open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Asteriks və Obeliks Sezara qarşı

***Asteriks və Oburiks Sezara qarşı*** () — 1999-cu ilin fransız komediya filmi. "Asterix" film seriyasının ilk filmidir.

## Məzmun
Yuli Sezar bütün ölkələri udduqdan sonra bir yeri qazana bilmir. Orada iksir olur. Sezar iksiri ələ keçirmək istəyir. Ancaq Asteriks və Oburiks buna imkan vermir və onların fonunda hadisələr baş verir.

## Rollarda
* Kristian Klavye — Asteriks
* Jerar Depardye — Obeliks
* Roberto Beniq — Yakaryusus
* Laetit Kasta — Farfara
* Claude Piéplu — Sehirfiks
* Michel Galabru — Başçı Toptoriks
* Pierre Palmade — Kakofoniks
* Gottfried John — Sezar
* Marianne Sägebrecht — Dediks
* Jean-Pierre Castaldi — Şarus
* Jean-Yves Thual — Masteriks
* Daniel Prévost — Memoks
* Arielle Dombasle — Xanım Ektoropiks
* Simth Jhon — Ektopiks
* Jean-Roger Milo — Tamotomatiks
* Jean-Jacques Devaux — Palamutiks
* Hardy Krüger junior — Trajiks
* Didier Cauchy — Brutus

## Seriyanın digər filmləri
* Asteriks və Obeliks: Kleopatra missiyası
* Asteriks və Obeliks: Olimpiya oyunlarında (film, 2008)
* Asteriks və Obeliks: Gizli vəzifədə (film, 2012)

## İstinadlar
Karantinnı burnu

**Karantinnı burnu** () — Kerç yarımadasının ucqar şimal-şərqində, Krımın Kerç şəhər soveti ərazisində yerləşən burun. Burun Kerçen körfəzinə daxil olur. Ərazisində Mirmek antik şəhəri yerləşir. Şimal və şərq sahillərində çimərliklər yerləşir. Sahillərində su altı və üstü daşlar yerləşir. Maksimal hündürlüyü 16,8 metrdir.

## Həmçinin bax
* Karantinnı burnu (Kalamit körfəzi)

## İstinadlar
Niyazinin ev-muzeyi

**Niyazinin ev-muzeyi** — SSRİ xalq artisti, görkəmli dirijor və bəstəkar Niyazinin mənzil muzeyidir. Azərbaycan Musiqi Mədəniyyəti Dövlət Muzeyin filialıdır.

## Tarixi
Niyazinin ev-muzeyi təşkili haqqında əmr Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən 1990-cı ilin dekabrın 28-də verilmişdir. 18 sentyabr 1994-cü ildə ümummilli lider Heydər Əliyevin iştirakı ilə muzeyin açılışı oldu. Maestro Niyazi bu mənzildə 1958-ci ildən ömrünün sonunadək yaşayıb-yaratmışdır. Muzeyin mudiri Bayramov Rza Rafiq oğludur.

## Ekspozisiya
Mənzil muzeyi 5 otaqdan ibarətdir: bunlardan 3-ü (yemək, yataq və iş otağı) memorial otaqlardır. Onlar Maestronun dövründə olduğu kimi qorunub saxlanılmışdır. Digər 2 otaq — ekspozisiya və artistik qonaq otağı məqsədilə istifadə olunur. Ekspozisiya otağında Niyazinin uşaqlığından başlayaraq həyatının son illərinədək həyat və yaradıcılığını əks etdirən foto-şəkillər, not əlyazmaları, afişalar, proqramlar və s. eksponatlar nümayiş etdirilir. Qonaq otağında Niyazinin ictimai fəaliyyətini əks etdirən foto-şəkillər, müxtəlif illərdə Maestroya bağışlanmış və muzey tərəfindən əldə olunmuş rəngkarlıq əsərləri nümayiş etdirilir.

Niyazi muzeyində hal-hazırda: 
* 120 ədəd Niyazinin not əlyazmaları;
* 2746 ədəd foto-şəkillər; 
* 486 ədəd Niyazinin şəxsi kitabxanasında olan kitab və notlar; 
* 279 ədəd qramvallar;
* 5 ədəd digər bəstəkarların əlyazmaları kimi dəyərli eksponatlar saxlanılmaqdadır.
 
## Qalereya

Fayl:Niyazi's house museum 37.jpg|Qonaq otağı
Fayl:Niyazi's house museum 18.jpg|İş otağı. Divarda Azərbaycanın və dünyanın məşhur musiqiçilərinin şəkilləri asılmışdır Azerbaijan and famous musicians of the world
Fayl:Niyazi's house museum 14.jpg|Yemək otağı
Fayl:Niyazi's house museum 19.jpg|İş otağı
Fayl:Niyazi's house museum 31.jpg|Niyazinin yaradıcılığını əks etdirən materiallar
Fayl:Niyazi's house museum 26.jpg|Muzeyin ekspozisiyası
Fayl:Niyazi's house museum 04.jpg|Muzeyin ekspozisiyası


## İstinadlar
Azekurazukuri

və ya qısaca **azekura** – Yaponiya memarlıq üslubu. Tarixi erkən əsrlərə gedib çıxır. Bu üslubdan əsasən taxta tikililərin – anbarların (kura) tikintisində istifadə olunur.

## Həmçinin bax
* Şosoin
* Yaponiya xarratlığı

## İstinadlar
Mahir

**Mahir** — Kişi adı.

* Mahir Hüseynov —
* **[[Mahir Əliyev]]**
** Mahir Əliyev (professor) — Tibb üzrə elmlər doktoru.
* **[[Mahir Quliyev]]**
** Mahir Quliyev (dövlət xadimi) — Biləsuvar və Astara rayonlarının icra hakimiyyətlərinin sabiq başçısı.
* Mahir Qabiloğlu —
* Mahir Cabbarov —
* Mahir Emreli —
* Mahir Abbaszadə —
* Mahir Əsədov —
* Mahir Şükürov —
* Mahir Zeyn —
* Mahir Cürət —
* Mahir Cavadov —
* Mahir Əsəd —
* Mahir Muradov —
* Mahir Qarayev —
* Mahir Əl-Muəqli —
* Mahir Həmzəyev —
* Mahir Hacıyev —
Tom

**Tom** — kişi adı.

* Tom Days — Belçika müğənnisi.
* Tom Henks — ABŞ aktyoru.
* Tom Cons — Britaniya estrada müğənnisi.
* Tom Huper — Böyük Britaniya rejissoru.
* Tom Berencer — ABŞ aktyoru.
* Tom Kenni — ABŞ səs aktyoru.
* **[[Tom Atkins]]**
:* Tom Atkins (aktyor) — aktyor.
:* Tom Atkins (direktor) — Direktor.
:* Tom Atkins (siyasətçi) — siyasətçi.

* Tom Lantos — ABŞ Nümayəndələr Palatasının Xarici Əlaqələr Komitəsinin keçmiş sədri.
* Tom Beyker — ingilis aktyor.
* Tom Hey — ingilis futbolçu.
* Tom Klensi — amerikalı yazıçı.
* Tom Kilburn — ingilis mühəndis.
* Tom Araya — amerikalı musiqiçi.
* Tom Uilkinson — ingilis aktyor.
* Tom Qerels — alman-amerikan astronomu.
* Tom Odell — ingilis müğənnisi.

## Digər mənalar
* Tom və Cerri — ABŞ istehsalı cizgi filmləri seriyası.
* Tom (çay)
Şair Ağacan

**Ağacan Cabbar oğlu Cabbarlı** () — Borçalı mahalında tanınmış el şairi.

## Həyatı
Ağacan Cabbarlı 1886-cı ildə Dağ Borçalının Gümrü nahiyəsinə daxil olan Qaraisə kəndində dünyaya gəlmişdir. İlk təhsilini mollaxanada almışdır. Sonralar ruhani təhsili almasına baxmayaraq, Ağacan ömürlük yaradıcılıqla məşğul olmuşdur. Gülxanım adlı bir qız ilə ailə qurmuşdur. Sonralar Ağacan arvadını və oğlunu itirmiş, əmisi qızı Zəhra ilə evlənmişdir. Onun Zəhra xanımdan iki oğlu — Ənvər və Şəmistan, iki qızı — Pərlan və Göyçək dünyaya gəlirlər. Onlar 1911-ci ildə Borçalının Quşçu kəndində yerləşirlər. O, ərəb, fars dillərini bildiyi üçün yerli mollaları tənqid etmişdi. Buna dözməyən kənt mollaları bir gecə Ağacanın yaşadığı qazma-dama su bağlayırlar. Evini su basdığını və kənd mollalarının ona qarşı çıxdıqlarını başa düşən Ağacan oradan qonşu Qaçağan kəndinə köçməli olur. Bu vaxtlarda o şeir yaradıcılığı ilə daha çox məşğul olmağa başlayır.

Səbəbi hələ də düz-əməlli bəlli olmayan hadisələrlə əlaqədar 1949-cu ildə Ağacan ailəsi ilə birlikdə Sibirə, Tomsk vilayətinə sürgün edilir. İki ildən sonra, 1951-ci ildə orada vəfat edir. Həyat yoldaşı Zəhra sürgündən dönəndə xəlvətcə Ağacanın sümüklərini məzardan çıxardaraq özü ilə bərabər Borçalıya-Qaçağana gətiriir, illərlə bu sirri heç kimə açmır və sümükləri gəlinlik sandığında saxlayır. 1958-ci ildə, şairin oğlu Ənvər vəfat edir. Yas mərasimində evdə qənd axtarılan zaman Zəhranın Sibirdən gətirdiyi Ağacanın sümükləri bir bağlamada ortaya çıxır. Artıq sirrin açıldığını görən Zəhra hər şeyi etiraf edir və Ağacanın sümüklərini oğlu Ənvərin cənazəsi ilə eyni gündə Qaçağan kənd qəbristanlığında dəfn etdirir.

## İstinadlar
Qelles burnu

**Qelles burnu** — Türkiyənin Gelibolu yarımadasının cənub-qərbində yerləşir. Sahillərini Egey dənizinin suları yuyur.

## Tarixi
1915-ci ildə Çanaqqala müharibəsi zamanı ingilislər və fransızlar buruna qoşun çıxarmışlar. Hazırda burada memorial kompleks yerləşir.

## İstinadlar
Avropa burnu

**Avropa burnu** (, ) — Cəbəli-Tariqnin cənubunda yerləşən burun. Burunda hərbi istehkam, dini tikili və Stanislav Sikorskinin memorialı yerləşir. Yarımadanın şərqi boyunca Dadli Uort tuneli keçir.

## İstinadlar
Mersedes Yellinek

**Adriana Manuela Ramona Yellinek** (; ləqəbi **Mersédes** () olub; ) — Avstriyalı iş adamı Emil Yellinekin qızı, "Mersedes" avtomobil markası onun şərəfinə adlandırılıb.

Ailəsinin üçüncü uşağı idi. Anası Raxel Qoqqman Senrobert (Rachel Goggmann Cenrobert, 1854–1893) əlcəzairli Səfərad yəhudilərindən idi. Onun babası Adolf Yellinek Vyana şəhərinin baş ravvini olmuşdur. Onu evdə "Mersedes" (Ladino dilində "şəfqət", "məlahət" deməkdir) çağırırdılar. Avstriyalı bankir və Qotlib Daymlerin avtomobil firmasının təsisçisi olan atası müəssisədə buraxılan avtomobil markasını qızının şərəfinə adlandırmışdır. "Mersedes" "Daymler"in əvvəlki modellərinin elementləri əsasında hazırlanmışdır, onun texniki yenilikləri ştamplanmış rama və giriş klapanlarının mexaniki ötürücüsü idi, amma sonradan şirkət onlardan imtina etməli oldular. Maşının idarə edilməsi qeyri-adi dərəcədə asan və ən əsası istismarda etibarlı idi. O vaxtdan "Daymler" kompaniyası "Mersedes" adını daha tez-tez istifadə etməyə başladı, firmanın bütün sonrakı modelləri bu marka altında çıxdı. Bu seriyadan olan ilk avtomobil 1901-ci il istehsalı "Mercedes 35 PS" olmuşdur. 23 fevral 1902-ci ildə "Mercedes" sözü rəsmi əmtəə nişanı kimi qeydə alındı. Həmin ildə Parisdə keçirilən avtomobil sərgisində stendlərin birində Mersedesin portreti asılmışdı. 1903-cü ilin iyununda Emil Yellinek "Yellinek" soyadını "Yellinek-Mersedes"ə dəyişmək üçün rəsmi icazə aldı.

Mersedes Vyanada yaşamış və iki qalmaqallı boşanma ilə məşhur idi. O, musiqi ilə məşğul olurdu və yaxşı səsi vardı, amma atası kimi maşın həvəskarı deyil idi. 1929-cu ildə sümük xərçəngindən vəfat etdi.

Onun qardaşı Raul Ferdinand Yellinek (1888–1939) avstriyalı yazıçı idi.

## İstinadlar
Daşkənd metropoliteni

**Daşkənd metropoliteni** () — Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə metropoliten xətlərini birləşdirən nəqliyyat sistemidir. SSRİ dövründə açılan 7-ci metrodur, 1977-ci ildən istifadəyə verilmişdir. Almatı metropoliteni ilə birlikdə Mərkəzi Asiyadakı iki metro sistemindən biridir. Köhnə Sovet metrolarının kimi çox dərindir və stansiyaları dəbdəbəli şəkildə dekorasiya edilmişdir.

Daşkənd metrosu 4 xətdən ibarət olmaqla, 66,5 kilometrdir və 48 stansiyadan ibarətdir. 2019-cü ilə qədər metro 71.2 milyon sərnişin daşımış və hər gün 189.200 sərnişini qəbul etməkdədir.

## Tarixi
Daşkənd metrosunun yaradılması haqqında planların hazırlanması 1966-cı ilə düşünülməyə başlansa da, həmin ildəki Daşkənd zəlzələsindən sonra işlər 1968-ci ilə təxirə salındı. İlk xəttin inşasına 1972-ci ildə başlandı və bu xətt 6 avqust 1977-ci ildə istifadəyə verildi. İlk açılışda metro 9 stansiyadan ibarət idi. 1984-cü ildə ikinci xətt və 2011-ci ildə üçüncü xətt istifadəyə verildi. 4-cü xəttin inşası isə hələ davam edir. Təxminlərə görə 5 ildən sonra metro 1.4 dəfə böyüyəcək.

## Xəttlər

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Daşkənd zəlzələsi (1966)

## Xarici keçidlər
* Tashkent Metro track map
* Tashkent Metro Map
* Tashkent at ''UrbanRail.Net''
II Mahmud xan (Qaraxani)

**Mahmud bin Məhəmməd bin Süleyman bin Nəsr bin İbrahim bin Nəsr bin Əli xan Qaraxani** - 
Qərbi Qaraxanilər dövlətinin  xaqanı. 1132. ildə əmisi II İbrahim xan Qaraxaninin ölümündən sonra hakimiyyətə gəlmişdir.
Villiam Karvalyo

**Villiam Karvalyo** () — Portuqaliyalı futbolçu. İspaniyanın Real Betis klubunun və Portuqaliya milli futbol komandasının oyunçususur. Yarımüdafiəçi mövqeyində oynayır. Villiam Karvalyo 7 aprel 1992-ci ildə Anqolanın Luanda şəhərində doğulub . Sonradan isə Portuqaliya vətəndaşlığının qəbul edib .

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nikolas Otamendi

**Nicolás Hernán Gonzalo Otamendi** (d. 12 fevral 1988, Buenos Aires, Argentina), İngiltərə Premier Liqası komandalarından Mançester Siti forması geyinən Argentinalı futbolçu.

## İstinadlar
Rusiya Quru Qoşunları

**Rusiya Quru Qoşunları** (rusca: *Сухопутные войска Российской Федерации*) Rusiya Silahlı Qüvvələrinin tabeçiliyində olan hərbi birləşmədir. 1992-ci ildə Sovet Ordusunun parçalanmasından sonra yaranmışdır.

## Strukturu
Xidmət növünə görə Quru Qoşunlarına motoatıcı, tank, artilleriya və raket qoşunları, quru qoşunlarının hava hücumundan müdafiəsi, xüsusi birliklər (kəşfiyyat, siqnal, radioelektron mübarizə, mühəndis-istehkam, radiasiya, kimyəvi və bioloji hücumdan müdafiə, texniki təchizat və arxa cəbhənin müdafiəsi), hərbi birliklər və lojistik müəssisələr daxildir.

Motoatıcı qoşunlar Quru Qoşunlarının əsas hissəsini təşkil edir. Onlar düşmənin quruda və havada yerləşən hədəflərini məhv etmək üçün bir çox silahla təchiz olunub. Hazırda Rusiya Quru Qoşunlarında 19 motoatıcı diviziya fəaliyyət göstərməkdədir.

Tank qoşunları isə Quru Qoşunlarının əsas təsir qüvvəsini təşkil edir. 2007-ci il məlumatına əsasən Rusiya Quru Qoşunlarında üç tank diviziyası fəaliyyət göstərir. Bunlar Moskva Hərbi Dairəsində dislokasiya olunmuş 4-cü və 10-cu, həmçinin Sibir ərazisində yerləşən 5-ci tank diviziyalarıdır. Sibir Hərbi Dairəsində dislokasiya olunmuş 2-ci və Uzaq Şərq Hərbi Dairəsində yerləşən 21-ci tank diviziyaları isə fəaliyyətini dayandırmışdır.

Raket və Artilleriya Qoşunları Rusiya Quru Qoşunlarının əsas atəş gücünü təşkil edir. Hazırda Quru Qoşunlarında altı artilleriya diviziyası fəaliyyət göstərir. Sibir Hərbi Dairəsində yerləşən 12-ci və Uzaq Şərq Hərbi Dairəsində yerləşən 15-ci artilleriya diviziyaları isə fəaliyyətini dayandırmışdır.

Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunları (HHM) düşmənin hava hücumu vasitələrinin qarşısının alınması üçün əsas vasitə hesab olunur. Yer-hava raketləri, HHM artilleriyası və radio-texniki birliklərdən təşkil olunmuşdur.

Ordu Aviasiyası Quru Qoşunlarını havadan birbaşa atəş dəstəyi ilə təchiz etmək üçün əsas birlik hesab olunur və 2003-cü ildən bəri Rusiya Hərbi Hava Qüvvələrinin tabeçiliyi altında fəaliyyət göstərirdilər. Lakin, 2015-ci ildə Ordu Aviasiyası 18 yeni aviasiya briqadası ilə birlikdə yenidən Quru Qoşunlarının tabeçiliyinə verilmişdir. Dövlət Silahlanma Proqramı çərçivəsində Ordu Aviasiyasının əlavə 900 ədəd helikopterlə təchiz olunacağı gözənilir.

## Rütbələr və nişanlar

### General və zabitlər

### Gizirlər, çavuşlar, sıravilər

## Həmçinin bax
* Rusiya Silahlı Qüvvələri
* Rusiya Aerokosmik Qüvvələri
* Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Сухопутные войска на странице Министерства обороны России
* Фильм про сухопутные войска
* Сухопутные войска на сайте Армии России
Xesus Navas

**Xesus Navas Qonzalez**  - İspanca deyilişi: [xeˈsuz ˈnaβaz ɣonˈθaleθ]; (doğum 21 Noyabr 1985) Sevilya  klubunun Müdafiəçisi .

## İstinadlar
Firuzə Balayeva

**Firuzə Mirzəağa qızı Balayeva** () — azərbaycanlı aktrisa.

## Həyatı
Firuzə Balayeva 1980-cı il 23 fevralda Bakı şəhərində dünyaya göz açmışdır. 1997-ci ildə orta məktəbi bitirmiş və elə həmin il Bakı Mədəni-Maarif texnikumuna daxil olmuşdur. 2000-ci ildə Kulturologiya və bədii yaradıcılıq fakültəsini bitirmişdir. 2010–2015-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində "Teatr rejissoru" fakültəsi ixtisasına yiyələnmişdir.Ailəlidir bir övladı var.￼

## Fəaliyyəti
2004-cü ildə Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında aktrisa kimi işləməyə başlamışdır. 2008-ci ildə teatrdan ayrılaraq "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında filmlərdə rejissor assistenti kimi işləməyə başlamışdır.Çalışdığı müddətdə "Tanrıverdinin nağılı", "Ölüm novbəsi", "Niyyət", "Kabusun gözü ilə", "Mən evə qayıdıram" və s. filmlərdə işləmişdir.2009-2010-cu illərdə "İbrus" özəl teatrında rejissor assistenti vəzifəsində işləmişdir. 2016-cı ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında işə başlamışdır. 

## Teatr tamaşalarındakı rolları
#Mustafanın dostu — "Mustafa"
#Uzunqulaq — "Cənnətin üç alması"
#Kəniz — "Ələddinin sehrli çırağı"
#Nabat — "Çimnaz xanım yuxudadır"
#Pişik — "Çəkməli pişik"
#Şeytan — "Güc birlikdədir"
#2 nağılçı — "Tıq-Tıq xanım"
#Qara əcinnə — "Pəri cadu"
#Yalıncıq — "3 qulağın nağılı"
#Emiliya; döyüşçü oğlan — "Zorro"
#Keçi — "Kosanın qızı"
#? — "Buzlar ölkəsində"
#Şərəbani ("Yaşar", Cəfər Cabbarlı)
#Luçiya ("Filumena Marturano,Eduardo De Filippe)
#Səkinə ("Dəli yığıncağı")
#Mangurt ("Mangurt" )
#Qulluqçu ("Ölülər ",C.Məmmədquluzadə)
#Qulluqçu ("Qarabağnamə",....)
#Xanım ("Anamın kitabı",.....)
#Qurbağa ("Buratino",....)
#Limon("Çipollino",....)
#Bəyim (Xurşud Banu Natəvan)
#Ögey bacı (Göyçək Fatma)
#Bıdı (Bir qalanın sirri)
#Nayman qadın (Əsrə bərabər gün.Aytmatov)

## Filmoqrafiya
#Ana qaz (film, 2005) (qısametrajlı bədii televiziya filmi)
#2 (film, 2009) (qısametrajlı bədii film) (rol: bacı)
#220 №-li otaq (film, 2010) (qısametrajlı bədii televiziya filmi)
#Kabusun gözüylə (film, 2010) (tammetrajlı bədii film) (rol: aptekdə satıcı)
#Niyyət (film, 2010) (tammetrajlı bədii film)
#Aramızda qalsın (film, 2011-2013) (bədii serial)
#Qayınana (film, 2011) (bədii serial) (rol: ana; falçı)
#3 bacı (film, 2012-2014) (bədii serial) (rol: Fira)
#Həyat varsa… (serial, 2012-2014) (bədii serial)
#Bir ovuc torpaq (teleserial, 2013) (bədii serial) (rol: qaçqın qadın)
#Çaqqal nəfəsi (film, 2013) (bədii serial) (rol: məhbus qadın)
#Həyat sən nə qəribəsən (teleserial, 2013) (rol: Qumru)
#Ləkə (teleserial, 2013) (bədii serial) (rol: bağça müdirəsi)
#Qisas (teleserial, 2014) (bədii serial) (rol: qonşu)
#Açar (film) (qısametrajlı bədii televiziya filmi)
#Niyə (komediya serialı) Rəxşəndə
#Komedixana (yumoristik veriliş2019-2022)
#Toy əhvalatı (komediya serialı) klarnet ifacisi.
#Şirin xəyallar (dram) həbsxana gözətçisi.
#Kadrlar şöbəsi (komediya serialı)
21 Sevir sevmir?(serial-Bibi)

22 Evdə qalmış (bibi)

23 Sevginin ünvanı (ögey ana)

24 Zarafatyana yumoristik veriliş (2023)

25 Şirin serialı (Mirvari)2024

## İstinadlar
Ağa sofi

**Ağa sofi** - Ermənistanın Əzizbəyov r-nunda dağ adı.

## Toponimik izah
**Ağa sofi** - Ermənistanın Əzizbəyov rayonunda dağ adı. Ermənicə Sopi (erməni dilində *f* səsi olmadığına görə). XX əsrin 30-cu illərində Sopi adlandırılmışdır. Əsli Əxi Sufi. Dağın adı Sufi dərviş ordeninə mənsub əxinin qəbri ziyarətgahla bağlıdır.

## Həmçinin bax
* Ağasibəyli(Vedibasar) 
* Qərbi Azərbaycan 

## Ədəbiyyat
* Budaqov B.Ə. Ermənistanın Azərbaycan mənşəli coğrafi adları. “Didərginlər” məcmuəsi. Bakı, 1990.
## İstinad
Kreus burnu

**Kreus burnu** () — İspaniyanin və Priney yarımadasının ucqar şərq nöqtəsi. Burun Kataloniyanın Jirona vilayətinin Alt-Emporta rayonu Kadates dairəsində yerləşir. Ən yaxın şəhər Fiqerasdır.

## Mənbə
*Kreus burnu
Trafalqar burnu

**Trafalqar burnu** (, )) — İspaniyanın Atlantik okean sahillərində, Kadis şəhəri və Cəbəllütariq boğazı yaxınlığında yerləşən burun. Burunun adı ərəb məşhəllidir. 'Tarf al-Gharb' () tərcümədə "Qərb burnu" mənasını verir.

21 oktyabr 1805-ci ildə Trafalqar burnunda İspaniya və Fransa donanmaları ilə (I Napoleon qüvvələri) Böyük Britaniya donanması arasında Trafalqar döyüşü olmuşdur. 1860-cı ildə burunda hündürlüyü 34 metr və ümumi hündürlüyü isə (dəniz səviyyəsindən) () 51 metr olan mayak ucaldılmışdır.

## İstinadlar
Məqsudə Əliyeva

**Məqsudə Həsənağa qızı Əliyeva** () — azərbaycanlı aktrisa

## Həyatı
Məqsudə Əliyeva 9 mart 1965-ci ildə Lənkəran şəhərində anadan olmuşdur. 1986-cı ildə Bakı Sənaye Pedaqoji Texnikumunu bitirib. Aktrisa Məqsudə Əliyeva uzun sürən xəstəlikdən sonra 08 dekabr 2022-ci ildə vəfat etmişdir.

## Fəaliyyəti
N. B. Vəzirov adına Lənkəran Dövlət Dram Teatrında 1981-ci ildən həvəskar aktrisa kimi fəaliyyətə başlayıb. "Mahmud və Məryəm"də qulluqçu qız, "Vicdanın hökmü"ndə rus qızı, "Pul dəlisi"ndə solist, "Qaraca qız"da Nərgiz, "Onun iki qabırğası"nda Qumaş kimi rollarını ifa edib. Azad Azərbaycan televiziyasında yayımlanan 2016-cı ildə çəkilmiş "Günəşim ol" teleserialındakı Zərnişan obrazı ilə yadda qalıb.

## Teatr səhnəsindəki rolları
# Elçin "Mahmud və Məryəm" — Qulluqçu qızı
# H. Mirələmov "Vicdanın hökmü" — Rus qızı
# H. Mirələmov "Ləyaqət" — Erməni qızı
# Ə. Orucoğlu "Pul dəlisi" — Solist
# A. Zeynalov "Zəncirlənmiş toy busat" -Şeytanın köməkçisi
# Ə. Əmirli "Onun iki qabırğası" — Qumaş
# S. S. Axundov "Qaraca qız" — Nərgiz
# B. Rzayev "Təpəgözun qayıtması" — III-cin
# V. Qauf "Xəlifə leylək" — II-leylək
# N. B. Vəzirov "Ağa Kərim xan Ərdəbili" – Bədircahan

## Filmoqrafiya
# 2 (film, 2009) (qısametrajlı bədii film) (rol: ana)
# Günəşim ol (teleserial, 2016) (bədii serial) (rol: Zərnişan)

## İstinadlar
Argişti

**Argişti** — ad.

* I Argişti — Urartu çarı.
* II Argişti — Urartu hökmdarı.

## Həmçinin bax
* Argiştixinili
Ümumdünya Turizm Agentlikləri Federasiyası

**Ümumdünya Turizm Agentlikləri Federasiyası** - seçilmiş səyahət agentliklərinin qarşılıqlı əməkdaşlıq və qlobal şəbəkə vasitəsilə üzv agentlərin peşəkarlıq və gəlirliliyinin artırılması məqsədilə yaradılmış beynəlxalq turizm təşkilatı.

## Ümumi məlumat
1949-cu ildə təsis edilmişdir. Mənzil qərargahı Cenevrədədir (İsveçrə).

## Təşkilatın əsas məqsədi
Bu təşkilatın üzvlərinin iqtisadi maraqlarının müdafiəsinə təminatlı xidmət və informasiya verməklə yardım etmək, işgüzar əlaqələr yaratmaq, bronlaşdırma sistemini sadələşdirmək və əməliyyatlara görə mükafatlandırmanın təminatlı strukturunu təşkil etmək; mərkəzləşdirilmiş sənədləşdirmə və reklam fəaliyyəti sisteminin inkişafına kömək etmək.

## Həmçinin bax
* Turizm

## Xarici keçidlər
* 
* 

## İstinadlar
İsrail Hərbi Hava Qüvvələri

**İsrail Hərbi Hava Qüvvələri** (ivrit: זְרוֹעַ הָאֲוִיר וְהֶחָלָל, *Zroa HaAvir VeHahalal*) İsrail Silahlı Qüvvələrinə tabe olan xüsusi hərbi birləşmədir. İsrailin müstəqillik haqqında bəyannaməsinin qəbul edilməsindən qısa müddət sonra, 28 may 1948-ci ildə yaradılmışdır. General-mayor Amikam Norkin 2017-ci ilin avqust ayından etibarən Hərbi Hava Qüvvələri komandanı vəzifəsində xidmət edir.

## Vəzifələri
İsrail HHQ aşağıdakı funksiyaları yerinə yetirməyə cavabdehdir:

1. İsrail dövlətinin hava məkanını düşmənin istənilən hücumundan müdafiə etmək və Silahlı Qüvvələrin əməliyyat apardığı ərazinin havadan təhlükəsizliyini təmin etmək

2. Silahlı Qüvvələrin döyüş zonasında hava üstünlüyünü ələ keçirmək

3. Həm quruda, həm də dənizdə döyüş əməliyyatlarında iştirak etmək

4. Düşmənin nəzarəti altında olan ərazinin dərinliklərinə zərbə endirmək

5. Hava kəşfiyyatı aparmaq

6. Qoşunların və silah sistemlərinin daşınması

7. Axtarış, xilasetmə və təxliyə əməliyyatlarında iştirak etmək

8. Xüsusi əməliyyatlar icra etmək

9. İsrail Silahlı Qüvvələrinin ümumi planına uyğun olaraq özünü inkişaf etdirmək

## Komandanları
* Yisrael Amir (May 1948 — iyul 1948)
* Aharon Ramez (İyul 1948 — dekabr 1950)
* Şlomo Şamir (Dekabr 1950 — avqust 1951)
* Haim Laskov (Avqust 1951 — may 1953)
* Dan Tolkovski (May 1953 — iyul 1958)
* Ezer Veyzman (İyul 1958 — aprel 1966)
* Mordeşai Hod (Aprel 1966 — may 1973)
* Binyamin Peled (May 1973 — oktyabr 1977)
* David İvri (Oktyabr 1977 — dekabr 1982)
* Amos Lapidot (Dekabr 1982 — sentyabr 1987)
* Avihu Ben-Nun (Sentyabr 1987 — yanvar 1992)
* Herzl Bodinger (Yanvar 1992 — iyul 1996)
* Eytan Ben Eliyahu (İyul 1996 — aprel 2000)
* Dan Halutz (Aprel 2000 — aprel 2004)
* Elyezer Şkedi (Aprel 2004 — may 2008)
* İdo Nehoştan (May 2008 — may 2012)
* Amir Eşel (May 2012 — avqust 2017)
* Amikam Norkin (Avqust 2017 — günümüzə)

## Həmçinin bax
* İsrail Silahlı Qüvvələri
* F-16
* F-35

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*IAF Official Website
*
Brayton

**Brayton** — İngiltərədə kurort şəhər.

## Ümumi məlumat
Braytonda 200 il öncə kiçik balıqçı qəsəbəsi var idi. 1754-cü ildə doktor Riçard Rassel həmin ərazidə dəniz suyunun müalicəvi xüsusiyyətini aşkar etmiş və onu populyarlaşdırmağa başlamışdı. Bir neçə il sonra gənc Uels şahzadəsinin Braytona gəlişi ilə əlaqədar burada şahzadə üçün saray inşa edilmişdir. Həmin saray indiyədək qorunub saxlanılır. Şahzadənin ardınca ingilis zadəganlarının bu yerlərə axım ilə əlaqədar ərazidə dəbdəbəli mülklərin, mehmanxanaların tikintisinə başlanılmışdı. Beləliklə, Brayton Böyük Britaniyanın ən dəbdə olan kurortuna çevrilmişdi. Bu kurort ərazisində çimərlik, otellər, restoranlar müxtəlif əyləncə mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Kurortda yeni, hündürmərtəbəli — göydələn otellərin tikintisi aparılır.

## Həmçini bax
* İngiltərə
* Brayton Universiteti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* БРАЙТОН
Armenia Airways

**Armenia Airways** — 25 noyabr 2015 tarixində qurulan və 21 aprel 2016 tarixində fəaliyyətə başlayan sərnişin daşıyıcısıdır.

## Tarixi
Ermənistan hava kompleksi 25 noyabr 2015-ci ildə Tamaz Qaişvili və Robert Hovannisyan tərəfindən təsis edilib. Gaişvili şirkətin 25% -nə sahibdir, Robert Hovannisyan 24% mülkiyyətə malikdir və Aşot Torosyan 51% mülkiyyətə malikdir.

## Uçuşlar

## Donanma
Armenia Airwaysin tərkibindəki təyyarələr aşağıdakılardan ibarətdir:




## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Armenia Aircompany Official website

## Həmçinin bax
Loreto Açaerandio

**Loreto Açaerandio** () — İspaniyanı təmsil edən bədii gimnast. Loreto Açaerandio, İspaniyanı 2012-ci ildə baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib.

## Karyerası
Loreto Açaerandio, 2012-ci ildə İspaniyanın bayrağı altında Birləşmiş Krallığın paytaxtı London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Sandra Aguilar Navarro, Yelena Lopez, Lordes Mohedano, Alexandra Quereda və Lidiya Redondo ilə finalda 54.950 xal topladı və fəxri 4-cü yeri tutdu.

## İstinadlar
Balabəy Əlibəyov

* Balabəy Əlibəyov — texnika elmləri doktoru, professor.
* Balabəy Əlibəyov —  diplomat, kolleksioner, muzeyşünas.

## Həmçinin bax
* Balabəy
* Əlibəyov
Enrike

**Enrike** — ad.

* Enrike Mateos — hücumçu mövqeyində oynamış İspaniya futbolçusu.
* Enrike Pinti — Argentina aktyoru və komediyaçı.
* Enrike Melo — İspaniya üzgüçüsü.

;Enriko
* Enriko Fermi — müasir nəzəri və eksperimental fizikaya böyük töhfələr vermiş dahi italyan fiziki.
* Enriko Barone — görkəmli italiyalı erkən riyazi iqtisadçısı.
Əvəz Sadıxov

**Əvəz Şiri oğlu Sadıxov** () — talış əsilli Azərbaycan dilçi-alimi, professor, "Tolışi sədo" qəzetinin ilk redaktoru. Əvəz Sadıxov talış xalqına verdiyi ciddi töhfələrlə tanınır. 

## Həyatı
Talış dilçi-alimi, professor Əvəz Sadıxov 1942-ci ildə Lerik rayonunun Bilaband kəndində anadan olub. 

Əvəz Sadıxov uzun müddət Elmlər Akademiyasının Dilçilik İnstitutunda çalışıb. Talış və Azərbaycan dillərindən əlavə olaraq ərəb və fars dillərini bilib. Müasir dövrdə talış dilinin qrammatikasını tərtib edən ilk şəxs olan Əvəz Sadıxov, eyni zamanda "Tolışi sədo" qəzetinin ilk redaktoru olub.

Universitetə imtahan verərkən onun bildiyi talış dili haqqında qrammatika kitabı olmadığından dil biliyi kimi qəbul olunmayıb. Əvəz Sadıxov bu dilin qrammatikasının olduğunu və bu qrammatikanı beynində daşığıdığını söyləsə də, Talış dilində qrammatika kitabı olmadığı təkrar xatırlanaraq onun istəyi qəbul olunmayıb. O, uzun müddət bu haqsızlığı aradan qaldırmaq üçün çalışmış, tələbəlik illərində tərtib etdiyi talış dilinin qrammatikasını çap etməyə çalışsa da, bəzən siyasi, bəzən isə maddi səbəblərdən bu baş tutmayıb, onun yazıları uzun zaman əlyazma şəklində qalıb. Əvəz Sadıxov rəhmətə getdikdən sonra onun əlyazmaları kitab şəklinə salınaraq çap edilib. Bir qədər sonra bu kitab Lənkəran Dövlət Universitetində dərslik kimi istifadə edilsə də, daha sonra yenidən siyasi müdaxilələr nəticəsində keçirilməsi qadağan olunub.

Əvəz Sadıxov 1999-cu ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Lindsi Stirlinq

**Lindsi Stirlinq** () () — Amerkalı skripqaçı, musiqiçi, rəqqasə, müğənni və bəstəkar.

Stirlinq, Koreografik skripka çıxışlarını və mahnı videolarını 2007-ci ildən başlayaraq rəsmi youtube kanalı vasitəsilə yayımlayır. Kanalın 9,7 milyondan çox abunəsi və 1.7 milyarddan çox  baxış sayı mövcutdur. Həmçinin, 2012-ci ildə yayına başlayan şəxsi YouTube Kanalı vasitəsilə  mahnı videolarının kamera arxası görüntülərini yayımlayır.

Stirlinq, 2010-cu ildə, "America's Got Talent" yarışmasının dördə bir finalisti olmuşdu. 2013-cü ildə "Pentatonix" ilə bərabər "Imagine Dragons"un "Radioactive" mahnısına kover çalışması ilə YouTube Mahnı Mükavatlarından "İlin Çıxışı" mükafatını qazanmışdı. Stirlinq "Hip Hop Skripqaçı" olaraq tanınmaqdadır.

## Həyatı
*Lindsi Stirlinq*, Santa Ana, Kaliforniyada doğuldu. Təvazökar bir uşaqlıq hayatı olmuş və ailəsinin maliyyə məhdudiyyəti səbəbiylə düzənli skripqa dərsi ala bilməmişdir. Ailəsi kimi özü də Xristiyanlığın çağdaş məzhəplərindən olan Mormonluq məzhəbinə mənsubdur.Təhsil həyatını da bu məzhəbin məktəblərində davam etdirmişdir.

Liçey təhsilini Gilbert, Arizonadaki Mesquite orta məktəbində almışdır. 16 yaşındaykən "Stomp on Melvin" adlı rack qrubuna qatılmış və solo skripqa musiqisi bəstələməyə başlamışdır. Bu təcrübəsi ona *Arizona's Junior Miss* ünvanını qazanmasında mühüm təsiri olmuşdur. Daha sonrasında *"America's Junior Miss"* yarışmasına qatılmış və *"Spirit Mükafatın"-***ı** qazanmışdır.Həmçinin, qısa bir vaxta *"Charley Jenkins"* qrubunun bir üzvü olmuşdur.

Liçeyi bitirdikdən sonra Provo, Utahaya köçmüşdür və burada Briqham Younq Universitetində kinorejissorluq bölümünü oxumağa başlamışdır. Üzvü olduğu *İsa Məsihin Son Zaman Əzizlər Kilisəsi* adına missionerlik vəzifəsini yerinə yetirməsi üçün təhsilinə fasilə vermiş və Nyu-Yorka getmişdir. Missionerlik vəzifəsini bitirdikdən sonra yarımçıq qoyduğu təhsilinə dəvam etmiş ve məzun olmuşdur. Məzun olduqdan sonra ailəsiylə bərabər Qilbert, Arizonaya geri köçmüşdür. Hazırda Los-Ancelesdə yaşayır.

## Qrup üzvləri
* Kit Nolans – Klavye,&nbsp;samples&nbsp;(2015-ci ildən bəri)
* Drew Steen – Davul, zərb musiqisi (2012-ci ildən bəri)
* Jason Gaviati – Klavye, sample (2012-2015)  (21 noyabr 2015-ci ildə vəfat etmişdir)

## Diskoqrafiya
* *Lindsey Stomp (EP)* (2010)
* *Lindsey Stirling* (2012)
* *Shatter Me* (2014)
* *Lindsey Stirling: Live from London* (2015)
* *Brave Enough* (2016)
* *Warmer in the Winter* (2017)
* *Artemis* (2019)
* *Snow Waltz* (2022)
* *Duality* (2024)

## Filmoqrafiya

## Mükafatlar və Namizədlik

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi veb səhivəsi
* IMDd-də
Katastrofik leysanlar

**Katastrofik leysanlar** onların əmələ gətirdiyi sellər hər il ölkə təsrrüfatına böyük zərər vurur. Son onilliklərdə dağlıq rayonların geniş miqyasda məskunlaşması ilə əlaqədar olaraq bu təbiət hadisələrinin yaranma şəraitinin tədqiqinə xüsusi diqqət yetirilir. Bu sahədə Azərbaycanda bir çox mütəxəssislər tədqiqat aparmışlar. Lakin aparılan tədqiqat işləri zamanı əldə olunan nəticələr hələlik ölkə təsərrüfatının tələblərinə yayiqincə cavab verə bilmir.

## Həmçinin bax
* Leysan

## Xarici keçidlər
## İstinadlar
Şahin Atamov

**Şahin Atamov** (d. 30 iyun 1986 Bakı,
Azərbaycan SSR) — Ümumi Dünya Karate Çempionatının Bürünc mükafatçısı (2013)

## Həyatı
Şahin Atamov 1986-cı ildə, 30 iyulda dünyaya göz açmışdır. Gələcək çempion 8 yaşından karate ilə məşğul olur. 10 yaşından etibarən ölkə çempionatında qalib olan Şahin, qısa müddət sonra beynəlxalq turnirlərdə qızıl və bürünc medalara sahib çıxır.

Şahin Atamov karate üzrə dünya çempionu və Dünya Kubokunun sahibidir. Bununla yanaşı, 2013-cü ildə Sankt-Peterburqda keçirilən 2-ci Döyüş Növləri üzrə Dünya Oyunlarının qalibidir. 2010-cu ildə Belqradda keçirilən dünya çempionatında fərdi şəkildə bürünc medalın sahibi və 2012-ci ildə Parisdə keçirilən dünya çempionatında fərdi şəkildə gümüş mükafatçısıdır. Ən əlamətdar uğurlardan biri isə 2013-cü ildə İndoneziyada keçirilən İslam Oyunlarındakı gümüş hesab edilə bilər. Ailəlidir,iki övladı var.

## Həmçinin Bax
Teymur Məmmədov 
Niyazi Əliyev 
Ayxan Mamayev
Səttar Bəhlulzadənin ev-muzeyi

**Səttar Bəhlulzadənin Ev-muzeyi** —  Azərbaycan rəssamlıq məktəbinin ən görkəmli nümayəndələrindən biri, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi (1960), Azərbaycan xalq rəssamı (1963), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1972) Səttar Bəhlulzadənin yaşayıb yaratdığı mənzildə yaradılmış ev muzeyidir.

## Tarixi
1994-cü ildə- Muzey Heydər Əliyevin istedadlı fırça ustasının Əmircanda yaşadığı evdə muzeyinin təşkil olunması haqqında müvafiq Sərəncamına əsasən yaradılmışdır. 
Mayın 23-də Bakının Suraxanı rayonunun Əmircan qəsəbəsində Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən ev-muzeyinin təmir, bərpa və ekspozisiyanın yeni bədii tərtibatından sonra açılış mərasimi keçirildi.
Mərasimdə Mədəniyyət və Turizm naziri Əbülfəs Qarayev, nazir müavini Sevda Məmmədəliyeva, Suraxanı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı İlqar Abbasov, 
Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sədri, Xalq rəssamı Fərhad Xəlilov, Bakı Şəhər Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin rəisi Əlikram Əliyev, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin məsul şəxsləri, tanınmış rəssam və sənətşünaslar, ictimaiyyət nümayəndələri iştirak edirdi.

## Ekspozisiya

Muzeyin ekspozisiyası evin iki mərtəbədən və həyətdən ibarətdir. Muzeyin kiçik otağında rəssamın "Corat qovunları" adlı əsərinin reproduksiyası, rəssamın fırçaları, boyaları, S.Bəhlulzadə haqqında müxtəlif illərin mətbuat səhifələrində, eyni zamanda, elmi nəşrlərdə dərc olunmuş yazılar yer alıb. Burada Səttar Bəhlulzadənin fərdi və rəssamlarla birgə fotoları, məşhur əsərlərinin reproduksiyaları nümayiş olunur. Muzeydə rəssamın molberti, palitrası, fırçaları, yazı stolu, radiola, başqa məişət əşyaları, haqqında yazılmış kitablar, müxtəlif illərin mətbuat səhifələrində, nəşrlərdə dərc olunmuş yazılar və s. sərgilənir.



Fayl:House-museum of Sattar Bahlulzadeh4.jpg|Qonaq otağı
Fayl:House-museum of Sattar Bahlulzadeh24.jpg|Dəhliz
Fayl:House-museum of Sattar Bahlulzadeh11.jpg|Yataq otağı
Fayl:House-museum of Sattar Bahlulzadeh16.jpg|Rəssamın masası
Fayl:House-museum of Sattar Bahlulzadeh14.jpg|Rəssamın iş otağı
Fayl:House-museum of Sattar Bahlulzadeh22.jpg|Radio
Fayl:House-museum of Sattar Bahlulzadeh5.jpg|Televizor
Fayl:House-museum of Sattar Bahlulzadeh9.jpg|Şkaf



## İstinadlar
Soyuq hava kütlələri

## Soyuq hava kütlələri
Bir çox hallarda Cənubi Qafqaz , o cümlədən Azərbaycana soyuq hava kütlələri eyni zamanda həm şərqdən, həm də qərbdən müdaxilə edir. Bu zaman respublikanın bütün rayonlarında bol yağıntılar düşür, dağ çaylarında selyaranma ehtimalı çoxalır.

## Soyuq hava kütlələrinin şərqdən müdaxiləsi
Soyuq hava kütlələrinin şərqdən müdaxiləsi zamanı orta troposferdə Balkanlardan və Qara dənizdən Rusiyanın Avropa hissəsinin qərb rayonlarından keçməklə şimala və ya şimal-şərqə yönəlmiş, yaxşı inkişaf etmiş yüksək təzyiq yalı, bu yaldan hər iki tərəfə yüksək təzyiq çökəyi yerləşir. Həm təzyiq yalında, həm də təzyiq çökəkliyində çox hallarda təcrid olunmuş barik mərkəzlər (bloklaşmış) yaranır. Cəbhə zonasının yüksək təzyiq yalından şərqdə yerləşən konvergent vilayətində barik qradiyent əvvəlki proseslərdə olduğu kimi böyük kəmiyyətlərlə səciyyələnir. Cəbhə zonasının girişinin altında yaranan soyuq yerüstü antisiklon Xəzər dənizinə doğru –cənuba hərəkət edir və hava kütlələrinin əraziyə şərqdən daxil olmasına şərait yaradır. Soyuqlaşma bütün Azərbaycanı , Şərqi Gürcüstanı , qismən Ermənistanı əhatə edir. Ümumi sirkulyasiya indeksi əvvəlki prosesdə olduğu kimi 1-dən böyük kəmiyyətlərlə səciyyələnir ki, bu da meridional sirkulyasiyanın intensiv inkişaf etdiyini göstərir.

## Həmçinin bax
Hava kütlələri

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
Fərhad Acalov

**Fərhad Eldar oğlu Acalov** () — azərbaycanlı keçmiş boksçu, müstəqil Azərbaycanın gənclər arasında ilk  dünya çempionu və yarışın texnikalı boksçusu (2000).

## Həyatı
Fərhad Acalov 24 dekabr 1982-ci ildə Bakıda doğulub.

## Karyerası
1995-ci ildən boks idman növü ilə məşğul olmuş və aşağıdakı nailiyyətləri əldə etmişdir:

* Avropa birinciliyi				II yer (gümüş medal)-1997-98-ci il
* Dünya birinciliyi 		        I yer (qızıl medal)-2000-ci il-çempionatın ən  texnikalı boksçusu
* Tələbələrin Universiadası		I yer (qızıl medal)-2000-ci il        
* Neft ölkələrinin Dünya kuboku	III yer (bürünc medal)-2001-ci il
* Hərbçilərin Olimpiya Oyunları	III yer(bürünc medal)-2003-cü il 
* Tələbələrin Dünya çempionatı		II yer(gümüş medal)  -2004-cü il
* Dünya kuboku				        III yer(bürünc medal) -2005-ci il
* Neft ölkələrinin Dünya kuboku	III yer(bürünc medal) -2005-ci il
21 qat Azərbaycan çempionu,  25 dəfədən artıq “A” kateqoriyalı beynəlxalq turnirlərin qalib və mükafatçısı olmuş, “ Əməkdar idman ustası” və “ Əməkdar məşqçi” fəxri adlarına layiq görülmüşdür.   

2010-18-ci illərdə “Rabitə İdman klubu” MMC-yə  Vitse-prezident - İcraçı direktor vəzifəsinə təyin edilmişdir. İşlədiyi müddətdə klub Azərbaycan çempionatlarında, beynəlxalq turnirlərdə, Dünya, Avropa çempionatlarında ( oyunlarında), Olimpiya Oyunlarında,  İslam Həmrəyliyi oyunlarında  ümumilikdə  300-dən artıq  medal əldə etmişdir.  

2018-ci ildən bu günə qədər “Təhsil” Respublika İdman Mərkəzinin 1 nömrəli Respublika İxtisaslaşdırılmış Olimpiya Ehtiyatları Uşaq-Gənclər  İdman Məktəbində  direktor vəzifəsində çalışır.

## İstinadlar
Ramal Amanov

**Ramal Rəsul oğlu Amanov** ) — Azərbaycanı təmsil etmiş boksçu.

## Karyerası
2005 Dünya Həvəskar Boks Çempionatında, Amanov yüngül çəkidə gümüş medal qazanıb, yarımfinalda İtaliya Domeniko Valentinosunu məğlub edib, Kubalı Yordenis Yuqasa udaraq, finala yüksəlib. Qızıl medal qazanıb.

2006-ci ildə Amanov "Ənvər Çoudri" Kubokunda qızıl medal qazanıb, final görüşündə Türkiyə idmançı Aydın Səlçuku məğlub edib.

2007-cu il Dünya Çempionatında o, Daudanı məğlub edib, lakin son nəticədə Frenki Gevinə məğlub olub. Gümüş medalla kifayətlənib.

2008 ci ildə İtaliyada birinci Avropa oyunlarında Georgian Popescunu məğlub edib, yarım finalda Miklos Vargaya məğlub olmuşdur. Bürünc medal qazanıb.

## İstinadlar
Arcentario burnu

**Arcentario burnu** () — İtaliyanın qərb sahillərində yerləşən daşlı burun. Müqəddəs Stefan limanı torpağın qarşısında Argentario dağının şimal yamacının üstündə qalxır.

## Mənbə
* http://www.villinosabiana.com/dovesiamoRU.htm
Abbas-Abad briqi

"**Abbas-Abad**" () — Rus donanmasının "Erivan" () tipli 12 toplu briqi, bu tipli dörd briqlərdən biri. Ruslar bu adı Abbasabad qalasının 1827-ci il iyulun 6-da zəbt edilməsinin xatirəsinə görə qoyub.

## Tarixi
Briqin əsası 4 (16) oktyabr 1824-cü ildə qoyulub. 16 (28) avqust 1827-ci ildə suya buraxıldı və Xəzər donanmasının tərkibinə daxil edildi.

"Abbas-Abad" iki müharibədə iştirak etmişdir — Rusiya-İran müharibəsi (1826-1828) (kreyser xidməti göstərirdi) və Rusiya-Osmanlı müharibəsi (1828-1829) (Həştərxandan vəsaitlərin və qoşunların fəaliyyət göstərən orduya çatdırılmasını təmin edirdi).

Müharibələr bitəndən sonra briq 1830–1832-ci və 1834–1836-cı illər ərzində Xəzər Dənizində istifadə olunurdu, Həştərxan — Bakı marşrutu, Kürün mənsəb hissəsi və Sara adasına yük daşıyırdı.

1837-ci ildə briq Həştərxanda söküldü.

## Komandirləri
"Abbas-Abad" briqin komandirləri müxtəlif vaxtlarda aşağıdakı şəxslər olmuşdur:
# 1827–1828 — Y. D. Mandrika
# 1829–1830 — A. P. Doroxov
# 1832 — A. T. Aleksandrovskiy
# 1834 — iyul 1836 — V. T. Alenikov
# с июля 1836 — S. S. Palitsin

## Ədəbiyyat
* *Чернышёв А. А.* Российский парусный флот. Справочник. — М.: Воениздат, 2002. — Т. 2. — 480 с. — (Корабли и суда Российского флота). — 5000 экз. — . (*rusca)*
* *Веселаго Ф. Ф.* Список русских военных судов с 1668 по 1860 год. — С-Пб.: Типография морского министерства, 1872. — 798 с. (*rusca)*
* *Широкорад А. Б.* 200 лет парусного флота России / Под ред. А. Б. Васильева. — 2-е изд. — М.: "Вече", 2007. — 448 с. — . (*rusca)*
Asqı (avtomobil)

**Asqı** — nəqliyyat maşınlarında hərəkətetdirici orqanları (təkər, vərdənə, xizək) maşının gövdəsi ilə birləşdirən mexanizm və detallar sistemi. Asqı həmçi
nin yolun kələ-kötürlüyündən maşına ötürülən dinamiki yükləri azaldır, maşının dartıcı keyfiyyətini yaxşılaşdırır, rəqs və titrəyişləri söndürür, hərəkət prosesində kuzanın vəziyyətini nizamlayır və eyni zamanda maşının dinamikliyini artırır.

Tarixçə: Asqı,(Pnevma) ilk dəfə Mersedes Benz tərəfindən 1998 ci ildə icad edilmiş və  S-Class modelində istifadə edilmişdir

## Əsas xarakteriskası
thumb|left|250px|Mercedes-Benz W123 avtomobilinin qabaq asqısı
Asqılar sərt, yarım sərt və yumşaq olur.
* *S ə r t* asqılarda dayaq (hərəkətverici) elementlərinin oxları maşının gövdəsinə birbaşa, aralıq hərəkətli elementlər olmadan bərkidilir. Belə asqılar hərəkət sürəti 3–4 km/saat dan çox olmayan tırtıllı qaldırıcı kranlarda, ekskavatorlarda, torfyığan kombaynlarda və s. tətbiq edilir.
* *Y a r ı m s ə r t* asqılar əksər traktorlarda istifadə olunur. Onların dayaq elementləri xüsusi çərçivədə (zəncirli arabacıq) quraşdırılır və adətən, maşının gövdəsinə arxa tərəfdən oynaqla, qabaq tərəfdən, yaxud hər iki tərəfdən isə elastik elementlə (məs., ressorla)birləşdirilir.
* *Y u m ş a q* (elastik elementləri olan) asqılar avtomobil və digər sürətli maşınlarda, bir sıra traktorlarda tətbiq edilir və böyük potensial enerji ehtiyatına malik olur.
 
Avtomobil asqıları elastiklik xarakteristikasına görə *sabit*, *dəyişən* və *artan sərtlikli*, qüvvə və momentlərin ötürülmə üsuluna görə *ressorlu*, *ştanqlı* və *lingli* (bir və iki), istiqamətləndirici quruluşun tipinə görə *asılı* (əlahiddə, balansirli) və *sərbəst* (asılı olmayan), elastik elementin tipinə görə *[[metal]]* (ressor, spiral yay, torsion və kombinəedilmiş) və *[[qeyri-metal]]* (pnevmatik, hidropnevmatik, rezin və kombinəedilmiş), rəqssöndürücü quruluşun (amortizatorun) tipinə görə *lingli* (mexaniki, hidravliki) və *teleskop şəkilli* (bir və iki borulu) və s. olur. Dəmiryol nəqliyyat hərəkət vasitələrinin (lokomotiv, vaqon) asqıları əksər hallarda ressorlu olur. Bu tip asqılar ressorları, yayları, vərəqssöndürücüləri (hidravlik və friksion dempferləri) özündə birləşdirir.

