open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
White Fox

— 2007-ci ilin aprelində Qaku İvasa tərəfindən qurulmuş Yaponiya anime studiyası. White Fox OLM studiyasının spun off studiyasıdır.

## İşlər

### Anime serialları
* *[[Tears to Tiara]]* (2009)
* *[[Katanagatari]]* (2010)
* *[[Steins;Gate]]* (2011)
* *[[Jormungand (manqa)|Jormungand]]* (2012)
* *[[Jormungand (manqa)|Jormungand: Perfect Order]]* (2012)
* *[[The Devil Is a Part-Timer!]]* (2013)
* *[[Super Sonico|SoniAni: Super Sonico The Animation]]* (2014)
* *[[Is the Order a Rabbit?]]* (2014)
* *[[Akame ga Kill!]]* (2014)
* *[[Utawarerumono|Utawarerumono: Itsuwari no Kamen]]* (2015)
* *[[Is the Order a Rabbit?|Is the Order a Rabbit??]]* (2015; Kinema Citrus ilə birlikdə)
* ** (2016)
* *[[Matoi the Sacred Slayer]]* (2016)
* *[[Grimoire of Zero]]* (2017)
* *[[Girls' Last Tour]]* (2017)
* *[[Steins;Gate|Steins;Gate 0]]* (məlum deyil)

### Filmlər
* *[[Steins;Gate: Load Region of Déjà Vu]]* (2013)
* *[[Peace Maker Kurogane]]* (2017)

### Video oyunlar
* *[[Steins;Gate Elite]]* (2018)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Sədi

**Sədi** — ad.

* Sədi Şirazi — orta əsr fars ədəbiyyatı, qəzəl janrının ən görkəmli nümayəndəsi.
* Sədi Sani Qarabaği — XIX əsr Azərbaycan şairi. 
* Sədi Qəddafi — Müəmmər əl-Qəddafinin övladlarından biri.

## Həmçinin bax
* Sədi (dəqiqləşdirmə)
Onman

**Onman** () — Çukot dənizinin Kolyoçinskoye buxtası sahilində, Vankarem kəndindən 30&nbsp;km aralıda yerləşir. İnzibati cəhətdən Çukot Muxtar Dairəsinin İultinski rayonu ərazisinə daxildir. 83 metr hündürlüyə malikdir.
Çukot dilində işlənən Onmın sözü  «dərin, dənizin daxilinə doğru uzanmış» mənasını verir.

Onman burnu ilk dəfə xəritəyə Böyük Şimal ekspediyası zamanı salınmışdır. Burnun dəqiq yerləşmə koordinatı 1910-cu ildə təstiqlənmişdir. 1934-cü ildə Çelyuskin buzqıranına yardım məqsədilə «Fleyster»  təyyarəsi, təyyarəçisi olan Siqizmund Aleksandroviç Levanovski ilə birlikdə qəzaya uğramışdır.

Burnun sahilində bir çox quş növləri yuva qurur.

Burnun sahilində naviqasiya işıqlı işarəsi quraşdırılmışdır.

## İstinadlar
Vasili Abayev

**Vasili İvanoviç Abayev** (; ) — sovet və Rusiya filoloqu, dilçisi, iranşünası, diyarşünası.

## Həyatı

Vasili İvanoviç Abayev 15 dekabr 1900-cü ildə indiki Gürcüstanın Kobi kəndində anadan olmuşdu.Sankt-Peterburq Universitetinin ictimai elmlər fakültəsini bitirmişdi. (1925).

Vasili Abayev 12 mart 2001-ci ildə Moskva şəhərində vəfat edib.

## Elmi fəaliyyəti

Avrasiyanın geniş ərazilərinin iskit və sak xalqlarının məskəni olduğunu digər müəlliflər də təsdiqləmişlər. Belələrindən biri də V.İ. Abayev olmuşdur. Bütün bu müəliflər artıq yuxarıda qeyd edildiyi kimi, iskit və saklara aid edilən "heyvani üslub"un bütün bu ərazilərə səpələnmiş kurqanlardan tapılan zəngin maddi mədəniyyət nümunələrinə xas olması faktından, eləcə də Herodot da daxil olmaqla bütün antik müəlliflərin həmin mədəniyyətin daşıyıcılarını ümumiləşdirici "iskit" adı ilə adlandırması faktından çıxış etmişlər. Fəqət həmin müəlliflər həmin kurqanların xronoloji ardıcıllığını, yəni hansı kurqanların nisbətən daha qədim olması faktını nəzərə almadan, bu etnik qrupların Şərqdən Qərbə doğru yayıldıqlarını söyləmişlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Абаев В. С. Общегуманитарные аспекты теоретического языкознания
* Статья в электронной энциклопедии «Кругосвет»
* V. İ. Abayev. Osetin dilinin qramatik oçerki 
* Vasili İvanoviç Abayev
Zarina Nizomiddinova

**Zarina Nizomiddinova** () — Özbəkistanda məşhur aktrisalardan biri və müğənni. 29 mart 1989–cu ildə Özbəkistan–in paytaxtı Daşkənd şəhərində anadan olub. 2010–cu ildə özbək dilində çəkilmiş "Qaragöz" filmində rol almasıyla kino karyerası başlamış, 2005–2016–cü illər arasında Özbəkistan istehsalı olan 34 filmdə çəkilmişdir.

## Filmoqrafiyası

## Reklam filmləri

## Rol aldığı musiqi klipləri

## Filmləri
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Video kliplər

## Klipləri
* 
* 

## Maraqlı faktlar
* Mohinur Nizomiddinova Shahbozovna.
* Shohruh Nizomiddinov Shahbozovich.
* Temurxon Sodiqov Toʻlqinovich.
* Toʻlqin Sodiqov.

## Audio

* Yetar (2015)

## Mükafatları
*  “O‘zbekiston belgisi” 2013

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ber qanunu

**Ber qanunu** — meridian istiqamətində axan böyük çayların Şimal yarımkürəsində sağ, Cənub yarımkürəsində isə sol sahilinin yuyulması səbəblərini izah edən müddəa. 1857-ci ildə eston alimi Karl Ernst fon Ber (1792–1876) həmin hadisənin Yerin öz oxu ətrafında fırlanmasından yaranan Koriolis təcilinin təsiri nəticəsində baş verdiyini göstərmişdir.

Koriolis təcili ekvatorda sıfıra bərabərdir; ən böyük qiymətə qütblərdə çatır. Buna görə də Ber qanunu orta və yüksək enliklərdə daha aydın müşahidə olunur. Çay sahilləri axınların məcradan kənara çıxmasına mane olduğundan Ber qanununa müvafiq yuyulmaya məruz qalır. Nəticədə sağ sahillər adətən dik, sol sahillər isə yastı olur. Cənub yarımkürəsində sahillərin yuyulması prosesi bunun əksinədir. Dnepr, Don, Volqa, Ob, Yenisey, İrtış, Dunay və s. Cənub yarımkürəsində isə Parana, Paraqvay və s. çaylarda Ber qanunu daha yaxşı müşahidə edilir.

Yerin fırlanması hava kütlələrinin, həmçinin dəniz və okean axınlarının hərəkətinə də təsir göstərir.

## İstinadlar
Çetıryoxstolbovoy (ada)

**Çetıryoxstolbovoy** — Şərqi Sibir dənizində, Medvejı adaları qrupuna daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Yakutiya ərazisinə daxildir.

## Yerləşməsi
Arxipelaqın şərqində yerləşir. Kolıma çayından 116 km aralıda yerləşir. Ən yaxın ada 21 km şimal-qərbdə Leontev adasıdır.

## Xüsusiyyətləri
Ölçülərinə görə Krestovski adası və Leontev adasından sonra üçüncüdür. Şərqdən qərbə 9,5 km, şimaldan cənuba isə 2,5 km təşkil edir. Adanın hündürlüyü 94 metr təşkil edir. Şimalı nisbətən hündürdür. Cənubunda eyni adlı buxta vardır. Materikdə adaya Şimal maralı, Ayı, Canavar, Tülkü və gəmiricilər keçir. Şərqində Qütb stansiyası 1933-cü ildə istifadəyə verilmişdir.

## Tarixi
Çetıryoxstolbovoy adası digər Medvejı adaları kimi Yakov Premyakov tərəfindən 1710-cu ildə, adalar isə ilk dəfə 1769-cu ildə kəşf edilmişdir. Adanın müasir adı F. Vrangel tərəfindən 1823 ildə verilmişdir.

Adanın adı onun ərazisində yerləşən dirəklərə görə verilmişdir. Onların hündürlüyü 15 metrdir. 

Qayalıqdan ibarət dirəklər aşınmaya məruz qalır. 1935-ci ildə adada olan Sergey Obruçev burada olarkən üç dirəyin qaldığını müəyyən edir. 1980-ci ildə yalnız iki dirək qalır. 1995-ci ildə isə burada cəmi bir dirək və ikincinin qalığı aşkarlanmışdır.

## İstinadlar
Qumyataq gölü

**Qumyataq gölü** — Abşeron yarımadasında, Abşeron rayonu inzibati ərazi vahidliyində yerləşən göl. Göl Sumqayıt şəhər inzibati sərhədinə yaxın ərazidə qərarlaşır. Bakı Sumqayıt avtomagistralının bir necə kilometrliyində yerləşir. Sumqayıt şəhəri ilə arasında məsafə 7&nbsp;km-dir.
## Xüsusiyyətləri

Qumyataq gölü Abşeron yarımadasında olan digər göllərdən fərli cəhəti ondan ibarətdir ki, bura Ceyranbatan su anbarından kanal axır. Su səbəbdən böyük ehtimalla suyu şirindir. Göldən nasoslarla su Sumqayıtda yerləşən zavodların təminatında istifadə edilən anbarlara vurulur. Kanal, yeraltı və yağış suları ilə qidalanır. Qidalanmasında qar suları oladuqca az iştirak edir. Dərinliyi 1-3 metr arasında dəyişir. Göllə Sumqayıtçayı arasında bir necə km məsafə vardır. Ehtimal ki, gölün əmələ gəlməsi Sumqayıtçayda nadir hallarda müşahidə edilən daşqının nəticəsindir. Digər ehtimal isə gölün laqun məhşəlli olmasıdır. Göldə balıqçılığı inkişaf etdirmək mümkündür. Göl ətrafının abadlaşdırılması sayəsində şəhər əhalisinin istirahətini təmin etmək və turist cəlb etmək olar. Göldə su quşlarına rast gəlmək olur (vağlar, çüllütlər və ördəklər).

## İstinadlar
Monthly Comic Alive

— Media Factory tərəfindən nəşr olunan aylıq seynen manqası jurnalı. İlk sayı 27 iyun 2006-cı ildə çapdan çıxmışdır.

## Manqa seriyaları

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Manqa jurnallarının siyahısı

## Xarici keçidlər
*
Media Factory

, keçmiş adı ilə  — Yaponiya nəşriyyatı və Kadokawa Corporation şirkətinin brend şirkəti. Əsası 1 dekabr 1986-cı ildə qoyulmuşdur və baş qərargahı Tokionun Şibuya xüsusi rayonunda yerləşir. Media Factory Recruit şirkətinin filialıdır. Nəşriyyat ehtimal ki, ilk anime distribüteri olmuşdur ki, fansablardan lisenziyalaşdırdığı hər hansı animeni saytlarında yerləşdirməməyi xahiş etmişdir. 12 oktyabr 2011-ci ildə nəşriyyat Kadokawa Corporation tərəfindən 8 milyard yen qarşılığında satın alınmışdır. Nəşriyyatın öz nəşr etdiyi aylıq manqa jurnalı *"[[Monthly Comic Alive]]"* adlanır və ranobe imprinti də var: *[[MF Bunko J]]*. Media Factory həmçinin *"39 açar"* romanının Yaponiyada distribusiyası lisenziyasına malikdir. Media Factory 1 oktyabr 2013-cü ildə 8 şirkətlə birləşərək *[[Kadokawa Corporation]]* şirkətinin brend şirkəti olduqdan sonra kabuşiki qayşa olmağı dayandırmış və *"[[Pokemon]]"* anime serialından uzaqlaşmışdır.

## Jurnallar
**"[[Monthly Comic Alive]]"*
**"[[Monthly Comic Flapper]]"*
**"[[Monthly Comic Gene]]"*

## Anime serialları
Aşağıdakı anime və manqa başlıqları nəşriyyatın adı ilə bağlıdır.

## Həmçinin bax
* MF Bunko J

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Hüseyn Vahidi

**Hüseyn Vahidi** () — yazıçı, jurnalist, tərcüməçi. O, əsərlərini Azərbaycan dildə yazır.

## Həyatı
Hüseyn Vahidi 30 oktyabr 1981-ci ildə İranın Urmiya şəhərində dünyaya gəlib. Urmiya şəhərində boya-başa çataraq təhsilatını bitirib. Ana dilinə olan marağına görə özü kitablar yardımı ilə Azərbaycan türkcəsini öyrənib. Hekayələri, məqalələri və şəkilləri, İran Azərbaycanını müxtəlif qəzet, dərgi və başqa informasiya vasitələrində çap olunub. Onlardan "Aftabi-Azərbaycan", "Şahmat", "Ağrı", "Nəvidi-Azərbaycan", "Həmşəhri", "Bayram", "Gülşəni-raz" kimi əsərləri çap olunub. Hal-hazırda Hüseyn Vahidi Urmiyada "Mahnı" adlı dərginin və "Açıq yol" iki hətəlik məcmuənin redaktorudur.

## Əsərləri
* Sevgi yolçuları (), Urmiya, Yaz nəşriyyatı, 2013.
* Yabançı, Alber Kamünün əsərinin tərcüməsi - Urmiya 2015, Buta nəşriyyatı
* Bəyaz gecələr, Fyodor Dostoyevskinin əsərinin tərcüməsi, Urmiya 2017, Buta nəşriyyatı
* Bizim hekayələr (), Təbriz, Əxtər nəşriyyatı, 2023.
*Çöküş, Alber Kamünün əsərinin tərcüməsi, Urmiya 2024,Toğrul nəşriyyatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Hüseyn Vahidinin "Divarlar mələrkən" hekayəsi
Azərbaycan Animasiya Muzeyi

**Nazim Məmmədov adına Azərbaycan Animasiya Muzeyi** — Azərbaycan animasiyası barədə onlayn muzey.

Azərbaycan Animasiya Muzeyi Azərbaycan İncəsənət Konsulluğunun təşəbbüsü ilə, Azərbaycan Respublikası Prezident yanında Gənclər Fondunun və Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə 2015-ci ildə yaradılıb. Muzey Azərbaycan animasiyasının banilərindən Nazim Məmmədovun adını daşıyır.

Nazim Məmmədov Azərbaycanın animasiya tarixində xüsusi yer tutur. Onun adı uşaqlığımızın ən sevimli cizgi filmləri ilə bağlıdır. Uzun illər Cəfər Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” Kinostudiyada çalışmış və Azərbaycan animasiyasının banilərindən olmuşdur. Respublikamızda ilk cizgi filmlərinin müəllifi olan Nazim Məmmədov Azərbaycanda animasiyasının inkişafına əvəzsiz töhfələr verib. O, həm də rəngkarlıq, qrafika ilə məşğul olub, 400-dən artıq uşaq kitablarına illüstrasiyalar çəkib.

Muzeyin yaranması Azərbaycanın zəngin animasiya tarixini əks etdirən və gənclərin Azərbaycan Animasiya tarixini tanımasına və maarifləndərilməsinə yönəlmiş bir internet resursudur.

## Həmçinin bax

*Azərbaycan animasiyası
*Azərbaycan animasiya filmlərinin siyahısı
*Azərbaycan animasiyası (kitab)

## Mənbə

* Azərbaycanda animasiya filmlərinin qısa tarixi

## Xarici keçidlər
* 
* Rəsmi Vimeo kanalı
* 
* Rəsmi YouTube kanalı (bağlanıb)
Cümə, ayın 13-ü (dəqiqləşdirmə)

* Cümə, ayın 13-ü (film, 1980)
* Cümə, ayın 13-ü (film, 2009)
* Cümə, ayın 13-ü. İkinci hissə (film, 1981)
* Cümə, ayın 13-ü. Üçüncü hissə (film, 1982)
* Cümə, ayın 13-ü. Ceyson Manhetteni ələ keçirir (film, 1989)
* Cümə, ayın 13-ü. Ceyson sağdır (film, 1986)
* Cümə, ayın 13-ü. Sonuncu fəsil (film, 1984)
* Cümə, ayın 13-ü. Yeni başlanğıc (film, 1985)
* Cümə, ayın 13-ü. Yeni qan (film, 1988)
* Cümə, ayın 13-ü (filmin seriyaları)

## Həmçinin bax
Abstrakt fotoqrafiya

thumbnail|"III Səhnə", Barbara Kasten (2012)
**Abstrakt fotoqrafiya** — bəzən qeyri-obyektiv, eksperimental, konseptual və ya konkret fotoqrafiya adlı foto avadanlıq, proseslər və ya materialların tətbiqi sayəsində yaradılmış obyekt dünyası ilə əlqəsi olmayan vizual görüntünü əks etdirən vasitədir. Mücərrəd şəkil üçün hər kəs özünəməxsus kontekstdə təbii hadisə yerinin fraqmentini ayıra bilər, ilk baxışda real görüntü yaratmaq üçün daşınmaz obyektlərin rəng, işıq, kölgə, strukturu, formasından  hiss, təəssürat və ya sensasiyaya uyğun olaraq mərhələli yolla istifadə edilə bilər. Şəkil çəkmək kamera,və ya kompüter kimi ənənəvi fotoqrafiya avadanlıqları istifadə etməklə aparıla bilər, ya da bu, birbaşa film təqdimatları, rəqəmsal fotoqrafiya və ya digər media tərəfindən kamera vasitəsilə yaradıla bilər.

## Müəyyənləşdirilməsi

Müddətli "abstrakt fotoqrafiya"nın adətən-istifadə tərifi yoxdur. Mövzu ilə bağlı kitablar və məqalələr mücərrəd məsələnin mahiyyətini tam təsviri obrazı, bütünlüklə kamera və ya film, Marko Bröyerin qurama izləri kimi yaradılan obrazlar həmçinin Aaron Siskind-in qeyri-mötəbər şəkilləri kimi hər şey daxildir. Müddətli "abstrakt fotoqrafiya" öz təbiətinə görə birmənalı olan vizual nümayəndəliklərin geniş spektrini və fotoqrafiya növünün hər iki tərəfini nəzərdə tutur.

Bir çox fotoqraflar, tənqidçilər, sənətşünaslar və başqaları konkret məna rəsmiləşdirmək istəyən abstrakt fotoqrafiya haqqında öz sözlərini. Elvin Lenqdon Coburn 1916-cı ildə  "Abstrakt Fotoqrafiya" sərgisinin keçirilməsini təklif etmişdir".Təklif olunan sərgi baş tutmadı.

Psixologiya üzrə professor, psixoloq və fotoqraf  Con Şuler demişdir: "Mücərrəd şəkil və ağıl səfərdə heç-heçə edib". Bu, təbii çıxışları və faktiki dünyada tanınan subyektlərin səfərdə heç-heçə etməsidir. Hətta bəzi adamlar deyirlər ki, bu, əsl mənada, varlıq və reallığı özündə cəmləşdirir. Bu konseptual mənadan asılı olaraq belə sual yaranır: Əgər siz fotoya baxınız vəsənin içində səs var, bu nədir? — bu abstrakt şəkillər"dir.

Fotoqraf və professor Barbara Kasten yazırdı ki, abstrakt fotoqrafiya və onu təmsil etmək üçün onun vəzifəsini təbiətini inşa etməlisən..... , abstrakt fotoqrafiya mühitlərdə fənn birləşməsi kimi hər şeyi əhatə edən janr olmaqda davam edir. Bu, fotoqrafiya yoxlamaq üçün arenadır"."

Alman fotoqraf və fotonəzəriyyəçi Qotfrid Jger müddəti "konkret fotoqrafiya" istifadə müddəti "konkret sənəti" ilə oynayan, abstrakt fotoqrafiyanı xüsusi növ kimi təsvir etmişdir. O bildirib:

*Konkret fotolar görünən (realist və ya sənədli fotoqrafiya ) kimi təsvir edilmir.
*Bu, qeyri-real quruluş verdiyi kimi, fotoqrafiyanı təmsil etmir;
*Bu fikir (Şəkil-analitik, konseptual, nümayişkaranə fotoqrafiya kimi) müraciət daşımır.
*Onun əvəzinə görüntü yaradır. Ancaq görünür, yalnız-görünən
*Bu yolda o, öz media xarakterini imtina edir və  obyekt xarakteri daşıyır".

Son vaxtlar Britaniya Ensiklopediyasından  sitat yazdığı konseptual rəssam Mel Bohner yazmışdır: "Fotoqrafiya mücərrəd ideyalar yaza bilməz". Bu sözlər fotoqrafiya aləmində vizual anlayışa çevrildi.

## İstinadlar
Altı günbəz sinaqoqu

**Altı günbəz sinaqoqu** — Quba rayonunun Qırmızı Qəsəbəsindəki İsaak Xanukov küçəsində yerləşən, memar Gilel ben Xaimin layihəsi əsasında 1888-ci ildə inşa edilmiş sinaqoq. Altı günbəz *(sinaqoq həm də 6 guşəlidir)* qəsəbədəki Qilqat məhəlləsi sakinlərinin Qələdüz kəndi ətrafından Quba xanı Hüseynəli xanın icazəsi ilə 6 gün ərzində bura köçüb gəlmələrinin rəmzidir. Məbədin 14 əsas pəncərəsi vardır.

Böyük ibadət zalı olan sinaqoq şərq üslubunda tikilmiş qədim memarlıq abidəsidir. İçərisindəki ibadət divarına baxan hissə aron-kaduş adlanır. O, hündürlüyünə görə Avropada təkrarı olmayan və Qüdsə baxan qibləgahdır. Hündürlüyü 7 metrdir. Müqəddəs kitab həmin divarda yerləşən dolabda saxlanılır.

Pəncərələri altıguşəli ulduz şəklində palıd ağacından hazırlanmışdır. Sinaqoqun bərpasına 1995-ci ildə başlanılmış və 2000-ci ilin oktyabr ayında başa çatdırılmışdır. Hazırda dindarların istifadəsində olan məbədin zirzəmisində dini mərasimlərin keçirilməsi üçün 60 nəfərlik ibadət zalı və mətbəx də vardır.

## Həmçinin bax
*Qırmızı Qəsəbə
*Azərbaycan yəhudiləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mag Garden

— manqalar və onların anime-film adaptasiyalarının istehsalı üzərində işləyən Yaponiya nəşriyyatı. Nəşriyyat Yoşihiro Hosaka və Enix (indiki Square Enix) nəşriyyatından ayrılmış rəssamlar tərəfindən 5 iyun 2001-ci ildə qurulmuşdur. 1 dekabr 2007-ci ildə Production I.G ilə birləşərək IG Port şirkətini əmələ gətirmiş və XEBEC ilə birlikdə yeni şirkətin filiallarından biri olmuşdur.

## Tarix
*Mag Garden* 5 iyun 2001-ci ildə *[[Square Enix|Enix]]*-də (indiki *[[Square Enix]]*) redaktor kimi fəaliyyət göstərmiş, amma daha sonra oranı tərk etmiş Yoşihiro Hosaka tərəfindən qurulmuşdur. *[[Square Enix|Enix]]* ilə *[[Square Enix|Square]]* şirkətlərinin birləşməsi, *[[Square Enix|Enix]]* rəssamlarında manqalarının nəşrdən çıxarılması narahatçılığına səbəb olmuşdur. Buna görə bir çox rəssamlar şirkətdən ayrılaraq *Mag Garden*-ni qurmuşdurlar və manqalarını nəşr etdirməyə davam etmişdirlər. *Mag Garden*-in qurulması və keçmiş rəssamların *[[Square Enix]]*-dən ayrılması iki şirkət arasında müəlliflik hüquqları üzərində mübahisələrə səbəb olmuşdur. Yerli münaqişə 2003-cü ilin martında *[[Square Enix]]*-in təzminat ödəməsi ilə başa çatmışdır. Əvvəlcə *[[Square Enix|Enix]]* tərəfindən nəşr olunmuş keçmiş rəssamların manqaları yeni başlıqlarla nəşr olunmalı idi. 22 sentyabr 2003-cü ildə *Mag Garden* *[[Square Enix]]* qalan səhmlərini də satdıqdan sonra ayrı, müstəqil şirkət olmuşdur və Tokio birja bazarında yer tutmuşdur.

