open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Putinə telefon zəngi

**Putinə telefon zəngi** () — bəzi Rusiya polis idarələri tərəfindən insanın qulaq məmələrinə, burnuna və ya cinsiyyət orqanlarına elektrik cərəyanı vurmaqdan ibarət işgəncə metodu üçün istifadə olunan jarqon termin. "Amnesty International" təşkilatının məlumatına görə, Rusiyada təhlükəsizlik qüvvələri və həbsxana, həbsxana və cəzaçəkmə koloniyalarının mühafizəçiləri tərəfindən elektrik şoku ilə işgəncələr adi haldır.

Bu üsul 2006-cı ildə saxta qurbanı olduğu iddia edilən qurbanı sağ və salamat ikən qətldə ittiham olunan Aleksey Mixeyevin işini təsvir edən nəşrlərdə geniş yayılmışdır. İddia edilən "telefon zəngi" işgəncəsindən sağ çıxdıqdan sonra işgəncə verənlərdən xilas olmaq üçün üçüncü mərtəbənin pəncərəsindən atlamışdır. Yıxılma onurğa beyninin zədələnməsi ilə nəticələnib və Mixeyev iflic olmuşdur. Onun işi Fransanın Strasburq şəhərindəki Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinə aparılmış və Rusiya hökumətinə qarşı Məhkəməyə gətirilən "işgəncə işində ilk ciddi qələbə" kimi diqqəti cəlb etmişdir.

Rusiya 24 fevral 2022-ci ildə Ukraynaya genişmiqyaslı hücuma başladıqdan sonra Rusiya qüvvələri tərəfindən elektrik şoku ilə işgəncələrə məruz qalması ilə bağlı çoxlu məlumatlar verilmişdir. Xersondan olan Oksana Minenko Rusiya əsgərlərinin ona elektrik cərəyanı ilə işgəncə verdiyini və işgəncəni "Zelenskiyə telefon zəngi" adlandırdıqlarını bildirmişdir.

## İstinadlar
Leone Ginzburq

**Leone Ginzburq** () və ya **Lev Fedoroviç Ginzburq** (; ) — İtaliya redaktoru, yazıçısı, jurnalisti və müəllimi, həmçinin məşhur antifaşist siyasi fəal və Müqavimət hərəkatının qəhrəmanı. O,  yazıçı Nataliya Ginzburqun həyat yoldaşı və tarixçi Karlo Ginzburqun atası olmuşdur.

## Erkən həyatı
4 aprel 1909-cu ildə Odessada yəhudi ailəsində anadan olmuş və valideynləri Fyodor Nikolayeviç (Tanxum Notkoviç) Ginzburq və Vera (Hava-Qolda) Qrilixes ilə birlikdə hələ gənc yaşlarında əvvəlcə Berlinə, sonra isə Turinə köçmüşdür. İtaliyada Turin  Massimo d'Azel'o orta məktəb gimnaziyasında  təhsil almışdır. Bu lisey faşist Benito Mussolini rejiminə qarşı mübarizə aparmış, sonralar müharibədən sonrakı demokratik İtaliyanın formalaşmasında iştirak etmiş bir qrup ziyalı və siyasi fəalı formalaşdırmışdır. Leone Ginzburqun sinif yoldaşları arasında Norberto Bobbio, Pyero Qobetti, Çezare Paveze, Culio Eynaudi, Massimo Mila, Vittorio Foa, Cankarlo Payetta və Feliçe Balbo kimi məşhur şəxsiyyətlər var idi.

1930-cu illərin əvvəllərində Leone Ginzburq Turin Universitetində slavyan dilləri və rus ədəbiyyatından dərs deyirdi. Onun İtaliya cəmiyyətində rus yazıçılarının populyarlığının inkişafına təsir etdiyi güman edilir. Xüsusilə Dostoyevskinin, Puşkinin, Tolstoyun, Çexovun bəzi əsərlərini parlaq klassik tərzdə tərcümə etmişdir. 1933-cü ildə Leone Ginzburq Culio Eynaudi ilə birlikdə "Arnoldo Mondadori Editore" nəşriyyatının əsasını qoymuşdur. 1934-cü  faşist rejiminə sədaqət andı içməkdən imtina etdiyi üçün müəllimlik vəzifəsindən azad olunmuşdur.

## Təqib
1934-cü ildə Leone Ginzburq və Sion Seqre Amara da daxil olmaqla digər 14 gənc Turin yəhudisi qondarma "Ponte-Tresa işi"ndə şərik olduqlarına görə həbs edilmişdilər (onlar İsveçrədən keçərək İtaliyaya antifaşist ədəbiyyatı çatdırırdılar), lakin Ginzburq həbs cəzasına məhkum edilməmişdi. 1935-ci ildə Karlo Rossellinin 1929-cu ildə Parisdə qurduğu "Ədalət və azadlıq" hərəkatının İtaliya bölməsinin lideri (Karlo Levi ilə birlikdə) kimi fəaliyyətinə görə yenidən həbs olunmuşdur.

1938-ci ildə Natalia Ginzburq ilə evlənmişdir. Həmin il faşist rejimi antisemit irqi qanunlar qəbul edəndə Leone Ginzburq İtaliya vətəndaşlığından məhrum edilmişdir. 1940-cı ildə Ginzburq ailəsi "confino" (daxili sürgün) kimi tanınan cəzaya məruz qalmışdır. Onlar zorla Abruttsoda ucqar, yoxsul Pttsoli kəndinə aparılmış və 1940–1943-cü illərdə orada qalmışdılar.

Leone Ginzburq bütün sürgün dövründə "Arnoldo Mondadori Editore" nəşriyyatının rəhbəri kimi işini davam etdirməyi bacarmışdı. 1942-ci ildə o, yeraltı Fəaliyyət Partiyasının (demokratik müqavimət partiyası) qurucularından biri olmu. və eyni zamanda müqavimət qəzeti "*L'Italia Libera*"nın redaktoru olmuşdur.

20 noyabr 1943-cü ildə saxta Leonid Cianturko istifadə edən Leone Ginzburq İtaliya polisi tərəfindən "*L'Italia Libera*" qəzetinin yeraltı mətbəəsində həbs edilmişdir. O, Recina Çeli həbsxanasının alman bölməsinə aparılmışdır. 5 fevral 1944-cü ildə Leone Ginzburq 34 yaşında işgəncələr nəticəsində həbsxanada vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Karen Ulenbek

**Karen Keskalla Ulenbek** (; ) — ABŞ riyaziyyatçısı və Ostin Texas Universitetində fəxri professor. 2019-cu il üçün Abel mükafatının qalibi olmuş və bu mükafatı alan ilk qadındır. ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvüdür (1986), London Kral Cəmiyyətinin xarici üzvü (2023). O, ABŞ Milli Elm medalı (2000), eləcə də tədqiqata əsaslı töhfəsinə görə Stil mükafatına layiq görülmüşdür (2007).

## Həyatı
Mühəndis Arnold Keskalla və məktəb müəllimi və rəssam Karolin Vindeler Keskallanın ailəsində anadan olmuşdur. O, ailənin ilk övladı olmuşdur. Gəncliyində öz dövrü üçün atipik olan idman yarışlarında fəal iştirak edirdi. Karen 1960-cı ildə fizika üzrə təhsil almağı planlaşdıran Miçiqan Universitetinə daxil olmuşdur. Təhsil prosesində isə məlum olmuşdur ki, o, riyaziyyatı daha çox sevir, laboratoriya işlərinin öhdəsindən zəif gəlirmiş. O, fizika üzrə ixtisasını riyaziyyata dəyişmişdir. 1964-cü ildə bakalavr dərəcəsi almışdır.

1965-ci ildə fizik Corc Ulenbekin oğlu biofizik Olke Ulenbek ilə evlənmişdir. Əvvəlcə təhsilini davam etdirməyi planlaşdırmırdı, lakin Milli Elm Fondundan və Vudro Vilson Fondundan təqaüd alaraq Nyu-Yorkdakı Kurant İnstitutunda ikinci dərəcəyə daxil olmuşdur. Evləndikdən sonra Harvardda oxuyan həyat yoldaşına daha yaxın olmaq üçün Brandeys Universitetinə keçmişdir. O, 1968-ci ildə Brandeysdə "Dəyişikliklərin hesablanması və qlobal təhlil" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.

