open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bell X-9 Shrike

Bell Aviasiya Şirkətinin yer-hava tipli prototipidir. X-9 Shrike maye yanacaqdan istifadə edirdi. Nüvə silahı ilə sınaqdan keçirilmiş başlıqlı döyüş raketidir. GAM-63 Rascal proqramı əsasında layihə həyata keçirilmişdir.

Test məqsədilə 31 ədəd X-9 raketi istehsal edilmişdi. Test uçuşları 1949-cu ilin aprelindən 1953-cü ilin yanvar ayına kimi davam etmişdi. Bu test proqramı sayəsində aerodinamika, təlimat sistemləri, ötürücü sistemlər və balans testləri haqqında daha çox məlumat əldə edildi.

Testlərin sonunda heç bir salamat raket qalmadı. Şaquli qaldırmanı tarazlayan X-9-un qalan hissələrindən biri də Larry Bell muzeyində nümayiş olunur. Mentone, İndiana.

## Ümumi məlumatlar (X-9)

### Tekniki xüsusiyyətləri
* Uzunluq: 22&nbsp;ft 9 in (6.9 m)
* Qanad uzunluğu: 7&nbsp;ft 10 in (2.4 m)
* Çapı: 1&nbsp;ft 10 in (0.56 m)
* Qanad sahəsi: 70&nbsp;ft² (6.5 m²)
* Boş çəkisi: 2,125&nbsp;lb (964&nbsp;kg)
* Dolu çəkisi: 3,500&nbsp;lb (1,588&nbsp;kg)
* Güc mənbəyi: Bell XLR65-BA-1 maye yanacaqlı raket mühərriyi, 3,000&nbsp;lbf (13.3&nbsp;kN) itələmə güclü

### Performans
* Max sürəti: Mach 2.0
* Mənzili: 50&nbsp;mi (80&nbsp;km)
* Servis tavanı : 12.3&nbsp;mi (19.8&nbsp;km)
* Dırmaşmaq dəyərləri: m/min (ft/min)
* Qalxma mənzili: kg/m² (lb/ft²)
North American X-15

X-15 A, çox yüksək hündürlüklərdə işləyə bilən, pilotlu, raketlə işləyən, hipersonik bir tədqiqat vasitəsidir. Bu vasitə; Boeing B-52 Stratofortress təyyarəsindən havada buraxılır və eniş nöqtəsinə göndərilir. Onun sürəti təqribən 6.7 Max (7200km/saat) təşkil edir. NASA, Birləşmiş Ştatların Hərbi Hava Qüvvələri (USAF), ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri və North American Aviation aviasiya şirkətinin birgə proqramı nəticəsində çox yüksək sürətlə və çox yüksək yüksəkliklərdə insan və maddi amillər haqqında məlumat toplamaq üçün hazırlanmışdır. İlk uçuşunu 8 iyun 1959-cu ildə (B-52 daşıyıcı təyyarəsindən buraxılıb süzülərək) motorsuz etdi və motorlu olaraq ilk uçuşunu 17 sentyabr 1959-cu ildə həyata keçirmişdir. Cəmi 3 ədəd istehsal edilən bu təyyarə 22 avqust 1963-cü ildə yerdən 107 kilometr yüksəklikdə uçaraq hündürlük; 3 oktyabr 1967-ci ildə səs sürətini 6,7 dəfə (7200km/ saat) üstələyərək sürət rekordlarını qırmışdır. 2004-cü ildə onun rekordunu NASA X-43 təzələmişdir.

X-15 proqramı, Gemini layihəsi, Merkuri layihəsi, Apollon proqramı və kosmik servis kimi idarə olunan kosmik uçuş proqramları üçün hipersonik hava axını, aerodinamik istiləşmə, hipersonik sürətdə nəzarət və sabitlik, atmosferə nəzarət kimi mövzularda çox əhəmiyyətli məlumatlar verdi. Proqram 24 oktyabr 1968-ci ildə son uçuşu ilə başa çatdı. Təyyarəni idarə etmiş 12 pilot arasında Neil Armstrong kimi astronavtlar olmuşdur.
Abdullah Bosnəvi

**Abdullah Bosnəvi** (; ) — Osmanlı Məlami sufilərindəndir.

## Yaşayışı
1584 — cü ildə Bosniyada anadan olub. Bosniyada ibtidai təhsilini başa vurduqdan sonra Abdullah Bosnəvi İstanbula gedərək İslam elmlərini öyrəndi. Təsəvvüflə maraqlandıqdan sonra Bursaya getdi. Bursa da Bayramiyə təriqətinin Melamilik qolunun irəli gələn şeyxlərindən Həsən Kabaduz'a bağlandı. Həsən Kabaduz Əfəndi haqqında 1010-cu ildə Bursada öldüyü istisna olmaqla az məlumat vardır. Həcc ziyarəti zamanı Abdullah Bosnəvi əvvəlcə Həcazı, daha sonra Misiri ziyarət etdi və ərəb coğrafiyasında melamizmin tanınmasını təmin etdi. İbn Ərəbinin Fusûs'sinə yazdığı türkcə yazısından sonra ərəb dilində yazılan şərh, ərəb dünyasında melamizmin və Vəhdət-i Vücud'un yayılmasına kömək etdi.

Dönüşündə bir müddət Şamda idi. Şamda Şeyx Muhyiddin Ərəbinin türbəsinin yanında yerləşdi, cəmiyyətə ilgisini kəsdi və inzivaya çəkildi.

## Əsərləri
Altmışdan çox əsəri var, hədis, fiqh və təfsir sahəsində geniş araşdırmalar aparmış, özəlliklə sufizm sahəsində dəyərli əsərlər vermiş və ən populyar kitabı Muhyiddin İbn Ərəbinin " Füsussu'l Hikem " ini şərh kitabıdır. Ömrünün son illərini Konyada keçirdi. 1644 — cü ildə yaşayışını itirdi. Məzarı Konyadakı Sadreddin Konevi türbəsinin yanındadır . Abdullah Bosnəvi, İslam dünyasında Sufi mədəniyyətini Vahdet-i Vücud ideyasını təmsil edən ən önəmli sufilərindən biridir.

## Əlavə oxunuşlar
* Abdullah Bosnəvi, Şərh Hekayəm
* Abdullah Kartal, Abdullah Bosnəvi və Meratib-i Vücud Risalesi, M.Ü. İctimai Elmlər İnstitutu, nəşr olunmamış magistr tezi

## Bəzi əsərlər
* Tecelliyâti arâisi'n-nüus fiy manassati hikemi'l-fusüs. Qısaca olaraq Muhyiddin İbn Arabinin Fususu'l Hikeminin Türkcə şərhidir.
* Şərh-i Fusus. Fususu'l Hikemi, ikinci dəfə ərəb dilində şərh etdiyi əsəridir.
* Kurratü Ayni'ş-şühud və mir'âtu arenası meâni'l-gaybi ve'l-cud. İbn əl-Farizin ehtirasının annotasiyasıdır.
* Kitâbu Sırrı'l-hakâyıkı'l-ilmiyye fi beyanil-a'yani's-sabite. Təsəvvüfün ən vacib anlayışlarından biri də onun A'yan-ı sabite üzərində işləməsidir.
* Kitâbul-lübbi'l-lüb fiy beyâni'l-ekli ve'ş-şürb. Quranın yemək və içmək ilə əlaqəli ifadələrini şərh edən bir araşdırmadır.
* Kitabu gizli-feyz ve'l-asr fi tafsiri süreti'l-asr. dönəmininTəsəvvüfünün mənasını izah edən əsəridir.
* Şerh-i cezire-i mesnevî. Masnavi'dən seçilmiş 360 cütlükün bir notudur.

## Buna da baxın
* Ekberilik
* Abdi
* Əbdürrahman Eşref
* Abdullah Vassaf Əfəndi
* Adem Dede
* Arife xanim
* Aydınlı Visali
* Edirneli Nazmi
* Hıfzı Mehmed Əfəndi
* Hizır rəisi
* kami
* Kafzade Abdulhay Çələbi
* Saruca Kamal
* Tatavlalı Mahremi
8 №-li Qayıdış qəsəbəsi

**8 №-li Qayıdış qəsəbəsi** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun 8 №-li Qayıdış qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.

