Nəsimi (film)

**Nəsimi** — Rejissor Həsən Seyidbəylinin dahi Azərbaycan şairi və filosofu İmadəddin Nəsimi haqqında  filmi.

## Məzmun
Film Azərbaycan xalqının görkəmli şair və filosofu, hürufi təriqətinin nəğməkarı, insan zəkasının, istedadının və hisslərinin gözəlliyinin tərənnümçüsü İmadəddin Nəsiminin anadan olmasının 600 illiyinə həsr olunmuşdur.

## Film haqqında
* Film aktyor Rasim Balayevin kinoda ilk böyük işidir.
* Film "Kodak" kinolentinə çəkilən ilk Azərbaycan filmidir.
* Filmin çəkilişindən 2 il əvvəl YUNESKO-nun qərarı ilə böyük Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsiminin anadan olmasının 600 illiyi qeyd edilmişdi. Kinematoqrafçılar da Azərbaycan xalqının mədəni həyatında böyük hadisə olan bu yubiley münasibətilə "Nəsimi" bədii filmini çəkmişlər.
* Həm elmi, həm tarixi, həm də etnoqrafik cəhətdən dəqiqliyi saxlamaq üçün filmin müəllifləri çəkilişlərə görkəmli nəsimişünasları, filoloqları, sənətşünasları dəvət etmişlər.
* Film İsa Hüseynovun "Məhşər" romanı əsasında çəkilib.
* Rasim Balayev: *"Nəsimi" yeganə tarixi filmdir ki, orada heç bir dekorasiyadan istifadə edilməyib. Çəkiliş aparılan bütün məkanlar tam təbiidir"*
* Film 2010-cu ildə bərpa edilmişdir.
*Film 2019-cu ilin dekabrında Dahi şair İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyi ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi, Çingiz Mustafayev adına Fond və ANS Şirkətlər Qrupunun sifarişi və dəstəyi ilə "Balans" Milli Rəqəmsal Bərpa Studiyasında tam bərpa edilib.

## Festivallar və mükafatlar
:1)1974-cü ildə Bakıda VII Ümumittifaq kinofestivalı
:*Kinolentə Tarixi Mövzuda Ən Yaxşı Filmə görə Mükafat verilmişdir.
:*Ən Yaxşı Kişi Rolunun İfasına görə aktyor Rasim Balayevə II Mükafat verilmişdir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi:** İsa Hüseynov
:**Quruluşçu rejissor:** Həsən Seyidbəyli
:**Quruluşçu operator:** Rasim İsmayılov
:**Quruluşçu rəssam:** Məmməd Hüseynov, Mais Ağabəyov
:**Bəstəkar:** Tofiq Quliyev
:**Səs operatoru:** Akif Nuriyev
:**Rejissor:** Əşrəf Mamayev, Akif Rüstəmov
:**Qrim rəssamı:** V.Bereznyakov
:**Geyim rəssamı:** Elçin
:**Montaj edən:** Tamara Nərimanbəyova
:**Rejissor assistenti:** Adil İsmayılov, Səməd Lazımov, X.Cəfərov, X.Şirinov, Gülbəniz Əzimzadə
:**Montaj üzrə assistent :** Esmira İsmayılova
:**Operator assistenti:** Yuri Varnovski, V.Tibirov, F.Sekandçed, V.Romanov
:**Rəssam assistenti:** Tamilla Dağıstanlı
:**Quraşdırılmış səhnələrin operatoru:** Həmzə Əhmədoğlu
:**Quraşdırılmış səhnələrin rəssamı:** Mirzə Rəfiyev
:**Redaktor:** İntiqam Qasımzadə, Nataliya Şneyer
:**Məsləhətçi:** Əli Fəhmi (leksika üzrə), M. Quluzadə (Nəsiminin yaradıcılığı üzrə), Z.Quluzadə (fəlsəfə üzrə), T. Musəvi (tarix üzrə), R.Əfəndiyev (etnoqrafiya üzrə)
:**Çalır:** SSRİ Kinematoqrafiya Komitəsinin Orkestri
:**Dirijor:** D.Ştilman
:**Filmin direktoru:** Daniil Yevdayev, Bəşir Quliyev

### Rollarda
:Rasim Balayev — İmadəddin Nəsimi
:İsmayıl Osmanlı — Fəzlullah Nəimi
:Xalidə Quliyeva (Xalidə Qasımova kimi) — Fatma 
:Kamal Xudaverdiyev — Yusif
:Tofiq Mirzəyev — Dövlət bəy 
:Almaz Əsgərova — Şəms 
:Səməndər Rzayev — Şirvanşah I İbrahim
:Məmmədrza Şeyxzamanov — Şeyx Əzəm 
:Yusif Vəliyev — Teymurləng 
:Muxtar Maniyev — Miranşah
:Əbdül Mahmudov — dərviş
:Ə.Atakişiyev
:Tariyel Qasımov — hürufi
:Gümrah Rəhimov
:Əfrasiyab Məmmədov — Teymurun döyüşçüsü
:Səyavuş Şəfiyev — Mahmud
:Hafiz Fətullayev
:Sadıq Həsənzadə — Qara əmi
:Dadaş Kazımov — Əli
:Mayak Kərimov — Mirəli
:Telman Adıgözəlov — hürufi
:Məmməd Əlili — Mirzə
:Əhməd Əhmədov
:Ramiz Məlikov — sui-qəsdçi 
:Sadıq Saleh
:K. Rəsulova
:F. Sekandçed
:R. İbrahimova
:N. Zeynalova
:Rüstəm Rüstəmov
:Elxan Ağahüseynoğlu — Bahadır
:Rəna Səlimova — rəqs edən (titrlərdə yoxdur)
:Nadir Əzməmmədov (titrlərdə yoxdur)
:Aqşin Rəsulov (titrlərdə yoxdur)
:Fərəc Fərəcov — mürid
:Yusif Haqverdiyev - Mövlanə Əli

### Filmi səsləndirənlər
:Şahmar Ələkbərov — Dövlət bəy (Tofiq Mirzəyev) (titrlərdə yoxdur)
:Əzizağa Qasımov — Qara əmi (Sadıq Həsənzadə) (titrlərdə yoxdur)
Mustafa Süleymanov (aktyor) - Mövlanə Əli (Yusif Haqverdiyev) (titrlərdə yoxdur)

## İstinadlar

## Mənbə
* "Kino yenilikləri" qəzeti. 11 yanvar 1974-cü il.
* C. Məmmədov. "Coşqun ilham". "Kommunist" qəzeti. 3 yanvar 1981-ci il.
* Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 13.
* Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 34; 154; 269; 383.
* E.Quliyev, C.Mirzəliyev. Rasim Balayev. Bakı: 1999, səh. 16.
* Xamis Muradov. Kinofabrikdən başlanan yol. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 4.
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 143; 180; 196-198; 258.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 816.
* Ayxan. "Nəsimi" və "Dədə Qorqud" bərpa olundu: Hər iki film Filmfonda verilib //Ekspress.- 2010.- 19-21 iyun.- S. 12.
* “Nəsimi” filminin KADRARXASI: “Teymurləngin papağı Bakıda qalmışdı, Mərəzədə 5 min adam gözləməli oldu”
* Aydın Dadaşov. "Bizim kino". Həsən Seyidbəylinin "Nəsimi" filmi haqqında. 16.01.2016 
*“Nəsimi” filmi yeni versiyası haqqında. İstipress. 19 dekabr 2019-cu il

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə (1973)
* İzlə (bərpa edilmiş versiya, 2010)
* BalANS “Nəsimi” filmini bərpa edib; https://www.youtube.com/watch?v=I62jsaVyVMs; https://www.youtube.com/watch?v=mqXAsCey0P0
* "Nəsimi" filmi bərpa edildi

## Filmin musiqisi