open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Saint-Gobain

**Saint-Gobain** — tikinti materiallarının istehsalı, emalı və paylanması üzrə ixtisaslaşmış bir Fransız şirkəti.

Şirkət Jan Batist Kolber (1619–1663) tərəfindən 1665-ci ildə *"Manufacture royale des glaces"* adı altında təsis edilmişdir. Hazırda şirkət 68 ölkədə fəaliyyət göstərir və 2019-cu ilin statistikasına əsasən təxminən 171,000 işçisi var. 2019-cu ildən bəri şirkətin qərargahı Parisin La Defans ərazisində yerləşir.

## İstinadlar
Henri Modsli (mexanik)

**Henri Modsli** (; ) — İngiltərə mexaniki və sənayeçisi.

## Həyatı
Henri Modsli 22 avqust 1771-ci ildə Birləşmiş Krallığın paytaxtı London şəhərinin Vulic rayonunda anadan olmuşdur. O, 12 yaşından Vulic cəbbəxanasının emalatxanalarında işləməyə başlamışdır. Modsli 1797-ci ildə supportlu torna dəzgahı quraşdırmaqda vinq və qayka istehsalını mexanikləşdirmişdir. Onun 1810-cu ildə açdığı böyük maşınqayırma zavodunda bir çox yeni dəzgah növləri, buxar maşınları və s. işlənib hazırlanmışdır. Modsli 1815-ci ildə gənclər üçün kanat blokları istehsal edən dəzgahlar xətti yaratmışdır. O, 14 fevral 1831-ci il tarixində Londonun Lambet borosunda vəfat etmişdir. Modsli Vulicdə dəfn edilmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* John Cantrell and Gillian Cookson, eds., Henry Maudslay and the Pioneers of the Machine Age, 2002, Tempus Publishing, Ltd, pb., (ISBN 0-7524-2766-0) This is a collection of essays by various specialists, and comprises biographies of Maudslay, Roberts, Napier, Clement, Whitworth, Nasmyth and Muir, as well as an account of the London Engineering Scene at the time of Maudslay, and an account of the firm from the death of Maudslay in 1831 until its demise in 1904.
* Coad, Jonathan, The Portsmouth Block Mills: Bentham, Brunel and the start of the Royal Navy's Industrial Revolution, 2005, ISBN 1-873592-87-6.
* Deane, Phyllis (1965). The First Industrial Revolution. Cambridge University Press.
* Roe, Joseph Wickham (1916), English and American Tool Builders, New Haven, Connecticut: Yale University Press, LCCN 16011753. Reprinted by McGraw-Hill, New York and London, 1926 (LCCN 27-24075); and by Lindsay Publications, Inc., Bradley, Illinois, (ISBN 978-0-917914-73-7).

## Xarici keçidlər

* Picture of Maudslay's original lathe
*
Henri Modsli

* Henri Modsli (mexanik) — İngiltərə mexaniki.
* Henri Modsli (psixiatr) — İngiltərə psixiatrı.
Modulyasiya (musiqi)

**Modulyasiya** ( – müntəzəmlik, sabitlik) — bir tonallıqdan digərinə, eləcə də məqamına görə fərqlənən eyniadlı tonallığa (məsələn, do majordan do minora) keçid. Modulyasiya melodiya və harmoniyanı yeni çalarlarla zənginləşdirir, akkordların funksional əlaqəsini genişləndirir, musiqinin gərgin, dinmik inkişafına səbəb olur. Musiqi əsərinin kompoziyası və hissələrinin qarşılıqlı əlaqəsində modulyasiya əhəmiyyətli rol oynayır. Kamil (yeni tonallıqlda tamamlanmaqla) və qeyri-kamil (əvvəlki tonallığa qayıtmaqla; aralıq modulyasiya) modulyasiya olur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Vincent Persichetti, *Twentieth-Century Harmony*. W.W. Norton and Company, 1961. .

## Xarici keçidlər
* Theory on the Web: Modulation
* Modulation Types for Musical Analysis
* A generalized system for musical modulation
* Common-tone Modulation
Modus vivendi

**''Modus vivend''i** (lat. həyat tərzi, yaşayış üsulu) — daimi, uzunmüddətli, yaxud müfəssəl xarakterli sazişlərlə əvəz olunması nəzərdə tutulan müvəqqəti və ya ilkin, sazişləri adlandırmaq üçün işlədilən diplomatik termin. *Modus vivendi* əksər halda nota mübadiləsi formasında müəyyən olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* BMT Müqavilə Kolleksiyasında istifadə olunan əsas terminlərin tərifi
Benyamin Ağa

**Benamin Ağa** (kəraimcə:Беньямин Агъа)) – Krım kəraimlərinin liderlərindən biri. 1824-cü ildə vəfat etdiyi məlumdur. 
## Həyatı
O, Krım xanlığının sonuncu xanı Şahin Gərayın xəzinədarı olmuşdur və buna görə də, kəraim ədəbiyyatında  “ha-Neeman” (“İnanılmış”) ləqəbi ilə anılmaqdadır. Onun atası olan Samuel Ağa da keçmiş Krım xanlarının xəzinədarı olmuşdur. Samuel 1770-ci ildə vəfat etmişdir. 

Şahin Gəray ona qarşı üsyan qaldıranlardan qaçarkən öz himayədarı olan II Yekaterinaya sığınmaq üçün Peterburqa gedərkən Benjamin də onunla olmuşdur. Benjamin buna qədər Şahin Gəray üçün xeyli pul xərclədiyi üçün bu pulların geri qaytarılmasını təmin etmək istəyirdi.  

1795-ci ildə Polşanın sonuncu dəfə bölüşdürülməsi zamanı Krım artıq 10 ildən çox idi ki, Rusiya hakimiyyəti altında idi. Bu bölünmədən Rusiya Vilnüs, Lutsk və Trakayı ələ keçirdi. Bunu fürsət bilən Benjamin Ağa, Salamon ben Nahamu Baboviç, benjaminin böyük qardaşı Yakob Ağanın kürəkəni astranom Kalealı İsaak Peterburqa II Yekaterina ilə görüşmək üçün yola çıxdı. Nümayəndəliyin məqsədi imperiya boyunca yəhudilərə tətbiq edilən iki qat vergiləndirmənin kəraimlərə aid edilməməsini xahiş etmək idi. Knyaz Nikolay Zubovun yardımı ilə, imperatriça onların bu tələbini qəbul etdi, həmçinin onların tələbləri içərisində olmayan imtiyazlar da verdi. Bunlara misal olaraq topaq paylarını göstərmək olar.  Bu imtiyazlar kəraimlərin tamamilə antiyəhudi qanunvericilikdən kənarda tutulmaları üçün önəmli present formalaşdırdı.  Bu nümayəndəliyin qeyri-ad uğuru Krım kəraimləri arasında böyük sevinclə qarşılandı. Onların geri dönüşü böyük coşqu ilə qarşılandı, Yevpatoriyadakı kenesa önündə Rusiay imperiyası kəraimlərinin həya oltında önəmli olan hadisənin şərəfinə mərmərdən monolit abidə qoydular. Krım kəraimlərinin Rusiya imperiyasından imtiyazlar alınması Benyamindən sonra da davam etmiş və bu Salamon Baboviçin dövründə kəraimlərin ayrı dini icma və sonda – 1840-cı ildə ayrı dini qurum statusu alması ilə nəticələnmişdir. 
 
Bu nümayəndəliyin uğurları barədə nümayəndəliyin üzvü olmuş Kalealı İsaak özünün “Or ha-Lebanah” adlı əsərində yazmışdır.

## Həmçinin bax
* Solomon Krım

## Ədəbiyyat
* Isaac of Kalea, ha-Lebanah, Zhytomir, 1882.

## İstinadlar
Solomon Krım

**Solomon Krım** (tam adı: Solomon Samoyloviç (Samuloviç), ) – Krım Kəraimlərindən olan siyasətçi və aqronom. Fransanın Tuon şəhəri yaxınlığındakı Krım adlı mülkünə görə bu cür adlandırılır.

