Rövşən Hətəmov

**Rövşən Hətəmov** () — Azərbaycan tarixçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, Bakı Dövlət Universitetinin “Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi” kafedrasının dosenti.

## Həyat və fəaliyyəti

Hətəmov Rövşən Qabil oğlu 1966-cı il dekabrın 29-da Neftçala şəhərində anadan olmuşdur. 1983-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin ( hal-hazırda BDU) Tarix fakültəsinə qəbul olunmuşdur. 1987-ci ildə Universitetin və Azərbaycan SSR Xalq Təhsili nazirliyinin məqsədli göndərişi ilə təhsilini davam etdirmək üçün Leninqrad Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə göndərilmişdir. 1990-cı ildə həmin Universitetin Tarix fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

2006-cı ildə «Almaniya-Osmanlı münasibətlərində Azərbaycan amili (1917-1918-ci illər)» mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

1990-cı ildə BDU-nun Tarix fakültəsində “Tarixi tədqiqatlarda EHM və riyazi üsulların tətbiqi” Elmi-tədqiqat laboratoriyasında baş laborant vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1991-1992-ci illərdə “Azərbaycan maddi-mədəniyyət tarixi” ETL-nə elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır.1992-ci ildə “Avropa və Amerika ölkələrinin yeni və müasir tarixi” kafedrasında baş laborant vəzifəsinə qəbul olmuşdur. 1993-1995-ci illərdə həmin kafedrada assistent, 1995-1996-cı illərdə müəllim, 1996-2007-ci illərdə baş müəllim, 2007-2013-cü illərdə isə dosent əvəzi vəzifələrində çalışmışdır. Hal-hazırda həmin kafedrada dosent vəzifəsində çalışır. Təhsilin bakalavriat pilləsində «Avropa tarixi (yeni dövr)», “Amerikanın tarixi (yeni dövr)”, «Kanada tarixi», magistratura pilləsində isə “Kanadanın xarici siyasəti (1867–2012)” fənlərini tədris edir.
70-dən çox elmi məqalə, dərslik, dərs vəsaiti və metodik vəsaitin müəllifidir.

## Tədqiqat sahəsi
Tədqiqat sahəsinə XVIII əsr Fransa inqilabı müasirlərinin memuarlarında; Birinci Dünya müharibəsi illərində Almaniya və Osmanlı dövlətlərinin Qafqaz siyasətləri; XVII-XIX əsrlərdə İngiltərə, Fransa, Prussiya və Avstriya monarxiyaları, ABŞ-ın yaranması, onun yeni dövr tarixi; İkinci Dünya müharibəsi illərində Qafqazın müdafiəsi kimi mövzular aiddir.

## Seçilmiş əsərləri

# Azərbaycan Birinci Dünya müharibəsi illərində böyük dövlətlərin xarici siyasətində// elmi məruzənin tezisləri/ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tarixinin aktual problemləri. Beynəlxalq elmi sessiya (mart-may2003). Altıncı iclas. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması. 7 aprel 2003-cü il. Materiallar. Bakı, 2003 s. 14-19
# «Beynəlxalq münasibətlər tarixi» //metodik göstəriş /Tarix fakültəsinin qiyabi təhsil alan tələbələri üçün ixtisas fənlərindən metodik göstərişlər. ( III-V kurslar). Bakı, 2003 s.51-68
# «Avropa və Amerika ölkələrinin yeni tarixi» fənninin proqramı (I dövr, 1640 -1870-ci illər)//proqram/ «Adiloğlu» nəşriyyatı , Bakı 2003, 46 s., 2,8 ç.v.
# «Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti» ensiklopediyası //məqalələr/I cild, Bakı, 2004; II cild, Bakı 2005, 2 ç.v. (Həmmüəllif)
# Almaniya və Osmanlı dövlətinin Cənubi Qafqazdakı milli qüvvələrdən Birinci Dünya müharibəsi dövründə istifadə etmək cəhdləri// məqalə/ Tarix və onun problemləri, 2006, №1 s.53-61
# «Kanada tarixi» fənninin proqrammı //AzTU-nun mətbəəsi, Bakı, 2007,16 s, 2 ç.v.
# Denstervilin Bakıya hərbi ekspedisiyası haqqında.//Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 85-ci ildönümü münasibətilə Tarix fakültəsi əməkdaşlarının elmi-praktik konfransının materialları. Bakı, 2008, s.288-295
# Sovet Rusiyası-Almaniya «Əlavə müqaviləsi» nin (27 avqust 1918-ci il) meydana çıxması səbəbləri haqqında// Bakı Universitetinin xəbərləri. Humanitar elmlər seriyası. 2008, №4 Birinci Dünya müharibəsi illərində Bakı nefti Almaniyanın hərbi-siyasi planlarında. //Ta-rix və onun problemləri, 2008, №1-2 s.124-133
# Tarix fakültəsinin qiyabi şöbəsində tədris qrafikinin yerinə yetirilməsinə dair tövsiyyələr. Bakı, 2008 (Həmmüəllif) Böyük Vətən müharibəsi illərində Şimali Qafqazda nasist işğalı rejimi – Bakı Universitetinin xəbərləri (humanitar elmlər seriyası), № 1, 2014. səh. 69-76
# SSRİ-nin işğal olunmuş ərazilərində nasistlərin milli siyasəti – Tarix və onun problemləri, № 2, 2013. səh. 265-271
# İkinci dünya müharibəsi illərində sovet-alman ideoloji təbliğat cəbhəsi – Tarix və onun problemləri, № 4, 2013. səh. 265-271
# Böyük Vətən Müharibəsi illərində SSRİ-də hərbi vətənpərvərlik təbliğatı – Tarix və onun problemləri, № 2, 2014. səh. 140-146
# “Avropa və Amerika ölkələrinin yeni tarixi”, bakalavriat üçün – 2 ç.v.2014
# “Böyük Vətən müharibəsi illərində Sovet dövlətinin İslam dini ilə bağlı siyasəti”, Tarix və onun problemləri, №2, 2015, səh. 180-186.
# İkinci Dünya Müharibəsi Ərəfəsində Almaniyanın Təbliğat Aparatı. Bakı. Tarix və Onun Problemləri. 2016 №2
# Azərbaycan SSR-nin Neft sənayesində 1942-ci ilin avqust-oktyabrında həyata keçirilən xüsusi tədbir haqqında. Tarix və Onun problemləri. N4. s 88-93. 2016.
# Avropa və Amerika Ölkələrinin Yeni Tarixi fənnin proqramı XVII əsrin ortaları - XX əsrin əvvəlləri.  tərtib edən. Bakı. 2017. s. 84
# Революция в отечественной и мировой истории: К 100-летию российских революции 1917 года. (Международная научная конференция. Санкт-Петербург, 14 апрель 2017г.)
# Geosiyasi dəyişikliklərin mərkəzi. Bakı, 10 noyabr 2017-ci il. Qafqaz böyük sarsıntılar şəraitində: tarixi təcrübəsi, müasir dövr və perspektivlər. Respublika elmi konfransı. Bakı, 4 dekabr 2017-ci il.
# 1918-ci ilin yayında Cənubi Qafqazda Almaniya-Osmanlı qarşıdurması. Xalq Cümhuriyyəti - 100: Müsəlman Şərqində ilk Parlamenti Respublika 21-23 may 2018-ci il Beynəlxalq Elmi Konfransın Xülasələri s.60
# Qafqazın uğrunda döyüşlərdə (1942-1943) milli diviziyaların iştirakı və hərbi komandalığın münasibəti. “Tarix və onu problemləri”, N2. 2018, s. 111-119.
# 1918-ci ilin yayında Almaniya və Osmanlı imperiyaları arasında rəqabətin səbəbləri haqqında. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq konfransın Materialları 21-23 May, 2018 il. s. 317-320.
# Bakı Dövlət Universitetinin və Tarix fakültəsinin 100 illik yubileyində həsr olunmuş Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında Tarix fakültəsinin yeri və rolu mövzusunda respublika elmi-praktik konfrans. Bakı. 8-9 oktyabr 2019-cu il.
# Участие национальных дивизий в боях за Кавказ и отношение к ним советского военного командования // Вестник Санкт-Петербургского государственного университета технологии и дизайна. № 1. 2020. Серия 2. Искусствоведение. Филологические науки . c. 143-152
# İkinci Dünya müharibəsi dövründə Bakı şəhərinin müdafiəsinin gücləndirilməsi tədbirləri haqqında // Böyük Qələbə - 75 (Məqalələr toplusu). Bakı, Azərbaycanda Vətəndaş Cəmiyyətinin İnkişafına Yardım Assosiasiyası, 2020. səh. 64-92 
# “Мобилизации людских ресурсов Азербайджанской ССР на фронт в годы Великой Отечественной войне.”. Rusiya elmlər Akademiyası, elm və ali təhsil nazirliyi, Rusiya Federasiyası elmi-tədqiqat sosioloji mərkəzi və digər elmi qurumların birgə təşkil etdikləri “Победа Советского народа в Великой Отечественной войне: история и современность” mövzusunda 2020-ci il mayın 8-də onlayn formatda keçirilən beynəlxalq elmi-praktiki konfransda Elmi Məruzə. İkinci Dünya müharibəsi Dövründə Azərbaycanın Müdafiəsində Qırıcı Batalyonların İştirakı// BDU humanitar elmlər seriyası. N3, 2020, s. 82-93
# İkinci Dünya Müharibəsi Dövründə Azərbaycanda Hərbi Səfərbərlik Tədbirləri Haqqında // Azərbaycan dövlət müstəqilliyinin bərpası və 31 Dekabr Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Günü kimi təsis edilməsinin 30 illik yubileylərinə həsr olunmuş Dünya Azərbaycanlıları: Tarix və Müasirlik mövzusunda IV Beynəlxalq elmi konfransın tezisləri 29-30 dekabr 2021. Bakı. 2023. s. 33-39
# Azərbaycan xalqının Vətən müharibəsi və Kanadanın xarici siyasətinin ikili standartları.// Bаkı Universitetinin xəbərləri. Humanitar еlmlər sеriyаsı”, 2022, № 1, s.57-72
# Avropa tarixi (Yeni dövr) fənninin proqramı. Tariх fakültəsinin “Tarix”ixtisası üzrə təhsil alan tələbələri üçün. Bakı, BDU-nun mətbəəsi, 2022, 28 səh. 1,75 ç.v. (həmmüəllif).
# A New Era of European History (17 th century – the beginning of 20 th century) program. For students of the History department. Baku, BDU-nun mətbəəsi, 2022, 28 səh. 2,25 ç.v. (həmmüəllif).
# Amerika tarixi(Yеni dövr)fənninin proqramı. Tariх fakültəsinin “Tarix”ixtisası üzrə təhsil alan tələbələri üçün. Bakı, “Füyuzat”. 20 səh,1,25 ç.v. (həmmüəllif).
# Program of the course The history of America (New Age).For the students on the major of “History” of the faculty of History. Baku, “Published by Füyuzat Publishing House”, 2022. 24 səh, 1,5 ç.v. (həmmüəllif).
# Amerika tariхi (yеni və müasir dövr) fənninin proqramı. Tariх fakültəsinin “Regionşünaslıq (Amerika üzrə)”ixtisası üzrə təhsil alan tələbələri üçün. Bakı, 2022. 20 səh.
# Kanada parlamentində Azərbaycan xalqının Vətən müharibəsi ilə bağlı müzakirələr. // Baki Universitetinin Xəbərləri. Humanitar elmlər seriyası. Bakı. № 2, 2023 s. 72-84
# XX əsrin əvvəllərində M.Ə.Rəsulzadənin məqalələri Azərbaycan milli hərəkatının tədqiqində əsas mənbələrdən biri kimi. //Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 105-ci ildönümünə həsr olunmuş “Müsəlman Şərqinin ilk cümhuriyyəti” mövzusunda Respublika elmi konfransı. 25-26 may 2023-cü il. Bakı, “Füyuzat”, s.55-58.
## Kitabları
# Habsburqların Avstriya monarxiyası XVII əsrin II yarısı - 1867-ci ildə. Bakı, 2012. 
# Avropa tarixi (yeni dövr). İki hissəli. I hissə. Bakı, "Zərdabi nəşr", 2024, 560 s.
# Avropa tarixi (yeni dövr). İki hissəli. II hissə. Bakı, "Zərdabi nəşr", 2024, 688 s.
# Amerika tarixi (yeni dövr).  Bakı, "Zərdabi nəşr", 2024, 704 s.

## Mükafatları

* 27 may 2019 — "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" yubiley medalı
* 25 noyabr 2019 — "Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyi (1919-2019)" yubiley medalı.

## Xarici keçidlər

* Rövşən Hətəmov. II dünya müharibəsində Bakı planı: bilinməyən faktlar

## İstinadlar