open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yoxsul insanlar

***Yoxsul insanlar*** () — Fyodor Mixayloviç Dostoyevskinin ilk romanı. Dostoyevski əsəri 1844-1845 -ci illər ərzində doqquz aya yazmışdır. Yazıçı həmin dövrdə maddi cəhətdən sıxıntı çəkirdi. Buna səbəb isə onun israfçı həyat tərzi və qumar asılılığı idi. Buna baxmayaraq, Dostoyevski bəzi xarici, kiçik əsərləri tərcümə etməklə pul qazanırdı. Daha sonra Dostoyevski qərara gəlir ki, öz əsərini yazsın. Əsər Dostoyevskinin gözlədiyindən də çox şöhrət qazanır. Müasir tənqidçilər əsərdə humanizm mövzusunun olduğunu qeyd edirlər. Tənqidçi Belinski əsəri ilk rus "ictimai romanı" adlandırır. Aleksandr Qertsen isə əsəri "sosialist əsəri" adlandırır. "Yoxsul insanlar" ilk dəfə "Sankt-Peterburq jurnalı"nda yanvarın 15-i 1846-cı ildə çap olunur.

## Yaradılması

Fyodor Dostoyevki *Bədbəxt insanlar* romanı 1844-cü ilin yanvarında, Onore de Balzakın *Yucin Qrande* romanı tərcümə edəndən sonra az sonra yazmağa başladı. Bunu ilk dəfə bunu qardaşı Mixaila yazdığı məktubunda qeyd edir: "Mən *Yucin Qrande* boyda romanı qurtarıram. Bu xeyli orijinal bir işdir.". Həmçinin o bu məktubunda qeyd edir ki, romanı təndiqçiyə verməyə planlaşdırır, 14 oktyabrda təndiqçidən cavab aldıqdan sonra isə, onu *Отечественныя записки* jurnalında çap etmək istəyir. Lakin, qardaşına 1845-ci ilin martın 23-də yazdığı məktubda, o romanı təzədən yazdığını deyir: "Noyabrda mən romanı qurtardım, sonra isə dekabrda onu yenidən yazmışam, və yenə də fevral-mart aylarında. Mən romanım ilə ciddən razıyam."

1844-cü ilin sentyabrdan Dostoyevski ilə bir mənzildə yaşayan Dmitri Qriqoroviç, Dostoyevskinin *Bədbəxt insanlar* üstündə işini belə xatırlayırdı:

Dostoyevski  gecə gündüz yazı masasında otururdu. Yazdığından bir söz də demirdi; suallarıma həvəssiz və lakonik cavab verirdi; onun qapalığını bilərək, soruşmaqdan vaz keçdim.

## Məzmunu

Nikolay Qoqoldan, Aleksandr Puşkindən, Nikolay Karamzindən və eyni ilə başqa fransız və rus ədiblərindən bəhrələnərək yazdığı ilk roman olan "Bədbəxt insanlar" iki əsas obraz arasındakı məktublardan ibarətdir. Bunlar hər ikisi kasıb, bir-biri ilə qohum olan Makar Devuşkin və Varvara Dobroselovadır. Əsərdə kasıb insanların həyatı, onların çətinlikləri, varlı təbəqə ilə qarşılıqlı əlaqələri ümumi şəkildə göstərilmişdir. Həmçinin əsərdə ədəbi naturalizmin ümumi mövzuları da öz əksini tapır.

## Əsas obrazlar

* Makar Alekseyeviç Devuşkin (Макар Алексеевич Девушкин)— Əsərin əsas qəhrəmanıdır. Qırx yeddi yaşlı utancaq, kasıb, tənha kargüzardır. Varvaraya qarşı qəlbində sevgi hissi vardır. Tənqidçi Belinski incə bir dillə bu obrazı belə təsvir edir, "Faciəli element oxuyucuya təkcə sözlərlə deyil, eyni zamanda Makar Alekseyeviç Devuşkinin anlayışlarıyla da çatdılır".
* Varvara Alekseyevna Dobroselova (Варвара Алексеевна Добросёлова) — Devuşkinə oxşar həyat keçirir. O əclaf biri olan Bıkovla birgə yaşamaq qərarına gəlir. Ədəbiyyata marağı azalır və materialist yolunu seçir.
* Bıkov(Быков)— qoca, varlı, dul və əclaf biri. Sonda Varvaraya sahib olur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Hand Shakers

— GoHands studiyası tərəfindən *[[Frontier Works]]* şirkətinin və *[[Kadokawa Shoten]]* nəşriyyatının əməkdaşlığı ilə çəkiləcək anime serialı. Premyerasının 2017-ci ilin yanvarında baş tutmuşdur.

## Məzmun
Hadisələr Osakadakı AD20XX-də Əl sıxanların ətrafında cərəyan edir. Əl sıxanlar əl-ələ verməklə dərin hislərindən *"Nimrod"* adlandırılan silahlar çıxara bilən partnerlərdir. Baş mükafatı əldə etmək üçün bir Əl sıxan cütlüyü digər Əl sıxan cütlüklərinə qarşı döyüşməli və mübarizə aparmalıdır. Ən yaxşı Əl sıxan cütlüyü tanrı ilə görüşmək və döyüşmək hüququ qazanacaq. Yarışda 5 cütlük iştirak edir: Çarx, Kart, Kölgə, Qılınc və Zəncir.

## Personajlar
### Çarx
;
:

;
:

### Kart
;
:

;
:

### Kölgə
;
:

;
:

### Qılınc
;
:

;
:

### Zəncir
;
:

;
:

### Digər
;
:

; / 
:

;
:

;
:

; / 
:

;
:

## Media
### Anime
Layihə 2016-cı ilin martında anons edilmiş, lakin layihənin saytı 2016-cı ilin iyulunda yenilənmişdir. Anime serialı *Animate* anime personajları məhzulları mağazalarının 30 illiyi münasibətilə çəkilir. Animenin premyerası 11 yanvar 2017-ci ildə baş tutacaq. *GOON TRAX* animenin musiqisini bəstələyəcək. Açılış mahnısı OxT tərəfindən ifa olunan *"One Hand Message"* mahnısı, bağlanış mahnısı isə Akino Aray tərəfindən ifa olunan  mahnısıdır. Açılış mahnısının CD sinqlı 25 yanvar 2017-ci ildə, bağlanış mahnısının CD sinqlı isə 22 fevral 2017-ci ildə buraxılacaq. Animenin ilk 4 seriyası *"Əl sıxan olmağa gedən yol"* başlığı ilə 4 seriyası 2016-cı ilin noyabrında Osaka şəhərində nümayiş etdirilmişdir.

## Qeydlər

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*  
*
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (Ə)

**Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı** — SSRİ zamanı Sosialist əməyi qəhrəmanı adı almışların siyahısı:

## 1940-cı illər
# Əhmədov Hüseyn Qoca oğlu — 05-04-1948
# Əliyev Gülbala Ağabala oğlu — 1948
# Əhmədov Dursun Əhməd oğlu — 1949
# Əsgərov Mənsum Gülməmməd oğlu — 1949

## 1950-ci illər
# Ələsgərov Sədrəddin Fərrux oğlu — 1958
# Əliyev Məhərrəm Əkbər oğlu - 1951
# Əliyeva Sürayə Həşim qızı - 1950

## 1960-cı illər
# Əmirov Qaraş İbrahim oğlu — 1963
# Əliyeva Səmayə Dadaş qızı  — 1966
# Əliyeva Tamaşa Rüstəm qızı  — 1966
# Əlimirzəyev Əşrəf Oruc oğlu — 1966
#Ələsgərova Şamama Məmmədkərim qızı  — 1969

## 1970-ci illər

# Əliyeva Solmaz — 1973
# Əliyev Heydər Əlirza oğlu — 1979

## 1980-ci illər
# Əliyev Nuruş Əlihəsən oğlu — 1980
# Əliyev Qəzənfər Kərim oğlu — 1980
# Əmirov Fikrət Məşədi Cəmil oğlu — 1982
# Əliyev Heydər Əlirza oğlu — 1983
# Əliyeva Ziyafət Mustafa qızı — 1982
# Əhmədov Sədrəddin Babaş oğlu - 1984

