open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baharabad (Beyləqan)

**Baharabad** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Örənqala qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.

## Tarixi
1965-ci ildə üzümçülük sovxozunun malikanəsi yanında salınmış yaşayış məntəqəsi rəmzi olaraq belə adlandırılmışdır. Türkmənistanda Baxarden, Baxardək; Özbəkistanda Baxoristan; Ermənistanda Bahar toponimləri də bu qəbildən olan coğrafi adlardır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı
Mayak (Beyləqan)

**Mayak** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Yuxarı Aran qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.

## İstinadlar
Mil (Beyləqan)

**Mil** (əvvəlki adı: **Orconikidze**) — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Mil qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə. 1 sentyabr 2004-cü il tarixli 727-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Beyləqan rayonunun Mil qəsəbəsi Milabad qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu qəsəbə mərkəz olmaqla, Mil qəsəbə inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.

## Tarixi
Beyləqan Azərbaycan Respublikasının qədim şəhərlərindən biridir. Şəhərin adı Sovet illərində "Jdanov" olmuşdur. Lakin adı sonradan daha dəqiq — 1992-cü ildə dəyişdirilərək "Mil" olmuşdur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Orta Əlinəzərli

**Orta Əlinəzərli** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Orta Əlinəzərli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 22 may 2007-ci il tarixli 345-IIIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Beyləqan rayonunun Orta Əlinəzərli kəndi Əlinəzərli kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Orta Əlinəzərli kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.

## Əhalisi
Kənd əhalisi Türkmənlərdən ibarətdir

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Örənqala

**Örənqala** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Örənqala qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.

## Şəhidlər

1-ci Qarabağ döyüşlərində şəhid olanlar

* Bədəlov Seyfəddin Ataş oğlu (17.07.1971–25.09.1992)
* Böyükkişiyev Qənimət Məmməd oğlu (20.01.1974–25.03.1994)

2-ci Qarabağ döyüşlərində şəhid olanlar

* Hüseyn Aydın oğlu Quliyev (25 avqust 1991; Örənqala, Beyləqan rayonu, Azərbaycan–8 oktyabr 2020; Cəbrayıl-Füzuli, Azərbaycan)
* Kənan Elman oğlu Dadaşzadə (1 iyun 2001; Örənqala, Tərtər rayonu, Azərbaycan–29 sentyabr 2020; Suqovuşan, Tərtər rayonu, Azərbaycan)
* Yalçın İsmayıl oğlu Dadaşzadə (10 iyun 1993; Beyləqan rayonu, Azərbaycan–27 sentyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan)

## Həmçinin bax
*Qaratəpə yaşayış yeri

## İstinadlar
Günəş (Beyləqan)

**Günəş** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Örənqala qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.

## Tarixi
Mil düzündədir. Yaşayış məntəqəsini 1954-cü ildə Cəbrayıl r-nunun Sirik və Nüsüs kəndlərindən köçüb gəlmiş ailələr Komsomolun 50 illiyi adına üzümçülük sovxozunun Örənqala şöbəsinin malikanəsi yanında salmışdılar. 1965-ci ildə qəsəbəyə rəmzi olaraq Günəş adı verilmiĢdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı
Sarısu (Beyləqan)

**Sarısu** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Şərq qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.

Düzənlikdədir. Böyük Vətən müharibəsindən sonra yaranmış yaşayış məntəqəsi Mil düzündəki Sarısu adlı göllər qrupunun adı ilə adlandınlmışdır.

## İstinadlar
Allahyarlı (Beyləqan)

**Allahyarlı** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Allahyarlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun faktiki mövcud olan Allahyarlı kəndi dürüstləşdirmə qaydasında rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmiş, bu kənd mərkəz olmaqla Allahyarlı kənd Soveti yaradılmışdır.

## Toponimikası
1986-cı ildə Biləsuvar rayonunun Səmədabad kəndindən köçmüş allahyarlı nəslinə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində salınmışdır. Allahyarlılar vaxtilə Birinci Şahsevən kəndinin yaxınlığında Allahyarlı obası deyilən yerdə yaşamış, sonralar Səmədabad kəndinə köçmüşdülər.

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Mil düzündə yerləşir. 

## Əhalisi
Əhalisi 672 nəfərdir (2010). Kənd əhalisi türkmənlərdən ibarətdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı

## Həmçinin bax
Birinci Aşıqlı

**Birinci Aşıqlı** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Birinci Aşıqlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Birinci Aşıqlı kəndi Əlinəzərli Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Birinci Aşıqlı kənd Soveti yaradılmışdır.

## Toponimikası
Mülahizələrə görə, kəndin adı keçmişdə Mil-Qarabağ düzlərində yaşamış xələc tayfasının Aşıqlı tirəsinin adı ilə bağlıdır. Birinci komponenti isə yaşayış məntəqəsinin adını digər kənd adlarından fərqləndirmək üçün əlavə edilmışdir.

## Toponimikası
Birinci Aşıqlı kəndi qədim tarixə malikdir, belə ki, yaşayış məskəni kimi adı "Dədə Qorqud" dastanında göstərilir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Yuxarı Qarabağ kanalından 4&nbsp;km. aralı, Mil düzündədir. 

## Əhalisi
Kənd əhalisi azərbaycanlıların Tərəkəmə qolundan (türkmənlər) ibarətdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bolsulu

**Bolsulu** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Təzəkənd kənd inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.

## Tarixi
Orconikidze adına kanaldan 4&nbsp;km. aralı, Mil düzündədir. Qəsəbə kanalın yaxınlığında, Bolsulu adlanan ərazidə salındığı üçün belə adlandırılmışdır. Bəzi mənbələrdə Boluslu variantında da qeydə alınmışdır. Gürcüstanın Bolnisi rayonu 1948-ci ilədək Bolus adlanırdı.

## İstinadlar
İkinci Aşıqlı

**İkinci Aşıqlı** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun İkinci Aşıqlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun İkinci Aşıqlı kəndi Eyvazalılar kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla İkinci Aşıqlı kənd Soveti yaradılmışdır.

## Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi keçmiş Aşıqlı (indiki Birinci Aşıqlı) kəndindən çıxmış ailələrin burada məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Oykonim Şahsevənlərin aşıqlı tirəsinin adını əks etdirir.

## Tarixi
Kəndin əsası 1949-cu ildə qoyulmuşdur. Kənd əhalisi o dövrdə heyvandarlıqla məşğul olmuş, yayda Kəlbəcər ərazisində yaylaqda, payızda isə indiki ərazilərdə qışlaqda yaşamışdır. Oturaq həyata keçəndən sonra bölünüb iki kənddə məskunlaşmışlar — Birinci Aşıqlı və İkinci Aşıqlı kəndləri.

## Əhalisi
Kənd əhalisi azərbaycanlılardan ibarətdir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Mil düzündə yerləşir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Əmirzeyidli

**Əmirzeyidli** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Əmirzeydli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Əmirzeydli kəndi Birinci Şahsevən kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Əmirzeydli kənd Soveti yaradılmışdır.

## Toponimikası
Əsl adı Əmirseyidlidir. Toponim kəndin əsasını qoymuş əmirseyidli nəslinin adı ilə bağlıdır. Etnotoponimdir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Füzuli rayonu ərazisində yerləşir, lakin Beyləqan rayonuna daxildir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Gödəklər (Beyləqan)

**Gödəklər** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Bünyadlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Düzənlikdədir. Yaşayış məntəqəsi keçmişdə yayı Bazarçay sahilindəki Güney adlı yerdə, qışı isə Mil düzündə keçirmiş xələclərin gödəkli tirəsindən kəlbalılar
və nəzərli nəsillərinin özlərinə məxsus qışlaq yerində məskunlaşması nəticəsində
yaranmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı
İmamverdili

**İmamverdili** (əvvəlki adı: **Birinci İmamverdili**) — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun İmamverdili kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Bünyadlı kənd Sovetinin Birinci İmamverdili kəndi İmamverdili kəndi adlandırılmış və Qaralılar kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun İmamverdili kəndi Qaralılar kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla İmamverdili kənd Soveti yaradılmışdır.