Ulenbek Çikaqoda başqa bir qadın riyaziyyatçı Vera Pless ilə əməkdaşlıq etmişdir. Çikaqoya köçməsi onun elmi karyerasında dönüş nöqtəsi olmuşdur. O, 1977-ci ildən 1983-cü ilə qədər Çikaqoda İllinoys Universitetində işləmiş, sonra 1988-ci ilə qədər Çikaqo Universitetində riyaziyyat professoru olmuşdur. Bu müddət ərzində o, Berklidə, Prinston Qabaqcıl Tədqiqatlar İnstitutunda və Harvard Universitetində qonaq müəllim olmuşdur. Prinstonda Ulenbek Riçard Şon ilə əməkdaşlıq edərək diferensial həndəsə sahəsində çalışmışdır. O, 1982-ci ildə "dahi mükafatı" kimi tanınan Mak-Artur təqaüdü almışdır. O, 1985-ci ildə Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasına seçilmiş və 1986-cı ildə 44 yaşında Milli Elmlər Akademiyasına seçilmişdir. "*University of Michigan Journal*" yazmışdır ki, o, ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının ilk qadın riyaziyyatçısı olmuşdur.

## Əsərləri

*  2nd ed., 1991. Перевод на русский Ю. П. Соловьев, Мир, 1988.
* 
* 
* 
*  Announced in the *[[:ru:Bulletin_of_the_American_Mathematical_Society|Bulletin of the American Mathematical Society]]* **1** (3): 579—581, 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* 
* 
*
CJ Baran

**CJ Baran** (tam adı: *Kristofer Con Baran*; ) — ABŞ müğənnisi, mahnı yazarı, prodüseri və aktyoru. O, Push Play qrupunun üzvüdür. Cürbəcür sənətçilər üçün mahnılar yazıb: Panic! At The Disco, Melani Martines, Karli Rey Cepsen, Mika, Britni Spirs, COIN, Endrü Makmehon, One OK Rock, Bea Miller, Pentatonix, Simple Plan, Pixie Lott və Nelly.

## Həyatı
Baran Nyu-York ştatının Melvil hamletindəndir. Orta təhsilini St. Anthony's High School-da alıb. O, yeniyetmə yaşlarında müxtəlif musiqi alətlərində ifa etməyi öyrənib. 11 yaşında Kaution adlı musiqi qrupunu yaradıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nettspend

**Nettspend** () — ABŞ repçisi, müğənnisi, mahnı yazarı. Virciniyanın Riçmond şəhərindəndir. Anderqraund rep kollektivləri olan Novagang və 1c34-ün üzvüdür.

O, 5-ci sinifdə oxuyandan mahnı yazır. Future, Maykl Cekson və Castin Biberin mahnılarına qulaq asaraq böyüyüb. Nettspend-in "Shine N Peace" adlı mahnısı The New York Times qəzet tərəfindən tərtib edilən "2023-cü ilin ən yaxşı mahnıları" siyahısında yer alıb.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *Early Life Crisis* (2025)
**Miksteyplər**
* *[[Bad Ass F*cking Kid]]* (2024)
**Minialbomlar**
* *Kickdoor* (2023)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kazımiyyə

**Kazımiyyə**&nbsp;() və ya&nbsp;**Kazımeyn**&nbsp;() — Bağdad şəhərinin şimal məhəlləsi.   Şəhərin mərkəzindən təxminən 5 kilometr (3,1&nbsp;mil) məsafədə, Dəclə çayının qərb sahilindədir.  *Kazımiyyə* həm də Bağdaddakı doqquz inzibati rayondan birinin adıdır.  Kazimiyyə məscidinin yeri olaraq, hələ Bağdadın şəhər ərazisinə daxil olmamışdan əvvəl, on iki şiə müsəlmanları tərəfindən müqəddəs rayon kimi qəbul edilir.

## İstinadlar
Kankan

**Kankan** (tam adı: *Keandrian Qynzel Jones*; ) — ABŞ repçisi, prodüseri, mahnı yazarı.

## Həyatı
Kankan 2000-ci il sentyabrın 22-də Texasın Dallas şəhərində anadan olub. O, repçi Speaker Knockerz-in mahnılarını dinləyərək böyüyüb. Kankan deyir ki, əvvəlcə repçi kimi karyera qurmaq fikrində deyildi. İfadəsində bildirib ki, rep oxumağa "məzə üçün" başlayıb. O, deyir ki, musiqi yaratmağın nə qədər xoş olduğunu biləndən sonra həyatını tam olaraq buna həsr etməyi seçib.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* Rr (2021)
* Way2Geeked (2022)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ecco2K

**Ecco2K** (tam adı: *Zak Arogundade Gaterud*; ) — İsveç dizayneri, vizual artisti, müğənnisi, repçisi.

O, yeniyetmə yaşlarında qrafik dizaynerlik sənətini öyrənib. 2004-cü ildə dostu və sinif yoldaşı Bladee ilə Krossad adlı musiqi qrupu yaradıb. Bundan üç il sonra o, Alaska adlı öz moda brendinin əsasını qoymuş və daha sonra İsveçin Eytys adlı ayaqqabı markasında dizayner kimi işə düzəlmişdir. 2013-cü ildə uşaqlıq dostları Bladee, Thaiboy Digital və Whitearmor ilə birlikdə Drain Gang musiqi kollektivini formalaşdırıb. O, "Peroxide" mahnısına olan klipi Öresund boğazında yerləşən Lilqrund külək fermasında lentə aldırıb.

## Həyatı
Ecco2K Stokholmda və ya Londonda anadan olub. Əslən Nigeriyadan olan britaniyalı atası arxitext, İsveçdən olan anası isə makiyaj artistidir.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomlar**
* E (2019)
**Mini-albomlar**
* Crush Resist (2015)
* PXE (2021)
**Kollaborativ albomlar**
* D&G (2017) (Bladee və Thaiboy Digital ilə)
* Trash Island (2019) (Bladee və Thaiboy Digital ilə)
* Crest (2022) (Bladee ilə)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Zindanatma

**Zindanatma** və ya **zindan atəşi** — barıtla havaya zindan atmaq hərəkəti. Bu, Kraliça Viktoriyanın doğum gününü qeyd etmək məqsədilə Nyu-Vestminsterdə keçirilən ənənəvi tədbirdir.

Birləşmiş Krallıqda bu termin zindanları sınamaq üsuluna aid edilir. Qara barıt zindanın üstünə tökülür və alovlanır. Əgər zindan parçalanmasa, ondan istifadə etmək təhlükəsiz sayılırdı.

## Metod
Tipik olaraq, burada iki zindandan istifadə olunur. Onlardan biri baza kimi (alt-aşağı yerləşdirilir), digəri (həmçinin "uçan" kimi tanınır) mərmi kimi (sağ tərəfi yuxarı, bazanın üstündə yerləşdirilir) istifadə edilir. Alternativ bir üsulda altdakı zindanın şaquli yerləşdirilməsi və sərt çuxur qara barıt ilə doldurulur. Çox vaxt oyun kartından hazırlanmış bir tor və ya yuyucu, qoruyucu və ya toz izi üçün boşluq olan çuxurun üzərinə qoyulur. Üstdəki zindan altdakı zindanla üz-üzə, alt-üst şəkildə yerləşdirilir.

Ənənəvi olaraq, dəmirçilərin və metal ustalarının himayədarı olan Papa I Klementin şərəfinə olan Müqəddəs Klement Günündə zindanlar atəşə tutulurdu.

Baxmayaraq ki, onun təcrübəsi son illərdə azalmışdır, həvəskarlar hələ də zindanatma tədbirlərində və müsabiqələrində iştirak edirlər. 5 sentyabr 2011-ci ildə "The Science Channel"da zindan atəşi haqqında realiti-serial olan "*[[Flying Anvils|Uçan zindanlar]]*"ın premyerası baş tutmuşdur.

Texnika qara barıtın aşağı dərəcədə partlayıcı olmasından asılıdır. O, təzyiq altında daha tez yanır.

## Tarixi istifadələr
1860-cı il Viktoriya Günündə Nyu-Vestminsterdə şəhərin topunun və Britaniya Kolumbiyasının paytaxtı statusunun götürülməsindən sonra ənənəvi 21 tüfəngli salamı "21 zindanlı salam" əvəz etmişdir.

