open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jerar Filip

**Jerar Filip** (; ) — Fransanın görkəmli teatr və kino aktyoru.

## Həyatı
Jerar Filip 4 dekabr 1922-ci ildə Kann şəhərində anadan olmuşdur. O, ilk dəfə teatr səhnəsinə 1942-ci ildə aktyorluq kursunu bitirdikdən sonra çıxmışdır. Onun teatr səhnəsində ifa etdiyi ən uğurlu rollardan biri 1953-cü ildə Uilyam Şekspirin "II Riçard" əsərində oynadığı Riçard obrazı olmuşdur . Bu – Jan Viların teatrında olmuşdur. Jerar Filip 1943-cü ildə kinoda debütünü etmişdir.

Jerar Filip 25 noyabr 1959-cu ildə Parisdə qaraciyərində xərçəng xəstəliyindən vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Jak Andre Nejon

[thumb|Jak Andre Nejon, rəssam [Jan Onore Fraqonarın əsəri]]
**Jak Andre Nejon** (; 15 iyul 1738, Paris - 28 fevral 1810, Paris) — fransız materialist filosofu və ateisti. Katolik kilsəsinə qarşı mübarizə aparmışdır.

Nejonun dünyagörüşü bilavasitə Didronun təsiri altında təşəkkül tapmışdır. Didro onu "Ensklopediya"da işə cəlb etmişdi. İdrak nəzəriyyəsində Nejon materialist sensualizmə tərəfdar olmuşdur. 1768-ci ildə "Döyüşçü filosof" ("Allahsız əsgər") əsərini nəşr etdirmişdir. Bu əsərdə Nejon sübut edirdi ki, bütün dinlər yalandır, qorxu hissinə əsaslanmışdır. Allah yalnız kölələri qorxutmaq üçün uydurulmuşdur.

Nejon Holbaxın "Təbiətin sistemi" əsərinin redaktəsində iştirak etmiş və onunla birlikdə "Cib ilahiyyatı" lüğətini yazmışdır.
İrq

**İrq** – müəyyən coğrafi regionda formalaşmış irsi bioloji əlamətlər və xarici oxşarlıqlarla birləşən insan qrupları sistemi. Müxtəlif irqlərin xarakterik cizgiləri insanın müəyyən mühitə adapsasiyası nəticəsində yaranır.

## Məzmun
Tarixən konkret bir ərazidə qərarlaşan, nəsildən-nəslə keçən fiziki əlamətlər kompleksinə görə bir-birindən fərqlənən böyük insan qruplarına irq deyilir. İrqlər ümumi, oxşar xarici fiziki əlamətlərinə görə bir-birindən seçilirlər. Canlı orqanizmin ətraf fiziki-coğrafi mühitə uyğunlaşmasının irqlərin formalaşması prosesində böyük rolu olmuşdur. İrqlərin formalaşması üst paleolit dövründə (40-16 min il) əsasən başa çatmışdır. 

İrqləşmə, yəni insan qruplarının irsən keçən fiziki əlamətlərinin dəyişməsi müasir dövrdə də davam edir. Lakin burada adaptasiya, yəni uyğunlaşma deyil, ictimai-iqtisadi proseslər həlledici rol oynayır. Etnoqrafiya irqləri deyil, elə insan qruplarını öyrənir ki, onların fiziki xüsusiyyətləri irqlərin tarixi əlaqələri nəticəsində dəyişikliyə məruz qalmış və yeniləşmişdir. Antropoloji ədəbiyyatda bu cür insan qruplarını antropoloji tip adlandırırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Исследования с выкладками генетических сравнений 
* Race: Reality and Denial by Richard McCulloch
* Ганс Гюнтер «Краткая расология Европы», 1925
* Боринская С. А. О митохондриальной Еве и генетическом разнообразии современного человечества на сайте Antropogenez.ru

## Həmçinin bax
* Neandertal
* Rasizm
* Rasogenez
Arzamas

**Arzamas** — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Nijeqorod vilayətinə daxildir.

## Tarixi
Arzamas şəhəri (Rusiya) Şamka çayının Teşi çayına (Oka çayının sol qolu) töküldüyü mənzərəli bir yerdə salınmışdır. Arzamas tarixən mordva tatarlarının məskənidir. Ad yerli mordvalıların tayfa adı olan "arza" və ya "erza" adı ilə bağlıdır. Ryazan yer adı da bu böyük tayfanın adı ilə əlaqədardır.1.
Arzamasın ərazisi XV əsrdən Rus dövlətinin (daha doğrusu, hələ Moskva knyazlığının) tərkibinə daxil edildisə də bu ərazilərə rusların geniş ayaq açmaları qalaların tikilib möhkəmləndirilməsilə XVI əsrdə başa çatdı. XVI əsrdən başlayaraq Moskva çarı xüsusi inayət göstərdiyi boyarları istila olunmuş ərazilərdə, o cümlədən Arzamas qəzasında torpaqlarla mükafatlandırırdı.

Məhz Kazan xanlığının istila olunub məhv edildiyi vaxtdan dərhal sonra, bu torpaqlara ruslar köçürüldü və yerli əhalinin xristianlaşdırılmasına başlanıldı. 2.(Qeyd: İvan Qroznı Arzamas qalasını Kazan üzərinə üçüncü yürüşündə ələ keçirmişdi) Arzamas artıq 1578-ci ildən rus şəhəri sayilmaqdadır; şəhəri dağıdılmış mordva-erza qalasının yerində salırdılar, o hələlik Moskva knyazlığının son hüdudunda dayanırdı. Bununla XVI əsrdə Bryansk-Tula-Arzamas xətti Moskva Rus dövlətinin sərhəddini təşkil edirdi. 1743-cü ildə tatarların, mordvalıların, marilərin, çuvaşların zorla xristianlaşdırmaya qarşı üsyanları başlandı. Missioner yepiskop D. Seçenevin tatarları xaçlama zamanı tətbiq etdiyi qəddarlıqlar əhalinin səbir kasasını doldurub daşıran damla oldu. Yerli xalqların gözləri önündə qəbiristanlıqları sökülür, məscidlər dağıdılır, onların inanc yerləri, pirlər və s. müqəddəs tapınma ocaqları murdarlanıb xaraba qoyulur, bununla bərabər müsəlmanların etiraz tədbirlərinə qarşı sərt inzibati tədbirlər görülürdü. Üsyan alovları Nijeqorod, Kazan mahallarını ağzını aldı. 3. Şəhərin gerbində qırmızı üçbucağın iti burnunun yaşıl üçbucaqla toqquşaraq durması qırmızının üstün vəziyyəti (o, gerbin yuxarısında təsvir olunmuşdur) Moskva dövlətinin islam üzərində qələbəsini göstərirdi. İdeya Pyotrun idi. Tədqiqatçıların göstərdiyi kimi Maksim Qorkinin "Qorodok Okurov" povestində təsvir etdiyi tatarçılıq ənənələrinin parlaq təzahürü əks olunan şəhər Arzamas şəhəridir. Arzamas gənc Puşkinin də istifadə etdiyi ləqəb idi; o bu təxəllüsü "Arzamas" rus ədəbiyyatçıları cəmiyyətinin adından götürmüşdü. Yurdumuzda Qazax rayonu ərazisində eradan əvvəl V–IV minilliklərə aid yaşayış yeri olan Arzamas təpəsi vardır. Beləliklə, həqiqətən qədim türklərin tayfa və qəbilələrinin tarixini, onların yaşayış tərzini, miqrasiyasını öyrənməkdə toponimlərin rolu böyükdür, fikrinə şərik olmamaq mümkün deyildir.

## Mənbə
Minaxanım Təkləli. Türk kitabı. Unudulan tarix. Dəyişdirilən adlar, Bakı, Nurlar, 2009, 34–35

## İstinadlar
Balaxna

**Balaxna** — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Nijeqorod vilayətinə daxildir.

## Tarixi
Müasir Balaxna Nijni Novqorod vilayətində şəhər, həm də  Volqa çayı üzərində gəmi dayanacağı kimi tanınır. Şəhər ərazisində Balaxna düşərgəsi (Neolit dövrünə aid) aşkar edilmişdir. Tarixən Volqa boyunda Çeremis, Udmurt tatarları, bulqarlar yaşamışdılar. Vladimir-Suzdal knyazlarının Bulqar hakimləri ilə ardıcıl müharibələri (1164, 1186, 1205, 1220, 1230) Rusun Şərqə doğru xeyli miqyasda böyüyüb genişlənməsinə gətirib çıxardı. Nijeqorod knyazı Kostantin Vasilyeviç (1309-1355) Oka, Kudma, Volqanın sağ qollarının üstünü ruslarla məskunlaşdırdı. Oğlu Boris Konstantinoviç zamanı isə rus kəndləri Volqa sahilləri ilə Sura çayına qədər yayıldılar; çuvaşlar, mordvalılar ruslarla bərabər Sura çayının sahillərində qarışıq yaşamağa başladılar. Böyük Moskva knyazı III İvan 1479-cu ildə Nijni Novqorodlulardan təşkil olunmuş qoşunu buraya səfərbər etdi. Birbaşa Roma papasının tövsiyəsi ilə sonuncu Bizans şahzadəsi ilə evlənən III İvan tezliklə tatar-türk əsilzadələrinə münasibətini sərtləşdirdi; onların xristianlığa keçməsi sürətləndirildi. 1478-ci ildə indiyədək müstəqilliyini saxlamış Böyük Novqorodu zəbt edib onun əhalisini bu ərazilərə, o cümlədən Balaxnaya köçürdü. 
Şəhərdəki Nikol kilsəsi İvan Qroznının əmri il Kazanın alınması münasibətilə tikilmişdi(1552). O, Kazan üzərinə gedərkən burada dayanıb düşərgə salmışdı. Balaxnanın istilasından təxminən 100 il sonra çar İvan Vasilyeviç (İvan Qroznı-o rus tarixində ilk "çar" titulu daşıyan hökmdardır; rus ölkəsində məhz onun zamanında Rossiya adlandırılmağa başladı) 1579-cu ildə Balaxnanın gəlirini türk əslindən dönüb yenicə xristianlığı qəbul edən Q. Tevyaşova bağışladı. Tevyaşovlar bu böyük ənamdan əvvəl də zəngin ticarət şəhəri Surojda tacirlik edirdilər. XVI əsrin I yarısında Balaxnada duz çıxartma işi çiçəklənir. Lakin çox keçmir ki, tənəzzülə uğrayır. 
I Pyotrun dənizlərə üz tutması ilə bağlı olaraq şəhərdə gəmiqayırma işi tərəqqiyə başlayır. 1695-ci ildə burada I Pyotrun Azov yürüşü üçün gəmilərin ağac qabırğaları hazırlanırdı. Bir qayda olaraq şəhərin adını türk dillərindən alınmış (əsli fars) Balaxanı və Balaqan sözünün yüksəklik, üst tikintisi olmaqla "barak, çardaq, anbar, saray, emalatxana təyinatli müvəqqəti tikili" mənasını qeyd edirlər. Bu mənada onu hündür tikili, üst tikili, ev, yaşayış məskəni (kənd, oba) mənasını ifadə edən söz kimi də qəbul etmək mümkündür. Türkmənistanda (Uzun Adada) Balxanı dağları adının, eləcə də Balkan adının yüksəklik mənası ifadə etdiyi nəzərə alınmalıdır. 
Balaxna "Rusiyanın ilk vətəndaşı" kimi fəxri ada layiq görülən Mininin vətənidir. Onun əcdadı Orda əsilzadələri hesab olunur. Böyük ədib Maksim Qorkinin də anası kökü və soyu etibarı ilə Balaxnaya məxsusdurlar.

## Coğrafiyası və iqlimi

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Şəkilləri

## Mənbə
Minaxanım Təkləli. Türk kitabı. Unudulan tarix. Dəyişdirilən adlar, Bakı, Nurlar, 2009, səh.46-48

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Boqorodsk

**Boqorodsk** — Rusiya Federasiyasının Nijeqorod vilayətinin tərkinində şəhər.

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Şəkilləri

## Mənbə

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Vetluqa

**Vetluqa** — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər, Nijeqorod vilayətinə daxildir.

## İstinadlar
Çin-Tibet dilləri

thumbnail|right|Çin-Tibet dili

**Çin-Tibet dil ailəsi** – beş budağa ayrılır: çin, çjuan-tai, tibet-birma, myao-yao və vyetnam. Çin budağı çin və dunqan dillərinə ayrılır. Çjuan-tai budağına çjuan, tai, siam, laos, şan və b. dillər daxildir. Tibet-birma budağı: tibet, birma, himalay
və assam dillərinə ayrılır. Ayrıca vyetnam dilindən ibarət Vyetnam budağı da vardır. Çin-Tibet dil ailəsi kifayət qədər öyrənilməmişdir. Elmi ədəbiyyatda dilləri gah 2, gah 4, gah da 3 budağa ayırırlar.

## Biblioqrafiya
* Старостин С. А. *A comparative vocabulary of five Sino-Tibetian languages* (совм. с И. И. Пейросом, 1996).
* Benedict P. K. *Sino-Tibetan: A conspectus*. J. A. Matisoff (Ed.). Cambridge: The University Press, 1972. ISBN 0-521-08175-0.
* Coblin W. S. *A Sinologist’s Handlist of Sino-Tibetan Lexical Comparisons*. Monumenta Serica Monograph Series 18. Nettetal: Steyler Verlag, 1986. ISBN 3-87787-208-5
* Shafer R. *Introduction to Sino-Tibetan* (Part 1-5). Wiesbaden: Otto Harrassowitz, 1966—1974.
* Thurgood G., LaPolla R.J. (Eds.) *Sino-Tibetan Languages*. Routledge, 2002. ISBN 0-7007-1129-5

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Etimoloji sözlük

## Xarici keçidlər
James Matisoff, Tibeto-Burman languages and their subgrouping -
* MultiTree, The Linguist List MultiTree Project: Sino-Tibetan Family Trees
Avstroasiya dilləri

**Avstroasiya dilləri** və ya **Monkhmer dilləri**, həmçinin **Mon-Khmer dilləri** — Hind-Çin yarımadasında, Cənubi Çində, Şimal-şərqi Hindistan və Nikobar adalarında yayılmış qohum dillər. beş budağa ayrılır: monkxmer, munda, malaqqa, Mərkəz və Cənub-şərq. Mon-kxmer budağına: mon, kxmer və b. dillər aiddir. Munda budağı dilləri Hindistanda yayılmışdır. Malaqqa budağına – semanq və senoy dilləri daxildir. Mərkəz budağı kxzazi və nikobars dillərinə bölünür. Cənub-şərq budağına çan və s. dillər aiddir.

## İstinadlar
Malay-Polineziya dilləri

**Malay-Polineziya dil ailəsi** – 4 budağa ayrılır: indoneziya, polineziya, meloneziya və mikroneziya. Bu dillər arasında indoneziya dilləri daha yaxşı öyrənilmişdir. Bunlardan ən geniş yayılanı yava, malqaş, taqal və malay dilləridir. İndoneziya və malay dilləri arasında fərq çox deyil, bu özünü yalnız orfoqrafiya və leksikada göstərir.

## İstinadlar
Paleoasiya dilləri

**Paleoasiya dilləri** — Dünya dil ailəsindən biri.

Paleoasiya dil ailəsi beş budağa ayrılır: 1. eskimos və aleut dilləri; 2. çukot, koryak və kamçadal dilləri; 3. ket və ölü arin, asan dilləri; 4. yukagir və çuvan dilləri; 5. nivx dili.

Bu dillər arasında dərin qohumluq münasibətləri yoxdur. Onların bəzilərinin arasında genetik əlaqələr hiss olunur.

## Mənbə
* Вернер Г. К. Палеоазиатские языки // Лингвистический энциклопедический словарь. — М.: СЭ, 1990.
Dravid dilləri

**Dravid dil ailəsi** — özündə 16 dili birləşdirərək 4 budağa ayrılır. Bunlar dravid, andxra, Mərkəzi hind və Şimal-qərb budaqlarıdır.

Dravidin ən böyük dilləri: tamil, malayyali və kannaradır. Andxra budağına: teluqu dili daxildir. Mərkəzi hind dillərindən ən böyüyü qonda dilidir. Şimal-qərb budağı
brahui dilidir ki, bu dildə əsasən şimal-qərbi Hindistanda və Pakistanda danışırlar.

## Mənbə
* Андронов М. С. Дравидийские языки. М., 1965. −124 с.
* Krishnamurti, B., The Dravidian Languages, Cambridge University Press, 2003. ISBN 0-521-77111-0

## Xarici keçidlər
* Статья на "Кругосвете"
* Дравидийские языки. Схема
Selena Qomez

**Selena Mari Qomez** (; ) — amerikalı müğənni, aktrisa, prodüser və iş qadını. Karyerasına uşaq yaşlarında aktrisalıq edərək başlayıb, 2002–2004-cü illərdə "Barni və dostları" teleserialında rol alıb. Selena 2007–2012-ci illərdə Disney Channel-in istehsalı olan "Veyverli Pleysli sehrbazlar" sitkomunda baş rola çəkilib və bu serialdakı Aleks Russo obrazına görə yeniyetmələr arasında məşhurluq qazanıb. Selena 2008-ci ildə Hollywood Records ilə müqaviləyə imza atıb və Selena Gomez & the Scene adlı musiqi qrupunu formalaşdırıb. Selenanın ön planda olduğu bu pop-rok qrupu 2012-ci ildə dağılmazdan əvvəl üç ədəd studiya albomu çıxarmışdı. Bu qrupun ən populyar mahnısı "Love You like a Love Song" idi.

Selena Qomez müğənni kimi solo karyerasına 2013-cü ildə "Stars Dance" adlı debüt albomunu buraxaraq başlamışdır. Bu, onun Billboard 200 musiqi cərgəsinin birinci pilləsinə yüksələn ilk albomu olmuşdur. Albomun xeyli sayda ölkədə hit olan sinqlları "Come & Get It" və "Slow Down" idi.

## Həyatı
Selena Qomez əslən meksikalı və italyan mənşəlidir. Onun ata tərəfdən babası 1970-ci illərdə Meksikanın Monterrey şəhərindən ABŞ-nin Texas ştatına köçüb. Ona 1995-ci ildə 23 yaşında olarkən qətlə yetirilən müğənni Selenanın adı qoyulub.

## Şəxsi həyatı
Selena Qomez Los-Anceles qraflığındakı Kalabasas şəhərində yerləşən 6.6 milyon dollarlıq malikanədə yaşayır. 2008-ci ildə Nik Conas ilə romantik münasibət qurub. 2010–2018-ci illərdə kanadalı müğənni Castin Biber ilə ara-sıra sevgili olub. 2015-ci ildə rusiyalı-alman dicey Zedd ilə münasibət qurub və sonrakı il ayrılıb. 2017-ci ildə The Weeknd ilə birlikdə olub. 2023-cü ilin dekabrında musiqi prodüseri Benni Blanko ilə romantik münasibətdə olduğunu bildirib.

## Diskoqrafiya
**Selena Gomez & the Scene albomları**
* Kiss & Tell (2009)
* A Year Without Rain (2010)
* When the Sun Goes Down (2011)
**Solo albomları**
* Stars Dance (2013)
* Revival (2015)
* Rare (2020)

## Filmoqrafiya
* Spy Kids 3-D: Game Over (2003)
* Horton kimi eşidir? (2010)
* Monte-Karlo (2011)
* The Muppets (2011)
* Spring Breakers (2012)
* Transilvaniya hoteli (2012)
* Qayğının əsasları (2016)
* Neighbors 2: Sorority Rising (2016)

## İstinadlar

## Mənbə
* Rəsmi saytı
Aleksandr Qoldenveyzer

**Aleksandr Aleksandoviç Qoldenveyzer** () — ABŞ etnoqrafı və antropoloqu.

## Həyatı
O, şimali irоkеzlər arasında apardığı tədqiqatlarla yanaşı, antitəkamülçü nəzəri əsərləri ilə də məşhurdur. Qoldenvayzer öz nəzəri baxışlarını "Erkən sivilizasiya" kitabında tam ifadə edir. О, bildirirdi ki, bəşəriyyətin vahidliyi mədəniyyətlərin çoxluğunu inkar etmir.
Svilizasiyanın elementləri, yəni mədəni yeniliklər fərd tərəfindən yaradılır. Amma sivilizasiyanın saxlanılması kollektivin işidir. Kolektiv mədəniyyəti nəsildən-nəsilə ötürür,
bu şəkildə şəxsiyyət və cəmiyyət sivilizasiyanın yaradılmasında iştirak edir.

Tənqidliyi, tarixiliyi, psiхolojiliyi. – Holdenvayzer bunları Amerika tarixi etnologiya məktəbinin əsas əlamətləri hesab edirdi.

## Əsərləri
* Тотемизм: Аналитический очерк (; 1910)
* Ранняя цивилизация: Введение в антропологию (; 1922)
* Роботы или боги (; 1931)
* История, психология и культура (; 1933)
* Антропология: Введение в примитивную культуру (; 1937)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Conni Keş

**Conni Keş** (R. **J. R. Keş**; ) — amerikalı müğənni, gitaraçı, aktyor və yazıçıdır. O ümumilikdə 90 milyondan artıq disk satmaqla bütün zamanların ən çox satan musiqi ifaçılarından biri olmuşdur. ilk olaraq xatirələrə  kantri ikonu kimi gəlsə də, onun Rok-n-roll, rockabilly, blüz, Blüz xalq və incil janrlarında musiqiləri var.

## İstinadlar
Pleurothallis tricarinata

*  — Acianthera fockei bitki növünün sinonimi.
*  — Acianthera tricarinata bitki növünün sinonimi.
Rok düşərgəsi

***Rok düşərgəsi*** — 2008-ci ildə ABŞ-də lentə alınmış komediya filmi.

## Davamı
2010-cu ildə ikinci hissəsi lentə alınıb Rok düşərgəsi 2.

## Saundtrek
Şahzadə mühafizə proqramı (film, 2009)

**Şahzadə mühafizə proqramı** — 2009-cu ildə çəkilən orijinal Disney Channel filmidir. Baş rollarda — Demi Lovato və Selena Qomezdir.

## Mükafatlar və namizədliklər
Falmer şəlalələri

**Fulmer Falls** – ABŞ Pensilvaniya ştatında şəlalə.

## Qalereya

Şəkil:Fulmer Falls Wide View 3000px.jpg
Şəkil:Fulmer Falls Downstream View 1800px.jpg
Şəkil:Fulmer Falls Top 1 3264px.jpg
Şəkil:Fulmer Falls Top 2 3264px.jpg
Belaya Xolunitsa

**Belaya Xolunitsa** — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Kirov vilayətinə daxildir

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## İstinadlar
Vyatskiye Polyanı

**Nuxrat Alanı** (, ) ya da **Vyatskiye Polyanı** () — Rusiya Federasiyasının Kirov vilayətində yerləşən şəhər.

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## İstinadlar
Co Conas

***Cozef Adam "Co" Conas*** (, d.15 avqust 1989, Kasa-Qrande, Arizona, ABŞ) — amerikalı müğənni, musiqiçi, aktyor və rəqqas. Jonas Brothers qrupunun ifaçısı.

## Diskoqrafiyası
# "It’s About Time" — 2006
# "The Jonas Brothers" — 2007
# "A Little Bit Longer" — 2008
# "Lines, Vines and Trying times" – 2009
# "Jonas L.A." – 2010
 
## Filmoqrafiyasi
# 2008 — Rok düşərgəsi (film, 2008) — Şeyn Grey
# 2009 — Konsert turu Hannah Montana və Miley Cyrus
# 2009 — Jonas Brothers: The 3D Concert Experience
# 2009—2010 — Jonas
# 2010 — Jonas L.A.
# 2010 — Rok düşərgəsi 2— Şeyn Grey

## Xarici keçidlər
Salvia crassifolia

*  — Salvia candidissima subsp. candidissima bitki yarımnövünün sinonimi.
*  — Salvia veneris bitki növünün sinonimi.
*  — Salvia barrelieri bitki növünün sinonimi.
Kirovo-Çepetsk

**Kirovo-Çepetsk** — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kirov vilayətinə daxildir.

## İstinadlar
BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı

**BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı** () — 14 dekabr 1950-ci il tarixində BMT-nin tərkibində yaradılmış və əsas məqsədi dövlətlərin tələbi və ya BMT-nin öz təşəbbüsü ilə qaçqınları himayə etmək və dəstəkləmək, onların öz ölkələrinə qaytarılması, üçüncü ölkələrə köçürülməsi və lokal inteqrasiyasını təmin etmək olan beynəlxalq təşkilatdır.

Mərkəz qərargahı İsveçrənin Cenevrə şəhərində yerləşir. Təşkilat 1954 və 1981-ci illərdə Nobel Sülh Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Xarici keçidlər

* UNHCR – rəsmi veb-saytı
Duman

**Duman** — havada xırda su buxarı hissəciklərinin kondensasiya məhsullarının toplanması, daha doğrusu su buxarının Yer səthinə yaxın hava qatında kondensasiya və ya sublimasiyaya uğraması ilə meydana çıxan atmosfer hadisəsi. Atmosferin Yer səthinə yaxın hava qatında mikroskopik su damlalarının və ya buz kristallarının toplanması ilə müşayiət olunur.

Havanın temperaturu −10°-dən yüksək olduqda xırda su damlaları, −10…-15°-də su damlalarının və buz kristallarının qarışığı, −15°-dən aşağı temperaturda işıq şüaları altında parlayan buz kristalları şəklində müşahidə olunur.

İlıq və rütubətli havanın soyumuş Yer səthi üzərində hərəkəti nəticəsində əmələ gələn dumana advektiv duman deyilir. Advektiv duman okeanlarda isti cərəyanın soyuq cərəyanla qarşılaşdığı yerlərdə daha çox müşahidə olunur.
## İstinadlar
Beloyarski

**Beloyarski** (, xant. Нуви сӑңхум, Nuvi săńxum) — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Xantı-Mansi muxtar dairəsinə daxildir

## İstinadlar
Koqalım

**Koqalım** — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Xantı-Mansi muxtar dairəsinə daxildir

## İstinadlar
Langepas

**Langepas** — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Xantı-Mansi muxtar dairəsinə daxildir.

## İstinadlar
Nefteyuqansk

**Nefteyuqansk** — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Xantı-Mansi muxtar dairəsinə daxildir

## Tarixi
Balık- müasir Nefteyuqansk Tümen vilayətində sənaye şəhəri. 1967-ci ildə adı dəyişdirilərək ərazisində çıxarılan neftə görə Nefteyuqansk adlandırılmışdı.
Oykonomik termin olan "balık" tarixən "şəhər, qala " mənasını ifadə etmişdir. "Qala və saray" mənasını ehtiva edən balık kəlməsinə türkcə mənbələrdə "şəhər" anlamında ilk dəfə Orxon abidələrində rastlanır. Göytürklər İlteriş Kaqanın 680 ilində dövləti yenidən təşkilatlandırdığını eşidincə "balıkdakılar dağa çıxmış, dağdakılar da aşağı enmişdi"1. Malov müvafiq şəkildə "balıq begi" sözünün də şəhərin hakimi mənasında işləndiyini qeyd edir. N. Baskakov da balıkçı sözünün "hakim, qubernator"
vəzifəsinin adını bildirdiyini göstərir.=2. Əski türkcə olan bal~pal (baçıq/palçıq bu sözdəndir) evlərin çamur-topraq,yəni palçıqla tikilməsi ilə bağlı yaranmışdır. Bəzi Çin qaynaqlarında Asiya Hunlarının evlərini əzilib yoğrulmuş torpaqdan tikdiyi göstərilir. Balıq sözü Uyqurların son zamanlarına doğru yerini Soğdicə olan kənd və əsli farsca olan şehir sözünə buraxılaraq unudulmuşdur.3. 
Bu mənada da türk ölkələri tarixi toponimiyası tərkibində əks olunduğu faktlara da sıx-sıx rast gəlinir.Məsələn, Tatarıstanla bağlı Aruk Balık, Simez Balık, Yanqı Balık və s.
Sarıtsin (müasir Volqoqrad) şəhərinin bir hissəsi tarixən Xan Balık (Xan şəhəri) adlanırdı. Burada xanın iqamətgahı yerləşirdi. Orxon çayının sol sahilində (müasir MXR-da) xarabalıqları günümüzədək qalan Ordu Balık (840-cı ildə dağıdılmış, tənəzzülə uğramışdı), Özbəkistanda Balıkçı qəsəbəsi adında mühafizə olunur. Bununla yanaşı Beş Balık (indi Sin tsyan), Xan Balık (Pekinin orta əsrlərdə adı olmuşdur) kimi maraqlı faktlar məsələyə ciddi yanaşmağı tələb edir.Tatarıstanda Balık Bistəse şəhərinin adını yanlış olaraq, yəni "balık" sözünə birmənalı yanaşmaqla Rıbnoe Slaboda kimi tərcümə edərək dəyişmişlər. Ümumiyyətlə, Xan Balıq coğrafi adı barədə ayrıca onu demək mümkündür ki, o, paytaxta və mühüm şəhərlərə verilən ad idi. Dastanlarımızda ("Muqim şah dastanı") həmin məqamda rast gəlinir.

Başına döndüyüm gül üzlü xoca,

Xocam, bu yol Xan Balığa gedirmi?

Nə gündüzüm gündüz, nə gecəm gecə

Xocam, bu yol Xan Balığa gedirmi?

Dastanlardan məlum olur ki,  Xan Balıq Qəndəhar yolunda bir diyarın adıdır. 
Ermənistanda, tarixi Oğuz diyarında Quşçu Balıq adlı yaşayış məntəqəsi var idi. Yurdumuzun yer adları içərisində rast gəlinən Balıq kəndi (İsmayıllı r.) , Tovuz rayonunda Qara Balıq yer adı, Qəbələ rayonunda Dizaqlı kəndi ərazisində Balıq yeri, Quba rayonu Aydın kənd ərazisində Balıq xaraba kənd yeri və s. nümunələr termin səciyyəli "balık" sözünün Türk dünyasının hər bucağında işlənən aydın, əlverişli söz olduğunu göstərir.

## Mənbə
* Minaxanım Təkləli. Türk kitabı. Unudulan tarix. Dəyişdirilən adlar, Bakı, Nurlar, 2009

## İstinadlar
Surqut

**Surqut** () — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Xantı-Mansi muxtar dairəsinə daxildir.

## Adı
Türk dillərində Surqut/Sürgüt sözünün bir neçə anlıamı var: «bir şeyin olmasını çox istəmək», «bir şeyin olmasına səbəb olmaq», «işlətmə dərmanı».

Avropa dillərində bu ad üçün cürbəcür yazılışları qeydə alınıb: *Surgut*, *Sourgout*, *Surgout*, *Zergolt*

## İstinadlar
Vladimir Roqovoy

**Vladimir Abramoviç Roqovoy** () — rus kinematoqrafçısı, rejissor və film direktoru.

## Həyatı
Vladimir Abramoviç Roqovoy 5 fevral 1923-cü ildə Ukraynanın Kiyev şəhərində anadan olmuşdur. Roqovoy 1950-ci ildə ÜDKİ-nin iqtisadiyyat fakültəsini bitirmişdir. O, müxtəlif filmlərin direktoru olmaqla yanaşı, Mark Donskoy, İsidor Annenski, İlya Frez kimi kinorejissorların filmlərində ikinci rejissor vəzifəsində çalışmışdır.

1966-1968-ci illərdə "Belarusfilm" kinostudiyasının rejissoru olmuşdur. Daha sonra isə 1968-ci ildən Maksim Qorki adına kinostudiyanın quruluşçu rejissoru kimi işləmişdir. 
 
Vladimir Abramoviç Roqovoy 20 fevral 1983-cü ildə Moskva şəhərində vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya
# Zabitlər (film, 1971) / 
# Boşboğaz (film, 1978) / 

## İstinadlar
Xantı-Mansi

**Xantı-Mansi** ya da **İştək-Voğul** (, İştək-Voğul)— Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Xantı-Mansi muxtar dairəsinə daxildir.

## Coğrafiya
### İqlim



## İstinadlar
Azərbaycan Amerikada (film)

***Azərbaycan Amerikada*** qısametrajlı sənədli televiziya filmi ANS televiziyasında istehsal edilmişdir.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Qınıq tayfası

**Qınıq tayfası** — Səlcuqlu sülaləsinin mənsub olduğu oğuz tayfası. Oğuz Xaqan Dastanına görə Oğuz türklərinin 24 tayfasından biri. Üçoqlar tayfalarındandır.

## Tarixi
Qanıq : " Hər yerdə sayqın" anlamındadır. Böyük Anadolu Səlcuqlu devlətləri, Orta Toroslardakı üçoxlu Türkmənlər , Hələb, Ankara, Aydındakı Kınıq oymaqları bu boydandır.

Mahmud Qaşqarlı "Divani-lüğət-it-türk" adlı əsərində yazır:

"* *'ٱغُز** [[Oğuz türkləri|Oğuz]]: Bir [[Türk]] boyudur. Oğuzlar Türkməndirlər. Bunlar iyirmi iki bölüksür; her bölüiün ayrı bir bəlgəsi və heyvanlarına vurulan bir əlaməti (damğası) var. Bir-birlərini bu bəlgələrlə tanıyırlar. Birincisi və başları: "**قنق*'  Qınıq"lardır. Zamanımızın xaqanları bunlardandır. Heyvanlarına vurduqları işarət budur:  ......*" şəklində tanıtdırdığı bir Oğuz boyudur.

Qınıqlar, Səlcuqluların quruluşunda və Anadolunun fəthində böyük rol oynadılar. XIII yüzildə bir kütlə halında Suriyada olan Türkmən qrupu arasında Qınıqlar da vardı. Digər boylarla birlikdə Qınıqlar da Məmlüklərin yanında yer alaraq Çuxurovanın (Anadoluda bölgə) fəthinə qatıldılar. Çuxurovada, Ceyhan çayından Gavur Dağına qədər uzanan bölgədə və bugünkü Osmaniyyə qəzası ilə Ceyhan qəzasının bir qisim torpaqlarını içinə alan bölgədə yurd tutdular.
   
XIV əsrin son yarısında Məmlüklərlə araları soyudu. 1378-də üzərlərinə gələn Məmlük ordusunu digər Üç oxlu türkmənlərlə bərabər məğlub etdilər. Fəqət, Məmlüklər Üç ox boyları arasına təfriqə saldılar. 1383-də Qınıqlar, Yüreğirlərə hücum etdi. Daha sonra Qazi Burhanəddinin ölkəsində qarışıqlıq yaratdılar. Bu hadisələrdən sonra Qınıqların adı siyasi səhnədə görünməz oldu.
   
Qınıqlar Osmanlı fəthinin ilk illərində torpağa bağlandılar. XIX yüzilə qədər Çuxurovada Qınıq adını daşıyan bir qəza vardı. Ehtimal ki, Türkiyədə olan bugünkü Toprakkale, qədim Qınıq Qalası olmuşdur. Qalanın quzey doğusunda yer alan qəsəbədə 1522-ci ildə iki məhəllə, 1547-ci ildə beş məhəllə vardı. Bundan başqa, qəzaya 75 kənd və qışlaq bağlı idi. XVI əsrdə Hələbdə, Ankarada və Aydında Qınıq boyuna mənsub icmalar yaşadığı bilinməkdədir. Qınıq qəsəbəsi və kəndləri XVII əsrdə xaraba qaldı. Lakin həmin əsrdə Sivasda bir Qınıq icmasının mövcudiyyəti görülməkdədir. Bu gün Anadoluda Qınıq adını daşıyan bir çox kənd və qəsəbə mövcuddur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Oğuz türkləri
*Səlcuqlular sülaləsi
*Səlcuqlar

## Xarici keçidlər

* Kafesoğlu, İbrahim. *Türk Milli Kültürü*. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1977. ''sayfa 134''
Qayı tayfası

**Qayı** və ya **Kayı** () — Oğuzların boz ox qolundan tayfa.

## Tarixi

Qayı kəlməsi, "möhkəm, qüvvət və qüdrət sahibi" deməkdir. Qayı boyunun simvolu, iki ox və bir yaydan ibarətdir. Oğuz Xan oğlu Gön Xan oğlu Qayının, bu boyun cəddi olduğu söylənilir. İyirmi il hökmdarlıq edən Qayının nəsli uzun illər bu məqamda qalmışdır.

## Qalereya

Fayl:KAYI BOYU DAMGASI.svg|Qayı damğası (Səlcuqnamə)
Fayl:Kayı 37310.jpg|Qayı boyu bayrağı
Fayl:Kayi.svg|Qayı damğası (Oğuznamə, Divanü Lüğat-it-Türk)
Fayl:Kayi Turkmen Tamga - Abu-l-Ghazi.jpg|Əbulqazi Bahadır xana görə Qayı damğası.


## Mənbə
*Oğuzlar: Tarihleri-Boy Teşkilatı-Destanları, İstanbul 1999 (Prof. Faruq Sümer)

## Xarici keçidlər
* Karakeçililer - "Nam-ı diğer Karakeçili Aşireti " Sitesi
Vittarioideae

**** () —  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.

## Cinsləri
* *[[Adiantum]]* L.
* *[[Ananthacorus]]* Underw. & Maxon
* *[[Antrophyopsis]]* (Benedict) Schuettp.
* *[[Antrophyum]]* Kaulf.
* *[[Haplopteris]]* C.Presl
* *[[Hecistopteris]]* J.Sm.
* *[[Polytaenium]]* Desv.
* *[[Radiovittaria]]* (Benedict) E.H.Crane
* *[[Rheopteris]]* Alston
* *[[Scoliosorus]]* T.Moore
* *[[Vaginularia]]* Fée
* *[[Vittaria]]* Sm.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şou-biznes

**Şou-biznes** () — əyləncə sahəsində kommersiya fəaliyyəti, əyləncə sənayesi.

Aşağıdakılar "şou-biznes" sayılır :
* audio və video məhsullar buraxan şirkətlər;
* əyləncə sahəsində çalışan artist və bəzi idmançılar;
* maliyyə gəliri əldə etməyə üstünlük verən  kino, teatr, musiqi, televiziya sahələri.

## Həmçinin bax

* İncəsənət
* Kommersiya

## Mənbə

* История мирового и российского шоу-бизнеса в энциклопедии «Кругосвет»
* МУЗЫКАЛЬНЫЙ ШОУ-БИЗНЕС НА СОВРЕМЕННОМ ЭТАПЕ
Müsabiqə

**Müsabiqə** () — bir neçə nəfərin və ya komandanın incəsənətdə, elmdə, idmanda, gözəllik yarışmasında birincilik əldə etmək üçün rəqabətli yarışı.

Müsabiqə bir neçə mərhələdə keçə bilər — seçmə, əsas və final.

## Müsabiqə yarışmaları
* Ali məktəbəblərə daxil olmaq üçün müsabiqə.
* İncəsənət yarışması.
* Layihə müsabiqəsi.
* Tender müsabiqəsi.

## Həmçinin bax
* Tender
* Ali məktəb
* Gözəllik yarışması
Aleksandrovsk-Saxalinski

**Aleksandrovsk-Saxalinski** () — Rusiya Federasiyasının Saxalin vilayətində şəhər. Saxalin adasında daş kömür sənayesi mərkəzidir. Meşə və balıq sənayesi müəssisələri, mədən texnikumu, pedaqoji və tibb məktəbləri var. 1881-ci ildə salınmışdır.

## İstinadlar
Aniva

**Aniva** () ya da **Rutaka** () — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Saxalin vilayətinin tərkibinə daxildir.

## İstinadlar
Korsakov

**Korsakov** () ya da **Otomari** () — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Saxalin vilayətinə daxildir.

## İstinadlar
Severo-Kurilsk

**Severo-Kurilsk** () və ya köhnə adıyla **Kaşivabara** () — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Saxalin vilayətinə daxildir

## İstinadlar
Tomari

**Tomari** () və ya köhnə adıyla **Tomarioru** () — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Saxalin vilayətinə daxildir.

## İstinadlar
Əmud

**Əmud**, **Gürz**, **Bozdoğan** və ya **Toppuz** düşməni yaralamaq və qalxanı (zirehi) sındırmaq (dağıtmaq) üçün yaxın məsafədən istifadə edilən hərbi silah.

thumb|200px

## Hazırlanması

Əmud odlu silah yaranmamışdan əvvəl istifadə edilən baş hissəsi sümük, daş, dəmir, tunc, bürünc və sairədən, sapı isə ağacdan və yaxud da tamamilə metaldan, düzəlmiş bir silahdır.

thumb|left|200px

## İstifadəsi

Piyadaların istifadə etdikləri əmud çox sadə olmuşdur. Lakin sonradan süvarilərin istifadə etdikləri gürzlərin sapı daha uzun və at üstündən istifadə emək üçün təkmilləşdirilmişdir. Əmud hər növ qalxana və zirehə qarşı işlədilən ən yaxşı silah növü olmuşdur.

## Digər dillərdə

Əmud (Gürz) türk dilində "bozdoğan" deməkdir. "Bozdoğan" bir ytırtıcı quş cinsidir. Əmud (Gürz), bozdoğan quşunun başındakı pipiyə bənzədiyi üçün bu adla adlandırılmışdır. Əmudun (Gürzün) baş (yumuru)  hissəsi çıxıntılı və ya düz olardı.

Ərəb dilində əmud "sütun" mənasında işlədilir. Ərəblər alaçıq qurarkən onun ortasını qaldırdıqları sütuna "əmud" dеyirdilər.  Hədislərin birində Həzrət Pеyğəmbər (s) buyurur: "Əgər çadırın əmudu möhkə olarsa çadır da möhkəm olar. Əmud möhkəm olmasa, iplər və mıxlar çadırı saxlaya bilməz"

## Digər növləri

Əmudun altı üzlü olanlarına isə "şeşpər" deyilirdi.

## Mənbə

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
* Gürz və əmud (Rus dilində)

## Həmçinin bax
Ebru Polad

**Ebru Polad** (; d. 1 iyun 1983, İzmir, Türkiyə) — Türkiyə musiqiçisi.

## Xarici keçidlər
*

## Albomlar
## Albümleri
*Çetin Ceviz (2007) *<sub>DFM Productions</sub>*
*Çok Geç (2008) *<sub>Seyhan Müzik</sub>*
*Kalp Ayazı (2009) *<sub>Seyhan Müzik</sub>*
*Dinle 2011 (2011) *<sub>Dokuz Sekiz Müzik</sub>*
*Olanlar Oldu (2011) *<sub>Dokuz Sekiz Müzik</sub>*
*Kaçın Kurasıyım (2012) *<sub>Musicom Müzik</sub>*
*Günaha Davet (2013) *<sub>Musicom Müzik</sub>*
*Hediyem Olsun (2014) *<sub>Musicom Müzik</sub>*
*Çilli Bom (2015) *<sub>Musicom Müzik</sub>*
*9 Hit (2015) *<sub>Seyhan Müzik</sub>*
*Dokun Bana (2016) *<sub>Seyhan Müzik</sub>*
*Hava Çok Sıcak (2017) *<sub>Seyhan Müzik</sub>*
*Hazmedemeyenlere Soda (2018)* <sub>Seyhan Müzik</sub>*
*Akşam Sendeyiz Kraliçe (2018) *<sub>Seyhan Müzik </sub>*
Nik Conas

***Nikolas "Nik" Cerri Conas*** (, 16 sentyabr 1992) —  Amerikalı müğənni və aktyor, Jonas Brothers qrupunun üzvü.

## Həyatı

Nik Conas 1992-ci ildə ABŞ-nin Texas ştatının Dallas şəhərində doğulmuşdur. O uşaqlıqdan musiqi alətlərinə maraq göstərmişdir. Özləri də sənət adamları olduqlarına görə valideynləri Nikə həmişə dəstək olmuşlar. Nik artıq 6 yaşında istedadlı aktyor kimi tanınmışdır. O, şəkər xəstəliyindən əziyyət çəkdiyinə görə insulindən asılı həyat tərzi sürür.

Qardaşları Kevin Conas və Co Conas ilə o, gənclər arasında məşhur olan Jonas Brothers rok qrupunu yaratmışdır və özünə Mr. President ləqəbini götürmüşdr. Nik 2007-ci ildə "Geri Board Conni Kapahala" filmində rol almışdır. Onun rol alması sayəsində film kino reytinqlərində ilk pilləyə yüksəlmişdir. Nik 2008-ci ildə Rok düşərgəsi (film, 2008), 2010-cu ildə isə Rok düşərgəsi 2 filmində çəkilib. Bununla bərabər o, Jonas Brothers adlı məşhur gənclər teleserialında da çıxış edib. Daha sonra 2010-cu ildə "Jonas la" adlı serialla jonas brothers serialını davam etdirmişdir.
İkili standart

Insanlar və insan qrupları arasında ayrı-seçkilik etmək, eyni məsələdə müxtəlif insanlara və ya insan qruplarına eyni prinsiplərlə baxmamaq.
## Məzmun
İnsanlara, xalqlara, dövlətlərə, dinlərə, irqlərə və digər insan topluluqlarına eyni gözlə baxmamaq, onları fərqli qiymətləndirmək, tərəfkeşlik etmək. Haqqı, ədaləti birinin xeyrinə və digərinin ziyanına şərh etmək və pozmaq.
## Misallar
*Kişi və qadın arasında eyni hüquqların tanınmaması
*İrqi ayrı-seçkilik
*Etnik ayrı-seçkilik
*Dini ayrı-seçkilik
*Və s.
Böyük dövlətlərin kiçik dövlətlərə qarşı və ümumiyyətlə bir dövlətin digər iki dövlətə qarşı fərqli, qərəzli yanaşması ikili standartların ən çox müzakirə edilən və ən ağrılı tərəfidir. ABŞ-nın İsrail və Fələstinə, Ermənistan və Azərbaycana aid siyasəti ikili standartlara misal göstərilə bilər. Bu halda ikiüzlü siyasət ifadəsi də işlənilir. ABŞ Konqresinin Azərbaycan dövlətinə yardımını qadağan edən 907-ci düzəliş ikili standarta bariz nümunə sayılır.

## Sözlərlə ifadə
Görülən bir işin və ya işi görən insanın iki tərəf arasında fərli şəkildə adlandırılması baş verir. Məsələn:
*Zəbt etmək, işğal etmək və azad etmək
*Separatizm və milli-azadlıq hərəkatı
*Terrorist və partizan, fədai
*Casus və kəşfiyyatçı
*Və s.

## İstinadlar
## Həmçinin bax
907-ci düzəliş

## Xarici keçidlər
Azərelektronika

**AZƏRELEKTRONİKA** zavodunda müxtəlif növ və ən müasir soyuducular, kondisionerlər, paltaryuyan və qabyuyan maşınlar və digər təyinatlı məişət avadanlıqları istehsal olunur. Burada istehsal olunan məhsulların daxili bazara çıxarılması ilə yanaşı, həm də xarici bazara ixrac olunur.

26 noyabr 2009-cu ildə **"Evsen"** Şirkətlər Qrupunun rayonda inşa etdiyi **"Azərelektronika"** məişət cihazları istehsalı zavodunun açılış mərasimi olmuşdur.

13 hektar sahəni əhatə edən zavodun inşasına 2005-ci ildə başlanılmış, tikinti işləri 2008-ci ilin mayında başa çatdırılmışdır. İstehsal sahəsi 20 min kvadratmetr olan zavodda kondisioner sexi fəaliyyət göstərir. Zavodun istehsal gücü ildə 600 min kondisionerdir. Burada Türkiyədən, Malayziyadan, İrandan gətirilən xammaldan, habelə yerli materiallardan istifadə olunur. Bundan əlavə, zavodda boya, polifon, plastik kütlə əridən sexlər, 250 tonluq 6 hidravlik pres də quraşdırılmışdır.

Müəssisə istehsal xətti ən son texnogiyalarla təchiz edilmişdir.

## Xarici keçidlər

*http://www.evsengroup.az
Təkbirətül-ehram

**Təkbirətül-ehram** - namazın vacib hissələrindən biri, eləcə də namazın rüknüdür.

Hər namazın əvvəlində "Allahu əkbər" demək vacib və rükndür. "Allah" kəlməsinin və "əkbər" kəlməsini hərflərini və iki–"Allah" və "əkbər" kəlmələrini ardıcıl və ərəb dilində səhih deməlidir. Deməli bir kəs bunları ərəbcə səhv desə, yaxud tərcümələrini desə, səhih deyil.

Ehtiyat budur ki, namazın təkbirətül-ehramı ondan əvvəl deyilən hissələrə (iqaməyə, yaxud təkbirətül-ehramdan əvvəl oxunan duaya) birləşdirilməsin.

Əgər namaz qılan "Allahu əkbər" kəlməsini ondan sonra oxuduğu kəlməyə (məsələn "bismillahir-rəhmanir-rəhim"ə) birləşdirmək istəsə, gərək "əkbər" kəlməsinin rey hərfinə zəmmə versin (yəni "Allahu əkbəru bismilləhir-rahmənir-rahim" desin).

Təkbirətul-ehram deyən vaxt bədən aram olmalıdır. Əgər bir kəs təkbirətül-ehramı qəsdən hərəkət halında desə batildir. Həmçinin səhvən hərəkət etsə, ehtiyat-vacibə görə gərək namazı batil edən hər hansı əməl edib sonra yenidən təkbir desin.

Təkbir, Həmd, Surə, zikr və dua elə oxunmalıdır ki, şəxsin özü eşitsin. Əgər qulağın ağırlığı, karlığı və ya səs-küyün çoxluğu səbəbi ilə eşitməsə, elə deməlidir ki, mane olmazsa eşidə bilsin.

Lal və ya dili xəstə olan bir kəs "Allahu əkbər"i düzgün deyə bilməsə, necə bacarırsa, elə də deməlidir. Əgər ümumiyyətlə deyə bilməsə, qəlbindən keçirtməli, təkbir üçün işarə olaraq dilini (əgər bacarırsa) tərpətməlidir.

Müstəhəbdir ki, təkbirətül-ehramdan qabaq bu dua oxunsun:

يَامُحسِنُ قَد اَتَاكَ المُسيئُ وَقَد اَمَرَتَ المُحسِنَ اَن يَتَجاوَزَ عَنِ المُسيِئِ اَنتَ المُحسِنُ وَاَنَا المُسِيئُ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَتَجاوَز عَن قَبِيحِ مَاتَعلَمُ مِنِّى

Yə"ni "Ey bəndələrinə ehsan edən Allah, Sənin günahakar bəndən Sənin dərgahına gəlmişdir. Sən də ehsan edənə əmr etmisən ki, günahkarın günahından keçsin. Sən ehsan edən, mən isə günahkaram. Səni and verirəm Məhəmməd və Ali-Məhəmmədin hörmətinə, Öz rəhmətini Məhəmməd və Ali-Məhəmmədə göndər, mənim pis əməllərimdən keç!"

Müstəhəbdir ki, namazın birinci təkbirini, habelə namaz əsnasındakı sair təkbirləri deyəndə əlləri qulaqların yuxarısına qədər qaldırsın. Bunun əksi müşküldür, hətta caiz də deyil.

Əgər təkbirətül-ehramı deyib-deməməsində şəkk etsə, bu halda qiraətə məşğuldursa, öz şəkkinə etina etməməlidir; yox əgər bir şey oxumamışdırsa, təkbiri deməlidir.

Əgər təkbirətül-ehramı deyəndən sonra, onu düzgün deyib-deməməsində şəkk etsə, öz şəkkinə etina etməməlidir. Amma müstəhəbdir ki, namazı qurtarandan sonra yenidən qılsın.

## Mənbə

## Xarici keçidlər
Sistaninin risaləsi
Əli Rza Pəhləvi

**Əli Rza Pəhləvi** () — son İran şahı Məhəmməd Rza Pəhləvinin ikinci oğlu. 28 aprel 1966-cı ildə Tehranda doğulmuşdur.

## Xarakteri
Əli Rza Prinston universitetində bakalavr, Kolumbiya universitetində magistr dərəcələri almışdı, Harvard Universitetində qədim İran və fars ədəbiyyatını öyrənirdi. Qardaşından fərqli olaraq, siyasətə qarışmır, mətbuatdan qaçırdı. 44 yaşınacan subay qalması da təbiətindəki qapalılıqla bağlı idi.

## Ölümü
Pəhləvi ailəsi şahzadənin ölümü ilə bağlı verdiyi bəyanatda deyilir: **""Əlirza milyonlarla iranlı gəncdən biri kimi vətənində baş verən acınacaqlı olaylardan son dərəcə narahat və qəmgin idi. Əlirza atasının ölümündən, bacısı Leylanın intiharından sonra çox çalışırdı ki, psixoloji böhrana qalib gəlsin, lakin sonda dözməyib təslim oldu və özünə qəsd edərək bütün ailə üzvlərinin, dostlarının dərin kədərinə səbəb oldu"**

## İstinadlar
Allelopatiya

**Allelopatiya** ( (allelon) — *qarşılıqlı* və  (pathos) — *iztirab*) — bitkilərin müxtəlif maddələr ifraz etməsi nəticəsində bir-birinə təsir göstərmələri. Dörd qrup belə maddə məlumdur. İki qrupunu mikroorqanizmlər əmələ gətirir; bunlar başqa mikroorqanizmlərin fəaliyyətini dayandıran antibiotiklər və ali bitkilərə təsir edən marazminlərdir (soldurucu maddələr). Digər iki qrupun maddələrini ali bitkilər ifraz edir, bunlar mikroorqanizmlərin fəaliyyətini boğan fitonsidlər və ali bitkilərin inkişafını ləngidən kolinlərdir.

Kənd təsərrüfatı bitkilərinin becərilməsində (növbəli əkin, qarışıq əkinlər üçün bitki seçilməsi və s.). Alellopatiya nı nəzərə almaq lazımdır.

## İstinadlar
Homer Simpson

**Homer Simpson** () — Simpsonlar cizgi serialının əsas personajlarından biri.
İlk dəfə 19 aprel 1987-ci ildə "The Tracey Ullman Show"-nun "Good Night" hissəsində görünmüşdü.

## Qəbulu

2010-cu ildə *Entertainment Weekly* Homeri "son 20 ilin böyük personajı" () adlandırıb. *TV Guide* onu 2002-ci ildə 50 ən böyük cizgi personajların siyahısında () Baqz Bannidən sonra yerləşdirib; *Bravo* kanalı isə onu 100 ən böyük televiziya personajı () siyahısında, harada ki Homer sadəcə dörd cizgi personajıdan biri olub, beşinci yerə daxil edib; Channel 4 sorğusuda isə o, bütün zamanların ən böyük televiziya peronajı kimi seçilib.

Den Kastellaneta Homeri səsləndirdiyinə görə bir neçə dəfə "Outstanding Voice-Over Performance" nominasiyada *Primetime Emmy* mükafatını əldə edib: 1992-ci ildə *Lizanın ponisi* (), 1993-cü ildə *Mister Plou* (), 2004-cü ildə *Bu gün klounam* () və 2009-cu ildə *Ata daha pisi bilir* () seriyasına görə. Ancaq, o *Bu gün klounam* seriyasıda ancaq Homeri yox, bir neçə personajı səsləndirdiyinə görə həmin mükafatı alıb.

## Təkrarlanan frazalar

* "Mmm..."+ hansısa yeməyin adı. (Adətən bu belə səslənir - "Mmm pivə!" və ya "Mmm ponçiklər!")
* D`oh ! (dou - hirsləndikdə)
* Vvooho! (ura - sevindikdə)
* Ay səni balaca! (Bartı boğarkən)

## Maraqlı faktlar

* Homer Gillette britva markasından istifadə edir.
* Homerin ksilofobiyası var (ksilofon qorxusu).
* Homerin IQ-su - 55 hal. HOMR seriyada onun başından uşağlıqdan orada olan karandaşı çıxarddılar və IQ-su 50 hala yüksəldi (deməli 10 oldu), lakin sonra Homer karandaşı yerinə qaytmağa istədi və hər şey öz yerinə qayıdıb.
* Homerin ancaq sağ böyrəyi var. Çünki sol böyrəyini atasına verib.
* Homer həmişə təkrarladıyı "D'oh!" sözü o qədər populyar olub ki, onu Oksford lüğətində qeyd ediblər

## İstinadlar
Aqrotexnika

**Aqrotexnika** — kənd təsərrüfatı bitkilərinin becərilməsi qaydaları sistemi, əkinçilik texnologiyası. Aqrotexnikanın vəzifəsi – məhsul vahidinə minimum əmək və vəsait sərf etməklə k.t. bitkilərindən yüksək məhsul alınmasını təmin etməkdir. Aqrotexnikaya torpağın gübrələnməsi, becərilməsi, toxumun səpinə hazırlanması, səpin və əkin, əkinlərə qulluq, k.t. bitkilərinin xəstəlik və ziyanvericiləri ilə mübarizə, məhsul yığımı, həmçinin torpaq səthinin hamarlanması, suvarma və s. daxildir.

## Həmçinin bax
* Aqrobiologiya
* Aqrobiosenoz
* Aqroekosistem
* Aqrokimyəvi müayinə
* Aqrosfer

## Mənbə
Torrent

**Torrent** — internetdən fayl yükləmək üçün lazım olan hər məlumatı içində saxlayan,'torrent' adlı kiçik bir fayldır. Torrentdə fayl adları, bu faylların ölçüləri, haradan yüklənəcəkləri kimi məlumatları özündə saxlayır. Torrent fayllarını və axtarış mühərriklərini bir çox veb saytdan (isohunt, torrentz) əldə etmək mümkündür. Torrnetlə, filmlər və oyunlar da daxil olmaqla, ən nəhəng faylları sürətli yükləmək mümkündür. Torrent ilə fayl yükləməyin internet istifadəçiləri üçün bir çox üstünlüyü vardır. Əvvəlcə Torrentin dünya səviyyəsində məşhur bir istifadə şəbəkəsinin olduğunun vurğulamaq lazımdır. Bu torrent fayllarını yükləyən istifadəçi daha sonra BitTorrent proqramlarından biri vasitəsilə (μTorrent, BitTorrent, Transmission) bu faylı açar və yükləmə əməliyyatına başlar.
Torrent yalnız fayl paylaşmasını təmin edən bir vasitə deyil eyni zamanda cib telefonlarına qədər sadələşdirilmiş və gələcək illərdə bəlkə televiziyalara və peyk şəbəkələrinə qədər bir çox yerə girmə potensialına sahib bir texnologiyadır.

Torrentin üstünlükləri:

* Çox az ölçülü bir fayldır
* Torrent ilə internet üzərindən dərhal hər şeyi endirə bilməniz mümkündür
* Hər faylın özünə xas bir torrent faylı mövcuddur.
* Sizə təklif olunan faylın istədiyiniz hissəsini seçə və yükləyə bilərsiniz
* Fayli yükləmək üçün lazım olan torrent programını(client) asanlıqla internetdən endirə bilərsiniz

## Tarixi
BitTorrent 2 iyul 2001 tarixində ilk dəfə istifadə edilməyə başlanmışdır. Və torrent formatli fayllar ilə fayl transferi edilməkdədir. Bu torrent formatlı çox kiçik ölçüdəki fayllar, əsl paylaşılan böyük fayllar haqqında məlumat daşıyıçılarıdır.
P2P yəni peer2peer (adamdan adama) fayl paylaşmasını təmin edən bir tətbiqdir. Bu tətbiqi tapan Bram Cohen daha sonra BitTorrent adında bir də proqram tərtib etdi. Bu səbəblə bu iki anlayışı qarışdırmamaq lazımdır, BitTorrent həm tətbiq həm də bu tətbiqi tapan adamın meydana gətirdiyi bir proqramın adıdır.

## BitTorrent
BitTorrent, torrent yükləmə üçün istifadə edilən ən geniş yayılmış bir proqramdır. Bu proqram rahat interfeysə malikdir və internetdən endirilməsi çox rahatdır. Proqramdan istifadə edərkən qarşımıza müxtəlif torrent terminləri çıxa bilər:
* Seeder - faylı tam yükləyən və trackerə(fayl endirildiyi torrent mənbəsi) yenidən upload(yükləyən) edən şəxs. Fayl kompüterə yükləndikdən sonra avtomatik olaraq upload olunur.
* Leecher - faylı endirən, ancaq yüklənməni sona çatdırmayan şəxs.
* Peer - faylı endirən(download) və ya trackerə yükləyən(upload) şəxs.
* Tracker - torrent faylın endirildiyi mənbə. Peerlər arasında əlaqə burada həyata keçirilir. Trackerdən torrent faylı endirmək üçün Announce URL(trackerin mövcud olduğu veb adres) adresindən istifadə olunur. Burada seeder və leecher həmçinin faylın sağlamlıq səviyyəsi göstərilir.
* Reseed - daha əvvəl endirilmiş torrentin təkrar olaraq yüklənməsidir.
* Client - torrent faylı açmaq və endirimə prosesini həyata keçirmək üçüun istifadə olunan proqram. Haqqında danışdığımız BitTorren də geniş istifadə olunan bir client proqramıdır.
Bank holdinqi

**Bank holdinqi** — Bank lisenziyasına malik bir və ya bir neçə törəmə bankı, olan fəaliyyəti baş ofisinin yerləşdiyi ölkənin bank tənzimlənməsi orqanları tərəfindən tənzimlənən və nəzarər olunan şirkətdir.

Kredit sistemində mövcud olan digər bir qurum da holdinqlərdir. Holdinqlərə aşağıdakı tərifi vermək olar: "Ortaq bir qrup məqsədi üçün birliyi əmələ gətirən şirkətlərin tam birləşməsinə ehtiyac qalmadan, səs çoxluğunu əldə edəcək şəkildə bu şirkətlərin səhmlərini əlində tutan şirkət" və ya "Bir səhmdar cəmiyyətin, digər bir ya da bir neçə alt səhmdar cəmiyyətə, idarələrində söz sahibi olacaq şəkildə iştirakı, yəni bunların səhmlərini alması və idarəetmə şurasında fəal hala gəlməsi forması başa düşülür.

## Mənbə
Donuz yarışı

**Donuz yarışı** — donuzların yarışdırılması ilə həyata keçirilən müsabiqə növü.

## Avstraliya
Avstraliyanın Melburn şəhərində keçirilən ənənəvi Kral şousunun ayrılmaz hissələrindən biri də donuz yarışlarıdır.

Şou 1848-ci ildən etibarən, ənənəvi olaraq keçirilir. O, ilin ən nəhəng əyləncə tədbirlərindən biridir. Yarışan donuzlar yalnız qaçmaqda deyil, suyun üzərindən, həmçinin uzunluğa və hündürlüyə tullanmada da "güclərini sınayır".

## İstinadlar
Son mil

Rabitə sənayesində "son mil" (ing. "last mile") dedikdə, istifadəçinin abonent xəttini provayderin (rabitə operatorunun) qoşulma nöqtəsi ilə əlaqələndirən kanal başa düşülür. "Son mil" texnologiyalarına adətən xDSL, FTTx, Wi-Fi, WiMax, DOCSIS, PLC texnologiyaları aid edilir.
Kredit təşkilatı

**Kredit təşkilatı** — bank, xarici bankın yerli filialı və ya bank olmayan kredit təşkilatıdır.

## Mənbə


## Həmçinin bax
*Kredit
*Bank olmayan kredit təşkilatı
*Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı
İpoteka

**İpoteka krediti** — öhdəliyin icrasının təmin edilməsi üsulu olaraq daşınmaz əşyaların və rəsmi reyestrdə üzərində mülkiyyət hüquqları qeydə alınan daşınan əşyaların girovudur. İpoteka qoyan ipoteka predmeti olan əşyanı girov qoyan şəxsdir. İpoteka qoyan həm borclu, həm də üçüncü şəxs ola bilər. İpoteka saxlayan ipoteka hüququ olan və ipoteka qoyanın digər kreditorlarına nisbətən üstün qaydada ipoteka predmeti hesabına əsas öhdəliyin icrasını tələb etmək hüququ olan şəxsdir, o cümlədən ipoteka kağızının qanuni sahibidir.

İpoteka dəyəri şəxsi vəsaitlərindən daha çox olan mənzil (ev) almağı planlaşdıran insanlar üçün lazımdır. İpoteka krediti mənzil (ev) almaq üçün kifayət qədər vəsait olmadıqda belə, insanlara öz şəxsi mənzillərində yaşamaq imkanı yaradır.

Azərbaycan banklarında ipoteka krediti üzrə aylıq ödənişlər ya aylıq *annuitet*, ya da əsas borcun bərabər hissələrlə bağlanması yolu ilə həyata keçirilir. Annuitet ödəniş ipoteka krediti üzrə elə ödəniş formasıdır ki, bu zaman aylıq ödənişin məbləği bütöv kredit müddəti ərzində dəyişilmədən, sabit qalır.

## İstinadlar
Viktoriya şəlaləsi

**Viktoriya** — Cənubi Afrikanın Zambezi çayında şəlalə. Zambiya və Zimbabvenin sərhədlərində yerləşir. Gölün eni təqribən 1800 m, hündürlüyü 128 m-dir.

## Həmçinin bax
* İquasu şələləsi

## İstinadlar
* maps.google.com
*  
* Viktoriya şəlaləsinin fotoşəkilləri