## Toponimikası
Keçən əsrin 90-cı illərinədək rayonun ərazisində Birinci və İkinci İmamverdili adı ilə iki kənd olmuşdur. 1991-ci ildən İkinci İmamverdili kəndi Qaralılar adı ilə rəsmiləşdirildikdən sonra Birinci İmamverdili kəndi də İmamverdili adlandırılmışdı. Yaşayış məntəqələri imamverdili nəslinə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Etnotoponimdir.

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Bakıdan 308&nbsp;km məsafədə, rayon mərkəzindən 38&nbsp;km şimal-şərqdə, Mil düzündə yerləşir. Şimaldan, şimal-şərqdən, şərqdən və cənub-şərqdən İmişli rayonu ilə, cənub-qərbdən və qərbdən Gödəklər, qərbdən Qaralılar kəndləri ilə həmsərhəddir. Sahəsi 973 ha-dır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Vətağa

**Vətağa** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun İmamverdili kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Vətağa kəndi dəqiqləşdirilmə qaydasında Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Vətağa kəndi İmamverdili kənd ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Qəsəbə Araz çayının sol sahilində, Mil düzündə yerləşir. Ələt-Culfa dəmir yolu xətti kəndin yanından keçir. 

## İqtisadiyyatı
Kənd əhalisi əsasən maldarlıq və əkinçiliklə məşğul olur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Xaçınabad

**Xaçınabad** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Kəbirli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Xaçın çayı sahilində, Mil düzündədir. Kənd əvvəllər el arasında Xaçınstroy (Xaçıntikinti) adlanırdı. Oykonim Xaçın (yaxınlığındakı çayın adı) və abad
komponentlərindən düzəlib, "Xaçın kəndi" deməkdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin siyahısı
Yuxarı Kəbirli

**Yuxarı Kəbirli** — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun Örənqala qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 26 iyul 1994-cü il tarixli, 868 saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Örənqala kənd inzibati-ərazi vahidinin tərkibindəki Səhra kəndi Yuxarı Kəbirli kəndi adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Salahlı

**Salahlı** — soyad.

*Səyyad Salahlı — azərbaycanlı ictimai-siyasi xadim; filologiya elmləri namizədi (2005); Yeni Azərbaycan Partiyasının qurucularından biri; yazıçı-publisist.
*Mirzəli bəy Salahlı-Kəngərli — Qarabağ bəyi.

## Kənd və qəsəbələr
*Salahlı (Ağstafa) — Azərbaycanın Ağstafa rayonunda qəsəbə.
*Salahlı (Samux) — Azərbaycanın Samux rayonunda kənd.
*Salahlı (Zərdab) — Azərbaycanın Zərdab rayonunda kənd.
*Salahlı (Yevlax) — Azərbaycanın Yevlax rayonunda kənd.

### Oxşar kənd adları
*Salahlı Kəngərli — Azərbaycanın Ağdam rayonunda kənd.
*Aşağı Salahlı — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
*Yuxarı Salahlı — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
*Orta Salahlı (Qazax) — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
*Orta Salahlı (Ağstafa) — Azərbaycan Respublikasının Ağstafa rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
*Daş Salahlı — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
*Şıx Salahlı — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Digər
*Salahlı xalçaları — Qazax xalçaçılıq məktəbinə aid Azərbaycan xalçaları.
*Daş Salahlı mağarası — Aveydağ mağaraları qrupundan olan ən iri mağara.

## Həmçinin bax
* Salahlı bələdiyyəsi
* Orta Salahlı
Ağsu (Göygöl)

**Ağsu** — Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Tarixi

## Toponimikası
Gəncə-Qazax düzənliyindədir.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 121 nəfər əhali yaşayır.

## Xarici keçidlər
*Azərbaycan Respublikası Göygöl Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Kosalar

;Azərbaycan
* Kosalar (Xocalı) — Azərbaycan Respublikasının Xocalı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Kosalar (Qazax) — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Kosalar (Lənkəran) — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Kosalar (Ağdam) — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Kosalar (Laçın) — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
;İran
* ‎Kosalar (İcrud)
* Kosalar (Xudafərin) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Kosalar-i Süfla (Miyanə)
* Kosalar-i Ülya (Miyanə)

## Həmçinin bax
* Kosalı
Çaylı

**Çaylı** — Azərbaycan Respublikasında bir neçə yaşayış məntəqələrinin adı və ya adlarının tərkib hissəsi:
* Çaylı — Biləsuvar rayonunda kənd.
* Çaylı — Göygöl rayonununda kənd.
* Çaylı — Qazax rayonununda kənd.
* Çaylı — Şəmkir rayonununda kənd.
* Bala Çaylı — Qazax rayonununda kənd.
* Birinci Çaylı — Şamaxı rayonununda kənd.
* İkinci Çaylı — Şamaxı rayonununda kənd.
* Çaylı — Ağdərə rayonununda kənd.
:* Nerkin Çaylı (Aşağı Çaylı) — Ağdərə rayonunun indiki Çaylı kəndi ərazisində keçmişdə mövcud olmuş kənd, hal hazırda Çaylı kəndinin tərkib hissəsidir.
:* Verin Çaylı (Yuxarı Çaylı) — Ağdərə rayonunun indiki Çaylı kəndi ərazisində keçmişdə mövcud olmuş kənd, hal hazırda Çaylı kəndinin tərkib hissəsidir.
Balçılı (Göygöl)

**Balçılı** (əvvəlki adı: Bolçalı) — Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun Balçılı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 5 oktyabr 1999-cu il tarixli 708-IQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Xanlar rayonunun Bolçalı kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki Bolçalı kəndi Balçılı kəndi, Bolçalı kənd inzibati ərazi vahidi Balçılı kənd inzibati ərazi vahidi adlandırılmışdır.

## Toponimikası
Oykonim bol (yüksəklik), cal (ətək) və -ı (mənsubiyyət şəkilçisi) komponentlərindən düzəlib, "dağətəyi" deməkdir. Köhnə ədəbiyyatlarda Balçalı kimi də işlənmişdir.

## Tarixi
Balçılı kəndinin salınması və bir kənd kimi formalaşması təxminən XX əsrin əvvəllərinə, yəni 1905–1915-ci illərə təsadüf edir.

### Tarixi abidələri
Balçılı kəndinin ərazisində tarixi məlum olmayan "Qız-qalası", Tunc dövrünün axırı, Dəmir dövrünün əvvəlinə aid qəbrlər vardır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Azərbaycanın qərbində, Gəncə şəhərinin cənub-qərbində, Qoşqarçayın (Kürün qolu) sol sahilində, Qaflanqala silsiləsinin ətəyində yerləşir. Ərazisindən Quşqara (Qoşqar) çayı, filiz daşımaq üçün Daşkəsəndən çəkilmiş dəmir yolu keçir. İqlimi mülayim-istidir.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 2017 nəfər yaşayır.

