open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Assam zəlzələsi (1897)

**Assam zəlzələsi** — 12 iyun 1897-ci ildə baş vermiş zəlzələ.

12 iyun 1897-ci ildə saat 17.15 dəqiqədə Benqal körfəzindən və Kəlküttədən şimalda, Assam əyalətində baş verən şiddətli zəlzələdən 350000 km² sahədə dağıntılar olmuş, o cümlədən təxminən 75000 km² sahədə bütün daş evlər uçmuşdur. Zəlzələ 4 milyon km² sahədə hiss edilmişdir. 25000 km² sahədə torpağın şiddətli deformasiyası müşahidə edilmişdir. Bundan əlavə 100000 km² sahədə torpaqda yarıqlar əmələ gəlmişdir.

Yeraltı zərbələr nəticəsində əmələ gələn inersiya qüvvəsi yerin cazibə qüvvəsinin təxminən yarısına bərabər olmuşdur. Torpağın rəqs amplitudası 30 sm-ə qədər çatmışdır. Yerin səthində dəniz dalğalarına bənzər "Yer dalğaları" müşahidə edilmişdir. Bəzi yerlərdə qum və xırda daşlardan fəvvarə əmələ gəlmişdir. Bir neçə ev damına qədər torpağa gömülmüşdür. Çaylar öz istiqamətini dəyişmiş, şəlalələr əmələ gəlmişdir.

Bu zəlzələ episentrdə amplitudası 12 m olan fayla müşayiət edilmişdir.

Assam zəlzələsi dünyada ən güclü zəlzələlərdən biri hesab olunur. Bu zəlzələdən sonra, getdikcə zəifləşən 500-ə qədər təkrar zərbələr hiss edilmişdir.

1950-ci il avqustun 15-də Assam zəlzələsi rayonundan bir qədər şərqdə, yenə də böyük sahədə dağıntılarla müşayiət edilən güclü zəlzələ olmuşdur. Bu zəlzələ Assamın və qonşu sahələrin bir milyona yaxın əhalisini evsiz qoymuşdur.

## İstinadlar
At gücü

**At gücü** (a. g.) — güc ölçü vahidi, 1 a.g. = 735,5 Vt.

Dünyada “at gücü”  ölçü vahidinin bir neçə ölçüsü vardır.

Bir çox ölkələrdə “at gücü” anlayışı avtomobil və elektrik mühərriklərinin güclərinin təyin olunması üçün istifadə edilməkdədir. Belə ki, 100 atlıq avtomobil deyincə, 100 dənə atın çıxardığı güc şəklində başa düşülür.

At gücü adətən avtomobilləri tanıdarkən istifadə edilir, ancaq bu anlayışın təməli daha çox keçmişlə bağlıdır. At gücü, (ingiliscə tərcüməsi Horse Power və ya qısaca HP) anlayışını ilk dəfə 1782-ci ildə istifadə edən James Wattdır. Bu mühəndis ixtira etdiyi buxarlı maşınları satarkən müştəriyə maşının gücü haqqında məlumat verməli idi və o zamanlarda maşınlar çox inkişaf etməmiş olduğu üçün güc deyincə insanların ağlına atlar gəlməkdə idi. James Wattda bu yolu izlədi və gücün simvolu halına gələn atlarla və onların gücləri ilə maraqlanmağa başladı. Kömür mədənlərində yük daşıyan atları bir müddət müşahidə edən Vatt, ölçmələri nəticəsində bir atın 45 kiloqramlıq kömürü 1 saniyədə 1,11 metr uzağa daşıya bildiyini müşahidə etdi.

Beləliklə bir at = Ağırlıq x Yol = 50 kiloqram-Metrlik iş etmiş olurdu.

## İstinadlar
Jilina diyarı

**Jilina diyarı** () — Slovakiyada birinci dərəcəli inzibati–ərazi vahidlərindən biri. Diyarın inzibati mərkəzi Jilina şəhəridir. Sahəsi 6788&nbsp;km², əhalisi isə 691 201 nəfər (2001) təşkil edir. Jilina diyarı Slovakiyanın şimal-qərbində yerləşir və Çexiya və Polşa ilə sərhədlənir.

## İnzibati bölünmə
Jilina diyarı "okres" adlanan 11 rayona bölünür:
* Bitça rayonu
* Çadtsa rayonu
* Dolnı Kubin rayonu
* Kisutske Nove Mesto rayonu
* Liptovski Mikulaş rayonu
* Martin rayonu
* Namestovo rayonu
* Rujomberok rayonu
* Turçyanske Teplitse rayonu
* Tvrdoşin rayonu
* Jilina rayonu

## Statistik məlumatlar ([[2001]])
Diyarda əhalinin sıxlığı 102/km² nəfər təşkil edir. Diyarın innzibati mərkəzi Jilina şəhəri sayılır (almanca *Sillein*). Diyarın digər böyük şəhərləri: Martin, Rujomberok (Rosenberg) və Liptovski Mikulaşdır (Liptau-Sankt Nikolaus). Ümumilikdə, diyar 315 bələdiyyədən və 18 şəhərdən ibarətdir

**Əhalinin etnik mənsubiyyəti**
* slovaklar 97,5 %
* çexlər 0,9&nbsp;% 
* digərləri 2,5 %

**Əhalinin konfessional mənsubiyyəti**
* katoliklər 75,5 %
* lüteranlar 10,5 %
* ateistlər 10,4 %

## Qalereya

Ružomberok - Hrabovo pano.jpg|Rujomberok-Hrabovo panoramı
Zborov nad Bystricou panorama.jpg|Zborov nad Bistritsou panoramı
Mala fatra from kraviarske.jpg|Mala Fatra dağları


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Homepage des Kraj-Rathauses 

## Həmçinin bax
Aşqabad zəlzələsi (1948)

**Aşqabad zəlzələsi** () — 1948-ci il oktyabr ayının 5-dən 6-na keçən gecə yerli vaxtla saat 2:14-də Aşqabadda 9–10 bal gücündə zəlzələ.

İlk təkanlardaca şəhərdəki bütün tikililərin 90–98 faizi dağıldı. Hadisə gecə baş verdiyindən insan itkisi də kifayət qədər yüksək oldu. Zəlzələ 10–12 kilometr dərinlikdə baş vermişdi. İlk iki təkan 5–8 saniyə davam etdi. Birinci təkanda binaların bəziləri, ikinci təkanda isə, demək olar ki, hamısı dağıldı. Səhər saat 6-da 7–8 bal gücündə daha bir təkan qeydə alındı. Sonra təkanlar ardıcıl olaraq 4 gün ərzində təkrarlandı.

Zəlzələ ərəfəsində Aşqabadda 200 min nəfərə yaxın adam yaşayırdı. Şəhərdəki insan ölümü ilə bağlı rəqəmlər fərqli idi. Məsələn, rəsmi məlumatlara görə, zəlzələ nəticəsində 60–110 min nəfər həlak oldu. Amma hadisə şahidləri zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayının daha çox olduğunu bildiriblər. Onların sözlərinə görə, zəlzələ nəticəsində 150–160 min nəfər həlak olub.

Zəlzələnin nəticələrini aradan qaldırmaq üçün Türkistan hərbi dairəsinin şəxsi heyətinin az qala yarısından çoxu bu işə cəlb edilmişdi. Bundan əlavə, SSRİ-nin hər yerindən on minlərlə adam zəlzələnin nəticələrinin aradan qaldırılmasına yardım etmək üçün bölgəyə ezam edilmişdi. Bütün bunlar da Aşqabad zəlzələsinin özü ilə dəhşətli insan tələfatı və dağıntılar gətirdiyini göstərir. Zəlzəyə görə Türkmənistanın ən varlı azərbaycanlısı Afitap Səfərova vəfat etmişdir.

1948-ci il Aşqabad zəlzələsinin səbəbini professor Q. P. Qorşkov belə izah edir: "Zəlzələnin ocağı Kopetdağla Qaraqum çölünün birləşdiyi tektonik pozğunluqda yerləşmişdir".

## İstinadlar
Daşkənd zəlzələsi (1966)

**Daşkənd zəlzələsi** — 1966-cı il aprel ayının 26-da, səhər saat 5.23-də Daşkənddə 8-13 kilometr dərinlikdə Rixter şkalası ilə 8-9 bal gücündə zəlzələ.

1966-cı il aprel ayının 26-da, səhər saat 5.23-də Daşkənddə 8-13 kilometr dərinlikdə Rixter şkalası ilə 8-9 bal gücündə zəlzələ baş verdi. 10-12 saniyə davam edən təkanlar Daşkənddə böyük dağıntılara və insan tələfatına gətirib çıxardı. Yenə də rəsmi məlumatlara görə, zəlzələ nəticəsində 36 min bina qismən və ya tamamilə dağılmış, 78 min ailə (300 min nəfər) evsiz-eşiksiz qalmışdı. Hadisə yerinə gələn SSRİ rəhbərliyi təcili şəkildə Daşkəndin yenidən inşa edilməsi barədə qərar qəbul etdi. Nəticədə 3,5 il ərzində şəhər yenidən inşa edildi.

Zəlzələ zamanı rəsmi məlumatlara görə, cəmisi 8 nəfər ölmüş, 150 adam isə yaralanmışdı. Amma bu rəqəmlər də inandırıcı görünmür. Çünki 2 milyon kvadratmetr yaşayış sahəsi, 236 rəsmi dövlət idarəetmə binası, 700 ictimai  və ticarət binası, 181 təhsil ocağı, 245 sənaye müəssisəsi, 185 tibb və 36 mədəni-məişət obyekti dağılmışdı. Üstəlik, zəlzələ səhərə yaxın baş verdiyindən insan tələfatı daha böyük olmalı idi. Ona görə də baş verən zəlzələ nəticəsində cəmisi 8 nəfərin ölməsi barədəki rəsmi məlumat əsl həqiqəti əks etdirmir. 

## İstinadlar
Tanşan zəlzələsi (1976)

**Tanşan zəlzələsi** (əsrin faciəsi) — 1976-cı il iyul ayının 28-də Çinin Xubey əyalətinin Tanşan şəhərində baş verən zəlzələ.

1976-cı il iyul ayının 28-də Çinin Xubey əyalətinin Tanşan şəhərində baş verən zəlzələnin nəticələri çox ağır olmuşdur. Tarixə XX əsr faciəsi kimi düşmüşdür.

Çin rəsmiləri zəlzələnin 242 min nəfərin həyatına son qoyduğu barədə məlumat yaydılar. Ancaq dağıntı yerində xarici ölkə nümayəndələri azı 800 min nəfərin həlak oduğu qənaətinə gəldilər. Zəlzələ o qədər güclü idi ki, onun təsirindən nəinki Tanşan şəhəri yerlə yeksan oldu, həm də hadisə yerindən 140 kilometr məsafədə yerləşən Pekin və Tyanstzin şəhərində dağıntılar baş verdi. Ümumiyyətlə isə, zəlzələ 5,3 milyon evin dağılmasına yol açdı. Bu zəlzələ tarixdə həcminə görə, Şensi (1556-cı il) və Hind okeanında (2004) baş verən zəlzələlərdən sonra üçüncü ən böyük təbii fəlakət hesab edilir.

## İstinadlar
İzmit zəlzələsi (1999)

**İzmit zəlzələsi** — XX əsrin sonunda 17 avqust 1999-cu ildə Türkiyənin İzmit şəhərində baş verən zəlzələ.

XX əsrin sonunda 1999-cu ildə Türkiyədə (İzmit) baş verən zəlzələnin gətirdiyi fəlakətlər daha böyük olmuşdur. Avqustun 17-də baş verən 7,6 bal gücündə zəlzələ zamanı rəsmi məlumatlara görə, 18373 adamöldü, 48901 nəfər yaralandı, 500 min nəfər isə evsiz-eşiksiz qaldı, amma əksər mənbələr zəlzələ nəticəsində azı 40 min nəfərin dünyasını dəyişdiyi və bir o qədərinin də yaralandığı qənaətindədir. Bundan əlavə, 120 min bina tamamilə dağılmışdı və onları yenidən bərpa etmək məqsədəuyğun hesab edilmədi. 50 min bina isə ciddi şəkildə zədələnmişdi. 2000 bina isə çökmüşdü. Zəlzələ nəticəsində Türkiyəyə 25 milyard dollar zərər dəydi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şarja

**Şarja** () — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinın üçüncü böyük şəhəri, Şarja əmirliyinin inzibati mərkəzi.

Əhalisi — 801 004 (2008). Dubay və Əcmənlə birlikdə 3 132 181 nəfərlik aqlomerasiya yaradır.

## İstinadlar
Varlı ata, kasıb ata (kitab)

**"Varlı ata, Kasıb ata"** — Robert Kiosaki tərəfindən yazılmış maliyyə məsləhətləri kitabı. Kitab maliyyə müstəqilliyini və varlanmağın yatırım yolu ilə, biznesə başlamaq və ya biznez sahibi olmaq yolu ilə mümkünlüyünü və həmçinin İG-nin (intellekt göstəricisi) artırılmasını əhatə edir. Kitabda yazılan hadisələr və misallar Kiosakinin öz həyatından götürülmüşdür.

## Haqqında
Robert Kiosaki və Şeron Lekterun müştərək yazdığı bu kitab insanlara müasir həyatda yüksək rifah içində yaşamağın yollarını, varlanmağın sirlərini öyrədir.

Müəlliflər öz təcrübələrini bölüşür, qanunları pozmadan necə var-dövlət qazanmağın mümkün prinsip və şərtlərini təhlil edirlər.

Kitabdan çıxan başlıca nəticə budur ki, müasir dövrdə çox pul qazanmaq üçün çox işləməyə ehtiyac yoxdur, sadəcə, ağıllı olmaq, enerjini, biliyi, əlində olan vəsaiti düzgün paylaşdırmaq və ondan səmərəli istifadə etmək lazımdır. Bunun yolu maliyyə savadına malik olmaq, bazar konyukturasını öyrənib bilmək və təcrübədə tətbiq etməkdir.

## Nəşr
Kitab ilk dəfə 1997-ci ildə nəşr edildi. Əvvəlcə kitabın nəşri şəxsi təşəbbüs olduğundan çox yayılmasa da, bir müddətdən sonra kitab bestseller oldu və dünyada 26 milyondan çox nüsxəsi satıldı.

## Qəbulu və dəstək
Kitab ümumilikdə 26 milyondan çox satılıb və bəzi tənqidçilərdən müsbət rəy alıb. Tanınmış media nəhəngi və Amerika televiziya verlişi siması Oprah Vinfri kitabı öz proqramında təbliğ edib. Məşhur Hollivud aktyoru Uill Smit kitabı dəstəkləyərək qeyd etmişdir ki, kitabı oxuyaraq oğluna maliyyə məsuliyyətlərini öyrədir. Amerikalı biznes maqnat, milyarder və Amerika prezidenti Donald Tramp kitabı oxuyub və tərifləmişdir. O, həmçinin 'Varlı ata, Kasıb ata'-nı 1987-ci ildə özünün yazdığı  kitabı ilə müqayisə etmişdir. Bu kitab isə öz növbəsində Kiosakinin özü üçün motivasiya mənbəyi olmuşdur. 2006-ci ildə onlar birlikdə 'Biz niyə sizin varlı olmağınızı istəyirik, iki insan, bir mesaj', 2011-ci ildə isə 'Midas toxunuşu: niyə bəzi sahibkarlar varlanır, bir çox sahibkarlar isə bunu bacarmırlar' adlarında kitablar nəşr etdiriblər. Amerikalı sərmayəçi və dəb sahibkarı Deymond Con 'Varlı ata, Kasıb ata'-nı ən sevimli kitablarından biri adlandırıb.

## Tənqid
Robert Kiosakinin kritiki Con T. Rid qeyd edir ki, "Varlı ata, Kasıb ata çox yanlış, pis, təhlükəli və ümumiyyətlə yaxşı olmayan məsləhətlər verir." O, həmçinin əlavə edir ki, "Varlı ata, Kasıb ata oxuduğum ən səfeh maliyyə məsləhəti kitabıdır. Məlumatlar arasında bir çox səhv detallar var və müəllif iddia edir ki, inanılması çətin olan hadisələrin hamısı baş verib." Kiosaki öz növbəsində Ridlə razılaşmadığını deyir və iradları qəbul etmir. Rob Uolker kitabı tamamilə cəfəngiyyat adlandırdı. Uolker həmçinin, Kiosakinin Amerikanlar və Amerikan mədəniyyəti haqqında fikirlərinə və onun metodlarına irad tutur.

## Həmçinin bax
Robert Kiosakivarli ata kasib ata

## İstinadlar
Trençin diyarı

**Trençin diyarı** () — Slovakiyada birinci dərəcəli inzibati–ərazi vahidlərindən biri. Diyarın inzibati mərkəzi Trençin şəhəridir. Sahəsi 4501&nbsp;km², əhalisi isə 609 828 nəfər (2001) təşkil edir. Trençin diyarı Slovakiyanın qərbində yerləşir və Çexiya ilə həmsərhəddir. Diyarda yerləşən Dunay düzənliyi Nove Mesto nad Vahom və Partizanske ərazilərini əhatə edir. Həmçinin diyar ərazisində bir sıra dağ massivləri də var: cənub-qərbdə Kiçik Karpat dağlarının bir hissəsi, mərkəzdə Strajov, cənubda Povajski İnovets, cənub-şərqdə Vtaçnik və şərqdə Jiar dağları.

## İnzibati bölünmə
Trençin diyarı "okres" adlanan 9 rayona bölünür:
* Banovtse nad Bebravou rayonu
* İlava rayonu
* Miyava rayonu
* Nove Mesto nad Vahom rayonu
* Partizanske rayonu
* Povajska Bistritsa rayonu
* Priyevidza rayonu
* Puxov rayonu
* Trençin rayonu

## Statistik məlumatlar ([[2001]])
Diyarda əhalinin sıxlığı 135/km² nəfər təşkil edir. Diyarın inzibati mərkəzi Trençin şəhəri sayılır (almanca *Trentschin*).
**Əhalinin etnik mənsubiyyəti**
* slovaklar 97,3 %
* çexlər 1 %
* digərlər 1,7 %

**Əhalinin konfessional mənsubiyyəti**
* katoliklər 71,9 %
* lüteranlar 9,6 %
* ateistlər 14,4 %

## Kənd və qəsəbələr
* Diyara daxil rayonların sayı: 9
* Diyarda yerləşən şəhərlərin sayı: 18
* Bələdiyyələrin sayı: 275 (şəhərləri saymadıqda 257)

### Ən böyük şəhərlər
* Trençin – 60 010
* Prievidza – 52 070
* Povajska Bistritsa – 42 490

## Qalereya

Bezovec, Povazsky Inovec.jpg|Bezovets, Povajski İnovets dağlarına bir mənzərə
Halacovce.jpg|Halatsovtse
Myjavacentrum.jpg|Miyava şəhərinin mərkəzi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Homepage des Kraj-Rathauses 

## Həmçinin bax
Ajuran dövləti

**Ajuran** — Müasir Efiopiya və Somalinin ərazilərini əhatə edən XV–XVII əsrlərdə mövcud olmuş dövlət.

Ajuran dövlətində əsas din islam idi. Bu ölkə qonşu tayfalar olan Javea və Oromo ilə tez-tez müharibələr aparırdı. Şərqi Afrikanın ən güclü dövləti olmuş və demək olar ki, bölgədəki bütün qəbilələri ələ keçirmişdir. İlk paytaxtı Mareeg,(Somali) ikincisi isə Kelafo (Efiopiya) olmuşdur. Digər böyük və əhəmiyyətli şəhərləri isə, Merka, Hobyo, Afgoyé, Mogadişu Gondershe və Baravadır. Osmanlı İmperatorluğu ilə də ticarət əlaqələri olmuşdur. Tüfəng və döyüş topu idxal etmiş və qarşılığında parça ixrac etmişdir. Portuqaliyanın təzyiqi dövlətin gücünü zəiflətmişdir. Osmanlı İmperatorluğunun komandirlərindən biri olan Mir Əli Bəy və ordusunun köməyi ilə Portuqaliyanın hücumundan xilas olmuşlar. Ancaq, XVII əsrin ortalarında hakimiyyət uğrunda gedən döyüşlər onsuz da zəif olan imperatorluğu kiçik krallıqlara ayırmışdır. Torpaqların böyük bir qisimini ələ keçərən və olduqca böyüyən Oromo Krallığının döyüşdən sonrakı zəifliyindən istifadə edən və Osmanlı İmperatorluğunun Oromoya kömək etməyəcəyini bilən Portuqaliyalı müstəmləkəçilər nə zamandır hakimiyyət qurmaq istədikləri Somali torpaqlarında müstəmləkə dövlətləri qurmuşlar.

## Arxitektura
Ajuran dövlətinin, arxitekturasına baxıldığında Tipik Afrika Arxitekturası ilə və birlikdə strukturlarda İslam Arxitekturası da gözə dəyir. Şəhərlərdə olan evlər ümumiyyətlə tək qatlı və sadə evlərdir.

## İstinadlar
Lüdviq Quttenbrunn

**Lüdviq Quttenbrun** (; ) — rəssam

Onun Vyanada və ya Kremsdə anadan olduğu təxmin edilir. O, portret və tarix rəssamlıqı sahəsində ixtisaslaşmış rəssam idi.

O, 15 yanvar 1819-cu ildə Frankfurtda vəfat edib.

## İstinadlar
Oğuz zəlzələsi (1953)

**Oğuz zəlzələsi** — 1953-cü il sentyabrın 2-də baş vermiş 7 ballıq zəlzələ.

1953-cü il sentyabrın 2-də Vartaşen (indiki Oğuz rayonu) rayonununda 7 ball gücündə zəlzələ olmuşdur.

Bu zəlzələdən sonra yenə hiss edilən təkanlar içərisində ən güclüləri sentyabrın 5-də və 11-də olmuşdur (6 ball gücündə). Əsas zəlzələnin təsiri ən çox Vartaşen, Muxas və Cumat kəndlərində hiss edilmişdir. Əksər evlərin künc və divarlarında yarıqlar əmələ gəlmişdir. Bəzi yerlərdə divarlar bir-birindən aralanmış, pəncərə və qapıların üstləri uçmuşdur. Çiy kərpicdən tikilmiş yerli tipli binalara hamıdan çox ziyan dəymişdir. Antiseysmik qaydalara riayət edilməklə tikilən evlərə heç bir zərər toxunmamışdır. Həmçinin 10–12 kənddə evlərin barılarında yüngül yarıqlar əmələ gəlmişdir. Sincan kəndinin yaxınlığında 208 metr dərinlikdəki artezian quyusundan zəlzələ vaxtı 10 metrə qədər hündürlükdə su fəvvarə vurmuşdur.

## İstinadlar
Suqovuşan su anbarı

**Suqovuşan su anbarı** (sovet və işğal dövrü: *Madagiz su anbarı*) — Tərtər rayonunun Suqovuşan ərazisində, Tərtərçay üzərində yerləşən su anbarı. Su anbarı kənd təsərrüfatı torpaqlarını su ilə təmin etmək məqsədilə 1975-ci ildə istismara verilmişdir. Madagiz su anbarı Tərtər rayonunun erməni işğalında olan hissəsində yerləşirdi.

3 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.

## Texniki göstəriciləri
Bəndin hündürlüyü 28 m, uzunluğu 630 m, su anbarının ümumi həcmi 5.86 mln.m³-dir. Suqovuşan-1 su-elektrik stansiyası 4.8 mqvt və Suqovuşan-2 su-elektrik stansiyası isə 3 mqvt gücə malikdir. Erməni işğalı dövründə bu stansiyalar QSC tərəfindən istismar edilmişdir. Bu qapalı səhmdar cəmiyyətin 48% səhmləri qondarma quruma, qalan 52% səhmləri isə daha kiçik özəl sahibkarlara aid olmuşdur.

## İstinadlar
Yemişanlı (Oğuz)

**Yemişanlı** və ya **Yemişənli** — Azərbaycan Respublikasının Oğuz rayonunun Padar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 18&nbsp;km cənubda, Padar kəndinin şərqində, Oğuz–Qəbələ şose yolunun solunda yerləşir. Qəbələ rayonunda eyni adlı, Gədəbəydə isə Təkyemişan adlı kəndlər var. Tədqiqatçılar bu sözü yemişan bitkisinin adı ilə əlaqələndirirlər. Bizim fikrimizcə bu söz etnik mənşəli, yaxud mifik təfəkkürlə bağlı toponimdir, “yum” və “qam” (qam–şaman) sözlərinin təhrif olunmuş formasıdır. “Yum”–əski türk–oğuzlarda “xeyir–dua” anlamındadır. Onıarda xeyir–dua verən, söz söyləyən, yol göstərən müdriklərə, ağsaqqallara yumçu da deyilirdi. “Kitabi – Dədə Qorqud” dastanında boyların sonunda el ozanı Dədə Qorqud gəlib boy boylayır, söy (söz) söyləyir, yum (xeyir dua) verirdi. “Şam” (qam–şaman) isə “h ə k i m”, “y o z u c u”, “qabaqcadan xəbər verən” mənalarını daşıyır. Belədə, “Yemişənli”ni “xeyir–dua verən, müdrik, b i l i c i şamanın olduğu yer” kimi qəbul etmək olar. Kəndin əhalisi (517 nəfər) taxılçılıq, heyvandarlıq, bağçılıq və tərəvəzçiliklə məşğul olur. Kənddə əsas məktəb, klub, kitabxana, tibb məntəqəsi, 1 telefon var.

## Etimologiyası
Yaşayış məntəqəsi XIX əsrin ortalarında keçmiş Qoruqlar kəndindən çıxmış ailələrin Yemişanlı adlı ərazidə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Həmin ərazi isə vaxtilə burada yemişan ağaclarının çox olması ilə bağlı adlandırılmışdır.

## Həmçinin bax
* Oğuz rayonu

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Oğuz Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Çapada dos Veadeyros Milli Park

**Çapada dos Veadeyros** — YUNESKO-nun dünya irsi siyahısına salınmış Braziliyada milli park.

Park Qoyas ştatının ərazisində yerləşir və 655 km² ərazini tutur. Bu park 1961-ci il yanvarın 11-də yaradlılıb.

## Fiziki-coğrafi xüsusiyyətləri
Orta illik temperatur selsi ilə 24–26 dərəcəyə bərabərdir. Minimal temperatur 4–8 dərəcəyə , maksimal temperatur isə 40–42 dərəcəyə bərabərdir. Park dəniz səviyyəsindən 1650 m yüksəklikdə yerləşir. Burada çoxlu şəlalələr var. Onlardan ən böyüyü hündürlüyü 120 m olan Rio-Pretu-Fols şəlaləsidir.

## Qalereya

Fayl:veadeiros1_leofleck.jpg|
Fayl:veadeiros2_leofleck.jpg|
Fayl:veadeiros3_leofleck.jpg|


## İstinadlar
Swallow the Sun

**Swallow the Sun** — Death/doom metal qrupu, 2000-ci ildə Finlandiyada Juha Raivio və Pasi Pasanen tərəfindən yaradılmışdır. **"Plutonium Orange"** qrupunda əvvələr birlikdə çıxış etmişlər, daha sonra  Swallow the Sun proyektini yaratmışlar. Dahan sonra qrupa Markus Jämsen gitara, Mikko Kotamäki vokal , Aleksi Munter sintezatora və Matti Honkonen bas gitara üçün qrupa daxil oldular. Bununla belə qrup formalaşmağa başladı. Daha sonra qrup 2003-cü ildə "Out of This Gloomy Light" adlı ilk debüt demo albomunu çıxartdılar. Bu demodan sonra qrup  Finlandiyalı **Firebox Records** albom şirkəti ilə müqavilə imzalayaraq, 2003-cü ildə ilk debüt studio "The Morning Never Came" adlı albomlarını çıxartdılar.

2005-ci ilin fevralında Swallow the Sun, "Ghosts of Loss" adlı özünün ikinci studio albomunu buraxdı. Bu albomdan əlavə həmin ildə  "Forgive Her..." adlı sinqlda buraxıldı. Bu sinql Finlandiyada "20 singles chart Top Finnish" siyahısın da  6 həftə boyunca 4-ci yerdə olmuşdur.

2006-ci ildə Spinefarm Records albom şirkəti müqavilə  imzalandı. Həmin il qrup Avropada konsert turnelərin də çıxış etməyə başladı. 2007-ci ildə
qrup özünün üçüncü studio "Hope"  albomunu buraxdı. Daha sonra  Katatonia, Scar Symmetry və Insomnium kimi qruplar ilə birgə ABŞ-də konsertlərə qatıldı.

## Diskoqrafiya

### Studiya albomları
**The Morning Never Came* (2003)
**Ghosts of Loss* (2005)
**Hope* (2007)
**New Moon* (2009)
**Emerald Forest and the Blackbird* (2012)
**Songs from the North I, II & III* (2015)
**When a Shadow is Forced Into the Light* (2019)
**Moonflowers* (2021)

### Videokliplər
*"Descending Winters" (2005)
*"Don't Fall Asleep" (2007)
*"Doomed to Walk the Earth" (2007)
*"Falling World" (2009)
*"Cathedral Walls" (2012)
*"Rooms and Shadows" (2015)

### Sinqllar
*"Forgive Her..." (2005)
*"Don't Fall Asleep (Horror Pt. 2)" (2007)
*"Upon the Water" (2019)
*"Firelights" (2019)
*"Woven into Sorrow" (2021)
*"Enemy" (2021)

### Demolar
**Out of This Gloomy Light* (2003)

### EP-lər
**Plague of Butterflies* (2008)
Şarja əmirliyi

**Şarja əmirliyi** — () — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin inzibati vahidi.
* Paytaxtı — Şarja.
* Sahəsi — 2 590 [km²], əhalisi — 895 252 nəfər (2008-ci il).

Əmirlik ölkənin şərqində olan anklavlar özündə birləşdirir: Kəlbə, Dibbə Əl-İzn və Korfakkan. Şarja ilə yanaşı BƏƏ-nin ikinci böyük şəhəri olan Dubay yerləşir. Bu iki şəhər arasında simvolik sərhəd aralarındakı yol ötürücüsü sayılır. Ötürücünün yarısı Şarjanın, yarısı isə Dubayın ərazisindədir. Bu körpüdə avtomobil qəzası olduqda hər iki şəhərin yol polisi gəlir. 

## İstinadlar
Elmira Əmrahqızı

**Elmira Əmrahqızı** (24 sentyabr 1952, Ağstafa – 28 fevral 1998, Bakı) — tanınmış Azərbaycan jurnalisti, "Azadlıq" radiosunun Bakı nümayəndəliyinin rəhbəri (1993–1998), "Qızıl qələm" mükafatı laureatı. "Həsən Bəy Zərdabi" və "İlin qadını" mükafatlarına layiq görülüb.

## Həyatı
Elmira Əmrah qızı Əhmədova 24 sentyabr 1952-ci ildə Ağstafa şəhərində anadan olub.Əslən Qazax rayonunun İkinci Şıxlı kəndindəndir.1958-ci ildə 24 saylı Dəmiryolu məktəbinə gedib. 1962-ci ildə məktəbi dəyişərək təhsili 1 saylı orta məktəbdə davam edib.

1969–1974-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Jurnalistika fakültəsində təhsil alıb.

1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin
Proqramların tərtibi şöbəsində işləyib.

"Bakı", "Baku", "Nezavisimaya qazeta" "Azərbaycan gəncliyi", "Ulduz",
"Azərbaycan qadını" və digər qəzet və jurnallarında işləyib.

1989–1990-cı illərdə "Azadlıq" qəzetində çalışıb.

1989-cu ildə "Kosmos uşaqlar üçün" adlı SSRİ jurnalistlərinin kosmosa göndərilməsi ilə
əlaqədar proqramının qaliblərindən biri olub.

1990-cı ildə "Azadlıq" radiosu ilə əməkdaşlığa başlayır.

1993–1998-ci illərdə "Azadlıq" radiosunun Bakı nümayəndəliyinin rəhbəri olub.

"Qızıl qələm", "Həsən Bəy Zərdabi" və "İlin qadını" mükafatlarına layiq görülüb.
27 fevral 1998-ci ildə vəfat edib. II Fəxri Xiyabanda dəfn edilib.

İki oğlu və iki nəvəsi var.

## İstinadlar
* http://etatist.com/xeber/10799-heydr-liyev-li-nsanovu-anamn-yanna-gndrmidi.html 
* [modern.az ]
* http://lalashevket.az/new/pub/az/1998/27_02_98.html
Əcmən

**Əcmən** () — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində şəhər, Əcmən əmirliyinin inzibati mərkəzi.

## Mənbə
* Аджман  — BƏƏ kurortları

## Ədəbiyyat
* Густерин П.В. Города Арабского Востока,  М., Восток—Запад, 2007,  352 с.
Elmira Nəzirova

**Elmira Mirzərza qızı Nəzirova** () — Azərbaycan bəstəkarı, professor, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1964).

## Həyat və yaradıcılığı
Elmira Mirzərza qızı Nəzirova 1928-ci il noyabrın 30-da Bakıda doğulmuşdu. 1950-ci ildə Üzeyir Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında professor Georgi Şaroyevin fortepiano sinfini, 1954-cü ildə professor Boris Zeydmanın bəstəkarlıq sinfini bitirmişdi. 1951-ci ildən Konservatoriyada fortepiano sinfində dərs demişdi. 1953-cü ildən SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının və Azərbaycan SSR Bəstəkarlar İttifaqının üzvü idi.

E.Nəzirova bir sıra əsərlərin, o cümlədən simfonik orkestr üçün uvertüranın, fortepiano ilə orkestr üçün üç konsertin, fortepiano üçün prelüdlərin və variasiyaların, skripka, violonçel və fortepiano üçün sonatanın, Azərbaycan xalq mahnıları və romanslar mövzusunda işləmələrin müəllifidir.

E.Nəzirovanın böyük Azərbaycan bəstəkarı Fikrət Əmirovla birlikdə yazdığı "Ərəb mövzusunda fortepiano üçün konsert" Azərbaycan musiqi mədəniyyətində böyük hadisə olmuşdu.

E.Nəzirova yaradıcılıq işi ilə yanaşı, uzun illər Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında dərs demişdi.

1990-cı ildən İsraildə yaşayan E.Nəzirova orada pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olurdu. Onun şagirdləri arasında bir sıra beynəlxalq müsabiqələrin laureatları var, onlar Azərbaycan mədəniyyətini müxtəlif ölkələrdə təmsil edilər.

2004-cü ildə Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında bəstəkar və pianoçu Elmira Nəzirovanın 75 illik yubileyi təntənəli şəkildə qeyd edilmişdi.

SSRİ-nin "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdi.

Professor Elmira Nəzirova 2014-cü il yanvarın 23-də İsraildə vəfat etmişdir.

## İstinadlar
SSRİ Bəstəkarlar İttifaqı

**SSRİ Bəstəkarlar İttifaqı** ()— SSRİ bəstəkarlarının və musiqişünaslarının vahid yaradıcılıq ittifaqı. 1957-ci ilədək ***SSRİ Sovet Bəstəkarları İttifaqı*** adlanırdı.

ÜİK(b)P MK-sının 23 aprel 1932-ci il tarixli "Ədəbi-bədii təşkilatların yenidən qurulması haqqında" qərarına əsasən yaradılımışdı. 1948-ci ilədək təşkilata Təşkilat Komitəsi rəhbərlik edirdi. Bəstəkarlar İttifaqının ilk qurultayı 19 aprel—25 aprel 1948-ci ildə Moskvada keçirilib. İlk sədri bəstəkar Boris Asafyev seçilmişdi.

## İstinadlar
Dəqiqi

**Dəqiqi**, tam adı **Əbu Mənsur Məhəmməd bin Əhməd** (, 935/942-976/980, Tus) — İran şairi.

## Həyatı
Samanilər dönəminin ən tanınmış şairlərindəndir. İslam öncəsi İran dönəminin tarixini şeirə döndərən ilk şairdir.

Nisbəsinə baxılaraq onun ya da atasının dəyirmançı olduğu sanılmaqdadır. Öncələri Mavəraünnəhrdə hökm sürən Çağaniyan ya da Al-i Muhtac əmirlərindən Fəxrüddövlə Əbu Səid Mənsura mədhiyələr yazdı. Samani hökmdarları Mənsur bin Nuh (hökmdarlığı 961-976) və II Nuh bin Mənsur (hökmdarlığı 976-997) dönəmində məşhur oldu. Gənc yaşda köləsi tərəfindən öldürüldü.

Dəqiqi, əsl ününü sağlayan əsəri, II Nuh bin Mənsurun əmriylə yazmağa başladığı və ölümüyle yarım qalan 1.000 beytlik *Quştaspnamə*dir. Bir destan qəhrəmanı olan Qustaşpın hökmdarlıq dönəmindən, Zərdüştün ortaya çıxışına qədərki olayları mövzu edilən əsər, Əbülqasim Firdovsi tərəfindən *[[Şahnamə]]*'nin baş tərəfinə olduğu kimi alındı.

Eşq və şərabla ilgili şeirlərindən ancaq bir bölümü günümüze   çata bilən şairin bir beytinden Zərdüştçülükə bağlı olduğu anlaşılmaqdadır.

## İstinadlar
Bring Me the Horizon

"Bring Me the Horizon" 2004-cü ildə İngiltərənin Sheffield şəhərinin Yorkshire bölgəsində bir neçə yerli metal qrupunun dağılışından yaranan detkor və metalkor musiqi qrupudur (2015-ci ildən etibarən rok qrupudur). Qrup özünəməxsus bu adını "Pirates Of The Caribbean" filmində "Jack Sparrow"un "Bring me that horizon" deməsi ilə almışdır. Qrup «that» kəliməsini «the» edərək orijinal hala gətirmişdir. Qrupun üzvləri bu şəxslərdir: Vokalist - Oliver Sykes , elektro gitarist - Lee Malia , bass gitarist - Matt Kean , zərbçi - Matt Nicholls , klavyeçi və DJ - Jordan Fish. Qrup əsasən metal musiqinin 2 növündə - Metalcore və Death metal (yaxud Deathcore) tərzlərində çıxış edir.

"Bring Me the Horizon" qrupu ilk studiya albomunu 2006-cı ildə çıxarmışdır. Albomun adı "Count Your Blessings" olmuşdur. Albomda əsasən çıxış etdikləri 2 metal janrından (Metalcore və Deathcore) Deathcore önə çıxır. Bu albomdan sonra qrup bir neçə tanınmış metal qrupu ilə turnelərə çıxır. Əsas əks-sadə doğuracaq əlamətdar hadisə isə onların möhtəşəm metal qrupu Iron Maiden ilə turneyə çıxması olur. Qrup 2008-ci ildə 2-ci studiya "Suicide Season"u çıxarır. Bu albomda isə daha çox Metalcore tərzi önə çıxır. Albomun eyni adlı baş mahnısı Suicide Season treki isə bu albomun ən çox sevilən treki olur.

Qrup 2010-cu ildə artıq 3-cü studiya albomunu "There Is a Hell, Believe Me I've Seen It. There Is a Heaven, Let's Keep It a Secret." albomunu çıxarır. Albomun ən yadda qalan və sevilən treki isə "It Never Ends" adlı trek olur.
2013-cü ildə isə qrup 4-cü studiya albomu ilə sevənlərinin qarşısına çıxır. Albomun adı isə "Sempiternal" olur. Qrup həmçinin 2013-cü ildə "VEVO"ya da daxil olur.
"Bring Me the Horizon" qrupu karyerası ərzində bir sıra dəyişikliklərə də məruz qalmışdır. Qrupa bu günədək 2 gitarist gəlib getmişdir. Bunlar: Curtis Ward (2004-dən 2009-a kimi), Jona Weinhofen (2009-dan 2013-ə kimi).

## Diskoqrafiya

* Count Your Blessings (2006)
* Suicide Season (2008)
* There Is a Hell, Believe Me I've Seen It. There Is a Heaven, Let's Keep It a Secret. (2010)
* Sempiternal (2013)
* That's The Spirit (2015)
* Amo (2019)

## Hazırkı üzvlər

* Oliver Sykes - Vokalist
* Lee Malia - Elektro gitarist
* Matt Kean - Bass gitarist
* Matt Nicholls - Zərbçi
* Jordan Fish - Klavyeçi və DJ

## Köhnə üzvlər

* Curtis Ward - Gitarist (2004 - 2009)
* Jona Weinhofen - Gitarist (2009 - 2013)
Mirzə Əbdülvəhab xan Nuri

**Mirzə Əbdülvəhab xan bin Mirzə Kazım xan Nuri** (1849-?) — Mirzə Ağa xan Nurinin nəvəsi, ictimai xadim.

## Həyatı
Mirzə Əbdülvəhab xan Mirzə Kazım xan Nuri oğlu 1849-cu ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl ailə təhsili almışdı. Nizamülmülk ləqəbini daşıyırdı.

## İstinadlar
3 axmaq (film, 2009)

**"3 axmaq"** () — Hindistan filmi.

2009-cu il Bollivud istehsalıdır. Film Hindistanda ən böyük mühəndis universitetində 3 tələbənin yaşadığı hadisələrdən bəhs edir. Rejissorluğunu Rajkumar Hiraninin etdiyi filmdə həmçinin *Əmir Xan*,*Karina Kapur* kimi məşhur aktyorlar da səhnə alıb. Film həmçinin Hindistanda ve dünyada ən cox satılan hind filmidir.

## Filmin mövzusu
Hindistanın ən yaxşı mühəndislik məktəbinə başlayan şagirdlərin həyatını qısa olaraq izah edir. Sistemin daim yarış üzərinə qurulduğu, hər kəsin ən yaxşı olmağa çalışdığı bir məktəbdə sistemi dəyişdirməyə çalışan bir şagird və onun ən yaxın 2 yoldaşı. Başlarından keçənlər, həyatdan əslində nə istədikləri. Ranco xarakterinin baş rol oynadığı film dram və komediya növünü ən yaxşı şəkildə bizə çatdırır.

## İstinadlar
Sudirman

**Sudirman** — İndoneziyanın hərbi xadimi, müstəqillik uğrunda müharibə dövründə İndoneziyanın Milli ordusuna rəhbərlik etmiş silahlı qüvvələrin ilk baş komandanı.

İndoneziyanın milli qəhrəmanı olan bu şəxs İndoneziya ordusunun ən gənc generalıdır.

## İstinadlar
Mirzə Yusif xan Aştiyani

**Mirzə Yusif xan Hacı Mirzə Hüseyn xan oğlu Aştyani** (1813-1887) — İranın baş naziri.

## Həyatı
Mirzə Yusif xan Mustovfi əl-Məmalik ləqəbini daşıyırdı.

Mirzə Yusif xan Aştiyani əvvəlcə 1873-1880-ci illərdə, sonra 1885-1887-ci illərdə Qacarlar dövlətinin sədr-əzəmi (baş naziri) olub.

## Ailəsi
Mirzə Yusif xanın Həsən xan adlı oğlu vardı.

## Həmçinin bax
*İranın baş nazirlərı

## İstinadlar
Ceyms Eyveri

**Ceyms Eyveri** () —	ssenarist, televiziya aktyoru, şair, kino prodüseri.

## Həyatı
27 noyabr 1945-ci ildə doğulub.

31 dekabr 2013-cü ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Mino-Ovari zəlzələsi (1891)

**Mino-Ovari zəlzələsi** — 1891-ci ildə Yaponiyada baş verən zəlzələ.

1891-ci il oktyabrın 28-də səhər saat 06.37 dəqiqədə Yaponiyanın dağlıq rayonu olan Xan-syu adasında zəlzələ baş vermişdir. Zəlzələ təxminən 100 *km* uzunluğunda tektonik xəttin fayı ilə müşayiət edilmişdir. Üfiqi yerdəyişmə 4 *m*-ə, şaquli yerdəyişmə bəzi yerlərdə 7 *m*-ə çatmışdır. Şərq tərəfdə fay boyu yerdəyişmə şimal-qərb istiqamətində olmuşdur. Böyük torpaq sahələri bəzi yerlərdə çökmüş və bəzi yerlərdə qalxmışdır.

Zəlzələ 1 000 000 *km*2 sahədə hiss edilmiş, fay boyu 10 000 *km*2-ə yaxın sahədə böyük dağıntılar olmuş və 10 000 körpü müxtəlif dərəcədə zədələnmişdir. Bu zəlzələnin nəticəsində 7 000 nəfər tələf olmuş və 17 000 nəfər yaralanmışdır.

## İstinadlar
Jaba Dvali

**Jaba Dvali** (; ) — keçmiş gürcü futbolçu.

## Həyatı

## Karyerası
Jaba Dvali 2004-cü ildə "Dinamo Tbilisi" klubunda peşəkar karyerasına başlayıb. İndiyə kimi Gürcüstanın "Sioni Bolnisi", "Çikura Saçxere", "Olimpi Rustavi", "Zestafoni"  və Moldovanın "Daçiya Kişinyov" klubunda oynayıb. 2013–2014 mövsümündə Azərbaycanın "Qarabağ" klubunda oynayıb.

2022-ci ildən karyerasını sonlandırıb.

## Uğurları

### Klub
; Qarabağ
*Azərbaycan Premyer Liqası
** Qızıl (1): 2013-14

### Şəxsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* National Football Teams profili
* Soccerway profili
* PFL.az profili
SSRİ Rəssamlar İttifaqı

**SSRİ Rəssamlar İttifaqı** — SSRİ dövründə sovet respublikalarının rəssam və incəsənətşünaslarını birləşdirən yaradıcılıq təşkilatı. İttifaq 1932-ci ildən RİRİ-ni sıxışdırmaq üçün təşkilatlanmağa başlayıb. 1957-ci ildə təsis edilib, 1 yanvar 1976-cı ilə 14538 üzvü var idi.

## SSRİ Rəssamlar İttifaqının sədrləri
* Aleksandr Gerasimov — 1939–1954
* Konstantin Yuon — 1957–1958
* Sergey Gerasimov — 1958–1964
* Boris İohanson — 1964–1968
* Yelena Belaşova — 1968–1971
* Nikolay Ponomaryov — 1971–1988
* Andrey Vasnetsov — 1988–1991
Yellouston Milli Parkı

**Yellouston Milli Parkı** () — ABŞ-nin Aydaho, Montana və Vayominq ştatlarında yerləşən milli park. 1 mart 1872-ci ildə prezident Ulis S. Qrantın imzası ilə yaradılan ABŞ-nin və dünyanın ilk milli parkıdır.

Yellouston Milli Parkının sahəsi təxminən 8987&nbsp;km²-dir. ABŞ-nin Aydaho, Vayominq və Montana ştatlarının sərhədlərinin kəsişdiyi sahədə yerləşir. Böyük bir hissəii (96%) Vayominqda, 3%-i Montanada, 1%-i İdaho ştatındadır. Çox böyük qeyzerləri ilə tanınır. Dünyadakı isti su qaynaqlarının yarısı burada yerləşir, sayı 10 000-dən çoxdur. Yelloustonda 300-dən çox qeyzer, 290-dan çox da irili-xırdalı şəlalə vardır.

## Turizm
Yelloustonda olan ən önəmli və ən çox ziyarət olunan yerlər:

Old Feyzful qeyzeri, Böyük Kanyon, Medison, Mamont isti bulağı, Palçıq yanardağı, Norris, Vest sömb qeyzerləri, Yellouston gölü, Fişing körpüsü, Lover-Apper şəlalələri nöqtələridir.

Old Feyzful ən çox ziyarət edilən qeyzerdir. Təqribi olaraq hər 91 dəqiqədə bir, çox yüksək istilik dərəcəsinə çatan isti suyu və buxarını püsgürtməkdir.

## Ekosistem
Yellouston Milli Parkı məməlilər, quşlar, balıqlar və sürünənlərin yüzlərlə növünə ev sahibliyi edir.Yelloustonda özəlliklə Şimal Amerika boz ayısı, Amerika Qara ayısı, Kanada maralı, antilop, çakkal və vaşaqlar sıx olaraq olmaqdadır.

1960-cı ilin sonuna doğru Yelloustonda ayı sayı atrmışdır. Ayılar insanlardan qorxmadıqları üçün, park və gəzinti yerlərində zibilləri qarışdıraraq yem tapmağa çalışırlar. Sonunda bunu önləmək üçün parkdakı bütün zibilqabılarını qapalı və ayıların çata bilməyəcəyi formada dizayn etmişdir.

Parkdakı termal fəaliyyətlər də heyvanların yeməklə təmininə böyük kömək göstərir. Qeyzerlərin yaydığı isti otların daha yaxşı yetişməsinə və qışda qarla örtülməsinin qarşısını alır.

Yelloustonda təqribən 1100 növ yerli, 200-dən çox eqzotik bitki növü var.

## Qalereya

AntlerPeakYNP1964.jpg
Lone Star Geyser early eruptive phase 20080812.jpg
GrebeLakeYNP.jpg
Liberty Cap (3678662749).jpg


## Həmçinin bax
Stiven Streyt

**Stiven Streyt** (; ) — amerikalı aktyor, və müğənni.

## Həyatı
Əslən alman, ilalyan və ingilis köklü olan Stiven 23 mart 1986-cı ildə ABŞ-nin Nyu-York şəhərində anadan olub. O akrtisa və müəllim *Stella Adlerin* dərslərinə girə bilmək məqsədilə  Village Community School, Xavier High School məktəbinə qatıldı. Yeniyetmə illərində o, modelliklə məşğul olmağa başladı və  L'uomo Vogue, Spoon jurnalı,  Details, Surface, Hollister Co. və Pop magazine kimi jurnallarda göründü. Bununla belə  Brus Ueber, Herb Ritts, və Ellen von Anverth kimi fotoqrafçılarla işlədi. Ueber 2001-ci ildə çıxan öz  *All-American: Short Stories* kitabında Stivendən də bəhs edib.

## Karyerası
Stiven 11 yaşındaykən aktyorluq dərslərinə başladı. 6-cı sinifdə ikən o, *Village Community School*da dərslərə başladı. İlk vaxtlar bu ona çətin gəlsə də lakin sonradan o, öz performans bacarığını kəşf etdi və buna davam etdi. O Nyu-Yorkda aktrisa və həmçini aktyorluq müəllimi Stella Adler ilə birgədə işləyib.

2004-cü ildə öz karyerasını davam etdirmək məqsədilə Kaliforniyaya köçən Stiven, burada da ilk aktyorluq təcrübəsini qazandı. Beləki o, 2005-ci ildə *Hava Akrobatlığı* adlı komediya filmdə iştirak etdi və burada gənc yeniyetmə Uarren Pisi rolunu oynadı.

Onun növbəti filmi *Kəşfedilməmiş* filmi oldu. O bu filmdə müğənni və aktyor olan və məşhur olmaq istəyən gənci canlandırdı. 2006-cı ildə qorxu/triller filmi olan "İblislə sövdələşmə" filmində Kaleb Danvers rolunu oynadı. O həmçinin Eramızdan 10.0000 il əvvəl filmində də iştirak etdi və bu film 2008-ci ildə işıq üzü gördü.

2009-cu ildə Stiven, Maykl Konson rolu ilə* Stop-Loss* filmində göründü. 2009-cu ildə isə "*[[Siti-Aylend (film)|Siti-Aylend]]"* komediya-dram filmində Toni rolunda çəkildi.

2010-cu ilin noyabrında NBC-də yayımlana *Təqib* serialında Cekson Kuper rolunu ifa etdi.

2012-ci ildə Stiven, *Sehirli Şəhər* adlı mistika serialına çəkilməyə başladı. O bu serialda Ayk Evans rolunu oynadı.

Həmin il Rian Smitin elmi-triller filmi olan *Sonra* filminə çəkildi.

## Şəxsi həyatı

Stiven 4 illik münasibətdən sonra 23 dekabr 2007-ci ildə aktrisa Linn Kollins ilə evləndi.

## Mahnı
Stiven  Lakeshore Records-un albomu üçün bir neçə mahnı oxuyub.

Eyni zamanda, çəkildiyi *Kəşfedilməmiş* filmin saundtrektlərini də ifa edib.

* Boomerang
* This Is Living
* Never Said Anything
* Half Lit
* Smart in a Stupid Way" (Eşli Simpson ilə)
* Pure Example
* House Lights

## Filmoqrofiyası

### Film

* Həyat kimi (film, 2019)

## Televiziya
### Serial

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* 
* Aktyorun rəsmi saytı
SSRİ Jurnalistlər İttifaqı

**SSRİ Jurnalistlər İttifaqı** — SSRİ-də kütləvi informasiya vasitələrində çalışanların ictimai təşkilatı. 1959-cu ildə Aleksey Acubeyin təşəbbüsü ilə yaradılıb.

## İstinadlar
Azərbaycan ərazisində seysmoproqnoz müşahidələr (jurnal)

***Azərbaycan ərazisində seysmoproqnoz müşahidələr*** — Azərbaycanda İngilis dilində elmi jurnal — Seismoprognosis observations in the territory of Azerbaijan — elmi jurnal

## Haqqında
AMEA nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin ingilisdilli elmi nəşri olan "Seismoprognosis observations in the territory of Azerbaijan" ("Azərbaycan ərazisində seysmoproqnoz müşahidələri") elmi jurnalında AMEA Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzində il ərzində Azərbaycan ərazisində seysmologiya və zəlzələ proqnozu üzrə aparılan işlərin nəticələri cəmlənir. Bu nəticələr seysmik stansiyalar şəbəkəsinin qeydə aldığı zəlzələlərin parametrlərindən, Şəki-Şamaxı və Abşeron proqnostik poliqonlarında və digər seysmik aktiv bölgələrdə geofiziki və geokimyəvi stansiyalar şəbəkəsi ilə müşahidə edilən geofiziki və geokimyəvi sahələrin zaman-məkan variasiyaları haqqında olan məlumatlardan ibarətdir.

Jurnal elm və istehsalat təşkilatlarında seysmologiya, zəlzələlərin proqnozu, seysmik rayonlaşdırma və seysmikdayanıqlı tikinti məsələləri ilə məşğul olan seysmoloq, geofizik və geokimyaçı mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulmuşdur. Jurnalda seysmologiya sahəsi ilə məşğul olan yerli və xarici ölkələrdən olan alimlərin elmi-məqalələri dərc olunur. Jurnal Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının rəsmi qeydiyyatından keçmişdir

## Jurnalın redaksiya heyəti
* 
* Qurban Yetirmişli — AMEA nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin baş direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor
* Rasim Əliquliyev — AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik
* Fikrət Əliyev — BDU-nun Tətbiqi Riyaziyyat ETİ-nin direktoru, akademik

## Jurnalın beynəlxalq heyəti
* E. A. Rogozhin (Russia)
* T. L. Chelidze (Georgia)
* A. G. Aronov (Belarus)
* L. B. Slavina (Russia)
* Robert Mellors (USA Livermole)
* Robert van der Hilst (USA Massachusetts)
* A. V. Kendzera (Ukraine)
* Eric Sandvol (USA Missouri)
* Rengin Gok (USA)
* A. A. Malovichko (Russia)
* Fadime Sertcelik (Turkey)
* Tea Godoladze (Georgia)
* Maskey Kevin (USA)
* Levent Gulen (Turkey)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi İnternet səhifəsi
Qori zəlzələsi

**Qori zəlzələsi** — 1920-ci il fevralın 20-də Gürcüstanda baş vermiş zəlzələ. Bəzən bu zəlzələyə **Karpat zəlzələsi** də deyilir.

Bir gündə iki güclü təkan, birincisi saat 00.00-da 5-6 ball gücündə, ikincisi isə saat 11.45 dəqiqədə dağıdıcı gücdə olmuşdur. Ən güclü təkanlar hiss edilmiş, 1 000&nbsp;km^2 sahədə olan tikililərin 2/3 hissəsi uçmuş yaxud zədələnmiş, 150-yə qədər adam həlak olmuş və ağır yaralanmışdır. Qori zəlzələsi nəticəsində şəhərdə güclü dağıntılar baş vermişdir. Qoridə və ətrafdakı 30-a qədər kənddə xeyli evlər, kilsələr uçmuş, əyilmiş, şaquli oxu ətrafında dönmüşdür. Çox kəndlərdə zəlzələdən qabaq müəyyən müddət gurultu səsi eşidilmiş və bu müddət adamların evlərdən qaçmasına kifayət etmişdir. Dağlarda uçqunlar olmuş, bulaqlarda suyun miqdarı dəyişmiş, su bulanmış və başqa hallar müşahidə olunmuşdur.

Əsası 1888-ci ildə qoyulmuş, Qori seminariyasının ruhani seminariyanın binası 1920-ci ildə Qoridə baş verən dəhşətli zəlzələ nəticəsində dağılıb.

## Azərbaycanın köməyi
1920-ci il fevralın 20-də Gürcüstanda zəlzələ baş vermiş, Qori şəhərində və ətraf kəndlərdə ciddi dağıntılar olmuş, minlərlə adam evsiz-eşiksiz qalmışdı. Azərbaycan hökuməti dərhal Gürcüstanda zəlzələdən ziyan çəkmiş əhaliyə yardım göstərilməsinə başlamışdı. Fevralın 25-də Gürcüstan Təchizat Nazirliyinə icazə vermişdi ki, Bakıdakı un ehtiyatından 15769 pudu öz ölkəsinə aparsın və aclıq çəkən əhaliyə paylasın. Azərbaycan parlamenti isə 11 mart 1920-ci il tarixli qərarı ilə Gürcüstanda zəlzələdən zərər çəkənlərə yardım göstərilməsi üçün 3 milyon rubl vəsait ayırmışdı.

## İstinadlar
Barter

**Barter** və ya **dəyişmə müqaviləsi** — bir tərəfin əmlakının alınması müqabilində həmin tərəfə onun əmlakı dəyərində başqa bir əmlakın verilməsini öhdəsinə götürməklə bağlı vətəndaş hüququ növüdür.

## Xarici keçidlər
SSRİ Arxitektorlar İttifaqı

**SSRİ Arxitektorlar İttifaqı** və ya **Sovet Memarları İttifaqı** — SSRİ arxitektorlarını birləşdirən ictimai təşkilat.

## İstinadlar
Diler

**Diler** () — birja əqdlərinin müəyyənləşdirilmiş qaydada öz adından, öz hesabına bağlanmasını həyata keçirən və sonradan onu birjada satmaqla məşğul olan birja vasitəçisidir.

**Diler** — hər hansı bir şirkətin məhsullarını topdan alıb, sonradan pərakəndə və kiçik topdan satılması ilə məşğul olan hüquqi və ya fiziki şəxsdir (məsələn: avtomobil dileri).

Dilerlər sırf vasitəçilikdən başqa öz adından (özü üçün) və öz hesabına sonradan satmaq məqsədilə qiymətli kağız almaq hüququna malikdirlər. Onlar həm öz aralarında, həm də brokerlərlə əqdlər bağlaya bilər. Dilerlərin gəliri qiymətli kağızı sərfəli qiymətlə sonradan satmaq hesabına əmələ gəlir, yəni məzənnə fərqi kimi çıxış edir. Demək olar ki, dilerlər birjada möhtəkirliklə məşğuldur. Müasir fond birjası indi də əksər hallarda zahirən hələ keçən əsrlərdə inşa edilmiş, lakin daxilən ən yeni avadanlıqla, xüsusilə də tele- kommunikasiya avadanlığı ilə təchiz edilmiş böyük bir binadır. Birjalar hər iş günü bunun üçün ayrılmış saatlarda işləyir. Fond birjasında mühüm yeri tiker adlanan elektron tablo tutur. Tablo fond birjasının məcburi atributlarındandır. Tabloda birjada gün ərzində bağlanmış hər bir əqdin həcmi və qiyməti, emitent şirkətlərin adları və səhm məzənnələrinin dəyişməsi göstərilir. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Əmtəə birjası haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu
Broker

**Broker** ( — dəllal, broker, vasitəçi) — satıcı ilə alıcı arasında, yaxud sığorta olunanla sığorta edən arasında (sığorta brokeri), eləcə də əmlak sahibi ilə kirayəniş arasında  vasitəçəlik xidməti yerinə yetirən hüquqi və ya fiziki şəxs.

**Broker** — qiymətli kağızlar bazarında birja əqdlərinin müəyyənləşdirilmiş qaydada müştərinin adından onun hesabına, müştərinin adından öz hesabına, yaxud öz adından müştərinin hesabına bağlanmasını həyata keçirən birja vasitəçisidir.

Broker, müştəri ilə broker xidməti haqqında müqavilə bağlayır. Əqdin yerinə yetirilməsi haqqında broker əqdin əks tərəfə göndərilən təsdiqnaməsini tərtib etməklə dərhal müştərini məlumatlandırmalıdır. Brokerlər tərəfkeşlik etməməli və öz vəzifələrini heç kəsə ötürə bilməz. Brokerin kurtaj adlanan xidmət muzdu onun vasitəçiliyilə bağlanmış hər bir əqdin ümumi məbləğinin müəyyən faizindən, yaxud əvvəlcədən müəyyən edilmiş məbləğdən ibarətdir. Həmçinin, broker birjadakı hər bir alqı-satqını təsdiqləyən və bordero adlanan haqq-hesab qeydləri edir. Borderonu əqdin hər iki tərəfi imzalayır. Brokerlər hüquqi şəxs yaratmadan fərdi sahibkar kimi fəaliyyət göstərə bilər. Bununla belə, müasir birjalarda brokerlər nadir hallarda təkbaşına işləyir. Sırf vasitəçilik məqsədlərindən ötrü onlar güclü broker şirkətlərinə birləşir. Qiymətli kağızlarla əməliyyatlardan başqa, broker şirkətləri informasiya və konsaltinq (məsləhət) xidmətləri də göstərir.

## Həmçinin bax
*Diler
*Bilik brokeri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*e-qanun.az
Əmtəə birjası

**Əmtəə birjası** — müəyyən edilmiş birja qaydaları əsasında əvvəlcədən təyin olunmuş yerdə və vaxtda aşkar kütləvi sövdələşmə şəklində həyata keçirilən topdansatış ticarət bazarını təşkil etmək məqsədi güdən hüquqi və (və ya) fiziki şəxslərin könüllü birliyi əsasında yaradılan hüquqi şəxs statuslu təşkilatdır.

Birja onunla əlamətdardır ki, burada ticarət müntəzəm təşkil edilir, malın keyfiyyətinə, şəraitinə və tədarük vaxtına olan tələblər eyniləşdirilmiş (unifikasiya olunmuş) olur, alıcıların və satıcıların qarşılıqlı təkliflərinə, sonradan sazişlər bağlanmasına əsaslanır. Birjalar xüsusi adamların assosiasiyası kimi təşkil olunur, çox vaxt korparasiya kimi birləşmiş olur və məqsəd isə, ticarəti rahatlaşdırmaq və ucuzlaşdırmaqdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*'''e-qanun.az''' saytı
Səfər Mehdiyev

**Səfər Məmməd oğlu Mehdiyev** () — Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri (2018–2022), gömrük xidməti general-polkovniki (2020), "Vətənə xidmətə görə" ordeninin tam kavaleri.

## Həyatı
Səfər Mehdiyev 17 mart 1973-cü ildə Naxçıvan MSSR-in Naxçıvan rayonunun (indiki Babək rayonu) Nehrəm kəndində anadan olmuşdur.

Orta təhsilini başa vurduqdan sonra həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur.

1998-ci ildə Türkiyənin Egey Universitetinin Beynəlxalq İqtisadi Əlaqələr fakültəsini beynəlxalq iqtisadi əlaqələr ixtisası üzrə bitirmişdir. Daha sonra Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin İqtisadiyyat və İdarəetmə istiqamətinin Maliyyə ixtisası üzrə magistr dərəcəsi almışdır.

2010-cu ildə Bakı Dövlət Universitetini hüquqşünas ixtisası üzrə bitirmişdir.

## Fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə 1990-cı ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonu Nehrəm kənd kolxozunda başlamışdır.

1999–2004-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Maliyyə-Tarif və Valyuta Nəzarəti Baş İdarəsinin Gömrük tariflərinin tənzimlənməsi şöbəsinin inspektoru, böyük inspektoru, Gömrük dəyəri şöbəsinin rəisi, həmin Baş İdarənin rəis müavini vəzifələrində çalışmışdır.

2004-dən 2006-cı ilin fevral ayına qədər Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi sədrinin müavini, 2006-cı ilin fevral ayından Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi sədrinin birinci müavini vəzifəsində xidmət etmişdir. 23 aprel 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Dövlət Gömrük Komitəsi sədrinin birinci müavini vəzifəsindən azad edilib.

23 aprel 2018-ci ildən Azərbaycan Respublikası prezidentinin Sərəncamı ilə Dövlət Gömrük Komitəsi sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

30 yanvar 2020-ci ildə gömrük xidməti general-polkovniki ali xüsusi rütbəsi verilib.

16 iyul 2022-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Dövlət Gömrük Komitəsi sədri vəzifəsindən azad edilib.

## Ailəsi
Ailəlidir, 2 övladı var.

## Mükafatları
* "Əməkdar dövlət qulluqçusu" fəxri adı (2017)
* 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni
* 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni
* 1-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni
* "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı

## İstinadlar