open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blumfonteyn

**Blumfonteyn** () — CAR şəhəri, Fri-Steyt vilayətinin mərkəzi, ölkənin məhkəmə paytaxtı.

## Tarixi
1840-cı ildə geniş düzənlikdə bir fermer məskən salır. Fermanın yeri *Blumfonteyn* "güllər məskəni" adlandırılır. Bu gün də şəhər qızılgül kolları ilə zəngindir.

Şəhər rəsmi şəkildə 1846-cı ildə salınıb. 1854-1902-ci illər arasında o Oranj Respublikasının paytaxtı olub. 1890-cı ildə dəmiryolu salınıb və şəhər Keyptaunla birləşdirilib.

## Əhalisi
Axırıncı 20001-ci il siyahıyaalınmasına görə Blumfonteynin şəhərətrafı yaşayış məntəqələri ilə birlikdə əhalisi 328 773 nəfərdir. Onlardan Neqroid irqi - 72,6%, ağ irq (əsasən afrikanerlər) - 22,2%, mulatlar - 5,2%.

Cənubi Afrika Respublikasında aparteid rejimi hakimiyyətdən getdikdən və qara irq nümayəndələri hakimiyyətə gəldikdən sonra ağ adamların iri şəhərlərdə sayı azalır. qara dərili insanlar böyük şəhərlərə kütləvi şəkildə köçürlər. Ona görə də statistik rəqəmlər təxmini hesab edilir.

İnzibati, biznes və millətlərarası ünsiyyət vasitəsi kimi afrikanes dilidir (əhalinin 1/4 hissəsinin ana dilidir, əsasən ağlar və mulatlar). Qaradərli insanlar məişətdə yerli dillərdən (soto, tsvana, kosa) istifadə edir. hakimiyyət afrnakes dilini sıxışdırmağa çalışır və nəticədə gənclər ingilid dilinə meyil edirlər.

## İqtisadiyyatı
İri nəqliyyat qovşağı dəmiryol, avtomobil yolu, aviaxətlər). Qızıl, uran çıxarılması, metal emalı, şüşə, yeyinti, tütün və dəri emalı müəssisələri. Univesiteti vardır. Boyden observatoriyası fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Blumfonteyn  "CAR haqqında" saytında
Beşik

thumb|right|200px|Beşik

**Beşik** — körpə uşaqlar üçün nəzərdə tutlmuş kiçik yataq - kiçik çarpayı və ya zənbil.

Bəzən "Beşik" sözünü məcazi məna da da işlədirlər. Məsələn, "Azərbaycan muğam sənətinin beşiyidir" və ya "Qarabağ Azərbaycan musiqisinin beşiyidir".

## Həmçinin bax
* Layla
* Nənni

## Xarici keçidlər
* CPSC crib safety standards 
* Crib safety information
Nənni

**Nənni** və ya **Hamak** — iki dayaq arasında parça, ip və ya tordan hazırlanaraq asılmış, yatmaq və istirahət üçün istifadə edilən sadə yataq yeri. Cənubi Amerikanın və Afrikanın bir sıra ölkələrində çarpayını əvəz edir.

Azərbaycan ərazisində hələ qədim dövrlərdən başlayaraq əsasn körpə uşaqları yatırtmaq üçün istifadə olunurdu.

## Qalereya

Şəkil:Grand Turk(38).jpg|
Şəkil:HammockonBeach.jpg|
Şəkil:Pangkor Hammock.jpg|
Şəkil:Bear in Hammock.JPG|
Şəkil:Knit hammock knitting needle stand side view.jpg|
Şəkil:Knit hammock knitting needle stand end view.jpg|
Şəkil:HammockinYard.jpg|
Şəkil:CrochetHammock.jpg|
Pardubitse

**Pardubitse** () — Çexiyanın mərkəzində şəhər, Labanın və Xrudimkanın birləşdiyi yerdə, Praqadan 104&nbsp;km. şərqdə, Pardubitse diyarının inzibatı mərkəzi.

Əhalisi 90,8 min nəfər (2009)

## Tarix

Əsası 1340 ildə, qoyulmuş, amma Pardubiçdə yerləşən monastır hələ XIII əsrdən məlum idi. Pardubiçenin inkişafına Çexiya krallığının hofmeisteri Pernşteynli Vilem böyük əməyi olmuşdur. Şəhərin inkişafı XV—XVI əsrlərə təsadüf edir, ancaq onun inkişafını Otuz illik müharibə son qoydu. XIX əsrdə, şəhərə dəmir yolu çəkiləndən sonra şəhər ikinci inkişafını yaşadı.

## Görməli yerlər
Pardubiçe çoxlu sayda tarixi və memarlıq abidələri ilə zəngindir.Onların bir çoxu XVI əsrə aiddir. Qoruq-şəhər statusunu alıb. Şəhər at yarışmaları ilə tanınır. Bu festival oktyabr ayında HC Pardubice - hokkey komandası Çexiyanın ən güclüsü sayılır.
Həmçinin Pardubiçe öz pryanikları ilə çox tanınır

## Qardaş şəhərlər
*  Doetinçen
*  Merano
*  Roziqnano Marittimo
*  Pernik
*  Şönebek
*  Selb
*  Skellefti

## Partnyor şəhərlər
*  Jerez de la Frontera
*  Golega
*  East Lothian
*  Veregem
*  Sejana
*  Vysoké Tatry

## İstinadlar
Klagenfurt

**Klaqenfurt-am-Vörterze** — Avstriyada yerləşən şəhər.

## Əhalisi
2020-ci ilin yanvar ayına olan məlumata görə Klagenfurtda 101403 nəfər yaşayır.

Şəhərin keçmiş illərdəki demoqrafik göstəriciləri:

### Xarici vətəndaşlar
2019-cu ildə aparılan sorğuya əsasən şəhər əhalisinin 20%-i əslən Klaqenfurtlu deyil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Abdulkərim (Yermekeevskiy rayonu)

**Abdulkərim** () — Abdulkərim; Başqırdıstanın Yermekeevo rayonunun kənd şurasına aiddir.

Əhalisi 1 yanvar 2009-cu ildə görə 487 nəfər olmuşdur.

Poçt kodu – 452190.

## Xarici keçid

## İstinadlar
Usti nad Labem

**Usti nad Labem** ( — **Usti na Labe**, keç. ) — Çexiyanın şimalında, Bilinanın Elbaya, töküldüyü yerdə şəhər.
Əhalisi 98.9 min nəfər (2009). Şəhər dörd rayona bölünür: Neştemitse (*Neštěmice*), Severni-Terasa (*Severní Terasa*), Strşekov (*Střekov*) və Sentrum (*Centrum*).
## Tarix
Şəhərin əsası Prjemısl II Ottokar tərəfindən Usti adı ilə əsası qoyulmuşdur. 1473-cü ildə Müqəddəs Roma imperiyasının imperatoru Sigizmund şəhəri kurfürst Fridrixə həvalə vermişdi.

## Əhali

## Baxılmalı yerlər
Corc Romero

**Corc Endryu Romero** (; 4 fevral 1940 – 16 iyul 2017) — ABŞ rejissoru. Çəkdiyi ən uğurlu film Yaşayan ölülərin gecəsi" filmidir. Atası əslən ispan olan Kubalı və anası isə Litva əsillidir. Romero ilk klassik nəzərə çarpan və çoxlu sayda qorxulu filmlər çəkdiyinə görə "Xaç atası" ləqəbi qazanmışdır.

## Seçilmiş filmoqrafiya
* 1968: Yaşayan ölülərin gecəsi
* 1972: Ac Həyat yoldaşları
* 1973: Dəlilər
* 1985: Ölülərin sübhü
* 1987: Dəhşətin kaleydoskopu 2
* 1990: Canlı ölülərin gecəsi
* 2000: Xuliqan
* 2005: Canlı ölülərin gecəsi
* 2006: Canlı ölülərin gecəsi 3D
* 2007: Ölülərin gündəliyi
* 2010: Dəlilər

## Xarici keçidlər

* 
* Reminiscences about Duane Jones
Dueyn Cons

**Dueyn L. Cons** (; ) — ABŞ aktyoru. Ən yaxşı rolu Yaşayan ölülərin gecəsi filmində "Ben" roludur.

## Həyatı
2 fevral 1936-cı ildə vəfat edənlər.

22 iyul 1988-ci ildə xəstəxanaya aparılarkən qəfil ürək döyünmənin dayanması ilə Dueyn vəfat etmişdir.