## ?
# Əliyeva Şamama Tanrıverdi qızı — ?

## Həmçinin bax
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* İkiqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* Üçqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı

## İstinadlar
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (D)

**Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı** — SSRİ zamanı Sosialist əməyi qəhrəmanı adı almışların siyahısı:

## 1940-cı illər
# Dadaşov Məmmədrza Həsən oğlu — 1948
# Davranov Armenak Qeorqiyeviç — 1948

## 1950-ci illər
# Dəmirova Cəmilə Dadaş qızı — 1950
# Dəlləkyan Siranuş Manqiyevna — 1950

## ?
# Dadaşov Hacı Şıxəli — ?

## Həmçinin bax
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* İkiqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* Üçqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı

## İstinadlar
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (Y)

**Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı** — SSRİ zamanı Sosialist əməyi qəhrəmanı adı almışların siyahısı:

## 1940-cı illər
#  Yolçuyev Fərəc Heyca oğlu — 1948

## 1950-ci illər
#  Yolçuyeva Dilşad Vəli qızı — 1950

## 1980-cı illər
#  Yefremov Oleq Nikolayeviç — 1987

## 1990-cı illər
# Yaşin Lev  — 1990

## ?

# Yaqubov Əlisəfa Əliheydər oğlu — ?

## Həmçinin bax
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* İkiqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* Üçqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı

## İstinadlar
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (V)

**Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı** — SSRİ zamanı Sosialist əməyi qəhrəmanı adı almışların siyahısı:

## 1940-cı illər
# Vəzirov Süleyman Azad oğlu — 1944
# Verdiyeva Sədaqət Mirzə qızı — 1948

## 1960-cı illər
# Voroşilov Kliment — 1960
# Vəliyeva Şərqiyyə Əkbər qızı — 1966
# Vuçetiç Yevgeni Viktoroviç — 1967

## Həmçinin bax
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* İkiqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* Üçqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı

## İstinadlar
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (L)

**Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı** — SSRİ zamanı Sosialist əməyi qəhrəmanı adı almışların siyahısı:

## 1950-cı illər

# Labuş Vladimir — 1951  
# Landau Lev Davidoviç — 1954

## 1970-ci illər
# Lavrov Vladimir — 1971

## Həmçinin bax
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* İkiqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* Üçqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı

## İstinadlar
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (Q)

**Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı** — SSRİ zamanı Sosialist əməyi qəhrəmanı adı almışların siyahısı:
## 1940-cı illər
# Qasımova Zülqədə Allahverdi qızı — 01/07-1949
# Qocayev Məhəmməd Qəmbər oğlu — 1949

## 1950-ci illər
# Qəmbərova Zeynəb — 1951
# Quliyeva Nüyvər Xəlil qızı — 17/06-1950

## 1960-cı illər

# Qazıyeva Sevil Həmzət qızı — 1960
# Qazıyeva Zəhra Kərim qızı  — 1969

## 1970-ci illər
# Quliyev Məhər — 1978
# Qarayev Qara — 1978

## ?
# Qurbanov İbrahim Musa oğlu  — ?

## Həmçinin bax
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* İkiqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
* Üçqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı

## İstinadlar
Nant FK

**Football Club de Nantes** - ya da ümumi deyişlə FC Nantes, 1943-ci ildə Fransanın Nant şəhərində quruldu. rəngləri Sarı - Yaşıldır. Oyunlarını 38,285 nəfərlik Stade de la Beaujoire-Louisdə oynamaqdadır. Komanda Marcel Desailly, Didier Deschamps, Mickaël Landreau kimi oyunçuları yetişdirib. Komandanın 8 Liqa 1, 3 Fransa Kuboku və 2 Fransa Super Kuboku çempionluğunu yaşayıb.
İmam Hasan məscidi

**İmam Hasan məscidi** — İranın Xorasan ostanın mərkəzi Məşhəd şəhərində tarixi məscid.

## İstinadlar
Ümumdünya Turizm Günü

**Ümumdünya Turizm Günü** () — Hər il 27 sentyabr tarixində qeyd edilən əlamətdar gün.

## Tarixi
Ümumdünya Turizm Gününün qeyd olunduğu tarix Ümumdünya Turizm Təşkilatının tarixi ilə bağlıdır. Belə ki, 1925-ci ildən İsveçrənin Cenevrədə müxtəlif adlar altında fəaliyyət göstərən bu beynəlxalq turizm təşkilatı 1970-ci il 27 sentyabr tarixində Ümumdünya Turizm Təşkilatı kimi formalaşıb. 1979-cu ildə Baş Qərargahı İspaniyanın paytaxtı Madrid şəhərinə köçən bu təşkilat 27 sentyabr – Ümumdünya Turizm Gününü təsis edib. Hazırda dünyanın 150-dən çox ölkəsində hər ilin 27 sentyabr tarixi turizm təmsilçilərinin bayramı kimi qeyd edilir.

Ümumi xarakterli ilk təşkilat 1925-ci ildə yaradılmış turizm təbliğinin rəsmi assosiyalarının Beynəlxalq Konqresidir. O, 1927-ci ildə rəsmi Turizm Təşkilatlarının Beynəlxalq Konqresi, 1930-cu ildə isə turizmin təşkili və Təbliğinin Beynəlxalq İttifaqı adını almışdır. 1947-ci ildə ardıcıl olaraq dəyişən sadalanmış turizm strukturlarının bazasında beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatlarının Beynəlxalq İttifaqı (KTTBİ) təsis edilmişdir. 1969-cu ildə BMT Baş Assambleyasının qətnaməsinə əsasən qeyri-hökumət təşkilatı BRTTİ-nin hökumətlərarası Ümumdünya Turizm Təşkilatına çevrilməsinə səbəb oldu. 1970-ci ilin sentyabr ayında KTTBİ-nin fövqalədə Baş Assambleyasının iclasında (Meksika) bu ittifaqın adının dəyişib hökumətlərarası turizm təşkilatı - Ümumdünya Turizm Təşkilatı adı alması məsələsinə baxılmışdır. ÜTT-nin Nizamnaməsi 1970-ci il sentyabr ayının 27-də qəbul edilmişdir.

1975-ci ildə Madrid şəhərində (İspaniya), Ümumdünya Turizm Təşkilatının Birinci Baş Assambleyası keçirildi və Robert Lonati Təşkilatın Baş Katibi seçildi. Həmin il rəsmən BMT-nin beynəlxalq  ixtisaslaşmış təşkilatı - ÜTT-nin yaranması ili hesab edilir. 1980-ci ildə ildə keçirilmiş 2-ci Baş Assambleyasında hər il sentyabrın 27-nin “Beynəlxalq Turizm Günü” kimi qeyd olunması qərara alındı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* World Tourism Day 
* World Tourism Day and other major events
* World Tourism Day Greetings and Messages, SMS Collection 
* Sangam University Bhilwara Rajasthan — World Tourism Day 2012
Güllər

**Güllər küçəsi** — Ağdam rayonunun Qaradağlı kəndinin ərazisində yerləşən küçə.

## Tarixi
2016-cı il aprelin 3-də axşam saatlarından və aprelin 5-də saat 12:00-dək *Güllər küçəsi* Dağlıq Qarabağda baş verən toqquşma zamanı ermənilər tərəfindən ağır artilleriya silahları ilə atəşə tutub. Lakin, Azərbaycan Ordusu qarşı tərəfi ağır artilleriya silahları ilə susdurub.

2016-cı il aprelin 27-də axşam saatlarında və aprelin 28-nə keçən gecə ərzində *Güllər küçəsi* yenə də ağır artilleriya silahları ilə atəşə tutulub. Lakin, Azərbaycan Ordusu Dağlıq Qarabağda baş verən toqquşma zamanı qarşı tərəfi ağır artilleriya silahları ilə susdurub.

2017-ci il fevralın 24-25-nə keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi pozması nəticəsində Güllər küçəsinə mərmi düşməsədə əhali təşvişə düşüb. Lakin, Azərbaycan silahlı qüvvələri qarşı keçirdiyi əməliyyat zamanı onların qarşısın alaraq atəş nöqtələrinə cavab tədbirləri görüblər.

