open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
5 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1766 — Londonda xərracçı Ceyms Kristi ilk satışını keçirib.

### 1901–cari
* 1936 — Sovet İttifaqı yeni konstitusiya qəbul etdi və Qırğızıstan Sovet Sosialist Respublikası SSRİ-nin tam müttəfiq respublikası kimi yaradıldı.
* 1977 — Misir Suriya, Liviya, Əlcəzair, İraq və Cənubi Yəmənlə diplomatik əlaqələri kəsib. Bu addım Misirin Tripolinin bəyannaməsinə qarşı cavabı idi.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1941 — Bakı trolleybusu təsis edilib.
* 1995 — Naxçıvanda Tu-134 təyyarəsinin qəzası nəticəsində 52 nəfər həlak olmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1782 — Martin Van Buren, ABŞ prezidenti
* 1803 — Fyodor Tyutçev, Rusiya şairi
* 1851 — Sənihə Sultan, Osmanlı şahzadəsi
* 1867 — Yuzef Pilsudski, Polşa baş naziri və marşalı
* 1870 — Vitezslav Novak, Çexiya bəstəkarı
* 1890 — Mehmed Fuad Köprülü, Türkiyə dövlət xadimi

### 1901–cari

* 1901
** Rene Şmerlinq, Gürcüstan sənət tarixçisi
** Volt Disney, ABŞ animatoru
* 1912 — Sadıq Şərifzadə, Azərbaycan boyakarı
* 1916 — Veronika Dudarova, Rusiya dirijoru
* 1924 
** Şamil Mahmudbəyov, Azərbaycan kinorejissoru
** Şəfiqə Qasımova, Azərbaycan aktrisası
* 1925 — Nadir Əbdürrəhmanov, Azərbaycan boyakarı
* 1932 
** Fazu Əliyeva, Dağıstan şairəsi
** Litl Riçard, ABŞ müğənnisi
* 1935 — Nurəddin Sadıqov, Azərbaycan general-mayoru
* 1941
** Məhəmməd Əsədov, Azərbaycan dövlət xadimi və polis general-mayoru
** Şarpuddin Əhmədov, Rusiya tarixçisi
* 1946 — Xose Karreras, İspaniya opera müğənnisi
* 1966 — Patrisiya Kaas, Fransa müğənnisi
* 1973 — Səxavət Məhərrəmov, Azərbaycan əsgəri, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1977 — Alim Qurbanov, Azərbaycan futbolçusu
* 1978 — Elçin Əlibəyli, Azərbaycan teletənqidçisi
* 1985 — Frenki Muniz, ABŞ aktyoru
* 1991 — Abdullah Zubir, Fransa futbolçusu
* 1995 — Antoni Martial, Fransa futbolçusu
* 2006 — Knut, Berlin zooparkında doğulmuş ağ ayı

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1560 — II Fransisk, Fransa kralı

### 1601–1900

* 1791 — Volfqanq Amadey Motsart, Avstriya bəstəkarı
* 1870 — Aleksandr Düma, Fransa yazıçısı
* 1881 — Nikolay Piroqov, Rusiya cərrahı

### 1901–cari
* 1926 — Klod Mone, Fransa boyakarı
* 1941 — Hüseyn Cavid, Azərbaycan şairi və dramaturqu
* 1945 — Vladimir Komarov, Rusiya botaniki
* 1974 — Pyetro Cermi, İtaliya kinorejissoru
* 1988 — Ağasadıq Gəraybəyli, Azərbaycan aktyoru
* 1998 — Qurban Abbasov, Azərbaycan aktyoru
* 2012
** Deyv Brubek, ABŞ caz pianoçusu və bəstəkarı
** Oskar Nimeyer, Braziliya memarı
* 2013 — Nelson Mandela, CAR prezidenti
* 2016 — Heydər Camal, Rusiya politoloqu
* 2017
** Conni Hollidey, Fransa müğənnisi
** Rafiq Nağıyev, Azərbaycan fotojurnalisti

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Beynəlxalq Könüllülər Günü
* Mühəndislər Günü
*  Surinam — Uşaqlar Günü

## İstinadlar
6 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1917 — Finlandiya Rusiya imperiyasından müstəqilliyini elan edib.
* 1967 — Adrian Kantrovitz ABŞ-də ilk insan ürəyinin transplantasiyasını həyata keçirib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1991 — Estoniya Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1421 — VI Henri, İngiltərə kralı
* 1550 — Orasio Vekki, İtaliya bəstəkarı

### 1601–1900
* 1645 — Mariya de Dominiçi, Malta boyakarı
* 1778 — Jozef Lui Gey-Lüssak, Fransa kimyaçısı
* 1841 — Frederik Bazil, Fransa boyakarı
* 1860 — Nikolay Kurnakov, Rusiya kimyaçısı 
* 1872 — Aleksandr Skryabin, Rusiya bəstəkarı
* 1883 — İvan Meşaninov, Rusiya dilçisi və etnoqrafı

### 1901–cari
* 1901 — Georgi Malenkov, Sovet dövlət xadimi
* 1913 — Nikolay Amosov, Ukrayna cərrahı
* 1920 — Deyv Brubek, ABŞ caz pianoçusu və bəstəkarı
* 1924 — Əli Kohen, İsrail cəsusu
* 1931 — Zəki Mürən, Türkiyə müğənnisi
* 1937 — Əkrəm Əylisli, Azərbaycan yazıçısı
* 1986 — Yoşihide Suqa, Yaponiya baş naziri
* 1986 — Taleh Yüzbəyov, Azərbaycan aktyoru

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1185 — I Afonso, Portuqaliya kralı

### 1601–1900
* 1889 — Cefferson Devis, ABŞ siyasətçisi
* 1892 — Verner fon Simens, Almaniya mühəndisi

### 1901–cari

* 1974 — Nikolay Kuznetsov, Rusiya admiralı
* 1988 — Roy Orbison, ABŞ müğənnisi
* 1991 — Riçard Stoun, Böyük Britaniya iqtisadçısı
* 1993 — Sergey Cikiya, Gürcüstan tarixçisi
* 1995 — Rahilə Ginzburq, Azərbaycan aktrisası
* 2004 — Muxtar Avşarov, Azərbaycan aktyoru
* 2006 — Baba Mahmudoğlu, Azərbaycan müğənnisi
* 2019 
** Stoyanka Mutafova, Bolqarıstan aktrisası
** Yevda Abramov, Azərbaycan deputatı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  İspaniya — Konstitutsiya Günü
*  Ukrayna — Silahlı Qüvvələr Günü
*  — Rabitə və informasiya texnologiyaları sahəsi işçilərinin peşə bayramı günü

## İstinadlar
7 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

* 1732 — Londonun Kovent-Qarden rayonunda Kral Opera Teatrı açılıb.
* 1787 — Delaver ABŞ-nin birinci ştatı olub.