## İqtisadiyyatı
Kənd sakinlərinin əsas məşğuliyyəti arıcılıqdır.

## Şəkilləri

Balçılı - panoramio.jpg
Balçılı - panoramio (1).jpg
Balçılı - panoramio (2).jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Göygöl Rayon İcra Hakimiyyəti

## Həmçinin bax
Sedən Gürəl

**Sedən (Kutlubayan) Gürəl** (d. 12 sentyabr 1965, Ankara), Türk pop musiqisi sənətçisi.

## Həyatı

Sedən Gürəlin Səbəbim Eşq adlı mahnısı və klipi  erməni camaatı içərisində də əhəmiyyətli bir müzakirə mövzusu olanmışdır. Sedən Gürəl albomda mahnının bir Erməni melodiyası olduğunu ifadə etmiş olsa da Səbəbim Eşq, Adanayi Voghperke(Adana Ağıdı) olaraq bilinən və 20. əsr. başında Adanada Ermənilərin məruz qaldığı sözdə krımı izah edən ənənəvi bir Erməni melodiyasıdır.Türk xalqına bir erməni təbliğat mahnısının niyə pop musiqi olaraq verilmək istəndiyi müzakirə edilməmişdir. Orijinal mahnının sözləri Türkləri alçaltmaqdadır. Mahnıda keçən qisimlər:

Yazıq Ermənilər bir dəqiqədə,
Düşdülər vicdansız qılınc altına. 
Kilsə və məktəb alovlar içində,
Minlərlə Erməni öldü vəhşicəsinə.
Qanunsuz duyğusuzlar, yetim buraxdı,
Övladı anasından, gəlini kürəkənindən,
Alçaq ədalətli ilə duyğusuz Cavit,  
Doydular içib Erməni qanı.

## Həmçinin bax
Firuz Kazımzadə

**Firuz Kazımzadə** (; ) — ABŞ tarixçisi, Yel Universitetinin tarix üzrə professoru.

## Həyatı və təhsili
Firuz Kazımzadə 1924-cü il oktyabrın 27-də Moskvada anadan olub. Atası İran səfirliyinin əməkdaşı olub. İlk təhsilini Moskvada alan Firuz Kazımzadə sonradan ABŞ-yə gedərək 1944-cü ildə Stenford Universitetinə daxil olub. 1946-cı ildə universiteti fərqlənmə ilə bitirib. Bir il sonra elə həmin universitetdə magistraturanı bitirib. 1950-ci ildə Harvard Universitetində Rusiya tarixi dair doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.

## Fəaliyyəti
1954-1956-cı illərdə Harvard Universitetində işləyən Firuz Kazımzadə sonradan Yel Universitetində fəaliyyətini davam etdirib O, "Zaqafqaziya uğrunda mübarizə (1917-1921)" adlı kitabını qısa müddətdə tamamlamışdır. 1951-ci ildə həmin kitab "Fəlsəfi kitabxana" nəşriyyat şirkəti tərəfindən nəşr olunmuşdur. Kitaba Harvard Universitetinin əməkdar professoru Maykl Karpoviç ön söz yazmışdır. Həmin dövrdə Kazımzadənin 27 yaşı var idi. Bu onun ilk kitabı idi. 1968-ci ildə Yell Universitetinin nəşriyyatında "Rusiya və İngiltərə İranda (1864-1914). İmperializmin tədqiqi" monoqrafiyası işıq üzü görmüşdür. Bu kitab 2004-cü ildə Moskvada rus dilində "İranda nüfuz uğrunda mübarizə. Rusiya və İngiltərə diplomatik qarşıdurma" başlığı ilə nəşr olunmuşdur. Kazımzadənin 3-cü əsəri "Böyük İvandan inqilabadək rus imperializmi" əsəri 1974-cü ildə çapdan çıxmışdır.15 may 1998-ci ildən 23 may 2003-cü ilə qədər ABŞ-də beynəlxalq dini azadlıq komisiyasının üzvü olmuşdur. Bəhai dinini qəbul etmişdir. Professor Kazımzadə Rusiya və İran tarixinə dair bir sıra kitabların, habelə nüfuzlu elmi jurnallar üçün çoxsaylı məqalə və rəylərin müəllifidir.

17 may 2017-ci ildə ABŞ-də vəfat edib.

## İstinadlar
Kaxaber Tsxadadze

**Kaxaber Cumberoviç Tsxadadze** (; ) — keçmiş SSRİ və gürcüstan futbolçusu, müdafiəçi, Beynəlxalq dərəcəli SSRİ idaman ustası (1992), Qəbələ klubu baş məşqçisi (2024).

## Həyatı
7 sentyabr 1968-ci ildə Gürcüstanın Rustavi şəhərində doğulub.

## Karyerası
Müdafiəçi mövqeyində çıxış edən Tsxadadze futbolçu karyerasına 1986-cı ildə Rustavi "Metallurq"unda başlayıb. Daha sonra ardıcıl olaraq Dinamo Tbilisi, "İberiya", QİF (ikisi də Gürcüstan), QİF (İsveç), Spartak Moskva, Dinamo Moskva (İkisi də Rusiya), "Ayntraxt" (Almaniya), "Alaniya" (Rusiya), Mançester Siti (İngiltərə), "Lokomotiv" (Tiflis/ Gürcüstan) və Anji Mahaçqala (Rusiya) klublarının formasını geyinib. 1992-ci ilidən 6 dəfə SSRİ, 1991–98-ci illərdə 25 dəfə Gürcüstan milli futbol komandasına çağırılıb.

Tsxadadze məşqçi karyerasına 2001-ci ildə Tiflis "Lokomotiv"ində başlayıb və bir il bu komandada çalışıb. 2005/2006 mövsümünü Dinamo Tbilisi klubunda, 2006/2007 mövsümünü "Sioni"də keçirib. 2008/2009-cu illərdə Standard Bakıda çalışıb. 2009-cu ilin iyunundan isə İnter Bakı klubunda işləyir. Gürcüstan U-21-nə rəhbərlik edib.

2024-cü il fevralın 25-də Qəbələ klubu ilə 2027-ci ilin yayına qədər müqavilə imzalayaraq baş məşqçi kimi Elmar Baxşıyevi əvəz edib.

## Mənbə
* Tsxadadzenin 41 yaşı tamam oldu

## İstinadlar
Həmzə Sultan sarayı

**Həmzə Sultan sarayı** — Saray Laçın rayonunun Hüsülü kəndinin ərazisində yerləşir.

## Sarayın tarixi
Tarixi sənədlərdə sarayın 1761-ci ildə tikilməsi haqqında məlumat verilir. Saray əvvəl böyük bir kompleks təşkil etsə də, dövrümüzə ondan yalnız bir saray binası qalııb. Bina memarlıq və mühəndislik baxımından dövrünün möhtəşəm tikintisi olduğunu göstərir. XVIII əsrdə tikilməsi ehtimal edilən sarayın tikintisində şərq memarlıq ənənələrindən geniş istifadə edilib.

## Memarlıq xüsusiyyətləri
Sarayın qapı və pəncərələri incə işləmələrlə qoz ağacından hazırlanıb. Binanın tikintisində şərq memarlıq ənənələrinin geniş istifadə edilib. Saray binası yerli daşlardan və gəc-əhəng qatışığından inşa edilib.
avanları qalın yan divarlara bərkidilən saray ikimərtəbəli olmaqla xeyli sayda yardımçı otaqları və divanxanaları vardır.