Texas ştatının İttifaqda ayrılmağa səs verdiyi gün diqqətəlayiq bir bayram keçirilmişdir. 23 fevral 1861-ci ildə Texas reynceri və İttifaq tərəfdarı Tomas Lopton Kampbell əsir götürülmüş və Ostin küçələrində "zindanları atəşə tutmağa" məcbur edilmişdir.

## İstinadlar
İnternet fenomeni

**İnternet fenomeni**, **sosial media şəxsiyyəti**, **influyenser**, və ya **mikro-məşhur** — internet vasitəsilə öz şöhrətini qazanmış və ya inkişaf etdirmiş şəxslərin ümumi adıdır. Sosial medianın yüksəlişi nəticəsində insanların bir hissəsi qlobal pərəstişkarlar və izləyicilər bazası əldə etmişdirlər.

İnternet fenomenləri müntəzəm olaraq müəyyən bir həyat tərzini və ya münasibəti təbliğ edən həyat tərzi qurusu kimi fəaliyyət göstərirlər və onlar moda, texnologiya, kompüter oyunları, siyasət, əyləncə və digər məsələlərə əhəmiyyətli təsir göstərə bilirlər. Bundan əlavə *influyenserlər* (sosial mediaya təsir göstərməyi bacaran insanlar) müxtəlif şirkətlər tərəfindən öz platformalarında bu şirkətin məhsullarını pərəstişkarlarına və izləyicilərinə tanıtdırmaq üçün işə götürülə bilərlər.

## Tarixi

İlk sosial media platforması hesab olunan SixDegrees.com 1997-ci ildə istifadəyə verilmişdir. İstifadəçilər bir profil yaradaraq digər istifadəçilərlə dostluq münasibətləri yarada bilirdilər.

O vaxtdan etibarən sosial media təkcə ünsiyyətin deyil, eyni zamanda da sosial həyatın, iş həyatının və xəbərlərin mərkəzi bir hissəsinə çevrilmişdir. Hal-hazırda dünyada ən populyar olan sosial media platformalarından bəzilərinə Facebook, YouTube, WhatsApp, WeChat, Instagram, Tik Tok, Twitch və Twitter kimi sosial media platformalarını nümunə göstərmək mümkündür.

## YouTube fenomenləri

YouTube ulduzlarının Y nəsli (gənc nəsil) üstündə ənənəvi fenomenlərdən daha çox təsiri olduğu hiss edilir. Bunun əsas səbəblərindən biri budur ki, bu nəsil televiziyaya baxmır və mobil cihazlar vasitəsilə daxil ola biləcəkləri platformalardan istifadə etməyə üstünlük verirlər. İstifadəçilərin 70%-i YouTube fenomenlərinin pop mədəniyyətini dəyişdirdiklərini və formalaşdırdıqlarını bildirirlər. İstifadəçilərin 60%-i isə onların pul xərcləmələrindəki qərarlarına sevdikləri YouTube fenomenlərinin tövsiyələrinin TV və ya kino ulduzlarının tövsiyələrindən daha çox təsir etdiyini bildirmişdir.

YouTube, 2018-ci ildə 15,5 milyon dollar qazanmış olan PewDiePie kimi YouTube fenomenləri üçün gəlirli platforma ola bilər. Youtuberlər reklam qazanclarından əlavə, merçandis (merchandise) adlanan öz məhsullarını yaradaraq da, özlərinin şəxsi gəlir mənbələrini genişləndirə bilərlər. Eyni bir formada, moda bloggerləri və Instagram fenomenləri də, öz platformalarında müxtəlif brendlərin məhsullarını tanıtdırmaqla və ya öz brendlərini inkişaf etdirməklə gəlirlərini artıra bilərlər.

## İstinadlar
Qurcana çayı

**Qurcana çayı** və ya **Duruca çayı** — Şəki şəhərinin mərkəzindən axan çay.

Qurcana çayının uzunluğu 7 km-dir.

Çay üzərində XVIII əsrdə inşa olunmuş tağlı körpülər də var. Hazırda körpülərdən dördü qalıb.

## Həmçinin bax

* Azərbaycandakı çayların siyahısı
* Şəkinin çayları

## İstinadlar
Orleanlı Luiza Diana

**Orleanlı Luiza Diana** (; ) — Orlean hersoqu II Filippin qızı, Konti şahzadəsi.

27 iyun 1716-cı ildə dünyaya gəldi. Atası Orlean hersoqu II Filipp, anası isə Fransa kralı XIV Lüdovikin nigahdan kənar qızı Fransiska Mariyadır. Atasının uşaq kral XV Lüdovikin naibliyi dönəmində doğulan Luiza Diana mükəmməl saray təhsili aldı. Hələ 7 yaşında ikən atası vəfat etdi və qardaşı Lüdovik Orlean hersoqluğuna təyin olundu.

1731-ci ilin dekabrında Konti şahzadəsi Luiz Fransisklə evlənməsinə qərar verildi. Hər ikisi Fransa kralı XIV Lüdovikin nigahdan kənar qızlarının şəcərəsinə mənsub idi. Gəlin namizədinin 19 yanvar 1732-ci ildə vəftiz edilməsindən sonra, cütlük 22 yanvarda Versal sarayında evləndilər. Cütlüyün bu nigahdan 2 övladı olsa da, bunlardan yalnız ilki yetkinlik yaşına çatdı.

* Luiz Fransisk Jozef (1 sentyabr 1734 - 13 mart 1814), Konti şahzadəsi
* *Ölü doğulan bir qız uşağı* (26 sentyabr 1736)

Luiza Diana 26 sentyabr 1736-cı ildə doğuş əsnasında vəfat etdi.

## Mənbə

* Adams, Tracy (2010). The Life and Afterlife of Isabeau of Bavaria. Johns Hopkins University Press.
* Azzolini, Monica (2013). The Duke and the Stars: Astrology and Politics in Renaissance Milan. Harvard University Press.
* Booton, Diane E. (2016). Manuscripts, Market and the Transition to Print in Late Medieval Brittany. Taylor & Francis.
* DeSilva, Jennifer Mara (2015). The Sacralization of Space and Behavior in the Early Modern World: Studies and Sources. Routledge.
* Emerton, Ephraim (1917). The Beginnings of Modern Europe (1250–1450). Boston: Ginn & Co.
* Gallo, F. Alberto (1995). Music in the Castle: Troubadours, Books, and Orators in Italian Courts of the Thirteenth, Fourteenth, and Fifteenth Centuries. University of Chicago Press.
* Henneman, John Bell (2018). Olivier de Clisson and Political Society in France Under Charles V and Charles VI. University of Pennsylvania Press.
* Knecht, Robert (2004). The Valois: Kings of France 1328–1589. Hambledon Continuum.
* de Mesquita, Daniel Meredith Bueno (1941). Giangaleazzo Visconti, Duke of Milan (1351–1402): A Study in the Political Career of an Italian Despot. Cambridge at the University Press.
* Rohr, Zita Eva (2016). Yolande of Aragon (1381–1442) Family and Power: The Reverse of the Tapestry. Palgrave Macmillan.
* Sumption, Jonathan (2016). The Hundred Years War. Vol. 4: Cursed Kings. University of Pennsylvania Press.
* Veenstra, Jan R. (1998). Magic and Divination at the Courts of Burgundy and France: Text and Contest of Laurens Pignon's "Contre le devineurs (1411)". Brill.
* Welch, Evelyn S. (1995). Art and Authority in Renaissance Milan. Yale University Press.

## İstinadlar
Brüssel müqaviləsi

**Brüssel müqaviləsi** — Avropa Kömür və Polad Birliyinin (AKPB), Avropa Atom Enerjisi Birliyinin (Avroatom) və Avropa İqtisadi Birliyinin (AİB) orqanlarını vahid təşkilati strukturda birləşdirən müqavilə.

Müqavilə 8 aprel 1965-ci ildə Brüsseldə imzalanmış və 1 iyul 1967-ci ildə qüvvəyə minmişdir. O, müəyyən edir ki, Avropa Komissiyası və Aİ Şurası Avroatom Komissiyası və Şurasını, eləcə də AKPB-nin Ali Orqanını və Şurasını əvəz etməlidir. Hər bir orqan hüquqi cəhətdən müstəqil qalsa da, ümumi institutlar meydana çıxdı (bu müqavilədən əvvəl artıq ümumi Parlament Assambleyası və Ədalət Məhkəməsi var idi), birlikdə Avropa Birlikləri kimi tanınan. Bu müqavilə bəziləri tərəfindən müasir Avropa Birliyinin əsl başlanğıcı kimi görünür.

Bu müqavilə 1997-ci ildə imzalanmış Amsterdam müqaviləsi ilə ləğv edildi.

## İstinadlar
Sədr sülaləsi

**Sədrlər** və ya **əl-Sədr**&nbsp;()&nbsp;— Livan dakı Cəbəl Amil mənşəli&nbsp;Livan-İraq-İran&nbsp;ruhani&nbsp;şiə&nbsp;sülaləsi. Onlar Musəvi ailəsinin yeddinci şiə imamı Musa ibn Cəfərə qədər uzanan bir qoludur.

## Tarix
Sədrlər Livandakı Cəbəl Amildən olan Şərafəddin () ailəsinin qoludur.  Şərafəddin ailəsinin özü də Nurəddinlər ailəsinin bir qoludur, nəslini Musa əl-Kazımdan (yeddinci şiə imamı) və onun vasitəsilə birinci İmam Əli ibn Əbu Talibə və Məhəmmədin (vəf.632) qızı Fatimeyi Zəhraya qədər uzanır.  Sədrlər (Əs-Sədr) ailəsi İran, Livan və İraqda çoxlu İslam alimləri yetişdirmişdir, o cümlədən&nbsp;İsmayıl Sədr&nbsp;(vəf.1919-cu il) və onun nəvələri&nbsp;Musa Sədr&nbsp;(1978-ci ildə Liviyada itkin düşmüşdür)&nbsp;və&nbsp;Məhəmməd Baqir Sədrdir&nbsp;(vəf.1980-ci il).

## Tanınmışların siyahısı
*Seyid Məhəmməd əs-Sədr, 1948-ci ildə İraqın baş naziri
*Sədrəddin ibn Saleh, 19-cu əsr İslam alimi
*İsmayıl Sədr, (1919-cu ildə vəfat edib), Sədrəddin ibn Salehin oğlu
*Məhəmməd əl-Sədr (1943-1999)
*Müqtəda əs-Sədr, (1973-cü il təvəllüdlü), Məhəmməd Sadiq Sədrin oğlu, İraqda böyük milislərə rəhbərlik edir
*Sədrəddin Sədr&nbsp;(1954-cü ildə vəfat edib) İsmayıl Sədrin oğlu
*İmam Musa Sədr, (1928-1978?), Sədrəddin Sədrin oğlu, Livan dini lideri
*Heydər Sədr, (1891-1937), İsmayıl Sədrin oğlu
*Məhəmməd Baqir əs-Sədr, (1935–1980), Heydər Sədrin oğlu və böyük İslam mütəfəkkiri;  "Üçüncü şəhid" və ya "I Sədr" kimi də tanınır.
*Əminə Sədr bint əl-Huda, Heydər əs-Sədrin qızı

## Əcdadları
Sədr ailəsinin əcdadı Seyid Saleh Musəvi Amili 27 nəsil boyu yeddinci şiə imamı Musa Əl-Kazimin nəslindən olub:

# Seyid Saleh
# Məhəmməd
# İbrahim
# Zeynülabidin
# Əli Nurəddin
# Nurəddin Əli
# İzəddin Hüseyn
# Məhəmməd
# Hüseyn
# Əli
# Məhəmməd 
# Tacəddin
# Məhəmməd
# Cəlaləddin
# Əhməd
# Həmzə
# Səədullah
# Həmzə
# Əbil Səadət
# Əbu Məhəmməd
# Mohammad
# Əbəl Həsən Əli
# Əbu Tahir
# Məhəmməd 
# Tahir
# Hüseyn əl Qəti
# Musa əl Sani
# İbrahim əl Murtəza
# İmam Musa əl-Kazim
# İmam Cəfər əs-Sadiq
# İmam Məhəmməd əl-Baqir
# İmam Zeynülabidin
# İmam Hüseyn ibn Əli
# İmam Əli ibn Əbu Talib
# Məhəmməd peyğəmbər 
Mənbə:

## İstinadlar

## Xarici link
* Sədr nəslinin şəcərə ağacı  revayatesadr.ir
*
Teysuke Akiyama

– Yaponiya jurnalisti və siyasətçisi.

## Həyatı
Teysuke Akiyama 1868-ci ildə Okayama prefekturasının Kuraşiki şəhərində doğulmuşdur. Tokio Universitetindən məzun olduqdan sonra bir müddət hökumətin audit bürosunda işləmişdir.

## Fəaliyyəti
Akiyama 1893-cü ildə Yaponiyada *"[[Niroku Shimpo]]"* qəzetini təsis etsə də, qəzet 1894-cü ildə bağlanmış, 1900-cü ildə yenidən təsis etmişdir. O, mübahisəli reportaj üslublarının qabaqcılı olmuş, Mitsui maliyyə qruplaşmasının biznes fəaliyyətlərinə hücum edən, fahişəliklə mübarizə aparan və əmək həmrəyliyini müdafiə edən kampaniyalar aparmışdır.

1902-ci ildə Yaponiya parlamentinə seçilmiş, Katsura hökumətinin büdcə xərcləri siyasətini və Rus-yapon müharibəsi zamanı apardığı danışıqları tənqid etmişdir. Məmurlar onun bu mövqeyindən qəzəblənmiş, onu Rusiya casusu olmaqla ittiham etmiş və ona parlamentdə hücum etmişdirlər. Akiyama 1904-cü ildə parlamentdən istefa etməyə məcbur olmuş, qəzeti müvəqqəti bağlanmışdır. O, nəşrə "*Tokyo Niroku Shimpo"* adı ilə davam etsə də, əvvəlki populyarlığını qazana bilməmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Kotobank saytında
Mustafa bəy Muğanlı

**Mustafa bəy Muğanlı** () və ya **Mustafa xan Muğanlı** () — Şirvan xanlığı, daha sonra ləğv olunaraq Rusiya imperiyasının idarəçiliyi altında Şirvan əyalətinin Şahsevən elinə mənsub olan Muğan mahalının naibi.

Mustafa bəy haqqında məlumatlar məhduddur. Amma rus arxivindən aldığımız məlumata görə Mustafa bəy Məhəmmədsalah хanın oğlu, praporşik Rüstəm bəy adlı qardaşı və Musa bəy (20 yaşında) adlı oğlu olduğu, qeyd edilib.
Cavad xanlığının və Muğan mahalının hakimi Həsən xan Muğanlının əmisi oğlu olduğu qeyd edilib.
Onun Muğan hakimliyi dövründə məhdud və mühüm tarixi hadisələri qeyd edirik.
Polkovnik Mişşenkonun general-adyutant Paskeviçə 23 oktyabr 1826-cı il tarixli Cavad kəndi düşərgəsində olarkən məruzəsində;

Polkovnik Mişşenkonun general Yermolova 26 oktyabr 1826-cı il tarixli №&nbsp;347 hesabatında (Cavad keçidində düşərgədə):

Həşim xanın (Şirvan xanı Ağası xanın oğlu, 1773-1845-ci illərdə yaşayıb, Baba Samid qəbirstanlığında basdırılıb) oğlu Abbas bəy 1843-cü ildə Muğanlı Mustafa xanın qızı Bəyim xanımla evlənib.
Həşim xanın oğlu Allahqulu bəy 1852-ci ildə Muğanlı Mustafa bəyin qızı Xədicə xanımla evlənib.
Həşim xanın oğlu Abul bəyin qızı Balabəyim xanım (anası Məmmədəli bəy Əlvəndlinin qızı Tükəzban xanım) (d.1847) 1862-ci ildə Mustafa bəy Muğanlının oğlu Məmmədmirzə ilə evlənib.

## Mənbə
* 
* 
* 
* ARDTA, Камеральное описание селений Муганского участка, Ленкоранского уезда за 1850г. ,Φ. 10 Оп. 1, Док. 29
* 

## İstinadlar
Corc Merker Douson

**Corc Merker Douson** () – Kanada geoloqu, təbiətşünas, etnoqraf. 1891-ci ildən London Kral Cəmiyyətinin üzvü, 1893-cü ildən isə Kanada Kral Cəmiyyətinin prezidenti.

## Bioqrafiyası
Uşaqlıqda keçirdiyi ağır onurğa vərəmi xəstəliyindən sonra əlil olmuşdur. 1872-ci ildə Kenqistonda Kral Dağ-mədən məktəbini bitirdikdən sonra Kvebekdə Morrin kollecində kimyanı tədris etmişdir. 1873–75-ci illərdə 49-cu paralel üzrə Amerika-Kanada sərhədində Britaniya sərhəd komissiyasının ekspedisiyasında geoloq və botanik kimi iştirak etmişdir. Bu ekpedisiyanm nəticələri haqqında onun məruzəsi Kanada geologiyasının klassik işi kimi qəbul edilmişdir.

1875-ci ildən Kanada Geologiya Xidmətinin əməkdaşı, 1895-ci ildən isə direktoru olub. Kompleks çöl tədqiqatı aparmış və Qərbi Kanadanın geoloji xəritəsini tərtib etmişdir. Onun xəritə və hesabatları Qərbi Kanadanın təbii potensialı, orada məskunlaşma, aqrar-sənayenin inkişafı, haqqında mühüm informasiya mənbəyi idi. Xəritədə qeyd olunmuş Kaynozoy liqnitləri Kanadanın meşəsiz rayonları üçün əsas yanacaq mənbəyi idi. 1887-ci il Yukon ekspedisiyası nəticəsində Yukon hövzəsində iri qızıl yataqlarının mövcudluğunu söyləmişdir. Onun etnoqrafik və paleontoloji kolleksiyaları əsasında Kanada Sivilizasiya muzeyi və Milli Təbiətşünaslıq Elmi muzeyi yaradılmışdır.

1892-ci ildən Berinq dənizinin təbii resursları üzrə Britaniya komisyoneri, 1898-ci ildən Kanada Dağ-mədən İnstitunun vitse-prezidenti, 1900-cu ildən Amerika Geologiya Cəmiyyətinin prezidenti olmuşdur. Douson şəhəri onun adı ilə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Lilqrund külək ferması

**Lilqrund külək ferması** () — İsveçin cənub sahillərindən 10 km aralıda, Öresund körpüsünün yaxınlığında yerləşir. Orada küləyin orta sürəti saniyədə 8–10 metr təşkil edir. Bu, İsveçdə suda yerləşən ən böyük külək elektrik stansiyasıdır. Lilqrundda Siemens tərəfindən istehsal olunmuş 48 külək turbini mövcuddur. İsveçdən olan repçi Ecco2K "*Peroxide*" mahnısı üçün burada klip çəkdirmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Manya Şoxat

**Manya Vilbuşevitz Şoxat** (; ) – rus və yəhudi siyasətçi. İsraildə kommuna məskunlaşmanın anası və kibbutz hərəkatının qabaqcılı olmuşdur.

## Həyatı

### İlk illəri
Manya Şoxat 1880-ci ildə Qərbi Rusiyada yerləşən Losona ərazisində doğulmuşdur. O, 10 uşaqlı ailənin 8-ci uşağı idi. 15 yaşı olanda evindən qaçaraq qardaşının Minskdə yerləşən dülgərlik emalatxanasında işləməyə başlamışdır. Minskdə idiş dilini öyrənmiş, yəhudi işçilərlə əlaqələr qurmuşdur. Manyanın anası sekulyar şəxs olmuş, ərinin oğullarını ravvin kimi yetişdirmək ideyasına qarşı çıxmışdır.

Manya Minskdə rus və yəhudi inqilabçı qruplaşmalara qoşulmuş, fəhlələrə oxuma, yazma, ədəbiyyat öyrədən gizli təhsil qrupları yaratmışdır. Onun Minskdəki fəaliyyəti həbs olunmasına gətirib çıxarmışdır. Həbsxanada olarkən Moskva gizli polisinin rəisi Sergey Zubatov ilə əməkdaşlıq etməyə başlamışdır. 1901-ci ilin iyununda onun dəstəyi ilə Yəhudi Müstəqil Əmək Partiyasını yaratmışdır. Lakin Rusiya daxili işlər naziri Vyaçeslav Pleve onların bu addımlarını bəyənməmiş, Zubatovu sürgün etmiş və 1903-cü ildə Kişinyov qırğınının baş verməsinə səbəb olmuşdur. Bu hadisədən sonra Manya zorakılıqdan istifadəni dəstəkləməyə başlamışdır.

### Fələstin
Manya əvvəlcə Berlinə getsə də, 1904-cü ilin yanvarında Fələstinə səfər etmişdir. Rusiyadakı qruplaşmasının üzvlərinin edam olunduğunu öyrənəndən sonra Fələstindəki məsələlərə köklənməyə başlamışdır. Bir ilini Fələstini səyahət etməklə keçirmiş, yəhudilərin burada nə formada məskunlaşdığını müşahidə etmişdir. O, mühəndis olan qardaşı Nahumun köməkliyi ilə öz nəzəriyyələrini tətbiq etməyə və sionizmi mənimsəməyə başlamışdır.

Həm sionist, həm də sosialist olan Manya bir neçə il kənd təsərrüfatı kommunası modellərini araşdırmaqla keçirmişdir. O, bu tədqiqatlarını 1907-ci ildəki ABŞ səfəri zamanı davam etdirmiş, bir müddət Nyu-Yorkdakı bir kommunada yaşamışdır. O, ərəblərlə yəhudilər arasında sülh münasibətlərini dəstəkləmişdir. 29 sentyabr 1907-ci ildə yəhudilər üçün "Bar-Qiora" adlı gizli özünümüdafiə xidmətinin yaradılmasında iştirak etmişdir. Eyni zamanda İsrael Şoxat ilə birlikdə Seyeradakı bir fermada ilk moşavın əsasını qoymuşdur. O, 1908-ci ildə İsrael Şoxat ilə evlənmişdir.

Birinci Dünya müharibəsi zamanı o və əri həbs olunmuş, 1919-cu ildə qədər Anadoluda sürgün həyatı yaşamışdırlar. Onların qızı Anna 1916-cı ildə Anadoluda doğulmuşdur. Manya 1921-ci ildə Histadrut nümayəndəsi kimi ABŞ-yə səfər etmişdir. 1930-cu ildə Yəhudi-Ərəb Dostluq Liqasının qurucularından biri olmuşdur.

## Ölümü
Manya İkinci Dünya müharibəsindən sonra Tel-Əvivdə məskunlaşmış və 1961-ci ildə orada ölmüşdür. Kefar Qiladi kibbutzunda yerləşən qəbiristanlığın Ha-Şomer bölməsində dəfn olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Manya Şoxat, Kibbutzun anası
Fəxriyyə Bağırova

**Fəxriyyə Bağırova — (31 mart 2006 - Bakı, Azərbaycan)** — azərbaycanlı peşəkar qadın futbolçu. Azərbaycan Yüksək Qızlar Liqasında çıxış edən "Araz-Naxçıvan" klubunun yarımmüdafiəçisi

## Həyatı və Karyerası
2022-ci ildən etibarən "Neftçi" klubunda çıxış etməyə başladı. Həmin sezon, yəni 2022/2023-cü il sezonunda "Neftçi" ilə Azərbaycan Yüksək Qızlar Liqasında gümüş medal əldə etdi.

2024-cü ilin digər yarısından etibarən isə "Araz-Naxçıvan" klubunda çıxış etməyə başladı.

## Uğurları
* **Neftçi FK**
**  **Azərbaycan Yüksək Qızlar Liqası: Gümüş (1):** *(2022/2023)*

## İstinadlar
Baden-Badenli Avqusta (Orlean hersoqinası)

**Baden-Badenli Avqusta** (; ) — Orlean hersoqu Lüdovikin xanımı, Orlean hersoqinası.

10 noyabr 1704-cü ildə Baden-Baden markqrafı Lüdovik Vilhelmin yeganə qızı Aşaffenburqda doğuldu. Hələ 3 yaşında ikən atası vəfat etdi. 4 yaşlı qardaşı taxta çıxarıldı və anası naibə elan edildi. Anasının istəyilə Orlean hersoqu Lüdoviklə evlənməsi müzakirə edildi. Nəticədə, cütlüyün nigahı 18 iyun 1724-cü ildə Baden-Vürtemberqdə qiyabi olaraq bağlandı və 13 iyulda Marnada keçirilən rəsmi mərasimlə evləndilər. Cütlüyün bu nigahdan 2 övladı doğulsa da, bunlardan yalnız biri yetkinlik yaşına çatdı. Üstəlik qızının doğumundan 3 gün sonra xanımı da vəfat etdi və Lüdovik qalan ömrünü təkbaşına yaşadı.

* Lui-Filipp, Orlean hersoqu
* Luiza Mariya (5 avqust 1726 - 14 may 1728)

## Mənbə

* Adams, Tracy (2010). The Life and Afterlife of Isabeau of Bavaria. Johns Hopkins University Press.
* Azzolini, Monica (2013). The Duke and the Stars: Astrology and Politics in Renaissance Milan. Harvard University Press.
* Booton, Diane E. (2016). Manuscripts, Market and the Transition to Print in Late Medieval Brittany. Taylor & Francis.
* DeSilva, Jennifer Mara (2015). The Sacralization of Space and Behavior in the Early Modern World: Studies and Sources. Routledge.
* Emerton, Ephraim (1917). The Beginnings of Modern Europe (1250–1450). Boston: Ginn & Co.
* Gallo, F. Alberto (1995). Music in the Castle: Troubadours, Books, and Orators in Italian Courts of the Thirteenth, Fourteenth, and Fifteenth Centuries. University of Chicago Press.
* Henneman, John Bell (2018). Olivier de Clisson and Political Society in France Under Charles V and Charles VI. University of Pennsylvania Press.
* Knecht, Robert (2004). The Valois: Kings of France 1328–1589. Hambledon Continuum.
* de Mesquita, Daniel Meredith Bueno (1941). Giangaleazzo Visconti, Duke of Milan (1351–1402): A Study in the Political Career of an Italian Despot. Cambridge at the University Press.
* Rohr, Zita Eva (2016). Yolande of Aragon (1381–1442) Family and Power: The Reverse of the Tapestry. Palgrave Macmillan.
* Sumption, Jonathan (2016). The Hundred Years War. Vol. 4: Cursed Kings. University of Pennsylvania Press.
* Veenstra, Jan R. (1998). Magic and Divination at the Courts of Burgundy and France: Text and Contest of Laurens Pignon's "Contre le devineurs (1411)". Brill.
* Welch, Evelyn S. (1995). Art and Authority in Renaissance Milan. Yale University Press.

## İstinadlar
Brayan Kobilka

**Brayan Kobilka** – () amerikalı kristalloqraf, “G zülalı ilə əlaqəli reseptorlar üzərində apardığı tədqiqatlara görə” 2012-ci il Kimya üzrə Nobel Mükafatı laureatı (Robert Lefkoviç ilə bərabər), ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü (2011-ci ildən), tibb elmləri doktoru, Stenford Universitetinin professorudur.

## Bioqrafiyası

Brayan Kobilka 30 may 1955-ci ildə Little Falls şəhərində anadan olmuşdur. O, Minnesota ştatının Dulut Universitetini bitirmiş və orada bakalavr dərəcəsi almışdır. Daha sonra Yel Universitetinin Tibb Fakültəsini yüksək göstəricilərlə oxuyaraq fərqlənmə diplomu ilə başa vurmuşdur. Sent-Luisdəki Vaşinqton Universitetinin Tibb Fakültəsində rezidenturanı bitirdikdən sonra Dyuk Universitetində Robert Lefkoviçin rəhbərliyi altında tədqiqatçı kimi işə başlamışdır. Orada β2-adrenergik reseptorların klonlaşdırılmasını həyata keçirmişdir. 1989-cu ildə Stenford Universitetiə köçmüşdür. 1987-2003-cü illər arasında Hovard Hughes Tibb İnstitutunda elmi işçisi kimi işləmişdir.

Brayan Kobilka, G zülalı ilə əlaqəli reseptorların strukturu və funksionallığı ilə bağlı aparmış olduğu tədqiqatları ilə məşhurlaşmışdır. Xüsusilə, B.Kobilka qrupu β2-adrenergik reseptorların molekulyar strukturunu təyin edə bilmişdir. 2012-ci ildə Robert Lefkoviç ilə bərabər&nbsp;“G zülalı ilə əlaqəli reseptorlar üzərində apardığı tədqiqatlara görə” Kimya üzrə Nobel Mükafatı laureatı adına layiq görülmüşdür.

2016-cı ildə o, Qrinpis, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və bütün dünya hökumətlərini genetik cəhətdən dəyişdirilmiş orqanizmlərə (GMO) qarşı mübarizəni dayandırmağa çağıran bir məktub imzalamışdır.

## Ailəsi haqqında

Babası Feliks Kobilka (1893–1991) və atası Franklin Kobilka (1921–2004) Litle Falsda anadan olmuş və çörək sexində işləmişdirlər. Onun nənəsi İzabella Syuzan Kobilka (qızlıq soyadı Bear, 1891–1980), 1888-ci ildən Little Fallsdakı tarixi Kiewel Pivə zavodunu idarə edən Prussiya Ayısı və Kivel ailələrinin nəslindən idi. K.Brayanın anası 1930-cu il təvəllüdlü Betti Kobilka idi.

O, həyat yoldaşı Tun Sun Tyian ilə Dulut Universitetində tanış olmuşdur. Onların bu evlilikdən iki övladı dünyaya gəlmişdir.

## Mükafatları

* 1994-cü ildə Kobilka Farmakologiya üzrə Con Abel Mükafatını almışdır. 
* 2007-ci ildə “Science” jurnalı onun GPCR reseptorlarının strukturu ilə bağlı tədqiqatını ilin ikinci ən mühüm elmi sıçrayışı adlandırmışdır.
* 2010-cu ildə Farmakologiya Krebs Mühazirəsi, Vaşinqton Universiteti 
* 2013-cü ildə Earl və Thressa Stadtman Görkəmli Alim Mükafatı 
* 2015-ci ildə Villanova Universitetinin Mendel medalı

## İstinadlar
El-Paso

* El-Paso (Texas) — Texas ştatında şəhər, ABŞ.
* El Paso (dairə, Kolorado) — 
* El Paso Energy Building —
Litl-Fols (şəhər, Minnesota)

**Litl-Fols** () — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Minnesota ştatının Morrison dairəsində yerləşən şəhər. ABŞ-da əhalinin 2002-ci ildəki siyahıya alınmasının statistik nəticələrinə əsasən, 17,5 km² (16,2 km² - quru, 1,3 km² - su ərazisi) əraziyə malik olan şəhərdə 7,719 nəfər insan yaşayır. Əhalinin sıxlığı isə hər km²-ə 475,9 nəfər düşür.

* Şəhərin telefon kodu — 320
* Şəhərin poçt kodu — 56345
* FIPS şəhər kodu — 27-37556
* GNIS identifikatoru — 0646801

1955-ci ildə bu şəhərdə dünyaya göz açmış Brayan Kobilka 2012-ci ildə kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı olmuşdur.

## İstinadlar
Mxmtoon

**mxmtoon** (*emeksemtun*; ) — ABŞ-dən olan müğənni-mahnı yazarı, YouTuber. O, ukulele müşayiəti ilə oxuduğu emosional, etirafedici lirikalı mahnılarına görə tanınır. Mxmtoon debüt minialbomu olan "Plum Blossom"-u 2018-ci ildə, "The Masquerade" adlanan debüt studiya albomunu isə 2019-cu ilin sentyabrında çıxarıb. O, 2020-ci ildə "Dawn" və "Dusk" adlı iki minialbom, ardınca da 20 may 2022-ci ildə "Rising" adlı ikinci studiya albomunu buraxıb.

mxmtoon 2017-ci ildə özünün yazıb ifa etdiyi ilk mahnılarını YouTube-a yerləşdirməyə başlamışdır. O, əvvəlcə musiqi ilə məşğul olduğunu valideynlərindən gizli saxlamışdı. Amma, internetdə onun məşhurluğu yüksəldikcə bu barədə onlara xəbər verməli olub. Mxmtoon ilk mahnılarını öz otağında, GarageBand tətbiqinin köməyilə yazmışdır. O, evində zərb alətləri olmadığından, onun yerinə saç düzləşdiricisindən istifadə etmişdir. O, 2017-ci ildə lou-fay musiqi prodüseri Peachy ilə "Falling for U" mahnısını yazıb. Bu mahnı 2023-cü ilə kimi Spotify-da 100 milyondan çox oxutma toplamışdır. Mxmtoon musiqidən əlavə, Twitch-də canlı yayımlar etməkdədir. Onun podkastları və eyni zamanda, iki dənə qrafik romanı var.

O, hazırda fəaliyyətinə Bruklində davam edir. Oxşar üslublu sənətçilər Cavetown və Kloi Moriondo ilə bir araya gələrək mahnılar yazmışdır.

## Həyatı
Əsl adı Maya olan Mxmtoon 9 iyul 2000-ci ildə Kaliforniyanın Oklend şəhərində anadan olub. Anası çinli-amerikalı, atası alman-şotlanddır. O, məktəbdə oxuyarkən rəssamlıq və memarlıq dərslərindən zövq almışdır. Uşaq yaşlarında o, qardaşı skripka dərsləri alan zaman musiqiyə maraq göstərib. Birinci sinifdə oxuyarkən qardaşına qoşularaq onunla bərabər skripka dərsləri alıb. O, sonralar klassik violonçel və truba çalmağı öyrənmişdir.

Maya beşinci sinifdə oxuyarkən məktəbində qurulan rok qrupunda yer almaq üçün dinləmələrə qatılmışdır. O, əvvəlcə həmin qrupda violonçel ifaçısı kimi yer almağı planlaşdırmışdı, lakin dinləmələrdə ondan Oasis-in "Wonderwall" mahnısını oxuması istəndi. Bununla da, o, həmin qrupun vokalisti oldu. Maya dinləmələr zamanı Jimmy Eat World-ün "The Middle" mahnısını oxuduğunu da xatırlayır. Altıncı sinifdə o, gitara çalmağa başlamışdır. Gitaranın necə çalındığını öyrənmək üçün atasından rəhbərlik alıb.

Maya "mxmtoon" adında Instagram hesabı açmışdı. O, bu hesabında özünün çəkdiyi cizgi film üslublu (*cartoon*) rəsmlərini yerləşdirirdi. O, 2013-cü ildə YouTube kanalı açıb. 6-7-ci sinifdə oxuyarkən ukulele çalmağı öyrənib. İlk mahnısını 13 yaşında olarkən yazıb.

## Şəxsi həyatı
Mxmtoon biseksualdır. O, Arctic Monkeys, The Black Keys, Sufjan Stevens və Elliott Smith-i ilham mənbəyi kimi göstərir. Qadın müğənnilərdən isə Clairo-dan ilham aldığını bildirir.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomlar**
* The Masquerade (2019)
* Rising (2022)
**Kompilasiya albomlar**
* Dawn & Dusk (2020)
**Mini-albomlar (EP)**
* Plum Blossom (2018)
* Plum Blossom (The Edits) (2019)
* The Masquerade (The Edits) (2019)
* Dawn (2020)
* Dawn (The Edits) (2020)
* Dusk (2020)
* Dusk (The Edits) (2021)
* True Colors (from Life Is Strange) (2021)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Fiziki kosmologiya

Fiziki kosmologiya kosmoloji modellərin öyrənilməsi ilə məşğul olan kosmologiyanın bir hissəsidir. **Kosmoloji model** və ya sadəcə **kosmologiya**, kainatın genişmiqyaslı quruluşlarını və dinamikasını təsvir edir və mənşəyi, quruluşu, təkamülü və son taleyi ilə bağlı əsas sualları öyrənməyə imkan verir. kosmologiya, bir elm olaraq, göy cisimlərinin Yerlə eyni fiziki qanunlara və bu fiziki qanunları ilk dəfə anlamağa imkan verən Nyuton mexanikasına tabe olmasını nəzərdə tutan Kopernik prinsipi ilə ortaya çıxdı.

Fiziki kosmologiya, 1915-ci ildə Albert Einşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsinin inkişafı ilə başladı, ardından 1920-ci illərdə böyük kəşflər edildi: əvvəlcə Edvin Hubble kainatın Samanyolu xaricində çox sayda xarici qalaktikanı ehtiva etdiyini kəşf etdi; sonra Vesto Slifer və digər alimlərin əsərləri ortaya çıxdı. digərləri kainatın genişləndiyini göstərdilər. Bu irəliləyişlər kainatın mənşəyi ilə bağlı fərziyyələr irəli sürməyə imkan verdi və Georges Lemaitre-nin Böyük Partlayış nəzəriyyəsini aparıcı kosmoloji model kimi irəli sürməsinə imkan verdi. Bəzi tədqiqatçılar hələ də bir neçə alternativ kosmologiyaya riayət edirlər bununla birlikdə, əksər kosmoloqlar böyük partlayış nəzəriyyəsinin müşahidələri ən yaxşı şəkildə izah etdiyinə razıdırladırlar.

1990-cı illərdən bəri müşahidə kosmologiyasındakı əhəmiyyətli irəliləyişlər, o cümlədən kosmik mikrodalğalı fon, uzaq fövqəlnovalar və qalaktikaların qırmızı sürüşməsinin öyrənilməsi standart kosmoloji modelin inkişafına səbəb oldu. Bu model Kainatın çox miqdarda qaranlıq maddə və qaranlıq enerji ehtiva etməsini tələb edir, təbiəti hazırda tam başa düşülməmişdir, lakin model bir çox fərqli müşahidələrlə mükəmməl uyğunlaşan ətraflı proqnozlar verir.

Kosmologiya əsasən nəzəri və tətbiqi fizikada bir çox fərqli tədqiqat sahələrinin işinə əsaslanır. Kosmologiya ilə əlaqəli sahələrə hissəciklər fizikası təcrübələri və nəzəriyyəsi, nəzəri astrofiziaka və astrofizika müşahidələri, ümumi nisbilik, kvant mexanikası və plazma fizikası daxildir.

= Həmçinin bax =

* Böyük partlayış
* Qara deşik
* Simlərin kosmologiyası

= Link =

## İstinadlar
Oyunun sonu

**Oyunun sonu** və ya **Yüksək səviyyə** (  - "Son səviyyə") — rejissor Co Karnahanın öz ssenarisi əsasında çəkmiş olduğu elmi fantastik döyüş filmidir. Filmdə baş rolları Frenk Qrillo, Naomi Uotts və Mel Gibson canlandırmışdırlar.

*Entertainment Studios Motion Pictures* şirkəti filmi əvvəlcə 16 avqust 2019-cu ildə nümayiş etdirməyi planlaşdırmış olsa da, sonradan filmin bu tarixdə nümayiş etdirilməsi təxirə salınmışdır. Daha sonra isə filmin yayım hüquqları Hulu tərəfindən satın alınmış və film 5 mart 2021-ci ildə ABŞ-da nümayiş olunmuşdur. Filmin Rusiyada nümayişi isə 11 mart 2021-ci ildə baş tutmuşdur.

## Süjet xətti

Keçmişdə xüsusi təyinatlı olmuş Roy Palver üçün hər gün eyni cür başlayır: yuxudan oyanan kimi əli xəncərli biri ona hücum çəkir, ardınca helikopterdə olan pulyemotçu evində salamat bir yer qoymur. Hələ bu harasıdır?! Hədəflərini Adolf Hitlerin şəxsi tapançası ilə öldürən muzdlu qadın, düşmənlərinin başını kəsən çinli qılıncoynadan, adamları diri-diri partladan bəstəboy psixopat və başqaları ilə mübarizə aparır. Roy Palver hər gün təkrar olunan bu “zaman ilməsinə” necə düşdüyünü özü də başa düşmür. Bu sanki bir oyundur, hər dəfə keçə bilmədiyi mərhələni yenidən başlamalı olur. O, artıq öldüyü günlərin sayını da itirib. Ancaq sonda o hər şeyi başa düşərək düşmənlərinə qalib gəlməyi bacarır.

## Rollarda

*Frenk Qrillo — Roy Palver
*Mel Gibson — polkovnik Klayv Ventor 
*Uill Sasso — Brett
*Naomi Uotts — Cemma Uells 
*Annabel Vallis — Elis
*Rob Qronkovski — helikopterdəki pulemyotçu
*Ken Conq — şef Ceyk 
*Mişel Yeo — Dai Fen
*Rio Qrillo — Coy
*Matilda Ollivie — Qabriel
*Selena Lo — Quanini
*Kuinton Cekson və Rəşad Evans — «zənci əkizlər»
*Son Makkinni — Deyv

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Plum Blossom

***Plum Blossom*** (kiçik hərflərlə) — ABŞ müğənnisi mxmtoon-un debüt minialbomu. 7 dekabr 2018-ci ildə "AWAL" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Dawn

***Dawn*** — ABŞ müğənnisi mxmtoon-un ikinci minialbomu. 22 aprel 2020-ci ildə buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Leyvey

**Leyvey** (; ) — Çin əsilli İslandiya müğənnisi. O, 2020-ci illərdə yayımladığı ingilis dilli caz-pop janrındakı mahnılarına görə tanınır.

Leyvey 15 yaşında İslandiya Simfonik Orkestrinin tərkibində violonçel çalmışdır. O, 2014-cü ildə "*Iceland's Got Talent*" müsabiqəsinin finalçısı və 2015-ci ildə "*The Voice Iceland*"ın yarımfinalçısı olub. 2021-ci ildə o, Bostondakı Berkli Musiqi Kollecini başa vurub. 2022-ci ildə debüt studiya albomu olan "Everything I Know About Love"-ni çıxarıb, hansı ki, ABŞ və İslandiya hit-paradlarına düşüb. O, 2022-ci ildə özünün sayca ikinci studiya albomu olan "Bewitched"-i yayımlayıb. Sözügedən alboma görə Leyvey "Ən yaxşı pop vokal albomu" kateqoriyasında "Qremmi" mükafatı qazanıb. Bu albomdan sinql kimi buraxılan "From the Start" mahnısı Kanada, Yeni Zelandiya və ABŞ musiqi hit-paradlarına düşərək müsbət nəticə göstərib.

## Həyatı
Leyvey Lin Binq Yonsdottir 23 aprel 1999-cu ildə İslandiyanın paytaxtı Reykyavikdə anadan olub. Atası island, anası Quançjoudan olan çinlidir. Onun anası skripka çalır və babası Lin Yaoji Çindəki musiqi konservatoriyasında skripkaçılıq üzrə dərs deyirdi ki, bu da onun musiqiyə olan sevgisinə təsir edib. Leyveyin özü kimi skripkaçı olan və yaradıcılığında kömək edən Cunia Lin Yonsdottir adlı əkiz bacısı var. Leyvey, iki il müddətinə ABŞ-nin Vaşinqton şəhərində yaşamışdır. 2008-ci ildə o, yenidən doğma şəhəri Reykyavikə qayıtmış və təhsilinə *Háteigsskoli* məktəbində davam etmişdir. Leyvey dörd yaşında piano, səkkiz yaşında isə violonçel dərsləri almışdır. 2018-ci ildə o, Reykyavik Musiqi Kollecindən məzun olnuşdur və eyni zamanda orada müğənnilik təhsili də alırdı. O, Reykyavik və Vaşinqtonda böyümüş, həmçinin uşaq yaşlarıda bir neçə dəfə Çinin paytaxtı Pekinə səyahət etmişdir.

Leyvey 15 yaşında olarkən İslandiya Simfonik Orkestrində solist kimi violonçel ifa edirdi. O, 2014-cü ildə "*Ísland Got Talent*" istedad müsabiqəsində iştirak etmiş və yarışmanın finalına qədər yüksəlmişdir. Növbəti il o, "*The Voice Iceland*" mahnı müsabiqəsinə qatılaraq yarımfinala kimi çatmışdır. O, həmin müsabiqə tarixində indiyədək iştirak etmiş ən gənc mübarizəçi idi.

Leyvey 2021-ci ildə Berkli Musiqi Kollecini fərqlənmə ilə başa vurmuşdur. O, kollecdən prezident təqaüdü də qazanıb. Leyvey 2023-cü ildən etibarən Los-Anceles şəhərində yaşayır.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* Everything I Know About Love (2022)
* Bewitched (2023)
**Canlı albomlar**
* A Night at the Symphony (2023)
**Mini-albomlar (EP)**
* Typical of Me (2021)
* The Reykjavík Sessions (2022)
* A Very Laufey Holiday! (2022)
* Christmas with You (Norah Jones ilə)
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Koreçika Anami

– İkinci Dünya müharibəsi illərində Yaponiya ordusunun generalı. Yaponiya təslim olarkən ölkənin müharibə naziri idi.

## Həyatı
1887-ci ildə Yaponiyanın Oyta prefekturasında doğulmuşdur. 1905-ci ildə Hərbi Akademiyasından məzun olmuş və piyada qoşunların ikinci leytenantı təyin olunmuşdur. Daha sonra Hərbi Heyət Kollecindən məzun olmuşdur.

Anami 45-ci piyada alayında xidmət göstərmiş, Ali Hərbi Şuranın katibi, Tokio Hərbi Hazırlıq Məktəbinin direktoru (1934–1936), 2-ci İmperator Mühafizə Piyada Alayının komandiri (1932–1934), Müharibə Nazirliyinin Hərbi Xidmət Bürosunun direktoru olmuşdur. 1937-ci ildə Müharibə Nazirliyinin Şəxsi Heyət Əlaqələri Bürosunun direktoru təyin olunmuşdur. 1935-ci ilin martında general-mayor, 1943-cü mayında general rütbəsinə yüksəlmişdir.

## Fəaliyyəti
Anami hərbi təhsildə "kamikaze ruhu"nu, Mancuriyanın işğalını və Kanci İşivaranın Şərqi Asiya Liqası təşkilatını dəstəkləmişdir. O, 26 fevral 1936-cı ildə baş vermiş hərbi çevriliş cəhdinin iştirakçılarına qarşı olmuşdur.

1940-cı ildə vitse-müharibə naziri təyin olunmuş və Ox qüvvələri ilə müttəfiqliyi gücləndirmək üçün Mitsumasa Yonay kabineti ilə əməkdaşlıq etmişdir. 1945-ci ilin aprelində Kantaro Suzukinin kabinetində müharibə naziri olan Anami Yaponiyanın təslim olmasına qarşı çıxmış, imperatoru sülh bağlamağa razı salmağa çalışan diplomat Şiqeru Yoşidanın həbsini əmr etmişdir. 1945-ci ilin avqustuna qədər İsveç və SSRİ ilə sülh danışıqlarına qarşı olmuşdur.

14 avqust 1945-ci ildə Potsdam bəyannaməsi haqqında keçirilmiş imperator konfransında iştirak edən Anami əvvəlcə təslim olmağa qarşı çıxmış, lakin daha sonra bunla razılaşmağa məcbur olmuşdur. Suzuki kabinetinin fəaliyyətinə imkan vermiş, təslim olmağı əks etdirən sənəddən sonra intihar etmişdir. Ölümündən sonra ona sadiq olan bir qrup şəxs təslim olmağa qarşı çevriliş cəhdi etmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* İkinci Dünya müharibəsinin generalları
Nyu-Vestminster

**Nyu-Vestminster** () — Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyalətində yerləşən şəhərdir. Şəhərin əsası Britaniya Kolumbiyası koloniyasının ikinci paytaxtı kimi qoyulmuşdur.

Şəhərin əhalisi 78,916 nəfər (2021-ci ilə qədər) təşkil edir.

## Coğrafiya
Nyu-Vestminster Berrard yarımadasında, Freyzer çayının şimal sahilində yerləşir. Vankuverdən 19 km cənub-şərqdə yerləşən şəhər Bernabi () və Kokuitlam () şəhərləri ilə həmsərhəddir. Çayın qarşı sahilində isə Freyzer () rayonunun Sarri () şəhəri yerləşir. Nyu-Vestminsterin Kvinsboro () adlanan hissəsi Lulu adasının şərq hissəsini əhatə edir və Riçmondla () həmsərhəddir.

## İstinadlar