### 1901–cari

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1919 — Bakıda Azərbaycan İstiqlal Muzeyi açılıb.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 903 — Əbdürrəhman əs-Sufi, İran astronomu

### 1601–1900

* 1863 — Pyetro Maskanyi, İtaliya bəstəkarı
* 1875 — Fətəli xan Xoyski, Azərbaycan dövlət xadimi

### 1901–cari
* 1905 — Cerard Koyper, ABŞ və Niderland astronomu
* 1915 — Eli Vallax, ABŞ aktyoru
* 1928 — Noam Çomski, ABŞ dilçisi və filosofu
* 1938 — Araz Budaqov, Azərbaycan həkimi
* 1950 — Həsənağa Sadıqov, Azərbaycan musiqiçisi
* 1959 — Viktor Bondarev, Rusiya general-polkovniki
* 1973 — Damyen Rays, İrlandiya müğənnisi
* 1980 — Con Terri, İngiltərə futbolçusu

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* E.ə. 43 — Mark Tulli Siseron, Roma filosofu
* 1583 — Nurbanu Sultan, Həsəki sultanı

### 1601–1900

* 1782 — Heydər Əli xan, Maysur sultanı
* 1815 — Mişel Ney, Fransa marşalı
* 1845 — Rüstəm Raza, Mamlük cangüdəni
* 1900 — İbrahim bəy Aslanbəyov, Rusiya vitse-admiralı

### 1901–cari
* 1906 — Eli Dükommen, İsveçrə fəalı
* 1947 — Nikolas Mürrey Batler, ABŞ filosofu
* 1973 — Ağaəli Dadaşov, Azərbaycan quruluşçu rejissoru
* 1993 — Abidin Dino, Türkiyə boyakarı
* 1999 — Nəcibə Behbudova, Azərbaycan aktrisası
* 2006 — Gülbəniz Əzimzadə, Azərbaycan kinorejissoru
* 2021 — Aydın Balayev, Azərbaycan tarixçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Beynəlxalq Mülki Aviasiya Günü

## İstinadlar
8 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1991 — Rusiya, Belarus və Ukrayna liderləri Sovet İttifaqının dağılması və Müstəqil Dövlətlər Birliyinin yaradılması haqqında Belovej razılığını imzalayıblar.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2004 — "Neftçi" və "Xəzər Lənkəran" arasında ilk "Böyük Oyun" futbol derbisi keçmişdir.
* 2006 — Şahdağ Milli Parkı yaradılmışdır.
* 2020 — YAŞAT Fondu təsis edilib.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1542 — Mariya Stüart, Şotlandiya kraliçası

### 1601–1900

* 1864 — Kamilla Klodel, Fransa heykəltəraşı
* 1865 — Yan Sibelius, Finlandiya bəstəkarı
* 1881 — Alber Qlez, Fransa boyakarı
* 1886 — Dieqo Rivera, Meksika boyakarı

### 1901–cari
* 1909 — Nina Sarnatskaya, Azərbaycan aktrisası
* 1929 — Klara Rumyanova, Rusiya aktrisası
* 1930 — Tofiq Bakıxanov, Azərbaycan bəstəkarı
* 1933 — Lev Borisov, Rusiya aktyoru
* 1935 — Tatyana Zatulovskaya, İsrail şahmatçısı
* 1943 — Cim Morrison, ABŞ müğənnisi
* 1957 — Sərdar Fərəcov, Azərbaycan bəstəkarı
* 1972 — Coşqun Rəhimov, Azərbaycan aktyoru
* 1982 — Niki Minaj, Trinidad və Tobaqo repçisi
* 1994 — Rahim Sterlinq, İngiltərə futbolçusu
* 1946 — Tamilla Şirəliyeva, Azərbaycan baletmeysteri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1903 — Məhəmməd Tağı Sidqi, Azərbaycan yazıçısı
* 1907 — II Oskar, İsveş və Norveç kralı
* 1937 — Əhməd Baytursunov, Qazaxıstan ictimai xadimi
* 1968 — Abdulla Qarayev, Azərbaycan həkimi
* 1978 — Qolda Meir, İsrail baş naziri
* 1980 — Con Lennon, İngiltərə müğənnisi
* 1992 — Pavel Klimov, Sovet pilotu
* 1994 — Antonio Karlos Jobim, Braziliya bəstəkarı
* 2001 — Mirza Delibaşiç, Bosniya və Herseqovina basketbolçusu
* 2009 — Tavo Burat, İtaliya yazıçısı
* 2016 — Con Qlenn, ABŞ kosmonavtı
* 2018 — Lyudmila Alekseyeva, Rusiya tarixçisi və insan hüquqları müdafiəçisi
* 2019 — Juice Wrld, ABŞ repçisi
* 2021 — Fəridə Məmmədova, Azərbaycan tarixçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
* Beynəlxalq Rəssamlar Günü
*  Albaniya — Milli Gənclər Günü
*  Finlandiya — Finlandiya Musiqisi Günü
*  Özbəkistan — Konstitusiya Günü

## İstinadlar
9 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1979 — Çiçək virusunun məhv edilməsi təsdiqlənmişdir ki, bu da çiçək xəstəliyini nəsli kəsilməyə məruz qalmış iki xəstəlikdən birincisi edir (digəri 2011-ci ildə sığal həşəratdır).

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1608 — Con Milton, İngiltərə şairi
* 1842 — Pyotr Kropotkin, Rusiya anarxisti və inqilabçısı
* 1868 — Fris Haber, Almaniya kimyaçısı
* 1891 — Maksim Boqdanoviç, Belarus şairi
* 1895 — Dolores İbarruri, İspaniya siyasətçisi
* 1900 — Həsən Tufan, Tatarıstan şairi

### 1901–cari

* 1905 — Dalton Trambo, ABŞ ssenaristi
* 1916 — Kirk Duqlas, ABŞ aktyoru
* 1941 — Mehmet Əli Birand, Türkiyə jurnalisti
* 1946 — Sonya Qandi, Hindistan deputatı
* 1952 — Anatoli Vasserman, Rusiya siyasətçisi
* 1956 — İjon-Piser Sullyet,  Fransız yazıçı
* 1961 — Beril Dedeoğlu, Türkiyə dövlət xadimi
* 1965 — Qüdrət Həsənquliyev, Azərbaycan deputatı
* 1977 — İmocen Hip, Böyük Britaniya müğənnisi
* 1980 — Zaur Şəfiyev, Azərbaycan aktyoru
* 1991 — Çoyi Minho, Cənubi Koreya repçisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 730 — Cərrah ibn Abdullah, Həkəmi sərkərdəsi

### 1601–1900
* 1641 — Antonio Van Deyk, Flomand boyakarı
* 1706 — II Pyotr, Portuqaliya kralı

### 1901–cari

* 1937 
** Cavad bəy Məlik-Yeqanov, Azərbaycan dövlət xadimi
** Nils Dalen, İsveç sahibkarı və mühəndisi
* 1970 — Feruzi Xan, Pakistan baş naziri
* 1971 — Ralf Banç, ABŞ diplomatı
* 1973 — Lütfəli Abdullayev, Azərbaycan aktyoru
* 1983 — Əli Vasib Əfəndi, Osmanlı şahzadəsi
* 1991 — Rizvan Teymurov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1993 — Denni Blançflauer, Şimali İrlandiya futbolçusu və baş məşqçisi
* 2020 — Paolo Rossi, İtaliya futbolçusu
* 2021 — Otar Pasasiya, Gürcüstan baş naziri

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Beynəlxalq Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Günü
*  Şri-Lanka — Hərbi Donanma Günü

## İstinadlar
10 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1817 — Missisipi ABŞ-nin 20-ci ştatı olub.

### 1901–cari
* 1901 — İlk "Nobel" mükafatı mərasimi Alfred Nobelin ölümünün beşinci ildönümündə Stokholmda keçirilib.
* 1948 — İnsan Hüquqları Konvensiyası Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən imzalanıb.
* 2017 — İraq Şam İslam Dövləti İraqda məğlub olub.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2002 — Bakıda Nizami metrostansiyasının açılışı olmuşdur.
* 2020 — İkinci Qarabağ Müharibəsində Azərbaycanın qələbəsi şərəfinə Bakıda hərbi parad keçirilmişdir.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1815 — Ada Lavleys, İngiltərə riyaziyyatçısı
* 1830 — Emili Dikinson, ABŞ şairi
* 1883 — Andrey Vışinski, Sovet dövlət xadimi
* 1891 — Nelli Zaks, İsveç və Almaniya şairəsi
* 1893 — Baba bəy Qəbulzadə, Azərbaycan deputatı

