Tədqiqat sualı

**Tədqiqat sualı** () — “tədqiqat layihəsinin cavab vermək istədiyi sual”. Tədqiqat sualının seçilməsi həm kəmiyyət, həm də keyfiyyət tədqiqatının vacib elementidir. Tədqiqat məlumatların toplanması və təhlilini tələb edəcək və bunun üçün metodologiya çox fərqli olacaq. Yaxşı tədqiqat sualları mühüm mövzu haqqında bilikləri təkmilləşdirməyi hədəfləyir və adətən dar və spesifik olur.

Tədqiqat sualının formalaşdırılması keyfiyyət, kəmiyyət və ya qarışıq metodlar kimi tədqiqatın hansı növünün aparılacağını müəyyən etməyi nəzərdə tutur. Layihənin maliyyələşdirilməsi kimi əlavə amillər təkcə tədqiqat sualının özünə deyil, həm də tədqiqat prosesi zamanı onun nə vaxt və necə formalaşmasına təsir göstərə bilər. Ədəbiyyat tədqiqat sualının qurulması üçün meyarların seçilməsi üçün bir neçə variant təklif edir, məsələn, FINER və ya PICOT metodları.

## Tərifi
Tədqiqat sualına cavab vermək tədqiqat problemini və ya sualını həll etməyə kömək edəcəkdir. “Rəsmi dissertasiya, tezis və ya tədqiqat layihəsi tərəfindən həll edilməli olan mərkəzi sual” tədqiqat sualının müəyyən edilməsi adətən tədqiqatçının tədqiqat apararkən atdığı ilk addımlardan biridir. Layihənin maliyyələşdirilməsi və ya metodoloji yanaşmalar kimi mülahizələr tədqiqat sualının nə vaxt və necə işlənib hazırlanması da daxil olmaqla, tədqiqat prosesinə təsir göstərə bilər. Tədqiqat sualının aydın və dəqiq müəyyən edilməsi iterativ proses ola bilər.

## İnteqrasiya edilmiş tədqiqat sualları və koordinasiya
Alimlər tez-tez açıq tədqiqat suallarını bildirirlər. Bəzən belə suallar izdihamlı və/yaxud ümumiləşdirilir, bəzən prioritetlər və ya digər detallarla tamamlanır. Açıq tədqiqat suallarını müəyyən etmək, hesabat vermək, qurmaq/təsdiq etmək və prioritetləşdirmək üçün ümumi üsul onların sistematik təhlillər və meta-analizlər də daxil olmaqla, alt sahənin və ya xüsusi tədqiqat sualının elmi icmallarına daxil edilməsidir. Digər kanallara elm jurnalistləri və 80000hours.org-un "intizam üzrə tədqiqat sualları" və ya açıq problem siyahıları üzrə Vikipediya məqalələri, ümumiləşdirilmiş/inteqrativ tədqiqatlar və bəzən açıq kimi təsnif edilən/qeyd edilən internet saytları və sual-cavab forumlarında onlayn açıq yazılar kimi ixtisaslaşdırılmış (alt) saytların hesabatları daxildir. Onlayn sorğular prioritetləşdirilmiş tədqiqat mövzularını yaratmaq üçün istifadə edilmişdir, daha sonra daha geniş mövzulara təsnif edilmişdir. Bu, tədqiqatın aktuallığını və dəyərini artıra və ya məhdud resursların ayrılması və ya məhdud resursların və ya müəyyən tədqiqat üçün maliyyənin genişləndirilməsi üçün ictimai əsaslandırmanı gücləndirə bilər.

### Prioritetləşdirmə və qiymətləndirmə
Prioritetlər və əlaqəli konsepsiyalar baxımından, diferensial texnoloji inkişaf üçün təklif olunan strategiya təklif edir ki, tədqiqatlar ən yaxşı təxirə salınan riskli texnologiyalara deyil, ilk növbədə təhlükəsizliyi təkmilləşdirən və problemləri azaldan məsələlərə və alətlərə fokuslanmalıdır. Gen sürücüsünə nəzarət strategiyalarına gəlincə, tədqiqatçılar bunun əks məhsuldar saxta təhlükəsizlik hissi ilə nəticələnə biləcəyi barədə xəbərdarlıq etdilər. Bütün texnoloji irəliləyişlər ümumilikdə və ya cari kontekstlərdə (mühit və ya sistemlər) faydalı ola bilməz və müxtəlif tədqiqatlar, məsələn, süni pandemiyalara səbəb ola bilər.

Bir çox tədqiqatlar "maraqsız tədqiqat sualları verir [və] yalnız kiçik töhfələr verir."Bir araşdırma göstərir ki, iqlim dəyişikliyi tədqiqatı "dəyərli olsa da, o, ən aktual suala birbaşa cavab vermir: hazırda iqlim dəyişikliyini azaltmaq üçün cəmiyyəti necə dəyişdirmək olar". Effektiv altruizmin etik çərçivəsində tədqiqatın faydalarını maksimuma çatdırmaq üçün investisiyanın ən böyük potensial gəliri (mütləq maliyyə deyil) olan tədqiqat sualları müəyyən edilir. 80,000 Hours "İntizam tərəfindən təşkil edilən yüksək sosial təsir potensialına malik tədqiqat sualları"nın qısa siyahısını tərtib etdi. İctimai sağlamlıq araşdırmalarında "tədqiqat suallarının vacib olması və maliyyələşdirilən tədqiqatın tədqiqat ehtiyacı və ya sübut boşluğu ilə əlaqəli olması vacibdir."

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *The Little, Brown Guide to Writing Research Papers*
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Developing a Research Question (esc.edu)