open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Saksoniyalı Mariya Jozefina (hersoginya)

**Saksoniyalı Mariya Jozefina** (; ) — Saksoniya kralı Georqun qızı, Avstriya hersoginyası, Habsburq ailəsinin bir üzvü. Eyni zamanda son Avstriya imperatoru I Karlın anasıdır.

31 may 1867-ci ildə Drezdendə dünyaya gəldi. Atası Saksoniya kralı Conun oğlu və varisi Şahzadə Georq, anası isə Portuqaliya kralı II Ferdinandın qızı İnfanta Mariya Annadır. Doğulduğu əsnada babası hələ də taxtda idi və onun 1873-cü ildə ölümündən sonra öncə əmisi Kral Albert, daha sonra isə atası Kral Georq Saksoniya taxt-tacına sahibləndi.

Ancaq əmisinin səltənətində - 2 oktyabr 1886-cı ildə hersoq Avstriyalı Otto Frans Jozeflə evləndi. Bəy namizədi Avstriya hersoqu I Frans İosifin qardaşı oğlu idi və taxt sıralamasında öndə idi. Cütlüyün bu nigahdan 2 oğlu dünyaya gəldi.

* I Karl
* Maksimilyan Yevgen (1895-1952)

Ancaq evlilikdə xoşbəxt deyil idi. Qadınlara düşkünlüyü olan əri hersoq Otto Frans ö zməşuəqləriylə xarici ölkə səfərlərində vaxt keçiridi. Dinə bağlılığı ilə tanınan Mariya Jozefina isə övladlarının tərbiyəsiylə məşğul oldu. Bundan başqa aktyor Otto Tresler ilə bir münasibət yaşadı. Onun bu münasibəti ərinin 1906-cı ildəki ölümünədək davam etdi.

1914-cü ildə vəliəhd Frans Ferdinandın öldürülməsinin ardından böyük oğlu hersoq Karl Avstriya taxt-tacının varisi oldu. Üstəlik vəliəhd Frans Ferdinandın sui-qəsdi Birinci Dünya müharibəsinin başlamasına səbəb oldu. Birinci Dünya müharibəsi illərində hərbi hospitala çevrilən Vyanadakı Auqarten sarayında tibb işçisi kimi çalışdı.

Müharibənin ən qızğın çağında - 1916-cı ildə imperator I Frans İosif vəfat etdi və oğlu taxt-taca sahibləndi. Ancaq onun bu səltənəti qısa oldu. Belə ki, Birinci Dünya müharibəsinin bitməsiylə Avstriya imperiyası da süqut etdi. Mariya Jozefina, yanında oğlu I Karl və gəlini Burbon-Parmalı Zita ilə birlikdə AVstriyanı tərk etdi. Sürgündə öncə İsveçrədə yaşasalar da, 1921-ci ildən etibarən Almaniyada məskunlaşdılar. Oğlunun sürgündə vəfatından sonra Bavariyadakı qəsrlərdən birində yaşadı və ictimai həyatdan uzaq qaldı.

İkinci Dünya müharibəsi davam etdiyi əsnada, hava bombardmanı səbəbilə yaşadığı qəsrdən təxliyə edildi və keçmiş Bavariya monarx ailəsi Vittelsbaxların bəzi üzvləriylə birlikdə Yuxarı Bavariyadakı Vildenvart villasına sığındılar. 28 may 1944-cü ildə burada vəfat etdi.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* Robert Seydel: Die Seitensprünge der Habsburger. Ueberreuterverlag Wien, 2005

### İstinadlar
Həsən Amuli

Ayətullah **Seyid Həsən Amuli Kalxoran** () və ya **Ərdəbil Əyalət Mollası** — Azərbaycan əsilli İran şiə fəqihi və müctəhidi, İranın Ali Rəhbərinin Ərdəbil əyalətindəki nümayəndəsi və Ərdəbilin cümə namazının pişnamazı, Ərdəbil əyalətinin Mütəxəssislər Məclisindəki nümayəndəsi.

## Həyatı
Seyid Həsən Amuli 5 iyun 1962-ci ildə Ərdəbilin Məhəmmədiyyə məhəlləsində doğulub. O, Ərdəbilin ota təhsilini Cəfəri İslam Məktəbində, ali təhsilini isə 1988-ci ildən Qum Seminariyasına alıb, Ayətullah rütbəsinə qədər qalxıb,  Tehran Universitetindən fiqh və İslam hüququnun əsasları üzrə doktorluq dərəcəsi əldə edib.

## İranın Ali Rəhbərinin nümayəndəsi
22 noyabr 2002-ci ildə Muroj Ərdəbilinin vəfatından və Əhməd Fateminin qısamüddətli Ali Rəhbərin nümayəndəsi və Cümə namazının pişnamazı vəzifələrində olduqdan sonra Həsən Amuli Seyid Əli Xameneinin fərmanı ilə İranın Ali Rəhbərinin Ərdəbil əyalətindəki nümayəndəsi, habelə Ərdəbil şəhərinin cümə namazının pişnamazı vəzifəsinə təyin edilib.

## Azərbaycanla münasibəti
Azərbaycan hökümətinin və rəsmilərinin ailələri haqqında təhqiramiz ifadələr işlətməsindən sonra Azərbaycan Prezidenti Ərdəbil cümə namazının pişnamazı olan Ayətullah Amulinin vəzifədən azad edilməsini tələb edib. Öz çıxışında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Həsən Amulini "əyalət mollası" adlandırıb. Ondan sonra Azərbaycan mediasında Həsən Amuli daha çox "əyalət mollası" kimi tanıdılıb.

## Əsərləri
* Hədis və Quranda çəkilərin sirri;
* Sevgi və saflıq haqqında hekayə və rəvayətlər;
* Yas Əxlaqı və Fəlsəfəsi;
* Peyğəmbərin (s) evlilik haqqındakı hökmlərinin toplusu;
* Ləyaqətin Sonuna: Qadınların Şəxsiyyəti, Hicabı və İffəti haqqında Tədqiqat;
* Təfsir, Vəhhabilik haqqında qırx sual;
* Səhər Bayan;
* Mədinədən Mədinəyə; Hüseynin (əleyhissalam) karvanı ilə;
* Vəhy Məhsulu ilə Bağlı Təfsir Atəşi: Vəhhabi Firqəsi haqqında araşdırma;
* Bağışlanma, kompensasiya yoxdur, yalnız bədbəxtlik və itki.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yadullah Səfəri

**Yadullah Səfəri** (1967-ci il təvəllüdlü) İranın Mütəxəssislər Məclisinin Azərbaycan əsilli üzvü. O, həmin Məclisdə Ərdəbil əyalətinin nümayəndəsi olaraq 200.630 səs qazanaraq, Mütəxəssislər Məclisinə səkkiz illik müddətə seçilib.

Y.Səfəri 1983-cü ildə Ərdəbil Mədrəsəsinə daxil olub və orada Moravej, Hatəmi və Mirdaməd kimi alimlərdən dərs alıb. Sonra o, təhsilini davam etdirmək üçün 1989-cu ildə Qum Mədrəsəsinə daxil olub və Pəyani, Nekonam, Mühəqiq və Etimadi kimi alimlərdən fiqh və prinsiplər üzrə təhsil alıb. 

4 il ərzində Məkarim Şirazinin xarici fiqh kursunda iştirak edib və seminariya tezisi yazaraq dördüncü seminariya səviyyəsinə layiq görülüb.

Yadullah Səfəri həmçinin "İmam Sadiq İnstitutu"nda fəlsəfə və ilahiyyat ixtisasına qəbul edilib, həmin İnstitutda tədqiqatçı kimi tanınmışdır. Səfəri, Həvzanın son akademik səviyyəsi olan dördüncü səviyyəni (Həvza) bitirdikdən sonra bölgə alimlərinin xahişi ilə Germi şəhristanının cümə pişnamazı təyin edilmiş və təxminən 26 il bu vəzifədə çalışmışdır. 

## Əsərləri

* Nəhcül-Bəlağədə təqvalıların xütbəsinin şərhi;
* Dua;
* İslahatçı və yurda merac;
* 25 etik məqalə;
* Əxlaqın fəzilətləri və eybləri;
* İdarəetmə sahəsində ədalətin rolu;
* Qurandan xütbələr;
* Quranda qiyamət gününün adları;
* Hökmlərin ayələri (nikah və onun pozulmasının səbəbləri) 

## İstinadlar
Cavad Cəfəri (Ruhani)

**Cavad Cəfəri** (1977-ci ildə Zəncanda doğulub) Zəncan Vilayət Seminariyasının keçmiş rəhbəri və Mütəcxəssislər Məclisinin 6-cı çağırışında  193.722 səs qazanmış Zəncan vilayətinin Azərbaycan əsilli nümayəndəsi.

## Əlaqəli axtarışlar

## İstinadlar
Əsgər Dirbaz

**[[Hüccətülislam]]**  **Əsgər Dirbaz** (1959-cu ildə Şərqi Azərbaycanın Mianə şəhərində doğulub) Azərbaycan əsilli İran şiə ruhanisi, yazıçısı və siyasətçisi, Qərbi Azərbaycan seçicilərinin 4-cü, 5-ci  və 6-cı İran Mütəxəssislər Məclisinin üzvü. O, 22 mart 2013-cü ildə keçirilən ara seçkilərdə 1.208.599 səs ilə üzvlüyük qazanıb, 2016 və 2024-cü il seçkilərində yenidən seçilib.

## İstinadlar
Məhəmməd Tağı Purməhəmmədi

**[[Ayətullah]]** **Məhəmməd Tağı Purməhəmmədi** (1956, Mərənd) Azərbaycan əsilli İran şiə alimi və siyasətçisi,  İran Mütəxəssislər Məclisinin 4-cü və 5-ci çağırış üzvü. O, Məclis üzvlüyünü 359,839 səslə qazanıb, ondan əvvəl isə Marağa şəhərinin cümə namazının pişnamazı olub.

## Təhsil
O, 1977-ci ildə Təbriz Seminariyasına daxil olub, 1975-ci ildə Quma köçüb. 10 illik fiqh və prinsiplər kursunu bitirdikdən sonra Müntəziri, Mirzə Cavad Təbrizi, Fazil Lənkərani, Sübhani Təbrizi və Məkarim Şirazidən dərs almış, təfsir, fəlsəfə, hikmət və mistisizmdə Ənsari Şirazi, Cavadi Amuli və Həsən Həsənzadə Amulidən yararlanmışdır.

## Əsərlər və yazılar

* Fəqihlərin Baxışından Fəqihin Vəliliyi
* Natiqin xüsusiyyətləri
* Həzrət Mehdinin (ə.s.) səhabələrinin üzləri
* Məkarim Şirazinin prinsiplərinin şərhləri
* Hammam xütbəsinin təsviri
* İmam Səccadın hüquq haqqında risaləsinin təsviri
* Böyük peyğəmbərin parlaq üzü
* Vəhy dövründə universal birlik
* Dinlərdə vəd edilmiş
* Günəşin səfirləri
* Cümə namazlarının məzmunu və mədəni təsirləri
* Cümə Namazının Vəzifə və Missiyalarını İbadət Etmək
* Ən-Nəbi əl-Mustafanın xütbu-l-Cümə əl-Münkulə və əl-Mortazanın (ə.s) vəsiyyəti

## İran Ali Rəhbərinin Zəncan əyalətindəki nümayəndəsi
O, 29 yanvar 2011-ci il cümə namazı zamanı Marağa xalqı ilə vidalaşıb və Seyid Əli Xamenei tərəfindən İran Ali Rəhbərinin Zəncan vilayətində nümayəndəsi və Zəncan şəhərində cümə namazının pişnamazı təyin edilib. Lakin, Sübhani, Malkuti kimi alimlərin və səlahiyyətlilərin xahişi, habelə Şərqi Azərbaycan xalqının narazılığı, eləcə də rəhbərliyin ofisində olmaması səbəbindən Xamenei ona Marağada qalmağı əmr edib. O, özünü əyalətin əsgəri hesab edir və dəfələrlə Xameneinin əmr etdiyi hər şeyə, hətta öz kəndimdə və doğma şəhərimdə moizə oxumaqla bağlı olsa belə, tabe olacağını bildirib.

## İstinadlar
Cavad Hacızadə Kolcahi

**Cavad Hacızadə Kolcahi** (farsca   (1958-ci ildə Kəlahcədə anadan olub) Marağa şəhərindən olan Azərbaucan əslli İran şiə din xadimi və cümə namazının pişnamazı, İran Mütəxəssislər Məclisinin 6-cı çağırışını üzvü. O, 198.687 səs qazanaraq Şərqi Azərbaycan əyalətindən nümayəndə seçilib.

## Həyatı
Cavad Hacızadə 1958-ci ildə Üskü (Üç qaya) şəhristanının Kolca kəndində anadan olub. O, 1970-ci ildə Təbrizin Ruhanilər Məktəbinə daxil olub və 1976-cı ildə Seyid Həsən Ənci tərəfindən ruhani təyin edilib. O, 1977-ci ildən təhsilini Qum Ruhanilər Məktəbində davam etdirib.

## Müəllimləri

* Məhəmməd Təqi Sotudə
* Ənsari Şirazi
* Cavad Təbrizi
* Cavadi Amoli
* Həsənzadə Amuli

## Müəlliflər
Cavad Hacizadənin onlarla məqaləsi, fiqh və prinsiplər kurslarının versiyaları, eləcə də "İslamda evlilik" kitabı onun tərəfindən nəşr olunub.

## İcra Məsuliyyətləri

* Təbriz Hava Hücumundan Müdafiə 
* Əhər qraflığının cümə namazı rəhbəri 
## İstinadlar
Baqir Seyidi Bünabi

**Baqir Seyidi Bünabi** (1967-ci il Bünab, Şərqi Azərbaycan vilayəti), Azərbaycan əsilli İran din xadimi və siyasətçisi, İran Mütəxəssislər Məclisinin üzvü. O, 1995-ci ildən Bünab Mədrəsəsində dərs deyir, bununla yanaşı, universitetdə fiqh, din prinsipləri, ilahiyyat, fəlsəfə və İslam hüququnun əsaslarını da tədris edib. Bu müddət ərzində yüzlərlə mədrəsə və universitet tezisinin müzakirəsi, istiqamətləndirmə və məsləhətlərlə yanaşı, 14 il Bünab Azad Universitetinin İslam Mədəniyyəti Kafedrasında müəllim işləyib. O, həmçinin Müqəddəs Müdafiə zamanı 8 ay ərzində haqq və batil döyüşlərində iştirak edib.

## Həyatı
Baqir Seyidi Bünabi 1967-ci ilin fevral ayında Bünab şəhərində doğulub, orta təhsilini doğma şəhərində davam etdirib və 1982-ci ildə Bünabdakı Vali-e-əsr mədrəsəsindaki ilk qəbul zamanı həin Mədrəsəyə daxil olub və 1985-ci ildə birinci pilləni bitirdikdən sonra təhsilini davam etdirmək üçün Quma yola düşüb. Seyid Bünabi Qum mədrəsəsində Vəcdani, Pəyani, Etimadi və Sotudənin rəhbərliyi altında təhsil alıb, sonra Fazil Lənkərani kursunda (2 il), Cavad Təbrizinin fiqh kursunda (6 il) və Cəfər Sübhaninin tam üsul kursunda (7 il) iştirak edib, həmçinin Cavadi Amulinin təfsir və fəlsəfə kurslarından faydalanıb. Seyid 1991-ci ildə İmam Sadiq İnstitutunda İslam ilahiyyatı üzrə ilk ixtisaslaşmış kursa qəbul olub və 4 il ərzində ixtisaslaşmış ilahiyyat kursunu başa vurub. O, həmçinin 2003-cü ildə "İslam ilahiyyatında peyğəmbərlərin səhvsizliyi" adlı dissertasiyasını müdafiə etmiş və dördüncü səviyyəli fəlsəfə doktoru dərəcəsi (PhD) almağa müvəffəq olmuşdur.

## İstinadlar
Kamal Axund Ğaravi

**Kamal Axund Ğaravi** (, 1958, Gülüstan şəhristanı) — Türkmən əsilli İran şiə din xadimi, alimi, İran Mütəxəssislər Məclisinin üzvü. O, əsasən şiə fiqhi, İslam fəlsəfəsi və İslam hüququ sahələrində fəaliyyəti ilə tanınır.

## Həyatı
Kamal Axund Ğaravi İranın Gülüstan şəhristanında doğulub. O, dini təhsilini əsasən Qum şəhərində yerləşən dini təhsil müəssisələrində almışdır. Təhsil aldığı illərdə şiə ilahiyyatı, fiqh və üsul əl-fiqh sahələrində ixtisaslaşmışdır.

Gharavi müxtəlif dini və akademik mühitlərdə fəaliyyət göstərmiş və İslam hüququ ilə bağlı mövzular üzrə mühazirələr vermişdir.

## Elmi fəaliyyəti
Kamal Akhound Gharavi şiə fiqhi, İslam fəlsəfəsi və dini hüquq mövzularında araşdırmalar aparmışdır. Onun fəaliyyəti əsasən aşağıdakı sahələri əhatə edir:

* Şiə fiqhi
* İslam hüququ
* İslam fəlsəfəsi
* Şiəlik

O, müxtəlif dini seminar və konfranslarda iştirak edib.

## Həmçinin bax
* İran
* Şiəlik
* Qum
* İslam hüququ
* İslam fəlsəfəsi

## Xarici keçidlər
* Wikidata
* Al-Islam.org

## Mənbə
Avropa Birliyinin Gömrük Birliyi

**Avropa Birliyi Gömrük İttifaqı** (ingilis dili:European Union Customs Union) — Avropa Birliyi ölkələri və bir sıra digər ölkələr arasında gömrük birliyidir və ümumi bazarın vacib bir hissəsidir.

## İstinadlar
Stiqma

**Stiqma** (**stiqmata** və ya **stiqmalar**) aşağıdakılara aid ola bilər:

* Sosial stiqma, bir insanın, onu başqalarından fərqləndirən fiziki və ya davranış xüsusiyyətlərinə əsaslanaraq bəyənilməməsi.
Metrosideros coriacea

*  — Melaleuca quinquenervia bitki növünün sinonimi.
*  — Melaleuca leucadendra bitki növünün sinonimi.
Bakı Mətbuat Klubu

**Bakı Mətbuat Klubu** — Azərbaycanda jurnalistlər və media nümayəndələri üçün platforma kimi yaradılmış təşkilatdır. Klub 1998-ci ildə Bakı şəhərində təsis edilmiş, 2005-ci ildə fəaliyyətini dayandırmış və 2019-cu ildə yenidən fəaliyyətə başlamışdır.

## Tarixi
Bakı Mətbuat Klubu 1998-ci ilin iyul ayında bir sıra media qurumlarının təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Təsisçilər arasında *Yeni Nəsil Jurnalistlər Birliyi*, *[[Turan İnformasiya Agentliyi]]*, "''Zerkalo"'' qəzeti, *[[525-ci qəzet]]*, ''Xalq'' qəzeti və *[[ANS TV]]* yer almışdır. Bir il sonra ANS, onun ardınca «Xalq» qəzeti təsisçilərin tərkibindən çıxıblar.

Təşkilatın yaradılmasında əsas məqsəd jurnalistlər üçün müzakirə və informasiya platforması yaratmaq, mətbuat konfransları və ictimai müzakirələr təşkil etmək idi.

Klub fəaliyyət göstərdiyi dövrdə müxtəlif media tədbirləri, müzakirələr və mətbuat konfransları təşkil etmişdir. Lakin maliyyə və təşkilati çətinliklər səbəbindən 2005-ci ilin yanvar ayında fəaliyyətini dayandırmışdır.

## Yenidən fəaliyyətə başlaması
2019-cu ildə Bakı Mətbuat Klubunun fəaliyyəti yenidən bərpa edilmişdir. Həmin il sentyabrın 17-də təşkilatın yeni layihəsi olan **pressklub.az** saytının təqdimatı keçirilmişdir. Layihənin təşəbbüsçülərindən biri jurnalist və *Yeni Nəsil* Jurnalistlər Birliyinin sədri Arif Əliyev olmuşdur. Onun sözlərinə görə, platformanın məqsədi jurnalistlər arasında informasiya mübadiləsini və peşəkar müzakirələri təşviq etməkdir.

## Fəaliyyəti
Bakı Mətbuat Klubu media nümayəndələri üçün açıq müzakirə platforması kimi fəaliyyət göstərməyi hədəfləyir. Klub media sahəsində aktual mövzuların müzakirəsi, jurnalistlərin peşəkar fəaliyyətinə dəstək və informasiya mübadiləsinin təşkili istiqamətində fəaliyyət göstərir.

## Nəşrləri

Bakı Mətbuat Klubu tərəfindən 2002-ci ildə  dünya mətbuat şuralarının təcrübəsinə həsr edilmiş 72 səhifəlik "Jurnalist məsuliyyəti" kitabının nəşr edilib. Bu kitabın nəşri USAID vəsaiti hesabına Avrasiya Fondu tərəfindən maliyyələşdirilib.

Media Müxtəliflik İnstitutunun 2005-ci ildə nəşr etdiyi "Media ilə əlaqələr: Azərbaycanın aparıcı mütəxəssislərinin tövsiyyələri" adlı vəsait "Bakı Mətbuat Klubu"nun tərəfdaşlığı ilə hazırlanmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
* 
*
Məhəmmədtağı Ovsanlu

**Məhəmmədtağı Ovsanlu** (2 dekabr 1962-ci il, Zəncan) İranın Azərbaycan əsilli briqada generalı və İnqilab Keşikçilərinin komandiri, 2024–2025-ci illərdə İnqilab Keşikçilərinin Quru Qoşunlarının koordinator müavini, daha əvvəl isə 2023–2024-cü illərdə "İmam Hüseyn" Qərargahının koordinator müavini, 2011–2023-cü illərdə "Həmzə Seyidüşşühəda" Qərargahının komandanı, 2008–2021-ci illərdə isə vəzifəsini saxlayaraq, Aşura qərargahının komandiri. Osanlu İran-İraq müharibəsi zamanı Xeybər və Bədr əməliyyatları zamanı Batalyon komandirinin müavini, 8-ci Vəlfəcr əməliyyatında və 5-ci Kərbəla əməliyyatında 31-ci Diviziyanın Dalğıc Batalyonunun komandiri, sonra 10-cu Vəlfəcr əməliyyatında 36-cı Ənsar əl-Mehdi Briqadasının komandir müavini vəzifəsində çalışıb. 

O, 2021-ci ildə “Fəth” ordeni ilə təltif edilib.

## Beynəlxalq sanksiyalar
11 dekabr 2022-ci ildə Avropa İttifaqı  M.Ovsanlunu, 19 nəfəri və İslam Respublikasının Teleradio Yayımını insan haqlarının kobud şəkildə pozulmasına görə AB Sanksiya Siyahısına daxil edib. Bu sanksiya, 2022-ci ildə İranda baş verən üsyan zamanı həbs edilən iki gəncin İslam Respublikası məhkəmələri tərəfindən edam edilməsi ilə üst-üstə düşüb.

22 noyabr 2022-ci ildə ABŞ Maliyyə Nazirliyi İranın Kürdüstan bölgəsində və ətraf ərazilərdə dinc hökumət əleyhinə etirazları zorakılıqla yatırdıqlarına görə M.Ovsanluya və bir neçə digər İİKK komandirinə sanksiya tətbiq edib.

20 fevral 2023-cü ildə Brirləşmiş Krallığın Xarici İşlər Nazirliyi M.Osanlunu, üç hakimi, İnqilab Keşikçiləri Korpusunun iki üzvünü və iki qubernatoru sanksiya siyahısına daxil edib. Sanksiyalara aktivlərin dondurulması və Birləşmiş Krallığa səyahət qadağası daxildir. 

## İstinadlar
Jivoqoşçe

**Jivoqoşçe** (xorv. Živogošće) — Xorvatiyada, Cənubi Dalmasiyanın Makarska rivyerasında yerləşən kurort qəsəbəsidir. 
İnzibati cəhətdən Split-Dalmasiya jupaniyasının Podqora bələdiyyəsinə daxildir. 

Jivoqoşçe Makarska şəhərindən 20 kilometr cənubda, Podqora qəsəbəsindən isə 13 kilometr məsafədə yerləşir. Qəsəbə Splitdən 80 km, Dubrovnikdən isə 120 km uzaqlıqdadır. 2001-ci il siyahıyaalınma məlumatlarına görə, əhalisinin sayı 538 nəfərdir. Bura məşhur turizm mərkəzidir. Qəsəbənin bir qədər yuxarısından Adriatik magistral yolu keçir.

Jivoqoşçe dəniz sahili boyunca təxminən bir kilometr məsafədə uzanır, burada çimərliklər, kurort sahili (kordon) və kiçik yaxta limanı yerləşir. Qəsəbə özü vaxtilə üç kənddən ibarət olsa da, hazırda Jivoqoşçenin hissələri hesab edilən Porat, Mala Duba və Blatodan ibarətdir.

Qəsəbənin yuxarı hissəsindən əvvəlcə dağətəyi ərazilər, daha sonra isə Biokovo dağ silsiləsi başlayır. Jivoqoşçe ətrafındakı ən hündür zirvə isə hündürlüyü 1155 metr olan Sutvid dağıdır.

Tarixi abidələr arasında 1616-cı ildə əsası qoyulmuş Fransiskan monastırı xüsusilə seçilir.

Yerli əhalinin əsas fəaliyyət sahəsi turizm xidmətidir. Jivoqoşçedə bir böyük "Nimfa" oteli, həmçinin ondan çox özəl apartament və mini-otel fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar
Rəqəmsal etnologiya

**Rəqəmsal etnologiya** — **Rəqəmsal etnoqrafiya**, **netnoqrafiya**, **onlayn etnoqrafiya**, **virtual etnoqrafiya** adları ilə də tanınır. Rəqəmsal etnologiya verilənlər bazaları, veb alətlər və 3D modelləşdirmə, Süni intellekt kimi rəqəmsal texnologiyaların Etnoloji tətqiqatlara tətbiqini, həmçinin insanların (xalqların) rəqəmsal mühitlərdə necə qarşılıqlı əlaqədə olduğunu və ünsiyyət qurduğunu araşdıran sosial elm sahəsidir. 
## Haqqında
Rəqəmsal etnoqrafiya rəqəmsallaşdırılmış məkanlarda sosial məsələləri həll etmək üçün istifadə olunan bir metoddur. Başqa sözlə, rəqəmsal etnoqrafiya virtual məkanların etnoqrafiyasını (virtual etnoqrafiya), kiberməkan etnoqrafiyasını, yeni medianın etnoqrafiyasını, onlayn etnoqrafiyanı və sosial media/yeni media etnoqrafiyasını əhatə edir. Interpretasiya paradiqması altında yerləşən bir metod olan rəqəmsal etnoqrafiyanın etnoqrafiyada kökləri var və antropologiyanın daha geniş çətiri altına düşən bir tədqiqat sahəsidir. Rəqəmsal sahədə etnoqrafik tədqiqat, mənaların və onların texnologiyaya necə aid edildiyinin və rəqəmsal media tərəfindən təmin edilən mədəni təcrübələrin anlaşılmasını artırmaq üçün bir metoddur. Ənənəvi etnoqrafiyadan fərqli olaraq, rəqəmsal etnoqrafiyadan istifadənin çətinlikləri, eyni zamanda faydaları ondan ibarətdir ki, tədqiqat sahəsi olan rəqəmsal mühit coğrafi sərhədləri və məkan bölgüsünü, iyerarxiya və güc ictimai strukturlarını, milli və siyasi sərhədləri və təhsil bölgüsünü kəsir ki, bunların hamısı fiziki məkanlarda daha çox özünü göstərir. Rəqəmsal etnoqrafiyanın məqsədi relyasiyanı və rəqəmsal sahədə davranış nümunələrini və nizamlarını anlamağa çalışmaqdır. Rəqəmsal aləmdə etnoqrafiya apararkən, özünüdərk, sosial münasibətlər və kiberməkanın strukturu bütün müvafiq tədqiqat sahələridir Rəqəmsal Etnoqrafiyanın mənşəyi ənənəvi Etnoqrafiyadan qaynaqlanır, lakin tədqiqatçılara insan ehtiyacları, emosiyaları, davranışları, səyahətləri və təcrübələri haqqında zəngin, kontekstual anlayışları uzaqdan əldə etməyə kömək etmək üçün Smartfonlar, Video və Generativ Süni İntellektlə işləyən İdarəetmə Panellərindən istifadə edir.

## Tarixi
XX əsrin əvvəllərindən formalaşmağa başlayan ənənəvi etnografiya həmin əsrin 90-cı illərindən internetə çıxışın geniş yayılmağa başlaması ilə rəqəmsal etnografiya formalaşmağa başladı. 1995-cı ildə Robert Kozinets tərəfindən "netnoqrafiya" termini rəsmi olaraq ortaya çıxdı. Kristin Hayn və Hovard Reynqold kimi tədqiqatçılar da bu sahəni inkişaf etdirməyə başladılar. 

## Həmçinin bax
#Rəqəmsal iqtisadiyyat ekosistemi
#Rəqəmsal mediadan istifadə və əqli sağlamlıq
#Rəqəmsal ekosistem

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Həmrin dağları

**Həmrin** (,‎ ; ) — İraqın şimal-şərqində kiçik dağ sistemi. Onun əksər hissəsi İranda yerləşən daha böyük Zaqros dağ silsiləsinin qərb qolunu təşkil edir. Həmrin dağları İranla sərhəddəki Diyalə mühafəzəsinin şimal-qərbdə Dəclə çayına qədər uzanır və iki mühafəzə – şimalda Səlahəddin və cənubda Kərkükü keçərək uzanır.

## İstinadlar
Şixi-Dar

**Şixi-Dar** ; , , ) və ya **Bozdağ** — İraq və İran sərhədində, Gündə Cur kəndindən 6 kilometr şimalda yerləşən zirvə. Şixi-Dar İraqın ən yüksək zirvəsi hesab olunmuşdur. Şixi-Dar İranın ən böyük dağ sistemi olan və qismən İraq ərazisinə qədər uzanan Zaqros dağlarının şimal qoluna daxildir.

## İstinadlar
Antalya Oyuncaq Muzeyi

**Antalya Oyuncaq Muzeyi**, 23 aprel 2011-ci ildə açılmış və Antalya Böyükşəhər Bələdiyyəsinin nzdində bir oyuncaq muzeyidir. 

Qalaiçi Yat Limanında yerləşən tarixi bir ərazidə yerləşir. Onun kolleksiyasında 1860-cı illərdən 1990-cı illərə qədər olan dövrə aid təxminən 3 min oyuncaq var.

Türkiyədə üçüncü oyuncaq muzeyidir.

## Tarixi
Oyuncaq muzeyinin yaradılması ilə bağlı işlər Antalya Büyükşəhər Bələdiyyəsi Mədəniyyət ve Sosial İşlər üzrə dairə rəhbərliyi tərəfindən 2010-cu ilin sentyabr ayında başlanmışdır. İstanbul Oyuncaq Muzeyinin qurucusu Sunay Akının məsləhətçiliyi ilə aparılan işlərin nəticəsində muzey 23 aprel 2011-ci ildə təşkil olunan mərasimlə Qalaiçi Yat Limanındakı tarixi bir ərazidə fəaliyyətə başlamışdır.

2011-ci ilin iyul ayında kolleksiyaya yeni oyuncaqlar əlavə edildi. Həmin ilin sentyabr ayında isə uşaqların təhsili üçün emalatxana tapşırıqlarına başlanıldı.

Uşaqlar ya tək, ya da ailələri ilə birlikdə emalatxana tapşırıqlarına qatıla bilirlər. 

Antalya Oyuncaq Muzeyi, şəhərin turizminə təqdim etdiyi müxtəliflik və universitetlərlə əməkdaşlıq çərçivəsində şəhər mədəniyyətinə verdiyi töhfələr 2021-ci ildə Tarixi Şəhərlər Birliyinin təşkil etdiyi Muzey Təşviq müsabiqəsində "Həyat Mədəniyyəti Muzeyləri" kateqoriyasında mükafata layiq görüldü.

Muzeydə dayanıqlığı artırmaq məqsədilə müxtəlif fəaliyyətlər təşkil olunur. Muzeydə taxta oyuncaq boyama, maska hazırlama emalatxanası, oriqami, kiriqami, tapmaca (puzzle), gil ilə heykəltəraşlıq, qum boyama, rəsm sənəti emalatxanaları, həmçinin dram və aktyorluq emalatxanaları fəaliyyət göstərir.

## Muzey binası
Qalaiçində muzey binası kimi yenidən funksiyalaşdırılmış qədim bir karvansaray binasında yerləşir. Burada 11 otaq və 500 nəfər tutumlu bir amfiteatr vardır.

## Kolleksiya
Muzeydə 11 otaq və 44 vitrində dünya oyuncaq tarixinin önəmli örnəklərindən formalaşan 750 oyuncaq sərgilənir.

Oyuncaqların böyük hissəsi Schuko, Lehma, Steiff, Luis Marks, Nekur və Fatoş kimi oyuncaq istehsalçılarının məhsullarıdır.

Xacə Nəsrəddin və eşşəyi, Şirinlər, Külkedisi və Balqabağ arabası, Daltonlar, Red Kit, Mikki Maus, Təməl Rəis və Kəloğlan kimi xarakterlərin fiqurları yer alır. 

Sənaye dövründən sonra yaranan ilk fabriklərin istehsal etdiyi oyuncaq nümunələri muzeydə yer almaqdadır. Əlavə olaraq, oyuncaq tarixinin və uşaq evlərinin ən nadir tapılan nümunələri muzeydə yer almaqdadır.

## Qalereya

Antalya Toy Museum 5589.jpg|
Antalya Toy Museum 5646.jpg|
Antalya_Toy_Museum_5576.jpg


## İstinadlar
Əlfəf dağı

**Əlfəf** (, ), həmçinin **Məklub** — İraqın şimalında, Neynəvə düzənliyində yerləşən zirvə. Zirvə Mosul şəhərindən 30 kilometr şimal-şərqdə, Bartella qəsəbəsindən isə təxminən 15 kilometr şimalda qərarlaşmışdır. Zirvənin hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 1057 metr təşkil edir. Dağda yerləşən ən böyük yaşayış məntəqəsi aysor yakovitlərin məskunlaşdığı Marc kəndidir.

Dağ öz cənub zirvəsi yaxınlığında yerləşən Mar Mattay (Müqəddəs Matfey) monastırı ilə tanınmışdır. Həmçinin, dağda b.e. IV–V əsrlərinə aid bir sıra qədim hücrələr mövcuddur.

## İstinadlar
Bəhram bəy Hüseynzadə

**Bəhram bəy Hüseynzadə**

## Həyatı

### İlk illəri
Bəhram bəy İsmayıl bəy oğlu Hüseynzadə 1901-ci il martın 4-də Şamaxıda anadan olub. 1913-cü il sentyabrın 1-dən 1918-ci il martın 14-ə qədər Şamaxı Real Məktəbində, 1918-ci ilin oktyabr ayından 1919-cu ilin iyunun 14-ə qədər isə Bakı Real Məktəbində təhsil alıb. 

## Ailəsi
Bəhram bəy İsmayıl bəy Hüseynzadə və Mina xanım Məşədi Məhəmməd qızının ailəsində anadan olub. Bu evlilikdən Sultan İbrahim Hüseynzadə, Bəhram bəy Hüseynzadə, Şəmsəddin Sami bəy Hüseynzadə və Firidun bəy Hüseynzadə adlı oğulları və Böyükxanım adlı qızları dünyaya gəlib.

Qardaşı Sultan İbrahim Hüseynzadə

Əli bəy Hüseynzadənin qardaşı oğludur.

## Həmçinin bax
* Cümhuriyyət tələbələri

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
*
Ukraynanın ərazi icmaları

**Ukraynanın ərazi icmaları** (; *[[Romanizasiya|Rom]]: terıtorialna hromada*; ) — Ukraynada yerli inzibati ərazi vahidləri. 12 iyun 2020-ci il tarixində həyata keçirilmiş inzibati islahat nəticəsində əvvəlki şəhər, qəsəbə və kənd şuralarını əvəz etmişdir.

## Tarixi

Ukrayna və Belarus tarixində hromadalar (və ya qromadalar) ilkin olaraq gündəlik məsələləri müzakirə etmək və həll etmək üçün yığışan kənd icmaları kimi meydana çıxmışdır. XIX əsrdə, xüsusilə Ukraynada "hromada" adı altında bir sıra siyasi və mədəni-maarif təşkilatları fəaliyyət göstərmişdir. Müasir dövrdə isə bu termin desentralizasiya (mərkəzləşmədən çıxarma) islahatının əsas hərəkətverici vahidi kimi qəbul edilmişdir.

## Funksiyaları

Hər bir icma (bələdiyyə) iki növ vəzifəni yerinə yetirir: şəxsi (özünüidarə) və dövlət tərəfindən həvalə edilmiş vəzifələr. Şəxsi vəzifələr yerli özünüidarəetmə orqanları tərəfindən icra edilən və birbaşa icmanın ehtiyaclarını ödəməyə xidmət edən ictimai funksiyalardır. Bura yerli infrastrukturun idarə edilməsi, məişət tullantılarının daşınması, yerli büdcənin formalaşdırılması və xırda ticarətin tənzimlənməsi daxildir.

## Təsnifatı

Ukrayna qanunvericiliyinə görə ərazi icmaları mərkəzi yaşayış məntəqəsinin statusuna görə üç növə bölünür:
* **Şəhər icması** ()
* **Qəsəbə icması** ()
* **Kənd icması** ()

2020-ci il islahatından sonra Ukraynada 1469 ərazi icması formalaşdırılmışdır. Bu icmaların əsas idarəetmə orqanı icma şurası (hromada rada) və onun icraedici komitəsidir.

## İnzibati struktur

İcmanın tərkibinə daxil olan, lakin onun mərkəzi olmayan yaşayış məntəqələrində sakinlərin maraqlarını qorumaq üçün **starosta** (nümayəndə) vəzifəsi təsis edilmişdir. Starostalar icma şurası tərəfindən təyin edilir və kənd sakinlərinin mərkəzi icma rəhbərliyi ilə əlaqəsini təmin edirlər.

## İstinadlar
Ukraynada qəsəbə

**Ukraynada qəsəbə** (; ) — Ukraynada kənddən böyük, lakin şəhərdən kiçik olan yaşayış məntəqəsi növü.

"Selişşe" (qəsəbə) termini Ukraynanın inzibati-ərazi sistemində əvvəllər ikili məna daşıyırdı. Bu termin həm şəhər tipli qəsəbələr, həm də çox vaxt kənd icmasının tərkibində olan bəzi kiçik yaşayış məntəqələri üçün istifadə olunurdu. Yaşayış məntəqələrinin digər nomenklaturalarından fərqli olaraq, Ukrayna Konstitusiyasında "şəhər tipli qəsəbə" termini müəyyən edilməmişdi və şərti olaraq qüvvədə saxlanılan SSRİ qanunvericiliyinin bir hissəsi idi. 

2023-cü ildə "qəsəbə" termininin hər hansı kənarlaşmalarını və ya variantlarını tamamilə aradan qaldırmaq üçün qanun qəbul edilmişdir. Bu qanunla qəsəbələr kəndlərlə birlikdə kənd tipli yaşayış məntəqəsi kimi aydın şəkildə kateqoriyalara ayrılmışdır. Eyni zamanda, Ukraynada *[[de-fakto]]* mövcud olan iki kateqoriya birləşdirilmişdir.

2023-cü ildə qəbul edilmiş "Ukraynanın inzibati-ərazi quruluşunun bəzi məsələlərinin həlli qaydası haqqında" qanuna əsasən, qəsəbə əsasən fərdi yaşayış binalarının üstünlük təşkil etdiyi və ümumi əhalisi ən azı 5.000 nəfər olan yaşayış məntəqəsi kimi müəyyən edilir.

2001-ci il Ukrayna əhalisinin siyahıyaalınmasına əsasən, ölkədə 1266 qəsəbə var idi. Bura həmin vaxt "şəhər tipli qəsəbə" kimi təsnif edilən, lakin sonradan ləğv edilərək 2020-ci ildə qəsəbə kimi yenidən təsnif edilən məntəqələr daxil deyildir.

## İstinadlar
SSRİ-də hüquq

**SSRİ-də hüquq** və ya **Sovet hüququ** — 1917-ci il Oktyabr inqilabından sonra Sovet İttifaqında (SSRİ) inkişaf etdirilmiş hüquq sistemi. Sovet hüquq sisteminin modifikasiya olunmuş versiyaları İkinci Dünya müharibəsindən sonra Monqolustan Xalq Respublikası, Çin, Varşava Müqaviləsi Təşkilatı ölkələri, Kuba və Vyetnam daxil olmaqla bir çox kommunist ölkələrində tətbiq edilmişdir.

## Sovet hüquq anlayışı

Sovet hüququ inqilabdan əvvəlki Rusiya imperiyası hüququna və Marksizm-Leninizm ideologiyasına söykənirdi. İnqilabdan əvvəlki sistemə Bizans hüququ, monqol hüququ, Rus Pravoslav Kilsəsi hüququ və Qərb hüququ təsir göstərmişdi. Lakin hüququn aliliyi və qanun qarşısında bərabərlik prinsipləri sovet sistemində fərqli xarakter daşıyırdı.

Marksizm-Leninizm hüququ, baza və superstruktur modelində bir superstruktur olaraq görürdü. Bu nəzəriyyəyə görə, kapitalist hüququ "burjuaziya hökmranlığının aləti" idi. Hüquq sinfi ağalığı saxlamaq üçün bir vasitə olduğundan, sinifsiz cəmiyyətdə hüququn tədricən "yox olacağı" (atavizmə çevriləcəyi) ehtimal edilirdi.

## Hüququn mənbələri və iyerarxiya

Sovet hüquq sistemində əsas mənbə qanun (zakon) və qanunaltı aktlar idi. Digər dövlət orqanları kimi məhkəmə də rəsmən SSRİ Ali Sovetinə tabe idi. 1917-ci ildə sovet hakimiyyəti Çar qanunvericiliyini rəsmən ləğv edərək sosializm hüquq sistemini yaratmışdır. Sosialist hüququ şəxsi mülkiyyət və mülki azadlıqlar əvəzinə, dövlət mülkiyyətini və kollektiv maraqları ön plana çəkirdi.

## Məhkəmə sistemi və Prosessual hüquq

Sovet məhkəmə sistemi xalq məhkəmələri, vilayət məhkəmələri və Ali Məhkəmədən ibarət idi. Hakimlik institutu ilə yanaşı, "xalq iclasçıları"nın iştirakı mütləq idi. Prosessual hüquqda hakim pasiv müşahidəçi deyil, həqiqətin üzə çıxarılmasında aktiv iştirakçı hesab olunurdu. Lakin siyasi işlərdə məhkəmələr tez-tez Kommunist Partiyasının direktivləri əsasında fəaliyyət göstərirdi ("Telefon hüququ" termini buradan yaranmışdır).

## Cinayət hüququ və "Sosialist qanunçuluğu"

Sovet cinayət hüququnda "ictimai təhlükəli əməl" anlayışı geniş tətbiq olunurdu. Məsələn, "möhtəkirliyi" ölüm cəzasına qədər çatan "əks-inqilabi fəaliyyət" kimi qiymətləndirmək mümkün idi. Sosialist qanunçuluğu prinsipi hüququn hərfi mənasından çox, dövlətin və inqilabın mənafeyinə müvafiq gəlməsini tələb edirdi.

## İstinadlar
Mister Olimpiya 2002

**Mister Olimpiya 2002** — Bodibildinq üzrə ən populyar yarışın sayca otuzsəkkizincisi.  (IFBB) təşkilatçılığı ilə 2002-ci ilin 16-20 oktyabr tarixində, Las-Veqas şəhərindəki "Mandalay Bay" idman komleksində keçirilmişdir. Yarışmanın ümumi mükafat fondu 381 min dollar idi.

## Nəticələr
Ronni Koulmen ardıcıl olaraq beşinci dəfə yarışın qalibi oldu. Qalibə Bodyonics Pinnacle şirkətindən Mel Riç və Stiv Stern "Cadillac Escalade" avtomobili hədiyyə etdilər.

## İstinadlar

## Xarici linklər

* Mr. Olympia
* 2002 Mr. Olympia posedown (video)
Wilbrandia

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Rusiyada hüquq

**Rusiyada hüquq** və ya **Rusiya Federasiyasının hüquq sistemi** — Rusiya dövlətinə məxsus hüquq normalarının məcmusu. Rusiya konstitusiya hüququnun mənbələri "mövcud normaların rəsmi deposu" funksiyasını daşıyır. Rusiya hüququnun ən geniş yayılmış mənbələri normativ hüquqi aktlardır.

Dünyanın böyük dövlətlərindən biri olan Rusiya, məhkəmə müstəqilliyi sahəsində öz hüquq sistemi daxilində mühüm islahatlar həyata keçirməkdədir. Əvvəllər dövlətin hüquqdan üstün olduğu qəbul edilirdisə, müasir dövrdə hüququn dövlətdən daha prioritet mövqedə olduğu prinsipi (hüquqi dövlət konsepsiyası) geniş qəbul olunur. Rusiya konstitusiyasının 1-ci maddəsinə görə: "Rusiya, idarəetmə forması respublika olan demokratik federativ hüquqi dövlətdir."

## Hakimiyyət bölgüsü

Rusiyada qanunverici, icraedici və məhkəmə hakimiyyətlərinin müstəqilliyi qəbul edilmişdir. Hakimiyyət bölgüsü prinsipi aşağıdakı xüsusiyyətlərlə xarakterizə olunur:
* Federasiya ilə subyektlər arasında icraedici səlahiyyətlərin bölüşdürülməsi;
* Federal orqanlar və yerli hakimiyyət orqanlarının səlahiyyət dairəsinin dəqiq müəyyənləşdirilməsi;
* Federal qanunvericiliyin üstünlüyü və digər hüquqi aktların federal qanunlara müvafiq olmasının təmin edilməsi.

## Dövlət idarəçiliyi

Rusiya prezidentli-parlamentli respublika quruluşuna malikdir. Prezident dövlətin başçısıdır, Baş nazir isə hökumətin (icraedici hakimiyyətin) rəhbəridir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* &nbsp;— *1192 цитирований на август 2020*
* &nbsp;— *244 цитирования на август 2020*
Respublika Prezidenti

**Respublika Prezidenti** (, ) köhnə azərbaycandilli mənbələrdə **Rəisi-cumhur** () — respublika idarəetmə formasına malik ölkələrdə dövlət başçısına verilən addır.

## İdarəetmə sistemlərinə görə rolu

Prezidentin səlahiyyət və funksiyaları ölkənin idarəetmə formasından asılı olaraq əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir:
* **[[Prezident respublikası|Prezident sistemi]]:** ABŞ, Braziliya, Türkiyə və Cənubi Koreya kimi ölkələrdə prezident həm dövlətin başçısı, həm də hökumətin rəhbəridir. O, icraedici hakimiyyətin birbaşa başçısıdır.
* **[[Parlamentli respublika|Parlamentar sistem]]:** Hindistan, Almaniya, İtaliya və Yunanıstan kimi ölkələrdə prezidentin rolu əsasən simvolik və nümayəndəlik xarakteri daşıyır. İcraedici hakimiyyət isə parlament tərəfindən seçilən Baş nazirin rəhbərlik etdiyi hökumətə məxsusdur.
* **[[Yarı prezident respublikası]]:** Fransa kimi ölkələrdə həm güclü prezident, həm də parlament qarşısında məsuliyyət daşıyan baş nazir vəzifəsi mövcuddur.

## Adlandırma fərqləri

Respublika quruluşuna malik bəzi ölkələrdə dövlət başçısı fərqli adlandırıla bilər. Məsələn, Amerika Birləşmiş Ştatları bir respublika olsa da, ölkənin rəsmi adında "respublika" sözü keçmədiyi üçün dövlət başçısı əksər hallarda sadəcə "Prezident" () və ya "ABŞ Prezidenti" adlandırılır. Eyni hal Azərbaycan üçün də keçərlidir; dövlət başçısının rəsmi titulu Azərbaycan Respublikasının Prezidentidir.

Türkiyə türkcəsində bu vəzifə üçün həmçinin "" (keçmiş adı ilə "") termini işlədilir.

## Azərbaycanda Prezident institutu

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti dövlət başçısıdır. O, Azərbaycan dövlətini ölkə daxilində və xarici münasibətlərdə təmsil edir, Azərbaycan xalqının vəhdətini təcəssüm etdirir və dövlətçiliyin varisliyini təmin edir.

## İstinadlar
Don't Believe the Truth

***Don't Believe the Truth*** () — İngiltərə mənşəli rok qrupu "Oasis"in sayca altıncı studiya albomu. "Big Brother Recordings"in 30 may 2005-ci ildə üzə çıxardığı bu albom Böyük Britaniyada misli görünməmiş bir təlabatla qarşılanıb. Birinci həftənin özündə 237 865 nüsxə satılaraq "UK Albums Chart"da liderliyi ələ keçirib və Britaniya tarixinin ən sürətli satılan albomları arasında 32-ci yerə oturub. Amerika cəbhəsində də vəziyyət ümidverici olub. İlk həftə 65 000 nüsxə satışı ilə ABŞ siyahısına 12-ci yerdən ayaq basan albomu qrupun "*[[Be Here Now]]*"dan sonra, yəni səkkiz il ərzində Amerikada göstərdiyi ən güclü açılış olub. Siyahıda o qədər də çox dayanmasa da, albom öz möhürünü vurmağı bacarıb. 2006-cı ilin əvvəlində Böyük Britaniyada üç dəfə platin həddinə çatan "*Don't Believe the Truth*" adada bir milyondan artıq alıcı tapıb. ABŞ-də isə bu rəqəm 200 000-in üstünə çıxıb.
  
Noel Gallaher "Oasis"də sözsüz ki, baş müəllifdir. Amma bu albomda işlər bir az fərqli gedir. Qrupun digər üzvləri də bu dəfə yazım masasına oturur və tarix üçün ilk dəfə bütün yük hamının çiyninə bərabər düşür. Mahnılar arasında vəzifə bölgüsü də maraq doğurur. Daimi bas gitaraçı Endi Bell bəzi nömrələrdə gitaraya keçir, Gem Arçer və Noel Gallaher isə başqalarında bası öz üzərlərinə götürür. Albomun bir başqa ilki də var. Zak Starki bu lövhənin arxasında ilk dəfə "Oasis" adından çıxış edir. Barabançı Alan Vayt uzun illər sonra qrupu tərk edəndə onun yerini məhz Z. Starki tutur. Bütün üzvlərə xüsusi minnətdarlıq bildirdiyi DVD isə ayrıca diqqət çəkir. Nəticə etibarilə albom tənqidçiləri razı sala bilib. Hətta bir çoxu açıqca deyir ki, "Oasis" son on ildə bundan yaxşısını yaratmayıb.

Liam Gallaherin yaradıcı potensialı bu albomda tam üzə çıxıb. Qardaşı Noel deyir ki, "Oasis"in son dörd işi arasında bu ürəyinə ən yaxın olanıdır, çünki qrupun bütün üzvləri yaradıcılıq prosesinə qoşulub. Məhz buna görə albom yalnız Noelin qələmindən çıxan "Oasis" işlərindən fərqli bir əhval-ruhiyyə daşıyır.  
  
Londonun "Astoria" salonunda pərdəsini açan "Don't Believe the Truth" turu qrupu 26 ölkəyə aparıb. Qastrol boyunca 113 konsert keçirilir, ümumilikdə 3.2 milyon nəfər zalda yerini tutur. Səfərin hər anı kameraya alınır və ortaya "Rəbbim addımlarımı ləngitmə" () filmi çıxır, o da DVD-də yayımlanır. Albom bu günə qədər dünya üzrə yeddi milyon nüsxə satıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Amansız küçələr

**Amansız küçələr** (ingiliscə: Mean Streets) — Martin Skorsezenin rejissorluğu ilə 1973-cü ildə çəkilmiş, ssenarisi Mardik Martinlə birgə yazılmış Amerika kriminal dram filmidir. Baş rollarda Harvi Keytel və Robert De Niro ilə yanaşı, Devid Proval, Emi Robinson, Riçard Romanus və Çezare Danova çıxış edir. Skorsezenin üçüncü tammetrajlı filmi olan bu ekran əsəri, Nyu-Yorkun "Kiçik İtaliya" (Little Italy) məhəlləsindəki bir qrup problemli gəncin həyatını təsvir edir. Film rejissorun sonradan tez-tez müraciət edəcəyi mafiya, İtalyan-Amerikan kimliyi, şəhər həyatı və Katolik günahkarlıq duyğusu kimi mövzuları əhatə edir.

## İstinadlar
Oasis: Supersonic

***Oasis: Supersonic*** — Met Vaytkrossun 2016-cı ildə rejissorluq etdiyi və İngiltərənin məşhur rok qrupu "Oasis"in hekayəsini böyük ekrana daşıyan sənədli film.

"Emi" filmi ilə "Oskar" mükafatı qazanan Asif Kapadiya icraçı prodüser, Ceyms Gay-Ris isə prodüser kimi filmə dəstək verib. Oktyabrın 26-da premyerası keçirilən film Böyük Britaniyada "Entertainment One" və "Lorton Distribution", ABŞ-da isə "A24" tərəfindən yayımlanıb.
  
## Təsvir
"Oasis"in 30 illik fasiləsini bitirən qayıdışı ilə bağlı dünyada böyük maraq yaranıb. Bəs bu əfsanəvi qrupun hekayəsi necə başlamışdı?  
"Oasis" sənədli filmi məhz buna cavab verir. Film qrupun Mançesterdə ilk addımlarını atdığı illərdən tutmuş 90-cı illərdə Britpop dalğasının zirvəsinə qalxdığı dövrə qədər keçdiyi yolu göz önünə sərir. Noel və Liam Gallaher qardaşları da daxil olmaqla qrupun üzvləri və onlarla yaxın olmuş insanlarla aparılmış pərdəarxası müsahibələr, konsert görüntüləri, həmin illərin arxiv kadrları filmin əsasını təşkil edir.  
  
## Qəbul
### Kassa nəticələri
"*Oasis: Supersonic*" sənədli filmi 16 gün ekranlarda qalır. ABŞ və Kanadada 242 867 dollar, qalan ölkələrdə 1,2 milyon dollar gəlir götürür. Ümumi dünya gəliri 1,5 milyon dolları keçir. DVD və Blu-ray satışından əlavə 182 049 dollar qazanılır.  
  
### Tənqidçi mövqeyi
"*Oasis: Supersonic*" tənqidçilər arasında yaxşı qarşılanır. "Rotten Tomatoes" saytında 56 rəyə əsasən filmin bəyənilmə faizi 84-dür, orta bal isə 10 üzərindən 7.2-dir. Saytın tənqidi xülasəsinə görə film, qrupun çoxmilyon nüsxəlik satış rekordlarını geniş şəkildə işıqlandırmaq əvəzinə, onların həyəcanlı ilk illərini sevgi və həvəslə ekrana daşıyır. "Metacritic" saytında isə 16 tənqidçinin qiymətləndirməsi əsasında film 100 üzərindən 71 bal qazanır ki, bu göstərici "ümumiyyətlə müsbət rəylər" kateqoriyasına düşür.
  
"IndieWire"dan Devid Erliks filmi bəyənir. Tənqidçiyə görə sənədli film Liam və Noelin münasibətlərini olduğu kimi ortaya qoyur və onu "*bu dövrün ən hay-küylü qardaş çəkişmələrindən birinə dair həm ürəyəyatan, həm də gözaçan bir material*" kimi dəyərləndirir. "The Guardian"dan Piter Bredşo filmə beşdən üç ulduz verir. Tənqidçi bir neçə şeydən narazı qalır. Qrupun 1996 sonrasına dair demək olar heç nə yoxdur. 1995-ci ildəki "Blur" qarşıdurması da filmdə sanki unudulub. Noelin Toni Bleyrə verdiyi açıq dəstək və qrupun tamaşaçısını azaldıb sönməsi isə ümumiyyətlə işlənmir. "RogerEbert.com"da yazan Brayan Talleriko da bənzər şikayətləri dilə gətirir, filmə dördlük üzərindən iki yarım ulduz ayırır. B. Talleriko fikrini belə yekunlaşdırır: "*Oasis: Supersonic*", xüsusilə fanatlar üçün, baxanda cansıxıcı deyil. Ancaq bu qədər dar bir mövzuya bu qədər vaxt ayırmaq özünü doğrultmur.

## Sertifikatlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Trichocalyx

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Akantkimilər (yarımfəsilə)

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Dərələyəz şivələri

**Dərələyəz şivələri** — Azərbaycan dilinin Qərbi Azərbaycan ərazisində yerləşən Dərələyəz mahalında yaşamış azərbaycanlı əhali arasında formalaşmış danışıq xüsusiyyətlərini əhatə edən şivələrdir. Bu şivələr Azərbaycan dilinin qərb dialekt qrupuna aid edilir və bölgədə yaşamış qədim türk-oğuz tayfalarının dil xüsusiyyətlərini özündə saxlayır.

## Ümumi xüsusiyyətləri
Dərələyəz şivələri fonetik və leksik xüsusiyyətlərinə görə Azərbaycan dilinin qərb dialekt qrupuna daxil edilir. Bu şivələrdə qədim türk sözlərinin və yerli məişət terminlərinin qorunub saxlanması diqqəti cəlb edir.

Bölgədə yaşayan əhali əsasən kənd təsərrüfatı və maldarlıqla məşğul olduğundan şivədə bu sahələrlə bağlı çoxlu sözlər işlədilmişdir.

## Dərələyəz şivələrinə məxsus sözlər
Dərələyəz şivəsində işlənən bəzi sözlər:

* **arağaş** — erkən, əvvəl
* **cad** — darı çörəyi
* **dəstəna** — çörək növü
* **liləmar** — ilıq
* **hov** — iltihab
* **sortux** — pencək
* **tapan** — dırmıq
* **zəllə** — xəsis

Bu sözlər bölgənin məişət və təsərrüfat həyatını əks etdirən leksik vahidlər hesab olunur.

## Tarixi
Dərələyəz mahalı qədim türk-oğuz yurdlarından biri olmuşdur. Tarixi mənbələrə görə bölgə qədim dövrlərdən türk tayfalarının məskunlaşdığı ərazilərdən biri hesab edilir.

Mahal hazırda Ermənistan ərazisində yerləşən Keşkənd və Paşalı rayonlarının bir hissəsini əhatə edir.

1920-ci ilə qədər bu ərazi Azərbaycanla bağlı inzibati sistemdə olmuşdur. 1920-ci il 29 noyabr tarixində siyasi qərarlar nəticəsində Azərbaycandan ayrılaraq Ermənistana verilmişdir.

## Etimologiyası
"Dərələyəz" toponimi *dərə* və *Ələyəz* sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. Sözlərin birləşməsi zamanı "ə" saitlərindən biri düşmüşdür.

Türk dillərində *ala* və ya *ələ* komponenti "uca", "yüksək" mənasını ifadə edir. Buna görə də "Dərələyəz" sözünün mənası uca və böyük dərələrdə yaşayan tayfalarla əlaqələndirilir.

## Əhalisi
Dərələyəz mahalının yerli sakinləri olan azərbaycanlılar müxtəlif dövrlərdə deportasiyalara məruz qalmışdır. Bu deportasiyalar əsasən aşağıdakı illərdə baş vermişdir:

* 1828–1833
* 1905–1907
* 1918–1919
* 1948–1953
* 1988

Bu hadisələr nəticəsində bölgənin azərbaycanlı əhalisi kütləvi şəkildə öz tarixi torpaqlarından köçürülmüşdür.

## Həmçinin bax

* Azərbaycan dilinin dialektləri
* Qərbi Azərbaycan
* Dərələyəz mahalı

## İstinadlar
Ağdaban (Sisian)

**Ağdaban** — Qərbi Azərbaycanda, indiki Ermənistanın Sisyan rayonu ərazisində mövcud olmuş kənd. Tarixi baxımdan yaşayış məntəqəsi Yelizavetpol quberniyasının Zəngəzur qəzasının tərkibinə daxil idi. Kənd Bazarçayın sağ sahilində yerləşirdi.

## Tarixi
Ağdaban kəndi çar Rusiyası dövründə Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasının inzibati ərazisinə daxil olmuşdur. Yaşayış məntəqəsi indiki Ermənistan Respublikasının Sisyan rayonu ərazisində, Bazarçayın sağ sahilində yerləşirdi.

## Etimologiyası
Toponim mürəkkəb quruluşa malikdir və iki komponentdən ibarətdir: **ağ** və **daban**.

**ağ** — qədim türk dillərində "uca", "yüksək", "hündür" mənasını bildirir;

**daban** — "dağ aşırımı", "təpə", "aşırım" mənasında işlənir.

Obyektin coğrafi görünüşünə uyğun olaraq belə adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Keykavus

**Keykavus** – ad.

* I Keykavus – Şirvanşahlar dövlətinin otuzuncu hökmdarı, Şirvanşah III Axsitanın oğlu.
* I İzzəddin Keykavus — Rum sultanlığının sultanı.
* II İzzəddin Keykavus — Anadolu Səlcuq Sultanlığı hökmdarı, II Qiyasəddin Keyxosrovun böyük oğlu.

## Həmçinin bax
* Keykavus (mifologiya)
İlham Əliyevin Respublika daxili etdiyi səfərlərin siyahısı

**İlham Əliyevin Respublika daxili etdiyi səfərlərin siyahısı** - Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2003-cü ildən bu günədək etdiyi ölkədaxili səfərlərin siyahısı.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilk dəfə 15 oktyabr 2003-cü il tarixində 76,84%, 15 oktyabr 2008-ci ildə 88,73%, 9 oktyabr 2013-cü ildə 84,54%, 11 aprel 2018-ci ildə 86,02% və 7 fevral 2024-cü il arixində isə 92,12% səs toplayaraq Azərbaycan Prezidenti seçilmişdir. 

2003–2008-ci illər arasında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev regionların sosial-iqtisadi inkişafı proqramı çərçivəsində ölkənin bir çox rayon və şəhərlərinə səfərlər edib. Bu dövrdə səfərlərin məqsədi əsasən yeni infrastruktur layihələrinin açılışı, sosial obyektlərin tikintisi və bölgələrin inkişaf proqramlarının icrası ilə bağlı olub.
## 1-ci Prezidentliyi dövrü (2003-2008)
İlham Əliyevin 1-ci Prezidentliyi dövründəki səfərləri (2003–2008) aşağıdakılardır:

## 2-ci Prezidentliyi dövrü (2008-2013)
İlham Əliyevin 2-ci Prezidentliyi dövründəki səfərləri (2008–2013) aşağıdakılardır:

## 3-cü Prezidentliyi dövrü (2013–2018)
## 4-cü Prezidentliyi dövrü (2018–2024)
## 5-ci Prezidentliyi dövrü (2024–)

## İstinadlar
 


## Xarici keçidlər
Keyp

* Keyp-Breton
* Keyp-Fir
* Keyp-York
* Keyp-Reys
* Nort Vest Keyp

;Yaşayış məntəqələri
* Keyp-Mey (dairə)
* Keyp floristik vilayəti
* Qərbi Keyp vilayəti
* Şərqi Keyp vilayəti
* Şimali Keyp vilayəti

;Yarımadalar
* Keyp Kod yarımadası
* Keyp-Enn yarımadası
* Keyp-Kross yarımadası

;Digər
* Keyp-Poynt burnu
* Keyp-Kod kanalı
* Keyp-Verde alabayquşu
Kora

* Kora (xalq)
* Kora (heykəl)

;Şəxslər
* Kora Sesiliya Pinedo — Yeni Alyans partiyasından olan meksikalı siyasətçi.
* Kora Kempbel — Kanadanı təmsil edən su poloçusu.
Peruça su anbarı

**Peruça su anbarı** (xorv. Perućko jezero) — Xorvatiyanın cənubunda, Setina çayı üzərində yerləşən su anbarıdır. 
Sahəsi 13 km² olan bu su hövzəsi, Dubrava su anbarından sonra ölkənin ikinci ən böyük su anbarı və üçüncü ən böyük su tutarıdır. .
İnzibati cəhətdən su anbarı Split-Dalmasiya jupaniyasında yerləşir.

## Yerləşməsi
Peruça su anbarı şimal-qərbdən cənub-şərqə doğru uzanmış formaya malikdir. Su hövzəsinin uzunluğu 18 km, eni isə 200 metr ilə 3 km arasında dəyişir. Su tutarının ən dərin yeri 64 metr, dəniz səviyyəsindən hündürlüyü isə 360 metrdir.

Su anbarından şərqdə Dinar dağları (Dinar yaylası) və Bosniya və Herseqovina ilə olan sərhəd yerləşir (sərhəd xətti Peruça su anbarından təxminən 8 km məsafədən keçir). Su anbarının qərb sahili boyunca isə Knin — Sin istiqamətində uzanan D1 avtomobil yolu çəkilmişdir.

Su anbarı 1958-ci ildə Setina çayı üzərində inşa edilmiş bənd vasitəsilə yaradılmışdır. 
Bu bənd 1960-cı ildə fəaliyyətə başlayan Peruça SES-ə (Su Elektrik Stansiyası) xidmət edir.

1993-cü ilin yanvarında, Xorvatiya müharibəsi zamanı Xorvatiya ordusunun uğurlu "Maslenitsa" əməliyyatından sonra serb qüvvələri Peruça su anbarının bəndini partlatmağa cəhd göstərdilər.Bu, çayın aşağı axınında yerləşən Xorvatiya yaşayış məntəqələri üçün ciddi sel təhlükəsi yaradırdı. Bənd ciddi zədələnsə də, partlayış cəhdi uğursuzluqla nəticələndi. Tezliklə bənd xorvatların nəzarətinə keçdi və beləliklə, onun tamamilə dağılmaq təhlükəsi aradan qaldırıldı.

## Bərpa işləri
Bərpa işləri 1993-cü ilin avqustundan 1996-cı ilin mayına qədər davam etdi. 

2011-ci ildə Xorvatiya prezidenti İvo Yosipoviç Peruça bəndinin xilas edilməsində iştirak edən əsgərləri mükafatlandırdı. Xorvatiya hakimiyyəti tərəfindən bəndin məhv edilməsi cəhdini təşkil etməkdə ittiham olunan serb generalı B. Cukiç 2015-ci ilin iyulunda Monteneqroda həbs edildi və qısa müddət sonra Xorvatiyaya təhvil verildi. 

2002-2008-ci illərdə su elektrik stansiyasında (SES) təmir və modernləşdirmə işləri aparılmışdır.

## Enerji göstəriciləri
Stansiyanın orta illik enerji istehsalı 120 QV/saat təşkil edir (müqayisə üçün: 2009-cu ildə bu göstərici 160,9 QV/saat olmuşdur).

## İstinadlar