### 1901–cari

* 1901 — Karandaş, Sovet klounu
* 1916 — Firuzə Bədirbəyli, Azərbaycan aktrisası
* 1918 — Gülxar Həsənova, Azərbaycan opera müğənnisi
* 1924 — Nəbi Xəzri, Azərbaycan şairi
* 1947 — Rəsul Quliyev, Azərbaycan siyasətçisi
* 1957 — Maykl Klark Dunkan, ABŞ aktyoru
* 1962 — Rahat Əliyev, Qazaxıstan diplomatı
* 1963 — Zurab Jvaniya, Gürcüstan baş naziri
* 1967 — Elçin Nəbiyev, Azərbaycan polkovniki
* 1971 — Şahid Hüseynov, 1-ci Qarabağ müharibəsi şəhidi
* 1974 — Ramiz Cəfərov, Azərbaycan polkovnik-leytenantı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı
* 1986 — Azər Süleymanlı, Azərbaycan televiziya aparıcısı
* 1987 — Qonsalo Hiquain, Argentina futbolçusu

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1889 — Lüdviq Ansenqruber, Avstriya dramaturqu
* 1896 — Alfred Nobel, İsveç ixtiraçısı

### 1901–cari

* 1926 — Nikola Paşiç, Serbiya və Yuqoslaviya baş naziri
* 1928 — Çarlz Renni Makintoş, Şotlandiya memarı
* 1936 — Luici Pirandello, İtaliya dramaturqu
* 1941 — Filipp Maxaradze, Gürcüstan inqilabçısı
* 1972 — Müxlis Cənizadə, Azərbaycan aktyoru
* 1992 — Həsənqulu Qasımov, Azərbaycan hərbçisi
* 1997 — Anatoli Banişevski, Azərbaycan futbolçusu və baş məşqçisi
* 2006 — Auqusto Pinoçet, Çili prezidenti
* 2012 — Yacuddin Əhməd, Banqladeş prezidenti
* 2019 
** Natali Harrovell, İngiltərə reqbiçisi
** Yuri Lujkov, Rusiya siyasətçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — İnsan Hüquqları Günü

## İstinadlar
3 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1447 — II Bəyazid, Osmanlı sultanı

### 1601–1900
* 1818 — İllinoys ABŞ-nin 21-ci ştatı olub.

### 1901–cari

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1368 — VI Çarlz, Fransa kralı
* 1447 — II Bəyazid, Osmanlı sultanı

### 1601–1900
* 1826 — Corc Makklelan, ABŞ generalı

### 1901–cari

* 1911 — Nino Rota, İtaliya bəstəkarı
* 1927 — Endi Vilyams, ABŞ müğənnisi
* 1932 — Kori Brokken, Niderland müğənnisi
* 1948 — Ozzi Osborn, İngiltərə müğənnisi
* 1953 — Şikar Şikarov, Azərbaycan polkovniki, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1960 — Culianna Mur, ABŞ aktrisası
* 1968 — Brendan Freyzer, ABŞ və Kanada aktyoru
* 1981 — David Vilya, İspaniya futbolçusu
* 1982 — Maykl Essyen, Qana futbolçusu
* 1988 — Mariya Stadnik, Azərbaycan və Ukrayna güləşçisi
* 1992 — Rəşad Eyyubov, Azərbaycan futbolçusu

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 311 — Diokletian, Roma imperatoru
* 1533 — III Vasili, Böyük Moskva knyazlığının knyazı

### 1601–1900

* 1894 — Robert Lüis Stivenson, Şotlandiya yazıçısı

### 1901–cari
* 1919 — Pyer-Ogüst Renuar, Fransa boyakarı
* 1937 — Atilla Jozef, Macarıstan şairi
* 1941 — Pavel Filonov, Rusiya boyakarı
* 1960 — Mahmud Eyvazov, Azərbaycan uzunömürlüsü
* 1971 — Vəli bəy Yadigarov, Azərbaycan polkovniki
* 1976 — Aleksandr Novikov, Sovet marşalı
* 1979 — Əbdülkərim Əlizadə, Azərbaycan tarixçisi
* 1984 — Vladimir Roxlin, Sovet riyaziyyatçısı
* 2017 — Hacı Məmmədov, Azərbaycan cinayətkarı
* 2020 — Rəfael Abbasov, Azərbaycan boyakarı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Beynəlxalq Əlillər Günü
*  Kuba — Həkimlər Günü

## İstinadlar
4 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1981 — Çin Xalq Respublikası hazırkı konstitusiyasını qəbul edib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2015 — Günəşli neft yatağında baş vermiş yanğında 8 nəfər həlak olmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1711 — Portuqaliyalı Barbara, Portuqaliya infantası
* 1814 — Fərəc bəy Ağayev, Azərbaycan general-leytenantı
* 1825 — Mirzə Qədim İrəvani, Azərbaycan portretçisi və ornamentalist rəssamı
* 1892 — Fransisko Franko, İspaniya baş naziri və generalı

### 1901–cari

* 1913 — Robert Adler, ABŞ və Avstriya ixtiraçısı
* 1920 — Nadir Afonzo, Portuqaliya boyakarı
* 1931 — İsrafil Hüseynov, Azərbaycan neftçisi
* 1941 — Lidiya Rəsulova, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1950 — Kamal Abdulla, Azərbaycan yazıçısı
* 1962 — Aleksandr Litvinenko, Böyük Britaniya və Rusiya casusu
* 1964 — Sərtab Ərənər, Türkiyə müğənnisi
* 1969 — Jay-Z, ABŞ repçisi
* 1978 — Miri Ben-Ari, İsrail skripkaçısı
* 1993 — Nataşa Andonova, Şimali Makedoniya futbolçusu
*1992-Kim Seok-Jin,Koreya müğənni və rəqqası

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* E.ə. 530 — II Kir, Əhəməni şahənşahı
* 749 — Dəməşqli İoann, Xristian din xadimi
* 1131 — Ömər Xəyyam, İran yazıçısı

### 1601–1900
* 1679 — Tomas Hobbs, İngiltərə filosofu
* 1680 — Tomas Bartolin, Danimarka həkimi
* 1828 — Robert Liverpul, Böyük Britaniya baş naziri

### 1901–cari

* 1932 — Qustav Meyrink, Avstriya yazıçısı
* 1942 — Atsuşi Nakacima, Yaponiya yazıçısı
* 1952 — Karen Horni, Almaniya psixoanalisti
* 1970 — Rəşid Məmmədbəyov, Azərbaycan güləşçisi
* 1975 — Hanna Ardent, ABŞ və Almaniya filosofu
* 1979 — Sona Hacıyeva, Azərbaycan aktrisası
* 2009 — Vyaçeslav Tixonov, Rusiya aktyoru

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Hindistan — Hərbi Donanma Günü
*  Tonqa — Kral Tupou Günü

## İstinadlar
11 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1816 — İndiana ABŞ-nin 19-ci ştatı olub.

### 1901–cari
* 1941 — İkinci Dünya müharibəsi: Pörl-Harbora hücumdan sonra amerikalıların Yaponiya imperiyasına müharibə elan etməsindən sonra Almaniya və İtaliya ABŞ-yə müharibə elan ediblər. ABŞ da öz növbəsində onlara müharibə elan edib.
* 1946 — Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Uşaqlara Yardım üzrə Beynəlxalq Fondu (UNICEF) təsis edilib.
* 1979 — Paraqvay milli futbol komandası Amerika Kubokunu qazanıb.
* 1997 — Kioto protokolu qəbul olunub.
* 2008 — Bernard Medoff həbs edilib və 50 milyard dollarlıq Ponzi sxemində qiymətli kağızlar fırıldaqçılığı ilə ittiham olunub.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1991 — Rumıniya Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1803 — Hektor Berlioz, Fransa bəstəkarı
* 1843 — Robert Kox, Almaniya həkimi
* 1856 — Georgi Plexanov, Rusiya inqilabçısı

