open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Epigenetika

**Epigenetika,** DNT ardıcıllığında dəyişikliklərin səbəb olmadığı, eyni zamanda irsi olan gen ifadəsindəki dəyişiklikləri öyrənən biologiya sahəsidir. Başqa sözlə, irsi və qeyri-genetik fenotipik variasiyaları araşdırır. Bu dəyişikliklər hüceyrəyə və ya orqanizmə birbaşa təsir edir, lakin DNT ardıcıllığında heç bir dəyişiklik baş vermir.

Fiziologiyamızı müəyyənləşdirən tək ünsürün genlər olmadığını artıq bilirik. Bədənimiz və beynimiz, genlərimizlə içində yaşadığımız mühit arasındakı kompleks bir dialoqun məhsuludur. Buna "epigenetika" deyilir.

## Etimologiya və mənalar
Qədim Yunan; επί- (epi-) prefiksi; O, “yuxarıda”, “onda”, “onda”, “əvvəl” mənalarını daşıyır. Γένεσις (Yaradılış); “Doğum”, “mənşə”, “yaradılış” və ya “təşəkkül” deməkdir. Aristotel epigenezi "preformasiya" kimi təyin edir. Aristotelin epigenez nəzəriyyəsinə görə, mayalanma zamanı canlının forması və quruluşu mövcud deyildir. Bu quruluş doğuma qədər metamorfozlar vasitəsilə yavaş-yavaş inkişaf edir.

Epigenetika (επιγενετικός - epigeneticόs) sözü ilk dəfə Aristotel tərəfindən epigenezə aid və ya əlaqəli mənada sifət kimi istifadə edilmişdir. O, heyvanların "epigenetik formasiyaları" və ya "epigenetik inkişafı" haqqında danışarkən, onların tədricən, ana bətnində və ya yumurtada inkişafını nəzərdə tutur - günün inamının əksinə. Beləliklə, epigenetika ilkin mənasında 1940-cı illərə qədər embrioloji prosesi təsvir edən sifət kimi istifadə edilmişdir.

Epigenetika sözü ilk dəfə 1942-ci ildə Konrad Uoddinqton tərəfindən bir elm sahəsi kimi istifadə edilmişdir. O, "Epigenetika" adını Epigenetik Genetika sözlərindən götürüb.

Waddingtona görə epigenetika; Genotipin inkişaf zamanı fenotipi necə yaratdığını öyrənən elm sahəsidir. Waddingtonun embrioloji məna ilə yaratdığı "epigenetika" termini molekulyar texnikanın inkişafı ilə daha molekulyar səviyyəyə endirilmiş və irsi məna əlavə edilmişdir. Bu mənada bu gün ən çox istifadə edilən və qəbul edilən tərif belədir: Epigenetika DNT ardıcıllığında dəyişikliklərlə izah edilə bilməyən mitoz və ya meyoz yolu ilə miras qalan gen ifadəsindəki dəyişiklikləri öyrənən elm sahəsidir.

Əslində, gen ifadəsi fenotipi təyin etdiyi üçün Waddingtonun tərifi yanlış hesab edilmir. Lakin irsiyyət faktorunu ehtiva etmədiyi üçün natamam sayılır.

## İstinadlar
Zollingeria

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 

## Növləri
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Yildirimlia

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Sarkis Balyan

**Sarkis Balyan** (; ) — erməni əsilli Balyan ailəsinə mənsub Osmanlı memarı.

## Həyatı
Saray memarlarından Karpet Balyanın oğlu olub, 17 fevral 1835-ci ildə İstanbulda dünyaya gəldi. İlk təhsilini tamamladıqdan sonra 1843-cü ildə qardaşı Nikoqosla birlikdə Parisə göndərildi və burada memarlıq təhsili aldı. Qardaşının səhhəti səbəbilə 1845-ci ildə onunla birlikdə İstanbula qayıtdı. 2 il sonra isə təkbaşına yenidən Parisə göndərildi və burada mühəndislik təhsili almağa davam etdi. 1855-ci ildə təhsilini tamamlayıb İstanbula qayıtdı.

Döndükdən sonra qardaşı Nikoqosla birlikdə atasının yanında çalışdı və burada təcrübə qazandı. 1858-ci ildə böyük qardaşı Nikoqosun, 1866-cı ildə isə atasının vəfatının ardından kiçik qardaşı Aqopla birlikdə saray memarlığına təyin edildi. Ancaq qardaşının 1875-ci ildə vəfatı və ertəsi il Sultan Əbdülhəmidin taxta çıxmasıyla gözdən düşdü və bilinməyən səbəblə ölkədən sürgün olundu. 15 il boyunca sürgündə yaşayan Sarkis bəy 1891-ci ildə bağışlandı və İstanbula qayıtdı. Döndükdən sonra isə inşaat sahəsində fəaliyyət göstərmədi və evində sakit bir həyat yaşadı. 7 noyabr 1899-cu ildə yaşadığı evdə vəfat etdi.

Erməni Həvari kilsəsində aktiv fəaliyyət göstərməsə də, xeyriyyə işləriylə məşğul olmuş, erməni cəmiyyətinin borcları üçün 1500 qızıl ianə etmişdir Vandakı erməni Marmet kəndində bir məktəb, xanımının xatirəsi üçün Beiktaşda Makruhyan adlı bir məktəb inşa etmişdir.

Arakel Dadyanın qızı Makruhi Dadyanla evlənsə də, 3 il davam edən evliliyin ardından xanımı övladı olmadan vəfat etdi.

## Əsərləri

* Bəylərbəyi sarayı
* Beşiktaş Makruhyan Erməni məktəbi
* Çırağan sarayı
* Kağıthane sarayı
* Pərtəvniyal Validə Sultan məscidi
* Zeytinburnunda barut fabriki
* Hərbi Nazirlik binası
* Tibb məktəbi binası
* Maçkada silahxana
* Gümüşsuyu kazarması
* Malta köşkü
* Həkimbaşı ov köşkü
* Baltalimanı yalısı
* Adilə Sultan sarayı
* Ulduz sarayında Böyük Mabeyn köşkü
* Çadır köşkü
* Şalə qəsri
* Çir qəsri
* Çağlayan qəsri
* Ayazağa köşkü

## Mənbə

* Afife, Batur, Balyan Ailesi. Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği, Taha Toros Arşivi, 1992, s. 1089.
* Barkev Samuelian. Yüksek Lisans Tezi. Balyan Ailesinin 19. Yüzyılda İstanbul’un dönüşümüne Katkıları. İstanbul Üniversitesi, İstanbul 2020.
* Hançer, Ethem. Sultanın Mimarları Balyanlar, Atlas, İstanbul, 177, 96–108.2007

## İstinadlar
Aqop Balyan

**Aqop Balyan** (; ) — erməni əsilli Balyan ailəsinə mənsub Osmanlı memarı.

## Həyatı
Saray memarlarından Karpet Balyanın oğlu olub, 4 avqust 1837-ci ildə İstanbulda dünyaya gəldi. İlk təhsilini tamamladıqdan sonra 1855-ci ildə Parisə göndərildi və burada memarlıq təhsili aldı. 1858-ci ildə memarlıq abidələrini araşdırmaq üzrə getdiyi Venesiyada qardaşı Nikoqos bəyin ölüm xəbərini aldı və dərhal İstanbula qayıtdı. Döndükdən sonra atasının yanında çalışdı və burada təcrübə qazandı. 1866-cı ildə atasının vəfatının ardından böyük qardaşı Sarkislə birlikdə saray memarlığına təyin edildi.

Avedis Bahçevanyanın qızı Pembe xanımla evli olub, xanımının 1873-cü ildə doğuş əsnasında vəfat etməsinin ardından öz səhhəti də pisləşmişdir. Bütün işlərdən əlini çəkən Aqop bəy Avropa şəhərlərini gəzməyə başladı və 12 noyabr 1875-ci ildə Parisdə ikən gənc yaşda vəfat etdi.

Teatr və incəsənətə marağı səbəbilə bir çox sənətkarı və ədibi himayə etdiyi bilinir. 1870-ci ildə Ortaköydəki erməni teatrının binasını inşa etdi. Bir çox fransız ədiblərinin əsərlərini erməni dilinə tərcümə etdirmişdir.

