open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Safiyə Sultan (IV Muradın qızı)

**Safiyə Sultan** () — 17. Osmanlı sultanı IV Muradın qızı.

## Həyatı
Safiyə Sultan 1634-cü ildə Topqapı sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Murad, anası isə Hasəki Ayşə Sultandır. Hələ 6 yaşında ikən atası vəfat etdi və əmisi Sultan İbrahimin taxta çıxmasıyla Safiyə Sultan nənəsi Validə Kösəm Sultanın, onun 1651-ci ildə öldürülməsindən sonra isə Validə Turhan Sultanın himayəsinə verildi. Validə Turhan Sultanın istəyilə 1659-cu ildə vəzir Abxaz Siyavuş Paşanın oğlu Sarı Hüseyn Paşayla (ö. 2 mart 1688) nigahlanan Safiyə Sultanın bu nigahdan 2 övladı dünyaya gəldi.

Safiyə Sultan 1685-ci ildə doğuş əsnasında vəfat etdi və cənazəsi Sultan Əhməd türbəsinə atasının yanına dəfn olundu.

## Övladları
* **Sultanzadə Mehmed Rəmzi bəy** (d. 1660 — ö. 1719)
* **Ruqiyə xanım Sultan** (d. 1679 — ö. 1697) — 1694-cü ildə Mürmədoğlu Gürcü Mehmed Paşayla nigahlandı.

## Mənbə
* Uluçay, Mustafa Çağatay (2011). *Padişahların kadınları ve kızları*. Ankara, Ötüken. p.&nbsp;140
* Hafiz Hueseyin Ayvansaray-i (2000). The Garden of the Mosques: Hafiz Hüseyin Al-Ayvansarayî's Guide to the Muslim Monuments of Ottoman Istanbul. Brill. pp.&nbsp;10, 25
* Sakaoğlu, Necdet (2008). *Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler*. Oğlak Yayıncılık. ISBN 978-9-753-29623-6
ESCP Business School

**ESCP Business School** (*École supérieure de commerce de Paris*), Paris, Berlin, London, Madrid, Turin, və Varşava da kampusları olan biznes sahəsində ixtisaslaşmış Avropa mərkəzli bir universitetdir. 1819-cu ildə qurulan məktəb. ESCP, Financial Times tərəfindən 2021-ci ildə Avropa Biznes Məktəbləri arasında 14-cü yerdə qərarlaşmışdır . Məktəbin proqramları AMBA, EQUIS və AACSB beynəlxalq akkreditasiya qurumlarının hər üçü tərəfindən akkreditə olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bəşşar Cəfəri

**Bəşşar Cəfəri** (; ) — Suriyalı diplomat. 2006–2020-ci illərdə Suriyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi idi.

## Əsərləri
* The Lobbies in the U. S. A (Dəməşq, 1983)
* The Syrian Foreign Affairs 1946–1982 (Dəməşq, 1986)
* The United Nations and the New World Order (Dəməşq, 1994)
* Moslem High Priests of the Far East
* Historical Saga on the Way Islam Entered and Spread into the Malay Archipelago (Dəməşq, 2003)
* The Syrian Politics of Alliances 1918–1982 (Dəməşq, 2015)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İnflyasiya vergisi

**İnflyasiya vergisi** — pul və digər dəyər ekvivalentlərinin sahiblərinin məruz qaldığı iqtisadi zərər. Belə zərər inflyasiya nəticəsində valyutanın dəyərinin azalması, inflyasiyaya səbəb olan müavinətlərin emitent mərkəzi tərəfindən eyni vaxtda mənimsənilməsi nəticəsində yaranır. Əgər emitent mərkəzinin gəlirinin bir hissəsi büdcəyə gedirsə, məsələn, Rusiya Federasiyasının Mərkəzi Bankı öz mənfəətinin 75%-ni büdcəyə ödəyirsə (2016-cı il yanvarın 1-dək 50%), bu hissə şərti olaraq pul sahiblərindən alınan gizli vergi hesab edilə bilər. Bir çox iqtisadçı qeyd edir ki, varlılar inflyasiya vergisinə daha az, kasıblar və orta təbəqə isə daha çox tabedir, çünki onlar gəlirlərinin böyük hissəsini nağd şəkildə saxlamağa meyllidirlər. Bundan əlavə, yoxsullar və orta təbəqə gəlirlərinin böyük hissəsini sabit formada alır: maaşlar, pensiyalar və müavinətlər, bu da vaxtında indeksləşdirmənin mümkünsüzlüyünə səbəb olur. Bəzi iqtisadçılar inflyasiyanın reqressiv istehlak vergisi olduğunu açıq şəkildə qeyd edirlər.

## Mexanizmi
Mərkəzi banklar əskinasları çap etdikdə və dövlət krediti buraxdıqda, adətən pisləşən iqtisadi şəraitə cavab olaraq iqtisadiyyatda dövriyyədə olan pulun miqdarını artırırlar. Real pul balansındakı bu dəyişiklik inflyasiyaya səbəb olur. Bu yolla əldə edilən xərclərin maliyyələşdirilməsi senyoraj (emitentin senyorajı) adlanır. İnflyasiyanın ən bariz dəyəri pul kütləsinin artması və pul sahiblərinin inflyasiya vergisi ödəməyə məcbur edilməsidir.

Əgər ABŞ-da illik inflyasiya 5% təşkil edirsə, o zaman bir dollar bu il 1 dollara mal və xidmətlər ala bilər, lakin gələn il eyni mal və ya xidmətləri almaq üçün 1,05 dollar lazımdır; bu, iqtisadi artımın 0% olması və ya səmərəliliyi artıran texnologiya kimi digər qiymət azaldan amillərin 0% artım olması şərti ilə, nağd pul vəsaitlərinə illik 5% vergi ilə eyni təsirə malikdir. Qiyməti azaldan amillərin də işlədiyi halda inflyasiyanın 5% artması inflyasiya vergisinin 5%-dən yuxarı olduğunu göstərir.

Hökumətlər demək olar ki, həmişə xalis borcludurlar (yəni, əksər hallarda hökumət başqalarının borcundan daha çox borcludur). İnflyasiya əvvəlki borclanmanın nisbi dəyərini azaldır və eyni zamanda vergi daxilolmalarını artırır. Beləliklə, buradan belə nəticə çıxır ki, hökumət inflyasiya yolu ilə borcun gəlirə nisbətini yaxşılaşdıra bilər.

Bununla belə, əgər hökumət borc müqabilində pul götürməklə borc satmağa davam edərsə, o zaman bu borc da inflyasiyadan təsirlənəcək: o, dəyərini itirəcək və buna görə də hökumət borcu geri almağa hazır olana qədər kreditorlar üçün daha az cəlbedici olacaq.

İnflyasiya vergisi mütləq borc emissiyasını əhatə etmir. Sadəcə olaraq valyuta (nağd pul) buraxmaqla hökumət likvidliyi artıracaq və inflyasiya təzyiqlərinə səbəb ola bilər. İstehlak xərcləri və gəlir vergiləri vətəndaşlardan əlavə pul yığacaq. Bununla belə, inflyasiya sosial problemlərə səbəb olur (məsələn, gəlir qiymətlərdən daha yavaş artdıqda).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Инфляционный налог // Словарь Лопатникова
* Расчет и сравнение инфляции в России, Европе, США, Украине и др. странах
Frankfort

**Frankfort** () — Franklin qraflığında (Kentukki, ABŞ) 28,602 nəfər əhalisi olan şəhər. Kentukki ştatının inzibati mərkəzi və Franklin qraflığının paytaxtıdır.

## Tarixi
Frankfortun öz adını 1780-ci illərdə baş verən hadisələrdən aldığı güman edilir. Hindular Kentukki çayında keçidi keçən bir qrup ağ kolonistlərə hücum etdilər. Hücum dəf edildi, lakin pionerlərdən biri Stiven Frank öldü. Bu yer onun şərəfinə "Frank's Ford" adlandırıldı. Bu ad sonradan Frankfort olaraq qısaldıldı.

1786-cı ildə Ceyms Uilkinson (o illərin tanınmış hərbi və siyasi xadimi, ispan agenti) Kentukki çayının şimal tərəfində 260 akr torpaq aldı, hazırda bu sahə şəhərin biznes mərkəzidir. Uilkinson, 1792-ci ilin iyununda şəhərə çevrilən Kentukki paytaxtının seçilməsində Frankfortun baş lobbiçisi idi.

