Vsevolod Zummer

**Vsevolod Mixayloviç Zummer** (; SSRİ ) — şərq incəsənəti tarixçisi, türkoloq, arxeoloq. Tarix və sənət nəzəriyyəsi doktoru, professor. 1920-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetində sənətşünaslıq kafedrasına rəhbərlik etmişdir. 1923-cü ildə dosent, 1924-cü ildə isə professor adı almışdır. Eyni zamanda Azərbaycan Ali Rəssamlıq Məktəbində mühazirə oxumuşdur.
## Həyatı
Vsevolod Mixayloviç Zummer 14 sentyabr 1885-ci ildə Talnoe şəhərində anadan olmuşdur. O, 1916-cı ildə Kiyev Universitetini bitirib. 1917-ci ildə Moskva Arxeologiya İnstitutundan məzun olmuşdur.

1920-ci illərdə Bakı Universitetində sənətşünaslıq kafedrasına rəhbərlik etmişdir. 1923-cü ildə dosent, 1924 -cü ildə isə professor olmuşdur. Eyni zamanda Azərbaycan Ali Rəssamlıq Məktəbində mühazirələr oxumuşdur.

Sənət tarixi və nəzəriyyəsi mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1924-cü ildə Tiflisdə KIAI-in müxbir üzvü seçilmişdir.

1920-ci illərin sonunda Ukraynaya köçmüş və burada Xarkov Dövlət İncəsənət və Tarix Muzeyinin direktoru təyin edilmışdir.

1933-cü ildə həbs edildi. Cəzaya görə, beş il məcburi əmək düşərgələrində qaldı və Svobodlaqda Baykal-Amur magistralını tikən Baykal-Amur islah əmək düşərgəsinə göndərildi. 1937-ci ilin əvvəlində sərbəst buraxıldı.

Böyük Vətən müharibəsi illərində Orta Asiya Dövlət Universitetində dərs demişdir.

1950-1951 -ci illərdə Kiyev Milli İnşaat və Memarlıq Universitetinin professoru olmuşdur.
## Seçilmiş əsərləri

* Azərbaycanın bədii abidələri // Şərqşünaslıq. - T. 1. - Bakı, 1926. - S. 3-20;
* Azərbaycan sənətinin öyrənilməsinin əsas problemləri // SSRİ arxeoloqlarının Kerçdəki konfransının bülleteni. - 1926. - Məsələ. 4. - S. 5;
* Arxeoloqların Kerçdəki konfransının Türk-Tatar bölməsi // İzv. AzDU. - 1926.- T. 6/7. - S. 247-262;
* Şərq miniatürünün üslubları // Bütün Ukrayna Elm Dərnəyinin Bülleteni. - 1927. - No 4/5. - S. 49-54;
* SSRİ türk xalqlarının sənətinin öyrənilməsi problemləri // NV. - 1927. - No 16/17. - S. 275-279;
* Türk xalqlarının mədəniyyəti və sənətinin öyrənilməsi ilə bağlı Moskva görüşü // IOOIAZ. - 1928. - No 5. - S. 279-287;
* Türk-Azərilərin sirri: İstoricheskiy naris // SS. - 1928. - No 6. - S. 177-193;
* Türk muzeyləri // İzv. Təhsil Fakültəsi [AzSU]. Ümumi Elm. - 1928. - T. 14. - S. 200-233;
* Türk muzeyləri // İzv. Təhsil Fakültəsi [AzSU]. Ümumi Elm. - 1929. - T. 16. - S. 255-267;
* Türkiyəyə səyahət haqqında qısa mesajlar // İzv. Şərqşünaslıq Fakültəsi [AzSU]. - 1929. - T. 4. - S. 209-210;
* Miniatür məlumatlara görə Şərqin mənzərəli ənənəsi. - Bakı, 1930;
* Azərbaycanda incəsənətin inkişaf mərhələləri // Sovet Şərqinin sənət mədəniyyəti. - M. - L., 1931. - S. 89-102.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов — жертв политического террора в советский период (1917—1991). — С.-Пб.: Петербургское Востоковедение. Я. В. Васильков, М. Ю. Сорокина. 2003.
* Воспоминания студентов Среднеазиат. Гос. Ун-та; Словник художників Украіни. — Киів, 1973. — С. 91.
* Научные работники Азербайджана: Справочник. — Баку, 1927. — С. 7;
* *Иванова Л.* Воспоминания. Неизданные письма Вячеслава Иванова // Минувшее. — Вып. 3. — С. 53, 71, 72, 74;
* *Иванова Л.* Воспоминания. Книга об отце. — М., 1992. С. 352, 411;
* Автобиографическая проза М. С. Альтмана // Минувшее. — Вып. 10. — С. 230, 238;
* *Альтман М.* Разговоры с Вячеславом Ивановым. — СПб., 1995. — С. 178—179, 273, 313, 350, 358;
* *Мануйлов В.* Записки счастливого человека. — СПб., 1999. — С. 78, 79, 93, 104, 169—171.
## Xarici keçidlər
* Энциклопедия / "Неизвестные" бакинцы,Зуммер Всеволод Михайлович - востоковед, археолог, исламовед, репрессирован. 1885 - 1970