Yapon mədəniyyətində sükut

**Yapon mədəniyyətində sükut** —  sükut istənilən mədəniyyətdə mühüm ünsiyyət rolunu oynaya bilər,  yapon mədəniyyətində isə xüsusi əhəmiyyət kəsb edir . Sükut (timmoku) Yaponiyada ünsiyyət sənətinin bir hissəsi hesab olunur. .
Yapon mədəniyyətinə görə sükutun vacibliyinin beş səbəbi var: səmimi hisslərin ifadəsi kimi səssizlik, əxlaq norması kimi səssizlik, nümayişkaranə davranış kimi utancaqlıq və səssizlik  və qarşılıqlı anlaşma hissi olaraq səssizlik .
## Səssizlik — səmimi duyğuların ifadəsi kimi
Yapon mədəniyyətində səssizlik, daxili mən olan və ürək, ağıl, duyğular, səmimi hisslər mənasını verən "Kokoro" ilə əlaqələndirilir. Yapon mədəniyyətinə görə nitq potensial aldadıcı və yalan olduğundan, əsl dürüstlük sözlə ifadə edilə bilməz. Buna görə də sükut əsl kokoronun şahididir . Beləliklə, Yaponiyada az danışan və fikirlərini mümkün qədər lakonik şəkildə ifadə edən insanı səmimi və vicdanlı hesab etmək olar. Belə insanlara, adətən,  daha çox etibar edilir .

## Əxlaq norması kimi səssizlik
Yapon mədəniyyəti ictimai harmoniyaya xüsusi diqqət ayırır. Yaponların mədəniyyətində güclü duyğuları ifadə etməklə bağlı söylənilməyən bir tabu var . Sükut, həmsöhbətinin qarşıdurmadan qaçdığına işarə ola bilər, həmsöhbət öz nöqteyi-nəzərində israr etməməyə, sadəcə susmağa qərar verə bilər . Beləliklə, uzun bir fasilə həmsöhbətin söhbətin mövzusunu dəyişdirmək istəyini göstərə bilər. 

Sükut, şəxsin fikirlərini bildirməzdən əvvəl müsahibinin və ya danışıqlar aparan tərəfdaşının dediklərini düşünmək üçün "fasilə" verdiyinə işarə ola bilər . Çox zaman bu cür fasilələr qarşı tərəfi əsəbiləşdirir və əlavə güzəştlər edir. Buna baxmayaraq, yapon mədəniyyət mütəxəssislərinin fikrincə, sükut yapon mədəniyyətində qeyri-düzgünlüyün bariz nümunəsidir  Eyni zamanda, yaponlar yad adamlarla ünsiyyətdə nəzakətsiz görünməmək üçün susmamağa çalışırlar. Qərb mədəniyyətinə mənsub insanlarla müqayisədə isə yaxın dostları ilə ünsiyyət qurarkən susmağı məqbul və normal hesab edirlər . Belə bir kontekstdə sükut yeni dosta hörmət əlaməti kimi qəbul edilə bilər.  Yapon sükutu qismən buddizmin yapon mədəniyyətindəki əhəmiyyəti ilə izah edilə bilər, buddist təlimlərinin son məqsədi, əsasən, daxili boşluq və sükut olaraq təyin olunur .

## Utancaqlıq əlaməti kimi sükut
Söhbəti qəfil kəsərək uzun müddət susmaq utancaqlıq və narahatlıq əlaməti ola bilər. Bu isə onu göstərir ki, insanlar utancaqlıq hissini səssizliklə ifadə edə bilirlər .

## Sükut — nümayişkaranə davranış kimi
Sükut, qarşı tərəfin səni dinləmədiyini göstərən bir etiraz əlaməti ola bilər. Sükut, mokusatsu (黙 殺) (sükutla öldürmək) əlaməti ola bilər ki, bu da "qulaqardına vurmaq" ifadəsinə uyğun gəlir . Beləliklə, sükut çox zaman passiv aqressiyanın siqnalı ola bilər. Qərb mədəniyyətinin nümayəndələri ilə müqayisədə, yaponların əksəriyyəti hərəkətlərin sözlərdən və niyyətlərini digər nümayiş etdirmə  vasitələrindən daha vacib olduğuna inanırlar. Qərb respondentləri isə sözləri eyni dərəcədə vacib ünsiyyət vasitəsi hesab edirlər. .

## Qarşılıqlı anlaşma hissi olaraq sükut
Sükut, həmsöhbətlər arasında intuitiv bir anlayış ifadə edə bilər . Yapon mədəniyyəti son dərəcə çoxkontekstlidir , yəni fasilələrin,  susma müddəti və zamanının bir sıra mənaları ola bilər .

Mədəniyyətin yüksək kontekstuallığı, yaxın insanlar arasında telepatik ünsiyyət kimi gizli qarşılıqlı anlaşmanı bildirən "haragei" sözü ilə ifadə olunur. Dinləmə və anlama sənəti yapon mədəniyyətində natiqlik sənətindən fərqli olaraq çox əhəmiyyətlidir.  Qərblilərin sözlərə əsaslanaraq "sətirlər arasında oxuduqları" kimi, yapon xalqı da nitqdəki pauzalara əsaslanır . Beləliklə, Yaponiyada sükut niyyət və hissləri ifadə edən ünsiyyət vasitəsi kimi qəbul edilir .

## Sükut və xarici dillərin tədrisi
İngilis dili kimi xarici dilləri öyrənən yaponlar çox zaman susurlar, bu da xarici müəllimlərdə şagirdlərinin dil öyrənmə qabiliyyətlərinə şübhə yaradır . Müəllimlərin şagirdlərin özünə inamını artırdığı və xarici dillərdə ünsiyyəti təşviq etdiyi dərslərdə, hətta səhvlər olsa belə, sükutla bağlı problemlər az olur, bu cür dərslər daha uğurlu olur .

Müəllimləri yapon mədəniyyətinin əsasları haqqında məlumatlandırdıqda və onlara şagirdlərin susma səbəblərini izah etdikdə isə tədrisin effektivliyi daha da artır . Məsələn, başa düşülməlidir ki, yapon şagirdləri özlərini həqiqətən sinifdəki ən səssiz şagird kimi tanıyırlar, amma susmağın başlıca səbəbi xarici dildə bir ifadəni səhv söyləmək və beləliklə "şəxsiyyətini itirmək" qorxusudur  . Digər tərəfdən isə, bir çox tələbələr sinifdə başqalarından üstünlüyünü göstərməyi taktika hesab edir və dərs zamanı susurlar .

## Tənqid
Bir sıra tədqiqatçılar hesab edir ki, ünsiyyətdən yayınma tərzinə görə "yaponların sükut mədəniyyəti reallıqdan daha çox bir mifdir" .

## İstinadlar