open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Şahanə Nəzərova

**Şahanə Nəzərova** (28 may 2001; Siyəzən, Azərbaycan) — Azərbaycanı təmsil edən güləşçi.

Yeniyetmələr arasında dünya və Avropa çempionu, Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc mükafatçısı.

## Həyatı
Şahanə Nəzərova 2001-ci il mayın 28-də Siyəzən şəhərində anadan olub. 2007-ci ildən idmanla məşğul olur. Məşqçisi Ağadədə Allahverdiyevdir.

## Karyerası
2017-ci il 28-30 aprel tarixlərində Türkiyənin İzmir şəhərində keçirilən ənənəvi "Zəfər" kubokunda qızıl medala layiq görülüb.

2017-ci il 24-30  iyul tarixlərində Bosniya və Herseqovinanın paytaxtı Sarayevo şəhərində keçirilən yeniyetmə güləşçilər arasında Avropa birinciliyində Azərbaycanı təmsil edib. 1/4 final mərhələsində Bolqarıstan təmsilçisi Dimitrinka Sergeyeva ilə qarşılaşaraq onu tam üstünlüklə, yarımfinalda isə Ukrayna təmsilçisi Mariya Tomisiçi 8:0 hesabı ilə məğlub edib. Final görüşündə Luçana Bekbaulovanı tam üstünlüklə məğlub edərək qızıl medala layiq görülüb.

2017-ci il sentyabr ayında Yunanıstanın paytaxtı Afina şəhərində keçirilən yeniyetmə güləşçilərin Dünya çempionatında Azərbaycanı təmsil edib. İlk görüşdə Yaponiya təmsilçisi Karin Uematsunu tam üstünlüklə, Rusiya təmsilçisi Luçana Bekbaulovanı tam üstünlüklə məğlub edib. Final görüşündə isə Mariya Tomisiçi tam üstünlüklə məğlub edərək qızıl medal alıb.

2018-ci ildə 43 kq çəki dərəcəsində Şimali Makedoniyanın paytaxtı Skopye şəhərində yeniyetmə güləşçilər arasında Avropa çempionatında çıxış edib. İlk görüşündə Bolqarıstan təmsilçisi Stoyanova İzabeli tam üstünlüklə, 1/4 final mərhələsində Fransa təmsilçisi Castin Viquroksu tam üstünlüklə, yarımfinal mərhələsində Rusiya təmsilçisi Luçana Bekbaulovanı 5:0 hesabı ilə məğlub edib. Final mərhələsində Belarusiya təmsilçisi Valerya Kapustsinaya 2-2 xal hesabı ilə məğlub olaraq gümüş medala sahib çıxıb.

2018-ci ildə 43 kq çəki dərəcəsində Xorvatiyanın paytaxtı Zaqreb şəhərində yeniyetmə güləşçilər arasında Dünya çempionatında çıxış edib. İlk görüşündə Yaponiya təmsilçisi Anna Uenonu 2-9, 1/4 final mərhələsində Fransa təmsilçisi Castin Viquroksu 6-0, yarımfinal mərhələsində Ukrayna təmsilçisi Amina Ponomarovanı tam üstünlüklə məğlub edib. Final mərhələsində Amerika təmsilçisi Emili Şilsona tam hesabla məğlub olaraq gümüş medala sahib çıxıb.

2018-ci ildə Argentinanın Buenos-Ayres şəhərində baş tutan Yeniyetmələrin III Yay Olimpiya Oyunlarında Azərbaycanı təmsil edib. Birinci görüşdə onun rəqibi Braziliya nümayəndəsi Heloisa Martinez oldu. Həmin görüşdə Şahanə Nəzərova rəqibinə 11:0 hesabı ilə qalib gəldi. Növbəti görüşdə onun rəqibi Nigeriya nümayəndəsi Kristiana Oqunsanya oldu. Bu görüşdə də Şahanə Nəzərova rəqibinə 6:0 hesabı ilə qalib gəldi  Üçüncü görüşdə Şahanə Nəzərova Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Emili Şilson ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə 2:12 hesabı ilə məğlub oldu. Qrup mərhələsinin sonuncu görüşündə isə Fransa nümayəndəsi Castin Viqurux ilə üz-üzə gələrək onu 1:0 hesabı ilə məğlub edib. Bürün medal uğrunda gedən qarşılaşmada Monqolustanı təmsil edən Enxluz Batbaatarı 7:6 hesabı ilə məğlub edərək bürünc medal qazanıb.
## İstinadlar
Maktutor riyaziyyat tarixi arxivi

**Maktutor riyaziyyat tarixi arxivi** ( MacTutor History of Mathematics archive) — bir çox riyaziyyatçının tərcümeyi-halı, eləcə də riyaziyyat tarixinə dair məlumatların yer aldığı veb-sayt. Arxiv Şotlandiyanın Sent-Endryus Universitetinin saytında yerləşir və Con O'Konnor və Edmund Robertson tərəfindən dəstəklənir.

Riyaziyyatçıların tərcümeyi-halı, məlumat bazası əlifba sırası və xronoloji göstəricilər üzrə axtarış aparmağa imkan verir. 1997-ci ilin mart ayına olan məlumat bazasında 1162 tərcümeyi-hal və 626 portret var idi. Xronoloji göstərici 29 qrupa (2003-cü ilə görə) bölünüb və Misir papirusu Ahmesdən tutmuş 1940-cı ildən sonra doğulmuş və yaşayan riyaziyyatçılara, o cümlədən 76 qadın riyaziyyatçıya qədər olan zaman intervalını əhatə edir. Hər bir məqalədə (mümkün qədər) doğum və ölüm tarixləri, portret, ətraflı tərcümeyi-halı və əsas nailiyyətləri daxil olmaqla şəxs haqqında əsas məlumatlar var. Tərcümeyi-hal olan səhifələrdə demək olar ki, heç bir qrafik yoxdur.

Riyaziyyatın tarixinə dair məlumatlar müxtəlif mədəniyyətlərdə riyaziyyatın tarixini və riyaziyyatın müxtəlif sahələrinin tarixini özündə cəmləşdirən ayrıca indeksdə (Tarix Mövzuları İndeksi) yerləşdirilir. 2003-cü ildə Babildə, Misirdə, Yunanıstanda, Hindistanda, Ərəb dünyasında, Amerikada, Şotlandiyada riyaziyyat tarixinə, həmçinin İnk və Mayya riyaziyyatına dair bölmələr təqdim edilmişdir. Riyaziyyatın müxtəlif sahələri arasında cəbr, analiz, həndəsə və topologiya, ədədlər və ədədlər nəzəriyyəsi, riyazi fizika, riyazi astronomiya, riyazi təhsil və onların alt bölmələrini təqdim edilmişdir. Bundan əlavə, riyaziyyat tarixinə dair esse elmi tədqiqatlarla bağlı siyasi məsələlər və konfliktləri araşdırır.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Qarluq (dəqiqləşdirmə)

* Qarluq — türk və altay mifologiyasında duman ilahı. 
* ‎Qarluq (Əbhər) — İranın Zəncan ostanı Əbhər şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Zolingen faciəsi

**Zolingen faciəsi** və ya **Zolingen qətliamı** — 29 may 1993-cü ildə Almaniyanın Zolingen şəhərində türk əsilli Gənc () ailəsinin evinin neonasistlər tərəfindən yandırılması və beş ailə üzvünün ölümü ilə nəticələnən hadisə. 29 may 1993-cü ildə Zolingendə baş verən hadisədə 4 radikal sağçı alman Gənc ailəsinin evini yandırmış, ailənin 5 üzvü hadisədə həyatını itirmişdi. Gənc ailəsindən həyatını itirənlər: Gürsün İncə, Xədicə, Hülya, Saimə Gənc və Gülüstan Öztürk.

Hadisənin baş verdiyi ərazi muzeyə çevrilib. Hər il hadisənin baş verdiyi tarixdə türklərin yaşadığı müxtəlif Avropa ölkələrində və Almaniyada anım mərasimləri keçirilir. Türk-Alman Sağlamlıq Vəqfi tərəfindən 2008-ci ildən etibarən "Gənc" mükafatı verilir.

