Ədalət Liqası filminin istehsalı

2017-ci ildə çıxarılmış *“[[Ədalət liqası (film, 2017)|Ədalət Liqası]]”* filmi mürəkkəb istehsalat tarixinə malikdir. Filmin çəkilişlərinə başlamazdan əvvəl və çəkilişlər zamanı onun ssenarisində ciddi dəyişikliklər edilmiş, istehsalın ortasında isə rejissoru dəyişdirilmişdir. Bu filmin kinoteatrlarda təqdim edilmiş versiyasının pre-prodakşn və əsas çəkilişlər zamanı nəzərdə tutulduğundan ciddi fərqlənməsinə səbəb olmuşdur.

Dəyişiklərin bir çoxu DC Genişləndirilmiş Kainatının (DCGK) əvvəlki filmləri olan *“[[Betmen Supermenə qarşı: Ədalət şəfəqində|Betmen Supermenə qarşı: Ədalətin Şəfəqi]]”* və *“[[İntiharçılar dəstəsi (film, 2016)|İntiharçılar dəstəsi]]”* filmlərinin soyuq qəbul edilməsi ilə əsaslandırılmışdır. “Ədalət Liqası"nın istehsalatına əsasən Zak Snayder başçılıq etmiş, lakin 2017-ci ilin mayında filmin post-prodakşn işləri həyata keçirilərkən qızının intiharından sonra Snayder istehsalatdan uzaqlaşmış və rejissor kürsüsündə onu Coss Uidon əvəz etmişdir. Warner Bros. şirkətinin göstərişi ilə Uidon filmin ssenarisini dəyişmiş, yenidən çəkilişlər həyata keçirmiş, filmin ümumi tonuna dəyişikliklər edərək ona daha parlaq və yumorik əhvali-ruhiyyə gətirmiş, ümumi davamlılıq müddətini isə 120 dəqiqəyə qədər azaltmışdır. “Ədalət Liqası”nın kinoteatr relizi kommersiya uğursuzluğu ilə üzləşmiş, film tənqidçilər və izləyicilərdən qarışıq rəylər almış və bundan sonra Warner Bros. DCGK-nın gələcəyinə yenidən baxmalı olmuşdur.

Filmin mürəkkəb istehsalat tarixçəsinin tədricən ictimayətə açıqlanmasından sonra bəzi insanlar Snayderin baxışını əks etdirən alternativ montaj versiyasının təqdim edilməsi ideyasını irəli sürməyə başlamışdılar. Snayderin yaradıcılığının fanatları, filmin yaradıcı və aktyor heyəti, həmçinin kino sənayesinin bir çox tanınmış fiqurları *"Snyder Cut"* adlandırılan bu versiyanın çıxarılmasını dəstəkləmişlər. Buna cavab olaraq Warner Bros. rəsmi açıqlama verərək “Ədalət Liqası”nın alternativ versiyasının çıxarılması ilə bağlı heç bir planın olmadığını bildirmişlər.  *“[[Polad adam (film, 2013)|Polad adam]]”* filminin izləmə partisi zamanı 20 may 2020-ci ildə Zak Snayder şəxsən *“[[Zak Snayderin Ədalət liqası|Zak Snayderin Ədalət Liqası]]”*nın HBO Max tərəfindən çıxarılacağını açıqlamışdır.

## Orijinal Snayder/Terrio ssenarisi (2014–2016)

*“[[Polad adam (film, 2013)|Polad adam]]”* filminin çıxarılmasından sonra rejissor Zak Snayder DC Genişləndirilmiş Kainatının inkişafına başlayır və *“Polad adam”*, *“[[Betmen Supermenə qarşı: Ədalətin şəfəqi (film, 2016)|Betmen Supermenə qarşı]]”*, o cümlədən *“[[Ədalət liqası (film, 2017)|Ədalət Liqası]]”* trilogiyasından ibarət ssenari tağını yaradır. “Screen Rant”dan Stiven Kolbert qeyd edir ki, Snayderin kainat  üçün planı Marvel Kinematoqrafiya Kainatının tam əksi idi. Əgər MKK-da personajlara həsr edilmiş solo filmlər ümumiləşdirici *“[[Qisasçılar (film, 2012)|Qisasçılar]]”* filmi ilə yekunlaşdırılırsa, DCGK-da ümumiləşdirici filmlərdə təqdim edilən personajların müxtəlif həyat dövrlərinə aid müstəqil filmlər yalnız ümumiləşdirici filmlərdən sonra çəkilməli idi. Snayderin ilkin baxışına görə “Betmen Supermenə qarşı” filmi franşizanın ən sərt/qaranlıq filmi olmalı, ondan sonra isə filmlərin ümumi əhval tonu tədricən açılmalı idi. Buna baxmayaraq Snayder Kris Terrio ilə birlikdə *“Ədalət Liqası”* üçün yazdığı ssenarini *“qaranlıq”* və *“qorxulu”* adlandırır. Film üçün hazırlanmış konsept-artlardan məlum olur ki, Apokolipsdə baş verən səhnələr və Yeni Tanrıların iştirakı nəzərdə tutulmuş səhnələr elmi-fantastika əsərlərindən, xüsusilə Hans Rudi Giqerin işlərindən ilhamlanmışdı.

