open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Davud Əhmədov

**Davud Əhmədov** () — aktyor, diktor, redaktor.

## Həyatı
Davud Əhmədov 1941-ci ildə Lənkəranda anadan olub. 1960-cı ildə Teatr İnstitutunun kino və dram aktyorluğu şöbəsinə qəbul olunub. İkinci kursda oxuyarkən Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin sədri Teymur Elçin tərəfindən səsi bəyənilib, "Ulduz" verilişinin aparıcısı olub. 1963-cü "Romeo-Cülyetta və zülmət" əsərində Pavel, 1980-ci illərin əvvəllərində Süleyman Sani Axundovun "Laçın yuvası"nda Ədil bəy obrazlarını canlandırıb. 1965-ci ildə əsgərliyə gedib, 1967-ci ilin yanvarında televiziyaya işə qayıdıb. Şeirlər yazıb. Vaxtilə səsinə görə onu "Azərbaycanın Levitanı" da adlandırıblar. Televiziyanın fondunda 300-dən çox şeir və əsər səsləndirilməsində onun səsindən istifadə olunub.

24 sentyabr 2015-ci ildə vəfat edib. Bakının Biləcəri qəsəbəsində yerləşən qəbiristanlıqda dəfn olunub.

## İstinadlar
Barselona Universiteti

**Barselona Universiteti** (; ) — İspaniyanın Barselona şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Universitetin əsası 3 noyabr 1450-ci ildə qoyulmuşdur.

## Xarici əlaqələri
Avropa Tədqiqat Universitetləri Liqasına daxildir.

Koimbra qrupunun üzvüdür.

## Kitabxanası
Kitabxana təxminən 2.000.000 kitaba malikdir və İspaniyanın ikinci ən böyük universitet kitabxanasıdır.

## Reytinqi

## Şəkilləri


Biblioteca CRAI UB.JPG|
Campus-de-Bellvitge.jpg|
Col·legis Majors Penyafort-Montserrat.jpg|
Spain.Catalonia.Hospitalet.Universitat.Bellvitge.JPG|
Université de Barcelone, bâtiment nouveau.jpg|



## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Frensis Aston

**Frensis Aston**(; 1 sentyabr 1877, Harborn — 20 noyabr 1945, Kembric) — İngiltərə kimyaçısı, Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1922).

## Həyatı
Aston Frensis Vilyam (1877–1945) Xorbornda (Birminhem yaxınlığında) anadan olmuş, İngilis fiziki və kimyaçısı, 1903–1908-ci illərdə Birminhem Universitetində ingilis fiziki C. Poyntingin yanında fəaliyyət göstərmişdir. 1945-ci ildə Nəzəri və Tətbiqi Kimya Üzrə Beynəlxalq İttifaqın atom kütlələri komissiyasının sədri vəzifəsində işləmişdir. Radioaktiv olmayan elementlərin çoxlu sayda izotoplarını kəşf etdiyinə və tam ədədlər qaydasını yaratdığına görə 1922-ci ildə alim Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

Frensis Aston 20 noyabr 1945-ci ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Con Vilyam Strett

**Con Vilyam Strett** (; ) — ingilis fiziki və mexaniki, Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı (1904)

## Həyatı
Strett Reley (Lord Reyli) Con Vilyam 1842-ci ildə Böyük Britaniyanın Esseks qraflığının Lendford Qrov şəhərində anadan olmuşdur. 1861-ci ildə Con Vilyam Strett Kembric Universitetinin Triniti kollecinə daxil olmuş və burada riyaziyyatı öyrənmişdir. Onun müəllimləri Edvard Con Raus və Corc Qabriel Stoks olmuşdur.

1879-cu ildə Cavendish professoru olaraq Maxwelli izlər; dörd il sonra da Kral İnstitutunda təbiət fəlsəfəsi professoru olub. 1905-ci ildə Kral Elm Akademiyası başçılığına, 1908 -də Cambridge Universiteti rektorluğuna seçilər. Geniş məlumatı və fizikanın dərhal hər bölməsindəki işləriylə tanınan Rayleighin elmə ən əhəmiyyətli qatqıları, akustik və optik sahələrində gözə dəyir. Reley, diqqətli və səbirli bir təcrübəçi idi. Onu uzun müddət məşğul edən problem, atmosferdən təmin edilən nitrojenin atom kütləsi ilə, kimyəvi təhlil etməklə əldə edilən nitrojenin atom kütləsi arasındakı fərqin səbəbi idi. Bu araşdırma çox az rast gəlinən arqon qazını tapmasına gətirib çıxardı.

Reley çox yayılmış qazların sıxlığının tədqiqi nəticəsində arqonun kəşfinə görə 1904-cü ildə fizika elmi üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

Böyük ingilis alimi Con Reley 1919-cu il 30 iyunda İngiltərənin Uitem şəhərinin yaxınlığındakı Tirlinq-Pleysdə vəfat etmiş və orada dəfn olunmuşdur.

## Elmi əsərləri
* "О свете от неба, его поляризации и цвете" 1899 г.

## Mənbə
* Боголюбов А. Н. Математики. Механики. Биографический справочник. — Киев: Наукова думка, 1983. — 639 с.

## Xarici keçidlər
İrvinq Stoun

**İrvinq Stoun** (; ) — ABŞ yazıçısı.

## Həyatı
İrvinq Stoun 14 iyul 1903-cü ildə ABŞ-də anadan olub.

Vinsent Van Qoq, Cek London, Klarens Derron, Cessi Beuton-Fremont, Yudjine Debse, Erl Yoren, Con Noubl, Reycel Cekson, Meri Todd və Avraam Linkoln, Mikelanjelo, Ziqmund Freyd, Henrix Şliman, Kamilla Pisarro, Çarls Darvin haqqında ümumilikdə 25 bioqrafik romanın müəllifi olmaqla ədəbiyyatda bu istiqamətin yaradıcılarındandır.

O, 1924-cü ildə Kaliforniyada universiteti bitirərək iqtisadiyyatı tədris etməyə başlayıb. Stoun bakalavr pilləsi üzrə təhsilini tamamladıqdan dərhal sonra müəllim kimi işləmək icazəsi almış ilk məzun idi.

Yazıçı 1926-cı ildə Parisə səyahət edir, sonra isə Nyu-Yorka köçür. 6-7il ərzində 18 teatr pyesi yazır. Onlardan ikisi Brodveydə tamaşaya qoyulsa da, uğur əldə edə bilmir.
İrvinq Stoun özü haqqında "Mən burjuaziya nümayəndəsiyəm valideynlərim dükan sahibi idilər." demişdir.

Müsahibələrinin birində Stoun öz bədii fəaliyyəti barədə danışır: " Hər gün səhər eyni vaxtda yuxudan oyanır, 9-un yarısından günorta saat 1-2-yə qədər iş masasının arxasında oturub çalışıram. Sonra pendirli bir sendviç yeyir, bir fincan çay içir, fiziki əməyə vaxt ayırıram. "Təbi gələndə yazmaq" anlayışına inanmıram. Məncə, yazıb, yazıb, axırda yaxşı nəticə əldə etmək mümkündür."

İrvinq Stoun 26 avqust 1989-cu ildə vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya
# Yaşamaq yanğısı (film, 1956) / Lust for Life

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kitabşünas (RTV). İrvinq Stoun. Yaşamaq yanğısı
Rauf Cabbarov

**Rauf Cabbarov** (tam adı: *Rauf Əbdülqədir oğlu Cabbarov*;  8 iyul 1935, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ —  11 may, 2010, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycan boksçusu və boks məşqçisi. SSRİ çempionu,idman ustası və Azərbaycan Respublikasının Əməkdar məşqçisi,Milli komandanın baş məşqçisi. Onun yetirmələri Rövşən Hüseynov 1993-cü ildə gənclər və böyüklər arasında Avropa çempionu, 1994-cü ildə Dünya Kubokunun qızıl mükafatçısı olmuş, Əli İsmayılov 2 dəfə Avropa və 2 dəfə dünya çempionatı və kuboku yarışlarının bürünc medalını qazanmışdır.

