Stiv Voznyak

**Stiv Qari Voznyak** (; ) və ya ləqəbi ilə **Woz**  — Amerikalı texnoloji sahibkar, elektronika mühəndisi, kompüter alimi və proqramçısı, xeyriyyəçi və ixtiraçı. 1976-cı ildə biznes partnyoru Stiv Cobs ilə birlikdə Apple Computer şirkətini qurdu və daha sonra gəlirlərə görə dünyanın ən böyük texnologiya şirkəti, bazar kapitallaşmasına görə isə dünyanın ən böyük şirkəti oldu. O, 1970-1980-ci illərdə Apple-da işlədiyi müddətdə fərdi kompüter inqilabının ən görkəmli qabaqcıllarından biri kimi tanınırdı.

Voznyak 1975-ci ildə Apple I-i inkişaf etdirməyə başladı və növbəti il Cobs ilə birlikdə Apple-ın yaranmasına səbəb olan ilk kompüterin marketinqinə başladı. 1977-ci ildə təqdim edilən və ilk yüksək uğurlu kütləvi istehsal edilmiş mikrokompüterlərdən biri kimi tanınan Apple II-nin ilk növbədə dizaynını Voznyak hazırladı, Cobs isə kompüterin köpüklə qəliblənmiş plastik korpusunun inkişafına nəzarət etdi və və Apple-ın ilk əməkdaşı olan Rod Holt kommutasiya enerji təchizatını inkişaf etdirdi. İnsan-kompüter interfeysi üzrə mütəxəssis Cef Raskin ilə Voznyak 1979-cu ildən 1981-ci ilə qədər orijinal Apple Macintosh konseptlərinin ilkin tərtibatına böyük təsir göstərirdi, lakin Voznyak travmatik təyyarə qəzasına görə şirkətdən qısa müddətə ayrıldığı üçün Cobs layihəni öz üzərinə götürdü. 1985-ci ildə Apple-dan daimi olaraq ayrıldıqdan sonra Voznyak CL 9-u yaratdı və 1987-ci ildə buraxılan ilk proqramlaşdırıla bilən universal pultu yaratdı. O, karyerası boyunca əsasən  K-12 məktəblərində texnologiyaya diqqət yetirərək, bir çox fərqli biznes və xeyriyyəçilik işlərini davam etdirdi.

2020-ci ilin fevral ayından etibarən Voznyak 1985-ci ildə istefa verdikdən sonra Apple şirkətinin təntənəli işçisi olaraq qalır. Son illərdə o, GPS və telekommunikasiya, fləş-yaddaş, texnologiya, pop mədəniyyət konvensiyaları, texniki təhsil, ekologiya, peyklər və s. kimi sahələrdə fəaliyyət göstərən çoxsaylı sahibkarlıq cəhdlərini maliyyələşdirməyə kömək edib. 
## Həyatı
Stiven Voznyak 1950-ci il avqustun 11-də Kaliforniya ştatının San-Xose şəhərində anadan olub. Anası Marqaret Luiza Voznyak (1923–2014) Vaşinqton ştatından, atası Frensis Yakob Voznyak (1925–1994) isə Miçiqandan idi və Lockheed Corporation-un mühəndisi idi. Voznyak 1968-ci ildə Kaliforniyanın Kupertino şəhərindəki Homestead Liseyindən məzun olub. Stivin Menlo Parkda yaşayan və keçmiş texnologiya meneceri olan Mark Voznyak adlı qardaşı, həmçinin Lesli Voznyak adlı bacısı var. Bacısı San-Fransiskoda risk altında olan gənclərə kömək edən Five Bridges Foundation-un qrant məsləhətçisidir. Lesli bir dəfə dedi ki, ona və qardaşlarına aktivizmi öyrədən anası olub.

Voznyakın doğum şəhadətnaməsində adı "Stephan Gary Wozniak"dır, lakin anası Voznyakın adını hal-hazırda da istifadə etdiyi "Stephen" qoymaq niyyətində olduğunu bildirmişdi. Stiven, "Voznyak" soyadının polyak olduğunu qeyd edib.

1970-ci illərin əvvəllərində Voznyakın mavi qutu dizaynı ona frikinqçilər arasında "Berkeley Blue" ləqəbini qazandırdı.

Voznyak gənclik illərində "Ulduz yolu"na baxmağı və Ulduz yolu konvensiyalarına qatılmağı özünün Apple-ı qurması üçün ilham mənbəyi hesab edir. O, öz avtobioqrafiyası olan iWoz-da, Tom Sviftin kitablarını mühəndis olmaq üçün ilham mənbəyi kimi göstərir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
* 
* Steve Wozniak at Andy Hertzfeld's *The Original Macintosh* (folklore.org)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  "Apple Inc. co-founder Steve Wozniak says YouTube has for months allowed scammers to use his name and likeness as part of a phony bitcoin giveaway."
* 

### Fotoşəkillər
* Edwards, Jim (December 26, 2013). "These Pictures Of Apple's First Employees Are Absolutely Wonderful", *[[Business Insider]]*
* "Macintosh creators rekindle the 'Twiggy Mac'". CNET
* "Twiggy Lives! At the Computer Museum: Happiness is a good friend – Woz and Rod Holt". The Twiggy Mac Pages