open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nəsib Nəbioğlu

**Nəsib Nəbioğlu** (Tam adı: *Nəsib Nəbi oğlu Verdiyev*; d. 2 may 1954; Kəlbəcər rayonu, Çaykənd) — Rusiya və Azərbaycan Yazıçılar Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Moskva bölməsinin katibi.

## Həyat və fəaliyyəti

1954-cü il mayın 2-də Kəlbəcər rayonunun Çaykənd kəndində anadan olub. 1971-ci ildə Çaykənd orta məktəbini bitirib. 1973-1975-ci illərdə Baykonurda Sovet ordusu sıralarında hərbi xidmətdə olub. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra 1975-1980-ci illərdə Bakıda M.F.Axundov adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Rus dili və Ədəbiyyatı İnstitutunda ali təhsil alıb. 1985-ci ildə Moskvada M.Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunu əla qiymətlərlə bitirib. 1985-ci ildə İnstitututu bitirdikdən sonra SSRİ Dövlət Xarici Turizm Komitəsinin Baş İdarəsində məsul vəzifələrdə çalışıb. Rusiya və Azərbaycan Yazıçılar birliklərinin üzvü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Moskva bölməsinin katibidir.

## Yaradıcılığı

M.Axundovun, S.Vurğunun, R.Rzanın, M.İbrahimovun, N.Rəfibəylinin, M.Arazın, Məmməd Aslanın, T.Məliklinin, Aşıq Ələsgərin, Aşıq Şəmşirin eləcə də bir çox müasir şairlərimizin həyat və yaradıcılığına həsr edilmiş rus dilində məqalələrin müəllifi olan Nəsib Nəboiğlu V.Şukşinin, V.Rasputinin, A.Puşkinin, M.Lermontovun, S.Yeseninin, N.Rubsovun bir sıra əsərlərini Azərbaycan dilinə tərcümə edib. Kəlbəcər ədəbi mühitinin istedadlı nümayəndələrindən biri olan şair uzun illərdir Rusiyada ədəbiyyatımızı, mədəniyyətimizi təbliğ edir. İyirmidən çox şeirinə musiqi bəstələnən şair həm də musiqisi Ayna Sultanovanın olan dünya azərbaycanlılarının həmrəylik himninin müəllifidir.

### Şeir kitabları

* “*Ürəyim yurd yeridir*” (1988), 
* “*Sizə sözüm var*” (1994), 
* “*Dua edən bulaq*” rus dilində (1996), 
* “*Bağışlamaz dağlar məni*” (2004), 
* “*Nəğməkar əsgər*” (2007), 
* “*Heç belə də kənd olar*” (2011), 
* “*Ulduz nur saçırdı qayanın üstə*" rus dilində (2014) 
* “*Durnalara qayıdanda*"

## Mükafatları

* R.Rza və Y.Dolqoruki adına beynəlxalq mükafatları laureatıdır.

## Həmçinin bax

* Budaq Təhməz
* Abbas Vəfadağlı

## İstinadlar
Kom

* Kom dağı — Bolqarıstanda dağ.
* Kom FK — Monteneqronun paytaxtı Podqoritsanın peşəkar futbol klubu.
İqnotus

**Huqo Fayqelsberq** (; ) — tanınmış Macarıstan redaktoru və yazıçısı. Əsərlərini **İqnotus** təxəllüsü ilə yazırdı.

## Fəaliyyəti
Poemalarının, hekayələrinin və sosiologiya ilə bağlı əsərlərinin lirik məzmunu ilə tanınır. İqnotus təxəllüsündən əlavə "Dixi," "Pato Pal" və "Tar Lorinç" ləqəbləri ilə də əsərlər yazırdı.

Fəaliyyətinə “A Slemil Keservei” (1891), “Versek” (1894), “Vallomások”(1900) , “Végzet” romanları və, eləcə də holland yazıçısı Luis Kupeyrusun romanının tərcüməsi də daxildir. İqnotus Nyuqat ədəbi jurnalının təsisçilərindən biridir. Atası Leo Fayqelsberq jurnalist, oğlu Pal İqnotus isə jurnalist və yazıçı olmuşdur və İkinci Dünya müharibəsi zamanı BBC-nin müxbiri kimi fəaliyyət göstərmişdir.

## Həmçinin bax
* Nyuqat

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Attika (desentralizasiya idarəsi)

**Attika** () — Yunanıstan yeddi desentralizasiya idarəsindən biri. 2011-ci ildə Kallikratis proqramı çərçivəsində təsis edilmiş, regional hökumət orqanı və inzibati bölmənin bir hissəsidir. Attikaya 1 periferiya daxildir — Attika. İnzibati mərkəzi Afina cəmiyyətidir. İdarəetmə rəhbəri (koordinator) yunan hökuməti tərəfindən təyin olunur. Rəhbər koordinatoru — Spiros Kokinakis ().

## İstinadlar
Jozef Karman

**Jozef Karman** (; ) — sentimentalist Macarıstan yazıçısı.

## Həyatı
Losonç (indiki Slovakiyanın Luçenets şəhəri) şəhərində kalvinist rahibin ailəsində anadan olmuşdur. Losonç və Peşt şəhərlərində təhsil almış və Vyanaya miqrasiya etmişdir. Burada gözəl və cazibədar Kountess Markoviç ilə tanış olmuşdur. Jozef "Fanninin vəsiyyətnaməsi" (*Fanni hagyományai*) adlı əsərində baş qəhrəman obrazını Kountessdən ilhamlanaraq yaratmışdı. Sonda isə Peşt şəhərinə gedərək orada hüquqşünas kimi fəaliyyət göstərdi.

## Fəaliyyəti
Həssaslığı, sosial cazibəsi, liberal ideyaları (Macarıstanın ilk masonlarından biri idi) və şəxsi gözəlliyi gələcək karyerasında ona ən gözəl imkanları yaratdı. 1792-ci ildə Raday ilə birlikdə Budada ilk teatr cəmiyyətini qurdu.

## İstinadlar
Attika (periferiya)

**Attika**  () — periferiya,  Yunanıstanın inzibati-ərazi vahidi. Yerli rəhbərliyin regional idarəsi və inzibati bölmənin bir hissəsidir. 2011-ci ildən etibarən "Kallikratis" proqramına əsasən Attika desentralizasiya idarəsinə daxildir. Metropol rayonu olan Afina, Yunanıstanın paytaxtı, Attikaya daxildir. 2011-ci il siyahıyaalınmasına görə əhalinin sayı 3,827,624 nəfərdir. Ərazisi — 3808.101 kvadrat kilometrdir. Sıxlıq kvadrat kilometr başına 1005.13 nəfərdir. İnzibati mərkəzi Afinadır. Ərazisinə Afina, Pirey, Şərqi Attika və Qərbi Attika nomlar daxildir.

## İnzibati bölgüsü
2011-ci ildə «Kallikratis» proqramından sonra periferiyalar  8 periferiya vahidi, o cümlədən 66 icma daxildir:

## İstinadlar
Sürvilye

**Sürvilye** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə, region — İl-de-Frans, departament —Val-d’Uaz, rayon — Sarsel, kanton — Lüzarş. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999). 

Bələdiyyə Paris şəhərinin 31 km şimal-şərq, Serji bələdiyyənin 36 km şərqdə yerləşir. 

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:5000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2007 text:2007
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:487
  bar:1806 from:0 till:509
  bar:1821 from:0 till:513
  bar:1831 from:0 till:520
  bar:1841 from:0 till:536
  bar:1851 from:0 till:518
  bar:1861 from:0 till:519
  bar:1872 from:0 till:543
  bar:1881 from:0 till:536
  bar:1891 from:0 till:526
  bar:1901 from:0 till:544
  bar:1911 from:0 till:714
  bar:1921 from:0 till:817
  bar:1931 from:0 till:1159
  bar:1946 from:0 till:1047
  bar:1954 from:0 till:1232
  bar:1968 from:0 till:1533
  bar:1982 from:0 till:3701
  bar:1990 from:0 till:3661
  bar:1999 from:0 till:3654
  bar:2007 from:0 till:4952


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* Le сайт communauté communes 
* Le сайт I.G.N. donnant informations utiles на cette commune
Eldar Rzayev

**Eldar Rzayev** (; ) — Azərbaycan Respublikası Prezidentin Protokol xidmətinin rəisinin müavini — Birinci vitse-prezidentin protokol sektorunun müdiri, 2-ci dərəcəli dövlət müşaviri, fövqəladə və səlahiyyətli səfir.

## Həyatı
Eldar Həmid oğlu Rzayev 17 iyul 1968-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1991-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsini bitirmişdir, daha sonra Fransa Respublikasının Milli Administrasiya Məktəbinin (ENA) ixtisasartırma kurslarında təhsilini davam etdirmişdi. Hərbi xidmətdə olmuşdur.

Əmək fəaliyyinə 1994-cü ildə Gənclər və İdman Nazirliyində başlamışdır. 1995-ci ildən etibarən Xarici İşlər Nazirliyinin Dövlət Protokolu İdarəsində müxtəlif vəzifələrdə işləmiş, o cümlədən Dövlət Protokolu İdarəsinin rəis müavini olmuşdur.

2003-cü ildə Vatikan Dövlətinin Müqəddəs Böyük Qreqori (Ordine di San Gregori Magno) ordeni ilə təltif olunmuşdur.

2004-cü ilin mayında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Protokol xidmətində işə başlamış, 2005–2007-ci illər arasında Prezidentin Protokol xidmətinin Protokol təminatı sektorunun müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 18 may 2007-ci il tarixli Sərəncamı ilə Eldar Həmid oğlu Rzayev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Protokol xidməti rəisinin müavini — sektor müdiri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 23 iyun 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə Eldar Həmid oğlu Rzayev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin protokol xidməti rəisinin müavini — Birinci vitse-prezidentin protokol sektorunun müdiri təyin olunmuşdur.

17 iyul 2018-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə E. H. Rzayevə fövqəladə və səlahiyyətli səfir diplomatik rütbəsi verilmişdir.

2-ci dərəcəli dövlət müşaviridir.

22 iyun 2019-cu il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə E. H. Rzayev 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunmuşdur.

İngilis, fransız, rus və ərəb dillərini bilir.

## Ailə vəziyyəti
Evlidir, bir qızı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
1. https://azertag.az/, Ömrünün kamillik zirvəsində

2. https://haqqin.az/, Самый чуткий протокол — выше не бывает
Jeno Landler

**Jenő Landler** (23 noyabr 1875 – 25 fevral 1928), Macar kommunist siyasətçi və rəhbər. Qısa müddətdə yaşamış Macarıstan Sovet Respublikasının liderlərindən biri olmuşdur.

## Həyatı

### Gəncliyi
Liseydən sonra hüquq təhsili almağa başlamış və siyasi fikirlərinə yaxın olan Macarıstan Sosial Demokratlar Partiyasına üzv olmuşdur. Partiyanın təşkil etdiyi metal işində işləyən fəhlələrin ittifaqı hərəkatında iştirak etmişdir. Siyasi dünyagörüşü sonralar sola istiqamətlənmiş və kommunist olmuşdur.

### Oktyabr inqilabı
Birinci Dünya müharibəsi dövründə nə işlə məşğul olduğu bilinmir. Ancaq Oktyabr inqilabından sonra, xüsusilə Bela Kun və Tibor Szamuely ilə birgə köhnə Rusiya imperiyası torpaqlarında müharibə əsirliyinə düşmüş və oktyabr inqilabı ilə azadlığa qovuşmuş Macar əsgərlərinə  Sosializm ideyalarını təbliğ etmək üçün ciddi mübarizə aparmışdır. Rusiya vətəndaş müharibəsi dövründə Bolşeviklərin tərəfində döyüşmüşdür.

### Macarıstan Sovet Respublikası
1919-cu ilin mart ayında Macarıstan Sovet Respublikası elan edildikdən sonra kommunist iqtidarda Daxili İşlər Xalq Komissarlığının rəhbəri olmuşdur. Respublika süquta uğradıqdan sonra, Avstriyaya qaçmışdır.

### Ölümü
1928-ci ildə Fransanın Kann şəhərində sürgündə vəfat etmişdir. Külü Moskvaya gətirilmiş və Kremlin Divarı Məzarlığında dəfn edilmişdir.

## Ayrıca baxın
* Bela Kun
* Tibor Szamuely
Taverni

**Taverni** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə  , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Serji-Nor. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999).

Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 22&nbsp;km şimal-qərbində, Serji belediyyənin 12&nbsp;km şərqində yerləşir.

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:30000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1800 text:1800
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2005 text:2005
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:1375
  bar:1800 from:0 till:1421
  bar:1831 from:0 till:1269
  bar:1841 from:0 till:1229
  bar:1851 from:0 till:1225
  bar:1861 from:0 till:1456
  bar:1872 from:0 till:1582
  bar:1881 from:0 till:1709
  bar:1891 from:0 till:2042
  bar:1901 from:0 till:2743
  bar:1911 from:0 till:3619
  bar:1921 from:0 till:4519
  bar:1931 from:0 till:5303
  bar:1946 from:0 till:5899
  bar:1954 from:0 till:7080
  bar:1968 from:0 till:12902
  bar:1982 from:0 till:21299
  bar:1990 from:0 till:25151
  bar:1999 from:0 till:25909
  bar:2005 from:0 till:26600


## Qalereya

Fayl:Blason ville fr Taverny (Val-d'Oise).svg
Fayl:Taverny - carte de France dite d Etat-Major.jpg
Fayl:Taverny - Gare de Vaucelles 05.jpg


## İstinadlar
Azərbaycan Birinci Divizionu 2018/2019

**Azərbaycan Birinci Divizionu** 2018-19 - Azərbaycan Birinci Liqasınun sayca 27-ci mövsümü . 14 kubun iştirakı ilə keçrilib .

## Stadionları və yerləri

: *Qeyd: Cədvəl əlifba sırası ilə siyahlanıb*

## Statistika
### Bombardirlər
Lenin oğlanları

**Lenin oğlanları** () — 1919-cu ildə qısamüddətli Macarıstan Sovet Respublikasını dəstəkləmək üçün yaradılmış olan Macarıstandakı qırmızı terrorda baş rol oynamış olan kommunist təşkilat.

Qrup dəri jaket geyinmiş təxminən 200 adamdan ibarət idi. Tibor Szamuely, hərbi komissar olanda, birliyin komandiri József Cserny olmuşdur. Lenin uşaqlarından kommunizm əleyhinə çıxış edənlərin səsini boğmaq üçün istifadə etmişdirlər.

Kommunist lider Bela Kun, uğursuz olmuş 1919-cu ilin iyun ayında baş tutmuş əks-inqilabi çevriliş cəhdindən sonra, Lenin oğlanlarının, müxalifətin aradan qaldırılması istiqamətində atılmış addımlarında qəddar ola bilmələrinə icazə vermişdir. Terrorun qurbanlarının sayında fərqliliklər mövcuddur. Albert Verinin (Albert Vary) 1922-ci ildə çap olunmuş “Macarıstanda Qızıl Terror Qurbanları” adlı kitabında, Tibor Szamuely və József Cserny rəhbərliyi altındakı dəstələr tərəfindən 590 adamın edam edildiyi bildirilmişdir.

Kommunistlər məğlub olurdular. Fransızların dəstəklədiyi Rumıniya ordusu 6 avqust 1919-cu ildə  Macarıstana daxil olaraq Budapeşti kommunistlərdən təmizlədi. Bela Kun və dostları Sovet Rusiyasına qaçdılar. Miklós Horthynin əks-inqilabçı Macar qüvvələri ilə Budapeştə gəlməsi ilə,   kommunistlərə qarşı ağ terror adı verilmiş qətliamlara başlanıldı. Lenin oğlanları bu terrorun əsas hədəfi olmuşdur.

Birliyin komandiri olan Cserny, 1919-cu ilin dekabr ayında yaxalandı, mühakimə olundu və edam edildi.

## İstinadlar
Tövil (Val-d'Uaz)

**Tövil** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə  , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Marin. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999). 

Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 39 km şimal-qərbində, Serji belediyyənin 14 km şimalında yerləşir. 

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:250
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:168
  bar:1806 from:0 till:214
  bar:1821 from:0 till:208
  bar:1831 from:0 till:214
  bar:1841 from:0 till:241
  bar:1851 from:0 till:236
  bar:1861 from:0 till:197
  bar:1872 from:0 till:174
  bar:1881 from:0 till:155
  bar:1891 from:0 till:163
  bar:1901 from:0 till:167
  bar:1911 from:0 till:110
  bar:1921 from:0 till:128
  bar:1931 from:0 till:112
  bar:1946 from:0 till:208
  bar:1954 from:0 till:144
  bar:1968 from:0 till:108
  bar:1982 from:0 till:54
  bar:1990 from:0 till:55
  bar:1999 from:0 till:59


## İstinadlar
Temerikur

**Temerikur** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə, region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Vinyö. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999). 

Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 45 km şimal-şərqində, Serji belediyyənin 13 km şimal-şərqində yerləşir. 

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:300
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:292
  bar:1806 from:0 till:265
  bar:1821 from:0 till:236
  bar:1831 from:0 till:280
  bar:1841 from:0 till:271
  bar:1851 from:0 till:256
  bar:1861 from:0 till:261
  bar:1872 from:0 till:274
  bar:1881 from:0 till:276
  bar:1891 from:0 till:299
  bar:1901 from:0 till:239
  bar:1911 from:0 till:222
  bar:1921 from:0 till:211
  bar:1931 from:0 till:195
  bar:1946 from:0 till:163
  bar:1954 from:0 till:180
  bar:1968 from:0 till:173
  bar:1982 from:0 till:201
  bar:1990 from:0 till:229
  bar:1999 from:0 till:229


## İstinadlar
Çaykənar magistralı

**Çaykənar magistralı** - Təbrizdəki Quruçayın şimal və cənub tərəfində yerləşən ikitərəfli magistral yol.

## Haqqında
Yolun ümumi uzunluğu 10&nbsp;km-dır və Təbriz şəhərinin ucqar qərb və şərq tərəflərindıki küçələri birləşdirir. Magistral yolun bir hissəsi onun şərq qutaracağına yaxındır və yol boyunca səkilərə sahibdir. Qarı körpüsü qovşağından başqa digər bütün qovşaqlar ayırma qovşaqlarıdır.

Çaykənar magistralı 2&nbsp;km uzunluğunda yeraltı keçidə malikdir və bu göstəriciyə görə İranda birincidir.

## İstinadlar
Fontene-an-Parizi

**Fontene-an-Parizi** ()&nbsp;— Fransada bələdiyyə  , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Sarsel, kanton — Lüzarş. Əhalisi&nbsp;—  nəfər (1999). 

Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 23 km şimalında, Serji belediyyənin 29 km şərqində yerləşir. 

## Demoqrafiya

Əhalinin dinamikası *(Cassini и INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1800
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:40 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:677
  bar:1806 from:0 till:619
  bar:1821 from:0 till:608
  bar:1831 from:0 till:533
  bar:1841 from:0 till:563
  bar:1851 from:0 till:542
  bar:1861 from:0 till:545
  bar:1872 from:0 till:512
  bar:1881 from:0 till:565
  bar:1891 from:0 till:555
  bar:1901 from:0 till:562
  bar:1911 from:0 till:526
  bar:1921 from:0 till:534
  bar:1931 from:0 till:852
  bar:1946 from:0 till:817
  bar:1954 from:0 till:907
  bar:1968 from:0 till:617
  bar:1982 from:0 till:899
  bar:1990 from:0 till:1716
  bar:1999 from:0 till:1710


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* сайт communauté communes
Qərbi Yunanıstan

**Qərbi Yunanıstan** () —   periferiya,  Yunanıstanın inzibati-ərazi vahidi. Yerli rəhbərliyin regional idarəsi və inzibati bölmənin bir hissəsidir. 2011-ci ildən etibarən "Kallikratis" proqramına əsasən Peloponnes, Qərbi Yunanıstan və İon adaları desentralizasiya idarəsinə daxildir. Peloponnes yarımadasının şimal-qərb hissəsini və mərkəzi Yunanıstanın qərb hissəsini əhatə edir. 2011-ci il əhalinin sayı  nəfər təşkil edirdi. Sahə  kvadrat kilometrdir. Kvadrat kilometr başına 59.89 adam sıxlığı. İnzibati mərkəzi — Patras.

Yerli Hakimiyyət haqqında 1622/86 saylı Qanuna əsasən 1987-ci ildə təsis edilmişdir.  Axeya, Elida və Etoliya və Akarnaniya periferiyaya daxil olan nomlar.

## İstinadlar
Gərdərəş

*Gərdərəş (Soyuqbulaq) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Soyuqbulaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. 
*Gərdərəş (Qoşaçay) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Hisar

* Hisar (Bükan)
* Hisar (Maku)
* Hisar (Bostanabad)
* Hisar məscidi
* Hisar (Sayınqala)
* Hisar (Çaroymaq)
* Hisarbulağı (Bükan)
* Hisarxaraba (Urmiya)
* Hisar-i Ağbulaq (Urmiya)
* Hisar-i Babagəncə (Urmiya)
* Hisar-i Bəhramxan (Urmiya)
* ‎Hisar-i Əbdülkərim (Əbhər)
* Hisar-i Hacılar (Urmiya)
* Hisar-i Qapıçı (Urmiya)
* Hisar-i Qaratəpə (Xoy)
* Hisar-i Süfla (Xoy)
* Hisar-i Süpürgən (Urmiya)
* Hisar-i Tarmani (Urmiya)
* Hisar-i Türkmən (Urmiya)
* Hisar Sefid (Bicar)
Karan

*Karan (Sayınqala)
*Aşağı Karan (Urmiya)
*Aşağı Karan (Çaldıran)

## Həmçinin bax
*Aşağı Karan
Butrinti Milli Parkı

**Butrinti Milli Parkı** (алб. *Parku Kombëtar i Butrintit*) — Albaniyanın cənubunda yerləşən milli park. Milli park Saranda şəhərindən 18&nbsp;km cənubda yerləşir. Parkın sahəsi 9424 hektardır (94,244&nbsp;km²)  və ərazi üçün təpəliklər, şirin sulu göllər, bataqlıqlar, düzənliklər və adalar xarakterikdir. Park ərazisində 1200 dən çox bitki və heyvan qorunur. Qorunan təbii obyektlərdən Butrinti gölünü, Vivari boğazını, Ksamil adasını və qoruq-muzey olan qədim Butrinti şəhərini misal göstərmək olar.

Milli park Korfu boğazının şərq sahillərində, ölkənin ən ucqar cənubunda yerləşir. Yarımada boyu uzanan park Butrinti gölü və Vivari boğazı ilə əhatələnib. Boğaz gölü İon dənizi ilə birləşdirir. Dənizə yaxınlıq ərazidə aralıq dənizi iqliminin hakim olması ilə nəticələnib: yumşaq qış, qızmar və quru yay. Park ərazisinin əsas hisəsi önəmli arxeoloji məkandır. Antik şəhər Butrinti, orta əsrlərə aid qala divarlıarı, böyük bazilka, roma teatrı və iki qala parkın önəmli tarixi yerlərindən biri hesab olunur.

Beynəlxalq Təbiətin və Təbii Sərvətlərin Mühafizəsi Birliyi Butrintini milli park kimi II kateqoriyaya aid edir. 1992-ci ildən mili park və muzey UNESCO-nun Ümumdünya irsinə daxil edilmiş. Su-bataqlıq hövzəsi hesab olunan laqunlar Ramsar konvensiyası ilə qorunma altındadır. Butrinti gölü müxtəlif önəmli quşların və bitkilərin məkanı hesab olunur.

## Coğrafiyası
Butrinti Milli Parkı İon dənizi sahillərində — 39 və 44-cü paralel, 20 və 21-ci meridian arasında yerləşir. Butrinti şəhəri alban-yunan sərhəddindən bir neçə km şimalda yerləşir. Qış ayları rütubətli keçir. İllik yağıntıların miqadarı 1500&nbsp;mm-dir.

## İstinadlar
Lamiyə Hacı Bəşər

**Lamiyə Hacı Bəşər** (; ) — yezidi əsilli İraq insan haqları fəalı. O, 2016-cı ildə Nadiya Murad ilə birlikdə Saxarov mükafatına layiq görülmüşdür.

## Həyatı
Lamiyə Hacı Bəşər 1998-ci ildə İraqın Sincar şəhəri yaxınlığında yerləşən Koço kəndində anadan olmuşdur. O, 2014-cü ilin avqust ayında Nadiya Murad ilə birlikdə İraq Şam İslam Dövləti tərəfindən qaçırılmış və seksual köləliyə vadar edilmişdir. Terror təşkilatı onu intihar bombaçıları üçün jiletlər hazırlamağa məcbur edilmişdir.

Lamiyə Hacı Bəşər 2016-cı ilin aprel ayında əsarətdən yerli qaçaqmalçılara ödəniş edən ailəsinin dəstəyi ilə qaça bilmiş, fəqət bu zaman minaya düşmüşdür. O, Almaniyada müalicə almağa göndərilir. 2016-cı ilin oktyabr ayında Lamiyə Hacı Bəşər Nadiya Murad ilə birlikdə Saxarov mükafatına layiq görülmüşdür. Mükafat mərasimi həmin ilin dekabr ayında keçirilmişdir.

## İstinadlar
Karataş (Adana)

**Karataş** — Adana ilinin ilçəsi. Şərqi Aralıq dənizi bölgəsində Seyhan və Ceyhan çaylarının təbii sərhədləri daxilində yaradılmışdır. Adanadan 48 km uzaqlıqdadır. 

1986-cı ildə Adanada Yüreğir ilçəsinin qurulması ilə bəzi kəndlərin bir qismi Karataş ilçəsinin tabeçiliyinə verilmişdir. 

## Əhali
2018-ci ilin məlumatına görə ilçədə 24.559 nəfər yaşayır.

## Mühüm günlər
* 19 iyun: Karataş ilçəsinin qurulması. 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Oqtay Məmmədov

**Oqtay İlyas oğlu Məmmədov** () — Azərbaycan Ədliyyə general-mayor, Kürdəmir rayon Polis şöbəsinin rəisi (2013–2016).

## Həyatı
Oqtay Məmmədov 1963-cü il 17 iyun tarixində Qərbi Azərbaycanda anadan olmuşdur. 

1986-cı ildə Azərbaycan İnşaat-Mühəndisləri İnstitutunu, 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Polis Akademiyasını bitirmişdir.

1986–1988-ci illərdə Silahlı Qüvvələrin sıralarında həqiqi hərbi xidmət keçmişdir. 

Ailəlidir, iki övladı, beş nəvəsi var.

## Fəaliyyəti
1986–2006-cı illərdə Daxili İşlər Nazirliyinin İslah əmək müəssisələri idarəsində, Maliyyə-plan idarəsində, İstirahət evində, İqtisadi sahədə cinayətkarlıqla mübarizə idarəsində, Daxili təhqiqatlar idarəsində, Nəqliyyatda Baş Polis İdarəsində müxtəlif məsul və rəhbər vəzifələrdə çalışmışdır. 

2006–2013-cü illərdə Daxili İşlər Nazirliyinin Nəqliyyatda Baş Polis idarəsinin rəis müavini vəzifəsində işləmişdir. 2013–2016-cı illərdə Kürdəmir rayon Polis şöbəsinin rəisi olmuşdur. 

2016-cı il 5 iyul tarixindən ədliyyə nazirinin əmri ilə Penitensiar xidmətin rəis müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir. Cinayətkarlıqla mübarizədə fərqləndiyinə, habelə uzun illər ərzində qüsursuz xidmətinə görə daxili işlər naziri tərəfindən dəfələrlə müxtəlif təltiflərə layiq görülmüşdür. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 noyabr 2018-ci il tarixli 713 nömrəli Sərəncamı ilə ona ədliyyə general-mayoru ali xüsusi rütbəsi verilmişdir.

## Həmçinin bax
* Arif Talışxanov

## Xarici keçidlər
* Oqtay Məmmədov: Penitensiar xidmət ötən il 579 cinayətin üstünü açıb
* Prezident general rütbəsi verdi, rəis təyin etdi — 6 sərəncam

## İstinadlar
Kiril qrafikalı Azərbaycan əlifbası

**Kiril qrafikalı Azərbaycan əlifbası** () — Azərbaycan dilinin yazıldığı üç qrafikadan biri. Digərləri latın və ərəb qrafikalarıdır.

## Tarixi

Türk yazı tarixi uyğurların əlifbasıyla başlasa da, Azərbaycan türkcəsinin yazılmasına ərəb əlifbasının bir variantı ilə başlanmışdır. Səlcuq və Osmanlı türkləri X əsrdən başlayaraq ərəb qrafikalı əlifbanı əsas tutmuşdular. Ərəb əlifbası türk dilləri üçün tam uyğun əlifba olmasa da, təxminən XX əsrin əvvəllərinə qədər bu əlifbadan Azərbaycanda geniş istifadə olunmuşdur.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan olunduqdan sonra 1919-cu ildə Xudadad bəy Məlikaslanovun rəhbərliyi ilə latın əlifbasına keçmək üçün komissiya yaradılır. Komissiyanın hazırladığı tədbirlər planını parlament təsdiq edir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti süqut etdiyindən bu məsələni həyata keçirmək mümkün olmur.

1929-cu ilə kimi ərəb qrafikalı əlifbadan istifadə olunsa da Azərbaycan Respublikası ərazisində 1929–1939-cu illərdə latın qrafikalı əlifbadan, 1939–1991-ci illərdə isə kiril əlifbasından istifadə olunmuşdur. 1991-ci ildən başlayaraq tədricən yenidən latın əlifbasına keçilmişdir. Rusiyada yaşayan azərbaycanlılar hələ də kiril əlifbasından istifadə edirlər.

Azərbaycan Respublikasının dövlət dili olan Azərbaycan dilinin əlifbası latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasıdır.

## Əlifba



## İstinadlar
Kozan

**Kozan** (Sis) — Adana ilinin ilçəsi.

## Əhali
2018-cı ilin məlumatına görə ilçədə 130.495 nəfər yaşayır. 

Kozanın ilçə mərkəzi və kəndləri müsəlman türklərdən ibarətdir. Ancaq ilçədə az sayda Balkan köçərisi var.

## Qardaş şəhərlər
* Kadirli, Türkiyə 
* Kozanlı, Türkiyə 
* Beyoğlu, Türkiyə 
* Beypazarı, Türkiyə 
* Yumurtalıq, Türkiyə 
* Memmingen, Almaniya 
* Ovanaker, İsveç

## Qalereya

Anavarza Kalesinden Kilikya Görünümü.JPG|Anavarza qalasından 
Anavarza'dan Kilikya şehri.JPG|Anavarza qalasından 
Anazarbus clikya west gate and anvarza castle.JPG|Kilikiya şəhərinin qərb qapısından Anavarza qalası 
Anavarza Kalesi.JPG|Kilikiya şəhərinin qərb qapısından Anavarza qalası 
Armenianmeds.gif|1199 və 1375-ci illərdə Kilikiya Erməni Krallığı 
Siscapital.jpg|Kilikiyanın paytaxtı Kozan (Sis) 
Ağzıkaraca köyü şehitliği onur mutlay (1).jpg|Kozan qətliamı / Ağzıkaraca kəndi şəhidliyi 
Adana Vilayet — Memalik-i Mahruse-i Shahane-ye Mahsus Mukemmel ve Mufassal Atlas (1907).jpg|Kozan Sancak (1907) 
Road D815, Kozan - Adana 02.JPG|Adana-Sivas Yolu, Durmuşlu Köyü-Kozan 
Kozan Kalesi, Kozan 12.JPG|Kozan Kalesi, Kozan'dan (2) 
2Walls View, Kozan Castle 02.JPG|Kozan Qala girişində 
Arıkan Konağı, Kozan - Adana 03.JPG|Arikan Köşkü 
Atatürk Parkı, Kozan.JPG|Atatürk Parkı 


## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kadriye Nurmambet

**Kadriye Nurmambet** (, , ) — Rumıniyada krımtatar əsilli xalq mahnılarının ifaçısı və folklorşünas. Kadriye ölkədə *Dobruca bülbülü* adını almışdır.

## Bioqrafiyası
Kadriye Nurmambet 21 avqust 1933-cü ildə Rumıniya krallığı, Doburca vilayəti ərazisində (indiki Dobriç, Bolqarıstan) krımtatatr ailəsində anadan olmuşdur. Onun atası artilleriya zabiti olmuşdur. Runımiya İkinci Dünya müharibəsinin əvvəllərində Cənubi Doburcanı Bolqarıstana güzəştə gedərkən, atası şimala, Mecidiyəyə köçür. Burada qarnizon komandiri vəzifəsində çalışır.

O, Buxarest Universitetində hüquq fakültəsinə daxil olur. 1957-ci ildə isə universiteti bitirir. O, Rumıniyada krımtatar əsili ilk hüquqşunas qadın olmuşdur. Konstansada hüquq kolegiyasında çalışmışdır.

Nurmambet uşaqlıqdan folklor və xalq musiqisinə maraq göstərirdi. Krım tatarları və Rumın folklor qruplarında erkən yaşlardan çalışırdı. 1950-ci ildən Rumın ateneumunda, ölkənin tanınmış artistləri ilə birlikdıə konsertlərdə iştirkak etmişdir.

1954-cü ildə Buxaresdəki Milli Musiqi Universitetinin professoru Tiberiu Aleksandr onun ifasını yüksək qiymətləndirmiş və onun sayəsində Kadriyenin səsi radioda səslənmişdir. Onun ilk albomu 1960-cı ildə Electrecord etiketinin altında buraxılmışdır. Onun ardından sonra isə 1963, 1974, 1980, 1982 və 1989-cu illərdə də albomlar buraxılır.

Kadriye ilk xalq mahnılarəını anasından eçitmişdir. Daha sonra ənənəvi mahnıları toplamağa böyük maraq göstərmişdir. Dobrudca kəndlərini gəzərək krım tatarlarına, noqay və türklərə məxsus folklaru toplamağa başlamışdır. 1957-ci ildə Bükresdəki Etnoqrafiya və Folklor İnstitutunun Qızıl Fondu üçün 90-a yaxın tatar və türk mahnılarını səsləndirmək üçün dəvət almışdır. Həyatı boyunca türklərin ənənəvi musiqi və Rumıniya tatarları əsərlərini qoruya bilmək üçün böyük işlər görmüşdür.

Onun sonuncu musiqi albomu 2009-cu ildə "Tatar və türk ənənəvi xalq mahnıları" adı altında buraxılır.

## İstinadlar
Pozantı

**Pozantı** — Adana ilinin ilçəsi.

Tarix boyunca Pozantıya müxtəlif millətlər tərəfindən fərqli adlar verilib. **Pozantının** ilk dövrlərində, adı **Pendonsis** və ya **Pendosis** idi . Ərəblər **Əl-Bədəndum**, türklər isə **Bozantı** adlandırıblar.   

## Əhali
2018-ci ilin məlumatına görə ilçədə 20.683 nəfər yaşayır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Kemal Çelik, *Adanalı və Havalisi Milli Mübarizədə (1918-1922)*, 1999, Türk Tarixi Birliyi 
* http://www.devletarsivleri.gov.tr/kitap/belge/994/020.doc 

## Həmçinin bax
Mühacir xalqı

**Mühacir xalqı** (Urdu: مہاجر), Pakistanın müstəqilliyindən sonra Hindistanın müxtəlif bölgələrindən Pakistana köç edən çoxmillətli mənşəli müsəlman immiqrantları və onların nəslindəndir.
İmamoğlu (Adana)

**İmamoğlu** — Adana ilinin ilçəsi. Şimalında Kozan, cənubunda Yüreğir və Ceyhan, şərqində Ceyhan və Kozan, qərbində isə Ala dağ və Karaisalı ilçələri olan bir düzənlik ilçəsidir . İqtisadi olaraq Kozana bağlıdır.

## İqlim
İlçənin iqlimi, tipik Aralıq dənizinin iqliminin xüsusiyyətlərini nümayiş etdirir. Yazı isti və quru, qışı isti və yağışlıdır.  

## Əhali
2018-ci ilin göstəricilərinə görə ilçədə 28.239 nəfər yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Taş Evler
* İmamoğlu Kaymakamlığı

## Həmçinin bax
Yumurtalıq (Adana)

**Yumurtalık** — Adana ilinin ilçələrindən biridir. Keçmiş adı *Ayas* olub.

## Əhali
2018-ci ilin məlumatına görə ilçədə 18.587 nəfər yaşayır.

## Tarixi yerlər
* Ayas qalası
* Süleyman qülləsi

## Həmçinin bax
* Kərkük-Ceyhan neft kəməri

## İstinadlar
Abia ştatı

**Abia ştatı** () — Nigeriya Cənub-şərq geosiyasi zonasında ştat. Niger deltasının hissəsidir.

## Adı

Abia ştatı 1991-ci ildə İmo ştatından ayrılaraq yaradılıb. Yeni ştatın adı, onun üçün ayrılan, əxali sıxlığı nisbətən böyük olan dörd bölgə adlarının (Aba, Bende, İsuikvuato və Afikpo) abreviaturasıdır.

## İstinadlar
Etibar Həsənzadə

**Etibar Oktay oğlu Həsənzadə** (ilk adı: *Etibar Salmanov*; ) — Azərbaycan şairi, yazıçısı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezident təqaüdçüsü (2019).

## Həyatı
Etibar Oktay oğlu Həsənzadə 7 iyun 1992-ci il tarixində Azərbaycanın Daşkəsən şəhərində anadan olmuşdur. O, 2010-cu ildə Anar Mursəlov adına Daşkəsən şəhər 2 saylı orta məktəbi bitirmişdir. O, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, İstedadlı Əlillər İctimai Birliyinin fəxri üzvü, Avrasiya İncəsənət, Mədəniyyət, Ədəbiyyat və Elm Federasiyasının (AİMƏEF) və Türkman Ədəbiyyatçı və Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. Həsənzadə 2014-cü ilin sentyabr ayında Bakı Slavyan Universitetinin Yaradıcılıq Fakültəsinin dinləyicisi olmuş, 2016-cı ildə həmin fakültədən məzun olmuşdur.

## Yaradıcılıq fəaliyyəti
Etibar Həsənzadə yaradıcılıq fəaliyyətinə 2014-cü ilin yanvar ayında "Könlümlə söhbət" şeirlər toplusunun nəşr edilməsiylə başlamışdır. Bundan sonra "Duyğular dinsin" (2015), "Gecikmiş etiraf" (2015), "Bir həyat romanı" (2016), "Sevgi bəstəsi" (2017), "Nurla gəldi, Nurla Yaşadı, Nurla getdi" (2018) kitabları nəşr edilmişdir. Həsənzadənin şeirləri və hekayələri "Avrasiya Şairleri Antolojisi"ndə, "Qarabağnamə" (I, II, III, IV cilddə), "Unutulmayan Hocalım", "Sevirəm, sevmişəm, sevəcəyəm də" (I, II, III cilddə), "Ziya", "Bölgələrdən səslər", "Anasız, atasız dünyam", "Xocalı harayı və Əsirlikdən gələn səs", "Zirvə", "Şairlər seçkisi" (IX, X və XI cildlər), "Bir yandan boşalıb dolan dünyadır", "Karabağdan, Kerkükden Çanakkaleye şiir seçkisi", "Türk Dünyası şiir seçkisi III cild", "Xarı bülbül", "Sirli, sözlü Daşkəsən", "Aprel döyüşləri", "Dünya yalan Dünyadır", "Türk illerinde çocukluk günleri" antologiyalarında və "Hər könüldən bir soraq" almanaxında dərc olunmuşdur. Onun şeirlərinə mahnılar bəstələnmiş, eşitmə və danışma qüsurlu insanlar üçün şeirləri və onların mahnıları üçün Azərbaycan işarət dilində 3 klip çəkilmişdir.

## Mükafat və təltiflər
* Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası tərəfindən "İstedad Sorağında" layihəsi çərçivəsində keçirilmiş müsabiqədə birincilik (2015)
* "ASKEF" və "Qafqaz-Media İB" tərəfindən verilən "Vicdanlı qələm" mükafatı
* "Qafqaz-Media İB" və "Tedua Production2un təşkilatçılığı ilə keçirilən "Musical fires of Baku" müsabiqəsinin mükafatlandırma mərasimində "İlin gənc şairi və sayt rəhbər" diplomu
* "Qafqaz-Media İB" və "Qafqaz-Media.Az" İnformasiya Agentliyinin keçirdiyi sorğuya əsasən "İlin fəal yazarı  Best of the Best" diplomu
* "Heydər zirvəsi" diplomu
* "İlhamlı Azərbaycanım" diplomu
* "Beynəlxalq İdeal Sülh Vəqfi" tərəfindən "Beynəlxalq Sülh Elçisi" statusu
* Azərbaycan Respublikası Prezident təqaüdçüsü (2019)
* Ziyadar Mükafatı https://yazarlarsite.wordpress.com/2018/07/14/etibar-h%C9%99s%C9%99nzad%C9%99-ziyadar-mukafatina-layiq-goruldu/
* Qızıl qələm mükafatı http://ustac.az/index.php/2019/12/02/etibar-hesenzade-2/ 

## Əsərlər
* Könlümlə söhbət (2014)
* Duyğular dinsin (2015)
* Gecikmiş etiraf (2015)
* Bir həyat romanı (2016)
* Sevgi bəstəsi (2017)
* Nurla gəldi, Nurla Yaşadı, Nurla getdi (2018)

## İstinadlar
Tufanbəyli

**Tufanbeyli** — Adana ilinin ilçəsi. 

Şərqində Qəhrəmanmərəş ilinin Göksun ilçəsi, qərbində Kayserinin Dəvəli və Tomarza ilçələri, cənubunda Saimbəyli, şimalında isə Kayserinin Sarız ilçəsi yerləşir. Sahəsi 964 km²dir. Əhalinin sıxlığı təxminən 25 adam / km²dir. Coğrafi yerləşməsi səbəbiylə Adana və ətraf illərdən uzaqdır.. Adanaya 196 km, Kayseri ilinə 178 km, Qəhrəmanmərəş ilinə 160 km&nbsp;uzaqlıqda yerləşir. 

## Əhali
2018-ci ilin məlumatına görə ilçədə 17.667  nəfər yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Tufanbeyli Qubernatorluğu 
* Tufanbeyli Bələdiyyəsi 
 
## Həmçinin bax
Yetkinlik dövrü

**Yetkinlik** (*puberty*), insanlarda baş verən "yetkinliyə ilk addım" dövrüdür. Yetkinlik, uşaqlıq dövrü ilə yetkinlik dövrü arasında olan keçid dövrüdür. Yetkinlik, insanda uşaqca hərəkət və davranışlarının yerini yetkinlik hərəkət və davranışlarının aldığı, cinsiyyət bacarıqlarının qazanıldığı, insanın yetkin roluna psixoloji olaraq hazırlandığı dövürdür. Uşaqlıq dövrü olaraq adlandırılan yaşlarda, sosial cəmiyyət şüuru (super-eqo) inkişaf etməmişkən, yetkinlik dövrünə girən gənclərdə ictimai qəbullanmaq, bir qrupun tərkibi olma (super-eqo və eqo) anlayışları inkişaf edir. Bədən hormonlarından cinsiyyət ilə əlaqəli olan (sekonder cinsi hormonları) estrogen və ya androgenlərin yaranması bu dövürdə pik həddə çatdığından yetkin insanın psixologiyasında səbəbsiz yerə dəyişikliklər baş verir. Yetkinlik dövrü insanlarda əsas 5 dövürdən biridir. Lakin alimlərin yetkinlik dövrü ilə əlaqəli fikirləri sadəcə uşaqlar müəyyən bir yaşa gəldikdə bu dövürə girəndə və sadəcə yavaş-yavaş yetkinlik qazandıqları üçün BMT və alimlər yetkinlik dövrünə girənlərin hələ də uşaq olduğunu qəbul edirlər.

Ümumi olaraq 12–21 yaş arası yetkinlik dövrü olaraq adlandırılır.

Yetkinliyə giriş yaşı; genetika (ailə içi), irq, sosial-iqtisadi şərtlər (uşaq yaşda evləndirmə, ağır fiziki yük altında işlədilən uşaqlar) və iqlim kimi faktorlardan təsirlənir. Bəzi qara dərili qəbilələr və qədim ərəblərdə yetkinlik dövrü iqlimin təsiri ilə daha tez baş verərkən Şimali yarımkürədə Norveç, Finlandiya kimi az Günəş alan soyuq yerlərdə yetkinlik yaşı daha gec başlayır.

Yetkinlik dövrü üçün dəqiq bir yaş həddi olmasa da ümumi olaraq qızlar 9–13 yaş arasında oğlanlardan daha tez yetkinlik dövrünə girirlər. Bu səbəblə həyatın bu dövründə qızlar oğlanlardan fiziki olaraq bir neçə il əvvəl inkişaf edirlər.

## Yetkinlik dövründə baş verən fiziki dəyişikliklər
**Qızlarda fiziki yetkinlik dəyişikliyi**

Bu dövrdə qızlarda döş, omba kimi bəzi yerlər genişlənir. Yeniyetmənin bədəni yetkin bir qadın bədəninin formasını almağa başlayır. Yeniyetmənin yumurtalıqlarında yumurta çoxalması olduğundan heyz başlayır.

**Oğlanlarda fiziki yetkinlik dəyişikliyi**

Bədən çəkisi 7–20 kq artır. Boyları 10–30 sm uzanır. Səs qalınlaşmağa başlayaraq kişiyə xas şəkildə formalaşır və eyni zamanda boğaz inkişaf edir. Dəri yağlanır və sızanaq yaxud çivzə çıxır. *Pubertal irəliləyiş* adı verilən boyda uzanma, həcmdə isə böyümə baş verir. Əzələ toxuması artaraq orqanizmə iri kişi görünüşü verir. Penis xaricində genital sahə, döş və ayaqlar kişiyə xas şəkildə tüklənir və üzdə bığ və saqqal çıxmağa başlayır.
Arkadi Qukasyan

**Arkadi Qukasyan** (; ) — Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasının ikinci prezidenti. 8 sentyabr 1997-ci ildə prezident seçilib və 2002-ci ildə yenidən seçilib, onun prezidentlik müddəti 7 sentyabr 2007-ci il tarixində başa çatdı.

## Həyatı
Arkadi Qukasyan 1957-ci ildə Xankəndi şəhərində anadan olmuşdur. 1979-cu ildə İrəvan Dövlət Universitetinin dilçilik fakültəsini bitirmişdir. İşçi karyerasına 1981-ci ildə baş redaktor müavini vəzifəsinə başladığı, "Sovet Dağlıq Qarabağ" qəzetinin müxbiri kimi başlayıb.

1991-ci ildə Qukasyan Dağlıq Qarabağ Respublikasının ilk parlamentinə seçildi. 1992-ci ilin sentyabr ayında Dövlət Müdafiə Komitəsinin sədri təyin olundu və ATƏT-in Azərbaycanla görüşləri zamanı Dağlıq Qarabağın nümayəndə heyətlərinə rəhbərlik etdi.

1993-cü ildən Dağlıq Qarabağın Təhlükəsizlik Şurasına üzv olmuşdur. 1993-cü il iyulun 23-də Dağlıq Qarabağ Respublikasının ilk xarici işlər naziri olmuşdur.

2000-ci ildə sui-qəsd cəhdindən sağ çıxdı. Yaxın vaxtlarda müdafiə naziri vəzifəsini yerinə yetirən Samvel Babayana hücum təşkil etməkdə günahlandırıldı və 14 il həbs cəzasına məhkum edildi.

2023-cü il oktyabrın 3-də o, DQR-in digər keçmiş rəhbərləri ilə birlikdə Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti tərəfindən saxlanılaraq Bakıya aparılıb..

2026-cı ilin fevralında 65 yaşına çatdığı nəzər alınaraq, 20 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.

## İstinadlar
Saimbəyli

**Saimbəyli** — Adana ilinin ilçəsi. Keçmiş adı Haçin olub. İlçəni Fransız işğalından azad edən Saim bəyin xatirəsinə ilçəyə Saimbəyli adı verilmişdir. Adanaya 157 km məsafədə yerləşir. Saimbəylinin 25 kəndi var. İqtisadi olaraq Kozana bağlıdır. 

## Əhali
2018-ci ilin məlumatına görə ilçədə 15.338 nəfər yaşayır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Saimbeyli'de ekoturizm  

## Həmçinin bax
Məşədi Abutalıb hamamı

**Məşədi Abutalıb hamamı** — Astara rayonunun Pensər kəndində yerləşən XIX əsrə aid tarix-memarlıq abidəsidir. Hamam 1886-cı ildə kənd xeyriyyəçisi olan Məşədi Abutalıbın sifarişi ilə inşa edilmiş və kənd sakinlərinin istifadəsinə verilmişdir. Bundan əlavə Məşədi Abutalıb kəndin ərazisində iki binadan ibarət bir məscid də tikdirib.

Hamam iki hissədən ibarətdir. Giriş hissəsində, binanın ortasında hovuz var. Hovuzun kənarlarında daşdan hörülmüş kürsü, kürsünün içində isə yarımdairəvi taxçalar vardır.

## Tarixi

Hamam 1886-cı ildə kənd xeyriyyəçisi olan Məşədi Abutalıbın sifarişi ilə inşa edilmiş və kənd sakinlərinin istifadəsinə verilmişdir. 1855-ci ildə Astara rayonunun Pensər kəndində  anadan olmuş Məşədi Abutalıb Hazı Cahangir oğlu öz dövrünün tanınmış tacirlərindən olub və ömrünün çox hissəsini ticarətlə keçirib. O, hamamın tikilməsi üçün Cənubi Azərbaycandan ən səriştəli ustaları Astaraya dəvət edərək bina tikilməsini sifariş edib.

Məşədi Abutalıb hamamın tikintisində atasının həyətindəki kərpic kürəsində kəsilən kərpiclərdən, yumurta sarısı və külün qarışığından alınan məmulatdan istifadə etməyi üstün tutub. Həmçinin o, hamamın tikintisində özü şəxsən iştirak edib.

Bundan əlavə Məşədi Abutalıb kəndin ərazisində iki binadan ibarət bir məscid də tikdirib.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Hamam iki hissədən ibarətdir. Giriş hissəsində, binanın ortasında hovuz var. Hovuzun kənarlarında daşdan hörülmüş kürsü, kürsünün içində isə yarımdairəvi taxçalar var ki, bu da hamamdan istifadə edən sakinlərin ayaqqabılarının qoyulması üçün tikilib. Dörd tərəfdə geyinmə-sorunma yerləri hazırlanıb. Çimmə otaqları isə dörd hissəyə ayrılıb. Aşağı zirzəmidə qalanan odunların istiliyi həm hamamı qızdırır, həm də yuxarı otaqlara buxar verirdi.

Lənkəran rayonundakı Hacı Qurban və Hacı Mirzə hamamlarından fərqli olaraq, Məşədi Abutalıb hamamının çimmə zalı tikilinin əsas oxundan bir qədər kənarda inşa edilib ki, bu da binanın xarici görünüşünü bir qədər pozmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
## Xarici keçidlər
* Astarada tarixi abidə kimi qorunan hamamların bərpa və əsaslı təmirinə ciddi ehtiyac vardır, metbuat.az
Lamara Çkoniya

**Lamara Çkoniya** (; ) — gürcüəsilli opera və kamera müğənnisi, pedaqoq, SSRİ xalq artisti (1976).

## Boqrafiya
Lamara Çkoniya 27 dekabr 1930-cu ildə indiki Gürcüstanın Batumi şəhərində anadan olmuşdur.

1956-cı ildə Vano Saracaşvili adına Tiflis dövlət konservatoriyasını bitirir. O, Q. M. Qogiçadzenin sinfində dərs alır.

1956–1960-cı illər və 1968-ci ildə Tbilisi Dövlət Opera və Balet Teatrının salisti olur. 1960–1968-ci illərdə isə Kiyev Dövlət Opera və Balet Teatrında çalışır. Dövlət Akademik Böyük Teatr, Mariin teatrının səhnəsində çıxış edir.

Konsert-ifa fəaliyyətinə rəhbərlik etmişdir. Onun kamera repertuarına rus, gürcü və xarici bəstəkarların təxminən 400 əsəri daxildir.

Xarici ölkələrdə qastrol səfərlərində olmuşdur (Rumıniya, Bolqarıstan, Yaponiya, Çexoslovakiya, Finlandiya, İtaliya, Kanada, Portuqaliya, İspaniya, Almaniya, Macarıstan, Avstriya, isveçrə və b.).

1976-cı ildən Tiflis konservatoriyasında dərs deyib (1987-ci ildən professor).

SSRİ Ali Sovetinin onuncu çağırış deputatı olub (1979–1984).

1996-cı ildən Lamara Çkoniya kiçik qızı, opera müğənnisi Eteri Lamorislə birlikdə Madriddə yaşayır. Böyük qızı Natela Nikoli də opera müğənnisidir.

## Ad və mükafatıarı
* M. İ. Qlinkin adına Beynəlxalq vokalçıların müsabiqəsinin laureatı (3-cü mükafat, Moskva, 1960)
* Praqa Baharı Beynəlxalq Musiqi Festivalı vokal müsabiqəsinin laureatı (1960)
* Sofiyada keçirilən Beynəlxalq gənc opera müğənniləri müsabiqəsinin laureatı (3-cü mükafat, 1963)
* Tokioda keçirilən "Madam Butterfly" Beynəlxalq müsabiqəsinin laureatı.
* Ukrayna SSR əməkdar artisti (1963)
* Gürrcüstan SSR xalq artisti (1970)
* SSRİ xalq artisti (1976)
* Ukrayna SSR xalq artisti
* "Şərəf nişanı" ordeni (1974)
* Parıltı prezident ordeni (Gürcüstan, 2011)
* Çarişsa Tamara ordeni (Gürcüstan, 2011)
* Böyük Şəhid Müqəddəs Barbara ordeni (2011)
* Onikiulduzlu Kredo ulduzu — (2011)
* "Cigno D'Oro" mükafatı (İtaliya, 2011)

## Vokalları
* "Diasi" Zaxari Paliaşvili — *Maro*
* "Abesalom və Eteri]" Z. Paliaşvili — *Eteri*
* "Yevgeni Onegin" P. İ. Çaykovski — *Tatyana*
* "İolanta" P. İ. Çaykovski — *İolanta*
* "Traviata" C. Verdi — *Violetta*
* "Madam Baterflay" C. Puççini — *Çio-Çio-san*
* "Çar gəlini" N. А. Rimski — *Marfa*
* "Sevilya bərbəri" C. Rossini — *Rozina*
* "Manon" J. Massne — *Manon*.
* "Riqoletto" C. Verdi — *Cilda*.

## İstinadlar
İmadəddin Nəsiminin heykəli (Kiyev)

**İmadəddin Nəsiminin heykəli** (,  *Statuya İmadeddina Nasimi*) — XIVXV əsrlərdə yaşamış Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsimiyə 2019-cu ildə Ukraynanın Kiyev şəhərində qoyulmuş heykəl.

24 may 2019-cu ildə Azərbaycanın Ukrayna səfirliyinin sifarişi ilə Kiyevdə mərkəzi parkların birində abidənin açılış mərasimi baş tutub. Mərasimdə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Eldar Əzizov, Kiyev şəhər meri Vitali Kliçko da iştirak ediblər. Heykəlin müəllifi Ukraynanın Xalq rəssamı, tanınmış heykəltaraş Seyfəddin Qurbanovdur.

## Həmçinin bax
* İmadəddin Nəsiminin abidəsi (Sumqayıt)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Kiyevdə Nəsiminin heykəlinin açılışı olub
Dmitri Qrebensov

**Dmitri Qrebensov** (tam adı: *Dmitri İvanoviç Qrebensov*, ; ) — “Syatko” (“Qığılcım”) jurnalının birinci redaktoru. Erzyan əsilli jurnalist.
## Həyatı
Dmitri Qrebensov 1895-ci ildə indiki Mordoviya Respublikasının Bölşe Bereznikovski rayonu, Buzayevo kəndində anadan olmuşdur. Kilsə məktəbində oxumuşdur. Bir müddət Mordoviya Ali kənd təsərrüfatı məktəbinə rəhbərlik etmişdir. Saransk şəhərində yaşamışdır. 24 may 1938-ci ildə haqqında SSRİ Ali məhkəməsinin qərarı ilə qüllələmə əmri çıxarılmışdır. 1956-cı il 7 iyul tarixində isə ona ölümündən sonra bəraət verilmişdir.
## Ədəbiyyat
* Реабилитация: Политические процессы 30—50-х годов. — М., 1991; Реабилитация: как это было. — Москва, 2000. — Т. 1; Тязин Е.Н. Реабилитация граждан, осуждённых в Мордовии в 1930-х гг. по политическим мотивам //Юридическая наука в Мордовском государственном университете. — Саранск, 2000.
* Энциклопедия Мордовия, М.С. Букин, Е.Н. Тязин.
Defensores Unidos FK

**Klub Atletiko Defensores Unidos** — qısaca olaraq **Defensores Unidos** kimi də tanınan, Argentinanın Buenos-Ayres şəhərinin Zarate bölgəsini təmsil edən peşəkar futbol klubudur. Klub hal-hazırda Argentina futbol liqa sisteminin 4-cü diviziyası hesab edilən *Primera C-də* mübarizə aparır.

## Oyunçuları
### Hal-hazırkı heyəti
.

## Uğurları
***Primera C (1)**: 1993-94, 2017-18
***Primera D (2)**: 1969, 2007–08

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Defensores (fan site)   
*CADU  
*CADU Blog (fan site)