open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Samir İbrahimov

**Samir İbrahimov** (; ) — qılıncoynatmanın sablya növü ilə məşğul olmuş SSRİ qılıncoynadanı. SSRİ əməkdar idman ustası. Məşqçi.

## Həyatı
12 may 1964-cü ildə anadan olub. Azərbaycan SSRİ qılıncoynatma məktəbinin yetirməsidir. Şəxsi məşqçisi Oqtay Şahverdiyev olub.

1990-cı ildə Lionda keçirilmiş dünya çempionatında sablya ilə komanda yarışında Mindirqasov, Alşan, Poqosov və Kiriyenko ilə birlikdə qızıl medal qazanıb. Bir il sonra Budapeştdə baş tutmuş dünya birinciliyində eyni növdə komanda yarışında Kiriyenko, Alşan, Quttsayt və Şirşov ilə birlikdə gümüş medal əldə edib.

1990 və 1991-ci illərdə sablya ilə fərdi yarışda  qalibi olub.

1995-2011-ci illərdə sablya üzrə Azərbaycan, 2011-2014-cü illərdə isə sablya üzrə Honkonq millisinin baş məşqçisi olub.

2014-2017-ci illər aralığında ABŞ-nin Notr-Dam Universitetinin "Notre Dame Fighting Irish" idman klubunun kişilərdən və qadınlardan ibarət sablya üzrə qılıncoynatma komandalarında köməkçi məşqçi kimi fəaliyyət göstərib.

## Şəxsi həyatı
Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutunda bakalavr və magistr təhsili alıb.

Rus və Azərbaycan dillərində sərbəst, ingilis dilində isə yaxşı danışır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Samir İbrahimovun fotosu
Galax

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Hydrophylloideae

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mahmut Kaçar

**Mahmut Kaçar** (d. 10 oktyabr 1975, Şanlıurfa ) — türk siyasətçi və mühəndisdir.

## Həyati
O, karyerasına 1993-cü ildə dövlət qulluqçusu kimi başlayıb.
1999-cu ildə Harran Universitetinin Mühəndislik Fakültəsinin Ətraf Mühit Mühəndisliyi Bölümünü bitirib. 1999-2000-ci illər arasında Polatlı Artilleriya və Raket Məktəbində ikinci leytenant rütbəsində hərbi xidmətini başa vurub.

2001-2008-ci illər arasında Türkiyə Səhiyyə və Sosial Xidmətlər Dövlət İşçiləri Həmkarlar İttifaqının vitse-prezidenti vəzifəsində çalışmış və daha sonra 2-3 fevral 2008-ci il tarixlərində keçirilən 3-cü Səhiyyə-Sen iclasında iştirak etmişdir. O, Adi Baş Assambleyada Baş Prezident seçildi  Baş Prezident olduqdan sonra Sağlık-Senin Fəxri Baş Prezidenti titulunu aldı.   O, həmçinin Sağlık-Sen Şanlıurfa Qurucu Şöbəsinin Başçısı vəzifəsində çalışıb.

## İstinadlar

## Mənbə
* Mahmut Kaçar Türkiyə Böyük Millət Məclisinin rəsmi saytında 

* Mahmut Kaçar Ədalət və İnkişaf Partiyasının Rəsmi İnternet saytında
Cumhuriyet

"***Cumhuriyet***" — Türkiyədə nəşr olunan gündəlik qəzetdir. 7 may 1924-cü ildə təsis edilən qəzetin 30 iyul – 5 avqust 2016-cı il tarixləri arasında 37.412 nüsxə tirajı var idi və bu da onu öz sinfində 24-cü ən böyük qəzet edirdi.

## MIT yük maşınları qalmaqalı
Yeni baş redaktor Can Dündarın təyin olunmasından sonra qəzet 29 may 2015-ci ildə Türkiyə Milli Kəşfiyyat Təşkilatının (MİT) qonşu Suriyadakı Suriya üsyançılarına silah daşıdığını göstərən yük maşınlarının ətraflı görüntülərini yayımladı . Hökumət istefa çağırışları ilə üzləşərkən, görüntüləri yayımladığına görə Cumhuriyet qəzetinə qarşı araşdırma başladı. Türkiyə prezidenti Ərdoğan açıq şəkildə Dündarı hədəfə alaraq dedi: "Güman edirəm ki, bunu eksklüziv reportaj kimi yazan şəxs bunun üçün ağır bədəl ödəyəcək."

Təhdidlərə baxmayaraq, “Cumhuriyet” qəzeti 11 iyun tarixində MİT yük maşınlarının Türkiyə ilə qonşu Suriyanın müxtəlif yerləri arasında həm silah, həm də yaraqlılar daşıdığını təsdiqləyən foto və videolar da daxil olmaqla əlavə materiallar dərc etdi.

Noyabr ayında qəzet "müstəqil və cəsarətli jurnalistikasına" görə 2015-ci il Sərhədsiz Reportyorlar Mükafatına layiq görüldü. Qısa müddət sonra baş redaktor Dündar və Ankara bürosunun rəhbəri Ərdəm Gül terror təşkilatının üzvü olmaq , casusluq və məxfi sənədləri ifşa etmək ittihamları ilə həbs edildi və ömürlük həbs cəzasına qədər cəzalandırıldı.

## Tiraj və onlayn nəşr redaktə
1924-cü ildə "Cumhuriyet" qəzeti 5.000-10.000 nüsxə satırdı. 7 may 1998-ci ildə qəzet onlayn nəşrini təqdim etdi. Çap tirajı 2018-ci ilin may ayında təxminən 40.000 nüsxə idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Cumhuriyet oxucularının veb saytı. 2 Fevral 2006-cı ildə Wayback Machine-da arxivləşdirilib .
Mustafa Taki Doğruyol

**Mustafa Taki Əfəndi** () — Osmanlı-Türk din alimi, hüquqşünas, müəllim, şair, yazıçı və siyasətçi idi. 1920–1923-cü illər arasında Türkiyə Böyük Millət Məclisinin üzvü, birinci müddətdə Sivas nümayəndəsi kimi çalışmışdır.

## Həyat
Mustafa Taki Əfəndi 1873-cü ildə Sivasda anadan olub . Atası Mehmet Səlim Əfəndi, anası isə Saniye Xanım olub. Atası ilə əlaqədar olaraq Səlim Əfəndizade kimi də tanınırdı. Taki Əfəndi ibtidai və orta təhsilini Sivas İbtidai Məktəbində və Sivas Orta Məktəbində alıb. Karyerasına 19 oktyabr 1887-ci ildə istintaq hakiminin köməkçisi kimi başlayıb. 1891-ci ildə Hafik rayonunda istintaq hakiminin köməkçisi təyin edilib . 1894–1913-cü illər arasında Sivas Məhkəməsində məhkəmə katibi, baş katib və məhkəmə üzvü vəzifələrində çalışıb. 13 noyabr 1914-cü ildə Sivas Məktəbi Sultanısında müəllim olub və mədrəsədə fiqh və təfsir dərsləri verib . 1920-ci ildə parlament üzvü seçilənə qədər müəllimlik vəzifəsini davam etdirib.

1920-ci il Türkiyə Böyük Millət Məclisi seçkilərində o, Türkiyə Böyük Millət Məclisində Sivas millət vəkili kimi çalışmış və 23 aprel 1920-ci ildə açılan ilk məclisdə iştirak etmişdir. Məclisdə Şəriət, Vəqflər, Ədalət, Rəhbərlik, Konstitusiya, Ərizələr, Milli Təhsil komissiyalarında və Dövlət Qulluqçularının Məhkəmə Təhqiqatı Şurasında çalışmışdır. TBMM-nin iclasının üçüncü ilində bir müddət Ərizələr Komissiyasının sədri vəzifəsində çalışmışdır. Məclisdə olduğu müddətdə TBMM kürsüsündən 43 çıxış etmiş, bunlardan yeddisi gizli iclaslarda olmuş və 5 qanunvericilik təklifi təqdim etmişdir. Ümmət mərkəzli bir sufi kimi, Məclisin işində fəal siyasətçi kimi tanınırdı. Millət vəkili vəzifəsindən sonra 1924-cü ildə açılan Sivas İmam-Hatip Məktəbində hədis və ərəb dili müəllimi təyin edilmişdir .