4 iyul 2007-ci ildə şirkət *[[Production I.G]]* ilə birləşərək IG Port adlı yeni şirkət əmələ gətirəcəklərini açıqlamışdır. *Mag Garden* şirkətinin *[[Production I.G]]* ilə möhkəm əlaqələri var. Bu iki şirkət *"Ghost Hound"* və *"Sisters of Wellber"* layihələri üzərində birlikdə işləmişdir. Əvvəlcə, *[[Production I.G]]* *Mag Garden*-in səhmdarlarından biri idi və aksiyalarının 15 %-inə sahib idi. Bu iki şirkətin birləşməsi 1 dekabr 2007-ci ildə tamamlanmışdır və *Mag Garden* *[[IG Port]]* şirkətinin filialı olmuşdur.

*[[Square Enix|Enix]]*-dən *Mag Garden*-ə keçən rəssamlar arasında Kozue Amano, Rin Asano, Mayumi Azuma, Nanae Çrono, Moyamu Fucino, Maki Hakoda, Sakura Kinoşita, Satomi Kubo, Hiro Matsuba, Minene Sakurano, Kazusa Sayto, Kayli Sorano, Seyuçiro Todono, Siro Tunasima və Natsuki Yoşimura var idi.

## Jurnallar


;Aktiv
* *[[Monthly Comic Blade]]*
* *[[Monthly Comic Avarus]]*
* *[[Monthly Comic Garden]]*
* *[[EDEN (Mag Garden)|EDEN]]*
* *[[Web Comic Beat's]]*


;Fəaliyyətini dayandıran
* *[[Comic Blade Masamune]]*
* *[[Comic Blade Brownie]]*
* *[[Comic Blade Gunz]]*
* *[[Comic Blade Zebel]]*


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Lebron Ceyms

**Lebron Reymon Ceyms** (; ) — peşəkar ABŞ basketbolçusu. NBA-nın basketbol komandası olan Los-Anceles Leykersin heyətində çıxış edir. "Kral Ceyms" () ləqəbini daşıyan Lebron, bütün zamanların ən yaxşı basketbolçularından biri hesab olunur. O, 10 NBA çempionat seriyasında iştirak edib və onlardan 4-də qalib gəlib. Lebron Ceyms 2023-cü ildə Leykers ilə NBA turnirini qazanıb. O, həmçinin 2008 və 2012 Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalçısıdır.

Lebron Ceyms NBA tarixində bütün zamanların ən yaxşı bombardirləri arasında dördüncü yerdədir. MVP və Finalların MVP-si də daxil olmaqla bir çox mükafatlara sahib olub. James gələcəkdə NBA super ulduzu kimi milli mediada yüksək təbliğ ediləcəyi Akron şəhərində *St. Vinsent-St. Mariya Məktəbində* basketbol oynayırdı. Buranı bitirdikdən sonra, o, Cavaliers tərəfindən 2003 NBA seçməsində birinci tam yığmaya seçilib. 2007-ci ildə LeBron James komandanın kapitanı kimi Cavaliers tarixində birinci dəfə NBA finalına gətirib çıxardı, finalda isə San-Antonio Spurs-ə məğlub oldular. 2010-cu ildə James Cavaliers-dən ayrıldı və Miami Heat-in heyətinə qoşuldu. James dörd mövsüm Miami Heat-in heyətində çıxış etdi və bu dörd ilin hər birində finala qədər irəliləməyi bacaran komanda ard-arda 2012 və 2013-cü illərdə çempionluğu qazandı. 2013-cü ildə o, liqa tarixində üçüncü ən uzun 27 oyunluq qələbələr seriyasında Miami Heat-in kapitanı olub. Heatlə sonuncu mövsümün ardınca James müqaviləni uzatmayıb və yenidən Cavaliers-in heyətinə qoşulub. Onun kapitanlığı ilə Cleveland 2015 NBA Finalına kimi irəliləsə də, Qərb Konfransının qalibi olan Golden State Warriors-a məğlub oldu.2016-cı ildə isə finallar seriyasında komandası,Golden state warriorsa qarşı 3–1 geriyə düşməsinə baxmayaram, geri dönüş edərək bu seriyanın qalibi olur və Klivlen Kavaliers tarixindəki ilk çempiyonluğunu yaşayır.

2018-ci ildə o, Los Angeles Lakers komandası ilə müqavilə imzalayıb və hazırda bu komandanın şərəfini qoruyur.

Onun ictimai həyatı çox diqqətlə öyrənilən mövzu olmuşdur və o, Amerikanın ən nüfuzlu və məşhur idmançılarından biri kimi qiymətləndirilir. O, kitablarda, sənədli filmlərdə və televiziya reklamlarında nümayiş olunub. O həmçinin *ESPY mükafatı* və *Saturday Night Live* televiziya proqramlarında aparıcı olub və 2015-ci ildə çəkilmiş Kompleksləri olmayan qız filmində baş rollardan birini canlandırıb.

18 avqust 2022-ci ildə Ceyms Los-Anceles Leykers ilə iki illik 97,1 milyon dollarlıq müqavilə bağladı. Müqavilənin uzadılması Ceymsi 528,9 milyon dollarla NBA tarixində ən çox qazanan idmançı etdi və bütün zamanların qazancına görə Kevin Durant geridə qoydu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* LeBron James
Dəniz Nəqliyyatı Donanması

Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin strukturuna daxildir.

**Dəniz Nəqliyyatı Donanması** müxtəlif təyinatlı yüklərin və sərnişinlərin daşınmasını həyata keçirir, rabitə, radiomərkəz və elektroradionaviqasiya üzrə müxtəlif xidmətlərin göstərilməsini təşkil edir, gəmilərin yüklənib-boşaldılmasını və yedək əməliyyatlarını, dibdərinləşdirmə işlərini aparır, habelə dəniz yolları naviqasiya işarələrinin yerləşdirilməsini və onların saz vəziyyətdə saxlanılmasını təmin edir, gəmilərin texniki istismar qaydalarına müvafiq olaraq vaxtında və keyfiyyətlə təmir edilərək Dəniz Registrinə təqdim olunması üçün tədbirlər görür.

Dəniz Nəqliyyatı Donanmasının strukturuna Quru yük liman məntəqəsi, Gəmi təmiri emalatxanası, Gəmi dalğıc və xilasetmə vasitələrinə xidmət üzrə stansiya və nəqliyyat gəmiləri daxildir.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Respublikasının Dövlət Dəniz Administrasiyası
* Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi
* Azərbaycan Dövlət Dəniz Akademiyası
* Xəzər Dəniz Neft Donanması
* Caspian Marine Services Limited
* Xəzər Hövzə Qəza-Xilasetmə Xidməti
Dövlət Yanğından Mühafizə Xidməti (Azərbaycan)

Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin strukturuna daxildir.

Xidmətin fəaliyyəti haqqında: Dövlət Yanğından Mühafizə Xidməti respublika ərazisində baş vermiş yanğınların söndürülməsini və bununla bağlı təxirəsalınmaz xilasetmə işlərini (insanların, əmlakın və s.) həyata keçirən, yanğınsöndürmə texnikasına və vasitələrinə, habelə könüllü və idarədənkənar yanğından mühafizə bölmələrinin yaradılmasına dair tələbləri müəyyənləşdirən icra hakimiyyəti orqanıdır.

*Yanğınların söndürülməsi və nəticələrinin aradan qaldırılması ilə bağlı təxirəsalınmaz xilasetmə işlərinin aparılmasını, müvafıq sahədə vahid dövlət siyasətinin formalaşdırılmasında iştirak etməklə bu siyasətin həyata keçirilməsini təmin etmək;
*Yanğınların söndürülməsi və nəticələrinin aradan qaldırılması ilə bağlı təxirəsalmmaz xilasetmə işlərinin aparılması üzrə vahid dövlət sistemi çərçivəsində mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti, o cümlədən yerli özünü idarəetmə orqanlarınm fəaliyyətini əlaqələndirmək;
*Xidmətin fəaliyyətinə aid edilən məsələlər üzrə normativ tənzimləməni və nəzarət funksiyasmı həyata keçirmək.

## Yaranma tarixi
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 dekabr 2005-ci il tarixli Sərəncamına əsasən, Azərbaycan Respublikasmın Fövqəladə Hallar Nazirliyi yaradılmış və Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Dövlət Yanğın Təhlükəsizliyi İdarəsi həmin nazirliyin tabeliyinə verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2006-cı il 19 aprel tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş FHN-nin strukturunda isə, həmin idarə yenidən təşkil edilmiş və Dövlət Yanğından Mühafizə Xidməti yaradılmışdır.

## Həmçinin bax

* Dövlət Yanğın Nəzarəti Xidməti
Lorens qüvvəsi

**Lorens qüvvəsi** — maqnit sahəsinin hərəkət edən yüklü zərrəciyə təsir qüvvəsi Lorens qüvvəsi adlanır. Bu ad  Niderland fiziki Hendrik Anton Lorensin şərəfinə verilmişdir.

F=qvBsin£

Burada: (q)- yük(v)- yükün sürəti. (B)- maqnit induksiya vektoru

Lorens qüvvəsinin istiqaməti sol əl qaydası ilə təyin olunur. Ümumiləşmiş Lorens qüvvəsinin tənliyi:

F=qE+qvBsin£

Lorens qüvvəsi vektorial kəmiyyətdir. Vahidi [N]-Nyutondur.

Yüklü zərrəcik maqnit sahəsində induksiya xətlərinə paralel istiqamətdə daxil olarsa, Lorens qüvvəsi sıfıra bərabər olur.

1. Yüklü zərrəcik maqnit sahəsinə qüvvə xətləri istiqamətində daxil olduqda, sahə tərəfindən zərrəciyə heç bir qüvvə təsir etmir, zərrəcik düzxətli bərabərsürətli hərəkət edir.

2. Yüklü zərrəcik maqnit sahəsinə 0,180, və 90-dan fərqli istənilən bucaq altında daxil olduqda spiralvari trayektoriya üzrə hərəkət edir.

3. Yüklü zərrəcik qüvvə xətlərinə perpendikulyar daxil olsa boyunca bərabərsürətli hərəkət.

qvb=mv^2/r

r=mv/qb -bu düstur radius üçündür.

q/m -isə xüsusi yük adlanır. Xüsusi yükü təyin edən cihaz *kütlə-spektrorqrafı adlanır.*

T=2\pi r/v və T=2\pi m/qb -Yüklü zərrəciyin dövretmə periodudur.

\nu=1/\Tau=qb/2\pi m — zərrəciyin tezliyidir.

\omega=qb/m — isə dövretme tezliyidir.{
	"version": 2,
	"width": 400,
	"height": 200,
	"data": [
		{
			"name": "table",
			"values": []
		}
	],
	"scales": [
		{
			"name": "x",
			"type": "linear",
			"range": "width",
			"zero": false,
			"domain": {
				"data": "table",
				"field": "x"
			}
		},
		{
			"name": "y",
			"type": "linear",
			"range": "height",
			"nice": true,
			"domain": {
				"data": "table",
				"field": "y"
			}
		}
	],
	"axes": [
		{
			"type": "x",
			"scale": "x"
		},
		{
			"type": "y",
			"scale": "y"
		}
	],
	"marks": [
		{
			"type": "area",
			"from": {
				"data": "table"
			},
			"properties": {
				"enter": {
					"x": {
						"scale": "x",
						"field": "x"
					},
					"y": {
						"scale": "y",
						"field": "y"
					},
					"y2": {
						"scale": "y",
						"value": 0
					},
					"fill": {
						"value": "steelblue"
					},
					"interpolate": {
						"value": "monotone"
					}
				}
			}
		}
	],
	"padding": {
		"top": 30,
		"bottom": 30,
		"left": 30,
		"right": 30
	}
}Zərrəciyin periodu, tezliyi, dövretmə tezliyi zərrəciyin sürətindən, kinetik enerjisindən, impulsundan və trayektoriyasından asılı deyil.

Period yalnızca kütlədən asılıdır.

## İstinadlar
Faddeyevski yarımadası

**Faddeyevski** — Kotelnı adasında yerləşən yarımada. İnzibati cəhətdən Rusiya Federasiyasının Yakutiya Respublikası ərazisinə daxildir. Sahəsi 5,3 min km², hündürlüyü 65 metr təşkil edir. Yarımada Ust-Lensk Dövlət Təbiət qoruğu ərazisinə daxildir. XX əsrin əvvəllərinə aid xəritələrdə yarımada ada kimi göstərilir. Yarımada ilə Kotelnı adası arasın Buqne Torpağı yerləşir.

Yarımada burada ilk dəfə qışlamış Faddeyevin şərəfinə adlandırılmışdır.

Yarımadada Mamont və Tüklü kərgədanın qalıqları aşkarlanmışdır. Yukagirlərin izlərinə rast gəlinir. Ruslar tərəfindən XVII əsrdə şərqə gəlmiş Ospa xəstəliyi səbəbindən yukagirlərin bir qismi Faddeyevski yarımadasına pənah aparmışdır.

## Ümumi məlumat
Şimal Buzlu okeanında Novosibir adaları arxipelaqının Anju adaları qrupunda, Kotelnı adalarındadır. 20-ci əsrin xəritələrində ada kimi göstərilmişdir. Sahəsi 5,3 min km2, hündürlüyü 65 metrədəkdir. Qumlu-lilli geniş dayazlıqlarla əhatə olunmuşdur; qum, alevrolit və gillərdən ibarətdir. Termokarst göllər və kiçik çaylar var. Bitki örtüyü mamır və şibyədən ibarətdir. 1805-ci ildə Y. Sannikov kəşf etmiş və burada ilk qışlamanın əsasını qoymuş sənayeçi Faddeyevin adı ilə adlandırılmışdır. Şimal tülküsü ovlanır.

## Coğrafiyası

Yarımada demək olar ki, dairəvidir. Ancaq şimalında doğru ada uzanır və Bunqe Torpağına birləşir. Yeni Sibir adasından Blaqoveşenski boğazı ilə ayrılır. Boğazın eni 30 verstdir.

## Flora
Florası olduqca kasıbdır. Əsasan Mamır və alcaqboylu otlar bitkilər bitir. Yarımadada maral, tülkü, dələ, ayı və ağ ayı yayılmışdır. Bu canlıların bir qismi materikə demək olar ki, qayıymır. Quşlardan qütb kəkliyi, qaqar, qara qazlar yaşayır. Yarımada balıqlar baxımından kasıbdır.

## Adanın açılış tarixi

Sırovatskinin eşik ağası olan Yakov Sannikov öz ağasının mülkünü genişləndirmək məqsədilə 1805-ci ildə Kotelnı adasından şərqə istiqamətlənir. Burada Faddeyevski adasını kəşf edir.
* 1809-ci ildə Matvey Matveyeviç Qedenştr yer ölçən Kojin və Yakov Sannikov ilə birlikdə adaya gəlirlər. Kojinə adanı tətqiq etməyi, Sannikova Faddeyevski ilə Kotelnı arasında yerləşən boğazı ölçməyə göstəriş verir. Özü isə Yeni Sibir adasına istiqamətlənir. Kojin adanın şərq, qərb və cənub hissələrini tətqiq edir. Sannikov isə bütün hissələrdə boğazın enini ölçür (7–30 verst).
* 1811-ci ildə Yakov Sannikov yenidən Faddeyevski adasına gəlir. O, boğaz olaraq bilinən Qedenşr körfəzinə tökülən çayları tətqiq edir.
* 1822-ci ildə kapitan Pyotr Fyodroviç Anju adanın qərb və şimal-şərq sahillərini tətqiq etmişdir.

## Mənbə
* Həyat səhifəsi: Pyotr Feodroviç Anju (1796–1869)
* Sannikovun Bioqragiyası
* Sannikov torpağı
Barter adası

**Barter adası** (, ) — Bofort dənizində, Amerikanın Alyaska ştatı ərazisinə daxildir. Əhalisi 247 nəfər təşkil edir.

## Coğrafiyası
Adanın ölçüləri 6 – 3 km nisbətindədir. Materikdən 250 metr aralıda yerləşir.

Adada çoxlu sayda Ağ ayıya rast gəlmək olar. 1980-ci ildən Milli Arktika qoruğunun ərazisinə daxil edilmişdir.

## Tarixi
Ada ilk dəfə 4 avqust 1826 ildə ildə kəşf edilmişdir.

XIX əsrin sonrarına qədər ada İnyupiklər və İnuitlər arasında barter üçün əsas məskən olmuşdur.

## İnfrastruktura
Yeganə yaşayış məntəqəsi Kaktovikdir. Şəhər 1964-cü ildə salınmışdır.

Şəhərdə bir məktəb fəaliyyət göstərir. 2012-ci il məlumatına görə burada 57 şagird təhsil alır.

2 mart 1970-ci ildə adadan səmaya üç meteoroloji raket buraxılmışdır.

Adanın şimal-şərqində Barter-Aylend hava limanı fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Barter adasının iqlimi
Nadejda Sementsova

**Nadejda Sementsova** () — 2000–2005-ci illərdə Ukraynanı, 2010-2015-ci illərdə isə Azərbaycanı təmsil edən qadın güləşçi, 2010 və 2011-ci illərdə Avropa Çempionatlarının qalibi.

## Karyerası
Nadejda Sementsova 2002-ci ildə Albaniyanın Albena şəhərində yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatını gümüş medalla başa vurdu. Həmin dönəmdə yığmada rəqabət olduğuna görə Nadejda Sementsova beynəlxalq turnirlərdə mübarizə apara bilmirdi. 2010-cu ildə Azərbaycan Güləş Federasiyası (AGF) Nadejda Sementsovanı qadın güləşi üzrə Azərbaycan yığmasının heyətinə cəlb etdi.

2010-cu ilin aprelində Nadejda Sementsova Avropa Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq turnirin qalibi oldu. Həmin il Rusiyada baş tutan Dünya Çempionatında isə Nadejda Sementsova turniri beşinici pillədə başa vurdu. Karyerasının ən uğurlu mövsümü 2011-ci ilə təsadüf edən Nadejda Sementsova həmin il əvvəl fevralda Yaşar Doğu Turnirinin, sonra isə martda Klippan Lady Openin qızıl medallarına sahib oldu. Apreldə Nadejda Sementsova Almaniyanın Dortmund şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında bütün rəqibləri üzərində qələbə qazanaraq növbəti dəfə Avropa Çempionatının qalibi oldu. Daha sonra Avstriyada Austrian Ladies Openin bürünc medalına sahib olan Nadejda Sementsova həmin il İstanbul şəhərində Dünya Çempionatını 8-ci pillədə başa vurdu.

Nadejda Sementsova 2012-ci ilin fevralında Kiyev şəhərində Kiyev Turnirinin qalibi oldu, martda isə Serbiyanın Belqrad şəhərində Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vurdu. Mayda Nadejda Sementsova Finlandiyada Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirində çıxış etsə də, olimpiya lisenziyası əldə edə bilmədi. İyulda Nadejda Sementsova Azərbaycanın sabiq Prezidenti Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunan beynəlxalq turnirin qızıl medalına sahib oldu.

Analıq məzuniyyətinə görə Nadejda Sementsova bir müddət idmandan uzaqlaşdı. 2014-cü ildən beynəlxalq turnirlərdə mübarizə aparmağa davam edən Nadejda Sementsova həmin il Almaniya Qran-Prisini bürünc medalla başa vurdu. 2015-ci ildə isə Nadejda Sementsova Bolqarıstanda D. Kolov - N. Petrov Turnirini və Polşada Poland Open beynəlxalq turnirinin gümüş medallarına sahib oldu. Nadejda Sementsova 2015-ci ildə 30 yaşında idmanla vidalaşdı.

## Nəticələri

## İstinadlar
Adsız 153

thumbnail|right|Adsız 153
***Adsız #153*** — amerikalı fotoqraf Sindi Şerman tərəfindən 1985-ci ildə yaradılıb. 2010-cu ildə foto hərracda 2.7 milyon dollara satılıb ki, bu da onu tarixin ən bahalı fotolarından birinə çevirib.

## Xarici keçidlər
En Pahalı 8 Fotoğraf
Bunqe Torpağı

**Bunqe Torpağı** — qumsal, tundra-bataqlıq ərazilərlə örtülmüş düzənlik. Kotelnı adası ilə Faddeyevski yarımadası arasında yerləşir. İnzibati cəhətdən Rusiya Federasiyasının Yakutiya Respublikası ərazisinə daxildir. Sahəsi 6,2 min. km² təmkil edir. XX əsrə aid xəritələrdə bu ərazi boğaz olaraq göstərilir.

Kotelnı adası ilə qərbdən, Qedenştorm körfəzi ilə şərqdən əhatələnir.

Ən hündür nöqtəsi 58 metrdir. Zirvə adanın mərkəzində yerləşir və Evsekyo-Bulqunnyax adlanır. Ən böyük gölü Evsekyo-Kyoeldür.

Ərazinin cənubunda eyni adlı hündürlük vardır. Burada Bunqe Torpağı qütb stansiyası yerləşir.
Cənubdan Sannikov boğazı ilə Kiçik Lyaxovski adasından ayrılır. Şimalında Draqosennaya buxtası yerləşir.

Ərazi rus zooloqu Aleksandr Aleksandroviç Bunqenin şərəfinə adlandırılmışdır. O, XIX əsrdə əraziyə təşkil edilən coğrafi ekspedisiyanın üzvü olmuşdur.

Ust-Lenski qoruğunun ərazisin daxildir. Daimi əlalisi yoxdur.

## Formalaşması

Son araşdırmalara görə hazırkı, Yeni Sibir adaları vaxtı ilə materikin bir hissəsi olmuşdur. 9 min il öncə isə okeanın sahəsi qalxmış və ərazilərin hündür hissələri adalara çevrilmişdir. VIII–IX əsrlərdə suyun səviyyəsi 6–7 m qalxmışdır. Bunqe Torpağının böyük qismi suyun altında qalmışdır.
  
Eduard Vasikevski Toll Yeni Sibir adalarında vaxtı ilə materik buzlağının mövcudluğunu birdirmişdir.

ИBurada hündürlüyü elə də böyük olmayan qum təpəlikləri vardır. Onların hündürlüyü 5–10 sajendir..

## Ekoloji problemlər
Ərazisi çəlləklər və metal tullantıları ilə çirklənmişdir. Ərazini əsasən Qütb stansiyası ilə əlaqədar çirklənir.

Sentyabr 2004 ildə Bunqe Torpağı üzərindən helikopter vastəsi ilə daşınan iki radioizotop tepmoelektrik generatorun qıza atışı həyada keçirilmişdir. Bu ərazidə 10 m səmada radiaktiv aktivlik yüksəkdir.

## İstinadlar
Ağcaarx

**Ağcaarx** - İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Sərdarabad (Oktemberyan)
rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 7&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə
, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edılmışdır.

Toponim Azərbaycan dilində «ağımtıl» mənasında işlənən ağca sözü ilə Azərbaycan dilində
«su axıtmaq üçün qazılan yol»mənasında işlənən arx sözündən əmələ gəlmişdir. Fikrimizcə, kəndin
ərazisindəki axan arxın şəffaflığına görə kənd Ağcaarx adlandırılmışdır. Hidrotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.

Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 4.IV.1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişedirilib Arevik qoyulmuşdur.

## Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 129 nəfər, 1873 - cü ildə 508 nəfər, 1886-cı ildə 669 nəfər, 1897-ci ildə
822 nəfər, 1904 - cü ildə 720 nəfər, 1914 - cü ildə 763 nəfər, 1916-cı ildə 709 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.

1918-ci ildə erməni təcavüzünə məruz qalaraq sakinləri deportasiya olunmuşdur. Kəndə xaricdən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra azərbaycanlılardan sağ qalanlar tarixi-etnik torpaqlarına qayıda bilmişdir. Burada ermənilərlə yanaşı 1922-ci ildə 137 nəfər, 1926-cı ildə 159 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.

Kənddə yaşayan azərbaycanlılar sıxışdırılaraq 1930-cu ildə deportasiya olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*World Gazeteer: Armenia &ndash; World-Gazetteer.com
*
*
Qamışlı (Sərdarabad)

**Qamışlı** — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Sərdarabad (Oktemberyan)
rayonunda kənd.

## Tarixi
1590-cı ilə aid mənbədə Rəvan əyalətinin Sürməli nahiyəsində Qamışlı kəndi qeyd olunur. 1918-ci ildə kənddən əhali qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1978-ci ildə kənd ermənicə Tsartonk adlandırılmışdır. 1728-ci ilə aid mə'lumatda Kamişli kimidir . Həmin mənbədə İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində Kamişlu kəndinin də adı çəkilir   . 

Rayon mərkəzindən 15&nbsp;km məsafədə, Böyük Qarasu çayının yanında yerləşirdi. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Toponim Azərbaycan dilində işlənən qamış bitki adına -lı şəkilçisinin artırılması ilə əmələ gəlmişdir. Fitotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.

Erm. SSR AS RH-nın 25.l.1978-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Zartonk qoyulmuşdur.

## Toponim
Toponimin mənşəyi haqqında üç fikir ola bilər.
#Toponim orta əsrərdə Şərqi Türkiyənin Kamis mahalından gəlmiş ailələrin özləri ilə gətirdikləri addır.  
#Toponim Cənubi Azərbaycanın Komus əyalətindən gəlmiş ailələrin özləri ilə gətirdikləri addır. 
#Qızılbaşların Qaradaqlı tayfasının Komuşlu (Komuşçu) tirəsinin adını əks etdirir.

## İstinadlar
Quru Araz

**Quru Araz** - İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında,indi Sərdarabad (Oktemberyan)
rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 26&nbsp;km məsafədə yerləşir.

Toponim Azərbaycan dilində işlənən quru sözü ilə Araz çayının adı əsasında əmələ gəlmişdir.
Hidrotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.

Erm. SSR AS RH-nin 19.IV.1950-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Yerasxaun (Quru Araz.
Erməni dilində Araz Yerasx formasında işlədilir) qoyulmuşdur.

## Əhalisi

## İstinadlar
Quzugüdən (Sərdarabad)

**Quzugüdən** — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Sərdarabad (Oktemberyan)
rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 9 km cənub-şərqdə Araz çayının yaxınlığında yerləşir. Kəndin ilkin, qədim adı Quzukutan olmuşdur. 1728-ci ildə tərtib edilmiş "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə Kəndin adı Quzugüdənli formasında qeyd edilir və göstərilir ki, "Kəndin əhalisi mürsəlli camaatındandır". Erməni mənbələrində kəndin adı Ğuzigedən, Ğuzigedan, Kuzikutan formalarında, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Kuzikuden formasında qeyd edilmişdir.

## Toponimi
Toponim əfşar türk tayfasından olan quzugüdənli etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 19. IV.1950-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Ayqeşad qoyulmuşdur. Əsli Quzu-Kutan. Kənd qışlaq yerində quzuları saxlamaq üçün tikilmiş kutan əsasında yaranmışdır.

## Əhalisi
Kənddə tarixən azərbaycanlılar yaşamışdır. 1828-ci il Türkmənçay müqaviləsindən sonra azərbaycanlılar tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuş və burada 1828–30-cu illərdə Türkiyənin Alaşkert, Sürməli, Muş vilayətlərindən ermənilər köçürülüb yerləşdirilmişdir. XIX əsrin ortalarından əhalisi qarışıq kənd idi. 1886-cı ilə aid mə'lumata görə kənddə Azərbaycan türkləri və ermənilər yaşayırdılar. 1918-ci ildə kəndin azərbaycanlı əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir

## İstinadlar
Evcilər

**Evcilər** — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Sərdarabad (Oktemberyan)
rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 13&nbsp;km şimal-şərqdə yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində
 qeyd edilmişdir.

Toponim dülqədirli türk tayfasından olan avcı etnoniminə cəmlik bildirən -lər şəkilçisinin artırılması ilə əmələ gəlib «evcilər tayfasına mənsub kənd» mənasını bildirir.

Bu qənaətə gəlirik ki, evci, avçı etnonimin fonetik variantıdır. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə
toponimdir.

Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 10.IV.1947-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Arazap qoyulmuşdur.

## Əhalisi

## İstinadlar
Paffin adası

**Paffin adası** () — Çukot dənizinin Kosebu körfəzində yerləşən kiçik qalıqdan ibarət ada. İnzibati cəhətdən Anerikanın Alyaska ştatı ərazisinə daxildir.
  
Şamisso adasından 3,3&nbsp;km şimal-qərbdə, Selavik adasından isə 93&nbsp;km cənub-qərbdə yerləşir. Ən hündür nöqtəsi 12 metrdir. Alyaska dəniz milli qoruğunun ərazisinə daxildir. Ərazisində bir çox quşlar yuva qurur.

Ada ilk dəfə britaniyalı dənizçi Fredrik Vilyam Biçi tərəfindən 1826 ildə kəşf edilmişdir.

## İstinadlar
Səlcuq Şahbazi

**Səlcuq Şahbazi** (; ) — Cənubi Azərbaycan aşığı, İran Aşıqlar Birliyinin sədri.

## Həyatı
Səlcuq Şükür oğlu Şəhbazi 1962-ci ilin 6 yanvar tarixində keçmiş Miyananın Ağcaqışlaq kəndində anadan olub. 1975-ci ildə ailəlikcə köçüb Tehran şəhərinin Nəmətabad məhəlləsində yaşamışlar.

Aşıq Yədullanın məsləhəti ilə tanınmış aşıq və məşhur sazbənd Aşıq Əvəzin yanına gedib ona şəyird olub. Gənc Səlcuq ondan iki müqəddəs peşə öyrənir. Onun biri aşıqlıq, biri də saz düzəltmək peşəsi olur. Düz 4 il ustadıyla bir yerdə olur.

1980-ci ildə hərbi qulluğa yollanır. İki ildən sonra hərbi qulluqdan qayıdanda ustadının vəfatına çox acıyır. Özünə ikinci ustad kimi Tehranın “Xaksıfid” məhəlləsində Girişanlı Aşıq Hüseyn Əsədini ustad seçir. O, özüylə Çingiz Mehdipur və Fərrux Mehdipuru da yanına gətirir. Onlardan da bəhrələnib kamil sənətkar kimi tanınmağa başlayır.

Aşıq Səlcuq 1988-ci ildən sırf aşıqlığa başlayır. Çox nüfuzlu alimlərdən biri olan Professor Məhəmməd Hüseyn (Düzgün) onun ifasını, yaradıcılığını, səsini və hörmətini qiymətləndirir və xalq arasıda Səlcuq adını daşımasını xahiş edir. O vaxtdan da bu adı şərəflə daşıyır. Eyni zamanda Aşıq Səlcuq Şəhbazi olduğca diqqətli və bacarıqlı təşkilatçıdır. 1989-cu ildə "Azərbaycan aşıqları" kollektivini yaradır. 1992-ci ildə Azərbaycana səfər edir. Gəncədə aşıq diplomuna layiq görülür. 1999-cu ildə kollektivinin adını dəyişib "Dədə Qorqud Aşıqları" adlandırır. Çox çalışdıqdan sonra İranın radio və televiziyasında aşıq musiqisini rəsmiləşdirir. 7 il radio və televiziyada çıxış edir.

2005-ci ildə "Əl səsi" adında birinci şeirlər kitabı işıq üzü görür. 2006-cı ildə Dədə Qorqud kitabının Qazanxan dastanını müasir aşıq dilinə çevirib və Dədə Qorqud aşıqları ilə ifa edib. 2007-ci ildə “Təpədən dırnağa Azərbaycanam” şeirlər kitabı nəşr edilir. Onun bu kitabının müqəddiməsini Xalq Şairi Zəlimxan Yaqub yazıb. Dədə Qorqut aşıqları 2010-cu ildə Azərbaycanda keçirilən birinci Bəynəlxalq aşıq Festivalına dəvət olunur. Festivalda Dədə Qorqut aşıqlarının rəhbəri kimi çıxış edir.

Aşıq Səlcuq Şəhbazi 2010-cu ildə İranda musiqi evinda İran aşıqlarının nimayəndəsi seçilir. Həmin ildə "Aşıq dastanları" kitabı işıq üzü görür. 2013-cü il ”İran Aşıqları və ədəbiyyatı” kitabı aşıq Səlcuq Şəhbazinin 40 ildə çəkdiyi zəhmətin bəhrəsi kimi nəşr olunur. Bir bəstəkar aşıq kimi tanınaraq 8 aşıq havasının yaradıcısıdır.

Aşıq Səlcuq Şəhbazi İranın musiqi evində işləyir. Elə burada da aşıqlara bir mərkəz yaratmağa nail olur. 2015-ci ilin əvvəllərində bütün sənədləri hazırlıyandan sonra İran dövlətinə rəsmi müraciət edıb. "İran Aşıqlar Birliyi" 2015-ci ilin oktyabr ayının 10-da Tehranın Niyavəran Mədəniyyət mərkəzində İran Aşıqlar Birliyinin beynəlxalq rəsmi açılışı oldu. Artıq Aşıq Səlcuq Şəhbazi İran aşıqlar birliyinin qurucusu və sədridir.

2016–cı ilin Fevral ayının 14-də Azərbaycanın xalq şairi Zəlımxan Yaqubun anım günü Tehranın “Əndişə” musiqi salonunda İranın bir çox rəsmilərinin və Azərbaycanın İrandakı səfirinin iştirakıyla yüksək səviyyədə keçirildi. Burada Səlcuq Şəhbazinin rəhbərliyi ilə 170 aşığın çıxışı hər yana səs salmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Sergey Bağırov

**Sergey Bağırov** () — Rusiyanın tanınmış prodüseri və rejissoru.

## Həyatı
Sergey Bağırov Bakıda doğulub böyümüşdür. 18 yaşından Rusiyada yaşayır.

S.Bağırov bir müddət “Kinotavr” festivalının baş prodüseri olub, müxtəlif telekanalların kino şöbəsinə rəhbərlik edib. Bir sıra filmləri beynəlxalq festivallarda mükafatlar qazanıb.

Hazırda “NTV-KİNO”-nun baş prodüseri və “Üentral Partnerşip” kinokompaniyasının prodüseridir.

## Filmoqrafiya
# «Рыпкина любовь» (короткометражный — режиссёр)

## İstinadlar
Gəl təzədən evlənək (film, 2012)

## Məzmun
Teymur və Xırda xanım ər-arvaddırlar.Onlar hər axşam evlərində teletoy evlilik proqramına baxırlar.Və bir gün Teymur Xırdaxanıma deyir ki, gəl biz yenidən evlənək.Sən get o verlişə guya kimsəsizsən və sənə yazıqları gəlib cehiz, pul versinlər məndə zəng edib sənə talib çıxım.Xırdaxanım verlişə gedir və zəng gəlir verlişdə Xırdaxanım zəng edən adamı Teymur bilib ona hə deyir və bütün macəralarda bundan sonra başlayır.

## Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: İmir Məmmədli
Qurluşcu rejissor: Ceyhun Şüküroğlu
Qurluşcu operator: Fərmayıl İsmayılov
Bəstəkar: Faiq Sücəddinov
Montaj rejissoru: Elşad Rasimoğlu
Səs rejissoru: Natiq Hüseynov, Mütəllim Nuriyev
İcraçı prodüser: Kamil Muradov

## Rollarda
:Əmirqulu Cümşüdov
:Zülfiyyə Alhüseynova
:Şəfəq Əliyeva
:Fərhad İsrafilov
:Elşən Rüstəmov
:Mövsüm Hüseynov
:Ramin Əliyev
:Abbas Şəkərəliyev
:Qulu Mövsümov
:Cümşüd Zeynalov
:Əli Surət
:Rüstəm Rüstəmov
:Müdhət Aydınov
:Atabala Səfərov
:Əliağa Əliyev
:Lətifə Əliyeva
:Aygün İbrahimova
:Sərdar İskəndərov
:Anar Şəfiyev
:Eyvaz İbrahimov
:Cavid Abdullayev

## Epizodlarda
:Elçin Bünyadov
:Ramin Bəkirli
:Cavid Mikayılov
:Sevinc Ağayeva
:Könül Nəcəfova
:Qüdrət Abbasov
:Nurəngiz Quliyeva
:Elşən Muradov
:Aydan Nəzərova
:Murad Salamov
:Müqbil Cinoyev
:Suğra Şeydiyeva
:Asya Müzəffərova
:Əlövsət Rəhimov
:Sərfinaz Rəhimova
:Mütəllim Nuriyev
:Kamil Muradov
:Fərid Bağırzadə
:Həqiqət Bağırova
:Vüsalə Abdullayeva
:Emin Talıbov
:Ramin Cavadov
:Fəxrəddin Tağıyev
:Əlixan Əliyev
:Azər Tahirov
:Rəşid Hüseynli

## Filmi səsləndirənlər
Allahverdi Yolçuyev
Qədir Hüseynov
Nəsibə Eldarova
Rəhim Rəhimov
Oqtay Quliyev

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
Filmi izlə
Yavuz Bülənd Bakilər

**Yavuz Bülənd Bakilər** (; ) — Türk şair və yazıçı. Jurnalistika və vəkilliklə məşğul olub.

## Həyatı
Əslən azərbaycanlı mühacir ailənin övladı olan Yavuz Bülənd Bakilər Sivasda anadan olub. İlk və orta təhsilini Sivas, Qaziantep və Malatyada alıb. 1960-cı ildə Ankara Universitetinin Hüquq fakültəsindən məzun olduqdan sonra qısa bir müddət *Yeni İstanbul* qəzetində çalışıb. TRT Ankara Radiosu Mərkəz Proqram Dairəsi başqanlığında müxbir kimi çalışarkən müxtəlif mədəni proqramlar hazırlayıb və onlara aparıcılıq edib. 1969–1975-ci illər arasında Sivasda vəkilliklə məşğul olub. İl başqanlığı vəzifəsində olduğu Ədalət Partiyasından bələdiyyə başçısı və millət vəkili namizədi göstərildi. 1975–1976-cı illərdə Baş nazir yanında Torpaq və Kənd Təsərrüfatı İslahatı Katibliyində hüquq müşaviri işləmiş, 1976–1979-cu illərdə Ankara Televiziyasında çalışdıqdan sonra isə 1979–1980-ci illərdə Türkiyə mədəniyyət və turizm nazirinin müavininin köməkçisi olmuşdur. 12 sentyabr çevrilişindən sonra müşavir təyin olundu və 1992-ci ilə qədər bu nazirlikdə xidmətini davam etdirdi. İki il baş nazirin müşaviri vəzifəsində çalışdıqdan sonra 1994-cü ildə təqaüdə çıxdı.

Liseydən məzun olduğu 1953-cü ildə *Türk Sənəti* dərgisində çıxan ilk şeirinin ardından şeirleri məhəlli jurnal və qəzetlərdə çap olundu. *[[Hisar (dərgi)|Hisar]]* jurnalının şairləri arasında idi. Uzun müddət *[[Tərcüman (qəzet, Türkiyə)|Tərcüman]]* və *[[Türkiyə (qəzet)|Türkiyə]]* qəzetlərində köşə yazıları yazmışdır. 24 mart 2013-cü ildə "*Türkiyə*" qəzetindəki vəzifəsindən istefa verdi.

28 sentyabr 2025-ci ildə vəfat edib.

## Əsərləri

### Şeir kitabları
* *Yalnızlık*, (1962)
* *Duvak*, (1971)
* *Seninle*, (1986)
* *Harman*, (2003)
* *Bir Gün Baksam Ki Gelmişsin*

### Səfər qeydləri
* *Üsküp’ten Kosova’ya* (1979)
* *Türkistan Türkistan* (1986)

### İncələmələri
* *Şiirimizde Ana* (1976)
* *Tabuları Yıkmak*
* *Sivas'a Şiir* (1973)
* *Âşık Veysel* (1986)
* *Elçibey*
* *Mehmet Akif'te Çağdaş Türkiye İdeali* (1990)
* *Sözün Doğrusu 1–2* (2002)
* *Sevgi Mektupları*
* *Gidenlerin Ardından*
* *Arif Nihat Asya İhtişamı*

**Xatirələri**
* *Unutamadıklarım*
* *Gönlümdekiler və Ötekiler*
* *Hatırladıklarım*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər