open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yasaqlıq

**Yasaqlıq** ()– təbiətin ən qədim mühafizə olunan yasaqlıqlar hansı təşkilatın ərazisində yerləşirsə həmin baxır, məs. fermer, meşə təsərrüfatı və s. Yasaqlıq daimi ola bilər. Qoruma rejimi tətbiq olunursa, yasaqlıqda istirahət evləri, turist bazaları tikilə bilər. Lakin hər bir istirahət edən və ya turist özünün yasaqlıqda olduğunu bilməli və onu əhatə edən təbiətlə ehtiyatla davranmalıdır. Yasaqlıqda ov etmək, balıq tutmaq, yer şumlamaq, meşə qırmaq, mal-qara otarmaq, meyvə, [gilələr yığmaq və ya qismən icazə verilə bilər, yaxud da tamamilə qadağan olunur. Yasaqlıqda bütün təbii kompleks deyil, onun ayr([Bitkilər|bitki örtüyü, heyvan, quş və balıq növləri, nadir mağaralar, qeyri adi hidroloji rejimi ilə fərqlənən göllər, turizm və istirahət əhəmiyyətli mənzərəli yerlər, faydalı qazıntı, həmçinin tarixi xatirə əhəmiyyəti olan ərazilər və s.) mühafizə edilir.

## Respublikamızdakı yasaqlıqlar
Azərbaycanda ilk yasaqlıq 1961-ci ildə yaradılmışdır. 1993-cü ilə qədər yasaqlıqların yaradılması prosesi davam etdirilmişdir. 2003-cü ildə yenidən yasaqlıqların yaradılmasına başlanılmış və həmin ildə Qax, 2005-ci ildə isə Arazboyu və Hirkan, 2008-ci ildə Zaqatala, 2009-cu ildə isə Arpaçay və Rvarud Dövlət Təbiət Yasaqlıqları yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikasında 24 Yasaqlıq var. Bunlar: Abşeron, Yaşma, Ağgöl, Qızılca, Daşaltı, Bəndovan, Bərdə, Qarayazı, Qubadlı, Qusar, Zuvand, İsmayıllı, Korçay, Kilə, Laçın, Ordubad, Şəmkir, Şəki, Kiçik Qızılağac.

## Xarici keçid
* Yasaqlıqlar
## İstinadlar
Barens adası

**Barens adası** () — Şpitsbergen arxipelaqına daxil olan və yaşayışı olmayan ada. Arxipelaqın şərqində, Edj adası ilə Qərbi Şpisbergen adaları arasında yerləşir. Adanın sahəsi 1288 km² təşkil edir. Arxipelaqın sahəsinə görə dördüncü adasıdır. Ada hollad araşdırmaçısı və dənizçi Villem Barensin şərəfinə adlandırılmışdır.

## Coğrafiya və iqlimi
Adada horizontal şəkildə mezozoy dövrünə aid əhəng daşı və paleozoyun çökmə süxurları ilə örtülüdür. Qərbində qranit təbəqə yüksəklik əmələ gətirir.

Sahəsinin 558 km² buzlaqla örtülüdür. Digər hissəsi tundradır.

## Mənbə
* Svalbard Images
VII Hokon Torpağı

**VII Hokon Torpağı** () —  Qərbi Şpisbergen adasının bir hissəsini təşkil edən ərazi (Şpitsbergen, Norveç).

I Albert Torpağı adanın qərb hissəsini təşkil edir. VII Hokon Torpağı Vudford və Konqsford arasında yerləşir. Torpağın şimalında Konqsvegen buzlağı vardır. Torpaq 1905—1957-ci illərdə Norveç kralı şərəfinə adlandırılmışdır.
## İstinadlar
Bhaqalpur

**Bhaqalpur** — Hindistanın şimal şərqində, Bihar ştatında şəhər.

## Əhalisi
Əhalisi 366,6 min (2006).

## Coğrafiyası
Qanq çayının sağ sahilində, Patna şəhərinin 220&nbsp;km-liyindədir. Nəqliyyat qovşağı.

## Tarixi
Bhaqalpur “Ramayana” və “Mahab harata” hind eposlarında Anqa dövləti kimi təsvir olunur.

## Memarlığı
Bhaqalpur yaxınlığında imperator Aşokanın hakimiyyəti dövrünə (e.ə. 3-cü əsr) aid mağara heykəltəraşlığı, təsvirlər və Quptalar dövrünə (4–6-cı əsrlər) aid məbəd saxlanılmışdır. Universitet (1960), İpəkçilik təcrübə stansiyası və institutu var.

## Sənayesi
Kənd təsərrüfatı rayonunun ticarət mərkəzidir (taxıl, əsasən, düyü, şəkər qamışı, zeytun). Yeyinti, toxuculuq (ipək, yun) müəssisələri fəaliyyət göstərir.

## Həmçinin bax
* Cammu
* Camnaqar
* Caunpur
* Caypur
* Chansi
* Codhpur
* Cəbəlpur
* Cəmşidpur

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Şəhərin rəsmi internet səhifəsi
Orn (departament)

**Orn** (normand dilində və ) - Fransanın şimal-qərbində departament, Aşağı Normandiya regionunun departamentlərindən biri.   Seriya nömrəsi - 61. İnzibati mərkəzi - Alanson. Əhalisi - 301.421 nəfər (2010-cu ilin məlumatına görə departamentlər arasında 76-cı yeri tutur).

## Coğrafiyası
Ərazisinin sahəsi 6103 kv. km.-dir. Departamentin ərazisindən adını götürdüyü Orn çayı axır. Departament 3 dairə, 40 kanton və 505 kommunanı birləşdirir.

## Tarixi
Orn — 1790-cı ilin mart ayında yaranmış 83 departamentdən biridir. Keçmiş Normandiya və Perş əyalətləri ərazisində yerləşir.

## Qalereya

Cathédrale Notre-Dame de Sées 853.jpg|
ChateaudO-SE.jpg|Şato d’О
Chateau Carrouges.jpg|
Château des ducs - Alençon 1.JPG|
Bagnoles de L'Orne lac et casino.jpg| Banol-de-l’Orn


## Həmçinin bax
* Lo və Qaronna
* Yuxarı Reyn

## İstinadlar
* Prefektura veb saytı (Fransızca)
* Baş Konsulluq veb saytı  (Fransızca)
* Normandiyada, Ornda turizm üçün rəsmi vebsayt  (Fransızca)
Biysk

**Biysk** — Rusiya Federasiyasında, Altay diyarının cənub şərqində şəhər. Biysk rayonunun mərkəzi.

## Əhalisi
Əhalisi 227,6 min (2005).

## Coğrafiyası
Biya çayı (Ob hövzəsi) sahilində port. Biyskdən Novosi birsk–Taşanta avtomobil yolu (Çuya traktı) keçir. Dəmiryol stansiyası. Aeroport.

## Tarixi

1708–09-cu illərdə Bikatun ostroqu (qala) kimi salınmış, 1732-ci ildən Biya ostroqu adlandırılmışdır. 1782-ci ildə şəhər statusu almışdır. 1782–97-ci illərdə Kolıvan vilayətinin (1783-cü ildən Kolıvan quberniyasının), 1804–22-ci illərdə Tomsk quberniyasının qəza şəhəri idi. 1827–1917-ci illərdə Tomsk quberniyasının Biysk dairəsinin inzibati mərkəzi, 1917–25-ci illərdə isə Altay quberniyasının qəza şəhəri olmuşdur.

## İqtisadiyyatı
Şəhərin nəqliyyat yollarının kəsişməsində yerləşməsi, həmçinin əkinçilik və maldarlıq üçün əlverişli şəraitin olması Biyskin inkişafına imkan yaratmışdır. 1915-ci ildə Biysk dəmiryolu vasitəsilə Transsibir magistralına qoşulmuşdu. Sibir (1925–30) və Qərbi-Sibir (1930–37) diyarlarının dairə mərkəzi olmuşdur. Biysk Dövlət Pedaqoji Universiteti (1939), Altay Dövlət Universitetinin və Altay Dövlət Texniki Universitetinin filialları; dram teatrı fəaliyyət göstərir Biysk Altay diyarının ikinci sənaye mərkəzidir. Biysk qazanxana avadanlıqları zavodu, "Altay vitamin", şüşə-plastik zavodu, faner-kibrit kombinatı, tikiş fabrikivə s. var.

## Qalereya

Biysk river down to AB.JPG|Buya çayı
Biysk - Sovetskaya Street.JPG|Sovetskaya keçəsi
Kupol Biysk.JPG|Planetar
EvalarOffice.JPG|Evalar
71619inbiysk2.JPG|Tramvay
Biysk-Railroad-Station.jpg|Dəmiryol stansiyası
BiyskRPRT367-0.JPG|Körpü
Бийск Успенский собор.jpg|Kilsə



## Həmçinin bax
* Belyov
* Danilov
* Demidov
* Engels (şəhər)
* Fatyoj
* Langepas
* Malmıj

## Xarici keçidlər
* Biysk şəhərinin rəsmi internet səhifəsi

## İstinadlar
Kot-d'Or

**Kot-d'Or** ( , hərfən "Qızıl sahil) — Fransanın şərqində departament.

## Coğrafiyası
Departament Burqundiya regionunun bir hissəsidir. Ərazisinin sahəsi 8763 km²-dir. Dijondan şimala doğru Lanqr yaylasının sağ silsiləsi uzanır. Cənub-şərqində Siena çayı axır.

## Tarixi
**Kot-d'Or** — Fransa inqilabı vaxtı yaradılmış 83 departamentdən biridir. 1790-cı il 4 mart tarixində, Burqundiya əyalətinin bir hissəsində yaradılıb.

## İnzibati bölgüsü
Departament 3 dairəni, 43 kanton və 707 kommunanı birləşdirir.

## Kot-d'Or departamentinin kantonları
* Arne-le Dyuk
* Benyo-le Jyuif
* Blinyi-syur-Uş
* Şimali Bon
* Cənubi Bon
* Venare Le-Lom
* Vitto
* Qranse-le-Şato-Nyovel
* Dijon −1
* Dijon −2
* Dijon −3
* Dijon −4
* Dijon −5
* Dijon −6
* Dijon −7
* Dijon −8
* Jevre-Şamberten
* Jenli
* İ-syur-Tiy
* Len
* Lerne
* Mirbo-syur-Bez
* Monbar
* Montinyi-syur-Ob
* Nole
* Nyui-Sen-Jorj
* Oson
* Pontaye-syur-Son
* Presi-su-Tiy
* Puyi-an-Osua
* Rese-syur-Urs
* Selonje
* Semyur-an-Osua
* Sen-Jan-de-Lon
* Sen-Sen-l’Аbbey
* Solyo
* Sombernon
* Syor
* Fonten-Fransez
* Fonten-le-Dijon
* Şatiyon-Syur-Sen
* Şenov
* Enye-le-Dyuk

## İstinadlar
* Seurre and the river Saone, Burgundy — Tourism and local life — french and english
* Prefektura veb saytı (Fransızca)
* Baş Konsulluq veb saytı  (Fransızca) 
* http://www.ot-dijon.fr/
* http://www.1911encyclopedia.org/Cote-d'Or
* Kot-d'Or iqtisadiyyatı (Fransızca)
Qaragüney

* Qaragüney (Sabirabad) — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Qaragüney (Comərd) — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Qaragüney (Zülfüqarlı) — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Qaragüney (İğdır) -  Türkiyənin Respublikasının İğdır rayonunun İğdır şəhərinə daxil olan kənd.
* Aşağı Qaragüney (Çaroymaq)
* Orta Qaragüney (Çaroymaq) 
* Yuxarı Qaragüney (Çaroymaq)
İspaniya U-19

**İspaniya U-19** — İspaniyannın 19 yaşlıaradək komandasıdır . Bu komanda 1909-cu ildə yaranıb . İlk rəsmi oyunu İsveçrə U-19

millisi ilə oyun olub . Bu oyun İspaniyanın qələbəsi ilə qurtarıb . 

## Former squads[edit]
Eltun Hüseynov

**Eltun Tahir oğlu Hüseynov** (27 fevral 1993-cü ildə Bakıda anadan olub) — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Bakı klubunda müdafiəçi kimi çıxış etmiş peşəkar Azərbaycanlı futbolçu.

## Klub karyerası
Fərid Kərimzadə Bakı klubunun akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. 2012-ci ildə klubun əvəzedicilər dəstəsində debüt etmişdir. Həmçinin həmin ildən *bakılıların* əsas heyətində çıxış edir.

O, Bakı klubunun tərkibində debütünü 12 may 2014-cü ildə Azərbaycan Premyer Liqasının XXXV turunda AZAL klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır.

### Çempionat
Mövsümlər üzrə Azərbaycan çempionatında aşağıdakı kimidir:

## Maraqlı fakt
* 2012-ci ildə dizindən ağır zədə aldığı üçün Türkiyədə əməliyyat olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Профиль игрока на сайте Профессиональной Футбольной Лиги Азербайджана
* 

## Tarixçə
* player profile on footballdatabase.eu
* Eltun Hüseynov Profile and Statistics on soccerpunter.com
Alıkənd

* Alıkənd — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Alıkənd — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Həmçinin bax
* Əlikənd
Avianka Hava Yolları reys 203

**Avianka Hava Yolları reys 203,** Boqotada yerləşən El Dorado Beynəlxalq Havalimanından Kalidəki Alfonso Bonilla Aragon Beynəlxalq Havalimanına daxili reys ilə hərəkət edən uçuş. 27 noyabr 1989-cu ildə Soaça bələdiyyəsi üzərində Partlayıcı vasitə ilə partladılmışdır. Təyyarə Kolumbiyanın paytaxtı Boqotadan havaya qalxdı. Hava qalxdıqdan 5 dəqiqə sonra 794 kilometr (493 mil) sürətlə hərəkət edən təyyarə gözlənilmədən partladı.

## Uçuş
Təyyarə, Pan American World Hava yollarından alınan, HK-1803 qeydiyyat nömrəli Boeing 727-21 idi. Yerli vaxtla 07:13-də havalandı və havaya qalxdıqdan 5 dəqiqə sonra yanacaq deposunun yanında qoyulan bomba 13000 fit (3960m) hündürlükdə partladı. Partlayış təyyarəni parçaladı: Quyruq hissəsindən ayrılan burun hissəsi alovlu halda aşağı endi. Yerdə olan 3 nəfər və üzərilərinə düşən təyyarədəki 107 nəfərin hamısı həlak oldu.

## Qəza sonrası
Uçuş 203-ün bombalanması, o zamandan bu yana Kolumbiyada yaşanan ən ölümcül cinayət hücumu olmuşdur. Medellin narkotik kartelinin yaradıcılarından olan Pablo Eskobar, 1990-cı il prezident seçimləri zamanı namizəd olmuş Sezar Qavirianı öldürmək ümidi ilə bu bombalamanı planladı. Lakin Qaviria təyyarədə deyildi və daha sonra Kolumbiyanın prezidenti oldu. Qəza zamanı ölən iki amerikalı, Amerikanın Eskobarı tapmaq üçün fəaliyyətə başlamasına səbəb oldu.

## Son hadisələr
28 noyabr 2016-cı ildə Kolumbiyanın El Espectador qəzeti, Uçuş 203-ə aid 8 bölümdən ibarət olan istintaq hesabatını dərc etməyə başlamışdır. Partlayışa səbəb kimi yanacaq deposunda olan yanacaq nasosunun nasaz olması iddia edilmişdir. Hesabat Avianka şirkəti və zərər çəkmişlərin ailə üzvləri tərəfindən ağır tənqid edilmişdir.

## Həmçinin bax
*Pablo Eskobar
*Medellin Karteli

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Qəzanın təsviri
Anton Kanibolotski

**Anton Oleoviç Kanibolotski** () — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən "Qarabağ"da oynayan Ukrayna qapıçısı.

## Klub karyerası
### Dnepr Dnepropetrovsk
Kanibolotski peşəkar karyerasına 2005-ci ildə ölkəsinin Dnepr klubunda başlayıb.Bu klubdakı debüt oyununa 23.11.2008 tarixində Tavriya Simferopol qarşısında çıxıb.

### Krivbas
Anton Kanibolotski  2010-cu ildə Krivbasa keçib.

### Şaxtyor
30 iyul 2012-ci il tarixində Şaxtyor Donetsk klubu ilə müqavilə imzalayıb. Anton Kanibolotski oynadığı illər ərzində 9 kubok qazanıb.

### Qarabağ
Anton 2017-ci ildə Azərbaycan Premyer Liqası klublarından Qarabağla 2 illik müqavilə imzalayıb.Bu klubdakı debütünü UEFA Çempionlar Liqası II təsnifat mərhələsinin 2-ci oyununda Samtredia qarşısında etdi.Qarabağ bu oyunda 1-0 hesabı ilə qalib gəldi.

## Milli Komanda karyerası
Ukrayna millisində debütünü 02.06.2010 tarixində Norveç qarşısında etdi. Kanibolotski Ukrayna (21 yaşlılar) millisinin üzvü olmuşdur.

## Uğurları

### Klub
;Şaxtyor (9 kubok)
* **Ukrayna Çempionatı** **(3):** 2012/2013, 2013/2014, 2016/2017 
* **Ukrayna Kuboku** **(3):** 2012/2013, 2015/2016, 2016/2017
* **Ukrayna Superkuboku** **(3):** 2013, 2014, 2015
Ceyhun Cavadov

**Ceyhun Seyidəhməd oğlu Cavadov** () — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Kəpəz klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış etmiş peşəkar Azərbaycanlı futbolçu.

## Bioqrafiyası

## Klub karyerası

### Çempionat
Ceyhun Cavadov öz peşəkar futbolçu karyerasına Azərbaycan Birinci Liqası təmsilçilərindən olan *Abşeron* və Neftçala klublarında start vermişdir. 2013-cü ildə Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Rəvan klubuna transfer olmuşdur.

### Kubok
2012-ci ildə Neftçala klubunun tərkibində Azərbaycan Kubokunda iki oyun çıxmışdır.

## Milli karyerası

## Uğurları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Профиль игрока на сайте Профессиональной Футбольной Лиги Азербайджана
* Статистика игрока на int.soccerway.com
* Состав ФК "Ряван" на официальном сайте клуба 

## Tarixçə
* Ceyhun Cavadov qolu atasına həsr edib
Real Madrid C FK

**Real Madrid C FK** — İspaniyanın futbol komandası. Bu komanda 1952-ci ildə yaranıb. Ev oyunlarını paytaxt Madrid şəhərindəki La Ciudad del Real Madrid stadionunda keçirir. Bu arena 3000 nəfər tutuma malikdir. Bu komanda 2-ci federasiyanın 5 qrupunda mübarizə aprır.
Olimpiya yolu

**Olimpiya Yolu** ümumiyyətlə isə **Uembli Yolu** kimi tanınan bu yol İngiltərənin paytaxtı London şəhərində yerləşən Uembli Park metro stansiyasına və Uembli stadionu tərəfə bağlayan yoldur. Stadionda keçirilən bütün tədbirlərdən öncə minlərlə tamaşaçı məhz bu yoldan istifadə edərək stadionun girişinə yaxınlaşır. Məhz bu yol London metropolitenindən çıxarkən stadiona tərəf yönələn ən asan yoldur.

Uembli Yolu İkinci dünya müharibəsindən sonra alman əsirlər tərəfindən bir neçə il ərzində tikilmişdr və bu əsirlər bu günə qədər Böyük Britaniya tərəfindən nəzarət altındadır. Başlanğıcda onlar Londonda keçirilmiş 1948 Yay Olimpiya Oyunları ərzində işləri görməkdən qəsdən boyun qaçırdılar lakin sonradan onların vəzifəsi mətbuatda yayımlanmış tənqidi yazı səbəbiylə dəyişdirildi; "Bunu fərz etmək olar ki, Əmək Nazirliyi könülsüz olan qul əməyinin yerli və xaricdən gələn ziyarətçilərin gözü qarşısında istifadə etmədən öncə çox dərindən düşünəcək." Əvəzində onlar daha az göz pnündə olan tikinti obyektlərində çalışdırıldılar.



Fayl:Wembley Way.jpg|Uembli Stadionundan görünən Uembli Yolu
Fayl:Wembley Stadium down Wembley Way.jpg|Cənub tərəfdən görünən yeni Uembli Stadionu və Uembli Yolu, Yanvar 2007
Fayl:Wembley Twin Towers.jpg|UEFA Avro 1996 çərçivəsində keçiriləcək İngiltərə və Almaniya oyunundan öncə Uembli Yolu
Fayl:Wembley Stadium map.png|Olimpiya Yolu ilə bağlantısı olan Uembli Stadionunun xəritədə görünüşü



## İstinadlar
Saku Ylatupa

**Saku Ylatupa** () — Erediviziya təmsilçilərindən olan Ayaks klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Finlandiyalı futbolçu.

## Klub karyerası

### Erkən illəri
Saku 1999-cu ildə Espoo şəhərində anadan olmuşdur. Ylatupa öz peşəkar futbolçu karyerasına HJK klubunun gənclər yığmasında start vermişdir. Ylatupa bir müddət HJK klubunun reserv komandası olan Klubi 04 klubunda çıxış etmişdir.

### HJK
2016-cı ildə Ylatupa HJK klubunun əsas komandasına çağırılmışdır. O, peşəkar karyerasında debütünü 2 aprel 2016-cı ildə Finlandiya Liqa Kubokunda *Lahti* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 46-cı dəqiqədə əvəz olumuşdur.

### Ayaks
21 iyul 2017-ci ildə Ylatupa Erediviziya təmsilçilərindən olan Ayaks klubu ilə üç illik müqavilə imzalamışdır.

## Karyera statistikası

## İstinadlar
Klaypeda Universiteti

**Klaypeda Universiteti** () — Litvanın qərb sahilində yerləşən Klaypeda şəhərindəki ən böyük ali təhsil müəssisəsi. 1991-ci ildə yaradılan universitet, Litvada ali təhsilin inkişafında mühüm rol oynayır. Universitet, təbiət elmləri, sosial elmlər, humanitar elmlər, incəsənət və sağlamlıq elmləri sahələrində geniş təhsil və tədqiqat imkanları təklif edir.

## Tarix
Klaypeda Universiteti, 1 yanvar 1991-ci ildə Litvanın müstəqilliyini bərpa etməsindən sonra yaradılmışdır. Universitet, Şiauliai Pedaqoji İnstitutunun (indiki Şiauliai Universiteti) Klaypeda şöbəsi və Litva Konservatoriyasının Klaypeda fakültələrinin birləşməsi nəticəsində meydana gəlmişdir. İlk illərində universitet, əsasən pedaqoji və humanitar elmlər sahəsində ixtisaslaşmışdı. Lakin sonradan təbiət elmləri, sosial elmlər, incəsənət və sağlamlıq elmləri sahələrində də təhsil və tədqiqat imkanları genişləndirilmişdir.

Klaypeda Universiteti, yarandığı gündən bəri sürətli inkişaf yolu keçmişdir. Yeni fakültələr, tədqiqat mərkəzləri və institutlar yaradılmış, tədris proqramları və tədqiqat sahələri genişləndirilmişdir. Universitet, həmçinin beynəlxalq əməkdaşlığı inkişaf etdirmiş və bir çox xarici universitetlərlə əlaqələr qurmuşdur.

## Kampus və tələbə həyatı
Klaypeda Universitetinin əsas kampusu şəhərin mərkəzində yerləşir. Kampus, müasir tədris binaları, kitabxana, idman mərkəzi, tələbə yataqxanaları və digər sosial obyektlərlə təchiz olunmuşdur. Universitet, tələbələrə rahat və təhlükəsiz bir təhsil mühiti təmin etmək üçün çalışır.

Universitetdə tələbə həyatı çox canlı və rəngarəngdir. Tələbələr, müxtəlif tələbə təşkilatları və klublarının fəaliyyətində iştirak edə, idman yarışlarında və mədəni tədbirlərdə iştirak edə bilərlər. Universitet, həmçinin tələbələrə karyera məsləhətləri, psixoloji dəstək və digər xidmətlər təqdim edir.

## Fakültələr və tədris proqramları
Klaypeda Universiteti aşağıdakı fakültələrə malikdir:

* Dəniz Elmləri və Təbiət Elmləri Fakültəsi
* Sosial Elmlər və Humanitar Elmlər Fakültəsi
* İncəsənət Fakültəsi
* Sağlamlıq Elmləri Fakültəsi
* Təhsil Elmləri Fakültəsi
* Davamlı İnkişaf və İqtisadiyyat Fakültəsi

Universitet, bu fakültələr çərçivəsində bakalavr, magistr və doktorantura səviyyələrində geniş çeşiddə tədris proqramları təklif edir. Proqramlar, həm Litva, həm də ingilis dilində tədris olunur.

## Tədqiqat
Klaypeda Universiteti, tədqiqat fəaliyyətlərinə böyük önəm verir. Universitetin tədqiqatçıları, müxtəlif sahələrdə, xüsusilə də dəniz elmləri, ekologiya, sosial elmlər və humanitar elmlər sahələrində uğurlu layihələr həyata keçirirlər. Universitet, həmçinin yerli və beynəlxalq tədqiqat mərkəzləri və universitetlərlə əməkdaşlıq edir.

## Beynəlxalq əlaqələr
Klaypeda Universiteti, beynəlxalq əlaqələrə böyük önəm verir. Universitet, Erasmus+ və Nordplus kimi beynəlxalq tələbə mübadiləsi proqramlarında iştirak edir. Bu proqramlar, tələbələrə xaricdə təhsil almaq və beynəlxalq təcrübə qazanmaq imkanı verir. Universitet, həmçinin xarici universitetlərlə birgə tədqiqat layihələri həyata keçirir.

## İstinadlar
Rəşad Babayev

**Rəşad Babayev** () — Azərbaycan şahmatçısı, beynəlxalq qrosmeyster. Şahmat üzrə yeniyetmələr arasında Azərbaycan yığmasının məşqçisidi.

## Həyatı
Rəşad Babayev 1981-ci il sentyabrın 3-də Bakıda anadan olub. 7 yaşından "Həmkarlar İttifaqı" adlı Bakı şahmat məktəbində məşğul olmağa başlayıb. Şahmat oynamağı atasından öyrənmişdi.

## Reytinqi
2009-cu ilin aprel ayında Babayev 2535 reytinqinə malik idi və FİDE aktiv şahmatçıların reytinq cədvəlində 491-ci yeri tuturdu. Avropanın aktiv şahmatçıların reytinq cədvəlində 400-cü yer, milli reytinqində 11-ci yerdə qərarlaşmışdır.

## Nailiyyətləri
* Dəfələrlə Avropa çempionatlarının iştirakçısı olmuşdur
* Dubay şəhərində beynəlxalq turnirdə — 2-ci yer, 1999-cu il.
* İranda keçirilən "Gilan Scheveningen" beynəlxalq turnirdə — 2-ci yer, 2006-cı il
* Rusiyanın Tula şəhərində keçirilən qrosmeysterlərin beynəlxalq turnirdə 2–3-cü yerlər, 2007-ci il.
* Rusiyanın Kireyevsk şəhərində keçirilən qrosmeysterlərin beynəlxalq turnirdə 1–2-ci yerlər, 2007-ci il.
* İspaniyada keçirilən "XXXIII Open Internacional" beynəlxalq turnirdə — 3-cü yer, 2007-ci il.
* İspaniyada keçirilən "XXIV Open Collado Villalb" beynəlxalq turnirdə 1–3-cü yerlər, 2007-ci il.
* Fransanın Tuluza şəhərində keçirilən "3e Open de Ouest Toulousain" beynəlxalq turnirdə 3-cü yer.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* FİDE saytında profili
* www.chessgames.com saytında seçilmiş partiyaları
Özgürcan Çəvik

**Özgürcan Çevik** ()-Türkiyəli aktyor. Daha çox *Şevkat Yerimdar* rolu ilə tanınır.

## Həyatı
24 oktyabr 1983-cü ildə Ankarada dünyaya gələn Özgürcan Çevik, 1989 ilində girdiyi Ahmet Vefik Paşa İbtidai məktəbindən 1994 ilində məzun oldu. 1994–1998 illərində Ankara Çayyolundaki M. E. V. Özəl Köksal Toptan Litseyinin orta məktəbində oxuyub məzun oldu. 1998–2001 illərində Ayrancı Litseyin'də oxudu.

2001 ilində girdiyi Hacettepe Üniversitetində Turizm-mehmanxana bölməsindən 2004-cü ildə məzun olub. Ardınca 2004–2009 illəri arasında Bilkent Üniversitesi M. S. S. F. Teatr-aktyorluq bölüməsini bitirdi.

eməktəb qurtaranda Ankara Sanat Tiyatrosu'nda işə girdi və burada rol aldığı **Kod Adı: Kəklik** tamaşası ilə **X. Lions Teatr mükafatlarında** ən yaxşı köməkçi aktyor mükafatını aldı.

## Oynadığı Filmlər

### Serial
* **2008 — Bizim Evin Halları**
* **2010 — Türkan**
* **2013 — Oldu Təşəkkürlər**
* **2013 — Fatih Harbiyə**
* **2014 — Ruhumun Güzgüsü**
* **2017 — Şevkat Yerimdar**
* **2018 — İkizler Memo-Can**

### Film
* **2012 — [[Dağ (film, 2012)|Dağ]]**
* **2013 — Şevkat Yerimdar**
* **2015 — Şevkat Yerimdar 2**
* **2016 — Sol Şerit**
* **2017 — Damat Takımı**

## İstinadlar
İspaniya U-21 milli futbol komandası

İspaniya U-21 İspaniyalıların 21 yaşdan aşağı oyunçularının iştirak etdiyi komanda . Bu komanda hal-hazırda dünyada U-21 milliləri arasında ən yaxşılardandır . Komanda ilk matçını Yuqaslaviya U-21 millisinə qarşı keçirib . Matç 9 dekabr Yuqaslaviyanın Zaqreb şəhərində keçrilib . Bu oyunda 4–1 hesabı ilə uduzub . Ən böyük qələbəsi isə 8 fevral 2005-ci ildə San-Marino ilə matçda 14–0 hesablı qələbəsi olub . Ən böyük hesablı məğlubiyyəti isə 1983-cü ildə 16 fevral Hollandiya ilə matçda olub . Bu matçda Hollandiya 5–0 hesabı ilə qələbə qazanıb.
Hüsniyə Məhərrəmova

**Hüsniyə İkram qızı Məhərrəmova** () — Azərbaycan teleaparıcısı, Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin Azərbaycan şərhçisi və nümayəndə heyətinin rəhbəri.

## Həyatı və fəaliyyəti
Hüsniyə Məhərrəmova 30 sentyabr 1981-ci ildə Bakıda anadan anadan olmuşdur. 1987–1998-ci illərdə Bakıda yerləşən 255 və 151 saylı orta məktəblərdə təhsil almışdır. O, orta məktəblə paralel musiqi məktəbində fortepiano şöbəsində də oxumuşdur. 1999-cu ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti aktyorluq fakültəsinə qəbul olmuş, 2003-cü ildə oranı bitirdikdən sonra Bakı Musiqi Akademiyasının solo oxuma fakültəsinə daxil olaraq ikinci ali təhsilini almışdır. Eyni ildə "Sing Your Song" yarışmasında iştirak etmiş və burada üçüncü yeri tutmuşdur. Eyni zamanda, musiqişünaslıq üzrə magistratura pilləsində təhsilini davam etdirmişdir.

Təhsil aldığı illərdə Hüsniyə Məhərrəmova fəaliyyət istiqamətini dəyişmiş və televiziyaya müraciət etmişdir. 2005-ci ildə İctimai Televiziya açılarkən burada müsabiqədən keçmiş və bir neçə gün sonra ilk efirinə çıxmışdır. 2014-cü ilin may ayınadək o, burada prodüser, musiqili və əyləncəli verilişlər departamentinin direktor müavini və aparıcı işləmişdir.

Hüsniyə Məhərrəmova 2007–2008-ci illərdə TRT Avaz-da çalışmış, 2010–2014-cü illərdə İctimai Televiziyanın musiqili və əyləncəli verilişlər departamentində direktor müavini olmuşdur. 2014–2016-cı illərdə "Euromedia" şirkətinin Bakı şöbəsinin icraçı direktoru olmuşdur. 2019-cu ilin iyul ayında Azərbaycan Dövlət Televizyasının beynəlxalq əlaqələr və protokol departamentinin rəhbəri vəzifəsinə təyin edilmiş, 2020-ci ilin yanvar ayınadək burada çalışmışdır. Hüsniyə Məhərrəmova 2020-ci ildən etibarən özəl sahədə direktor və media direktor vəzifələrində fəaliyyət göstərir.

Hüsniyə Məhərrəmova Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində müşahidə şurasının üzvü, 2008-ci ildə Azərbaycanın yarışmada debütü üçün keçirilən yerli seçim mərhələsinin aparıcısı, 2008 Avroviziya Rəqs Müsabiqəsi və 2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində xal təqdimatçısı olmuşdur. 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidə şərhçi və reportyor, 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində milli şərhçi, 2012-ci ildə Maltanın müsabiqədə iştiraçı üçün aparılan yerli seçim mərhələsində beynəlxalq münsiflər heyətinin üzvü olmuşdur. Azərbaycanda keçirilən 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təşkilat komitəsinin üzvü və koordinator, 2012, 2013 və 2014-cü illərdə nümayəndə heyətinin rəhbəri, 2015, 2016 və 2017-ci illərdə prodüser və menecer kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2019-cu ildə yenidən Azərbaycan nümayəndə heyətinin rəhbəri seçilmişdir.

### Şəxsi həyatı
Hüsniyə Məhərrəmova 2008-ci ildə "Coldünya" rok qrupunun üzvü  Samir Cəfərov  ilə ailə qurmuşdur. Biri qız, biri oğlan olmaqla əkiz övladları var.

## Televiziya fəaliyyəti
Hüsniyə Məhərrəmova 2005–2020-ci ildə bir sıra verilişlərin aparıcısı və prodüseri olmuşdur:

## İstinadlar
Hacıqara (Üçkilsə)

**Hacıqara**, **Hacı Qara** — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Üçkilsə (Eçmiədzin) rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 9 km şimalda, Abaran çayının sahilində yerləşir. 1590-cı ildə tərtib edilmiş, «İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri»ndə Hacı Qaralı kimi, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Hacı Qara formasında qeyd edilmişdir. 

Toponim Qara Hacılı türk etnoniminin əsasında əmələ gəlmişdir. Qara Hacılı etnonimi inversiyaya uğrayaraq Hacı Qara, Hacı Qaralı formasma çevrümişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.

Erm.SSR AS RH-nin 3.l.1935-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Aygeşad qoyulmuşdur. 

## Əhalisi
Kənddə 1828-ci ilə kimi azərbaycanlılar yaşamışdır. Ermənilər buraya Türkmənçay müqaviləsindən sonra, 1829-cu ildə İranın Xoy vilayətindən köçürülmüşdür. Burada ermənilərlə yanaşı 1831-ci ildə 27 nəfər, 1897-ci ildə 8 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Azərbaycanlılar XX əsrin əvvəllərindən tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur. İndi Ermənilər yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://elibrary.bsu.az/yenii/ebookspdf/pe14UjKT.pdf
2 ömür (film, 2016-2017)

***2 ömür*** bədii serialı rejissor Ramin Nəbiyev tərəfindən 2016-cı ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Xəzər televiziyasında istehsal edilmişdir. Hadisələr 1994-cü ildə baş verir. Serialın süjet xəttini 3 dostun həyat hekayəsi təşkil edir. Filmdə əsas rolları Elşən Rüstəmov, Əbdülqəni Əliyev, Əjdər Zeynalov, Əzizağa Əzizov, Flora Hüseynova, Çingiz Mütəllimov, Həcər Ağayeva, Leyli Vəliyeva, Mələk Kazımova, Məsumə Babayeva və Natavan Hacıyeva ifa edirlər.

## Məzmun
Hadisələr 1994-cü ildə baş verir. Serialın süjet xəttini 3 dostun həyat hekayəsi təşkil edir.

1994-cü il. Nail (Əbdülqəni Əliyev), Sahib (Elşən Rüstəmov) və Rəfael (Əjdər Zeynalov) üç dostdurlar. Sahiblə Rəfaelin həyat yoldaşları hamilədirlər. Nail isə həyat yoldaşı Mirvari (Leyli Vəliyeva) ilə uzun müddətdir ki, uşaq üzünə həsrətdirlər. Onların bu həsrəti, vaxt keçdikcə paxıllıq və həsədə çevrilib. Onlar birlikdə plan qururlar. Sahiblə Səhərin (Həcər Ağayeva) övladı dünyaya gələn gün Nail həkimə (Mehriban Hüseynova) pul verərək onların övladını başqasıyla dəyişdirir. Digər "dostu" Rəfaelin isə həyat yoldaşı Kəmalə (Flora Hüseynova) əkiz övlad dünyaya gətirir. Eyni gün Nail həkimin köməyi ilə Rəfaelin də uşaqlarını əlindən alır; həkim birini başqasına satır, digərini isə Nailin özü övladlığa götürür. Rəfaelə isə uşaqların doğulandan sonra öldüyünü bildirirlər. Əlbəttə, bu işlərin hamısını pul müqabilində həkim həyata keçirir. Rəfael ağır stress keçirir, içkili halda arvadını bıçaqlayıb həbsxanaya düşür.

Artıq 2016-cı ildir. Baş verən hadisələr nəticəsində illər boyu gizli qalan sirrin üstü yavaş-yavaş açılmağa başlayır və hadisələr öz məcrasını dəyişir. Dəniz (Yeganə Orucova) aldığı travma nəticəsində xəstəxanaya düşür və Sahib Dənizin onun qızı olmadığını öyrənir. Sahib doğma qızının axtırışına çıxır...

## Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Valeh Əhmədov
Rejissor: Ramin Nəbiyev
Operator: Əhməd Barasov
Rəssam: Elnarə Səfərova
Bəstəkar: Bəbir Bəbirli

## Rollarda
Elşən Rüstəmov — Sahib
Əbdülqəni Əliyev — Nail
Əjdər Zeynalov — Rəfael
Əzizağa Əzizov — Azad
Flora Hüseynova — Kəmalə
Çingiz Mütəllimov — Pərviz
Həcər Ağayeva — Səhər
Leyli Vəliyeva — Mirvari
Mələk Kazımova — Aylin
Məsumə Babayeva — Zemfira
Natavan Hacıyeva — Natavan
Rəşad Səfərov — Şadman
Toğrul Rza — Fərhad
Tural Ağayev — Nemət
Türkay Cəfərli — Davud
Valeh Əhmədov — Mərdan
Yeganə Orucova — Dəniz
Zəfər Hüseynzadə — Yunis
Zülfiyyə Qurbanova — Şəfa

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
2016-cı ilin Azərbaycan filmləri
2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Sürüşən daşlar

**Sürüşən daşlar**, həmçinin **yelkənli daşlar**, **yeriyən daşlar**, **yuvarlanan daşlar** adı ilə də bilinən bu hadisə daşların heç bir insan və ya heyvan müdaxiləsi olmadan yumuşaq torpağın üzəri ilə sürüşməsi kimi qeydə alınmış hadisədir. Qaya hərəkətləri ən müxtəlif yerlərdə qeydə alınsa da bunlar içindən ən çox nəzərə çarpanı (hərəkət məsafəsinə görə) Kaliforniyanın Ölüm Dərəsi Milli Parkındakı sürüşmələrdir.

## Əfsanələr
Yerli xalq arasında bəzən bu yer lənətli yer kimi də sayılırdı. Bəzi əfsanələrə görə isə hətta bu daşların şəkil dəyiştirə bilən məxluqlar olduğu və ya yad planetlilər tərəfindən kosmosdan buraya yerləştirildiyi deyilirdi.

## Təsfiri

Qayaların yerləştiyi ərazi köhnə bir göl yatağıdır və bu qayalar bəzən 200 metrə qədər hərələt edə bilir. İlk əvvəllər qayaların küləyin gücü ilə hərəkətə gəldiyi iddiası irəli sürülsə də sonralar 350 kiloqrama qədər çatan bu qayaların torpağın da quru və çat olmasına görə bu cür hərəkət edə bilməsi iddiası yalanlandı. İçin ən maraqlı yanı isə o idi ki, bu qayaların indiyə kimi hərəkət etdiklərini hələ heç kəs görməmişdi. Qayalar bir gecənin içində yerlərini dəyişərək səhər torpaqda iz salırdılar. Bu izlər əksərən düz olsa da bəzən ixtiyari formada ola bilərdi.

## Qayaların sirri
Hərəkət edən bu qayalar haqqında ilk araşdırmalar 1915-ci ildən başladı.2013-cü ildə GPS üzərindən daha dəqiq elmi araşdırmalar ilə qayaların sirri ortaya çıxdı. Belə ki, elmi araşdırmalara görə Ölüm vadisində gecələr temperatur çox soyuq olduğundan bu göl yatağında suyun donmasına səbəb olur. Qayaların daha intensiv hərəkəridekabr ayının 20-si yanvar ayında müşahidə edildi. Belə ki, 60-a yaxın qayanın hərəkəti aşkarlandı və hətta bəzisinin 224m hərəkət etdiyi üzə çıxdı. Bu hadisənin Dekabrda daha intensiv baş verməsinin səbəbi sirrin suyun donması ilə əlaqədar olmasında olduğunu göstərdi. Beləliklə sirr ondan ibarət idi ki, gecə göl yatağında donmuş su səhərə yaxın əriməyə başlıyırdı və buz tutmuş qaya parçaları əriyən buzun üstündə küləyin də gücü ilə çox rahat hərəkət edirdi. Bu hadisənin 16 dəqiqə davam etməsi onun müşahidəsini çətinləştirirdi və beləcə onu heç kəs görmürdü. Həmin ili GPS-dən müşahidəyə əsasən qayanın bəziləri 5 m/saat sürətlə 5 dəqiqəyə yaxın hərəkət etmişdi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Smithsonian Magazine: "How Do Death Valley’s "Sailing Stones" Move Themselves Across the Desert?"  — *June 2013 issue*.
* National Geographic: "What Drives Death Valley's Roving Rocks?"
* Racetrackplaya.org: The Racetrack Playa Blog — *homepage*
* SJSU.edu: "The Sliding Rocks of Racetrack Playa"  — *by Paula Messina*.
* Smith.edu: "The Mystery of the Rocks on the Racetrack at Death Valley"  — *by Lena Fletcher and Anne Nester*.
* Physics Forums.com: "The Sliding Rock Phenomenon" — *online discussion*.
* YouTube: Moving Rocks of Death Valley's Racetrack Playa — *video by Brian Dunning*.
* Fox News.com: Why Are Death Valley's Rocks Moving Themselves? — *by Philip Schewe*.
* Plosone.org: "Sliding Rocks on Racetrack Playa, Death Valley National Park: First Observation of Rocks in Motion"
Manuel Lokatelli

**Manuel Lokatelli** () — İtaliyalı futbolçu. İtaliya milli komandasının və Sassuolo FK klubunun oyunçusu. Yarımüdafiə mövqeyində oynayır.

## Klub karyerası
Manuel Milan və Atalanta futbol klublarının yetirməsi sayılır. 2009-cu ildə Milan klubunun uşaq komandasına qoşulub. Milanın heyətində "A Seriya"sında  debütu, 21 aprel 2016-cı ildə baş tutub.

## İstinadlar
Tos

**Tos** - İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, kənd.

İrəvan xanlığının Karpibasar mahalında kənd adı [159]. XIX əsrdə Eçmiadzin qəzasında Tos (133, 246), 1590-cı ilə aid türkcə mənbədə Tus kimdir (169, 79). 1728-ci ilə aid mənbədə də Tos çəkilir [170, 47] və onun Abdullah adlı mülkədara məxsus olması qeyd edilir. 1918-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş və kənd dağıdılmışdır. XIX əsrdə Kutais quberniyasının Şaropan qəzasında Tusi, Şimali Qafqazda Tus-Xoroy kənd adları (133, 249) ilə eynidir.

## İstinadlar
Şörəyel livası

**Şörəyel livası** — Liva-i Şörəyel  (Şörəyel livası) Osmanlı İmperiyasının İrəvan əyalətində inzibati–ərazi vahidi. 

Göyçə, Məzrəə, Xınzırək, Qırxbulaq, Dərəçiçək nahiyələri Sürəgəl livası
## Kəndləri

* Livadə

## Mənbə

## Həmçinin bax

* Çulundur mahalı

## İstinadlar
Livadə

**Livadə** - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Şirakel nahiyəsi(Şörəyel livası)da kənd.
Dərbənd kəndinin yaxınlığında yerləşən Livadə kəndi. Gəlir: 3.000 ağça..

## Tarixi

## İstinadlar
İqor Paşkeviç

**İqor Paşkeviç** (; ) — Fiqurlu konkisürmə üzrə beynəlxalq səviyyəli idman ustası, 1996-cı il Avropa Çempionatının gümüş mükafatçısı və məşqçi

## Həyatı
İqor Paşkeviç 1 iyul 1971-ci Moskva şəhərində anadan olmuşdur.

İqor Paşkeviç əvvəlcə SSRİ-ni, sonra Rusiyanı, 1997-ci ildən başlayaraq isə Azərbaycanı təmsil etmişdir.

Həyatının son illərində məşqçi kimi ABŞ-də çalışmışdır.

44 yaşında ikən ABŞ-də faciəvi şəkildə vəfat etmişdir.

## Uğurları
O, 1990-cı ildə gənclər arasında dünya çempionatının qalibi olmuş.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
World Soccer

***World Soccer*** IPC Media tərəfindən ingilis dilində dərc edilən futbol jurnalıdır.  Jurnal ilk dəfə 1960-cı ildə çap edilmişdir. O, beynəlxalq futbol sahəsində ixtisaslaşmışdır. Brayan Qlenvil, Sid Lou və Tim Vikerinin daxil olduğu digər yazarların davamlı yazıları ilə ərsəyə gəlməkdədir. *World Soccer* Avropa İdman Jurnalları birliyinin üzvüdür ki, digər dillərdə də bu mövzuda jurnallar çap edilməkdədir. Digər üzvlərə misal olaraq A Bola, Don Balon, Kicker, La Gazzetta dello Sport və Sport Express nəşrlərini göstərmək olar. Bu qrupun üzvləri avropada hər il "Ayın Komandası" və "İlin Komandası" mükafatlarının qalibini seçir.

1982-ci ildən etibarən *World Soccer* "İlin oyunçusu", "İlin Məşqçisi" və "İlin  Komandası" mükafatlarını təsis etməkdədir.  2005-ci ildə isə siyahıya "İlin Gənc Futbolçusu" və "İlin Baş Hakimi" mükafatlarıda əlavə edilmişdir. 1999-cu ilin dekabr ayında *World Soccer* oxucular arasında keçirdiyi sorğu ilə 20-ci əsrin 100 ən böyük futbolçusunun adını açıqlamışdır.

Jurnal 2010-cu ildə beynəlxalq futbolda son 50 ilə nəzərə salan məqalələri ilə 50 illiyini qeyd etmişdir.

## İstinadlar
Masallı CFK

**"Masallı CFK"** tam adı **"Masallı Cənub Futbol Klubu"** — Azərbaycanın Masallı rayonunu təmsil edən futbol klubu.

2016/2017 mövsümündə klub həvəskarlardan ibarət ölkə kubokunda oynayaraq 1/4 finala kimi yüksəlib.

## Komandanın heyəti
Komandanın heyətində keçmiş "Xəzər-Lənkəran" futbol klubunun oyunçuları da var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
A Bola

***A Bola*** (İngiliscə: "Top") Lissabonda dərc edilən portuqal dilində idman qəzetidir.
## Tarix və Profil
*A Bola* 1945-ci ildə Kandido de Oliveyra və Ribeyro dos Reis tərəfindən Lissabon şəhərində təsis edilmiş və həftədə 2 dəfə çap edilirdi. 1995-ci ildən etibarən isə qəzet gündəlik olaraq çap edilməyə başlandı. Qəzetin aşağı hissəsində "Bütün idmanların qəzeti" başlığı əks olunsada əslində böyük ölçüdə futbol mövzusunu özündə əks edir. 1952–53 mövsümündən etibarən, qəzet Portuqaliya liqasının bombardirinə Gümüş top (Portuqaliya) mükafatını təqdim etməkdədir.

