open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
300 spartalı (film, 2007)

**300 spartalı** () — rejissor Zak Snayderin çəkdiyi və 2007-ci ildə ekranlara çıxan tarixi film.

## Məzmun
E.ə. V əsrdə baş vermiş Yunan-İran müharibələri haqqında olan film Frenk Miller və Lin Varlinin eyniadlı komiksinin ekranizasiyasıdır. Filmdə Kral Leonidin başçılığı altında 300 spartalı ilə çoxsaylı fars qoşunu arasında baş verən Fermopil tarixi döyüşü əks olunur.

## Rollarda
* Cerard Batler — kral Leonid
* Lina Hidi — kraliça Qorqo (Leonidin xanımı)
* Rodriqo Santoro — şah Kserks (fars hökmdarı)
* Tayler Neytzel — gənc Leonid
* Endryu Tirnan — Efialt (spartalı, sürgünə məruz qalan qozbel)

## Maraqlı faktlar
* Film 65 milyon dollara başa gəlmişdir.
* Filmdə farsların olduqca qəddar, çirkin və qorxaq kimi təsvir edilməsi filmin İranda nümayişinin qadağan olunmasına səbəb olmuşdur.
* Filmdə Kserks Leonidə nisbətən olduqca nəhəng görünməsinə baxmayaraq həmin rolu ifa edən Rodriqo Santoro Cerard Batlerdən cəmi 1 santimetr hündürdür.

## Həmçinin bax

* 300 spartalı (film, 1962)
* 300: Bir imperiyanın yüksəlişi

## Xarici keçidlər

* 
* 
* 
* 
* 
*''300 spartalı'' — azərbaycanca dublyaj 
* 
* ''300'' production notes 
* 
*
Hilari Svenk

**Hilari Suonk** (ing. Hilary Ann Swank; ) — amerikalı aktrisa, "Oskar" mükafatının ikiqat sahibidir.

30 iyul 1974-cü ildə Nebraska ştatının Linkoln şəhərində anadan olmuşdur. Karyerasına 1990-cı ildən başlamışdır.

## Filmoqrafiya
* 1999-Oğlanlar ağlamaz (Boys dont cry)
* 2000-Vergi (The gift)
* 2002-Yuxusuzluq (İnsomnia)
* 2003-Yerin nüvəsi (The core)
* 2003-11:14 (11:14)
* 2004-Milyon dollarlıq qız (Million dollar baby)
* 2006-Qara orxideya (The black dahlia)
* 2006-Biçin (The reaping)
* 2007-Azadlıq yazıçıları (Freedom Writers)
* 2007-P.s mən səni sevirəm (P.s İ love you)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Evancelin Lilli

**Nikol Evancelin Lilli** (; ) — "Qızıl qlobus" mükafatının sahibi olan Kanada aktrisası. 3 avqust 1978-ci ildə Kanadada Alberta əyalətin Fort-Saskaçevan şəhərində anadan olmuşdur. Daha çox "Lost" serialında *Keyt Ostin* rolunu ifa etdiyinə görə populyarlıq qazanmışdır.

**Karyera** - "Sağ qalmaq" serialına çəkilməzdən əvvəl Lilli stüardessa və ofisiant kimi çalışmışdır.təhsilini maliyyələşdirmək üçün o, telereklamlarda çəkilir və model kimi çalışırdı. Hərçənd özünü heç vaxt model hesab etməmişdir.

Model kimi onu Ford model agentliyinin meneceri Kelonva şəhərinin küçələrində görərkən kəşf etmişdir. Lilli agentliklə müqavilə imzalayır və Vankuverə köçür. O, burada dəb nümayişlərində çıxış edir və Britaniya Kolumbiyasındakı beynəlxalq münasibətlər fakültəsindəki təhsilini maliyyələşdirir.

2004-cü ildə Lillinin əmək haqqısı hər epizoda görə $80 000 təşkil edirdi. Sağ qalmaq serialındakı roluna görə o, *Entertainment Weekly jurnalının versiyası üzrə * *Breakout Stars 2004* nominasiyasında, 14 dekabr 2006-ci ildə isə ən yaxşı dramatik aktrisa nominasiyasında "Qızıl Qlobus"  mükafatına layiq görülmüşdür.

Serial bitdikdən sonra, o, aktrisa karierasını bitirib, humanitar işçi qismində karyerasının davam etdirməyi planlaşdırırdı.  lakin gələcəkdə televiziyaya qayıda biləcəyini də istisna etməmişdir. 2009-cu ildə Evangelin Lilli  *L’Oréal firmasının erklam siması seçilmişdir. *

2013-cü ildə Piter Ceksonun "Hobbit" filmində rol almışdır.

*Qarışqa-adam (film, 2015)

## Filmoqrafiya
* Təhlükə zonası (2008)

## İstinadlar
F.E.A.R.

**F.E.A.R First Encounter Assault Recon** — survival horror janrında olan videooyun. 18 oktyabr 2005-ci ildə satışa buraxılmışdır. Oyun Windows, PlayStation 3 və X-Box 360 oyun platformaları üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Survival horror

**Survival horror** (*hərfi tərcüməsi  survival – sağ qalmaq, horror – qorxu, dəhşət*) — 1990-cı illərin sonlarında meydana gəlmiş kompüter oyunu janrı. Bu janrda olan oyunların əsas xüsusiyyətləri mistik personajlar, qorxu, düşündürücü tapşırıqlar, gözlənilməzliklər və s. ola bilər. Oyunun baş qəhrəmanları daim ölümlə üz-üzə qalır və digər oyunlardakı kimi kimisə öldürmək və ya xilas etmək yox, düşdüyü çətin vəziyyətdən (məkandan) sağ qurtula bilməkdir.

## Survival horror janrında olan oyunlar
*Alone in the dark
*Resident Evil
*Resident Evil 2
*Resident Evil 3
*Resident Evil 4
*Silent Hill
*Silent Hill 2
*Silent Hill 3
*Silent Hill 4
*F.E.A.R.
*Bioshock
*Obscure
*Obscure 2
*
*Outlast
*Dead Island
*Amnesia
*Slendermen

## İstinadlar
Tom Klensi

**Tomas Leo Klensi (Tom Klensi)** () — siyasi triller janrında bədii əsərlər yazan amerikalı yazıçıdır. Onun soyuq müharibə haqqında yazdığı romanları bir çoxları tərəfindən rəğbət qazanmışdır və bu janrın ən məşhur əsərlərindən sayılmaqdadır,yazılarında əsasən tarixin əks üzünü göstərməyə çalışırdı. ABŞ və SSSR-i arasindakı soyuq müharibə onun ən çox sevdiyi mövzu idi.
"Böyük oktyabr" uğrunda", "Mütəfəkkirlərin oyunu" və "Dünyanın qorxunc üzü" Tom Klensin ən populyar əsərləri hesab olunur. Yazıçının ssenariləri əsasında çoxlu kompüter oyunları hazırlanıb və filmlər çəkilib.

## Həyatı

Tom Klensi 12 aprel 1947-ci il tarixində Merilend ştatının Baltimor dairəsində anadan olmuşdur. 1970-ci ildə ilk dəfə olaraq ailə həyatı qurmuşdur. 1998-ci ildə ilk arvadından boşanan yazıçı bir ildən sonra yenidən ailə həyatı qurur. Bir çoxlarının təəccübünə baxmayaraq Tom Klensi 11 sentyabr terror hadisəsindən sonra İslamı müdafiə etmişdir. O, həm də Iraq müharibəsinə qarşı çıxmışdır. O, 1 oktyabr 2013-cü ildə ABŞ-nin Baltimor şəhərinin xəstəxanalarından birində 66 yaşında vəfat etmişdir.

## Əsərləri
* Qırmızı Oktyabra ov (The hunt for Red October) — Tom Klensinin ilk romanıdır. ABŞ və SSRİ arasında olan soyuq müharibədən bəhs olunur. 1990-cı ildə romanın əsasında bədii film çəkilmişdir. Filmdə baş rolları Şon Konneri və Alek Bolduin ifa etmişlər.
* Qırmızı tufan qalxır (Red Storm rising)
* Vətənpərvərlərin oyunu (Patriot games)
* Kreml kardinalı (The cardinal of Kremlin)
* Prezidentin əmri (Executive orders)
* Göy qurşağı 6 (Rainbow six) — roman eyniadlı videoyunla sıx bağlıdır.
* Qırmızı dovşan (Red rabbit)
* Pələngin dişləri (The teeth of the tiger)

## Həmçinin bax
* Cek Rayan: Xaos nəzəriyyəsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Emili Blant

**Emili Oliviya Laura Blant** (; ) — Böyük Britaniya aktrisası.

23 fevral 1983-cü ildə Londonda anadan olmuşdur. 2006-cı ildə "Gideonun qızı" televiziya filmində ifa etdiyi 2-ci plandakı roluna görə "Qızıl Qlobus" mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiyası
* Qatardakı qız (film, 2016)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tərəkəmə (rəqs)

**"Tərəkəmə"** — Azərbaycanın ritmik xalq rəqsi.

"Tərəkəmə" köçəri maldarların bayram şənliklərində, toylarda ifa etdikləri rəqslərdən biridir. Sözügedən musiqini bir çox Azərbaycan, o cümlədən xarici ölkə bəstəkarları öz əsərlərində istifadə ediblər.

Tərəkəmə çox qədim zamanlarda Azərbaycanda məskən salmış qəbilənin adıdır. Rəqsi tərəkəmələrin özləri yaradıb. Demək olar ki, "Tərəkəmə" çox qədim rəqsdir. Eyni melodiyaya malik olan "Tərəkəmə" iki variantda mövcuddur. "Tərəkəmə" indi də Azərbaycanın bütün rayonlarında çox məşhurdur. Rəqs peşəkar və həvəskar rəqs ansambllarının repertuarında mövcuddur.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
*"YouTube"da "Tərəkəmə" rəqsi.
Yenisey abidələri

**Yenisey abidələri**  - əksəriyyəti Yenisey çayı hövzəsindən tapılan bu abidələr qədim türk abidələridir.

## Ümumi məlumat
Mütəxəssislərin fikrinə görə Yenisey abidələri Orxon abidələrindən daha qədimdir. Lakin bəzi tədqiqatçılar Orxon abidələrinin dil baxımından bəsit olmasını əsas götürərək onların daha qədim olduğunu söyləyirlər. Yenisey abidələrinin varlığı haqqında avropalılara ilk məlumatı Niderlandın Amsterdam şəhərinin burqomistri Nikolay Vidzen bildirərək 1692-ci ildə Verxoturye çayı sahilində qayalardakı şəkillərdən bəhs edib. F.İ.T.Starlenberqin yazdığına görə Yenisey abidələrindən ilk tapılanı 3-cü Uybat abidəsdir. Bu abidəni Polşanın Dansiq şəhərindən olan təbiətşünas Daniel Qotlib Messerşmidt tapıb.

## Yenisey abidələrinin siyahısı
Ümumiyyətlə Yenisey abidələrinə aiddirlər:
*Uyuk Tarlık
*Uyuk Arxan
*Uyuk Turan
*Ottuk Taş
*1,2,3,4-cü Barlık
*Uluğ Kem Qarasu
*Elkeş
*Beqre
*Ulu Kem
*1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11-ci Çaxöl
*Kemçik Qaya Başı
*Oznaçenin
*Açura
*Oya
*1,2-ci Altın Göl
*1,2,3-cü Uybat
*1,2,3-cü Tuba
*Taşeba
*Kemçik Çirğan
*1,2-ci Qızıl Cira
*Kejilik Xobu
*Təle
*Xerbis Baarı
*Abakan
*1,2,3-cü Tuva (abidə)
*1,2-ci Elegest
*Sarqal Aksı
*1,2-ci Qara Bulun
*İyme

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
Simfonik metal

**Simfonik metal** () — metal və simfonik orkestr musiqi janrlarını birləşdirən musiqi üslubu.

Bu janra aid musiqilərdə əsasən qadın vokalı, xor, simfonik musiqi alətləri və ya onların sintezatorda imitasiyası istifadə olunur. Bəzən bu janra aid musiqilərin yazılışı zamanı canlı simfonik orkestrlərin köməyindən də istifadə olunur. Bu janr 1990-cı illərin ortalarında Avropada yaranmağa başlamışdır. Bu janrın yaradıcıları The Gathering və Theatre of Tragedy kimi qotik-metal qrupları sayılır. Məhz onlar ilk dəfə olaraq, öz musiqilərində simfonik xordan və qadın vokalından istifadı etmişlər. Bu janr həmçinin bir neçə subjanra da bölünür.

## Simfonik metal ifa edən musiqi qrupları
* Theatre of Tragedy (simfo-qotik metal)
* Tristania (simfo-qotik metal)
* Epica (simfo-qotik metal)
* Nightwish (simfo-pauer metal)
* Within Temptation (simfo-qotik metal)
* Apocalyptica (simfo-treş metal)
* After Forever (simfo-qotik metal)
* Avantasia (simfo-pauer metal)
Orxon abidələri

**Orxon yazıları, Orxon abidələri, Göytürk yazıları və ya Köktürk yazıları (**Qədim türkcə**: 𐰆𐰺𐰴𐰣∶𐰖𐰔𐱃𐰞𐰺𐰃)** — Göytürklərin II Göktürk Xaqanlığı dövründə türklərin ilk məlum əlifbası olan Orxon əlifbası ilə yazdıqları əsərlərdir. Türkcənin bilinən yazılı ilk nümunələri VIII əsrin əvvəllərinə aid olan və Orxon vadisində olan, buna görə də Orxon abidələri və ya Orxon-Yenisey abidələri olaraq adlandırılan kitabələrdir. Bu kitabələr türkcənin, tarixi müddətdəki qrammatik quruluşu və bu quruluşun dəyişməsiylə əlaqədar məlumatlar verdiyi kimi, türklərin dövlət anlayışı ilə rəhbərliyi, türklərin mədəni elementləri, türklərin qonşuları ilə soydaşlarıyla olan əlaqələri və ictimai həyatıyla və s. əlaqədar əhəmiyyətli məlumatlardan ibarətdir.

Bu abidənin adı ilk dəfə XII əsr tarixçisi Ələddin Ata Məlikin "Cüveyni-tarixi-cahangüşə" əsərində çəkilir. Orxon çayı sahilində tapıldığına görə bu cür adlandırılıb və qədim türk tayfaları tərəfindən düzəldilmişdir. Orxon abidələri qədim türk dilini öyrənmək baxımından olduqca vacibdir. Orxon abidələrinə Ongin, Gül-Tigin, Bilgə xaqan, Tonyukuk, Kuli-Çor, Moyun-Çor, İşe-Ashet, Hoytu-Təmir və Suci abidələri daxildir. Abidəni tərcümə edən danimarkalı alim Vilhelm Tomsendir.

## Abidənin aşkar olunması
Orxon-Yenisey abidələrinin mövcudluğu uzun müddət Avropa ölkələrində və Rusiyada məlum olmamışdı. Onları ilk dəfə XVIII əsrin əvvəllərində Rusiya ilə İsveç arasında baş vermiş müharibədə Poltava döyüşündə əsir düşmüş İsveç zabiti Filipp Starlenberq üzə çıxarmışdı. O, 13 il Sibirdə Tobol əyalətində yaşamış, həmin ərazinin keçmiş xalqları haqqında materiallar toplamış, həm də Orxon-Yenisey abidələrinin üzünü çıxarmış və vətənində dərc etdirmişdi.

## Yazının tərcüməsi
Kültigin və Bilgə xaqan doğma qardaş olublar. 731-ci ildə Kültigin döyüşdə həlak olur. Onun ölümünə kədərlənən Bilgə xaqan onun şərəfinə qəbirüstü abidə ucaldır. Abidə qardaşların hərbi istedadadından, qələbələrindən danışır. Sonradan Bilgə xaqan özü üçün də abidə ucaltmışdır. Bilgə Xaqan abidəsində belə deyilir:

:: *Türk Oğuz bəyləri, eşidin! Üstdə göy çökmədikcə, altda yer dənizi deşmədikcə,  sənin elini, sənin törəni kim poza bilər?!*
::
::
::
:: *Ey Türk Milləti! Artıq titrə və özünə dön. Səni yüksəltmiş Bilgə Xaqanına, azad və müstəqil ölkənə qarşı səhv etdin, pis vəziyyətə saldın.*
::
::
::
::
:: *Millətin adı yox olmasın deyə, Türk milləti üçün gecə yatmadım, gündüz oturmadım. Qardaşım Kül-Tigin və iki Şad ilə öləsiylə bitənə çalışdım…*
::

## Həmçinin bax
* Orxon əlifbası
* Orxon abidələri mətni (unicode) 

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Türk xalqlarının mədəniyyəti
Dasaradhi

**Krishnamacharyulu Dasaradhi** () — Hindistan şairi və siyasi aktivist idi.

O Khammam rayonunda dairəsində Manukota Taluqa-da Chinnaguduru-da orta Vaishnava sinfi ailəsinə (Vaikhaanasa Bramini) doğuldu. O Teluqu dilində, Sanskritdə, Tamil dillərdə və puranalarda (mifologiya) böyük alim idi.

## Təhsil
O Khammam Government Orta Məktəbindən ali məktəbə daxil oldu, ancaq Heydərabad Krallığında despotik Nizam Müsəlman idarəsine qarşı hərəkətə qoşulmaq üçün ali təhsilin ideyasından imtina etdi.

## Fəallıq
Sol Andhra Mahasabha hərəkətində könüllü kimi, Dasaradhi kütləni maarifləndirmək üçün Telangana-da kəndə kənddən səyahət etdi . Mahatma Gandhi və Kandukuri Veeresalingam ona təsir göstərdilər. Dostlarının çoxu sollar və kommunist inqilabçıları idi.

## Poeziya
O tələbə olaraq poeziyanı həmin gənc yazmağa başladı. Poeziyası inqilabçı idi və Karl Marksın kommunist ideologiyasının təsiri altında idi. Tapdanmış, kasıb, istismar edilen, işçilər poeziyada onun mövzuları idi. O inadla güman etdi ki, kapitalist, feodal və Müsəlman qaydasının altında despotik cəmiyyət demokratiyaya və bərabərliyə güzəştə gedərdilər.

Britaniya qaydasından Hindistanın Müstəqilliyindən sonra 1947-ci ildə, çoxlu müstəqil krallıq və Knyazlıqlar formalaşdırılmış Hindistan İttifaqına qoşuldular. Hər halda, o vaxtkı hökmdar (xətkeş) Mir Osaman Əli Xanın mütləqiyyət idarəsinin altında Heydərabad Dövləti Ştatı İttifaqa qoşulmadı. Mir Osaman Əli Xan Mazlis Ittehadul Muslimeen Party tərəfindən edilmiş cinayətkarlıqları idarə etməyi pis vəziyyətdə qoydu. İndiki zamanda, Swamy Raamaanandateerdha-nın liderliyinin altında Dövlət Konqresi Partiyası despotik Müsəlman qaydasına qarşı hərəkətə çağırdı. Minlərlə adam bu zəngə cavab vermək və satyagraha-da (mülki itaətsizlik) iştirak etmək ilə həbsxanaya salındı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Resident Evil (videooyun, 1996)

**Resident evil** () - Survival horror janrında olan Resident evil oyunlar seriyasından olan ilk videooyundur. 1996-cı ildə Capcom şirkəti tərəfindən istehsal edilmişdir. Oyun ilk öncə PlayStation, sonralar isə personal kompüterlər və digər oyun platformaları üçün də istehsal olunmuşdur.
Resident Evil 2

**Resident Evil 2** — Resident Evil oyunlar seriyasından olan sayca 2-ci oyundur. Oyun Windows əməliyyat sistemi üçün 1999-cu ilin fevralında çıxmışdır. Resident evil 2 həmçinin PlayStation, Nintendo 64, Dreamcast və Nintendo Gamecube oyun platformaları üçün də nəzərdə tutulmuşdur. Oyun survival horror janrındadır. 2007-ci il 31 dekabr tarixinə olan məlumata görə Resident evil 2 bu seriyadan olan oyunlardan ən çox satılanıdır. İndiyədək oyunun 5 milyondan çox nüsxəsi satılmışdır.

## Süjet
Hadisələr oyunun 1-ci hissəsindəki insidentdən 2 ay sonra baş verir. Rakun-sitiyə gələn polis Leon Kennedi şəhərin G-virus adlı virusdan məhv olduğunu görür. Virus insanların qavrama qabiliyyətini məhv edərək onları ac zombilərə çevirmişdir. Leon Kennedi şəhərdə itmiş qardaşını axtaran Kler Redfildlə rastlaşır və onlar zombilərlə dolu olan şəhəri sağ tərk etmək uğrunda həlledici mübarizəyə başlayırlar.

## Personajlar
*Leon Skott Kennedi - polis. Oyunun əsas qəhrəmanı.
*Kler Redfild - oyunun birinci hissəsinin baş qəhrəmanı olan Kris Redfildin bacısı. Öz qardaşını axtarmaq məqsədilə Rakun sitiyə gəlmişdir.
*Ada Vonq - "Umbrella" koorporasiyasının agenti. Tez bir zamanda Leon Kennedinin inamını qazanır. Oyunun sonunda ölsə də Resident evil 4-də yenidən peyda olur və deyir ki, onu Albert Vesker xilas etmişdir.
*Villiam Birkin - əsas düşmən. G-virusun yaradıcısı olan həkim. Virusu qəbul etdikdən sonra mutasiyaya uğrayır.
*Annet Birkin - Villiam Birkinin arvadı. Oyunun sonlarında ölür.
*Şerri Birkin - Villiam və Annetin qızı. Onun medalyonunda G-virusun nümunəsi gizlədilib. Oyunun sonunda Leon və Klerlə birlikdə şəhərdən qaçmağı bacarır.
*Marvin Breneq - qara dərili polis zabiti. Oyunun əvvəlində polis şöbəsində yaralı vəziyyətdə peyda olur və Leona köməklik göstərir. Lakin az sonra zombiyə çevrilir.
*Brayan Ayrons - Rakun sitininin polis şöbəsinin şefi. Oyun ərzində başına hava gəlir və Villiam Birkin onu öldürür.
*Ben Bertoluççi - reportyor. Türmədə gizlənməsinə baxmayaraq, ölümdən xilas ola bilmir.
*Xank - bonus oyunun baş qəhrəmanı.

## Maraqlı faktlar
*Oyunda 16 növ silah var.   
*Oyunun ssenarisi əsasında yazıçı Stiv Perrinin Şərin sakini:ölülər şəhəri (Resident evil:city of the dead) adlı romanı da mövcuddur.
Resident Evil 3: Nemesis

**Resident Evil 3: Nemesis** — Resident Evil oyunlar seriyasından olan sayca 3-cü oyundur. 1999-cu ildə PlayStation, 2001-ci ildə isə Windows üçün buraxılmışdır. Oyunu Capcom və Virgin Interactive şirkətləri istehsal etmişlər. 31 dekabr 2007-ci il tarixinə olan məlumata görə oyunun 3.5 milyon nüsxəsi satılmışdır.

## Süjet
Oyunda hadisələr Resident evil 2-dəki hadisələrdən bir gün əvvəl və bir gün sonra baş verir. Oyunun baş qəhrəmanı Cill Valentayn, onun yardımçısı isə latınamerikalı Karlos Oliveyradır. Resident evil 1-dəki hadisələrdən sonra virus kollektora düşür, oradan da siçovullar vasitəsilə bütün şəhərə yayılır. Nəticədə şəhər əhalisi zombiyə çevrilir. Bundan sonra Cill Avropaya yollanmalı olsa da, bunu bacarmır və təkbaşına şəhərdə zombilərlə savaşmalı olur. Üstəlik onun qarşısında virusun törəməsi olan dəhşətli silah-Nemezida durur...

Oyunun əsasında 2004-cü ildə Şərin sakini:Apokalipsis (Resident evil:Apocalypse) filmi də çəkilmişdir (baş rolda Milla Yovoviç).

## Oyunun xüsusiyyətləri
*Oyunu əvvəlki hissələrdən fərqləndirən başlıca xüsusuiyyət müəyyən situasiyalarda necə hərəkət etmək lazım olmasına azad seçim imkanı verilməsidir. Oyunçunun seçimindən oyunun sonrakı inkşafı asılı olur.

## Qəhrəmanlar
*Cill Valentayn (Jill Valentine)-oyunun baş qəhrəmanı. "Alfa" hərbi dəstəsinin üzvü.
*Karlos Oliveyra (Carlos Oliveira)-baş qəhrəmanlardan biri. İnsanları xilas etmək üçün şəhərə gəlsə də, özü tələyə düşür və artıq öz həyatı uğrunda mübarizə aparır.
*Bred Vikers – "Alfa" hərbi dəstəsinin digər üzvü. Oyunun əvvəlində Nemezida tərəfindən öldürülür.
*Mixail Viktoroviç - rus xüsusi təyinatlısı. Cəsur döyüşçü. Oyunun ortalarında Nemezida tərəfindən öldürülür.
*Nikolay Zinovyev - rus xüsusi təyinatlısı. Onun məqsədi bütün şahidləri öldürməkdir. Sonluqda onunla bağlı 2 variant var: ya Cill onu raketlə vuraraq öldürür, ya da ki, Nikolay vertolyotla uçub gedir. 2-ci variant daha realdır, çünki Resident evil:Gun survivor adlı hissədə onun Rakun sitidəki hadisələr barədə yazdığı hesabatı tapmaq mümkündür.

## Silahlar
Oyunda 12 növ silaha rast gəlmək olar.

## Sonluqlar
Oyunu tam keçdikdən sonra epiloq açılır və hansısa bir personajın hadisələrdən sonrakı həyatından bəhs olunur. Ümümilikdə cəmi 8 sonluq mövcuddur və onların hamısının açılması üçün oyunu 8 dəfə keçmək lazımdır.
Resident Evil (oyun seriyası)

**Resident Evil** və ya yaponiyada bilinən adı ilə **Biohazard** — "Capcom" tərəfindən hazırlanan yapon qorxu oyunu seriyası. Seriya survival horror, üçüncü şəxs atıcı və birinci şəxs atıcı oyunlarından ibarətdir, burada oyunçular zombilərin və digər qorxunc varlıqların yaşadığı mühitlərdə sağ qalmağa çalışırlar.

## Videooyunlar

### Qəhrəmanlar
* Resident evil personajlarının siyahısı

## Məkan
Hadisələr əsasən Rakun siti adlı şəhərdə baş verir. Şəhər ABŞ-nin qərbində yerləşir və sənaye şəhəri kimi tanınır. Şəhər həmçinin Arkley dağları ilə əhatə olunmuşdur.

## Maraqlı faktlar
* Oyunun ssenarisi əsasında indiyəcən 3 film çəkilmişdir. 1 filmin çəkilişi də planlaşdırılır.
* Həmçinin oyunun ssenarisi əsasında Stiv Perrinin yazdığı 7 roman da mövcuddur.
ObsCure (videooyun)

**Obscure** — survival horror janrında olan və 2005-ci ildə Hidravision şirkəti tərəfindən istehsal edilən videooyun. X-box, PlayStation 2 və Windows platformaları üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Tanqo

**Tanqo** - XIX əsrin sonlarında meydana gəlmiş musiqi janrı və onunla assosiasiya olunan rəqs.

Tanqo Montevideo və Buenos-Ayresin yoxsul məhəllələrində yaranmış, lakin sonradan bütün dünyaya yayılaraq dünya rəqs incilərinin sırasına qoşulmuşdur. Xorxe Luis Borxes tanqonu Uruqvay rəqsi milonqanın oğlu və habaneranın nəvəsi adlandırmışdı, lakin tanqo öz mənşəyini milonqa və habanera ilə yanaşı, həm də polka rəqsindən götürür. Başlanğıcda *kreol tanqosu* adlanan bu rəqs və musiqinin hal-hazırda Argentina tanqosu, Uruqvay tanqosu, fin tanqosu və bal tanqosu kimi geniş yayılmış növləri var.

Tanqo adının Afrika tamtamlarının çıxardığı *tan-qo* səslərindən, ya da Latınca toxunmaq mənasını verən *tangere* sözündən götürüldüyü ehtimal edilir. Bu illərdə yaşanan müharibələr, aclıq və susuzluq əhalini depressiyaya salırdı. Bu zaman əhalinin depressiyadan çıxmasının tək səbəbi tanqo olurdu. İnsanlar tanqo ilə hirslərini, yalnızlıqlarını, sevgilərini və qısacası həyatlarını anladırdılar.

Məşhur argentinalı müğənni və kinoaktyor Karlos Qardelin doğum tarixi olan 11 dekabr Argentinanın paytaxtı Buenos-Ayresdə hər il "Tanqo günü" kimi qeyd edilir.

## Əsas hərəkətlər
**Kişi**
* sol ayaq irəli, sağ ayaq irəli
* sol ayağın arxaya, sağ ayağın ısə ınə yüklənməsi
* sol geriyə, sağ geriyə
* sol yana, sağ ayaq addımı bağlamaq üçün solla cütləşir

**Qadın**
* sağ ayaq arxaya, sol ayaq arxaya 
* sağ ayağın  önə yüklənməsi, sol ayağın ısə arxaya 
* sağ ayaq irəli, sol ayaq irəli
* sağ yana, sol ayaq addımı bağlamaq üçün sağla cütləşir

**Ritm:** **1 2 345 678**

## Şəkillər

Şəkil:Camanita Tango 06 (3395529946).jpg
Şəkil:Tango_in_Plaza_Dorrego.jpg



## İstinadlar

## Həmçinin bax
Buenos-Ayres

**Buenos Ayres** (, tərc. "Müqəddəs Üç Üqnum şəhəri və Bizim Xanımımız, Xoş küləklərin Müqəddəs Məryəminin limanı") — Cənubi Amerika materikində şəhər, Argentinanın paytaxtı. Şəhərin əsası 1536-cı ildə (bəzi mənbələrə görə 1535) ispan konkistadoru Pedro Mendosa tərəfindən qoyulmuşdur. Buenos Ayres ölkənin mərkəzi-şərq hissəsində, Cənubi Amerikanın ikinci ən uzun çayının — Parananın mənsəbinin davamı olan ən böyük körfəz Rio-de-la-Plata çayının qərb sahilində yerləşir. Şəhər 17-ci əsrdən bəri müasir qısaldılmış adını — "Buenos Ayres" adını daşıyır. Argentinada paytaxtı bəzən "müxtəlif adlara malik şəhər" adlandırırlar. Adı "Kapital Federal" () — "Federal paytaxt" ən çox istifadə edilən şəhər adlarından biridir."Buenos Ayres şəhəri" (İspan: Ciudad de Buenos Aires) və ya sadəcə olaraq "Buenos Aires" termini də tez-tez istifadə olunur, baxmayaraq ki, bu ad bəzən eyniadlı əyalətə görə yanıltıcıdır. Şəhərin adı "Buenos-Ayresin Muxtar Şəhəri" (İspanca: Ciudad Autónoma de Buenos Aires, qısaldılmış CABA) 1996-cı ildə şəhər nizamnaməsi ilə rəsmi olaraq qəbul edilmişdir. Çox vaxt danışıq dilində şəhər "Bayres" (Baires) adlanır, bu, şəhərdə (xüsusilə gənclər arasında) yayılmış orijinal formanın qısaldılmasıdır, lakin bu ad rəsmi sənədlərdə istifadə edilmir.

## Qardaş şəhərlər
*  Kalyari, İtaliya
*  Madrid, İspaniya
*  Bilbao, İspaniya
*  Lissabon, Portuqaliya
*  Mayami, Amerika Birləşmiş Ştatları
*  Montevideo, Uruqvay
* ,Moskva
* , İstanbul

## Həmçinin bax
* Vilya-Epekuyen
* Aluiziu Azevedu
* Buenos-Ayresdə terror hücumu (1994)
* Buenos Ayres Konvensiyası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi sayt
İran–Kontras qalmaqalı

**İran–Kontras qalmaqalı** və ya **İrangeyt** (Uotergeyt qalmaqalının adına bənzətmə) — 1986-cı ilin sonlarında üzə çıxan və Reyqan administrasiyasındakı bəzi qüvvələrin İrana qarşı tətbiq olunmuş embarqoya baxmayaraq bu ölkəyə silah satması və ABŞ Konqresinin qadağasına məhəl qoymadan əldə olunmuş vəsait hesabına Nikaraquada hakimiyyətə qarşı döyüşən kontras silahlılarını maliyyələşdirməsi ətrafında qızışan siyasi qalmaqal.

Bu qalmaqal ciddi siyasi nəticələr doğurmadı və bu məsələ ilə bağlı olan bir çox faktlar hələ də açıqlanmamışdır. Qalmaqalla bağlı olaraq heç kim həbs edilmədi. Hətta bu əməliyyatın həyata keçirilməsində günahkar hesab olunan bəzi şəxslər sonradan ata və oğul Corc Buşların hakimiyyəti dövründə yüksək vəzifələrə təyin olunmuşlar. Onlardan ən məşhurları ABŞ-nin keçmiş müdafiə naziri Robert Geyts və 2001–2004-cü illərdə ABŞ-nin BMT-dəki səlahiyyətli nümayəndəsi, 2004–2005-ci illərdə İraqdakı səfiri, 2005–2007-ci illərdə ABŞ Milli Kəşfiyyatının direktoru və 2007–2009-cu illərdə ABŞ Dövlət katibinin müşaviri olmuş Con Neqropontedir.

Nyu-York Tayms qəzetinin məlumatına görə ABŞ İran-Kontras əməliyyatı çərçivəsində İrana aşağıdakı silahları satıb:

* 20 avqust 1984 – 96 ədəd "BGM-71 TOW" – Tank əleyhinə idarəolunan raket kompleksi
* 14 sentyabr 1984 – daha 408 ədəd "BGM-71 TOW" raket kompleksi
* 24 noyabr 1984 – 18 ədəd "MIM-23 HAWK" – Təyyarə əleyhinə orta radiuslu raketlər
* 17 fevral 1986 – 500 ədəd "BGM-71 TOW" raket kompleksi
* 27 fevral 1986 – 500 ədəd "BGM-71 TOW" raket kompleksi
* 24 may 1986 – 508 ədəd "BGM-71 TOW" raket kompleksi, "MIM-23 HAWK" raketləri üçün 240 ədəd ehtiyat hissə
* 4 avqust 1986 – "MIM-23 HAWK" raketləri üçün ehtiyat hissələr
* 28 oktyabr 1986 – 500 ədəd "BGM-71 TOW" raket kompleksi

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Frenk Sinatra

**Frenk Sinatra** (; ) —* ABŞ müğənnisi və aktyoru. Romantik ifa stili ilə məşhurdur. Onun ifasındakı mahnılar estradanın və [[caz]] musiqisinin [[svinq (janr)|svinq]] janrının klassikaları arasına daxil olmuş, amerikalıların bir neçə nəsli bu mahnılar üzərində tərbiyə olunmuşdur.

== Fəaliyyəti ==

Svinq musiqisinin populyar olduğu dövrdə karyerasına başlayan Sinatra 1940-cı illərin əvvəllərində məşhurluq qazanmağa başladı və gənclərin sevimlisinə çevrildi. 50-ci illərin əvvəllərində karyerasında eniş dövrü yaşansa da, 1954-cü ildə "Bundan sonra əbədiyyətədək" (*From Here to Eternity*) filmindəki Ancelo Madjio roluna görə layiq görüldüyü "ən yaxşı arxa plan kişi roluna görə" [[Oskar mükafatı]] onun şöhrətini yenidən artırdı.

[[1965]]-ci ildə Frenk Sinatra 50 yaşını qeyd etdi, Emi mükafatına layiq görülmüş "Frenk Sinatra: İnsan və onun musiqisi" (*Frank Sinatra: A Man and His Music'') televiziya filmində çəkildi və özünün ən məşhur mahnılarından olan "Strangers in the Night" və "My Way" mahnılarını ifa etdi. 50 illik aktiv yaradıcılıq fəaliyyəti dövründə Sinatra 100-ə yaxın populyar sinql-disk yazdırmış, ABŞ-nin ən məşhur bəstəkarlarının – Corc Gerşvin, Kol Porter və İrvinq Berlinin əsərlərini ifa etmişdir.

1971-ci ildə karyerasını başa çatdırdığını elan etsə də, nadir hallarda konsertlər verməkdə davam edirdi. 1973-cü ildə bir neçə albom yazdırdı, 1979-cu ildə isə başqa bir məşhur mahnısını "New York, New York"u ifa etdi. Sonuncu konsertini 1994-cü ildə vermişdir.

Frenk Sinatra 1998-ci il mayın 14-ü gecə saat 10:50-də Los-Ancelesdəki "Cedars-Sinai" tibb mərkəzində, 82 yaşında vəfat etmişdir.

Sinatra 11 Qremmi mükafatına layiq görülmüşdür. 1997-ci ildə ABŞ-nin ali mükafatı sayılan Konqresin Qızıl Medalı ilə təltif edilmişdir.

## Diskoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Frenk Sinatranın rəsmi saytı 
* Sinatra ailəsinin rəsmi saytı 
* Frenk Sinatranın mahnılarının sözləri
IPod

**iPod** () — Apple şirkəti tərəfindən hazırlanmış portativ media oxuducularının ticarət nişanıdır. Verilənlərin saxlanılması üçün iPod-da sərt disk və ya fləş yaddaş istifadə edilir. Brendin debütü 21 oktyabr 2001-ci il tarixində baş verib. 5 sentyabr 2007-ci il tarixinə olan məlumata əsasən, bütün dünya üzrə 110 milyondan çox iPod pleyeri satılmışdır.

İndiki zamanadək iPod bir neçə seriyadan olan məhsullar istehsal etmişdir:iPod classic,iPod touch və iPod nano. Həmçinin bura ekranı olmayan iPod shuffle modelini də əlavə etmək olar.

## Qalereya

Fayl:Mpipod withref notrans.jpg|iPod Linux sistemində - ikinci nəsil
Fayl:3G ipod in dock.jpg|iPod - üçüncü nəsil
Fayl:Ipod 5th Generation white rotated.png|iPod - beşinci nəsil
Fayl:IPod classic 6G black new interface-2007-09-15.jpg|iPod - altıncı nəsil


## Xarici keçidlər
Günahlar şəhəri (film)

**Günahlar şəhəri** () — 2005-ci ildə rejissor Robert Rodriges tərəfindən Frenk Millerin qrafik romanları əsasında çəkilmiş, ABŞ istehsalı olan bədii film. Film ayrı-ayrılıqda 4 hissədən ibarətdir: "Müştəri həmişə haqlıdır", "Ağır sağollaşma", "Böyük şirin ölüm" və "Bu sarı əclaf".

## Baş rollarda
### Müştəri həmişə haqlıdır
* Coş Hartnett
* Merli Şelton

### Ağır sağollaşma
* Mikki Rurk-Marv
* Ceymi Kinq-Qoldi\Vendi
* Karla Qucino-Lusill
* Elayca Vud-Kevin
* Rutger Hauer-kardinal Patrik Henri Rurk
* Ceyson Duqlas-killer
* Frenk Miller-keşiş

### Böyük şirin ölüm
* Klayv Ouen-Dvayt Makkarti
* Benisio Del Toro-detektiv Cek
* Rozario Douson-Geyl
* Maykl Klark Dunkan-Menyut
* Aleksis Bledel-Bekki
* Devon Aoki-Mixo
* Brittani Merfi-Şeyli
* Patrisia Vonne-Dallas

### Bu sarı əclaf
* Brüs Uillis-detektiv Xartiqan
* Cessika Alba-Nensi Kallaxan
* Nik Stal-Kiçik Rork\sarı əclaf
* Pauers But-senator Rork
* Maykl Medsen-Bob
* Makenzi Veqa-gənc Nensi

## Digər
* Filmin 2-ci hissəsi artıq produksiyadadır. Məlumdur ki,o Frenk Millerin "Qadın,hansına görə ki öldürməyə dəyər" romanı olacaq. Film 2009-ci ildən tez çıxmayacaq. Söhbətlərə göre Mikki Rurk yenə filmde rol alacaq, film üçün düşünülən ve yaxud oynayacağı haqqında Hollivud camiyasında sözü gəzən aktyorlar arasında Conni Depp, Antonio Banderas və Ancelina Coli də var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi ''Sin City'' vebsaytı
* Rəsmi treyleri
Günəşin işığı (film, 2007)

**Günəşin işığı** () — rejissor Denni Boylun çəkdiyi və 2007-ci ilin aprelində ekranlara çıxan elmi-fantastik triller.

Hadisələr 2057-ci ildə cərəyan edir. Günəş yavaş-yavaş sönməkdədir. Bu isə Yerin məhvi deməkdir. "İkar-2" kosmik gəmisinə Günəşə yaxınlaşmaq və ora nüvə silahı atıb onu yenidən alovlandırımaq tapşırılır. Lakin sonradan aydın olur ki,bu heç də asan iş deyilmiş...

## Rollarda
*Rouz Birn - Keysi,pilot
*Klif Kürtis - Meys,kompüter mütəxəssisi
*Mişel Yeo - Korasa,botanik
*Hiroyuki Sanada - Keneyda

## Maraqlı faktlar
*Filmdə kosmik gəminin adı qədim yunan əsatirlərinin qəhrəmanı İkardan götürülüb.İkar və onun atası Dedal Krit adasında yaşamağa məhkum edilmişlər.Lakin bir gün İkar özünə qanad düzəldərək göyə uçur.Lakin,Günəşin şüaları onun qanadlarını əridir və İkar yüksək hündürlükdən suya düşərək ölür. Bu əfsanə metaforadır-müəyyən sədd vardır ki,insan o səddi aşmaq gücündə deyil.
*Müasir araşdırmalar göstərir ki, Günəşdə olan nüvə enerjisi ona ən azı 4.5 milyard il bugünkü kimi parlamağa kifayətdir. Ona görə də filmin ssenarisi olduqca şübhəli xarakter daşıyır.

## İstinadlar
Göz (film, 2008)

**Göz** () — amerika istehsalı olan və 2008-ci ildə ekranlara çıxan mistik triller janrında olan film. Film Sinqapur,Tailand və Honkonqun 2002-ci ildə birgə istehsal etdiyi eyniadlı filmin remeyki hesab edilir. Baş rolu aktrisa Cessika Alba ifa etmişdir.

## Süjet
Sidney Vells uşaqlıqdan kordur. Bir gün ona digər bir qadının gözləri əməliyyat nəticəsində transplantasiya edilir və Sidney görməyə başlayır, lakin o donor qadının gözləri ilə gördüyündən həmin qadının qorxunc həyatı və faciələri Sidneyə aman vermir. Ruhlar və digrə qorxunc varlıqlar onun gözünə görünməyə başlayır…

## Maraqlı faktlar
* Film 12 milyon dollara başa gəlsə də, istehsalçılara 56.309.766 dollar gəlir gətirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Mahir Cavadov

**Mahir Cavadov** — 1992–1994-cü illər arasında Xətai rayonunun prokuroru.

## Həyatı
Mahir Cavadov 1949-cu il iyulun 10-da Laçın rayonunun Hoçaz kəndində anadan olub. 1957-ci ildə Şəki şəhər orta məktəbində 1-ci sinifə getmiş, 1967-ci ildə Ağdam rayonu 2-saylı orta məktəbini bitirmişdir. 1976-cı ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. 

1970–1991-ci illərdə Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur. 

1977-ci ildən 1994-cü ilə qədər Azərbaycan Respublikası prokurorluq orqanlarında işləmişdir.

1995-ci ildə Mart qiyamı zamanı Avstriyaya getmişdir.

2000-ci ildə BMT Assambleyasında "OMON"-çuların siyasi dustaq kimi tanınmasını sübut etmişdir.

## Həmçinin bax
* 1995 Azərbaycanda dövlət çevrilişinə cəhd
* Bəxtiyar Cavadovun oğludur.
* Rövşən Cavadovun qardaşıdır.
* Bir anın həqiqəti (film, 2003)

## İstinadlar
Paul fon Hindenburq

**Paul fon Hindenburq** (; ) — alman hərbi və siyasi xadimi,  Almaniya İmperiyasının general-feldmarşalı (1914), Veymar Respublikasının 2-ci prezidenti (1925-1934). Birinci Dünya müharibəsi dövründə Şərq cəbhəsində Rusiyaya qarşı aparılan hərbi əməliyyatlara rəhbərlik etmiş (1914-1916), 1916-1919-cu illərdə Baş Qərargah rəisi olmuşdur.

## Həyatı

## İstinadlar
London Muzeyi

**London Muzeyi** () —  İngiltərənin paytaxtı Londonda, paleolit dövründen başlayaraq günümüzə qədər şəhərin keçmişi ilə əlaqədar elementlərin toplandığı muzey. Müqəddəs Pavel kilsəsinin yaxınlığında yerləşir və giriş pulsuzdur. Müasir muzeyçilik anlayışı ilə hər yaş seqmentinə xitab edən bir şəkildə qurulmuşdur.

## İstinadlar
Spilopelia senegalensis

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.

## Xüsusiyyəti
Uzun quyruqlu, incə bir göyərçin olub, tipik olaraq 25 santimetr uzunluqdadır. Arxası, qanadları və quyruğu qırmızımtıl-qəhvəyi rəngdədir, qanadlarında mavi-boz rənglər vardır. Qanad altları şabalıdı rəngdədir. Başı və alt hissələri çəhrayı rəngdədir, daha aşağı ətrafları ağımtıl kölgəlidir. Boğazda seçilən qara xallar vardır. Ayaqları qırmızıdır. Balaları yetişkinlərdən daha çox pas rəngindədir və boğazındakı xallar da azdır.

## Davranışı
Ağacın oyuğunda yuva qurur və iki ağ yumurta qoyur. Ot, toxum, taxıl, digər bitkilər və kiçik böcəklərlə qidalanırlar. Onlar, xüsusi olaraq toplu halda yaşamırlar və ümumiyyətlə tək və ya cüt halda yaşamağa üstünlük verirlər.

## Taksonomiya
Son zamanlar bəzi alimlər tərəfindən *[[Stigmatopelia]]* cinsinə daxil edildi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Əhalisinə görə İran şəhərlərinin siyahısı

## Əhalisi milyondan yuxarı şəhərlər

Aşağıdakı hər iki cədvəldəki məlumatlar 2011-cı ildə əhalinin siyahıyaalınmasının yekunlarına əsasən İran Stastika Mərkəzi tərəfindən açıqlanmışdır.

Siyahıda əhalisi 1.000.000 - dan çox olan şəhərlər qeyd edilmişdir:

## Əhalisi 1. 000.000 ilə 100.000 arasındakı şəhərlər
Bu siyahıda əhalisi 1.000.000 – 100.000 arasında olan şəhərlər qeyd edilmişdir:

## İstinadlar
İstisu

**Yaşayış məntəqələri**
* İstisu (İsmayıllı) — Azərbaycanın İsmayıllı rayonunda kənd.
* İstisu (Lənkəran) — Azərbaycanın Lənkəran rayonunda kənd.
* İstisu (Masallı) — Azərbaycanın Masallı rayonunda kənd.
* İstisu (Kosər) — Iranın Ərdəbil ostanında kənd.
* İstisu (Salmas) —
* İstisu (Dərələyəz mahalı) — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indi Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonunda kənd.
* **[[İstisu qəsəbəsi]]**
:* İstisu (Kəlbəcər) — Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunda qəsəbə.
:* İstisu (Xaçmaz) — Azərbaycanın Xaçmaz rayonunda qəsəbə.

**Turizm zonaları**

* Kəbəcər rayonuda yerləşən İstisu kurortu və ya sanatoriyası.
* Masallı rayonuda yerləşən İstisu sanatoriyası.

**Digər**
* İstisu (içki) — Azərbaycanın ərazisində çıxan təbii, müalicəvi mineral su.
* İstisu — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indi Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonunda mineral su mənbəyi.
* İstisu — Astara rayonu ərazisində müalicəvi mineral bulaqlar.
* İstisu — Astara rayonu ərazisində çay. Astara çayının sol qoludur.
* İstisu — İsmayıllı rayonu ərazisində çay. Qalacıq çayının qoludur.
* İstisu — Kəlbəcər rayonu ərazisində mineral bulaqlar. Tərtər çayının hər iki sahilində yerləşir.
* İstisu (Xaltan)

## Həmçinin bax
* Turşsu
İstisu (Masallı)

**İstisu** — Masallı rayonunda yerləşən sanatoriya, tam adı - İstisu "Fatimeyi-Zəhra" Şəfa Sanatoriyasıdır.

İstisu "Fatimeyi-Zəhra" Şəfa Sanatoriyası həm Masallı şəhərindən 13 kilometr aralıda, dəniz səviyyəsindən 1650 metr yüksəklikdə qərar tutmuş Dəmbəlov dağının döşündə, Viləş çayının sahilində yerləşir. Tərkibində hidrogen-sulfid, natrium-xlor kalsium, maqnezium-hidrokarbonat və hər litrində 30 milliqram yod var. Yerin çox dərin qatlarından 60 dərəcədən də yuxarı isti halda məhlul çıxır. Bu məhlul xəstəlikləri dava-dərmansız sağaldır. Qədim dövrlərdən yerli sakinlər bu sudan müalicə kimi istifadə ediblər.

## Sanatoriyanın yaranma tarixi
İstisuyin həqiqətən də müalicəvi olmasını XX əsrin 60-ci illərində Masallıdan olan həkim-alim, şair-bəstəkar Mirkazım Aslanlı-Sarəng sübut etmişdir.

O vaxtlar alimin kəşfi böyük maraq doğurub və  Sovet İttifaqının ayrı-ayrı yerlərindən 12 alim  İstisu məkanına gələrək əlavə tədqiqat aparıb və  kəşfi təsdiqləyiblər. Heydər Əliyev Azərbaycan KP MK-nın 1-ci katibi olan zaman – 1971-ci ildə, Masallı istisuyu xüsusi əhəmiyyətli ümumittifaq müalicəvi kurort sanatoriyası adını alıb.

İstisu "Fatimeyi-Zəhra" Şəfa Sanatoriyası Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən  rəsmi lisenziyaya malikdir.

## Istisuyun müalicəvi əhəmiyyəti
Yardımlı yolundan baxanda qarşı dağın qoynundakı Istisu şəfa ocağı yığcam, müasir bir düşərgəni xatırladır. Istisu sanatoriyasında eyni vaxtda 200-dək adamı qəbul etmək və xidmətində durmaq mümkündür. Sanatoriyaya, hətta xaricdən də insanlar müalicəyə gəlirlər.

Mirkazım Aslanlı-Sarəng elmi əsaslarla sübut edib ki, Dəmbəlov dağının döşündən çıxan isti su ilə revmatizm, oynaq ağrıları, artroz kimi fəsadları, pisarioz, germatit, neyrodermit, göbələk xəstəliyi, ekzema, böyrək və sidik yolları xəstəlikləri – pielit, uretrit, piolonefrit, habelə radikulit, prostatit, hipertoniya, qara ciyər xəstəlikləri və öd xəstəlikləri, qadın xəstəlikləri, mədə-bağırsaq ağrıları, travmatik ağrılar müalicə oluna bilər.

## Istisu sanatoriyasının bərpası
XX əsrin 90-cı illərinin əvvəllərindən İstisu sanatoriyası baxımsızlıq üzündən bərbad hala düşmüşdü. "Kurort və sanatoriyaların özəlləşdirilməsi haqqında" fərmana əsasən 1997-ci ildə iş adamı İldırım Allahyarov sanatoriyaya qanuni sahib çıxdı.

2004-cü il fevralın 11-də Prezident İlham Əliyevin imzaladığı Dövlət Proqramı ilə bağlı  İstisu sanatoriyasının da əsaslı təmiri nəzərdə tutulmuşdu.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Masallı
Veymar Respublikası

**Veymar Respublikası** () və ya rəsmi olaraq **Almaniya Respublikası** () – 1919–1933-cü illərdə Almaniyada mövcud olmuş respublika dövrü.

## Veymar Konstitusiyası
1919-cu il 31 iyulda Veymarda Almaniya respublikasının Konstitusiyası qəbul edildi və 11 noyabrda qüvvəyə mindi. 1933-cü ilə qədər Almaniya respublikası eyni zamanda "Veymar Respublikası" kimi də tanınır. Veymar Konstitusiyasına görə Almaniya parlamentli federal quruluşlu prezident respublikası elan edildi. Almaniya parlamenti iki palatadan ibarət idi. Yuxarı palata reyxctrat adlanır və lantaqların, yəni Almaniyada federativ dövlət quruluşu vahidi kimi qəbul edilən torpaqların nümayəndələrindən təşkil edilirdi. Aşağı palata isə reyxstaq, yəni ölkə məclisi adlanırdı. 20 yaşına çatan Almaniya vətəndaşları seçki hüququna malik idi. Reyxstaq, dörd ildən bir ölkə əhalisinin ümumi sayına görə seçilirdi. 1871-ci il konstitusiyasından fərqli olaraq, Veymar Konstitusiyasında demokratik azadlıqlar öz əksini tapmışdı. Prezident ümumi səsvermə yolu ilə yeddi il müddətinə seçilirdi. Reyxstaqın 68 nəfər üzvündən 27 nəfəri prezident tərəfindən təyin edilirdi. Konstitusiya prezidentə xüsusi səlahiyyətlər verirdi. Konstitusiyanın 25-ci maddəsinə əsasən prezident parlamenti buraxa bilərdi. 48-ci maddəyə əsasən prezident ölkədə fövqəladə vəziyyət elan edə bilərdi. Konstitusiyaya görə Almaniyanın muxtar dövlətlərə — torpaqlara bölünməsi saxlanıldı. Landlar, yəni torpaqlar, muxtar dövlət hüququ ilə Almaniyanın tərkibinə daxil olurdular. Landların qanunverici orqanları landtaqlar idi. O zaman Almaniyada landtaqların sayı on yeddi idi. Konstitusiya xüsusi mülkiyyəti qorumağa təminat verirdi. Bu Konstitusiya nəticəsində Almaniya yunker-burjua Almaniyasından burjua-yunker Almaniyasına çevrildi. Veymar Konstitusiyasının qəbul edilməsi 1918-ci il noyabr inqilabının böyük nailiyyəti və Almaniyada burjua-demokratik prinsiplərin inkişafı və möhkəmləndirilməsi yolunda mühüm addım oldu.

## Tarixi
1918-ci il Noyabr inqilabı nəticəsində yaranmışdır. 1933-cü ilin yanvarında nasional sosialistlərin hakimiyyətə gəlməsi ilə Veymar Respublikası III Reyxlə əvəzlənir.

## Mənbə
* S. Mustafayeva. Avropa və Amerika ölkələrinin ən yeni tarixi. I hissə. Bakı,2010.

## Daxili keçid
* Üçüncü Reyx
28 gün sonra

**28 gün sonra** () – Denni Boylun rejissorluğu ilə 2002-ci ildə çəkilmiş postapokaliptik, qorxu filmi. Filmin ssenari müəllifi Aleks Qarlend, baş rolunda isə Killian Merfi oynayır. Film zombi qiyamətindən bəhs edir.

## Süjet
Filmin baş qəhrəmanı Cim komadan ayılarkən Londonu bomboş görür, lakin az sonra bir neçə quduzlaşmış şəxs ona hücum edirlər. Güclə qurtulan Cimə sonradan məlum olur ki, dəhşətli virus bütün Britaniya əhalisini zombiyə çevirmişdir, lakin Cim sağ qalmağı bacarır (filmin alternativ sonluğu da mövcuddur, orada Cim ölür) və 28 gün sonra zombilər aclıqdan tamamilə məhv olurlar.

## Mükafatlar
* Fim bir çox mükafatlara, o cümlədən "Ən yaxşı Britaniya filmi" mükafatına da layiq görülmüşdür.

## Maraqlı faktlar
* Filmdəki bəzi səhnələr 1988-ci ildə İraqın Hələbcə şəhərinə zəhərli qaz hücumu hadisəsindən bəhrələnmişdir.
* Filmdəki qəhrəmanlardan heç biri, filmin ikinci hissəsində (28 həftə sonra) iştirak etmir.
PlayStation 3

**PlayStation 3** () — PlayStation oyun sistemləri ailəsindən olan sayca 3-cü platformadır. PlayStation 3 vasitəsilə videooyun oynamaq, filmlərə baxmaq, musiqi dinləmək, elektron poçtu yoxlamaq və internetə qoşulmaq mümkündür. İndiyədək 9 milyona yaxın PlayStation 3 konsolu satılmışdır. PlayStation 3 Yaponiya və Şimali Amerikada 2006-cı ildən, Avropada isə 2007-ci ildən satışa çıxarılmışdır.

PlayStation 3-ün rəqabət apardığı əsas konsollar Microsoft istehsalı olan X-box 360 və Nintendo şirkətinin istehsalı olan Wii konsoludur. İndiyədək bu oyun konsolu 2 konfiqurasiyada çıxmışdır. Onların əsas fərqi sərt disklərin həcmində olmuşdur. Onlardan biri 20 Gb, digəri isə 60 Gb tutuma malikdir.

## Xarici keçidlər
* ABŞ-dəki rəsmi saytı
Troll (mifologiya)

**Troll** — German-skandinav mifologiyasında personaj. Qərb, xüsusilə Danimarka mifologiyasında dağlarda, mağaralarda və ya bataqlıqlarda yaşayan, olduqca böyük (bəzən rəvayətlərdə kiçik ölçülərə sahib) məxluq.

İnanclara görə, trollar insan əti ilə qidalanırlar. Əsasən axşamlar hərəkətdə olurlar, trollar gün işğına çıxanda bədənləri daşlaşır.

## Təsvir
Trollar insanabənzər məxluqdur. İki ayaqları üzərində gövdələri, gövdənin yuxarı tərəfindən uzanan iki ədəd qolları və gövdənin üstündə başları yerləşir. İnsana nəzərən olduqca eybəcər və kobud məxluqdur. Uzun və ya eybəcər dişləri var. Bütün trollar tüklü təsvir olunsalarda, qar trolları ağ rəngli, qalın xəzli formada təsvir olunurlar.

## Dünya mədəniyyətinə təsiri
Trollar müasir dünya mədəniyyətinə böyük təsir göstəriblər. Trollara müasir mədəniyyət məhsullarında (film, kitab, video-oyun və s.) geniş yer verilir;

* Tolkinin yaratdığı Orta Dünyada (Hobbit, Üzüklərin hökmdarı, Silmarillion);
* Coan Ketlin Roulinqin məşhur "Harry Potter" kitab seriyasının birinci kitabı olan "Harri Potter və fəlsəfə daşı" kitabında önəmli bir səhnə məhz dağ trollu üzərində qurulmuşdur. Digər kitabların müxtəlif yerlərində isə az da olsa, trollardan bəhs edilir.

* 2022-cı ildə "Troll" adlı film çəkilmişdir;

## İstinadlar
Neft İxrac Edən Ölkələr Birliyi

**Neft İxrac Edən Ölkələr Birliyi** və ya qısaca **OPEC** () — neft ixrac edən ölkələr tərəfindən neftin qiymətinin tənzimlənməsi məqsədilə yaradılan təşkilat. Bu təşkilatın üzvləri iqtisadiyyatı əsasən neftdən asılı olan dövlətlərdir.

## Haqqında
OPEC daim fəaliyyətdə olan qeyri-hökumət təşkilatı kimi 1960-cı il sentyabr ayının 10-14-də Bağdadda keçirilən konfransda yaradılıb. Əvvəlcə İran, İraq, Küveyt, Səudiyyə Ərəbistanı və Venesuela (Venesuela təşkilatın yaranması təşəbbüsünə ilk dəfə 1949-cu ildə cəhd göstərib) təşkilata daxil olub.

Bu 5 ölkəyə sonradan Qətər, (1961), İndoneziya (1962), Liviya (1962), Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (1967), Əlcəzair (1969), Nigeriya (1971), Ekvador (1973-1992), Qabon (1975-1994), Anqola (2007) qoşulub. Ekvador 1993-cü ildə ya təşkilatın üzvlük haqqını ödəyə bilmədiyindən, ya da təşkilatın qərara aldığı miqdardan daha çox neft istehsal etmək istədiyindən təşkilatdan çıxıb. 2007-ci ildə isə İndoneziya təşkilatı tərk edib.

Təşkilatın qərargahı 1965-ci ildən Vyanada yerləşir. Hazırda OPEC-in 12 üzvü var. 
Afrika 
 Anqola 10 yanvar 2007 
 Liviya dekabr 1962 
 Nigeriya iyul 1971 
 Əlcəzair  1969

Orta Şərq 
 İran Sentyabr 1960 
 İraq Sentyabr 1960  
 Küveyt Sentyabr 1960 
 Qatar Dekabr 1961 
Səudiyyə Ərəbistanı Sentyabr 1960 
 Noyabr 1967

Cənubi Amerika 
 Venesuela Sentyabr 1960 
 Ekvador Noyabr 2007

Cənub-Şərqi Asiya 
İndoneziya dekabr 1962 üzvlüyü görüş altında çünki İndoneziya OPEC tərəfindən artıq dəqiq neft ixracatçısı olaraq qəbul edilməməkdədir.

Köhnə üzvlər 
Qabon (bütün ümumi üzvlük  1975-dən 1995-ə qədər)

üzvlüyü gözlənilənlər
Azərbaycan,Boliviya, Meksika, Sudan və Suriya OPECə iştirak etməyə dəvət edildilər.  
Sudan və Ekvador hazırda ümumi üzvlük üçün namizətdirlər.

## Şəkillər

Şəkil:OPEC-building-01.jpg|OPEC-in mənzil qərargahı
Şəkil:OPEC.svg|Təşkilata üzv olan ölkələr


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Təşkilatın rəsmi veb-saytı

## Həmçinin bax
Əli Babacan

**Əli Babacan** (; ) — Demokratiya və Sıçrayış Partiyası (DEVA) sədri. Türkiyənin keçmiş İqtisadiyyat naziri.

## Siyasi fəaliyyəti

Partiyanın adı və quruluş sənədi 9 mart 2020-ci ildə Türkiyə Daxili İşlər Nazirliyinə verilmişdir. Partiyanın təqdimat toplantısı 11 mart 2020-ci ildə keçirilmişdir. Təsisçilər heyətinin birinci toplantısında Əli Babacan səs çoxluğu ilə partiyanın sədri seçilmişdir. Partiyanın abreviaturu olan "DEVA" türk dilindən tərcümədə "əlac" və ya "dərman" deməkdir.

## Şəxsi həyatı
İngilis dilini çox yaxşı bilən Babacan 1995-ci ildə Ülkü Zeynəb Babacanla ailə həyatı qurub. Mustafa Kərəm, Fatma Dilarə və Hilmi Əmir adlı üç övladı var.

## İstinadlar
Zodiak bürclərinin siyahısı

**Zodiak bürclərinin siyahısı** — 12 bürc

**B**
* Balıqlar
* Buğa

**D**
* Dolça

**O**
* Oxatan
* Oğlaq

**Q**
* Qoç
* Qız

**T**
* Tərəzi

**X**
* Xərçəng

**Ş**
* Şir

**Ə**
* Əkizlər
* Əqrəb
Qafqaz ittifaqı

**Qafqaz İstiqrar və İşbirliyi Platforması** (qısaca **Qafqaz İttifaqı**) — yaradılması ideyası Türkiyənin Baş naziri Rəcəp Tayyip Ərdoğan tərəfindən irəli sürülən, Qafqazdakı beş ölkə arasında ortaya çıxan problemləri diplomatik yolla həll etməyi əsas vəzifəsi kimi müəyyənləşdirən ittifaq.

## Üzvləri
* Azərbaycan
* Ermənistan
* Gürcüstan
* Rusiya
* Türkiyə

## Tarixi
İttifaq ideyası Gürcüstanda baş verən yaşanan Cənubi Osetya hərbinin ardından, soruna çözüm amacıyla Tayyip Ərdoğan tərəfindən ortaya atılmışdır. Ərdoğan önərisini ilk olaraq ziyarət ettiyi Rusiyaya önərmiş, ardından Gürcüstan ve Azərbaycan'a ettiyi ziyarətlərdə önərmişdir. Azərbaycan ziyarəti öncəsi ettiyi açıqlamada Ermənistan'ın da ittifaqa dəvət ediləcəyini açıqlamışdır.

## Münasibətlər

### Türkiyə
İdeya Türkiyə prezidenti Abdulla Gül tərəfindən müsbət qarşılanmış, ana müxalifət partiyası CHP isə ona qarşı çıxmışdır. CHP sədrinin köməkçisi Onur Öymən ittifaqın Rusiyanı daha da gücləndirəcəyini söyləmişdir.

### Rusiya
Türkiyə baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan Rusiyaya səfəri zamanı belə bir ittifaq yaradılması ideyasını Rusiya prezidenti Dmitri Medvedev və Rusiya baş naziri Vladimir Putin ilə müzakirə etmiş, onların tam dəstəyini almışdır.

### Digər ölkələr
Dünyanın çeşidli bölgələrindən ölkələr de önəriylə ilgilənmişdir. Dışişleri Baxanı Əli Babacan; ABŞ, Almaniya, Fransa, İsveç ve Finlandiya dışişləri baxanları ilə görüşmüşdür.

## Nəticə
Rusiya-Gürcüstan, Azərbaycan-Ermənistan və Türkiyə-Ermənistan arasındakı gərginliklərin ötəri, bu hədəflənən ittifaq irəliyə gedə bilməmişdir və fikir olaraq qalmışdır. Buna görə gündəmdən düşmüşdür.
Sun Dzı

**Sun Dzı** (Çincə: 孫子; ) — Çin hərb nəzəriyyəçisi və strateq. Məşhur "Hərb sənəti" *(Çincə:*兵法) kitabının müəllifi. Onun bu əsəri 13 bölmədən ibarətdir. Birinci Çin hökmdarı Çin Şi Huanq bu kitabın "Vuruşan krallıqlar" dövrünü bitirmək və birləşmiş krallıq yaratmaqda xüsusi köməyi olduğunu qeyd etmişdi. Dünya hərb nəzəriyyəçilərinin siyahısında ilk yerdə duranlardandır.

## İstinadlar
Qustav Meyrink

**Qustav Meyrink**, əsl adı **Qustav Mayer** (19 yanvar 1868, Vyana, Avstriya – 4 dekabr 1932, Ştarnberq, Bavariya, Almaniya) - Avstriya yazıçısı, tərcüməçi, dramaturq. Ən məşhur əsəri "Qolem" romanıdır. Bu əsər XX əsrin ilk bestsellerlərindən hesab olunur. Meyrinkin yaradıcılığında mistisizm, kabbalistika, romantizm və okkultizm ünsürləri nəzərə çarpır.
Sarasvati

**Sarasvati** () — Hinduizmdə bilik, musiqi və incəsənət ilahəsi. Dörd əlli və qu quşuna minmiş gözəl qadın şəklində təsvir olunur. Hindistandan İndoneziyaya uzanan coğrafi regionda, Sarasvati rəsmləri və heykəlləri müəyyən qədər fərqlilik göstərir. Belə ki, bəzən o Tovuz quşu ilə birlikdə və Lotos çiçəyinə oturmuş vəziyyətdə, bəzən də sol ayağı azacıq yuxarı qalxmış rəqs edən vəziyyətdə təsvir olunur. Lotos çiçəyi Üstün Həqiqətin, Ağ Lotos isə Üstün Biliyin simvoludur. Sarasvatinin rəqsi adətən yer kürəsinin fırlanmasını simvolizə edir. Hindu dinindəki ən ekzotik ilahədir.

## Həmçinin bax
* Anahita