open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Natiq Rəsulzadə

**Natiq Rəsul oğlu Rəsulzadə** () — Azərbaycan yazıçısı, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi (1999), "Şöhrət" ordeni laureatı (2009), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü. Azərbaycan Respublikasının Xalq yazıçısı (24.05.2019).

## Həyatı
Natiq Rəsulzadə 5 iyun 1949-cu ildə Bakıda anadan olub. 1975-ci ildə Moskvada M. Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunu bitirib. 1979-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Kinematoqrafçılar İttifaqı və Teatr Xadimləri İttifaqının üzvüdür. 40 ilə yaxındır ki, əsərləri bir çox dillərdə və dünyanın adlı-sanlı ölkələrində çap olunur. Azərbaycanda, ABŞ-də, Rusiyada, Macarıstanda, Yuqoslaviyada, Polşada və başqa yerlərdə 40-dan artıq kitabı işıq üzü görüb. Əsərləri bir çox nüfuzlu milli və beynəlxalq ədəbi mükafatlara layiq görülüb. 1984-cü ildə N. Ostrovski adına Ümumiyttifaq Mükafatına layiq görülüb. "İntihar edənin gündəliyi", "Gecə çaparı", "Nonsens", "Məhəbbət ili", "Yağışlı bayram", "Kabuslar arasında", "Quş çəkirəm", "Ulduz yollar", "Tələ", "Adacıq" və başqa geniş oxucu rəğbəti qazanmış əsərlərin müəllifi olan Natiq Rəsulzadənin ssenariləri əsasında "Mələklərə inanmayın", "Bayramda yağış", "Yaşa, qızıl balıq", "Vahimə", "Sifarişçi", "Gecə qatarında qətl", "Nə gözəldir bu dünya…", "Girov", "Ovsunçu", "Biz qayıdacağıq" kimi onlarla maraqlı filmlər çəkilmişdir. 2017-ci ildə yazıçının əsəri əsasında Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrında "Meme" tamaşası səhnəyə qoyulub.

200-dən çox hekayənin və 50-dən artıq kitabın müəllifidir.

## Mükafatları
Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi (1999) fəxri adına layiq görülüb. Respublika Dövlət mükafatı laureatıdır. 2009-cu ildə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunub. 21 dekabr 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülüb.

Mədəniyyət Nazirliyinin təsis etdiyi "Nizami Gəncəvinin 880 illiyi (1141-2021)" xatirə nişanı ilə təltif edilib. 2024-cü ildə "Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.

## Əsərləri
# "Uşaqlıq lövhələri"
# "İşıqlı toran"
# "Bayramda yağan yağış"
# "Gecədə atlı"
# "Ruhlar arasında"
# "Intihar edənin qeydləri"
# "Kabusların arasında"
# "Ulduzların altında yol"

## Filmoqrafiya
# Bayramda yağış (film, 1985)
# Biz qayıdacağıq (film, 2007)
# Biz qayıdacağıq (veriliş, 2007) (II)
# De ki, məni sevirsən! (film, 1977)
# Dünən, bu gün, sabah (film, 1992)
# Epizod (film, 2002)
# Gecə qatarında qətl (film, 1990)
# Girov (film, 2005)
# Nə gözəldir bu dünya... (film, 1999)
# Ovsunçu (film, 2002)
# Pərilərə inanmayın (film, 1979)
# Sifarişçi (film, 2000)
# Sürpriz (film, 1977)
# Vahimə (film, 1998)
# Yaşa, qızıl balıq (film, 1988)

## Həmçinin bax
* [Natiq Rəsulzadə -"Qardaş"](http://vivo-book.com/blog/Kitab/Natiq_Rəsulzadə-qardaş(vivo-book.com).pdf)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Состоялась презентация двухтомника избранных произведений Натига Расулзаде 
* Yazıçı Natiq Rəsulzadə oxucularla görüşüb
Yuri Fidler

**Fidler Yuri Vladimiroviç** () — şair, tərcüməçi, 1939-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (ədəbi təxəllüsləri "Yeqor Yexidnı", "Optimist", "Yurfi", "D.İrinin").

## Həyatı

Yuri Fidler 1898-ci il iyunun 16-da Saratov şəhərində məhkəmə məmuru ailəsində doğulmuşdur. Pyatiqorsk gimnaziyasında, sonra I Bakı gimnaziyasında orta təhsil almışdır (1907-1917). Əmək fəaliyyətinə 1917-ci ildən başlamışdır. Culfa-Bakı dəmiryolu idarəsində tabelçi-fəhlə (1917-1918), ərzaq idarəsində kontor işçisi (1918), Yessentukidə milis işçisi (1918-1919), Azərbaycan hərbi sanitariya idarəsində icraçı (1920), sonra katib (1921-1922), Rostov dövlət ticarəti kontorunda hesabdar (1922-1923), Keçmiş SSRİ Ticarət-Sənaye Bankının Azərbaycan kontorunda hesabdar, mühasib köməkçisi, müxbir, sığorta şöbəsinin müdiri (1923-1927), Bakı trestlərinin birində hesabdar (1927-1929), "Vışka" qəzeti redaksiyasında felyetonçu (1929-1932) işləmişdir. Sonra yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.

1981-ci il mayın 14-də vəfat etmişdir.

## Yaradıcılığı
Ədəbi fəaliyyətə 1920-ci ildən başlamış, felyeton və satirik şeirlərini "Krokodil", "Smexaç", "Begemot" jurnallarında dərc etdirmişdir. Hekayələr, pyeslər yazmış, Azərbaycan xalq və aşıq şeirlərini tərcümə etmiş, uşaq yazıçısı kimi fəaliyyət göstərmişdir.

## Mükafatları
* Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı — 27.06.1978
* "Qafqazın müdafiəsinə görə" medalı
* "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində fədakar əməyə görə" medalı
* "Əmək veteranı" medalı

## Əsərləri

*1. Дочка героя. Баку: Детюниздат, 1939, 26 стр.
*2. Разговор на чистоту. Баку: Азернешр, 1947, 49 стр.
*3. Стихи и сказки. Баку: Детюниздат, 1950, 120 стр.
*4. Пещерные люди. Баку: Азернешр, 1952, 68 стр.
*5. Школьные знаменитости. Баку: Детюниздат, 1954, 24 стр.
*6. Сатирические стихи. Баку: Азернешр, 1956, 80 стр.
*7. Между нами говоря... Баку: Азернешр, 1958, 116 стр.
*8. Четверка за поведение. Баку: Детюниздат, 1960, 70 стр.
*9. Накип. Баку: Азернешр, 1962, 120 стр.
*10.Избранные сатирические стихи и фельетоны (1927-1967). Баку: Азернешр, 1970, 316 стр.
*11.За пол века. (стихи). Баку: Язычы, 1980, 143 стр.

## Tərcümələri

(azərbaycancadan)
*1.Слово сердца. Баку: Азернешр, 1944, 56 стр. 
*2.А. Шаик. Стихи и сказки. Баку: Детюниздат, 1950, 234 стр.
*3.Братья сатирики. Баку: Азернешр, 1966, 163 стр.

## İstinadlar
Həşim Qadoyev

**Həşim Qadoyev** () — aktyor.

## Həyatı
Həşim Qadoyev 10 may 1937-ci ildə Tacikistanın Küləb şəhərində anadan olub. GİTİS-də aktyorluq fakültəsində (1960) və ali rejissorluq kurslarında (1965) təhsil alıb. 1961-ci ildən Tacikistan Akademik Teatrının aktyor və rejissorudur. 1963-cü ildən filmlərdə çəkilir. Tacikistan  və SSRİ xalq artistidir. 

## Filmoqrafiya
#Dədə Qorqud (film, 1975)
#Əzablı yollar (film, 1982)
#Qara gölün cəngavərləri (film, 1984)
#Ənvər Həsənov. Yeddi oğuldan biri (film, 2007)

## Xarici keçidlər
* İzlə
Givi Toxadze

**Givi Maksimoviç Toxadze** (gürcü: გივი თოხაძე)  — gürcü teatr və kino aktyoru. Gürcüstan SSR əməkdar artisti (1969).

## Həyatı
Givi Toxadze 20 oktyabr 1922-ci ildə Gürcüstanın Poti şəhərində anadan olub. 1949-cu ildə Şota Rustaveli adına Tbilisi teatr institunu bitirib. 1956-cı ildən "Gürcü film" kinostudiyasında aktyor kimi fəaliyyət göstərmişdir.

