open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Azərbaycan həftəsonu məktəbləri

**Azərbaycan həftəsonu məktəbləri** — Azərbaycan dövləti tərəfindən Azərbaycan diasporundakı uşaqlar üçün təşkil edilən həftəsonu məktəbləri və "Qarabağ" məktəbləri.

## Tarixi və məqsədi
Azərbaycan həftəsonu məktəblərinin məqsədi Azərbaycan diasporunun üzvü olan uşaqlara Azərbaycan dilini və Azərbaycan kimliyini öyrətməkdir. Belə həftəsonu məktəbləri və "Qarabağ" məktəbləri Azərbaycan evlərinin nəznində fəaliyyət göstərir.

Prezident İlham Əliyev Dünya Azərbaycanlılarının Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşada keçirilən V Qurultayında qeyd etmişdir:

"Qarabağ" məktəbləri isə Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Azərbaycan həftəsonu məktəbləri ya Azərbaycan dövləti tərəfindən, ya da xaricdə yaşayan azərbaycanlılar tərəfindən maliyyələşdirilir. Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi məktəbləri kitab və Azərbaycan rəmzləri ilə təmin edir, müxtəlif tədbirlərin keçirilməsinə köməklik edir. Bu məktəblər üçün komitə tərəfindən xüsusi kitablar hazırlanır, məktəblərdə Azərbaycan dili, ədəbiyyatı və tarixi, həmçinin musiqi, rəqs və şahmat dərsləri keçirilir. Belə məktəblərin əsas məqsədi üçüncü və dördüncü nəsil diaspor uşaqlarına Azərbaycan dilini öyrətməkdir.

2026-cı ilin məlumatına görə, 24 ölkədə 90-dan çox həftəsonu Azərbaycan məktəbi mövcuddur. Belə məktəblər təmannasız təhsil verir.

## Qitələrə görə bölgüsü




## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycanın yumşaq gücü və mədəni diplomatiyası
* Azərbaycanın dövlət-icma və icmalararası münasibətləri
Zaur Hacıyev

**Zaur Rauf oğlu Hacıyev** — azərbaycanlı futbol mütəxəssisi. UEFA-nın "B" kateqoriyalı məşqçisidir. "Xankəndi" FK-nın baş məşqçisi.
## Bioqrafiyası
Zaur Rauf oğlu Hacıyev 1983-cü il iyun ayının 17-də Mingəçevir şəhərində dünyaya gəlib. 1989-2000-ci illərdə Qəbələ şəhəri 4 saylı orta məktəbdə, 2001-2004-cü  illərdə isə Bakı şəhəri Yeyinti və Sənaye Liseyinin “İqtisadiyyatın Hüquqi Tənzimlənməsi” fakultəsində təhsil alıb. 2001-2003-cü illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olub. Evlidir, bir qız övladı var. Hal-hazırda İkinci Liqada mübarizə aparan “Xankəndi” futbol klubunun baş məşqçisidir. 
2011-ci ildə “C”, 2012-ci ildə isə UEFA-nın "B" kateqoriyalı məşqçi lisenziyasını alıb.
## Futbolçu karyerası
### Qəbələ FK
Qəbələ futbol akademiyasının yetirməsidir. 1993-2000-ci illər ərzində akademiyanın müxtəlif yaş qruplarında futbolun sirrlərini öyrənib. İlk məşqçisi Mütəllim Həsənov olub. 
2000-2005-ci illərdə müxtəlif komandaların heyətində Həvəskarlar Liqasında çıxış edib. 
2005-2010-cu illər ərzində, Premyer Liqada mübarizə aparan “Qəbələ” komandasının əsas heyətinin futbolçusu olub. Müdafiəçi mövqeyində çıxış edib. 
## Məşqçi karyerası
### Qəbələ FK
Məşqçilik karyerasına 2010-cu ildə "Qəbələ" Futbol Akademiyasında başlayıb. 2010 – 2024-cü illər ərzində 11 - 19 yaşlılar arası qruplara başçılıq edib. 2022-ci ildə Zaur Hacıyevin rəhbərlik etdiyi U-19 komandası Azərbaycan çempionatında qalib gələrək, ölkəmizi UEFA-nın Çempionlar Liqasında təmsil edib və ilkin mərhələdə Macarıstanın “Puşkaş” klubunu keçməyə müvəffəq olub.
### Karvan PFK
16 iyul 2025-ci il tarixindən etibarən “Karvan” PFK-da, baş məşqçi Kənan Kərimovun köməkçisi vəzifəsində işə başlayıb və komandanın Premyer Liqaya vəsiqə qazanmasında pay sahibi olub. Növbəti mövsümdən etibarən, “Karvan” PFK-nın baş məşqçisi vəzifəsinə gətirilən Azər Həşimovun köməkçisi vəzifəsində çalışıb. 
### Xankəndi FK
2026-cı ilin yanvar ayından etibarən  "Xankəndi" futbol klubunun baş məşqçisi vəzifəsinə gətirilib.
## Təcrübə
### Klublar
Müxtəlif illərdə aşağıda adları sadalanan klubların Futbol Akademiyalarında məşqçilik təcrübəsi toplayıb:

### Məşqçilər
Birgə çalışdığı əcnəbi məşqçilər:
-	Əli Yavaş, Türkiyə, Qalatasaray Futbol Akademiyasının koordinatoru
-	Stenli Brat, Hollandiya, Akademiyanın koordinatoru
-	Toni Adams, Böyük Britaniya, Baş məşqçi və coordinator
-	Halim Fıçıcı, Türkiyə, koordinator
## Uğurları
-	“Qəbələ” Futbol Akademiyasında məşqçilik etdiyi müxtəlif yaş qrupları ilə 7 dəfə (U-12, U-16, U-17 (2 dəfə), U-19 (3 dəfə)) ölkə çempionatlarının qalibi olub.
-	2024-25 mövsümündə “Karvan” İK-nın Birinci Liqanın qalibi olaraq, Premyer Liqaya vəsiqə qazanmasında böyük rolu olub.

## Beynəlxalq Turnirlər
-	2012 Soçi, Rusiya, “Valentin Bubkin” turniri, U-15
-	2014/16/17 İzmir, Türkiyə, “Izmir Cup”, U-12
-	2018 Xorvatiya, “Kvarnerska Rivjera”, U-17
-	2019 Nant, Fransa, “Nant Mundial Cup”, U-17
-	2020 Doha, Qətər
## İstinadlar

* Təşəkkürlər, Zaur Hacıyev 
* "Xankəndi"nin yeni baş məşqçisi Zaur Hacıyev oldu 
* Zaur Hacıyev: "Rəqibə qarşı bir aydan çox A və B planları ilə hazırlaşmışdıq" 

## Xarici keçidlər
* transfermarkt.com saytında profili
Azərbaycanda ICESCO-nun İslam Dünya irsi və qeyri-maddi mədəni irs siyahısı

**Azərbaycanda ICESCO-nun İslam Dünya irsi və qeyri-maddi mədəni irs siyahısı** — Azərbaycanda bu siyahıya 4 İslam Dünya irsi və 10 qeyri-maddi mədəni irs daxildir.

## İslam Dünya irsi

### Əsas siyahı

### İlkin siyahı

## Qeyri-maddi mədəni irs siyahısı
: **Ad (il)**: Adı (qeydiyyatdan keçdiyi il)
: **Haqqında**: irsin Azərbaycan mədəniyyətində rolunun izahı
: **ICESCO**: irsin ICESCO qeyri-maddi mədəni irs siyahısında olub-olmaması
: **Milli**: irsin Azərbaycan qeyri-maddi mədəni irs nümunələrinin dövlət reyestri qeydiyyat nömrəsi
: **UNESCO**: irsin UNESCO qeydiyyat nömrəsi

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Azərbaycan etnoqrafiyası, Üç cilddə II cild., Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu, Bakı: Şərq-Qərb, 2007, ISBN ISBN 5-17-033764-7.
Əziz Nəsirzadə

**Əziz Nəsirzadə** ( ) — İran hərbi xadimi və 2024–2026-cı illərdə Məsud Pezeşkian hökumətində İranın müdafiə və silahlı qüvvələrə dəstək naziri. 2021-ci ilin sentyabrından 2024-cü ilədək İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisinin müavini, 2018-ci ilin avqustundan 2021-ci ilin sentyabrınadək isə İran Hərbi Hava Qüvvələrinin komandanı olmuşdur.

"F-14" pilotu olan Əziz Nəsirzadə İran–İraq müharibəsinin veteranı olmuşdur. 28 fevral 2026-cı ildə İsrail və ABŞ-nin İrana endirdiyi zərbələr nəticəsində öldürülmüşdür.

## Hərbi fəaliyyəti
Əziz Nəsirzadə hərbi karyerasına İran–İraq müharibəsinin sonlarında "F-14 Tomcat" qırıcı təyyarəsinin pilotu kimi başlamış, lakin döyüş əməliyyatlarında iştirak etməmişdir. Sonrakı illərdə o, İran Hərbi Hava Qüvvələrində qərargah rəisi və müvəqqəti komandan kimi əsas vəzifələrdə çalışmış, 2018–2021-ci illərdə isə İran Hərbi Hava Qüvvələrinin komandanı olmuşdur.

2021-ci ilin sentyabrından 2024-cü ilədək Əziz Nəsirzadə daha strateji vəzifədə — İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisinin müavini vəzifəsində işləmişdir. 2024-cü ilin avqustunda o, İranın müdafiə və silahlı qüvvələrə dəstək naziri vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

Əziz Nəsirzadə dövlət səviyyəsində təhlükəsizlik siyasətinin formalaşdırılmasında iştirak etmiş, İranın mühüm mülki, hərbi və nüvə infrastrukturlarının ABŞ və ya İsrail tərəfindən mümkün zərbələrdən qorunmasına cavabdeh olan Passiv Müdafiə üzrə Milli Təşkilata rəhbərlik etmişdir. Onun beynəlxalq təhlükəsizlik fəaliyyəti Ermənistanla müdafiə sahəsində əməkdaşlığı və Azərbaycanla birgə hərbi təlimləri əhatə etmiş, bu fəaliyyət Cənubi Qafqaz regionunda İsrail, Türkiyə və Qərbin təsirinə qarşı yönəlmişdir.

2025-ci ilin iyununda İsrailin İrana endirdiyi zərbələrdən sonra bəzi müxalif və xarici KİV-lər Nəsirzadənin Tehranda Müdafiə və Silahlı Qüvvələrə Dəstək Nazirliyinin qərargahına edilən hücum zamanı öldürüldüyünü iddia etmiş, lakin hökumətyönlü media bu məlumatları təkzib etmişdir.

## Baxışları

### İsrail
Əziz Nəsirzadə “Müqavimət” ideologiyasını dəstəkləmiş, bunu sadəcə taktika deyil, köklü və davamlı bir inanc sistemi kimi səciyyələndirmişdir. O, 2024-cü ildə “Müqavimət 2006-cı ildə olduğu kimi İsraili məğlub edəcək” bəyanatını səsləndirmişdir. O həmçinin sionist rejimin hər hansı addımının onun öz məhvinə gətirib çıxaracağını və İranın istənilən ssenariyə hazır olduğunu bildirmişdir. 2023-cü ilin avqustunda isə indiki və gələcək nəsillərin sionist rejimə qarşı mübarizəyə hazır olduqlarını və onu yer üzündən silmək əzmində olduqlarını vurğulamışdır.

### Amerika Birləşmiş Ştatları
2025-ci ilin iyununda İran–ABŞ danışıqlarının nəticəsiz qalması ilə bağlı açıqlamalar zamanı Əziz Nəsirzadə münaqişə baş verəcəyi təqdirdə ABŞ-nin bütün bazalarının İranın zərbə radiusunda olduğunu və onların yerləşdiyi ölkələrdə hədəfə alınacağını bildirmişdir.

## Ölümü
Əziz Nəsirzadənin 28 fevral 2026-cı ildə İsrail və ABŞ-nin İrana endirdiyi zərbələr zamanı İsrail Müdafiə Qüvvələri tərəfindən öldürüldüyü bildirilmişdir. Sonradan bu xəbər İran dövlət mediası tərəfindən təsdiqlənmişdir.

## İstinadlar
Şıxseyid Kərimov

**Şıxseyid Kərim oğlu Kərimov** () —  Azərbaycanlı dövlət xadimi, komsomol və partiya təşkilatçısı, Azərbaycan Kommunist Partiyası Quba, Daşkəsən, Cəlilabad və Abşeron rayon komitələrinin birinci katibi, Azərbaycan SSR-in Ali Soveti deputatı.

## Həyatı

### İlk illəri
Şıxseyid Kərimov 4 oktyabr 1925-ci ildə Quba rayonunun İsnov kəndində Bakıda neft buruqlarında fəhlə işləyən Kərim kişinin ailəsində doğulmuşdur. Orta təhsilini Zərqəva kənd orta məktəbində tamamlamış, erkən yaşlarında atasını itirdiyi üçün ağır maddi şəraitdə böyümüşdür.

1943-cü ildə könüllü olaraq orduya çağırılmış, 7 il sərhəd qoşunlarında xidmət etmişdir. 1947-ci ildə ordu sıralarında partiya sıralarına daxil olmuş, hərbi hissənin komsomol katibi vəzifəsinə seçilmişdir.

### Siyasi fəaliyyəti
1950-ci ildə hərbi xidmətdən tərxis olunaraq Astaraxanbazar (indiki Cəlilabad) Rayon Komsomol Komitəsinin birinci katibi, sonra isə Xankəndidə Vilayət Komsomol Komitəsinin katibi vəzifələrində çalışmışdır. 1952–1953-cü illərdə Azərbaycan KP MK-nın komsomol orqanları bölməsinin müdiri olmuşdur.

O, Sov.İKP MK yanında Ali Partiya Məktəbini (Moskva) və S. Ağamalıoğlu adına Azərbaycan Dövlət Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu (Gəncə) bitirmiş, alim-aqronom ixtisasına yiyələnmişdir. 1953–1957-ci illərdə Dəstəfur (indiki Daşkəsən) Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, 1960–1962-ci illərdə Cəlilabad Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, 1962–1966-cı illərdə Azərbaycan KP MK-nın Kənd Təsərrüfatı şöbəsinin müdiri olmuşdur.

1966–1971-ci illərdə Quba Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi olmuş, rayonda bağçılığın inkişafına, intensiv meyvəçiliyə, abadlıq-quruculuq işlərinə və sosial infrastrukturun yenilənməsinə böyük töhfələr vermişdir. 1971–1973-cü illərdə Abşeron Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi olaraq sosial-iqtisadi həyatın canlanmasına rəhbərlik etmişdir.

Sonrakı illərdə Şıxseyid Kərimov Azərbaycan Təbiəti Mühafizə Komitəsi və Respublika Könüllü Balıqçılar və Ovçular Cəmiyyətində məsul vəzifələrdə çalışmışdır. VI, VII və VIII çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı olmuş, Sov.İKP-nin XXII və XXIV qurultaylarının nümayəndəsi seçilmişdir.

## Xatirəsi
Şıxseyid Kərimovun adı Quba şəhərində küçəyə verilmişdir.

## Mənbə

### İstinad
 
### Ədəbiyyat
Postmilliyyətçilik

**Postmilliyyətçilik** və ya **Postnasionalizm** — milli dövlətlərin və kimliklərin fövqəlmilli (supranasional) və qlobal subyektlər qarşısında əhəmiyyətini itirdiyi proses və ya tendensiya. Postnasionalizm nasionalizmin (millətçiliyin) birbaşa antonimi olmasa da, bu iki termin və onlarla bağlı fərziyyələr bir-birinə tamamilə ziddir.

Postnasionalizm amillərinin formalaşmasına iqtisadi, siyasi və mədəni elementlər daxil olmaqla bir neçə faktor təsir göstərir:

* **İqtisadi amillər:** Xammal, sənaye malları və xidmətlərin beynəlxalq ticarətinin genişlənməsi, transmilli korporasiyaların artan rolu və maliyyə bazarlarının beynəlmiləlləşməsi kimi qlobal iqtisadi faktorlar diqqəti milli iqtisadiyyatlardan qlobal iqtisadiyyata yönəltmişdir.
* **Siyasi amillər:** Siyasi hakimiyyət qismən milli orqanlardan fövqəlmilli təşkilatlara — BMT, Avropa İttifaqı, NAFTA (Şimali Amerika Azad Ticarət Sahəsi) və ya NATO kimi təşkilatlara keçmişdir. 
* **Mədəni amillər:** Kütləvi informasiya vasitələri və əyləncə sənayesi daha qlobal xarakter alır, bu da fövqəlmilli səviyyədə yeni tendensiyaların və rəyin formalaşmasına şərait yaradır.

Postnasionalizm postindustrial formasiyanın nasionalizmi — **postindustrial nasionalizm** kimi də nəzərdən keçirilir. Bu konsepsiyaya görə, ayrı-ayrı millətlərin maraqları müəyyən bir millətlər ittifaqının (xalqlar ailəsinin) maraqlarına zidd ola bilməz. Hər bir millət öz rifahı üçün hər hansı bir addım atdıqda, ilk növbədə bunun bütün sistem üçün faydalı olub-olmadığını dəyərləndirir. Özü üçün həyata keçirdiyi fəaliyyət bütün ittifaqa ən azı kiçik də olsa fayda gətirməlidir.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya

* 
* 
* 
*
Akop

**Akop** — erməni kişi adı.

* **[[Akop Ovnatanyan]]**
:* Akop Ovnatanyan (böyük)
:* Akop Ovnatanyan (kiçik)

* Akop Boyacıyan — Osmanlı ermənilərindən olan hüquqşünas və siyasətçidir.
* Akop Vardovyan
* Akop Kazazyan Paşa — erməni əsilli Osmanlı maliyyəçisi.
Larri Fink

**Lorens Duqlas Fink** (t. 2 noyabr 1952-ci il), amerikalı milyarder iş adamıdır. O, Amerika çoxmillətli investisiya idarəetmə korporasiyası olan BlackRock-un həmtəsisçisi, sədri və baş direktorudur. BlackRock, idarəçiliyində 10 trilyon ABŞ dollarından çox aktivə malik dünyanın ən böyük pul idarəetmə şirkətidir.  *[[Forbes (jurnal)|Forbes jurnalına]]* görə, 2024-cü ilin aprel ayında Finkin xalis sərvəti 1.2 milyard ABŞ dolları olaraq qiymətləndirilirdi. O, Dünya İqtisadi Forumunun həmsədridir.  2025-ci ildə *[[Time (jurnal)|Time]]* jurnalı onu dünyanın ən nüfuzlu 100 nəfəri siyahısına salmışdır. 

## İstinadlar
Frederik (Uels şahzadəsi)

**Şahzadə** **Frederik Lüdovik** (; ) — Britaniya kralı II Georqun oğlu, Uels şahzadəsi.

Alman şahzadəsi kimi doğulsa da, babasının 1714-cü ildə Böyük Britaniya və İrlandiya kralı olmasıyla atasından sonrakı taxt varisi oldu. Buna baxmayaraq doğulduğu Hannover torpaqlarında qaldı. 1717-ci ildə Qloster hersoqu, 1726-cı ildə Edinburq hersoqu ünvanları aldı. 1727-ci ildə atasının II Georq adıyla taxta çıxmasının ardından Britaniyaya gətirildi və 1729-cu ildə Uels şahzadəsi ünvanı aldı.

8 may 1736-cı ildə Saksen-Qota-Altenburq hersoqu II Frederikin qızı Şahzadə Avqusta ilə evləndi və cütlüyün bu nigahdan 9 övladı doğuldu.

* Şahzadə Avqusta
* III Georq
* Şahzadə Eduard
* Şahzadə Yelizaveta
* Şahzadə Vilyam Henri
* Şahzadə Henri
* Şahzadə Luiza
* Şahzadə Frederik (13 may 1750 - 29 dekabr 1765)
* Şahzadə Karolina Matilda

Ancaq atasından öncə 1751-ci ildə vəfat etdi və atasının vəfatından sonra taxt onun böyük oğlu III Georqa qaldı.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* Michael De-la-Noy, *The King Who Never Was: The Story of Frederick, Prince of Wales*, London; Chester Springs, PA: Peter Owen, 1996.
* Van der Kiste, John (1997) *George II and Queen Caroline*. Stroud, Gloucestershire: Sutton Publishing. 
* Marples, Morris, *Poor Fred and the Butcher: Sons of George II* London 1970 p41 ISBN 0718108167
* "Frederick Prince of Wales". BBC.; Livingstone, Natalie (7 April 2016). The Mistresses of Cliveden: Three Centuries of Scandal, Power and Intrigue in an English Stately Home. Arrow Books. ISBN 978-0-09-959472-7
* Weir, Alison (1996), Britain's Royal Families: A Complete Genealogy (Revised ed.), London: Pimlico, p. 278, ISBN 978-0-7126-7448-5
* Maclagan, Michael; Louda, Jiří (1999), *Line of Succession: Heraldry of the Royal Families of Europe*, London: Little, Brown, p. 32, ISBN 1-85605-469-1
* John Walters, *The Royal Griffin: Frederick, Prince of Wales, 1707–51*, London: Jarrolds, 1972.

### İstinadlar
Minab məktəbinə hava hücumu

28 fevral 2026-cı ildə İranın cənubundakı Minab şəhərindəki Şəcərə Təyyəbə qızlar ibtidai məktəbi, İsrail-Amerika Birləşmiş Ştatlarının İrana hücumlarının ilk günündə raketlə dağıdıldı. İran dövlət mediasının məlumatına görə, əksəriyyəti məktəbli olan 180 nəfər həlak olub.

Həlak olanların dəqiq sayı hələ müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib, lakin dağıdılmış məktəbin video görüntüləri bir çox mənbə tərəfindən təsdiqlənib. Məktəbin eyni gün başqa bir hava hücumunun hədəfi olan İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun dəniz bazasının yaxınlığında yerləşdiyi bildirilir.

## İstinadlar
Şahzadə Amaliya (Britaniya şahzadəsi)

**Şahzadə** **Amaliya Sofiya Elyanora** (; ) — Britaniya kralı II Georqun qızı. Florida ştatındakı Ameliya adası onun şərəfinə adlandırılmışdır. Heç vaxt evlənmədi və övladı olmadı.

Alman şahzadəsi kimi doğulsa da, babasının 1714-cü ildə Böyük Britaniya və İrlandiya kralı olmasıyla həyatı dəyişdi. Buna baxmayaraq doğulduğu Hannover torpaqlarında qaldı. Alman, fransız və ingilis dillərində təhsil aldı. 1727-ci ildə babasının ölümü və atasının II Georq adıyla taxta çıxmasının ardından Britaniyaya gətirildi və ölümünədək burada yaşadı.

1723-cü ildə bibisi Prussiya kraliçası Sofiya Doroteyanın oğlu Şahzadə Frederiklə evləndirilməsi müzakirə edildi. Ancaq uzun illər aparılan diplomatik danışıqlar Avstriyanın müdaxiləsiylə nəticəsiz qaldı.

1751-ci ildə Riçmond parkı ona hədiyyə edildi və xalqın park ərazisini girişini qadağan edərək ictimai etiraza səbəb oldu. Bu qadağan 1758-ci ilədək davam etdi. 31 oktyabr 1786-cı ildə vəfat etdi.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* 
* Chalus, E. H. (23 September 2004). "Finch, Lady (Cecilia) Isabella [Bell] (1700–1771), courtier". *Oxford Dictionary of National Biography*. Vol. 1 (online ed.). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/68377. ISBN 978-0-19-861412-8
* Van der Kiste, John (1997) *George II and Queen Caroline*. Stroud, Gloucestershire: Sutton Publishing. .

### İstinadlar
Şahzadə Karolina (Britaniya şahzadəsi)

**Şahzadə** **Karolina Yelizaveta** (; ) — Britaniya kralı II Georqun qızı. Heç vaxt evlənmədi və övladı olmadı.

Alman şahzadəsi kimi doğulsa da, babasının 1714-cü ildə Böyük Britaniya və İrlandiya kralı olmasıyla həyatı dəyişdi. Buna baxmayaraq doğulduğu Hannover torpaqlarında qaldı. Alman, fransız və ingilis dillərində təhsil aldı. 1727-ci ildə babasının ölümü və atasının II Georq adıyla taxta çıxmasının ardından Britaniyaya gətirildi və ölümünədək burada yaşadı.

Uzun illər saray xadimlərindən biri olan evli Lord Herveylə eşq yaşasa da, bu münasibət uzun çəkmədi. 1743-cü ildə lord vəfat etdi və Şahzadə Karolina qalan illərini Sent-Ceyms sarayında yaşadı. 28 dekabr 1757-ci ildə burada vəfat etdi.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* Van der Kiste, John (1997) *George II and Queen Caroline*. Stroud, Gloucestershire: Sutton Publishing. .
* Weir, Alison (1996) *Britain's Royal Families: The Complete Genealogy*. London: Random House. ISBN 0-7126-7448-9

### İstinadlar
Şahzadə Vilyam (Kumberland hersoqu)

**Şahzadə** **Vilyam Avqust** (; ) — Britaniya kralı II Georqun oğlu. Heç vaxt evlənmədi və övladı olmadı.

Valideynlərinin Britaniyada doğulan ilk övladı idi. Belə ki, ailəsi alman əsilli olsa da, babasının 1714-cü ildə Böyük Britaniya və İrlandiya kralı olmasıyla ailə Britaniyaya köçmüşdü. Alman, fransız və ingilis dillərində təhsil aldı. 1726-cı ildə Kumberland hersoqu ünvanı aldı. 1727-ci ildə babasının ölümü və atasının II Georq adıyla taxta çıxmasının ardından Britaniyaya gətirildi və ölümünədək burada yaşadı. Hərbi karyerada yüksəldi və bir çox hərbi əməliyyatda uğur qazandı.

1760-cı ildə atası vəfat etdi və mərhum qardaşının oğlu III Georq taxta çıxdı.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### İstinadlar
Luiza (Danimarka və Norveç kraliçası)

**Şahzadə** **Luiza** (; ) — Britaniya kralı II Georqun qızı, Danimarka və Norveç kraliçası.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* Churchyard, Henry. "Royal Genealogies, Part 10"
* 
* 
* 
* 
* Sam Sloan "Big Combined Family Trees (pafg752)"

### İstinadlar
Kalandar

## Kalandar
***Kalandar*** və ya ***Kalanda*** Türkiyənin Şərqi Qara dəniz bölgəsində və Gürcüstanın qərb hissəsində qədim ənənəyə görə Yeni il şənliyidir. Latın dilində **“Calendae”** sözündən götürülən Kalanda ayın ilk günü deməkdir. Ay təqviminə əsasən, Qələndərin birinci günü Miladi təqvimlə yanvarın 14-nə uyğun gəlir. Yeni il şənlikləri yanvarın 13-dən 14-nə keçən gecə keçirilir. Bu kontekstdə “Kalanda” sözü yeni il deməkdir.

Gürcüstanda "Kalanda" (კალანდა) və ya "Kalandoba" (კალანდობა) adlanan Yeni il şənliyi Quriya və Sameqrelo bölgələrində geniş yayılmışdır. Svaneti və Leçxumi bölgələrində yeni ilin ilk günündən bir gün əvvəl "kalanda" adlanır. Bu bölgələrdə yeni ilə xüsusi hazırlanmış çörək, şərab və donuz əti ilə daxil olurlar. Quriya bölgəsində Xaçapuri hazırlanır və şamlar yandırılır. Bu müddət ərzində Böyük Vasilidən xoşbəxtlik və bolluq arzulanır.

Kalanda, Qara dəniz regionunda, xüsusilə Trabzon və Gümüşxana vilayətlərində bu gecənin xüsusi bir əhəmiyyəti vardır. Ənənəvi olaraq bu gecə uşaqlar bayıra çıxıb evlərə baş çəkirlər. Çantalarını qapılara qoyur, zəngi çalır və ailənin çantalara hədiyyə qoymasını gözləyir, eyni zamanda bir neçə xalq mahnısı oxuyurlar: 
“Kələndər gecəsin dövlət bacası,
Qabımı dolduran cənnət hocası,
Doldurmayan cəhənnəm hocası,
Yuxarıda Kişi,  aşağıda qadın”.

Ənənəyə görə, insanlar böyüklər kimi geyinir, bir nəfər “baba” seçilir, yun saqqal, başlarına konusvari papaq taxırlar. Onların üzləri boyalı olur və səs-küy yaratmaq üçün zəngə bənzər əşyalar daşıyırlar. Onların baş çəkdikləri evin qarşısında babanın mərkəzdə oturduğu stulda qısa xalq teatrı üslubunda tamaşa qoyulur. Daha sonra musiqi alətləri çalınır və rəqslər başlayır. Qrupdakı insanlara  "karakoncolos" deyilir. Bütün bunların sonunda mərkəzə bir çanta atılır. Ev sahibi çantaya ərzaq qoyur. Beləliklə, onlar ev-ev gəzirlər.
Bəzən gənclər lələkli geyimlərdə karakonkolos kimi geyinir, bellərinə bağladıqları zəng və ya çan ilə səs-küy salırlar.

## Həmçinin bax
* **Kalandar Soyuğu**

## İstinadlar
Didye Keloz

**Didye Keloz** () — isveçrəli astronomdur. O, 2019-cu ildə Mişel Mayor və Ceyms Pibls ilə birlikdə Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb.

1995-ci ildə Mişel Mayor ilə birlikdə Günəşə bənzər ulduzun ətrafında fırlanan ilk ekzoplanet olan 51 Pegasi b-ni kəşf edib.

## Mükafatları
* 2011-ci ildə — BBVA Fondunun Bilik Sərhədləri Mükafatı
* 2013-cü ildə — Tomson Reuters Sitat Laureatı (fizika üzrə)
* 2017-ci ildə — Fizika üzrə Volf Mükafatı
* 2019-cu ildə — Fizika üzrə Nobel Mükafatı
* 2020-ci ildə — London Kral Cəmiyyətinin üzvü

## İstinadlar
İran–İsrail müharibəsi

**İran–İsrail müharibəsi** istinad edə bilər:

* İran–İsrail proksi münaqişəsi
* İsrail–İran münaqişəsi (2024)
* 12 günlük müharibə
* ABŞ–İsrailin İrana zərbələri (2026)
Füşe-Kruya

**Füşe-Kruya** () — Albaniyanın qərbində, Durres (Durrës) vilayətində yerləşən şəhər. 2015-ci ildə Albaniyada həyata keçirilən yerli idarəetmə islahatlarından sonra Kruya bələdiyyəsinin inzibati vahidinə çevrilmişdir.

## Yerləşməsi
Füşe-Kruya şəhəri Albaniyanın qərbində, Kruya-Dajt dağ silsiləsinin ətəklərində yerləşir. Şəhər tarixi Kruya şəhərindən təxminən 10 km qərbdə qərarlaşır. Coğrafi mövqeyi baxımından Şimali və Şərqi Albaniyanı paytaxt Tirana və Durreslə birləşdirən mühüm bir nəqliyyat qovşağı (düyün nöqtəsi) kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

## Əhalisi
2023-cü ilin rəsmi siyahıyaalınmasının nəticələrinə əsasən, inzibati vahidin (şəhərin) əhalisi 17 877 nəfər təşkil etmişdir. Ərazinin ümumi sahəsi 45,73 km²-dir və əhalinin sıxlığı hər kvadrat kilometrə təxminən 390,9 nəfər düşür.

## Tarixi
Məlumata görə, Füşe-Kruyadakı ilk yaşayış məskənləri kənd təsərrüfatı üçün əlverişli ərazi axtaran və dağlıq Kruya şəhərindən enən fermerlər tərəfindən salınmışdır. Şəhərin adı Alban dilindən tərcümədə "Kruya çölü" mənasını verir. Şəhər 10 iyun 2007-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarının ovaxtkı prezidenti Corc U. Buşun (George W. Bush) buraya səfəri ilə beynəlxalq mətbuatda böyük şöhrət qazanmışdır. Bu hadisənin şərəfinə 2011-ci ildə şəhərin mərkəzində onun heykəli ucaldılmış və o, şəhərin fəxri vətəndaşı elan edilmişdir.

## Coğrafiyası
Şəhər dəniz səviyyəsindən təxminən 15 metr hündürlükdə yerləşir. Coğrafi cəhətdən dağətəyi düzənlikdə yerləşən Füşe-Kruya Aralıq dənizi iqliminə (Köppen iqlim təsnifatı: Csa) malikdir. Burada yay ayları isti və quru, qış ayları isə mülayim və yağıntılı keçir.

## İqtisadiyyatı
Şəhərin iqtisadiyyatında ənənəvi olaraq kənd təsərrüfatı üstünlük təşkil etsə də, hazırda sənaye sektoru sürətlə inkişaf edir. Füşe-Kruya Albaniyanın əsas sement istehsalı mərkəzlərindən biridir. Burada iri həcmli "Fushe Kruja Cement Factory" fəaliyyət göstərir. Bundan əlavə, Yunanıstanın "Titan Cement" şirkətinin törəməsi olan "Antea Cement Sh. A." şirkəti tərəfindən idarə ediləcək yeni bir sement zavodu üçün də ərazi olaraq məhz bu şəhər seçilmişdir.

## İdman
Füşe-Kruya şəhərini futbol üzrə Albaniya liqalarında "İliriya" (Klubi i Futbollit Iliria Fushë-Krujë) futbol klubu təmsil edir. 1990-cı ildə yaradılmış bu klub, ev oyunlarını şəhərdə yerləşən "Redi Maloku" stadionunda keçirir və Albaniyanın aşağı liqalarında mübarizə aparır.

## İstinadlar
Klarens-haus

**Klarens-haus** () — Böyük London Vestminster borosunda yerləşən bir monarxial iqamətgah. 1825-1827-ci illərdə memar Con Neş tərəfindən gələcəkdə taxta çıxacaq Klarens hersoqu IV Vilhelmin şərəfinə Sent-Ceyms sarayına bitişik inşa edildi.

Dörd-mərtəbəli villanın çöl cəbhəsi açıq rəngli suvağla üzlənib. İkinci Dünya müharibəsi illərində bombardman edilən villa sonrakı illərdə əsaslı təmir olundu. Yenicə təmirdən çıxan villa 1947-ci ildə Şahzadə Elizabet və Şahzadə Filipp Mauntbettenə təsis olundu. Onun II Elizabet adıyla 1953-cü ildə taxta çıxmasından sonra villa Ana Kraliça Elizabet Bouz-Layona təsis edildi. Onun 2002-ci ildə vəfatının ardından isə Uels şahzadə Çarlza təsis edildi.

Villa hal-hazırda III Çarlz və Kraliça Kamillanın rəsmi iqamətgahı olaraq istifadə olunur.

Villaya ev sahibliyi edən şəxslər bunlardır:

# IV Vilhelm və Kraliça Adelayd (1827-1837)
# Kent hersoginyası Şahzadə Viktoriya (1841-1861)
# Edinburq hersoqu Şahzadə Alfred və Mariya Aleksandrovna (1866-1900)
# Konnaut hersoqu Şahzadə Artur və Luiza Marqarita (1901-1942)
# York hersoginası Şahzadə Elizabet və Şahzadə Filipp Mauntbetten (1947-1952)
# Ana Kraliça Elizabet Bouz-Layon (1953-2002)
# Snoudon qrafinyası Şahzadə Marqaret (1953-1960) 
# III Çarlz və Kraliça Kamilla (2003-davam edir)
# Uels şahzadəsi Vilyam (2003-2011)
# Susseks hersoqu Harri (2003-2012)

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* Hibbert, Christopher; Weinreb, Ben; Keay, John; Keay, Julia (9 September 2011). *The London Encyclopaedia* (3rd ed.). Pan Macmillan. ISBN 978-0-230-73878-2
Şərq kitabxanası

***Şərq kitabxanası*** (fransızca: *Bibliothèque orientale*) — İslam mədəniyyəti haqqında fransız ensiklopediyası. Onu Bartelemi Derblo yazmış və 1697-ci ildə nəşr olunmuşdur. Əsər 8&#8239;158 məqalədən ibarətdir. Derblonun *Şərq kitabxanası* əsəri Azərbaycan ədəbiyyatı, mədəniyyəti və şairləri haqqında Fransada ilk yazılı mənbədir.

## İstinadlar
Sosial münaqişə

**Sosial münaqişə**, **Cəmiyyətdə münaqişə** və ya **Sosial konflikt** — insanlar, sosial qruplar və bütövlükdə cəmiyyət arasındakı münasibətlərdə ziddiyyətlərin inkişafının ən yüksək mərhələsi. Bu mərhələ qarşılıqlı əlaqədə olan subyektlərin əks istiqamətli maraqlarının, məqsədlərinin və mövqelərinin toqquşması ilə xarakterizə olunur. Münaqişələr gizli və ya aşkar ola bilər, lakin onların əsasında həmişə iki və ya daha çox tərəf arasında razılığın olmaması dayanır.

Bu növ münaqişələr sosial ziddiyyətlərdən fərd, qrup, icma, təşkilat və ya partiya səviyyəsində subyektiv dərketmə dərəcəsinə görə fərqlənir. Entoni Giddensə görə, ziddiyyətlərin münaqişəyə çevrilməsi əhalinin əksəriyyətinin əsas instinktlərinin və ehtiyaclarının boğulduğu şəraitdə baş verir ki, bu da sosial gərginlik və "partlayışa" (kütləvi iğtişaşlara) səbəb olur. Həmçinin, fərdlərin və ya cəmiyyətin müəyyən qruplarının məqsəd və maraqlarındakı normativ-dəyər fərqlilikləri də münaqişə üçün baza rolunu oynaya bilər.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* Зайцев А. К. Социальный конфликт. / 2-е. изд. — М.: Academia, 2001. — 464 с.
* Соколов С. В. Социальная конфликтология. Учеб. пособие для вузов. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2001. — 327 с. ISBN 5-238-00242-4
* Chapter 27 Conflict In The Sociocultural Field // Rummel R. J. Understanding Conflict and War: Vol. 2 The Conflict Helix. Beverly Hills. Sage Publications, 1976
* Giddens, Anthony, Mitchell Duneier., Richard P. Appelbaum, and Deborah Carr, eds. 2009. Introduction to sociology. 7th ed. New York: Norton & Company Ltd.
* Malesevic, Sinisa. The Sociology of War and Violence. Cambridge: Cambridge University Press, 2010.

## Xarici keçidlər

* Understanding Conflict and War: Vol. 2: The Conflict Helix By R.J. Rummel
* Giddens, Anthony, Mitchell Duneier., Richard P. Appelbaum, and  Deborah Carr, eds. 2009. Introduction to sociology. 7th ed. New York: Norton & Company Ltd.
* Malesevic, Sinisa. 2010. The Sociology of War and Violence. Cambridge: Cambridge University Press.
Dövlət reyestri

**Dövlət reyestri** və ya **Vahid dövlət reyestri** — dövlətin öz funksiyalarını həyata keçirmək məqsədilə yaratdığı və idarə etdiyi şəxslər, əmlak, sənədlər haqqında informasiyanın uçotunu aparan avtomatlaşdırılmış sistem.

## Dövlət reyestrinin ümumi xarakteristikası

Dövlət reyestri informasiyanın yığılması, işlənilməsi və müəyyən məlumatların rəsmi şəkildə tanınması məqsədilə dövlətin səlahiyyətli orqanı tərəfindən aparılır.

Əksini sübut edən faktlar olmadığı təqdirdə, dövlət reyestrində göstərilən məlumatlar düzgün və dürüst hesab olunur, əlavə sübutetmə tələb etmir. Bu, hüquqi ədəbiyyatda "ictimai etimad" () prinsipi kimi tanınır.

Müvafiq reyestrdə əks olunan informasiyanın konkret məzmunu və əhəmiyyəti həmin reyestr haqqında müvafiq əsasnamə ilə müəyyən edilir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı

* Paper files public records request—and city's response is a lawsuit. "Local officials argue Montana courts should strike balance between privacy and disclosure."  *Columbia Journalism Review*

## Xarici keçidlər

* Guides to Public Records from *UCB Libraries GovPubs*
* Publications from the U.S. Government from USA.gov
* It Took a FOIA Lawsuit to Uncover How the Obama Administration Killed FOIA Reform, Vice News
* Microsoft: Government Public Records Tracker from Eskel Porter Consulting
* The Center for Public Integrity
* Media coalition sues McCrory administration over records, WRAL
* Delay game: The McCrory administration drags its feet on our public records lawsuit, IndyWeek
Beynəlxalq Xalça Festivalı

**Beynəlxalq Xalça Festivalı** — 2025-ci ildən bəri Bakının İçərişəhər qoruğunda keçirilən festival.

## Haqqında
2024-cü ildə Azərbaycanda Milli Xalçaçılıq Festivalı keçirmiş, bunun davamı olaraq 2025-ci ildə Bakıda Beynəlxalq Xalça Festivalı keçirilmişdir. Festivalın təşkilatçıları "İçərişəhər" Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsi və "Azərxalça" ASC-dir. Festivalın dəstəkçiləri İqtisadiyyat Nazirliyi və Azərbaycan Respublikasının İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Agentliyi – AZPROMO-dur. Festival İçərişəhərin UNESCO Ümumdünya İrs siyahısına daxil edilməsinin 25 illiyi, Azərbaycanın xalçaçılıq sənətinin UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni İrs siyahısına daxil edilməsinin isə 15 illiyi ilə üst-üstə düşür. May ayının 5-i isə Azərbaycanda Xalçaçı günüdür. 2025-ci ildə keçirilən Beynəlxalq Xalça Festivalında Mərakeş Krallığının xanım Şahzadəsi Lalla Hasnaa fəxri qonaq qismində iştirak etmişdir.

2026-cı ildə keçirilən Beynəlxalq Xalça Festivalı "Azərxalça" ASC-nin 10 illik yubiley tarixinə təsadüf edir.

## İllərə görə

## İstinadlar
Cessi Ayzenberq

**Cessi Adam Eyzenberq** ( ; ) — amerikalı film, televiziya və səs aktyoru, yazıçı, rejissor və ssenarist. BAFTA mükafatı laureatı, (2025), iki dəfə Oskar mükafatına (2011, 2025) və üç dəfə Qızıl Qlobus mükafatı nominantı (2011, 2025).

## Bioqrafiya
Cessi Nyu-Yorkun Kvins şəhərində, Ukrayna və Polşadan olan yəhudi ailəsində anadan olub. Anası, Emi Fişman, kloun işləmiş, atası Barri Eyzenberq isə xəstəxana administratoru və sonradan kollec professoru olub. Eyzenberqin iki bacısı var: böyük bacısı Kerri Li və kiçik bacısı, keçmiş uşaq aktrisası Halle Keyt . Cessi Kvins və Nyu-Cersidə böyüyüb, Şərqi Brunsvik Dövlət Məktəblərində oxuyub, daha sonra ikinci kurs tələbəsi olaraq Şərqi Brunsvik Liseyinə keçib. Eyzenberq əvvəlcə Nyu-York Universitetində oxumaq istəmiş, lakin filmdəki rolunu tamamlamaq üçün fikrini dəyişmişdir. Daha sonra "Yeni Məktəb" də oxuyub. 

2005-ci ildə o, Ues Kreyvenin " Canavarlar " qorxu filmində və " Kalmar və Balina " müstəqil dramında rol alıb. Növbəti iki il ərzində Cessi əsasən teatrda çalışıb və 2007-ci ildə jurnalist rolunu oynadığı " Ov " trillerində Riçard Gir ilə birlikdə rol alıb.

2009-cu ildə o, Kristen Stüartla birlikdə Sandens Film Festivalında premyerası olan yeniyetmələr üçün "Adventureland" komediyasında rol alıb. Elə həmin il komediya qorxu filmi "Zombieland" buraxılıb və Cessiyə böyük populyarlıq gətirib. 2010-cu ildə o, bacısı Halle ilə birlikdə Hasid yəhudisini canlandırdığı "Müqəddəs Rollers" dramında rol alıb. Elə həmin il aktyorun Facebook-un qurucusu Mark Zukerberq rolunu canlandırdığı "Sosial Şəbəkə" filmi də nümayiş olunub. Bu filmdəki roluna görə Cessi "Qızıl Qlobus" və "Oskar" mükafatlarına namizəd olub.  

Dramaturq kimi Eyzenberq "Asunsion" və "Revizionist" pyeslərini yazıb. 2011-ci ilin oktyabr ayında aktyorun baş rollardan birini Castin Barta və Kamil Mena ilə birlikdə canlandırdığı "Asunsion" əsasında hazırlanmış tamaşa səhnələşdirilib  . 2013-cü ildə Eyzenberqin "Revizionist" pyesi əsasında hazırlanmış tamaşa səhnələşdirilib və o, bu tamaşada Vanessa Redqreyvlə birlikdə rol alıb  . Pyeslərdən əlavə, Cessi satirik hekayələr yazır və bu hekayələr "The New Yorker" jurnalının saytında  və "McSweeneys.net"  saytında dərc olunub.

2011-ci ildə Jesse " Saturday Night Live " komediya televiziya şousunun 36-cı mövsümünün 13-cü bölümündə aparıcı və qonaq ulduz kimi çıxış edib. 2012-ci ildə o, "B-flat Coconut" dramında və Vudi Allenin " To To Rome with Love " komediyasında rol alıb. 2013-cü ildə Jesse illüzionistlər haqqında cinayət trilleri olan "Yalan illuziyası" filmində baş rollardan birini alıb. 

2016-cı ildə Cessi DC Universe-in yeni filmi olan "Betmen Supermenə qarşı: Ədalət şəfəqində" də supercani Lex Luthor rolunu canlandırmışdır. Elə həmin il o, Yalan illüziyası: İkinci akt filmində illüzionist Daniel Atlas rolunu təkrar canlandırdı.

## İstinadlar
Müvəqqəti Rəhbərlik Şurası

**Müvəqqəti Rəhbərlik Şurası** — yeni ali rəhbər seçilib təyin olunana qədər ali rəhbərin vəzifələrini müvəqqəti olaraq yerinə yetirmiş, İranın "*[[de-fakto]]*" dövlət başçısı vəzifələrini icra etmiş dövlət qurumu. Buna görə də, ali rəhbərin vəzifəsi boş qaldıqca bu İranda ən yüksək vəzifə olmuşdur. Müvəqqəti Rəhbərlik Şurası Əli Xameneinin sui-qəsdindən sonra, 1 mart 2026-cı ildə Prezident Məsud Pezeşkian, Baş Hakim Qulam-Hüseyn Möhsəni-Ejei və Ayətullah Əlirza Ərəfidən ibarət olmaq şərti ilə yaradılmışdır.

Müvəqqəti Rəhbərlik Şurasının ali rəhbər vəzifəsini öz üzərinə götürməsi səbəbindən bəzi mənbələr Müvəqqəti Rəhbərlik Şurasının üç üzvünü müvəqqəti və ya keçid dövrü ali liderləri adlandırır. Lakin ali rəhbər vəzifəsi hələ də boşdur.

## Müvəqqəti Liderlik Şurasının üzvləri

## İstinadlar
Poçt qutusu (hekayə)

**Poçt qutusu** — C. Məmmədquluzadənin məşhur hekayəsi. "Poçt qutusu" C. Məmmədquluzadənin ilk mətbu əsəri və "Şərqi-rus" qəzetində dərc edilən ilk hekayəsidir. Hekayə XIX əsrdə Azərbaycan kəndlisinin savadsızlığının, avamlığının tənqidi üzərində qurulmuşdur. Belə ki, sonrakı dövrlərdə Novruzəli adı Azərbaycan təfəkküründə savadsızlığın sinonimi kimi yadda qalır. Bununla belə, "Poçt qutusu"nda əsas kimin tənqid olunması haqqında müxtəlif fikirlər mövcuddur. Məsələn, filologiya elmləri namizədi Allahverdi Məmmədli 28 aprel 2010-cu ildə "525-ci" qəzetdə çap etdirdiyi yazısında göstərir ki, C. Məmmədquluzadənin sadəcə Novruzəlini deyil, həm də "novruzəlilərin" sivil bir xalq kimi formalaşmasına mane olan xanı — bu kontekstdə ziyalını — daha çox tənqid edir.

## Personajlar
* Vəli Xan
* Cəfər Ağa — xanın irəvanlı dostu
* Novruzəli — "İtqapan" kəndinin sakini
* Poçt işçisi
* Xanın nökəri
* Pristav

## Qısa məzmun

## Tərcümə
"Poçt qutusu" tacik, gürcü, özbək, litva, bolqar, alman və başqa dillərə tərcümə edilmişdir.

## Filmoqrafiya
* "Poçt qutusu" (1967) — C. Məmmədquluzadənin 100 illiyinə həsr olunmuş film ədibin ekranlaşdırılmış ilk işidir.

## Həmçinin bax
* Ölülər
* Saqqallı uşaq

## İstinadlar
Ixoroideae

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Amaranthus chlorostachys

*  — Amaranthus cruentus bitki növünün sinonimi.
*  — Amaranthus retroflexus bitki növünün sinonimi.
*  — Amaranthus hybridus subsp. hybridus bitki yarımnövünün sinonimi.
Krascheninnikovia

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Schoberia microphylla

*  — Suaeda dendroides bitki növünün sinonimi.
*  — Suaeda microphylla bitki növünün sinonimi.
Chenopodium villosum

*  — Suaeda microphylla bitki növünün sinonimi.
*  — Bassia hyssopifolia bitki növünün sinonimi.
*  — Bassia prostrata bitki növünün sinonimi.
Pentodon

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Çarlz Makkey

**Çarlz Makkey** (; ) — şotland jurnalisti, şairi və yazıçısı. O, xüsusilə kütləvi psixologiya və ictimai illüziyalar haqqında yazdığı əsərlərlə tanınır. Ən məşhur əsəri Fövqəladə xalq xəyalları və kütlənin dəlilikləri () kitabıdır.

## Bioqrafiyası
Çarlz Makkey 1814-cü ildə Şotlandiyanın Pert şəhərində anadan olmuşdur. Gənc yaşlarında jurnalistikaya maraq göstərmiş və müxtəlif qəzetlərdə çalışmışdır. O, uzun müddət Morning Chronicle qəzetində müxbir kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Makkey 1840–1850-ci illərdə həm jurnalist, həm də şair kimi məşhurlaşmışdır. O, London ədəbi mühitində fəal iştirak etmiş və dövrünün tanınmış ziyalıları ilə ünsiyyətdə olmuşdur. 1889-cu ildə Londonda vəfat etmişdir.

Makkey həm poeziya, həm də publisistika sahəsində fəaliyyət göstərmişdir. Onun yaradıcılığında ictimai hadisələr, insan davranışı və kütlə psixologiyası mühüm yer tutur.

Ən məşhur əsəri olan Fövqəladə xalq xəyalları və kütlənin dəlilikləri (1841) kitabında o, tarixdə baş vermiş maliyyə köpüklərini və kütləvi isteriya hallarını təhlil etmişdir. Bu əsərdə xüsusilə Dağlaləsi həyəcanı, Cənub dənizlər şirkəti və digər tarixi hadisələr geniş şəkildə təsvir olunur. Kitab sonrakı dövrlərdə iqtisadi tarix və kütlə psixologiyası sahəsində mühüm mənbələrdən birinə çevrilmişdir.

Makkey həmçinin şeir və mahnı sözləri müəllifi olmuşdur. Onun bəzi şeirləri XIX əsrdə geniş yayılmışdır.

Çarlz Makkey kütləvi davranışın və sosial illüziyaların araşdırılmasında öncül müəlliflərdən biri hesab olunur. Onun əsərləri iqtisadiyyat, sosiologiya və psixologiya sahəsində çalışan tədqiqatçılar tərəfindən bu gün də istinad edilən mənbələrdəndir.

Makkeyin irsi xüsusilə maliyyə böhranlarının və spekulyativ dalğaların öyrənilməsi baxımından aktual olaraq qalır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
* 
* 
* 
* Sheet Music with words by Charles Mackay on IMSLP
* Poems by Charles Mackay at English Poetry
İran İslam Respublikasının Teleradio Yayımı

**İran İslam Respublikasının Teleradio Yayımı** (**IRIB) (**farsca: سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران|*Sazmən-e Səda-o-sima-ye Jomhuri-ye Esləmi-ye Irân*) və ya **Seda o Sima** (farsca: صدا و سیمای|'Səs və Görüntü) 1979-cu il İran İnqilabına qədər qısaca İran Milli Teleradiosu adlanaraq, İranda daxili radio və televiziya xidmətlərinin dövlət inhisarçısı olan, dövlət tərəfindən idarə edilən media qurumudur. O, həmçinin Asiya və Sakit Okean bölgəsindəki ən böyük media təşkilatlarından biridir və Asiya-Sakit Okean Yayım Birliyinin daimi üzvüdür. Onun rəhbəri birbaşa İranın Ali Rəhbəri tərəfindən təyin olunur.

İtaliya, Fransa, Belçika, Qayana, Malayziya, Livan, Birləşmiş Krallıq və ABŞ da daxil olmaqla dünyanın 20 ölkəsində 13.000 işçisi və filialı olan İran İslam Respublikasının Teleradio Yayımı həm yerli, həm də xarici radio və televiziya xidmətləri təklif edir. Onun 12 yerli televiziya kanalı, dörd beynəlxalq xəbər televiziya kanalı, beynəlxalq auditoriya üçün altı peyk televiziya və ölkə daxilində 30 əyalət televiziya kanalı yayımlayır ki, bunların yarısı İranda azlıq statuslu dillərdə, məsələn, Azərbaycan və Kürd dillərində, eləcə də yerli irandilli xalqların dillərində yayımlanır. İRİB yerli auditoriya üçün 12 radio stansiyası təmin edir və İRİB Word Service vasitəsilə 30 radio stansiyası xarici və beynəlxalq auditoriya üçün mövcuddur. Bununla yanaşı, qurum fars dilində "*Cam-e* *Cam"* qəzetini nəşr edir.

## İstinadlar
Maqnetoqastroqrafiya

*Maqnetoqastroqrafiya*' (MQG) — mədənin elektrik aktivliyi nəticəsində yaranan maqnit sahələrinin qeydə alınması və təhlili ilə məşğul olan diaqnostik və tədqiqat sahəsidir. Bu qeydlər maqnetoqastroqramlar (**MGG-lər**) adlanır. MQG biomaqnetizm və elektrodiaqnostika sahələrinin tərkib hissəsidir.

## Fiziki əsasları

Mədənin divarında yerləşən hamar əzələ hüceyrələri və interstisial Kajal hüceyrələri ritmik elektrik dalğaları (yavaş dalğalar) yaradır. Bu elektrik aktivliyi ion axınları ilə əlaqədardır və Maksvell tənliklərinə əsasən hər bir elektrik cərəyanı ətrafında maqnit sahəsi yaradır.

Maqnit siqnalları:

* Çox zəifdir (femtotesla–pikotesla diapazonu)
* Qarın nahiyəsindən qeydə alınır
* Ətraf mühitin maqnit səs-küyünə həssasdır

## Ölçmə texnologiyası

* Maqnetoqastroqrafiyada yüksək həssas detektorlar istifadə olunur:
* SQUID (Superconducting Quantum Interference Device)
* Otaq temperaturunda işləyən optik maqnitometrlər
* Maqnitlə ekranlaşdırılmış otaqlar
* Çoxkanallı sistemlər qarın səthi üzərində maqnit sahəsinin xəritəsini qurmağa imkan verir. Riyazi alqoritmlər vasitəsilə siqnalın mənbə lokalizasiyası aparıla bilər.
* 
## Elektroqastroqrafiya ilə müqayisə

* Elektroqastroqram (EGG) elektrik potensialını ölçür.
* Maqnetoqastroqrafiya isə maqnit sahəsini ölçür.
* Maqnit ölçmələri toxumaların elektrik keçiriciliyindən daha az təsirləndiyi üçün bəzi hallarda daha dəqiq mənbə analizi mümkündür.

## Klinik tətbiqlər

Maqnetoqastroqrafiya aşağıdakı halların tədqiqində istifadə oluna bilər:

* Qastroparez
* Funksional dispepsiya
* Mədə ritm pozğunluqları
* Mədə boşalmasının pozulması
* Hazırda MQG əsasən tədqiqat mərhələsindədir və geniş klinik praktikada məhdud tətbiq olunur.

## Tədqiqat istiqamətləri

* Qeyri-invaziv həzm sistemi monitorinqi
* Erkən mərhələdə mədə motilite pozğunluqlarının aşkarlanması
* Süni intellekt əsaslı siqnal emalı
* Portativ maqnetoqastroqrafiya sistemlərinin hazırlanması

## Həmçinin bax

* Biomaqnetizm
* Maqnetoensefaloqrafiya
* Maqnetokardioqrafiya
* Elektroqastroqram
* SQUID

## Xarici keçidlər

 Vanderbilt Universitetində Mədə-Bağırsaq SQUID Texnologiyası Laboratoriyası
Karloman

**Karloman** — ad.

* Karloman (Bavariya kralı) — Karolinqlər sülaləsindən olan frank hökmdarı – Bavariya kralı.
* II Karloman (Fransa kralı) — 879–884-cü illərdə Qərbi Frank krallığının kralı.
Maqnitokardioqrafiya

**Maqnetokardioqrafiya** (MCG) — maqnit sahələrini ölçmək üçün istifadə olunan bir üsuldur; bu sahələr ürəkdəki elektrik cərəyanları tərəfindən yaradılır və superkeçirici kvant interferensiya cihazı (SQUID) kimi son dərəcə həssas qurğular vasitəsilə qeydə alınır. Əgər maqnit sahəsi çoxkanallı cihazla ölçülərsə, döş qəfəsi üzərində maqnit sahəsinin xəritəsi əldə edilir; belə xəritədən, alqoritmlər vasitəsilə və bədənnin keçiricilik quruluşu nəzərə alınaraq, aktivliyin mənbəyini müəyyən etmək mümkündür. Məsələn, anormal ritmlərin və ya aritmiyaların mənbəyi MCG vasitəsilə aşkar edilə bilər.

## Tarixi

İlk MCG ölçmələri Baule və MkFee tərəfindən aparılmışdır; onlar döş qəfəsi üzərinə yerləşdirilmiş və nisbətən böyük maqnit fonunu ləğv etmək üçün qarşı-qarşıya qoşulmuş iki böyük rulondan istifadə etmişdilər. Ürək siqnalları həqiqətən müşahidə olunsa da, onlar çox səs-küylü idi. Növbəti inkişaf David Kohen tərəfindən edilmişdir; o, fonu azaltmaq üçün maqnitlə ekranlaşdırılmış otaq və daha kiçik, təkmilləşdirilmiş elektronikalı rulon istifadə etmişdir. Bu zaman ürək siqnalları daha az səs-küylü olmuş və maqnit xəritəsi hazırlanaraq siqnalın maqnit xüsusiyyətləri və mənbəyi təsdiqlənmişdir. Lakin daxili olaraq səs-küylü olan rulon detektorunun istifadəsi MCG-yə geniş marağın yaranmasına mane olmuşdur.

Dönüş nöqtəsi James Edward Zimmerman tərəfindən həssas detektor olan SQUID-in (superkeçirici kvant interferensiya cihazı) hazırlanması ilə baş vermişdir. Bu detektorun və Kohen tərəfindən MIT-də yaradılmış yeni ekranlaşdırılmış otağın birləşdirilməsi MCG siqnalının adi elektrokardioqram (EKQ) qədər aydın görünməsinə imkan vermişdir. Kohen və əməkdaşlarının bu nəticəni dərc etməsi maqnetokardioqrafiyanın (və ümumilikdə biomaqnetizmin) real başlanğıcı hesab olunur.

Maqnetokardioqrafiya dünyanın müxtəlif laboratoriya və klinikalarında həm sağlam insan ürəyinin tədqiqi, həm də klinik diaqnostika məqsədilə istifadə olunur.

## Klinik tətbiq

MCG texnologiyası Almaniyada xəstəxanalarda tətbiq edilmişdir. Biomagnetik Park GmbH şirkətinin CS MAG II sistemi 2013-cü ildə Koburq Xəstəxanasında quraşdırılmışdır. CS-MAG III sistemi isə 2017-ci ildə Noybrandenburqdakı Dietrich Bonhoeffer Xəstəxanasında və Berlindəki Charité Xəstəxanasında quraşdırılmışdır.

Asiyada ilk MCG mərkəzi Honq Konqda yaradılmışdır; burada Hamburqda istifadə edilən eyni texnologiya tətbiq edilmiş və eyni komanda tərəfindən qurulmuşdur.

## Həmçinin bax

Biomaqnetizm

Maqnit sahəsinin təsvirlənməsi

Maqnetoensefaloqrafiya

Maqnetoqastroqrafiya

David Kohen (fizik)

Cames Edvard Zimmerman

## İstinadlar
Ketrin

**Ketrin** — ad.

* Ketrin Zeta-Cons — Uels aktrisası.
* Ketrin Encel
* Ketrin Hays
* Ketrin Li Beyts
* Ketrin Perez-Şakdam
* Ketrin Siaçoke

## Həmçinin bax
* Doroti Ketrin Dreper — Amerika dizayneri.
Keniçi

**Keniçi** — Yapon adı.

* Keniçi Fukui — Yapon kimyaçısı, Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1981).
* Keniçi Şimokava — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
* Keniçi Uemura — keçmiş Yaponiya futbolçusu.

## İstinadlar
Kento

**Kento** — Yapon adı.

* Kento Misao — Yaponiya futbolçusu.
* Kento Masuda — nyu eyc və caz üslublarında ifaçılıq edən yapon pianoçu və bəstəkar.
Marqaret Drummond

**Marqaret Drummond** (), ilk evliliyində — **Marqaret Logie** ( (təxminən 1330 – təqribən 1373, 1374 və ya 1375) 1363-cü ildən 1369-cu ilə qədər Şotlandiya Kraliçası və Şotlandiya Kralı II David Brüsün ikinci həyat yoldaşı idi. Marqaret XI əsrdən bəri Şotlandiya kralı ilə evlənən ilk şotland qadını və boşanma ilə üzləşən ilk Şotlandiya kraliçası idi. Evli olduğu müddətdə o həm ailəsi Şotlandiya siyasətinə böyük təsir göstəriblər. Marqaret, qardaşı Conun uşaqları Malkolm həm Annabella üçün əlverişli evliliklər təmin edə bildi və Annabella gələcək Şotlandiya kralı III Robertin həyat yoldaşı oldu. Əmma Marqaret II Davidə varis dünyaya gətirə bilmədiyi üçün 1369-cu ildə ondan boşandı. Marqaret Şotlandiyanı tərk getdi keçmiş ərinin yenidən evlənməsinin qarşısını almaq üçün Papaya etiraz etdi və daha sonra əmlakının, qızılının, torpaqlarının və zinət əşyalarının geri qaytarılması üçün məhkəməyə müraciət etdi, əmma ölümü səbəbindən qərara gələ bilmədi.

## İstinadlar
İngiltərə monarxlarının siyahısı

**İngiltərə monarxlarının siyahısı**, İngiltərə krallığında 927-1707-ci illərdə hakimiyyətdə olan monarxların siyahısıdır.

## Siyahı

## Mənbə

* Fryde, Edmund B., ed. (1996). *Handbook of British Chronology* (3rd ed.). Royal Historical Society. ISBN 978-0-521-56350-5
* Wood, Michael (1981). *In Search of the Dark Ages* (2005 Paperback ed.). BBC Books. p. 106. ISBN 978-0-563-52276-8
* Keynes, Simon (1999). "Offa". In Lapidge, Michael (ed.). *The Blackwell Encyclopaedia of Anglo-Saxon England*. Oxford: Blackwell Publishing. p. 340. ISBN 978-0-631-22492-1
* Pratt, David (2007). *The political thought of King Alfred the Great*. Fourth Series. Vol. 67. Cambridge University Press. p. 106. ISBN 978-0-521-80350-2
* Ashley, Mike (1999). *The Mammoth Book of British Kings and Queens*. London: Robinson Publishing. p. 516. ISBN 978-1-84119-096-9
* Pine, Leslie Gilbert (1983). *A Dictionary of mottoes*. Routledge. p. 53. ISBN 978-0-7100-9339-4
* Norris, Herbert (1999). *Medieval Costume and Fashion* (illustrated, reprint ed.). Courier Dover Publications. p. 312. ISBN 978-0-486-40486-8
* Hanley, Catherine (2016). *Louis: The French Prince Who Invaded England*. Yale University Press. pp. 1066, 1208. ISBN 978-0-300-22164-0
* Mortimer, Ian (2008). *The Perfect King: The Life of Edward III, Father of the English Nation*. Penguin Random House. ISBN 978-0-09-952709-1
Kit

**Kit** — ad.

* Kit Vitali — ABŞ döyüş ustası və aktyoru.
* Kit Veyn — ABŞ aktyoru.
* Kit Mitçell — Qrenadanın Baş naziri
* Kit Carrett — Amerikalı musiqiçi caz, pianoçu və bəstəkar.
* Kit Morris — Black Flag, Circle Jerks və Off! hardkor pank qruplarının yaradıcısı və frontmeni.