## İşğaldan sonrakı vəziyyəti
Saray əvvəl böyük bir kompleks təşkil etsə də, dövrümüzə ondan yalnız bir saray binası qalııb. Rayonun işğalından sonra kəndin adı dəyişdirilir, Həmzə Sultan sarayı isə təmir edilərək qonaq evi kimi istifadəyə verilir.
Laçın rayonunun 1992-ci ilin mayında Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalından sonra kəndin adı dəyişdirilib, Həmzə Sultan sarayı isə işğalçılar tərəfindən qonaq evi kimi istifadə olunub.,

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Laçın rayonu
* Laçın abidələrinin siyahısı
Göyçə gölü

**Göyçə gölü** — XX əsrin sonlarına qədər ətrafında əsasən azərbaycanlıların məskunlaşdığı, Cənubi Qafqazda ən iri şirin sulu göl. Göyçə gölünün adı 1930-cu ildə ermənilər tərəfindən dəyişdirilərək Sevan qoyulmuşdur.

Qərbi Azərbaycanda (İndiki Ermənistan ərazisi) başlıca gölləri, qərbdə Göyçə gölü və şərqdə indiki Azərbaycan Respublikasının ərazisindəki Kəpəz dağının ətəyində yerləşən Göygöldür. Gölün şimal-qərbində mövcud olmuş ada suyun enməsi nəticəsində yarımadaya çevrilmişdir (Göyçə yarımadası).

Göyçə gölü dəniz səviyyəsindən 1926 m yüksəklikdə və sönmüş vulkanlar əhatəsində olub səthi 1400&nbsp;km2-dir. Göyçə gölü alabalıqları (forel balığı) ilə məşhurdur.

## Tarixi və coğrafi əhəmiyyəti

Göyçə gölü Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) ərazisində yerləşən, Cənubi Qafqazın ən böyük şirin sulu gölüdür. Göl təqribən 1900 metr dəniz səviyyəsindən yuxarıda yerləşir və sahəsi 1400km^2-ə çatır. Arpaçay Göyçə gölünün əsas qida mənbəyi sayılır.

Göl, vulkanik və tektonik mənşəli olmaqla regionun ən böyük içməli su mənbələrindən biridir. Onun maksimal dərinliyi 83 metr, orta dərinliyi isə təxminən 27 metr təşkil edir.

Göyçə gölünün sahil uzunluğu təqribən 260 kilometrdir. Gölün suyu şirin və təmizdir, su şəffaflığı 15–20 metrə qədərdir. Dərin və geniş olması, füsunkar təbiət mənzərəsi, sualtı faunası və flora zənginliyi onu Qafqazın “göy incisi” adlandırmağa əsas verir.

Göyçə mahalı və göl ətrafı əsrlər boyu azərbaycanlıların kompakt yaşadığı və mədəniyyətinin formalaşdığı qədim türk torpaqlarından biri olmuşdur. Azərbaycan xalqının ən qədim yazılı abidələrindən sayılan "Kitabi-Dədə Qorqud" dastanında gölün adı "Gökcə dəngizi" (Göyçə dənizi) kimi xatırlanır ki, bu da onun adının qədimliyini və türk mənşəyini təsdiqləyir.

## Şəkillər

Fayl:Gokcha lake Gökçe Gölü Sevan lake.png|Xəritə (1856).


## Həmçinin bax
* Zəngibasar mahalı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ən Qədim Zamanlardan İslam Dininin Qəbuluna Qədərki Dövrdə Azərbaycan Dövlətçiliyi  
* Azərbaycan Tarixi Haqqında Ümumi Məlimat 
* http://azerbaijan.tourism.az/?/az/topmenu_content/634/
Ruslan Məcidov

**Ruslan Məcidov** () - azərbaycanlı futbolçu.

## Karyerası
192 sm boyu olan qolkiper karyerasına 2001-ci ildə Spartak Moskva klubunun ikinci komandasında başlayıb və 2002-ci ilə qədər bu komandanın heyətində yer alıb. 2003-cü ildə Rusiya çempionatının 1-ci dəstəsində çıxış edən "Kristall"la anlaşıb. Növbəti bir ili Vidnoye klubunda keçirdikdən sonra - 2005-ci ildə Anji Mahaçqalaya keçib. 2006/07 mövsümündə Polşaya yollanıb və Vidzevlə analşıb. 2007-ci ildə vətənə dönərək, Neftçi Bakı ilə müqavilə bağlayıb. 2008-ci ildə icarə əsasında Gənclərbirliyi Sumqayıt klubunun şərəfini qoruyub. İndiyə qədər 5 dəfə U-21-ə dəvət alıb.

## Mənbə
* "Neftçi"nin qapıçısı İran çempionatında
Elektron ticarət

**Elektron ticarət** və ya **elektron kommersiya** — elektron xidmətlər və ya internet vasitəsilə məhsulların elektron şəkildə alınması və ya satışı fəaliyyəti. Elektron ticarət mobil ticarət, elektron pul köçürmələri, təchizat zəncirinin idarə edilməsi, internet marketinqi, onlayn əməliyyatların işlənməsi, elektron məlumat mübadiləsi (EDI), inventar idarəetmə sistemləri və avtomatlaşdırılmış verilənlərin toplanması sistemləri kimi texnologiyalardan istifadə edir. Elektron ticarət elektronika sənayesinin ən böyük sektorudur və öz növbəsində yarımkeçirici sənayenin texnoloji inkişafı ilə idarə olunur.

## Formaları
Müasir elektron ticarəti iki kateqoriyaya bölmək olar. Birinci kateqoriya satılan malların növlərinə əsaslanan biznesdir. Bu, dərhal onlayn istehlak üçün "rəqəmsal" məzmun sifarişindən tutmuş ənənəvi məhsul və xidmətlərin sifarişinə, elektron ticarətin digər növlərini asanlaşdırmaq üçün "meta" xidmətlərə qədər hər şeyi əhatə edir. İkinci kateqoriya iştirakçının xarakterinə əsaslanır.

İnstitusional səviyyədə böyük korporasiyalar və maliyyə institutları lokal və beynəlxalq biznesi asanlaşdırmaq və maliyyə məlumatlarını mübadilə etmək üçün internetdən istifadə edirlər. Məlumatların bütövlüyü və təhlükəsizliyi elektron ticarət üçün aktual məsələlərdir. Ənənəvi elektron ticarətdən başqa, mobil ticarət və televiziya ticarət terminləri də istifadə edilmişdir.

## Logistikası
Elektron ticarətdə logistika əsasən yerinə yetirilmə ilə bağlıdır. Onlayn marketlər və pərakəndə satıcılar sifarişləri doldurmaq və məhsulları çatdırmaq üçün mümkün olan ən yaxşı yolu tapmalı olurlar. Kiçik şirkətlər adətən öz logistik əməliyyatlarına nəzarət edirlər, çünki onların kənar şirkətləri işə götürmək imkanları yoxdur. Əksər böyük şirkətlər şirkətin logistik ehtiyaclarını təmin edən icra xidməti işə götürür.

## Həmçinin bax
* Alış-veriş səbəti proqramının müqayisəsi
* Müştəri analitik məlumatları
* Rəqəmsal iqtisadiyyat
* Elektron ticarət kredit kartı ödəmə sistemi
* Elektron faktura ödənişi
* E-pul
* Mağazalardan kənarda pərakəndə satış
* Onlayn alış-veriş
* Xidmət kimi ödənişlər
* South Dakota v. Wayfair, Inc.
* Elektron ticarətin növləri
* Elektron ticarətin inkişaf qrafiki

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
*
E.ə. 356

## Hadisələr

## Doğumlar
* 1 avqust – Makedoniyalı İsgəndər – sərkərdə
* III Filip

## Vəfatlar
* Prodikus
E.ə. 360

## Hadisələr
* II Nektanebo

## Doğumlar
* Aristoksenus (Tarentli) 
* Falerli Demetri 
* Stilpon
* Straton (Lampsakuslu)

## Vəfatlar
* Evklides (Meqaralı)
## İstinadlar
Özbək (dəqiqləşdirmə)

*Özbəklər — Türk xalqlarından biri. 
*Özbək dili — Özbəkistannın dövlət dili, türk dillərinə aiddir.