## Mənbə

* Afife, Batur, Balyan Ailesi. Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği, Taha Toros Arşivi, 1992, s. 1089.
* Barkev Samuelian. Yüksek Lisans Tezi. Balyan Ailesinin 19. Yüzyılda İstanbul’un dönüşümüne Katkıları. İstanbul Üniversitesi, İstanbul 2020.
* Hançer, Ethem. Sultanın Mimarları Balyanlar, Atlas, İstanbul, 177, 96–108.2007

## İstinadlar
La Masia

**La Masia de Can Planes** adətən **La Masia** olaraq qısaldılmış formada səslənir (   ) . FC Barcelona gənclər akademiyasını adlandırmaq üçün istifadə edilən termindir. La Masia həm də Barselonanın ilk olaraq Camp Nou yaxınlığında yerləşən futbol məşq mərkəzinin adıdır.

## Tarix
La Masia de Can Planes 1702-ci ildə tikilmiş köhnə Kataloniya fermasıdır. 1957-ci ildə Camp Nou-nun açılışından sonra bina yenilənmişdir və klubun ictimai qərargahı kimi xidmət etmək üçün genişləndirilmişdir. Klubun tədricən genişlənməsi ilə keçmiş ferma evi qərargah üçün çox kiçik olduğundan 20 oktyabr 1979-cu ildə La Masia Barselonadan kənarda olan gənc oyunçularu üçün yataqxanaya çevrilmişdir.

La Masia öz doğma oyunçularının uğuru sayəsində böyük şöhrət qazanmışdır. La Masia-nın istedad məktəbi kimi şöhrəti və uğurunu The Times -dan İan Hokki 1987-ci ildə Cesc Fabregas, Lionel Messi, Gerard Pique, Pedro və başqalarının daxil olduğu sinfə aid etmişdir.

1979-2009-cu illərdə akademiyada 440 gənc yaşayırdı. Onların təxminən yarısı Kataloniyadan, qalanları isə İspaniyanın digər bölgələrindən və ondan kənar ölkələrdən, o cümlədən 15-i Kamerundan, 7-si Braziliyadan, 5-i Seneqaldan və 3-ü Argentinadan gəlib. Bu 440 nəfərdən 40-ı Barselonanın əsas komandasına keçdişdir.

2010-cu ildə La Masia ilk gənclər akademiyası oldu ki, onun üç tələbəsi FIFA Qızıl top üçün səsvermədə birinci yeri tutdu: Andres İnyesta, Lionel Messi və Xavi  .

30 iyun 2011-ci ildə La Masia de Can Planes binasında artıq akademiya oyunçuları yer almırdı. Mərasim zamanı qapılar bağlandı və Ciutat Esportiva Joan Gamper oyunçuların yaşayış mərkəzinin funksiyalarını öz üzərinə götürdü.
## Həmçinin bax

## İstinadlar
Tamoto Kenzo

və ya digər adı ilə **Otonaşi Yozan** – Yaponiya fotoqrafı. Şimooka Renco və Ueno Hikoma ilə birlikdə "Yaponiya fotoqrafiyasının üç böyük qabaqcılı"ndan biri hesab olunur. Yaponiyada "sənədli fotoqrafiyanın atası" və "Hokkaydo fotoqrafiyasının atası" kimi tanınır.

## İlk illəri
Tamoto Kenzo 1832-ci ildə hazırda Mie prefekturasında yerləşən Kumano şəhərində doğulmuşdur. 23 yaşında olanda Naqasakiyə getmiş və Qərb elmlərini öyrənmişdir. 1859-cu ildə Hokkaydonun Hakodate limanına köçmüşdür. Burada donvurma keçirmiş və sağ ayağı Rusiyanın Yaponiya konsulluğundan işləyən həkim Zelenski tərəfindən amputasiya olunmuşdur. O, Zelenskinin fotoqrafiya köməkçisi olmuş və ondan ambrotipiyalar hazırlamağı öyrənmişdir. Tamoto həyatının qalan hissəsində protez ayaqdan istifadə etmişdir.

## Fotoqrafiya
Tamoto təxminən 1866-cı ildə fotoqraf kimi işləməyə başlamış və 1867-ci ildə Kizu Kokiçi ilə birlikdə bir ay boyunca Matsumae qəsrinin tikinti işlərinin fotolarını çəkmişdir. 1868–1869-cu illərdə baş verən Hakodate döyüşü zamanı şoqunluğun hərbi qulluqçuları olan Enomoto Takeaki və Hicikata Toşizonun fotolarını çəkmişdir.

Tamoto 1869-cu ildə Hakodatedə öz fotostudiyasını açmış və portret fotoqrafiyası ilə məşğul olmağa başlamışdır. 1871-ci ildə Hokkaydo Koloniyalaşdırma Komissiyası regionun inzibati mərkəzini Sapporo şəhərinə köçürmüş və Tamotonu rəsmi fotoqraf kimi işə götürmüşdür. Tamoto 1871-ci ilin avqustunda şagirdi İda Kokiçi ilə birlikdə Sapporo, Otaru və İşikari şəhərlərində bina və yol tikintisi işlərinin, eləcə də, torpaqların meliorasiyası işlərinin fotolarını çəkmişdir. Onlar bu yerlərin fotolarını çəkən ilk şəxslər olmuşdurlar. Bir ay boyunca çəkdikləri 158 foto 1872-ci ildə Tokioya göndərilmişdir. Tamotonun Hokkaydo fotoları 1873-cü ildə Vyanada keçirilmiş Dünya Sərgisinə göndərilmişdir. Onun sərgiyə göndərilmiş 48 fotosu Hokkaydonun məşhur yerləri, 59 fotosu aynular və 8 fotosu Sapporo haqqında idi. Tamoto Hokkaydo regionunun əsas fotoqraf müəllimlərindən biri olmuş, bir çox fotoqraf yetişdirmişdir.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
İda Kokiçi

– Yaponiya fotoqrafı. Hokkaydoda fotoqrafiyanın qabaqcıllarından biri olmuşdur.

## İlk illəri
İda Kokiçi 1846-cı ildə Hakodate şəhərində doğulmuşdur. Tamoto Kenzonun şagirdi və köməkçisi olmuş, ondan fotoqrafiyanı öyrənmişdir.

## Fotoqrafiya
1871-ci ilin avqustunda Tamoto ilə birlikdə Sapporo, Otaru və İşikari şəhərlərində bina və yol tikintisi işlərinin, eləcə də, torpaqların meliorasiyası işlərinin fotolarını çəkmişdir. Onlar bu yerlərin fotolarını çəkən ilk şəxslər olmuşdurlar. Bir ay boyunca çəkdikləri 158 fotonu 1872-ci ildə Tokioya göndərmişdirlər.

1878-ci ilin avqustunda Kuril adalarına göndərilmiş Hokkaydo Koloniyalaşdırma Komissiyası gəmisini müşayiət etmiş və Şimali Kuril adalarının fotolarını çəkən ilk şəxs olmuşdur. 1884-cü ildə Hakodatedə öz studiyasını açmışdır. 1897-ci ildə Saxalin adasının Korsakov qəsəbəsində fotostudiya açmış və Saxalində fotostudiya açan ilk şəxs olmuşdur. Rus-yapon müharibəsinin başladığı 1904-cü ilə qədər Saxalində yaşamışdır. 1911-ci ildə ölmüşdür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Mavi kart

**Mavi kart** () — Aİ ölkələrində yüksək ixtisaslı işçilər üçün tətbiq olunan bir iş icazəsi növüdür. 2009-cu ildən bəri qüvvədədir və əsasən xaricdən ixtisaslı mütəxəssislərin Avropa ölkələrinə cəlb edilməsini asanlaşdırmaq məqsədi daşıyır. Layihəni Avropa Komissiyasının sədri Manuel Barrozu  23 oktyabr 2007-ci ildə təqdim etmişdir. Mavi Kartın tətbiqi ilə bağlı 2009/50/EC saylı Direktiv nəhayət, 25 may 2009-cu ildə Avropa İttifaqı tərəfindən qəbul edilmişdir. Bu Direktivin Avropa İttifaqına üzv ölkələr (bundan sonra Aİ) tərəfindən dəyişdirilməsi (qanun və qaydalara daxil edilməsi) müddəti 19 iyun 2011-ci il tarixində başa çatmışdır.

## Xüsusiyyətləri
Əsasən ali təhsilli, ixtisaslı mütəxəssislər və ya tələb olunan sahələrdə təcrübəsi olan işçilər üçün nəzərdə tutulub. Ərizəçinin təklif olunan illik maaşı, ölkənin orta maaş səviyyəsindən müəyyən bir faiz yüksək olmalıdır (bu rəqəm ölkələr arasında dəyişir). İş icazəsi ilə yanaşı, ailə üzvləri üçün də yaşamaq və işləmək hüququ verilir. İcazə sahibləri müəyyən bir müddət sonra daimi yaşamaq hüququ əldə edə bilərlər. Aİ-nin bir çox ölkəsində tətbiq olunur. Lakin Danimarka və İrlandiya bu sistemdən istifadə etmir.

## Beynəlxalq reaksiya
Təklif təqdim edildikdən az sonra, inkişaf etməkdə olan ölkə hökumətləri tərəfindən istedadlı işçilərin brakonyerlikdə qəbul edilən funksionallığına görə kəskin tənqid olundu. Cənubi Afrikanın Səhiyyə Naziri Manto Tşabalala-Msimanq, bir neçə Afrika ölkəsinin artıq ixtisaslı tibb işçilərinin  miqrasiyasından əziyyət çəkdiyinə işarə etdi və təklifin vəziyyəti daha da pisləşdirə biləcəyini söylədi. Mərakeşli beynəlxalq iqtisadi hüquq professoru Tajəddin Əl Hüseyni daha da irəli gedərək bunun “müstəmləkəçiliyin, ayrı-seçkiliyin yeni bir formasıdır və cənub ölkələri arasında buna dəstək tapmaq çox çətin olacaq” dedi.

## Üstünlükləri
Mavi kart yüksək ixtisaslı işçinin Avropa İttifaqına köçməsini asanlaşdırmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur və digər yaşayış icazəsi növləri ilə müqayisədə bəzi üstünlüklər təmin edir. Məsələn, Almaniya mavi kart sahiblərinə aşağıdakı üstünlükləri təqdim edir:

* Almaniyaya getmək məqsədi ilə viza almaq üçün sadələşdirilmiş prosedur,
* 27 aydan sonra daimi yaşayış icazəsi və 21 aydan sonra müəyyən dil biliyi ilə,
* Mavi kart sahibinin həyat yoldaşının köçərkən alman dilini bilməsi lazım deyil. Həyat yoldaşının da köçdükdən sonra işləməsinə icazə verilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Official EU Blue Card page on the EU's Immigration Portal
* European Parliament- Blue Card Feature
* Discussion about the Blue Card  with Focus on Germany
* Building a more attractive Europe. The Blue Card experience by Silvia Mosneaga
* https://www.abendblatt.de/wirtschaft/article108592150/Hamburg-lockt-Hochqualifizierte-mit-Spitzenjobs.html
Konyunksiya

**Konyunksiya** —  riyaziyyat və məntiqdə "və" əməliyyatı kimi tanınır. Bu, iki ifadənin hər ikisi doğrudursa, nəticənin də doğru olduğu bir məntiq əməliyyatıdır.

## Konyunksiya (və) əməliyyatının cədvəli

Konyunksiya yalnız hər iki ifadə doğru olduqda Doğru nəticə verir. Əgər hər hansı bir ifadə yalandırsa, nəticə də Yalan olacaq. Bu əməliyyat Bul cəbrində və kompüter elmlərində geniş istifadə olunur, məsələn, proqramlaşdırmada şərt ifadələrində.

## Klassik məntiq
Klassik təklif hesablamasında konyunksiyanın xassələri aksiomalardan istifadə etməklə müəyyən edilir. Klassik müddəa hesablamaları müxtəlif aksioma sistemləri ilə müəyyən edilə bilər və onlardan bəziləri konyunksiyanın xüsusiyyətlərini təsvir edəcəkdir. Ən çox yayılmış variantlardan biri konyunksiya üçün 3 aksioma daxildir:

a \land b \to a
a \land b \to b
a \to (b \to (a \land b))

Bu aksiomlardan istifadə edərək birləşmə əməliyyatını ehtiva edən digər düsturları sübut edə bilərsiniz. Nəzərə alın ki, klassik təklif hesablamaları nəticəni operandların dəyərlərindən hesablamır (Bul cəbrində olduğu kimi), əksinə aksiomalar və nəticə çıxarma qaydaları əsasında bütövlükdə düsturu sübut etməyi tələb edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Wolfram MathWorld: Conjunction
*
The Real Thing (Britaniya qrupu)

**The Real Thing** – 1970-ci illərdə yaranmış Britaniya soul musiqi qrupudur. Qrup UK Singles Chart-da 1-ci yerə çıxan "You to Me Are Everything" mahnısı ilə beynəlxalq səviyyədə tanınıb. Onlar, həmçinin "Can't Get By Without You" və "Can You Feel the Force?" kimi bir sıra Britaniya hitləri ilə də uğur qazanıblar. Qrup 1986-cı ildə "You to Me Are Everything" mahnısının onillik remiksi ilə yenidən gündəmə qayıtdı. Satışların sayına görə, onlar 1970-ci illərdə İngiltərədə ən uğurlu qaradərili rok/soul ifaçıları idilər. Jurnalist, "Mojo" jurnalının təsisçisi Pol Du Noyer "Liverpulun 1970-ci illərdə öz musiqi reputasiyasını" bərpa etməsini "The Real Thing" və "Deaf School" qruplarına borclu olduğunu qeyd edir.

## Tarixi
1970-ci ildə Kris Amu, Deyv Smit, Kenni Deyvis və Rey Leyk tərəfindən qurulan "Real Thing"in canlı və o dövr üçün proqressiv soul musiqisinin təsiri ilə ifa etdiyi amerikan hitlərinin kaverləri EMI studiyası ilə səsyazma müqaviləsi bağlamaq üçün kifayət qədər diqqət cəlb etmişdi. 1972 və 1973-cü illərdə EMI vasitəsilə buraxdıqları "Vicious Circle" kimi sinqllar yüksək keyfiyyətlərinə baxmayaraq, satışları uğurlu olmadı və indiyə qədər qrupun heç bir yığma albomuna daxil edilmirlər. Qrup Kenni Deyvisin getməsindən sonra da fəaliyyətini davam etdirdi. Onlar televiziyada yayımlanan istedad şousu *Opportunity Knocks*da iştirak etdilər. Onların karyerasında əsas dönüş Devid Esseks və "Pye Records" ilə əməkdaşlıqdan başladı. Qrup Esseks ilə beynəlxalq turneyə çıxdı, onunla bir sıra məşhur mahnılar yazdırdı, lakin onların heç biri böyük məşhurluq qazanmadı. Kris Amunun qardaşı Eddi qrupa qatıldıqdan sonra "Real Thing" nəhayət 1976-cı ildə pop-soul sinqlı "You to Me Are Everything" ilə uğur qazandı və "UK Singles Chart"da 1-ci, "Billboard"un "R&B Singles" çartında 29-cu, "Hot 100" çartında isə 66-cı yeri tutdu. Mahnı 250.000 satış sayına görə gümüş sertifikat aldı. Onların davamı olan "Can't Get By Without You" ABŞ-də siyahıda yer almadı, lakin Birləşmiş Krallıqda uğur qazandı və burada 2-ci yerə qalxdı.

## Qrup üzvləri
**İndiki**

* Kris Amu (əsl adı: Kristofer Çarlz Amu, 14 oktyabr 1952, Liverpul) – vokal
* Deyv Smit (əsl adı: Devid Smit, 6 iyul 1952) – vokal

**Real Thing Band**

* Con Çepman – saksafon/zərb aləti
* Sem Edvards — klavişlər
* Stüart Ansell — gitara
* Yon Bover — bas
* Denni Rouz — zərb

**Keçmiş**

* Eddi Amu (əsl adı: Edvard Robert Amu, 5 may 1944, Liverpul; 23 fevral 2018, Melburn, Avstraliya) – vokal, gitara
* Rey Leyk (əsl adı: Reymond Brayan Leyk, 11 fevral 1952, Liverpul – 9 mart 2000, Bristol) – falsetto bek-vokal
* Kenni Deyvis — vokal
* Stiv Dikson — zərb

## Diskoqrafiya

### Albomlar
**Studiya albomları**

**Konsert albomları**

**Yığma albomları**

**Sinqllar**

## İstinadlar
Ağ Avstraliya

**Ağ Avstraliya** () termini — Avstraliya tarixinə aid olan və XX əsrin əvvəllərində ölkənin immiqrasiya siyasətini təsvir edən bir anlayışdır. Bu siyasət əsasən *"White Australia Policy"* (Ağ Avstraliya Siyasəti) adlanan bir sistemə istinad edir. 1901-ci ildə Avstraliya Federasiyası qurularkən tətbiq edilmiş bu siyasət, qeyri-Avropa mənşəli insanların ölkəyə miqrasiyasını məhdudlaşdırmağı hədəfləyirdi.

## Xüsusiyyətləri
Avropa olmayan, xüsusən Asiya və Pasifik bölgəsindən olan miqrantların ölkəyə gəlişinə ciddi məhdudiyyətlər qoyulurdu. Miqrasiya qanunlarında yer alan bir vasitə idi. Namizədlərin təsadüfi seçilmiş bir Avropa dilində test etməsi tələb olunurdu ki, bu da əksər hallarda qeyri-Avropa mənşəlilərin keçməsini çətinləşdirirdi. Siyasət ağ irqi üstünlük prinsipinə əsaslanırdı və qeyri-ağ insanların ölkədə yaşamasını və inteqrasiyasını əngəlləyirdi.

## Siyasətin sonu
1960-70-ci illərdə Avstraliya hökumətləri bu siyasəti tədricən ləğv etməyə başladılar. 1973-cü ildə rəsmi olaraq bütün irqi məhdudiyyətlər aradan qaldırıldı, və Avstraliya multikulturalizm siyasətini qəbul edərək müxtəlif irqlərin bərabərliyini təmin edən qanunlar qəbul etdi. Bu siyasət Avstraliyanın keçmişində mübahisəli bir mərhələ olaraq qalır və müasir Avstraliya cəmiyyətində çoxmədəniyyətliliyin formalaşmasında dərslər çıxarılmış bir nümunədir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
* Walker, David. (2019) *Stranded Nation: White Australia in an Asian Region* (UWA Press, 2019)
*
*
* – Story of Sikh hawker Siva Singh
*
*
* McDonald, Peter. (2019) "Migration to Australia: From Asian exclusion to Asian predominance." *Revue européenne des migrations internationales* 35.1 et 2 (2019): 87–105. https://journals.openedition.org/remi/12695online
* Stratton, Jon. "The Colour of Jews: Jews, Race and the White Australia Policy." *Journal of Australian Studies* 20.50-51 (1996): 51-65.

## Xarici keçidlər
* (scan of the Act and information)
*
*Educational Resources about the White Australia Policy
*Newton Barton Diary, 1894–1895– A shipboard diary kept by able seaman Newton Barton on one of his voyages to recruit South Sea Islanders for the Queensland cane fields. Digitised and held by the State Library of Queensland.
* Fact Sheet 8 – Abolition of the 'White Australia' Policy
Fridrix Reinitser

**Friedrich Richard Reinitzer** () — avstriyalı botanik və kimyaçı idi. 1880-ci illərin sonlarında xolesteril benzoatla təcrübə apararaq, maye kristalların xassələrini kəşf etdi (bunun adının qoyulması isə sonradan Otto Lehmann tərəfindən olmuşdur).

Reinitzer Praqada alman bohem ailəsində anadan olub. Praqada Alman Texniki Universitetində kimya təhsili alıb; 1883-cü ildə orada xüsusi dosent kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1888–1901-ci illərdə Karl-Ferdinands-Universiteti`nin professoru, sonra Qrazdakı texniki universitetin professoru olmuşdur. 1909–1910-cu illərdə isə universitetin rektoru vəzifəsində işləmişdir.

1888-ci ildə Karl-Ferdinands-Universitetində olarkən o, sonradan maye kristallar adlanacaq şeyin qəribə davranışını kəşf etdi. Davranışlarını izah etmək üçün Aachendən olan fizik Otto Lehmann ilə əməkdaşlıq etdi. Kəşf o zaman çox diqqət çəkmişdi, lakin praktiki istifadəsi aşkar olmamışdı və buna maraq da tezliklə azaldı.

## Seçilmiş əsərləri
* F. Reinitzer (1888) "Beiträge zur Kenntnis des Cholesterins", *Monatshefte für Chemie* 9:421 – 41.
* F. Reinitzer (1891) "Der Gerbstoffbegriff und seine Beziehung zur Pflanzenchemie", *Lotos* 39.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* David Dunmur & Tim Sluckin (2011) *Sabun, Elm və Düz ekranlı televizorlar: maye kristalların tarixi*, s. –, Oxford University Press .
Epilobium tomentosum

*  — Epilobium hirsutum bitki növünün sinonimi.
*  — Epilobium palustre bitki növünün sinonimi.
Strixnos

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Blur

**Blur** — 1988-ci ildə Londonda yaradılmış ingilis rok qrupu. Qrup üzvlərinə vokalist Deymon Albarn, gitaraçı , bas-gitaraçı  və zərb ifaçısı  daxildir. Blur 90-cı illərdə çıxardığı Britpop janrındakı mahnılarına görə Birləşmiş Krallıqda mühüm dərəcədə tanınma əldə edib.

Blur debüt albomu olan "*Leisure*"u 1991-ci ildə yayımlayıb. Qrupun ümumilikdə 9 ədəd studiya albomu var. 2012-ci ildə Blur, "*Musiqiyə verilən misilsiz töhfələr*" kateqoriyası üzrə Brit mükafatını alıb. Onlar 2015-ci ildə 13 illik fasilədən sonra "*[[The Magic Whip]]*" ilə geri dönüş ediblər. Blur doqquzuncu olan "*[[The Ballad of Darren]]*"i 2023-cü ilin iyulunda təqdim edib.

## Yaranması

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *Leisure* (1991)
* *Modern Life Is Rubbish* (1993)
* *Parklife* (1994)
* *The Great Escape* (1995)
* *Blur* (1997)
* *13* (1999)
* *Think Tank* (2003)
* *[[The Magic Whip]]* (2015)
* *[[The Ballad of Darren]]* (2023)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cırtdan (dəqiqləşdirmə)

* Cırtdan
* Cırtdanın nağılı
* Cırtdan (film, 1969)
* Cırtdan (opera)
* Cırtdanın yeni sərgüzəşti
* Cırtdan-"pəhləvan"
* Cırtdan və div
* Cırtdan və Təpəgöz
* Cırtdan və sehrli xalat
* Cırtdan və sehrli xalat – 2-ci hissə
Kino Tarixi Muzeyi

**Kino Tarixi Muzeyi** — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Dubay şəhərində muzey.

Muzey Şeyx Məcid bin Məhəmməd bin Rəşid Əl Məktum tərəfindən 14 yanvar 2014-cü ildə açılmışdır. Muzeydə kino tarixinə həsr olunmuş daimi sərgi var.

Kino Tarixi Muzeyi erkən animasiya cihazları (praksinoskop, zoetrop, mutoskop və s.) kimi 300-dən çox antik əşyanın kolleksiyası vasitəsilə vizual əyləncənin inkişafı və təkamülünü əhatə edir.

## Qallereyası

Dutch Peepbox.jpg|Muzeydə XVIII-ci əsrin ortalarına aid eksponat
MagicLanterns.jpg|Kino Tarixi Muzeyində nümayiş etdirilən peşəkar fənərlər.
KayserPanorama.jpg|Muzey daxilində kayserpanorama.
VuesD'optiqueWall.jpg|Kino Tarixi Muzeyinin divarında nümayiş etdirilən "Vues d'Optiques".
FlickerWall.jpg|1897-ci ilə aid nadir Gaumont mutoskopu və Fliker oyuncaqlar bölməsi.
Shadowspic.jpg|Kölgələr teatrı və Kino Tarixi Muzeyinin içərisindəki kuklalar.
BlueMutoscope.jpg|"Hindistan" mutoskopu.
StereoscopyWall.jpg|Kino Tarixi Muzeyində mühüm Stereoskopiya bölməsi.
ItalianMegalethoscope.jpg|XIX-cu əsrin ortalarına aid İtalyan meqaletoskopu.


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Şərqi Ərəbistan səfərləri (1808-1811)

**Şərqi Ərəbistan səfərləri** və ya **Sadiq Xanın Vəhhabilərə Qarşı Kampaniyası** (*fars* : **جنگ قاجار — وهابی ها**). Müharibə təxminən 1808–1811-ci illərdə Qacarlarla Omanlılar arasında vəhhabilərə qarşı olub.

## Fon
1802-ci ildə Vəhhabilər Kəbəlaya hücum edib, buradakı Şiələri qətlə yetirdilər. İmam Hüseynin türbəsinin zərər görməsi Şiələr üçün son nöqtə oldu. Oman sultanı Said ibn Sultan Qacarlardan kömək istədi və uzun çəkən danışıqlardan sonra Fətəli şah Qacar Vəhhabilərə qarşı Omanlılarla birləşməyə razı oldu.

## Qacarların Ərəbistana yürüşü
Fəth Əli şahın əmri ilə, Sə'ədi xanın başçılığı altında üç min döyüşçüdən ibarət böyük bir qoşun yığıldı. Bu qüvvə Bərkəyə doğru irəlilədi və hər iki tərəf birləşmiş qüvvələrə komandanlığı Səid ibn Sultanın öz üzərinə götürməsinə razılaşdılar. Səid ibn Sultanla Qacar şahının ittifaqının yaratdığı təhlükəni qabaqcadan hiss edən Diriyyə əmiri Səud ibn Əbdüləziz dostluq əlaqələri qurmaq və gözlənilən səfərin qarşısını almaq üçün şaha elçi göndərdi. Buna baxmayaraq, şah Səid ibn Sultanın tərəfində durmaya davam etdi və sərkərdə Sə'ədi xana göstəriş verdi ki, Səid ibn Sultanı üç min qacar süvari ilə geri qayıdarkən müşayiət etsin. Bu qüvvə 1812-ci ilin əvvəllərində Bərkəyə çatdı. Səid ibn Sultan və qoşunu Naxal qalalarını uğurla geri aldı. Vəhhabilərdən Şeyx Məhəmməd bin Nasir əl-Cəbri kömək üçün əl-Bureymidə olan Mutlaq əl-Mutairinin yanına getdi, lakin onun artıq getdiyini gördü. O, Mutlaqı təqib etdi və onu Qacar-Oman ittifaqına qarşı birləşməyə çağırdı. Mutlaq müxtəlif qəbilələri, o cümlədən Omandan olan Bəni Bu Əli qəbiləsini topladı. Bu əsnada Salem ibn Sultanın qüvvələri və Sə'ədi xanın başçılığı ilə Qacarlar İzkiyə toplaşdılar. Döyüş İzki yaxınlığında getdi və Qacar-Oman ittifaqı məğlub oldu. Mütləq əl-Mutairi qüvvələri Samail qalasını tutdu. Mutra talan edildi və Oman Sultanı Diriyyə İmamına illik xərac ödəməyə məcbur edildi. Səudiyyəlilər İzki döyüşündə qalib gəlsələr də, sonradan Qacarlar buranı geri ala bildilər. Omanlıların tələbi ilə Qacarlar vəhhabilərin mühasirəsində olan Maskat və Bəhreynə gəlib vəhhabiləri məğlub etdilər. Qacarlar ardıcıl olaraq Omanın vəhhabi hücumlarına qarşı müdafiəsini dəstəklədilər. Onlar Maskat və Bəhreyn kimi əsas nöqtələr üzərində strateji nəzarəti saxladılar. Bu, Qacarlar üçün də böyük əhəmiyyət kəsb edirdi, çünki İran körfəzi üzərində təsirlərini qoruyub saxlamağa kömək edirdi. 1818-ci ildə Osmanlıların Diriyyəni mühasirəyə alması və ələ keçirməsi vəhhabilərə böyük zərbə vurdu və bu onların ağır siyasi uğursuzluğuna səbəb oldu.
İlqar Mahmudov

**İlqar Akif oğlu Mahmudov** () — Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (2023).

## Həyatı
2 iyun 1975-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1992-ci ildə Bakı şəhəri Nəsimi rayonu 211 saylı tam orta məktəbi bitirdikdən sonra Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq Hüquq və Beynəlxalq Əlaqələr fakültəsinə daxil olmuş, 1997-ci ildə həmin fakültəni fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 2001–2003-cü illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində Beynəlxalq İqtisadi Münasibətlər və 2007–2010-cu illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültələrində əlavə təhsil almışdır.

Əmək fəaliyyətinə 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyində başlamışdır. 1997–2003-cü illərdə nazir köməkçisi, 2003–2016-cı illərdə Bakı Humanitar Kollecinin direktoru, 2016–2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Şəki, Oğuz, Qəbələ rayonları üzrə 4 saylı Ərazi Maliyyə Hesablama Mərkəzinin rəisi, 2018–2019-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi Ümumi təhsil şöbəsinin müdir müavini, 2019-cu ildən 2023-cü ilin sentyabr ayınadək Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin Daxili Nəzarət şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışmışdır. Hüquq elmləri namizədidir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 31 avqust 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilmişdir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

Ailəlidir iki övladı var.

## İstinadlar
Özünümüdafiə sənəti

**Özünümüdafiə sənəti** () — Rayli Sternsin rejissorluğu ilə 2019-cu ildə ekranla çıxan döyüş sənəti-qara komediya janrındakı ABŞ filmi.

## Məzmun
Axşam saatlarında küçədə kimliyi bilinməyən motosikletçilər tərəfindən amansızca əzişdirilən Keysi, özünü bərkitmək üçün karate dərslərinə yazılır.

## Rollarda
* Jesse Eisenberg
* İmocen Puts
* Alessandro Nivola

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Akvarium (film, 2009)

***Akvarium*** () — Andrea Arnoldun rejissorluğu ilə 2009-cu ildə ekranla çıxan dram janrındakı Britaniya filmi. 2009-cu ildə Kann kinofestivalında "Jüri mükafatı"nı və eyni zamanda 2010-cu ildə isə "Ən yaxşı Britaniya filmi" kateqoriyası üzrə "BAFTA"nı qazanıb. "Akvarium", "BBC"nin tərtib etdiyi "XXI əsrin ən yaxşı 100 filmi" siyahısında 65-ci yerdə qərarlaşır.

## Təsvir
Yeniyetmə Mia - on beş yaşlı, təbiətən coşğun və ehtiraslı, daim başı bəlalarda olan, təhsil aldığı məktəbdən uzaqlaşdırılmış və həmyaşıdları tərəfindən kənar edilmiş bir qızdır. Bürküdən nəfəs almağın belə çətinləşdiyi yay günlərinin birində anası evə əsrarəngiz bir qərib gətirir - Konnor adlı bu naməlum şəxs onların solğun həyatına yeni rənglər qatacağına, ailələrinə məhəbbət və səadət bəxş edəcəyinə söz verir. Bu vədlərin arxasında gizlənən həqiqətlər isə hələ özünü büruzə verməmişdir...

## Rollarda
* Katie Jarvis
* Kierston Wareing
* Maykl Fassbender

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Usui Şuzaburo

– Yaponiya fotoqrafı. 1870-ci illərdən 1880-ci illərə qədər Yokohamanın ən tanınmış fotoqraflarından biri olmuşdur.

## İlk illəri
Usui Şuzaburo Şimoda şəhərində doğulmuşdur. Doğum ili naməlumdur. 1865–1868-ci illərdə fotoqraf Şimooka Renconun şagirdi olduğu və Şimookanın Usuinin bacısı Mitsume ilə evləndiyi iddia olunur. Digər versiyaya görə 1876-cı ilin dekabrında Yokohamaya köçərək ABŞ fotoqrafı Con Duqlasdan fotoqrafiyanı öyrənmişdir.

## Fotoqrafiya

Usui ilk fotostudiyasını Yokohamada açsa da, studiyanın açıldığı il dəqiq bilinmir. Bəzi müəlliflər 1869-cu ildə, bəzi müəlliflər 1875-ci ildə, bəziləri isə 1878-ci ildə açdığını qeyd edir. 1879-cu ildə portret fotoqrafiyası ilə yanaşı peyzaj və kostyum fotoları çəkməyə başlamışdır. Onun fotostudiyası əsasən Yaponiyada yaşayan əcnəbilər və turistlər üçün nəzərdə tutulmuşdu. Bu səbəbdən Yaponiyada fəaliyyət göstərən əcnəbi fotoqraflarla rəqabət aparmışdır. 1879-cu ildə marketinq agenti Devid Velş ilə qısamüddətli əməkdaşlıq etmişdir.

1872-ci ildə Yaponiyanın ilk dəmiryolu olan Tokio–Yokohama dəmiryolunun açılış mərasiminin fotosunu çəkmişdir. 1879-cu ildə Yaponiyaya səfər etmiş keçmiş ABŞ prezidenti Uliss Qrant Usuinin Tokiodakı fotostudiyasını ziyarət etmiş və Usui onun fotoportretini çəkmişdir. 1882-ci ildə o və qardaşı britaniyalı həvəskar fotoqraf Frensis Henri Hill Qillemardın ümumilikdə 5 ay davam edən iki fototurunda iştirak etmişdirlər. Usui bu ekspedisiya zamanı onun üçün 200 foto çəkmişdir. Qillemard 1882-ci ilin iyununda Okinavada quru plitə texnologiyasından istifadə etdiyi üçün Usuinin bu proseslə foto çəkmiş ilk yapon olduğu güman olunur.

1885-ci ildə ikinci dəfə Velş ilə əməkdaşlıq edərək *"Yokohama Photographic"* adlı fotostudiya açmışdır. Lakin 1886-cı ildə baş vermiş yanğın onun və digərlərinin fotostudiyalarını məhv etdiyi üçün 1887-ci ildə Otemaçidəki studiyasına qayıtmışdır. 1889-cu ilə qədər fotoqrafiya ilə məşğul olmuşdur.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Şeyx Tidiane Qaye

**Şeyx Tidiane Qaye** () — Seneqal-İtalyan yazıçısı, esseist, şair və sülh fəalı.

## Həyatı
Tidiane Qaye İtaliyada Monza və Brianza əyalətində yaşayır. Eyni zamanda Arkore şəhərinin poeziya və bədii ədəbiyyatın banisidir. Afrika ədəbiyyatı və mühacir ədəbiyyatı ilə bağlı çoxsaylı tədbirlərdə və mədəni fəaliyyətlərdə iştirak edir. and immigration literature. He distinguished himself in numerous fields, leaving contributions as a poet, novelist. O, şair, yazıçı və İtalyandilli miqrant ədəbiyyatının tanınmış simalarından biri, bir neçə hekayələr kitabının müəllifi və iki dildə poetik əsərlərin yazarıdır.

O, Afrika Neqritudun böyük şairini və Seneqal Respublikasının ilk prezidenti Leopold Sedar Senqor əsərlərini italyan dilinə tərcümə edən ilk afrikalıdır.

2018-ci ildə Kanaga Edizioni nəşriyyatını qurub.
In 2023 he was elected President of the Léopold Sédar Senghor International Academy. 2023-cü ildə Leopold Sedar Senqor Beynəlxalq Akademiyasının prezidenti seçilib. O, Avropa Elmlər və İncəsənət Akademiyasının üzvüdür. O, Fransa Respublikasının İncəsənət və Ədəbiyyat Ordeninin Cəngavəri mükafatını alıb.

## Üzv olduğu beynəlxalq təşkilatlar
* Avropa Elm və İncəsənət Akademiyasının üzvü, Salsburq, Avstriya, 2024.
* Vikipoeziyanın viki Akademiki – İtalyan poeziyasının ensiklopediyası – aprel 2024.
* İncəsənət və Fəlsəfə Elmləri Akademiyası tərəfindən Akademiya Xidmətiləri Cəngavəri, Bari, 2023.
* Avropa Elm, İncəsənət və Ədəbiyyat Akademiyasının üzvü, Paris, Fransa, 2023.
* "Mihai Eminescu" Beynəlxalq Akademiyasının fəxri üzvü, Rumıniya, 2023.
* Hispanoamericano de Buenas Letras Akademiyasının Assosiativ Üzvü – Oktyabr 2023.
* İncəsənət və Fəlsəfə Elmləri Akademiyasının fəxri üzvü, Bari, İtaliya, 2022.
* Full member of the Tomitana Romania Academy – 2022.
* Tomitana Rumıniya Akademiyasının həqiqi üzvü – 2022.
* Akademik potensialda namizədlik və Asociaţiei Oamenilor de Ştiinţă, Cultură şi Artă Moldavia fəxri üzvü — 2019.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Personal homepage of Cheikh Tidiane Gaye
* - Appointed Knight of Arts and Letters of the French Republic — Le poète et écrivain Cheikh Tidiane Gaye reçoit la médaille de l’Ordre des Chevaliers des Arts et des Lettres de la République Française
* A poet of the negritude By Patrizia Poli
* In Praise of Métissage: Text extracted from the work Voglia di meticciato and translated by Marie Orton
* Journal of Migrant Literature in Italy El-Ghibli Supllemento Cheik Tidiane Gaye
* Cheikh Tidiane Gaye: Mery principessa albina by Loredana De Vita
* Radio Radicale, " Eccellenze Afrodiscendenti" — Interview with Cheikh Tidiane Gaye, poeta e editore di origine senegalese
* - Scientific magazine University of Milan — "Italian LinguaDue" Razza e meticciato nella letteratura africana di espressione italiana"
* "Arcore, il consigliere comunale Gaye premiato a Foggia per la pace": Winner of the Peace Prize :en:Narges Mohammadi in Foggia, *Prima Monza* newspaper
*  Honorary Academy — Knight for academic merit — Ambassador for peace of the Academy of Philosophical Arts and Sciences of Bari
İkiqat işarələmə dili

**İkiqat işarələmə dili** — dilçilikdə qrammatik münasibətlərin həm başlıqda (məsələn, fel və ya isim) həm də ona tabe olan elementdə (məsələn, subyekt və obyekt) işarələndiyi dilləri ifadə edən bir anlayış. Bu termin, dilin qrammatik strukturlarını təsvir etmək üçün başlıq-tabe nəzəriyyəsində istifadə olunur.
## İkiqat işarələmə dilinin xüsusiyyətləri
# Qrammatik münasibətlərin iki yerdə işarələnməsi — cümlədə subyekt-fel və obyekt-fel münasibətləri həm fellərin morfologiyası, həm də ismin şəkilçiləri ilə işarələnir.
#* Məsələn:
#**Subyekt: Şəxs şəkilçisi feldə işarələnir.
#**Obyekt: Hal şəkilçisi isimdə işarələnir.
# Morfoloji uyğunlaşma
Başlıq və tabe elementlər arasında uyğunlaşma tələb olunur (məsələn, say, şəxs və cins baxımından).

## Türk dilləri
Cümlədə başlıq və tabe elementlər arasında həm fel üzərində, həm də isim üzərində işarələmə aparılır.
Mən kitabı oxuyuram:
"Mən" — subyekt şəxs əvəzliyi olaraq felin şəxs şəkilçisi ilə uyğunlaşır.
"Kitabı" — obyekt hallanaraq təsirlik hal şəkilçisi "-ı" alır.
"Oxuyuram" — şəxs və zaman şəkilçiləri fel üzərində işarələnir.

## Abxaz dili
Abxaz dilində də subyekt və obyekt münasibətləri həm fellərdə şəxs şəkilçiləri vasitəsilə, həm də isimlərdə hallanma ilə işarələnir.

## İkiqat işarələmə ilə fərqli sistemlər arasındakı fərqlər
Tək işarələmə dilli sistemlər yalnız bir tərəfi (ya başlıq, ya da tabe element) işarələyir. Məsələn, ingilis dili yalnız başlığı (feli) işarələyir:
"I read the book" — burada nə subyekt, nə də obyekt hallanır; yalnız fel şəxsə görə dəyişir.
Başlıq işarələmə dilləri yalnız başlıqda işarələmə edir, tabe elementdə isə morfoloji dəyişiklik olmur.
Tabe işarələmə dilləri yalnız tabe elementlərdə işarələmə aparır, başlıqda heç bir dəyişiklik olmur.

## Əhəmiyyəti
İkiqat işarələmə dilləri qrammatik münasibətlərin dəqiqliklə və daha çox redundansla ifadə edilməsini təmin edir. Bu xüsusiyyət dilin mürəkkəb qrammatik strukturunu və qrammatik əlaqələrin təkrarən göstərilməsini vurğulayır.

## Həmçinin bax
* Dilçilik

## İstinadlar
Thomson Financial

**Thomson Financial**  — maliyyə məlumatlarının analizi və təqdimatı sahəsində ixtisaslaşan beynəlxalq bir şirkət idi. Şirkət əsasən peşəkar investorlara, maliyyə qurumlarına və digər müştərilərə maliyyə bazarlarına dair məlumatlar, analitik vasitələr və xidmətlər təqdim edirdi.

## Haqqında
2008-ci ildə "Thomson Financial", "Thomson Corporation" ilə "Reuters Group" şirkətinin birləşməsi nəticəsində "Thomson Reuters" adını alaraq daha böyük və inteqrasiya olunmuş bir təşkilata çevrildi. Bu birləşmə ilə Thomson Reuters, dünyada maliyyə məlumatları və analitikası sahəsində aparıcı şirkətlərdən birinə çevrildi. Thomson Reuters indi hüquq, vergi, mühasibat, risk idarəetməsi və media kimi sahələrdə geniş spektrli xidmətlər göstərir.

## Baş ofislər
"Thomson Financial"ın ABŞ, Avropa və Asiya-Sakit okean regionunda çoxsaylı ofisləri mövcud idi. Baş ofisi Bostonda (1987-2008) və Nyu Yorkda, San-Fransisko, London, Frankfurt, Banqalor, Manila və Sidney, Honq-Konq, Tokio Sürix Cenevrə kimi strateji şəhərlərdə yerləşirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Thomson Financial Services and Products
Krakov İqtisadiyyat Universiteti

**Krakov İqtisadiyyat Universiteti** (pol: University of Economics in Krakow) — Polşada dövlət universiteti. Universitet 1925-ci ildə yaranmışdır. Bu, Polşanın ən böyük iqtisadi elmlər universitetidir.

Universitetin şüarı "Rerum cognoscere causas et valorem", yəni "Hər şeyin səbəbini və mənasını öyrənmək"dir.

## Tarixi
Universitet 1925-ci il oktyabrın 1-də Ticarət Kolleci kimi açılmışdır.

1950-ci ildə milliləşdirildi və Ali İqtisadiyyat məktəbi, 1974-cü ildə Krakov İqtisadiyyat Akademiyası və 2007-ci ildə Krakov İqtisadiyyat Universiteti adlandırıldı.

## Akademik strukturu

Universitet bakalavr, magistr və doktorantura dərəcələrini təklif edir.

### Fakültələri

#### İqtisadiyyat və Beynəlxalq Münasibətlər fakültəsi

* Makroiqtisadiyyat kafedrası
* Mikroiqtisadiyyat kafedrası
* Beynəlxalq İqtisadiyyat kafedrası
* İqtisadiyyat nəzəriyyəsi kafedrası
* Avropa İqtisadi İnteqrasiyası kafedrası
* Avropaşünaslıq kafedrası
* Xarici ticarət kafedrası
* Beynəlxalq İdarəetmə kafedrası
* İnsan kapitalının İdarə Edilməsi kafedrası
* İqtisadi siyasət və inkişaf proqramlaşdırma kafedrası
* İdarəetmə kafedrası
* Sahibkarlıq və innovasiyalar kafedrası
* Strateji Təhlillər kafedrası
* Daşınmaz Əmlak və İnvestisiya Prosesi İqtisadiyyatı kafedrası
* İqtisadi və Sosial Tarix Kafedrası (UNESKO İrs və Şəhər Araşdırmaları kafedrası)
* İqtisadi düşüncə tarixi kafedrası
* Siyasi Elmlər kafedrası
* Fəlsəfə kafedrası
* Sosiologiya kafedrası
* Psixologiya və təhsil kafedrası
* Təşkilatı strategiya və İnkişaf kafedrası
* Beynəlxalq və müqayisəli hüquq kafedrası
* İctimai hüquq kafedrası

#### Maliyyə fakültəsi
* Korporativ maliyyə kafedrası
* Regional iqtisadiyyat kafedrası
* Riyaziyyat kafedrası
* Sənaye Siyasəti və Ekologiya kafedrası
* Hüquq kafedrası
* Maliyyə uçotu kafedrası
* Sığorta kafedrası
* Məişət iqtisadiyyatı kafedrası

#### İdarəetmə fakültəsi

* Bazar təhlili və marketinq araşdırması kafedrası
* İstehlak Araşdırmaları kafedrası
* Ekonometrika kafedrası
* İqtisadiyyat və Korporativ təşkilatı kafedrası
* Ticarət və Bazar İnstitutları kafedrası
* İnformasiya Texnologiyaları kafedrası
* Hesablama sistemləri kafedrası
* Marketinq kafedrası
* Təşkilat və İdarəetmə metodları kafedrası
* İdarəetmə prosesi kafedrası
* Mühasibat uçotu kafedrası
* Statistika kafedrası
* İdarəetmə strategiyası kafedrası
* Turizm kafedrası
* Təşkilatı davranış kafedrası
* İnsan Resurslarının İdarə Edilməsi kafedrası

## Əlaqələri

Krakov İqtisadiyyat Universiteti bir çox beynəlxalq təşkilatların və şəbəkələrin üzvüdür:

* Avropa Universitetlər Birliyi  
* Açıq və Distant Təhsil üzrə Beynəlxalq Şura  
* Dunay Rektorlarının Konfransı  
* Beynəlxalq Biznes və İqtisadiyyat Məktəbləri Şəbəkəsi  
* Avropa Biznes Tədqiqatları Magistri (EMBS) 
* Avropa Biznes Konsorsiumu (EBC) 
* Beynəlxalq Təhsil Bilik Şəbəkəsi  
* ABŞ Dövlət Departamentinə Bağlı Xaricdə Təhsil Məsləhət Mərkəzləri 
* Universitet Araşdırmaları üçün Mərkəzi Avropa Mübadilə Proqramı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* English Website of CUE
* Website for Incoming Students (Studies in English)
* About CUE – Overview
İngilis-ispan müharibəsi (1625-1630)

**1625–1630-cu il müharibəsi** — Otuzillik müharibənin bir hissəsi.

Bu müharibədə ingilislərin tərəfindən Fransa və Hollandiyanın çıxış etməsinə baxmayaraq tərəflər üçün nəticəsiz qaldı. 25 gəmidən və qoşunla birgə 90 nəqliyyat gəmisindən ibarət ngilis-holland donanmasının yenidən Kadisi zəbt etmək cəhdi baş tutmadı. Bu müharibə 1630-cu ilin noyabrında Madriddə bağlanan sülh və ittifaqla nəticələndi.

## İstinadlar
İngiltərə–İspaniya müharibəsi (1654–1660)

**İngilis-ispan müharibəsi** (1654–1660) — Bu müharibədə ingilislərin tərəfində Fransa çıxış etdi. 1655-ci ilin mayında ingilis donanması Yamaykanı ələ keçirdi, 1657-ci ilin aprelində fransızların dəstəyilə ispan donanmasını Tenerife adası(Kanar adaları) yaxınlığında məğlub etdilər, 1659-cu ilin iyununda Dünkerki zəbt etdilər. Hərbi əməliyatlar 1659-cu ilin sonunda bitdi.

## İstinadlar
İngilis-ispan müharibəsi (1727-1729)

**İngilis-ispan müharibəsi** (1727–1729) — Bu müharibədə İspaniya Cəbəllütariqa qaytarmaq üçün uğursuz cəhd etdi. İngilis donanması Vest-Hind adalarını blokadaya aldı, bu ispan donanmasını müharibənin aparmaq üçün vəsaitdən məhrum etdi.

## İstinadlar
İngilis-ispan müharibəsi (1761-1763)

**İngilis-ispan müharibəsi** (1761–63) — Yeddillik müharibənin bir hissəsi.

Bu müharibədə İngiltərə İspaniyaya həlledici zərbəni vurdu. İngilislərin vest-hind sularındakı böyük üstünlüyü Kubada Havananı zəbt etməyə imkan verdi. Eyni vaxtı Ost-Hind şirkəti Filippindəki Manilanı işğal etdi. İspaniya faktiki olaraq bütün donanmasını itirdi. 1763-cü il Paris sülh müqaviləsinə görə İspaniya Havanı və Manila əvəzinə İngiltərəyə Floridanı güzəştə getdi.

## İstinadlar
İPadOS

**iPadOS** — "Apple" tərəfindən xüsusi olaraq iPad cihazları üçün hazırlanmış bir əməliyyat sistemidir. Bu sistem, iOS-un təməli üzərində qurulsa da, iPad-lərin unikal xüsusiyyətlərini və imkanlarını ön plana çıxarmaq üçün optimallaşdırılmışdır. İlk dəfə 2019-cu ildə iPadOS 13 versiyası ilə təqdim edilmişdir.

## Xüsusiyyətləri
Eyni anda bir neçə proqramı ekranda açmağa imkan verir. "Slide Over" funksiyası ilə tətbiqləri bir pəncərə kimi sürüşdürərək istifadə etmək mümkündür. Mac-lərdə olduğu kimi, tez-tez istifadə olunan tətbiqləri saxlayan bir alt menyu təmin edir. Bu, tətbiqlərə sürətli giriş imkanı yaradır. iPadOS, Apple Pencil ilə daha yaxşı sinxronizasiya və aşağı gecikmə müddəti təmin edir. Bu, rəsm çəkmək və qeyd aparmaq üçün əlverişlidir. Əlavə olaraq, Apple Pencil vasitəsilə "Quick Note" funksiyası təqdim olunur. iPadOS, klaviatura və trackpad kimi xarici cihazları dəstəkləyir, iPad-i noutbuk kimi istifadə etmək üçün geniş imkanlar yaradır. Sistem inkişaf etmiş fayl idarəetmə xüsusiyyətləri təqdim edir. Xarici USB cihazları və bulud xidmətləri ilə işləmək mümkündür. Desktop səviyyəli bir veb-brauzer təcrübəsi təqdim edir. Veb-saytlar iPad-də masaüstü kompüter kimi göstərilir. Widgetləri ana ekrana əlavə etməklə iPadOS daha funksional və fərdiləşdirilə bilən bir təcrübə təqdim edir.

### Universal Control və Sidecar
* Universal Control — Mac və iPad arasında bir klaviatura və maus istifadə etməyə imkan verir.
* Sidecar — iPad-i Mac üçün əlavə ekran kimi istifadə etməyə şərait yaradır.

Stage manager funksiyası multitasking-i daha səmərəli edir, açıq pəncərələri asanlıqla idarə etmək imkanı yaradır (yalnız bəzi modellərdə mövcuddur). iPadOS müntəzəm yeniliklərlə təchiz olunur və yeni xüsusiyyətlər əlavə olunur. Yeni iPadOS versiyaları köhnə modellər üçün də uyğunlaşdırılır, amma daha qədim cihazlarda bəzi xüsusiyyətlər məhdud ola bilər. iPadOS yalnız iPad modelləri üçün nəzərdə tutulub. Müxtəlif modellər (iPad Mini, iPad Air, iPad Pro) üçün fərqli optimallaşdırmalar mövcuddur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
WatchOS

**watchOS** — "Apple" tərəfindən Apple Watch üçün xüsusi olaraq hazırlanmış əməliyyat sistemidir. watchOS-un son versiyaları daha çox səhiyyə monitorinqi, enerji səmərəliliyi və iPhone ilə təkmilləşdirilmiş inteqrasiyanı təmin edir. Apple Watch artıq təkcə bir aksessuar deyil, həm də gündəlik həyatın ayrılmaz bir hissəsinə çevrilib.

## Xüsusiyyətləri
Gün ərzində atılan addımlar, yandırılan kalori, fiziki aktivlik səviyyələri kimi məlumatları izləyir. Ürək ritmini ölçür və anormallıq hallarında xəbərdarlıq edir. Elektrokardioqram testi etmək imkanı (uyğun modellərdə). Qan oksigen səviyyəsini ölçür (yeni modellərdə). Tənəffüs məşqləri və stress azaldıcı funksiyalar. iPhone ilə sinxronizasiya olunaraq bildirişləri bilavasitə saatda göstərir. Zənglərə və mesajlara cavab vermək üçün birbaşa saatdan istifadə olunur. watchOS üçün xüsusi hazırlanmış tətbiqlər birbaşa saatda yüklənə bilər.

NFC texnologiyası vasitəsilə Apple Watch ilə ödənişlər etmək mümkündür. İstifadəçilər fərdiləşdirilə bilən müxtəlif üz tərtibatları arasından seçim edə bilərlər. Komplikasiyalar (kiçik vidcetlər) əlavə edərək qısa yollar və məlumatlar (hava, təqvim, fitness məlumatları) göstərilə bilər. Siri vasitəsilə səsli əmrlərlə sürətli axtarış, zənglər və digər funksiyalar aktivləşdirilə bilər. Yıxılma halında avtomatik olaraq təcili xidmətlərə zəng edə bilər. Açıq havada gəzinti və idman üçün naviqasiya kimi xüsusiyəti də mövcuddur.

Apple Music, Apple Podcasts və audiokitabların birbaşa saatda idarə olunmasını dəstəkləyir. Bluetooth qulaqlıqlarla birləşdirilərək musiqi dinləmək mümkündür.

Gecə yuxu rejimini izləyir və analiz edir. Daha sağlam yuxu vərdişləri yaratmaq üçün tövsiyələr verir. Bir neçə Apple Watch-u bir iPhone ilə konfiqurasiya etmək mümkündür, xüsusilə uşaqlar və yaşlılar üçün nəzərdə tutulub.

## Uyğun cihazlar
Hər yeni watchOS versiyası, müəyyən Apple Watch modelləri üçün uyğun olur. Ən son versiyalar yalnız sonrakı nəsil saatlara dəstək verə bilər. watchOS-un dəstəklədiyi modellər:

* Apple Watch Series 3 və daha yeniləri (amma bəzi xüsusiyyətlər daha yeni modellərlə məhdudlaşır).
* Apple Watch SE və Apple Watch Ultra daxil olmaqla müxtəlif modellər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Apple security content – for details about watchOS security updates
* About watchOS 9 Updates – Apple's official watchOS 9 release notes
Tibbi logistika

**Tibbi logistika** — həkimlərə və digər sağlamlıq və stomatoloji xidmət göstərənlərə dəstək olmaq üçün lazım olan tibbi və cərrahi ləvazimatlar, tibbi cihaz və avadanlıqlar və digər məhsulların logistikası. 

Müştərilər xəstələrinin həyatı və sağlamlığı üçün məsuliyyət daşıdıqları üçün tibbi logistika onunla unikaldır ki, o, effektivliyi deyil, səmərəliliyi optimallaşdırmağa çalışır.

## Funksiyası
Tibbi logistika funksiyaları səhiyyə sisteminin mühüm hissəsini təşkil edir: personal xərclərindən sonra tibbi ləvazimatlar səhiyyənin yeganə ən bahalı komponentidir. Xərcləri səhiyyə sektorundan çıxarmaq üçün tibbi logistika təminatçıları təchizat zəncirinin idarə edilməsi nəzəriyyələrini qəbul edirlər.

## Sahələri
Bu təşkilatı diaqram aşağıdakı üç əsas sahəyə bölünür:

* Tibbi material
* Obyektlərin idarə edilməsi
* Biotibbi mühəndislik (BMET) və ya Kliniki mühəndislik

Bu sahələr ixtisaslı logistika direktoru tərəfindən idarə olunur.

## İstinadlar