2023 UEFA Çempionlar Liqası finalı

**2023 UEFA Çempionlar Liqası finalı** 2022-23 UEFA Çempionlar Liqasının final oyunu, UEFA tərəfindən təşkil edilən Avropanın ən nüfuzlu klub futbol turnirinin 68-ci mövsümü və adı UEFA Çempionlar Kubokundan UEFA Çempionlar Liqası olaraq dəyişdirildikdən sonra 31-ci mövsümü idi.  10 iyun 2023-cü ildə Türkiyənin İstanbul şəhərindəki Atatürk Olimpiya Stadionunda  İngiltərənin "Mançester Siti" klubu ilə İtaliyanın "İnter" klubu arasında oynanıldı. "Mançester Siti" matçı 1–0 hesabı ilə qazanaraq ilk dəfə UEFA Çempionlar Liqasının qalibi oldu və bununla da qitə treblini tamamladı.   Qalib olaraq onlar 2022-23 UEFA Avropa Liqasının qalibi Sevilya ilə 2023 UEFA Super Kubokunda oynamaq hüququ qazandılar və həm 2023, həm də 2025-ci ildə keçiriləcək FIFA Klublararası Dünya Çempionatına vəsiqə qazandılar.

Finalın əvvəlcə İngiltərənin London şəhərindəki Uembli Stadionunda keçirilməsi planlaşdırılırdı. Bununla belə, COVID-19 pandemiyası səbəbindən 2020-ci ilin finalının təxirə salınması və başqa yerə köçürülməsi səbəbindən sonrakı finallar üçün planlaşdırılan ev sahibləri bir il geriyə çəkildi və Münhendəki Allianz Arena 2023-cü il finalı təyin edildi.  İstanbulda oynanılması planlaşdırılan 2021 finalı da COVID-19 pandemiyasının təsiri səbəbindən başqa yerə köçürülməli olduqda, bunun əvəzinə 2023-cü ilin finalı  İstanbula verildi. Bunun əvəzinə Münhen 2025-ci ilin finalına ev sahibliyi etmək üçün təyin edildi. 

## Məkan

Bu final Atatürk Olimpiya Stadionunda oynanan ikinci UEFA Çempionlar Liqası finalı idi. İlk oyun 2005-ci ildə AC Milan və Liverpul arasında keçirilib. 

### Host seçimi
22 fevral 2019-cu ildə UEFA tərəfindən 2022 və 2023-cü illərdə keçiriləcək UEFA Çempionlar Liqasının final maçlarının məkanlarını seçmək üçün açıq tender prosesi başladıldı.  Milli assosiasiyalara müraciət etmək üçün 22 mart 2019-cu il tarixinə qədər vaxt verilir və təklif sənədləri 1 iyul 2019-cu ilə qədər təqdim edilməli idi. 

Müraciət edən assosiasiyalar UEFA tərəfindən təsdiqlənməsə də, Almaniya Futbol Assosiasiyasının 2021-ci ilin finalına layiq görülməməsi halında Münhendəki Allianz Arenada keçirilməsi üçün təklif göndərəcəyi bildirilir.  Allianz Arena UEFA İcraiyyə Komitəsi tərəfindən 24 sentyabr 2019-cu il tarixində Sloveniyanın Lyublyana şəhərində keçirilən iclasda  seçildi və burada 2021 və 2022-ci il finallarının ev sahibləri də təyin olundu. 

17 iyun 2020-ci ildə UEFA İcraiyyə Komitəsi 2020-ci ilin finalının təxirə salınması və başqa yerə köçürülməsi ilə əlaqədar olaraq Münhenin 2023-cü il final matçına ev sahibliyi edəcəyini elan etdi.  İstanbul əvvəlcə 2021-ci ilin finalına təyin edilmişdi, lakin həmin final başqa yerə köçürüldükdən sonra 2023-cü ilin finalına layiq görüldülər. Bunun əvəzinə Münhen 2025-ci ilin finalına ev sahibliyi edəcəkdi. 
## Finala gedən yol
 *Qeyd: Aşağıdakı bütün nəticələrdə ilk olaraq finalçının qol sayı verilir (H: ev; A: səfər).*

### Mançester Siti

Mançester Siti 2021-22 Premyer Liqasını qazanaraq Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə vəsiqə qazandı. Qrup mərhələsində Bundesliqanın ikincisi Borussiya Dortmund, La Liqadadördüncü yeri tutan Sevilya və Danimarka Superliqasının çempionu Kopenhagen ilə birlikdə G qrupuna düşüblər. 