;Şəxslər
*Özbək xan — Qızıl Orda dövlətinin doqquzuncu xanıdır.
*Atabəy Özbək — Azərbaycan Atabəyləri dövlətinin son hökmdarı (1210-1225).

;Yaşayış məntəqələri
* Özbək (Marağa) —
*Özbəkistan — Asiyada dövlət.
E.ə. 548

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Fales (Miletli) — Qədim yunan filosofu, Miletli (Kiçik Asiya) riyaziyyatçı. 

## İstinadlar
E.ə. 549

## Hadisələr
* Midiya, Mada və ya Maday () — e.ə. 728-ci ildən e.ə. 549-cu ilədək mövcud olmuş qədim dövlət, şərqdə ilk imperiya.

## Doğumlar
* I Dara

## Vəfatlar
E.ə. 550

## Hadisələr
* Midiya dövlətinə son qoyulması. 
* Əhəmənilər dövlətinin əsasının qoyulması.
* Fars qoşunları Midiyanın paytaxtı Ekbatana şəhərini tuturlar. II Kir özünü Midiya şahı elan edir. Dövlət onun sülaləsinin adı ilə Əhəmənilər dövləti adlandırılır. O, bir neçə il ərzində Midiyanın bütün ərazisini, Babilistanı, Lidiya dövlətini işğal edir. Misirə qədər qərb ölkələri Əhəmənilərə tabe olurlar. 

## Doğumlar
* Miltiad

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 551

## Hadisələr

## Doğumlar
* 28 sentyabr – Konfusi (ö.e.ə. 479)

## Vəfatlar
* Zərdüşt

## İstinadlar
E.ə. 552

## Hadisələr

## Doğumlar
* Konfutsi — qədim dövr Çin filosofu və mütəfəkkiri.

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 553

## Hadisələr
* İran şahı Kir tərəfindən Əhəmənilər İmperiyasının əsası qoyulmuşdur.

## Doğumlar

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 556

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Anaksimandr — Milet məktəbinin ikinci tanınmış filosofu.

## İstinadlar
E.ə. 558

## Hadisələr
* Əhəmənilər sülaləsi - (Bizim eradan əvvəl E.ə. 558 — E.ə. 330)-cu illərdə İranda iqtidarda olmuş xanədan.

## Doğumlar

## Vəfatlar
E.ə. 560

## Hadisələr
* Kryöz Lidiya kralı olmuşdur.

## Doğumlar
* Ksenofan

## Vəfatlar
* Afinalı Solon - Afina siyası xadimi və mütəfəkkiri
E.ə. 564

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Ezop — Əfsanəvi Ezop qədim yunan təmsil ustasıdır. 

## İstinadlar
E.ə. 559

## Hadisələr
* Miltiad (böyük)

## Doğumlar
* II Kambiz

## Vəfatlar
* Solon
* Mandana – Midiya şahzadəsi, sonralar Persia hökmdarı I Kambizin arvadı və II Kirin anası.

## İstinadlar
E.ə. 569

## Hadisələr

## Doğumlar
* Pifaqor — ilk qədim yunan filosoflarından biri olmuşdur, Pifaqorçuluğun yaradıcısı idi.

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 574

## Hadisələr

## Doğumlar
* Metapontalı Hippas — qədim yunan filosofu, pifaqorçular məktəbinin təmsilçisi.

## Vəfatlar
## İstinadlar
E.ə. 578

## Hadisələr
* e.ə. 578 — e.ə. 535-ci illərdə Servi Tulli Roma çarı olmuşdur.

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Lusi Tarkvini Prisk — Qədim Romanın V çarı.

## İstinadlar
2009 Avropa Basketbol Çempionatı

**2009 Avropa Basketbol Çempionatı** — 2009-cu il 8–20 sentyabr arasında FIBA tərəfindən Polşada 36-cı dəfə təşkil olunan turnirdir. Polşa 1963-cü ildən sonra, bu turnirə ikinci dəfə ev sahibliyi edəcəkdir.

## Komandalar
**Ev sahibi olan ölkə**
*  Polşa
**[[2007 Avropa Basketbol Çempionatı]]ında ilk 7-ə girən ölkələr**
*  Rusiya
*  İspaniya
*  Litva
*  Yunanıstan
*  Almaniya
*  Xorvatiya
*  Sloveniya

**Ələmələrdən gələn 8 ölkə**
*  Serbiya
*  Bolqarıstan
*  Makedoniya
*  Latviya
*  Türkiyə
*  Birləşmiş Krallıq
*  İsrail
*  Fransa

## Qrup oyunları

### Salonlar




### 1. Turun oyunları

#### A Qrupu

#### B Qrupu

#### C Qrupu

#### D Qrupu

### 2. Turun oyunları

#### E Qrupu

#### F Qrupu

## Final Oyunları
Bütün oyunlar Katovice'də oynanacaq.

### 5.-8. sıralama oyunları

## Mənbə
* Çempionatın rəsmi veb-saytı
E.ə. 580

## Hadisələr

## Doğumlar
* Ferekid — qədim yunan düşünürü idi. Bəzi yazarlar onu Yeddi yunan müdriklərindən biri hesab edirdilər.
* Ksenofan — Qədim Yunan filosofu (ö. 480).

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 585

## Hadisələr
* 28 may — Halis döyüşü
* Midiya hökmdarı Kiaksarın Lidiya ilə 5 il davam edən müharibəsi sülh müqaviləsi ilə nəticələndi. Müqaviləyə görə Kiçik Asiyanın Halis (Qızıl İrmak) çayı iki dövlətin sərhəddi kimi müəyyənləşdirilir. 

## Doğumlar
* Anaksimen

## Vəfatlar
* İmperator Cimmu

## İstinadlar
E.ə. 583

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Periandr — Yunanıstanın yeddi müdrikindən biri.

## İstinadlar
E.ə. 586

## Hadisələr
* Qüdsi ələ keçirən babillər tərəfindən yəhudilərin Babilə sürgün edilməsi. Bu hadisə tarixdə yəhudilərin "Babil əsarəti" adlanır.

## Doğumlar

## Vəfatlar
E.ə. 587

## Hadisələr
* 10 sentyabr — Babil çarı II Navuxodonosorun əmri ilə Qüds məbədi və sarayı yandırılmışdır.

## Doğumlar

## Vəfatlar
E.ə. 595

## Hadisələr
* IV Sarduri — e.ə. 615-dən 595-ə qədər hakimiyyətdə olub.

## Doğumlar

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 596

## Hadisələr

## Doğumlar
* Krez — Kiçik Asiyadakı Lidiya dövlətinin sonuncu hökmdarı.

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 600

## Hadisələr

## Doğumlar
* Prienli Bias
* II Kir
* Pisistrat
* Prokonnesli Aristey
* Spartalı Xilon

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 604

## Hadisələr
* Midiya padşahı Kiaksarın Babilistanla ittifaqda Assuriya dövlətinin varlığına son qoyması. 

## Doğumlar

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 605

## Hadisələr
* Assuriya dövləti süqut etdi.
* Dur-Şarrukin

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Babilistan hökmdarı Nabupalasar

## İstinadlar
Vilyam Taft

**Vilyam Hovard Taft** (ing. *William Howard Taft*; ) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 27-ci prezidenti (1909-1913). Onun hakimiyyət dövrü dövlətin iqtisadiyyatdakı rolunun güclənməsi ilə xarakterizə olunmuşdur.

