Con Henri Viqmor

**Con Henri Viqmor** (; ) — ən mötəbər Amerika hüquqşünaslarından biri. Dünyanın hüquqi coğrafiya elminin banisi, dəlil sahəsi üzrə mütəxəssis. 1889–1892-ci illərdə Tokionun Keyo Universitetində hüquq professoru, daha sonra 1901–1929 illərdə ABŞ-nin Şimal-Qərb Universitetinin hüquq fakültəsinin dekanı olmuşdur. Viqmor, ümumi məhkəmə çəkişmələrində ən köklü dəlil alimidir. Ədli dəlil sahəsi, 1904-cü ildə ümumi hüquq məhkəmələrində İngilis-Amerikan sübut sistemi üzərində işinin mərkəzidir.

## Bioqrafiya
Con Henri Viqmor San-Fransisko şəhərində Con və Harriyet Viqmor ailəsində anadan olmuşdur.

Harvard Universitetini bitirdikdən sonra 1883-cü ildə AB dərəcəsi, 1884-cü ildə AM dərəcəsi və 1887-ci ildə Hüquqşünaslıq dərəcəsi almışdır. Hüquq fakültəsini bitirdikdən sonra, Yaponiya İmperatorluğunun xarici siyasət məsləhətçisi olmaqdan əvvəl Bostonda hüquqşünaslıq etdi və 1889 - 1892-ci illərdə Tokionun Keyo Universitetində hüquq müəllimliyi vəzifəsinə təyin edildi .

Yaponiyada müəllimlik edərkən Viqmor, Tokuqava şoqunluğu dövründə (Edo dövrü) köhnə Yapon qanunlarının tarixini, xüsusən o dövrün qanunlarını ətraflı araşdırmışdır. Sonradan, Yapon hüquq tarixində bu dövrdə apardığı tədqiqatlar ümumi başlıq altında 15 cild həcmində bir sıra əsərlərdə nəşr olundu: XX əsrin 30-cu illərinə qədər köhnə Yaponiyada xüsusi hüququn öyrənilməsi üçün materiallar.

1893-cü ildə Viqmor ABŞ-nin Şimal-Qərb Universitetində hüquq fakültəsinin dekanı olmuş və Amerikaya geri qayıtmışdır. Viqmor  1901-dən 1929-a dekan vəzifəsində çalışmışdır.

1880-ci illərdən bəri Viqmor gizli səsvermə də daxil olmaqla seçki məsələləri ilə məşğul olur. Viqmor, illik bülleteni, ABŞ-da müqayisəli hüquq üzrə ilk nəşr olan Amerika Müqayisəli Hüquq Assosiasiyasının qurucularından biri olmuşdur.

1904-cü ildə Viqmor ən məşhur əsərini nəşr etdirdi: İngilis-Amerikan Ortaq Hüquq Məhkəməsində Sübut Sisteminə dair bir traktat (ümumi olaraq Viqmorun sübutu və ya sadəcə Viqmor olaraq bilinir), dəlillərin təkamülünə dair ensiklopedik bir araşdırma. Əslində bu Wigmore qaydaları, Kolumbiya Bölgəsindəki ABŞ Bölgə Məhkəməsi də daxil olmaqla bir çox Amerika məhkəməsində istifadə olunur. Federal məhkəmələrdə sübut qaydalarının müasir əsasları Federal Dəlil Qaydalarında müəyyən edilmişdir. Bir çox ştat, ABŞ Federal Dəlil Qaydalarındakı kimi sübut qaydalarından istifadə edir. Digər qaydalarla yanaşı, bu qaydalar müştərinin vəkilindən qorunması lazım olsa da, məhkəmədə ədalətli oyunların səhvən açıqlandığını iddia edir. Federal Mülki Prosessual Qaydalara edilən son dəyişikliklərdə, istənilmədən açıqlanan məlumatların geri qaytarılması və səmərəli şəkildə əldə edilə bilmə imtiyazına uyğun olaraq *"Geri Ödəmə Tələbi Müqaviləsi"* deyilir. Hər iki tərəf belə bir müqavilə bağlamaq istəsə, təsadüfən açıqlanmanın mənfi təsirləri minimuma endirilə bilər. *"Geri Dönüş Sazişi Tələbi"*, səhvən açıqlanmadan əvvəl imzalanması halında ən təsirli olur .

Viqmor ayrıca *Viqmor qrafiki* olaraq bilinən dəlillərin analiz edilməsi üçün qrafik metodu hazırlamışdır.

Con Henri Viqmor 1928 və 1936-cı illərdə nəşr olunan geniş və fundamental əsəri olan Dünyanın hüquq sistemlərinin Panoraması sayəsində dünyanın hüquqi coğrafiya elminin banilərindən biridir. Bu əsərdə Viqmor, yalnız müəyyən bir hüquq sisteminin təsnifatını vermiş deyil, həm də dünyanın hüquqi coğrafiyası elminin əsasını təşkil edən və müqayisəli hüquqşünaslığa çox yaxın olan yayılma hüdudlarını dünya xəritəsində göstərən ilklərdən biridir.

## Seçilmiş əsərləri
* 1891 –  ''Notes on Land Tenure and Local Institutions in Old Japan: Posthumous Papers of D. B. Simmons'' (John Henry Wigmore, editor). Tokyo: Asiatic Society of Japan. [reprinted by University Publications of America, 1979.  ;  OCLC 5622796
* 1892 –  ''Materials for the Study of Private Law in Old Japan.''  Tokyo: Asiatic Society of Japan.  OCLC 26107737
* 1894 – Responsibility for Tortious Acts: Its History. III "Responsibility for Tortious Acts: Its History. III", Harvard Law Review, Vol. 7, No. 8, March 25, 1894, pp.&nbsp;441–463
*
* 1976 –  ''Law & Justice in Tokugawa Japan: Contract, Legal Precedents.'' New York: Columbia University Press. 
* 1985 –  ''Law and Justice in Tokugawa Japan: Contract, Commercial Customary Law.'' Tokyo: University of Tokyo Press. 
* 1986 –  ''Law and Justice in Tokugawa Japan: Materials for the History of Japanese Law and Justice Under the Tokugawa Shogunate 1603–1867.'' Tokyo: University of Tokyo Press. 

### Traktat
*
*
*

### Kitabları
*

## İstinadlar