Almatı Beynəlxalq Hava Limanı

**Almatı Beynəlxalq Hava Limanı** ()  — Qazaxıstanın ən böyük beynəlxalq hava limanı. Aeroport, Qazaxıstanın ən böyük şəhəri və ticarət paytaxtı olan Almatının təxminən 15 km şimal-şərqində yerləşir. Almatı Beynəlxalq Hava Limanı, Qazaxıstanın sərnişin gediş-gəlişinin yarısına və yük gediş-gəlişinin 68%-ə sahibdir. 2012-ci ildə hava limanında, 4,003,004 sərnişin var idi. Bunların 1,997,570-i hava limanına gələn, 2,005,434-ü isə hava limanını tərk edən idi.

## Tarixi

### İlk illəri

Hava limanı 1935-ci ildə bütün kiçik mülki və hərbi uçan gəmiləri üçün tikilmişdir. 1990-cı ilə qədər Qazaxıstan Mülki Aviasiya Şöbəsinin tərkibində olmuş və 1991-ci ildə "*Alma-Ata Hava Limanı*"-na çevrilmişdir. 1993-cü ildən bü günə qədər müstəqil biznes vahidi kimi işləyir. 1994-cü ildə "*Almatı Hava Limanı ASC*"-ə çevrilmişdir və daha sonra "*Almatı Beynəlxalq Hava Limanı*" adlandırılmışdır.

Supersonic Transport (SST) Tupolev Tu-144 ilə 1975-ci ilin dekabr ayının 26-da xidmətə başlamış, 1977-ci ilin noyabrında isə Moskva və Alma Ata arasında sərnişin xidmətləri üçün poçt və yük gəmisini göndərmışdır. 1 iyun 1978-ci ildə "*[[Aeroflot]]*" uçuşu Tu-144-ün 55-ci və sonuncu planlaşdırılmış sərnişin xidməti idi.

1998-ci ildə, yolun yenidən qurulmasından sonra, Almatı Hava Limanı II dərəcəli və Beynəlxalq Hava Limanı statusuna layiq görülmüşdür.

9 iyul 1999-cu ildə hava limanı restoranının şaşlıq mətbəxində yanğın baş vermişdir. Terminal binası bir neçə saat ərzində heç kəsə ciddi zədə vurmadan yanmışdır.

### 2000-ci ildən bəri inkişaf
2004-cü ildə yeni bir terminalın tikintisi sona çatmışdır. 30 sentyabr 2008-ci ildə, Londonun Heatrou Hava Limanına bağlı BMI uçuşunun ilk səfəriylə ikinci bir uçuş-enmə zolağı açılmışdır. Yeni zolağa, qış aylarında təyyarəçilərin görünürlüyünün zəif olması səbəbiylə yaxınlardakı hava limanına istiqamətləndirilən təyyarələr sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq üçün CAT III enişləri üçün BMAT (abr. *"Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı"*, ) sertifikatı verilmişdi. Bu zolaq Mərkəzi Asiyanın ən uzun uçuş-enmə zolağıdır. Yeni zolaq uçuş ağırlığı və əməliyyat sıxlığı limiti olmadan hər cür təyyarəni qəbul edə bilir.

## Hava yolları və istiqamətləri

### Sərnişin

### Yük

## Qəzalar və hadisələr
* 7 iyul 1980, Aeroflot reys № 4227: Quyruq nömrəsi *CCCP-85355* olan Tupolev Tu-154B-2-in bütün 163 sərnişini və işçisi, təyyarə Almatı Aerodromundan çıxdıqdan qısa müddət sonra təyarrənin qəzaya uğradığından sonra canlarını itirdi. Təyyarə, Qazaxıstan bölüyündə, reys 4227 olaraq yerli planlı Almatı-Simferopol sərnişin xidmətindən keçəcəkdi. Uçuş sürəti, təyyarənin qalxması əsnasında qarşılaşdığı istilik axınlar səbəbiylə birdən düşdü. Bu təyyarənin təqribən 5 km uzaqda dayanaraq qəzaya uğramasına və alışmasına səbəb oldu.
* 30 avqust 1980, Aeroflot reys № 5463: Tupolev Tu-134, Çelyabinskdən Almatı Hava Limanına gedərkən, Almatıya yaxınlaşarkən qəzaya uğradı. Bu qəza 90 sərnişin və ekipajın ölümü ilə nəticələnmişdir.
* 29 yanvar 2013, SKAT Hava Yolları reys 760: UR-CJ006 olaraq qeydiyyatdan keçmiş Bombardier CRJ-200ER, Kokşetaudan başlanğıcını götürən və Almatı Beynəlxalq Hava Limanına gedərkən, aşağı-görünürlüklü yaxınlaşma zamanı qəzaya uğradı. Təyyarədə olan bütün 21 şəxs vəfat etdi.

## Sahiblər və rəhbərlik
"*Almatı Beynəlxalq Hava Limanı ASC*"-in sahibi Amsterdamda qeydiyyatdan keçmiş Venus Hava Limanı Sərmayələri B. V. (abr. *Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid*, )-dir.
* Aybol (Aybola) Anuaroviç Bekmuxambetov, Prezident və Direktor
* Bəxtiyar Kadırov, Maliyyə Vitse-Prezidenti
* E. L. Eliseva, İqtisadiyyat və Maliyyə Təhlili Şöbə Müdiri
* Akcoltayev Murad Serikoviç, Avtomatik Sistemlər — Terminal Xidməti Rəhbəri
* Nurimanov Səqdat Yerikbəkoviç, Tibb Məntəqəsinin Rəhbəri
* Ənvər Saydenov, Direktorlar Şurasının üzvü, Şirkətin müstəqil direktoru
* Diyar Kanaşev, Direktorlar Şurasının üzvü.

## Həmçinin bax
* Daşkənd Beynəlxalq Hava Limanı
* Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Aviasiya Təhlükəsizliyi Şəbəkəsində ALA-nın qəza tarixçəsi
* NOAA/NWS-də UAAA üçün hava proqnozu