## Həyatı
1935-ci ilin iyulun 8-də Bakı şəhərində anadan olub. İlk olaraq Bakının Vidadi küçəsində, daha sonra Bayıl qəsəbəsinin Qurban Abbasov 34 küçəsində yaşamışdır. Boksla 10 il məşğul olmuş, respublika və ümumitiffaq miqyaslı yarışlarda qalib və mükafatçı kimi fərqlənmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1957-ci ildə L. Şmidt adına zavodda çilingər vəzifəsində başlamışdır. 1960-cı ildən lampa zavodunda baş operator, 1963-cü ildə Taksi-Motor Parkında - yağlayıcı, 1969-cu ildən isə "Dinamo" idman cəmiyyətində və Bakı Uşaq-Gənclər idman məktəbində boks üzrə məşqçi-müəllim kimi fəaliyyət göstərmişdir. Uzun illər Azərbaycan yığma komandasının baş məşqçisi olmuş, onlarla yüksək dərəcəli boksçular hazırlamışdır. Onun yetirmələri Rövşən Hüseynov 1993-cü ildə gənclər və böyüklər arasında Avropa çempionu, 1994-cü ildə Dünya Kubokunun qızıl mükafatçısı olmuş, Əli İsmayılov Avropa və dünya çempionatı və kuboku yarışlarının bürünc medalını qazanmışdır.

2004-cü ildən sonra iki dəfə ürək infarktı keçirən Cabbarovun uzun müddət səhhəti ilə bağlı problemləri olub. 2010-cu il mayın 11-də Zabrat qəsəbəsində dəfn olunub.

## Ailəsi
Azərbaycanın ilk diktoru Fatma Cabbarova Rauf Cabbarovun əmisi qızıdır.

## Təltif və mükafatları
O, SSRİ idman ustası və Azərbaycan Respublikasının Əməkdar məşqçisi idi.

* 2000 —  "Tərəqqi" medalı
* 2003 — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.

## Qalereya

Fayl:Rauf Cabbarov 01.jpg|Rauf Cabbarov
Fayl:Rauf Cabbarov 02.jpg|Rauf Cabbarov gənc yaşlarında
Fayl:Rauf Cabbarov-1.jpg|Rauf Cabbarov
Fayl:Rauf Cabbarov 1974.jpeg|1974-cü ildə Rauf Cabbarov Bakının Dinamo İdman Cəmiyyətində öz tələbələri ilə
Fayl:Rauf Cabarov Sydney 2000.jpg|Sydney 2000
Fayl:Ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən ‘Tərəqqi’ ordenı təqdim edilərkən.jpg|**Ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən ‘Tərəqqi’ ordenı təqdim edilərkən.**


## İstinadlar
Aleksandra Zrajevskaya

**Aleksandra Vasilyevna Zrajevskaya** (, ) — rus yazıçısı.

## Həyatı
XIX əsr qadın yaradıcılığı haqqında danışarkən A. V. Zrajevskayanı qeyd etməmək mümkün deyil, onun ədəbi yaradıcılığının geniş diapazonu hətta müasirlərini təəccübləndirirdi. O həm tərcüməçi, nasir, şairə, tənqidçi, publisist, tarixçi həm də diyarşünas idi. Onun talantına hələ V. Jukovski yüksək qiymət vermişdi, amma onun adı indi demək olar ki, yada düşmür. V. Jukovski ona "Dostluq əlaqələri mənzərəsi" (1833) romanını nəşr etməyə yardım göstərdi. Bu roman iki Peterburq ailəsinin və onların əhatəsinin həyatı və taleyi haqqındadır. Baş qəhrəmanlar ailə və cəmiyyətdə öz yerlərini müəyyən etməyə çalışan qadınlardır. Bundan başqa, Zrajevskaya çoxlu tərcümə edirdi. O, ədəbi tənqidə də böyük diqqət yetirir. Onun "Mayak"da o dövrdə yazılmış ayrı-ayrı əsərlərə resenziyaları, rus ədəbiyyatı haqqında icmal məqalələri çap olunurdu.

Zrajeskayanın diqqət mərkəzində duran qadınların emansipasiyası məsələsi öz bədii təcəssümünü "Qadın əsri" romanında tapdı. M. Poqodinin "Mosvkityanin" jurnalında o romanın bir hissəsini çap etdirə bildi. İrtica ilərində onun cəsur çıxışları ədəbi "mühavizəkarları" qorxutdu. Daha sonra onun adı o dövrün jurnallarının səhifələrindən tamam itir. "Rusi biblioqrafik lüğəti"ndə A. Zrajevskayaya belə xarakteristika verilir: "O yazıçı qadına nə lazım olduğunu tam aydınlığı ilə dərk edirdi, məhz buna görə də onun qəlbini uzun illər incitmiş tənqidi qadının qələmini əlindən düşürə bilmədi". Onun "Heyvanxana" əsərini müasirləri olan tənqidçilərə qarşı satira hesab etmək olar: üç dəhşətli heyvan – "xırdaçılıq, çürükçülük (uzunçuluq) və ibarətbazlıq" qadın yazıçılara qarşı cəbhə açıblar, Zracevskayanın özü də onların iti dişlərinə məruz qalmışdı, lakin o öz postunda qəhrəmancasına duraraq, gələcək rus qadın yazıçıları üçün yolu tənzimləyirdi".

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vidadi küçəsi (Bakı)

**Vidadi küçəsi** — Bakı şəhərinin Səbail və Nəsimi rayonu ərazisində yerləşən bir zolaqlı və bir istiqamətli sonu piyadalar zonasına keçən dahi Azərbaycan şairi Molla Vəli Vidadinin adını daşıyan küçə.

## Tarixi
Əvvəllər o, "Tserkovnaya" adlanırdı Yalnız 1923-cü ildə bolşeviklər küçənin adını dəyişərək ona məşhur maarifçi şairin (doğrudur, bir dövrdə o, həmin dövr üçün daha "məqbul" sayılacaq Proletarskaya da adlanıb — red.) adını veriblər. Küçənin "Tserkovnaya" adı daşıması isə yalnız Bakının deyil, bütün Azərbaycanın ən qədim rus kilsəsinin — Mixail Arxangel pravoslav kilsəsinin məhz bu küçədə yerləşməsilə (kilsə bu gün də yerindədir) əlaqədar idi. O, 1841–1849-cu illər arasında tikilib və Zərgərpalan (keçmiş Spasskaya) küçəsinin tinində yerləşir..

Küçə uzun müddət "Tserkovnaya" adlanıb və bir məqam olmasaydı, bu ad çoxdan unudulmuşdu. 1936-cı ildə İttifaqda kütləvi edamların müjdəçisi kimi, dini obyektlərə qarşı dövlət vandalizmi həyata keçirilirdi. Bakıda da bir çox məscid və kilsələr, xüsusilə onların ən böyükləri sökülmüşdü. Bu kilsəni isə sadəcə bağlamışdılar və ondan yataqxana kimi istifadə edilirdi. Kilsə yalnız müharibədən sonra açıldı. İnqilabdan əvvəlki dövrdə Tserkovnaya küçəsi bugünkündən bir qədər kiçik idi. O, Verxnıy Naqornıy (hazırda Abdulla Şaiq) küçəsindən başlayırdı və Təzə pir adlanan ərazinin bir hissəsindən keçir, "Bolşoy Morskoy" küçəsinədək (SSRİ dövründə Kirov prospekti, hazırda Bülbül küçəsi) uzanırdı.

Bu küçənin tikintisinə lap çoxdan, XIX əsrin 20-ci illərinin sonlarından başlanılmışdı. O, İçərişəhərin Şamaxı qapılarından başlayır və Bazarnı küçəsinə (sonradan Hüsü Hacıyev küçəsi, hazırda Azərbaycan prospekti) tərəf uzanırdı. Burada Şamaxıdan və İsmayıllıdan gələn insanlar ticarətlə məşğul olurdular.

"Tserkovnaya" — Vidadi küçəsində hər zaman müxtəlif dinə, sosial statusa malik insanlar yaşayıb və onun memarlıq üslubunun ala-bəzəkliyi, müxtəlifliyi də bunu göstərir.

Vidadi küçəsində avtomobillər demək olar ki, hərəkət etməməyib, yeri akasiya ağaclarının çiçəklərinin qar dənəcikləri örtüb. Bu küçəyə daxil olan zaman həmişə ikimərtəbəli evlərin arasında isti yeni çörək ətrinə qarışmış göyərti qoxusu duyulub.

## Tanınmış sakinləri
**İdmançılar**
* Rüfət İsrafilbəyov — boksçu
* Rauf Cabbarov — boksçu

**Aktyorlar**
* Anatoli Falkoviç — aktyor

**Digər şəxslər**
* Qəmər Almaszadə — balerina
* Murad Kajlayev — bəstəkar və dirijor

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Viktor Pelevin

**Viktor Oleqoviç Pelevin** (, 22 noyabr 1962) — Rusiya yazıçısı.

## Həyatı

Viktor Oleqoviç Pelevin 1962-ci il, 22 noyabrda Moskvada anadan olub. 31 nömrəli xüsusi ingilis məktəbini bitirmiş, 1985-ci ildə Moskva Energetika Universitetini bitirmişdir. İxtisasca mühəndis-elektromexanikdir. Br neçə il “Elm və Din” jurnalının əməkdaşı olan yazıçı şərq mistikası ilə əlaqədar müxtəlif məqalələr yazmışdır. Bir çox pyesləri Moskva teatrlarında uğurla səhnələşdirilmişdir. İlk yaradıcıllıq məhsulu “Cadugər İqnat və insanlar” olmuşdur (Колдун Игнат и люди). OpenSpace.ru saytının 2009-cu ildə apardığı sorğuda, Viktor Pelevin Rusiyanın görkəmli intelektuallarından seçilmişdir.

## Əsərləri

*Çapayev və boşluq romanı

## İstinadlar
Eqon Şile

**Eqon Şile** (; ) — Avstriya rəssamı.

## Həyatı
Eqon Şile 12 iyun 1890-cı ildə anadan olmuşdu.

Ekspressionist Eqon Şile XX əsrin məşhur rəssamı olub. O da seksual təsvirlərlə xeyli məşhurluq qazanıb. Bildirilir ki, o, 13 yaşlı modellə birlikdə həbs olunub. Şile erotikaya baş vuran ilk rəssamlardan biri olub.

Eqon Şile 31 oktyabr 1918-ci ildə Vyanada vəfat edib.

## İstinadlar
Edqar Lourens Doktoroy

**Edqar Lourens Doktoroy**(; () — amerika yazıçısı.

## Həyatı
Dünya şöhrətli yazıçının "Caz dönəmi" ("Ragtime"), "Ürperti" ("The Waterworks"), "Danielin kitabı" ("The book of Daniel") və s. əsərləri dünyanın bir çox dilləri ilə yanaşı, türk dilinə də tərcümə olunub.

Qeyd edək ki, E.L.Doktoroy dünya ədəbiyyatının ən ali mükafatlarından olan Faulkner mükafatına və ABŞ ədəbiyyatı mükafatına layiq görülüb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şarlottanın toru 2: Vilburun böyük macərası

***Şarlottanın toru 2: Vilburun böyük macərası*** () — multiplikasiya filmi. Paramount Pictures tərəfindən 2003-cü ildə yaradılmış, 18 mart 2003-cü ildə təqdimatı olmuşdur. 1973-cü ildə yaradılmış Şarlottanın toru cizgi filminin davamıdır.
Yüz bir dalmatin (cizgi filmi, 1961)

**Yüz bir dalmatin** () — 1961-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ cizgi filmidir. "Yüz bir dalmatin" cizgi filmi "Walt Disney Productions" studiyası tərəfindən istehsal edilmiş Disneyin 17-cu klassik qısametrajlı cizgi filmidir. Cizgi filminin rejissoru Klayd Ceronimi, Hemilton Lusk, və Volfqanq Reyterman, prodüseri isə Volt Disneydir. Cizgi filminin 1996-cü ildə 101 dalmatin remeyk filmi, 2003-cü ildə davamı olan "101 dalmatin 2: Patchın London sərgüzəştləri" cizgi filmi çəkilmişdir.

## Məzmun

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
*
From Up on Poppy Hill

— Takahaşi Tedzuranın illüstrasiyaları ilə olan Tetsuro Sayamanın şöco manqası və rejissor Qoro Miyazakinin eyniadlı tammetrajlı anime-filmi.

## Manqa
Manqa Kodansha nəşriyyatının "Nakayoshi" jurnalında 1980-ci ilin yanvar ayından avqusta qədər çap olunmuşdur. Nakayoşi imprinti ilə 2 cild sayında çıxmışdır.

## Məzmun
Gənc yaşlı Umi beş nəfərlik ailəsinin ən böyük qızıdır. Atasının gəmisi Koreya müharibəsi zamanı minaya düşmuşdü amma Umi onun dönəcəyinə inanır və atasının dönmə ehtimalına qarşı hər gün evlərinin önündəki bayrağı qaldırır. Bu günlərdə də oxuduğu liseyə yeni əmələ gələn bir şagird hərəkatına qatılıb, bir tərəfdən gənc Şuna aşiq olur. Amma onların aralarında heç birinin təxmin edə bilmədiyi fərqli bir bağlılıq ortaya çıxacaq.

## Mükafatlar
Film Yaponiyada 4,46 milliard yen (57,81 million dollar) toplamağla 2011-ci ilin ən gəlirli filmi oldu.

## İstinadlar
Krım Respublikası

**Krım Respublikası** (, , krh. Qırım Cumhuriyeti) — Rusiyanın tərkibində, eyniadlı yarımadada yerləşən muxtar respublika, lakin dünya ölkələri və BMT Krımı Ukrayna ərazisi kimi tanıyır. Paytaxtı Simferopol (Ağməscid) şəhəridir.

## Tarix
2014-cü ilə qədər Ukraynanın tərkibində, eyniadlı yarımadada yerləşən muxtar əyalət idi. 2014-cü ildən Rusiyanın işğalına məruz qalıb.

## İnzibati quruluşu
Krım Respublikası və Sevastopol (Ağyar) birlikdə Rusiyanın Krım Federal Bölgəsində yerləşdirilib.

Krım Respublikası 14 rayondan və 10 respublika tabeliyində olan şəhərdən ibarətdir. Krım Respublikasının iri şəhərləri Simferopol (Ağməscid), Kerç (Keriç), Yevpatoriya (Kezlev), Feodosiya (Kefe), Yalta, Canköy və Bağçasaraydır.

## Milli tərkibi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Agreement on the accession of the Republic of Crimea to the Russian Federation signed 
* Constitution of the Republic of Crimea
Pankreatit

**Pankreatit**(lat. pancreatitis, yun. πάγκρεας — mədəaltı vəzi + -itis — iltihab)- mədəaltı vəzinin  iltihabi  xəstəliyidir. İki əsas forması var . Kəskin pankreatit  və xronik pankreatit.

► Kəskin pankreatit – bu zaman iltihabı proses sürətlə bir neçə gün ərzində inkişaf edir. Bu adətən tamamilə heç bir iz buraxmadan keçib gedir. Bəzən isə xəstəlik çox təhlükəli olur.

► Xroniki pankreatit – bu zaman iltihab davamlı xarakter daşıyır. Bu zaman iltihabı proses daha yüngül xarakterli olur, lakin bu iltihabın
nəticəsində çapıqlar və digər izlər qala bilər.

## İstinadlar
Yusif (ad)

**Yusif** — Azərbaycanda oğlan uşaqlarına verilən ad. Təxəllüs.

* Yusif — Yəqub peyğəmbərin oğlu.
* Yusif Səmədoğlu — Azərbaycanın xalq yazıçısı.
* Yusif Nurullayev
* Yusif Süleymanov
* Yusif Əlizadə
* Yusif Çəmənzəminli — Azərbaycanlı yazıçı.
* Yusif Məmmədəliyev — Azərbaycanlı kimyaçı alim.
* Yusif Alıyev — fizika elmləri doktoru.
* Yusif Eyvazov — opera müğənnisi.
* Yusif Ziya Talıbzadə — pedaqoq, dramaturq.
* Yusif Nəbiyev — dövlət xadimi.
* Yusif Müsküri — sufi şairi.

;Yusif ibn
: Yusif İbn Küseyr — Naxçıvan şəhərində yaşamış dövlət xadimi.
: Yusif ibn Əbu Sac — Saci şahı.
: Yusif ibn Məhəmmədcan Qarabaği — Orta əsr Azərbaycan şairi.
: Yusif ibn İsmayıl Xoyi — orta əsr əczaçı alimi.
;Yusif Kərimov
: Yusif Kərimov (nasir) — nasir, publisist
: Yusif Kərimov (neftçi) — neftçi
: Yusif Kərimov (mühəndis) — Azərbaycan-Sovet elektrik mühəndisi, Azərbaycanın Hidro-Elektrik sənayəsinin banilərindən biri.

