İsmayıl Əliyev (neftçi)

**İsmayıl Əliyev** — azərbaycanlı neftçi-geoloq.  12 avqust 1953-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən şəhərində anadan olmuşdur.

## Həyatı
İsmayıl Əliyev neft sahəsində tanınmış neftçi-geoloqdur.
İsmayıl Əliyev hələ orta məktəbdə oxuyarkən neftçi geoloq olacagını bilirdi .Bu da təsadüfi deyildi. O, qədimdən faydalı qazıntı yataqları ilə tanınan, Azərbaycanın sənaye cəhətdən inkişaf etmiş bölgələrindən biri olan Daşkəsəndə dünyaya göz açmışdı. Valideynləri də filizsaflaşdırma mədənlərində çalışmışdılar.
1970- ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra neftçi-geoloq olmaq arzususu ilə sənədlərini o vaxtkı Azerbaycan Neft Kimya instituna vermişdi. İmtahanlarını uğurla başa vuran İ.Əliyev təhsil aldıgı beş il ərzində neftçi peşəsinə marağı, məhəbbəti ilbəil artır. İnstitutu müvəffəqiyyətlə bitirib təyinatla  *Sahil*  DKQİ-ye üz tutur ve qazmaçı köməkçisi kimi əmək fealiyyətinə başlayır.

## Ailəsi
Həyat yoldaşı Məmmədova Marta Namaz qızı -jurnalistdir.
İki övladı, üç  nəvəsi var. Oglu Tural Əlizadə Prezidentin yanında Dövlət Akademiyasında bakalavr, magistr təhsili almış, qırmızı diplomla təhsilini bitirmişdir. Qızı Günel Əlizadə Bakı Dövlet Universitetində bakalavr ve magistr oxumuş qırmızı diplomla təhsilini bitirmişdir. Türkiyənin Ege Universitetinde genetika üzrə doktor dərəcəsini almışdır.

## Fəaliyyəti
İsmayıl Əliyevə professor Nüsret Xəlilov, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru Pənah Mehdiyev, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Əhməd Dünyamalıyev ve diger görkəmli neftçiler yaxından kömek edir,onlardan dəyərli mesləhətlər alır.Tezliklə mühəndis-texnoloq, geoloq vezifələrinə irəli çəkilən İ.Əliyev daha sonra bir müddət geoloji şöbeədə rəis müavini işləyir. Bu dövrdə o, elmi işlə dərindən maraqlanır, Azərbaycan Neft Təsərrüfatı ve digər elmi jurnallarda məqalələrlə çıxış edir. 1988- ci ildə idarə işindən birbaşa istehsalata qayıdan buruq ustası İsmayıl Əliyevin qazma briqadası respublikada ən yüksək qazma keçidinə nail olur. Bu münasibətlə *Xəzərdənizneftqazsənaye* Ümumittifaq İstehsalat Birliyinin Baş direktoru, əfsanəvi Neftçi Qurban özü İ.Əliyeve birliyin *Fexri fermanını* teqdim edir. Sonrakı illərdə İ.Aliyev *Bulla*  DKQİ, *Pirallahı*  DQİİ ve *Bayıl Limanı* DKQİ-de müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. O,  Xəzər dənizində ve respublikanın quru sahələrində bir sıra neft-qaz yataqlarında, o cümlədən *Duvannı-deniz*, *Xərə-Zirə adası*, *Bulla-deniz*, *Qarasu*, *Elet-deniz*, *8 Mart*, *Darvin Bankası*, *Gürgan-dəniz* də qazma işlərinin ugurla aparılmasında bilavasitə iştirak etmişdir.Bu yataqlardan ən mürekkəblərindən biri kimi  *Gürgan deniz*de bütün çətinliklərə baxmayaraq briqadası ilə birlikdə buradakı 210 saylı ayrıca özüldən dərinliyi 1860-den 3000 metrədək olan dörd quyunu qazaraq  Kirmaki altı ve Qala lay dəstələrindən sənaye əhəmiyyətli qiymətli karbohidrogənlər ala bilmişdi. 2007-ci ilde İ.Əliyevin geologiya və qazma sahəsində geniş biliklərini, dərin təcrübəsini nəzərə alaraq onu başqa daha çətin sahəyə -*Ələt-dəniz* yatagına keçirirlər. Burada ona layihə dərinliyi 4000 metr, inhiratı 250 metr olan 62 saylı maili quyunun keçidi hevalə olunur. Çətin geoloji şəraiti, mürəkkəb tektonik qırışıqları ilə fərqlənən yataqda, yüksək anomal təzyiq şəraitində qazılan 62 saylı quyu yaxşı dənitlə senaye ehemiyyətli neft verir.
İsmayıl Əliyevin ən dəyərli işlərindən biri *Bulla-dəniz* sahəsindəki 82 saylı özülün reisi kimi layihə dərinliyi 6400 metr olan quyunun keçidinə rəhbərlik etməsi olmuşdur. Quyu mehsuldar qatın VIII horizontuna qazılır ve ondan yüksək neft-qaz kondensat debiti gözlenilir. Ancaq dəfələrlə bir çox cəhdlərə baxmayaraq  *Bulla-deniz* de VIII horizontu işlənməyə  cəlb ətmək mümkün olmamışdı. Ən son qazılan 86 ve 88-ci quyular fontan səbəbindən istismara verilmemişdi. Məhz İsmayıl Əliyevin ve qəhrəman briqadasının səyi , elmi nəticəsində 82 saylı quyunu müvəffəqiyyətlə layihə dərinliyinə çatdırıb 6400 metrdən güclü qaz və qaz-kondensat debitinə nail olmuşlar.  Beləliklə  *Bulla-deniz* sahəsində ilk defə olaraq belə möhtəşəm müvəffəqiyyətə nail olunmuşdur.
Azərbaycan neftçilərinin peşə bayramı və *Əsrin müqaviləsi* nın 15 illiyi ilə ələqədar ölkənin neft sənayesinin inkişafındakı xidmətlərinə görə ölkə neftçilərinin böyük bir qrupu Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 14 sentyabr 2009-cu tarixi sərancamı ile fəxri adlara ve "Tərəqqi" medalına layiq görülmüşdür. 
Bir sıra yataqların işlənməsində çoxillik səmərəli fəaliyyəti öz layiqli qiymətini alan dəniz fatehlərindən biri də ARDNŞ *Kompleks Qazma İşleri* trestinin *Sahil*  Qazma İşləri idarəsinin özül reisi olmuş İsmayıl Əliyev oldu. O *Tərəqqi*  medalı ile təltif edildi.
İsmayı Əliyev ömrünün yarısını Xəzərin gah lal, gah da coşub daşan mavi sularında keçirdi. Ən dərin quyular qazdı, neftçi peşəsini layiqincə, vicdanla yerinə yetirdi.

## İstinadlar