## Populyar mədəniyyətə təsiri
Almaniyada yaşayan türklərin qurduğu Cartel musiqi qrupu tərəfindən 1995-ci ildə yayımlanan "*Cartel"* mahnısının klipində də bu qətliamdan görüntülər və xəbərlər yer alıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Zolingen faciəsi sənədləri — 30 iyul 2013-də arxivlənib
Əbdülkərim

**Əbdülkərim** — ad.

* Əbdülkərim bəy Məmmədov — xəttat.  
* Əbdülkərim xan — Həştərxan xanlığının hakimi.  
* Əbdülkərim Musəvi Ərdəbili — İran siyasətçisi və ayətullah.  
* Əbdülkərim xan (Yarkənd xanı) — Yarkənd xanlığının hakimi.  
* Əbdülkərim Buxari — Buxaralı səyyah və tarixçi.   
* Əbdülkərim Əlizadə — Azərbaycan tarixçisi, şərqşünas, akademik 
* Əbdülkərim Əfəndiyev – Göyçayın Potı kəndində yaşayıb. 
* Əbdülkərim Qasım — İraqın 24-cü  
* Əbdülkərim Mənzuri Xamnə — nasir, şair, tətqiqatçı, alim.

;Digər
* Əbdülkərim (Baymak) — Başqırdıstan Respublikasının Baymak rayonunda yerləşən kənd.
* Hisar-i Əbdülkərim (Əbhər) — İranın Zəncan ostanı Əbhər şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Alexandro Qarnaço

**Alejandro Qarnaço Ferreyra** ( ; ) — İngiltərənin "Mançester Yunayted" klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən argentinalı futbolçu.

## Klub karyerası
Madridli olan Qarnaço 2015–2020-ci illərdə "Atletiko Madrid"in gənclər komandasında çıxış edib. 2020-ci ilin oktyabrında "Mançester Yunayted"in gənclər komandasına qoşuldu. 28 aprel 2022-ci ildə "Mançester Yunayted"in heyətində Premyer Liqada "Çelsi " ilə matçda debüt etdi ] . 11 may 2022-ci ildə "Nottingem Forest" ilə final matçında iki qol vuraraq FA Gənclər Kubokunu qazandı.

## Milli komanda karyerası
2021-ci ilin sentyabrında İspaniyanın 18 yaşadək futbolçulardan ibarət komandasında debüt etdi.

2022-ci ilin mart ayında Argentina milli komandasına ilk çağırışını aldı.

22 mart 2022-ci ildə Argentinanın 20 yaşadək futbolçulardan ibarət komandası üçün ABŞ-a qarşı matçda debüt etdi. 1 iyun 2022-ci ildə 20 yaşadək futbolçulardan ibarət komandanın heyətində ilk qolunu Panama ilə Toulon Turniri matçında vurdu. Qarnaçonun 4 matçda 4 qol vurduğu Toulon turnirində Argentina qalib gəldi.

## Nailiyyətlər
; Mançester Yunayted

* FA Gənclər Kubokunun qalibi : 2022

; Şəxsi nailiyyətlər

* Jimmy Murphy İlin Gənc Oyunçusu Mükafatı : 2021/22
* Premyer Liqada ayın ən baxımlı qolu mükafatı:2023/2024

## İstinadlar
Əlgəzir (Əbhər)

**Əlgəzir** () — İranın Zəncan ostanı Əbhər şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 2,095 nəfər yaşayır (413 ailə).

## İstinadlar
Leopold fon Ranke

**Leopold fon Ranke** (; ) alman tarixçi və mənbələrə əsaslanan müasir tarix elminin banisi . Karolin Hofferliyə görə, "Ranke 19-cu əsrin sonlarında Avropa və ABŞ-da yaranan tarixi peşəni formalaşdıran ən mühüm tarixçi olmuşdur". O, seminarların tədrisi metodunu öz dərsində tətbiq edə bilmiş, arxiv araşdırmalarına, tarixi sənədlərin təhlilinə diqqət yetirmişdir . Göttingen Tarix Məktəbinin metodlarına əsaslanaraq o, ilk dəfə tarixi seminar təşkil etmişdir . Ranke ilkin mənbələrə etibarlılıq (empirizm), narrativ tarixə və xüsusilə beynəlxalq siyasətə (Außenpolitik) vurğu kimi fikirləri təqdim edərək, sonrakı tarixi əsərlərin çoxu üçün standartları müəyyən etmişdir. Rankenin Qərb tarixşünaslığına da böyük təsiri olmuşdur. O, 1865-ci ildə adına “fon” əlavə edilməklə zadəganlığa layiq görülüb.

## Seçilmiş əsərləri
* *Geschichten der romanischen und germanischen Völker von 1494 bis 1514* ("Histories of the Romanic and Germanic Peoples from 1494 to 1514", 1824)
* *Serbische Revolution* ("Serbian Revolution", 1829)
* *Fürsten und Völker von Süd-Europa im sechzehnten und siebzehnten Jahrhundert* ("Princes and Peoples of Southern Europe in the Sixteenth and Seventeenth Centuries")
* *Die römischen Päpste in den letzten vier Jahrhunderten* ("The Roman Popes in the Last Four Centuries", 1834–1836)
* *Neun Bücher preussischer Geschichte* (*Memoirs of the House of Brandenburg and History of Prussia, during the Seventeenth and Eighteenth Centuries*, 1847–1848)
* *Französische Geschichte, vornehmlich im sechzehnten und siebzehnten Jahrhundert* (*Civil Wars and Monarchy in France, in the Sixteenth and Seventeenth Centuries: A History of France Principally During That Period*, 1852–1861)
* *Die deutschen Mächte und der Fürstenbund* ("The German Powers and the Princes' League", 1871–1872)
* *Ursprung und Beginn der Revolutionskriege 1791 und 1792* (*Origin and Beginning of the Revolutionary Wars 1791 and 1792*, 1875)
* *Hardenberg und die Geschichte des preussischen Staates von 1793 bis 1813* (*Hardenberg and the History of the Prussian State from 1793 to 1813*, 1877)
* *Weltgeschichte – Die Römische Republik und ihre Weltherrschaft* (*World history:  The Roman Republic and Its World Rule*, 2 volumes, 1886)

## İstinadlar
Yekaterina Ryabova (idmançı)

**Yekaterina Alekseyevna Ryabova** (27 mart 2003; Moskva, Rusiya) — Azərbaycanı təmsil edən fiqurlu konkisürən.

## Həyatı
Yekaterina Ryabova 2003-cü il martın 23-də Moskva şəhərində anadan olub.

## Karyerası
Yekaterina Ryabova 2019-cu ilin 4-10 martında Zaqreb şəhərində (Xorvatiya) baş tutan gənclər arasında Dünya Çempionatında 12-ci pillənin sahibi oldu. Həmin turnirin nəticələrə əsasən Yekaterina Ryabova (idmançı) Lozanna Olimpiadasına vəsiqə qazandı. Bununla da Yekaterina Ryabova Yeniyetmələrin Qış Olimpiya Oyunlarında mübarizə aparacaq birinci Azərbaycan idmançısı olaraq tarixə düşdü.

Yanvarın 11-də Lozanna Olimpiadasında qısa proqram baş tutdu. 16 idmançının mübarizə apardığı mərhələdə Yekaterina Ryabovanın çıxışı 60.30 balla qiymətləndirildi. Həmin nəticələrə əsasən qısa proqramdan sonra Yekaterina Ryabova 9-cu pillədə qərarlaşdı. 2 gün sonra baş tutan sərbəst proqramda isə Yekaterina Ryabovanın çıxışı 110.08 balla qiymətləndirildi. Bu nəticələrə əsasən 16 yaşlı Yekaterina Ryabova ümumi nəticədə 170.38 balla Yeniyetmələrin III Qış Olimpiya Oyunlarını 16 idmançı sırasında 8-ci pillədə başa vurdu.

## İstinadlar
Yaponəsilli Amerikalılar Milli Muzeyi

– ABŞ-nin Los-Anceles şəhərinin Kiçik Tokio bölgəsində yerləşən muzey. Yaponəsilli amerikalıların mədəniyyətinə həsr olunmuş ilk muzeydir.

## Tarixi
Muzeyin yaradılması üçün ilk cəhdlər 1980-ci illərin əvvəllərində başlamışdır. Kiçik Tokio biznesmenləri və 442-ci piyada alayının veteranları 1982-ci ildə Los-Anceles Qraflığı Milli Muzeyində "Yaponəsilli amerikalı əsgər" sərgisi təşkil etmiş və daimi muzey üçün yer axtarmağa başlamışdırlar. Muzeyin əsası 1985-ci ildə qeyri-maddi institut kimi qoyulmuş və baş qərargahı tərk edilmiş Nişi Honvanci Buddist Məbədi olmuşdur. Los-Anceles inkişaf agentliyi və Kaliforniya ştatının qanunvericiliyi muzey layihəsi üçün vəsait ayırmışdır.

1990-cı ildə muzeyin təməlatma mərasimi baş tutmuş və məbədi muzeyə çevirmək üçün işlərə başlanmışdır. 1992-ci ildə muzey rəsmi olaraq açılmışdır. 1996-cı ildə muzey üçün memar Qyo Obata tərəfindən dizayn olunmuş 7.800 m2-lik yeni pavilyonun tikintisi başlamışdır. Pavilyonun açılışı 1999-cu ildə baş tutmuşdur.

## Xüsusiyyətlər
Muzeyin 1999-cu ildə açılmış pavilyonunda muzeyin əsas sərgiləri, resurs mərkəzi, həyat tarixi studiyası, işçi ofisləri və Robert Murase tərəfindən dizayn olunmuş bağça yerləşir. Burada həmçinin muzeyin daimi sərgisi olan "Ortaq zəmin: İcmanın ürəyi" keçirilir. Bu sərgi çərçivəsində ABŞ yaponların həyatı artifaktlar, fotolar və filmlərlə nümayiş etdirilir.

Muzeydə İkinci dünya müharibəsi zamanı ABŞ yaponların həbsinə həsr olunmuş təqdimat yer alır. Bu təqdimata videolar, məktublar, Manzanar düşərgəsinin modeli və Hart dağı düşərgəsindəki bir kazarmanın rekonstruksiyası daxildir. Muzeyin resurs mərkəzində ABŞ yaponların tarixinə və ədəbiyyatına dair böyük kolleksiya saxlanılır. Resurs mərkəzinin kolleksiyasında axtarış aparmaq üçün veb-sayt fəaliyyət göstərir.

Muzey digər muzeylər və icmalarla əməkdaşlıq edir, Havay adalarında keçirilən sərgilərə sponsorluq edir. Muzey film ekranlaşdırmalarına, konfranslara, mühazirələrə, imza günlərinə və ABŞ asiyalıları haqqında canlı teatrla ev sahibliyi edir. Yapon icması muzeyə güclü dəstək verir və könüllülərlə birlikdə fəaliyyət göstərir. Muzeyin 50.000 üzvü, eləcə də, 50 ştat və 16 ölkədə donorları var.

## Qalereya
20140810-0174 Little Tokyo.JPG|Muzeyin qarşısında "Seylor Mun" kospleyerləri.
20140810-0185 LA Tanabata.JPG|Muzeydə Tanabata bayramı.
Kokeshi at The Japanese American National Museum.jpg|Muzeydə sərgilənən kokeşilər.
Akabeko at The Japanese American National Museum.jpg|Muzeydə sərgilənən akabeko.
James Norwood Pratt at Chado Tea Room inside Japanese American National Museum.jpg|Çay otağı.
Irene Hirano.png|Muzeyin yaradıcılarından biri olan Ayrin Hirano.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
*
Detroit: Become Human

***Detroit: Become Human*** 2018-ci ildə Quantic Dream tərəfindən hazırlanmış və Sony Interactive Entertainment tərəfindən nəşr olunan macəra videooyunudur. Süjet xətti üç androidi izləyir. Xidmətçi androit olan Kara (Valori Karri) öz sahibindən qaçaraq, özünün yeni kəşf etdiyi hissiyyatını araşdırır və sahibinin gənc qızını qoruyur. Konor (Brayan Dekart) deviant androidləri ovlamaqla tapşırıqlandırılmışdır. Markus (Cesse Uilyams) isə özünü digər androidləri köləlikdən xilas etməyə həsr etmişdir.

*Detroit: Become Human* "Quantic Dream"in 2012-ci ildəki Kerinin rol aldığı *Kara* texnologiya nümayişi əsasında hazırlanıb. Mühiti araşdırmaq üçün tərtibatçılar Detroytə səyahət ediblər. Oyunun yazıçısı və rejissoru Devid Keyc ssenarini 2 ildən çox bir müddətə tamamlamışdır. Oyun üçün yeni bir oyun mühərriki yazılmış, çəkiliş və animasiyaların hazırlanmasından öncə yüzlərlə aktyorla kastinq edilmişdir. Filip Şepard, Nima Fəxrara və Con Paesano müvafiq olaraq Kara, Konor və Markus xarakterləri üçün musiqi bəstələmişlər. Oyun 2018-ci ilin May ayında PlayStation 4, 2019-cu ilin Dekabr ayında isə Microsoft Windows platforması üçün buraxılmışdır.

*Detroit: Become Human* tənqidçilər tərəfindən ümumən çox yaxşı rəy almışdır. Təndiqçilər oyunun mühitini, vizual effektlərini, hekayəsini, əsas xarakterlərini, xarakterləri səsləndirənləri, oyundakı seçimlərin hekayəyə olan təsirini və blok-sxem xüsusiyyətini tərifləməklə paralel hərəkət nəzarətini, tarixi və tematik alleqoriyaların yanlış idarə olunmasını və süjet və personajların aspektlərini tənqid etmişlər. Oyun, Quantic Dream şirkətinin ən uğurlu buraxılışı olmaqla yanaşı, həm də 6 milyonu keçməklə ən çox satılan oyunu olmuşdur.

## Gameplay
 
*Detroit: Become Human* üçüncü şəxs baxış bucağı ilə oynanılan bir macəra oyunudur, hansı ki, müəyyən edilmiş və idarə oluna bilən perspektivə tabe olur. Oyunda oynanıla bilən 3 xarakter mövcuddur. Əgər xarakterlərdən biri ölərsə, hekayə onsuz davam edir. Buna görə də oyunda hər hansı bir xarakter öldükdə "Game Over" (oyun bitdi) mesajı göstərilmir. DualShock kontrollerindəki sağ analoq çubuq obyektlərlə qarşılıqlı əlaqədə olmaq və ətrafı müşahidə etmək üçün istifadə olunur, sol tərəf hərəkət üçün, R2 isə mümkün hərəkətlər üçün mühiti skan edir; hərəkət idarəetmələri və toxunma paneli də istifadə olunur. Sürətli vaxt hadisələri və dialoq qərarları vasitəsilə hekayə hansı seçimlərin edildiyindən asılı olaraq budaqlanır.

## Həmçinin bax
* Akinator

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Eduardo Riedel

**Eduardo Riedel** () — Braziliya Sosial Demokratiya Partiyasına bağlı olan braziliyalı siyasətçi və iş adamı.

## Həyatı
2022-ci ildə Braziliyada keçirilən seçkilərdə Mato Grosso do Sul qubernatoru seçilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Epitalamus

**Epitalamus** — talamik beynin ən dorsal (arxa) hissəsi və ya talamus bölgəsi — epitalamusdan əlavə, talamus, subtalamus və metatalamusu da əhatə edən, lakin hipotalamus bölgəsi kimi təsnif edilən hipotalamus və hipofiz vəzi olmayan ara beyinin hissəsi.

## Epitalamusun anatomik quruluşu
Epitalamus talamusdan yüksəkdir. Epitalamusa liflər (habenula), arxa spayka (commissura posterior) və epifiz vəzi daxildir. Limbik sistem və bazal qanqliya ilə sinir əlaqələri ilə sıx bağlıdır.

## Funksiyası
Epitalamus dorsal diensefalik keçirici sistem üçün bir əlaqə rolunu oynayır və ön beynin limbik strukturlarından ara beynin limbik strukturlarına məlumat ötürülməsinə xidmət edir.

Onun tərkib hissələrinin bəzi funksiyalarına hipofiz vəzi tərəfindən melatonin ifrazı və hormonların ifrazı (epifiz vəzinin sirkadiyalı ritmlərinə uyğun olaraq), hərəkət yollarının və emosiyaların tənzimlənməsi, bədəndə enerjinin saxlanması daxildir. Eyni tədqiqat həm də lateral frenulum və hipokampusda teta dalğalarının artmasının siçovullarda təkmilləşdirilmiş yaddaşla əlaqəli olduğunu müəyyən etdi. Bu, yanal habenulanın hipokampusdan asılı məkan məlumatlarının işlənməsi ilə məşğul olan hipokampusla qarşılıqlı əlaqədə olduğunu göstərir.

## Komponenti
Epitalamus, habenular üçbucağı, pineal vəzi və habenular komissuru özündə birləşdirən kiçik bir quruluşdur. Limbik sistem və bazal qanqliya ilə bağlıdır. Fotoreseptiv parapineal orqana malik olan növlər sol habenulada epitalamik asimmetriya göstərir.

## Klinik əhəmiyyəti
Epitalamusun disfunksiyası əhval pozğunluğu (məsələn, depressiya), şizofreniya və yuxu pozğunluğu ilə əlaqəli ola bilər.

Aşağı melatonin səviyyələri adətən əhval pozğunluğuna səbəb olur. Epitalamik kalsifikasiya limbik sistemə yaxın periventrikulyar lezyonlar və şizofreniya ilə əlaqəli olan kortikosubkortikal yolların lezyonları ilə əlaqələndirilə bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Анатомия головного мозга. Таламическая область. 
* Эпиталамус на сайте нейроанатомии Temple College, архив.
* Эпиталамус на сайте Neuroscience Information Framework.
Kan kan

**Kan kan** () — yüksək enerjili, fiziki cəhətdən tələbkar rəqs. 1840-cı illərdə məşhur musiqi-zal rəqsi olmuş, bu günə qədər fransız kabaresində populyarlığını davam etdirir. Əvvəlcə cütlər tərəfindən rəqs edilirdi, indi ənənəvi olaraq qadın rəqqasların xor xətti ilə əlaqələndirilir.  Rəqsin əsas xüsusiyyətləri yüksək ayaq hərəkətləri, şpaqat ilə birlikdə ətəklərin güclü manipulyasiyasıdır.

## İstinadlar
İltəriş xaqan abidəsi

**İltəriş xaqan abidəsi** — Beynəlxalq Türk Akademiyası və Monqolustan Elmlər Akademiyası Arxeologiya İnstitutunun birgə apardığı elmi arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində Arxanqay bölgəsinin Nomqon düzündə üzə çıxarılmış İkinci Şərqi Göytürk Xaqanlığının qurucusu İltəriş xaqana məxsus külliyə – abidə kompleksi

## Haqqında
Kompleksin ümumi sahəsi 49x41,5 metrdir. Qərbdən şərqə doğru oval formada yerləşən külliyə ətrafında xəndək qazılmış, torpaq qalaqlanaraq qala inşa edilmişdir. Kompleksin qərb tərəfində, ərazinin ortasında dəlikli daş küp (mehrab), daş insan fiqurları, iki balası olan şir heykəli, iki qoyun heykəli vardır. Kompleksin girişindən şərqə doğru 51 balbal daş yan-yana düzülmüşdür. Onların arasında beş balbal daşında Göytürklərin Aşina sülaləsinə aid "dağ keçisi" rəmzi müəyyən edilmişdir. Bundan əlavə, kompleksdə ibadət yerinin olduğunu sübut edən kərpic qalıqları və yola sərilən gil örtük mövcuddur. Aşkarlanan daş kitabənin yuxarı hissəsi və onun tısbağaşəkilli bünövrəsi ibadət yerinin qarşısında aşkar edilmişdir. Abidənin hər iki tərəfində 12 sətir qədim türk yazısı, üçüncü tərəfində isə əski soqd qrafikası vardır. Kəşfdə iştirak edən alimlər abidənin mətnindən "Tanrı", "Türk", "Kutluq", "Tümen" kimi bir sıra sözləri oxuya biliblər. Abidənin mətnindən əldə edilən məlumatlara əsasən, Nomqon kompleksinin Göytürk Xaqanlığını yenidən qurmuş Kültegin və Bilgə Xaqanın atası İltəriş Kutluq Xaqana ithaf edildiyi qənaətinə gəlinmişdir. Bundan əlavə, bu külliyə "Türk" adının ilk dəfə çəkildiyi Göytürk dövrünün ən qədim yazılı abidəsi kimi qəbul edilir. Ümumilikdə Nomqon kompleksi bütün xüsusiyyətlərinə görə Bilgə Xaqan və Kültegin komplekslərinə bənzəyir. Nomqon yazısı olan abidənin yuxarı tərəfində əjdaha formasında iki qurd başı həkk olunmuşdur.

Məlumdur ki, Taspar Xaqan, Bilgə, Kültegin və digər abidələrin zirvəsində xaqanlıq rəmzləri olan bu cür əjdaha şəklində, qurd başlı cizgi çəkilmişdir. Nomqon abidəsinin də Orxon abidələri kimi Göytürk dövləti üçün əhəmiyyətli bir abidə olduğu anlaşılır. Nomqon düzündə qazıntı işlərinə 2019-cu ildə başlanılmış, qısa fasilədən ortaq qazıntı işləri 2022-ci ilin iyul ayında yenidən bərpa olunmuşdur. "Nomqon-2022" ortaq qazıntılarında Beynəlxalq Türk Akademiyasının işçi qrupuna Akademiyanın prezidenti Darxan Kıdırəli, arxeoloqlar Napil Bazılxan və Nurbolat Bogenbayev daxil edilmiş, Monqolustan Elmlər Akademiyası Arxeologiya İnstitutunun Arxeoloji Araşdırmalar Mərkəzinin direktoru Dəmdinsurengin Tseveendorj (1949–2022) isə məsləhətçisi arxeoloq olaraq iştirak etmişdir. Bununla yanaşı, Monqolustan Elmlər Akademiyasından professoru Altangerelyn Enkhtor, arxeoloqlar Tserenkhandyn Buyankhishig, Gonchigyin Batbold və Narantuyagyin Tsengel, Munkhsaikhany Uuqanbayar tədqiqat heyətində yer almışdır.

## Abidənin oxunan qismi
70x74,5 cm uzunluq və yüksekliyə malik olan abidə, 19 cm genişliyindədir. Bütün yönlərində mətnlər yer almaqdadır. Abidə ilə bağlı aparılan ilk çalışmalara görə, onun qarşı üzündə 19 sətir yer almaqda və bunlardan 12 sətrin durumu yaxşı vəziyyətdədir. Abidənin oxunan qismləri belədir:




## Həmçinin bax
* Orxon-Yenisey abidələri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Rauf İsmayılov (dövlət xadimi)

**Rauf Əbdüləli oğlu İsmayılov** () — azərbaycanlı siyasi və ictimai xadim, professor (1986), əməkdar elm xadimi (1992), Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı (1990–1995), istiqlalçı millət vəkili, Azərbaycan Respublikası Ali Attestasiya Komissiyasının ilk sədri (1992).

## Həyatı
Rauf İsmayılov 22 dekabr 1939-cu ildə Qərbi Azərbaycanın Aştarak rayonunun Parpı kəndində anadan olub. Mirbəşir (Tərtər) rayonu Azadqaraqoyunlu kənd orta məktəbində təhsil alıb. 1958–1963-cü illərdə M. F. Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunun Fransız dili fakültəsində təhsil alıb. 1968-ci ildə Azərbaycan SSR EA-nın Ədəbiyyat və Dilçilik İnstitutunda "Azərbaycan satirik şerinin inkişaf yolları" mövzusunda namizədlik, 1982-ci ildə Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutuunda "Azərbaycan-Fransa ədəbi əlaqələri (Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi inkişafı kontekstində)" mövsusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib.

## Fəaliyyəti

### Əmək fəaliyyəti
Professor R. Ə. İsmayılov 1975–2011-ci illərdə Azərbaycan Texniki Universitetinin "Xarici dillər" kafedrasının müdiri olub. O, Fransa, Rusiya, Azərbaycan və digər ölkələrdə çap olunmuş müxtəlif əsərlərin müəllifidir. Bir sıra fundamental dərslikləri, o cümlədən kitabları Moskva şəhərində "Высшая школа" nəşriyyatı tərəfindən çap edilib, keçmiş SSRİ və MDB ölkələrinin ali texniki məktəblərinin tələbələri üçün dərs vəsaiti kimi tövsiyə olunub. Onun elmi rəhbərliyi altında 10-dək namizədlik və doktorluq dissertasiyası yerinə yetirilib. Strasburq, Moskva, Bakı və digər şəhərlərdə keçirilmiş beynəlxalq konfransların iştirakçısı olub. Professor R. Ə. İsmayılov XII çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı (1990–1995) seçilib. 26 noyabr 1991-ci ildə təşkil edilən Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının tərkibinə daxil edilib. 1992-ci ildə müstəqil Azərbaycan Respublikası Ali Attestasiya Komissiyasının ilk sədri, 1992–1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Elm, təhsil, din və mədəniyyət məsələləri daimi komissiyasının sədri vəzifələrində çalışıb. 1992-ci ildə ali məktəblərə qəbulda test üsulunun tətbiqini öyrənmək üçün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Əbülfəz Elçibəy tərəfindən xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı ilə birlikdə Türkiyəyə ezam olunub.

### Kitabları
* "Фанцузский язык". Moskva, "Высшая школа", 1986
* "Автоматика и робототехника в машиностроении". Moskva, "Высшая школа", 1988
* "Автоматика и вычислительная техника". Moskva, "Высшая школа", 1990
* "Французский язык". Moskva, "Высшая школа", 1998

## Ölümü
Professor R. Ə. İsmayılov 2 oktyabr 2019-cu ildə Bakı şəhərində vəfat edib.

## İstinadlar
Surxabad (Tarım)

**Surxabad** (, ) - İranın Zəncan ostanının Tarım şəhristanının Çəvərzəq bəxşinin Çəvərzəq qəsəbəsinin ərazisinə daxil olan kənd. Kənd ərazisində *Surxabad Dövlət Təbiət Qoruğu yerləşir*.

## Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 233 nəfər yaşayır (73 ailə).

## İstinadlar
Sobranie

**Sobranie** (*[[Rus dili|rus]]*. Собрание, "Kolleksiya", "Asambleya") — "Japan Tobacco"nun törəmə şirkəti olan "Gallaher Group"a məxsus olan və onlar tərəfindən istehsal olunan siqaret markası.

## İstinadlar
Devid Keyc

**Devid De Qruttola** (), **David Cage** təxəllüsü ilə tanınan Fransız videooyun dizayneri, yazıçı və musiqiçi. O, Quantic Dream oyun şirkətinin yaradıcısıdır. Keyc, *[[Heavy Rain]]*, **' , **' oyunlarının həm ssenarisini yazmış, həm də rejissorluğunu etmişdir.

## Bioqrafiya
Fransanın Müluz şəhərində doğulan Keyc videooyun istehsalçısı olan Quantic Dream şirkətinin rəhbəridir. Keyc şirkətin qurucusu, ortaq baş icraçı direktoru, direktoru, baş oyun dizayneri, ssenari müəllifi olaraq şirkətdə və oyunların tərtibatında çox mühüm rol oynayır. Peşəkar musiqiçi olaraq o, 1993-cü ildə 'Totem Interactive' adlı musiqi şirkətini yaratmışdır. O, frilanser musiqiçi olaraq bir çox televiziya kanalında, kino və videooyun proyektlərində musiqilər bəstələmişdir.

## İstinadlar
İc (İcrud)

**İc** () — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 726 nəfər yaşayır (183 ailə).

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Quantic Dream

**Quantic Dream SA** — Parisdə yerləşən Fransız videooyun tərtibatçı və yayımlayıcısı şirkətidir. 1997-ci ilin Mayında əsası qoyulan şirkət 5 oyun istehsal etmişdir: *[[The Nomad Soul]]* (1999), *[[Fahrenheit]]* (2005), *[[Heavy Rain]]* (2010), **' (2013), və **' (2018). Şirkət interaktiv hekayəçiliyin təşviqi ilə tanınır. 2022-ci ilin Avqust ayında NetEase şirkəti tərəfindən alınan şirkət "NetEase"in ilk Avropa oyun studiyası olmuşdur.

## Oyunlar
### Tərtib etdiyi

### Yayımladığı

## İstinadlar
Sosial mühəndislik (təhlükəsizlik)

**Sosial mühəndislik** məlumatların ələ keçirilməsində istifadə olunan insanların psixoloji manipulyasiyasıdır. Bu, siyasi elmdəki sosial mühəndislikdən fərqlidir.

## Prinsiplər
Sosial mühəndislik əsasən Robert Cialdini tərəfindən yaradılan altı prinsipə əsaslanır: qarşılılıq, daimilik, konsensus, avtoritet, simpatiya, çatışmazlıq.

# **Qarşılılıq** — insanlar onlara qarşı edilən yaxşılığa qarşılıq verməyə meyillidir, məsələn marketinqdə pulsuz nümunələrin geniş yayılmasının səbəbi buna görədir. Cialdini konfranslarında Efiopiyanın o vaxtda qıtlıq və vətəndaş müharibəsi yaşamasına baxmayaraq, 1985-ci il zəlzələsindən sonra Meksikaya minlərlə dollar yardım etməsi nümunəsindən çox zaman istifadə edir. Efiopiya İtaliyanın 1935-ci ildə Efiopiyanı işğal edəndə Meksikanın verdiyi diplomatik dəstəyə qarşılıq verirdi. Yaxşı polis/pis polis strategiyası da bu prinsipə əsaslanır.
# **Daimilik** — insanlar bir fikirə və ya hədəfə yazılı olaraq öhdəlik verirlərsə, bu daimiliyi qorumaları ehtimalı daha yüksəkdir. Cialdini çinlilərin amerikan müharibə əsirlərinin imiclərini yenidən yazmaq və avtomatik olaraq məcburiyyətdən itaət əldə etmələri üçün beyinlərini yuduqlarını vurğulayır. Başqa bir misal olaraq, marketinqçilərin istifadəçiyə pop-up ekranını bağlaması anında qarşılarına "daha sonra qeydiyyatdan keçərəm" və ya "xeyr, təşəkkürlər, pul qazanmamağı seçirəm" kimi seçimlər çıxarmalarını göstərmək olar.
# **Konsensus** — insanlar digər insanların nələr etdiklərini görürlərsə, olar da onu edərlər. Məsələn, bir təcrübə zamanı bir və yaxud daha çox iştirakçı yuxarı baxır; daha sonra ətrafdakı digər iştirakçılar yuxarıda nəyin olduğunu görmək üçün yuxarı baxırlar.
# **Avtoritet** — insanlardan ziddiyyətli hərəkətlər etmələri istənilsə belə onlar avtoritet fiqurlara itaət etməyə meyilli olacaqlardır. Cialdini 1960-cı illərin əvvəllərindəki Milqram təcrübələrini və My Lai qətliamı kimi hadisələri bu prinsipə misal olaraq göstərir.
# **Simpatiya** — insanlar simpatiya hiss etdikləri digər insanlar tərəfindən daha asan razı salına bilirlər. Satan şəxsi bəyənən insanların satın alma ehtimalları daha yüksəkdir.
# **Çatışmazlıq** — çatışmazlıq tələb yaradır. Məsələn, təkliflərin "sadəcə müəyyən müddət üçün" keçərli olduğunu demək satışı təşviq edir.
Valori Karri

**Valorie Curry** — (12 fevral 1986) Amerikalı aktrisa. Rol aldığı proyektlər arasında *Veronica Mars* (2005–06), *The Tick* (2016–19), *[[Alatoran. Saqa: Sübh (II hissə) (film, 2012)]]* (2012) və *Blair Witch* (2016) vardır. O, Fox kanalının *The Following* (2013–14) və PlayStation 3 texnologiya sərgisi üçün çəkilən *Kara* (2012) qısa filmində baş rolu ifadə edib. ** (2018) video oyununda isə Kara obrazını yenidən canlandırmışdır.

## Şəxsi həyatı
Karri, *The Following* serialında rol alan Sem Andrvud ilə 2016-cı ilin İyul ayında evləndi. "Beynəlxalq Coming Out Günü"ndə panseksual olduğunu açıqlamışdır.

## İstinadlar
Petsi Mink

**Petsi Matsu Takemoto Mink** (; ) – ABŞ-nin Havay ştatını təmsil etmiş yaponəsilli siyasətçi. O, ABŞ Nümayəndələr Palatasına seçilmiş (1964) və ABŞ prezidentliyinə namizəd olmuş (1972) ilk asiyalı amerikalı qadın olmuşdur.

Mink Demokrat Partiyanın nümayəndəsi kimi 1965–76, daha sonra isə 1991–2002-ci illərdə vəzifədə olmuşdur. O, Cimmi Karter administrasiyasında ABŞ dövlət katibinin köməkçisi və Demokratik Hərəkat üçün Amerikalılar qrupunun prezidenti vəzifələrini yerinə yetirmişdir.

## İlk illəri
Petsi Mink 6 dekabr 1927-ci ildə Havay adalarının Maui adasında yerləşən Paia yaşayış məntəqəsində doğulmuşdur. O, ikinci nəsildən olan yaponəsilli amerikalı ailəyə mənsub idi. 1944-cü ildə Maui liseyindən valediktor kimi məzun olmuş, daha sonra Havay adaları və kontinental ABŞ-də yerləşən kolleclərdə təhsil almışdır. Nebraska Universitetində təhsil alarkən universitetin seqreqasiyaçı yataqxana siyasətinə qarşı kampaniya başlatmışdır. Daha sonra Havay Universitetinə transfer olmuş, 1948-ci ildə zoologiya və kimya sahələri üzrə bakalavr dərəcəsi əldə etmişdir.

Mink qadın olduğu üçün tibb məktəbinə daxil ola bilməmiş, buna görə də Çikaqo Universitetində hüquq üzrə təhsil almağa başlayaraq 1951-ci ildə dərəcə əldə etmişdir. 1953-cü ildə Havaya qayıtmış və burada hüquq sahəsində işləməyə başlayan ilk asiyalı amerikalı qadın olmuşdur. O, həmçinin Havay Universitetində biznes hüququ dərsləri verməyə və Demokrat Partiyanın siyasətinə daxil olmağa başlamışdır. 1954-cü ildə Oahu Gənc Demokratlar təşkilatını yaratmışdır.

## Siyasi karyerası
Mink 1956-cı ildə seçkili siyasətə daxil olmuş və Havay Ərazi Palatasında yer tutmuşdur. 1957-ci ildə Havay Ştatı Senatına seçilmiş, əvvəlcə 1959-cu ilə kimi, daha sonra isə 1962–64-cü illərdə senatda fəaliyyət göstərmişdir. O, 1964-cü ildə Havay ştatının nümayəndəsi kimi ABŞ Nümayəndələr Palatasına seçilmişdir.

Mink Konqresdəki fəaliyyəti zamanı vətəndaş hüquqları, sağlamlıq, təhsil və qadın hüquqları üçün çalışmışdır. O, ən çox 1972-ci ildə qəbul edilmiş IX Başlıq qanununun həmmüəllifi olmasına görə tanınır. Bu qanuna əsasən dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən ali təhsil müəssisələri büdcələrini oğlan və qız tələbələr üçün bərabər xərcləməlidir.

Mink 1976-cı ildə ABŞ Senatına seçilmək üçün Konqresdəki yerindən imtina etmiş, lakin uğursuz olaraq Vaşinqtonda qalmışdır. O, 1976–78-ci illərdə Karter administrasiyasında okeanlar, beynəlxalq mühit və elmi münasibətlər üzrə dövlət katibinin köməkçisi, 1978–81-ci illərdə isə Demokratik Hərəkat üçün Amerikalılar təşkilatının prezidenti olmuşdur.

Min 1980-ci illərin əvvəlində Havay ştatına qayıtmış, Havay Universitetində dərs demiş və Honolulu siyasətinə daxil olmuşdur. 1983-cü ildə Honolulu Şəhər Şurasına seçilmişdir. 1986-cı ildə Havay qubernatoru, 1988-ci ildə isə Honolulu meri üçün namizədlik versə də, uğursuz olmuşdur. 1990-cı ildə yenidən ABŞ Nümayəndələr Palatasına seçilmişdir.

## Ölümü və xatirəsi
Mink 28 sentyabr 2002-ci ildə ağciyər iltihabı nəticəsində ölmüşdür. 2003-cü ildə onun şərəfinə Azbüdcəli Qadın və Uşaqlar üçün Petsi Takemoto Mink Fondu yaradılmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Terqdaleu

**"Terqdaleu"** — 1960-cı illərin gürcü ictimai, siyasi və ədəbi cərəyanı. Mühafizəkar opponentlər Rusiyada təhsil almış gürcü gənclərini gürcü maarifçiləri adlandırırdılar, bəziləri köhnəyə qarşı yarıgizli müxalif münasibət nümayiş etdirir və 60-cı illərə qədər yeninin ictimai həyatda tətbiqini tələb edirdilər. 1861-1862-ci illərdə “Terqdales”in bir hissəsi “Ciskri” və “Georgia Moambi” jurnallarının səhifələrində mühafizəkarlarla açıq mübarizə aparırdı. Gürcü dili və ədəbiyyatı məsələlərində yeni ("Terqdale xalqı") və köhnə ("Mtkvardale xalqı") nəsillər arasında döyüş başladı. İliya Çavçavadzenin məktubu ilə “Bir neçə kəlməni Revaz Şalva dzi Eristavın özü Kazlovun “Dəli” əsərindən (“Tsiskari”, 1861, No 4) tərcümə etmiş, böyük əks-səda doğurmuş və E. “Atalar” və “oğullar”ın mübarizəsi . 

Terqdale xalqının proqramı gürcü xalqının həm milli, həm də sosial azadlığını nəzərdə tuturdu. Onlar Rusiya və Avropanın siyasi və ictimai xadimlərinin fikirlərinə yaxşı bələd idilər; Dünyada gedən siyasi proseslərdən xəbərdar idilər. Onların proqramına görə, ilkin vəzifə Rusiya imperiyasının tərkibində muxtariyyət əldə etmək, sonra isə müstəqil milli dövlət yaratmaq idi.

Terqdale xalqının nəşr etdiyi jurnallarda Gürcüstanın tarixi və mədəniyyəti ilə bağlı məsələlər, müasir siyasi, sosial və iqtisadi məsələlər müzakirə olunub.

Terqdeyllilərin fəaliyyəti ruslaşdırma siyasətinin güclənməsi ilə üst-üstə düşür. Rusiya hakimiyyəti hətta “Gürcüstan” ifadəsini qadağan etmək istəyirdi və mətbuatda yalnız Tiflis və Kutaisi qubernatorluqlarının adı çəkilə bilərdi.

İlya Çavçavadze və tərəfdarları bu çətin dövrdə də milli işi davam etdirə bildilər. Tiflis və Kutaisi quberniyalarının əsas dövlət bankları onların rəhbərliyi altında yaradılmışdır. Bankın ayırdığı pulun böyük hissəsi gürcü məktəblərinin və teatrlarının maliyyələşdirilməsinə sərf olunub. 1879-cu ildə "Gürcülər arasında Savadlılığın Yayılması Cəmiyyəti" yaradıldı (ilk sədri Dimitri Kifiani idi). Məktəblər açıldı, dərsliklər və başqa növ əsərlər nəşr olundu, köhnə əlyazmalar, folklor materialları toplandı, tarixi abidələrə qayğı göstərildi.

70-ci illərdə Tergdale xalqı iki qrupa bölündü. İliya Çavçavadze və onun tərəfdarlarından ibarət qrup ( Akaki Tsereteli, Yakob Qoqebaşvili, Vaja-Pşavela, Aleksandre Kazbeqi və başqaları) “Birinci dəstə”, Niko Nikoladze , Giorgi Tsereteli , Sergey Mesxi və başqalarından ibarət qrup isə əsasən diqqəti üzərinə cəmləmişlər. sosial və iqtisadi problemlər - "İkinci qoşun" . 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yulius Fuçik (bəstəkar)

**Yulius Ernst Vilhelm Fuçik** (, ; ) ― çex əsilli Avstriya-Macarıstan bəstəkarı, dirijoru və musiqiçisi. Məşhur "Qladiatorların çıxışı" marşının müəllifi.

## Yaradıcılığı

Fuçikin əsərlərinin siyahısına 323 opus və 17 nömrəsiz yaradıcılıq daxildir. Hərbi mövzularda əsərlər, yəni marşlar yalnız dördüncü hissəni təşkil edir, qalan hər şey simfonik, kamera, konsert və rəqs əsərləridir ki, bu da Fuçikdən ümumi istiqamətli bəstəkar kimi danışmağa imkan verir. Fuçikin gündəlik qeydlərində hətta Birinci Dünya müharibəsi müdaxilə etməsəydi, La Rosa di Toscana operasının layihəsindən də bəhs edilir. Bu reallaşdırılmamış operanın fraqmenti onun ikinci ən populyar əsərinə ("Qladiatorların çıxışından" sonra) çevrilən "Florensiya marşı"dır (, op. 214, 1907).

Fuçik yaradıcılığının xüsusiyyətlərindən biri də konkret xalqın milli kimliyini musiqidə dəqiq çatdırmaq bacarığıdır. Onun milli motivlər əsasında yazdığı marşlar: Macar Atillası (Attila, op. 211, 1907), Sloven Triqlavı (Triglav, op. 72, 1900), Lightmeritski tüfəngçilərinin Sudet-Alman marşı (, op 261, 1913), Bosniya-Hersoqovina "Sarayevo" (Sarajewo - Bosniaken, op. 66, 1899) və "Hersegovina" (Hersegowina or Hercegovac, op. 235, 1908) buna əyani sübutdur. Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, bunu kiçik və sərt yürüş formasında etmək çox çətin idi.

## İstinadlar
Çex dili

**Çex dili** (özünü adlandırma: *čeština, český jazyk* tarixi adı: **Bohemiya dili** olmuşdur) — slavyan dillərindən biri olmaqla çexlərin dilidir. Qərbi Slavyan qrupuna aiddir; Çex-Slovak altqrupunda birləşdiyi slovak dilinə ən yaxındır. Əsasən Çex Respublikasında yayılmışdır; çex dilində danışanların kiçik qrupları həmçinin Slovakiya, Avstriya, Rusiya, Xorvatiya, bir sıra Qərbi Avropa ölkələrində, ABŞ, Kanada, Argentina, Avstraliya və digər ölkələrdə yaşayır. Çex Respublikasının rəsmi dilidir (úřední jazyk) və Avropa İttifaqının 24 rəsmi dilindən biridir (2004-cü ildən). Çexlərin adətən kompakt məskunlaşdıqları Mərkəzi və Şərqi Avropanın bir sıra dövlətlərində (Avstriya, Bosniya və Herseqovina, Xorvatiya və Slovakiya) çex dilinin regional dil statusu almaq imkanı var.

Dünyada çex dilini ana dili kimi danışanların ümumi sayı 10,62 milyon nəfəri ötür, onlardan 10,40 milyonu Çexiyada yaşayır (2012).

Çex-Slovak qrupu Qərbi Slavyan daxilində yüksək orta əsrlər dövründə inkişaf etmişdir və Çex-Slovak dialekt kontinuumu daxilində Çex və Slovak dillərinin standartlaşdırılması erkən müasir dövrdə ortaya çıxmışdır. 18-ci əsrin sonu — 19-cu əsrin ortalarında müasir yazılı standart Çex Milli Dirçəlişi kontekstində kodlaşdırıldı. Ümumi Çex kimi tanınan əsas qeyri-standart çeşid, Praqanın xalq dilinə əsaslanır, lakin indi Çexiyanın əksər hissəsində interdialekt kimi danışılır. Ölkənin şərq hissəsində danışılan Morav dialektləri də çex dili kimi təsnif edilir, baxmayaraq ki, onların bəzi şərq variantları slovak dilinə daha yaxındır.

## İstinadlar
Xangah

*Xangah (İcrud) — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.  
*Xangah (Miyanə) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
*Xangah-i Alvac (Urmiya) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
İc

* İc (Fars) — İranın Fars ostanının İstəhban şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 
* İc (Zəncan) — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Xorasanlı

*Xorasanlı (Əbhər) — İranın Zəncan ostanı Əbhər şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.  
*Xorasanlı (Həştrud) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Galidzga

**Qalidzga**    və ya **Aaldzga**  (abx. Aaldzga, gürcü ღალიძგა, Qalidzga) — Abxaziyadan axan  çay.

Çayın ümumi uzunluğu 483 km²-dir. Orta su sərfiyyatı - 29,4 m³/s. 

Çayın mənbələri Abxaziyanın Gürcüstanın Sameqrelo-Yuxarı Svaneti bölgəsi ilə sərhədinə yaxın dağlıq ərazidə (Böyük Qafqaz) yerləşir. 
Çayın sol qolu - Aviçikva çayıdır - Bohurstou silsiləsinin qərb yamacları, Akiba dağının şimal-şərqində (2810,8 m) - r. Muzkvara Xocalı dağının yaxınlığında (3313,6 m)  Xocalı silsiləsinin (Kodori silsiləsinin cənub hissəsi) cənub yamaclarıdır.   Oçamçira şəhərinin cənub kənarında Qara dənizə tökülür. 

Çay buzlaqlar və dəniz suları ilə qidalanır.

Çay Abxaziyanın Tkvarçeli və Oçamçira rayonlarının ərazisindən keçir. 
Çayın qırağında  Tkvarçeli və Oçamçira şəhərləri, həmçinin böyük Tkuarçal, Qup, Akuaskia, Pakuaş, Baslaxu kəndləri yerləşir.

Çayın adı Meqrel dilində "sərhəd çayı" deməkdir. Qədim gürcü mənbələrində **Eqris-tskali** (“Eqris çayı”) kimi qeyd olunur.

Abxaz dilində  Aaldzgadan tərcümədə : a - prefiks, al - qızılağac, dzga - duzlu çay deməkdir.

## İstinadlar
Blefarospazm

**Blefarospazm** (yun. βλέφαρον - göz qapağı və σπασμός - spazm) — gözün dairəvi əzələsinin hər hansı anormal daralması.

**Blefarospazm** miokimiya və ya fassikulyasiya kimi tanınan göz qapaqlarının daha çox yayılmış və daha yüngül qeyri-iradi titrəməsindən ayırmaq lazımdır. Əksər hallarda blefarospazm simptomları bir neçə gün davam edir və sonra müalicə olunmadan yox olur, lakin bəzi hallarda seğirmələr xroniki və qalıcı olur və ömürlük problemlər yaradır.
Blefarospazm 2 növ olur: essensial (əsas) və reflektor. Xoşxassəli əsas blefarospazm (BEP) fokal distoniyadır, göz ətrafında qeyri-iradi və davamlı əzələ daralmalarını əhatə edən nevroloji hərəkət pozğunluğudur. Dəqiq səbəbi bilinmir, lakin yorğunluq, stress və ya qıcıqlandırıcılar səbəb ola bilər. Blefarospazm bəzən xoşxassəli fasikulyasiya sindromunun bir hissəsidir.
## Müalicəsi

Blefarospazmın müalicəsində botulinum toksin enyeksiyonlarından istifadə olunur. Botulinum toksin inyeksiyaları lokallaşdırılmış, qismən iflicin yaranmasına səbəb olmaq üçün istifadə edilir. Ən çox əziyyət çəkənlər arasında botulinum toksin inyeksiyası üstünlük verilən müalicə üsuludur. Miektomiya kimi tanınan cərrahi prosedur da faydalı ola bilər. Dərmanlara və ya botulinum toksin inyeksiyalarına yaxşı reaksiya verməyən insanlar cərrahi müalicəyə namizəddirlər. Ən təsirli cərrahi müalicə göz qapağının bağlanmasına cavabdeh olan əzələlərin çıxarılması olan protraktor miyektomiyasıdır. Bleforaplazmın yeni müalicə üsulları daim sınaqdan keçirilir.

## Simptomları

* Bir və ya hər iki gözün həddindən artıq qırpması və spazmı – tipik qırpma refleksindən daha uzun müddətə qeyri-iradi göz qapaqlarının bağlanması ilə xarakterizə olunur.
* Göz əzələlərinin və ətrafdakı üz nahiyəsinin idarəolunmaz daralması və ya qıyılması. Bəzi xəstələrdə buruna, üzə, yanaqlara, bəzən isə boyun nahiyəsinə yayılan seğirmə simptomları olur.
* Gözlərin quruluğu
* Günəşə və parlaq işığa həssaslıq.
## Yaranma səbəbi

Blefarospazmın bəzi səbəbləri müəyyən edilmişdir; lakin bir çox blefarospazm hallarının səbəbləri hələ də məlum deyil. Blefarospazmı olan bəzi insanlarda quru gözlər, işığa həssaslıq və yorğunluq olur. Xəstələr simptomlar başlamazdan əvvəl heç bir göz problemi olmadığını bildirirlər.

Bəzi dərmanlar (Parkinson xəstəliyini müalicə etmək üçün istifadə edilənlər, həmçinin menopozdan keçən qadınlar üçün estrogen əvəzedici terapiya da daxil olmaqla hormon müalicələri) blefarospazma səbəb ola bilər. Benzodiazepinlərin uzun müddət istifadəsi blefarospazma səbəb ola bilər və blefarospazmın inkişafı üçün məlum risk faktorudur.

Blefarospazm həmçinin beynin bazal qanqliyalarının anormal fəaliyyəti nəticəsində də yarana bilər. Eyni vaxtda quru gözlər və Meige sindromu kimi distoniyalar müşahidə edilir. Blefarospazm başın arxasına vurulan zərbənin bazal qanqliyalara zərər verdiyi bəzi nadir hallarda beyin sarsıntısı nəticəsində yarana bilər.

Dağınıq skleroz blefarospazma səbəb ola bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Translogistica Caspian

**TransLogistica Caspian** — sərgisi dəmir yolları, dənizçilik sənayesi, aviasiya, kommersiya nəqliyyatı və nəqliyyat-logistika xidmətləri kimi nəqliyyat sektorlarını birləşdirən səmərəli platformadır.

## Məqsəd
Sərgi həm Azərbaycanın, həm də region ölkələrinin dövlət nəqliyyat strukturlarını təmsil edən rəhbər və mütəxəssislərlə görüşmək, eləcə də nəqliyyat texnologiyalarının ən son nümunələrini nümayiş etdirmək, perspektivli dövlət infrastruktur layihələri ilə tanış olmaq, məhsullar üçün yeni satış kanalları tapmaq, habelə dəmir yolları, dəniz limanları, aerodromlar və logistika mərkəzlərinin tikintisi, eləcə də hərəkət heyətinin istehsalı və gəmiqayırma sahələrində təcrübə mübadiləsi üçün unikal imkan yaradır.

## Tarix

### 2018
"TransCaspian/Translogistica" sərgisində dünyanın 15 ölkəsini təmsil edən 85 şirkət iştirak edib. Azərbaycan, Belarus, Litva, Rusiya, Türkmənistan, Türkiyə, Ukrayna, Yunanıstan və digər ölkələri təmsil edən şirkətlər nəqliyyat sahəsinin geniş məhsul və xidmətlər çeşidini (yükdaşımalar, lokomotiv, sərnişin və yük vaqonlarının istehsalı, hərəkət heyətinin təmiri, dəmiryol nəqliyyatı üçün komplektləşdirici hissələr, gəmiqayırma və gəmi təmiri, liman xidmətləri, kommersiya təyinatlı nəqliyyat vasitələri üçün ehtiyat hissələri və s.) təqdim etdilər.

### 2022
"TransLogistica 2022" sərgisində Azərbaycan, Almaniya, Belarus, Yunanıstan, İtaliya, Qazaxıstan, Rusiya Federasiyası, Türkiyə və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin şirkətləri öz məhsul və xidmətlərini təqdim ediblər.

## Sərgi bölmələri
* Nəqliyyat-loqistika xidmətləri
* Hərəkət heyəti və dəmiryol infrastrukturu
* Dənizçilik sənayesi
* Aviasiya
* Kommersiya nəqliyyati

## Qalereya

Şəkil:Translogistica Caspian01.jpg
Şəkil:Translogistica Caspian02.jpg
Şəkil:Translogistica Caspian03.jpg
Şəkil:Translogistica Caspian04.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Prentice Hall

***Prentice Hall*** —  təhsil mövzularında ixtisaslaşmış böyük Amerika nəşriyyatı. Savvas Learning Company-ə məxsusdur. Ali və orta təhsil bazarı üçün çap və elektron nəşrlər, mütəxəssislər üçün monoqrafiyalar, elmi fantastika nəşr edir. Prentice Hall öz texniki nəşrlərini elektron yardım xidməti olan Safari Books Online vasitəsilə də yayır.

## Tarixi
Prentice Hall 13 oktyabr 1913-cü ildə hüquq professoru Çarlz Qerstenberq və tələbəsi Riçard Ettinqer tərəfindən təsis edilmişdir. Bir ad olaraq analarının qız soyadlarını birləşdirdilər — Prentice və Hall. Prentice Hall lap əvvəldən geniş çeşiddə tədris ədəbiyyatı nəşr etməyə başladı — ibtidai, orta məktəblər və kolleclər üçün dərsliklərdən, peşəkarlar üçün kitablardan.

1984-cü ildə nəşriyyat Gulf+Western tərəfindən alındı ​​və həmin şirkətin Simon & Schuster nəşriyyat bölməsinin bir hissəsi oldu. Eyni zamanda, Prentice Hall-un bir neçə törəmə şirkəti: üçüncü şəxslərə satıldı və Reston Publishing törəmə şirkəti ləğv edildi.

## Fərdi kompüterlərin tarixində rolu
Prentice Hall-un törəmə şirkəti olan Reston Publishing, mikrokompüterlər ilk dəfə ortaya çıxanda texniki kitab nəşrinin önündə idi. Həmin illərdə “şəxsi kompüterləri” kimin alıb istifadə edəcəyi hələ də bəlli deyildi və lazımlı proqram təminatının və dərsliklərin olmaması hələ hədəf auditoriyası müəyyən edilməmiş nəşriyyat bazarında özünə yer yaratmışdı. Kompüterdən istifadəni mümkün etmək üçün Reston Nəşriyyatının redaktorları Marlin Uversonun yeni başlayanlar üçün həvəsləndirici Kompüter Anatomiyası ilə qeyri-peşəkar istifadəçilərlə əlaqə saxladılar. Bunun ardınca birinci nəsil mikrokompüterlərin bir çox istifadəçilərinin etibar etdiyi proqramçılar üçün nəzərdə tutulmuş kitablar toplusu gəldi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Rəsmi səhifəsi 
* Сайт Prentice Hall School 
* Сайт Prentice Hall Higher Education 
* Сайт Prentice Hall Professional Technical Reference
Fantastik dördlük (film, 2005)

## Mövzusu
Reed Richards və Benjamin "Ben" Grimm kosmosda araşdırmaları üçün maliyyə dəstəyi üçün Victor Von Doom-a gedirlər. Viktor razılaşır və onlar birlikdə kosmosa gedirlər. Burada günəş alovu gözləniləndən tez baş verir və komanda heyran olur və güc qazanır. Körpüdə baş verən qəzada komanda ilk dəfə ictimaiyyət qarşısına çıxır və insanları qəzadan xilas edir. Mən sənin halından razı deyiləm. Sevdiyi qadın onu tərk etdi. Reed onu bərpa edəcəyinə söz verir, lakin Viktor onu şirnikləndirir və kifayət qədər işləmədiyini deyir. O, Ben Ridlə mübahisə edir və onlar döyüşürlər. Ben Viktorun yanına gedir və Viktor öz gücündən istifadə edərək Beni insana çevirir. Beləliklə, o, qarşısındakı ən böyük maneədən xilas olur. Sonra digər üzvlərə hücum edir. Ben səhvini düzəltmək üçün yenidən maşına daxil olur və Şeyyə çevrilir. Birlikdə Viktorla döyüşürlər. Və Viktoru döydülər. Viktor baramada həbs edilir və Latviyaya göndərilir.

## İstinadlar