Şrek (personaj)

**Şrek** () — ABŞ yazıçısı Vilyam Steyqin yaratdığı uydurma oqr personaj. İddialı nağıl qəhrəmanı olan bu yaşıl div eyniadlı kitabın, "DreamWorks Animation" studiyasının ekranlaşdırdığı film silsiləsinin əsas personajı olmaqla yanaşı, müzikllərə də yol tapmışdır. "Şrek" adı idiş dilindəki "שרעק" (şrek) və ya "שרעקלעך" (şrekleks) sözlərindən götürülmüşdür; bu söz alman dilindəki "Schreck" kəlməsi ilə qohum olub "qorxu", "dəhşət" anlamını daşıyır. Animasiya filmlərində Şrek obrazına Mayk Mayers səs vermişdir; müzikl səhnəsində isə bu rolun ilk və əsas ifaçısı Brayan darsi Ceyms olmuşdur.

Şrek 2010-cu ilin may ayının 21-də Los-Ancelesdəki məşhur Hollivud Şöhrət xiyabanında öz ulduzuna sahib olmuşdur. Həmin ilin iyununda "Entertainment Weekly" jurnalı onu son iyirmi ilin ən möhtəşəm obrazları sırasına daxil edərək, yüz personaj içərisində on beşinci yerə layiq görmüşdür.

## Uydurma bioqrafiyası
Şrek iri cüssəli, yaşıl dərili, şotland ləhcəsi ilə danışan, zahirən qorxunc görünüşlü bir oqrdır. "*[[Əbədi Şrek]]*" filmində məlum olur ki, o, digər divlərlə müqayisədə xeyli balacaboy imiş. Keçmişi məchul olan bu məxluqun hekayəsi musiqili tamaşada açıqlanır – yeddi yaşında ikən qədim ənənəyə uyğun olaraq valideynləri onu evdən qovublar. Tək-tənha gəzdiyi yollarda rastlaşdığı insanlar ya qorxudan fəryad edir, ya da onu lağa qoyurdular. Yalnız gənc Fiona ona mehriban-mehriban əl yelləmişdi, ancaq valideynləri az keçməmiş qızı ondan uzaqlaşdırmışdılar. Kitabda öz doğma ata-anasının Şreki yaşadığı dünyaya açılan qaranlıq bir çökəkdə tərk etdiyi yazılır.

Şrek qəzəblənmiş kütləni dəhşətə gətirərək dağıtmış, öz bataqlığına qayıtmış, ayaqyoluna girmiş və sonra həqiqi mənada tam bir yetkin şəxs kimi çölə çıxmışdır. Təbiətən qaşqabaqlı, təhlükəli, bədbin, insanlardan uzaq duran və hədsiz dərəcədə əsəbi olsa da, Şrek əslində sülhsevərdir – heç kimə zərər vermək istəmir, sadəcə tənhalığı seçir və rahat buraxılmağı arzulayır. Onun həyatında yaxın dostu isə həddən artıq həyəcanlı, şən-şux danışan uzunqulaq Eşşəkdir. İlk səhnələrdə kəndliləri nərildəyib qorxutsa da, sonradan aydın olur ki, insanlar ona hər hansı bir pislik etdiyinə görə yox, sadəcə oqr olduğu üçün hücum edirlər.

Şrek ilk filmində Eşşəklə söhbəti əsnasında insanların onu zahiri görünüşünə görə qınağa tutmasından acı-acı danışmışdır. Başqalarının ilk baxışdan onu qəribə, eybəcər div adlandırıb qaçmasından, əsl şəxsiyyətini tanımadan mühakimə etməsindən ürək ağrısı ilə bəhs edib. Bu səbəbdən cəmiyyətdən uzaqlaşaraq tənhalığı seçmişdir. Onun özünətəcrid həyatının digər kökləri üçüncü filmdə açıqlanır – məlum olur ki, atası onu barbekü sousu ilə çimizdirər, ağzına alma qoyub yatağa uzadarmış, hətta yeməyə belə cəhd göstəribmiş.

Yaşadığı bataqlıqda özbaşına məskunlaşmış naməlum sakinlərlə rastlaşanda onları qovmağa çalışsa da, ərazinin rəsmi sahibi olmadığından hüquqi baxımdan aciz qalır. Lord Farkuad şahzadə Fionanı xilas etmək müqabilində bataqlığın mülkiyyət sənədlərini ona verməyi təklif edir. Bu müqavilə əsasında Şrek orada məskunlaşanları qanuni şəkildə çıxara biləcəkdi. Fəqət xilasetmə missiyası zamanı Fionaya dərin məhəbbət bəsləyir. Nəticədə qızın Lord Farkuadla nikahının qarşısını alır (Lord sonradan Fionanın dustaq olduğu qəsri qoruyan əjdaha tərəfindən udulur) və özü şahzadə ilə ailə qurur.

## İstinadlar