open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rübail Allahverdiyev

**Rübail Nəcəf oğlu Allahverdiyev** (d.21 may 1940, Kirovabad, Azərbaycan SSR - ö. 29 oktyabr 2017, Gəncə) – Azərbaycan şairi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, biologiya elmləri namizədi, professor, Əməkdar müəllim.
## Həyatı
Rübail Nəcəf oğlu Allahverdiyev 21 may 1940-cı ildə Gəncədə anadan olmuşdur. Burada 6 saylı orta məktəbi bitirmişdir.
1959-1964-cu illərdə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti) Baytarlıq fakültəsində təhsil almışdır. Təhsilini bitirdikdən sonra institutda iki il komsomol katibi işləmiş, daha sonra 1966-1969-cu illərdə aspiranturada oxumuşdur.
“Kadr uğrunda” qəzetinin redaktoru, 1971-1975-ci illərdə AKTİ-də partiya komitəsinin katibi vəzifələrində çalışmışdır.
1970-ci ildə “Camışlarda sərbəst və zülal təbiətli amin  turşularının ontogenezdə dəyişməsi” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək biologiya elmləri  namizədi adını  almışdır. 

1976-cı ildə AKTİ-nin dosenti elmi adını almışdır. 1982-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. 2010-cu ildə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin (ADAU) Yoluxmayan xəstəliklər kafedrasının professoru adına layiq görülmüşdür. Universitetdə müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır.  

## Yaradıcılığı
Yaradıcılığa 1961-ci ildə “Kadr uğrunda” qəzetində dərc olunan “Yaylım atəşi” şeiri ilə başlamışdır. Həmin dövrdən baçlayaraq Azərbaycan mətbuatında davamlı olaraq şeirləri ilə çıxış etmişdir. 

Rübailin “Sübhə yaxın” (1966), “Bir işıqlı yol üstəyəm” (1977), “Gecələr yuxusu qaçar qızların” (1983), “Getmişdim günəşi yola salmağa” (1988), “Ömrün fəsilləri” (2000), “İldırımötürən” (2000), “Altı məzar, üstü bazar dünyamız” (2000), “Zamanla əlbəyaxa” (2003), “Dünya dəlilərin şənlik evidi” (2005), “Tələsdikcə gecikirəm” (2008), “Sahilsiz çaya körpü” (2014), “Rübailər” (2015) adlı şeirlər və poemalar kitabı nəşr olunmuşdur.

## Kitabları
### Bədii
* Sübhə yaxın (Şeirlər). Bakı: Azərnəşr, 1966, 34 s.
* Bir işıqlı yol üstəyəm (Şeirlər). Bakı: Gənclik, 1977, 56 s.
* Gecələr yuxusu qaçar qızların (Şeirlər və poema). Bakı: Yazıçı, 1983, 82 s.
* Getmişdim günəşi yola salmağa (Şeirlər). Bakı: Yazıçı, 1988, 98 s.
* Ömrün fəsilləri. Gəncə: Agah, 2000, 238 s.
* İldırımötürən (Poemalar). Gəncə, Agah, 2000, 66 s.
* Altı məzar, üstü bazar dünyamız (Şeirlər). Gəncə, Ekologiya, 2000, 360 s.
* Zamanla əlbəyaxa (Şeirlər). Bakl: Gənclik, 2003, 225 s.
* Dünya dəlilərin şənlik evidi. Bakı: Nurlan, 2005, 206 s.
* Tələsdikcə gecikirəm. Bakı: Nurlan, 2008, 251 s.
* Sahilsiz çaya körpü. Bakı: Elm və təhsil, 2014, 287 s.
* Rübailər. Moskva: Yayın yeri yoxdur, 2015, 288 s.
### Elmi
* Pataloji fiziologiyadan təcrübə məşğələləri (dərs vəsaiti). Kirovabad: AKTİ nəşri, 1976, 95 s.
* Kənd təsərrüfatı heyvanlarının pataloji fiziologiyası (dərs vəsaiti). Kirovabad: AKTİ nəşri, 1987, 61 s.
## Mükafatları
* Elmi-pedaqoji fəaliyyətinə görə ona “Əməkdar müəllim” Fəxri adı verilmişdir.
* “Tələsdikcə gecikirəm” (2008) kitabına görə beynəlxalq Rəsul Rza mükafatına layiq görülmüşdür.
## Ölümü
2017-ci ilin oktyabr ayının 29-da Gəncədə vəfat etmişdir.
## İstinadlar
Georgios Vulqarakis

**Qeorgios Vulqarakis** (yunan: Γιώργος Βουλγαράκης; ) — Yunan siyasətçisi olub, dənizi ticarəti, Egey dənizi və ada siyasəti üzrə keçmiş nazir idi.

## Həyatı
Vulqarakis 4 iyun 1959-cu ildə İraklionda anadan olmuşdur. anadan olub və Afina Universitetindən Siyasi Marketinq və Əlaqələr üzrə elmlər doktoru dərəcəsinə sahibdir.

Yeni Demokratiya partiyasının üzvüdür. 1989-cu ilin iyununda keçirilən parlament seçkilərindən bəri Afina A 'Seçki Bölgəsindən seçilib və 1992-ci il 3 Dekabr — 12 Oktyabr 1993-cü il tarixlərində Ətraf Mühit, Məkan Planlaşdırma və İctimai işlər nazirinin müavini vəzifəsində çalışmışdır. 10 Mart 2004-cü ildən Baş nazir Kostas Karamanlis hökumətində ictimai asayiş naziri idi. 14 February 2006-cı ildə qurum Mədəniyyət Nazirliyi adlandırıldı.

Yunan prokuroru, bir qrup pakistanlı kişinin London bombalarından sonra Yunan və İngilis kəşfiyyatçıları tərəfindən qaçırıldıqları iddialarını dəstəklədi. Qeorgios Vulqarakis hər hansı bir əlaqəni rədd etdi, lakin əsas müxalifət partiyası PASOK və İnsan Haqları Qrupları Vulqarakisin kabinetindən istefasını tələb etdi.

30 may 2006-cı ildə Vulqarakis bombalanmadan sağ çıxdı. Yunan terrorçu qrupu, İnqilab Mübarizəsi, yaşadığı evin yaxınlığında bir velosipedə bağlanmış iki kilodan çox partlayıcı maddə yerləşdirdi və sonra cihazı uzaqdan idarə edərək partlatdı. Partlayış nəticəsində xəsarət alan olmayıb, ancaq park edilmiş dörd maşın və bir məktəb binası dağılmışdı. Bunun sui-qəsd olub olmadığı məlum deyil.

2007-ci ilin sentyabrında keçirilən parlament seçkilərində Yeni Demokratiyanın qələbəsindən sonra Vulqarakis Mədəniyyət Naziri vəzifəsindən 19 sentyabr 2007-ci ildə and içərək Nazirlər Kabinetində Mərmər Dəniz, Egey dənizi və Ada Siyasəti naziri vəzifəsinə gətirildi.
12 sentyabr 2008-ci ildə nazir Vulqarakis vəzifəsindən istefa verdi, çünki həyat yoldaşının adı Afon dağındakı Vatopedi monastırının işinə (torpaq mübadiləsi) qarışmışdı. 2 illik hüquqi araşdırmalardan sonra Yunanıstan Parlamenti və xüsusilə Vulqarakisin siyasi rəqibləri (PASOK partiyası) onu bu işə qarışmaqda ittiham etdilər (Noyabr 2010).

## İstinadlar
Qəbələ bələdiyyələri

**Qəbələ bələdiyyələri** — Qəbələ rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən bələdiyyələr.

## Tarixi
Azərbaycanda bələdiyyə sistemi 1999-cu ildə təsis olunub.

## Siyahı

## Mənbə
* 
* 

### İstinadlar
Qriqori Qurkin

**Qriqori Qurkin** () sadəcə altay türklərinin deyil, Sibirdəki bütün türk boylarının yaxından tanıdığı və əfsanələşdirdiyi öndərdir. Onu dünyaya tanıtdıran rəssamlığı olsa da Qriqori Qurkin eyni zamanda türkoloq və etnoqraf olmuşdur. Günümüzdəki Sibir türkləri üçün
başqa bir önəmli rolu da onun müstəqillik qəhrəmanı olmasıdır.

## Bioqrafiya

Qriqori Qurkin 1870-ci ildə Qorno-Altaysk, Biyskdə doğulmuşdur. Missionerlərin Altayda açdıqları məktbi bitirmişdir. 1897-ci ildə Peterburqdakı rəssamlıq akademiyasına getməyə çalışsa da, gec olduğu üçün qəbul edilmədi. Ulala və Biysk qəsəbələrində işlədi. Rəssam İvan Şişkinlə görüşən Qurkin təxminən 8 ay onun yanında qaldı və ondan dərs aldı. 1899-cu ildə imtahan vermədən Peterburq Rəssamlıq Akademiyasına qəbul oldu.

1917-ci il inqilabından sonra Qurkin və altaylı ziyalılar ruslara qarşı oldular. Sibirdəki bütün türk tayfalarının daxil olduğu "Karakorum" adlı müstəqil bir dövlət qurmaq niyyətində idilər. Hətta bu məqsədlə kiçik bir ordu da qurulmuşdu. Bu cəhdin davamı gəlmədikdə isə Qurkin 1919-cu ildə Monqolustana, daha sonra isə 1921-ci ildə onu bağrına basacaq olan tıvalıların yanına gedir. Qurkinin Sibir türkləri üçün düşündüyü dövlətə tıvalılar da daxil idi. 1940-cı illərə qədər davam edən "Pantürkist" hərəkatının ilk liderlərindən olan Qurkin təkcə altaylılar tərəfindən deyil tıvalılar tərəfindən də sevilir.

1907-ci ildə şəkdiyi "Xan Altay" əsərinə görə o, 1937-ci ildə "Pantürkist rəssam" kimi günahlandırılaraq öldürüldü.

## Əsərləri

4 illik təhsilini başa vuran Qurkin daha sonra "Altay nağılları"nı tərtib etməyə başlayır. 1926-cı ildə rus şairi G. Vyatkin ilə birlikdə "Altay nağılları"nı nəşr etdi. Təxminən 4000 əsəri olan Qurkinin ən məşhur əsəri onun "Xan Altay" əsəridir.

Təxminən 1905-ci ildə sənətkarın yaradıcı yetkinliyi başladı. On il boyunca Qurkin “Baharda Katun” (1903), “Lagedəki göl” (1907), “Yadigem çayı” (1909), “Karakol” (1909), “Buz sürüşməsi” (1909), "Altay dağ dərəsi"(1909), “Katun tacı” (1910) və s. əsərlərini yaratdı. 1906-1907-ci illərdə Tomsk vilayətində keçirilən incəsənət sərgisində iştirak etmişdir. Bu Sibir mədəniyyətinin ən parlaq dövrü idi.

## Xatirəsinə həsr olunanlar
* 1992-ci ildə Altay Respublikası hər il sənətkarın doğum günündə hər il ən yaxşı yaradıcı insanlara verilən Qriqori İvanoviç Qurkin adına respublika mükafatını təsis etdi.
* 1995-ci ilin yanvarında Altay Respublikasının küçələrindən birinə onun adı verildi.
* Qurkinin rəsmləri A.V. Anoxina adına Milli Muzeydə sərgilənir.
* 3 sentyabr 2010-cu ildə Qorno-Altaysk şəhərində P.V.Kuçiyak adına Milli Teatrda Q.İ.Qurkinə həsr olunmuş tamaşanın premyerası baş tutdu.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Эдоков В. Возвращение мастера. Gorno-Altaysk, 1992.
* Возвращение. Сборник статей. Gorno-Altaysk, 1991.
Kassini-Hüygens (kosmik gəmi)

Çox zaman təkcə Kassini adlandırılan **Kassini - Hüygens** (Cassini - Huygens) kosmik - tədqiqat missiyası NASA, Avropa Kosmik Agentliyi (European Space Agency - ESA) və İtaliya Kosmik Agentliyinin (Italian Space Agency - ASI) birgə layihəsidir və planet Saturnu, onun halqaları və təbii peykləri daxil olmaqla Saturnun sistemini tədqiq etməyə göndərilmişdir. Flaqman sinfi kosmik gəmi həm NASA-nın Kassini zondundan, həm də Saturnun ən böyük təbii peyki olan Titana eniş edən ESA-nın Hüygens landerindən (lander-Aya və ya başqa planetlərə eniş etmək üçün dizayn olunan kosmik gəmi) ibarətdir. Kassini Saturnu araşdırmaq üçün göndərilən dördüncü, Saturnun orbitinə daxil olmağı bacaran ilk kosmik cihaz idi. Bu iki kosmik gəmi adlarını Giovanni Kassini və Kristian Hüygens astronomlarından almışdır.
15 oktyabr 1997-ci ildə Titan IVB / Centaur-dan xaricə çıxarılan Kassini təxminən 20 il kosmosda fəaliyyət göstərdi, 1 iyul 2004-cü ildə Saturnun orbitinə daxil olduqdan etibarən 13 il Saturnun orbitində fırlandı, planeti və sistemini öyrənməyə sərf etdi. Saturna səyahətə Venera (aprel 1998 və iyul 1999), Yer (Avqust 1999), 2685 Masurski asteroidi və Yupiterin  (2000 dekabr) səthindən alçaqdan uçuş daxildir. Missiya 15 sentyabr 2017-ci ildə, Kassininin traektoriyası Saturnun yuxarı atmosferinə daxil olduqda və Saturnun təbii peyklərinin çirklənmə riskinin qarşısını almaq üçün yandırılmaqla sona çatdı. Missiya gözləntilərdən yüksəkdə uğura imza atdı - NASA-nın Planet Elm Bölməsinin direktoru Cim Qrin Kassini-Hüygens-i Saturn sistemi, təbii peykləri və halqaları, Günəş sistemində yaşamın harada ola biləcəyi anlayışı da daxil olmaqla insanların düşüncəsində inqilab edən "ilklərin missiyası" olaraq xarakterizə edir.
Kassini-nin tərtibatçıları əvvəlcə 2004-cü ilin iyunundan 2008-ci ilin mayına qədər dörd il müddətinə bir missiya təyin etmişdilər. Missiya Kassini Bərabərlik Missiyası (Cassini Equinox Mission) adı altında 2010-cu ilin sentyabrına qədər 2 il müddətində uzadıldı. Missiya bir də ikinci və sonuncu dəfə olaraq Kasini Solstis Missiyası (Cassini Solstice Mission) ilə Kassininin de-orbit etməsi və Saturnun üst atmosferində yandığı tarix olan 2017-ci il 15 sentyabra qədər yeddi il müddətində uzadıldı.
Hüygens modulu 25 dekabr 2004-cü ildə zonddan ayrılana qədər Kassini ilə birlikdə səyahət etdi; Hüygens, 14 yanvar 2005-ci ildə Titan üzərində paraşütlə yerə endi. Orbiteri translyasiya kimi istifadə edərək təxminən 90 dəqiqə ərzində Yerə data göndərirdi. Bu, xarici Günəş sistemində indiyə qədər həyata keçirilən ilk eniş və Yerin Ayından başqa bir təbii peykdə ilk eniş idi.
Missiyasının sonunda Kassini kosmik gəmisi "Qrand Final"ını icra etdi: Saturn və Saturnun daxili halqaları arasındakı boşluqlardan bir sıra riskli uçuşlar həyata keçirdi. Bu mərhələ, kosmik gəminin məhvindən əvvəl Kassininin elm araşdırma nəticələrini maksimuma çatdırmaq məqsədi daşıyırdı. Kasininin atmosferə girişi missiyanı sona çatdırdı, ancaq göndərilmiş dataların təhlili hələ illərlə davam edəcəkdir.

## Həmçinin bax

* Saturn
* Satutnun peykləri
* Saturnun halqaları
* Kassini aralığı
* Venera
* Yupiter
* Titan

## İstinadlar
Erzyanlar

**Erzyanlar** () — Mordvalara aid etnik qrup. Ural ailəsinin Fin-Uqor şöbəsinin, Fin-Volqa sinfinin Erzyan Mordva qrupuna daxildirlər. Erzyanlar əsasən Mordoviyanın şərqində, Mokşa və Sura çaylarının hövzəsində, həmçinin Volqa və Ağıdel çayları arasındakı ərazilərdə yaşayırlar.
## Etimologiya və tarix
### Etimologiya
Erzya - xalqın öznün özünə verdiyi addır (endo-etnonim). Ehtimal ki, Erzyan feli “ersems” ilə əlaqəlidir. “Eryams” - yaşamaq (var olmaq, yaşamaq) felindən əmələ gəlmişdir. 
### Antropologiya
Erzyanlar da daxil olmaqla Baltik Fin dilli xalqların əksəriyyəti və Komi-Zıryanların bir hissəsi Avropoid irqinin Ağ-Baltik versiyasına aiddir. Mokşalar isə Ural irqinə və onun daxilində Mokşa subural alt tipə aid olunurlar.
### Erzyan dilinin formalaşması
Dilçilər arasında üstünlük təşkil edən fikir ondan ibarətdir ki, yarım min il əvvələ qədər ortaq qədim mordva dili mövcud olmuşdur. Yarım min il əvvəl bu dilin artıq mokşa və erzyan dillərinə bölünməsi baş verir.
## Milli bayramları
Erzyanların əsas xalq bayramı, Rasken Ozks (xalq duası) 10 iyul 2004-cü ildə atyan ezeminin (ağsaqqallar şurası) qərarı ilə 3 illik tezliyi ilə, iyulun ikinci şənbə günü Mordoviya Respublikasının Bolşeiqnatovski rayonunun Çukalı kəndində təşkil edilir. Sonuncu bayram 13 iyul 2019-cu ildə qeyd edilmişdir. İllik Velen Ozks (kənd duası) iyulun sonunda keçirilir. Bu iki bayramdan əlavə olaraq, Erzyanlar arasında təqvimin daha çox qırmızı günləri var, lakin kənd yerlərində yaşayan bu xalqın kiçik nümayəndələri tərəfindən qeyd olunur.

16 aprel 1993-cü ildən etibarən ilk Erzyan professoru Anatoli Ryabovun doğum günündə Erzyan dili günü qeyd olunur ().

## Həmçinin bax
* Erzyan bayrağı

## İstinadlar
Lalle

**Lalle** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Matezin-Triyev kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl. 

INSEE kodu — 38204. Kommunanın 2005-ci il üçün əhalisi 195 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 673 ilə 2045 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 530 km cənub-şərqdə, Lion 130 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:360 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:300
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:280
  bar:1968 from:0 till:258
  bar:1975 from:0 till:273
  bar:1982 from:0 till:257
  bar:1990 from:0 till:191
  bar:1999 from:0 till:184


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Lalle haqqında ümumi məlumat
Böyük Cami (Feodosiya)

**Böyük Cami** (), **Süleyman-xan-camisi** və ya **Sultan Səlim məscidi** () — Krım ərazisində, Feodosiya (Kefe) şəhərində olan dağıdılmış məscid. Şəhərin əsas Cümə məscidi hesab olunurdu. Gələcək sultan Sultan Süleyman Qanuninin fərmanı ilə inşa edilmişdir. O dövrdə Süleyman Kefe şəhərində sancaq bəyi tituluna malik idi. Ehtimal olunur ki, məscid Müqəddəs Aqnesin adını daşıyan katolik məbədin yerində inşa edilmişdir. Tikinti zamanı məbədin daşlarından istifadə edilmişdir. Məscid tikintisi 1520 və ya 1522-ci ildə başa çatmışdır. Məscidin tikintisinə osmanlı memarı Memar Sinan rəhbərlik edirdi.

Krımın Rusiya İmperiyasına birləşdirilməsindən sonra Feodosiya şəhərinin müsəlman əhalisi kəskin şəkildə azalmağa başlamış və məscidin yerində xristian kilsəsi tikilməsi planı ortaya çıxmışdır. Müxtəlif səbəblərdən bu ideyya həyata keçirilmədi. Ancaq məscid tədricən dağıdıldı (1834). 1873-cü ildə məscidin yerində Aleksandr-Nevski kilsəsi inşa edildi. Bu kilsə də 1933-cü ildə söküldü.

## Ümumi məlumat

Süleyman-xan-məscidi şahzadə Süleyman tərəfindən inşa etdirilmişdir. 1512-ci ildə şahzadə Süleyman Kefe sancağının sancaq bəyi idi Məscid Genuya qalasından kənarda inşa edilmişdir. Ancaq şəhər qalasının daxilində idi. Böyük bazarın yaxınlığında idi). Məscid inşasında həm keçmiş katolik məbədinin, həm də yaxınlıqda olan qədim bizans məbədinin sütunlarından və piltələrindən istifadə olunmuşdur. Kefe ərazisini 1667-ci ildə ziyarət etmiş osmanlı səyyahı Övliya Çələbi məscidin memarı haqqında məlumat verməmişdir. Ancaq Cümə Cami (Evpatoriya) məscidinin memarının Memar Sinan olduğunu göstərmişdir.

Uzun illər boyu məscidin adı fərqli adlandırılmışdır. Övliya Çələbi məscidi ancaq Süleymanın adı ilə adlandırmışdır. Ancaq XVIII əsrə aidi şəhər planında məscid artıq Səlimin adını daşıyırdı. Peter Simon Pallas isə məscidi Böyük Cami kimi göstərmişdir.

## İstinadlar
Laffre

**Laffre** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Matezin-Triyev kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl. 

INSEE kodu — 38203. Kommunanın 2007-ci il üçün əhalisi 357 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 680 ilə 1262 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 500 km cənub-şərqdə, Lion 110 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 19 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:600 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:600
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2007 text:2007
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:319
  bar:1806 from:0 till:365
  bar:1821 from:0 till:378
  bar:1831 from:0 till:436
  bar:1841 from:0 till:466
  bar:1851 from:0 till:510
  bar:1861 from:0 till:426
  bar:1872 from:0 till:431
  bar:1881 from:0 till:412
  bar:1891 from:0 till:404
  bar:1901 from:0 till:398
  bar:1911 from:0 till:326
  bar:1921 from:0 till:280
  bar:1931 from:0 till:307
  bar:1946 from:0 till:243
  bar:1954 from:0 till:265
  bar:1968 from:0 till:238
  bar:1982 from:0 till:211
  bar:1990 from:0 till:249
  bar:1999 from:0 till:311
  bar:2006 from:0 till:360
  bar:2007 from:0 till:357


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Laffre haqqında ümumi məlumat
Qonşudakı casus (film, 2010)

**Qonşudakı casus** (ing. *The Spy Next Door*) — Ceki Çan'ın rol aldığı komediya-ailə filmi. Filmin rejissoru Brayan Levantdır. Film Nyu-Meksiko ştatının Rio Ranço şəhərində oktyabrın sonundan dekabrın sonuna qədər çəkilib. Film ABŞ-də 15 yanvar 2010-cu ildə yayımlanıb.

= Məzmunu =
CIA-nin xidmətində Çin kəşfiyyatının agenti olan yumşaq davranışlı Çinli Bob (Ceki Çan), evlənmək istədiyi gözəl bir qadının və üç uşağının yanında yaşayır. Bir qonşu təcili olaraq bir neçə günə getməlidir və Bob uşaqlara baxmaq üçün könüllüdür. Fəaliyyəti müddətində evə rus mafiyasının ovladığı və uşaqlardan hansını yüklədiyini göstərən bir sənəd gətirir. Bundan sonra Bob və uşaqlarda çətinliklər yaranmağa başlayır və Bob, məlumatı "oğurlayan" uşaqları qoruyaraq, rus mafiyası ilə mübarizə aparmaq məcburiyyətində qalır, həmçinin uşaqlara və qonşuya olan hisslərini sübut etməyə çalışır.

= Rollarda =

* Ceki Çan — *Bob*
* Ember Valletta — *Cillian (Bobun qonşusu)*
* Maqnus Skevinq — *Anton Poldark (rus terrorçusu)*
* Mablen Karroll — *Farren (Cillianın ögey qızı)*
* Uill Şedli — *Lan (Cillianın oğlu)*
* Alina Foli — *Nora (Cillianın qızı)*
* Billi Rey Sayrus — *Kalton Ceyms (Bobun ortağı)*
* Corc Lopez — *Qleyz (Bobun patronu)*
* Lukas Till — *Larri (Poldarkada işləyən bir gənc)*
* Katrin Beher — *Tatyana Kril*

= Musiqi =

# "Secret Agent Man" Conni Rivers tərəfindən ifa edildi.
# "The Way It Was". Bəstəkar və ifaçı Daniel May
# Ceki Çan'ın ifasında "Ba Ma De Hua" ("Rob-B-Hood" filminin musiqili mövzusu)
# Blondie'nin "One Way or Another"

= Xarici keçidlər =

* "Qonşudakı casus" izlə Azərbaycanca
* Treyleri Youtubeda oxut

= İstinadlar =
Robert Heft

**Robert "Bob" Heft** () — ABŞ müəllimi, incəsənət xadimi və siyasətçisi, Ohayo ştatının Napoleon şəhərinin meri (1974–2002), ABŞ-nin indiki 50 ulduzlu bayrağının tərtibatçısı. O həmçinin, yeni bir ştatın Birləşmiş Ştatlara qoşulacağı hala hazır olmaq üçün 51 ulduzlu bayraq da tərtib etmişdir.

## Bioqrafiya
Robert Heft 19 yanvar 1941-ci il tarixində ABŞ-nin Miçiqan ştatı ərazisində yerləşən Saqino şəhərində anadan olmuşdur.

Heft Birləşmiş Ştatların indiki bayrağını 17 yaşında ikən Ohayo ştatının Lankaster şəhərində oxuduğu məktəbdə dərs layihəsi olaraq tərtib etmişdir. Heftin müəllimi Stenli Prett ona "B-" qiymətini vermişdir. Layihə haqqında danışan Heft müəllimi ilə razılaşdı ki, əgər onun tərtib etdiyi bayraq Birləşmiş Ştatlar Konqresi tərəfindən ABŞ-nin dövlət bayrağı qəbul edilsə, onun qiyməti qaldırılacaq. Heftin dizaynı ABŞ Prezidenti Dvayt Eyzenhaverə təqdim edilmiş 1.500 bayraq arasından seçilmişdir. Heftin müəllimi bundan sonra onun qiymətini "A"ya qaldırmışdır.

Kollecdən məzun olan Heft orta məktəb müəllimi olmuş, daha sonra isə kollec professoru kimi çalışmışdır. Əlavə olaraq, Heft 28 il Ohayo ştatının Napoleon şəhərinin meri olmuşdur.

Robert Heft 12 dekabr 2009-cu il tarixində, 68 yaşında Saqino şəhərində infarktdan vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Le-Bur-d'Uazan

**Le-Bur-d'Uazan** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Le-Bur-d'Uazan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl. 

INSEE kodu — 38052. Kommunanın 2007-ci il üçün əhalisi 3412 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 510 km cənub-şərqdə, Lion 125 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 28 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:600 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:1992
  bar:1806 from:0 till:2383
  bar:1821 from:0 till:2473
  bar:1831 from:0 till:3052
  bar:1841 from:0 till:3196
  bar:1851 from:0 till:3212
  bar:1861 from:0 till:2796
  bar:1872 from:0 till:2773
  bar:1881 from:0 till:2650
  bar:1891 from:0 till:2543
  bar:1901 from:0 till:2618
  bar:1911 from:0 till:2624
  bar:1921 from:0 till:2112
  bar:1931 from:0 till:2239
  bar:1946 from:0 till:2375
  bar:1954 from:0 till:2150
  bar:1968 from:0 till:2280
  bar:1982 from:0 till:3027
  bar:1990 from:0 till:2911
  bar:1999 from:0 till:2984


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Le-Bur-d'Uazan haqqında ümumi məlumat
Anna Ketli

**Anna Ketli** (, 16 noyabr 1889-cu il, Budapeşt, Avstriya-Macarıstan — 7 sentyabr 1976-cı il, Blankenberge, Belçika) — XX əsr, sosial-demokratiya istiqamətli macarıstan siyası xadimi. 1945–1948-ci illərdə Macarıstan sosial-demokrat partiyasının parlament fraksiyasındakı rəhbəri. 1956-cı ildə Macar inqilabı zamanı partiyanın yenidən yaradıcısı.

## Bioqrafiyası
Anna doqquz uşaqlı kasıb bir ailədə anadan olmuşdur. 1917-ci ildə o Macarıstan sosial-demokrat partiyasına daxil olmuş və tezliklə partiyanın ən fəallarından biri oldu. 1919-cu Ketli partiya komitəsinə seçildi. Növbəti ildən isə Anna partiya qazeti olan "Népszava"da müxtəlif yazılar yazmağa başladı. 1922-ci ildə sosial-demokrtalar partiyasından parlamentə seçildi və ardıcıl olaraq 1944-cü ilə kimi parlamentdə partiyasını təmsil etdi. Faşit işğalı zamanı Budapeşti tərk etmiş və saxta sənədlə yaşamışdır.

II Dünya Müharibəsindən sonra Ketli yenidən siyasi fəallığ artdı və Macarıstan Sosial Demokrat Partiyasının yenidən qurulmasına dəstək oldu. 1945-ci ilin aprelində Müvəqqəti Millət Məclisinin üzvü və həmin ilin noyabr ayında keçirilən ümumi seçkilərdə yenidən parlamentə seçildi, bu dəfə Sosial Demokrat fraksiyasının sədri, eyni zamanda parlamentin vitse-spikeri seçildi. Müharibədən sonrakı Macarıstanda, partiyası Macarıstan Kommunist Partiyası ilə Macarıstan Zəhmətkeşlər Partiyalarının əsas rəqibi idi. 1948-ci ilin martında baş verən partiya daxili mübarizə nəticəsində o partiyadan uzaqlaşdırıldı və qısa müddət sonra parlamentdəki yerini itirərək 2 il ev dustağı edildi.

## Həbsi
1950-ci ilin iyun ayında Ketli Sosial Demokrat Partiyasının bir neçə üzvü ilə birlikdə kommunist hökuməti tərəfindən həbs edildi. 1954-cü ilin yanvarında üç illik həbsdən sonra ona casusluq və dövlət əleyhinə cinayət ittihamı irəli sürüldü. Ketli ömürlük həbs cəzasına məhkum edildi. Qərb sosialist partiyalarının və beynəlxalq təzyiqlərindən sonra əfv olundu və sərbəst buraxıldı, lakin daimi nəzarət altında qaldı.

## İstinadlar
Nahidə Babaşlı

**Nahidə Babaşlı** () — azərbaycanlı söz yazıçısı və müğənni. Hazırda Türkiyədə yaşayır.

## Həyatı və fəaliyyəti
22 sentyabr 1996-cı ildə Azərbaycanın Bakı şəhərində 2 uşaqlı ailədə doğulmuşdur. Əslən Azərbaycanlıdır. Ali təhsilini Bakı Dövlət Universitetində fizika fakültəsində davam etdirmişdir. Elə bu zamanlar musiqiçi olmağı qərara almışdır. O universitet təhsili illərində dəfələrlə musiqi yazmağa cəhd etsə də alınmamışdır.

Daha sonralar atasının da köməkliyi ilə musiqi ifa etmiş və yayımlamışdır. İlk dönəmlərdə telefona yüklədiyi proqram sayəsində, mahnı ifa edir, onu arxa planına rəsm əlavə edir və paylaşırdı. 

O, özünə daha çox xarici kompozisiyaları yaxın bilir. Həmçinin, Azərbaycan dilində musiqi oxuduğunda problem yaşadığını bildirmişdir. Belə ki, oxuduğu mahnılar əsasən müəllif hüquqları səbəbiylə yerləşdirdiyi platformlardan silinirdi. 

Öz kanalında paylaşdığı *Üzüm*, *Anla*, *Bir sözüm var*, *Dido*, *Gözlərimi bağlasam*, *Dəli olanlar*, *Sən məndən ayrıldın*, *Gəzi bağları*, *Gönlümdən vaz keç*, *Özünə fikir ver*, *Gözlərimdəki an*, *Zifiri* mahnıları, musiqi həvəskarlarından milyonlarla bəyənmə və müsbət şərh aldı.

2014-cü ildə həyatını itirən Murat Göyəbaxanın "Ay Üzlüm"  mahnısını səsləndirmiş və səkkiz gün ərzində 1.920.581 izlənmə almışdır. Babaşlının ifası Türkiyə Kütləvi İnformasiya Vasitələrində də yüksək qiymətləndirilib və türk sosial media istifadəçiləri onun haqqında müsbət ifadələr işlədiblər.

Elnarə Abdullayevanın qardaşı qızıdır.

## Diskoqrafiya
**Qeyd**: *Cədvəldə Nahidə Babaşlının ifa etdiyi musiqi siyahısı yer almaqdadır. Albom sırasında ad yoxdursa, o mahnı [[Sinql]]dır.*

## İstinadlar
Göyçay bələdiyyələri

**Göyçay bələdiyyələri** — Göyçay rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən bələdiyyələr.

## Tarixi
Azərbaycanda bələdiyyə sistemi 1999-cu ildə təsis olunub.

## Siyahı

## Mənbə
* 
* 

### İstinadlar
Le-Tuve

**Le-Tuve** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Ot-Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl. 

INSEE kodu — 38511. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 3003 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 236 ilə 1008 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 480 km cənub-şərqdə, Lion 100 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 26 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:360 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3200
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:400 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:1115
  bar:1968 from:0 till:1278
  bar:1975 from:0 till:1562
  bar:1982 from:0 till:1857
  bar:1990 from:0 till:2229
  bar:1999 from:0 till:2824
  bar:2006 from:0 till:2979
  bar:2012 from:0 till:3003


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Le-Tuve haqqında ümumi məlumat
Həsənova

**Həsənova** — Azərbaycan soyadı.

* Alla Həsənova (d. 1970) — voleybolçu.
* Əsli Həsənova (1905–1949) — Sosialist əməyi qəhrəmanı.
* Əzizə Həsənova (d. 1960) — Fizika-riyaziyyat elmləri üzrə fəlsəfə doktoru.
* Gülxar Həsənova (1918–2005) — opera müğənnisi.
* İradə Həsənova (d. 1956) — azərbaycanlı aktrisa.
* Qızqayıt Həsənova (1924–2012) — siyasətçi.
* Məlahət Həsənova (d. 1958) — siyasətçi.
* Məryəm Həsənova (1938–2018) — pedaqoq.
* Nəbibə Həsənova (d. 1932) — dövlət xadimi.
* Nəsibə Həsənova (d. 1994) — Azərbaycan əsilli Rusiya futbolçusu.
* Rəhilə Həsənova (d. 1947) — bəstəkar.
* Sevda Həsənova (d. 1970) — jurnalist.
* Sevinc Həsənova (d. 1971) — dövlət xadimi.
* Südabə Həsənova (d. 1947) — hüquqşünası, dövlət xadimi.
* Şamama Həsənova (1923–2008) — pambıqçı.
* Tamilla Həsənova (d. 1952) — riyaziyyatçı.
* Zəminə Həsənova (1922–2006) — metallurqu.
* 

## Həmçinin bax
* Həsənov
Lez-Avenyer

**Lez-Avenyer** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Morstel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen. 

INSEE kodu — 38022. Kommunanın 2008-ci il üçün əhalisi 5095 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 200 ilə 260 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion 55 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km şimal-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:600 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:5000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:2234
  bar:1806 from:0 till:2911
  bar:1821 from:0 till:3283
  bar:1831 from:0 till:3428
  bar:1841 from:0 till:3863
  bar:1851 from:0 till:4256
  bar:1861 from:0 till:4106
  bar:1872 from:0 till:4002
  bar:1881 from:0 till:4205
  bar:1891 from:0 till:4113
  bar:1901 from:0 till:4015
  bar:1911 from:0 till:3776
  bar:1921 from:0 till:3321
  bar:1931 from:0 till:3221
  bar:1946 from:0 till:3008
  bar:1954 from:0 till:2986
  bar:1968 from:0 till:3181
  bar:1982 from:0 till:3495
  bar:1990 from:0 till:3933
  bar:1999 from:0 till:4308
  bar:2006 from:0 till:4636


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Lez-Avenyer haqqında ümumi məlumat
Qaqauziya himni

"**Tarafım**" — Qaqauziya muxtariyyətinin rəsmi himni. Sözləri Mina Köseyə, musiqisi isə Mixayıl Kolsaya məxsusdur. 1995-ci ildə musiqisi, 1999-cu ildə isə mətni Qaqauziya Xalq Məclisi tərəfindən rəsmi olaraq qəbul edilib.

## Qaqauziya himni haqqında akt
Qaqauziya muxtariyyətinin qanunu.

Qaqauz himni haqqında.

Qaqauziya Xalq Məclisi qərar qəbul edir:

Maddə 1: Qaqauziyanın (Qaqauz yeri) himni kimi bəstəkar Mixayıl Kolsanın musiqisi təsdiq edilsin.

Maddə 2: Təsdiq edilsin ki, Qaqauziya (Qaqauz yeri) himni regional və yerli radioda hər gün Moldova Respublikasının himnindən sonra səsləndirilsin. 

Maddə 3: Qaqauziya (Qaqauz yeri) himninin, təntənəli mərasimlərdə, Moldova Respublikasının bayramlarında, Qaqauziyanın (Qaqauz yeri) bayram və önəmli günlərində ölkənin rəsmi himni səsləndirildikdən sonra sələndirilməsi təsdiq edilsin.

Rəhbər (başqan)

Qaqauziyanın (Qaqauz yeri) Q.D.Tabunşik

Komrat şəhəri 4 dekabr 1995-ci il.

№ 7-VI/I

## Sözləri

## Həmçinin bax
* Qaqauziya
* Qaqauziya bayrağı
* Qaqauziya gerbi

## İstinadlar
Qaytarma

* ''Potentilla'' və ya qaytarma - bitki cinsi.
* Qaytarma rəqsi
* Qaytarma mahnısı
* ''Qaytarma'' filmi
Nataliya Partıka

**Nataliya Dorota Partıka** (,  27 iyun 1989-cu il Qdansk, Polşa) — Polşa stolüstü tennisçisi, Avropa çempionatının üçqat qalibi, Paralimpiya Oyunlarının beşqat çempionu (2004, 2008, 2012 və 2016), Paralimpiya oyunları arasında dəfələrlə dünya və Avropa çempionu. 2008-ci ildə 5-ci dərəcəli Polşanın İntibah Ordeninə, 2013-cü ildə isə 4-cü dərəcəli ordeni ilə təltif edilmişdir.

Sağ qolu, dirsəkdən aşağısı olmadan anadan olmuşdur və adi yarışlara birgə (yaş və ya digər məhdudiyyət olmadan) əlil idmançılar üçün yarışlarda iştirak edir. Üç Olimpiya Oyunlarının (2008, 2012 və 2016) və beş Paralimpiya Oyunlarının (2000, 2004, 2008, 2012, 2016) iştirakçısıdır.

## Bioqrafiyası
Partıka stolüstü tennis üzrə ilk beynəlxalq medalını 1999-cu ildə Əlillər üçün Dünya Çempionatında qazandı. 11 yaşında ikən 2000-ci ildə Sidneydə keçirilən Paralimpiya Oyunlarında iştirak edərək Paralimpiya Oyunlarının ən gənc iştirakçısı oldu. 2004-cü ildə Afinada keçirilən Paralimpiya Oyunlarında komanda hesabında gümüş, tək kateqoriyada isə qızıl medal qazandı. Elə həmin il Beynəlxalq Stolüstü Tennis Federasiyasının (ITTF) təşkil etdiyi Yeniyetmələrin Avropa çempionatında iki qızıl medal qazandı. Son yarış əmək qabiliyyətlərini itirən üçün nəzərdə tutulmuşdu.

2006-cı ildə Partıka Avropa Paralimpiya Çempionatında üç qızıl medal, Dünya Paralimpiya Komitəsinin təşkil etdiyi Dünya Stolüstü Tennis Çempionatında bir qızıl və iki gümüş, ITTF Avropa Gənclər Çempionatında komanda hesabında gümüş medal qazandı. 2007-ci ildə eyni yarışda iki gümüş və bir bürünc qazandı. Həmçinin 2007-ci ildə Partıka Avropa Paralimpiya Çempionatında üç qızıl, gənc komandalar arasında ITTF Dünya Çempionatında bürünc medal qazandı.

Natalia 2008-ci ildə həm Olimpiya, həm də Paralimpiya Oyunlarında mübarizə aparan iki idmançıdan biri idi - ikincisi üzgüçü  Natalie du Tua idi . Bu yarış Nataliyanın üçüncü Paralimpiya və ilk Olimpiya çıxışı idi. Yay Paralimpiya Oyunları 2008-də 10-cu dərəcədə yarışan Çinli Fan Leini 3-0 məğlub edərək qızıl qazandı.

## İstinadlar
Qaytarma (rəqs)

**Qaytarma** () — Krım tatarlarının milli rəqsi. O, təbiət dövriyyəsinin sonsuz hərəkətini simvolizə edir və toylarda və bayramlarda ifa olunur. Krım tatarlardan yanaşı bu rəqsinin müxtəlif növləri həmçinin qırımçaqlarda, kəraimlərdə, urumlarda və Azovyanı yunanlarda var.

Bəzi mənbələrdə qaytarmanı qadınlarla kişilərin birlikdə rəqs etdiyi yazılır: kişilər əllərini yumruq şəklində tutub sıçrayışlı hərəkət etməli, qadınlar isə əllərini dairəvi şəkildə çevirərək hamar hərəkət etməli. Başqa mənbələrdə isə onun sadəcə qadınlar tərəfindən və ya qadınlar tərəfindən kişilərdən ayrı ifa olunduğu yazılır.

## Tarix
250px|thumb|Qaytarma Ukrayna poçt markasında (2015)
Araşdırmaçı A.V. Boqorodun fikrinə görə, qaytarma rəqsinin mənşəyi dərviş rəqsindən gəlir. Başqa fikrinə görə, o Krıma səfərdlərlə birlikdə, onların 1492-ci ildəki Pireney yarımadasıdan qovulmasından sonra gəlib. Onlardan bu rəqsi Krım qaraçaları alıb. Həmçinin yazılır ki, rəqsin ilk qeydi 1793-cü ilə aiddir.

1925-ci ilin yayında Üsein Bodaninskiy, Osman Aqçoraqlı və Asan Refatov Krımın mərkəzi, çöl və şərqi bölgələrin 55 yaşayış məntəqələrində keçirtdiyi ekspedisiyasının nəticəsində rəqsin 25 növü yazdırılıb.

## Mədəniyyətdə

1930-cu illərdə rəssam Ennan Alimov *Qaytarma oynağan qız* () adlı rəsmi çəkib.

1939-cu ildə *Qaytarma* adlı rəqs qrupu yaradılıb.

Ahtem Seitablayevin 2013-cü ilin *Qaytarma* filmi qaytarma rəsinin ifası ilə başlayır.

2015-ci ildə *Ukrpoşta* *«Qaytarma» rəqsi* adlı poçt markasını buraxıb.

2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin qalib *[[1944 (mahnı)|1944]]* mahnısının klipində Mavile Yaqyayeva *qaytarma* və *tem tem* əsasında bir rəqsi ifa edirdi.

## İstinadlar
İlya İlin

**İlya Aleksandroviç İlin** (anadan olub 24 may 1988-ci ildə, Qızılorda, Qazaxıstan SSR) — Qazaxıstan ağır atleti, üç müxtəlif çəki dərəcəsində dördqat dünya çempionu (2005 - 85 kq, 2006 və 2011 - 94 kq-a qədər, 2014 - 105 kq-a qədər), yeniyetmələr arasında iki qat dünya çempionu (2005 - 85 kq-a qədər, 2006 - 94 kq-a qədər) ), 94 kq çəki dərəcəsində (2006 və 2010) iki qat Asiya Oyunlarının çempionu. İki çəki dərəcəsində dörd dünya rekordçusudur (-94 kq; −105 kq).

2008 və 2012-ci illərdə Olimpiya Oyunlarında qızıl medal qazandı, lakin sonra dopinq qəbuluna görə mükafatlarından məhrum olundu. Dörd dəfə dünyanın ən yaxşı ağır atleti kimi tanındı (2005, 2006, 2014, 2015). Qazaxıstan Respublikasının əməkdar idman ustasıdır. Uğurlu çıxışlarına görə "Kurmet" ordeni ilə təltif edildi. İlk məşqçilərindən biri Viloriy Viktoroviç Pak idi.

## Dopinq skandalı
15 iyun 2016-cı ildə Beynəlxalq Ağır Atletika Federasiyasının qərarı ilə İlyin London Olimpiya Oyunlarında aldığı dopinq testlərinin müsbət nəticələrinə görə müvəqqəti olaraq idman fəaliyyətindən uzaqlaşdırıldı. Nümunədə anabolik steroid preparatlar - stanozolol və dehidroxlormetiltestosteron tapıldı. İyunun 18-də Beynəlxalq Ağır Atletika Federasiyası İlyinin Pekin Olimpiadasındankı dopinq testinin də müsbət olduğunu bildirdi: stanozolol tapıldı. Nəticədə İlyin Rio-de-Janeyrodakı Olimpiya oyunlarına buraxılmadı. 2016-cı ilin noyabr ayında dopinq testlərinin əlavə araşdırmasının nəticələrinə görə, İlya İlyin, BOK İntizam Komissiyasının qərarı ilə 2008-ci il Pekin Yay Olimpiya Oyunlarının və 2012-ci il London Oyunlarının qızıl medallarından məhrum edildi.

## İstinadlar
Yanina Sokolova

**Yanina Sokolova** ( ) — Ukraynalı aktrisa, jurnalist və televiziya aparıcısı. Kanal 5-də «Randevu» və «Kino» verilişlərinin aparıcısı, həmçinin Youtube-da Axşam Yanina Sokolova kanalı ilə işləyir.

## Həyatı və karyerası
### Təhsili
28 nömrəli Zaporojya Gimnaziyasını bitirib. Zaporojya Milli Universitetində psixoloq kimi təhsil alıb. I.K. Karpenko-Karoqo adına Kiyev Milli Teatr, Kino və Televiziya Universitetində teatr və kino aktyoru kimi təhsil almışdır. 
### Karyerasının başlanğıcı
Karyerasına mətbuatda başlamışdır. Zaporojyanın "Telesiti" nəşriyyatında işləmişdir. 2000-ci ildə "Zaporojya seç" qəzetinin müxbiri kimi çalışmışdır. 18 yaşında Zaporojyanın TV5 kanalında təlim keçir. 2001-ci ildə orada hava proqnozunun aparıcısı kimi çalışır.

2003-cü ildə Sokolova Luqansk regional televiziya kanalında "Lot TV"-də "Dünyanın bütün pulları" verilişinin aparıcısı olmuşdur.

2004-cü ildə Azad Teatrın aktrisası idi. Burada Riçard Baxın eyniadlı əsəri əsasında çəkilmiş "Conatan Livinqstonun qağayısı" tamaşasında Salli rolunu canlandırdı. Sonra Dax Teatrının Pirandello, Qəhvə və Siqaret və Ukrayna Dekameronu tamaşalarında oynayır.

### 2006 — 2017
Sokolova 2006-cı ildə "İnterdə səhər" şousunda aparıcı və jurnalist kimi fəaliyyətə başlayaraq televiziyaya qayıdır. Elə həmin il filmlərdə rol almağa başlayır. 2007-ci ilin martından 2008-ci ilə qədər "1 + 1-dən səhər yeməyi" verilişinin aparıcısı və jurnalisti olur.
2009-cu ildə "Beşdə səhər" proqramına rəhbərlik etmişdir. 2011-ci ildən 5-ci kanalda "Yanina Sokolova ilə Kino", "Vremya Novostei", 2015-ci ildən isə "Yanina Sokolova ilə Randevu" verilişinin aparıcısı kimi çalışır.

## Şəxsi həyatı
30 may 2010-cu ildə bankir Vladimir Litvinlə evləndi. Onların iki oğlu var: Nikolay və Miron.

Uzun müddət radiasiya və kimyaterapiya kursundan sonra xərçəngin öhdəsindən gəlir. Nəticədə xərçəngdən əziyyət çəkən insanlara kömək etmək, cəmiyyətin xərçəng xəstələrinə münasibətini dəyişdirmək, həyatlarını asanlaşdırmaq və xoşbəxt etmək məqsədi ilə "Mən Ninayam" layihəsini qurur.
Yanina Sokolova «Screen School» ekran incəsəti məktəbinin qurucusu və “Televiziya aparıcısı” kursunun rəhbəridir.
## Vətəndaş mövqeyi
Ukraynadakı HeforShe Qadın Hüquqları Hərəkatının media səfiri. Donbassda "Birləşmiş Qüvvələrin əməliyyatları" hərəkatının könüllüsüdür.

## İstinadlar
Xaris Yusupov

**Xaris Münasiboviç Yusupov** (, ; ) — sovet və başqırd güləşçisi, Çelyabinskin Cənubi Ural cüdo məktəbinin qurucusu.

## Həyatı
1958-ci ildə Çelyabinsk Pedaqoji İnstitutunu bitirdi.

1958-60-cı illərdə "Spartak" Könüllü İdman Cəmiyyətinin Başobslovetində məşqçi, Kumertau İES-da bədən tərbiyəsi müəllimi kimi işləmişdir.

1960-cı ildə Çelyabinskdə Ural cüdo məktəbini təsis etdi. 1960-70-ci illərdə Çelyabinsk Ali Aviasiya Məktəbində Bədən tərbiyəsi müəllimi, Dynamo İdman Cəmiyyəti regional şurasının baş məşqçisi (1969-cu ildən kapitanı),

17 il (1969-1988-ci illərdə) SSRİ milli cüdo komandalarının məşqçisi olmuşdur.

1970-73-cü illərdə Omsk Bədən Tərbiyəsi İnstitutunun Çelyabinsk şöbəsinin baş müəllimi kimi çalışmışdır.

1973-cü ildən Çelyabinsk Bədən Tərbiyəsi İnstitutunda işləməyə başlayır, güləş kafedrasının müdiri olur, 1995-ci ildən isə professor adını qazanır.

1969-88-ci illərdə gənclər arasında SSRİ yığma komandalarının məşqçisi idi.

1993-cü ildən X. M. Yusupovun mükafatları uğrunda Çelyabinskdə beynəlxalq cüdo turnirləri keçirilir.

Ural Dövlət Bədən Tərbiyəsi Universitetinin Güləş nəzəriyyəsi və metodologiyası şöbəsinin professor məsləhətçisi olmuşdur.

## Nailiyyətləri

* SSRİ-nin əməkdar məşqçisi (1975),
* RSFSR-in əməkdar məşqçisi (1969),
* RSFSR-nin əməkdar bədən tərbiyəsi işçisi (1989),
* Klassik güləş üzrə SSRİ İdman ustası (1959),
* Sərbəst güləş üzrə SSRİ İdman ustası (1960),
* Sambo üzrə SSRİ İdman Ustası (1967),
* RSFSR-in kureş milli güləşi üzrə idman ustası (1960),
* Beynəlxalq Cüdo kateqoriyasının hakimi (1975),
* Ümumittifaq Sambo Kateqoriyasının hakimi (1970),
* Yunan-Roma (1956) və Sərbəst (1959) güləş növləri üzrə respublika dərəcəli hakim.
* Milli (1960) və Sərbəst güləş (1958-60) növləri üzrə RSFSR çempionu,
* Klassik güləş üzrə SSRİ Silahlı Qüvvələrinin çempionu (1953).
* BMSSR-nin çoxqat çempionu.

Ümumittifaq (1970-85) və Ümumrusiya (1971-ci ildən) cüdo federasiyalarının üzvü.

Kureş güləşi üzrə RSFSR-in ilk çempionu olmuşdur.

## Mükafatları və xatirəsi

* Çelyabinsk şəhərinin fəxri vətəndaşı (2005).
* "Şərəf" və Salavat Yulayev ordenlərinin kavaleri, Çelyabinsk oblastı qarşısında xidmətə görə nişan almışdır.
* 8 iyul 2012-ci ildə Xaris Yusupovun 1989-2009-cu illərdə Çelyabinsk şəhərində (Tsvillinqa küçəsi, 36) yaşadığı və işlədiyi evdə onun xatirəsinə lövhə qoyulmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Харис Юсупов или «папа Ю»
* Валерий Китченко, пресс-атташе учебного Центра олимпийской подготовки и федерации дзюдо Челябинской области: «28.12.09 — Турнир памяти Юсупова в Челябинске»
Baba Korneliu

**Baba Korneliu** (18.11.1906, Krayova – 20.12.1997, Buxarest) – rəssam (əsasən portretçi) və qrafik rəssam, kitab rəssamı, Rumıniyanın Xalq Rəssamı, Rumıniya Akademiyasının Müxbir Üzvü və Tam Üzvü və Alman İncəsənət Akademiyasının, SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının fəxri üzvü.

## Həyatı
O, ilk olaraq Buxarestdə incəsənət fakültəsində təhsil alıb, lakin təhsilini başa vurmayıb. 1948-ci ildə həbs edilib, izahat vermədən işdən çıxarılaraq Buxarestə sürgün edilib, sonradan karyerasını Kitab illüstratoru və rəssam kimi qura bilib. 1955-ci ildə ona SSRİ-yə getməyə icazə verildi, elə həmin ildə o, Varşavada keçirilən beynəlxalq sərgidə qızıl medal qazandı. 1956-cı ildə onun üç əsəri Venesiya Biennalesində nümayiş etdirilib.

1964-cü ildə onun Brüsseldə, 1970-ci ildə Nyu-Yorkda fərdi sərgisi təşkil olunmuşdur. 1963-cü ildən Rumıniya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvüdür. Buna baxmayaraq o, Rumıniyada və daha az dərəcədə Şərqi Avropanın sosialist ölkələrində çox məşhur olsa da, heç vaxt Qərbdə müqayisəyə gələn məşhurluğa nail ola bilməmişdir.
YouTube TV

**YouTube TV** — 70-dən çox onlayn televiziya kanalı təqdim edən xidmət. Google törəməsi YouTube şirkətinə məxsusdur. YouTube TV kanal siyahısına ABC, CBS, NBC, PBS, Fox, FX, AMC, CNN, Fox News, TBS, Discovery və ESPN kimi böyük ABŞ telekanalları da daxildir.

YouTube TV 28 fevral 2017 tarixində fəaliyyətə başlamışdır.

## Tarixçə
YouTube TV 2017-ci ilin aprel ayında ABŞ-nin beş əsas bazarında — Nyu-York, Los-Anceles, Çikaqo, Filadelfiya və San-Fransiskoda yayıma başlamış YouTube TV-də həmin şəbəkələrə, korporativ sahiblərinə və digər media şirkətlərinə məxsus kanalları yayımlamışdır. Digər kanallara CNBC, MSNBC, Fox News, BBC World Service, Smithsonian Channel daxildir. YouTube TV üzvləri YouTube Premium orijinal filmlərinə və şoularına baxa bilər.

7 may 2020-ci ildə Youtube TV, ViacomCBS ilə BET, CMT, Comedy Central, MTV, Nickelodeon, Paramount Network, TV Land, VH1 kanallarını, MTV2, Nik Junior, NickToons, TeenNick və MTV Classic kimi 14 Viacom kanalını əlavə etməyə imkan verəcək çoxillik bir razılaşma əldə etdi. Həmçinin yayıcının işə başlamasından bəri nəzərə çarpmayan, ViacomCBS şirkətinə məxsus mükafat abunə xidmətlərini, o cümlədən Showtime da, YouTube TV-də yaymaqda davam etdiyi öhdəlik media şirkətinin məzmununu daha geniş YouTube platformalarında yaymaq üçün tərəfdaşlıq da əldə edilmişdir.
## İstinadlar

## Həmçinin bax
Anna Novosad

**Anna Novosad** ( ) — Ukraynanın dövlət xadimi və siyasətçisi. 29 avqust 2019-cu il tarixindən 4 mart 2020-ci ilə qədər Ukraynanın Təhsil və Elm naziri olmuşdur.

## Bioqrafiyası
2007-ci ildə Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin Ukrayna Humanitar Litseyini bitirib. 2011-ci ildə Kiyev-Moqilan Akademiyasının Milli Universitetindən siyasi elmlər üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır. Açıq Cəmiyyət Fondunun (Soros Fondu) təqaüdçüsü kimi Maastricht Universitetinin (Hollandiya) İncəsənət və Sosial Elmlər Fakültəsində tələbə mübadiləsi proqramında iştirak etmək üçün namizəd olur. 2013-cü ildə Avropa təhlili üzrə magistr təhsili almışdır (). İngilis və alman dillərini mükəmməl bilir.

Ukrayna-Kanada Parlament Proqramının iştirtaçısı olur. 2012-2013-cü illərdə İspaniya və Çexiyadakı analitik mərkəzlərində təlim keçmişdir.

2014-cü ilin mart ayından Ukraynanın Təhsil və Elm Nazirliyində çalışmışdır. Təhsil və elm naziri Sergey Kvitin müşaviri vəzifəsini icra etmişdir. 2014-cü ilin noyabrından 2017-ci ilin dekabr ayına qədər Təhsil və Elm Nazirliyinin Beynəlxalq Əməkdaşlıq və Avropa inteqrasiyası şöbəsinə rəhbərlik etmişdir. 2017-ci ilin dekabr ayında Strateji Planlaşdırma və Avropaya İnteqrasiya Direktorluğunun baş direktoru təyin edilir.

"Xalqın xidmətçisi" partiyasından deputatlığa namizəd olur. Avqustun 29-da xalq deputatı olması ilə bağlı şəhadətnaməni alır. Hazırda Kiyevdə yaşayır.

29 avqust 2019-cu ildə Ali Rada Nazirlər Kabinetinin yeni tərkibini təsdiqləyir, Anna Novosad Ukraynanın Təhsil və Elm naziri təyin edilir. Elə həmin gün Facebook sosial şəbəkəsindəki postu üzərində qalmaqal baş verir, burada Ukraynadakı nisbətən qısa mətndə 10-dan çox səhv edir. Avqustun 30-da Nazirliyin binasında rəsmi səlahiyyət verilir.

4 mart 2020-ci il tarixdə Ukrayna Ali Radasının qərarı ilə vəzifəsindən azad edilir.

## İstinadlar