open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Halk (film, 2003)

**Halk** Marvel Comics-in hirsindən yaşıl canavara çevrilə bilən bir alim haqqında eyni adlı komiksləri əsasında qurulan rejissor Enq Linin fantastik ekşn filmi. Filmin şüarı "Qəzəbi sərbəst burax" dır. Premyerası 17 iyun 2003-cü ildə baş tutmuşdur.

## Həmçinin bax

* Halk (Marvel Comics)
* İnanılmaz Halk (film, 2008)

## İstinadlar
Dəştivənd mahalı

**Dəştivənd mahalı** — Talış xanlığının mahallarından biri.

Mahal cənubdan Uluf mahalı, şərqdən Xəzər dənizi, qərbdən Səfidəşt mahalı, şimaldan isə Salyan sultanlığı ilə həmsərhəd idi. Mahalın ərazisi indiki Boradigah kəndindən Göytəpə çayına kimi uzanırdı. "Cəvahirnameyi-Lənkəran" əsərində Dəştivənd mahalı ilə Ərkivan mahalının eyni mahal olduğu bildirilir. Talış xanlığındakı mahallardan ən böyüyü olan Ərkivan, xanlığın şimalında yerləşib, qərb hissəsi dağlıq, şərq hissəsi isə düzənlik olan bir mahal olmuşdur. Dəştivənd mahalında türk kəndlərinin sayı talış kəndlərinin sayından çox idi. Mirzə Əhməd Mirzə Xudaverdi oğluna görə, türklər bu əraziyə yeni gəlmişdi və xeyli çoxalmışdılar. Əhalinin mütləq əksəriyyəti şiə olan mahalda yaşayanların əsas məşğuliyyəti ipəkçilik idi. Bu tarixi mahalın ərazisi Mirzə Əhməd Mirzə Xudaverdi oğlunun qeydlərinə əsasən hazırda qismən Cəlilabad, qismən də Masallı və Salyan rayonları tərkibindədir.

## Qeydlər

## İstinadlar
Uoll Strit 40

40 Wall Street, Nyu-Yorkda yerləşən 70 mərtəbəli bir göydələndir. Bank of Manhattan Trust Building və ya Manhattan Company Building olaraq da bilinir. Daha sonra Chase Manhattan Bank adlandırılmış və hal-hazırda Trump Building adlandırılır. 40 Wall Street, New York şəhərinin Manhetten hissəsində, Nassau Street və *William Street*in kəsişməsində yerləşir. Binanın tikintisinə 1929-cu ildə başlanılmış və 11 ay çəkən tikinti işləri 1930-cu ildə tamamlanmışdır. Binanın üstündə olan antena ilə birlikdə hündürlüyü 283 m təşkil edir. Binah hal-hazırda ofis binası kimi istifadə olunur.

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
Aleksandr Drozdov

**Aleksandr Aleksandroviç Drozdov** (; ) — sovet opera müğənnisi (lirik-dramatik tenor), Azərbaycan SSR xalq artisti (1940), RSFSR əməkdar artisti.

## Həyatı
Aleksandr Drozdov -ci ildə Akmola vilayətinin Omsk şəhərində anadan olmuşdur.  dərs almış, 1918-ci ildə Saratov opera studiyasını (professor  sinfi) bitirərək orada səhnə fəaliyyətinə başlamışdır. Müxtəlif illərdə SSRİ-nin Tiflis, Leninqrad, Odessa və başqa şəhərlərinin opera teatrlarında çıxış etmişdir. 1935–1959-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti olmuşdur.

Aleksandr Drozdov teatrda işləməklə yanaşı, 1947-ci ildən Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının vokal sinfində pedaqoji fəaliyyət də göstərmişdir. O, 15 avqust 1968-ci ildə Bakıda vəfat etmiş, II Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.

## İfa etdiyi əsas partiyalar

* Otello, Radames, Manriko ("Otello", "Aida" və "Trubadur", Cüzeppe Verdi)
* Raul ("Hugenotlar", Cakomo Meyerber)
* Samson ("Samson və Dalila", Kamil Sen-Sans)
* German ("Qaratoxmaq qadın", Pyotr Çaykovski)
* Kavaradossi, Pinkerton ("Toska" və "Çio-Çio-San", Cakomo Puççini)
* Arbenin, Çatski ("Maskarad" və "Ağıldan bəla", Boris Zeydman)
* Sabinin ("İvan Susanin", Mixail Qlinka)
* Vladimir ("Dubrovski", Edvard Napravnik)
* Qriqori Melexov ("Sakit Don", İvan Dzerjinski)
* Aleksandr Matyuşenko ("Potyomkin zirehli gəmisi", Oles Çişko)
* Georgi Rıleyev ("Dekabristlər", Yuri Şaporin)

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 23 aprel 1940
* "RSFSR əməkdar artisti" fəxri adı
* 2 dəfə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 25 fevral 1946, 9 iyun 1959
* "Şərəf nişanı" ordeni — 27 aprel 1940

## İstinadlar
Milli Tarixi Abidə

**Milli Tarixi Abidə** və ya qısaca olaraq **NHL** () ― ABŞ federal hökuməti tərəfindən tarixi əhəmiyyətinə görə tanınmış tikili, əsər və ya regiona verilən addır. Tarixi Yerlərin Milli Ryestirində yerləşən 80 000-ə yaxın tikili, əsər və regiondan yalnız 2 430 ədədi NHL kateqoriyasına aid edilmişdir.

Milli Tarixi Abidə Regionu və ya NHLD (), NHL tərəfindən tanınan və bir qrup tarixi baxımdan əhəmiyyətli binanı və ya əsəri özündə ehtiva edən regionlara deyilir.

## Tarixçə
9 oktyabr 1960-cı ildə, o zamankı ABŞ Daxili İşlər Naziri Fred Andrew Seatonun 92 əsəri NHL kateqoriyasında təsnif etməsini elan etməsi ilə başlamışdır. NHL təsnifatına daxil olan ilk əsərin, Ayova ştatının Sioux City şəhərində yerləşən Başçavuş Floyd məzarı və memorial abidəsi olmasına və bu qərarın 30 iyun 1960-cı ildə verilməsinə baxmayaraq, digər 91 əsərin elanı isə həmin il 9 Oktyabr tarixinə qədər siyasi səbəblərə görə təxirə salınmışdır.

## Kriteriyalar
ABŞ Daxili İşlər Naziri tərəfindən NHL olaraq seçiləcək bir əsər üçün aşağıdakı şərtlərdən biri və ya bir neçəsi tələb olunur:

* Milli əhəmiyyətli tarixi bir hadisənin baş verdiyi bir region olmalıdır.
* Tarixi əhəmiyyət kəsb edən insanların yaşadığı və ya işlədiyi yerlər olmalıdır.
* Milləti formalaşdıran və ya əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərən bəzi fikirlərlə əlaqəli ikonik bir əsər olmalıdır.
* Konstruksiya və ya tikilmiş olduğu sahədə çox vacib bir nümunəsinin olması lazımdır.
* Müəyyən bir həyat tərzini xarakterizə edən məkanlar olmalıdır.
* Əhəmiyyətli məlumatlar verən arxeoloji zonalar olmalıdırlar.
Konstantin Knijnikov

**Konstantin Lvoviç Knijnikov** (; ) — sovet opera müğənnisi (dramatik bariton), professor, Azərbaycan SSR xalq artisti (1940).

## Həyatı
Konstantin Lvoviç Knijnikov 20 may 1883-cü ildə Voronej quberniyasının Staraya Kriuşa kəndində anadan olmuşdur. Təhsilini Moskva Universitetində və Moskvada A. Şpigelin Teatr Studiyasında almışdır. Səhnə fəaliyyətinə 1912-ci ildə Sankt-Peterburqda başlamış, həmin ildən 1916-cı ilədək buradakı musiqili dram teatrının solisti olmuşdur. 1916–1929-cu illərdə SSRİ-nin müxtəlif teatrlarında fəaliyyət göstərmişdir. 1929–1946-cı illərdə isə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti olmuşdur.

Konstantin Knijnikov səhnədə 1946-cı ilədək çıxış etmişdir. O, ömrünün sonunadək pedaqoji fəaliyyət göstərərək bir sıra elmi əsərlər yazmış və 1948-ci ildən Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının professoru olmuşdur. Müğənni 1 noyabr 1952-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## İfa etdiyi əsas partiyalar
Dramatik bariton səsli Konstantin Knijnikov bir sıra operalarda müxtəlif partiyalar ifa edib:

* Qryaznoy ("Çar gəlini", Nikolay Rimski-Korsakov)
* Boris Qodunov ("Boris Qodunov", Modest Musorqski)
* Amonasro, Yaqo, Riqoletto ("Aida", "Otello" və "Riqoletto", Cüzeppe Verdi)
* Həsən xan ("Koroğlu", Üzeyir Hacıbəyov)
* Telramun ("Leonqrin", Rixard Vaqner)
* Eskamilyo ("Karmen", Jorj Bize)
* Tomski və Yeletski ("Qaratoxmaq qadın", Pyotr Çaykovski)
* Troyekurov ("Dubrovski", Edvard Napravnik)
* Baş möbid ("Samson və Dalila", Şarl Kamil Sen Sans)

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 23 aprel 1940
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı
* "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 25 fevral 1946
* "Şərəf nişanı" ordeni

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Bozar

**Bozar** (, ) – XIX əsrin ortalarında meydana çıxan və milli orta əsrlərə heyranlığının (neoqotika, neobizans, rus stili) əksinə olan tarixi memarlıq üslubu. Bu, İtaliya intibahı və Fransa barokko ənənələrini davam etdirirdi. Klassik bozar üslubu klassik və neoklasik arxitekturaya güclü inamla inkişaf etmişdir.

## Yaranması

Üsluba adını verən Paris İncəsənət Məktəbinin yetirmələri olmuşdurlar. Fransa inqilabı dövründə ilk Fransa memarlıq məktəbi olan Kral Memarlı Akademiyası (1671–1793) kral ilə əlaqələrinin olmasına görə bağlanmış və 1803-cü ildə Napoleon Bonapart onun yerində hal-hazırda mövcud olan Təsviri Sənətlər Məktəbini yaratmışdır.

Bu prestijli təhsil müəssisəsində gələcək memarlara (çoxu xarici ölkələrdən gəlmişdi) müştərinin zövqünə görə fərqli tarixi üslubları yenidən yaratmaları öyrənilmişdir. Tələbələrə otaqları binaya nüfuz edən oxlar boyunca simmetrik bir formada düzəltmək, həmçinin otaqların yerləşdirilməsi və bəzədilməsinin qonaqda necə təsir bağışlayacağını nəzərə almaq öyrədilmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* Henry Hope Reed; Gillon Jr. Edmund V. (1988). *Beaux-Arts Architecture in New York: A Photographic Guide*. Dover Publications: Mineola NY.
* United States. Commission of Fine Arts. 1978, 1988 (2 vols.). *Sixteenth Street Architecture* (The Commission of Fine Arts: Washington, D.C.: The Commission)&nbsp;– profiles of Beaux-Arts architecture in Washington D.C. SuDoc FA 1.2: AR 2.
* 
*a ddi
* 

## Xarici keçidlər

* New York architecture images, Beaux-Arts gallery
* Advertisement film about the usage of the Beaux Arts style as a reference in kitchen design
* Hallidie Building
Vulvort Bildinq

**Woolworth Building** — ABŞ-nin Nyu-York şəhərində yerləşən göydələn. Bina Broadvey küçəsində yerləşir. 1910–1913-cü illər arasında F. W. Woolworth şirkətinin qərargahı olaraq inşa edilmişdir və şəhərin ən qədim göydələnlərindən biridir. Bina 241.4 metr hündürlükdə və 57 mərtəbəlidir. 34 lift mövcuddur. İnşa edildikdə sonra 1930-cu ildə 40 Wall Street tamamlanana qədər dünyanın ən hündür binası ünvanına sahib idi. Woolworth Binası 1966-cı ildə Milli Tarixi Əsərlərin siyahısına daxil edilmişdir. Binanın inşaat mühəndisi Gunvald Aus və Kort Berle olmuşdur. Binanın tikintisinə 13,5 milyon ABŞ dolları xərclənmişdir.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

*
Roman Trifonov

**Roman Maksimoviç Trifonov** (; ) — sovet opera müğənnisi (bas), professor (1956), Azərbaycan SSR xalq artisti (1958), Özbəkistan SSR xalq artisti (1945).

## Həyatı
Roman Trifonov -cı ildə Saratov quberniyasının (hazırda Ulyanovsk vilayəti) Xolstovka kəndində anadan olmuşdur. 1927-ci ildə Saratov Konservatoriyasını bitirmiş, 1928–1930-cu illərdə Kiyev, 1931–1936-cı illərdə Saratov, Odessa, Sverdlovsk, 1936–1940-cı illərdə Leninqrad, 1940–1947-ci illərdə isə Daşkənd () şəhərlərinin opera teatrlarında çıxış etmişdir. 1948-ci ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti olmuşdur.

Roman Trifonov pedaqoji fəaliyyətlə də məşğul olmuş, 1940-cı ildən Daşkənd, 1948-ci ildən isə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında (1956-cı ildən professor) dərs demişdir. O, 5 aprel 1966-cı ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## İfa etdiyi əsas partiyalar
Roman Trifonov bir sıra operalarda əsas partiyaları ifa edib:

* İbrahim xan ("Koroğlu", Üzeyir Hacıbəyov)
* Xan ("Azad", Cahangir Cahangirov)
* Fernando, Proçida ("Trubadur" və "Siciliya gecələri", Cüzeppe Verdi)
* Nilakant ("Lakme", Leo Delib)
* Qoçubəy, Kral Rene ("Mazepa" və "İolanta", Pyotr Çaykovski)
* Tsuniqa ("Karmen", Jorj Bize)
* Dəyirmançı ("Su pərisi", Aleksandr Darqomıjski)
* Mefistofel ("Faust", Şarl Fransua Quno)
* Don Bazilio ("Sevilya bərbəri", Coakkino Rossini)
* İvan Susanin ("İvan Susanin", Mixail Qlinka)
* Suvorov ("Suvorov", Sergey Vasilenko)
* Boris Qodunov və Varlam, Dosifey ("Boris Qodunov" və "Xovanşina", Modest Musorqski)

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 26 aprel 1958
* "Özbəkistan SSR xalq artisti" fəxri adı — 1945
* "Şərəf nişanı" ordeni
* "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı — 9 iyun 1959

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
I Salmanasar

[thumb|right|Çar I Salmanasarın steli, e.ə. 1263-1234, Aşşur, İraq. [Perqam muzeyində sərgilənir.]]
**I Salmanasar** (Sulmanu-aşaredu; e.ə. 1274-1245 və ya e.ə. 1265-1235) Orta Aşşur İmperiyasının kralı idi (e.ə. 1365-1050).
I Adad-nirari'nin oğlu olaraq, e.ə. 1265-ci ildə atasının yerinə kral oldu. Şərqi Anadoluya yürüş edən ilk Aşşur kralıdır.
Qışlaq-i Sarıquyuşahmar (Pərsabad)

**Qışlaq-i Sarıquyuşahmar** () — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 204 nəfər yaşayır (35 ailə).

## İstinadlar
Ammonium tiosulfat

**Ammonium tiosulfat** — (ammonium hiposülfit, ammonium turşusu) qeyri-üzvi birləşmə, (NH)SOS düsturlu ammonium və tiosulfurik turşu duzudur, rəngsiz kristallardır, suda həll olunur. Fotoqrafiyada sürətli fiksatorların əsas komponenti kimi istifadə olunur.
## Alınması
* Kükürd suspensiyasının ammonium hidrat məhlulu ilə yavaş reaksiyası:
:: \mathsf{4(NH_3\cdot H_2O) + 4S \ \xrightarrow{}\ (NH_4)_2SO_3S + 2NH_4HS + H_2O }

* Havada ammonium hidrosulfidin yavaş oksidləşməsi:
:: \mathsf{NH_4HS \ \xrightarrow[-NH_3]{O_2}\ S, (NH_4)_2S_n, (NH_4)_2SO_3S }

* Ammonium hidrosulfid və ammonium hidrosulfitin isti məhlullarının birləşdirilməsi:
:: \mathsf{2NH_4HS + 4NH_4HSO_3 \ \xrightarrow{80^oC}\ 3(NH_4)_2SO_3S + 3H_2O }
## Fiziki xüsusiyyətləri
Ammonium tiosulfat, ammonyak qoxusu olan, suda asanlıqla həll olunan, asetonda yüngül və etanolda həll olunmayan rəngsiz kristallar əmələ gətirir.

