open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rauf Adıgözəlov

**Rauf Adıgözəlov** (*tam adı:* Rauf Zulfüqar oğlu Adıgözəlov; 22 noyabr 1940, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ – 29 iyun 2002, Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanlı skripkaçı, müğәnni, professor, Əməkdar incəsənət xadimi (1991). Azərbaycan musiqisində misilsiz xidmətləri olan sənətkar.

## Həyatı
Rauf Zülfü oğlu Adıgözəlov 1940-cı il noyabrın 22-də Bakıda anadan olub. Muğam xanəndəsi Zülfü Adıgözəlovun ailəsində dünyaya göz açan Rauf uşaqlıqdan musiqiyə həvəs göstərib. Bu həvəslə 1961-ci ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasına daxil olub. İkinci kursda oxuyarkən gənc ifaçıların I Zaqafqaziya müsabiqəsində iştirak edərək diploma layiq görülüb. Müsabiqədə münsiflər heyətinin üzvü, Pyotr İliç Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasının professoru B.Bondarenkonun məsləhəti ilə həmin təhsil ocağında ifaçılığını daha da təkmilləşdirib.  Uzun illər Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestrində konsertmeyster vəzifəsində, 1966-cı ildən isə Azərbaycan Dövlət Kamera Orkestrində  çalışıb.

Məlahətli səsə malik Rauf Adıgözəlov mahnı janrının inkişafında da öz xidmətlərini əsirgəməyib. O həm orkestrdə çalışır, kamera ansamblında işləyir, digər tərəfdən bəstəkar mahnıları və romanslarda skripka ilə ifa edirdi. Rauf Adıgözəlov klassik və müasir bəstəkarların əsərlərini özünəməxsus zərifliklə ifa edirdi. Onun radioda müğənni kimi ilk çıxışı 30 oktyabr 1970-ci ildə baş tutub. Rauf Adıgözəlov Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında gənc kadrlarında yetişməsində də böyük kömək göstərmişdi. Burada dosentlikdən professorluğadək yüksəlib.

Daha çox vokal və skripka ifaçısı kimi məşhurlaşan  Rauf Adıgözəlov müxtəlif ölkələrdə konsert proqramı ilə çıxış edib. 1996-cı ildə Misir Musiqi Akademiyasına professor kimi dəvət alıb. Bir neçə ildən sonra Bakıya gəlib. 2002-ci il iyunun 29-da vəfat edib.

### Ailəsi
Atası muğam xanəndəsi Zülfü Adıgözəlovdur. Böyük qardaşı bəstəkar, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti Vasif Adıgözəlovdur. Dirijor, xalq artisti Yalçın Adıgözəlovun əmisidir.

## İrsi
2003-cü il noyabrın 25-də Bakı Musiqi Akademiyasında Rauf Adıgözəlovun xatirə gecəsi keçirilmişdir. Tədbirdə Adıgözəlovun Azərbaycanı kənarda ölkələrdə də ləyaqətlə təmsil etdiyi vurğulanmışdır. Tədbirin sonunda Bakı Musiqi Akademiyasının müəllim və tələbələrinin ifasında Azərbaycan bəstəkarlarının əsərləri səsləndirilmişdir.

Həmçinin 2005-ci ilin yanvar ayında Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının 70 illiyi münasibətilə Kamera musiqisi festivalı keçirildi. Tədbirdə I hissədə Rauf Adıgözəlovun xatirəsinə həsr olunmuş 11 saylı sonatası səsləndi. Sonatanın ifaçıları Lalə Həsənova (violino) və Fəridə Əhmədbəyova (piano) idi.

## Təltif və mükafatları
* 1992 —  Əməkdar incəsənət xadimi

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Zülfü Adıgözəlov
*Yalçın Adıgözəlov
*Vasif Adıgözəlov
*Azərbaycan musiqisi

## Xarici keçidlər
* Rauf Adıgözəlov — "Qərənfil" mahnısı.
Kartric

**Kartric** (en. cartridge - atəş silahları üçün güllə) — lazer printerləri və surətçıxartma qurğuları üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi hissədir. Müəyyən müddətdən sonra, şəkillərin keyfiyyəti aşağı düşməyə başladıqda gurğuların kartiricləri dəyişdirilməlidir.

## İstinadlar
Yusif Quliyev (rejissor)

**Rejissor. Rejissor assistenti.**

## Həyatı
Yusif Quliyev Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Televiziya və kino rejissorluğu" fakültəsində təhsil alıb (1992-1997). 2006-cı ildən AzTV-də çalışır. Gənclər, İdman və Turizm Nazirliyinin "ilin ən yaxşı gənc rejissoru" mükafatına layiq görülüb (2005).

## Filmoqrafiya
# Sarı gəlin (film, 1998)
# Bəyaz tarlanın balladası (film, 2002)
# Yarımçıq qalmış dosye (film, 2002)
# Yenə o bağ olaydı (film, 2002)
# Dəmir atlı cəngavər (film, 2003)
# Ötən ömrün notları (film, 2003)
# Tarixin dözümü və qisası (film, 2003)
# Katarsis (film, 2004)
# Keçid (film, 2005)
# Qrinviç meridianından... kənarda (film, 2007)
# Mayak (film, 2012)
Rövşən İsax

**Rövşən İsax** (tam adı: *Rövşən İsax oğlu Məmmədov*; ) — Azərbaycanlı rejissor, aktyor.

## Həyatı
Rövşən İsax 14 avqust 1970-ci ildə Gəncədə anadan olub. M. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "dram teatrı və kino aktyoru" fakültəsində təhsil alıb (1988–1992). Dövlət Gənclər Teatrında (1993–1994), Dövlət Pantomim Teatrında (1994–1995) aktyor kimi, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində (1993–1998) müəllim kimi çalışıb. Azərbaycan Dövlət Televiziyasında, ANS TV-də, Space TV-də rejissor kimi çalışıb. Türkiyənin Samanyolu Televiziyasının STV Azərbaycan filialında icraçı direktoru olub (1998–2001). Hazırda "Pozitiv Media"nın direktorudur. Tam və qısametrajlı bədii, habelə onlarla reklam filminin müəllifidir.

1 avqust 2024-cü ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə  Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişafında xidmətlərinə görə “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilib.

Ailəlidir. Üç övladı var.

## Filmoqrafiya
**Rejissor kimi**

**Aktyor kimi**

## Mənbə
* "Yuxu kimi" bir ömür — İlqar Fəhmi yazır
Qədim yunan mifologiyası

**Qədim yunan mifologiyası** — qədim yunanların tanrı və qəhrəmanları, dini və ritual təcrübələri, həyat fəlsəfələri ilə bağlı mif və folklor toplusu.Olaraq bir neçə ilahlar tapılmış və təsviri və tətbiqi üçün araşdırılmışdır.

Yunan mifləri əvvəlcə şifahi-poetik ənənədə, çox güman ki, eramızdan əvvəl 18-ci əsrdən başlayaraq Minoan və Miken müğənniləri tərəfindən yayılmışdır;  nəhayət, Troya müharibəsi qəhrəmanlarının mifləri və onların nəticələri Homerin epik poemaları olan “İliada” və “Odisseya”nın şifahi ənənəsinin bir hissəsinə çevrildi. Homerin yaxın müasiri Hesiodun iki şeiri, Teoqoniya və Əsərlər və Günlər, dünyanın yaradılması, ilahi hökmdarların ardıcıllığı, insan əsrlərinin ardıcıllığı, insan iztirablarının mənşəyi və qurbanlıq adətlərinin mənşəyi haqqında hekayələri ehtiva edir. Miflər həmçinin Homer himnlərində, epik siklin epik poeziyasının fraqmentlərində, lirik şeirlərdə, eramızdan əvvəl V əsr faciəsi və komediyaçılarının əsərlərində, Ellinizm dövrü alimlərinin və şairlərinin yazılarında, Roma İmperiyası dövründə Panitarx və Paanilu kimi müəlliflərin mətnlərində də qorunub saxlanılır.

## [[Hesiod]]a görə Teoqoniya

Qədim yunan mifologiyasının tanrıları:
* Zevs
* Poseydon
* Artemida
* Demetra
* Hera
* Aid
* Eos
* Hermes
* Hefest
* Afrodita
* Helios
* Hiperion
* Teya
* Nerey
* Pan
* Tanat
* Persefona
* Hipnos
* Afina
* Avart (mifologiya)
* Keyk (Traxin çarı)
* Kirena (nimfa)

## Həmçinin bax
* Akantis (mifologiya)

## İstinadlar
Nina Sarnatskaya

**Sarnatskaya Nina Dmitriyevna** () — Aktrisa, Azərbaycan SSR xalq artisti (01.06.1974)

## Həyatı
Nina Sarnatskaya Bakıda fəhlə-gənclər teatrı nəzdindəki studiyanı bitirmiş (1932), həmin ildən Bakı İşçi Teatrında işləmişdir. 1941-1957 illərdə Ufa, Ulyanovsk, Sverdlovsk dram teatrlarında fəaliyyət göstərmişdir. 1957-ci ildən Azərbaycan Rus Dram Teatrının aktrisası olmuşdur.

## Mükafatları
* Azərbaycan SSR xalq artisti — 01.06.1974

## Rolları
* Mariya Aleksandrovna ("Ailə", İ.Panov)
* Murzavetskaya ("Qurdlar və qoyunlar", Aleksandr Ostrovski)
* Pəri xala ("Sən nə üçün yaşayırsan", İmran Qasımov və Həsən Seyidbəyli)
* Solomonida ("Ağır ittiham", L.Şeynin)*
* Madam Ksidios ("Müdaxilə", L.Slavin)
* Voynitskaya, Avdotya Nazarovna ("Vanya dayı," "İvanov", Anton Çexov)
* Kvaşnya ("Həyatın dibində", Maksim Qorki)
* Balaca ("Ömrümüz çox qısadır", İ.Qasımov) və b.

## Filmoqrafiya
# Bizim Cəbiş müəllim (film, 1969)

## İstinadlar
Elmira Rəhimova

**Elmira Allahverdi qızı Rəhimova** () – Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2000). Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2002).

## Həyatı
Rəhimova Elmira Allahverdi qızı 13 avqust 1941-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

Azərbaycan Dövlət Dillər İnstitutunu (1970), Azərbaycan Dövlət Musiqi Texnikumunu (1965) bitirmişdir.

1956-cı ildən Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının və Azərbaycan Teleradio Verilişləri Şirkətinin solistidir.

50-ci illərin sonunda hind mahnılarının ifaçısı kimi tanınmış, Hindistanın Baş naziri C. Nehrunun dəvəti ilə iki dəfə (1957–59, 1961) Hindistanda olmuş, hind mahnı və rəqslərini öyrənmişdir. Azərbaycan bəstəkarlarının mahnılarını özünəməxsus ustalıqla ifa etmişdir. 

1982-ci ildə Hindistanda keçirilən festivalın laureatı olub.

Dünyanın 60-dan çox ölkəsində konsert proqramları ilə çıxış etmişdir.

Anand adında bir oğlu və iki nəvəsi vardır.

## Mükafatları
* "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı — 9 iyun 1959
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 7 iyul 1967
* Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri fərmanı — 24 fevral 1979
* "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı — 27 oktyabr 2000
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 11 iyun 2002

## İstinadlar
Vera Şirye

**Vera Karlovna Şirye** (; ) — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan SSR xalq artisti (1961).

## Həyatı
Vera Şirye səhnə fəaliyyətinə 1933-cü ildən Bakı İşçi Teatrı (1937-ci ildən Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrı) nəzdindəki studiyada başlamışdır. 1938-ci ildən həmin teatrın aktrisası olmuşdur.

## Rolları
Mirandolina ("Mehmanxana sahibəsi", K. Qoldoni), Maşa ("Canlı meyit", L. Tolstoy), Melanya ("Günəşin övladları", M. Qorki), Anna İliniçna ("Ailə", İ. Popov), Qızyetər ("Xanlar", S. Vurğun), Nataşa ("Şərqin səhəri", Ə. Məmmədxanlı), Ledi Hef ("Oğruların şənliyi", J. Anuy), Tereza ("Terezanın ad günü", G. Mdivani), Pori xala ("Sən no üçün yaşayırsan?", İ. Qasımov və H. Seyidbəyli), Elizaveta ("Mariya Stüart", F. Şiller), Kuraj ana ("Kuraj ana və uşaqları", B. Brext) və s. Bədii qiraət ustası kimi də tanınmışdır.

## Mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 2 fevral 1956
* "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı — 9 iyun 1959
* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 24 mart 1961
* "İstiqlal" ordeni — 30 yanvar 2000
* "Xalqlar Dostluğu" ordeni — 30 yanvar 1985
* "Qırmızı Ulduz" ordeni — 30 dekabr 1945
* "Qafqazın müdafiəsinə görə" medalı
* "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 11 iyun 2002

## Filmoqrafiya
* Mahnı belə yaranır (film, 1957)
* Bizim Cəbiş müəllim (film, 1969)
* Muğam (film, 1976)

## İstinadlar
Ayaz Əfəndiyev

**Ayaz Adil oğlu Əfəndiyev** () — akademik, 1987-ci ildən ömrünün sonunadək Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Polimer Materialları İnstitutunun direktoru olub.

## Həyatı
Ayaz Adil oğlu Əfəndiyev 1938-ci il yanvarın 15-də Bakı şəhərində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra o, 1954–1959-cu illərdə ali təhsilini Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunda kimya texnologiyası fakültəsində alıb.

Əmək fəaliyyətinə 1959-cu ildən Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi başlayan A. Əfəndiyev 1960–1963-cü illərdə Moskvada Fiziki Kimya İnstitutunun aspiranturasında oxuyub.

Aspiranturanı başa vurduqdan sonra Bakıya qayıdaraq fəaliyyətini 1963–1965-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi davam etdirib, 1965–1987-ci illərdə isə Akademiyanın Kimya Texnologiyasının Nəzəri Problemləri İnstitutunda kiçik elmi işçi, böyük elmi işçi, şöbə müdiri, laboratoriya müdiri vəzifələrində çalışıb.

## Elmi fəaliyyəti
A. Əfəndiyev 1987-ci ildən ömrünün sonunadək Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Polimer Materialları İnstitutunun direktoru olub. O, 2001-ci ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının kimya elmləri bölməsinin akademik katibi, 2007-ci ildən isə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik katibi kimi məsul vəzifələri icra edib.

A. Əfəndiyev 1965-ci ildə L. Y. Karpov adına Fiziki Kimya İnstitutunda namizədlik, 1982-ci ildə Moskva Dövlət Universitetində doktorluq dissertasiyalarını müdafiə edib. O, 1986-cı ildə professor elmi adını alıb, 2001-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 2007-ci ildə həqiqi üzvü seçilib.

Yüksəkmolekullu birləşmələr kimyası sahəsində fundamental tədqiqatları ilə tanınan A. Əfəndiyev kompleks əmələ gətirən polimer sorbentlər və metal polimer kompleks katalizatorların alınmasının və xassələrinin tənzimlənməsinin yeni prinsiplərini işləyib hazırlayıb. Alimin apardığı elmi araşdırmaların digər istiqaməti reagentsiz ampermetrik biosensorların sintezi və tədqiqindən ibarət olub. Onun həmçinin sənaye polimerlərinin modifikasiyası, yeni kompozisiya materiallarının yaradılması, polikondensasiya polimerlərin sintezi, sənaye tullantılarından səmərəli istifadə olunması və kimyəvi ekologiya sahələrində tədqiqatları da diqqətəlayiqdir.

A. Əfəndiyev 400 adda elmi əsərin, 40-a yaxın kitabın, ixtiranın və patentin müəllifidir. Alimin 200-dən çox əsəri müxtəlif xarici dillərə tərcümə olunub. A. Əfəndiyev Birləşmiş Millətlər Təşkilatının eksperti kimi bir çox xarici ölkələrdə də çalışıb. O, 60-dan artıq mötəbər beynəlxalq forumda çıxış edib.

Azərbaycan elminin inkişafındakı xidmətlərinə görə A. Əfəndiyev bir sıra mükafatlara layiq görülüb, o cümlədən "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.

Ayaz Əfəndiyev 19 noyabr 2007-ci ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Loki

**Loki** — German-skandinav mifologiyasında alov tanrısıdır. Daha çox hiyləgərliyi ilə seçilir. Digər Asqard sakinlərindən fərqli olaraq, Loki As və ya Van deyil. O, buz nəhəngləri nəslindəndir, lakin ağlı və hiyləgərliyi, eləcə də, Aslara etdiyi xidmətləri nəticəsində, tanrılar ona Asqardda yaşamağa icazə veriblər.

Loki ilk dövrlərdə sadəcə olaraq, alov tanrısı kimi bilinsə də, sonradan daha çox mənfi xarakter alaraq, bahar tanrısı Baldrın ölümünün səbəbkarı kimi təqdim olunur.
Loki skandinaviya mifologiyasında pislik və hiyləgərlik tanrısıdır.  Bəzən buynuzlu olaraq təsvir edilir. Loki Yotunheymdəki trolların nəslindən gələn yad bir varlıq idi. Atası Farbauti, anası isə Laufreydi. O, əslində, bir buz nəhəngidir. Æsir tanrılarının Buz divləri ilə olan döyüşlərində tanrılara önəmli məlumatlar vermişdir. Odin onun köməyini qəbul etmiş onu qan qardaşı olaraq Æsir tanrılarının yanına almışdır.  Loki öz görünüşünü və hətta cinsiyyətini də vaxtaşırı olaraq dəyişdirə bilirdi. O, ilahə Siqyn ilə evlənir. Qarışıq bir xarakterə sahibdir. Digər tanrılara oyunlar oynayaraq əylənir. Ən böyük tələsi isə kor tanrı olan Hodru aldadaraq Bolderin ölümünə səbəb olması idi. Bu hərəkətindən sonra Odin onu qan qardaşlığından  çıxarmış, onu dünyanın dərinliklərindəki bir mağaraya həbs etmişdir.

## Uşaqları

* **Fenrir** - Nəhəng canavar. Reqnaroq döyüşündə Odini udaraq öldürür
* **Hel** - yarısı canlı, yarısı ölü olan Lokinin qızı sürgün olunduğu cəhənnəmdə hakimiyyəti əla alır və böyük bir ordunu idarə edir.

## İstinadlar
Valhalla

170px|right

**Valhalla** — German-skandinav mifologiyasında döyüşdə həlak olan qəhrəmanların məskəni, Asgardda, həm də baş tanrı Odinin sarayıdır. Valkyrie`lər döyüşdə ölmüş qəhrəmanların ruhlarını buraya gətirir və onlar böyük döyüş, dünyanın sonuna, Raqnaroka kimi burada qalırlar.
Sleypnir

**Sleypnir** — German-skandinav mifologiyasının baş tanrısı Odinin 8 ayaqlı atı. Lokidən törəyib.

Sleypnir Skandinaviya panteonunda tanrıların tanrısı olan Odinə məxsus əfsanəvi səkkiz ayaqlı at. Odin Sleypnirin üzərində tanrıların dünyası və insanların dünyası arasında səyahət edir. Səkkiz ayaq kompasın cəhətlərini simvolizə edir, Sleypnir həm torpaq üzərində, həm də havada gəzə bilir.

Sleypnirin səkkiz ayağı Günəş çarxının səkkiz dəndəsinin rəmzi ola bilər və çox güman ki, Odinin (əvvəllər Odin Günəş tanrısı kimi də qəbul edilirdi) daha qədim forması ilə əlaqəlidir. Sleypnirin bir göz qırpımında hərəkət etmək qabiliyyəti günəş işığı ilə əlaqələndirilir
Skandinaviya mifoloji nağıllarına əsasən, Sleypnir tanrı Loki və nəhənglərin atı *Svaldifari*dən törəyib. Belə ki, Loki madyana çevrilmiş və səkkiz ayaqlı at dünyaya gətirmişdir. Sonra isə onu Odinə hədiyyə etmişdir.

Sleypnir boz rənglidir və dünyalardakı bütün atlardan sürətli və ağıllıdır. *Qrani*nin atasıdır. Dişlərinə Run əlifbasının sehrli işarələri oyulmuşdur. Sleypnir *Manannan Mak Lir* və *İm Daqda* kimi kelt tanrılarının atları ilə müqayisə oluna bilər.

*"Hervarar ok Heiðreks"* saqasında, *"Heiðreks gátur"* şeirində Sleypnir və Odinin bir tapmacada adı çəkilir:

: **Qestumblindi dedi:
: **"Kimlərdir on ayaq üzərində qaçan o ikilik?
: **Üç gözü, lakin yalnız bir quyruğu var onların.
: **Yaxşı, indi bu tapmacanın cavabını təxmin et, Heytrek!"
: **Heytrek dedi:	
: **"Yaxşıdır sənin tapmacan, Qestumblindi.
: **Və mən belə hesab edirəm ki, bu, Sleypnir üzərindəki Odindir."**

## Mənbə
* Symbol Dictionary — Sleipnir (Steed of Odin)
* İngiliscə Vikipediya — Sleipnir

## Həmçinin bax
* Odin
Nazim İbrahimov (dövlət xadimi, 1963)

**Nazim Hüseyn oğlu İbrahimov** () — dövlət xadimi, Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin (2008–2018) və Xarici Ölkələrdə Yaşayan Azərbaycanlılarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin (2002–2008) sabiq sədri.

## Həyatı
1963-cü ilin dekabr ayının 23-də Naxçıvan MSSR-in Babək rayonunda anadan olmuşdur. 1970–1980-ci illərdə orta məktəbdə təhsil almışdır. 1980-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutuna daxil olmuş və 1985-ci ildə mühəndis-mexanik ixtisası üzrə həmin institutu bitirmişdir. 1985-ci ildə Nəvahi "AES"-nin tikintisində fəhlə kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1985–86-cı illərdə Naxçıvan Elektronika zavodunda sahə ustası, 1986–1991-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Vilayətində rəhbər vəzifələrdə işləmişdir.

1991–1997-ci illərdə biznes fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. 1997-ci ilin mart ayından Azərbaycan Respublikasının Ukraynadakı Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri, 1997-ci ilin sentyabrından eyni zamanda, Azərbaycanın Moldova və Polşadakı Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri, 1999-cu ilin fevralından isə eyni zamanda Azərbaycanın Belorusiyadakı Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri vəzifələrinə təyin edilmişdir.

2000-ci ildə 14 saylı seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə deputat seçilmiş və eyni zamanda 2002-ci ilin sentyabr ayınadək Avropa Şurası Parlament Assambleyasında Azərbaycan Respublikasının nümayəndə heyətinin tərkibində fəaliyyət göstərmişdir.

2002-ci ilin iyul ayında Azərbaycan Respublikası Xarici Ölkələrdə Yaşayan Azərbaycanlılarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

2008-ci il noyabr ayının 19-da Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri təyin edilmişdir.

Fövqaladə və Səlahiyyətli Səfir ranqı vardır. Beynəlxalq Kadrlar Akademiyasının müxbir üzvü, YAP üzvüdür.

Ailəlidir, iki övladı var.

## İstinadlar
Yusif Allahverdiyev

**Yusif Fərəc oğlu Allahverdiyev** () — Aktyor, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti.

## Həyatı
Yusif Allahverdiyev 24 dekabr 1949-cu ildə doğulub. 1968-1972-ci illərdə N.Krupskaya adına Bakı mədəni-maarif məktəbində təhsil alıb.

1972-ci ildən Naxçıvan teatrında aktyor işləyir. 