Vətəndaş müharibəsi zamanı Frankfort bir müddət cənubluların əlində idi. 1862-ci ilin oktyabrında Kentukki ştatının ikinci Konfederasiya qubernatoru Riçard Housun andiçmə mərasimi zamanı şəhər qəfildən şimallıların üstün qüvvələrinin hücumuna məruz qaldı və cənubluları geri çəkilməyə məcbur etdi. Müharibənin sonuna qədər Frankfort Şimala nəzarət etdi. 1863-cü ildə şəhəri qorumaq üçün Fort Hill tikilmişdir.

1960-cı illərdə Frankfort qısa bir inkişaf dövrü yaşadı, şəhərdə bir neçə müasir ofis və ictimai bina tikildi, lakin 1970-ci illərin ortalarından etibarən adi sakit və dinc mövcudluğuna qayıtdı.

## İstinadlar
Franklin qraflığı

**Franklin** () —  ABŞ-nin Kentukki ştatında qraflıq. Paytaxtı Frankfort şəhəridir. Qraflıq 1795-ci ildə Vudford, Merser və Şelbi qraflıqlarının hissələrindən yaradılmışdır və amerikalı ixtiraçı və dövlət xadimi Benjamin Franklinin şərəfinə adlandırılmışdır. Franklin qraflığı Frankfort, Kentukki Mikropolitan statistik bölgəsinin bir hissəsidir. Kolumbun yerləşdiyi Ohayo ştatının Franklin qraflığı ilə eyni adı paylaşır. Bu, onu Oreqon və İndianadakı Marion qraflıqları ilə birlikdə eyniadlı qraflıqlardakı iki paytaxt şəhərindən birinə çevirir.

## Tarixi
Kentukkinin üç orijinal qraflığı (Cefferson, Fayette və Linkoln qraflığı) bugünkü Franklin qraflığında kəsişir. Franklin qraflığı 1795-ci ildə Merker, Şelbi və Vudford qraflıqları tərəfindən verilmiş torpaqlardan yaradılmışdır. Franklin yaranma sırasına görə 18-ci Kentukki qraflığı idi.

## Demoqrafiya

2000-ci il siyahıyaalınmasına görə, mahalda 47.687 nəfər, 19.907 təsərrüfat və 12.840 ailə yaşayırdı. Əhalinin sıxlığı hər kvadrat mil (88/km²) üçün 227 nəfər təşkil edirdi. Hər kvadrat mil (39/km²) üçün orta sıxlıq 102 olan 21,409 mənzil var idi. Mahalın irqi tərkibi 87,98% ağ, 9,36% qara və ya afroamerikalı, 0,13% yerli amerikalı, 0,72% asiyalı, 0,02% Sakit okean adalı, 0,55% digər irqlərdən və 1,24% iki və ya daha çox irqdən ibarət idi. Əhalinin 1,11%-i hər hansı irqdən olan İspan və ya Latino idi.

19,907 ailə var idi, onlardan 29,50%-nin onlarla yaşayan 18 yaşına çatmamış uşaqları, 48,70%-i bir yerdə yaşayan evli cütlüklər, 12,20%-də əri olmayan qadın ev sahibi, 35,50%-i isə qeyri-ailə idi. Bütün ev təsərrüfatlarının 30,40%-ni fərdlər, 10,60%-ni isə 65 və ya daha yuxarı yaşda olan tək yaşayanlar təşkil edirdi. Ev təsərrüfatlarının orta ölçüsü 2,30, ailənin orta ölçüsü isə 2,86 idi.

Əhalinin 22,60%-i 18 yaşa qədər, 9,70%-i 18-24, 30,50%-i 25-44, 24,90%-i 45-64, 12,30%-i 65 yaşdan yuxarı olanlardır. Orta yaş həddi 37 idi. Hər 100 qadına 93,70 kişi düşür. 18 və yuxarı yaşda olan hər 100 qadına 89,70 kişi düşür.

Şəhərdə bir ailənin orta gəliri 40,011 dollar, bir ailənin orta gəliri isə 51,052 dollar idi. Kişilərin orta gəliri $32,826, qadınlar üçün isə $26,201 idi. Şəhər üzrə adambaşına düşən gəlir 21,229 dollar olub. Ailələrin təqribən 6,90%-i və əhalinin 10,70%-i yoxsulluq həddində, o cümlədən 18 yaşa qədər olanların 12,80%-i və 65 yaşdan yuxarı olanların 12,20%-i yoxsulluq həddində yaşayırdı.

## İstinadlar
Yulia Zdanovska

**Yuliya Zdanovska** () — 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynanı işğalı zamanı öldürülən ukraynalı riyaziyyatçı.

## Həyatı
4 may 2000-ci ildə doğulub.

## Təhsili
Yuliya Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin Ukrayna Fizika-Riyaziyyat Liseyində oxuyub. O, 2017-ci ildə Avropa Qadınların Riyaziyyat Olimpiadasında gümüş medal qazanıb. Kiyevdəki Taras Şevçenko adına Milli Universitetinin riyaziyyat və informatika fakültəsini bitirib.

## Ölümü
Yulia Zdanovska Xarkov döyüşü zamanı bombardman nəticəsində ölüb.  

Anası onun ölümündən kədərlənərək Facebook-da açıq məktub yazıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qvinn Şotvell

**Qvinn Şotvell** (; qızlıq soyadı: **Rovli**, ) — amerikalı iş qadını və mühəndis. O, ABŞ komsik şirkəti SpaceX-in prezidenti və baş əməliyyat direktorudur. Burada günədlik əməliyyatlar və şirkətin inkişafından cavabdehdir.

Şotvell 2020-ci ildə *[[Forbes (jurnal)|Forbes]]* tərəfindən dünyanın ən güclü qadınları siyahısına 49-cu qadın olaraq alınmışdır. 2020-ci ildə isə *[[Time (jurnal)|Time]]* tərəfindən dünyanın 100 ən nüfuzlu insanı siyahısına daxil edilmişdir.

## Həyatı
Şotvelll İllinoys ştatının Evnaston şəhərində anadan olub Libertivill şəhərində böyümüşdür. 1982-ci ildə Libertivill tam orta məktəbindən məzun olmuşdur. 1969-cu ildə ailəsi ilə birlikdə Apollon 11 missiyasına televiziyada baxarkən bunun elə də maraqlı olmadığını və həmin vaxtlarda kosmosla maraqlanmadığını demişdir. Şotvell sinifdə həm dərslər, həm də atletika sahəsində fərqlənirdi. Anası onu İllinoys Texnologiya Universitetinə aparanda burada gördükləri kosmosa və texnologiyaya olan marağına ciddi təsir göstərdi və Şotvell mühəndis olmağa qərar verdi. Növbəti il Şimal-Qərb Universitetinə qəbul oldu və buranı maşınqayırma üzrə bakalavr ardınca isə tətbiqi riyaziyyat üzrə magistr dərəcəsi ilə bitirdi.

## İctimai
Şotvell 2013-cü ilin iyun ayında TEDx-də elm, texnologiya, mühəndislik və riyaziyyatın əhəmiyyəti haqqında çıxış etmişdir.

## Şəxsi həyatı
Şotvell NASA-nın reaktiv sürət laboratoriyasında mühəndis olan Robert Şotvellə evlidir. Oun ilk həyat yoldaşı Lion Qureviçdən iki övladı var.

## Mükafatlar
* 2012: Texnologiyada qadınların beynəlxalq şöhrət zalı
* 2017: İlin peyk icraçısı
* 2018: Texnikada ABŞ-nin ən yaxşı 50 qadını (*[[Forbes (jurnal)|Forbes]]*)
* 2020: Dünyanın ən nüfuzlu 100 şəxsi (*[[Time (jurnal)|Time]]*)
* 2020: İlin peyk icraçısı
* 2020: ABŞ Milli Mühəndislik Akademiyasının üzvü seçildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Naşide Göktürk

**Naşide Göktürk** () — türk pop musiqisi müğənnisi.

## Diskoqrafiya

### Albomlar
* *Yüreğim Rehin* (1994)
* *Yüreğim Hâlâ Rehin* (1996)
* *Kan Kırmızı* (1998)
* *Kimsem Yok* (Aralık 2000)
* *Unutmak İstiyorum* (2003)
* *Çocukluğumu Uçuruyorum* (2016)

## İstinadlar
Almaniya Milli Tibb Kitabxanası

**Almaniya Milli Tibb Kitabxanası (ZB MED)** — Almaniya Federativ Respublikasının tibb, səhiyyə elmləri və ətraf mühit üzrə milli kitabxanasıdır.

Kitabxana 1973-cü ildə bir neçə daha köhnə qurumların birləşməsi nəticəsində yaranmışdır. Bu gün ZB MED dünyanın ən böyük mütəxəssis kitabxanası və Avropanın ən böyük tibbi kitabxanasıdır.

## Tarixi
ZB MED-in kökləri Reyn vilayəti irsi üçün vacib olan iki sələfi qurumda izlənilə bilər, biri 1847-ci ildə Bonnda, digəri isə 1908-ci ildə Kölndə yaradılmışdır.
### Köln
Praktiki Tibb Akademiyası 1908-ci ildə xəstəxana kitabxanasını yaratdı. Kitabxana İkinci Dünya müharibəsindən sağ çıxdı və 1949-cu ildə Alman Tədqiqat Fondu (DFG) Qərbi Almaniyada tibbi ədəbiyyatın toplanması üçün ona ümummilli məsuliyyət verdi. Kitabxana eyni zamanda ingilis dilində nəşrləri toplamağa başladı. 1994-cü ildə kitabxananın adı “Deutsche Zentralbibliothek für Medizin” olaraq dəyişdirildi və 1999-cu ildə Köln Universitetinin Xəstəxanasının kampusunda yeni binaya köçürüldü.
### Bonn
1934-cü ildə Kənd Təsərrüfatı Universiteti Bonn Universitetinin tərkibinə daxil edildi və kitabxana universitetin əsas kitabxanasının şöbəsinə çevrildi. 1950-ci ilə qədər bu, Qərbi Almaniyanın ən böyük kənd təsərrüfatı kitabxanası idi. 1962-ci ildə kitabxana Milli Kənd Təsərrüfatı Elmləri Kitabxanası adlandırıldı. 1983-cü ildə kitabxana yeni binaya köçdü.

## Kolleksiya
Kitabxananın kitab kolleksiyası əsasən alman və ingilis dilli cildlərdən ibarətdir, jurnallar isə bütün dillərdə və bütün ölkələrdən alınır. 2011-ci ildən etibarən kitabxanada:
* 1,5 milyon kitab
* 9000 jurnal 
* 25 milyon sənəd
İstifadəçilər əsasən tələbələr, həkimlər, alimlər və sənaye müştəriləridir. Kitabxana binalarından istifadə və ya kitab götürmək üçün heç bir ödəniş tələb olunmur. 2010-cu ilin dekabr ayından etibarən ZB MED-in bütün kataloq məlumatları CC0 altında sərbəst şəkildə lisenziyalaşdırıb.
## Açıq giriş nəşrlər
* **ElliNET** müəlliflərə açıq giriş prinsiplərinə uyğun olaraq elmi mətnlər, tibbi jurnal məqalələri, konfrans materialları və tədqiqat hesabatları dərc etmək imkanı təklif edən ZB MED tərəfindən idarə olunur.
* **GMS** 2003-cü ildə ZB MED tərəfindən əsası qoyulmuş, müəlliflərin müəlliflik hüququ və yayma hüquqlarını qoruyub saxladığı açıq çıxışlı rəyli nəşrlər platformasıdır.
* **CKAN** jurnal məqalələrində verilənlər toplusunu qeyd etməklə, açıq giriş fəlsəfəsini daha da genişləndirmək üçün ZB MED tərəfindən istifadə olunur.

## İstinadlar
Qlazqo (Montana)

**Qlazqo** — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Montana ştatının Valley qraflığında şəhər.

## Demoqrafiya
2020-ci il aprelin 1-də aparılan siyahıyaalmaya əsasən əhalisi 3202 nəfər təşkil edir.

## İstinadlar
Albaniya kinosu

**Albaniya kinosu** — Albaniyanın kinematoqrafiya və film sənayesi.

## Tarixi
Albaniyada kinematoqrafiya kommunist hakimiyyəti illərində yaranmışdır. Sovet və alban kino işçilərinin birgə yaratdığı "*Yeni Albaniya*", "*Albaniya*" sənədli filmləri və 1954-cü ildə rejissor Sergey Yutkeviçin çəkdiyi "*[[Albaniyanın böyük sərkərdəsi İsgəndərbəy (film, 1953)|Albaniyanın böyük sərkərdəsi İsgəndərbəy]]*" rəngli bədii filmi Albaniya milli kinosunun ilk addımları hesab edilir. Rejissor Kristaç Damonun çəkdiyi "*[[Tana (film, 1958)|Tana]]*" və "*Fırtına*" filmləri Albaniya kinosunun ən yaxşı filmlərindən hesab olunur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Abdurrahim Myftiu, Albanian Cinema.Guide of Albanian History and Cultural Heritage. Tirana, 2000
* Françoise Audé, article, *Positif*, numéro327, p.73.
* Anne-Marie Autissier, «Le Cinéma albanais : état des lieux et perspectives», *Le Bulletin de l’IDATE* numéro41, 1990, p.47-50.
* Collectif, *Le Cinéma albanais*, Paris, Groupe de travail de l’Université de Vincennes-Paris VIII, 1975, 58 p.
* Gérard Girard, «Le cinéma albanais», *Écran*, numéro48, p.73.
* Guy Hennebelle, «Les méfaits de l’angélisme socialiste», *Écran*, numéro58, p.5.
* François Quénin, article, *Cinéma*, numéro|435, p.6.
* André Serceau, «Cinéma-mensonge : Staline pas mort», *Écran*, numéro80, p.7.

## Xarici keçidlər

* Central State's Film Archive
* National Center of Cinematography
* Abdurrahim Myftiu
* A selection of great Albanian movies offered by tanmarket.com (website in Albanian)
* History of the Albanian Cinema, a chronography from TheAlbanians.com (website in English)
* Albanian Film Database - Albanian films, cast, and crew
* Movie Movie - a chronological history of Albanian cinema from 1911 to the present day
* The Albanian Cinema Project - an initiative launched in 2012 by an international group of filmmakers, archivists and film scholars to help bring much needed attention to the cause of preserving, restoring and making accessible Albania's rich film legacy
Albaniya Əməkçi Gənclər İttifaqı

**Albaniya Əməkçi Gənclər İttifaqı** () — Albaniya Əmək Partiyasının gənclər təşkilatı. 1949-cu ildə təşkil edilmişdir. Kommunist Albaniyada əsas siyasi təşkilatlar olmuşdur və Demokratik Cəbhənin bir hissəsi idi.

İttifaqın yaşı on beşdən iyirmi beşə qədər olan 200 mindən çox üzvü var idi. İttifaqı bütün pioner təşkilatlarına nəzarət etmək, gənclər arasında partiya direktivlərini yerinə yetirmək, xüsusi təsərrüfat layihələri üzərində işləmək üçün əmək dəstələrini səfərbər etmək vəzifəsi daşıyırdı. Partiya və ya dövlət aparatında karyera qurmaq istəyənlər üçün ittifaqa üzvlük ilkin şərt idi.

## İstinadlar
Ehtiyat Bankı (Yeni Zelandiya)

**Yeni Zelandiya Ehtiyat Bankı** () — Yeni Zelandiyanın mərkəzi bankı.

## Tarixi
Uzun müddət Yeni Zelandiyanın pul dövriyyəsində təkcə Britaniya deyil, həm də xarici sikkələrdən (İspan, Hindistan, Portuqal, Danimarka, Hollandiya) istifadə olunurdu. 1840-1881-ci illərdə özəl istiqrazlar, 1857-1881-ci illərdə isə özəl mis tokenlər buraxılmışdır.

İmperator Sikkə Qanununa (1870) əsasən, 1897-ci ildən Britaniya sikkələri yeganə qanuni ödəniş vasitəsi oldu. Dövriyyədə altı özəl bankın əskinasları da var idi (Oklend Bankı, Avstralaziya Bankı, Yeni Cənubi Uels Bankı və s.).

1 aprel 1934-cü ildə Yeni Zelandiyanın Ehtiyat Bankı Aktı qəbul edildi. 1934-cü il avqustun 1-də bank fəaliyyətə başladı və əskinaslar buraxıldı. 1936-cı ildə bank milliləşdirildi.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* 
* Сайт Музея Резервного банка
Xocaçılıq

**Xocaçılıq** və ya **xocaizm** () — 1970-ci illərin sonunda reviziya əleyhinə hərəkatın parçalanması ilə formalaşmış antirevizionist marksizm-leninizm versiyası. İdeoloji cərəyan 1978-ci ildə Çin Kommunist Partiyası ilə Albaniya Əmək Partiyası arasında ideoloji mübahisədən sonra ortaya çıxmışdır. İdeologiya Albaniya Əmək Partiyasının birinci katibi vəzifəsində çalışmış Albaniya kommunist lideri Ənvər Xocanın adını daşıyır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* enver-hoxha.net
* Enver Hoxha multilingual website
* Enver Hoxha. His life and his works
* Communist International (Stalinist-Hoxhaist)
* Revolutionary Democracy
* "Alliance!" Marxist-Leninist (North America)
* The Espresso Stalinist
* Enver Hoxha Archive
Albaniya Kral Ordusu

**Albaniya Kral Ordusu** () — 1928–1939-cu illərdə Albaniya krallığının və kral I Zoğunun ordusu. Onun baş komandiri kral Zoğu, komandiri general Camal Aranitasi, qərargah rəisi general Qustav fon Mırdaç idi. 1936–1939-cu illərdə ordu əsasən İtaliya tərəfindən maliyyələşdirilirdi.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Piero Crociani, "Gli Albanesi Nelle Forze Armate Italiane (1939-1945)", Roma 2001
* Bernd Jürgen Fischer, "Albania at War, 1939-1945", London, 1999
* Patrice Najbor, Histoire de l'Albanie et de sa maison royale (5 volumes), JePublie, Paris, 2008, ().
* Patrice Najbor, La dynastye des Zogu, Textes & Prétextes, Paris, 2002
* Time Magazine, April 17, 1939 (article "A Birth and a Death")  & Albania: Zog, Not Scanderbeg (Monday, Jun. 17, 1929)
The Age of the Understatement

***The Age of the Understatement*** — The Last Shadow Puppets qrupunun 15 aprel 2008-ci ildə Domino tərəfindən buraxılan ilk albomu. 2006-cı ildə qrupun qurucuları Aleks Turner və Mayls Keyn tərəfindən yazılmışdır. Prodüserliyini Ceyms Ford Paris və Londonda edib, Ouen Pallettin bəstələdiyi aranjimanlar London Metropolitan Orkestri tərəfindən ifa edilmişdir.  Albomun üz qabığında fotoqraf Sem Haskinsin 1962-ci ildə çəkdiyi yerdə oturan Gill adlı gənc qadının ağ-qara fotoşəkili yer alıb.

The Age of the Understatement Törner və Keynin Arctic Monkeys və The Little Flames ilə əvvəlki işlərinin indi-rok səsindən fərqlidir. Albomdakı mahnılar əsasən simfonik pop, pop rok və barok pop kimi janrlardadır. Onlar 1960-cı illərin fransız pop və film musiqilərindən ilham aldıqlarını bildirilər.

Albom ümumiyyətlə müsbət rəylər aldı. 2008-ci ildə "Merkuri Mükafatına" namizəd oldu və qrupun BK-da ilk bir nömrəli debütü oldu.  Buraxıldıqdan sonra albom "The Age of the Understatement", "Standing Next to Me" və "My Mistakes Were Made for You" sinqlları, həmçinin Avropa və Şimali Amerika turu və çoxsaylı televiziya çıxışları ilə tanıtıldı.

## Fon
Törner və Keyn ilk dəfə Arctic Monkeys-in ikinci albomu "Favorite Worst Nightmare"-də yer alan "505", "Fluorescent Adolescent", "The Bakery" və "Plastic Tramp" mahnılarında birlikdə işlədilər. 2006-cı ildə bu səsyazma sessiyaları zamanı onlar birlikdə bir layihəyə başlamaq qərarına gəldilər.

Albom əsasən iki həftə ərzində 2007-ci ilin avqustunda Fransadakı Black Box Studios-da, əlavə treki isə İngiltərənin London şəhərindəki RAK Studios-da qeydə alınıb. Proses sadə idi, sessiyalarda yalnız Törner, Keyn, Ford və mühəndis Cimmi Robertson iştirak edirdi. Oouen Pallett tərəfindən idarə olunan və 22 nəfərlik London Metropolitan Orkestrinin ifasında nəfəsli çalğı bölməsi və orkestr dekabr ayında ifa olunub. Törner və Keyn albomun yazılması zamanı, sənədli film çəkilişi komandası Luke Seomore və Joseph Bullu, layihənin hekayəsinin çəkilməsi üçün işə dəvət etdilər.

İkili albomu yaradarkən Skott Uokerin, Serj Gensburun "Histoire de Melody Nelson" və The Electric Prunes-un "Mass in F Minor"  musiqisindən, eləcə də  Ennio Morrikonenin "Yaxşı, pis, zalım" soundtrekindən təsirləndiyini bildirir.

## Albom şəkli
Albomun örtük şəklində 1962-ci ildə Sem Haskinsin çəkdiyi Yohannesburqdan olan sənət tələbəsi Gillin fotoşəkili yer alıb. Fotoşəkli Aleks Törner əvvəlki sevgilisi Aleksa Çanq ilə "Dover Street Market"də olarkən tapıb. Şəklin həmin surəti Çanqın Nyu-Yorkdakı mənzilinin divarında da asılıb.

## Trek siyahısı
Bütün mahnılar Aleks Törner və Mayls Keyn tərəfindən yazılmışdır.

## İstinadlar
Vasitəsiz və vasitəli nitq

**Vasitəsiz və vasitəli nitq** — danışarkən və ya yazarkən bəzən başqasının nitqini (onun dediyini və yazdığını) dinləyiciyə, oxucuya çatdırmaq lazım gəlir. Başqasının nitqi iki üsulla verilə bilər: vasitəsiz və vasitəli.

## Vasitəsiz nitq
Başqasının nitqi eyni ilə, dəyişdirilmədən verilərsə, ona vasitəsiz nitq deyilir. Vasitəsiz nitqli cümlələr iki hissədən ibarət olur: müəllifin sözlərindən və vasitəsiz nitqdən. Müəllifin sözü M(m), vasitəsiz nitq V(v) ilə işarə olunur. Müəllifin sözlərində xəbər, əsasən, nitq və təfəkkür feillərindən ibarət olur. Vasitəsiz nitq müəllif sözlərinə qoşulur, yazıda dırnaq işarəsi və ya tire ilə ayrılır. Müəllif təhkiyəsinə daxil olduqda dırnaqlar arasında,dialoqlarda tire ilə verilir. Vasitəsiz nitqin işlənmə formaları:
# M:"V".
# "V?"-m.
# M:"V",-m.
# "V,-m,-v".
# M:"V,-m,-v".

## Vasitəli nitq
Başqasının nitqi eynilə deyil, dəyişdirilmiş formada, lakin, məzmunu saxlanılmaqla verilərsə, buna vasitəli nitq deyilir. Vasitəli nitqli cümlələr müəllifin sözlərindən və başqasının nitqinin məzmunundan ibarət olur. Vasitəli nitq budaq cümlə şəklində formalaşır və müəllifin sözlərindən sonra işlənir.

## Həmçinin bax
* Nitq

## İstinadlar
Everything You've Come to Expect

***Everything You've Come to Expect*** — The Last Shadow Puppets qrupunun 1 aprel 2016-cı ildə Domino Records tərəfindən buraxılan ikinci albomu. Albom 2014-cü ildə London, Paris və Los-Anceles şəhərlərində qrupun həmmüəllifləri Aleks Törner və Mayls Keyn tərəfindən yazılmışdır. Prodüserliyini Malibuda qrupun üzvü Ceyms Ford qonaq musiqiçi Mett Helders və yeni basçı Zak Daues ilə birlikdə etmişdir. Aranjimanlar əvvəlki albomda olduğu kimi yenidən Ouen Pallett tərəfindən edilmişdir. Üz qabığında 1969-cu ilin noyabrında Cek Robinson tərəfindən çəkilmiş Tina Törnerin rəqs etdiyi zaman çəkilmiş şəkli yer almışdır. Şəkli illüstrator Metyu Kuper dəyişdirərək ona qızılı rəng verib.

"Everything You've Come to Expect" qrupun əvvəlki albomundan fərqli olaraq daha çox maksimalist səviyyədə hazırlanıb. Treklər əsasən barokko-pop, mavi göz soul və psixodelik pop janrındadır. Qrup albomu yazarkən desert rok, postpank, fank, disko və italyan film saundtrekləri də daxil olmaqla müxtəlif janrlardan təsirlənib. Mahnıların sözləri hedonizm, romantika, özünə dəyər və iki gənc kişinin gecə həyatı haqqındadır.

## Fon
Live4Ever-ə verdiyi müsahibədə ifaçı Aleks Törner Mayls Keyn ilə bərabər mahnı yazaraq layihəni yenidən canlandırmağa həvəsli olduğunu demişdi. Albom 2015-ci ilin yayında Kaliforniyanın Malibu şəhərində Rik Rubinin Shangri-La səsyazma studiyasında lentə alınıb. Qrup bunun onlar tərəfindən buraxılacaq albom trilogiyasının ikinci hissəsi olduğunu bildirir. The Last Shadow Puppets NME-yə verdiyi müsahibədə İsak Hayes və The Style Council-dan təsirləndiyini deyib. Prodüser Ceyms Ford 2015-ci ilin noyabrında albomun tamamlandığını açıqladı.

LA Weekly-yə danışan qrup albomda yer alan orkestrin Hollivudda yerləşən "United Recording" studiyasında qeydə alındığını bildirib.

## Albomun üz qabığı
Üz qabığında 1969-cu ilin noyabrında Nyu-Yorkda Cek Robinson tərəfindən çəkilmiş müğənni Tina Törnerin rəqs etdiyi foto yer alıb.Foto Aleks Törnerə dostu tərəfindən hədiyyə edilmişdi, sözügedən foto Törnerin evindəki mətbəxdə uzun müddət asılı qaldıqdan sonra albom şəkli kimi seçildi. Tina Törnerin komandası fotonun albom şəkli kimi istifadə edilməsi ilə razılaşdı. Arctic Monkeys-in albomlarını dizayn edən Metyu Kuper, bu fotonu dəyişdirərək ona qızılı rəng verib.

Albom şəkli 2016-cı ilin "Ən yaxşı albom rəsm əsəri" mükafatını qazanaraq Devid Bouinin Blackstar-ını məğlub etdi. Mükafat Art Vinyl tərəfindən təşkil edilmişdi.

## Tənqidçilərin şərhi

"Everything You've Come to Expect" müasir musiqi tənqidçilərindən müsbət rəylər əldə etdi. Əsas tənqidçilərin rəylərinə 100-dən normallaşdırılmış xal təyin edən Metacritic-də albom 28 rəy əsasında orta hesabla 70 xal aldı ki, bu da "ümumiyyətlə müsbət rəylər" olduğunu göstərir.

Müsbət rəydə The Independent albomun eksperimental xarakterini qeyd etdi və albomun "zamanla yaxşılaşdığını" yazdı.

## Trek siyahısı
Qeyd edilənlər istisna olmaqla, bütün treklər Aleks Törner və Mayls Keyn tərəfindən yazılmışdır.

## İstinadlar
Kelli Rassel Aqodon

**Kelli Rassel Aqodon** (; ) — Sietldə anadan olmuş amerikalı şair, yazıçı və redaktor. O, Two Sylvias Pressin həmtəsisçisidir və Pasifik Lüteran Universitetində aşağı səviyyəli XİN rezidentura proqramı olan Rainier Writing Workshopda poeziya şöbəsində xidmət edir.

## Həyatı
O, Seattleda böyüyüb və Vaşinqton Universitetində və Sakit Okean Lüteran Universitetində Rainier Yazı Emalatxanasını yazıçılıq üzrə magistr dərəcəsi ilə bitirib. O, Vaşinqton ştatında yaşayır. Onun işi Atlantic Monthly, American Poetry Review, Prairie Schooner, North American Review, Image, 5 am, Meridian, Calyx.,Poets.org, və The Los Angeles jurnallarında dərc olunub. Nəzərdən keçirin.

Şimal-qərbdə yaşayır.[10] O, 2009–2014-cü illərdə Crab Creek Review jurnalının baş redaktoru olub. O, Two Sylvias Pressin həmtəsisçisidir. O, Sahildəki Şairlər: Qadınların Həftəsonu Yazıçılarının Retreatının həmdirektorudur.

## Etiraf
Onun ən son kitabı, Qum Saatı Muzeyi (Ağ Şam Mətbuatı, 2014) Vaşinqton Dövlət Kitab Mükafatının finalçısı və Julie Sook Poeziya Mükafatının qısa siyahısına daxil edilmişdir.

### Mükafatlar
* 2018 Poetry Society of America Lyric Poetry Prize
* 2015 Centrum Residency Recipient
* 2009 Artist Trust GAP Grant Recipient
* 2005 James Hearst Poetry Prize 3rd place
* 2003 Artist Trust GAP Grant Recipient

## Əsərləri
* "Hunger," Academy of American Poets, Poem-a-Day
* "Frida Kahlo Tattoo'',''" ''Poetry Daily''
* "Braided Between the Broken'',''" ''New England Review''
* "How Killer Blue Irises Spread'',''" ''The Atlantic''
* "Letting Gatsby Out at 11 p.m.'',''" ''Body Literature''
* "Sailing Lepidoptera," "The Half-Moon Couple'',''" ''Adirondack Review''
* "Dord"; "Unintentionally Typing the Word Life Instead of Lips"; "?", ''Womb Poetry''
* "Sometimes I still dream about their pink bodies", ''Poetry Southeast''

### Kitabları
* 
* 
* 
* *Letters From the Emily Dickinson Room*, White Pine Press, 2010, 
* 
* 

### Antologiyalar
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İohan Şöneman

**İohan Friedrix Şöneman** ((;) — alman dram aktyoru, teatr rejissoru və teatr xadimi.

## Həyatı
İohan Friedrix uşaq ikən valideynlərini itirib və Berlində qohumlarının himayəsində böyüyüb.
Uğurlu olan səhnə debütü 1724-cü ildə Hannoverdə baş tutdu. 1730-cu ildə Karolin Noyberin truppasına qoşulub.
1739-1750-ci illərdə Almaniyanın bir çox şəhərlərində (Lüneburq, Leypsiq, Hamburq, Breslau, Berlin, Braunşveyq) çıxış edən öz dram truppasının direktoru, 1750-1756-cı ilə qədər  o, Kristian Lüdviqin rəhbərliyi altında Şverində saray teatrının direktoru olmuş və 1753-cü ildə həmin şəhərdə teatr akademiyası qurmuşdur. 

1756-cı ildə Meklenburqlu Friedrix hakimiyyətə gəldikdən sonra Şverindən ayrılaraq yenidən aktyor oldu və əsasən Hamburqda çıxış etməyə başladı.
Artıq 1757-ci ildə o, səhnəni tərk etmək qərarına gəldi və ömrünün son illərini Şverində keçirtdi.
O, komik rolların məşhur ifaçısı idi, ancaq teatr  üçün çox işlər görmüşdür, komik opera və musiqili komediyanın  inkişafına töhfə verən teatr direktoru kimi şöhrət qazanmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Tanrıya qarşı məhkəmə işləri

**Tanrıya qarşı məhkəmə işləri** — həm real həyatda, həm də uydurmada tanrıya qarşı başladılmış məhkəmə işləri.

## Real hadisələr
1970-cı ildə arizonalı vəkil Rassel Tensi müvəkkili Betti Penrouzun adından çıxış edərək tanrıya qarşı məhkəmə işi qaldırmış və müvəkkili üçün 100 min ABŞ dolları təzminat tələb etmişdir. Penrouz tanrını "diqqətsizlik"lə günahlandırmış və evinə ildırım düşməsinə icazə verdiyini bildirmişdir. Tanrı "məhkəmədə özünü müdafiə edə bilmədiyi" üçün Penrouz məhkəmə işini udmuşdur.

2005-ci ildə rumıniyalı Pavel M adlı şəxs 20 il məhkum həyatı yaşadıqdan sonra Rumın Ortodoks Kilsəsinə qarşı məhkəmə işi açaraq tanrını "onu şeytandan qorumamaqla" günahlandırmışdır. Tanrı şəxs və ya qurum olmadığı üçün məhkəmə işi buraxılmışdır.

2008-ci ildə ABŞ-nin Nebraska ştatının senatı Erni Çembers tanrıya qarşı məhkəmə işi qaldırmış, tanrının zərərverici fəaliyyətlərinə qarşı məhkəmə əmri istəmişdir. Məhkəmə "tanrının dəqiq ev ünvanı olmadığı üçün məhkəmə işi ilə bağlı xəbərdalıq edilə bilmədiyini" əsas gətirərək məhkəmə işini buraxmışdır. Çembers tanrının hər şeyi gördüyünü və məhkəmə işindən xəbərdarlıq olduğunu bildirərək bir məhkəmə işi daha qaldırmışdır.

Hindistanın Bihar ştatından olan vəkil Çandan Kumar Sinğ hinduizm tanrısı Ramanı həyat yoldaşı olan ilahə Sitaya pis davrandığını əsas gətirərək onu məhkəmə vermişdir. Məhkəmə işi "məntiqsiz" hesab edərək buraxmışdır.

## Uydurmada
2001-ci ildə çəkilmiş Avstraliya filmi "Tanrını məhkəməyə verən adam" filmi bu mövzudan bəhs edir.

Fyodor Dostoyevskinin "Karamazov qardaşları" romanında (1880) personajlardan biri ispan inkvizisitorun İsanın inkarnasiyası ilə qarşılaşması və onu sorğulayıb sürgün etməsi barədə hekayə danışır.

## Həmçinin bax
* Şeytana qarşı məhkəmə işləri

## İstinadlar
İslandiya Mərkəzi Bankı

**İslandiya Mərkəzi Bankı** () — İslandiyanın mərkəzi bankı.

## Ümumi məlumat
İslandiyada pul kütləsinin tənzimləyicisi ölkənin pul siyasətini koordinasiya edən İslandiya Mərkəzi Bankıdır. İslandiya Mərkəzi Bankının əsas vəzifələri qiymətlərin sabitləşdirilməsi, inflyasiyanın və ölkənin milli valyutasının məzənnəsinin idarə olunmasıdır. İslandiyanın mərkəzi bankı hər il ölkənin pul kütləsi ilə bağlı məlumatları dərc etməli, həmçinin makroiqtisadi göstəricilərin dinamikasının tədqiqi əsasında üç il öncədən milli valyutanı qiymətləndirməli və inflyasiyanı proqnozlaşdırmalıdır.

## Tarixi
18 sentyabr 1885-ci il qanunu Danimarka kronu ilə dəyişdirilən İslandiya kronlarında əskinas buraxmaq hüququnu alan İslandiya Dövlət Milli Bankını (Landsbanki Íslands) yaratdı. 1904-cü ildə ikinci İslandiya bankı — qızılla qorunan əskinasları buraxmaq hüququnu alan özəl İslandiya Bankı (Íslandsbanki) yaradıldı. 1927-ci ildə İslandiya Milli Bankı əskinas buraxmaq üçün müstəsna hüquq əldə etdi. Parlamentin 1961-ci il aprel tarixli aktına uyğun olaraq, İslandiya Dövlət Mərkəzi Bankı yaradıldı ki, onun emissiya etmək müstəsna hüququ vardır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
*
Tissot

**Tissot SA** () İsveçrə lüks saat istehsalçısıdır. Şirkət 1853-cü ildə Çarlz-Felisien Tissot və oğlu Çarlz-Emil Tissot tərəfindən İsveçrənin Le Locle şəhərində təsis edilmişdir. Bir neçə birləşmədən və ad dəyişikliyindən sonra Tissot SA-nın aid olduğu qrup 1998-ci ildə Swatch Group olaraq adlandırıldı.

Tissot digər İsveçrə saat istehsalçısı olan Mathey-Tissot ilə əlaqəli deyil.

## Tarix

### Müstəqil şirkət
Tissot 1853-cü ildə Charles-Félicien Tissot və oğlu Charles-Émile Tissot tərəfindən İsveçrənin Le Locle şəhərində, Jura dağlarının Neuçatel bölgəsində təsis edilmişdir. Ata və oğul komandası kassa ustası (Çarlz-Felisien Tissot) və saat ustası (Çarlz-Emil) kimi işləyirdilər. Oğlu gənc yaşlarından saat istehsalına maraq göstərib. İkisi o vaxt evlərini kiçik bir "fabrikə" çevirmişdilər. Çarlz-Emil Tissot 1858-ci ildə Rusiyaya getdi və savonnette cib saatlarını Rusiya İmperiyasında satmağa müvəffəq oldu.

### Omega, SSIH, ASUAG, SMH
Tissot, 1930-cu ildə saat şirkəti Omega SA ilə birləşərək SSIH (Societe Suisse pour l ' Industrie Horloger) yaratdı və bu dövrün Tissot-Omega saatı kolleksiyaçılar tərəfindən ciddi tələb olunur.

## İstinadlar
Şahbaz Şərif

**Mian Məhəmməd Şahbaz Şərif** (pəncab və urdu: میاں محمد شہباز شریف, tələffüz olunur [miˈãː mʊˈɦəmːəd̪ ʃɛhˈbaːz]; ) — Pakistan Müsəlman Liqasının (N) (PML-N) hazırkı prezidentidir. Əvvəllər o, siyasi karyerasında üç dəfə Pəncabın Baş Naziri vəzifəsində çalışıb və onu Pəncabın ən uzun ömür sürən Baş Naziri edib.O, 11 aprel 2022-ci ildə Pakistanın baş naziri seçilib.

## Həyatı
Şahbaz Şərif 23 sentyabr 1951-ci ildə anadan olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Albaniya İkinci Dünya müharibəsində

**Albaniya İkinci dünya müharibəsində** — İkinci Dünya müharibəsində Albaniyanın rolu. İkinci Dünya müharibəsi Albaniyada 1939-cu ilin aprelində İtaliya tərəfindən işğal ilə başlamışdır. Faşist İtaliyası Albaniyanı protektorat və ya marionet dövlətə çevirmişdir. İşğalçılara qarşı müqavimət əsasən kommunist qrupları tərəfindən 1943-cü ilə qədər İtaliya, sonradan isə Nasist Almaniyasına qarşı həyata keçirilmişdir. Əvvəlcə müstəqil olan kommunist qrupları 1942-ci ilin əvvəlində birləşmiş və nəticədə 1944-cü ildə Albaniyanın nasist işğalından azad edilməsinə nail olmuşdular.

## Tarix
7 aprel 1939-cu ildə İtaliya Avropada yaranmış siyasi vəziyyətdən istifadə edərək Albaniyanı işğal etmişdir. İtalyan işğalçılara qarşı Albaniyada milli azadlıq mübarizəsi başlamışdır. Bu mübarizənin təşkilatçısı 1941-ci ilin noyabrında yaradılan Albaniya Kommunist Partiyası idi. 16 sentyabr 1942-ci ildə Pezada Milli Azadlıq Cəbhəsi yaradılmışdır. 1943-cü ildə milli azadlıq hərəkatının yeni mərhələsi başlanmışdır. Bu zaman nizami Milli Azadlıq Ordusu yaradılmasının əsası qoyulmuşdur. İtaliya 1943-cü ildə təslim olduqdan sonra Albaniyanı nasist Almaniyası işğal etmişdir. Nasist Almaniyasının Albaniyada milli azadlıq hərəkatını boğmaq cəhdi baş tutmamışdır. 1944-cü ilin oktyabrında müvəqqəti demokratik hökumət yaranmışdır. 1944-cü ilin payızında sovet qoşunlarının Balkan yarımadasında qalibiyyətli hücumu Milli Azadlıq Ordusuna işğalçılara bütün Albaniya torpaqlarından qonub çıxarmaq imkanı vermişdir. 29 noyabr 1944-cü ildə Albaniyanın azad edilməsi başa çatdırılmışdır. 10 noyabr 1945-ci ildə SSRİ Albaniya hökumətini tanımışdır. 11 yanvar 1946-cı ildə Albaniyada xalq respublikası elan olunmuşdur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* *[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/altoc.html Library of Congress Country Study] of Albania*
* 
* 
* 
* Julian Amery, (1948). *Sons of the Eagle*. MacMillan & Co Ltd London. This book from a British agent with the Royalists during the war has no ISBN but is being reprinted.
* 
* 
* 
* Manelli, Gani. "Partisan Politics in World War II Albania: the Struggle for Power, 1939–1944." *East European Quarterly* 40, no. 3 (2006): 333–348
* 
*  Foreword by Patrick Leigh Fermor. The SOE in Albania by a brother-in-arms of Julian Amery and Neil "Billy" McLean. With numerous photographs.
* Translated in French in 2008. *Au coeur de l’action clandestine. Des Commandos au MI6*, L’Esprit du Livre Editions, (). The Memoirs of a SOE officer in Albania and Thaïland (Force 136), then a MI6 agent (Poland, Albania, Oman, Yemen).
* Brigadier Edmund Frank "Trotsky" Davies. *Illyrian venture: The story of the British military mission to enemy-occupied Albania, 1943–44*, Bodley Head, 1952.
* Xan Fielding *One Man in His Time – The life of Lieutenant-Colonel N.L.D. [[Neil McLean (politician)|("Billy") McLean]], DSO*, Macmillan, London, 1990. Biography of a soldier, SOE agent and Scottish politician.
* Albania in WWII by Julian Amery, from the ''Oxford Companion to the Second World War'' (1995), pp.&nbsp;24–26

## Xarici keçidlər

* Map
* Map
* World War II: Albania
* Valiant highlanders
İtaliya Kral Ordusu

**İtaliya Kral Ordusu** () — İtaliyanın birləşməsindən sonra formalaşmış və 1861–1946-cı illərdə mövcud olmuş İtaliya krallığının vahid quru qoşunları. Sonradan ordu Afrikadakı müstəmləkələrdə və Çində Boksçu üsyanının yatırılmasında iştirak etmişdir. 1882-ci ildə İtaliya Üçlər ittifaqının bir hissəsi olmuş, lakin Birinci Dünya müharibəsi başlayanda sonra neytrallığını elan etmiş və 1915-ci ildə Antanta tərəfində müharibəyə girmişdir.

İtaliya Kral Ordusu 1943-cü ilin əvvəlində İkinci Dünya müharibəsində maksimum gücünə çatmışdır. Bu zaman orduda 8 milyon əsgər və zabit xidmət edirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Regio Esercito
Mansarda

**Mansarda** (  ) - binaların üstündə çatı tavanlı otaq.

## Mansardanın tarixi
Mansardanın tarixi XVII əsrdə başlamışdır. O, məşhur fransız memarı Fransua Mansarın adı ilə bağlıdır. Baxmayaraq ki, Mansara qədər Fransız memarlar (xüsusilə Pyer Lesko) orada yaşayış binaları tikmək üçün Fransız damlarından istifadə edirdilər, məhz o oldu ki kim, ən tez-tez istifadə etməyə başladı dekorativ effektə nail olmaq üçün. O ilklərdən biri oldu kim damı gözəl pəncərələr ilə təchiz etdi və çardağı çox adlı-sanlı olmayan qonaqlar üçün apartamentə çevirdi. Bu ideya Parisdə geniş yayılmışdır. Yaşayış mansardanının olması dəbə düşdü, ən əsası isə çox sərfəli idi. Parisin şəhər hakimiyyət orqanları mərtəbədən asılı olaraq ev sahibidən vergilər toplayırdılar. Amma çardaq mərtəbə hesab olunmurdu, ona görə də pul onun üçün götürmürdülər.
Fade to Black (Nadir Rüstəmli mahnısı)

**Fade to Black ** () – Azərbaycanı 2022 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edən Nadir Rüstəmlinin müsabiqədə ifa etdiyi mahnı. Mahnının sözləri və musiqisi Andreas Stone, Anderz Wrethov, Sebastian Schub, Thomas Stengaard-ə aiddir. Nadir Rüstəmli 2022-ci ildə "Səs Azərbaycan" mahnı müsabiqəsinin qalibi olmuşdur.

## İstinadlar


## Həmçinin bax
*Nadir Rüstəmli
*2022 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Albasete

**Albasete** () — İspaniyada şəhər. Albasete əyalətinin inzibati mərkəzidir. Suvarılan üzümlük və taxılçılıq rayonunun mərkəzidir. Kimya, sement, dəri, ət konservi, unyüyən və s. sənaye müəssisələri var.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

*
Lili Larys

**Lili Larys** (, primo voto Osmólska ) — polyak rəqqasə.

## Həyatı
O, Krımın Yalta şəhərində polşalı ailəsində anadan olub. Onun valideynləri Andrey Malişevski və Teodozja Rytter idi. 1905-ci ildə Andrey xəstəliyinə görə Varşavadan Krıma getdilər. O, Yaltada kimyaçı idi və orada uğurlu rus-fransız biznesi ilə məşğul olurdu. O, Rusiyada olarkən baletlə məşğul olub. Onların Krımdakı evinə İvan Mosjukinə baş çəkdi və ona tanqo rəqsini öyrətdi. Helena və anası 1922-ci ilin noyabrında Varşavaya qayıtdılar. O, təhsilini Polşada, o cümlədən balet məktəbində davam etdirdi. Onun atası Anjey 1918-ci ildə bolşeviklərə görə Krımdan Fransaya qaçmalı oldu.
Helena 1926-cı ildə debüt etdi və Varşavanın və digər Polşa şəhərlərinin teatrlarında, kabarelərində və gecə klublarında baletmeyster Konrad Ostrovski və Andrzej Śnieżyński ilə birlikdə solo kimi çıxış etməyə başladı. Momusda (Varşava kinoteatrı) çıxış etdi. Varşavalı tənqidçi Lüdvik Szmaraqd 1928-ci il sentyabrın 1-də böyük revunun açılışında iştirak etdi, yeni ansamblda Larris-Ostrovski ilə rəqs dueti var idi . O, revyu Morikdə oynadı. Tənqidçilərdən biri (Roman Jax) yazdı: Bütün proqramdan yalnız Laris-Ostrovski duetinin ifasında Venesiyada bir balet sayı Carnivalı tamaşaçıların təqdirini qazandı. Başqa bir rəydə qeyd olunurdu ki, bütün proqramın əsas məqamı virtuoz rəqqaslar Ostrowski və Larysin ifası ən bəyənilən səhnə olub. Onun Rimski-Korsakovun musiqisini Taniek Oqniya, Sent-Saens musiqisi altında "Ölən qu quşu" və Ervin Hentşelin   "Tanqo" İllüziyası musiqisi altında Tanqo apaszowskie (Apaçi Tanqo) ifaları xüsusilə rəğbətlə qarşılandı . O, Ziqmunt Karasinski, Şimon Kataşek və Arnold Levak kimi tanınmış Polşa orkestr rəhbərlərinin ifasında rəqs edib.

Momusdan başqa o, digər Varşava kabarelərində rəqs edirdi: Czarny Kot (Qara Pişik), Czerwony kimi (Qırmızı Buz), Nitouche.

O, Lvov, Poznan, Lodz, Krakov, Katovitse, Sopot daxil olmaqla bir çox Polşa şəhərlərində və 1929-cu ildə Katowice kabare Mascotte-də çıxış etdi. 1927-1933-cü illərdə *Nelly İgnatowska*, *Ina Ney*, *Andrzej Śnieżyński*, *Irena Topolnicka*, *Iga Korczyńska*, *Konrad Ostrowski*, *Zdzisław Żadejko* ilə əməkdaşlıq etdi. O, 1933-cü ilin sonuna qədər səhnədə çıxış etdi. Həmin vaxt onun çoxdankı sevgilisi Polşa Hərbi Hava Qüvvələrinin zabiti Mieczysław Stefanicki idi. 1934-cü ildə Parisdə Institut de Beauté Clytie tərəfindən təşkil olunmuş təlim kursunu bitirdi və daha sonra həmin il Poznanda 27 dekabr küçəsində Madeleine adlı öz gözəllik salonunu açdı(1938). İkinci Dünya Müharibəsi və Almaniyanın Polşanın işğalı illərini (1939-1945) Biala Podlaska və Lyublin şəhərlərində yaşadı. 1945-ci ildə, müharibədən dərhal sonra ikinci əri ilə birlikdə Katovitsedə məskunlaşdı. Bir qızı və iki oğlu var idi, ən kiçiyi *Jerzy Płaczkiewicz<*nowiki/>dir. Katovitse qəbiristanlığında dəfn olunub.

## İstinadlar
Osver

**Osver** () — Norveçin Nordland bölgəsindəki Dyonna kommunasına aid kiçik alçaq adalar qrupu. Adalar Norveç sahillərindən 15–20&nbsp;km, Lovunn kəndindən təxminən 15&nbsp;km cənubda və Dyonna adasından 12&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşir.
## Sənaye əhəmiyyəti
Tarixən Osver adaları balıq ovu üçün mühüm yer olmuşdur. Dekabrın əvvəlində balıqçılıq prosesini təmin etmək üçün bu adaların ətrafında siyənək balığı daim kütləvi şəkildə toplanır; yanvar-dekabr aylarında adaların əhalisi minimal olur.

## Görməli yerləri

Adalrın ən görməli yerlərindən biri Osver mayakıdır. Adalardan birində 1919-cu ildə tikilmişdir, 1876-cı ilin ilkin binası əvəz edən Osver mayakı quraşdırılmışdır.
## İstinadlar
Anton Portman

**Anton Portman** () – Niderland əsilli ABŞ siyasətçisi. Edo dövrünün sonlarında və Meyci dövrünün əvvəllərində Yaponiyada fəaliyyət göstərmişdir.

Niderlandda doğulmuşdur. Yaponiyaya ilk dəfə 1853-cü ildə Metyü Perri ilə birlikdə holland tacir kimi gəlmiş və 1854-cü ildə Kanaqava müqaviləsinin imzalanmasında iştirak etmişdir. 1861-ci ildə ABŞ nümayəndəliyinin katibi kimi Yaponiyaya qayıtmış, 1865-66-cı illərdə ABŞ hökumətinin Yaponiyadakı müvəqqəti işlər vəkili kimi xidmət göstərmişdir. 1866-cı ildə katib vəzifəsinə qayıtmışdır.

Yaponiyada ikən Tokuqava şoqunluğunu dəstəkləmişdir. Şoqunluğun rəsmisi olan Oqasavara Naqamiçi ilə 1868-ci ilin yanvarında Edo ilə Yokohama arasında dəmiryolunun tikintisi ilə bağlı razılığa gəlmişdir. 1869-cu ildə Portman və ABŞ naziri Çarlz Lonq Meyci hökumətindən bu razılığı tanımağı tələb etmişdirlər. Meyci hökuməti imtiyazın şoqunluğun dağılmasından sonra verildiyini bildirərək bu tələbi rədd etmişdir. ABŞ-nin etirazılarından sonra hökumət Britaniyanın maddi və texniki dəstəyi ilə Tokio-Yokohama dəmiryolunun tikilməsinə razılıq verilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Nik O'Melli

**Nikolas Eduard O'Melli** () – İngiltərəli musiqiçi. Rok qrupu Arctic Monkeys-in bas gitaraçısı və bek-vokalistidir.

## Karyerası
Endi Nikolson

**Endi Nikolson** () — İngiltərəli musiqiçi, dicey, mahnı prodüseri və fotoqraf. 2006-cı ildə tərk etdiyi Şeffild rok qrupu Arctic Monkeys-in orijinal bas gitaraçısıdır.
Ceymi Kuk

**Ceymi Robert Kuk** () – İngiltərəli gitaraçı və bəstəkar. O indi-rok qrupu Arctic Monkeys-in üzvü kimi tanınır.
Mett Helders

**Metyu Helders** () — İngiltərəli zərb ifaçısı, vokalist və bəstəkar. O yeddi studiya albomu buraxdığı rok qrupu Arctic Monkeys-in qurucu üzvlərindən biri kimi tanınır.
Ən çox ziyarət edilən sənət muzeylərinin siyahısı (2014)

**Dünyanın ən çox ziyarət edilən incəsənət muzeylərinin siyahısında** ziyarətçilər arasında ən çox ziyarət edilən və eksponatları əsasən sənət əsərlərindən ibarət olan 100 muzey və qalereya yer alıb. Bədii sənət dedikdə heykəltaraşlıq, rəngkarlıq, qrafika, foto sənəti və dekorativ-tətbiqi sənət aiddir. Siyahıya sırf sənət muzeyi olmayan turistik yerlər daxil edilmir (məsələn, Pekindəki Yasaq şəhər). Həmçinin, eksponatları içərisində qismən sənət əsərləri olan, lakin əsasən konkret tematikaya həsr olunmuş, ixtisaslaşdırılmış muzeylər (məsələn, Londondakı Təbiət tarixi muzeyi) də siyahıya daxil edilməyib.

Siyahı ildə bir dəfə oxşar siyahıları dərc edən beynəlxalq nüfuzlu incəsənət jurnalı The Art Newspaperin məlumatlarına əsaslanır; bu siyahı 2014-cü ilin məlumatlarına əsaslanır.

Siyahıda ən çox təmsil olunan muzeylər ABŞ-də - 18 və Böyük Britaniyadadır - 14. Sonrakı yerlərdə İspaniya (9), Fransa (8), 6 muzeylə Braziliya və 5 muzeylə Rusiya, Avstraliya və Cənubi Koreya gəlir. Böyük Britaniya muzeyləri ildə ən çox ziyarətçi sayına malikdir - 30.000.000-dan çox insan.

Siyahıdakı muzeylərin əksəriyyəti Londonda - 11 və Parisdə - 7, habelə hər birində 4 muzey olmaqla Berlin, Madrid və Tokioda yerləşir.

Siyahıdakı muzeylərin əksəriyyəti Avropa qitəsinin ərazisində yerləşir - 55 muzey. Digər qitələr Şimali Amerikada - 22 muzey, Asiyada - 12 muzey, Cənubi Amerikada - 6, Avstraliyada - 5 muzey olmaqla sıralanır. Afrika muzeyləri siyahıya düşə bilməyib.

## İstinadlar
Ketrin Hays

**Kathryn Hays** () — alman aktrisa.

## Filmoqrafiyası

### Kino
* *Counterpoint* (1968)

### Televiziya
* *Hawaiian Eye* (1962)
* *Surfside 6* (1962)
* *Naked City* (1962)
* *The United States Steel Hour* (1963)
* *Dr. Kildare* (1963)
* *Route 66* (1963)
* *The Lieutenant* (1963)
* *The Eleventh Hour* (1963)
* *The Nurses* (1964)
* *Mr. Novak* (1964)
* *Arrest and Trial* (1964)
* *Bonanza* (1964)
* *The Defenders* (1964)
* *The Alfred Hitchcock Hour* (1965)
* *The Virginian* (1965)
* *The Man from U.N.C.L.E.* (1965)
* *Branded* (1965)
* *The Crisis* (1965)
* *Run for Your Life* (1966)
* *The Road West* (1966–1967)
* *Vacation Playhouse* (1967)
* *The High Chaparral* (1968)
* *Mannix* (1968)
* *Star Trek* (1968)
* *Here Come the Brides* (1969)
* *The Bold Ones: The New Doctors* (1971)
* *Marcus Welby, M.D.* (1969)
* *Owen Marshall, Counselor at Law* (1971)
* *Cade's County* (1972)
* *Night Gallery* (1972)
* *Ghost Story* (1973)
* *American Playhouse* (1989)
* *Law and Order* (1999)
* *Law & Order: Special Victims Unit* (2007)
* *One Life to Live* (2010)
* *As the World Turns* (1972–2010)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 2008 Interview in the Bureau County Journal
Aleksandr Marten Alber

**Aleksandr Marten Alber** (; ), həmçinin **fəhlə Alber** () olaraq tanınır — Fransa sosialisti, fəhlə, gizli inqilabi cəmiyyətin rəhbərlərindən biri.

## Həyatı
Aleksandr Marten 24 aprel 1815-ci ildə Fransanın Büri kommunasında anadan olmuşdur. O, 1832-ci, 1834-cü, 1839-cu illər Paris üsyanlarında iştirak etmişdir. Marten 1848-ci il inqilabı zamanı Paris barrikadalarında vuruşmuşdur. O, müvəqqəti İkinci Respublika hökumətinin üzvü, Lüksemburq komissiyasının vitse-prezidenti olmuşdur. Aleksandr Marten 28 may 1895-ci ildə Fransanın Mello kommunasında vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər

* ''Encyclopedia of 1848 Revolutions'' entry on Albert l'Ouvrier
* International Institute of Social History entry
* Official biography by the French government (brief)
* ''Encyclopædia Britannica'' article