open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Elmlər akademiyası

**Elmlər akademiyası** — elmin müxtəlif sahələri ilə peşəkar şəkildə məşğul olan insanları birləşdirən dövlət və ya ictimai qeyri-kommersiya təşkilatı. Onun üzvləri akademik adlanır.

## Azərbaycan

Azərbaycan Respublikasında akademiyalar ancaq dövlət akademiyası ola bilər. Sahə akademiyası kimi Azərbaycan Mühəndislik Akademiyası fəaliyyət göstərir.

## Beynəlxalq Elmlər Akademiyaları
# Beynəlxalq Elmlər Akademiyası (IAS)
# Beynəlxalq San-Marino Elmlər Akademiyası (AIS San-Marino)

## Rusiya

Rusiya Federasiyasında yeddi dövlət, on səkkiz ictimai akademiya fəaliyyət göstərir.

## Böyük Britaniya
* London Kral Cəmiyyəti

## Qazaxıstan
* Qazaxıstan Elmlər Akademiyası

## Qırğızıstan
* Qırğızıstan Milli Elmlər Akademiyası

## Rumıniya
* Rumın Akademiyası

## ABŞ
* Nyu-York Elmlər Akademiyası — kommersiya təşkilatı
* ABŞ Milli Elmlər Akademiyası

## Ukrayna
* Ukrayna Milli Elmlər Akademiyası
* Ukrayna Aqrar Elmlər Milli Akademiyası
* Ukrayna Ali Məktəb Elmlər Akademiyası

## Fransa
* Fransa Elmlər Akademiyası

## İsveç
* İsveç Kral Elmlər Akademiyası

## Xarici keçidlər
Pomak dili

**Pomak dili** — Hind-Avropa dil ailəsinin slavyan dili qrupunun cənub slavyan yarımqrupuna daxil olan pomakların dili. Bolqar dilinə çox yaxındır.

## Xarici keçidlər
* Pomaklar Forum
* pomaknews.com - Nezavisen glas na pomasite
* pomak.eu - Pomakların sesi
Beynəlxalq Slavyan Kanalı

**Beynəlxalq Slavyan Kanalı** (, , ) — televiziya kanalı.

Bütün dünyada slavyanları və dünya ictimaiyyətinə slavyanların həyatının mextəlif aspektləri, nadir slavyan tarixi, zəngin ənənələri, mədəniyyəti, nailiyyətləri və dünya sivilizasiyasının inkişafına böyük töhfəsi barədə məlumatın çatdırılması nəzərdə tutulur.

## Məlumat
"Beynəlxalq "Slavyan Kanalı" ("International "Slavonic Channel") 12 sentyabr 2008-ci ildən Ukrayna ərazisindən peyk yayımına başlamışdır (Sirius-4 Satellite 5° East Frequency 12075&nbsp;MHz (H) Symbol Rate: 27,5 Msymb/s FEC 3/4 & Astra-2 Satellite 31,5° East Frequency 12090&nbsp;MHz (H) Vertical Symbol Rate: 27,5 Msymb/s FEC 9/10). SCI gecə-gündüz işləyir və 1 milyard 202 milyon nəfər əhali əhatə edir. Yayım (Ukrayna ərazisindən ilk dəfə olaraq) dörd səs dorojkaları - ukrayna, ingilis, rus və məhsulu istehsal edən ölkənin dilində aparılır. Gələcəkdə yayım eyni zaman slavyan ölkələri dillərində və həmçinin fransız, alman, ispan, portuqaliya, ərəb və çin dillərində olacaq. Telekanalın mövzusu - mədəniyyət və təhsil

## Tarix
Keçmiş Sovet İttifaqının birbaşa peyk yayımında ilk təcrübəsi "Beynəlxalq Slavyan Kanalının" Ukrayna ərazisindən eksperimental yayımı olmuşdur. Eksperimental yayım 14 dekabr 1994 - 15 may 1995 müddət ərzində baş tutmuşdur. Layihə müəllifləri: Vladimir Ivanenko Aleksandroviç və Ivanenko Valeria Vladimirovna.

## Ədəbiyyat
Maşşenko İ.Q. Телевидение в Украине. Том первый "Телевидение de facto". - Nikolayev, 1998. – 341 s.

## Xarici keçidlər
*Telekanalın saytı
Yakov Kostyukovski

**Yakov Aronoviç Kostyukovski** (; ) — sovet və rus şairi, dramaturq və ssenaristi.

## Həyatı
Yakov Aronoviç Kostyukovski 23 avqust 1921-ci ildə anadan olmuşdur. 1939–1941-ci illərdə Fəlsəfə, ədəbiyyat və tarix institutunun filologiya fakültəsində təhsil almışdır.

Qəzet və jurnal nəşrilə məşğul olmuşdur. 1948-ci ildən Vladlen Baxnovla birlikdə felyetonlar, satirik şeirlər, pyeslər, ssenarilər yazmışdır. 1963-cü ildən isə Moris Slobodskoyla ortaq kitablar yazmışdır.

O, Moris Slobodskoy və Leonid Qaydayla birlikdə 3 məşhur komediyanın ssenarisini yazmışdır: ""I" əməliyyatı", "Qafqaz əsiri" və "Brilyant əl".

Yakov Aronoviç Kostyukovski 11 aprel 2011-ci ildə miokard infarktından aprelin 8-də ağır vəziyyətdə gətirildiyi Moskvanın Botkin adına şəhər klinikasında vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya
# "I" əməliyyatı və Şurikin başqa macəraları (film, 1965)
# Qafqaz əsiri və ya Şurikin yeni macəraları (film, 1966)
# Brilyant əl (film, 1968)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Üzeyir Hacıbəyov (dəqiqləşdirmə)

*Üzeyir Hacıbəyov — Azərbaycanın dünyaşöhrətli bəstəkar və görkəmli musiqişünas alimi.
*Üzeyir Hacıbəyov (film, 1965) — Qısametrajlı sənədli film.
*Üzeyir Hacıbəyov (film, 1976) — Qısametrajlı sənədli film.
*Üzeyir Hacıbəyov (film, 1986) — Qısametrajlı sənədli film.
Rüstəm xan Pörnək-Türkman

**Rüstəm xan Pırbudaq xan oğlu Pörnək-Türkman** (?-1643) — Təbriz bəylərbəyi.

## Həyatı

I Pirbudaq xanın ikinci oğlu Rüstəm xan 1635-ci ildə Şah Səfi tərəfindən Azərbaycana (Təbriz bəylərbəyliyi) bəylərbəyi təyin edilmişdi.

XVII yüzilin 30-cu illərinin əvvəllərində Osmanlı dövlətinin də Şərq sərhədlərində vəziyyət o qədər yaxşı deyildi. Sərhəd mahallarının hakimlərində mərkəzdənqaçma meyli olduqca güclənmişdi. Bu mahalların bəzilərində yaşayan kürdlər belə bir iç durumdan istifadə edərək Osmanlı və Səfəvi dövlətləri arasında manevr edib onların hər ikisinə zərbə vururdular. Osmanlı dövlətinə tabe olan Həkkari kürdlərinin xəyanəti və öyrətməsi ilə Azərbaycan bəylərbəyi Rüstəm xan Pörnək-Türkman Vanı mühasirəyə aldı, ancaq Diyarbəkir hakimi Murtuza paşa və Ərzurum hakimi xəlil paşanın köməyə gəlməsi ilə mühasirədən əl çəkib geri döndü.
 
Molla Kamal yazır ki, Sipəhsalar Rüstəm xan da 1633-cü ilin iyulunda Gürcüstandan çıxıb, Vana gəlmişdi, 1633-cü ilin avqust ayının ortalarında Van qalası muhasirəyə alındı. Sipəhsalar Rüstəm xanın əmrilə Isfahan tüfəngçilərinin minbaşısı Mir Fəttahın tüfəngçiləri yayılmış atəş ilə Osmanlılardan min nəfəri yaraladılar. Ilk uğurlu zərbələrdən istifadə edən şah qoşunları Qotur qalasını ələ keçirib, oraya bir dəstə tüfəngçi yerləşdirdilər. Yüksək rütbəli əmirlər Rüstəm xan Sipəhsalar ilə birlikdə 1633-cü il dekabr ayının 21-də Təbrizdə Şah Səfəvinin yanına gəlib, yeni hərbi əməliyyat tapşırıqları aldılar. O cümlədən Çuxursəd əmir-ül-ümərasının qardaşı Qacar qorçularının yüzbaşısı Hüseynəli bəy və bir çox başqa əmirlər vuruşmada səhlənkarlıq etdikləri üçün şahın əmri ilə öldürüldülər. Səfəvilərin orduda yaratdıqları ciddi intizam uğurlarına çox böyük təsir etdi. Nəhayət, Van qalası ətrafında vuruşmada Osmanlı ordusu məğlub olub, Qarsa tərəf geri çəkildilər.

II Şah Abbas 1643-cü ildə Rüstəm xanı vəzifədən çıxarıb öldürdü.

## Ailəsi
Rüstəm xanın Səfiqulu xan, Bicən sultan, Tağı sultan adlı oğulları vardı.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Pörnək oymağı
*Təbriz bəylərbəyliyi
II Pirbudaq xan Pörnək-Türkman

**II Pirbudaq xan Şahbəndə xan oğlu Pörnək-Türkman** — Təbrizin bəylərbəyi.

## Həyatı

II Pirbudaq xan Şahbəndə xan oğlu Pörnək-Türkman qohumlarının qəyyumluğu ilə üç yaşında Təbriz bəylərbəyi təyin olundu. 1635-ci ildə, 13 yaşında I Şah Səfi tərəfindən vəzifədən çıxarıldı. 1643-cü ildə, II Şah Abbas onu yenidən bəylərbəyi vəzifəsinə bərpa etdi. Şah 1649-cu ildə peşman olub II Pirbudaq xanı bəylərbəyilik vəzifəsindən azad etdi.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Türkman eli, Bakı, "Şuşa", 2011. səh.224.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Pörnək oymağı
* Təbriz bəylərbəyliyi
* I Pirbudaq xan Türkman

## Xarici keçidlər
SSRİ Tibb Elmləri Akademiyası

**SSRİ Tibb Elmləri Akademiyası** (SSRİ TEA) — SSRİ ali tibb elmi mərkəzi. 1944-cü ildə təsis edilib.

Onun davamçısı 1992-ci ildə yaranan Rusiya Tibb Elmləri Akademiyası sayılır.
Gəlincik

**** () —  fəsiləsinə aid heyvan cinsi. Sosar da bu heyvana diyər lər

## Növ və yarımnövləri
* 
** 
** 
** 
** 
** 
* 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* 
* 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* 
** 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
* 
** 
** 
** 
** 
** 
** 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xəmiraşı

## Tərkibi
* Qoyun əti – 163q.
* Buğda unu – 35q.
* Yumurta −1/4 ədəd.
* Ərinmiş yağ – 10q.
* Ağ lobya – 20q.
* Şərab sirkəsi – 10q.
* Baş soğan – 20q.
* keşniş – 20q.
* Quru nanə – 1q.
* İstiot – zövqə görə.
* Duz – zövqə görə.

## Hazırlanma qaydası
Qoyun əti qiyməsindən hər pay üçün 5–6 ədəd xırda küftəciklər hazırlanır. Lobya ayrıca bişirilir. Mayasız xəmir 1 mm qalınlığında yayılır, üstünə un töküb 5 sm enində nazik lentlər kəsilib əriştə doğranır. Bulyona əvvəlcə ət küftəcikləri salınıb bişirilir, sonra əriştə və bişmiş lobya qatılıb hazır vəziyyətə gətirilir. Hazır xörəyə doğranmış göyərti, süfrəyə verdikdə isə üzərinə quru nanə səpilir. Şərab sirkəsi süfrəyə ayrıca verilir.

## Xarici keçidlər
* Xəmiraşı necə hazırlanır 
* Xəmiraşı 

## Həmçinin bax
Tava əti

## Tərkibi

* Qoyun əti – 220q. 
* Ərinmiş yağ – 30q. 
* Baş soğan – 40q. 
* Kartof – 100q. 
* Badımcan – 60q. 
* Qabaq (balqabaq) – 50q. 
* Pomidor – 50q. 
* Xiyar – 30q. 
* İstiot –  zövqə görə.
* Duz – zövqə görə.

## Hazırlanma qaydası

Qoyun əti tikələrə kəsilir, duz və istiot vurulub qızardılır. Azacıq bulyon, yağda qızardılmış soğan əlavə edilib öz buğunda bişirilir. Tərəvəzlər  –  kartof, badımcan, qabaq (balqabaq) təmizlənir, ayrıca qızardılır və qoyun ətinə qatılır. Süfrəyə verdikdə təzə pomidor və xiyarla bəzədilir.

## Xarici keçidlər
Tava əti
Təndirdə qızardılmış cücə

**Təndirdə qızarldılmış cücə (toyuq)** Azərbaycan və Hindistan mətbəxlərinə aid olan dadlı yeməklərdən biridir.

## Tərkibi

* Cücə - 200q. 
* Xama – 10q. 
* Limon – 15q. 
* Pomidor - 50q.
* Baş soğan – 30q. 
* Keşniş  – 25q.
* Cəfəri – 25q. 
* İstiot – zövqə görə. 
* Duz – zövqə görə.

## Hazırlanma qaydası

Təmizlənmiş  bütöv cücəyə duz, istiot vurulur və şişə taxılır. Səthinə xama sürtülür, təndirdə qızardılır. Hazır cücə boşqaba qoyulur və doğranmış pomidor, limon, baş soğan və göyərti ilə bəzədilir.

## Xarici keçidlər
* Təndirdə qızardılmış cücə 
* Təndirdə qızardılmış cücə
Qiymə-çığırtma

**Qiymə-çığırtma** — Azərbaycan ərazisində yayğın olan qədim yemək növlərindən biri.

## Tərkibi
* Qoyun əti – 163 q.
* Baş soğan – 40 q.
* Ərinmiş yağ – 25 q.
* Yumurta – 2 ədəd.
* Şüyüd – 12 q.
* Zəfəran – 0,1 q.
* İstiot – 0,1 q.
* Duz –zövqə görə.

## Hazırlanma qaydası
Qoyun əti ilə soğandan hazırlanmış qiyməyə duz, istiot və zəfəran vurulub yağda qovrulur. Qiymənin üzərinə  çalınmış yumurta vurulub qızdırıcı sobada  bişirilir. Süfrəyə verildikdə üstünə göyərti səpilir.

## Həmçinin bax
Beynəlxalq Kosmik Stansiya

right|thumb
thumb|right|200px|Poçt markası (2011).
**Beynəlxalq Kosmik Stansiya** (**BKS**) () — çoxməqsədli kosmik tədqiqatlar üçün istifadə edilən pilotlu orbital stansiyadır. BKS 23 ölkənin iştirak etdiyi birgə beynəlxalq layihədir. Bunlar Avstriya, Belçika, Braziliya, Böyük Britaniya, Almaniya, Yunanıstan, Danimarka, İrlandiya, İspaniya, İtaliya, Kanada, Lüksemburq, Niderland, Norveç, Portuqaliya, Rusiya, ABŞ, Finlandiya, Fransa, Çexiya, İsveçrə, İsveç və Yaponiyadır. Bu orbital stansiyanın dəyəri 150 milyard dollar olmaqla tarixdəki ən bahalı layihədir. Çəkisi 450 ton, uzunluğu 73 metr, eni 109 metr, hündürlüyü 20 metr, sürəti saniyədə 7.6&nbsp;km olan bu nəhəng stansiya 1998-ci ildən fəaliyyət göstərir və Yerdən 370&nbsp;km hündürlükdə orbitdə fəaliyyət göstərir. Yer orbitində 1 tam dövrünü 92 dəqiqəyə başa vurur. Bu isə o deməkdir ki, 1 gün ərzində Yer ətrafında 15 dəfə dövr edir. Stansiyanın hissələri bir-bir kosmosa göndərilərək kosmonavtlar tərəfindən orada yığılmışdır.

## Mənbə
* Həvəskar teleskoplarda Beynəlxalq Kosmik Stansiya
* "Энергия" Ruysiya Kosmik Korporasiyası. Beynəlxalq Kosmik Stansiya 
* Station Spacewalk Game
Balıq kababı

## Tərkibi

* Balıq əti (Nərə balığı) – 347q. 
* Bitki yağı  ( ya xama – 10q) – 5q. 
* Baş soğan – 240q.
* Göy soğan – 32q. 
* Pomidor – 100q. 
* Limon – 1/5 ədəd .
* Narşərab – 5q.
* Sumaq – 1q.  
* İstiot – 0,1q.
* Duz – zövqə görə.

## Hazırlanma qaydası

Nərə balığı adi qaydada təmizlənir. 40-50 qramlıq tikələrə doğranılır, duz, istiot vurulur və üzərinə xama sürtülüb 7-10 dəqiqə manqalda qızardılır. Hazır balıq kababının yanına təzə pomidor, doğranmış soğan və limon dilimləri qoyulur. Narşərab və sumaq süfrəyə ayrıca verilir.

## Xarici keçidlər
* Balıq kababı
İstiqlal (qəzet, Berlin)

**İstiqlal** — Azərbaycan dilində işıq üzü görən Azərbaycan siyasi mühacirlərin qəzeti. 1932-ci ilin 10 yanvardan 1934-cü ilin 15 avqustuna qədər nəşr edilən * İstiqlal* qəzetinin ümumilikdə 64 sayı işıq üzü görmüşdü. Baş redaktoru Məhəmməd Əmin Rəsulzadə idi.

## Nəşr tarixi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra Vətəni tərk etməyə məcbur olan Azərbaycan siyasi mühacirlərinin 1932–34 illərdə Almaniyanın Berlin şəhərində Azərbaycan dilində nəşr etdirdiyi ictimai-siyasi qəzet. İlk nömrəsi 1932 il yanvarın 10-da buraxılmışdı. "İnsanlara hürriyyət! Millətlərə istiqlal!" şüarı ilə nəşr olunan qəzetin redaktoru Məhəmməd Əmin Rəsulzadə idi. Sovet hökumətinin dəfələrlə təkidli tələbləri nəticəsində Türkiyə Cümhuriyyəti hökuməti öz ərazisində fəaliyyət göstərən Azərbaycan siyasi mühacirətinə qəzet və jurnalların nəşrini qadağan etməyə məcbur olduğundan Azərbaycan mühacirətinin rəhbəri Məhəmməd Əmin Rəsulzadə bu məqsədlə fəaliyyət mərkəzini Almaniyaya-Berlinə köçürmüşdü. O, "İstiqlal" qəzetinin 1-ci nömrəsində dərc etdirdiyi "Qısılmayan bir səs" adlı baş məqaləsində bu münasibətlə yazırdı: "Türkiyə Cümhuriyyəti hökumətinin qərarı ilə İstanbulda nəşr edilən "Odlu yurd", "Azəri-Türk", "Yeni Türküstan" məcmuələri ilə "Bildiriş" qəzetəsi qapanmışdır". "İstiqlal" qəzetinin amalından və məramnaməsindən bəhs edən Məhəmməd Əmin Rəsulzadə yazırdı:

―İstiqlalın səhifələrində Azərbaycan Cümhuriyyətinin elanı, ölkənin 11-ci Qırmızı ordu tərəfindən işğalı, Bakının daşnak və ingilis qüvvələrindən azad edilməsi, ermənilərin türk-müsəlman xalqına qarşı törətdiyi soyqırımları və başqa tarixi hadisələrin ildönümü bayram və matəm günləri kimi geniş qeyd olunurdu. 1933 il mayın 28-də Azərbaycan istiqlanının elan olunmasının 15-ci ildönümü münasibətilə qəzetin 8 səhifəlik bayram nömrəsi tamamilə bu hadisəyə həsr olunmuşdu. Qəzetdə o dövrdə SSRİ-də, Azərbaycanın SSR-də və ümumiyyətlə, dünyada baş verən mühüm ictimai-siyasi hadisələrə münasibət bildirilməklə yanaşı, Azərbaycan tarixilə, mədəniyyət, ədəbiyyat və incəsənətinə həsr olunmuş yazılara da geniş yer verilirdi. Qəzetdə Molla Pənah Vaqif, Abbas Səhhət, Cəlil Məmmədquluzadə haqqında, Azərbaycan teatr tarixi və s. barədə sanballı məqalələr dərc olunmuşdur. Qəzetin, demək olar ki, bütün nömrələrinin baş məqalələrini Məhəmməd Əmin Rəsulzadə özü yazırdı. "İstiqlalın ən məhsuldar yazarlarından biri də Mirzə Bala Məmmədzadə idi. Bəzən bir nömrədə onun bir neçə məqaləsi dərc olunurdu.

## Qəzetin müəllifləri
Qəzetin əsas müəllifləri sırasında doktor Mir Yaqub, Hilal Münşi, doktor Abdulla Cövdət, V. Nuhoğlu, Dəmirçioğlu, İsrafil və başqaları da var idi. İstiqlalın əldə olan son 64-cü nömrəsi 1934-cü il avqustun 15-də işıq üzü görmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 

## Həmçinin bax
* İstiqlaliyyət küçəsi (Bakı)
* İstiqlal (qəzet, 1918)
* İstiqlal (qəzet, 1921)
Şipione Riva-Roççi

**Şipione Riva-Roççi** (7 avqust 1863 — 15 mart 1937) — italyan patoloq, terapevt və pediatrı. Turin Universitetinin Tibb fakültəsinin 1888-ci il məzunu. Əvvəlcə Karlo Forlanininin klinikasında assistent işləmiş, 1894-cü ildən patologiya kafedrasının dosenti, 1900-cü ildən isə Varez şəhər xəstəxanasının baş həkimi olmuşdur. O, ilk olaraq qan təzyiqinin qeyri-invaziv yolla ölçülməsi metodunu icad etmişdir. O, eyni zamanda ağciyər vərəmi üzrə bir çox tədqiqatların müəllifidir.

## İstinadlar
Sternotomiya

**Sternotomiya** ( — sinə, köks, döş sümüyü,  — yarmaq, kəsmək) döş qəfəsi və divararalığı üzv və orqanları, patoloji toxumaları: sist və şışləri əldə etmək üçün icra edilən çərrahi müdaxilə. Bu zaman döş qəfəsi döş sümüyünün tən ortasından vidaci çuxurdan başlayaraq xəncərəbənzər çıxıntı daxil olmaqla Ciqli mişarı və ya xüsusi elektrik cərrahi mişarla yarılır.

## Xarici keçidlər
*Sternotomiya 
*Orta xət boyunca sternotomiya
Torakotomiya

**Torakotomiya** ( — köks döş qəfəsi və  — yarmaq, kəsmək) ürək və döş qəfəsi cərrahiyyəsində döş qəfəsini  qabırğalararası sahədən yarmaqla  üzv və orqanlarını, patoloji toxumaları: sist və şışləri əldə etmək üçün icra edilən cərrahi müdaxilə.
 
## Xarici keçidlər
*http://www.gesundheitvideo.com/video/bdd05292b05bdd1/Lung-Lobectomy
Ledra

**Ledra** () və ya **Ledrae** — Kipr adasının mərkəzində, bu gün Lefkoşanın olduğu yerdə iştirak edən bir şəhər krallığıydı. Bəzi mənbələrə görə e.ə. 1050-ci ildə qurulan şəhər e.ə. 330-cu ilda kiçik bir kənd qədər küçülmüştü. Bir dövr Asurlular tərəfindən də idarə.

## İstinadlar
Osmanlı imperiyasının yüksəlişi

**Osmanlı Dövləti Yüksəlmə Dövrü** — II Muradın (1421–1444, 1446–1451) ölümündən sonra yerinə oğlu Fateh Sultan Məmməd (II. Məmməd) (1444–1446, 1451–1481) padşah olduğunda, artıq Osmanlı Dövləti, Pasinler müharibəsinin bütün sarsıntılarını sovuşdurmuş və quruluş dövrünü tamamlamış bir imperiya olaraq dünya Thumbnail yerini almağa hazır idi. 1451'de II. Məmməd, atalarının bir çox dəfə girişip də bilmədikləri İstanbulu almaq işini düşünə biləcək və bunu reallaşdıra qədər özünü güclü hiss edirdi.

## Mənbə
*en:wikipe
* Finkel, Caroline, *Osman's Dream*, Basic Books, 2004.
* Culture de l'Empire ottoman : *la vie dans l'Empire ottoman et son influence sur l'Occident, l'Afrique et l'Asie*.
Lokmacı qapısı

**Lokmacı qapısı və ya Lokmacı Sərhəd Qapısı**(, ) — Kipr adasını iki hissəyə ayıran və BMT tərəfindən nəzarət olunan "yaşıl zona"da yerləşən Lokmaçı (Ledra) nəzarət-buraxılış məntəqəsi.

Lokmaçı sərhəd qapısının açılması barədə qərar yunan Kiprinin prezidenti Dimitris Xristofias və türk tərəfinin prezidenti Mehmet Əli Tələtin 21 martda keçirilən görüşündə qəbul olunub.

Kipr adasını ikiyə bölən təxminən uzunluğu 180 kilometr olan Yaşıl Xətt üzərindəki beş ayrı gömrük qapısından biridir. Kıbrıs Respublikasında ictimai qarşıdurmaların yaşandığı 1963–1964 hadisələri zamanı bağlanılan keçid, 3 aprel 2008 tarixində yenidən açıldı

Adanın yunan və türk icmaları arasında 1963-cü ildə başlanan hərbi münaqişə nəticəsində bağlı qalan keçidin açılışına hər 2 tərəfdən rəsmilər qatılıb. Kipr adasında tarixi hadisə baş verib. Adanın yunan və türk icmaları arasında 1963-cü ildə başlanan hərbi münaqişə nəticəsində 45 ildir bağlı qalan Lokmaçı qapısı gediş-gəliş üçün açıq elan olunub.

Yunanların Nikosiya, türklərin isə Lefkoşa adlandırdığı şəhərin mərkəzindəki keçidin açılışına hər 2 tərəfdən rəsmilər qatılıb. Rəsmi açılış zamanı Lefkoşa türk bələdiyyəsiylə Nikosiya yunan bələdiyyəsinin rəhbərləri əvvəlcə türk tərəfinə, sonra isə yunan tərəfinə keçməklə gediş-gəlişin əsasını qoyublar.

Bundan sonra adi vətəndaşlar da sərhəddən qarşı tərəflərə keçiblər. Türk bələdiyyəsi mərasim zamanı iştirakçılara şirniyyat paylayıb və xalq çalğı alətləri ilə şənlik təşkil edib. Açılışa Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin rəhbəri Mehmet Əli Tələtin BMT və Avropa Birliyi ilə üzrə xüsusi nümayəndəsi özdil Nami və Kipr yunan respublikasının dövlət müşaviri Yorqo Yakov, BMT-nin Kipr məsələsi üzrə nümayəndəsi də qatılıb.

## Xarici keçidlər
* Lokmaçı qapısı açıldı 
* 

## Mənbələr
Nasir Müqəddəm

**Nasir Yaqub oğlu Müqəddəm** ( *Sepahbod Nasser Moghadam*) () — "SAVAK"ın 4-cü və sonuncu rəhbəri, general-leytenant. İranın 1970-ci il inqilabından sonra həbs edilmiş və daha sonra edam olunmuşdur.

## Həyatı
Nasir Müqəddəm 24 iyun 1921-ci il tarixində Qacarlar dövlətinin paytaxtı Tehran şəhərində anadan olmuşdur. Müqəddəm təhsilini hərbi məktəbdə almışdır və daha sonra Tehran Universiteti Fakültəsində qanun dərsi almışdır.

16 yanvar 1979-cu il tarixində Şah və ailəsi İrandan qaçmışdır. Fevralın 1-də Xomeyni sürgündən qayıtmış və inqilaba rəhbərlik etmişdir. Üç gün davam edən mübarizədən sonra Xomeyni idarəni ələ almışdır. Bunun nəticəsində, 11 aprel 1979 tarixində "SAVAK"ın bütün rəhbərləri (Həsən Pakrəvan, Nematolla Nəssiri və Nasir Müqəddəm) edam edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İranla İraq arasındakı dövlət sərhədləri və qonşuluq münasibətləri barədə müqavilə  (6 mart 1975-ci il tarixində Bağdad şəhərində imzalanıb; 22 iyun 1976 tarixində qüvvəyə minib)
* Məhəmməd Rza Pəhləvi*Tarixə Cavab*
Minotavr

**Minotavr** ( — dəniz allahı Poseydonun göndərdiyi ağ öküzlə Pasifayanın oğlu. Başı öküz başı, bədəni insan bədəni olduğundan Minotavr ("Minos öküzü") adlanırdı.

Minotavrı qəhrəman Tesey öldürmüşdü. Onun haqqındakı qəribə rəvayətlər qədim Krit sivilizasiyasının keçmiş şöhrətinin qalıqlarından yaradılıb. İndi dəqiq məlumdur ki, Kritdə öküzlərlə oyunlar keçirilir, gənc atletlər onların kürəyindən tullanır, hətta öküzün buynuzundan yapışaraq havada salto da vururmuşlar.

## İstinadlar
Pasifaya

**Pasifaya** () Qədim Yunan mifologiyasında — günəş tanrısı Heliosun və Perseidanın qızı (versiya Helios və Kritlər), Sirseyanın (Kirki), Faetusanın və Lampetiyanın bacısı, Minosun arvadı,, Minotavrın, Ariadnanın, Fedranın, Androgeyin və Qlavkın anası. O Poseydonun göndərdiyi ağ öküzdən Minotavrı dünyaya gətirmişdi.

## İstinadlar
Ariadna

**Ariadna** () — qədim yunan mifologiyasında Krit hökmdarı Minosun qızı, Fedranın bacısı.

Əfsanəvi qəhrəman Tesey Minotavrı öldürərkən Ariadnanın köməyindən istifadə etmişdir. Minotavr yolu tapa bilməsin deyə kral mahir usta Dedala labirint düzəltməyi əmr etmişdi və Minotavrı bu labirintə həbs etmişdi. Tesey isə xalqı bu qorxulu varlıqdan xilas etmək üçün labirintə girdiyi zaman Ariadna ona ip verir. Beləliklə, Tesey labirintə girir və nəhəng Minotavrı öldürür və Ariadnanın ipi vasitəsilə ordan xilas olmağı bacarır. Ariadna Minotavrı öldürməsi üçün Teseyə kömək etdikdən sonra onlar Kriti birlikdə tərk edirlər. Sonra Tesey məlum olmayan səbəblərə görə Ariadnanı Dia adasında qoyub gedir. Bundan sonra Ariadna şərab və ehtiras allahı Dionisə ərə gedir.

## Film və seriallar
* Kristofer Nolanın məşhur "Başlanğıc" ("İnception") filmində öz qurduğu xəyali labirintdə azan Cebbə kömək edən və onu buradan çıxarmağı bacaran tələbə qız obrazı Ariadna adını daşıyır.

## Ədəbiyyat
* Aqata Kristinin məşhur detektiv qəhrəmanı Erkül Puaroya bəzi hekayələrdə kömək edən və ona ipucu verməyi bacaran detektiv əsərlər yazarı xanım Ariadna Oliver adını daşıyır. 
* Umberto Ekonun məşhur "Qızılgülün adı" kitabının baş qəhrəmanı Baskervilli Uilyam hadisələrin baş verdiyi monastırın nəhəng kitabxanasında azarkən onun tələbəsi geyim kimi istifadə etdiyi örtüyünü sökür və bu zaman əsərdə "Ariadna ipi" ifadəsi xatırlanır.
## İstinadlar
Minos

**Minos** və ya **Minoy** () — Kritin mifik hökmdarı , Zevslə Avropanın oğlu, Pasifayanın əri. Dedal sayəsində bir çox sənət əsərlərinə sahib olmuşdur. Dedal onun üçün saraylar tikmişdir.

Minos yunanların arasında dənizlər hökmdarı kimi tanınırdı. O, öz hərbi qüdrətinə görə Dedala borclu idi. Elə ona görə də Dedalı əlindən buraxmaq istəmirdi. Dedal Siciliyaya qaçandan sonra Minos adaya qoşun yeritmişdi. O sənətkarın yerini öyrənmək üçün yumurta qabığı gətirib elan etmişdi ki, kim onun içindən sap keçirsə, böyük mükafat alacaq. Bunu yalnız Dedal edə bilərdi və beləliklə Minos onun yerini öyrənmişdi. Kokalın sənətkarı əldən buraxmaq istəməyən qızları onu dəhşətli əzablarla öldürür. Yunanların belə bir inancı var ki, o sonra Aidin yeraltı səltənətində amansız, qəddar bir hakim olub.
 
## İstinadlar
Dedal

**Dedal** (, latın variantı *Daedalus*) — Qədim Yunan mifologiyası personajı, görkəmli rəssam və mühəndis. O, bir çox alətlərin ixtiraçısı, eləcə də Krit adasındakı labirintin memarıdır (bir sıra dillərdə, xüsusilə də fransız dilində, *labirint* anlayışı *dedal* sözü ilə ifadə olunur).

Dedal bəzi mənbələrə görə Aresin qızı Alkippanın, digərlərinə görə Meropanın oğludur. Krit hökmdarı Minosun sarayında yaşamış və onun arvadı Pasifayanın ağ öküzlə birləşməsi üçün süni inək düzəltmişdi. Sonralar Minotavr dünyaya gəlmiş, Minos onu Dedalın tikdiyi labirintə salmışdır. Dedal labirintin sirrini açdığına görə həbs edilmişdi. O qaçmağa cəhd etmiş, yolda oğlu İkar ölmüşdü.

## İstinadlar
Rarities

***Rarities*** – Roxette qruppunun kompilyasiya albomudur.

## Treklər

## Albom çıxan yerlər

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Mirzə Mahmud xan Həkimi

** Mirzə Mahmud xan Mirzə Əlinağı xan oğlu Həkimi** ()—ictimai-siyasi xadim, saray vəziri.

## Həyatı
Mahmud Mirzə Əlinağı xan oğlu Borucerd şəhərində doğulmuşdu. Ibtidai təhsilini atasından almışdı. Sonra mədrəsədə oxumuşdu. Tibbi dərindən öyrənmişdi. Savadlı olduğundan dolayı Mirzə ünvanı daşıyırdı.
Mirzə Mahmud şahdan xan ünvanı almışdı. Müzəffərəddin şahın səhhətinə nəzarət edirdi. O, nazir vəzifəsinədək yüksəlmişdi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Mirzə İbrahim xan Həkimi
*Hacı Musa xan Həkimi
Fedra

**Fedra** () — yunan mifologiyasında Krit hökmdarı Minosun və Pasifayanın qızı, Teseyin arvadı, Demofontun və Akamantın anası. Tesey onu Devkalionun köməkliyi ilə almışdı. Afinada Afrodita məbədgahı tikdirmişdir.

Yunan əfsanəsinə görə Tesey Fedranın bacısı Minotavrı öldürməkdə ona kömək etmiş, Ariadnanı atıb gedəndən sonra onunla evlənmişdi. Fedra ərinin amazonkaların hökmdarı İppolitadan olan oğlu İppolitə aşiq olmuşdu. Bir varianta görə Fedra İppolitin ona cavab vermədiyini görəndə ərinə oğlunu günahlandıran bir məktub yazaraq özünü asmış, Tesey isə oğlunu ölkədən qovmuş, bir qədər keçəndən sonra İppolit arabada qəzaya uğrayıb həlak olmuşdu. Digər versiyaya görə Tesey oğlunu lənətləyib Poseydona onu öldürməsi üçün yalvarmış, Poseydon onun dualarını eşidib İppoliti öldürdükdən sonra Fedra özünü asmışdı.

## İstinadlar
Əbülfəz Ağayev

**Əbülfəz Ağayev** (tam adı: *Əbülfəz Yusif oğlu Ağayev*; ) — siyasətçi.

## Həyatı
Əbülfəz Yusif oğlu Ağayev 18 oktyabr 1957-ci ildə Azərbaycan Respublikası Neftçala rayonunun Xol Qarabucaq kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycanlıdır. 1980-cı ildə Moskva Kənd Təsərrüfаtı İstehsalı və Mühəndisləri İnstitutunu, 1990-cı ildə Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnstitutunu bitirmişdir.
 
Əmək fəaliyyətinə 1974-cü ildə Neftçala rayonunun Xol Qarabucaq kəndindəki N.Nərimanov adına kolxozda təmirçi-çilingər kimi başlamışdır. 1980-ci ildən 151 saylı Neftçala Texniki-Peşə məktəbində müəllim, Kolxozda və Rayon Aqrar-Sənaye Birliyində baş mühəndis, 1984-cü ildən Neftçala rayonu Komsomol Komitəsinin birinci katibi, 1987-ci ildən Neftçala rayon İcraiyyə Komitəsi sədrinin birinci müavini, Aqrar-Sənaye Birliyinin rəisi, 1989-cu ildən Rayon Aqrar-Sənaye Kombinatının baş direktoru, Rayon İcra Hakimiyyəti Başçısının müavini, Kənd Təsərrüfatı və Ərzaq İdarəsinin rəisi, 1995-ci ildən Azərbaycan Elmi Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı və Təşkili İnstitutunda baş elmi işçi, 2000-ci ildən Neftçala Rayon Bələdiyyəsinin sədri, Neftçala Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, 2002-ci ildən Sabirabad Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, 2004–2012-ci illərdə isə İmişli Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində işləmişdir.

Evlidir. 1 övladı var

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şamil Hüseynov

**Şamil Baxşəli oğlu Hüseynov** — 3 iyul, 1992-ci ilə qədər Neftçala Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışmışdır. 1989–1992-ci illərdə Neftçala rayon partiya komitəsinin birinci katibi, Neftçala rayon İcra hakimiyyətinin başçısı olmuşdur. 1992–1994-cü illər ərzində İqtisadiyyat Nazirliyi aparatında baş iqtisadçı vəzifəsində çalışmışdır. 1992–1993-cü illərdə Heydər Əliyevin ölkə rəhbərliyinə qayıtmasını tələb və arzu edən, bunun üçün lazımi fəaliyyət göstərən ziyalılarla birlikdə olmuşdur. Şamil Hüseynov 1990–1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı

## İstinadlar
İsmayıl Vəliyev (icra başçısı)

**İsmayıl Məhərrəm oğlu Vəliyev** () — Qobustan Rayon İcra Hakimiyyətinin (2005–2011), Neftçala Rayonu İcra Hakimiyyətinin başçısı (2011–2020).

## Həyatı
İsmayıl Vəliyev 31 oktyabr 1959-cu ildə Gəncə şəhərində anadan olub. 1981-ci ildə Bakı Dövlət Universitetini bitirib, əmək fəaliyyətinə 1981-ci ildə Əli Bayramlı (indiki Şirvan şəhəri-E. H) şəhər Xalq Deputatları Sovetinin İcraiyyə Komitəsində ümumi şöbənin müdiri kimi başlayıb. 29 may 1996-cı il tarixdən 21 may 1998-ci il tarixədək Sumqayıt Gömrükxanasının rəisi, 21 may 1998-ci il tarixdən 21 yanvar 1999-cu il tarixədək Gömrük Komitəsi sədrinin müşaviri, 21 yanvar 1999-cu il tarixdən 03 yanvar 2001-ci il tarixədək Dövlət Analitik Şöbənin rəisi, 03 yanvar 2001-ci il tarixdən 31 may 2005-ci il tarixədək Gömrük Nəzarətinin Təşkili İdarəsinin rəis müavini vəzifələrində işləyib. 2005-ci ildən Qobustan RİH-in başçısı olub. 26 aprel 2011-ci il tarixdən 20 fevral 2020-ci ilədək Neftçala Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində çalışmışdır.

## Həbsi
2020-ci il fevralın 20-də Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti İsmayıl Vəliyevin və onun müavinlərinin, rayon təhsil şöbəsi müdirinin və yerli xəstəxananın baş həkiminin həbsinə dair əməliyyat keçirib. İsmayıl Vəliyev büdcə vəsaitlərini talamaq, rüşvət almaq və sosial iş yerləri layihəsinə cəlb edilən vətəndaşların kartlarını cibinə doldurmaq kimi əməllərə yanaşı rayonu da özünün feodal mülkünə çevirib. İsmayıl Vəliyevin Neftçalanın Qoltuq qəsəbəsindəki heyvandarlıq təsərrüfatı (orada həm də cins keçilər saxlanılır), Neftçala şəhərindəki böyük bazarı, beton zavodu barədə də əməliyyat çəkilişində bəhs edilir. Habelə İsmayıl Vəliyevin qanunsuz aktivlərinə Neftçalada özəl uşaq bağçası, böyük əraziyə malik olan tədarük məntəqəsi, keçmiş yol idarəsinin hektarlarla ərazisi (özəlləşdirilib), min hektarlarla münbit əkin sahələri, "Xol yolu" deyilən ərazidə eşşək ferması da daxildir. Həmin fermada 200-dən çox cins eşşək saxlanılır, onların südü dərman vasitəsi kimi satılır. Habelə İsmayıl Vəliyev rayonun Qaramanlı kəndində sovet dövründən qalan avtomobil zavodunun ərazisini də özəlləşdirib, rayonda qanunsuz balıq ovu biznesi də onun nəzarətində olub. İcra başçısı balıq ovlamaq üçün çoxsaylı motorlu qayıqlar və digər avadanıqlar saxlayıb, o cümlədən Vəliyevin çoxsaylı ağır texnikası, yük maşınları, traktorları da olub.2011-ci ildən rayona rəhbərlik edən İ. Vəliyevin biznesi təkcə Neftçala ilə yekunlaşmayıb. Onun Dubayda müasir kərpic zavodu açdığı, habelə Türkiyədə tikinti biznesinin olduğu da deyilir. Bu biznesi Vəliyevin böyük oğlu idarə edir. Ümumiyyətlə, İ. Vəliyevin ölkə xaricində çoxsaylı aktivlərinin olduğu da bildirilir. Həbs edildiyi gün vəzifəsindən azad edilmişdir.

2025-ci ilin dekabrında amnistiya aktı çərçivəsində azadlığa buraxılıb.

## İstinadlar
Adil Məmmədov (icra başçısı)

**Adil Məmmədov** () — Qobustan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı.

## Həyatı
Adil Məcnun oğlu Məmmədov 15 aprel 1952-ci ildə Vartaşen rayonunun Xaçmaz kəndində anadan olub.
1970-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun Baytarlıq fakültəsinə daxil olub, 1975-ci ildə həmin İnstitutu "Baytarlıq" ixtisası üzrə bitirmişdir.

15 oktyabr 1975-ci il tarixdən 4 sentyabr 1981-ci il tarixədək Vartaşen (Oğuz) rayonu Padar kəndində "Pravda" kolxozunda baytar həkim, 4 sentyabr 1981-ci il tarixdən 10 fevral 1982-ci il tarixədək isə həmin kolxozda sədr müavini işləmişdir.

10 fevral 1982-ci il tarixdən 10 fevral 1988-ci il tarixədək Xaçmaz kəndi "Lenin" adına kolxozun idarə heyətinin sədri, 10 fevral 1988-ci il tarixdən 01.02.1990-cı il tarixədək Xaçmaz kəndi "Komsomol" kolxozu idarə heyətinin sədri, 01.02.1990-cı il tarixdən 28.01.1993-cü il tarixədək Oğuz rayonu Aqrokombinatında baş direktor, 28.01.1993-cü il tarixdən 03.09.1994-cü il tarixədək Oğuz rayonu İcra Hakimiyyətində Kənd Təsərrüfatı və Ərzaq İdarəsinin rəisi işləmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamlarına əsasən 03.09.1994-cü il tarixdən 25.08.2002-ci il tarixədək Oğuz rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı, 25.08.2002-ci il tarixdən 26.03.2004-cü il tarixədək Qəbələ rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı, 26.03.2004-cü il tarixdən 26.04.2011-ci il tarixədək Biləsuvar rayon İcra hakimiyyətinin başçısı, 26.04.2011-ci il tarixdən Qobustan rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir.

A. Məmmədov YAP-nın yaradılmasında fəal iştirak etmiş, YAP-nın bütün qurultaylarında iştirak etmişdir. Ailəlidir, 1 qızı, 2 oğlu, 3 nəvəsi var. Bir neçə kitab və elmi məqalənin müəllifidir.

Adil Məmmədov Biləsuvar, Qəbələ və Oğuz rayonlarının icra hakimi vəzifəsində çalışmışdır.

26 aprel 2011-ci ildə Qobustan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mahir Quliyev

**Mahir Hacı oğlu Quliyev** () — Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyətinin sabiq başçısı, Astara Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı, Səbail bələdiyyəsinin sabiq sədr müavini.

## Həyatı
Mahir Hacı oğlu Quliyev 28 noyabr 1958-ci ildə Kəlbəcər rayonunda anadan olmuşdur. Ali təhsillidir. 1977–1979-cu illərdə ordu sıralarında həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur.

Əmək fəaliyyətinə 1975–1977-ci illərdə Kəlbəcər rayon kolxoz tikinti idarəsində fəhlə olaraq başlamışdır. 1979–1980-ci illərdə Bakı şəhərində Azərnəqliyyat tikinti trestinin nəqliyyat müəssəsində çalışıb.

Hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra 1980–1981-ci illərdə "Azərnəqliyyat" tikinti trestində usta, 1981–2005-ci illərdə isə ozamankı "26 Bakı Komissarı" adına rayonun İctimai iaşə idarəsi nəzdində müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1981-ci ildən 2005-ci ilədək təsərrüfat hesablı "Sahil" restoranında müxtəlif vəzifələrdə çalışaraq direktor müavini vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir.

1996-cı ildə Naxçıvan Universitetinin İqtisadiyyatın Hüquq tənzimlənməsi fakültəsinə daxil olmuşdur. 2000-ci ildə həmin institutu bitirib " İnzibati İdarəetmə ixtisası"na yiyələnmişdir.

## Siyasi fəaliyyəti
2000-ci il parlament və 2003-cü il prezident seçkilərində Səbail rayonu 18 saylı seçki məntəqəsində komissiyanın sədri olmuşdur.

2004-cü ildə Səbail bələdiyyəsi üzrə namizədliyini verib, həmin ilin dekabrın 17-də seçkilərdə qalib gələrək, Səbail bələdiyyəsinə üzv seçilib. Sonradan Səbail bələdiyyəsi üzvlərinin təklifi ilə sədr müavini seçilib.

8 sentyabr 2006-cı ildən 26 aprel 2011-ci ilədək Astara Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsində işləmişdir..

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 26 aprel 2011-ci il tarixli Sərəncamı ilə Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir.

2020-ci il 29 apreldə Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin xüsusi təyinatlı dəstələrinin Biləsuvar rayonunun İcra Hakimiyyətinin binasında xüsusi əməliyyatı nəticəsində saxlanılaraq Bakıya gətirilib. 2022-ci lin martında 11 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. 2024-cü ilin iyununda cəzası 8 il 3 aya endirilib.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. Ailəlidir, 3 övladı var.

## İstinadlar
Ramiz Həsənov

* Ramiz Həsənov (səfir) — Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər nazirinin müavini.
* Ramiz Həsənov (icra başçısı) — Zəngilan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı.

## Həmçinin bax
* Ramiz
* Həsənov
Avenida Paulista

**Avenida Paulista** və ya **Paulista prospekti** () — Braziliyanın San-Paulu şəhərinin məşhur prospekti.

## Xarici keçidlər
Qazaxlar məscidi

**Qazaxlar məscidi** — Azərbaycanın Gəncə şəhərində yerləşən 1886-cı ildə tikilmiş məscid və tarix-memarlıq abidəsi.

Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

## Tarixi

Məscid 1886-cı ildə Gəncə şəhərinin Qazaxlar məhəlləsində tikilib. Qazaxlar məscidi Cümə Məscidinin planı əsasında inşa edilib. Məscidin hansı sənətkar tərəfindən tikildiyi məlum deyildir.

1920-ci ildə Gəncə ruslar tərəfindən yenidən işğal edildikdən sonra məsciddən dini məqsədlər üçün istifadə edilməsi uzun müddət qadağan edildi. Buradan anbar məktəb və s. məqsədlər üçün istifadə edildi. Azərbaycan öz müstəqilliyini qazandıqdan Təbriz küçəsində yerləşən abidə yenidən məscid kimi istifadəyə verilmişdir. Hazırda bu abidədə məscid kimi istifadə olunur.

 

 

Məscidin tikintisinə yerli sakin Məşədi Allahverdi Kərbəlayı Rüstəm oğlu rəhbərlik etmişdir. Onun qəbri məscidin həyətindədir.

### Memarlığı
Məscidin bünövrəsi çay daşından, mürəkkəb məhluldan ibarətdir. Xarici və daxili divarları çay daşı, bişmiş, qırmızı kərpiç və gil məhluldan hazırlanmışdır. Bütün divarların dərinliyi 12–20 sm, hündürlüyü 1,5 metrdir. Məscidin döşəməsi də kərpiclə hörülmüşdür. Cümə Məscidində olduğu kimi, Qazaxlar məscidində də üç giriş qapısı vardır. Əsas giriş dərin tağlı keçidin içərisindədir. İki köməkçi giriş isə fasadın sağında və solunda yerləşir. Məscidin on üç ədəd taxta pəncərəsi, bir ədəd pilləkəni vardır, icərisində iki tərəfdə taxta vardır. Gün çıxan tərəfdə isə əvvəllər gəcdən işlənmiş naxışlar olunmuşdur. Məscidin içəri divarı gəclə suvanıb, lakin bu divarlarda heç bir yazı və naxış işləri yoxdur.

Məscidin həyətyanı sahəsi 1000 kv.metr, iç sahəsi isə 15x15 metrdir.

Mehrabı əsas giriş qapısı ilə üzbəüz yerləşib. Mehrab tağvari formada olub, hündürlüyü 3,5 metrdir. Məscidin divarlarının qalınlığı 0,80-1,20 metrdir. Əsas giriş qapısının ön tərəfində baştağ yerləşib. Baştağdan sağ və sol tərəfdə iki yardımçı otaq var. Baştağdan içəridə isə ibadət zalı yerləşib. Məscidin binası düzbucaqlı formadadır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Qazaxlar məhəlləsi
Cilyi mişarı

**Cilyi mişarı** ( ; ) — florensiyalı ginekoloq Leonardo Cilyi (1863–1908) tərəfindən icad edilmiş iki dəstəkli, yüksək keyfiyyətli, 400–500 mm uzunluğa və 0,5 mm qalınlıqlı paslanmayan polad trost məftil cərrahi mişar. Cərrahiyyədə ondan sümüklərin kəsilib yarılmasında xüsusən sternotomiya, amputasiya, trepanasiya zamanı istifadə edilir.

Son zamanlar texniki imkanların artması nəticəsində Cilyi mişarını elektrik cərrah mişarları əvəz etmişdir.

## İstinadlar
Ramiz Həsənov (icra başçısı)

**Ramiz Şamil oğlu Həsənov** () — Zəngilan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı.

## Həyatı
1960-cı ilin aprel ayının 7-də Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun Böyük Mərcanlı kəndində anadan olmuşdur. 1977–1979-cu illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur. 1982-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə daxil olmuş, 1988-ci ildə ali təhsilini başa vurmuşdur.

### Ailəsi
Ailəlidir, 2 övladı var.

Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin sabiq müavini, Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sabiq sədri Əli Həsənovun qardaşıdır.

## Siyasi fəaliyyəti
2001-ci ilin oktyabrında Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısı aparatının təhsil, səhiyyə və mədəniyyət üzrə müavini təyin olunmuş, 2011-ci ilin aprel ayınadək bu vəzifədə çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 26 aprel 2011-ci il tarixli Sərəncamı ilə Zəngilan rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin olunmuşdur.

## İstinadlar
Məhəmməd xan Naxçıvani

**Məhəmməd xan Bağır xan oğlu Naxçıvani** (?-1975) — Azərbaycan əsilli İran Kazak diviziyasının generalı, İranın Müdafiə naziri.

## Həyatı
Məhəmməd xan Naxçıvani bir Naxçıvanilı muhacir ailəsindən idi.Atası mirpənc Bağır xan İran Kazak diviziyasın baş zabitlərindən idi.Məhəmməd xan Naxçıvani Rusiyada hərbi təhsil almışdır.Əmir Müvəssəq ləqəbini daşıyırdı. 1919-cu ildə Hərbi komissiyanın üzvü idi.

Məhəmməd xan Naxçıvani baş nazir Məhəmmədəli Füruği dövlətinin hərbi naziri idi.Məhəmməd Musaddıq dövründə Fars ostanının qubernatoru idi.

## İstinadlar

## Qaynaqlar
*دکتر باقر عاقلی،رضاشاه و قشون متحدالشکل.نشر نارمک.1386،
ISBN 964-6895-05-0

## Həmçinin bax
*Kəngərli eli

## Xarici keçidlər
Adi sincabaoxşar

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

## Yarımnövləri
* *Saimiri sciureus sciureus*
* *Saimiri sciureus albigena*
* *Saimiri sciureus cassiquiarensis*
* *Saimiri sciureus macrodon*

## Şəkillər

Totenkopfäffchen (Saimiri sciureus sapajou).jpg
Saimiri sciureus.jpg
Common.squirrel.monkey.arp.jpg
Squirrel Monkey Bronx Zoo.jpg
Saimiri sciureus-2 Luc Viatour.jpg
Mono ardilla común (Saimiri sciureus), Tierpark Hellabrunn, Múnich, Alemania, 2012-06-17, DD 03.JPG


## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qarğalar

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.

## Cinsləri
* Aphelocoma - 
* Calocitta - 
* Cissa - 
* Corvus - əsl qarğalar
* Crypsirina - 
* Cyanocitta - Mavi zığ-zığ
* Cyanocorax - 
* Cyanolyca - 
* Cyanopica - 
* Dendrocitta - 
* Garrulus - Adi zığ-zığ
* Gymnorhinus - 
* Nucifraga - 
* Perisoreus - 
* Pica - Sağsağanlar
* Platylophus - 
* Platysmurus - 
* Podoces - 
* Ptilostomus - 
* Pyrrhocorax - Dağ qarğaları
* Temnurus - 
* Urocissa - 
* Zavattariornis

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Henri Kuper

**Henri Kuper** (; ) — Məşhur britaniyalı boksçu, ağır çəkidə sabiq çempion.

## Həyatı
Henri Kuperin idmançı karyerası 1949-cu ildə başlayıb. O, 1954-cü ildə peşəkar boksa keçib. 1971-ci ildə Co Baqnerə məğlubiyyətdən sonra karyerasını başa vurub. Məşhur ağır çəkili boksçu İngiltərə Kuboku, Millətlər Birliyinin qalibi və Avropa çempionu olsa da, dünya çempionu adını qazana bilməyib. Kuper Böyük Britaniyanın ən güclü boksçularından sayılıb. O, 2000-ci ildə cəngavər elan edilib və boksçular arasında "ser" titulunun ilk sahibi olub.

Kuper 2011-ci ilin 1 may tarixində Oksted şəhərində oğlunun mənzilində keçinib.

## İstinadlar
Marqarita Fernandez

**Marqarita Fernandez** — Dominikan Respublikasının birinci xanımı

Marqarita Fernandez 1965-ci ildə anadan olub.

Dominikanın prezidenti Lionel Fernandes ilə ailə həyatı quran Marqaritanın Emil Ramon, Qabriela Angelissa və Yolanda America Maria adlı övladları var. 2009-cu ilin oktyabr 16-da Margarita Fernandezin Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı üzrə xoşməramlı səfiri kimi namizədliyi irəli sürülüb. Fernandezin 2012-ci ilin prezident seçkiləri üçün onun ilkin namizədliyi qeydə alınıb.

## İstinadlar
Nənə

[thumb|''Nənə vəfadarı'', [Georgios İakovidis (1893)]]
**Nənə** sözünün bir neçə mənası ola bilər :

#Atanın, yaxud ananın anası; nəvəsi olan qadın.
#Bəzi yerlərdə anaya deyilir.
#Yaşlı və hörmətli qadın, yaxud ağbirçək qadına hörmətlə müraciət.

## İstinadlar
Abbottabad

**Abbottabad** () — Pakistanda şəhər. Eyniadlı vilayətin mərkəzi.

## Mənbə
* Abbottabad — Encyclopædia Britannica Eleventh Edition
* Abbottabad Town — Imperial Gazetteer of India, v. 5, p. 1.
* The Project Gutenberg eBook, The Panjab, North-West Frontier Province, and Kashmir, by Sir James McCrone Douie
* Partition of India and Pakistan 1947 — British Red Cross
* BBC News — Doctor’s diary
* Al-Qaeda leader Osama Bin Laden dead, BBC News (1 мая 2011).
* Bin Laden Dead, President Obama Says, NY Times (1 мая 2011).
* Weatherbase: Historical Weather for Abbottabad, Pakistan.
* Abottābād (ing.). World Gazetteer.
Dana International

**Şaron Kohen** (,  ) ya da bilinən səhnə adıyla **Dana International** (דנה אינטרנשיונל) — İsrail müğənnisi, mahnı şairi, bəstəkar.

Dana International Yaron Kohen (ירון כהן) adı ilə bioloji olaraq kişi cinsiyyəti ilə dünyaya gəlmişdir. 13 yaşındaykən homoseksual olduğunu kəşf etmişdir və 1993-cü ildə cinsiyyət dəyişdirmə əməliyyatı keçirərək qadın olmuş, Yaron olan adını Şaron olaraq dəyişdirmişdir.

Birləşmiş Krallığın Birminhem şəhərində təşkil edilən 1998 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İsraili təmsil eymiş və  "Diva" adlı mahnıyla birinci yeri tutmuşdur. 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İsraili "Ding Dong" adlı mahnı ilə bir dəfə daha təmsil etmişdir. Ancaq finala çıxa bilməmişdir.

## İstinadlar
Xınalıq (dəqiqləşdirmə)

*Xınalıq — Azərbaycanın Quba rayonunda kənd.
*Xınalıq dili — Xınalıqlılar danışdığı dil.
*Xınalıqlılar — Azərbaycanın milli etnik nümayəndələri.
*Xınalıq — Azərbaycanın Quba rayonunda dağ.
*Xınalıq — qəzet.
Baba

[thumb|''Vəfadar'', [Georgios İakovidis (1890)]]
**Baba** sözünün bir neçə mənası ola bilər :

#Atanın, ya ananın atası; nəvəsi olan kişi;
#Bəzi yerlərdə ataya deyilir;
#Yaşlı və hörmətli kişi, yaxud yaşlı kişiyə hörmətlə müraciət;

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yəhər

thumb|right|230px

**Yəhər** — Üstündə oturmaq üçün qayışlarla atın belinə bağlanan oturacaq.

## Yəhərin növləri
Palan - Minik üçün istifadə edilən heyvanların belinə qoyulan içi samanla dolu primitiv yəhər.

## İstinadlar
Kəmaləddin Heydərov

**Kəmaləddin Fəttah oğlu Heydərov** () — Azərbaycan Respublikasının fövqəladə hallar naziri (2006-cı ildən), general-polkovnik, Azərbaycan Taekvondo federasiyasının prezidenti, Dünya Taekvondo Federasiyasının vitse-prezidenti.

## Həyatı
Kəmaləddin Fəttah oğlu Heydərov 15 iyul 1961-ci ildə Naxçıvan MR-in Babək rayonunun Çeşməbasar kəndində anadan olub. 1978-ci ildə Naxçıvan şəhər 1 saylı orta məktəbi, 1984-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin geoloji-kəşfiyyat fakültəsini bitirmişdir. Azərbaycan Universitetində ikinci ali təhsil alıb.

Əmək fəaliyyətinə 1978-ci ildə "Xəzərdənizneftqaz" kəşfiyyatı idarəsində başlamış, texnik və geoloq vəzifələrində çalışmışdır. 1995-ci ilin yanvar ayında Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri, 2006-cı ilin fevral ayında Azərbaycan Respublikası Fövqalədə Hallar Naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

## Ailəsi
Ailəlidir. 2 övladı var. Sabiq deputat, Ağsaqqallar Şurasının sədri Fəttah Heydərovun oğludur. "Avropa-Azərbaycan Cəmiyyəti"nin sədri, "Qəbələ" Futbol Klubunun keçmiş prezidenti Tale Heydərovun atasıdır. 

## Bəstəkarlığı
Azərbaycanda populyar müğənnilərin ifa etdiyi bir sıra mahnıların musiqisi Kamaləddin Heydərova məxsusdur. Mahnılarını "Kamal" imzası ilə bəstələyir. Bir neçə hit mahnının müəllifidir. Bunlardan ən məşhuru Aygün Kazımova üçün bəstələdiyi Səndən Nigaranam mahnısıdır. Özbək müğənnisi Nəsibə Abdullayeva da mahnını ifa etmişdir. 2009-cu ildə bəstəkar Kamalın "Sənə güvəndiyim dağlar" adlı albomu buraxılıb. 4 diskdən ibarət albomdakı mahnılardan ikisinin sözləri Leyla Əliyevaya, digərləri isə şair Baba Vəziroğluna məxsusdur. Müəlliflərin birgə ərsəyə gətirdikləri mahnılar və onların ekran görüntüləri CD və DVD şəklində yerləşdirilib. Disklərin üz qabığında "Səndən Nigaranam", "Yenə yaz gələcək", "Xalq Heydər söyləyəcək", "Ayrılığa dözmərəm" mahnılarının adları yazılıb. Disklərdəki mahnılar xalq artistləri Flora Kərimova, Alim Qasımov, Yalçın Rzazadə, İlhamə Quliyeva, Aygün Kazımova, İlqar Muradov, Röya və Zülfiyyə Xanbabayevanın, əməkdar artist Aygün Bəylərin və başqalarının ifasında yazılıb.

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycanda kim kimdir. Ensiklopedik sorğu kitabı. Bakı,"Çıraq " nəşriyyatı, səh.96, 2004-cü il.
Gənc Verterin iztirabları

thumb|200px|<center> Kitabın ilk nüsxəsinin üz qabığı, 1774 </center>

**Gənc Verterin iztirabları** (alm. Die Leiden des jungen Werthers) İohann Volfqanq Göte 1774-cü ildə məktublar formasında yazdığı sentimental romandır. Romanda alman reallığının fonunda intihar edən qəhrəmanın faciəli həyatı təsvir edilir.
Bu roman Hötenin "Qöts fon Berlihinqen" dramından sonra ədədbiyyatda ikinci uğuru idi. Dram kimi məktublar formasında yazılan roman da "Fırtına və gərginlik" cərəyanına aid edilir. "Gənc Verterin iztirabları" müəyyən dərəcədə avtiobiqrafik xaraketer daşıyır, bu romanda Höte özünün Şarlotta Buffa olan platonik məhəbətini təsvir etmişdi. Höte onunla 1772-ci ildə Vetslar məhkəməsində praktika keçdiyi zaman tanış olmuşdu. Əsərin faciəli sonu, Verterin intiharı ilə bitməsi Hötenin dostu, evli qadına aşiq olub, məhəbətindən əziyyət çəkən Karl Vilhelm Yerusalemin intiharı ilə bağlı olmuşdur. Lottenin ədəbi obrazı Hötenin o dövrdə başqa rəfiqəsinə - Maksimilane fon Laroşa məxsusdur.

Romanın birinci nəşri 1774-cü ilin payızında Leypsiq kitab sərgisində ictimayyətə təqdim edilmişdi. O, qısa zamanda ən çox oxunan kitaba çevrilir. Kitabın ikinci nəşri 1787-ci ilə çıxır. Roman Höteyə bütün Almaniyada şöhrət gətirir. Ona qədər Hötenin heç bir əsəri bu qədər oxucu qazanmamışdır. 

Romanın yayılması Avropada intihar hallarının sayının kəskin artmasına gətirib çıxarmışdı. Buna sonralar Verter effekti adı verilmişdi. Bu effekt o qədər güclü idi ki, bir çox ölkələrdə kitabın nəşri qadağan edilmişdi.