open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lüdviq Faddeyev

**Lüdviq Dmitriyeviç Faddeyev** (həmçinin *Ludviq Dmitriyeviç*; ; ) — sovet və rus riyazi fiziki. O, kvant-mexaniki üç cisim məsələsində Faddeyev tənliklərinin kəşfi və qeyri-abel ölçmə sahə nəzəriyyələrinin kvantlaşdırılmasında yol-inteqral metodların inkişafı, o cümlədən Faddeev-Popov xəyallarının (Viktor Popovla birlikdə) tətbiqi ilə tanınır. O, Leninqrad Məktəbinə rəhbərlik etmiş və burada bir çox tələbəsi ilə birlikdə kvant inteqrallaşdırıla bilən sistemləri bir fəza və bir zaman ölçüsündə öyrənmək üçün kvant tərs səpələnmə metodunu inkişaf etdirmişdir. Bu iş Drinfeld və Cimbo tərəfindən kvant qruplarının ixtirasına səbəb olmuşdur.

## Bioqrafiyası

Faddeyev Leninqradda riyaziyyatçı ailəsində anadan olub. Atası Dmitri Faddeyev tanınmış cəbrçi, Leninqrad Universitetinin professoru və Rusiya Elmlər Akademiyasının üzvü idi. Anası Vera Faddeeva ədədi xətti cəbr sahəsindəki işləri ilə tanınırdı. Faddeev 1956-cı ildə bakalavr dərəcəsini alaraq Leninqrad Universitetində təhsil almışdır. O, "atası"ndan asılı olmayaraq riyaziyyat əvəzinə fizika ixtisasına daxil olmuşdur. Buna baxmayaraq, "V. A. Fok və V. İ. Smirnovun təsiri sayəsində" riyaziyyat üzrə də möhkəm təhsil almışdır. Səpələnmə nəzəriyyəsi üzrə doktorluq işi 1959-cu ildə Olqa Ladıjenskayanın rəhbərliyi altında tamamlanmışdır.

1976-cı ildən 2000-ci ilə qədər Faddeyev Rusiya Elmlər Akademiyasının Steklov adına Riyaziyyat İnstitutunun (PDMI RAS) Sankt-Peterburq şöbəsinin müdiri olmuşdur. O, 1973-cü ildə ilk dəfə CERN Nəzəriyyə Bölməsinə dəvətli qonaq olmuş və ora bir neçə dəfə səfər etmişdir.

1988-ci ildə o, hazırda PDMI REA-nın bir şöbəsi olan Euler Beynəlxalq Riyaziyyat İnstitutunu təsis etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* faddeev.com
Henri Jiru

**Henri Armand Jiru** (; ) — Amerika və Kanadalı alim və mədəniyyət tənqidçisidir. ABŞ-da tənqidi pedaqogikanın banilərindən biri olan o, ictimai pedaqogika, mədəni tədqiqatlar, gənclər tədqiqatları, ali təhsil, media tədqiqatları və tənqidi nəzəriyyə sahəsindəki qabaqcıl işləri ilə tanınır. 2002-ci ildə Keyt Morrison Jirunu 20-ci əsr təhsil diskursunun ən nüfuzlu əlli şəxsiyyəti arasında göstərmişdir.

Altı il Rod-Aylend ştatının Barrinqton şəhərində orta məktəbdə sosial tədqiqatlar müəllimi olan Jiru Boston Universitetində, Mayami Universitetində və Pensilvaniya Ştat Universitetində vəzifələr tutmuşdur. 2004-cü ildə Giroux Ontario ştatının Hamilton şəhərindəki MakMaster Universitetində Qlobal TV Şəbəkəsinin Kommunikasiya üzrə sədri vəzifəsində çalışmağa başlamışdır.

## Karyerası

Jirunun dosent kimi ilk vəzifəsi Boston Universitetində təhsil sahəsində olmuşdur və o, növbəti altı il ərzində vəzifəsindən məhrum edilənə qədər bu vəzifəni tutmuşdur. Bundan sonra o, Ohayo ştatının Oksford şəhərindəki Mayami Universitetində təhsil professoru və rezident alim olmuşdur. Orada olarkən o, həmçinin Təhsil və Mədəniyyət Araşdırmaları Mərkəzinin təsisçi direktoru vəzifəsində çalışmışdır.

1992-ci ildə Pensilvaniya Ştat Universitetində Waterbury kafedrasında 12 illik professor vəzifəsinə başlamış, eyni zamanda Təhsil və Mədəniyyət Araşdırmaları üzrə Waterbury Forumunun direktoru vəzifəsində çalışmışdır. 2004-cü ildə Jiru Ontario ştatının Hamilton şəhərindəki MakMaster Universitetində Kommunikasiya üzrə Qlobal Televiziya Şəbəkəsinin sədri olmuşdur. 2014-cü ilin iyul ayında o, MakMaster Universitetinin İctimai Maraqlar üzrə Təqaüd kafedrasının sədri təyin edilmişdir. O, MakMaster İctimai Maraqlar üzrə Tədqiqat Mərkəzinin direktoru və "LA Progressive" də daxil olmaqla bir neçə müstəqil media orqanında müntəzəm olaraq məqalələr dərc edən müəllifdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Henry Giroux's Website
* Reading list at The Freechild Project website
* Biographical details
* 
* 
* "Elaborates on Deep State in parallel article with Jim Palombo's on same subject Ragazine.CC"
* Truthout Interviews Henry A. Giroux on Neoliberalism
* The Scourge of Neoliberalism w/ Henry Giroux (Interview on RT)
* Henry A. Giroux on Trump's Cabinet, the Church of Neoliberal Evangelicals. *[[Truthout]].* January 2, 2017. (video interview)
Maks Qlakman

**Herman Maks Qlakman** ( /ˈɡlʌkmən/; ) — Cənubi Afrika və Britaniya sosial antropoloqu. O, daha çox Mançester antropologiya məktəbinin banisi kimi tanınır.

## Bioqrafiyası və əsas əsərləri

Qlakman 1911-ci ildə Yohannesburqda anadan olub. Sonradan birlikdə işlədiyi bir çox digər antropoloqlar kimi, o da yəhudi idi. O, 1930-cu ildə bakalavr dərəcəsi aldığı Vitvatersrand Universitetində təhsil almışdır. Hüquq təhsili almaq niyyətində olsa da, antropologiya ilə maraqlanmağa başlamış və Uinifred Hoernlın rəhbərliyi altında təhsil almışdır. 1934-cü ildə Vitvatersrandda magistr dərəcəsinə bərabər dərəcə qazanmış və daha sonra Oksforddakı Ekseter Kollecində oxumaq üçün Rodos təqaüdü almışdır.

Oksfordda Qlakmanın işinə R.R. Marett rəhbərlik edirdi, lakin onun ən böyük təsirləri struktur funksionalizmin tərəfdarları olan Radklif-Braun və Edvard Evan Evans-Priçard idi. Qlakman doktorluq tədqiqatını Barotselenddə Lozilərlə birlikdə aparmışdır. 1939-cu ildə Rodos-Livingstone İnstitutuna qoşulmuş və 1941-ci ildə onun direktoru olmuşdur. O, institutu antropoloji tədqiqatlar üçün əsas mərkəzə çevirmiş və 1947-ci ildə Oksfordda mühazirə oxumaq üçün İngiltərəyə köçdükdən sonra orada sıx əlaqələrini davam etdirmişdir. 1949-cu ildə Qlakman Mançester Universitetində antropologiya professoru olmuş və orada şöbəni qurmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Max Gluckman and The Manchester School''
* Max Gluckman Papers at the University of Manchester Library
*
Dictyosperma

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kələmkimilər (yarımfəsilə)

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Birkameralı sümük kistası

**Birkameralı (sadə) sümük kistası** – adətən lüləli sümüklərdə, travma olmazsa simptomsuz gedir, həqiqi sümüyün əmələ gəlməsi yox, böyümə zonasında inkişafın pozulması baş verir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Müluk Zərrabi

**Müluk Fərşfuruş Kaşani** və ya **Müluk Zərrabi** () — ənənəvi İran musiqisi müğənnisi və aktrisa.

## Həyatı
Müluk Fərşfuruş Kaşani musiqi təcrübəli bir ailədə doğulmuşdur. Babası Hacı Cəfər Nasirəddin şah Qacarın sarayında müğənni idi. Müluk da atasından və babasından gələn istedad ilə artıq yeddi yaşında oxumağa başlamışdı. Oxumağa olan erkən marağı ailəsinin narazılığına, həmçinin məktəbdə sosial cəhətdən qısnanmasına səbəb olmuşdu. Buna baxmayaraq, Zərabi 13 yaşında Kaşanın müxtəlif musiqi qruplarında oxumağa başlamışdı.

Hüseyn Tahirzadə Zərrabinin oxuma qabiliyyətini onun doqquz yaşı olanda kəşf etmiş və iki il ona xanəndəlik dərsləri vermişdi. Hacı Xan Eynüd-dövlə (nağara) isə ona bir il müddətində zərb alətlərində ifa etməyi öyrətmişdi. Zərrabinin alto səsi zərbli balladalar oxumaq üçün çox uyğun idi. Sonralar o, zərbli mahnıların ifası ilə o qədər məşhurlaşdı ki, ona "Zərrabi" səhnə adı verildi. Zərabi həmçinin Əbülhəsən İqbal Azərdən muğam və xanəndəlik dərsləri almış və onun şagirdlərindən biri olmuşdur.

## Peşəkar fəaliyyəti
Zərrabinin müğənni kimi peşəkar fəaliyyəti 1924-cü ildə Tehrandakı Firuz Bəhram məktəbində iki ictimai çıxış və daha sonra Əhməd İbadi ilə Tehranın Grand Hotelində verdiyi konsertlərlə başlamışdır.

Sonralar o, 1926-cı ildə yaradılmış İsmayıl Mehrtaşın "Əncümən Barbəd" adlı teatr truppasına qoşuldu və bu aparıcı orkestr ilə *Ədalət* kimi tamaşalarda, eləcə də *[[Xosrov və Şirin (Nizami)]]* və *[[Leyli və Məcnun]]* kimi musiqili tamaşalarda və pyeslərdə çıxış edərək XX əsrin ilk yarısında İran teatr və kinosunun görkəmli müğənni və aktrisalarından biri kimi mövqeyini möhkəmləndirdi.

1940-cı ildə Tehra radiosunun yaradılmasından sonra Zərrabi müxtəlif musiqi qrupları ilə birlikdə oraya dəvət olundu. Bu radio proqramlarında o, Əbülhəsən xan Səba, Hüseyn Yahəqqi, Murtuza Məhcubi, Həbib Səmayi və Hüseyn Tehrani kimi musiqiçilərlə əməkdaşlıq etmişdir. Zərrabinin radionun efirində ifa etdiyi ilk mahnı, sözləri Həsən Salekə, musiqisi isə Hüseyn Yahəqqiyə məxsus olan "Kisti?" ("Kimsən?") balladası olmuşdur.

1957-ci il ərəfəsində Zərrabi Abdullah Cahanpənahın rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərən Tehran Radiosunun 7-ci Orkestrinin(xüsusi orkestr) fəxri üzvü seçilmişdir.

1938-ci ildə Zərrabi İsmayıl Mehrtaş, Əbülhəsən Səba, Hüseynqulu Tatai və müğənnilər Cavad Bədizadə, Tac İsfahani, Məlkə Bərumənd və Ədib Xansari ilə birlikdə mahnılar yazdırmaq üçün Suriya və Livana səfər etmişdir. Müluk Zərrabinin yazdırdığı əsərlər arasında Odeon şirkəti üçün "Eşqi mən" mahnısı, həmçinin "Xosrov və Şirin" və "Şirinin xudsitası" operettaları vardı və bu operettalar "Barbəd" cəmiyyətinin orkestri ilə birgə ifa olunmuşdur.

Müluk Zərrabinin məşhur mahnıları arasında "Sərgəşteyi-dildar və qəmi hicran", "Ey şux, ey nigara" və "Gül mövsümü" kimi əsərlər qeyd oluna bilər.

## Vəfatı
Zərrabi 5 yanvar 2000-ci ildə Tehrandakı şəxsi mənzilində vəfat etmiş və Behişti-Zəhra məzarlığında – 48-ci sahə, 67-ci sıra, 34-cü yerdə dəfn olunmuşdur.

## İstinadlar
Daban mahmızı

**Daban mahmızı** – çox vaxtı plantar fassiitlə əlaqədar yaranır, bir qismində isə simptomsuz olur. Adətən aydın kortikal kənarlı olur. İltihabi mahmızda qeyri-aydın kortikal qat və (və ya) eroziyalar olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Diskoid lupus

**Diskoid lupus** – yapışıq keratotik pullanma və dəridən qalxan ləkələr, çox vaxtı sağaldıqda çapıq qalır. Ən çox sifət, başın tüklü hissəsi, qulaqlar, boyun və əlin açıcı səthlərində yaranır. SLE-də 15–30% diskoid dəyişikliklər yaranır. ANA neqativ olanların 10%-də, pozitiv olan belə xəstələrin isə 80%-də sonralar SLE yaranır. SLE-yə keçmənin mənfi marker kimi sitopeniya, dəri səpgilərini eyni vaxtda beldən aşağı və yuxarı olması hesab edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Dilkəş

**İsmət Bağırpur Babüli** () — daha çox **Dilkəş** kimi tanınan və özünəməxsus səsi olan İranlı diva musiqiçi və aktrisa.

## Bioqrafiya
İranın Babül şəhərində anadan olan Dilkəş doqquz başqa övladı olan pambıq tacirinin qızı idi. O, təhsil almaq üçün Tehrana gəlmiş, lakin tezliklə musiqi istedadı kəşf olunaraq dövrün aparıcı musiqi ustadları Ruhullah Xaliqi və Əbdüləli Vəziri ilə tanış edilmişdi. Ona "Dilkəş" adını məhz bu müddətdə Xaliqi vermişdir.

Dilkəş 1943-cü ildə ictimai çıxışlar etməyə başlamış və proqramın yaradılmasından cəmi beş il sonra, 1945-ci ildə "Radio İran"da işə götürülmüşdür. Orada o, bəstəkar Mehdi Xalidi ilə 1952-ci ilədək, yeddi il ərzində çalışmışdır. Onun ən yaxşı mahnılarının sözləri 1954–1969-cu illərdə iranlı şair Rəhim Moeyni Kirmanşahi tərəfindən yazılmış, musiqisi isə iranlı bəstəkar Əli Təcvidi tərəfindən bəstələnmişdir. Fars dilindən başqa, Dilkəş doğma mazandaran dilində də, məsələn, “Kija” və “Banu” kimi bir neçə mahnı ifa etmişdir.

O, həmçinin **Nilufər** (farsca: نیلوفر) təxəllüsü ilə mahnı müəllifi kimi fəaliyyət göstərmiş və *Şərmsar*, *Madər*, *Fərda Rövşən Əst*, və *Əfsungər* kimi bir neçə İran filmində rol almışdır. O, müğənni və elektrik gitara ifaçısı, “Cazın sultanı” kimi tanınan Vigen Derderyan ilə də işləmişdir. Delkaş 2004-cü ilin sentyabrında, 79 yaşında, Tehranda vəfat etmiş və Kərəc şəhərində yerləşən və sənətçilər arasında məşhur olan İmamzadə Tahirdə qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Yade Man Kon یاد من کن by Delkash.
*
* Dilkəşin İmamzadə Tahir Qəbristanlığındakı məzarı: https://web.archive.org/web/20130405062301/http://www.zahirdowleh.com/delkash.jpg.
Franklin Henri Giddinqs

**Franklin Henri Giddinqs** (; ) — amerikalı sosioloq, iqtisadçı və jurnalist.

## Bioqrafiyası

Giddinqs Konnektikut ştatının Şerman şəhərində anadan olub. Atası Yevangelist keşişi idi. O, 1877-ci ildə Union Kollecini bitirib. On il ərzində Sprinqfild, Massaçusets "Republican" və "Daily Union" üçün məqalələr yazıb.

1888-ci ildən 1894-cü ilə qədər Brin Mar Kollecində siyasi elmlər üzrə mühazirəçi olub. 1891-ci ildən ölümünə qədər Kolumbiya Universitetinin fakültəsində çalışıb. 1894-cü ildə Kolumbiya Universitetində sosiologiya professoru olub. 1892-ci ildən 1905-ci ilə qədər Amerika Siyasi və Sosial Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti olub.

Onun ən əhəmiyyətli töhfəsi, bir şüurlu varlığın digərini eyni düşüncəli varlıq kimi tanıdığı bir düşüncə vəziyyəti olan bir növ şüuru anlayışıdır. Bütün insan motivləri müəyyənedici prinsip kimi bir növ şüuru ətrafında özlərini təşkil edir. Assosiasiya münaqişəyə gətirib çıxarır ki, bu da ünsiyyət, təqlid, tolerantlıq, əməkdaşlıq və ittifaq vasitəsilə növ şüuruna gətirib çıxarır. Nəticədə qrup öz mənlik şüuruna (fərdi mənlik şüurundan fərqli olaraq) nail olur və bu şüurdan ənənələr və sosial dəyərlər yarana bilər.

O, həmçinin kollektiv davranış terminini işlədib.

1914-cü ildə Amerika Statistika Assosiasiyasının ilk üzvlərindən biri olub.

Giddinqs Nyu-Yorkun Skarsdeyl şəhərində vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*. General Collection, Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Yale University.
*
Sima Bina

**Sima Bina** () — İran ənənəvi musiqisi ifaçısı, bəstəkar, tədqiqatçı, rəssam və müəllim. Almaniyanın WDR radiosu onu "İran xalq musiqisinin böyük xanımı" kimi xarakterizə etmişdir. Sima Binanın səhnə və ifaçılıq fəaliyyəti artıq beş onilliyi əhatə edir. O, demək olar ki, unudulmuş bir sıra İran xalq mahnılarını və melodiyalarını toplayıb yenidən dirçəltmişdir. Bina bu mahnıların mənşəyini araşdırmış, onları müxtəlif bölgələrdə toplamaq, yazıya almaq, notlaşdırmaq və yenidən şərh etmək üzərində geniş tədqiqat aparmışdır. Onun yaradıcılığı Mazandaranlılar, kürdlər, türkmənlər, bəlucilər, lurlar, Şiraz bölgəsi, Bəxtiyarilər və Şimali Xorasan ostanı ilə Cənubi Xorasan ostanı da daxil olmaqla, İran xalq musiqisinin bütün spektrini əhatə edir.

## Erkən həyatı və karyerası

Xalq ənənələrinin mərkəzində yerləşən Xorasan ostanının Bircənd şəhərində anadan olmuş Bina, karyerasına doqquz yaşında atasının – İran klassik musiqisinin ustadı və onun bir çox erkən mahnılarının müəllifi olan Əhməd Binanın – rəhbərliyi ilə İran radiosunda başlamışdır. Bina rədif repertuarını və avaz vokal texnikasını Məərufi və Zərrin Pəncə kimi böyük ustadlardan öyrənmişdir. O, *Gülhayi Səhrayi* ("Səhranın gülləri") adlı öz solo proqramına sahib olmuş, burada İranın müxtəlif bölgələrindən xalq mahnıları və musiqi nümunələrini təqdim etmişdir.

1969-cu ildə Tehran Universitetinin təsviri incəsənət ixtisası üzrə məzunu olduqdan sonra Sima Bina musiqi təhsilini davam etdirmiş və radio sahəsindəki biliklərini ustad Dəvaminin rəhbərliyi altında mükəmməlləşdirmişdir. 1993-cü ildən etibarən o, dünyada müxtəlif festivallara və təşkil olunmuş konsertlərə dəvət alaraq ənənəvi İran musiqisi ifa etmişdir. Hazırda o, Köln və Tehran arasında yaşayır.

## ''İran laylaları''

İran xalq musiqisi üzərində işləri zamanı Sima Bina müxtəlif etnik bölgələrə məxsus laylalar (beşik nəğmələri) ilə tez-tez rastlaşır və onları topladığı materiallara daxil edirdi. Bu toplama işi 2009-cu ildə *İran laylaları* adlı kitabın nəşrinə gətirib çıxardı. Bu kitabda Bina seçdiyi laylaların notlarını, vizual təsvirini və onların analizi ilə bağlı fikirlərini analarla bölüşməklə yanaşı, həm də dörd cildlik nəşrdə qırxa yaxın orijinal İran laylasını təqdim etmişdir.

## İstinadlar
Gil fiqurlar

250px|thumb|Gil heyvan fiqurları
**Gil fiqurlar**— gildən düzəldilərək dulus kürəsində bişirilmiş müxtəlif heyvan və insan heykəlcikləri.

## Tarixi

Gil fiqurları qədimdə Eneolit dövrünə təsadüf edilir.
Azərbaycanın Naxçıvan, Mingəçevir, Qazax, İsmayıllı, Ağsu rayonlarından habelə Cənubi Azərbaycanın qədim yaşayış məskənlərindən gildən düzəldilmiş çoxlu insan fiquru tapılmışdır.
Bu fiqurların ən çox orijinal nümunələri İsmayıllı rayonundakı Mollaisaqlı kəndində antik dövrə aid yaşayış yerində aşkar edilmişdir. Gil fiqurların əksəriyyəti ayaq üstə və çılpaq, bəzən də bəzəkli geyimdə təsvir edilmiş qadın fiqurlarıdır.

Qədimdə ibtidai icma quruluşu dövründə matriarxatla əlaqədar qadına sitayiş bütləri yaradılmışdır.

## Həmçinin bax
*Sfinks

## İstinadlar
Klifford Girts

**Klifford Ceyms Girts** ( /ɡɜːrts/; ) — əsasən simvolik antropologiya təcrübəsinə güclü dəstəyi və təsiri ilə xatırlanan və "otuz onillik ərzində... ABŞ-nin ən nüfuzlu mədəni antropoloqu" hesab edilən amerikalı antropoloq. O, ölümünə qədər Prinstondakı Qabaqcıl Tədqiqatlar İnstitutunda fəxri professor vəzifəsində çalışmışdır.

## Həyatı və karyerası

23 avqust 1926-cı ildə San-Fransiskoda anadan olan Girts, 1943-1945-ci illərdə İkinci Dünya müharibəsində ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrində xidmət etmişdir. O, 1950-ci ildə Ohayo ştatının Yellou Sprinqs şəhərindəki Antiox Kollecində fəlsəfə üzrə bakalavr dərəcəsi və 1956-cı ildə Harvard Universitetində antropologiya üzrə fəlsəfə doktoru dərəcəsi almışdır.

Harvard Universitetində Tolkott Parsonsun rəhbərlik etdiyi fənlərarası proqramla Sosial Münasibətlər Bölməsində təhsil almışdır. Girts, həmçinin Parsons və Klayd Klakhon ilə birlikdə çalışmış və antropoloq kimi təhsil almışdır. Girts ilk uzunmüddətli sahə işini həyat yoldaşı Hildred ilə birlikdə İndoneziyanın Yava şəhərində Ford Fondu və Massaçusets Texnologiya İnstitutu tərəfindən maliyyələşdirilən bir layihə çərçivəsində aparmışdır. Orada o, iki il yarım (1952-1954) ərzində kiçik, dağətəyi Mojokuto şəhərinin dini həyatını öyrənmiş, dəmir yolu işçisinin ailəsi ilə yaşamışdır. Dissertasiyasını bitirdikdən sonra Girts İndoneziyaya qayıdaraq Bali və Sumatra adalarını ziyarət etmiş və bundan sonra 1956-cı ildə "Modjokutoda Din: Mürəkkəb Cəmiyyətdə Ritual İnamın Tədqiqi" adlı dissertasiya ilə doktorluq dərəcəsi almışdır.

Karyerası ərzində Girts Harvard, Kembric və Çikaqo Universiteti də daxil olmaqla, təxminən on beş kollec və universitetdən fəxri doktorluq dərəcəsi almışdır; eləcə də Asiya Araşdırmaları Assosiasiyasının (AAS) 1987-ci ildə Asiya Araşdırmalarına Fərqli Töhfələr Mükafatı kimi mükafatlara layiq görülüb. O, Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının, Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinin və Amerika Birləşmiş Ştatları Milli Elmlər Akademiyasının üzvü olub. İlk həyat yoldaşı antropoloq Hildred Geertzdən boşandıqdan sonra başqa bir antropoloq Karen Blu ilə evlənib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* HyperGeertz©WorldCatalogue, contains all publications (= directly or indirectly noted public contributions) by Prof. Clifford James Geertz, in all languages], compiled by Ingo Mörth and Gerhard Fröhlich, Austria
* Interview of Clifford Geertz (video), alanmacfarlane.com
* Big Ideas: Clifford Geertz, thirteen.org  
* Clifford Geertz: A Life of Learning (Charles Homer Haskins Lecture for 1999), acls.org
* A short biography of Geertz from Richard Wilk's website
*Clifford Geertz, Cultural Anthropologist, Is Dead at 80, *[[The New York Times]]*, November 1, 2006.
* Geertz author page and archive, *[[The New York Review of Books]]*
* Interview of Clifford Geertz by Alan Macfarlane 5 May 2004 (video)
*Symbolic and Interpretive Anthropologies 
*National Academy of Sciences Biographical Memoir, nasonline.org
*Nature, symbol and culture in Clifford Geertz, tirant.com
* Guide to the Clifford Geertz Papers 1930s–2007 at the University of Chicago Special Collections Research Center
Məsihin yüksəlişi (Giberti)

**Məsihin yüksəlişi** () — Lorenzo Gibertinin eskizi əsasında Bernardo do Françesko tərəfindən 1443-cü ildə Florensiya kafedralının barabanında yaradılmış vitraj.

## Tarixi

Baraban vitrajları üzərində işə, Brunelleskinin günbəz üzərində işləri tamamlamasından (1436) sonra başlanılmış, ənənəvi olaraq, vitrajların hazırlanması üçün müsabiqə elan edilmiş, müxtəlif rəssamlar müsabiqədə iştirak üçün tam ölçüdə eskizlər təqdim etmişdilər və onlardan ən gözəlləri seçilmişdir. Beləcə, Giberti vitraj sifarişlərinin bir çoxunu qazanmış, bir sifariş isə Donatello tərəfindən qəbul edilmişdir. 1440-cı illərdə Giberti, vaxtının böyük bir hissəsini Vəftizxananın qapılarına sərf etdiyindən, vitrajların hazırlanması Paolo Uçello və Andrea del Kastanyo kimi müxtəlif rəssamlara həvalə edilmişdir.

Giberti memuarında barabanın üç vitrajını xatırlayır: "Mən bu kilsə üçün çoxlu sayda vitrajlar layihələndirmişəm. Tribunada mənim tərəfimdən üç okulus üçün vitrin çəkilmişdir: onlardan birində səmaya yüksələn Məsih, ikincisində bağda ibadət edən məsih, üçüncüsündə isə Məsihin məbədə gətirilməsini təsvir etmişdim." İlk iki vitraj 1443-cü ilin sentyabrında quraşdırılmışdı. 1444-cü ildə usta Bernardo di Françesko  quraşdırılmanı bitirmişdir.

## Təsviri

Vitrajın çərçivəsi qırmızı fon üzərində təsvir edilmiş rəngarəng çobanyastığı çiçəkləri və yarpaqlardan yaradılmışdır. Məryəm və həvarilərin əhatəsində - tam mərkəzdə təsvir edilmiş Məsih yüksəlişinə başlayır. Məsihin əynindəki çiçək naxışlı ağ əba, mərkəzdə parlaq ləkə yaradaraq, əsas fiquru parladır, özünə diqqət çəkir və mavi fonda qırmızı tunikanın kontrastını yüksəldir.

Fasadda yerləşən və özündə qotik incəsənətin xüsusiyyətlərini daşıyan erkən kafedral vitrajlarından fərqli olaraq, baraban vitrajlarında, Giberti, yeni, daha təntənəli və monumental tarazlıq əldə etdiyini, İntibah incəsənətinə uyğun daha sabit struktur yaratdığını nmüayiş etdirir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* 

## Xarici keçidlər

*
Qafqaz Əlahiddə Polyak Briqadası

**Qafqaz Əlahiddə Polyak Briqadası** (, ) — Rusiya İmperiyası ərazisində fəaliyyət göstərmiş Polşa Ordusunun piyada bölməsi.

Briqada 1917-ci ilin noyabrında Bakıda 275-ci ehtiyat alayının kazarmaları ərazisində 5-ci Rusiya sərhəd piyada alayı və ayrıca dağ artilleriya batareyası əsasında yaradılmışdı. Lakin ictimai iğtişaşların başlanması səbəbilə tam komplektləşdirilməmiş halda qaldı.

1918-ci il iyulun 26-da Gürcüstandakı alman qüvvələrinin komandanlığının təklifi ilə buraxıldı. Buraxılma zamanı briqadada 138 zabit və 269 əsgər xidmət edirdi. Briqadaya polkovnik Stanislav Rosnovski komandanlıq edirdi. Əsgərlər evə yalnız mülki geyimdə qayıda bilərdilər. Onların bir hissəsi Mürmansk bölgəsində yerləşən 4-cü Polşa atıcı diviziyasının və digər Polşa dəstələrinin sıralarına qoşulmuşdu.

## Ədəbiyyat
* 
* 

## Xarici keçidlər
*
Cant del Barça

**Cant del Barça** () — Barselona FK-nın rəsmi himni. Himn 1974-cü ildə klubun 75 illiyi münasibətilə sifariş olunub. Mətnini Jaume Pikas və Josep Maria Espinas yazıb, musiqisini isə Manuel Vals bəstələyib.

Himn rəsmi olaraq 27 noyabr 1974-cü ildə Kamp Nouda, Barselona FK ilə Şərqi Almaniya arasındakı matç öncəsi təqdim olunub. 3,500 nəfərlik xor Oriol Martorel tərəfindən idarə olunub. 28 noyabr 1998-ci ildə, klubun yüzilliyi zamanı, onu Kataloniyalı müğənni-bəstəkar Joan Manuel Serrat Kamp Nouda keçirilən festivalın sonunda ifa edib. 2008-ci ildən etibarən Cant del Barça rəsmi Barcelona formalarının üzərində çap olunur.

## İstinadlar
Alena Əliyeva

**Alena Əliyeva** və ya **Alyona Əliyeva** — Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin və Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın övladı Heydər Əliyevin həyat yoldaşı.

## Həyatı
25 noyabr 2022-ci ildə Alena Əliyeva Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin və Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın övladı Heydər Əliyev ilə ailə həyatı qurmuşdur.

## Fəaliyyəti
7 fevral 2024-cü ildə Alena Əliyeva prezident ailəsi ilə birlikdə Xankəndidə səs vermişdir. 20 aprel 2025-ci ildə Alena Əliyeva Azərbaycan xristian icmasını Pasxa bayramı münasibətilə təbrik etmişdir.

9 oktyabr 2025-ci ildə Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyeva və Alena Əliyeva sosial qayğıya ehtiyacı olan uşaqların "Amburan Beach Club"da əyləncəsini təşkil etmişdir. 17 oktyabr 2025-ci ildə Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın Vatikan səfərində, XIV Lev ilə görüşündə Alena Əliyeva Leyla Əliyeva və Arzu Əliyeva ilə birlikdə iştirak etmişdir.

27 dekabr 2025-ci ildə Leyla Əliyeva və Alyona Əliyeva DOST İnklüziv İnkişaf və Yaradıcılıq Mərkəzini ziyarət ediblər. 28 dekabr 2025-ci ildə Zirə Mədəniyyət Mərkəzinin Eko-Park ərazisində yerləşən "Türk Dünyası" rəsm qalereyasında "Rənglərdə yaşanan 10 il" mövzusunda sərgidə Arzu Əliyeva və Alyona Əliyeva iştirak ediblər.

Alyona Əliyeva "Azərbaycan dili" platforması layihəsinin müəllifi və rəhbəridir.

## İstinadlar
Xosrov (ad)

**Xosrov** — kişi adı.

* I Xosrov —
* II Xosrov —
* Xosrov bəy Sultanov — dövlət xadimi, Qarabağın general-qubernatoru.
* Xosrov Axundzadə — pedaqoq, şair.
* Xosrov mirzə — Qacar şahzadəsi.

## Həmçinin bax
* Xosrov
Belal Məhəmməd

**Belal Məhəmməd** (*Belal Muhammad*; ) — hal-hazırda *[[UFC|Ultimate Fighting Championship]]* (UFC) təşkilatının Yarıorta Çəki divizionunda çıxış edən amerikalı peşəkar qarışıq döyüş sənətləri idmançısı. O, UFC-nin keçmiş Yarıorta Çəki Çempionudur.

13 may 2025-ci il tarixinə olan məlumata görə, UFC yarıorta çəki reytinqində **#1**, 19 avqust 2025-ci il tarixinə görə isə UFC kişi döyüşçüləri üzrə *pound-for-pound* reytinqində **#13** pillədə qərarlaşıb.

2012-ci ildən peşəkar olaraq çıxış edən Belal Məhəmməd daha əvvəl *Bellator* və *Titan FC* təşkilatlarında da döyüşüb.

## Karyerası
* 2012-ci ildən peşəkar MMA karyerasına başlayıb.
* Bellator və Titan FC-də çıxış edib.
* UFC-də bir neçə yüksək reytinqli döyüş keçirdikdən sonra Yarıorta Çəki Çempionu olub.

## İstinadlar
Adrienna

**Adrienna** — Ad.

* Adrienna Riç — Amerikalı şairə, publisist.
* Adrienna Meyor — qədim elm tarixçisi və klassik folklorşünas.
Offa tərəfindən zərb edilmiş dinarlar

**Offa tərəfindən zərb edilmiş dinar** — VIII əsrin sonlarında Mersiya kralı Offanın Abbasi qızıl dinarından ilhamlanaraq zərb etdirdiyi sikkə. Bu sikkə Anqlo-Sakson İngiltərəsi ilə İslam dünyası arasında erkən əlaqələri əks etdirir. Bu dövrdə İngiltərədə islami gümüş sikkələrinin (dirhəmlərin) mövcud olması qarşılıqlı əlaqlərin mövcud olduğunu sübut edir.

VIII əsrin sonlarında Offanın pul islahatları, ehtimal ki, Böyük Karlın rəhbərliyi altında Frank imperiyasında müasir pul islahatlarından təsirlənmişdi. Bu islahatlar zamanı zərb edilən sikkələr standart çəki və dizayna malik "ağır" gümüş qəpiyin tətbiqini əhatə edirdi.

Bu islahatlara hicri 157-ci ilə (miladi 773–774-cü illər) aid Abbasi dinarını yaxından təqlid edən və üzərində ərəb qrafikası ilə latın dilində *"Offa Rex"* yazılmış qızıl sikkə də daxil idi.

Bu sikkə Anglo-Sakson İngiltərəsinin islam valyutası haqqında məlumatlı olduğunu göstərir və Anglo-Sakson İngiltərəsi ilə Abbasilər xilafəti arasında erkən mədəni və iqtisadi əlaqələri göstərir.

Bəzi ərəb tarixi mənbələri Offanın müsəlman tacirlər və ya elçilər ilə qarşılıqlı əlaqədən sonra islamı qəbul edə biləcəyini iddia etsələr də, bu iddialar mübahisəli olaraq qalır və Qərb tarixşünaslığında geniş şəkildə qəbul edilmir.

## İstinadlar
Darren Vuds

**Darren Veyn Vuds** (16 dekabr 1965-ci ildə anadan olub)  2017-ci ilin yanvarından ExxonMobil şirkətinin baş direktoru və sədri olan amerikalı iş adamıdır  

## Istinadlar

## İstinadlar
Harold Qarfinkel

**Harold Qarfinkel** (; ) — Los-Anceles Kaliforniya Universitetində dərs demiş amerikalı sosioloq və etnometodoloq. Etnometodologiyanı sosiologiyada tədqiqat sahəsi kimi inkişaf etdirib təsis edən o, yəqin ki, ən çox məqalələr toplusu olan "Etnometodologiya Tədqiqatları" (1967) ilə tanınır. Nəşr olunmamış materiallardan seçmələr sonradan iki cilddə nəşr olunmuşdur: Sosioloji cəhətdən Baxış və Etnometodologiya Proqramı. Bundan əlavə, Ratqers Universitetinə çevrilən Nyuark Universitetində oxuduğu müddətdə mühasibat uçotu və mühasibat uçotu prosedurlarını əhatə edən Hesablar Nəzəriyyəsi kursuna qəbul olmuşdur. Bu dərsdən "hətta mühasibat uçotu vərəqi hazırlayarkən belə, rəqəmlərin yerləşdiriləcəyi müxtəlif kateqoriyaları nəzəriyyələşdirirdi" və bu da onun hesabatlılıq anlayışını daha da inkişaf etdirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*UCLA Department of Sociology
*Obituary in the ''New York Times''
*Obituary in the ''Guardian''
Frensis Qalton

**Ser Frensis Qalton** (, /ˈɡɔːltən/; ) — ingilis polimatı və Viktoriya dövründə evgenikanın banisidir; onun ideyaları sonradan davranış genetikasının əsasını təşkil etdi.

Qalton 340-dan çox məqalə və kitab yazmışdır. O, həmçinin korrelyasiyanın statistik konsepsiyasını inkişaf etdirmiş və orta dəyərə doğru reqressiyanı geniş şəkildə təbliğ etmişdir. O, insan fərqlərinin və zəkanın irsiliyinin öyrənilməsinə statistik metodlar tətbiq edən ilk şəxs olmuş və insan icmaları haqqında məlumat toplamaq üçün anket və sorğulardan istifadəni təqdim etmişdir ki, bu da onun genealoji və bioqrafik əsərləri və antropometrik tədqiqatları üçün lazım idi. O, "təbiət yoxsa tərbiyə" ifadəsini populyarlaşdırmışdır. Onun "İrsi Dahi" (1869) kitabı dahilik və böyüklüyü öyrənmək üçün ilk sosial elmi cəhd olmuşdur.

İnsan zehninin tədqiqatçısı olaraq, o, psixometriya və differensial psixologiyanı, eləcə də şəxsiyyətin leksik hipotezini yaratmışdır. O, məhkəmə tibb elmində faydalı olduğunu sübut edən barmaq izlərini təsnif etmək üçün bir metod hazırlamışdır. O, həmçinin duanın gücü üzərində tədqiqat aparmış və dua edilənlərin ömrünə heç bir təsir göstərmədiyinə görə onun heç bir təsiri olmadığı qənaətinə gəlmişdir. Müxtəlif hadisələrin elmi prinsiplərini axtarması hətta çay dəmləmək üçün optimal üsula qədər uzanmışdır. Elmi meteorologiyanın təşəbbüskarı olaraq, o, ilk hava xəritəsini hazırlamış, antisiklonlar nəzəriyyəsini irəli sürmüş və Avropa miqyasında qısamüddətli iqlim hadisələrinin tam qeydini yaradan ilk şəxs olmuşdur. O, həmçinin diferensial eşitmə qabiliyyətini sınaqdan keçirmək üçün Qalton fitini icad etmişdir. Qalton 1909-cu ildə elmə verdiyi töhfələrə görə cəngavər tituluna layiq görülmüşdür. O, Çarlz Darvinin əmisi oğlu idi.

Son illərdə o, sosial darvinizm, evgenika və bioloji irqçiliyin tərəfdarı olduğuna görə ciddi tənqidlərə məruz qalmışdır; həqiqətən də o, yevgenikanın qabaqcıllarından biri idi və bu termini 1883-cü ildə irəli sürmüşdür.

Qalton irsiyyətin və ətraf mühitin insan qabiliyyətinə və sosial irəliləyişinə nisbi təsiri ilə bağlı akademik müzakirəni formalaşdırmaq üçün "təbiət və tərbiyə" ifadəsini populyarlaşdırdığına görə tanınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
*Catalogue of the Galton papers  held at University College London
*
Adrian Stoks (saray adamı)

**Adrian Stoks** (; ) — ingiltərəli saray adamı və siyasətçi.

## Həyatı
Ehtimal olunur ki, Stoks Lesterşirin Prestvold icmasından olan centri ailənin kiçik oğlu idi. O, Saffolk hersoginyası Frensis Qreyin at nəzarətçisi olmuşdur, 1 mart 1555-ci ildə isə onunla evlənmişdir. Evlilik Saffolkun 1-ci hersoqu Henri Qreyin edamından bir il sonra baş tutmuşdur. Onların üç uşağı var idi və hamısı körpəlik vaxtı vəfat etmişdir.

I Elizabetin taxta çıxmasından sonra kraliçanın bibisi qızının Stoks ilə etdiyi kimi at ustası Robert Dadli ilə evlənmək istədiyi barədə şayiələr yayıldı.

Saffolk hersoginyası 1559-cu ildə vəfat etməklə Stoks mərhum arvadının torpaqlarının əksəriyyəti üzərində ömürlük hüquq qazandı. Onun sahib olduğu malikanələr arasında Lesterşirdəki Bomanor da yer almışdır və o, 1559-cu ildə Lesterşirdən qraflıq cəngavəri (MP) olaraq İngiltərə İcmalar Palatasına seçildi. 1564-cü ildə yepiskop Stoksu sadiq protestant olduğunu elan etdi və o, kilsəyə gediş-gəlişi təmin etmək və kilsədən üz döndərənləri aşkar etmək üçün yerli komissiyalarda xidmət etdi.

Stoks 1571-ci ildə yenidən Lesterşir nümayəndəsi kimi seçildi. 1571-ci ilin oktyabrında onun ögey qızı ledi Mariya Qrey ögey atası ilə Bomanorda yaşamaq üçün icazə istədi. Növbəti il Stoks Nikolas Keryunun qızı Anna Keryu ilə evləndi, Enn Keryunun birinci əri görkəmli diplomat və siyasətçi Nikolas Trokmorton idi. İlk evliliyində Annanın on oğlu və üç qızı var idi. Stoks müvəffəqiyyətlə yenidən evləndikdən sonra, ledi Meriyə Bomanorda yaşamağa icazə verildi. Stoks Northemptonşirdəki Briqstok parkının nəzarətçisi vəzifəsində Trokmortonun xələfi oldu.

İkinci evliliyi ona Trokmortonun əhəmiyyətli mülklərinə nəzarəti qazandırsa da, o, həmçinin Trokmortonun ögey qızlarının saray xərcləri və cehizləri üzrə də maliyyə məsuliyyətini daşımağa başladı. Briqstokun nəzarətçisi vəzifəsi onu həm də brakonyerlik və digər qəsd etmələrlə bağlı hüquqi mübahisələrə qarışmağa məcbur etdi. Uorvikşirdəki Astli kilsəsinə dəyən ziyanla bağlı məsələrdə onun adı hallanırdı, çünki o, kilsənin şpilini təmir etmək əvəzinə onu sökdü və damı qiymətli qurğuşundan məhrum etdi. O, 1585-ci ildə vəfat etdi və Bomanor kilsəsində dəfn edildi.

## İstinadlar
Jorj Fridman

**Jorj Filip Fridman** ( [fʁidman]; ) — sənaye əməyinin fərdlərə təsiri və iyirminci əsr Avropa və ABŞ-də texnoloji dəyişikliklərin nəzarətsiz qəbul edilməsinə dair təsirli işləri ilə tanınan fransız sosioloqu və filosofudur.

O, Beynəlxalq Sosiologiya Assosiasiyasının üçüncü prezidenti olmuşdur (1956–1959).

## Bioqrafiyası

Fridman Berlindən olan alman-yəhudi taciri Adolf Fridman (1857–1922) və Elizabeth Natan (1871–1940) ailəsinin sonuncu övladı idi. O, Parisdə anadan olub və valideynləri 1892-ci ildə Berlində evləndikdən sonra orada yaşayıblar. Onlar 1906-cı ildə Fransa vətəndaşlığı alıblar.

Qısa müddət sənaye kimyası təhsili aldıqdan sonra Fridman Parisdəki nüfuzlu IV Henri Liseyində fəlsəfə üzrə aqreqasiyaya hazırlaşıb. O, 1923-cü ildən 1926-cı ilə qədər Paris Ali Normal Məktəbində fəlsəfə təhsili almışdır. O, bankir Alber Kan və daha sonra Rokfeller Fondu tərəfindən maliyyələşdirilən ENS-də sosial elmlər tədqiqat mərkəzi olan "Centre de documentation sociale"-də sosioloq Selesten Buqlenin köməkçisi kimi çalışmışdır.

1922-ci ildə atasının vəfatından sonra Fridman 2,6 milyon franklıq sərvət miras almışdır ki, bu da ona bir neçə gənc sinif yoldaşının intellektual jurnalını maliyyələşdirməyə imkan vermişdir. Fridman sonda sərvətinin böyük bir hissəsini xərçəng tədqiqatları üçün "Fondation Curie"-yə bağışlamışdır. Ölümündən sonra Fridmanın atasının kolleksiyasından miras aldığı Deqa rəsmləri Luvr muzeyinə bağışlanmışdır.

Fridman 1937-ci ildə Polşa katoliki olan ilk həyat yoldaşı Hania Olşevska ilə evlənmişdir. Cütlüyün 1941-ci ildə Tuluzada anadan olmuş Lilian adlı bir qızı var idi. Haniyanın 1957-ci ildə ölümündən sonra Fridmann 1960-cı ildə Marsel Remondla evləndi.

Ailəsini Tuluzaya apardıqdan sonra Fridmann İkinci Dünya müharibəsi zamanı kommunist fəaliyyətinə görə Nasist Gestaposu tərəfindən təqib edildikdən sonra Fransa Müqavimət Hərəkatına qoşuldu. Daha sonra o, 1943-cü ildə Gestapodan qaçdığını və iki gənc müəllim tərəfindən Dordon şəhərindəki bir məktəbdə gizlədildiyini yazdı. Fridmanın müharibədən 1987-ci ildə ölümündən sonra nəşr olunan gündəliklərində müqavimət üzvü kimi yaşadığı təcrübələr təsvir olunurdu.

Fridman bütün həyatını dünyəvi yəhudi kimi təsvir etdi, lakin antisemitizm, Holokostun dəhşətləri və daha sonra gənc İsrail dövləti ilə əlaqəsi onu yəhudi xalqına daha çox rəğbət bəsləməyə və onlarla daha çox əlaqə qurmağa vadar etdi, baxmayaraq ki, o bunu hər hansı bir dini icmanın səmimi üzvü kimi deyil, adətən uzaqdan müşahidəçi kimi etdi.

O, 1946-cı ildə sənaye istehsalında mexanizasiya üzrə əsas dissertasiyası və Leybnits və Benedikt Spinoza haqqında ikinci dərəcəli dissertasiyası ilə doktorluq dərəcəsi almışdır. Hər ikisi monoqrafiya şəklində dərc olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Articles by Georges Friedmann on JSTOR (French)
* Biography at the International Sociological Association
Ceki Kolins

**Ceki Kolins** (; ) — Britaniyalı-Amerikalı yazıçı. Ən çox "Hollywood" adlı romanı ilə tanınmışdır. O, əsərlərində kişilər və qadınların münasibətləri, məşhurların həyatı və cəmiyyətin parlaq tərəflərini təsvir etməklə məşhur olub.
## Həyatı
Ceki Kolins 4 oktyabr 1937-ci ildə Londonda anadan olub. O, ilk təhsilini Londondakı Holland Park məktəbində alıb. Ali təhsilini isə London kollecində tamamlayıb. Hələ gənc yaşlarından yazıya marağı artan Kolins, yazıçı olmağı qərara almış və bu yolda karyerasını qurmağa başlamışdır.

Ceki Kolins ilk kitabını 1960-cı illərin sonlarına doğru yazmışdır. O, ilk olaraq "Hollywood" (1975) adlı əsəri ilə diqqət çəkdi. Bu kitab çox tez satıldı və o, 1980-ci illərdən başlayaraq Amerika ədəbiyyatının populyar simalarından birinə çevrildi. Kolins əsərlərində zəngin, məşhur və güclü insanların həyatını təsvir etməklə özünəməxsus üslub yaratmışdır. Onun romanları bəzən qalmaqallı və erotik mövzularla da məşhur olub.

### Əsərləri
Ceki Kolinsin ən məşhur kitabları aşağıdakılardır:
* "Hollywood" (1975)
* "The World is Full of Married Men" (1975) – "Dünyada Evlənmiş Kişilər Var"
* "Lucky" (1985) – "Şanslı"
* "Lady Boss" (1990) – "Qadın Patron"
* "Rock Star" (2003) – "Rok Ulduzu"
* "The Santangelos" (2015) – "Santanjelo Ailəsi"
Kolinsin əsərləri dünyanın bir çox dilinə tərcümə olunub və onun yazıları ən çox satılan bestsellerlərdən olmuşdur.

Kolins 1985-ci ildə məşhur britaniyalı aktyor Sammi Kolins ilə evlənib, lakin sonradan boşanmışdır. O, həyatını Los-Ancelesdə keçirib. Ceki Kolins 19 sentyabr 1998-ci ildə Beverli-Hillzdə süd vəzi xərçəngindən vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
* Jackie Collins at the Internet Book List
Bakı Əmtəə-Kommersiya İnstitutu

**Bakı Əmtəə-Kommersiya İnstitutu**, *Bakı Əmtəə-Kommersiya İnstitutu* — 1993-cü il sentyabrın 1-dən 2000-ci il iyunun 13-dək müstəqil institut kimi fəaliyyət göstərmiş təhsil müəssisəsi. İnstituta prof. A. P. Həsənov rəhbərlik etmişdir.

2000-ci il iyunun 13-də AR Prezidentinin fərmanı ilə Bakı Əmtəə-Kommersiya İnstitutu Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutuna birləşdirilib və Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti yaradılıb. Lakin institutun ləğv edilməsinə baxmayaraq, onun bütün fakültələrinin, kafedralarının şöbələrinin funksiyaları İqtisad Universitetinin Texniki-Texnoloji İxtisaslar üzrə tədris vahidi kimi saxlanılıb. Kafedra 4 fakültə və 17 kafedranı birləşdirirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sabir Hüseynzadə

**Sabir Məcid oğlu Hüseynzadə** (*[[Rus dili|rus.]]* **Сабир Меджидович Гусейн-Заде**) 29 iyul 1950, Moskva ) — azərbaycan əsilli SSRİ və RF riyaziyyatçısı, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Milliyyətcə azərbaycanlıdır. Moskvada 2 №-li məktəbi bitirib. Beynəlxalq Riyaziyyat Olimpiadasında qızıl medal qazanan Hüseyn-Zadə 1966-cı ildə Moskva Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olub, 1971-ci ildə Moskva Dövlət Universitetini, 1974-cü ildə isə Moskva Dövlət Universitetinin aspiranturasını bitirib.

1975- ci ildə S. P. Novikovun rəhbərliyi altında “İki dəyişənlinin funksiyalarınn xüsusiyyətlərinin kəsişmə matrisləri”  mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib, 1991-ci ildə isə fizika-riyaziyyat elmləri doktoru adını qazanıb.

O, 1996-cı ildən Moskva Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsinin Ali həndəsə və topologiya kafedrasının professoru olmaqla, həmçinin Moskva Müstəqil Universitetində onun Elmi Şurasının üzvü olmaqla yanaşı, həmin Universitetdə dərs deyir. Bununla yanaşı, o Moskva Riyaziyyat Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin üzvüdür.

2012-ci ildən o, Moskva Dövlət Universitetinin əməkdar professorudur.

1998-ci ildə S. M. Hüseyn-Zadə 61-ci Moskva Riyaziyyat Olimpiadasının Təşkilat Komitəsinə sədrlik edib.

S. M. Hüseyn-Zadə aşağıdakı jurnalların redaksiya kollektivinin və şuralarının üzvüdür:

* "Riyazi maarifləndirmə";
* “ Funksional analiz və onun tətbiqi ”;
* Müstəqil Moskva Universiteti tərəfindən nəşr olunan beynəlxalq "Moskva Riyaziyyat Jurnalı "nın redaktoru (Y. S. İlyaşenko və M. A. Tsfasman ilə birlikdə).

## Şəxsi həyatı
Evlidir. İki övladı var.

## Elmi fəaliyyəti
S. M. Hüseyn-Zadənin elmi maraq dairəsinə cəbri fəzaların topologiyası və xüsusiyyətlərinin nəzəriyyəsi daxildir. S. M. Hüseyn-Zadə xalis və tətbiqi riyaziyyat üzrə 200-dən elmi məqalənin, o cümlədən bir neçə monoqrafiyanın müəllifidir.

### Əsas nəşrləri

* Diferensiallaşdırılabilən əkslərin xüsusiyyətləri (həmmüəlliflər V. I. Arnold, A. N. Varçenko, I cild, “Kritik nöqtələrin, kaustiklərin və dalğa cəbhələrinin təsnifatı”, 1982)
* Diferensiallaşdırılabilən əkslərin xüsusiyyətləri (həmmüəlliflər V. I. Arnold, A. N. Varçenko, II cild, “Monodromy and asymptotics of inteqral”, 1984)
* İqtisadi və sosial coğrafiyada hesablama metodlarından və elektron hesablayıcı maşınlardan istifadə (həmmüəllif S. E. Xanin, 1987)
* Əhali məskunlaşmasının və yaşayış məntəqələrinin yerləşdirilməsi modelləri (1988)
* Seçici Gəlin ("Riyaziyyat Maarifləndırmə" Kitabxanası) (2003)

## İstinadlar
Sinem Ünsal

**Sinem Ünsal** (d. 21 iyun 1993, İzmir ) — Azərbaycan əsilli türk aktrisasıdır .

## Həyatı
O, 21 iyun 1993-cü ildə İzmirin Foça rayonunda anadan olub. O, Azərbaycanlı ata və Çərkəz əsilli ananın ikinci övladı idi. 

Sinem Ünsal, İbtidai və orta məktəbi İzmirdə, orta təhsilini isə Manisa Cümhuriyyət Anadolu Liseyində alıb; Əskişəhər Osmanqazi Universitetinin Müqayisəli Ədəbiyyat fakültəsini bitirib.

O, 2017-ci ildən aktyorluq və teatrla maraqlanıb; 2017-ci ildə Türkiyənin FOX telekanalında yayımlanan "Çoban Yıldızı*"* teleserialında Günəş obrazını, 2017-2018-ci illər arasında Kanal D-də yayımlanan "Siyah Beyaz Aşk*"* teleserialında Gülsüm Aslan obrazını canlandırıb. 

Aktrisa 2018-2019-cu illər arasında TV8-də yayımlanan "Qızım*"* teleserialında Sevgi Günay obrazını canlandırıb. 

O, 2019-cu ildə yayımlanan *Raif ile Letafet* adlı teatr tamaşasında Letafet obrazını canlandırıb.  

S.Ünsal 2019-2021-ci illərdə yayımlanan "*[[Möcüzə həkim|Mucize Doktor]]"* serialında çox sevilən Doktor Nazlı Güləngül obrazını canlandırıb. 

O, 2021-ci ildə yayənlanan "Elbet Bir Gün*"* adlı TV serialında Feride Gizem Kılıçlı obrazını canlandırıb.

Sinem Ünsal 2022-ci ildə FOX -da yayımlanan "Gizli Saklı*"* serialında Naz Arıca/Yaz Günəş obrazını canlandırıb və  "Aydınlıkevler*"* teatrında Sülün obrazını canlandırıb. 

Hal-hazırda o, Kanal D-də yayımlanan "Uzak Şehir*"* serialında Alya Albora obrazını canlandırır *.* 

## Filmoqrafiya

## Teatr tamaşaları

## Mükafatlar və nominasiyalar

## İstinadlar
Dmitar Zvonimir

**Dmitar Zvonimir** () — Xorvatiyanın ən məşhur və nüfuzlu orta əsr hökmdarlarından biri. O, 1075–1089-cu illərdə Xorvatiya kralı kimi hökmranlıq etmişdir. Onun dövrü Xorvatiya krallığının ən sabit, ən güclü və siyasi cəhətdən ən nüfuzlu dövrlərindən biri hesab olunur.

## Haqqında
Dmitar Zvonimir Trpimiroviç sülaləsinə mənsub idi. Hakimiyyətə gəlməzdən əvvəl 1970-ci ildə Slavoniya banı (valisi) və sonra Xorvatiya bəyi olmuşdur. 1075-ci ildə Xorvatiya zadəganları tərəfindən kral seçilmişdir. Tac qoyma mərasimi Solin şəhərində baş tutmuşdur. Tacı Papa VII Qriqorinin nümayəndəsi təqdim etmişdir. Tacqoyma Xorvatiyanın Avropadakı nüfuzunu artırmış və Papa ilə əlaqələri gücləndirmişdir.

Dmitriy Zvonimirin dövründə sülh və sabitlik, kilsə islahatları, beynəlxalq əlaqələrin möhkəmlənməsi, iqtisadi inkişaf ilə yadda qalmışdır. Macarıstan, Almaniya və İtaliya əyalətləri ilə əlaqələri gücləndirmişdir. Yolların, limanların və ticarət yollarının inkişafına diqqət etmişdir.

1075-ci ildə Normanlar Xorvatiyaya hücum etdilər və Rabı mühasirəyə aldılar. Eyni dövrdə Kral Petar Kreşimir, bəzi mənbələrə görə, Norman əsirliyində öldü. Kralın ölümündən sonra ölkədə vətəndaş qarşıdurması başladı: Zvonimirə qarşı çıxan Xorvatiya zadəganlarının bir hissəsi Ban Slavatı kral seçdi. Kralın ölümündən sonra ölkədə vətəndaş qarşıdurması başladı. Bu seçki, Papanın iradəsinə və varlı Dalmatiya şəhərlərinin istəklərinə zidd olaraq, Norman qüvvələrinin Slavaca qarşı çağırılmasına səbəb oldu. Köhnə bir Xorvat salnaməsinə görə, Slavac Rabda məğlub oldu və həbs edildi.

## Vəfatı
Dmitar Zvonimir 1089-cu ildə vəfat etmişdir.

## Həmçinin
* https://az.wikipedia.org/wiki/Zvonimir_tac%C4%B1

## Ədəbiyyat
* Фрейдзон, В. И. История Хорватии. Краткий очерк с древнейших времён до образования республики (1991 г.). — Санкт-Петербург: Алетейя, 2001. — 318 с. — (Славянская библиотека. Bibliotheca slavica). — 1000 экз. — ISBN 5-89329-384-3.
* Летопись попа Дуклянина https://www.vostlit.info/Texts/rus6/Dukljanin/frametext.htm

## İstinadlar
Anadolu meydanı

**Anadolu meydanı** () — əvvəllər Tandoğan meydanı kimi tanınan, Ankaranın aşağı Bağçalıevler səmtində, Yeniməhəllə və Çankaya ilçələrinin kəsişməsində yerləşən bir şəhər meydanı. Meydanda Ankaray stansiyası yerləşir.
## Adı
Meydan öncə Ankaranın o vaxtkıvalisi Nevzat Tandoğanın xatirəsinə "Nevzat Tandoğan meydanı" adlandırılmışdır. Uzun illər Ankara xalqı tərəfindən bu adla adlandrılan "Nevzat" adı 2012-ci ildə çıxarılaraq rəsmi olaraq "Tandoğan meydanı" adlandırıldı. 14 aprel 2015-ci ildə Ankara Böyükşəhər Bələdiyyə Şurasında keçirilən səsvermədən sonra, AKP üzvlərinin təzyiqi ilə meydanın adı tamamilə "Anadolu meydanı" olaraq dəyişdirildi.

Bu ad dəyişikliyi yerli siyasətdə fərqli reaksiyalara səbəb verdi. Türkiyə Mühəndis və Memarlar Palataları İttifaqı Ankara Şöbəsinin o vaxtkı prezidenti Tezcan Qaraquş Candan, belə bir ad dəyişikliyinin ideoloji səbəblərdən qaynaqlandığını iddia edərək, şəhərin kimliyinin və vətəndaş yaddaşının qəsdən məhv edilməsi bağlı fikirlərini bəyan etdi. CHP üzvü Mustafa Sarıgül də ad dəyişikliyinin şəxsi məsələ olduğunu bildirərək, Ankaranın simvolu olan bir meydanın bu şəkildə adlandırılmamalı olduğunu bildirdi. MHP-nin sədr müavini Ramazan Şimşək ad dəyişikliyinə qarşı olmadığını, lakin bunun Ankara xalqı ilə məsləhətləşdikdən və onların razılığını aldıqdan sonra edilməli olduğunu bildirdi.

Meydanın adı dəyişildikdən sonra meydanda birləşən bütün marşrut nişanları "Anadolu meydanı" yazısı ilə yeniləndi, lakin ərazidə yerləşən kommersiya müəssisəsi və ya təşkilatı yeni addan istifadə etməyi seçmədi. İctimai rəy sorğusu göstərdi ki, Ankara sakinlərinin böyük əksəriyyəti, ad dəyişikliyindən xəbərdar olsalar da, Tandoğan meydanı adından istifadə etməyə davam edir.
## İstinadlar
Hatefi

**Abdullah Hatefi**, geniş şəkildə tanınan adı ilə **Hatefi** (digər yazılışı **Hatifi**; 1454 – 1521) fars şairi və məşhur şair Əbdürrəhman Caminin (1492-ci ildə vəfat etmişdir) bacısı oğludur.

## Həyatı
Hatefi 1454-cü ildə Xargerddə — Türbət-e Cam şəhərinə aid bir mahaldakı kənddə dünyaya gəlmişdir. Türbət-e Cam isə öz növbəsində Böyük Xorasan vilayətinin mühüm şəhərlərindən olan Heratın tabeliyində idi. Hatefinin anası 1492-ci ildə vəfat etmiş tanınmış şair Caminin bacısı idi. Sünni məzhəbli dayısından fərqli olaraq, Hatefi 12 imam şiəliyinə mənsub idi.

Cami ömrünün böyük hissəsini doğma şəhərində keçirmiş, burada Teymuri dövrü şairi Qasım-ı Ənvərin türbəsinin qəyyumu kimi fəaliyyət göstərmişdi. Hatefi Cami tərəfindən qoyulmuş imtahandan uğurla keçdikdən sonra ədəbi elitanın üzvünə çevrildi. XV əsrin sonlarında Hatefi şair Əmir Homayun Əsfəraini ilə birlikdə Cənubi Azərbaycana və Aşağı Mesopotamiyaya səyahət etmişdir.

1485–1490-cı illər arasında Hatefi Ağqoyunlu hökmdarı Sultan Yaqubun sarayında, Təbriz şəhərində qalmışdır.

Şiə olması səbəbi ilə, 1510-cu ildə Xorasanı fəth etmiş Səfəvi hökmdarı I İsmayıl ona böyük ehtiram göstərirdi. Sonralar Hatefi Cama mənsub sünni əhalinin şah qarşısında müdafiəsində vasitəçi kimi çıxış etmişdir.

Şah İsmayıl Hatefidən müəllifi olduğu Əmir Teymurun bioqrafiyasını əhatə edən *Teymurnamə*yə (digər adı *Zəfərnamə*) bənzər bir tarixi-dastan yazmasını xahiş etmişdir.

Hatefi 1521-ci ildə Xargerddə vəfat etmiş və öz keçmiş bağında dəfn olunmuşdur.

## Əsərləri
Hatefi poeziyanın müxtəlif janrlarında qələm çalsada, ən çox onun *Xəmsə* adlı beşlik toplusu ilə tanınır. Bu əsər Nizami Gəncəvinin xəmsəsinə əsaslanırdı və İran sərhədlərindən kənarda belə şöhrət qazandı. Lami Çələbi onun *Xəmsə*sini Osmanlı türkcəsinə tərcümə etmişdir; Osmanlı və Hindistan ərazisində çap edilən çoxsaylı nüsxələr Hatefinin böyük şöhrət qazandığını sübut edir.

Hatəfinin ədəbi nüfuzu realist üslubuna əsaslanır. O, hekayələrini orijinal şəkildə hazırlamış və onun üslubu sonrakı şairlər tərəfindən tez-tez təqlid olunmuşdur.

Onun *Xəmsə*sindən dörd əsər dövrümüzədək nəşr olunmuşdur.

*Xəmsə*yə daxil olan beş əsər bunlardır:

*Leyli və Məcnun*

*Şirin və Xosrov*

*Həft mənzər*

*Teymurnamə* (*Zəfərnamə* kimi də tanınır)

*Fütuhat-e Şahi*

## İstinadlar

## Mənbələr