Piter Singer

**Piter Singer** (; ) — avstraliyalı filosof, publisist, ictimai xadim, Prinston və Melburn Universitetlərinin bioetika üzrə professoru.

Piter Singeri çox vaxt dünyanın ən nüfuzlu və ən ziddiyyətli filosoflarından biri adlandırırlar. Utilitarizmin ardıcıl tərəfdarıdır. "Heyvanların azadlığı", "Praktik etika", "Həqiqətən vacib olan şeylər haqqında" və "Xilas edə biləcəyiniz həyat" kimi kitabların müəllifi olan Singer heyvan hüquqlarını müdafiə edir, altruistik addımları dəstəkləyir və bioetikanın inkişafına xidmət edir.

## Bioqrafiya
1938-ci ildə nasistlərin ilhaq etdiyi Avstriyadan qaçan Vyanalıyəhudi ailəsində Melburnda anadan olub. Məktəbi bitirdikdən sonra Melburn Universitetində hüquq, tarix və fəlsəfə təhsili alıb. 1969-cu ildə “Niyə əxlaqlı olmalıyam?" () mövzusunda dissertasiya işi müdafiə edərək magistr dərəcəsi alıb. O, Oksford Universitetində təqaüdlə oxumağa davam edib və 1971-ci ildə vətəndaş itaətsizliyi mövzusunda dissertasiya işinə görə Fəlsəfə Bakalavrına ( B.Phil. ) dərəcəsinə layiq görülüb.

**"Heyvanların azadlığı"**

Akademiyadan kənarda Singer daha çox heyvanların azadlığı hərəkatının təməl daşına çevrilən "Heyvanların azadlığı" () kitabının müəllifi kimi tanınır. Təkcə ingilis dilində kitab 5 dəfə nəşr olunmuşdur. Singer öz əsərində insanların kiçik qardaşlarına vurduğu mənasız əzablardan bəhs edir, sənaye heyvandarlığının və laboratoriya heyvanlarının kommersiya və elmi məqsədlər üçün istismarının qəddarlığını nümayiş etdirir, cəmiyyətin etik korluğunu ifşa edir, bu mənəvi, sosial və ekoloji problemin ağlabatan və humanist həll yollarını təklif edir. *Time* jurnalı Animal Liberation-ı "keçən əsrin 100 ən mühüm elmi nəşri" siyahısına daxil edib.

**"Həqiqətən vacib olan şeylər haqqında"**

2016-cı ildə Piter Singer  adlı esselər toplusunu nəşr etdi. Singer öz esselərində iqlim dəyişikliyi, həddindən artıq yoxsulluq, heyvanlar, abort, evtanaziya, insanın genetik seçimi, həddən artıq yüksək qiymətləndirilən incəsənət və xoşbəxtliyin artırılması yolları kimi mövzularda mübahisəli fikirlər irəli sürür. Singer şimpanzelərin insan olub-olmadığını, siqaretin qanunla qadağan edilib-edilmədiyini, razılıq əsasında bacı-qardaş cinsi əlaqənin cinayət hesab edilməli olub-olmadığını sorğulayır və insan həyatının müqəddəsliyini şübhə altına alır, bu iddialarını son dünya hadisələri ilə təsdiqləyir. Bundan əlavə, o, dünyada mühüm bir şeyin olub-olmaması və Yer planeti adlanan balaca mavi kürənin varlığının hər hansı bir mənası olub-olmaması kimi fəlsəfi sualları sadə və əlçatan şəkildə əhatə edir. Esselər toplusuna həmçinin Piter Singerin sörfinqə olan həvəsi haqqında daha çox şəxsi düşüncələri, eləcə də ailə süfrəsində nə haqqında danışmaq barədə kifayət qədər qeyri-adi təkliflər daxildir.

## Əsərləri

* *Animal Liberation: A New Ethics for our Treatment of Animals*, New York Review/Random House, New York, 1975; Cape, London, 1976; Avon, New York, 1977; Paladin, London, 1977; Thorsons, London, 1983. Harper Perennial Modern Classics, New York, 2009.
* *Democracy and Disobedience*, Clarendon Press, Oxford, 1973; Oxford University Press, New York, 1974; Gregg Revivals, Aldershot, Hampshire, 1994
* *Animal Rights and Human Obligations: An Anthology* (co-editor with Thomas Regan), Prentice-Hall, New Jersey, 1976. 2nd revised edition, Prentice-Hall, New Jersey, 1989
* **', Cambridge University Press, Cambridge, 1979; second edition, 1993. ISBN 0-521-22920-0, ISBN 0-521-29720-6 [http://www.utilitarian.net/singer/by/1993----.htm Выдержки]
* ''Marx'', Oxford University Press, Oxford, 1980; Hill & Wang, New York, 1980; reissued as ''Marx: A Very Short Introduction'', Oxford University Press, 2000; also included in full in K. Thomas (ed.), ''Great Political Thinkers: Machiavelli, Hobbes, Mill and Marx'', Oxford University Press, Oxford, 1992
* ''Animal Factories'' (co-author with James Mason), Crown, New York, 1980
* ''The Expanding Circle: Ethics and Sociobiology'', Farrar, Straus and Giroux, New York, 1981; Oxford University Press, Oxford, 1981; New American Library, New York, 1982. ISBN 0-19-283038-4
* ''Hegel'', Oxford University Press, Oxford and New York, 1982; reissued as ''Hegel: A Very Short Introduction'', Oxford University Press, 2001; also included in full in ''German Philosophers: Kant, Hegel, Schopenhauer, Nietzsche'', Oxford University Press, Oxford, 1997
* ''Test-Tube Babies: a guide to moral questions, present techniques, and future possibilities'' (co-edited with William Walters), Oxford University Press, Melbourne, 1982
* ''The Reproduction Revolution: New Ways of Making Babies'' (co-author with Deane Wells), Oxford University Press, Oxford, 1984. revised American edition, ''Making Babies'', Scribner’s New York, 1985
* ''Should the Baby Live? The Problem of Handicapped Infants'' (co-author with Helga Kuhse), Oxford University Press, Oxford, 1985; Oxford University Press, New York, 1986; Gregg Revivals, Aldershot, Hampshire, 1994. ISBN 0-19-217745-1
* ''In Defence of Animals'' (ed.), Blackwells, Oxford, 1985; Harper & Row, New York, 1986. ISBN 0-631-13897-8
* ''Ethical and Legal Issues in Guardianship Options for Intellectually Disadvantaged People'' (co-author with Terry Carney), Human Rights Commission Monograph Series, no. 2, Australian Government Publishing Service, Canberra, 1986
* ''Applied Ethics'' (ed.), Oxford University Press, Oxford, 1986
* ''Animal Liberation: A Graphic Guide'' (co-author with Lori Gruen), Camden Press, London, 1987
* ''Embryo Experimentation'' (co-editor with Helga Kuhse, Stephen Buckle, Karen Dawson and Pascal Kasimba), Cambridge University Press, Cambridge, 1990; paperback edition, updated, 1993
* ''A Companion to Ethics'' (ed.), Basil Blackwell, Oxford, 1991; paperback edition, 1993
* ''Save the Animals!'' (Australian edition, co-author with Barbara Dover and Ingrid Newkirk), Collins Angus & Robertson, North Ryde, NSW, 1991
* ''The Great Ape Project: Equality Beyond Humanity'' (co-editor with Paola Cavalieri), Fourth Estate, London, 1993; hardback, St Martin’s Press, New York, 1994; paperback, St Martin’s Press, New York, 1995
* '' Ethics in an Age of Self-interest'', Text Publishing, Melbourne, 1993; Mandarin, London, 1995; Prometheus, Buffalo, NY, 1995; Oxford University Press, Oxford, 1997
* ''Ethics'' (ed.), Oxford University Press, Oxford, 1994
* ''Individuals, Humans and Persons: Questions of Life and Death'' (co-author with Helga Kuhse), Academia Verlag, Sankt Augustin, Germany, 1994
* ''Rethinking Life and Death: The Collapse of Our Traditional Ethics'', Text Publishing, Melbourne, 1994; St Martin’s Press, New York, 1995; reprint 2008. ISBN 0-312-11880-5 Oxford University Press, Oxford, 1995
* ''The Greens'' (co-author with Bob Brown), Text Publishing, Melbourne, 1996
* ''The Allocation of Health Care Resources: An Ethical Evaluation of the «QALY» Approach'' (co-author with John McKie, Jeff Richardson and Helga Kuhse), Ashgate/Dartmouth, Aldershot, 1998
* ''A Companion to Bioethics'' (co-editor with Helga Kuhse), Blackwell, Oxford, 1998
* ''Ethics into Action: Henry Spira and the Animal Rights Movement'', Rowman and Littlefield, Lanham, Maryland, 1998; Melbourne University Press, Melbourne, 1999
* ''Bioethics. An Anthology'' (co-editor with Helga Kuhse), Blackwell, 1999/ Oxford, 2006
* **', Weidenfeld and Nicolson, London, 1999; Yale University Press, New Haven, 2000. ISBN 0-300-08323-8
* *Writings on an Ethical Life*, Ecco, New York, 2000; Fourth Estate, London, 2001. ISBN 0-06-019838-9
* *Unsanctifying Human Life: Essays on Ethics* (edited by Helga Kuhse), Blackwell, Oxford, 2001
* *One World: The Ethics of Globalisation*, Yale University Press, New Haven, 2002; Text Publishing, Melbourne, 2002; 2nd edition, pb, Yale University Press, 2004; Oxford Longman, Hyderabad, 2004. ISBN 0-300-09686-0
* *Pushing Time Away: My Grandfather and the Tragedy of Jewish Vienna*, Ecco Press, New York, 2003; HarperCollins Australia, Melbourne, 2003; Granta, London, 2004
* *The President of Good and Evil: The Ethics of George W. Bush*, Dutton, New York, 2004; Granta, London, 2004; Text, Melbourne, 2004. ISBN 0-525-94813-9
* *How Ethical is Australia? An Examination of Australia’s Record as a Global Citizen* (with Tom Gregg), Black Inc, Melbourne, 2004
* *The Moral of the Story: An Anthology of Ethics Through Literature* (co-edited with Renata Singer), Blackwell, Oxford, 2005
* *In Defense of Animals. The Second Wave* (ed.), Blackwell, Oxford, 2005
* *The Way We Eat: Why Our Food Choices Matter*, Rodale, New York, 2006 (co-author with Jim Mason); Text, Melbourne; Random House, London. Audio version: Playaway. ISBN 1-57954-889-X
* *Eating* (co-authored with Jim Mason), Arrow, London, 2006
* *Stem Cell Research: the ethical issues*. (co-edited by Lori Gruen, Laura Grabel, and Peter Singer. New York: Blackwells. 2007.
* *The Bioethics Reader: Editors' Choice*. (co-editor with Ruth Chadwick, Helga Kuhse, Willem Landman and Udo Schüklenk). New York: Blackwells. 2007.
* *The Future of Animal Farming: Renewing the Ancient Contract* (with Marian Stamp Dawkins, and Roland Bonney) 2008. New York: Wiley-Blackwell.
* *[http://www.thelifeyoucansave.com The Life You Can Save: Acting Now to End World Poverty]*. New York: Random House 2009
* Schaler, Jeffrey A. (Editor.). 2009. *Peter Singer Under Fire: The Moral Iconoclast Faces His Critics*. Chicago: Open Court Publishers.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Asim AŞUROV, HEYVAN ETİKASINA GİRİŞ: PETER SİNGER VƏ TOM REQANIN FƏLSƏFİ YANAŞMALARI, Metafizika Jurnalı (ISSN: 2616-6879), 2025, Cild.8. №8, sıra: 36. səh.380-399