open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kabataş liseyi

**Kabataş Liseyi** — 1908-ci ildən bəri təhsil edən, Türkiyənin ən köhnə və seçmə liseylərindən biridir. Quruluşundan bəri məzunları Türkiyənin və Dünyanın bir çox ölkələrində müxtəlif sahələrdə yüksək müvəffəqiyyət qazanmışlar. Ayrıca Kabataş Liseyi tarixi boyunca bir çox məşhur Türk ədəbiyyatçılarının təhsil heyətlərində vəzifə yerinə yetirmiş olmalarıyla tanınar. Ayrıca Kabataş Liseyində bir çox məşhur film, serial və reklam çəkilmişdir. İstanbulun tarixi məktəblərindən biridir.

Ana kampusu İstanbulun Ortaköy səmtində dəniz kənarında yerləşir. Milli Təhsil Nazirliyinin etdiyi Səviyyə Təyin etmə İmtahanı (SBS) nəticəsində seçim edib bu liseyi qazanan qız və kişi şagirdlər bu liseyə getməyə imkan qazanarlar.

Kabataş Liseyində hələ də 900 ətraflarında lisey şagirdi oxumaqdadır. şagirdlərin 250-ə yaxın hissəsi yatışlıdır. Qız və kişi yatışlı hissələri vardır. Təhsil heyəti bir müdir, bir müdir baş yardımcısı, 3 müdir köməkçisi və 60 müəllimdən ibarətdir.

## Tarixi
Kabataş Liseyi 7 Mart 1908 tarixində Padşah II. Abdulhəmidin fərmanıyla "Kabataş Məktəbi İdadisi" adı altında quruldu. Quruluş məqsədi; islam dünyasına seçmə idarəçi yetişdirmək idi. 18 Aprel 1908 tarixində Kabataş səmti dəniz sahilindəki set üstündə Əsmə Xatun Evində təhsilə başladı. İlk müdiri Həsən Tahsin (Ayni) Bəy idi və bütün lisey 7 sinif və 276 şagirddən meydana gəlirdi. 1909/1910 təhsil dövründə ilk məzunlarını 23 şagirdlə verdi.

Balkan Müharibələrinə digər məktəblər kimi Kabataşdan da bir çox müəllim və son sinif şagirdi qatıldı. Döyüş nəticəsinin ölkədə yaratdığı böyük kədər və elan edilən ümumi yas nəticəsində, 7 Mart 1913-də məktəb flamasının qırmızı-ağ olan rəngləri qırmızı-qara olaraq dəyişdirildi.

1998–1999 tədris ilindən etibarən Kabataş Liseyi Anadolu Liseyi statusunda təhsil etməkdədir.
2006–2007 təhsil mövsümü ilə birlikdə təhsil müddəti 5 ilə çıxarılmışdır.

2009-cu ildən etibarən birinci xarici dil olaraq Almanca təhsil verən iki sinif açılmışdır.

## Tanınmış tələbələri
* İskilipli Atif Müəllim Qurucu müəllimlərindən
* Əli Tərəf Üsul Şair və Yazar
* Behçet Necatigil Yazar
* Respublika Şüa Fizika Müəllimi
* Faruk Nafiz Çamlıbel Yazar
* Fuad Körpülü Yazar
* Hüseyn Nihal Atsız Yazar
* Memduh Şövkət Esendal Yazar və siyasət adamı
* Oktay Tuncer Şair
* Ömər Seyfəddin Yazar
* Rəşad Nuru Gündəkin Yazar
* Samih Nafiz Tansu Yazar
* Suna Tanaltay Psixoloq
* Ağıllı Ömər Dəfnə Şair
* Hikmət Turan Dağlıoğlu Yazar, Antaliya millət vəkili

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı 
* Kabataş.net
XI Tezis (jurnal)

***XI Tezis*** — Müstəqil Azərbaycanda Azərbaycan dilində ilk dəfə olaraq Marksist məktəbini və ümumilikdə sol yanaşmanı əhatə edən jurnaldır.

## Haqqında
2014-cü ilin mart ayının 10-da işıq üzü görüb. Jurnalın məqsədi Azərbaycanda və dünyada inkişaf edən sosial-iqtisadi prosesləri “sol” aspektdən təqdim etməkdir.
XI TEZIS jurnalının 1-ci sayının mövzusu "Marksın qayıdışı" adlanır. XIX əsrdə yaşamış alman filosof, iqtisadçı və nəzəriyyəçi Karl Marksın mülahizələrinin son dövrlərdə beynəlxalq müstəvidə baş verən iqtisadi və siyasi hadisələr fonunda aktuallaşması ilə əlaqədar mövzuları əhatə edir.
Tarix, iqtisadiyyat, antropologiya, sosiologiya, mədəniyyət və fəlsəfə bölmələrindən ibarət olan jurnalın cari sayında Azərbaycanda sol hərəkatların tarixi, istehlak cəmiyyəti və yadlaşma, qlobal maliyyə böhranı və digər yazıları oxumaq mümkündür.
XI TEZIS bir qrup könüllü tərəfindən hazırlanır və rüblük olaraq çap edilməsi nəzərədə tutulur.

## Mənbə
* onbirincitezis.org/jurnal/ 

## Xarici keçidlər
* “XI TEZIS” jurnalı satışda - kulis.az
* "Praktikaya çatmış Marksın XI tezisi" - Meydan TV
Yavata

**Yavata** — Yaponiyada, Kyuşu adasının şimalında, Kioto prefekturasında şəhər.

## Əhalisi
Əhalisi 74.180 (1 İyul 2010) nəfərdir.

## İqtisadiyyatı
Metallurgiya kombinatı, elektrik motorqayırma, koks-kimya, sement, silikatlı kərpic zavodları, port qurğuları var.

## Mənbə
* Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası Vcild, səh.44

## İstinadlar
Yaycılar

**Yaycılar** — qədim türkdilli tayfalardan biridir. Mənşəcə oğuz tayfalarından hesab olunurlar. Bir qismi XII-XIII əsrlərdə Azərbaycana gəlmiş, əsasən Naxçıvan ərazisində yaşamışlar. Culfa rayonunda Yaycı kəndinin onlarla bağlı olduğu ehtimal olunur.

## Mənbə
* ASE, V cild, Bakı, 1981, səh. 51
Omiçka Omsk QVK

**"Omiçka"** () — 1965-ci ildə yaradılmış qadın voleybol klubudur. Komanda Rusiyanın Omsk vilayətində yerləşən Omsk şəhərini təmsil edir. Komandanın tarixindəki ən böyük uğuru CEV Qadınlar Çempionlar Liqasının 2013-14 mövsümü üçün olan yarışlarında son 12-yə qalmasıdır.  2005-ci ildən klubunun prezidenti rus biznesmen Vladimir Sumakovdur.

## Heyəti

*2013-14 mövsümü üçün*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəsmi sayt
Anri Fayol

**Anri Fayol** () — fransız menecment nəzəriyyəçisi, ali inzibati idarəetmə üzrə mütəxəssis, personalın menecmetində inzibatçılıq məktəbi  və ya inzibatçılıq nəzəriyyəsi adlandırılan yanaşmanın yaradıcısı.

İlk dəfə olaraq menecmentin mütəşəkkil surətdə öyrədilməsi problemini qoymuşdur. Hesab etmişdir ki, menecmentin funksiyalarına  planlaşdırma, idarəetmə, koordinasiya və nəzarət aiddir. Onun tərəfindən kəşf edilmiş inzibati idarəetmə prinsiplərinin universal olduğunu, yəni, yanız iqtisadiyyatda deyil, həm də hökumət orqanları və təşkilatlarında, orduda, donanmada və digər sahələrdə tətbiq oluna bilməsini iddia etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Fiche de lecture d'Administration industrielle et générale
Cənub dairəsi (İsrail)

**Cənub dairəsi** (, *mexoz a-darom*) — İsrailin əsas yeddi inzibati ərazi vahidindən biri, ən böyük ərazisi (14 232&nbsp;km²) və ən az əhali sıxlığı olan dairə (77,77 nəfər/km²). Cənub dairəsinin çox hissəsini Neqev səhrası və Arava vadisi tutur.

Dairənin inzibati mərkəzi — Beer-Şeva, ən böyük şəhəri — Aşdod.

Ramon Beynəlxalq Hava Limanı Qırmızı dənizin sahilində yerləşən Eylat şəhərindən avtomobillə 20 dəqiqəlik məsafədədir və Hayfa və Təl-Əvivə, həmçinin Kipr və Yunanıstana daxili reyslər həyata keçirir.

