open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mühacir (islam)

**Mühacir** ( — «Hicrət edənlər») — 622-ci ildə Məhəmməd peyğəmbərin dövründə Məkkədən Mədinəyə hicrət edən müsəlmanlar. Mühacirlər ənsarlarla birlikdə müsəlman cəmiyyətinin elitasını təşkil edirdilər. 
## Tarix
İlk mühacirlər 615-ci ildə Efiopiyaya hicrət etmiş müsəlmanlardır. Efiopiyada məskunlaşanların 83 nəfəri kişi idi.

622-ci ildə Məkkəlilər tərəfindən zülmə məruz qalan yüzə yaxın yetkin kişi ailələri ilə birlikdə Məkkəni tərk edərək onlara sığınacaq verən ənsarlarla birlikdə Mədinəyə yerləşir. Mühacirlərin çoxu iman xatirinə qohumluq əlaqələrini kəsərək evlərini və mallarını tərk edir.

Əvvəlcə onların çoxu kasıb idi. Yəhudi tayfası Bənu Nadir qovulduqdan sonra evlər və torpaqlar müsəlmanlar arasında bölüşdürülür. Ömər ibn Xəttab müsəlmanların maddi rifahının İslamdakı təcrübələri və Peyğəmbərə yaxınlığı ilə müəyyən edilən vergi islahatı vasitəsilə ənsarlara digər müsəlman qruplarından daha yüksək maaşlar təyin edir. Belə ki, Bədr döyüşünün bütün iştirakçıları 5 min dirhəm, zövcələrinə isə 500 dirhəm verilir. Müqayisə üçün qeyd edək ki, müsəlmanların növbəti kateqoriyası (Hüdeybiyyədəki müqavilə ilə Yərmuq döyüşü və Qadisiyyə uğrunda döyüş arasındakı intervalda İslamı qəbul etmişlər) artıq 3000 dirhəm, zövcələri isə 400 dirhəm alırdılar. Mühacirlər hətta şəxsi təqaüdlərin (3 min dirhəmə qədər) ödənilməsinə görə ilk, ən imtiyazlı insanlar qrupundan da seçilirdilər.

Bütün saleh xəlifələr və xəlifəlik iddiasında olanlar da mühacirlərdən idi. Əməvilər və Abbasilər mühacirlərin nəslindən idilər.

Mühacirlər Bədr, Uhud, Huneyn və digər döyüşlərdə düşmənə qarşı fədakarlıqla vuruşmuşlar. Bədr döyüşündə 70-ə yaxın mühacir iştirak etmişdir.

Məhəmməd peyğəmbərin vəfatından sonra mühacirlər və ənsarlar Ərəbistanda mürtədlərə, bizanslılara, farslara və xilafətin digər xarici düşmənlərinə qarşı vuruşmuşlar.

## Quranda
* Dində hamını ötüb keçən ilk mühacirlərə və ənsarlara, həmçinin yaxşı işlər görməkdə onların ardınca gedənlərə gəlincə, Allah onlardan razıdır, onlar da Ondan razıdırlar. (Allah) onlar üçün (ağacları) altından çaylar axan, içində əbədi qalacaqları Cənnət bağları hazırlamışdır. Bu, böyük uğurdur.
* (Mühacirlərdən Mədinədə) əvvəl (orada) yurd salmış və iman gətirmiş kimsələr öz yanlarına hicrət edənləri sevir, onlara verdiklərinə görə qəlblərində peşmançılıq hissi duymurlar. Hətta özləri ehtiyac içində olsalar belə, onları özlərindən üstün tuturlar. Nəfsinin tamahından qorunan kimsələr nicat tapanlardır.
* Sınağa çəkildikdən sonra hicrət edənləri, daha sonra cihad edib (çətinliklərə) dözənləri, bunlardan sonra əlbəttə, Rəbbin Bağış­­layandır, Rəhmlidir.
* Zülmə uğradıldıqdan sonra Allah yolunda hicrət edənləri dünyada gözəl bir məskəndə sakin edəcəyik. Axirət mükafatı isə daha böyükdür. Kaş biləydilər!
* İman gətirən, hicrət edən və Allah yolunda cihad edənlər və sığınacaq verib köməklik göstərənlər – məhz onlar həqiqi möminlərdir. Onlar üçün bağışlanma və bolluca ruzi vardır.
## [[Mühacirlik]]
Mühacirlərə inanclarını xilas etmək üçün başqa ölkələrə köç edən müsəlmanlara da deyilir.

## İstinadlar
Artokarpus

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Artocarpus camansi
*Artocarpus integer
Sabina

**Sabina** — ad.

* Sabina Florian — İtaliyanı təmsil edən buzüstü hokkeyçi.
* Sabina Azema — Fransa aktrisası.
* Sabina Derflinger — Avstriyalı rejissor, ssenarist və prodüser;
;Digər
* Sabina (region) — İtaliyanın mərkəzində, Umbriya, Latsio və Abruttso arasında yerləşən tarixi-coğrafi region.

## Həmçinin bax
* Səbinə
Avqust Taylor

**Avqust Taylor** () — amerikalı pornoaktrisa, model və camgirl.

## Həyatı
Avqust Taylor, ABŞ-nin Corciya ştatında aktyorlar Piter Edvard Taskiotti və Karen Novasiçin nikahının qızı, əsl adı Mişel Novasiç olan Avqust Taylor, çex, italyan və filippin əsilli ailədə anadan olub. Lauderdale, Florida da böyüyüb.

22 yaşında 2014-cü ilə qədər ictimaiyyətə açıqlanmayan ilk filmini lentə aldığı 2013-cü ilə qədər onun tərcümeyi-halından daha bir neçə məlumat məlumdur. Pornoqrafik aktrisa kimi, Evil Angel, Jules Jordan Video, Digital Sin, Elegant Angel, Pure Play Media, Bangbros, Wicked Pictures, Girlfriends Films, Devil's Film, Penthouse, Naughty America, Brazzers, Kink.com o New Sensations kimi aparıcı studiyalarda işləyib.

Onu aktrisalar Ava Devine və Sybil Stallone ilə müqayisə edən oxşar xüsusiyyətləri ilə Brazzers üçün ilk anal seks səhnəsi 2015-ci ildə Ramón Nomar ilə lentə alınıb. İki il sonra aktrisa Criss Strokes saytında yerləşdirilən ilk ikiqat nüfuzunu qeyd edib.

2018-ci ildə ilin MILF artisti üçün Urban X Mükafatlarına namizəd olub.

O, aktrisa kimi 130-dan çox filmdə rol alıb.

## Mükafatlar və nominasiyalar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi

## Haqqında

1941-ci ildə yaranmış, əvvəlki adı Sumqayıt Xalq Məhkəməsi olmuşdur.

## Tabeliyindəki qurumlar

## İstinadlar
Naim Talu

**Mehmet Naim Talu** (; ). Türkiyəli bürokrat və siyasətçi. Türkiyə Respublikasının keçmiş Baş naziri.
## Həyatı
Naim Talu Kabataş Erkek Liseyindən məzun olduqdan sonra 1943-cü ildə İstanbul Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsini bitirib. Bir müddət Sümerbankda işləyən siyasətçi 1946-cı ildə Türkiyə Cümhuriyyəti Mərkəzi Bankına keçib. 1966-cı ildə etibarnamə ilə baş menecer vəzifəsini icra etdiyi bu təşkilatda 1967-ci ildə baş menecer olub. 1970-ci ildə Mərkəzi Bankın yenidən təşkil edilməsindən sonra o, Bankın və İdarə Heyətinin sədirliyinə gətirilib. 
Sonra 2-ci Erim Hökumətində Ticarət Naziri kimi siyasi həyata daxil olub, həmçinin Melen Hökumətində də yerini qoruyub. 1972-ci ildə Ticarət Naziri olarkən o zamanın prezidenti Cövdət Sunay tərəfindən Senatın üzü təyin edilib. Melen Hökuməti geri çəkildikdə isə, Cümhuriyyət Güvən Partiyası və Ədalət Partiyasının ortaq namizədi olaraq Türkiyənin 36-cı Hökumətini qurub.

O, 1973-cü ilin seçkiləri nəticəsində heç bir partiyanın təkbaşına hökumət qurmaq üçün kifayət qədər səs çoxluğu əldə edə bilmədiyi üçün 1974-cü ilin fevralına qədər hakimiyyətdə qalıb. Bundan əlavə Bülənd Ecevitin sədrliyi ilə Cümhuriyyət Xalq Partiyası ilə Milli Qurtuluş Partiyası koalisiyası qurulduqdan sonra vəzifəsini Bülənd Ecevitə təhvil verib. 1976-cı ildə isə Kvota Senatorluğu başa çatıb.
### Şəxsi həyatı
Naim Talu 15 may 1998-ci ildə İstanbulda vəfat edib. Məzarı Zəncirliquyu qəbiristanlığındadır.

O,ingilis dilini bilirdi. Naim Talu evli olub, iki övlad var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Naim Talu
* NAİM TALU TÜRKİYE CUMHURİYETİ ESKİ BAŞBAKANI
Əmir Rrəhmani

**Əmir Rrəhmani** () — Kosovalı peşəkar futbolçu. İtaliyanın "Napoli" klubunun və Kosovo milli futbol komandasının mərkəz müdafiəçisi və Kosovo milli futbol komandasının kapitanı.

## Karyera
Əmir Rrahmani futbolçu karyerasına Kosovo Superliqasında çıxış edən "Drenica" klubunda başlayıb. Buradakı gözəl oyunundan sonra bir sıra Alban klubları onunla maraqlanıb, nəticədə Rrahmani 2013-cü ilin iyulunda Tirananın "Partizani" klubu ilə müqavilə imzalayıb. 2014–2015 mövsümundə "Albaniya Superliqası"nda mövsümun istedadlı oyunçusu seçilir.

Albaniyada 2 mövsüm oynadıqdan sonra Rrahmani 2015-ci ilin yayında Xorvatiyanın "Split" klubuna keçdi.

2016-cı ildə futbolçu Xorvatiyanın digər klubu "Dinamo Zaqreb" klubuna keçir. "Dinamo Zaqreb"in bu transfer üçun 1,6 milyon avro transfer haqqı ödədiyi bildirilir. "Dinamo Zaqreb"ə transfer olunduqdan səkkiz gün sonra Rrahmani bir mövsümlük icarə əsasında Xorvatiyanın Birinci Futbol Liqasının digər komandası "Lokomotiva" klubuna qoşuldu.

26 iyun 2019-cu ildə Rrahmani, 2 milyon avroya, dörd illik müqavilə əsasında İtaliyanın "Hellas Verona" komandasına qoşuldu.

20 yanvar 2020-ci ildə Rrahmani 14 milyon avroya "Napoli"yə transfer olunur.

## Karyera statistikası

### Klub

: 

## İstinadlar
Emanat

**Emanat** — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən ən iri ödəniş sistemlərindən biridir.

## Tarixi
Emanat 2012-ci il sentyabr ayında fəaliyyətə başlamış və 2013-cü il mart ayında Emanat brendi ilə Azərbaycan ödəniş bazarına daxil olmuşdur. Emanat şirkəti hazırda özünəxidmət nağd ödəniş terminalları şəbəkəsini elektron idarə edir. Hazırda Azərbaycanda 3000-dən artıq Emanat ödəniş terminalına rast gəlmək olar. Ödəniş terminallarında hazırda 1000-dən çox xidmət mövcuddur.

* **2012-ci il sentyabr** —  Fəaliyyətə başlamışdır
* **2013-cü il mart** — Ölkə bazarına daxil olmuşdur

## Xidmətlər

* Kommunal ödənişlər
* Mobil ödənişlər
* Bank xidmətləri
* Dövlət ödənişləri
* TV ödənişləri
* İnternet provayderləri
* Telefon ödənişləri
* Mağazalar şəbəkəsi
* E-pulqabı ödənişləri
* Təhsil xidmətləri
* Əyləncə və oyunlar
* Xeyriyyə və yardım
* Ödəmə kartları
* Sığorta və səhiyyə
* Hüquq xidmətləri
* Turizm və səyahət
* Karqo və nəqliyyat

Digərləri

## Missiyası və Dəyərləri
Şirkətin özünəməxsus aşağıdakı missiyaları və dəyərləri mövcuddur.

### Missiyası - xidmətlərin ödənişini sürətli, rahat, etibarlı və hamı üçün əlçatan etməklə insanların həyatlarını asanlaşdırmaqdır

### Dəyərləri - Qətiyyətli dürüstlük, Müştəriyönümlülük, Etibarlılıq, İnnovativlik, Yüksək keyfiyyətlilik

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* eManat rəsmi sayt

## Həmçinin bax

* İnstagram
* Facebook
* Twitter
* Telegram
* Youtube
* Linkedin
Lili Karter

**Lili Karter** () — amerikalı model və pornoaktyor.

## Karyerası
2010-cu ildə böyüklər üçün kino sənayesində işə başlayan Karter, o vaxtdan bəri Hustler, Digital Sin, Elegant Angel və Naughty America kimi pornoqrafik film sənayesində böyük istehsal şirkətləri ilə çalışıb. Pornoqrafiya sənayesinə girməzdən əvvəl veb-kamera modeli olan Karter, aktrisa Linda Karterin adını daşıyır.

## Şəxsi həyatı
Karter özünü biseksual kimi tanıdır.

## Mükafatları və nominasiyaları
* 2010 CAVR **Qazandı** – Debutante of the Year
* 2012 AVN namizəd – Best new starlet
* 2012 AVN namizəd – Best Three-Way Sex Scene (G/G/B) – * Slut Puppies 5 (2011) (V)*
* 2012 XRCO Award namizəd – Best New Starlet
* 2013 XBIZ Award namizəd – Female Performer of the Year
* 2013 XBIZ Award **Qazandı** – Best Actress (Feature Movie) – *Wasteland*
* 2013 XBIZ Award **Qazandı** – Best Scene (Feature Movie) – *Wasteland*
* 2013 AVN namizəd – Best Actress of the Year – *Wasteland*
* 2013 AVN namizəd – Female Performer of the Year

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Siciliya əməliyyatı

**Siciliya əməliyyatı** və ya **"Haski" əməliyyatı** () — İkinci Dünya müharibəsi zamanı, 1943-cü ildə müttəfiq qüvvələrinin Siciliyada yerləşən məhvər qoşunlarına qarşı əməliyyatı. Müttəfiqlər italyan və alman qoşunlarını məğlub edərək adanı ələ keçirmişdilər.

Genişmiqyaslı desant əməliyyatlarından sonra quruda altı həftəlik döyüşlər aparılmışdır. Siciliya əməliyyatı müttəfiqlərin İtaliyaya qarşı kampaniyasının başlanğıcı idi. Əməliyyat iyulun 9-dan 10-na keçən gecə başlamış, 17 avqustda başa çatmışdır. Əməliyyat öz məqsədlərinə çatmışdı: Ox dövlətlərinin quru, hava və dəniz qüvvələri adadan çıxarılmış, Aralıq dənizi yolları açılmış, İtaliya diktatoru Benito Mussolini hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmışdı.

Siciliya əməliyyatı o zaman ən böyük dəniz desant əməliyyatı idi. Müttəfiq komandanlıq Normandiya əməliyyatı üçün Siciliyadakı desant əməliyyatı təcrübəsindən istifadə etmişdir və bu, hələ də ən böyük desant əməliyyatı olaraq qalır.

Bəzi hərbi ekspertlərin fikirlərinə görə, müttəfiqlərin Siciliyada desant əməliyyatı keçirməsi almanların 5 iyul 1943-cü ildə başlayan Kursk əməliyyatının ləğv edilməsinə səbəb olan amillərdən biri idi. Adolf Hitler bu strateji istiqaməti gücləndirmək üçün qoşunlarının bir hissəsini İtaliyaya köçürməyə məcbur qalmışdı.

## İstinadlar
.app

**.app** — ICANN-ın yeni ÜYSD (ümumi yüksək səviyyəli domen) proqramındakı bir ÜYSD. Domen 2015-ci ilin fevralında Google tərəfindən hərracda alınmışdır.

## İstinadlar
Qotuo dili

**Qotuo dili** və ya **qotuoca** (həmçinin *otuo dili* də deyilir) — Nigeriyanın Edo ştatında, əsasən, Akoko-Edoda danışılan bir edoid dili.
Əsədulla Dibirov

**Əsədulla Dibirov** — Qafqaz müsəlmanlarının VII Müftisi.

## Bioqrafiyası
Hacı İbrahim Əfəndi vəfat etdikdən sonra 1956-cı ildə Zaqafqaziya müsəlmanlarının IV Qurultayında Göyçay məscidinin imamı Əsədulla Dibirov Zaqafqaziya Müsəlmanları Ruhani İdarəsinə müfti seçildi. O, 1959-cu ilə qədər bu vəzifəni icra edib. Müfti Əsədulla Dibirov çalışdığı müddətdə sünni və şiə dindarları arasında ayrı-seçkiliyi pisləyib, müsəlmanları birliyə və sülhə çağırıb.

Ondan sonrakı müfti Şərif Vəlizadə seçildi.

## İstinadlar


## Mənbə

* Fuad Nurullayev. Şeyxulislamlıq zirvəsi: Hacı Allahşükür Paşazadə. Bakı, "Nurlar", 2014, səh.116. ISBN 978-9952-490-50-3
Rza İsmayılov

* Rza Paşa oğlu İsmayılov — tütünçü, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949).
* Rza Məmmədrza oğlu İsmayılov — dövlət xadimi, Azərbaycan SSR meşə sənayesi naziri.

## Həmçinin bax
* Rza
* İsmayılov
İtaliya kampaniyası

**İtaliya kampaniyası** aşağıdakılara aid edilə bilər:

* Birinci İtaliya kampaniyası (1796–1797) — Napoleon müharibələri zamanı inqilabi Fransa silahlı qüvvələrinin Avstriya və Pyemonta qarşı hərbi əməliyyatları.
* Suvorovun İtaliyaya yürüşü (1799) — Aleksandr Suvorovun başçılıq etdiyi Rusiya–Avstriya ordusunun 1799-cu ilin aprel–avqust aylarında İtaliyanın şimalında Fransa qoşunlarına qarşı döyüşü.
* İkinci İtaliya kampaniyası (1800) — Fransa silahlı qüvvələrinin Marenqo döyüşündə Napoleonun qələbəsi ilə başa çatan Avstriyaya qarşı hərbi əməliyyatları.
* İtaliya kampaniyası (1915–1918) — Birinci Dünya müharibəsi illərində İtaliya silahlı qüvvələrinin Avstriya-Macarıstana qarşı hərbi əməliyyatları.
* İtaliya kampaniyası (1941–1943) — İkinci Dünya müharibəsi zamanı İtaliya silahlı qüvvələrinin SSRİ-yə qarşı hərbi əməliyyatları.
* İtaliya kampaniyası (1943–1945) — İkinci Dünya müharibəsi zamanı ABŞ, Birləşmiş Krallıq və onların müttəfiqlərinin silahlı qüvvələrinin Almaniya və İtaliyaya qarşı hərbi əməliyyatları.
Egey mübahisəsi

**Egey mübahisəsi**, **Egey məsələsi** və ya **Egey nifaqı** (, ) — Yunanıstan və Türkiyə arasında Egey dənizinin akvatoriyasında və onun üzərindəki hava məkanında suverenlik və əlaqəli hüquqlarla bağlı bir-biri ilə əlaqəli mübahisəli məsələlər kompleksi. 1970-ci illərin həll olunmamış Kipr böhranından yaranan çoxsaylı münaqişələr Türkiyə–Yunanıstan münasibətlərinə əhəmiyyətli təsir göstərmişdir. 1987-ci ildə və 1996-cı ilin əvvəlində Egey mübahisəsi iki dövlət arasında hərbi əməliyyatların başlanmasına yaxın böhran vəziyyətlərinə gətirib çıxarmışdır.

1998-ci ildə hər iki ölkə bir sıra diplomatik tədbirlər həyata keçirməklə gərginliyi aradan qaldırmağa yaxın idi. Növbəti addım, xüsusən də Yunanıstanın Türkiyənin Avropa İttifaqına daxil olmasını asanlaşdırmağa yönəlmiş hərəkətləri olmuşdu.

## Dəniz və hava təsir zonaları
Egey mübahisəs hər iki ölkənin əraziləri ətrafında dəniz və hava təsir zonalarının delimitasiyası ilə bağlıdır. Bu məsələlər Egey dənizinin özünün coğrafi və tarixi xüsusiyyətləri, onun hövzəsindəki ölkələrin yerləşməsi ilə əlaqəlidir. Egey dənizinin suları ilə yuyulan Yunanıstan və Türkiyənin materik sahil xəttinin uzunluğu təxminən bərabər olsa da, Gökçeada və Bozcaada istisna olmaqla, bütün Egey adaları Yunanıstana aiddir. Eyni zamanda, Yunanıstana aid olan bir sıra böyük adalar Türkiyənin materik sərhədlərinə yaxın ərazidə yerləşir. Bu, Türkiyəyə nə dəniz, nə də hava təsir zonalarını genişləndirməyə imkan vermir. Bu zonaların hər hansı potensial genişləndirilməsi Yunanıstana Türkiyədən daha çox mütənasib fayda gətirəcək.

Məşhur inanca görə, Türkiyə Yunanıstanın öz təsir zonalarını Egey dənizini faktiki olaraq "yunan gölü"nə çevirəcək dərəcədə genişləndirməyə cəhd edə biləcəyindən narahatdır. Bundan əlavə, Yunanıstan Türkiyənin "Egey dənizinin yarısını işğal etməyə", yəni Lesbos, Xios, Samos və digər adalar xəttini aşaraq Egey dənizinin ortasına qədər Türkiyə təsir zonası yaratmağa cəhd edə biləcəyindən narahatdır. Dodekanes adaları, beləliklə onları Türkiyə suları ilə əhatə olunmuş eksklavlara çevrilir və Yunanıstanın əsas hissəsi ilə əlaqəsi kəsilir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* *Козик К. А.* Турецко-греческие отношения в 1970—1980-е гг.: Эгейская проблема // Научные проблемы гуманитарных исследований. — 2011. — №. 3.
* *Козик К. А.* Турецко-греческие отношения в 1990-е гг. // Теория и практика общественного развития. — 2012. — №. 1.
* *Шмаров В. А.* Эгейский конфликт // Журнал «Вопросы истории». — 1979. — №. 11.
* Территориальный вопрос в Афро-Азиатском мире: [коллективная монография] / [Аватков В. А. и др.] ; Московский гос. ин-т междунар. отношений (Университет) МИД России; под ред. Д. В. Стрельцова. — Москва : Аспект Пресс, 2013. — 317 с. — ISBN 978-5-7567-0705-2

## Xarici keçidlər

* Turkish claims, Continental Shelf, Министерство иностранных дел Греции
* Background Note on Aegean Dispute, Министерство иностранных дел Турции
Sutorina mübahisəsi

**Sutorina mübahisəsi** — Monteneqro ilə Bosniya və Herseqovina arasında Sutorina ərazisi üzərində suverenliklə bağlı sərhəd mübahisəsi. 1878-ci il Berlin konqresindən bəri Sutorina ərazisi Avstriya-Macarıstan və daha sonra Yuqoslaviya krallığının tərkibində Bosniya və Herseqovinanın bir hissəsi idi, lakin 1947-ci ildə İkinci Dünya müharibəsindən sonra Yuqoslaviya SFR tərkibində Monteneqro SR-yə birləşdirilmişdir. Yuqoslaviyanın parçalanmasından sonra əraziyə nəzarət Monteneqro tərəfindən saxlanılmışdır, lakin bəzi bosniyalı rəsmilər ərazinin ötürülməsinin qeyri-qanuni olduğunu iddia edərək, Monteneqronun ərazi üzərindəki suverenliyini mübahisə mövzusuna çevirmişdir. 2015-ci ildə iki ölkə ərazi üzərində suverenliyin Monteneqroya verilməsi barədə razılığa gəlmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*  

## Xarici keçidlər
* 
*
Samarina (kənd)

**Samarina** (, ) —Yunanıstanın şimal-qərbində kənd. Dəniz səviyyəsindən 1,220 metr hündürlükdə, Afinadan 333 kilometr şimal-qərbdə, Salonikidən 174 kilometr cənub-qərbdə, Kozanidən 69 kilometr cənub-qərbdə və Qrevenadan 36 kilometr qərbdə yerləşir. Qərbi Makedoniya periferiyasındakı Qrevena periferik vahidindəki Qrevena icmasına (dim) daxildir. 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, kənddə 378 nəfər yaşayır. Sahəsi 25,292 kvadrat kilometrdir.

## Əhali
Əhalinin əsas hissəsini arumınlar təşkil edir. Əhali dinamikası belədir:

Yayda turistlərin hesabına əhali 5,000 nəfərə qədər artır.

## İstinadlar
Rza İsmayılov (dövlət xadimi)

**Rza Məmmədrza oğlu İsmayılov** () — Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycan SSR meşə sənayesi naziri, Azərbaycan Kommunist Partiyası Yevlax Rayon Komitəsinin birinci katibi (1937–1939), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin I və II çağırış deputatı.

## Həyatı
Rza Məmmədrza oğlu İsmayılov 1911-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1929-cu ildə Bakı Pedaqoji Texnikumunu bitirdikdən sonra Qala kəndində müəllimlik etmiş və bir neçə il xalq maarifi sistemində işləmişdir. Sonralar məsul partiya işinə göndərilmiş, 1937–1939-cu illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Yevlax Rayon Komitəsinin birinci katibi olmuşdur.

1939-cu ildə Rza İsmayılov Azərbaycan SSR Xalq Daxili İşlər Komissarlığının fəhlə-kəndli milisi orqanlarında işləmiş, burada əvvəlcə XDİK Fəhlə-Kəndli Milis İdarəsi rəisinin müavini, sonra isə rəisi vəzifəsində çalışmışdır. 1941-ci ildə Rza İsmayılov Azərbaycan SSR xalq meşə sənayesi komissarının birinci müavini təyin edilmiş, az sonra isə meşə sənayesi naziri təsdiq olunmuşdur. Bu vəzifədə o, 1953-cü ilədək işləmişdir. Sonralar isə Rza İsmayılov Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin məsul təşkilatçısı, Bakı ət kombinatının direktoru vəzifələrində çalışmışdır. 1960-cı ildən 1971-ci ilədək isə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Dövlət Meşə Təsərrüfatı Komitəsi sistemində işləmişdir.

Rza İsmayılov 1932-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur. O, Azərbaycan KP MK-nın üzvü, birinci və ikinci çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir. "Qırmızı əmək bayrağı" və "Şərəf nişanı" ordenləri, eləcə də SSRİ medalları ilə təltif edilmişdir. İttifaq əhəmiyyətli fərdi təqaüdçü olmuşdur.

Rza İsmayılov 1973-cü ilin yanvar ayında vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Draqan Çoviç

**Draqan Coviç** (; ) — xorvat əsilli Bosniya və Herseqovina biznesmeni və siyasətçisi. Bosniya və Herseqovina Xorvatiya Demokratik Birliyinin lideri.

## Həyatı
1998-ci ildən maliyyə naziri və ölkə hökumətinin baş nazirinin müavini vəzifələrində çalışmışdır. 5 oktyabr 2002-ci ildə üçüncü etnik qrup olan xorvatların nümayəndəsi kimi Bosniya və Herseqovina Rəyasət Heyətinin üzvü seçilmişdir. O, 2003-cü ilin iyunundan 2004-cü ilin fevralına qədər xorvat icmasından Bosniya və Herseqovina Rəyasət Heyətinin sədri vəzifəsində çalışmışdır. 29 mart 2005-ci ildə Ali Nümayəndə Peddi Eşdovn tərəfindən maliyyə cinayətləri və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə ittihamı ilə tutduğu vəzifədən uzaqlaşdırılmışdır. OŞ Bosniya və Herseqovina Dövlət Məhkəməsinin qərarı ilə istintaq tədbirləri müddətində, istefasından sonra bir müddət həbsdə qalmışdır. Sonradan ittihamlar aradan qaldırılmışdır. O, 2014-cü il prezident seçkilərində səslərin çoxunu qazanmışdır.

## İstinadlar
Sutorina

**Sutorina** (, ) — Monteneqroda kənd. Herseq-Novi icmasının tərkibində eyniadlı bələdiyyəni təşkil edir.

XIV əsrdən bəri davamlı olaraq Bosniya və Herseqovinanın bir hissəsi olmuşdur. 1936–1947-ci illərdə Yuqoslaviya əraziyə nəzarəti Monteneqroya təhvil vermişdir.

26 avqust 2015-ci ildə Vyanada Monteneqro ilə Bosniya və Herseqovina arasında sərhədlər haqqında saziş imzalanmışdır. Sazişə əsasən, Sutorina ərazisi Monteneqroda qalır. Sənədi Monteneqronun daxili işlər naziri Raşko Konyeviç ilə Bosniya və Herseqovina Xarici İşlər Nazirliyinin rəhbəri İqor Çrnadak imzalamışdılar. Mərasimdə Monteneqro Prezidenti Filip Vuyanoviç, Bosniya və Herseqovina Rəyasət Heyətinin sədri Draqan Çoviç və Avstriya Prezidenti Haynz Fişer iştirak edirdilər.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
*
Sıfır faiz dərəcəsi siyasəti

**Sıfır faiz dərəcəsi siyasəti** () — 16 dekabr 2008-ci ildən Yaponiya və ya ABŞ kimi çox aşağı faiz dərəcələrində makroiqtisadi siyasət və zəif iqtisadi artım.

Bu siyasətlə Mərkəzi Bank sıfır nominal faiz dərəcəsi müəyyən edir və pul kütləsini artırmaq və borclanmanı stimullaşdırmaq üçün faiz dərəcəsini daha da aşağı salmaq imkanına malik deyil. Siyasət borc bazarının şəffaflığı problemlərinə görə nominal faiz dərəcələrinin aşağı salına bilmədiyi likvidlik tələsi problemi ilə sıx bağlıdır.

## Effekti
Pul siyasəti maksimum həddə olduqda, hökumət yeni iş yerləri yaratmaq üçün fiskal siyasətdən istifadə etməlidir. Hökumət xərclərinin fiskal multiplikatoru sıfır faiz dərəcələrində, sıfırdan yuxarı olduqda daha çox əhəmiyyət kəsb edir. Keyns iqtisadiyyatında multiplikator birdən böyükdür, yəni dövlət xərcləri ÜDM-i effektiv şəkildə artırır. Tanınmış Keynsçi Maykl Vudford () hesab edir ki, faiz dərəcələrinin sıfır olması vəziyyətində optimal hökumət siyasəti ÜDM fərqini aradan qaldırmaq üçün xərcləri artırmaqdır.

## Nəticələr və perspektivlər
Mümkündür ki, dövlət belə bir siyasətə sadiq qalaraq sıfır faiz dərəcəsi və xərclərin artırılması ilə biznesi kreditlərlə təmin etsin, iqtisadiyyatın inkişafını sürətləndirsin və bazarda bağlanmasını asanlaşdırsın. ÜDM fərqi, ona görə də əvvəlcə müəyyən iqtisadi qeyri-sabitliyə səbəb olacaq, lakin sonra gələcək artıma təkan verəcək. Bundan çıxış edərək, iqtisadiyyatda eniş və enişlərin tsiklik xarakterini təsdiq edən bütün nəzəriyyələr (məsələn, Kondratyev dövrləri) aydın bir əsasa malikdir, yəni iqtisadiyyat əvvəlcə böyüyür, sonra artımın zirvəsinə çataraq kəskin şəkildə aşağı düşür və bu “proporda”dan çıxmaq üçün iqtisadiyyatı populyar olmayan üsullarla sürətləndirmək lazımdır, nəticədə bundan sonra yenidən yüksəliş başlayacaq, bu da növbəti enişlə bitəcək və s. Bəzi iqtisadçılar qeyd edirlər ki, hər dəfə belə bir dövrün hissələri daha qısa və daha sürətli olur və hər şey XVI əsrin qondarma qiymət inqilabı ilə başlayıb və qlobal, fəlakətli dərəcədə güclü və çox uzunmüddətli iqtisadi böhranla başa çata bilər. tamamilə balanslaşdırılmış kompleksin yaradılması, düşünülmüş, tamamilə tsiklik sistem olmadan və ya orta əsrlərə qayıdış.

## Həmçinin bax
* Likvidlik tələsi
* Kəmiyyət asanlaşdırması

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Bosniya və Herseqovina Rəyasət Heyəti

**Bosniya və Herseqovina Rəyasət Heyəti** (; ) — Bosniya və Herseqovinada dövlət başçısı vəzifəsinə bənzər kollektiv ali icra hakimiyyəti orqanı.

## Tərkibi
Konstitusiyanın V maddəsinə əsasən, rəyasət heyəti eyni vaxtda dörd il müddətinə (2000-ci ilə qədər iki il müddətinə) seçilən üç üzvdən ibarətdir:

* Bosniya və Herseqovina Federasiyasından bir boşnak və bir xorvat;
* Serb Respublikasından bir serb.

## Rəyasət Heyətinin sədri
Rəyasət Heyətinə seçkilərdən sonra hər 8 aydan bir növbəti rotasiya ilə ən çox səslə Rəyasət Heyətinə üzv olan Rəyasət Heyətinin sədri rəhbərlik edir. Rotasiya prinsipi 1998-ci ildə yaradılmışdır.

## Qərarvermə proseduru
Rəyasət Heyətinin qərarları səs çoxluğu ilə qəbul edilir, lakin onun hər bir üzvü veto hüququna malikdir. Bunun üçün o, 3 gün müddətində mübahisəli məsələ ilə bağlı rəyini təmsil etdiyi respublikanın parlamentinə təqdim etməli və orada deputatların 2/3-nin dəstəyini almalıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Список руководителей Боснии и Герцеговины  
* Сайт Президиума
* Статья V Конституции Боснии и Герцеговины
Kətayun Riyahi

**Kətayun Riyahi** ( *Katâyun Riyâhi*; ) — İran aktrisası. "Həzrəti Yusif" serialında isə Züleyxa rolları ilə tanınmışdır.

## Filmoqrafiya
*Onuncu gecə
*Yağışdan sonra
*Həzrəti Yusif

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lela Star

**Lela Star**  () — Kuba əsilli amerikalı pornoaktrisa.

## Karyerası
Lela indiyə qədər bir çox pornoqrafik filmlərdə çəkilib. Cim South tərəfindən 18 yaşına çatmazdan əvvəl kəşf edilib, lakin o, yetkinlik yaşına çatmamış böyüklər sənayesinə girə bilmədiyi üçün 18 yaşına qədər gözləyib.

Hazırda ClubJenna üçün çəkilişlər aparır. O, səhnələrində anal üsluba da önəm verir. İlk anal filmini Ed Povers ilə birlikdə oynayıb. Bu film "Dirty High Society" adlanır.

Lela Kardinal Offişallın klipində rol alıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Matias Olivera

**Matias Olivera** () — Uruqvaylı peşəkar futbolçu. İtaliyanın "Napoli" klubunun və Uruqvay milli komandasının müdafiəçisi.

## Karyera
Olivera "Nacional" klubunun yetirməsidir. 13 fevral 2016-cı ildə paytaxtın "River Pleyt" komandasına qarşı oyunda rəsmi debütunu etdi. İlk mövsümündə Matthias klubun çempion olmasına kömək etdi.

2017-ci ildə icarə əsasında "Atenas" klubuna keçir.

2017-ci ilin yayında Olivera İspaniyanın "Xetafe" klubu ilə 6 illik müqavilə imzalayır. Oktyabrın 24-də İspaniya kubokunun "Alaves"lə oyununda Matias əsas komandada debüt edir. Noyabrın 3-də "Betis"lə matçda La Liqada debüt etdi.

4 iyul 2018-ci ildə "Segunda División" çıxış edən "Albacete" klubu, Olivera ilə bir mövsümlük icarə müqaviləsi imzaladığını elan etdi. Bu klubda o, yarım mövsüm çıxş edib 15 oyun keçirdi və bir qol vurdu. 25 yanvar 2019-cu ildə "Xetafe" klubuna geri döndu.

26 may 2022-ci ildə İtaliyanın "Napoli" klubu Olivera ilə üç illik müqavilə imzaladığını elan etdi.

## Karyera statistikası

### Klub

: 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xalqçılıq

**Xalqçılıq** veya **Vokasyonelizm ** — narodnik və populizmin təsiri ilə dünyagörüşündən çıxan düşüncədir. İnsanlara görə müxtəlif yollarla müəyyən edilmişdir. Atatürkün populizmi ilə oxşardır.
Avqusta Viktoriya

**Avqusta Viktoriya Frederika Luiza Feodora Cenni** (; ) — Almaniya imperatriçası və Prussiya kraliçası. Şlezviq-Holşteyn hersoqu VIII Fridrixin qızı olmuşdur. O, 1881-ci ildə sonradan imperator olan Prussiya şahzadəsi Vilhelmlə evlənmişdir. Viktoriya vaxtını xeyriyyə və dini cəmiyyətlərə həsr etmişdir.

## Həyatı
Avqusta Viktoriya 22 oktyabr 1858-ci ildə anadan olmuşdur. O, Şlezviq-Holşteyn hersoqu VIII Fridrixin qızı olmuşdur. O, incəsənəti sevirdi və klarnet üçün musiqi parçaları bəstələyirdi. Onun həyat arzusu Parisdəki Luvr muzeyini ziyarət etmək idi. Siyasi səbəblərə görə bunu heç vaxt edə bilməmişdir. Avqusta Viktoriya 1881-ci ildə sonradan imperator olan Prussiya şahzadəsi Vilhelmlə evlənmişdir.

Avqusta Vilhelmin nəzərində qadın idealına çevrilmişdir. Vilhelmə görə, bütün alman qadınları imperatriçanın yolu ilə getməli və bütün həyatlarını kilsəyə, uşaqlara və mətbəxə həsr etməli idi. Vilhelm 1918-ci ildə əri taxtdan imtina etdikdən sonra onunla birlikdə Niderlanda köçmüşdür.

## İstinadlar
Kenterberi

**Kenterberi** (, /; , ) — İngiltərənin cənub-şərqində Kent qraflığında qədim şəhər, Siti-of-Kenterberinin "siti" statusuna malik rayonun inzibati mərkəzi.

Londondan 85 km cənub-şərqdə yerləşir, anqlikan kilsəsinin priması olan Kenterberi arxiyepiskopunun kafedrası kimi tanınır. 2001-ci ildə əhalisi 43,4 min nəfər idi.

Kenterberi məşhur turizm məkanıdır, Birləşmiş Krallıqda ardıcıl olaraq ən çox ziyarət edilən şəhərlərdən biridir. Bundan başqa, Kenterberi əhəmiyyətli tələbə əhalisinə və ölkədə daimi sakinlərə nisbətdə ən yüksək tələbə nisbətinə malikdir.

## İdman
"Kenterberi Siti" Futbol Klubu 1904-cü ildə yaradılmış və 1910-cu ilə qədər fəaliyyət göstərmişdir. Klub 1920-ci ildə yenidən qurulmuş, lakin fəaliyyətini 1922-ci ilə qədər davam etdirmişdir. Yeni "Kenterberi Siti" 1947-ci ildə təsis edilmiş, lakin 2001-ci ildə "Kinqsmid" stadionundan qovulduqdan sonra dağılmışdır. Klub 2007-ci ildə yenidən qurulmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Сайт органов местного самоуправления
* Сайт о Кентербери для туристов
Kenterberili Avqustin

**Kenterberili Avqustin** (, ; ) — benedikt rahibi, Kenterberinin ilk arxiyepiskopu. O, tarixə "ingilislərin həvarisi" və anqlikan kilsəsinin banisi kimi düşmüşdür.

Avqustin Romada Müqəddəs Andrey monastırının rəhbəri idi, 595-ci ildə papa I Qriqori onu paqan kral Etelberti xristianlaşdırması məqsədilə Britaniyaya göndərmişdir. Kenterberidə məskunlaşmaq üçün icazə aldıqdan sonra Avqustin kralı və onun minlərlə təbəəsini vəftiz etməyi bacarmışdır. Avqustin şəhər divarları xaricində bir monastır qurmuş, 601-ci ildə arxiyepiskop təyin edilmişdir. 604-cü ildə digər xristian yepiskopları London və Roçesterdə məskunlaşmış, anqlosaks kahinləri və missionerləri yetişdirmək üçün məktəb yaradılmışdır.

Ömrünün sonunda İngiltərədə Roma iyerarxiyasının möhkəmləndirilməsi ilə məşğul olmuş, lakin papanın daimi dəstəyinə baxmayaraq, Kelt yepiskoplarını öz hakimiyyətinə tabe olmağa inandıra bilməmişdir. 604-cü ildə ölümündən qısa müddət sonra kanonlaşdırılmışdır. Avqustinin davamçıları heç bir yazılı dəlil qoymadıqları üçün onun həyatı yeganə mənbələr papa Qriqorinin məktublarıdır. Ölümündən 100 il sonra, benediktli rahib Möhtərəm Beda Avqustin haqqında qalan məlumatları toplamış, onları "*[[Anql xalqının kilsə tarixi]]*"nə daxil etmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Moskvalı Avqustin

**Arxiyepiskop Avqustin**, əsl adı ilə dünyada **Aleksey Vasilyeviç Vinoqradski** (; ) — Rus Pravoslav Kilsəsinin yepiskopu, dən Moskva və Kolomna arxiyepiskopu.

## Həyatı
Aleksey Vasilyeviç Vinoqradski də Moskvada anadan olmuşdur. Onun atası Vasili Mixaylov İlyinka küçəsində yerləşən Solunlu Dmitri kilsəsinin keşişi və ikona rəssamı olmuşdur.

Təhsilinə Perervinskaya İlahiyyat Seminariyasında başlamış və Slavyan-Yunan-Latın Akademiyasını fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Məktəbi bitirdikdən sonra seminariyada müəllim olmuş və 1788-ci ildə Troitse-Sergi lavrasının seminariyasına ritorika müəllimi təyin edilmişdir. O, 1792-ci ildə seminariyada prefekt və fəlsəfə müəllimi olmuşdur. O, 1794-cü ildə saç kəsdirmə mərasimindən keçmiş və Avqustin adını almışdır. 1795-ci ildə Troitse Seminariyasında rektor və ilahiyyat müəllimi olmuşdur.

30 aprel 1797-ci ildə imperator I Pavel tacqoyma mərasimindən sonra Troitse-Sergi lavrasını ziyarət etmişdir. Bu münasibətlə Avqustin təşəkkür nitqi söyləmişdir. Bu çıxışa və tələbələrin uğuruna görə rektor Avqustinə monarx tərəfindən brilyant qaşlı qızıl saat hədiyyə edilmişdir. 21 noyabr 1798-ci ildə Mojaysk Lujetski monastırının arximandritinə təqdis edilmişdir. O, elə həmin il I Aleksandrın tacqoyma mərasimi zamanı gənclərin tərbiyəsində çalışqanlığına və uğurlarına görə 2-ci dərəcəli "Müqəddəs Anna" ordeni ilə təltif edilmişdir. 1802-ci ilin yanvarından Slavyan-Yunan-Latın Akademiyasının rektoru və ilahiyyat müəllimi, Zaykonospasski monastırının arximandriti olmuşdur.

14 iyul 1812-ci ildə "Müqəddəs Aleksandr Nevski" ordeninə layiq görülmüşdür.

də Moskvada Üçlük kompleksində vəfat etmişdir. Dəfn mərasimi Çudov monastırının kafedralında edilmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Московский некрополь: в 3 томах / Сост. В. И. Саитов, Б. Л. Модзалевский. — СПб.: Тип. М. М. Стасюлевича, 1907. — Т. 1 (А—И). — С. 3—4.
* Словарь членов Общества любителей Российской словесности при Московском Университете. — М.: Печатня А. Снегиревой, 1911. — С. 1.
* Петруня О. Э. Августин (Виноградский) // Православная энциклопедия. — М., 2000. — Т. I : «А — Алексий Студит». — С. 110-111. — 752 с. — 40 000 экз. — .
* *Маркина Т. В.* Преосвященный Августин (Виноградский) и Отечественная война 1812 г. // Ежегодная богословская конференция ПСТБИ, 1997. — С. 139—143

## Xarici keçidlər
* Проповеди архиеп. Августина (Виноградского) на сайте ''Слово пастыря''
* Латинская элегия на смерть Моисея Гумилевского
Müqəddəs Avqustin nizamnaməsi

**Müqəddəs Avqustin nizamnaməsi** () — ən çox istifadə edilən katolik monastır nizamnamələrindən biri. Avqustin Avreli tərəfindən təqribən 400-cü ildə, həvarilərin həyatının modeli əsasında tərtib edilmişdir. Bu, qərb kilsəsindəki ən qədim monastır nizamnaməsidir.

## Tarixi
Avqustin Avrelinin monastır nizamnaməsi Qərbi Avropada ilk monastır nizamnamələrinin formalaşmasına əhəmiyyətli təsir göstərmişdir. Bunlardan biri də Müqəddəs Benedikt nizamnaməsi olmuşdur. Avqustin nizamnaməsi artıq XI əsrin ortalarında geniş yayılmış, sonradan "Avqustinlər" adını almış müntəzəm kanonlar hərəkatı tərəfindən qəbul edilmişdir.

Avqustin monastır nizamnaməsi monastır icmasının həyatı üçün ən ümumi və əsas normaları müəyyən edir, icma üzvlərini ilk növbədə daxili mənəvi kamilliyə yönəldir. Monastır qardaşlarının dünyanı məcburi tərk etmələrini əmr edən Benedikt nizamnaməsindən fərqli olaraq, Avqustin nizamnaməsi ağır askentizmi monastırdan kənarda müntəzəm keşiş fəaliyyətlə birləşdirməyə imkan verir. Bu, XII–XIII əsrlərin Avropa cəmiyyəti tərəfindən tələb olunurdu.

## İstinadlar
Mərkəzi bankın faiz dərəcəsi

**Mərkəzi bankın faiz dərəcəsi** () —  ölkənin mərkəzi bankının kommersiya banklarına verdiyi faiz dərəcəsidir.

## Müxtəlif ölkələrdə Mərkəzi Bankın dərəcələri
Aşağıda ölkənin Mərkəzi Bankı tərəfindən yenidən maliyyələşdirmənin uçot dərəcəsinin ölçüsünə görə ölkələrin siyahısı verilmişdir:

## İstinadlar
Ksantenli Norbert

**Ksantenli Norbert** və ya **Laonlu Norbert** (; ) — katolik müqəddəs, premonstrantlar ordeninin banisi.

## Həyatı
Norbert təxminən 1080-ci ildə Ksantendə (indiki Almaniya) və ya Gennepdə (indiki Niderland) anadan olmuşdur. Hər iki şəhər o dövrdə Müqəddəs Roma imperiyasının Köln arxiyepiskopluğuna aid idi. O, Gennep qraf ailəsindən idi. Nortbert gəncliyini Ksantendə və V Henrixin sarayında keçirmişdir. Ölümcül təhlükədən xilas olduqdan sonra onda elə dini təbliğatçıya çevrilmiş, bütün Fransa və Niderlandda gəzərək təbliğat aparmışdır. 1119-cu ildə premonstrantlar ordeninin əsasını qoymuşdur. Norbert 1126-cı ildə Maqdeburq arxiyepiskopu olmuşdur. O, II Lotarı papa İnnokentini tanımağa və II Anakleti tərk etməyə inandırdıqdan sonra kilsənin işlərində böyük nüfuz qazanmışmışdır. Norbert 1134-cü ildə vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Католическая энциклопедия. Изд. францисканцев. Т.3, М.:2007

## Xarici keçidlər

* Католическая энциклопедия (англ.)
* Каталог святых
Avqustin ordeni

**Avqustin ordeni** və ya **avqustinlilər** () — katolik kilsəsinin "Müqəddəs Avqustin nizamnaməsi" ilə rəhbər tutulan bir neçə monastır ordenləri və yığıncaqlarına verilən qeyri-rəsmi ad.

## Tarixi
1243-cü ildə Mərkəzi İtaliyada bir neçə zahid rahib icmasını birləşdirərək və onları "Müqəddəs Avqustin nizamnaməsi"nə tabe etməklə yaranmışdır. Bu nizamnamə IX əsrdə Fransada, Avqustinin yazılarının qismən həqiqi və qismən də saxta əlyazmaları əsasında tərtib edilmişdir. Orden zirvəsində 42 vilayətə bölünmüş, 2,000ə qədər monastır və 30,000 rahibdən ibarət idi. Orden də qadın rahiblər də var idi. XV əsrdə Almaniyada icmalar daxilində mübarizə və təbəqələşmə baş vermiş, islahatçı bir qrup ortaya çıxmışdır. Bu dairələrdən rahiblik həyatı zamanı reformizm hərəkatının lideri Lüterin yaxın dostu olan Ştaupits də çıxmışdır. Rahiblərin çoxu islahat tərəfdarlarına çevrilmiş, ordenin gücü getdikcə zəifləmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* «Августинцы» // Католическая энциклопедия. Т.1. М.:2002

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт Ордена отшельников святого Августина (OSA)
Serbiya Konstitusiyası (1838)

**1838-ci il Serbiya Konstitusiyası** və ya **Türk nizamnaməsi** () — Serbiya knyazlığının 1838–1869-cu illərdə qüvvədə olan konstitusiyası.

1838-ci il konstitusiyasının Serbiyaya Osmanlı sultanı tərəfindən tətbiq edilməsinə baxmayaraq, onun ilkin mərhələdə olan dövlət-hüquq institutlarının inkişafı üçün mühüm mütərəqqi əhəmiyyəti var idi. 1858-ci il qanununun müddəaları ilə tamamlanan 1838-ci il xətti-şərifi sayəsində hakimiyyət bölgüsü üçün əsaslar qoyulmuşdur. Burada parlamentin və nazirlər kabinetinin səlahiyyətləri və formalaşdırılması qaydası müəyyən edilmiş, knyazın səlahiyyətləri məhdudlaşdırılmış və qanunvericiliklə məntiqi üç səviyyəli məhkəmələr sistemi qurulmuşdur. Bundan əlavə, konstitusiya Serbiya vətəndaşlarının hüquqlarının əsas təminatını – cinayətlərə görə yalnız məhkəmə qərarı əsasında təqibi təsbit etmişdir. Dövlət başçısı knyazın dövlət-hüquqi statusu artıq Osmanlı sultanının iradəsindən asılı olmayan irsi kral hakimiyyətinin mülkiyyətini əldə etmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* История государства и права славянских народов: Учебное пособие/ Автор-составитель И. Н. Кузнецов. М.: Новое издание. 2004. 587 с.
* Jанковиh Драгослав. Развитак уставности у Србиjи у XIX и почетком XX века.// Устави кнежевине и кральевине Србиjе 1835—1903 гг. Уредник Миодраг Jовичиh. Београд. САНУ. 1988. 233 с. С. 11-34.
* Кандиh Льубица. Уставноправни развоj кнежевине и кральевине Србиjе (до 1918 године).// Уставни развитак Србиjе у XIX и почетком XX века (зборник радова). Уредник Миодраг Jовичиh. Београд. САНУ. 1990. 212 с. С. 15-24.
* Марковиh Ратко. Питанье државности Србиjе током ньеног уставног развитка.// Уставни развитак Србиjе у XIX и почетком XX века (зборник радова). Уредник Миодраг Jовичиh. Београд. САНУ. 1990. 212 с. С. 49-70.
* Николиh Павле. Идеjа поделе власти у српским уставима.// Уставни развитак Србиjе у XIX и почетком XX века (зборник радова). Уредник Миодраг Jовичиh. Београд. САНУ. 1990. 212 с. С. 107—111.
* Петровиh Милан. Процес демократизациjе у уставном развитку Србиjе.// Уставни развитак Србиjе у XIX и почетком XX века (зборник радова). Уредник Миодраг Jовичиh. Београд. САНУ. 1990. 212 с. С. 71-75.
* Романенко С. А. Югославия: история возникновения, кризис, распад, образование независимых государств (Национальное самоопределение народов Центральной и Юго-Восточной Европы в XIX—XX вв.). Москва. 2000. 496 с.

## Xarici keçidlər
* Ђукановић: Организација власти у "Турском уставу Србије" // www.vidovdan.org
* Текст конституции
The Bugs Bunny Crazy Castle 2

Yaponiyada ミッキーマウスII ( ***Mickey Mouse II*** ) və Avropada ***Mickey Mouse*** və ya ***Hugo*** kimi tanınan ***Bugs Bunny Crazy Castle 2***, ilk olaraq 1991-ci ildə Game Boy üçün Kemco tərəfindən hazırlanmış videooyundur.
Ftiziatriya

**Ftiziatriya** ( — *vərəm* +  — *müalicə*) və ya **ftiziologiya** — vərəmin səbəblərini, yayılma qanunauyğunluqlarını və inkişaf mexanizmlərini, insan orqanizmində törətdiyi patoloji prosesləri və onun qarşısının alınması, diaqnostikası, müalicəsi, vərəmli xəstələrin reabilitasiyası üsullarını öyrənən klinik tibb sahəsi. Bu sahədə diplomdan sonrakı təhsil almış həkimə ftiziatr deyilir.

## Ftiziatriya və əlaqəli ixtisaslar

Vərəm əleyhinə dispanserlərdə, vərəmə qarşı mübarizə kabinetlərində, xəstəxanalarda, sanatoriyalarda ftiziatr vərəmin diaqnostikası, müalicəsi, dispanser müşahidəsi və profilaktikası ilə məşğul olur, digər tibb mütəxəssislərinə bu xəstəliyin erkən aşkarlanması və qarşısının alınması üzrə məsləhət və metodiki köməklik göstərir, zəruri olduqda digər mütəxəssislərə müraciət edir, çünki yalnız konservativ müalicə və minimal invaziv prosedurların istifadəsi kifayət olmaya bilər. Bəzi ölkələrdə ayrıca "ftiziocərrahiyə" ixtisası var. Rusiya və Ukraynada torakal cərrahlar ağciyər vərəmini (yalnız ftiziatrın göstərişi əsasında), ortopedlər isə sümük-oynaq vərəmini müalicə etmək hüququna malikdirlər. Sidik-cinsiyyət orqanlarının vərəmini uroloq və ginekoloqlar, göz vərəmini oftalmoloqlar və s.

## İzolyasiya və məhdudlaşdırıcı tədbirlər
İxtisaslaşdırılmış vərəm əleyhinə doğum evlərində, eləcə də adi doğum evlərinin boks və təcridxanalarında vərəmli hamilə xəstələrə nəzarəti və doğuşun qəbul olunmasını mama-ginekoloqlar həyata keçirirlər. Bəzi ölkələrdə, o cümlədən Rusiyada vərəm əleyhinə müəssisələrin profilinin dəyişdirilərək digər məqsədlər üçün qurumlara çevrilməsi, habelə onların ərazisində tikinti aparılması qadağandır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* Фтизиатрия / Хоменко А. Г. // Большая медицинская энциклопедия : в 30 т. / гл. ред. Б. В. Петровский. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1985. — Т. 26 : Углекислые воды. — 560 с. : ил.
* *Гельберг И. С., Вольф С. Б., Алексо Е. Н., Шевчук Д. В.* Фтизиатрия // Минск: Вышэйшая школа, 2009. — 334 с., ил. ISBN 978-985-06-1682-1.
* Фтизиатрия: национальное руководство / под ред. М. И. Перельмана // М.: ГЭОТАР-Медиа, 2010. — 512 с. ISBN 978-5-9704-1232-9.
* *Орел В. И., Кривохиж В. Н.* Медико-социальные и организационные проблемы детской фтизиатрии // С.-Пб.: СпецЛит, 2019. — 439 с. ISBN 978-5-299-00871-5.
Gələcək faiz dərəcəsinin razılaşması

**Gələcək faiz dərəcəsinin razılaşması** (**FRA**; ) — törəmə maliyyə aləti, birjadankənar əməliyyat, ona əsasən bir tərəf digər tərəfdən müəyyən müddətə müəyyən faiz dərəcəsi ilə məbləği şərti olaraq borc alır.

Müqavilənin tərəfləri əvvəlcədən razılaşdırılmış faiz dərəcəsinin (settlement day) cari dəyərinin bağlanmada göstərilən müəyyən edilmiş istinad dərəcəsinin (məsələn, LIBOR) dəyərindən fərqli olduğu halda, hesablaşma günü kompensasiya ödənişlərini həyata keçirməyi öhdələrinə götürürlər.

Mövcud faiz dərəcəsi meyardan artıq olarsa, borcalan fərqi borc verənə kompensasiya etməyə borcludur və əksinə.

FRA-nı bağlayarkən, hərracın təşkilatçısına heç bir marja töhfəsi və girov ödənilmir və tərəflər ödənişləri mübadilə etmirlər. Hesablaşma ödənişi adətən müqavilə müddətinin əvvəlində həyata keçirilir.

Borcalan üçün kompensasiyanın hesablanması sxemi P:

P=\dfrac{L(R_K-R_M)(T_2-T_1)}{1+R_M(T_2-T_1)},

burada:

*L* — əsas aktivin ölçüsüdür;
*R<sub>K</sub>* — razılaşdırılmış faiz dərəcəsidir;
*R<sub>M</sub>* — cari faiz dərəcəsidir;
*T<sub>1</sub>* — müqavilənin başlama tarixi;
*T<sub>2</sub>* — müqavilənin bitmə tarixidir

## İstinadlar
Uşaq cərrahiyyəsi

**Uşaq cərrahiyyəsi** və ya **pediatrik cərrahiyyə** — döllərin, körpələrin, uşaqların, yeniyetmələrin və gənclərin cərrahiyyəsini əhatə edən cərrahiyyənin alt ixtisası.

## Tarix
Uşaq cərrahiyyəsi 1879-cu əsrin ortalarında ortaya çıxdı və anadangəlmə qüsurların cərrahi müalicəsi yeni texnika və üsullar tələb etdiyi üçün daha çox uşaq xəstəxanalarında yer almağa başladı. Bu yeniliyin baş verdiyi yerlərdən biri Filadelfiya Uşaq Xəstəxanası olub. Çarlz Everett Koopun cərrahi rəhbərliyi altında 1940-cı illərdən etibarən körpələrin endotraxeal anesteziyasının yeni üsulları əvvəllər sağalmayan anadangəlmə qüsurların cərrahi yolla bərpasına imkan verdi. 1970-ci illərin sonlarına qədər bir çox əsas anadangəlmə qüsur sindromlarından uşaq ölüm nisbəti demək olar ki, sıfıra endirildi.

## İxtisaslar
Uşaq cərrahiyyəsinin alt ixtisaslarına aşağıdakılar daxildir: neonatal cərrahiyyə və fetal cərrahiyyə.

## İstinadlar
İt ürəyi (roman)

**İt ürəyi** () — rus yazıçısı Mixail Bulqakovun romanı. 1925-ci ildə yazılmış roman bolşevizmin və bolşevizm nəticəsində yeni yaranmış varlı təbəqənin tənqidinə yönəlmişdir. Yazıçının evinə keçirilən baxış sonrası "NKVD" tərəfindən müsadirə edilən romanın əlyazmaları və nüsxələrinin geri qaytarılması üçün Maksim Qorki işə müdaxilə etdi. Roman yazıçının ölümündən təqribən yarım əsr sonraya — 1987-ci ilə qədər rus dilində çap olunmadı. Bununla belə, roman 1987-ci ildə Maykl Qlenni tərəfindən ingilis dilinə tərcümə olunub çap olunmuşdur.

## Mövzusu
Roman küçə iti Şarikin professor Filipp Filippoviç Preobrajenski ilə tanışlığından sonra dəyişən həyatından bəhs edir. F. Filippoviş insanların xəstə orqanlarını heyvan bədən üvzləri ilə dəyişdirməklə onları cavanlaşdırmaq bağlı eksperimentlər həyata keçirir və bu yolla pul qazanır. Dünyamiqyaslı alim professor Filipp Filippoviç Preobrajenski evinə gətirdiyi Şarikə yüngül həyat tərzinə sahib kişinin cinsiyyət və hipofiz vəzilərini köçürdür.

## Xarici dillərə tərcümə
* Türkcə — Mustafa Kemal Yılmaz tərəfindən tərcümə olunmuş, 2016-cı ildə İş Bankası Kültür Yayınları tərəfindən çap olunmuşdur.

## İstinadlar
Haciye Cindi

**Haciye Cindi Cauari** (, , ; ) — kürd əsilli SSRİ yazıçısı. O, kürd və erməni dillərində yazıb-yaratmışdır.

## Həyatı
Haciye Cindi Cauari 1908-ci ildə Rusiya imperiyasında, Yamançayır (indiki Türkiyə) kəndində anadan olmuşdur. O, uşaq yaşlarında yetim qalmış və Aleksandropoldakı uşaq evində tərbiyə almışdır. Cindi 1929-cu ildə Pedaqoji Texnikumu bitirmiş, İrəvan Pedaqoji İnstitutuna daxil olmuş və 1933-cü ildə oradan məzun olmuşdur. O, 1930-cu ildən "Riya Təzə" qəzetində, o cümlədən radioda işləmişdir. Cindi 1934-cü ildə SSRİ Yazıçılarının I qurultayında Ermənistan SSR-dən nümayəndə olmuşdur.

Haciye Cindi 1937-ci ildə həbs olunmuş, lakin bir sıra tanınmış yazıçıların səyləri nəticəsində tezliklə azadlığa çıxmışdır. O, 1940-cı illərdə kiril əlifbasına əsaslanan kürd əlifbasını hazırlamışdır. Cindi 1959–1967-ci illərdə Ermənistan SSR Elmlər Akademiyasında işləmişdir. O, bundan sonra 1974-cü ilə qədər İrəvan Universitetində kürd dili və ədəbiyyatından dərs demişdir.

## İstinadlar
Qlenn Vilyam Şou

**Qlen Vilyam Şou** (; ) – ABŞ pedaqoqu, yazıçısı, tərcüməçisi, dövlət məmuru. 1916–1940 və 1949–1957-ci illərdə Yaponiyada aktiv fəaliyyət göstərmişdir. İkinci dünya müharibəsinə qədər bir çox müasir Yaponiya yazıçısının əsərlərini ingilis dilinə tərcümə etmiş, Qərb dünyasının Yaponiyanı başa düşməsinə töhfə vermişdir. Müharibədən sonra ABŞ–Yaponiya münasibətlərinin yaxşılaşdırılması üçün çalışmışdır.

## Həyatı
Qlen Vilyam Şou 1886-cı ildə ABŞ-nin Los-Anceles şəhərində doğulmuşdur. 1910-cu ildə Kolorado Kollecindən məzun olmuş, Havay adaları, Yaponiya, Çin və Hindistanda ingilis dili dərsləri vermişdir. 1916–1940-cı illərdə Yaponiyanın Osaka prefekturasında fəaliyyət göstərmişdir. *"[[Osaka Mainichi]]"* qəzet şirkəti üçün radio yayımları hazırlamış, *"[[Osaka Asahi Shimbun]]"* qəzetinin köşə yazarı olmuşdur.

Yapon dilini bildiyi üçün 1940–1949-cu illərdə ABŞ donanması üçün işləmiş, yapon dili təlimi ilə məşğul olmuş, Kolorado ştatında yerləşən Donanma Dil Məktəbinin direktoru olmuş, Vaşinqtonda yerləşən Donanma Kəşfiyyat Məktəbinin dekanı təyin olunmuşdur. 1949-cu ildə dövlət tarixçisi kimi Yaponiyaya qayıtmış, Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyinin sənədlərinin lentə alınma prosesinə başçılıq etmişdir. 1952–1957-ci illərdə ABŞ-nin Tokio səfirliyində ABŞ İnformasiya Agentliyinin mədəniyyət işçisi kimi işləmişdir.

ABŞ prezidentinin Ləyaqət sertifikatı (1947), Kolorado Kollecinin ədəbiyyat üzrə fəxri dərəcəsi (1954), eləcə də, Yaponiya hökumətinin üç ordeni ilə təltif olunmuşdur.

## Əsərləri
Əsas əsərlərinə "Osaka eskizləri" (1929), "Yapon qaralama dəftəri" (1932) və "Yaponiyada yaşamaq" (1936) daxildir. O, bir sıra müasir Yaponiya yazıçılarının əsərlərini tərcümə etmişdir: "Keşiş və onun şagirdləri" (1922, Hyakuzo Kurata), "Tocuronun sevgisi" (1925, Kikuçi Kan), "Adilik" (1927, Futabatey Şimey). Rünoske Akutaqavanın hekayələrini tərcümə edərək 1930-cu ildə "Qrotesk və maraqlı hekayələr" adı ilə nəşr etdirmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*