## İnfrastruktur

#2011-ci ilin oktyabrın 1-də Güllər küçəsinə ilk dəfə təbii qaz verilməsinə başlanılıb.                                   
#2012-ci ilin sentyabrın 1-də Güllər küçəsinə ilk dəfə telefon xətti çəkilib.
#1984-cü ildə Güllər küçəsində uşaq bağcasının təməli qoyulub.

## İstinadlar
Boris Kirillov

**Boris Kirillov** () — Azərbaycanı təmsil edən üzgüçü.

## Karyerası
Boris Kirillov 2013-cü ildə İndoneziyada baş tutan III İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qalibi oldu.

Boris Kirillov Azərbaycanı 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib. Nəticədə o, 200 metr məsafəyə arxasıüstə üzmə turnirinin təsnifat mərhələsində 2:05.00 dəqiqə nəticə göstərdi və 26-cı pillənin sahibi olub.

## İstinadlar
Pokemon Go

**Pokemon Go** — Niantic tərəfindən təkmilləşdirilən və The Pokemon Company tərəfindən nəşr edilən, iOS və Android sistemli artırılmış reallıq oyunu.

## Oyun prosesi
thumb|left|Oyun prosesinin misalı

Oyuna daxil olduqdan sonra yaratdığınız avatarla birlikdə Pokemon ovuna çıxırsınız. Oyunçular pokemonları toplayaraq kolleksiya yaratmağa başlayır. Smartfonların GPS və kamera özəlliyinin istifadə edildiyi oyun, xəritəylə birlikdə real həyatla əlaqəlidir. Oyun virtual görünsə də, pokemonları toplamaq üçün real yerlərə getmək lazım olur.

Oynamaq pulsuzdur, amma tətbiqdə həmçinin pullu oyun daxil alətləri almaq olar.

## Qəbulu

*Pokemon GO* həm *App Store*, həm də *Google Play-ın* top çartlarının zirvəsinə ən tez qalxan oyun olub. Bundan əvvəl, onların zirvəsinə ən tez qalxan oyun *[[Clash Royale]]* idi. Buraxılışdan sonra ilk həftə ərzində oyun *App Store-dan* ən çox yüklənən tətbiq olub. *Similarweb* verdiyi məlumata görə, buraxılışdan sonra iki gün ərzində o, ABŞ-dəki Android cihazlarının 5%-nə yüklənilib. Sensor Tower isə xəbər verib ki, buraxılışdan sonra bir həftə ərzində o, 10 million dəfə yüklənilərək, bu göstəriciyə ən tez çatan tətbiq olub. İyulun 13-də, oyun artıq 15 million dəfə yüklənilib. *Survey Monkey* verdiyi məlumata görə, iyulun 12-də Pokemon Go 21 million aktif istifadəçini cəlb edərək, ən çox istifadə olunan mobil oyunu olub. Əvvəl birinci yeri *Candy Crush Saga* (zirvə nöqtəsi 20 million aktiv istifadəçi), ikinci yeri isə *Draw Something* (zirvə nöqtəsi 16 million aktiv istifadəçi) tuturdu. Baxmıyaraq ki, tətbiq Niderlandda ancaq iyulun 15-də buraxılıb, ölkədə artıq 1,3 million istifadəçi onu oynuyurdu.

## İstinadlar
Cam minarəsi

**Cam Minarəsi** — şərqi Əfqanıstanda yerləşən UNESCO-nun Ümumdünya İrsi obyekti. Qor vilayətinin Şahrak bölgəsində, Hari çayının sahilində yerləşir. Qırmızı daşlarla 65 metr hündürlüyündə tikilən minarənin  ətrafında 2400 metrə çatan dağlarla çevrilmişdir. Minarənin xarici  Kufi xətti və Nəsx xətti ilə yazılar, həndəsi fiqurlar və Quran sürələri  ilə bəzədilmişdir.

## Şəkillər

Fayl:Qasr_Zarafshan.jpg| Zarafşan qəsri, Avqust 2005
Fayl:Paving_near_Jam.jpg|Cam Minarəsinin daxili, Avqust 2005
Fayl:Jam afghanistan ghorprovince islamic architecture.jpg|Cam Minarəsinin xarici
Fayl:Jamafghanistangrorharirud.jpg|Cam Minarəsinin xarici
Fayl:Minar of jam ghor.jpg|Cam Minarəsinin xarici
Fayl:Jam_Minaret_decoration.jpg|Cam Minarəsinin xarici, Avqust 2005
Fayl:Jam afghan architecture inside structure.jpg|Cam Minarəsinin daxili
Fayl:Jam1.jpg|Hari çayının sahilində Cam minarəsi
Fayl:Jam Qasr Zarafshan.jpg|Cam minarəsi və Zarafşan qəsri, Avqust 2005
Fayl:Ghor Province Afghanistan Jam Village.jpg|Minarəyə gedən yol


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Minaret of Jam Archaeological Project 
*  UNESCO site on threats to the minaret
* UNESCO World Heritage Center-Minaret and Archaeological Remains of Jam
* Asian Historical Architecture: Minaret of Jam
* Turquoise Mountain Foundation
* Hidden jewel of Afghan culture
Mordellistena dolini

***Mordellistena dolini*** — Sərtqanadlılar dəstəsinə, *[[Mordellistena]]* cinsinə aid böcək növü. Azərbaycanın endemik canlısıdır. Odnosum tərəfindən 2005-ci ildə qeydə alınmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mordellistena

***Mordellistena*** — Mordellidae fəsilənə aid böcək cinsi. Cinsə daxil olan növlər:

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hellsing

— Kota Hirano tərəfindən yaradılmış manqa. İlk dəfə 1997-ci ildə yapon jurnalı Young King OURs-da nəşr olunub və 2008-ci ilin sentyabrında başa çatıb. Ayrıca fəsillər tankobonda toplanmış və Yaponiyada Shonen Gahosha nəşriyyatı tərəfindən nəşr olunmuşdur. 2009-cu ilin mart ayında manqanın bütün fəsilləri 10 cilddə nəşr olunmuşdur. Hekayədə "Hellsing" gizli təşkilatı və onun fövqəltəbii qüvvələrin İngiltərəyə hədələyici mübarizəsi haqqında danışılır.

Yaponiyadan başqa, manqa ABŞ-də, Avstraliyada, Yeni Zelandiya, Sinqapur, Fransa, İtaliya, Almaniya və digər ölkələrdə nəşr olunub. 2010-cu ilin aprel ayında Komiks-Art şirkəti "Hellsing" manga seriyası Rusiyada nəşr üçün lisenziyasını əldə etməsini elan etdi və 2011-ci il iyunun 27-də ilk fəsil nəşr olundu. Üçüncü fəsilin ardından sonra manqanın nəşri dayandırılıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* «Hellsing»
Anaspis orientalis

***Anaspis orientalis*** — Sərtqanadlılar fəsiləsinə, Anaspis (heyvan) cinsinə aid böcək növü. Azərbaycanın endemik canlısıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tijen Karaş

**Tijen Karaş** — Türk TV aparıcısı. 2016-cı il iyulun 15-də Türkiyədə baş verən hərbi çevrilişə cəhd gecəsinin qəhrəmanlarından biri – qiyamçıların əsiri olan "TRT"-nin aparıcısı. O, qiyamçıların bildirişini canlı yayımda bir neçə saat ardıcıl şəkildə, peşəkar səviyyədə oxuyaraq insanların diqqətini çəkib.

## Həyatı
Tijen Karaş 1975-ci ildə Ankaranın Yenimahelle ilçəsində anadan olub.

Hacettepe Universitetinin məzunudur.

Üç uşaqlı ailənin ortancıl qızı olan spiker bir müddət "Kanal D"də də aparıcı kimi görünüb. Uzun illərdir TRT-də işləyən Tijen 2000-ci ildə "TRT"-də "Yaşam ve Gençlik" adlı proqrama aparıcılıq edib. "TRT Avrasya", "TRT Int" və "TRT Türk"də müxtəlif verilişləri aparıb.

Türkiyədə dövlət çevrilişinə cəhdin qarşısı alındıqdan sonra həmin anlar haqda Tijen Karaş belə deyib:

*"Qorxunc dəqiqələr yaşadıq. Karyeramın ən çətin dəqiqələrini yaşadım. Hər hərəkətimiz izlənilirdi. Bizi əsir tutanlar bu hərəkəti ölkənin mənfəəti üçün etdiklərini, heç kimə zərər verməyəcəklərini söyləyirdilər. Silahları ilə bizi təhdid etdilər".*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Darbe bildirisi okutulan TRT spikeri Tijen Karaş o anları anlattı !!! — YouTube saytı
Milet

**Milet** () - Kiçik Asiyanın (Anadolu) qərb sahillərində, Böyük Menderes çayının cənubunda yerləşən qədim Yunan şəhəri. Hal-hazırda Türkiyənin cənub-qərbində Egey bölgəsində Balat kəndi yaxınlığında dağıntıları qalmışdır.

## Tarixi
İlk məskunlaşma e.ə.IV minilliyin ikinci yarısına aid edilir . Əfsanəyə görə şəhəri Kritdən köçüb gəlmiş qəhrəman Milet salmışdır. Miletdə mina üslubunda freskalar və mixi yazılı mətnlər tapılmışdır .  E.ə. XIV əsrə aid Mikena mədəniyyətinə aid dulusçuluq məmulatları tapılmışdır . Şəhərin yunan dilindəki adı xet dilindəki **Milavanda** (bir başqa məlumata görə Milavanda - Miliadadır) ilə üst-üstə düşür . "*-vanda*" ilə bitən təxminən 50 xet adları məlumdur. Mikena mətnlərində "Miletlilər" (**mi-ra-ti-ja**) sözü qeyd olunmuşdur .

## Coğrafiyası

Qədim İoniyanın bütün əraziləri arasında Herodot Mileti xüsusi olaraq qeyd edir və onu "İoniyanın mirvarisi" adlandırır . Milet yarımadada yerləşən, sərhədləri şimaldan Herakl körfəzi, qərbdən Egey dənizi, cənubdan Mendel körfəzi, şərqdən Kari dağları ilə əhatələnmiş şəhər olmuşdur.  Kiçik Asiyanın Egey dənizinə axan ən gursulu çayı Meandr şəhərin şimal sərhədlərindən keçirdi. Milet şəhərinin yerləşdiyi yarımada yalnız Kari dağlarından keçən dar dağ yolu ilə materiklə bağlanırdı. Bu yolun ən hündür nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 700 metr yüksəklikdə yerləşən Qrion dağ silsiləsi olmuşdur.  Kiçik dağ çaylarının çox olması səbəbindən burada bağçılıq və əkinçilik geniş inkişaf etmişdi və bu da ərazidə su və nimf (pəri) kultlarının (totemləri) geniş yayılmasına səbəb olmuşdur.

Şəhər həyatının çiçəklənməsi dövründə Milet iki - özünün içqalası olan daxili və xarici hissələrdən ibarət olmuşdur. Lakin hər iki hissə ümumi qala divarları ilə əhatə olunmuşdu. Şəhərin bir neçə limanı olub: Lade, Dromisk, Perne.

## Tanınmış nümayəndələri
Miletli Fales

Anaksimandr

Anaksimen

Aspaziya

## Xarici keçidlər
360° Virtual Tour at Ancient Miletus

Miletin kosmosdan görüntüsü

## İstinadlar
Malthinus

***Malthinus*** — Cantharidae fəsiləsinə daxil olan böcək növü. Əsasən Avrasiya ərazisində yayılmışdır.

## Növləri
Cinsə daxil olan növlər:

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Diokletian sarayı

**Diokletianus sarayı** () — Xorvatiyanın Split (əvvəllər *Spalato*) şəhərində, Roma İmperiyasının imperatoru Diokletian tərəfindən IV əsrdə tikilmiş Qədim Roma saraylarından biri.

## Şəkillər

Fayl:Peristyle of Diocletian's Palace in Split (cropped).jpg
Fayl:Diocletian's Palace street 1.jpg
Fayl:Diocletian's Palace house 1.jpg
Fayl:Sphinx in Split 1.jpg
Fayl:Jupiter's Temple, Split 1.JPG
Fayl:Vestibule 1.jpg
Fayl:Split - Peristyle 001.JPG
Fayl:Diocletian's palace substructure 1.jpg
Fayl:Diocletians_Palace_GoT_1.JPG
Fayl:Diocletians_Palace_GoT_2.JPG
Fayl:Diocletian's Palace substructure 2.jpg
Fayl:Diocletian's Palace substructure 3.jpg
Fayl:Diocletian's Palace, Silver Gate 1.jpg
Fayl:Diocletian's Palace, Golden Gate 2.JPG|
Fayl:Diocletian's Palace south facade, night 1.JPG


## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər

* Diocletian's Palace information
* Robert Adalem's ''Ruins of the Palace of the Emperor Diocletian at Spalatro in Dalmatia''
* Diocletian's Palace virtual tour (Croatian Landmarks)
* Diocletian's Palace info
Yuto Naqatomo

**** () — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 86 oyun keçirib, 3 qol vurub.

## İstinadlar
Makoto Hasebe

**** (d. 18 yanvar 1984) — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 95 oyun keçirib, 2 qol vurub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Yasuhito Endo

**** (d. 28 yanvar 1980) — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 152 oyun keçirib, 15 qol vurub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şinci Okazaki

**** (d. 16 aprel 1986) — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 98 oyun keçirib, 47 qol vurub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kunişiqe Kamamoto

**** () — keçmiş Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 84 oyun keçirib, 80 qol vurub.

## İstinadlar
Yoşikatsu Kavaquçi

**** (d. 15 avqust 1975) — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 116 oyun keçirib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Vasili Bakşeyev

**Vasili Nikolayeviç Bakşeyev** () — sovet rəssamı. Peterburq Rəssamlıq Akademiyasının akademiki (1913). SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının həqiqi üzvü (1947). SSRİ xalq rəssamı (1956).
## Həyat və yaradıcılığı
Vasili Bakşeyev 24 dekabr 1862-ci ildə Moskvada anadan olmuşdur. 1877—1888-ci illərdə A.K.Savrasov, V.D.Polenov və başqalarından dərs almışdır. Realist rəssamlar Birliyinin (1927—1931) təşkilatçılarından olmuşdur. Erkən yaradıcılığı son peredvijnikçilik ənənələri ilə bağlı idi. ("Gündəlik həyat" 1892—1893, "Evə qayıtma" 1898; hər ikisi Tretyakov qalereyasındadır). Vasili Bakşeyevin əsərlərinə əzəli lirik əhvali-ruhiyyə xasdır. ("Göyərçinlərə dən verən qız" (1887). Onlardakı bədiilik bir çox hallarda Polenovdan mənimsənilmiş plener vərdişləri ilə şərtləndirilir. Bu, bütün həyatı boyu onun yaradıcılığının əsas janrı olmuş peyzajda özünü daha qabarıq büruzə verir. ("Payız şəfəqləri", 1916, "Mavi bahar", 1930, "Tutqun səhər", 1945). Bakşeyevin "Moskva ətrafında" (1933) və "Yay günü" (1948) tabloları Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində saxlanılır.
## Mənbə
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. 3-cü cild. Bakı, 2011. səh 86.
Yuci Nakazava

**** (d. 25 fevral 1978) — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 110 oyun keçirib, 17 qol vurub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Daysuke Matsui

**** (d. 11 may 1981) — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 31 oyun keçirib, 1 qol vurub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şinci Ono

**** (d. 27 sentyabr 1979) — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 56 oyun keçirib, 6 qol vurub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kişo Yano

**** () — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 19 oyun keçirib, 2 qol vurub.

## İstinadlar
Takayuki Morimoto

**** (d. 7 may 1988) — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 10 oyun keçirib, 3 qol vurub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bulaqlar

**Bulaqlar** — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indi Paşalı (Əzizbəyov, Vayk)
rayonunda kənd.

## Tarixi
Bulaqlar kəndi rayondakı Herher kəndindən 4&nbsp;km cənubda, Herher çayının sahilində yerləşirdi.

Kənd dərədə çoxlu bulaq olan yerdə salındığı üçün Bulaqlar adlandırılmışdır. Hidrotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.
     
## Əhalisi
Kənddə 1873 - cü ildə 68 nəfər, 1886-cı ildə 92 nəfər, 1897-ci ildə 149 nəfər, 1904 - cü ildə 132 nəfər, 1914 - cü ildə 145 nəfər, 1916-cı ildə 151 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.

1918-ci ildə kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq deportasiya olunmuşdur. Yalnız Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalan kənd sakinləri ata-baba yurdlarına dönə bilmişdir.

Burada 1922-ci ildə 29 nəfər, 1926-cı 40 nəfər, 1931-ci ildə 63 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.

SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə kənd sakinləri 1948-49-cu illərdə zorla Azərbaycana köçürülmüşdür.

1949-cu ildə kənd ləğv edilmişdir. İndi xaraba kənddir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Maritsa çayı

**Meriç çayı** (, ,  ) — Yunanıstan ilə Türkiyə sərhədinin bir hissəsini əmələ gətirib Bolqarıstandan Türkiyəyə axaraq Egey dənizinə tökülən çay.

## Xüsusiyyətləri
Balkan yarımadasındakı böyük çaylardandır. Plovdiv düzənlikdən Ədirnə şəhərini Qərbi Frakiyayı suladıqdan sonra Egey dənizinə tökülür.

## Həmçinin bax
* Türkiyənin çaylarının siyahısı

## İstinadlar
Malthinus aliceae

***Malthinus aliceae*** — Cantharidae fəsiləsinə, Malthinus cinsinə aid böcək növü. Azərbaycanın endemik canlısıdır

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rhagonycha

***Rhagonycha*** — Cantharidae fəsiləsinə daxil olan böcək cinsi.

## Növlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Biolib
Pitsunda şamı

**** () —  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid bitki yarımnövü.

## Arealı
Təbii halda Qərbi Zaqafqaziyada (Anapadan Pitsundaya kimi) dəniz sahilində və dağ yamaclarında bitir. 

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 18–24 m-ə, gövdəsinin diametri 40 sm-ə çatan düzdayanan, qonur-boz qabıqlı yaraşıqlı ağacdır. Çətiri şaxələnmiş, seyrək, cavan ağaclarda yığcam, qoca ağaclarda dağınıqdır. Budaqları qonur-qırmızı və ya qonur-sarıdır. İynəyarpaqları açıq-yaşıl, nazik, tikanlı olub, 10–16 sm uzunluğundadır, kənarları nahamar, bizvaridir. Xırda yarpaqları yumru, dişli, qırmızı-sarıdır, ortasında yaşıl xallar vardır.
Qozaları tək-tək və ya 2–3, bəzən 4 ədədi bir yerdə olmaqla qısa ayaqlarda və ya oturaq yerləşir. Qozaları üfüqi əyilmiş, yumurtaşəkilli-konusşəkillidir, uzunluğu 10 sm-ə qədərdir, qonur-qırmızı, parlaq, xırda pulcuqları hamardır. Bir sıra bioloji və ekoloji əlamətlərinə görə Eldar şamına oxşayır. Tezböyüyən və yamaclarda meşə salmaq üçün yararlı olan dekorativ ağacdır. Tərkibində olan efir yağlarından bir çox xəstəliklərin: revmatizmin, bədxassəli şişlərin, oynaqlardakı ağrıların, sümük toxuması xəstəliklərinin müalicəsində, həmçinin sənayedə boyayıcı maddə kimi istifadə olunur.

## Azərbaycanda yayılması
Quraqlığa, şaxtaya, torpağın duzluluğuna davamlıdır, Abşeronun isti yay günlərini yaxşı keçirir. Azərbaycanda Abşeron, Lənkəran, Zaqatala və Gəncədə bağ və parklarda rast gəlinir. 

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 
* 
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Artuqlu bəyliyi

**Artuklu bəyliyi** — Mardin Diyarbakır Harput və Həsənkeyf tərəflərində 1102-1409 illəri arasında hökm sürmüş bir Anadolu bəyliklərindən biri.

1102-ci ildə Cənub və Şərqi Anadoluda Artuq bəy tərəfindən qurulmuş bir bəylikdir. Adını Türkmən bəyi olan Artuq bəydən almışdır. 1086 ildə Qüdsü alan Artuq bəy eyni il burada öldü. Daha sonrasında Artuqlular Həsənkeyf Mardin ve Harput olmaq üzrə üç ana qoldan idarə edildilər.
Rhagonycha lencoranica

***Rhagonycha lencoranica*** — Cantharidae fəsiləsinə, Rhagonycha cinsinə aid böcək növü. Azərbaycanın endemik canlısıdır

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kerol filminin qazandığı mükafatların siyahısı

**[[Kerol (film, 2015)|Kerol]]** () — britaniyalı və amerikalı rejissor Todd Heynsin romantik dram filmidir. Filmin əsasını yazıçı Patrisia Haysmitin "Duzun qiyməti" (həmçinin Kerol kimi də tanınan) romanı təşkil edir. Filmin ssenarisi Fillis Neyci tərəfindən yazılmışdır. Filmdə əsas rolları Keyt Blanşett, Runi Mara, Sara Polson, Kayl Çendler və Ceyk Lesi canlandırmışlar. Hadisələrin 1950-ci illərin Nyu-Yorkunda baş verdiyi filmdə gənc fotoqraf xanım və çətin seçim qarşısında qalmış orta yaşlı qadın arasındakı yasaq sevgidən bəhs edilir.

Kerol 2015-ci ildə keçirilən Kann kinofestivalı zamanı Qızıl Palma Budağı nominasiyası üzrə rəqabət aparmaq üçün seçilir və filmdə baş rolu oynamış Runi Mara əldə etdiyi "Ən Yaxşı Qadın Oyunçu" mükafatını Emmanuell Berkot ilə bölüşür. Film tənqidçilərdən əsasən müsbət rəy alması və müxtəlif film festivallarında bir çox nominasiya əldə etməsinə baxmayaraq, 88-ci Oskar mükafatında 6 nominasiyaya namizəd olan film heç birini qazana bilməmişdi, həmçinin 73-cü Qızıl Qlobus mükafatında 5 nominasiya, 69-cu BAFTA film festivalında isə 9 nominasiyaya namizədlik əldə etməsinə baxmayaraq, tərəfdaş çıxdığı və namizədlik əldə etdiyi sahələrdən heç birində qalib olmamışdır. Bununla belə, Kerol kinotənqidçilər tərəfindən nəşr edilən bir çox publikasiyalarda 2015-ci ilin ən yaxşı filmi adlandırılmış və ümumilikdə 130 filmin də yer aldığı geniş siyahıda top-10-a daxil edilmişdir. Film 20 noyabr 2015-ci ildə ABŞ-da seyircilər üçün məhdud buraxılışda təqdim olunmuş və yalnız 15 yanvar 2016-cı ildə geniş prokata buraxılmışdır. Həmçinin film 27 noyabr 2015-ci ildə Böyük Britaniyada tamaşaçılar üçün nümayiş olunmuşdur.

## Mükafatlar

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Qapar Aytiyev

**Qapar Aytiyeviç Aytiyev** () — qırğız rəssam və heykəltəraşı. Qırğızıstan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1966). SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının müxbir üzvü (1973). SSRİ xalq rəssamı (1971). Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1982).

