open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Müvəqqəti işlər vəkili

**Müvəqqəti işlər vəkili** (Fransızca: *chargé d'affaires*) əsasən müxtəlif səbəblərdən səfir göndərilməyən və ya göndərilə bilməyən  ölkələrlə diplomatik əlaqələri idarə etmək üçün vəzifələndirilən və ya missiya liderinin yoxluğunda ona vəkalət eden diplomatdır.

Müvəqqəti işlər vəkilinin statusu 1961-ci ildə Vyanada imzalanan Diplomatik Əlaqələr üzrə Vyana Konvensiyasında müəyyən edilib.

## Həmçinin bax
*Səfir
Aşıq Xanlar Məhərrəmov

**Aşıq Xanlar Məhərrəmov** () — Azərbaycan aşığı

## Həyatı
Aşıq Xanlar Məhərrəmov 1950-ci ilin yanvar ayında Tovuz rayonunun Əlimərdanlı kəndində anadan olmuşdur.

Aşıq Əmrah, Aşıq Ədalət, Aşıq Kamandar, Aşıq Əkbər kimi onun da öz ifaçılıq yolu olmuşdur.

Aşıq Xanlar 48 il ömür sürsə də, onun sazda ifa etdiyi musiqilər hələ də yaddaşlardadır.

1997-ci ildə İstanbul Bələdiyyəsinin keçirdiyi festivalın laureatı olub. Mükafatı Rəcəb Təyyub Ərdoğan təqdim etmişdir.

1998–ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## Ailəsi
Solo saz ifaçısı Aşıq Azər Xanlaroğlu Aşıq Xanlar Məhərrəmovun oğludur. Azər 2013-cü ildən "Hepatit B" xəstəliyindən əziyyət çəkirdi. 12 may 2018 ci ildə Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sərvər Şirin “Portret” rubrikasında mərhum Aşıq Xanlar Məhərrəmovu dostu Aşıq Əli Quliyevlə xatırlayır.
Video Graphics Array

**Video Graphics Array** və ya qısaca **VGA** — 2 aprel 1987-ci ildə İBM şirkəti tərəfindən istehsal edilən ekran standartı. VGA standartı ilk olaraq İBM PS/2 sistemlərində mikrosxem dəsti olaraq istifadə edilmişdir. VGA PC oxşar istehsalına uyğun sonuncu İBM qrafik standartı idi, hansı ki, faktiki olaraq, bütün mövqelərdə 1990PC qrafik standartı gözlənilmədən həyata keçdi. Bu İBM genişləndirilmiş qrafik standartı tərəfindən rəsmi təqib idi. Çoxlu müxtəlif yeniliklər sayəsində VGA-nın təkmilləşdirilmiş forması SVGA (Super VGA) hazırlandı.

Bu gün VGA analoq interfeysi 1080p və daha yüksək qətiyyətli videolar üçün istifadə olunur. Burada şəkil keyfiyyətinin deqradasiyası kabelin keyfiyyətindən və uzunluğundan asılıdır.

### Məhsulun keyfiyyətləri
VGA hər iki növ bütün ünvanlı nöqtəli qrafik rejimi və alfasayısal yazı rejimini dəstəkləyir.

### Standart qrafik rejimləri
Standart qrafik rejimləri bunlardır:
* 640x512–16 rəng və ya tək rəng
* 640x350 və ya 640x200–16 rəng və ya tək rəng
* 320x200–4 və ya 16 rəng
* 320x200–256 rəng
640x480(16 rəng) və 320x200(256 rəng) rejimlər tam şəkildə palitraları müəyyən edir.

### Yüksək qətiyyətli və başqa ekran rejimləri
Yüksək qətiyyətli və başqa ekran rejimləri də mümkündür. Hətta standart kartlar və çox standart monitorlarla, ümumilikdə tipik VGA sistemi bəzi kombinasiyalarla istehsal edə bilər:
* 512–800 piksel genişliyində-16 rəngli
* 256–400 piksel genişliyində-256 rəngli
* 200(350)-410 xətli (70 Hz yenilənmiş formada)
* 224–256 və ya 448–512 xətli (60 Hz yenilənmiş formada)
* 512–600 xətli vertikal azaldılmış yenilənmiş formada (bu monitorun fərdi uyğunluğundan asılıdır)
Misal üçün, yüksək qətiyyətlilik rejimində 768x576 və ya 704x528 (16 rəngli) və ya 320–240 (orta-aşağı qətiyyətlilikdə, 256 rəngli) kvadrat piksellər rejimi uyğundur.

Standart yazı rejimləri
* 80x25–9x16 pikselli şriftlə, 720x400 effektiv qətiyyətli (16rəng və ya tək rəng) ekran göstərir.
* 40–25-eyni şrift şəbəkəsində 360x400 effektiv qətiyyətliliyində istifadə olunur.
* 80x43 və ya 80x50–640x344 və ya 640x400 pikselli (16 rəngli) effektiv qətiyyətliliyində istifadə olunur.
Piksel əsaslı qrafik rejimlərdə əlavə mətn(text) rejimi texniki olaraq mümkündür. Bütünlükdə maksimum 100x80 hücrədir və 100x80 hücrə aktiv ərazini əhatə edir. Qrafik rejimdə əgər balaca proporsional şriftdə böyük mətn tələb edilirsə,1 variant istifadə olunur(80x30 və ya 80x60).

### Spesifikasiyaları
Original VGA-nın spesifikasiyaları bunlardır:
* 256 Kb Video RAM
* 16 rəng və 256 rəng palitrası ekran rejimi
* 262,144 qlobal rəng palitrası
* 25,175 MHz və ya 28,322 MHz piksel saat ustası seçimi
* Adi xətt sürəti 31,469 kHz kimi müəyyən edilir
* Maksimum 800 üfüqi piksel
* Maksimum 600 xətt
* 70 Hz yeniləmə dərəcəsi
* Planar rejimi (16 rəngə qədər)
* Paketli piksel rejimi(256 rəng)
* Split ekran dəstəyi
* Barrel keçid
* 75 Om cüt ləğv edilmiş müqavimət (18.7 mA, 13 mVt)

## İstinadlar
Avropa Kosmik Agentliyi

**Avropa Kosmik Agentliyi** () — 1975-ci ildə kosmosun tədqiq üçün yaradılmış beynəlxalq təşkilat.
ЕSА-nın 22 daimi üzvü var, bəzi layihələrində Sloveniya, Latviya və Kanada da iştirak edirlər.

## Mənbə
* ESA-nın rəsmi veb-portalı
İsmayıl ibn Yaquti

**Qütbüddün İsmayıl ibn Alpsunqur Yaquti əl-Səlcuqi əl-Qınıqi** () — Çağrı bəyin nəvəsi, Böyük Səlcuqlu imperiyası dövründə Azərbaycanın hakimi (1090–1093).

## Həyatı
İsmayıl Yaquti bəyin oğlu, Çağrı bəyin nəvəsi, Mikayıl bəyin nəticəsi, Səlcuq bəyin kötükcəsidir. Xorasanda, Nişapur şəhərində doğulmuşdu.Səlcuqlu ordusunun sərkərdəsi idi.

Sultan 478-ci ilin sonlarında (fevral-mart 1086) Qafqaza yeni bir səfər daha düzənlədi və bölgəni səlcuqlulara tabe etdi. Məhəlli hökmdarlar Məlikşahı mətbu, de fakto tanıdıqlarını bildirdilər. Gəncə yörəsi doğrudan mərkəzə bağlandı. Məlikşah, Azərbaycan ümumi valisi Qütbüddin İsmayıl ibn Alpsunqur Yaqutiyə Arran və Qafqazın idarəsini də verdi (483/1090).

Sultan Börkyaruqla anlaşmaya baxmayaraq bütün ölkəyə hakim olmaq istəyən Tərkən xatun, bu dəfə onun dayısı Azərbaycan məliki İsmayıl ibn Yakutiyə xəbər göndərib Börkyaruqu bərtərəf etməsi şərtiylə evlənmə vədi verdi. İsmayıl bu təklifi qəbul edərək Börkyaruq üzərinə yürüdü, fəqət Həmədan-İsfahan arasındaki Kərəcdə meydana gələn savaşda məğlub oldu (486/1093).

İsmayıl ibn Yaquti 1093-cü ildə öldürüldü.

## Ailəsi
İsmayılın Mövdud adlı oğlu vardı. O, atasından sonra Azərbaycana başçılıq etmişdi.

## Həmçinin bax
* Çağrı bəy
* Səlcuqlular

## İstinadlar
Türkiyə Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahı

**Türkiyə Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahı** () - Türk Silahlı Qüvvələrinə komandanlıq edən və idarə edən Ankara, Çanqayadakı ən yüksək hərbi birlik olan Türkiyə Respublikası Baş Qərargah rəisi, Silahlı Qüvvələrin komandanı olaraq prezident tərəfindən Türkiyə Respublikasının Konstitusiyasının 117-ci maddaəsinə əsasən təyin olunur. Vəzifə borcuna görə Milli Müdafiə Nazirliyi qarşısında cavabdehdir. Baş Qərargahın binası, 29 oktyabr 1931-ci ildə (Cümhuriyyətin 8-ci il dönümündə) Atatürkün də qatıldığı bir mərasimlə açıldı. Hal-hazırkı Baş qərargah rəisi avqust 2025-ci ildən bəri dörd ulduzlu general Səlcuq Bayraqdaroğlu.

## Vəzifələri
Baş Qərargah rəisi Silahlı Qüvvələrin Komandanıdır və aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir:
* Müharibədə Ali Baş Komandanlıq vəzifəsini Prezident adından yerinə yetirmək.
* Silahlı Qüvvələrin müharibəyə hazırlanmasında kadr,kəşfiyyat,əməliyyat,təşkilat və təlim xidmətləri ilə bağlı prinsiplərin, prioritetlərin və əsas proqramların müəyyənləşdirilməsi.
* Beynəlxalq müqavilələrin və müqavilələrin hərbi aspektlərinin və tətbiqetmə prinsiplərinin müəyyənləşdirilməsində rəy vermək; bu iclaslarda iştirak etmək və ya lazım olduqda nümayəndə göndərmək.
### Vəzifə müddəti
Baş Qərargah rəislərinin səlahiyyət müddəti 4 ildir. Türkiyə Quru Qoşunları məktəbi 1962 və 1963-cü illər üsyanında iştirak etdiyi üçün 1963 və 1964-cü illərdə məzun verə bilmədi. Bunun təsiri 2000-ci illərdə komandanlıq səviyyəsində özünü göstərdi,komandirlər yaş həddi səbəbiylə vəzifələrində daha qısa qaldılar. Yaşar Böyükanıt və İlkər Başbuğ iki il Baş Qərargah rəisi vəzifələrini icra etdilər. Növbəti Baş qərargah rəisi İşık Koşanər üç il vəzifəsini davam etdirməli oldu və 2013-cü ildən sonra yaş həddi problemi aradan qaldırıldı. Ancaq general-polkovnik İşıq Koşanər,Balyoz çevriliş planının nəticəsində həbs olunmalara qarşı reaksiya göstərmək üçün üç gün sonra 29 iyul 2011-ci il tarixində keçiriləcək Türkiyə Respublikası Silahlı Qüvvələri Ali Hərbi Şurası önündəki bütün qüvvələrin komandirləri ilə birlikdə istefa verdi. Elə həmin gün bütün qüvvə komandirlərinin istefası ilə ən yüksək dərəcəli general-polkovnik Nejdət Özel ilk olaraq Quru Qoşunları Komandanlığı və Baş qərargah Başçısının müavini, 4 avqust 2011-ci ildə isə Baş Qərargah rəisi təyin edildi. General-polkovnik Nejdət Özəl təqaüdə çıxdıqdan sonra general-polkovnik Hulusi Akar,4 avqust 2015-ci il tarixində Ali Hərbi Şurada Baş Qərargah rəisi oldu.  2018-ci ildə Türkiyə Quru Qoşunları komandiri general-polkovnik Yaşar Gülər,Prezidentin fərmanı ilə Baş Qərargah rəisi təyin edildi.

## Türkiyənin müdafiə təşkilatları
Prezidentin 1 saylı fərmanına əsasən, Baş qərargah rəisi və Ordu, Hava və Dəniz Qüvvələri komandirləri ayrıca Milli Müdafiə Nazirinə tabedir və məsuliyyət daşıyırlar.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Türkiyə Silahlı Qüvvələri
## Xarici keçidlər
* 
* Baş Qərargahın vəzifə və səlahiyyətləri
Emirates kuboku

**Emirates kuboku** - 2007-ci ildən bəri hər il Arsenal FK-nın təşkilatçılığı ilə keçirilən turnir. 4 klubun iştirakı ilə qrup sistemi ilə keçirilir. Turniri ESPN kanalı yayımlayır. Kubokun son qalibi İspaniyanın Valensiya klubudur. Turnirin digər qalibləri arasında Arsenal (3), Hamburq (1), Nyu York Red Buls (1) və Qalatasaray (1) klubları da var.

## Qaydalar

Turnirin reqamentinə görə komandalar öz aralarında 1 dəfə olmaqla oyun keçirirlər. Qalibiyyət 3 xal, heç-heçə 1 xal, məğlubiyyət 0 xal ilə qiymətləndirilir. Həmçinin hücum futbolunu sərgiləmək üçün hər qola görə 1 xal verilir. Əgər 2 komandanın xalları və top fərqi bərabərdirdə bu zaman onların turnir boyunca qapıya endirdikləri zərbələrin sayı müəyyən olunur.

## Bütün nəticələr

## Bütün iştirakçılar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Leonardesklər

[thumb|200px|[I Nikolayın Leonardo da Vinçiyə aid olduğuna inanaraq satın aldığı "Flora" əsərinin leonardesk olduğu sonralar məlum olmuşdur]]
**Leonardesklər** (, ) — Leonardo da Vinçinin Milandakı fəaliyyət illərinin üslubundan təsirlənən lombardiyalı İntibah dövrü rəssamlarına verilən ümumiləşdirici ad. Leonardesklər Da Vinçinin şagirdləri və ya sadəcə onun üslubunu mənimsəmiş rəssamlar idilər.

Həmçinin, başqa rəssamlar tərəfindən "leonardo" üslubunda (sfumato, buruq saçlar, ikimənalı təbəssüm, badamı gözlər) yaradılmış rəsm əsərləri də leonardesk adlandırılır. Hətta XX əsrin əvvəllərinədək bir çox leonardesklər ustadın öz əsərləri hesab edilirdi.

## Qalereya

File:Bernardino Luini Lady with a Flea Fur.jpg|Bernardino Luini, "Qadın portreti" (Milli rəsm qalereyası, Vaşinqton, 1515)
File:Giovanni Antonio Boltraffio 002.jpg|Boltraffio, "Madonna və körpə" (İncəsənət muzeyi, Budapeşt)
VI Koalisiya müharibəsi

**Altıncı Koalisiya müharibəsi** — koalisiya dövlətləri Avstriya, Prusiya, Birləşmiş Krallıq, Portuqaliya, İsveç və bir neçə Almaniya dövləti Fransaya qarşı savaşırdı. Savaşın nəticəsində Fransa məğlub oldu və Napoleon Bonapart Elba adasına sürgün edildi.

Napoleonun Rusiyaya uğursuz nəticələnən səfərindən sonra kontinental qüvvələr olan Birləşmiş Krallıq, Portuqaliya və İspan qiyamçıları Rusiyanın yanında yer aldılar və Fransaya qarşı savaşdılar. Ordularını yenidən nizamlayan koalisiya qüvvələri 1813-cü ildə Napaleonu Almaniyadan çıxartdılar, 1814-cü ildə Fransanı işğal etdilər, Napaleonu taxtdan çəkilməyə məcbur etdilər və Burbon restavrasiyasını həyata keçirdilər.

VI Koalisiya müharibsində Lützen, Bautzen, Drezden və Leypsiq yaxnlığındakı Xalqlar döyüşləri savaşları daxildir. Leypsiq savaşı Avropada Birinci Dünya müharibəsindən öncə baş vermiş ən böyük müharibədir.

Napoleonun Almaniya və Rusiyada həyata keçirdiyi uğursuz səfərlər onun devrilişinin toxumlarını səpdi. Müttəfiqlər Parisi işğal edərək onu taxtdan saldılar. Napoleon Parisə yürüş etmək qərarına gəldi. Onun əsgər və zabitləri döyüş üçün istəkli, arzulu idilər. Napaleonun marşal və baş zabitləri ona qarşı qiyam qaldırdılar. Aprelin 4 də Napoleon Neyin başçılıq etdiyi marşal və zabitlərlə qarşı-qarşıya gəldi. Onlar Napoleona yürüşə qatılmayacaqlarını bildirdilər. Napoleon ordunun onunla birlikdə olacağını bildirdi. Rey isə cavabında : "Ordu öz komandanını izləyəcək" dedi.

Napoleon 1814-cü il 11 apreldə taxtdan salındı və müharibə rəsmi olaraq başa çatdı baxmayaraq kı, maya qədər bir neçə döyüş olmuşdu. 11 Aprel 1814-cü ildə Fontainblau anlaşması imzalandı. Ardınca Napoleon və Britaniyanında daxil olduğu böyük güclər arasında  30 may 1814-cü ildə Paris sülhü  imzalandı və Napoleon Elba adasına sürgün edildi. Müttəfiqlər tərəfindən Burbon monarxiyası XVIII Luizin hakimiyyətə gətirilməsi ilə restovrasiya edildi. Müttəfiqlər Avropanın xəritəsinin yenidən çəkiləcəyi Vyana konqresindən öncə İngiltərədə sülhü təntənəli şəkildə bayram edirdilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
The Napoleonic Wars: The War of the Sixth Coalition
Qəhrəman Qəhrəmanov

**Qəhrəman Mehdi oğlu Qəhrəmanov** () — Azərbaycan alimi, neyro-fizioloq, professor, Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1971).

## Həyatı
Qəhrəman Mehdiqulu oğlu Qəhrəmanov 1925-ci il dekabr ayının 26-da Zəngəzur qəzasında anadan olmuşdur. Buradakı Oxtar kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda təhsilini davam etdirmiş, 1952-ci ildə İnstitutun müalicə-profilaktika fakültəsini qurtarmışdır. İnstitutda təhsil alarkən Stalin təqaüdçüsü olduğuna görə ali təhsili başa çatdırdığı il normal fiziologiya üzrə aspiranturaya daxil olmasına icazə verilmişdir.

## Elmi fəaliyyəti
1958-ci ilin may ayında Azərbaycan Tibb İnstitutunun elmi şurasında "İnteroreseptorlara qıcıq verilməsinin Asetilxolen mübadiləsinə təsiri" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Elmi rəhbəri Azərbaycan ЕА-nın akademiki, professor Abdulla Qarayev olmuşdur.

Qəhrəman Qəhrəmanov 1960–1966-cı illərdə SSRİ Elmlər Akademiyasının Normal və Patoloji Fiziologiya İnstitutunun "Mərkəzi sinir sisteminin ümumi fiziologiyası laboratoriyası"nda "Baş beyin fəaliyyətinin xolinerqiq və adrenerqiq mexanizmlərinə dair" mövzuda doktorluq dissertasiyasını hazırlayıb 1966-cı ilin fevralında müdafiə etmişdir. 1966–1970-ci illərdə Azərbaycan Tibb İnstitutunun normal fiziologiya kafedrasının professoru, 1970–1991-ci illərdə həmin kafedranın müdiri olmuşdur.

Qəhrəman Qəhrəmanov 1971-ci ildə "Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi" fəxri adına layiq görülmüş, 2000-ci ildə isə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir.

1966-cı ildə Qəhrəman Qəhrəmanov tərəfindən SSRİ-də funksional neyrokimyanın inkişafında böyük rol oynayan ilk neyrofiziologiya və funksional neyrokimya laboratoriyasını yaradılmışdı.
Qəhrəman Qəhrəmanov SSRİ Böyük Sovet Tibbi Ensiklopediyasının "Fiziologiya" bölməsinin redaktorlardan biri idi. "Fizioloji kibernetika" beynəlxalq almanaxlarının (London, Eynbric) və "Fizioloji elmlərin uğurları" jurnalının (SSRİ Elmlər Akademiyası) redaksiya heyətində işləmişdir.

Qəhrəman Qəhrəmanov 150-dən çox elmi nəşrin, 3 dərsliyin və bir çox monoqrafiyanın müəllifidir. Onun rəhbərliyi ilə 29 namizədlik və doktorluq dissertasiyası müdafiə edilmişdir.

## Ölümü
Qəhrəman Mehdi oğlu Qəhrəmanov 5 fevral 2006-cı ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Məhəmmədəli xan

* Məhəmmədəli xan Cavanşir —
* Məhəmmədəli xan Qullarağası —
* Məhəmmədəli xan Əlaüssəltənə —
* Məhəmmədəli xan Tərbiyyət —
* Məhəmmədəli xan Qaragözlü —
* Məhəmmədəli xan (Kokand xanı) — 1822–1842-ci illərdə Kokand xanlığını idarə etmiş hakim.

## Həmçinin bax
* Məhəmmədəli
* Məhəmməd Əli (dəqiqləşdirmə)
Böyük duman

London sakinləri üçün ən dəhşətli duman 1952-ci ilin dekabrında baş vermişdi. Dumanda mədənlərdən çıxan turş kömür hisi qarışmışdı. Hava bozarırdı, görüntü get-gedə pisləşirdi. Gözlənilmədən, yüzlərlə insan zəhərlənmişdi. Xəstəxanalar dolurdu, lakin qurbanları sayı bitmək bilmirdi. Ən qəribəsi isə o idi ki, həkimlər xəstələrə demək olar ki, heç nə ilə kömək edə bilmirdilər. 8 Dekabrda  dumanın qurbanı olan körpə uşaqlar, qocalar və nəfəs xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərin sayı dörd minə çatdı. Yüz mindən çox insan xəstələnmişdi. Son araşdırmalar göstərir ki, ümumi dünyasını dəyişənlərin sayı 12.000dən artıq idi

Duman o qədər qatı idi ki, avtomobillər hərəkət edə bilmirdi, evlərindən çıxan insanlar geri dönə bilmirdilər. İnsanlar yalnız yaxın evlərdən tutaraq hərəkət edirdilər.

Havanın həddən artıq çirklənməsi qanun layihələrində böyük dəyişikliklərə, 1956-cı ildə təmiz hava haqqında qanunun qəbul olunmasına səbəb oldu.

Zəhərli tüstülərin dumanla qarışığı mənasını verən “smoq” sözü isə təsvir olunan hadisələrdən 45 il öncə meydana gəlmişdi.

## Mənbə
Bal ayı

**Bal ayı** — evliliyin ilk ayı ki gəzməkdə keçirilir, evliliklərini səmimiyyət və inzivada qeyd etmək üçün yeni evlilər tərəfindən keçirilən ənənəvi tətil.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bal ayı
Lui Davu

**Lui Nicolas Davu** () - “dəmir marşal” ləqəbinə sahib olan bu fransız marşalı Napoleon Bonapartın sərkərdəsi olmuş, və Fransa tarixində Napoleonun heç bir döyüşdə məğlub olmayan yeganə marşalı kimi tarixə düşmüşdü.
## Həyatı
1770-ci ildə anadan olan Lui Davu Napoleonla birgə Briensk hərbi məktəbində təhsil almışdı.

General-mayor Davu 1798-1801-ci illərdə Napoleonun Misirə olan yürüşündə iştirak etmişdi. Süvari dəstələrinin başçısı olan Davu xüsusilə 1799-cu il Əbukir döyüşündə fərqlənir. Həmin döyüşdə Napoleonun 7 minlik ordusu Mustafa Paşanın rəhbərlik etdiyi 15 minlik türk ordusu darmadağın etmişdi. 
Bu ekspedisiyadan sonra Davu Napoleonun yaxın çevrəsinə daxil olur və 1800-1801-ci illər arasında Napoleonun İtaliya ordusunun süvari dəstələrinin başçısı olur.

1804-cü ildə Davu ən yüksək hərbi vəzifəyə layiq görülür- o Fransanın marşalı adını alır və Napoleonun məsləhətçilərindən biri olur.

2 dekabr 1805-ci ildə Auserlits yaxınlığında baş verən və tarixə “Üç imperatorun döyüşü” kimi düşən döyüşdə Napoleonun hərbi dəstələri Rus-Avstriya birləşməsini darmadağın edir.

1806-cı il də “dəmir marşal” üçün uğurlu olur. Güclü Prusiyaya qarşı Auerştedst yaxınlığındakı döyüşdəki parlaq qələbədən sonra imperator Napoleon ona ordenlərlə yanaşı Auerştedstın hersoqu vəzifəsinə təyin etmişdi.

Lev Tolstoy “Hərb və Sülh” əsərində Davunun nəyə görə özünə iqamətgah kimi çirkli bir sarayı seçdiyini belə izah edir: “Davu o şəxslərdəndi ki, bilərəkdən özlərini tutqun həyat şəraitinə salırlar ki, həyatda tutqun olmağa haqqları olsun.”

“Mən Parisi yalnız sizə etibar edə bilərəm”- Napoelon belə deyərək, ön cəbhələrə yollanmaq istəyən Davunu öz fikrindən çəkindirmək istəyirdi.

Napoleon hökumətinin hərbi və siyasi məğlubiyyətindən sonra Davu Napoleona sadiq qalan azsaylı marşallardan idi. Burbonların Fransada yenidən hakimiyyəti ələ keçirməsindən sonra Davu bütün fəxri adlarından məhrum olur. Lakin onun cəmiyyət içində, həmçinin orduda məşhurluğu çox böyük idi. Burbonların ona olan münasibəti cəmiyyətdə ciddi etirazlara səbəb olur, buna görə də Davuya bütün hərbi adlar qaytarılır. Bundan başqa 2 ildən sonra o, Fransanın perı vəzifəsinə təyin olunur.

## Mənbə
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis-Nicolas_Davout

## Xarici keçidlər
NAPOLEONUN MƏĞLUB OLMAYAN YEGANƏ MARŞALI: LUI DAVU
Xınayaxdı

**Xınayaxdı mərasimi**, **Xına gecəsi** və ya **Xına** - Hindistan, Malayziya, Azərbaycan, İran və Türkiyənin toy adətlərindəndir.
Xınayaxdı mərasimi əsrlər boyu Azərbaycanın müxtəlif tarixi bölgələrində inkişaf edərək vahid və zəngin bir adət sisteminə çevrilmişdir.Adətimizdə qız bəyənmə,elçilik,nişanlılıq dövrü,qız toyu,xınayaxdı və nəhayət gəlin köçmə kimi adətlər mövcuddur.Bu adətlərimizi xalqımız dünyanın harasında yaşayırlarsa yaşasınlar həyata keçirirlər.

## Xına şamı
Çox köhnə bir adət  olan şam yandırmaq, xına gecəsinin də imtina edilməz adətlərindəndir. Xına hazırlandıqdan sonra ovuc içərisinə qoyulur, şam yandırılır.Gəlinin ətrafında dövrə vuraraq mahnılar oxunur.Bu adət uzun illər boyu  davam etməkdədir. Şamın aksessuarları dəyişsə də istifadə qaydası dəyişməmişdir. Xına şamı ilə xına gülü gözəl bir görünüş ortaya çıxarar.

Xına gecələri üçün istifadə edilən xına şamını, istəsəniz evinizdə bəzək olaraq da istifadə edə bilərsiniz. Dekorasiya olaraq evinizin hər hansı bir yerində istifadə edilən xına şamları rəng və diqqət çəkən xoş dizaynı ilə  gözəl bir görünüş yaradacaqdır. 

## Həmçinin bax
*Azərbaycanda toy adətləri
*Xına
Emirates kuboku 2007

**Emirates kuboku 2007** - Arsenalın təşkilatçılığı ilə 2007-ci ildə 2 gün davam edən turnir. Keçirilən ilk Emirates kubokudur. Bir zamanlar Ayaks Amsterdam klubunun təşkil etdiyi Amsterdam turnirinə olduqca bənzəyir. Bütün oyunlar Emirates stadionunda keçirilmişdir.

Turnirdə son İtaliya çempionu İnter Milan, Fransanın PSJ, İspaniyanın Valensiya (İntertoto kubokunda oynayan Hamburqun əvəzinə) və təşkilatçı Arsenal iştirak etmişdirlər. 28-29 iyul tarixlərində keçirilən turnirdə Arsenal ilə Valensiya və İnter Milan ilə PSJ komandaları aralarında oyun keçirmədilər. 2 günlük turniri 200.000-dən çox tamaşaçı izləmişdir. Kubokun qalibi Arsenal olmuşdur.

## Xal durumu

Qələbəyə 3, heç-heçəyə 1 xal, məğlubiyyətə 0 xal verilmişdir. Həmçinin atılan hər qola 1 xal ilə qiymətləndirilmişdir. Hər komanda iki oyun oynamışdır. Ən çox xal toplayan komanda qalib olmuşdur. 

## Oyunlar

----

----

----

## Bombardirlik

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Bruney şəhərləri

Rəsmən, Bruneydə məskun edilmiş məntəqə yoxdur,  "Şəhər" statusuna malik olurlar.Bruney-Darussalamda şəhərətrafı rayonlar kamponqi-də və ya kəndlərə bölünürlər.Onlara nəzarət ağsaqqalın (Ketua Kampong) sədrliyi ilə və ya kənd soveti,  bələdiyyə şurası (Lembaga Bandaran) tərəfindən edilə bilər.

Bələdiyyə şurası tərəfindən idarə olunanlar («şəhər») şəhər adlanır.

Bruneydə üç bələdiyyə şurası var, hansılar ki, dörd şəhəri idarə edirlər:
* Bandar Səri Bəgavan (əhali ≈ 181 500 insan, bələdiyyə şurası Bandar-Seri-Beqavan)
* ** Kuala Belayt** (əhali ≈ 38 000 insan, bələdiyyə şurası Bandar-Seri-Beqavan)
* **Seria** (əhali ≈ 35 400 insan, bələdiyyə şurası Seriya)
* **Tutonq pekanı** (əhali ≈ 27 500 insan, bələdiyyə şurası Tutonq)
Həmçinin:
*  **Banqar**   —  **Temburonq** rayonun inzibati mərkəzidir
* ** Xara**   — Bruneydə dəniz portudur
* **Sukanq**
* **Panaqa**

## Həmçinin bax
Fəxrəddin Qəhrəmanlı

**Fəxrəddin Qəhrəmanlı** — Azərbaycan rəssamı, "Azərbaycan Dövlət Rəssamlar İttifaqı"nın üzvü.

## Həyatı
Qəhrəmanlı Fəxrəddin Rəhim oğlu 1957-ci il aprelin 8 –də Naxçıvan şəhərində hərbçi ailəsində anadan olub.1986-cı ildə Respublika sərgisində iştirak edib. 1988-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Rəssamlıq fakültəsini bitirib.1988-ci ildə İncəsənət İnstitutunun 70-illiyinə həsr olunmuş III Respublika sərgisində iştirak edib.

1988-ci ildə Belarusiya Beynəlxalq sərgisində, Bakıda və Naxçıvanda bir çox sərgilərdə iştirak edib.1995-ci il 26 may Azərbaycan Demokratik Cumhuriyyətinin 77-ci ildönümü münasibətilə Türkiyənin İstanbul şəhərində sərgisi keçirilib.1995-ci ildə Türkiyənin Kars vilayətində fərdi sərgisi keçirilib.1996-cı ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasında Naxçıvanın baş konsulluğunda 50 əsər ilə fərdi sərgisi keçirilib.1988-ci ildən 1996-cı ilə qədər Naxçıvanın Rəssamlar Ittifaqının bütün tədbirlərində iştirak edib.1996-cı ildən 2007-ci ilə qədər Türkiyənin Antalya şəhərində rəssamlıq fəaliyyətini davam etdirib. Bir sıra ölkələrdə və şəxsi kolleksiyalarda əsərləri saxlanılmaqdadır.

Fransa, Almaniya, İtaliya, Belçika, Hollandiya, Rusiya, Belarusiya, Ukrayna və Azərbaycanda bir çox sərgilərdə iştirak edib.2005-ci ildən etibarən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür.2015-ci ildə 19 fevralda Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində 34 əsərlə fərdi sərgisi keçirildi.19 dekabr 2015-ci il tarixində Azərbaycan Mədəniyyət Fondu və SEBA (Suel-Bakı) Azərbaycan-Korea Mədəniyyət Mübadiləsi Assosiasiyasının təşkil etdiyi "Qəbələ IV Beynəlxalq İncəsənət sərgi"sində və Mərkəzi və Xətai İncəsənət Mərkəzində təşkil olunan suluboya sərgilərinin iştirakçısı olmuş və mükafata layiq görülmüşdü.11 may 2016-cı il tarixində Rəssamlar İttifaqında yağlı boya və sulu boya ilə işlənmiş 60 əsərlə "Bahar" adlı fərdi sərgisi keçirilmişdir. Hal-hazırda Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Rəssamlıq fakültəsinin "Təsviri sənət" kafedrasında baş müəllim vəzifəsində çalışır və tələbələrə Rəsm və Rəngkarlıq fənlərini tədris edir.13 iyun 2016-cı il tarixində Azərbaycan Rəssamlar İttifaqında Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin "Rəssamlıq" fakültəsinin "Rəngli duyğular" adlı müəllim və professor heyətinin yaradıcılıq sərgisində iştirak etmişdir.

Hal-hazırda Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Rəssamlıq fakültəsinin "Təsviri sənət" kafedrasında baş müəllim vəzifəsində çalışır və tələbələrə Rəsm və Rəngkarlıq fənlərini tədris edir.

13 dekabr 2023-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin 100 illiyi münasibətilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar
Viyet teoremi

**[[Fransua Viyet|Viyet]] teoremi** və ya **[[Fransua Viyet|Viyet]] formulası** — Çevrilmiş kvadrat tənlikdə tənliyin köklərinin hasili sərbəst həddə; köklərin cəmi isə əks işarə ilə götürülmüş əmsala (b-yə) bərabərdir. Teoremə onun əsasını qoymuş "Fransua Viyetin" adı verilib. Bu formulalar əsasən cəbrdə istifadə edilir.

## Düsturu
Əgər x_1 və x_2 — kvadrat tənliyin \ ax^2+bx+c=0 həlləridirsə, o zaman
: \begin{cases}
  ~x_1+x_2=~-\dfrac{b}{a} \\
  ~x_1 x_2= ~\dfrac{c}{a}
\end{cases}

Xüsusi halda, əgər a=1 (verilən forma x^2+px+q=0), o zaman
: \begin{cases}
  ~x_1+x_2=-p \\
  ~x_1 x_2=q\end{cases}
 

Əgər x_1, x_2, x_3 — kub tənliyinin  p(x)=ax^3 + bx^2 + cx + d = 0  həlləridirsə, o zaman
: \begin{cases} x_1 + x_2 + x_3 = -\dfrac{b}{a}\\x_1 x_2 + x_1 x_3 + x_2 x_3 = \dfrac{c}{a} \\ x_1 x_2 x_3 = -\dfrac{d}{a}\end{cases}

## İsbatı
Viyet teoremi verilən bərabərliyi (P(x)=a_nx^n  + a_{n-1}x^{n-1} +\cdots + a_1 x+ a_0 ) açmaqla isbat oluna bilər:

: a_NX^n  + a_{n-1}x^{n-1} +\cdots + a_1 x+ a_0 = a_n(x-x_1)(x-x_2)\cdots (x-x_n)

Bu isə doğrudur, çünki x_1, x_2, \dots, x_n bu çoxhədlinin bütün həlləridir.

## Həmçinin bax
* Fransua Viyet

## İstinadlar

* 
*

*
Alistar Overim

**Alistair Overeem** — məşhur Holland əsilli İngiltərəli UFC döyüşçüsü.

## Həyatı
1980-ci ildə İngiltərədə anadan olmuşdur. Anası hollandiyalı atası isə yamaykalıdır. Ata anası boşandıqdan sonra qardaşı Valentin ilə çətin şəraitdə böyümüşlər. 15 yaşında qardaşı ilə birlikdə Kris Dolmanın rəhbərliyi altında gimnastik dərsləri alan Alistair bir müddət sonra kikboks idman növü ilə məşğul olmuşdur.

Məşhur idmançının güclü döyüşçü olmağında və yetişməsində Rikardo Fyeetin böyük rolu olmuşdur. Alistair ilk döyüşün 1999 oktyabırın 24-də Amsterdamda şou xarakterli döyüşdə keçirmişdir. Daha sonralar isə Yaponiyada keçirilən Pride FC və Amerikada keçirilən UFC yarışlarında iştirak edib və uğurlar qazanmışdır.

### Xüsusiyyətləri
* boyu — 196 sm
* çəkisi — 115 kq

## Nailiyyətləri
**[[Kikboks]]**

**[[MMA]]**

## Xarici keçidlər
* Overeem

## Mənbə

## İstinadlar
Hacı Əlikram

**Hacı Əlikram** () — Azərbaycan İslam Partiyasının ilk sədri.

## Həyatı
Əliyev Əlikram İsmayıl oğlu 1940-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1996-cı ilin mayında Cinayət Məcəlləsinin 57-ci maddəsi ilə həbs olunub (köhnə redaksiya "vətənə xəyanət"), 1999-cu ilin noyabr ayında əfv edilib. O, 2002-ci ildə Nardaran qəsəbəsindəki hadisələr zamanı fəallıq göstərib, 6 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib, lakin 2003-cü ildə yenidən əfv edilib. Azərbaycan İslam Partiyasının ilk sədri olub. Hacı Əlikram Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda başlayan xalq hərəkatının da fəal iştirakçılarından olub.

Hacı Əlikram və qardaşı bir müddət Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyasının üzvü olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* http://az.apa.az/news/216807
* http://azeri.sahartv.ir/news/hacı-əlikram-əliyev-kimdir-3781
* http://islamtimes.org/az/doc/news/247134/azərbaycan-islam-hərəkatının-banisi-hacı-əlikram-əliyevin-vəfat-ildönümü
* http://azeri.irib.ir/xeberler/azerbaycan/item/146298-hacı-əlikram-əlizadə-gedən-rəhmətinə-qovusdu
* http://azeri.sahartv.ir/video/haci-%C9%99likramin-v%C9%99fatindan-3-il-%C3%B6t%C3%BCr-4054
Karaoke

**Karaoke** (カラオケ — yaponca: kara 空 — "boş, yox" və ōkesutora オーケストラ — "orkestra", orkestranın yoxluğu, solistsiz orkestra) — Yapon mənşəli əyləncə anlayışıdır. **Karaoke** — mahnının əslindən sözlərin çıxarılaraq onu oxuyacaq şəxsin önündə monitora vəya kağıza yazılması və həmin şəxsin mikrofonla bu mahnı sözlərini oxuyaraq ifa etməsinə verilən addır.karaoke – mahnıların kompüterdə musiqili müşayiəti (akkompanementi). "Karaoke CD" termininə də rast gəlinir. Mahnı sözləri adətən Müğənniyə yol göstərmək məqsədiylə monitorda hərflər və rənglərlə musiqili video ilə göstərilir.

## Tarix
Yapon musiqiçi Daysuke İnoye kafelərdə çalışırdı. Bir müştəri onunla birlikdə şəhər kənarındakı tədbirə getməsini istədi. Daysuke səfərə çıxa bilmədi. Buna baxmayaraq, müştərinin yemək zamanı mahnı oxuya bilməsi üçün xüsusi səs yazdırdı. Müştəri ondan daha bir neçə kaset yazdırmasını da istədi. Bundan sonra Daysuke insanların oxuduğu musiqini çalan, mikrofonu, səsgücləndirisi olan bir sistem qurmağa qərar verdi. İnoye texnologiyadan xəbərdar dostlarıyla birlikdə 11 ədəd "8 Juke" adlı aparat yaratdı. Bu aparatları Kobedəki kiçik barlara kirayə verdi.

Həmin dövrlərdə onun bu əməyi qiymətləndirilməsə də 15 il sonra karaoke məşhurlaşmağa başladı. 2004-cü ildə isə Daisuke bu "ən ağılsız, gülməli və lazımsız kəşf"ə görə Nobel mükafatına layiq görülüb.

### Karaoke şəbəkəsi
90-cı illərdə karaoke Asiyada geniş yayıldı. Həmin vaxtlar karaoke sisteminə modern səs texnologiyası, lazer disklər və videoyönləndirici əlavə olundu. Daysuke bu icadını patentləşdirmədiyi üçün çoxlu pul qazana bilmədi. Onun ixtirasından şirkətlər yararlandı.

Bir müsahibəsində İnoye bunları bildirib:

*"İxtirama patent alsaydım, karaokenin cari inkişafına əngəl yaradacaqdım, bu qədər geniş yayılmayacaqdı. Lakin o vaxt çoxlu pul gətirəcəyini düşünmürdüm. Sadəcə, Kobedə aparatlarımın istifadə olunacağını planlaşdırmışdım. Çoxları buna inanmasa da, mən karaokenin bu qədər inkişaf edəcəyini düşünmürdüm".*

1996-cı ildə İnoye haqqında Sinqapur televiziyasında geniş material efirə getdikdən sonra onu karaokenin yaradıcısı kimi tanımağa başladılar. 1999-cu ildə "Time" dərgisinin Asiya nəşrində "yüz ilin ən məşhur asiyalıları" siyahısında yer aldı.

## Ədəbiyyat
* İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.

## Xarici keçidlər

* Let's all sing the praises of karaoke

## İstinadlar
478 soketi

**478 soketi** (həmçinin mPGA478, mPGA478B kimi də tanınır) — Intel-in Pentium 4 və Celeron seriyalı CPU-ları üçün istifadə olunan 478 kontaktlı soketdir.478 soketi 423 soketinin (mağazalarda çox qısa müddət olan Willamette bazalı soket) əvəzlənməsi kimi kəşf olundu. LGA 775 soketinin kəşfinə qədər qüvvədə qalmağı bacardı.

## Texniki xüsusiyyətləri
Burbon restavrasiyası

**Burbon restovrasiyası** — Fransa tarixində Birinci Fransa İmperiyasının (1804-1815) süqütü ilə İyul İnqilabı (1830) arasındakı müddətdə Burbonlar monarxiyasının yeninden bərpasıdır.

Restovrasiya dövrü Napoleon Bonapartın sürgündən qaçmasıyla əlaqədar olaraq Yüz gün müddətinə fəaliyyətini dayandırmışdır. Bu səbəbdən aprel 1814 və mart 1815-ci illər arasını əhatə edən dövr "Birinci Restovrasiya" dövrü, Napoleonun taxtdan rəsmi olaraq uzaqlaşdırıldığı 1815-ci ildən 1830-cu ilə qədər isə "İkinci Restavrasiya" dövrüadlanır.

Bu dövr XVIII Luiz və balaca qardaşı X Karl dövrlərini əhatə edir. Hər iki kral ölkədə kralı dəstəkləyən güclərlə liberal burjuaziya arasında gücləri tənzimləməyə calışmışdır. Xarici siyasətdə isə əsas məqsəd Fransanın müharibə borclarının ödənilməsi, buna bağlı olaraq işğalçı qüvvələrin Fransadan çıxarılması, Ölkənin yenidən beynəlxalq münasibətlərdə bərabər status alması idi.

## İstinadlar
Chevrolet Sail

## Birinci nəsil Sail
Sail modeli 2000-ci ilin (2001-ci ildən satışda) sonunda Buick markası adı altında doğuldu. Avtomobil B sinifində Opel Corsanın başqa gövdə növü idi(sedan, universal). SAIC-GM əməkdaşlığında model altenativsiz, 91 at güclü 1.6 l həcmli mühərrik və 5 pilləli mexaniki sürətlər qutusu ilə təchiz edildi.

2005-ci ildə model Chevrolet tərkibinə keçirilərək radiator barmaqlıları, və ön optikası yeniləndi.

## İkinci nəsil Sail
İkinci nəsil Chevrolet Sail 2010-cu ildə ilk öncə hetçbek, daha sonra isə sedan olaraq buraxıldı. Yeni model artıq 3 mühərriklə təklif edilirdi: Bunlar 1.2 l, 1.4 l 87 və 103 at gücü benzin, 1.3 l 78 at güclü dizel mühərriklr idi. Sürətlər qutusu isə 5 pilləli mexaniki idi.

Əlverişli qiymətinin olması Sail modelinin populyarlaşmasına gətirib çıxartdı. İlk iki nəsli, Çində 1.4 ədəd satılmışdır. Çindən başqa avtomobil Hindistan və Cənubi Amerikada da satılırdı.

## Üçüncü nəsil Sail

Yeni nəsil Chevrolet Sailin təqdimatı Qaunçjou beynəlxalq avtosalonunda edildi. B sinif nümayəndəsi modelin, daha öncə təkər bazası 2465&nbsp;mm, uzunluğu 4249&nbsp;mm və eni 1690&nbsp;mm idi. Üçüncü nəsil avtomobil, bazasını 35&nbsp;mm, uzunluğunu 51&nbsp;mm, enini isə 45&nbsp;mm böyütmüşdür. Bu onu seqmentin lideri etməsə də, ən azından özünün daha məşhur həmcinsi, Aveoya ölçüləri ilə bir az yaxınlaşdı.

Avtomobildə təkcə ön hissənin yenidən qurulması ilə iş bitməmişdir. Yeni sedanda ön qapının quruluşu da dəyişdirilmişdir. Ön dayaqda üçbucaq şəklində olan pəncərə götürülmüşdür. Arxa qapı da orijinaldır.

Genişləndirilmiş baza hesabına salon daha genişlənmiş, yük yeri isə əvvəl olduğu kimi seqmentin liderlərindən geridə qalaraq, 366 l həcmə malik olmuşdur.

Texniki məlumatlar haqqında açıqlamalardan məlum olmuşdur ki, Chevrolet Sail 3, 1.5 DVVT və 1.3 VVT mühərriklə təchiz olunacaqdır. Bu mühərriklərin əvvəlkilərdən daha güclü və ekonomik olacaqları deyilir (ən sərfəlisi qarışıq vəziyyətdə 5.3 l/100&nbsp;km yanacaq sərf edir).

Sürətlər qutusunda mexaniki ötürücüdən başqa, alıcılara start/stop sistemli avtomatik sürətlər qutusu da təklif ediləcək.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Soket 939

Athlon 64 prosessorları üçün nəzərdə tutulan Socket 754 öz yerini 2004-cü ilin İyun ayında AMD tərəfindən yayımlanan bir CPU soketi olan **Soket 939**a ötürür. Bu AMD AMD64 aralığı üçün hazırlanan ikinci soket may 2006-cı ildə Socket AM2 oldu.

### Üstünlüyü
*Soket 939 prosessorları və ana plataları iyun 2004-cü ildə yarandı və AMD mövcud və gələcək platformalarda tətbiq üçün bu soketin istehsalı sona çatdıqda (May 2006-cı ildə) Socket AM2 yarandı . Ancaq , ən az bir yeni Socket 939 anakart , AMD Socket AM2 üçün müasir bir keçid AMD yonqu seti istifadəyə çıxarılmışdır . 2009-cu ildə anakart istehsalçısı ASROCK , yeni bir Socket 939 anakartını nümayiş etdi. Anakartda AMD 785G yonqu seti, IGP və SB710 cənub körpüsünü istifadə edilir.

Həm tək və cüt nüvəli prosessorlar Athlon 64 , Athlon 64 FX , Athlon 64 X2 , Sempron və Opteron adı altında bu yuva üçün çıxarılmışdır . 2.8 GHz saat sürəti və nüvə başına Səviyyə 2 cache 1 MB ehtiva edən Opteron 190 , ancaq bu prosessorun mövcudluğu məhdud oldu , bu yuva üçün çıxarılan ən sürətli cüt nüvəli prosessor oldu . 2.6 GHz bir az daha yavaş saat sürəti ilə Opteron 185 (kilidli artırma) və Athlon 64 FX — 60 (kilidi artırma) , soket üçün ən sürətli məşhur istifadə edilən cüt nüvəli prosessorlar vardı . Opteron 156 soket 939 interfeysini dəstəkləyən ən sürətli tək nüvəli əməliyyat etmə , 3 GHz bir az daha sürətli oldu.*

### Texniki məlumatlar
*Bu 6.4 GB / s yaddaş bant ilə , ikili kanal DDR SDRAM yaddaş dəstəkləyir. Socket 939 prosessorları 3DNow !, SSE2 və SSE3 (sonra versiya E və ya) təlimat dəsti dəstəkləyir. 1000 MT / s qədər çalışan bir 16 bit HyperTransport link edir.

Video genişləndirilməsi yuva ilə bağlı, Socket 939 sistemləri AGP slots və PCI -E x16 slots , eləcə də həm də əldə edilə bilər .

Bu yuvanın istifadəsində Processors 64KB hər Level 1 təlimat və məlumat önbelleğe , və ya 256kB , 512KB və ya 1 MB Səviyyə 2 cache var.*

## Soket 940

*Socket 940 , 2003-cü ildə meydana gəldi. Soket 940 AMD Opteron prosessorları və yüksəksəviyyəli oyun Athlon 64 FX üçün nəzərdə tutulmuşdur.

* İki 64 — bit yaddaş kanal DDR dəstəkləyir;
* Dəstək tamponlu yaddaş ;
* 800 MB / s tutumlu — üç kanal HyperTransport (arası ünsiyyət üçün şimal körpüsü və iki digərləri üçün bir kanal) ;

2004-cü ildə , Athlon 64 FX masaüstü Athlon 64 prosessorunu birləşdirmək üçün Socket 939 platformasına daşındı , server prosessorları eyni vəziyyətdə qalmışdır .

2005-ci ildə Opteron üçün server prosessorlarınının xətt nüvələri tamamilə dəyişdirildi : Afina, Troy və Venera : nüvə SledgeHammer-ə qədər 3 nüvə ailəsi ortaya çıxdı. Nüvələrin istiqamətində ən gənc son Socket 939. Socket 940 istifadə , orta — 2006 qədər əlində qalan 2 nüvəyə çevrilmişdir .

Amma dönüş Afina və Troy Santa Rosa və Santa Ana ortalarında 2006-cı ildə bir sonrakı yeniləmə Opteron prosessor nüvəsi xəttinin gəlməsi ilə və prosessor Socket F (LGA 1207) üzərinə dəyişdirildi.
*
Karl Renner

**Karl Renner** — Avstriya Sosyal-Demokrat Partiyasının qurucusu və Avstriyanın ikinci cumhuriyyətinin ilk prezidentidir. Əvvəllər parlament kitabxanasında calışırdı. Sosyaldemokratlara qatıldıqdan sonra dostları ilə birlikdə Avstriya Marksizminin önəmli təmsilçisi halına gəldi. Avstriya-Macarıstan impersiyasının federal şəkildə yenidən qurulmasını müdafiə etmişdi.

## Tərcümeyi-hal
Karl Renner kəndli ailəsində on səkkizinci uşaq olmuşdur. Vyanada hüquq təhsili alıb və hüquq elmləri doktoru elmi dərəcəsinə yiyələnmişdir. 1896–1932-ci illərdə Parlamentin kitabxanaçısı vəzifəsində işləmiş və kitabxananın fondlarından öz tədqiqatlarına istifadə etmişdir.

1894-cü ildə Sosial Demokrat Partiyasının üzvü olmuşdur. 1907-ci ildən — Parlamentin üzvü, 1934-cü ilə qədər aşağı palatada işləmişdir.

İlk Avstriya Respublikasının yaradılmasında iştirak etmişdir. 1918–1920-ci illərdə kansler və Dövlət Şurasının sədri oluşdur. 1930-cu ildən o, 1934-cü ildə Dollfus hökuməti tərəfindən ləğv edilən parlamentin sədri seçilir. Avstriya azad edildikdən sonra o, ilk ümumi koalisiya müvəqqəti hökumətinin kansleri olmuşdur. Bütün siyasi partiyaların razılığı ilə prezident seçilmişdir, lakin altı illik səlahiyyət müddəti bitmədən vəfat etmişdir.

O, Avstriya Sosial Demokratiyasının və II İnternasionalın lideri, həmçinin Avstriya-marksizmin görkəmli nəzəriyyəçisi idi. Milli məsələ probleminə dair bir neçə əsərin müəllifidir. Azlıqların siyasi və mədəni bərabərliyinə əsaslanan demokratik federasiya şəklində çoxmillətli dövlət ideyası aşılayırdı. 1938-ci ildə referendumda faşist Almaniyası ilə birlikdə anşlüz-a səs verməyə çağırırdı, eləcə də nasistləri təşviqat prosesinə fəal qoşulmağa dəvət edirdi.

1920–1929-cu illərdə Avstriya Respublikasının faktiki himni olmuş "Alman Avstriyası, ecazkar diyar" mahnısının mətninin müəllifidir.

## Əsərləri
* Государство и нация, 1899 (Sinoptikus təxəllüsü ilə; ru. tərcümə — 1906)
* Национальная проблема, 1902 (Rudolf Şpringer təxəllüsü ilə; ru. tərcümə — 1909, ikinci nəşr — 2010. ISBN 978-5-396-00125-1)
* Теория капиталистического хозяйства : марксизм и проблема социализирования / Tərcümə G. B. Germaidze. — Moskva ; Leninqrad : Гос. изд-во, 1926. — XVIII–XX, 336 с. : ил.

## Ədəbiyyat
* 
* 
*  М. 2007
* 
* 
* 

## İstinadlar
SSRİ xalq rəssamlarının siyahısı

**[[SSRİ xalq rəssamı|SSRİ xalq rəssamlarının]] siyahısı** — Ümumittifaq səviyyəsində xalq rəssamı adını qazanmış rəssamlardır. 
**Azərbaycanlı SSRİ Xalq rəssamları:**
Üç nəfər yeganə azərbaycanlı rəssam var ki, onlar SSRİ Xalq rəssamı adını qazanıblar. Mikayıl Abdullayev (1963), Tahir Salahov (1973), Toğrul Nərimanbəyov (1989).

## 1940-cı illər
### 1943-cü il
* Aleksandr Gerasimov — sovet realist rəssamı
* Boris İohanson — rus sovet rəssam və pedaqoqu
* Sergey Merkurov — rus sovet heykəltaraş-memarı
* Vera Muxina — rus sovet heykəltaraşı

### 1944-cü il
* Vasili Kasiyan — sovet ukraynalı qrafik

## 1950-ci illər
### 1950-ci il
* Yuon Fyodoroviç - sovet rəssamı, peyzaj ustası

### 1951-ci il
*  Fyodr Fyodoroviç - sovet teatr rəssamı

### 1953-cü il
* Moisey Toidze - gürcü rəssamı

### 1956-cı il
*  Vasili Bakşeyev - sovet rəssamı
*  İqor Qrabar - sovet rəssamı

### 1957-ci il
*  Anastas Jmuydzinaviçyus - sovet rəssamı
*  Teodor Zalkaln - Latviya heykəltaraşı
*  Vsevolod Lişev - sovet rəssamı

### 1958-ci il
*  Sergey Gerasimov - rus rəssamı
*  Sergey Konenkov - rus rəssamı və heykəltaraşı
*  Profiri Krılov - sovet rəssam və qrafiki
*  Mixail Kupriyanov - sovet rəssam və qrafiki
*  Matvey Manizer - sovet heykəltaraşı
*  Vladimir Serov - sovet rəssam və qrafiki
* Nikolay Sokolov - sovet qrafiki

### 1959-cu il
* Yevgeni Vuçetiç - sovet heykəltaraşı

## 1960-cı illər
### 1960-cı il
* Martiros Saryan — erməni sovet rəssamı

### 1961-ci il
* Yuozas Mikenas - Litva heykəltaraşı

### 1962-ci il
* Arkadi Plastov — sovet rəssamı

### 1963-cü il
* Mikayıl Abdullayev — Azərbaycan rəssamı
* Aleksandr Deyneka — sovet rəssamı
* Nikolay Jukov — sovet rəssamı
* İlya Boqdesko — sovet rəssamı
* Uça Caparidze — gürcü rəssamı

### 1965-ci il
*

### 1967-ci il
* Boris Yefimov - rus karikatura rəssamı

### 1969-cu il
* Dmitri Nalbandyan — sovet rəssamı
* Viktor Oreşnikov — sovet rəssamı

## 1970-ci illər
### 1970-ci il
* Yevsey Moiseyenko — sovet boyakarı

### 1971-ci il
*  Qapar Aytiyev — qırğız rəssam və heykəltaraşı

### 1972-ci il
*

### 1973-cü il
* Tahir Salahov — Azərbaycan rəssamı
* Zair Azqur — belorus heykəltaraşı
* Pinxos Sabsay — ukraynalı heykəltaraş

### 1974-cü il
* Fyodor Reşetnikov (rəssam) - rus rəssamı

### 1975-ci il
*

### 1976-cı il
*

### 1977-ci il
*

### 1978-ci il
*

### 1979-cu il
*

## 1980-ci illər
### 1980-ci il
*

### 1981-ci il
*

### 1982-ci il
*

### 1983-cü il
*

### 1985-ci il
*

### 1986-cı il
*

### 1987-ci il
*

### 1988-ci il
*  
### 1989-cu il
*  Toğrul Nərimanbəyov — Azərbaycan rəssamı

## 1990-cı illər
### 1990-cı il
*

### 1991-ci il
*

## İstinadlar
Yevsey Moiseyenko

**Yevsey Moiseyenko** — sovet boyakarı, SSRİ xalq rəssamı (1970), SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının həqiqi üzvü (1973), Lenin mükafatı laureatı (1974), professor.

## Həyatı
Leninqrad Boyakarlıq, Heykəltəraşlıq və Memarlıq İnstitutunda müəllim, 1963-cü ildən isə professor vəzifəsində çalışmışdır.

Yevsey Moiseyenkonun yaradıcılığında inqilabi romantika, Vətəndaş müharibəsi mövzusu əhəmiyyətli yer tutur.

## Mükafatları
* Qırmızı əmək bayrağı ordeni
* Xalqlar dostluğu ordeni
* Lenin mükafatı (1974)
* Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1986)

## Əsərləri
* "Döyüş illəri" 
* "Qırmızılar gəldi", 1961
* "Yoldaşlar", 1963–1964
* "Gilas", 1969
* "Qələbə", 1970–1972
* "Nitq", 1972–1975

## Ədəbiyyat
* ASE, VII cild, Bakı, 1983. səh. 23.
Svyatoslav Rixter

**Svyatoslav Teofiloviç Rixter** — Əslən ukraynalı olan pianoçu. SSRİ xalq artisti (1961). 

## Həyatı
1915-ci ilin 20 martında Ukraynanın Jitomir şəhərində dünyaya gəlib.1961-ci ildə SSRİ xalq sənətçisi seçilib və Lenin mükafatı ilə təltif olunub.

1997-ci ilin 1 avqustunda ürəktutmasından vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
* Website dedicated to Sviatoslav Richter, includes an extensive discography 
* RECORDED RICHTER, complete discography that includes currently unavailable recordings and private recordings
* Brief obituary of Nina Dorliak
* Paul Geffen, 1999:  *Vita* of Sviatoslav Richter
* Pete Taylor, 2010: Concert list program with Google Earth maps
Emirates kuboku 2008

**Emirates kuboku 2008** - 2008-ci ildə keçirilən sayca 2-ci Emirates kuboku. 2-3 avqust tarixləri arasında keçirilmişdir. Bütün oyunlar Londonun Emirates stadionunda baş tutmuşdur. Turnirdə İspaniyanın Real Madrid, İtaliyanın Yuventus, Almaniyanın Hamburq və təşkilatçı Arsenal klubları iştirak etmişdirlər. Real Madrid ilə Yuventus və Arsenal ilə Hamburq aralarında oyun keçirməmişdirlər. Turnirin qalibi Hamburq olmuşdur. Beləliklə Hamburq təşkilatçı Arsenal xaricində kuboku başı üzərinə qaldıran ilk klub olmuşdur.

## Xal durumu

Qələbəyə 3, heç-heçəyə 1 xal, məğlubiyyətə 0 xal verilmişdir. Həmçinin atılan hər qola 1 xal ilə qiymətləndirilmişdir. Hər komanda iki oyun oynamışdır. Ən çox xal toplayan komanda qalib olmuşdur.

## Oyunlar

----

----

----

## Bombardirlər

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Əl-Əbyad

**Əl-Əbyad** — Afrika materikinin şimalda ən ucqar nöqtələrindən biri. Mozambiknski silsiləsində yerləşir və hündürlüyü 6931 m hündürlüyə çatır.

## İstinadlar
Əliqulu xan Valeh Dağıstani

**Əliqulu xan Valeh Dağıstani** (1712–1756) — şair.

## Həyatı
Əliqulu xan Fətəli xan oğlu 1712-ci ildə İsfahan şəhərində anadan olmuşdu. Əslən Qumuqdur. Mədrəsə təhsili almışdı. 1734-cü ildə Hindistana getmişdi.

Əliqulu xan Valeh Dağıstani 1756-cı ildə vəfat edib.

## Yaradıcılığı
Əliqulu xan Valeh Dağıstani "Riyazüş-şüəra" adlı təzkirəsində Təqi Əvhədinin (973–1039 / 1565–1620) "Ərəfatül-aşiqin" adlı təzkirəsinə istinad edərək Məğribinin doğulduğu yeri Nain, qəbrinin isə İstihbanati-farsda olduğunu qeyd edir. O, eyni zamanda Əmir Kəmaləddin Hüseynin "Məjalisül-üşşaq" əsərinə əsasən şairin məzarının Təbrizin Surxab məhəlləsində Baba Məzidin məzarının baş səmtində olmasını, vəfat tarixini isə 807 / 1404, "Nəfəhatül-üns"ə görə isə 809 / 1406-cı il göstərəndən sonra şeirlərindən nümunələr gətirir. Onu da qeyd etmək gərəkdir ki, bir çox müəlliflərin səhvlərini təkrar edən Valeh Dağistani "Məjalisül-üşşaq" əsərinin müəllifini Sultan Hüseyn Bayqara kimi göstərir. Başqa bir tərəfdən belə güman etmək olar ki, Rzaqulu xan Hidayət də irəlidə göstərilən kimi Məğribinin Naində doğulmasını və İstihbanati-farsda dəfn olunması faktını Təqi Əvhədinin "Ərəfatül-aşiqin" əsərindən götürmüşdür.

## Xarici keçidlər
Məişət janrı

**Məişət janrı** - gündəlik şəxsi və ictimai həyata həsr olunmuş incəsənət janrı. 
## Tarix
thumbnail|Gündəlik həyat səhnələri, qədim Misir
Bu janr Avropa antik dövründə yaranmışdır. Amma Qədim Yunanıstandan əvvəl Afrikada və qədim Misirdə gündəlik həyat səhnələrin rəsmini çəkirdilər.
## İstinadlar
Caunpur sultanlığı

**Caunpur sultanlığı** — 1394–1479-cu illər arasında Hindistanın şimalında mövcud olmuş İslam dövləti.

## Tarixi

## İstinadlar
Caunpur

**Caunpur** (, , ) — Hindistanın Uttar Pradeş ştatında tarixi bir şəhər.

## Tarixi

Qanq çayının sağ sahilində olan şəhər  1359-cu ildə Sultan Firuz şah Tuğluq tərəfindən qurulmuşdur. Qurulduğu dönəmlərdə Budizmə və Hindu dinlərinə aitd çox sayda mabəd və digər yapıların bulunduğu bölgə ayrıca stratəjik bir önəmə sahipti. Firuz Şah burayı qurduktan sonra sələfi Məhəmməd b. Tuğlukun şahzadə ikən anıldığı ad olan Jauna nisbətlə Caunpur ismini vərdi. 765-ci (1364-cü) ildə ünlü Atala Camiinin inşasına başlandı. Caunpur, Caunpur sultanlarının dönəmində (1394-1483) Şimali Hindistanın önəmli bir kültür mərkəzi halinə gəldi. Özəlliklə Əmir Teymurun XIV. yüzyıl sonunda Dehliyə yaptığı akınlar üzərinə buradan kaçan çox sayıdaki alim, ədəbiyatçı, şair, sanatkar və sufilərdən önəmli bir kısmı Caunpura yərləşti. Şəhərdə Çiştiyyə və Sührəvərdiyyə dərgahlarıyla mədrəsələr açıldı.

1495-ci ildə Sultan İskəndər-i Ludi, Caunpurda altı ay kadar kalarak buradakı camilər dışında Şarki Sultanlığı dönəmində inşa ədilən əsərləri yıktırdı. Bunu takip ədən yaklaşık səksən yıl içərisində Caunpur, Afgan hanədanları arasındaki çəkişmələr və Babürlülərlə olan mücadələlər sırasında pək çox tahribat gördü. Babürün saltanatı dönəmində Hümayun tərəfindən zaptədilən şəhər, ancak Əkbər Şahın 1567-ci ildə Xan-ı Xanan Məhəmməd Münimi buraya vali tayin ətməsiylə əski mimari ihtişamını yənidən kazanmaya başladı. Əkbər Şahın Allahabad şəhrini qurması üzərinə Caunpur siyasi və stratəjik önəmini kaybətməyə başladı. Bununla birliktə dini və kültürəl bir mərkəz olma özəlliğini korudu. Şeyx Abdürraşid və Molla Mahmud Faruki gibi alim və sufilər Caunpurun İslam dünyasında tanınmasına vəsilə oldular. Şəhər 1775tə İngilizlər tərəfindən ələ gəçirildi. Günümüzdə gəlişmiş bir əndüstri, sanayi, ticarət və əğitim mərkəzi olan Caunpurun nüfusu 1991 yılında 1.958.282 idi.

Hinduların kutsal kabul etdiyi pək çox küçük tapınağın bulunduğu şəhər İslam kültürü açısından da önəmli mimari əsərlər barındırmaktadır. Firuz Şah Tuğlukun yaptırdığı kalə hala ayaktadır. Kalənin içində Firuz Şahın kumandanlarından İbrahim Barabəkin inşa əttirdiği cami (Zilkadə 778 / Mart 1377) mimari stil və kullanılan malzəmələr bakımından Şarki əsərlərindən ayrılır. İnşası 810da (1408) Şarki Sultanı İbrahim tərəfindən tamamlanan Atala Camii Caunpurdaki ən muhtəşəm mimari əsərdir. Kuzəy, günəy və doğu cəphələrində muazzam büyüklüktə təzyinatlı girişlər bulunmaktadır. Caminin batı duvarında yər alan ana mihrap incə bir zəvki yansıtan taş işçiliğiylə dikkat çəkər. Yinə Sultan İbrahimin yaptırdığı Cancahri Camii ilə onun kumandanlarından Halis və Muhlis hanların yaptırdığı Halis Muhlis Camiinin bu gün sadəcə ana gövdə kalıntıları ayaktadır. Şarki Sultanı Mahmud Şahın hanımı Bibi Racinin inşa əttirdiği Lal Dərvazə Camii (851/1447) Atala Camiinin küçük bir modəli gibidir. 842də (1438) inşasına başlanan və 883tə (1478) tamamlanan Caunpur Cuma Camii karə planlı olup təməldən 6 mətrəyə kadar yüksələn görkəmli bir yapıdır. Caunpurda ayrıca XVI-XVIII. yüzyıllar arasında çox sayıda cami və mədrəsə yaptırılmışsa da günümüzdə bunların hiçbiri iyi durumda dəğildir.

## Coğrafiyası

## Əhalisi

## İstinadlar