Maqdalena Ventura əri və oğlu ilə

**Maddalena Ventura əri və oğlu ilə** () və ya **Saqqallı qadın** () — Xose de Ribera tərəfindən yağlı boya ilə kətan üzərində (196 × 127) portret janrında çəkilmiş rəsm əsəridir. Əsər Madriddəki Prado muzeyinin kolleksiyasında saxlanılır. Təsvir edilən obyektin qeyri-adiliyinə görə portret XVII əsr Avropa rəssamlığının ən nadir nümunələrindən biri hesab edilir.

## Təsviri
Rəsmdə üzü sıx saqqalla örtülmüş və döşündən körpəsini əmizdirən qadın təsvir edilmişdir. Sol tərəfdə zəif işıq altında onun həyat yoldaşı təsvir edilmişdir. Sənədli iş xarakteri daşıyan bu əsərdə saqqal və kişi üz cizgilərinə malik qeyri-adi qadının mümkün qədər realistik təsviri yaradılmışdır. Buna görə də əsas qəhrəman ailəsi, o cümlədən həyat yoldaşı və yeni doğulmuş körpəsi ilə birlikdə təsvir edilmişdir. Rəsmdə uşağı əmizdirən böyük döş və qadın geyimi yeganə qadınlıq göstəriciləridir.

Qaranlıq otaqda tam boy ölçüsündə təsvir edilmiş fiqurlar birbaşa izləyiciyə baxırlar. Karravacco stilində işıq-kölgə effektlərinə üstünlük verildiyi əsərdə işıq yanız xüsusi detalları işıqlandırmaq üçün istifadə edilmişdir. Müəllif cütlüyü çox realistik üslubda təsvir etməklə, eyni zamanda onlara hörmətini də ifadə edir. Xanımın dərisində zaman əlamətləri və qırışlar dəqiqliklə göstərilmiş, o cümlədən onun geyiminin hazırlandığı parçalar və döşlüyü çox realistik təsvir edilmişdir. Kişi və qadının məzlum üz ifadəsi izləyicidə gülüş yox hörmət hissi oyadır.

Personajların sağ tərəfində üzərində latın dilində yazı olan iki daş vardır. Daş üzərinə qadınlıq atributları olan kirmən və yun ip personajın əsl kimliyini büruzə verir.

## Tarixi
Portretdə təsvir edilən ailənin sağ tərəfində iki daş blok üzərində yazılmış latın dilində uzun epiqrafdan portretdəki obtektlərin tarixçəsini öyrənmək mümkündür:



Un grande miracolo della natura

Maddalena Ventura 
dalla città di Accumoli 
presso i Sanniti, dall'Abruzzo 
del Regno di Napoli, di anni 52 
e ciò che è inusuale è che
quando aveva 37 anni di età 
inizio a coprirsi di peli e 
a sviluppare una barba così lunga 
e rigogliosa che potresti vederla 
su un maestro barbuto 
piuttosto che su una donna 
che in precedenza ha dato tre figli 
a suo marito Felice de Amici, 
che vedi vicino a lei.

Jusepe de Ribera
spagnolo insignito della
Croce di Cristo
nuovo Apelle del suo tempo
su incarico di Ferdinando II
3° duca di Alcalà viceré di Napoli
dipinse straordinariamente dal vivo
16 febbraio
anno 1631
Jusepe de Ribera, *Iscrizione sul dipinto*

EN MAGNV[M] NATVRAE 
MIRACVLVM

MAGDALENA VENTVRA EX- 
OPPIDO ACVMVLI APVD 
SAMNITES VVLGO, EL A-
BRVZZO REGNI, NEAPOLI-
TANI ANNVRVM 52 ET 
QVOD INSOLENS EST CV[M] 
ANNVM 37 AGERET COE- 
PIT PUBESCERE EOQVE 
BARBA DEMISSA AC PRO- 
LIXA EST VI POTIVS 
ALCIVIOS MAGISTRI BARBATI 
ESSE VIDEATVR QVAM MV- 
LIERIS QVAE TRES FILIOS 
ANTE AMISERIT QVOS EX 
VIRO SVO FELICI DE AMICI 
QVEM ADESSE VIDES HA- 
BVERAT.

JOSEPHVS DE RIBERA HIS- 
PANVS CHRISTI CRVCE 
INSIGNITVS SVI TEM-
PORIS ALTER APELLES 
IVSSV FERDINANDE II 
DVCIS III DE ALCALA
NEAPOLI PROREGIS AD 
VIVVM MIRE DEPINXIT 
XIIIJ KALEND. MART. 
ANNO MDCXXXI


Kitabədən məlum olur ki, təsvir edilmiş əsas şəxs İtaliyadakı Akkumoli şəhərinin sakini olmuş Maddalena Venturadır; həyat yoldaşı Feliçeyə üç övlad bəxş etməsindən sonra, 37 yaşında Maddalenanın sıx saqqalı çıxmağa başlayır, 52 yaşı olduqda – 1631-ci ildə isə vitse-kral onu Neapola dəvət edərək "təbiətin böyük möcüzəsi" kimi qəbul edir.

Epiqrafda bildirilir ki, portret Neapol vitse-kralı Fernando Afan de Ribera tərəfindən yeni Apelles adlandırılan Məsih ordeninə layiq görülmüş "ispaniyalı Xose de Ribera"ya sifariş edilmişdi. Rəsm üzərində onun tarixi 16 fevral 1631-ci il kimi göstərilmişdir.

Rəsmin işlənməsi isə Venesiya səfirinin 11 fevral 1631-ci ildə yazdığı məktubunda təsvir edilmişdi. Neapol kralının sarayına səfərini təsvir edən səfir yazır:

## Oxşar əsərlər
Maddalena Venturanın portreti hirsutizmdən əziyyət çəkən qadınların təsvir edildiyi azsaylı rəsm əsərlərindən biridir. Digər oxşar əsər "Barbuda de Penyaranda" kimi tanınan Briqida de los Riosun portretidir. Əlli yaşlı qadın olan Briqida sıx saqqallıdır və saç seyrəkləşmişdir. 1590-cı ildə İspaniya rəssamı Xuan Sançes Kotan tərəfindən çəkilmiş portret hazırda Madriddəki Prado muzeyində saxlanılır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Giorgia Mancini, Ribera, Milano, Rizzoli, 2004.