1921-ci ildə ABŞ Ali Məhkəməsinin Baş hakimi seçilmişdir. Bu məhkəmədə vəzifə tutmuş ilk və yeganə ABŞ prezidentidir. Vəfatına 1 ay qalmış həmin vəzifədən istefa vermişdir.

## Həmçinin bax
*Dollar diplomatiyası

## İstinadlar
Birlik Kuboku 2010

**Birlik Kuboku 2010** — XVIII Birlik Kuboku. Rusiyada təşkil olunan turnir 2010-cu il yanvarın 15-də start götürüb. Yarışın finalı yanvarın 25-i keçirilib.

## Turnirə qatılmaqdan imtina edən komandalar
*  Moldova çempionu olan Şerif Tiraspol heyətin qitə miqyaslı turnirdəki oyunlardan sonra istirahətə vaxtının olmaması səbəbindən Moskvada keçiriləcək turnirə qatılmaqdan imtina edib.
*  Belarus çempionu olan BATE Borisov və ardından gümüş medalçı Dinamo Minsk imtina etmişdir. "BATE"-nin rəhbərliyi bu qərarı mövsümün gec bitməsi və oyunçulara tam istirahət verilməsinə ehtiyac olmasıyla əlaqələndirib.

## Turnir iştirakçılarının nəticələri

## Qrup mərhələsi

### A Qrupu
* "Dnepr" (Mogilyov, Belarus)
* "Dordoy-Dinamo" (Qırğızıstan)
* "Metallurq" (Latviya)
* "Rubin" (Rusiya)

### B Qrupu
* "Bakı" (Azərbaycan)
* HİK (Helsinki, Finlandiya)
* "Aktobe" (Qazaxıstan)
* "Vaxş" (Tacikistan)

### C Qrupu
* "Dinamo" (Kiyev, Ukrayna)
* MTTU (Türkmənistan)
* "Levadiya" (Estoniya)
* Rusiyanın klublardan ibarət yığması

### D Qrupu
* "Bunyodkor" (Özbəkistan)
* "Ekranas" (Litva)
* "Daçiya" (Moldova)
* "Pünik" (Ermənistan)

## 1/4 Final
20 yanvar "Olimpiyski" İdman Kompleksi
* 1. 14:00. D qrupunun qalibi – C qrupunun ikincisi
* 2. 16:00. B qrupunun qalibi – A qrupunun ikincisi
* 3. 18:00. C qrupunun qalibi – D qrupunun ikincisi
* 4. 20:00. A qrupunun qalibi – B qrupunun qalibi

## 1/2 Final
22 yanvar "Olimpiyski" İdman Kompleksi
* 17:00. 2-ci cütün qalibi – 3-cü cütün qalibi
* 20:00. 1-ci cütün qalibi – 4-cü cütün qalibi

## Final
24 yanvar "Olimpiyski" İdman Kompleksi.
* 16:00.

## İstinadlar
Robert Bradtke

**Robert Bradtke** — ABŞ diplomatı. 2006-2009-cu illərdə ABŞ-nin Xorvatiyadakı səfiri vəzifəsində çalışmışdır. 7 sentyabr 2009-cu ildə ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri təyin olunmuşdur.
Vudro Vilson

**Tomas Vudro Vilson** (; ) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 28-ci prezidenti (1913–1921). 1919-cu il Nobel Sülh Mükafatı laureatı. ABŞ tarixində elmlər doktoru elmi dərəcəsinə malik olan yeganə prezidentdir.

## Həyatı
6 aprel 1917-ci ildə Vudro Vilson ABŞ-nin Birinci Dünya müharibəsinə qatılması barədə qərar verdi. Konqresə müraciətində o, *"Bütün müharibələrə son qoymaq məqsədilə müharibəyə başlamağa"* çağırırdı.

8 yanvar 1918-ci ildə o Konqresdəki çıxışında müharibədən sonrakı dünyanın yenidən qurulmasını, daimi sülhün təmin edilməsini nəzərdə tutan və "14 bənd" adı ilə məşhur olan tezislərini irəli sürdü. Müharibədən sonra bu tezislərdə irəli sürülən ideyalardan yalnız 5-i, o cümlədən Millətlər Cəmiyyətinin qurulması fikri həyata keçirildi.

28 may 1919-cu ildə Əlimərdan bəy Topçubaşovun başçılıq etdiyi Azərbaycan nümayəndə heyəti Paris sülh konfransında ABŞ prezidenti Vudro Vilsonla görüşərək Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin tanınmasını xahiş edib. Antitürk və ermənipərəst mövqeyi ilə seçilən Vilson bu xahişi rədd edib.

Ermənistanın Türkiyəyə ərazi iddiaları ABŞ prezidenti Vudro Vilsonun hamiliyi ilə güclü surətdə dəstəklənirdi. V.Vilson Ermənistan üzərində ABŞ-nin mandatını rəsmiləşdirmək üçün Senata müraciət etmişdi. Lakin 1920-ci il iyunun 1-də ABŞ Senatı 23 səs lehinə, 52 səslə əleyhinə olmaqla prezidentin arzusunu rədd etdi.

## Düşüncələri
Vilsonun düşüncələrinə görə insan haqları "Böyük Ermənistan və ermənilərin xilası"ndan ibarət idi. Sevr müqaviləsinin VI bölməsinin 89-cu maddəsinə görə Ərzurum, Trapezund, Van, Bitlis Ermənistana verilirdi. Onun sərhədlərini Vilson təyin edəcəkdi. Lakin elə bu vaxt müzəffər türk ordusu bir-birinin ardınca öz ərazilərini güclü hamisi olan düşmənin tapdağından azad edir və məkrli planın reallaşmaq ehtimalını puça çıxarırdı. V. Vilsonun qərarı ilə yaradılmalı olan süni "Müstəqil Ermənistan" iki həftəyə süqut etdi.

## Həmçinin bax
* Vudro Vilsonun 14 maddəsi
## İstinadlar
E.ə. 545

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Fales (Miletli) — Qədim yunan filosofu, Miletli (Kiçik Asiya) riyaziyyatçı.

## İstinadlar
E.ə. 544

## Hadisələr

## Doğumlar
* Sun Dzı — Çin hərb nəzəriyyəçisi və strateq.

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 539

## Hadisələr
* Əhəməni hökmdarı II Kir Oris döyüşündə Babil ordusunu məğlub edərək Yeni Babil dövlətinə son qoydu.

## Doğumlar

## Vəfatlar
E.ə. 538

## Hadisələr
* İran kralı Kir Babili fəth edib imperatorluğu ələ keçirdi.

## Doğumlar

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 535

## Hadisələr
* e.ə. 578 — e.ə. 535-ci illərdə Servi Tulli Roma çarı olmuşdur.

## Doğumlar
* Efesli Heraklit

## Vəfatlar
* Servi Tulli
E.ə. 66

## Hadisələr

### Dünyada
* Roma sərkərdəsi Pompey tərəfindən Ermənistan çarlığının Romaya tabe edilməsi.

### Azərbaycanda
* Pompeyin başçılığı ilə romalıların Kür çayı sahilində baş vermiş döyüşdə albanları məğlub etməsi.
* Roma senatı dövrünün görkəmli dövlət xadimi və sərkərdəsi Qney Pompeyi Şərqə göndərdi. II Tiqran müqavimət göstərmədi və könüllü Pompeyə tabe oldu.

## Doğumlar

## Vəfatlar

## İstinadlar
E.ə. 270

## Hadisələr

## Doğumlar

## Vəfatlar
* Epikür – Qədim Yunan filosofu (d. E.ə. 341).
* – şair Piletos yuxusuzluqdan ölüb.
Hüsülü (Laçın)

**Hüsülü** — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Malıbəy kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 2020-ci il 1 dekabrda Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilib.

## Tarixi
Hüsülü kəndi Laçın rayonunun Malıbəyli kəndinin inzibati ərazi vahidində yerləşmişdir. Keçmiş adı Sultanlar (Sultanlı, Sultankənd kimi də qeydə alınmışdır) olmuşdur. Yaşayış məntəqəsi qaraçorlu tayfasından Həmzə sultanın adı ilə adlandırılmışdır..

Hüsülü kəndi 1992-ci il Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilənə qədər kənddə Həmzə sultanın tikdirdiyi XVIII əsrə aid Həmzə Sultan sarayı qalırdı.

## Mədəniyyəti

## Coğrafiyası və iqlimi
Hüsülü kəndi dağətəyi ərazidə yerləşir.

## İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.

## İstinadlar
Hüsülü

*Hüsülü (Ağcabədi) — Azərbaycanın Ağcabədi rayonunda kənd.
*Hüsülü (Laçın) — Azərbaycanın Laçın rayonunda kənd.
Mollalar

;Kəndlər
* Mollalar (Laçın) — Azərbaycanın Laçın rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Mollalar (Tovuz) — Azərbaycanın Tovuz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

* **[[Mollalar (Ağdam)]]**
:* Mollalar (Boyəhmədli, Ağdam) — Ağdam rayonunun Boyəhmədli inzibati ərazi dairəsində kənd.
:* Mollalar (Əlimədətli, Ağdam) — Ağdam rayonunun Əlimədətli inzibati ərazi dairəsində kənd.

* Mollalar (Bukan) — 
:* Köhnə Mollalar (Bukan) — 

;Şəxslər

* **[[Mollalar Əşrəf]]** — Azərbaycanlı şair, mühəndis-mexanik, maşınqayırma sənayesi alimi.

## Həmçinin bax
*Mollalı
*Mollaçıbinə
Mollalar (Laçın)

**Mollalar** — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Hoçaz kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Mollalar kəndi Qarabağ yaylasındadır. Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsini Cənubi Azərbaycandan gəlmiş bir molla saldığı üçün belə adlanmışdır.

1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.

## İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.

## İstinadlar
İşıqlı

*İşıqlı (Füzuli) — Azərbaycanın Füzuli rayonunda kənd.
*İşıqlı (Qubadlı) — Azərbaycanın Qubadlı rayonunda kənd.
*İşıqlı (dağ) — Azərbaycanın Laçın rayonunda dağ.
*Böyük İşıqlı — Azərbaycanın Laçın rayonunda dağ.
*Kiçik İşıqlı — Azərbaycanın Laçın rayonunda dağ.

## Həmçinin bax
* İşıq (dəqiqləşdirmə)
İşıqlı (Qubadlı)

**İşıqlı** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Muradxanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.

2020-ci il noyabrın 2-də Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad edildi.

## Toponimikası
İşıqlı kəndi Həkəri çayının sahilində, dağətəyi ərazidədir. Keçmiş adı Ciyciyi olmuşdur. Zəngilan r.nunda Ciyciyi dərəsi adlı yer də qeydə alınmışdır. Kənd sonralar Şeyx Şərif adlı şəxsin adı ilə Şıxlı adlanmış, sonralar tələffüzdə İşıqlı formasına düşmüşdür. 1937-ci ildə yaxınlığındakı Binədərəsi, Damlanıc və Narcaq kəndləri də bu kəndə birləşdirilmiş, kəndin ərazisi xeyli böyümüşdür. Kəndin ərazisindəki köhnə qəbiristanlıq hazırda Şeyx Şərif qəbiristanı adlanır.

## Əhalisi
1912-ci ilin "*[[Qafqaz təqvimi]]*"nə görə kənddə əsasən kürdlərdən ibarət 208 nəfər yaşayırdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Qayalı

;Kəndlər
*Qayalı (Bərdə) — Azərbaycanın Bərdə rayonunda kənd.
*Qayalı (Qubadlı) — Azərbaycanın Qubadlı rayonunda kənd.
*Qayalı (Şörəyel) — Ermənistan Respublikasının Şörəyel mahalında kənd.
*Qayalı (Dərələyəz) — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, sonralar keçmiş Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonun ərazisində kənd.

;Bələdiyyələr
*Qayalı bələdiyyəsi —

;Digər
*Qayalı (Kəkildağ) düşərgəsi
*Qayalı dağlar — Şimali Amerika Kordilyer dağlarının şimalında dağ sistemi.
Qayalı (Qubadlı)

**Qayalı** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Qayalı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
31 avqust 1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir.

10 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan və Ermənistan dövlətləri arasında bağlanmış atəşkəs müqaviləsinə əsasən Azərbaycana geri verilmişdir.

Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir. 
2 Qayalı kəndinin qədim adı Qarıkahası olub. XIX əsrdə Zəngəzurun Sisyan rayonunda mövcud olmuş Qayalı kəndindən zəirxanlı, alıxlı, eyvazlı və xələfli nəsilləri köçüb burada məskunlaşdıqdan sonra kənd Qarıkahalı Qayalı adlanmışdır. Bir müddət keçəndən sonra kəndin adındakı Qarıkahalı komponenti ixtisara düşmüşdür. Azərbaycanda "qaya" termini ilə bağlı çoxlu oronimlər mövcuddur.
"Qaya" sözü "sıra dağlardan ayrılmış qol", "dağların müəyyən hissəsində daş süxurlardan olan çətin keçilən yer" mənasındadır. Qayalı toponimi "qaya" və "-lı" komponentlərindən ibarətdir. Qaya müsbət relyef mənası bildirən termindir. Kənd ərazisindəki qayalarda çoxlu mağaralar da olmuşdur. Kəndin Qayalı adlanması çox güman ki, ərazinin qayalıq olması ilə əlaqədardır.

## Toponimikası
Qayalı kəndi Qarabağ yaylasmdadır. Keçmiş adı Qankahası olmuşdur. XIX əsrdə indiki Ermənistan ərazisindəki Sisyan r-nunda mövcud olmuş Qayalı kəndindən zəirxanlı, alıxlı, eyvazlı və xələfli nəsilləri buraya köçüb məskunlaşdıqdan sonra Qankahalı Qayalı adlanmış, sonralar Qankahalı komponenti ixtisara düşmüşdür.

## Əhalisi
"*1886-cı il ailə siyahılarından çıxarılmış Zaqafqaziya diyarının əhalisi haqqında statistik məlumatlar toplusu*"na görə, kənddə 22 evdə 132 kürd yaşayırdı ki, onlardan 81-i şiə, 51-i isə sünni idi.

## Abidələri
* Cavanşir türbəsi ХIV əsr
* Qəbiristanlıq	 ХIV əsr

## Mənbə
* Akif Muradverdiyev. Zəngəzur. Tariximizin yaddaşı. Bakı: Xəzər, 2007, səh. 456.

## Həmçinin bax
* Qubadlı rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Mollalı (Qubadlı)

**Mollalı** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Hal kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.

30 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.

