open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Konak məscidi

**Konak məscidi** () və ya **Yalı məscidi** — İzmirin Konak ilçəsində, Konak Meydanında, hökumət sarayı qarşısında yerləşən məscid. 18-ci əsrdə klassik Osmanlı memarlığı üslubunda tikilmiş firuzəyi plitələrlə bəzədilmiş məscid Konak Meydanı ilə eyniləşdirilmiş bir tikilidir. Məscidin yanında İzmir saat Qülləsi və 15 May 1919-cu ildə Yunanlar tərəfindən şəhid olan Həsən Təhsin üçün qurulan "İlk kuşun" abidəsi yerləşir.

## Tarixi
Məscidin hansı tarixdə, kim tərəfindən tikildiyi barədə dəqiq bir məlumat yoxdur. Tikildiyi dövrdə dəniz kənarında yerləşdiyinə görə *"Yalı"* adını aldığı deyilir. Bəzi mənbələrdə məscidin tikinti tarixi 1755-ci il olaraq verilmişdir. Bəzi mənbələrdə isə məscidin 1774-cü ildə İzmir ayanı Katipzade Mehmet Paşanın həyat yoldaşı Ayşe Xanımın yanında bir mədrəsə ilə birlikdə inşa etdiyi bildirilir. Katipzadeler ailəsinin əcnəbilərlə də yaxın əlaqələri olduğu bilindiyindən "*İngilis Ayşe Məscidi"* olaraq da tanınır. Məscidin yanında yerləşdiyi düşünülən mədrəsə isəgünümüzə gəlib çatmamışdır.

Birinci Dünya müharibəsi illərində Vali Rəhmi bəyin məscidi təmir etdiyi bilinir. Giriş qapısının üzərində bu təmirə aid bir yazı yerləşir. Qapı üzərindəki mərmər bəzəklərin Memar Tahsin Sermet tərəfindən inşa edilən İzmir Milli Kitabxanası və İzmir Milli Teatrındakı bəzəklər ilə oxşarlığına görə təmirin Memar Tahsin tərəfindən edildiyi güman edilir.

Məscid 1964-cü ildə bir daha təmir edildi. Bu təmir zamanı məscidin fasadındakı Kütahya çinilərinin əksəriyyəti söküldü və yalnız pəncərə və qapı ətrafındakılar qaldı. Son dəyişiklərdən əvvəl tamamilə Kütahya çiniləri ilə örtülü olan binanın xarici görünüşü, bu gün pəncərə ətrafı və frontonları XIX əsrin ən yaxşı Kütahya çiniləri ilə bəzədilmişdir. Çinilərin imzası Hafiz Mehmed Emin Əfəndiyə aiddir.

## Memarlıq
Klassik Osmanlı memarlığı üslubunda tikilən məscid səkkizbucaqlı planlıdır. Pəncərələrin ətrafını bəzəyən çinilər göz oxşayır. Tikilinin inşasında daş və kərpic birlikdə istifadə edilmişdir. Məscidin içərisi çinilərlə bəzədilib. Kəsilmiş daş əsas üzərində tək balkonlu, dairəvi gövdəli minarə var.

Məscidin çılçırağı keramika sənətçisi Ümran Baradanın əsəridir.

## Qalereya

Fayl:Konak Yalı Mosque window detail.jpg|Konak məscidinin pəncərəsi ətrafındakı çini detalları
Fayl:Konak Yalı Mosque door detail.jpg|Məscidin qapısı üzərindəki yazı və ətrafını bəzəyən çinilər
Fayl:Sekizgen cami-Konak-İzmir - panoramio.jpg|Konak məscidi və yerləşdiyi Konak meydanı. Arxada İzmir saat qülləsi görünür.
Fayl:Yali Camii.jpg|Məscidin keramika sənəti ilə hazırlanmış çılçırağı


## Həmçinin bax
* İslam memarlığı
* Osmanlı memarlığı

## İstinadlar
Müqəddəs Boris və Qleb kilsəsi

**Müqəddəs Boris və Qleb kilsəsi** () — Belarusiyanın Qrodno şəhərindəki ən köhnə tikilidir. Qara Ruteniya memarlığının yeganə sağ qalan abidəsidir. Bu memarlıq üslubu digər Pravoslav kilsələrindən divarda xaç və ya digər fiqurlar yaratmaq üçün düzülmüş göy, yaşıl və ya qırmızı rəngli daşlarla bəzədilmiş fasadı ilə fərqlənir.

## Memarlıq
Kilsə altı dairəvi sütun tərəfindən dəstəklənən çarpaz damlı bir binadır. Binanın xarici binanın özü kimi dairəvi formalı künclərə sahib sütunlarla dəstəklənib. Yandakı çıxıntılarda iki pilləkən aşkar edilmişdir və bunların məqsədi aydın deyil. Döşəmə dekorativ naxışlar təşkil edən keramik kafel ilə döşənmişdir. Daxili adətən Şərqi pravoslav kilsələrində rezonator kimi xidmət edən, lakin bu tikilidə dekorativ görüntü üçün vurulmuş saysız-hesapsız küplərlə örtülmüşdür. Bu səbəbdən mərkəzi salon heç vaxt rənglənməmişdir.

## Tarixi
Kilsə 1183-cü ildən əvvəl tikilmiş və 1840-cı illərdə Michal Kulesza tərəfindən 1853-cü ilə, cənub divarı, Nemanın yüksək sahilində təhlükəli yerləşiminə görə dağılana qədərki son halı təsvir edilmişdir. Bərpa işləri zamanı memarlıq abidələrini araşdıran tarixçi Vasili Qriaznov tərəfindən burada 12-ci əsr freskalarının bəzi parçaları aşkar edilmişdir. Daha sonra Qrodno və Vaykavyskda eyni tərzdə, freskalar əvəzinə rəngli daşlarla bəzədilmiş daha dörd kilsənin qalıqları aşkar edilmişdir. Köhnə Qrodno qalasındakı ilk sarayın qalıqları kimi, hamısı 13-cü əsrin əvvəllərinə aiddir.

Kilsə 2004-cü ildə kilsə UNESCO-nun Ümumdünya irsinin Müvəqqəti siyahısına daxil edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* globustut.by saytında şəkillər (Rusca)
* Radzima.org-da şəkillər (Belarusca)
Qasım xanlarının siyahısı

1445-1681 illəri arasında mövcud olan dövlət müxtəlif xanədanlara mənsub olan xanlar tərəfindən idarə olundu. Dövlət 1506-cı ildən bəri Rusiyaya tabe idi. 1679-cu ildə sonuncu xan Seyyid Burhanın ölümündən sonra iki il Fatma Sultan Bikə tərəfindən idarə olunsa da onun ölümü ilə xanlıq tamamilə Rusiya tərəfindən ilhaq edildi. 

Sözügedən dövlətin xanları, aid olduqları xanədanlar ilə birlikdə aşağıda təqdim olunur:

**Kazan xanları xanədanı:**
* Kasım (1445-1468)
* Danyal (1468-1486)

(Osmanlı dövlətinə tabe) **Krım xanları xanədanı:**
* Nur Devlet (1486-1491)
* Satılgan (1491-1506)
* Canbay (1506-1512)

**Qızıl Orda xanları xanədanı:**
* Seyyid Evliya (1512-1516)
* Şah Əli (1516-1519)
* Can Əli (1519-1532)
* Şah Əli (yeniden, 1532-1567)
* Sayın Bulat (1567-1573)
* Mustafa Əli (1573-1600)

**Qazax xanədanı:**
* Uraz Məhəmməd — 1600 - 1610

**Sibir xanları xanədanı:**
* Alp Arslan (1610-1627)
* Seyyid Burhan (1627-1679)
* Fatma Sultan Bikə (1679-1681) 
## Həmçinin bax
* Qasım xanlığı

## İstinadlar
Məhəmməd xan Qacar

* Məhəmməd xan Ziyadlı-Qacar — İrəvan xanlığının hakimi (1805-1806)
* Məhəmməd xan Ziyadoğlu-Qacar — Gəncə-Qarabağ bəylərbəyi (1616-1627)
* II Məhəmməd xan Ziyadoğlu-Qacar — Gəncə xanı (1778-1780)

## Oxşar

* Məhəmmədhəsən xan Ziyadoğlu-Qacar — Gəncə xanı (1760-1778)
* Məhəmmədhəsən xan Qovanlı-Qacar — Astrabad hakimi (1747-1759)
* Ağa Məhəmməd şah Qacar — İran şahı
* Məhəmməd Mirzə Qacar — Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti ordusunun general-mayoru
Prizren Universiteti

**Prizren Universiteti** — Kosovanın Prizren şəhərində yerləşən dövlət universiteti. İlk öncə 1962-ci ildə Ali Pedaqoji İnstitutu olaraq yaradıldı. 2010-cu ildə mövcud ad altında yenidən təşkil edildi.

