open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mirzə İbrahim Kələntər

**Mirzə İbrahim xan Kələntər** və ya **Hacı İbrahim Şirazi** (?-1801) — Qacarlar dövlətinin ilk baş naziri.

## Həyatı
Hacı Mirzə İbrahim xan Şiraz şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı.

Şiraz hakimi Hacı İbrahim xan Kələntər Ağa Məhəmməd xanı Şiraza dəvət edəndə xan qardaşı Mustafaqulu xanı ora göndərmişdi.

Ağaməhəmməd xan Hacı İbrahim xan, Kələntərin köməyilə Şirazı tutdu və Zənd sülaləsi üzərində qələbə çaldı. Əksər cənub məntəqələrində öz hakimiyyətini möhkəmləndirib qardaşıoğlu Fətəli xanı cənub vilayətlərinin hakimi təyin etdi. О, paytaxtı Qacar mülkünün yaxınlığında adı məlum olmayan bir qəsəbəyə-Tehrana köçürdü və sonra şimali-şərq əyalətlərini tutmaq üçün qoşun göndərdi.

Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacarın göstərişi ilə kor edilən bu üç nəfərdən biri Mirzə Nəsrulla Əliabadi idi ki, şah onu Hüseynqulu xanın vəzirliyinə təyin etmişdi. Digəri Mirzə İbrahim Kələntərin qardaşı Məhəmmədzaman idi. Asi düşmüş qardaşının başını əzmək üçün şah özü İsfahana qoşun çəkdi. Yolun yarısında, Saruğ kəndində (İraqi-Əcəmin 20 kilometliyində məhəllə) Hüseynqulu xanın anası özünü döyüş meydanına çatdırdı və çalışdı ki, hər iki qardaşı barışdırsın. Bu heç bir fayda vermədi və qardaşlar arasında döyüş başladı. Nəticədə şah qələbə çaldı, Hüseynqulu xan naçar təslim oldu (28 səfər 1212 h.) və Quma hakim təyin edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mirzə İsa Fərəhani

**Mirzə İsa Mirzə Hüseyn oğlu Fərəhani** (1733–1822) — Abbas mirzənin vəziri.

## Həyatı
Mirzə İsa Mirzə Hüseyn oğlu Fərəhani 1733-cü ildə İranın Ərak əyalətində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini atasından almışdı. Qaemməqam ləqəbini daşıyırdı.

Mirzə İsanın babaları Həzara seyidlərindəndir. Babası Mirzə İsa, ulu babası Mirzə Əbülfət möhrdardır.

Mirzə İsa Fərəhani İranda Mirzə Bözörg (böyük) kimi tanınırdı. Ağaməhəmməd şah onun ləyaqətini görüb, dövlət quluğuna götürmüşdü.

Mirzə İsa Fərəhani 1822-ci ildə vəfat edib.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Mirzə Əbülqasim Fərəhani

## Xarici keçidlər
Kirk Duqlas

**Kirk Duqlas** (, ilk adı **İssur Danieloviç**, ; ) — amerikalı kino və teatr aktyoru, kinoprodüser və ssenarist. Hollivudun "qızıl erası"ndan indiyədək sağ qalan son ulduzlardan biri. Onun məşhur filmləri arasında Keçmişdən (1947), Çempion (1949), *Ace in the Hole* (1951), Pis və gözəl (1952), 20000 lye su altında (1954), Yaşamaq yanğısı (1956), Şöhrətin yolları (1957), OK korralında atışma (1957), Vikinqlər (1958), Spartak (1960), Cəsurlar tənhadır (1962), Mayda yeddi gün (1964), *The Heroes of Telemark* (1965) və Sərt oğlanlar (1986).

O, Amerika Kino Akademiyasının Amerika kino tarixinin ən yaxşı kişi ekran əfsanələri siyahısında 17-ci yerdədir və bu, siyahıdakı hələ də həyatda olan şəxslər arasında ən yüksək göstəricidir. Kinodakı 50 illik əməyinə görə 1996-cı ildə o, fəxri Oskar mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Yaşamaq yanğısı (film, 1956) / Lust for Life

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Kirk Douglas´ entries on Huffington Post
* Profile at Turner Classic Movies
* An Interview with Kirk Douglas
Nove Zamki

**Nove Zamki** (, , , ) — Slovakiyanın cənub-qərbində, Nitra çayının sahilində yerləşir. Əhalisi 42 min nəfərə yaxındır.
## Tarix
Nove Zamki 1573—1581-ci illər arasında, Osmanlı İmperiyasına qarşı inşa edilmişdi və o zamanki Avropanın ən müasir qəsri hesab edilirdi.Tədricən qəsr ətrafında şəhər inkişaf etməyə başladı. Osmanlı İmeriyası qəsrə 10 dəfə hücum etmişdi, lakin qələbə qazana bilməmişdi. Yalnız  1663-cü ildə türklər qəsri ələ keçirə bilmişdilər. Bunun səbəbi də qəsr kommendantı Adam Forqahın türk qoşunlarının gücünü hesablamaması səhvi nəticəsində baş vermişdi. Belə ki, hücumdan sonra, Nove Zamki 22 il ərzində Osmanlı İmperiyasının əyalət mərkəzi olmuşdu (Varşava müqaviləsinə əsasən). 1685-ci ildə Lotaringiyalı hersoq V Karlın rəhbərliyi altında şəhər türklərdən azad olur. Lakin XVIII əsrdə qəsr öz strateji əhəmiyyətini itirdiyindən, onu hissələrə bölərək sökürlər.
1848-ci ildə Nove Zamkidə fabrika və zavodlar inşa olunmağa başlanır, şəhər güclü inkişaf etməyə başlayır. 1871-ci ildə Nove Zamki şəhəri Budapeşt və Vyana ilə dəmir yolu vasitəsilə birləşdirilir.

Müasir zamanda şəhər — Slovakiyanın qərb bölgələrinin sənaye mərkəzi sayılır.

### Şəhər rayonları
* *Şəhər rayonları*: Nový Gúg ()
* *Mikrorayonlar*: Bašty I, Bašty II, Juh, Nábrežie, Prednádražie, Západ
* *Şəhərin digər rayonları*: Veľký háj ()
* *Ətraf rayonlar*: Jánov dvor (), Nitrianska osada () və həmçinin yaxınlıqda yerləşən Margithalma şəhəri.

## Əhali
Tarixi olaraq, Nove Zamki şəhərinin əhali sayı dəyişilirdi:

Əhalinin etnik mənsubiyyəti:

### Təhsil
İbtidai məktəblər:
* Základná škola na Devínskej ulici
* Základná škola Gábora Bethlena
* Základná škola Gergelya Czuczora
* Základná škola na Hradnej ulici
* Základná škola na Mostnej ulici
* Základná škola na Nábrežnej ulici
* Bývalá Simorova škola
* Špeciálna základná škola (Bývalý Flengerov inštitút)
* Cirkevná základná škola Antona Bernoláka
* Súkromná spojená škola /Regionálne edukačno-sociálne centrum/
Orta məktəblər:
* Gymnázium M.R. Štefánika
* Gymnázium s vyučovacím jazykom maďarským Petra Pázmánya
* Stredná priemyselná škola elektrotechnická Štefana Aniána Jedlíka a Obchodná akadémia
* Stredná priemyselná škola ekonomická
* Stredná zdravotnícka škola
* Stredná odborná škola, Jesenského 1

## Qardaşlaşmış şəhərlər
*  Fonyod
*  Slovenski Komloş (1993)
*  Tabor
*  Znoymo
## Partnyor şəhərlər
*  Tatabanya

## Xarici keçidlər

* Oficiálna stránka
* Horehronie 
* Územný plán mesta Brezno

## İstinadlar
Simsiz lokal şəbəkə

**Simsiz lokal şəbəkə** (; qısaca "**'" və ya "**'") — ev, məktəb, kompüter laboratoriyası, yataqxana və ya ofis binası kimi məhdud ərazidə yerli şəbəkə (LAN) yaratmaq üçün simsiz rabitədən istifadə edərək iki və ya daha çox cihazı birləşdirən simsiz kompüter şəbəkəsi. Bu istifadəçiləri əhatə dairəsində hərəkət etmək və şəbəkəyə bağlı qalmaq imkanı ilə təmin edir. Simsiz lokal şəbəkə həmçinin şəbəkə keçidi vasitəsilə internetə daha genişmiqyaslı qoşulma potensialına malikdir.

IEEE 802.11 standartlarına əsaslanan simsiz lokal şəbəkələr dünyada ən çox istifadə edilən kompüter şəbəkələridir. Bunlar adətən Wi-Fi adlanır və bu, "Wi-Fi Alliance"a məxsus ticarət nişanıdır. Onlar notbuk kompüterləri, printerləri, smartfonları, veb televizorları və oyun cihazlarını simsiz ruter ilə birləşdirən ev və kiçik ofis şəbəkələri üçün istifadə olunur. Restoranlarda, kafelərdə, otellərdə, kitabxanalarda və hava limanlarında ruter vasitəsilə təmin edilən qaynar nöqtələr istehlakçılara portativ simsiz cihazlarla internetə daxil olmaq imkanı verir.

## Tarixi
Havay Universitetinin professoru Norman Abramson dünyanın ilk simsiz kompüter rabitəsi şəbəkəsi olan "ALOHAnet"i yaratmışdı. Sistem 1971-ci ildə fəaliyyətə başlayıb. Bu, telefon xətlərindən istifadə etmədən Oahu adasında yerləşən mərkəzi kompüter ilə əlaqə saxlamaq üçün dörd adada yerləşdirilən yeddi kompüteri əhatə edirdi.

Simsiz lokal şəbəkə avadanlığı ilkin dövrdə o qədər baha olurdu ki, o, sadəcə kabel çəkilişinin çətin və ya qeyri-mümkün olduğu yerlərdə kabelli lokal şəbəkəyə alternativ kimi istifadə olunurdu. Erkən inkişafa sənaye üçün xüsusi həll yolları və mülkiyyət protokolları daxil edilmişdi. Buna baxmayaraq 1990-cı illərin sonunda bunları texniki standartlar - ilk növbədə IEEE 802.11-in müxtəlif versiyaları əvəz etmişdir.

Avropada bunun alternativi kimi Avropa Telekommunikasiya Standartları İnstitutu tərəfindən HiperLAN/1 tətbiq edilməyə başlanmış, 1996-cı ildə onun təsdiq edilmiş ilk versiyası istifadəyə verilmişdir. Bunun ardınca ATM təsirləri ilə HiperLAN/2 funksional spesifikasiyası buraxılmış, 2000-ci ilin fevralında tamamlanmışdır. Hər bir halda, heç bir Avropa standartı 802.11 kommersiya uğuruna nail ola bilməmişdir.

1997-ci ildə yaradılmış "HomeRF" qrupu yaşayış məntəqələrində istifadə edilməsi üçün hazırlanmış texnologiyanı təşviq etməklə məşğul idi, lakin 2003-cü ilin yanvarında ləğv edilmişdir.

## Wi-Fi və WiMAX
WiMAX və Wi-Fi bəzi oxşarlıqları vardır. Beləki, hər iki texnologiyanın standartının adı (IEEE 802 standarı) bu texnologiyalara əsaslanmışdır. Həmçinin də hər iki texnologiya internetə bağlantının simsiz qoşulmasını təmin edir. Amma buna baxmayaraq bu texnologiyalar tamamilə müxtəlif məsələlərin həllinə yönəlmişdir.

## Həmçinin bax
* WWAN

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Conatan Lipniki

**Conatan Uillyam Lipniki** (; d. 22 oktyabr 1990-cı il) — Amerikalı kino aktyor. Conatan «Cerri Maguayer», «Stüart Littl» və «Mayk kimi» filmlərində oynadığı rollara görə məşhurluq qazanmışdı. 
## Bioqrafiya
Lipniki Kaliforniya ştatında yerləşən Vest Leyk Villic şəhərində, Cozef və Ronda Lipniki ailəsində anadan olmuşdu. Onun Aleksis adında böyük bacısı var. Lipniki ailəsi yəhudi əsillidir. Conatan Döş xərçəngi və Şəkərli diabet üzrə bir çox Araşdırmalar Fondlarında, Uşaq Ulduz Yarışlarında və buna bənzər bir çox tədbirlərdə iştirak və çıxış etmişdi. O həmçinin Pediatrik Hiropraktika və Ümumdünya Uşaq günü üzrə beynəlxalq məruzəçi qismində seçilib. Dörd köpəyi olan Lipniki bundan başqa həm də heyvan hüquqlarının təşkilində də aktiv iştirak edir.

Conatan hazırda qarışıq döyüş sənəti ilə intensiv məşğul olur və jurnalistlər "bir gün peşəkar səviyyədə döyüş sənəti ilə məşğul ola biləcəyi" barədə ona sual verdikdə, Conatan bildirdi ki, o hal-hazırda bir çox filmlərlə üzərində çalışır və təmamilə peşəkar döyüşlə məşğul olması üçün, o həftənin müəyyən günlərini yalnız özünə ayırmalıdır. Bu hələlik mümkün olmadığından isə, o verilən bu suala nə "hə", nə də "yox" cavabı verir

## Karyera
1996-cı ildə Lipniki «Ceri Maguayer» filmində çəkilərək, Rene Zellvegerin oğlu rolunu oynamışdı. Daha sonralar  o «Tənha oğlan» filmində, *Cek Foksvort* şousunda və  «Bizim ümidlərimizin yayı» serialında çəkilmişdi. 1997-ci ildə Lipniki *Meego* adlı sitkomda rol alır. 1999-cu ildə ona opulyarlıq gətirəcək «Stüart Littl» və 2002-ci ildə davamı sayılan «Stüart Littl 2» filmlərində baş rolda çəkilmişdi. Həmçinin 2000-ci ildə o *Kiçik vampir* adlı macəra filmində rol almışdı.

## Filmoqrafiya

## Televiziya

## Mükafat və nominasiyalar

## Web links
* Rəsmi saytı
* 
* collection of interviews at official site 
* Conatan Lipnikinin Facebook səhifəsi
## İstinadlar
Murad Ömərov

**Murad Ənvər oğlu Ömərov** () — azərbaycan əsilli Ukrayna alimi, texniki elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının əməkdar elm xadimi (2016) Belorus, Rusiya və Ukrayna Tətbiqi Radioelektronika Akademiyasının akademiki, Xarkov Milli Radioelektronika Universitetinin beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru, Xarkov vilayəti "Azərbaycan-Ukrayna dostluq cəmiyyəti" idarə heyətinin sədri.

## Həyatı
Murad Ömərov 28 mart 1963-cü ildə Kürdəmir rayonunun Xırdapay kəndində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur.

1980-ci ildə Xarkov Radio Elektronika İnstitutuna qəbul olunmuş, 1985-ci ilədək istitututda müxtəlif vəzifələrdə calışmışdır.

1991-ci ildə İnformasiya oturulməsi üzrə fiber-optik rabitə sistemləri sahəsində namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

2004-cü ildə Ukrayna Tətbiqi Radio Elektronika Akademiyasının akademiki secilmişdir.

2009-cu ildə professor adını qazanmışdır.

2009-cu ildən etibarən Xarkov Milli Radio Elektronika Universitetinin Xarici Vətəndaşların Tədris Mərkəzinin direktoru olmuşdur. 2015-ci ilin oktyabrında Xarkov Milli Radioelektronika Universitetinin beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru təyin edilmişdir.

2000-ci ildən etibarən Xarkov vilayəti Azərbaycan Ukrayna "Dostluq" cəmiyyətinin uzvu olmuş, 2001-ci ildə isə bu cəmiyyətin sədri secilmişdir.

2002-ci ildə Murad Omərov Ukrayna Milli Mədəni Birlik Assosiasiyasının vitse-prezidenti
secilmişdir.

2004-cü ildə "XXI əsrin liderləri" beynəlxalq imic proqramının ekspertlər şurasının qərarı ilə Ukraynanın sosial-iqtisadi inkişafındakı xidmətlərinə görə "Ukrayna iş adamı" medalı və diplomu ilə mukafatlandırılmışdır.

2006-cı ildə Xarkov şəhər Şurasının İcraiy ə komitəsinin "Millətlərarası sulh və razılığın mohkəmləndirilməsi" nominasiyasında mukafata layiq gorulmuşdur.

2002–2006-cı illərdə Xarkov şəhəri Kiyev rayon şurasının IV cağırış deputatı, İqtisadi inkişaf və sahibkarlıq daimi komissiyasının sədri olmuşdur.

2011-ci il iyulun 4-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan diasporunun inkişafı sahəsindəki xidmətlərinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur.

28 dekabr 2016-cı ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə elm sahəsindəki nailiyyətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar elm xadimi fəxri adına layiq görülüb.

## Həmçinin bax
* Şahin Ömərov

## İstinadlar
İbrahim Həsənbəyov

**İbrahim Həsənbəyov**(; ) — Dağıstanlı ləzgi hüçumcu, Azərbaycan futbolçusu.

## Həyatı
Azərbaycan Millisində 2 oyun keçirib.

Xasavyurtda doğulan forvard 1996-cı ildə Tuayevin dövründə milliləşdirilib. Onda hücum xəttində Nazim Suleymanov, Vəli Qasımov və Samir Ələkbərov kimi ustalar yer aldığından heyətdə möhkəmlənə bilməyib. Oynadığı hər iki qarşılaşmada da meydançaya sonradan daxil olub. Buna baxmayaraq unikal forvard sayılırdı. Təkcə onu xatırlamaq kifayətdir ki, futbola çox gec başlayıb. 21 yaşında Mahaçqala “Dinamo”sunda debüt edib və ilk oyunlardan bombardir istedadını ortaya qoyub. Bir il sonra daha güclü “Anji”yə keçib. Fantastik məhsuldarlığı ilə diqqət çəkib. Müstəqillikdən sonra Rusiyada 100 qol həddini keçən ilk futbolçu olub. 1999-cu ilədək “Anji”də 233 oyuna çıxıb, 153 top vurub. Mahaçqalada ağır yol qəzasına uğrayıb. 1999-cu il iyulun 3-də idarə etdiyi VAZ 2109 KaMAZ-ın altında qalıb. İndiyədək də onun müəllifi olduğu bir çox rekord yenilənməyib. 29 het-trik, 6 poker edib. Bir oyunda isə 6 qol vurub. İndi də “Anji”nin bütün fərdi nəaliyyətləri onun adı ilə bağlıdır. “Cigit” ləqəbli bombardir Mahaçqala klubunun əbədi rəmzi sayılır.

## İstinadlar
Dövlətşah Səmərqəndi

**Dövlətşah ibn Əlaəddövlə Bəxtişah Səmərqəndi** () — təzkirəçi, ədəbiyyatşünas, şair, "Təşkirətüş-şüəra" əsərinin müəllifi

## Həyatı
Dövlətşah Səmərqəndi 1431, 1436, yaxud 1438-ci ildə Səmərqənddə doğulmuşdur. 
Onun atası Əmir Teymurun oğlu Şahruxun mömin əmirlərindən olmuşdur.

O, türk və bütövlükdə Şərq ədəbiyyatının qüdrətli mütəfəkkirlərindən biridir.

Görkəmli alim və şair 1491-ci ildə (bəzi mənbələrdə 1495, yaxud 1507) vəfat etmişdir.

## Yaradıcılığı
Dövlətşah Səmərqəndi Şərq və türk ədəbiyyatı tarixində "Təzkirətüş-şüəra" adlı məşhur təzkirəsi ilə tanınmaqdadır. Bu təzkirə ilk dəfə 1887-ci ildə anaonim redaktor tərəfindən Bombeydə yayınlanmışdır. Əsər Azərbaycanda Əlyazmalar İnstitutu tərəfindən 1987-ci ildə nəşrə hazırlansa da, yalnız 2022-ci ildə yayınlanmışdır.
## Haqqında
Bəzi mənbələrdə fars-tacik alimi kimi anılan Dövlətşah ibn Əlaəddövlə Bəxtişah Səmərqəndinin şəxsiyyəti və təzkirəsi haqqında türk alimi professor Əhməd Atəş yazır:  "O, hicri qəməri 830-840 (1427-1436)-cı illər arasında anadan olmuş bir türk bəyzadəsi idi. Uzun müddət Teymurlu şahzadələrin xidmətində və saraylarında qaldıqdan sonra, Əlişir Nəvaiyə görə, öz istəyi ilə bunlardan ayrılmış və Xorasandakı malikanəsinə çəkilərək guşənişin bir həyat keçirmişdir. 50 yaşının içində ikən İran ədəbiyyatının bütün dövrlərini əhatə edən "Təzkirətüş-şüəra"sını yazmağa başlamış və onu hicri qəməri 892 (1487)-ci ildə tamamlamışdır. O, bu əsəri dövrünün hakimi Sultan Hüseyn Bayqaraya və Əlişir Nəvaiyə ithaf etmişdir. Ölümü h.q. 896 (1490-91)-ci ildən az sonra h.q. 900 (1494-95)-ci ildədir".

Nihad Sami Banarlı isə Dövlətşah təzkirəsini belə qiymətləndirirdi:  "Övfinin təzkirəsi bir talesizlik üzündən ancaq 1594-cü ildən bu yana meydana çıxdığı üçün XV əsrdən bəri İran və türk təzkirələrinin başlıca örnəyi Dövlətşah təzkirəsi olmuşdur". 

Dövlətşahın təzkirəsi Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı üçün həm də ilk dəfə olaraq İzzəddin Həsənoğlu haqqında məlumat verməsi baxımından mühümdür. Dövlətşah Səmərqəndi onun əsfərainli olması, farsca və türkcə şerlər yazması, əsərlərinin Azərbaycanda və Rumda məşhur olması haqqında da danışmışdır.

## İstinadlar
Boro

**Boro** (  ,   — əsasən ingilisdilli ölkələrdə inzibati-ərazi vahidləri.

Boro Kanada, Böyük Britaniya, ABŞ, Avstraliya və İrlandiyada vardır. Müxtəlif ölkələrdə müxtəlif ərazi vahidlərini nəzərdə tuta bilər. 
Təntənəli qraflıq sayılan Böyük London şəhəri 32 borodan ibarətdir.

## İstinadlar
Boro (Nyu-York)

thumb

**Boro** () — Nyu-Yorkun inzibati vahidləri. Şəhərin beş inzibati vahidi var: Manhetten, Bruklin, Kuins, Bronks, Staten-Aylend. Hər bir inzibati vahidi öz seçdiyi prezident idarə edir.

## İstinadlar
Partikulyarizm

**Partikulyarizm** ( - bir hissə, azacıq,  — xüsusi) — xüsusi hissələrə və bölünməyə maraq.

## Mənbə
* Universalismus, Partikularismus, Eurozentrismus und Androzentrismus Siyasi nəzəriyyələr
İxtiraçı

**İxtiraçı** — yeni texniki qurğu və ya metod yaradan insan. Əsasən praktiki mühəndislər alimlərin yenilikləri əsasında ixtiralarla məşğul olurlar. Bir çox hallarda ixtiraçılar mövcud qurğunu təkmilləşdirir və ya digəriləri ilə birləşdirirlər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ezoterika

**Ezoterika** — özünü kəşf etmək, həyatın mahiyyətini yaxından dərk etmək, insanın gizli imkanlarını və kainatın sirlərini dərk etməyin bir yoludur.

## Anlayışlar
Ezoterik anlayışları 6 böyük qrupa bölmək olar:

1. **Düşüncələrini idarə etmək** — Düşüncə insan beyninin tikinti materialıdır. İnsan beyni düşünərək formalaşır. Bir gündə beynimizdən 70 min fərqli düşüncə keçir. Seçilən və üzərində diqqət toplanan düşüncə güc qazanır və insanı idarə edir. Düşüncələri idarə etməsək onlar bizi idarə edər və bu da fəsada yol açar.

2. **Duyğularını idarə etmək** — 20-yə yaxın duyğu mövcuddur. Əsas 4 duyğu var: qorxu, qəzəb, sevinc və kədər. Qalan duyğular isə bu dörd duyğuların alt qruplarına daxildir. Duyğularını və düşüncələrini idarə edə bilən insan öz taleyinin sahibidir.

3. **Öz enerjisini idarə etmək** — enerjinin düzgün istifadə edilməsi, bərpası, aktiv edilməsi, qorunması, axım istiqamətinin dəyişdirilməsi. İnsanın sahib olduğu enerjinin istiqaməti yoxdur. Enerjimizə istiqamət verməliyik. Enerjimiz bilərək və ya bilməyərək etdiyimiz seçim istiqamətində, diqqətimizin toplandığı istiqamətə yönəlir.

4. **Arzularını idarə etmək** — insan bir şey istədiyi zaman, bunu nə üçün istədiyini dərin analiz etməlidir. Axmaq və səfeh arzular insan həyatını uçuruma aparır.

5. **Yuxu görməni idarə etmək** — yuxu görmə insan həyatı üçün vacib amillərdən biridir. Yuxuda oyaq olmaq və yuxunu idarə etmək ancaq təcrübəli və aydınlanmış bir ezoterik tərəfindən həyata keçirilə bilər.

6. **Reallığı idarə etmək** — 5 duyğu hissi ilə qavradığımız dünya yeganə dünya deyil. Başqa reallıqlar da var. Lakin insan vərdiş etdiyi qavrayış ilə bu reallıqları nə görə, nə də dərk edə bilir. Bir ezoterik istədiyi vaxt öz dünyasını dayandırıb başqa aləmə yolçuluq edə bilir. İbadət və meditasiya kimi bir çox vasitə insan düşüncələrini, duyğularını, mühakimə mexanizmasını, dəyərləndirmə mexanizmasını kontor altına alıb diqqəti başqa reallığa yönləndirməyə kömək edir.

Bu gizli biliklərə və güclərə söykənən xüsusi maddələrin, sehrlərin və ritualların köməyi ilə reallığı manipulyasiya edən fövqəladə bir sənətdir. Sehr kimi təsnif edilən təcrübə, əslində, bəzi insanların tarixi inkişaflarında fərqli nöqtələrə yapışdıqları bir cəhət və ya dünyagörüşün əksini ifadə edir. Beləliklə, sehr, din və elm kimi, ortaq bir mədəniyyətin və dünyanı anlamağın bir hissəsidir.

## Aydınlanmış
Maarifləndirmə (oyanış) "aydınlıq, təmiz şüur vəziyyəti, gerçəkliyin mahiyyəti haqqında vahid və tam məlumatlılıq" mənasını verən bir anlayışdır.
Eqonun dağıldığı, yəni illüziyanın yox olduğu tam düşüncə vəziyyətidir. Bu ətrafdakıların hamısı ilə birlik vəziyyətinə gətirir. Aydınlanma əqli fəaliyyətin səhvliyini başa düşməklə əldə edilir, bunun nəticəsində şüur bədəni və ağlı ilə eyniləşdirilir. Bu şəkildə şüur illüziyalardan azad olur və saf şahid olur.

## Mənbə
https://www.kitabyurdu.org/kitab/felsefe/1925-poznay-samogo-sebya.html
Musa Ağayev

**Musa İsgəndər oğlu Ağayev** () — dövlət xadimi.

## Həyatı
Musa İsgəndər oğlu Ağayev 1914-cü ildə Şuşa şəhərində anadan olub.

Atası Ağayev İsgəndər Məlik oğlu əslən Xəlfəli kəndindən olub. Öz torpağı olmadığına görə çobanlıq edib. Anası Ağayeva Natəvan evdar qadın olub. 1916-cı ildə ailəsi Bərdəyə köçərək, Lənbəran kəndində məskunlaşıb.

1917-ci ildə hər iki valideyni rəhmətə gedib. Onların ölümündən sonra 3 yaşlı Musanı qardaşı tərbiyə edib. 1924-cü ilə qədər təsərrüfat işlərində qardaşına kömək edib. 1924-cü ildən təhsil almağa başlayıb. İlk təhsilini Bərdədə alıb. 1930-cu ildə təhsilini davam etdirmək məqsədilə Bakıya gəlib, Stalin adına fəhlə fakültəsinə daxil olub. Təhsilini başa vurana qədər dövlət təqaüdü alıb və yataqxanada yaşayıb. 1933-cü ildə fəhlə fakültəsini bitirib, Məşədi Əzizbəyov adına Azərbaycan Qırmızı Bayraqlı Sənaye İnstitutunun neft mədəni fakültəsinə qəbul olub. İnstitut illərində də dövlət təqaüdü alıb.

1938-ci ildə neftçi-mühəndis ixtisası üzrə neft sənayesi sahəsində əmək fəaliyyətinə başlayıb. O, əvvəlcə neftçıxarma ustası, quyuların tədqiqi və işlədilməsi üzrə mühəndis, sonra isə "Azneft" Birliyi normativ-tədqiqat qrupunun baş mühəndisi vəzifələrində işləyib. Böyük Vətən müharibəsi illərində Qazaxıstan SSR-in neft sənayesində çalışıb.

1946-cı ildən 1961-ci ilədək rəhbər partiya işində çalışmış Musa Ağayev əvvəlcə Bakı Şəhər Partiya Komitəsi Aparatında işləyib, 1957-ci ildə Azərbaycan KP Kirov Rayon Komitəsinin birinci katibi seçilib.

1961-1964-cü illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti Dövlət Texniki Peşə Təhsili Komitəsinə başçılıq edib. Texniki peşə təhsili sisteminin inkişafı və təkmilləşdirilməsi, kadrların təhsili və tərbiyəsi ilə əlaqədar vəzifələri uğurla yerinə yetirib.

Vətən qarşısındakı xidmətlərinə görə "Şərəf nişanı" ordeni, "1941-1945-ci illərdəki Böyük Vətən müharibəsində əmək igidliyinə görə" medalı ilə təltif olunub. O, Azərbaycan SSR Ali Soveti və Bakı Şəhər Sovetinə deputat, Bakı Partiya Komitəsinə üzv seçilib.

Musa Ağayev 1965-ci ilin avqustunda vəfat edib, Fəxri xiyabanda dəfn olunub.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Əkbər ağa Sadıqov

**Ələkbər Hacı Xəlil oğlu Sadıqov** () — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Xarici İşlər Nazirliyi dəftərxanasının direktoru.

## Həyatı
Ələkbər 1919-cu ilin aprel ayının 2-dən Aşqabad şəhərində Azərbaycan Respublikasının Zakaspi hökuməti yanında konsulu. 1919-cu ilin oktyabr ayının 7-dən Azərbaycan Respublikasının İrandakı diplomatik nümayəndəliyinin müşaviri, 1920-ci ildən isə diplomatik nümayəndənin müavini.

## Mənbə

### İstinadlar


### Ədəbiyyat

* 
*
2A36 Giasint B

**2A36 Giasint B** — Sovet (SSRİ) istehsalı olan 152mm-lik yedəklənən topdur. 1968-ci ildən hazırlanmasına başlanmış və 1976-cı ildə Sovet ordusu sıralarına verilmişdir.

2A36 topu iri kalibrli artilleriya silahı olub, düşmənin canlı qüvvəsini, atəş nöqtələrini və hərbi texnikalarının məhv edilməsi üçün istifadə edilir.

Top müxtəlif hava və klimatik şərtlərdə istifadə oluna bilər (−50&nbsp;°C-dən +50&nbsp;°C-yə qədər).

Hal-hazırda bir çox ölkələrin, əsasən də keçmiş Sovet ölkələrinin ordularında mövcuddur.

152 millimetrlik 2A36 "Giasint B" yedəklənən topu düşmənin taktiki raket vasitələrini, uzaqvuran artilleriya bölmələrini məhv etmək və susdurmaq, düşmənin canlı qüvvəsini, atəş vasitələrini, marş zamanı döyüş texnikalarını, cəmləşmə rayonlarını, müdafiə məntəqələrini məhv etmək və susdurmaq, düşmənin arxa cəbhəsini və idarəetmə məntəqələrini tələfata uğratmaq üçün təyin edilib.

1968-ci ildən hazırlanmasına başlanılıb, 1976-cı ildə Sovet ordusunun sılahlanmasına qəbul edilib. Maksimal atəş məsafəsi 40. 000m-dir. Top müxtəlif hava və klimatik şərtlərdə istfadə oluna bilər (−50&nbsp;°C-dən +50&nbsp;°C-yə qədər). Hazırda bir çox ölkələrin, əsasən də keçmiş Sovet ölkələrinin ordularında mövcuddur. Topun uzunluğu səfər vəziyyətində 12920&nbsp;mm, döyüş vəziyyətində 12300&nbsp;mm-dir, lülə boyu hündürlüyü səfər vəziyyətində 2760&nbsp;mm, yoldan hündürlüyü 475&nbsp;mm, eni 2340&nbsp;mm, təkərlərin diametri 1080&nbsp;mm-dir.

## Konstruksiyası
Top mərmi ilə gilizin ayrılıqda lülə kamerasına aparılması üçün yarımavtomatik çaxmaq və təpmə enerjisinin hidropnevmatik yığıcı sistemləri ilə təhciz olunmuşdur.

Hərəkət hissəsi yaylı birləşmiş və iki oxlu yedəklənəndir.

## Döyuş sursatları
Topdan atəş xüsusi hazırlanmış, ayrılıqda mərmi və giliz doldurucusu ilə aparılır.

Mərmilər məqsədinə və dağıdıcı qabiliyyətinə görə müxtəlif tiplərə bölünür:

# Qəlpələnən-fuqaslı ОФ-29 mərmisi. Çəkisi 46kq-dır.
# Reaktiv fəaliyyətli ОФ-59 mərmisi. 33,5&nbsp;km məsafədəki hədəflərin vurulması üçün.
# Nüvə sursatlı 3ВБ6 mərmisi (qadağan edilib).
# Kassetli bölünən mərmilər.
# Kumulyativ tank əleyhinə və tüstülü mərmilər.

## Qabaritləri
Top böyük ölçülərə malikdir: uzunluğu 12920mm yürüş və 12300mm döyüş vəziyyətində, lülə boyu hündürlük 2760mm yürüş vəziyyətində, yoldan hündürlüyü 475mm, gediş eni 2340mm, təkərlərin diametri 1080mm-dir.

Topun yedəyə alınıb aparılması üçün Kraz-255B, Kraz-260 (6x6) yük avtomaşınlarından və AT-T, ATC, ATC-59, MT-T tırtıllı artilleriya yedəkləyicilərindən istifadə olunur.

## Silahlanmada
SSRİ-nin dağılması nəticəsində yaranmış müstəqil dövlətlərin silahlanmasında mövcuddur.

## İstinadlar
Kimberli (Cənubi Afrika Respublikası)

**Kimberli** () — Cənubi Afrikadə şəhər. Şimali Kap vilayətinin mərkəzi.

Əhalisi 210,800 ibarət olan şehər. Narınc (Orange) çaylnşn qolu sayınan Vaal çayln sahillərində yerləşən şəhərdir.

Şəhərin adı ölkənin almaz paytaxtı kimi tanınır. Ölkənin ümumi əhalisi 230 min nəfərdən artıqdır (2002-ci il)


Fayl:Big_Hole_Kimberley.jpg|"Big Hole" (istifadəsi bitmiş almaz mədəni)“Böyük Dəlik” almaz yatağı, CAR 
Fayl:South Africa location map.svg|Koordinatlar: 28°44′19″G 24°45′31″D
Sovet İttifaqının donanma admiralı

**Sovet İttifaqı donanma admiralı** — SSRİ hərbi dəniz donanmasında ən yüksək hərbi rütbə. SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 3 mart 1955-ci il tarixli qərarı ilə təsis edilib. Sovet İttifaqı marşalı hərbi rütbəsinə uyğundur.

## Həmçinin bax
* Sovet ordusunda rütbələr
QWERTY

**QWERTY**  — latın hərflərindən ibarət ən məşhur klaviatura düzülüşü. Klaviaturada ingilis əlifbasının bu düzülüşündən istifadə edilir. Latın əlifbasından istifadə edən digər dillər də bu düzülüşdən istifadə edir. Bu düzülüşü klaviaturanın sol-üst hissəsindəki altı simvola uyğun olaraq adlandırırlar.

## Yaranma tarixi
1867-1871-ci illərdə Kristofer Şoulz tərəfindən hazırlanan ilk eksperimental yazı maşını, iki sıradan ibarət əlifba sırası ilə yerləşmiş klavişlərdən ibarət idi. Belə yerləşmə üsulu linglərin bir-biri ilə sıx birləşmələrinə səbəb oldu. Şoulz bu problemi həll etmək üçün, yazı maşınını tədricən dəyişdirərək, düzülüş üzərində təcrübə aparırdı. İlk istehsal edilən yazı maşını Reminqton 1 oldu. Bu yazı maşınında QWERTY düzülüşü qurulmuşdu. Bu yazı maşını ilk beş il müddətində bazara təqdim edilmiş yeganə yazı maşını idi və zaman keçdikcə alıcılar QWERTY düzülüşünə öyrəşməyə başladılar.
Nikolay Kuznetsov

**Nikolay Gerasimoviç Kuznetsov** () — SSRİ hərbi dəniz zabiti, Sovet İttifaqı Donanma Admiralı (3 mart 1955), 1939–1947 və 1951–1955 illərdə SSRİ HDD-nin rəhbəri olub (Hərbi Dəniz Donanması Xalq Komissarı (1939–1946), Hərbi Dəniz Naziri (1951–1953) və Baş Komandan). Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1945). ÜİK(b)P MK üzvü 1939–1956, 2-ci və 4-cü çağırış SSRİ Ali Sovetinın deputatı. 4 dəfə Lenin ordeni laureatı.

## Həyatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
Fernanda Vaskonsellos

**Fernanda de Vasconcellos Galvez** (14 sentyabr 1984, Sao Paulo) — Braziliya aktrisası.

## Mənbə
*Fernanda VasconcellosIMDb saytında
Rejiane Alves

**Regiane Kelly Lima Alves** (31 avqust 1978, Santo André) — Braziliya aktrisası.

## Filmoqrafiya
### Televiziya
* 1998 - Fascinação .... Ana Clara Gouveia Prates

* 1998 - Meu Pé de Laranja Lima .... Lili

* 2000 - A Muralha .... Rosália Olinto

* 2000 - Laços de Família .... Clara

* 2001 - Sítio do Picapau Amarelo .... Branca de Neve

* 2001 - Brava Gente .... Gigi

* 2001 - Brava Gente .... Branca Luz

* 2002 - Desejos de Mulher .... Letícia Miranda Moreno

* 2003 - Mulheres Apaixonadas .... Dóris de Souza Duarte Martins

* 2004 - Cabocla .... Belinha (Elizabeth Emerenciana de Sousa Pereira Junqueira Caldas)

* 2006 - Minha Nada Mole Vida .... Elizandra

* 2006 - Páginas da Vida .... Alice Miranda de Vilela Arruda

* 2008 - Beleza Pura .... Joana da Silva Amarante

* 2008 - Casos e Acasos .... Aline

* 2009 - A Turma do Didi .... Spældi seg sjálva

* 2010 - Tempos Modernos .... Goretti Cordeiro

* 2011 - A Vida da Gente .... Cris (Cristiane Macedo)

* 2012 - 	Guerra dos Sexos .... Jennifer

* 2013 - Sangue Bom .... Renata Moretti 

* 2016 - A Lei do Amor .... Elizabeth Alves Tavares (*Beth*)

## İstinadlar

## Mənbə
*Regiane AlvesIMDb saytında
Dərəşam dağı

**Dərəşam dağı** — Azərbaycanın Babək rayonu ərazisində dağ. Araz çayınin Nehrəm dərəsindədir. İki zirvədən ibarətdir. Dağın yamacları sıldırımdır, zirvələri isə konudvaridir. Cənub və cənub-qərb yamacları sıldırımlı iki konusvari zirvədən (hünd. 946,0 m və 948,0 m) ibarətdir. Alt Triasın Hind və Olenek mərtəbələrinə aid Qarabağlar lay dəstəsinin əhəngdaşı və dolomitlərindən təşkil olunmuşdur. Tektonik cəhətdən Şərur-Culfa qalxım zonasının Culfa seqmentini təşkil edən antiklinal qalxımın  şimal-şərq qanadında yerləşir.
## Həmçinin bax
* Dərəşam mineral bulağı
* Babək rayonu
* Abdal (dağ)
* Elti dağı

## İstinadlar
Dərəlik bulağı

**Dərəlik bulağı** — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonu ərazisində, Culfa-Naxçıvan avtomobil yolundan 2 km. aralıda yerləşir. Əlincəçayın sol sahilindədir. Suyun tərkibində natrium, hidrokarbon, kalsiumli-maqneziumludur.

## Ələhi suyunun tərkibi
Suyun tərkibi karbon qazı ilə boldur. Həmçinin suda natrium, kalsium, maqnezium vardır. Kimyəvi tərkibi Şimali Qafqazda yerləşən "Pyatiqorck" suyuna yaxındır. Yerli əhali tərəfindən müalicəvi su hesab edilir. Mineral bulağın suyu ürək-damar və dəri xəstəliklərində müalicəvi vasitə kimi tanınır.

## Ədəbiyyat
* Naxçıvan Ensiklopediyası, AMEA, Bakı, 2002, 596 səh.
Pula

**Pula** (, , ) — Xorvatiyada şəhər, İstriya bölgəsinin ən böyük şəhəridir. Qədim Roma çağlarından bəri Pula İstrianın mərkəzi olmuşdur. Şəhərin əhəmiyyətli iqtisadi fəaliyyət sahələri şərabçılıq, balıqçılıq, gəmi istehsalı və turizmdir.

## Beynəlxalq əlaqələr
### Qardaşlaşmış şəhərlər
* , Qrats
* , Trir
* , İmola
* , Verona
* , Çabar
* , Kran
* , Varajdin
* , Novorossiysk
* , Hekinan
* , Vilfranş-de-Ruerq
* , Sarayevo
**Digər tərəfdaş şəhərlər**
* , Seqed
* , Veles
**Dostluq münasibətləri**
* , Vyana
* , Ştiriya əyalətindən olan bir çox şəhər
* , Peç
* , Brno
* , Skopye

## Həmçinin bax
* Xorvatiya
* Xorvatiya şəhərləri
* Yuqoslaviya

## Xarici keçidlər
*
*Archaeological Museum of Istria
*Croatian National Tourist Board - Pula
*Official tourist website of Istria - Pula
D-20

**D-20** — Sovet (SSRİ) istehsalı olan 152 *mm*-lik yedəklənən haubiça-topu .

İri kaliberli artilleriya silahi olub, sərrast və asma atəşi üçün nəzərdə tutulmuşdur. Maksimal atəş məsafəsi 24000m-dir.

Haubiça-topu İkinci Dünya müharibəsindən sonra hazırlanmağa başlamış və 1955-ci ildə ordu sıralarında görünmüşdür.

## Konstruksiyası
D-20 topu ilk olaraq vertikal işləyən yarımavtomatik pazlı çaxmaq sistemi ilə təhciz olunmuş haubiçadır. Topun atəş qurğusu lülədən, mərmi kamerasından, daraqdan və lülə ucu əyləcdən (tormoz) ibarətdir.

Top bir oxlu lafet üzərinə quraşdırılmış və yedəklənəndir.

## Döyuş sursatları
Topdan atəş xüsusi hazırlanmış, ayrılıqda mərmi və giliz doldurucusu ilə aparılır.

Mərmilər məqsədinə və dağıdıcı qabiliyyətinə görə müxtəlif tiplərə bölünür:

# Qəlpələnən-fuqaslı ОФ-32 mərmisi. Atış məsafəsi 17400m-dir .
# Kumulyativ-qəlpələnən mərmilər. 
# Yandırıcı mərmilər.
# Maniə yaradan mərmilər.
# Nüvə sursatlı 3ВБ3 mərmisi (qadağan edilib).
# Kimyəvi mərmilər.
# Zədələyici oxlu hissələrdən ibarət olan mərmilər.
# İdarəedilən mərmilər.

## Qabaritləri
Top əsas ölçüləri: Uzunluğu döyüş vəziyyətində 12300mm, şit boyu hündürlük 2000mm yürüş vəziyyətində, yoldan hündürlüyü 380mm, gediş eni 2400mm.

Topu yedəyə alınıb aparılması üçün Ural, Kamaz və digər iri yük avtomaşınlarından və  AT-T, ATC, ATC-59, MT-T tırtırlı artilleriya yedəkləyicilərindən istifadə olunur.

## Silahlanmada
Hal-hazırda D-20 haubiça-topu keçmiş Sovet məkanı ölkələrinin, həmçinin Çin, Misir, Hindistan və s dövlətlərin silahlanmasında mövcuddur.

## İstinadlar
Valyuta dəhlizi

**Valyuta dəhlizi** — valyuta məzənnəsinə dövlət və maliyyə institutlarının inzibati təsiri şəraitində çevik və qabaqcadan məlum olan valyuta məzənnəsi. 

Maliyyə-iqtisadi vəziyyətin sabitliyini pozan böhran hadisələrinin qarşısını almaq məqsədi ilə müəyyən olunur. İqtisadi inkişafın mənfi meyillərini yumşaldan təbii amillərin zəifləməsi zamanı valyuta dəhlizinin tətbiqi məqsədəuyğundur. Valyuta dəhlizinin fəaliyyət göstərmə mexanizmi ondan ibarətdir ki, valyuta məzənnəsinin nəzarət olunan dəyişməsi iqtisadi vəziyyətdəki real dəyişikliklərə uyğun olaraq baş verir. Lakin valyutaların məzənnə nisbətlərinin dəyişməsi prosesi birja sessiyaları zamanı görünməmiş (bəzən müzaidənin iştirakçıları tərəfindən qəsdən törədilən) hərəkətlərin təsirinə məruz qalmır. Başqa sözlə, məzənnə nisbətlərinin dəyişməsi və valyuta məzənnəsinin müəyyən edilməsi yalnız ciddi məhdudlaşdırılmış və normativ-hüquqi aktlarla möhkəmlənmiş hədlərdə tərəddüd edə bilər. Mahiyyətcə valyuta dəhlizinin tətbiqi iqtisadiyyatda real dəyişikliklərə uyğun olaraq valyutaların məzənnə nisbətlərindəki üzən və əvvəlcədən bilinən dəyişikliklərin zəruriliyinin hökumət tərəfindən qəbul və eyni zamanda məzənnələrin əsaslandırılmayan artması, yaxud azalması hesabma möhtəkirlik əməliyyatlarının (və müvafiq olaraq mənfəətin) həyata keçirilməsi imkanının kəsişməsi deməkdir. Valyuta dəhlizi iqtisadi vəziyyəti tam dəqiqləşdirməyə və deməli, xarici iqtisadi əməliyyatların aparılması zamanı riski azaltmağa imkan verir. Bu, bütövlükdə bütün iqtisadiyyat üçün kifayət qədər ciddi sabitləşdirici amildir. Lakin bu amil o vaxta qədər müsbət hesab oluna bilər ki, valyuta dəhlizinin fəaliyyət göstərməsi nəticələri işin real vəziyyətinə uyğun gəlir. Verilmiş çərçivədə məzənnəyə qəsdən təsir göstərmə valyuta dəhlizinin nəticəsi ola bilər. Elə bir vəziyyət də mümkündür ki, bu zaman valyuta dəhlizi artıq valyutaların real nisbətini əks etdirmir və xarici ticarət, idxal-ixrac əməliyyatlarının aparılması əlverişli olmur. Müzaidənin nəticələri ilə dəqiq müəyyən olunan süni azaldılmış (və ya artırılmış) məzənnə ilə valyutaların məzənnəsində real, şərtlənmiş qiymət paritetinin xeyli aralanması zamanı valyuta dəhlizi çərçivəsində, rəsmi birja meydançalarından kənarda valyuta ilə ticarət sövdələşmələrinin həyata keçirilməsi mümkündür.

## Həmçinin bax
* Valyuta məzənnəsi
* Valyuta riskləri

## Mənbə
* Райзберг Б. А., Лозовский Л. Ш., Стародубцева Е. Б. «Современный экономический словарь». 5-е изд., перераб. и доп. М., 2006 ISBN 5-86225-758-6
* «Экономический словарь». Под ред. А. И. Архипова, ТК «Велби», изд. «Проспект», 2004 ISBN 5-98032-329-5 ISBN 5-482-00078-8
* Currency Boards and Financial Stability: Experiences from Argentina and Bulgaria, (with Berlemann, M.), in: Sovereign risk and financial crisis, Frenkel, M., Karmann, A., Scholtens, B., Eds), Spinger - Verlag, 2004, pp.&nbsp;237 – 257.
* Le Currency board comme institution: une comparaison des expériences bulgare, estonienne et lithuanienne, (with D. Koleva) (2007), in: Nouvelles Europes. Trajectoires et enjeux économiques, Koleva, P., N. Ridet-Kroichvilli, J. Vercueil, Eds., UTBM, France, pp.&nbsp;109–138.
M-46

**M-46** — Sovet (SSRİ) istehsalı olan 130 *mm*-lik yedəklənən topu .

1951-ci ildən başlayaraq, 1971-ci ilə qədər buraxılmışdır. Top düşmənin istehkam qurğularının, özüyeriyən artilleriya və ağır tanklarının, minaatanlarının, canlı qüvvələrin cəmlənmə nöqtələrinin, cəhbə arxası hissələrinin məhv edilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur. Maksimal atəş məsafəsi 37000 m-dir.

## Konstruksiyası
M-46 topu horizontal əl ilə işləyən pazlı çaxmaq sistemi ilə təhciz olunmuşdur. Topun atəş qurğusu lülədən, mərmi kamerasından və lülə ucu əyləcdən (tormoz) ibarətdir.

Top bir oxlu lafetin üzərində quraşdırılmış və ayrılan ön təkər hissəlidir. Döyüş zamanı lafetin ön təkərli hissəsi sökülür, topun qundaqları yana açılaraq hazır vəziyyətə gətirilir.

Topu yedəyə alınıb aparılması üçün Ural, Kraz və digər iri yük avtomaşınlarından və  AT-C tırtırlı artilleriya yedəkləyicilərindən istifadə olunur.

## Döyuş sursatları

Topdan atəş xüsusi hazırlanmış, ayrılıqda mərmi və giliz doldurucusu ilə aparılır.

Mərmilər məqsədinə və dağıdıcı qabiliyyətinə görə müxtəlif tiplərə bölünür:

# Qəlpələnən-fuqaslı 53-ОФ-482M, 3ОФ3 mərmiləri. 
# Zirehdəlici, iz buraxan 53ПБР-482, 53БР-482(Б) mərmilərш. 
# Kimyəvi 3ХС5,3ХС6,3ХС9 mərmiləri.
# Hədəfgöstərən 3ДЦ1 mərmisi.
# İşıqlandıran A3-CП-46,3С2 mərmiləri.
# İdarəedilən mərmilər.

## Qabaritləri
Topun əsas ölçüləri: Uzunluğu yürüş vəziyyətində 11730mm, gediş eni 2450mm.

## Silahlanmada
Hal-hazırda M-46 topu keçmiş Sovet məkanı olkələrinin, həmçinin dağılmış Varşava Müqaviləsi Təşkilatı dövlətlərin silahlanmasında mövcuddur.

## Qısa məlumat

Kimyəvi başlıqlı mərmilərdə atəşləyə bilir.

İstehsalçı ölkə: SSRİ

İstehsalçı fima: SKB Zavod № 172

Tip: yedəkdə daşınan top

İstehsal tarixi: 1951 – 1971

Xidmətə giriş ili: 1951 – günümüzə

Ekipaj: 8 nəfər

Ağırlığı: 7.7 ton

Uzunluğu: 11.73 m

Lülənin uzunluğu: 7.15 m

Eni: 2.45 m

Hündürlüyü: 2.55 m

Klirens: 0.45 m

Yedək maşını: Ural, Kraz, AT-S

Yol sürəti: 50&nbsp;km/saat

Kalibr: 130&nbsp;mm

Lülənin qalxma bucağı: -2.5º... +45º

Üfüqi tuşlama bucağı: -25º... +25º
 
Mərmi ağırlığı: 29.1 – 33.4 kq

Mərminin çıxış sürəti: 930 metr/saniyə

Atış tezliyi: 8 atış/dəqiqədə

Atəş məsafəsi: 27.5&nbsp;km

Maksimal atəş məsafəsi: 38&nbsp;km

## İstinadlar
Afrika Bambaataa

**Kevin Donovan** () ya da bilinən səhnə adıyla **Afrika Bambaataa** — Cənubi Bronks çıxışlı amerikalı DJ. O, 1980-ci illərdə çıxardığı elektro parçaları ilə Hip-hop mədəniyyətinin inkişafına təsir göstərmişdir. Afrika Bambaataa break-beat DJ-liyin yaradıcılarından birincisi, Hip-hop mədəniyyətinin atası və Amen Ra-sı, həmçinin, Elektro Funk-ın atası olaraq bilinir.

## İstinadlar
SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri

**SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri** — 1936–1989-cu illərdə SSRİ-də dövlət başçısı. Rəyasət Heyətinin sədri SSRİ Ali Sovetinin birgə iclasında seçilirdi.

## Sədrlər

## Mənbə
* Sovet İttifaqının rəhbərləri
Met Selmon

**Met Selmon** *Matthew James "Matt" Salmon* (21 yanvar 1958-ci il) — ABŞ Konqresində Arizona ştatından 5-ci rayondan seçilmiş konqresmen.

1995 - 2001-ci illərdə ştatın 1-ci rayonunu təmsil edirdi. 2002-ci il seçkilərində uduzub. 2012-ci il seçkilərində yenidən Konqresə üzv seçilib. Respublikaçılar Partiyasını təmsil edir.

29 yanvar 2014-cü ildə ABŞ Konqresindəki Azərbaycan üzrə İşçi qrupuna üzv olub. Bununla da İşçi qrupundakı konqresmenlərin sayı 60-a çatıb.

## İstinadlar
Təşbeh

**Təşbeh** —  əşyanın müəyyən əlamətə görə özündən daha qüvvətli başqa əşyaya oxşadılmasına bənzətmə, yaxud təşbeh deyilir.

İki cür təşbeh olur: Mükəmməl və Müfəssəl

Müfəssəl Təşbehdə 4 ünsür iştirak edir:

# Bənzəyən tərəf
# Bənzədilən tərəf
# Bənzətmə qoşması
# Bənzətmə əlaməti

Mükəmməl təşbehdə 2 ünsür iştirak edir:

# Bənzəyən tərəf
# Bənzədilən tərəf

Məsələn: Qarpız bal kimi şirindir. Ürəyin buztək soyuqdur.

Burada Qarpız bənzəyən tərəf, bal bənzədilən tərəf, kimi bənzətmə qoşması, şirin isə bənzətmə əlamətidir.

Oxşarı, təşbehi, kölgəsi deyil;

Dünyada hər şeyin özü gözəldir. B. Vahabzadə

Bənzətmə qoşması və bənzətmə əlamətinin iştirak etmədiyi, yəni yalnız bənzəyən və bənzədiləndən ibarət olan təşbeh mükəmməl təşbeh nümunəsidir. Bədii əsərdə bir hadisəni, adamı və ya şeyi başqa bir hadisəyə, adama və ya şeyə bənzətməkdən ibarət məcaza da təşbeh deyilir.

Mirzə İbrahimov Molla Pənah Vaqifin yaradıcılığı haqqında qeyd edir ki, "realizm və xəlqilik Vaqifin seçdiyi mövzularda, dil və təşbehlərdə də özünü göstərir." Məsələn:

Ağ günə təşbehdir sənin cəmalün;

Eşqindən salmışam aləmə bir ün.

Osman Sarıvəlli xalq şairi Səməd Vurğunun dili haqqında aşağıdakı fikri qeyd edir:

"Səmədin o dövrdəki ədəbi dili təşbehlər, idiomlarla dolu canlı xalq dilidir.

## İstinadlar
Cavanşir Dadaşov

**Cavanşir Əjdər oğlu Dadaşov** () — Azərbaycan rəssamı və heykəltaraşı.

## Həyatı
Cavanşir Dadaşov 1956-cı ildə Novxanı kəndində anadan olub. O, 1973-1979-cu illərdə Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbində təhsil almış, 1979-1985-ci illərdə Xarkov Rəssamlıq İnstitutunun heykəltaraşlıq fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir. Cavanşir Dadaşov 1988-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür.

## İşləri
*Xarkov şəhərində Nikolay Astrivskinin abidəsi, 2-ci dünya müharibəsində həlak olmuş tələbələrin abidəsi
*Novxanı qəsəbəsində Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin abidəsi
*Şamaxı şəhərində İmadəddin Nəsimin abidəsi, 
*Yevlax şəhərində Səməd Vurğunun abidəsi, 
*Bakı şəhərində "20 Yanvar" abidəsi, Koroğlu Rəhimovun büstü, Topçubaşovun memorialı
*Gədəbəy rayonunda Azərbaycanın milli qəhrəmanı Məzahir Rüstəmovun abidəsi.

## Həmçinin bax
* Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin heykəli
* 20 Yanvar abidə-kompleksi

## Mənbə
* 

## İstinadlar
Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin heykəli (Novxanı)

**Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin heykəli** — Novxanı qəsəbəsində, ictimai-siyasi xadim Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin xatirəsinə ucaldılmış heykəl. Heykəl 1993-cü ildə heykəltaraş Cavanşir Dadaşov tərəfindən qranitdən hazırlanmışdır.

## İdeya
Heykəlin heykəltaraşı Cavanşir Dadaşov heykəli yaratması fikri və prosesi barədə Azadlıq radiosunun İz verilişinə belə demişdir:

Cavanşir Dadaşov 1990-cı ildə abidənin eskizləri üzərində işləyib:

## Mənbə
* 

## İstinadlar
Filippin dənizi

**Filippin dənizi** — Dünyanın ən böyük dənizidir. Böyük Zond Arxipelaqının şimal-şərqində Sakit okeanda yerləşir.
Vikidata

**Vikidata** və ya **Vikiverilənlər** () — Vikimedia Fondu tərəfindən idarə olunan və viki-səhifələrdə toplanmış verilənlərin mərkəzləşdirilmiş mühafizəsini təmin edən layihə. Bu verilənlərə misal olaraq intervikiləri, statistik məlumatları (məsələn, doğum tarixi, əhalinin sayı və s.) göstərmək olar.

Layihə rəsmi olaraq 30 oktyabr 2012-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Layihə strukturuna və səhifələrin yaradılması texnologiyasına görə "Wikimedia Commons" layihəsinə bənzəyir. Vikiverilənlər bazasına müxtəlif dillərdə informasiya daxil etmək mümkündür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
İma Sumak

**İma Sumak** (ing. *Yma Sumac, Imma Sumack*, əsl adı — *Soila Auqusta İmperatris Kavarri del Kastilyo* (Zoila Augusta Emperatriz Chavarri del Castillo); 10 sentyabr 1923 — 1 noyabr 2008) — dünya şöhrətli Peru opera müğənnisi və aktrisası, 7 alt oktavalı və iki səslə oxuya bilirdi

## İstinadlar

## Mənbə

* Official Yma Sumac Site
* Yma-Sumac.com
* Yma Sumac  at TV.com
* Excerpts from book on Yma Sumac
* Brief review of Sumac at the Cotillion Room  Нью-Йорк, 19 сентября , 1951 года
* ''Chuncho (The Forest Creatures)'' YouTube video
Muxrovansk qiyamı

**Muxrovansk qiyamı** — 5 may 2009-cu ildə Gürcüstanın Muxrovansk rayonunda baş vermiş qiyam cəhdi. Qiyam Gürcüstan prezidenti Mixail Saakaşvilini devirmək məqsədilə təşkil edilib, məğlubiyyətlə nəticələnmişdir.

## Mənbə
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
*
Telavi qəzası

**Telavi qəzası** (, ) — Rusiya imperiyası (Gürcüstan, Gürcüstan-İmeretiya və Tiflis quberniyaları tərkibində), Gürcüstan Demokratik Respublikası və Zaqafqaziya Sosialist Federativ Sovet Respublikası (Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikası tərkibində) dövründə mövcud olmuş inzibati-ərazi vahidi.

## Əhalisi
250px|thumb|right|Tiflis quberniyasının etnik xəritəsi, 1886-cı il əhalinin kameral sayımına əsasən
1832-ci ilin kameral təsvirinə əsasən Telavi qəzasında yaşayan kişi cinsindən 29.816 nəfər olan əhalinin 26.825 nəfərini **[[gürcülər]]**, 3.621 nəfərini **[[ermənilər]]**, 771 nəfərini **[[azərbaycanlılar]]**, 132 nəfərini isə **[[almanlar]]** təşkil edirdi.

1851–ci ildə Rusiyada əhali sayının araşdırılması üçün həyata keçirilmiş IX təftişə əsasən, inzibati cəhətdən Qori, Yelizavetpol, Sığnaq, Telav və Tiflis qəzalarını, həmçinin Dağ dairəsini, Car–Balakən hərbi dairəsini, Osetiya dairəsini və Tuş–Pşav–Xevsur dairəsini əhatə edən Tiflis quberniyasının əhalisi 267.786 nəfəri kişilər, 223.699 nəfəri qadınlar olmaqla 491.485 nəfər idi. Əhalinin ümumi sayı haqqında məlumatlar imperiyanın Maliyyə Nazirliyinin Zaqafqaziya idarəsi tərəfindən təqdim olunmuşdu. Qəzalar və dairələr üzrə qadınların ayrıca sayını müəyyən etmək münkün olmamışdır. Kişilərin qəzalar və dairələr üzrə sayı haqqında məlumatlar isə Tiflisdən *həqiqi dövlət məsləhətçisi* Aleksey Fyodoroviç Kruzenştern tərəfindən təqdim olunmuşdu, bu məlumatlar Car–Balakən hərbi dairəsi istisna olmaqla quberniyanın kənd yerlərində 1842–ci ildə, şəhər yerlərində 1848–ci ildə, ümumən Car–Balakən hərbi dairəsinin yaşayış yerlərində isə 1844–cü ildə həyata keçirilmiş kameral təsvirlərə əsaslanırdı. Beləliklə, həmin məlumatlara əsasən Telav qəzasının bütün yaşayış yerlərində kişi cinsindən toplam 24.161 nəfər əhali yaşayırdı.

## Həmçinin bax
* Abanisxevi
* Abano

## Mənbə

# О народонаселенiи Россiи по губернiямъ и уѣздамъ: LIII. Тифлисская губернiя, стр. 139 – 141. // Девятая ревизiя. Изслѣдованiе о числѣ жителей въ Россiи въ 1851 году Петра Кеппена. Санктпетербургь: Вь Типографiи Императорской Академiи наукь, 1857, 297 стр.
## İstinadlar
Leyla The Band

**Leyla The Band** — 2013-cü ilin mart ayında qurulan musiqi qrupudur. Qurularkən "Leyla ile Mecnun" serialının sosial şəbəkələrdəki hesablarından xəbər verilmişdir. Qrupun ilk mahnısı "Yoxluğunda" () olmuşdur. Bu mahnı "Leyla ile Mecnun" serialının bəzi bölümlərində səsləndirilmişdir. Klipi YouTube-da 27 milyondan çox izlənilmişdir. Qrup ikinci mahnısı "Eşq bitdi" () ilə fanatlarının sayını çoxaltmışdır. Qrupun serialı Star TV-də yayımlanmış "Ben de Özledim" serialı olmuşdur.

## Mahnı
*Yokluğunda
*Aşk Bitti
*Of
*Zaman
*Belki
*Ramazan
*İster Gel İster Gelme
*Kolpa
*Vay Be
*Bu Kıza Kadar
*Yeniden
*Falan Filan
*Gitmek İstersen

## Həmçinin bax

*Leyla ile Mecnun
*Ben de Özledim

## Xarici keçidlər

*Rəsmi Veb-Səhifəsi 
*Facebook-da Leyla The Band
*Twitter-da Leyla The Band
*YouTube-da Leyla The Band
*Instagram-da Leyla The Band
*Leyla The Band - Yokluğunda
*Leyla The Band - Zaman
Onur Ünlü

**Onur Ünlü** — türk ssenari müəllifi, rejissor, aktyor, şair və musiqiçi.

## Karyera
1993-1998-ci illərdə Ah Muhsin Ünlü ləqəbi ilə bir çox şeir yazmışdır. Müəllifi olduğu şeirləri "Gidiyorum Bu" adlı kitabda toplamışdır. 1999-cu ildə ssenari müəlliflərindən biri olduğu "Deli Yürek" serialında "Umur" obrazını canlandırmışdır. 2006-cı ildə ilk filmi olan "Polis" filminin prodüseri, ssenari müəllifi və rejissoru olmuşdur. 2011-2013-cü illərdə TRT 1-də yayımlanmış "Leyla ile Mecnun" serialının quruluşçu rejissoru olmuşdur. Serial uğur qazanmışdı. 2012-2013-cü illərdə isə "Şubat" serialının quruluşçu rejissoru olmuşdur. Daha sonra isə "Ben de Özledim" serialına "Onur Ünlü" rolu ilə çəkilmişdir. Leyla The Band qrupunda baraban çalır.

Prodüser, ssenari müəllifi və aktrisa Funda Alp ilə evlidir.

## Filmoqrafiya
Stromboli döyüşü

**Stromboli döyüşü** Holland müharibəsinin tərkib hissəsi olub, 8 yanvar 1676-cı ildə Siciliyanın şimal sahillərindəki Lipar adaları yaxınlığında vitse admiral Abram Dükenin komandanlığı altında Fransa donaması ilə admiral Mixael de Rüyterin komandanlığı altında Niderland eskadrilyası arasında baş vermiş dəniz savaşı. Qanlı döyüşdən sonra Niderland admiral 1 gəmi itirərək, az canlı qüvvə itkisinə baxmayaraq geri çəkilməyə məcbur qalmışdır. Nəticədə fransız donaması, 3 alovsaçan qayıq - brender və 450 insan itkisi ilə Siciliya limanı Messinaya daxil olmuşdular.
### Fransız donaması:
*Avanqard: 6 xətt gəmisi, 64 toplu "San Mişel" gəmisinin komandiri vitse admiral de Preli 
*Mərkəz: 8 xətt gəmisi, 72 toplu "San Espri" gəmisinin komandiri general-leytenant Düken
*Arerqard: 6 xətt gəmisi, 66 toplu "Sans Pareyl" gəmisinin komandiri vitse admiral Qabare

### Niderland donaması:
*Avanqard: 6 xətt gəmisi, 1 brander, 2 şnau, 1 kiçik gəmi, 76 toplu "Qouda" gəmisinin komandiri vitse admiral Yan de Xaan 
*Mərkəz: 6 niderland və 1 ispan xətt gəmisi, 76 toplu "Eendrax" gəmisinin komandiri admiral-leytenant Rüyter
*Arerqard: 6 xətt gəmisi, 1 brander, 2 şnau, 1 kiçik gəmi, 70 toplu "Şpiqel" gəmisinin komandiri Ferşoor

## İstinadlar
Blake Ross

**Blake Aaron Ross** () — Dave Hyatt ilə birlikdə Mozilla Firefoxun yaradıcısı kimi tanınan, Amerikalı proqramçı.

2005-ci ildə Sergey Brin, Lary Peyc kimi məşhurları geridə qoyaraq, Wired jurnalının verdiyi Rave mükafatına layiq görülüb. 2007-ci ildən 2013-cü ilə qədər Facebookda işləyib.

## İstinadlar