Zelyonka hücumu

**Zelyonka hücumu** — etiraz, təxribat və ya zorakı hücum forması, qurbanın bədəninə (adətən üzünə) triarilmetan antiseptik boyası olan brilliant yaşılının () məhlulunun atılmasına deyilir. Potensial görmə itkisi təhlükəsinə əlavə olaraq, onu tez aradan qaldırmaq çox çətindir; tam təbii aradan qaldırılması bir həftə çəkə bilər. 2010-cu illərdə Rusiya və Ukraynada hökumətyönlü fəallar tərəfindən hökumət əleyhinə olan siyasi və digər şəxsiyyətlərə qarşı zelyonka hücumları geniş vüsət almışdı.

## Zelyonka məhlulu
Zelyonka Rusiya və Ukraynada tibbdə geniş istifadə olunan triarilmetan antiseptik boyadır. Tez-tez yoda daha yumşaq alternativ kimi istifadə edilən boya Rusiya apteklərində və apteklərdə satılır. Boyanın yuyulması çox çətindir və günlər ərzində ləkə qala bilər. Tam aradan qaldırılması üçün turşu tələb olunur. Bununla belə, zelyonka digər maddələrlə qarışdırılmadıqda (məsələn, Aleksey Navalnıya ikinci hücumda olduğu kimi), o, uzunmüddətli zərər vermir və bununla da qurbanların hüquqi müraciətinin dəyəri azalır.

## Qurbanları və təsiri
Boyadan istifadə heç vaxt birbaşa Rusiya hökuməti ilə bağlı olmasa da, Kremlyönlü fəallarla əlaqələndirilirdi. Zelyonka hücumlarının qurbanları demək olar ki, həmişə Sergey Mitroxin, Mixail Kasyanov, Lyudmila Ulitskaya, Pussy Riot fəalları Mariya Alyoxina və Nadejda Tolokonnikova və Aleksey Navalnı kimi Rusiya müxəlifətçiləri və ukraynalı siyasətçilər, jurnalistlər və fəallar, Petro Poroşenko, Arsen Avakov, Arseni Yasenyuk, Oleksandr Turçinov, Oleh Lyaşko və Ruslan Kotsaba olub.

2023-cü ildə Rusiyanın Çeçenistan bölgəsində jurnalist Yelena Milaşina hücuma məruz qalıb. Hücum edənlər onun başını qırxıb və üstünə zelyonka töküblər.

Çoxsaylı hücumlar nəticəsində Rusiya müxalifət liderlərinin bir hissəsi "şərəf nişanı" kimi zelyonka və yaşıl rəngdən istifadə etməyə başlayıb. Barnaulda Navalnıya hücum edildikdən sonra onun onlarla tərəfdarı öz "yaşıl" (#GreenNavalny) şəkillərini internetdə yerləşdiriblər. Üzünü yaşıl rəng boyayıb Qırmızı meydana gələn bloqqer Nikolay Danilov polis tərəfindən saxlanılıb. Boris Nemtsovun anım yürüşündə Kasyanov hücuma məruz qalanda nümayişçilər "Üstümüzə zelyonka tökməyəcəksiniz!" qışqırmağa başlamışdılar.

2017-ci il mayın 4-də Aleksey Navalnı bəyan etdi ki, zelyonka ilə bağlı insidentlər onun pul yığımına kömək edib. Elə həmin gün rus şairi Dmitri Bıkov "Vivat, Yaşıl Rusiya!" şeirini yayımladı, şeirdə yaşıl rəng "Rus inqilabının" rəngi olaraq göstərilmişdi.

Boya ilə hücuma məruz qalan insanların fotoşəkilləri ilə müşayiət olunan Rusiya hökumətinə qarşı olan siyasi və media şəxslərinə çoxsaylı hücumlar, Rusiya mediasını xarici oxucularına zelyonkanın nə olduğunu izah verməyə məcbur edirdi.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *Brent Hierman*. Russia and Eurasia 2017-2018. — Rowman & Littlefield, 2017. — P. 94. — 345 p. — .
* In Russia, a green-colored antiseptic becomes a weapon in attacks against opposition activists and journalists // Los Angeles Times. — 2017. — 3 May.
* *Sarah Sloat*: What Is «Zelyonka», the Russian Green Dye Weapon of Choice?  // Inverse. — 2017. — 2 May.
* *Isabel Gorst*: Russian opposition leader Alexei Navalny attacked with green dye // The Irish Times. — 2017. — 28 April.
* *Eva Hartog*: Why Russia's Opposition Now Takes Pride in «Brilliant Green» Attacks // The Moscow Times. — 2017. — 23 March.
* A Russian Man Wore Green Face Paint to Red Square in Support of Alexei Navalny. So the Cops Arrested Him // The Moscow Times. — 2017. — 20 March.
* *[[Dan Bilefsky]]*, *Oleg Matsnev*: A Putin Opponent Is Doused in Green. He Makes It Work / A Putin Critic Is Doused Bright Green; Selfies Follow // The New York Times. — 2017. — 21 March. — P. A10.
* *Alexandra Arkhipova, Dmitry Doronin, Elena Iougaï, Anna Kirziouk, Darya Radtchenko* Légitimation et disqualification par l'histoire dans les manifestations de rue en Russie (2011-2016) // Le Mouvement Social. — 2017. — Vol. 260, livr. 3. — P. 129. — ISSN 1961-8646. — DOI:10.3917/lms.260.0129.