open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Monomer

**''Monomer** (*, "bir" + **, "hissəsi"), daha böyük bir [[Polimerlər|polimer]] zənciri və ya üçölçülü bir birləşmə yaratmaq üçün digər monomer [[molekul]]ları ilə birlikdə [[Kimyəvi reaksiya|reaksiya]]ya girə biləcək bir [[molekul]]dur və bu zaman gedən proses polimerləşmə adlanır.

<span class="marker p2"></span><span class="marker AM2 am-inline"></span><span class="marker MOD2 mod-inline"></span>

== Təsnifat ==
Monomerlər bir çox cəhətdən təsnif edilə bilər. Onların meydana gətirdiyi polimer növündən asılı olaraq iki geniş sinfə bölünə bilər. [[Kondensasiya]] polimerləşməsində iştirak edən monomerlər, əlavə polimerləşmədə iştirak edən monomerlərdən fərqli bir stokiometriyaya malikdirlər:

: 

Digər təsnifatlara aşağıdakılar daxildir:

* təbii vs sintetik monomerlər, məsələn, [[Aminosirkə turşusu|glisin]] vs [[kaprolaktam]] 
* polyar və qeyri-polyar monomerlər, məsələn [[vinil asetat]] vs [[etilen]] 
* tsiklik və xətti, məsələn, [[Etilenoksid|etilen oksidi]] və [[Etilen qlikol|etilen glikol]]

Bir növ monomerin polimerləşməsi nəticəsində homopolimer alınır. Bir çox polimer sopolimerdir, yəni iki fərqli monomerdən əmələ gəlir. Kondensasiya polimerləşməsi vəziyyətində somonomerlərin nisbəti 1: 1-dir. Məsələn, bir çox neylon meydana gəlməsi üçün bərabər miqdarda bir [[Dikarboksilik turşu|dikarboksil turşu]] və diamin tələb olunur. Əlavə polimerləşmə vəziyyətində, somonomerin tərkibi çox vaxt bir neçə faiz təşkil edir. Məsələn, az miqdarda 1-okten monomer  polietilen vermək üçün etilen ilə kopolimerləşdirilir.

== Sintetik monomerlər ==

* [[Etilen]] qazı (H <sub>2</sub> C = CH <sub>2</sub> ) [[polietilen]] üçün monomerdir. 
* Digər dəyişdirilmiş etilen törəmələrinə aşağıdakılar daxildir: 
** [[Tetrafluoroetilen|tetraflüoretilen]]  (F <sub>2</sub> C = CF<sub>2</sub> )[[Teflon]]un alınması üçün istifadə olunan monomerdir. 
** [[Vinilxlorid|vinil xlorid]] (H <sub>2</sub> C = CHCl) [[Polivinil xlorid|PVC-]] nin alınması üçün istifadə olunur. 
** [[polistirol]]un alınması üçün [[stirol]] (C <sub>6</sub> H <sub>5</sub> CH = CH <sub>2</sub> )

== Təbii monomerlər ==
Əsas biopolimerlərdən bəziləri aşağıda verilmişdir:

=== Amin turşuları ===
*Zülallar* üçün monomerlər [[Amin turşusu|amin turşularıdır]] . [[Polimerləşmə]] [[ribosom]]larda baş verir. Zülal istehsal etmək üçün ümumiyyətlə təxminən 20 növ amin turşusu monomeri istifadə olunur. Beləliklə zülallar homopolimer deyildir.

=== Nukleotidlər ===
Polinuklein turşuları ( [[Dezoksiribonuklein turşusu|DNA]] / [[Ribonuklein turşusu|RNA]] ) üçün monomerlər[[nukleotid]]lərdir . Nukleotid monomerləri [[hüceyrə]] nüvəsində olur. Dörd növ nukleotid monomer DNT-nin, dörd fərqli nukleotid monomer isə RNT-nin prekursorlarıdır.

=== Qlükoza  ===
[[Karbohidratlar]] üçün monomerlər monosaxaridlərdir. Ən zəngin təbii monomer [[qlükoza]]dır

=== İzopren ===
[[İzopren|Isopren]], [[Kauçuk|təbii rezin]] meydana gətirmək üçün polimerləşən təbii monomerdir, əksər hallarda s*is-* 1,4-poliizopren, eyni zamanda *trans-'' 1,4-polimerdir. Sintetik kauçuklar çox vaxt struktur olaraq izoprenlə əlaqəli olan butadienə əsaslanır.

## Həmçinin bax
* Polimerlər
* Qlükoza
* Zülallar
* Akrilamid

## İstinadlar
Aldabra (adalar qrupu)

**Aldabra adaları** — Xarici Seyşel adalarının bir hissəsidir. Aldabra qrupu adaların cənub-qərbində, Mae adasında yerləşən paytaxt Viktoriyadan 1000 kilometr (620 mil) məsafədə yerləşir.

## Əhali və ərazi
Qrupda 3 məskubnlaşılmış və 1 məskunlaşılmamış ada var. Hazırda əsas yaşayış məskəni böyük bir hərbi bazanın inşasının davam edildiyi Assampşen adasında yerləşir. Digər kənd isə Aldabradakı Aldabra Araşdırma Stansiyasıdır. Yalnız 2 nəfərdən ibarət olan ən kiçik kənd Astov adasındadır. Menai adasında isə tərk edilmiş kənd, Kosmoledo yerləşir. Aldabra adalar qrupunun ümumi sahəsi 180,03 km²-dir.

## Aldabra qrupundakı adalar
# Aldabra atollu (dörd əsas və 40-a yaxın kiçik adadan barət olan atoll)
# Assampşen adası (rif qalxmasında yerləşən tək ada)
# Kosmoledo atollu (iki əsas və təxminən 18 kiçik adadan ibarət atoll)
# Astov adası (yalnız bir adadan ibarət atoll)

## İstinadlar
Diospyros calycina

*  — Diospyros montana bitki növünün sinonimi.
*  — Diospyros virginiana bitki növünün sinonimi.
*  — Diospyros lotus bitki növünün sinonimi.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Haqları Komitəsi

**Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Hüquqları Komitəsi** () — Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktı tərəfindən qurulan 18 üzvlü bir qurumdur. Komitə, ildə üç dəfə; 4 həftəlik iclaslarda toplanır və 172 dövlətin Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktına uyğunluğu və Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktının Birinci Seçki Protokoluna əsasən 116 dövlət partiyasının fərdi müraciətləri ilə əlaqəli hesabatlar hazırlayır Komitə, BMT-dəki 10 insan hüquqları təsisatından biridir, hər biri ayrıca bir razılaşma yerinə yetirməlidir.

BMT-nin İnsan Haqları Komitəsi daha yüksək səviyyəli BMT-nin İnsan Hüquqları Şurası və ya onun sələfi olan BMT İnsan Haqları Komissiyası ilə qarışdırılmamalıdır. İnsan Hüquqları Şurası (2006-cı ilin iyun ayından bəri) və İnsan Hüquqları Komissiyası (bu tarixdən əvvəl) "BMT-nin siyasi qurumları" dır: onların üzvləri BMT Baş Assambleyasının qətnaməsi və BMT Müqaviləsi ilə qurulmuş və insan hüquqları məsələlərini müzakirə edən dövlətlərdir; İnsan Hüquqları Komitəsi "BMT ekspert orqanı" dır: üzvləri KSHUS tərəfindən təsis edilmiş şəxsdir və yalnız bu razılaşma ilə bağlı məsələləri müzakirə edirlər.
## '''Yeni üzvlər'''
Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakt İnsan hüquqları komitəsinin üzvləri üçün əsas qaydaları müəyyən edir. Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktının 28-ci maddəsinə əsasən, Komite söz mövzusu sazişdə iştirak edən ölkələrdən "yüksək əxlaqi xüsusiyyətlərə malik, insan hüquqları sahəsində bacarıqlarına görə tanınan insanlar" olan 18 üzvdən ibarət olmalıdır; Bununla yanaşı, "hüquqi təcrübəsi olan bəzi insanların iştirakının faydalılığı" da nəzərə alınmalıdır.Mənbə, 28-ci maddəyə görə üzvlər ölkələrinin nümayəndəsi kimi deyil, fərdi imkanları daxilində xidmət edirlər. 29 və 30-cu maddələrdə göstərildiyi kimi, üzvlər Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktına üzv dövlətlərin BMT-nin Baş Qərargahında keçirdiyi iclasda seçilirlər. 32-ci maddəyə görə onlar 4 il müddətinə xidmət edir və bütün üzvlərin dörddə biri hər iki ildən bir seçilir.