## Filmoqrafiya
#Koroğlu (film, 1960)
#Dədə Qorqud (film, 1975)
#Ənvər Həsənov. Yeddi oğuldan biri (film, 2007)

## Xarici keçidlər
* İzlə
Mömünat Qurbanova

**Mömünat Qurbanova** () — aktrisa.

## Həyatı
Mömünat Qurbanova 1958-ci il dekabrın 8-də Bakı şəhərinin Buzovna qəsəbəsində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunu bitirmişdir. Kinoya ilk gəlişi “Dərviş Parisi partladır” filmində canlandırdığı Şərəfnisə obrazı ilə olmuşdur. Həmin filmdə gələcək həyat yoldaşı, aktyor Ənvər Həsənov ilə tanış olmuşdur.

Aktrisa yaradıcılığı dövründə ümumilikdə üç bədii filmdə rol almışdır. O, həyat yoldaşı ilə birlikdə “Dərviş Parisi partladır”, “Atları yəhərləyin” (Qanlı zəmi) və “Son döyüş” filmlərində çəkilmişdir.

Mömünat Qurbanova 2008-ci il yanvarın 13-də vəfat etmişdir. Onun ölümü ailəsi ilə birlikdə Nabran istiqamətindən qayıdarkən baş verən yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində olmuşdur.

## Filmoqrafiya
# Dərviş Parisi partladır (film, 1976)
# Atları yəhərləyin (film, 1985)
# Son döyüş (film, 1996)

## İstinadlar
Ələkbər Hüseynov

**Ələkbər Adıgözəl oğlu Hüseynov** və ya **Ələkbər əmi** () — Azərbaycanın əməkdar artisti, Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrının baş rejissoru (2006), "Humay" və "Qızıl Dərviş" mükafatları laureatı. Uşaqların sevimlisi "Ələkbər əmi" kimi tanınan aktyor uzun müddət Dövlət Televiziyasında uşaq verilişlərinin aparıcısı olub.

## Həyatı
Ələkbər Hüseynov 1961-ci ildə Bakıda anadan olub. 1978–1982-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Dram və kino aktyorluğu fakültəsində təhsil alıb. Bir müddət təyinatla Şəki Dövlət Dram Teatrında işlədikdən sonra, 1988-ci ildə A. Şaiq adına Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrında aktyor vəzifəsində çalışmağa başlayıb. Bu teatrın səhnəsində çox sayda tamaşada rol alıb. "Səadət quşu" və "Möcüzəli tamaşa" pyeslərini teatrın rus bölməsində tamaşaya hazırlayıb. "Keçəlin toyu" tamaşasındakı "keçəl" rolu ilə İstanbulda, "Bülbül" tamaşası ilə İranda, Türkmənistanda keçirilən beynəlxalq festivalların laureatı olub. Sənətdə qazandığı nailiyyətlərə görə "Humay" və "Qızıl Dərviş" mükafatlarına layıq görülüb. Beynəlxalq festivallarda iştirak edib. Polşanın "Təbəssüm Ordeni" mükafatını (2007) alıb. 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülüb. 2006-cı ildə Dövlət Kukla Teatrının baş rejissoru vəzifəsinə təyin olunub.

2007-ci il iyulun 29-dan 30-na keçən gecə komaya düşüb. Ələkbər Hüseynov 2 avqust 2007-ci ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat edib.

* Aparıcı Şərqiyyə Hüseynovanın xalası oğludur.

## Əsas rolları
**Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrı**
# Pəri cadu (Ə. Haqverdiyev) — Qurban
# Bülbül (H. X. Andersen) — nağılçı; Çin imperatoru
# Qara rəngin nağılı (N. Bədəlov) — Aydın
# Tıq-tıq xanım (R. Əlizadə) — dirijor; qoca; müğənni
# Qar qız (A. Ostrovski) — Lel
# Keçəlin toyu (R. Əlizadə) — keçəl

## Filmoqrafiya
# Yaşıl eynəkli adam (film, 1987)
# Analar (film, 1988)
# Etiraf (film, 1992)
# Köpək (film, 1994)
# Bala-başa bəla! (film, 1995)
# Təsadüfi görüş (film, 1999)
# Yaşıl eynəkli adam-2 (film, 1999)
# Yaşıl eynəkli adam-3 (film, 2002)
# Bir anın həqiqəti (film, 2003)

## İstinadlar

## Mənbə
* Ələkbər Hüseynovun bioqrafiyası www.adam.az
Elçin Şıxlı

**Elçin İsmayıl oğlu Şıxlı** () — "Ayna" — "Zerkalo" qəzetlərinin təsisçisi və baş redaktoru (2001–2014), 1989-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü, 2006-cı ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin sədri.

## Həyatı
Elçin Şıxlı 1957-ci il oktyabrın 4-də Bakı şəhərində, İsmayıl Şıxlının ailəsində anadan olmuşdur. Əslən Qazax rayonunun İkinci Şıxlı kəndinin Şıxlinskilər soyundandır. 1964-cü ildə Bakı şəhəri 190 №-li orta məktəbin birinci sinfinə getmiş və 1974-cü ildə həmin məktəbi bitirmişdir. 1974-cü ildə SSRİ-nin 50 illiyi adına Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunun ingilis dili fakültəsinə daxil olmuş və 1979-cu ildə həmin institutu ingilis və alman dilləri müəllimi ixtisası alaraq bitirmişdir. 1979-cu ilin avqustundan oktyabrınadək Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Xarici Turizm İdarəsi informasiya-reklam şöbəsinin müfəttişi işləmişdir.

1979-cu ilin oktyabrından 1981-ci ilin mayınadək Sovet Ordusu sıralarında hərbi xidmətdə olmuş və həmin müddət ərzində o zamankı Almaniya Demokratik Respublikası ərazisində yerləşmiş sovet ordusu hərbi komendatlıqlarından birində mütərcimlik etmişdir.

## Fəaliyyəti
1981-ci ilin iyul-avqust aylarında "İnturist" ÜSC Bakı şöbəsində tərcüməçi işləmişdir. 1981-ci ilin avqustundan 1986-cı ilin sentyabrınadək Azərbaycanın Xarici Ölkələrlə Dostluq və Mədəni Əlaqələr Cəmiyyətinin xaricdə yaşayan həmvətənlərlə əlaqələr şöbəsinin referenti olmuşdur. 1986-cı ilin sentyabrından 1988-ci ilin mayınadək Azərbaycan SSR Maarif Nazirliyi Kollekgiyasının katibi vəzifəsində işləmişdir. 1988-ci ilin mayından 1989-cu ilin aprelinədək V. İ. Lenin adına Sovet Uşaq Fondu Azərbaycan respublika bölməsi İdarə Heyəti aparatında baş referent olmuşdur. 1989-cu ilin aprelindən 1990-cı ilin iyulunadək "Azərbaycan Kommunisti" — "Kommunist Azerbaydjana" jurnalında ədəbi işçi kimi çalışmıdır. 1990-cı ilin iyulundan 1998-ci ilin fevralınadək "Ayna"-"Zerkalo" qəzetləri redaksiyasında baş redaktor müavini, 1998-ci ilin fevralından 1999-cu ilin mayınadək "Al-ver" qəzetinin baş redaktoru, 1999-cu ilin mayından 2001-ci ilin yanvarınadək "Ayna Mətbu Evi" şirkətinin prezidenti vəzifələrində çalışmışdır. 2001-ci ilin yanvarından 2014-cü ilədək "Ayna"-"Zerkalo" qəzetlərinin baş redaktoru olmuşdur. 2016-cı ildə *ayna.az* saytı və Ayna TV-ni təsis edib.

## Şəxsi həyatı
Evlidir. İki övladı var. Yazıçı İsmayıl Şıxlının oğludur.

2024-cü ildə Azərbaycanda prezident seçkiləri zamanı İlham Əliyevi dəstəklədiyini açıqlamışdır. O, açıqlamasında qeyd etmişdir ki, səs vermək üçün "İlham Əliyevdən başqa adam yoxdur".

## Filmoqrafiya
* Dəli Kür (1969)
* Mənə inanın! (2007)
* Cavabsız sual (2017)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "Məğlub olsam da, səhv etməmişdim" — 60 yaşlı Elçin Şıxlı
Sabir Əhmədov

* Sabir Əhmədov (şair) — şair, müəllim, döyüşçü.
* Sabir Əhmədov (pambıqçı) — Pambıqçı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1973).

### Digər

* Sabir Əhmədli

## Həmçinin bax
* Sabir 
* Əhmədov
Məcnun Hacıbəyov

**Məcnun Salam oğlu Hacıbəyov** () — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1989).

## Həyatı
Məcnun Hacıbəyov Quba rayonunun İkinci Nügədi kəndində yaşamışdır. 1935-ci ilin 5 oktyabrında rayonun II Nügədi kəndində doğulan aktyor 10 illik orta məktəbi də bu kənddə bitirib. Akyorluq istedadını isə elə uşaq yaşlarından hiss etməyə başlayıb. 1965-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin aktyorluq fakültəsini bitirib.

Aktyor "Canavar balası", "Evlənmək istəyirəm", "Gənclik macərası", "Göz həkimi", "Gülüş sanatoriyası", "Kişilər", "Qatarda", "Qəzəlxan", "Yarımştat" kimi film və televiziya tamaşalarında yaddaqalan obrazlar ifa edib. Aktyor yalnız "Solğun çiçəklər" tamaşında "Əbdül" rolunu oynamadığı üçün heyfislənir. 1999-cu ilin 13 iyulunu həyatının ən ağrılı günlərindən biri kimi xatırlayır. Həmin gün aktyorun ömür gün yoldaşı Zahidə xanım 57 yaşında faciəli şəkildə vəfat edib. Bir neçə ildir ürəyinə görə müalicə alır. Aktyor deyir ki, yaşlandığım üçün bəzən yaddaşım da sözümə baxmır. Buna baxmayaraq hələ də mütaliə edir. Aktyorun son yaratdığı obraz isə "Yarımştat" tamaşında olub. O, bu tamaşada Murtuz obrazını canlandırıb.

Görkəmli sənətkar 16 noyabr 2021-ci ildə 86 yaşında Covid-19 xəstəliyindən vəfat etmişdir. Sənətkar doğulduğu Quba rayonunun İkinci Nügədi kəndində doğmalarının məzarı yanında torpağa tapşırılıb.

## Ailəsi
Məcnun Hacıbəyovgil ailədə 9 uşaq olublar — 7 oğlan 2 qız. Əməkdar artist Məcnun Hacıbəyovun Ceyhun və Pərviz adında 2 oğlu, Zülfiyyə adında 1 qızı, 7 nəvəsi və 3 nəticəsi var.

## Filmoqrafiya
* Alov (film, 1979) (tammetrajlı televiziya tamaşası)
* Analar (film, 1988)
* Astana (film, 1986)
* Atayevlər ailəsi (film, 1978)
* Canavar balası
* Evlənmək istəyirəm (film, 1983)
* Gənclik macərası (film) (tammetrajlı televiziya tamaşası) (AzTv)
* Göz həkimi (film)
* Gülüş sanatoriyası (film, 1989)
* Kişilər (film, 1979)
* Qatarda (film, 1981)
* Qəzəlxan (film, 1991)
* Mənim günahım (film, 1985)
* Min birinci söz (film, 1997)
* Sabiqlər (film, 1999)
* Sabiqlərin yeni sərgüzəştləri (film, 2000)
* Sarıköynəklə Valehin nağılı (film, 1980)
* Şirin bülbül (film, 2000)
* Yarımştat (film, 1996)
* Yeni evlənənlər (film, 1983)

## İstinadlar
Səyavuş Şəfiyev

**Səyavuş Məmməd oğlu Şəfiyev** () — Azərbaycan aktyoru, sirk ustası, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1979).

## Həyatı
Səyavuş Məmməd oğlu Şəfiyev 1 sentyabr 1937-ci ildə anadan olmuşdur. Hələ məktəb illərindən idmanda uğurlar əldə edən Siyavuş boks üzrə müxtəlif yarışların qalibi olub. Sənət taleyini Moskva müəyyən edir. Moskvaya gəzməyə gələn S.Şəfiyev gözlənilmədən sənədlərini Ümumittifaq Sirk Məktəbinə verir. Akrobatika üzrə dərəcə alan S.Şəfiyev məktəbi qurtardıqdan sonra "Soyuzsirk"ə göndərilir. Burada Moskva sirkində tanınmış artistlərlə işləyən Siyavuş tezliklə öz işinin peşəkarına çevrilir. Onu Rusiyanın sirk artistləri arasında qəbul etməyə başlayırlar.

1972-ci ildə S.Şəfiyev Bakıya, şəhərdə yenicə açılmış sirkə bədii rəhbər göndərilir. Bakıda quruluş verdiyi sirk proqramları o zaman üçün böyük populayrlıq qazanır. Burda bir neçə il işlədikdən sonra S.Şəfiyev yenidən Moskvaya çağrılır və məşhur "Səhnədə sirk" Birliyinin quruluşçu rejissor təyin edilir.

Sirk rejissoru kimi də özünü sınayan Səyavuş kino rejissorlarının diqqətini cəlb edib. O, ilk dəfə olaraq, "Əhməd hardadır?" filminə çəkilib.

Film ekranlara çıxandan sonra rejissor Adil İsgəndərov sovet senzurasının ciddi tənqidlərinə məruz qalır. "Burjua-meşşan elementləri ilə zəngin" film kimi xarakterizə edilən bu filmin tənqidindən xəbər tutan Səyavuş "nahaq çəkildim" deyib. Ancaq illər ötdükdən sonra film tamaşaçı tərəfindən qəbul edilir və Azərbaycanın kult-filminə çevrilir. S.Şəfiyev deyirmiş ki,

"Taleyimdən razıyam. Nə yaxşı ki, Adil müəllim məni bu rola çəkdi".

Filmlə bağlı müsahibələrində Səyavuş Səfiyev tez-tez bu hadisəni xatırlayırmış: "Əhmədin evdən qaçma səhnəsi çəkilir. Mən də pəncərədən qonşu həyətə tullanmalı, sonra da hasardan aşıb aradan çıxmalıyam. Bu zaman qonşu həyətdən üstümə it cummalıdı. Elə birinci dublda it məni qapdı. Bərk qorxmuşdum. Adil müəllim "Qada, bu səhnə 10–15 dəfə çəkiləcək, hər dəfə də bu it Səyavuşu qapsa, onda can qalmaz…" deyib iti zəncirə saldı. Filmə diqqətlə baxanda itin zəncirləndiyi görünür".

Bundan sonra S.Şəfiyev Maqsud İbrahimbəyovun ssenarisi üzrə çəkilən "Uşaqlığın son gecəsi" filmində prorab Rüstəm obrazını yaradır. Film Gürcüstanda keçirilən festivalda mükafat alır.

Daha sonra S.Şəfiyev "Ən vacib müsahibə" filmində jurnalist Altay obrazını yaradıb.

Siyavuş Şəfiyev SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvü olub.

1990-cı ildə Fransada qastrol zamanı keçirdiyi infaktdan sonra Şəfiyev sənəti tərk edir. Bir daha səhnəyə və incəsənətə qayıtmır.

2001-ci il 24 noyabrında Moskvada vəfat edib.Yasamal qəbristanlığında dəfn edilmişdir.

## Filmoqrafiya
* Əhməd haradadır? (film, 1963) — Əhməd
* Uşaqlığın son gecəsi (film, 1968) — Rüstəm
* O qızı tapın (film, 1970) — Firudin Kazımlı
* Ən vacib müsahibə (film, 1971) — Altay
* Nəsimi (film, 1973) — Mahmud
* Qəribə adam (film, 1979)
* Nizami (film, 1982) — epizod
* Narahat Adam (1985) — sadə bakılı oğlan

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sənətsevər. Səyavuş Şəfiyev
Xosrov Abdullayev

**Xosrov Abdulla oğlu Abdullayev** () — Azərbaycan sirk artisti, jonqlyor, illüziyaçı, Azərbaycan SSR xalq artisti (1977).

## Həyatı
Xosrov Abdulla oğlu Abdullayev 29 yanvar 1926-cı ildə Şamaxıda anadan olub. Moskvadakı Dövlət Sirk Sənəti Məktəbini bitirib (1942). Azərbaycan SSR xalq artisti (1977) idi.

Xosrov Abdullayev 31 mart 1980-ci ildə Novosibirskdə vəfat edib. Moskvada dəfn edilmişdir.

## Yaradıcılığı
Görkəmli sovet jonqlyorlarından olan Abdullayev 30 ildən artıq bu janrda fəaliyyət göstərmişdir. Abdullayevin jonqlyor sənəti virtuozluğu, orijinallığı, milli özünəməxsusluğu və ekssentrik elementləri ilə fərqlənirdi. Abdullayev həmçinin kloun və illüzionist kimi də tanınmış (Karandaş və E. Kionun proqramlarında), 1976-cı ildə ilk dəfə «İllüziya revüsü» attraksionu ilə müstəqil çıxış etmişdir. Dünyanın 48 ölkəsində qastrolda olmuşdur. «Uşaqlığın son gecəsi», «Cəsurlar meydanı», «Sirk meydançası» və s. filmlərdə çəkilmişdir. Abdullayev haqqında «Sirk mənim həyatımdır» sənədli filmi yaradılmışdır.

## Filmoqrafiya
* Uşaqlığın son gecəsi (film, 1968)
* O qızı tapın (film, 1970)
* Xosrov və Lida Abdullayevlər (film, 1974)
* Sirk mənim həyatımdır (film, 1978) 
 
## İstinadlar
Vladimir Samoylov

**Vladimir Samoylov** () — sovet aktyoru.

## Həyatı

## Filmoqrafiya
# İyirmialtılar (film, 1966)
# Ulduzlar sönmür (film, 1971)
# Məhəbbətim mənim, kədərim mənim (film, 1978)

## İstinadlar

## Mənbə
* Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 379.
Yevgeni Samoylov

**Yevgeni Samoylov** () - gənc qəhrəman rolları ilə tanınmış və 1974-cü ildə SSRİ Xalq artisti adına layiq görülmüş sovet aktyoru. O, 1957-ci il "Durnalar uçur" filmində baş rolu ilə tanınan Tatyana Samoylovanın atası idi.

## Həyatı
Yevgeni Samoylov 16 aprel 1912-ci ildə Sankt-Peterburqda anadan olub. O, Leninqradda təhsil alıb və yaradıcılıq fəaliyyətinə yerli teatrda başlayıb. 1934-cü ildə Vsevolod Meyerhold onu gördü və Moskvada öz truppasına qoşulmağa dəvət etdi. Samoylov dörd il ərzində Meyerhold ilə birlikdə çalışıb. O, Meyerhold teatrında ən mühüm rollarını Viktor Hüqonun "Hernani" dramında Hernani obrazını və "Ağıldan bəla" əsərində Çatski obrazını canlandırıb. 

1938-ci ildə Meyerhold həbs edilib təmizləmə kampaniyasına məruz qaldıqda, Samoylov Puşkinin "Boris Qodunov" əsərində (Qriqori Otrepyev rolu) və Ostrovskinin "Polad necə bərkidi" əsərində (Pavka Korçagin rolu) məşqlərin ortasında idi. Lakin onun aktyorluq karyerası sanki bundan təsirlənmədi. Samoylovun Aleksandr Dovjenkonun eyni adlı filmində sovet komandiri Şors obrazını canlandırması ona 1941-ci il üçün "Stalin" mükafatını qazandırdı.

O, daha sonra İosif Stalin dövrünün simvolik kino aktyorlarından birinə çevrildi. "Parlaq yol" filmində Lyubov Orlova ilə, "Saat altıda axşam" (1944-cü il filmi; 1946-cı il "Stalin" mükafatı) filmində isə Marina Ladınina ilə tərəf müqabili oldu. Onun sevimli film rollarından biri 1955-ci il "Şipkanın qəhrəmanları" filmində general Skobelev obrazı idi.

Meyerhold teatrı bağlandıqdan sonra Yevgeni Samoylov Nikolay Oxlopkovun rəhbərlik etdiyi Mayakovski Teatrına keçdi və 1967-ci ildə rejissorun ölümünə qədər orada çalışdı. "Gənc qvardiya" əsərinin ilk səhnə versiyasında Oleg Koşevoy roluna görə o, daha bir "Stalin" mükafatına layiq görüldü. Onun karyerasının zirvə nöqtələrindən biri 1954-cü ildə Oxlopkovun quruluşunda oynadığı Hamlet rolu idi. Bu, ölkədə əsərin müharibədən sonrakı ilk quruluşu idi və Oxlopkovun Piter Bruk ilə birgə işləməsinə səbəb oldu.

1967-ci ildə Yevgeni Samoylov Meyerhold Teatrındakı həmkarları ilə yenidən birləşərək Malı Teatrına qoşuldu. Onun yaradıcılıq yolunun son illərindəki ən böyük uğuru 1973-cü ildə səhnələşdirilən "Çar Fyodor İoannoviç" tamaşasında Şahzadə İvan Şuyski rolunu ifa etməsi oldu. "O, Məsihdə yaşayan əsl xristian adam idi, mən belə bir şey heç vaxt görməmişəm" — deyə tamaşaya musiqi bəstələmiş Georgi Sviridov bildirmişdi.

Samoylovun son film rolları Sergey Bondarçukun quruluşunda çəkilmiş "Vaterloo" və "Boris Qodunov" kimi filmlərdə oldu. Aktyor 2002-ci ildə 90 illik yubileyini Malı Teatrının səhnəsində çıxış edərək qeyd etdi.

## Vəfatı
Yevgeni Samoylov 17 fevral 2006-cı ildə 93 yaşında Moskvada vəfat etdi və Vaqankovo qəbiristanlığında dəfn olundu.

## Filmoqrafiya
# Ulduzlar sönmür (film, 1971)

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı
* N. Barskaya. Ye. V. Samoilov. Moscow, 1951.

## Xarici keçidlər

* Evgeniy Samoylov
*
Ənvər Vəliyev

**Vəliyev Ənvər Əliyulla oglu** () — Azərbaycan aktyoru, qiraət ustası, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi.

## Həyatı
Ənvər Vəliyev 14 may 1945-ci ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuş. 1951-ci ildə Bakı şəhəri Nərimanov rayonu 36 saylı orta məktəbə daxil olub 1960-cı ildə həmin məktəbi qızıl medalla bitirmişdir. Mirzağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnistutuna Dram-Kino fakültəsi üzrə daxil olmuş və 1973-cü ildə həmin inisitutunu bitirmişdir. Elə həmin ildən uzun illər həmin universitetdə saxlanılaraq müəllim kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Səhnə danışığı kafedrasının dosenti idi.

2023-cü ilin mayında vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya
# Abşeron gizlinləri (film, 2008) (qısametrajlı sənədli film) (AzTV)
# Abşeron lövhələri (film, 2004) (qısametrajlı sənədli film) (AzTV) — mətni oxuyan
# Aləmdə qalan səs (film, 2001)
# Yaşananlar
# Əlvida (film, 2007)
# Qafqaz (film, 2007)
# Oyun (film, 2003)
# Səbrli adamın fəryadı (film, 2002)
# Ulduzlar sönmür (film, 1971)
# Vaxtın o üzündə (film, 2002)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Səmayə Musayeva

**Musayeva Səmayə Məmməd qızı** () — Azərbaycan aktrisası.

## Həyatı
Musayeva Səmayə Məmməd qızı 1 noyabr 1944-cü ildə Qax rayonunda anadan olmuşdur.

1970-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnistutunun "Musiqili-komediya aktyorluğu" fakültəsini bitirmişdir. Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında əmək fəaliyyətinə başlamışdır. Bir çox televiziya tamaşalarına və kino-filimlərə çəkilmişdir.

Teatrda işlədiyi müddət ərzində Fikrət Əmirov "Gözün aydın"da Gülər, Süleyman Ələsgərov, Şıxəli Qurbanov "Milyonçunun dilənçi oğlu"nda Rəqs müəllimi, Oqtay Kazımi, Ramiz Heydər "Qızıl toy"da Ballı, Süleyman Ələsgərov, İsi Məlikzadə "Subaylarınızdan görəsiniz"də Gülxanım, Süleyman Ələsgərovun, İsi Məlikzadə "Hərənin öz ulduzu"nda Xurma, Səid Rüstəmov, Süleyman Rüstəm "Durna"da Lalə, Nisə, Zülfüqar Hacıbəyov "50 yaşında cavan"da Mələk, Süleyman Ələsgərov, Şıxəli Qurbanov "Özümüz bilərik"Səlimə, Səid Rütəmov, Məmməd Səid Ordubadi "Beş manatlıq gəlin"də Səlbi, Şəfiqə Axundova, Novruz Gəncəli "Ev bizim sir bizim" Mələk, Emin Sabitoğlu, Sabit Rəhman "Hicran" Fatı (ikinci quruluş 1993), Vasif Adıgözəlov, Əliağa Kürçaylı "Nənəmin şahlıq quşu" Güllü, Emin Sabitoğlu, Tamara Vəliyeva "Bankir adaxlı"da Ceyran, Ramiz Mustafayev "Volqalı canan"da Təşəkkür, Zakir Bağırov, Şamxal Məcidov "Qaynana"da Mülayim, Vasif Adıgözəlov, Əliağa Kürçaylı "Boşanaq evlənərik" Zeynəb, Sərdar Fərəcov, Rəşad Nuri Güntəkin "Bir günlük siğə"də Ruqiyə, V. Dolidze, A. Saqarelli "Xanuma" Nənə kimi obrazları özünəməxsuz ustalıqla oynamışdır.

2000-ci ildə "Əməkdar artist" fəxri adını almışdır. 9 may 2018-ci ildə, 10 may 2019-cu ildə və 7 may 2020-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.

## Filmoqrafiya
# Tütək səsi (film, 1975)
# Təlatüm (film, 2006)

## İstinadlar
Onegin Hacıqasımov

**Onegin Yusif oğlu Hacıqasımov** (monax adı **Siluan**, sxima adı **Simon**; ) — Azərbaycan-sovet şairi, Sovet ittifaqında məşhur olan bir çox mahnı sözlərinin müəllifi.

## Həyatı
Atası Yusif Hacıqasımov (1892-1960) Moskva Universitetində hüquq fakültəsini bitirmiş, 1940-cı illərədək NKVD-də işləmişdi. Anası Mehtəban Hacıqasımova (1905-1980) isə rus dili və ədəbiyyatını çox sevdiyi üçün 1937-ci ildə, böyük rus şairi Aleksandr Puşkinin vəfatının 100-cü ildönümündə dünyaya gələn oğlunu Puşkinin ən məşhur əsərlərindən birinin baş qəhrəmanı olan Yevgeni Oneginin şərəfinə adlandırır. Onun 1942-ci ildə dünyaya gələn kiçik qardaşını isə Nizami Gəncəvinin 800 illiyinin şərəfinə Nizami adlandırmışdılar. 

1954-cü ildə Onegin Moskvada Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna qəbul olur. Növbəti il hərbi xidmətə yollanır və 3 il hərbi dəniz qüvvələrində xidmət keçdikdən sonra yenidən təhsilini davam etdirərək institutu bitirir. 

Yazdığı mahnılar sayəsində 1960-1980-ci illərdə SSRİ-də ən populyar nəğməkar-şairlərdən birinə çevrilir. Onun sözlərinə məşhur bəstəkarlar mahnı bəstələyir və populyar müğənnilər tərəfindən ifa olunurdu. Onegin Hacıqasımov həm də bir sıra xarici mahnılara rus dilində mətnlər yazması ilə məşhurdur.

Onun söz müəllifi olduğu mahnıları ifa edənlər arasında Müslüm Maqomayev, Rəşid Behbudov, Polad Bülbüloğlu, "Qaya" Vokal Kvarteti, Valeri Obodzinski, Yuri Antonov, Aida Vedişşeva, "Vesyolıye rebyata" qrupu və bir çox başqaları olmuşlar.

1985-ci ildə o, pravoslavlığı qəbul edir və 1988-ci ildə Moskva vilayətindəki Optina pustın monastırında ierosximonax Simon adını qəbul edir.

30 iyun 2002-ci ildə onkoloji xəstəlikdən vəfat edir. Moskva vilayətinin Domodedovo rayonunun Lyamtsino kəndinin qəbirstanlığında dəfn olunmuşdur.

## Filmoqrafiya
# İyirmialtılar (film, 1966)
# Ulduzlar sönmür (film, 1971)
# Mən mahnı qoşuram (film, 1979)
# Musiqi müəllimi (film, 1983) 

## İstinadlar
Aleksey Temerin

**Aleksey Temerin** — SSRİ operatoru.

## Həyatı
Aleksey Temerin 1 oktyabr 1923-cü ildə anadan olub. Aktyor və operator kimi çalışıb.

## Filmoqrafiya
# Ulduzlar sönmür (film, 1971)
Rita Əmirbəyova

**Rita Cəmil qızı Əmirbəyova** (d. 30 avqust 1955) — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti.

## Həyatı
Rita Əmirbəyova 30 avqust 1955-ci ildə Bakıda anadan olub. O, 1978-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsini (Cənnət Səlimovanın kursunu) bitirmişdir.

## Fəaliyyəti
Rita Əmirbəyova 1978-ci ildən Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrında çalışır. Aktrisa teatr səhnəsində yaratdığı müxtəlif taleli qadın obrazlarının daxili sarsıntısını və psixoloji vəziyyətlərini nümayiş etdirə bilir. O, "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının istehsal etdiyi kinofilmlərə də çəkilmişdir.

## Ad və mükafatlar
* Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Artisti (1991)
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatı (2006)
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatı (1 may 2017)
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatı — 10 may 2019-cu il
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatı — 7 may 2020-ci il
* 3-cü dərəcəli "Əmək" ordeni — 17 mart 2021-ci il
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatı — 7 may 2021-ci il
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatı — 6 may 2023-cü il
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatı — 9 may 2024-cü il
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatı — 8 may 2025-ci il

## Teatr rolları
# Aysidora Dunkan (Z. Saqalov "Aysidora Dunkan")
# Emi Qosuil (Q. Qorin "Dördüncü Kin")
# Təhminə (Anar "Təhminə və Zaur")
# Ametistova (N. Ptuşkina "Əvvəlcədən ödəmə")
# Tereza (İ. Jamiak "Azaliya")
# Meqqi (B. Sleyd "Şərəfləndirmə")
# Oluen Piil (D. Pristli "Səmimi, kiçicik məclis")
# Qadın (Elçin "Qatil")

## Filmoqrafiya
# Əgər bir yerdəyiksə (film, 1975) (tammetrajlı bədii film) (rol: Solmaz)
# Ad günü (film, 1977) (tammetrajlı bədii film)
# Bir ailəlik bağ evi (film, 1978) (tammetrajlı bədii film)
# Təxribat (film, 1989) (tammetrajlı bədii film) (rol: Rəna)
# Ovsunçu (film, 2002) (tammetrajlı bədii film)
# Kədərim (film, 2015) (qısametrajlı bədii film) (rol: ana)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Aktrisanın altı monoloqu 
* Юбилей актрисы: неповторимая Рита Амирбекова — ИНТЕРВЬЮ — ФОТО 
* Rus Dram Teatrında "Blisslər ailəsi" eksentrik komediyasının premyerası olub 
* Юбилей актрисы: неповторимая Рита Амирбекова — ИНТЕРВЬЮ — ФОТО
Bleyd (film, 1998)

**"Bleyd"** () — 1998-ci ilin Amerika bədii filmi. Film Bleyd komiks personaj ilə əlaqədədir.

## Şüar
* "Ölməzin qüvvəti. İnsan qəlbisi. Qəhrəmanın ürəyi" ()
* "Ölməzlərin ordusuna qarşı bir cəngavər ilk qanı almalıdır" ()
* "Yarıminsan. Yarımxortdan. Hər halda qəhrəman" ()

## Məzmun
Bleyd ( — ülgüc) yarımxortdandır. Çünki onun atası xortdan, öldürmüş anası isə insan idi. Bleydin mürəbbisi Abraham Uistler olur. Whistler Bladeyə insan vəziyyəti saxlamaq üçün hər gün xüsusi iynə vurur. Bu vaxtda Blade xortdandıların cəmiyyəti ilə mübarizə aparır…

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Nonna Paçuaşvili

**Nonna Paçuaşvili** () — gürcü aktrisası.

## Həyatı
Nona Paçuaşvili Tbilisi Teatr İnstutunu bitirmişdir. 1959-cu ildən Şota Rustavelli adına dram teatrının aktrisasıdır. Həyatı boyu sadəcə bir neçə filmə çəkilmişdir. Azərbaycan tamaşaçısının yaddaşında daha çox "Əhməd haradadır" filmində yaratdığı Ceyran obrazı ilə qalmışdır. 1981-ci ildən Gürcüstan SSRnin xalq artistidir. Gürcüstanda bir nazirin oğlu olan əri Tamazi "Əhməd haradadır?" filminin ilk çəkilişi vaxtı Bakıya gəlmişdir. Qaldıqları "İnturist" mehmanxanasında gecə vaxtı ərini maqnitofondan "tok" vurmuş və nəticədə Tamazi vəfat etmişdir.

## Filmoqrafiya
# Əhməd haradadır? (film, 1963)
# Cako miqrantları (film, 1980)
# Mən gəldim (film, 1981)

## İstinadlar
Leonid Vaynşteyn

**Leonid Vaynşteyn** (tam adı: *Leonid Moiseyeviç Vaynşteyn*; ) — bəstəkar, pedaqoq, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1987).

## Həyatı
Leonid Vaynşteyn 20 aprel 1945-ci ildə anadan olmuşdur. Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını 1968-ci ildə professor Qara Qarayevin sinfi üzrə bitirmişdir. Müxtəlif illərdə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının və Asəf Zeynallı adına Musiqi Texnikumunun bəstəkarlıq kafedralarında dosent, elecə də Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrında musiqi tərtibatçısı vəzifələrində çalışmışdır. Müxtəlif janrlarda əsərlər bəstələyərək, teatr-səhnə və simfonik musiqiyə üstünlük vermişdir. Musiqiləri Azərbaycan, Rusiya və keçmiş SSRİ respublikaları, Avropa ölkələri, ABŞ və İsraildə səslənmişdir.
 
Əsas əsərləri: "İlham" baleti, "Səhranın bəyaz günəşi" rok-operası, üşaqlar üçün "Çəkməli pişik", "Zoluşka" operaları, Böyük simfonik orkestr üçün 6 simfoniya, Violino Konserti, simli orkestr üçün Konsert, simli kvartet; orqan üçün "Memorial" triptixi (Xocalı soyqırımına ithaf), qarışıq xor ilə BSO üçün "Azərbaycan-60" kantatası (R.Zəkanın şeirlərinə, F.Qarayevlə birlikdə); solist, kişi xoru və BSO üçün "Dənizə dönmək istərəm" oratoriyası (Nazim Hikmətin şeirlərinə), "Dəniz, səma və məhəbbət" vokal silsiləsi (Nəbi Xəzrinin şeirlərinə), teatr, kinofilmlər üçün musiqi, estrada pyesləri, romans və mahnılar.
Son əsərlərindən biri "Sənin baharın gələcək Azərbaycan!" ("Твоя весна придёт Азербайджан!") romansı olmuşdur.

Leonid Vaynşteyn 1994-cü ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## Ailəsi
Moisey Vaynşteyn və Olqa Belyavskanın oğlu, Əbdürrəhman Vəzirovun bacısı Bəyaz Vəzirovanın həyat yoldaşı, Harri Kasparovun əmisi, Timur Vaynşteynin atasıdır.

## Filmoqrafiya
* Ad günü (film, 1992) (cizgi filmi)
* Dostuma məktub (film, 1992)
* Əgər bir yerdəyiksə (film, 1975)
* Gəmi saatının sirri (film, 1983)
* Gənc qadının kişisi (film, 1988)
* Həqiqətin özü (film, 2008)
* Kürən (film, 1989)
* On yeddi yaşlı oğlan (film, 1985)
* Şahzadə qız (film, 1991)
* Unudulmuş qəhrəman (film, 2005)
* Yaramaz kral (film, 1990)

## İstinadlar
Novruz Axundov

**Novruz Ağa oğlu Axundov** () — Azərbaycan aktyoru və rejissoru.

## Həyatı
Novruz Ağa oğlu Axundov 1938-ci il may ayının 29-da Naxçıvanda doğulub. Anası Qərbi Azərbaycanın Dərələyəz mahalından, atası Şərurdandır. Uşaq ikən ailəsi Bakıya köçüb. Ailə əvvəl Kürdəxanı, sonra Pirşağıda yaşayıb.

Novruz Axundov 1955-ci ildə Kürdəxanı orta məktəbini bitirib.

1962-ci ildə İncəsənət İnstitutunun "Kino və dram aktyorluğu" fakültəsinə daxil olub. SSRİ xalq artisti Adil İsgəndərovun tələbəsi olub. Cəfər Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında rejissor işləyib.

Novruz Axundov "Əhməd haradadır" filmində "Uzunduraz Oqtay" rolunu oynayıb. Film aktyorun kinoda ilk işidir.

Mozalan Satirik Kinojuralında silsilə rollarda çəkilib. "Mozalan" süjetlərinin xarici dillərə tərcüməsində rejissor kimi çalışıb.

Əsas iş yeri olan "Dublyaj" şöbəsində əla dərəcəli rejissor kimi 500-ə qədər xarici filmin Azərbaycan dilinə dublyajına rejissorluq edib. 
1998-ci ildən təqaüdə çıxıb. Hazırda təqaüddədir. İki oğlu, bir qızı, altı nəvəsi var.

## Filmoqrafiya
#Əhməd haradadır? (film, 1963)
#Cazibə qüvvəsi (film, 1964)
#Yenilməz batalyon (film, 1965)
#İstintaq davam edir (film, 1966)
#Buyruq və quyruq (film, 1972)
#Ömrün səhifələri (film, 1974)
#İşgüzar adamlar (film, 1977)
#Gözlə məni (film, 1980)
#Min birinci söz (film, 1997)

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 52.
Cahangir Zeynallı

**Cahangir Həsənağa oğlu Zeynallı** — Azərbaycan kinorejissoru və ssenaristi, Azərbaycanın Əməkdar incəsənət xadimi (2000).

## Həyatı
Cahangir Zeynallı 13 oktyabr 1949-cu ildə Bakıda anadan olub. ÜDKİ-nun rejissorluq fakültəsində təhsil alıb (1970-1975). 1975-ci ildən “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında işləyir.

Azərbaycan kino sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 18 dekabr 2000-ci ildə Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülüb

2024-cü ildə Nizami Kino Mərkəzində Cahangir Zeynallının anadan olmasının 75 illiyinə həsr olunmuş yaradıcılıq gecəsi keçirilib.

## Filmoqrafiya
# 20 yanvar (film, 1990) 
# Arzuya doğru (film, 1983) 
# Azərbaycan SSR (film, 1978)
# Azərelektromaş (film, 1992)
# Dostlar görüşəndə (film, 1980) 
# Dostların görüşü (film, 1977)
# Dostların gözü ilə (film, 1979)
# Əbədi iz (film, 1985)
# Əbədiyyət yolu (film, 1987)
# Əlaqə (film, 1989)
# Əsrin kontraktı (film, 1996)
# Fikrət Əmirov (film, 1985)
# Firəngiz Əlizadə. Lüsern-99 (film, 1999)
# Gələcəyin qurucuları (film, 1982)
# Həyat mübarizədir (film, 1987)
# İlişdim (film, 1983)
# İlk zirvələr (film, 1988)
# İntizar (film, 1986) 
# İstirahət gecəsi (film, 1982)
# Jonqlyor (film, 1986)
# Qaçqınlar (film, 1994)
# Qəhrəmanların izi ilə (film, 1975) 
# Qobustan (film, 1991) 
# Nə haqla? (film, 1983)
# Neft çağırır (film, 1980)
# Özünü ifşa (film, 1986)
# Pərdə arxasında (film, 1987)
# Səfillər (film, 1985)
# Sirk mənim həyatımdır (film, 1978)
# Solmaz bir bahar kimi (film, 1979)
# Son söz (film, 1981)
# Söz gəncliyindir (film, 1987)
# Spartakiadanın startları (film, 1983) 
# Sumqayıt yenidənqurma yolu ilə (film, 1987)
# Şeir mənim üçün bir kainatdır (film, 1984)
# Şəfa nöqtələri (film, 1977)
# Zəfər yolu (film)

## İstinadlar

## Mənbə
* Rzayeva, M. “Yalnız özümüzə arxalanmalı” //Ədəbiyyat.- 1991.- 19 iyul.- səh. 2.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 815-816.

## Xarici keçidlər

* İnsan və zaman arasında “Əlaqə” yaradan kinorejissor - Əməkdar incəsənət xadimi Cahangir Zeynallı
* CAHANGİR ZEYNALLI -70
Sərvər Şahbəyli

**Sərvər Şahbəyli** (15 aprel 1962, Ağsu — 27 dekabr 2016, Ağsu) - Azərbaycan aktyoru, ssenaristi, nəğməkar şairi.

## Həyatı
Sərvər Şahbəyli 15 aprel 1962-ci ildə Ağsu şəhərində anadan olub. 1979-cu ildə Ağsuda 1 saylı orta məktəbi, 1984-ci ildə Bakıda Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Dram və kino aktyorluğu fakültəsinə daxil olmuşdur. 1987-ci ildə 3-cü kursda oxuyarkən, Bakı Meydan Teatrında aktyor kimi fəaliyyət göstərib. 1988-ci ildə institutu bitirib Dövlət Filarmoniyasında aparıcı-artist (konfransye) vəzifəsində çalışmışdır. 1989-cu ildə Dövlət Gənclər teatrının yaranmasında yaxından iştirak etmişdir. 2005-ci ilə qədər müəyyən fasilələrlə həmin teatrda fəaliyyət göstərmişdir. 1991-ci ildə İstiqlal teatrının da yaranmasında yaxından iştirak etmiş, həmin teatrda bir il fəaliyyət göstərmişdir.

Orta məktəb illərindən poeziyaya-ədəbiyyata maraq göstərmiş, elə o illərdə Ağsu "Birlik" qəzetində şeirləri çap olunmuşdur. 1987-ci ildən şeirlərinə yazılan mahnılar efirdə səslənməyə başlamışdır. Şeirləri bir neçə almanaxda çap olunub, 2006-cı ildə isə "Bu yol hara gedir belə? kitabı çapdan çıxmışdır. 2014-cü ildə kitabın eyni adlı audio versiyası öz ifası ilə dinləyicilərə təqdim olunmuşdur. Sərvər Şahbəylinin sözlərinə 200-ə yaxın mahnı yazılıb, "Səni axtara-axtara", "Hamı gəzir yarısını", "Gecikməyin sevməyə" ("Xəyallar qayıtsa da") kimi hit mahnıları sevilə-sevilə dinlənilir.

Nəğməkar-şair, 27 dekabr 2016-cı ildə 54 yaşında vəfat etmişdir. Doğulduğu Ağsu rayonunda vəfat etmiş və orada dəfn olunmuşdur.

## Filmoqrafiya
# Muradsad (film,1984)
# Şəhərli biçinçilər (film, 1985)
# Sürəyya (film, 1987)
# Yük (film, 1993)
# Qax abidələri (sənədli film, 2001)
# Ərazi (film, 2005)
# Əlvida (film, 2007)
# Qurban (film, 2011)
# Yada salar ellər məni (film) - rol: Səməd Vurğun
# Məhkumlar (teleserial, 2012)
Mətanət İsgəndərli

**Mətanət Məhəmmədəli qızı İsgəndərli** () — Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2006).

## Həyatı
Mətanət İsgəndərli 17 iyul 1963-cü ildə anadan olub. Orta məktəbi bitirdkdən sonra Əfsər Cavanşirovun rəhbərlik etdiyi "Bənövşə" xorunda oxuyub.

1993-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblının tərkibində Türkiyədə qastrol səfərində olub.

1994-cü ildə "Sən ol mənim həmdəmim" adlı ilk albomu işıq üzü görüb. Bu günə qədər 11 kompakt diski buraxılıb. Xarici ölkələrdə solo-konsertlərlə çıxış edib. 1998-ci ildə Heydər Əliyev adına Sarayda ikigünlük konsert verib. Bir çox dövlət tədbirlərində çıxış edib.

Hazırda Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Qapalı Səhmdar Cəmiyyətində solist-vokalçı kimi çalışır.

16 sentyabr 2006-cı ildə Azərbaycanın əməkdar artisti adına layiq görülmüşdür.

## Videoqrafiya

## Filmoqrafiya
# Əlvida (film, 2007)

## İstinadlar
Töhfə Əzimova

**Töhfə Əzimova** () – Azərbaycan-sovet kino aktrisası, pianoçu.

## Həyatı
Töhfə (əsl adı Tofilə) İbrahim qızı Əzimova 6 fevral 1938-ci ildə Bakıda doğulub. Əsl sənəti fortepiano müəlliməsi olub. Həyat yoldaşı, kino rəssamı Cəbrayıl Əzimovla 1957-ci ildə “Qızmar günəş altında” filminin çəkilişləri zamanı tanış olub. Cütlük 1958-ci ildə ailə həyatı qurub. Aktrisa kimi iki filmdə yaddaqalan obraz yaradıb: "Əhməd haradadır" filmində Leyla və "Qızmar günəş altında" Nərminə rolu.

Həyat yoldaşı Cəbrayıl Əzimov 1969-cu ildə yeganə oğlu Elman və onun doslarını Şıxov çimərliyinə apararkən avtoqəza keçirib və həlak olub. Bundan sonra Töhfə Əzimova oğlunu tək böyüdüb və ömrünün sonunadək Bakıdakı 1 nömrəli Musiqi məktəbində fortepianodan dərs deyib. 

Töhfə Əzimova 4 fevral 2003-cü ildə vəfat edib. Yasamal qəbiristanlığında dəfn edilb.

## Filmoqrafiya
# Qızmar günəş altında (film, 1957)
# Əhməd haradadır? (film, 1963)

## Həmçinin bax
*Cəbrayıl Əzimov

## İstinadlar
Tofiq Qarayev

**Tofiq Əşrəf oğlu Qarayev** () — Azərbaycanlı aktyor, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1982).

## Həyatı
Tofiq Qarayev 1952-ci ildə Ağdamda anadan olmuşdur. Ə. Haqverdiyev adına Аğdam Dövlət Dram Teatrının artisti idi.

26 oktyabr 2013-cü ildə Tofiq Qarayev uzun sürən xəstəlikdən sonra Ağdam Mərkəzi Rayon Xəstəxanasında vəfat etmişdir.

## Mükafatları
* Azərbaycan SSR əməkdar artisti — 01.12.1982

## Filmoqrafiya
# Həmyerli (film, 1989)
# Divar (film, 1991)
# Ərazi (film, 2005)
# Əlvida (film, 2007)

## İstinadlar
Mahmud Esambayev

**Mahmud Əlisultanoviç Esambayev** (, ; ) — çeçenəsilli SSRİ və Rusiya rəqqası, balet artisti, xoreoqraf, estrada rəqqası, SSRİ Xalq Artisti (1974). Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1984).

## Həyatı
Mahmud Əlisoltanoviç Esambayev 1924-cü il iyul ayının 15-də Qroznı yaxınlığındakı Köhnə Atagi
kəndində anadan olmuşdur. O, çeçen Sovet balet artisti, rəqqas, 1974-cü ildən SSRİ Xalq artistidir.

1939–1941-ci illərdə Qroznı Xoreoqrafiya Məktəbində oxumuş, 1944–1956-cı illərdə Qırğızıstan Opera və Balet Teatrının solisti olmuşdur.

1957-ci ildən estradada çıxış etmişdir. Esambayevin repertuarına dünya xalqlarının rəqsləri daxil idi. "Çoban" (çeçen-inquş, özbək), "Ovçu və qartal" (monqol), "Döyüşçü" (başqırd),
"Qızıl allah" ("Bharat natyam" hind klassik rəqsi üslubunda), "Makumba" (Braziliya mərasim rəqsi), "Ave Mariya" rəqs novellası (F. Şubertin musiqisi əsasında), "Alov rəqsi" (M. de Falyanın musiqisi əsasında) Esambayevin məşhur rəqslərindəndir.

Virtuozluq, yüksək emosionallıq və plastiklik, rəqsin üslub və xarakterini dəqiq, qabarıq vermək məharəti onun ifacılığı üçün xarakterikdir. İncəsənət aləmində onu "rəqs şairi" adlandırırlar.

Məşhur rəqqas balet ustası olana qədər çətin bir həyat yolu keçmişdir. 1962-ci ildə "Azərbaycanfilm"in istehsal etdiyi "Mən rəqs edəcəyəm" adlı 91 dəqiqəlik tammetrajlı bədii
film Mahmud Esambayevin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuşdur. Baş rolunu M. Esambayevin özünün canlandırdığı filmin digər adı "Əmək və qızılgül"dür. Filmdə rəqqasın yaradıcılığından
söhbət getməklə yanaşı, çeçen-inquş xalqının həyatı da öz əksini tapmışdır. Filmin ssenari
müəllifi İdris Bazorkin, Tofiq Tağızadə, quruluşçu rejissoru Tofiq Tağızadə, operatoru Rasim Ocaqov, rəssamı Kamil Nəcəfzadə, bəstəkarı Rauf Hacıyevdir. Rollarda Mahmud Esambayev (Mahmud Esembayev kimi) Mahmud, Vladimir Txapsayev — Əlisultan, Leyla Abaşidze — Doğmara, Münəvvər Kələntərli — Sonu, Hökümə Qurbanova — Bikətu, Adil İsgəndərov — Klub müdiri, İsmayıl
Əfəndiyev — Həkim, Gündüz Abbasov — Müsit, Tələt Rəhmanov — İnzibatçı, İbrahim Əliyev — Mahmud (uşaq) və başqaları çəkilmişlər.

1959-cu ildə Esambaev öz proqramı ilə Moskvada çıxış etmiş, sonra "Sovet baletinin ulduzları" qrupunun tərkibində Fransada, Cənubi Amerikada qastrol səfərlərində olmuşdur. Beynəlxalq estrada incəsənəti xadimləri ittifaqının prezidenti, Beynəlxalq rəqs akademiyasının akademiki idi. Onun fəal dəstəyi nəticəsində Qroznıda dramatik teatr və sirkin yeni binaları tikilmişdir.

10-cu çağırış SSRİ Ali Sovetinin deputatı olmuşdur.

Mahmud Esambayev 2000-ci il yanvar ayının 7-də 76 yaşında dünyasını dəyişmiş, Moskvada Danilov
müsəlman qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.

## Repertuarındakı dünya rəqsləri
# "Çoban" (çeçen — inquş, özbək)
# "Ovçu və qartal" (monqol)
# "Döyüşçü" (başqırd)
# "Makumba" (Braziliya mərasim rəqsi)
# "Ave Mariya rəqs novellası" (Frans Şubertin musiqisi əsasında)
# "Alov rəqsi" (Manuel De Fallanın musiqisi əsasında)

## Filmoqrafiya
# Əmək və qızılgül (film, 1962)

## Maraqlı fakt
Mahmud Esambayev heç vaxt məşhur papağını başından çıxarmırmış. O, SSRİ-də yeganə adam olub ki, pasport şəklini papaqla çəkdirməsinə icazə veriblər.

## İstinadlar
Vladimir Txapsayev

**Vladimir Vasilyeviç Txapsayev** (, ; 1910 — 1981) — sovet-osetin teatr və kino aktyoru. SSRİ xalq artisti (1960), K.S.Stanislavski adına RSFSR dövlət mükafatı laureatı (1968).

## Həyatı

## Filmoqrafiya
# Mahnı belə yaranır (film, 1957)
# Əmək və qızılgül (film, 1962)

## İstinadlar
Konstantin Adamov

**Konstantin Haykoviç Adamov** () — erməni-sovet aktyoru, Azərbaycan SSR xalq artisti (1972), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1972).

## Həyatı
15 avqust 1923-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur.

1946-cı ildə Moskva Şəhər Teatr Məktəbini bitirmişdir. 1947-ci ildən Səməd Vurğun adına Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrının aktyoru olmuşdur.

K.Adamovun yaradıcılığına təbiilik, səmimiyyət, obrazı dərindən duymaq və s. xasdır.

## Mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 29 iyun 1964
* "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adı — 1972
* Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı — 1972
* "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı — 9 iyun 1959

## Teatrda əsas rolları
* Voynitski ("Vanya Dayı", Anton Çexov)
* Luzgin ("Qəlp Pul", Maksim Qorki)
* Tarelkin ("Tarelkinin Ölümü", A. Suxovo-Kobılin)
* Puşkin ("Komandorun Addımları", V. Korostılyov)
* Sirano ("Sirano de Berjerak", E. Rostan)
* Sarafanov ("Şəhər Ətrafında Görüş", A. Vampilov)
* Təlxək ("Vaqif" Səməd Vurğun)
* Vahid ("Kəndçi Qızı", Mirzə İbrahimov)
* Yanar ("Sən Yanmasan", Nəbi Xəzri)
* Rauf ("Dairəni Genişləndirin", İmran Qasımov)

## Filmoqrafiya
* Uzaq sahillərdə (film, 1958)
* Körpə (film, 1962)
* Zəncirlənmiş adam (film, 1964)
* Ən vacib müsahibə (film, 1971)
* Diplomlu mütəxəssis (film, 1974)
* Qatır Məmməd (film, 1974)
* Sevinc buxtası (film, 1977)

## İstinadlar
Mirzəbala Məlikov

**Mirzəbala Məlikov** — Azərbaycan aktyoru.

## Həyatı
Mirzəbala Məlikov 1964-cü ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında rejissor assistenti və aktyor olaraq fəaliyyətə başlamışdır. 30-a qədər filmdə müxtəlif mövqelərdə fəaliyyət göstərmişdir.

## Filmoqrafiya
# Axırıncı aşırım (film, 1971) (tammetrajlı bədii film) - rol: Şirəli
# Arşın mal alan (film, 1965)
# Asif, Vasif, Ağasif (film, 1983)
# Bakıda küləklər əsir (film, 1974)
# Bizim Cəbiş müəllim (film, 1969)
# Cazibə qüvvəsi (film, 1964)(film, kinoalmanax)
# Əlavə iz (film, 1981)
# Ən vacib müsahibə (film, 1971)
# Həyat bizi sınayır (film, 1972)
# İşarəni dənizdən gözləyin (film, 1986)
# İşgüzar səfər (film, 1982)
# Qatır Məmməd (film, 1974)
# Qoca palıdın nağılı (film, 1984)
# O qızı tapın (film, 1970)
# Ölsəm... bağışla (film, 1989)
# Özgə ömür (film, 1987)
# Şərikli çörək (film, 1969)
# Torpaq. Dəniz. Od. Səma (film, 1967)
# Ulduz (film, 1964)
# Uşaqlığın son gecəsi (film, 1968)
# Var olun, qızlar... (film, 1972)
# Yaşamaq gözəldir, qardaşım! (film, 1966)
# Yeddi oğul istərəm... (film, 1970)
# Yol əhvalatı (film, 1980)

## İstinadlar