## Tarixi
Prizren Universiteti 1962-ci ildə fəaliyyətə başlayan Ali Pedaqoji İnstitutundan yaradıldı. Universitetdə mövcud təhsil forması 2010-cu ildə başladı. Prizren Universiteti Prizren dairəsi və Kosova Respublikasına xidmət göstərir. Universitetdə dərslər əsasən alban dilində tədris olunur, Təhsil Fakültəsində isə Bosniya və Türkiyə dilləri üzrə dərslər keçirilir.

## Strukturu

* İqtisadiyyat fakültəsi
** Biznesin idarə edilməsi
** Beynəlxalq idarəetmə
** Hüquq fakültəsi
** Hüquqşünaslıq

* Kompüter Elmləri Fakültəsi
** Proqram təminatının inkişafı
** İnformasiya texnologiyası
** Təhsil Fakültəsi
** İbtidai sinif kurikulumu
** Məktəbəqədər təhsil proqramı

* Filologiya fakültəsi
** Alban dili və ədəbiyyatı
** İngilis dili və ədəbiyyatı
** Alman dili və ədəbiyyatı
** Türk dili və ədəbiyyatı

* Təbiət və Ətraf Elmləri Fakültəsi
** Aqrar-sənaye kompleksi
** Meşə və ekologiya

## İstinadlar
### Qeydlər

### Mənbə
Kosovo Elmlər və İncəsənət Akademiyası

**Kosovo Elmlər və İncəsənət Akademiyası** (; ; ) — Kosovo Respublikasının Ali Elmi Təşkilatı.

## Tarixi
1950-ci illərdə Kosovoda ən yüksək səviyyədə təşkil edilən elmi araşdırmalara ehtiyac məsələsi gündəmə gəldi. 1953-cü ildə Albanologiya İnstitutu yarandı, lakin 2 ildən sonra Yuqoslaviya hakimiyyətinin təzyiqi altında bağlandı. 1967-ci ildə Albanologiya İnstitutu təzədən təşkil edildi və ondan sonra bölgənin elmi və mədəni həyatında fəal iştirak etdi. 1970-ci illərdə, Kosovo bölgəsində digər Yuqoslaviya respublikalarıyla bərabər azadlığı təmin etmək üçün milli hərəkat gücləndi. Kosovoda daha yüksək bir elmi müəssisə yaratmaq barədə müzakirələr aparıldı. 1974-cü ildə Kosovo Assambleyası bu işi görmək üçün komissiya yaratdı. Kosovo Elmlər və İncəsənət Akademiyası 20 dekabr 1975-ci ildə təsis olundu. Keçmiş Yuqoslaviya ərazisində müasir alban poeziyasının banisi hesab olunan Əsəd Mekuli akademiyanın ilk prezidenti oldu. Akademiya dörd şöbədən ibarətdir: Dilçilik və Ədəbiyyat şöbəsi, İctimai Elmlər şöbəsi, Təbiət Elmləri şöbəsi və İncəsənət şöbəsi.

## Üzvləri
Kosovo Elmlər və İncəsənət Akademiyasının 24 tam ştatlı və 11 assosiasiyalı üzvü var. Elmi qurumun hazırkı prezidenti professor *Mehmet Kraja*dır, vitse-prezidenti professor Payazit Nuşidir. İsuf Krasniki Kosovo Elmlər və İncəsənət Akademiyasının baş katibidir. Dilçilik və ədəbiyyat şöbəsinin müdiri şair və yazıçı Əkrəm Başa, İctimai Elmlər şöbəsinin müdiri tarixçi Yusuf Bayraktari, Təbiət Elmləri şöbəsinin müdiri Feizulax Krasniki və İncəsənət şöbəsinin müdiri heykəltaraş Luan Mulikidir. Alban-Amerika Nobel mükafatı laureatı Fərid Murad və Tereza Ana kimi görkəmli şəxsiyyətlər akademiyanın fəxri üzvü adına layiq görülmüşdülər.

## İstinadlar
### Qeydlər

### Mənbə

## Xarici keçidlər

* Kosovo Elmlər və İncəsənət Akademiyasının rəsmi saytı
Müqəddəs Simon və Elena kilsəsi

**Müqəddəs Simon və Elena kilsəsi** (, ), həmçinin **Qırmızı kilsə** () — Belarusiyanın paytaxtı Minskdəki İstiqlal Meydanında yerləşən Roma-Katolik kilsəsidir.

Neo-Roman üslubunda tikilmiş kilsə Polşa memarları Tomas Pajzderski və Vadadlsav Markoni tərəfindən hazırlanmışdır. Tikilinin əsası 1905-ci ildə qoyulmuş və 1910-cu ildə tamamlanmışdır. Divarları üçün kərpic Çenstoxovadan, dam üçün plitələr isə Vlotslavekdən gətirilmişdi. Kilsənin inşası görkəmli Belarus-Polşa torpaq sahibi, iş adamı və vətəndaş fəalı Edvard Voynioyoviç (1847–1928) tərəfindən maliyyələşdirilmişdi. Kilsə Voynioyoviçin ölən iki övladı — Simon və Elenanın xatirəsinə adlandırıldı və müqəddəs edildi.

## Tarix
1903-cü ildə Minskdəki 2000-ə yaxın roma-katoliki yerli hakimiyyət orqanlarına yeni katolik kilsəsinin inşasına başlamağı xahiş edərək ərizə yazır. Bu tələb qəbul edilir və 1905-ci ildə tikinti başlayır. Kilsə 20 sentyabr 1910-cu ildə təqdis edildi. 21 dekabr 1910-cu ildə kilsə açıldı. Bu zaman Minsk Rusiya İmperiyasına daxil olan Minsk Qubernatorluğunun tərkibində idi.

1921-ci ildə Minsk Sovet İttifaqı daxilində yaradılan Belorusiya Sovet Sosialist Respublikasının (BSSR) paytaxtı oldu və kilsə Qırmızı Ordu tərəfindən darmadağın edildi. 1932-ci ildə Sovet hakimiyyəti tərəfindən bağlandı və dünyəviləşdirildi.Ərazi BSSR Dövlət Polşa Teatrına verildi. Sonradan kinoteatr kimi istifadə edildi. 1941-ci ildə İkinci Dünya müharibəsi əsnasında Alman işğal idarəsi binanı kilsə olaraq orijinal istifadəyə verdi. Müharibədən sonra Sovet hakimiyyəti tərəfindən yenidən bağlandı və yenidən kinoteatr kimi istifadə edildi.

1990-cı ildə Minsk katolik fəalları olan Anna Nicievska-Sinevicz və Edvard Tarletski tərəfindən təşkil edilən iki aclıq tətilindən sonra bina Roma-Katolik Kilsəsinə qaytarıldı. Kilsənin daxili hissəsi tam bərpa edildi və bura Minskdə dini, mədəni və sosial həyatın vacib bir mərkəzinə çevrildi. Bununla yanaşı, canlandırılmış Belarus Yunan Katolik Kilsəsi üçün bir mərkəzə çevrilmişdir.

Kilsəni mailiyələşdirən Voynioyoviç 1921-ci ildə, Birinci Dünya müharibəsindən sonra Riqa Sülhü ilə nəzərdə tutulan ərazi dəyişiklikləri səbəbiylə Slutskdakı evini və torpaqlarını tərk etmək məcburiyyətində qalmış və 1928-ci ildə Polşanın Bıdqoş şəhərinə köçərək orada vəfat etmişdi

2006-cı ildə Edvard Voynioyoviç və həyat yoldaşının cənazəsi kilsəyə gətirilərək burada basdırılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kilsənin rəsmi saytı
* Kilsənin qeyri-rəsmi saytı
* Jurkau kutoczak — Юркаў куточак — Yury's Corner.  Касьцёл Сьвятых Сымона и Алены (Чырвоны касцёл) 
* Radzima.org saytında şəkillər
* globustut.by saytında şəkillər
Birinci aralıq dövr (Misir)

**Birinci aralıq dövr** — Qədim Misirdə Qədim padşahlıq və Orta padşahlıq arasındakı intervala verilən ad. Bu zaman kəsiyi "qaranlıq dövr" adı ilə də tanınır.

