. İndi isə əhalinin bir hissəsi kənd təsərrüfatı ilə, digər hissəsi isə kiçik sexlər səviyyəsində mebel istehsalı ilə məşğul olur.

## Din
Kənddə Binə Xocavar kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar
Birinci Səmədxanlı

**Birinci Səmədxanlı** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Birinci Səmədxanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 8 fevral 2000-ci il tarixli 809-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Masallı rayonunun Birinci Səmədxanlı kəndi Şərəfə kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Birinci Səmədxanlı kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.

## Toponimikası
Etnotoponimdir. Əvvəllər Səmədxanlı adlandırılan bu kənddən sonralar başqa bir yaşayış məntəqəsi – İkinci Səmədxanlı ayrıldığı üçün kənd Birinci Səmədxanlı adlandırılmışdır.

## Əhalisi
Əhalisi 922 nəfərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Babakücə (Masallı)

**Babakücə** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Sığdaş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Böyük Kolatan kənd Sovetindən Babakücə kəndi Sığdaş kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 mart 2013-cü il tarixli, 590-IVQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Sığdaş kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Babakücə kəndinin ərazisindən xüsusi mülkiyyətində olan 14,9 ha torpaq sahəsi Masallı şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Masallı şəhərinin inzibati ərazisinə birləşdirilmişdir.

## Toponimikası
Yerli əhali kəndi Bobokümə adlandırır. Bobo (kənddəki Cahangir pirini belə adlandırırlar) və kümə (talışca "məhəllə", "küçə") sözlərindən ibarət olan bu toponim "pir məhəlləsi, pir kəndi" kimi izah olunur. Oykonim baba (dağ) və kücə (kuca türk dillərində "əhatə olunmuş", "dövrələnmiş, tutulmuş") sözlərindən düzəlib, "dağla əhatə olunmuş yer, dağlıq ərazi" deməkdir.

## Əhalisi
Əhalisi 691 nəfərdir.

## Din
Kənddə Babakücə kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Tüklə

**Tüklə** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Tüklə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
14 may – 17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış kameral siyahıyaalmaya əsasən Bakı quberniyası, Lənkəran qəzası, Ərkivan şöbəsi, Boradigah kənd cəmiyyətinə daxil olan Boradigah kəndində, həmçinin bu kənd sakinlərinin yeni saldıqları Qəzvinoba, Şatıroba, Babaser, Mollaoba və Tüklə kəndlərində toplam 291 evdə  şiə təriqətli müsəlman talışlardan ibarət **2.628** nəfər (1.508 nəfəri kişilər, 1.120 nəfəri isə qadınlar) əhali yaşayırdı.

## Toponimiyası
Yaşayış məntəqəsinin adı talış dilində "çəltik əkilən sahə", "biçar" sözündən və  kiçik mənasında "lə" şəkilçisindən ibarətdir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Kosagül

**Kosagül** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 mart 2013-cü il tarixli, 590-IVQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Banbaşı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Kosagül kəndi ləğv edilərək Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrindən çıxarılmış, Kosagül kəndinin 160,03 ha (bundan bələdiyyə mülkiyyətində olan 94,0 ha və xüsusi mülkiyyətdə olan 66,03 ha) təşkil edən ərazisi Masallı şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Masallı şəhərinin inzibati ərazisinə birləşdirilmişdir.

## Toponimikası
Kənd əhalisinin fikrincə, kəndin adı Kosagül/Kosakül yox, **Kasagül**dür. Kasagül sözü sovetlər dönəmində rus dilinə çevrilməklə Kosakül şəklini almışdır. Ehtimallara görə indiki Kosakülün yerində böyük gül baxçası olmuş, bu bağda xüsusulə qızılgüllərin ən ətirli növləri yetişdirilmişdir. Kəndin əhalisi Ərkivan qalasında yaşayan xana və onun ailəsinə mütamadi olaraq gözəl seçilmiş güllərindən bişmiş palçıqdan hazırlanmış xüsusi kasalarda gül hədiyyələri apararmışlar. Kəndin adını əvvəlcə "**Kasada–gül**", sonralar isə Kasagül adlandırmışlar.

## Tarixi

### Tarixi abidələri

## Coğrafiyası və iqlimi
Keçmiş Kosagül kəndi Masallı şəhərindən 2&nbsp;km məsafədə, Viləşçayının sol sahilində yerləşirdi, Masallı şəhəri, Ərkivan qəsəbəsi, Banbaşı, Binə Xocavar, Şərəfə kəndləri ilə həmsərhəd idi.

## Əhalisi
* 14 may – 17 dekabr 1886-cı ildə ailələr üzrə aparılmış kameral siyahıyaalmaya əsasən Bakı quberniyası, Lənkəran qəzası, Ərkivan şöbəsinin, Bambaşı kənd cəmiyyəti tərkibinə daxil olan Kosakül kəndində 20 evdə şiə təriqətli müsəlman **[[azərbaycanlılar]]**dan ibarət **155** nəfər (91 nəfəri kişilər, 64 nəfəri qadınlar) əhali yaşayırdı.
* 1 yanvar 1914-cü il tarixinə olan məlumata əsasən kənddə əsasən etnik tatarlardan ibarət hər iki cinsdən toplam 228 nəfər əhali yaşayırdı.
* Ləğvinədək əhalisi 950 nəfər idi.

## İqtisadiyyatı

## Mədəniyyəti

## Təhsil
Kənddə ilk məktəbin açılışı XX əsrin otuzuncu illərinə təsadüf edir. Kosagül kəndinin ilk ali təhsilliləri Mənsimov Şaban Manaf oğlu, Məmmədəliyev İshaq Hacıağa oğlu və Ağabalayev Bəhlul Əjdər oğlu olmuşlar. Kəndi ilk və yeganə alimi kənd təsərrüfatı üzrə fəlsəfə doktoru Talıbov İzzət Ataxan oğludur. O, hazırda Elmi–tədqiqat Meliorasiya İnstitutunda işləyir. Yazıçı jurnalist, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliyinin üzvü, əməkdar jurnalist, Zakir Abbas hazırda Mədəniyyət və İncəsənət Univerisitetinin müəllimidir.

## Din

## Səhiyyə

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Fiorentina FK

**"Fiorentina FK"** — İtaliyanın futbol klubu.

## Tarixi
26 avqust 1926-cı ildə yaradılıb.

## Dünya Kuboku qalibləri
*  Mario Pizziolo (İtaliya 1934)
*  Daniel Passarella (Argentina 1978)
*  Daniel Bertoni (Argentina 1978)
*  Giancarlo Antognoni (İspaniya 1982)
*  Fransesko Graziani (İspaniya 1982)
*  Ciovanni Qalli (İspaniya 1982)
*  Pietre Vierchowod (İspaniya 1982)
*  Daniel Massaro (İspaniya 1982)
*  Luka Toni (Almaniya 2006)

## Uğurları
25 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
* 2 dəfə İtaliya Çempionu — 1955/1956, 1968/1969
* 6 dəfə İtaliya Kubokunun qalibi — 1939/1940, 1960/1961, 1965/1966, 1974/1975, 1995/1996, 2000/2001
* 4 dəfə İtaliya Kubokunun finalçısı — 1958, 1959/1960, 1970/1971, 1998/1999
* 1 dəfə UEFA Kuboklar Kubokunun qalibi — 1960/1961
* 1 dəfə UEFA Kuboklar Kubokunun finalçısı — 1961/1962
* 1 dəfə UEFA Çempionlar Kubokunun finalçısı — 1956/1957
* 1 dəfə UEFA Kubokunun finalçısı — 1989/1990

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Aktobe FK

**Aktobe FK** — Qazaxıstanın futbol klubu

## Tarixi
1967-ci ildə yaradılıb.

## Uğurları
3 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
* 4 dəfə Qazaxıstan Çempionu — 2005, 2007, 2008, 2009
* 1 dəfə Qazaxıstan Kubokunun qalibi — 2008
* 2 dəfə Qazaxıstan Supekubokunun qalibi — 2008, 2010
* 2 dəfə Birlik Kubokunun finalçısı — 2009, 2010

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt 
* Fan sayt
Ventspils FK

**Ventspils** — Latviyanın futbol klubu.

## Tarixi

1997-ci ildə yaradılıb.

## Uğurları

12 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
* 6 dəfə Latviya Çempionu - 2006, 2007, 2008, 2011, 2013, 2014
* 6 dəfə Latviya Kubokunun qalibi - 2003, 2004, 2005, 2007, 2010–11, 2012–13
* 1 dəfə Birlik Kubokunun finalçısı - 2007

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Türkoba (Masallı)

**Türkoba** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Türkoba kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 2662 nəfərdir.

## Toponimiyası və tarixi
Türkoba etnonimi "türk" və "oba" türk mənşəli sözlərindən yaranıb və Elxanlıların 13-cü əsrdə - 1284-cü ildə bölgəyə köçəri türk tayfalarını köçürməsi ilə əlaqədardır. Bununla bağlı Elxanlıların vəziri Fəzlullah Rəşidəddinin "Cami ət-Təvarix" adlı əsərində məlumat verilir və köçəri türk boylarının Türkobanı məskunlaşdırdığı qeyd olunur. Türkoba ilə yanaşı, bölgədə Şatırlı, Cəlayirli, Xarxatan və digər yer adları də həmin köçlərlə əlaqədar məskunlaşmaya görə yaranıb. Türkobanın sovetliyinə daxil olan Şatıroba və Qəzvinoba kəndlərinin adları da yerli mənşəli deyil və köçlərlə bağlıdır.

## Tanınmış şəxsləri
# Qulamhüseyn Əliyev — Pedaqoq–alim. 
# Bahadur Tağıyev (1934–2020) — Akademik.
# Hacı Mirəziz Seyidzadə. 
# Aydın Ağayev — Milli Məclisin İnformasiya resursları və texnologiyaları şöbəsinin müdiri. 

## Həmçinin bax

## İstinadlar

2.Fəzlullah Rəşidəddin, "Cami-ət-təvarix" əsəri

3.Mirhaşım Talışlı, "Lənkəran" kitabı
Hazırım

**Hazırım**, Candan Erçetin'in ilk albomudur. Bu albomu 1996 ildə çıxardıb.

## Albomun Mahnıları
# "Sevdim Sevilmedim" 
# "Hangi Aşk Adil Ki" 
# "Bir Sır Gibi" 
# "Vakit Varken" 
# "Hazırım" 
# "Nar Çiçeği" 
# "Umrumda Değil" 
# "Al Elimi Kara Sevda" 
# "Daha" 
# "Gel Yeter" 
# "Ninni" 
# "Umrumda Değil (An Anatolian Mix)"
Komanda (qəzet)

**KomandA qəzeti** Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhərində nəşr olunan qəzet.

Qəzetin yaradıcısı Kənan Məstəliyevdir. Qəzetin ilk sayı 2008-ci ilin may ayının 4-də işıq üzü görmüşdü.

"KomandA" qəzeti maraqlı müsahibələri, eksklüziv xəbərləri, şərhləri və köşə yazılarıyla əvvəlcə həftədə bir dəfə satışa çıxırdısa, fevral ayından etibarən isə hər həftə iki dəfə oxucularını sevindirir.

Qəzet hər həftənin çərşənbə və bazar günləri satışa çıxır.

Ölkə və dünya futbolunda baş verən bütün hadisələr, Avropa kubokları, qitə və Dünya Çempionatları kimi mötəbər turnirlər, digər idman növləri haqqında məlumatlar fərqli şərh və üslübda oxucuların diqqətinə çatdırılır.

Qəzetin 20-yə yaxın əməkdaşı, bir neçə bölgədə müxbiri var. Qəzet ölkənin bütün ərazilərinə yayılır.

Qəzetin kollektivində çalışacaq əsas imzalar Rəşad Ergün, Kənan Məstəliyev, Natiq Muxtarlı və Pərvin Kazımoğlu təcrübəli idman yazarlarıdır.

13 avqust 2014-cü ildə qəzet bağlanılaraq onlyan şəkildə fəaliyyətinə davam edib.

## Mənbə
*Yeni idman qəzeti: "Komanda" gəlir

## Xarici keçidlər
Allahyarlı

* Allahyarlı (Beyləqan) — Azərbaycanın Beyləqan rayonunda kənd.
* Allahyarlı (Masallı) — Azərbaycanın Masallı rayonunda kənd.
* Allahyarlı (Siyəzən) — Azərbaycanın Siyəzən rayonunda kənd. 5 oktyabr 1999-cu ildə ləğv olunmuşdur.
* Allahyarlı (Germi)
Torsten Fink

**Torsten Fink** (; 28 oktyabr 1967, Dortmund, AFR) — keçmiş Almaniya futbolçusu, məşqçi.

## Həyatı
Torsten Fink 28 oktyabr 1967-ci ildə Almaniyanın Dortmund şəhərində anadan olmuşdur.

## Karyerası
Vətənində "Bavariya"nın heyətində 1997-2006-cı illərdəki çıxışı ilə tanınan Fink 9 ildə 236 matça 10 qol vurub. Yarımmüdafiəçi mövqeyində oynamış Torsten münhenlilərin heyətində 4 dəfə (1999-cu, 2000-ci, 2001-ci və 2003-cü illərdə) Bundesliqanın qalibi olub, 3 dəfə (1998-ci, 2000-ci və 2003-cü illərdə) ölkə kubokunu qazanıb.

Bundan başqa, Fink 2001-ci ildə həm UEFA Çempionlar Liqası, həm də Qitələrarası Kuboku başı üzərinə qaldırıb. O, peşəkar futbolçu karyerasına 2006-cı ildə elə "Bavariya"da bitirərək, məşqçiliyə başlayıb. Avstriyanın "Zalsburq" klubunda öncə Lotar Matteus, daha sonra Covanni Trapattoninin köməkçisi işləyib. Torsten 2007-ci ildə 3-cü liqa təmsilçisi "İnqolstadt-04"ə baş məşqçi təyin edilib və 2 il bu komandanı çalışdırıb. 2009-cu il iyunun 9-da isə Bazel klubunun sükanı arxasına keçən Totsten bu postda Kristian Qrossu əvəzləyib.

## Mənbə
* Çempionlar Liqası və Qitələrarası Kubokun qalibi "Bazel"də

## Həmçinin bax
Sankt-Yakob Park stadionu

**Sankt-Yakob Park stadionu** – İsveçrədə, Bazel şəhərində stadion.

Bazel klubunun ev oyunlarını keçirdiyi "Sankt-Yakob Park" stadionu Avropada məşhur arenalardandır. Bazel şəhərində yerləşən və 42500 tamaşaçı tutumuna malik "Sankt-Yakob Park" UEFA-nın 4 ulduzlu stadionlarındandır. Komanda yarandığın ildə, yəni 1893-cü ildən ev oyunlarını burada keçirsə də, stadion 12 il öncə köhnə arena – "Yoqqeli"nin yerində tikilib.

Ölçüsü 68x105 m olan "Sankt-Yakob Park"da son Avropa çempionatının (AÇ) final mərhələsində 6 oyun keçirilib. Bunlardan ikisi qrup, ikisi 1/4, biri isə yarımfinal oyunu olub. Turnirin final mərhələsinin qarşılaşmaları üçün yenidənqurma işlərindən sonra 2001-ci ildə açılışı olan arenada bütün tribunaların üstü örtülüdür.

Bazel klubunun stadionu AÇ-nin final mərhələsinin tarixinə düşüb. Belə ki, təşkilatçılar meydanın ot örtüyünü elə turnirin gedişində dəyişməli oldu. Bu, iyunun 11-də Türkiyə yığmasının İsveçrə ilə görüşü zamanı baş verib. Güclü leysanın yararsız hala saldığı stadionun ot örtüyünü UEFA-ya 200 min avroya başa gəlib. Həmin görüşdə hesabda geridə olan türkiyəlilər əzmkar, vacib qələbə (2:1) qazana biliblər.

Sözügedən qitə birinciliyinin ən sürpriz nəticələrindən biri də məhz "Sankt-Yakob Park"da reallaşıb. Söhbət iyunun 21-də Rusiya və Niderland arasında keçirilmiş final oyunundan (3:1) gedir. Ruslar əlavə vaxtda vurduğu iki qolla, gözlənilməz qələbə qazanaraq, turnirin favoritlərindən birini mübarizədən kənarlaşdırıb. Bu, Rusiyanın dünya və Avropa çempionatının pley-off mərhələsində ilk qələbəsi kimi yadda qalıb. Ruslar yarımfinalında uduzmalarına baxmayaraq, məhz Bazel klubunun stadionundakı qalibiyyət sayəsində AÇ-nin bürünc medallarına yiyələniblər.

## Mənbə

* Azərbaycan çempionu üçün növbəti stadion: "Sankt-Yakob Park"

## Xarici keçidlər

* Basel United Saytı 
* FC Bazel Saytı
Aşıq Nəcəf Daşkəndli

**Aşıq Nəcəf** () — Azərbaycanlı aşıq, şair. Aşıq Ələsgərin şagirdidir.

## Həyatı
Nəcəf Allahverdi oğlu 1867-ci ildə Göyçə mahalının Daşkənd kəndində anadan olub. Nəcəf olduqca yaraşıqlı, boylu-buxunlu, cüsəlli insan olub. Mükəmməl bilik, dərin hafizə, möcüzəli səs sahibi olan Aşıq Nəcəf səliqə-səhmanı, ədəb-ərkanı ilə həmişə diqqəti çəkər, aşıqdan çox bəyə, bəyzadələrə oxşayarmış.

Aşıq Nəcəf Aşıq Ələsgərə on il şəyirdlik edib, onunla ağır məclislər yola salıb. Dədə Ələsgərin ən çox sevdiyi şəyirdlərindən biri olmuşdur. Onun səsi Aşıq Əsədin səsi ilə uyğun gəldiyindən hər ikisinə məsləhət görərmiş ki, siz daim bir yerdə olun, bir yerdə çalıb oxuyun. Yüksək səs tempirinə görə Aşıq Nəcəflə Aşıq Əsəd otuzluq lampanı dəfələrlə toy məclislərində söndürərmişlər. Aşıq Əsəd həmişə səmimiyyətlə etiraf edərmiş ki, Daşkəndli Aşıq Nəcəfin səsi mənimkindən yüksək və məlahətli idi. Aşıq Nəcəflə, Aşıq Əsəd 1910-cu ildə İran səfərində olarkən Təbriz aşıqlarının ustadı onlara hörmət və ehtiram əlaməti olaraq hər birinə on telli saz bağışlamışdır. Bu saza "Xətai sazı" da deyilir — qolunun içi boşdur.

Aşıq Nəcəfin bir çox qüdrətli aşıqlar və şairlər ilə yaxın dostluq münasibətləri olmuşdur. Hətta Aşıq Hüseyn Bozalqanlı Aşıq Nəcəfin oğlanları Şəmistan və Şəmiddinin kirvəsi olmuşdur. Aşıq Nəcəfin Şəmistan, Şəmiddin, Mikayıl, Astan və İsmayıl adında beş oğlu olmuşdur.

5 fevral 1919-cu ildə erməni polkovniki Bolyanikin başçılığı ilə Göyçə mahalında "Küllü" təpə deyilən yerdə Aşıq Nəcəfin belinə odlu samovar bağlanmış və beş oğlu ilə birlikdə vəhşicəsinə öldürülmüşdür. Bir çox yazarlar Aşıq Nəcəfin öldürülməsini erməni generalı Selikovun Zod kəndində öldürülməsinin əvəzi kimi qeyd edirlər.

## Yaradıcılığı
Aşıq Nəcəfin acınacaqlı həyatı və yaradıcılığı haqqında geniş məlumat bir neçə kitablarda verilmişdir:

* Sərraf Şiruyənin "Ağlama, bülbül, ağlama" (1994) kitabında "Aşıq Nəcəf və Gülüstan" (səh.348–371) dastanı, "İgid ölər, adı qalar" (2002) kitabında "Göyçəli Hacı Rəhim dastanı" (səh.258–296)
* Eldar İsmayılın "Allah amanatı" (1994) kitabında "Nəcəf" poeması (səh. 85–109).
* Tərlan Göyçəlinin "Göyçə aşıq məktəbi" (1998) kitabında (səh.92–105)
* Xasay Zeynalovun "Göyçəsiz günlərim" (Bakı, "Nurlan", 2006) kitabında "Aşıq Nəcəf dastanı" (səh.129–168)
* Araz Yaquboğlu, Daşkənd aşıqları və şairləri, Bakı, "Nurlan", 2008.

## Ədəbiyyat

* Qara Namazov. "Aşıqlar" (I kitab), Bakı, "Səda", 2004. səh.320.
* Araz Yaquboğlu, Daşkənd Aşıqları və Şairləri, Bakı-2008
* Sərraf Şiruyə "Ermənilər Aşıq Nəcəfi necə öldürdülər?", Bütöv Azərbaycan qəzeti. № 05. 11 dekabr 2008-ci il.
* Azad Ozan Kərimli, "Musiqi dünyası" jurnalı, № 3–4, 2000-ci il. səh.132.
* Musa Nəbioğlu. "Ozan-aşıq dünyası". Bakı: Nurlan, 2010, (şəkilli), səh.10. Arxivləşdirilib

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Aşıq Nəcəf 
* 
* 
*
Uran (repçi)

**Uran** (tam adı: *İbrahim İbrahimov*; ) — Azərbaycan repçisi.

Uran müxtəlif dövrdə Cəza, Salvo, Detsl, Diana Hacıyeva, Paster, ProMete, Xpert, Payam Turk, F'Rhyme və digər sənətçilər ilə əməkdaşlıq edib.

## Həyatı

### Erkən illəri
Uran 1983-cü il dekabr ayının 20-də Xaçmazda dünyaya gəlmişdir.

### Yaradıcılığı
1996-cı ilin martın 9-da ilk rep mahnısını yazıb. Replə ilk tanışlığı Rusiya repçilərindən başlayıb. Sonrakı illərdə 2Pac və Eminemdən təsirlənib.

Hip-hopda ilk təxəllüsü "Mr Ib" olub. 2001-ci ilin mart ayından M. T. Street qrupunun tərkibində söz yazarı kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb. O, ilk olaraq söz yaza bilməyən repçilərə mahnı mətnləri satmaq fikrində idi. Həmin ilin aprelində qrup "Mənim lomka həyatım" treki ilə Vətən diskotekasında keçirilən yeraltı () festivalda 4-cü yeri tutub. 2001-ci ilin sonunda M. S. Street qrupu dağılır və Mr. Ib müstəqil fəaliyyətini davam etdirir. Həmin ilin oktyabr ayının 19-da Bakı Slavyan Universitetinin akt zalında, universitetin Şən və Hazırcavablar Klubunun təqdimat gecəsində ilk çıxışını edir

2004-cü il yanvarın 11-də "Caspian Clan" rep qrupunun 8-ci üzvü olur. 2004-cü ildə qrup dağılır və repçi ləqəbini "Uran"a dəyişir. 2004-cü il oktyabrın 10-da Space TV-də "Mən Də Varam" telemüsabiqəsinə qatılır. O, telemüsabiqədə ikinci yeri tutur.

2006-cı il fevralın 2-də Uran British Council-in təşəbbüsü ilə "Urban Culture" adı altında keçirilən hip-hop şouda iştirak edir. Daha sonra şəxsi həyatında baş verən problemlərlə əlaqədar repdən bir müddət uzaqlaşır.

2007-ci ilin aprel ayında "Mən Də Varam 3" telemüsabiqəsinə yenidən qatılır və birinci yeri tutur. 2007-ci ilin avqust ayında Uran Azərbaycanın ilk rep leyblı olan "Da Streetz"in tərkibinə daxil olur.

2008-ci il aprel ayının 20-də "Rap Time" adlı radio verilişin aparıcılarından biri olur. Həmin ilin avqust ayında isə ANS ÇM-in keçirdiyi vətənpərvər musiqi müsabiqəsinə "Milli düşüncə və gənclər" mahnısı ilə birinci yerə layiq görülür.

#### 2010-cu illər
2010-cu il mayın 2-də Bakıda Türkiyə repçisi Cəza ilə birgə konsert verir. 2012-ci il iyunun 28-də Ceza və Uran ikinci dəfə Bakıda, Heydər Əliyev adına İdman Arenasında eyni səhnəni bölüşür.

2013-cü il Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunda keçirilən Fanta Gənclik Festivalın aparıcısı olub.

Uran 2014-cü ilin avqust ayından 2016-cı il fevral ayına qədər Almaniyada yaşayıb.

### Şəxsi həyatı
Ailəlidir. Bir qızı var.

2017-ci ildə Azad Azərbaycan TV-də yayımlanan "Maşın Şou" realiti verilişində iştirak edib.

## Diskoqrafiya
Uranın diskoqrafiyasına 3 studiya albomu və bir miksteyp daxildir.

; Studiya albomları

; Miksteyp albomları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
4G

**4G** () — dördüncü nəsil kabelsiz telefon texnologiyasıdır. Digər GSM standartları kimi hücrəvi bir şəbəkə sistemi istifadə etməyi və üçüncü nəsildə ortaya çıxan əhatə dairəsi problemi başda olmaq üzrə bəzi problemləri həll etməyi gözlənilməkdədir. Əlaqə sürəti mobil telefonlarda 100mps , Wi-Fi şəbəkələrdə 1Gbpsdir. Eyni zamanda Wimax bant genişliyi ilə eyni boydadır. Bu, mövcud 3G texnologiyasının təqdim etdiyi sürət göstəricisindən 10 dəfə çoxdur.

## Tətbiqi
2009-cu ildə Dünyanın qabaqcıl telekommunikasiya şirkətlərindən olan "Verizon Vireless" 4G-ni sınaqdan keçirib. Şirkət ABŞ-nin Boston və Sietl şəhərləri arasında keçirdiyi testləri uğurla tamamlayıb. Test mərhələsində video, fayl endirmə və yükləmə, internetdə gəzinti ilə yanaşı, səs transferi 4G üzərindən sınanıb. Bu sayədə gerçək mənada mobil telefondan yüksək keyfiyyətli video izləmək və gerçək oyunlar oynamaq mümkün olacaq.

## İstinadlar
Əminli

**Əminli** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Qarğalıq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 1019 nəfərdir.

## Toponimiyası
Oykonim əminli/eminli nəslinin adı ilə bağlı olub, etnotoponimdir.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Corce Enesku

**Corce Enesku** (; 19 avqust 1881 — 4 may 1955) — Rumıniya bəstəkarı, skripkaçı, dirijor və pedaqoqu. Müasir Rumıniya milli bəstəkarlıq məktəbinin banisi hesab olunur.

## Həyatı
Corce Enesku 1881-ci ildə Rumıniyanın Liveni kəndində anadan olub (hazırda həmin kənd onun adını daşıyır). Musiqi sahəsindəki qeyri-adi istedadına görə 7 yaşında Vyana Konservatoriyasına qəbul edilmişdir. O, buranı 13 yaşında bitirərək Paris Konservatoriyasında təhsilini davam etdirmişdir.

Enesku təkcə bəstəkar kimi deyil, həm də dövrünün ən böyük skripka virtuozlarından biri kimi tanınırdı. O, dünya şöhrətli musiqiçi Yehudi Menuhinin müəllimi olmuşdur.

## Yaradıcılığı
Onun yaradıcılığı rumın xalq folkloru ilə klassik musiqi ənənələrinin sintezindən ibarətdir. Ən məşhur əsərləri:
* **Rumın rapsodiyaları** (№ 1 və № 2) — onun ən çox ifa olunan simfonik əsərləridir.
* **"Edip" operası** (1936) — bəstəkarın şah əsəri hesab olunur.
* 3 simfoniya və müxtəlif kamera musiqisi nümunələri.

## Bakı ilə əlaqəsi və xatirəsinin əbədiləşdirilməsi

Azərbaycan və Rumıniya arasındakı mədəni əlaqələrin rəmzi olaraq, 2006-cı il oktyabrın 11-də Bakının Binəqədi rayonunda (8-ci mikrorayon) Corce Eneskunun abidəsinin təntənəli açılışı olmuşdur. Açılış mərasimində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Rumıniya Prezidenti Trayan Basesku iştirak etmişlər. Həmçinin Bakıdakı küçələrdən biri Corce Eneskunun adını daşıyır.

## İstinadlar
Əmirtürbə

**Əmirtürbə** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Güllütəpə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 378 nəfərdir.

## Toponimiyası
Kənd Əmir türbəsi adlı türbənin yaxınlığında yerləşdiyi üçün belə adlandırılmışdır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Ətcələr (Masallı)

**Ətcələr** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Birinci Səmədxanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Masallı rayonunun Şərəfə kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Ətcələr kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. 8 fevral 2000-ci il tarixli 809-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Masallı rayonunun Şərəfə kənd inzibati ərazi vahidinin Ətcələr kəndi Birinci Səmədxanlı kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir.

## Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi XIX əsrdə Abdulyan kəndindən çıxmış bir qrup ailənin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Tədqiqatçıların fikrincə, oykonim Azərbaycan ərazisində yaşamış atçılar adlı tayfanın adının təhrif formasıdır. Etnotoponimdir.

## Əhalisi
Əhalisi 920 nəfərdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Çayqıraq

**Çayqıraq** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Bədəlan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhali
Əhalinin sayı 1554 nəfərdir. (2017)

## Din
Kənddə Çayqıraq kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar
Dadva

**Dadva** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Masallı rayonunun Masallı şəhər inzibati ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Dadva kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 mart 2013-cü il tarixli, 590-IVQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Masallı şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Dadva kəndi ləğv edilərək Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrindən çıxarılmış, Dadva kəndinin 401,0 ha təşkil edən ərazisi Masallı şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Masallı şəhərinin inzibati ərazisinə birləşdirilmişdir.

## Toponimikası

## Tarixi

### Tarixi abidələri

## Coğrafiyası və iqlimi

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Mədəniyyəti

## Təhsil

## Din

## Səhiyyə

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Əzizabad (Masallı)

**Əzizabad** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Qodman kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 398 nəfərdir.

## Toponimiyası
Kənd Lənkəran ovalığındadır. Oykonim Əziz (şəxs adı) və abad (kənd) komponentlərindən düzəlib, "Əzizə məxsus kənd" mənasındadır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Güllütəpə

**Güllütəpə** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Güllütəpə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 2246 nəfərdir.

## Toponimiyası
XIX əsrin 70-ci illərində rayonun Xallıcalı kəndindən və Cənubi Azərbaycandan gəlmiş ailələrin Güllütəpə adlı yüksəklikdə məskunlaşması
nəticəsində yaranmışdır. Toponim "güllü, çiçəkli təpə" mənasındadır.

## Coğrafiyası və infrastrukturu
Burovar silsiləsinin ətəyində yerləşir. Güllütəpə kəndində XIX əsrə aid Əmir türbəsi var.

## Həmçinin bax

## Mədəniyyəti

## İstinadlar
Hacıtəpə

**Hacıtəpə** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Xırmandalı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 1323 nəfərdir.

## Toponimiyası
Tədqiqatçılara görə, oykonim təhrifə uğramış Haçatəpə oronimindən olub, ərazidəki haça (qoşa zirvəli) toponin adından yaranmışdır.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Hişkədərə (Masallı)

**Hişkədərə** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Hişkədərə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 2744 nəfərdir.

## Toponimiyası
Yaşayış məntəqəsinin adındakı hişqə talış dilindəki "quru", "susuz" və Azərbaycan dilində dərə komponentlərindən ibarət olub, mənası Qurudərə kəndidir.

## İnfrastrukturu
Kənddə XIV əsrə aid Nəzirə Xanım türbəsi, iyirmi minə yaxın eksponatı olan Tarix–Diyarşünaslıq muzeyi, tunc dövrünə aid Qazaxantəpə, Qosatəpə, Allahqulutəpə və Mirzətəpə kurqanları vardır. Hişkədərə və eləcə də Masallı tarixinin güzgüsü 1952-ci ildən kəndimizdə fəaliyyət göstərən Tarix–Diyarsünaslıq muzeyidir. Muzeyin palentologiya, etnoqrafiya, numizmatika və arxeologiya şöbələrində 19 mindən çox qiymətli eksponat toplanmışdır. Bütün bunlar Tarix–Diyarşünaslıq muzeyində mühafizə olunur. Muzeyin yaradıcısı mərhum əməkdar müəllim Rəhim Tağıyev olmuşdur.

## Şəkilləri

Elşad Ağayev adına Hişkədərə kənd orta məktəbi - 2.jpg|Elşad Ağayev adına Hişkədərə kənd orta məktəbi
Rəhim Tağıyev adına Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi.jpg|Rəhim Tağıyev adına Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
Hişkədərə Xeyirxah Tədbirlər Evi.jpg|Xeyirxah Tədbirlər Evi


## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Masallı Rayonu Hişkədərə Kənd Məscidi Dini İcmasının "facebook" səhifəsi.
Dəmbəlov

**Dəmbəlov** — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Qəriblər kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Əhalisi
Əhalisi 82 nəfərdir.

## Toponimiyası
Yerli əhali oykonimi Dəmbolovu kimi tələffüz edir. Yaşayış məntəqəsi XIX əsrin əvvəllərində Cənubi Azərbaycandan gəlmiş kalışların (talışların qolu) Dəmbəlovu adlı yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Oykonim talış dilindəki dəmbo (xoş iy), lev (kənar) və ov (su) sözlərindən ibarət olub, "xoş iyli su kənarı" kimi izah olunur. Kəndin adı, sözsüz ki, ərazidəki istiliyi 50 dərəcə olan bulaqla bağlıdır. Oykonimi "yerdən qaynayıb çıxan su kənarı" kimi də izah etmək olar.

## Həmçinin bax

## İstinadlar