## Toponimikası
Kənd Bərgüşad çayının (Bazarçay) sahilindədir. Əsil adı Molla Alıdır. Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsini **Molla Alı** adlı şəxs saldığı üçün belə adlanmışdır. Lakin sonralar Mollalı şəklinə düşmüşdür və rəsmi olaraq qəbul olunmuşdur.

## Həmçinin bax
* Qubadlı rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Şəlvə (Laçın)

**Şəlvə** — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Şəlvə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Şəlvə kəndi Şəlvəçay sahilində, dağətəyi ərazidədir. Kəndin adı Şəlvə çayinin adından götürülmüşdür.
Qədim türk dilində Şəlvə sözü şölə sözündən törəmiş аlov, parıltı, işıltı, şəfəq kimi mənaları ifadə edir. Deməli, toponimin tam düzgün mənası od, аlov, parıltı, işıltı, şəfəq mənalarını verir. Digər türk dillərində bu söz bir çox hallarda “dəri”, “örtük”, bəzən də “ləpə” mənasında işlənir.

## Tarixi
Şəlvə kəndinin ərazisi 1747-ci ildən Qaraçorlu mahalının, 1840-cı ildən Şuşa qəzasının Zəngəzur sahəsinin, 1867-ci ildə Zəngəzur qəzasının tərkibində mövcud olmuşdur.
28 may 1918-ci ildən 28 aprel 1920-ci ilə qədər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Zəngəzur qəzasına daxil olmuşdur. 

Cümhuriyyətin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra Azərbaycan SSR-nin Zəngəzur qəzasının, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsində təsis edilmiş Kürdüstan mahalının (sonradan qəza) tərkibində olmuşdur. 8 aprel 1929-cu ildə Kürdüstan qəzası ləğv edildir və yeni yaradılmış Laçın rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.

Şəlvə kəndi 1992-ci ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş, və işğalçılar tərəfindən yaşayış, sosial və təsərrüfat təyinatlı tikililərin əksəriyyəti yandırılmış və dağıdılmışdır. Kənd əhalisi evlərindən didərgin olunmuş, onların bir qismi Ağcabədi rayonuna yerləşdirilmişdir. Rayonda Laçın rayon Şəlvə kənd 7 illik uşaq musiqi məktəbi yerləşir. Şəlvə kəndi 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.

## Əhalisi
Əhalisi kürdlərdən ibarətdir 
 
.

1740-cı illərin əvvəllində kənddə yenidən oturaq yaşayışı bərpa edən Qarabayramlı tayfasının Məmmədlər tirəsi olmuşdur. Sonra Tazılar, Abdullar, Nəcəfli, Abdinlər (Avdınlar) və Həsənalılar (etnik təmizləmə nəticəsində Dərələyəzi tərk edən Həsənalı adlı şəxsin törəmələri) tayfasıda bu kənddə məskunlaşır.

## İstinadlar
Şəlvə

*Şəlvə (Xocalı) — Azərbaycanın Xocalı rayonunda kənd.
*Şəlvə (Laçın) — Azərbaycanın Laçın rayonunda kənd.
Padar

**Yaşayış məntəqələri**
* Padar (Ağsu) — Azərbaycanın Ağsu rayonunda kənd.
* Padar (Dərbənd) — Dağıstanın Dərbənd rayonunda kənd.
* Padar (Əsgəran) — Azərbaycanın Əsgəran rayonunda qəsəbə.
* Padar (Hacıqabul) — Azərbaycanın Hacıqabul rayonunda qəsəbə.
* Padar (Xaçmaz) — Azərbaycanın Xaçmaz rayonunda kənd.
* Padar (Qubadlı) — Azərbaycanın Qubadlı rayonunda kənd.
* Padar (Oğuz) — Azərbaycanın Oğuz rayonunda kənd.
* Padar (Şabran) — Azərbaycanın Şabran rayonunda kənd.

## Oxşar
* Padarqışlaq — Azərbaycanın Ağsu rayonunda kənd.
* Armudapadar — Azərbaycanın Xaçmaz rayonunda kənd.
* Padarlı — Azərbaycanın Qəbələ rayonunun Vəndam qəsəbəsində məhəllə.

## Digər
* Padarçöl (film, 2002) — Padarçöl zonası haqqında film.
* Padar eli — Azərbaycan xalqının etnogenezində iştirak etmiş tayfalardan biri.
* Padarlar — Azərbaycanda yaşayan ən böyük və qədim türk – oğuz tayfası.
* Padar — Zaqatala rayonu ərazisində çay. Qanıq çayının qoludur.
Padar (Qubadlı)

**Padar** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Balasoltanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 25 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilib.

## Toponimikası
Padar kəndi Həkəri çayının sahilindədir. Yaşayış məntəqəsi oğuz-səlcuq tayfalarından biri olan padaraların adı ilə bağlıdır. Tədqiqatçılara görə, padarlar Elxanilər dövründə (XIII əsr) Orta Asiyadan Azərbaycana gəlmişlər. Padarlar Azərbaycanın c.-unda yaşamış, Səfe- vilər dövründə (XVI–XVII əsrlərdə) dağlı tayfaların basqınlarının qarşısını almaq məqsədilə Azərbaycanın şm. zonasma köçürülmüş¬dülər. Şahsevən tayfa ittifaqında mühüm rol oynayan padarlar sonralar müəyyən ictimai-iqtisadi hadisələrlə əlaqədar müxtəlif ərazilərə səpələnmişdilər. XIX əsrdə Cavad qəzasında yaşayan padarlarm ilxıçı, qaraçörüklü, axtaçı, pölüklü, küyülçü və s. tirələrindən, ümumiyyətlə 20 tirə və 218 ailədən ibarət olması haqqında məlumat mövcuddur.

## Əhalisi
Erməni işğalınadək kənd əhalisi Azərbaycan türklərindən ibarət idi.

## Həmçinin bax
* Qubadlı rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti
Mehdili

**Kəndlər**
*Mehdili (Bərdə) — Azərbaycanın Bərdə rayonunda kənd.
*Mehdili (Cəbrayıl) — Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunda kənd.
*Mehdili (Kürdəmir) — Azərbaycanın Kürdəmir rayonunda kənd.

## Həmçinin bax
*Mehdili bələdiyyəsi 
*Mehdinli
Filippin mətbəxi

**Filippin mətbəxi** — çoxmillətli Cənubi Asiya dövləti olan Filippin mətbəxi.

Filippin mətbəxinin formalaşmasına ölkənin yerləşdiyi coğrafi mövqe də təsirini göstərib. Adanın sahillərini yuyan dənizlər Filippin süfrəsinə su aləminə məxsus nemətləri, xüsusən də tunes və skat balığını gətirir. Asiyanın bütün ölkələrində yetişdirilən düyü burada da önəmli yer tutur. Məşhur xörəklərindən buğda unu və yumurtadan hazırlanan «Pansit kanton»u xüsusi qeyd etmək lazımdır. Bu ölkədə əti müxtəlif üsullarla hazırlayırlar. Onlardan biri adobedir (əti soya sousu, sarımsaq və istiotla sirkədə saxlayır sonra da qızardırlar). Hər bir əyalətdə adobeyə yerli inqredient əlavə edilir. Məsələn, bu, kokoslu qaymaq və ya sarıkök ola bilər.

Filippinlilərin "Leçe flan" adlanan məşhur desertinin tərkibi yumurta sarısı və süddən ibarətdir. Ölkənin mətbəxinə daxil olan xörəklər sırasında "Leçon manok" (qril toyuq), "Kare-kare" (mal əti və yerfındıqlı qatı şorba), "Kinilaun"un (sirkə və ya soğan, tomat və ədviyyatlı kokos südündə ət) adını çəkmək olar.