Kitabxana

**Kitabxana** — növündən asılı olmayaraq kitab şəklində çap edilmiş bütün informasiya daşıyıcılarının toplandığı və istifadə edildiyi yer.

= Tarixi =

*"Kitabxana"* sözü fars və ərəb mənşəli iki sözün birləşməsindəndir.

İlk kitabxanalar eramızdan əvvəl yaradılıb. Ən qədim kitabxanalardan birinin Aşşur hökmdarı tərəfindən qurulduğu məlumdur. Hökmdar kitabxanasındakı kitablar üzəri şiş uclu alətlə yazılmış gil lövhələr olub.

Misirdə eradan öncə yaradılmış İsgəndəriyyə kitabxanası isə dövrünün ən böyük kitabxanası idi. Bir çox tarixçilər hesab edir ki, İsgəndəriyyə kitabxanasının yaranması bir çox tarixi faktların izini itirib. Orta əsr kitabxanaları isə təxminən 1000 kitabı olan kiçik monastır kitabxanaları idi.

## Növləri
Kitabxanalar 2 cür olur:
# Kütləvi kitabxanalar — hər kəsin istifadə edə bildiyi kitabxanalardır.
# Xüsusi kitabxanalar — elmi, tədris və ya müəyyən ixtisaslı mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulmuşdur.

## Əhəmiyyəti
Təhsil prosesinin iştirakçısı kimi mütaliə pedaqogikasının və onun daşıyıcısı olan kitabxanaların kəsb etdiyi əhəmiyyət öz əksini
mühüm dövlət sənədlərində də tapmışdır.

Kitabxanalar tarixən, eləcə də bu gün kütləvi mütaliənin təşkilatçısı olaraq qalır. Kitabxanalar:
# Əhalinin mütaliəsini təşkil etmək üçün sistemli qaydada seçilmiş, oxucuları maraqlandıran problemləri öyrənmək əsasında yaradılmış kitab fondlarına malikdirlər.
# Kitabxanalar mütaliənin təşkilatçısı kimi ölkə ərazisində planlı qaydada yerləşdirilmiş, əhaliyə daha çox yaxınlaşdırılmış, həmçinin müxtəlif oxucu qruplarını müntəzəm mütaliəyə cəlb etmək üçün böyük imkanlara malikdirlər.
# Burada hər bir oxucunun mütaliəsi üçün lazım olan kitabların məqsədyönlü şəkildə seçilməsinə kömək göstərmək, oxuculara kitabxananın məlumat aparatından istifadə etmək vərdişi aşılamaq imkanına malik mütəxəssis işçilər üçün səmərəli fəaliyyət göstərir. Bütün bunlar əhalinin intellektual tələbatının ödənilməsi üçün mütaliənin sosial zərurətə çevrilməsini
şərtləndirən amillərdir.

## Azərbaycanda kitabxana
Azərbaycanda da ənənəvi kitabxanalar mövcud olmuşdur.

Azərbaycanın ən böyük kitabxanası olan Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanası nəinki Qafqazda, eləcə də Avropa qitəsində, o cümlədən bütün dünyada şöhrəti olan ən böyük milli kitabxanalardan biri hesab edilir. 1923-cü ildə Milli Kitabxana 5 min nüsxə kitabla kiçik bir mənzildə işə başlayıb. İndi kitabxananın fondunda 5 milyona yaxın kitab var. Bir ildən çoxdur ki, kitabxanada elektron kataloq mövcuddur.

Hazırda Azərbaycanda 9000-ə yaxın kitabxana mövcuddur.

## Mənbə

## Ədəbiyyat
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* Azərbaycanda kitabxana işinin tarixi (dərslik), 3 hissədə: '''II hissə''' (XX əsrin I yarısında) , '''III hissə''' (XX əsrin II yarısında və XXI əsrin əvvəllərində). Bakı Universiteti, 2010.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* Ən qədim dövrdən XX əsrə qədər, 2 hissədə dərslik: '''I hissə''', II hissə. BDU, 2004.-328 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* '''Azərbaycanda kitabxana işinin tarixi (qısa icmal)'''/ Bakı Universiteti, 2001.-52 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* '''Azərbaycanda kitabxana işinin tarixindən''' /Bakı: [s.n.], 1986.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* '''Azərbaycanda kitabxana işinin tarixi (1933–1958)''' /Bakı: Azərnəşr, 1974.-244 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* '''Azərbaycanda kitabxana işinin tarixindən (1870–1920)''' — B.: "ADU" nəşriyyatı.-1960.-83 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* '''Sovet Azərbaycanında kitabxana işinin tarixi''' -Bakı, 1960 .-188 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]], Bədəlov E. M., Abbasova A. N. və b.* Kitabxanaşünaslıq: Kitabxana kataloqları (ali məktəblər üçün dərslik). Bakı Universiteti, 1996.-212 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* '''Kitabxanaşünaslığa giriş (dərslik)''' -Bakı, 1996.-58 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* Kitabxanaşünaslığa giriş, 3 hissədə dərslik: '''I hissə''' (nəzəri əsaslar), II hissə, '''III hissə''' (kitabxana işi haqqında təlim). Bakı: BDU, 2001.-400 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]], Qurbanov A.* Kitabxanaların kompüterləşdirilməsinin əsasları (dərslik) — Bakı Universiteti, 2007. −200 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* '''Azərbaycanda kitabxanaçılıq təhsilin inkişafı'''.- B.: "Maarif" nəşriyyatı.-1987.-130 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* '''Bakı Dövlət Universitetinin Elmi Kitabxanası 90 il elm və təhsilin xidmətində'''. Bakı Universiteti, 2009.-208, [1] s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* '''XXI əsrin əvvəllərində Azərbaycanda kitabxana işinin əsas inkişaf istiqamətləri: mülahizələr, təkliflər və proqnozlar'''. AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana.-Bakı, 2006.-106 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* Kitabxana fondu təşkilinin bəzi məsələləri- B.: "ADU" nəşriyyatı.-1958.-64 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]], Kazımov R. Ə., Bədəlov E. M.* Kitabxana işçisinin məlumat kitabı. -Bakı : Azərnəşr, 1986.-286 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* Kitabxana işinin tarixi kursuna giriş. Bakı Universiteti,1996 36 s., 20 sm.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* Kitabxana işinin tarixi kursuna giriş — Bakı Universiteti, 2002 .-38 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* Kitabxana və cəmiyyət — B: "Azərnəşr", 2011.- 348 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* '''Lenin və kitabxana işi''' — B.: Azərnəşr, 1974.- 102 s.
# *[[Abuzər Xələfov|Xələfov A. A.]]* Respublika Elmi-Texniki kitabxanası (1930–2000): Kitabxananın 70 illiyinə həsr edilmiş qısa tarixi oçerk / Bakı Universiteti, 2001.-38 s.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Milli Kitabxanası
* AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana
* Kitabxana (informatika)
* Normativ yoxlama
* Şəxsi kitabxana
* Tibbi kitabxana
* Kitabxana marketinqi
* Elektron kitabxana
* Kitabxana pişiyi

## Xarici keçidlər
* AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxana
* Prezident Kitabxanası