Teatrda işlədiyi müddətdə S.Vurğun "Vaqif"də Vəzir,V.Səmədoğlu "Bəxt üzüyü"ndə Tanrıbəy, A.R.Çexov "Ayı"da Ayı, N.Dumbadze "Mən, nənəm, İliko və İllaroin"da Həkim, Ü.Hacıbəyov "O olmasın, bu olsun"da Rüstəm bəy, C.Məmmədquluzadə "Dəli yığıncağı"nda Cinni Mustafa, N.Nərimanov "Nadir şah"da Cavad, N.Həsənzadə "Atabəylər"də Bağban, "Pompeyin Qafqaza yürüşü"ndə Tiqran, Ə.Əsgərov "Qız atası"da Cavad kişi, Mir Cəlal "Dirilən adam"da Hacı Hüseyn, A.Məmmədov "Həmyerlilər"də Yaqub və s. rollar oynayıb.

1987-ci ildə Naxçıvan MR. Əməkdar artisti, 2008-ci ildə isə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti fəxri adlarına, 2007-ci ildə  Prezident Mükafatına layiq görülüb. Hazırda təqaüddədir. 

## Filmoqrafiya
# Tale yükü

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Yusif Allahverdiyev
Bəhruz Haqverdiyev

**Bəhruz Haqverdiyev** (tam adı Bəhruz Əyyub oğlu Haqverdiyev, 27 yanvar 1962) -- Aktyor

## Həyatı
1982-ci ildən Naxçıvan teatrında aktyor işləyir. Orta təhsillidir.
2000-ci ildə Naxçıvan MR. Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülüb. Teatrda işlədiyi müddətdə H.Cavid "İblis"də Vasif, "Topal Teymur"da Ağbuğa,
İ.Səfərli "Xeyir və Şər"də Xeyir, Ü.Hacıbəyov "Arşın mal alan"da Vəli, N.Həsənzadə "Atabəylər"də Ruz, İ.Əfəndiyev "Hökmdar və qızı "nda Əbülfət ağa, "Şeyx Xiyabani"də Həsən Soltan, H.Arzulu "Mərhəmət məhəbbət deyil"də Fərid, Ə.Əylisli "Vəzifə"də Əjdər, G.Xuqayev "Mənim qaynanam"da Elbrus, İ.Coşğun "Ana laylası"nda Musa, A.Babayev "Yarımçıq şəkil"də Rüfət, H.Arzulu "Əlincə qalası"nda Qasım, Ə.Əsgərov "Qız atası"nda Heydər, C.Məmmədquluzadə "Dəli yığıncağı"nda Şimrəli,Mir Cəlal "Dirilən adam"da Qiyas,A,Məmmədov "Həmyerlilər"də Sarı Sarızadə və s. rollar oynayıb.

9 may 2012-ci il tarixdə Əməkdar artist fəxri adına layiq görülmüşdür. 30 aprel 2014-cü ildə və 6 may 2023-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Tale yükü

## İstinadlar
Rövşən Hüseynov (aktyor)

**Rövşən Maqsud oğlu Hüseynov** (06 fevral ) — aktyor. Azərbaycan Respublikasının xalq artisti

## Həyatı
Rövşən Hüseynov 1968-ci il dekabr ayının 15-dən (14 yaşından) Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında aktyor işləyir. 1971-ci ildə A.Makayonkun "Tribunal" traki-komediyasında oynadığı Volodka rolu ona böyük uğur gətirmişdir. O, ildən bəri bir çox klassik və müasir müəlliflərin tamaşlarında müvəfəqiyyətlə çıxış etmişdir. Son illərdə teatrda rejissor kimi də fəaliyyət göstərir.

R.Hüseynov 1987-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar, 2008-ci ildə isə Xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür. 2006-cı ildə və 6 may 2023-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Ailəsi
Azərbaycanın xalq artisti, görkəmli aktrisa Sofiya Hüseynovanın oğludur.

Azərbaycanın xalq artisti, görkəmli teatr və kino aktyoru Rafael Dadaşovun qardaşıdır (ana bir ata ayrı)

## Əsas rolları

**Aktyor kimi oynadığı tamaşalar**
# "Tribunal" Traki (A.Makayonk) — Volodka 
# Dördüncü (K.Simonov) — Bonor
# Mənim qaynanam (G.Xuqayev) — Elburus
# Bostan iti (Lope de Veqa) — Miranov
# Sevindik qız axtarır (Ş.Qurbanov) — Çingiz
# Şeyda (H.Cavid) — Şeyda
# Solğun çiçəklər (C.Cabbarlı) — Bəhram
# Şeyx Sənan (H.Cavid) — Özdəmir
# Məşədi İbad (Ü.Hacıbəyov) — Həsənqulu bəy
# Beş manatlıq gəlin (M.S.Ordubadi) — Qiyas
# Qarağaclar altında məhəbbət (Yuqil O.Nil) — Semyon
# Müsyo Jordan və Dərviş Məstəli şah (M.F.Axundov) — Müsyo Jordan
# Anamın kitabı (C.Məmmədquluzadə) — Rüstəm bəy
# İtirilmiş sima (Vayzenqo) — Lafter
# Astana (A.Dudayev) — Sarqay
# Məni qınamayın (Hidayət) — Məmiş
# Nadir şah (N.Nərimanov) — Ədhəm xan; Heydər xan
# Arzum çin olsun (R.İçərişəhərli) — Bəbir
# Bəxt üzüyü (V.Səmədoğlu) — Hüseyn
# Atabəylər (N.Həsənzadə) — Ayəba

**Rejissor kimi quruluşu verdiyi tamaşalar**
# Koroğlu nəsli (H.Elsevər)
# Sehirli yaylıq (V.Qubarev)
# Ana laylası (İ.Coşqun)
# Hökmdar və qızı (İ.Əfəndiyev)  5.Göz həkimi (İ. Səfərli). 6.Qaravəlli (Anar) 7. Yazığam sevmə məni. (Ə. Əylisli) 8 Vəzifə (Ə. Əylisli). 9.Qız atası (Ə. Əsgərov) 10 Həmyerliləri (A. Məmmədov). və başqaları. 

## Filmoqrafiya
#Babək filmi (1979) 
#Doğma sahillər (1990)
# Tale yükü

## İstinadlar
Süleyman Nəcəfov (aktyor)

**Süleyman Paşa oğlu Nəcəfov** () — aktyor, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2007).

## Həyatı
Süleyman Paşa oğlu Nəcəfov 1948-ci ildə anadan olub.

S. Nəcəfov 1966-cı ildə Xoreoqrafiya Texnikumunu bitirmişdir. 1972-ci ildən o, Ermənistan Dövlət Rəqs Ansamblında rəqqas (solist) kimi fəaliyyət göstərmişdir.

1976-cı ildən S. Nəcəfov C. Cabbarlı adına İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrında aktyor vəzifəsində işləyir. Onun bu teatrın səhnəsində yaratdığı Çingiz bəy (H. Cavid,"Maral"), Cena (G. Xuqayev, "Mənim qayınanam"), Oğru (M. B. Marinye,"Oğru"), Ziya Çalaqçı (Əziz Nesin, "Toros canavarı"), Ağamehdi (R. İbrahimbəyov, "Qum üstündə ev"), Tamada (Əli Əmirli, "Müqəddəs Valentin günü"), Kərəməli (Hidayət, "Məhəbbət yaşayır hələ"), Məmiş (Hidayət, "Məni qınamayın"), Səlim, (C. Cabbarlı, "Aydın"), Süleyman, Rza bəy (Ü. Hacıbəyov, "Arşın mal alan", "O olmasın, bu olsun"), Dərviş (M. F. Axundov, "Müsyö Jordan və Məstəli şah"), Təlxək (U. Şekspir, "Axırı xeyir olsun") kimi müxtəlif janrlı obrazlar aktyorun geniş yaradıcılıq diapazonuna malik olduğunu bildirir.

2000-ci ildə S. Nəcəfov Əməkdar Artist, daha sonra Xalq artisti fəxri adlarına layiq görülmüşdür. 9 may 2012-ci ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat etmişdir. Novxanı qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.

## Ailəsi
Həyat yoldaşı və iki uşağı İrəvanda ermənilər tərəfindən öldürülən Süleyman Nəcəfov qoca anası ilə tək qalırdı. Evləri olmadığı üçün anası Qocalar evində, özü isə teatrın zirzəmisində yaşamışdır.

## Filmoqrafiya
# Salur Qazanın evi talandığı boy (film, 2001)
# Oyun (film, 2003)
# Biz qayıdacağıq (film, 2007)
# Cavid ömrü (film, 2007)
# Buta (film, 2011)
# Mən evə qayıdıram (film, 2014)

## İstinadlar
İosif Tkaç

**İosif Zusyeviç Tkaç** () — Azərbaycan teatr aktyoru.

## Həyatı
İosif Tkaç 1970-ci ildə Azərbaycan Dövlət Politexnik İnstitutunu bitirib. 1997-ci ildən S. Vurğun adına Rus Dram teatrında aktyor vəzifəsində işləyir.

Teatrda işlədiyi müddətdə bir çox rollar oynayıb. Rolların arasında: Traktirşik (A. Ostrovski "Krasaves-mujçina"), Qulaməli (Hidayət "Mənzil"), Fuşe ("Napoleon I " F. Brukner), Selzdon (M. Freyn "Teatr"), Professor Əliquluzadə (Elçin "Poçt şöbəsində möcüzələr"), Yeger (Q. Qorin "Kral oyunları"), Padşax (Y. Çernyak "Vasilisa Prekrasnaya") kimi rolları qeyd etmək olar.

2024-cü ilin 22 oktyabr tarixində həyat yoldaşı ilə birlikdə qətlə yetirilib.

## Filmoqrafiya
# Nigarançılıq (film, 1998)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bakıda aktyor və arvadını qətlə yetirməkdə ittiham olunan şəxs məhkəmədə ifadə verib
* Bakıda aktyor və arvadının qətlində dəhşətli fakt
Akif Yusifov

**Akif Əli oğlu Yusifov** (8 iyul 1948, Azərbaycan SSR, Qax rayonu, Almalı kəndi) — Şəki Dövlət Dram Teatrının aktyoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti
(2018).

## Həyatı
Akif Yusifov 1976-cı ildə M. A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu bitirmiş və həmin ildən S. Rəhman adına Şəki Dövlət Dram Teatrında aktyor kimi fəaliyyətə başlamışdır. İşlədiyi müddətdə teatrın səhnəsində qoyulmuş Azərbaycan və dünya dramaturgiyasının əsərlərində 200-dən artıq tamaşada müxtəlif maraqlı, yadda qalan obrazlar yaratmışdır. Bunlardan N. Vəzirovun "Yağışdan çıxdıq, yağmura düşdük" komediyasında Xudaverdi bəy, Ə. Nesinin "Toros canavarı"nda Osman, M. Kərimin "Ay tutulan gecə" əsərində – Yalsı qul, N. İbsenin "Kuklalar evində" Doktor, E.de Filipponun "Ruhlar"ında Qastoni, X. Eçeqarayın "Mahir aradüzəldənlər" pyesində Don Xuan və sairə rollarını göstərmək olar.

1977-ci ildə Bolqar dramaturqu R. Stoyanovun "Ustalar", 1978-ci ildə Macar dramaturqu Ş. Petefinin "Pələng və Kaftar", 1980-ci ildə Alman dramaturqu B. Brextin "Arturo Uİ-nin karyerası",1981-ci ildə Çex dramaturqu K. Çapekin "Ağ xəstəlik",1982-ci ildə Rumın dramaturqu M. Sebastianın "Adsız ulduz" kimi festival tamaşalarında da A. Yusifov gözəl obrazlarla tamaşaçı rəğbəti qazanmışdır.

## Mükafatları
2001-ci ildə teatrın səhnəsində qoyulmuş Hidayət Orucovun "Məni qınamıyın" tamaşasında Redaktor roluna görə "Qızıl Dərviş" mükafatına almışdır.

27 may 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Çətirimiz buludlardır (film, 1976)
# Yük (film, 1995)
# Bir ovuc torpaq (film, 2009)
# Cavad xan (film, 2009)
# Yaddaş (film, 2010)
# Döngələr (teleserial, 2012)
# Qırmızı bağ (film, 2016)
# Bir zamanlar Şəkidə (film, 2017) () (rol: Tofiq əmi)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* https://ann.az/az/cinemaplus-kinoteatrinda-the-game-komediya-filminin-teqdimati-kecirilib
* Mədəniyyət qəzeti: "Tamaşaçının teatra məcbur, yoxsa istəyərək gəldiyini səhnədən duymaq olur...”
Elnur İsmayılov

**Elnur İsmayılov** — azərbaycanlı teatr və kino aktyoru, Dövlət Pantomima Teatrının yüksək dərəcəli aktyoru.

## Həyatı
2004-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Dram və kino aktyoruluğu" fakültəsini bitirmişdir. 1997-2000 -ci illərədək "7 GÜN" qəzetində inzibatçı dizayner, 2002-ci ildən hal-hazıradək Dövlət Pantomima Teatrında yüksək dərəcəli aktyor işləyir.

Evlidir, 2 övladı var.

Əməkdar jurnalist Dağbəyi İsmayılovun oğludur.

## Dövlət Pantomima Teatrının səhnəsindəki rolları
# Mehman Musabəyov «Şəngül, Şüngül, Məngül» – Müngül
# Şeyx Əttar Nişapuri «Uçuş» – üçüncü saliq
# Ç.Aytmatov «Manqurt» – Nayman döyüşçüsü
# Üzeyir bəy Hacıbəyovun «Biz nə tövr iş görürük?» fleytonu əsasında «Dulusçu» – dördüncü mim
# B.Xanı-zadə «Zibillik pərvanələri» – Skripkaç
# B.Xanı-zadə «Eşq» - Ulduz
# A.Ekzüperi «Balaca şahzadə» – Qızılgül
# Z.Zeynalov «Maska» – Dairə
# A.Kamyu «İnsan» – Direktor, Selest
# B.Xanı-zadə «Kölğə» – Kölgə
# A.Məmmədov «Korlar» – 5-ci Kor
# B.Xanızadə «Pantomima Buketi» - Dizler, Maniken
# B.Xanızadə «Ömür yolu bircə andır» 
# N.Qəribova «Yol» - İnsan
# Xalq nağılı «Məlikməmməd» - Məlikməmməd
# N.Qəribova «Adsız» - Ər
# Əflatun Abdullayev «Çərçivə» - Hava
# A.Şaiq «Tıq-Tıq» - Pişik
# S.Bekket  «Qaranlıq» - Kölgə
# Dədə Qorqud dastanı «Dəli Domrul» - Əzrayil
# Bəhruz Əhmədli «Unutmayaq» - Qaçqın
# B.Xanızadə «No comment»

## Festivallarda
# İran (Tehran, 3-10 mart 2002-ci il, «Dostluq» teatr festivalı)
# Türkiyə (Ankara 17-27 oktyabr 2002-ci il, «Ethos» Uluslararası Teatr Festivalı)
# Tatarıstan (Kazan  30 may-6-iyun 2005-ci il «Novruz» Türkdilli xalqların teatr festivalı)
# Türkiyə (Trabzon, 1-13 may 2006-cı il, 7-ci Uluslar arası Karadeniz tiyatro festivalı)
# Avstriya (Vyana, 9-15 aprel, 2007-ci il)
# Finlandiya (İmatra, 14-17 iyun, 2007-ci il «Ağ və Qara» Beynalxalq Teatr Festivalı)
# Rusiya (Moskva 9-11 oktyabr, 2007-ci il, «Bibliobraz» Beynalxalq Festival)
# Misir 10-20 oktyabr 2008-ci il, 20-ci Beynəlxalq Eksperemintal teatr Festivalı )
# Gürcüstan ( Tiflis, 16-19 iyun 2009-cu il «Azərbaycan mədəniyyət günləri»)
# Gürcustan (Tiflis 4-6 oktyabr, 2009-cu il Beynəlxalq Teatr Festivallarında)
# Türkiyə (Ankara 26 mart 5 aprel 2010-ci il «Etos» Uluslararası teatr festivalı)
# Avstriya (Vyana 14-17 noyabr 2011-ci il «Nar bayramı»)
# Almaniya (Berlin 22-25 fevral 2012-ci il «Almaniyada Xocalı günləri») 
# Fransa (Paris 25-28 fevral 2012-ci il «Xocalı faciəsi 20 il»)

## Filmoqrafiya
# Etimad telefonu (film, 2001)-Elşən
# R.Həsənoğlu «Bəylik dərisi» – Məzhəkəçi
# R.Həsənoğlu «Hüseyn Cavid» – Gənc Şair
# O.Mirqasımov « Gün aydın, Mələyim » - Akyor
# V.Mustafayev «Xoca» - Beyrək
# E.Əfədiyev «Mahmud və Məriyəm» - Gənc Keşiş
Vaqif Əliyev (aktyor)

** Vaqif Məzahir oğlu Əliyev** () — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2002).

## Həyatı
Vaqif Əliyev 199 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. 1958-ci ildə Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında əmək fəaliyyətinə başlayıb, əvvəlcə kütləvi səhnələrdə, sonra epizodik rollarda səhnəyə çıxıb. 1962-ci ildə M. Ə. Əliyev adına Teatr institutuna daxil olub, oradan əsgərliyə xidmətə çağırılıb, sonra təhsilini davam etdirib.

1968-ci ildə təyinatla Sumqayıt Dövlət Dram Teatrına göndərilən Vaqif Əliyev 33 il burada fasiləsiz aktyor kimi çalışaraq 100 — dən artıq tamaşada müxtəlif obrazlar yaratmışdır. 1990-cı ildə ona "Əməkdar artist" fəxri adı verilmişdir. 2000-ci ildən Bakı Bələdiyyə Teatrında çalışan Əməkdar artist Vaqif Əliyev N. Nərimanovun "Nadir şah"əsərində – Kəndli, C. Cabbarlının "Dönüş"ündə- Şövqi- Sapand, C. Məmmədquluzadənin "Ölülər"ində Məşədi Oruc, Ə. Nesinin "Tənha qadınlar"ında- Qazabaxan, A. Babayevin "Oğul"unda- Qəzənfər, A. Məmmədovun "Dəli Domrul"unda-Ata, N. Hikmətin "Damokl qılıncı"nda- Kar, R. İçərişəhərlinin "Vətənə igidlər gərəkdir"ndə- Seyidağa, S. Rəşidinin "Mənim Ərdəbilim"ndə- Əmir, Ə. Əliyevin "Cırtdan, Məlikməmməd və üç gözəl"ndə Dədə Qorqud, "Unutqanlıq qorxunc bəladır"nda- Rus Zabiti, A. Qurbaninin "Türk sancağı"nda- Ağsaqqal, H. Cavidin "İblis"ində- Xaxam rollarını məharətlə yaradıb və tamaşaçıların hüsnirəğbətini qazanıb.

Sənətkarın gərgin əməyi 2002-ci ildə dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib və ona "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı verilmişdir.

Xalq artisti Vaqif Əliyev 13 avqust 2021-ci ildə 81 yaşında ürək xəstəliyindən vəfat edib.

## Filmoqrafiya
* Ağ atlı oğlan (film, 1995) (tammetrajlı bədii film) — rol: erməni
* Yük (film, 1995)
* Biz qayıdacağıq (film, 2007)
* Sovqat (film, 2009)

## İstinadlar
Əli Əliyev (aktyor)

**Əli Şəmsəddin oğlu Əliyev** - Naxçıvan MR-in Əməkdar artisti (1987)

## Həyatı
Əli Şəmsəddin oğlu Əliyev 1956-cı ildə anadan olub.

1983-cü ildə M.A.Əliyev adına ADİİ-nun Dram və Kino Aktyorluğu fakültəsini bitirib. Təyinatla Naxçıvan DMDT-na göndərilmişdir. Teatrda işlədiyi müddətdə Sofokol "Elektro"da Egist, T.Oflazoğlu "Dəli İbrahim"də Dəli İbrahim, C.Məmmədquluzadə "Anamın kitabı"nda Rüstəm bəy, R.İbrahimbəyov "Ultimatium"da O, R.İbarhimbəyov "Kabinet əhvalatı"nda Kedrov, Ə.Əylisli "Mənim nəğməkar bibim"də Əsgər, Ə.Əylisli "Bir cüt bədmüşk ağacı"nda gənc rəssam, R.N.Güntəkin "Yad qızı"nda Rza, Ü.Hacıbəyov "Məşədi İbad"da Həsən bəy, A.Dudayev "Astana"da Andrey Buslay, H.Cavid "Ana"da İzzət, M.Araz "Atramın kitabı"nda M.Araz, K.Ağayeva "Apardı sellər Saranı"da gənc, H.Arzulu "Əlincə qalası"nda Məlik Tahir, Anar "Sizi deyib gəlmişəm"də Cəlil Məmmədquluzadə, T.Elçin "Osvensin"də İblis, Mir Cəlal "Dirilən adam"da Məşədi İslam və s. rollarda oynamışdır.

1987-ci ildə Naxçıvan MR. Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
Şiləvəngə (Yardımlı)

**Şiləvəngə** — Azərbaycan Respublikasının Yardımlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Tarixi
Şiləvəngə kənd camaatı Cəlilabad rayonundakı Şiləvəngə kənd camaatı ilə qohumdur. Əski zamanlarda Cəlilabaddaki kənd qışlaq və Yardımlıdakı kənd yaylaq kimi istifadə olunurdu. İranın Germi bölgəsində də 6 kənd əhalisi (Salala, Daşdibi, Geygal, Qarabulağ, İlxanlar və Təzəkənd) Şiləvəngədən köçmədirlər və özlərini şiləvəngəli kimi tanıdırlar.

Oykonim talış dilinəki şilə (çuxur, çökək) və vəngə (yer) komponentlərindən düzəlib, "çuxur yer" və ya şilə (çubuqla hörülmüş bənd), məkan bildirən vən sözündən və -gə şəkilçisindən ibarət olub, "çubuqla hörülmüş bənd olan yer" kimi izah olunur. Yaşayış məntəqəsi həqiqətən də əkin sahələrini suvarmaq üçün bənd çəkilmiş çökək ərazidə yerləşir.

## Həmçinin bax
*Şiləvəngə (Cəlilabad)

## İstinadlar
Səbinə Hacıyeva (aktrisa)

**Səbinə Sabir qızı Hacıyeva** () — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycanın əməkdar artisti (2018).

## Həyatı
1999–cu ildə Ə.Hüseynzadə adına Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Kinorejissorluq" fakültəsinə daxil olmuş və 2003-cü ildə universiteti bitirib. 2003-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinə "magistratura" pilləsinin "Mədəniyyətşünaslıq" fakültəsinə qəbul olmuş və 2005-ci ildə həmin fakültəni bitirmişdir. 16 noyabr 2003-cü ildən hal-hazıradək Dövlət Pantomima Teatrının aktrisasıdır. O, B.Xanızadə "Şərqə səyahət" – (Hind qızı), M.Mkusabəyov "Şəngül, Şüngül, Məngül" – (Küpəgirən qarı, Məngül), B. Xanızadə "Eşq" (V. Şekspirin sonetləri əsasında plastik düşüncə) – (AY, Vərəq), Z.Zeynalov "Maska" – (Qadın), A.Ekzüperi "Balaca Şahzadə" – (Qızılgül), A.Kamyu "İnsan" – (Masonun arvadı, Ərəb qızı), A.Məmmədov "Korlar" – (Ölüm) tamaşalarında oynamışdır. R.Həsənoğlu "Hüseyn Cavid" – (Gənc Şairə) filmində çəkilmişdir.
S.Hacıyeva Tatarıstanda (Kazan 30 may – 6 iyun 2005 "Novruz" Türkdilli xalqların teatr festivalı) Beynəlxalq Teatr Festivalında iştirak etmişdir.

27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür. 7 may 2020-ci ildə və 7 may 2021-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Cavid ömrü (film, 2007)
# Sonuncu dərviş (film, 2009)
# Xoxan (film, 2014)
# Bəlkə də... (film, 2025)

## İstinadlar
Yevgeniya Nevmerjitskaya

**Yevgeniya Stepanovna Nevmerjitskaya** — Azərbaycan teatr aktrisası, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2018).

## Həyatı
Yevgeniya Nevmerjitskaya Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram-kino aktyoru fakültəsini 1965-ci ildə bitirib. 1963-cü ildən S. Vurğun adına Rus Dram teatrının aktrisasıdır. Bu illər ərzində teatr səhnəsində 70-dan çox rol oynamışdır. Onların arasında "Terezanın ad günü"-ndəki (G. Mdivani) Alfa, "Qayıtmış insan"-dakı (Ə. Nəsibov) Nigər, "Sonuncular"-dakı (M. Qorki) Vera, "İllər və sahillər"-dəki (N. Xəzri Tünzalə ), "Sən nəyə yaşayırsan?"-dakı (İ. Qasımov) Şərqiyə, "Mariya Stüart"-dakı (F. Şiller) Gertruda, "Qum üzərində ev"-dəki (R. İbrahimbəyov) Ada, "Şəhərin yay günləri"-dəki (Anar) Tamara, "Albalı bağı"-dakı (A. Çexov) Ranevskaya, "Körpüdən mənzərə"-dəki (A. Miller) Beatris, "Zorən xəstə"-dəki (J.-B. Molyer) Belina, "I Napoleon"-dakı (F. Brukner) Jozefina, "Gözəl kişi"-dəki (A. Ostrovski) Sosipatra Semenovna, "Harold və Mod"-dakı (K. Higgins) Mod kimi obrazları aktrisanın rəngarəng yaradıcılıq palitrasının nümunələrindəndir.

2000-ci ildə Y. Nevmerjitskaya "Əməkdar artist", 27 may 2018-ci ildə Azərbaycanın xalq artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
2006-cı ildən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsüdür.

## Filmoqrafiya
# Ən vacib müsahibə (film, 1971)

## İstinadlar
Rada Nəsibova

**Rada Ziyad qızı Nəsibova** () — Azərbaycan teatr və kino aktrisası.

## Həyatı
Rada Nəsibova 29 oktyabr 1982-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 2001-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin kulturologiya fakültəsinə daxil olmuş,  2005-ci ildə oranı prodüserlik ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

2002-2007-ci illərdə Cəfər Cabbarlı adına İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrında aktrisa vəzifəsində çalışmışdır. 2007-ci ildən indiyədək Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının aktrisası olaraq fəaliyyət göstərir. İşlədiyi müddət ərzində o, müxtəlif janrlı obrazlar yaratmışdır.

Kinoda 2002-ci ildən fəaliyyət göstərir. 20-ə yaxın filmdə, 10-dan çox teatr tamaşasında rol almışdır.

## Mükafatları
6 may 2023-cü ildə və 9 may 2024-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Teatr səhnəsindəki rolları

## Filmoqrafiya

## İstinadlar
Nargilə Qəribova

**Nargilə Dursun qızı Qəribova** — Azərbaycan aktrisası, teatr rejissoru, Azərbaycanın əməkdar artisti.

## Həyatı
Nargilə Qəribova 1977-ci ildə anadan olmuşdur. Əvvəlcə ixtisasca rəqqasə olmaq istəsə də, orta ixtisas diplomu olmadığı üçün İncəsənət İnstitutunda aktyorluq fakültəsinə qəbul olunmuşdur. Nargilə Qəribova 2001-ci ildə M. A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Dram və kino aktyoru" fakültəsini bitirmişdir. 1999-cu ildən o, Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının nəzdində fəaliyyət göstərən Pantomima teatr-studiyasında çalışmışdır. Həmin Teatr-studiya 2000-ci ildə Dövlət statusu aldıqda N. Qəribova teatrın aktrisası kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Fitri istedada, səhnə mədəniyyətinə, improvizə bacarığına malik olan N. Qəribova bu müddət ərzində B. Xanızadənin "Maska", "Şərqə səyahət", S. Musabəyovun "Şəngül, Şüngül, Məngül", Ş. Əttarın "Uçuş", Ü. Hacıbəyovun "Dulusçu", U. Şekspirin sonetləri əsasında hazırlanmış "Eşq", A. Rünoske "Kesa və Morito" tamaşalarında uğurla çıxış edərək, özünü peşəkar pantomim aktrisası kimi təsdiq etmişdir.

N. Qəribova Türkiyədə, Rusiyada, Gürcüstanda, Hollandiyada, Fransada, Misirdə keçirilən Beynəlxalq Teatr Festivalların iştirakçısı olmuşdur. Rusiyanın İrkutsk şəhərində festivalda "Leyli və Məcnun" tamaşasındakı çıxışına görə "Tamaşanın mürəkkəb plastik həllində parlaq aktyor oyunu" diplomu ilə təltif olunmuşdur.

Nargilə Qəribova 9 may 2012-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə, 10 may 2019-cu ildə, 7 may 2020-ci ildə və 7 may 2021-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Yenə o bağ olaydı (film, 2002)
# Manqurt (film, 2003)
# Qurban (film, 2011)
# Şəbəkə (film, 2011)
# İnikas (film, 2014)
# 4.1. Şəhər motivləri (film, 2015)

## İstinadlar

## Mənbə
* "Milli mimçilər". //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 42–43.
Hafiz Quliyev

**Hafiz Məhərrəm oğlu Quliyev** () — Azərbaycan Dövlət Akademik opera və balet teatrının baş rejissoru, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının baş rejissoru.

## Həyatı
Hafiz Quliyev 10 may 1960-cı ildə Cəbrayıl rayonu Quycaq kəndində anadan olub. 1987-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət Universitetini rejissorluq ixtisası üzrə bitirmiş və gənc mütəxəssis kimi Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet teatrına işləməyə göndərilmişdir.

1996-cı ildə o, teatrın baş rejissor vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

Bu gün teatrın repertuarında özünəməxsus yer tutan S. Ələsgərovun "Solğun çiçəklər", Ü. Hacıbəylinin "Leyli və Məcnun", "Arşın mal alan", "O olmasın, bu olsun", "Koroğlu", "Əsli və Kərəm", Z. Hacıbəyovun "Aşıq Qərib", F. Əmirovun "Sevil", Ş. Axundovanın "Gəlin qayası", R. Mustafayevin "Vaqif", Firəngiz Əlizadənin "Intizar", C. Cahangirovun "Xanəndənin taleyi", N. Əliverdibəyovun "Cırtdan", M. Kajlayevin "Valida", Ş. Musaoğlu "Beş qapı" əsərləri H. Quliyevin quruluşunda səhnəyə qoyulmuşdur.

H. Quliyev Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində rejissor və aktyor sənətindən, Milli Konservatoriyada opera sinfindən dərs deyir, Dosentdir.

Eyni zamanda Ü. Hacıbəylinin məşhur "Arşın mal alan" əsərinə Ankara opera və Balet teatrında 2 dəfə 2003 və 2013-cü illərdə, Samsun Dövlət Opera və Balet tearında 2 dəfə 2009 və 2018-ci illərdə, Belarusiya Akademik Musiqili Teatrında, Çin Xalq Respublikasının Pekin Milli Operasında "Tiainqo" teatrında, Moskvada, Bolqarıstanda Kdjalı Dövlət Teatrında və Sofiya şəhərində, Ü. Hacıbəylinin "Leyli və Məcnun" Tacikistanın Düşənbə Akademik Dövlət Opera və Balet teatrında və b. teatrların kollektivinin iştirakı ilə və bir çox ölkələrdə tamaşalar qoymuşdur.

Çexiyada, Koreyada Beynəlxalq festivalda iştirak etmişdir, Beynəlxalq İpək yolu festivalı üçün 8 tamaşa hazırlamışdır. Bir çox Dövlət əhəmiyyətli tədbirlərin rejissoru olmuşdur.

2005-ci ildə H. Quliyev Respublikasının Əməkdar İncəsənət Xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür. 9 may 2012-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə, 1 may 2017-ci ildə, 9 may 2018-ci ildə, 10 may 2019-cu ildə, 7 may 2020-ci ildə, 7 may 2021-ci ildə, 10 may 2022-ci ildə, 6 may 2023-cü ildə, 9 may 2024-cü ildə və 8 may 2025-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

2018-ci ildə Cəfər Cabbarlı mükafatına layiq görülmüşdür.

2019-cu ildə Ü. Hacıbəyli mükafatına layiq görülmüşdür.

10 mart 2021-ci ildə Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının təsis etdiyi "Sənətkar" medalı təltif olunub.

## Filmoqrafiya
* Qız qalası (film, 2000)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İlham Namiq Kamal ilk dəfə opera səhnəsində
Kamil Sultanov

**Kamil Sultanov** — Azərbaycan aktyoru. Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi (14.09.2012)

## Həyatı
Kamil Sultanov 6 sentyabr 1939-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

Bakı Kitabxanaçılıq texnikumunu bitirmişdir.

1966-cı ildən Opera və Balet teatrında çalışır.

1966–1977-ci illərdə xor artisti vəzifəsində çalışmış, 1977-ci ildən rejissor assistenti vəzifəsində işləyir.

Tamaşaları idarə edən rejissordur.

Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının rejissor assistentidir.

## Mükafatları
* Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi — 14.09.2012

## Filmoqrafiya
# Qız qalası (film, 2000)
# Şirin bülbül (film, 2000)
# Yeni həyat (2005)

## İstinadlar
Şahzadə Babayeva

**Şahzadə Babayeva** — aktrisa.

## Həyatı
Yasamal rayonundakı 20 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. 1976-cı ildə M.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutuna daxil olub. Tələbəlik illərində C.Məmmədquluzadənin "Anamın kitabı" əsərində ana, S.Vurğunun "Xosrov və Şirin" dramı əsasında hazırlanmış tamaşada Şirin və Məryəm, Eduard Definin "Silindir"ində Rita obrazlarını özünəməxsus orijinallıqla tamaşaçılara təqdim edib. 1981-ci ildə institutu bitirdikdən sonra təyinatla Sabit Rəhman adına Şəki Dövlət Dram Teatrına göndərilib. "Teymurləng"də Olimpiya, "Həyatın dibində" Nastya, "Adsız ulduz"da Monna, "Knyaz"da Jasmen Şəki Dövlət Dram Teatrında yaratdığı uğurlu obrazlardandır. 1984-cü ildən 1992-ci ilədək Gənclər teatrında çalışan aktrisa, 1993-cü ildə taleyini Bakı Bələdiyyə Teatrına bağlamışdır.

Hüseynağa Atakişiyevin həyat yoldaşı olmuş və bir oğlu dünyaya gəlmişdir. 2002-ci ildə Əməkdar artist fəxri adına layiq görülmüşdür.

## Teatrdakı rolları
# Medeya (J.Anuy) — dayə
# Dönüş (Cəfər Cabbarlı; quruluşçu rejissor Hafiz Fətullayev, rejissor Əfqan Soltanov) — Qəmər
# Ölülər (Cəlil Məmmədquluzadə; quruluşçu rejissor Oruc Qurbanov) — birinci azarlı
# Elektra (Sofokl) — Kliteminestra 
# Nadir şah (Nəriman Nərimanov) — ana
# Müsyo Jordan və Dərviş Məstəli Şah (Mirzə Fətəli Axundov) — Şəhrəbanu
# Oğul (A.Babayev) — şikayətçi
# Xəyanətin müsibəti (İ.Kərimov) — Ümmi İshaq 
# Tənha qadınlar (Əziz Nesin) — Dahabəyim 
# Türk sancağı (A.Qurbani) — şəhid anası 
# Unutqanlıq qorxunc bəladır (Ə.Əliyev) — Sona
# Dəli Domrul (A.Məmmədov) — carçı qadın
# Qara Fatma (S.Qafarov) — Qara Fatma

## Filmoqrafiya
# Şirin bülbül (film, 2000)
# Yeni həyat (2005)

## İstinadlar
Faiq Qasımov (aktyor)

**Faiq Məsim oğlu Qasımov** () — Azərbaycan teatr aktyoru və rejissoru. Azərbaycan SSR əməkdar artisti.

## Həyatı
Faiq Qasımov 1965–2017-ci illərdə Gəncə teatrında çalışmışdır. Realist aktyor məktəbinin istedadlı nümayəndəsidir, yumorunun təbiiliyi, ifadə vasitələrinin əlvanlığı ilə seçilirdi. Son illər rejissorluq da edirdi. Əsas rolları: Şərif, Pirqulu ("Almaz" və "Aydın", Cəfər Cabbarlı), Göyüş, Xəfiyyəbaşı ("Kişilər" və "Ulduzlar görüşəndə", Altay Məmmədov), Aslan, Mirzə Qərənfil, Casus ("Nişanlı qız", "Xoşbəxtlər" və "Küləklər", Sabit Rəhman), Fmdıqburun ("Diribaş adamlar", Vasili Şukşin), Hacı Qara ("Hacı Qara", Mirzə Fətəli Axundzadə), Heydər ("Qız atası", Əfqan Əsgərov), Çingiz ("Bəxtsiz cavan", Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev), Rodriqo və kassio, Cani ("Otello" və "111 Riçard", Vilyam Şekspir), Qara kişi ("Gəl qohum olaq", İsi Məlikzadə), Təlxək ("Tariyel", Məmmədəli Nəsirov), Volter ("Üç qəpiklik opera", Bertolt Brext), ikinci sərxoş ("Mənim günahım", İlyas Əfəndiyev), Polad ("Qoruqlar", Əliağa Kürçaylı), Rauf ("Mezozoy əhvalatı", Maqsud İbrahimbəyov), Paollo ("Uzaq sahillərdə", İmran Qasımov və Həsən Seyidbəyli), Dito ("Araba hələ aşmayıb", Otiya İoseliani), Şəkəralı ("Günəşlə oyananlar", Qeybulla Rəsulov), Tolya Jarikov ("Mükafat", Aleksandr Gelman), Şərif ("Almaz", Cəfər Cabbarlı), Mirpaşa ("Komsomol poeması", İsgəndər Coşqun), Seyran ("Səadət sorağında", Teymur Məmmədov), Lətif ("Yaxın adam", İsi Məlikzadə), Xəlil ("Qaçaq Nəbi", Süleyman Rüstəm), Əli Məmməd Dilbəri ("Əli Məmməd Dilbəri", Səttar Zərdablı), İvan İvanoviç ("İvan İvanoviç var idimi?", Nazim Hikmət), Vartan ("Üçatılan", İlyas Əfəndiyev), Toyuq oğrusu ("72-ci palata", Orxan Kamal), İonitse ("İctimai rəy", Aurel Baranqa), Eldar ("Yeddi oğlan və bir qız", Rövşən Ağayev), Əzrayıl ("Dəli Domrul", Altay Məmmədov), Germes ("Odu atma, Prometey!", Mustay Kərim), Kürd Musa ("Vaqif", Səməd Vurğun), Heydərqulu ("Həyat", Mirzə İbrahimov), Pavel Yesenski ("Zəngli saat", Osvald Zaqradnik).

Teatr xadimlər ittifaqının üzvü, "Qızıl Dərviş" mükafat laureatı və Prezident mükafatçısı idi.

Faiq Qasımov 23 yanvar 2017-ci ildə vəfat edib.

## Filmoqrafiya
# Adam ol! (film, 2005) (tammetrajlı bədii film) — rol: Faiq
# Adam ol! 3 (film, 2007) (tammetrajlı bədii film) (Lider TV)

## İstinadlar