## Həmçinin bax
* Maşın hissələri

## Mənbə
Futzal

**Futzal** və ya **minifutbol** — futbolun kiçik sərt-kortda oynalınan növlərindən biridir..

## İstinadlar
Edvin van der Sar

**Edvin van der Sar** (d. 29 oktyabr 1970, Vorhaut, Niderland) keçmiş hollandiyalı qapıçı. Peşəkar futbol karyerası ərzində Ayaks, Yuventus, Fulhem və Mançester Yunayted klublarında çıxış etmişdir. Niderland milli komandasının heyətində ən çox oyuna çıxan ikinci futbolçu. Hal-hazırda Ayaks klubunda baş icraçı direktor vəzifəsində çalışır.

O, peşəkar karyerasına başladığı Ayaksda klubun "qızıl nəsil"ə aid olan oyunçularından biri hesab olunur. Burada 9 il çıxış etdikdən sonra İtaliyanın Yuventus klubuna, sonra isə İngiltərənin Fulhem və sonda Mançester Yunayted klubuna transfer olmuşdur. UEFA Çempionlar Liqasını iki fərqli klubla qazana bilən azsaylı futbolçulardan biridir. O, bu mükafatı 1995-ci ildə Ayaksda və 2008-ci ildə Mançester Yunaytedin heyətində qazanmışdır. Van der Sar həmçinin 1992-ci ildə Ayaksın heyətində UEFA kubokunun qalibi olmuşdur.

Van der Sar bütün vaxtların ən çox titul qazanan ikinci (Vitor Baiyadan sonra) qapıçısıdır. O, karyerası ərzində əksər hissəsi Ayaks və Mançester Yunayted klublarında olmaqla 27 titul qazanmışdır. İngiltərə Premyer Liqasında çempion olan ən yaşlı futbolçu (40 yaş 205 günlüyündə) adı da ona məxsusdur. 1995 və 2009-cu illərdə Avropanın ən yaxşı qapıçısı mükafatının sahibi olan Van der Sar 2009-cu ildə isə UEFA İlin qapıçısı mükafatına sahib çıxmışdır. O, bir çox futbolçu tərəfindən bütün vaxtların ən yaxşı qapıçısı adlandırılmışdır.

## Uğurları

### Klub
**Ayaks**
* Erediviziya (4): 1993–94, 1994–95, 1995–96, 1997–98
* Niderland kuboku (3): 1992–93, 1997–98, 1998–99
* Niderland Superkuboku (3):  1993, 1994, 1995
* UEFA Çempionlar Liqası (1):  1994–95
* UEFA Avropa Liqası (1):  1991–92
* UEFA Superkuboku (1): 1995
* Qitələrarası Kubok (1): 1995
**Yuventus**
* UEFA İntertoto Kuboku (1): 1999
**Fulhem**
* UEFA İntertoto Kuboku (1): 2002
**Mançester Yunayted**
* İngiltərə Premyer Liqası (4): 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11
* Liqa kuboku (2):  2005–06, 2008–09
* İngiltərə Superkuboku (3): 2007, 2008, 2010
* UEFA Çempionlar Liqası (1):  2007–08
* FİFA Klublararası Dünya Kuboku (1): 2008

### Şəxsi
* Niderlandda İlin ən yaxşı qapıçısı: 1994, 1995, 1996, 1997
* Avropanın ən yaxşı qapıçısı: 1995, 2009
* ESM İlin heyəti: 1995–96, 2008–09
* FİFA Dünya Çempionatı All-Star: 1998
* Niderlandda İlin futbolçusu: 1998
* İFFHS Dünyanın ən yaxşı qapıçısı: 1998, 2008
* FIFA FIFPro World XI: 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011
* İngiltərədə İlin heyəti:  2006–07, 2008–09, 2010–11
* UEFA Çempionlar Liqası "Matçın adamı": 2008 Final
* UEFA Avro 2008: Turnirin heyəti
* İngiltərədə "Qızıl Əlcək": 2008–09
* UEFA İlin qapıçısı: 2009

## Həmçinin bax
* Mançester Yunayted
* Niderland milli yığması
* Ayaks

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
*Profile at ManUtd.com
*Premier League profile 
*
Şipraqe

**Şiprage** () — Bosniya və Herseqovinanın şimal-qərbindəki Bosniya diyarı vilayətində, Vrbanja çayı üzərində yerləşən şəhər.
## Coğrafiyası
Şipraqe, Bosniya və Herseqovinanın şimal-qərbi hissəsində, Banja Luka region. Bu yer Vrbanja (85 km), Vlašić dağının (1933 m) altında yerləşir.

## Demoqrafiyası

### Siyahıya baxış

* 1931. və 1953.: Bələdiyyə Şiprage.
♦ Sahə Şiprage

2013-cü ildəki rəsmi siyahıyaalmaya görə, Şipraqe paylanan 788 n nəfərlik bir əhaliyə sahib idi.

### Kotor Varoš, 1953 ərazisində bələdiyyə

### Şipraqe əhalisi 1921.

#### Din

* Nüfus sayımının rəsmi adı Radohovo idi.

#### Ana dili

## İstinadlar

## Həmçinin Bax
* Bosniya diyarı
* Ömer Şipraqa

## Xarici Keçidlər

* http://opstinakotorvaros.com/ 
* http://www.maplandia.com/bosnia-and-herzegovina/republika-srpska/siprage/ Maplandia
* http://www.satellitecitymaps.com/europe-map/bosnia-and-herzegovina-map/federation-of-bosnia-and-herzegovina-map/%C5%A1iprage-map/
* http://www.distancesfrom.com/distance-from-Siprage-to-Banja-Luka-Bosna-i-Hercegovina/DistanceHistory/5243320.aspx
* http://www.maplandia.com/bosnia-and-herzegovina/republika-srpska/siprage/ Maplandia
* http://www.satellitecitymaps.com/europe-map/bosnia-and-herzegovina-map/federation-of-bosnia-and-herzegovina-map/%C5%A1iprage-map/
* http://www.distancesfrom.com/distance-from-Siprage-to-Banja-Luka-Bosna-i-Hercegovina/DistanceHistory/5243320.aspx
* http://www.udaljenosti.com/bosna/- Distances in B&H
Tom Atkins

* Tom Atkins (aktyor) — aktyor.
* Tom Atkins (direktor) — Direktor.
* Tom Atkins (siyasətçi) — siyasətçi.

;Digər
* Tom Atkins (film, 1915) — 1915-ci ildə çəkilmiş film.

## Həmçinin bax
* Tom
* Atkins
Qovut

**Qovut** — Azərbaycanın milli mətbəxinə daxil olan şirniyyat növlərindən biri. Əsasən qış ayları hazırlanır. Xüsusi ilə səhər yeməyində yeyilir.

## Tərkibi və hazırlanma qaydası
Qovut hazırlamaq üçün buğda yaxşıca (sacda) qovrulur. Qovurğa hazırlanır. Hazırlanmış qovurğa isti-isti əl dəyirmanı və ya həvəngdəstə ilə üyüdülür. Kərə yağı əridilir, isti su və ya süd əlavə edilir. Bunun üzərinə hazırlanan qovut qatılır. Nəticədə qatı və qəhvə rəngli kütlə alınır. Qovutun üzərinə şəkər tozu və ya bal, duz qatılır. Miqdarı istəyə görə olur. Bir az zəif odda qarışdırılır və süfrəyə verilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Unudulmayan el adəti – süfrələrin bəzəyi qovut

## Həmçinin bax
Aqtöbe Beynəlxalq Hava Limanı

**Aqtöbe Beynəlxalq Hava Limanı** (, )  — Qazaxıstanın Aqtöbe şəhərində yerləşən beynəlxalq hava limanı. Hava limanı Aqtöbe şəhərinin  cənub-qərbində yerləşir. Hava limanında beş təyyarə parkı olan kiçik bir terminal mövcuddur. 2015-ci ilin sonunda, hava limanında 345,253 sərnişin var idi..

## Hava yolları və istiqamətləri

### Sərnişin

### Yük

## Sərnişin dövriyyəsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Aviasiya Təhlükəsizliyi Şəbəkəsində AKX-nın qəza tarixçəsi
* NOAA/NWS-də UATT üçün hava proqnozu

## Həmçinin bax