DASH7

**DASH7** () — aşağı enerji sərfiyyatı ilə geniş ərazi üzərində simsiz məlumat ötürmə üçün istifadə olunan açıq standartlı bir simsiz kommunikasiya protokoludur. DASH7 texnologiyası, əsasən, **433 MHz** radio tezliyində işləyir və məlumatları böyük məsafələrə (çox vaxt 2 km-ə qədər) ötürə bilir.

Bu protokolun xüsusiyyətləri onu əşyaların interneti (IoT), ağıllı şəhər və sənaye tətbiqləri üçün əlverişli edir. DASH7 texnologiyası uzun ötürmə məsafəsi, aşağı enerji sərfiyyatı və çox sayda cihazın eyni anda şəbəkəyə qoşula bilməsi üstünlükləri ilə tanınır.

## Əsas xüsusiyyətləri
DASH7, batareya ilə işləyən cihazlar üçün idealdır, çünki aşağı enerji sərf edərək uzun müddət işləməyə imkan verir. Cihazlar yalnız məlumat göndərmək və ya qəbul etmək üçün aktiv olur və qalan vaxt "yuxu" rejimində qalır ki, bu da enerjiyə qənaət edir. DASH7 şəbəkəsi 433 MHz tezliyində işləyir ki, bu da digər tezliklərə nisbətən binalardan və müxtəlif maneələrdən daha asan keçməyə imkan verir. Bu, DASH7-ni bina içi və şəhər mühitində uzun məsafəli rabitə üçün əlverişli edir. DASH7, 1-2 km-ə qədər məsafələrdə məlumatları sabit şəkildə ötürə bilər. Beləliklə, məlumatın uzaq məsafələrə çatdırılması üçün əlavə təkrarlayıcı cihazlara ehtiyac qalmır. DASH7 cihazları yalnız məlumat göndərə bilməz, eyni zamanda cavab da ala bilir. Bu iki tərəfli əlaqə xüsusiyyəti idarəetmə və monitorinq üçün əlverişlidir.

DASH7 az gecikmə ilə işlədiyi üçün real vaxt tətbiqləri üçün uyğundur. Cihazlar məlumat göndərərkən gözləmə müddətləri az olur. DASH7 cihazları "mesh" və ya "point-to-point" topologiyasında işləyə bilər, yəni bir çox cihazı eyni anda şəbəkəyə qoşmaq və məlumatları geniş bir əraziyə yaymaq mümkündür.

## Tətbiq sahələri
DASH7 texnologiyası aşağı enerji sərfiyyatı və uzun məsafəli rabitə xüsusiyyətlərinə görə müxtəlif sahələrdə istifadə edilir.  Parklanma yerlərinin monitorinqi, su və elektrik təchizatı sistemlərinin idarə olunması və tullantıların idarə edilməsi kimi ağıllı şəhər tətbiqlərində istifadə olunur. Əşyaların izlənməsi, anbar idarəetməsi və inventarların avtomatlaşdırılması üçün əlverişlidir. Cihazlar uzun məsafələrdən məlumat ötürə bildiyi üçün geniş anbar sahələrində yerləşən inventarların izlənməsi üçün istifadə oluna bilər. Torpaq və hava sensorları ilə torpağın nəmliyi, hava keyfiyyəti və temperatur kimi məlumatların uzaq məsafələrdən izlənməsi. Temperatur, işıqlandırma və təhlükəsizlik sensorları DASH7 texnologiyası ilə təchiz olunaraq enerji sərf etmədən böyük ərazidə effektiv şəkildə idarə edilə bilər.

## Üstünlükləri və çətinlikləri
### Üstünlükləri
* Uzun batareya ömrü — aşağı enerji sərfiyyatı ilə işləyərək batareya ömrünü artırır.
* Uzaq məsafələrə ötürmə — 1-2 km məsafəyə qədər davamlı rabitə imkanı təmin edir.
* Maneələri daha asan keçmə — 433 MHz tezliyi ilə maneələrdən daha effektiv şəkildə keçə bilir, bu da onu şəhər və bina daxili tətbiqlər üçün ideal edir.
* İki tərəfli məlumat ötürməsi — tətbiqlərdə daha çevik və güclü idarəetmə təmin edir.

### Çətinlikləri
* Məhdud məlumat ötürmə həcmi — DASH7, aşağı tezlik və aşağı enerji ilə işlədiyi üçün yüksək həcmli məlumatları ötürmək üçün uyğun deyil.
* Şəbəkə uyğunluğu — bəzi mühitlərdə, məsələn, çox sayda yüksək tezlikli rabitə cihazının olduğu yerlərdə şəbəkə uyğunluğu problemi ola bilər.

DASH7, İoT və ağıllı şəhər kimi sahələrdə çox faydalı bir texnologiya olaraq geniş istifadə olunur və enerji effektivliyi ilə yanaşı geniş ərazi üzərində məlumat ötürmək imkanı yaradır. Bu texnologiya ilə IoT cihazları daha çevik və uzunömürlü olur, xüsusilə də genişmiqyaslı tətbiqlər üçün əlverişlidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* DASH7 Alliance
* Low Power Wide Area Network Technology Comparison
* OSS-7 Open Source Stack 
* OpenTag wiki 
* DASH7-LoRaWAN Comparison