## Seçilmiş filmoqrafiya
* 1968: Yaşayan ölülərin gecəsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Reminiscences about Duane Jones
Liberets

**Liberets** (), keç. **Rayxenberq** () — Çexiyada, Nısia Lujitska çayında şəhər Liberets diyarının inzibati mərkəzi.

## Əhali

Şəhər Sudetenlandın paytaxtı hesab edilirdi. 
1579-cu ildə şəhərdə tekstil manufakturası işə salındı. Ancaq onun sonrakı inkişafına Otuz illik müharibə maneə yaratdı. 1622-ci ildən şəhər Albrext fon Vallenşteynin tərkibinə keçdi.
Yeddi illik müharibə zamanı, şəhər ətrafında məşhur "Rayxenberq savaşı" baş vermişdi.
Libereçin əsas inkişaf periodu XIX əsrin sonuna düşür. Bu zaman şəhərin indiki bir çox mədəniyyət tikililəri inşa edilmişdi. Etnik tərzindən - şəhərin 97-99% almanlar təşkil edirdi (sudet almanları).

## Baxımlı yerlər
* Müqəddəs Antonin kostyolu - tikintisi 1579 ildə başlamışdı
* Müqəddəs Xaç kilsəsi
* Müqəddəs Antonin Poduanski kostyolu
* Mariya Maqdalena başkilsəsi
* Şimal Çex muzeyi
* Psevdoqotik üslubda inşa edilən Ratuşa binası
* Hamrşteyn sarayı
* Libliquv qəsri
* Şalda teatrı

## Qardaş şəhərlər
*  Amersfort
*  Amyen
*  Auqsburq
*  Dunkerk
*  Nahariya
*  St. Gallen
*  Sittau
## Qalereya

Fayl:Liberec Waldsteinhäuser.JPG|thumb|right|Valdşteyn evləri(faxverk üslubu)
Fayl:LiberecTheater.jpg|thumb|right|Şalda teatrı
Fayl:TUL Rektorat.JPG|thumb|right|Texnik Universitetinin rektoratlığı


## İstinadlar
Cudit O'Di

**Cudit O'Di** (; ) — ABŞ aktrisası. Ən yaxşı rolu *"[[Yaşayan ölülərin gecəsi (film, 1968)|Yaşayan ölülərin gecəsi]]"* filmində Barbara roludur. Cudit O'Di şifahi kommunikasiyalar tədrisi ilə məşğul olan "O'Dea Communications" firmasının sahibəsidir.

## Seçilmiş filmoqrafiya
*1968: Yaşayan ölülərin gecəsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* .
* O'Dea Communications.
Yaş dəsmal

250px|thumb|right

**Yaş dəsmal**  — və ya "Yaş salfet" — kiçik bir tikə nəmləndirilmiş salfet və ya parça. Ümumiyyətlə qatlanmış və fərdi rahatlığı təmin etmək üçün örtülü olur. Yaş dəsmal şəxsi gigiyena və ya ev təmizlənməsi kimi, təmizləmə məqsədləri üçün istifadə olunur.

## Həmçinin bax
* Gigiyena
Bürucin

**Bürucin**-— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının şəhərlərindən və Bürucin şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 49,077 nəfər və 12,828 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Buldaci

**Buldaci** — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Bürucin şəhristanının Buldaci bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 10,905 nəfər və 2,598 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti qaşqaylardan ibarətdir, qaşqay dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar. Bu şəhər öz gəzi ilə seçilir.

## İstinadlar
Karl Hardmen

**Karl Hardmen** (; 22 mart 1927-22 sentyabr 2007) — ABŞ aktyoru.

## Həyatı
Karl Hardmen 22 mart 1927-ci il tarixində Pensilvaniya ştatının Pittsburq şəhərində anadan olmuşdur. Karyera boyu cəmi 2 filmə çəkilmişdir. İlk filmi olan Yaşayan ölülərin gecəsi filmində aktyor olmaqla yanaşı filmin prodüserlərindən biri olmuş və aktyor heyətinin yığılmasında böyük rolu olmuşdur. 1996-cı ildə isə "Santa Klaus" filmində "Brüs Brunsvik" rolunu canlandırmışdır. Bu filmdə "Yaşayan ölülərin gecəsi" filmində Helen personajını canlandırmış Merilin İstman da iştirak etmişdir. Karl Hardmen 22 sentyabr 2007-ci ildə 80 yaşında mədəaltı xərçəngi xəstəliyindən vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
*  
* My Dad, by Kyra Schon
Kit Veyn

**Keith Wayne** (; 16 yanvar 1945-9 sentyabr 1995) — ABŞ aktyoru. Ən yaxşı rolu Yaşayan ölülərin gecəsi filmində Tom roludur. Film karyerası boyu cəmi bir filmə çəkilmişdir.

## Həyatı
Keyt Ueyn 16 yanvar 1945-ci il tarixində Pensilvaniya ştatının Vaşinqton şəhərində anadan olmuşdur. Əsl adı "Ronald Keyt Hartman" () kimidir. İlk təhsilini "Masfield Universiteti"ndə musiqi üzrə almışdır. Bir çox tetar səhnələrində rol almışdır. 1968-cı ildə Yaşayan ölülərin gecəsi adlı filmdə iştirak etmişdir. Ayrıca olaraq filmdən sonra bir neçə il "Ronnie and the Jestors" adlı çox populyar olmayan dans-pop janrında ifa edən qrupda ifaçı kimi çalışmışdır. Musiqi karyerasını bitirdikdən sonra insanları əl ilə müalicə edən Hiropraktor sahəsində çalışmşdır. Keyt Ueyn 9 sentyabr 1995-ci il tarixində 50 yaşında Şimali Karolinanın Keri şəhərində vəfat etmişdir.  
 
## Filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
*
Bin

**Bin**, **Ben** — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Şəhrikürd şəhristanının Bin bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 11,699 nəfər və 3,141 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir, azərbaycan dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## Tanınmış şəxsiyyətləri
*Mirzə Həbib Dəstan Beni

## İstinadlar
Kira Şon

**Kira Şon** (; 4 oktyabr 1957) — ABŞ aktrisasıdır.

## Həyatı
Kira Şon 4 oktyabr 1957-ci il tarixində Pensilvaniyanın Pittsburq şəhərində anadan olmuşdur. 11 yaşında olarkən Yaşayan ölülərin gecəsi filminə çəkilmişdir. Bu filmdə Kira Şon Karl Hardmanın  və Merilin İstmanın  qızını canlandırmışdır. Kira Şon bu filmə görə 2005-ci ildə "Ən yaxşı zombi" nominasiyasına namizəd göstərilmişdir. 2011-ci ildə "Yaşıl adam" filminə çəkilir.

## Filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
*   
* The Ghoul Next Door
Merilin İstman

**Merilin İstman** (; ) — ABŞ aktrisasıdır. Ən yaxşı çəkildiyi film *[[Yaşayan ölülərin gecəsi (film, 1968)|Yaşayan ölülərin gecəsi]]* filmidir. Merilin ABŞ yazıçısı və diktoru Con F. İstman ilə ailə həyatı qurmuş və onların üç övladı dünyaya gəlmişdir.

## Həyatı
Merilin İstman 1937-ci ildə Ayova ştatında anadan olmuşdur. Film karyerasına 1957–1966-cı illərdə çəkilmiş "Perri Meyson" televiziya serialı ilə başlamışdır. Ardınca 1968-ci ildə çəkilmiş Yaşayan ölülərin gecəsi filmində Helen personajını canlandırmışdır. Bu filmdə populyarlıq əldə etmiş və bir müddət film karyerasından uzaqlaşmışdır. 1995-ci ildə "Qonaq", 1996-cı ildə isə Santa Klaus" filmlərinə çəkilmişdir.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Rassell Ştrayner

**Rassell Ştrayner** (; 6 fevral 1940) — ABŞ aktyoru, prodüseri və ssenaristidir. Ən uğur qazandığı film Yaşayan ölülərin gecəsi filmidir.

## Həyatı
Rassell Ştrayner 6 fevral 1940-cı il tarixində Pensilvaniyanın Pittsburq şəhərində anadan olmuşdur. "Russ Streiner" və ya "Russell W. Streiner" adları ilə tanınır. Rassell uzun müddət reklam işçisi kimi çalışmışdır. Uzun illərdən sonra "Pittsburgh Film Office" adlı ofisin sahibi olmuşdur. İlk filmi Yaşayan ölülərin gecəsi filmidir. Bu filmdə Kiranın cəmi 11 yaşı vardır. Ayrıca olaraq Con A. Russo ilə birlikdə "John Russo Movie Making Program" adlı proqramda təlimçilik edir.
  
## Filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
*   
* Pittsburgh Film Office
* John Russo sinema yapımcılığı programı - DuBois Business College
Gəz (konfet)

**Gəz** — İsfahan bölgəsində şəkər ya bal, yumurtanın ağı, Badam və püstə içi, hil və gülab ilə hazırlanan nuqanın ənənəvi adı. Orijinal növündə şəkər və bal əvəzinə zaqros dağlarında becərən yulğun ağacından ələ gələn çıxarışdan (əngəbin) istifadə olunur.

## Həmçinin bax
* Nuqa

## Mənbə
* Buldaci gəzi 

## İstinadlar
Bill Hinsman

**Bill Hinsman** (tam adı: *Semyuel Uilyam "Bill" Hinsman*; ; ) — ABŞ aktyoru və rejissoru. Ən yaxşı filmi Yaşayan ölünün gecəsi adlı filmdir

## Həyatı
Keyt Ueyn 16 yanvar 1945-ci il tarixində anadan olmuşdur. 1968-ci ildə Yaşayan ölünün gecəsi adlı filmdə iştirak etmişdir. Filmdən sonra uzun müddət epizodik rollarda çıxış etmişdir. 1980-ci illərdən başlayaraq bir sıra filmlərə rejissorluq etmişdir. Bill Hinzman 5 fevral 2012-ci il tarixində 75 yaşında xərçəng xəstəliyindən vəfat etmişdir.

## Seçilmiş filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Con Russo

**Con A. Russo** (; 1939) — ABŞ aktyoru, yazıçısı və rejissoru. Ən uğurlu filmi "Yaşayan ölülərin gecəsi" adlı filmdir. Russo "Yaşayan ölülər" ilə əlaqədar çəkilən bir çox filmlərdə iştirak etmişdir.

## Həyatı
Con Russo 1939-cu il tarixində anadan olmuşdur. 1968-ci ildə "Yaşayan ölülərin gecəsi" adlı filmdə zombi iştırakçılarından biri kimi iştirak etmişdir. Bu filmin ssenarisini Con Romero ilə birlikdə yazmışdır. Həmçinin, Romeronun "Canlı ölünün qayıdışı" adlı filminə parodiya kitabının müəllifidir.  

## Seçilmiş filmoqrafiya

## Xarici keçidlər
*   
* John Russo Movie Making Program at DuBois Business College
Tip 63 yüngül tankı

**Type 63 yüngül tankı** — Norinco Type 63 Çin istehsalı olan suda-quruda hərəkət edən tankdır. 1963-cü ildə istehsalına başlanılıb. SSRİ istahsalı olan PT 76-nın kopyasıdır. WZ211 olaraq da tanınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cudit Ridli

**Cudit Ridli** (; 2 fevral 1946, Pitssburq, Pensilvaniya) — ABŞ aktrisasıdır. Ən yaxşı rolu ''Yaşayan ölülərin gecəsi'' filmində "Cudi" roludur. Bu filmdə iştirak edən Rassell Ştrayner ilə evlilikdən sonra filmlərdə adı Cudit Ştrayner () kimi səslənirdi. Film karyerası boyu cəmi iki filmdə rol almışdır.

## Filmoqrafiya
* 1968 — Yaşayan ölülərin gecəsi -Cudi (Judy)
* 1971 — Vanilla həmişə var-Linn Harris (Lynn Harris)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Ərəb səhrası

**Ərəb səhrası** və ya **Ərəbistan səhrası** — Qərbi Asiyada yerləşən səhra. Bu geniş səhra Yəməndən İran körfəzi, Oman,İordaniya və İraqa qədər uzanır. 330,000&nbsp;km2 sahəsi ilə Ərəbistan yarımadasının əksəriyyətin əhatə edir. Onun mərkəzində Rub əl-Xali, dünyanın ən böyük fasiləsiz qum orqanlarının biri yerləşir.

## İstinadlar
Mlada-Boleslav

**Mlada-Boleslav** (; keçmiş  **Yunqbuntslau**, ) — Çexiyada şəhər, Orta Çexiya diyarının inzibati mərkəzi. Mlada Boleslav rayonunun inzibati mərkəzi. Yizer çayının sol sahilində, Praqadan 50&nbsp;km. şimal-şərqində yerləşir. Dəmiryol qovşağı keçir.

Əhalisi 43,4 min nəf. (2003). Sahəsi 28,9&nbsp;km².

Şəhər X əsrin ikinci yarısında Blaqoçestiv II Boreslav tərəfindən kral sarayı kimi əsası qoyulmuşdu. Onun Praqa şəhərini əsasını qoyan vaxt burada artıq iki qəsr mövcud idi. Yeni tikilən qəsrin adını *Mladá* («cavan») (XV əsrdə tikilmişdi) və *Staré* («köhnə»).

Özünün əlverişli coğrafi yerləşməsi ilə (Bohemiyadan , Lujisaya  və Brandenburqa ) Mlada Boleslav tezliklə bölgənin əsas mədəniyyət mərkəzinə çevrildi. 1334 və 1436-cı illərdə şəhər "kral şəhəri" statusunu aldı. XVII əsrdə şəhər inkişafdan düşsə də, tezliklə məşhur Şkoda avtomobil zavodunun açılması ilə ikinci həyatını yaşadı.

Şəhərdə məşhur Tarix muzeyi (Tepl sarayında), avtomobil muzeyi İntibah dövrünə aid kilsə bölgəşünaslıq muzeyi və s.

## Qardaş şəhərlər
* Diburg
* King's Lynn
* Pezinok
* Vantaa
* Kolomna

## Həmçinin bax
* Çexiya şəhərləri
* Çexiyanın inzibati bölgüsü

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* mb-net.cz Offizielle Seiten der Stadt (teilw. deutsch)
Uzaqdan idarə

thumb|Televiziya uzaqdan idarə modulu (RCU)

**Uzaqdan idarə** — uzaqdan idarə elektron cihazların, məşhur olaraq televizorların, DVD oxuyucu və digər audio, video qurğuların qısa məsafələrdə uzaqdan idarə ediləbilməsini təmin edən hissəsidir. Uzaqdan idarə ilk nümunələrindən biri, 1898-ci ildə Nikola Tesla tərəfindən "Hərəkət edən vasitə və ya vasitələrin mexanizmlərinin idarəsi üçün cihaz texnikası" adı ilə inkişaf etdirildi.

## Tarixi
29 iyun 1956-cı ildə avstriya əsilli amerikalı ixtiraçı Robert Adler (Robert Adler) televizor üçün ilk pultu yaratmışdır. Zenith Space Commander adlanan bu pult mexaniki idi və kanalın və səsin dəyişdirilməsi üçün ultrasəsdən istifadə edirdi. Maraqlıdır ki, xanımının sözlərinə görə, Adler nadir hallarda televizora baxırdı, o mütaliə etməyi daha üstün tuturdu. Görkəmli ixtiraçı 180 patentin müəllifidir.

[thumb|300px|[Televiziya|TV, VHS və DVD pleyer cihaz
Uzaqdan idarəetmələri]]

## İstinadlar


## Ədəbiyyat
*Əliquliyev R.M., Salmanova P.M. İnformasiya cəmiyyəti: maraqlı xronoloji faktlar. Bakı: “İnformasiya Texnologiyaları” nəşriyyatı, 2013, 169 səh.
Çay paketi

**Çay paketi** və ya **Birdəfəlik çay** — çay yarpaqların ehtiva edən və dəmləmə çay üçün istifadə edilən kiçik, məsaməli möhürlü paket. Çay paketləri daha çox kağız, ipək və ya plastikdən hazırlanır.

## Şəkillər


Fayl:Teabag a (ubt).jpeg|
Fayl:Teebeutel.jpg|
Fayl:Tea bags 01.jpg|
Məryəm Uzərli

**Məryəm Sahra Uzərli** (*;* ) — Möhtəşəm əsr serialında Hürrem Sultan rolu ilə tanınan türk əsilli almaniyalı aktrisa.

## Həyatı
Ailənin üçüncü uşağı olan Məryəm Üzərlinin atası türk, anası almandır. Hamburqun Schauspielstudio Frese'də aktyorluq təhsili alıb. İki böyük qardaşı və bir bacısı vardır. Almaniyada bir çox filmdə rol almışdır. 172 sm boyunda olan gənc aktrisa 8 ay davam edən seçmələr sonrasında Meral Okay'ın yazdığı Teymur Savcı'nın prodüserliyini etdiyi 2011-ci ilin iddialı seriallarından olan *"Möhtəşəm yüzil"* serialında Qanuni Sultan Süleymanı Xalid Ergenç oynayarkən, Xürrəm rolunu canlandırmışdır.
Aktrisanın ana dili Alman dilidir bununla yanaşı əla səviyyədə ingilis dili bilir. Türk dilini isə **Möhtəşəm Yüzil** serialında olarkən Xürrəm Sultan kimi danışacaq qədər inkişaf etdirmişdir. Atıcılıq, üzmə və basketbol idmanları ilə məşğul olub.

2011-ci ildə Xürrəm Sultan rolu üçün iki dəfə **Ən yaxşı qadın aktrisa** və bir dəfə də **Televiziya Ulduzları** xüsusi mükafatına layiq görülmüşdür. 2012-ci ildə isə Dram sahəsində **Ən yaxşı qadın aktrisa** mükafatına layiq görülmüşdür.

Gənc aktrisa 2012-2013-cü illərdə **Elidor Türkiyə** reklamının siması olmuş və bir çox neçə Elidor reklamına çəkilmişdir.

2013-cü ildə Möhtəşəm Yüzil serialında Xürrəm sultan rolunun ifaçısı-Məryəm Uzərli **Tükənmişlik sindromu**na yaxalanaraq, serialdan ayrılmışdır.

## Maraqlı faktlar
:*Boyu: 172 sm
:*Çəkisi: 65 kq
:*1 il könüllü olaraq xərçəng xəstəsi uşaqlara baxıcılıq edib.

## Karyerası

### Filmləri

## Həmçinin bax
* Möhtəşəm əsr (teleserial, 2011)

## İstinadlar

## Mənbə
* **Milliyet.com.tr**: Magazin: Haber: Hürrem'i hiç böyle görmediniz! — yayınlanma tarihi: 01 Ekim 2011.
* **Hurriyet.com.tr**: Tüm Magazin Hattı Haberleri: Onu ancak ölüm durdurur — yayınlanma tarihi: 27 Ocak 2011.
* **DiziTube.tv**: Meryem Uzerli Biyografisi ve resimleri 

## Xarici keçidlər
* Rəsmi facebook səhifəsi
* Meryem Uzerli: The Magnificent Hürrem Sultan (English)
* Meryem Uzerli Hayran Sitesi 
* Meryem Uzerli Fan Sitesi
Tapança

**Tapança** — qısa lüləli bir atəşli silahdır. Tapançalar, iş prinsiplərinə və güllə mühafizə hissələrinin şəklinə görə, daraqlı (pistol) və ya toplu (revolver) olaraq adlandırılır və istifadə edilən güllələrin çaplarına görə təsnif edilirlər.

## Məşhur tapança modelləri
# Colt Double Eagle
# Glock 17
# Desert Eagle
# M1911
# SIG-Sauer P226
# SIG-Sauer Pro
# Walther P88
# Walther P99

Tapançaların siyahısı

## Xarici keçidlər

* Beretta rəsmi saytı (tapançalar) 
* Smith & Wesson rəsmi saytı
* Browning rəsmi saytı 
*  Interactive Illustrated Pistol
* Handgun Database
* Handgun Database Video and Review 
* Ballistics By The Inch - Relationship between barrel length and bullet vel
Karabin

**Karabin** (frans. *carabine*, ərəb. carab-yarağ, silah) — tüfəngə və ya muşketə oxşar ancaq daha qısa və daha gücsüz atəşli silah.

Əvvəllər adətən suvarilərin və topçuların istifadəsində olurdu. Daha qısa lüləsi ilə səciyələnir. Buna görə də güllənin başlanğın sürəti və başqa ballistik xüsusiyyətləri eyni kalibrdə olan vintli tüfəngdən aşağıdır. Bəzi ölkələrdə karabin adi, ancaq bəzi dəyişikliklərlə (kürəkdə rahat daşımaq üçün antabcıqların yanda yerləşməsi və daha kopmpakt olması üçün çəkimin dəstəyinin aşağı əyilməsi və b.) ilə vintli tüfəng hesab olunur. Yivsiz və yivli, qeyri-avtomatik(tək açılan və maqazinli)özü doldurulan və avtomatik növləri olur.

## İstinadlar
Termos

**Termos**, **Balaca termos**, **Kiçik termos** və ya **Flask** — İçindəki mayeni ətrafından daha isti və ya daha sərin saxlayan izolyasiya qabı.

## Tarixi
İlk termos 1892-ci ildə Oksford universitetinin alimi Ceyms Dyuar tərəfindən icad olunmuşdur. 1904-cü ildə Dyuarın tələbəsi Reynald Berger və digər bir alman ixtiraçısı bu işin kommersiya əhəmiyyətini başa düşərək, termosun istehsalı ilə məşğul olan bir şirkət təsis etdilər. Həmin şirkətə ən yaxşı ad vermək məqsədilə keçirilən müsabiqədə Almaniyanın Münhen şəhərinin sakinləri qalib gəldilər. Şirkətə "Thermos" (yunanca "therme" "isti" mənasını verir) adı verildi. İstilik saxlayan cihaz da belə adlandırıldı. Eyni zamanda termosa Dyuar butulkası da deyilir.

## Ədəbiyyat
* İxtiralar və kəşflər. Altun Kitab, Bakı, 2007.

## Xarici keçidlər
* Thermos LLC — Our History
Mirzə Həbib Dəstan Beni

**Mirzə Həbib Dəstan Beni** və ya **Mirzə Həbib İsfahani**-19-cu əsrdə yaşayan azərbaycanlı ədib və şair

## Bioqrafiyası
1835-ci(1250 Hicri Qəməri təqvimi) ildə Ben şəhərində doğulmuşdur.Uzun müddət İstanbulda yaşamaq üçün "Həbib Əfəndi" və "Mirzə Həbib Əfəndi" kimidə tanınırdi.Kitablarının birisində əslinin Qarabağdan olmasını bildirib.Bursa şəhərində vəfat edib.

## Mənbə
*Mirzə Həbib Dəstan Beniİslam Dünyası Ensiklopediyası
Pulemyot tapança

[thumb|right|[Heckler & Koch MP5 yüngül maşınlı silahı qollu qüvvələri və silahlı qüvvələr tərəfindən məşhur bir şəkildə istifadə edilməkdədir.]]
**Pulemyot-tapança**, tapança gülləsi istifadə edən, avtomatik tüfənglərdən daha kiçik həcmdə olan və ümumiyyətlə yaxın atışmalar və basqınlar üçün hazırlanmış silah növüdür.

## Xarici keçidlər

*Submachine guns a brief introduction  at guns.ru
*Submachine Gun at Britannika Ensiklopediyası
## İstinadlar
Əl qumbarası

**Əl qumbarası ** — içi partlayıcı və ya kimyəvi maddələrlə doldurulan və bir partlama xüsusiyyəti daşıyan kiçik bir partlayıcı növüdür. Bu partlayıcı əksər hallarda əl ilə atılır.

## Növləri
Əl qumbaraları 3 növdən ibarətdir:

* Ziyanverici qumbaralar
* Kimyəvi qumbaralar
* Təlim qumbaraları

### Məhv etmə xüsusiyyətli qumbaralar
Bu qumbaralar tərkibində çoxlu plastik partlayıcı və çox qəlpə mövcuddur.

### Kimyəvi qumbaralar
Kimyəvi qumbaralarda, ednatol (etilen di nitro amin)və pirik asit turşusu mövcuddur . Bombanın qəlibini civə fülminat və ya qurğuşun azodürden əmələ gətirilir və partlamanın təsirini artırır.

### Təlim qumbarası
Təlim qumbarası hərbi təlim zamanı istifadə olunur. Tərkibində çox vaxt barıt və ya C2 olur ziyanverici gücü digərlərinə nisbətən daha azdır .

### Müdafiə və hücum tipli qumbaralar
Müdafiə tipli qumbaralar hücum tipli qumbaralara nəzərən daha təsirlidir və tərkibində çoxlu metal olduğuna göre daha ağırdır. Hücum tipli qumbaralarının qəlpə təsiri demək olar ki yoxdur. Hücum tipli qumbaralar müdafiə tipli qumbaralara nisbətən daha çox səs çıxarır və ses düşməniöldürməkdən daha çox ses üzündən şoka salamaqdır . Bunula da şok keçirən düşmən müdafiəyə keçmədən mahv edilməsi hədəflənir. Əksər hərbi taktikalarda hücum və müdafiə tipli qumbaralar eyni anda atılır və həm düşmənin təşviçə salınması həm də itki verməsinə səbəb olur.

## Xarici keçidlər
* RUAG — Əl bombası, ingilizce 
* Patlayan Əl bombası 
* Əl bombaları nasıl çalışır, inglizce
* www.youtube.com

## İstinadlar
MP 34

**MP 34** (Maschinenpistole 34), Avstriya istehsalı Avtomatik silah. Waffenfabrik Steyr tərəfindən Avstriya polisinin istifadə edilməsi üçün hazırlanmış və Avstriya polisi tərəfindən istifadə edilmişdir.

## İstinadlar
Həfşican

**Həfşican** — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Şəhrikürd şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 20,042 nəfər və 5,171 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Həsən Xosrov Xatəmi

**Həsən Xosrov Xatəmi** (d. 12 dekabr 1938, İstanbul, Türkiyə) — Azərbaycan əsilli  türk tibb professoru, daxili xəstəliklər mütəxəssisi, yazıçı, şair.

## Həyatı
1898-də İranın Salmas şəhərində doğulan Əli Əsgər Xatəmi Bəy ilə 1910 da İstanbulda doğulan Azərbaycan immiqrantı Cəmilə xanımın əkiz uşaqlarından biri olaraq dünyaya gəlmişdir. Əkiz qardaşı Hüseyn Xatəmi hüquq professorudur.

1959-cu ildə qələbə yoldaşı Sezer Göze ilə tanış olmuş, 1963-cü ildə evlənmişdir. Bu evlilikdən iki övladı: İbrahim və Aybikə olmuşdur.

2007-ci ildə özü kimi daxili xəstəliklər sahəsi üzrə mütəxəssis olan oğlu tərəfindən bağırsaq xərçəngi diaqnozu qoyulmuşdur.

### Təhsili
Tələt paşa ibtidai məktəbini və Şişli orta məktəbini bitirmişdir. 1956-cı ildə Atatürk Kişi Liseyindən məzun olmuşdur. 1962-ci ildə İstanbul Universitetinin Tibb fakültəsini bitirmişdir.

## Fəaliyyəti
1966-cı ildə daxili xəstəliklər üzrə mütəxəssis və 1971-ci ildə dosent olmuşdur.  Endokrinoloji ve Metabolizma xəstəlikləri ilə məşğul olmuş və 1978-ci ildə professor olmuşdur. 1982–1986-cı illər arasında Cərrahpaşa Tibb fakültəsində Nüvə Tibb sahəsinə rəhbərlik etmişdir. 2006-cı ildə yaş həddinə görə təqaüdə ayrılmışdır. Bundan sonra Alman xəstəxanasında çalışmışdır.

Tibb sahəsi ilə yanaşı güclü ədəbiyyat və ədəbiyyat tarixi bilgisi ilə məşhurdur.

## Əsərləri
588 elmi yayımı olmuşdur. Yazdığı və yazılmasında iştirak etdiyi kitabların sayı 15-dir.

İlk şer kitabı 1968-ci ildı yayımlanmışdır: *Köhnə şəhərdə bir gecə*. Daha sonra 1973-cü ildə *Axşam gömrükçüləri*, 1987-ci ildə *Lodosçu*, 1988-ci ildə *Kritli uşaq*, 1990-cı ildə *68-90 şerləri*, 1994-cü ildə *Gün axşamlıdır* (Türk yazarlar Birliyindən *Şer mükafatı* almışdır), 1996-cı ildə *Çəngəlköydə bir cəng*, 2000-ci ildə *1990-2000 şerləri*, 2005-ci ildə *Qaraqavaq* yayımlanmışdır. İlk nəsr əsərini 1988-ci ildə yazmışdır: *Yaxşı bax zatına*. Bundan sonra daha 10 nəsr əsəri yazmışdır. 1998-ci ildə *Yozlaşmadan uzlaşmaq* adlı kitabı Türk Yazarlar Birliyinin *Cəhd etmə mükafatını* almışdır.

*Qaravak* adlı CD-də öz şerlərini səsləndirmişdir. Memar Mürsəl İşıq isə Həsən Hatəminin şerlərinə rok bəstələr etdiyi CD-ni çıxarmışdır.

## Həmçinin bax
* Hüseyn Hatəmi

## İstinadlar
Pxenyan

**Pxenyan** (, *Pxyonyan*, *Pyonqyanq*) — Koreya Xalq Demokratik Respublikasının (Şimali Koreya) paytaxtı. Şəhər ölkənin inzibati, iqtisadi və siyasi mərkəzidir. «Pxenyan»  koreya dilində  «geniş torpaq», «rahat yer» deməkdir.

## Tarixi
Əfsanəyə görə şəhər e.ə. 2334-cü ildə Vanqomson (*왕검성|王儉城*) adı ilə salınıb. Ancaq bu tarix mübasihə doğurur və yaranma tarixi tarixçilər tərəfindən eramızın başlanğıcı hesab edilir.

1945-ci ildə Koreya azad olunur və SSRİ-nin təsir zonasına düşərək, Koreyanın şimalında yaranan KXDR-in müvəqqəti paytaxtı elan edilir. 1950-1953-cü il müharibəsindən sonra SSRİ-nin köməyi ilə şəhər bərpa edilmişdir.

## Tarixi adları
Tarix boyu Pxenyan dəfələrlə adını dəyişib. Bir adı Ryugen  (*류경; 柳京*) olub. Müxtəlif vaxtlarda Kison, Rannan, Sogyon,Sodo, Xogyon, Çanan adlanıb. Yaponiya işğalı dövründə Xeydzyo adlanıb.

## İnzibatı bölgüsü
Pxenyan kuyok adlanan 19 dairəyə və qun adlanan 4 uyezdə bölünür.

## İqtisadiyyatı
Pxenyan Şimali Koreyanın iqtisadi mərkəzidir.

## Nəqliyyat
22,5 kilometr uzunluğu olan Pxenyan metripoliteni, trolleybus və tramvay xətləri fəaliyyət göstərir. Şəxsi avtomobil çox azdır. Dövlət aviaşirkəti vardır.

## Turizm
Ölkənin tam izolyasiyasına görə Pxenyanda turizm az inkişaf etmişdir. Hakimiyyət az saylı turistlərin ölkədə hərəkətinə tam nəzarət edir.

## İstinadlar
 

## Ədəbiyyat
* Андрей Ланьков: *Северная Корея: вчера и сегодня.* Восточная литература, Москва, 1995
* Guy Delisle: *Pyongyang: A Journey in North Korea.* Drawn & Quarterly, 2005, ISBN 1-896597-89-0
* Chris Springer: *Pyongyang: The Hidden History of the North Korean Capital.* Saranda Books, 2003, ISBN 963-00-8104-0
* Arno Maierbrugger: *Nordkorea-Handbuch. Unterwegs in einem geheimnisvollen Land.* Trescher, Berlin, 2004, ISBN 3-89794-039-6

## Mənbə

* Pxenyan metrosu
* Ланьков А. Н. — «Пхеньян и пхеньянцы. Заметки советского стажёра»
UEFA Çempionlar Liqası 2010/2011

## Nəticələri

### Qrup mərhələsi

#### A qrupu
UEFA Çempionar Liqasının qrup mərhələsinin A qrupunda turnirin son qalibi "İnter" Milan (İtaliya), "Verder" Bremen (Almaniya), "Tottenhem Hotspur" (İngiltərə) və "Tvente" (Niderland) mübarizə apardı. Sentyabrın 14-də baş tutan birinci turun görüşlərində "Tvente" öz meydanında turnirin son qalibi olan "İnter" Milan ilə üz-üzə gəldi. Oyunun 13-cü dəqiqəsində "İnter" Milanın heyətində Uesli Sneyder hesabı açdı — 1:0. Daha sonra hücumlarını atıran "Tvente", oyunun 20-ci dəqiqəsində hesabı bərabərləşdirdi. Komandanın heyətində Teo Yanssen fərqləndi. On dəqiqə sonra isə "İnter" Milanın futbolçusu Dieqo Milito avtoqol müəllifi oldu. Hissənin əsas vaxtının başa çatmasına dörd dəqiqə qala "İnter" Milanın heyətində Samuel Eto'o hesabı bərabərləşdirdi. Bununla da oyunun birinci hissə 2:2 hesabı ilə başa çatdı. Görüşün növbəti hissəsində isə qol vurulmadı və görüş 2:2 hesabı ilə başa çatdı. Qrupun digər görüşündə isə "Verder" Bremen öz meydanında "Tottenhem Hotspur" futbolçularını qəbul etdi. Bu görüşdə məhsuldarlığı ilə seçildi. Oyunun 12-ci dəqiqəsində "Verder" Bremenin futbolçusu Petri Pasanen avtoqol müəllifi oldu və qonaqla hesabda önə çıxdı — 0:1. Altı dəqiqə sonra "Tottenhem Hotspur"un heyətində Piter Krauç hesab arasında fəri artırdı — 0:2. Birinci hissənin başa çatmasına 2 dəqiqə qala Huqo Almeyda fərqləndi və hesab arasında fərqi azaltdı — 1:2. Bununla da oyunun birinci hissə 1:2 hesabı ilə başa çatdı. Oyunun 47-ci dəqiqəsində "Verder" Bremenin heyətində Marco Marin hesabı bərabərləşdirdi — 2:2. Oyunun növbəti dəqiqələrində tərəflər fərqlənmədi və hesab 2:2 hesabı ilə başa çatdı. Birinci turdan sonra qrupun vahid lider yox idi.





#### B qrupu




#### C qrupu




#### D qrupu




#### E qrupu




#### F qrupu




#### G qrupu




#### H qrupu




### Pley-off mərhələsi

#### 1/8 final mərhələsi

#### 1/4 final mərhələsi

#### Yarım-final mərhələsi

#### Final

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ələmdar

**Ələmdar** — kişi adı.

* Polad Ələmdar

;Bu adı olan tanınmış şəxslər
* Ələmdar Cabbarlı — şair, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent, 
* Ələmdar Şahverdiyev — Tarix elmləri namizədi, müəllim.
* Ələmdar Mahir — Azərbaycan şairi, tədqiqatçı.
* Ələmdar Quluzadə — Azərbaycan şairi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
* Ələmdar Bəylərov — şair
* Ələmdar Əlbəndov — kimya üzrə fəlsəfə doktoru, professor

;Yaşayış məntəqələri
* Ələmdar — Hadişəhrin digər adı.
* Ələmdar (Meşkinşəhr)

## Həmçinin bax
* Ələmdarlı
* Ələmdarov
Çempionlar Kubokunu və UEFA Çempionlar Liqasını qazanan məşqçilərin sıyahısı

Çərşənbə günü saat 18.00-da Məzəm-Su 15 maçında Məzəm komandası 9-6 hesabı ilə qələbə çalmışdır. Maçın adamı Muradov Rəhman olmuşdur.Hikmət Osmanov isə göstərdiyi düüüüd oyuna görə ən zəif marafon yarışçısı seçilib.  Bu siyahıya **UEFA Çempionlar Kuboku və Çempionlar Liqasını** məşqçi olaraq qazanan şəxslər daxildir. İspaniyalı məşqçi Xose Vilyalonqa Lorente 1955-56 sezonunda "Real Madrid"lə UEFA Çempionlar Kubokunu qazanaraq bu uğuru əldə edən ilk məşqçi olmuşdur. 1970-80-cı illərdə ingilis klubları və məşqçiləri arasında rəqabət getməsinə baxmayaraq,  ən çox italyan məşqçilər bu uğura nail olmuşlar.

1992-93 sezonunda bir sıra dəyişikliklərdən sonra turnirin adı UEFA Çempionlar Liqası adlandırılmışdır. Bu yenilikdən sonra ilk final olan 1993 finalında belçikalı Raymon Qotals Olimpik Marsel klubunu çempion edərək kubokun yeni formatında çempionluq yaşayan ilk məşqçi olmuşdur.

1976-77, 1977-78 və 1980-81 sezonlarında Liverpul ilə 3 dəfə çempion olan Bob Peysli kuboku ən çox qazanan məşqçidir. Bundan əlavə 16 məşqçidə kuboku 2 dəfə qazananlar sırasındadır. Miçel Munoz, Covanni Trapattoni, Yohan Krayf, Karlo Ançelotti, Frank Raykard və Xosep Qvardiola həm futbolçu, həm də məşqçi olaraq çempionluq yaşayan şəxlərdir. Kuboku 2 fərqli ölkədə qazanan sadəcə 3 məşqçi vardır. Ernst Happel 1970'də Feyenord, 1983'də Hamburq'la, Otmar Hitsfeld 1997'də Borussiya Dortmund ilə, 2001'də Bayern Münhenlə, Joze Mourinyo isə 2004'də Portu, 2010'da İnter Milan ilə bu kuboka sahib çıxmışdır. Roberto Di Matteo xarici klubla (Çelsi) kubok qazanan ilk italyan məşqçidir.

Bundan əlavə həm FİFA Dünya Kuboku, həm də UEFA Çempionlar Liqasında rəhbərlik etdiyi komandalarla çempion olan 2 məşqçi vardır. Bunlar Marçello Lippi və Visente Del Bosqedir. Yalnız bir məşqçi həm UEFA Avropa Kuboku, həm də UEFA Çempionlar Liqasını çempionluğunu yaşamışdır. Həmin şəxsdə 1964'də o vaxtki adıyla Avropa Beynəlxalq Kubokunu İspaniya ilə qazanan Xose Vilyalonqa Lorentedir.

## İllərə görə

## Birdən çox mükafat alan məşqçilər

## Ölkələrə görə

:*Bu sıyahıda məşqçilərin ölkələrinə görə çempionluq sayının statistikası göstərilmişdir.*

## Həmçinin bax
* Çempionlar Kuboku və UEFA Çempionlar Liqası rekordları və statistikaları

## İstinadlar
;Ümumi
*
*

;Xüsusi

## Xarici keçidlər
*UEFA Çempionlar Liqası rəsmi tarixi
Purya Vəli

**Pəhləvan Mahmud Xarəzmi**, **Purya Vəli** —  1322-ci ildə vəfat etmiş sufi və məşhur pəhləvan. O qeyri-adi gücü ilə  məşhur idi .

## Doğulduğu yer
Onun doğma şəhəri haqqında müxtəlif fərziyyələr vardır. Bəziləri onu Xarəzmin Ürgənc şəhərindən, bəziləri  Gəncə şəhərindən və bəziləri isə Səfəvilər dövrünə aid tumar əsasında Xoy Salmas şəhərindən olduğunu iddia edirlər.

## İstinadlar
 

## Həmçinin bax
* Zorxana
Azərbaycan SSR əhalisinin siyahıyaalınması (1939)

* *Qeyd: *Saxurlar və digər Dağıstan xalqları./d.ş.x.-digər şimal xalqları./**əsasən tatlar, udinlər, qrızlar, buduxlar və xınalıqlar olmaqla./m.b.-milliyyətini bildirməyənlər.*

## Mənbə
# 

## İstinadlar
Azərbaycan SSR əhalisinin siyahıyaalınması (1989)

Siyahıyaalınma zamanı Azərbaycan SSR-də 61 inzibati rayon, 65 şəhər, 122 şəhər tipli qəsəbə mövcud olmuşdur.

## Mənbə
# .
# .
# .
# .
# .

## İstinadlar
Gergeti Üç üqnum kilsəsi

**Gergeti Üç üqnum kilsəsi** () - Gürcüstanın Kevi inzibati vahidində yerləşən Gürcü Ortodoks Kilsəsi.Gergeti Üç üqnum kilsəsi, Gergeti kəndinin ərazisində yerləşir və XIV əsrdə inşa olunmuşdur. Kilsə Kazbek dağının 2170 metr yüksəkliyində yerləşir.

Kazbek dağının 2170 metr hündürlüyündə yerləşən Gergeti Üç üqnum kilsəsi
Zombi

**Zombi** — filmlərdə, seriallarda və oyunlarda tez-tez görünən məxluq. Onlar insan əti ilə qidalanan yenidən dirilmiş cəsədlərdir. Zombilər yavaş hərəkət edən, ağılsız və vəhşi varlıqlar kimi təsvir edilirlər. Onlar adətən yoluxucu xəstəliklər nəticəsində ortaya çıxırlar. Zombilərin mənşəyi müxtəlif mədəniyyətlərə və onların folkloruna gedib çıxır. Haiti folklorunda zombilərin cadugər tərəfindən sehrli vasitələrlə həyata qaytarılan fərdlər olduğu deyilir.

## Vudu Zombiləri

Vudu inancına görə ölü, bir insan və ya mambo tərəfindən yenidən dirildilə bilər. Zombilərin öz şüurları və ya istəkləri olmadığı üçün bokor ya da mambonun idarəsi altındadırlar. Zombi eyni zamanda vudunun ilan tanrısı Niger-Konqonun adıdır. Konqo dilində istifadə edilən və tanrı mənasını verən "nzambi" sözcüyünə bənzəməkdədir.

1937-ci ildə Haitidəki ənənə və adətlər üzərində edilən bir araşdırma əsnasında Zora Nil Hörston, 1907-ci ildə 29 yaşındaykən ölmüş və basdırılmış Felisia Feliks-Mentor ilə əlaqədar bir söz-söhbətlə qarşılaşdı. Kəndlilər ölümündən 30 il sonra Felisianı yollarda havalanmış bir şəkildə və yanında bir neçə adam ilə birlikdə gedərkən gördüklərini söyləyirdilər. Hörtson bu bəhs edilən insandan çox məlumat verməyə istəkli fərdlər tapa bilmədi. Hörston bir yazısında bu mövzuya toxunmuşdur:

1980-ci illərdə Kanadalı etnobotanist Ueyd Devis zombilərin farmakoloji vəziyyəti ilə əlaqədar iki kitab nəşr etdi; () İlan və Göy qurşağı (1985) və () Qaranlığın keçidi: Haitili zombilərin etnobiologiyası (1988). Devis 1982-ci ildə Haitiyə getmiş və orada etdiyi araşdırmalar nəticəsində, yaşayan bir insanın iki xüsusi növ tozu götürməsiylə bir zombiyə çevrilə biləcəyini iddia etmişdi. Birincisi "coup da poudre" (Fransızca: toz çarpması) içərisində olan tetrodotoksin (TTX) maddəsi səbəbiylə ölü bənzəri vəziyyətə səbəb olar. Tetrodotoksin Yaponların yemək zövqünü meydana gətirən, fugu ya da kirpi balığı içində olan zəhərli toksin ilə eyni xüsusiyyətlərə malikdir. Öldürücü təsiri olan bu maddənin 1 mq dozası insanı günlərlə şüuru açıq olmasına baxmayaraq, yarı ölü bir vəziyyətdə buraxa bilər. İkinci toz isə (qarışıqlıq verən hallüsinasiya təsiri vardır) insanı şüursuz və öz istəyi xaricində hərəkət edən zombi bənzəri bir vəziyyətə gətirir. Devis eyni zamanda bu təcrübələri yaşamış Klervius Narkissenin hekayəsini də məşhurlaşdırmışdı. Devidin etdiyi işlərin həqiqəti və doğruluğu üzərində hələ də şübhəli baxışlar vardır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* All Things Zombie
Nağan

**Nağan**— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Kiyar şəhristanının Nağan bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,928 nəfər və 1,210 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyarilərdən ibarətdir, bəxtiyari dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Malixəlifə

**Malixəlifə**— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Lurdigan şəhristanının Fəlard bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 2,962 nəfər və 658 ailədən ibarət idi.

## İstinadlar
Şələmzar

**Şələmzar**-— İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının şəhərlərindən və Kiyar şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 7,003 nəfər və 1,671 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyarilərdən ibarətdir, bəxtiyari dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Saman (İran)

**Saman** və ya **Sahman** — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının Şəhrikürd şəhristanının Saman bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 14,777 nəfər və 3,961 ailədən ibarət idi.Əhalisinin əksəriyyəti qaşqaylardan ibarətdir, qaşqay dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.

## İstinadlar
Zombi 2

**Zombie 2** () — 1979-cu ildə Qorxu filmi janrında çəkilən İtalyan filmi. Filmin bəstəkarlarından biri olan Corcio Kaskio filmin titrlərndə Corcio Tuççi kimi göstərilmişdir. Filmin büdcəsi təxminən 1 milyon ABŞ dollarına yaxındır. Filmin ilk adı "Zombi" olur. 1978-ci ildə ABŞ rejissoru Corc Romero tərəfindən ABŞ və İtaliya studiyalarının ortaq çəkilişi sayəsində "Ölülərin sübhü" () filmi çəkilir. Bu filmin büdcəsinin yarısını ssenaristlərdən biri olan Dario Arcento qoymuşdur. Bu səbəbdən filmin birbaşa satışa çıxarılması nəzarətini öz üzərinə götürmüş və filmin müvəffəqiyyət əldə etməsi üçün "Zombi: Ölülərin sübhü" () adı altında satışa çıxarmışdır. İtalyan rejissoru Lüçio Fulçi satışda həmin filmin çəkəcəyi filmlə qarışdırılmamasından ötrü filmə "Zombi 2" vermişdir. Lakin bir müddət sonra bu film ABŞ-də "Zombi" adı altında satışa çıxarılmışdır.

## Məzmun

Nyu-York sahillərinə naməlum səbəbdən boş yaxta daxil olur. Patrullardan biri Harbor yaxtanı araşdırarkən gözlənilmədən polislərdən biri qəribə görkəmli olan kişi tərəfindən öldürürür. Bu zaman digər polislər ona atəş açır və kişi dənizə düşür. Patrullar ölmüş polisi qəbirdə basdırırlar. Bir müddətdən sonra aydın olur ki, bu yaxta həkim Boulza aiddir.

Anna Boulz (Tisa Ferrou) yaxtanın sahibi Boulzun qızı olduğu üçün şübhə altındadır. Anna bilir ki, onun atası tropik adalara araşdırma aparmaq üçün getmişdir. Jurnalist Piter Vest (Yen Makkallok) bu barədə xəbərlərdə məlumat verir. Anna və Piter yaxtada görüşürlər. Bu zaman onlar burada məktub tapırlar. Məktubda yazılır ki, Boulz Matul adasındadır (Sent-Tomas, ABŞ-nin Virciniya adaları) və qəribə xəstəlikdən əziyyət çəkir. Anna və Piter bu işi birlikdə araşdırmağa qərara gəlirlər. Bu məqsədlə onlar yaxta heyətinə Brayan Kurt (Al Kliver) və Syuzen Barret (Auretta Gey) cütlüyünə qoşulurlar ki, tropik adanı tapsınlar.

Matul adası ölülərin dirildiyi lənətlənmiş yerdir. Həkim Devid Menard (Riçard Conson) adada yaşayır və burada gizli aradırmalar aparır. Onun qəzəbli həyat yoldaşı Paola (Olqa Karlatos) onun üzərinə zombi hücum etdikdən sonra adanı tərk etmək istəyir, lakin Menard onu fikrindən daşındırmağa çalışır ki, araşdırmalarına davam etsin.

Anna, Piter, Brayan və Syuzen bura gələn zaman zombilərlə rastlaşırlar. Zombilər heyətlərin çoxunu, o cümlədən həkim Menardı öldürürlər. Bir müddətdən sonra Syuzen zombiyə dönür və virusu Brayana keçirir. Anna və Piter Brayanı sübut kimi götürərək yaxta ilə buranı tərk edirlər. Onlar okeana çatırlar, lakin radioda Nyu-Yorka zombi taun xəstəliyinin yayıldığı xəbərini eşidirlər. Bu zaman zombilərin Nyu-York körpüsündən necə axışdıqları göstərilir.

## Maraqlı faktlar
* Film bir çox ölkələrdə qadağan olunmuşdur.
* Bəzi zombilərdə qrim olmadığından onlar bel tərəfdən çəkilmişdir.
* Filmin ssenaristi Dardano Saççetti tirdə göstərilməyib.
* Zombilərin qrimi film heyətinin avtobusunda edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Sergey Merenkovanın qiymətləndirməsi
* Filmin qiymətləndirilməsi
Gilan Sovet Sosialist Respublikası

**İran Sovet Sosialist Respublikası** və ya **Gilan Sovet Sosialist Respublikası**, ( — *jomhuri-ye šuravi-ye sosiâlisti-ye İran*)- 1920-ci ilin iyunundan 1921-ci ilin sentyabrına qədər İranın Gilan əyalətində mövcud olmuş qısamüddətli sovet respublikası. İran konstitusiyaçı hərəkatının lideri Mirzə Kiçik xan və onun Cəngəli (Meşəçilər Hərəkatı) partizanları və Sovet Qızıl Ordusunun köməyi ilə yaradılmışdır.

## Tarixi
1918–1922-ci illərdə iran xalqının ingilislərə qarşı milli azadlıq hərəkatının yüksəlişi dövründə, 1920-ci il iyunun 5-də Gilan əyalətində yaradılıb. Cənubi Qafqazda İngiltərənin məğlubiyyəti, ingilis işğalçılarının əvvəlcə Ənzəlidən, sonra isə bütün Gilandan qovulması azadlıq hərəkatının yüksəlişinə şərait yaradıb. 1920-ci il iyunun 4-də mücahid dəstələri Rəşti tutaraq elan etdilər ki, Kiçik xanın başçılığı ilə əsasən ticarət burjuaziyası və liberal mülkədarlardan ibarət müvəqqəti inqilabi hökumət və inqilabi ordu yaradıldı.

İnqilabi qüvvələr vahid milli cəbhədə birləşdi, lakin Kiçik xanın inqilabı məhdudlaşdırmaq siyasəti, eləcə də İran Kommunist Partiyası sol qüvvələrinin bütün mülkədar torpaqlarının, o cümlədən xırda torpaq sahibliyinin müsadirə edilməsi və s. tələbləri vahid cəbhənin süqutu ilə nəticələndi və beləlikə Kiçik xan hökumətin tərkibindən çıxdı.

1920-ci il iyulun 31-də yaradılmış Ehsanulla xan hökuməti də inqilabi qüvvələrin birliyinə nail ola bilmədi. 1921-ci il mayın əvvəlində inqilabda iştirak edən bütün qrupların birləşmiş müşavirəsindən sonra yeni hökumət – İnqilabi komitə yaradıldı və 4 avqustda Sovet Respublikası elan olundu. 15 avqustda isə İran mülkədar torpaqlarının kəndlilərin xeyrinə müsadirə olunmasını, vahid inqilabi silahlı qüvvələrin yaradılmasını, Gilanın mürtəce hökumətə və ingilis işğalçılarına qarşı inqilabi bazaya çevrilməsini nəzərdə tutan proqram qəbul edildi. Zəhmətkeşlərin vəziyyətini yaxşılaşdırmaq üçün bir sıra tədbirlər görüldü. Həmkarlar ittifaqları yaradıldı. Lakin Gilanda öz hakimiyyətini yaratmaq naminə Kiçik xan 1921-ci il sentyabrın 29-da əks-inqilabi çevriliş etdi. İran Kommunist Partiyasının təşkilatları ləğv edildi. Heydər xan və hərəkatın bir sıra digər rəhbəri öldürüldü. Gilanda vətəndaş müharibəsinin başlanmasından istifadə edən mərkəzi hökumət tezliklə Gilan Respublikasını darmadağın etdi. 1921-ci il noyabrın 2-də Rza xanın komandanlığı ilə hökumət qoşunları Rəşti tutdu.

## Həmçinin bax
* Mirzə Kiçik xan
* Azadıstan

## Xarici keçidlər
* Gilan Sovet Respublikası (1920–1921) 

## Həmçinin bax
Skubi-Du zombilər adasında (cizgi filmi, 1998)

**Skubi-Du zombilər adasında** () - 1998-ci ildə Volt Disney şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş cizgi filmi.

## Məzmun
Skubi-Du və onun dostları bu dəfə Kabusdan xilas olmalıdırlar. Kabus köhnə evdə heç kəsə rahatlıq vermir. Onun haqqında ilk məlumatları Skubi-Dunun rəfiqəsi almışdır. Skubi-Du və dostları qədim evə gəlirlər və burada XVII əsrdə yaşamış Kabusla rastlaşırlar. Onlar qədim evdə müxtəlif macəralarla qarşılaşıcaqlar...

## Həmçinin bax
*Skubi-Du (film, 2002)

## Xarici keçidlər
*
Pyer Bezuxov

**Qraf Pyotr** (**Pyer**) **Kirilloviç Bezuxov** () — Lev Tolstoyun "Hərb və Sülh" romanının əsas qəhərmqanlarından biri. O, qeyri-qanuni doğulmuş olmasına baxmayaraq, zəngin qraf Kirill Vladimiroviç Bezuxovun ən sevimli övladı və varisidir.

## Romanda

Romanın əvvəlində Pyer Fransada təhsilini tamamlayaraq yenicə Rusiyaya qayıtmış, karyera qurmaq istəyində olan gəncdir. O, təmiz qəlbli, savadlı bir gənc olmaqla yanaşı, Rusiya saray cəmiyyətinin həyat tərzinə uyğunlaşa bilmir. Lakin zəngin qrafın varisi olması zadəgan cəmiyyətində ona qarşı marağı artırır.

Atasının ölümündən sonra zəngin varidata sahib olan Pyerin həyatı və sosial mövqeyi dəyişir və o, yeni Knyaz Bezuxov olur. Sadəlövhlüyü üzündən, o, tezliklə Knyaz Kuraginin cəmiyyətdə yüksək nüfuza malik olan gözəl və hiyləgər qızı Elen Kuraginlə evlənir. Elen Pyeri sevmir və bu evlilikdən yalnız maddi gəlir üçün istifadə etmək fikrində olur. Tezliklə Pyer arvadının Doloxovla olan gizli əlaqəsindən xəbər tutur və onu duelə çağırır.

Dueldə Pyer Doloxovu ağır yaralayır. Bu hadisə ona ciddi psixoloji təsir göstərir və Pyer evdən uzaqlaşır. Bir müddət sonra isə Pyer Azad Mason Cəmiyyətinə qoşulur. Bu cəmiyyətin təsiri ilə o, tabeliyində olan təhkimli kəndlilərin azad edilməsi və güzəranının yaxşılaşdırılması üçün fəaliyyət göstərir. Bununla belə fəlsəfi axtarışlarda olan Pyer insan həyatının mənası, hisslərin mənası və sair haqqında fikirləşir. Daha sonra Pyer Borodino döyüşünün keçirildiyi əraziyə gedir, müharibə, onun dəhşətləri və insan həyatına təsiri haqqında düşünür. Eyni zamanda əslində Nataşa Rostovaya aşiq olduğunu və yalnız onunla xoşbəxt ola biləcəyini dəqiqləşdirir. Romanın sonunda onlar evlənir və dörd uşaqları olur.

## Tənqidçilərin mövqeyi

Daniel Rankur-Laferye Pyer obrazının *“dünya ədəbiyyatının ən məşhur obrazlarından biri”* olduğunu qeyd edir. Merriam-Webster bu obrazı *“dünya ədəbiyyatının ən cazibədar və simpatik obrazı”* kimi qeyd edir. M. Keith Booker qeyd edir ki, *“Pyer Tolstoyun ən yadda qalan obrazlarından biridir.”*

## Filmlərdə

1956-cı ildə çəkilmiş ABŞ filmində Pyer obrazı Henri Fonda, 1966-1967-ci illərdə çəkilmiş SSRİ filmində Sergey Bondarçuk, 2007-ci ildə çəkilmiş mini serialda isə Aleksandr Beyer tərəfindən canlandırılmışdır.

## İstinadlar