open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Natiq Əliyev (heykəltaraş)

**Natiq Kamal oğlu Əliyev** () — Azərbaycan heykəltaraşı, professor, Rusiya rəssamlıq akademiyasının fəxri üzvü (2008), Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (2005). Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyasının rektoru (2023-indi).

## Həyatı
1974–1978-ci illərdə Ə. Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində oxumuş, "Fərqlənmə diplomu" ilə bitirmişdir. 1978–1983-cü illərdə V. Muxina adına Sankt-Peterburq Ali Rəssamlıq Məktəbini də fərqlənmə diplomu ilə başa vurmuşdur. 1980–1983-cü illərdə Lenin təqaüdçüsü olmuşdur.

Azərbaycan Dövlət Akademiyasının professoru, heykəltaraşlıq kafedrasında emalatxana rəhbəri və akademiyanın bədii-metodiki şurasının sədri vəzifəsini daşımışdır.

Prezident İlham Əliyevin 15 fevral 2023-cü il tarixli sərəncamı ilə Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyasının rektoru təyin edilib.

## Mükafatları
* Respublika Gənclər Mükafatının laureatı — 1989
* Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının "Soltan Məhəmməd" mükafatı — 2000
* "Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı" fəxri adı — 28 dekabr 2005
* Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin təsis etdiyi "Zirvə" mükafatı — 2008
* Avstriyanın I dərəcəli "Cəngavər Ordeni" (Qızıl) — 2015
* "Şöhrət" ordeni — 9 avqust 2018

## Abidələri
* Böyük Vətən müharibəsində həlak olmuş həkim və tələbələrə həsr olunmuş abidə. Leninqrad. (Sankt-Peterburq) (memar RSFSR-nın əməkdar memarı Y. N. Lukin).(1985)
* Əliağa Vahidin abidəsi (Rahib Həsənovla birlikdə) (Bakı, 1990)
* Heydər Əliyevin abidəsi (memar Vladimir Skulski. Kiyev, 2004)
* Rumın bəstəkari Corc Eneskunun abidəsi (Bakı, 2006)
* Heydər Əliyevin abidəsi (Tiflis, 2007)
* Norveç səyyahı Tur Heyerdalın abidəsi (Şəki, Kiş kəndi)
* Bəxtiyar Vahabzadənin abidəsi (Şəki, 2010)
* Heydər Əliyevin abidəsi (Həştərxan, 2010)
* Memar Zivərbəy Əhmədbəyovun abidəsi (Bakı, 2011)
* Motsartın abidəsi (Bakı, 2011)
* Serb yazıçısı Milorad Paviçin abidəsi(Belqrad, 2011)
* Heydər Əliyevin abidəsi (Belqrad, 2011)
* Üzeyir Hacıbəylinin abidəsi (Serbiya. Novi-Sad şəhəri, 2011)
* Xocalı soyqırımı abidəsi (Sarayevo, 2012)
* Xocalı soyqırımı abidəsi (Mexiko, 2012)
* Hüseyn Cavidin abidəsi (Montoneqro. Podqoriça, 2013)
* Knyaz Vladimirin abidəsi (Həştərxan, 2013)
* Xocalı soyqırımı abidəsi (Ankara, 2013)
* Dostluq Abidəsi ("Bakı-Həştərxan", 2013)
* Xocalı soyqırımı abidəsi (Qızılca-Hamam. Türkiyə, 2014)
* Amaliya Pənahovanın qəbirüstü abidəsi (2019)
* Frederik Şopenin büstü (2023)
* Aşıq Ələskərin heykəli (2024)

## Memorial növhələr
* Məmməd Səid Ordubadi (1987)
* Abdulla Şaiq (1988)
* Xurşudbanu Natavan (1989)
* Cəlil Məmmədquluzadə (1992)
* General-Leytenant Hüseyn Rəsulbəyov (1993)
* Afiyəddin Cəlilov (1994)
* Akademik Lətif İmanov (1995)
* Şövkət Ələkbərova (1996)
* İlyas Əfəndiyev (1997)
* Mirvarid Dilbazi (2004)
* Əli Tudə (2005)
* Cabir Novruz (2006)
* Nəsrulla Nəsrullayev (2006)
* Zeynal Cabbarzadə (2007)

## İstinadlar
Mihnə (Türkmənistan)

**Mihnə** — Türkmənistanda qədim qəsəbə.

## Tarixi

## Coğrafiyası
Mihnə qəsəbəsi Mərvin cənub-qərbində, Əbivərdin cənub-şərqində, Sərəxsin şimal-şərqində, Türkmənistanın paytaxtı Aşqabad şəhərinin cənubunda yerləşir.

## Əhalisi

## Tanınmış simaları
* Əbu Səid Əbülxeyr

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Türkmənistan

## Xarici keçidlər
Kendal (Vaşinqton)

**Kendal** () — ABŞ-nin Uatkom əyaləti, Vaşinqton ştatında siyahıyaalınma üçün müəyyənləşdirilmiş yaşayış məntəqəsi. 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına əsasən yaşayış məntəqəsinin əhalisi 191 nəfər olmuşdur.

## Tarixi
Əsası 1887-ci ildə F.B. Hardmen tərəfindən qoyulmuşdur. İlk məskunlardan olan Kartç Kendalın şərəfinə adlandırılmışdır.

## Coğrafiyası
Ümumi ərazisi 2.2&nbsp;km² olub, bunun 2.1&nbsp;km² quru, 0.1&nbsp;km² isə sudur.

## Əhalisi

### 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması
2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına görə burada 191 nəfər əhali, 69 şəxsi təsərrüfat və 47 ailə vardı. Əhalinin sıxlığı 90.9 nəfər/km²-di. Burada 87 ev var və evlərin sıxlığı 41.2/km²-dir. Əhalinin etnik tərkibini 94.2%-i Ağ amerikalılar, 1.0%-i Hindilər, 0.5%-i digər irqdən olanlar və 4.2%-i isə iki və daha artıq irqdən olanlar təşkil edirdi.

69 şəxsi təsərrüfatın 23.2%-ində özləri ilə yaşayan 18 yaşından kiçik uşaq olanlar, 59.4%-ində evli ailə, 7.2%-ində əri olmayan qadın, 1.4%-ində arvadı olmayan kişi, 31.9%-ində isə ailəsi olmayanlar vardı. Şəxsi təsərrüfatın 23.2%-ində tək bir şəxs və 5.8%-ində isə tək yaşayan 65 yaşdan böyük şəxs vardı. Hər şəxsi təsərrüfatda ortalama 2.77 nəfər, hər ailədə isə ortalama 3.28 nəfər vardı.

Yaşayış məntəqəsi əhalisinin orta yaşı 38.9-dur. Əhalinin 23.6%-i 18 yaşdan kiçik, 9.3%-i 18-24 yaş arasında, 24.1%-i 25-44 yaş arasında, 29.4%-i 45-65 yaş arasında, 13.6%-i isə 65 yaşdan böyükdür. Əhalinin 51.8%-i kişi, 48.2%-i qadındır.

### 2000-ci il əhalinin siyahıyaalınması
2000-ci il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına görə burada 158 nəfər əhali, 50 şəxsi təsərrüfat və 36 ailə vardı. Əhalinin sıxlığı 74.4 nəfər/km²-di. Burada 63 ev var və evlərin sıxlığı 29.7/km²-di. Əhalinin etnik tərkibini 91.77%-i Ağ amerikalılar, 4.43%-i Hindilər və 3.80%-i isə iki və daha artıq irqdən olanlar təşkil edirdi.

50 şəxsi təsərrüfatın 42.0%-ində özləri ilə yaşayan 18 yaşından kiçik uşaq olanlar, 54.0%-ində evli ailə, 14.0%-ində əri olmayan qadın, 4.0%-ində arvadı olmayan kişi, 28.0%-ində isə ailəsi olmayanlar vardı. Şəxsi təsərrüfatın 22.0%-ində tək bir şəxs və 2.0%-ində isə tək yaşayan 65 yaşdan böyük şəxs vardı. Hər şəxsi təsərrüfatda ortalama 3.16 nəfər, hər ailədə isə ortalama 3.81 nəfər vardı.

Yaşayış məntəqəsi əhalisinin orta yaşı 28.0-dır. Əhalinin 38.6%-i 18 yaşdan kiçik, 7.6%-i 18-24 yaş arasında, 25.9%-i 25-44 yaş arasında, 21.5%-i 45-65 yaş arasında, 6.3%-i isə 65 yaşdan böyükdür. Hər 100 qadına 116.4 kişi, yaşı 18-dən böyük hər 100 qadına isə 106.4 kişi düşür.

Hər şəxsi təsərrüfatın orta illik gəliri $24,821, hər ailənin orta illik gəliri isə $24,821 təşkil edir. Kişilərin orta illik gəliri  $17,000, qadınların orta illik gəliri isə $18,750 olmuşdu. Yaşayış məntəqəsində adam başına düşən illik gəlir $13,450 olmuşdu. Ailələrin və əhalinin çox böyük bir hissəsi gəliri yoxsulluq həddinin aşağısındadır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ərəstü Həbibbəyli

**Ərəstü İsa oğlu Həbibbəyli** () — Azərbaycan ictimai-siyasi xadimi, iqtisadçı, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti Aparatının Humanitar məsələlər şöbəsinin müdiri, Birinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi, iqtisad elmləri namizədi.

## Həyatı
Ərəstü Həbibbəyli 1980-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. Naxçıvan şəhərində 12 saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra 1997–2001-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq hüquq və beynəlxalq münasibətlər fakültəsində bakalavr, 2001–2003-cü illərdə isə magistr pillələrində təhsilini davam etdirmişdir.

2003–2006-cı illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunda beynəlxalq iqtisadi münasibətlər üzrə aspiranturada təhsil almışdır. 2006-cı ildə "Azərbaycan Respublikasının Böyük Britaniya ilə xarici əlaqələrinin əsas istiqamətləri" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.

2002–2007-ci illərdə İqtisadi İnkişaf Nazirliyində işləmişdir.

2007–2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasının Xarici əlaqələr şöbəsində işləmiş, 2015–2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdir müavini olmuşdur.

9 iyul 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Baş Nazirinin Katibliyinin rəisi təyin olunmuşdur.

21 fevral 2024-cü ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti Aparatının Humanitar məsələlər şöbəsinin müdiri təyin olunmuşdur.

2000-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

## Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var.

Ərəstü Həbibbəyli Azərbaycan alimi İsa Həbibbəylinin oğludur.

Qardaşı Səhət Həbibbəyli — Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri, gömrük xidməti general mayoru.

## Fəxri adlar
* Birinci dərəcəli Fövqəladə və Səlahiyyətli Elçi —
* Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə medal — 27 iyun 2013
* 2-ci dərəcə dövlət müşaviri – 27 dekabr 2018
* "Azərbaycan Respublikası diplomatik xidmət orqanlarının 100 illiyi (1919–2019)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı — 9 iyul 2019
* "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" yubiley medalı — 27 may 2019

## Yaradıcılığı
Müəllifin xarici siyasətin aktual mövzularına dair Azərbaycanda və xaricdə 50-yə yaxın məqaləsi çap olunmuşdur.

### Kitabları
* "Azərbaycan-Britaniya iqtisadi əlaqələri" (Bakı, "Nurlan", 2007-ci il)
* "Sivilizasiyaların kəsişməsində Türk dünyası" (Bakı, "Elm və təhsil", 2011-ci)
* "Uygarlıkların Kavşağında Türk Dünyası" (İstanbul, "Yedirenk", 2013-cü il, türk dilində)
* Yeni çağırışların işığında (Bakı, "Elm və təhsil", 2014, məqalələr toplusu)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Tvitter hesabı
Dris Beytart

**Dris Beytart** (; ) — "Drupal"ın yaradıcısı.

## Həyatı
Dris Beytart 19 noyabr 1978-ci ildə Belçikanın Antverpen şəhərinin Vilreyk hissəsində anadan olmuşdur.

Beytart 2000-ci ildə Antverpen Universitetində informatika sahəsində magistr dərəcəsinə yiyələnib. Elə həmin ildə ən böyük layihəsini – "Drupal"ı təqdim edib.

Bundan sonra 2003-cü ilə qədər özəl sektorda işləyib.

Dris Beytart 2007-ci ildə Drupal-a əsaslanan layihələrin və xidmətlərin ticarət dəstəyinə yönəldilmiş "Acquia" firmasını yaradıb.

Beytart 2008-ci ildə Belçikanın Gent Universitetində doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib və informatika və cihazqayırma ("Computer Science and Engineering") sahəsində doktorluq dərəcəsinə layiq görülüb.

Həmin ildə istehsalçı veb-saytlarda spam üçün filtr kimi işləyən "Mollom" adlı yeni layihəsini təqdim edir. "Mollom"un tətbiq edilmiş spam-filtr kombinasiyası və CAPTCHA serveri spamı məhv edir. Hazırda 59 mindən artıq veb-sayt Mollom xidməti ilə qorunur.

Beytart uğurlu fəaliyyətinə görə bir neçə dəfə müxtəlif mükafatlar layiq görülüb. O, 2008-ci ildə, 35 yaşında 35 innovator reytinqinə daxil edilərək "Young Entrepreneurs of Tech" adlandırılıb.

## "Drupal" layihəsi
Dris Beytart 2000-ci ildə "Drupal" layihəsini istifadəyə verir. Belə ki, Antverpen Universitetinin bir neçə tələbəsi internetə çıxış üçün ümumi ADSL-modemdən istifadə edirlər və Dris bu kiçik lokal şəbəkəsinin istifadəçilərinin ünsiyyəti üçün daxili sayt yaradır.

Müsahibələrinin birində Beytart həmin dövrü belə xatırlayır:

*"Mən universitetdə oxuduğum zaman PHP və MySQL kimi texnologiyalar haqqında daha çox öyrənmək istəyirdim. Həmçinin, tələbələr üçün daxili mesajlaşma sisteminə ehtiyacın olduğunu hiss edirdim. Nəhayət, mən sadə bir mesaj board yazdım. Onu bitirdikdən sonra, daxili mesaj boardı internet üzərindən hərəkət etdirmək qərarına gəldim."*

Beytart layihə barədə fikirlərini davam etdirərək qeyd edir:

*"Mən saytı kənd və ya kiçik şəhər anlamına gələn "dorp" ingilis sözü ilə adlandırmaq istəyirdim. Lakin qeydiyyatdan keçirən zaman kiçik səhvə yol verdim, adı "drop" (damcı) olaraq qeyd etdim. İlk olaraq bunu görəndə çox təəccübləndim, lakin sonradan adı elə bu cür saxlamağa qərar verdim".*

## Mənbə
*Cahangir Atakişiyev. "Rabitə dünyası" qəzeti. № 4 (798), 31 yanvar 2014, səh. 27. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Personal website
*Resume 
*Acquia
*Mollom
Emma Viklund

**Emma Syoberq ** (, ) isveçli model və aktrisa. İsveçin Stokholm şəhərində anadan olmuşdur. 175.5 sm boyunda mavi gözlü sarışındır.1994–2000-ci illərdə Ace of Base qrupunun yaradıcılarından biri olan Ulf Ekberqlə evli olmuşdur.

Aktrisa karyerasına 1995-ci ildə və 4 Taksi filmində (1998–2007) çəkilməklə Fransanın populyar aktrisalarından birinə çevrilmişdir. Öz vətənində isə Emma daha çox teleaparıcı və model kimi tanınır. I

12 fevral 2003-cü ildə Hans Viklundla evlənmişdir və iki övladları var.

## Filmotoqrafiyası
* 2007 — *[[Taxi 4|Taksi 4]]*, Emma Syoberg-Viklund — Petra obrazında
* 2004 — *Böyük öpüş, * Sonya (as Emma Syöberg)
* 2003 — *[[Taxi 3|Taksi 3]]*, Emma Syöberg — Petra obrazında
* 2000 - Taksi 2, Emma Syöberg — Petra obrazında
* 2000 — *[[Petite copine]]*, (short) (Emma Syöberg kimi)
* 1999 — *[[Simon Sez]]*, Rəqqasə (Emma Syöberg kimi)
* 1998 — *[[Taksi (film)|Taksi]]*, Emma Syöberg — Petra obrazında
* 1995 — *[[Inferno (1995 film)|Inferno]]*, (Emma Syöberg kimi)
* 1992 — *[[Inferno (1992 film)|Inferno]]*, (Televiziya filmi) (Emma Syöberg kimi)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Emma Sjöberg's profile in the FMD-database
Heydər Əliyev prospekti

**Heydər Əliyev prospekti** — Bakı şəhərində ən uzun və geniş prospekt. Azərbaycanın keçmiş prezidenti Heydər Əliyevin adını daşıyan prospektin əvvəlki adı *Moskva prospekti* olmuşdur.

## Haqqında
Heydər Əliyev prospekti Bakı şəhərində ən uzun və geniş prospekt olaraq paytaxtın giriş qapısı sayılır. Bir sıra dövlət qurumlarının, böyük şirkətlərin inzibati binaları, həmçinin Heydər Əliyev Mərkəzi bu prospektdə yerəşir. Prospektə Ulu Öndərin adı 14.04.2004-cü il tarixli, 124 nömrəli sərəncama əsasən verilmişdir. Prospektin keçmiş adı Moskva olmuşdur.

1990-cı illərin əvvəllərində prospektin uzunluğu 4 kilometr olan cənub hissəsi (Qədirbəyov küçəsinə qədər) Xətai prospekti adlandırıldı. 2004-cü ildə prospekt Heydər Əliyevin şərəfinə adlandırıldı ("Moskva prospekti" adı şəhərin başqa hissəsində Tbilisi prospektinin bir hissəsinə verildi). 2007-ci ildən bəri prospekt dəfələrlə təchiz edilmiş və genişləndirilmişdir - bir çox qəzalı yaşayış binaları sökülüb və işləməyən sənaye obyektləri ləğv edilib, prospektin eni əvvəllər 32 metr, sonra 45-ə, bəzi yerlərdə isə 55 metrə qədər (10 zolaq) genişləndirildi. 2013-cü ildə prospektin yenidən qurulması layihəsi təsdiq edilib.

Prospekt boyunca bir neçə yerdə yaşıllıqlar salınmışdır. Prospektin Koroğlu metrostansiyası yaxınlığındakı istirahət parkında quraşdırılan və 30 dekabr 2011-ci il tarixində istifadəyə verilən Musiqili alov fəvvarəsi daha müasirdir. Fəvvarə Bakı Olimpiya Stadionunun və Milli Gimnastika Arenasının yaxınlığında yerləşir.

2010-cu illərdə Heydər Əliyev prospektində Bakının simvollarından birinə çevrilən Heydər Əliyev Mərkəzi kimi böyük ictimai binalar, həmçinin şəhərin ən hündür binalarından biri olan SOCAR Tower, Azersu Office Tower, Atletlər kəndi, Milli Gimnastika Arenası və s kimi binalar ucaldıldı.

## Keçidlər və körpülər
### Bağırov körpüsü

"Bağırov" körpüsü Heydər Əliyev prospektində yerləşir və 1950-ci illərin əvvəlində tikilmişdir. Körpünün Mircəfər Bağırovun avtomobillə aeroporta gedərkən uzun müddət yoldan keçən qatarı gözləyərək əsəbləşməsindən sonra onun göstərişi ilə tikildiyi ehtimal olunur. Körpü Mircəfər Bağırovun adını daşıyır. Körpünün üzərindən Dəmiryolu vağzalı istiqamətində və əks istiqamətdə hərəkət edən qatarlar keçir.

### Kəsişdiyi küçələr

Heydər Əliyev prospekti Yusif Səfərov küçəsindən başlayır və Ziya Bünyadov prospekti ilə kəsişmədə bitir.

## Mühüm ünvanlar

* № 1 — Heydər Əliyev Mərkəzi
* № 58 — Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyası
* № 81 — 3 nömrəli Bakı Peşə Liseyi
* № 105 — Vergilər Nazirliyi yanında 1 saylı Vergilər Departamenti
* № 106A — Azerfon
* № 108 — Milli Gimnastika Arenası
* № ? — İnter Arena
* № ? — Bakı Olimpiya Stadionu

## Prospektin görməli yerləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Heydər Əliyev prospekti, Bakü, Azerbaycan
*
Moldova 2015 Avropa Oyunlarında

**Moldova** — iyun ayının 12-dən 28-nə kimi Azərbaycanda keçirilən 2015 Avropa Oyunlarında iştirak edən ölkələrdən biridir.  

Moldova ümumilikdə 87 idmançı ilə təmsil olunub.

## İstinadlar
Beringiya bərzəxi

**Beringiya** — Biocoğrafi bölgə olaraq Avrasiyanın şimal-şərqi və Şimali Amerikanın şimal-qərbində yerləşirdi. Hazırkı Berinq boğazı, Çukot dənizi və Berinq dənizi akvatoriyasının müəyyən hissəsini özündə birləşdirirdi. Üstəlik Çukot yarımadası və Kamçatka (Rusiya), Alyaska ştatının (ABŞ) ərazisini özündə birləşdirirdi. Berinq və ya Beringiya adanı almış tarifdə suya bataraq yenidən üzə çıxan tarixi bərzəx..

## Tarixi
Alimlər müəyyənləşdirmişlər ki, Berinq boğazının yerində bərzəx olmuşdur və həmin bərzəx ən azı 8 dəfə üzə çıxaraq suyun dibinə gömülmüşdür. Hər dəfə materiklərin birləşməsi baş verərkən hər iki tərəfə heyvanlar miqrasiya etmişlər.

Ümumiyyətlə götürdükdə iki materikin birləşdiyi bu ərazini heçdə bərzəx adlandırmaq olmaz. Beləki onun şimaldan cənuba eni 2000&nbsp;km təşkil edirmiş. Beringiya termini bərzəx anlamında ilk dəfə 1937-ci ildə isveç botanik və coğrafiyaçı Erik Hulten tərəfindən işlədilir.

Sonuncu dəfə materiklər 10–11 min il öncə ayrılmışdır. Bundan öncə bərzəx 15–18 min il mövcud olmuşdur.

Müasir araşdırmaçıların dediyinə görə Amerika və Asiya arasında bərxəğin tarixi boyu əlaqələr açıq olmuşdur. İki mil il əvvəl isə şimal və cənubdan iri Aysberlər sədd yaradaraq əlaqəni mümkünsüz etmişdir.

Böyük ehtimallar vardirki asiyadan amerikaya köç edənlər əraziyə daha önçə gələnlər idilər.

Bərzəxin itməsinə qədər sibirdə yaşıyan xalqların əcdadları keçidi keçərək Amerikada yeni xalqların meydana gəlməsinə vəsilə olmuşdurlar. Hindular — Polineziyalılar.

Boğaz formalaşdıqdan sonra isə əlaqələr müəyyən müddətə kəsulmişdir. Bununla belə bir müddət sonra su yolu və buzlarla əlaqə təmin edilmişdir. (Eskimoslar, Aleutlar).

