open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maşa və Ayı (cizgi filmi)

**Maşa və Ayı** () — ümumi auditoriyaya nəzərdə tutulmuş Rusiya multiplikasiya serialı. Cizgi filmi üçölçülü qrafikanın köməyi ilə yaradılmışdır. Serial Andrey Dobrunov, Oleq Kuzovkov və Dmitri Loveiko tərəfindən yaradılmışdır. Deyilənə görə rejissoru bu həvəsə gətirən "Tom və Jerri" olub. Digər animasiyalardan fərqli olaraq Kuzokov öz filmində təkcə heyvanlardan deyil, kiçik qız uşağı obrazından da istifadə etmək qərarında gəlir. Hansı ki, bir çox kiçik qız tamaşaçılar özlərini onun yerində hesab edirlər. Serialın ilk epizodu 7 yanvar 2009-cu ildə Rusiya 1 kanalında yayımlanıb,amma layihənin hazırlanmasına 2008-ci ildən başlanılıb.

Maşa və Ayı  () bu günləri - Youtube portalında 20 milyarddan çox baxış sayına malik olan, ancaq lisenziyalı malların (oyuncaq, şokolad, uşaq yeməkləri və sair...) satışından 225 milyon dollar vəsait əldə edən, Avropada uşaq bendləri arasında ilk beşliyə daxil olan animasiya serialıdır. 

"Maşa və Ayı"-nın studiyası Moskvada, Ostankino telekanalına yaxın ərazidə, adi bir binada yerləşir. Qıraqdan baxan bilməz ki, burda hal hazırda dünyada ən məşhur olan animasiya filmi çəkilir. Studiyanın 100-dən çox işçisi var.

Filmin bir seriyası 2-4 ay arasında çəkilir. Hər seriya isə 6-7 dəqiqə olur. Filmin yaradıcıları hesab edirlər ki, bu, uşaqların cizgi filminə baxmagı üçün ən ideal vaxtdır. 

## Personajlar
### Maşa
Cizgi filmində insan personajdır. Mehriban, həssas və çox səmimi qızdır. Maşa insan dilində danışır. Maşa rolunu Alina Kukuşkina səsləndirir.

Maşa şirniyyat yemək, müxtəlif suallar vermək, cizgi filmlərinə baxmaq, nağıl danışmaq, vedrədə tullanmaq, topla oynamaq,  Ayının kuboklarına toxunmaq və yerini dəyişdirməyi sevir.

### Ayı
Ayı keçmişdə çox məşhur sirk ayısı olub və bir çox fərman, medal və mükafatlara malikdir. O, hər bir kubokunu və medalını diqqətlə, vaxtaşırı parıldayana qədər təmizləyir. Rahatlığı, sakitliyi, balığı, balı və futbolu sevir.

### İkinci dərəcəli personajlar
*Dovşan— Maşa və Ayının dostu. Tez-tez ayının bostanından kökü oğurlayır.
*Canavarlar— Məzəli personajlar olsa da, onlardan ən çox Maşa əziyyət çəkir və həmişə qalib çıxır.
*Dələ— Maşa ona sataşanda şam qozası atıb cavab verir.
*Kirpi— Maşanın göbələk və giləmeyvələri korlamasını istəmir.
*Panda— Maşanın rəqibi.
*Ev heyvanları —At, keçi, toyuq, xoruz, it, donuz
*Pələng—Ayının köhnə sirk yoldaşı.
*Pinqivin—Ayının oğulluğa götürdüyü.
*Şaxta baba.
*Himalay ayısı—qətiyyətli, uğurlu, fiziki cəhətdən güclü.
*Arılar.
*Daşa—maşanın bacısı.
*Dişi ayı—Ayının sevgilisi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rəsmi sayt
Azər Sarıyev

**Azər Sarıyev(Sarıoğlu)** — tanınmış Azərbaycan jurnalisti.

## Həyatı
Azər Sarıyev 1974-cü il sentyabrın 24-də İmişlidə anadan olub. Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini tarixçi-şərqşünas ixtisası üzrə bitirib.

Azər Sarıyev mətbuata "Avrasiya" qəzetində tərcüməçi işləməklə gəlib, 1997–1998-ci illərdə həmin redaksiyada siyasət müxbiri kimi çalışıb. 1998–1999-cu illərdə "Ekspress" qəzetində siyasət və parlament müxbiri işləyib. Daha sonra "Palitra" qəzetində baş redaktor olub (1999–2003). "Millət", Hürriyyət", "Kaspi" qəzetləri, "Azadinform" İnformasiya Agentliyi ilə də əməkdaşlıq edib.

Altı il jurnalistikada (üç il reportyor, üç il baş redaktor) işlədikdən sonra 2003-cü il avqustun 18-də Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Seçki Komissiyasında Media və ictimai əlaqələr şöbəsinin müdiri(mətbuat katibi) vəzifəsinə təyin edilib. 11 il MSK-da şöbə müdiri vəzifəsində işlədikdən sonra AzərTAc-ın Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanı üzrə xüsusi müxbiri təyin edilib. Bir müddət sonra bu postdan istefa verib. Respublikanın müxtəlif media orqanlarında çeşidli mövzularda yazılarla çıxış edib. Hazırda FHN-in İctimaiyyətlə əlaqələr idarəsində baş məsləhətçi vəzifəsində işləyir. Dövlət qulluğu ixtisas dərəcəsi dövlət qulluğunun müşaviridir.

## İstinadlar
Yeni cəngavər qadınların qəbiləsi (roman)

**Yeni cəngavər qadınların qəbiləsi** — Çingiz Abdullayev tərəfindən yazılmış roman.

## Məzmun
Tanınmış iş adamı Paşkov köhnə Yeni ili keçirmək məqsədilə şəhərdən kənar bağ evində qonaqlarını yığır – demək olar ki, yalnız yaxın adamlarını. Amma ziyafət başlanmamışdan əvvəl onu öz otağında bıçaqla qətlə yetirilmiş vəziyyətdə tapırlar. Ən əlverişlisi təsadüfi qətldən şübhələnməkdir – içəri girən oğruya maneə törədən Paşkov onun tərəfindən bıçaqlanır və cani qaçıb gedir. Lakin bu işin araşdırılması məşhur mütəxəssis Dronqoya həvalə olunur və o aydınlaşdırır ki, həmin gecə bağ evində yığışan “qatı dostlar” kimi adlandığımız insanlar olub –sən demə onları bir-birilərindən olduqca çox köhnə ədavətlər ayırırmış. Bu isə o deməkdir iş belə tezliklə bağlanmayacaq…

## Həmçinin bax
* Çingiz Abdullayev
Şərq küləyi (roman)

***Şərq küləyi*** — Çingiz Abdullayev tərəfindən yazılmış roman. 2013-cü ildə Qanun nəşriyyatında nəşr edilib.

## Məzmun
Satqınlar bağışlanmır. Bu, Rusiyanın xüsusi xidmət orqanlarının ali zabitlərindən ibarət "Qalxan və qılınc" adlı məxfi təşkilatm şüarıdır. Keçmiş FTX polkovniki Timur Qarayev İtaliyada gizlənən qaçağı yox etmək əmri alır. Əməliyyat sanki uğurlu alınır: budur o — satqın İuda,
Qarayevlə bir süfrədə əyləşib. Lakin polkovnik onu cəzalandırmağa tələsmir. Bunun üçün onun tutarlı səbəbləri var…
Əmək mühaciri

"Əmək mühaciri" termini dünyanın müxtəlif yerlərində müxtəlif mənalarda işlədilir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı "Əmək mühaciri" dedikdə, öz vətənindən kənarda işləyən hər kəsi nəzərdə tutur. Onlar mühacir adlanır. Bir neçə ölkənin milyonlarla mühacir işçisi var. Bəzi ölkələrdə qeyri-leqal mühacirlər də çoxluq təşkil edir ki, onlar da əsasən iş üçün müxtəlif ölkələrə gedənlərdir.

Bu termin eyni zamanda ölkə daxilində bir şəhərdən digərinə köç edənlərə də şamil olunur. Onlar mühacir adlanır.

## Dünya ölkələrində mühacir işçilər

##### Kanada
Kanadada şirkətlər mühacirlər üçün immiqrasiya proqramının genişləndirilməsi məqsədilə onları müvəqqəti işə cəlb edir.

##### Çin
Çin hökuməti iqtisadiyyatın inkişafında uzunmüddətli məqsədlərə çatmaqda, eləcə də, Çinin kənd əsaslı iqtisadiyyatdan şəhər əsaslı iqtisadiyyata keçməsində mühacirlərin rolunun böyük olduğunu vurğulayıb. Bəzi daxili şəhərlərdə pensiya və sosial sığorta da daxil olmaqla mühacirlərə sosial təminat verilməsinə başlanılmışdır. 2012-ci ildə verilmiş hesabat görə ölkədə 167 milyon əmək mühaciri olduğu bildirilir.

##### Hindistan
Son onilliklər ərzində Banqladeş və Nepaldan iş axtarmaq üçün mühacirlərin kütləvi axını olmuşdur. Xarici İnkişaf İnstitutunun tədqiqatçıları bildirir ki, bu mühacirlər səyahət zamanı və ya evlərinə qayıdarkən təcavüzə, zorakılığa və ayrı-seçkiliyə məruz qalırlar. Banqladeşli qadınlar belə hərəkətlərə daha çox məruz qalırlar.

##### Tayland
Taylanda mühacirlər, əsasən, Burma, Laos və Cambodia kimi qonşu ölkələrdən gəlirlər. Bu mühacirlər qida olmaması, sui-istifadə və aşağı əmək haqqı kimi bir çox çətinliklərlə qarşılaşırlar. Banqkokda əmək mühacirlərinin əksəriyyəti tay, burmese, ingilis dillərini, kompüter və fotoqrafiya kimi digər fənləri öyrənmək məqsədilə "Əziz Burma" məktəbində iştirak edirlər.

##### Sinqapur
1970-ci ildən Sinqapur Cənub-Şərqi Asiyada mühacirlərin ən çox axın etdiyi ölkədir. 2000-ci ildə ölkədə 612.200 xarici işçi var idi ki, bu da ölkə ərazisindəki işçi qüvvəsinin 29,2%-ni təşkil edir. Bu göstərici Asiyada xarici işçi qüvvəsinin ən yuxarı göstəricisidir. Bu işçilərin 500.000-i ixtisassız və ya aşağı ixtisaslı işçilər siyahısındadır. Hazırda Sinqapurda 135,000 kişi mühacir tikinti işçisi kimi, 150,000 qadın mühacir isə daxili işçi kimi işləyir. Onlar Banqladeş, Hindistan, İndoneziya, Şri-Lanka, Filippin və Tailand kimi müxtəlif ölkələrdən gələn mühacirlərdir.
Yaşıl beret

thumbnail|right|Yaşıl beret
Əsasən dünya ölkələrinin desant-təxribatçı birləşlərinin geyindiyi bu baş geyiminin tarixi İkinci dünya müharibəsindən başlayır. Həmin müharibədə bu baş geyimin Britaniyanın Royal Marines(Kral Dənizçiləri) korpusunun desantları geyinirdilər. Bu bereti qazanmaq üçün dənizçilər Desant-Təxribatçı Dəstə Kursun keçirdilər.

## Başqa ölkələrdə
* Azərbaycan ordusu — Yaşıl bereti Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidmətinin Çevik Hərəkat Dəstəsi istifadə edirlər.
* Avstraliya ordusu — Avstraliya Desant-Təxribatçı Dəstə (beretləri "Qrin Şervudu" rəngində) yaşıl beret geyinirlər.
:1-ci Desant-Təxribatçı Dəstə Polku.
:2-ci Desant-Təxribatçı Dəstə Polku, əvvəllər 4-cü batalyon (Kral Avstarliya Polku).
* Amerika ordusu — ABŞ Ordusunun Xüsusi təyinatlı qüvvələri. ABŞ ordusunun tərkibində olan xüsusi təyinatlı dəstələr. 1952-ci ildən fəaliyyət göstərir. Vəzifələri: qeyri-konvensional müharibə, antiterrorizm, narkotiklərlə mübarizə. Şüarı: "De oppresso liber" (latınca "Zülmdən azad etməli").
* Belçika ordusu — 2-ci Desant-Təxribatçı Batalyonu, 3-cü Paraşüt Batayonu.
* Fransa ordusu — Dəniz Desant-Təxribatçı Fransız Donanmasının suda əməliyyat keçirmək üçün elit dəstələri bu baş geyimindən istifadə edirlər.
* Türkiyə Ordusu- Polis Özəl Hərəkat (türkcə:Polis Özel Harekat) dəstəsinin zabit-gizir heyəti bu baş geyimindən istifadə edir.

## Həmçinin bax
* Qırmızı beret
* Mavi beret

## Xarici keçidlər

* Yaşıl Beretlilər
* Yaşıl Beretlilərə həsr olunmuş film
* ABŞ Ordusunun Yaşıl Beretliləri sənədli film
* Yaşıl beretlilərə həsr olunmuş mahnı
* Az.Sərhəd Qoşunlarının Çevik Bölməsi Təlim Əməliyyatı
Əflatun Rufiyev

**Əflatun Rufiyev** — Ağsu Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (2002–2007), Siyəzən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (2007–2011).

## Həyatı
Əflatun Rufi oğlu Rufiyev Lənkəran şəhərində anadan olub. 2002-ci ilədək Lənkəran Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının müavini, 2002–2007-ci illərdə Ağsu Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, 2007–2011-ci illərdə isə Siyəzən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində çalışmışdır. Hal-hazırda Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasında çalışır.

## İstinadlar
Barbudos

**Barbudos** — Fidel Kastronun Kuba inqilabı dövründəki silahlı döyüşçülərini nəzərdə tutan ifadə.

İngilis tarixçisi və yazıçısı Hyu Tomas özünün “Kuba inqilabı” (1986) kitabında qeyd edir: “Barbudoslar içki içmir, qarət etmir, özlərini müqəddəslər kimi aparırlar. Tarixdə heç bir ordu özünü Havanadakı kimi yaxşı aparmamışdı.”

## İstinadlar
Syerra-Maestra

thumb|400px|Kuba xəritəsində dağ massivləri

**Syerra-Maestra** () — Kubanın cənub-şərqində dağ massivi. Bu, Kubada ən yüksək dağ massividir və ölkənin ən hündür zirvəsi olan Piko Turkino burada yerləşir (1974 m). Burada həm də Böyük Syerra-Maestra Milli Parkı yerləşir ().

Syerra-Maestro massivi ilə Karib dənizi arasında 50&nbsp;km uzunluğundakı Bakonao parkı yerləşir.

2 dekabr 1956-cı ildə Qranma yaxtası Kuba adasına 82 nəfəri gətirdi. Onların arasında Fidel Kastro, Ernesto Çe Gevara, Kamilo Syenfueqos, Raul Kastro və Kuba inqilabının digər nümayəndələri var idi. İnqilabçılar Syerra-Maestra dağlarında gizlənirdilər və 1 yanvar 1959-cu ildə Kuba diktatoru Fulxensio Batista üzərində qələbə ilə başa çatan partizan müharibəsinə hazırlaşırdılar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sierra Maestra
Ronin

– feodal Yaponiyada ağasız qalmış və ya klanı ilə əlaqələrini kəsmiş samuray növü. Samuray ağasının ölümündən sonra roninə çevrilirdi. Miyamoto Musaşi, Sakamoto Ryoma və Yamada Naqamasa ən məşhur roninlər hesab olunurlar. Müasir dövrdə isə Yaponiyada universitetə daxil olmaq cəhdi hələ ki uğursuz olan lisey məzununu ronin adlandırırlar.

## Etimologiya
"Ronin" sözü yapon dilindəki dalğa və insan heroqliflərinin birləşməsindən yaranmışdır. Bu söz özünə aid bir yer tapa bilməyən şəxsi bildirir. Erkən Yaponiya tarixində "ronin" sözü öz torpağını başqa yerdə iş tapmaq üçün tərk edən kəndliləri bildirmək üçün işlədilirdi. Muromaçi dövründən etibarən "ronin" termini komandirlərini və maaşlarını itirmiş samurayları bildirmək üçün istifadə olunmağa başlamışdır.

## Tarixi
Odava qəsrinin 1590-cı ildəki süqutundan sonra ölkədə ağasız qalmış samurayların sayının artması Toyotomi Hideyoşinin hakimiyyəti üçün potensial təhlükə yaratmışdır. Bu səbəbdən Hideyoşi tərəfindən ölkədə qılınc ovuna başlanmışdır. 1600-cü ildə baş vermiş Sekiqahara döyüşündən sonra ölkədəki roninlərin sayı daha da artmışdır. Bu dövrdə 400.000-dən çox döyüşçünün başçısız qaldığı təxmin edilir. 100.000-dən çox ronin Toyotomi Hideyorinin qüvvələrinə qatılaraq Osaka qəsrinin mühasirəsində iştirak etmişdir.

Tokuqava İeyasunun Osakadakı qələbəsindən sonra roninlərin hərbi xidmətinə ehtiyac duyulmamışdır. Onların çoxu qəsr-şəhərlərdə özlərinə yeni peşələr tapmışdır. Bəziləri əyləncə sektoruna keçmiş, bəziləri isə müəllim olmuşdurlar. Bəzi roninlər isə qılıncoynatma və oxatma kimi sahələr üzrə hərbi müəllimlik etməyə davam etmişdir.

Edo dövründə roninlərlə bağlı baş verən iki əsas hadisə Keyan üsyanı (1651) və 47 ronin hadisəsidir (1703). Keyan üsyanı vəziyyətlərindən narazı olan roninlərin Tokuqava hökumətinə qarşı başladılmışdı. Üsyan uğursuz olsa da, Tokuqava hökumətinin roninlərlə bağlı bir sıra tədbirlər keçirməsi ilə nəticələnmişdir. 47 ronin hadisəsi isə ağalarının intiqamını almaq istəyən roninlər tərəfindən həyata keçirilmişdir. Roninlər intiqam aldıqdan sonra şoqunluq tərəfindən intihar etməyə məcbur edilmişdirlər. Ağalarına olan sədaqəti onların Yaponiyada qəhrəmanlar kimi qəbul olunmasına səbəb olmuşdur. Onların hekayəsi hələ də Yaponiya populyar qalmaqda davam edir.

Meyci islahatına (1868) gedən dövrdə roninlərin yeni növü ortaya çıxmışdır. Bu roninlər imperatoru dəstəkləmək üçün ağalarını tərk edirdilər və Tençuqumi üsyanı (1863) kimi hadisələrin başçısı olurdular. Bəzi ağalar roninlərə onları tərk etmələri üçün gizlicə icazə verirdilər. Meyci islahatından sonra Yaponiyanın sosial sistemi dəyimiş və ronin sosial kateqoriya kimi yoxa çıxmışdır. Buna baxmayaraq, XIX əsrin sonundan İkinci Dünya müharibəsində qədər Çində və Mancuriyada fəaliyyət göstərən Yaponiya aktivistlərini *Şina ronin* və *Manşu ronin* adlandırırdılar.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
*
Düqye-Truen (1800)

**Düqye-Truen** (), sonralar  (1805) - “Əlahəzrətin gəmisi İmplaseybl (Yorulmaz)” — Trafalqar döyüşündə iştirak etmiş 74 toplu fransız III ranq xətt gəmisi. Gəmi 1788-ci ildə fransız admiralı Rene Düqye-Truenin şərəfinə adlandırılmışdır. Gəmi Tulonun alınması zamanı yanğın nəticəsində ciddi zədələnmişdir.

## İstinadlar
Ərəstun Axundov

**Axundov Ərəstun Həmzə oğlu** () — Azərbaycan iqtisadçısı, əməkdar elm xadimi.

Azərbaycan SSR Masallı rayonunda anadan olmuşdur, 1942-ci ildə Sovet ordusuna çağırılmış, Almaniyaya qarşı döyüşlərdə leytenant rütbəsində iştirak etmişdir.

1962-ci ildə Kiyev şəhərində namizədlik, 1977-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş, 1979-cu ildə professor elmi adını almışdır. Keçmiş SSRİ məkanında "vaxta qənaət qanunu"nun tanınmış tədqiqatçılarından biri hesab olunurdu. Bu mövzuda maraqlı tədqiqatların müəllifidir. 1982–1990-cı illərdə Dadaş Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunda dekan, kafedra müdiri, professor kimi fəaliyyət göstərmişdir.

## İstinadlar
Məzarınıza tüpürüm (film, 2010)

**Məzarınıza tüpürüm** () Amerika istehsalı olan kriminal/triller janrlı filmdir. Bu film 1978-ci ildə nümayiş olunan "*Qadının Günü*" (və yaxud "Məzarınıza tüpürəcəyəm") filminin remekidir. Filmin ABŞ-də premyerası 2010-cu ildə baş tutub.

## Məzmun
Cennifer Hills adlı gənc yazıçı xanım yazacağı yeni roman üçün başqa şəhərə gələrək burada bir ev kirayə tutur. Sakit çayın kənarındakı bu evdə işini görməyi planlaşdıran Cennifer burada başına gələcəklərdən xəbərsizdir.

Hər şeyin qaydasında getdiyi bir vaxt gecə Cenniferin evinə bir neçə oğlan gəlir. Bu oğlanlar onun bura təzə gəldiyi vaxt yanacaqdoldurma məntəqəsində gördüyü həmin oğlanlardır. Əylənmək istəyən oğlanlar bu gənc xanımla amansız rəftar edərək ona fiziki, mənəvi və cinsi zorakılılar edirlər. İşləri qurtardıqdan sonra onu aradan götürməyə qərar verən oğlanlar onu öldürmək istəyirlər. Lakin Cennifer onlardan cəld tərpənərək özünü tez həmin yerdəki çaya atır. Təşvişə düşən oğlanlar onun sağ qala bilmə ehtimalı ilə əlaqədər olaraq bir neçə gün çayın hər bir ətrafında onu axtarırlar. Cəsəd tapılmadıqda məsələ pisləşir.

Bir neçə həftədən sonra oğlanlardan biri yoxa çıxır və indi Cenniferin amansız qisası başlayır.

## Rollarda

## İstinadlar
Şlyup (döyüş gəmisi)

**Şlyup** () — XVIII−XIX  əsrlərdə Böyük Britaniyaya məxsus ranqsız, maksımal 24 topa malik yelkənli döyüş gəmisi növü.

Şlyupun 24 və az döyüş topuna malik olduğundan onun komandiri kapitan rütbəsinə malik olmaya da bilərdi.

Hərbi donamada əsas qüvvə xətt gəmisi, köməkçi isə freqatlar sayıldığından, yerdə qalan digər döyüş gəmilər, o cümlədən şlyuplar ikinci dərəcəli sayıldığından onlara az fikir verilirdi.

## İstinadlar
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Sənaye İnkişafı Təşkilatı

**Birləşmiş Millətlərin Təşkilatı Sənaye İnkişafı Təşkilatı (UNIDO)** () — BMT-nin sənaye inkişafına hərtərəfli köməyi əlaqələndirən mərkəzi orqanı;BMT-nin ixtisaslaşdırılmış agentliyi.

1967-ci ildə BMT Baş Assambleyasının qərarı ilə yaradılmışdır. Mənzil-qərargahı Vyanada yerləşir. Üzv ölkələrin sayı-171 (1 yanvar, 2014

## UNIDO-nun rəsmi məqsədləri
UNIDO-nun rəsmi məqsədləri sırasına inkişaf etməkdə olan ölkələrin sənayeləşdirilməsinə , sənayeyə kapital qoyuluşu sahəsində dövlətlər arasında əməkdaşlıq,ehtiyatların (əmək ehtiyatları, təbii ehtiyyatlar və s.)səmərəli tətbiqinə kömək daxildir. UNIDO dövlətlərin təbii ehtiyatlar üzərində suverenlik hüququnu və xarici xüsusi kapitalın fəaliyyətinə nəzarət hüququnu tanıyır (Lima bəyannaməsi, 1975-ci il).

Rusiyada (Moskva) UNIDO-nun Beynəlxalq Əməkdaşlıq Mərkəzi fəaliyyət göstərir. UNIDO-nun fəaliyyətinə rəhbərlik Baş Konfrans, Sənaye İnkişafı Şurası, Baş Direktor və Katiblik tərəfindən həyata keçirilir.

## İcraedici başçılar

## Mənbə
*Böyük İqtisadi Ensiklopeiya Bakı 2012.

## İstinadlar
Məzarınıza tüpürüm 2

**Məzarınıza tüpürüm 2** () — Amerika istehsalı olan kriminal/triller janrlı filmdir. Bu film 1978-ci ildə nümayiş olunan "*Qadının günü* (və yaxud "Məzarınıza tüpürüm") filminin motivləri əsasındadır və eyni zamanda 2010-cu ildə nümayiş olunmuş "Məzarınıza tüpürüm" filminin davamıdır.

## Məzmun
Keyt model olmaq niyyətindədir. Bunun üçün fotosessiyalar, müsahibələr və s. kimi yerlərdə olmağa çalışır. Gələcək üçün çoxlu xəyalları var. Lakin həyatda heçdə hər şey insanın istədiyi kimi olmur. Xüsusəndə bəzi vəhşi insanların yaşadığı dünyada yaşayırsınızsa.

Bir gün Keyt firmanın təyin etdiyi bir iş üçün deyilən yerə çəkilişlər üçün gedir. Hər şey olduqca normal görünsədə heç də belə deyil. Getdiyi maşının sürücüləri onu qaçırdaraq başına olmazın oyunlarını açırlar.

İndi Keytin yeganə məqsədi həmin adamların əlindən qaçmaq və onlara elədiklərinin əvəzini onlara bir-bir qaytarmaqdır. Bunun üçün lap həddini aşmalı olsa belə, Keytin qısası dəhşətli olacaq.

## Rollarda

## Hasilat
Film yalnız bir kinoteatrda nümayiş etdirildi və bir həftə ərzində 809 ABŞ dolları qazana bildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
We Are the Champions

**We Are the Champions** — Britaniyalı Queen rok qrupunun ən tanınmış mahnılarından biri. "News of the world" albomundan olan bu mahnı dünya üzrə sport azarkeşlərinin himninə çevrilmişdir. 1977-ci ilin ikinci yarısından etibarən Queen qrupunun bütün konsertlərinin axırında ifa edilirdi.

## Mahnı
Mahnıda əsasən Con Dikonun müşayiəti ilə Merkurinin royalı və Rocer Teylorun baraban zərbələri eşidilir. Brayan Meyın gitarası başqa kompozisiyalara nisbətən daha az səslənir. Qrupun bir çox canlı çıxışlarında bek-vokal partiyalarını tək Rocer Teylor ifa edib. Onun səsi bütün qrup üzvlərinin xorunu əvəz edib.
Zakir Cabbarov

**Zakir Cabbar oğlu Cabbarov** () — Laçın Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (9 dekabr 1992 - 6 aprel 1994).

## Həyatı
Cabbarov Zakir Cabbar oğlu 22 dekabr 1937-ci ildə Laçın rayonunun Xırmanlar kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.

7 illik kənd məktəbini, sonra isə Laçın şəhərində tam orta məktəbin 10-cu sinfi bitirib.

1964-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil olub.

1969-cu ildə Universiteti bitirərək Azərbaycan dili və Ədəbiyyatı müəllimi ixtisası almışdır.

1969-cu ildə Laçın rayon Xırmanlar kənd orta məktəbində müəllim işləmiş, bir müddət sonra isə direktoru təyin edilmişdir.

1975-ci ildə Laçın rayon Təhsil Şöbəsinə hərbi metodist təyin edilmişdir. Eyni zamanda Laçın rayonu üzrə Təbiəti Mühafizə idarəsinin sədri vəzifəsində işləmişdir.

1990-cı illərdə Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda gedən mübarizədə yaxından iştirak etmişdir.

9 dekabr 1992-ci ildə Laçın Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin olunmuş və 6 aprel 1994-cü ilə qədər bu vəzifədə çalışmışdir.

1994-cü ildən ömrünün sonunadək Laçın rayon Təhsil Şöbəsində hərbi metodist vəzifəsində çalışmışdır.

Zakir Cabbarov 7 yanvar 2013-cü ildə Bakı şəhərində vəfat edib.

## Ailəsi
Oğlu Elnur Cabbarov Qarabağ müharibəsi zamanı Laçın Polis batalyonunun tərkibində 1994-cü ildə Füzuli rayonunun Cocuqmərcanlı kəndində gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.

## İstinadlar

## Mənbə
* "Laçın" qəzeti, 11.02.1994-ci il, səhifə 2.
Mario Frangulis

**Mario Franqulis** (, 18 dekabr 1966, Rodeziya, Zimbabve) — Yunanıstan opera müğənnisi, tenor. O, yunan, italian, ispan, fransız,ingilis dillərində ifa edir, həmçinin həmin dillərdə sərbəst danışır.
Müdavim Kelli (film, 2002)

**Müdavim Kelli** () — 2002-ci ildə ekranlara çıxan orijinal Disney Channel filmidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Veyverli Pleysin sehrbazları (film, 2009)

**Veyverli Pleysin sehrbazları** — 2009-cu ildə çəkilən Disney Channel orijinal filmidir.Film düşünülməmiş bir sözün insan həyatını necə dəyişdirəcəyini göstərir.Filmdə Aleks Russo özü də bilmədən ata və anasının heç tanış olmamasını arzu edir və bu sehr baş tutur.Sehri pozmaq üçün isə o Castin və Meksdən kömək istəyir və onlar birlikdə sehri pozacaq tək qüvvə olan "Xəyallar daşı"nı axtarmağa çıxırlar. Və film bu yolda baş verən hadisələrlə davam edir.Sonda isə Aleks fəlsəfə daşı ilə sehri pozur.Filmin televizyadakı ilk primyerasını dünyada 11,4 milyon insan izləmişdir.
Mehmet Görməz

**Mehmet Görməz** () — Türkiyənin din və diyanət başqanı.

## Həyatı
1959-cu ildə Qazıəntəpdə dünyaya göz açıb. İlk təhsilini Nizipdə, orta məktəbi isə doğulduğu şəhərin İmam-Xətib Litseyində başa vurub. 1983-cü ildə Ankara Universitetinin İlahiyyat fakültəsində ali təhsilini davam etdirib. Təhsilini davam etdirməklə yanaşı, ilk əvvəl Kırıkkala bölgəsində Quran kursunda dərs demiş, daha sonralar Ankaranın müxtəlif qəsəbələrində imam və vaiz vəzifəsində işləmişdir. 1987-ci ildə bakalavr pilləsini başa vuran Görməz, Ankara Universitetinin İlahiyyat fakültəsinin Hədis bölməsində doktorluq dissertasiyasını yazmağa başlayır.

1988-ci ildə bir müddət Qahirə Universitetində araşdırma və tədqiqatlarını davam etdirir. 1990-cı ildə "Musa Carullah Bigiyev, həyatı, fikirləri və əsərləri" adlı dissertasiya işini başa vurur və doktoranturaya daxil olur. 1994-cü ildə "Sünnə və hədisin başa düşülməsi və izahında metodologiya problemi" adlı dissertasiyası ilə doktor pilləsini də başa vurur. Bununla yanaşı, yazdığı dissertasiya 1995-ci ildə Türkiyə Diyanət Vəqfi İslam Araşdırmaları Birincilik mükafatı ilə təltif olunur.

1995–97-ci illərdə Əhməd Yesevi Universiteti İlahiyyat fakültəsində dərs deməyə başlayır. 1998-ci ildə tədqiqat məqsədi ilə İngiltərəyə gedir. Elə həmin il dosent köməkçisi, 1999-cu ildə dosent, 2006-cı ildə professor elmi dərəcəsini alır.

2001–2003-cü ildə Hacəttəpə Universitetində dərslərə başlayır. Ankara Universitetinin İlahiyyat fakültəsində müəllim, 2003-cü ildə Diyanət İşləri Nazirinin müavini, 2010-cu ildə isə Diyanət İşləri naziri təyin edilir. Ərəb və ingilis dillərini bilir. Ailəlidir, 3 uşağı var.

* Universitet və digər təhsil ocaqlarında aşağıdakı ixtisaslardan dərs deyib:
Hədis, Hədis mətinləri, Sünnə və hədisin başa düşülməsi, Əxlaq və hədis, Hədisin təhlil edilməsində semantik məqamlar, Təxric metodu, Şərqşünaslıq və hədis

## Əsərləri
# Sünnə və Hədisin Aktual Dəyəri
# Qəzaliyə görə sünnə, hədis və izahı
# Sünnə və hədisin başa düşülməsi və izahında metodologiya problemi
# İslam dininin əsas mənbələri

### Tərcümə etdiyi əsərlər
# Musa Carullahın "Sünnə" kitabı
# Məhəmməd Əbu Şəhbənin "Sünnəni müdafiə" adlı iki cildli əsəri
# İmam Əhməd ibni Hənbəlin "Zühd" kitabı.

### Xarici dildə dərc edilən əsərləri
# "Musa Carullah Bigiyev" adlı əsəri Rus dilində 2003-cü ildə Kazanda nəşr edilmişdir.

### Xarici dildə dərc edilmiş məqaləsi
# Sünnə və hədisin başa düşülməsi və izahında metodologiya problemi" adlı məqaləsi 2004-cü ildə ərəb dilində dərc edilmişdir.

### Tərcümə etdiyi məqalələr
# İslam araşdırmalarında hədisin əhəmiyyəti (İngilis dilində)
# Yarımçıq fəqih dini yıxar
# Əsrimizdə təriqət və məzhəblərin başa düşülməsi (Ərəb dilində)
# İslamda təhsil (İngilis dilində)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Manuel Noyer

**Manuel Pitr Noyer** () — alman qapıçı. Avropanın ən yaxşı qapıçısı (2011, 2013, 2014, 2015, 2016). Münhenin Bavariya klubunun və Almaniya milli yığmasının əsas qapıçısıdır.

## Klub karyerası

### [[Şalke 04 FK]]
Noyer 4 yaşından "Şalke 04"ün məktəbində futbolla məşğul olmağa başlayıb. 2003-cü ildə 16 yaşlı qapıçı Regional liqada "Şalke 04"ün ehtiyat komandasında oynamağa başladı, lakin elə onunla birlikdə bütün mövsümü keçirdiyi (2002/03 mövsümündə Regional liqa sistemi Almaniya liqasının sistemində çətinliyə görə indiki kimi 4-cü yox, 3-cü yerdə idi) 4-cü alman divizionuna düşür.

2005/06 mövsümündə ilk dəfə olaraq ehtiyat qapıçı kimi komandaya çağırılır, əsas yeri o zaman Frank Rost tuturdu. Buna baxmayaraq Manuel Bundesliqada yalnız 2006-cı ilin avqustunda Alemaniya Aaxen FK (1:0) ilə oyunda debüt edə bilir. Bundan az sonra 10-cu turda "Bavariya" (2:2) ilə matçda oynuyur və bu matçda onun oyunu helzenkirxenlilərin baş məşqçisi Mirko Slomkanın diqqətini cəlb edir, o komandanın əsas qapıçısı olur, nəticədə Rost Hamburqa transfer olur. Ümumiyyətlə Noyer 2006/07 mövsümündə "Şalke 04" klubunda 26 matç keçirib.

5 mart 2008-ci ildə pley-off mərhələsinin birinci turunda o demək olar ki, Portu FK-a qarşı tək mübarizə aparır, bir neçə seyv reallaşdıraraq oyunu penaltilər seriyasına qədər aparır, hansı ki, Bruno Alvesin və Lisandro Lopezin zərbələrini dəf edir və nəticədə alman komandası 1/4 finala yüksəlir. Bundan sonra Noyer UEFA-nın ən yaxşı klub qapıçısı short-listinə daxil edilir. Bu siyahıda o ən gənc kondidat və Bundesliqanın yeganə təmsilçisi olur. 2007/08 mövsümündə Noyer Almaniya çempionatında bütün matçları əvvəldən axıra kimi oynayan yeganə futbolçu idi.

2008/09 mövsümündə "Şalke 04" liqanı 8-ci yerdə bitirir və Avropa Liqasına vəsiqə qazana bilmir. Buna baxmayaraq Noyerin Avropa çempionatının gəncləri arasındakı gözəl çıxışı "Bavariyanın" diqqətini cəlb edir. Noyabrda isə o, UEFA versiyasına görə millidə oynamağa ən iddialı 5 qapıçı siyahısında yeganə alman olur.

2010/11 mövsümündə Noyer "Şalke 04"ün kapitanı olur və tarixdə ilk dəfə komandanı Çempionlar liqasının yarımfinalına çıxardır, həmçinin Almaniya kubokunu qazanır. Finalda "Şalke 04" "MSV Duisburg" üzərində 5:0 hesabıyla qələbə qazanır.

20 aprel 2011-ci ildə klub məlumat verdi ki, "Şalke" rəhbərliyi tərəfindən təkrar cəhdlərinə, o cümlədən məbləğin artırılmasına baxmayaraq, Noyer "Şalke 04" ilə 2011/12 sezonu ilə birlikdə bitən müqaviləsini uzatmayacaq.

### [[Bavariya FK|Bavariya]]
**2011–2012**

1 iyun 2011-ci ildə "Şalke 04" və "Bavariya" təsdiqləyir ki, Noyer Münhen təmsilçisi ilə 18 milyon avro + 7 milyon dəyərində bonus Münhen klubundakı uğurlu çıxışına görə 5 illik müqavilə imzalayıb. Qapıçıya 22 mln. avro ödədilər və bu da onu Canluici Buffondan sonra tarixdə ikinci ən bahalı qapıçı etdi.

## İstinadlar
POST

**POST** () — qurğu işə düşdüyü zaman, qurğunun aparat təminatını yoxlaması əməliyyatı. Bu əməliyyat ana platanın BIOS-una daxil olan proqramlarla yerinə yetirilir.

## Natamam yoxlama
POST əməliyyatının natamam (qısa) yoxlama ardıcılıllığı:
# Daimi yaddaş qurğusundan istifadə edərək BIOS proqramlarının yoxlaması.
# Əsas idarəedicilər, sistem şinləri və qoşulmuş qurğuların (qrafik adapter, diskdaxilediciləri və s.) inisializasiyası, həmçinin qurğular və onları təmin edən BIOS-a daxil olan proqramların icrası.
# Əməli yaddaş və birinci seqmentin (64 kilobayt) ölçüsünü təyini və yoxlanması.

## Tam yoxlama
POST əməliyyatının tam yoxlama ardıcıllığı:
# Prosessorun bütün registrlərinin yoxlanması;
# Daimi yaddaş qurğusunun yoxlanması;
# Sistem taymeri və səsli siqnalizasiya (IBM PC üçün — i8255 və ya analoq İnteqral sxemi) portunun yoxlaması;
# Yaddaşa birbaşa keçid idarəedicilərinin testi;
# Əməli yaddaş regeneratorunun testi;
# BIOS-da rezident proqramlarının proyeksiyalanması üçün əməli yaddaş qurğusunun altsahəsinin testi;
# Rezident proqramlarının yüklənməsi;
# Standart qrafik adapterinin (VGA) testi;
# Əməli yaddaşın testi;
# Əsas daxiletmə qurğularının testi;
# CMOS testi;
# LPT/COM-un əsas portlarının testi;
# Elastik maqnit disklərinin testi;
# Sərt maqnit disklərinin (Sərt disk) testi;
# BIOS-un funksional alt sistemlərinin avtodiaqnostikası;
# İdarənin əməliyyat sisteminə ötürülməsi.

Kompüter qoşulduğu zaman POST-un tam və ya natamam yoxlanması əməliy yatını baza sisteminə giriş-çıxış tənzimləmələrindən yəni, BIOS Setupdan quraşdırmaq olar.
---Fərdi kompüterlərin əksəriyyətində POST əməliyyatı müvəffəqiyyətlə başa çatdıqda sistem dinamiki bir qısa səs siqnalını çıxarır. Bundan başqa bu siqnallar və kodlar yoxlanma zamanı baş verən xətanı müvafiq ardıcıllıqdan ibarət siqnallarla istifadəçiyə çatdırır. Həmçinin POST-card qurğusu ilə ana platanın diaqnostikası və yaranmış xətanın hansı sektorda olduğunu bilmək olar.

Konkret olaraq, səsli kod və ya monitorda mətn mesajı kompüterin yükləməsi zamanı nasazlığın səbəbi ilə çatdırılır. Bu kodlar BIOS, ana plata və ya qurğu idarəedicilərinin modellərinə uyğun olaraq fərqlidir.

## BIOS siqnalları

### IBM BIOS

### Award BIOS

### AMI BIOS

### AST BIOS

## Həmçinin bax
* BIOS

## Xarici keçidlər
* BIOS modellərinə uyğun xəta siqnalları və təsviri
Ağaməmməd Dadaşov

**Ağaməmməd Həsənağa Ələkbər oğlu Dadaşov**(1902 – 1966) — Azərbaycan iqtisadçı-alimi, professor.

## Elmi fəaliyyəti
1939-cu ildə SSRİ EM İqtisadiyyat İnstitutunda "Fiziokratların sinfi təbiətinin dərk edilməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

Elmi fəaliyyəti ona "Azərbaycanda aqrar münasibətlər və torpağın milliləşdirilməsi" adlı monoqrafiyanı yazmağa imkan vermişdir. 1959-cu ildə ona professor adı, 1964-cü ildə isə Azərbaycan SSR əməkdar iqtisadçı fəxri adı verilmişdir.

1945-1951-ci illərdə SSRİ EA Azərbaycan filialının İqtisadiyyat sektorunun müdiri, 1945-ci ildən ömrünün sonunadək Azərbaycan Dövlət Universitetinin "Siyasi İqtisad" kafedrasını müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

O, ilk dəfə olaraq siyasi iqtisadın tarixi üzrə dərs vəsaiti hazırlamış, klassiklərin əsərlərini, o cümlədən Karl Marksın "Kapital" əsərinin Azərbaycan dilinə tərcüməsi və redaktəsi ilə məşğul olmuşdur. Onun redaktorluğu və müəllifliyi ilə "İqtisadi təlimlər tarixi" üzrə dərslik çap olunmuş, "Marksist siyasi iqtisadı və inkişaf etməkdə olan ölkələr" məqaləsini və "İnkişaf etməkdə olan ölkələrin iqtisadi problemləri" dərsliyini yazmaqla keçmiş SSRİ-də siyasi iqtisadın yeni bir bölməsini—inkişaf etməkdə olan ölkələrin siyasi iqtisadını yaratmışdır. Azərbaycan torpaqlarının milliləşdirilməsi mövzusunda tədqiqatlar aparmaqla Azərbaycanın kapitalizm istiqamətində inkişafının elmi-nəzəri təhlilini vermişdir.

"Qafqazın müdafiəsinə görə", "Vətən müharibəsində fədakar əməyinə görə" SSRİ medalları ilə təltif olunmuşdur.

Rus, ingilis, fransız, italyan və alman dillərini bilirdi.

## Mənbə
* "Böyük İqtisadi Ensiklopediya". Bakı, 2012.
Flappy Bird

**Flappy bird** — 2013-cü ildə Vyetnam əsilli oyun yaradıcısı Nquyen Ha Donq tərəfindən Hanoi şirkətində yaradılan və dotGEARS Studio tərəfindən paylaşılan mobil telefon oyunudur. Bu oyun 24 may 2013-cü ildə App Store və Google Playdə paylaşılmış, 10 fevral 2014-cü ildə isə silinmişdir.

## Geympley
*Flappy bird* retro üslublu yan-hərəkət görünüşlü 2D oyundur. Oyunun əsas məqsədi sağa doğru hərəkət edən quşu ekrana toxunmaqla havada saxlamaq və boruların arasından keçirməkdir. Əgər quş borulardan birinə dəysə, oyun bitmiş sayılır. Xallar isə quşun uğurla keçdiyi boruların sayına bərabərdir. 10–20 xal arası bürünc medal, 20–30 xal arası gümüş medal, 30–40 xal arası qızıl medal, 40 xalda çox olduqda isə "Xüsusi medal" verilir.

## Yaradılışı
Oyun vyetnamlı Nquyen Ha Dong tərəfindən Iphone 5 üçün yaradılıb və 2013-cü ilin sentyabrında iOS 7 əməliyyat sistemində uğurla sınaqdan keçirilib. 2014-cü ilin yanvar ayında oyun ABŞ və Çİn App Storelarında 1-ci yerə çıxıb və Böyük Britaniya App Storeında "yeni Angry Birds" adı alıb. 30 Yanvar 2014-cü ildə bu oyun Android əməliyyat sistemi üçün çıxdı. Bəzi məlumatlara görə oyun rəhbərli bu oyun sayəsində gün ərzində 50000 ABŞ dolları qazanırdılar.

### Oyunun silinməsi
8 fevral, 2014-cü ildə Nquyen Ha Dong öz Twitter hesabında bildirdi ki, oyun şikayətlərə görə App Store və Google Playdən silinəcək. 1 gün sonra Flappy Bird hər iki yerdən silindi. Silinəndən dərhal sonra eBay 1499 ABŞ dollarına əvvəlcədən sifariş verilmiş oyunu da sifariçşçilərə vermədi.

Nquyen Ha Dong Forbes jurnalına açıqlamasında bildirmişdi ki, "oyun məhz onun asılılıq yaradan təbiətinə görə silinib, biz oyunu bir neçə dəqiqəlik istirahət vaxtı oynamaq üçün yaratmışıq, ancaq istifadəçilərimizdə oyundan asılılıq yaranır. Məncə bu artıq problemə çevrilir. Bu problemi həll etməyin ən yaxşı yolu oyunu silməkdir və o həmişəlik bizi tərk etdi".

## Tənqidi fikirlər
Flappy bird tənqidçilər tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Ən böyük tənqidçi orqan olan "Metacritic" ona 100 baldan 52 verib. "App tənqidçisi" "Huffington Post" həmin oyuna "darıxdırıcı, çox çətin, bezdirici, axmaq hərəkətli və həddindən artıq pis qrafikalı oyun" adı verib. Bundan əlavə, əsas tənqidçilər oyunun teksturasının Super Mario oyunlar seriyasından götürüldüyünün və plagiat olduğunu bildirirlər. Canada.com saytından olan texnoloji yazar O Rurk oyunu "indiyə qədər oynanılmış ən pis video-oyun adlandırıb". Bundan əlavə, oyun heç bir çətinlik səviyyəsi olmadan çox çətin rejimdə verilib.

## İstinadlar
* Flappy Bird rəsmi veb-səhifəsi 
* How to Make Flappy Bird
* Flappy Bird app game
Vəhidəddin Xan

**Şeyx Vəhidəddin Xan** () — İslam alimi.

## Həyatı
Şeyx Vəhidəddin Xan 1925-ci ildə Hindistanın Əzmağar bölgəsində dünyaya göz açmışdır. Ömrünün 60 ilini dinə dəvətə və İslam fikrini yaymağa həsr etmişdir. Öz gözəl, elmi üslubu ilə qeyri-müsəlmanlara xitab etmişdir.

Məhəmməd peyğəmbər (Allahın salamı və xeyir-duası ona olsun!) belə buyurmuşdur: "Xeyir qiyamət gününə qədər məndə və ümmətimdədir." Bəli, bu şəxs Allahın xüsusi qabiliyyət verdiyi və öz məziyyətləri ilə seçilən bir İslam mütəfəkkiridir. Yazdığı əsərlər qeyri-müsəlmanların daha çox yaşadığı bir ölkədə — Hindistanda rəğbət qazanmışdır. Müxtəlif mövzularda 200-ə yaxın əsəri vardır. Əsasən düşüncə, dəvət, təfsir, hədis, fiqh, "sirət" və başqa mövzularda əsərlər qələmə almışdır. "Yeni əsrin qapısında" adlı ilk əsərini 1950-ci ildə yazmışdır. Son kitabı 2006-cı ildə qələmə aldığı "Hindistan və Pakistan gündəlikləri"dir. 88 yaşına çatmasına baxmayaraq, dəvət yolunda mübarizəsini davam etdirir. Hal-hazırda "Şərh mişkat əl-Məsabih" adlı əsərini çapa hazırlayır. Ən məşhur əsərləri "İslam meydan oxuyur", "Elm qarşısında din", "Fələstin – ilahi xəbərdarlıq kimi" və s. 40-a yaxın əsəri ərəb dilinə tərcümə olunmuşdur. İngilis, Urdu və Hind dillərində də əsərləri vardır. Ölkə-ölkə, diyar-diyar gəzərək İslam fikrini dünyaya çatdırmaqla məşğuldur. Ən böyük uğuru "Sülh və Ruhanilik" və "Tədqiqat və Dəvət" mərkəzlərini açmasıdır. Mərkəzin binası Yeni Dehlidə yerləşir. O, bu mərkəzlərdə müsəlman və qeyri-müsəlmanlara həftəlik mühazirələr verir. Bununla yanaşı, "İslam Dəyərləri Beynəlxalq Mərkəzi"ndə də aylıq mühazirələri olur. İslamın hindistanlı dövlət xadimlərinə çatdırılmasında mühüm xidmətləri vardır. Alim onların müsəlmanlara olan nifrətini soyutmuşdur. Müsəlmanlarla digərləri arasında olan problemləri sülh yolu ilə həll etməyə səy göstərir. Qurani-Kərimi İngilis və Hind dillərinə tərcümə etmişdir. Gözəl ailə başçısıdır. Öz uşaqlarına verdiyi gözəl tərbiyə onların atalarının yolunda getmələrinə, İslamı dünyaya çatdırmalarına və dəvət yolunda işlər görmələrinə səbəb olmuşdur. Bu yaxınlarda böyük qızı Quranın ingilis dilinə tərcümə etmişdir. 1964-cü ildə yazdığı "İslam meydan oxuyur" kitabında keçmiş dəvət metodundan xilas olmağın vacibliyinə toxunmuşdur. O, zaman dəyişdikcə, söz və dəvət üslubunun da dəyişdiyini diqqətə çatdırır. "Müasir dövrün etirazlarına qarşı, kəlam elminin yeni metodlarını ortaya qoymalıyıq" — deyən alim öz kitabında bu problemi xüsusi şəkildə araşdırmışdır. Vəhidəddin Xan da böyük İslam mütəfəkkiri Məhəmməd İqbal kimi, İslamda dini düşüncənin yeniləşdirilməsi hərəkatının davamçılarından sayılır.

## Əsərləri
* İslam meydan oxuyur
* Təfsirdəki xəta
* Həccin mahiyyəti
* İslam şəriəti və Qərb mədəniyyəti arasında qadın
* İslam işığında reallığımız və gələcəyimiz
* İslam dəvəti istiqamətində yeni imkanlar
* Kərbəla faciəsi
* Sünnətimə sarılın…
* Dinin siyasi izahı
* Biz kimik?
* İslami oyanış
* İslama dəvətin tarixi

## İstinadlar
Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı

**Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı (BDT)** ( — IMO)-  BMT-nin ixtisaslaşmış müəsisəsi, ticarət gəmiçiliyinin inkişafında və dəniz hüququnun unifikasiya edilməsində hökumətlərin əməkdaşlığını həyata keçirən beynəlxalq hökumətlərarası təşkilat.

1948-ci ildə Cenevrədə BMT-nin dəniz konfransında təsis edilmişdir. 1958-ci ildə "Hökumətlərarası dəniz məsləhətləşmə təşkilatı" (İMKO) adı ilə fəaliyyətə başlamışdır.  1982-ci ildən  Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı adlanır. Üzv dövlətlərin sayı- 170.

BDT-nin rəsmi məqsədi beynəlxalq ticarət gəmiçiliyinə aid istənilən texniki məsələlərdə hökumət tənzimlənməsi və praktika sahəsində hökumətlərin əməkdaşlığını təmin etmək, dənizdə təhlükəsizlik, gəmiçiliyin səmərəliliyi , dənizin gəmilər vasitəsilə çirklənməsinin qarşısının alınması və bu cür çirklənməyə qarşı mübarizə məsələlərində mümkün qədər praktiki baxımdan  maksimal normaların  hamılıqla qəbul edilməsini təqdir etmək və buna şərait yaratmaq, təşkilatın məqsədilə əlaqədar inzibati və hüquqi məsələləri  nəzərdən keçirməkdir.

BDT 50-dən artıq beynəlxalq sənəd, o cümlədən dənizdə insanların həyatının qorunması, dənizçilərin hazırlanması, dəniz gəmiçiliyinin təhlükəsizliyinə zidd olan qanunsuz hallara qarşı mübarizə, gəmilərin dənizdə toqquşmasının qarşısının alınması  üçün beynəlxalq qaydalar, yüklərin markalanması, dənizdə axtarış və xilasetmə məsələlərinə, dənizlərin neftlə çirkləmnməsindən dəyən zərərə görə mülki məsuliyyət, gəmilərin ölçülməsi və başqa məsələlərə dair konvensiyalar qəbul edilmişdir.

Konvensiyalardan əlavə, BDT-nin assambleyası , Dənizdə Təhlükəsizlik Komitəsi, Dəniz Mühitinin Qorunması Komitəsi üzv dövlətlər üçün gəmilərin dənizdə üzməsi məsələlərinə dair məcburi olmayan tövsiyələr, məcəllələr və sənədlər qəbul edir.

## BDT-nin rəhbər orqanları
BDT-nin rəhbər orqanları assambleya, şura, Dənizdə Təhlükəsizlik Komitəsi, Hüquq Komitəsi, Dəniz Mühitinin Qorunması Komitəsi, Texniki Əməkdaşlıq Komitəsi, Formal Qaydaların Sadələşdirilməsi Komitəsi və katiblikdir. Təşkilatın üzvü olan bütün ölkələrin nümayəndələrinin məclisi assambleya iki ildə bir dəfə çağrılır,təşkilatın proqramını, büdcəsini və maliyyə hesabını təsdiq edir, təşkilatın şurasını seçir. Şura BDT-nin icraiyyə orqanı olub, üzv dövlətlərin 32 nümayəndəsindən ibarət tərkibdə iki illiyə seçilir. Şura ildə iki dəfə toplanır. O, BDT-nin orqanlarının fəaliyyətini əlaqələndirir,  komitələrin məruzələrini şərh edir və baxılmaq üçün onları assambleyaya göndərir. Assambleyanın və şuranın qərarları səs çoxluğu ilə qəbul edilir. Şura assambleyanın razılığı ilə baş katib təyin edir.

## Baş katiblər
Hal-hazırda cari baş katib Koji Sekimizudur (Yaponiya).O, vəzifəsinin icrasına 1 yanvar, 2012-ci ildə başladı.
Baş katiblər:
* 1959 Ove Nilsen ()
* 1961 Vilyam Qrem ()
* 1963 Jan Roulier ()
* 1968 Kolin Qoad ()
* 1974 Chandrika Prasad Srivastava ()
* 1990 Vilyam O'Neil ()
* 2003 Efthymios Mitropoulos ()
* 2011 Koji Sekimizu ()

## İstinadlar
Bir ailəm var (teleserial, 2013)

**Bir ailəm var** — teleserial 2013-cü ilin 10 oktyabr tarixindən Xəzər Televiziyasında yayımlanmağa başlanmışdır.

Serialın baş rolunda Azərbaycan Respublikasının xalq artisti Həmidə Ömərova rol almışdır.

## Filmin üzərində işləyənlər
*Quruluşçu Rejissor-Rüfət Şahbazov
*Rejissor-Vüsal Məmmədov
*Baş ssenarist-Valeh Əhmədov
*Ssenaristlər-Qələm Qrupu: Kənan Yusifov, Elsevər Mehdizadə, Azər Səlimli, Elvin Ağayev, Araz Atakişiyev, Könül Məmmədova, Könül Mehrəliyeva,Failə Nəbiyeva, Könül İsayeva-Səlimli, Çingiz Mütəllimov
*Prodüsser-Sənan Məmmədov
*Quruluşçu Operator-Bəxtiyar Abasov
*Montaj-İslam Əliyev
*Bəstəkar-Ruhin İsmayılov
*Rəssam-Nüşabə Hüseynova
*İşıq-Heydər Həsənov
*Səs-Dəyanət Hacıyev
*Operator-Bahadır Mehdiyev
*Rejissor Assistent-İlqar Abbasov
*Color Correction-Elnur Yaqubov

## Rollarda
*Əsmər - Həmidə Ömərova
*Sərxan - Elşən Rüstəmov
*Alina - Fəridə Nesterenko
*Ceyhun - Zəfər Hüseyinzadə
*Orxan - Kənan Yusifov
*Nazlı - Rada Nəsibova
*Vidadi - Əzizağa Əzizov
*Maşa - Anastasiya Nesterenko
*Anar - Elnur Qədirov
*Sehri - Kübra Hüseynova
*Səma - Günel Həmidova
*Həcər - Kəmalə Mehdiyeva
*Ayla - Səbirə Həsənova
*Kənan - Azər Səlimli
*Samir - Elnur Kərimov
*Mehin - Vüsalə Həsənova
*Ataş - Rəşad Bəxtiyarov
*Ramal - Valeh Əhmədov
*Tural - Faiq Ağamalıyev
*Uğur - Hacı İsmayılov
*Rahilə - Gülsabah Quliyeva
*Elvin - Elçin Məmmədov
*Xəyal - Kamandar Məmmədov
*Lamiyə - Günel Məmmədova
*Məsmə - Səmayə Sadıqova
*Səidə - Könül Məmmədova
*Sevgi - Səbinə Məmmədova
*Türkan - Arzu Ağayeva
*Selcan - Nigar İbrahimova
*Şöhrət - Elşən Hacıbabayev
*Tünzalə - Zülfiyyə İsmayılova

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçidlər

* Bir Ailəm Var-Kim Nə Bilir-Ruhin İsmayılov
Semiotika

**Semiotika** () — ən sadə siqnalvermə sistemlərindən tutmuş təbii dillərə və elmin formalaşdırılmış dillərinə qədər işarə sistemlərinin müqayisəli öyrənilməsi ilə məşğul olan fənn. İşarə sisteminin əsas funksiyaları aşağıdakılardır:
# Məlumatın və mənanın ifadəsinin verilməsi funksiyası,
# Ünsiyyət funksiyası, yəni dinləyici (oxucu) tərəfindən verilən məlumatın, xəbərin başa düşülməsinin təmin edilməsi, həmçinin fəaliyyətə, hərəkətə sövqetmə, emosional təsir və .s.

## Ədəbiyyatda semiotika
Semiotika – mətndə struktur informasiyanı daşıyan işarələrin aşkarlanmasıdır. Struktur-semiotik yanaşma mətni və ümumiyyətlə hər hansı əsəri onun bütün səviyyələrində təhlil etmək üçün ən funksional metodlardan biridir. Bu metodla mətnin strukturunda ilk növbədə dəyişməyən və dəyişən səviyyələr bir-birindən fərqləndirilir. Bu da əsərin süjet və obrazlarının struktur mahiyyət və mexanizmlərini üzə çıxarmağa,
eyni zamanda mətnin funksional strukturunu, yəni onun "necə işlədiyini" aşkarlamağa imkan verir.

## İstinadlar
Məqsədəuyğun

**Məqsədəuyğun** — sözün geniş və şərti mənasında proses və hadisələrin müəyyən nəticəyə, məqsədə gəlib çıxma xassəsidir. Üzvi aləmdə, ictimai sistemlərdə, insanın hərəkətlərində spesifik şəkildə təzahür edir. Məqsədəuyğunun yüksək formasını insan fəaliyyətinin məqsədəuyğunu təşkil edir.

## İstinadlar
Mədəni silsilələr nəzəriyyəsi

**Mədəni silsilələr nəzəriyyəsi** — tarixi-mədəni inkişafda labüd təkrarlanma haqqında təlim, müqayisəli-tarixi metodun böhranı nəticəsində meydana gəlmişdir. 19-cu əsrin sonu və 20-ci əsrin əvvəllərində müqayisəli təhlilin meyarları haqqında məsələ kəskin qoyulmuşdur. Daha aydın görünürdü ki, tarixi müqayisələr və analogiyalar bir qayda olaraq proseslərin məzmunu deyil, onların yalnız baş verməsi formasını nəzərdə tutur. Bu nəzəriyyənin tərəfdarları(Şpenqler, Toynbi) göstərirdi ki, tarixdəki daxili asılılıqlar məhz tarixi proseslərin baş verməsi formasında bunları səciyyələndirən "ümumi mədəniyyət üslubunda" ifadə olunur.Onların fikrincə tarixi analogiyalar əsaslandırmaya möhtac deyildir, özlüyündə dəqiq və səhihdir.

## İstinadlar
Azərbaycan Coğrafiya Cəmiyyəti

## Haqqında
Azərbaycan Coğrafiya Cəmiyyəti 1939-cu ildə SSRİ Coğrafiya Cəmiyyətinin Azərbaycan filialı kimi yaradılmışdır. 1957-ci ildə Cəmiyyətin I Qurultayında onun nizamnaməsi qəbul edilmişdir. 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində yenidən qeydə alınmışdır. Fəalliyəti dövründə cəmiyyətin üzvləri coğrafiya və ona yaxın elm sahələrində fundamental və tətbiqi elmi tədqiqatlar aparmış, Azərbaycanda orta və ali məktəblərdə coğrafiyanın tədrisinin təşkilini təmin etmişlər. Ölkədə təbiəti mühafizə və coğrafi biliklərin geniş təbliği ilə məşğul olmuşlar. Cəmiyyətin rəyasət heyəti, prezidenti, elmi katibi  fəaliyyət göstərir. Cəmiyyətin prezidenti vəzifəsində uzun müddət akad. M.A.Qaşqay, AMEA müxbir üzvü Q.K.Gül, akad. H.Ə.Əliyev və akad. B.Ə.Budaqov kimi görkəmli alim-ictimai xadimlər çalışmışlar. Hazırda Cəmiyyətin prezidenti AMEA-ın müxbir üzvü, professor R.M.Məmmədovdur.

## Fəaliyyət istiqamətləri
Hal-hazırda öz sıralarında ölkəmizin aparıcı coğrafiyacı, ekoloq və digər mütəxəssisləri birləşdirən Azərbaycan Coğrafiya Cəmiyyətinin əsas fəaliyyət istiqamətləri aşağıdakılardır:

-coğrafiya, ekologiya və ona yaxın elm sahələrində çalışan mütəxəssislər arasında koordinasiyaya nail olmaq;

-respublikada coğrafiya, ekologiya, təbii-dağıdıcı proseslər və onların yaratdığı risk və təhlükələrin, proqnozlaşdırılması və qarşısının alınmasının istiqamətində elmi tədqiqatların təşkili;

-təbii və texnogen mənşəli fəlakətlərin coğrafi yayılmasını ölkə, müxtəlif regionlar və rayonlar miqyasında tədqiqini təşkilini, müvafiq dövlət orqanlarını və əhalini bu haqda məlumatlandırılmasını, əhali arasında ekoloji maarifləndirmənin aparılmasının təşkili;

-respublikada coğrafiyanın və ona yaxın elmlərin ali və orta məktəblərdə tədrisinin təkmilləşdirilməsinə və coğrafi-ekoloji biliklərin ölkə ictimaiyyəti arasında yayılmasına kömək göstərmək;

-Xəzər dənizi, onun ekoloji şəraitinin təbii ehtiyatlarının tədqiqinin təşkili və bu haqda biliklərin təbliği;

-Azərbaycanın coğrafiyasına, ekoloji şəraitinə, təbii risk və təhlükələrin tədqiqinə və digər problemlərə aid elmi-praktiki konfransların təşkili, elmi-publisistik jurnalların nəşri, müvafiq filmlərin hazırlanması, vətəni tanımaq və sevmək hisslərinin aşılanması.

## Xarici keçidlər
*Rəsmi vebsayt
Papirus

**Papirus** () və ya **Biblios** ( — kitab) — qədim dövrdə (eramızdan 3000 il əvvəl) Misirdə və digər ölkələrdə yazı materialı, informasiya daşıyıcısı. Papirusların hazırlanması üçün su-bataqlıq bitkisi olan papirus topalağından () istifadə edilirdi. Üzərində yazmaq üçün xüsusi perodan istifadə edilirdi. Tez bitən papirus bitkisi Nil çayının deltasında çox yayılmışdı, hal-hazırda az bitir. Misirdə papirusun  istehsalı olduqca geniş idi və burada fabriklər hətta xəlifələrin vaxtlarında da mövcud idilər.

## Ədəbiyyat
R.Əliquliyev, P.Salmanova. İnformasiya cəmiyyəti: maraqlı xronoloji faktlar. Bakı, İnformasiya Texnologiyaları, 2013, 169 s.
Şəhər və paltar

[thumb|[Çarlz Stert Universitetinin müəllim və tələbələri Avstraliyanın Uaqqa-Uaqqa şəhərinin küçələrində nümayiş zamanı]]
**Şəhər və paltar** - universitet yerləşən şəhərdə iki fərqli icmanın mövcudluğunu nəzərdə tutur. Oksford, Kembric, Edinburq və Sent-Endryüs kimi şəhərlərdə akademik universitet icması ilə sadəcə şəhər sakinlərinin mövcudluğuna əhəmiyyət verir. Eyni zamanda termin ədəbiyyatda universitetlər yerləşən müasir şəhərləri xarakterizə etmək üçün istifadə edilir.

## Terminin yaranması
Orta əsrlərdə dinin universitetlərə təsiri güclü olduğuna görə tələbələr din xadimlərinin geyindiyi uzun əbalı qara paltar geyinirdilər. Paltar həmçinin soyuq binalarda dərs keçəndə isinmək üçün də yararlı idi və universitet geyiminə çevrildi. Həmçinin fiziki əməklə məşğul olan əhalidən seçilən təbəqənin sosial statusunun fərqlənmə nişanına çevrildi. Paltarın papağına tələbənin təhsil aldığı kollecin rəngləri də vurulurdu. Beləliklə də həm müxtəlif kolleclərdə təhsil alan tələbələr, həm də yerli əhali geyiminə görə fərqlənməyə başladılar.  

## Ədəbiyyat
* Kemp, Roger L.  "Town & Gown Relations: A Handbook of Best Practices," McFarland and Company, Inc., Publisher, Jefferson, North Carolina, USA, and London, England, UK (2013).  (ISBN: 9789-0-7864-6399-2).
* Richard A. Manahan, "Town and Gown: The Relationship between City and Campus", *Vital Speeches of the Day*, Vol. 46: Issue 23, 9/15/1980.
* Robert F. Seybolt. *The Manuale Scholarium: An Original Account of Life in the Medieval University*, Harvard University Press, 1921; *Renaissance Student Life: The Paedologia of Petrus Mosellanus*, University of Illinois Press, 1927; and *The Autobiography of Johannes Butzbach: A Wandering Scholar of the Fifteenth Century*, Ann Arbor, MI: Edwards Bros., 1933.