Erməni gücü

**Erməni gücü 13**, **AP**, **Armenian Mob** və ya **Armenian Mafia** ― Kaliforniya ştatının Los Anceles şəhərində fəaliyyət göstərən erməni kriminal qruplaşması. Qruplaşma əsasən narkotik ticarəti, qətl, dələduzluq, insan alveri, qanunsuz qumar oyunlarının təşkili, adam oğurluğu, reket, soyğunçuluq və qəsblə məşğul olur. ABŞ prokurorluğunun qeydlərinə görə qruplaşmanın 2000-dən çox qeydiyyata alınmış üzvü və yüzlərlə tərəfdaşı var. Bu qruplaşma həmçinin Meksika-Amerika mafiyası və xüsusən də təsir dairəsini genişləndirməkdə olan La Cañada OG Blocc Crips (LCBC) kimi kriminal dəstələrlə sıx əlaqəyə malikdir.

## Tarixi
Kaliforniya Baş Prokurorluğunun 1996-cı il tarixli hesabatına görə Erməni gücü 13 rus mütəşəkkil cinayətkar qrupları ilə güclü əlaqələrə malik olub. 1988-ci ilin yayında dəstənin iyirmi üzvü tərəfindən Hollivudun şərqində yerləşən kiçik bir ticarət mərkəzinin park yeri ələ keçirilmiş və öz qərargahlarına çevrilmişdir. Ticarət mərkəzindəki restoran və geyim mağazalarının sahibkarları ciddi qorxmuş və təhlükəsizlikləri üçün Los Anceles Polis Departamentinin köhnə əməkdaşlarına mühafizə üçün müraciət etmişdilər.

1997-ci ilin ortalarına qədər Erməni gücü 13 qruplaşmasının onlarla sürücünün qətlində günahkar olduğu güman edilirdi.

Eyni zamanda AP rəhbərliyi Ermənistan və Rusiyada fəaliyyət göstərən cinayətkar qruplar ilə yüksək səviyyəli əlaqələrə malikdir.

Hələki Şərq sahilində və Cənubda fəaliyyət göstərən Erməni-Amerikan icmalarında, Van (mərkəzi) erməniləri arasında, Suriya və İraq ermənilərinin icmalarında şəbəkənin fəaliyyəti qeydə alınmamışdır. Dəstənin əsas üzvləri Livan, Ermənistan və İran ermənilərindən ibarətdir. Dəstə əsasən küçədəki başıpozuq gənclərdən ibarət olaraq görünsə də bu yalnız qruplaşmanın görünən üzüdür. Və bu gənclər adətən mütəşəkkil cinayətkar qruplaşmanın təhlükəsizlikdən məsul olan "əsgər" rolunu oynayırlar. Erməni gücü 13 qruplaşmasının adi küçə qulduru yox yüksək səviyyəli təşkil olunmuş cinayətkar qruplaşma olduğu 2010-cu ildə baş vermiş "2010 Medicaid fraud" (Medicaid fırıldağı) məsələsində və 2011-ci ildə Federal Təhqiqat Bürosunun əməliyyatı zamanı işıqların kəsilməsi ilə üzə çıxmışdır. FTB-nin rəsmi saytında qeyd edilir:

4 noyabr 2019-cu ildə Erməni gücü 13 qruplaşmasının rəhbərlərindən biri olan Mher Darbinyan 32 illik həbs cəzasına məhkum edildi. Sərbəst buraxıldıqdan sonra isə o, Ermənistana deportasiya edilməlidir.

### Meksikalılarla münaqişə
Erməni gücü 13 qruplaşmasının keçmişdə Meksika mafiyası tərəfindən idarə olunan Sureno dəstələri ilə qarşıdurma tarixi var, ancaq bu münaqişə son illərdə səngiyib. Erməni gücü 13 qruplaşmasının qurucusu Armen "Silent" Petrosyan 22 may 2000-ci ildə "White Fence" dəstəsinin üzvü Xose Arqueta tərəfindən öldürülüb. Həmin ilin 24 may tarixində isə Meksikalılardan ibarət qruplaşma üzvləri tərəfindən Hollivudda yerləşən restoranların birində bir erməni güllələnir. Bundan sonra Erməni gücü 13 qruplaşması bu hadisələrə cavab olaraq elə həmin ayda Qlendeyl şəhərindəki Huver Liseyinin yanında 17 yaşlı ABŞ vətəndaşı meksikalını öldürürlər. Bundan sonra qruplaşmalar arasında zorakılığın qarşısının alınması üçün danışıqlar başlayır. Bu gün Meksika mafiası həbsxanalarda sədaqət əlaməti olaraq 13 nömrəsini öz adına əlavə edən Erməni gücü 13 qruplaşmasından müdafiə qarşılığında pul toplayır. Hər iki dəstə və Surenos hal-hazırda Los Anceles bölgəsindəki bütün cinayət fəaliyyətlərindən qazanılan pullarına nəzarət etməklə yanaşı həm də birlikdə işləyirlər.

## Elektrik kəsintisi əməliyyatı
16 Fevral 2011-ci ildə "Elektrik kəsintisi" əməliyyatı zamanı 900-dən çox federal və yerli hüquq-mühafizə orqanları əməkdaşlarının iştirakı ilə Los Anceles bölgəsində erməni mütəşəkkil cinayətkarlığı ilə əlaqəli olduğu iddia edilən 100-ə yaxın adamı həbs edildi. Cinayətkarların bir çoxu kredit kartı dələduzluğu kimi bank əməliyyatları edən "ağ yaxalılar" idi. Lakin, istintaq gedişatında onların insan alveri, fırıldaqçılıq, qəsb, şəxsiyyət oğurluğu, soyğunçuluq, şahid qorxutma, narkotik ticarəti, narkotik marixuana yetişdirmə və narkotik maddələrin həbsxanaya gətirilməsi və silahla əlaqəli bir çox cinayətlərdə iştirakı aşkar olundu.

## Suriya vəyəndaş müharibəsində iştirakları
2014-cü ildə Suriyada Bəşər Əsədin başçılıq etdiyi Suriya hökumətinə dəstək olaraq döyüşən biri Erməni gücü 13 qruplaşmasının, digəri isə Sureno qruplaşmasının üzvü olan iki nəfər video qeydə alınıb
.

## Mədəniyyətdə
*FX kanalında yayımlanan "Shield" serialının bir çox mövsümündə Erməni gücü 13 qruplaşmasının uydurma versiyası olan "Armenian Might" göstərilmişdir. Serialın 6-cı mövsümündə alman aktrisa Franka Potente müntəzəm olaraq ailə üzvlərini təhqir edənlərə qarşı mübarizəyə başlamış "Armenian Might" dəstəsinin başçısı Diro Kesaxian rolunu oynayır.
*Qondarma erməni cinayətkar dəstənin üzvü Grand Theft Auto V video oyununda görünür. Franklin Klintonun keçmiş müdürü Simeon Yetarian dəstə ilə əlaqələndirilir. Oyunda dəstənin bir çox üzvləri Çikano stilində geyinərək Erməni gücü 13 qruplaşmasını xatırladırlar.

## İstinadlar