## Həyatı
### Həyatının erkən illəri
25 iyun (7 iyul) 1867-ci ildə Krımın Feodosiya quberniyasında anadan olmuşdur. Atası Samuel Abrahamoviç Krim (1835–1898) Krımda məşhur olan Kəraim ailənin övladı və pedaqoq kimi məşhur idi.
1884-cü ildə Feodosiya Gimnaziyasını bitirmiş və elə həmin ildə də Moskva Universitetinin Hüquq fakültəsinə daxil olmuşdur. 1886-cı ildə isə ixtisas dəyişərək Peterburq Kənd Təsərrüfai Akademiyasında təhsilini davam etdirmişdir. 1890-cı ildə tələbə üsyanında iştirak etmiş, lakin ölkədən kənarlaşdırılmamışdır. 1892-ci ildə kənd təsərrüfatı elmləri namizəd elmi dərəcəsiylə universiteti bitirmişdir. Kliment Timiryazevin son tələbələrindən biridir.

### Siyasi fəaliyyəti
Siyasətlə məşğul olan Solomon Krım 1906-cı ildə Rusiya imperiyasının I Dumasına (1906–1907) deputat seçilmişdir. Onun deputat seçidiyi partiya o dövrki Rusiyanın ən güclü siyasi partiyası olan Kadet partiyası olmuşdur. Kadet partiyasınnı bir digər adı isə Konstitusional Demokratic Partiyadır.
O, qeyri-nizami mason lojası olan Rusiya Xalqının Böyük Şərq Lojasının aktiv üzvlərindən biri olmuşdur.

İlk Krım Xalq Cümhuriyyətinin dağıdılmasından bir neçə ay öncə General Süleyman bəy Sulkeviçin rəhbərliyində olan Krım Regional Hökumətində maliyyə naziri olaraq çalışmışdır. Qeyd etmək lazımdır ki, bu dövlət süquta uğradıdlıqdan sonra Süleyman bə Sulkeviç Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə gəlmiş və burada AXC ordusunun baş qərərgah rəisi kimi xidmət etmişdir. 1920-ci ildə cümhuriyyət işğal olunduqdan sonra isə Süleyman bəy bolşeviklər tərəfindən edam edilmişdir.

Birinci Krım Xalq Cümhuriyyəti süquta uğradıldıqdan sonra – 1918-ci ilin 16 noyabr tarixində qısaömürlü Krımda regional, antiseparatist və antisovet hökumət qurmuş və onun baş naziri olmuşdur. Bu zaman onun xarici işlər naziri olan Maksim Vinaver də onun kimi Rusiya imperiyasının I Dumasında deputat olmuşdur.

Ağ Qvardiya generalı olan Anton Denikinin Könüllü Ordusu tərəfindən 1919-cu ilin aprelində məğlub edildikdən sonra Fransaya mühacirət etmişdir. Burada Rusiya mühacirlərinin toplaşdığı Bormes-les-Mimosasda yaşamışdır. Solomon Krım orada "Rus təpəsi" adlandırılan yerdə ev inşa etmişdir.

## Həmçinin bax
* Benyamin Ağa

## İstinadlar
Aleksandr Mojayski

**Aleksandr Fyodoroviç Mojayski** (; ) — havadan ağır uçan aparları (UA) sahəsində Rusiya tədqiqatçısı, konstruktor və ixtiraçı.

## Həyatı
Aleksandr Fyodoroviç Mojayski 21 mart 1825-ci ildə Rusiya imperiyası tərkibində olan Finlandiya knyazlığının Kotka şəhərində anadan olmuşdur. O, 1841-ci ildə Dəniz Kadet Korpusunu bitirmişdir. Mojayski 1841–1862 və 1879–1882-ci llər Hərbi Dəniz Donanmasında, 1862–1879-cu illərdə mülki idarələrdə xidmətdə olmuşdur. O, 1882-ci ildə general-mayor rütbəsində istefaya çıxmışdır. Mojayski 1886-cı ildən kontr-admiral rütbəsini daşımışdır. O, 1856-cı ildən ömrünün sonunadək UA yaradılması məsələləri ilə məşğul olmuşdur. Mojayski 1876-cı ildə hazırladığı modelləri nümayiş etdirmişdir. O, 3 noyabr 1881-ci ildə Rusiyada ilk dəfə ixtira etdiyi təyyarə üçün patent almışdır. Mojayski 1881–1882-ci illərdə yeni təyyarə yaratmaq üçün çalışmışdır, lakin 1909-cu ilə və daha sonralara aid məlumatdan müəyyən edilmişdir ki, səyi uğursuz olmuşdur. Onun quraşdırdığı uçuş aparatı insan tərəfindən idarə olunan təyyarə yaratmaq sahəsində ilk əməli təşəbbüslərdən biri kimi əhəmiyyətlidir. Mojayski 1 aprel 1890-cı ildə Rusiya imperiyasının Sankt-Peterburq şəhərində vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* В.Малков. У села Можайского // Вологодский комсомолец. — 1979. — 14.01
* Ю.Арсеньева. Любовь// Русский Север. — 1996. — 16.04
* Александр Фёдорович Можайский создатель первого самолёта. Сборник документов. — М.: Издательство АН СССР, 1955.
* Дузь П. Д. История воздухоплавания и авиации в России (период до 1914 года). – 2 изд. перераб. — М.: Машиностроение, 1981. — 272 с.
* Свищев Г. П. Первый отечественный авиаконструктор // Авиация в России (к 100-летию отечественного самолётостроения). — М.: «Машиностроение» (по заказу ЦАГИ им. Н. Е. Жуковского), 1983. — С. 5—10.
* Бычков В. К истории создания самолёта А. Ф. Можайского // Авиация в России (к 100-летию отечественного самолётостроения). — М.: «Машиностроение» (по заказу ЦАГИ им. Н. Е. Жуковского), 1983. — С. 11—40.
* Шавров В. Б. История конструкций самолётов в СССР до 1938 г. − 3-е изд, исправл.. — М., 1994. — 704 с.
* Никулин Ю. А. Александр Фёдорович Можайский - русский морской офицер и авиаконструктор: жизнь и деятельность (1825-1890). Диссертация на соискание учёной степени кандидата исторических наук. — СПб., 2006.

## Xarici keçidlər
* Можайский Александр Фёдорович
* Можайский Александр Фёдорович
* Контр-адмирал А. Ф. Можайский
* Виктор Гоначаренко. Самолёт А. Ф. Можайского
* Академия им. Можайского
Kastiliya kralı Alfonso

***Kastiliya kralı Alfonso*** () — İngiltərə yazıçısı Metyu Lüis tərəfindən yazılmış tarixi faciə. 1801-ci ilin noyabrında nəşr olunmuş və ilk dəfə gələn il Kral teatrında səhnələşdirilmişdir. Əsərin hadisələri XIV əsrdə yaşamış Kastiliya kralı XI Alfonso dövründə cərəyan edir.

Orijinal tamaşanın aktyor heyətinə Alfonso rolunda Çarlz Mürrey, Orsino rolunda Corc Frederik Kuk, Sezario rolunda Henri Conston, Amelroza rolunda Nanet Conston və Otilliya rolunda Harriyet Litçfild aid idi.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* Macdonald, David Lorne. *Monk Lewis: A Critical Biography*. University of Toronto Press, 2000.
* Nicoll, Allardyce. *A History of Early Nineteenth Century Drama 1800-1850*. Cambridge University Press, 1930.
Çarlz Mürrey (Şotlandiya aktyoru)

**Çarlz Mürrey** (; ) — Şotlandiya aktyoru.

## Həyatı
Liverpulda həvəskar olaraq oynadıqdan sonra Mürrey teatr rəhbəri Yanger tərəfindən York teatrına təqdim edilmişdir. Yorkda ilk dəfə peşəkar səhnədə Reymur adı ilə çıxış etmiş. 1776-cı ilin sentyabrında Veykfilddə bir meyxanada baş verən davadan sonra o, vəzifəsindən məhrum edilmişdir.