## Ümumi məlumat
Birinci aralıq dövr anlayışını ilk dəfə Corc Steyndorff və Henri Frankfort işlətmişdir . Təxminən e.ə. 2181–2055-ci illəri əhatə edir. Bu dövrdə VII, VIII, IX, X və XI sülalələri hakimiyyətdə olmuşlar.

VII və VIII sülalələrin hökmranlığı zamanı vahid dövlət daha kiçik ölçülü nomlara dağılır. Nəticədə yerli əhali üçün həyati əhəmiyyət daşıyan suvarma sistemi dağıldı, aclıq bütün ölkəni bürüdü. İqtisadi tənəzzül və mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi quldur dəstələrin yaranmasına səbəb oldu. Quldurlar yaşayış məskənləri ilə yanaşı firon məqbərələrinə hücum çəkərək qiymətli əşyaları talayırdılar.

VIII xanədanın hakimiyyətinin sonuna yaxın Qədim Misirdə iki güclü mərkəz formalaşmağa başladı. Bunlar Herakleopol (Naret-henetet) və Tebes (Uaset)
nomları idi. Nəhayət Herakleopol nomarxı I Xeti Memfis fironunu devirərək taxta çıxdı. Növbəti 285 il ərzində Herakleopol nəsli firon titulunu daşıyıcıları oldular. Müasir misiroloqlar onları Manefon və Turin siyahısına istinad edərək IX və X sülalə adı altında verirlər.

Ancaq Herakleopollar zamanında da Misiri birləşdirmək mümkün olmadı. Əsasən də Tebes hakimləri mərkəzə tabe olmurdu.

Herakleopol və Tebes sülalələri arasında mərkəzi hakimiyyət uğrunda mübarizə başlayır. Hətta müəyyən müddət Misirdə ikili padşahlıq yaranır. Daha güclü olan XI sülalə bu savaşda qələbə qazanırlar. II Mentuhotep Herakleopolu işğal edir. Tebeslilər birinci aralıq dövrün sonuncu fironları idilər. IV Mentuhotepin ölümündən sonra taxta çıxan I Amenemhet həm yeni sülalənin, həm də yeni dövrün başlanğıcını qoymuş oldu.

## Mədəniyyət
Birinci aralıq dövründə Qədim Misirin üç mərkəzi olmuşdur. Sıra ilə Memfis, Herakleopol və Tebes.

Memfis fironları özlərini həm siyasi, həm də mədəni baxımdan Qədim padşahlığın davamçıları hesab edirdilər.

Herakleopolda olan incəsənət və memarlıq haqqında çox şey bilinmir. Çünki dövrümüzə Herakleopol fironları haqqında kifayət qədər məlumat və artefakt gəlib çatmamışdır. Bilinən tapıntılardan Sakkarada aşkarlanan və X sülalənin ikinci padşahı Merikaraya məxsus olduğu düşünülən piramidanı qeyd etmək olar.

Tebes mədəniyyəti haqqında olan məlumatlar daha çoxdur. Araşdırmalar nəticəsində aşkarlanmış məqbərələr qayalar qazılaraq tikilirdi. Yeni tikinti üsulunda bir neçə qəbri yerləşdirmək üçün geniş zal yaradılırdı. Məqbərələrin rənglənməməsi Tebesdə rəngləmə texnikasının zəif inkişaf etdiyindən xəbər verir. Tebes tikililərinin üzərindəki insan təsvirləri Memfis dəki rəsimlərdən fərqlənirdi. Sonradan orta padşahlıqda da yayılacaq bu üsulubun əsas nüanslarından biri əzələsiz kişi təsviri və gözlərin nisbətən iri yaradılması idi.

Məhz bu dövrdə geniş kütlələr əvvəllər gizli saxlanılan kral cənazə mərasimlərinin qaydaları ilə tanış oldular. İndi demək olar ki, hər kəs özünün istəyi və ya ailə üzvləri üçün padşah üçün edilən eyni ritualı yerinə yetirə bilərdilər.

## İstinadlar
Transelectrica

**Transelectrica**  — Elektrik enerjisinin istehsalı və paylanması ilə məşğul olan Rumıniya elektrik şirkəti. Buxarest Birjasında öz səhmlərinin siyahısına malikdir. Şirkət 2000-ci ildə qurulmuşdur. Şirkətin səhmdarları: Rumıniyanın İqtisadiyyat, Ticarət və İşgüzar Ətraf Mühit Nazirliyi (58,69%), Rumıniya Əmlak Fondu (13.5%), Buxarest Birjası və digər investorların (27.81%). Şirkətə səkkiz ərazi filialı və başqa bir şöbə - bazarda satılan elektrik enerjisinin uçotu operatoru daxildir. Filiallar müxtəlif inzibati işlərdə iştirak edirlər.
## Filialları
* ST Buxarest: Buxarest şəhəri, Buzeu, Keleraşi, Dımbovitsa, Curcu, Yalomitsa, İlfov, Praxova, Teleorman. 1240 km elektrik xətti.
* ST Constanţa: Konstantsa, Tulça, Galats, Breila; Yalomitsa və Vrançanın daşıyıcılarının bir hissəsi. 900 km elektrik xətti.
* ST Piteşti: Ardjeş, Olt və Vilça. 1200 km elektrik xətti.
* ST Craiova: Dolj, Qorj və Mexedintsi. 1528 km elektrik xətti.
* ST Timişoara: Timiş, Arad, Karaş-Severin və Hunedoara. 1100 km elektrik xətti.
* ST Sibiu: Alba, Sibiu, Mureş, Xaqita, Kovasna və Brasov. 987 km elektrik xətti.
* ST Bacau: Suçava, Yassı, Nyamts, Vasluy, Bakeu, Vrança və Botoşani. 1051 km elektrik xətti.
* ST Cluj: Kluj, Bixor, Maramureş, Satu Mare və Selaj. 952 km elektrik xətti.
Transelektrika Rumıniya Hökuməti tərəfindən kapital bazarında ictimai şirkətlərə dəstək olaraq başladılan Güclü Bazar proqramı çərçivəsində Buxarest Birjasında səhmlərinin siyahısı olan bir dövlətə məxsus ilk açıq şirkətdir. Şirkətin kapitallaşması təxminən 1,1 milyard avrodur.
## Göstəriciləri
* İşçilərinin sayı 2006-cı ildə 2150, 2011-ci ildə isə 2197 nəfər olmuşdur.
* Kapitallaşma 2007-ci ilin noyabr ayında təxminən 613 milyon avro təşkil etmişdir. 2011-ci ildə kapitallaşmanın həcmi 2.46 milyard Rumıniya leyi təşkil etmişdir ki, bu da təxminən 0.56 milyard avroya bərabərdir. Şirkət rəhbərliyi səhmdarlara 80,6 milyon ley (18.4 milyon avro) məbləğində dividend paylamağı təklif etdi ki, bu da 2010-cu ilin sonundakı mənfəətdən doqquz dəfə çoxdur.
* 2009-cu ildə Icemenergin dövriyyəsi 9.3 milyon ley, xalis mənfəəti isə 1.16 milyon ley olmuşdur.
## Qalmaqallar
2014-cü ilin iyul ayında Rumıniya Hesablama Palatası Transelectricanın əmlakına vurulmuş 132,2 milyon Rumıniya leyi miqdarında ziyan aşkar etdi. Pulun böyük hissəsi - 80,1 milyon ley - maliyyə zəmanəti verilməmiş enerji əməliyyatları üzrə müqavilələrin icrasından qalan borclardır.

## İstinadlar
Balfur bəyannaməsi (1926)

[thumb|sağ|300px|[Birləşmiş Krallıq kralı V Georgeun (ön cərgənin ortasında), 1926-cı il İmperator Konfransında nazirləri ilə birlikdə çəkdirdiyi fotoşəkil.  **Ayaq üstündə dayananlar** (soldan sağa): Walter Stanley Monroe (Nyufaundlend), Gordon Coates (Yeni Zelandiya), Stenli Bruce (Avstraliya), J. B. M. Hertzog (Cənubi Afrika Birliyi), W. T. Cosgrave (İrlandiya).  **Oturanlar**: Stanley Baldwin (Birləşmiş Krallıq), Kral V Georq, William Lyon Mackenzie King (Kanada).]]

**1926-cı il Balfour Bəyannaməsi** 1926-cı ildə London da keçirilmiş İmperator Konfransının yekun hesabatıdır. İngilis dövlət xadimlərindən olan əvvəlki baş nazir Arthur J. Balfourun şərəfinə adlandırılmışdır. Birləşmiş Krallıq və Millətlər Birliyinə daxik müstəqil ölkələri (Dominionu) aşağıdakı kimi ifadə edir:

İmperatorluq Arası Münasibətlər Komitəsi Balfurun başçılığı ilə toplandı. 15 noyabr 1926-cı ildə imperator baş nazirləri tərəfindən yekdilliklə hazırlıq sənədini hazırladı. Sənəd üçün ilk tövsiyə Cənubi Afrika Baş Naziri J. B. M. Hertzog, eləcə də Kanadanın Baş naziri William Lyon Mackenzie King tərəfindən təklif edilmişdir.
[thumb|upright|sol|[Artur Balfur|Arthur James James Balfour, UK-nin 1902-1905-ci illər arasında baş naziri olmuşdur.]]

Bəyannamə Birinci Dünya müharibəsindən sonra dominionların inkişaf edən siyasi və diplomatik müstəqilliyini qəbul etdi.

Sonrakı illərdə Yüksək Nümayəndələr tədricən təyin edildilər. İlk dəfə 1928-ci ildə İngilis Yüksək Nümayəndəsi Ottavaya təyin edildi. 1926-cı il konfransının bəyannaməsi 1930-cu ildə təkrarlandı və nəticədə Balfur Bəyannaməsi 1931-ci ilin noyabr ayında Böyük Britaniya parlamenti tərəfindən qəbul edilən Vestminster Xartiyasına daxil edildi.

## İstinadlar
Başavtotrans

**Başavtotrans** — bütün Başqırdıstanı əhatə edən avtonəqliyyat şirkəti. Rusiyadakı ən böyük avtomobil nəqliyyatı müəssisələrindən biridir.

## Tarixi
Ufa küçələrində bir avtomobil haqqında ilk xatırlama 1907-ci ilə aiddir.

1921-ci ildə Ufa vilayətinin Mərkəzi Nəqliyyat İdarəsi 14 yük maşını və 12 avtomobildə 718 sərnişin və 88 711 pud yük daşıdı. Bununla belə qoşqu heyvanları ilə yük daşıma yenə öndə gedirdi.

1923-cü ildə BaşMİK “Başqırdıstan Respublikasında nəqliyyat vasitələrinin gücləndirilməsi haqqında” qərar qəbul edir. Bundan sonra 1924-cü ildə Ufada ictimai nəqliyyat vasitələri sayıla bilən 3 yük maşınından istifadə edərək müntəzəm sərnişin axını açılır.

1929-cu ildə Ufa - Sterlitamak və Ufa - Börü marşrutları boyunca şəhərlərarası sərnişin avtobusları hərəkət etməyə başlayır. O zaman Başqırdıstanda daxili və şəhərlərarası nəqliyyat üçün 42 avtobus var idi. Avtonəqliyyat vasitələrinin meydana gəlməsi avtomobil müəssisələrinin yaranmasına səbəb olur. 1925-ci ildə Sterlitamak avtonəqliyyat şirkəti qurulur. 1928-ci ildə 12 yük, yarı yük, sərnişin avtomobilləri və 1 motosiklet ilə 3 nömrəli Ufa sərnişin avtomobil müəssisəsi, 1933-cü ildə isə Meleuz avtonəqliyyat şirkəti qurulur. Yerli avtomobil zavodlarının (Moskva və Qorki) inşası Başqırdıstanda nəqliyyat vasitələrinin genişlənməsinə təkan verdi və atlı artellərin avtomobil nəqliyyatı ilə əvəzlənməsinə töhfə verdi. Olduqca güclü hala gələn nəqliyyat idarələri və trestlər qurulur.
## Şəhərlərarası daşıma
1927-ci ildə Başqırdıstanda şəhərlərarası avtobus hərəkəti açıldı. Sonra 2 marşrut fəaliyyət göstərməyə başladı: Ufa-Börsk və Ufa-Sterlitamak. Hal-hazırda Başavtotrans ANŞ 236 şəhərlərarası marşrut üzrə fəaliyyət göstərir. 1999-2000-ci illər üçün 46 nəqliyyat hərəkəti açılır və 15 marşrut bərpa edilir. Bütün şəhərlərarası daşımalar 19 avtovağzal və 58 avtostasniyalar tərəfindən təşkil olunur və həyata keçirilir. Hər gün şəhərlərarası və regionlararası marşrutlarda 540-dan çox reys yerinə yetirilir. Son illərdə uzunluğu 500&nbsp;km-dən çox olan şəhərlərarası nəqliyyatın inkişafına böyük diqqət yetirilmişdir. Hazırda avtobuslar Ufadan Surqut (1790&nbsp;km), Sıktıvkar (1258&nbsp;km), Nefteyuqansk (1680&nbsp;km), Anapa (2346&nbsp;km), Həştərxandan (1821&nbsp;km) sərnişin daşıyır. Nijni Novqorod, Çeboksarı, Kirov, Tümen, Aqtöbe, Uralsk, Yekaterinburq, Perm, İjevsk, Çaykovski, Yoşkar-Ola şəhərlərinə müntəzəm reyslər açılır. Uzun məsafəli şəhərlərarası marşrutlar şəbəkəsi genişlənir . Orenburq-Ufa-Tyumen, Çelyabinsk-Ufa-Naberejnıe Çelnı və digərləri kimi marşrutlarda razılaşdırılmış cədvəllərə uyğun olaraq uzun məsafəli avtobusların istismarını tətbiq edilir.
## Xətt taksiləri
Xətt taksiləri respublikanın dörd böyük şəhərinə 67 marşrut boyunca, 400 maşınla fəaliyyət göstərir. Gündə 5.1 min reys yerinə yetirilir. 150 min sərnişin daşınır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Сайт ГУП «Башавтотранс»
* Сайт БПОАиПА Филиал ГУП «Башавтотранс»
* Канал на youtube, посвященный ГУП «Башавтотранс»
* "Başavtotrans" şirkəti haqqında
İqor İrodov

**İqor Yevqeneyviç irodov **( ) – Sovet Rus fiziki və İkinci Dünya müharibəsi veteranı. Əsasən Moskva Fizika və Mühəndislik İnstitutunun fizika professoru kimi tanınmışdır və bir neçə ölkədə fizika üzrə mühazirə kursuna çevrilən ümumi fizika üzrə bir sıra kitabların müəllifidir.

## Bioqrafiyası
İrodov Russiyada Vladimir vilayətinin Murom şəhərində anadan oldu. Səkkiz yaşında ikən ailəsi Moskvaya köçdü. İkinci Dünya müharibəsi dövründə 1-ci və 4-cü Ukrayna Cəbhələrində müxtəlif piyada birləşmələri ilə vuruşdu, eyni zamanda drrafçı və kartoqraf kimi fəaliyyət göstərdi. Şücaətinə görə "Vətən müharibəsi" ordeninə (II dərəcəli, 1945), "Qırmızı ulduz" ordeninə (1944), "İgidliyə görə" (1943), "Döyüş xidmətlərinə görə" (1944) və "Almaniya üzərində qələbəyə görə" (1946) medalına layiq görüldü.

1945-ci ilin oktyabr ayında İrodov tərxis olundu və müalicə alması üçün Moskvaya göndərildi. 1946-cı ilin fevral ayında Moskva Fizika və Mühəndislik İnstitutunun Fizika fakültəsinə daxil oldu. 1950-ci ilin noyabr ayında dizayner və fizika cihazlarının operatoru ixtisası üzrə fərqlənmə dərəcəsi ilə məzun oldu. Sonra *Xüsusi maqnit sahələrinin fokuslanma və dispersiya xüsusiyyətləri* () adlı PhD tezisi üzərində işlədi və 1956-cı ilin may ayında akademik Lev Artsimoviçin rəhbərliyi altında müdafiə etdi. 1954-cü ildən başlayaraq Moskva Fizika və Mühəndislik İnstitutunun ümumi fizika şöbəsində, əvvəlcə müəllim olaraq və 1976-cı ildən isə tam professor olaraq fəaliyyət göstərdi. 2002-ci ilin 22 oktyabr ayında 78 yaşında vəfat etdi.

## Nəşrləri
1957-ci ildə İrodov ilk kitabını - 1959-cu ildə təkrar nəşr olunan və sonralar Polyak, Rumın və İngilis dilinə tərcümə edilmiş *Atom və nüvə fizikası üzrə məsələlər toplusu* kitabını nəşr etdirdi. 2002-ci ildə yayımlanan səkkizinci və genişləndirilmiş nəşri İrodovun son əsaslı əsəri oldu. Həmçinin 1968 və 1979-cu illərdə *Ümumi fizika üzrə məsələlər toplusu*nu nəşr etdirdi, bu kitab hələ də dünyanın bir çox tələbəsi tərəfindən fizika bacarıqlarının mənimsənilməsi və müxtəlif Mühəndislik Giriş imtahanlarına hazırlaşmasında istifadə olunur.

İrodov ömrünün 27 ilini ümumi fizika üzrə universitet kursunu tam əhatə edən bir sıra dərsliklər hazırlamağa sərf etmişdir. Birinci hissəsini (mexanika) 1975-ci ildə, ikinci hissəsini (elektromaqnetizm) 1983-cü ildə və 1999-2001-ci illərdə isə tam dəstini nəşr etdirmişdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
**İrodovun kitabları, pdf formatında**
*  Mexanikanın fundamental qanunları  
*  Elektromaqnetizmin əsas qanunları  
*  Ümumi fizika üzrə məsələlər toplusu 
*  Atom və nüvə fizikası üzrə məsələlər toplusu
Belarus Milli İncəsənət Muzeyi

**Belarus Respublikasının Milli İncəsənət Muzeyi** () — Belarusiyadakı ən böyük sənət muzeyidir və paytaxt Minskdə yerləşir. Muzey iyirmi müxtəlif kolleksiya təşkil edən və həm milli, həm də dünyanın müxtəlif ölkələrinin sənət abidələri olan otuz mindən çox sənət əsərindən ibarətdir.

## Tarixi
24 yanvar 1939-cu ildə Belarus Xalq Komissarları Sovetinin qərarı ilə rəsmi olaraq Dövlət Rəsm Qalereyası yaradıldı. Qalereya, keçmiş Minsk Qızlar Gimnaziyasının Lisansüstü Kənd Təsərrüfatı Məktəbinin 15 salonunu aldı. Rəssamlıq, heykəltəraşlıq və qrafika bölmələrindən əlavə, xüsusi bir sərəncamla sənət sənayesinin ayrıca bir şöbəsi yaradıldı. Bu zaman qalereyaya məşhur Belarus rəssam-keramisti Nikolay Mihalap rəhbərlik edirdi.

1941-ci ilin əvvəlində Dövlət Rəssamlıq Qalereyasının fondları və ehtiyatları artıq 2711 sənət əsərini təşkil edirdi və onlardan dörd yüzü sərgidə idi. Hər bir abidənin təsviri və tədqiqi, habelə muzey kolleksiyasının kataloqunun yaradılması üzərində uzunmüddətli iş aparılmalı idi. Böyük Vətən Müharibəsinin ilk günlərində bütün kolleksiyanın taleyi faciəvi olaraq əlverişsiz idi. Qalereya qısa müddətdə bir iz belə buraxmadan yox olur.

Müharibədən sonra sənət əsərlərinin yalnız bir hissəsi, əsasən müharibədən əvvəl Rusiyadakı sərgilərdə olanlar geri qaytarıldı.  Müharibədən sonrakı dağıntılara baxmayaraq, Minsk xarabalığa çevriləndə Belarus hökuməti Qalereya üçün sənət əsərləri almaq üçün xeyli miqdarda pul ayırmışdı. Boris Kustodiyev, Vasili Polenov, Karl Briüllov və İsaq Levitan tərəfindən çəkilmiş əsərlərin alınması artıq 1945-ci ilin avqust ayında başlamışdı.

İki mərtəbəli və böyük bir qalereyanı əhatə edən on geniş salonu olan Dövlət Rəsm Qalereyasının yeni binasının inşası 1957-ci ildə başa çatmışdı. Həmin illərdə Muzeyin kolleksiyası müharibədən əvvəlki səviyyəyə çatmışdı və üç minə yaxın Rusiya, Sovet və Belarus sənət əsərlərini özündə cəmləşdirmişdi.

1970-1980-ci illərin əvvəlləri Muzeyin sərgi fəaliyyətinin zirvəsi idi. Belarusun müasir rəngkarlıq və qrafika sənətinin kolleksiyası xaricdəki sərgilər üçün Muzeyin fondlarından götürülmüşdür.

1993-cü ildə muzey Belarus Respublikasının Milli İncəsənət Muzeyi adlandırıldı.

## Qalereya

Fayl:1668. Ілья.jpg|*İlyas Peyğəmbər*.1668. Lövhə üzərində tempera
Fayl:Thomas Heeremans. Summer.JPG|Tomas Heeremans,*Yaz.* 1689.
Fayl:Pleve by Repin.jpg|İlya Repin, daxili işlər naziri Vyaçeslav fon Plehve'nin portreti. 1902. Kətan üzərində yağlı boya
Fayl:Ля касцёла.jpg|Ferdynand Ruszczyc, *kilsə yaxınlığı*. 1899-cu il.
Fayl:1921. На Купалле.jpg|Mixail Filippoviç.*Aralıq gecə*.1921-1922. Karton üzərində yağlı boya
Fayl:V. Beklemishev. Village love.JPG|Vladimir Beklemishev. *Kənd sevgisi* .1896. Tunc.
Fayl:Horses of Peter Clodt.JPG|Peter Klodt von Yürqensburq, Dayçası olan bir madyan. 1854.
Valdete İdrizi

**Valdete İdrizi** (; 1973-cü il) — Kosovo qadın siyasətçisi və vətəndaş fəalı. Kosovo Demokrat Partiyasının üzvü. "Mitrovitsa cəmiyyətinin qurulması" (Community Building Mitrovica) adlı qeyri-hökumət və qeyri-kommersiya təşkilatının rəhbəri, təşkilatın məqsədləri münaqişələrin aradan qaldırılması və Kosovska-Mitrovitsa şəhərinin alban və serb diasporaları arasında dialoqun qurulmasıdır. 2008-ci ildə albanlar və serbləri barışdırmaq üçün sülhməramlı səylərə görə ABŞ Dövlət Departamentindən IWOC Beynəlxalq Cəsarət Mükafatını aldı. Soroptimist International of Europe (SIE) tərəfindən SIE Award 2009 və Women's International Film & Television Showcase tərəfindən TheWIFTS Peace Award 2016 mükafatlarını qazanmışdır.

## Həyatı
Kosovska-Mitrovitsanın şimal hissəsində anadan olub orada böyümüşdür. Kosovo müharibəsi zamanı serblər tərəfindən qovuldu.

Müharibədən sonra xarici investorların dəstəyi ilə "Mitrovitsa cəmiyyətinin qurulması" qeyri-kommersiya təşkilatını təsis etdi. Təşkilatın ofisi KFOR-un qorunması altında olan bufer zonada, şəhərin iki hissəsini - Cənubi Albaniya və Şimali Serbiyanı birləşdirən İbar çayı üzərindəki körpünün yanında yerləşir. Valdete İdrizi serb və alban dillərində jurnal nəşr etdirir. Kosovska-Mitrovitsa şəhərinin cənub və şimal hissələrindən olan uşaqların qatıldığı rok musiqi məktəbini qurdu. Mitrovitsanın şimalındakı Priştina Universitetində qarışıq serb-alban qrupu üçün ingilis dili kursları təşkil etdi.

22 dekabr 2011-ci ildə CiviKos Platform təşkilatının icraçı direktoru seçildi. Bu vəzifədə fəaliyyətini 16 yanvar 2012-ci ildə başladı.

2017-ci ildə Kosovo Demokrat Partiyasından bələdiyyə seçkilərinə qatıldı və ilk turda seçkilərdə qalib gəldi, ancaq ikinci turda Yeni Kosovo Alyansından namizəd olan Agim Bahtiriyə məğlub oldu.

Kosovska-Mitrovitsanın cənub hissəsində yaşayır.

## İstinadlar
Kotva ticarət mərkəzi

**Kotva ticarət mərkəzi** () — Praqadakı ticarət mərkəzi, şəhərin mərkəzindəki Respublika Meydanında yerləşir. Gündə 75 min ziyarətçiyə xidmət etmə imkanına sahibdir. Adı yaxınlıqdakı ən qədim binadan götürülmüşdür. "Palladium "ticarət mərkəzinin birbaşa qarşısında yerləşir.

## Yer
Bir vaxtlar ticarət mərkəzinin yerləşdiyi yerdə Müqəddəs Benediktin Roma kilsəsi yerləşirdi. 13-cü əsrin ortalarına qədər bu yer Köhnə şəhərin qalaları ilə əlaqəli olan Tevton cəngavərlərin komtur qalası idi. 17-ci əsrdə Straxov Monastırından əvvəl bu bölgədə Norbertinum Universitet şəhərciyini qurulur. Domeniko Orsinin rəsmlərinə görə burada barok kilsəsi inşa edilir. Kilsə XVIII əsrin sonlarında Yeni şəhərin Soylu Qızlar İnstitutunun qurulması üçün sökülür. Yeni ticarət mərkəzinin inşasından əvvəl XIX və XX əsrlərin qiymətli memarlıq quruluşları dağıdılır. Tikintidə böyük tələsmə səbəbindən əhəmiyyətli bir arxeoloji bölgələr itirilir.

## Tikinti
Kotva ticarət mərkəzinin tikintisi 1970-ci ildən 1975-ci ilə qədər davam etmişdir. Binanın memarları cütlük Vera Maxoninova və Vladimir Maxonin idi. İnşaat işləri o dövr üçün çox qeyri-adi olan İsveç şirkəti olan SIAB tərəfindən aparıldı. Binanın planı, istifadə sahəsi 22000 m² olan 28 bir-birinə qarışmış altıbucaqlılardan ibarətdir. Ticarət mərkəzinin yerdən beş mərtəbəsi, eyni sayda yeraltı (avtomobil dayanacağı və supermarket üçün), on eskalatoru (beş eskalatorun iki bloku) var. Bu ticarət mərkəzi sosializmin var-dövlətinin və zənginliyinin simvolu olmalı idi. Açılış zamanı Çexoslovakiyanın ən böyük ticarət mərkəzi və Avropada beşinci böyük bir ticarət mərkəzi olur. Ancaq hətta sosializmin gücünün simvolu olmalı olduğu Kotva da məhsul tədarükü ilə bağlı problemlərdən yayına bilmədi, əksinə sosialist iqtisadiyyatının səmərəsizliyini göstərdi. 90-cı illərə qədər burada müxtəlif mallar satılırdı. İndi əsasən geyim və moda məhsullarına üstünlük verilir.

## Memarlıq abidəsi statusu
2007-ci ildə tarixçi memar Rostislav Şvaha Çexiya Mədəniyyət Nazirliyinə, ticarət mərkəzinin binasını mədəni irs siyahısına daxil etməsinii təklif edir. Səbəb isə 1970-ci illərin birinci yarısında yüksək keyfiyyətli Çex memarlığının nümunəsi olması və onun bədii, dizayn konsepsiyası müharibədən sonrakı dünya memarlığında bir neçə istiqamət birləşdirməsidir. Bənzər bir üslub, Amerikalı memar-yenilikçi Frank Lloyd Rayt tərəfindən müharibələr arası dövrdə də istifadə edilmişdir. Rostislav Şvahinin təklifi qəbul olunmur.

2016-cı ildə yeni bir tələb təqdim edilir. Bu dəfə 2019-cu ilin aprel ayından etibarən ticarət mərkəzinin binası Çexiyanın mədəniyyət abidəsi elan olunur.

## Qalereya

OD Kotva int.jpg|Ticarət mərkəzinin birinci qatı
У Празе 27.JPG|Binanın bayır hissəsi
OD Kotva stará.jpg| Kotva ticarət mərkəzinin yerləşdiyi əvvəlki yer


## İstinadlar
Moldova düzənliyi

**Moldova düzənliyi** ( ) - Molovanın şimal-qərbində yerləşən coğrafi obyekt. Düzənliyin bir hissəsi Rumıniyanın şimal-şərqinə aiddir. Moldova düzənliyi Moldova yaylasının altı komponentindən biri hesab olunur. Düzənlik adlandırılmasına baxmayaraq ərazinin relyefi yetərincə təpəlidir.

Moldova düzənliyi Moldova yaylasının mərkəzi-şimal hissəsində yerləşir. Hündürlüyü 200 metr arasında dəyişir. Düzənlik aşağıdakı hissələrdən ibarətdir: 1) Jijia düzənliyi. Düzənlik Prut çayından qərbdə yerləşir. 2).Orta Prut vadisi və ya Prut orta düzənliyi. Prut çayından şərqdə yerləşir. Sahəsi , 2930 km²-dir. 3). Balti çölü və Rats düzənliyi. Prut çayının şərqindədir. Sahəsi 1920 km²-dir.

Moldovada Balti çölünü və Orta Prut vadisinin Moldova düzənliyi adlandırırlar. Eyni zamanda Rumıniyada Mildova düzənliyi ilə Jijia düzənliyi sinonim söz kimi istifadə olunur. 1940-cı illərə kimi Moldova düzənliyi termini yuxarıdakı coğrafi obyekləri ifadə etmək məqsədi ilə istifadə edilirdi. Bəzən isə Balti çölü ilə Orta Prut vadisini bir termində - Balti çölü kimi adlandırırdılar.

Moldova düzənliyi hər tərəfdən təpələrlə əhatələnib: Suçava yaylası, Niester, Korneşt və Ciuluc təpələri. Təpəli ərazilər çay dərələri ilə kəskin parçalanıb. Prut çayı düzənliyi şimaldan cənuba doğru iki bərabər hissəyə bölür. Cənub-qərbdən Jijia çayı axır.

Moldova düzənliyi ölkənin ənənəvi kənd təsərrüfatı ərazisidir. Qara torpaqların üstün olduğu bu ərazilərin XIX əsrdə meşə örtüyünün qırılması sürrətlə həyata keçirilib. Bölgədə əsasən taxıl, tərəvəz, tütün, alma, üzüm daha çox əkilir. XX əsrin əvvəllərində heyvandarlıq sahələri də inkişaf etdirilməyə başlanılmış: quşçuluq, qoyunçuluq və maldarlıq.

## Mənbə
* http://www.iatp.md/arii/text/ro/legende/intro.htm 
* https://web.archive.org/web/20091025051053/http://geocities.com/dmarioara/subpodmo.htm
* http://www.ebacalaureat.ro/c/11/92/182/0/Podisul-Moldovei
Andrey Pavel

**Andrey Pavel** (;  27 yanvar 1974-cü ildə anadan olub, Konstansa, Rumıniya) — Rumıniya tennisçisi və məşqiçisi. ATP - turnirinin doqquz qat qalibi (üç dəfə tək kateqoriyada); Böyük Dəbilqə turnirinin yarımfinalçısı (cütlü kateqoriya-Roland Garros -2006). Tək kateqoriyada yeniyetmələr arasında Böyük Dəbilqə turnirinin qalibi (Roland Garros-1992); tək kateqoriyada yeniyetmələrin Böyük Dəbilqə turnirinin yarımfinalçısı (Uimbldon-1992); cüt kateqoriyada yeniyetmələrin Böyük Dəbilqə turnirinin yarımfinalçısı (Roland Garros-1992).

## Ümumi məlumat
Rumıniyanın Konstansa şəhərində anadan olan Andrey 16 yaşında Almaniyaya köçür. Ölkədən getməsinə baxmayaraq Andrey Pavel Devis Kubokunda həmişə Rumıniyanın adından çıxış etmişdir. Evlidir. Həyat yoldaşı Simonadır. Üç övladı var. Andrey 8 yaşından tennislə məşğul olmuş ən yaxşı zərbəsi - bekhenddir.

### Məşqiçilik karyerası
İdmançı karyerasını bitirdikdən sonra Andrey 2009-cu ilin qışında rumıniya komandasının Devis Kubokunda çıxışına rəhbərlik etməyə razılıq verdi. Növbəti üç il ərazində Andrey rumın komandasının dünya və regional turnirlərdəki çıxışını yüksək səviyyətə həyata keçirə bildi. 2010-cu ilin payızında Pavel tək bir idmançını yetişdirməyə qərar verdi. Yarım il serb tennisçısi Elena Yankoviçin məşqiçisi oldu. Uzun müddət onun metodları uğursuzluqlarla nəticələndi. Tezliklə qarşı tərəf əməkdaşlığa son verdi. Uğursuzluğa baxmayaraq Andrey ruhndan düşmədi və tezliklə Arif Məhəmmədin qızı Tamira Paşeklə əməkdaşlıq etməyə raziliq verdi. 2012-ci ildən sonra Tamira Paşek İstbornda və Uimbldonda keçirilıən yarışda ardıcıl doqquz oyunu uda bildi. Top 10 idmançıların yarışmasında Tamira üç oyunda qələbə çala bilmişdir.