## Həyat və yaradıcılığı
Qapar Aytiyev 15 sentyabr 1912-ci ildə Qırğızıstanın Tuleyken kəndində anadan olub. 1935—1938-ci illərdə Moskva Rəssamlıq Texnikumunda təhsil almışdır. Qırğızıstanın ilk peşəkar rəssamlarından biridir. Seyrçi-poetik, bədii-epik təsviri ilə seçilən portret, mənzərə və məişət janrlarında tablolar yaratmışdır. "Qırğızıstan torpağı" (1954—1960) sisilə rəsm əsərlərinin, Toktoqul Satılqanovun heykəlinin (1974, Frunze) müəllifidir. Qırğızıstan musiqili dram teatrı tamaşalarının rəssamı olmuşdur. 1971-ci ildə SSRİ xalq rəssamı adı ilə, 1982-ci ildə isə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı ilə təltif olunmuşdur. Qapar Aytiyev 16 dekabr 1984-cü ildə Bişkek şəhərində vəfat etmişdir.
## Mənbə
AME. 2-ci cild. Bakı, 2010. səh 439.
Rhacochelifer schawalleri

***Rhacochelifer schawalleri*** — Hörümçəkkimilər sinfinə, Yalançıəqrəblər dəstəsinə, Cheliferidae fəsiləsinə aid olan növ. Azərbaycanın endemik canlısıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cheliferidae

**Cheliferoidea** — Yalançıəqrəblər dəstəsinə daxil olan fəsilə. Fəsiləyə daxil olan alt fəsilələr:

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rhacochelifer

**Rhacochelifer** — Hörümçəkkimilər sinfinə, Yalançıəqrəblər dəstəsinə, Cheliferidae fəsiləsinə aid olan cins.

## Növləri

Cinsə daxil olan növlər:
* *[[Rhacochelifer afghanicus]]* Beier, 1959
* *[[Rhacochelifer andreinii]]* Beier, 1954
* *[[Rhacochelifer balcanicus]]* (Redikorzev, 1928)
* *[[Rhacochelifer barkhamae]]* Mahnert, 1980
* *[[Rhacochelifer brevimanus]]* (Kolenati, 1857)
* *[[Rhacochelifer caucasicus]]* (Daday, 1889)
* *[[Rhacochelifer chopardi]]* Vachon, 1950
* *[[Rhacochelifer corcyrensis]]* (Beier, 1930)
** *[[Rhacochelifer corcyrensis bicolor]]*
** *[[Rhacochelifer corcyrensis corcyrensis]]*
** *[[Rhacochelifer corcyrensis procerus]]*
* *[[Rhacochelifer disjunctus]]* (L. Koch, 1873)
* *[[Rhacochelifer euboicus]]* Mahnert, 1977
* *[[Rhacochelifer frivaldszkyi]]*
* *[[Rhacochelifer gracilimanus]]* Mahnert, 1993
* *[[Rhacochelifer henschii]]* (Daday, 1889)
* *[[Rhacochelifer hoggarensis]]* Vachon, 1940
* *[[Rhacochelifer iranicus]]*
* *[[Rhacochelifer lobipes]]* (Beier, 1929)
* *[[Rhacochelifer longeunguiculatus]]* Beier, 1963
* *[[Rhacochelifer maculatus]]* (L. Koch, 1873)
* *[[Rhacochelifer massylicus]]* Callaini, 1983
* *[[Rhacochelifer mateui]]* Heurtault, 1971
* *[[Rhacochelifer melanopygus]]* (Redikorzev, 1949)
* *[[Rhacochelifer nubicus]]* Beier, 1962
* *[[Rhacochelifer peculiaris]]* (L. Koch, 1873)
* *[[Rhacochelifer pinicola]]* (Nonidez, 1917)
* *[[Rhacochelifer quadrimaculatus]]* (Tömösváry, 1882)
* *[[Rhacochelifer saharae]]* Beier, 1962
* *[[Rhacochelifer samai]]* Callaini, 1987
* *[[Rhacochelifer schawalleri]]* Dashdamirov, 1999
* *[[Rhacochelifer similis]]* Beier, 1932
* *[[Rhacochelifer sonyae]]* Mahnert, 1991
* *[[Rhacochelifer subsimilis]]* Vachon, 1940
* *[[Rhacochelifer tauricus]]* Beier, 1969
* *[[Rhacochelifer tenuimanus]]* Heurtault, 1971
* *[[Rhacochelifer tibestiensis]]* Heurtault, 1971
* *[[Rhacochelifer tingitanus]]* (L. Koch, 1873)
* *[[Rhacochelifer villiersi]]* Vachon, 1938

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
It’s a Man’s Man’s Man’s World

"**It’s a Man’s Man’s Man’s World**" — Ceyms Braunun mahnısı. 1966-cı ildə sinql kimi buraxılıb. ABŞ-nin R&B Singles hit-paradında birinci yeri tutmuşdur. Mahnı Ceyms Braun və Betti Cin Nyusom tərəfindən yazılmışdır.

2004-cü ildə *[[Rolling Stone]]* jurnalı "It’s a Man’s Man’s Man’s World" mahnısının Ceyms Braunun ifasında olan versiyasını "bütün zamanların 500 ən məşhur mahnısı" siyahısında 123-cü yerə layiq görmüşdür. Mahnı 2011-ci ilin siyahısında 124-cü yerdə qərarlaşıb.

## Hit-paradlarda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Mahnının sözləri''  *MetroLyrics* saytında
* [ Song Review] *Allmusic* saytında
İtalyanların Rusiyada ağlasığmaz macəraları (film, 1973)

**"İtalyanların Rusiyada ağlasıgmaz macəraları** (; ) — rejissor Eldar Ryazanov və Franko Prosperinin  filmi.

## Məzmunu
Roma xəstəxanalarından birində 92 yaşlı rus emiqrantı can verir. Bu zaman Olqa adlı nəvəsinə (*[[Antonia Santilli]]*) vəsiyyət edir ki, onun Leninqradda şirin altında inqilab vaxtı gizlətdiyi 9 milyard italyan lirəsi dəyərində xəzinəsi var. Bu vəsiyyəti onun nəvəsi ilə yanaşı həkimlər Antonio və Cüzeppe, Rozario Aqro və başqaları eşidir və Leninqrada xəzinənin ardınca gedirlər. Rusiyada əslinsə milis kapitanı olan Andrey Vasilyev (*[[Andrey Mironov]]*) bələdçi kimi onlara qoşulur. Bundan sonra italyanların Rusiyada ağlasığmaz macəraları başlayır...

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Ssenari müəllifləri :** Emil Braginski, Eldar Ryazanov
:**Quruluşçu rejissor :** Eldar Ryazanov, Franko Prosperi
:**Prodüser :** Dino de Laurentis
:**Operatorlar :**Qabor Poqani, Mixail Biç
:**Bəstəkar :** Karlo Rustikelli
:**Səs operatoru :** Yuri Mixaylov

### Rollarda

:Andrey Mironov – *kapitan Andrey Vasilyev*
:Antonia Santilli – *Olqa*
:Ninetto Davoli – *Cüzeppe*
:Aligiero Noskeze – *Antonio Lomaçse*
:Tano Çimarova – *Rozario Aqro*
:Yevgeni Yevstiqneyev – *italiyalı*
:Olqa Arosyeva – *Andrey Vasilyevin anası*
:Eldar Ryazanov – *həkim*
:Kinq – *şir*

## Filmi izlə
İtalyanlarin Rusiyada aglasigmaz macəraları — azərbaycan dilində 

İtalyanların Rusiyada ağlasığmaz macəraları — rus dilində

## Həmçinin bax
It’s a Man’s Man’s Man’s World (albom)

***It’s a Man’s Man’s Man’s World*** — Amerikalı musiqiçi Ceyms Braunun on altıncı studiya albomu. King Records leyblı ilə 1982-ci ilin avqustunda buraxılmışdır.

## Mahnı siyahısı

## İstinadlar
Antonia Santilli

**Antonia Santilli** (; 8 avqust 1949) — italyan aktrisası.

## Bioqrafiya
Antonia Santilli 8 avqust 1949-cu ildə İtaliyanın Latina vilayətinin Spiqno-Saturniya şəhərində anadan olub. 1973-cü ildə Roma Sapienza Universitetini bitirib.
## Filmoqrafiya
* Bokaçço — 1972
* Paolinanın yaxşı tərəfi — 1973
* İtalyanların Rusiyada ağlasığmaz macəraları — 1973
* O və mən — 1973
## Ədəbiyyat
* **Manlio Gomararasca, Davide Pulici**: *99 Donne*. Milano, 1999.
* **Manlio Gomararasca, Davide Pulici**: *Nocturno Dossier n.36: Le sorelle di Venera.* Lugio, 2005
Neobisioidea

***Neobisioidea*** — Yalançıəqrəblər dəstəsinə daxil olan üstfəsilə. Əsasən Avropa və Şimali Amerrika ərazisində yayılmışdır. Mağaraların sakinləridirlər.

Fəsiləüstünə 7 Fəsilə daxildir.

## Fəsilə
* Bochicidae
* Gymnobisiidae
* Hyidae
* Ideoroncidae
* Neobisiidae (fəsilə)
* Parahyidae
* Syariniidae
* Vachoniidae

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Larix occidentalis

**** () —  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Şimali Amerikanın qərb hissəsinin dağlarında 600-2300 m hündürlükdə, meşə zolağnda, kölgəli yamaclarda və çay vadilərində, çox vaxt qarışıq əkinlərdə bitir. Qərbi Avropada 1880-ci ildən becərilir.

## Botaniki xarakteristikası
Vətənində hündürlüyü 40-80 m-ə çatan ağacdır. Çətiri ensiz, piramidaldır. Budaqları qısa, üfüqi, tüklü olur, sonradan çılpaqlaşır, cavan zoğlarının rəngi sarımtıldan narıncıya dəyişir. Tumurcuqları qatranlı, saçaqlıdır. Uzunluğu 3-4 sm olan iynələri küt uclu, üstü yumru, hər iki tərəfdən 2 ağ kanallıdır. Dəstələrdə 15-40 ədəd yerləşir, qatran yolları yoxdur. Qozaları 6 mm-lik ağ tüklü saplaqda yerləşir, yumurtavarıdır, uzunluğu 2.5-3 və ya 5 sm-dir. Toxum ağımtıl, qonur qanadlı, qabıqları yumru, kənarları bütöv, üstü zərif tükcüklüdür. Şimali Amerikanın ən hündür qara şamıdır. Tez böyüyür, işıqsevəndir, qışadavamlı, quraqlığa davamsızdır. Yaxşı drenajlı, zəngin və rütubətli tropaqlarda yaxşı inkişaf edir. Uzunömürlüdür, 700 ilə qədər yaşayır.

## Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanda Bakı şəhərində dekorativ əlamətlərinə görə yeni salınan park və bağlarda rast gəlinir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Acanthocreagris

***Acanthocreagris*** — Yalançıəqrəblər dəstəsinə daxil olan cins.

## Növləri
Cinsə daxil olan növlər:

* *[[Acanthocreagris aelleni]]*
* *[[Acanthocreagris agazzii]]*
* *[[Acanthocreagris anatolica]]*
* *[[Acanthocreagris apulica]]*
* *[[Acanthocreagris balcanica]]*
* *[[Acanthocreagris balearica]]*
* *[[Acanthocreagris barcinonensis]]*
* *[[Acanthocreagris beieri]]*
* *[[Acanthocreagris callaticola]]*
* *[[Acanthocreagris cantabrica]]*
* *[[Acanthocreagris caspica]]*
* *[[Acanthocreagris corcyraea]]*
* *[[Acanthocreagris corsa]]*
* *[[Acanthocreagris focarilei]]*
* *[[Acanthocreagris gallica]]*
* *[[Acanthocreagris granulata]]*
* *[[Acanthocreagris granulata granulata]]*
* *[[Acanthocreagris granulata parva]]*
* *[[Acanthocreagris granulata robusta]]*
* *[[Acanthocreagris granulata ventalloi]]*
* *[[Acanthocreagris iranica]]*
* *[[Acanthocreagris italica]]*
* *[[Acanthocreagris lanzai]]*
* *[[Acanthocreagris leucadia]]*
* *[[Acanthocreagris leucadia epirensis]]*
* *[[Acanthocreagris leucadia leucadia]]*
* *[[Acanthocreagris lucifuga]]*
* *[[Acanthocreagris ludiviri]]*
* *[[Acanthocreagris lycaonis]]*
* *[[Acanthocreagris mahnerti]]*
* *[[Acanthocreagris microphthalma]]*
* *[[Acanthocreagris multispinosa]]*
* *[[Acanthocreagris myops]]*
* *[[Acanthocreagris nemoralis]]*
* *[[Acanthocreagris obtusa]]*
* *[[Acanthocreagris osellai]]*
* *[[Acanthocreagris pyrenaica]]*
* *[[Acanthocreagris redikorzevi]]*
* *[[Acanthocreagris relicta]]*
* *[[Acanthocreagris ressli]]*
* *[[Acanthocreagris ronciformis]]*
* *[[Acanthocreagris ruffoi]]*
* *[[Acanthocreagris sandaliotica]]*
* *[[Acanthocreagris sardoa]]*
* *[[Acanthocreagris serianii]]*
* *[[Acanthocreagris zoiai]]*

## Ədəbiyyat
* Mahnert, 1974: *Acanthocreagris nov. gen. mit Bemerkungen zur Gattung Microcreagris (Pseudoscorpiones, Neobisiidae) (Über griechische Pseudoskorpione IV).* Revue Suisse de Zoologie, vol.81, n. 4, p. 845–885.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* En ION
* Nomenclator Zoologicus
Acanthocreagris redikorzevi

***Acanthocreagris redikorzevi*** — Yalançıəqrəblər fəsiləsinə, Acanthocreagris cinsinə aid olan yalançıəqrəb növü. Azərbaycanın endemik canlısıdır

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Chthoniidae

**Chthoniidae** — Yalançıəqrəblər dəstəsinə daxil olan fəsilə. Fəsiləyə 30 cins, 600 növ daxildir.

## Cinslər
**Chthoniidae** fəsiləsinə daxil olan cinslər:
* *[[Afrochthonius]]* Beier, 1930 — Afrika, Şri-Lanka
* *[[Allochthonius]]* J. C. Chamberlin, 1929 — Yaponiya, Koreya
* *[[Aphrastochthonius]]* J. C. Chamberlin, 1962 — Meksika, ABŞ, Kuba
* *[[Apochthonius]]* J. C. Chamberlin, 1929 — Şimali Amerika
* *[[Austrochthonius]]* J. C. Chamberlin, 1929 — Avstraliya
* *[[Caribchthonius]]* Muchmore, 1976 —
* *[[Centrochthonius]]* Beier, 1931 — Rusiya, Çin, Tibet, Hindistan, Nepal
* *[[Chiliochthonius]]* Vitali-di Castri, 1975 — Çili
* *[[Chthonius]]* C. L. Koch, 1843 — Avropa, İran, Şimali Afrika, ABŞ
* *[[Congochthonius]]* Beier, 1959 —
* *[[Drepanochthonius]]* Beier, 1964 — Çili
* *[[Francochthonius]]* Vitali-di Castri, 1975 — Çili
* *[[Kleptochthonius]]* J. C. Chamberlin, 1949 — ABŞ
* *[[Lagynochthonius]]* Beier, 1951 — Avstraliya, Afrika
* *[[Malcolmochthonius]]* Benedict, 1978 — ABŞ
* *[[Maorichthonius]]* J. C. Chamberlin, 1925 — Yeni Zellandiya
* *[[Mexichthonius]]* Muchmore, 1975 — Meksika, Texas
* *[[Mundochthonius]]* J. C. Chamberlin, 1929 — Avrasiya, Dominikan, Şimali Amrika
* *[[Neochthonius]]* J. C. Chamberlin, 1929 — Kaliforniya, Rumıniya (?)
* *[[Paraliochthonius]]* Beier, 1956 — Avropa, Afrika, Florida,
* *[[Pseudochthonius]]* Balzan, 1892 — Afrika
* *[[Pseudotyrannochthonius]]* Beier, 1930 — Avstraliya, Yaponiya, Koreya, ABŞ, Çili
* *[[Sathrochthoniella]]* Beier, 1967 — Yeni Zellandiya
* *[[Sathrochthonius]]* J. C. Chamberlin, 1962 — Avstraliya, Yeni Kalodoniya, Cənubi Amerika
* *[[Selachochthonius]]* J. C. Chamberlin, 1929 — Afrika
* *[[Spelyngochthonius]]* Beier, 1955 — İspaniya, Fransa
* *[[Stygiochthonius]]* Carabajal Marquez, Garcia Carrillo & Rodriguez Fernandez, 2001 — İspaniya
* *[[Troglochthonius]]* Beier, 1939 — İtaliya, Balkan yarımadası
* *[[Tyrannochthoniella]]* Beier, 1966 — Yeni Zellandiya
* *[[Tyrannochthonius]]* J. C. Chamberlin, 1929 — Braziliya, ABŞ, Avstraliya, Afrika, Havay
* *[[Vulcanochthonius]]* Muchmore, 2000 — Havay

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Joel Hallan's Biology Catalog: Chthoniidae
Neobisiidae (fəsilə)

**Neobisiidae** Yalançıəqrəblər dəstəsinə daxil olan fəsilə. Fəsiləyə daxil növlər əsasən Afrika, Amerika və Avrasiya ərazisində yayılmışlar.

## Cinslər

Fəsiləüstünə daxil olan cinslər:
* Altfəsilə Microcreagrinae Balzan, 1892 :
** *[[Acanthocreagris]]* Mahnert, 1974
** *[[Alabamocreagris]]* Ćurčić, 1984
** *[[Americocreagris]]* Ćurčić, 1982
** *[[Australinocreagris]]* Ćurčić, 1984
** *[[Bisetocreagris]]* Ćurčić, 1983
** *[[Cryptocreagris]]* Ćurčić, 1984
** *[[Dentocreagris]]* Dashdamirov, 1997
** *[[Fissilicreagris]]* Ćurčić, 1984
** *[[Globocreagris]]* Ćurčić, 1984
** *[[Halobisium]]* Chamberlin, 1930
** *[[Insulocreagris]]* Ćurčić, 1987
** *[[Lissocreagris]]* Ćurčić, 1981
** *[[Microcreagris]]* Balzan, 1892
** *[[Minicreagris]]* Ćurčić, 1989
** *[[Orientocreagris]]* Ćurčić, 1985
** *[[Roncocreagris]]* Mahnert, 1974
** *[[Saetigerocreagris]]* Ćurčić, 1984
** *[[Stenohya]]* Beier, 1967
** *[[Tartarocreagris]]* Ćurčić, 1984
** *[[Tuberocreagris]]* Ćurčić, 1978
* Altfəsilə Neobisiinae Chamberlin, 1930 :
** *[[Balkanoroncus]]* Ćurčić, 1975
** *[[Ernstmayria]]* Ćurčić & Dimitrijević, 2006
** *[[Microbisium]]* Chamberlin, 1930
** *[[Neobisium]]* Chamberlin, 1930
** *[[Novobisium]]* Muchmore, 1967
** *[[Occitanobisium]]* Heurtault, 1977
** *[[Paedobisium]]* Beier, 1939
** *[[Parobisium]]* Chamberlin, 1930
** *[[Protoneobisium]]* Ćurčić, 1988
** *[[Roncobisium]]* Vachon, 1967
** *[[Roncus]]* L. Koch, 1873
** *[[Trisetobisium]]* Ćurčić, 1982

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Chamberlin, 1930: *A synoptic classification of the false scorpions or chela-spinners, with a report on a cosmopolitan collection of the same. Part II. The Diplosphyronida (Arachnida-Chelonethida).* Annals and Magazine of Natural History, ser. 10, n. 5, p.|1–48 & 585–620.
Geogarypidae

**Geogarypidae** — Yalançıəqrəblər dəstəsinə daxil olan fəsilə. Fəsiləyə ümumilikdə 60 növ daxildir. Əsasən Afrika, Avropa, Asiya və Okeaniya ərazisində yayılmışdır.

## Cinsləri
Fəsiləyə daxil olan cinslər :
* *[[Afrogarypus]]* Beier, 1931
* *[[Geogarypus (cins)]]* Chamberlin, 1930
* *[[Indogarypus]]* Beier, 1957

## Ədəbiyyat
* Chamberlin, 1930 : *A synoptic classification of the false scorpions or chela-spinners, with a report on a cosmopolitan collection of the same. Part II. The Diplosphyronida (Arachnida-Chelonethida).* Annals and Magazine of Natural History, ser. 10, n. 5.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Référence Classification de Harvey dans Hallan
Şakir İsgəndərov

**Şakir İsgəndərov** () — Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.

## Həyatı

### Erkən illəri
Şakir İsgəndərov 1958-ci ildə Laçın rayonunun Oğuldərə kəndində anadan olmuşdur. O, 1975-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Bakıya gəlir və orada fəhlə işlədi. 1977–1979-cu illərdə Rusiyanın Çita şəhərində hərbi xidmət keçdikdən sonra Bakıya qayıdır. O, həmin illərdə zavodda fəhlə işləyirdi.

### Birinci Qarabağ müharibəsi və döyüşlərdə iştirakı
1991-ci ildə Arif Paşayevin könüllülərdən ibarət batalyonuna qoşulmuşdur. 1992-ci ilin fevral ayında Zabux dərəsi tərəfdə 29 və 30-cu postlarda xidmət etmişdir. O, 1992-ci ilin martında könüllü kimi döyüşlərə gedəndə Azərbaycan bayrağı da götürmüşdü. 1992-ci ilin may ayında Qubadlı rayonunun Muradxanlı kəndinə, oradan da Kəlbəcərdə, 1993-cü ilin martın axırlarında Pçanik kəndində ermənilərlə qarşı döyüşüb. O, öz dəstəsi ilə 1993-cü ilin aprelin ortalarında Laçın rayonunun Oğuldərə kəndində Seyid Məmmədin qalası deyilən ərazidə məskunlaşıb və ermənilərin mühasirəsində qalmışdı. İsgəndərovun üzərində kiçik Quran və Azərbaycan bayrağı var idi.

İsgəndərov axşamlar kəndlərinə gedib, oradan yemək tapıb, gizləndiyi yerə gətirirdi. Daha sonra, gecələr kəndlərdən yemək toplayıb, gündüzlər Seyid Məhəmməd deyilən yerə çəkiliridi. 1993-cü ilin mayın 14-də ermənilər onların yerini bildikləri üçün, İsgəndərov 19 nəfərlik dəstəsi ilə oradan qaçmağı qərara aldılar. Dəstənin dördü rus, qalanları azərbaycanlı idi. 1993-cü ilin may ayının 20-də xeyli kolluqda gizləndikdən sonra ermənilər çıxıb getdilər. Dəstə Güləbird çayının qırağı ilə üzü Güləbird kəndi istiqamətinə gedirdilər. Çayı o biri tərəfə keçmək lazım idi. Çay axını güclü olduğudan, çətinliklə də olsa çayı keçə bildilər. 54 gün mühasirədə qalandan sonra, Azərbaycan postuna çatmışdılar. 1993-cü ilin mayın 26-da Qubadlıda onların dəstəsini geniş sorğu–sual etdilər.

### Birinci Qarabağ müharibəsindən sonra

### Şəxsi həyatı
1991-ci ildə evlənmişdir.

## Həmçinin bax
* 54 gün mühasirədə (film, 2012)

## İstinadlar
Gələcəyə qayıdış

**Gələcəyə qayıdış** (ing: **Back to the Future**) Robert Zemekisin rejissorluq, Bob Qeylin ssenaristlik etdiyi 1985-ci il elmi fantastika, macəra və komediya filmi. Baş rolda Mayk Cey Foksun oynadığı *Marti Makflay* və Kristofer Lloydun oynadığı *Emmet Braun*dur. Filmin əsas mövzusu bir gəncin qəza ilə 1985-ci ildən 1955-ci ilə getməsi ilə başlayır. Məktəbdə oxuyan anası və atası ilə tanış olduqdan sonra səhvən anası ona aşiq olur. Anası və atasının bir-birini sevməsini əngəllədiyinə görə səhvini düzəltmədən 1985-ci ilə geri qayıda bilməz.
Masami İhara

**** (d. 18 sentyabr 1967) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 122 oyun keçirib, 5 qol vurub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Masaşi Nakayama

**** (d. 23 sentyabr 1967) — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 53 oyun keçirib, 21 qol vurub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Atsuşi Yanaqisava

**** (d. 27 may 1977) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 58 oyun keçirib, 17 qol vurub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Takuya Honda

**** (d. 17 aprel 1985) — Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Takayuki Suzuki

**** (d. 5 iyun 1976) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.

## Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 55 oyun keçirib, 11 qol vurub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax