Tofiq Süleymanov (ictimai xadim)

**Tofiq İbrahim oğlu Süleymanov ** — Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyinin Baş direktorunun I müavini, texnika elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Tofiq İbrahim oğlu Süleymanov 16 may 1955-ci ildə Ermənistanın Krasnoselo rayonunun Gölkənd kəndində anadan olmuş, 1972-ci ildə orada orta məktəbi bitirmişdir.1972–1977-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universitetinin) mexanika-riyaziyyat fakültəsində təhsil almış, həmin ildən Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının (AMEA)"Kaspi" Elmi Mərkəzində (indiki Milli Aerokosmik Agentliyində) əmək fəaliyyətinə başlamışdır. O, 1978–1993-cü illərdə həmin təşkilatda mühəndis-riyaziyyatçı, kiçik elmi işçi, aparıcı elmi işçi, sektor rəisi, şöbə rəisi, 1993–2004-cü illərdə MAKA aparatında Elmi-texniki idarə rəisinin müavini, Elmi-Tədqiqat Aerokosmik İnformatika İnstitutunda şöbə rəisi, elmi katib, elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifələrində çalışmışdır. 2004-cü ildən MAKA-nın Baş direktorunun birinci müavini, 2007–2008-ci illərdə MAKA-nın Ekologiya İnstitutunun direktoru olmuş, 2008-ci ildən indiki dövrə qədər yenidən MAKA-nın Baş direktorunun birinci müavini vəzifəsində çalışır. Ailəlidir, iki övladı var.

## Təhsili
* 1972–1977-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universiteti (indiki Bakı Dövlət Universiteti) mexanika-riyaziyyat fakültəsi, tələbə;
* 1979-cu ildə Ümumittifaq "Alqoritm" Elm-İstehsalat Birliyinin Elmi-Tədris Mərkəzində dinləyici (Moskva şəhəri) ;
* 1979–1982-ci illərdə elmi təcrübəçi, aspirant – (SSRİ EA-nın Kosmik Tədqiqatlar İnstitutu, SSRİ Dövlət Hidrometeorologiya Komitəsi, Moskva şəhəri);
* 1988-ci ildə SSRİ Ümumi Maşınqayırma Nazirliyinin "Rəhbər İşçilərin və Mütəxəssislərin İxtisasartırma İnstitutu"nda dinləyici (Moskva vilayəti, Kalininqrad şəhəri);
* 1991-ci ildə SSRİ Ümumi Maşınqayırma Nazirliyinin "Rəhbər İşçilərin və Mütəxəssislərin İxtisasartırma İnstitutut"nda dinləyici (Moskva vilayəti, Kalininqrad şəhəri);
* 1999–2003 illərdə 3324.07- "məsafədən aerokosmik tədqiqatlar" ixtisası üzrə doktorluq hazırlığı.

## Elmi dərəcəsi
2006-cı il – 3324.07- "Məsafədən aerokosmik tədqiqatlar" ixtisası üzrə texnika elmləri doktoru;

2012-ci il – 3324.07- "Məsafədən aerokosmik tədqiqatlar" ixtisası üzrə professor.

## Pedoqoji fəaliyyəti
1990–1995-ci illərdə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun "İnformasiya – ölçmə sistemləri"

kafedrasında dosent;

2005-ci ildən indiki dövrə qədər Milli Aviasiya Akademiyasının "Ətraf mühitin aerokosmik monitorinqi" kafedrasında dosent, professor.

## İctimai fəaliyyəti
* 1985–1992-ci illərdə Kosmik Tədqiqatlar Elm-İstehsalat Birliyinin Gənc Alimlər Təşkilatının sədr müavini, sədri;

* 1999-cu ildən "Dövlət İmtahan Mərkəzində" imtahan rəhbəri;

*  2004-cü ildən MAKA-nın Birləşmiş Elmi-Texniki Şurasının sədr müavini;

*  2005–2011-ci illərdə MAKA-da fəaliyyət göstərən Dissertasiya Şurasının elmi katibi;

*  2007-ci ildən "AMAKA-nın Xəbərləri" jurnalının Baş redaktorunun müavini;

*  2007-ci ildən MAKA-nın Ekspert Şurasının sədri;

*  2007-ci ildən MAKA-nın Direktorlar Şurasının üzvü, hal-hazırda Direktorlar Şurasının sədr müavini;
* 2011-ci ildən YAP MAKA Ərazi İlk Partiya Təşkilatının sədri;

* 2016-cı ildən YAP Binəqədi Rayon Təşkilatının Şura üzvü;

## Mükafatları
* 1985 – Azərb. SSR Elmlər Akademiyasının Kosmik Tədqiqatlar Elm- İstehsalat Birliyinin "Ən yaxşı gənc alimi diplomu"

* 1991 – SSRİ Kosmonavtika Federasiyasının "Akademik S. P. Korolyov adına medalı"

* 2004 – AMEA-nın Yer Elmləri Bölməsinin "Fərmanı"

* 2005 – AMEA-nın "Fəxri Fərmanı"

* 2010 – Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Tərəqqi medalı" (11 dekabr,№ 1232)

* 2013 – YAP Binəqədi Rayon Təşkilatının "Fəxri Fərmanı"

* 2017 – Azərbaycan Respublikası Dövlət İmtahan Mərkəzinin "Fəxri Fərmanı"

* 2017 – YAP Binəqədi Rayon Təşkilatının "Fəxri Fərmanı"

## Elmi maraq dairələri
* Hesablama riyaziyyatı və informasiya nəzəriyyəsi;

* Məsafədən müşahidənin kosmik sistemləri;

* Kosmik məlumatların emalı metodları;

* Məsafədən müşahidənin tətbiqi məsələləri;

* Aerokosmik ekoloji monitorinq.

## Əsərləri
### Monoqrafiyaları
1. T. İ. Süleymanov. Kosmos. İnsan kainata can atır. Bakı. "Ayna Mətbuat Evi".2002

2. Т.И.Сулейманов. Тематическая интерпретация дистанционных данных почвенно — растительных объектов. Баку. Изд-вo "Элм", 2003

3. A. Ə. Şirin-zadə, T. İ. Süleymanov. Peykaltı poliqon tədqiqatları üçün elmi-metodik vəsait. Bakı, "MAKA", 2008

4. Z. S. Allahverdiyev, T. İ. Süleymanov, G. Y. Mehdiyeva, X. X. Muxtarlı. Dəniz hidrometeoroloji proqnoz üsulları. Bakı, "Ziya" NPM, 2013.

### Məqalələri
Kosmik texnologiyaların müxtəlif problemlərinə həsr olunmuş 200-ə qədər elmi məqalənin müəllifidir.

## Hazırladığı kadrlar
8 nəfər texnika üzrə fəlsəfə doktoru

## Beynəlxalq tədbirlərdə iştirakı
* MDB məkanında və digər xarici ölkələrdə keçirilən 20-dən artıq beynəlxalq konfrans və forumlarda məruzəçi (1984–2017)

* "İnterkosmos" proqramı çərçivəsində keçirilən "Kursk-85" beynəlxalq aerokosmik eksperimentində Azərbaycan "İşçi qrupu"nun rəhbəri (1985)

* MDB ölkələrinin "Kosmik məsələlər üzrə əməkdaşlıq şurası"nın iclaslarında Azərbaycan Respublikasının təmsilçisi (2014–2017)

## Mənbə
* https://report.az/elm-ve-tehsil/azerbaycanda-kosmik-peykler-istehsal-oluna-biler/

* https://report.az/dagliq-qarabag-munaqishesi/milli-aerokosmik-agentliyin-resmisi-isgal-olunmus- erazilerin-kosmik-tesvirlerini-elde-etmekle-aras/

* YAP Binəqədi rayon təşkilatının Milli Aerokosmik Agentliyi Ərazi İlk Partiya Təşkilatında hesabat – seçki yığıncağı keçirildi- (http://bineqediyap.org.az/index.php?id=10321)

* Kərim Kərimovun 100 illik yubileyi qeyd olundu. (http://www.mdi.gov.az/?/az/news/view/459/)

* Azərbaycan Respublikasının müdafiə sənayesi işçilərinin təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. (https://azertag.az/xeber/)

* Kosmosun azərbaycanlı fatehi. http://www.azpress.az/index.php?lang=az&sectionid=news&id=74309)