open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ayğırqum

**Ayğırqum** () — qumluqlardan ibarət olan, Şərqi Qazaxıstan vilayəti ərazisində yerləşən səhra. İrtış çayının vadisindən Zaycan gölü sahillərinə qədər uzanır. Uzunluğu 35–40&nbsp;km, eni 12– 15&nbsp;km təşkil edir. Dördüncü dövr buzlaşması dövründə təməli formalaşmışdır. Bitki örtüyünün əsasını yovşan və digər kol bitkiləri təşkil edir. İqlimi kontinentaldır. Soyuq qışa (—34—40°С) və quru, isti yaya (orta temperatur 24°С, malsimal tenperatur 40—42°С) malikdir. İllik yağıntının miqdarı 200&nbsp;mm təşkil edir. Yağıntı əsasən yağış halında düşür.

## İstinadlar
David Faupala

**David Faupala** (11 fevral 1997-ci ildə anadan olub) — Premyer Liqa komandalarından olan Mançester Siti FK klubunda çıxış edən Fransalı futbolçu.

## Klub karyerası

### Erkən karyerası
David Faupala Fransanın Bulli-les-Mines şəhərində anadan olmuşdur. Faupala 2010-cu ildə — 13 yaşı olarkən Lansın gənclər yığmasına qoşulmuşdur. Gənclər yığmasında oyunu ilə diqqət cəlb edən Faupala Premyer Liqa təmsilçilərindən Mançester Siti FK ilə 3 illik müqavilə imzalayaraq komandaya qoşulmuşdur.

### Mançester Siti
18 yaşı olandan sonra çıxışı ilə dərhal Mançester Sitinin İnkişaf komandasına seçildi və İspaniyada mövsüm öncəsi təşkil edilən yoldaşlıq turnirində ilk oyununa çıxdı.

Mançester Sitinin ikinci yığması ilə 12 oyunun 4-öndə iştirak etmişdir. Faupala Mançester Sitinin Premyer Liqanın son çempionu Çelsi FK ilə FA Kubokunda 5-ci turun səfər oyunu üçün ikinci yığmadan əsas yığmaya çağırılmışdır. 21 fevral 2016-cı ildə Faupala komandası 5-1 hesabı ilə məğlub olan oyunda debüt etmişdir. Tam 90 dəqiqə oyunda olan Faupala 37-ci dəqiqədə komandasının bərabərlik qolunu vurmuşdur.

## Karyera statistikası
*21 fevral 2016-cı il məlumatlarına əsasən.*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*Manchester City profile 
*France profile  at the FA
Barbıqum

**Barbıqum** — () — Turqay platosunun cənubunda, İrqiz çayının aşağı axarlarında, Aktobinski vilayətinin İrqiz rayonu ərazisində yerləşən. Səhranın sahəsi 75&nbsp;km², maksimal hündürlüyü isə 100 m təşkil edir. Uzunluğu 55 km, eni isə 7 km təşkil edir. Quru iqlimə malik ərazilərdə bitən cuzqun, yulğun, ayrıqotu kimi bitkilər yerli əhali tərəfindən istifadə edilir

## İstinadlar
Napster

**Napster** — dünyada ilk mp3 mübadiləsi saytı və şəbəkəsi. Musiqiləri peer-to-peer (P2P) kodlaşmış dildə paylaşan şirkət sonradan fəaliyyətini dayandırmışdır. Şirkətin işinin dayandırmasında musiqilərin müəllif hüquqları məsələlərində çətinliklər yaşaması, tez-tez məhkəmələrdə iştirak etməsi səbəb oldu. Xidmət məhkəmənin qərarı ilə bağlansa da, Napster nəzarət edilməsi çox çətin olan mərkəzləşməmiş "tay-tuşlar" şəbəkələrinin yaranmasına səbəb oldu.

## Yardıcıları
Şirkət Şon Fenninq, Con Fenninq, Şon Parker tərəfindən qurulub. 1999–2001-ci illər aralığında dünyada böyük rəğbət qazanan Napsterdə insanlar musiqi paylaşımı edirdi. Məhkəmə qərarları nəticəsində bağlanan şirkət, sonradan başqa biznsmenlər tərəfindən alındı.

Napster xidməti enişli-yoxuşlu yollardan keçməsinə baxmayaraq 80 milyon istifadəçi toplayıb.

## Ədəbiyyat
* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

## Xarici keçidlər
* Napster, Inc. Website
* Музыка для всех, даром // TJournal
C2C (studiya)

2006-cı ilin 3 aprel tarixində qurulmuş Yaponiya animasiya studiyası.

## İşləri
### Anime serialları
**[[Yurumates|Yurumates 3D]]* (2012)
**[[Project 575|Go! Go! 575]]* (2014)
**[[Oneechan ga Kita]]* (2014)
**[[M3 the dark metal]]* (2014, Satelight ilə birgə istehsal)
**[[Aquarion Logos]]* (2015, Satelight ilə birgə istehsal)
**[[Shūmatsu Nani Shitemasu ka? Isogashii Desu ka? Sukutte Moratte Ii Desu ka?]]* (2017, Satelight ilə birgə istehsal)
**[[Harukana Receive]]* (2018)
**[[Hitori Bocchi no Marumaru Seikatsu]]* (2019)
**[[Shachō, Battle no Jikan Desu!]]* (2020)
**[[Majo no Tabitabi]]* (2020-indiyə)

### OVA/ONA
**[[Yurumates]]* (2012)
**[[Project 575|Go! Go! 575: Meippai ni, Hajiketeru?]]* (2014, Lay-duce ilə birgə istehsal)
**[[Oneechan ga Kita]]* (2014)
**Tamashichi* (2015)
**[[Tenchi Muyo! Ryo-Ohki|Tenchi Muyo! Ryo-Ohki 4]]* (2016–2017, AIC ilə birgə istehsal)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*
Böyük və Kiçik Porsuq

**Böyük Porsuq** ( (Ülken Borsıq)) **və Kiçik Porsuq** ( (Kişi Borsıq))  — Mərkəzi Asiyada, Aral dənizindən şimalda, böyük qismi Qazaxıstanın Aqtöbe vilayəti ərazisində yerləşən səhra. Şimaldan cənubda iki uzun zolaq şəkildə uzanır. Birinin uzunluğu 200&nbsp;km (Böyük Porsuq), digərinin isə 100&nbsp;km (Kiçik Porsuq) təşkil edir.

Səhranın böyük qismi qumlardan ibarətdir. Ancaq Böyük Porsuq səhrasının şimalı allyuvial çöküntülərlə zəngindir. Səhrada güclü küləklərin təsiri ilə barxanlar yaranır. Burada kserofit kollardan ayrıqotu, yovşan kimi bitkilərə rast gəlinir. Üstəlik burada cuzqun, qum akasiyası, gəvən, çingil, tozağacı, iydə və əsməqovaq kimi bitkilər bitir. Ağaclar bəzən 0,5 ha sahəyə malik meşələr təşkil edir.

Ərazi heyvandarlıqda istifadə edilir. Qrunt suları səthə olduqca yaxın yerləşir. Böyük Porsuq səhrasında Şalkar şəhəri yerləşir.

İqlimi kəskin kontinentaldır. Şaxtalı qışa və isti, quru yaya malikdir. Orta illik yağıntının miqdarı 150–200 m yəşkil edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ulduz (film, 2002)

**"Ulduz"** () — rejissor Nikolay Lebedevin filmi.

## Məzmun
Filmdəki hadisələr 1944-cü ilin yayında baş verir. "Ulduz" () adlı leytenant Travkinin başçılıq etdiyi sovet kəşfiyyatçı qrupu düşmənə qarşı tapşırıq yerinə yetirir. Filmin sonunda həmin kəşfiyyatçılar öz məqsədlərinə nail olurlar. Düşmən haqqında topladıqları məlumatları "Yer" () adlı başqa bir sovet hərbi qrupuna çatdırırlar. Lakin sonda onların heç biri sağ qalmır...
## Rollarda

## Film haqqında
*Film Emmanuel Kazakeviçin eyniadlı povesti əsasında çəkilib.
*Film 1949-cu ildə çəkilmiş eyniadlı filmin yeni interpritasiyasıdır.
## Xarici keçidlər
* 
* http://www.mk.ru/editions/daily/article/2005/02/16/199755-zemlya-zemlya-ya-zvezda.html

## İstinadlar
Magic Bus (studiya)

— 1977-ci ildə Satoşi Dezaki tərəfindən qurulmuş Yaponiya animasiya studiyası. Studiyanın baş qərargahı Yaponiyanın Tokio şəhərində yerləşir. Studiyanı Satoşi Dezaki *[[Shin Kyojin no Hoshi]]* anme serialını istehsal etmək məqsədilə yaratmışdır. 1983-cü ildə Dezakinin rejissorluğu ilə Magic Bus *[[Kapitan]]* animasiya serialı ilə əməkdaşlıq etmişdir. Bu baxımdan Magic Bus Eiken və TMS Entertainment şirkətləri ilə birlikdə anime serialların və  OVAların çəkilişində iştirak edir.

## İşləri
* 1990: *[[Carol (anime)|Carol]]*
* 1991–2000: *[[Legend of the Galactic Heroes]]*
* 1992: *[[Boyfriend (manga)|Boyfriend]]*
* 1993: *[[Big Wars]]*
* 1996: *[[Baketsu de Gohan]]*
* 1996–1997: *[[Kiko-chan's Smile]]*
* 1997–1998: *[[Burn-Up Excess]]*
* 1997–1998: *[[Gakkyu-oh Yamazaki]]*
* 1998: *[[Sexy Commando Gaiden: Sugoi yo!! Masaru-san]]*
* 1998: *[[Surf Side High-School]]*
* 1998: *[[Totsugeki! Pappara-tai]]*
* 1998: *[[Weiß Kreuz]]*
* 1999: *[[Happy Birthday, Inochi Kagayaku Toki]]*
* 2001–2002: *[[Go! Go! Itsutsugo Land]]*
* 2002: *[[Demon Lord Dante]]*
* 2003: *[[Cinderella Boy]]*
* 2005: *[[Damekko Dōbutsu]]*
* 2005: *[[Patalliro!|Patalliro]] Saiyuki*
* 2005: *[[Glass no Usagi]]*
* 2005–2006: *[[Play Ball (manga)|Play Ball]]*
* 2010: *[[Cobra (manga)|Cobra the Animation]]*
* 2016: *[[Kamiwaza Wanda]]*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
İntraskalenar blokada

**İntraskalenar blokada** — periferik regional anesteziya metodu olub, əsasən yuxarı ətraflarda aparılan xüsusilə çiyin oynağının süni protezlə əvəz ediməsi, çiyin oynağının bağ aparatının plasik əməliyyatlarından sonrakı ağrılara qarşı müalicə üsulu kimi tətbiq edilir. Bu zaman blokada müvafiq boyun nahiyəsindən — döş-körpücük-məməyəbənzər əzələnin bayır kənarı ilə adəm almasından çəkilən nəzəri xəttin kəsişən nöqtədən xüsusi iynə vasitəilə pilləli əzələlərin —  arasından daxil olaraq, yerli keyləşdirici preparat yeridilməklə əldə edilir. Bu üsul pilləli əzələlərarası inyeksiya olduğuna görə intraskalenar blokada adlandırılır. Uzunmüddətli müalicə üçün isə xüsusi iynənin mənfəzindən kateter yridilir. Kateter dörd aşağı boyun sinirlərinin və qismən IV boyun və I döş sinirlərinin ön şaxələrinin təşkil etdiyi bazu kələfinə yerləşdirilir. Xüsusi portatip infuziya nasosu ilə kateterə davamlı olaraq yerli keyləşdirici preparat yeridilir. Bu zaman anesteziyanın müddəti tətbiq olunan preparatın təsir qüvvəsindən, həcmindən, inyeksiyanın dəqiq icra edilməsindən asılı olaraq qısala və uzana bilir.

## Ümumi texniki aspektlər
Regional anesteziya müşahidə manitoru altında (EKQ, arterial təzyiq, pulsoksimetr) tam sterillik göznəlilməklə icra edilməlidir. İlk olaraq müdaxilə olunacaq nahiyə tibbi benzin vasitəsilə yağsızlaşdırılmalı, dezinfeksion məhlulla üç dəfə yuyulmalı və steril materialla izolə olunmalıdır. Punksiya olunan yer yerli keyləşdirici inyeksiyası ilə infiltirasiyalaşdırılır. Ultrasəs müayinəsi ilə sözü gedən sinirlər vizuallaşdırılaraq xüsusi iynənin köməyi ilə bud sinirinin dövrəsinə yerli keyləşdirici məhlul yeridilir. Bəzən ültrasəs müayinəsi ilə yanaşı sinirlərin yerini təyin etmək üçün mikroelektrik sinir stimulyatorlarından da istifadə edilir. 0,3–0,5 mA/0,1 ms şiddətli impulslara verilən cavab refleksə əsasən lokalizasiya müəyyən edilir. İntraskalenar blokada üçün xarakterik cavab refleksi bütün çiyinin rəqsi hərəkəti sayılır.

### Fəsadlar
* Punksiya yerinin infeksiyalaşması
* Qonşu magistral damarların zədələnməsi, qansızmalar (hematomalar)
* Yerli keyləşdiricinin damar daxili inyeksiyası
* Sinir zədələnmələri;
* Allergik reaksiya; anafilaktik şok

## İstifadə olunan preparatlar

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Regional anesteziya
* Bud sinirinin blokadası
* Qoltuq blokadası
Liden Films

— 2012-ci ilin fevralında təsis edilmiş Yaponiya animasiya studiyası. Şirkətin Kamioqi, Suqinami, Tokioda yerləşən qərargahları və Kioto və Osakada yerləşən animasiya studiyası vardır.

## İşlərinin siyahısı

### Televiziya animasiyası
* *[[Senyu]]* (Yanvar 8, 2013 – Aprel 2, 2013) - Ordet ilə birlikdə
* *[[Aiura]]* (Aprel 10, 2013 – İyun 26, 2013)
* *[[Senyu|Senyu 2]]* (İyul 2, 2013 – Sentyabr 24, 2013) - Ordet ilə birlikdə
* *[[Miss Monochrome|Miss Monochrome: The Animation]]* (Oktyabr 1, 2013 – Dekabr 24, 2013) - Sanzigen ilə birlikdə
* *[[Wooser's Hand-to-Mouth Life|Wooser's Hand-to-Mouth Life: Awakening Arc]]* (Yanvar 7, 2014 – Mart 18, 2014) - Sanzigen ilə birlikdə
* *[[Terra Formars]]* (Sentyabr 26, 2014 – Dekabr 19, 2014)
* *[[The Heroic Legend of Arslan]]* (Aprel 5, 2015 – Sentyabr 27, 2015) - Sanzigen ilə birlikdə
* *[[Yamada-kun and the Seven Witches]]* (Aprel 12, 2015 – İyun 28, 2015)
* *[[Miss Monochrome|Miss Monochrome: The Animation 2]]* (İyul 3, 2015 – Sentyabr 25, 2015) - Sanzigen ilə birlikdə
* *[[Miss Monochrome|Miss Monochrome: The Animation 3]]* (Oktyabr 2, 2015 – Dekabr 18, 2015) - Sanzigen ilə birlikdə
* *[[Sekkō Boys]]* (Yanvar 8, 2016 – Mart 25, 2016)
* *[[Muv-Luv|Schwarzesmarken]]* (Yanvar 10, 2016 – Mart 27, 2016)  İxtl ilə birlikdə
* *[[She and Her Cat|Kanojo to Kanojo no Neko: Everything Flows]]* (Mart 4, 2016 – Mart 25, 2016)
* *[[Terra Formars|Terra Formars: Revenge]]* (Aprel 1, 2016 – ) - TYO Animations ilə birlikdə
* *[[Poco's Udon World]]* (oktyabr 2016 – )
* *[[Berserk (2016 TV series)|Berserk]]* (İyul 2016 - )

### Anime Filmləri
* *[[New Initial D the Movie|New Initial D the Movie - Legend 1: Awakening]]* (Avqust 23, 2014) - Sanzigen ilə birlikdə
* *[[Cardfight!! Vanguard|Cardfight!! Vanguard: The Movie]]* (Sentyabr 13, 2014)
* *[[New Initial D the Movie|New Initial D the Movie - Legend 2: Racer]]* (May 23, 2015) - Sanzigen ilə birlikdə
* *[[New Initial D the Movie|New Initial D the Movie - Legend 3: Half Awake, Half Asleep]]* (Fevral 6, 2016) - Sanzigen ilə birlikdə

### OVA
* *[[Terra Formars]]* (Avqust 20, 2014 – Noyabr 28, 2014) - 2 seriya
* *[[Yamada-kun and the Seven Witches|Yamada-kun to 7-nin no Majo]]* (Dekabr 17, 2014 – May 15, 2015) - 2 seriya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
2015-ci il dekabr ayında vəfat edənlər

### [[26 dekabr]]
*Ramiz Axundov —78 yaşında vəfat edib.

### [[21 dekabr]]
*Ələsgər Məmmədoğlu — 69 yaşında vəfat edib.

### [[11 dekabr]]
*Fərhad Cəfərov.

### [[8 dekabr]]
*Sərraf Şiruyə — 73 yaşında vəfat edib.

## İstinadlar
2015-ci il noyabr ayında vəfat edənlər

### 27 noyabr
* Tofiq Hacıyev — 79 yaşında vəfat edib.

### 26 noyabr
* İsmayıl Tağıyev — 38 yaşında vəfat edib.
* Vüqar Nəsibov — 40 yaşında vəfat edib.

### 13 noyabr
* Marton Fülop — 32 yaşında vəfat edib.

### 3 noyabr
* Əhməd Çələbi — 71 yaşında vəfat edib.

## İstinadlar
2015-ci il oktyabr ayında vəfat edənlər

### 24 oktyabr
* Gülnar Salmanova — 59 yaşında vəfat edib.

### 10 oktyabr
* Nuriyyə Əhmədova — 64 yaşında vəfat edib.

### 5 oktyabr
* Nadir Seyidov — 83 yaşında vəfat edib.
* Tomris İncer — 67 yaşında vəfat edib.

## İstinadlar
2015-ci il sentyabr ayında vəfat edənlər

### [[29 sentyabr]]
*Ziya Yusifzadə — 86 yaşında vəfat edib.

### [[24 sentyabr]]
*Davud Əhmədov — 74 yaşında vəfat edib.

### [[23 sentyabr]]
*Məmməd Aslan — 75 yaşında vəfat edib.

### [[22 sentyabr]]
*Qalib Ağayev — 74 yaşında vəfat edib.

### [[10 sentyabr]]
*Vəliəhd Vəliyev — 63 yaşında vəfat edib.

### [[6 sentyabr]]
*İlham Əsgərov — 57 yaşında vəfat edib.

### [[5 sentyabr]]
*Ağamusa Axundov — 83 yaşında vəfat edib.

### [[3 sentyabr]]
*Rasim Musayev — 55 yaşında vəfat edib.

## İstinadlar
2015-ci il avqust ayında vəfat edənlər

### [[28 avqust]]
*Mahal İsmayıloğlu — 58 yaşında vəfat edib.

### [[21 avqust]]
*Vəfadar Rzayev — 82 yaşında vəfat edib.

### [[9 avqust]]
*Rasim Əliyev — 31 yaşında vəfat edib.

### [[8 avqust]]
*Mübariz Zeynalov — 70 yaşında vəfat edib.

### [[6 avqust]]
*Seyidnisə Seyidrzayeva — 67 yaşında vəfat edib.

### [[4 avqust]]
*Tanilə Əhmərova — 65 yaşında vəfat edib.

## İstinadlar
Passione (şirkət)

— 2013-cü il 26 yanvar tarixində təsis edilmiş Yaponiya animasiya studiyası.

## İşləri

### Anime serialları
**[[Rail Wars!]]* (2014)
*** (2015)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Official website
Məzməzək

**Məzməzək** — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycana qaytarılıb.

## Tarixi

## Əhalisi

### Tanınmışları
* Cabbar bəy Mərdanbəyov
* Ağaxan Nəzərov

## İstinadlar
Lay-duce

— 2013-cü ilin avqust ayında qurulmuş Yaponiya animasiya studiyası.

## İşləri

### Anime serialları
* *[[Project 575|Go! Go! 575]]* (2014)
* *[[Classroom Crisis]]* (2015)
* **' (2016)

=== OVA-lar ===
* **' (2014–2015)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Official website
Babadin

**Babadin** — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Təzəkənd kənd inzibati ərazi dairəsində mövcud olmuş kənd. Kənd ərazisi 1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd ərazisi 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycana qaytarılıb.

## Tarixi
Dağətəyi ərazidədir. Baba və din (xalq terminologiyasında "hündür yer, təpə"; "düşərgə, dincəlmək üçün yer") sözlərindən düzəlib. "Hündür təpə" mənasını ifadə edir. Oykonim ərazidəki dağların birinin adından törəmişdir.

Kəndin yaşlı sakinlərinin söyləməsindən aydın olur ki, Babadin sözü "dinə inananların alisi", "əsl dinə inananlar", "əvvəldən, qədimdən dinə inananlar" mənasını ifadə edir, "baba" və "din" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş mürəkkəb sözdür. Babadin (Babadinli) tayfa adıdır. Burada "baba" ulu, böyük, ali, uca mənasındadır. Qasımuşağı tayfasının Kavanlı tirəsi qədim Babadin tayfa adını yaşatmaq, əbədiləşdirmək məqsədilə Hacısamlı nahiyyəsinin ərazisində əsası qoyulmuş Babadin kəndinin adında yaşatmağa çalışmışlar.

## Əhalisi
Əhalisi Azərbaycan türklərindən ibarət olmuşdur.

## İstinadlar
Ər və arvad (serial, 2016)

**Ər və arvad** — Elman Dadaşoğlu (2016) və Samirə Cəfərova (2017) rejissorluğu ilə çəkilmiş Azərbaycan teleserialı, komediya.

## Serial haqqında
* Serial 11 iyun 2016-cı ildə  televiziya da yayımlanıb.

## Məzmun
Könül (*Kəmalə Piriyeva*) uşağı olmasını istəyir. Lakin Yaşar (*Elcan Rəsulov*) bunu istəmir. Könül və Yaşar arasında çox vaxt sözləri çəp gəlir. Yaşar pərdə mağazasında işləyir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Ssenarist :** Ltlr(Türkiyə),  Ələkbər Əliyev
:**Rejissor :** Elman Dadaşoğlu
:**Operator :** Tural Bağırov, Zamin Aslanov
:**Rejissor köməkçisi :** Diana Əliyeva
:**Baş prodüser :** Aqil M. Quliev
:**İcraçı prodüser :** İntizar Qasımov
:**İkinci operator :** Rasim Eyvazov
:**Montaj :[[Rəhimov Əsgər]]**
:**Səs rejissorları :** Sergey Natrunenko
:**Səs operatoru :** Sergey Natrunenko, Orxan Ağayev
:**Qrafik animasiyas; :** Dmitri Dyomin(Rusiya), Əsgər Rəhimov
:**İşıqçılar :** Hikmət Fikrətoğlu, Ramin İsmayılov, Şamil Rzayev 
:**Aranjiman :** Islam Şirvani
:**Qrim ustası :** Nata Azəri, Zeynəb Sultanova
:**Fotoqraf :** Camal Abdullayev

### Rollarda

## Xarici keçid
Filmi izlə
Asahi Production

— Yaponiya animasiya studiyası. Studiya 1 iyun 2013-cü ildə qurulmuşdur. Studiya Nerimada, Tokioda yerləşir.

## Tarixi
Asahi Production 1973-cü ildə qurulmuşdur, əvvəlcə ixtisaslaşmış çəkilişlərini PR kino şirkəti adı altında çəkmişdir. Lap əvvəllər Tokyo Movie Co., Ltd və Tokyo Movie Shinshanın (hal-hazırda TMS Entertainment) ilk filialı kimi yaradılmışdır. Yaponiya Sığorta Assosiasiyası və Asahi Chemical üçün reklam çarxlarının istehsalı studiyanın əsas işlərindən biridir.

## İşləri
**[[Sugarbunnies]]* (2007)
**[[Blue Drop]]* (2007)
**[[Sugarbunnies|Sugarbunnies: Chocolat!]]* (2008)
**[[Sugarbunnies|Sugarbunnies: Fleur]]* (2009)
**[[Tokimeki Memorial (series)|Tokimeki Memorial 4 Original Animation: Hajimari no Finder]]* (2009)
**[[Super Robot Wars Original Generation: The Inspector]]* (2010)
**[[Alice in the Country of Hearts|Alice in the Country of Hearts: Wonderful Wonder World]]* (2011)
**[[Shizuku-chan|Picchipichi Shizuku-chan]]* (2012–2013)
*** (2013)
**[[Himegoto]]* (2014)
**[[Orenchi no Furo Jijō]]* (2014)
**[[Ima, Futari no Michi]]* (2015)
**[[Million Doll]]* (2015)
**[[Onsen Yōsei Hakone-chan]]* (2015)
**Mine Kurashi no Sketch: Yutaka na Shizen to Atatakai Jikan* (2015)
**[[Pan de Peace!]]* (2016)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Official website 
*
Kinema Citrus

— 3 mart 2008-ci ildə təsis edilmiş Yaponiya animasiya studiyası. Studiya Suqinamidə, Tokioda yerləşir. Bisnes direktorları isə  Muneki Oqasavara, Yuiçiro Matsuka və Masaki Taçibanadır. Əsas işləri 2009-cu ildə Bones ilə birgə yaratdıqları *[[Tokyo Magnitude 8.0]]* və *[[.hack//Quantum]]* adlı 3 seriyalı OVA-dır.

## İşləri

### Anime serialları
**[[Tokyo Magnitude 8.0]]* (2009; BONES ilə birlikdə)
**[[Higepiyo]]* (2009)
**[[Oshiri Kajiri Mushi]]* (2012)
*** (2012)
**[[Yuyushiki]]* (2013)
**[[Black Bullet]]* (2014; Orange ilə birlikdə)
**[[Barakamon]]* (2014)
**[[Is the Order a Rabbit?|Is the Order a Rabbit??]]* (2015; White Fox ilə birlikdə)
**[[Norn9]]* (2016; Orange ilə birlikdə)
**[[Kuma Miko: Girl Meets Bear]]* (2016; EMT Squared ilə birlikdə)
**[[Shakunetsu no Takkyū Musume]]* (TBA)

### Anime filmləri
**[[Eureka Seven|Eureka Seven: Pocket Full of Rainbows]]* (2009; BONES ilə birlikdə)
**[[Neppu Kairiku Bushi Road]]* (2013; Orange ilə birlikdə)

### Anime OVA-ları
**[[.hack//Quantum]]* (2010–2011)
**[[The Legend of Heroes: Trails in the Sky#Related media|The Legend of Heroes: Trails in the Sky]]* (2011)
**[[Marimo no Hana]]* (2012)
**[[Nagareboshi Lens]]* (2012)
**[[Under the Dog]]* (2016)

### İnternet animesi
**[[Busou Shinki (anime)|Busou Shinki Moon Angel]]* (2011)

## Xarici keçidlər
* 
*
Ömər Naci hərəkatı

Şimali İran üzərindən Azərbaycan türkləriylə əlaqə qurmaq istəyən Ömər Naci İstanbuldakı "İttihad və Tərəqqi" Mərkəzi Komitəsi vasitəsilə III Ordudan Scheubnerlə özünə nizami birlik verilməsinə nail oldu. Ömər Naci ilə Scheubner məqsədləri eyni olduğu üçün hər ikisi birləşərək birlikdə hərəkət etməyə qərar verdilər. Ömər Nacinin birliyində yaxşı təlim görmüş 500 atlı və bir dağ topu, Scheubnerin birliyində isə 100 atlı, bir dağ topu və 30 könüllü, ayrıca da beş alman zabiti var idi. Scheubnerin birliyinin xərcləri, Ərzurumdakı
Alman Əlaqə Zabitliyi tərəfindən ödənilirdi.

Ömər Naci Scheubner 1915-ci ilin sentyabrın sonlarına doğru Bitlis və Başqala üzərindən Mosula çatmaq üçün yola çıxdılar. Başqalaya gəldikləri zaman buradan Urmiyə istiqamətində hərəkət etmək istədilərsə də, Van gölünün cənubunda rusların güclü müqaviməti ilə qarşılaşdılar və Mosula tərəf hərəkət etmək məcburiyyətində qaldılar.

1916-cı ilin fevral ayının ortalarında Ömər Naci bəyin göstərişiylə ruslara qarşı savaşan bölgədəki bəzi kürd aşirətləri də Scheubnerin taburuna qatıldılar. Lakin Scheubner onların intizamsız olduqlarını və əsgəri təlim görmədiklərini, bu səbəbdən də hərbi əhəmiyyətləri olmadıqlarını çatdırdı. 1916-cı ilin fevralından həmin ilin may ayınadək ruslarla Scheubnerin taburu arasında bir neçə döyüş olmuşdusada Scheubner rus birliklərini yenib Cənubi Qafqaza da çıxmağa müvəffəq olmamışdı. Ruslarla olan döyüşlərdə silah və cəbbəxana əskikliyi özünü kəskin şəkildə hiss etdirmiş, həm də Scheubnerin birliyində tif xəstəliyi yayılmış, ölüm halları artmışdır.

Elə bu əsnada rusların qüvvətli bir birlik ilə Süleymaniyyəyə hücum edəcəkləri xəbəri alınınca buradakı zəif türk birliklərinə yardımçı olmaq məqsədilə Scheuber geri çəkilmək məcburiyyətində qalmışdı. Həm də bu arada almanların Arslan bəyə olan etimadı, onun qeyri
sabit davranış və sözlərindən dolayı yox olmuşdu. Beləcə, Ömər Naci və Scheubnerin bərabər başladığı Əmir Arslanın "Difai" təşkilatına yardım, hərəkatı da nəticəsiz qalmışdı.
UEFA Avro 2016

Futbol üzrə** 2016-cı il Avropa Çempionatı** ya da qısaca olaraq **Avro 2016**, UEFA tərəfindən təşkil olunan 15-ci Avropa Futbol Çempionatıdır. Fransanın ev sahibliyi etdiyi turnir 10 İyun — 10 iyul 2016 tarixləri arasında baş tutub. Turnirdə Portuqaliya millisi qələbə qzanmışdır. Son iki Avropa Futbol Çempionatında İspaniya qalib gəlmişdir.

1996-cı ildən bəri 16 komandanın iştirak etdiyi Avropa Futbol Çempionatında ilk dəfə olaraq 24 komanda çıxış edəcək. Yeni formatda finalçılar 4 komandadan ibarət 6 qrupdan təşkil olunmuş qrup mərhələsindən sonra, üç turluq pley-off mərhələsi ilə ən sonda finalda yarışacaqlar. Turnirdəki 24 komandanın 19-u təsnifat mərhələsində qruplarda ilk iki yeri tutanlar və ən yaxşı nəticə göstərən üçüncü yerdəki komanda ev sahibi Fransa ilə birlikdə turnirə birbaşa vəsiqəni təmin etməklə, 4-ü isə üçüncü yeri tutan yerdə qalan komandaların səfərdə və evdə keçirdikləri pley-off matçlarından sonra turnirdə iştirak edəcək sonuncu komandaları müəyyən etmişdir.

Turnirə ev sahibliyi edəcək ölkə 28 may 2010-cu ildə İtaliya, Türkiyə ve Fransa arasından seçilmiş və Fransa ən sonda Türkiyəni bir xal qabaqlayaraq iştirak hüququnu əldə etmişdir. Matçlar 10 şəhərdə 10 fərqli stadionda oynanılacaq. Bunlar: Bordo, Lans, Lill, Lion, Marsel, Nis, Paris, Seynt-Denis, Seynt-Éttyen və Tuluzadır. Fransa bu turnirə 1960-cı ildəki açılış turniri ve 1984-cü ildən sonra ikinci dəfə ev sahibliyi edəcəkdir. Ev sahibi Fransa 1984-cü ildə ve 2000-ci ildə turnirdə qalib olmuşdur.

Turnirin qalibi olan komanda (Portuqaliya millisi) 2017-ci ildə Rusiyada keçiriləcək FİFA Konfederasiyalar Kubokuna birbaşa iştirak hüququ əldə edəcək.

## Təşkilatçı seçimi prosesi

Təşkilatçı seçimi üçün son tarix olan 9 mart 2009-cu ilə qədər dörd təklif irəli sürülmüşdü. Fransa, İtaliya və Türkiyə tək təklif kimi təqdim olunarkən, Norveç və İsveç birgə təkliflə çıxış etmişdi. Norveç və İsveç öz təkliflərini ən son 2009-cu ilin dekabrında geri götürdülər.

Ev sahibi ölkə 28 may 2010-cu ildə seçilmişdir.

* 1-ci mərhələ: UEFA İcra Komitəsinin 13 üzvündən hər biri 3 təklifi 1-ci, 2-ci və 3-cü olmaqla qiymətləndirir və 1-ci yeri tutan 5 xal, 2-ci yeri tutan 2 xal, 3-cü yeri tutan isə 1 xal alır. Təklif irəli sürən ölkələrin səs vermədə iştirakına icazə verilmir.
* 2-ci mərhələ: Həmin 13 üzv son iki finalçını qiymətləndirir.

## İstinadlar
Rodriges Filyo Jairo

**Rodriges Filyo Jairo** () — Braziliyalı futbolçu, Neftçi klubunun oyunçusu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nikolay Lebedev

**Nikolay İqoreviç Lebedev** (; ) — Rus kinorejissoru və ssenaristi. İki dəfə Rusiya Federasiyası Dövlət mükafatı laureatı (2003, 2014)

## Filmoqrafiya
* Ulduz (film, 2002)
* 17 nömrəli əfsanə (film, 2013)
* Ekipaj (film, 2016)
Qarmaqvarı şam

**** () —  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid bitki yarımnövü.

## Arealı
Albaniya, Bolqarıstan, Yunanıstan, Krım, Şimali və Cənubi Qafqaz, Türkiyə və keçmiş Yuqoslaviya ərazisində yayılmışdır.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 25 m olan gövdəli ağacdır. Çətiri piramida formalı və ya yumrudur. Gövdənin aşağı hissəsinin qabığı tünd-qonur rəngli, dərin yarıqlı, yuxarısında qırmızı-sarı, budaqları boz, cavan budaqları açıq-sarıdır. Yarpaqları cod, duz və az əyilmiş, göyümtüldür, uzunluğu 2-7 sm və eni təxminən 0,2 sm-dir. Qozaları konusşəkilli, assimmetrik, kənar pulcuqları zəif dişlidir. Qozaları tək-tək və ya 2-4 ədədi bir yerdə yerləşir. Parlaq, oval-şar şəkillidir, əvvəlcə yaşıl, sonra qonur-qırmızı olur. Böyümənin axırında qonur-boz rəngdə olur. Aşağı əyilir, uzunluğu 1,5-5,5 sm və qaidəsində eni 2-4 sm-dir. Pulcuqları qırışlı qalxanlıdır. Belə ki, qarmaqvarı şam bir çox bioloji, ekoloji və morfoloji əlamətlərinə görə adi şama oxşayır. 1961-ci ildən sərbəst növ kimi ayrılmışdır. Bakı Nəbatat bağında və Mərdəkan dendrarisində qarmaqvarı şam mədəni şəraitdə becərilir. Toxum verməsi 10 yaşdan başlayır, 1 ildən sonra yetişir. Toxumla çoxalır, qışa davamlılığı yüksəkdir. Əvvəllər şamın bu növü adi şamın növ müxtəlifliyi hesab edilirdi. Qozaların sarı-qonur olması ilə adi şamdan fərqlənir. Gözəl tünd-yaşıl iynəyarpaqları qışda saralmır.

## Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanda təbii halda Böyük Qafqazda, Kiçik Qafqazın şimalında, Göygöldə, Zəyəm çayının sol sahilində bitir. Abşeronda yeni salınan parklarda, bağlarda rast gəlinir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Əmrə Mor

**Əmrə Mor** (d. 24 iyul 1997, Brøsøj, Danimarka) — Türkiyəli futbolçu. Mövqeyi yarımmüdafiəçi olan Əmrə Mor, Türkiyə Super Liqasında çıxış edən Fatih Karagümrük klubunda forma geyinir.

Əmrə Mor 2016-cı ildən Türkiyə yığmasının uğurları üçün çalışır. Türkiyə yığmasında 8 oyunda meydana daxil olan Əmrə Mor, 2016-cı ildə Fransada baş tutan UEFA Avropa Çempionatında da mübarizə apardı.

## Həyatı
Əmrə Mor 24 iyul 1997-ci ildə Danimarkanın Brøsøj şəhərində immiqrant ailəsində anadan olub. Atası əslən Türk, anası isə əslən Makedoniyalıdır.Atası əslən Türkiyənin Uşak vilayəti,Sivaslı mahalı,Tatar qəsəbəsindəndir.

## Komanda karyerası

### Norşellann FK
28 noyabr 2015-ci il tarixində Əmrə Mor "Ranners FK" ilə baş tutan Danimarka Liqası oyununun 84-cü dəqiqədə meydana daxil olaraq, birinci oyununa çıxdı. 28 fevral 2016-cı ildə "Viborg FF" ilə keçiriən oyunda Əmrə Mor karyerasında birinci qolunu atdı. 2015/2016 mövsümündə 13 oyunda meydana daxil olan Əmrə Mor 2 qol atdı və 2 qolun ötürməsini verdi.

### Borussiya Dortmund
Əmrə Mor 7 iyun 2016-cı il tarixində 16 milyon (€) avroya Almaniya Bundesliqasında mübarizə aparan "Borussiya Dortmund" komandasına transfer olundu. Müqaviləyə əsasən Əmrə Mor 5 il müddətində Dortmund təmsilçisinin heyətində çıxış edəcək.Borussia Dortmund klubunda ilk qolunu 17 sentyabrda Darmstadt klubuna atdı.

## Nəticələri
Son yenilənmə tarixi: 23 iyun 2016

## Türkiyə yığması karyerası
2016-cı ilin may ayında Əmrə Mor, Fatih Terim tərəfindən Fransada baş tutacaq UEFA Avro 2016-nın heyətinə çağırıldı. 29 may 2016-cı ildə Monteneqroya qarşı baş tutan yoldaşlıq oyununda meydana daxil olaraq Türkiyə yığmasında debüt etdi.

12 iyun 2016-cı ildə Xorvatiya ilə keçirilən oyunun 69-cu dəqiqəsində Cenk Tosunun əvəzinə meydana daxil olaraq Türkiyə yığmasının UEFA Avropa Çempionatları tarixində meydana daxil olna ən gənc futbolçudu oldu *(18 yaş və 323 gün)*. 21 iyun 2016-cı ildə Çex Respublikasına qarşı keçirilən oyunda Burak Yılmaza birinci qolun ötürməsini verdi. Bununla da Əmrə Mor UEFA Avropa Çempionatları tarixində qol ötürməsi verən ən gənc futbolçu oldu.

## Xarici keçidlər
* Əmrə Morun UEFA profili
* Əmrə Morun Türkiyə Futbol Federasiyasında profili

## İstinadlar
Timoti Fosu-Mensah

**Evans Timoti Fosu Fosu-Mensah** () — Mançester Yunayted klubundan icarə əsasında İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Fulhem klubunda mərkəz müdafiəçisi, müdafiəyə meyilli yarımmüdafiəçi və cinah müdafiəçisi kimi çıxış edən peşəkar Niderland futbolçusu.

## Klub karyerası

### Mançester Yunayted
Fosu Mensah Amsterdamda anadan olmuşdur. Valideynləri isə Qana vətəndaşlarıdır. O, futbolçu karyerasına Ayaks klubunda start vermişdir. 2014-cü ildə isə İngiltərəyə gəlmişdir. Fosu Mensah Mançester Yunayted klubunun gənclərdən ibarət komandasında müxtəlif mövqelərdə — mərkəz müdafiəçisi, sol cinah müdafiəçisi və mərkəz yarımmüdafiəçisi mövqelərində çıxış etmişdir. O, peşəkar karyerasında debütünü 28 fevral 2016-cı ildə Arsenal klubuna qarşı oyunda etmişdir. Fosu-Mensah görüşün 55-ci dəqiqəsində Markos Roxonu əvəz etmiş və görüşü sol cinah müdafiəçisi kimi davam etdirmişdir. Premyer liqa görüşündə Yunayted rəqibinə 3-2 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

19 oktyabr 2016-cı ildə o, Mançester Yunayted klubu ilə daha bir il uzadılması şərtilə 2020-ci ilə kimi uzunmüddətli müqavilə imzalamışdır.

### Kristal Palas (icarə)
10 avqust 2017-ci ildə Fosu-Mensah keçmiş Ayaks futbolçusu Frank de Bur baş məşqçi təyin olunduqdan sonra Kristal Palas klubuna mövsüm sonuna qədər icarəyə verilmişdir. O, Palas klubu ilə debütünü iki gün sonra 12 avqust 2017-ci ildə *Haddersfild Taun* klubuna qarşı oyunda etmiş və komandası rəqibinə 3-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur. Məğlubiyyətə baxmayaraq, Fosu-Mensah son dəqiqələrdə Stiv Munyenin het-trik etməsinin qarşısını uğurla ala bilmişdir.

### Fulhem (icarə)
9 avqust 2018-ci ildə Fosu-Mensah İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Fulhem klubuna mövsüm sonuna qədər icarəyə verilmişdir.

## Milli karyerası
Fosu-Mensah Niderland millisinin U-15, U-16, U-17 və U-19 yığmalarında çıxış etmişdir. Mançester Yunayted klubunda uğurlu çıxış etdikdən sonra Fosu-Mensah İrlandiya, Polşa və Avstriya milliləri ilə keçiriləcək yoldaşlıq oyunu üçün əsas milliyə dəvət almışdır. O, həmçinin valideynləri Qana vətəndaşları olduğu üçün bu millidə də çıxış edə bilər. O, 28 avqust 2017-ci ildə Kenni Tete zədələndikdən sonra Fransa və Bolqarıstan millilərinə qarşı 2018 FİFA Dünya Kubokunun təsnifat mərhələsi oyunlarında iştirak etmək üçün əsas milliyə çağırılmışdır. Fosu-Mensah milli ilə debütünü 31 avqust 2017-ci ildə Fransa millisinə qarşı oyunda etmiş və millisi rəqibinə 0-4 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Şəxsi həyatı
Fosu-Mensah peşəkar futbolçu Alfons Fosu-Mensahın kiçik qardaşıdır.
 
## Karyera statistikası
### Klub

### Milli komanda

## Uğurları

### Klub

;Mançester Yunayted
*FA Kuboku: 2015–16
*UEFA Avropa Liqası: 2016–17

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Profile at ManUtd.com
*Netherlands profile at OnsOranje
*
CoMix Wave Films

— Yaponiya animasiya studiyası. Studiya şirkətinin baş qərargahı Yaponiyanın Tokio prefekturasının Çiyoda şəhərində yerləşir. Studiya anime serialları ilə, qısametrajlı filmləri və xüsusilədə direktoru Makoto Şinkayın iştirakı ilə çəkilmiş televiziya reklam çarxları ilə məşhurdur. Studiya 2007-ci ilin mart ayında 1998-ci ildə yaradılmış Itochu Corporation, ASATSU (indi ADK) və digər kompaniyaların birləşməsindən yaranmışdır.

## İşləri
* *[[She and Her Cat]]* (1999)
* *[[Voices of a Distant Star]]* (2002)
* *[[The Place Promised in Our Early Days]]* (2004)
* *[[5 Centimeters Per Second]]* (2007)
* *[[The Asylum Session]]* (2009)
* *[[Planzet]]* (2010)
* *[[Children Who Chase Lost Voices]]* (2011)
* *[[Dareka no Manazashi]]* (2013)
* *[[Söz bağçası]]* (2013)
* *[[Peeping Life: We Are The Hero]]* (2014)
* *[[Deemo|Deemo: The Last Recital]]* — animasiya səhnələri kəsilib (2015)
* *[[Sənin adın]]* (2016)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
* 

## Həmçinin bax
"Moskvanın 800 illik xatirəsinə" medalı

**"Moskvanın 800 illik xatirəsinə" medalı** — 1947-ci ildə təsis olunmuş SSRİ medalı.

## Həmçinin bax
* "Kiyevin 1500 illik xatirəsinə" medalı
Kabusun gözüylə

**Kabusun gözüylə** — Azərbaycan və Fransanın ilk birgə layihəsi olan film. Filmin ssenari müəllifi və rejissoru Rüstəm İbrahimbəyovdur.

## Mükafat və festivallar
* 24-cü "Nika" kino mükafatının laureatı. "MDB və Baltik ölkələrinin ən yaxşı xarici filmi" nominasiyası — Moskva, Opera teatrı.

## Heyəti
Filmin ssenari müəllifi və rejissoru Rüstəm İbrahimbəyovdur.

Filmdə Mələk Abbaszadə, Şükufə Yusupova, Fatimə İbrahimbəyova, Tofiq Mirzəyev iştirak ediblər. Baş rolun ifaçısı, Marsel şəhərinin "Turski" teatrının bədii rəhbəri Rişar Martendir.

## Təqdimatı
2010-cu ildə, Milli kino günündə "Kabusun gözüylə" filminin Heydər Əliyev Sarayında təqdimatı keçirilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçid
* Filmi izlə
Rişar Marten

**Rişar Marten** () — Fransa dramaturqu. Marsel şəhərinin "Turski" teatrının bədii rəhbəri.

## Həyatı

## Yaradıcılığı
Ssenari müəllifi və rejissoru Rüstəm İbrahimbəyov olan "Kabusun gözüylə" filmində baş rolun ifaçısı Rişar Marten olmuşdur.

## Filmoqrafiya
* Kabusun gözüylə (film, 2010)

## İstinadlar
Abramov

**Abramov** — Soyad.

;Bu soyadı olan tanınmışlar
* Yevda Abramov — millət vəkili.
* Vladimir Abramov — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.

## Həmçinin bax
* Abram
Balakən (dəqiqləşdirmə)

* Balakən (gəmi-bərə) — Azərbaycanın nəqliyyat donanmasına aid gəmi-bərə.
* Balakən — Azərbaycanda şəhər.
* Balakən (Salmas) — İranda kənd.

## Həmçinin bax
* Balakənd
Cəbrayıl (dəqiqləşdirmə)

* Cəbrayıl — Azərbaycan şəhəri, Cəbrayıl rayonunun inzibati mərkəzi.
* Cəbrayıl rayonu — Azərbaycanda rayon. 
* Cəbrayıl (arxangel) — iudaistik, xristian və müsəlman ənənələrinə görə Allaha ən yaxın olan mələklərdən biri.
* Cəbrayılabad (Üşnəviyyə) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Cəbrayıl (Bicar)
## Həmçinin bax
* Cəbrayıl (ad)
* Cəbrayılov
Cəlilabad (dəqiqləşdirmə)

* Cəlilabad — Azərbaycanda şəhər.
* Cəlilabad rayonu — Azərbaycanda rayon.
* Cəlilabad (Zəncan) — İranda kənd.
* Cəlilabad (Çaroymaq) — Şərqi Azərbaycan ostanının ən cənubi şəhristanındakı kənd

## Həmçinin bax
* Cəlalabad
Lənkəran (dəqiqləşdirmə)

*Lənkəran (qəzet) — Lənkəranda çap olunan qəzet.
*Lənkəran (şəhər) — Azərbaycanda şəhər.
*Lənkəran rayonu — Azərbaycanda rayon. 
*Lənkəran qəzası — mövcud olmuş inzibati–ərazi vahidi. 
*Lənkəran paraxodu (1845) — Rusiya Xəzər donanmasının təkərli paroxodu
Mingəçevir (dəqiqləşdirmə)

* Mingəçevir — Azərbaycanda şəhər.
* Mingəçevir (Yevlax) — Azərbaycanın Yevlax rayonunda şəhər tipli qəsəbə. 25 may 1991-ci ildə ləğv olunmuşdur.
* Mingəçevir (film, 1949) — Azərbaycan filmi.
* Mingəçevir (film, 1950) — Azərbaycan filmi.
* Mingəçevir (film, 1965) — Azərbaycan filmi.
* Mingəçevir (film, 1971) — Azərbaycan filmi.
Mehmet Topal

**Mehmet Topal** (d. 3 mart 1986, Malatya) Türkiyəli futbolçu. "Fənərbaxça"nın şərəfini qorumaqdadır.

## Karyerası

## İstinadlar
Savalan Əmirov

S. T. Əmirov 05 may 1939-cu ildə anadan olmuşdur. 1956-cı ildə orta məktəbi, 1962-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini (indiki BDU) "mühəndis-geoloq" ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

1962–64-cü illərdə təyinat üzrə Azərb. E. A. geologiya İnstitunda kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır.

1964–1967-ci illərdə SSRİ EA Kristalloqrafiya institutunun əyani aspiranturasında təhsil almış, 1968-ci ildə Moskva şəhərində "Kristalloqrafiya və kristallofizika" ixtisası üzrə kimya elmləri namizədi elmi dərəcəsi almaq üçün homentitin strukturası mözusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək Azərb. E. A. kimya institutunda kiçik elmi işçi, baş elmi işçi vəzifələrsində işləmişdir.

S. T. Əmirovun əsas tədqiqat sahəsi yüksək adsorbsiya, katalizator, molekulyar ələk xassələrinə malik olan təbii və suni seolitlərin atom-kristal strukturlarının açılmasına kristollokimyasına faza çevrilmələrinə və tətbiqinə həsr olunmuşdur. Görkəmli alim, akademik Xudu Məmmədovla birlikdə təklif etdiyi seolitlərin kristallokimyəvi təsnifatı bu sahədə işləyən alimlər tərəfindən qəbul olunmuş və dərs kitablarında və monoqrafiyalarda öz yerini tutmuşdur.

Prof. S. T. Əmirov 1983-cü ildə konkursdan keçərək AzPİ-nin "KMT və Korroziya" kafedrasına dosent vəzifəsinə işə qəbul olunmuşdur.

Prof. S. T. Əmirov elmi-pedoqoji fəaliyyətini davam etdirərək 1990-cı ildə Daşkənd şəhərində "Seolitlərin struktur kimyası və faza çevrilmələri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. O, 1991-ci ildən indiyədək Azərbaycan Texniki Universitetinin "Konstruksiya materialları" kafedrasında professor vəzifəsində çalışır.

Prof. S. T. Əmirov çoxşaxəli elmi-pedoqoji və ictimai fəaliyyət göstərən alimlərdəndir. Doktorluq və namizədlik dissertasiyaları üzrə ixtisaslaşmış müdafiə şurasının üzvüdür. Onun rəsmi rəhbərliyi altında iki nəfər namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.

Prof. S. T. Əmirov AzTU-da kristallaqrafiya və rentgenoqrafiyanın tədrisi sahəsində səmərəli fəaliyyət göstərir. Bir neçə dərsliyin, monoqrafiyanın, 120-dən çox elmi məqalənin, 4 elmi ixtiranın müəllifidir. O, "Kristalloqrafiya və Rentgenoqrafiya" və "Metalların rentgenoqrafiyası" dərsliklərinin və 2 dərs vəsaitinin də müəllifidir.

Prof. S. T. Əmirov dəfələrlə Azərbaycan elmini yaxın və uzaq xaricdə müxtəlif elmi konfranslarda ləyaqətlə təmsil etmişdir. AzTU-nun rəhbərliyi tərəfindən dəfələrlə fəxri fərmanla mükafatlamndırılmışdır. Neft kimyası, qaz sənayesində, kənd təsərrufatında tətbiq edilən bir çox seolitlərin yaradıcısıdır. Onun elmi işlərinin nəticələri rus dilində nəşr olunmuş "Azərbaycanın seolitləri" "Seolitlərin struktur kimyası", Azərbaycan dilində nəşr olunmuş "Seolitlər" kimi irihəcmli monoqrafiyalarında işıq üzü görmüşdür.
Kristofer Nkunku

**Kristofer Nkunku** (14 noyabr 1997-ci ildə anadan olub) — Pari Sen-Jermen FK B klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən Fransa futbolçusu.

## Karyerası
Nkunku öz peşəkar karyerasında debütünü 8 dekabr 2015-ci ildə UEFA Çempionlar Liqasında Şaxtyor Donetsk FK klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, evdə 2-0 qazandığı oyunda 87-ci dəqiqədə Lukas Mouranın yerinə meydana çıxmışdır.

## Karyera statistikası
*9 aprel 2016-cı il məlumatlarına əsasən.*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Christopher Nkunku at Soccerway
* France profile  at FFF
Stefan Lambez

**Stefan Lambese** (; ) — Pari Sen-Jermen B klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən Haiti futbolçusu.

## Karyerası
Lambese öz karyerasına 2004-cü ildə Olimpik de Sevranda başlamışdır. 2009-ci ilin yay ayında isə Pari Sen-Jermen FK klubunun gənclərdən ibarət yığmasına qoşulmuşdur. 2012-ci ilin yayında PSJ-in ehtiyat komandasından gənclər yığmasına keçmişdir. Öz debütünü isə 20 aprel 2013-cü ildə *Çampionat de Frans Amateur* liqasında Nansi klubunun ikinci heyəti ilə qarşılaşmada etmişdir.

## Milli karyerası
Lambese 2010-cu ildə Fransa U-16 yığmasında 4 oyunda iştirak etmiş və 1 qol vurmuşdur. 2014-cü ildən etibarən Haiti milli futbol komandasını təmsil edir və Haiti U-20 yığmasının bir üzvüdür. Lambese 7 mart 2014-cü ildə Kosovo milli futbol komandasına qarşı qeyri-rəsmi yoldaşlıq oyununda iştirak etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*
*Stéphane Lambese profile at Footballdatabase.eu
*Stéphane Lambese profile  at FHF
*Stéphane Lambese profile  at FFF
Sarıesik-Atırau

**Sarıesik-Atırau**  —  Almatı vilayəti ərazisində yerləşən qumlu səhra. Balxaş gölünun cənub sahili boyunca uzanan səhra. Səhra ərazisində İli çayı çayı keçir. Balxaş gölünə tökülən və Cunqar-Alatau zirzəsindən başlayır. Bir çox çaylar səhranın qumlu sahəsində süzülərək yoxa çıxır. 
## Xarici keçidlər
* Sarıesik-Atırau səhrası
Sandıqlı çölü

**Sandıqlı çölü** (türkməncə: *Sandykly çöli*, özbəkcə: *Sandiqli choʻli*)— Orta Asiyada, Türkmənistanın cənub-şərqindəki Ləbab vilayəti ilə Özbəkistanın cənub-qərbindəki Qaşqadərya və Buxara vilayətlərində yerləşən səhra. Qızılqum səhrasının cənubi davamı sayılır.

Şimalında Qaragöl vahəsi (oazisi), şimal-şərqi və şərqində Qarşı çölü və Qaşqadərya vadisi, qərbində isə Amudərya çayı yerləşir. Özbəkistan-Türkmənistan ölkələri arasında sərhəddə qərarlaşır.

## İstinadlar
Bestasqum

**Bestas qumı** (yəni *Beşdaş qumu*) () — Qazaxıstanın Almatı vilayətinin şimalında yerləşən qumlu səhra.

Səhra Balxaş-Alagöl dərəsində yerləşir. Balxaş gölünün cənubunda, Sarıyesik-Atırau səhrasının şimalında qərarlaşır. Maksimal hündürlüyü 381 m, Balxaş gölünün sahilində isə minimal hündürlüyü 342 metr təşkil edir.

Şərqi Qaratal çayının sahinində yerləşən vahə (oazis) vardır. Burada dyunların hündürlüyü 3-5 metrdən 30 metrə çatır. Balxaşdan uzaqlaşdıqca ara-sıra güzlü göllərə rast gəlmək olar.

## İstinadlar
Xaran səhrası

**Xaran** () — səhra Pakistanın Bəlucistan vilayətinin Xaran dairəsi ərazisinə daxildir. Dyunlarla zəngin olan səhrada daim hərəkət edirlər. Burada dyunların hündürlüyü 15-30 metr təşkil edir.

Səhra Elburs silsiləsi ilə əhatələnir. Şimal hissədə səhranın hündürlüyü 1000 m, cənub-şərqdə isə 250 metrdir. Orta illik yağıntının miqdarı 100&nbsp;mm azdır.

Xaran səhrasında 28 may 1998-ci ildə  Pakistan tərəfindən Atom sınağı həyata keçirilmişdir.

## Xarici keçidlər
* PakistanPaedia — Pakistan səhraları (eng)
Məhəlli sular

**Məhəlli sular** — hər bir suveren dövlətin sahilindən okeana (dənizə) doğru 12 dəniz mili məsafədə olan sulara deyilir. Bu sularda dövlətin tam suverenliyi tanınır.
Böyük Şərqi Erq

**Böyük Şərqi Erq** (, *Əş-Şarki-əl-Qəbir* — ən böyük erqə sahib səhra. Saxara səhrasının tərkibinə daxildir. Şimal-şərq hissəsi Tunis ərazisinə daxildir.

## Həmçinin bax
* Saxara

## Xarici keçidlər
* Organic components of Algerian desert dusts
* Algerian Wonderland Desert
* Health care in the Algerian desert
Böyük Qərbi Erq

**Böyük Qərbi Erq** (, *Əl-Qarbi-əl-Qəbir* — sahəsinə görə ikinci ən böyük erqə sahib səhra. Saxaranın tərkibini təşkil edir.

Səhrada insan yaşayış məntəqəsi yoxdur. Burada nə kəndə nə də yola rast gəlmək mümkün deyil.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Francis Tack, Paul Robin: *Dünen: Sandmeere der Wüsten*. National Geographic 2003, ISBN 3934385966, стр. 199
Xaqani Məmmədov

**Xaqani Məmmədov** (1961) — Azərbaycanlı futbol hakimi.

## Fəaliyyəti
Futbol üzrə Azərbaycan çempionatının yüksək liqa qarşılaşmalarında 293 dəfə baş hakim olmuşdur. Xaqani Məmmədov bu göstəriciyə görə mütləq rekordun sahibidir.

## Ailəsi
56 yaşında ikən - 2018-ci ildə ailə həyatı qurmuşdur.

## İstinadlar
Conatan

**Conatan** — Ad.

* Conatan Li Riçes — Dünyanın ən maraqlı insanı. 
* Conatan Adler — 
* Conatan Barns — 
* Conatan Pollard — 
* Conatan Safran Foer — 

;Digər
* Conatan (tısbağa) — dünyanın ən yaşlı tısbağasi.

## İstinadlar
Asim Xudiyev

**Asim Xəlil oğlu Xudiyev** — azərbaycanlı hakim-inspektor, Neftçi PFK-nun sabiq futbolçusu və keçmiş FIFA referisi, UEFA müfəttişi, Futbolun İnkişaf Fondunun Himayəçilər Şurasının üzvü.

## Bioqrafiya
Futbolla orta məktəb №100-də məşğul olmağa başladı. 4-cü sinifdən etibarən maarif şöbəsinin nəzdindəki futbol məktəbində - rəhbər Ələkbər Məmmədov. 

1973-cü ildə "Neftçi"nin dublyorlar heyətinə namizəd idi, komandaya qəbul edildi. 

1976-cı ildə ikinci liqa komandası "Avtomobilist" Bakının heyətində oynadı. 

1977-1984-cü illərdə "Neftçi"nin heyətində ali liqada 180 oyun keçirdi. İkinci liqa komandalarında - "Dinamo" Kirovabad (1985-1986), "Vosxod" Sumqayıt (1987), "Göyəzən" Qazax (1991) çıxış edib.

1989-cu ildə üç ay "Neftçi"də baş məşqçi Ağasəlim Mircavadovun köməkçisi kimi işlədi. 

1989-cu ilin sonundan hakim kimi işləməyə başladı, 1993-cü ilin sonundan respublika kateqoriyalı hakimdir. 

1995-ci ildən beynəlxalq oyunlarda çalışırdı. 

2002-ci ildə hakimlik karyerasını başa vurdu. 

2004-cü ildən UEFA hakim-inspektorudur. 

Qadın futbol yığmasına rəhbərlik edib (2003-2007), qadın yığmasının müvəqqəti səlahiyyətlərini icra edən prezidenti (noyabr 2007 - yanvar 2010).

## Fəaliyyəti
Futbol üzrə Azərbaycan çempionatının yüksək liqa qarşılaşmalarında 212 dəfə baş hakim olmuşdur.

## Mükafatları
25 dekabr 2025-ci ildə — Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycanda idmanın inkişafında uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülüb.

## İstinadlar
İmanxan Sultani

**İmanxan Sultani** — Azərbaycanlı futbol  baş hakim

## Fəaliyyəti
Futbol üzrə Azərbaycan çempionatının yüksək liqa qarşılaşmalarında 183 dəfə baş hakim olmuşdur.

## İstinadlar
Anar Salmanov

**Anar Salmanov** (*Anar Salmanov*;) — Azərbaycanlı futbol hakimi, FİFA kateqoriyalı, Azərbaycan Bədən Tərbiyəsi və İdman İnstitutunun müəllimidir. 2003-cü ildə futbol üzrə Azərbaycan çempionatının oyunlarına hakim təyin olunub. Beynəlxalq oyunlara 2010-cu ildən xidmət edir.
.

## Həyatı
**Anar Salmanov** 1980-ci il oktyabrın 4-də Bakıda anadan olub. Yeddi yaşında Bakının "Neftçi" klubunun nəzdindəki futbol məktəbində futbol oynamağa başlayıb. 16 yaşında "Neftçi"də oynayıb, lakin zədə səbəbindən futbolçu karyerasını tərk edərək hakimlik edib. 1997-ci ildə Salmanov Azərbaycan Bədən Tərbiyəsi və İdman İnstitutuna daxil olub. Ordudan qayıtdıqdan sonra magistraturaya daxil oldu. 2003-cü ildən həmin institutda dərs deyir. **Anar Salmanov** 2004-cü ildən oyunlarda hakimlik edir. 2010-cu ildə FİFAnın hakimi səviyyəsini alıb.

## Fəaliyyəti
Futbol üzrə Azərbaycan çempionatının yüksək liqa qarşılaşmalarında 136 dəfə baş hakim olmuşdur.

## İstinadlar
Azad Mütəllimov

**Azad Mütəllimov** — Azərbaycanlı futbol hakimi.

## Fəaliyyəti
Futbol üzrə Azərbaycan çempionatının yüksək liqa qarşılaşmalarında 129 dəfə baş hakim olmuşdur.

2013-cü ildə keçirilmiş Tolerantlıq Kubokunun final oyununu idarə etmişdir.

## İstinadlar
Əliyar Ağayev

**Əliyar Ağayev** () — FİFA kateqoriyalı Azərbaycanlı futbol hakimi. 2013-cü ildən beynəlxalq oyunları idarə edir.

## Karyera
2015-ci ilin dekabrında UEFA Avropa Liqasının qrup mərhələsi çərçivəsində keçirilən Rapid-Dinamo Minsk oyununu idarə edərək, bu turnirin qrup mərhələsində hakimlik etmiş ilk azərbaycanlı kimi tarixə düşmüşdü.

2016-cı ildə UEFA-nın I kateqoriyasına keçməklə, Çempionlar Liqasında qrup və pley-off oyunlarına təyinat almaq hüququ qazanıb.

Ölkə futbolu tarixində daha bir ilkin imzası Əliyar Ağayevə məxsusdur. Belə ki, Azərbaycan futbolu tarixində UEFA Çempionlar Liqasının qrup mərhələsində oyunu idarə etmək üçün təyinat almışdır. 2022/23-cü il futbol mövsümünün Çempionlar Liqasının G qrupunun 6-cı və sonuncu turu çərçivəsində Danimarkanın "Kopenhagen" və Almaniyanın "Borussiya Dortmund FK" klublarının oyununda baş hakim kimi qitənin ən nüfuzlu klub turnirində debüt etdi. Ona yan xətt hakimləri qismində Zeynal Zeynalov və Akif Əmirəli kömək ediblər. Dördüncü hakim funksiyasını Kamal Umudlu yerinə yetirib.

### 2024
Ağayev 2024-cü ilin mart ayında Avro 2024-ün seçmə mərhələsinin G qrupunda keçirilən Monteneqro – Bolqarıstan matçında hakim funksiyasını yerinə yetirib. Yan xətt hakimləri rolunu isə Zeynal Zeynalov və Akif Əmirəli icra edib.

2 sentyabrda UEFA Millətlər Liqasının qrup mərhələsi çərçivəsində Kosova və Rumıniyanın qarşılaşdığı matçı idarə edib. 2 oktyabrda isə UEFA Çempionlar Liqasının Liqa mərhələsinin II turu çərçivəsində Avstriyanın Klagenfurt şəhərində yerləşən Verterze stadionunda keçirilən "Şturm" və "Brügge" qarşılaşmasının baş hakimi olub. Ona Zeynal Zeynalov və Akif Əmirəli kömək edib, dördüncü hakim funksiyasını isə Tural Qurbanov yerinə yetirib.

## Bioqrafiya
17 oktyabr 1987-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Ali təhsilini 2005–2009-cu illərdə ADBTİA-da almışdır. 2005-ci ildən hakimlik fəaliyyətinə başlamışdır. 2009-cu ildən Premyer – Liqa oyunlarında referi kimi fəaliyyət göstərir. 2013-cü ildə FİFA hakimlik dərəcəsini almışdır. 2011/2012, 2012/2013, 2013/2014-cü illərdə ölkə kubokunun final oyunlarını idarə etmişdir. Hal – hazırda AFFA hakimlər komitəsində mütəxəssis vəzifəsində çalışır.

## Beynəlxalq arenada idarə etdiyi oyunlar

## Xarici keçidlər
* Statistika

## İstinadlar
Tahir Süleymanov

* Tahir Süleymanov (siyasətçi) — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II çağırış deputatı.
* Tahir Süleymanov (futbol hakimi) — Azərbaycanlı futbol hakimi.

## Həmçinin bax
* Tahir
* Süleymanov