Vellinqton Viktoriya Universiteti

**Vellinqton Viktoriya Universiteti** () — Yeni Zelandiyanın Vellinqton şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin ən aparıcı ali təhsil ocaqlarından biridir. Əsasən hüquq, sosial elmlər və bəzi elm displinlərinə görə fərqlənsə də universitet geniş akademik proqramlar təklif edir.

## Tarixi

1897-ci ildə Parlamentin aktı əsasında təsis edilmişdir və Yeni Zelandiya Universitetinin kolleclərindən biri olmuşdur.

Universitet Britaniya kraliçası Viktoriyanın hakimiyətinin 60-cı ildönümü ilə əlaqəli kraliçanın şərəfinə adlandırılmışdır. İlk kampusu Vellington şəhərinin Trondon deyilən ərazisində qurmaq planlaşdırılsa da, sonradan məkan olaraq Kelburn seçilmişdir. Hazırda universitetin əsas kampusu Kelburndadır. Kelbur kampusundakı qədimi Hanter Binasının () əsası 1904-cü ildə qoyuldu. Universitetin ilk adı *Viktoriya University College* idi və universitet Yeni Zelandiya Universitetinin bir hissəsi idi. 1961-ci ildə Yeni Zelandiya Universitetinin bölünməsi nəticəsində Viktoria da müstəqil universitet oldu. 2004-cü ildə universitet 100 illiyini qeyd etdi.

Son illərdə universitet yeni kampuslar, Te Aro (memarlıq və dizayn məktəbləri), Pipitea (kommersiya və idarəetmə, hüquq məktəbləri) və Karirori (təhsil) kampuslarını yaratmışdır.

## Kampusları
### Kelburn

Universitetin əsas kampusu Kelburndur. Paytaxtın mərkəzində olan bu kampus özündə idaretmə, sosial və ictimai elmətlər, elm fakültələrini cəmləşdirir. Eyni zamanda universitetin 9 mərtəbəli mərkəzi kitabxanası da bu kampusdadır.

### Pipitea

Kommersiya və idarətmə fakultəsi Pipitea kampusunda yerləşir. Pipitea da paytaxtın mərkəzində yerləşir. Parlament binası ilə üzbəüz olan çoxmərtəbəli Rutherford binası, Vellinqton qatar stansiyasının binasının bir hissəsi Railway West Wing binası, cənub yarım kürəsində ən böyük və dünyada 4-cü ən böyük taxta bina olan qədimi Dövlət binası da Pipite kampusunun bir hissəsidir. Dövlət Binasında Viktoriya Hüquq Məktəbi və eyni zamanda geniş hüquq kitabxanası fəaliyyət göstərir. Railway West Wing binasında kommersiya kitabxanası və bir neçə digər universitet qurumları yerləşir.

### Te Aro
Nisbətən kiçik Te Aro kampusu da digər kampuslar kimi mərkəzdədir. Burada əsasən dizayn və memarlıq fakultələri və eyni zamanda dizayn və memarlıq kitabxanası fəaliyyət göstərir. Universitet Yeni Zelandiyada memarlıq ixtisası üzrə təhsil təklif edən 3 universitetdən biridir.

### Kariori
Təhsil Fakultəsi Karirori kampusunda yerləşir.

## Texniki təchizat
Universitetin bütün kampuslarıda tələbə və müəllimlər üçün pulsuz və limitsiz naqilsiz internet var. Eyni zamanda bütün kampuslar  yetərincə kompüter və çap maşınları ilə də təchiz olunmuşdur. Xüsusi məqsədli kompüter laboratoriyaları əsasən Kelburn və Pipitea kampuslarında var. Laboratoriyadakı bütün kompüterlər dərslər uyğun proqramlarla təmin olunmuşlar. Əlavə olaraq universitet tələbələri dərslərdə istifadə olunan proqramlarla da təmin edir. Kitabxanalarda tələbələr üçün dizüstü kompüterlər də verilir. Tələbə universitetlə bağlı işlərinin çoxusunu (kitabların vaxtının uzadılması, mühazirələr, dərs qrupları, qiymətlərini, yeni dərslərə qeydiyatı, kitabxana kataloqunda axtarış və sair.) elektron şəkildə edə bilir. Universitetin kitabxanalarında təxminən 1.3 milyon çap olunmuş nəşrlər, eyni zamanda 200 000 elektron kitab var. Eyni zamanda 70000 elmi jurnallara da tələbə və müəllimlərin elektron çıxışı var.

## İdarəetmə
Universitetin idarə olunması 20 nəfərdən təşkil olunmuş Universitet Konsulunun əlindədir.

## Fakültə və məktəbləri
* Memarlıq və Dizayn fakültəsi;
* Kommersiya və İdarəetmə fakültəsi;
* Təhsil fakültəsi;
* Mühəndislik fakültəsi;
* Qraduate araşdırma fakültəsi;
* İctimai və sosial elmlər fakültəsi;
* Hüquq fakültəsi;
* Elm fakültəsi.

## Araşdırma mərkəzləri və institutları
* MacDiarmid adına mürəkkəb materiallar və nanotexnologiya İnstitutu;
* Malaghan Tibbi Araşdırmalar İnstitutu;
* Viktoriya Universiteti Sahil Ekologiyası Labaratoriyası;
* Yeni Zelandiya Starteji Elmlər Mərkəzi;
* Siyasi Elmlər institutu;
* Adam İncəsənət Qalereyası;
* Yeni Zelandiya Elektron Mətn Mərkəzi.

## Reytinqi
Universitetin Yeni Zelandiya üzrə 4-cü ən yüksək araşdırma qiyməti var. 2011-cu ildə "QS World University Ranking"in siyahısında 500 universitet arasında 237-ci yerdədir.

## Məşhur akademikləri
* Dr James Belich, Yeni Zelandiya tarixçisi;
* Mai Chen, ictimai hüquq mütəxəssisi;
* Prof. Sir Paul Callaghan, fizika elmləri professoru;
* Prof. Sir Lloyd Geering, Dini Elmlər departamentinin təsisçisi;
* Prof. George Edward Hughes, Fəlsəfə professoru;
* Prof. Richard Cockburn Maclaurin, riyaziyyat professoru və məşhur MİT-nin prezidenti;
* Sir Tipene ORegan, Maori lideri;
* The Rt Hon. Sir Geoffrey Palmer, Yeni Zelandiyanın keçmiş baş naziri;
* Dr Matthew Palmer, hüquq məktəbinin keçmiş dekanı və Geoffrey Palmerin oğlu.

## Məşhur məzunları
* Prof Alan MacDiarmid, 2000-ci il kimya üzrə Nobel mükafatının qalibi;
* Sir Paul Reeves, Yeni Zelandiyanın keçmiş Governor-Generalı;
* Dr Jonathan Sarfati, Yeni Zelandiyanın şahmat çempionu;
* Sir Jack Marshall, keçmiş baş nazir;
* Sir Guy Powles, Yeni Zelandiya diplomatı və ilk ombudsmanı;
* Gillian Whitehead, Yeni Zelandiya bəstəkarı;
* Martin Wylie, Slingshot-un icraçı direktoru;
* Peter Dengate Thrush, ICANN-in yüksək səlahiyətli nümayəndəsi (sədri);
* Johj Feeney, sənədli film rejisoru, 2 dəfə Academy Award mükafatçısı;
* Sir Michael Fay, Yeni Zelandiyanın 3-cü ən varlı adamı;
* Jane Campion, məşhur ssenarist və film direktoru;
* Sir Michael Hardie Boys, keçmiş Governor-General;
* Fleur Adcock, şair, Kral Qızıl Medalı mükafatçısı;

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vellinqton Viktoriya Universitetinin rəsmi veb saytı
* Vellinqton Viktoriya Universitetinin Tələbə Assosiasiyası
* Vellinqton Viktoriya Universitetinin Kitabxanası