open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Azeri (volost)

**Azeri** () — Estoniyada balaca bir volost. Volostin sahəsi — 67,1 км². Onlardan 30 % meşədir. 
Volost mərkəzinin ərazisində 8 kənd var. Məlumatlara görə 2003-cü ildə
*Kooqu kəndində 38 insan yaşayırdı,
*Rannu kəndində — 201,
*Kırtsialuse kəndində — 33,
*Azerialu kəndində — 30,
*Kırkkyula kəndində — 38,
*Kalvi kəndində — 40,
*Kestla kəndində — 37,
*Oru kəndində — 24 adam.

## İstinadlar
Çad himni

**La Tchadienne** — Çad dövlət himni.

## Himnin sözləri
### [[Fransız dili]]ndə
:Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !
:Tu as conquis la terre et ton droit ;
:Ta liberté naîtra de ton courage.
:Lève les yeux, l'avenir est à Toi.
:Ô mon Pays, que Dieu te prenne en garde,
:Que tes voisins admirent tes enfants.
:Joyeux, pacifique, avance en chantant,
:Fidèle à tes anciens qui te regardent.
:Peuple Tchadien, debout et à l'ouvrage !
:Tu as conquis la terre et ton droit ;
:Ta liberté naîtra de ton courage.
:Lève les yeux, l'avenir est à Toi.

### [[Ərəb dili]]ndə
:شعب تشاد قم إلي العمل
:إسترديت أرضاك وحقاك
:وحرياتك تولودك من شجاعتك
:إرفع عينيك فالمستقبل لك
:يابلادي فليحفظك الله
:فليحفظ جيرانك وأبنائك أيه
:المحيط الساري تقدم وأنت تنشد
:وافيا لأسلافك الذين ينظرون إليك
:شعب تشاد قم إلي العمل
:إسترديت أرضاك وحقاك
:وحرياتك تولودك من شجاعتك
:إرفع عينيك فالمستقبل لك

### Ərəbcə sözlərinin transliterasiyası
:`shyb tshad qm i'li alyml
:i'strdit a'rdak uxhqak
:uxhriatk tuludk mn shgaytk
:i'rfy yinik falmstqbl lk
:ya bilaadi flixhfz'k allah
:flixhfz' girank ua'bnaj'k a'ix'
:almxhit' alsari tqdm ua'nt tnshd
:wafia la'slafk aldhin inz'run i'lik
:`shyb tshad qm i'li alyml
:i'strdit a'rdak uxhqak
:uxhriatk tuludk mn shgaytk
:i'rfy yinik falmstqbl lk

### Azərbaycanca tərcüməsi

:Çad xalqı, dimdik və işinin başında!
:Sən yer üzünü və haqqlarını fəth etdin,
:Özgürlüğün cəsarətindən ortaya çıxacaqdır,
:Gözlərini aç, gələcək sənindir.
:Ey ülkem, tanrı səni nasıl korlayır,
:Qonşuların və çocukların bu duruma heyran.
:Şanlı, hüzurlu, şarkı söyləyərək illərlə,
:Keçmiş sadıq bir şəkildə sana baxır.
:Çad xalqı, dimdik və işinin başında!
:Sən yer üzünü və haqqlarını fəth etdin,
:Özgürlüğün cəsarətindən ortaya çıxacaqdır,
:Gözlərini aç, gələcək sənindir.

## Xarici keçidlər
*Himnin sözləri, musiqisi və informasiyası
Müqəddəs Yanuari əməliyyatı

**Müqəddəs Yanuari əməliyyatı** () — rejissor Dino Rizinin 1966-cı ildə çəkdiyi komediya filmidir. Filmin operatoru Aldo Tontidir.

## Məzmun
Amerikan oğru bandası İtaliyanın Neapol şəhərindəki "Müqəddəs Yanuari" qızıllarını oğurlamaq üçün bura gəlirlər. Bunun üçün oğru bandası Don Vinçentsoya müraciət edirlər. Don Vinçentso isə hal-hazırda türmədədir. Vinçentso (Toto) onları şagirdi Duduya göndərir. Dudu bu işdə onlara kömək etməyə razı olur. Onlar əməliyyat zamanı müxtəlif macəralarla qarşılaşırlar… Sonda "Müqəddəs Yanuari" qızılları Neapolda qalır.

## Maraqlı faktlar
* Müqəddəs Yanuarinin qızıllarını oğurlamaq planı yalnız filmdə göstərilmişdir. Həyatda isə buranın qızıllarını oğurlamaq planı heç kəsin ağlına indiyə kimi gəlməmişdir.
* Filmdə Müqəddəs Yanuarinin qızılları oğurlanan zaman bütün Neapol şəhəri mahnıya qulaq asır. Bu zaman kadrda festivalda səslənən Peppino di Kaprinin "Ce vo tiempo", İva Zanikkinin "Ma pecché", Aurelio Fierro və Corcio Qaberin "A pizza" mahnıları eşidilir.

## Mükafat
* 5-ci Beynəlxalq Moskva Kinofestivalı: Gümüş mükafat.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Almaniya Federativ Respublikası filmlərinin siyahısı
* İtaliya filmlərinin siyahısı
* Fransa filmlərinin siyahısı

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə (azərbaycan dilində)
* 
* Müqəddəs Yanuari Əməliyyatı Antoniodecurtis.com
* Müqəddəs Yanuari Əməliyyatı Kinejun.jp 
* Allcinema.net Online Müqəddəs Yanuari Əməliyyatı
* Müqəddəs Yanuari Əməliyyatı Movie-fan.jp
Tərəvəzçilik Elmi-Tədqiqat İnstitutu

**Tərəvəzçilik Elmi-Tədqiqat İnstitutu** — Respublikada tərəvəzçilik sahəsinin daha da inkişaf etdirilməsi məqsədilə yaradılmış institutut. Direktoru Elmar Allahverdiyevdir.

## Tarixi
İndiki adını 17 aprel 2015-ci ildən daşıyır. Həmin vaxta qədər **Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Tərəvəzçilik İnstitutu** adlanırdı.

## Haqqında
1965-ci ildə Azərbaycan Elmi Tədqiqat Əkinçilik İnstitutunda fəaliyyət göstərən tərəvəz bitkiləri şöbəsinin bazasında Tərəvəzçilik Elmi Tədqiqat Institutu yaradıldı və 3 təcrübə stansiyasi (Lənkəran TS-faraş tərəvəzçilik zonası, Qusarçay TS — inkişaf etmiş konserv sənayesi zonası, Tovuz TS-kartofçuluq zonası), 1 dayaq məntəqəsi (Şəmkir Dayaq Məntəqəsi-yüksək keyfiyyətli toxumluq kartof məhsulunun alınması zonası) və 1 yardımçı təcrübə təsərrüfatı (Abşeron yardımçı təcrübə təsərrüfatı) onun sərəncamına verildi.

Institut yarandığı vaxtdan bir sıra nailiyyətlərin aparıcısı olmuşdur. İnstitutun seleksiyaçı alimləri tərəfindən tərəvəz, bostan və kartofun 100-ə qədər sortu yaradılmışdır ki, onlardan 38-i rayonlaşdırılmış, 10 sort isə Seleksiya Nailiyyətlərinin Sınağı üzrə Dövlət Komissiyasında sınaqdan keçirilir.

Az. ETTİ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat institutları, 8 Regional Elm Mərkəzi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Genetik Ehtiyatlar, Radiobiologiya, Aqrokimya və Torpaqşünaslıq, Zoologiya İnstitutları, Bakı Dövlət Universiteti, Özbəkistan Elmi-Tədqiqat Tərəvəzçilik, Bostançılıq və Kartofçuluq İnstitutu, Qazaxıstan Elmi-Tədqiqat Kartofçuluq və Tərəvəzçilik Institutu ilə əməkdaşlıq edir.

## Təhsil
İnstitutda fəlsəfə və elmlər doktorları üzrə doktorantura təhsili həyata keçirilir.

## Beynəlxalq əməkdaşlıq, əlaqələr
2005-ci ildən Az ETTİ Dünya Tərəvəzçilik Mərkəzi (AVRDC, Tayvan) və Beynəlxalq Kartofçuluq Mərkəzi (CIP, Peru) ilə əməkdaşlıq edir.

Dünyanın müxtəlif ölkələrində (ABŞ, İngiltərə, Hollandiya, Avstraliya, Rusiya, Çin, Fransa, Türkiyə, İran, Hindistan, Yaponiya, Peru, Tayvan, Israil, Almaniya, Qazaxıstan, Özbəkistan, Ukrayna, Belarus və s.) yerləşən Universitetlərin, elmi mərkəzlərin, şirkətlərin və s. təşkilatların nümayəndələri ET Tərəvəzçilik Institutunda olmuşlar.

Eyni zamanda, institutun əməkdaşları müxtəlif xarici ölkələrdə (Polşa, İsrail, Misir, Türkiyə, Rusiya, Hindistan, Macarıstan, Tayvan, Cənubi Koreya və s.) keçirilən beynəlxalq konfranslarda, treninqlərdə iştirak edir, elmi təcrübə və kolleksiya materiallarının mübadiləsi aparılır.

## Mənbə
* İsmət Abasov, "Ərzaq təhlükəsizliyi və kənd təsərrüfatının prioritet istiqamətləri", Bakı, "Elm və təhsil" 2011.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin tabeliyindəki Tərəvəzçilik Elmi Tədqiqat İnstitutunun fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı
* Azərbaycanlı mütəxəssislər 200-dən çox yeni pomidor sortu üzərində seleksiya aparırlar
Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları (kitab)

**"Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları"** — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları haqqında 2010-cu ildə yazılmış kitab. Kitabın müəllifi Vüqar Əsgərovdur.

## Məlumat
Azərbaycan Respublikası Milli Qəhrəmanları Tanıtma İctimai Birliyinin dəstəyi ilə işıq üzü görən kitabda ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda mərdlik və şücaət göstərmiş, "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" kimi şərəfli ada layiq görülmüş 211 qəhrəmanımızın həyatından, keçdiyi döyüş yolundan bəhs olunur.

"Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" kitabı qəhrəman vətən oğullarının yetişməkdə olan gənc nəsil tərəfindən tanınmasında, onların milli ruhda əsl vətənpərvər kimi tərbiyə olunmasında böyük əhəmiyyətə malikdir. Bu səbəbdən, böyük zəhmət bahasına başa gələn bu kitabı vərəqləməyin özü oxucuda qürur hissi doğurur.

"Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" kitabının 2005-ci ildə işıq üzü görən ilk nəşrində 1988-ci ildən bəri torpaqlarımızın müdafiəsi uğrunda döyüşlərə atılan xalqımızın 209 qəhrəman övladı barədə məlumatlar dərc edilib. 288 səhifədən ibarət budəfəki nəşrdə isə vətən uğrunda gözünü qırpmadan canından keçərək şəhidlik zirvəsinə ucalan, dövlət tərəfindən milli qəhrəman adına layiq görülən Elton İsgəndərovla Mübariz İbrahimovun adları da milli qəhrəmanlarımızın siyahısına salınıb.

Azərbaycan Əsgərinin ordumuzun qüdrətinin günü-gündən artdığını duyaraq vətənimizin keşiyində vüqarla dayanması üçün "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" kitabının təkrar nəşri onların mənəvi-psixoloji durumuna müsbət təsir göstərəcək qədər böyük əhəmiyyətə malikdir. Gənclərimizə örnək olması üçün Azərbaycanın Milli Qəhrəmanlarının həyatı, döyüş yolu daim öyrənilməli və təbliğ olunmalıdır. Bu baxımdan, kitabda hər qəhrəman barədə müəllif tərəfindən yüksək bədii ustalıqla qələmə alınmış qısa oçerklər diqqəti xüsusi cəlb edir.

Özü də Qarabağ uğrunda gedən döyüşlərin iştirakçısı olan Vüqar Əsgərov Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. Hazırda AMEA-nın Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyasında çalışır.

## Kitaba rəylər
* Cəbi Bəhramov, "Bütöv və əbədi Azərbaycan uğrunda", "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" kitabı, Bakı, "Dərələyəz-M", 2010. Səh.3–4.
* Eldar Səmədov, "Vətən ucalığı hünərdən keçir", "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" kitabı, Bakı, "Dərələyəz-M", 2010. Səh.5–7.
* Nahid Hacızadə, "Azərbaycan adı ilə…", "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" kitabı, Bakı, "Dərələyəz-M", 2010. Səh.8–11.

## Həmçinin bax
* Vüqar Əsgərov
* Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları
* Respublika Xatirə Kitabı (redaksiya)
* Azərbaycan Respublikası Xatirə Kitabı

## Xarici keçidlər
* Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları: Biblioqrafiya /Tərtib edəni: H. M. Həmidova.- B., 2008.- 238 s.
Vasili Zaytsev

**Vasili Zaytsev** (tam adı: *Vasili Qriqoryeviç Zaytsev*, ; ) — SSRİ snayperi. İkinci dünya müharibəsi dövründə 225 alman əsgərini və zabitini öldürmüşdür.

## Həyatı
Vasili Zaytsev İkinci dünya müharibəsi dövründə fəaliyyət göstərmiş ən məşhur sovet snayperi olmuşdur. Zaystevin həyatı haqqında olan məlumatlara əsasən Çelyabinsk rayonunun Elino kəndində 1915-ci ilin martında anadan olmasıdır. Gəncliyi dövründə cobanlıqla məşğul olmuş və kənddə yaşadığı dövrdə atıcılığı öyrənmişdir. 1936-cı ildə Sovet Atlantik Qoşunlarına qatılan Zaystev ilk döyüş təcrübəsini 1942-ci ildə 1047-ci piyada bölüyündə Stalinqrad döyüşü zamanı yaşamışdır. Qısa zamanda adi silahla 30 alman əsgərini öldürməsi Zaytsevi bütün bölükdə məşhurlaşmasına səbəb olmuşdur. Mosin-Naqant snayper tüfəngi ilə təmin olunan Vasili Zaytsev qısa zamanda onlarla alman əsgərini öldürmüşdür. Ordu daxilində əhvalı yüksək saxlamaq məqsədi ilə Zaytsevin uğurları gündəlik şəkildə əsgər və yerli mətbuatda işıqlandırıldı.

Bəzi iddialara əsasən Almanlar Zaystevi öldürmək məqsədi ilə snayper Ervin Köniqə təlimat vermiş və hər iki düşmən snayper arasına uzun müddət davam etmiş duel yaşanmışdır. Hər iki mənbə bu qarşıdurmada öz snayperlərinin qalib gəldiyini iddia etmişdilər. Ancaq müharibədən sonra aparılan araşdırmalar zamanı Zatsevin Köniqlə qarşılaşması haqqında heç bir dəlil tapılmamışdır. Bu barədə olan əsas ehtimallardan biri bu iddianın sovet mətbuatı tərəfindən ortaya atılmasıdır. Leytenant Vasili Zaytsev 1942-ci ilin 10 oktyabr - 17 dekabr tarixləri arasında Stalinqrad döyüşü zamanı 225 nəfər alman əsgər və zabitini öldürmüşdür. Zaytsev tərəfindən öldürülən şəxslər arasında 11 nəfər alman snayperi də olmuşdur.

1943-cü ilin yanvar ayında döyüş zamanı Zaystev düşmən gülləsi ilə gözündən yaralanır. Aparılan cərahiyyə əməliyyatından sonra gözü xilas edilir ancaq yaralandığı gözü nişan aldığı göz olması səbəbindən Zaytsev bir daha döyüşlərdə iştirak etməmişdir. Müharibədən sonra SSRİ ordusunda yeni snayperlərin hazırlanması ilə məşğul olan Zaytsev ordu üçün 28 snayper hazırlamışdır. Vasili Zaytsev tərəfindən yazılmış snayperlik haqqında olan iki kitab, bu gündə Rusiya hərbi məktəblərində dərs vəsaiti kimi tədris edilir. Müharibədən sonra Kiyevdə zavodların birində çalışan Zaytsev, 1943-cü ilin 22 fevral tarixində Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı verilmişdir. Vasili Zaytsev 1991-ci ilin 15 dekabr tarixində Kiyev şəhərində vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Natural fəlsəfənin riyazi əsasları

**Natural fəlsəfənin riyazi əsasları** - 1687-ci ildə 3 cildlik halında çıxan kitabdır. Kitabı İsaak Nyuton və Edmund Halley hazırlamışlar. Sələflərinin və özünün mexanika sahəsində tədqiqatlarının nəticələrini ümumiləşdirərək İsaak Nyuton “Natural fəlsəfənin riyazi əsasları” adlı möhtəşəm əsərini ərsəyə gətirib. 1687-ci ildə nəşr olunmuş bu əsərdə mexanikanın əsas məfhumları və prinsipləri üç məşhur qanun—ətalət qanunu, hərəkətin kəmiyyətinin sərf edilmiş qüvvəyə mütənasibliyi qanunu , təsir və əks—təsir qanunu şəklində formalaşdırılmışdır.
## Nəşrlər
* *[https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/PR-ADV-B-00039-00001/1 Philosophiae naturalis principia mathematica]*, auctore Is. Newton, Londini, iussu Societatis Regiae ac typis Josephi Streater, anno MDCLXXXVII (editio princeps).
* *[https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/PR-ADV-B-00039-00002/1 Philosophiae naturalis principia mathematica]*, auctore Isaaco Newtono, Editio secunda auctior et emendatior, Cantabrigiae, MDCCXIII.
* *Philosophiae naturalis principia mathematica*, auctore Isaaco Newtono, Editio tertia aucta & emendata, Londini, apud Guil. & Ioh. Innys, MDCCXXVI (tertia et ultima editio ab ipso auctore curata).
## Ədəbiyyat
*Антропова В. И. О геометрическом методе «Математических начал натуральной философии» И. Ньютона // Историко-математические исследования. — М.: Наука, *1966. — № 17. — С. 205-228.
*Белл Э. Т. Творцы математики. — М.: Просвещение, 1979. — 256 с.
*Вавилов С. И. Исаак Ньютон. — 2-е доп. изд.. — М.-Л.: Изд. АН СССР, 1945.
*История математики под редакцией А. П. Юшкевича в трёх томах. Том 2. Математика XVII столетия. М.: Наука. 1970.
*Карцев В. П. Ньютон. — М.: Молодая гвардия, 1987. — (ЖЗЛ).
*Кудрявцев П. С. Курс истории физики. — М.: Просвещение, 1974.
*Спасский Б. И. История физики. — Изд. 2-е. — М.: Высшая школа, 1977. — Т. 1.
*Работы Isaac Newton в проекте «Гутенберг»
Hiperbola (riyaziyyat)

**Hiperbola** () — tərs mütənasibliyin qrafikinə verilən addır.

Tərs mütənasiblik düsturuy = k ÷ x

## Asimptotlar
Hiperbolanın asimptotları:
: 
\frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 1

Hiperbola 2 asimptotdan ibarətdir:
: \frac{x}{a}\pm\frac{y}{b}=0

## Xarakteristikası
Hiperbola Parabolanın tərsidir. Hiperbola iki budaqdan ibarətdir. k > 0 olduqda hiperbolanın budaqları I və III rüblərdə, k c^2 = a^2 + b^2\,.
*  \varepsilon = c/a\,.
* b^2 = a^2\left( \varepsilon^2 - 1\right)\,.
* r_p = a\left( \varepsilon - 1\right)\,.
* a = \frac{p}{\varepsilon^2-1}\,.
* b = \frac{p}{\sqrt{\varepsilon^2-1}}\,.
* c = \frac{p\varepsilon}{\varepsilon^2-1}\,.
* p = \frac{b^2}{a}.

## Həmçinin bax
*Parabola
*Hiperbolik funksiyalar

## Xarici keçidlər

* Hiperbola
* Construire la géométrie analytique objets 
* Coniques et théorème de Dandelin
Finlər

**Finlər** (fin suomilayset, isv. finnar) — Fin-uqor xalqlarından biri, Finlandiyanın əsas əhalisidir. Onlar fin dilində danışırlar və əsasən Finlandiyada, İsveçdə, Rusiyada və Estoniyada yaşayırlar.

## Tarix
Finlərin mənşəyi haqqında müxtəlif nəzəriyyələr mövcuddur. Ən geniş yayılmış nəzəriyyəyə görə, finlər Ural dağlarının ətəklərindən köç edərək Baltik dənizi sahillərinə gəlmişlər. Finlər, tarix boyunca İsveç və Rusiya kimi böyük dövlətlərin tərkibində yaşamışlar. 1917-ci ildə Finlandiya müstəqillik qazandı.

## Mədəniyyət
Fin mədəniyyəti, Fin-uqor və Skandinaviya mədəniyyətlərinin təsiri altında formalaşmışdır. Finlərin ənənəvi məşğuliyyətləri arasında balıqçılıq, ovçuluq və əkinçilik yer alır. Finlər, həmçinin saunaları ilə də məşhurdur.

Fin ədəbiyyatı, xalq ədəbiyyatı ənənələri üzərində qurulmuşdur. Finlandiyanın milli eposu Kalevaladır.

## Din
Finlərin əksəriyyəti xristiandır (əsasən lüteran və pravoslav). Bununla yanaşı, Finlandiyada az sayda müsəlman, yəhudi və digər dinlərin nümayəndələri də yaşayır.

## Dil
Fin dili, Ural dil ailəsinin Fin-uqor qrupuna aiddir. Fin dilinin ən yaxın qohumları eston, karel və saam dilləridir.

## İstinadlar
İşğal

**İşğal** ( — tutmaq, zəbt etmək) ümumi mənada — silahlı qüvvələrin köməyi ilə özünə aid olmayan ərazilərin zor gücünə zəbt edilməsi. İşğal adətən Anneksiyadan fəqləndirilir. Məskunlaşmış özünə aid olmayan ərazilərin zor gücünə zəbt edilməsi işğal, məskunlaşmamış özünə aid olmayan ərazilərin zor gücünə zəbt edilməsi isə anneksiya adlanır.

## Əlamətlər
* **Müvvəqəti missiya ya qeyri müəyyən status**
* **Təcavüzə məruz qalan ölkənin vacibliyi**
* **Müharibə vəziyyətinin mövcudluğu**
* **Ərazinin idarə üsulunun işğalçı tərəfindən öz üzərinə götürülməsi**
* **Beynəlxalq qurumlar tərəfindən işğalın tanınması**

## Növləri
* Müharibə şəraitində işğal;
IV Haaqa (1907) konfransı, eləcə də Cenevrə konvensiyasına (1949) və ona 1977-ci ildə edilmiş əlavəyə əsasən işğalın rejimi və hüququ bazası xüsusi beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanmalıdır. Beynəlxalq hüquq normalarına əsasən hərbi işğal müvəqqəti olaraq bir ölkənin silahla zor gücünə digər bir ölkənin ərazisini zəbt edərək, idarəetmə funksiyasının mənimsənilməsi deməkdir. İşğalçı tərəf insan haqqlarına hörmət etməli, deportasiya və kütləvi qırğınlara yol verməməlidir. İşğalçı ordu dövlətə məxsus pul xəzinəsini, dövlət aktivlərini mənimsəyə bilər, lakin şəxsi və xüsusi, dini icma, mədəni-maarif, elmi və humanitar müəssələrin mülklərinin toxunulmazlığını təmin etməlidir. Buna misal olaraq SSRİ və Avropanın faşist Almaniyası tərəfindən işğalını (1939–1945), Ermənistanın Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ vilayətini və onun ərafındakı rayonların işğalını (baxmayaraq ki Cenevrə konvensiyasının hüquqi tələbləri Ermənistan tərəfindən kobud şəkildə pozulmuşdur. Əhali kütləvi qırğınlara və deportasiyaya məruz qalmışdır. Şəxsi və xüsusi, dini icma, mədəni-maarif, elmi və humanitar müəssələrin mülkləri tamamilə vəhşiliklə qarət və talan edilmişdir.) misal göstərmək olar.
* Müharibə sonu sülh müqaviləsi şərtlərinə əsasən işğal;
Müharibə bitdikdən sonra hərbi işğalın hüquqi normaları xüsusi beynəlxalq sülh razılaşmasına görə müəyyən olunmuş təzminata əsaslanır. Buna misal olaraq Yalta və Potsdam konfranslarını göstərmək olar. Bu konfranslara əsasən (1945–1949) Almaniya və Avstriya əraziləri işğal zonası elan edilmişdir. 1919-cu ildə Versal sülh müqaviləsinə əsasən Reymar respublikası qalib ölkələrə təzminat ödəmək öhdəliyi götürür. Bu öhdəliklərin ödənilməsində fasilə yarandığına görə fransız ordusu Almaniyanın işğaldan kənar əraziləri tutması qarşı tərəfi öz öhdəliklərinə əməl etdirmək məqsədi güdürdü. 8 mart 1921-ci ildə fransız və belçika hərbi birləşmələri Düzburq və Düsseldorf şəhərlərini, Reyn demilitarizasiya olunmuş zonanı tutaraq Rur kömür hövzəsinin istismarını öz əllərinə almışdılar. 5 may 1921-ci il London ultimatumunda 132 milyard qız marka həcmində təzminatın ödənilməsi tələb edilirdi. Əks təqdirdə Rur regionunun işğal ediləcəyi nəzərdə tutulurdu.

* Sülh şəraitində müharibəsiz  baş vermiş işğal. Buna misal sovet qoşunlarının 1939–1949-cu illərdə Baltikyanı ölkələrin işğalını misal göstərmək olar.
Herbert fon Karayan

**Herbert fon Karayan** (; 5 aprel 1908, Zaltsburq, Avstriya-Macarıstan - 16 iyul 1989, Anif, Avstriya) — avstriyalı dirijor. 35 il müddətinə Berlin Filarmonik Orkestri ilə çalışmışdır. Özündən sonra ən geniş diskoqrafiyalardan birini miras qoymuşdur.

## Genealogiyası
Karayanlar nəsli yunan-makedon və ya Devid Binderin iddiasına görə arumın mənşəlidir və Makedoniyadan gəlmişlər. Herbert fon Karayanın babası Georgios Yohannes Karayannis Osmanlı imperiyasının Rumeliya vilayətinin (indiki Yunanıstan ərazisi) Kozani şəhərində doğulmuş və 1767-ci ildə Vyanaya, sonradan isə Saksoniyanın Xemnits şəhərinə köçmüşdür. O və qardaşı Saksoniyada parça sənayesinin inkişafında böyük rol oynamış və xidmətləri qarşılığında Fridrix III Avqust tərəfindən 1 iyun 1792-ci ildə hər ikisinə əsilzadə titulu verilmişdir. Soyadlarındakı "fon" hissəciyi bundan irəli gəlir. Karayannis soyadı isə Karayan şəklinə düşmüşdür.

## Karayan və səsyazma
Herbert fon Karayan 1980-ci illərdə yeni yaranan kompakt-disk texnologiyası əsasında rəqəmsal səs yazılarının məşhurlaşmasında mühüm rol oynamışdır. Həmçinin iddialara görə əvvəllər 60 dəqiqəlik olması nəzərdə tutulan kompakt-disklərin fon Karayanın xahişi ilə Bethovenin 9-cu simfoniyasının yerləşə bilməsi üçün 74 dəqiqəlik olmasına qərar verilmişdir.

## NSDAP-yə üzvlüyü

1933-1945-ci illərdə nasist partiyasının üzvü olması onun haqqında mənfi reputasiya formalaşdırmışdı. O partiya mənsubiyyətini inkar etməyə cəhdlər etsə də, sənədlər bunun əksini sübut edirdi. Hətta 1938-ci ildə Yozef Gebbels onun haqqındakı məqaləsini "Möcüzəvi Karayan" adlandırmışdı. Gerinq və Gebbelsin sevimlisi olan Karayan bir çox konsertlərini nasist Almaniyasının hərbi marşlarından olan "Hörst Vessel" mahnısı ilə açardı. İsaak Stern və İtsxak Perlman kimi musiqiçilər onunla eyni konsertə çıxmaqdan imtina edirdilər.

## Xarici keçidlər

* Herbert fon Karayan mərkəzinin saytı
* Herbert fon Karayan haqqında ingilisdilli sayt 
* Osborne R. *Herbert von Karajan. A Life in Music* Northeastern University Press, Boston, 2000
* Vaughan R. *Herbert von Karajan. A Biographical Portrait* W.W.Norton&Company, New York, London, 1986
* Robinson P.E. *Herbert von Karajan. The Maestro as Superstar* iUniverse, Inc. New York, 2007
* Ernst Haeusserman: *Herbert von Karajan. Biographie*. Goldmann, München 1983, ISBN 3-442-33100-5. 

## İstinadlar
Sulo Kolkka

**Sulo Kolka** (; ) — İkinci dünya müharibəsi dövründə fəaliyyət göstərmiş fin snayper.

## Həyatı

## İstinadlar
Roza Şanina

**Roza Şanina** (; ) — İkinci dünya müharibəsi dövründə 3-cü Belorusiya Cəbhəsinin qadın snayperlərdən ibarət ayrıca taqımının snayperi, "Şöhrət" ordeni laureatı, bu mükafatı alan ilk qadın snayperlərdən biri. 59 düşmən əsgər və zabitinin öldürüldüyü təsdiqlənib.

## Həyatı
Roza Şanina 3 aprel 1924-cü ildə Voloqda quberniyasının Velski rayonunun Edma kəndində çoxuşaqlı ailədə anadan olub.

## İstinadlar
Euphoria

**Euphoria** () — 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İsveçi təmsil edən Lorinin ifa etdiyi və müsabiqənin qalibi olan mahnı.

## İstinadlar
İvan Sidorenko

**İvan Mixayloviç Sidorenko** (; ) — mayor, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, İkinci dünya müharibəsi dövründə fəaliyyət göstərmiş sovet snayperi.

## Həyatı

## İstinadlar
Tanya Baramzina

**Tanya Baramzina** (; ) — İkinci dünya müharibəsi dövründə fəaliyyət göstərmiş sovet snayperi.

## Həyatı

## İstinadlar
Lüdmila Pavliçenko

**Lüdmila Pavliçenko** (; ) — İkinci dünya müharibəsi dövründə fəaliyyət göstərmiş sovet snayperi. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1943). Ən çox düşmən əsgər və zabiti öldürən qadın kimi tarixə düşüb. İkinci dünya müharibəsi zamanı 309 nəfər alman əsgər və zabitini öldürüb.

## Həyatı
1941-ci ilin iyununda, 24 yaşlı Pavliçenko, Nasist Almaniyasının Sovet İttifaqını işğal etdiyi zaman Kiyev Universitetində tarix oxuyurdu. Tarix fakültəsində oxuyarkən nişançı bacarıqlarını artırmaq üçün atıcılıq klubuna qatıldı. Orduya qoşulmaq istəyən Pavlichenko ilk könüllülərdən biri oldu və daha sonra Qırmızı Ordunun 25-ci Piyada Diviziyasına təyin edildi. Pavlichenko orduda tibb bacısı ola bilərdi, lakin imtina etdi. Qırmızı Ordunun 2000 qadın snayperindən biri oldu. Snayper olaraq, vəzifəsinə SVT-40 tüfəngi ilə iki düşmən əsgərini öldürməklə başladı. Odessanın müdafiəsində təxminən iki ay yarım döyüşdü və 187 düşmən əsgərini öldürdü. Rumlar Odessaya nəzarəti ələ keçirəndə, Sevastopol'a çəkildi və 8 ay daha döyüşdü, 257 alman əsgəri öldürdü. İkinci Dünya müharibəsi zamanı 36 düşmən snayperi də daxil olmaqla 309 Alman əsgərini öldürdüyü təsdiqləndi. 1942-ci ilin iyununda Pavlichenko minaatan atəşindən yaralanır və sağaldıqdan sonra müharibədən çəkilir. 1942-ci ilin avqust ayında Kanada və ABŞ-yə ziyarət üçün göndərildi və prezident Franklin Ruzvelt onu Ağ Evdə qarşıladı. Bununla da Pavliçenko ABŞ prezidenti tərəfindən qəbul edilən ilk Sovet vətəndaşı oldu.

Amerikada çıxışında qısa nitqi kinci cəbhənin açılmasının lazım olduğunu göstərdi

*"Cəmi 25 yaşım var, cəbhədə 309 faşisti məhv etməyi bacardım. Bəylər, uzun müddət arxamda gizləndiyinizi hiss etmirsiniz?"*

27 oktyabr 1974-cü ildə Moskvada insultdan öldü

Silahları Moskvadakı *"Mərkəzi Silahlı Qüvvələr Muzeyi"*-ndə sərgilənir.

## İstinadlar
Pritsker mükafatı

**Pritsker mükafatı** () — hər il memarlıq sahəsində təltif edilən mükafatdır. Mükafat dünyada çox məşhurdur və Nobel mükafatının analoqu hesab edilir.

## Laureatlar

## İstinadlar
Mihrican bayramı

**Mihrican bayramı** və ya **Mehrigan bayramı**  ()— zərdüştilikdə və irandilli xalqlarda (bəluclar, farslar və s.) payız gecə-gündüz bərabərliyinə həsr olunmuş müqavilə, dostluq və sevgi ilahı Mehrin şərəfinə keçirilən bayram. Mihrican təqvim ilinin 196-cı günü ilə üst-üstə düşür. Təqvim ilinin başlanğıcı adətən Novruz bayramı günü (21 mart) götürülür və Mihrican bayramı 2 oktyabra təsadüf edir.

## Azərbaycanda
Mihrican bayramı Azərbaycanda son illərə qədər ilin əmək qələbəsi, ilin yekunu bayramı — məhsul bayramı kimi qeyd olunmuşdur. Mihrican bayramı həmişə payız fəslində, məhsul yığımından sonra keçirilmişdir. Bayram günlərində müxtəlif mərasim oyunları və tamaşaları göstərilər, qədim əmək nəğmələri oxunardı. Təntənəli günlərin "Ali Mihrican" adlanan altıncı günü böyük bayrama çevrilir, orada zorxana və atüstü oyunları, oxatma və idman yarışları keçirilirdi. Qonum-qonşu bir-birini təbrik edir, topladıqları məhsuldan pay verir, hər evdə meyvə (xüsusilə narıngi və nar) və şirniyyat süfrəsi açılır, həftə bazarları təşkil edilirdi.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Mehregan
* 
*
Nyunorsk

**Nyunorsk** və ya **Ninorsk** () ya **Yeni [[Norveç dili]]**German dillərinə aid olan dil və Norveç dilinin iki rəsmi yazılı standartlarından biridir, o birisi Bukmoldır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* NORWEGIAN, NYNORSK: a language of Norway Ethnologue.com

## Həmçinin bax
* Norveç dili
* Bukmol
Bukmol

**Bukmol** ( "kitab dili") German dillərinə aid olan dil və Norveç dilinin iki rəsmi yazılı standartlarından biridir, o birisi Nyunorskdir.Bukmol dili Norveç əhalisinin  85-90%-i  tərəfindən istifadə olunur.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*NORWEGIAN, BOKMAAL: a language of Norway Ethnologue.com

## Həmçinin bax
*Norveç dili
*Nyunorsk
Rəsul Yunan

**Rəsul Yunan** Şair, yazıçı, tərcüməçi. Yunan 1969 ilində Urmu gölünə yaxın bir kənddə doğuldu. Rəsul Yunan əsərlərini Azərbaycan və Fars dillərində yazır. Rəsul yunan farsca dilində minimal yazıları üçün tanınmışdır. Yunanənən şe'rlərindən Tehranda Ərməni dilinə tərcümə olubdur. İndilikdə Rəsul Yunan Tehranda yaşayır.

## Əsərləri
*Camaka(جاماکا) (Azərbaycanca)
*Taksi (تاکسی)(Azərbaycanca)
*Sənin xoş iyin(بوی خوش تو)(Azərbaycan Respublikasının müasir şeiri-Fars dilinə tərcümə)
*Duel(oyun)(Azərbaycanca)

## Yaradıcılığı

Sənə düşünmək

Sənə düşünmək

Həyata düşünməkdir

Torpaq altında

Dar-düdük  bir qəbirdə

Günəşə düşünməkdir

Qarlı gecəde.

Qıfıllanmamış qapılara

Qaçmağa düşünməkdir həbsxanada

Sənə düşünmək dəyərlidir

Ən azı

Adamın qəlbindən

Bir bulaq coşar

Bir at gələr orada su içər

Bir quş gələr urada oxuyar...

## Qaynaqlar
*Əruz ədəbi nəşriyyəsi
*Rəsul Yunan Simorgh saytı

## Xarici keçidlər
*Rəsul Yunanın bloqu
Murtuza Məcdfər

**Doktor Murtuza Məcdfər** — yazıçı, müəllim, tərcüməçi və jurnalist 1963-cü ildə Təbrizdə dünyaya gəlib. Əsərlərini azərbaycan və fars dillərində yazıb.

## Əsərləri
* "Küçələrə su səpmişəm" (Qısa hikayələr toplumu, Azərbaycan dilində)
* "Meymun gecə konsertə gedərkən" (Hikayələr toplumu, Azərbaycan dilində)
* "Qara duvaq"(Hikayəciklər toplumu, Azərbaycan dilində)

## Qaynaqlar
* Murtuza Məcdfər  Hamshahrionline
Mir Hidayət Hisari

**Mir Hidayət Hisari** — azərbaycanlı şair, tədqiqatçı, yazıçı, tarixçi və folklorşünas. Əslən Mərəndin Yekan Kəhriz kəndindən və Azərbaycanın Yekanat seyidlərindən idi ki, Culfada dünyaya gəlmişdir. O, əsərlərini Azərbaycan və fars dillərində yazıb. 82 yaşında Tehranda vəfat edib.

## Əsərləri
*Şahnamənin bir neçı hissəsinin Azərbaycan dilinə tərcüməsi
*Günəşsiz günlər (şeir divani)
*Kiçik hikayələr toplusu
*Aşıqlar məclisi
*Azərbaycan folkloru
*Türkcə qədim tibbi kitablar
*Füzulinin məmduhlari
*Füzulinin biblioqrafiyası
*Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin İrandaki fəaliyyətləri
*Əruz qaydalarını asanlaşdırmaq
*Əski proto türklərin tarixi
*İranda türkcə əlyazma kitablar
*Xalq nağılları
*Dədə Qorqud kitabını incəlik
*Fars dilində türk sözləri
*Türk qadınları tarixdə

## Xarici keçidlər
*Mir Hidayət Hisari khabaryaab.com
*Mir Hidayət Hisari İşıq ədəbiyyat və incəsənət saytı
Nümayişi seçki

**Nümayişi seçki** ()əldəqayırma seçki və ya rezin möhür seçki kimi də tanınan, hər hansı əhəmiyyətli siyasi məqsədi olmayan seçkidirlər ki, sırf nümayiş üçün keçirilir. Nümayişi seçkilər diktator rejimlərədə yayılmış bir hadisədir ki ictimai qanuniliklərin təbliğ edirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* What Are Sham Elections?
Eltun İsgəndərov

**Eltun Xaləddin oğlu İsgəndərov** () — əsgər, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.

## Həyatı
Eltun Xaləddin oğlu İsgəndərov 1990-cı il oktyabrın 21-də Samux rayonu Əhmədbəyli kəndində anadan olub. 1996-cı ildə Samux rayon Əhmədbəyli kənd tam orta məktəbinin 1-ci sinfinə qəbul olunmuş, 2007-ci ildə həmin məktəbin 11-ci sinfini bitirmişdir.

## Hərbi xidməti
2008-ci ilin oktyabrında Samux rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən həqiqi hərbi xidmətə çağırılan Eltun İsgəndərov Sərhəd Qoşunlarında xidmət edib, özünü nümunəvi əsgər kimi göstərib.

Eltun İsgəndərov 2009-cu il iyunun 18-də İran İslam Respublikası istiqamətində, Cəlilabad rayonunun Əsədli kəndi yaxınlığında yerləşən sərhəd zastavasının xidməti ərazisində sərhəd pozucuları ilə döyüş zamanı Sərhəd Xidməti hərbçilərinin mövqelərinə atılmış qumbaranın üzərinə atılıb. Hadisə nəticəsində Eltun İsgəndərov şəhid olaraq ətrafdakı əsgər və zabitlərin həyatını xilas edib.

Samux rayonu Əhmədbəyli kənd qəbristanlığında dəfn edilib.

## Təltifləri
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 iyun 2009-cu il tarixli 349 saylı fərmanı ilə Eltun Xaləddin oğlu İsgəndərov "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.

## Xatirəsi
2019-cu ilin iyununda Samux rayon Əhmədbəyli kənd tam orta məktəbinə Eltun İsgəndərovun adı verilib və məktəbin qarşısında büstünün açılışı olub.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Fəxrəddin Quliyev, "Milli qəhrəmanlar", "Məktəb" qəzeti, №39(304), 20 oktyabr 2014-cü il. səh.1
*Azərbaycan Respublikası Xatirə Kitabı, X cild. səh.485.
*Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 139.

## Xarici keçidlər
* Qəhrəmanlar unudulmur!
* Milli Qəhrəman Eltun İsgəndərov yad edilib
Albaniya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

**Albaniya** **Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi**nə 2004-cü ildə qoşulmuş və ümumilikdə 16 dəfə iştirak etmişdir. Müsabiqəni ölkədə yeganə yayımlamaq hüququ olan RTSH telekanalı Albaniyanın Avroviziya təmsilçilərini telekanalın 50 ildən artıq təşkil etdiyi *Festivali i Këngës* mahnı festivalı vasitəsilə seçir. Albaniya Avroviziyada iştirak etdiyi 15 il ərzində müsabiqədə heç vaxt qələbə qazanmamışdır və əldə etdikləri ən yaxşı nəticə Bakıda keçirilən 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Rona Nişliunun ifa etdiyi "Suus" mahnısı ilə qazandıqları 5-ci yer olmuşdur.

## Təmsilçilər

## Səsvermə tarixçəsi

QEYD:Yuxarıdakı xallar yalnız finalda verilən xallardır.

## Qalereya

Fayl:Flickr - proteusbcn - Semifinal 2 Eurovision 2008 (29).jpg| Olta Boka Belqrad səhnəsində (2008)
Fayl:Juliana Pasha, Albania.jpg|Yuliana Paşa Oslo səhnəsində (2010)
Fayl:Rona Nishliu Eurovision 2012 Baku Semi-Final.jpg|Rona Nişliu Bakı səhnəsində (2012)
Fayl:ESC2013 - Albania 01.jpg|Adrian Lulqyuray və Bledar Seyko Malmö səhnəsində (2013)
Fayl:ESC2014 - Albania 01.jpg|Hersiana Matmuya Kopenhagen səhnəsində (2014)
Fayl:20150515 ESC 2015 Elhaida Dani 7496.jpg|Elhaida Dani Vyana səhnəsində (2015)
Fayl:Eugent Bushpepa (Albania).jpg|Euqent Buşpepa Lissabon səhnəsində (2018)
Fayl:Eurovision 2019 Albania.jpg|Yonida Maliçi Tel-Əviv səhnəsində (2019)


## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
* Albaniya Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində
Hidrosefaliya

**Hidrosefaliya** ( "su" +  "baş") ― baş beyinin maye ilə dolu boşluq və mədəciklərinə onurğa beyin mayesinin normadan artıq toplanması nəticəsində başın genişlənməsi ilə müşahidə olunan xəstəlik.

## Xəstəlik tarixi
Hidrosefaliya xəstəliyi haqqında ilkin məlumatlar eradan əvvəl 2500-cü ildən eramızın 500-cü ilinə qədər olan dövrdə verilmişdir. Hidrosefaliya diaqnozu ilk dəfə Hippokrat tərəfindən qoyulmuşdur. II əsrdə yaşamış Roma alimi Qalen hidrosefaliya xəstəliyi haqqında ilk dəfə ətraflı məlumat vermişdir. Tanınmış Ərəb alimi *Əbu əl Qasım əl Zəhravi* tərəfindən X əsrdə yazılmış Əl-Təsarif əsərində hidrosefaliya xəstəliyinə tutulmuş, uşaqların müalicə üsullarını yazmışdır. Əl-Zəhravi xəstəliyin yaranma səbəbi kimi uşağın beynində yaranan təzyiqi göstərmişdir. Kitabda bu barədə olan bölmündə deyilir:

XX əsrə qədər xəstəlik barədə insanların məlumatı az idi. Həmin dövrdə insanlar beyin haqqında ətraflı məlumata malik deyildilər və bu səbəbdən hidrosefaliyalı xəstələrin müalicəsi də mümkün deyildi. Bu gün də hidrosefaliya xəstəliyinin tam müalicəsi tapılmamışdır. Erkən yaşlarda müxadilə etməklə başlanan müalicə nəticəsində xəstəliyin genişlənməsinin qarşısı alınır.

## İstinadlar
Madonna (albom)

**Madonna** Madonnanın öz-adına adlanırılmış və birinci studiya albomu. 27 iyul 1983 ildə Sire Records tərəfindən nəşr olundu.

## Mənbə
*Madonna Discography About.com
Like a Virgin

***Like a Virgin*** Madonnanın ikinci studiya albomu. 12 noyabr 1984 ildə Sire Records tərəfindən nəşr olundu.

## İstinadlar
Erotica (albom)

**Erotica** — Madonnanın ikinci studiya albomu.

20 oktyabr 1992-ci ildə dünya üzrə "Warner Bros. Records" tərəfindən buraxılmışdır.

## İstinadlar
Bedtime Stories

**Bedtime Stories** Madonnanın altıncı studiya albomu. 25 oktyabr 1994 ildə  Maverick Records tərəfindən nəşr olundu.

## Qaynaqlar
*http://www.madonna.com/discography/index/album/albumId/1/ 
*https://web.archive.org/web/20040118115201/http://lifemusic.narod.ru/text/m/madonna/bestime_album.html
Ray of Light

**Ray of Light** Madonnanın yeddinci studiya albomu. 3 mart 1998 ildə Maverick Records tərəfindən nəşr olundu.

## İstinadlar
Music (Madonna albomu)

***Music*** — ABŞ müğənnisi Madonnanın səkkizinci studiya albomu. 18 sentyabr 2000-ci ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
American Life

**American Life** Madonnanın doqquzuncu studiya albomu.

22 aprel 2003 ildə Maverick Records tərəfindən nəşr olundu və Warner Bros Records tərəfindən dağıdıldı.

## Xarici keçidlər
* American Life at Madonna.com
Confessions on a Dance Floor

***Confessions on a Dance Floor*** Madonnanın onuncu studiya albomu. 11 noyabr 2005 ildə Warner Bros. Records tərəfindən buraxıldı.Bu albom onun ötən studiya albomu *[[American Life (Madonna albom)|American Life]]*(2003) dan tam bir gediş idi.

## İstinadlar
True Blue

**True Blue** Madonnanın üçüncü studiya albomu. 30 iyun 1986 ildə Sire Records tərəfindən nəşr olundu.Madonna, bu albomda Stefen Bray və Patrik Leonard ilə işləmişdir və bütün mahnıların yazmaqında əməkdaşlıq etmişdir.

## İstinadlar
Like a Prayer

**Like a Prayer** Madonnanın dördüncü studiya albomu.21 mart 1989 ildə Sire Records tərəfindən nəşr olundu.1980 ların sonunda,*Like a Prayer* albomun çıxışından sonra Madonna Bilbord, MTV, Musiqiçi dərgisi kimi medialar tərəfindən "On ilin Sənətçisi"adlandırıldı..

## İstinadlar
Hard Candy (Madonna albomu)

**Hard Candy** Madonnanın on birinci studiya albomu.

19 aprel 2008-ci ildə Warner Bros Records tərəfindən nəşr olunmuşdur.Bu Madonnanın val şirkəti ilə son studiya albomu oldu.

## İstinadlar
MDNA

***MDNA*** — Madonnanın on ikinci studiya albomu. Çıxış tarixi 26 mart 2012 ildi. Albom ilk həftəsində 359.000 nüsxə sataraq , Billboard Hot 200-ə 1 nömrədən giriş etdi.

## İstinadlar
Bakı Televiziya Qülləsi

**Bakı Televiziya Qülləsi** — 1996-cı ildə Bakı şəhərində inşası yekunlaşmış televiziya qülləsi. Qüllənin hündürlüyü 310 metrdir (Xəzər dənizi səviyyəsindən 480 metr). Bu Azərbaycan ərazisində ən hündür tikili və dünyada hündürlüyünə görə 38-ci Televiziya Qülləsidir.

## Tarixi
Kompleks SSRİ Nazirlər Sovetinin qərarına və Azərbaycan SSR Rabitə Nazirliyinin sifarişi əsasında layihələşdirilmişdir. Tikinti işləri 1979-cu ildə başlamışdır. Layihə  hesablamalarına görə tikinti işləri 1985-ci ildə tamamlanmalı idi, lakin müəyyən səbəblər üzündən tikinti işləri dayandırılmışdı. Qüllənin tikintisi yenidən 1993-cü, yəni artıq müstəqillik dövründə başlanmışdır və 1996-cı ildə kompleksin rəsmi açılışı mərasimi keçirilmişdir.
Ölkə ərazisində radio və televiziya verilişlərinin yüksək keyfiyyətli yayımının təmin edilməsi, mövcud yerüstü televiziya yayım sistemlərinin dünya standartlarına uyğunlaşdırılması, eləcə də efir məkanının informasiya təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi məqsədi ilə 2008-ci il iyul ayının 10-da Prezident İlham Əliyev "Azərbaycan Respublikasında televiziya yayımının genişləndirilməsi və efir məkanında informasiya təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə dair əlavə tədbirlər haqqında" sərəncam imzalamışdır. Sərəncama müvafiq olaraq, qısa vaxt ərzində kompleksdə əsaslı yenidənqurma işləri həyata keçirilməyə başlanmışdır. Görülən tədbirlər nəticəsində kompleks ən qabaqcıl rabitə avadanlığı ilə təchiz olunmuşdur.

## Fəaliyyəti
Qüllədə Yaponiya istehsalı olan və hər biri 12 nəfərlik iki lift quraşdırılmışdır. Qüllənin 28-ci mərtəbəsində yerdən 180 metr hündürlükdə televiziya və radio yayım avadanlığı, 1712 kilometr uzunluğa malik RRX şəbəkəsinin baş stansiyası, mobil operatorların SDH şəbəkələri yerləşdirilmişdir. 10-cu mərtəbədə isə televiziya və radioverici-yayım avadanlığı, peyk yayımı avadanlığı, audio-video kommunikasiya qurğuları, habelə dispetçer xidməti, radio-rele kommunikasiya qurğuları və digər xidməti avadanlıq yerləşdirilmişdir. Teleqüllədə 2008-ci ildə yenidənqurma işləri aparılıb, 175 metr yüksəklikdə (67-ci mərtəbədə) şəhərin mənzərəsinə baxmağa imkan verən və dövr edən restoran açılmışdır.

## Görünüşü
Ümumi hündürlüyü 310 metr, çəkisi 40 min ton olan Teleqüllə dəniz səviyyəsindən 136 metr hündürlükdə yerləşir. Kompleksin beton hissəsi 200 metr, metal hissəsi isə 110 metrdir. Qüllənin üzərində milli ornamentli 4 şəbəkə yerləşir ki, bunların hər biri bir qütbə istiqamətlənmişdir. Kompleksdə yeni televiziya vericiləri quraşdırılmışdır ki, bunlar da yayımın keyfiyyətini yüksək standartlar səviyyəsinə qaldırmışdır.

## Həmçinin bax
Azərbaycan Televiziyası

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

Televiziya qülləsi
Şinnok (Mortal Kombat)

**Şinnok** () – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir.

## Xarici keçidlər
* Şinnok Mortalkombat.wikia.com
Fujin (Mortal Kombat)

**Fujin** () – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. Mortal Kombat Mythologies: Sub-Zero seriyasında peyda olmuş, Mortal Kombat 4 oyununda isə oynanılan personaj kimi canlandırılmışdır. Fujin "Mortal Kombat" seriyalarında tanrılardan biri kimi göstərilir.

## Xarici keçidlər
* Fujin Mortalkombat.wikia.com
Bo Rai Çou (Mortal Kombat)

**Bo Rai Çou ** () – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. Əsli Daxili Dünyadan gəlir. Bo Rai Çou Yer dünyasının döyüşçüləri ilə bərabər Liu Kenq və Sucinkoya bir çox döyüş fənlərini öyrətmişdi.

## Xarici keçidlər
* Bo Rai Çou Mortalkombat.wikia.com
Reiko (Mortal Kombat)

**Reiko** () - "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir.

## Xarakteristika
Reiko "Kölgələrin qardaşlığı" klanının üzvlərindən biridir. "Mortal Kombat 4" seriyasında Şao Kann və Şinnokun ordusuna rəhbərlik edir. Bu seriyada Reiko öldürülür. Lakin "Mortal Kombat: Armageddon" seriyasında Şao Kannın ordusunun generalı kimi təqdim edilir. "Mortal Kombat: Deception" seriyasında məlum olur ki, Reikonun əsas məqsədi Şao Kannın taxtını ələ keçirməkdir. Bleyz, məhv edildikdən sonra Teyven güc qazanaraq Şao Kannı öldürür və onun papağını götürərək Qaranlıq dünyasının hakimi olur.

## Xarici keçidlər
* Reiko Mortalkombat.wikia.com
Drahmin (Mortal Kombat)

**Drahmin ** () – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir.

## Xarakteristika
Drahminin başında olan artefakt ona güc qazandırır. Drahmin "Mortal Kombat: Deadly Alliance" seriyasında peyda olur. Drahmin Şanq Tsunq ilə birlik bağlayır. Bu birliyə Skorpion mane olsa da, onlarla bacara bilmir. Edeniya kraterində döyüşdə "Qaranlıq ordusu" tərkibində başqa döyüşçülərlə birlikdə yox olur.

## Xarici keçidlər
* Drahmin Mortalkombat.wikia.com
Bleyz (Mortal Kombat)

**Bleyz** () – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. Odlu elementaldan ibarət olan ruhdur. "Mortal Kombat" seriyası boyu Bleyz üzərində qələbə çalan döyüşçülər müəyyən güc əldə edirlər.

## Xarakteristika
"Mortal Kombat II" videooyununun "Yama II" adlı arenasında yan tərəfdə asılmış körpü üzərində dayanan alovlu döyüşçünün təsviri dizayner Toni Qoski tərəfindən yaradılmışdır. Bu personaj videooyunun sirli əlamətləri daşımış və "Mortal Kombat: Deadly Alliance" seriyasında gizli personaj olan "Bleyz" adlı alovlu bədheybəti xatırladırdı. "Mortal Kombat: Armageddon" Bleyz personajı final bosslardan birinə çevrilmişdi.

## Xarici keçidlər
* Bleyz Mortalkombat.wikia.com
Mit (Mortal Kombat)

**Mit** () – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir.

## Xarakteristika
"Meat" sözünün mənası ingiliscədən "Ət" deməkdir. Mit Şanq Tsunqun eksperimenti nəticəsində əmələ gəlmişdir. Eksperiment başa çatıb-çatmamış Mit buradan qaçır. Bu səbəbdən onun görünüşü ətə və sümüyə bənzəyir. Hərəkətləri bütün personajlara oxşayır. Ağrı hiss etmir.

## Xarici keçidlər
* Mit Mortalkombat.wikia.com
Moloç (Mortal Kombat)

**Moloç** () – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. Moloç Drahmin ilə yaxın dostdurlar. Onlar birlikdə Kuan Çinin tərəfini saxlayırlar. Drahmindən fərqli cəhəti odur ki, Moloç nə vaxtsa insan olub.

## Xarici keçidlər
* Moloç Mortalkombat.wikia.com
Mokap (Mortal Kombat)

**Mokap** () – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. Mokap personajı Conni Keycin yaxın dostudur.

## Xarici keçidlər
* Moloç Mortalkombat.wikia.com
Deyqon (Mortal Kombat)

**Deyqon** () - "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir.

## Xarici keçidlər
* Deyqon Mortalkombat.wikia.com
Sarina (Mortal Kombat)

**Sarina** () – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir.

## Xarakteristika
Kuan Çiyə xidmət edən üç qatildən biridir. Kuan Çi Sab-Zironu öldürmək üçün Sarinanı ardınca göndərir. Sab-Ziro ilə rastlaşan zaman onunla döyüşür və məğlub olur. Lakin Sab-ziro onu öldürmür və Sarina onunla dost olur. Bir müddətdən sonra peyda olan Şinnok Sarina öldürür və ruhunu yeraltı dünyaya göndərir. Sarina ruhu buradan azad olduqdan sonra Sab-Ziro-kiçik qardaşa qoşulur və Şao Kannın döyüşçülərinə qarşı vuruşur. Bleyz üzərində qələbədən sonra Sarina "Buz gücü"nü əldə edir. Kuan Çi ilə qarşılaşan zaman onu buza döndərir və Sab-Ziro ilə birlikdə Lin Kueyin qərargahında gizlədir.

## Xarici keçidlər
* Sarina Mortalkombat.wikia.com
Sucinko (Mortal Kombat)

**Sucinko ** () – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. Bo Rai Çonun keçmiş tələbələrindən biridir.

## Xarici keçidlər
* Sucinko Mortalkombat.wikia.com
Onaqa (Mortal Kombat)

**Onaqa** () – "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir. "Əjdahalar imperatoru" ləqəbi ilə tanınan Onaqa, Şao Kanna Yeraltı dünyanı zəbt etməyə kömək etmişdi.

## Xarici keçidlər
* Onaqa Mortalkombat.wikia.com
Culfa (İran)

**Culfa** — İran İslam Respublikası, Şərqi Azərbaycan ostanının Culfa şəhristanının inzibati mərkəzi.

## Əhalisi
2006-cı ildə aparılmış əhalinin siyahiya alınmasına görə əsasında bu şəhərdə yaşayan əhali 4983 nəfər və 1365 ailədən ibarət idi.
## Milli tərkibi
Əhalisi tamamilə azərbaycanlılardan ibarətdir və Azərbaycan dilində danışırlar.

## Həmçinin bax
* Culfa şəhristanı
* Culfa (Azərbaycan)

## İstinadlar
Dayto-ryu Ayki-ciucitsu

**Dayto-ryu Ayki-ciucitsu** (ingiliscə: Daitō-ryū Aiki-jūjutsu, yaponca: 大東流合気柔術?) - Yapon döyüş sənətidir. Aykido və Hapkido döyüş sənətlərinin baniləri bu döyüş sənətini öyrənərək öz sənətlərini yaratmışlar.

## Həmçinin bax
*Aykido
*Ciu-citsu

## Ədəbiyyat
* Aykido Dinamikası. 
* Tosisiro Obata (2000) Samurayların Ayki-citsusu 
* Samuraylar
Love Me Back

**Love Me Back** (Azərbaycanca: *Sən də Məni Sev*) — Türkiyə 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edən Can Bonomo ifa etdiyi mahnıdır. 7-ci yeri tutdu.
Kamikadze

**Kamikadze** (, "ilahi külək"; *kami* — "ilah", *kadze* — "külək"; rəsmi adı **Tokubetsu Kogekitay** (特別攻撃隊), **Tokko Tay** (特攻隊) və ya **Tokko** (特攻)) — İkinci dünya müharibəsinin son dövrlərində Sakit okeandakı hərbi əməliyyatlarda ABŞ donanmasına qarşı istifadə olunan yapon intiharçı pilotlarına verilən ad. "Kamikadze" — daha geniş məna ifadə edən və təkcə pilotları yox, bütün intiharçıları nəzərdə tutan *tokkotay* adlı başqa bir yapon termininin tərkib hissəsidir.

İlkin olaraq "kamikadze", yəni "ilahi külək" 1274 və 1281-ci illərdə monqol xanı Kubilayın Yaponiyanı ələ keçirmək üçün göndərdiyi donanmanı məhv edən tayfuna verilən addır.

## Xarici keçidlər
* 
* "Kamikadze. İmperator uğrunda yeddi həyat." 
* Yapon və amerikan təsəvvüründə kamikadze obrazı 
* Kamikadzelər haqda şəxsi sayt
* Dənizin səsləri. Kamikadzelərin vida məktubları.
* "Gyokusai"
Azərbaycan Dövlət Pantomim Teatrı

**Azərbaycan Dövlət Pantomim Teatrı** — Bakıda fəaliyyət göstərən teatr. Azərbaycan teatr tarixində ilk pantomim teatr.

## Tarixi
16 may 1994-cü ildə Azərbaycan mədəniyyət nazirinin sərəncamı ilə "Dəli yığıncağı" Pantomim Teatr-Studiyası kimi yaranmış və Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının nəzdində fəaliyyət göstərmişdir.

2000-ci ildə "Dəli yığıncağı" pantomim teatr-studiyasına Dövlət statusu verilib.

Azərbaycanda Pantomim teatrının əsasını qoyan Azərbaycan Xalq Artisti Bəxtiyar Xanızadədir.

## Aktyor heyəti
Nargilə Qəribova, Elnur İsmayılov, Ceyhun Dadaşov, Səbinə Hacıyeva, Bəhruz Vaqifoğlu, Əli Əlizadə, Əflatun Abdullayev, Nurlan Rüstəmov, Səbirə Həsənova, Rafiz Mehdizadə, Taleh Yüzbəyov, Solmaz Bədəlova, Ləman Hüseynli, Vüsal Rzasoy, Elçin Əfəndi, Elxan Şahalıyev, Leyla Atayeva, Nuridə Musabəyli,Ramiz İsmayılov, Cavad Nuriyev, Elnur Rzayev

## Tamaşaları

* "Ümid" -S. Bekket /"Bir aktyor üçün mim"/ — pantomim,
* "Pantomim buketi" — B. Xanızadə — pantomim,
* "Karol xofu" — S. Mrojek – eksperimental tamaşa,
* "Gəldim ki, olam ğəmin hərifi" — M. Füzuli "Leyli və Məcnun" poeması əsasında – pantomim balet,
* "Şəngül, Şüngül, Məngül" — M. Musabəyov – divertisment –tamaşa,
* "Manqurt" -Ç, Aytmatov /"Gün var əsrə bərabər" povestinin motivləri əsasında/ — pantomim,
* "Dulusçu" — Ü. Hacıbəyov /"Biz nə tövr iş görürük?" fleytonu əsasında/- pantomim,
* "Zibillik pərvanələri" — B. Xanızadə — pantomim,
* "Eşq" — B. Xanızadə (V. Şekspirin sonetləri əsasında plastik düşüncə),
* "Balaca şahzadə" — Antuan de Sent Ekzüperi –nağıl –tamaşa,
* "Maska" — Zaur Zeyanlov – pantomim,
* "Çərçivə" — Ə. Abdulayev – pantomim,
* "Dejavü" — S. Hacıyeva – pantomim və s.

## İstinadlar

## Mənbə
* "Milli mimçilər". //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 42–43.

## Xarici keçidlər

* Can Azerbaycan-Pantomima Teatri
* Elman Rəfiyev: "Pantomima Teatrında müvəffəqiyyətsiz tamaşa yoxdur"
* Pantomim-də söyüş qazanan qızlar… 
* Diqqət: şərh verilmir! — Fotoreportaj
* Pantomima Teatrı Gürcüstanda keçiriləcək festivalda iştirak edəcək
* "Последний штрих" азербайджанского театра в Грузии 
* Азербайджанские мимы с успехом выступили в Грузии (ФОТО) 
* Mən və Mən. Rejissor: Ceyhun Dadaşov
Valles Marineris

**Valles Marineris** () — Mars planetində yerləşən Günəş sisteminin ən böyük dərinliyi. Valles Marineris 4 min kilometr uzunluğa, 200 kilometr enə və 7 kilometr dərinliyə sahibdir. Kanyon ölçülərinə görə Arizona ştatında yerləşən Böyük Kanyondan 10 dəfə böyükdür. International Phonetic Alphabet - SIL

## Marsın interaktiv xəritəsi