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Andrey Kamenev, Beringiya: National Geographic Rusiya, fevral 2009, s. 106–121.
*  Kojevnikov Y. P., Jeleznoye-Çukotski N. K. Beringiya: Tarix və evalutsiya — М.: Elm, 1995 
*  Kondratov А. М. Beringiya adlı torpaq olmuşdur — Maqadan: Maqadan k. h, 1981 

## Mənbə
* Andrey Balabuxa. Amerika necə dəfə kəşf edilib ?
* Ariel Klyoçko. Amerikaya insanlar nə zaman gəlmişlər?
* Beringiya
* Beringiya — Milli park
* Berinq parkının tarixi
Bakı Atıcılıq Mərkəzi

**Bakı Atıcılıq Mərkəzi** — 2015 Avropa Oyunları ilə bağlı yarışların keçirildiyi obyektlərdən biri.

Bakı Atıcılıq Mərkəzinin tikintisinə 2014-cü ildə başlanılıb. Kompleksin açıq poliqonunda tamaşaçılar üçün oturacaqların sayı 500, qapalı yerdə isə tamaşaçı tutumu 1200 nəfərlikdir.

## İstinadlar
Monako 2015 Avropa Oyunlarında

**Monako** — 12–28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunlarındaki iştirakı. Monako 2015 Avropa Oyunlarında 5 idmançı ilə qatıldı. Monako 2015 Avropa Oyunlarında medal qazana bilmədi.

## Ümumi məlumat
Monako 2015 Avropa Oyunlarında 5 idmançı ilə 4 idman növündə qatıldı. Monako bayrağını 2015 Avropa Oyunlarının açılış mərasimində Bakı Olimpiya Stadionuna yüngül atlet Bris Etes gətirdi.

## Cüdo
**Kişilər**

## Suya tullanma
**Qadınlar**

## Şosse velosipedi
**Kişilər**

## Yüngül atletika
**Kişilər**

## İstinadlar
Sarıbaba (Laçın)

**Sarıbaba** (əvvəlki adı:**Ağbulaq** (?–2015)) — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Zerti kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.

29 may 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Zerti kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki **Ağbulaq** kəndi **Sarıbaba** kəndi adlandırılmışdır.

## Coğrafiyası
Sarıbaba kəndi Qarabağ silsiləsinin ətəyindədir.

## Həmçinin bax
* Zerti 
* Birinci Tığik 
* Xırmanlar 
* İkinci Tığik

## İstinadlar
Türkelli

**Türkelli** — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun Xanəgah kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
31 may 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Xanəgah kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Xanəgah kəndinin ərazisində faktiki mövcud olan yaşayış məntəqəsi Türkelli adlandırılmış, Xanəgah kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibində qalmaqla həmin yaşayış məntəqəsinə kənd ərazi vahidi statusu verilmiş və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.

## Toponimikası
Buravar silsiləsinin ətəyindədir.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 244 nəfər əhali yaşayır.

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.

## Həmçinin bax
*Cəlilabad rayonu

## Xarici keçidlər
*Azərbaycan Respublikası Cəlilabad Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Sərhədabad

* Sərhədabad (Türkmənistan) — Türkmənistanda şəhər.
* Sərhədabad (Cəlilabad) — Cəlilabad rayonunda kənd.
Paytaxtları ölkənin ən iri şəhəri olmayan ölkələrin siyahısı

Bu ölkənin ən iri şəhəri olmasa da paytaxt olan şəhərlərin siyahısıdır. Bəzi hallarda bu şəhərlərin əhalisi şəhərətrafı yaşayış məskənlərinin əhalisi ilə birlikdə verilir.

thumb|center|450x450px|Paytaxtı ən böyük şəhəri olmayan ölkələrin dünya xəritəsi.
Portuqaliya 2015 Avropa Oyunlarında

**Portuqaliya** — 12–28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunlarındaki iştirakı. Portuqaliya 2015 Avropa Oyunlarında idmançı ilə idman növündə təmsil olundu. Portuqaliya 2015 Avropa Oyunlarında 3 qızıl, 4 gümüş bə 3 bürünc medal qazanaraq ümumilikdə 10 medal ilə medal sıralamasında 18-ci yeri tutdu.

## Medalçılar

## İdmançıların sayı

## İstinadlar
Rumıniya 2015 Avropa Oyunlarında

**Rumıniya** — iyun ayının 12-dən 28-nə kimi Azərbaycanda keçirilən 2015 Avropa Oyunlarında iştirak edən ölkələrdən biridir. 

Rumıniya ümumilikdə 147 idmançı ilə təmsil olunub.

## İstinadlar
Antverpen Universiteti

**Antverpen Universiteti** () — Belçikanın Antverpen şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## Xarici əlaqələri
Utrext Şəbəkəsinin üzvüdür.

## Məşhur məzunları
* Dris Beytart — "Drupal"ın yaradıcısı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Rusiya 2015 Avropa Oyunlarında

**Rusiya** — 12–28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunlarındaki iştirakı. Rusiya 2015 Avropa Oyunlarında 358 idmançı ilə 29 idman növündə təmsil olundu. Rusiya 2015 Avropa Oyunlarında 79 qızıl, 40 gümüş və 45 bürünc medal qazanaraq ümumilikdə 164 medal ilə medal sıralamasında birinci yeri tutdu.

## Medalçılar

## Ümumi məlumat

Rusiya 2015 Avropa Oyunlarının Açılış mərasiminə 358 idmançı ilə qatıldı. Rusiyanın bayraqdarı 2004-cü ildə Yunanıstannın paytaxtı Afina şəhərində keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalçısı güləşçi Hacımurad Qatsalov idi. 2015 Avropa Oyunlarının Açılış mərasiminə Rusiya Federasiyasının Prezidenti cənab Vladimir Putin qatılmışdı.

## İstinadlar
Yunanıstan 2015 Avropa Oyunlarında

**Yunanıstan 2015 Avropa Oyunlarında** — Yunanıstan 2015-ci ildə Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində baş tutan **[[2015 Avropa Oyunları|I Avropa Oyunları]]**nda. Yunanıstan I Avropa Oyunlarına 13 idmançı ilə 3 idman növündə qatıldı.

## Nəticələri

### Dağ velosipedi

**Kişilər**

**Qadınlar**

### Karate
----

### Sinxron üzgüçülük
**Qadınlar**

### Su polosu
----

### Triatlon
**Qadınlar**

## İstinadlar
San-Xose Ştat Universiteti

**San-Xose Ştat Universiteti** () — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatının San-Xose şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Birləşmiş Krallıq 2015 Avropa Oyunlarında

**[[Böyük Britaniya]]** — 12–28 iyun 2015-ci il tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən I Avropa Oyunlarındaki iştirakı. Böyük Britaniya I Avropa Oyunlarında 18 qızıl, 10 gümüş, 19 bürünc medal qazanmışdır.

## Medalçılar

## Ümumi məlumat

## Aerobika Gimnastikası

### Qarışıq

## Akrobatika Gimnastikası

### Qadınlar

### Qarışıq

## Atıcılıq

### Kişilər

### Qadınlar

## Batut Gimnastikası

### Kişilər

### Qadınlar

## Boks

### Kişilər

### Qadınlar

## Cüdo

### Kişilər

### Qadınlar

## Çimərlik voleybolu

### Kişilər

## Güləş

### Kişilər

### Qadınlar

## Kamandan oxatma

### Kişilər

### Qadınlar

### Qarışıq

## Kanoe-Sprint

### Kişilər

### Qadınlar

## Suya tullanma

### Kişilər

### Qadınlar

## Triatlon

### Kişilər

### Qadınlar

## İstinadlar
Ramon Pineyro

**Ramon Pineyro** (d. 31 may 1915, Lankara — ö. 27 avqust 1990, Santiaqo de Kompostela) — qalisiyalı yazıçı, filosof və siyasətçi. 2009-cu ildə *Qalisiya Ədəbiyyat Günü* (17 may) ona həsr olunmuşdur.

## Uşaqlığı

Fernandes Lopes və Salvador Pineyro Qarsiya cütlüyünün 3-cü oğlu kimi Qalisiyada anadan olmuşdur. 6 yaşına qədər ancaq Qalisiya dilini bilmişdir. 6 yaşında məktəbə gedəndə ispan dilini bilmədiyindən təhsil həyatının ilk illərində çətinliklər çəkmişdir. Liseydə qanunsuz Qalisiya Partiyasına qatılmışdır.

## Fəaliyyəti

Santiaqo de Kompostelada fəlsəfə təhsili almışdır. Qalisiya əyalət komissiyasında Qalisiya Muxtariyyət Əsasnaməsi üzərində işləmişdir. Lakin diktator İspaniya dövründə Parisdə sürgün hökumət qurmaq istəyərkən yaxalanmış və 1946-1949-cu illərdə həbsdə olmuşdur. Demokratik İspaniya dövründə Qalisiya parlamentində millət vəkili olmuşdur.

Qalisiyanın siyasi və mədəni fəaliyyətləri üçün işlər görmüşdür. Yazdığı əsərlərdə Qalisiya dilinin normallaşdırılması üçün çalışmışdır. *Qalaksiya Yazıçılar Qrupu* ilə Qalisiya dilindəki əsərləri tərcümə etməyə etmişdir. "Grail" jurnalında başlatdığı kampaniya ilə dilin standartlaşması üçün çalışmışdır.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* Ramon Pineyro haqqında
Lanqlad yarımadası

**Lanqlad** (**Kiçik Mikelon**, ) — Sen-Pyer və Mikelon arxipelaqının Mikelon Lanqlad adalarının cənubunda yerləşir.

XVIII əsrə qədər Lanqlad adası müstəqil ada olsa da, sonradan Qran-Mikelon adası ilə  uzunluğu 12&nbsp;km olan burunla birləşdi. Lanqlad adasından 5&nbsp;km cənub-şərqdə Sen-Per adası yerləşir.

Sahəsi  — 91&nbsp;km² təşkil edir. Lanqlad adasında heç bir canlı yaşamır. Halbuki 2006-cı ildə adada yaşayan tək insan vəfat etmişdir.

Lanqlad adasında çoxlu sayda su tutarları vardır. Onların bir qismi yağıntından asılı olaraq ərazisi dəyişir. Ancaq rütubətli iqlin səbəbindən göllər heç vaxt qurumur. Əsas etibari ilə bataqlıq bitkiləri üstünlük təşkil edir. Quruda isə Tundra bitkiləri hakimdir.

## İstinadlar
Türkiyə 1908 Yay Olimpiya Oyunlarında

**[[Türkiyə]]** — 27 aprel-31 oktyabr tarixləri arasında Böyük Britaniyanın paytaxtı London şəhərində keçirilən 1908 Yay Olimpiya Oyunlarındaki iştirakı.

## Ümumi məlumat

### İdmançıların sayı

## İdman Gimnastikası
**Kişilər**

## İstinadlar
Kaliforniya körfəzi

**Kaliforniya körfəzi** (),  həmçinin  **Kortes dənizi** kimi  tanınır () — Körfəz Sakit okean akvatoriyasına daxildir. Kaliforniya yarımadası ilə Meksikanın materik hissəsi arasında yerləşir. Körfəzin suları Meksikanın Aşağı Kaliforniya, Cənubi Kaliforniya, Sonora və Sinoloa ştatlarının sahillərini yuyur. Körfəzin okeana çıxışı 5,3 milyon il əvvəl əldə etmişdir. Bununla da Kolorado çayı bir başa okeana çıxış əldə etmişdir.

Araşdırmalar göstərmişdir ki, körfəzin dərinliyi sahildəki dayazlıqlardan başlayaraq Yuma şəhəri yaxınlığında 3000 metri keçir.

Kaliforniya körfəzində iki iri ada vardır: Anhel-de-la-Quarda və Tiburon. Bundan əlavə kiçik adalarda vardır. Onlardan İsla-Espiritu-Santo və İsla-Partida kimi adaları göstərmək olar.  
## Mənbə
* Exploring the Sea of Cortez, by Ron Mader
Sarıbaba

* Sarıbaba (Laçın) — Laçın rayonunda kənd.
* Sarıbaba (Şuşa) — Şuşa rayonunda kənd.
* Sarıbaba (dağ) — Laçın rayonunda dağ.
Yeniarx (Ağdaş)

**Yeniarx** — Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunun Aşağı Zeynəddin kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi

## İnfrastruktur

## İstinadlar
Telman

**Telman** — Kişi adı.

* Telman Adıgözəlov — Azərbaycanın məşhur televiziya, teatr və kino aktyoru
* Telman Abdinov — rəssam
* Telman Aslanov — azərbaycanlı alim, kimya üzrə elmlər doktoru
* Telman Bəkirov — Alim, texnika elmləri doktoru
* Telman Ağdamski — azərbaycanlı kimyaçı
* Telman Ağayev — biologiya elmləri doktoru, professor
* Telman İsmayılov — Rusiyada yaşayan iş adamı və AST Şirkətlər Qrupunun sahibi
* Telman Orucov — Azərbaycan dövlət və siyasi xadimi
* Telman Nüsrətoğlu — tarix elmləri doktoru
* Telman Tatarayev — coğrafiya elmləri doktoru, professor
* Telman İbadov — azərbaycanlı dövlət və siyasi xadim
* Telman İmanov — İqtisad elmləri doktoru, professor
* Telman Həmidov — Texnika elmləri namizədi, dosent
* Telman Qurbanov — professor
* Telman Kazımov — dövlət xadimi
* Telman Miriyev — Aprel döyüşlərininnin hərbi rəhbərlərindən biri
* Telman Məlikov — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun professoru
* Telman Paşayev — sovet sərbəst güləşçisi
* Telman Xəlilov — coğrafiya elmləri doktoru, professor
* Telman Salahov — Azərbaycanlı futbolçu və məşqçi
* Telman Zeynalov — Azərbaycan heykəltəraşı
* **[[Telman Cəfərov]]**
** Telman Cəfərov (filoloq) — filologiya elmləri doktoru, professor
** Telman Cəfərov (rəssam) — Azərbaycan rəssamı
* Telman Hüseyn — şair
* **[[Telman Hüseynov]]**
** Telman Hüseynov (iqtisadçı) — Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru
** Telman Hüseynov (hərbçi) — Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı

* **[[Telman Hacıyev]]**
:* Telman Hacıyev (bəstəkar) — Azərbaycan bəstəkarı.
:* Telman Hacıyev (professor) — professor.
:* Telman Hacıyev (fleytaçı) — Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi
:* Telman Hacıyev (mühəndis) — elmlər doktoru, professor
:* Telman Hacıyev (polkovnik) — Ədliyyə polkovniki

* Telman Quliyev — Qax rayonu icra hakimiyyətinin başçısı (2009–2010).
* **[[Telman Qarayev]]**
** Telman Qarayev (jurnalist) — Əməkdar jurnalist
* Telman Qarabağlı — erməni hüquqşünas, filoloq və yazıçı

* **[[Telman Əliyev]]**
** Telman Əliyev (professor, 1935) — texnika elmləri doktoru, professor, akademik
** Telman Əliyev (professor, 1943) — Azərbaycan alimi
** Telman Əliyev (aktyor) — aktyor, Azərbaycan SSR əməkdar artisti

## Həmçinin bax
* Telmanlı
* Telman (dəqiqləşdirmə)
Fikrət Babazadə

** Fikrət Babazadə ** - texnika elmləri doktoru, professor

## Həyatı
Babazadə Fikrət Ələkbər oğlu Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1954-cü ildə "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirmişdir. O, respublikanın neft mədənlərində əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1966-1992-ci illərdə AzETNÇİ-nun "Quruda neft yataqlarının işlənilməsinin layihə edilməsi", "Neft və qazın yığılması və hazırlanması", "Kür çökəkliyi yataqlarının işlənilməsi" laboratoriyalarının rəhbəri olmuşdur. 1968-ci ildə "Aşağıdebitli neft quyularının əvəzləyici liftlərlə rasional istismarı məsələləri" mövzusunda namizədlik, 1992-ci ildə isə "Quyuların istismarının texnoloji əsaslarının təkmilləşdirilməsi və neft yataqlarının daha gec dövrdə işlənilməsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir.

## Elmi fəaliyyəti
Babazadə F.Ə. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi sahəsində tanınmış alimdir.

Babazadə F.Ə. 80-dən artıq elmi məqalə müəllifidir. İxtiralara görə 10 müəlliflik şəhadətnaməsi alıb. "Nümunəvi əmək zərbəçisi" fəxri adına layiq görülüb və medal ilə təltif edilib.
Azərbaycan Badminton Federasiyası

**Azərbaycan Badminton Federasiyası** — Azərbaycanda badmintona nəzarət edən rəsmi qurum. Mənzil-qərargahı Bakı şəhərində yerləşir. Prezidenti Taleh Ziyadovdir.

## Tarixi
Azərbaycan Badminton Federasiyası 1962-ci ildə Bakı şəhərində yaradılmış, 1996-cı ildə yenidən təsis edilmişdir. 1998-ci ildən Beynəlxalq Badminton Federasiyasının (İBF) və Avropa Badminton Federasiyasının (EBF) üzvüdür. 1962-ci ildə Bakı şəhərində ilk badminton yarışları və çempionat, 1963-cü ildə Azərbaycan birinciliyi keçirilmişdir. Yeniyetmələrin 1969-cu ildə Klaypeda şəhərində keçirilən SSRİ birinciliyində Q. Hadıyev çempion, 1976-cı il (Mogilyov şəhəri) birinciliyində isə M. Orucov mütləq çempion olmuşdur. 1997-ci ildə İslam Ölkələri Qadınlarının İdman oyunlarında N. Mehdiyeva III yeri tutmuşdur. 2010-cu ildə İran İslam Respublikasında keçirilən beynəlxalq turnirdə Azərbaycan idmançıları qoşa yarışlarda bürünc medal qazanmışlar.

## Rəhbərlik
* Taleh Ziyadov — Prezident
* Nəsimi Musayev — Baş katib

## Prezidentləri
* Kamal Abdulla – 17 iyun 2015-ci ilə qədər;
* Mikayıl Cabbarov – 17 iyun 2015 – 8 dekabr 2021
* Taleh Ziyadov – 8 dekabr 2021-ci ildən

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayti
Azərbaycanda badminton

**Azərbaycanda badminton** — Azərbaycanda badminton idman növü.

## Tarixi
Azərbaycanda badminton idman növü 1960-cı ildən inkişaf etməyə başlayıb. 2015-ci ildə Azərbaycan millisi dünya reytinqində 82-ci yerdə qərarlaşıb.

1974-cü ildə Badminton üzrə SSRİ çempionatı Bakıda keçirilmişdir.

## Mövcud vəziyyəti
Bakıda keçirilən 2015 Avropa Oyunlarının proqramına daxil edilən badminton yarışlarında 31 ölkədən 160 atlet 5 komplekt medal uğrunda mübarizə aparır. Azərbaycan bu yarışlarda 2 idmançı - Orxan Qələndərov və Kənan Rzayevlə təmsil olunur.

## Həmçinin bax
*Azərbaycan Badminton Federasiyası
*Badminton üzrə Azərbaycan Milli Çempionatı

## İstinadlar
Karl

**Karl** — kişi adı.

* Karl Qulbrandsen — Norveçli kişi velosipedçi.
* Karl Marks — alman filosofu, siyasətçisi, marksizm-leninizm nəzəriyyəsinin banisi.
* Karl Llevellin — Amerika mülki hüquq mütəxəssisi.
* Karl Lundquist — İsveçli kişi velosipedçi.
* Karl Manneim — Macarıstan filosofu və siyasətçisi.
* Karl Olsen — Norveçli kişi velosipedçi.
* Karl Rayner — ABŞ aktyoru.
* Karl Rulye — Bioloq, tibb elmləri doktoru, Moskva Universitetinin professoru.
* Karl Veyerştrass — Məşhur alman riyaziyyatçısı
* Karl Vilhelm Şeyele — isveç kimyaçısı.
* Karl Rensom Rocers — psixoloq
* Karl Dalhauz —
* Karl Landsteyner —
* Karl Pauker —
* Karl Yakob Burkhardt —
* Karl Şteffek —
* Karl Abraham —
* Karl Fuks —
* Karl Popper Bioqrafiya —
* Karl Çerni —
* Karl Blaso —
* Karl Cenkins —
* Karl Foy —
* Karl Prin —
* Karl Qrossman —
* Karl Tantsler —
* Karl Yindrak —
* Karl Şefold —
* Karl-Erik Halt —
* Karl Darlinq Bak —
* Karl Hagenbek —
* Karl Klarens Kinq —

## Həmçinin bax
* I Karl
* Karlos
Dağ-xizək idmanı

Dağ-xizək idmanı-qar üzərində xizəklərlə birlikdə edilən, qapılardan keçərək ən sürətli aşağaya enməyə məqsəd qoyulan idman növüdür.

1936-cı ildə keçirilən Qış Olimpiya oyunlarından sonra Olimpiya oyunlarına əlavə olunmuşdur. İdmançılar Olimpiya və Dünya Çempionatına qatıldıqları kimi hər il Dünya Kubokunda da iştirak edirlər. Dörd əhəmiyyətli intizam var:1. Slalom (SL), böyük slalom (GS), süper böyük slalom (super-G) və eniş yarışlarıdır. Slalom en texniki və yavaş kateqoriyadır. Sürət saatda 55&nbsp;km-ə çatır. Eniş intizamı, bu yarışda ən sürətli yarışdır. Sürət saatda 100&nbsp;km-ə çatar. Böyük slalom intizamı texniki, super böyük slalom isə sürət yarışması olaraq qəbul edilir və eniş yarışlarındakı sürət əldə edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Naxçıvan Politexnik Texnikumu

**Naxçıvan Politexnik Texnikumu** — Azərbaycanın Naxçıvan şəhərində fəaliyyət göstərmiş keçmiş orta-ixtisas təhsili müəssisəsi.

## Tarixi
Naxçıvan Politexnik texnikumu-Orat ixtisas təhsili məktəbi.Kiyev Politexnik texnikumunun filialı kimi 1969-cu ildən fəaliyyətə başlamışdır.971-ci ildə müstəqil fəaliyyət göstərən texnikuma Cəmşid Naxçıvanskinin adı verilmişdi.TExnikum  sənaye, tikintisi, mülki tikinti, sənayemüəssisələrinin  və  qurğularının elektrik  avadanlıqları, tikinti maşın və  avadanlıqları ixtisasları üzrə mütəxəssis hazırlayırdı.1974-cü ildən Cəmşid Naxçıvanskinin adına idi. Son illərdə Yol hərəkətinin təşkili, nəqliyyat vasitlərinin təmiri və servis xidməti, gömrük ekspertizası,istehsalat və xidmət sahələrinin  iqtisadiyyatı və idar edilməsi və.s ixtisaslar üzrə kade hazırlayırdı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 iyun 2000-ci il tarixli, 349 nömrəli Fərmanına əsasən texnikumun bazasında Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Naxçıvan filialı yaradılmışdır.

## Həmçinin bax
*Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Naxçıvan filialı

## İstinadlar
Avstraliya futbolu

**Avstraliya futbolu** — əksərən "Aussie qanunları", danışıq dilində "footy" və yaxud da tarixi adı ilə Avstralasiya futbolu və ya Viktoriya futbolu kimi tanınır. 2 komanda və 18 oyunçu arasında açıq havada geniş, ovalşəkilli yarış meydanında oynanılır. Bəzən kriket meydanında da keçirilir.

## Tarixi
Avstraliya futbolu 1858-ci ildə idmançı Tom Willis tərəfindən kriket oyunçularının qış ayları ərzində formada qalması məqsədilə yaradılmışdır. Tarixə keçən ilk qarşılaşma elə həmin ildə bir şotland kollecinin tələbələri ilə Melburn şəhərinin qrammatika dərslərini tədris edən məktəblərindən birinin tələbələri arasında baş tutdu. 1896-cı ildə ilk proffesiyonal liqa sayılan Viktoriya Futbol Liqası (VFL) yaradıldı və cəmi bir il sonra rəsmi qaydada oyunlar keçirilməyə başladı. 1987-ci ildən etibarən beynəlxalq xarakter daşımağa başladı və 1994-cü ildə Avstraliya Futbol Liqası adını aldı.

## Qaydaları
Bir oyun hər biri 20 dəqiqədən ibarət olmaqla 4 setdə oynanılır. Oyun 2 yan xətt hakimi, 3 meydan hakimi və qapılar arxasında 2 köməkçi hakim olmaqla 7 referi tərəfindən idarə olunur. Hər komanda meydanda 18 iştirakçı ilə çıxış edir. Komandaların 4 əlavə ehtiyat skamiya oyunçuları ola bilər. Oyun boyu istənilən sayda oyunçu dəyişdirmək mümkündür.

Top hər bir istiqamətə ayaq və əl vasitəsilə atıla bilər. Oyunçu zərbə ilə gələn topu tutmağı bacarsa 1 "işarə xalı" qazanır. Oyunçu topun topu tutduğu anda əl və ya ayaqla rəqib oyunçuya mane ola bilməz. Oyunçu top ilə birlikdə qaça bilər, lakin hər 5 metrdən bir onu çiləmək məcburiyyətindədir. Topla qaçan oyunçunun rəqib müdafiəçilər tərəfindən qarşısı alına və yerə yıxıla bilər. Əgər yerə enərsə topu dərhal əlindən buraxmalıdır. Əks təqdirdə penalti ilə cəzalanar. Sərbəst zərbə olaraq bilinən penaltilər, əsasən, rəqibi arxadan itələmək, qaydadankənar şəkildə oyunçunun formasından tutmaq kimi qayda pozuntuları ilə əlaqədar olaraq verilir. Rəqibə hücum edən, badalaq atan, itələyən və ya hər hansı bir yolla şəxsiyyətini alçaldacaq ifadə işlədən oyunçu növbəti oyunu buraxmalı olur.

## Meydança standartlar
Meydança 3 sahədən ibarətdir. Oyun hissə əvvəllərində və qol atılması vəziyyətində mərkəzdən başlanılır. Sahənin ortasındakı nöqtə mərkəz nöqtəsi sağ və sol tərəflər isə cinahlar adlanır. Müdafiədən hücuma keçiş həmlələri burada reallaşdırılır. Qol bölgələri meydançanın hər iki tərəfində olur və mərkəz nöqtəsindən buraya qədər məsafə, adətən, 50 metrə yaxın olur. Meydançalarnın uzunluğu 135–185 metr arasında dəyişir. Genişlik isə, adətən, 110–115 metr uzunluğundadır. Həm qapı daxili, həm də qapı xarici dirəklərinin məsafəsi 6.4 metrdir. Xarici dirəklərin uzunluğu 3, daxili dirəklərin uzunluğu 6 metrədək çatır.

## Avstraliya futbol Liqası
Liqa 18 komandadan ibarətdir.
# Greater Sydney W. Giants
# Adelaide Crows
# Hawthorn Hawks
# Brisbane Lions
# Kangaroos
# Carlton Blues
# Melbourne Demons
# Collingwood Magpies
# Port Adelaide Power
# Essendon Bombers
# Richmond Tigers
# Fremantle Dockers
# St Kilda Saints
# Geelong Cats
# Sydney Swans
# Gold Coast Suns
# West Coast Eagles
# Western Bulldogs

## İstinadlar
Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında

**Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında** — Kişilər və qadınlar arasında keçirilən idman növü. Dağ velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında 13 iyun tarixində keçirildi. Yarışlar Bakı şəhərinin Binəqədi rayonunda yerləşən MTB Veloparkda baş tutmuşdur.

Dağ velosipedində Kişilərin yarışında 43 idmançı, Qadınların yarışında isə 26 idmançı qüvvəsini sınadı.

Kişilərin yarışında qızıl, gümüş və bürünc medalı İsveçrə idmançıları qazandı. 2012 Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalçısı Nino Şurter Avropa Oyunlarının Çempionu adını qazandı. Qadınların yarışında isə qızıl və gümüş medalı İsveçrə, bürünc medalı isə Polşa idmançıları qazandılar. 22 yaşlı Yolanda Neff Avropa Oyunlarının Çempionu adını qazandı.

## Medal sıralanması

## Nəticə

### Kişilər

### Qadınlar

## Həmçinin bax
*Velosiped idmanı
*Velosiped sürmə 2015 Avropa Oyunlarında
*Triatlon 2015 Avropa Oyunlarında
*BMX velosipedi 2015 Avropa Oyunlarında

## İstinadlar
Qetter Yaani

**Qetter Yaani** (; d. 3 fevral 1993, Tallin) — Estoniya pop-müğənnisi. 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Estoniyanı *"Rockfeller Street"* () mahnısı ilə təmsil etmiş, finala çıxmış, 24-cü yeri tutmuşdur.

## Bioqrafiya
1993-cü ilin 3 fevralında Tallində anadan olmuş və böyümüşdür. 2015-ci ildə gecə məktəbindən məzun olaraq diplomunu almışdır.

İlk dəfə *"Eesti otsib superstaari"* () müsabiqəsinin 3-cü mövsümündə tanınmış və 4-cü yeri tutmuşdur.

2011-ci ildə 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak etmişdir və *"Rockfeller Street"* mahnısı ilə finalda 24-cü yeri tutmuşdur.

2011-ci ildə *"Tantsud tähtedega 2011"* müsabiqəsində çıxış etmişdir.

2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak etmək üçün mübarizə aparmışdır.

2013-cü ildə "Yağ" musiqili tamaşasında Sendi rolunu oynamışdır.

## "Eesti otsib superstaari" müsabiqəsində oxuduğu mahnılar

## Diskoqrafiya

### Albomları

### Sinqllar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
İnterlingua

Interlingua 1951-ci ildə Beynəlxalq Düzəltmə Dil Dərnəyi tərəfindən hazırlanmış bir dildir. Əsasən bioloji adlandırmada istifadə edilir. Interlingua asan dil strukturunu çox sayda dil leksikonu ilə əlaqələndirməyi hədəfləyən və milyonlarla insanın çətinlik çəkmədən anlaya bildiyi bir dildir. Eyni zamanda təbii dillərin müqayisəsi zamanı referans olaraq da istifadə edilir. Interlingua lüğətindəki sözlərin əksəriyyəti Roman dilləri mənşəlidir.Yunan dili və German dilləri ikinci və üçüncü sıradadır. Az da olsa bəzi sözlər Slavyan dillərindən və digər qeyri-avropa dillərindən gəlmişdir.

## İstinadlar
San Martino de Mondonedo bazilikası

**San Martin de Mondonedo bazilikası** () — İspaniyanın Qalisiya bölgəsində, Fos şəhərinin yaxınlığında yerləşən qədim bazilika. Kilsə kimi istifadə olunmuşdur. İspaniyanın ən qədim kilsəsi hesab olunur. IX əsrdə iki yepiskop burada xidmət göstərmişdir.

## Tarixi

Bazilikanın tarixi IX əsrə qədər uzanır. Amma saysız sənədlər onun tarixini dəqiqləşdirməkdə çətinlik törədir. X əsrdə mövcud olması dəqiqdir. Bəzi nəzəriyyələrə görə bazilika bir neçə yepiskopun evi olmuşdur.

İndiki bazilika XI əsrə aiddir və Roman memarlığı üslubundadır. XVIII əsrdə dayaq-divarla möhkəmləşdirilmişdir. Bazilikadakı heykəlciklər o dövr üçün olan ibadətçilik haqqında məlumat verməkdədir. XVI və XV əsrlərə aid divar rəsmləri hələ də saxlanılmışdır.

Bazilikada San Qonzalonun türbəsi yerləşir.

Hal-hazırda bazilikada muzey fəaliyyət göstərir. Muzeyə giriş pulsuzdur. Çərşənbə günündən bazar gününə qədər muzeyi ziyarət etmək mümkündür.

1931-ci ildən bazilika İspaniya Mədəni Maraq Mülkiyyəti siyahısındadır.

## Qalereya

San Martiño de Mondoñedo exterior.JPG
San Martiño de Mondoñedo-Foz-Galiza.jpg
San_Marti%C3%B1o_de_Mondo%C3%B1edo-Foz(Lugo).jpg


## İstinadlar


## Xarici keçidlər

* Muzeyin saytı
Triatlon Olimpiya oyunlarında

Triatlon ilk dəfə Olimpiya oyunlarında 2000-ci ildə Sidney Yay Olimpiya oyunlarında oynandı və 2000-ci ildən etibarən bütün Olimpiadalarda oynanılır. Medal oyunu üçün iki növdə oynanılır: fənlər və məsafələr qaydası. Üzgüçülük-1500 m, velosiped-40 km, qaçış-10 km.

## Yarışlar

## Medal cədvəli

## Yüksək nəticələr
Sennaxerib

**Sennaxerib** () — Assuriya hökmdarı

## Babilistanı yerlə yeksan edir
O,e.ə 702-ci ildə Babil şəhərini tutdu. Babilistan taxtına isə Belibnini əyləşdirdi.Lakin e.ə 700-cü ildə Mardukaplaiddin Elam dövlətinə arxalanaraq yenidən hərbi əməliyyata hazırlaşdı.Sennaxerib ona qarşı böyük hərbi dəstə çıxartdı.Mardukaplaiddin döyüşə girməkdən çəkindi və Elamın cənubundakı bataqlıq vilayətinə qaçdı.E.ə 691-ci ildə digər Xald tayfa başçısı Muzeşib-Marduk Assuriyaya qarşı üsyan qaldırdı. Bu dəfə Babilistanın müttəfiqi Elam,o cümlədən Zaqros dağlarında yaşayan tayfalar idi.Babil və Elam birgə qoşununa Elam hökmdarı Humbannimena başçılıq edirdi. Halul(Dəclə çayının üzərində) adlanan yerdə baş vermiş döyüş bərabərə bitdi.Hər iki tərəfdən xeyli itkilər oldu. Assurilər geri qayıtdılar,rəqiblər isə onları izləməyə qadir deyildilər. E.ə 690-cı ildə Elam hökmdarını iflic vurdu.Bunu eşidən Sennaxerib Babil şəhərini mühasirəyə aldı.Şəhərdə aclıq başladı.Ərzaqın qiyməti 75 dəfə artdı.Adamlar acından qırıldılar.E.ə 689-cu ildə dünyanın mədəniyyət mərkəzi olan Babil şəhəri təslim oldu.Muzeşib-Marduk əsir düşdü.Sennaxerib şəhər əhalisinə divan tutdu,şəhəri yerlə yeksan etdi.Dağıntı o qədər böyük idi ki, bütün dünyanı sarsıtmışdı.Bundan sonra Babil təxminən yarım əsr (E.ə 689-626) Aşşurun hakimiyyəti altında qaldı.

## İstinadlar
Sultan Səlahuddin Əbdül Əziz məscidi

**Sultan Səlahuddin Əbdül Əziz məscidi** ()— Malayziyanın Selanqor ştatının dövlət məscidi. Məscid da yerləşir. Məscid ölkənin ən böyük məscididir və həmçinin İndoneziyada yerləşən İstiqlal məscidindən sonra Cənub-Şərqi Asiyada ikinci ən böyük məsciddir. Onun ən fərqləndirici xüsusiyyəti böyük, göy və gümüşü günbəzidir. Məscidin dörd minarəsi var və hər biri məscidin bir küncündə ucaldılıb.

## Tarixi
Məscidin tikilməsi 14 fevral 1974-cü ildə Selanqor ştatının yeni paytaxtı Şah-Alamı tanıtmaq üçün mərhum Sultan Səlahuddin Əbdül Əziz tərəfindən tapşırılıb. Tikinti işləri 1982-ci ildə başlamış və 1988-ci il mart tarixində tamamlanmışdır. Məscid həmçinin öz göy günbəzinə görə *Göy məscid* kimi də adlanır. Bu məscidin ən fərqləndirici xüsusiyyəti dünyada ən böyük dini günbəzə malik olmasıdır. Günbəzin diametri 51.2 metrə, yer səviyyəsindən hündürlüyü isə 106.7 metrə çatır. Məscidin hər birinin yer səviyyəsindən hündürlüyü 142.3 metr olan dörd minarəsi var.  Minarələrinin hündürlüyünə görə Mərakeşin Kasablanka şəhərində yerləşən İkinci Həsən məscidindən sonra dünyada ikinci yeri tutur. İlk əvvvəllər məscid 1993-cü ildə İkinci Həsən məscidinin təntənəli açılış mərasiminə kimi dünyada ən hündür minarəyə malik məscid kimi Ginnesin Rekordlar Kitabına düşmüşdü. Bu məscid yenə də hər birinin yer səviyyəsindən hündürlüyü 142.3 metr olan dörd minarəyə malik olması ilə dünyanın ən hündür minarələr qrupudur. 

## Memarlığı və xüsusiyyətləri
Səlahuddin Əbdül Əziz məscidinin memarlıq üslubu Malay və Müasir memarlıq üslublarının qarışığıdır. Məsciddə eyni zamanda 24,000 nəfər ibadət edə bilər. Məscid aydın günlərdə Kuala-Lumpurun bəzi nöqtələrindən görünəcək dərəcədə böyükdür. 

Məacidin əsas günbəzinin diametri 51.2 metr, hündürlüyü isə 106.7 metrdir. Günbəzin tikilməsində əsasən alüminiumdan istifadə edilib. Məscidin 14.3 metr hündürlüyə malik olan və hər biri məscidin bir küncündə yerləşən dörd minarəsi var. 

Malay və İslam memarlıq elementləri binanın işlənməsinə daxil edilmişdir. Dekorativ xətlərin təsviri günbəzin daxili qatlarında və divarların üzərində görülə bilər. Xəttatlıq işləri misirli xəttat Şeyx Əbdüləziz Moneim Məhəmməd Əli El Şarkavi tərəfindən edilib. Mürəkkəb konstruksiyaya malik alüminium qəfəsələrə məscidin qapıları, pəncərələri və divarlarında rast gəlmək mümkündür. Pəncərələr zala daxil ola biləcək işığın miqdarını azaltmaq üçün göy rəngli şüşə ilə təchiz olunmuşdur. 

Məscidin 14 hektar ərazini əhatə edən ərazisində xəttatlıq, heykəltəraşlıq, rəsm və memarlıq kimi İslam incəsənətinin zəngin spektrini göstərən doqquz qalereya yerləşir. Bu yer vaxtaşırı ənənəvi İslam fəaliyyətləri üçün istifadə olunur.

## İstinadlar
Qarmiş-Partenkirhen

**Qarmiş-Partenkirhen** (, ) — Almaniyanın cənubunda Bavariyada Qarmiş-Partenkirhen inzibatın mərkəzi.