Yəhudi Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

Nobel mükafatları ən azı 20%-i yəhudi olan 900-dən çox şəxsə verilib. Nobel mükafatı alan yəhudilərin sayı hər zaman diqqət mərkəzində olub. İsrailli akademiklər Elay Ben-Qal və Yeşayahu Leyboviç yəhudi Nobel mükafatçıları haqqında ensiklopediyanı yazıb tamamlayan şəxslərdir. Ben-Qal və Yeşayahu onların həyatı və işi haqqında mümkün qədər çoxlu müsahibələr alaraq, məlumatlar toplayıblar.

Yəhudilər Nobel üzrə mümkün bütün altı mükafatın hamısının sahibi olublar. Nobel mükafatını alan ilk yəhudi Adolf fon Bayer 1905-ci ildə kimya üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

Yəhudi laureatları Eli Vizel və İmre Kertes, Fransua Enqler Holokost zamanı ölüm düşərgələrindən qaçaraq uşaq evlərində gizlənərək sağ qalanlardan olublar. Valter Kon, Otto Ştern, Albert Eynşteyn, Hans Krebs və Martin Karplus kimi digərləri isə təqiblərdən yan keçmək üçün nasist Almaniyasından qaçmaq məcburiyyətində qalıblar. Rita Levi-Montalcini, Herbert Aaron Hauptman, Robert Furxqott, Artur Kornberq və Cerom Karle də daxil olmaqla digərləri karyeraları zamanı antisemitizmlə üzləşiblər.

96 yaşlı amerikalı yəhudi Artur Aşkin mükafat aldığı zaman Nobel mükafatını alan ən yaşlı insan idi.

## Kimya

## Fiziologiya və ya Tibb

## Fizika

## Ədəbiyyat

## İqtisadiyyat

## Sülh

## Nobel laureatları Bulvarı

İsrailin Rişon-Le-Zion şəhərində bütün yəhudi Nobel mükafatçılarına həsr olunmuş xiyaban var. *Tayelet Hataney Pras Nobel* adlanan küçədə (Nobel laureatları Bulvarı/Promenade), hər bir Nobel mükafatçısının xatirə lövhəsi olan abidə ucaldılıb. Layihənin elmi məsləhətçisi professor İsrael Hanukoğludur.

## Mükafatdan imtina etməyə məcbur olan Boris Pasternak
1958-ci ildə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülən rus yəhudisi Boris Pasternak əvvəlcə mükafatı qəbul etsə də, sovet hakimiyyətinin təzyiqindən sonra mükafatdan imtina edib.

## Ölkələr üzrə yəhudi laureatları
Aşağıda ölkələr üzrə bütün yəhudi Nobel laureatlarının cədvəli verilmişdir (2021-ci il laureatlarına yenilənmişdir). Bəzi laureatların birdən çox vətəndaşlığı varsa da, mükafatı bir dəfədən çox almış sayılırlar.

## Həmçinin bax
* Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı
* Müsəlman Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı
* Xristian Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı
* İsrailli Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Charpa, Ulrich; Deichmann, Ute. (eds.) (2007). ''Jews and Sciences in German Contexts: Case Studies From the 19th and 20th Centuries'', Mohr Siebeck, pp. 23–25.
* Feldman, Burton (2001). ''The Nobel Prize: A History of Genius, Controversy, and Prestige'', Arcade Publishing, pp. 407–10.
* Julius, Anthony (1995). ''T. S. Eliot, Anti-Semitism, and Literary Form'', Cambridge University Press, p. 266.
* Lazarus, William P.; Sullivan, Mark. (2008). ''Comparative Religion For Dummies'', Wiley Publishing, p. 45.
* Tina Levitan(1960). The Laureates: Jewish Winners of the Nobel prize, Twayne Publishers (New York), 236 pages.
* Patai, Raphael (1996). ''The Jewish Mind'', Wayne State University Press, pp. 339–42.
* William Rubinstein (1982). ''The Left, the Right and the Jews'', Croom Helm, p. 63.
* Scharfstein, Sol (1999). ''Understanding Jewish Holidays and Customs: Historical and Contemporary'', KTAV Publishing House, p. 168.
* Weiss, Mosheh (2004). ''A Brief History of the Jewish People'', Rowman & Littlefield, pp. 216–17.
* Zuckerman, Harriet (1996). ''Scientific Elite: Nobel Laureates in the United States'', Transaction Publishers, originally publishing in 1977, pp. 71–78.

## Xarici keçidlər
* Nobel Nurçular Layihəsi 
* Amerika Yəhudi Tarixi Milli Muzeyinin bəzi yəhudi Nobel mükafatçıları ilə birlikdə videosu 
* JINFO –Yəhudi Nobel mükafatı laureatları