## Demoqrafiya
İsrail Mərkəzi Statistika Bürosunun 2011-ci il üçün məlumatına əsasən dairədə 1 106 900 nəfər yaşayır, o cümlədən .:

* Yəhudilər: 834 000 nəfər (75,3 %)
* Ərəblər: 201 900 nəfər (18,3 %)
* Digəriləri: 71 000 nəfər (6,4 %)

## İstinadlar
Şahzadə Qubad

**Şahzadə Qubad** — Şirvanşah I Əfridun ikinci oğlu. Atasının dövründə Tabasarana hakimlik etmişdir.

Ancaq Şirvan əhalisi bu Şahzadəyi sevməmişdir. Anası Gülnaz xatun nə etsə də, oğlunu taxta çıxarda bilməmişdir.Vətən xaini adı ilə ölkədən qovulmuş,sürgün edilmişdir.Gülnaz xatun Nəslicahan Sultanla mübarizə aparmış ancaq bu mübarizədə uduzmuşdur. Qızı Nazilə Sultan da ögey bacı,qardaşlarını sevməmiş,bu səbəbdən Tamarın yanında yer almışdır. Şahzadə Qubad atasına qarşı Gürcü kafirləri ilə bir olmuş, ancaq buna baxmayaraq hakimiyyəti III Mənüçöhür ələ almışdır.

Qubad Gürcüstana qaçmış orada öldürülmüşdür.

## İstinadlar
"Beynəlmiləlçi döyüşçüyə minnətdar əfqan xalqından" medalı

**"Beynəmiləlçi-döyüşçüyə Əfqan xalqı adından minnətdarlıq" medalı** — Əfqanıstan Demokratik Respublikası tərəfindən burada döyüşən beynəlmiləlçi şəxslərə verilir.

## İstinadlar
İudeya və Samariya dairəsi

**İudeya və Samariya dairəsi** () — İsrailin yeddi əsas inzibati ərazi vahidindən  biri. Ərazi İsrail xaricində İordan çayının qərb sahili kimi tanınır.

## Statusu
İudeya və Samariya dairəsi İsrail Müdafiə Ordusunun Mərkəzi hərbi dairəsinin tabeçiliyindədir. İnzibati dairə üzrə bütün qərarlar hərbi dairənin komandanı tərəfindən qəbul edilir.

(1947—1949) ərəb-İsrail müharibəsindən sonra region 1967-ci ilədək İordaniyanın nəzarətində idi.  Altı günlük müharibədən sonra region İsrailin nəzarətinə keçdi. BMT Təhülükəsizlik Şurasının 242 saylı Qətnaməsinə əsasən İsrail həmin torpaqlardan getməlidir. Regionun gələcək statusu İsrail-Fələstin danışıqlarının əsas mövzusudur. Hal-hazırda bura ən tez inkişaf edən regiondur, il ərzində əhalisi 5 faiz artır.

İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu İordaniya vadisini İordaniya Krallığı ilə həmsərhəd olan Yəhudeya və Samariyanın bütün şərq hissəsi olan İsrail Dövlətinin ərazisinə birləşdirəcəyini vəd edib.

## Tarixi
«İudeya və Samariya» termini rəsmi şəkildə İsrail hökuməti tərəfindən 1967-ci ildə təqdiq edilib, ancaq geniş şəkildə 1977-ci ildə "Likud" partiyası hakimiyyətə gəldikdən sonra işlədilməyə başlayıb..

Dairənin adındakı «İudeya» sözü refionun Qüdsdən cənuba Quş-Etsion və Xar-Xevron yaşayış məntəqələri də daxil olmaqla regiona aiddir.  «Samariya» bölgəsi isə Qüdsdən şimaldakı yaşayış məntəqələrini əhatə edir.

## Ərazinin hərbi bölünməsi
Dairə həmçinin 8 hərbi rayona bölünür: Menaşee (Cenin vilayəti), xa-Bika'а (İordan çökəkliyi), Şomron (Şxem vilayəti), Efraim (Tul-Karem vilayəti), Binyamin (Ramalla vilayəti), Etsion (Vifleem rayonu) və Yehuda (Xevron vilayəti).

## İstinadlar
"SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 70 illiyi" yubiley medalı

**"SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 70 illiyi" yubiley medalı" medalı** — 1988-ci ildə SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 70 illik yubileyi münasibətilə təsis olunmuşdur.

## Xarici keçidlər
* Медали и ордена СССР
"Beynəlmiləlçi döyüşçüyə" döş nişanı (SSRİ)

**"Beynəmiləlçi-döyüşçüyə" döş nişanı** — müxtəlif ölkələrdə sülh məqsədilə döyüşən keşmiş SSRİ döyüşçülərinə verilib.

## İstinadlar
CS Dinamo Buxarest QVK

**"Dinamo Buxarest"** () — Rumıniyada fəaliyyət göstərən idman klubudur. Bu ölkənin ən nüfuzlu və böyük şəhəri,həmçinin paytaxtı olan Buxarest şəhərini təmsil edir. İdman klubu ən böyük xərci Dinamo Buxarest Futbol Klubuna edir. CS Dinamo Buxarest QVK isə bu klubun qadın voleybol şöbəsidir. Adının əvvəlindəki "CS" da *Clubul Sportiv* yəni,idman klubu mənasına gələn söz birləşməsinin qısaldılışıdır.

## Tarixi
1948-ci ildə qurulan Dinamo Buxarest Qadın Voleybol Komandasının Rumıniya çempionatındakı ilk nailliyyəti 1957-ci ildə qazandığı çempionluq olur. Daha sonra ölkə çempionatında Rapid Buxarest hakimiyyəti başlayır. Bu hegomonluq 1968-ci ilə qədər davam edir.1974-cü ildə isə ölkə çempionatında Dinamo qasırğası baş verir. Ardıcıl 10 dəfə ölkə çempionluğunu CS Dinamo Buxarest QVK qazanır. Yalnız 1985-ci ildən sonra ölkə çempionatının kuboku buxarestlilərin muzeyini tərk edir. Komandanın son ölkə çempionluğu isə 1989-cu ilə təsadüf edir, bundan sonra komandanın nə Avropada, nə də ölkə daxilində elə bir uğuru olmur. Yalnız iki dəfə təzə-təzə təşkil edilən ölkə kubokunu qazanılır. Bir də komanda ara-sıra qazandığı *wildcard* bileti ilə qitənin ən nüfuzlu yarışı CEV Qadınlar Çempionlar Liqasında iştirak edir. Ancaq hələ ki, komanda bu turnirdə qrup mərhələsini adlaya bilmir.

## Uğurları
**Rumıniya çempionatında yaşadığı çempionluqlar*
:1956-57, 1857-58, 1959-60, 1960-61, 1961-62, 1962-63, 1965-66, 1966-67, 1968-69,1974-75, 1975-76, 1976-77, 1977-78, 1978-79, 1979-80, 1980-81, 1981-82, 1982-83,1983-84, 1984-85, 1988-89

* *Rumıniya kubokunda yaşadığı çempionluqlar*
:2009-10, 2011-12

## Heyəti
*2013-14 mövsümü üçün*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Rəsmi Sayt  
*CEV profile  
*Worldofvolley profile
Qaradağ bələdiyyəsi

* Qaradağ bələdiyyəsi (Ağsu) — Ağsu rayonunda bələdiyyə.
* Qaradağ bələdiyyəsi (Gədəbəy) — Gədəbəy rayonunda bələdiyyə.
Fibrinoliz sistemi

**Fibrinoliz sistemi-**Yaranmış trombun əriməsi və damar mənfəzinin bərpa olunması üçün orqanizmin malik olduğu funksional sistem.

Orqanizmin həyat fəaliyyətini tənzimləmək üçün vacib şərtlərdən biri dövr edən qanın maye halında qalmasıdır.Qan damarları zədələndikdə qan laxtalanma sistemi qanaxmanı dayandırdığı kimi trombun da əmələ gəlməsinə və damar mənfəzinin tutulmasına da səbəb olur. Yaranmış trombun əriməsi və damar mənfəzinin bərpa olunması üçün orqanizmdə daha bir funksional sistem ,**fibrinolitik sistem və ya fibrinoliz fəaliyyət göstərir.** Normada fibrinolitik sistem qan laxtalanma sistemi ilə daima dinamik tarazlıq vəziyyətindədir.Bu sistem laxtalanma prosesinin son məhsulu fibrini dövr edən qandan xaric etməklə yanaşı digər bioloji proseslərdə də iştirak edir.Toxuma regenerasiyası,bəd xassəli transformasiya,ovulyasiya,embrionun implantasiyası,makrofaq reaksiyaları və s proseslər fibrinilitik sistem kompanentlərinin iştirakı ilə həyata keçir.Qan dövranından fibrin laxtasının çıxarılması laxtalanma fermentlərinin neytrallaşdırılması və plazminogenin aktivləşdirilməsi satyəsində fibrinolitk proteazların koməyi və tənzimləyici mexanizmlərin vasitəsilə həyata keçirilir.Fibrinolizin effektli olması,yəni fibrin laxtasının ərimə sürəti fibrin fibrillərinin diametrindən,onların arasında yaranan çarpaz əlaqələrin sıxlığından asılıdır.Trombinin fibrinogeni fibrinə çevirməsi və fibrinin polimerləşməsi prosesləri makromolekullarla zəngin olan bir mühitdə baş verir.Fibrinin formalaşmasının son mərhələsi plazma zülallarının,xüsusilə də,albuminin və qan elementlərinin iştirakı ilə həyata keçir.Fibrinolitik sistemin aktivləşməsi təsadüfi xarakter daşımır və müxtəlif aktivləşdirici və tormozlayıcı maddələrin təsirilə səciyyələnir.Bu sistemin tərkibini plazminogen,plazmindən əvvəlki qeyri aktiv maddə,plazminogenin aktivləşdiriciləri,və inhibitorları,antiplazmin təşkil edir.Fibrinoliz sistemi 2 mərhələdə reallaşır:

# müxtəlif aktivləşdircilərin təsiri altında plazminogenin plazminə çevrilməsi
# substratların plazmin vasitıəsilə parçalanması.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Acremonium

**** () —  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid göbələk cinsi.

## Təsviri və təbii mühiti
Acremonium növləri cosmopolitan, filamentar göbələklərdirlər ki, adətəd bitki qalıqları və torpaqda geniş yayılıblar. Acremonium növlərində cinsi çoxalma müəyyənləşdirilmədiyindən onları bir çox müəlliflər Deuteramycota şöbəsinə aid edirlər. Digərləri isə struktur xüsusiyyətləri Ascomycota şöbəsinə bənzədiyindən onları bu şöbəyə aid edirlər.

## Növləri
Xəstəlik törədicisi kimi Acremoniumun əsasən 3 növü geniş yayılıb.*Acremonium falciforme, Acremonium kiliense, Acremonium recifeii.*

## Patogenlik və klinik xüsusiyyətləri
Ağ taxıllarda mikozlar yaradırlar. Nadir hallarda göz xəstəlikləri, endokardit, peritonit, osteomielit və digərlərinin yaranmasına şərait yaradırlar.

## Makroskopik xüsusiyyətləri
Acremonium cinsli göbələklərin koloniyaları özünəməxsus sürətlə inkişaf edir və 5 günə tam inkişfa çatırlar. 25C də PDA(Potato dextrose agar-kartoflu qidalı mühit) 7 gün qaldıqdan sonra koloniyaların ölçüsü 1–3 sm olur. Yaşlandıqca koloniyaların səthi sərbəst hiflərin böyüməsi ilkə əlaqədar olaraq pambığabənzər forma ala bilər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Curvularia

**Curvularia** — Göbələklər aləminin Ascomycota şöbəsinin Euascomycetes sinfinin Culvularia cinsinə daxildirlər.

## Təsviri və təbii mühiti
Culvularia cinsli göbələklər piqmentli filamentar göbələklərdirlər. Bu cinsli göbələklərin əksər növləri tropik və subtrropik regionlarda taxılların, torpağın, bitkilərin fakultativ patogenləridirlər. Zərərverici olmaları ilə yanaşı onlar həm də insan və heyvanlarda da patogenlik edirlər.

## Növləri
Culvularia cinsli göbələklər Curvularia brachyspora, Culvularia clavata, Curvularia pallescens, Curvularia lunata , Curvularia geniculata, Cuvularia verruculosa və digər bu kimi bir neçə növləri əhatə edir. Curvularia lunata bu cinsli göbələklər içərisində insan və heyvanlarda ən geniş patogenlik edən növdür.

## Makroskopik xüsusiyyətləri
Curvularia cinsli göbələklər 25C də PDA mühitində sürətlə böyüyən yumuşaq koloniyalar əmələ gətirir. Koloniyanın rəngi başlanğıcda ağdan çəhrayımtıl boz rəngdə olur, getdikcə koloniuyanın rəngi yetkinlik ilə əlaqədar olaraq zeytuni qəhvəyi yaxud qara rəngdə olur.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Herman Veyl

**Herman Veyl** (; ) — alman riyaziyyatçısı, nəzəri fiziki və filosofu. 1933-cü ildə nasistlərin hakimiyyətə gəlməsi ilə Almaniyanı tərk edərək ABŞ-də məskunlaşmış və 1951-ci ilədək Prinston Universitetində işləmişdir. Funksiyalar nəzəriyyəsi, ədədlər nəzəriyyəsi, qruplar nəzəriyyəsi üzrə əsərlərin müəllifidir. Həndəsənin vektor aksiomatikasını qurmuşdur.

## Həyatı

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* "Uşaqlar üçün ensiklopediya. Riyaziyyat.", Bakı, "Şərq-Qərb", 2008. səh.612

## Xarici keçidlər
Tamar

**Tamar** digər versiyaları **Tamara** və ya **Tamera** yəhudi mənşəli qadın adıdır, "xurma", "xurma ağacı", "palma ağacı' mənasını daşıyır.

* Tamar (Şirvan məleykəsi)
* Böyük Tamar

## Həmçinin bax
* Tamara
Natiq Yusifov

**Natiq Yusifov** (8.6.1948–22.2.2014) — Azərbaycan Dillər Universitetinin prorektoru (2000–2014), İngilis dilinin Leksikologiyası kafedrasının professoru.

## Həyatı
Natiq Yusifov 1948-ci ildə Qəbələ rayonunun Həmzəlli kəndində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutunun Qərbi Avropa dilləri fakültəsinə İngilis və Azərbaycan Dillər ixtisasına qəbul olunub, 1971-ci ildə həmin ixtisası fərqlənmə diplomu ilə bitirib.

İnstitut Elmi Şurasının qərarı ilə 1971-ci ilin sentyabrından İngilis dili kafedrasının müəllimi vəzifəsinə işə qəbul olunub. 1973-cü ildə həqiqi hərbi xidmətdə olub. Hərbi xidmətdən sonra əmək fəaliyyətini Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunun İngilis dili fakültəsində davam etdirib.

1975–1978-ci illərdə həmin institutun aspiranturasında German Dilləri ixtisası üzrə təhsil alıb və 1985-ci ildə Pyatiqorsk Dövlət Xarici Dillər İnstitutunda German Dilləri ixtisası üzrə "İngilis dilində səs təqlidi sözlərin struktur-semantik təhlili" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək, filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb. 1986-cı ildə 1№li Leksika kafedrasının dosenti seçilib. 1990–1999-cu illərdə İnstitutun İngilis dilinin Leksikologiyası kafedrasının müdiri, 1999–2000-cu illərdə İngilis dili fakültəsinin dekanı vəzifələrinə müsabiqə yolu ilə seçilib.

2000-ci ildən indiyədək Azərbaycan Dillər Universitetinin tədris işləri üzrə prorektoru vəzifəsini tutub.

45-dən çox elmi məqalənin, dərsliyin, fənn proqramlarının, monoqrafiyanın müəllifidir.

1998-ci ildən indiyədək həm də Azərbaycan Dillər Universitetinin İngilis dilinin Leksikologiyası kafedrasında pofessor olub.

Natiq Yusifov 2000-ci ildən Avropa Şurasının Ali Təhsil Komitəsində Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin nümayəndəsi kimi də təmsil olunub. 22 fevral 2014-cü ildə vəfat edib. Qəbələdə dəfn olunub.

3 övladı var.

## İstinadlar

* http://gabalacity-adam.blogspot.com/2014/02/natiq-yusifov.html
* http://salamnews.org/az/news/read/115772
* http://gun.az/social/98278
* http://qafqazinfo.az/xeber--t76465.html
* http://modern.az/articles/52365/1/
* http://musavat.com/news/son-x%C9%99b%C9%99r/Universitet-prorektoru-d%C3%BCnyas%C4%B1n%C4%B1-d%C9%99yi%C5%9Fdi_184111.html?welcome=1
Cladosporium

**Cladosporium cinsli göbələklər** — Göbələklər aləminin Kisəli göbələklər şöbəsinə daxildirlər.

## Təsviri və təbii mühiti
Cladosporium cinsli göbələklər piqmentli kif göbələkləridirlər və qalıq üzvü maddələrdə geniş yayılıblar. Tez-tez bu göbələklərlə ərzaqların kirlənməsi hallarına rast gəlinir. Bəzi növləri tropik və subtropik regionlarda dominantlıq edirlər. Həmçinin bəzi Cladosporium cinsli göbələklərə balıqlarda da rastlanır. Cladosporium cinsli göbələklər əsasən bitkilərdə patogenlik edir və bununla bərabər onlar digər növlü göbələklərdə də patogenlik edirlər. Bu cinsli göbələklərin sporları əsasən küləklə yayılır və atmosferdə onlara geniş rastlanır.

## Növləri
Cladosporium cinsli göbələklərə 50-dən atıq növ daxildir. Ən geniş yayılanları Cladosporium elatum, Cladosporium herbarum, Cladosporium sphaerospermum, Cladosporium cladosporioides — dir.

## Makroskopik əlamətləri
Cladosporium cinsli göbələklərin optimal böyüməsi PDA mühitində 25 Cdə gedir. Əksər Cladosporium növləri 35C dən yuxarı temperaturda inkişafını dayandırır. Zeytuni qəhvəyi yaxud qara koloniyalar əmələ gətirir. Sadə yaxud budaqlanan qara piqmentli konidi zəncirləri əmələ gətirirlər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Sliedrext Sport QVK

**"Sliedrext"() Sport** — 1956-cı ildə yaradılmış qadın voleybol klubudur. Komandanın həmçinin kişi voleybol komandası da fəaliyyət göstərir.

## Heyəti
**2013-14 üçün**
* 1  Kirsten Knip
* 2  İnge Molendiyk
* 3  Esther Hullegie
* 4  Rianne Lantinqa
* 5  Seliya Diemkoudre
* 6  Linn Thiyssen
* 7  Niyenke de Vaard
* 8  Pamela Domselaar
* 9  Mariska Koster
* 10  Bianka Qommans
* 11  Esther van Berkel
* 12  Lisa Vossen

## Xarici keçidlər
* Rəsmi Sayt
* Rəsmi Twitter səhifəsi
Dilarə Səlim

**Dilarə Hamlet qızı Səlim** () — Azərbaycan Televiziyasında proqram müəllifi və telejurnalist, Mədəniyyət Televiziyasının direktoru (10.01.2024-cü il tarixindən)

## Həyatı
Dilarə Səlim 15 avqust 1968-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunun Alman dili tərcüməçiliyi fakültəsini bitirib. 1990-cı ildən AzTV-də çalışmağa başlayıb. "Televiza", "Kinofakt" və "Səhər" verilişlərində müəllif-aparıcı olub. 1994-cü ildə "Mir" Dövlətlərarası Teleradioşirkətinin Azərbaycan Milli Nümayəndəliyində şərhçi işləyib. 1997-ci ildə Almaniyanın Gustav Ştrezeman Universitetində televiziya jurnalisti fakültəsində kurslar keçib. 2000-ci ildə "ABA" televiziyasında "Kontra" tok-şousunun müəllifi və aparıcısı olub. 2001-ci ildə "İnternyus" televiziya şirkətinin Azərbaycan Təmsilçiliyində prodüser və aparıcı olaraq "Media və Mən" verilişini hazırlayıb. 2007-ci ildən AzTV-də "Səhər" proqramında müəllif və aparıcı, "Xəbərlər"də isə aparıcı kimi işləyib. "Səadət" qadın proqramının müəllif və aparıcısı olub. 2018-ci ildən AzTV-nin "Mədəniyyət xəbərləri"nin baş redaktoru, "Görüş yeri" verilişinin müəllif və aparıcısıdır. 2024-cü ilin yanvar ayında Mədəniyyət Televiziyasına direktor təyin edilib.

Ailəlidir, iki qızı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Dilarə Səlim: "Azərbaycanda tanınmışlar arasında ilk adam mənəm ki…" — SÖHBƏT 
* https://www.youtube.com/watch?v=vhb3elPHVMs&t=2s
* https://www.youtube.com/watch?v=IWFFipTgLXU&t=165s
* http://gabalacity-adam.blogspot.com/2013/10/dilar-slim.html
Bulaqatlar

**Bulaqatlar**  — Buryat xalqının tərkibində etnik qrup.

## Tarixi
Bulaqatlar  XVII-XVIII əsrlərdə buryatların ən böyük tayfası idi. Bulaqatlar tarixən Baykal gölü ətrafında köçəri həyat keçirirdilər. Çingiz xanın dövründə bulaqatların ulu babası Buxa noyon Orta Asiya səfərində iştirak etmişdi. Sonradan bulaqatların bir hissəsi Monqolustan Altayında köç saldılar. Qalanları isə əvvəlki yaşayış yerlərinə qayıtdılar.

## Müasirlik
Hazırda bulaqatlar Buryatiyanın Exirit-Bulaqat, Osin, Boxan, Nukut rayonlarında və İrkutsk vilayətində yaşayırlar.

## Ədəbiyyat
* **Балдаев С. П.** Родословные предания и легенды бурят. Ч.1. булагаты и эхириты. — Улан-Удэ, 1970.- 362 с.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Народы Байкала
KP Brno QVK

**"KP Brno**"  — Çexiya qadın voleybol komandasıdır. 1996-cı ildə yaradılmış və günümüzdə də aktiv fəaliyyət göstərir.

## Heyəti
Komandanın heyətini əsasən çex voleybolçular təşkil edir. Komandanın kapitanı İvana Cebakovanın həm  məşqçi, həm də oyunçu olması diqqəti çəkir və voleybolda çox nadir rastlanan vəziyyətdir.
### Əsas komanda
*2013-14 mövsümü üçün*

### Texniki heyət
* Baş məşqçi :  Gonzalez Andre Kristopher
* Köməkçi məşqçi :  İvana Cebakova
* Satatist :  Sklenar Zdenek
* Fizioterapist :  Vorlova Kamila

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəsmi Sayt
Georq Brandes

**Georq Morris Kohen Brandes** (; ) — Danimarka ədəbiyyatşünası, publisisti, naturalizm nəzəriyyəçisi.

## Həyatı
Byörnstyerne Byörnson üslubi cəhətdən xalq ədəbiyyatı ilə səsləşən "Syunneve Sulbakken" (1857), "Arne" (1859), "Şən oğlan" (1860) povestlərində kənd həyatı idealizə edilirdi. Məşhur tənqidçi Georq Brandes 1886-cı ildə "Şən oğlan" povestini "norveçlilərin ağlını kədərli melanxoliya bataqlığından xilas etmək istəyən sağlamlaşdırıcı mehə" bənzətmişdi.

1888-ci ildə Georq Brandes Kopenhagen universitetində Fridrix Nitsşe fəlsəfəsindən dərs deməyə başlayır. Bir az geciksə belə. Nitsşe böyük bir filosof idi və özü də bunun fərqində idi. Dünyanın isə bunu bilməməsi imkansızdı.

Selma Lagerlöf 1891-ci ildə ona bütün dünyada şöhrət qazandıracaq "Gosta Berlings saga" əsərini yazır. Roman, Avqust Strinberq, Henrix İbsenin və Skandinaviyanın o dövrdə yaşamış digər yazıcılarına xas olan realizmdən uzaq, romantik janrda yazılmışdı. Əsərdə "bayronsayaq" qəhrəmanların sərgüzəştlərindən, o cümlədən dönük keşişdən bəhs edilir. Roman əvvəlcə yaxşı qarşılanmasa da, danimarkalı tənqidçi Georq Brandes əsərdə romantik dəyərlərin dirçəlişi ilə bağlı fikirlərini söyləyəndən sonra, əsər misilsiz şöhrət qazandı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Переписка Фридриха Ницше с Георгом Брандесом
* Георг Брандес. Шекспир. Жизнь и произведения
* Георг Брандес о Дмитрии Мережковском
Tarixşünaslıq

**Tarixşünaslıq** — tarix elminin tarixini öyrənən və tarix elmindəki bu və ya digər problemin tarixçilər tərəfindən necə araşdırıldığını təhlil edərək qiymətləndirən köməkçi tarix elmi.

"Tarixşünaslıq" termini müasir tarix elmində müxtəlif cür şərh olunur. Onu müəyyən edilmiş problemlər haqqında yazılmış ədəbiyyat siyahısı, tarixi təfəkkürün inkişaf mərhələlərini əks etdirən məktəb və istiqamətlərin, konsepsiyaların təhlili, tarixin inkişaf mərhələlərini öyrənən elm və s. kimi izah edirlər.

Tarixşünaslığın əsas məqsədi obyektiv reallığın hadisə, təzahür və proseslərinin öyrənilməsinə yönəlmiş münasibətləri, tarixi dərketmə təfəkkürünün təkamül mərhələlərini, obyektiv reallığın tədqiqi səviyyəsi və öyrənilməsi zəruri olan aspektlərinin müəyyənləşdirilməsidir.

Tarixi tədqiqatın tarixşünaslıq baxımından təhlilinin iki aspekti mövcuddur: 1) tarixçi özündən əvvəl həyata keçirilmiş tədqiqat işlərini təhlil edir, onların çatışmayan, mənfi cəhətlərini müəyyənləşdirir; 2) tarixşünaslıq təhlili tarixçiyə əvvəlki tədqiqatçıların istitfadə etmədiyi və ya edə bilmədikləri mənbələrin tədqiqata cəlb olunmasına, yəni tədqiqatın mənbə bazasının genişləndirilməsi və zənginləşdirilməsinə şərait yaradır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Tarix
* Mənbəşünaslıq
* Tarixçi
Edvard Norton Lorenz

**Edvard Norton Lorenz** (; d. 23 may 1917, Qərbi Hartford, Konnektikut, ABŞ – ö. 16 aprel 2008, Kembric, Massaçusets, ABŞ) — amerika riyaziyyatçısı, Xaos nəzəriyyəsinin banisi.

## Həyatı
Edvard Lorenz Qərbi Hartford, Konnektikut ştatında anadan olmuşdur. O, riyaziyyatı Dartmut kollecində, daha sonra isə Kembric şəhəri Harvard Universitetində almışdır. İkinci dünya müharibəsi zamanı, Edvard Amerika Birləşmiş Ştatlarının Ordu Hava Korpusu üçün hava proqnozunda işləmişdir. Müharibədən qayıtdıqdan sonra o, meteorologiya öyrənmək qərarına gəlib. Lorenz ömrünün axrına kimi işlədiyi Massaçusets Texlonoji universtitetində iki dərəcə almışdır.

1991-ci ildə Basic elmləri sahəsində Kioto mükafatı almışdır.

Edvard Lorenz zaman ilə ayaqlaşmağı bacarır və həyatının sonuna kimi fəal elm adamı sayılıb. O, öz elmi məqaləsin qutardıqdan bir həftə sonra, 90 yaşında Kembricdə yerləşən evində xərcəng xəstəliyindən vəfat etmişdir.

## İş dünyası
1946-ci ildən Masaçusets Texnoloqiya instititunda professor kimi işləmişdir. Edvard Lorenz Amerika Meteorologiya Cəmiyyəti və Amerika Birləşmiş Ştatlarının Milli Elmlər Akademiyası, Amerika Akademiyasının üzvü idi. Rusiya ilə əlaqələr üzrə 27 dekabr 1988-ci ildə Edvard Lorenz Rusiya EA-nın okeanologiya, atmosfer fizikası və coğrafiya bölməsinin xarici üzvü seçilmişdir.

2004-cü ildə Lomonosov adına Böyük Qızıl medalla təltif etmişdir.

## İstinadlar
İstehza

**İroniya** ( "bəhanə") —  Burada həqiqi məna gizlədilir və ya aşkar mənaya zidd olur. İroniya insanda belə təsəvvür yaradır ki, sanki müzakirə predmeti görünən kimi deyildir

**İroniya** — Bu, sözlərin mənfi halda ifadə olunmasıdır. Məsələn: "Sən igidsən!", "Ağıllı-kamallısan…" Burada müsbət fikirlər mənfi məna daşıyır.
Zedi Smit

**Zadi Smit** (, əsl *Sadie Smith*, ) — ingilis yazıçısı.

## Həyatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
CS Stiinta Bacau QVK

**Stiinta Bacau** () — Rumıniya qadın voleybol klubudur.Komandanın yaranma tarixi dəqiq bilinmir. Bu haqda çoxlu fikirlər dolaşır. Komandanın həmçinin kişi voleybol komandası da fəaliyyət göstərir.

## Heyəti
*2013-14 mövsümü üçün*

## Uğurları
***Divizia A1 (3)**:
***Qızıl:* 1998, 2005, 2013
***Rumıniya kuboku() (1)**:
***Çempionluq:* 2013

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Qeyri Rəsmi Sayt 
*Rəsmi Facebook Səhifəsi 
*CEV Saytında
Mister Olimpiya

**Mister Olimpiya** — Bodibildinq idmanı üzrə ən əhəmiyyətli turnir. Ümumdünya bodibildinq və fitnes federasiyası (IFBB) tərəfindən keçirilir.

## Tarixi
Joe Veyder tərəfindən təşkil olunmuş bu turnir ilk dəfə 1965-ci ilin 18 sentyabrında Nyu-Yorkda, Bruklin musiqi akademiyasının binasında keçirilmişdir. Yarşın keçirilməsində məqsəd idmançıların il boyu formada olmasını saxlamaq və maddi baxımdan gəlir əldə edə bilməsi idi. Peşəkar idmançıların qatıldığı bu turnir 1998-ci ildən qaydalara əsasən hər il sentyabr ayında Las-Veqas şəhərində keçirilir. İlk vaxtlar turnirdə ancaq Mister Dünya, Mister Amerika və Mister Kainat yarışlarının qalibləri iştirak edə bilərdi.

Hal-hazırda Mister Olimpiya turnirinə əvvəlik illin ilk 6-lığı əldə edənlər, Arnold Classic turnirinin ilk 6-lığı, Nyu-York Pro turnirinin ilk 5-liyi, istənilən Qran-Pri yarışlarının ilk 3-lüyü dəvət olunur.. Əyər 2000-ci ildə keçirilmiş turnirin mükafat fondu 230 min, qalibə verilən pul mükafatı 100 min dollar idisə, 2013-cü ilin Mister Olimpiya yarışının mükafat fondu artıq 1 milyon dollar olmuşdur. Qalib isə 250 min dollar qazanmışdır.. Turnir iki hissədən ibarətdir:

1. İlkin. 2. Final.

İlkin hissədə iştirakçılar standart hərəkətlərlə öz əzəllərini nümayiş etdirir. Final mərhələsində isə hakimlər tərəfindən seçilmiş iştirakçılar sərbəst proqramla çıxış edirlər.

## Turnirin qalibləri

55 illik turnir tarixinin (1965–2019) cəmi 15 qalibi olmuşdur.

## Qələbələrin sayı
Hələlik 13 qalib arasında ən yüksək nəticə Li Xeyni ilə Ronni Koulmenə məxsusdur.

1 dəfə qalib gələnlər:**Kris Dikerson**(1982), **Samir Bannut**(1983), **Dekster Cekson** (2008), **Şon Roden** (2018) , **Hadi Çoban** (2022),

2 dəfə qalib gələnlər:**Larri Skot**(1965–1966), **Franko Kolombo**(1976, 1981)

3 dəfə qalib gələnlər:**Sejio Oliva**(1967–1969), **Frenk Zeyn**(1977–1979)

4 dəfə qalib gələnlər:**Cey Katler**(2006–2007, 2009–2010)

6 dəfə qalib gələnlər:**Dorian Yets**(1992–1997)

7 dəfə qalib gələnlər:**Arnold Şvartsenegger**(1970–1975, 1980), Fil Hit (2011–2017)

8 dəfə qalib gələnlər:**Li Heyni**(1984–1991), **Ronni Koulmen**(1998–2005).

## Turnirin strukturu
Mister Olimpiya heçdə bir yarışdan ibarət deyil. 2010-cu ildən sonra bu turnirin tərkibində 9 müxtəlif kateqoriya mövcuddur:
* Mister Olimpiya.
* 212 Showdown(çəkisi 212 funt və onda aşağı olan idmançılar üçün nəzərdə tutulmuş).
* Klassik kateqoriya
* Miss Olimpiya.(qadın bodibilderlərin yarışı)
* Fitnes Olimpiya.(qadınların fitnes üzrə yarışı)
* Figure Olympiya.(qadınlarn fitnes və bədən quruluşu yarışması)
* Bikini Olympiya.(qadınların fitnes və bədən quruluşu yarışması, bikini kateqoriyası)
* Men's Physique Showdown.(kişi bədən quruluşu yarışması)
* Women's Physique Showdown(qadın bədən quruluşu yarışması)

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Bodibildinq
* Arnold Classic

## Xarici keçidlər
* http://www.ifbb.com/
* http://www.olympiaamateur.com/en/homepage/ 
* http://www.ambal.ru/
* http://coolbody.org.ua/
ATSC Sparkasse Wildcats Klaqenfurt QVK

**Klagenfurt**  — 1979-cu ildə yaradılmış Avstriya qadın voleybol klubudur. Avstriyanın avro kuboklarda oynayan tək-tük komandalarındandır.

## Heyəti
*2013-14 mövsümü üçün*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəsmi Sayt
Encore

***Encore*** Eminemin beşinci studiya albomudur. Albom 16 noyabrda satışa çıxmalı idi, lakin internetə sızdığınnan 12 noyabrda satışa çıxdı. Encore satışa çıxannan sonralı ilk 3 gündə 710,000 nüsxə satıldı. Billboard Top 200 siyahısında ay zirvəyə çıxdı. 17 dekabr 2004-də RIAA tərəfindən 4x Platinium olaraq sertifikatlaşdırılan albom, 2008-in oktaybrına qədər 5.1 milyon nüsxə satdı.
## Musiqi siyahısı

## İstinadlar
Hemofiliya B

**Hemofiliya B** qan laxtalanma sisteminin IX faktorunun irsi çatışmazlığı nəticəsində inkişaf edir və Hemofiliya A-dan klinik baxımdan yüngül gedişinə görə fərqlənir. Xəstəlik həmçinin **Kristmas xəstəliyi** də adlanır. Xəstəlik X - xromosomu ilə ilişikli resessiv yolla nəsildən nəslə keçir. Hemofiliya B xəstəliyi zamanı IX faktora nəzarət edən genin mutasiyası və ya delesiyası baş verir ki, nəticədə qeyri funksional IX faktor molekulunun yaranması və ya bu faktorun sintez olunmasının dayanması baş verir.

Xəstəlik ilk dəfə ətraflı olaraq R.Biggs tərəfindən 1952 cildə təsvir edilmiş və xəstəliyin aşkar olunduğu xəstənin soyadına uyğun olaraq Kristmas xəstəliyi adlandırılmışdır. Yeni antihemofil faktor Kristmas faktoru, sonralar isə beynəlxalq təsnifata uyğun olaraq IX faktor kimi işarə olunmuşdur. Hemofiliya B klinik baxımdan Hemofiliya A-ya bənzəsə də, burada qanaxmaların rastgəlmə tezliyi Hemofiliya A-dan 5 dəfə azdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Hemofiliya A

**Hemofiliya A** xəstəliyi VIII faktorun molekulyar anomaliyaları ilə və ya çatışmazlığı nəticəsində yaranan bir xəstəlikdir. Xəstəlik 30% spontan mutasiyalar, 70% isə X xromosomu ilə əlaqədar resessiv yolla nəsildən-nəslə keçməklə baş verir. Statistikaya əsasən, dünya əhalisinin hər bir milyonunun (1000000) 30–100 nəfərində aşkar olunur. Azərbaycanda Hemofiliya A xəstəliyinin rast gəlmə tezliyi 1:20000-ə bərabərdir.Qan laxtalanma sisteminin VIII faktoru və ya antihemofiliya faktoru, damarların endotel hüceyrələri və qaraciyər sinusitləri də daxil olmaqla müxtəlif toxumalarda sintez olunan polipeptiddir. Bu faktorun sintezinə X xromosomunda yerləşən X q 26 — q 28 geni tərəfindən nəzarət olunur. Hemofiliya A-nın geni 1984-cü ildə aşkarlanıb. Müəyyənləşdirilib ki, bu gen 25 intronlara bölünmüş 26 ekzondan ibarətdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Hemofiliya B

## İstinadlar
Düz Rəsullu bələdiyyəsi

## Tarixi
**[[Düz Rəsullu bələdiyyəsi]]** - Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun ərazisində 1999-cu ildə yaradılmış bələdiyyədir. 

## Əhatə dairəsi
**Düz Rəsullu bələdiyyəsinin ** əhatə etdiyi ərazilərə Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun Bəydəmirli, Çay Rəsullu, Düz Rəsullu, Gərməşöylü, Göyəlli, Göyəmli, Hüseynqulular, Kollu, Rəhimli , Şınıx , Təkyemişan və Turşsu  kəndlərinin əraziləri  daxildir. Düz Rəsullu bələdiyyəsi həmin ərazi sərhədləri daxilində özünüidarəetmə formasında fəaliyyət göstərir.

Gədəbəy rayonunun Düz Rəsullu bələdiyyəsi  Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına, “Bələdiyyələrin statusu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa və Azərbaycan Respublikasının Seçki Məcəlləsinə uyğun olaraq ümumi, bərabər, birbaşa seçki hüququ əsasında sərbəst, şəxsi və gizli səsvermə yolu ilə seçilmiş bələdiyyə üzvlərindən ibarət kollegial orqan olub qanunla müəyyən edilmiş ərazi hüdudları daxilində yerli özünüidarəetməni həyata keçirmək məqsədilə yaradılmışdır, Düz Rəsullu və Şınıx bələdiyyələrinin hüquqi varisidir.

Bələdiyyənin ünvanı: Gədəbəy rayonunun Düz Rəsullu kəndidir.

23 dekabr 2019-cu il Bələdiyyə seçkilərinin nəticələrinə görə Qurbanov Ələddin Nurəddin oğlu Düz Rəsullu bələdiyyəsinin sədri seçilmişdir.
Muroran

**Muroran** () — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və eyni adlı prefekturanın İburi sabprefekturada yerləşən şəhər.
Abaşiri

**Abaşiri** () — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və eyniadlı prefekturanın Oxotsk sabprefekturada yerləşən şəhər.

## Həmçinin bax
* Abaşiri həbsxanası

## İstinadlar
Rumoi

**Rumoi** () — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və Hokkaydo prefekturanın Rumoi sabprefekturanın eyni adlı paytaxtı.

## İstinadlar
Nemuro

**Nemuro** () — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və Hokkaydo prefekturanın Nemuro sabprefekturanın eyni adlı paytaxt.

## Qardaş şəhərlər

* , , Sitka
* , Severo-Kurilsk 

## İstinadlar
Çitose

**Çitose** () — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və eyni adlı prefekturanın İşikari sabprefekturada yerləşən şəhər.

## Qardaş şəhərlər

* , , Ankoric
* , Konqsberq

## İstinadlar
Kuşiro

**Kuşiro** () — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və Hokkaydo prefekturanın Kuşiro sabprefekturanın eyni adlı paytaxrı.

## Qardaş şəhərlər

* , Börnabi
* , Petropavlovsk-Kamçatski
* , Xolmsk

## İstinadlar
Kula Qradaçats QVK

**Kula Gradacac** —  Bosniya və Herseqovinanın Qradaçats şəhərini təmsil edən qadın voleybol klubu. Klub CEV turnirlərinə az hallarda  qatıldığı üçün Avropa idman dairələrinin maraq dairəsindən kənardadır. Ancaq qradaçatslılar çox kiçik bir  büdcə ilə 2010-11 Avropa Qadınlar CEV Çağırış Kubokunda iştirak etmişdir. Komanda 2011-2012 idman mövsümündə Bosniya kubokunu qazanaraq tarixinin ən böyük uğuruna imza atdı. Komandanın heyəti əsasən bosniyalılardan təşkil olunmuşdur. Avropada az da olsa tanınan voleybolçuları isə Denisa Huseinbaşiç, Erna Sinanoviç və Kristine Misiçdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Worldofvolley saytında '''Kula'''
Marek Qrexuta

**Marek Qrexuta** (; 10.12.1945 —&nbsp;9.10.2006) — Polşa müğənnisi, şair və bəstəkarı.

## Diskoqrafiya

* *[[Marek Grechuta & Anawa]]* (1970)
* *[[Korowód (album)|Korowód]]* (1971)
* *[[Droga za widnokres]]* (1972)
* *[[Magia obłoków]]* (1974)
* *[[Szalona lokomotywa]]* (1977)
* *[[Pieśni Marka Grechuty do słów Tadeusza Nowaka]]* (1979)
* *[[Śpiewające obrazy]]* (1981)
* *[[W malinowym chruśniaku (album)|W malinowym chruśniaku]]* (1984)
* *[[Wiosna - ach to ty]]* (1987)
* *[[Krajobraz pełen nadziei]]* (1989)
* *[[Piosenki dla dzieci i rodziców]]* (1991)
* *[[Dziesięć ważnych słów]]* (1994)
* *[[Niezwykłe miejsca]]* (2003)

## İstinadlar
Nazriya Nazim

**Nazriya Nazim** (, ; ) — Hindistan aktrisası, müğənnisi, modeli, teleaparıcısı.

## Həyatı

## Filmoqrafiya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Çzin sülaləsi (266–420)

**Çzin sülaləsi** ( 265—420) — Üç çarlıq dövründən Şimal və Cənub sülaləri dövrünədək Çin ərazisində hökmranlıq etmiş altı sülalədən biri. Çzin dövləti hərbi sərkərdə Sıma Yan tərəfindən qurulmuşdur. Budövr Çin tarixinə Çzin dövrü kimi taxil olmuşdur.
* **Qərbi Çzin** : 265–316
* **Şərqi Çzin** : 317–420

## Sıma Yan  hökmranlığı [[265]] — [[290]]
Çzin dövlətinin - “Qəbi Çzinin” () əsası Sıma Yan tərəfindən qoyulmuşdur. Ölkədə bir çox reformlar apararaq onun qüdrətini artıra bilmişdir. Çzin səltənətinə 270-ci ildə Qaşqardan və Fərqanədən, 284 cü ildə Romadan elçilər təşrif gətirmişdilər.
290 cı ildə taxta Huey-di oturmuş olur. Bu zaman dövlət işlərinə fikir vermədiyindən hakimiyyəti onun arvadı əlinə almış olur. Bu zaman ölkə ərazisinə köçəri tayfaların soxulmasının qarşısını Çzin sülaləsi kəsə bilmir.  311 ci ildə ölkə daxili 8 şahzadə arasındakı çəkişmələr nəticəsində paytaxt Loyana köçürülür. İmperator Huey-di Şimali Han sülaləsinə əsir düşdükdən sonra imperator Min-di daha 5 il Çanyanda  hökmranlıq edir. 316 cı ildı Şimali Han sülaləsi sonradan o da fəth edilir.

## Şərqi Çzin [[316]]  — [[420]]
Çanyanda hakimiyyə devrildikdən sonra Çzin sülaləsi qalıqları cənuba üz tutaraq özlərinə Loyandan və Çanyandan cənub-şərqdə indiki Nankin yaxınlığında şahzadə Lanye-van tərəfindən yeni paytaxt Çzyankanı salmış olurlar. Yerli zadəgan Çju, Han, Lu, Hu və Çjou ailələri şahzadə Lanye-vanı Şərqi Çzin dövlətinin (, 317—420),  imperatoru elan edirlər. Beləliklə Şərqi Çzin imperatorları Lanye-van qolundan başlanğıc götürmüş olurlar.

## Çzin hökmdarları
Şakir Sabir Zabit

**Şakir Sabir Zabit** () — folklorşünas, etnoqraf və tarixçi.

## Həyatı
Şakir Sabir Zabit 1913-cü ildə Kərkükdə anadan olub. İlk okulu Kafridə, orta okulu Kəlkükdə, liseyi Bağdadda bitirib. 1933-cü ildə Hərbiyyədən məzun olmuş Şakir Sabir Zabit İraq ordusunda zabit kimi xidmət edib. 1938-də hərbi məktəbi bitirib. 1953-cü ildə isə polkovnik rütbəsində təqaüdə çıxıb. Şakir Sabirın peşəsi zabit olduğuna görə ədəbi-bədii, elmi-publisistik əsərlərində “Zabit” təxəllüsündən istifadə edib. 1959-cu ildə general Şakir Sabir təqaüdə çıxır.

## Fəaliyyəti
İraqda yaşayan özlərini türkman adlandıran türklərin tarixindən, soy köklərindən bəhs edən “Mə’cəzu-tərixu —t—türkmani filıraqi” kitabını 1961-ci ildə nəşr etdirir. Ərəbcə yazılmış bu kitab nəinki türkmanlar, hətta ərəb araşdırıcıları tərəfindən də maraqla qarşılanır. Bunun ardınca Şakir Sabir 1962-ci ildə “*İraq türkmanları ağzında ata sözləri*”, yenə həmin il “*Kərkükdə ictimai həyat*”, 1965-də “*Bayat qəbiləsi haqqında araşdırma*”, 1966-cı ildə “*Bizdəki əxlaq və əxlaq anlamı dərdi*”, 1968-ci ildə isə 3 kitab “*Zabitin məktəbi*”. “*Zabitin güzgüsü*” və “*Zabitin göz yaşları*”  kitablarını çap etdirib. Bütün bunlardan əlavə onun 4 kitabı ərəbcə nəşr edilib.
     
Şakir Sabir Zabit jurnalistikada da böyük əmək sərf edib. “*Əl Turas Əl Şəbi*” adlı dərgi çıxarıb. Bu nəşrdə yazılar bir neçə dildə qələmə alınırdı. Bir illik fəaliyyətdən sonra nəşr dayandırılıb. 1964-cü ildə Şakir Sabir Zabit ərəb və türkman dillərində “*İraq*” adlı qəzetin nəşrinə başlayıb. Cəmi 62 sayı dərc edildikdən sonra qəzet dərgiyə çevrilib və səkkiz saydan sonra 1968-ci ildə bağlanılıb. Bir neçə dildə məqalələr yayınlayan “*Ət-turasu-ş -şəbiyyu*” (Milli irs) və “*İraq*” (1964-cü ildən məqalələr verən qəzet 62-ci sayından sonra dərgiyə çevrilib) dərgilərini yayınladıb. 1988-ci ilin sentyabrında öz zəngin kitabxanasını xalqın istifadəsinə verib. "*Türklərin İraqda qısa tarixi*" kitabı ərəb dilində nəşr edilmişdir. Müəllif bu kitabı xalqının folkloruna və etnoqrafiyasına həsr etmişdir. 1968-ci ildə Bakıda Molla Pənah Vaqifin anadan olmasının 250 illik yubiliyendə fəal iştirak etmişdir. 1990-cı il yanvarın 31-i Bağdadda vəfat etmiş Şakir Sabir Zabit Kərkükdə dəfn edilib.

## Kitabları
* "İraqda türkmanların tarixi vardır" (ərəbcə). Bağdad 1957
* "İraqda türkmanların tarixi vardır". 1961
* "İraq Türkmanları ağzında atalar sözləri", Matbaat-i Dar ul-Basri, 1962 - 98 səh.
* “Kərkükdə ictimai həyat”, 1962
* “Kərkükdə ictimai həyat”, 1964
* “Bayat qəbiləsi haqqında araşdırma”, 1965  
* “Bizdəki əxlaq və əxlaq anlamı dərdi”, 1966 
* “Zabitin məktəbi”, 1968 
* “Zabitin güzgüsü”, 1968 
* “Zabitin göz yaşları”, 1968 
* Türklərin İraqda qısa tarixi: Ərəb dilindən tərcümə - Bakı: Nurlar, 2006. - 87 səh. 500 tiraj. - ISBN 9952-426-09-7

## İstinadlar
Əbdülvahid Kuzəçioğlu

**Əbdülvahid Kuzəçioğlu** — müğənni

## Həyatı
Əbdülvahid Kuzəçioğlu 1925-ci ildə Kərkükdə doğulmuşdur. Çox məlahətli və güclü səsi olmaqla tanınmış müənnilər arasında öndə getmişdir. Şərq ölkələrinin əksəriyyətində məşhur olan bu müğənni türkman mahnılarını aləmə tanıdan bir sənət elçisi adına layiq görülümüşdür.

Əbdülvahid Kuzəçioğlu İraqda neft şirkətində çalışmışdır.

1966-cı ildə Kərkükdə "Kuzəçioğlunun xoyrat və bəstələri" kitabı çapdan çıxmışdır. Kitabda Səməd Vurğunun "Gülə-gülə" və Rəsul Rzanın "Layla balam, a layla" şeirlərinə bəstələnən mahnılar da var. İfa etdiyi "Olum boyun qurbanı", "Ay qız mənə bax, bax", "Vəfasız", "Samovar almışam silənim yoxdur" Azərbaycan mahnıları müğənninin repertuarına daxildir.

1966-cı ildə Qəzənfər Paşayev Kərkükdə olarkən Kuzəçioğlu ilə görüşmüşdür. Bağdadda olarkən Qəzənfər Kuzəçioğlunun Bakıda rəssam Nazim Rəhmanzadənin çəkdiyi portretini gətirmiş, "Qardaşlıq" (Mədəniyyət ocağı) rəhbərliyinə vermişdir.

## Haqqında deyilənlər

Kərküklü Əbdülvahid Kuzəçioğlunun XX əsrin 50–60-cı illərindən bir çox Azəri mahnısını oxuması nəticəsində Azəri mahnılarının Kərkükə girməsi qolaylaşmışdır. **Mahir Naqib**

## İstinadlar
Nil Geyman

**Nil Riçard MakKinnon Qeyman** (; Portsmut, Böyük Britaniya) — məşhur ingilis yazıçı, qrafiki romanların və komikslərin müəllifi,ssenarist . Məşhur işlərinə misal olaraq bunları göstərmək olar: "Ulduz tozu", "Amerika Tanrıları", "Korolina", "Qəbiristanlıq kitabı", komiks seriası "Qum adam". Qeymana çox mükafatlar verilmişdir: Hüqo mükafatı, Nebula mükafatı, Brem Stoker mükafatı, Con Nyuberi mükafatı, Lokus mükafatı.

## Həyatı
Geyman Polşa və Aşkenazi yəhudilərinin nəslindən gəlir. Onun ulu babası hardasa 1914-cü ildən öncə Belçikanın Antverpen şəhərindən İngiltərəyə gəlib. 

Onun babası Portsmutda məskunlaşdıqdan sonra soyadını Çeymandan (Chaiman) Geymana dəyişmiş və ingilis cəmiyyətinə inteqrasiya olmuşdur. O, bu müddət zamanı marketlər şəbəkəsi işlədib. Onun atası Devid Bernard Geyman da həmin market işində çalışaraq ailə biznesini davam etdirib. Geymanın anası Şeyla (Qoldmen) isə əczaçı olmuşdur. Geymanın özündən yaşça kiçik iki bacısı var: Kler və Lizzi.

Geyman ailəsi 1965-ci ildə Qərbi Susseksdəki Şərqi Qrinstedə köçür. Nilin valideynləri orada yerli "*Scientology*" mərkəzində Dianetika üzrə təhsil alırdılar. Nilin bacılarından biri hazırda Los-Ancelesdəki Scientology kilsəsində işləyir. Nil Geyman şəxsən sayentoloq olmadığını bildirir.

Geyman artıq dörd yaşında ikən səlis oxu bacarığına yiyələnmişdi. On yaşında Dennis Uitlinin əsərləini oxumaqdan zövq alırdı. Sözsüz ki, Nilin ədəbi zövqünün formalaşmasında onun böyük rolu olub. Nilin əlindən düşməyən daha bir kitab Con Tolkinin məşhur "Üzüklərin hökmdarı" romanı idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əziziyə qəzası

**Əziziyə qəzası** () — İraq Respublikasının Vasit mühafazasında inzibati ərazi vahidi. Qəzanın inzibati mərkəzi Əziziyə şəhəridir.

## Ərazisi
2009-cu ilə olan rəsmi məlumata əsasən qəza 2.467&nbsp;km² ərazini əhatə edir.

## İnzibati-ərazi bölgüsü
İnzibati cəhətdən üç nahiyyəyə (ərəbcə: ناحية) bölünür: Əziziyə nahiyyəsi (ərəbcə: ناحية العزيزية), Hafriya nahiyyəsi (ərəbcə: ناحية الحفرية) və Dəbuni nahiyyəsi (ərəbcə: ناحية الدبوني)

## Əhalisi
2003-cü ilə olan rəsmi təxminə əsasən qəza əhalisi 112.900 nəfər idi. Eyni təxminlərə görə bütün Vasit mühafazasında 913.386 nəfər əhali yaşamışdır. Və bu rəqəmlər nəzərə alındıqda məlum olur ki, Əziziyə qəzasında yaşayan əhali bütün mühafazada yaşayan əhalinin 12.36%-ni təşkil edirdi.

### Etnik tərkibi

Qəza əhalisi əsasən ərəb olsa da burada həm də etnik türkmanlar da məskunlaşıb. Türkmanlar qəzanın inzibati mərkəzi Əziziyə şəhərində yaşayırlar və şəhərdə əhalinin əksəriyyətini təşkil edirlər. Qəzadakı türkmanların əksəriyyəti Karakol tayfasına (ərəbcə: عشيرة ألبو كراغول) mənsubdur.

## İstinadlar
MKS Dabrova Gornicza QVK

**"Miejski Klub Siatkarski Dabrova Gornicza"** — Polşanın Dabrova Gornitsa () şəhərini təmsil edən qadın voleybol klubudur. 1992-ci ildə yaradılmış klub son illərdə yüksəlişdədir. Komanda "Plusliga"da (Polşa qadın voleybol çempionatı) 2010, 2012-ci illərdə qazandığı bürüncün ardından 2012–13 idman mövsümündə tarixinin ən böyük uğuruna imza atdı və ölkə ikincisi oldu.

## Tarixi

Komanda 2009–2010 idman növsümündə Polşa üçüncüsü olaraq ilk medalını qazanmışdır. Eyni uğur növbəti mövsüm də təkrarlandı. 2013-cü ildə klub həm ölkə superkubokunu qazandı həm də Polşa ikincisi oldu. Bu ikincilikdə komandaya yeni qoşulmuş türk voleybolçu Özgə Kırdar Çəmbərcinin böyük payı olmuşdur. Avropa üçüncüsü olmuş voleybolçu sözün əsl mənasında komandasını topla təmin edən şəxs idi. Növbəti mövsüm isə komandanı illərdir çalışdıran polyak mütəxəssis Valdemar Kavka yollar ayrıldı. Yerinə gələn italyan məşqçinin isə komandanı toparlaması bir qədər vaxt aldı.

## Heyəti

*2013–14 mövsümü üçün*

**Texniki heyət**
* Baş məşqçi :  Nikola Neqro
* Köməkçi məşqçi :  Leszek Rus
* Satatist :  Przemek Kavka
* Fizioterapist :  Jacek Stiçno
* Təlimçilər hazırlaşdıran şəxs :  Łukasz Filipecki

## Uğurları

* **[[Voleybol üzrə Polşa Plusliqası]]** :
::  Gümüş medal: 2012–13
::  Bürünc medal: 2009–10, 2011–12
*  Polşa kuboku — (2)
: 2011–12, 2012–13
*  Polşa superkuboku — (2)
: 2012, 2013

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rəsmi Sayt
Şu (çarlıq)

**Şu** () — Üç çarlıq dövründə 221 — 263 cü illərdə mövcud olmuş dövlət .
Şu çarlığının əsası, özünü Han sülaləsinin davamçısı sayan  Lyu Bey (劉備) tərəfindən qoyulmuşdur. Lyu Bey “Sarı çalmalılar üsyanını” yatıraraq hakimiyyəti əlinə almış ordu sərkərdəsi olmuşdur. Etdiyi cəhdlərə baxmayaraq  uzun müddət ona ərazi bütövlüyünü əldə etmək mümkün olmur. O, ya Vey çarlığının hökmdarı Çao Çao, ya Yuan Şao, ya da Lyu Byaonun tabeçiliyinə keçirdi. Lyu Bey ordusu U çarlığının çarı Sun Çyuanın ordusu ilə müttəfiqləşərək Vey çarı Çao Çao üzərində qələbə çaldıqdan sonra, 208 ci ildə nəhayət Lyu Bey Çzinçjounun şimal hissəsinə sahib olur. Daha sonra cənuba doğru irəliləyərək  Ulin və Çanşa şəhərlərini də əlinə keçirərək, Yantszı çayı boyunca üzü yuxarı irəliləmiş olur. 214 cü ildə İnçjounu fəth edir. Sonradan müttəfiqi U çarlığının çarı Sun Çyuana qarşı vuruşaraq, Çyinçjounu onunla bölüşdürmüşdür. 219 cu ildə Lyu Bey Çao Çaodan Hançjun əyalətini almışdır. Beləliklə o, çarlığın ərazisini xeyli böyütməyə nail olmuşdur.

## Xarici keçidlər
* Üç çarlığın tarixi