open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eçizen Yengəc Muzeyi

– Yaponiyanın Fukui prefekturasının Eçizen qəsəbəsində yerləşən muzey. Yengəclərə həsr olunmuş yeganə Yaponiya muzeyidir.

## Tarixi
Eçizen yengəci Fukui prefekturasının tanınmış yengəc çeşididir. Eçizen yengəclərinə həsr olunmuş bu muzey 15 iyul 2000-ci ildə açılmışdır. Fəaliyyətinin ilk ilində 125.000 ziyarətçi, ilk 15 ilində isə 584.000 ziyarətçi qəbul etmişdir. 2015-ci ilin sentyabrında muzey birinci mərtəbədəki yenidənqurma işləri səbəbilə bağlanmış, 15 iyul 2016-cı ildə yenidən açılmışdır. Yenidənqurma işləri üçün 392 milyon yen xərclənmişdir.

## Xüsusiyyətlər
Muzeydə yengəclərin yaşayış ekologiyasını nümayiş etdirən sərgilər yerləşir. Muzeydə yerləşən yengəc ovu simulyasiyasında ziyarətçilər virtual yengəc ovu ilə məşğul ola bilirlər. "Böyük sevgi teatrı"ndakı 3x10 metr ölçüsündə olan ekranda yengəclərin ekologiyası və yengəc ovundan bəhs edən videomateriallar nümayiş etdirilir. 45 kv. metr sahəyə malik olan "Yengəc laboratoriyası"nda yengəc balalarının yetişdirilməsi ilə məşğul olunur. Ziyarətçilər laboratoriyaya daxil ola bilməsələr də, yengəc balalarının inkişafını monitordan müşahidə edə bilirlər. Muzeyin tunel akvariumu 14 metr uzunluğundadır və sualtı dünya atmosferi yaratmaq üçün mavi işıqlandırmadan istifadə olunmuşdur.

Muzeydə yengəclərlə bağlı incəsənət sərgiləri baş tutur, nadir yengəc növləri nümayiş etdirilir, yengəclərlə bağlı elmi tədqiqatlar aparılır.

Muzey kompleksi üç tikilidən ibarətdir: inzibati, restoran və muzey binası. Muzeyin eksteryeri yengəc formasında dizayn edilmişdir. Üçmərtəbəli günbəz tikilinin mərkəz hissəsi yengəc qabığını, hər iki tərəfindən yerləşən ikimərtəbəli binalar yengəcin ayaqlarını xatırladır. Muzeyin hər bir mərtəbəsi bir okean səviyyəsini təmsil edir. Üçüncü mərtəbə qurunu, ikinci mərtəbə 100 metr dərinliyi, mezonin mərtəbəsi 200 metr dərinliyi, birinci mərtəbə isə 300 metr dərinliyi və okean yatağını simvolizə edir. Ziyarətçilər yengəc sərgisini görmək üçün "qurudan okean yatağına enirlər".

Muzeyin ləqəbi "Böyük sevgi"dir. İngilis dilində "Big love" ifadəsinin yapon dilinə transliterasiyası  kimi alınır. Yapon dilində yengəcə bəzən  da deyilir. Ləqəb 1999-cu ildə keçirilmiş müsabiqəsi nəticəsində 4547 versiya arasından seçilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Hakuşika Memorial Sake Muzeyi

və ya sadəcə **Sake Muzeyi** – Yaponiyanın Hyoqo prefekturasının Nişinomiya şəhərində yerləşən sake muzeyi. Yaponiyada açılmış ilk, eləcə də, yeganə sake və sakura muzeyidir.

## Tarixi
Muzeyin yerləşdiyi Nişinomiya şəhəri Edo dövründə sake sənayesinə görə məşhur olmuş, sake istehsalçıları şəhərin infrastrukturunun inkişafına kömək etmişdirlər. Regionun inkişafı sake sənayesi ilə bağlı olmuşdur.

Muzeyin yaradılması barədə təklif 1980-ci ilin mayında təklif olunmuş, 17 fevral 1982-ci ildə muzey yaradılmışdır. 1884-cü ilin iyununda muzey Yoşida İsoya xüsusi mükafatına layiq görülmüşdür. 1995-ci ildə baş vermiş Böyük Hanşin zəlzələsi zamanı muzey zərər görmüş, Sakaruqa-kan binası məhv olmuşdur. Sakaruqa-kan 1998-ci ildə martında yenidən tikilmiş və istifadəyə verilmişdir.

## Xüsusiyyətlər
Muzeyin ümumi sahəsi 5069,75 m² təşkil edir. Muzey bir-birinin qarşısında dayanan iki binadan ibarətdir: Kinen-kan və Sakaqura-kan. Kinen-kan 3 əsas bölməyə ev sahibliyi edir: sake otağı, planlaşdırılmış sərgi otağı və Sasabe Sakura otağı. Sake otağında hər il iki dəfə sake ilə bağlı sərgi keçirilir. Sasabe Sakura otağında Yaponiyada sakura ağacları ilə bağlı ən böyük kolleksiyalardan biri saxlanılır.

Sakaruqa-kan 1869-cu ildə tikilmiş Tatsuuma-Honke sake zavodunun binasını əhatə edir. Burada sakenin hazırlanma prosesi nümayiş etdirilir, Amida-quruma kimi sake hazırlama alətləri sərgilənir, sake mahnıları səsləndirilir. Binada 1995-ci ildə baş vermiş Böyük Hanşin zəlzələsinə həsr olunmuş "Zəlzələ xatirələri" otağı da yerləşir.

Muzeyin kolleksiyasına daxil olan 517 sake hazırlama aləti, eləcə də, sake üçün nəzərdə tutulmuş 167 çəllək və çən Hyoqo prefekturası tərəfindən maddi xalq mədəniyyət mülkü elan olunmuşdur.

## Qalereya

Hakushika Memorial Museum03n4592.jpg
Hakushika Memorial Museum01st3200.jpg
Hakushika Memorial Museum04bs4592.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Belçikalı Nobel mükafatçılarının siyahısı

**Belçikalı Nobel mükafatçılarının siyahısı** məqalədə təqdim olunub.

## Həmçinin bax
* Belçika ədəbiyyatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Vera Baboun

**Vera Baboun** — (, ) — Fələstinli siyasətçi, Beytləhm şəhərinin ilk qadın meri. Babun Afrika-Amerika ədəbiyyatı üzrə magistr dərəcəsinə malikdir. Seçilməzdən əvvəl o, Beyt Sahurdakı Roma Katolik Liseyinin direktoru olmuşdur(2010-2012). Beytləhm Universitetində(1990-2010) ingilis ədəbiyyatından dərs demiş və burada dekan müavini vəzifəsində də çalışmışdır. O, eyni zamanda Ailələr və Uşaqlar üçün Rəhbərlik və Təhsil Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədridir və GRACE (Afrika və Yaxın Şərqdə Gender Tədqiqatları və Gücləndirmə üçün İKT) şəbəkəsi üçün Gender Tədqiqatçısıdır. Babun beş uşaq anasıdır. O, Fələstinli xristiandır.

## Siyasi karyerası
### Oktyabr 2012: Beytləhm mer seçkisi
Babun 12 Fəth müsəlman və xristiandan ibarət Müstəqillik və İnkişaf blokuna başçılıq edirdi, xidmətin təkmilləşdirilməsi və Beytləhmin turizm potensialının təşviqi üçün kampaniya aparırdı. Əl-Ghad ümumiyyətlə öz blokunu peşəkarlar və texnokratlar kimi xarakterizə edirdi. Babunun qalib gələcəyini çox az adam gözləyirdi. O, tanınmış kişi namizədlərlə, eləcə də islamçılar və solçu fələstinlilərin dəstəklədiyi namizədlərlə mübarizə aparmışdır. 12 oktyabr 2012-ci ildə Fəth 49% səslə AWRAD sorğusunda lider idi. Onun bloku 20 oktyabr 2012-ci ildə keçirilən seçkidə qalib gəlmişdi və Baboun Beytləhm Şəhər Şurasının qapalı iclasında onun blokunun xalq tərəfindən seçilən doqquz məclis üzvü tərəfindən rəsmi olaraq mer seçildi. Onun rəqibləri şurada altı yer qazandılar.

### Beytləhm şəhərinin meri
Bələdiyyə başçısı olaraq, Baboun İordan çayının qərb sahilində işsizliyin ən yüksək olduğu şəhərə rəhbərlik edirdi. Beytləhmdə xristian əhalinin xaricə axını ilə əlaqədar demoqrafik vəziyyət dəyişir. O, İsrailin İordan çayının qərb sahilini insanların, ideyaların və malların hərəkətini məhdudlaşdıran, böyüməyə maneə kimi təsvir etdi. Beytləhm haqqında o, dedi: "Biz boğulmuş bir şəhərik, yaşayış məntəqələri və divara görə genişlənməyə yerimiz yoxdur".  Siyasətçi, gənclər üçün iş imkanları yaratmaqla mühacirət axınının qarşısını almağa ümid edirdi. O, həmçinin HƏMAS-ın hakimiyyətdə olduğu dövrdə itirilmiş beynəlxalq dəstəyi bərpa etməyə ümid edirdi. Babun 27 aprel 2017-ci ildə tutduğu vəzifədən istefa verib. O, 2017-ci ilin mayında Beytləhmdə və İordan çayının qərb sahilində keçirilən yerli seçkilərdə iştirak etməmişdir.

### Fələstinin Çilidəki səfiri
8 dekabr 2022-ci ildə o, Fələstin Dövlətinin Çiliyə səfiri təyin edilib.

## İstinadlar
Desizionizm

**Desizionizm** (, qərarçılıq) ―  əxlaqi və ya hüquqi göstərişlərin siyasi aktorlar tərəfindən qəbul edilən qərarların nəticəsi olduğunu müdafiə edən siyasi, etik və hüquqi doktrina. Əlavə olaraq, qərarın əsaslılığı onun məzmununda deyil, müvafiq orqan tərəfindən lazımi qaydada qəbul edilməsindədir.

Desizionizm doktrinası alman hüquqşünası Karl Şmitt tərəfindən irəli sürülüb. Şmitt hesab edirdi ki, qanunun qüvvədə olmasını müəyyən edən faktiki hökmlər deyil, onun müvafiq orqanlar tərəfindən qanuna salınması faktıdır. Daha sonra Şmitt NSDAP üzvü olduqda  nasist siyasətinə haqq qazandırmaq üçün qərar qəbul etmədən istifadə etdi. Şmitt  “Fürer qanunu yaradıb, Fürer qanunu müdafiə edir” deyimi ilə tanınır.

## Həmçinin bax
*Siyasi volüntarizm

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Carl Schmitt: *Gesetz und Urteil*, 2nd edition, München 1969.
* *Шмитт К.* Политическая теология. — М:. Канон-Пресс-Ц, 2000. — 336 стр.
* *Шмитт К.* Диктатура: от истоков современной идеи суверенитета до пролетарской классовой борьбы / Пер. с нем. Ю. Ю. Коринца; под ред. Д. В. Скляднева. — СПб.: Наука, 2006. — (Слово о сущем; т. 56) ISBN 5-02-026895-X
* *Шмитт К.* Левиафан в учении о государстве Томаса Гоббса. М. Владимир Даль, 2006.
* *Костогрызов П. И.* Децизионизм в России: дореволюционные предшественники и современные интерпретаторы Карла Шмитта. Ч. 1., 2 // Научный журнал «Дискурс-Пи» . 2021. No 1 (42), 2 (43). doi:10.24412/1817-9568-2021-1-62-76
Volüntarizm (siyasət)

**Volüntarizm ** ( — *könüllü* sözündən)&nbsp;— insan birliyinin bütün formalarının mümkün qədər könüllü olması ilə bağlı siyasi mövqe.

Nəticədə, könüllülük inisilizasiya prinsipinə xas olan hər hansı aqressiv zorakılıq və ya məcburiyyətin başlanmasına qarşı çıxır. Bu kontekstdə “təşəbbüs” könüllülərin özünümüdafiəyə qarşı çıxmaması mənasında istifadə olunur. Könüllülük bazar anarxizminin bir formasıdır.

Könüllülər dövlət hakimiyyətini konkret coğrafi regionda aqressiv zorakılıq və məcburiyyətdən istifadə üzrə qanuni inhisar kimi müəyyən edir, ona görə də onun tam ləğvini müdafiə edirlər. Əksər könüllülər mülkiyyət hüquqlarını təbii hüquq forması kimi qəbul edirlər ki, bu da məcburiyyətin rədd edilməsinə uyğundur. Könüllülük tərəfdarları da var ki, onlar icma üzvlərinin heç kimə məxsus olmayan torpaqlardan və sərvətlərdən könüllü surətdə istifadə edə biləcəyinə inanırlar, beləliklə, aqressiv zorakılıq və ya məcburiyyətdən istifadə etmədən müqavilələr bağlaya bilərlər.

## İstinadlar
Yalçın Rəfiyev

**Yalçın İlqar oğlu Rəfiyev** (tam adı:*Rəfiyev Yalçın İlqar oğlu;*) — COP29-un baş danışıqçısı, Azərbaycanın xarici işlər nazirinin müavini

## Həyatı

Yalçın İlqar oğlu Rəfiyev 9 fevral 1987-ci ildə Şəmkir şəhərində anadan olub. 2007-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin “Beynəlxalq Hüquq və Beynəlxalq Münasibətlər” fakültəsinin “Beynəlxalq Münasibətlər” ixtisası üzrə bakalavr pilləsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 2010-2011-ci illərdə İtaliyanın Roma şəhərində yerləşən NATO Müdafiə Kollecində Ali Kursunda, 2014-2016-cı illərdə isə Avstriyanın Laksenburq şəhərində yerləşən Beynəlxalq Antikorrupsiya Akademiyasının “Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə mütəxəssis” proqramı üzrə magistr proqramında təhsil alıb. 

Ailəlidir, iki övladı var.

## Fəaliyyəti
### Diplomatik fəaliyyəti
Peşəkar fəaliyyətə 21 sentyabr 2007-ci il tarixində Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) Təhlükəsizlik Problemləri İdarəsində referent vəzifəsində başlayıb. 
* 2009 – 2011-ci illərdə XİN-in Təhlükəsizlik Problemləri İdarəsinin attaşesi;
* 2011 – 2013-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Avstriya Respublikasındakı Səfirliyinin üçüncü katibi;
* 2013– 2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Avstriya Respublikasındakı Səfirliyinin ikinci katibi;
* 2016 – 2017-ci illərdə AR Xarici İşlər Nazirliyinin Beynəlxalq Təhlükəsizlik İdarəsinin birinci katibi;
* 2017 – 2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Cenevrədəki BMT bölməsi və digər beynəlxalq təşkilatlar yanında Daimi Nümayəndəliyinin birinci katibi;
* 2018-ci ilin avqust ayından 2019-cu ilin sentyabr ayınadək AR Xarici İşlər Nazirliyinin Beynəlxalq Təhlükəsizlik İdarəsinin rəis müavini;
* 2019-cu il sentyabr ayından 2023-cü ilin sentyabr ayınadək AR Xarici İşlər Nazirliyinin Beynəlxalq Təhlükəsizlik İdarəsinin rəisi vəzifəsində çalışıb.
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 sentyabr 2023-cü il tarixli sərəncamı ilə xarici işlər nazirinin müavini təyin olunub. 
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 iyul 2021-ci il tarixli sərəncamı ilə “ikinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi” rütbəsi verilib.

## Təltifləri

9 iyul 2019-cu il tarixində Diplomatik xidmət orqanlarındakı fəaliyyətinə görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən "Diplomatik xidmətdə fərqlənməyə görə" medalı təltif olunub.

## İstinadlar
Əminə Sədr

**Bint əl-Huda əs-Sədr** () kimi tanınan **Əminə Heydər əs-Sədr** 1980-ci ildə Səddam Hüseyn rejimi tərəfindən qardaşı Ayətullah Seyid&nbsp;Məhəmməd Baqir əs-Sədrlə edam olunan iraqlı maarifçi və siyasi fəal.

## Həyatı
Əminə Heydər əl-Sədr 1937-ci ildə anadan olub Kazımiyyə şəhərində qızlar üçün bir neçə dini məktəb yaratmışdır.  Bint əl-Huda İraqın müsəlman qadınları arasında İslam şüurunun yaradılmasında mühüm rol oynamışdır. O, 1959-cu ildə İraqın Nəcəf şəhərinin dini ziyalıları tərəfindən çap edilən əl-Ədva adlı İslam jurnalında məqalələr yazmağa başlayanda o, iyirmi yaşında idi. O, 1977-ci ildə Səfər üsyanında iştirakı ilə də məşhur idi. Bint əl-Huda ciddi öyrənmə eşqi ilə böyüdü. O, tezliklə müsəlman qadınların əzabları və ölkəsində İslam ideologiyasına zərər verən böyük fəlakətlər kimi qəbul etdiyi şeylərdən xəbərdar oldu.

1980-ci ildə dini lider Ayətullah Seyid&nbsp;Məhəmməd Baqir əs-Sədr&nbsp;və onun bacısı Bint əl-Huda rejimə qarşı müxalifətdə aparıcı rol oynadıqları üçün Səddam Hüseyn rejimi tərəfindən həbs edilmiş, vəhşicəsinə işgəncələrə məruz qalmış və daha sonra edam edilmişdir.&nbsp;Rejim onun cəsədini heç vaxt qaytarmayıb, lakin onun dəfn olunduğu yerin Nəcəf Vadi-üs-Salamda olduğu bildirilir.

## İstinadlar

## Xarici keçid
*Safar Uprising
Tiroidstimullaşdırıcı hormon

**Tiroidstimullaşdırıcı homon** (**TSH**) və ya **tireotrop hormon** (**TTH**, **tireotropin**) ― hipofiz tərəfindən ifraz olunan hormon. TSH qalxanabənzər vəzidə yerləşən reseptorlarla birləşərək&nbsp;onu stimullaşdırır, vəzin tiroksin (T4) və triyodtironin (T3) hormonlarının qana ifrazını təmin edir.

## Tarixi
1916-cı ildə Bennett M.Allen və Filip E.Smith tərəfindən hipofiz vəzində tireotrop maddənin mövcudluğu aşkar edilmişdir. TSH üçün ilk standartlaşdırılmış təmizləmə protokolu isə 1937-ci ildə Sidney Universitetində işləyən şotland əsilli dosent Çarlz Corc L. və avstraliyalı professor Viktor T. tərəfindən təsvir edilmişdir.

## Fiziologiyası

## İstinadlar
Saqa Hava Şarı Muzeyi

– Yaponiyanın Saqa şəhərində yerləşən muzey. Yaponiyada hava şarlarına həsr olunmuş yeganə muzeydir.

## Tarixi

Saqa şəhəri Yaponiyada hava şarları ilə bağlı tədbirlərə görə tanınır. 1980-ci ildən etibarən şəhər Saqa Beynəlxalq Hava Şarı Festivalına ev sahibliyi edir. Dünya Hava Şarı Çempionatı 3 dəfə Saqa şəhərində (1989, 1997, 2016) keçirilmişdir. Şəhərin "Saqa Balluners" () adlı peşəkar basketbol komandası var.

Saqa Hava Şarı Muzeyi 1 oktyabr 2016-cı ildə – Saqa Beynəlxalq Hava Şarı Festivalının 37-ci tədbirinə az müddət qalmış "havadan asılı olmayaraq hava şarlarından həzz alın" şüarı ilə açılmışdır. Muzeyin tikintisi 1,8 milyon yenə başa gəlmişdir. 19 iyul 2017-ci ildə muzeyi ziyarət edənlərin sayı 100.000-i keçmişdir.

## Xüsusiyyətlər
Muzey dördmərtəbəli binada yerləşir və binanın ilk iki mərtəbəsini əhatə edir. Üçüncü mərtəbədə gənclər mərkəzi, dördüncü mərtəbədə özəl yapon dili məktəbi yerləşir.

Muzeyin birinci mərtəbəsində yerləşən Super Hi-Vision teatrında uçan hava şarları haqqında videolar nümayiş etdirilir. İkinci mərtəbədə yerləşən "Hava şarı şöhrət zalı"nda 1969-cu ildə hazırlanmış, Yaponiyanın ilk idarə olunan hava şarı modeli olan "Icarus-5" sərgilənir. Muzeydə Yaponiyada hava şarlarının inkişafına töhfə verən şəxslər haqqında məlumatlar verilir. İkinci mərtəbədəki tarix guşəsində hava şarlarının tarixi, hava şarı yarışları haqqında informasiyalar təqdim olunur, müxtəlif formalarda olan hava şarı modelləri sərgilənir. Ziyarətçilər muzeydə yerləşən "hava şarı simulyatoru"nda istifadə edərək virtual hava şarı səyahətinə çıxırlar. Muzeydə hava şarları ilə bağlı kvizlər keçirir və ən çox sual tapan ziyarətçi "Doktor Hava şarı" titulu qazanır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Claudia Sulewski

**Claudia Sulewski** () Amerikalı aktrisadır.

## Həyatı
19 fevral 1996-cı ildə İllinoys ştatının Çikaqo şəhərində Czeslav Sulewski və Beata Krupinskanın ailəsində anadan olub. Marcin və Kevin adlı iki qardaşı var.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Benzion Netanyahu

**Benzion Netanyahu** (**Benzion Melikovski** ; ) — Polşada anadan olmuş yəhudi tarixçisi, ensiklopediyaçısı və ortaəsrşünas alim. O, Kornel Universitetində tarix professoru vəzifəsində çalışıb, yəhudi xalqının tarixi üzrə mütəxəssis olub. Həmçinin yəhudi dövlətinin yaradılmasına dəstək vermək üçün ABŞ-də lobbiçilik hərəkatının fəallarından olub. Onun əsas təcrübə sahəsi İspaniyada yəhudilərin tarixi olub və o, İvrit Ensiklopediyasının redaktoru, Bencamin Azkinin köməkçisi və Zeo Jabotinskinin şəxsi katibi olmuşdur.

## Həyatı
1944-cü ildə Benzion Netanyahu Fələstində oxuyarkən tanış olduğu Zila Seqalla (1912–2000) ailə həyatı qurub. Cütlüyün üç oğlu var idi: Entebbe əməliyyatına rəhbərlik edən Yonatan Netanyahu, İsrailin Baş Naziri Benyamin Netanyahu və həkim, yazıçı və dramaturq İddo Netanyahu.
O, uzun müddət yəhudi dövləti uğrunda mübarizəyə yönəlmiş barışmaz revizionist sionist hərəkatının aparıcı simalarından biri olan Zeev Jabotinskini müdafiə etmişdir.

## İstinadlar
Azərbaycanın Avropa qitəsindəki ərazisi

**Azərbaycanın [[Avropa]] qitəsindəki ərazisi** — Azərbaycan ərazisinin kiçik bir hissəsini (başlıca olaraq, Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonu) əhatə edir. Ərazi üçün ən kiçik rəqəm 6960 kvadrat kilometrdir (Azərbaycan ərazisinin təqribən 8 faizi).

## Ərazinin sərhədləri
Azərbaycanın Avropaya düşən hissələri Qusar rayonu, Quba rayonunun ərazisinin çox hissəsi, Şabran və Xaçmazın ərazisinin bir hissəsi, Xızı rayonunun ərazisinin yarıdan çoxu, Sumqayıt şəhəri, Novxanıdır.

Avropanın sərhədləri Fatmayı ilə Mehdiabadın arasından keçir, Şüvəlanın ərazisinin də bir hissəsi Avropadadır. Avropanın sərhədinin bitdiyi yer təxminən Abşeron rayonunun Zirə qəsəbəsindədir. Zirənin yarısı Asiya, yarısı isə Avropadadır. Bakı tam olaraq Avropada deyil. Bakıda Şüvəlanın çox hissəsi, Binəqədi rayonu, Mərdəkan qəsəbəsinin bir hissəsi Avropa sərhədləri içindədir. Bakının mərkəzi hissəsi Asiya, şimal-qərb hissəsi isə Avropaya daxildir.


Fayl:20160821T071234 Lat 41 9 48.01728000 N Long 48 7 36.10008000 E.jpg|UNESCO Dünya irsi Xınalıq
Fayl:Shahdag01.jpg|Şahdağ Turizm Mərkəzi


## Siyasi nəticələri
Azərbaycanın xarici siyasətində vacib məsələlərdən biri Avropa və Avropa-Atlantik quruluşuna inteqrasiyadır. Azərbaycan Avropa Şurasına üzvdür, Avropa Birliyi ilə yaxşı münasibətləri var, birliyə daxil olmaq üçün müraciət etmək hüququ var. Azərbaycan UEFA-nın üzvüdür, Avroviziya müsabiqəsində iştirak edir.





## Mədəniyyətdə

## Həmçinin bax
* Avropa İttifaqı–Azərbaycan münasibətləri
* Azərbaycan–NATO münasibətləri

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Qurban Səid. Əli və Nino. Bakı, "Qafqaz", 2006. — 252 səh. ISBN 9952-432-49-6
Solomonun kiçik açarı

***Solomonun kiçik açarı*** () — həm də ***Lemegeton *** adıyla tanınan, xristian demonologiyası və qoetiyası haqqında məlumatların toplandığı ən vacib qrimuarlardan biri. Kitab, anonim müəlliflər tərəfindən daha qədim dövrlərə aid materiallar əsasında hazırlanmışdır. Kitab beş hissədən ibarətdir: *Ars Goetia*, *Ars Theurgia-Goetia*, *Ars Paulina*, *Ars Almadel* və *Ars Notoria*. Kitab, "Solomonun vəsiyyəti" və orda xatırlanan, demonların bağlanması üçün istifadə edilən üzüyə əsaslanır.
## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
*
Cananiyar xanım

**Cananiyar xanım** () — Osmanlıların Misir və Sudan hakimi, ilk Misir xədivi İsmayıl Paşanın ikinci xanımı.

## Həyatı

Əslən şimali Qafqaz əsilli olan Cananiyar xanımın doğum tarixi təxminən 1835-ci ildə dünyaya gəldi. Misirə gəlişi və saraya necə alındığı məlum deyil. Ancaq İsmayıl Paşaya Misirdəki hakimiyyətini ələ almadan öncə təqdim edildiyi bilinir. Cütlüyün 6 övladı dünyaya gəlsə də, bunlardan yalnız ikisi - Zeynəb xanım (1859-1875) və İbrahim Hilmi Paşa (1860-1927) yetkinlik yaşına çatdı.

İsmayıl Paşanın Misir hakimi təyin edilməsinin ardından Cananiyar xanım paşanın ikinci xanımı olması səbəbilə *"İkinci Şahzadə"* ünvanı aldı. 1874-cü ildə qızı Zeynəb xanımı qaynı Əhməd Rüfət Paşanın oğlu İbrahim Fəhmi Paşa ilə evləndirdi. Ancaq əmisi oğlu ilə evlənən Zeynəb xanım cəmi bir il sonra vəfat etdi. Dul qalan İbrahim Fəhmi Paşa 1890-cı ildə İsmayıl Paşanın kiçik qızı Nemətullah xanımla evləndi.

İsmayıl Paşanın vəzifədən alındığı 1879-cu ilədək bu ünvanı daşıyan Cananiyar xanım Misirdə *Ortancıl xanım* olaraq anılmağa başlandı. Ərinin vəzifədən alınmasından sonra onunla birlikdə öncə Neapolda, ardından İstanbulda sürgün həyatı yaşayan Cananiyar xanım ərinin 1895-ci ildə İstanbulda vəfatından sonra cənazəylə birlikdə Qahirəyə döndü. Sabiq xədivin digər ailə fərdləriylə birlikdə Qahirədəki Safran sarayında yaşamağa davam edən Cananiyar xanım 12 dekabr 1912-ci ildə Safran sarayında vəfat etdi. Cənazəsi Qahirədəki Əl-Rifai məscidinə dəfn edildi.

## Mənbə

* Tanman, M (2011). *Nil kıyısından Boğaziçi'ne: Kavalalı Mehmed Ali Paşa Hanedanı'nın İstanbul'daki izleri*. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsu. p. 48. ISBN 978-975-9123-95-6
* Kal (1997). *İstanbul su külliyât* (in Turkish). İstanbul: İstanbul Aras̨tırmaları Merkezi. p. 98. ISBN 978-975-8215-04-1
* Searight, Sarah (2005). *Women Travellers in the Near East*. Oxbow Books. p. 63. ISBN 978-1-842-17161-5
* Cuno, Kenneth M. (1 April 2015). *Modernizing Marriage: Family, Ideology, and Law in Nineteenth- and Early Twentieth-Century Egypt*. Syracuse University Press. p. 33. ISBN 978-0-815-65316-5
* Mestyan, Adam (3 November 2020). *Arab Patriotism: The Ideology and Culture of Power in Late Ottoman Egypt*. Princeton University Press. p. 62. ISBN 978-0-691-20901-2
* Hassan, Hassan (2000). *In the House of Muhammad Ali: A Family Album, 1805–1952*. American University in Cairo Press. p. 12. ISBN 978-977-424-554-1
* Cherry, Debrah; Halland, Janice (2006). *Local/global: Women Artists in the Nineteenth Century*. Ashgate Publishing, Ltd. p. 79. ISBN 978-0-754-63197-2
* Doumani, Beshara (2003). *Family History in the Middle East: Household, Property, and Gender*. SUNY Press. ISBN 978-0-791-48707-5
Vurğun Quliyev

**Vurğun Quliyev** (13 iyul 1976, Masallı rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ – 2000, Göyçay rayonu, Azərbaycan) — qapıçı mövqeyində çıxış etmiş Azərbaycan futbolçusu. 

## Karyerası
Vurğun Quliyev 13 iyul 1976-cı ildə Masallı rayonunda anadan olub. Peşəkar futbolçu karyerasına 1993-cü ildə "İnşaatçı Bakı" komandasında başlayıb. Burada keçirdiyi iki mövsüm ərzində yüksək dəstədə 12 oyunda meydana çıxıb.

1995–1996 mövsümünü o dövrdə istedadlı gəncləri heyətinə cəlb etməsi ilə tanınan Vaqif Sadıqovun rəhbərlik etdiyi birinci dəstə təmsilçisi olan "Fərid"də keçirir. Yeni komandasında əvvəlcə üçüncü qapıçı olan Vurğun, bir müddət sonra məşqçinin ona verdiyi şansdan maksimum yararlanır və klubun əsas qapıçısına çevrilir.

1996–1997 mövsümünü "Bakı Fəhləsi"ndə keçirən qapıçı, 1998-ci ildə Ağdamın "Qarabağ" komandasına transfer olunub. "Köhlən atlar"ın heyətində keçirdiyi iki mövsüm ərzində 30-u yüksək dəstədə, 4-ü isə UEFA İntertoto Kubokunda olmaqla, cəmi 34 oyunda forma geyinib.

## Ölümü
Yenicə "VAZ-2106" markalı avtomobil alan qapıçı, 2000-ci ildə anası və nişanlısı ilə Zaqatalada baş tutacaq qohum toyuna getməyi qərara alır. Avtomobil sürməyi təzə öyrəndiyi üçün, dostları və qohumları ona avtobusla getməyi məsləhət görsələr də, o, fikrindən dönmür. Toyda iştirak edən qohumlar səhərisi gün Bakıya qayıdarkən Göyçay rayonu ərazisində Vurğunun idarə etdiyi avtomobil yoldan çıxıb və ağaca çırpılıb. Qəza nəticəsində Quliyev hadisə yerindəcə keçinib, anası və nişanlısı isə ağır xəsarətlərlə xəstəxanaya yerləşdiriliblər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vurğun Quliyev ''(solda)'' yoldaşları ilə
* Vurğun Quliyev ''(mərkəzdə)'' yoldaşları ilə
Nurfələk Qadınəfəndi

**Nurfələk Qadınəfəndi** () — Osmanlıların Misir və Sudan hakimi, ilk Misir xədivi İsmayıl Paşanın xanımı, Sultan Hüseyn Kamilin anası.

## Həyatı
Həyatının ilk illəri, Misirə gəlişi və saraya necə alındığı məlum deyil. Ancaq İsmayıl Paşaya Misirdəki hakimiyyətini ələ aldıqdan sonra təqdim edildiyi bilinir. Cütlüyün bu nigahdan 21 noyabr 1853-cü ildə yeganə övladı - Hüseyn Kamil dünyaya gəldi.

1879-cu ildə ərinin vəzifədən alınmasından sonra onunla birlikdə öncə Neapolda, ardından İstanbulda sürgün həyatı yaşayan Nurfələk xanım ərinin 1895-ci ildə İstanbulda vəfatından sonra cənazəylə birlikdə Qahirəyə döndü. Sabiq xədivin digər ailə fərdləriylə birlikdə Qahirədəki Safran sarayında yaşamağa davam edən Nurfələk xanım oğlunun 20 dekabr 1914-cü ildə taxta çıxmasının ardından Validə sultan ünvanı aldı.

Ancaq cəmi 2 il sonra 15 avqust 1916-cı ildə İsgəndəriyyədəki Mamurə sarayında vəfat etdi və cənazəsi Qahirədəki İmam Şafii türbəsinə dəfn edildi.

## Mənbə

* Tanman, M (2011). *Nil kıyısından Boğaziçi'ne: Kavalalı Mehmed Ali Paşa Hanedanı'nın İstanbul'daki izleri*. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsu. p. 48. ISBN 978-975-9123-95-6
* Tucker, Spencer; Roberts, Priscilla Mary (2005). *World War I: A Student Encyclopedia*. ABC-CLIO. pp. 898. ISBN 978-1-851-09879-8
* Ward, Major C.H. Dudley (29 March 2012). *The 74th Yeomanry Division in Syria and France*. Andrews UK Limited. p. 8. ISBN 978-1-781-51519-8
* Doumani, Beshara (2003). *Family History in the Middle East: Household, Property, and Gender*. SUNY Press. ISBN 978-0-791-48707-5
Camalnur Qadınəfəndi

**Camalnur Qadınəfəndi** () — Osmanlıların Misir və Sudan hakimi, ilk Misir xədivi İsmayıl Paşanın xanımı.

## Həyatı
Əslən şimali Qafqaz əsilli olan Camalnur xanım təxminən 1850-cı ildə dünyaya gəldi. Misirə gəlişi və saraya necə alındığı məlum deyil. Ancaq İsmayıl Paşaya Misirdəki hakimiyyətini ələ aldıqdan sonra təqdim edildiyi bilinir. 1869-cu ildə nigahlanan cütlüyün bu nigahdan 1875-ci ilin aprelində bir oğlu - Əli Camal Paşa (1875-1893) dünyaya gəldi. Ancaq cəmi bir il sonra Camalnur xanım doğuş zamanı dünyasını dəyişdi. Cənazəsi Qahirədəki Əl-Rifai məscidinə dəfn edildi.

Geridə qoyduğu oğlu Əli Camal Paşa isə İsmayıl Paşanın digər xanımı Şöhrət-fəza xanımın himayəsinə verildi. Təhsil aldığı Vyanada difteriya səbəbilə gənc yaşda vəfat edən Əli Camal Paşanın cənazəsi Qahirəyə gətirilərək anasının yanına dəfn olundu.

## Mənbə

* Tanman, M (2011). *Nil kıyısından Boğaziçi'ne: Kavalalı Mehmed Ali Paşa Hanedanı'nın İstanbul'daki izleri*. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsu. p. 48. ISBN 978-975-9123-95-6
* Tucker, Spencer; Roberts, Priscilla Mary (2005). *World War I: A Student Encyclopedia*. ABC-CLIO. pp. 898. ISBN 978-1-851-09879-8
* Ward, Major C.H. Dudley (29 March 2012). *The 74th Yeomanry Division in Syria and France*. Andrews UK Limited. p. 8. ISBN 978-1-781-51519-8
* Doumani, Beshara (2003). *Family History in the Middle East: Household, Property, and Gender*. SUNY Press. ISBN 978-0-791-48707-5
Tomoo Odaka

– Yaponiya hüquqşünas alimi. Hüquq fəlsəfəsi ilə məşğul olmuşdur.

## Həyatı
1899-cu ildə Koreyanın Seul şəhərində doğulmuşdur. 1923-cü ildə Tokio Universitetindən məzun olduqdan sonra Kioto Universitetinin fəlsəfə dekanlığına daxil olmuş, Kitaro Nişidanın tələbəsi olmuşdur. 1928–1932-ci illərdə Almaniya və Avstriyada Hanz Kelsen və Edmund Husserlin rəhbərliyi altında təhsil almışdır. 1928-ci ildə Keyco Universitetinin köməkçi professoru təyin olunmuşdur. 1944-cü ildən sonra Tokio Universitetində fəlsəfə dərsləri vermişdir.

## Fəaliyyəti
Odakanın nəzəriyyələri neokantçılıq və fenomenologiya elementlərini özündə birləşdirir. İkinci Dünya müharibəsindən sonra yeni Yaponiya konstitusiyasından qəbul olunmasından sonra kokutayın tamamilə dəyişib-dəyişmədiyi haqqında Toşiyoşi Miyazava ilə debata daxil olmuşdur. Odakaya iddia etmişdir ki, kokutay hakimiyyət yox, antik yunanların *[[nomos]]* adlandırdıqları hökmran qanun və ya ənənədən yaranan prinsip idi və imperatorun simvolik statusa endirilməsi belə kokutayı dəyişdirməmişdir.

Odaka antikommunist liberal kimi tanınmışdır. 1950-ci ildə Yaponiyanı UNESCO-nun ümumi görüşündə təmsil etmişdir. Yaponiya Elmlər Akademiyasının üzvü olmuşdur. Odakanın əsərlərinə , ,  daxildir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Luxor (videooyun)

**Luxor** və ya **Giza** ― 2005-ci ildə MumboJumbo tərəfindən təqdim olunmuş "tile-matching" tipli videooyun seriyasının ilk oyunu.

Bu seriyanın davamı olaraq 2005-ci ildə *"Luxor: Amun Rising"*, 2006-cı ildə yeni səviyyə və bonuslar əlavə edilmiş *"Luxor 2"* buraxıldı. Bundan sonra isə yeddi oyun rejimi və təkmilləşdirilmiş qrafika təqdim edən *"Luxor 3"*, ardınca isə ardınca *"Luxor: Quest for the Afterlife"* buraxıldı.

## Geympley
*"Luxor"*un oyun qaydası *"Puzz Loop"* və ''"Zuma"''ya bənzəyir.

Müxtəllif rəngli kürələrdən təşkil olunmuş və hər biri kiçik bir böcək tərəfindən itələnən zəncirlər xüsusi cığır ilə oyunçunun piramidasına doğru irəliləyir. Oyunçu eyni rəngli üç və ya daha çox kürənin toqquşmasına səbəb olaraq onların partlamasına yol açır. Belə edərək o, zəncirləri tam aradan qaldırmalı, onların piramidaya daxil olmasına mane olmalıdır. Hər hansı bir kürə piramidaya çatarsa, oyunçu həyatını itirir və səviyyəni yenidən başlatmağa məcbur olur. Oyunçu bu baş vermədən müəyyən sayda kürəni partlatmağı bacararsa, yeni zəncirlər gəlməyi dayandırır və qalanlarını aradan qaldırmaqla səviyyə tamamlanır.

Kürələri partlatdıqca vaxtaşırı olaraq tutduqda oyunçuya qısamüddətli müxtəlif bacarıqlar verən power-up-lar düşür. Bir atışla eyni zamanda 5 və daha çox kürədən ibarət zəncir hissəsini aradan qaldırdıqda xüsusi qızıl sikkə yaranır. Oyunçu 30 ədəd sikkə topladıqda əlavə 1 anx (həyat açarı) qazanır. Oyunun əvvəlində oyunçunun 2 həyat açarı olur, hər dəfə məğlub olduqda 1 anx azalır. Oyunçu bütün həyatlarını itirdikdə oyuna qaldığı hissənin ilk səviyyəsindən başlamalı olur.

## Seriyanın oyunları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "Luxor" oyununun "Facebook" səhifəsi
* Oyunları yükləmək üçün

## Həmçinin baxın
* Zuma (videooyun)
Xocasadəttinzadə Mehmed Saleh Əfəndi

**Xocasadəttinzadə Mehmed Saleh Əfəndi** (8 iyun 1582, İstanbul, Osmanlı imperiyası – 14 mart 1628, İstanbul, Osmanlı imperiyası ) — Osmanlı müdərrisi, qazısı və qazəsgəri. Məşhur Osmanlı şeyxülislamı Xoca Sadəddin Əfəndinin oğludur.

## Həyatı
8 iyun 1582-ci ildə cümə sabahı İstanbulda dünyaya gəldi. Atası məşhur Osmanlı şeyxülislamı Xoca Sadəddin Əfəndidir. İlk təhsilini atasından və Molla Tofiq Gilanidən aldı. 1604-cü ildə müdərrisliyə başlayan Saleh Əfəndi 1607-ci ildə Sahn-ı Səman mədrəsələrindən birinə, 1608-ci ilin mayında Sultan Səlim mədrəsəsinə, 1609-cu ilin martında Süleymaniyyə mədrəsəsinə təyin edildi. Ardından qazılığa yüksələn Saleh Əfəndi 1610-cu ilin mayında Salonikiyə, 1611-ci ilin sentyabrında Məkkəyə, 1612-ci ilin sentyabrında isə Qahirəyə təyin olundu. Bu vəzifədə ikən 1614-cü ilin yanvarında həcc ziyarətinə yollandı. Ziyarətin ardından həmin ilin iyununda vəzifədən alındı və bir müddət hər hansı bir vəzifəyə gətirilmədi. Ardından 1617-ci ilin aprelində Ədirnə qazılığına gətirilsə də, 1618-ci ilin oktyabrında bu vəzifədən azad olundu.

Sultan Osmanın taxtdan endirilməsi və Sultan Mustafanın ikinci dəfə taxta çıxarılmasının ardından cülus günü - 20 may 1622-ci ildə İstanbul qazısı təyin olundu. Ancaq Sultan Mustafa əleyhdarı olan qardaşı şeyxülislam Əsad Əfəndinin ertəsi gün vəzifədən alınması səbəbilə, Saleh Əfəndi də bir gün sonra vəzifədən alındı. Sultan Muradın taxta çıxmasının ardından 1623-cü ilin sentyabrında ikinci dəfə İstanbul qazılığına təyin olundu və bu vəzifəsi 1624-cü ilin aprelinə qədər davam etdi. 1627-ci ilin noyabrında Anadolu qazəsgərliyinə yüksəldi ancaq bu vəzifədə 4 ay qala bildi. 14 mart 1628-ci ildə İstanbulda tutulduğu istiska *(bədənin müxtəlif yerlərində su toplanması)* xəstəliyinə səbəbilə vəfat etdi. Cənazəsi atasının Əyyubsultanda inşa etdirdiyi darülkurranın həyətinə, atası və qardaşlarının yanına dəfn edildi.

## Şəcərəsi

* **Mehmed Əfəndi** — Üləma zümrəsindəndir. 1624-1648-ci illərdə müdərris olaraq müxtəlif mədrəsələrdə fəaliyyət göstərdi.
* **Salehə xanım** — Sultan İbrahim dövrünün şeyxülislamlarından Əbdürrəhim Əfəndi ilə evləndirildi. Bir oğlu olduğu bilinir.
** *Mehmed Əfəndi (ö. [[27 iyun]] [[1688]]) — Üləma zümrəsindəndi**r. Öncə [[müdərris]], [[1673]]-cü ildən [[qazı]], [[1677]] və [[1687]]-ci illərdə [[Qazəsgər|Anadolu qazəsgəri]] olaraq fəaliyyət göstərdi.*

## Mənbə

* *[https://acikerisim.msgsu.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.14124/5532/772800.pdf?sequence=1&isAllowed=y Osmanlı Devleti'nde Çok Yönlü Bir Ulema Ailesi: Hocazadeler.]* Sadık Tezin. İstanbul 2022.

## İstinadlar
Giza

* Giza piramidaları ― Qədim dünyanın yeddi möcüzəsindən qalmış tək abidə, Misirin Cizə platosunda yerləşən piramida kompleksi
* Giza (videooyun) ― MumboJumbo tərəfindən 2005-ci ildə buraxılmış videooyun
* Giza Studio ― Yaponiyanın səsyazma şirkəti
* FF Giza ― Farer adalarının futbol klubu
* 5249 Giza ― cırtdan planet

## Həmçinin baxın
Cizə ― Misir Ərəb Respublikasının əhalisinə görə üçüncü ən böyük şəhəri
Sədrəddin Sədr

**Sədrəddin Sədr** (1882 – 26 noyabr 1953) — Musa Sədrlə (1978-ci ildə Liviyada yox çıxdı) Rabab Sədrin atası və On iki imam şiə İslamın tanınmış alimlərindən ibarət Sədr ailəsinin adını daşıyan Böyük Ayətullah Sədrəddin bin Salehin nəvəsi.

O, Böyük Ayətullah Seyyid İsmail Sədrin (ö.1920) ikinci oğludur. O, indiki İraqda livanlı valideynlərin ailəsində anadan olub və orada mütərəqqi dini qrupa rəhbərlik edib. Sonra o, Xorasana hicrət etdi və burada Ayətullah Hüseyn əl-Qumminin qızı ilə evləndi (:wikidata:Q20557209). Sonra o, İranın Qum şəhərindəki şiə elm mərkəzinə (havzayi'ilmī) getdi və orada məşhur böyük Ayətullah oldu. 26 noyabr 1953-cü ildə İranda vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Kəmalə

**Kəmalə** — Azərbaycanlı qadın adı.

* Kəmalə Hüseynova — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycanın əməkdar artisti (2011).
* Kəmalə Piriyeva — Azərbaycan teleaparıcısı və aktrisası.
* Kəmalə Ağayeva ― şairə, dramaturq, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1958)
* Kəmalə Abiyeva — Azərbaycan şairi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
* Kəmalə Eyvazova — Rusiya alimi, Tibb elmləri namizədi.
* Kəmalə Yanson — azərbaycanlı dekorativ-tətbiqi sənəti ustası.

## Həmçinin bax
* Kamal
Naxçıvan (region)

**Naxçıvan** — müasir Azərbaycan ərazisindəki tarixi-coğrafi region. Sasanilər, Bizans və Ərəb Xilafətinin, müxtəlif erməni və türk dövlətlərinin tərkibində olmuşdur. Orta əsrlərdə Naxçıvan şəhəri mərkəz olmaqla geniş bir ərazi Naxçıvan adlandırılmağa başlanmışdır.

## Həmçinin bax
* Naxçıvanşahlıq
* Naxçıvan nahiyəsi
* Naxçıvan sancağı
* Naxçıvan xanlığı

## İstinadlar
Kuraş

**Kuraş** — Mərkəzi Asiyada icra edilən müxtəlif güləş növləri. 1998-ci ildə Beynəlxalq Kuraş Federasiyası yaradılmışdır.

## Həmçinin bax
* Güləş (Azərbaycan)

## İstinadlar
Nur (ad)

**Nur** — ad.

* Nur Bayanov — tatar şair.
* Nur Cahan — Pakistanlı ifaçı və aktrisa.
* Nur İnayət Xan — II Dünya müharibəsində İngiltərə Xüsusi Əməliyyat Bürosunda xidmət edən ingilis casusu.

## Həmçinin bax
* Nur
Paula

**Paula** — ad.

* Paula Hitler — alman siyasətçi
* Paula Selinq — Rumıniyalı məşhur müğənni.
* Paula Leyton — İspaniyanı təmsil edən su poloçusu.
* Paula Abdul — ABŞ müğənnisi və aktrisası.
* Paula Todoran — Rumıniyalı marafonçu.
* Paula Pareto — Argentinalı cüdoçu.

## İstinadlar
Levi Varner

**Levi Varner** () — Amerikalı rəssam.

## Həyatı
Varner Konnektikut ştatının Şeffild şəhərində anadan olub. O, 1896-cı ildə Nyu Yorkdakı Mərkəzi Parkda velosiped sürərkən baş verən qəza nəticəsində vəfat edib.

## Yaradıcılığı
Gənc yaşlarında o, teleqrafçı işləyib. Yığdığı pul ilə 1869-cu ildə Parisə köçüb. Burada heykəltəraşlıq təhsili alıb. Eyni zamanda *Jan-Batist Karponun* köməkçisi kimi çalışıb.

1870–1871-ci illərdə təhsilini davam etdirərək *Xarici Legiona* daxil olub.

1872-ci ildə Nyu-Yorka köçüb. O, 1877-ci ildə *Amerika Rəssamlar Cəmiyyətinin* qurucularından biri və üzvü olub. 1888-ci ildə isə *Milli Dizayn Akademiyasının* əməkdaşı olub. O, 1893-cü ildə Çikaqoda keçirilən *[[Kolumbiya]] Sərgisi* üçün yarım dollarlıq əsərlər hazırlayıb.

Ömrünün sonlarına yaxın onun heykəlləri daha çox insanlar tərəfindən tanınıb və bəyənilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Olin Levi Warner papers, 1857–1962, bulk 1857–1899
Sigil

**Sigil** və ya **Sigilla** ( - *möhür* sözündən) — magiya gücünə malik simvol (və ya bir neçə konkret simvol və ya həndəsi fiqurun kombinasiyası. Sigillər, ruh və ya demonların çağırılması, idarə edilməsi üçün maqlar, əlkimyaçılar və digər "orta əsr alimləri" tərəfindən aktiv istifadə olunurdu. Buna görə də, sigillər, adlar və magiya formulaları kimi, qrimuarlarda böyük rol oynayırdı.

Ən məşhur sigillər, orta əsrlərə aid magiya və əlkimya kitablarında (əsasən demonologiyaya aid kitablarda) təqdim olunmuşdur: *"[[Solomonun kiçik açarı]]"*, *"Moiseyin, VI və VII kitablarının möhürləri"*, *"Ağ və Qara Magiya sigilləri"* və sair. Ən məşhur sigil Pentaqrammadır.

Həmçinin, sigillər müxtəlif cəmiyyətlərin emblemi kimi də istifadə edilirdi.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

*
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
*
Demon sigillərinin siyahısı

Aşağıdakı siyahıda demonların sigil və ya pentaklları göstərilmişdir. Demonologiyada sigil - demonlar, mələklər və digər varlıqlara aid edilən qrafik imzalardır. Mərasim magiyasında bu varlıqların çağırılması üçün istifadə edilən sigillər, onların əsl adlarının qrafik ekvivalenti hesab edilir.

## İstinadlar
İsmayıl Sədr

**İsmayıl Sədr**&nbsp;(; 1842-ci ildə anadan olub - 1919-1920-ci illərdə vəfat edib) — kifayət qədər öyrənmək və ictihad etmək üçün icazə almağa lazım olan ictihad səviyyəsinə nail olmaq sayəsində həmyaşıdları və ardıcılları üzərində səlahiyyəti olan, İran və&nbsp;İraqda, on iki şiə&nbsp;aliminə istinad edərək istifadə edilən bir rütbəyə sahib livanlı Böyük Ayətullah.

## Həyatı və ailəsi
Seyid İsmayıl Sədr tanınmış və hörmətli Sədr ailəsinin babasıdır. O, əcdadları Livandakı Cəbəl Amildən olan atası Sədrəddin ibn Salehdən sonra əs-Sədr soyadı ilə tanınan ilk şəxsdir.

İsmayıl Sədr İranın İsfahan şəhərində anadan olub.  O, beş qardaşın ən kiçiyidir, onların hamısı şiə İslam alimləri olmuşlar. Onun dörd oğlu var idi:

*Məhəmməd Mehdi əs-Sədr&nbsp;(1879-1939),&nbsp;Məhəmməd əs-Sədrin (1999-cu ildə qətlə yetirilib) babası,&nbsp;Müətəda əs-Sədrin&nbsp;ulu babası;&nbsp;

*Sədrəddin Sədr&nbsp;(1881-1954),&nbsp;Musa Sədrin (1978-ci ildə yoxa çıxdı/öldü)&nbsp;və&nbsp;Rabab Sədrin ataları;
*Heydər Sədr (1891-1937), Məhəmməd Baqir Sədr və Əminə Sədrin (hər ikisi 1980-ci ildə öldürüldü) ataları;
*dördüncü oğlu.

O, İraqın Nəcəf şəhərində məskunlaşmışdı və hicri 1338-ci ildə (təxminən 1919-1920) vəfat edənə qədər yeganə mərcə oldu.

## Həmçinin bax
* Şiə alimlərinin siyahısı

## İstinadlar
Qorio Ata

"Qorio Ata" 1835-ci ildə yazıçı və dramaturq Onore de Balzak tərəfindən yazılmış romandır. 1819-cu ildə Parisdə keçən romanda üç xarakterin həyatından bəhs olunur — qoca Qorio, axtarışda olan cinayətkar Votren və sadəlöhv hüquq tələbəsi Ejen de Rastinyak.

Roman 1834–1835-ci illərdə silsilə halında dərc olunmuşdur. "Qorio Ata" Balzakın ən önəmli romanı hesab olunur. İlk dəfə bu romanın xarakterləri yazarın digər əsərlərində də istifadə olunur və bu Balzakın ədəbiyyatının əsas səciyyələndirici xüsusiyyətlərindən biridir. Əsər həmçinin müəllifin realist tərzinin bir nümunəsidir, hansı ki yazar xırda təfərrüatlardan istifadə edərək obrazlarda alt mətn yaratmışdır.

Roman fransız cəmiyyətinə dərin dəyişikliklər gətirən Burbon restavrasiyası zamanı baş verir. Daha yüksək sosial statusu təmin etmək üçün fərdlərin mübarizəsi kitabın əsas mövzusudur. Paris şəhəri də özünü obrazlarda büruzə verir, xüsusən də Fransanın cənubundakı əyalətlərdə böyümüş gənc Rastinyak. Balzak Qorio və başqaları vasitəsilə ailə və nikahın mahiyyətini təhlil edir, bu institutlara bədbin baxış verir.

Roman oxuculardan və tənqidçilərdən müxtəlif rəylər aldı. Bəzi tənqidçilər əsərin kompleks obrazları və təfərrüatlara olan diqqətə görə müəllifi təriflədi, bəziləri isə onu korrupsiya və acgözlülüyün bir çox təsvirinə görə qınadı. Balzakın sevimlisi olan əsər tezliklə məşhurlaşdı və film səhnəsinə dəfələrlə adaptasiya olundu. Romanın obrazı Rastinyak fransız dilində hər yolla öz vəziyyətini yaxşılaşdırmaq istəyən insanlar üçün istifadə olunan deyimə çevrildi.

## İstinadlar
Google Search

**Google Search** (; həmçinin qısaca **Google** və **Google.com** kimi də bilinir) — Google tərəfindən idarə edilən axtarış sistemi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt
* Orijinal Google!
* Google axtarış trendləri
İranda prezident seçkiləri (2024)

**İranda prezident seçkiləri** — İran prezidentini müəyyən etmək üçün 2025-ci ildə keçirilməsi gözlənilən prezident seçkiləri idi. Lakin İran Prezidenti İbrahim Rəisinin helikopter qəzası nəticəsində ölməsi ilə növbədənkənar prezident seçkiləri təyin olunmuşdur. Seçkilərin birinci turu 28 iyun 2024-cü ildə keçirilmiş, birinci turda heç bir namizəd səs çoxluğu qazana bilmədiyi üçün 5 iyul 2024 tarixində ən çox səs almış Məsud Pezeşkian və Səid Cəlili arasında seçkilərin ikinci turu keçirilmişdir. Seçkilərdə Məsud Pezeşkian qalib gəlmişdir. O, vəzifələrinin icrasına 28 iyul 2024-cü ildə başlamışdır.

## Zəmin

19 may 2024-cü ildə Azərbaycan–İran sərhədində İran Prezidenti İbrahim Rəisi və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Qız Qalası su anbarı hidroqovşağının açılışında iştirak etdilər. İrana geri dönən Rəisini və digər 7 nəfəri daşıyan helikopter Bakı vaxtı ilə günorta saat 13:30-da Qərbi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisində qəzaya uğradı. Eyni gün helikopterin qəzaya uğradığı yer təyin edildi, helikopterdəki hər kəs ölü halda tapıldı. Hadisədən sonra İran Konstitusiyasının 131-ci maddəsinə əsasən İran vitse-prezidenti Məhəmməd Müxbir yeni prezident seçilənə qədər prezidentin səlahiyyətlərinin icraçısı vəzifələrini icra etməyə başlamışdır.

## Seçkilər
### Birinci tur
Prezidentliyə namizəd olan və ən çox səs toplayan iki şəxs — Məsud Pezeşkian və Səid Cəlili seçki sisteminə görə ümumi etibarlı səslərin 50%-dən çoxunu toplaya bilmədiyi üçün seçkilər ikinci tura qalmışdır. Seçkilərdə Məsud Pezeşkian 10,415,991 (42.45%) səs toplayaraq birinci, Səid Cəlili isə ümumi etibarlı səslərdən 9,473,298 (38.61%) səs toplayaraq ikinci olmuşdur.

### İkinci tur
Seçkilərin ikinci turu 5 iyul 2024-cü ildə keçirilmişdir. Seçkilərdə Məsud Pezeşkian 16,384,403 (54.76%) səs toplayaraq qalib gəlmişdir. Onun rəqibi Səid Cəlili isə 13,538,179 (45.24%) səs toplamışdır. 28 iyul 2024-cü ildə Pezeşkian prezident səlahiyyətlərinin icrasına başlamışdır.

## İstinadlar
Minnesota Universiteti sistemi

**Minnesota Universiteti Sistemi** — ABŞ-nın Minnesota ştatında dövlət universitet sistemi.

Universitetin Sent-Pol, Krukston, Duluth, Morris və Roçester şəhərlərində kampusları var. Universitet həmçinin ştatda bir neçə tədqiqat mərkəzlərini idarə edir. Minnesota Universiteti sistemi Ali Təhsil Komissiyası tərəfindən akkreditə olunub.

## Tarixi

Universitet 1851-ci ildə Minnesota dövlətçiliyindən yeddi il əvvəl kollec hazırlıq məktəbi kimi Minneapolisdə yaradılmışdır. Məktəb Amerika Vətəndaş Müharibəsi zamanı bağlandı, lakin 1867-ci ildə yenidən açıldı.

1869-cu ildə məktəb yenidən təşkil edilərək ali təhsil müəssisəsinə çevrildi. 

Eastkliff kimi tanınan rəsmi iqamətgah 1958-ci ildən istifadə olunur. Bina 2000-ci ildə Tarixi Yerlərin Milli Reyestri siyahısına əlavə edilmişdir.

## Akademik strukturu
Minnesota Universiteti bakalavr, magistr və doktorantura üzrə proqramlar təklif edir. Ümumi universitetin 5 kampusunda tələbələr 300-ə yaxın müxtəlif dərəcə, ixtisas və proqramlar üzrə təhsil ala bilərlər.

### Kollec və məktəbləri:
* İdarəetmə Məktəbi
* Mühasibat
* Mühasibat uçotu 
* B.F.A.
* Mühəndislik
* Aerokosmik mühəndislik və mexanika
* Aerokosmik tədqiqatlar
* Kənd Təsərrüfatı və Qida təhlükəsizliyi
* Ətraf Mühit Elmləri 
* Kommunikasiya
* Antropologiya 
* Fiziologiya 
* İqtisadiyyat
* Sağlamlıq
* Tətbiqi elmlər
* Psixologiya
* Memarlıq
* İncəsənət
* İncəsənət və Mədəniyyət Rəhbərliyi
* Asiya Amerika Tədqiqatları
* Asiya və Yaxın Şərq mədəniyyətləri Tədqiqatları
* Astronomiya
* Aztrofizika
* Biologiya
* Biokimya

## Mərkəzləri
* Kloquet Meşəçilik mərkəzi
* Cedar Creek Ekosistem Elm Qoruğu
*Koleraine Mineral tədqiqat laboratoriyası 
*Bağçılıq Araşdırma Mərkəzi
*Stansiyası və Laboratoriyaları
*Lamberton Cənub-Qərb Araşdırma və Tədqiqat mərkəzi
* Hormel İnstitutu  
* Magnuson Araşdırma mərkəzi
* Minnesota Landşaft Arboretumu  
*Minnesota Quşçuluq Test laboratoriyası 
* Təbii Sərvətlər Tədqiqat İnstitutu  
*Şimal Mərkəzi Araşdırma və Tədqiqat mərkəzi 
*Şimal-Qərb Araşdırma və Tədqiqat mərkəzi   
*O'Brayn Rəsədxanası  
*Qum Plain Tədqiqat Təsərrüfatı mərkəzi  
* Soudan Yeraltı Mədən dövlət parkı  
*Cənub Araşdırma və Tədqiqat mərkəzi  
*U of M Yayım və Tədqiqat Təhsil parkı  
*Qərb Tədqiqat mərkəzi

## Kampusları

* Krukston
* Dulut
* Morris
* Roçester
* Vaseka

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*University of Minnesota System
*About the U of M
*Gophersports.com
**[http://www.mndaily.com/ The Minnesota Daily]*
**[http://www.wakemag.org/ The Wake Student Magazine]*
Məhkəmə mühasibatlığı

**Məhkəmə mühasibatlığı**&nbsp;— hüquqi təcrübənin müəyyən məsələləri ilə bağlı mühasibat uçotu və digər maliyyə hesabatları fəaliyyətini öyrənən iqtisadi və hüquqi tətbiqi elm.

## Tarixi
Maliyyə fəaliyyəti inkişaf etdikcə mühasibat uçotunun hüquqi tənzimlənməsinə ehtiyac yarandı. Ticarət, kənd təsərrüfatı, bank, vergi və s. hesabatların verilməsinin pozulması və saxtalaşdırılması ilə bağlı oğurluq və cinayətlərin qarşısının alınması üçün iqtisadi hüquqpozmaların araşdırılması üçün xüsusi biliklərdən istifadə etmək zərurəti yaranıb.

## Məhkəmə mühasibat uçotunun vəzifələri
Məhkəmə mühasibat uçotunun əsas istiqaməti cinayət, mülki, arbitraj və inzibati proseslər üçün vacib olan maliyyə-iqtisadi pozuntuların müəyyən edilməsi və sübut edilməsidir.

Məhkəmə (hüquqi) mühasibat uçotu elmi əsasları inkişaf etdirir:

* mühasibat auditlərinin, inventarların hüquqi təşkili və aparılması;
* təsərrüfat əməliyyatlarının qanuniliyi və reallığı ilə bağlı ekspert rəylərinin və audit hesabatlarının qiymətləndirilməsi;
* törədilmiş qanunsuz mühasibat hərəkətlərinə görə hüquqi məsuliyyət;
* məhkəmə-maliyyə, təsərrüfat və məhkəmə-mühasibat ekspertizalarının aparılması;
* hüquq-mühafizə orqanlarının cinayət işi üzrə sübut kimi mühasibat sənədləri ilə (əsl və yalan) işləmə üsulları.

## İstinadlar
Kollegial Transfiqurasiya Kilsəsi (Qarvolin)

**Kollegial Transfiqurasiya Kilsəsi** () – Polşanın Qarvolin şəhərində yerləşən katolik kilsəsi. Neobarokko üslubunda tikilmişdir. 7 may 1962-ci ildə mədəni mülk statusu almışdır.

## Tarixi
1825-ci ilə qədər kilsənin yerində taxtadan tikilmiş başqa bir kilsə fəaliyyət göstərmişdir. 12 mart 1825-ci ildə baş vermiş yanğın nəticəsində taxta kilsə məhv olmuş və yeni kilsənin tikintisinə başlanmışdır. Tikinti işləri 1839-cu ilə kimi davam etmiş və prixodun tarixində ilk kərpic kilsə tikilmişdir. 20 oktyabr 1839-cu ildə kilsə ilk Müqəddəs Messa tədbiri keçirilmişdir. 29 noyabr 1840-cı ildə kilsəyə indiki adı – Transfiqurasiya kilsəsi adı verilmişdir.

Tikinti işlərindəki nöqsanlara görə kilsə binası tez-tez təmir işlərinə məruz qalmışdır. 1841, 1844, 1846, 1849 və 1850-ci illərdə kilsənin damında, 1847-ci ildə kilsənin döşəməsində təmir işləri aparılmışdır. 17 iyun 1849-cu ildə baş vermiş fırtına kilsənin damına və tavanına ziyan vurmuş, hətta damın çökmə təhlükəsi yaranmışdır. 1852-ci ildə Andrey Klinovski kilsənin interyerini müxtəlif xristian müqəddəslərinin təsvirləri ilə bəzətmişdir.

Çökmə təhlükəsi olduğu üçün kilsə 1890-cı ilin iyununda sökülmüş və yeni kilsə binasının tikintisinə başlanmışdır. 16 sentyabr 1890-cı ildə yeni kilsənin təməli atılmışdır. 1890–1894-cü illərdə aparılmış tikinti işləri zamanı köhnə zəng qülləsi də sökülmüşdür. 5 iyul 1900-cü ildə yepiskop Fransişek Yaçevski yeni kilsəni təqdis etmişdir. Yeni kilsənin tikintisi 78.000 rubla başa gəlmişdir.

### XX–XXI əsrlər
Kilsə Birinci və İkinci dünya müharibələri zamanı dağıntılara məruz qalmışdır. 2 aprel 1918-ci ildə alman əsgərlər kilsənin orqanındakı boruları sökmüşdürlər. 9 sentyabr 1939-cu ildə şəhərdə baş vermiş yanğın kilsənin orqanı, tavanı, 16 yağlı boya əsəri, üç qülləsi yanğında məhv olmuşdur. 1940–1942-ci illərdə kilsədə bərpa işləri aparılmış, qüllələr bərpa olunmuş, yeni orqan quraşdırılmışdır.

1983-cü ildə kilsədə yenidənqurma işləri aparılmışdır. 1988-ci ilin iyununda kilsə qaz sistemi ilə təchiz edilmişdir. 31 oktyabr 1990-cı ildə kilsənin divarında 1919–1920-ci illərdə ölmüş bir sıra polyak əsgərlərin adlarını əks etdirən lövhə quraşdırılmışdır. 1992-ci ildə kilsədə növbəti bərpa işləri aparılmışdır. 2011-ci ilin iyul-avqust aylarında kilsədə yeni qranit döşəmə salınmışdır.

## Qalereya
Garwolin -Kolegiata pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego, organy AL01.JPG|İnteryeri.
Garwolin -Kolegiata pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego, sklepienie, przęsło AL04.JPG|Tavanı.
Garwolin Kolegiata Przemienienia Pańskiego widok z oddali AL01.jpg|Uzaqdan görünüşü.
Garwolin - Kolegiata pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego, portal AL01.JPG|Portal.


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*