Mustafa Taki Əfəndi həm də sufi və şair idi. O, müəllimi və şeyxi Tokatlı Mustafa Haki Əfəndi üçün mərsiyə və himn yazmışdır. O, dövrünün alimləri tərəfindən elmi nüfuzuna, hüquqi biliyinə, dini elmlərdəki üstün biliyinə və məntiq və fəlsəfəyə olan marağına görə yüksək qiymətləndirilmişdir. Həsən Bəsri Çantay Mustafa Taki Doğruyolu "böyük sufi", "yüksək alim" və "müdrik insan" adlandırır.

## İstinadlar
İsmail Selim Paşa

**İsmail Selim Paşa** və ya **İsmail Ferik Paşa** () — Yunan əsilli Misir generalı və siyasətçisi idi.

## İlk illər
1809-cu ildə Krit adasındakı Laçit yaylasında yerləşən Psixro kəndində anadan olan İsmayıl Səlim, keşiş Fragios Papadakis (yunanca : Εμμανουήλ Παπαδάκης) keşişin oğlu idi . 1823-cü ildə Yunan üsyanı zamanı keşiş Fragios Papadakis Osmanlılar tərəfindən öldürüldükdə, Emmanuel və kiçik qardaşları Antonio Papadakis və Andreas yaylanı ələ keçirən Həsən Paşanın rəhbərliyi altında Osmanlı qüvvələri tərəfindən köləliyə satıldı .

## Hərbi karyera
İsmayıl Səlim pravoslav xristianlığından İslama keçərək Misirə satıldı və orada Misir Hərbi Akademiyasında oxudu . Məzun olduqdan sonra hərbi karyerasına davam etdi və 1831–1833-cü illər Osmanlı-Misir müharibəsi zamanı Suriya cəbhəsində Misirli İbrahim Paşa ilə birlikdə xidmət etdi . İsmayıl Səlim general-mayor rütbəsinə bərabər olan Ferik-i Sani rütbəsinə yüksəldi və Misirin Hərbi İşlər Naziri təyin edildi. 1862-ci ildə İsmayıl Səlim Paşa Misir Xədivətinə məxsus Feyz-i Cihat adlı yaxtanı Osmanlı Sultanı Əbdüləzizə hədiyyə etdi .

## Krit adasına qayıtması və ölümü
1866-cı ildə İsmayıl Səlim Paşa doğulduğu Krit adasına, bu dəfə general kimi qayıtdı və Misir Xedivi İsmayıl Paşa tərəfindən Krit üsyanını yatırmaq və Osmanlılara kömək etmək üçün göndərilən 20.000-dən çox Misir əsgərinə komandanlıq etdi. Qardaşı Antonio Konstantinopola satıldıqdan sonra Odessaya qaçmağı bacarmazdan əvvəl altı il orada kölə kimi yaşadı və orada Sturdza ailəsinin himayəsi altında varlandı və varlı bir tacir kimi Afinaya qayıtdı. Təsadüfən, Krit üsyançıları həmçinin Afinada yaşayan Səlimin qardaşı Antoniodan təchizat və maliyyə dəstəyi alırdılar . Ferik Paşa qardaşının sağ olduğunu öyrəndi və onunla yazışdı.

İsmayıl Səlim Paşa Kritdə bir neçə döyüşdə və Arkadi monastırının mühasirəsində iştirak etmişdir . 1867-ci ilin yazının sonlarında Səlim Paşa və Ömər Lütfi Paşa üsyançıları dəf etmək üçün Laşit Yaylasına doğru hərəkət etdilər. Laşit Yaylasında qələbədən qısa müddət sonra Səlim Paşa təxminən 58 yaşında naməlum səbəblərdən vəfat etdi. Bəzi mənbələrə görə, o, tif xəstəliyindən öldü, digər mənbələr isə onun ölümünü əvvəllər Stilos kəndində aldığı güllə yarasının ağırlaşmaları ilə əlaqələndirir . Üçüncü bir mənbə İsmayıl Paşanın ölümünün zəhərlənmə ilə əlaqəli ola biləcəyini irəli sürür . Deyilənə görə, Antonio Papadakis qardaşının ölümünü eşidəndə dedi: "Bəlkə də qardaşıma göndərdiyim silahlardan biri onu vurub". Onun cəsədi Misirə aparıldı və İsgəndəriyyədə dəfn edildi . Bundan əlavə, Heraklionda onun şərəfinə bir senotaf ucaldılıb və abidə 1925-ci ilə qədər toxunulmaz qalıb. Qahirədəki Misir Milli Hərbi Muzeyində Ferik Paşanın büstü də var .

## İstinadlar

## Mənbə
*
Cəlilə Hikmət

**Ayşə Cəlilə Hikmət** (; ) — türk rəssamı. O, əsasən nü və portretlər çalışıb. Onun avtoportretləri, eləcə də oğlu Nazim Hikmətin, nəvəsi və qardaşı oğlu Oqtay Rüfətin portretləri uğurlu əsərləri sırasındadır.

## Həyatı
Cəlilə Hikmət 1880-ci ildə atasının xidmət etdiyi Salonikidə anadan olub. Anası alman əsilli Osmanlı generalı Mehmed Əli Paşanın (Karl Detroit) qızı Leyla xanım , atası dilçi və maarifçi Həsən Ənvər Paşa idi. Cəlilə xanım 3/8 çərkəz, 2/8 polyak, 1/8 serb, 1/8 alman və 1/8 fransız (Hugenotlar) əsilli idi.

O, evdə fərdi repetitorluq yolu ilə təhsil alırdı. Atası sultan II Əbdülhəmidin köməkçisi olduğu müddətdə saray rəssamı Fausto Zonarodan rəsm dərsləri almaq imkanı olub. O, rəsmlərində, öz nəslinin digər qadın rəssamları kimi, portretlərə üstenlük verib. "Hamamda çılpaqlıq" onun ən çox istifadə etdiyi mövzulardan biri olub. O, pastel rənglərin üstünlük təşkil etdiyi, əsasən dostları və qohumlarını təsvir edən rəsmlər çəkirdi.  Gəncliyində Cəlilə Ənvər (atasının adı ilə) adı ilə tanınırdı.

1900-cü ildə şair Nazim Paşanın oğlu Hikmət bəylə evlənən Cəlilə xanım Hikmət soyadını götürdü. Hikmət bəy Salonikidə Xarici İşlər Nazirliyində məmur idi. Onların ilk övladları, sonradan Türk poeziyasının ən əhəmiyyətli simalarından biri olacaq Nazim, 1901-ci ildə Salonikidə anadan olub. 1905-ci ildə anadan olan ikinci övladları İbrahim Əli, növbəti il difteriyadan vəfat edib. Ailə Hikmət bəyin işi ilə əlaqədar Hələbə köçərkən, Samiyə adını verdikləri qızları dünyaya gəlib (1907).

O, 1917-ci ildə ailəsindəki ciddi münaqişələr səbəbindən Hikmət bəydən ayrıldı. İlk həyat yoldaşı Hikmət bəydən ayrılmağa hazırlaşarkən, məşhur şair Yəhya Kamal ilə tanış olaraq, böyük bir sevgi münasibəti yaşayan Cəlilə Hikmətin bu münasibəti, istədiyi kimi evliliklə nəticələnmədi. Bu ayrılıqdan sonra, O, İstanbulu tərk edərək Parisə getdi və orada rəssamlıq fəaliyyətini davam etdirdi.  İstanbula döndükdən sonra qrup sərgilərində iştirak etdi; fərdi sərgilər keçirdi və dövrün ən fəal qadın rəssamlarından biri oldu. İbrahim bəy adlı qubernatoru ilə qısa müddətli evliliyi olan Cəlilə xanım Soyad Qanunundan sonra "Uğuraldım" soyadını qəbul etdi.

1938-ci ildə o, ordunu Prezident Atatürkə qarşı üsyana təhrik etmək ittihamı ilə 28 il 4 ay həbs cəzasına məhkum edilmiş oğlu Nazim üçün o dövrdə millət vəkili olan Yəhya Kamala ədalət tələb edən bir məktub yazdı, lakin məktubu cavabsız qaldı. 1950-ci ildə həbsxanada on ikinci ilinə qədəm qoyan və aclıq aksiyasına başlayan oğluna dəstək olmaq, onun azadlığa buraxılmasını tələb etmək üçün Qalata körpüsündə pankart asaraq bütün İstanbulda əks-səda salmış imza toplama və özü aclıq aksiyasına başlamışdır.

Ömtrünün son illərində görmə qabiliyyətini itirən sənətçi 1956-cı ildə Ankarada vəfat edib. 

