Bədri Rəhmi Əyyuboğlu

**Bedri Rahmi Eyüboğlu** – (1911-ci il Görele - 21 sentyabr 1975-ci il İstanbul) Türk rəssam və şairidir.

## Həyatı

Bedri Rahmi 1911-ci ildə Qaradəniz, Görele-də doğulub. O, beş uşaqlı ailənin ikinci uşağı olub. Böyük qardaşı *Sabahattin Eyüboğlu* tanınmış bir yazıçı idi. Kiçik bacısı *Mualla Eyüboğlu* isə bərpa işində çalışan ilk memarlardan biri olub. O, daha çox İstanbuldakı Topkapı sarayının Harem bölməsində etdiyi işlərlə tanınır.
Atası vali vəzifəsində işlədiyinə görə, Trabzonda liseyə gəlmədən əvvəl Türkiyənin müxtəlif yerlərində yaşamışdılar. O, 1929-cu ildə İstanbulda *Gözəl Sənətlər Akademiyasına* girmək üçün İstanbula köçdü. 
1931-ci ildə isə qardaşı ilə birlikdə Fransada təhsil almaq üçün müvəqqəti olaraq Akademiyadakı təhsilini dayandırdı. O, əvvəlcə Dijon, sonra Lyonda Fransızca öyrəndi. Bedri Rahmi daha sonra Parisdəki *Andre Lhote* studiyasında oxudu və burada gələcək yoldaşı *Ernestine Letoni* ilə tanış oldu.
Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra, 1936-cı ildə təhsilini tamamladı və diplomunu aldı. 1937-ci ildə Akademiyaya *Leopold Levy*'nin köməkçisi və tərcüməçisi olaraq daxil oldu və 1975-ci ildə ölümünə qədər Akademiyada qaldı.

## Karyerası

Onun ilk tək nümayişi 1935-ci ildə Buxarestdə Hasefer Qalereyasında olmuşdur. Sərgi gələcək həyat yoldaşı Ernestine tərəfindən təşkil edilmişdi. Onlar 1936-cı ildə İstanbulda evləndilər. Bedri Rahmi çox məhsuldar bir sənətkar idi. O, 1943-cü ildə İstanbulun "Lido restoranı"-ında fresklər çəkdirdi, 1946-cı ildə Ankara Opera Binasında böyük bir panel açdı. 1938-ci ildə hökumət tərəfindən *Edirne*, 1942-ci ildə *Çorum* və *İskilipə* göndərildi. Bu onun rəsm karyerasında bir dönüş nöqtəsi idi.
1958-ci ildə Brüssel Sərgisi üçün 250 m² bir panel hazırladı və bu ona ilk mükafatını gətirdi. O, 1960-cı ildə Parisdəki NATO qərargahına panel təşkil etdi. Bu panel Fransa NATO-nu tərk etdikdən sonra Brüsseldəki qərargaha köçürüldü.
Bedri Rahmi Rəssamların D qrupuna aiddir və gənc rəssamların 10-cu qrupunu təsis etmişdir. İstanbul xəstəxana və ya mehmanxanalarında onun müxtəlif mozaika panellərini tapa bilərsiniz. O, həmçinin Almaniyanın Bonn şəhərindəki Türkiyə səfirliyinə də vitray pəncərə hazırladı. Sonradan o, hər kəsin onun işindən xəbərdar olması üçün, ağac taxtasının çapından istifadə etməyi qərara aldı. O, dizaynlarını sadələşdirdi, blokları hazırladı, tələbələri də onları çap etmək üçün istifadə etdi. 1960-cı ildə o, Birləşmiş Ştatlar Rockefeller qrantı və Ford Fondu qrantına dəvət olunub. O, həmçinin Kaliforniyanın Berkeley Universitetinin qonaq professoru olub. Hal-hazırda onun əsərlərindən biri Müasir İncəsənət Muzeyinin toplusudur. Bugünki gün onun əsərləri ABŞ, Avropa və Türkiyədəki müxtəlif muzeylərdə tapıla bilər. Bedri Rahmi 21 sentyabr 1975-ci ildə pankreas xərçəngi səbəbindən vəfat etmişdir. O günə qədər *Memar Sinan Gözəl Sənətlər Universitetində* təhsil vermişdir.

## Əsərləri

Gözəl Sənətlər Akademiyasında etdiyi işlərlə yanaşı, Bedri Rahmi 1952- 1958-ci illərdə Cumhuriyet qəzetinin bir həftəlik sənət sütununda müxtəlif ədəbi araşdırmalarda yazı yazırdı. Onun ilk əsəri – *Yaradana Mektup* 1941-ci ildə, ikinci kitabı *Karadut* isə 1948-ci ildə nəşr olunmuşdur. Digər şeir kitabları isə aşağıdakılardır:

*Tuz, 1952*

*Üçü Birden, 1953*

*Dördü Birden, 1956*

*Karadut 69, 1969*

*Dol Karabakır Dol, 1974*

*Yaşadım, 1977*

*Tezek*

## Əlavə

Onun tərkibində 250-dən çox rəsm əsəri olan kitabı həm ingilis, həm də türk dillərində (Türkiyədəki İş Bankası tərəfindən 2008-ci ildə nəşr olunmuşdur) mövcuddur. Digər kitabları isə bunlardır:

*Resme başlarken*

*Kardeş mektupları*

*Otoportre*

*Pembe Vinç*

*Babatomi*

*Aşk Mektupları I II III IV*

*Gece Yarısı*

*Bir Tutam Mavi (Toplu əsərləri [[1954]]- [[1955]])*

## İstinad

* Bedri Rahmi Eyüboğlu