## İstinadlar
Qaqauziya gerbi

**Qaqauziya gerbi** — mavi fonda üzərində yeni doğan qızılı günəş təsvir edilmiş heraldik qalxandan ibarətdir. Qalxan üzərinə Qaqauziya bayrağının sarıldığı qızılı sünbül dəstəsi ilə əhatələnib. Qalxanın aşağı qismində üzüm yarpaqları və budaqları təsvir edilib. Bu respublikanın əsas məhsulunun göstəricisidir. Üç qızılı beş güşəli ulduz isə qalxanın üst hissəsində bərabərtərəfli üçbucaq formasında təsvir edilib. Gerbin müəllifi rəssam Fedor Dudoqludur. Gerb 1994-cü ildə təsdiq olunub.

## Həmçinin bax
* Qaqauziya
* Qaqauziya bayrağı
* Qaqauziya himni
* 

## İstinadlar
Mariya Kolikova

**Mariya Kolikova** ( ) — Slovak qadın siyasətçi və hüquqşünas. Magitr.  «İnsanlar üçün» Partiyasının üzvü. 21 mart 2020-ci ildən bəri İqor Matoviçin rəhbərlik etdiyi hökumətdə mövcud ədliyyə naziri. 29 fevral 2020-ci ildən 21 mart 2020-ci ilədək Milli Radasının deputatı. 
## Bioqrafiyası
29 avqust 1974-cü ildə Dunay-Streda şəhərində anadan olmuşdur.

1993-1999-cu illərdə Bratislavadakı Y.A. Komenski Universitetinin Hüquq fakültəsində oxuyub. Magistr dərəcəsi almışdır. 1998-ci ildə Cənubi Afrika Respublikasının Durban şəhərindəki Kvazulu-Natal Universitetində təhsil almışdır. 2001-ci ildə ABŞ-nin Vaşinqton şəhərindəki Corctaun Universiteti Hüquq Məktəbində təcrübə keçir. 2004-cü ildə Hollandiya Helsinki Komitəsində Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsində ayrı-seçkilik işlərinə baxılmasına həsr olunmuş seminarda iştirak edir.

1997-2005-ci illərdə Humanitar layihələr, vətəndaşlıq və demokratiya kafedrasında dərs deyir. 1998-2002-ci illərdə hüquq tələbələri üçün yaz və yay insan hüquqları məktəblərində çalışır. 2001-ci ildə Trnava Universitetinin Hüquq Fakültəsində İctimai Hüquq Klinikasını qurur və 2005-ci ilə qədər orada dərs verir.

İngilis, fransız, rus və alman dillərini bilir.
1999-2002-ci illərdə bir hüquq firmasında hüquqi tərcüməçi kimi işləyir. 2003-cü ildən hüquqşünas kimi fəaliyyətə başlayır. 2007-2009-cu illərdə onun hüquq firmasına sahib idi. 2012-ci ilin iyulundan 2016-cı ilin martına və 2018-ci ilin sentyabrından Kolikova & Partners şirkətində vəkil olmuşdur.

2019-cu ilin sentyabrın 2-də qurulan, Slovakiyan Prezidenti Andrey Kiskanın rəhbərlik etdiyi "İnsanlar üçün" partiyasına qatılır. 29 fevral 2020-ci ildə keçirilən parlament seçkilərində yenidən "insanlar üçün" partiyasından Milli Radaya deputat seçilir. Hökumət işinə keçməsi ilə əlaqədar 21 mart tarixində Milli radanı tərk edir. Boş qalan yeri Alexandra Pivkova tutur.

2006-cı ildə ədliyyə naziri Lusiya Jitnianska Mariya Kolikovanı Hüquqi Yardım Mərkəzinin direktoru təyin edir. Növbəti Ədliyyə naziri Stefan Qarabin dekabr ayında bu qərara etiraz edir və işinə xitam verir. 2010-cu ilin iyulundan 2012-ci ilin martına qədər Radicova'nın ofisində Lusiya Jitnianskanın rəhbərlik etdiyi Slovakiya Ədliyyə Nazirliyinin katibi olur. 2012-ci ilin may - iyun aylarında - Çexiya Ədliyyə Naziri İrji Pospişilin məhkəmə sistemində islahatlar üzrə xarici məsləhətçisi işləyir. 2016-cı ilin mart - avqust aylarında Slovakiyanın Ədliyyə Nazirliyinin dövlət katibi, Fikonun üçüncü hökumətində çalışır. 21 mart 2020-ci ildə Ədliyyə Naziri Matoviçdən kabinetində yerini alır.

## İstinadlar
Əbil Yusif

**Əbil Yusif** (Əbil Məhəmməd oğlu Yusifov, 31 yanvar 1910, Ordubad - 29 mart 1984, Bakı) — dramaturq, nasir, İkinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı.

## Həyat və fəaliyyəti
Əbil Yusifov  31 yanvar 1910-cu ildə Ordubad şəhərində anadan olub. Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu, Yerevan Kənd Təsərrüfatı İnsitutunu (1932-ci il), Moskvada K.A. Timiryazev adına Kənd Təsərrüfatı Akademiyasında, eyni zamanda Dil və Fəlsəfə insitutunda oxumuşdur. Azərbaycan Mətbuat İdarəsində baş siyasi redaktor, "Uşaqgəncnəşr"də bədii ədəbiyyat şöbəsinin müdiri olmuş (1937-1940-cı illər), cəbhə qəzetlərində çalışmışdır. Azərbaycan Teleqraf Agentliyində redaktor, Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verlişləri Komitəsində baş redaktor işləmişdir. "Babek", "Ramiz", "Odlar içində", "Yadigar", "Məhəbbət abidəsi", "Vətən" pyesləri tamaşaya qoyulmuşdur. "səngərdən gələn səslər", "Bir güllə", "Qızıl gül", "Şeypur səsləri" povestləri, hekayələri, cəbhə xatirələri var.

## Təltifləri
2 "Qırmızı Ulduz", II dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordenləri ilə təltif olunmuşdur.

## Həmçinin bax
* İbrahim Yusifoğlu

## Mənbə
Kuştrim Muşitsa

**Kuştrim Muşitsa** (; ) — qapıçı mövqeyində oynayan Kosovo futbolçusu. Hazırda Kosovonun Vuştrria klubunun şərəfini qoruyur.

## Karyerası
Kuştrim Muşitsa Yuqoslaviyanın Priştina şəhərində anadan olub. Futbol oynamağı 1991-ci ildə 6 yaşında yerli "Ramiz Sadiku" komandasında başladı. Kosovo müharibəsi başlayanda o, buranı tərk etməli olur və və üç ay Türkiyədəki qohumlarının evində yaşayır, atası və böyük qardaşı isə Priştinada qaldılar. Muşitsa,  atası Priştinanı kifayət qədər etibarlı hesab etdikdən sonra məmləkətinə qayıtdı. Müharibə bitdikdən sonra Muşitsa, Kosovanın aparıcı klubu olan Priştina klubuna qatıldı. 2002-ci ildə, 17 yaşında, klubun əsas heyətinin oyunçusu oldu.

2005-ci ilin əvvəlində Ukrayna Borisfen klubuna transfer olundu, lakin ehtiyat heyətin tərkibində 1 oyun keçirtdi.

2008-ci ildə Muşitsa Priştina klubunun tərkibində Kosovo çempionu oldu, ardından Kosovonun Djakovitsa şəhərindən olan Velaznimi klubuna keçdi. 2010-cu ildə Mushitsa Makedoniyanın Renova klubuna transfer olundu. Makedoniya çempionatında ilk oynunu 13 noyabr 2010-cu ildə fasilədən sonra əsas qapıçını əvəz edərək Vardara qarşı keçirtdi. 2010/11 mövsümünün nəticələrinə görə Renova 3-cü yeri tutdu və Muştsa çempionatda 18 oyun keçirdi. Sonra Muşitsa Kosovaya qayıtdı, burada yenidən Velaznimi və 2012-ci ildən 2015-ci ilədək Priştina heyətində çıxış etdi.

21 avqust 2015-ci ildə Mushitsa azad agent statusunda Albaniya Super Liqasının "Byulis" klubuna qoşuldu.

Kosovo milli futbol komandasının heyətində 2010 və 2014-cü illərdə 2 yoldaşlıq ev oyununu keçirtmişdir, ilk oyun Albaniya millisi (hesab 2:3), o biri isə Türkiyəyə (hesab 1:6) qarşı olmuşdur.

## Nailiyyətləri

### Klub

* Kosovo çempionu (1): 2007/08

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* ''National Football Teams'' saytında profili
* 
*
Bazz Oldrin

**Bazz Oldrin** (; ) — Amerikalı aviasiya mühəndisi, keçmiş astronavt və pilot. Oldrin 1966-cı ildə Gemini-12 missiyasının pilotu və 1969-cu il Apollon 11 missiyasında Ay modulu pilotu olaraq üç kosmik yol etdi. O, missiya komandiri Nil Armstronq ilə birlikdə ayın səthinə enən ilk insan olmuşdur.

## İstinadlar
İnqolştadt

**İnqolştadt** (   Ingolstadt,   Inglståd, Ingoiståd ) - Almaniyada, Bavariya əyalətində Dunay çayı üzərində şəhər. Əhalisi təqribən 132.000 nəfər (31 Mart 2015). Yuxarı Bavariyada Münhendən sonra ikinci ən böyük şəhərdir. Münhen, Nürnberq, Auqsburq, Vürtzburq və Regensburqdan sonra Bavariyanın altıncı böyük şəhəridir. 1989-cu ildə şəhərin əhalisi 100 min nəfərə çatdı.

## Tarix
İlk dəfə İnqolştadt (Ingoldesstadt) adı 6 fevral 806-cı ildə Böyük Karlın oğulları arasında torpaqların bölgüsü haqqında nizamnaməsində qeyd olunur. XIII əsrdə İnqolştadt şəhər statusunu aldı. 1392-1447-ci illərdə Bavariya-İnqolştadt Hersoqluğunun paytaxtı olub. 

1472-ci ildə bu şəhərdə Bavariyada ilk universitet quruldu, sonradan bura əks-islahat mərkəzinə çevrildi. Lüterin dini mübahisələrdə əsas rəqibi Yohann Ek bu universitetin rektoru idi. 1776-cı ildə universitetin hüquq fakültəsinin dekanı Adam Vayshaupt İlluminati ordeni təsis etdi. Universitet 1800-cü ildə bağlandı.

23 aprel 1516 -da İnqolştadtda pivə təmizliyi qanunu (Reinheitsgebot) yayıldı. Bu qanuna görə, yalnız üç komponent həqiqi pivədə ola bilər: su, mayaotu və arpa . Bu, dünyanın ən qədim və hələ də qüvvədə olan qida keyfiyyəti qanunudur.

1549-cu ildə yezuitlər şəhərə çağrıldı. İngolştadtdakı mərkəz Almaniyanın cənubundakı bütün yezuitləri idarə edirdi. XVI əsrdən bəri şəhər bölgənin ən böyük qalasına çevrildi.

Gələcək Sovet Marşalı M. Tuxaçevski və Fransanın gələcək Prezidenti Şarl de Qoll Birinci Dünya müharibəsi illərində buradakı hərbi əsir düşərgələrində əsir olublar.

1945-ci ilin yanvar-aprel aylarında İnqolştadt (tarixi mərkəz də daxil olmaqla) müttəfiqlərin mütəmadi bombardmanlarına məruz qaldı.

## Görməli yerləri

* 14-cü əsrin sonuna aid şəhər qala divarının parçaları. 
* Moritz kilsəsi (1234) 
* 13-cü əsrə aid qala - Bavariyanın ən qədim hersoq qalası 
* Yeni qala (XV əsr) 
* İnqolştadt universitetinin binası (1436-1472) 
* Qotik kafedral Libfrauenmünster (1425-1536) 
* Mariya de Viktoriya kilsəsi - Azam qardaşları tərəfindən tikilən Rokoko şedevri (1732-36) 
* Barok bəzəkli Fransiskan monastırı (1275)

### Muzeylər

* Bavariya silah muzeyi (1972) Yeni Qala binasında 
* Birinci Dünya müharibəsi Muzeyi 
* "Triva Qülləsi" qalasında Bavariya Polisi Muzeyi 
* Alman Tibb Tarixi Muzeyi (1736-cı ildə tikilmiş binada) 
* İnqolştadt şəhərinin muzeyi 
* Audi zavodunun *muzeyi* (*muzey mobil*) 
* Beton Sənəti Muzeyi 
* Heykəltəraş Alf Lexnerin muzeyi 
* Marieluise Fleiser və digərlərinin Muzey-Arxivləri. 
* Kelt mədəniyyəti muzeyi

## İqtisadiyyat
İngolştadt avtomobil sənayesinin böyük bir mərkəzidir. Burada Audi avtomobil şirkətinin və Media Markt pərakəndə satış şəbəkəsinin qərargahı yerləşir.

2014-cü ildə Ingolstadt Alman şəhərlərinin investisiya cəlbediciliyi reytinqində birinci yeri tutdu.

## Təhsil

* Katolik Universiteti (1980-ci ildən) 
* Tətbiqi Elmlər Universiteti (1994-cü ildən)

## İdman

Şəhərin idman klubları:

* "ERK Ingolstadt " hokkey klubu 
* "Ingolstadt 04 " futbol klubu 
* "Ingolstadt Schanzer" beysbol klubu

## Əhali

## Qeydlər
Serbin (Texas)

**Serbin** — ABŞ-nin Texas ştatı, Li qraflığında yerləşən, heç bir bələdiyyəyə aid olmayan, birləşdirilməmiş ərazidir. Ərazi Ostin şəhərindən  məsafədə yerləşir. Yaşayış məskəni 1850-ci illərin ortalarında Texasdakı Sorb imiqrantları tərəfindən *"Low Pin Oak Settlement***"** *(Aşağı Pin palıd qəsəbəsi)* adı ilə salınmışdır. Cəmiyyətin adı 1860-cı ilə qədər sorb dilində "Sorb diyarı" mənasını verən *Serbin* olaraq dəyişdirildi. (Hər iki slavyan etnik qrupunun adları ümumi mənşəyə malik olsa da, sorblar serblərlə qarışdırılmamalıdır)

Sorbin immiqrantları ABŞ-yə ən böyük kçləri zamanı Serbini "ana koloniya" olaraq istifadə edərək Texasda məskunlaşdılar. 20 sentyabr 1854-cü ildə Lusatiya, Prussiya və Saksoniyadakı yığıncaqlardan təxminən 550 sorbiyalı lüteran Con Kilianın rəhbərliyi ilə Texasa yola düşdü. Texasa gəldikdə, indiki Serbin xalqı Texasdakı Lüteran Kilsəsinin – Missuri Sinodunun ən erkən üzvləri oldular. 1871-ci ildə tikilmiş Müqəddəs Pol Lüteran Kilsəsi, Vend memarlığının hələ də tam istifadə edilən tipik bir nümunəsi olaraq qalır.

Serbində Müqəddəs Pol kilsəsi meydanında *Texas Vendləri İrsi Muzeyi* yerləşir. Bina keçmiş Müqəddəs Paul parokal məktəbi də daxil olmaqla üç müstəqil binanı özündə birləşdirir.

Sonralar Serbində sorb dili alman və ingilis dilləri ilə əvəz olundu. Kilian, arvadı Mariya üçün qəbir daşını da sorb deyil, alman dilində həkk etmişdi və eyni şey 1884-cü ildə onun daşı üçün də edildi.

Serbində artıq mövcud iki sorb dilinin heç biri səlis və ya müntəzəm olaraq danışılmır. 2000-ci ildə ABŞ-də aparılan siyahıya görə bu ərazidəki 37 nəfər evdə polyak və ya rus dilindən başqa slavyan dilində də danışırdı.

## Qalereya

Fayl:Wendish Pioneer Log Cabin in Serbin Texas.JPG|Müqəddəs Pol Lüteran Kilsəsinə Vend pionerləri giriş kabinəsi. Kabin Con Kilianın evi olmaqla yanaşı məktəb və kilsə kimi xidmət edirdi.
Fayl:Interior of St. Paul Lutheran Church, Serbin, TX.jpg|Müqəddəs Pol Lüteran kilsəsinin daxili
Fayl:Maria Kilians gravestone.png|Maria Kilianın Alman dilində qəbirüstü daşı 


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Serbin, Texas from TexasEscapes.com
* St. Paul Lutheran Church, Serbin, TX
* Texas Wendish Heritage Society
* Worldwide Wendish Connection
* Views inside church