İlkin plana görə Steppenvolf və Parademonlar İntiharçılar dəstəsinin düşməni olmalı və Ana qutuları tərəfindən idarə edilən Cadugərə kömək etməli idilər, Ədalət Liqasının əsas antoqonisti isə Darksayd olmalı idi. Snayderin sözlərinə görə, filmin ən azı bir hissəsində Brüs Ueynin “Betmen Supermenə qarşı” filmində gördüyü qarabasmada təsvir olunan postapokalipsis Qotem səhnəsinin və Fleşin Brüsü xəbərdar etmək üçün keçmişə qayıtmasına həsr olunmalı idi. “Ədalət Liqası”nın ilkin ssenarisində qarabasmanın davamı olaraq Betmağaraya gələn Darksayd Lois Leyni öldürürdü. Bu, Supermenin zəkasını Darksaydın canlıları idarə etmək üçün istifadə etdiyi anti-həyat bərabərliyi qarşısında zəif hala salmalı idi. Supermeni nəzarəti altına alan Darksayd dünyanı ələ keçirir və Brüsün qarabasmasındakı apokaliptik hala salır. Betmen və Kiborq birlikdə çalışaraq zaman maşını yaradırlar ki, Fleşi keçmişə göndərib Lois Leyni xilas etsinlər və Supermenin Darksaydın təsiri altına düşməsinə mane olsunlar. Fleş iki zaman axımına düşür ki, onlardan biri qəhrəmanı həddən artıq erkən vaxta – *“Betmen Supermenə qarşı”* filminin taymlaynına gətirir. “Ədalət Liqası”nın bu versiyası heç vaxt çəkilməyib və bu versiya ilə bağlı çəkilişlər mövcud deyil.

## Snyder Cut (2016–2017)

*“[[Betmen Supermenə qarşı: Ədalətin şəfəqi (film, 2016)|Betmen Supermenə qarşı]]”* filmi tənqidçilər tərəfindən əsasən mənfi qəbul edilmiş (“Rotten Tomatoes” rəy aqqreqatorunda 28% 4.94/10 balla qiymətləndirilmişdir), izləyicilər tərəfindən isə qarışıq rəylər (CinemaScore-da “B” reytinqi almışdır) almışdır.  Tənqidlər əsasən filmin qaranlıq tona malik olması, yumorun olmaması və zəif templə əlaqəli idi. Bu cür reaksiya Warner Bros. Studiyası və Zak Snayderi DCGK-nın gələcək filmlərinə dəyişiklik etməyə məcbur edir. Bütün əsas çəkilişləri artıq həyata keçirilmiş *“[[İntiharçılar dəstəsi (film, 2016)|İntiharçılar dəstəsi]]”* və əsas çəkilişlərinin başlamasına bir ay qalmış *“Ədalət Liqası”* filmlərinə dəyişikliklər edilir. Snayder və Terrio əvvəlcədən də DCGK filmlərinin ümumi əhval tonunun daha ümidverici olmasını planlaşdırsa da, *“Betmen Supermenə qarşı”* filminin qəbulu *“Ədalət Liqası”*nın ssenarisinə ciddi dəyişikliklər edilməsinə gətirib çıxarır. Kinooperator Fabian Vaqnerlə ilk görüşündəcə Snayder ona *“franşizanın digər filmləri üçün xarakterik olan stilləşdirilmiş, qaranlıq və yüksək kontrastlı görünüşdən”* uzaqlaşmaq istədiyini deyir.

Studiya DCGK-nın inkişafına nəzarət etmək üçün Con Berq və Ceff Consu işə götürür, onların ilk tapşırığı isə *“Ədalət Liqası”*nın ssenarisinin dəyidirilərək daha ümidverici və optimistik hala gətirilməsi olur. Betmeni canlandıran aktyor Ben Afflek ssenarinin yenidən işlənməsində iştirak etmək və planlaşdırılan *“Betmen”* filmini *“Ədalət Liqası”* ilə əlaqələndirmək üçün icraçı prodüser kimi işə cəlb olunur. Alfred Penniuortu canlandıran aktyor, *“Betmen Supermenə qarşı”* filmini açıq tənqid etmiş Ceremi Ayrons qeyd edir ki, “Snyder Cut”ın ssenarisi sələfi ilə müqayisədə daha sadə, qısa və birxətli idi. Ədalət Liqasının ssenarisi dəyişdirilərək əsas antoqonistin Steppenvolf olacağına qərar verilmiş, *“İntiharçılar dəstəsi”*ndə boşalmış antoqonist yerinə isə son anda Cadugərin qardaşı İnkubus istifadə edilmişdir. Əsas çəkilişlər 35 mm film kamerası ilə aparılmış və 2016-cı ilin dekabrında yekunlaşdırılmışdır. Bir neçə ay sonra *“Ədalət Liqası”*nın müxtəlif montaj versiyaları Warner rəhbərliyinə, həmçinin Snayderin ailəsi və dostlarından ibarət kiçik auditoriyaya nümayiş etdirilmişdir. Nümayiş zamanı son montaj işləri həyata keçirilmiş, vizual effektlər və audio-miksinq işləri yarımçıq olmuşdur.  Bəstəkar Junkie XL işdən uzaqlaşdırılmazdan əvvəl film musiqisini tamamlaya bilmişdi. Mərasimdə Snayder deyir ki, onun montaj versiyaları demək olar ki, hazır idi və bir neçə CGI işlərinin tamamlanmasından sonra film təqdim edilə bilərdi, lakin, Warners studiyası filmi buraxmaqdan imtina edir. *“[[Forbes (jurnal)|Forbes]]”* jurnalından Mark Hyuz qeyd edir ki, Snayderin montaj versiyası 90%-dən artıq hazır idi, *“The Telegraph”* isə məlumat verir ki, filmin vizual qrafika işlərinin tamamlanması üçün studiyanın əlavə $30-40 milyona ehtiyacı vardır. Filmin məhz bu, əsasən yekunlaşdırılmış versiyası “Snyder Cut” adlandırılır. “Ədalət Liqası”nın yaradıcı heyətinin müxtəlif dərəcəli üzvlərinə istinad edən Kevin Smit vəziyyəti belə təsvir edir:

“Snyder Cut”  dəqiqə (təxminən   saat yarım) davam edird i, yığma montaj materialı isə demək olar beş saata çatırdı. Snayderin *“Ədalət Liqası”*nın baza çərçivələri filmin Coss Uidon tərəfindən hazırlanmış kinoteatr variantında da saxlanılmışdır: Betmen və Ecazkar qadın digər metainsanları axtararaq komanda yaradır, Supermeni dirildir və Rusiyada baş verən final döyüşündə Steppenvolfu məğlub edirlər. Buna baxmayaraq, çoxlu sayda əlavə səhnələr, personajların keçmişləri və motivasiyalarını izah edən səhnələr, miflər, kainat quruculuğuna xidmət edən səhnələr, yeni personajlar və gələcək DCGK filmləri ilə bağlı tizer səhnələr “Snyder Cut”da olsa da, filmin kinoteatr versiyasında ixtisar edilmişdir. Snayder və Terrionun ilk ssenarisində yer almış zaman səhayəti aspekti “Snyder Cut” ssenarisində saxlanılsa da, həcmi azaldılmışdır. Bu versiyada Kiborq Ana qutularını ayıra bilmir və Fleş ona ikinci şans vermək üçün keçmişə səyafət etməli olur. Bu versiya filmdə təqdim olunan üç yeni personajın açılmasına daha çox vaxt sərf edir: Fleş, Akvamen və Kiborq. “Snyder Cut” həm də bir neçə yeni ikinci plan personajı təqdim edir ki, onların da sırasında Ədalət Liqasının əsas antaqonisti olan Darksayd (Rey Porter tərəfindən canlandırılır), onun əsas köməkçisi Desaad (Piter Ginnes tərəfindən canlandırılır), Akvamenin müəllimi və məşqçisi Nuidis Vulko (Uillem Defo tərəfindən canlandırılır), sonradan Atom konstyumunu geyinən alim Rayan Çoi (Rayan Çeng tərəfindən canlandırılır), Kiborqun anası Elionora Stoun (Karen Brayson tərəfindən canlandırılır), Barri Allenin sevgi marağı Ayris Uest (Kiersi Klemons tərəfindən canlandırılır) və cilddəyişmə qabiliyyətinə malik yadplanetli Marslı ovçu (Harri Lenniks tərəfindən canlandırılır)  vardır. Həmçinin daha əvvəlki DCGK filmlərində təqdim edilmiş və ya *“Ədalət Liqası”*nın kinoteatr versiyasında da saxlanılmış ikinci plan personajları Leks Lutor (Cessi Ayzenberq tərəfindən canlandırılır), Kiborqun atası Saylas Stoun (Co Morton tərəfindən canlandırılır), Atlantidalı döyüşçü və Akvamenin sevgi marağı Mera (Amber Hörd tərəfindən canlandırılır), müxbir və Supermenin sevgi marağı Lois Leyn (Emi Adams tərəfindən canlandırılır) və Ecazkar qadının düşməni Ares (Nik MakKinlis tərəfindən canlandırılır) “Snyder Cut”da daha böyük efir vaxtına malik olmuşdur.

*“Ədalət Liqası”*nın Snayder montajı versiyasını görən studiya rəhbərləri rejissorun *“Betmen Supermenə qarşı”* filmi ilə müqayisədə bu filmdə ümumi tonu yumşaltmaq üçün xeyli səy göstərdiyini qeyd edirlər. *“[[Akvamen (film, 2018)|Akvamen]]”* filminin çıxarılmasından sonra filmin tonu *“Ədalət Liqası”*nın atmosferindən xeyli yüngül olsa da, personajın Uidonun təqdim etdiyi yox, “Snyder Cut”dakı versiyaya daha yaxın olduğunu qeyd edirlər. Buna baxmayaraq studiya hələ də nəticəsən narazı qalır və insayderlərin məlumatına görə, Warner Bros. Snayderin redaktələrini “hissolunmaz” hesab edir. Filmin ilk iki treyleri “Snyder Cut”dan olan kadrları istifadə edir və qarışıq fikirlərlə qəbul edilir. Test auditoriyasının reaksiyalarını müşahidə edən Nil Deyli, əsas heyət arasında Betmen və Supermenin ən pis qəbul edildiyini yazır. 2018-ci ilin iyulunda *“[[The Wall Street Journal]]”* studiyanın *“Ədalət Liqası”*nın  alternativ versiyasını çıxarmaq planlarının olmadığını açıqlayır. 2019-cu ilin noyabrında *“The Hollywood Reporter”* və *“Variety”* bir-birindən xəbərsiz halda “Snyder Cut”ın çıxarılmayacağı haqqında məlumat verir, ikinci mənbə isə insayder məlumatından sitat gətirərək yazır: *“Bu əlçatmaz arzudur. Bu heç vaxt baş verməyəcək.”*

### ''#ReleaseTheSnyderCut'' hərəkatı

*“[[Ədalət liqası (film, 2017)|Ədalət Liqası]]”*nın kinoteatrlarda çıxarılmasından sonra fanatlar “Snyder Cut”ın çıxarılması üçün onlayn petisiya yaradırlar və 180.000-dən artıq insan petisiyanı imzalayır. #ReleaseTheSnyderCut heşteqini istifadə edən  hərəkat fanatların belə montaj versiyasının mövcudluğu haqqında dəqiq məlumat almasından əvvəl başladılır. Snayderin rejissor kürsüsünü tərk etməsi və onun yekun versiyasının Uidonun əlinə keçməsi haqqında məlumatın yayılmasından sonra hərəkat daha da genişlənir. Vəziyyət 1980-ci ildə *“[[Supermen 2 (film, 1980)|Supermen 2]]”* filminin çıxışı zamanı yaranmış halla müqayisə edilir. Həm *“Ədalət Liqası”*, həm də *“Supermen 2”* filmi üzərində işlər başa çatmamış müxtəlif səbəblərə görə rejissor işdən uzaqlaşdırılmış, yeni rejissor isə filmin ümumi tonu və ssenarisinə ciddi dəyişikliklər etmişdi. Hər iki rejissorun işdən uzaqlaşmaq səbəbi fərqli olsa da, *“Supermen 2”* filminin rejissoru Riçard Donner 2006-cı ildə film üzərində işlərini yekunlaşdıraraq rejissor versiyasını təqdim etmişdi. Bəziləri *“Ədalət Liqası”*nın rejissor versiyasının çıxarılmasını labüd hesab edirdilər və bunu Snayderin daha əvvəlki filmlərinin (*“[[Qoruyucular (film, 2009)|Qoruyucular]]”*, *“[[Betmen Supermenə qarşı: Ədalətin şəfəqi (film, 2016)|Betmen Supermenə qarşı]]”*) rejissor versiyalarının kinoteatr versiyalarından dəfələrlə yaxşı olması ilə izah edirdilər.

### Snayderin “Ədalət Liqası”nın sikvelləri ilə bağlı planları

Snayderin Ədalət Liqasından sonra istehsal edilməli olan *“Ədalət Liqası 2”* və *“Ədalət Liqası 3”* filmləri üçün heç vaxt ssenari yazılmamış və bu iş üçün ssenari müəllifləri işə cəlb edilməmişdi. Lakin, Snayderin onların məzmunu haqqında planları var idi və komiks rəssamı Cim Li onlar üçün çoxlu saytda stori-bordlar yaratmışdı. İstehsalın *“Ədalət Liqası”*nın təqdim edilməsindən dərhal sonra başlayacağı gözlənilsə də, 2017-ci ilin dekabrında solo *“Betmen”* filminin yaradılması üçün *“Ədalət Liqası 2”*nin istehsalı təxirə salınır. *“Ədalət Liqası”*nın xoşagəlməyən kommersiya nəticəsindən sonra studiya DCGK-nın gələcəyinə yenidən baxaraq Snayderin baxışından uzaqlaşır. Bundan sonra filmin yaradıcı heyəti trilogiya ilə bağlı detalları tədricən açıqlamağa başlayır. Həmin detallardan aşağıdakı məlumatlar müəyyən edilmişdir:

* “Snyder Cut”da  təqdim edilən Darksayd *“Ədalət Liqası 2”* filmində əsas antoqonist olmalı idi. 
* Betmen ölməli idi.
* *“Ədalət Liqası 2”* filmində Hel Cordan da daxil olmaqla, Yaşıl Fənər Korpusunun üzvləri iştirak etməli idi.  Şaiələrə görə prodüser Çarlz Roven Korpusun ən məşhur üzvünü məhz Mark Uolberqin canlandırmasını istəyirdi, lakin, rolla bağlı rəsmi kastinq aparılmamışdı.
* Snayder qeyd edir ki, *“Betmen Supermenə qarşı”* filmində Supermenin cəsədi üzərində xaçlar *“Ədalət Liqası 2”* filminə işarə idi. 
* “Betmen Supermenə qarşı” filmindəki qarabasma səhnəsi seriyada mühüm rol oynamalı idi. Bu baxımdan Snayder 2013-cü ildə təqdim edilmiş məşhur *“”* oyunundan ilhamlanmışdı.
* *“Ədalət Liqası 2”* filmi qismən Qrant Morrison tərəfindən 2008-2009-cu illərdə DC Comics üçün yaradılmış *“[[:en:Final Crisis|Final Crisis]]”* krossover hekayə xəttinə əsaslana bilərdi.
* *“Ədalət Liqası”*nın da çəkilişlərinin aparıldığı *“[[:en:Pinewood Studios|Pinewood Studios]]”*da *“[[Ulduz müharibələri: Skayuolkerin yüksəlişi (film, 2019)|Ulduz müharibələri: Skayuolkerin yüksəlişi]]”* filminin çəkiliş meydanını ziyarət edən Kevin Smit burada *“Ədalət Liqası”*nın bəzi çəkiliş heyəti üzvləri ilə də danışır və gələcəkdə onları nə gözlədiyini öyrənir. Sonradan o bildirir ki, *“Ədalət Liqası 2”* *“[[İmperiya cavab zərbəsi endirir (film, 1980)|İmperiya cavab zərbəsi endirir]]”* və *“[[Qisasçılar: Sonsuzluq savaşı (film, 2018)|Qisasçılar: Sonsuzluq savaşı]]”* kimi qəhrəmanların məğlubiyyəti ilə bitməli idi.
* Smit həm də qeyd edir ki, *“Ədalət Liqası 3”* filmində hadisələr Brüs Ueynin qarabasmasındakı post-apokaliptik dünyada baş verməli, qəhrəmanlar Darksayd və onun Apokalips güclərinə qarşı sonuncu dəfə birləşməli idilər.

2019-cu ilin yanvarında kraudfandinq ianə zamanı toplanmış vəsaitin İntiharların Qarşısının Alınmazı üzrə ABŞ Fonduna yönləndirilməsindən sonra bütün ianəçilərə xüsusi dizaynlı köynəklər hədiyyə etmişdir. Köynəklərin dizaynında Kabbala həyat ağacını xatırladan dairələrlə beş filmdən ibarət filmlər seriyası göstərilmişdir. Köynəyin digər üzündə monomifin yaradıcısı kimi tanınan ABŞ ədəbiyyatçısı Cozef Kempbelldən sitat yazılmışdır: *“Bütün tanrılar, səmalar və cəhənnəmlər bizim içimizdədir.”*

## Kinoteatr variantı

*“Snyder Cut”*ın studiya tərəfindən bəyənilməməsindən sonra, Coss Uidon (*“[[Qisasçılar (film, 2012)|Qisasçılar]]”*, *“[[Qisasçılar: Altron dövrü (film, 2015)|Qisasçılar: Altron dövrü]]”*) ssenarinin yenidən yazılması və əlavə çəkilişlər aparmaq üçün işə cəlb edilir. (Lakin, ehtimal ki, o, ssenaridə dəyişikliklər etmək üçün daha əvvəldən işə  götürülmüşdü) Warner Bros. Studiyasının baş direktoru Kevin Tsudzihara tapşırır ki, filmin davamlılıq müddəti iki saatdan artıq olmasın.  Studiya filmin təqdimat vaxtını da dəyişməkdən imtina verir ki, bu da filmin normal yekunlaşdırılmasına maneə olur. Bunun səbəbi bir tərəfdən icraçıların vaxtlı-vaxtında maaş almasını təmin etmək, digər tərəfdən də AT&T ilə birləşmədən sonra studiya layihələrinin tamamilə dəyişdirilə biləcəyindən ehtiyat etmələri ilə əlaqəli idi.

