open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bəd xəbər gətirən qəribə insanlar-2 (film, 2005)

## Məzmun
Şücaətli jurnalistlərdən bəhs edən filmin ikinci hissəsində Çingiz Mustafayev başda olmaqla ekstremal vəziyyətə düşən qorxmaz reportyorlardan danışılır. Filmdə belə vəziyyətdən çıxan jurnalistlər keçirdikləri hiss və həyəcanlarını bölüşürlər.

## Film haqqında
Film Çingiz Mustafayevin xatirəsinə həsr olunmuşdur.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**İdeya:** Seyfulla Mustafayev
:**Müəllif:** Zəminə Əliyeva
:**Rejissor:** Elvin Mirzəyev
:**Operatorlar:** Zeynal Zeynalov, Sehrac Azadoğlu, Emil Babaxanov, Ramin Yaqubov, Ruslan Məmmədov, Müşfiq Hacıyev
:**Redaktor:** Mir Şahin
:**Kompüter dizaynı və montaj:** Murad Zeynalov
:**Arxiv:** Gülnaz Əliyeva, Marina Karpova, Çinarə Vəliyeva, Nailə Əliyeva

### Filmdə iştirak edənlər
:Zəminə Əliyeva (müəllif)
:Vahid Mustafayev ("ANS" şirkətlər qrupunun prezidenti)
:Mirşahin Ağayev ("ANS" şirkətlər qrupunun yaradıcılıq üzrə vitse-prezidenti)
:Sevda Həsənova ("HESABAT" jurnalının xüsusi icmalçısı)
:Ceyhun Əsgərov (müxbir)
:İlqar Mikayıloğlu ("ANS" TV-nin baş aparıcı redaktoru)
:Asif Bağırov ("ANS" TV-nin baş aparıcı redaktoru)
:Azər Qarayev ("ANS" TV-nin baş operatoru)
:Abdulla Şıxlinski (psixoloq)

### Arxiv kadrlarda iştirak edənlər
:Çingiz Mustafayev
:Vahid Mustafayev
:Mirşahin Ağayev
:Salatın Əsgərova (şəkil)
:Alı Mustafayev (şəkil)
:Fəxrəddin Şahbazov (şəkil)
:Sevda Həsənova

## Çəkilişə köməklik edən qurum
* Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə

## Həmçinin bax
* Bəd xəbərlər gətirən qəribə adamlar
Sevda Həsənova

**Sevda Həsənova** (**Böyük Seva;** ) — ANS-ÇM Yayım və Media Şirkətinin Baş direktoru.

## Həyatı
Sevda Həsənova 8 avqust 1967-ci ildə Mingəçevir şəhərində anadan olub.

1988-ci ildə Şuşa Mədəni-Maarif Texnikumunu, 1993-cü ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu, daha sonra Bakı Dövlət Universitetinin beynəlxalq hüquq fakültəsini bitirib.

1994–2006-cı illərdə ANS-ÇM Radiosu və ANS TV-də müxtəlif vəzifələrdə çalışıb.

2006-cı ildə ANS-Press Nəşriyyat Evinin "Hesabat" jurnalında xüsusi icmalçısı, 2007-ci ildə www.anspress.com internet portalında Azərbaycan bölməsinin redaktoru olub.

2007–2009-cu illərdə ANS-Press Nəşriyyat Evinin prezidenti olub.

2008-ci ilin sentyabr ayından 2009-cu ilin iyun ayınadək ANS Müstəqil Yayım və Media Şirkətində (ANS-TV) "Daha Doğrusu" verilişinin aparıcısı işləyibdir.

2009-cu ilin oktyabr ayından ANS-ÇM Yayım və Media Şirkətinin Baş Direktoru olub.

2010-cu ildə 31 saylı Suraxanı 2-ci seçki dairəsindən deputatlığa namizəd olub.

2011-ci ilin yanvarından ANS Müstəqil Yayım və Media Şirkətinin (ANS TV) Baş direktoru olub.

2012-ci ilin noyabrından ANS TV-nin Proqram Departamentinin rəhbəri olub.

2014-cü ildən ANS TV-nin İnformasiya Texnologiyaları Departamentinin rəisi olub.

2015-ci ildən ANS TV-nin Baş direktorunun I müavini təyin edilib.

Daha sonra faəliyyətini istipress.com saytında davam etdirib.

2026-cı ildə beyin şişinin cərrahi yolla götürülməsi əməliyyatı keçirib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://ansgroup.ws/az/madia/index.php?id=42 
* http://deyerler.org/68303-boyuk-seva-eli-kerimliye-reqib-oldu.html 
* http://www.fotocavab.com/adam-az/az.php?subaction=showfull&id=1265628905&archive=&start_from=&ucat=13,59,74&
İlqar Mikayıloğlu

**İlqar Mikayıl oğlu Əliyev** () — televiziya aparıcısı.

## Həyatı
İlqar Mikayıloğlu 1970-ci ildə Bakıda anadan olub. Bakı şəhəri 13 saylı orta məktəbi bitirib. Sovet ordusu sıralarında xüsusi təyinatlı briqadada xidmət edib. İxtisasca inşaat mühəndisidir. Dağlıq Qarabağdakı hərbi əməliyyatlarda iştirak edib, yaralanıb, kontuziya alıb. Hazırda Azad Azərbaycan tele kompaniyasında işləyir. Qarabağda, Çeçenistanda, Əfqanıstanda və Gürcüstanda hərbi əməliyyatları lentə alıb. ANS telekompaniyasında adi əməkdaşdan şef redaktor vəzifəsinə qədər yüksəlib. Televiziya sahəsində bir çox diplom və prizlərlə mükafatlandırılıb.

Odlu silahın bütün növləri ilə davranmağı bacarır. İdmanın boks və kikboks növləri ilə məşğul olub.

Eyni zamanda futbol həvəskarıdır. ANS TV-də yayımlanan Çempionlar Liqasının bir çox oyunlarını şərh etmişdir.

## Ailəsi
Gülər Əhmədovanın qardaşıdır.

Evlidir. 2 övladı var. Həyat yoldaşı hüquqşünas Zülfiyə Bayramovadır. Ailənin həmçinin övladlığa götürdüyü Əmrah adında oğlu da var. Əmrah 44 günlük müharibədə şəhid olub.

## Filmoqrafiya
# Bəd xəbər gətirən qəribə insanlar-2 (film, 2005)
# İç Xəbər
# Zirvə — 2001

## İstinadlar
Fəxrəddin Şahbazov

**Fəxrəddin İbrahim oğlu Şahbazov** () — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Qarakənd faciəsi şəhidi.

## Həyatı
Fəxrəddin Şahbazov 22 yanvar 1950-ci ildə Bakı şəhərində doğulmuşdur. 1957–1967-ci illərdə Bakı şəhərindəki 20 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır. 1969-cu ildə hərbi xidmətə çağırılmış və 1971-ci ildə ordudan tərxis edilmişdir. Fəxrəddin 1972-ci ildən Azərbaycan Teleradio Şirkətində işə başlamış və 20 il burada fasiləsiz olaraq operator peşəsində çalışmışdır. Əslən Lerik rayonunun Kəlvəz kəndindəndir.

## Döyüşlərdə iştirakı
1988-ci ildən başlayaraq ermənilərin azərbaycanlıları Dağlıq Qarabağ və eləcə də, Qərbi Azərbaycan torpqlarından zorla, silah gücü ilə çıxartması Fəxrəddin Şahbazovu da narahat edirdi. Fəxrəddin könüllü olaraq cəbhəyə gedər qaynar döyüş meydanlarından reportajlar hazırlayar və xalqa eləcə də xarici ölkələrə çatdırardı. Dəfələrlə təhlükə ilə üzləşməsinə baxmayaraq cəbhəyə getməkdə davam edirdi. 1991-ci ildə ermənilər Xocavənd rayonunda ağılasığmaz vəhşiliklər törətmişdilər. Dinc sakinlər qətlə yetirilmiş, kəndlər yandırılmışdı. 20 noyabr 1991-ci il dövlət nümayəndələri və başqa bir neçə adam hadisəni araşdırmaq üçün Mİ-8 vertolyotu ilə Xocavənd rayonuna yola düşdülər.

Xocavəndin Qarakənd kəndi yaxınlığında ermənilər vertolyotu iri çaplı pulemyotlardan atəşə ututdular. Vertolyot yerə düşərək parçalandı və bütün heyət həlak oldu. Şəhidlərin arasında Şahbazov Fəxrəddin də var idi. Ermənilər onların cəsədlərini təhqir etməkdən belə çəkinmədilər.

## Ailəsi
Ailəli idi, iki qız övladı qalıb.

## Xatirəsi
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 4 dekabr 1992-ci il tarixli 344 saylı fərmanı ilə Şahbazov Fəxrəddin İbrahim oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.

Bakı şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.

Bakı şəhərinin Məhəmməd Əmin Rəsulzadə qəsəbəsindəki küçələrdən biri Fəxrəddin Şahbazovun adını daşıyır.

İmişli şəhərindəki küçələrdən biri Fəxrəddin Şahbazovun adını daşıyır.

Lerik rayonu Kəlvəz kənd tam orta məktəbi onun adını daşıyır.

## Ədəbiyyat
* Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 265.

## İstinadlar
Neft (film, 2003)

## Məzmun

## Festivallar və mükafatlar
:1) 2003-cü ildə Venesiya Kinsofestivalı
:*Ən yaxşı qısametrajlı filmə görə film "Gümüş Şir" Mükafatını almışdır.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Rejissor:** Murad İbrahimbəyov
:**Səs departamenti:** Anatoli Belozerov, Aleksandr Kopeykin, Denis Skorina
:**Bəstəkar:** Alim Qasımov
:**Montaj edən:** İvan Şişkov
:**Xüsusi effektlər:** Arkadi Dubinin

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Çıxış (film, 2006)

## Məzmun
Film öz əsərlərini cəmiyyətə çıxarmaq istəyən bəstəkardan bəhs edir.

## Festivallar və mükafatlar
:1) 2006-cı ildə Bakıda
:*Film Ən yaxşı tammetrajlı sənədli film nominasiyasında "Qızıl Çıraq" milli kino mükafatına layiq görülmüşdür.
:2) 2007-ci ildə Sankt-Peterburqda keçirilən "Yaşamaq Gözəldir" adlı beynəlxalq film festivalı
:*Film iki nominasiyada xüsusi mükafata layiq görülmüşdür.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyən
:**Rejissor:** Nəsimi Məmmədoğlu

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
FlashGet

**FlashGet** (ikinci adı **JetCar** 0.76 versiyadan başlayaraq FlashGet) — internetdən sənədləri yükləmək üçün proqram Microsoft Windows əməliyyat sistemi altinda. Dəstəklənən protokollar: http, ftp, mms, rtsp, bt(BitTorrent) (1.80 versiyadan başlayaraq), ed2k(eMule) (1.84 versiyadan başlayaraq)

## Xüsusiyyətləri
* proqram bu: Internet Explorer, Opera (Internet suite), Netscape, Mozilla, Mozilla Firefox, SeaMonkey, Avant Browser, Maxthon veb brauzerlərə (veb səyyahlara) birləşirilib
* bir neçə sənədi(max. 8) parallel yüklüyə bilir, ondan çox sənədi ardıcıl yükləyir
* bir sənədi bir neçə axınla(max. 10)/mənbədən yüklüyə bilir
* veb şəbəkəyə(Web crawler) goşulub

## Məlum olan problemlər
* tək Microsoft Windows əməliyyat sistemi üçün mövcuddur
* Softportal.com saytindan yüklüyəndə problemlərlə üzləşə bilər

## Oxşar proqramlar
Windows:
* http, http, ftp, mms, rtsp: Download Master, Reget Deluxe, Net Transport, LeechGet.
* bt(BitTorrent): uTorrent, Azureus (butun əməliyyat sistemlərilə işləyir), BitComet, Shareaza, Opera v.s.
* ed2k(eMule): eMule, eDonkey, (aMule, xMule (butun əməliyyat sistemlərilə işləyir)) v.s. Linux:
* http, http, ftp, mms: Wget, Downloader for X, KGet
* bt(BitTorrent): rTorrent, KTorrent, Azureus (butun əməliyyat sistemlərilə işləyir), Deluge, Opera v.s.
* ed2k(eMule): aMule, xMule (butun əməliyyat sistemlərilə işləyir)

## Xarici keçidlər
FlashGet offisial saytı (English)

## Həmçinin bax
* Veb səyyah
* 
*
Əvəz Qurbanlı

**Qurbanlı Əvəz Qubadxan oğlu (Əvəz Qurbanlı)** — şair, yazıçı və jurnalist

## Həyatı
Şair, yazıçı və jurnalist Əvəz Qurbanlı 1976-cı il avqust ayının 9-da Saatlı rayonunun Azadkənd kəndində dünyaya göz açıb. 1997–1999-cu illərdə Azərbaycan Respublikasının sərhəd qoşunlarının N saylı hərbi hissəsində həqiqi hərbi xidmətdə olub.

İxtisasca iddiaçı hüquqşünasdır.

2000-ci ildən indiyə kimi Respublikanın bir çox mətbu orqanlarında jurnalist kimi fəaliyyət göstərir.

Uzun müddətdir ki, bədii yaradıcılıqla məşğuldur. Şeir və nəsr, elmi və publisistik məqalələrin müəllifidir.

Sözlərinə mahnılar bəstələnib.

2006-cı ildə "Təzə zarafat " adlı satirik və lirik şeirlər kitabı çapdan çıxıb. "Vahid", "Məcməüş-şüəra" ədəbi məclislərinin, o cümlədən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

Bir çox yerli və beynəlxalq mükafatlara, o cümlədən 2008-ci ildə gənc yazarlar üçün Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatına layiq görülüb.

2009-cu ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyində keçirilmiş müsabiqə zamanı "İlin gənc şairi" seçilib.

"Zastava, silaha!" adlı tammetrajlı bədii film ssenarisi, 2010-cu ilin avqust ayında Dövlət Sərhəd Xidməti tərəfindən təşkil edilən müsabiqənin qalibi olub.

2012-ci ildə "Canlı dirəklər" adlı hərbi vətənpərvərlik romanı çapdan çıxıb.

2014-cü ildə müəllifin sayca üçüncü kitabı — "Məzardan səngərə" şeirlər toplusu işıq üzü görüb.

Müntəzəm olaraq dövri mətbuatda çap olunur.

Ə. Qurbanlı, eyni zamanda ictimai fəaliyyəti ilə də tanınıb. 2005 və 2010-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə keçirilmiş seçkilərdə deputatlığa namizədliyi irəli sürülüb.

2015-ci ilin iyul ayında Azərbaycan Prezidentinin Sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib.

## Əsərləri
* Təzə zarafat (satirik və lirik şeirlər). Bakı: 2006,
* Canlı dirəklər (hərbi-vətənpərvərlik mövzusunda roman). Bakı: 2012
* Məzardan səngərə (şeirlər toplusu). Bakı: 2014

## Həmçinin bax
* Şəxsi saytı
* [Əvəz qurbanlı İlin gənc Şairi adına layiq görüldü Video] 
* Əvəz qurbanlı ilin gənc şairi seçildi — YAZI 
* Əvəz qurbanlının seçilmiş şeirləri
Emin Mahmudov

* Emin Mahmudov — Azərbaycan bəstəkarı.
* Emin Mahmudov (futbolçu) — Azərbaycan Milli Yığma komandasının və Neftçi Bakının Kapitanı
* Emin Mahmudov (yazıçı) — Azərbaycan yazıçısı.

## Həmçinin bax
* Emin
* Mahmudov
Viktor Kolpakov

**Viktor Kolpakov** () — Aktyor.

## Həyatı

## Filmoqrafiya
# İstintaq davam edir (film, 1966)
# Poçt qutusu (film, 1967)

## İstinadlar
Əbdülvahab Salamzadə

**Əbdülvahab Salamzadə** () — azərbaycanlı memar, professor (1967), Əməkdar inşaatçı (1960), Əməkdar elm xadimi (1982), Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1983).

## Həyatı
Əbdülvahab Salamzadə 16 fevral 1916-cı ildə Şamaxıda anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyətini 1944–1983-cü illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Memarlıq və İncəsənət İnstitutunda davam etdirmişdir. Belə ki, o, 1951-ci ildən Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun Memarlıq tarixi və nəzəriyyəsi şöbəsinin müdiri, 1957-ci ildən isə direktor müavini olmuşdur.

Ədbülvahab Salamzadə Azərbaycan milli memarlıq tarixini öyrənən ilk alimlərdəndir, Naxçıvan, Şirvan memarlıq məktəblərin öyrənilməsində onun müstəsna xidmətləri olmuşdur, Təbriz və Arran memarlıq məktəblərinin elmi cəhətdən müəyyənləşdirilməsi, onların kəşfi isə bilavasitə akademik Əbdülvahab Salamzadənin xidmətidir.

Əbdülvahab Salamzadənin fəaliyyəti təkcə elmi-nəzəri yaradıcılıqla məhdudlaşmırdı. Alim bütün ömrü boyu Azərbaycanın bölgələrini gəzmiş, tarixi abidələrin vəziyyəti ilə tanış olmuş, onların ölçülərinin çıxarılmasında, bərpa eskizlərinin çəkilməsində iştirak etmişdir. O, 1962-ci ildən Azərbaycanın Tarix və Mədəniyyət Abidələrini Mühafizə Cəmiyyətinin sədr müavini idi. Tarixi abidələrin bərpa işlərində yaxından iştirak edirdi.

Əbdülvahab Salamzadə "Abidələr danışır" (Bakı, 1952), "Azərbaycan memarlıq abidələri" (Bakı, 1958), "Əcəmi Naxçıvani" (Bakı, 1976), "Arazboyu abidələr" (K. Məmmədzadə ilə birgə; Bakı, 1979) və elmə xidmət edəcək bir çox başqalarının müəllifidir. Həmçinin alimin M. Hüseynov və L. Bretanitski ilə birgə hazırladığı "Azərbaycan memarlıq tarixi" adlı fundamental əsəri isə (rus dilində; Moskva, 1963) Azərbaycan milli memarlıq tarixində müstəsna əhəmiyyətə malikdir.

Əbdülvahab Salamzadə eyni zamanda Azərbaycan şəhərsalma tarixinin ilk tədqiqatçısı olmuş, Şuşa, Şəki kimi qədim şəhərlərin şəhərsalma mədəniyyətini tədqiq etmişdir. O, həmçinin Molla Pənah Vaqifin 1982-ci ildə Şuşada açılmış türbəsinin müəllifidir. 1976-cı ildən ASE elmi redaksiya şurasının üzvü kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Əbdülvahab Salamzadə 1965-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək sənətşünaslıq doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. 1967-ci ildə professor elmi adını alan Salamzadə 1968-ci ildə Azərbaycan SSR EA-nın müxbir üzvü, 1983-cü ildə həqiqi üzvü seçilmişdir.

Akademik Əbdülvahab Salamzadə 19 avqust 1983-cü ildə vəfat etmişdir.

## Mükafatları
* Əməkdar inşaatçı (1960)
* Əməkdar elm xadimi (1982)
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni

## Filmoqrafiya
* Abidələr danışır (film, 1964) (qısametrajlı sənədli film)
* Çay daşının göz yaşı... (film, 1971)
* Əcəmi Naxçıvani (film, 1976)
* İçəri Şəhər (film, 1964)

## İstinadlar
Manas dastanı

**Manas** — qırğız dastanı.

## Ümumi məlumat

Həcm etibarilə "Manas" dünya folklorunun ən böyük əsəridir. Türk dünyasının şah əsərlərindən olan bu dastan bütün türk xalqları tərəfindən sevə-sevə oxunulur.

Qırğızların “Manas” dastanı dünya xalqlarının şifahi ədəbiyyatının möhtəşəm zirvələrindən biridir. Vətənin azadlığını, müstəqilliyini hər şeydən uca tutan, müqəddəs ata yurdunu yadellilərin işğalından qorumaq üçün xalqı mübarizəyə çağıran, türk xalqlarının həyat və məişətini, adət-ənənələrini, torpaq sevgisini özündə yaşadan “Manas” dastanı əsrdən-əsrə, nəsildən-nəslə keçərək bu günümüzə gəlib çatmışdır.

"Manas"ın kökləri qədim əsrlərə gedib çıxır. Bununla belə 1995-ci ildə dastanın YUNESKO-nun qərarı ilə 1000 illiyinin qeyd olunması səbəbindən onu X əsrə aid edirlər. "Manas" Qırğızıstanda bu gün də genişlənməkdədir. Çağdaş manasçılar ona yeni-yeni motivlər və çalarlar əlavə edirlər. Eposun manasçılar tərəfindən söylənilmiş 18-dən çox variantı qeydə alınmışdır. Yaranma tarixi hələlik dəqiqləşdirilməmişdir.

## İstinadlar
İğdırspor

**İğdırspor** () — Türkiyənin İğdır şəhərində köhnə futbol klubu. Rəngləri yaşıl-ağdır.

## Tarixi

İğdırda 1952-ci ildə yaranmışdır.

## Liqa mübarizələri
* **[[Türkiyə 2-ci Liqası|2-ci Liqa]]**: 21
2001-2004
* **[[Türkiyə 3-cü Liqası|3-cü Liqa]]**: 26
1984-1987, 1990-1991, 1997-1998, 1999-2001, 2004-2007
* **[[Türkiyədə həvəskar futbol liqalarının siyahısı|Həvəskar Liqası]]**: 49
1952-1984, 1987-1990, 1991-1997, 1998-1999, 2007-2014

## Dış bağlantılar

* TFF.org profili
Oktav Mirbo

**Oktav Mirbo** (; d. 16 fevral 1848 - ö. 16 fevral 1917) — fransız yazıçı-dramaturqu.

## Əsərləri

* *Le Calvaire* (1886).
* *L'Abbé Jules* (1888).
* *Sébastien Roch* (1890).
* *Dans le ciel* (1892-1893).
* *Les Mauvais bergers* (1897).
* *Le Jardin des supplices* (1899).
* *Le Journal d'une femme de chambre* (1900).
* *Les affaires sont les affaires* (1903).
* *Farces et moralités* (1904).
* *La 628-E8* (1907).
* *Contes cruels* (1990).
* *Combats esthétiques* (1993).
* *Combats littéraires* (2005).

## Xarici keçidlər

*  Société Octave Mirbeau.
*  ''Dictionnaire Octave Mirbeau'' .
Savə

**Savə** — İranın Mərkəzi ostanı, Savə şəhristanının mərkəzi olan şəhər. Şəhər Ərak bölgəsinin şimalında 34-35 en dairəsi və 49-50 uzunluq dairəsi arasında yerləşir. Savə şimaldan Zərəndiyyə şəhristanı, şərqdən Tehran bölgəsi, cənubdan Təfreş şəhristanı və Qum bölgəsi, qərbdənsə Həmədanla sərhəddir.

## Statistik məlumat
Savə şəhərliyi:

  
    Şəhərlik
    *<strong>Bölüm </strong>*

    sayı


    *<strong>Şəhər</strong>*

     sayı


    *<strong>Kəndlik</strong>*

    sayı


    *<strong>Kənd</strong>*

    sayı


    Əhali
    Sahə
  
  
    Savə
    2
    3
    7
    266
    180926
    10279
  


Bölümlərin ətraflı məlumatı:


  
    Sıra


    *Bölüm*

    adı


    *Bölüm*

      

mərkəzi

      
    *<strong>Sahə</strong>*
    

Əhali

    
    Kənd sayı 


    Şəhər sayı 


  
  
    1


    Mərkəzi


    Savə


    2830
    145167


    143


    1


  
  
    2


    Nobəran


    Nobəran


    1918
    23521


    87


    2


  


Kəndliklərin ətraflı məlumatı:


  
    Sıra
    *<strong>Kəndlik</strong> *       adı


    *<strong>Kəndlik</strong>*

       mərkəzi


    *<strong>Kənd</strong>*

      sayı


    Əhali
    Sahə
    Bölüm
  
  
    1
    Qara çay 
    Qara çay 
    35
    10448
    301
    Mərkəzi
  
  
    2
    Təraznahid 
    Təraznahid
    31
    9072
    998
    Mərkəzi
  
  
    3
    Nurəli bəy 
    Yel abad 
    43
    12269
    829
    Mərkəzi
  
  
    4
    Şahsevənkəndi
    Qəytaniyyə
    34
    2679
    764
    Mərkəzi
  
  
    5
    Ağ kəhriz 
    Peyman
    25
    6245
    590
    Nobəran
  
  
    6
    Bayat
    Nobəran
    36
    6783
    662
    Nobəran
  
  
    7
    Kuhpaye
    Yatan
    26
    4604
    664
    Nobəran
  


Şəhərlərin Ətraflı məlumatı:


  
    Sıra
    Şəhər adı 
    Əhali
    Şəhərlik mərkəzinədək məsafə(km) 
  
  
    1
    Savə
    127924
    -
  
  
    2
    Nobəran
    1535
    69
  
  
    3
    Qərq abad 
    4178
    56
  


## Coğrafiya
Savə şərqdə isti iqlimə yaxınlığı için isti havası var, qərb kəsimində isə dağlıq və soyuqdur.Şəhərliyin yayda orta temperaturu 29.6&nbsp;°C-dir və ən yüksək temperaturu 48.5&nbsp;°C olaraq Əhməd abad’da səbt olunub. Bütövlükdəysə orta temperaturu 18.2&nbsp;°C ölçülüb.Şəhərliyin çox sahəsin düzənliklər təşkil edir. Bu düzənliklər Savə şəhərinin cənubundan başlayır və Qərq abad və Savən’i qapsayan Savə böyük düzənliyinədək və 1000 m yüksəkliyə qədər çəkilir.Mərkəzi və Lain düzənlikləri isə çox məhsulludur. Hündürlüklər şəhərliyin qərbinə yığışmış və şimal-qərbdə ən yüksəkliyinə çataraq zirvə yüksəkliyi 2930m olur.

## Etnik tərkibi
Əhalinin mütləq əksəriyyəti Azərbaycan türkləri olub əsasən Xələc, Bayat, Əfşar, Bəydilli, Şahsevən, Muğanlı, Qacar və başqa türk tayfalarının soyundan gəlmədilər  .

## Qaynaq
Zlanqo

## Zlango dili haqqında ümumi məlumat

Zlango dili 2003-cü ildə Zlango Ltd. şirkəti tərəfindən hazırlanıb. "Zlango" ingiliscə "slang" sözünün fərqli tələffüzündən yaranıb.

## Dilin xüsusiyyətləri

1. Zlango dilində hərflərin əvəzinə kiçik simvollardan istifadə olunur.
2. İstifadə olunan simvolların ümumi sayı 200-dür. 
3. Zlango dilinin sintaksisi çox sadə və asan başadüşüləndir.
4. Piktogram olaraq telekommunikasiyada və elektron məktub yazışmasında istifadə üçün hazırlanıb.
5. Zlangoda istənilən ifadəni simvollarla təsvir etmək mümkündür.

## Ölkələr

Zlango daha çox İsrail və Polşada, eləcə də son dövrlər Almaniyada işlənilir. Bunula bərabər bu dildən bəzi Qəraib dənizi sahillərində yerləşən ölkələrdə də istifadə olunur. Azərbaycanda bu dildən hələ ki, çox az-az istifadə edilir.

## Misal

Atamın pulunu xərcləyirəm.

## Xarici Keçidler
* Zlango
* Zlango Blog
Maksim Qorki adına kinostudiya

**[[Maksim Qorki]]** **adına kinostudiya** — Rusiyada ən böyük kinostudiyalardan biri. 1915-ci ildə yaradılmışdır. 1948-ci ildən Maksim Qorkinin adını daşıyır.

## Filmoqrafiya
# Gənc qvardiya (film, 1948)
# Bir məhəllədən iki nəfər (film, 1957)
# Şəfəqlər burada sakitdir (film, 1972)
# Baharın on yeddi anı (film, 1973)
# Qaraqulaq ağ Bim (film, 1977)
# Boşboğaz (film, 1978)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi vebsayt
Sultan Vələd

**Sultan Vələd** () — sufi, şair.

## Həyatı
Sultan Vələd Əhməd Mevlana Cəlaləddin Məhəmməd Ruminin oğludur. Fars dilində bir divanı, üç məsnəvisi vardır. Sultan Vələdin türkcə yazdığı sətrlər türk şerinin ilk dəyərli örnəklərindəndir.

Anadolu Səlcuqlular dövləti zamanında bugünkü Karaman Larənəd adı ilə tanınırdı. Bir gün Laləndəyə xoş bir xəbər çatdı. Ailəsi ilə birlikdə Xorasının Bəlx şəhərindən yola çıxan və bir çox yerləri dolaşdıqdan sonra Anadoluya yol alan Sultan'ül-Üləma Bəhaəddin Vələd oğlu Mövlanə Cəlaləddinlə birlikdə Laləndə gələcəkdi. Xəbər qısa vaxtda bütün şəhərə yayıldı. Larəndə valisi Əmir Musa şəhərin başbilənləri ilə birlikdə Bəhaəddin Vələdi qarşılamağa çıxdı.

## İstinadlar
Dmanisi

**Dmanisi**, **Başkeçid** — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli diyarında şəhər, Dmanisi bələdiyyəsinin inzibati mərkəzi. 1947-ci ilə qədər adı **Başkeçid** olmuş, həmin ildən isə adı gürcüləşdirilərək Dmanisi adlandırılmışdır. Ölkə paytaxtı Tiflis şəhərindən 102 km uzaqlıqda yerləşir.

## Əhalisi
1 yanvar 2012-ci ilə olan rəsmi təxminə əsasən şəhərdə 3.8 min nəfər əhali yaşayır.

### Milli tərkibi
1 yanvar 1914-cü il tarixinə olan rəsmi məlumata görə, Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasına daxil olan Başkeçid kəndində əsasən etnik tatarlardan (**[[azərbaycanlılar]]dan**) ibarət hər iki cinsdən toplam 529 nəfər əhali yaşayırdı.

17-24 yanvar 2002-ci il Ümumgürcüstan əhali siyahıyaalınmasına əsasən Başkeçid şəhərində 3.427 nəfər əhali yaşayır, onların 82 %-ni **[[gürcülər]]**, 12 %-ni **[[azərbaycanlılar]]**, 3 %-ni **[[ruslar]]**, 2 %-ni **[[ermənilər]]**, 1 %-ni isə **[[urumlar]]** təşkil edir.

## Təhsil
Hazırda şəhərdə üç ictimai orta məktəb fəaliyyət göstərir. Onlardan biri rusdillidir.

## İstinadlar
Katex kilsəsi

**Katex kilsəsi** - Katexçay şəlaləsindən bir neçə kilometr üzü dağlara doğru getdikdə Zaqatala qoruğunun qadağan zonasında (Balakən rayonu ərazisində) yerləşən V əsr alban kilsəsi.

Kilsəyə getmək olduqca çətindir. Bir neçə kilometr mövcud dağ yolu ilə getdikdən sonra çətin dağ cığırlarından (heyvanların açdığı - ora insan nadir hallarda gedə bilər) keçmək, üç dəfə gur dağ çaylarından adlamaq lazımdır.

Dörd sütun üzərində dayanan kilsənin günbəzi qırılaraq onun içinə düşüb. Divarlarının hörgüsü zamanı travertindən istifadə olunub.

## Xarici keçidlər
Qədim türk yurdu Balaken_Katex - Qədim Alban məbədi (video)
Gülxar Həsənova

**Gülxar İbrahim qızı Həsənova** () — Azərbaycan opera müğənnisi (soprano), Azərbaycan SSR xalq artisti (1982).

## Həyatı
Gülxar Həsənova 10 dekabr 1918-ci ildə hazırkı Gəncə quberniyasının Bayramlı kəndində (hazırkı Şəmkir rayonu) anadan olmuşdur.

Bakı Teatr Texnikumunda oxumuş (1935–1937), Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirmişdir (1959).

G.Həsənova səhnə fəaliyyətinə Azərbaycan Gənc Tamaşaçılar Teatrında başlamışdır (1936–1942). O, Üzeyir Hacıbəyovun məsləhəti və köməkliyi ilə 1942-ci ildə Azərbaycan Dövlət Opera və Balet teatrına işə qəbul olunmuşdur. Melodik səsə malik istedadlı aktrisanın sonrakı taleyi Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının səhnəsi ilə bağlı olmuşdur. O, burada parlaq, koloritli qadın obrazları yaratmışdır. 1980-ci ildən teatrın məşqçi pedaqoqu olmuşdur.

Onun ifasında Əsli, Xanəndə qız ("Əsli və Kərəm", "Koroğlu", Ü.Hacıbəyov), Şahsənəm ("Aşıq Qərib" Z.Hacıbəyov), Təravət xanım ("Bahadır və Sona", S.Ələsgərov), Anna ("Gəlin qayası", Ş.Axundova) və digər partiyalar böyük professionallığı, özünəməxsusluğu ilə seçilir. Onun yaradıcılığının zirvəsi Müslüm Maqomayevin "Şah İsmayıl" operasında yaratdığı güclü, cəsarətli Ərəbzəngi və Ü.Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun" operasında Leyli, Leylinin anası partiyalarıdır. Səhnə fəaliyyətini bitirən G.Həsənova milli muğam operasında gənc xanəndələrə ifaçılıq sənətinin sirlərini öyrədirdi.

Gülxar Həsənova 30 mart 2005-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

Aktyorlar Ağadadaş Qurbanovun həyat yoldaşı, Hamlet Qurbanovun anasıdır. Aktrisa Gülşən Qurbanovanın ögey anasıdır

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 1 dekabr 1982
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 30 aprel 1955
* "Şöhrət" ordeni — 9 dekabr 1998
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 11 iyun 2002
* "Şərəf nişanı" ordeni — 9 iyun 1959

## Xatirəsi
15 avqust 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Gülxar Həsənovanın 100 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında sərəncam imzalamışdır. 2018-ci ilin dekabrında Şəmkirdə Gülxar Həsənovanın 100 illik yubileyi qeyd edilmişdir.

## Filmoqrafiya
* Böyük ömrün anları (film, 2006)
* Gecə qatarında qətl (film, 1990)
* Xoşbəxtlik qayğıları (film, 1976)
* Məkanın melodiyası (film, 2004)
* Min birinci söz (film, 1997)
* Son tamaşa (film, 1989)
* Yollar görüşəndə... (film, 1979)
* Zirzəmi (film, 1990)

## İstinadlar

## Mənbə
* Görkəmli musiqi xadimləri — Gülxar Həsənova
Azad Əliyev (dirijor)

**Azad Sabir oğlu Əliyev** () — Azərbaycan dirijoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi, professor, Azteleradio Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Niyazi adına Simfonik Orkestrinin bədii rəhbəri və baş dirijoru (2006–2014).

## Həyatı
Azad Əliyev 1951-ci il martın 29-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını 1974-cü ildə fortepiano ixtisası, 1980-ci ildə isə vokal ixtisası üzrə bitirmişdir.

Pedaqoji fəaliyyətə 1960-cı ildən, 6 №-li musiqi məktəbindən başlamışdır. A. Zeynallı adına Orta ixtisas musiqi məktəbində, Sumqayıt orta ixtisas musiqi məktəbində pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur.

1974–1982-ci illər ərzində Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının simli alətlər kafedrasında konsertmeyster vəzifəsində çalışmışdır. 1972–1980-ci illər "Respublika" sarayının baş səs rejissoru olmuşdur. 1980-ci ildə Sumqayıt orta ixtisas musiqi məktəbinin müdir müavini vəzifəsidndə çalışmışdır. Həmini dövrdə Sumqayıtda ilk kamera orkestri yaratmış və bu orketstrlə müxtəlif konsertlərdə çıxış etmişdir.

1992-ci ildən Ş. Məmmədova adına Opera studiyasının direktoru və BMA-nın "Opera hazırlığı" kafedrasının müəllimi vəzifəsində çalışırdı. Pedaqoji fəaliyyətilə yanaşı ifaçı kimi də fəaliyyət gəstərir. Eyni zamanda BMA-nin Solo oxuma və opera hazırlığı kafedrasının dosenti idi.

1981–1985-ci illərdə xalq artisti, skripka ifaçısı S. Qəniyevlə birgə pianoçu kimi SSRİ-nin bütün ölkələrində konsertlərdə çıxış etmişdir. 1992-ci ildən Opera Studiyasında dirijor kimi bir çox opera tamaşalarını – "Aida", "Traviata", "Gizli nikah", "Sevil", "Arşın mal alan" və s. hazırlamışdır.

2002-ci ildən Ü. Hacıbəyov adına Dövlət Simfonik Orkestrində ikinci dirijor kimi maraqlı konsert proqramları ilə çıxış etmişdir. 1994-cü ildən həyatının sonuna qədər Ş. Məmmədova adına Opera studiyasının bədii rəhbəri idi. 1999-cu ildən Bülbül adına orta ixtisas musiqi məktəbində "Kamera ansamblı" və "Müşayiət" sinfinin müəllimi idi.

2001-ci ildən Niyazi adına Radio və Televizyanın Simfonik orkestrinin və Ü. Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Simfonik orkestrinin ikinci dirijoru vəzifəsində çalışırdı. "Opera hazırlığı" sinfində 20-dən artıq məzun yetişdirmişdir. Onlardan əksəriyyəti Opera və Balet Teatrının solisti, bəziləri də Azərbaycanın xalq artistləridir.

2006-cı ildən həyatının sonuna qədər Azteleradio Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Niyazi adına Simfonik Orkestrinin bədii rəhbəri və baş dirijoru idi.

2012-ci ildə professor və əməkdar incəsənət xadimi adına layiq görülmüşdü.

30 mart 2014-cü ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya
# Küçələrə su səpmişəm (film, 2004)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Overture (Ruslan & Lyudmila — Mikhail Glinka)
Nigar Rəfibəyli

**Nigar Xudadat qızı Rəfibəyli** () — azərbaycanlı şair, tərcüməçi, 1934-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan SSR xalq şairəsi (1981), Azərbaycan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi (1967).

## Həyatı

Nigar Rəfibəyli 1913-cü il iyunun 23-də Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. Bakı Pedaqoji Texnikumunu bitirmişdir (1930). Moskvada Pedaqoji İnstitutda təhsilini davam etdirmişdir (1932–1936). Bakı kinostudiyasında ssenari şöbəsində, eyni zamanda fəhlə-gənclər məktəbində (1930–1932), "Azərnəşr"də bədii-ədəbiyyat şöbəsində tərcüməçi və redaktor (1931), "Uşaqgəncnəşr"də bədii ədəbiyyat şöbəsində redaktor (1937–1939) vəzifələrində işləmişdir. Xidmətlərinə görə "Şərəf" nişanı, orden və medallarla təltif olunmuşdur.

"Çadra" adlı ilk şeri 1928-ci ildə "Dan ulduzu" jurnalında dərc edilmişdir. 1934-cü ildə nəşr olunmuş ilk "Şerlər" kitabı Azərbaycan qadınlarının yeni həyat quruculuğunda iştirakından bəhs edir. "Dolores İbarruri" (1936) şeri ispan xalqının faşizmə qarşı qəhrəmanlıq mübarizəsinə həsr olunmuşdur. "Cəmilə" şeri Əlcəzair xalqının milli azadlıq mübarizəsinə həsr olunmuş qüvvətli lirik əsərlərdəndir.

Məhsəti Gəncəvinin rübailərini, Evripidin "İfigeniya", Fridrix Şillerin "Məkr və məhəbbət", Anton Çexovun "Vanya dayı", "Albalı bağı" dramalarını, E. L. Voyniçin "Ovod", O. Qonçarın "Bayraqdarlar" romanlarını, Əlişir Nəvai, Aleksandr Puşkin, Mixail Lermontov, Taras Şevçenko, Ş. Petöfi, A. Mitskeviç, A. Sereteli və başqalarının əsərlərini tərcümə etmişdir. Əsərləri xarici dillərə tərcümə olunmuşdur.

1981-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir. Məzarı II Fəxri Xiyabandadır.

## Mükafatları
* "Şərəf nişanı" ordeni — 9 iyun 1959
* "Azərbaycan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adı — 21 oktyabr 1967
* Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri fərmanı — 28 iyun 1973
* "Azərbaycan SSR xalq şairəsi" fəxri adı — 19 iyun 1981

## Kitabları
**Təbiət mənzərələri, mənəvi zənginlik, vətənpərvərlik, sülh, demokratiya, azadlıq ideyaları tərənnüm olunan kitabları**
* Şerlər (1934)
* Dənizin səsi gəlir (1964)
* İşıqlı dünyam (1969)
* Günəşdən gənclik istədim (1974)
* Həzin bir axşamda düşsən yadıma (1982)
* Şanlı nəsillərin yadigarısan (1982)

**Müharibə movzusuna və müharibə əleyhinə həsr olunan kitabları**
* Zəfər nəğməsi (1943)
* Şerlər (1949)
* Anaların səsi (1951)
* Yol xatirələri, Avropa ətrafında səyahət gündəliyindən (1957)

**Uşaqlar üçün yazdığı kitablar**
* Balaca qəhrəman (1942)
* Günəşin cavabı (1966)
* Məstanın balaları (1968)
* Bizə bahar yaraşır (1978)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

### Şeirlərinə yazılmış mahnılar
* Şövkət Ələkbərova — Güllər — musiqi: Emin Sabitoğlu
* Akif İslamzadə — Ala gözlüm — musiqi: Emin Sabitoğlu
* Zeynəb Xanlarova — Dağları duman alanda — musiqi: Emin Sabitoğlu
* Xədicə Abbasova — Aman ayrılıq — musiqi: Emin Sabitoğlu

### Digər
* N. Rəfibəylinin və R. Rzanın şeirləri və şeirlərinə mahnılar diski
* Rəsulun Nigarı 
* Rəsul Rza və Nigar Rəfibəylinin uşaq şeirlərinin yeni nəşri təqdim olunub
İmair Hava Yolları

**Imair Airlines** (*İmeyr Hava Yolları*) — Azərbaycanda fəaliyyət göstərmiş (1994—2009) özəl aviaşirkət. Hava nəqliyyatlar üzrə beynəlxalq ittifaqının (IATA) üzvü idi. Qərargahı Bakı şəhərində yerləşirdi.

Imair Airlines Avropa və MDB ölkələrinə sərnişin daşınmaları təmin edirdi.

## Donanma

## Xarici keçidlər
* «Imair Airlines» - rəsmi veb-sayt 
* «Improtex» şirkətlər qrupu
Çuxuryurd

**Çuxuryurd** — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun Çuxuryurd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Kənd Məlhəm bələdiyyəsinə aiddir.

## Tarixi
Çuxuryurd çökəkliyindədir. Yaşayış məntəqəsi XIX əsrin birinci yarısında rus ailələrinin köçürülməsi nəticəsində yaranmışdır. Əvvəllər yaylaq yeri olmuş bu ərazi çuxurda, çökəklikdə yerləşir. Oykonim "çökəklikdə yurd yeri" mənasındadır.

## Əhalisi
Kənd əhalisi 1005 nəfərdir ki, onunda 497 nəfəri kişi, 508 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.

2013-cü ildə əhali sayı 1032 nəfərdir.

### Tanınmışları
* Nikolay Şeverdyayev (1922–1986) — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.
* Samir Kaçayev (1994–2016) — Aprel döyüşləri şəhidi. Azərbaycan heykəltəraşı.

## İstinadlar
İzaməddin Bağırov

**İzaməddin Zeynal oğlu Bağırov** () — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2008).

## Həyatı
İ. Bağırov 1990-cı ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Kütləvi tamaşalar rejissoru" fakültəsini bitirmişdir. 1991-ci ildən Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrının aktyoru və rejissoru vəzifələrində işləyir.

Quruluş verdiyi tamaşalardan A. Kamyunun "Ağlasığmaz faciə", Ş. Qurbanovun "Milyonçunun dilənçi oğlu", C. Cabbarlının "Solğun çiçəklər", C. Məmmədovun "Kişi", Y. Həşimovun "Həkimlər nobata gedir" və Ə. Qiyasın "Cəhənnəm ekspresi" kimiləri qeyd etmək olar.

İ. Bağırov tərcümə ilə də məşğul olur. Onun tərcümə etdiyi bir neçə pyes Akademik Milli Dram Teatrının, Sumqayıt və Dərbənd Dövlət teatrlarında tamaşaya qoyulmuşdur.

Sumqayıt teatrında oynadığı rollardan Kefli İsgəndər və Naçalnik (C. Məmmədquluzadə "Ölülər", "Danabaş kəndinin əhvalatları", Dövlət bəy, Aydın və Bəhram (C. Cabbarlı "Aydvn", "Solğun çiçəklər"), Yan(A. Kamyu "Anlaşılmazlıq"), İmran (S. S. Axundov "Tamahkar"), Məsi (Ə. Qiyas" Qarışqa yuvası"), Qarakişi (İ. Məlikzadə "Gəl qohum olaq"), Şahbaz (M. F. Axundov "Müsyo Cordan və Dərviş Məstəli şah"), Sədrəvəzi (A. Babayev "Xilaskar"), Albert (A. İvaşenko "Uşağa bir üç yazın"), Qazan xan (F. Məhərrəmov (Oğuzlar", Müstəntiq (N. Dumbadze "Ağ bayraqlar"), Cəfərqulu xan (Y. Kevr "Xacə şah") və s. göstərmək olar.

İ. Bağırov özünü kino sənətində də yoxlamış və "Yük"-də Dərviş, "Təxribat"-da Səfil və "Biriya"-da Məhəmməd Biriyanın obrazlarını yaratmışdır.
1994-cü ildə İ. Bağırov A. M. Şərifzadə adına Beynləxalq mono-tamaşalar festivalında oynadığı Aydın roluna görə festivalın laureatı adına, 1996-cı ildə isə mono-tamaşalar festivalında oynadığı İlqar (O. Fikrətoğlu "Qapı") roluna görə festivalın diplomuna layiq görülmüşdür.
İ. Bağırov Sumqayıt şəhərində keçirilən bütün Dövlət səviyyəli tədbirlərdə fəal iştirak edir.

## Mükafatları
İzaməddin Bağırov 23 dekabr 2004-cü ildə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur. 7 may 2020-ci ildə, 7 may 2021-ci ildə və 10 may 2022-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Təxribat (film, 1989)
# Mənim ağ şəhərim (film, 1993)
# Yük (film, 1995)
# Həyat sən nə qəribəsən (teleserial, 2013)
# Tilov (serial, 2025)
# Buzlar əriyəndə (film, 2025)

## İstinadlar
Nadir Xasıyev

**Xasıyev Nadir Şənbə oğlu** — Azərbaycan aktyoru. Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (24.05.2019).

## Həyatı
Nadir Xasıyev 1961-ci ildə 24 dekabr tarixinde Ağsu rayonun Bico kəndində ziyalı ailəsində anadan olub. 1984-cü ildə İncəsənət İnstitutunun musiqi komediya aktyoru fakültəsini, 1998-ci ildə isə Ü. Hacıbəyov adına Bakı Musiqi Akademiyasının vokal şöbəsini bitirib. Bir müddət Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrında aktyor işlədikdən sonra 1993-cü ildə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına dəvət olunub. Sumqayıt teatrında səhnə sənətinin sirlərinə vaqif olan, bir sıra maraqlı obrazları ilə özünə tamaşaçı rəğbəti qazanan N. Xasıyev, işgüzarlığı, gərgin əməyi, məlahətli səsi sayəsində musiqili komediya janrının tələblərinə tez alışmış, tearda aparıcı aktyorlar sırasına yüksəlmişdir. N. Xasıyevin "Subaylarınızdan görəsiniz"də Fəqan, "Qızıl toy"da Azər, "50 yaşında cavan"da Qulu, "O olmasın, bu olsun"da Sərvər, "Nəğməli Könül"də Ramazan, "Hərənin öz ulduzu"nda Əlibala, "Səhnədə məhəbbət"də Rüstəm, "Hələlik"də Mürsəl və başqa surətlər özlərinin orijinallığı, məharətli ifası ilə fərqlənir.

1997-ci ildə "Aparıcı səhnə ustası" kateqoriyasına layiq görülüb.

## Mükafatları
10 may 2019-cu ildə, 7 may 2020-ci ildə və 7 may 2021-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Mənim ağ şəhərim (film, 1993)

## İstinadlar

## Mənbə
* Nadir Xasıyev
Ömrün rəngləri. Xalq rəssamı Oqtay Sadıqzadə

## Məzmun
Film Azərbaycanın Xalq rəssamı Oqtay Sadıqzadənin ağır və maraqlı həyat və yaradıcılıq yolundan bəhs edir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi:** Mübariz Nağıyev
:**Rejissor:** Mübariz Nağıyev
:**Quruluşçu operator:** Üzeyir Abbas
:**Prodüser:** Xanlar Cəfərov
:**Operator:**İsmayıl Qasımov

### Filmdə iştirak edənlər
:Oqtay Sadıqzadə
:Rəfael Hüseynov

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
İzmir İqtisadiyyat Universiteti

**İzmir İqtisad Universiteti** (Türk dili: *İzmir Ekonomi Üniversitesi*, İngilis dili: *Izmir University of Economics*), qısaca *İEÜ* yaxud *IUE*, Türkiyənin İzmir şəhərində bir universitet.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İzmir İqtisad Universitetinin rəsmi saytı 
* İzmir İqtisad Universitetinin rəsmi saytı
Arxiv proqramları

**Arxiv proqramları** (Arxivatorlar) — fayldakı informasiyaları sıxmaqla onların arxivləşməsini yerinə yetirir. Sıxma dərəcəsi asılıdır:
#İstifadə olunan arxivatordan
#Sıxma üsulundan
#Faylın tipindən.

#İnformasiyanın qorunması (faylın rezerv surətini yaratmaqla)
#Fayllar üçün ayrılmış yerdən səmərəli istifadə.

Arxivləşmə zamanı faylın daha kiçik həcmə malik, rezerv surəti yaradılmış olur.

**Rezerv surət** – faylın dəqiq surəti olub, sıxılmış halda xüsusi daşıyıcıda, təhlükəsiz yerdə saxlanılır.

Arxiv faylları: ARJ, CAB, GZ, LHA, RAR, TAR, TGZ, UU, ZIP.

Windows əməliyyat sistemlərində əsasən 7-Zip, WinZIP və WinRAR arxivatorlardan istifadə edilir.

## Həmçinin bax
* Antivirus proqramı
* İnformasiya təhlükəsizliyi
* İnformatika
* Kompüter Əməliyyat Sistemləri
* Qurğular
* Kompüter şəbəkələri
* Kompüter proqramları

## Xarici keçidlər
* http://www.7-zip.org/
* http://www.winzip.com/
* http://www.rarsoft.com/

## İstinadlar
Sadaxlı

**Sadaxlı** () — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli diyarı Marneuli bələdiyyəsinin inzibati-ərazi vahidində kənd.

## Fiziki-coğrafi mövqe
Sadaxlı kəndi Sarvan şəhərindən 35 km, paytaxt Tiflisdən isə 65 km cənubda, dəniz səviyyəsindən təqribən 450 metr yüksəklikdə, Tona çayının sol sahilində yerləşir. Həmin ərazidə bu çay həm də Ermənistanla Gürcüstanın sərhəd xəttinin bir hissəsini təşkil edir.

## Əhalisi
2002-ci ildə Gürcüstanda aparlmış sonuncu siyahıyaalmanın nəticələrinə əsasən kənddə 2272 ailədə 9450 nəfər əhali yaşayır. Kənd əhalisinin 50,1%-i kişilər, 49,9%-i isə qadınlardan ibarətdir. Ailələrin orta say tərkibi 4,2 nəfərdir. Rəsmi statistikaya əsasən kənd sakinlərinin 97%-i etnik azərbaycanlılardan ibarətdir. Sadaxlı kəndi əhalisinin sayına görə Borçalıda və Gürcüstanda ən böyük kənd yaşayış mətəqəsidir.

## Təsərrüfatı
Sadaxlı Marneuli rayonunun aqrar kəndidir. Əsas məşğulluq sahələri kənd təsərrüfatı və sərhədyanı ticarətdir. Taxılçılıq, tərəvəzçilik, kartofçuluq, maldarlıq, arıçılıq və s. inkişaf etmişdir. Ermənistanla sərhəddə yerləşdiyindən burada eyniadlı sərhəd-buraxılış məntəqəsi və gömrük postu da yerləşir. 2003-cü ilədək burada sərhədyanı ticarət üçün nəzərdə tutulmuş bazar (Sadaxlı bazarı) fəaliyyət göstərsə də, sonralar naməlum səbəblərdən bağlanmışdır. Bazarın fəaliyyətini dayandırması kənddə işsizliyin artmasına rəvac verərək güclü emiqrasiya ilə müşayiət olunmuşdur. Sadaxlı kəndi və ətraf azərbaycanlı kəndləri ildə 11.000 ton taxıl istehsal edirdilər, lakin son illərdə məmurlar həmin kəndlərə gələn 80 km uzunluğunda su xəttini kəsərək metal qəbuluna satması nəticəsində kəndlər susuz qalıb. Nəticədə həmin kəndlərin əhalisi 18.000 nəfərdən indi 4.000–5.000 nəfərə qədər düşüb.

## Görkəmli şəxsiyyətləri
* Adilxan Bayramov
* Aşıq Məhəmməd Sadaxlı
* Elxan Poluxov
* Fərhad Xudiyev
* Həmid Vəliyev
* İlyas Adıgözəlli
* Musa Ayvazov
* Nazim Poluxov
* Pənah Xəlilov
* Polux Poluxov
* Ramiz Poluxov

## Xarici keçidlər
* Gürcüstanda 2002-ci il əhali siyahıyaalmasının nəticələri 
* Gürcüstanda kənd əhalisinin statistik icmalı 
* Gürcüstanda ən iri kənd yaşayış məntəqələrinin siyahısı 
* Borçalı haqqında məlumatlar 

## İstinadlar
Aşıq Abbas Tufarqanlı

**Aşıq Abbas Tufarqanlı** () — XVI əsr Azərbaycan aşığı.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 7 may 2019-cu il tarixli, 211 nömrəli Qərarı ilə Aşıq Abbas Tufarqanlı Azərbaycan Respublikasında əsərləri dövlət varidatı elan edilən müəlliflərin siyahısına daxil edilmişdir.

## Həyatı
Şeirlərində "Qul", "Şikəstə", "Bikəs" təxəllüslərini işlədən Abbas Tufarqanlı XVI əsrin sonları - XVII əsrin əvvəllərində Güney Azərbaycanda yaşayıb yaratmış görkəmli şair-aşıqlardandır. Onun adıyla bağlı olan "Abbas-Gülgəz" dastanı da Azərbaycan folklorunun qiymətli örnəklərindəndir:

Yaşa, sevdicəyim, yaşaYazılanlar gələr başaBir yandan özün bas daşaBir yandan el car eyləsin.

və ya:

Abbas ağlar zarı-zarıGetməz könlünün qübarıİlqarından dönən yarıTanrı tez bazar eyləsin.**<br>**

## Haqqında film
* Abbas və Gülgəz (film, 2000)

## İstinadlar

## Mənbə
* Araslı H. XVII-XVIII əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi (Ali məktəblər üçün dərslik). Bakı: "Azərbaycan Universiteti" nəşriyyatı, 1956, s. 108-112.
* Maşallah Xudubəyli. "Mənim sazlı-sözlü dünyam". Bakı, "Elm və təhsil"-2010. səh.24-41
Sarı Aşıq

**Sarı Aşıq** () — bayatı ustadı.

## Həyatı
XVII əsr Azərbaycan aşıqlarından olan Sarı Aşığın doğum və ölüm tarixi dəqiq məlum deyil. Sarı Aşıq Laçın rayonunun Güləbird kəndinin yaxınlığında, Həkəri çayının sağ sahilində XVII-XIX əsrlərdə mövcud olan və hazırda xarabalıqları qalan Qaradağlı kəndində anadan olmuş, yaşamış və Qaradağlı kəndinin yaxınlığında hazırkı Güləbird kəndinin ərazisində dəfn olunmuşdur.

Aşığın qəbri Zəngəzur mahalının, indiki Laçın rayonunun Güləbird kəndində, Həkəri çayının yaxınlığındadır. Qəbrin baş daşına onun xəyali şəkli də həkk olunmuşdur.

Sarı Aşıq haqda ilk məlumatı Həsənəli xan Qaradaği vermişdir. Öz həmyerlisi, əsli Qaradağdan olub Zəngəzurun Güləbird kəndinə köçmüş Sarı Aşıq haqqında verdiyi məlumata, Sarı Aşığın bayatı və qoşmalarına görə Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı məhz Həsənəli xan Qaradağiyə borcludur. "Sarı Aşıq haqqında ilk məlumatı XIX əsrdə yaşamış Qaradaği vermişdir". 1927-ci ildə aşığın bayatılarından ibarət ilk kitabını S.Mümtaz çap etdirmişdir. Kitab "Aşıq Abdulla"adlanırdı. Qaradaği təzkirəsində göstərir ki,onun adı Qurbanəlidir,el arasında ona haqq aşığı deyirmişlər. S.Mümtaz ilk kitabında onun adını Abdulla yazmış,sonra isə Sarı Aşıq olduğu qənaətinə gəlmişdir. B.Behcət isə onun adının Sarıca Nəbi olduğunu söyləyir.

Arxeoloqlar 1927-ci ildə qəbri açaraq onun XVII əsrdə yaşadığını sübut etmişlər.

Sarı Aşığın həyatıyla bağlı xalq arasında "Yaxşı və Aşıq" dastanı təşəkkül tapmışdır.

Sarı Aşıq əsasən bayatılarıyla tanınır. O, "bayatı qoşmaq qadın işidir" deyənlərə meydan oxuyaraq yaradıcılığında bu janra üstünlük vermişdir.

Aşıq əsasən əxlaqi məsələlərə toxunan bu bayatılarında cinaslardan çox ustalıqla istifadə etmişdir.

Şeirlərində atalar sözlərini və məsəlləri tez-tez işlədən Sarı Aşıq çoxlu sayda sevgi şeirlərinin də müəllifidir.

1993-cü ildə erməni vandalları Sarı Aşığın qəbrini tamamilə dağıtmışlar.

## Kitabları

* Sarı Aşıq. Seçmə bayatılar. Tərtib və ön söz: Hüseyn Kürdoğlu. Bakı: Sabah, 1993, 120 səh.
* Sarı Aşıq. Şeirlər. Tərtib və ön söz: Əhliman Axundov. Bakı: Azərnəşr, 1966, 90 səh.
* Sarı Aşıq. Gül dəftəri. Bakı: "Adiloğlu", 2011, 242 səh. (toplayanı və tərtib edəni: İlham Qəhrəman).

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Araslı H. XVII-XVIII əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi (Ali məktəblər üçün dərslik). Bakı: "Azərbaycan Universiteti" nəşriyyatı, 1956, s. 113-119.
* P.Əfəndiyev. Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatı. Bakı: 1981, s. 191-193.
* Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi. I cild. Bakı: 1960, s. 491-495.
* Mirzazade Mustafa Fahretdin. Azeri Âşıklarından Sarı Âşıq. Azerbaycan Yurt Bilgisi, 3 (28), Nisan 1934, s. 176-178.
* Telli saz ustadları. Bakı: 1964, s. 7-10.
* Vagif Vəliyev. Azərbaycan folkloru. Bakı: 1985, s. 142-146.
* Azərbaycan aşıqları və el şairləri. I cild. Bakı: 1983, s. 88-92.
* Əlibəyzadə E. M. Azərbaycan dilinin tarixi. İki cilddə. II cild. Bakı: Azərnəşr, 2008, s. 216-269.
* "Laçın yurdu" jurnalı, №1(1), 2011, Bakı, "Elm və təhsil", 2011
* Pirsultanlı, S. Sarı Aşığın poeziyası //Xalq cəbhəsi.- 2012.- 6 dekabr.- S. 14.

## Həmçinin bax
* Bayatı

## Xarici keçidlər

* Sarı Aşıq - Bayatılar
*
Domeniko Modunyo

**Domeniko Modunyo** () — İtaliya müğənnisi, aktyoru, siyasətçisi, Avroviziya mahnı müsabiqəsinin iştirakçısı.

## Xarici keçidlər
Novruz Qartal

**Novruz Yaqub oğlu Əliyev** () — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycanın əməkdar artisti (2013).

## Həyatı
Əliyev Novruz Yaqub oğlu 1947-ci ildə anadan olub. N.Y. Əliyev əmək fəaliyyətnə 1965-ci ildə Texniki təchizat idarəsində fəhləlikdən başlayıb. 1966-cı ildə M.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun aktyorluq fakültəsinə daxil olub. 1967-ci ildən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında çalışır.

Çalışdığı illərdə Novruz Əliyev özünü epizodik və əsas rolların bacarıqlı ifaçısı kimi göstərib. Azərbaycan dramaturqlarının, eləcə də xarici ölkə yazıçılarının əsərlərində onlarla yaddaqalan surətlər yaradıb. Onun "Toy kimindir"də Qoşun, "Durna"da Dursun, "Hicran"da Balaəmi, "Lənət şeytana"da İsrafil, "Özümüz bilərik"də İbişov, "Milyonçunun dilənçi oğlu"nda xidmətçi, "Sevindik qız axtarır"da tələbə, "Nənəmin şahlıq quşu"nda Qədim Qədimoviç və başqa rolları tamaşaçıların dərin rəğbətini qazanıb.

1989-cu ildə Bakı Bələdiyyə "Tənqid-Təbliğ" teatrına dəvət alan aktyor burada da yüksək peşəkarlığı, zəhmətkeşliyi və intizamlılığı ilə fərqlənib. Bu dövrdə Novruz Qartal adı ilə tanınan N.Əliyev müntəzəm olaraq cəbhə bölgələrində, səngərlərdə, hərbi hissələrdə, qospitallarda maraqlı proqramlarla çıxışlar edib, dəfələrlə fəxri fərmanlarla təltif edilib.

1996-cı ildən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya teatrında fəaliyyətini yenidən davam etdirən N.Əliyevin yaradıcılığında yeni obrazlar silsiləsi yarandı: "92 dəqiqə gülüş"də Xəstə, "On min dollarlıq keyf"də Dayıoğlu, "Hərənin öz ulduzu"nda Kələntər, "Dəli dünya"da tın-tın Əsəd, "O olmasın, bu olsun"da Məşədi Qəzənfər, "Bankir adaxlıda dilənçilər padşahı, "Əlin cibində olsun"da Dilənçi, "Məhəbbət oyunu"nda Daşdəmirov, "Volqalı canan"da Müqəddəsov, "Aldın payını, çağır dayını"da Əhmədi Biqəm, "Şeytanın yubileyi"də Şirvan, "Kələkbazlar"da Əlipaşa və s.

25 iyun 2013-cü ildə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür. 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə, 1 may 2017-ci ildə və 9 may 2018-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

Novruz Qartal 8 yanvar 2022-ci ildə 74 yaşında xərçəng xəstəliyindən vəfat etmişdir. Gəncədə “İmamzadə” ziyarətgahında dəfn edilib.

## Filmoqrafiya
# Gülüş sanatoriyası (film, 1989)
# Qəzəlxan (film, 1991)
# Şirbalanın məhəbbəti (film, 1991)
# Seçilən (film, 2008)
# Qız atası (teleserial, 2014) *(22-ci bölüm)*

## İstinadlar

## Mənbə
* Novruz Əliyev
Gülnar Salmanova

**Salmanova Gülnar Əlifağa qızı** () — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti (2001).

## Həyatı
Gülnar Salmanova 24 iyul 1956-cı ildə Neftçala rayonunun Xıllı qəsəbəsində anadan olub. 1978-ci ildə ailə həyatı qurub. 1979-cu ildə oğlu dünyaya gəlib. 1981-ci ildə M. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun musiqili komediya fakültəsini bitirib. Həmin ildən Azərbaycan Musiqili Komediya Teatrında işləyib. Aparıcı səhnə ustası, güclü və məlahətli soprano səsə malik idi. Əsasən "Subretka" ampluasında teatrda və televiziya ekranlarında fəal çıxış edirdi.

Onun "50 yaşında cavan" tamaşasındakı Gülnaz, "Beşmanatlıq gəlin"dəki Naznaz, "Özümüz bilərik"dəki Ceyran, "Subaylarınızdan görəsiniz"dəki Çiçək, "Hicran"dakı Çarleston, "Bankir ədaxlı"dakı Maral, "Məhəbbət oyunu"dakı Ceyran, "Bir günlük siğə"də, "Aldın payını, çağır dayını" tamaşasında At Balaxanım və s. obrazları özlərinin orijinallığı və yüksək ifası ilə sevilib, yadda qalıb.

2001-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti fəxri adına layiq görülüb. 6 may 2015-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

24 oktyabr 2015-ci ildə Bakıda vəfat edib. Məzarı Şəhər qəbiristanlığındadır.

## Filmoqrafiya
# Bağışla (film, 1983)
# Adam ol! 2 (film, 2006) (tammetrajlı bədii film)-rol: Gülnar
# Adam ol! 3 (film, 2007) (tammetrajlı bədii film) (Lider tv)
# Acılar bitməz (film, 2009) (tammetrajlı bədii film)-Dünya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Gülnar Salmanova 
* Gülnar Salamovanın həyatı
* İzlə