Qəzet həmçinin Portuqaliya müstəmləkəsi olmuş bəzi Afrika ölkələrində çox populyardır. 2006-cı ildən etibarən isə qəzet portuqal əsilli əhalinin geniş yayıldığı Nyuark və Nyu-Cersi kimi Amerika Birləşmiş Ştatları şəhərlərində çap edilməkdədir.

2014-cü ildən isə qəzetin televiziya kanalı fəaliyyət göstərməkdədir.

## İstinadlar
Almaniya milli parklarının siyahısı

Aşağıdakılar Almaniyadakı 16 milli parkın Şimaldan Cənuba doğru siyahısıdır: 

Almaniyada həmçinin 14 biosfer qoruq və 98 təbiət parkı var. 

## Xarici keçidlər
* National Parks and other Protected Areas
* Map/list of German National Parks (unofficial)
* Map of German National Parks with various filtering options
Beşdaş (Barmaqsız)

**Beşdaş**-  Gürcüstanda, Aşağı Kartli diyarının Barmaqsız bələdiyyəsində kənd.  

Keçmiş Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasının Dağ bölgəsinin sabiq Barmaqsız (indiki Tsalka) rayonunda kənd adıdır.  

Bu oykonim türk köklü «beş» və «daş» sözlərinin birləşməsindən yaranıb. 

## İstinadlar

*http://zim.az/zalqa/1313-barmaksiz-zalqa-rayonu.html
Başköy (Barmaqsız)

**Başköy**-  Gürcüstanda, Aşağı Kartli diyarının Barmaqsız bələdiyyəsində kənd. Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasının Dağ bölgəsinin sabiq Barmaksız (indiki Zalqa) rayonunda kənd adıdır. Bu oyoknim türk köklü «baş» sözü ilə peçeneqlərin «kov» tayfa adının birləşməsindən yaranıb. Ümumi mənası «Başkov» deməkdir. Şifahi danışıqda «Başköy» adlanır. Kənd camaatı həm də bu toponimin «baş» və «köy» (kənd) sözlərinin birləşməsi kimi də söyləyir. 

## İstinadlar

*http://zim.az/zalqa/1313-barmaksiz-zalqa-rayonu.html
OpenStreetMap

**OpenStreetMap** (**OSM**) – azad, hamı tərəfindən redaktə edilə bilən dünya xəritəsi. OSM – in yaranma və inkişafı digər xəritələrin qoyduğu məhdudiyyətlər və hal-hazırda çox da baha olmayan GPS texnologiyasıdır. OSM könüllü yaradılan coğrafiya  informasiya sisteminin ən yaxşı nümunəsidir.

Steve Coast 2004-cü ildə Böyük Britaniyada Vikipediyanın uğurundan ilhamlanaraq bu layihəni yaratdı. O vaxtdan bəri qeydiyyatdan keçən istifadəçilərin sayı 2 milyonu keçib. Bu sayt OpenStreetMap fondu tərəfindən dəstəklənir. Bu fond İngiltərə və Ueltsdə qeydiyyatdan keçib.

Xəritənin özündən çox, orada yaradılan verilənlər (data) çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu verilənlər bir çox layihələr, o cümlədən, Craigslist, OsmAnd, Geocaching, MapQuest Open, JMP statistical software, və Foursquare layihələrində istifadə edərək Google Mapsdan imtina ediblər. Amma verilənlərin keyfiyyəti dünyada müxtəlif yerlərə görə çox fərqlənir.

## İstinadlar
Məhəmməd Arifhacıyev

**Məhəmməd Arifhacıyev** (23 sentyabr 1977) — Azərbaycanı və Belarusu təmsil edən boksçu.

## Karyerası
Məhəmməd Arifhacıyev 2000-ci ilin mayında Finlandiyanın Tampere şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Birinci görüşdə Yunanıstan nümayəndəsi Mihalis Aslanidis üzərində 5:0 hesabı ilə qələbə qazanan Məhəmməd Arifhacıyev növbəti görüşdə Fransa nümayəndəsi Cehson Çaneta gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə 5:6 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu.

Həmin il Məhəmməd Arifhacıyev Azərbaycanı Avstraliyanın Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. -91 Kq. turnirindəm übarizə aparan Məhəmməd Arifhacıyev olimpiadanın 1/8 final mərhələsində Almaniya nümayəndəsi Sebastian Köber ilə üz-üzə gəldi. Sentyabrın 21-də gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Məhəmməd Arifhacıyev rəqibinə 4:10 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiadanı doqquzuncu pillədə başa vurdu.

Olimpiadadan sonra Məhəmməd Arifhacıyev Belarus yığmasının heyətinə cəlb edildi. 2001-ci ilin iyununda Şimali İrlandiyanın Belfast şəhərində baş tutan Dünya Çempionatını və 2002-ci ilin iyulunda Rusiyanın Perm şəhərində baş tutan Avropa Çempionatını Məhəmməd Arifhacıyev beşinci pillələrdə başa vurdu. 2003-cü ildə isə Məhəmməd Arifhacıyev Tailandda baş tutan Dünya Çempionatının gümüş medalına sahib oldu.

Məhəmməd Arifhacıyev 2004-cü ilin fevralında Xorvatiyanın Pula şəhərində Avropa Çempionatında növbəti dəfə medalı bir addımlığında məğlub olaraq turniri beşinci pillədə başa vurdu. Avqustda isə Məhəmməd Arifhacıyev Afina Olimpiadasında mübarizə apardı. Məhəmməd Arifhacıyev olimpiadanın final görüşündə ABŞ nümayəndəsi Andre Varda 14:20 hesabı ilə məğlub olaraq Afina Olimpiadasının gümüş medalına sahib oldu.

## Nəticələri

## İstinadlar
Dəmirli nekropolu

## Coğrafi mövqeyi
Dəmirli nekropolu,Culfa rayonunun Ləkətağ kəndindən şimalda,Dəmirliçayla Bərxudarçayın qovşağında uzunsov təpənin üzərində arxeoloji abidə.

## Ümumi məlumat
Nekropolun ətrafı yaşayış yeri olmuşdur.Qəbirlər daş qutu tiplidir.Onlar yanlarda iri sal daşlarla qurularaq irihəcmli,yastı sal daşlarla qapadılmışdır.Qəbirlər müxtəlif istiqamətə yönəldilmişdir.Bəzi qəbirlər qazılaraq dağıdılmış,bəzilərinin üst daşları aşınma nəticəsində düşmüşdür.Nekropolun ərazisindən çəhrayı və boz rəngli keramika parçaları toplanmışdır.Toplanmış arxeoloji materiallara əsasən nekropolu 1-7-ci əsrlərə aid etmək olar.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Aleksey Stukas

**Aleksey Stukas** () — Ukrayna və Azərbaycan futbolçusu, yarımmüdafiəçi.

## Klub karyerası
Odessa futbolunun yetirməsi. On altı yaşında ikinci liqada çıxış edən Dinamo-Fleş komandasında debüt etdi. 1995/96 mövsümü başa çatdıqdan sonra bu klub həvəskar statusu aldı. Aleksey həvəskar səviyyədə çıxışlarını davam etdirdi.

1998-ci ildə "Neftçi"yə dəvət olundu. Bakı təmsilçisinin heyətində o, ölkə kubokunu qazandı. həmçinin 1999-cu ildə "Kəpəz" komandasına vurduğu qolla klubun çempionatda 500-cü qolunun müəllifi oldu. Sonradan Azərbaycan vətəndaşlığını aldı.

Ukraynaya qayıtdıqdan sonra "Mikolayiv" munisipal futbol klubunda bir mövsüm keçirdi, orada o, digər milliləşən Azərbaycanlı oyunçu Vladimir Poşexontsev və sonradan milliləşən Aleksandr Çertoqanov ilə brilikdə oynuyurdu.

2002-ci ildə Aleksey Stukas xərçəng xəstəliyindən vəfat etdi.

## Milli yığma karyerası
1999-cu ildə iyirmi yaşlı Aleksey Stukas "Neftçi"də oynayarkən, Azərbaycan yığmasının heyətində 4 oyun keçirtmişdir.

## İstinadlar
İlqar Müşkiyev

**İlqar Müşkiyev** () — Azərbaycanı təmsil edən cüdoçu.

## Karyerası
İlqar Müşkiyev birinci uğuruna 2007-ci ildə Azərbaycan Çempionatının qalibi olmaqla imza atdı. Bir il sonra, 2008-ci ildə isə Azərbaycan Çempionatını gümüş medalla başa vuran İlqar Müşkiyev 2009-cu ildə beynəlxalq turnirlərdə birinci uğurlarına imza atdı. İlqar Müşkiyev əvvəlcə Ermənistanın İrəvan şəhərində U-20 Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib oldu, daha sonra isə Fransanın Paris şəhərində gənclər arasında Dünya Çempionatını gümüş medalla başa vurdu. Həmin il növbəti dəfə Azərbaycan Çempionatının qalibi olan İlqar Müşkiyev 2010-cu ilin noyabrında Bosniya və Herseqovinanın Sarayevo şəhərində baş tutan U-23 Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. İlin sonunda isə İlqar Müşkiyev üçüncü dəfə Azərbaycan Çempionatının qalibi oldu.

Karyerasında İlqar Müşkiyevin ən uğurlu mövsümü 2011-ci ildə oldu. Yanvarda IJF World Masters beynəlxalq turnirinin bürünc medalına sahib olan İlqar Müşkiyev *IJF World Cup* beynəlxalq turnirlərinin Tbilisi və Tallin mərhələlərinin qalibi oldu. İlqar Müşkiyev avqustda Fransanın Paris şəhərində Dünya Çempionatını bürünc medalla başa vurdu. Mövsüm ərzində İlqar Müşkiyev həm də *IJF World Cup* beynəlxalq turnirlərinin Braziliya və Özbəkistanda baş tutan mərhələlərində bürünc medallara, Azərbaycan mərhələsində isə gümüş medala sahib oldu.

2012-ci ildə İlqar Müşkiyev əvvəl mayda IJF Qran-Pri beynəlxalq turnirinin qalibi oldu, sonra isə IJF Grand Slam beynəlxalq turnirini bürünc medalla başa vurdu. İlqar Müşkiyev IJF olimpiya reytinq cədvəlində mövqeyini yaxşılaşdırdı və olimpiya lisenziyasına sahib oldu. İlqar Müşkiyev həmin ilin avqustunda Azərbaycanı London şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. −60 Kq. turnirində mübarizə aparan və təsnifat mərhələsindən azad olan İlqar Müşkiyev olimpiadanın 1/8 final mərhələsində son Avropa Çempionatının finalçısı Ermənistan nümayəndəsi Ovannes Davtyan ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə İlqar Müşkiyev rəqibinə məğlub oldu və olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.

Olimpiadadan sonra İlqar Müşkiyev 2013-cü il ərzində Rusiyada IJF Grand Slam beynəlxalq turnirində bürünc medala sahib oldu. 2014-cü ilin aprelində Fransanın Monpelye şəhərində baş tutan Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vuran İlqar Müşkiyev mövsüm ərzində Budapeşt şəhərində IJF Qran-Prisi, Tyumen və Əbu-Dabi şəhərlərində isə IJF Grand Slam beynəlxalq turnirlərində bürünc medallara sahib oldu.

İlqar Müşkiyevin 2015-ci ildə yeganə uğuru noyabrda Çində IJF Qran-Pri beynəlxalq turnirinin qalibi olmaq oldu. 2016-cı ildə isə İlqar Müşkiyev Samsun şəhərində IJF Qran-Prisi və Tyumen şəhərində IJF Grand Slam beynəlxalq turnirlərində bürünc medallara sahib oldu. 2017-ci ildə beynəlxalq turnirlərdə uğura imza ata bilməyən İlqar Müşkiyevin mövsüm ərzində yeganə uğuru Azərbaycan Çempionatını bürünc medalla başa vurmaq oldu.

## İstinadlar
Yelena Çalıx

**Yelena Çalıx** (25 mart 1984) — Rusiyanı və Azərbaycanı təmsil edən velosipedçi, Avropa Çempionatının qalibi.

## Karyerası
Yelena Çalıx 2000-ci ildə Mançesterdə, 2001-ci ildə Antverpendə 2004-cü ildə isə Melburnda baş tutan Avropa Çempionatlarında bürünc medalların sahibi oldu. 2003-cü ildə isə Yelena Çalıx Rusiyada Dünya Çempionatını gümüş medalla başa vurdu. Yelena Çalıx həm də Rusiyanı 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Turnirin nəticələrinə əsasən Yelena Çalıx olimpiadanı yeddinci pillədə başa vurdu. 2008-ci ildə isə Yelena Çalıx Polşada Avropa Çempionatının qalibi oldu.

2010-ci ildə Azərbaycan Velosiped İdmanı Federasiyası (AzVİF) Yelena Çalıxı Azərbaycan yığmasının heyətinə cəlb etdi.

Yelena Çalıx Azərbaycanı 2012-ci ildə London şəhərində (Birləşmiş Krallıq) baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Yelena Çalıx velosiped idmanı üzrə Azərbaycanı Olimpiya Oyunlarında təmsil edən birinci idmançı olaraq tarixə düşdü. İyulun 28-də Yelena Çalıx ümumi turnirdə mübarizə apardı. 66 velosipedçinin mübarizə apardığı final mərhələsində Yelena Çalıx finiş həddinə çata bilmədi və London Olimpiadasını nəticəsiz başa vurdu. Avqustun 1-də isə Yelena Çalıx zamana qarşı fərdi turnirdə mübarizə apardı. 24 velosipedçinin mübarizə apardığı final mərhələsində Yelena Çalıx 40 dəqiqə 46.06 saniyə nəticə göstərdi və London Olimpiadasını 20-ci pillədə başa vurdu.

## İstinadlar
Saşa Yunisoğlu

**Saşa Yunisoğlu** () — Azərbaycan futbolçusu. Müdafiəçi mövqeyində çıxış edir.

## Həyatı
Saşa Yunisoğlu 18 dekabr 1985-ci ildə Ukrayna SSR-in Nikolayev şəhərində anadan olmuşdur.

## Karyerası
Saşa Yunisoğlu ölkəsində dövrünün ən istedadlı müdafiəçilərindən biri hesab edilir.

### Klub karyerası
O, peşəkar futbola 2000-ci ildə "Şərur"da başlamışdır.

Karyerası ərzində Azərbaycan, Polşa və Türkiyə klublarının heyətində çıxış etmişdir.

### Milli komanda karyerası
2007-ci ildə Azərbaycan milli futbol komandasına dəvət olunmuş və indiyə kimi 28 oyunda meydana çıxmışdır.

İlk oyununu 2007-ci ildə Portuqaliya yığmasına qarşı keçirmişdir.

## Karyera statistikası

### Millidə

*7 oktyabr 2011 tarixinə aid bu statistik məlumatlar dəqiqdir*.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Profile on FK Baku Official Site 
* 
* 
* Player profile
Turqut Özakman

**Turqut Özakman** (; d. 1 sentyabr 1930, Ankara - ö. 28 sentyabr 2013, Ankara) — Türk bürokrat, yazar və vəkil.

## Həyatı
Turqut Özakman 1 sentyabr 1930-cu ildə Ankarada anadan olmuşdur.

Ankara Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirmişdir. Bir müddət vəkil kimi fəaliyyət göstərmişdir.

28 sentyabr 2013-cü ildə Ankarada vəfat etmişdir.

## Xarici keçidlər
*
*Türk Sineması Araştırmaları sayfası
Uzunlar

;Ermənistan
* Uzunlar (Loru) — Borçalı qəzasında, indi Ermənistan ərazisində kənd.

;Rusiya
* Uzunlar (Arxangel) — 
* Uzunlar (Krım) — Krım Respublikası da kənd.