open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Co Erridi

**Co Erridi** (; ) — 1936-cı ildə Koloradoda 15 yaşlı Doroti Draynı zorlamaq və qətlə yetirməkdə ittiham olunan və haqsız yerə edam edilən amerikalı.

Co əqli cəhətdən qüsurlu olduğu üçün polis tərəfindən saxta etiraflar etmək üçün manipulyasiya edilib. 1939-cu il yanvarın 6-da 23 yaşında edam olunub. Həmin vaxtdan bəri bir çox insan Erridinin günahsız olduğunu iddia edir. *Co Erridy-nin Dostları* () kimi tanınan bir qrup yaradıldı və 2007-ci ildə onun məzarı üçün məzar daşın hazırlandı. Onlar həmçinin Erridinin adının təmizlənməsi məqsədilə əfv edilməsi üçün ərizə hazırlamasını dəstəklədilər. Erridinin edamından iki il əvvəl eyni cinayətə görə başqa bir adam, Frank Aguilar edam edilmişdi. 2011-ci ildə Erridi, Kolorado qubernatoru Bill Ritter tərəfindən (ölümündən 72 il sonra) ölümündən sonra tam və qeyd-şərtsiz əfv edildi. Bu, Koloradoda qubernatorun edamdan sonra məhkumu əfv etdiyi ilk hal idi.

## Həbsi
1936-cı il avqustun 26-na keçən gecə Erridi Şayenn şəhərində dəmiryollarında gəzərkən iki dəmiryol detektivi tərəfindən avaralığa görə həbs edildi. O, həbsxanaya gətirildi və burada Larami dairəsinin şerifi Corc Kerroll tərəfindən sorğu-sual edildi. Kerroll Drayn qətli ilə bağlı axtarışından xəbərdar idi. Kerroll onu Drayn işi ilə bağlı sorğu-sual etməyə başladı. Kerroll, Arridinin ona etiraf etdiyini söylədi. Yerli mətbuata zəng etməzdən əvvəl Pueblo polisinin rəisi Artur Qredi ilə əlaqə saxladı və o, ertəsi gün səhər 27 avqustda Erridinin Drayn hücumlarında yeganə günahkar olduğunu bildirildi.

### Məhkəmə
Araşdırma 8 fevral 1937-ci ildə yekunlaşdıqdan sonra, Erridinin vəkili müvəkkili üçün ölüm hökmündən qurtulmaq üçün dəli olduğunu iddia etdi. Şerif Corc Kerroll məhkəmədə səkkiz dəfə ifadə verdi və Arridinin əqli cəhətdən sağlam olduğunu iddia edirdi. Hakim Erridinin üç əyalət psixiatrı tərəfindən o zaman tibbi termin olan "embesil" kimi təsnif edilərək psixi cəhətdən məhdud olduğunu etiraf etsə də anlaqlı vəziyyətdə olduğuna qərar verdi. Psixiatların qənaətinə görə o 46 İQ sahib idi və zehni isə altı yaşında idi. Onlar qeyd etdilər ki, o, "doğru ilə yanlışı ayırd edə bilmir və buna görə də cinayət niyyəti ilə hər hansı bir hərəkət edə bilməz". Erridinin əqli inkişafını nümayiş etdirmək üçün Erridinin vəkili prokurora işdən tutmuş ümumi məişət biliklərinə qədər bir neçə sual verməyə icazə verdi. Erridi Franklin Ruzveltin və ya Corc Vaşinqtonun kim olduğunu bilmirdi, heç vaxt balta görmədiyini və onun necə göründüyünü də bilmədiyini, nikel və qəpik arasındakı fərqi ayırd edə bilmədiyi söylədi.

Aprelin 17-də Erridi yalan etiraf verməyinə görə qətldə ittiham olundu. O vaxtdan bəri aparılan araşdırmalar göstərdi ki, zehni imkanları məhdud olan şəxslər sorğu-sual zamanı məcburiyyətə daha çox həssasdırlar. Ona qarşı yeganə fiziki sübut Erridinin saçına uyğunlaşdığı güman edilən bir saç teli idi.

### Edam
6 yanvar 1939-cu ildə qaz kamerasında edam olundu.

## İstinadlar
Rövşən Muradov

**Rövşən Şahbaz oğlu Muradov** () — Azərbaycan ictimai-siyasi xadimi və alimi, iqtisad elmləri doktoru (2016), professor, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin VII çağırış deputatı.

## Həyatı
Rövşən Şahbaz oğlu Muradov 10 may 1970-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1993-cü ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunu (hazırkı Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini) Əməyin iqtisadiyyatı və sosiologiyası ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, həmin ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (hazırkı AMEA-nın) İqtisadiyyat İnstitutunun əyani aspiranturasına qəbul olmuş və 1996-cı ildə buranı bitirmişdir.

Rövşən Muradov 1994-cü ilin sentyabr ayında köçürmə yolu ilə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin İqtisadi siyasət daimi komissiyasına ekspert vəzifəsinə təyin edilmişdir. Həmin ildən Ali Sovetin Katibliyində, sonra isə Milli Məclisin Aparatında məsləhətçi, böyük məsləhətçi, baş məsləhətçi, şöbə müdirinin müavini-sektor müdiri kimi müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 2024-cü ilin sentyabr ayınadək Milli Məclisin İqtisadi qanunvericilik şöbəsi müdirinin müavini olmuşdur.

2024-cü ilin sentyabr ayında keçirilmiş növbədənkənar parlament seçkilərində 121 saylı Laçın seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir.

3 fevral 2025-ci ildə Milli Məclisin Hesablayıcı komissiyasının tərkibinə daxil edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq sərəncamları 27 iyun 2013-cü ildə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edilmiş və 17 iyun 2015-ci ildə ona inzibati vəzifələrin ikinci təsnifatı üzrə 3-cü dərəcə dövlət müşaviri ixtisas dərəcəsi verilmişdir.

Ailəlidir, iki övladı var. Atası Şahbaz Muradov və qardaşı Rəşad Muradov iqtisad elmləri doktorları və professordurlar.

## Elmi-pedaqoji fəaliyyəti
Rövşən Muradov 1993-cü ilin avqust ayında Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunun Sosioloji elmi tədqiqatlar laboratoriyasına kiçik elmi işçi kimi işə qəbul edilmişdir. 1997-ci ildə iqtisad elmləri namizədi, 2015-ci ildə iqtisad elmləri doktoru elmi dərəcələrinə, 2006-cı ildə dosent elmi adına layiq görülmüşdür.

Rövşən Muradov 2004-cü ilin yanvar ayından Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunun Demoqrafiya və iş qüvvəsinin təkrar istehsalı şöbəsində əvvəlcə 0,5 ştat əvəzçiliklə aparıcı elmi işçi, 2013-cü ilin noyabr ayından 2016-cı ilin mart ayınadək isə baş elmi işçi vəzifələrində işləmişdir. Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin menecment, sonra isə biznes və logistika kafedralarının 0,5 ştat əvəzçiliklə professoru olmuşdur. 4 monoqrafiya, 70-dək elmi-metodiki əsərin müəllifidir.

## İstinadlar
Camaldin Cimo-Aloba

**Camaldin Ayomide Cimo-Aloba** (2 oktyabr 2006, Birminhem, İngiltərə) — İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan "Aston Villa" klubunda hücuma meyilli yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar İngiltərə futbolçusu.

## Klub karyerası
Cimo-Aloba futbolçu karyerasına "Vest Bromviç Albion" klubunun akademiyasında başlamışdır. "Çelsi" klubuna transfer olacağı xəbərlərinin yayılmasına baxmayaraq, 26 avqust 2023-cü ildə o, "Aston Villa" klubu ilə müqavilə imzalamışdır. Transferin qiymətinin təxminən 1 milyon avro olduğu bildirilmişdir. 10 oktyabr 2023-cü ildə Cimo-Aloba klub ilə ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır.

Cimo-Aloba peşəkar karyerasında debütünü 24 sentyabr 2024-cü ildə "Uikom Uonderers" klubuna qarşı İngiltərə Liqa Kuboku görüşündə etmişdir. O, son dəqiqələrdə meydana daxil olmuş və komandası rəqibinə 2-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

## Milli karyerası
Cimo-Aloba İngiltərədə anadan olmuşdur. Valideynləri isə Nigeriya vətəndaşlarıdır. O, İngiltərə millisinin müxtəlif yaş qruplarında çıxış etmişdir.

## Karyera statistikası

## Uğurları
**Aston Villa U-21**

* Birminhem Kuboku: 2023-24

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Elm attaşesi

**Elm attaşesi** — diplomatik missiyalarda, xüsusilə səfirlik və konsulluqlarda çalışan xüsusi diplomatik vəzifə. Elm attaşesinin əsas funksiyası ölkəsi ilə təmsil olunduğu xarici ölkə arasında elmi, texnoloji və təhsil sahələrində əməkdaşlığı təşviq etmək və genişləndirməkdir. Onlar elmi-tədqiqat işlərində, innovasiyalarda, tenologiyanın transferində və beynəlxalq əməkdaşlıq layihələrində mühüm rol oynayırlar.

## Vəzifə və öhdəlikləri
Elm attaşesinin vəzifə və öhdəlikləri diplomatik missiya çərçivəsində ölkəsini beynəlxalq elmi-tədqiqat və innovasiya sahələrində təmsil etmək, elmi əməkdaşlığı təşviq etmək və bu sahədə əlaqələri gücləndirməkdir.
Elmi əməkdaşlığın təşviqi baxımından iki ölkə arasında elmi-tədqiqat və innovasiya sahələrində əməkdaşlıq imkanlarını inkişaf etdirmək, universitetlər, tədqiqat mərkəzləri və elmi institutlar arasında əlaqələri qurmaq və dəstəkləmək, müxtəlif ölkələrin alimləri və mütəxəssisləri arasında əməkdaşlıq üçün təmas nöqtəsi kimi çıxış etmək elmi attaşelərin vəzifələrindən yalnız müəyyən bir qismidir. Elmi məlumat mübadiləsinə daxil olan ev sahibi ölkədəki elmi və texnoloji inkişafları izləmək və bu haqda öz ölkəsinə məlumat vermək, elmi tədqiqatlar və innovasiya ilə bağlı məlumatların paylaşılmasını asanlaşdırmaq, beynəlxalq konfranslar və seminarlar haqqında məlumatları təbliğ etmək və alimləri bu tədbirlərdə iştirak etməyə təşviq etmək öhdəlikləri də elm attaşesinin qarşısında duran vəzifələr sırasındadır.
Ev sahibi ölkədəki texnoloji yenilikləri, elmi kəşfləri və innovativ inkişafları izləmək, bu sahədə olan nailiyyətlərin öz ölkəsinə transfer olunmasına dəstək vermək, iki ölkə arasında elmi-texnoloji əməkdaşlıq layihələrini təşviq etmək və koordinasiya etməyi də vəzifə və öhdəliklərinə aid etmək olar.

## İstinadlar
Naxçıvan Ali Məclisinin VII çağırış deputatları

**Naxçıvan Ali Məclisinin VII çağırışı** — 1 sentyabr 2024-cü ildə baş tutan Naxçıvan Ali Məclisinə seçkilər əsasında formalaşdırılmış parlament.

Ali Məclisin 45 deputatından 41-i Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü, 4-ü isə bitərəfdir.

Ali Məclisin 45 deputatından 16-sı qadın, 29-u isə kişidir.

2024-cü ilin sentyabrın 26-də Ali Məclisin VII çağırışının ilk iclası keçirilib. Ali Məclisin sədri vəzifəsinə təklif olunan namizəd dəstəklənmədiyi üçün seçilməmişdir. Sədrin birinci müavini isə Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü Bəxtiyar Məmmədov, sədr müavini Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü Arzu Abdullayev seçilmişdir.

Ali Məclisin VII çağırışının ən yaşlı üzvü 1954-cü il təvəllüdlü Ramiz Məmmədov, ən gənc üzvü isə 1996-cı il təvəllüdlü Əziz Qasımovdur.

## Ali Məclisdə təmsil olunan siyasi partiyalar

## Ali Məclisin VII çağırış deputatları

## İstinadlar
Hacı Hüseyn Əfəndiyev

**Hacı Hüseyn Əfəndiyev** () — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü, Əhrar Partiyasının üzvü.

Aprel işğalından sonra 27 yaşında bolşeviklər tərəfindən güllələnib.

## Haqqında
Hacı Hüseyn Hacı Abdulla oğlu Əfəndiyev 1893‐cü ildə Göyçayda anadan olub. Əhrar partiyasının üzvü olub. Azərbaycan Cümhuriyyəti qurulduqdan sonra Göyçay qəzasından Azərbaycan Cümhuriyyəti parlamentinə seçilib. 1918-ci il dekabrın 15-dən 1920-ci il aprelin 27-ə qədər parlamentin deputatı olub.

1919 il fevralın 4-də torpaq islahatı haqqında Azərbaycan Cümhuriyyəti Parlamentinin qanun layihəsini hazırlamaq üçün Səməd ağa Ağamalıoğlu başda olmaqla Parlament komissiyası yaradıldı. Komissiyanın 9 nəfər üzvündən Hacı Hüseyn Əfəndiyev olub.

1920-ci ilin mart ayında ermənilərin Qarabağda dövlət əleyhinə başladıqları qiyamın yatırılmasında iştirak edib. 1920-ci il aprelin 27-də Azərbaycan bolşeviklər tərəfindən işğal olunduqdan sonra həbs olunub. 7 saylı xüsusi şöbənin müstəntiqinin 1920-ci il 3 iyun tarixli qərarı ilə güllələnməyə məhkum edilib. Güllələnərkən 27 yaşı olub.

Azərbaycan Respublikası Prokurorluğu SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1989-01-16 tarixli "1930–40 və 50 illərin əvvəllərində represiya qurbanları haqqında ədalətin bərpa edilməsi barədə əlavə tədbirlər haqqında" fərmanının I maddəsinə əsasən, Hacı Hüseyn Hacı Abdulla oğlu Əfəndiyevə 1993-cü il yanvarın 5-də bəraət verilib.

## Xatirəsi
Sovet işğalında qədər Hacı Hüseyn Əfəndiyevin Göyçay şəhərinin mərkəzində "İqbal" adlı kitab və dəftərxana ləvazimatı mağazası fəaliyyət göstərib. Işğaldan sonra həm mağazası həm də ikimərtəbəli evi müsadirə olunub. Sonrakı illərdə evində dəri zöhrəvi dispanser fəaliyyət göstərib.

Hacı Hüseyn Əfəndiyev haqqında 2024-cü ildə Məhərrəm Zülfüqarlının müəllifi olduğu "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucuları: Göyçaylı deputat Hacı Hüseyn Hacı Abdulla oğlu Əfəndiyev" adlı kitab nəşr edilib.

## Həmçinin bax
* Əhrar Partiyası
* Aslan bəy Qardaşov

## İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
*
Sayuri (musiqiçi)

– Yaponiya müğənnisi, musiqiçisi və mahnı yazarı. Anime serialları üçün bağlanış mahnıları ifa etmişdir.

## İlk illəri
Sayuri Fukuoka şəhərinin Hiqaşi rayonunda yerləşən Şika adasında doğulmuşdur. "Kanjani Eight" qrupundan təsirlənərək gitara çalmağa və mahnı bəstələməyə başlamışdır. "Muu" və "Longtal" qruplarının üzvü kimi küçələrdə ifa etmişdir.

## Karyerası
Sayuri 2013-cü ilin avqustunda Tokioya köçmüş, əvvəlcə qapalı məkanlarda, daha sonra küçələrdə ifa etməyə başlamışdır. O, ilk solo performansını 2015-ci ilin martında "Shibuya O-East"də gerçəkləşdirmişdir. 26 avqustda *"Mikazuki"* adlı ilk sinqlını buraxaraq peşəkar musiqi karyerasına başlamışdır. Mahnı *"[[Rampo Kitan: Game of Laplace]]"* animesinin bağlanış mahnısı kimi istifadə olunmuşdur.

24 fevral 2016-cı ildə *"[[Sore wa Chiisana Hikari no Youna]]"* adlı ikinci sinqlını buraxmışdır. Mahnı *"[[Erased]]"* animesinin bağlanış mahnısı olmuşdur. Mahnının sözləri animenin bəstəkarı Yuki Kaciura tərəfindən yazılmışdır. 24 iyunda *"Lu-La-La-Lu-La-Lu-La-La-Lu-La"* adlı üçüncü sinqlını buraxmışdır. Dördüncü sinqlı *"[[Furaregai Girl]]"* 7 dekabrda buraxılmışdır.

1 mart 2017-ci ildə *"[[Parallel Line (mahnı)|Parallel Line]]"* adlı beşinci sinqlını buraxmışdır. Bu mahnı *"[[Scum's Wish]]"* animesinin bağlanış mahnısı kimi istifadə olunmuşdur. İlk orijinal musiqi albomu *"Mikazuki no Koukai"* 17 mayda buraxılmışdır. 28 fevral 2018-ci ildə *"Tsuki to Hanataba"* adlı altıncı sinqlını yayımlamışdır. Mahnı *"[[Fate/Extra Last Encore]]"* animesinin bağlanış mahnısı olmuşdur. 27 noyabrda buraxılmış *"Reimei"* mahnısı *"[[Golden Kamuy]]"* animesinin ikinci açılış mahnısı kimi istifadə olunmuşdur.

25 avqust 2019-cu ildə *"[[My Hero Academia]]"* animesinin dördüncü mövsümünün açılış mahnısı olan *"Koukai no Uta"* mahnısını ifa edəcəyini açıqlamışdır. 16 may 2020-ci ildə *"Aoibashi"* mahnısının *"[[Sing "Yesterday" for Me]]"* animesi üçün bağlanış mahnısı olacağı bildirilmişdir. 3 iyul 2022-ci ildə *"[[Lycoris Recoil]]"* animesinin bağlanış mahnısı olan *"Hana no Tō"* sinqlı buraxılmışdır. 10 avqust 2022-ci ildə ikinci solo albomunu buraxmışdır.

## Ölümü
Sayuri 20 sentyabr 2024-cü ildə 28 yaşında xronik xəstəlikdən ölmüşdür. Onun ölümü 27 sentyabrda açıqlanmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Aydan Borland

**Aydan Cerald Borland** (25 aprel 2007, Qlazqo, Şotlandiya) — İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan "Aston Villa" klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Şotlandiya futbolçusu.

## Klub karyerası
Borland peşəkar futbolçu karyerasına yerli "Seltik" klubunda başlamışdır. 2024-cü ilin mart ayında İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan "Aston Villa" klubunun akademiyasına qəbul olmuşdur. 29 aprel 2024-cü ildə Borland klub ilə uzunmüddətli ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır.

Borland peşəkar karyerasında debütünü 24 sentyabr 2024-cü ildə "Uikom Uonderers" klubuna qarşı İngiltərə Liqa Kuboku görüşündə etmişdir. O, meydana əvəzetmədən sonra daxil olmuş və komandası rəqibinə 2-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

## Milli karyerası
Borland Şotlandiya millisinin U-16, U-17 və U-19 yığmalarında bir müddət çıxış etmişdir.

## Karyera statistikası

## Uğurları
**Aston Villa U-21**

* Birminhem Kuboku: 2023-24

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Nigar Məmmədova

**Nigar Fikrət qızı Məmmədova** () — Azərbaycan ictimai-siyasi xadimi, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin VII çağırış deputatı.

## Həyatı
Nigar Fikrət qızı Məmmədova 1979-cu ildə anadan olmuşdur. Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq hüquq və beynəlxalq münasibətlər fakültəsində bakalavr və magistr təhsili almış, London Universitetinin "Qlobal Diplomatiya – Müasir Dünya Diplomatiyası", Miçiqan Universitetinin "Uğurlu danışıqlar: Əsas strategiyalar və bacarıqlar" proqramlarını bitirmişdir.

Əmək fəaliyyətinə 2001-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Vergilər Nazirliyində başlayan Nigar Məmmədova həmin nazirliyin Beynəlxalq Vergi Münasibətləri İdarəsində, 2003–2014-cü illərdə Protokol şöbəsinin rəisi vəzifəsində çalışmış, vergi xidməti müşaviri rütbəsinə yüksəlmişdir. MDB iştirakçısı olan dövlətlərin vergi xidmətləri rəhbərlərinin Koordinasiya Şurasının, Avropadaxili Vergi Administrasiyaları Təşkilatının (IOTA) iclasları və digər beynəlxalq tədbirlərin, həmçinin Azərbaycan və Litva hökumətləri arasında ikitərəfli əməkdaşlıq üzrə Hökumətlərarası Komissiyanın tədbirlərinin təşkilatçısı olmuş və Vergilər Nazirliyinin Tədris Mərkəzində mühazirələr oxumuşdur.

Nigar Məmmədova 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Protokol sektorunun müdiri təyin olunmuş, 2022-ci ilin may ayından DOST İnklüziv İnkişaf və Yaradıcılıq Mərkəzinin direktor müavini, 2023-cü ilin sentyabr ayından 2024-cü ilin sentyabr ayınadək isə direktoru vəzifələrində çalışmışdır.

2024-cü ilin sentyabr ayında keçirilmiş növbədənkənar parlament seçkilərində 48 saylı Abşeron birinci seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir.

2024-cü il oktyabrın 8-də Azərbaycan - Lüksemburq parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri seçilib.

11 fevral 2010-cu ildə "Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyinin 10 illiyi (2000–2010)" yubiley medalı ilə təltif edilmişdir.

Rus, ingilis və fransız dillərini bilir.

## İstinadlar
Vüsal Şahkərimov

## Vüsal Şahkərimov
Azərbaycanlı hərbçi, İkinci Qarabağ Müharibəsinin simvollarından biridir. Müharibənin gedişində Müdafiə Nazirliyinin mütəmadi olaraq paylaşdığı videodan Sosial Media istifadəçiləri onun şəklini kəsib paylaşdıqdan sonra məşhurlaşmışdı. O Müharibə dövründə və sonrakı dövrlərdə sosial şəbəkələrin Azərbaycan seqmentinin gündəmində qalmışdı. Bu səhnə təsadüfi epizoddan yaranıb. Kadrlar Qubadlının Sarıyataq kəndində döyüş zamanı lentə alınıb.
## Həyatı
Vüsal Şahkərimov 29 iyun 2001-ci il tarixində Xaçmaz rayonunun Qusarçay kəndində dünyaya gəlib. Ailəsi Quba rayonunun Cimi kəndindəndir.
O, İkinci Qarabağ Müharibəsi başlamazdan 17 ay əvvəl, 29 iyun, 2019-cu il tarixində hərbi xidmətə yola düşüb. Döyüşlərə ilk olaraq Fizuli rayonunda başlayıb. Sonradan onun xidmət etdiyi hərbi hissə Şuşaya köçürülüb. 1 iyul 2021-ci ildə ordu sıralarından təxris olunub. Hazırda Xaçmaz rayonunda yaşayır. 2024-cü ildə Rusiyanın Şimali Qafqaz Federal Universitetinə qəbul olub. 

## Maraqlı Faktlar
2023-cü ildə Fransada rejissor Kristofer Raylat tərəfindən "Ermənistan Təhlükədədir" adlı təbliğat filminin çəkilməsi üçün vəsait yığımı kampaniyasına start verilmişdi. Həmin kampaniyanın posterində Topçu Vüsalın məşhur fotosu erməni hərbçinin fotosu kimi təqdim olunmuşdu.

Vüsal Şahkərimovun məşhur şəkli Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin 9-cu siniflər üçün dərs vəsaiti olan "Zəfər Tarixi" kitabının 44-cü səhifəsində, "Vətən müharibəsi" bölməsinin ilk səhifəsində yerləşdirilib.  
## Təltifləri
Vüsaş Şahkərimov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamları ilə"Füzulinin azad olunmasına görə", "Cəbrayılın azad olunmasına görə", "Qubadlının azad olunmasına görə" medalları ilə təltif olunub. 
## İstinadlar
Treyvis Patterson

**Treyvis Patterson** () — İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan "Aston Villa" klubunda sol cinah müdafiəçisi kimi çıxış edən peşəkar İngiltərə futbolçusu.

## İstinadlar
Mikayıl Əjdəroğlu

**Mikayıl Əjdər oğlu Nəsirov** – Azərbaycanlı aktyor, rejissor və ssenari müəllifi. Daha çox bəddi-sənədli filmlərin rejissoru kimi tanınır.

## Bioqrafiya
Mikayıl Əjdər oğlu Nəsirov 13 sentyabr 1957-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1964-74-cü illərdə Mikayıl Müşfiq adına 18 nömrəli orta məktəbdə təhsil alıb.

1975-ci ildə Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində işıqçı kimi fəaliyyətə başlayıb. Həmin dövrlərdə işıqçı vəzifəsində çalışmasına baxmayaraq verilişlərdə rejissor köməkçisi və rejissor assisenti kimi fəaliyyəti olub.

Rejissor Arif Qazıyevin ekranlaşdırdığı "Niyazi", "Bəstəkar Qara Qarayev. Opus-78" (1979), "Rəşid Behbudov", "Salam Zeynəb" (1982) filmlərində ikinci rejissor kimi fəaliyyət göstərib.

Arif Babayevin ekranlaşdırdığı Alma almaya bənzər (1975) filmində "alma satan", Əlisəttar Atakişiyevin ekranlaşdırdığı Qərib cinlər diyarında (1979) filmində isə "cin" epizodik obrazlarında çəkilib.

1990-cı ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Teatr kollektivi rejissoru" fakültəsinə daxil olub və 1995-ci ildə həmin universiteti bitirib.

Hal-hazırda Azərbaycan Televiziyası və Radio Verilişləri QSC-nin "Telefilm" studiyasında ali kateqoriyalı kino rejissor vəzifəsində çalışır.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar
Abşeron Lions BK

** Abşeron Lions BK ** – Azərbaycan Basketbol Liqasında çıxış edən basketbol komandası.

## Haqqında
Abşeron basketbol klubu Azərbaycan Basketbol Liqasında çıxış edən basketbol komandasıdır. Klub məşqlərini və oyunlarını Xırdalan şəhərində yerləşən "Abşeron Olimpiya İdman Komleksi"-ində həyata keçirir. 

Klubun keçmiş adı "Xırdalan" basketbol klubu idi. 2024-2025 ci il mövsümündə fəaliyyətini "Abşeron" basketbol klubu olaraq davam etdirir. Abşeron basketbol klubuna 2024–2025-cü illər mövsümündə Türkiyəli mütəxəssis  Erhan Toker baş məşqçilik edəcək. Onun köməkçisi isə Gürcüstanlı mütəxəssis Daviti Çivivadze. "Abşeron" basketbol klubu 2024-2025 mövsüm öncəsi ilk transferi Lari Robinson olub.

2025-ci ildə ad dəyişikliyi ilə “Abşeron Lions” adlandırılıb.

## Heyət




## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Gəncə BK

** Gəncə BK ** – Azərbaycanın Gəncə şəhərini təmsil edən peşəkar basketbol klubu. 2019-cu ildə yaradılan klub hazırda Azərbaycan Basketbol Liqasında çıxış edir.

## Tarixi
2026-cı ildə Gəncə BK Azərbaycan Basketbol Kubokunun finalında Sabah BK komandasını 89:82 hesabı ilə məğlub edərək kubokun qalibi olmuşdur. Final matçının ən dəyərli oyunçusu (MVP) "Gəncə" klubundan Cervis Qarret seçilib.

## Heyət




## İstinadlar


## Xarici keçidlər
Nosaka Avtomat Muzeyi

– Yaponiyanın Şizuoka prefekturasının İto şəhərində yerləşən və avtomat mexanizmlərə həsr olunmuş muzey.

## Ekspozisiya
Nosaka Avtomat Muzeyi 18 mart 2000-ci ildə avtomat kolleksiyaçısı Masao Nosaka tərəfindən açılmışdır. Muzey avtomat mexanizmlərə həsr olunmuşdur. Dünyanın yeganə avtomat mexanizmlər muzeyidir. Burada XVIII və XIX əsrlərdə Avropa mühəndisləri və saatsazları tərəfindən hazırlanmış avtomatlar sərgilənir. Muzeydə kitabxana və mağaza yerləşir. Muzeyin videokolleksiyasına avtomatların hərəkətlərini, səslərini və ifadələrini əks etdirən videomateriallar daxildir.

Muzey iki mərtəbədən ibarətdir. Birinci mərtəbədə giriş, bilet köşkü, məlumat masası, mağaza, sərgi və nümayiş guşələri, kafe yerləşir. İkinci mərtəbədə avtomat mexanizmlər düzəltmiş Mişel Bertranın İsveçrədəki studiyasının replikası, avtomat sərgisi və "Üç təlxək" adlı avtomatlar yerləşir. "Üç təlxək" burunlarında stul saxlayan və skripka, klarnet və saksafonda ifa edən üç avtomatdan ibarətdir.

## Qalereya

Charmeuse de serpent.jpg|"İlan tərbiyəçisi" (1890)
Fille a bulle de savon.jpg|"Qız şarlar çıxarır" (1910)
Pierrot écrivain.jpg|"Pyerro məktub yazır" (1900)


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Oşakan körpüsü

**Oşakan körpüsü** — Əştərək rayonunun Oşakan kəndi ərazisində, XVIII əsrə aid abidə.

## Tarixi
Oşakan körpüsünün inşa tarixi 1706-cı ilə aid edilir. Körpü Ermənistanın Əştərək rayonunun Oşakan kəndi yaxınlığında yerləşir və bu səbəbdən həmin kəndin adını daşıyır. Körpünün inşası dövrünün memarlıq xüsusiyyətlərini əks etdirir.

## Memarlıq üslubu və inşası
Körpü, çayın sahillərinin bir-birindən fərqli hündürlükdə yerləşdiyi ərazidə inşa olunmuşdur. Memar relyefi nəzərə alaraq, körpünü aşağı tərəfə əyilmiş formada tikmiş və bu, onun unikallığını təmin etmişdir. Körpünün tağları maili tərəfə doğru getdikcə kiçilir. Buna baxmayaraq, bütün tağların dayaqlarının önündə üçbucaq şəklində dalğaqıranlar tikilmişdir ki, bu da körpünün möhkəmliyini artırmışdır.

## Mövcud vəziyyəti
Körpü zaman keçdikcə bəzi yerlərində dağıntılara məruz qalsa da, indiyə qədər yaxşı vəziyyətdə qorunub saxlanılmışdır və tarixi-memarlıq abidəsi kimi diqqət çəkir.

## Mübahisəli iddialar
Ermənilər, bu körpünü xarici mətbuatda öz tarixi abidələri kimi təqdim etməyə çalışırlar. Lakin tarixi faktlara əsasən, onların bu ərazilərdə məskunlaşması XIX əsrin əvvəllərində Rusiya işğalı nəticəsində baş vermişdir. Buna görə də, körpünün ermənilərə aid olması iddiası tarixi reallığı əks etdirmir.

## Həmçinin bax
* Oşakan
* Qərbi Azərbaycan
* Əştərək
* Əştərək rayonu

## İstinadlar
Mister Olimpiya 1981

**Mister Olimpiya 1981** — Bodibildinq üzrə ən populyar yarışın sayca onyeddincisi.  (IFBB) təşkilatçılığı ilə 1981-ci ilin 10 oktyabrında, ABŞ-ın Ohayo ştatınının Kolumbus şəhərində keçirilmişdir.

Mister Olimpiya 1981 yarışında Arnold Şvartseneggerin 1980-cı ildəki mübahisəli qələbəsi üzündən bəzi tanınmış bodibilderlər etiraz əlaməti olaraq iştirak etmirdilər (Frank Zeyn, Mayk Mentser və Boyer Co).

Yarışın qalibi Franko Kolombo oldu. Kolombo dizindən aldığı zədə səbəbi ilə dörd il yarışlarda iştirak edə bilmirdi və dostu Arnold Şvartsenegger kimi geri dönüşünü qələbə ilə qeyd etdi. Mütəxəssislərin fikirinə görə 1981-ci ilin nəticələri də 1980-cı ilin nəticələri kimi mübahisəli idi.

## Nəticələr

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Mr. Olympia
Epeylər

**Epeylər** () — Elida tarixi regionunun şimalında, antik dövrdə yaşamış xalq. Adını Endimionun oğlu Epeydən almışdır.

Epeylərdən dəfələrlə bəhs edən Homerin "*[[İliada]]*"sının ikinci kantosunda təklif etdiyi gəmi kataloquna görə, onlar Troya müharibəsində yunanların tərəfində hər biri on gəmidən ibarət dörd kontingent vermişdilər.

## İstinadlar
Windows Server 2008 R2

**Windows Server 2008 R2** — "Windows Server 7" kod adı ilə Microsoft tərəfindən 22 Oktyabr 2009-da yayınlandı. Windows 7 əməliyyat sisteminə bənzərdir ancaq server kompüterdə oyun və s. düzgün deyil. Sadəcə hosting və s. olur. 14 Yanvar 2020-ci ildə Windows Server 2008 R2 dəstəyi bitdi və ayrıca lisenziya olanlar üçün 10 Yanvar 2023-də, Azure lisenziyası olanlar üçün isə 9 Yanvar 2024-də dəstəyi bitdi. Premium Assurance üçün isə 13 Yanvar 2026-da dəstəyi bitdi.Üstəlik Google Chrome Windows 7 və Windows Server 2008 R2 dəstəyi bitdi və sonuncu versiya 109-cu olduğunu Google tərəfindən təsdiqləndi. Eynisi Microsoft Edge və bütün Chromium tabanlı brauzerlər daxildir. Mozilla Firefox 115 esr (ingiliscə: Extended Support Release) (Azərbaycanca: Genişləndirilmiş Dəstək Buraxılışı) dəstəyi eyni zamanda Windows 7, Server 2008 R2, Windows 8, Server 2012, Windows 8.1 və Server 2012 R2 üçündə dəstəyi Mart 2025 davam edir. Ancaq 115.15.0 esr-dən sonrasında artıq Windows 7, Server 2008 R2, Windows 8, Server 2012, Windows 8.1 və Server 2012 R2 əməliyyat sistemlərdə dəstəyi olmayacaqdır.

## İstinadlar
Aqasfen

**Aqasfen** () — yunan mifologiyasında Avginin oğlu və Elida padşahlığında onun varisi. Hökumət Amfimax, Falpi və Aqasfen arasında bölüşdürülmüşdür. Pelorid ilə birlikdə Troyadan qayıdanda krallığı yenidən birləşdirən "Yelenanın iddiaçı"larından biri olan Poliksenin atası idi.

## İstinadlar
Falpi

**Falpius** () — "*[[İliada]]*"nın qəhrəmanlarından biri. Əslən Elidadandır. Evrit və Ferefonun oğlu olmuş, Yelenanın nişanlısı idi. Troya müharibəsinin iştirakçısı olan o, Troyaya 10 gəmi gətirmişdir. Troya atında oturmuşdur.

## İstinadlar
Filey (Avginin oğlu)

**Filey** (  ) — qədim yunan mifologiyasında personaj. Avginin oğlu, Megetin atası idi, Kalidon ovunun iştirakçısı olmuşdur. Filey Dulixiadada məskunlaşmışdır.

## İstinadlar
 .
Dior (Amarinkeyin oğlu)

**Dior** () — qədim yunan mifologiyasında personaj.

Homerin dediyinə görə, Dior Amarinkey və Epeyin oğlu idi, çünki Elida bölgəsinin sakinləri Homer tərəfindən xatırlanır. Onlar Troya müharibəsində axeylərin (yunanlar) tərəfində vuruşdular və Diore onun altında on gəmidən ibarət ekipajı olan dörd hərbi komandirindən biri idi.

## İstinadlar
Amarinkey

**Amarinkey** (  ) — qədim yunan mifologiyasında personaj. Pittinin oğlu (və ya Alektorun oğlu) idi. O, atası Pitti ilə birlikdə Fessaliyadan Elidaya gəldi və burada Avgi onunla ittifaq bağladı, Elida üzərində hakimiyyətdə ona pay verdi. Troya müharibəsinin iştirakçısı olan Diorun atasıdır. Nestorun ölümündən sonra Buprasda keçirilən oyunlarda iştirak etmişdir.

## İstinadlar
Molionidlər

**Molionidlər** (  ) — qədim yunan mifologiyasının personajları. Molionanın oğulları Evrit və Kteatdan törəmişdir. Onlar birlikdə gümüş yumurtada anadan olmuşdular. Döyüşdə onları xilas edən Poseydonun oğulları olan əkizlərdir. Avgi tərəfində Herakla qarşı vuruşdular. "*[[İliada]]*"da (II 621) xatırlanan Homer onları "Molionlar" adlandırır, lakin ananın adı ayrıca çəkilmir. Onların birləşmiş bədənləri var idi. Kalidon ovunun iştirakçıları olmuşdular.

## İstinadlar
"Kür" Olimpiya Tədris-İdman Mərkəzi

**"Kür" Olimpiya Tədris-İdman Mərkəzi** — Azərbaycanın Mingəçevir şəhərində, Kür çayı üzərində yerləşən avarçəkmə bazası.

## Tarixi
Ümumittifaq əhəmiyyətli Kür Olimpiya Avarçəkmə Təlim Mərkəzi 1964-cü ildə yaradılmışdır. Avarçəkmə bazası idman kompleksinin memarı Tələt Xanlarov idi.

2004-cü ildə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Mingəçevirə səfəri zamanı keçmiş "Kür" avarçəkmə bazasında olub və onun yenidən qurulması ilə bağlı tapşırıqlar verib. Baza üçün layihə-smeta sənədləri hazırlandıqdan sonra 2007-ci ildə tikinti işlərinə başlanılıb.

2010-cu ilin oktyabrında prezident İlham Əliyevin və xanımı Mehriban Əliyevanın iştirakı ilə yenidən qurulan mərkəzin açılışı olub.

## Şəraiti
Kompleksdə inzibati bina, üzgüçülük hovuzu, 250 çarpayılıq altı mərtəbəli gəmi formalı otel, idman zalı, avarçəkmə klubu, kotteclər, tennis kortu, qayıqların saxlanması üçün anqar və hakim qülləsi var.

## Yarışlar

Mərkəzə təlim-məşq toplanışı, təsnifat və digər yarışlar üçün hər il SSRİ və müttəfiq respublikalardan avarçəkənlər gəlirdilər. 2007-ci ildən etibarən bazanın yardımçı hissəsində avarçəkmə üzrə beynəlxalq "Prezident Kuboku" reqatası keçirilir. 2023 və 2024-cü illərdə kubok Avropa Kanoe Assosiasiyasının rəsmi təqviminə daxil edilib.

Mərkəzdə 2015 Avropa Oyunları çərçivəsində kayak və kanoe yarışları da keçirilib.
## İstinadlar
Amfimax (Kteatın oğlu)

**Amfimax** (  ) — qədim yunan mifologiyasındakı personaj. Əslən Elidadandır. Kteat və Feronikanın oğlu, Yelenanın nişanlısıdır. Epeylər Troyaya  40 gəmi gətirdi, Amfimax onlardan 10-na komandanlıq etmişdir. Hesioddan onun evliliyi ilə bağlı pozulmuş mətndə Elidadakı Fey dağından bəhs edilir. Hektor  tərəfindən İlion yaxınlığında qətlə yetirilmişdir.

## İstinadlar
Microsoft Security Essentials

**Microsoft Security Essentials** — Microsoft tərəfindən hazırlanmış antivirus proqramı. Windows XP, Vista və 7 üçün sadəcə kiçik bizneslər və son istifadəçilər üçün sərfəlidir. 14 yanvar 2020-ci ildə Microsoft Security Essentials antivirus dəstəyi bitdi və Windows Defenderli olan Windows 10-a keçməsini tövsiyə edir.
## İstinadlar
Moliona

**Moliona** () —qədim yunan mifologiyasında personaj. Aktorun həyat yoldaşıdır. O, Poseydondan Kteat və Evrit adlı əkizləri dünyaya gətirmişdir. Oğullarının Herakl tərəfindən öldürülməsindən sonra o, argivlilərdən, sonra korinflilərdən razılıq tələb etmişdir.

## İstinadlar
Meget (Fileyin oğlu)

**Meget** () — qədim yunan mifologiyasında personaj. Filey və Evstioxinin oğlu olmuşdur. O, Exianadlar və Oksey adalarını idarə edirdi.

Yelenanın nişanlısı olmuşdur. Dulixidən Troyaya 40 gəmi  (və ya 60 ) gətirmişdir.

## İstinadlar
Exinadlar

**Exinadlar** və ya **Exinad anadaları** (, ) — Yunanıstana məxsus İoni dənizində kiçik adalar qrupu. Axeloosun ağzında, tarixi Akarnaniya regionunun qərb sahilində, Mərkəzi Yunanıstanın cənub-qərb hissəsində, şimalda Turkoviqla və cənubda Skrofa burnu arasında yerləşir. Çox məhsuldar adalar. "*[[Gəmilər kataloqu]]*"nda Homer tərəfindən qeyd edilmişdir. Strabon bu adalardan birinə Dolixa (Δολίχα) adını verir və onu Homerin əsərlərində xatırlanan Dulixi (Δουλίχιον) ilə eyniləşdirir.

## İstinadlar
Petalas

**Petalas**  (  ) — Yunanıstana aid İoni dənizində yaşayış olmayan ada. Bu, Mərkəzi Yunanıstanın cənub-qərb hissəsi olan tarixi Akarnaniyanın bölgəsinin qərb sahilində, Axeloos ağzında yerləşən kiçik, məskunlaşmamış Exinad adaları qrupunun ən böyük adasıdır. Ən yüksək nöqtəsi dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 251 m olan Asproxordos dağı, şimalda isə dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 209 m olan Yero-Petalas dağıdır.

Vilyam Lik Petalası Homerin "*[[Gəmilər kataloqu]]*"nda qeyd etdiyi Dulixi adası ilə eyniləşdirmişdir.

Adanın sahəsi 1335 akrdır (540 ha). Adada 4,000-ə yaxın zeytun ağacı var. Ada 44,6 milyon ABŞ dollarına satışa çıxarılmışdır.

## İstinadlar
Sofiya (Exinadlar)

**Sofiya** () —  İoni dənizində yaşayış olmayan  ada. İnzibati cəhətdən Kefaloniya periferik vahidindəki Sami icmasının Ayiya-Effimiya icmasına aiddir.

Ada özəldir. 2013-cü ildə Cənubi Afrikada daimi yaşayan yunan sahibkar Sofiya adasını hərracda 2,82 milyon avroya satınalmışdır. 2015-ci ildə Bred Pitt və Ancelina Coli cütlüyünün adanın alınması üçün danışıqlar aparmağa çalışdıqları bildirilmişdir. 2018-ci ilin yanvarında adanın futbolçu Lionel Messi tərəfindən satın alındığı bildirilmişdir.

## İstinadlar
Vromonas

**Vromonas** ( ) — İoni dənizində yaşayış olmayan ada. İtakanın şərqində və Axeloos ağzının qərbində yerləşir. Exinadlar adalar qrupuna aiddir. İon adaları periferiyasında, İtaka periferik bölməsindəki İtaka icmasının (dim) bir hissəsidir.

## İstinadlar
Dulixi

**Dulixi** ( ), həm də **Dolixa** ( ) və ya **Dolixe** (  ) —  bir çox qədim müəlliflər tərəfindən şəhər, digərləri tərəfindən Yunanıstanın Akarnaniya regionu yaxınlığında, İoni dənizinin sahilində bir ada kimi qeyd olunan yer. "İliada"da, "Gəmilər kataloqu"nda qeyd edilmişdir ki, Fileyin oğlu Meget Dulixidən və dənizin o tayında, Elida ilə üzbəüz yerləşən Exinadlar adlandırdığı müqəddəs adalardan Troyaya 40 gəmi gətirmişdir.

Başqa bir versiya budur ki, Dulixi Kefaloniya adasından təxminən 3 kilometr aralıda yerləşir, lakin zəlzələdən sonra batdığı bildirilir.

## İstinadlar
Arkaloxorion labrisi

**Arkaloxorion labrisi** (  ) — 1935-ci ildə Yunanıstan arxeoloqu Spiridon Marinatos tərəfindən Arkaloxorion mağarasında tapılmış, ehtimal ki, müqəddəs məqsədli tökmə tunc labris.

Labris hazırda Kritdəki İraklion Arxeologiya Muzeyində nümayiş etdirilir.

15 simvoldan 12-si unikaldır. Onların xətti A işarələri və Fest diski ilə əlaqəsi haqqında təkliflər Torsten Timm (2005) tərəfindən verilmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* Молчанов А. А. Посланцы погибших цивилизаций (письмена древней Эгеиды). М.: Наука, 1992.
*
Mnesimax

**Mnesimax** — yunan mifologiyasında personaj. Etoliyada Olen padşahı Deksamenin qızlarından biri olmuşdur.

Psevdo-Higinin söylədiyi mifə görə, Herakl Avginin evindən qovulmuş və Deksamenin evinə sığınmışdı. Burada qıza Herakla gəlinlik söz verilmişdi. O, başqa sərgüzəştlərə getmiş, Evrition adlı kentavr padşahlığa gəldikdən qısa müddət sonra, qızın gözəlliyi onu özünə cəlb etmişdi, baxmayaraq ki, o, artıq başqasına söz verilmişdi. Qız iradəsinə zidd olaraq onunla zorla nişanlanmışdır. Herakl qadın üçün padşahlığa qayıtmışdır.

## İstinadlar
Evrition (kentavr)

**Evrition** () —qədim yunan mifologiyasındakı personaj, kentavr. İksion və Nefelanın oğlu olmuşdur.

Heraklla döyüşdən sonra Toloya qaçmışdır. Olendə Mnesimax ilə məcbur nişanlanmış, lakin Herakl onu öldürmüşdür. Versiyaya görə, o, Deksamenin qızı Deyanira ilə nişanlanmışdı.

## İstinadlar
Deksamen

**Deksamen** (  ) — qədim yunan mifologiyasındakı personaj, Oykeyin oğlu, Olen (Axeya) padşahı. Mnesimaxın atası idi. Kentavr Evrition Mnesimaxı ona həyat yoldaşı olmağa məcbur etmişdi, Deksamen onu Azanla evləndirmişdi. Deksamen Heraklı çağırmış və o, Evritionu öldürmüşdür.

## İstinadlar
Psevdo-Higin

**Psevdo-Higin** — əsərləri Yuli Higin adı ilə imzalanmış və ya ona aid edilmiş naməlum qədim mifoqrafiyaların ümumi adı. Buna baxmayaraq, o, tarixçilərə məlum olan iki Yuli Higin – Qay Yuli Higin və Higin Qromatik ilə etibarlı şəkildə eyniləşdirilməmişdir.

## İstinadlar
Nefela

**Nefela** (  ) — qədim yunan mifologiyasındakı personaj. Hərfi mənada onun adı "bulud" deməkdir və o, bu meteoroloji hadisəni təcəssüm etdirir.

Fereside görə, Kefal ov zamanı onu çağırmışdır.

## İstinadlar
Deion

**Deion** (  ) — qədim yunan mifologiyasında personajdır. Eol və Enaretanın oğlu olmuşdur. Bir versiyaya görə, Fokida padşahı idi. Həyat yoldaşı Diomed, övladları Asteropeya, Enet, Aktor, Filak və Kefal idi. Başqa bir versiyaya görə, Deion Filakinin padşahı, Asterodiyanın atası, Fokun həyat yoldaşıdır.

## İstinadlar
Pifiya

**Pifiya** ( ,  ) — Qədim Yunanıstanda, Parnas dağının yamacında yerləşən Delfidəki Apollon məbədində Delfi orakulunun kahini. Onu adı adı ilan Pifondan gəlir. O, ilanı oxlarla öldürən Apollon tərəfindən işğal olunana qədər Delfi orakulunun qoruyucusu idi.

## İstinadlar
Epistrof

**Epistrof** (  ) — qədim yunan mifologiyasında personaj. İfit və Hippolitanın oğlu olmuş, Yelenanın nişanlısı idi. Troyaya 10 gəmi gətirmişdi. Məzarı Fokidadadır.

## İstinadlar
İfit (Navbolun oğlu)

**İfit** (  ) —  Navbolun oğlu , Sizifin ulu nəvəsi, Fokida padşahı və arqonavt. O, Kizikin ölümündən sonra müsabiqənin iştirakçısı və Fiv müdafiəçisi idi.

## İstinadlar
Fokida

**Fokida** və ya **Fokis** (  və ya ) — Mərkəzi Yunanıstanda nom. Yupiterin peyki Avropa üzərindəki Fokida menderi onun şərəfinə adlandırılmışdır.

Fokida İttifaqının mərkəzi idi.

Eramızdan əvvəl 280-ci ildən sonra Fokida Etoliya İttifaqına qoşulmuşdur, lakin Fokida Liqası eramızdan əvvəl 146-cı ilə qədər mövcud olmağa davam etmişdir. Makedoniya və Axeya adlı yeni Roma əyalətlərinin yaranması ilə bütün Yunanıstan şəhər ittifaqları məhv edilmişdi, lakin bir müddət sonra romalıların razılığı ilə Fokida İttifaqı bərpa edilmişdi.

## İstinadlar
Delf

**Delf** (  ) — qədim yunan mifologiyasının əfsanələrindən birinə görə, qəhrəman, Apollon və Kelenonun oğlu. Delfi şəhəri onun adını daşıyır. Başqa bir rəvayətə görə, bu Apollon oraya gələndə Delfi padşahı idi.

Delfi və Amfiktion heyvanların bağırsaqları, əlamətlər və yuxular vasitəsilə fala müraciət edirdilər.

## İstinadlar
Navbol

**Navbol** — yunan mifologiyasında personaj, Fokida padşahı.

O, versiyalardan asılı olaraq Ornitin oğlu idi və buna görə də Sizif və ya Hippasın nəslindən idi.

## İstinadlar
Apollon məbədi (Delfi)

**Apollon məbədi** — &nbsp;Delfi şəhərində qədim Yunanıstan məbədinin xarabalıqları. Dorik orderə mənsub tikili e.ə. IV əsrə aiddir. Korinfli Spintar, Ksenodor və Aqaton tərəfindən e.ə. VI əsrə aid daha əvvəlki məbədin qalıqları üzərində inşa edilmişdir.

## İstinadlar
Pifon

**Pifon** və ya **Piton** ( ) — qədim yunan mifologiyasında Apollon tərəfindən işğal edilməmişdən əvvəl Delfi orakulunun girişini qoruyan, Qayanın oğlu (varianta görə, Hera) hesab edilən ilan. Başqa bir versiyaya görə, Pifon özü Apollondan əvvəl peyğəmbərliklər vermişdir. Pifiya onun şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Dedalion

**Dedalion** (  ) — yunan mifologiyasında Hesper və ya Lusiferin oğlu, Keykin qardaşı, Xionanın atası, Avtolik və Filammonun babası. Pavsaniyə görə, o , Avtolikin əsl atasıdır.

İki tanrının diqqəti Xionanı tərifləməyə vadar etdi ki, onun gözəlliyi Artemidanın gözəlliyindən də üstündür. Bu şəxsi təhqirin intiqamını almaq üçün, küfrdən bəhs etməmək üçün, Artemida Xionanı birbaşa onun dilinə ox ataraq vurmuşdur. Onun atası Dedalion kədərə qərq olmuşdu və qardaşının ona təsəlli vermək üçün bütün səylərinə baxmayaraq, özünə gələ bilməmişdi. Dedalion qızının dəfn mərasimində üç dəfə özünü odun üstünə atmağa cəhd etmişdir, lakin uğursuz olmuşdur. Dördüncü uğursuz cəhddən sonra o, tarlalar və meşələr arasından sürətlə qaçmış, Parnas dağının zirvəsinə qalxmış və özünü aşağı atmışdır.

## İstinadlar
Keyk (Fosforun oğlu)

**Keyk** () — qədim yunan mifologiyasındakı personaj. Fosforun oğlu  (yaxud Hesper və Filonida), Eolun oğlu, da adlanır. Alkionanın əri idi.

Başqa bir versiyaya görə, Keyk Klarda Apollona getmiş və gəmi qəzasında vəfat etmişdir. Həyat yoldaşı özünü dənizə atdı və ikisi də balıqçıl oldular.

## İstinadlar
Fosfor (mifologiya)

**Fosfor** ( ) və ya **Eosfor** () —  qədim yunanlar arasında qütb ulduzunun təcəssümü (Venera).

Qədim Romada Lusifer, slavyanlar arasında Dennitsa olmuşdur.

Simvolik olaraq Forfor şərqi, Hesper qərbi ifadə edirdi. Həmçinin, "Fosfor" məşəl daşıyan və işıq gətirən ilahələrə verilən ad idi: Artemida (Diana Lucifera), Eos, Hekata, Yunona, Lusina.

## İstinadlar
Parkanami müharibəsi

**Parkanami müharibəs**i və ya **Ciyərdələn müharibəsi** — Macarlar tərəfindən *Párkány* və Osmanlılar tərəfindən Ciyərdələn (*Ciğerdelen)* adlandırılan, İkinci Dünya müharibəsindən sonra isə bu gündə istifadə edilən adı ilə, Şturovoda 7 oktyabr 1683-cü ildə Osmanlı ordusu ilə Alman — Polşa ordusu arasında baş vermiş olan iki hissədən ibarət müharibədir; Müharibənin birinci hissəsində Sobieskinin qüvvələri hücuma keçmiş və bu hücum Osmanlılar tərəfindən dəf edilmiş, sonra isə ittifaq qüvvələri ümumi bir hücum həyata keçirmiş və bu müharibə Osmanlıların məğlubiyyəti ilə başa çatmışdır.

İkinci Vyana mühasirəsindən sonra III Yan Sobieski və V Karl Macarıstandakı səlib qoşunları və türk müdafiə xətləri ilə əlaqədar olaraq bir görüş həyata keçirmiş və hara hücum edəcəkləri haqqında qərar qəbul etmişdirlər. Onlar əsas hədəfləri olan Uyvar (Nove Zamki) ətrafının intensiv yağmış olan yağış suları ilə örtülməsinə görə Ciyərdələn (Parkanami) istiqamətində irəliləməyə qərar vermişdirlər. Ciyərdələn, Dunay çayının şimalında yerləşirdi və Esterqomdan qarşı sahilə qədər uzanan türk ərazisinə keçid nöqtəsi idi və Osmanlılar bu ərazi sayəsində İmrə Təkəli və macarları təzyiq altında saxlaya bilirdilər.

## Müharibə

17 min alman və 10 min polyak əsgərindən ibarət olan ittifaq qüvvələri oktyabr ayının 6-da Parkanamiyə gəlirlər. Burada Sobieski müttəfiqlərinə qulaq asmır və vaxtından əvvəl Osmanlı qüvvələri üzərinə hücuma keçir, lakin onun bu hücumu Osmanlı orduları tərəfindən dəf edilir, özü isə döyüş meydanından qaçaraq canını çətinliklə də olsa xilas edə bilir. Bu müharibədən dərhal sonra isə onların yerlərini tutan alman orduları polyakları bir yerə yığaraq böyük bir hücuma keçirlər.

Bu hücuma cavab olaraq 16 min nəfərlik Osmanlı ordusu Parkanaminin onsuz da əlverişsiz olan müdafiə xəttindən çıxaraq düşmən üzərinə hücuma keçir. Bu hücumdan bir saat sonra isə müttəfiq qüvvələri osmanlıları çayın sahilində sıxışdırırlar və çayın üzərindəki körpünü bombalamağa başlayırlar. Ölüm keçidinə çevrilən körpüdə minlərlə Osmanlı əsgəri öldürülmüş, ya da Esterqom tərəfinə keçmək istəyərkən suda boğularaq ölmüşdür. Müharibə Osmanlının məğlubiyyəti ilə başa çatmışdır.

## İstinadlar

]
Gəl rəqs edək (film, 2004)

**Gəl rəqs edək** (  ) — rejissor Piter Çelsom tərəfindən çəkilmiş və baş rollarında Riçard Gir, Cennifer Lopez və Syuzan Sarandonun iştirak etdiyi romantik komediya filmi.

Film eyni adlı orijinal yapon filminin remeykidir. 1996-cı ildə çəkilmiş olan bu filmdə Koji Yakuse cənab Suqiyama rolunu ifa etmişdir.

## Rollarda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
* 
* 
* 
*
Həsən Nəsrullah sui-qəsdi

**Həsən Nəsrullah sui-qəsdi** — Hizbullah-ın siyasi lideri olan Həsən Nəsrullaha qarşı törədilmiş sui-qəsd hadisəsi. 27 sentyabr 2024-cü ildə Hizbullahın baş katibi Həsən Nəsrullah Beyrutda İsrailin hava hücumu nəticəsində öldürüldü.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* İsmayıl Haniyə sui-qəsdi
Şiqa Safari Muzeyi

– Yaponiyanın Şiqa prefekturasının Koka şəhərində yerləşən zoologiya muzeyi.

## Ekspozisiya
Muzeydə müxtəlif ölkələrdə ovlanmış vəhşi heyvanların müqəvvaları sərgilənir. Burada sərgilənən heyvanlar tək bir ovçu – Yukihiko Kondo tərəfindən rəsmi icazələr əsasında ovlanmışdır. Muzeyin ilk direktoru olmuş Yukihiko Kondo 1934-cü ildən 1980-ci illərə qədər Yaponiyada, 1971–1996-cı illərdə digər ölkələrdə ovçuluqla məşğul olmuşdur. Muzey iki bölmədən ibarətdir və burada 100-dən çox heyvan müqəvvası sərgilənir. Hazırda muzeyin direktoru Yukihiko Kondonun oğlu Yukihisa Kondodur.

Muzeyin girişində yunan mifologiyasında ovçuluğun ilahəsi hesab olunan Artemidanın tunc heykəli yerləşir. Muzey ekspozisiyası ağ ayı müqəvvası ilə başlayır. Altay dağ qoyunu, Marko Polo qoyunu və Sibir dağ keçisi dünyada ovlanması ən çətin olan üç heyvan hesab olunur. Muzey bu üç heyvanı bir yerdə görməyin mümkün olduğu yeganə yerdir. Muzeyin Afrika pavilyonunda Afrika meqafaunasına aid canlıların müqəvvaları sərgilənir. Burada şir, zebr, zürafə, ağ kərgədan, böyük panda, cırtdan begemot, okapi, bonqo, maral, Afrika fili, qaban, Nil timsahı, koyot kimi canlılar nümayiş etdirilir. Şiqa Safari Muzeyi Yaponiyada bonqoların sərgiləndiyi yeganə muzeydir. Burada həm dişi, həm də erkək bonqonun müqəvvası sərgilənir.

## Qalereya

Shiga Safari Museum 20201115 04.jpg|Artemida heykəli
Shiga Safari Museum 20201115 32.jpg|Heyvanların ovlandıqları yeri göstərən xəritə
Shiga Safari Museum 20201115 48.jpg|Fil dişləri
Shiga Safari Museum 20201115 36.jpg|Eksponatlar


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Tsubame Sənaye Materialları Muzeyi

– Yaponiyanın Niiqata prefekturasının Tsubame şəhərində yerləşən tarix və sənaye muzeyi. Muzey Tsubame şəhərinin sənaye tarixinə həsr olunmuşdur.

## Tarixi
Tsumabe şəhəri Yaponiyada qaşıq, bıçaq və çəngəl istehsalı ilə məşğul olan əsas yer hesab olunur. Muzey 1973-cü ildə açılmışdır. 1984-cü ildə Maruyama kolleksiyası muzeyə əlavə olunmuşdur. 2008-ci ildə muzeyin yeni binası istifadəyə verilmişdir. Yenidənqurma işlərindən sonra muzey 19 aprel 2019-cu ildə ildə yenidən açılmışdır.

## Ekspozisiya
Muzey əsas bina və yeni bina olmaqla iki tikilidən ibarətdir. Əsas bina iki mərtəbədən ibarətdir. Əsas binanın birinci mərtəbəsi Tsubame şəhərinin metalişləmə sənayesinə, texnologiya tarixinə və ənənələrinə, sənətkar bacarıqlarına həsr olunmuşdur. Burada qrafik dizaynlar, videolar, vorkşoplar nümayiş etdirilir. İkinci mərtəbədə isə qalereya yerləşir. Burada *[[tsuiki]]* (mis məmulatı), *[[yasuri]]* (yeyə), *[[kiseru]]* (tütün borusu), *[[çokin]]* (metaloyma məmulatı) kimi Tsubame şəhərinə aid olan işlər sərgilənir.

Muzeyin yeni binasında Dünya Qaşıq Zalı yerləşir. Bu zalda Toyonori İto tərəfindən yığılmış, dünyanın müxtəlif ölkələrinə aid 5000 qaşıqdan ibarət kolleksiya sərgilənir. Yaponiyanın Qərb Çəngəl-Bıçağı Zalında şəhərin çəngəl-bıçaq sənayesinin tarixi və Yaponiya sənayesinin qərbləşməsi, yaponların qida mədəniyyətinin dəyişməsi haqqında məlumatlar verilir. Ümumi sərgi zalında Tsubame sənayesinin tarixi, yeni materiallar və texnikalar sərgilənir. Fəaliyyət zalında ziyarətçilərə qaşıq hazırlamaq və qaşıqların çəkisini müqayisə etmək təcrübəsi təqdim olunur.

Yatate Kiseru zalında *[[yatate]]* (fırça və mürəkkəb qabı) və *kiseru* (dəmir tütün borusu) kolleksiyası olan Maruyama kolleksiyası sərgilənir. Seyciro Maruyamaya (1900–1982) aid olmuş bu kolleksiyaya 55 tütün qabı, 115 tütün borusu, 269 fırça və mürəkkəb qabı daxildir. Seyciro Maruyama Tsubame şəhərində doğulmuş və ailəsinin tütün borusu biznesi ilə məşğul olmuş kolleksiyaçı olmuşdur.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
6 fut dərinlikdə

**6 fut dərinlikdə** () — 2017-ci ildə çəkilmiş dram filmidir. Film qarlı Syerra-Nevada dağlarında azmış və orada 8 gün sağ qalmağı. Erik Lemarkın gerçək həyatı əsasında çəkilmişdir.

## Süjet xətti

Parlaq idman karyerasını başa vuran xokkeyçi Erik Lemark artıq adrenalinsiz yaşaya bilmir. İndi o bu adrenalini, narkotik və snoubordda tapır. Mammos dağlarında (Kaliforniya) olan xizək patrulu yaxınlaşan qar fırtınasına görə bütün yolları bağladığı zaman, Lemark son bir eniş etmək qərarına gəlir və dağlarda tələyə düşərək itir.

## Çəkilişlər

Filmin çəkilişlərinə 2016-cı ilin mart ayında ABŞ-nin Yuta ştatında başlanılmışdır.

2017-ci ilin fevral ayında Momentum Pictures filmin yayım hüquqlarını əldə etmiş və daha sonra isə filmi 13 oktyabr 2017-ci ildə təqdim etmişdir.

## Rollarda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Windows Server 2016

**Windows Server 2016** — Windows 10 ildönümü (yəni 1607) versiyaya bənzərdir və 12 oktyabr 2016-cı ildə Microsoft tərəfindən yayınlandı. Əsas dəstəyi 11 yanvar 2022 və genişləndirilmiş dəstəyi 12 yanvar 2027-ci ilə qədər davam edir.

## İstinadlar
Supermium

**Supermium** — Chromium əsasında yaradılmış azad və açıq mənbəli veb-brauzerdir. Brauzerin əsas xüsusiyyəti Chromium tərəfindən dəstəklənməyən köhnə Windows versiyalarını dəstəkləməkdir. Hazırda Supermium Windows XP, Vista, 7, 8 və 8.1 əməliyyat sistemlərdə dəstəkləyir və təhlükəsizlik, sonuncu güncəlləmə olduğunu təsdiqlənib.

## İstinadlar
Buday

**Buday** (, ) — Cəbəl-Lübnanın ətəyində Litani çayının qərbində yerləşən Bəəlbək qubernatorluğunun tabeliyində olan Livan şəhəridir. Buday qədim Bəəlbək şəhərindən 15 km (9 mil) şimal-qərbdə və Livanın cənubundan 26 km (16 mil) məsafədə yerləşir və Beyrutun paytaxtından 90 kilometr (55.926 mil) uzaqdadır. Livan dağ silsiləsinin ətəklərində yerləşən Buday, Beqaa vadisi boyunca Bəəlbək şəhərinə və Livanı Suriyadan ayıran Livan silsiləsinə baxır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Livan
* Bəəlbək