Parçalanmış (film)

**Parçalanmış** () — rejissor M. Nayt Şyamalan tərəfindən çəkilmiş ABŞ psixoloji qorxu triller filmi. 

Baş rollarda Ceyms Makevoy, Anya Taylor-Coy, Heyli Lu Riçardson, Cessika Sula və Betti Bakli çəkilib. Filmin *premyerası* 26 sentyabr 2016-cı ildə Texas ştatının Ostin şəhərində keçirilən  kinofestivalında baş tutmuşdur. Filmin premyerası ABŞ-da 20 yanvar 2017- ci ildə olmuşdur. Split Digital HD, Blu-ray Disc, DVD və yayımda 4 aprel 2017-ci ildə  tərəfindən buraxılmışdır.

## Süjet
Üç qız — Keysi (''Anya Teylor-Coy''), Kler (''Heyli Lu Riçardson'') və Marşa (*Cessika Sula)* Kevin (''Ceyms Makevoy'') tərəfindən dayanacaqdan qaçırılır. Onlar üçün xüsusi təchiz olunmuş zirzəmidə oyanırlar. Sonra Kevin onların qarşısına çıxır və qızlar onun dissosiativ şəxsiyyət pozğunluğundan əziyyət çəkdiyini başa düşürlər - onun 23 şəxsiyyəti var. Üstəlik, Kevinin öz şəxsiyyəti çoxdan basdırılıb və indi onun daxilində üç şəxsiyyət üstünlük təşkil edir - obsessiv-kompulsiv pozğunluqdan əziyyət çəkən Patrisiya adlı qadın, bu xəstəlikdən əziyyət çəkən Dennis (qızları qaçıran) və Hedviq adlı 9 yaşlı oğlan. Qızlar Dennisdən hansısa 24-cü şəxsiyyətin varlığını öyrənirlər, onun fikrincə, bu, insan təkamülünün zirvəsidir. O, onu "heyvan" adlandırır. Patrisiya əlavə edir ki, qızlar bu "heyvan"ı oyatmaq üçün "Müqəddəs yemək" (o bunu "bakirə qızların ətini yemək" adlandırır) kimi qaçırılıb. Və Hedviqdən onlar dəhşətə qədər öyrənirlər ki, "heyvan" əvvəllər Kevində oyanıb, onlar ilk qaçırılanlar deyillər və "heyvan" Hedviqin dili ilə desək, “dəhşətli işlər görüb”. Kler və Marşa dəhşətə gəlsələr də, Keysi nisbətən sakit qalır və Kevinin şəxsiyyətlərini birtəhər danışdırmağa çalışır (çünki o, özü də uzun sürən zorakılığın qurbanıdır) ki, onlara qaçmağa kömək edə bilsinlər, lakin onun cəhdləri sonda Dennisin onları ayrı-ayrı otaqlarda kilidləməsinə gətirib çıxarır.

Filmdə paralel olaraq bir neçə başqa süjet xətti açılır. Birincisi, Kevinin şəxsi psixiatrı Dr. Fletçerə (*Betti Bakli)*  aiddir. Məlum oldu ki, Kevin başqa bir dominant şəxsiyyətə - model və dizayner Barriyə sahib olub, lakin Dennis və Patrisiya onu boğmağı bacarıb. Özünü Barri kimi təqdim edən Dennis bir müddətdir ki, dünyaya onların varlığını anlatmaq üçün Fletçerlə seanslarda iştirak edir. Fletçer yalan olduğunu bilsə də, Kevini "heyvan" olmadığına inandırmağa çalışır, baxmayaraq ki, o, Kevin kimilərin kəskinləşmə dövründə fizioloji dəyişikliklərə qadir olduğunu etiraf edir. Kevinin işini həmkarı ilə müzakirə edərək belə qənaətə gəlir ki, "heyvan" görünsə, Kevinin tam adını ucadan deməlidir. Sonra onun 23 şəxsiyyətinin hamısı ortaya çıxacaq, amma bunun necə olacağı barədə heç bir fikri yoxdur. İkinci hekayə xətti Keysinin uşaqlıq xatirələrindən ibarətdir ki, o, atasının ölümündən sonra onun qəyyumuna çevrilən əmisi tərəfindən uşaq ikən cinsi zorakılığa məruz qalıb.

"Heyvan"ın oyanması nəzərdə tutulan axşam, qısa müddət ərzində huşunu itirmiş Barri Fletçeri evinə dəvət edir və Dennis "heyvan"ın gerçək olduğunu etiraf edir. Kevinin uşaq ikən anası tərəfindən zorakılığa məruz qaldığı da üzə çıxır. Fletçer təsadüfən qızları görür, lakin Dennis onu yatırdır. Sonra yerli qatar stansiyasına gedir, çünki heyvan "orada yaşayır" - əvvəllər məlum olmuşdu ki, Kevinin atası ailəni tərk edərək qatara minib. Təyin olunmuş anda o, "heyvan"a çevrilir, fiziki cəhətdən çox güclü və möhkəm olur. Fletçer gəlib bir kağız parçasına Kevinin tam adını yazmağı bacarır. Lakin sonra "heyvan" peyda olur və onu şiddətli şəkildə qucağında əzərək, onurğasını və qabırğalarını sındıraraq, ciyərlərini deşərək öldürür. Keysi əsirlikdən qaçmağı bacarır. Marş və Kler "heyvan" tərəfindən yeyilir. Keysi Fletçerin qeydini tapmağı bacarır və o, Kevinin tam adını tələffüz edir. Bir anlıq "heyvan" Kevinə çevrilir və bir neçə ildir ki, başqa şəxsiyyətlər tərəfindən sıxışdırıldığını deyir. Fletçerin cəsədini görən o, hər şeyi anlayır, Keysiyə silah-sursatın harada olduğunu deyir və ondan onu öldürməsini xahiş edir. Keysi silahı götürür, lakin sonra Kevin daxilində başqa şəxsiyyətlər oyanmağa başlayır, o cümlədən "heyvan"ın özü.

"Heyvan" yalnız ağrının insanları "təmizlədiyi" və yalnız belə insanların həyata layiq olduğunu, Marşa və Kler kimi qalanlarını isə məhv etmək fikri ilə məşğuldur. Bir təqibdən sonra (Keysi silahla "heyvan"ı iki dəfə vurmağı bacarır, lakin bu ona zərər vermir) "heyvan" Keysini küncə sıxır, lakin sonra bədənində izlər görür (özünükəsmə, çıxış tapa bilməmək, aqressiya, qəzəb, inciklik və qisas almaq istəyi özünü büruzə verir) və o, xoşbəxt deyil. O, çıxıb gedir və Keysi səhər tezdən Kevinin həmkarlarından biri tərəfindən aşkar edilir - məlum olur ki, Keysi bütün vaxt ərzində Kevinin işlədiyi və yaşadığı Filadelfiya Zooparkının zirzəmisində olub. Daha sonra o, polis maşınına əyləşən zaman məmurlardan biri ona qəyyumunun (əmisinin) onu aparmağa gəldiyini deyir. Heç nə demir. Bu vaxt tərk edilmiş bir binada gizlənən və aldığı xəsarətlərdən sağalan Kevin güzgünün qarşısında dayanır və Patrisiya, Dennis və Hedviqin nöqteyi-nəzərindən üç səslə dialoq aparır: Kevinin bədəninə birgə nəzarət edərək, "heyvan"ın gücünə və dünyanı dəyişdirmək planlarına heyran qalırlar.

Qısa epiloqda yerli yeməkxanadakı havadarlar Kevinin ("Orda" ləqəbli) cinayətkarlığı haqqında televiziya reportajına baxır və himayədarlardan biri Kevini 15 il əvvəl həbs edilmiş əlil arabasında olan hansısa terrorçu ilə müqayisə edir. Yaxınlıqda oturan qoca Devid Dann (*[[Brüs Uillis]]*) onu ləqəbi ilə çağırır — “Cənab Şüşə”.

### Sikvel
Filmin sonunda Brus Uillis, Şyamalanın Qırılmaz (2000) filmində baş qəhrəman Devid Dann rolunu oynamışdır. Şyamalan sonradan Dunn və Kevin üz-üzə qaldığı serialda üçüncü filmi çəkməyi planlaşdırdığını elan etdi.   

## Tənqidi
Split tənqidçilərdən ümumiyyətlə müsbət rəylər aldı. Rotten Tomatoes- da film 312 rəy əsasında 78% bəyənmə reytinqinə malikdir, orta hesabla 10 baldan 6,5 bal. Metacritic- də film 48 tənqidçi rəyinə əsasən 100 baldan 62 bal toplayır və bu, "ümumiyyətlə müsbət rəylər"i göstərir.

## İstinadlar