Mövcud üzvlər aşağıdakılardır.

## '''İstinadlar'''
Slovenlər, Xorvatlar və Serblər dövləti

**Slovenlər, Xorvatlar və Serblər dövləti** ( / ; ) — Avstriya-Macarıstan dağılmasından sonra Balkan yarımadasında meydana gələn dövlət quruluşu. 1918-ci il oktyabrın 29-da Xorvatiya və Slavoniya Krallığının, Dalmasiya Krallığının, Bosniya və Herseqovina və Krayna hersoqluğunun vahid bir dövlətə birləşdirilməsi nəticəsində yarandı. O, heç bir dövlət tərəfindən tanınmadı. Həmin il dekabrın 1-də dövlət Serbiya krallığı ilə birləşdi və bununla Serblər, Xorvatlar və Slovenlər Krallığını (1929-cu ildən Yuqoslaviya Krallığı) yarandı. Serbiya kralı I Pyotr Karageorgiyeviç dövlət başçısı elan edildi.

## Adlandırması
Ölkə əhalinin mütləq əksəriyyətini təşkil edən üç cənubi slavyan xalqının (slovenlər, xorvatlar və serblər) şərəfinə aldlandırıldı.  Eyni zamanda, boşnaklar ayrı millət sayılmırdılar.

## Tarixi
[left|thumb|196x196px|Slovenlər, Xorvatlar və Serblər dövlətinin yeganə buraxdığı "[Veriqar" seriyalı poçt markası. Sonradan Yuqoslaviya və Sloveniyanın simvollarından biri oldu]]
Dövlət rəsmi olaraq 1918-ci il oktyabrın 29-da quruldu. Ölkəni nüfuzlu siyasətçilərindən ibarət Slovenlər, Xorvatlar və Serblərin Milli Şurası () idarə edirdi. Sloveniyalı Anton Koroşets ölkə prezidenti idi. Vitse-prezidentlər serb Svetozar Pribiçeviç və xorvat Ante Paveliç (Xorvatiya Müstəqil Dövlətinin lideri Ante Paveliç ilə səhv salmayın) idilər.

Yeni yaradılan ölkənin əsas məqsədi keçmiş Avstriya-Macarıstan İmperiyasının bütün slovenləri, xorvatları və serblərini birləşdirmək idi. Ancaq Banat, Baçka və Baranya bölgələrinin sakinləri paytaxtı Novi Sad şəhərində olan inzibati-ərazi vahidi yaratdılar. Voyevodinanın bu bölgələri 25 noyabr 1918-ci ildə Serbiya krallığının bir hissəsi oldu. Hadisədən bir gün əvvəl, noyabrın 24-də əvvəlcə Slovenlər, Xorvatlar və Serblər dövlətinin tərkibində olan Srem bölgəsinin administrasiyası ölkədən ayrılaraq, Serbiyanın tərkibinə qoşuldular. 

Bir ay ərzində mövcud olmuş dövlət beynəlxalq hüquqi tanınmasına nail ola bilmədi. 1 dekabr 1918-ci ildə o, Serbiya Krallığı ilə birləşərək Balkanlarda yeni bir dövlət Serblər, Xorvatlar və Slovenlər krallığını yaratdılar.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* Владимир Ћоровић, Илустрована историја Срба, књига шеста, Београд, 2006.
* Драго Његован, Присаједињење Војводине Србији, Нови Сад, 2004.
BMT-nin bayrağı

**Birləşmiş Millətlər Təşkilatının bayrağı** — 20 oktyabr 1947-ci ildə qəbul edilmiş, açıq mavi fonun mərkəzində yerləşdirilmiş ağ BMT emblemindən ibarət Birləşmiş Millətlər Təşkilatının bayrağı.
## Tarixi
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının bayrağının tarixi 1945-ci ilin aprelində ABŞ-nin Strateji Xidmətlər Ofisinin Nümayəndəlik şöbəsi tərəfindən hazırlanmış bir gerbi ilə başlayır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsini hazırlayan və qəbul edən San-Fransisko Konfransı üçün emblem hazırlamaq istəyinə cavab olaraq hazırlanmışdır.

San-Fransisko Konfransı emblemi, mərkəzdə Şimal qütbü ilə dünyanın dairəvi xəritəsi idi. Xəritə 60-cı paralel cənubda, Qrinviçin 100-cü meridian qərbindən aşağıya doğru uzanır.

7 dekabr 1946-cı ildə baş katib, eskizin Birləşmiş Millətlər Təşkilatının rəsmi möhürü və gerbi kimi təsdiqlənməsinin arzu olunacağını və Assambleyanın San-Fransisko üçün eskizini təsdiqləndiyini bildirdi.

## Bayrağın istifadəsi
Bayraq Birləşmiş Millətlər Təşkilatına və onun işinə dəstək nümayiş etdirmək üçün sərbəst şəkildə nümayiş oluna bilsə də, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının gerbi, adı və ya baş həriflərinin istifadəsi Baş Assambleyanın 1946-cı ildə qəbul edilmiş 92 (I) saylı qətnaməsinin müddəaları ilə məhdudlaşır. Bu qətnamədə Assambleya, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının möhürü və emblemindən sui-istifadə hallarının qarşısının alınması üçün Baş katibin icazəsi olmadan istifadə edilməməsi qərara alındı. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının gerbindən istifadə etmək istəyən hər kəs, İcra katibi, Nəşriyyat Şurası, İctimai İnformasiya Departamenti və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı  ABŞ-yə rəsmi yazılı sorğu göndərməlidir.
## İstinadlar
Babaçay (Zəyəmçay)

**Babaçay** — Gədəbəy və Şəmkir rayonları ərazisindən axan çay.

## Ümumi məlumat

Uzunluğu 26&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi 99&nbsp;km²-dir. kiçik Qafqazın şimal-şərq yamacından (1790 m) başlayır. Zəyəmçayın sağ qoludur. Əsasən yağış və yeraltı sularla qidalanır. Suvarmada istifadəı olunur.
## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycan çayları
UEFA Avro 2004 (seçmə mərhələsi, 8-ci qrup)

UEFA Avro 2004-ün seçmə mərhələsinin 8-ci qrupunda Bolqarıstan, Xorvatiya, Belçika, Estoniya və Andorra milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan Bolqarıstan millisi qazanmışdır. 2-ci yeri tutan Xorvatiya millisi final mərhələsinə vəsiqə qazanmaq uğrunda Sloveniya millisi ilə pley-off oyunu oynamışdır.

## 8-ci qrupun cədvəli


----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Bombardir
*  Vesli Sonk — 5 top
*  Dimitr Berbatov — 5 top

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* UEFA Avro 2004 UEFA-nın rəsmi saytında 
* UEFA Avro 2004 UEFA-nın rəsmi saytının rusdilli variantında 

## Həmçinin bax
Cardamine integrifolia

*  — Cardamine variabilis bitki növünün sinonimi.
*  — Cardamine californica bitki növünün sinonimi.
*  — Cardamine bellidifolia subsp. bellidifolia bitki yarımnövünün sinonimi.
*  — Cardamine pratensis subsp. pratensis bitki yarımnövünün sinonimi.
Bandiaqara (dairə)

**Bandiaqara** — Malinin Mopti bölgəsinə daxil olan dairə. İnzibati mərkəzi Bandiaqara şəhəridir. Dairə 21 kommunaya bölünür.

## İstinadlar
Felicia natalensis

*  — Felicia erigeroides bitki növünün sinonimi.
*  — Felicia rosulata bitki növünün sinonimi.
Euphorbia variegata

*  — Euphorbia schimperiana var. schimperiana bitki yarımnövünün sinonimi.
*  — Euphorbia marginata bitki növünün sinonimi.
*  — Euphorbia elegans bitki növünün sinonimi.
Aster erigeroides

*  — Erigeron fernandezianus  bitki növünün sinonimi.
*   — Felicia erigeroides bitki növünün sinonimi.
Galium tenellum

*  — Galium parisiense bitki növünün sinonimi.
*  — Galium divaricatum bitki növünün sinonimi.
Pişiklərlə s*****ə: İnternet qatilini ovlamaq

**Pişiklərlə s*****ə: İnternet qatilini ovlamaq** () — 2019-cu ilin üç seriyalı sənədli serial.

## Məzmun
2010-cu ildə naməlum bir şəxs özünü iki bala pişiyi öldürərək çəkir və bunun videosunu internetdə paylaşır. Onu tapmaq üçün onlayn qrup təşkil olunur.

## Seriyalar

## Qəbulu
Buraxılışından iki həftə sonra serial *[[Netflix]]* saytında 2019-cu ilin beş ən çox izlənən sənədli filmlərindən biri olmuşdur.

## İstinadlar
Dəb həftəsi

**Dəb həftəsi** — ildə iki dəfə keçirilən, təxminən bir həftə boyunca davam edən, dəb dünyasının ən əhəmiyyətli tədbiridir. Bu tədbirlərdə modelyer-dizaynerlər, müxtəlif geyim şirkətləri son kolleksiyalarını moda nümayişlərində alıcılara və KİV-ə nümayiş etdirir. Bu dəb həftələri cari və növbəti kolleksiyaları əhatə edir.

Ən mühüm dəb həftələri Nyu-York, London, Milan və Paris kimi dünyanın dəb mərkəzlərində keçirilir. Bu şəhərlər KİV-də "Big Four", yəni "Böyük dördlü" kimi tanınır.

Adıçəkilən şəhərlərdən sonra isə siyahını Los-Anceles, San-Paulu, Moskva və Sankt-Peterburq, Tokio, Helsinki, Şanxay, Berlin, Madrid, Sidney, Yeni Dehli, Kopenhagen, Vaşinqton və başqa şəhərlər davam etdirir.

## Yaranma tarixi
Dəb həftəsi konsepsiyası ilk dəfə olaraq Parisdə, marketoloqların ideyası ilə qadınların müəyyən ödəniş qarşılığında ictimai yerlərdə müxtəlif brendlərin geyimlərini geyinib göstərməsilə başladı. Bu tədbirlər isə tədricən onların özlərinin sosial hadisələrinə çevrildi. Fransada bu kimi tədbirlərə hələ də "défilés de mode" deyilir, bu birləşmənin tərcüməsi isə "dəb paradları" deməkdir.

1903-cü ildə Nyu-Yorkda "Ehrich Brothers" adlı bir mağaza, orta təbəqədəki qadınları mağazaya cəlb etmək üçün ölkənin ilk moda nümayişini həyata keçirmişdi. 1910-cu ilə qədər bir çox böyük mağazalar bu şəkildə özlərinin şəxsi şoularını keçirirdilər. Çox güman ki, Amerikanın pərakəndə satıcıları da bu "dəb paradlarını" gördükdən sonra bu fikri istifadə etməyə qərar verdilər. Bu "paradlar" mağazaları tanıtmaq və vəziyyətlərini yaxşılaşdırmaq üçün ən təsirli yollardan biri idi. 1920-ci illərə qədər dəb nümayişləri, ölkədəki pərakəndə satıcılar tərəfindən həyata keçirilirdi.

1943-cü ildə, ilk dəfə təşkil edilən "moda həftəsi", Nyu-York Moda Həftəsi, bir əsas məqsədlə reallaşdırıldı: İkinci Dünya müharibəsi dövründə Parisə gedə bilməyən dəb həvəskarlarına Fransız dəbi alternativi təqdim etmək.

İlk Paris Dəb Həftəsi 1973-cü ildə baş tutmuşdur.

## Dəb həftələrinin keçirilmə tarixi
Moda həftəsi ildə iki dəfə dünyanın ən böyük moda paytaxtlarında baş tutur. Bəzilərinin keçirilmə tarixi belədir: Nyu-York – 7–15 fevral, London – 15–19 fevral, Milan – 19–25 fevral və Paris – 25 fevral-5 mart.

## Həmçinin bax
* Dəb
* İtalyan dəbi
* Geyim
* Azərbaycan milli geyimləri

## İstinadlar
Galium decipiens

*  — Galium parisiense bitki növünün sinonimi.
*  — Galium rotundifolium bitki növünün sinonimi.
*  — Galium pumilum bitki növünün sinonimi.
Bayıl burnu

**Bayıl burnu** — burun olaraq Abşeron yarımadasının cənub-qərbində yerləşir. İnzibati cəhətdən Bakı şəhəri, Səbail rayonu ərazisinə daxildir. Burun Bakı buxtasındadır. Bayıl mayakı burada yerləşir.

## İstinadlar
Bosniya və Herseqovinada pravoslavlıq

[thumb|Serb Pravoslav [Ozren monastırı]]
**Bosniya və Herseqovinada pravoslavlıq** mürəkkəb və mübahisəli bir tarixə malikdir. Elə Roma İlliriyasının özündə xristianlıq hələ son antiklik dövründə yayılmışdır ki, ona romanlaşmış valaxlar inanırdılar. Bu dağlıq təpəli ərazinin slavyanlar tərəfindən kütləvi şəkildə məskunlaşması 7-9-cu əsrlərdə başlamışdır. Slavyan istilalarının səbəb olduğu müvəqqəti qarışıqlıqdan sonra Bizans İmperiyası, XI-XII əsrlərin pravoslav yunan-slavyan dövlətinə çevirilərək Balkan bölgələri üzərində nəzarəti yenidən qazandı. Ancaq Bosniya və Herseqovinanın cənub slavyanları imperiyanın kənarında, Qərb (katolik) dünyası ilə sərhəddə yerləşirdi. 1054-cü ildə Qərb və Şərqi Pravoslav kilsələri bir-birlərini lənətliyəndən sonra daim davam edən dinlərarası ziddiyyətlər səbəbindən, təcrid olunmuş dağlıq bölgələrdə yaşayan Bosniya və Herseqovinanın slavyanları da müəyyən oriyentir itirdilər. Boqomilçilik adlanan sekta yayılmağa başlayır. 1220-ci ildə Müqəddəs Sava Bosniya ərazisində Dabar Yeparxiyasını qurdu. Dini çəkişmələrdən bezən boqomillər, XV-XVIII əsrlərdə, Osmanlı hakimiyyəti dövründə fəal şəkildə İslamı qəbul etdilər. Bosniya və Herseqovinanın qərb bölgələri katolikliyə keçdi. Müsəlman əraziləri ilə birlikdə müasir Xorvat-Müsəlman Federasiyasını (ərazinin 51%-nı) təşkil edirlər. Müasir BH-nin şərq və şimal-qərb bölgələri (hazırda bu torpaqlar Muxtar Serb Respublikasının əraziləri və ya Bosniya və Herseqovina ərazisinin 49%-ıdır) pravoslavlıq inanclarını saxlayırlar.

CIA World Factbook kitabına görə, pravoslav xristianlar ölkə əhalisinin 31% -ni təşkil edir.

## İstinadlar
Umid Məmmədzadə

**Umid Məmmədzadə** (4 oktyabr, 1996, Bakı şəhəri) — " King Kong " ləqəbli Azərbaycanlı qaydasız döyüş üzrə World Maxmix Ratings Fights kəmərinin sahibi, WPKA dünya çempionatında gənclər arası dünya çempionu, Uşu sanda idman növü üzrə idman ustası.

## Həyatı və karyerası
**Umid Akif oğlu Məmmədzadə** 4 oktyabr 1996-cı il tarixində Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 2002–2013 illərdə orta təhsilini Xarici Dillər Təmayüllü Gimnaziyada almışdır. Təhsilinin son illərində idmana maraq göstəmişdir. Uşu sanda idman növü ilə məşğul olmuşdur. Yeniyetmələr arasında respublika çempionu olduqdan sonra, 2013-cü ildə idman növünü kickboxing olaraq dəyişmişdir . 2013–2014-cü illər gənclər arası 86 kq da respublika çempionu olmuşdur. 2013-cü ildə Polşada keçirilən WAKO Avropa çempionatında 3-cü yerə çıxmışdır. Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti təhsilə başladığı müddətdə məşqlərə ara vermişdir. 2015-ci ildə yenidən döyüşə qayıtmışdır . Həmin ilin mart ayının 25 −29 Portuqaloyanın Loqos şəhərində keçirilən WPKA dünya çempionatında gənclər arası dünya çempionu olmuşdur (81 kq) . Daha sonra 2015-ci il 24 noyabr Ukraina Odaessa şəhərində World Maxmix Ratings Fights kəmərinin qalibi olmuşdur. 2016-ci il fevral ayının 20–21 də Ukranianın Lutsk şəhərinde avropa çempionu olmuşdur. Həmin döyüşdə aldığı tramma nəticəsində idmana ara verməli olmuşdur. 2 ildən sonra yenidən döyüşə qayıtmış, fevralın 14–16 kişiler arasında kikboxing üzrə Azərbaycan çempionatında 3 cü yerə çıxmışdır . 2019-cu il iyun ayının 29 -da Heydər Əliyev adına həsr olunmuş turnirin qalibi olmuşdur . Ümid Məmmədzadə idmançı olmaqlada yanaşı təhsil sahəsində böyük uğura imza atmışdır . Beləkibi Az-China Global Centerin rəhbəridir . Azərbaycan və Çin dostluğunu öz sahəsində inkişaf etdirir. Ölkəmizdə çox saylı çin dili kursları fəaliyyət göstərməkdərir

## İstinadlar
1. Азербайджанский спортсмен стал чемпионом мира

2. Azərbaycan idmançısı qarışıq döyüş növləri üzrə dünya çempionatında iştirak edir

3. UNEC tələbəsinin növbəti qələbəsi

4. UNEC tələbəsi dünya çempionu olub

5. UNEC tələbəsi: "Bu döyüşü qazansam, dünya çempionatına lisenziya qazanmış oluram"

## Xarici keçidlər
İnstagram hesabı
Dəb şousu

**Dəb şousu** — moda həftələrində yaxud xüsusi təqdimat günlərində geyim və aksesuarların bir hissəsini nümayiş etdirmək üçün modelyerlərin təşkil etdiyi moda sərgisi.

Paltar və ya aksesuarlar səhnədə modellər tərəfindən nümayiş etdirilir. Moda nümayişi bütün fəsillərdə, xüsusən yaz-yay və payız-qış dövrlərində keçirilir. Bu nümayiş zamanı ən son moda trendləri təqdim edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Arbutus laurifolia

*  — Arbutus unedo bitki növünün sinonimi.
*  — Arbutus xalapensis bitki növünün sinonimi.
*  — Gaultheria fragrantissima subsp. fragrantissima bitki yarımnövünün sinonimi.
Quercus valentina

*  — Quercus velutina bitki növünün sinonimi.
*  — Quercus lusitanica bitki növünün sinonimi.
Nandi Yellayiya

**Nandi Yellayiya** () — Hindistan diplomatı, Hindistan Milli Konqresinin üzvü (2014-2019), millət vəkili (1978-84, 89-98, 2014-2020)

## Həyatı
Nandi Yellayiya 1 iyul 1942-ci ildə Heydərabadda anadan olmuşdu. Lok Sabhanın Siddipet şəhərindən VI-IX çağıış deputatı olmuşdur. 2014-cü ildə axırıncı çağırış Lok Sabha seçkilərində Kurnol şəhərindən deputat seçildi və ömrünün sonuna qədər deputat oldu.

## Xəstəliyi və ölümü
29 iyul 2020-ci ildə Nandi Yellayiyanın COVID-19 testi pozitiv çıxdı. Xəstəxanaya yerləşdirilən Yellayiyanın vəziyyəti tez ağırlaşdı. Nandi Yellayiya 8 avqust 2020-ci ildə səhər saatlarında Heydərabadda müalicə aldığı xəstəxanada vəfat etdi.

## İstinadlar
Lamium cardiaca

*  — Lamium maculatum bitki növünün sinonimi.
*  — Leonurus cardiaca bitki növünün sinonimi.
Lamium grandiflorum

*  — Lamium garganicum subsp. garganicum bitki yarımnövünün sinonimi.
*  — Lamium orvala bitki növünün sinonimi.
*  — Lamium maculatum bitki növünün sinonimi.
Passiflora glabra

*  — Passiflora pallida bitki növünün sinonimi.
*  — Passiflora aurantia bitki növünün sinonimi.
Phaseolus saccharatus

*  — Phaseolus vulgaris bitki növünün sinonimi.
*  — Phaseolus lunatus bitki növünün sinonimi.
Batrachium heterophyllum

*  — Ranunculus peltatus bitki növünün sinonimi.
*  — Ranunculus aquatilis bitki növünün sinonimi.
Ranunculus heterophyllus

*  — Ranunculus aquatilis bitki növünün sinonimi.
*  — Ranunculus nubigenus bitki növünün sinonimi.
*  — Ranunculus aconitifolius bitki növünün sinonimi.
Potentilla fragariifolia

*  — Potentilla indica bitki növünün sinonimi.
*  — Potentilla nivea bitki növünün sinonimi.
*  — Potentilla norvegica bitki növünün sinonimi.
Naxçıvan Muxtar Respublikasının Baş naziri

**Naxçıvan Muxtar Respublikasının Baş naziri** — Azərbaycan Respublikasının tərkibindəki Naxçıvan Muxtar Respublikasının hökumət başçısı.

## Haqqında
Naxçıvan Muxtar Respublikasının Baş naziri muxtar respublikanın Nazirlər Kabinetinə rəhbərlik edərək onun iclaslarına sədrlik edir.

Baş naziri Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqdimatına əsasən Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisi təyin edir. Muxtar Respublikasının Nazirlər Kabinetinin tərkibini isə Baş nazirin təklifi ilə Naxçıvan MR Ali Məclisi təsdiq edir.

Baş nazir vəzifəsinə yaşı 30-dan aşağı olmayan, ali təhsilli, seçkilərdə iştirak etmək hüququna malik və başqa dövlət qarşısında öhdəliyi olmayan Azərbaycan Respublikası vətəndaşı təyin edilir.

## Baş nazirlərin siyahısı
# Mirismayıl Əliyev (17 noyabr 1990 – sentyabr 1991)
# Becan Fərzəliyev (sentyabr 1991 – 1993)
# Şəmsəddin Xanbabayev (1993 – 2000)
# Əlövsət Baxşıyev (11 fevral 2000 – 14 may 2020)
# Səbuhi Məmmədov (23 may 2020 – 25 aprel 2024)
# Ceyhun Cəlilov (25 aprel 2024 – 12 noyabr 2025)
# Elşad Əliyev müvəqqəti baş nazir, (12 noyabr 2025 - 9 fevral 2026)
# Cabbar Musayev (9 fevral 2026 – )

## İstinadlar

## Mənbə
*
Salix ambigua

*  — Salix repens subsp. repens bitki yarımnövünün sinonimi.
*  — Salix aurita bitki növünün sinonimi.
*  — Salix cinerea bitki növünün sinonimi.
*  — Salix nigra bitki növünün sinonimi.
Salvia lanata

*  — Salvia cana bitki növünün sinonimi.
*  — Salvia canariensis bitki növünün sinonimi.
*  — Salvia aethiopis bitki növünün sinonimi.
Kokoşnik

**Kokoşnik** (qədim rus dilində:ко́кошь — toyuq sözü ilə bağlı olduğu ehtimal olunur.) — çutquya və ya ayparaya bənzər ənənəvi rus baş geyim forması, rus milli geyiminin mühüm simvollarından biri, sarafanla birlikdə istifadə olunurdu. Bir qayda olaraq, kokoşniklər əsasən evli qadınlar tərəfindən geyilirdi. Kokoşnik bayram və hətta toy mərasimlərinin əsas simvolu hesab olunurdu — ümumiyyətlə müxtəlif naxışlar və talisman və nikah sədaqətinin və bərəkətinin rəmzləri ilə naxışlanır, qiymətli daşlarla bəzədilirdi. Çox vaxt kokoşnik bir qadının yalnız bəzəyi deyil, həm də onun amuleti idi. Adətən, kokoşnik əvvəlcə toy günündə, daha sonra ilk uşağın doğulması münasibətilə keçirilən mərasimlərin əvəzolunmaz elementlərindən biri idi.

Mənbələrə əsasən kokoşnik ənənəsi Rusiyanın qədim Veliki Novqorod şəhərində IX əsrdən başlamışdır. Əvvəllər Rusiyanın şimal bölgələrinə yayılmış, XVI–XIX əsrlər arasında ölkə daxilində geniş yayılmışdı. Geyim üslub və dizayn baxımından müxtəlifdir, Rusiyanın müxtəlif bölgələrində kokoşniklər formasına və quruluşuna görə bir-birindən fərqlənirdi. Məsələn, Veliki Novqorodda tipik silindrik kokoşniklərdən, Vladimirdə iki kikalı (buynuzlu) kokoşniklərdən, Kostromada üçbucağa bənzər kikalı kokoşniklərdən, Karqopolda muncuqlarla bəzədilmiş kokoşniklərdən, Moskvada qırmızı rəngli kokoşniklərdən geniş istifadə olunurdu.

Moda tarrixçisi Aleksandr Vasilyev qeyd edirdi ki, birinci və ikinci dünya müharibələri arasındakı dövrdə kokoşnik dünya modasında milli geyimlərdə "rus" amilinin ən məşhur elementi idi və məhz kokoşnik 1919–1929-cu illərdə dünya moda arsenalına daxil olmuşdur.

## Şəkil qalareyası

Şəkil:Alexandra Pavlovna of Russia in Russian dress by anonim (1790s, Gatchina).jpg|1890-cı illərdə kokoşnik və sarafan ilə Rusiyadan olan gənc Düşes Aleksandra Pavlovna.
Şəkil:Alexandra Fedorovna in white Russian dress (1830s, Kruger, GIM) 2.jpg|Şahzadə Aleksandra Fyodorovna kokoşniklə XIX əsr.
Şəkil:Mikhail Nesterov 007.jpg|Mixail Nesterov tərəfindən çəkilmiş şəkil. Kokoşnik geyinmiş qız, 1885.
Şəkil:Портрет В.С.Мамонтовой.jpg|Rəssam Viktor Vasnetsov tərəfindən çəkilmiş şəkil. 1884-cü.
Şəkil:MakovskyK Boyaryshnya5216.jpg|XIX əsr. Konstantin Makovskinin rəsm əsəri. Kokoşnik geyinmiş qız 
Şəkil:Costume of Russia 008.jpg|Geniş və zəngin cüt buynuzlu kokoşnik geyinmiş qadın. XX əsr.
Şəkil:1903 ball - Princess Olga K. Orlova (nee princess Beloselsky-Belozwersky).jpg|şahzadə Olqaa K. Orlova. Elena Mrozovskaya tərəfindən çəkilmiş fotoşəkil  
Sophia Ivanovna Kramskaya-Girl in the Kokoshnik.jpg|Sofiya Ivanovna Kramskaya tərəfindən çəkilmiş şəkil. Kokoşnik geyinmiş qız 


## Xarici istinadlar
* Фотогалерея "Русские народные головные уборы XVII–XIX веков"
* Выкройка
* Как сделать каргопольский кокошник
* Кокошники https://vz.ru/economy/2018/7/8/931336.html на ЧМ-2018 по футболу

## İstinadlar
Səni əvəz eləmir (albom)

**Səni əvəz eləmir** – Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, müğənni Faiq Ağayevin ikinci studiya albomu.

## Albom haqqında
Tərkibində 14 mahnı olan alboma Eldar Mansurov, Gülər Həsənova, İlham Abdullayev kimi bəstələri daxildir. Aranjimanların müəllifi Yaşar Baxış və Pavel Bulakdır. Albom 21 mart, 1996-cı il tarixində işıq üzü görmüşdür.

## Mahnıların siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Apple Music-də dinlə
* Spotify-da dinlə
* Deezer-də dinlə

## Həmçinin bax
Tuxya

thumb|250px|Çuvaşların anat-ençi etnik qrupuna mənsub, tuxya geyinmiş qız
**Tuxya** - Çuvaş qızlarının yarımdairəvi formada  toxunmuş, 1-2 cərgədın ibarət naxışlı, qulaqlığı və ya dəri kəməri olan ənənəvi baş geyimi.
  
Tuxya muncuqlarla, gümüş sikkələrlə və müxtəlif qiymətli daşlarla bəzədilir, papağın yuxarı hissəsində dairəvi formada Günəşi və onun fasiləsiz hərəkətini simvolizə edən işarələr əks olunurdu. Tuxyanın çuvaşların əsas etnik qruplarını səciyyələndirən iki növü mövcuddur. Çuvaşıstanın şimal və şimal-qərb bölgələrində yaşayan və özlərini anat-ençi adlandıranlar dairəvi formada toxunmuş tuxyadan,Çuvaşıstanın Mərkəzi bölgələrində və həmçinin Orta Volqaboyunda və Uralyanı ərazilərdə yaşayan çuvaşlar dəbilqəyə oxşar, yuxarısı konusvari şəkildə toxunmuş yarımdairəvi tuxyadan istifadə edirdilər. Volqa çayından şimalda yaşayan yuxarı çuvaşların hansı formalı tuxyadan istifadə etmələri barədə mənbələrdə heç bir məlumat yoxdur. Zveniqovoda yaşayan marilərin də tuxyadan istifadə etmələrinə təsadüf olunmuşdur.

## Tarixi
Tuxyadan istifadə olunması barədə üç nəzəriyyə: Bulqar, Amazon və Ön Asiya nəzəriyyələri mövcuddur. Bulqar nəzəriyyəsinə əsasən tarixin müxtəlif dönəmlərində çuvaş qadınlar kişilərlə bərabər döyüşlərdə iştirak etmişlər, xalq arasında bununla bağlı bir çox əfsanələr də yaranmışdır. Qədim dövrlərdə tuxya qulaqları qorumaq üçün dəmir və ya poladdan hazırlanmış elementlərdən ibarət hərbi şlem rolunu oynayırdı. Bu qulaqcıqlar baş geyiminin əsas hissəsini təşkil edən dəridən hazırlanməış remenə bərkidilirdi. Tuxyanın Volqa bulqarlarından çuvaşlara keçməsi barədə də müxtəlif ehtimallar vardır.

Amazon nəzəriyyəsinə əsasən çuvaş qadınlarının əcdadları sarmat amazonkaları olmuşdur. Çuvaş dilində "Amazonka" dəqiq məna ifadə edən iki ifadədən ibarətdir: "ama"-dişi və "sin" - insan. Amazonkaların bu ərazidə yaşamaları daha bir mənbədə- İtaliya rahibi Fra Maura tərəfindən Portuqaliya kralı V Alfons üçün hazırlanan və o zamanlar kartoqrafiyada ciddi mənbə kimi qəbul edilən xəritədə katolik rahib hazırda Çuvaşıstanın yerkləşdiyi Volqa və Sur çayları arasındakı ərazini Amazoniya adlandırmışdır. Belə bir qənaətə gəlmək olar ki, polad lövhəciklərlə əhatə olunan tuxya hərbi şlem kimi müdafiə funksiyası daşıyırdı. Bu baş geyiminin təsvirlərinə yunan qablarının üzərinə çəkilmiş təsvirlərdə də rast gəlmək mümkündür.

## Xarici keçid
* Музей
* женский повседневный головной убор

## İstinadlar
Kabale (rayon)

**Kabale** — Uqandanın Qərb bölgəsində rayon. Mərkəzi Kabale şəhəridir.

Yerli dildə "kabale" kiçik bir daş mənasının verdiyi üçün, Kabale bəzən "Kastoun" () da adlandırılır.

## Yer
Kabale rayonu şimaldan Rukunqiri rayonu, şimal-şərqdən Rukiqa rayonu, şərq və cənubdan Ruanda, qərbdən isə Rubanda və Kanunqu rayonları ilə həmsərhəddir. Kabale, Uqandanın paytaxtı Kampaladan cənub-qərbdə, yol ilə təxminən  məsafədə yerləşir.

## Əhali
1991-ci il milli siyahıyaalması nəticəsində rayon əhalisi 417 200 nəfər olaraq qiymətləndirilmişdir. 2012-ci ildə əhalinin sayı 498 300 nəfər olmuşdur.

## İstinadlar
Aleksandra Daddario

**Aleksandra Daddario** (; ) — Amerikalı aktrisa. Vəkil olan ailənin uşağıdır. Aktrisalıq karyerasına 16 yaşında "Bütün Uşaqlarım" serialında Lauri Lyuvis rolu ilə başlamışdır, 2010-cu ildə "Persi Cekson və Olimpiyaçılar: İldırım Oğrusu" filmindki Annabes Çes rolu ilə dünya üzrə tanınan aktrisa olmuşdur. Həmçinin "Imagine Dragons" adlı qrupun "Radioctive" adlı klipində rol almışdır. Metyu Daddario onun qardaşıdır.

## Filmoqrafiya

### Film

# The Squid and the Whale - Gözəl Qız - 2005
# Pitch - Aleks - 2006 - (Qısa film)
# The Hottest State - Kim - 2006
# The Babysitters - Barbara Yates - 2007
# The Attic - Ava Straus - 2008
# Jonas Brothers: The 3D Concert Experience - Rəfiqə (Mərkəzi Parkdakı Cütlük)
# Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief - Annabes Çes - 2010 - (Başrol)
# Bereavement - Allison - 2010 - (Başrol)
# Hall Pass - Peyc - 2011
# The Texas Chainsaw - Haser Miller - 2012 - (Başrol)
# Percy Jackson and the Olympians: The Sea of Monsters - Annabes Çes - 2013 - (Başrol)
# San Andreas - Bleyk - 2015 - (Başrol)
# The Choice - Monika - 2016
# Baked in Brooklyn - Keyt - 2016 - (Başrol)
# Baywatch - Samə Kvin - 2017 -(Başrol)
# The House - Korsika - 2017
# The Layover - Keyt - 2017 - (Başrol)
# Rempeyc - 2018
# When We First Met - Everi - 2018 - (Başrol)
# We Have Always Lived in the Castle - Konstank Bləkvud - 2018 - (Başrol)
# Nomis - Riçl - 2018 - (Başrol)
# We Summon the Darkness - Aleksis - 2019 - (Başrol)
# Lost Transmissions - Dana Li - 2019 - (Başrol)
# Can You Keep a Secret? - Emma Korriqan - 2019 - (Başrol)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nazirlər Kabineti

* Nazirlər Kabineti (termin)
* Nazirlər Kabineti (Azərbaycan)
* Nazirlər Kabineti (Naxçıvan)
* Nazirlər Kabineti (Ukrayna)
Qısatüklü vombat

**Qısatüklü vombat** və ya **Tasmaniya vombatı** (), — Vombatlar fəsiləsinə, Kisəlilər infrasinfinə daxil olan yaşayan növ. Çağdaş növ qısatüklü vombatlar cinsinə (*Vombatus*) daxildir.

Yetkinlərin boyu 80 ilə 130 sm, çəkisi 17 ilə 40 kq arasında dəyişir. Tasmaniya və Flinders adalarında tapılan fərdlər materikdə olan fərdlərdən daha kiçikdir. Uzuntüklü vombatlar tüksüz burunları ilə fərqlənirlər.
## Sinoninləri
Həm cinsin həm də növün sinoimləri olduqca çoxdur. Cinsin sinonimləri:

Növün sinonimləri::

## Təsnifat
Növ 3 yarımnövə bölünür:
* *Vombatus ursinus hirsutus* (Avstraliyada yayılmışdır.)
* *Vombatus ursinus tasmaniensis* (Tasmaniyada yayılmışdır.)
* *Vombatus ursinus ursinus* (əvvəllər Bass boğazı adalarında, hazırda isə ancaq Flinders adasında yayılmışdır.)
## İstinadlar
Acmella occidentalis

*  — Acmella repens bitki növünün sinonimi.
*  — Heliopsis buphthalmoides bitki növünün sinonimi.
Avstriya-Macarıstan Silahlı Qüvvələri

**Avstriya-Macarıstan silahlı qüvvələri** () — 1867–1918-ci illərdə silahlı vasitələrlə imperiyanın ərazi bütövlüyünün qorunması və müdafiəsi üçün Avstriya-Macarıstanın ümummilli hərbi təşkilatı.

## Avstriya-Macarıstan İmperiyasının Quru Qoşunları

Avstriya-Macarıstan İmperiyasının Quru Qoşunlarına daxil idi:

* İmperator Kral Quru Qoşunları
* Ərazi Qüvvələri (Avstriya, Macarıstan və Xorvatiya)
* Milli Yığma Qoşunu (Avstriya və Macarıstan)

İmperator-Kral Quru Qoşunlarına aşağıdakı döyüş silahlarının bölmələri daxil idi:

* 108 piyada alayından və 33 batalyondan ibarət Quru Qoşunlarının piyada qüvvələri
* 42 süvari alayından və Könüllü Avtomobil Korpusundan ibarət Quru Qoşunlarının süvariləri
* 98 artilleriya alayından və 10 ayrı diviziyadan ibarət Quru Qoşunlarının artilleriyası
* İmperator-Kral Hərbi Polis Korpusunun Təhlükəsizlik Qüvvələri
* Quru Qoşunlarının ayrı-ayrı aviasiya bölükləri

Ərazi qüvvələrinə daxil idi

* Avstriyanın 35 piyada və 6 dağ alayı, 6 süvari alayı və 18 artilleriya diviziyası
* Macarıstan və Xorvatiyanın 32 piyada, 10 süvari və 8 artilleriya alayları

## Avstriya-Macarıstan İmperiyasının Hərbi Dəniz Qüvvələri

Birinci Dünya Müharibəsindən əvvəl Avstriya-Macarıstan donanması 2 eskadradan ibarət idi. Ayrıca Avstriya-Macarıstanın Dunay flotiliyası var idi. Flotiliya bölmə və qruplara bölünmüş nəzarətçilərdən, patrul və köməkçi gəmilərdən ibarət idi. Müharibədən əvvəl onun bazası Budapeştdə yerləşirdi.

## Avstriya-Macarıstan İmperiyasının Hərbi Hava Qüvvələri

1913-cü ilin iyul ayında ordunun cəmi 55 döyüş hazırlığı olan təyyarəsi var idi ki, ən uyğun məktəb aparatları ilə birlikdə 10 hava bölüklərinə (4 fəaliyyət göstərən və 2 ehtiyat təyyarə) birləşdirildi; bundan əlavə, döyüşə qabil olmayan iki dirijabl var idi.

Eyni zamanda, qonşular çox irəlidə idilər: 1912-ci ildə Fransanın 23 dirijabl və 374 təyyarəsi var idi ki, bu da 1913-cü ildə 454-ə çatdı, Rusiya 190 təyyarə, 6 hazır dirijabl və daha 3-ü tikilməkdə idi, 1914-cü ilin yazında İtaliya 380 təyyarəyə sahib olmağı planlaşdırmışdır.

## Ədəbiyyat
* Brewer-Ward, Daniel A. The House of Habsburg: a Genealogy of the Descendants of Empress Maria Theresia. Clearfield, 1996.
* Crankshaw, Edward. . Sphere Books Limited, London, 1970. (first published by Longmans in 1963)
* Evans, Robert J. W. The Making of the Habsburg Monarchy, 1550–1700: an Interpretation. Clarendon Press, 1979.
* McGuigan, Dorothy Gies. . Doubleday, 1966.
* Palmer Alan. . Ariel Mexico 2003
* Summerfield, Stephen. The Austrian Infantry and Engineers of the Seven Years War: Organisation, Uniforms and Equipment. Ken Trotman Publishing, 2011.
* Summerfield, Stephen. The Austrian Cavalry and Artillery of the Seven Years War: Organisation, Uniforms and Equipment. Ken Trotman Publishing, 2011.
* Wandruszka, Adam. The House of Habsburg: Six Hundred Years of a European Dynasty. Doubleday, 1964 (Greenwood Press, 1975).
Rukunqiri (rayon)

**Rukunqiri** — Uqandanın Qərb bölgəsinə daxil olan rayon. Rayonun mərkəzi iqamətgahı Rukunqiridə yerləşir.

## Yerləşmə
Rayon şimal-qərbdən Konqo Demokratik Respublikası, şimal şərqdən Mituma rayonu, cənub-şərqdən Ntunqamo rayonu, cənubdan Kabale rayonu, qərbdən Kanunqu rayonu və şimal-qərbdən Konqo Demokratik Respublikası ilə həmsərhəddir. Rayonun baş qərargahı Uqandanın paytaxtı Kampala şəhərindən cənub-qərbdə, yol ilə təxminən  məsafədə yerləşir.

## Əhali
1991-ci ildə rayon əhalisinin sayı 230 100 olmuşdur. 2002-ci il milli siyahıyaalması zamanı əhalinin sayı 275 200 nəfər təşkil etmişdir. Rayonun illik artım tempi 1,6 faiz səviyyəsində hesablanmışdır. 2012-ci ildə əhalinin sayı 321 300 nəfər olmuşdur.

## İstinadlar
Bidens fervida

*  — Acmella oleracea bitki növünün sinonimi.
*  — Bidens bipinnata bitki növünün sinonimi.
UEFA Avro 2004 (seçmə mərhələsi, 9-cu qrup)

UEFA Avro 2004-ün seçmə mərhələsinin 9-cu qrupunda İtaliya, Uels, Serbiya və Monteneqro, Finlandiya və Azərbaycan milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan İtaliya millisi qazanmışdır. 2-ci yeri tutan Uels millisi final mərhələsinə vəsiqə qazanmaq uğrunda Rusiya millisi ilə pley-off oyunu oynamışdır.

## 9-cu qrupun cədvəli


----

----

----

----

----

----

----
: 4 fevral 2003-cü ildə  Yuqoslaviya Federativ Respublikasının adı dəyişdirilərək Serbiya və Monteneqro adlandırılmış, ölkə yığmasının da adı buna uyğun olaraq dəyişdirilmişdir.

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Bombardir
*  Filippo İnzaqi — 6 top

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* UEFA Avro 2004 UEFA-nın rəsmi saytında 
* UEFA Avro 2004 UEFA-nın rəsmi saytının rusdilli variantında 

## Həmçinin bax
Eupatorium glandulosum

*  — Ageratina mairetiana var. mairetiana bitki yarımnövünün sinonimi.
*  — Eupatorium album bitki növünün sinonimi.
*  — Ageratina adenophora bitki növünün sinonimi.
*  — Ayapana amygdalina bitki növünün sinonimi.
Osa

* Osa (dağ)

## Yer adları
* Osa (Perm) — Rusiyanın Perm diyarında şəhər
* Osa yarımadası — Kosta-Rikada yarımada.

## Hərbi
* 9K33 Osa — özüyeriyən zenit raket kompleksi.
Yenilik Partiyası

**Yenilik Partiyası** — Türkiyədə 20 iyul 2020-ci ildə Ardahan keçmiş CHP, daha sonra müstəqil millət vəkili olan Öztürk Yılmazın rəhbərliyi ilə qurulan siyasi partiya.

## Haqqında
Qısaltması "YP" dir. Partiya emblemi ağ fonda mavi bir quş, yuxarıya doğru əyilmiş qırmızı Ay-Ulduz və altındakı qırmızı rəngldir.

## Həmçinin bax
* TBMM
* CHP

## İstinadlar
Dariuş Şayeqan

**Dariuş Şayeqan** (; ) — Azərbaycan əsilli müasir İran və Yaxın Şərq mütəfəkkiri.

## Həyatı
Tehranda iranlı bir ata və bir gürcü anada anadan olub. Şayeqan Parisdəki Sorbonne Universitetində oxuyub. Tehran Universitetində Sanskrit və Hindistan dinlərinin professoru idi. Farsca əlavə, Şeyqan fransız və ingilis dillərində yazırdı və gürcü, rus və türk dillərində (həm Osmanlı, həm də Azərbaycan dilində) səlis danışırdı. İngiltərədəki bir internat məktəbində bir gənc ikən Şayegan təhsil aldığı müddətdə Cenevrədə yaşadı, burada Cenevrə Universitetində fransız ədəbiyyatı, fəlsəfəsi, Sanskrit və siyasi elmləri oxudu.

Şayeqan, doktor Dr. Henry Corbenin rəhbərliyi ilə Sorbonnada doktorluq dərəcəsini (doktorluq dövrü) aldı, "İnsanlar və təsəvvüf arasındakı münasibətlər", "Məcma əl-Baqrain", Dara Şokux mövzularında dissertasiya müdafiə etdi.

Şayeqan Şərq və Qərb mədəniyyətlərinin epistemoloji xüsusiyyətləri və aralarındakı dialoqun mümkünlüyünə dair bir çox qabaqcıl əsərlər yazmışdır.

## Ölümü
Şayeqan 22 mart 2018-ci ildə 83 yaşında Tehranda vəfat etdi.

## Fəaliyyətlər
* Hindouisme et Soufisme, une lecture du "Confluent des Deux Océans", Éditions de la Différence, Paris 1979, 2nd edition, Albin Michel, Paris
* Mehrzad Borujerdi : Iranian Intellectuals and the West, Syracuse University Press, 1996

## Həmçinin bax
* İran fəlsəfəsi
* Henri Korbin
* Aydın Ağdaşlı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Letters to future generations, original texts selected and compiled by Federico Mayor in collaboration with Roger-Pol Droit, Cultures of Peace/UNESCO Publishing, 1999 ISBN 92-3-103641-6.
* The next chapter
Mikania angustifolia

*  — Ageratina angustifolia bitki növünün sinonimi.
*  — Mikania sagittifera bitki növünün sinonimi.
Petar Koçiç

**Petar Koçiç** (; ) — Serbiya və Bosniya yazıçısı, dramaturq, ictimai xadim, novellaçı və satirik. XX əsrin əvvəllərində serb ədəbiyyatının ən görkəmli xadimlərindən biri.

## Həyatı
Vyana Universitetində slavyanşünaslıq üzrə təhsil almışdır. Skopyedəki gimnaziyada dərs deyirdi. Sarayevo və ömrünün sonunda Belqradda yaşamışdır.

Fəal radikal siyasətçi idi, ilk öncə ölkəsinin Avstriya Macarıstan tərəfindən işğalı, sonra da Bosniya və Herseqovinanın ilhaqı barədə narazılığını açıq şəkildə bildirirdi. Radikal görüşlərinə görə iki dəfə, 1907 və 1909-cu illərdə Avstriya-Macarıstan hakimiyyəti tərəfindən təqib edilərək həbs olunmuşdur. 1910-cu ildə Bosniya parlamentinə seçildi.

Belqradın Yeni Qəbiristanlığında dəfn edildi.

## Yaradıcılığı
Serb ədəbiyyatı tarixinə görkəmli novellaçı və satirik kimi düşdü. P. Koçiçin yaradıcılığı Avstriya-Macarıstan hakimiyyətinin terroru, feodal istismar və türk əsarətindən əziyyət çəkən  Bosniya kəndlilərinin faciəli taleyinə həsr edilmişdir.

O, nəsr və dramatik əsərlərində personajların həyatı və taleyi, habelə xalq nitqinin rəngarəng nümunələrini göstərmişdir. Realist və satira payı ilə Avstriya-Macarıstan hökümətinin hökmdarlığının mənfi sosial nəticələrini təsvir etmişdir.

Onun ən vacib əsəri "Porsuq məhkəmə qarşısında" (1904) («Jazavac pred sudom») adlı satirik pyesidir, uzun müddət səhnələrdə göstərilirdi və tamaşaçılar arasında böyük rəğbət qazandı.

## Xatirəsi

*Petar Koçiçin həyatı və əsərləri ölkəsində çox hörmətkaranə sayılır.
* Serbiya və Bosniya və Herseqovinanın bir neçə şəhərində onun şərəfinə abidələr ucaldılmışdır.
* Yazıçının şəkli 1993-cü ildə çıxarılan Serb Respublikasının dinarının bütün əskinasları və Bosniya və Herseqovinanın milli valyutasında (1998-ci ilin 100 konvertasiya olunan markası nominalında) əks olunmuşdur.
* 1977-ci ildə Yuqoslaviya poçtu yazıçının 100 illik yubileyinə həsr olunmuş marka buraxdı.
* *«Кочићево перо»* və *«Кочићева књига»* adlı ədəbi mükafatlar təsis edilmişdir.
* 1980-1999-cu illərdə Serb Respublikası Milli və Universitet Kitabxanası Petar Koçiçin adını daşıyırdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Петар Кочић
Eupatorium cordatum

*  — Mikania cordata bitki növünün sinonimi.
*  — Ageratina aromatica var. aromatica bitki yarımnövünün sinonimi.
Melanodendron

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Thelesperma

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Thevenotia

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Arealı
Cinsə aid nümayəndələrin vətəni Pakistan olsa da, Asiyanın mülayim iqlim qurşaqlarında da yayılmışdır.

## Növləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Yaşıl bitkilər

**** () —  aləminə aid bitki yarımaləmi.

## Təsnifatı
* 
* 
* 
* 
** 
** 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kisoro (rayon)

**Kisoro** — Uqandanın Qərb bölgəsinə daxil olan rayon.

## Yerləşməsi
Kisoro rayonu şimaldan Kanunqu rayonu, şərqdən Kabale rayonu, cənubdan Ruanda və qərbdən Konqo Demokratik Respublikası ilə həmsərhəddir. Kisoro qəsəbəsi Kabalenin qərbində, yol ilə taxminən  məsafədə yerləşir.

## Əhali
1991-ci il əhali siyahıyaalınması zamanı rayon əhalisi 186 870 nəfər olaraq qiymətləndirilmişdir. 2002-ci il siyahıyaalınması zamanı əhalinin sayı 220 300 nəfər idi.  27 avqust 2014-cü il tarixində aparılan ölkə əhalisinin siyahıya alınması zamanı rayon əhalisi 281 705 nəfər təşkil etmişdir.

## Din
2002-ci ilin sentyabr ayına olan məlumata görə rayon sakinlərinin dini mənsubiyyəti: Xristianlıq - 95,8 faiz, İslam - 0,8 faiz, digərləri - 1,3 faiz, heç biri - 2,2 faiz.

## İstinadlar
Sen-Lui (bölgə)

**Sen-Lui** — (  ) Seneqalın Mavritaniya sərhəddə yerləşən bölgəsi. İnzibati mərkəzi Sen-Luidir.

19-cu əsrdə Fransız müstəmləkəçiləri tərəfindən inşa edilən çuqun körpü ilə məşhur olan bölgədə minlərlə quşun yaşadığı Cuc Milli Parkı yerləşir.
Sensu stricto və sensu lato

***Sensu stricto*** ("dar mənada") və ***sensu lato*** (geniş mənada) — taksonun nəzərdə tutulan ranqının dəqiqləşdirilməsi üçün onun adına əlavə edilən latınca ifadə.
Pedinomonadales

**** () —  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.

## Fəsilə və cinsləri
; Fəsilə: Pedinomonadaceae (Korshikov)
; Cinslər
* *[[Anisomonas]]*
* *[[Chlorochytridion]]*
* *[[Dioriticamonas ]]*
* *[[Pedinomonas]]*
* *[[Resultor]]*

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Scourfieldiales

**** () —  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.

## Təsnifatı
* Scourfieldiaceae fəsiləsi
** Scourfieldia (G.S. West) cinsi
*** Scourfieldia complanata G. S. West, 1912	 
*** Scourfieldia cordiformis Takeda

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Chlorodendrales

**** () —  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.

## Fəsilə və cinsləri
* Chlorodendraceae
** Prasinocladus	 
** Tetraselmis
* Halosphaeraceae
** Halosphaera 
** Hyalophysa
** Pachysphaera

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mamiellales

**** () —  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.

## Təsnifatı
* Fəsilə: **[[Bathycoccaceae]]** Marin & Melkonian 2010
** Cins: *[[Bathycoccus]]* Eikrem & Throndsen 1990
** Genus *[[Ostreococcus]]* Courties & Chrétiennot-Dinet 1995
* Fəsilə:  **[[Mamiellaceae]]** Moestrup 1984
** Cins: *[[Mamiella]]* Moestrup 1984
** Cins: *[[Mantoniella]]* Desikachary 1972
** Cins: *[[Micromonas]]* Manton & Parke 1960 non Borrel 1902

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Pseudoscourfieldiales

**** () —  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.

## Təsnifatı
* Pycnococcaceae fəsiləsi
;Cinsləri
** *[[Crassosphaera]]*
** *[[Pseudoscourfieldia]]*
** *[[Pycnococcus]]*

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Pyramimonadales

**** () —  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.

## Təsnifatı
* Fəsilə: ‘‘‘ Polyblepharidaceae** <small>Dangeard 1888</small>
** Cins: ''[[Amphoraemonas]]'' <small>Szabados 1948</small>
** Cins: ''Chloraster'' <small>Ehrenberg 1848 non Haworth 1824</small>
** Cins: ''[[Gyromitus (alga)|Gyromitus]]'' <small>Skuja 1939</small>
** Cins: ''[[Korschikoffia]]'' <small>Pascher 1927</small>
** Cins: ''[[Polyblepharides]]'' <small>Dangeard 1888</small>
** Cins: ''[[Printziella]]'' <small>Skvortzov 1958</small>
** Cins: ''[[Stephanoptera]]'' <small>Dangeard 1910</small>
** Cins: ''[[Sycamina]]'' <small>van Tieghem 1880</small>
* Fəsilə: ‘‘‘ [[Pterospermataceae]]** Lohmann 1904
** Cins: *[[Polyasterias]]* Meunier 1910
** Cins: *[[Pterosperma]]* Pouchet 1893
* Fəsilə: ‘‘‘ Pyramimonadaceae*' <small>Korshikov 1938</small> [Halosphaeraceae <small>Haeckel 1894</small>]
** Cins: *Angulomonas* <small>Skvortzov 1968</small>
** Cins: *Coccopterum* <small>Silva 1970</small>
** Cins: *Cymbomonas* <small>Schiller 1913</small>
** Cins: *Halosphaera* <small>Schmitz 1879</small>
** Cins: *Kuzminia* <small>Skvortzov 1958</small>
** Cins: *Pocillomonas* <small>Steinecke 1926</small>
** Cins: *Prasinochloris* <small>Belcher 1966</small>
** Cins: *Protoaceromonas* <small>Skvortzov 1968</small>
** Cins: *Protochroomonas* <small>Skvortzov 1968</small>
** Cins: *Pyramimonas* <small>Schmarda 1849</small>
** Cins: *Tasmanites* <small>E.T.Newton</small>
** Cins: *Trichloridella'' Silva 1970

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Chaetophorales

**** () —  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.

## Fəsilələri
* *[[Aphanochaetaceae]]* Oltmanns   
* *[[Barrancaceae]]* Caisová et al.
* *[[Chaetophoraceae]]* Greville   
* *[[Fritschiellaceae]]* Caisová & Melkonian
* *[[Schizomeridaceae]]* G.M.Smith   
* *[[Uronemataceae]]* Caisová et al.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Chlorococcales

**** () —  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.

## Təsnifatı
;AlgaeBase (2007) məlumatlar bazasına görə:

;Komárek & Fott sisteminə görə (1983):
* Chlorococcaceae (Chlorococcoideae, Spongiococcoideae)
* Palmellaceae   (Hormotiloideae, Palmelloideae, Neochloridoideae, Chlorosarcinoideae) 
* Chlorochytriaceae 
* Dicranochaetaceae 
* Characiaceae (Fernandinelloideae, Characioideae, Schroederioideae)
* Treubariaceae 
* Golenkiniaceae 
* Hydrodictyaceae 
* Micractiniaceae 
* Botryococcaceae  (Dictyosphaerioideae, Ecballocystoideae, Botryococcoideae)
* Radiococcoideae  (Radiococcoideae, Disporoideae, Dictyochlorelloideae, Palmodictyoideae)
* Oocystaceae (Lagerheimiodeae, Oocystoideae, Eremosphaeroideae, Glaucocystoideae)
* Chlorellaceae (Siderocelidoideae, Chlorelloideae, Ankistrodesmoideae, Tetraedronoideae, Scotielloideae)  
* Coelastraceae
* Scenedesmaceae (Coronastroideae, Danubioideae, Crucigenioideae, Tetrallantoideae, Scenedesmoideae, Dimorphococcoideae)

;Smith sisteminə görə:
*Chlorococcaceae
*Endosphaeraceae
*Characiaceae
*Protosiphonaceae
*Hydrodictyaceae
*Oöcystaceae
*Scenedesmaceae

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Chlamydomonadales

**** () —  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.

## Təsnifatı
Chlorophyceae fəsiləsi
;Cinsləri
* *[[Chlorosarcinopsis]]*
* *[[Desmochloris]]*
* *[[Chlorosarcina]]*
* *[[Chlorosphaeropsis]]*
* *[[Neochlorosarcina]]*

## İstinadlar

## Həmçinin bax