"Siti" qrup mərhələsinin ilk oyununda Ramón Sánchez Pizjuanda Sevilya ilə qarşılaşdı və Fil Foden, Ruben Dias və Erlinq Haalandın qolları ilə 4–0 hesabı ilə qalib gəldi.  2-ci turda "Siti " Mançester Stadionunda " Borussiya Dortmund"a qarşı Con Stounz və Erlinq Haalandın qolları ilə 2–1 hesabı ilə qalib gəldi.  3-cü turda "Siti" Riyad Mahrez, Julian Alvarez, Erlinq Haalandın dublu və Davit Xocholavanın avtoqolu ilə öz meydanında Kopenhagen üzərində 5–0 hesabı ilə qalib gəldi.  4-cü turda "Siti" Kopenhagendə 0:0 hesablı heç-heçə edib.  5-ci turda "Siti" Vestfalen stadionda Dortmund "Borussiya"sı ilə 0–0 hesablı heç-heçə edib.

6-cı turda Mançester Siti Stadionunda ev sahibləri Riko Lyuis, Julian Alvarez və Riyad Mahrezin qolları ilə Sevilyanı 3–1 hesabı ilə məğlub etdilər. 

1/8 finalda "Siti" Almaniyanın "RB Leipzig" klubu ilə qarşılaşıb. Red Bull Arenada keçirilən ilk oyunda Siti Riyad Mahrez və Yoşko Qvardiolun qolları ilə 1–1 hesabı ilə bərabərə qaldı.  Cavab görüşündə "Siti" Leypsiqi 7–0 hesabı ilə məğlub etdi, Erlinq Haalandın beş qolu ilə Çempionlar Liqasında tək oyunda vurulan qollar rekordu qırıldı və İlkay Gündoğan və Kevin De Bruynenin hərəyə bir qolu ilə ümumi hesabda 8–1 qalib gəldi və 1/4 finala mərhələ adladı. . 

Dörddəbir finalda "Siti" Almaniya çempionu "Bavariya" ilə qarşılaşıb. Mançester Siti Stadionunda keçirilən ilk oyunda ev sahibləri Rodri, Bernardo Silva və Erlinq Haalandın qolları ilə 3–0 hesabı ilə qalib gəliblər.  Allianz Arenada keçirilən cavab matçında "Siti" Erlinq Haaland və Yozua Kimmixin qolları ilə 1–1 bərabərə qaldı, ümumi hesabda 4–1 qalib gəldi və yarımfinala vəsiqə qazandı. 

Yarımfinalda "Siti" İspaniya çempionu və 2021-22 UEFA Çempionlar Liqasının qalibi "Real Madrid"lə qarşılaşıb. Madridin əlavə vaxtdan sonra ümumi hesabda 6–5 qalib gəldiyi  keçən mövsümün eyni mərhələsində matçın cavabı oldu. Santyaqo Bernabeuda keçirilən ilk oyunda "Siti" və "Real" bərabərə qaldı, birinci hissədə Vinisius Juniorun matçdakı ilk qolu ilə, Kevin De Bruynenin bərabərlik qolu ilə matç başa çatıb.  Cavab matçında, City of Mançester Stadionunda, ev sahibləri Bernardo Silvanın dublu, Julian Alvaresin bir qolu və Eder Militãonun avtoqolu ilə 4–0 hesabı qalib gəldi. İki oyunun nəticəsinə əsasən 5–1 hesabı ilə qalib gələn "Siti" ikinci dəfə Çempionlar Liqasının  finalına vəsiqə qazandı. 

### İnter Milan

İnter Milan 2021-22 A Seriyasında ikinci yeri tutaraq Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə vəsiqə qazandı. Qrup mərhələsində Bundesliqa çempionu Bayern Münhen, La Liqa ikincisi Barselona və Çexiya Birinci Liqasının çempionu Viktoriya Plzen ilə birlikdə C qrupuna düşüblər. 

Qrup mərhələsinin açılış matçında "İnter" San Siroda "Bavariya" ilə qarşılaşdı və Leroy Sanenin 

u

lları və Danilo D'Ambrosio tərvurulan əfindənavtoqo–u ilə 0-2 hesabı ilə məğlub oldu. 

2-ci turda "İnter" Doosan Arenada "Viktoria Plzen"i Edin Ceko və Denzel Dumfriesin qolları ilə 2–0 hesabı ilə məğlub etdi.  3-cü turda "İnter" San Siroya qayıtdı və "Barselona"ya 1–0 hesabı ilə qalib gəldi və matçda yeganə qolu Hakan Çalhanoğlu vurdu.  4-cü turda “İnter” “Kamp Nou” da “Barselona” ilə 3-3 hesablı heç-heçə edib, “İnter”in heyətində Nikolo Barella, Lautaro Martinez və Robin Qosens, ev sahiblərinin heyətində isə Robert Levandovski (iki dəfə) və Usman Dembele qol vurub.  5-ci turda "İnter" San Siroda Viktoriya Plzen üzərində Henrix Mxitaryan, Ceko və Romelu Lukakunun qolları ilə 4–0 hesabı ilə qalib gələrək, pley-off mərhələsinə vəsiqəni təmin etdi.  6-cı turda "İnter" Allianz Arenada  "Bavariya"ya 0-2 hesabı ilə uduzub, "Bavariya"nın qollarını Benjamin Pavard və Erik Maksim Çoupo-Moting vurub . 

1/8 finalda "İnter" Portuqaliyanın " Porto" klubu ilə qarşılaşıb. San Siroda keçirilən ilk oyunda "İnter" Lukakunun qolu ilə 1:0 hesabı ilə qalib gəlib.  Estádio do Dragão -da keçirilən cavab qarşılaşmasında "İnter" 0–0 hesabı ilə heç-heçə edərək ümumi hesaba əsasən 1–0 hesablı qələbə qazanıb və 1/4 finala vəsiqə qazanıb. 

1/4 finalda "İnter" digər Portuqaliya klubu "Benfika" ilə qarşılaşıb. Estádio da Luz stadionunda keçirilən ilk oyunda İnter Barellanın qolları və Lukakunun penalti zərbəsi ilə 2–0 qalib gəldi.  San Siroda keçirilən cavab matçında Barella, Martinez və Xoakin Korreanın qolları ilə 3–3 bərabərə qaldı, qonaqlar isə Fredrik Aursnes, Antonio Silva və Petar Musanın qolları ilə ümumi hesabda 5-3 hesabı ilə qalib gəldilər və 1/2 finala vəsiqə qazandılar. 

Yarımfinalda "İnter" yerli rəqibləri " Milan"a qarşılaşıb 2005-ci ildən sonra Avrokuboklarda ilk görüşləri olub, hər iki matç San Siroda keçirilir. "Səfər" oyununda "İnter" Djeko və Mxitaryanın qolları ilə 2:0 hesablı qələbə qazanıb.  Ev oyununda "İnter" 1–0 hesabı ilə qalib gəldi, matçda yeganə qolu Martines vurdu və "İnter" hər iki görüşün nəticəsinə əsasən 3–0 hesablı  qələbə ilə finala vəsiqə qazandı. Bu, klubun altıncı avrokubok finalı idi və Joze Mourinyonun komandanın baş məşqçsi olduğu 2010-cu ildən bəri ilk final matçı idi. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər