Mirnı (Yakutiya)

**Mirnı** (, ) — Rusiya şəhəri, Saxa Respublikası (Yakutiya) Mirnı ulusunun inzibati mərkəzi. Rusiyanın almaz paytaxtı sayılır.

## Etimologiya
Mir almaz yatağının ətrafında qəsəbə kimi yaranmışdır və yatağın şərəfinə *Mirnı* adlandırılmışdır; 1959-cu ildə qəsəbəyə şəhər statusu verildi.

## Coğrafiyası
Şəhər Yakutiyanın qərbində yerləşir, burada İrelyax çayı (Vilyoy hövzəsi) axır. Respublikanın paytaxtı Yakutsk şəhərindən Vilyui şossesi boyunca məsafə 1072&nbsp;km, hava ilə 820&nbsp;km təşkil edir.

### İqlimi

Mirnı şimal yarımkürəsinin mülayim zonasının ən şimalında yerləşir. İqlimi kəskin kontinentaldır. Qışı çox soyuq, yayı isə qısa olsa da kifayət qədər isti keçir. Şəhər Uzaq Şimal şəhərlərinə aid olunur.

## Tarixi
Şəhər 1955-ci ildə Mir yatağının açılmasından sonra yarandı və onun şərəfinə adlandırıldı.

1957-ci ildə 44 il davam edən (2001-ci ilə qədər) almazların açıq hasilatı (Mir karxanası) başlandı. 2001-ci ildə karxananın dərinliyi 525 metr və eni 1200 metrdən çox idi, bu göstəricilər ilə o, "Udaçnaya" karxanasından (dərinliyi 640 metr, səth üzərində 1600 x 2000) sonra dünyanın ən böyük karxanalarından biri olmuşdur.

1957-ci ildən etibarən Mirnı ulusu və Yakut Muxtar Sovet Sosialist Respublikasında almaz mədəninə ümumi olaraq trest nəzarət edirdi, daha sonra bu səlahiyyət Lenin adına "Yakutalmaz" İstehsalat və Elmi Birliyinə verildi. 1992-ci ildə birlik "Rusiya-Saxa Almazları" (ALROSA) Səhmdar Cəmiyyətinə çevrildi.

1959-cu ildə Mirnı artıq şəhər statusunu almışdır. 1950-ci ilin sonu — 60-cı illərinin əvvəllərində Mirnı şəhəri, Udaçnı və Ayxal kəndlərinin inkişafı və bu yaşayış məntəqələrində "Yakutalmaz" mədən müəssisələrinin inşası üçün uzunluğu təxminən 800&nbsp;km olan Udaçnı - Lensk şossesi çəkildi.

Sonrakı 40 il ərzində şəhər əhalisi 5 dəfə artdı və yaşayış binalarının çoxusunu çoxmərtəbəli daş binalar təşkil etməyə başladı. 1, 2 və 3 nömrəli fabriklərdə almazların emalı başlamışdır. Uçuş-enmə zolağı uzunluğu təxminən 2800 metr olan kifayət qədər böyük hava limanı tikildi.

## İqtisadiyyatı
Mirnı "Alrosa" səhmdar cəmiyyətinin mərkəzidir, bu şirkət Mirnı, Anabar və Nyurba uluslarının ərazisində almaz mədənində hasilat və onunla bağlı işləri həyata keçirir.

Şəhərin və Mirnı ulusunun sosial-mədəni sahəsinin əsas obyektləri "Alrosa" SC-nin inşaatçıları tərəfindən inşa olunmuş və şirkət tərəfindən maliyyələşdirilmişdir, buna görə onlar şirkətin balans hesablarında yerlışirlər.

Şəhərdən 130&nbsp;km məsafədə bölgənin ən zəngin neft və qaz yataqlarından biri olan Srednebotuobinskoe neft və qaz-kondensat yatağı yerləşir.

Şəhər və Mirnı ulusunda həmçinin "Vilyuygesstroy" SC, "Zapadnı elektriçeskiye seti" müəssisəsi, "Alrosa-qaz" SC, yerli sənaye müəssisələri və ticarət təşkilatları yerləşirlər.

2017-ci ilin yanvar ayında Poçta Rossii şəhərdə beynəlxalq poçt mübadiləsinin böyük filialını açmaq planlaşdırırdı. Bu filial daha yüksək tariflərlə razılaşmayan xarici poçt xidmətlərinin qeydiyyatsız poçt və kiçik paketləri (2 kq-a qədər) ölkəyə çatdıra biləcəyi yeganə qurum olmalı idi. Bu sərt qaydanın istisnaları yalnız AİQ-a daxil olan ölkələrdən gələn EMS bağlamalara şamil olunurdu.

## Mədəniyyəti
Şəhərin ərazisində aşağıdakı mədəniyyət obyektləri yerləşir:

* "Almaz" Mədəniyyət Sarayı
* "Yakutsk" Universal Teatr və Konsert Mərkəzi
* Mirny Mərkəzi Şəhər Kitabxanası
* Diyarşünaslıq Muzeyi
* "Alrosa" SC Tarixi-İstehsal
* Kimberlitlər Muzeyi
* Nəbatat bağı
* "Yakutiyanın Canlı Almazları" Təbiət Parkı

## İstinadlar