Əsgər Zeynalov

**Zeynalov Əsgər Məmməd oğlu** () — ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru, professor. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (1997) və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1998).

## Həyatı
Əsgər Zeynalov 1951-ci il sentyabr ayının 27-də İrəvan yaxınlığındakı Zəngibasar rayonun Yuxarı Necili kəndində anadan olmuşdur. 1974-cü ildə APXDİ-nin fransız dili fakültəsini bitirmiş. 1991-ci ildə "Azərbaycan bayatıları Qafqaz regionunda" mövzusunda (elmi rəhbərləri profesor M. Ə. Seyidov və professor T. Ə. Əhmədov) namizədlik, 2003-cü ildə "Fransız ədəbiyyatında Şərq mövzuları (Volterin yaradıcılığı üzrə)" doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 2005-ci ildən professordur.

Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığında yeganə tədqiqatçıdır ki, namizədliyi bir dillə, doktorluğu başqa bir dillə bağlı yazmışdır. O, erməni qaynaqlarında axtarışlar aparan sonuncu azərbaycanlı alimlərdən biridir. Tədqiqatçı İrəvan Əlyazmalar İnstitutu – Matenadaranda, İrəvan Xalq yaradıcılığı Evi, Ədəbiyyat və İncəsənət muzeyində axtarışlar apararaq, 550-dən artıq Azərbaycan bayatılarını həmin qaynaqlardan toplamış və sübut etməyə çalışmışdır ki, ermənilərdə bayatı olmamış, onlar uzun əsrlər boyu Azərbaycan bayatılarından istifadə etmişlər. Onun "Azərbaycan bayatıları Qafqaz regionunda" namizədlik dissertasiyası bu mövzuya həsr olunmuşdur.

Alim "Fransız ədəbiyyatında Şərq mövzuları (Volterin yaradıcılığı üzrə)" doktorluq dissertasiyasında fransız mütəfəkkiri Volterin Şərq mövzusunda yazdığı üç faciə, bir roman və esseni tədqiqat obyekti kimi götürmüş, fransız qaynaqları əsasında filosof yazıçının Şərq mədəniyyətinə, türk aləminə, zərdüştliyə, Astiq əfsanəsinə, qədim Hindistana münasibətini araşdırmışdır. Tədqiqatçı tutarlı faktlarla fransız qaynaqları əsasında təsdiq etməyə çalışmışdır ki, Şərq elminin təsirilə Avropada elm, mədəniyyət inkişaf etmişdir.

Azərbaycan, rus, erməni, fransız dillərində tədqiqat apara bilməsi onun yaradıcılığı üçün geniş imkan açmışdır.

Araşdırmaları bir sıra Azərbaycan alimləri ilə yanaşı, Rusiya, Fransa və Türkiyə alimləri tərəfindən də yüksək qiymətləndirilmişdir.

Tədqiqatçı 40-a yaxın kitabın, 400-dən artıq elmi-publisistik məqalənin müəllifidir. Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığında Volter və Hüqo haqqında ilk monoqrafiylar da onun qələminə məxsusdur.

2000-ci ildə AMEA-nın Beynəlxalq Münasibətləri İnstitutunda "Kitabi-Dədə Qorqud" dastanının 1300 illiyinə həsr olunmuş benəlxalq konfransda əsas məruzəçilərdən biri, 2001-ci ildə İrəvanda YUNESKO-nun xətti ilə keçirilən "Cənubi Qafqazda təhsil problemi" Beynəlxalq konfransın iştirakçısı, 2005-ci ildən Bakıda keçirilən "Tərcümə problemi ilə bağlı beynəlxalq konfransın" bölmə sədrlərindən biri, 2007-ci ildə Almaniyanın Köln şəhərində keçirilən Dünya Azərbaycanları Konqresinin IX qurultayında nümayəndə, həmin ilin avqust ayında bir aylıq Fransanın Bözanson şəhərinin Franş Konte Universitetinin Dil Vərdişləri Mərkəzində təkminləşmədə olmuş, 2009-cu ildə Türkiyənin Ankara şəhərinin Qazi Universitetində keçirilən Beynəlxalq konfransda geniş məruzə ilə çıxış etmişdir.

10-dan artıq kitabı xarici ölkələrdə nəşr olunmuşdur. "İrəvan ziyalıları" kitabı 2011-ci ildə Sankt-Peterburqda, 2013-cü ildə Moskvada rus dilində, 2016-cı ildə isə ABŞ-də ingilis dilində işıq üzü görmüşdür. 10-dan artıq məqaləsi İranda, Rusiyada, Türkiyədə, Serbiyada, Çində və ümumimiyyətlə 10-dan artıq kitabı isə ABŞ, Rusiya, Fransa, Almaniya, İngiltərə, Kanada, Hindistan və İsveçdə nəşr olunmuşdur. Fransının ən nüfuzlu qəzetlərindən biri "L'Est Republicain" qəzetində isə "Viktor Hüqonun azərbaycanlı mütəxəssisi Dil Vərdişləri Mərkəzində" adlı Azərbaycan alimi haqqında məqalə dərc edilmişdir (11 avqust 2007). 2013, 2014, 2015, 2016-cı illərdə Fransada Azərbaycan alimi haqqında məqalələr dərc olunmuşdur. Dünya şöhrətli rus və fransız alimləri Boris Starkov, Rudolf İvanov, Jan Lui Bakke Qrammon və Arno Laster Ə. Zeynalovun yaradıcılığına yüksək qiymət vermiş, onun haqqında məqalələr yazmışlar. 2017-ci il 1 iyul tarixində Bosnya Hersoqoviniyalı alim, Akademik Enes Karic "Preporod" qəzetində nər etdirdiyi "Viktor Hüqo Məməhhəd Peyğəmbər haqqında" məqaləsində prof. Əsgər Zeynalovun Londonda nəşr olunmuş "Hüqonun Şərq baxışı" əsərinə bir neçə dəfə istinad etmişdir.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvüdür. 1998–2012-ci illərdə Azərbaycan Dillər Universitetinin Praktik fransız dili kafedrasının müdiri, 2017-2020-ci illərdə ADU-nın Qafqazşünaslıq kafedrasının müdiri eyni zamanda, 2004-cü ildən ADU-nun Tələbə Elmi Cəmiyyətinin sədri, 2006-cı ildən ADU-nun ixtisaslaşmış doktorluq şurasının ilk üzvlərindən biridir. Hazırda ADU-nun Fransız dili və Mədəniyyəti Mərkəzinin müdiri, Təhsil-2 fakultəsi nəzdində Xarici Dillər kafedrasının professorudur.

2012, 2014, 2016, 2020 və 2022-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mükafatına namizəd olmuşdur. Eyni zamanda, 2014 və 2017-ci illərdə sənədlərini AMEA-nın müxbir üzvlüyünə təqdim etmişdir. Azərbaycan Jurnalistlər (1997) və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (1998), Nyu York Elmlər Akademiyasının (2017) üzvü, Özbəkistan Turan Elmlər Akademiyasının Akademiki (2018), Parisdə fəaliyyət göstərən Viktor Hüqonun Dostları Cəmiyyətinin üzvü (2019), Türk Dünyası Araşdırmalar Beynəlxalq Akademiyasının Akademiki (2019), Almaniyada fəaliyyət göstərən Avropa Təbiət Elmlər Akademiyasının Akademikidir.

Ailəlidir. İki övladı var.

## Kitabları
# Fransız ədəbiyyatında Şərq. Bakı. "Elm", 1996, 154 s.
# İrəvan ziyalıları. Bakı."Oğuz eli", 1999, 365 s.
# Fransız ədəbiyyatında Şərq (təkmilləşmiş nəşri). Bakı. "Oğuz eli",1999, 164 s.
# Şərq Volter yaradıcılığında. Bakı. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Nəşriyyatı, 2001, 160 s.
# Azərbaycan bayatıları Qafqaz regionunda. Bakı. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası nəşriyyatı, 2001, 112 s.
# Viktor Hüqo. Bakı. "Mütərcim", 2001, 104 s.
# Altaydan Altaya. Bakı. "İqtisad Universiteti" 2002, 90 s.
# İllərin yol yoldaşı. Bakı. "İqtisadUniversiteti", 2004, 245 s.
# Orada, bir yurd var uzaqda. Bakı."AzərbaycanİqtisadUniversiteti", 2006, 285 s.
# Hara gedir bu qatar. Bakı ."AzərbaycanDillərUniversiteti", 2006, 88 s.
# Dil və ədəbiyyat tədrisinə dair düşüncələr. Bakı."Mütərçim", 2009, 113 s.
# O, bir əsr idi… Bakı."Mutəricim", 2010, 240 s.
# Manuel de français (ali məktəblər üçün dərslik) (şərikli), Bakı. "Mütəricim", 2010, 235 s.
# Magistr pilləsi üçün proqram. (dosent S. Nəcəfova ilə birlikdə) Bakı. "AzərbaycanDillərUniversiteti", 2010, 17 s.
# The Intelligentsia of Irevan. Baku. Mutarjim, 2011, 239 s.
# Эриванская интеллигенция. Баку. "Mутаржим", 2011, 396 s.
# İrəvan məktəbləri. Bakı."Mütərcim", 2011 , 88 s. (http://anl.az/el/Download/2017/03/Ar2011-790.pdf)
# Эриванская интеллигенция. Санкт-Петербург."Бранко", 2011, 400 с.
# Hüqo və Lui Araqon şeirlərinin tərcüməsi. Baku, "Mutarjim", 2012, 88 s.
# Hüqo. Bakı. "Mütərcim", 2014, 412 s.
# Hüqo, Baku. Mutarjim, 2014, 468 s.
# Milliardaire de la litterature française . Bakı."Mütərcim"2013, 88 s.
# Эриванская интеллигенция. Москва."Научная книга", 2012, 382 с.
# Эриванская интеллигенция. Москва, 2013, 400 с.
# Hugo — Milliardaire de la litterature française (Hüqo — fransız ədəbiyyatının milyarderi). Fransa, (2015)
# 1802 — Le siècle avait deux ans… Bakı. Mütərcim, 2015, 203 s.
# Hüqo- fransız ədəbiyyatının milyarderi (fransız dilində). Fransa. "Presses Academiques Francophone", 2015, 101 s.
# Hüqo (İngilis dilində) ABŞ. "LuLu" nəşriyyatı, 2016, 172 s.
# İrəvan ziyalıları (İngilis dilində) Almaniya. Scholars-Press, 2016, 250 s.
# Hüqo-fransız ədəbiyyatının milyarderi (fransız dilində) Almaniya. Scholars-Press, 2016, 201 s.
# İrəvan xanlığı… gerçəkliyin aydınlığı. Bakı."Mütərcim", 2016, 656 s.
# İrəvan xanlığı… gerçəkliyin aydınlığı (İngilis dilində) ABŞ. Şimali Karolina ."LuLu" nəşriyyatı, 2016, 600 s.
# Viktor Hüqonun Şərq baxışı (ingilis dilində) İngiltərə. London. Rossendale Books nəşriyyatı. 2016, 50 s.
# Volter və Hüqonun Şərq baxışı (ingilis dilində) . Kanada Viktoriya şəhəri, FİRST-CHOİCE BOOKS — 2016. 93 s.
# Şərq Volter yaradıcılığımda (ingilis dilində). Hindistan, Cinnamon Teal Publishing — 2017. 145s
# Volter və Hüqonun Şərq Dünyası (ingilis dilində). İsveç, Malmö şəhəti, Trusk Holmbergs nəşriyyatı, 2018, 271 s.
# Qaynaqlardan reallığa və yaxud hər şeydən bir az. Bakı, Mütərcim, 2018, 416 s.
# Qısa ömrün böyük fəaliyyəti. Bakı, M-C, 2021, 216 s.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Filologiya elmlər doktoru, professor Əsgər Zeynalovun Azərbaycan Dillər Universitetində keçirilmiş 60 illik yubileyi
* http://www.adu.edu.az/link/az/solmenu/04/02-12.htm