;Yusif Qasımov
: Yusif Qasımov (siyasətçi) — Azərbaycan SSR Muğan dairəsi Salyan qəzası inqilab komitəsinin sədri (1920)
: Yusif Qasımov (xalq artisti) — Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1991).
: Yusif Qasımov (elmlər doktoru) — elmlər doktoru.

;Yusif Yusifov
: Yusif Yusifov (alim) — Azərbaycan tarixçisi, şərqşünas, türkoloq, dilçi, mixi yazılar üzrə mütəxəssis, toponimikaçı, elamşünas.
: Yusif Yusifov (dövlət xadimi) — Azərbaycan SSR Ali Sovetinin sədri (1947–1951)

;Bu təxəllüsü olan tanınmış şəxslər
* Tofiq Yusif — Azərbaycan şairi.

## Həmçinin bax
* Yusif xan — dəqiqləşdirmə.
* Yusif paşa — dəqiqləşdirmə.

## İstinadlar
Malthonica

***Malthonica*** — çala hörümçəkləri fəsiləsinə aid, əsasən köhnə dünyada yayılmış hörümçək cinsidir.

## Görünüşü

## Yayıldığı ərazilər
Avropa, Afrika və Asiyada yayılmışdır. Bir növünə isə Amerikada yaşayır. Azərbaycanda bir neçə növü yayılmışdır.

## Növləri
Dünyada 40 növ aşkarlanmışdır:

* *[[Malthonica africana]]*  Simon & Fage, 1922  — Şərqi Afrika
* *[[Malthonica anhela]]*  (Brignoli, 1972)  — Türkiyə
* *[[Malthonica annulata]]*  (Kulczynski, 1913)  — Monteneqro
* *[[Malthonica argaeica]]*  (Nosek, 1905)  — Bolqarıstan, Türkiyə
* *[[Malthonica arganoi]]*  (Brignoli, 1971)  — İtaliya
* *[[Malthonica balearica]]*  Brignoli, 1978  — Balear Adaları
* *[[Malthonica campestris]]*  (C. L. Koch, 1834)  — Avropa — Azərbaycan
* *[[Malthonica daedali]]*  Brignoli, 1980  — Krit adası
* *[[Malthonica dalmatica]]*  (Kulczyn'ski, 1906)  — Fransa, Ukrayna — İsrail
* *[[Malthonica eleonorae]]*  (Brignoli, 1974)  — Sardinya
* *[[Malthonica epacris]]*  (Levy, 1996)  — İsrail
* *[[Malthonica ferruginea]]*  (Panzer, 1804)  — Avrova.
* *[[Malthonica lehtineni]]*  Guseinov, Marusik & Koponen, 2005  — Azərbaycan
* *[[Malthonica lenkoranica]]*  Guseinov, Marusik & Koponen, 2005  — Azərbaycan
* *[[Malthonica lusitanica]]*  Simon, 1898  — Portuqaliya — Fransa
* *[[Malthonica lyncea]]*  (Brignoli, 1978)  — Türkiyə, Azərbaycan
* *[[Malthonica maronita]]*  (Simon, 1873)  — Suriya, Livan, İsrail
* *[[Malthonica mediterranea]]*  (Levy, 1996)  — İsrail
* *[[Malthonica minoa]]*  (Brignoli, 1976)  — Krit adası
* *[[Malthonica montana]]*  (Deltshev, 1993)  — Bolqarıstan
* *[[Malthonica nakhchivanica]]*  Guseinov, Marusik & Koponen, 2005  — Azərbaycan
* *[[Malthonica nemorosa]]*  (Simon, 1916)  — fransa, İtaliya, Bolqarıstan, Türkiyə
* *[[Malthonica oceanica]]*  Barrientos & Cardoso, 2007  — Portuqliya
* *[[Malthonica pagana]]*  (C. L. Koch, 1840)  — Avropa — Orta Asiya, ABŞ — Çili, Yeni Zelandiya
* *[[Malthonica paraschiae]]*  Brignoli, 1984  — Yunanıstan
* *[[Malthonica parvula]]*  (Thorell, 1875)  — İtalya
* *[[Malthonica pasquinii]]*  (Brignoli, 1978)  — Türkiyə
* *[[Malthonica picta]]*  (Simon, 1870)  — Avropa, Rusiya, Cənubi Afrika
* *[[Malthonica podoprygorai]]*  Kovblyuk, 2006  — Ukrayna
* *[[Malthonica pseudolyncea]]*  Guseinov, Marusik & Koponen, 2005  — Azərbaycan
* *[[Malthonica ramblae]]* (Barrientos, 1978) — Portulaliya, İspaniya
* *[[Malthonica rilaensis]]*  (Deltshev, 1993)  — Bolqarıstan
* *[[Malthonica sardoa]]*  Brignoli, 1977  — Sardinya
* *[[Malthonica sbordonii]]*  (Brignoli, 1971)  — İtalya
* *[[Malthonica sicana]]*  Brignoli, 1976  — Sicilya
* *[[Malthonica silvestris]]*  (L. Koch, 1872)  — Avropa, Rusiya
* *[[Malthonica spinipalpis]]*  Deltshev, 1990  — Yunanıstan
* *[[Malthonica tyrrhenica]]*  (Dalmas, 1922)  — Fransa, İtalya
* *[[Malthonica vallei]]*  (Brignoli, 1972)  — Livya
* *[[Malthonica vomeroi]]*  (Brignoli, 1977)  — İtaliya)

## İstinadlar

## Mənbə
* Malthonica
Malthonica pseudolyncea

***Malthonica pseudolyncea*** — Malthonica cinsinə, Çala hörümçəkləri fəsiləsinə aid Hörümçək növü.

Azərbaycanın endemik canlısıdır.

## Qısa məlumat
Kiçik ölçülü hörümçəkdir. Erkəkləri 6,05 mm, dişiləri isə 7,60 mm uzunluğa malik olurlar.

## Ədəbiyyat
* Guseinov, Marusik & Koponen, 2005 : *Spiders (Arachnida: Aranei) of Azerbaijan 5. Faunistic review of the funnel-web spiders (Agelenidae) with the description of a new genus and species.* Arthropoda Selecta, 14 n. 2, p.153–177 (texte intégral ).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Milan Universiteti

**Milan Universiteti** () — İtaliyanın Milan şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Universitetin əsası 1923-cü ildə qoyulmuşdur.

## Xarici əlaqələri
Avropa Tədqiqat Universitetləri Liqasına daxildir.

## Fəaliyyəti
Milan Universiteti tədqiqat işləri və tədris fəaliyyətinə görə beynəlxalq aləmdə ciddi şöhrət qazanmışdır.

## Mərkəzləri
Universitetin müxtəlif mərkəzləri var. Bunlardan əsas 4 mərkəz Milanın müxtəlif bölgələrində, 11-i isə Milandan kənarda yerləşir.

## Reytinqi

## Şəkilləri


2420 - Milano - Università Statale - Cortile principale - Foto Giovanni Dall'Orto 22-Feb-2008.jpg|
Physics Department, Università degli Studi di Milano.jpg|
7082a - Milano - Università Statale - Chiostro della ghiacciaia - Foto Giovanni Dall'Orto, 22-Feb-2008.jpg|
UNIMI Settore Didattico Città Studi.jpg|
Dipartimento di Scienze Farmaceutiche - UNIMI, Via Mangiagalli 25.jpg|



## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Yusif Əbdürrəhmanov

**Yusif Ələkbər oğlu Əbdürrəhmanov** — Azərbaycan alimi, biologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan SSR EA müxbir üzvü (1968).

## Həyatı
1912-ci ildə Şəkidə anadan olmuşdur. Yusif Əbdürrəhmanov ibtidai təhsilini nümunə-zəhmət məktəbində almış və 1925-ci ildə məktəbi bitmişdir. 1925-ci ildə orada pedaqoji texnikuma daxil olmuşdur.

Y.Ə. Əbdürrəhmanov 1934-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. 1939-cu ildə Uiversiteti fərqlə diplomu ilə bitirmişdir. Universitetdə müəllim pedaqoji fəaliyyəti ilə yanaşı 1940-cı ildə SSRİ EA Azərbaycan filialının Zoologiya İnstitutunda “İxtiologiya” ixtisası üzrə aspiranturaya daxil olmuşdur. 1940-cı ildə O, kafedrada işləməklə bərabər, SSRİ EA Azərbaycan filialının Zoologiya İnstitutunda “İxtiologiya” ixtisası üzrə aspiranturaya daxil olmuşdur. 1945-ci ildə biologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün *Xəzər sirbitinin biologiyası* mövzusunda dissertasiya işini müdafiə etmişdir. 1952-ci ildən ömrünün sonuna kimi (1977) ixtiologiya laboratoriyasının müdiri işləmişdir.