Ola bilsin ki, Snayder də filmin çıxarılmasının təxirə salınmasından imtina etmişdi. O, Uidonun yenidən yazdığı ssenari əsasında əlavə çəkilişlər aparmalı idi, filmin studiyanın tələblərinə uyğun redaktə edilməsi üçün Uidon və Snayderin birlikdə çalışdığı vaxt, Snayderin qızı Autum Snayder 2017-ci ilin payızında intihar nəticəsində vəfat edir. Faciədən sonra Snayder iki ay film üzərində çalışaraq fikrini yayındırsa da, 2017-ci ilin mayında rejissor kürsüsündəm imtina edir. Onun həyat yoldaşı Debora Snayder də *“Ədalət Liqası”*nın prodüserliyindən uzaqlaşır. Lakin, belə bir ehtimal var ki, Snayder yanvar və ya fevralda rejissor vəzifəsindən uzaqlaşdırılmış, bu haqqda yalnız mayda xəbər verilmişdir. Snayderin getməsindən dərhal sonra Coss Uidon *“Ədalət Liqası”*nın kinoteatr versiyasının hazırlanmasına nəzarəti öz əlinə alır. O zaman Warner Bros. icraçı direktoru olan Tobi Emmerix deyirdi:

Studiyanın filmlə bağlı qoyduğu tələblərə uyğun olaraq filmin davamlılıq müddəti titrlər də daxil olmaqla 120 dəqiqəyə (iki saat) qədər qısaldılmışdır. Uidon tərəfindən ssenariyə 80 səhifəlik materual əlavə edilmişdir. Vaqner qeyd edir ki, filmin kinoteatr variantında Snayderin çəkdiyi ümumi materialdan vəmi 10%-i istifadə edilmişdir. Post-prodakşn işlərinin aparıldığı müddətdə film musiqisini tamamlamış Junkie XL-in işindən imtina edilmiş və film üçün yeni musiqi yazılması Denni Elfmana (*“[[Spider-Man: Original Motion Picture Score|Hörümçək-adam]]”*, *“”* və sair) sifariş edilir.  

Snayderin layihədən uzaqlaşmasından sonra həyata keçirilmiş bütün çəkilişlərdə Arri Alexa 65 sistemi istifadə edilmişdir. Uidon tərəfindən yenidən yazılmış və çəkilmiş səhnələr filmə daha şəxn ton və yumor əlavə etmiş, Snayderin variantında qaranlıq əhvala yönəlmiş səhnələrdə zorakılığın həcmi azaldılmışdır.  Studiyanın tələblərinə uyğunlaşdırmaq üçün filmin “Snyder Cut” versiyasından 90 dəqiqədən artıq material kəsilsə də, ümumi hekayə hələ də Snayderin ilkin ideyasına əsaslanırdı. “Snyder Cut”ın test nümayişi uğursuz olsa da, Uidonun versiyasının test baxışı *“[[Ecazkar qadın (film, 2017)|Ecazkar qadın]]”*ın uğurunu təkrar edir və studiya yola davam etməyi qərarlaşdırır.

Relizindən sonra *“Ədalət Liqası”*nın kinoteatr versiyası soyuq qarşılanır. Bir neçə kino tənqidçisi onu *“Frankinşteyn”* adlandıraraq Frankinşteynin bədheybəti kimi bir neçə candan yığıldığını və iki rejissorun fərqli üslublarını birləşdirdiyini qeyd edirlər. Studiya Snayderin kino kainatı üçün olan baxışından uzaqlaşaraq bir-biri ilə əlaqəli filmlər yerinə, personajlara aid solo filmlər üzərində çalışmağa üstünlük verir. *“Ədalət Liqası”*nın 2019-cu ildə çıxarılmalı olan sikveli qeyri-müəyyən müddətə təxirə salınır. *“Betmen Supermenə qarşı”* filmindən sonra olduğu kimi, *“Ədalət Liqası”*nın da çıxarılmasından sonra 2017-ci ilin sonu, 2018-ci ilin əvvəllərində növbəti film olan *“[[Akvamen (film, 2018)|Akvamen]]”*in çıxarılması öncəsi Warner Bros. icraçı vəzifələrdə olan şəxsləri dəyişir. *“Betmen Supermenə qarşı”* filmindən sonra DCGK-nı lazım olan yola yönləndirmək üçün həmsədr kimi işə götürülmüş Ceff Cons və Con Berq 2017-ci ilin sonlarında işdən uzaqlaşdırılır. 2018-ci ilin əvvəlində onların yerinə Uolter Hamada (*“[[O (film, 2017)|O]]”*, *“[[Lənət (film, 2013)|Lənət]]”*) və Çantal Nonq işə götürülür. 2018-ci ilin mayında studiyanın kastinq rəhbəri Lora Kennedi işdən uzaqlaşır. *“The Hollywood Reporter”* insayderdən sitat gətirərək qeyd edir ki, Hamada *“işə başlayıb və təmizləmə ilə məşğuldur.”* *“Ədalət Liqası”*nın təqdim edilməsindən sonra Cessi Ayzenberq (Leks Lütor) və Ben Afflek (Betmen) kimi bəzi aktyorlar DCGK ilə yollarını ayırmış, bəzilərinin statusu isə sual altına düşmüşdür.

### Kinoteatr versiyasında edilmiş əsas dəyişikliklər

Aşağıdakı başlıqlarda “Snyder Cut” və kinoteatr versiyası arasındakı fərqlər qeyd edilir. Məlumatlarda əsas diqqət böyük və əlamətdar fərqlərə verilmiş, bununla yanaşı qeyd edilməmiş çoxlu sayda kiçik fərqlər də vardır.

#### İxtisar edilmiş və efir vaxtı azaldılmış personajlar

Kinoteatr versiyasında “Snyder Cut”da mövcud olan ən azı on komiks personajı tamamilə ixtisar edilmişdir. “Snyder Cut”da Fleşin Ayris Uesti avtomobil qəzasından xilas etməsi səhnəsi var idi. Rayan Çoi/Atom Saylas Stoun ilə birlikdə S.T.A.R Labsda işləyirdi. Bəzi fleşbek səhnələrində Kiborqun anası Elinor Soun iştirak edir. Akvamenin müəllim və məşqçisi Nuidis Vulko sualtı səhnələrdə və titrlərarası səhnədə görünürdü.  Ədalət Liqasının antaqonisti Darksayd ən azı iki-üç səhnədə iştirak edirdi. Darksaydın əsas köməkçisi və sağ əli Desaad ikinci plan rolu oynayırdı. Harri Lenniks tərəfindən *“[[Polad adam (film, 2013)|Polad adam]]”* və *“[[Betmen Supermenə qarşı: Ədalətin şəfəqi (film, 2016)|Betmen Supermenə qarşı]]”* filmlərində canlandırılmış Kelvin Svonvik *“Ədalət Liqası”*nda da görünməli və onun yadplanetli Marslı ovçu olduğu aydın olmalı idi. Kinoteatr versiyasında Ana qutuları süjet aləti kimi saxlansa da, “Snyder Cut”da göstərillirdi ki, həmin qutularda Steppenvolfun anası Heqqra – komikslərdə onun baxısı olan Heqqra adlı personaja yeni baxış – yaşayırdı. İkinci plan personajları olan Saylas Stoun, Lois Leyn, Mera, Ares, Zevs və Antiopanın iştirakı ilə çəkilmiş bir neçə səhnə ya tamamilə ixtisar edilmiş, ha da əhəmiyyətli dərəcədə qısaldılmışdır.

Kristofer Rivin Supermen filmlərində Cimmi Olseni canlandırmış aktyor Mark MakKlur “Snyder Cut”da film ərzində Lois Leynin cangüdənini oynasa da, kinoteatr versiyasında kameo rolunda saxlanmışdır. Rejissor Zak Snayder filmdə danışmayan personaj kimi kameoya malik idi. Aktyor Sem Bencamin 20-30 dəqiqəlik hərbi süjet xəttində iştirak etdiyini bildirmişdir.

#### Əlavə məlumatlar və Fleş, Akvamen və Kiborqun mənşə hekayələri

DCGK-nın üç yeni əsas personajının – Fleş, Akvamen və Kiborqun mənşə hekayəsini izah edən bir neçə səhnə, filmin kinoteatr variantında ixtisar edilmişdir. “Snyder Cut”da Fleş təsadüfən zaman səyahəti etməyi öyrənir, onun Brüs Ueynlə münasibəti isə *“saf və həyəcanlı biri ilə, təcrübəli və həyəcanlı biri”*nin münasibətidir. Snayder Kiborqu *“filmin ürəyi”* adlandırır və orijinal ssenaridə onun bacarıqlarını istifadə etməyi öyrənməsi, kibernetik orqanlarına kontrolu və Steppenvolf tərəfindən hissələrə parçalanması səhnələri var idi. “Snyder Cut”da Akvamenin mənşəyini və Antlantidanı təsvir edən əlavə səhnələr olmuş, səhnələrdə Atlantidanın Ölü Kralının taxtı, Vulko və Mera da iştirak etmişlər. “Snyder Cut”ın çıxarılmasını dəstəkləməsinə baxmayaraq Ceyson Mamoa həmin səhnələrin ixtisar edilməsini müdafiə edərək deyir: *“Onlara ehtiyac yox idi, çünki bu haqqda *“Akvamen”* filmində bəhs ediləcək. Bu film Akvamen haqqında yox, Ədalət Liqası haqqındadır.”*

#### Supermenlə bağlı dəyişikliklər

Henri Kavillin Supermen səhnələrinin bir çoxu Uidon tərəfindən yenidən çəkilmişdir. Təkrar çəkilişlərin təyin edildiyi vaxt Kavil Paramauntun *“[[:en:Mission: Impossible – Fallout|Missiya yerinəyetirilməzdir: Nəticə]]”* filmində aktiv çəkiliş dövründə idi və müqaviləyə görə aktyor film üçün bığını saxlamağa məcbur idi. Buna görə də, Warner Bros. aktyorun bığını post-prodakşnda *“təmizləmək”* qərarına gəlir, lakin, vaxt darlığının olması yekun məhsulun bərbad olması ilə nəticələnir. Film boyunca bütün səhnələrdə Supermenin CGI dodaqları vardır ki, bu da həmin səhnələrin təkrar çəkildiyini göstərir. *“[[Polad adam (film, 2013)|Polad adam]]”* filmində təqdim edilən gənc Supermen, *“[[Betmen Supermenə qarşı: Ədalətin şəfəqi (film, 2016)|Betmen Supermenə qarşı]]”* filmindəki konfliktli Supermendən sonra “Snyder Cut” versiyasında personajın süjet tağı tamamlanmalı və o, komikslərdə göstərilən əsl Supermenə çevrilməli idi. “Snyder Cut”ın sonunda Supermenin davranışı stori-bord rəssamı Cey Oliva tərəfindən *“məyus”* kimi təsvir edilir.

#### Yerə ilk hücum fleşbeki

Steppenvolfun Yerə hücumu və Köhnə Olimp Tanrıları, amazonlar, atlantidalılar, Yaşıl Fənər Korpusu və insanlardan təşkil olunmuş orduya qarşı döyüşməsini təsvir edən köməkçi səhnə də dəyişdirilmişdir. “Snyder Cut”da səhnə daha uzun olmaqla Steppenvoldun yerinə Darksaydın daha gənc olan Uxas adlı versiyasını təqdim edirdi; səhnədə Ares və Darksayd arasında döyüş göstərilirdi; Yaşıl Fənər Yalan Qurun əlavə çəkilişləri yer almışdı və kinoteatr variantında ixtisar edilmiş personajlar arasında dialoqlara yer verilmişdi. Steppenvolf baltasını yerə vurduqda alovlanan qırmızı simvol meydana gəlir. “Snyder Cut”da bu simvol Anti-Həyat bərabərliyinin simvolu kimi təqdim edilir, kinoteatr versiyasında isə simvolla bağlı heç bir izah verilmir.

#### Rusiyada final döyüşü

Ədalət Liqası və Steppenvolfun Parademonlar ordusu arasındakı final döyüşü də əsasən dəyişdirilmişdir. Uidon qırmızımtıl səma rəngini, yerdən çıxan kökvari strukturları, Stepenvolfun yeni dizaynlı əməliyyat bazasını və Fleş tərəfindən xilas edilə rus ailəsini əlavə etmişdir. “Snyder Cut”da Betmen döyüş səhnələrində daha böyük rol oynayır. Kinoteatr versiyasında Steppenvolf Parademonların qorxunu hiss edəcəyindən ehtiyat edir, bu və açılışdakı Betmenin oğru səhnəsi Uidon tərəfindən əlavə edilmiş süjet alətidir. “Snyder Cut”da Steppenvolf boru vasitəsiylə xilas olmazdan əvvəl Ecazkar qadın onun başını kəsə bilir və borunun digər tərəfində sikveldə peyda olacağını tizer edən Darksayd görünür.

## Zak Snayderin Ədalət Liqası (2021)

20 may 2020-ci ildı Warner Bros. filmin orijinal versiyasının eksklüziv olaraq HBO Max-da 2021-ci ildə təqdim ediləcəyini açıqlayır. Bu xəbəri ilk dəfə Zak Snayder *“Polad adam”* filminin fanatlar və Henri Kavillə birgə izləmə mərasimində elan edir. Bu versiyanın tamamlanması $20–30+ milyona başa gələcək, xərclər xüsusi effektlərin tamamlanmasına, musiqi effektlərinə və montaj işlərinə sərf ediləcək, Zak Snayderin versiyası dörd saatlıq film və ya altı hissəli miniserial olacaq.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

* 
* Flashpoint (komiks)

## Xarici keçidlər

* ForSnyderCut.com – "Snyder Cut" haqqında xəbərləri yayan fanat saytı
* Release the Snyder Cut Know Your Meme portalında
* Black Suit Edition Vimeo-da
* 'Justice League' Deleted Scenes Reveal A Much Darker Movie via ScreenGeek
* If a Snyder Cut Does Ever Release, It Might Look Different Than Fans Expect via io9