Onun həyatı Osman Balcıgilin "Ala gözlü Cəlilə" (2016) adlı kitabında və Əli Yalçınərin "Cəlilə" adlı pyesində təsvir olunub.

## İstinadlar
Polivinil asetat

**Polivinil asetat** ağac, kağız və parça kimi materiallar üçün geniş istifadə olunan yapışdırıcıdır. Rezinəbənzər quruluşa malik olan bu sintetik polimer molekulyar formulu (C₄H₆O₂)ₙ olan polivinil efirləri (esterləri) sinfinə aid edilir. Polivinil asetat termoplastik xassəyə malikdir.

## İstinadlar
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin andiçmə mərasimi (2003)

**İlham Əliyevin Azərbaycanın dördüncü Prezidenti kimi andiçmə mərasimi** — 31 oktyabr 2003-cü ildə Azərbaycan Respublikasının paytaxtı Bakı şəhərində, Heydər Əliyev Sarayında keçirilmişdir.

## Tarixi

2003-cü il oktyabrın 15-də Azərbaycan Respublikası tarixində beşinci prezident seçkiləri keçirildi. İlham Əliyev seçkilərdə 76,84% səslə qalib gəldi və bu barədə oktyabrın 28-də Azərbaycan Konstitusiya Məhkəməsi rəsmi elan etdi.

## Andiçmə mərasimi
### Mərasimdən əvvəl
Heydər Əliyev sarayının bayram tərtibatı salonuna Milli Məclisin deputatları, siyasi partiyaların, ictimai təşkilatların nümayəndələri, ziyalılar, gənclər, hərbçilər, din xadimləri, əməkçilər, həmçinin xarici ölkələrin təmsilçiləri, səfirlər, mətbuat işçiləri və digər qonaqlar toplaşmışdılar.

Tədbirdə Gürcüstan prezidenti Eduard Şevardnadze, Rusiya Federasiya şurasının sədri Sergey Mironov, Türkiyə baş nazirinin müavini Əbdülətif Şənər, İranın vitse-prezidenti Məhəmmədəli Abtahi və Ukraynanın baş naziri Viktor Yanukoviç iştirak etmişdilər.

### Mərasim anı
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev mərasimə daxil olarkan iştirakçılar onu ayağa qalxaraq alqışlarla qarşıladılar.

Ümumxalq səsverməsi ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilmiş İlham Heydər oğlu Əliyevin andiçmə mərasimi açıq elan olundu.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgərləri Azərbaycan Respublikasının dövlət bayrağını təntənəli marşın sədaları altında səhnəyə gətirdilər.

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası dinimizin müqəddəs kitabı Qurani-Şərif ilə yanaşı qoyulmuşdu.

### Vəzifə andı
Azərbaycan Konstitusiyasının 103-cü maddəsinə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilən şəxsin andı daxildir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilən şəxs prezident seçkilərinin nəticələri haqqında məlumatın elan olunduğu gündən başlayaraq 3 gün ərzində Konstitusiya Məhkəməsinin üzvlərinin iştirakı ilə and içir.

Andiçmə zamanı İlham Əliyev əlini Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının üzərinə qoyaraq dedi:

Sonra Prezident müqəddəs Qurani-Şərifə əl basaraq dedi:

Azərbaycan Respublikasının dövlət himni səslənəndən sonra
İlham Əliyev geniş nitq söylədi və dəfələrlə gurultulu alqışlarla qarşılandı.
Andiçmədən sonra Azərbaycanın dövlət bayrağı səhnədən aparıldı və böyük bayram konserti oldu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin rəsmi saytı
* Azərbaycan Prezidentinin rəsmi YouTube videokanalı
* Prezident İlham Əliyevin andiçmə mərasimindəki nitqi (2008 г.) 
* Prezident İlham Əliyevin andiçmə mərasimindəki çıxışı (2013 г.) 
* Prezident İlham Əliyevin andiçmə mərasimindəki nitqi (2018)
Pam Bondi

**Pamela Co Bondi** (17 noyabr 1965-ci ildə anadan olub) — amerikalı vəkil, siyasətçi və ABŞ-nin Baş prokuroru. Respublikaçılar Partiyasının üzvü olan Bondi, 2011-ci ildən 2019-cu ilə qədər Florida ştatının Baş prokuroru vəzifəsində fəaliyyət göstərmiş və bu vəzifəyə seçilən ilk qadın olmuşdur.

Bondi, Prezident Donald Trampın 2020-ci ildəki birinci impiçment məhkəməsi zamanı onu müdafiə edən vəkillərdən biri olmuşdur. 2024-cü ilə qədər o, Trampla əlaqədar bir təşkilat olan Birinci Amerika Siyasət İnstitutunun () hüquq şöbəsinə rəhbərlik etmişdir. Seçilmiş prezident Tramp, əvvəlki namizəd Mett Qeytzin geri çəkilməsindən sonra, 21 noyabr 2024-cü ildə Bondini ABŞ Baş prokuroru vəzifəsinə namizəd elan etdiyini bildirmişdir.

## İstinadlar
Qlenn Braun (rəssam)

**Qlenn Braun** (; ) — rəsmlərində mənimsəmə üsulundan istifadə etməsi ilə tanınan Britaniyalı müasir rəssamdır. Digər rəssamların əsərlərindən reproduksiyalarla başlayan Qlenn Braun mənimsənilən təsvirin rəngini, mövqeyini, istiqamətini, hündürlüyü və enini, əhval-ruhiyyəsini və/və ya ölçüsünü dəyişdirərək onu dəyişdirir. Bu dəyişikliklərə baxmayaraq, o, bəzən plagiatda ittiham olunub.

Onun bir sıra fərdi sərgiləri olub: 2004-cü ildə Londondakı Serpentayn Qalereyasında, 2008-ci ildə Vyanadakı İncəsənət Tarixi Muzeyində, 2009-cu ildə Liverpulun Tate Muzeyində (daha sonra Turindəki Sandretto Re Rebaudengo Fondunda nümayiş etdirilib), 2010-cu ildə Budapeştdəki Lüdviq Muzeyində, 2016-cı ildə Arldakı Vinsent Van Qoq Fondunda, 2023-cü ildə isə Hannoverdəki Landesmuseum və Şprengel muzeyində.

Braun hazırda London və İngiltərənin Suffolk şəhərlərində yaşayır və işləyir. O, 2000-ci ildə Törner Mükafatına namizəd göstərilib. Lakin, onun "Tate Britain"-də Törner Mükafatı üçün keçirdiyi sərgi bəzi mübahisələrə səbəb olub, çünki onun rəsmlərindən birinin rəssam Toni Robertsin 1973-cü ildə yaratdığı "İkiqat Ulduz" elmi-fantastik illüstrasiyasına yaxın olduğu aşkar edilib.

O, incəsənətə göstərdiyi xidmətlərə görə 2019-cu il Ad Günü Mükafatlarında Britaniya İmperiyası Ordeninin (CBE) komandiri təyin edilib.

Braun 2022-ci ilin oktyabr ayında Londonun Marilebon şəhərində "Braun Kolleksiyası" adlı öz muzeyini açıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Galerie Max Hetzler, Glenn Brown 
*https://vimeo.com/137309687  Glenn Brown lecturing at the College de France about his practice
* https://archive.today/20130703015419/http://www.culturecritic.co.uk/blog/culturecritic-interviews-glenn-brown/ CultureCritic interview with Glenn Brown on the occasion of his participation at SNAP Art Festival, Suffolk
*Michael Stubbs, Glenn Brown and Keith Tyson in conversation 
*Glenn Brown at the Frans Hals Museum.
Müxtəsər əl-Quduri

**əl-Müxtəsər** () və ya **Müxtəsər əl-Quduri** () — Hənəfi fiqhinə aid əsər.

## Əsər
Əsər Hənəfilərin ən çox etibar etdiyi fundamental mətnlərdən biridir. Hənəfi ədəbiyyatın "əl-kitab" deyildiyi zaman Qudurinin məhz bu əsəri qəsd olunur. Əsərin özündə 12000-ə yaxın məsələni ehtiva etdiyi söylənir. 

Əsər digər klassik fiqh əsərlərində olduğu kimi kitab və bab sisteminə uyğun olaraq qələmə alınmışdır. Birinci kitab təharət (təmizlik), son kitab fəraiz (miras məsələləri) olub, Əsərdə ümumilikdə təharət, namaz, oruc, zəkat, hac, ticarət, talaq (boşanma), cinayət və məhkəmə iclası kimi geniş həcmli mövzular müxtəlif alt başlıqlara bölünmüş, digər bölmələr isə "kitab" başlığı altında cəmlənmişdir.

Əsərdə yanlız Hənəfi məzhəbinin görüşlərinə yer verilmişdir. Əsərdə əvvəl Əbu Hənifə və ya onun olduğu tərəfin görüşlərinə, sonra isə Əbu Yusif ilə Məhəmməd ibn Həsən əş-Şeybaninin həmfikir olduğu məsələlər, Əbu Yusifin və ya Məhəmməd əş-Şeybaninin tək olduğu mövzular qeyd edilmişdir. 

Əsər müxtəlif dillərə (türkcə, almanca, fransızca və s.) tərcümə edilərək, müxtəlif tarix (1847, 1870 1876 1890, 1909 1948, 1957, 1966 və s.)  və yerlərdə (İstanbul, Dehli, Lahor, Ləknəv, Kazan, Qahirə, Paris, Frakfurt və s.) dəfələrlə nəşr edilmişdir. 

## Həmçinin bax
* Sünni kitablarının siyahısı

## İstinadlar
Almaz Mahmud

**Almaz Mahmud (Nəsibova)** — azərbaycanlı media eksperti, jurnalist, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, direktor.

## Həyatı
Nəsibova Almaz Mahmud qızı Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsini bitirmişdir. O, filologiya üzrə fəlsəfə doktorudur və uzun illərdir media və kommunikasiya sahəsində elmi və praktiki fəaliyyət göstərir.

Almaz Mahmud yazıçı-jurnalist İlqar Rəsulun həyat yoldaşıdır. Ailəlidir, bir övladı var.

## Fəaliyyəti
Almaz Mahmud 1990-cı illərdən etibarən Azərbaycan mediasında çalışır. Müxtəlif illərdə *Internews* təşkilatının layihələrində, BBC radiosu ilə əməkdaşlıqda, eləcə də *İctimai Televiziya* və *Space TV* kanallarında fəaliyyət göstərmişdir.

Sonrakı illərdə Azərbaycan Televiziyasında (AzTV) ictimai-siyasi redaksiyada redaktor vəzifəsində çalışmışdır. 2019-cu ildən AzTV nəzdində fəaliyyət göstərən Teleradio Akademiyasında prorektor olmuşdur. 2025-ci ildə Teleradio Akademiyasının rektoru vəzifəsinə təyin edilmişdir.

O, eyni zamanda Media və İnformasiya Savadlılığı Mərkəzinin rəhbəridir və Bakı Dövlət Universitetinin Multimedia və Elektron Kommunikasiya kafedrasında müəllim kimi fəaliyyət göstərir.

## Sənədli filmlər
* *Qarsın – Qərbi Azərbaycan yaddaşı* — Türkiyənin Qars vilayətində çəkilmiş sənədli film, müəllifi Almaz Mahmud.

* *Qırmızı nitq: Mən itkinəm, mən əsirəm, mən girovam* — Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə həsr olunmuş sənədli film, ssenari müəllifi Almaz Mahmud.

* *Zar mağarası: 5 ay 15 gün* — 1993-cü il hadisələrinə həsr olunmuş sənədli film, ssenari müəllifi Almaz Mahmud.

* *Keniya. İqlim qurbanları* — iqlim dəyişikliklərinə həsr olunmuş sənədli film; AZTV-nin rəsmi YouTube kanalında yayımlanıb.

## Elmi əsərləri
* *Xarici radioların Azərbaycan dilində yayımı: tarix, problemlər və perspektivlər* — filologiya üzrə fəlsəfə doktorluğu dissertasiyası, Bakı Dövlət Universiteti, 2014.
* *Media savadlılığı: jurnalistlər üçün* — metodik vəsait, 2022.

Almaz Mahmud media, jurnalistika və informasiya savadlılığı sahəsində 20-dən çox elmi və publisistik məqalənin müəllifidir.

## Mükafatları
* *Azərbaycan milli mətbuatının 150 illiyi (1875–2025)* yubiley medalı — 2025.

## İstinadlar
Menemen hadisəsi (1930)

**Menemen Hadisəsi**, həmçinin **Kubilay Hadisəsi** kimi də tanınır, orduda ehtiyat zabit kimi xidmət edən müəllim Mustafa Fehmi Kubilayın və ona kömək etməyə gələn iki mühafizəçi — Həsən və Şevkinin 23 dekabr 1930-cu ildə İzmirin Menemen rayonunda şəriət qanunu tələb edən bir qrup tərəfindən öldürülməsidir. Hadisələrdən sonra bölgədə hərbi vəziyyət elan edildi və günahkarlar General Mustafa Muğlalının sədrliyi ilə yaradılan Hərbi Məhkəmədə edam da daxil olmaqla müxtəlif cəzalara məhkum edildilər.

## İstinadlar
Əl-Əqidətüt-Təhaviyyə

**əl-Əqidətüt-Təhaviyyə** () — Əbu Cəfər ət-Tahavi tərəfindən qələmə alınmış əqidəyə aid risalə.

## Əsər
Əsərin əsl adı "*Bəyanu Əqidəti-Əhlis-Sünnə vəl-Cəmaa*"dır. Risalədə, xüsusilə tövhid mövzusu başda olmaqla, müxtəlif kəlam məsələləri klassik kəlam təsnifatı çərçivəsində və Sələf metodu əsasında araşdırılmışdır.

Əbu Cəfər ət-Tahavi bu əsərində, sünni əqidəni müdafiə edən bəzi digər Sələf (əvvəlki dövr) imamları kimi, Əhli-Sünnədən kənar firqələrin görüşlərinə qarşı təkzib və rəddiyyə üslubundan istifadə etmək əvəzinə, elə əsərin əvvəlində də qeyd etdiyi kimi, əsasən Əbu Hənifənin və onun tələbələri Əbu Yusif ilə Məhəmmədin görüşlərinə üstünlük vermişdir.

Əsərdə, sünniliyin şüarı hesab edilən və inanılması zəruri sayılan məsələlər mübahisəsiz şəkildə, qısa, lakin məna baxımından zəngin cümlələrlə ifadə olunur. Bu risalə, Əbu Hənifəyə nisbət edilən etiqadi görüşləri ilkin və ən doğru forması ilə müəyyən edən mənbələrdən biri olması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Sünni alimlər arasında böyük şöhrətə malik olan əsərə, 12 şərh yazılmışdır.

Əsərin Türkiyədə və başqa yerlərdə əlyazma nüsxələri mövcuddur.

## Həmçinin bax
* Sünni kitablarının siyahısı

## İstinadlar
Jül Breton

**Jül Adolf Eme Lui Breton** ( [ʒyl adɔlf ɛme lwi bʁətɔ̃]; ) — 19-cu əsr fransız naturalist rəssamı. Onun rəsmləri Fransa kəndlərindən güclü təsirlənmişdir və ənənəvi rəsm metodlarını mənimsəməsi onu kənd həyatının gözəlliyinin və ideal vizyonunun əsas ötürücülərindən birinə çevirmişdir.

## Erkən həyatı və təhsili

Breton 1 may 1827-ci ildə kiçik bir Pa-dе-Kale kəndi olan Kuryerdə anadan olmuşdur. Atası Mari-Luis Breton varlı bir torpaq sahibinin torpağına nəzarət edirdi. Jül dörd yaşında olanda anası vəfat etmiş və o, atasının himayəsində böyümüşdür. Eyni evdə yaşayan digər ailə üzvləri ana tərəfdən nənəsi, kiçik qardaşı Emil və əmisi Bonifas Breton idi. Ənənəyə hörmət, torpağa və doğma bölgəsinə sevgi onun bütün həyatı boyu sənətinin mərkəzində qalmış və rəssama Salon kompozisiyaları üçün bir çox səhnə təqdim etmişdir.

İlk bədii təhsilini Kuryerdən uzaqda, Sent-Omer yaxınlığındakı Sent-Bertin Kollecində almışdır. O, 1842-ci ildə rəssam Feliks De Vinye ilə tanış olmuş və gənclik istedadından təsirlənmiş ailəsini ona incəsənət təhsili almağa razı salmışdır. Breton 1843-cü ildə Gentə yola düşmüş və orada de Vinye və rəssam Hendrik Van der Hert ilə birlikdə Təsviri İncəsənət Akademiyasında incəsənət təhsilini davam etdirmişdir. 1846-cı ildə Breton Antverpenə köçmüş və burada Egidius Karel Qustav Vappersdən dərs almış və bir müddət flamand ustalarının əsərlərini kopyalamışdır. 1847-ci ildə Parisə yola düşmüş və burada École des Beaux-Arts-da bədii təhsilini təkmilləşdirmək ümidi ilə bədii təhsilini təkmilləşdirmək ümidi ilə yaşamışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Jules Breton letters and exhibition catalog
* Art Institute of Chicago, *[http://www.artic.edu/aic/collections/artwork/94841?search_no=1&index=0 Song of the Lark]*
Juniperus sabinoides

*  — Juniperus monticola bitki növünün sinonimi.
*  — Juniperus monticola bitki növünün sinonimi.
*  — Juniperus foetidissima bitki növünün sinonimi.
*  — Juniperus ashei var. ashei bitki yarımnövünün sinonimi.
Rəddül-Muxtar

**Rəddül-Muxtar** () — Məhəmməd ibn Abdullah ət-Timurtaşinin "Tənvirül-Əbsər"inə Həskəfi tərəfindən yazılan "əd-Dürrül-Muxtar" adlı şərhinə İbn Abidinin yazdığı haşiyə. Əsər "İbni-Abidin" adı ilə məşhurlaşmışdır.

## Əsər
Əsər beş cilddən ibarət olub, Hənəfi fiqhində ən qiymətli və faydalı əsərlərdən hesab olunur. Əsərdə "əd-Dürrül-Muxtar"dakı ifadələri izah edilib, səhih, mötəmət, zəif və tənqid edilən fikirlərə eyham vurulub, hökmlərin sübutları tədqiq edilib və daha əvvəl həll edilməmiş məsələlər həll edilməyə çalışılıb. Həmçinin əsərdə müraciət olunan əsərlərdəki səhvlər də düzəldilib. Müəllif əsərin yazılmasında demək olar ki, bütün Hənəfi mənbələrdən bəhrələnmişdir.

Əsər türkcəyə tərcümə edilmiş olub, müxtəlif tarix (h.q. 1272, h.q. 1286, h.q. 1299, 1994–1998 və s.) və yerlərdə (Bulaq (Misir), İstanbul, Qahirə, Beyrut və s.) dəfələrlə nəşr edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Sünni kitablarının siyahısı

## İstinadlar
Juniperus tetragona

*  — Juniperus phoenicea bitki növünün sinonimi.
*  — Juniperus monticola bitki növünün sinonimi.
Bartolomeus Brenberq

**Bartolomeus Brenberq** (; ) — Romada (1619-1630) və Amsterdamda (1630-1657) İtaliya və italyan mənzərələrinin Holland qızıl dövrü rəssamı.

## Bioqrafiyası

Onun erkən həyatı haqqında az şey məlumdur. Üç cildlik "Schouburg"-da Arnold Houbraken oxuculara Breenberghin tərcümeyi-halı haqqında daha çox xəbər yazmağı xahiş edərək ilk cildində ondan bəhs etmişdi. Ona deyilmişdi ki, Breenberg Utrextdə anadan olub və Kornelis van Pulenburqun ustası olub, o, artıq bildiyi faktlara, yəni "Poelenburgun 1586-cı ildə doğulması və Breenbergin 1660-cı ildə ölümü"nə görə bunun mümkün olmadığını bilirdi. Houbraken heç vaxt istədiyi məlumatı almadı, baxmayaraq ki, o, Breenberghdən ikinci cildində Abraham Blumart və Paulus Potterin müasirləri olan 59 bacarıqlı rəssamın siyahısında yenidən bəhs etmişdir.

Niderland İncəsənət Tarixi İnstitutuna (RKD) görə, Brenberq Niderlandın Deventer şəhərində anadan olub, lakin 1607-ci ildə atasının ölümündən sonra ailəsinin qalan hissəsi ilə birlikdə, ehtimal ki, Hoorna köçüb. Orada o, Jak Vabenin müasiri idi və ehtimal ki, ilk təhsilini almışdır, baxmayaraq ki, indi onun ilk müəllimi "1610-cu illərin unudulmuş Amsterdam mənzərə rəssamlarından biri" hesab olunur. Onun qeydiyyatdan keçmiş müəllimləri Piter Lastman və Yakob Simons Peynasdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Portrait of Breenbergh in the Amsterdam Museum, by Jacob Adriaensz Backer
*Bartholomeus Breenbergh on Artnet
*Works and literature at PubHist
Ceyms Fouli

**Ceyms Fouli** () — Amerikalı jurnalist və video müxbir. Suriyada vətəndaş müharibəsi zamanı müstəqil müharibə müxbiri kimi çalışarkən, 22 noyabr 2012-ci ildə Suriyanın şimal-qərbində qaçırıldı. 2014-cü ilin avqustunda ABŞ-nin İraqdakı hava hücumlarına cavab olaraq başı kəsildi və bununla da İraq və Suriya İslam Dövləti (İŞİD) tərəfindən öldürülən ilk ABŞ vətəndaşı olub.
Juniperus nepalensis

*  — Juniperus recurva bitki növünün sinonimi.
*  — Juniperus bermudiana bitki növünün sinonimi.
Bronzino

**Anyolo di Kozimo** ( [ˈaɲɲolo di ˈkɔːzimo]; ) — adətən **Bronzino** ( [il bronˈdziːno]) və ya **Anyolo Bronzino** () kimi tanınan, Florensiyadan olan italyan manyerist rəssamı. Onun *Bronzino* ləqəbi nisbətən tünd dərisinə və ya qırmızımtıl saçlarına aid ola bilər.

O, bütün ömrünü Florensiyada yaşamış və 30 yaşlarının sonlarından etibarən Toskana Böyük Hersoqu I de' Mediçinin saray rəssamı kimi məşğul olmuşdur. O, əsasən portret rəssamı idi, eyni zamanda bir çox dini mövzularda və bir neçə alleqorik mövzuda rəsmlər çəkmişdir, bunlara, ehtimal ki, onun ən məşhur əsəri olan "*[[Venera, Kupid, Folli və Zaman]]*" (təxminən 1544-45) da daxildir. Mediçilərin bir çox portretləri Bronzinonun özünün iştirakı ilə müxtəlif dərəcələrdə bir neçə versiyada mövcuddur, çünki Kosimo diplomatik hədiyyə olaraq göndərilən surət çıxarılan portretin qabaqcıllarından biri idi.

O, Manyerizmin ilk nəslinin aparıcı florensiyalı rəssamı Pontormo ilə birlikdə təhsil almış və onun üslubuna böyük təsir göstərmişdir, lakin onun zərif və bir qədər uzunsov fiqurları həmişə sakit və bir qədər təmkinli görünür, müəlliminin həyəcan və emosiyalarından məhrumdur. Onlar tez-tez soyuq və süni tapılmışdır və onun nüfuzu 19-cu və 20-ci əsrin əvvəllərində Manyerizmə qarşı ümumi tənqidi münasibətdən əziyyət çəkirdi. Son onilliklər onun sənətinə daha çox dəyər verirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Biography "Angolo Bronzino" at *[[Encyclopaedia Britannica]]*
* "Agnolo Bronzino" at the National Gallery, London.
* "Bronzino" in: Federico Zeri (with Elizabeth E. Gardner). *Italian Paintings: A Catalogue of the Collection of the Metropolitan Museum of Art: Florentine School.* Metropolitan Museum of Art, New York 1971, ISBN 0-87099-020-9, pp. 200–204 (at The Met: Watson Library Digital Collections with book viewer and downloadable PDF).
* Bruce Adolphe. "Of Art and Onions: Homage to Bronzino" at webpage of Palazzo Strozzi, Florence.
* Agnolo Bronzino's Biography, Style and Artworks at Artble.com ("The Home of Passionate Art Lovers"), no legal info.
Juniperus lycia

*  — Juniperus pseudosabina bitki növünün sinonimi.
*  — Juniperus turbinata bitki növünün sinonimi.
*  — Juniperus excelsa bitki növünün sinonimi.
Vilyam Bredford (rəssam)

**Vilyam Bredford** (; ) — əslən Massaçusets ştatının Feyrheyven şəhərindən, Nyu-Bedford yaxınlığından olan amerikalı romantik rəssam, fotoqraf və tədqiqatçı. Onun ilk işləri Nyu Bedford Limanındakı çoxsaylı gəmilərin portretlərinə yönəlmişdi. 1858-ci ildə onun "Gün batımında Nyu-Bedford Limanı" əsəri Albert Birştadtın əlamətdar Nyu-Bedford İncəsənət Sərgisinə daxil edilmişdir.

## Karyerası

O, gəmilər və Arktika dəniz mənzərələri rəsmləri ilə tanınır. 1861-ci ildən 1866-cı ilə qədər Dr. Ayzek İzrael Heys ilə birlikdə şimala, Labradora ekskursiyalar etdi. O, şimalın donmuş bölgələrini təsvir edən ilk Amerika rəssamlarından biri idi: məsələn, onun müasiri Frederik Edvin Çörç 1861-ci ildə "Aysberqlər" əsərini çəkmişdi; Albert Birştadt da eyni dövrdə fəal idi. Bredfordu 1864-cü ildəki ekspedisiyasında fotoqraf Vilyam H. Pirs müşayiət edirdi və bu ekspedisiya arktik bölgələrdə çəkilmiş ilk aysberq fotoşəkilləri ilə nəticələnmişdi.

1862-ci ildə Bostonda Çarlz Dorman Robinsonun rəsm müəllimi olmuşdur.

LeQrand Lokvudun verdiyi vəsaitlə Bredford 1869-cu ildə ən ucqar şimal səyahəti olan Qrenlandiyaya səyahət etmiş və sonda fotoqraflar Con L. Danmor və Corc Kritçersonun müşayiəti ilə "Panter" paroxodunda 75° şimal enliyinə qədər çatmışdır. Qayıtdıqdan sonra Bredford iki il Londonda keçirmiş və orada şimala səyahətləri haqqında "Arktika bölgələri" adlı əsərini dərc etmişdir. Bu əsər Qrenlandiyaya sənət ekspedisiyasında çəkilmiş fotoşəkillərlə təsvir edilmişdir; rəssamın təsviri hekayəsi ilə. (London, 1873). 1874-cü ildə o, Milli Dizayn Akademiyasına assosiativ üzv seçilmişdir.

O, bir qurum deyil, həmfikir rəssamların qeyri-rəsmi qrupu olan Hudzon çayı məktəbi ilə əlaqəli idi. O, onların texnikalarını mənimsəmiş və işığın suya necə toxunduğu və su səthlərinin görünüşünə və rəsmin ümumi atmosferinə necə təsir etdiyi ilə çox maraqlanmışdır. O, əks mövzu yaratmaqla və kənarlarına daha tünd rənglər yerləşdirməklə, mərkəzin daha yaxşı işıqlandırılmış mövzusunu çərçivəyə salmaqla və əks istiqamətə yönəltməklə rəsmlərinin bir çoxunda kompozisiya baxımından balans yaratmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* http://www.whalingmuseum.org/online_exhibits/wm_bradford/index.html
* Biography at the ''Dictionary of Canadian Biography Online''
* www.William-Bradford-Gallery.org 123 works by William Bradford
* Sterling and Francine Clark Art Institute 2002 exhibition "Arctic Diary: Paintings and Photographs by William Bradford" 
* New Bedford Whaling Museum 2003 exhibition "William Bradford: Sailing Ships & Arctic Seas"
* "Arctic Visions: Away then Floats the Ice-Island", exhibit microsite
Dirk Bauts

**Dirk Bauts** (; ) — erkən dövr Niderland rəssamı. Bauts, Rogir van der Veydenin rəhbərliyi altında təhsil almış ola bilər və onun əsərləri van der Veyden və Yan van Eykdən təsirlənmişdir. O, 1457-ci ildən (və ya daha əvvəl) 1475-ci ildə vəfat edənə qədər Lövendə çalışmışdır. Onun adı müxtəlif muzeylərdə və müəssisələrdə Dirk Bauts kimi də görünür.

Bauts tək bir yoxa çıxma nöqtəsinin istifadəsini nümayiş etdirən ilk şimal rəssamlarından biri idi ("*Sonuncu Şam yeməyi*"ndə təsvir olunduğu kimi).

## Əsərləri

### İlk əsərlər (1464-cü ildən əvvəl)
Bautsun ən erkən əsəri təxminən 1445-ci ilə aid Pradoda (Madrid) Bakirə Həyatının Triptixidir. Qranadadakı "Deposition Altarpiece" (Capilla Real) da, ehtimal ki, bu dövrə, təxminən 1450-1460-cı illərə aiddir. Müqəddəs Ayin qurbangahı ilə eyni ölçülərə malik parçalanmış kətan qurbangah parçası — hazırda Belçika Kral İncəsənət Muzeylərində (Brüssel), J. Paul Getti Muzeyində (Los-Anceles), Milli Qalereyada (London), Norton Saymon Muzeyində (Pasadena) və İsveçrənin şəxsi kolleksiyasında saxlanılan — bu dövrə aid ola bilər. Luvr Mərsiyəsi (Pyeta) başqa bir erkən dönəm əsəridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Dieric Bouts in the Leuven St. Pieter Church
*Dirk Bouts at Artcyclopedia
*Dirk Bouts at Panopticon Virtual Art Gallery
*''Fifteenth- to eighteenth-century European paintings: France, Central Europe, the Netherlands, Spain, and Great Britain'', a collection catalog fully available online as a PDF, which contains material on Dieric Bouts (cat. no. 17)
*''Gerard David: purity of vision in an age of transition'', an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains material on Bouts (see index)
Viktor Brauner

**Viktor Brauner** ( [ˈviktor ˈbrawner]; ) — sürrealist hərəkatının rumın rəssamı və heykəltəraşı.

## Erkən həyatı

O, Rumıniyanın Pyatra Nyamts şəhərində bir yəhudi ağac istehsalçısının ailəsində anadan olub və sonradan ailəsi ilə birlikdə bir neçə il Vyanada məskunlaşıb. Gənc Viktor orada ibtidai məktəbdə oxuyub. Ailəsi 1914-cü ildə Rumıniyaya qayıtdıqdan sonra təhsilini Breiladakı Lüteran məktəbində davam etdirib. Bu dövrdə maraqları zoologiya ilə bağlı olub.

O, Buxarestdəki Milli İncəsənət Məktəbində (1916–1918) və Horia İgirosanu özəl rəssamlıq məktəbində oxuyub. O, Feltiçeni və Balçik şəhərlərini ziyarət edib və Pol Sezan üslubunda mənzərələr çəkməyə başlayıb. Daha sonra, özünün də şahidlik etdiyi kimi, bütün mərhələlərdən keçib: "Dadaist, Abstraksionist, Ekspressionist".

26 sentyabr 1924-cü ildə Buxarestdəki Motsart Qalereyasında onun ilk fərdi sərgisi keçirildi. Həmin dövrdə o, şair İlarie Voronka ilə tanış oldu və onunla birlikdə "75HP" jurnalını təsis etdi. Brauner məhz bu jurnalda "Pictopoetry" manifestini və "Surrasionalizm" məqaləsini dərc etdi. O, "Georq Qross üslubunda" "Kabaredə Məsih" və "Ferdinand Hodler üslubunda" "Fabrikdəki Qız" əsərlərini çəkdi və nümayiş etdirdi. 1924-cü ilin noyabr ayında "Contimporanul" sərgisində iştirak etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Victor Brauner biography 
* Biography at Guggenheim Museum
* Biography at 3d-dali.com 
* Zentralinstitut für Kunstgeschichte – OPAC: German archive listing of 1961 New York solo exhibition catalogue: "Victor Brauner: paintings, encaustics, drawings; 1932 – 1959" / Bodley Gallery; New York, 1961.
*  Victor Brauner
Françesko Bottiçini

**Françesko Bottiçini** (; əsl adı **Françesko di Covanni**, ; ) — Erkən İntibah dövrünün italyan rəssamı. O, Florensiyada anadan olub və 1498-ci ildə ölümünə qədər orada fəaliyyət göstərib. Bottiçininin sənədləşdirilmiş əsərləri az olsa da, bir sıra qurbangahlar, onlarla kiçik miqyaslı dini panellər və bir neçə portret daxil olmaqla, üslubuna əsasən ona məxsus əhəmiyyətli bir əsər inamla qeyd olunur.

## Həyatı

### İlk əsərləri
Bottiçini 1446-cı ildə Florensiyada anadan olub. Atası oyun kartları rəssamı olan naybaio və ya Giovanni di Domeniko di Piero idi və ehtimal ki, ilkin bədii təhsilini ondan almışdır. 22 iyul 1459-cu ilə qədər Neri di Biççinin emalatxanasında maaşlı köməkçi işləyirdi. Botticini 24 iyul 1460-cı ildə Nerinin emalatxanasını tərk etdi. Nəhayət, o, Andrea del Verrokkio ilə tanış oldu və onun emalatxanasında Leonardo da Vinçi, Lorenzo di Kredi, Domeniko Qirlandayo və Pyetro Perucino ilə görüşmüş olardı. Botticininin Verrocchionun emalatxanasında olması sənədləşdirilməsə də, bu, çox vaxt üsluba əsaslanaraq qəbul edilir. Həmin illə bağlı arbitraj sənədində qeyd edildiyi kimi, Botticini 1469-cu ildə öz emalatxanasını açdı. O, atası ilə yaxın münasibətdə qaldı və atası onun iş müqavilələrinə nəzarət etdi və 1475-ci ildə azadlığa buraxılmaq üçün müraciət etdi. Hüquqi qeydlərə görə, azadlığı 1477-ci ildə verildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nadir Nadi

**Mustafa Nadir Nadi** () — Türkiyə jurnalisti və yazıçısı. O, "*[[Cümhuriyyət (qəzet)|Cümhuriyyət]]*" qəzetinin qurucusu Yunus Nadi Abalıoğlunun oğlu idi.

## Həyatı

Mustafa Nadir Nadi 23 iyun 1908-ci ildə Muğla vilayətinin Fəthiyyə rayonuna bağlı Qayaköy kəndində anadan olmuşdur. Atası Yunus Nadi Abalıoğlu idi. İbtidai təhsilini İstanbulda, Nişantaşında yerləşən Yeni Məktəbdə almışdır. Orta təhsilini Qalatasaray Liseyində davam etdirmiş, lakin Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsinin başlaması səbəbilə atası ilə birlikdə Ankaraya getmişdir. Qalatasaray Liseyindəki təhsilini 1930-cu ildə başa vurmuşdur. Ali təhsilini İsveçrədə, Lozanna Universitetinin Siyasi Elmlər fakültəsində almışdır.

Jurnalistika fəaliyyətinə 1932-ci ildə xaricdən "*[[Cümhuriyyət (qəzet)|Cümhuriyyət]]*" qəzetinə göndərdiyi yazılar, xəbərlər və reportajlarla başlamışdır. İstanbula qayıtdıqdan sonra 1936-cı ildən etibarən "*[[Cümhuriyyət]]*" qəzetinin müxtəlif bölmələrində çalışmış və köşə yazarı kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1938–1941-ci illərdə Qalatasaray Liseyində sosiologiya müəllimi olmuşdur. 1945-ci ildə atası Yunus Nadinin vəfatından sonra "*Cümhuriyyət*" qəzetinin rəhbərliyini və baş redaktorluğunu üzərinə götürmüşdür.

Mustafa Nadir Nadi 1950–1954-cü illərdə Demokrat Partiya siyahısı üzrə Muğladan müstəqil millət vəkili, 1954–1957-ci illərdə isə İstanbuldan müstəqil millət vəkili kimi Türkiyə Böyük Millət Məclisində təmsil olunmuşdur. Parlamentə daxil olduqdan qısa müddət sonra Avropa Şurasına müstəqil Türkiyə nümayəndəsi seçilmiş və altı il bu vəzifəni icra etmişdir. Bu dövrdə, 1962-ci ildə qəzetdəki yazılarına ara vermiş, 12 mart medaxiləsindən sonra isə təxminən bir il müddətində qəzetin idarəçiliyindən uzaq qalmışdır.

Mətbuat sahəsində bir çox mükafatlara layiq görülmüş Mustafa Nadir Nadi 1988-ci ildə TÜYAP Kitab Sərgisi tərəfindən "Fəxri Yazıçı" elan edilmişdir. O, 1991-ci ildə vəfat etmiş və İstanbulda Ədirnəqapı şəhidliyində dəfn olunmuşdur.

## Əsərləri
* *Sokakta Gürültü Var* (1943)
* *Atatürk İlkeleri Işığında Uyarmalar* (1961)
* *Perde Aralığından* (1965)
* *İki Sovyet Rusya - İki Polonya 1935-1965* (1967)
* *27 Mayıs'tan 12 Mart'a* (1971)
* *Sil Baştan* (1975)
* *Olur Şey Değil* (1979)
* *Ben Atatürkçü Değilim* (1981)
* *Dostum Mozart* (1985)

## İstinadlar
Hüseyn Suad Yalçın

**Hüseyn Suad Yalçın** (; ) — Türkiyə şairi və yazıçısı.

## Ailəsi və təhsili

Hüseyn Suad Yalçın İstanbulda, Molla Gürani məhəlləsində anadan olmuşdur. Atası Siroz sancağının mühasiblərindən Əli Rza bəy, anası isə Fatma Nəyyirə xanım idi. Qardaşı Hüseyn Cahid Yalçın tanınmış ədib, romançı və jurnalist kimi məşhurlaşmışdır. O, daim mütaliə edən və dövrün aktual ictimai həyatını yaxından izləyən bir ailənin üzvü olmuşdur.

Təhsilini ardıcıl olaraq Molla Gürani Məhəllə Məktəbində, Balıkəsir İbtidai Məktəbində, Bəyazid Rüşdiyyəsində, Drama sancağı Rüşdiyyəsində və nəhayət Mülki Tibb Məktəbində almışdır.

## Peşə fəaliyyəti

Tibb təhsilini başa vurduqdan sonra, 1886-cı ildə Lesbos bələdiyyə həkimi kimi üç il fəaliyyət göstərmişdir. Daha sonra İstanbul Üçüncü Bələdiyyə Dairəsinin həkimi vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1893-cü ildə tibbi ixtisaslaşma məqsədilə Parisdə stajyer kimi təhsilini davam etdirmiş, 1893–1895-ci illərdə burada olmuşdur. Sonrakı illərdə İstanbul Onuncu Bələdiyyə Dairəsinin həkimi, Suriya vilayətinin səhiyyə müfəttişi (1898–1908-ci illər), eləcə də Böyük Səhiyyə Məclisinin üzvü (Dəməşq Səhiyyə Şurasının üzvü) kimi müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. Bu fəaliyyətləri 1908–1918-ci illəri əhatə etmişdir.

Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsinə qoşulmuşdur. Cümhuriyyətin elanından sonra Dəniz Yolları idarəsində həkim vəzifəsinə gətirilmiş və vəfatına qədər bu vəzifəni icra etmişdir.

## Yaradıcılığı

Hüseyn Suad Yalçın Cənab Şəhabəddin və Tofiq Fikrətin təsiri altında yazdığı məhəbbət və qadın mövzulu lirik şeirləri ilə tanınmışdır. Sərvəti-fünun ədəbi cərəyanının şairləri arasında məhz lirizmi ilə seçilmişdir. Bu ədəbi çevrəyə dostu Cənab Şəhabəddinin tövsiyəsi ilə daxil olmuşdur. Bununla yanaşı, dramaturji əsərlər qələmə almış və tərcümə fəaliyyəti ilə də məşğul olmuşdur.

1908-ci ildən sonra poeziyasında lirizmdən uzaqlaşmış, satira və yumora üstünlük vermişdir. "*[[Kalem (jurnal)|Kalem]]*" jurnalında "Gavəyi-zalim" təxəllüsü ilə yumoristik yazılar dərc etdirmişdir. Darülbədayinin yaradılmasında mühüm töhfələr vermişdir. Onun poetik dünyasında insan simasındakı süni təbəssümlərin və maskaların arxasında gizlənən daxili iztirabların və göz yaşlarının acı izlərinin üzə çıxarılması əsas ideya kimi ön plana çəkilmişdir.

## Əsərləri
### Şeirlər
* Lâne-i Melâl (1910).
* Gave'nin Destanı (gülmece şiirleri, 1923).
* Hüseyin Suat Yalçın ve Şiirleri (1949).
* Şûhî-i Nevbahâr

### Pyesləri
* Şehbal Yahut İstibdadın Son Perdesi (1908)
* Kirli Çamaşırlar (1910)
* Ahirette Bir Gün (1910)
* Deva-yı Aşk (1910)
* Çifteli Mikroplar
* Hülle
* Yamalar 
* Kayseri Gülleri (1920)
* Tayyare (1927)
* küçük kedi (1927)

## İstinadlar
Hadi Kazımi

Hadi Kazımi (Farsca **هادی کاظمی**  n 04.11.1976-cı il tarixində anadan olub) — Güney Azərbaycan əslli İran aktyoru, hekayəçi, heykəltəraş, rəssam və fotoqraf. O, Mehran Modirinin rejissorluğu ilə çəkilən *"Barareh Nights"* komediya serialında *Nezam Du Barareh* rolu və *"Bitter Coffee"* də *Baba Şah* rolu ilə tanınır.

## Həyatı
Hadi Kazımi dörd qardaşı içərisində ikinci böyük övladıdır. Hadi Malek-Əştər Texnologiya Universitetinin qrafik dizayn fakültəsini bitirdikdən sonra Tehran İncəsənət Universitetində aktyorluq üzrə bakalavr dərəcəsini alıb. O, kino və televiziya karyerasından başqa aktiv fotoqraf olaraq, illər ərzində bir neçə fotoqrafiya sərgisində işlərini nümayiş etdirib. 

Bundan əlavə, Hadi iki qardaşı Hamed və Tohid Kazımi ilə birlikdə onların D,Kr adlı duet musiqi qrupunda çalışır.

## Filmoqrafiya

### Filmlər

* *Khab Foroosh*, 2009
* *Shab Be Yade Mandani*, 2010
* *Kolahbardar*, 2010
* **', Morad, 2010
* **', 2016
* *İran Burgeri*, 2015
* *Fosil*, 2023

### Televiziya

* *Pavarçin*, 2002
* *[[:fa:مهمانان مادربزرگ|Mehman-e Madarbozorg]]*, 2003
* *Sefr Darajeh*, 2004
* *[[:fa:شبکه سه و نیم|Shabekeye Se-o-nim]]*, 2004
* *Shabhaye Barareh*, 2005 - 2006 - Nezam Du Barareh
* *Faza Navardan*, 2007 - Various Characters
* *Baghe Mozaffar*, 2007 - Nima
* *Mahe Asal*, 2007 - Barat
* *Dar Cheshm-e Baad*, 2008
* *Bi Tabi*, 2009
* *Marde Do Hezar Chehreh*, 2009
* *Sefid Emza*, 2010
* *Ghahve-ye Talkh*, 2010 - Baba Şah
* *Bahaneyi Baraye Boodan*, 2011
* *[[:fa:بیدارباش|Bidar Baş]]*, 2012
* **, 2012 Khatoon Abadi
* *Zarafat edirəm*, 2013
* *Qulaq Kralı*, 2013 Zöhrə
* *Salhaye Door Az Khane*, 2019 Zohreh
* *Zaferani*, 2016 Maşallah
* *Aspirin*, 2016 Fərhad
* *Alalbadal*, 2017 Khorram

## İstinadlar

Hadi Kazımi in red carpet

Hadi Kazımi - müsahibə

Hadi Kazımini tanıyanlar və onun arvadı

Hadi Kazıminin filməri

Hadi Kazımi Danofilmdə

Hadi Kazımi in Khandevane (Tv Şou)

Hadi Kazım Fajr Festivalında
Fan dağları

**Fan dağları** — Fan dağları Pamir-Alay sisteminin cənub-qərbində, Hissar və Zərafşan silsilələrinin yerləşdiyi ərazidə yerləşir. Bu adlar müvafiq olaraq “Qala” və “Qızıl verən” mənasını verir — bu ərazi bu günədək qızıl tərkibli mədənləri ilə tanınır. Fan dağları əsasən Tacikistan ərazisində yerləşir.
## Coğrafiyası
Şərti olaraq Fan dağları şimaldan Zərafşan silsiləsi, cənubdan Hissar silsiləsi, şərqdən Fandərya çayı, qərbdən isə Arçimaydan çayı ilə məhdudlaşır. Marğuzor gölləri rayonu da tez-tez Fan dağlarına aid edilir.

Ərazinin ən yüksək nöqtəsi Çimtarğa zirvəsidir — 5489 m. Digər beşminlik zirvələr: Bodxona (5138 m), Çapdara (5050 m), Böyük Ganza (5306 m), Kiçik Ganza (5031 m), Zamok (5070 m), Mirali (5132 m), Energiya (5120 m).

Fan dağları çay vadilərində yerləşən Alaudin gölləri, eləcə də Kulikolon, Allo və İsgəndərkul daxil olmaqla, özünün füsunkar gölləri ilə məşhurdur.

## Faydalı qazıntılar
Fan–Yaqnob vadisinin ərazisində (Zərafşan çayı hövzəsi, Tacikistan Respublikasının Soqd vilayətinin Aynı rayonu) Orta Asiyanın ən böyük daş kömür yataqlarından biri — Fan–Yaqnob kömür yatağı yerləşir. Buradakı kokslaşan kömür ehtiyatları 465 milyon ton təşkil edir. Lakin ərazinin çətin əlçatan olması səbəbindən yataq zəif işlənmişdir.

Bu yataq həmçinin yeraltı kömür yanğını ilə məşhurdur. Bu hadisə əsrlər boyu təsvir olunmuşdur (məsələn, Böyük Plini yazırdı: “Baktriyalıların yanında gecələr dağın zirvəsi yanır”). Yanğının xarakterik əlamətləri bunlardır: üç yüz dərəcəyədək qızmış qazlar qayalı çatlar və mağaraların qara ağızlarından gurultu ilə, lakin tüstü və alov olmadan çıxır; mağaraların divarları isə kükürd və naşatır (ammonium xlorid) kristalları ilə örtülmüşdür.

## Qalereya

Image:Fan Mountains300.jpg|Fan dağları
Image:Chapdara and Bodhona Peaks.jpg|Çapdara və Bodxona zirvələri
Image:Tajikistan Fan-Mountains - landscape 11.jpg|Alaudin gölləri
Image:Lake Moutniy.jpg|Bulanıq göl
Image:Chimtarga Peak.jpg|Çimtarğa zirvəsi


## İstinadlar
Dilarə Əliyeva küçəsi

**Dilarə Əliyeva küçəsi** (köhnə adlar "1 May" küçəsi) — Bakı şəhərinin Nəsimi və Səbail rayonları ərazisində yerləşən tarixi və mərkəzi küçələrdən biri. Küçə Azərbaycanın görkəmli filoloqu, tərcüməçi və qadın hüquqları müdafiəçisi Dilarə Əliyevanın adını daşıyır.

## Tarixi

Küçə Bakının sürətli inkişaf dövründə salınmışdır. Sovet dönəmində müxtəlif adlar daşısa da (məsələn, bir hissəsi keçmiş Pervomayskaya), Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra 1991-ci ildə faciəvi şəkildə həlak olmuş ziyalı Dilarə Əliyevanın xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə onun adı ilə adlandırılmışdır.

## Memarlıq və tarixi abidələr
Küçə boyunca XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərinə aid Bakı memarlıq məktəbinin inciləri hesab olunan binalar yerləşir. Küçədə və onun bilavasitə yaxınlığında yerləşən mühüm obyektlər:
* Fantaziya hamamı: XIX əsrin sonunda (1896) inşa edilmiş, memarlıq üslubu ilə seçilən tarixi bina.
* Kərbəlayı Abdulla məscidi: Ərazinin dini və tarixi əhəmiyyətini əks etdirən abidə.
* Əzim Əzimzadənin ev-muzeyi: Azərbaycan karikatura sənətinin banisi Əzim Əzimzadənin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş muzey.
* Aşkenazi yəhudi sinaqoqu: Bakının multikultural dəyərlərini əks etdirən dini mərkəzlərdən biri.

Dilarə Əliyeva küçəsi son illərdə aparılan şəhərsalma layihələri çərçivəsində əsaslı şəkildə yenidən qurulmuşdur. Küçənin infrastrukturunun yenilənməsi ilə yanaşı, onun "28 May" və Fikrət Əmirov küçələri ilə kəsişdiyi hissədə geniş abadlıq işləri aparılmışdır. Küçənin bu hissəsində yerləşən Səməd Vurğun parkı əhalinin istirahəti üçün əsas məkanlardan biri hesab olunur. Park və ətraf ərazilər müasir işıqlandırma sistemi və yaşıllıqlarla təchiz edilmişdir.
Rəcəb Tayyib Ərdoğanın aldığı mükafatların siyahısı

**Rəcəb Tayyib Ərdoğanın aldığı mükafatlar** məqaləsində — Rəcəb Tayyib Ərdoğanın baş nazir və prezident olduğu dövrdə aldığı mükafatlar təqdim olunub.

## Mükafatları

## Fəxri doktor dərəcələri

## Fəxri vətəndaşlığı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər