Məmməd Məmmədov (fizik)

**Məmməd Məmmədov** (tam adı: *Məmməd Şeyxəli oğlu Məmmədov*; ) — fizika-riyaziyyat elmləri namizədi, professor, BDU-nun prorektoru.

## Həyatı
15 mart 1934-cü ildə Culfa rayonunun Yaycı kəndində anadan olmuşdur. 1954-cü ildə orta məktəbi bitirərək, Azərbaycan Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuşdur. 1959-cu ildə ali məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan EA Fizika İnstitutunda əmək fəaliyyətinə başlamış, 1960-cı ildə isə aspiranturaya qəbul olunaraq Moskva və Xarkov şəhərlərinə ezam olunmuşdur. 1966-cı ildə dissertasiya müdafiə edərək fizika-riyaziyyat elmləri namizədi, 1971-ci ildə dosent, 1991-ci ildə isə professor elmi adını almışdır.

1967-ci ildən Azərbaycan Dövlət Universitetində müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir: 1982–1984-cü illərdə xarici əlaqələr üzrə prorektor, 1984–1989-cu illərdə isə axşam və qiyabi təhsil üzrə prorektor vəzifələrində çalışmışdır.

1986-cı ildə Şərəf nişanı Ordeni, 2000-ci ildə isə Əməkdar müəllim adı ilə təltif olunmuşdur.

2016-cı ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## Təhsili, elmi dərəcə və adları
1959-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirib.
1960–1963-cü illərdə aspiranturada oxuyub. 1966-cı ildə fizika-riyaziyyat elmlər namizədlik dissertasiyasını "Aşağı temperaturda impuls yükləmə üsulu ilə mis və alüminium deformasiya prosesinin və qırılmasının tədqiqi" mövzusu üzrə müdafiə etmişdir.

## Əmək fəaliyyəti
1959–1967-ci illərdə AMEA-nın Fizika İnstitutunda işləmişdir.
1967-ci ildən 2016-cı ilə qədər Bakı Dövlət Universitetində işləmişdir.

Optika, atom və nüvə fizikası kurslarından mühazirələr oxumuşdur. Nəinki atom, nüvə fizikası, ümumiyyətlə ən yaxşı mühazirə oxuyan müəllimlərdən biri kimi "Atom Mamed" adı ilə universitet tarixinə düşmüşdür.
7 kitabın və 4 metodik vəsaitin, 1 patentin müəllifidir.
8-ə yaxın optika, atom və nüvə fizikasından laboratoriya işlərinin qoyulmasında iştirak edib.

1986-cı ildə "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif olunmuş, 1986-cı ildə Əməkdar Müəllim adı almışdır.

## Tədqiqat sahələri
Bioloji sistemlər fizikası, polimerlər fizikası;

Polimer-polimer-su və polimer-qeyri üzvi elektrolit ikifazalı sistemlərində faza keçidlərinin, fazalara ayrılma mexanizminin molekulyar aspektlərinin tədqiqi;

Geniş tətbiq imkanlarına malik olan yeni ikifazalı sulu polimer sistemlərinin axtarılması və onların fiziki-kimyəvi xassələrinin öyrənilməsi.

## Beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirakı
Optikal properties of Bi2Te3-Bi2Se3 films. 6-th International Conference of the Balkan.
Physical Union. August 22–26, 2006, Istanbul, Turkey;

Труды10 Международной конференции опто-наноэлектроника, нанотехнологии микросистемы. Ульяновск. 2008.

Влияние поверхностных состояний кремния на контактные свойства кремний-жидкий
кристалл. Тезисы докладов Научной конференции посвященной 100 летнему юбилею
академика М. Ф. Нагиева. Баку-2008.

BDU-nun 90 illik yubil. həsr ol. Beynəlxalq Elmi Konfransın Materialları, Təbiət elm., 30–31 oktyabr 2009.

Akademik B. M. Əsgərovun 80 illik yubileyinə həsr olunmuş Fizikanın Aktual Problemləri. Beynəlxalq Elmi Konfransın Materialları, 6 dekabr 2013.

## Seçilmiş əsərləri
1. Kh. Sh. Abdullayev, M. Sh. Mamedov. Optikal model analysis of neutron elastic scattering from carbon "Fizika" t. IX, N2, 2003, p. 20.

2. Məsimov E. Ə., Məmmədov M. Ş., Bağırov R. M. Atom fizikasından məsələlər. Dərs vəsaiti. "MBM" mətbəəsi. Bakı-2007, 222 səh.

3. Масимов Э. А., Прудько В. В., Мамедов М. Ш., Турабова Г. А. Вискозиметрическое исследование системы ПЭГ-вода-CuSO4×5H2O. Bakı Universitetinin "XƏBƏRLƏRİ", 2007, № 4, s.113–117.

4. С. И. Мехтиева, Н. З. Джалилов, Н. М. Абдуллаев, Н. Р. Мамедов, М. Ш. Мамедов. Датчик инфракрасного излучения на основе теллурида висмута. "Физика" том XIII, Баку, 2007, стр. 173–174.

5. A. R. Imamaliyev, M. Msh. Mamedov, N. A. Ibraqimov, S. R. Baqirova. Influence of polyethylenglycol on rheological properties of agar gel. BDU-nun 90 illik yubil. həsr ol. Beynəlxalq Elmi Konfransın Materialları, Təbiət elm., 30–31 oktyabr 2009. s.165–166.

6. Budaqov K. M., Bayramov Q. M., Məmmədov M. Ş. Особенности эндобронхиальных изменений у больных брохоэкстатической болезнью. Vərəm və ağ ciyər xəstəlikləri üzrə III Respublika elmi-praktiki konfransı və I Milli respirator konqresi. Elmi materiallar toplusu. 3–4 may 2010-cu il, Bakı-2010, s. 132–134.

7. Х. Ш. Абдуллаев,М. Ш. Мамедов,Н. Р. Меммедов. Определение параметра спиновой зависимости неупругого рассеяния нейтронов. AMEA-nın xəbərləri, fiz-riy. və texnika elmləri seriyası № 5, 2010, səh.156–158.

8. Bağırov T. O., Həsənova X. T., Qarayev E. S., Məmmədov M. Ş., Əhmədov N. F. Xarici amillərin polimer-su ikifazali sistemlərinin hal diaqramlarina təsiri. BDU Fizika Problemləri Elmi Tədqiqat İnstitutu, "Opto, nanoelektronika və kondensə olunmuş mühit fizikası" mövzusunda respublika elmi-praktik konfransı, 16–17 dekabr 2011.

9. Masimov E. A., Bagirov T. O., Mamedov M. Sh., Akhmedov N. F., Ojagverdieva S. Y About connection betweeen structures of water in phases of two phases system dextran-PEG-water and introductions of components. "Fizikanın aktual problemləri" VII Respublika Elmi Konfransının materialları. Bakı, 26 noyabr 2012, s.105.

10. Абдуллаев Х. Ш., Мамедов М. Ш., Ибрагимов Н. А. О спектре гамма-излучения инициируемого нейтронами в воздухе. "Fizikanın aktual problemləri" VII Respublika Elmi Konfransının materialları. Bakı, 26 noyabr 2012, s.114.

11. Q. M. Bayramov, K. M. Budaqov, M. Ş. Məmmədov . Polimer duz və su sistemlərində səthi gərilmənin öyrənilməsi. BDU-nun Kimyanın aktual problemləri 6-cı Respublika konfransı. 2012, səh.9.

12. Х. Ш. Абдуллаев, Г. Я. Труханов, М. Ш. Мамедов, Н. А. Ибрагимов. Расчёт распределения медленных нейтронов неоднородных системах методом квазидиф-фузии. Journal of Qafqaz University Physics, 2013, vol.1, ISSUE 2.

13. Х. Ш. Абдуллаев, Г. Я. Труханов, М. Ш. Мамедов, Н. А. Ибрагимов. Распределения медленных нейтронов в неоднородных системах . "Opto, nanoelektronika, kondensə olunmuş mühit və yüksək enerjilər fizikası" mövzusunda Respublika elmi-praktik konfransı, BDU, Fizika Probl. ETİ, 21–22 dekabr 2013, s.106–109.

14. Абдуллаев Х. Ш.,Мамедов М. Ш.,Ибрагимов Н. А. Оценка нейтронных сечений железа. Akademik B. M. Əsgərovun 80 illik yubileyinə həsr olunmuş Fizikanın Aktual Problemləri. Beynəlxalq Elmi Konfransın Materialları, 6 dekabr 2013 il, səh. 211.

15. Məmmədov M. Ş., Məsimova A. B. Müxtəlif əlavələrin aqar gelinin geləmələgəlmə prosesinə təsiri. Akademik B. M. Əsgərovun 80 illik yubileyinə həsr olunmuş Fizikanın Aktual Problemləri. Beynəlxalq Elmi Konfransın Materialları, 6 dekabr 2013 il, səh. 189.

## Kitabları
1. S. Ə. Hacıyev, M. Ş. Məmmədov. Atom fizikasına giriş. Bakı, 1986.

2. S. Ə. Hacıyev, M. Ş. Məmmədov. Atom fizikası. Bakı, 2000.

3. M. Ş. Məmmədov, N. Ə. İbrahimov "Nüvə fizikasından laboratoriya işləri" (dərs vəsaiti). "Elm" Bakı, 2004, 113 səh.

4. Məsimov E. Ə., Məmmədov M. Ş., Bağırov R. M. Atom fizikasından məsələlər. Dərs vəsaiti. "MBM" mətbəəsi. Bakı-2007, 222 səh.

5. M. Ş. Məmmədov, N. Ə. İbrahimov. Atom fizikasından laboratoriya işləri. Dərs vəsaiti. Bakı- NPM "Təhsil" 2008. 148 səh.

6. M. Ş. Məmmədov, N. Ə. İbrahimov. Nüvə fizikasından laboratoriya işləri. Dərs vəsaiti. Elm nəşriyyatı. 2009, 178 səh.

7. M. Ş. Məmmədov, N. Ə. İbrahimov. Atom fizikasından laboratoriya işləri. Dərs vəsaiti. Bakı – "Təhsil NPM" 2010, 154 səh.

## İstinadlar