## Kimyəvi xüsusiyyətləri
* Məhsul qarışığı meydana gətirmək üçün istilikdə parçalanır::
:: \mathsf{(NH_4)_2SO_3S \ \xrightarrow{150^oC}\ (NH_4)_2SO_4, NH_3, H_2S }

* Seyreltilmiş məhlullarda yavaşca parçalanır::
:: \mathsf{(NH_4)_2SO_3S \ \xrightarrow{\tau}\ (NH_4)_2SO_3 + S\downarrow }

* Konsentrat turşuları ilə parçalanır:
:: \mathsf{(NH_4)_2SO_3S + 2HCl \ \xrightarrow{}\ 2NH_4Cl + SO_2\uparrow + S\downarrow + H_2O }

* və isti seyreltilmiş turşular ilə:
:: \mathsf{(NH_4)_2SO_3S + 2HCl + H_2O \ \xrightarrow{100^oC}\ 2NH_4Cl + H_2SO_4 + H_2S\uparrow }

* Halogenlərlə reaksiyaya girir::
:: \mathsf{(NH_4)_2SO_3S + 4Cl_2 + 5H_2O \ \xrightarrow{}\ 2NH_4Cl + 2H_2SO_4 + 8HCl }

Natrium tiosulfat kimi, fotoşəkil materiallarını işləyərkən fiksasiya prosesinə imkan verən həll olunan komplekslər meydana gətirən gümüş halidləri ilə reaksiya verir. Natrium tiosulfatdan fərqli olaraq, bir litr məhlula 6 q gümüş konsentrasiyasına çatmağa imkan verən ammonium tiosulfat bu miqdarın demək olar ki, ikiqat artırılmasına imkan yaradır və bununla da reaktivlərin istehlakını azaldır. Fiksasiya prosesi natrium tiosulfatlı fiksatorlara nisbətən xeyli sürətlidir (bəzi emulsiyalar üçün% 50).

Bununla yanaşı, fiksatorlarda çox uzun müddət işləmək, aşağı gərginlikli yerlərdə metal gümüşün həll olunmasına,görüntü detalının itməsinə səbəb olur. Təsir xüsusilə incə dənəli emulsiyalarda və ammonium tiosulfatdakı sürətli fiksatorlarda (daha çox aktivliyi sayəsində) nəzərə çarpır ki, bu da işləmə prosesinin istilik və vaxt qaydalarına dəqiq əməl edilməsini tələb edir. Ayrıca, bu təsiri azaltmaq üçün filmlər və fotoqrafiya sənədləri üçün müxtəlif dərəcədə seyreltmədə sürətli fiksatorlar istifadə olunur; bu vəziyyətdə daha incə dənəli emulsiyaya sahib fotoqrafiya sənədləri üçün təxminən iki qat güclü seyreltmə tətbiq etmək lazımdır.

## Tətbiqi
Fiksasiya prosesini sürətləndirmək üçün sodium tiosulfat əvəzinə fotoqrafiyada fiksasiya həllərinin tərkib hissəsi kimi istifadə olunur. Kristal şəklində zəif qorunması olduğundan,
natrium tiosulfat ammonium xlor ilə qarışdırılaraq bu məqsədlə istifadədən dərhal əvvəl məhlulda hazırlanır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
*
Robert Esnault-Peltri

**Robert Esnault-Peltri** () — fransız alimi, tәyyarәçi, aviasiya və kosmonavtika sahəsinin pionerlərindən biri.

Dünyada ilk monoplanın konstruksiyasını vermiş, ilk ulduzşəkilli aviasiya mühərrikini yaratmış, təyyarənin idarəolunma sistemini ixtira etmişdir. Planetlərarası naviqasiya nəzəriyyəsini işləmişdir. Kosmik aparatların uçuşunun ən əlverişli trayektoriyalarının hesablamalarını aparmışdır. Raket yanacaqları sahəsində ifrat yüksək sürətlər almaq üçün atom enerjisindən istifadəni təklif etmişdir. Aviasiya, aviasiya mühərrikləri və digər bu kimi sahələrdəki ixtiralarına görə 200-dən çox patent almışdır. Reaktiv hərəkət nəzəriyyəsinə aid əsərləri nəşr olunmuşdur.

## İstinadlar
Patrik Şik

**Patrik Şik** (; ) — Çexiyalı peşəkar futbolçu. Almaniyanın "Bayer 04" klubunun və Çexiya milli futbol komandasının hücumçusu .

## Klub karyerası
Patrik Praqanın "Sparta" klubunun yetirməsidir. Çexiyanın futbol üzrə yüksək divizionunda debütü 3 may 2014-cü ildə "Teplice" ilə oyunda olub. Debüt mövsümündə ümumilikdə iki görüşdə meydana çıxır. Növbəti mövsümdə də hücumçu ölkə çempionatının yalnız iki oyununda iştirak edir.

2015/16 mövsümündə Patrik "Bohemians" klubuna icarəyə verilir. "Bohemians"ın sıralarında özunu göstərən futbolçu, 27 görüşdə meydana çıxaraq yeddi qol vurur və milli komandaya dəvət alır.

Tezliklə gənc futbolçu Avropa nəhənglərinin diqqətini cəlb edir. İtaliyanın "Sampdoriya" klubu futbolçunu transfer edir. "Sampdoriya"nın heyətində İtaliya çempionatında 32 oyunda meydana çıxır və 11 qol vurur.

Futbolçu digər bir İtaliya klubu "Yuventus"un maraq dairəsinə düşur və "Yuventus" futbolçunun transferini 30 milyon avroya razılaşır. 22 iyun 2017-ci ildə Şik "Yuventus" klubuna keçməzdən əvvəl tibbi müayinədən keçmək üçün Turinə gedir, lakin tibbi müayinə zamanı Patrikdə ürək ritminin pozulduğu aşkarlanır. Daha sonra, futbolçu Romada ürək problemi olduğunu təsdiqləyən təkrar testlərdən keçir. Buna görə "Yuventus" rəsmi olaraq futbolçunun transferindən imtina edir.

29 avqust 2017-ci ildə futbolçu, məcburi satın alma opsiyası ilə "Roma" klubuna icarəyə verilir. "Roma" klubu futbolçu ilə 30 iyun 2022-ci ilə qədər müqavilə imzalayır.

## Milli komanda karyerası
Patrik Çex Respublikasının yeniyetmələr və gənclər komandalarında oynayıb. Avro 2016 üçün millinin iştirak ərizəsinə daxil edilir.

27 may 2016-cı ildə Malta millisinə qarşı yoldaşlıq oyununda əvəzetmədən meydana çıxaraq ölkənin əsas milli komandasında debüt edir. Çex Respublikasının 6: 0 hesabı ilə qələbəsi ilə başa çatan oyunda, Patrik qollardan birinin müəllifi olur.

14 iyun 2021-ci ildə Qlazqoda keçirilən Avropa çempionatında Şotlandiya ilə oyunda iki qol vurur və komandasına qələbə qazandır. İkinci qolu 46 metrdən vuraraq, Avropa çempionatının ən gözəl qollarından birinin müəllifi olur.

## Uğurları
**Sparta Praqa**
* Çexiya çempionu: 2013/14
* Çexiya kubokunun qalibi: 2013/14
* Çexiya Super Kubokunun qalibi: 2014

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Meri Uolstonkraft

**Meri Uolstonkraft** (, , ) — İngilis yazıçı, XVIII əsrin filosofu. Böyük Fransız İnqilabı tarixindən bəhs edən romanlar, risalələr, məktublar, kitablar, təhsil və uşaq kitabları müəllifidir. Uolstonkraft, qadınların kişilərdən geri qalmadıqlarını, ancaq təhsillərinin olmaması səbəbindən göründüklərini müdafiə etdiyi "Qadınların hüquqlarının qorunması" (1792) adlı essesi ilə məşhurdur. Həm kişiləri, həm də qadınları ağıllı varlıqlar kimi qəbul etməyi təklif edir və məntiq əsaslı ictimai düzəni təmsil edir.

Geniş ictimaiyyət arasında və xüsusilə feministlər arasında, Uolstonkraftın fərdi həyatındakı hadisələr, özünəməxsusluğu və bəzən qalmaqalları səbəbiylə əsərlərindən daha geniş yayılmışdır. Henri Füzeli və Qilbert İmley ilə iki uğursuz romantikadan sonra Uolstonkraft, filosof və anarxist hərəkatın öncüsü Vilyam Qodvin ilə evləndi. Qızları Meri Şelli, Frankenşteyn romanının müəllifi kimi tanınır. Uolstonkraft, otuz səkkiz yaşında doğuş zamanı temperaturdan vəfat etmişdir və bir neçə yarımçıq əlyazmasını geridə qoymuşdur.

Yazıçı Qodvinin ölümündən sonra 1798-ci ildə həyat yoldaşı, qərəzsiz bir qadın haqqında bir xatirəsini nəşr etdi və bu, istər-istəməz nüfuzuna xələl gətirdi. Bununla birlikdə, iyirminci əsrin əvvəllərində feminist hərəkatın yüksəlməsi ilə Uolstonkraftın qadın hüquqları ilə bağlı fikirləri və tipik qadınlıq anlayışını tənqid etməsi getdikcə daha vacib oldu. Bu gün Uolstonkraft, ilk feminist filosoflardan biri sayılır və həyatı və işi bir çox feministi böyük dərəcədə təsir etmişdir.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya

### Əsas mənbələr
* 
* 
* 
* 

### Bioqrafiyalar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Digər mənbələr
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər

* "Memoirs of the Author of a Vindication of the Rights of Woman" Уильяма Годвина в проекте "Гутенберг"
* "Vindication of the Rights of Woman" (издание 1796 года) в проекте "Google Поиск книг"
* "An Historical and Moral View of the Origin and Progress of the French Revolution" на сайте libertyfund.org
* Конкорданс произведений Уолстокрафт
* Стихотворение "Mary" Vilyam Bleyk sterneck.net saytında
Şifahi ənənə

**Şifahi ənənə** — məlumatların insan doğulan gündən başlayaraq, yaddaşdan köçürülməsi, uyğun dəyişiklik metodları ilə şifahi olaraq nəsildən-nəslə ötürülməsidir. Müəyyən bir performans tərzi (oxuma, hekayə izahı) tələb edir.

Yazı icad edilməzdən əvvəl ictimai təcrübə, keçmişə dair biliklər və ilk sənət əsərləri saxlanılaraq nəsildən-nəslə ötürülürdü. Dastanlar, əfsanələr, rəvayətlər, şəcərə siyahıları şəklində şifahi tarix qədim xalqların tarixi şüurunun ən erkən forması idi.

Şifahi ənənəyə tarixi əfsanələr, qəhrəmanlıq əfsanələri, tarixi nəğmələr, xalq dastanları daxildir.

Xalq yaradıcılığı nümunələrinin nəsildən-nəslə ötürülməsi prosesində əksər hallarda digər janrlara məxsus folklor mətnlərindən götürülmüş motivlərdən və bədii vasitələrdən geniş istifadə olunur. Bu, reallıqdan xeyli dərəcədə uzaqlaşmaya səbəb olsa da, yeni motiv və vasitələrin əlavə edilməsi nəticəsində reallıqda baş verən hadisələr xalq təxəyyülü ilə zənginləşir. Bu isə folklor mətninin təsir gücünü daha da artırır.

Şifahi ənənə yazının gəlişi ilə əhəmiyyətini itirmədi. Əksinə, antik dövrdə və orta əsrlərdə hər yerdə rast gəlinən şifahi xalq ədəbiyyatı nümunələri salnamə və tarixi hekayələrin tərtibində mənbə kimi istifadə edilməyə başladı.

Şifahi ənənə dinlərin inkişafında da böyük rol oynamışdır. Qədim mədəniyyətlərdə, bir qayda olaraq, bəzi mətnlər sadəcə yazıya tabe deyildi. Məsələn, yəhudi dinində, ravvin Yehuda ha-Nasidən əvvəl Tanax   haqqında fikir bildirmək qadağan edilmişdi.

Mətnin yazılması, dəyişikliklərin qadağan olunmasını nəzərdə tutan "kodlaşdırma" ilə eyni idi. Bu səbəbdən qeyd olunanların — mövcud yazılı mətnlərin əhəmiyyətinin itirilməməsi üçün şərhlərin şifahi qalması lazım idi.

Şifahi ənənədə, yazılı ənənə üçün xarakterik olan mətnin ötürülməsinin bəzi üsulları yarana bilər, məsələn, mətnin məzmununu saxlayaraq yeni variantlar əlavə edilə bilər.  Bu zaman mətn, şüursuzca mənimsənilməməli, xüsusi olaraq əzbərlənməlidir. Bu qayda ilə dualar  əzbərlənir, dini ayinlər icra edilir.
## Həmçinin bax
* Epos 
* Folklor
* Hədis
* Ravvin

## İstinadlar

## Mənbə
* *Никитина С.* О понятиях стиля, традиции и формы фиксации текста. Сосуществование текстов
* *Азбелев С.* Устная традиция и письменная история 
* Oral Tradition Journal
Miki Samner

**Briqitt Mişel Samner** (*;* ) — İngilis aktrisa.

## Həyatı
Sumner Londondakı Portland Xəstəxanasında, musiqiçi Stingin (Gordon Matthew Thomas Sumner) və aktrisa Trudie Stylerin böyük qızı olaraq anadan olub. Sumner musiqiçi Eliot Sumnerin böyük bacısı və musiqiçi Joe Sumnerin kiçik ögey bacısıdır.

## Karyerası
Sumner aktyorluq karyerasına 2006-cı ildə bir qısa filmdə rol almaqla başlamışdır. 2011-ci ildə dörd bölümlü Showtime serialı The Borgias-da Francesca rolunu oynadı. Sumner, 2012-ci il filmi Frances Ha-da Greta Gerwig ilə birlikdə rol aldığı Sophie Levee rolu ilə böyük maraq topladı.

Sumner, 2013-cü *ildə CBGB* -də Patti Smith rolunu oynadı. Bundan başqa Off Broadway xarici çıxışını, 2013-cü il Aprel ayında Atlantic Theatre Company-nin The Lying Lesson-da Carol Kane ilə birlikdə etdi.

Sumner, AMC (TV kanalı) seriyası Low Winter Sun-da Katia olaraq yer aldı. Sumner 2013-cü ildə *Half the Perfect World, The Mend* və *Anesthesia* kimi serial və filmlərdə rol aldı.

Sumner, Josh Lucas və Stephen Plunkett ilə birlikdə The Mend filmində rol aldı. Filmin premyerası 2014-cü ilin mart ayında SXSW Film Festivalında baş tutdu.

## Şəxsi həyatı
2016-cı il iyun ayında Chris Kantrowitz ilə nişanlandı və 2017-ci ilin iyul ayında Toskana'da evləndilər.

## Filmoqrafiya

### Film
* *Buraxılmış Bağlantılar* (2012)
* *Frances Ha* (2012)
* *Ən çox ehtimal olunan qız* (2012)
* *CBGB* (2013)
* *The Mend* (2014)
* *Turun Sonu* (2014)
* *Mükəmməl dünyanın yarısı* (2014)
* *Anesteziya* (2015)
* Bu baş verir (2015)
* *Mistress America* (2015)
* *İki nəfər bir nəfər* (2016)
* *Mükəmməl dünyanın yarısı* (2016)
* *Hamısı Birdə* (2016)
* *Tutuldu* (2017)
* *Freak Show* (2017)
* *Cinslərin Döyüşü* (2017)
* *Meyerowitz hekayələri* (2017)
* *Amerika istehsalı* (2017)
* *Ailə qurma hekayəsi* (2019)
* *Now Is Everything* (2019)

### Televiziya
* *Borgias* (2011)
* *Aşağı Qış Günəşi* (2013)
* *Snowpiercer* (2020-indiyə qədər)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
China Telecom

**China Telecom -** Çin dövlət telekomünikasiya şirkəti. Çində ən böyük telefon rabitə operatoru və üçüncü ən böyük mobil operatordur. Dünyanın ən böyük dövlət şirkətləri siyahısında 2019-cu il üçün "Forbes Global 2000" sıralamasında 168-ci yeri tutub (gəlir baxımından 144, xalis mənfəət baxımından 248, aktivlər baxımından 329 və bazar kapitallaşmasına görə 299). Bu siyahıda Çin şirkətləri arasında 32-ci yer tutub.

## Tarix
"China Telecom" 10 sentyabr 2002-ci ildə dövlətə məxsus "Çin Telekommunikasiya Korporasiyası"nın yenidən qurulması nəticəsində yaradılmışdır. Şanxay, Guangdong, Szyansu və Çjetszyan əyalətlərində olan əməliyyatlar dövlət tərəfindən şirkətə verilir. Şin telekommunikasiya korporasiyası "China Telecom"un səhmlərinə nəzarət paketinin özundə saxlayır, səhmlərin bir hissəsini isə Honkonq Fond Birjası və Nyu York Fond Birjasına çıxardır.

2 iyun 2008-ci ildə, "China Unicom"un CDMA radio əlaqə xidməti üzrə aktivlərini 110 milyard yuana (15,86 milyard dollar) aldığını elan edərək, abunəçi sayını 43 milyona qədər artırır. 7 yanvar 2009-cu ildə "China Telecom" CDMA 2000 lisenziyasını alır və bu da şirkətin, 3G telekomunikasiya imkanlarının genişləndirilməsini asanlaşdırır.

Şirkətin törəmə şirkəti olan "China Telecom (Europa) Ltd." 23 oktyabr 2008-ci ildə şirkətin Avropa bazarında dövriyyəsini artırmağı hədəfləyən Avropa və Asiyada xidmətlərini genişləndirmək planlarını açıqlayır .

2011-ci ilin may ayında "China Telecom" Çində kiçik və orta şirkətlər üçün SAP iş tətbiqetmələrinin bulud versiyasını yaratmaq üçün SAP şirkəti ilə əmakaşlığa başlayır.

2014-cü ilin iyul ayında şirkət "China United Network Communications Corporation" və "China Mobile Communication Company" ilə birlikdə, mobil qüllələr üçün bir təmir və inkişaf şirkəti olan "China Tower Corporation Limited'i təsis edir.

2018-ci ilin dekabr ayında Çin Xalq Respublikasında 3400–3500 MHz tezliklərdə 5G mobil rabitə inkişaf etdirmək üçün lisenziya alır. Bunun sayəsində ölkənin 17 şəhərində beşinci nəsil mobil rabitənin min stansiyası quraşdırıldı .

## Sahibləri və rəhbərliyi
Şirkətin ən böyük səhmdarı, 70,89 % səhm ilə "China Telecommunications Corporation" dövlət korporasiyasıdır. Qalan səhmlərin bir hissəsinə isə, Çin əyalət investisiya şirkətləri sahiblik edir. Səhmlərin qalan 17,15% hissəsi isə sərbəst dövriyyədədir.

## Fəaliyyəti

## İstinadlar
Doğuş zamanı temperatur

**Doğuş zamanı temperatur** (doğuş zamanı infeksiya, *Puerperalfieber*, MKB 10. Klass XV O85 *Doğum sonrası sepsis*) — doğuş zamanı yoluxucu infeksiyanın yaratdığı xəstəliklərin kollektiv adı. Bu tip xəstəliklərin təsvirinə Hippokratda artıq rast gəlinir. Xəstəlik XVII əsrdə ilk doğum xəstəxanasının qurulmasından bəri epidemiyaya çevrilmişdir. Epidemiya XVIII və XIX əsrlərdə, doğum evlərində şagirdlərə mamalıq öyrənməyə icazə verməyə başladıqda daha da gücləndi.

Xəstəliyin səbəbi 1847-ci ildə antiseptiklərin istifadəsinə ehtiyac olduğuna işarə edən İqnats Zemmelveys tərəfindən aşkar edildi - kəşfi çağdaşları tərəfindən tanınmadı və antiseptiklər yalnız 1880-ci illərdə cərrahiyyə və mamalıqda istifadə olunmağa başladı.

Doğuş zamanı temperaturun törədiciləri zəncir və qasıq bənzər kokklar (streptokoklar və stafilokokklar) və bəzən Escherichia coli, pnevmokok, Leffler difteriya basillusudur. Doğuşdan sonrakı atəşin daha çox yayılmış səbəbi (xüsusilə gec) Gonokokdur. Əksər hallarda infeksiya çirkli əllərlə və ya steril olmayan alətlərlə toxunaraq baş verir (kontakt infeksiya). Çirklənmiş havadan yoluxma (hava yoluxucu infeksiya) yalnız nadir bir istisna olaraq baş verir. Özünə yoluxma ehtimalı hələ də mübahisəlidir.

İnfeksiya yeri ən çox uşaqlıqda, xüsusən də primiparlarda çox rast gəlinən servikal göz yaşlarıdır. Bir əl və ya alətin uşaqlıq boşluğuna daxil olması halında, infeksiya plasentanın damarları ilə bağlanma yerinə tez-tez nüfuz edir. Mikroblar ya limfa yolu ilə, ya da qan damarları vasitəsilə yayılır. Primiparaların yenidən doğuşdan daha çox xəstələnmə ehtimalı yüksəkdir.

## İstinadlar

## Mənbə
*
Elizabet Blekuell

**Elizabet Blekuell** (, ) — ABŞ-də ali tibb təhsili alan və *UK Medical Register* daxil edilmiş ilk qadın.

Uşaqlığı xoşbəxt idi, Elizabet xüsusilə atasının müsbət təsirini xatırlayır. Təhsil, din və sosial məsələlərdə kifayət qədər liberal idi; məsələn, uşaqların pis əməllərini qamçı vurmaqla cəzalandırmadı, onları qara kitaba yazdı və orada bir çox qanun pozuntusu yığıldıysa, uşaq nahar üçün çardağa göndərildi. Ancaq bu, uşaqları zəif böyütdüyü anlamına gəlmir. Elizabetindaha yaxşı intellektual inkişaf üçün həm qubernatoru, həm də xüsusi müəllimləri var idi, lakin sonunda ailəsi xaricində hamıdan sosial olaraq təcrid olundu.

1828-ci ildə ailə Nelson küçəsinə köçdü və 1830-cu ildə Bristolda üsyanlar başlayanda Samuel ailəsi ilə Amerikaya köçməyə qərar verdi. 1832-ci ilin avqust ayında ailə Cosmo üçün Amerikaya gəldi. Ata islahatçı dairələrdə aktiv oldu və Vilyam Loyd Qarrison kimi abolisiya liderləri evlərini ziyarət etdilər. Ailə onun liberal baxışlarını qəbul etdi və köləliyə etiraz olaraq şəkəri tərk etdi, baxmayaraq ki, Blekuell özü istehsalçısı idi. Elizabet kölə əleyhinə sərgilərə və nümayişlərə qatılaraq böyüdü və bu da daha böyük intellektual və iqtisadi müstəqilliyinə səbəb oldu.

## Biblioqrafiya
* 1849 *The Causes and Treatment of Typhus, or Shipfever* (thesis)
* 1852 *The Laws of Life with Special Reference to the Physical Education of Girls* (brochure, compilation of lecture series) pub. by George Putnam
* 1878 *Counsel to Parents on the Moral Education of their Children in Relation to Sex* (eight editions, republished as *The Moral Education of the Young in Relation to Sex*)
* 1881 "Medicine and Morality" (published in *Modern Review*)
* 1884 *The Human Element in Sex: being a Medical Enquiry into the Relation of Sexual Physiology to Christian Morality* (two editions)
* 1887 *Purchase of Women: the Great Economic Blunder*
* 1871 *The Religion of Health* (compilation of lecture series, three editions)
* 1888 *On the Decay of Municipal Representative Government — A Chapter of Personal Experience* (Moral Reform League)
* 1891 *Erroneous Method in Medical Education etc.* (Women’s Printing Society)
* 1892 *Why Hygienic Congresses Fail*
* 1895 *Pioneer Work in Opening the Medical Profession to Women — Autobiographical Sketches* (Longmans, reprinted New York: Schocken Books, 1977)
* 1898 *Scientific Method in Biology*
* 1902 *Essays in Medical Sociology*, 2 vols (Ernest Bell)

## İstinadlar
Naxçıvan qaya işarələri

thumb|300px|Naxçıvan qaya işarələri
2016-cı ildə Culfa rayonunun Ərəfsə və Milax kəndləri arasında *Ağsal* adlanan yerdə qaya işarələri tapıldı. Naxçıvanda ilk dəfə təsbit edilən bu işarələrin bənzərləri, Cənubi Azərbaycanda və Şərqi Anadoluda  çox yayğındır. Ağsalda üç qaya işarəsi tapılmışdır. İşarələrin hər biri qayanın üzərində oyulmuşdur. Bu işarələrdən biri dairəvi formadır. Bəzi hissələri bitkilərlə örtülü olduğundan hal-hazırda yaxşı görünmür. Diametri 0,65 metr olan bu işarə genişliyi 10 sm olan oluqdan ibarətdir və qaya səthindən 5 sm dərinlikdə oyulmuşdur. Şimal tərəfdə eni 5 sm olan bir axıtma kanalı vardır. 
Digər iki işarə daha yaxşı görüntüyə sahibdir. İkinci işarə oval formalıdır. Diametri 0,50 metr olan bu işarənin qərbə tərəf yönələn iki axıtma kanalı vardır.  Üçüncü işarə oraq şəklindədir. Əsas qayanın səthindən 10 sm dərinlikdə yerləşən bu işarə, axıtma kanalı cənub tərəfdir və 20 sm genişlikdədir. Qaya işarələrinin axıtma kanallarının ümumi xüsusiyyəti bunların dərəyə tərəf yönəlmiş olmasıdır ki, bu da onlardan maye axıtma ehtimalına işarə etməkdədir. Qaya işarələrinin qəbirlər üzərində olması da bunlardan bir qisminin kült məqsədli istifadəsinə işarə etməkdədir. Hal-hazırda qaya işarələrinin yanında yerləşən ziyarətgahlar və bəzi işarələrin dilək çuxuru kimi istifadəsi bu fikirləri də dəstəkləyir. Ağsal qaya işaələrinin də ətrafında indiki kəndlilər tərəfindən ziyarət olunan dilək ağacının olması maraqlıdır.
## İstinadlar

## Mənbə
*E.Baxşəliyev* **URARTULARIN GÜNEY KAFKASYA POLİTİKASI**
Feminizmin ikinci dalğası

**Feminizmin ikinci dalğası** — 1960-cı illərdən 1990-cı illərin əvvəllərinə qədər feminist hərəkatın inkişaf mərhələsi. Qanunvericilik səviyyəsində bərabərsizliyin aradan qaldırılması vəzifəsini qarşıya qoyan birinci dalğanın feminist hərəkatından fərqli olaraq (xüsusən də qadınlara seçki və mülkiyyət hüququ verilməsini istəmək), ikinci dalğanın feministləri de ilə əlaqəli çoxsaylı problemləri həll etdilər fakto bərabərsizlik, cinsiyyət, ailə, iş yeri və reproduktiv hüquqlar.

İkinci dalğa, françayzinq hüquqlarından daha çox şey əldə etməklə qadın bərabərliyini artırmaq məqsədilə sürətlə Qərb dünyasına yayıldı.

Feminist fəal və publisist Kerol Haniş "Şəxsi Siyasi" şüarını irəli sürdü və bu "ikinci dalğa" ilə əlaqələndirildi. İkinci dalğa feministləri qadınlar arasındakı mədəni və siyasi bərabərsizliyin müxtəlif formalarının ayrılmaz şəkildə əlaqəli olduğunu başa düşdülər. Qadınları, şəxsi həyatlarının bəzi məqamlarının dərindən siyasiləşdirildiyini və cinsiyyətçi güc strukturlarını əks etdirdiyini anlamağa çağırdılar.

Women’s Liberation ifadəsi ilk dəfə ABŞ-də 1964-cü ildə istifadə edilmiş və ilk dəfə 1966-cı ildə çap olunmuşdur. 1968-ci ilə qədər bütün qadın hərəkatı ilə əlaqəli olaraq istifadə olunmağa başladı. Qadın azadlıq hərəkatının ən səsli tənqidçilərindən biri, "Feminist nəzəriyyə hüduddan mərkəzə" ("Feminist nəzəriyyəsi") kitabının müəllifi olan Afrika-Amerikalı feminist və yazıçı Qloriya Ceyn Vatkins ("Bell Huks" təxəllüsü ilə yazan) idi. kənarından mərkəzə "), 1984-cü ildə nəşr edilmişdir.

## İstinadlar
Snowpiercer (serial, 2020)

**"Qar Yarıcı"** (*ing. Snowpiercer*) — 17 may 2020-ci ildə TNT-də yayımlanan ABŞ istehsalı triller teleserialıdır. Bu serial, Bong Joon-ho-nun rejissoru olduğu, Jacques Lob, Benjamin Legrand və Jean-Marc Rochette tərəfindən yaradılmış 2013-cü il Cənubi Koreya-Çex filmi ilə 1982-ci ildə çıxan Fransız cizgi romanı *Le Transperceneige* əsasında hazırlanıb.

Serial, dünyanın donmuş bir vəziyyətə gəlməsindən yeddi il sonra insanlığın qalıqlarını daşıyan, dünyanı dolaşan böyük və fasiləsiz hərəkət edən "Snowpiercer" adlı qatarın sərnişinlərinin həyatını izləyir. Burada sinif mübarizəsi, sosial ədalətsizlik və sağ qalma ilə bağlı məsələlər qabardılır. Serialın baş rollarında Daveed Diggs və Cennifer Konnelli iştirak edir. Digər aktyor heyətinə Miki Samner, Annalise Basso, Sasha Frolova, Alison Wright, Benjamin Haigh, Roberto Urbina, Katie McGuinness, Susan Park, Lena Hall, Sheila Vand, Sam Otto, Iddo Goldberg və Jaylin Fletcher daxildir. Rowan Blanchard, Stiven Oqq və Şon Bin isə ikinci mövsümdə əsas aktyor heyətinə qoşulublar.

TNT-də istehsalına başlanan serial üç il ərzində bir çox problemlərlə üzləşib. Bu problemlər əsasən serial istehsalçıları ilə şəbəkə arasındakı fikir ayrılıqlarından qaynaqlanırdı. Serialın yayımı ilə bağlı ilk olaraq 2020-ci ilin yazında TBS kanalında yayımlanacağı açıqlansa da, daha sonra qərar dəyişdirilərək TNT-də yayımlanmasına qərar verildi. Eyni zamanda, serial ikinci mövsüm üçün yeniləndi.

Serialın ikinci mövsümü 26 yanvar 2021-ci ildə TNT və Netflix platformalarında yayımlanmağa başladı və tamamilə yayımlandı.

## Məzmun
Yeddi il əvvəl dünya buzlu bir çöllüyə çevrildikdən sonra, insanlığın qalan hissəsi dünya ətrafında fasiləsiz hərəkət edən bir qatarın içində yaşayır. Bu yerdə sinif mübarizəsi, sosial ədalətsizlik və sağ qalma siyasəti özünü göstərir.

## Mövsümlər

## Mükafatlar və namizədliklər

### 2021
* Kostyum Dizaynerləri Guild Mükafatları — Elmi-fantastika — Cynthia Summers ("Access is Power" bölümü üçün) — **Müəyyən edilməyib**
* Tənqidçilərin Seçimi Super Mükafatları — Aksiyon Serialında Ən Yaxşı Aktyor — Daveed Diggs — **Qazandı**
* Tənqidçilərin Seçimi Super Mükafatları — Aksiyon Serialında Ən Yaxşı Aktrisa — Jennifer Connelly — **Nominasiya**
* Tənqidçilərin Seçimi Super Mükafatları — Aksiyon Serialında Ən Yaxşı Aktrisa — Alison Wright — **Nominasiya**

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Böyük Çin

**Böyük Çin** — han çinliləri ilə ticarət və mədəni əlaqələri paylaşan qeyri-rəsmi bir coğrafi ərazi. "Böyük Çin" anlayışı əsasən Şərqi Asiyadakı materik Çini, Honkonq, Makao və Tayvanı əhatə edən bir bölgəni nəzərdə tutur. Bəzi analitiklər Sinqapurda olduğu kimi dünyada yaşayan digər çinli icmaları da əhatə edirlər. Bu termin bəzən "regional çinli icmalar arasında əlaqələri" əhatə etmək məqsədilə ümumiləşdirilmişdir.

## İstifadəsi

Çoxmillətli korporasiyalar öz regional qərargahlarını adlandırmaq üçün bu ifadədən tez-tez istifadə edirlər. Məsələn, "Procter & Gamble" şirkəti fəaliyyəti eyni zamanda  Honkonq və Tayvanı da əhatə edən Quançjou şəhərindəki regional qərargahını adlandırmaq üçün bu ifadədən istifadə edir. "Apple" şirkəti Şanxay şəhərindəki regional qərargahı üçün bu addan istifadə edir. Kolumbiya Universiteti kimi tədqiqat qurumları və universitetlərdə bölgə üzrə aparılan araşdırmalarda bu termindən istifadə edir.

Bu termin tez-tez Tayvanın siyasi statusu ilə bağlı həssaslıqların qarşısını almaq üçün istifadə olunur.

## Tarixi
Bu termin uzun müddətdir istifadədir, lakin tarixən fərqli mənalarda istifadə olunmuşdur.

1930-cu illərdə amerikan coğrafiyaşünas Corc Kressi materik Çini əvəzinə, bütün Çin imperiyasına xitab etmək üçün bu ifadədən istifadə etmişdir. "Böyük Çin"in 1940-cı illərdə ABŞ-nin dövlət tərəfindən tərtib edilən xəritələrində siyasi bir termin olaraq istifadəsi Çin Respublikasının iddia etdiyi əvvəlki Tzin imperiyasının ərazilərini əhatə etmişdir.

Anlayış 1970-ci illərin axırlarında ÇXR ilə Honkonq arasında artan ticarət əlaqələrinə xitab etmək məqsədilə yenidən Çindilli mənbələrdə istifadə edilməyə başlamışdır. İngiliscə termin sonradan 1980-ci illərdə bölgələr arasında artan iqtisadi əlaqələrə və siyasi birləşmə ehtimalına xitab etmək üçün yenidən populyarlaşmışdır. Bu, Avropa İttifaqı, ASEAN və ya Afrika İttifaqı kimi institusional bir təşkilat deyil. Anlayış iqtisadi cəhətdən sıx əlaqəli olduğu görünən bir neçə bazarı qruplaşdırmaq üçün bir ümumiləşdirmədir və suverenliyi nəzərdə tutmur. Həmçinin, ifadə həmişə Tayvanı əhatə etmir, məsələn, "Cisco Systems" bazara xitab etmək üçün "Böyük Çin və Tayvan" ifadəsindən istifadə edir.

## İstinadlar
Milli Səhiyyə Komissiyası

**Milli Səhiyyə Komissiyası** () — Çin Xalq Respublikasının Dövlət Şurasının ölkədə səhiyyə siyasətinin inkişaf etdirilməsindən məsul olan kabinet səviyyəsində icra şöbəsi. 19 mart 2018-ci il tarixində təsis edilmişdir. Nazirliyin qərargahı Çinin paytaxtı Pekin şəhərində yerləşir. Komissiyaya Nazirlər Kabineti səviyyəsində Dövlət Şurasının naziri rəhbərlik edir. Ma Syaovey komissiyanın hal-hazırkı naziri və partiya şöbəsinin katibidir. Qurumun sələfi Milli Səhiyyə və Ailə Planlaşdırma Komissiyası idi.

## Tarixi
1954-cü ildə başlayan Çin Xalq Respublikası hakimiyyətinin əksər dövründə ölkənin səhiyyəsindən Səhiyyə Nazirliyi məsul idi. 2013-cü ildə bu qurum Milli Səhiyyə və Ailə Planlaşdırma Komissiyası ilə əvəz edilmişdir. 2018-ci ilin mart ayında Çin Xalq Respublikası hökuməti Milli Səhiyyə və Ailə Planlaşdırma Komissiyasının ləğv olunduğunu və funksiyalarının yeni bir qurum olan Milli Səhiyyə Komissiyasına verildiyini açıqlamışdır.

Çin Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının üzvüdür. Nazir Ma Syaovey 92-ci Dünya Səhiyyə Assambleyasında 1978-ci ildən bəri Çinin əsas səhiyyə xidmətinin təkmilləşdirilməsinə, sakinlər üçün universal bir sosial təhlükəsizlik şəbəkəsinin inkişaf etdirilməsinə və ilkin tibbi yardımın keyfiyyətinin, səmərəliliyinin və istifadəsinin yaxşılaşdırılmasına diqqət yetirdiyini söyləmişdir.

Komissiya materik Çinində COVID-19 pandemiyasına qarşı ümumölkə səyləri koordinasiya edən aparıcı qurumdur.

## Nazirlərin siyahısı

## İstinadlar
Axaşen

**Axaşen** Tiflis quberniyasının Axalkalaki qəzasında kənd. Qars əyalətinin Ərdahan dairəsində Axaşen kənd, həmin dairədə Axaşen xaraba kənd və həmin əyalətin Artvin və Batum dairələrində Axaşenqışlaq kənd adları ilə eynidir.

## Mənbə
* B.Ə.Budaqov, Q.Ə.Qeybullayev. Gürcüstanda türkmənşəli toponimlərin izahlı lüğəti. Bakı: Nurlan, 2008.

## Xarici keçidlər
* lib.az/maps

## Həmçinin bax
* Tiflis quberniyası

## İstinadlar
Mark Stronq

**Mark Stronq** (, doğulanda **Marko Cüzeppe Salussolia**, İslinqton, London, 5 avqust 1963) — İtalyan əsilli İngilis aktyoru, BAFTA TV (2004) və Toni (2016) mükafatları üçün namizəd göstərilib. "Şerlok Holms", "Kick-ass", "Yalanların cəmi", "Rock and Roll", "Stardust", "Robin Hood", "Casus, Get Out!", "İmitasiya oyunu", "" və "" filmlərindəki rolları ilə məşhurdur.

## Həyatı
Mark Stronq (doğulanda Marko Cüzeppe Salussolia) 5 avqust 1963-cü ildə Londonun İslinqton səmtində italyan-avstriyalı ailədə anadan olmuşdur. Anası oğlunun həmyaşıdları ilə ünsiyyətini asanlaşdırmaq üçün adını rəsmi olaraq dəyişdirmişdir.

Əvvəlcə London Royal Holloway Universitetində, daha sonra Bristol Old Vic teatr məktəbində oxumuşdur.

İlk rolunu məşhur aktrisa Helen Mirrenlə "Əsas şübhəli" serialında oynamışdır.

Son diqqət çəkən rolları arasında "Şerlok Holms"da Lord Blakvud, "Yaşıl fanar"da Taal Sinestro, "Kick-ass"da Frank De Amiqo, "Robin Qud"da, Ser Qodfri, "Xəfiyyə rədd ol!"da Jim Prido, Merlin ""də, "İmitasiya oyunu"da Mİ-6 rəhbəri Stüart Mezisdi.

Əksər filmlərdə Stronq praktik olaraq tanınmazdır, çünki hər rol üçün görünüşünü dəyişdirir: Stardust "Tristan və İzolda" da uzun saçlı, "Robin "Qud"da və "Kinqsman dilogiyası"nda keçəl, "Rok and Roll", "Şerlok Holms" filmlərində saçlıdır.

"Warhammer 40,000: Space Marine" video oyununda Ultramarine Order Titusun kapitanı, "Eisenhorn"da İnkivizitor Qreqor Eisenorn, "Total War: Rome II"-də proloqun qəhrəmanı General Silanı səsləndirmişdir.

2014-cü ildə Mark "Körpüdən mənzərə" tamaşasındakı roluna görə "Laurence Olivye" ən yaxşı aktyor mükafatını almışdır.

2016-cı ildə eyni rola görə, bir tamaşanın ən yaxşı aktyoru nominasiyasında "Toni" mükafatına namizəd göstərilmişdir.

## Şəxsi həyatı
Mark Stronq həyat yoldaşı Liza Marşall və iki oğlu Qabriel (mart 2005-ci il təvəllüdlü) və Roman (5 oktyabr 2007-ci il təvəllüdlü) ilə Londonun şimal-qərbində yaşayır.

Stronq kiçik oğlu Romanın xaç atası olan aktyor Deniel Kreyqin yaxın dostudur.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Rebekka Volker

**Rebekka Volker** (; ) — Amerikalı yazıçı, feminist və fəal. Volker, 1992-ci ildə Miss jurnalında feminizmə dair bir məqalə dərc etdikdən bu yana feminizmin üçüncü dalğası öndə gələn səslərindən biri olaraq qəbul edildi: “Mən Üçüncü Dalğayam”.

Volker, Amerika Birləşmiş Ştatları və digər ölkələrin universitetlərindəki cinsiyyət, irqi, iqtisadi və sosial ədalət haqqında geniş yazır və danışır.

Rebekkanın yazması və danışması nitqdə irq, cinsiyyət, siyasət, güc və mədəniyyətə toxunmağın vacibliyini göstərir . Aktivist işi ilə o, aktivlik və xeyriyyəçilik yolu ilə öz dairələrində lider olmaq üçün lazımlı mənbələri təmin edərək müxtəlif dəri rəngli gənc qadınlara, qəribə, transseksual və cinsi  qadınlara dəstək olan bir təşkilat olan Üçüncü Dalğa Fondunu birlikdə qurmağa kömək etdi.

## İstinadlar
Hans Maqnus Enzensberqer

**Hans Maqnus Enzensberqer** () — alman yazıçısı.

1949–1954 illərdə Erlangen, Freyburq, Hamburq və Sorbonna universitetlərində germanistika, ədəbiyyatşünaslıq və fəlsəfə üzrə təhsil almışdır. Almandilli müəlliflərin birliyi "Qrup 47"-nin üzvü, 1965–1967 illərdə "Kursbux" jurnalının redaktoru, aylıq "Transatlantik" mədəniyyət jurnalının təsisçilərindən biri olmuşdur.

## Əsərləri
* Canavarların müdafiəsi (1957)
* Ölkənin dili (1960)
* Korların şrifti (1964)
* Havanada istintaq (1970)
* Titanikin məhvi (1978)

## İstinadlar
Cinsi təcavüz

**Cinsi zorakılıq** — cinsi xarakterli hədə-qorxu, zorakılıq və ya məcbur etmə, həmçinin cinsi ləzzətlər, cinsi təbiətin digər şifahi və ya fiziki təcavüzü (təcavüz məqsədilə qucaqlaşma, toxunma, təcavüz) müqabilində istənilməyən və ya yersiz bir mükafat vədi. Ən müasir qanuni kontekstlərdə cinsi təcavüz qanunsuzdur.

Bəzi ölkələrdə cinsi təcavüz, çağırış və cinsiyyətə əsaslanan aşağılayıcı şərhlər şəklində küçə cinsi təcavüzü qanunla cəzalandırılır (məsələn, Filippinlər Güvənli Məkanlar Qanununa görə cinayət təqibi və Fransa'da inzibati cərimələr).

İş yerində taciz, düşmən və ya təhqiramiz bir iş mühiti yaratdığı qədər tez-tez və ya şiddətli olduqda və ya mənfi iş qərarlarına səbəb olduqda (taciz qurbanının atəşə tutulması və ya vəzifəsindən alçaldılması kimi) və ya qurban qərar verdikdə qanunsuz ola bilər. Təqib qurbanın meneceri, işçisi və ya müştərisi ola bilər. İş yerindəki cinsi təcavüz (küfr və ədəbsizlik şəklində və fiziki təcavüz şəklində) mütləq şəhvətdən qaynaqlanmır, əksinə güc ehtirasını söndürmək məqsədi daşıyır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Əmək hüquqları haqqında hər şey: İşdə cinsi təcavüz
Naziyyə Şəmsəddinskaya

**Naziyyə Şəmsəddinskaya** (*Naziyyə Musa qızı Şəmsəddinskaya*; ) —  Əməkdar elm xadimi, tibb elmləri doktoru, professor, “Şöhrət” ordeni laureatı.

## Həyatı
N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu bitirmişdir (1949). Əmək fəaliyyətinə Ordubad şəhərində başlamışdır. 1955-1957 illərdə Krupskaya adına 2 saylı şəhər xəstəxanasında mama-ginekoloq, 1960-63 illərdə Azərbaycan Tibb İnstitutunun 1-ci mamalıq-ginekologiya kafedrasında baş laborant, 1963-64 illərdə Azərbaycan Ana və Uşaqların Mühafizəsi Elmi-Tədqiqat İnstitutunda böyük elmi işçi, 1964 ildən Azərbaycan Tibb İnstitunun 1-ci mamalıq-ginekologiya kafedrasında asisstent, 1966 ildən dosent olmuş, 1970 ildən II mamalıq-ginekologiya kafedrasının müdiridir. Tədqiqatı qadınlarda hamiləliyin gedişinə, bətndaxili infeksiyaların etiologiyasına və s. həsr edilmişdir. Dəfələrlə Beynəlxalq konqreslərdə, forum və seminarlarda iştirak etmişdir. 170 elmi məqalənin, bir neçə kitabın müəllifidir.

## Mükafatları
20 sentyabr 2010-cu ildə Azərbaycanda tibb təhsilinin və elminin inkişafındakı xidmətlərinə görə Naziyyə Şəmsəddinskaya "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar
Feminizmin üçüncü dalğası

**Feminizmin üçüncü dalğası** — dəqiq tarixi çərçivəsi mübahisələrə səbəb olan, lakin ümumiyyətlə 1990-cı illərin əvvəllərindən 2010-cu illərin əvvəllərinə aid olan bir neçə feminist fəaliyyət və tədqiqat formasının müəyyən olunduğu bir termin. "Üçüncü dalğa feminizmi" termini Rebekka Volker tərəfindən 1992-ci ildə yazılmış bir essedir.

Təxminən 2013-cü ildən növbəti mərhələ — feminizmin dördüncü dalğası baş verdi.

## Ümumi xüsusiyyətləri
Üçüncü dalğa feministləri, stereotiplərdə, medianın təsvirində və qadınların təyinatında daha çox dəyişikliyə ehtiyac olduğunu düşünürlər. Üçüncü dalğa ideologiyası cinsiyyət və seksuallığın post-strukturist şərhinə yönəlmişdir. Üçüncü dalğanın feminist nəzəriyyələri arasında queer nəzəriyyəsi, antiratsizm, wumanizm, postkolonial nəzəriyyə, ekzistensializm, transsenditalizm, postmodernizm, transmilli, kiberfeminizm, ekofeminizm, individualist feminizm, brahmanizm, transseksual məsələlər və s.

## Tarixi
Feminizmin üçüncü dalğası 1990-cı illərdə ikinci feminizm dalğasının çatışmazlıqlarına və mövcud feminist təşəbbüslərə qarşı reaksiya olaraq başladı. Üçüncü dalğa, ikinci dalğanın feminizminin şiddət qurbanları üçün sığınacaqların yaradılması, qadınlara qarşı şiddət probleminin ictimai səviyyədə tanınması, kontrasepsiya və abortdan istifadə, gender araşdırmaları, və s.

Üçüncü dalğa feminizminin artması Bell Huks və Odri Lord kimi zənci feministlərin fəaliyyəti ilə çox əlaqəlidir. Irq məsələlərini feminizm sahəsinə inteqrasiya etmək üçün çalışdılar .

1991-ci ildə Anita Hill, o zamanlar Amerika Birləşmiş Ştatlarının Baş Ədalət Hakimiyyətinə namizəd olan Clarence Thomas'ı cinsi təcavüzdə günahlandırdı. Məhkəmə Toması  məhkum etmədi. Bu hadisəyə cavab olaraq Rebecca Walker “Üçüncü Dalğa Olmaq” adlı bir məqalə yayımladı və “Mən post-feminist feministi deyiləm. Üçüncü dalğanın feministiyəm ”.

## İstinadlar
State University of New York Press

**State University of New York Press** və ya **SUNY Press** — Nyu-York Dövlət Universitetinə bağlı Amerikan universitet kitab nəşr şirkətidir. Olbani, Nyu-Yorkda yerləşir. 1966-cı ildə qurulub. Müxtəlif bilik sahələrində elmi əsərlərin nəşri ilə məşğul olur. Hər il təxminən 160-180 kitab nəşr edir və ABŞ-nin ən böyük universitet kitab nəşrçilərindən biridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный блог
* Сайт Университета штата Нью-Йорк