Bir müddət sonra Mürrey öz adı ilə Norviçdə çıxış etmişdir. 8 oktyabr 1785-ci ildə ilk dəfə Batda çıxış etmişdir. Burada müxtəlif rollar canlandıraraq 1796-cı ilə qədər qalmışdır. Arvadı bəzən onunla birlikdə çıxış edirdi və 1 iyul 1793-cü ildə kiçik qızı Harriyet Mürrey səhnədə debüt etmişdir.

## İstinadlar
Corc Frederik Kuk

**Corc Frederik Kuk** (; ) Britaniya aktyoru.

Kuk 1800-cü ildən Londondakı "Covent Garden" teatrında, 1810-cu ildən isə Amerikada çıxış etməyə başlayır. Kuk rollarına bir çox cəhətdən romantik yanaşırdı və alkoqolik bir həyat tərzi səbəbilə qaraciyər çatışmazlığından vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Cooke, George Frederick" . Encyclopædia Britannica. 7 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 73.
* Knight, John Joseph (1887). "Cooke, George Frederick" . In Stephen, Leslie (ed.). Dictionary of National Biography. 12. London: Smith, Elder & Co.
* Wilmeth, Don B. "Cooke, George Frederick (1756?–1812)". Oxford Dictionary of National Biography (online ed.). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/6164
Stiv Miller

**Stiv Miller** - 5 oktyabr 1943-cü ildə Miluoki Vislosində ABŞ-də anadan olan amerikalı gitarist.O, 12 yaşında Blyuz-rok gitar qrupunu yaradır.O çoxlu dəyişikliklərdən sonra “The Steve Miller Band”-qrupunu təsis edir. Onun ən məşhur mahnısı “ Abracadabra”-dır

## Bioqrafiya
Stivin karyerası, 1955 -ci ildə başladı, Les Paulun(atasının tanıdığı) təsiri altında öz musiqi qrupunu yaratdı. 1960-cı illərin sonlarında Miller, Çak Berri ilə işləyən və yazılarında Paul MakKartneyin özü də iştirak etdiyi tanınmış bir rok musiqiçisi idi. 1972 -ci ildə qəza keçirdi, boynu qırıldı və hepatitə yoluxdu. Xəstəliyi zamanı zarafatla "The Joker" adlı sadə bir mahnı yazdı və onu sinql olaraq buraxmağa qərar verdi.u pop yönümlü mahnı Billboard Hot 100-də bir nömrəyə yüksəldi. Böyük bir hit oldu. 17 il sonra İngiltərədə yayımlandı və reklam çarxında çəkildikdən sonra milli qrafiklərdə də birinci oldu.Mahnının sözlərində, sonradan gənclik subkulturasına daxil olan mənasız sevgi pompatusu (İngilis dili) ilk dəfə səsləndi. 1996 -cı ildə qəhrəmanları bu sirli ifadənin mənşəyini və mənasını müzakirə edən "Sevgi Pompatusu" adlı bir film belə çəkildi."The Joker" in uğurundan təsirlənən Miller, ən geniş auditoriya üçün oxşar üslubda yazmağa davam etmək qərarına gəldi. Onun "Fly Like a Eagle" (1976) və "Books of Dreams" (1977) albomları milyonlarla nüsxə satdı və "Rock'n Me" adlı sinql hit oldu. Musiqi tənqidçiləri Millerə psixedik blues roka xəyanət etdiyinə görə pis fikirlər söyləsələr də, o, bəzən həm MakKartney, həm də The Eagles ilə birlikdə çıxış etməyə davam etdi. Ən son (və ən böyük) bestselleri 1982 -ci ilin iyununda "Abracadabra" rəqs sinql idi.

## İstinadlar
Mark Annius Verus Sezar

**Mark Anni Ver Sezar**() (162 və ya 163–169) - Roma imperatoru Mark Avreli və imperatriça  Anniya Qaleriya Faustinanın 13 uşağından 12-cisi.

## Həyatı
Mark Anni Ver 162-ci və ya 163-cü illərin axırlarında Mark Avreli və Anniya Qaleria Faustinanın oğlu olaraq doğuldu . Atası Mark Avrelinin adı olduğu üçün ona Mark Anni Ver adı verildi. 

12 oktyabr 166-cı ildə romalıların Lusi Verin  Partiya müharibəsindəki  zəfərini  qeyd etdikləri bir ziyafətdə qardaşı Kommod ilə birlikdə Roma İmperatorluğunun ortaq varisləri olaraq sezar oldular. O zaman Anni üç, Kommod beş yaşında idi . Bu qədər gənc yaşda ilk dəfə belə açıq bir miras bəyanı edilmişdi.

Varislərin getdikcə artdığı vaxtda vəzifələrdə təlim aldığı ənənəvi  cursus honorumdan əhəmiyyətli bir yayınmanı göstərirdi. Bu sistemdə varislər vəliəhdliyə bağlı olaraq taxta çıxır, imperator olmaq mövzusunda dərslər alırdılar. Anni qulağının altında olan bir şişin  çıxarıldığı əməliyyatın yaratdığı fəsadlar səbəbindən 10 sentyabr 169-cu ildə yeddi yaşında öldü. Ölümü Kommodu tək varis olaraq buraxdı . Atası Mark Avreli dövlət işlərinə davam edərkən beş gün müddətində bu itginin yasını tutdu.  Avreli Yupiter Oksimus Maksimusun oyunları davam etdiyi üçün yas tutmağı ilə oyunları yarıda kəsməməyinin lazım olduğunu müdafiə etdi . Yas tutmağın əskikliyindən , yəqin ki duyğuların təhlükələrini öyrədən  Stoaçılıq fəlsəfəsindən və sevdiklərinin itgisindən hiss olunan kədərin təbii olmadığını görən Romalıların qəddar mədəniyyətindən təsirlənmişdi.  Avreli Anninin şərəfinə heykəllərin düzəldilməsini ve oyunlar əsnasında onun qızıldan düzəldilmiş büstünün daşınmağını əmr etdi.  Avrelinin göstərişi ilə Anninin adı 12 keşişdən təşkil olunan  Salii tərəfindən oxunan ritual mahnıları  Karmen Saliaredə də keçirildi.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
* 
* 
* 
*
Oskar Çavez

**Oskar Çavez** () meksikalı müğənni,yazıçı,bəstəkar və aktyor.

## Həyatı
Çavez 20 Mart 1935-ci ildə Meksiko şəhərində doğdu. 1960-cı və 1970-ci illərin məşhur sənətkarlarındandır. Meksika Xalq Musiqisinin başda gələn adlarından birisi olaraq "Por Ti" və "Macondo" kimi populyar mahnılar yaratdı.

## Ölümü
Çavez 30 Aprel 2020-ci ildə COVID-19 səbəbilə doğum yeri Meksiko Şəhərində 85 yaşında öldü.  

## İstinadlar

## Mənbə
*Óscar Chávez. Muere El Caifán Mayor por coronavirus
*"Muere Óscar Chávez tras ser hospitalizado con síntomas de coronavirus

## Xarici keçidlər
Trovadictos
https://www.milenio.com/politica/oscar-chavez-cantautor-mexicano-corridos-politicos6
•	IMDb'de Óscar Chávez
•	IMDb'de Óscar Chávez
Krit zəlzələsi (1303)

**Krit zəlzələsi** — 1303-cü ilin 8 avqustunda Krit şəhərində meydana gəlmiş təbiət hadisəsi. Mercalli intensivlik şkalasına görə, təxmin edilən böyüklüyü 8, şiddəti 9 idi. Krit və İskəndəriyyədə ciddi ziyan və insan tələfatına səbəb olan böyük bir sunamiyə səbəb oldu.

## Tektonik vəziyyət
Bu zəlzələnin ən çox ehtimal olunan yeri olan Yunan qövsü, Afrika lövhəsinin Egey dənizi plitəsinin altına keçməsi ilə əlaqədar əyri bir tektonik xüsusiyyətə malikdir. Qərbi Avrasiyanın ən aktiv seysmik bölgələrindən biridir və Misirə də təsir edən böyük zəlzələlər tarixinə malikdir.

## Xəsarət
Zəlzələ və sunaminin Kritin Heraklion şəhərində dağıdıcı təsirlərə malik olduğu qeyd edildi. Ətraflı məlumatı, zəlzələ günü və iyirmi gün sonra Herakliondan məsul olan Venesiya rəhbərliyinə verilən hesabatlardan əldə etmək olar. Adanın hər tərəfindəki Heraklionanın əsas ictimai binalarına və qalalarına vurulan ziyanın miqyasını təsvir edir. Hesabatlarda, qurbanların çoxunun qadın və uşaqlar olduğu bildirilir. İskəndəriyyədə də böyük daşqın oldu. Bir çox gəmi məhv edildi, bəzi gəmilər adadan 3 kilometr aralıda üzdü. Levantin sahilindəki Akri liman şəhəri də təsirləndi; binalar dağıldı və insanların ölümünə səbəb oldu.

Misirdə baş verən zəlzələ, Piramidanın ağ kireçtaşı sahəsinin böyük bir hissəsini köçürərək Qahirəyə ciddi ziyan vurdu və bir çox məsciddə minarələrin aşması İskəndəriyyə şəhərinin divarları böyük ölçüdə dağıldı və mayak çox zərər gördü.

## Xüsusiyyətlər
### Zəlzələ
Zəlzələnin mərkəzinin dəqiq yeri bəlli olmasa da, zəlzələnin Yunan qövsünün şərq hissəsini Krit və Rodos arasında bir yerdə qırdığı qəbul edilir. Zəlzələ Krit, Peloponnes, Rodos, Qahirə, Əkka, Şam, Antakya və Kipr kimi geniş bir əraziyə ziyan vurdu və İstanbul (1000 kilometr (620 mil)) və bəlkə də Tunisə (1500 kilometr (930 mil)) qədər hiss edildi. Onun dəqiq ölçüsü bilinmir, ancaq təqribən 8.0 olduğu təxmin edilir.

### Sunami
Sunaminin modelləşdirilməsi İskəndəriyyədə baş verən zəlzələdən Misirə ilk dalğanın gəlməsinə qədər təxminən 40 dəqiqə gecikmə ilə maksimum 9 metrlik bir dalğanı proqnozlaşdırır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qaraquş (dırnaq mayası)

**Qaraquş** ()- dırnaq büküşünün dərisinin cırılması. Adətən yan (lateral) büküşdə görünür, çünki bu yerdə dəri tez-tez mexaniki təsirə məruz qalır, lakin, arxa büküşdə də baş verə bilər.

## Səbəblər
Əllərinizin dərisi nə qədər qurudursa, qaraquşun əmələ gəlmə ehtimalı da o qədər yüksəkdir. Quruluq səbəbdən çox incə dırnaq büküşü elastikliyi itirir və mexaniki təsir zamanı asanlıqla yırtılır. Əlbəttə, barmaqlara intensiv təsir həmçinin qaraquşun yaranmasının riskini artırır.

Qaraquş altına infeksiya düşə bilər, hansı kı dırnaq büküşünün irinli iltihabına gətirib çıxara bilər.

## Müalicə
Qaraquşlar manikürlü qayçı və ya dırnaqtutan ilə diqqətlə kəsilməlidir, sonra zədələnmiş dırnaq büküşünü dezinfeksiya maddələri ilə təmizlənməlidir. Qaraquşu qopartmaq lazım deyil, çünki tez-tez o zamanda dərinin böyük bir hissəsi ayrılır və yaranın yoluxma riskini artırır.
Nəfəslik

**Nəfəslik** () — kiçik bir ventilyasiya pəncərəsidir. Adətən bir pəncərə şüşəsinin çərçivəsini əhatə edir və bütün pəncərədən asılı olmayaraq həncamalarda açılır. Nəfəsliklər Rusiyada və digər postsovet ölkələrində geniş istifadə olunur.

Nəfəslik soyuq iqlimə malik ölkələr üçün səciyyəvidir, harada həddən artıq sərinləşdirmədən otağı havalandırmağa ehtiyac var.

Qaz halında olan zərrəciklərin kütlələri yüngül olduğu üçün evin tavanına doğru hərəkət etməsini nəzərə alaraq, nəfəslik pəncərənin üst hissəsinə yerləşdirilmişdir.

Kilidlə təyin edilə bilər.

## İstinadlar
İlk qorxu (film, 1996)

**İlk Qorxu** - Primal Fear ve ya ilk qorxu baş rollarında Riçard Qere ve Eduard Nortonun oynadığı 1996 cı il Hollivud filmi.
Eduard Norton film karyerasına bu filmlə başladı ve filmdəkı roluna görə  Qızıl qlobus mukafatına layiq görüldü.
## Filmin sujeti
Gənc kilsə adamı Aron (Eduard Norton) baş kahini öldürməkdə günahlandırılır.Müdafiəsini öz üzərinə götürən təcrübəli hüquqşünas Martin Veil (Riçard Qere) bütün subutlar əleyhinə olsa da gəncin qorxaq və ağrılı vəziyyətini görəndə günahsız olduğuna qərar verir.Ancaq həbsxanadakı görüşlərindən birində gözlənilməz bir şey olur və Aronda şəxsiyyət pozuntusu və davası olduğu ortaya çıxdı və məhkəmənin gedişatı tamamilə dəyişdi.
## Haqqında
Janr:Dram/Gərginlik/Cinayət
Rejissor:Qriqori Hoblit
Ssenari:Stiv Şaqan,An Bidermən,Viliam Diel
Kinomatoqrafiya:Mikael Çapman
Musiqi:Fredriko de brito,Jeyms Nevton Hovard,Stiv Porkaro,J.Peter Robinson,Ferer Trindade,Cuk vils
Çap:1996.ABD,129 dəqiqə
## Obrazlar
•Riçard Qere(Martin Veyl)
•Eduard Norton(Aron Stampler)
•Laura Linney(ittihamçı Janet Venəbl)
•John Mahoney(John Sagnesy)
•Franses Mcdormand(Dr.Moly Arigtony)
•Alfe Vudard(hakim Miriam Shuat)
•Tery O'Quin(bud yansy)
•Andre Bragher(Tomiy godman)
## Filmin Musiqisi
Filmin səs qurşağında istifadə olunan musiqi parçaları bunlardır.
İntroitus:Cibavit Eos 
Kompozisiya:Viliam Byard
Rəyçilər:Çirst çurc
Kilsə xor direktoru:Stephan Darlington
"As time Goes By"-Herman Hupfeld
•"Lacrimosa","Requiem",den Kompozisiya:Wolfgang Amadeus Mozart,Rəyçilər:Die Wiener Sängerknaben
•"İncidental Source Music"-J.Peter Robinson
•"Chez What"-Kompozisiya və rəy:by Stiv  Porkaro
•"Pamy Slam"-Kompozisiya və rəy by Stiv Porkaro
•"Canção Do Mar"-Kompozisiya-Fredriko de Brito&Ferer Trindeyd,Rəyçi:Dulce Pontes
•"Don't Decieve Me(Please Don't Go)-Kompozisiya:Cuk  Wilis,Rəyçi:Johniy Otis

## İstinadlar
Yaşlı Amca

**Yaşlı Amca** — 2012-ci ildə rəqəmsal qeydlərə başlayan türk rok qrupu, vokal və ritm gitarasında Artun Özoğlu, gitarda və arxa vokalda Sarper Sonbay, bas gitarada Hüseyn Tosun və barabanda Barış Kutlunun olduğu Türk rock qrupu Alternativ rock,1980-ci illərdə yeraltı və müstəqil musiqi mədəniyyətlərindən yaranan və 1990-cı illərdə geniş populyarlıq qazanan rok musiqisinin bir alt növüdür.

## Karyera
Yaşlı əmi,2015-ci ildə karyerasının ilk rəsmi əsəri olan "Sabaha Kadar" adlı EP -ni yayınladı.

Daha sonra 2016-cı ildə "**Giderdi Hoşuma**" və "**Ve Ben**" adlı iki single hazırladılar.
2017-ci ildə qrup, tək işi ilə siqnallarını verdikləri "**Axşam**" albomu ilə pərəstişkarları ilə görüşdü.
Albomdan sonra, 2018-ci ildə "**Kafam karışık**" və 2019-cu ildə "**Anla Hain**" və "**Götürün beni**" adlı daha iki singl yayınlandı. 2020-ci ildə qrupun öz adını daşıyan "**Qoca Əmi**" və "**Kal Ki Adəta**" albomları çıxdı. Son olaraq 2021-ci ildə "**Hoş**" mahnısını yayınladılar.

## İstinadlar
Dabançəkən

**Dabançəkən, dabangeydirən** - qapalı ayaqqabıların, xüsusən də tuflilərin, botinkalarin və çəkmələrin geyinilməsini asanlaşdıran bir cihaz. 4-5 sm enində və müxtəlif uzunluqlarda novşəkilli əyilmiş bir cihazdır. Polad, düralümin, sellüloid, buynuz və plastmasdan hazırlanır. Düz dabançəkən ayaqqabı çəkməyi asanlaşdırır, ayaqqabının dabanını deformasiyadan qoruyur və bununla həm ayaqqabını, həm də corab əşyalarını xilas edir.
## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Gecə lampası

**Gecə lampası** — qaranlıq otaqların və ya bəzən qaranlıq olan otaqların (məsələn, gecə) işıqlandırılması üçün istifadə olunan kiçik dekorativ çıraq. Gecə lampası otaqda oriyentasiyanı yüngülləşdirir, zədələrdən qoruyuraq; eyni zamanda, o, otaqda yatmış insanları narahat etmək üçün kifayət qədər parlaq deyil.

## Həmçinin bax

* İşıq diodu
İnuyama qəsri

– Yaponiyanın Ayçi prefekturasının İnuyama şəhərində yerləşən qəsr. Kiso çayının yaxınlığında, Aiçi və Gifu prefekturalarının sərhədində yerləşir. İnuyama qəsrinin 1580-ci illərdə tikilmiş tenşusu Yaponiyadakı orijinal 12 tenşudan biridir və Yaponiyada salamat qalmış ən qədim tenşu hesab olunur. Qəsr 2018-ci ildə Milli tarixi yer statusu almışdır.

## Tarix
Qəsr tikilməzdən qabaq ərazisində Haritsuna məbədi yerləşirdi. Struktur Muromaçi dövründə bir çox dəfə yenidən tikilsə də, hazırkı quruluşunun böyük qismi Oda Nobunaqanın oğlu Oda Nobukatsunun işidir. Tenşuda istifadə olunmuş qədim stil və tikinti materiallarındakı ağac halqaları tenşunun 1580-ci illərdə tikildiyini və Yaponiyada ən qədim tenşu olduğunu göstərir. Qəsrin tikintisi və bərpa işləri 1620-ci ilə kimi davam etmişdir.

İnuyama qəsri Oda Nobunaqanın Ovari əyalətini birləşdirmək hərəkatı zamanı qarşısındakı sonuncu əngəl idi. 1560-cı ildə Nobunaqa İmaqava klanını Okehazama döyüşündə məğlub etdikdən sonra qohumu Oda Nobukiyo Sayto Yoşitatsunun dəstəyi ilə qəsri ələ keçirmişdir. 1564-cü ildə Nobunaqa qəsri yenidən tutmuşdur. Nobunaqanın ölümündən sonra Toyotomi Hideyoşi İşikava Sadakiyonu qəsrin hakimi təyin etmişdir. İşikava dövrün dizaynından istifadə edərək qəsrin müdafiə qurğularını yenidən tikdirmişdir. Donjonun hazırkı forması onun rekonstruksiyasının məhsuludur. Sekiqahara döyüşündə sonra Tokuqava İeyasu İşikava klanını qovmuş və qəsri Ovari hanına vermişdir.

Tokuqava dövründə qəsr Naruse klanı tərəfindən idarə olunmuşdur. 1871-ci ildə Meyci hökuməti qəsri ələ keçirmiş və tenşusu istisna olmaqla bütün strukturlarını məhv etmidir. Lakin Böyük Nobi zəlzələsi qəsrə böyük zərər vurmuş və 1895-ci ildə qəsr Naruse ailəsinə qaytarılmışdır. Müqaviləyə əsasən Naruse ailəsinə qəsri bərpa etmək və baxmaq öhdəliyi verilmişdir. Qəsr Yaponiyada hökumət tərəfindən nəzarət olunmayan yeganə qəsr olmuşdur. 1961-1965-ci illərdə qəsrdə araşdırma və bərpa işləri aparılmışdır.

2004-cü ildə Naruse ailəsi qəsrin sahibliyini bir qeyri-kommersiya təşkilatına vermişdir.

## Struktur
İnuyama qəsri Kiso çayına baxan təpənin üzərində yerləşir. Qəsrin tenşusu kompleks quruluşu səbəbindən kiçikdir və bucaqdan asılı olaraq müxtəlif siluetlərdən nümayiş etdirir. İnuyama qəsrinin tenşusu Yaponiyada milli xəzinə statusu almışdır.

## Qalereya

Inuyama CastleKeep Tower in 1937.jpg|1937-ci ilə aid fotosu.
Inuyama Castle and Kiso River.JPG|İnuyama qəsri və Kiso çayı.
Inuyamajouka1.jpg|Qəsr şəhərciyi.
Inuyamajo2.JPG|İnuyama festivalı.
Inuyamamatsuri.JPG|Karakuri axını.
Inuyama castle front gate.jpg|Ön darvaza


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* İnuyama qəsrinin rəsmi saytı
Güzgülər 2

**Güzgülər 2** - 2010 istehsalı amerikan qorxu filmi. 2008-ci il istehsalı olan "Güzgülər" filminin davam filmi.

## İstinadlar
Tecon qətliamı

**Tecon qətliamı** – anti-kommunist Cənubi Koreya silahlı qüvvələrinin başçılıq etdiyi siyasi məhbusların məhkəmədənkənar qırğını. Yalnız yarım əsr sonra, Cənubi Koreyanın Həqiqət və Barışıq Komissiyası, siyasi zorakılıq zamanı baş verənləri araşdırdı, hansı ki, əhəmiyyətli dərəcədə tarixdən gizlədilmişdi

## Tarixi
İkinci Dünya Müharibəsinin sonunda Koreya Sovet və Amerika əsgərləri tərəfindən işğal edildi və yarımada 38-ci paralel boyunca bölündü. Sovetlər şimalda Kim İr Senin kommunist rejimini, ABŞ isə cənubun anti-kommunist rejimini dəstəklədi. 25 iyun 1950-ci ildə Şimali Koreya əsgərləri 38-ci paraleli keçərək Cənubi Koreyaya soxuldu və Koreya müharibəsinə səbəb oldular. Cənubi Koreyanın anti-kommunist hökuməti minlərlə kommunizmdə şübhəli bilinənləri həbs edərək rəhbəliyin milli proqramına daxil etdi.

## İstinadlar
Cuniçi Kato

— Yaponiya YouTuberer.

## Filmoqrafiya
### Oyunlar
;2016
* Katō Junichi no Mori
;2020
* Katō Junichi no Mori 2

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi profil
Ay hesabı

**Ay hesabı** və ya **dəhşətli hesab** — normal hesab qaydalarına əsaslanmayan, sadəcə vurma və toplama əməllərinin olduğu hesab sistemi.

## Toplama
Ay hesabında toplama alt-alta şəkildə yerinə yetirilir. Ədədlərin mərtəbə dəyərlərindən ən böyük olanı götürülür. *Məsələn*:
     17
+ 25=27
Bu hesab əməlində hər iki ədədin təklik mərtəbəsinin dəyərləri müqayisə edilir. 17-in təklik mərtəbəsi 7, 25-in isə 5-dir. Cəmin təklik mərtəbəsinə böyük olan 7 yazılır. Sonra isə onluq mərtəbəsinə keçilir. 1 olduğu üçün cəmin onluq mərtəbəsinə 2 yazılır və cəm 27 olur.

## Vurma
Vurma əməlini yerinə yetirərkən toplamanın əksinə olaraq mərtəbə dəyərlərindən kiçik olan götürülür. *Məsələn:*
       17    *25       15+12    125

Əvvəlcə ikinci ədədin təklik mərtəbəsi birinci ədədin mərtəbələrinə sıra ilə vurulur, sonra isə eyni əməl ikinci ədədin onluqlar mərtəbəsinə də tətbiq edilir. Sonra isə alınan ədədlər ay hesabı qaydası ilə toplanılır.
## Sadə ədədlər
Ay hesabında sadə ədədlər sonu doqquzla bitən ədədlərdir, çünki digər ədədləri 9 ilə hasil şəklində göstərmək olar. Məsələn 7 ədədi sadə ədəd deyil, çünki 7*8=7 şəklində yazıla bilər. Lakin bütün 9 ilə bitən ədədləri sadə ədəd götürmək doğru olmaz. 9 ədədi də sadə ədəd sayılmır, çünki onun bir vuruğu var. Həmçinin 119 ədədi də sadə ədəd deyil.
19*19=19+110=119Hesab əməlindən görürük ki, 119 ədədi 19-un kvadratıdır.
## İstinadlar
Dəmirçili (Biləsuvar)

**Dəmirçili** () — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 430 nəfər yaşayır (88 ailə).

## İstinadlar
Azərbaycan duz ayini

**Azərbaycan duz ayini** — Azərbaycanın bir çox yerində yayılmış adət. Uşağın doğumundan on gün sonra duzlu su ilə yuyulmasıdır.

## İcrası
Doğumunun onuncu günündə uşaq yuyulur. Bu vaxt suya duz da tökərlər. Bunu, uşağın qorxmaması, tərləməməsi, güclü-qüvvətli olması üçün edərlər. Başqa bir inanca görə isə uşağı zəhərli həşəratlar dişləməsin, bədənində yara olmasın, xəstələnməsin deyə belə edərlər. Azərbaycanda duz ayinin yayılmasının simvolik mənası budur: uşaq gələcəkdə düz danışan, sözü bütöv, mərt, ölçülü hərəkət etməyi bilən biri olsun. Böyük ehtimalla bu təsəvvürün nəticəsidir ki, bir adam namərd çıxdığı, yalançı olduğu, arsızlıq etdiyi, hərəkətlərinə diqqət etmədiyi zaman xalq arasında "ona şit-şit danışırsa", "şitlik eləmə", "şit olma", "filankəs duzsuzdur, duzu yoxdur", "duzsuz doğulmuş" ifadələri ilə azarlayarlar.

## Ədəbiyyatda
"Koroğlu" dastanında Qacar Əli namərdlik edib Koroğlunu aradan vuranda Koroğlu belə deyir: "Qacar Alı, günah səndə deyil, səni tutan əbədədir. O mürtəd qızı səni tutduğunda duz sərpməyib. Duzsuz insansa her zaman sənin gibi namərd olur."

## İstinadlar
* Najafov, A. (2019). Azerbaycan halk inanışları. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Konya.
Mojqa

**Mojqa** (, ) — Rusiyanın Udmurtiya Respublikasında şəhər. Şəhərdə dəmiryol stansiyası yerləşir. Şüşə, aşılayıcı ekstrakt və maşınqayırma detalları, kətan zavodları, taxta-şanbal, mebel kombinatı, baytarlıq texnikumu, tibb və pedaqoji məktəbi var.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Государственный Совет Удмуртской Республики. Закон №46-РЗ от 19 октября 2006 г. «Об административно-территориальном устройстве Удмуртской Республики», в ред. Закона №60-РЗ от 12 октября 2012 г. «О внесении изменений в отдельные Законы Удмуртской Республики». Вступил в силу через десять дней после официального опубликования. Опубликован: "Известия Удмуртской Республики", №185, 12 декабря 2006 г.
* Государственный Совет Удмуртской Республики. Закон №70-РЗ от 29 ноября 2004 г. «Об установлении границы муниципального образования и наделении соответствующим статусом муниципального образования на территории города Можги Удмуртской Республики». Вступил в силу с 1 января 2005 г.. Опубликован: "Собрание законодательства Удмуртской Республики", №5, 25 июля 2005 г.
* Государственный Совет Удмуртской Республики. Закон №41-РЗ от 13 июля 2005 г. «Об установлении границ муниципальных образований и наделении соответствующим статусом муниципальных образований на территории Можгинского района Удмуртской Республики», в ред. Закона №20-РЗ от 8 апреля 2016 г «О преобразовании отдельных муниципальных образований на территории Можгинского района Удмуртской Республики». Вступил в силу с 1 января 2005 г. Опубликован: "Собрание законодательства Удмуртской Республики", №5, 25 июля 2005 г.

## Xarici keçidlər

*
The Avengers (musiqi qrupu)

**The Avengers** ― Yeni Zelandiyanın rok qrupudur.

## Haqqında
"The Avengers" 1960-cı illərin ortalarında Yeni Zelandiyada populyarlıq qazanmışdır. Parlophone səsyazma şirkəti ilə müqaviləli olan qrup 1966-cı ildə Vellinqtonda təsis edilib. Ken Cooper adlı Vellinqtonlu bir icraçı "The Avengers"i yeni klubu "The Place"də çalmaları üçün müxtəlif qruplardan seçdiyi musiqiçilərdən yaratmışdı. Clive Cockburn "The Mustangs", Dave Brown "The Wanderers" və Eddie McDonald "The Strangers" qruplarından idilər. Bu qruplar hamısı Vellinqton qrupları idi. Hank Davis isə əvvəlcə Napier şəhərinin "The Epics" qrupunda fəaliyyət göstərmişdir. Clive Cockburn gitara və klaviaturada, Dave Brown ritmik-gitarada, Eddie McDonald bas-gitarada, Ian "Hank" Davis isə zərb alətləri ifa edirdi."The Avengers" karyerasına "The Beatles"in mahnılarını şərh etməklə başladı. Ən əhəmiyyətli parçaları "Episode Six" qrupuna məxsus olan "*Love Hate Revenge*" mahnısı idi. Səsyazma 1968-ci ildə siyahılarda ikinci yerə yüksəldi.

İki dəfə xaricə (hər ikisi Avstraliyaya) qastrol səfərində olan qrup eyni adlı başqa bir qrupla qarışdırılmamaq üçün ikinci səfərdə "New Zealand Avengers" (Yeni Zelandiya Qisasçıları) adını aldı. Lakin Yeni Zelandiyadakı nüfuzuna baxmayaraq, qrup beynəlxalq aləmdə uğurlu ola bilmədi. 1969-cu ilin iyulunda qrup dağıldı.

Clive Cockburn karyerasını televiziyada davam etdirdi. Hank Davis və Eddie McDonald Qərbi Avstraliyanın Pert şəhərində məskunlaşdılar və "Bakery" qrupunu qurdular.

## Diskoqrafiya

### 45-lər

* Everyone's Gonna Wonder / Take My Hand (1967)
* 1941 / What Price Love (1968)
* Days Of Pearly Spencer / Daniel The Postman (1968)
* Love Hate Revenge / Only Last Year (1968)
* Only Once in My Life / Waterpipe (1968)
* What Price Love? / Only Once In My Lifetime (1968)
* Night in the City / Nights in White Satin (1969)

### Albomlar

* Electric Recording (1968)
* Dial Triple A, Alive! Avengers in Action (1968)
* Medallion (1969)

## İstinadlar
Moziata

**Moziata** () — Qafqaz Albaniyasında yaşayış məntəqəsi və ya şəhər. Yunan coğrafiyaşünası Ptolemeyin "*Coğrafi təlimnamə*" əsərində adı çəkilir. Ptolemeyə görə, Moziata Kaysiya (Qusarçay) və Alban (Samurçay) çaylarının birləşdiyi yerdə yerləşirdi.