Bu Qəsəbə "Bələdiyyə əraziləri və torpaqları haqqında" Qanunla Füzuli rayonunun Bala Bəhmənli bələdiyyəsinin ərazisinə aid edilib.

## Tarixi
"Azərbaycan Respublikasının bəzi şəhər və rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında" 01.09.2004-cü il tarixli 727-IIQ nömrəli Qanunun  "Füzuli rayonu üzrə" hissəsinin birinci abzasına əsasən "*Füzuli rayon inzibati ərazi vahidi tərkibində faktik mövcud olan Haramı sahəsində yeni salınmış 8 №-li Qayıdış... qəsəbələri rayonun ərazi vahidləri siyahısına daxil*" edilmişdir.

Həmin hissənin üçüncü abzası ilə "*Mərkəzi 6 №-li Qayıdış qəsəbəsi olmaqla, 6 №-li Qayıdış, 7 №-li Qayıdış, 8 №-li Qayıdış, 9 №-li Qayıdış, 10 №-li Qayıdış və 11 №-li Qayıdış qəsəbələrindən ibarət İkinci Haramı qəsəbə inzibati ərazi dairəsi*" yaradılmışdır. 

"Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında" 19.06.2009-cu il tarixli 837-IIIQ nömrəli Qanunun I hissəsinin yeddinci abzasına əsasən "*8 №-li Qayıdış qəsəbəsi İkinci Haramı qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, həmin qəsəbə mərkəz olmaqla 8 №-li Qayıdış qəsəbə inzibati ərazi dairəsi*" yaradılmışdır.

## Əhalisi
Qəsəbədə Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı evlərini tərk etmiş məcburi köçkünlər məskunlaşdırılıb.

## Təhsil
8 saylı Qayıdış qəsəbəsində 198 şagird yerlik məktəb binası tikilib istifadəyə verilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Füzuli rayon bələdiyyələrinin siyahısı
* Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu. Azərbaycan. - 2009. - 31 iyul. - S. 1.
* Azərbaycan Respublikasında bələdiyyələrin birləşməsi yolu ilə yeni bələdiyyələrin yaradılması haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu
*
Nikola Simiç

**Nikola Simiç** (; ) — Serbiya və Yugoslaviya teatr, kino və televiziya aktyoru.

## Həyatı
Hələ gimnaziyada təhsil alarkən dram bölməsində oynayırdı. Aktyor diplomunu Belqradda yerləşən Teatr, Kino, Radio və Televiziya Akademiyasında aldı. Aktyor kimi ilk dəfə tələbə olarkən, 1957-ci ildə Yuqoslaviya Dram Teatrında oynadı. 1959-cu ildən 2014-cü ilin yanvar ayına qədər davamlı olaraq buranın səhnəsində oynayırdı. Ona ən çox "Birə qulaqda" pyesindəki baş rolu məşhurluq gətirdi. İlk dəfə bu rolda 7 iyun 1971-ci ildə çıxış etdi və 40 il ərzində 2000 dəfədən çox oynadı.

Nikola Simic bir çox film və televiziya seriallarında da rol almışdır, onlar içərisində ən çox məşhurluq qazandıran "Sıx dəri" () (1982-1991) serialındaki Mita Pantiç rolu oldu. Həmçinin, "Srećni ljudi" (1993, 1995), "Porodično blago" (1998, 2001), "Agencija za SIS" (2006, 2007), "Ljubav, navika, panika" (2006, 2007) seriallarında da çəkilmişdir.

Nikola Simiç bir sıra xarici cizgi filmlərini səsləndirmişdir ("Transformerlər" və "Nindza tısbağalar" xüsusi ilə yadda qalan idi).

2007-ci ildə vəfat edən qardaşı Slava Simiç də aktyor idi.

## Seçilmiş filmoqrafiya

* 1982 — Sıx dəri — *Dimitriye Mita Pantiç*
* 1984 — Boğan boğucuya qarşı — *polis müfəttişi Straxiniç*
* 1984 — Probelm yoxdur — *Milenko Pantiç*
* 1991 — Hər şeyin günahkarları kosmonavtlardır — *kosmonavt*
* 1998 — Ulduzlara hürmək — *məktəb direktoru*
* 2001 — Bumeranq — *Aprtsoviç*
* 2003 — Supermarketdə cəfəng iş — *Kobaç*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Subduksiya

thumb|Subduksiya prosesi
**Subduksiya** — Subduksiya iki plitənin bir-birinə qarşı hərəkət etməsi nəticəsində yaranır. Onları ayıran sərhəd konvergent sərhəd adlanır. Bu zaman sıxlığı daha çox olan plitə digərinin altına enərək mantiyaya daxil olur. Bəzən sıxlığı çox olan deyil, sıxlığı az olan plitə mantiyaya doğru enir. Bu proses obduksiya adlanır.

## Nümunələr
Pangeya parçalanmağa başladıqdan sonra plitələr kənarlara doğru böyük bir məsafədə hərəkət etmişlər. Bu plitələr qarşısına çıxan okean plitəsi və mikroplitələr ilə subduksiya növ sərhəd əmələ gətirmişdir. Bu gəminin açıq hövzədə üzməsinə bənzədilə bilər. Onun qarşısında gəminin bacasına bənzər vulkanik ada qövsü, yük sahəsinə bənzər passiv qitə kənarı yerləşir.
center|thumb|Subduksiya prosesinin gəminin hərəkəti ilə oxşarlığı

Hazırkı subduksiya növ sərhədlər Sakit okean boyu daha geniş yayılmışdır. Bununla da Sakit okeanın 2/3 hissəsi udulmaya cəlb olunur. Burada olan subduksiya Şimali Kordilyerlər, Alyaska, Aleut adaları, Kuril adaları, Yapon dənizi, Filippin dənizi, Melaneziya adaları və Yeni Zellandiyanı əhatə edir. Bundan başqa Karib dənizi, Zond adaları və digər sahələrdə subduksiya baş verməkdədir.

## Obduksiya
Obduksiyaya subduksiyanın bir növü kimi baxmaq olar. Lakin, burada okean növ qabıq kontinental qabığın üzərinə doğru hərəkət edir. Bu prosesin sürəti çox az olduğu üçün kiyafayət qədər inkişaf edə bilmir və mürəkkəb qırışıqlıq yaradır.

## Kolliziya
Bu proses iki kontinental qabığın qarşı-qarşıya gəlməsi nəticəsində yaranır. Bu prosesin nəticəsində intensiv qırışıqlıq sahələri yaranmış olur. Bunlara misal olaraq Alp-Himalay qırışıqlığı boyu yerləşmiş sahələri misal göstərmək olar. Kolliziya zonaları qalıq subduksiyanın yaranmasına da şərait yaradırlar. Bu növ subduksiya prosesinin sürətinə kolliziya zonaları tərəfindən nəzarət olunur.

## Mənbə
*Геодинамика - Е.В.Артюшков - Недра 1979
*Общая и региональная геотектоника - В.П.Гаврилов - Недра 1986
*Теория тектоники литосферных плит и современная геологическая теория О.Г.Сорохтин - Знания 1984

## Həmçinin bax
*Sakit okean
*Tektonik plitələr
*Astenosfer

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*https://www.britannica.com/science/subduction-zone
North American XB-70 Valkyrie

North American XB-70 “Valkyrie”, USAF Strateji Hava Komandanlığı tərəfindən 1950-ci illərdə istənilən səs sürətinin (Mach 3) 3 qatında uçacaq bir nüvə bombardmançısının tələbi ilə hazırlanmışdır. Bu təyyarənin yaradılmasının Sovet İttifaqında yaratdığı təlaş nəticəsində MiG-25 Foxbat proqramı başladılmışdır. Layihənin təklif olunan dəyəri 1960-cı illərdə istehsal olunan iki prototipin uğurlu uçuşlarına baxmayaraq proqramın ləğvi ilə nəticələndi. Prototiplərdən biri 1966-cı ildə hava qəzası nəticəsində məhv olmuş, digər prototip isə nümayiş üçün ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri Milli Muzeyinə yerləşdirilmişdir. Vahidinin dəyəri 1.5 milyard ABŞ dolları təşkil etmişdir.
North American XF-108 Rapier

XF-108 Rapier, North American Aviation aviasiya şirkəti tərəfindən SSRİ mənşəli supersonik kəşfiyyat və qırıcı təyyarələrinə qarşı (MiG-25 Foxbat) ABŞ və Kanadanı qorumaq üçün hazırlanması dizayn mərhələsində ikən dayandırılmış hərbi təyyarə. Layihənin proqram qiyməti 141.9 milyon ABŞ dolları təşkil etmişdir.
NASA X-43

***X-43A***, NASA-nın hipersonik vasitə layihəsinin adıdır.
Layihənin nümayiş və sınaq vasitəsi də eyni adla adlandırılmışdır.

## Birbaşa kosmik səyahət
Scramjet, kosmosa birbaşa uçmaq üçün istifadə edilə bilən nəqliyyat vasitələrinə yol açan reaktiv mühərrik tipinin adıdır. Bu ad Supersonic Combustion Ramjet sözlərinin qısaldılmasından yaranmışdır. Yanacaq və hava qarışığının səsdən daha yüksək sürətlə hazırlana bildiyi bir ramjet tipidir. Adi ramjet mühərriklərində hava alma sürətinin səsdən aşağı sürətə endirilməsi tələb olunurdu. Havanın tez girmə və çıxma qabiliyyəti bu mühərriklərə çox yüksək sürət əldə etməyə imkan verir. Belə bir mühərriklə əldə edilə bilən təxmin edilən yuxarı sürət həddi təxminən 12-24 machdır (yəni səs sürətinin 12-24 qatı). Hələ də ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrində olan SR-71 təyyarələri 3,2 Macha kimi sürətlənə bilir.

2004-cü ilin noyabr ayında NASA-nın yeni X-43A vasitəsi sürət rekordunu üç dəfə artıraraq 9.6 Mach (saatda 7 min mil/saat) (11.000 km/saat) sürətinə çatdırdı.

Pegasus Buster raket mühərrikini işə salanda səsdən demək olar ki, on qat daha yüksək (hipersonik) sürətə çata bilən bu vasitə ilə kosmosa getmək çox asanlaşdı. Səsdən bir neçə dəfə daha sürətli uçan təyyarələrə supersonik deyilirdi, bu texnikaya isə artıq hipersonik deyilir.
Murad Osmann

**Murad Yusupoviç Osmanov** ( ; ) — peşəkar olaraq **Murad Osmann** kimi tanınan, Moskvada yaşayan bir rus fotoqrafdır. Həyat yoldaşı Natalia Zakharova  ilə onun  "Follow Me To"seriyası var. 

## Həyatı
Osmann 1985-ci ildə Rusiyanın Dağıstan dağlarında anadan olub. 1990-cı ildə, beş yaşında olanda ailəsi Moskvaya köçdü. 2001-ci ildə London İmperial Kollecində mülki mühəndislik təhsili almaq üçün İngiltərəyə getdi.  

Osmann ən çox Məni izlə layihəsi ilə məşhurdur.O buna 2011-ci ildə Barselona şəhərində sevgilisi Nataliya Zakarova ilə başlayıb.Osmannın hazırda instagram hesabında 4 milyondan çox izləyicisi var. 

2015-ci il 6 İyunda Osmann və Zakarova evləndilər.Onların iki toyu keçirildi biri Moskvada digəri isə Muradın doğulduğu Dağıstanda0     

## Kitablar
2015-ci ildə Skyhorse Nəşriyyatı *Follow Me To: A Journey (a life)Around the World Through the Eyes of Two Ordinary Travelers by Murad Osmann and Nataly Zakharova* kitabını nəşr etdi. 

## İstinadlar
Hipersonik

thumb|sağ|Hipersonik sürətə aid simülyasiya (Mach 5)
thumb|center|X-15
thumb|center|X-43A test uçuşunda
Hipersonik 5 Mach və ya daha yüksək sürətlər üçün istifadə olunur. (1 Mach 15 dərəcə Selsi ilə yerə yaxın yerlərdə təxminən 1225 km/saatdır.) Ayrıca, 5 Mach və daha yüksək sürətlə uçmaq üçün hazırlanan təyyarələrə hipersonik təyyarələr deyilir. Bunlara misal olaraq North American Aviation aviasiya şirkəti tərəfindən istehsal olunan North American X-15 və NASA tərəfindən hazırlanan NASA X-43-ü göstərmək olar. İndiyə qədər qurulmuş bütün vasitələr eksperimentaldır.

## Həmçinin bax
* Mach

#### Digər səs sürəti şkalaları
* Subsonik
* Transonik sürət
* Supersonik

## İstinadlar
Sergey Ryazanski

**Sergey Nikolayeviç Ryazanski** (; ) rus kosmonavt.2003-cü ildə IMBP-6 kosmonavt qrupunun komandiri seçildi, lakin sonradan TsPK Kosmonavt Qrupuna verildi.Ryazanski, Soyuz TMA-10M / Expedition 37 / Expedition 38 missiyasında ilk kosmik uçuşunu 2013-cü ilin sentyabrından 2014-cü ilin martına qədər etdi. 2017-ci ildə kosmosa qayıdan Ryazanski Soyuz MS-05 komandiri idi və 52/53 ekspedisiyasında uçuş mühəndisi vəzifəsini icra etmişdi.

## Şəxsi məlumatlar
Ryazanski 13 noyabr 1974-cü ildə Moskvada anadan olub. Sputnik erasının baş sovet rəhbərliyi dizayneri Mixail Ryazanskinin nəvəsidir.Birinci arvadı Lyubava Dmitrievna idi boşandıqdan sonra  ikinci həyat yoldaşı Alexandra ilə evləndi.İlk evliliyindən bir oğlu və iki qızı, ikinci evliliyindən bir oğlu var.

## Təhsili
Sergey Ryazanski Moskva Dövlət Universitetində oxuyub və 1996-cı ildə biokimya ixtisası üzrə məzun olub.Universitetdən sonra Biotibbi Problemlər İnstitutunda tədqiqatçı kimi işə başlayıb.

## Kosmonavtlıq karyerası
Ryazanski 2003-cü ildə tədqiqat və sınaq kosmonavtı seçildi.2005-ci ildə təhsili başa vurdu. 2009-cu ildə Mars 500 proqramının ikinci mərhələsi çərçivəsində 105 günlük bir missiyada iştirak etdi.

### Ekspedisiya 37/38

11 mart 2014-cü il tarixində Soyuzun göyərtəsinə qayıtmazdan əvvəl Ekspedisiya 37/38-də Uçuş Mühəndisi vəzifəsində çalışmışdır.

### Expedisiya 52/53
 2017-ci ildə Soyuz MS-05 missiyasında Expedisiya 52/53-də də çalışıb.

## İstinadlar
Yuxarı Cülyan

**Yuxarı Cülyan**, **Cülyan** (?–2015) — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Müdri kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
29 may 2015-ci ildə Müdri kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki **Cülyan** kəndi **Yuxarı Cülyan** kəndi adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Dilək İmamoğlu

**Dilək İmamoğlu** () — Əkrəm İmamoğlunun həyat yoldaşı.

## Həyatı
Dilək İmamoğlu 18 noyabr 1974-cü ildə Trabzonda, 10 uşaqlı bir ailədə anadan olmuşdur. Orta təhsilini Trabzonda aldıqdan sonra ali təhsilini İstanbul Universitetinin Turizm fakültəsində davam etdirmişdir. Bakalavr təhsilini bitirdikdən sonra dövlət idarəetmə sahəsində magistr dərəcəsini bitirmişdir. İmamoğlu Şüşə tavan sindromu sahəsində tezis yazmışdır və doktorluq işini davam etdirir.

18 noyabr 1995-ci ildə Əkrəm İmamoğlu ilə evlənən Dilək İmamoğlunun 1997-ci il təvəllüdlü Mehmet Səlim, 2005-ci il təvəllüdlü Semih və 2011 təvəllüdlü Beren adında üç övladı var.

Dilək İmamoğlu "əlillər yaşadıqları çətinlikləri hiss etmək və fərqindəlik yaratmaq üçün" Türkiyə Onurğa İliyi İfliclərinin Dərnəyinin vitse-prezidenti Səmra Çətinkaya ilə birlikdə əlil arabası ilə bir gün müddətində İstanbulda gəzmişdir. İmamoğluna 2014-ci ildə "fiziki məhdudiyyətli fərdlər üçün etdiyi maarifləndirmə fəaliyyəti" səbəbi ilə Türkiyə Onurğa İliyi İfliclərinin Dərnəyi tərəfindən Şükrü Sürmən Mükafatı verilmişdir.

2019-cu ilin oktyabr ayında İmamoğlunun şəkli "*Madame Figaro*" jurnalının qapağında "İstanbulun birinci xanımı" başlığı altında yer almışdır.

2020-ci ilin yanvar ayında Dilək İmamoğlu Cümhuriyyət Xalq Partiyasının sədri Kamal Kılıçdaroğlunun xanımı Səlvi Kılıçdaroğlu ilə birlikdə Xalqların Demokratik Partiyasının keçmiş həmsədri Səlahaddin Dəmirtaşın yazdığı "*Dövran*" adlı kitabın teatr sərgisində iştirak etmişdir. Bu görüş Ədalət və İnkişaf Partiyası sədri və Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Milliyyətçi Hərəkət Partiyasının sədri Dövlət Baxçalı tərəfindən tənqid olunmuşdur.

## İstinadlar
Abdullah Rza Ərgüvən

**Abdullah Rza Ərgüvən** (; ) — türk ozan, yazıçı, oçerkist, tənqidçi və düşüncə alimi. 

## Həyatı
1952-ci ildə İstanbul Universitetinin Türkologiya şöbəsini bitirdikdən sonra bir dövlət qurumunda işləyərkən müxtəlif təzyiqlər nəticəsində işini tərk etdi. 1967-ci ildə İsveçə gedərək 1968 və 1971 illəri arasında isveç dilini öyrənmişdir. 1972 ilə 1977 illəri arasında tərcüməçilik etdikdən sonra, 1978-1990-ci illər arasında Stokholm Universitetində müəllim, türkoloq və araşdırmaçı olaraq çalışdı, 1990-ci ildə təqaüdə çıxdı. 

Müxtəlif nəşrlərdə şeir, tərcümə, təhlil, araşdırma, tənqid, dənəmə və düşüncə elmi məqalələri dərc etmişdir. "*Qadağan olunmuş cümlələr"* adlı romanında dini təhqir *etdiyinə* görə məhkum edildi. Abdullah Rza Ərgüvən İsveçdə olarkən iflic oldu, sonra 2001-ci ildə yaşayışını itirdi.  

## Bəzi əsərləri

* *Acı isti*, ISBN 975-7354-92-9 
* *Aclıq və Savaş*, ISBN 975-360-027-5 
* *Ağac dırmaşan adam*, ISBN 975-360-022-4 
* *Anamız Ağladı* 
* *Anı Dahi Anda Asmışlar* 
* *Digər Dünyalar*, ISBN 975-360-008-9 
* *İslamda Dinlərin və İslahatların Mənşəyi*, ISBN 975-7354-37-6 
* *Kainat və onun yaranması* 
* *Kosmologiya və Tanrı anlayışı*, ISBN 975-7354-93-7 
* Gecədə Günəş çıxır, ISBN 978-975-7354-63-5 
* *Huluppu ağacı*, ISBN 975-343-265-8 
* *Huriler və Gılmanlar*, ISBN 975-360-006-2 
* *İşığa Bir addım*, ISBN 9753600259 
* Quyuya Düşen Ay, ISBN 9757354422 
* *Mağaradakı insan*, ISBN 975-316-714-8 
* *Milyonlar ayağa qalxacaq* 
* *İncəsənət və Erotizm*, ISBN 975-6680-49-0 
* *Sonsuz Dəyişiklik* 
* *Tanrılarla şərabı yudumlayırıq*, ISBN 975-6680-13-X 
* *Şeirin gerçəyi Toplumdaki Yeri*, ISBN 975-6680-36-9 
* Tabancamın ipək Bağı, ISBN 975-7354-19-8 
* *Tanrıların yaratdıqları*, ISBN 975-7354-20-1 
* *Tanrıları Nasıl Yarattık / Tanrıların Ölümü!*, ISBN 975-7354-71-6 
* *Tarix boyu göy obyektləri Ufo*, ISBN 975735452X 
* *Universa-Kosmik Şorba* 
* *Gələcəyi Beklərkən* 
* *Yaşamaq naminə* 
* *Qadağan olunmuş maddələr*, ISBN 975-7354-14-7 
* *Yunus Emre*, ISBN 975-6680-09-1 

## İstinadlar
Əjdahanın ürəyi (film, 1985)

**Əjdahanın ürəyi** () — Samma Hunqun rejissorluq etdiyi komediya-döyüş filmidir. Film Honq Konqda ərsəyə gəlmişdir.Baş rollarda Sammo Hun və Ceki Çan oynayıb.

## Məzmun
Gənc bir polis Ted, əqli cəhətdən geridə qalan qardaşı Dani, "quldurlarda" uşaqlarla oynayarkən qızıl dolu bir çanta tapır. Çanta — quldur dəstəsinin bir məhsuludur. Adamlarından (oyun zamanı Danny'yi əsl quldur üçün götürüb çantasını atıb qaçdılar) itkini bildilər, ancaq Dani'nin ardınca çantanı tapıb Danini qaçırdılar. Denininin qarşılığında Tedin (çanta yoxa çıxdıqdan sonra polis onu nəzarətə aldı) adamı sərbəst buraxmasını tələb edirlər. Köhnə dostlarının köməyi ilə tikinti sahəsinə (quldur qərargahına) daxil olurlar və bir çox döyüşlərdən sonra Dannyi azad edirlər. Lakin bunun üçün polis tərəfindən həbs olunurlar. Müddəti bitdikdən sonra Ted yenidən geridə qalan qardaşının təhsilinə qayıdır.

## İstinadlar
Qaragüney (Kəlbəcər)

**Qaragüney** — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Zülfüqarlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycana qaytarılıb.

## Toponimikası
Kənd Qoşunəlilər Qaragüneyi, bəzən Məmmədli da adlanır. Yaşayış məntəqəsini Qoşunəli oğlu Məmməd adlı bir nəfər Qaragüney adlı ərazidə saldığı üçün belə adlandırılmışdır. Qara güney, yəni qara torpağı olan güney deməkdir. Qara torpaq məhsuldar olur, güney isə cənub, isti olan yerdir. Kəlbəcər rayonunun ərazisində Qaragüney adında başqa bir kənd də olmuşdur. Həmin kənd 2015-ci ildən Tağılar adlanır.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən ş.-da, dağətəyi ərazidə yerləşir. 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Himayədar (film, 1985)

**Himayədar** () — Ceki Çanında çəkildiyi,ABŞ-Honq Konq İstehsalıdır. İkinci ("Böyük Döyüş" dən sonra) və yenidən Amerika film bazarına nüfuz etmək cəhdi olan bu film uğusuz nəticə qazandı.

## Məzmun
Billi Vonq (Ceki Çan) Honq Konqdan gələn New York polisidir. Heç bir çətinlik və təhlükə qarşısında dayanmayacaq və cinayətkarı tutmaq üçün qorxmaz və rəhbərlərinin əmrlərini pozmayacaq insandır. Bir gecə izlədikdən sonra bir neçə quldurun soymağa qərar verdiyi bir kafedə ortağı ilə birlikdə zəng edir. Başlanan atışma zamanı Vonq'un ortağı ölür.Qisas almaq üçün susuz qaldığı üçün yenə cinayətkarları üstələyir, lakin çoxsaylı polis qaydalarını pozduğuna görə yalnız rəhbərlərindən töhmət alır.

## İstinadlar
Günəşqaya

**Günəşqaya**, **Alçalı** (?–2015) — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Daşbulaq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatları nəticəsində Azərbaycana qaytarılıb.

## Tarixi
29 may 2015-ci ildə Daşbulaq kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki **Alçalı** kəndi **Günəşqaya** kəndi adlandırılmışdır.

Kəlbəcər rayonunun ərazisində 3 ədəd Alçalı kəndi var. Alçalı (Qılınclı sovetliyi), **Alçalı (Daşbulaq sovetliyi)** və Alçalı (Günəşli sovetliyi). Bu kəndlər alça ağacları ilə bol olan ərazilərdə yerləşdiyinə görə belə adlanırlar.

## Əhalisi
 
## Həmçinin bax
* Daşbulaq (Kəlbəcər) 
* Allıkənd  
* Böyürbinə

## İstinadlar
Nəbilər

* Nəbilər (Şuşa) — Azərbaycan Respublikasının Şuşa rayonunun Zarıslı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
* Nəbilər (Kəlbəcər) — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Günəşli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Mənim xoşbəxt ulduzlarım 2 (film, 1985)

**Mənim xoşbəxt ulduzlarım 2** () — 1985-ci ildə çəkilmiş döyüş filmi. "Mənim xoşbəxt ulduzlarım" filminin davamıdır.

## Məzmun
Honq Konq polis qrupu oğurlanmış brilyantlara görə Tokionu dolandırır. Yapon mafiyası, Yakuza, yollarına davam edir. Sonra köhnə yoldaşları köməyə gəlir.

## Rollarda
* Samma Hunq — Fəstbak
* Jackie Chan — Maskalar
* Yuen Biao — Ricky Fung
* Rosamund Kwan — Chi Chi Wang
* Richard Ng — Sandy
* Sibelle Hu — Barbara Wu
* Eric Tsang — Mordaty
* Tong Stanley — Rawhide
* Richard Norton — Killer Avropa
* Michael Mu — Pagoda
* Andy Lau — Polis məmuru
* John Sham — Johnny
* Mişel Yeo — Cüdo müəllimi
* Charlie Chin — Ot
* Dik Wei — Honq Konqda narkotik satıcısıdır.

## Həmçinin bax
# Ceki Çan
# Mənim xoşbəxt ulduzlarım

## İstinadlar
Stevan Mokranyats

**Stevan Mokranyats** (, əsl soyadı **Stoyanoviç** (); ) — Serbiya bəstəkarı və xormeyster.

## Həyatı
9 yanvar 1856-cı ildə Neqotində anadan olmuşdur. O, Leypsiq şəhərində Salomon Yadasson və Karl Raynekedən, Mühnendə isə Yozef Raynbergerdən kompozisiya sənətini öyrənirdi. 1887-1914-cü illərdə Belqrad vokal cəmiyyətinin xorunu idarə edirdi və onunla bir çox ölkələrə qastrollara getmişdir.

1889-cu ildən 1893-cü ilə qədər Serbiyanın ilk simli kvartetində ikinci skripkaçı idi.

1899-cu ildə Belqrad Musiqi Məktəbinin qurucularından biri oldu və ömrünün sonun qədər burada rəhbərlik etmişdir. Məşhur tələbələri arasında bəstəkar Miloye Miloeviç yer alır.

1906-cı ildən Serbiya Elmlər və İncəsənət Akademiyasının üzvü, 1907-ci ildən Serbiya Musiqiçiləri Birliyinin sədri olmuşdur.

28 sentyabr 1914-cü ildə Skopye şəhərində vəfat etdi.

## Əsərləri
Mokranyatsın əsas işi "Rukovetı" hesab olunur. Əsər Serbiya, Çernoqoriya, Makedoniya, Slavoniya, Dalmasia və Serbiya mahnılarının işlənməsindən ibarətdir və ona musiqi müşayiəti olmadan solistli xor üçün 15 süita daxildir. Bu xor əsərləri keçmiş Yuqoslaviyanın ərazisində çox məşhurdur. Mokranyatsın əsərləri arasında macar, türk və rumın mahnılarının işlənməsi, ruhani mahnılar, teatr üçün musiqilər və rekviyem daxildilər.

## Sərgi

Fayl:50RSD_Front.jpg|Stevan Mokranyatsın 50 dinarlıq kupyuranın üstündə şəkili
Fayl:Kuća_Stevana_Stojanovića_Mokranjca.JPG|Bəstəkarın evi
Fayl:Stevan_Mokranjac_1.JPG|Belqrad şəhərində büst


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Serbiya Elmlər və İncəsənət Akademiyasının saytında bioqrafiyası
* srpskaenciklopedija.org saytında bioqrafiyası
Nəbilər (Kəlbəcər)

**Nəbilər** (əvvəlki adı: **Quşyuvası**) — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Günəşli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiya
Kəndin keçmiş adı *Quşyuvası* olub. Kənd qızılquş yuvaları olan və Quşyuvası adlanan meşəlik sahədə salındığına görə belə adlandırılmışdır. Kəndin bünövrəsini qoyan *Nəbi* adlı şəxsin şərəfinə, kəndin adı 1992-ci ildə dəyişdirilərək, *Nəbilər* adlandırıldı. Kəndin hazırki Nəbilər adı Nəbi nəslindən olanlar yaşayan kənd mənasındadır.

## Tarixi
Yaşayış məntəqəsi XIX-cu əsrdə indiki Laçın rayonunun Alxaslı kəndindən köçüb gəlmiş ailələr tərəfindən salınmışdır. Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. 25 noyabr 2020-ci ildə Üçtərəfli bəyanat əsasında azad olunmuşdur.

13 dekabr 2021-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi kənddən videogörüntülər hazırlamışdır.

## Coğrafiya
Kəndin ərazisi meşəlikdir, kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.

## Yaylaqlar, bulaqlar, məşhur yerlər

### Yaylaqlar
Nəbilər kəndinə məxsus olan bu yaylaqlar var: Şartapılan yurd, Dərədamının yurdu, Evinqabağı yurd, Yelliyurd, Maralatan yurd, Qapanlı yurdu, Əmrahın damının yurdu, Donuzdamı yurdu.

### Bulaqlar
Nəbilər kəndinə məxsus olan bu bulaqlar var: Bəhmənin bulağı, Şor bulaq, Şəmşirin bulağı.

### Məşhur yerlər
Nəbilər kəndinə məxsus olan bu məşhur yerlər var: Şişinbaşı, Baxacaq, Məmmədin darı, Qaraqayalar, Şoralının kahası, Tələlər.

## Əhalisi

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Günəşli (Kəlbəcər)
* Ağbulaq (Kəlbəcər)
İsidora Sekuliç

**İsidora Sekuliç** (  ) — Yuqoslaviyanın serb əsilli yazıçısı, tərcüməçi, ədəbiyyatşünas. Elmlər doktoru. Serbiya Elmlər və İncəsənət Akademiyasının ilk qadın akademiki (1950). XX əsrin birinci yarısının ən məşhur serb yazıçısı.

## Bioqrafiyası
1892-ci ildə Budapeştdə müəllimlər seminariyasını bitirib və bir müddət müəllim işləyib. 1922-ci ildə Almaniyada doktorluq dərəcəsi almışdır.

Avropaya bir neçə dəfə səyahət edərək, uzun müddət İngiltərə, Fransa və Norveçdə yaşamışdır. Poliqlot olmuşdur. Bir neçə klassik, eyni zamanda doqquz müasir dildə danışa bilirdi.

1939-cu ilin fevral ayından Serbiya Kral Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü olmuşdur. 1950-ci ildə Serbiya Elmlər və İncəsənət Akademiyasının ilk qadın akademiki olur.

100 ən məşhur serb arasında adı hallandırılır.

## Yaradıcılıq
İsidora Sekuliç lirik-assosiativ nəsr ustası olmuşdur. Musiqi, teatr, incəsənət, memarlıq, ədəbiyyat və fəlsəfə sahəsində tənqidi məqalə və əsərlərin müəllifidir. Yuqoslaviya, Rus, İngilis, Alman, Fransız, İtalyan, Norveç və digər ədəbiyyatlara dair bir sıra araşdırmalar aparmışdır.

Tənqidçilər İsidora Sekuliç haqqında yazırdılar:o dövrdə bütün Avropada belə bir mədəniyyətə sahib olan iki və ya üç qadın tapılar.

Serbiyada ilk qadın peşəkar yazıçı, bir neçə Avropa dillərindən tərcüməçi, bir mütəxəssis və rus klassiklərinin pərəstişkarıdır. İstedadlı bir nəsr yazıçısıdır. Karyerasının əvvəlində onu həddən artıq ziyalılıq və quru üslubda ittiham edən tənqidçilərin, kişi şovinizmindən çox əziyyət çəkmişdir, lakin İsidora Sekuliç həyatının son illərində Yuqoslaviyanın ədəbi gəncliyi köhnə mədəniyyətin sevilən parçası oldu.

Sekuliçin ən populyar kitabı "Norveçdən gələn məktublar" olmuşdur.

## Seçilmiş əsərləri
* *Сапутници* (1913)
* *Писма из Норвешке (1914)
* *Из прошлости (1919)
* *Ђакон Богородичине цркве (1919)
* *Кроника паланачког гробља (1940)
* *Записи (1941)
* *Аналитички тренуци и теме, т. 1–3 (1941)
* *Записи о моме народу (1948)
* *Његошу књига дубоке оданости (1951)
* ''Говор и језик, културна смотра народа

İsidora Sekuliçin adı ilə bağlı olaraq ədəbi mükafatda təsis edilmişdir.

## İstinadlar
Səid Tongiyev

**Səid Tongiyev** (, inq. *Сейт Томп-Хаджи Тонгиев*; 1881—1944 və ya 1882—1947) — Rusiya çar ordusu, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordusu və Qızıl Ordunun inquş əsilli zabiti. 1920-ci ildə 3-cü Şəki süvari alayının komandanı.

## Həyatı
Səid Tongiyev 15 yanvar 1882-ci il tarixində (başqa mənbəyə görə, 1881-ci ildə) Bazorkino kəndində tacir Teyp-Hacı Tongiyevin (öl.1932) ailəsində anadan olmuşdur. Vladiqafqaz real məktəbini bitirmişdir. 1909-cu ilin məlumatına görə, 15-ci qusar Ukrayna alayında Səid Tongiyev poruçik rütbəsində xidmət etmişdir. Vəhşi Diviziyanın İnquş süvari alayının tərkibində Birinci Dünya müharibəsində iştirak edib, Müqəddəs Georgi ordeni ilə təltif olunmuşdur.

Rusiya imperiyasının süqutu ərəfəsində Tongiyev podpolkovnik (bəzi mənbələrə görə, polkovnik) rütbəsi daşıyırdı. Oktyabr inqilabından sonra o, bolşevikləri dəstəkləmişdir, 1917—1918-ci illərdə İnquş Qızıl ordusunun ştab rəisi olmuşdur (başqa mənbədə isə Tongiyevin 1918-ci ilin yayında gələcəkdə İnquş Qızıl Ordusunu təşkil edən İnquş qeyri-nizami qoşunlarının ştab rəisi kimi göstərilir). 1917-ci ildə isə İnquş Milli Şurasının katibi olmuşdur.

31 iyul 1919-cu il tarixində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordusuna xidmətə qəbul olunub, 1-ci Tatar süvari alayına təyin olunmuşdur. Həmin ilin 12 sentyabrında 3-cü Şəki süvari alayına keçirilmişdir, dekabrın 18-də isə həmin alayın komandiri təyin olunmuşdur.

Həmin vəzifədə 1920-ci ilin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ünvan-təqvimində (Адрес-календарь Азербайджанской Республики на 1920-й год. Баку, 1920) göstərilmişdir. Bu alay Tongiyevin başçılığı altında 1920-ci ilin mart ayının axırlarında və aprel ayında erməni üsyançılarına qarşı Qarabağ əməliyyatı zamanı Tərtər cəbhəsində böyük müvəffəqiyət qazanmışdı. Tərtər ətrafında ümumi komandanlıq yaradılmamışdı və podpolkovnik Tongiyevlə 3-cü Gəncə piyada alayının komandanı podpolkovnik Kazımbəyovun fəaliyyəti Hərbi nazir S. Mehmandarov, ya da general Səlimov tərəfindən əlaqələndirilirdi.

3-cü Şəki alayında xidmət etmiş zabit Vəli bəy Yadigarovun xatirələrində o, çeçen Səid Tongiyev kimi qeyd olunub, Aprel işğalından sonra sovet hakimiyyətini dəstəklədiyi göstərilib. Vəli bəyin zənn etdiyinə görə, Tongiyev sonradan Qızıl Ordunun əsgərləri tərəfindən linç edilib, amma başqa mənbələrdə Tongiyevin 40-cı illərdə vəfat etdiyi göstərilir.

## İstinadlar
Alçalı (Kəlbəcər)

**Alçalı** — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Qılınclı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.

## Tarixi
Kəlbəcər rayonunun ərazisində 3 ədəd Alçalı kəndi var. **Alçalı (Qılınclı sovetliyi)**, Alçalı (Daşbulaq sovetliyi) və Alçalı (Günəşli sovetliyi). Bu kəndlər alça ağacları ilə bol olan ərazilərdə yerləşdiyinə görə belə adlanırlar.

## Toponimikası
Kənd dağətəyi ərazidədir.

## Həmçinin bax
* Qılınclı (Kəlbəcər)
* Quzeyçirkin

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kəlbəcər rayonunun toponimləri
* Kəlbəcər rayonu
* Qarabaq
* Azərbaycan Respublikası Kəlbəcər Rayon İcra Hakimiyyəti
Bir zamanlar döyüşçü (film, 2011)

**Bir zamanlar döyüşçü** (teluquca:అనగనగా ఓ ధీరుడు, ingiliscə:Once Upon a Warrior) — Prakaş Kovelamudi tərəfindən teluqu dilində çəkilən 2011 İngiltərə və Hindistan fantastik macəra filmidir. Film Arka Media və Disney Channel tərəfindən çəkilib. Disneyin teluqu dilində çəkdiyi ilk filmdir. Filmin gəliri 200 milyon rupi dəyərində olub.

## Məzmunu

İrendri xalqa bədbəxtlik gətirən bir cadugərdir.Bir quru onu həbs edir, insanların həyatlarıyla oynamasına icazə vermir. Sonra isə onu yox edir. Yox edilmədən öncə İrendri özünü bir medalyona köçürür. Ölməyinə baxmayaraq ruhu həmin medalyonla yaşayır. Nəvəsi Priya isə bir çingənə olaraq yaşayır. Priya cadugər ailədə böyüdüyü üçün bütün sehrləri bilir.

Yodha isə romantik qılıncoynadandır. O, Priyanı sevir. Sudiqundum kəndin ağasıdır və bütün çingənələri öldürür. Yodha onu əngəlləyir və onu məğlub edir. Lakin, Sudiqundum bir plan edir və Yodhanın əllərini bağlayaraq bütün kəndə od vurur.

Bu vaxt Priyanın boynundakı medalyon düşür və İrendri medalyondan çıxır. Güclü İlan İrendriyə Priyanın bir damla qanının ona yenidən güc verəcəyini deyir. İrendri buna görə də, Priyanı həbs edir. Sudiqundum Yodhanı kor edir. Yodhanın ilahi gücü baş qaldırar və o, bir qızı-Mokhanı qurtarar. İntiqam üçün İrendri qonşu kəndin bütün uşaqlarını tanınmaz hala salır.

Durki bütün kəndi qurtarmağa çalışır. Güclü İlan İrendriyə deyir ki, Mokhanın qanı ona əsl gücü verər. İrendri adamlarını Mokhanın yanına göndərir. Lakin, Yodha hamısını öldürür. Mokhanın və Priyanın sağ olduğunu görür və onları qurtarır. Mokhanın ilahi gücüylə Yodhanın gözləri görməyə başlayır. Yodha elə edir ki, İrendri tamam yox olur və heç bir yerdə onun əsər-əlaməti qalmır. Kənd bayramını edir.

## Mükafatlar

## İstinadlar
Kriogen dövrü

**Kriogen** ( (*krýos*)- soyuq və γένεσις (*génesis) - doğum)* və ya Kriogen dövrü — 720-635 milyon il əvvəlləri əhatə edən geoloji dövr. Neoproterozoy erasının ikinci dövrüdür.

Kriogen dövrü 1990-cı ildə Beynəlxalq Stratiqrafiya Komissiyası tərəfindən təsdiq edilmişdir. Əksər dövrlərdən fərqli olaraq Kriogenin başlanğıcı qlobal miqyasda müşahidə olunan və sənədləşdirilmiş bir hadisə ilə əlaqələndirilmir.

## İqlim
Geoloji dövrün adı Kriogenin çox soyuq qlobal iqlimə malik olması ilə bağlıdır.

Geoloji dəlillər Yerin bu dövrdə tarixin ən ağır buz dövrlərini yaşadığını göstərir.

Kriogen dövründə ümumiyyətlə iki böyük buz dövrünün: 720-660 milyon il əvvəlləri əhətə edən Sturt buz dövrü və təxminən 635 milyon il əvvəl Kriogen dövrü ilə başa çatmış Marino buz dövrü; olduğu təxmin edilir. Bu dövrdə buz aşağı enliklərə qədər bütün dünyanı əhatə etdiyi üçün bu model "qartopu dünya" adlanır.

## Coğrafiya
Kriogen dövrü başlamazdan əvvəl, təxminən 750 milyon il əvvəl, Rodiniyanı parçalanmağa başladı. Və Mirovia okeanı Pantalası yaratdı. Daha sonra parçalanmış qitələr Ediakar dövründə yenidən birləşərək Pannotiya adlı superqitəni yaratdılar.

## Təbiət və fosillər
*Testate amoeba* (və ya Arsellinid) fosilləri ilk dəfə Kriogen dövründə ortaya çıxmışdır. Süngərlərin (və buna görə də heyvanların) ən qədim məlum olan fosilləri bu dövrə aidddir. Biologiyanın dövrün iqlimindən təsirlənib təsirlənməməsi məsələsi həll edilməmişdir, məsələn, Porter (2000) bu dövrdə yeni həyat qruplarının, o cümlədən qırmızı yosunlar və yaşıl yosunlar, stramenopillər, infuzorlar, dinofitlər və arsellinidlərin inkişaf etdiyini göstərir. Dövrün sonunda eyni zamanda, okeanların bakterial dominantlığına son qoyan, bir hüceyrəli yosun və prokariotlarla qidalanacaq heterotrof planktonlar da təzahür etdi.

## İstinadlar
Ukraynanın dövlət sərhədləri

thumb|Ukrayna və Moldova arasında yerləşən buraxılış məntəqəsi
**Ukraynanın dövlət sərhədləri** həm xətti, həm də şaquli bir səthidə müəyyən olunur — quruda, suda, yer altında və hava mühitində. Dövlət sərhəddini Ukraynanın Dövlət Sərhəd Xidməti qoruyur.

## Ukraynanın dövlət sərhədinin təyinatı
Ukraynanın dövlət sərhədləri yerlərdə aydın görünən sərhəd nişanları ilə, beynəlxalq müqavilələr və Ukrayna qanunları ilə nizamlanır.ölçüləri və qaydaları .

Müasir zamanda Ukrayna yeddi ölkə ilə həmsərhəddir. Ümumi quru sərhədlərinin uzunluğu 5638 km-dir. Ölkənin Qara dəniz sərhədləri 1057 km, Azov dənizi — 250 km. Toplam quru və dəniz sərhədlərinin cəmi 6993 km-dir. 

Ukraynanın dəniz sərhədlərinə sahildən 12 dəniz mili uzaqlığındakı məsafə daxildir. Bu əraziyə düşən adalar da qanunla ölkə ərazisi hesab olunur. Bütün bu ərazilərin coğrafi kordinatları Ukrayna Nazirlər Kabineti tərəfindən nizamlanır. Müstəsna hallarda Ukrayna dəniz sahəsini eni beynəlxalq qanunlarla əsasə idarə olunur. Müqavilə olmayan halda isə ümumi qəbul edilmiş prinsiplərə əsaslanılır. Ümumən Ukraynanın dənizdən Rusiya ilə sərhəddi şərqədən və Ruminiya ilə isə cənub-qərbdən 33 km-lik məsafə ayırır.  

## Müasir sərhədləri
Ukraynanın müasir sərhədləri 1920-1954-cü illər arası formalaşıb. Bütün sərhəd formalaşma presisinə Rusiya və Avstriya-Macarıstan İmperiyalarının süqutu, İkinci Dünya müharibəsi və s. böyük rol oynamışdır.

Ukraynanın Belarus və Rusiya Federasiyası ilə olan sərhədlri əsasən SSRİ zamanı formalaşmışdır. Belarus ilə olan şimal sərhhədi Polesye düzənliyindən keçir. Sərhəddin uzunluğu 1084 km olub qarışıq meşələr zonasından keçir. Sərhəddin ilkin dəqiqləşdirilməsi 1924-cü ilə təsadüf olunur. Müstəqillik illərində ümumi sərhədlərin delimitasiyası olmuş və 1997-ci ildə yekunlaşmışdır. Demarkasiya 2014-cü ildə təqdiqlənmişdir .

## İstinadlar
Tirkeşəvənd

* Tirkeşəvənd — Kəlbəcər rayonunun **Əsrik** kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
* Tirkeşəvənd (Kəlbəcər) — Kəlbəcər rayonunun **Tirkeşəvənd** kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Axtaçı Qarabucaq

**Axtaçı Qarabucaq** (əvvəlki adı: **Qarabucaq**) — Azərbaycan Respublikasının Kürdəmir rayonunun Axtaçı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Tirkeşəvənd (Kəlbəcər)

**Tirkeşəvənd** — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Tirkeşəvənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.

## Tarixi
Tirkeşəvənd kəndi Tutqunçayın (Tərtər çayının qolu) sahilindədir. Əsli Tirkeşəvənddir. Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsi keçmiş Böyük kəndinə məxsus qışlaq yerində salınmışdir. Sonralar qonşu Qazıxanlı kəndindən və Ağzıbir binəsindən köçmüş ailələr burada məskunlaşmışlar. Kəndin yaxınlığındakı Tirkəşəvənd qəbiristanı və ya Türk qəbiristanı adlanan məzarlıq burada çox qədimdən yaşayış məntəqəsi olduğundan xəbər verir. Oykonim tirkaş (etn.) və vənd (oğlu, uşağı, nəsli) komponentlərindən düzəlib, “tirkeş nəsli” mənasındadır.

## Həmçinin bax
* Qalaboyun 
* Qaraxançallı 
* Qazıxanlı 
* Zərqulu 
  
## İstinadlar
Qalaboyun

* Qalaboyun (Kəlbəcər) — Kəlbəcər rayonunun Tirkeşəvənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 
* Qalaboyun (Tovuz) — Tovuz rayonunun Kiran inzibati ərazi vahidində kənd. 
* Qalaboynu — Kəlbəcər rayonu ərazisində çay. 
* Qalaboynu qalası — qala.
Meydanda dükan (film, 1965)

**Meydanda dükan** (; 1965) — İkinci Dünya müharibəsi illərində Slovakiyada aparılan ariizasiya proqramı haqqında Çexoslovakiya filmi.

Filmin rejissorları slovak Yan Kadar və çex Elmar Klosdur, ssenarist slovak Ladislav Qrosmandır. Çəkilişlər Praqada yerləşən "Filmové Studio Barrandov" adlı studioda aparılırdı, açıq hava çəkilişləri isə Slovakiyanın şimal-şərqindəki Sabinov şəhərində baş tutmuşdur. Filmdə əsas rolları Yozef Kroner (dülgər Tono Brtko) və Polşa aktrisası İda Kaminska (qoca dul yəhudi Rozaliya Lautmann) oynuyurlar.

1965-ci ildə film "Ən yaxşı xarici dildə film" nominasiyasında Oskar qazandı və bir il sonra İda Kaminska "Ən yaxşı ikinci plan aktrisası" nominasiyasında Akademiya mükafatına namizəd oldu. Film eyni zamanda Qızıl Qlobus mükafatını aldı və Kann Film Festivalında xüsusi mükafata layiq görüldü.

## Məzmun
İkinci Dünya müharibəsi illərində, slovak dülgər Tono Brtkoya ariizasiya proqramı çərçivəsində bacanağı (yerli Glinkov partiyasının fəalı) tərəfindən düymə satan qoca dul yəhudi Rozaliya Lautmanna məxsus kiçik dükan verilir. Tononun həyat yoldaşı mağazanın ailələrinə qazanc gətirəcəyini və tezliklə əri ilə zəngin olacağına ümid edir. Tono yaxşı başa düşür ki, bacanağı ona tamamilə yoxsul mağaza dürtüb və ondan heç bir qazanc görə bilməzlər. Lakin o, həyat yoldaşının hirsli təbiətinə görə ona bunu izah etməkdən çəkinir və qarı Lautmanna izah edə bilmir ki, onun əmlakının sahibi indi özüdür.

Şəhərin yəhudi icması Tonoya kiçik bir maaş ödəməyi qərara alır ki, təki o, mağazadan imtina etməsin, çünki əks halda dükan daha qəddar birinə düşə bilər və yaşlı qadın küçələrdə qalar. Tono razılaşır və hər gün alış-veriş məkanına baş çəkməyə başlayır və idarə etmədə Lautmanna kömək edir. Arvadına mağazada hər şeyin yaxşı getdiyini söyləyir, o isə safcasına sürətlə zənginləşmələrinə inanır.

Bu uzun sürmür və tezliklə yəhudilərin xüsusi zonada yerləşdirilməsi ilə bağlı fərman verilir. Tono başa düşür ki, yəhudi icması artıq ona pul ödəyə bilməyəcək və xanımına dediyi bütün yalanların tezliklə üstü açılacaq. Tono təlaş içində əvvəlcə qarıyı gizlətməyə qərar verir, ancaq yaşlı xanım bunun səbəbinin nə olduğunu anlaya bilmir. Nəticədə Tono onu gizli kiçicik anbara atır, o da burada təsadüfən yıxılıb ölür. Baş verənləri görüb və hansı təhlükənin qarşısında olduğunu başa düşən Tono dükanı bağlayır və özünü asmaq qərarına gəlir.

## Rollarda

## Mükafatları
* 1965 Qızıl Qlobus — "Ən yaxşı xarici dildə film"
* 1966 Oskar — "Ən yaxşı xarici dildə film"
* 1966 Kann Film Festivalının xüsusi mükafatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
*  
* "Meydanda dükan"  Videoklip.
* Martin Votruba, "''The Shop on Main Street''." (''Obchod na korze''; "Магазин на площади")  Pittsburq Universitetinin slovakiyaşunaslıq proqramı
Kremnitsa zərbxanası

**Kremnitsa zərbxanası** () — Kremnitsa şəhərində yerləşən Slovakiya Dövlət Zərbxanası. Dünyanın ən qədim dövlət müəssisələri və ən qədim zərbxanalarından biridir.

## Tarixi
17 noyabr 1328-ci ildə, azad kral mədən şəhəri statusu ilə yanaşı, Kremnitsa Macarıstan kralı Karl Robertdən zərbxana açma imtiyazını aldı. İlk sikkələr Florensiya zərbxanası modelində kəsilirdi və florin adlanırdı. Daha sonra dukat sikkəsinin zərb edilməsi başlandı. Qızılın davamlı yüksək əyarına (986) görə Avropada geniş tanınırdı və kütləsi 3,49 q idi. Bu dukatlar uzun müddət Mərkəzi Avropanın ən sərt valyutası hesab olunurdu.

XX əsrin əvvəllərində zərbxananın avadanlığı çox köhnəlmişdi, hətta Budapeştə köçürülməsi üçün təkliflər var idi. Ancaq Birinci Dünya müharibəsi başa çatmadan bu baş vermədi. Çex qoşunları Şimali Macarıstana daxil olduğdan sonra Mixael Karolinin hökuməti, paytaxt Budapeştə avadanlıq və qiymətli metalların tədarükünü əmr etdi.

Kremnitsada yalnız boş tikililər qaldığından Çexoslovakiya hökuməti zərbxananı "sıfırdan" təchiz etməli idi. Yeni avadanlığın quraşdırılması 1921-ci ildə başlandı. O vaxtdan bəri, Kremnitsa zərbxanası Çexoslovakiya və başqa 25 ölkə üçün sikkələr zərb edirdi. Çexoslovakiya ərazisində bir dənə zərbxana olduğundan, Bohemiya və Moraviya protektoratlığı (1939—1945) Üçüncü Reyxdə zərb edilmiş sikkələrdən istifadə edirdi, müstəqil Çex Respublikası isə 1993-cü ildə öz zərbxanasını qurdu..

## İndiki dövrdə
İndiki dövrdə zərbxana dünyanın bir sıra ölkələri üçün sikkələr hazırlayır, onlar içərisində slovak avroları da daxildir. Ayrıca burada xatirə lövhələri, döş nişanları, asmalar, möhürlər və s. hazırlanır. Kremnitsada 1 iyul 2016-cı ildə dövriyyəyə buraxılan Belarus sikkələri zərb olunmuşdur.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər

* Zərbxananın rəsmi saytı
Layihə A 2

**Layihə A 2** () — Ceki Çanın rol aldığı 1987-ci ildə ərsəyə gətirilmiş Honq Konq filmidir.Film Layihə  A filminin sahil mühafizə çavuşu Ma Yulonqun sərgüzəştlərinin davamıdır.

## Məzmun
Honq Konq yerli rəhbərliyi, bir neçə rayonu idarə edən baş idarə rəisi cənab Çanın (David Lam) təmizliyinə şübhə edir. Səlahiyyətlilər, pirat denizinin məhv edilməsi ilə məşhurlaşan Ma Yulonq-un nəzarəti altındakı bölgələrdən birini (Saivan) təhvil verir. Müəyyən bir Pələng dəstəsi yerli polisin çox qorxduğu bu bölgəyə rəhbərlik edirdi. Dostları ilə stansiyaya gələn Ma Yulonq, Tiqer'i həbs etməyi planlaşdırır, ancaq Constable Ho yerli polisə kömək etmək üçün könüllü olaraq işləyir.

## Rollarda

* Jackie Chan — Əjdaha Ma Yulonq                                        
* Maggie Chun — Və Sanya
* Rosamund Kwan  — Miss Pak
* Karina Lau — Chau Ling
* David Lam — Super səriştəli Çan
* Bill Thun  — Phiu əmi
* Rey Loy — Man Thinchin
* Regina Kent  — Regina
* Michael Chan  — Tiger Au Sam

## Həmçinin bax

# Ceki Çan
# Layihə A
# Treyleri YouTube`da izləyin:

## İstinadlar
Kensyö (İzer)

**Kensyö** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Süd-Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl. 

INSEE kodu — 38330. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 101 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 480  ilə 771 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion 70 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 29 km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:400 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:150
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:74
  bar:1968 from:0 till:87
  bar:1975 from:0 till:69
  bar:1982 from:0 till:75
  bar:1990 from:0 till:73
  bar:1999 from:0 till:74
  bar:2006 from:0 till:71
  bar:2012 from:0 till:101


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kensyo haqqında ümumi məlumat
Polis əhvalatı 2 (film, 1988)

**“Polis əhvalatı 2”** (警察 故事 續集, Police Story Part II) — baş rolda Ceki Çanın çəkildiyi və rejissorluq etdiyi, 1988-ci ildə ərsəyə gətirilmiş döyüş-komediya janrında olan bir filmdir.

## Məzmun
Narkotik mafiyasının azad edilmiş patronu Çu onu həbsxanaya qoyan polis məmuru Kevin Çendən (Jackie Chan) intiqam almaq üçün bir adamı işə götürür. Eyni zamanda terrorçular bir neçə bomba partlatdılar və 10.000.000 dollar tələb edirlər.

## Rollarda

## Həmçinin bax

* Ceki Çan
* Polis Əhvalatı
* Polis əhvalatı 3.

## İstinadlar