Fatma Çiçək Derman

**Fatma  Çiçək Derman** () — təzhip-miniatür sahəsi üzrə mütəxəssis, professor .

## Həyatı və yaradıcılığı
Fatma  Çiçək Derman 1945-ci ildə Ankarada  doğulmuşdur. İstanbul Qız Liseyini və İstanbul Universiteti ədəbiyyat fakültəsinin sənət tarixi bölümünü bitirib. O, 1985-ci ildən 2012-ci ilə qədər Mərmərə Universitetinin Gözəl Sənətlər Fakültəsində müəllimlik etmişdir.

Fakültə dekanı, Ənənəvi Türk Sənətlər Bölümü və Təzhip-miniatür əsas sənət sahəsinin yaradıcısı kimi rəhbərliklərdə   çalışdı.

1976-cı ildən başlayaraq 24 il müddətində fəxri olaraq Kubbealtı Nakışhânesinde təzhip müəllimliyi etmişdi. Fatma  Çiçək Derman ilk şəxsi sərgisini 1987-ci ildə Qanuni Sultan Süleyman Sərgisi əhatəsində Çikaqoda açmış, müxtəlif illərdə Türkiyədə və xarici ölkələrdə sərgiləri olmuşdur. Türkiyə Respublikası Kültür Nazirliyi tərəfindən keçirilən Dövlət Türk Süsləmə Sənətləri seçici təşkilatında 1990-cı ildən etibarən yer alan F.Ç.Derman Yaponiyada Türk ili olaraq elan edilən 2003-cü ildə professor Uğur Dermanla birlikdə East Asia (Toua) Universiteti tərəfindən dəvət edilmiş, burada sərgi və konfranslarla sənətlərini tanıtmışlar.

Professor Uğur Dermanın həyat yoldaşı olan Fatma Çiçək Dermanın üç oğlu, üç nəvəsi vardır.

Professor Fatma Çiçək Derman 9 magistr işinin və 7 doktorluq dissertasiyasının elmi rəhbəri olmuşdur.

2012-ci ildə  Fatma  Çiçək Derman təzhip sahəsində Türkiyə Cümhuriyyəti Kültür və Turizm Nazirliyi tərəfindən Kültür və Sənət Böyük mükafatına layiq görülmüşdür.

2 fevral 2015-ci ildə Türkiyə Cümhuriyyəti Üsküdar Bələdiyyəsi Sosial İşlər Müdirliyi tərəfindən ənənəvi Türk sənətlərinin inkişafına ömürlərini həsr edən Prof.Dr. Çiçək Dermana və həyat yoldaşı Prof.Dr. Uğur Dermana sayqı gecəsi təşkil edilmişdir.

Fatma  Çiçək Derman yüzdən çox məqalənin və üç kitabın müəllifidir.

## Elmi əsərləri
*Türk Tezyînî Sanatlarında Motifler.  (Dr. İnci A. Birolla birlikdə) 
*Kadıasker Mustafa İzzet Efendi Hilyesi. (Prof. Uğur Dermanla birlikdə) 
*Rikkat Kunt Hoca Hanım. (2013)

## Bəzi məqalələri
*“The Changes in Turkish Tezhip Through Centuries”, The Turks: Traditional Arts. Ankara: Yeni Türkiye Publications, 2002. c.4, s.33-43.
*“The Art of Illumination in the Ottoman Empire”, History of the Ottoman State: Society & Civilization / ed. Ekmeleddin İhsanoğlu. İstanbul: Research Centre for Islamic History, Art and Culture, 2002. c.2, s.653-658. 
*"The Art of Tezhip (gilding) in the Ottoman Centuries With Its Styles and Artists”, The Great Ottoman – Turkish Civilisation: Culture and Arts. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 2000. c.4, s.676-690.
*“Türk Tezyînatındaki Istılâh ve Tâbir Kargaşasına Dâir”, M. Uğur Derman 65 Yaş Armağan Kitabı = M. Uğur Derman 65th Birthday Festschrift / der. ve ed. Irvin Cemil Schick.  İstanbul: Sabancı Üniversitesi, 2000. s.253-260.
*“Fennu'z-zahrafe ve't-tezhîb İnde'l-Osmaniyyîn”, Ed-Devletü'l Osmaniyye Târihun ve Hazâretun / önsöz Ekmeleddin İhsanoğlu, çev. Salih Sâdâvî. İstanbul: International Commission for the Preservation of Islamic Cultural Heritage, 1999. c.2, s.751-756.
*"Tezhip Sanatında Kullanılan Terimler, Tȃbirler ve Malzeme’’, Tezhip Buluşması / haz. Ahmet Akcan. İstanbul: İBB Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı Kültür Müdürlüğü, 2011. s.284-291.
*‘‘Art of Illumination in Istanbul of Ottoman Empire’’, İstanbul Capital of Cultures / ed. by Fahameddin Başar. İstanbul: Turkish Cultural Service Foundation ve İstanbul 2010 European Capital of Culture, 2010. s.370-375.
*"Tarihimizde Mushafların Bezenmesi’’, Diyanet İlmi Dergi. 46, 4 (Ekim-Kasım-Aralık, 2010). s.137-144. İngilizce ve Türkçe Abstract. Aynı Makale burada yayınlandı: Diyanet İlmi Dergi: Kur’an Özel Sayı: Kur’an’ın Nüzȗlünün 1400. Yılı Anısına. Ankara: Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı, 2011. s.647-653.
*“El-Eşkȃl fi el-Zahrafeti el-Türkiyeti”, Fünun-ı İslamiye. 1 (1430 HD/AD 2009). s.6-9. 
*“Origins of Motifs in Turkish Ornamentation Genres’’, Islamic Arts Quarterly Magazine. 1 (Autumn, 1430/2009). s.6-9.

## Bəzi ensiklopedik məqalələri
*“Halkârî: Tezhip sanatında altınla çalışılan bir bezeme tarzı”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15 (1997). s.365-367. 
*“Altın Ezme: Altın varakların arap zamkı veya bal yardımı ile ezilip kamış kalemle yazılabilecek veya fırça ile sürülebilecek hâle getirilme işlemi”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 2 (1989). s.537.
*“Tezhip: Tezhip Sanatında Üslûplar ve Sanatkârları”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 41 (2012). s.65-68.
*"Şahkulu (ö.963/1556): Kanȗnȋ Sultan Süleyman Dönemi Saray Nakışhȃnesinin Sernakkaşı ve Sazyolu Bezeme Üslȗbunun İlk Temsilcisi’’, Türkiye Diyanet Vakfı İslȃm Ansiklopedisi. 38 (2010). s.283-284.
*"Sâmi Necmeddin’’, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 36 (2009). s.74.
*"Lâle: Şekil ve renk özellikleriyle edebiyatta ve süsleme sanatlarında kullanılan çiçek”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 27 (2004).  s.81.

## Bəzi Beynəlxalq simpozium və  konfrans
*“Necmeddin Okyay’dan Kalan Cild Kalıbları”, Uluslararası Cilt Sanatı Buluşması Sempozyumu (29 Kasım- 8 Aralık 2012) / haz. Ahmet Akcan. İstanbul: İBB Kültür Sosyal İşleri Daire Başkanlığı Kültür Müdürlüğü, 2014. s.30-36.
*“Osmanlı İstanbulu’nda Bezeme Sanatı”, Osmanlı İstanbul’u: I. Uluslararası Osmanlı İstanbulu Sempozyumu Bildirileri (29 Mayıs -1 Haziran 2013: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi) / ed. Feridun M. Emecen ve Emrah Safa Gürkan. İstanbul: İBB Kültür AŞ ve İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Yayınları, 2013. s.495-509.
*‘‘As to an Unknown Work of Ataullah Efendi, The Illuminator’’. IFAS: Uluslararası Güzel Sanatlar Sempozyumu = International Fine Arts Symposium: 20-22 Ekim 2011 = 20-22 October 2011. (20 Ekim 2011: Selçuk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Konferans Salonu, Konya). Konya: Selçuk Üniversitesi, 2012. s.121-125.
*‘‘XX. Yüzyıl İstanbul’undaki Tezyȋnȋ Sanatlar Üzerine’’, 7. Uluslararası Türk Kültürü Kongresi = 7th International Turkish Culture Congress (5-10 Ekim 2009 = 5-10 October 2009) Türk ve Dünya Kültüründe İstanbul = Istanbul in Turkish and World Culture:  Bildiriler IV İstanbul’da Sanat: Mimari, el sanatı, resim, müzik. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, 2012. s.481-494. İngilizce ve Türkçe Abstract.
*‘‘A Forgotten Artist of the Republican Period: Sami Necmeddin’’, Thirteenth International Congress of Turkish Art: Proceedings / ed. Géza David ve Ibolya Gerelyes. Budapest: Hungarian National Museum, 2009. s.187-195.
*“Beylerbeyi’nin Hanımefendi Sanatkârı: Rikkat Kunt (1903-1986)”, Uluslararası 6. Üsküdar Sempozyumu (VI: 06-09 Kasım 2008): Bildiriler II. İstanbul: Üsküdar Belediyesi, 2009. c.2, s.189-200.
*“Hezârfen Hattat Necmeddin Okyay’ın Sanatkâr Oğulları”, Uluslararası 5. Üsküdar Sempozyumu: (5: 01-05 Kasım 2007): Bildiriler II. İstanbul: Üsküdar Belediyesi,  2008. c.2, s.149-160.
*“Trabzonlu Sanatkârlarca Hazırlanan Bir Mushaf”, 17. Uluslararası Osmanlı ve Osmanlı Öncesi Çalışmaları Komitesi (CIEPO) Sempozyumu: (17: 18-23 Eylül 2006): Bildiri Özetleri. Trabzon: Trabzon Karadeniz Teknik Üniversitesi, 2006. s.31.
*“Osmanlı Tezyînatının 20. Yüzyıldaki Kuramcısı: Feyzullah Dayıgil = A 20th Century Theorist of Ottoman Illumunation: Feyzullah Dayıgil”, Gelenek, Kimlik, Bireşim: Kültürel Kesişmeler ve Sanat Uluslararası Sempozyumu = Tradition, Identity, Synthesis: Cultural Crossings and Art Symposium: (16-18 Kasım 2005=16-18 November 2005): Bildiri Özetleri = Abstracts. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, 2005. s.26.
*“The Master-Apprentice Relationship in the Art of Bookmaking”, Ciépo-16 Summaries of Contributions: (16: June 14-19 2004). Warsaw: [Varşova Üniversitesi Şarkiyat Enstitüsü], 2004. s.16. 
*“XVI. yy.’da Hazırlanmış Bir Mesnevî Tezhîbi”, X. Millî Mevlânâ Kongresi (X: 02-03 Mayıs 2002: Konya): Tebliğler I. Konya: Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Merkezi, 2002. s.61-72. Aynı makale http://akademik.semazen. net/article_detail.php?id=286’ de yayınlanmıştır.
*“Mesnevî Tezhîbine Müstesnâ Bir Örnek”, Birinci Uluslararası Mevlânâ, Mesnevî ve Mevlevîhâneler Sempozyumu: ( I:19-21 Aralık 2001: Manisa Mevlevîhânesi): Sempozyum Bildirileri. Manisa: Celâl Bayar Üniversitesi Manisa Yöresi Türk Tarihi ve Kültürünü Araştırma ve Uygulama Merkezi, 2002. s.189-204.
*“Sanat Tarihi ile Sanat Arasındaki Terim Kargaşasına Dâir Düşünceler”, Uluslararası Sanatta Etkileşim = Interactions in Art: Bildiriler = Proceedings: (25-27 Kasım 1998: Ankara). Ankara: Hacettepe Üniversitesi, 2000. s.104-105. İngilizce özet s.280.

## İştirak etdiyi sərgilər
*1.	Marmara University Faculty of Fine Arts Exhibition of Faculty Members. Academia Gallery National Academy of Art Sofia ve Marmara University Faculty of Fine Arts: Academia Gallery National Academy of Art Sofia, Sofya-Bulgaristan. 06-18 Mart 2009. 
*2.	İslâm Tezyînatı Sergisi. I. Uluslararası Hat ve İslâm Tezyinatı Festivali:  Cezayir Deniz Kasrı Salonu, Cezayir-Cezayir. 05-11 Aralık 2007. 
*3.	Klâsik Sanatlarımız Sergisi. Boşnak Enstitüsü, Adil Zulfikarpasic Vakfı Binası. Saraybosna-Bosna-Hersek Cumhuriyeti. 28 Mayıs-01 Haziran 2005.
*4.	Türkiye ve Japonya’daki Çağdaş Hat Sanatı: Türkiye’ye Özlem Sergisi. Orta Doğu Kültür Merkezi, Tokyo - Japonya. 04-13 Ekim 2003.
*5.	Hat ve Tezhip Şöleni: uygulamalı. IRCICA ve Kişisel sergi: Tunus İlim, Edebiyat ve Sanat Akademisi Beytü’l-Hikme, Kartaca-Tunus. 29 Eylül-12 Ekim 1997.
*6.	Geleneksel Türk Minyatür-Tezhip-Hat Sanatları Sergisi. Türkiye İş Bankası: İŞBANK, Frankfurt-Almaniya. 22-31 Ekim 1996.   		  	
*7.	Kişisel Sergi: Uygulamalı. Lok Versa Ministry of Culture İslamabad, UNESCO Paris, IRCICA Uluslararası I. İslâm El Sanatları Festival ve Semineri: Holiday Inn Hotel,  İslâmâbâd-Pakistan. 07-15 Ekim 1994.  
*8.	Kişisel Sergi: Uygulamalı. Kanûnî Sultan Süleyman Sergisi: The Art Institute of Chicago, Chicago-ABD. 27 Ağustos-06 Eylül 1987.	
*9.	Traditional Ottoman Calligraphy and Manuscript Illumination.  World Music Series: Commonwealth Institute ve ARTOU, London-England. 16-20 Haziran 1981.
*10.	L’art de la Calligraphie et de L’Enluminure Ottomanes. Musique et Danse des Derviches: Cité Universitaire de Genéve ve ARTOU, Genéve-Suisse. 09-14 Haziran 1981.
*11.	Laboratorio di Calligrafia e Miniatura. Sufi, Musiche e Cerimonie de l’İslam: Centro di Ricerca per il Theatro ve ARTOU, Milano-Italy. 22 Haziran-04 Temmuz 1981.

## Əsərləri

Fayl:F.Ç.Derman. Rikkat Kunt Hoca Hanım.jpg 
Fayl:F.Ç.Derman. Edeb ya hu.jpg
Fayl:F.Ç.Derman.Təzhip-miniatür eseri.jpeg


## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*Əlyazmalar İnstitutunun əməkdaşı, il.ü.f.d. Səbinə Nemətzadə Elmin İnkişafı Fondunun keçirdiyi 5-ci mobillik qrant layihəsinin qalibi olmuşdur
*Prof.Dr.Çiçek Derman. Evi Yuva Yapan Nedir? 
*ÜSKÜDAR BELEDİYESİ’NDEN İKİ GÜZEL İNSANA SAYGI GECESİ