1960-cı ildə Y. Ə. Əbdürrəhmanov biologiya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün “Azərbaycanın şirin su balıqları” mövzusunda dissertasiya işini müdafiə etmişdir. 1965-ci ildə ixtiologiya ixtisası üzrə professor elmi adı almışdır. 1968-ci ildən isə Azərbaycan SSR EA müxbir üzvü seçilmişdir.
1977-ci ildə 65 yaşında vəfat etmişdir.

## Yazdığı əsərlər
Bütün elmi fəaliyyəti dövründə istər ölkə daxilində istərsə xariçdə 100-cox elmi əsəri dərç olmuşdur. Ümumilikdə isə 6 monoqrafiya müəllifidir. 
*Azərbaycan balıqları” (1955) monoqrafiyasında ölkə ərazisində yayılmış balıqlar haqqında məlumatı ümumiləşdirmiş və onlar haqqında dərin məlumat vermişdir. 
*“Azərbaycanın şirin su balıqları” (1962) əsərində alim  Azərbaycanın şirin sularında yayılmış balıqlar haqqındakı məlumatları tam yekunlaşdırmışdır. 
* “Azərbaycan faunası” (VII cild) seriyasından olan “Balıqlar” (1966) kitabında Azərbaycanda yayılmış balıqların təsnifatını vermiş, morfologiyasını göstərmişdir. Bu kitab da müvafiq ali məktəb tələbələrinin, elmi işçilərin, orta məktəb müəllimlərinin faydalandığı stolüstü kitablardandır.

## Təltifləri
Alim bir necə ali orden və medallarla təltif edilmişdir. Əsas isə o, “Şərəf Nişanı” ordeni ilə təltif edilir.

## Mənbə
*Azərbaycan Alimləri
Alive (Sia mahnısı)

***Alive*** () — Avstraliya müğənnisi və mahnı müəllifi Sianın *[[This Is Acting]]* albomundan olan baş sinqldır. Mahnı Sia, Adel və Tobias Cessi tərəfindən yazılmışdır.

## Fon
2015-ci ilin sentyabrında Sia *"This Is Acting‍‍"* albomunun baş sinqlının ayın axırında çıxarılacağı və mahnının əslində Adel üçün yazılmış olduğunu açıqladı. O, qeyd edir ki, *"mahnı Adelin həyatı haqqındadır"* və *"Adelin səs imkanları üçün yazılmışdır"*. Sonradan o, Rayan Sikrestə bildirir ki, mahnı Adelin 2015-ci ildə çıxarılması nəzərdə tutulan albomu üçün yazılsa da, son anda Adel mahnıdan imtina etmişdir. Daha sonra isə, mahnı Rihannaya təklif olunmuş və o da, mahnını oxumaqdan imtina etmişdir.

## Çıxarılması
21 sentyabr 2015-ci ildə Sia rəsmi Twitter hesabında məlumat yayaraq sinqlın 25 sentyabrda çıxarılacağına işarə etdi. 23 sentyabrda mahnının 15 saniyəlik hissəsi Sianın rəsmi Vevo hesabı vasitəsiylə yayımlandı və sinqlın çıxış tarixi bir gün qabaq — 24 sentyabr olaraq göstərildi. Daha sonra Sia Twitter vasitəsiylə məlumat yayaraq sinqlın 24 sentyabr günü səhər tezdən çıxarılacağını bildirdi. 24 sentyabr 2015-ci ildə saat 7 a.m.-də sinql Snapchatda debüt etdi, bir qədər sonra isə digər servislərdə yayımlandı.

## Qəbulu
Tənqidçilərin müsbət qəbul etdikləri mahnının musiqisi və Sianın vokalı təriflənmişdir. *"Rolling Stone"* jurnalından tənqidçi Con Blişteyn Sianın vokal imkanlarını *"dağıdıcı və elektrifikator"* kimi təsvir edərək yazır ki, *""Alive" mahnısı Adelin əlindən çıxsa da, pop istehsala daxil ola bildi — Cessi Şatkinin sayəsində — və Sianın özünəməxsus qırılan, boğaz cıran vokalı ilə bizlərə çatıdırıldı."*

## Hit-paradlarda

## İstinadlar
Agelescape

***Agelescape*** - Çala hörümçəkləri fəsiləsinə aid hörümçək cinsi. Bu cinsə dxil olan növlər Azərbaycanın endemik canlılarıdır.

## Yayıldığı ərazilər
[Aralıq] dənizi sahili ərazilərdən [Qafqaz regionuna qədər olan ərazilərdə yayılmışdır.

## Növləri
Bu cinsə daxil olan növlər :
* *[[Agelescape affinis]]* (Kulczynski, 1911)
* *[[Agelescape caucasica]]* Guseinov, Marusik & Koponen, 2005
* *[[Agelescape dunini]]* Guseinov, Marusik & Koponen, 2005
* *[[Agelescape gideoni]]* Levy, 1996
* *[[Agelescape levyi]]* Guseinov, Marusik & Koponen, 2005
* *[[Agelescape livida]]* (Simon, 1875)
* *[[Agelescape talyshica]]* Guseinov, Marusik & Koponen, 2005

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Levy, 1996 : *The agelenid funnel-weaver family and the spider genus Cedicus in Israel (Araneae, Agelenidae and Cybaeidae).* Zoologica Scripta, vol.|25, n. 2, p.|85-122.

## Həmçinin bax
Elektron formulu

Atomlarda energetik səviyyələr və yarımsəviyyələrin elektronlarla dolma ardıcıllığı kimidir:
…5s 4d 5p 6s 5d…
Yuxarıdakı formullarda rəqəmlərlə energetik səviyyələrin nömrəsi, hərflərlə yarımsəviyyələrin növü göstərilmişdir. Əgər həmin formullarda yarımsəviyyələrin orbitallarındakı elektronların sayı da (hərflərin üstündə, sağ tərəfdə) verilirsə, alınan formullara Atomun Elektron Formuları deyilir

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Atom
Makar10

***Makar10*** — Azərbaycan repçisi Xpert-in 2011-ci ildə çıxan debüt studiya albomu.

## Alboma daxil olan mahnılar

## İstinadlar


## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
* YouTube-da albomu dinlə
* Spotify-də Makar 10
* Deezer-də Makar 10 webcache.googleusercontent.com
* Xpert – Makar10 (2011) (Albom)
Maşınlar 2

**Maşınlar 2** () — Pixar Animation Studios tərəfindən 2011-ci ildə hazırlanmış animasiya filmi. Bu 2006-ci ildə işıq üzü görmüş "Maşınlar" filminin davamıdır.

## İstinadlar
Qanun naminə (teleserial, 2013)

**"Qanun naminə"** — Lider televiziya və radiosunun sifarişi ilə "ProMix Production" şirkəti tərəfindən lentə alınan teleserial.

## Məzmun

## Film haqqında
"Qanun naminə" teleserialının məqsədi tamaşaçıları XX əsrdə törədilmiş və Azərbaycanın Dövlət Təhlükəsizlik orqanları əməkdaşlarının peşəkarlığı sayəsində açılmış cinayətlərin tarixi ilə tanış etməkdir. 

Teleserialın ilk 8 seriyası XX əsrin 30-60-cı illərində baş verən hadisələrə həsr edilib. Bu teleserial tamaşaçıya keçən əsrin atmosferini dərindən dərk etməyə və həmin dövrdə baş verən hadisələri hiss etməyə kömək edəcək. Tamaşaçı həmçinin bu telerserial sayəsində iki müxtəlif dövrü müqayisə edə biləcək.

Teleserialda tarixi xronika və sənədlərdən, həmçinin arxiv materiallarından istifadə olunub. Teleserial stereomusiqidən istifadə etməklə HD formatında çəkilib.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi:** İsmayıl İmanov
:**Quruluşçu rejissor:** Xanlar Ağayev
:**Quruluşçu operator:** Nadir Mehdiyev
:**Bəstəkar:** Rəşad Həşimov

### Rollarda
:Rasim Balayev
:Əbdülqəni Əliyev
:Kamran Ağabalayev
:Elman Rəfiyev

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Mənbə
Yeni serial: "Qanun naminə" 
"Qanun naminə" çoxseriyalı televiziya filmi tezliklə Lider-TV-də (youtube)

## Xarici keçidlər
Filmi izlə (1-3, 5-8-ci seriyalar)
Filmi izlə (4-cü seriya)
Epileptik status

**Epileptik status** -  uzunsürən epileptik tutma və ya aralarındakı fasilə zamanı şüurun tam bərpa olunmadığı çoxsaylı təkrarlanan tutmalarla özünü büruzə verən təxirəsalınmaz
vəziyyətdir.

## XBT-10 üzrə təsnifatı
G41.0 Epileptik status - grand mal (tonik-klonik tutmalar)

G41.1 Epileptik status -petit mal (absanslar statusu)

## Etiologiyası
Rejimin pozulması, somatik və infeksion xəstəliklər, epilepsiya əleyhinə preparatların tətbiqində fasilə, yaxud onların qəbulunun dayandırılması və ya dozasının azaldılması.

## Dövrləri
Predstatus (tutmanın başlanmasından 0-9 dəq), başlanğıc ES (10-30 dəq), inkişaf etmiş ES (31-60 dəq), refrakter ES (60 dəq-dən artıq).

## Klinika
ES zamanı tonik və ya klonik tutmalar bütün ətraflarda qeyd olunur, çox vaxt gözlərin çevrilməsi və ya onların klonik dartılması ilə birgə baş verir, birtərəfli xarakter daşıya bilir. Absanslar ES-si zamanı şüurun dəyişməsi qeyd olunur, bu zaman reaksiyalar hissəvi olaraq saxlana bilər, dezorientasiya, afaziya, amneziya, oral və bilək avtomatizmləri müşahidə edilir. Absanslar ES-si diaqnozu EEQ-də epileptik aktivlik aşkar olunduqda təsdiq edilə bilər.

## Diferensial diaqnoz
Metabolik ensefalopatiyalar (qara ciyərin, böyrəklərin zədələnməsi və s.), dərman intoksikasiyaları, psixozlarla aparılır.

## Müalicə
Əgər tutmalar 10 dəq-dən artıq davam edirsə, stasionara nəqliyyatla göndərişin təşkilinə başlanmalıdır. Məqsəd – 30 dəq tamam olmamış tutmaların qarşısını almaqdır (30 dəq ərzində ESdən sonra baş beyin neyronlarında patoloji dəyişikliklər baş verir). Xəstəxanaya qədər olan mərhələdə tənəffüs yollarının keçiriciliyi təmin olunur, oksigen verilir, benzodiazepinlərin (relanium) bütün üsullarla yeridilməsi effektivdir – v/d, ə/d, rektal.

## İstinadlar
Federal Məlumat Emal Standartları

**Federal Məlumat Emal Standartları** () - qeyri-hərbi dövlət orqanları və dövlət podratçıları tərəfindən kompüter sistemlərində istifadə üçün Amerika Birləşmiş Ştatları federal hökuməti tərəfindən hazırlanan standartlardır. Bir çox FMES Amerika Milli Standartlar İnstitutu (AMSİ), Elektrik və Elektronik Mühəndislər İnstitutu (EEMİ) və Beynəlxalq standartlaşdırma təşkilatı (BST) tərəfindən istifadə olunan standartların modifikasiyasıdır. Lakin bəzi standartlar ABŞ tərəfindən hazırlanmışdır. Bura əsasən yaşayış məntəqələri kodları, şifrləmə standartları daxildir.

## İstinadlar
Tegenaria ismaillensis

**Tegenaria ismaillensis** — Tegenaria cinsinə, Çala hörümçəkləri fəsiləsinə aid Hörümçək növü.

Azərbaycanın endemik canlısıdır. Əsasən İsmayıllı ərazisində yayılmışdır və ordada aşkarlanmışdır. Öz adınıda yerin adından götürmüşdür.

## Qısa məlumat
Kiçik ölçülü hörümçəkdir. Erkəkləri 7,20 mm uzunluğa malik olurlar.

## Ədəbiyyat
* Guseinov, Marusik & Koponen, 2005 : *Spiders (Arachnida: Aranei) of Azerbaijan 5. Faunistic review of the funnel-web spiders (Agelenidae) with the description of a new genus and species.* Arthropoda Selecta, vol.|14, n. 2, p.|153–177 (texte intégral ).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vey Yi

**Vey Yi** () — Çin qrosmeysteridir və şahmat dahisidir. 1 mart 2013-cü ildə Reykyavik Open Turnirində özünün sonuncu qrosmeyster normasını yerinə yetirərək 13 yaş, 8 ay, 23 gün yaşında tarixdə dördüncü, o zaman üçün isə dünyada ən gənc qrosmeyster titulunu qazanır.

Vey Çin Şahmat Liqasında Jiangsu Taizhou klubunu təmsil edir.

## Karyerası

### İlk illəri
2007-ci ildə Çin Şahmat Çempionatında B qrupunda mübarizə apardı və qrosmeyster Zhou Jianchao ilə oyunu heç-heçə olmuşdur.

2010-cu ildı 12 yaşlılar arasında Asiya Gənclər Şahmat Çempionatında qalib oldu və eyni diviziyonu Dünya Gənclər Şahmat Çempionatında da qalib gəldi.

### 2012
2012-nin avqustunda o birinci GM normasını Afinada keçirilən Dünya Gənclər Şahmat Çempionatında yerinə yetirdi. Həmin yarışda Richárd Rapport üzərində qələbə və qalib Alexander Ipatov ilə heç-heçə etdi. Yariş yanvarın 1-də 20 yaşlılara qədər açıq keçirilirdi, Vey o vaxt 12 yaşında idi.

Oktyabrda o ikinci GM normas;n; İndoneziya Open Turnirində Michal Krasenkow və Sergey Fedorchuk üzərində qələbəsi ilə yerinə yetirdi.

### 2013
Fevralda o final normasini Reykjavik Open turnirinde 10 oyundan 7½ xal qazanmaqla qorudu. Turnirdə Maxime Vachier-Lagrave üzərində qələbə qazandı və 6-cı yerlə bitirdi.

2013-cü ilin avqustunda o, Tromsoda keçirilən Dünya Kubokunda debüt çıxışını etdi. İlk turda Ian Nepomniachtchi, növbəti turda Alexei Shirov üzərində qələbə qazanır, növbəti maçda Şəhriyar Məmmədyarova məğlub olur.

Həmin ilin noyabrında reytinq listdə 2600-ü keçən ən gənc idmançı kimi qeyd olunur. O zaman reytinqi 2604 idi. Uesli Sonun rekordunu qırdı.

### 2014
Tromsoda keçirilən Olimpiyadada ehtiyat lövhəsində 5 oyundan 4 xal toplayaraq millisinə qızıl medal qazanmaqda yardımçı oldu.

Hindistanın Pune şəhərində keçirilən Gənclər arasında Dünya birinciliyində Lu Shanglei-dən sonra ikinci nəticə göstərir.

### 2015
Yanvarda Vey Tata Steel Şahmat Turnirində Challenger Group-u uddu, 13 oyundan 10½ xal toplamışdı və ELO reytinqi 2804 olmuşdur.

2015-ci ilin aprelində Çin millisinin tərkibində komandalar arası Dünya Çempionatında iştirak edərək qızıl medal qazanır. Onun şəxsi nəticəsi 5 qələbə, 4 bərabərlik oldu.

Vey may ayında keçirilən milli çempionatda Ding Liren, Wang Hao, Yu Yangyi kimi şahmatçıları geridə qoyaraq ilk yeri tutur.

İyun ayında ikinci dəfə ənənəvi Magistral de León rapid turnirində qalib oldu. Finalda Maxime Vachier-Lagrave-ı məğlub etmişdir.

## Məşhur oyunları
Wei Yi vs. Alexey Shirov, World Cup 2013

Wei Yi vs. Anne Haast, Tata Steel Group B (2015)

Wei Yi vs L Bruzon Batista, 6th Hainan Danzu (2015)
Frayburq Universiteti

**Frayburq Universiteti** () — Almaniyanın Baden-Vürtemberq torpağındakı Frayburq-im-Braysqau şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Tarixi
Universitetin əsası 1457-ci ildə qoyulmuşdur.