### 1901–cari

* 1911 
** Henrix Lemann-Villenbrok, Almaniya submarina komandiri
** Nəcib Məhfuz, Misir yazıçısı
* 1918 — Aleksandr Soljenitsın, Rusiya yazıçısı
* 1913 — Jan Mare, Fransa aktyoru
* 1924 — Çarlz Baxman, ABŞ kompüter alimi
* 1928 — Leonid Bıkov, Ukrayna aktyoru
* 1931 — Oşo, Hindistan mistiki
* 1944 — Canni Morandi, İtaliya müğənnisi
* 1948 — Fərhad Kərimov, Azərbaycan jurnalisti
* 1954 — Cermeyn Cekson, ABŞ müğənnisi
* 1969 — Vişvanatan Anand, Hindistan şahmatçısı
* 1984 — Olqa Skabeyeva, Rusiya televiziya aparıcısı
* 1989 — Burcu Özbərk, Türkiyə aktrisası
* 1992 — Aleksandr Kalyaninov, Azərbaycan pilotu, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1994 
** Həmid Qasımov, Azərbaycan baş leytenantı
** Vüqar Mövlanov, Azərbaycan əsgəri
* 1995 — Nahid Nəsirov, Azərbaycan əsgəri
* 1996 — Heyli Staynfeld, ABŞ aktrisası və müğənnisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1198 — İbn Rüşd, İspaniya astronomu
* 1241 — Ögedey xan, Monqol imperiyası xaqanı
* 1282 — VIII Mixail Paleoloq, Bizans imperatoru
* 1474 — IV Henri, Kastiliya və Leon kralı

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1933 — Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Azərbaycan yazıçısı və dramaturqu
* 1938 — Kristian Lanqe, Norveç tarixçisi
* 1952 — Hicri Dədə, İraq şairi
* 1975 — Nihal Atsız, Türkiyə yazıçısı
* 1987 — Adile Naşit, Türkiyə aktrisası
* 1993 — Elşad Əhədov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 2012 
** Qalina Vişnevskaya, Rusiya opera müğənnisi
** Ravi Şankar, Hindistan sitar ifaçısı
* 2013 — Nadir Afonzo, Portuqaliya boyakarı
* 2020 — Kim Ki Duk, Cənubi Koreya kinorejissoru
* 2021 — Enn Rays, ABŞ yazıçısı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Dağlar Günü

## İstinadlar
12 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1787 — Pensilvaniya ABŞ-nin ikinci ştatı olub.

### 1901–cari
* 1963 — Keniya Böyük Britaniyadan müstəqilliyini elan edib.
* 2015 — BMT-nin İqlim Dəyişmələri haqqında Çərçivə Konvensiyasına aid Paris sazişi qəbul edildi.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1948 — Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında Əfrasiyab Bədəlbəylinin "Nizami" operasının premyerası keçirilmişdir.
* 1988 — Spitak zəlzələsində yerli əhaliyə yardım göstərmək məqsədilə Azərbaycandan göndərilmiş İl-76 təyyarəsi Ermənistanın Spitak rayonunun Quqark şəhərinin yaxınlığında qəzaya uğramışdır.
* 1991 — Pakistan Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.
* 1994 — Azərbaycan və Kolumbiya arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1574 — Danimarkalı Anna, İngiltərə, İrlandiya və Şotlandiya kraliçası

### 1601–1900
* 1766 — Nikolay Karamzin, Rusiya tarixçisi və yazıçısı
* 1821 — Qüstav Flober, Fransa yazıçısı
* 1863 — Edvard Munk, Norveç boyakarı
* 1875 — Gerd fon Rundştedt, Almaniya general-feldmarşalı
* 1876 — Elvin Krenzlayn, ABŞ yüngül atleti
* 1893 — Edvard Q. Robinson, ABŞ aktyoru

### 1901–cari

* 1903 — Yasuciro Ozu, Yaponiya kinorejissoru
* 1915 — Frenk Sinatra, ABŞ müğənnisi
* 1925 — Əhməd Şamlı, İran şairi
* 1926 — Aşıq Pənah, Azərbaycan aşığı
* 1928 — Çingiz Aytmatov, Qırğızıstan yazıçısı
* 1965 — Vüqar Yusubov, Azərbaycan müğənnisi 
* 1973 — Toni Şey, ABŞ internet sahibkarı
* 1979 — Emin Ağalarov, Rusiya müğənnisi
* 1982 — Orxan Əkbərov, Azərbaycan polkovnik-leytenantı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1792 — Denis Fonvizin, Rusiya dramaturqu
* 1889 — Viktor Bunyakovski, Rusiya riyaziyyatçısı

### 1901–cari

* 1931 
** Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, Azərbaycan maarifçisi
** Tələt Rəhmanov, Azərbaycan aktyoru
* 1950 — Alıqul Osmonov, Qırğızıstan şairi
* 1963 
** Lətif Səfərov, Azərbaycan aktyoru
** Yasuciro Ozu, Yaponiya kinorejissoru
* 2002 
** Cabir Novruz, Azərbaycan şairi
** Nikolay Amosov, Ukrayna cərrahı
* 2003 — Heydər Əliyev, Azərbaycan prezidenti
* 2007 — Hüseyn Abbaszadə, Azərbaycan yazıçısı
* 2008 — Maksim Paşayev, Ukrayna futbolçusu
* 2020 
** Con le Karre, Böyük Britaniya yazıçısı
** Ruhullah Zəm, İran siyasi fəalı və jurnalisti

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Türkmənistan — Bitərəflik Günü
*  Azərbaycan — Ümummilli lider Heydər Əliyevin anım günü

## İstinadlar
13 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1642 — Abel Tasman Yeni Zelandiyanı görən ilk Avropalı olub.

### 1901–cari

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1909 — Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında Üzeyir Hacıbəyovun "Şeyx Sənan" operasının premyerası keçirilmişdir.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1553 — IV Henrix, Fransa kralı

### 1601–1900

* 1797 — Henrix Heyne, Almaniya şairi
* 1816 — Verner fon Simens, Almaniya mühəndisi
* 1883 — Aleksis Miçiels, Fransa velisopedçisi

### 1901–cari
* 1908 — Rostislav Plyatt, Rusiya aktyoru
* 1923 
** Antoni Tapiyes, İspaniya boyakarı
** Filip Uarren Anderson, ABŞ fiziki
* 1928 — Raisa Əhmədova, Çeçenistan şairəsi
* 1935 
** Rza Bərahəni, İran yazıçısı
** Türkan Saylan, Türkiyə dermatoloqu
* 1962 — Nərgiz Paşayeva, Azərbaycan dilçisi
* 1964 — Azər Zeynalov, Azərbaycan opera müğənnisi
* 1969 — Murat Nasırov, Qazaxıstan müğənnisi
* 1971 — Lian Vud, Uels deputatı
* 1974 — Tahir İmanov, Azərbaycan aktyoru
* 1981 — Emi Li, ABŞ müğənnisi
* 1987 — Nailə Əsgərzadə, Rusiya jurnalisti
* 1989 — Teylor Svift, ABŞ müğənnisi
* 1993 — Şahin Ağayev, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 558 — I Kildebert, Frank kralı
* 1466 — Donatello, İtaliya heykəltəraşı
* 1521 — I Manuel, Portuqaliya kralı
* 1557 — Nikkolo Tartalya, İtaliya riyaziyyatçısı

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1935 — Viktor Qrinyar, Fransa kimyaçısı
* 1944 — Vasili Kandinski, Rusiya boyakarı
* 1947 — Nikolay Rerix, Rusiya boyakarı
* 1973 — Adil Gəray, Azərbaycan tarzəni
* 1991 — Nofəl Quliyev, Azərbaycan DİN əməkdaşı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1994 — Olqa Rubtsova, Rusiya şahmatçısı
* 2001 
** Çak Şuldiner, ABŞ müğənnisi
** Vidadi Nərimanbəyov, Azərbaycan və Fransa boyakarı
* 2009 — Pol Samuelson, ABŞ iqtisadçısı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Malta — Respublika Günü
*  Sent-Lüsiya — Milli Gün

## İstinadlar
14 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1819 — Alabama ABŞ-nin 22-ci ştatı olub.

### 1901–cari

* 1911 — Olav Byaland, Helmer Hanssen, Sverre Hassel və Oskar Vistinqdən ibarət Roald Amundsenin komandası Cənub qütbünə ilk səyahət edən şəxslər olmuşdur.
* 1939 — Qış Müharibəsi: Sovet İttifaqı Finlandiyanı işğal etdiyi üçün Millətlər İttifaqından qovulub.
* 2012 — Sendi Huk ibtidai məktəbində atışma: Konnektikut ştatının Sendi Huk kəndində silahlı şəxs də daxil olmaqla 28 nəfər öldürülüb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1928 — Bakı Zooloji Parkı təsis edilib.
* 2015 — Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti və Xarici Kəşfiyyat Xidməti təsis edilib.
* 2016 — Buta Airways təsis edilib.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1503 — Nostradamus, Fransa astroloqu
* 1546 — Tixo Brahe, Danimarka astronomu

### 1601–1900
* 1789 — Mariya Şimanovskaya, Polşa bəstəkarı və pianoçusu
* 1830 — Viktor Madaras, Macarıstan boyakarı
* 1861 — Cürci Zeydan, Livan yazıçısı
* 1862 — Semyon Nadson, Rusiya şairi
* 1883 — Morihey Ueşiba, Yaponiya döyüş sənəti ustası
* 1895 — VI Corc, Böyük Britaniya kralı

### 1901–cari

* 1915 — Rəşid Behbudov, Azərbaycan müğənnisi
* 1924 — Rac Kapur, Hindistan aktyoru və kinorejissoru
* 1927 — Xudu Məmmədov, Azərbaycan alimi
* 1936 — Nağı Əbdüləzimov, Azərbaycan deputatı
* 1937 — Pyotr Deynekin, Rusiya generalı
* 1946 — Ceyn Birkin, Fransa və İngiltərə müğənnisi və aktrisası
* 1957 — Əliyar Əliyev, Azərbaycan mayoru, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1979 — Qənirə Ataşova, Azərbaycan jurnalisti
* 1988 — Vanessa Hacens, ABŞ aktrisası və müğənnisi
* 1992 — Ryo Miyayçi, Yaponiya futbolçusu
* 1993 — İzzət Balacayev, Azərbaycan baş leytenantı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 872 — II Adrian, Roma papası
* 1018 — Nizamülmülk, İran vəziri və filosofu
* 1293 — Səlahəddin Xəlil, Məmlük sultanı
* 1542 — V Ceyms, Şotlandiya kralı

### 1601–1900
* 1618 — Avstriyalı Anna, Müqəddəs Roma imperatriçası
* 1799 — Corc Vaşinqton, ABŞ prezidenti

### 1901–cari

* 1947 — Stenli Boldvin, Böyük Britaniya baş naziri
* 1957 — Adil xan Ziyadxanov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1989 — Andrey Saxarov, Sovet fiziki və dissidenti
* 2002 — Salman Raduyev, Çeçenistan səhra komandiri
* 2011 — Qədir Rüstəmov, Azərbaycan xanəndəsi
* 2013 — Piter O'Tul, Böyük Britaniya aktyoru
* 2015 — Azər Rzayev, Azərbaycan bəstəkarı

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
15 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1993 — Qarabağ müharibəsi: Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə qarşı Kəlbəcər əməliyyatını keçirmişdir.
* 2007 — Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında Firəngiz Əlizadənin "Qarabağnamə" operasının premyerası keçirilmişdir.
* 2012 — Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında Elnarə Dadaşovanın "Sayalı" baletinin premyerası keçirilmişdir.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 37 — Neron, Roma imperatoru
* 130 — Lusi Ver, Roma imperatoru

### 1601–1900
* 1832 — Qüstav Eyfel, Fransa mühəndisi
* 1892 — Pol Qetti, Böyük Britaniya neft maqnatı

### 1901–cari

* 1901 — Salçak Toka, Tuva dövlət xadimi
* 1905 — Reyhan Topçubaşova, Azərbaycan boyakarı
* 1907 — Oskar Nimeyer, Braziliya memarı
* 1909 — Səttar Bəhlulzadə, Azərbaycan boyakarı
* 1912 — Ağabacı Rzayeva, Azərbaycan bəstəkarı
* 1918 — Məzahir Abasov, Azərbaycan təyyarəçisi
* 1919 — Baloğlan Abbasov, Azərbaycan baş çavuşu
* 1928 — İda Qendel, Böyük Britaniya və Polşa skripkaçısı
* 1933 — Tim Konuey, ABŞ aktyoru
* 1946 — Ramiz Rövşən, Azərbaycan şairi
* 1971 
** Ləman Ələşrəfqızı, Azərbaycan jurnalisti
** Necati Şaşmaz, Türkiyə aktyoru
* 1995 — Xəyal Əsgərzadə, Azərbaycan əsgəri
* 1998 — Cavetown, Birləşmiş Krallıq müğənnisi
* 1999 — Murad Əsədov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1343 — Kiçik Həsən, Çobanlılar sərkərdəsi
* 1574 — II Səlim, Osmanlı sultanı

### 1601–1900

* 1675 — Yan Vermeer, Niderland boyakarı
* 1831 — Hanna Adams, ABŞ yazıçısı

### 1901–cari
* 1909 — Fransisko Tarreqa, İspaniya bəstəkarı və gitaraçısı
* 1930 — Hacı Səlim Axundzadə, Azərbaycan deputatı
* 1938 — Valeri Çkalov, Sovet pilotu
* 1954 — Ağa Əlizadə, Azərbaycan Şeyxülislamı
* 1966 — Volt Disney, ABŞ animatoru
* 1981 — Mixail Jarov, Rusiya aktyoru
* 1990 — Mikayıl Cəbrayılov, Azərbaycan baş leytenantı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1991 — Vasili Zaytsev, Ukrayna snayperi
* 1999 — Aşıq İmran, Azərbaycan aşığı

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
16 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1984 — Səudiyyə Ərəbistanı milli futbol komandası Asiya Kubokunu qazanıb.
* 1991 — Qazaxıstan Sovet İttifaqından müstəqilliyini elan etdi.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1485 — Araqonlu Ketrin, İngiltərə kraliçası

### 1601–1900
* 1770 — Lüdviq van Bethoven, Almaniya bəstəkarı
* 1775 — Ceyn Ostin, İngiltərə yazıçısı
* 1804 — Viktor Bunyakovski, Rusiya riyaziyyatçısı
* 1866 — Vasili Kandinski, Rusiya boyakarı
* 1872 — Anton Denikin, Rusiya general-leytenantı
* 1898 — Qəzənfər Xalıqov, Azərbaycan boyakarı

### 1901–cari

* 1915 — Georgi Sviridov, Rusiya bəstəkarı
* 1917 — Artur Klark, İngiltərə yazıçısı
* 1934 — Tofiq Bayram, Azərbaycan şairi
* 1937 — Georgi Mazniaşvili, Gürcüstan generalı
* 1938 — Zbiqnev Reliqa, Polşa kardioloji cərrahı və siyasətçisi
* 1961 — Salatın Əsgərova, Azərbaycan jurnalisti, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1975 — Yakuba Bamba, Kot-d'İvuar futbolçusu
* 1988 — Mats Hummels, Almaniya futbolçusu
* 1997 — Elşən Nurəliyev, Azərbaycan əsgəri
* 2000 — Məhəmməd Kərimli, Azərbaycan əsgəri
* 2001 — Anar Mehdiyev, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1263 — IV Qoca Hakon, Norveç kralı
* 1316 — Məhəmməd Olcaytu, Elxanilər hökmdarı

### 1601–1900
* 1774 — Fransua Kene, Fransa iqtisadçısı
* 1869 — Pyetro Tenerani, İtaliya heykəltəraşı
* 1898 — Pavel Tretyakov, Rusiya iş adamı

### 1901–cari

* 1921 — Kamil Sen-Sans, Fransa bəstəkarı
* 1979 — Vaqif Mustafazadə, Azərbaycan bəstəkarı və pianoçu
* 1989 — Li Van Klif, ABŞ aktyoru
* 1992 
** Adil Quliyev, Azərbaycan təyyarəçisi
** Firuzə Bədirbəyli, Azərbaycan aktrisası
* 2009 — Yeqor Qaydar, Rusiya dövlət xadimi
* 2011 — Firəngiz Əhmədova, Azərbaycan opera müğənnisi
* 2020 — Ədilə Namazova, Azərbaycan pediatrı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Banqladeş — Qələbə Günü
*  Hindistan — Qələbə Günü
*  — Fövqəladə Hallar Nazirliyi işçilərinin peşə bayramı günü

## İstinadlar
19 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1154 — Vestminster abbatlığında II Henri Plantagenetin tacqoyma mərasimi keçirilib.

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1972 — Apollon proqramı: Cin Kernan, Ronald Evans və Harrison Şmitti daşıyan Apollon 17 Yerə qayıdıb.
* 2012 — Pak Kın He Cənubi Koreyanın ilk qadın prezidenti seçilib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2007
** Azərbaycan və Monako arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
** "Baku" jurnalı ilk dəfə nəşr olunub.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1683 — V Filipp, İspaniya kralı
* 1819 — Yakov Polonski, Rusiya şairi
* 1852 — Albert Maykelson, ABŞ fiziki
* 1861 — İtalo Svevo, İtaliya yazıçısı
* 1878 — Əhməd Nuri Əfəndi, Osmanlı şahzadəsi

### 1901–cari

* 1906 — Leonid Brejnev, Sovet dövlət rəhbəri
* 1915 — Edit Piaf, Fransa müğənnisi
* 1921 — Mikayıl Abdullayev, Azərbaycan boyakarı
* 1923 — Monir Vəkili, İran müğənnisi
* 1943 — Fərəc Qarayev, Azərbaycan bəstəkarı
* 1950 — Gülşən Qurbanova, Azərbaycan aktrisası
* 1969 — Əzizə Mustafazadə, Azərbaycan müğənnisi və pianoçusu
* 1980 — Ceyk Cillenhol, ABŞ aktyoru
* 1982 — Oksana Rəsulova, Azərbaycan rəqqası
* 1986 — Rayan Babel, Niderland futbolçusu
* 1987 — Kərim Benzema, Fransa futbolçusu
* 1988 
** Aleksis Sançez, Çili futbolçusu
** Surxay Noçuyev, Azərbaycan kapitanı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1111 — Əbu Hamid əl-Qəzali, İran filosofu

### 1601–1900
* 1741 — Vitus Berinq, Danimarka kartoqrafı və səyahətçisi

### 1901–cari

* 1932 — Yun Bon-qil, Cənubi Koreya fəalı
* 1941 — Lev Dovator, Sovet general-mayoru
* 1953 — Robert Milliken, ABŞ fiziki
* 1954 — Viktor Abakumov, Sovet general-polkovniki
* 1990 — Ənvər Məmmədxanlı, Azərbaycan yazıçısı
* 1996 — Marçello Mastroyanni, İtaliya aktyoru
* 2002 — Kote Maxaradze, Gürcüstan idman şərhçisi
* 2004 — Herbert Braun, ABŞ kimyaçısı
* 2009 — Zəki Ögtən, Türkiyə kinorejissoru
* 2016 — Andrey Karlov, Rusiya diplomatı
* 2021 — Karlos Marin, İspaniya opera müğənnisi

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
20 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1803 — Luiziananın satın alınması Nyu Orleanda keçirilən mərasimdə tamamlanıb.
* 1860 — Cənubi Karolina ABŞ-dən ayrılmağa cəhd edən ilk ştat olub.

### 1901–cari

* 1989 — ABŞ-nin Panamanı işğalı nəticəsində Manuel Noryeqa devirilib.
* 1999 — Makao Portuqaliya tərəfindən Çinə təhvil verilib.
* 2007 — II Yelizaveta Kraliça Viktoriyanı geridə qoyaraq Böyük Britaniya tarixində ən yaşlı monarx olub.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1991 — Litva Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.
* 1994 — Azərbaycan və Maldiv adaları arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1873 — Mehmet Akif Ərsoy, Türkiyə şairi

### 1901–cari

* 1920 — Kristapor İvanyan, Ermənistan general-leytenantı
* 1924 — Nguyen Dinh Txi, Vyetnam yazıçısı
* 1927 — Çarli Kallas, ABŞ aktyoru
* 1947 — Nizami Rəmzi, Azərbaycan meyxanaçısı
* 1950 — Füzuli Cavadov, Azərbaycan futbolçusu
* 1953 — Eldar Bağırov, Azərbaycan deputatı
* 1954 — Cavad Rəcəbov, Azərbaycan müğənnisi
* 1955 — Binəli Yıldırım, Türkiyə baş naziri
* 1956 — Riad Əhmədov, Azərbaycan polkovnik-leytenantı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1957 — Anna Vissi, Kipr müğənnisi
* 1958 — İbrahim Məmmədov, Azərbaycan leytenantı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1960 — Kim Ki Duk, Cənubi Koreya kinorejissoru
* 1978 — Valid əl-Şəhri, Səudiyyə Ərəbistanı terrorçusu
* 1983
**Uran, Azərbaycan repçisi
**Cona Hill, ABŞ aktyoru
* 1987 — Xəyal Həziyev, Azərbaycan əsgəri
* 1998 — Kilian Mbappe, Fransa futbolçusu
* 2001 — Daşqın Quliyev, Azərbaycan əsgəri
* 2011 — Coşqun Yusifov, Azərbaycan şagirdi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1925 — Edvard Morze, ABŞ zooloqu
* 1929 — Emile Loubet, Fransa prezidenti
* 1937 — Mustafa Mahmudov, Azərbaycan deputatı
* 1960 — Şəfi bəy Rüstəmbəyli, Azərbaycan deputatı
* 1968 — Con Steynbek, ABŞ yazıçısı
* 1996 — Karl Saqan, ABŞ astronomu
* 2013 — Aslan İlyasov, Azərbaycan qarmonçusu
* 2014 
** Nurəngiz Gün, Azərbaycan şairəsi
** Oqtay Sadıqzadə, Azərbaycan boyakarı
* 2019 — Cəmil Müfidzadə, Azərbaycan rəssamı
* 2020
** Vaqif Ucatay, Azərbaycan boyakarı
** Vüsal Qənbərli, Azərbaycan əsgəri
* 2021 — Elşən Şirəliyev, Azərbaycan aktyoru

## Bayramlar və xüsusi günlər
 BMT — Beynəlxalq İnsan Həmrəyliyi Günü

## İstinadlar
21 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1937 — Dünyanın ilk tammetrajlı animasiya filmi olan "Ağbəniz və yeddi cırtdan" filminin premyerası Karthey Serkl teatrında keçirilib.
* 1965 — İrqi Ayrı-seçkiliyin Bütün Formalarının Ləğvi haqqında Beynəlxalq Konvensiya qəbul edilib.
* 1995 — Betlehəm şəhəri İsraildən Fələstinin nəzarətinə keçib.
* 1996 — Səudiyyə Ərəbistanı milli futbol komandası Asiya Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1991 — Əfqanıstan və Moldova Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1401 — Mazaçço, İtaliya boyakarı

### 1601–1900
* 1804 — Benjamin Dizraeli, Böyük Britaniya baş naziri
* 1840 — Namiq Kamal, Türkiyə şairi
* 1896 — Konstantin Rokossovski, Sovet və Polşa marşalı
* 1899 — Süleyman Məlikov, Azərbaycan jurnalisti

### 1901–cari

* 1906 — Əliövsət Sadıqov, Azərbaycan opera müğənnisi
* 1916 — Süleyman Vəliyev, Azərbaycan yazıçısı
* 1917 — Henrix Böll, Almaniya yazıçısı
* 1923 — Tükəzban İsmayılova, Azərbaycan müğənnisi
* 1927 — Ömər Eldarov, Azərbaycan heykəltəraşı
* 1937 — Fətulla Hüseynov, Azərbaycan polis polkovniki
* 1940 — Vəfa Quluzadə, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1949 — Tomas Sankara, Burkina-Faso prezidenti
* 1955 — Leyla Yunus, Azərbaycan insan hüquqları müdafiəçisi
* 1961 — Yon Ola Sand, Norveç televiziya icraçısı
* 1967 
** Mixeil Saakaşvili, Gürcüstan prezidenti
** Nüşabə Ələsgərli, Azərbaycan müğənnisi
* 1977 
** Anfisa Çexova, Rusiya televiziya aparıcısı
** Emmanuel Makron, Fransa prezidenti
* 1978 — Murad Dadaşov, Azərbaycan şoumeni və televiziya aparıcısı
* 1983 — Stiven Yon, ABŞ aktyoru
* 1986 — Sergey Kərimov, Qazaxıstan futbolçusu
* 1989 — Rəşad Kazımov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1375 — Covanni Bokkaçço, İtaliya yazıçısı və şairi

### 1601–1900
* 1783 — Hacı Əbdülqadir xan, Şəki xanı

### 1901–cari
* 1909 — Şarl-Lui Filipp, Fransa yazıçısı
* 1945 — Corc Smit Patton, ABŞ generalı
* 1949 — Ağaxan Talışınski, Azərbaycan travmatoloqu
* 1955 — Qaregin Njde, Ermənistan hərbi komandiri
* 1964 — Karl van Vexten, ABŞ yazıçısı
* 1979 — Məmməd Qurbanov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 2006 — Saparmurat Niyazov, Türkmənistan prezidenti
* 2014 
** Billi Uaytlou, İngiltərə aktrisası
** Udo Yürgens, Avstriya bəstəkarı
* 2015 — Əsgər Məmmədoğlu, Azərbaycan aktyoru
* 2017 — Aleksandr İvanov, Azərbaycan cangüdəni
* 2020 — Səfurə İbrahimova, Azərbaycan aktrisası

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  San-Tome və Prinsipi — San-Tome Günü

## İstinadlar
17 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 2010 — Məhəmməd Buəzizi özünü yandırır. Bu hərəkət Yasəmən inqilabı və daha geniş Ərəb baharı üçün katalizator oldu.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1556 — Əbdürrəhim xan Baharlı, Böyük Moğol şairi

### 1601–1900
* 1706 — Emili dü Şatle, Fransa filosofu və riyaziyyatçısı
* 1749 — Domeniko Çimaroza, İtaliya bəstəkarı
* 1770 — Lüdviq van Bethoven, Almaniya bəstəkarı
* 1887 — İosif Lada, Çexiya boyakarı

### 1901–cari

* 1905
** Osman Sarıvəlli, Azərbaycan şairi
** Simo Hayha, Finlandiya snayperi
* 1933 — Merilin İstman, ABŞ aktrisası
* 1936 — Klaus Kinkel, Almaniya dövlət xadimi
* 1937 — Aqşin Kazımzadə, Azərbaycan jurnalisti
* 1955 — Hüseynqulu Bağırov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1961 — Ərsun Yanal, Türkiyə futbol baş məşqçisi
* 1964 — Elariz Məmmədoğlu, Azərbaycan müğənnisi
* 1972 — Zabir Əliyev, Azərbaycan televiziya aparıcısı
* 1975 — Milla Yovoviç, ABŞ aktrisası
* 1980 — Dinarə Əliyeva, Azərbaycan və Rusiya opera müğənnisi
* 1990 — Zarina Qurbanova, Azərbaycan aktrisası
* 1996 
** Ceyhun Orucov, Azərbaycan giziri
** Şahmurad İsgəndərov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1273 — Mövlana Cəlaləddin Rumi, İran şairi

### 1601–1900

* 1830 — Simon Bolivar, Venesuela siyasi və hərbi xadimi
* 1860 — Dezire Klari, İsveç və Norveç kraliçası

### 1901–cari
* 1909 — II Leopold, Belçika kralı
* 1911 — Yosip Frank, Xorvatiya vəkili
* 1935 — Xuan Visente Qomez, Venesuela prezidenti
* 1987 — Arkadi Raykin, Sovet komiki
* 1993 — Mirzə İbrahimov, Azərbaycan yazıçısı
* 1999 — Nəcəf Nəcəfov, Azərbaycan jurnalisti
* 2009 — Mişel Leblon, Fransa futbolçusu və baş məşqçisi
* 2011 
** Kim Çen İr, Şimali Koreya Ali Lideri
** Sezariya Evora, Kabo-Verde müğənnisi
* 2016 — Henri Heymlix, ABŞ cərrahı
* 2020 — Asəf Ağayev, Azərbaycan baş leytenantı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Bəhreyn — Qəbul Günü
*  — Müdafiə Sənayesi Nazirliyi işçilərinin peşə bayramı

## İstinadlar
18 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1787 — Nyu-Cersi ABŞ-nin üçüncü ştatı olub.
* 1892 — Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində Pyotr İliç Çaykovskinin "Şelkunçik" baletinin premyerası keçib.

### 1901–cari
* 1988 — Səudiyyə Ərəbistanı milli futbol komandası Asiya Kubokunu qazanıb.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 890 — III Əbdürrəhman, Kordova əmiri və xəlifəsi

### 1601–1900
* 1778 — Cozef Qrimaldi, İngiltərə aktyoru
* 1819 — Yakov Polonski, Rusiya şairi
* 1845 — Nikola Paşiç, Serbiya və Yuqoslaviya baş naziri
* 1856 — Cozef Con Tomson, Böyük Britaniya fiziki
* 1863 — Frans Ferdinand, Avstriya-Macarıstan hersoqu
* 1878 — İosif Stalin, Sovet rəhbəri

### 1901–cari

* 1905 — Banin, Fransa yazıçısı
* 1908 — Bobocan Qafurov, Tacikistan tarixçisi
* 1921 — Yuri Nikulin, Rusiya aktyoru
* 1928 — Qulu Əsgərov, Azərbaycan müğənnisi
* 1930 — Vladimir Voroşilov, Rusiya televiziya aparıcısı
* 1946 — Stiven Spilberq, ABŞ kinorejissoru
* 1952 — Zöhrə Abdullayeva, Azərbaycan müğənnisi
* 1963 — Bred Pitt, ABŞ aktyoru
* 1966 — Mehriban Zəki, Azərbaycan aktrisası
* 1985 
** Rail Məlikov, Azərbaycan futbolçusu
** Saşa Yunisoğlu, Azərbaycan futbolçusu
* 2001 — Billi Ayliş, ABŞ müğənnisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1737 — Antonio Stradivari, İtaliya musiqi aləti ustası
* 1829 — Jan-Batist Lamark, Fransa təbiətşünası
* 1848 — Bernhard Bolzano, Çexiya riyaziyyatçısı
* 1880 — Mişel Şal, Fransa riyaziyyatçısı

### 1901–cari

* 1932 — Eduard Bernşteyn, Almaniya sosial-demokrat nəzəriyyətçisi
* 1942 — Hənəfi Terequlov, Azərbaycan opera müğənnisi
* 1957 — Əyyub Abbasov, Azərbaycan şairi
* 1980 — Aleksey Kosıgin, Sovet dövlət xadimi
* 1990 — Qreta Stivenson, Yeni Zelandiya botaniki
* 1995 — Məhəmməd Yeganə, İran iqtisadçısı
* 2004 — Ucal Haqverdiyev, Azərbaycan boyakarı
* 2011 — Vatslav Havel, Çexiya prezidenti
* 2016 — Ja Ja Qabor, Macarıstan aktrisası

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Beynəlxalq Miqrantlar Günü
*  Qətər — Milli Gün
*  Niger — Respublika Günü

## İstinadlar
24 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1865 — Ku Kluks Klan Conatan Şank və Barri Ounbi tərəfindən təsis edilib.

### 1901–cari
* 1951 — Liviya müstəqil olmuşdur. I İdris Liviya kralı elan edilib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1989 — "Azadlıq" qəzeti ilk dəfə nəşr olunub.
* 2008 
** Bakıda Ağ Şəhər layihəsinin təməlqoyma mərasimi baş tutmuşdur.
** Birinci Azərbaycan Antarktida ekspedisiyası baş tutmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* E.ə. 3 — Qalba, Roma imperatoru
* 1166 — I Con, İngiltərə kralı

### 1601–1900
* 1634 — Avstriyalı Mariya Anna, İspaniya kraliçası
* 1761 — III Səlim, Osmanlı sultanı
* 1798 — Adam Mitskeviç, Polşa şairi
* 1845 — I Georq, Yunanıstan kralı
* 1868 — Emanuel Lasker, Almaniya şahmatçısı
* 1872 — Ömər Faiq Nemanzadə, Azərbaycan ədibi

### 1901–cari

* 1901 — Aleksandr Fadeyev, Rusiya yazıçısı
* 1905 — Lyubov Dobrjanskaya, Sovet aktrisası və müğənnisi
* 1921 — Ziya Bünyadov, Azərbaycan şərqşünası və tarixçisi
* 1922 — Ava Qardner, ABŞ aktrisası
* 1928 — Şamil Fətullayev, Azərbaycan memarı
* 1930 — Robert Coffri, ABŞ rəqqası
* 1939 — Məmməd Aslan, Azərbaycan şairi
* 1940 — Saylau Serikov, Qazaxıstan dövlət xadimi və polis polkovniki
* 1945 — Lemmi Kilmister, İngiltərə musiqiçisi
* 1954 — Nataliya Tağıyeva, Azərbaycan aktrisası
* 1961 — İlham Əliyev, Azərbaycan prezidenti
* 1971 — Riki Martin, Puerto Riko müğənnisi
* 1981 — Dima Bilan, Rusiya müğənnisi
* 1984 — Burak Özçivit, Türkiyə aktyoru
* 1987 — Babək Ələkbərov, Azərbaycan general-mayoru, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı
* 1996 ─ Toğrul Hacıyev, Azərbaycan əsgəri, Vətən Müharibəsi Şəhidi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

* 1456 — Corc Brankoviç, Serbiya despotu
* 1524 — Vasko da Qama, Portuqaliya səyyahı

### 1601–1900
* 1873 — Cons Hopkins, ABŞ sahibkarı

### 1901–cari
* 1935 — Alban Berq, Avstriya bəstəkarı
* 1946 — Sadıq Dadaşov, Azərbaycan memarı
* 1975 — Bernard Herrmann, ABŞ bəstəkarı
* 1980 — Karl Dönits, Almaniya admiralı
* 1982 — Lui Araqon, Fransa şairi
* 1993 — Bəhmən Əliyev, Azərbaycan animatoru
* 1999 — Sənan Qurbanov, Azərbaycan heykəltəraşı
* 2008 
** Harold Pinter, İngiltərə dramaturqu
** Samuel Hantinqton, ABŞ sosioloqu
* 2019 — Sergey Kərimov, Qazaxıstan futbolçusu

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Liviya — Müstəqillik Günü

## İstinadlar
23 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1991 — İsveçrə Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.
* 2005 — Nardaran qəsəbəsi yaxınlığında An-140 tipli sərnişin təyyarəsi qəzaya uğramışdır.
* 2006 — İsrafil Aşurlı Antarktidanın ən yüksək dağı olan Vinson massivinə çıxan ilk azərbaycanlı olmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1597 — Martin Opits, Almaniya şairi
* 1725 — Əhməd Şah, Böyük Moğol imperatoru

### 1601–1900
* 1802 — Sara Kolric, İngiltərə yazıçısı
* 1805 — Cozef Smit, ABŞ din xadimi
* 1878 — Mixail Sereteli, Gürcüstan şahzadəsi

### 1901–cari

* 1908 — Yusuf Karş, Kanada fotoqrafı
* 1918 — Helmut Şmidt, Almaniya kansleri
* 1929 — Çet Beyker, ABŞ trubaçısı
* 1931 — Lev Durov, Rusiya aktyoru
* 1940 — Məmnun Hüseyn, Pakistan prezidenti
* 1945 — Sadıq İbrahimov, Azərbaycan aktyoru
* 1946 — Çimnaz Babayeva, Azərbaycan balerinası
* 1956 — Mikele Alboreto, İtaliya yarış sürücüsü
* 1959 — Nazpəri Dostəliyeva, Azərbaycan müğənnisi
* 1967 — Karla Bruni, Fransa və İtaliya birinci xanımı və modeli
* 1997 — Luka Yoviç, Serbiya futbolçusu

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1948 — Hideki Toco, Yaponiya baş naziri
* 1953 — Lavrenti Beriya, Sovet dövlət xadimi
* 1970 — Şaken Aymanov, Qazaxıstan aktyoru
* 1972 — Andrey Tupolev, Sovet aviakonstruktoru
* 1973 — Cerard Koyper, ABŞ və Niderland astronomu
* 1991 
** Faiq Ağayev, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
** Hidayət Rüstəmov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 2005 
** Anatoli Quskov, Sovet dövlət xadimi
** Xalidə Səfərova, Azərbaycan boyakarı
* 2013 — Mixail Kalaşnikov, Rusiya general-leytenantı və ixtiraçısı
* 2016 — Vesna Vuloviç, Serbiya stüardessası
* 2019 — Çimnaz Babayeva, Azərbaycan balerinası
* 2020 — Balaş Cəfərov, Azərbaycan əsgəri

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
28 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1846 — Ayova ABŞ-nin 29-cu ştatı olub.

### 1901–cari

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1991 — Xorvatiya, İordaniya və Yaponiya Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.
* 1994 — Azərbaycan və Kamboca arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 2010 — Azərbaycan və Toqo arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1897 — İvan Konev, Sovet marşalı

### 1901–cari

* 1903 — Mixail Kalatozov, Sovet kinorejissoru
* 1916 — Şamil Rasizadə, Azərbaycan deputatı
* 1920 — Firudin Köçərli, Azərbaycan filosofu
* 1922 — Sten Li, ABŞ komiks yazıçısı
* 1927 — Ömər Hilmi Əfəndi, Osmanlı şahzadəsi
* 1932 — Nadir İbrahimov, Azərbaycan astronomu və astrofiziki
* 1936 — Zeynəb Xanlarova, Azərbaycan müğənnisi
* 1941 — Şahmar Əkbərzadə, Azərbaycan şairi
* 1954 — Denzel Vaşinqton, ABŞ aktyoru
* 1955 — Lyu Syaobo, Çin yazıçısı
* 1956 — Vudro Vilson, ABŞ prezidenti
* 1978 — Manana Caparidze, Azərbaycan müğənnisi
* 1985 — Zeynəb Xanlarova, Azərbaycan müğənnisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1694 — II Mariya, Böyük Britaniya kraliçası
* 1706 — Pyer Beyl, Fransa filosofu
* 1732 — II Konstantin Baqrationi, Kaxeti çarı
* 1800 — XII Georgi, Kartli çarı
* 1878 — Con Conson, İngiltərə memarı

### 1901–cari

* 1925 — Sergey Yesenin, Rusiya şairi
* 1936 — Nestor Lakoba, Abxaziya dövlət xadimi
* 1945 — Teodor Drayzer, ABŞ yazıçısı
* 1947 — III Viktor Emanuel, İtaliya kralı
* 1961 — Edit Vilson, ABŞ birinci xanımı
* 1968 — Mustafa Mərdanov, Azərbaycan aktyoru
* 2015 — Lemmi Kilmister, İngiltərə musiqiçisi
* 2018 — Amos Oz, İsrail yazıçısı

## Bayramlar və xüsusi günlər
* Beynəlxalq Kino Günü
*  - Vəkillər Günü
*  Cənubi Sudan — Respublika Günü

## İstinadlar