Güman edilir ki, Moziata indiki Azərbaycanın Oğuz rayonu ərazisində yerləşən Kərimli kəndi ərazisində yerləşdirmişdir.

## İstinadlar
Thıonqlar

**Thıonqlar** (, tı-nom: 𠊚上; mənası – *dağlılar*), **montanyarlar** () və ya **moilər** (; mənası – *vəhşilər*, *cahillər*) — Birinci Hindçin müharibəsinə qədər yuxarı təbəqələrin və müstəmləkəçilərin Cənubi Vyetnamda dağlı xalq qruplarına verdikləri ümumi ad. Moi termini monkhmer və İndoneziya dillərinə danışan, müxtəlif sosial-iqtisadi inkişaf mərhələsində olan 30-dan çox xalq və etnik qrupları əhatə edirdi.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Sidney Jones, Malcolm Smart, Joe Saunders, HRW. (2002). *Repression of Montagnards: Conflicts Over Land and Religion in Vietnam's Central Highlands*. Human Rights Watch. .
* United States Congress. Senate. Committee on Foreign. (1998). *The Plight of the Montagnards: Hearing Before the Committee on Foreign Relations, United States Relations*, Original from the Library of Congress https://books.google.com/books?id=AdARAAAAIAAJ&q=Montagnards&dq=Montagnards&pgis=1.
* Condominas, Georges. *We Have Eaten the Forest: The Story of a Montagnard Village in the Central Highlands of Vietnam*. New York: Hill and Wang, 1977. .
* Montagnard Foundation. *Human Rights Violations: Montagnard Foundation Report, 2001: Report on the Situation of Human Rights Concerning the Montagnards or Degar Peoples of Vietnam's Central Highlands*. Spartanburg, South Carolina: The Foundation, 2001.
* Montagnard Foundation. *History of the Montagnard/Degar People: Their Struggle for Survival and Rights Before International Law*. Spartanburg, South Carolina: The Foundation, 2001.

## Xarici keçidlər

* Degar Foundation
* UNPO website: Degar-Montagnards
Pəncərəaltı

**Pəncərəaltı —** pəncərənin altındakı üfüqi bir strukturdur və ya səthdir. Pəncərəaltı pəncərəni yerində konstruktiv dəstək və saxlamaq üçün xidmət edir.

## Pəncərəaltı funksiyaları
Pəncərəaltı olması sayəsindən, pəncərənin yaxınlığında və pəncərənaltınin yaxınlığında olan divarın sahəsinə bitişik hissəsinin isti hava qatının qalınlığı artır. 

Pəncərəaltlı divarın bir hissəsini açıq pəncərədən düşən yağış nəminin nüfuzundan qoruyur. Otağın daxili məkanından pəncərəyə vizual keçidi təşkil edərək dekorativ məqsədlərə xidmət edir, yuxarıdan pəncərə oyuğunu bağlayır, harada adətən radiator quraşdırılır. Tez-tez gül dibçək üçün altlıq kimi istifadə olunur.

Pəncərəaltı pəncərə baxımı prosesini asanlaşdırır (məsələn, şüşə yumaq və ya pərdələri asmaq və s.)

Tikinti və dizaynda texnologiyaların inkişafı ilə  pəncərəaltı yeni funksiyalar əldə edir. Geniş bir pəncərəaltı otağı və onun faydalı sahəsini vizual olaraq genişləndirir, onu oturma sahəsi, kitab qəfəsəsi, saxlama yeri, mətbəxdə mizin üst taxtası kimi istifadə etmək olar.
Məhəmməd Moin

**Məhəmməd Moin** (; ) — İran dilçisi, ədəbiyyatşünası.

## Həyatı
Məhəmməd Moin 12 iyun 1914-cü ildə İranın Rəşt şəhərində anadan olmuşdur. O, qədim və orta əsrlər İran dilləri və mifologiyası üzrə mütəxəssis olmuşdur. Moin Tehran Universitetinin professoru kimi çalışmışdır. O, üçcildlik "*Müasir fars dili qrammatikası*" (1953), dördcildlik "*Fars dilinin izahlı lüğəti*" (1963–1968), "*Nəsirəddin Tusi və fars ədəbi dili*" və s. əsərlərin müəllifidir. Moin Məhəmmədhüseyn ibn Xələf Təbrizinin "*Bürhane-qate*" lüğətinin geniş müqəddimə ilə nəşr etdirmişdir (c. 1–4, 1951–1957). O, klassik və müasir fars ədəbiyyatına, Nizami, Hafiz, Əmir Xosrov Dəhləvi və başqalarının yaradıcılığına dair tədqiqatları var. Moin 4 iyul 1971-ci il tarixində Tehran şəhərində vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Moyero

**Moyero** (, , ) — Rusiyanın Krasnoyarsk ölkəsinin Evenk muxtar mahalında çay, Kotuy çayının sağ qolu. Uzunluğu 825&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi 30,900 km²-dir. Yağış və qar suları ilə qidalanır. Oktyabrdan iyuladək donmuş olur. Əsas qolu Moyerokondur. Aşağı axını gəmiçiliyə yararlıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* МОЙЕРО // Большая российская энциклопедия. Электронная версия (2017)
*
Mokpxo

**Mokpxo** (, Mokpo-si) — Cənubi Koreyada, Çolla-Namdo əyalətində şəhər. Sarı dəniz sahilində portdur. Dəmiryolunda son məntəqə kimi rol oynayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Abrizəgan bayramı

**Abrizəgan** — Yay gündönümü ilə əaqələndirilən və Azərbaycanda da islamiyyətə qədər qeyd olunan Zərdüşt festivalı (bayramı). 

## Tarixi
Tarixi mənbələr göstərir ki, Azərbaycanda Abrizəgan adlı qədim su bayramı mövcud olmuşdur. X əsrə aid “Hüdud əl-aləm” əsərində bu bayramın qeyd edilməsi haqqında maraqlı məlumatlar verilir. Orada bildirilir ki, Abrizəgan günündə insanlar bulaq və çay kənarlarında toplaşar, musiqi sədaları altında rəqs edib mahnılar oxuyar, bir-birlərinə su səpər, arzu və diləklər tutardılar.

Səfəvilər dövründə bu ənənə daha da geniş vüsət almış, bayram dövlət səviyyəsində qeyd edilmişdir. Səfəvi tarixçisi İsgəndər Münşi “Tarixi aləm arayi Abbasi” (“Dünyanı bəzəyən Abbasın tarixi”) əsərində yazır ki, Şah Abbas Abrizəgan bayramını böyük təmtəraqla keçirir, özü də tədbirlərdə şəxsən iştirak edirdi.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, Abrizəgan digər xalq mərasimləri kimi çox qədim inanclara, xüsusən də su kultuna əsaslanır. Əfsanəyə görə, bu bayram Yer üzündə suların yaranması və uzun sürən quraqlıqdan sonra yağan ilk bol yağışın xatirəsinə keçirilmişdir. “Avesta təqvimi”nə əsasən, bayram ilin dördüncü ayı olan Tir ayının 30-da — təxminən 17–18 iyul tarixlərində qeyd edilirdi.

## İcrası
Məlumdur ki, yay fəslinin başlanması ilə istilər get-gedə şiddətlənir, əkin sahələri daha çox su tələb edir. Məhz bu dövrdə ümidini yağışa bağlayan əkinçilər su bayramı Abrizəgan bayramı keçirirmişlər. Bu vaxt ilk növbədə yağışın süni əlamətlərini yaratmağa səy göstərirdilər. Bayram günündə su ilə əlaqədar mərasimlər icra edilərdi. Hamı əllərində müxtəlif su qabları və musiqinin müşayiəti ilə çay kənarına, bulaq başına, yaxud hər hansı bir su hövzəsi yanına toplaşaraq çalıb oynayır, bir-birinin üstünə su atır, bir-birini suya itələməyə çalışardılar. Qabı su ilə doldurub yan-yörəyə səpməklə yağışın özünü çağırmaq kimi ayinlər, oyun və əyləncə xarakterli mərasimlər icra edərdilər.

## Həmçinin bax
*Azərbaycan yağış ayinləri
*Sucəddim ayini
*Susəpən bayramı

## İstinadlar

*
Mokşa (çay)

**Mokşa** () və ya **Yov** () — Rusiyanın Penza, Ryazan vilayətləri və Mordoviya Respublikasında çay. Oka çayının sağ qoludur. Uzunluğu 656&nbsp;km, hövzəsinin sahəsii 51 min km²-dir. Volqaboyu yüksəkliyindən başlanır. Əsasən, qar suları ilə qidalanır. Noyabrdan mayadək donmuş olur. Ağac axıdılır. Kadom qəsəbəsindən gəmişiliyə yararlıdır. Kiçik SES-lər var.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Мокша // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.

## Xarici keçidlər
Mokşalar

**Mokşalar** () — mordvalıların etnoqrafik qrupu. Onlar Rusiya Federasiyasında, əsasən Volqa çayı, o cümlədən Oka çayının qolu olan Mokşa çayı boyunca yaşayırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Британская энциклопедия о мокшанах
* Финно-угры
* История Хазарского каганата
* Рашид ад-Дин «Джами ат-таварих», Рассказ о войнах, которые вели царевичи и войско монгольское в Кипчакской степи, Булгаре, Руси, Мокше, Алании, Маджаре, Буларе и Башгирде, и завоевании ими тех областей
* Мокшанско-английский и англо-мокшанский словарь on-line
Mogikanlar

**Mogikanlar** və ya **mohikanlar** — Şimali Amerikada hindi tayfası. Müstəmləkəçiliyə qədər mogikanlar Hudzon çayı vadisində yaşamış, əkinçilik, ovçuluq və yığıcılıqla məşğul olmuşlar. Müstəmləkəçilik və irogezlərin basqınları nəticəsində mogikanların əksəriyyəti məhv edilmişdir. Onların qalanları bir neçə yerdəyişmədən sonra delavarların qalığı olan munsilərlə birlikdə Viskonsin ştatının Stokbric rezervasiyasında yerləşdirilmişdilər. İngilis dilində danışırlar. Dindarları xristiandır. Sayları təqribən 3,000 nəfərdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Aupaumut, Hendrick. (1790). "History of the Muh-he-con-nuk Indians", in ''American Indian Nonfiction, An Anthology of Writings, 1760s–1930s'' (pp. 63–71). Norman: University of Oklahoma Press.
* Nekatcit. *The Celestial Bear Comes Down to Earth: The Bear Sacrifice Ceremony of the Munsee-Mahican in Canada as Related by Nekatcit* Edited by Frank G. Speck in collaboration with Jesse Moses, Delaware Nation. Pub. 1945, Reading Public Museum.
* Jones, Electa. (1854). "Stockbridge Past and Present".
* Ruttenber, E. M. (1872). "History of the Indian Tribes of Hudson's River; Their Origin, Manners and Customs; Tribal and Sub-Tribal Organizations; Wars, Treaties, Etc., Etc."  Albany: J. Munsell History Series.
* Starna, William A.: *From Homeland to New Land: A History of the Mahican Indians, 1600–1830.* University of Nebraska Press, 2013. 
* Brasser, T. J. (1978). "Mahican", in B. G. Trigger (Ed.), *Northeast* (pp.&nbsp;198–212). *Handbook of North American Indian languages* (Vol. 15). Washington, D.C.: Smithsonian Institution.
* Cappel, Constance, "The Smallpox Genocide of the Odawa Tribe at L'Arbre Croche, 1763", *The History of a Native American People*, Lewiston, NY: The Edwin Mellen Press, 2007.
* Conkey, Laura E.; Bolissevain, Ethel; & Goddard, Ives. (1978). "Indians of southern New England and Long Island: Late period", in B. G. Trigger (Ed.), *Northeast* (pp.&nbsp;177–189). *Handbook of North American Indian languages* (Vol. 15). Washington, D.C.: Smithsonian Institution.
* Salwen, Bert. (1978). "Indians of southern New England and Long Island: Early period", in B. G. Trigger (Ed.), *Northeast* (pp.&nbsp;160–176). *Handbook of North American Indian languages* (Vol. 15). Washington, D.C.: Smithsonian Institution.
* Simpson, J. A.; & Weiner, E. S. C. (1989). "Mohican", *Oxford English Dictionary*. Oxford: Clarendon Press. (Online version).
* Sturtevant, William C. (Ed.). (1978–present). *Handbook of North American Indians* (Vol. 1–20). Washington, D. C.: Smithsonian Institution.
* Trigger, Bruce G. (Ed.). (1978). *Northeast*, *Handbook of North American Indians* (Vol. 15). Washington, D. C.: Smithsonian Institution.

## Xarici keçidlər

* Stockbridge-Munsee community
* Mohican nation Stockbridge-Munsee band: Our history
* Mohican Indians
Mogilyov-Podolski

**Moğıliv-Podilskıy** (, , , ) — Ukraynanın Vinnitsa vilayətində şəhər, eyniadlı rayonun inzibati mərkəzi. Dnestr çayı sahilində gəmi dayanacağı rolu oynayan şəhərdə dəmiryol stansiyası var. Moğıliv-Podilskıydə maşınqayırma, cihazqayırma, mexaniki təmir, şərab, konserv, yağ zavodları, mebel, tikiş fabrikləri, tikinti-quraşdırma, ticarət texnikumları, tibb, musiqi, idman məktəbləri, mədəniyyət evi, ölkəşünaslıq muzeyi və s. var. XVI əsrdə salınmışdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Вирський Д. С. Могилів-Подільський // Енциклопедія історії України: у 10 т. / Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін.; Інститут історії України НАН України. — К.: Наукова думка, 2010. — Т. 7: Мл — О. — 728 с.: іл. — ISBN 978-966-00-1061-1. — С. 14.

## Xarici keçidlər
Molamyayn

**Molamyayn**, əvvəllər **Moulmeyn** (, MLCTS = mau la. mruing mrui) — Myanmada şəhər, Mon ştatının inzibati mərkəzi. Andaman dənizinin Moutama körfəzi sahilində balıqçılıq portu rolunu daşıyan şəhərdə iri dəmiryol stansiyası var. Burada taxta-şalban hazırlanır. Şəhərdə toxuculuq fabriki, çəltiktəmizləmə və gəmi təmiri müəssisələri var. Sənətkarlıq inkişaf etmişdir. Ölkənin ən böyük dördüncü şəhəridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Photos of Moulmein 
*Mawlamyine
*Weather forecast *Weather Underground*
*[Tide table](https://www.tideschart.com/Myanmar/Kayin/Hpa--an-District/Moulmein-(Mawlamyine)/) *Tides Chart*
Mozambikin dövlət quruluşu

**Mozambikin dövlət quruluşu** — Mozambik respublikadır. 1975-ci il Konstitusiyası qüvvədədir. Mozambik Azadlıq Cəbhəsinin (FRELİMO) sədri dövlət başçısı və prezidentdir. Ali qanunverici orqan Respublika Məclisidir (birpalatalı parlament). İcra hakimiyyətinin prezidentin başçılıq etdiyi Nazirlər Şurası həyata keçirir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Hanlon, Joseph, and Teresa Smart. Do bicycles equal development in Mozambique?. James Currey Publisher, 2008.
* Manning CL. The politics of peace in Mozambique: post-conflict democratisation, 1992-2000. Greenwood Publishing Group; 2002.
* Newitt MD. A history of Mozambique. Indiana University Press; 1995.