## Fakültələri
İlk dövrlərdə universitetdə 4 fakültə mövcud idisə, hazırda bunların sayı 11-ə çatıb.

## Xarici əlaqələri
Avropa Tədqiqat Universitetləri Liqasına daxildir.

Universiteti Amerikanın, eləcə də Avropanın tanınmış universitetləri ilə əməkdaşlıq edir. 70-dən çox ölkədən tələbələrin təhsil aldığı universitet beynəlxalq layihələr və təqaüd proqramları təqdim edir. Universitet DAAD proqramı ilə birlikdə hər il xarici tələbələrin Almaniyada təhsil və kurslarda iştirak edə bilmələri üçün təqaüd proqramı hazırlayır. Yalnız tələbələrə deyil, həmçinin doktorant və alimlər üçün də qısa və uzun müddətli təqaüd proqramları təqdim edir.

## Yay məktəbləri
Yay məktəblərinin təşkili burada 100 ildən çoxdur ki, ənənə halını almışdır. Universitetlərin nəzdində fəaliyyət göstərən yay dil və mədəniyyət məktəbləri Almaniyanı yaxından tanımaq üçün əla imkanlar yaradır. Bu özündə dil, ənənə, mədəniyyət, cəmiyyət kimi ünsürləri birləşdirir. Məktəbin iştirakçıları dil kursları, müxtəlif mövzularda mühazirələr, ekskursiyalar, muzey və tarixi abidələrin birgə ziyarətindən ibarət olan çox zəngin proqramdan yararlanırlar. Bundan əlavə, yay məktəbi ərzində təhsilini Frayburq Universitetində davam etdirmək istəyən şəxslər üçün alman təhsil sistemi ilə daha yaxından tanış olmaq imkanı da yaradılır.

## Reytinqi

## Şəkilləri


Alte Universität Freiburg.jpg|
Universitätsbibliothek Freiburg.jpg|
Klassizistisches Haus (Freiburg) 0108 jiw.jpg|
University of Freiburg IEGM.jpg|
Staudinger-Haus.jpg|



## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Pyotr Svidler

**Pyotr Svidler** (, 17 iyun 1976, Leninqrad) Rusiya qrosmeysteridir.

Svidler 3 dəfə Dünya Şahmat Çempionatında yarışıb (2001, 2005, 2007) və  2011-ci il Dünya Kubokunun sahibidir.

7 dəfə Rusiya Çempionu olmuşdur (1994, 1995, 1997, 2003, 2008, 2011, 2013) 10 dəfə Rusiya komandası ilə Olimpiadalarda çıxış etmiş və 5 dəfə qızıl, 2 dəfə gümüş komanda hesabında və şəxsi hesabda bir dəfə bürünc əldə etmişdir.

## Şahmat karyerası

Svidler şahmatı 6 yaşında öyrənib. 1992-ci ildə gənclər arasında SSRİ Gənclər Açıq Şahmat Çempionatında 1–3-cü yerləri Rəhim Qasımov və Vadim Zvjaginsev ilə bölüşdürmüşdür. 1994-cü ildən qrosmeysterdir.

Bir necə dəfə (2001-ci ildə) Dünya Çempionluğuna gedən yolda mübarizə aparmışdır və yarımfinala yüksəlmişdir. Andrei Lukin onun məşqiçisidir.

2005-ci ildə FİDE Dünya Çempionatında Svidler Vişvanatan Anandla ikinci yeri bölüşdü. Yarışda 14  oyundan 8½ xal toplamışdır, 10 xalla Veselin Topalov qalib olmuşdur. 2007-ci ildə Dünya Şahmat Çempionatında 8 oyunçu arasında beşinci yeri tutmuşdur.

Svidler Chess960-ın (Fişerin təsadüfi şahmatı da adlanır) tərəfdarıdır. O ilk 2003-də Maynsda (Almaniyada) keçirilən Chess960 Open yarışının qalibidir, Péter Lékó-nu udaraq çempion olmuşdur. Svidler 2004-də Levon Aronyanı və 2005-də Zoltán Almási udaraq bu titulu qorudu. 2006-ci ildə Aronyana uduzaraq titulu saxlaya bilmədi.

2005-ci ildə San Luis-də keçirilən Dünya Şahmat Çempionatından sonra Dünya Şahmat Şəbəkəsinə (World Chess Network) intervyu verdi: "Mən ciddi hazırlaşmışdım və fikirləşirəm ki, əvəzini ödədi. Ancaq ümumilikdə vaxtımın çox hisəsini yoldaşımla və uşaqlarımla keçirirə, beləliklə mənim 2005-də nisbi uğurum xoş bir sürpriz oldu."
Onun San Luis-dəki nəticəsi 2007-də keçirilən Dünya Çempionatına vəsiqə qazandırdı. Həmin çempionatda 14 oyundan 6½ xal qazandı və 8 oyunçu arasında 5-ci yerə çıxdı.

2006-da İsrailin Rişon LeZion şəhərində keçirilən Dünya Blitz Çempionatında 15 oyundan 10½ xal toplayaraq 2-ci yerə çıxdı, birinci yerə isə Alexander Grischuk. Svidler Dortmunda 2006-da Vladimir Kramnikle birinci yeri paylaşdı.

Svidler Xantı-Mansidə baş tutan Dünya Şahmat Kuboku 2011-də Alexander Grischuku finalda 2½–1½ udaraq qalibi oldu.

### 2013
2013-cu ildə Londonda baş tutan Namizədlər Turnirində 3-cü yeri tutdu (nəticəsi +4−2=8). Onun 4 qələbəsi Teymur Rəcəbov, Levon Aronyan, Vasili İvançuk və Maqnus Karlsen üzərində olmuşdur.

Həmin ilin aprelində Alyoxinin Xatirə Turnirində +0−3=6 hesabla 10 iştirakçı arasında 10-cu yerə çıxdı.
Periscope

**Periscope** — Co Bernşteyn və Kayvon Beykpour tərəfindən iOS və Android platformaları üçün yaradılmış proqram. 2015-ci ilin martında Twitter tərəfindən satın alınmışdır. Proqram onlayn şəkildə videoların paylaşılmasına zəmin yaradır. Proqramın əvvəlcə Twitter tərəfindən iOS platforması üçün, 26 may 2015-ci ildə Andorid platforması üçün versiyası yayımlanmışdır.

## Xidmət
Periscope-nin xidmətləri Twitter üzərindən və mobil telefonlarda fəaliyyət göstərir. Periscope proqramından Twitter-ə qoşulmaq mümkündür.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*
Rixard Ziqmondi

**Rixard Ziqmondi** (; 1 aprel 1865, Vyana — 23 sentyabr 1929, Göttingen) — Avstriya kimyaçısı, kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1925).

## Həyatı
Ziqmondi Rixard Adolf Vyanada 1865-ci ildə anadan olmuşdur. 1887- ildə Vyana Ali Texniki Məktəbini, 1889- cu ildə isə Münhen Universitetini bitirmişdir. 1903- 1907- ci illərdə Gettingen Universitetində üzvi və kalloid kimya üzrə professor vəzifəsində çalışmışdır. 1908- 1929- cu illərdə Gettingen Universiteti nəzdindəki qeyri- üzvi kimya institutunun direktoru olmuşdur. 1925 - ci ildə R. Ziqmondiyə kalloid məhlulların heterogen təbiətini müəyyən etdiyinə və müasir kalloid kimyada mühüm əhəmiyyət kəsb edən orijinal metodlar işləyib hazırladığına görə Nobel mükafatı verilmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Nobel mükafatı
Teodor Svedberq

**Teodor Svedberq** (; ) — İsveç fiziki-kimyaçısı, Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1926).

## Həyatı
Balboda (Evleborq dairəsi) (1884- 1971) anadan olmuşdur.

Svedberq Teodor 1907-ci ildə Uppsala Universitetini bitirmişdir. 1921-ci ildə professor elmi adı almışdır.

Dispers sistemlər sahəsində mühüm tədqiqatlarına görə, S.Teodor 1926-cı ildə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

Teodor Svedberq 26 fevral 1971-ci ildə vəfat edib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Nobel mükafatı
Rinxokalamus

**Rinxokalamus** (- («sifət» və «qamışdan olan qələm») — Suilanıkimilər fəsiləsinə daxil olan ilan cinsi.

Kiçik ölçülü ilanlardır. *[[Oligodon]]* cinsinə yaxın ilanlarla oxşardır. Əsasən Cənub-qərbi Asiyada yayılmışdır. Azərbaycanda Qarabaş rinxokalamus növü yayılmışdır.

## Növləri

Cins üç növə bölünür:
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*DjVu, Rinxokalamus
Henrix Viland

**Henrix Viland** () (4 iyun 1877, Pfortshaym, Baden, — 5 avqust 1957, Ştarnberq) — Almaniya kimyaçısı, Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1927).

## Həyatı

Pforxtsxeymdə (Baden torpağı) (1877- 1957) anadan olmuş, alman üzvi- kimyaçısı və biokimyaçısı, Viland Henrix Otto 1896- cı ildə Münhen, 1897- ci ildə Berlin Universitetində, 1898- ci ildə Ştutqartdakı Ali Texniki Məktəbində təhsil almışdır. 1909- cu ildə professor adını almışdır. Çoxlu sayda öd turşylarının sintezi və öyrənilməsi, habelə onların quruluşunun müəyyən edilməsi sahəsində kompleks tədqiqat işləri həyata keçirdiyinə görə 1927- ci ildə alim Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Nobel mükafatı

## Xarici keçidlər
Azərsun Arena

**Azərsun Arena**, **Azersun Arena** və ya **Tofiq İsmayılov adına Suraxanı qəsəbə stadionu** — Azərbaycanın Bakı şəhərində, Suraxanı rayonu Əmircan qəsəbəsində yerləşən futbol stadionu. Stadion əsasən "Qarabağ"ın daxili oyunları üçün nəzərdə tutulmuşdur. Stadion beynəlxalq standartlara cavab verir. Stadion 2015-ci ildə yenidənqurma işləri nəticəsində yenidən tikilmiş və Azərsun arena adı ilə fəaliyyətini davam etdirmişdir.

## Tarix
Stadion SSRİ dövründə tikilmişdir. Stadionda uzun illər Suraxanılı FK SSRİ Azərbaycan Çempionatı çərçivəsində ev oyunlarını keçirmişdir. Stadion Neft Şirkətinin balansında olmaqla, "Neftçi" İdman Sağlımlıq Mərkəzinə məxsusdur. Müstəqillik dövründə müxtəlif illərdə Suraxanılı FK, Qumadası FK, Atəşgah FK, Neftqaz FK və əlbəttə Qarabağ FK stadionda öz ev oyunlarını keçirmişlər. 

Qarabaq Futbol Klubu 2010-cu ildən etibarən stadionu uzun müddətli icarəyə götürərək, yenidənqurma işlərinə start vermişdir. Yenidənqurma işlərindən sonra stadion beynəlxalq standartlara uyğun tikilmiş və Azərsun Arena adı ilə fəaliyyətini davam etdirmişdir. 

Yeni stadionda ilk oyun 26 sentyabr 2015-ci ildə Azərbaycan çempionatının 6-cı turu çərçivəsində "Qarabağ" və "Neftçi" (1:1) arasında baş tutmuşdur. Stadionda ilk qolu isə 61-ci dəqiqədə "Neftçi"nin oyunçusu Erik Ramos atmışdır.  "Qarabağ"ın bu stadionda ilk qələbəsi isə 17 oktyabr 2015-ci ildə "Zirə" (4:1) üzərində olmuşdur.

Stadionun tribunalardan birinin adı "İmarət", birinin "Azərçay", digərinin isə "Final"dır. "Azərsun Arena" stadionun titul və reklam adıdır. 

6 dekabr 2015-ci ildə stadionda keçirilmiş "Qarabağ" - "İnter Bakı" oyunu Günəşli yanğınında həlak olanların xatirəsinə 1 dəqiqəlik sükutla başlamışdır.

## Həmçinin Bax

* Bayıl Arena
* Neftçi Arena
* İsmət Qayıbov adına stadion
* Neftqaz Bakı FK

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Youtube video
Afrika mabuyaları

**Afrika mabuyaları** () — Uzunayaqkimilər fəsiləsinə aid kərtənkələ cinsi.

Afrika mabuyaları — uzun quyruğa malik olaraq, orta və iri ölçülərə malik olurlar.

Geniş arealda yayılmışlar. Onlara Nepal, şimali Hindistan, Pakistan, şərqi Cənubi Qafqaz (Azərbaycan və Ermənistan), cənubi Türkmənistan və Özbəkistan, Ön Asiya, Yaxın Şərq, Afrika (Böyük Səhra istisnadır), Madaqaskar və onun yaxınlığında yerləşən adalarda rast gəlmək olar.

## Klassifikasiya
Əvvələr isə *Mabuya* cinsinə daxil edilirdi. Cins özündə 74 növü birləşdirir:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ədəbiyyat
* Ананьева Н. Б., Орлов Н. Л., Халиков Р. Г., Даревский И. С., Рябов С. А., Барабанов А. В. Атлас пресмыкающихся Северной Евразии (таксономическое разнообразие, географическое распространение и природоохранный статус). — СПб.: Зоологический институт РАН, 2004. — С. 78. — 1000 экз. — ISBN 5-98092-007-2.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Panas Saksaqanski

**Panas Karpoviç Saksaqanski** () — Ukrayna və sovet aktyoru, SSRİ xalq artisti (1936)

## Həyatı

Panas Karpoviç Tobileviç 3 may 1859-cu ildə anadan olmuşdu.

Panas Saksaqanski 17 sentyabr 1940-cı ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Ştraux kərtənkələciyi

**Ştraux kərtənkələciyi** () — Kərtənkələcik cinsinə aid növ.

Rus zooloqu Aleksandr Aleksondroviç Ştaruxun şərəfinə adlandılıb.

## Xariçi görünüşü

Kiçik ölçülü kərtənkələdir. Bədəninin uzunluğu 8 sm, çəkisi 7 q olur. Yuxarı nahiyəsi sarı-, zeytunu- və ya cöşqun boz rəngdə olur.

## Həyat tərzi

Əsasən yarımsəhra zonasında ön dağlıq ərazilərdə yayılır. 1800 m yüksəkliklərə qədər yayıla bilirlər. Əsasən gün olarkən aktiv olurlar. Mart-aprel aylarından aktivləşirlər. Oktyabrdan isə qişlamaya başlayırlar. Hörümçəklər və digər Cücülərlə qidalanırlar.

## Yayıldığı ərazilər

Əsasən cənubi Azərbaycan və Ermənistan, şimal-şərq Türkiyə, şimali İran və Türkmənistanın cənubunda yayılmışdır.

## Yarımnövü

Ştraux kərtənkələciyinin iki yarımnövü var:
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* The Reptile Database
Qaynanamız

## Film haqqında
Filmdə **Ağanaz** (Afaq Bəşirqızı) Oğlu **xudu**nu (Müşfiq Şahverdiyev) 2-ci dəfə evləndirir. Toyun axırında **Ağanaz** toyun xərcini ödəyə bilmədiynə görə, Restoranın sahibi Bəylə gəlini evlərinə buraxmır. Sonda **Ağanaz** gəlini **Nabat**dan Dilarə Əliyeva bütün qızılları alıb toyun xərclərini ödəyir.

## Filmin Heyəti
### Yaradıcı heyət
*Baş Prodüser — Oqtay Əliyev
*Quruluşçu rejissorlar — Səyavuş Hüseynli‚ Cavid Təvəkkül
*Ssenari Müəllifi — Fariz Əliyev
*Quruluşçu operator — Rauf Qurbanəliyev
*Operator — Şahin Mustafayev
*2-ci rejissor — Asif Rəhimov
*Rejissor köməkçisi — Pərviz Gülməmmədov
*Montaj üzrə rejissor — Zaur Rəcəbov
*Video dizayn — Ənvər Sultan
*Mahnının Müəllifi — Cəmil Məmmədli
*Aranjimançı — Mahir İbrahimov
*Layihənin Rəhbərləri — Oqtay Əliyev və Səyavuş Hüseynli
*Ölkə — 
*Dil — Azərbaycan dili

### Aktyorlar

Afaq Bəşirqızı || **Ağanaz**
Müşfiq Şahverdiyev || **Xudu**
Dilarə Əliyeva || **Nabat**
Xuraman Əlizadə    ||   **Babat**
Şövqi Hüseynov ||  **İmaş**
Ülviyyə Əliyeva || **Tubu** (Ağanazın qızı)
Təranə Əliyeva || **Civə**
Vüsal Murtuzəliyev || **Bakir** (Nabatın Böyük qardaşı)
Sovqat Səmədova ||  **Sovqat** (Nabatın Anası)
Yasin Qarayev ||  **Müştərək** (Nabatın Atası)
Arif Həkimoğlu || **Arif**
Süleyman Hacıyev || **Siquş**
Gülcahan Salamova || **Lampa Xala**

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçidlər

* YouTube-da izlə