open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Azərbaycan–Belarus münasibətləri

**Azərbaycan–Belarus münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Belarus arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi
Hər iki ölkə SSRİ-nin tərkibində müttəfiq respublika olmuşlar. Elə həmin dövrdə də onlar arasında iqtisadi və mədəni əlaqələr formalaşmışdır. SSRİ dağıldıqdan, postsovet məkanında müstəqil dövlətlər yarandıqdan sonra bu münasibətlər daha da inkişaf etməyə başlamışdır.

Büro, Hetq və OCCRP-nin birgə jurnalist araşdırmasına görə, ikinci Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycan Belarusun özəl silah istehsalçısı Tetraedr-dən aldığı Peçora-2TM hava hücumundan müdafiə sistemi ilə Ermənistana məxsus pilotsuz təyyarələri vurub.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1993-cü ilin iyun ayının 11-də qurulmuşdur.

Belarus Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ATƏT-in prinsipləri əsasında sülh yolu ilə danışıqlar vasitəsi ilə həlli üçün yaradılmış ATƏT-in Minsk qrupunun tərkibinə daxildir.

Məhərrəm Əliyev 2023-cü ildən Azərbaycanın Belarusdakı səfiridir.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Belarus parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 5 dekabr 2000-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Bəhruz Qəndilov olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Ziyad Səmədzadə işçi qrupunun rəhbəridir.

## İqtisadi əməkdaşlıq
### Əmtəə dövriyyəsi (min doll.)

## Mədəni əlaqələr

### Qardaşlaşmış şəhərlər
* Sumqayıt, Azərbaycan –  Mogilyov, Belarus
* Şəki, Azərbaycan –  Slutsk, Belarus
* Mingəçevir, Azərbaycan –  Polotsk, Belarus

### Poçt markaları
Azərbaycan və Belarus poçtları tərəfindən 2011-2016-cı illərdə 5 dəfə birgə buraxılış çap olunmuşdur. 


Stamps of Azerbaijan, 2011-951.jpg|Təkərli lira, 2011
Stamps of Azerbaijan, 2013-1107.jpg|Diplomatik əlaqələrin 20 illiyi, 2013
Stamps of Azerbaijan, 2013-1090.jpg|Krıjaçok rəqsi, 2013
Stamps of Azerbaijan, 2015-1236.jpg|Belarus kosmik gəmisi DZZ, 2015
Stamps of Azerbaijan, 2016-1260.jpg|Berqut, 2016


Stamps of Belarus, 2011-875.jpg|Tar, 2011
Stamps of Belarus, 2013-019.jpg|Diplomatik əlaqələrin 20 illiyi, 2013
15-2013-04-18-Марка Беларусі - Тэрэкемэ.jpg|Tərəkəmə rəqsi, 2013
Stamps of Belarus, 2015-BY046.jpg|Azerspace-1, 2015
1119 (Sumiesny vypusk Biełarusi i Azierbajdžana. Redkija ptuški. Arły. Stepavy aroł.).jpg|Çöl qartalı, 2016



## İdman sahəsində əməkdaşlıq

### Futbol qarşılaşmaları

## Həmçinin baxın
* Belarus və qarabağ münaqişəsi (:ru:Белоруссия и карабахский конфликт)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İkitərəfli münasibətlər
Azərbaycan–İndoneziya münasibətləri

**Azərbaycan–İndoneziya münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə İndoneziya Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin sentyabr ayının 24-də qurulmuşdur.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-İndoneziya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 7 mart 1997-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Kərim Kərimov olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Bəxtiyar Əliyev işçi qrupunun rəhbəridir.

## İqtisadiyyat
### Əmtəə dövriyyəsi (min doll.)

## Yardımlaşma
28 sentyabr 2018-ci il tarixində İndoneziyanın Sulavesi adasında baş vermiş zəlzələnin törətdiyi fəsadların miqyasını nəzərə alaraq, Azərbaycan dövləti humanitar məqsədlə İndoneziyaya 50 min ABŞ dolları məbləğində yardım edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İkitərəfli münasibətlər
* İndoneziyadakı Azərbaycanin səfirliyi Rəsmi sayti
* İkitərəfli münasibətlər haqqında
* Ticarət və İqtisadi əməkdaşlıq
* Mədəni və humanitar əməkdaşlıq
Azərbaycan–Yunanıstan münasibətləri

**Azərbaycan–Yunanıstan münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Yunanıstan arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi
### AXC dövrü
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Bakıda Qoqolevskaya və Molokanskaya küçələrinin tinində Yunanıstanın nümayəndəliyi yerləşmiş, nümayəndəliyə konsul Kusis rəhbərlik etmişdir.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin aprel ayının 2-də qurulmuşdur.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Yunanıstan parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 5 dekabr 2000-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Hadi Rəcəbli olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən də Hadi Rəcəbli işçi qrupunun rəhbəridir.

## İkitərəfli görüşlər

Επίσημη επίσκεψη ΥΠΕΞ Δ. Αβραμόπουλου στo Αζερμπαϊτζάν (8698631733).jpg|
Επίσημη επίσκεψη ΥΠΕΞ Δ. Αβραμόπουλου στo Αζερμπαϊτζάν (8698816991).jpg|
Επίσκεψη ΥΠΕΞ, Ν. Κοτζιά, σε Μπακού (02-04-2-2016) (24673395232).jpg|
Συνάντηση ΥΠΕΞ Δ. Δρούτσα με ΥΠΕΞ Αζερμπαϊτζάν E. Mammadyarov - Meeting of FM D. Droutsas and Azeri FM E. Mammadyarov (5475999353).jpg|


## İqtisadi əlaqələr
**Əmtəə dövriyyəsi (min doll.)**

## Diaspora
### Azərbaycan yunanları

### Yunanıstan azərbaycanlıları

## Mədəni əlaqələr
### Poçt markaları


Stamps of Azerbaijan, 2004-673.jpg|2004
Stamps of Azerbaijan, 2004-674.jpg|2004
Stamps of Azerbaijan, 2004-675.jpg|2004
Stamps of Azerbaijan, 2004-676.jpg|2004


### Səfirliklər
Azərbaycanın Yunanıstanda:
* Afinada Azərbaycan səfirliyi

Yunanıstanın Azərbaycanda:
* Bakıda Yunanıstan səfirliyi
## İdman sahəsində əməkdaşlıq
### Futbol qarşılaşmaları

### Voleybol qarşılaşmaları

## Həmçinin bax
*Avropa Birliyi–Azərbaycan əlaqələri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycanin Yunanıstandaki səfirliyi Rəsmi sayti
* Yunanıstanin Azərbaycandaki səfirliyi Rəsmi sayti 
* İkitərəfli münasibətlər
Hacıbəy Sultanov

**Hacıbəy Sultanov** (*Sultanov Hacıbəy Fərəculla oğlu*; 20 sentyabr 1921, Bakı, Şağan – 2008, Bakı) — elmlər doktoru (1967), AEA-nın həqiqi üzvü (1972), Əməkdar elm və texnika xadimi, Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının fəxri direktoru.

## Həyatı
Hacıbəy Sultanov 1921-ci il sentyabrın 20-də Bakının Şağan kəndində anadan olmuşdur. 1942-ci ildə BDU-nun Fizika-riyaziyyat fakültəsini Astronomiya, göy mexanikası ixtisası üzrə bitirmişdir. 1951-ci ildə fəlsəfə doktorluğu, 1967-ci ildə elmlər doktorluğu dissertasiyasını müdafiə etmiş, 1972-ci ildə AEA-nın həqiqi üzvü seçilmişdir.

Akademik Hacıbəy Sultanov 2008-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

## Əmək fəaliyyəti
1953-cü ildən Azərbaycan SSR EA Fizika-Riyaziyyat İnstitutunda astronomiya ekspedisiyasının rəisi (1953–1954), astrofizika şöbəsinin müdiri (1954–1956), Azərbaycan SSR EA Astrofizika sektorunun rəhbəri (1956–1959), Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktoru (1959–1981), Azərbaycan SSR EA vitse-prezidenti (1976–1981) vəzifələrində çalışmışdır. Beynəlxalq Astronomiya İttifaqının (BAİ), Avropa Astronomiya Cəmiyyətinin üzvü olmuşdur.

## Elmi fəaliyyəti
H. Sultanovun elmi fəaliyyəti astrofizika sahəsində müşahidələrin təşkili və təhlili ilə əlaqədardır. Mars və Yupiter planetlərinin orbitləri arasında yerləşən asteroidlərin mənşəyi ilə bağlı riyazi nəzəriyyənin müəlliflərindəndir. Aste- roidlər həlqəsinin Mars və Yupiterin arasında hərəkət edən bir neçə nisbətən böyük ilkin cisimlərin ardıcıl parçalanması nəticəsində əmələ gəldiyini əsaslandırmışdır.

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının təşkili, yaşayış və inzibati binaların, qurğuların tikintisinin başlanması, teleskop və başqa astronomik cihazların sifarişi, istifadəyə verilməsinə, eləcə də kadrların hazırlanmasına mühüm töhfə vermişdir. Teleskopların (xüsusən 2-metrlik reflektorun) alınıb quraşdırılması, elmi və yaşayış binalarının tikilib istifadəyə verilməsi, hazırlanmış elmi-texniki kadrların artıq rəsədxanada müstəqil fəaliyyətə başlamaları məhz onun rəhbərliyi altında yerinə yetirilmişdir.

## Mükafat və təltifləri
Hacıbəy Sultanov respublikanın Əməkdar elm və texnika xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Nadir İbrahimov
Bağanis (Loru)

**Bağanis** — Yelizavetpol (Gəncə) Qazax Şəmşəddin qəzasında, indi Barana (Noemberyan) rayonunda kənd.

## Tarixi

## Əhalisi

## İstinadlar
Kotgah

**Kotgah** — Yelizavetpol (Gəncə) Qazax Şəmşəddin qəzasında, indi Barana (İndi ERmənistanın Noemberyan) rayonunda kənd.

## Tarixi
1946-cı ildə kənd ermənicə Şavarşen adlandırılmışdır. XIX əsrdə Qazax qəzasında Kotkənd, Qars əyalətinin Ərdavan dairəsində Kotugöy (kənd xarabalığının adı), Şimali Qafqazda Stavropol quberniyasının Qroznı dairəsində Kotdağ (dağ adı) toponimləri Azərbaycanda Qutqaşen (İndi Qəbələ) ilə mə’naca eynidir. Bir sıra türkmənşəli toponimlərdə həm də qut, kut formalarında iştirak edən bu söz həm də "möhkəmləndirilmiş yer" mə’nasındadır.

## Əhalisi

## İstinadlar
Camalxan təpəsi

**Camalxan təpəsi** — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun Alqasımlı və Şiləvəngə kəndləri arasındakı ərazidə yerləşən arxeoloji abidə.

## Haqqında
Camalxan təpəsinin hündürlüyü 2,5 - 3 metr, diametri 150 km.-dir. 1970-ci illərdə burada təlim-məşq keçirən hərbçilər səngərlər qazmış və abidəni ciddi zədələmişlər. Təpənin özündən və onun ətrafından X-XII əsrlərə aid müxtəlif təyinatlı şirli və sadə qabların fraqmentləri, tikinti qalıqları tapılmışdır.

## Mənbə
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. V cild. Bakı, 2014, səh.175
Çeyenlər

**Çeyenlər** - (sui dilində "Özgə dil adamları"), dzi-tsis-tas ("bizim adamlar"; özlərini belə adlandırırlar) - ABŞ-də alqonkinlər qrupuna məxsus hindu xalqı.
## Haqqında
Çeyenlər şimali və cənubi çeyenlərə bölünürlər. Sayları təqribən 12,5 min nəfərdir. Dilləri alqonkin-mosan dil ailəsinə aiddir; ingilis dili tərəfindən sıxışdırılır. Dindarları xristiandır.

Çeyenlərin Avropalılarla əlaqələri XVII əsrin sonlarına təsadüf edir. O zaman çeyenlər indiki Minnesota ştatının ərazisində yaşayırdılar. Məşğuliyyətləri əkinçilik, ovçuluq, balıqçılıq, yabanı çəltik yığımı idi. XIX əsrin əvvəllərində dakotalar tərəfindən Plat çayının yuxarı axarlarına (indiki Nebraska ştatı) sıxışdırılan çeyenlər bizon və antilop (qəzal) ovuna atla çıxmağa başlamıışlar. 1820-ci illərin axırlarında çeyenlərin bir hissəsi Arkanzas çayı boyunda (indiki Kolorado ştatının cənubu) məskunlaşaraq cənubi çeyenlərinəsasını təşkil etmişdi. Qalanlar isə şimali çeyenlər qrupunu yaratmışdılar. Onların ənənəvi mədəniyyətləri, əsasən, Böyük düzənliklər hinduları üçün səciyyəvidir. Böyük ailə, qohumluğun iki tərəfdən hesablanması, matrilokal nikah, məhdud poliginiya mövcud idi. Tayfanı 44 başçıdan ibarət seçkili şura idarə edirdi. Özünəməxsus mərasimlər keçirilirdi. ABŞ-la müqavilə münasibətləri 1825-ci ildən başlanır. 1867-1875-ci illərdə Çeyenlər və arapaxolar zorla indiki Oklahoma ştatı ərazisindəki rezervasiyada köçürülmüşdülər. Şimali çeyenlər uzun mübarizədən sonra 1880-cı illərdə Montana ştatındakı rezervasiyada məskunlaşmışlar. Onlarda tayfa torpaq sahibliyi 1890-cı ildə ləğv edilmişdir. 1937-ci ildə məhdud özünüidarəetmə bərpa olunmuşdur. İndiki çeyenlər güclü metisləşməyə məruz qalmışlar. Çeyenlər arasında muzdlu əmək geniş yayılmışdır.

## Mənbə
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. V cild, Bakı,2014. səh.525
Ərmənis

**Ərmənis** — Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında,indi Cəlaloğlu (Stepanavan) rayonunda kənd.

## Tarixi

## Əhalisi

## İstinadlar
Palasovun binası

**Palasovun binası** — Rostov vilayəti, Taqanroq şəhəri ərazisində bir mərtəbəli bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 301 qərar 18 noyabr 1992-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bina Mixail Dmitrieviç Alferakiyə mənsub olmuşdur.

## Tarixi
Bir mərtəbəli villa zirzəmiyə sahibdir. Bina Taqanroq şəhəri, Qreçeskaya ev 61 ünvanında yerləşir. Taqanroqda ХIХ əsrin üçüncü hissəsində inşa edilmişdir. Binanın sahibi Nikolay Dmitrieviç öldükdən sonra evin sahibi onun oğlu bəstəkar Axiles olmuşdur. Ondan sonra isə evin sahibliyi Sergey və Mixaila keçmişdir. Binanın korpusu enişdə, Ukraynski xiyabanı, Qreçeskaya küçəsində ucaldılmışdır.

1880-ci illərin sonları binanı yunan Anton Nomikos satın almışdır. 1910-cu ildən 1925-ci ilə qədər binanın sahibi İvan İvanoviç Minaev olmuşdur. O, binada həyat yoldaşı Yekaterina Petrovna ilə birlikdə yaşayırdı.

Zirzəmiyə malik binanın fasadı qırmızı kərpicdən inşa edilmişdir. Bina 19-cu əsin 3-cü yarısında inşa edilmişdir. Korpusun sahibi tacir Aleksandra Anastaseva olmuşdur.

Zirzəmili bir mərtəbədən ibarət olan bina Ukrayna xiyabanının Qreçeskaya küçəsin baxan istiqamətdə enişdə yerləşir. 1842-ci ildə Aleksandra Anastaeva taqanroqlu tacir Starvo Anastaseviç Anaastasevə ərə getmişdir. 1880-ci ilərdə binanı onlardan Savva Yegoreviç Oalasov satın almışdır. Palasov tütün və tütün məmulatlarınln satışı ilə məşğul idi. Onun Taqanroqun bir neçə rayonunda evi vardı. Binanın zirzəmisində general akarinin ailəsi yaşayırdı. O, hərbi prokuror idi.

ХХ əsrin əvvəllərində binanı Sumlu tacir satın alır. Dmitri Vasileviç Çerevkov Aleksandrovskinin küçəsində bir neçə dükanı vardı. Dmitri 28 dekabr 1906-cı ildə 62 yaşında dünyasını dəyişir. O, vəsiyyətnaməsində 60 min rublu kasıb şagirdlərə ərmağan etmişdir.

Dmitri Vasileviçin ölümündən sonra bina Xarlampiya və Spiridon İvanoviç Mussuri qardaşlarına dövr edilmişdir. Qardaşlar binaya 1925-ci ilə qədər sahiblənmişlər. Burada bir müddət Taqanroq kommersiya uçilişinin alman dili müəllimi Matvey İvanoviç Şmidt yaşamışdır.

## Arxitektura
Düzbucaqlı formalı pəncərəyə malikdir. Pəncərələr iki korpus korpusdan ibarətdir. Əsas girişi Qreçeskaya küçəsinə baxır. Fasadı karniz və kolonnalarla bəzədilmişdir.

Sovet hakimiyyəti illərində bina milliləşdirilmişdir. Hazırda binada yaşayış mənzilləri yerləşir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir

## Ədəbiyyat
* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой… (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

## İstinadlar
Kulpinin binası

**Kulpinin binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində iki mərtəbəli bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 124 qərar 31 dekabr 2002-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bina Dmitri Feodoroviç Kulpinə mənsub olmuşdur.

Adres: Taqanroq ş, Petrovskaya küçəsi, 30.

## Tarixi
Bina 1870-ci ildə inşa edilmişdir. Taqanroq şəhəri Nekrasov xiyabanının kəsişməsində, Petrovskata küçəsi ev 30 ünvanında yerləşir. Ən əvvəllərdən binada zabit Pavl Buyanovskinin ailəsi yaşayırdı. ХIХ əsrin 80-ci illərindən 1918-ci ilə qədər binada onların yaxın qohumu olan Anton yaşayırdı.

Binanın ilk sahibi türk xidmətçisi olan İvan Kontemirov olmuşdur. O, binanı XIX əsrin 70-ci illərində tacir Dmitri Fediroviç Kulpinə satmişdir. Dmitri Fediroviç Kulpin inanclı birisi idi. O, Nikolayevsk uşaq sığınacağındakı kilsədə işləyirdi. Binanın alınmasın xərclənın pulu o xlrda ticarətlə məmğul olması sayəsində əldə etmişdi.

XX əsrin əvvəllərində binaya sahiblik Kulpinin varislərinə keçmişdir. 1925-ci ilə qədər binanın sahibi Boris Fedoroviç Kulpin olmuşdur. Bjndan sonra isə bina milliləşdirilmişdir.

1910-cu illərdə otaqların bir necəsində A. P. Semenyute yaşamışdır. Semenyute 1912-ci ilin sentyabrında vəfay etmişdir. Bir zamanlar bu binada madam N. Fivetin emalatxanası yerləşirdi. O, burada tikiş işləri ilə məşğul olurdu. Hətta istəyənlərə sənətin sirlərini öyrədirdi.

1928-ci ildə binada mebel emalatxanası işləyirdi. Sinradan burada sosial tərbiyə instutu yerləşmişdi.

## Arxitektura
Düzbucaqlı pəncərələrə malikdir. Kənarlarını qırmızı kərpicdən olan karnizlər bəzəyir. Birinci mərtəbənin pəncərə kənarları isə qəsr daşları ilə bəzədilmişdir. Binanın kəbarında qüllə vardır.

Sovet hakimiyyəti illərində bina milliləşdirilmişdir. Hazırda binadan yaşayış binası kimi istifadə edilir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir.

## Ədəbiyyat
Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.

## Mənbə
* Улица Петровская Таганрог 

## İstinadlar
Nikolayevka (Loru)

**Nikolayevka**, **Amrakits** — Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında, indi Cəlaloğlu (Stepanavan) rayonunda kənd.

## Tarixi

## Əhalisi

## İstinadlar
Birma pişiyi

Birma pişiyi - yarımuzuntüklü pişik cinsi.

## Haqqında
Birma pişiyi 1920-ci illərdə Fransada yetişdirilmişdir. Bədəni əzələli, azca uzunsovdur; qüvvətli, qısa ayaqları var. Başı yumru, alnı bir qədər dikdir. Gözləri oval formalı, tünd-mavidir. Tükü Siam pişiyi tükü rəngində, ipək kimi yumşaq, boynunda, belində, yanlarında və quyruğunda daha uzundur. Birma pişiyinin rənginin fərqləndirici əlaməti bütün pəncələrinin simmetrik ağ "corab"da olması - ağ tüklə örtülməsidir. Sakit və insana tez alışandır.

## Mənbə
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. IV cild. Bakı.2013, səh.137

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Biyar

**Biyar** (Farsca bigar - muzdsuz, müftə) — işləyib - ödəmə rentası. Orta əsrlərdə geniş yayılmış torpaq rentası formalarından biri.

## Tarixi
Biyar Roma imperiyasının son dövründə kolonat sisteminin inkişafı ilə birlikdə meydana gəlmiş, orta əsrlərdə Qərbi Avropa ölkələrində geniş yayılmışdı. Şərq ölkələrində biyarın renta forması natural və pul rentaları ilə yanaşı mövcud idi. Lakin Şərq ölkələrində dövlət biyarı (müxtəlif dövlət mükəlləfiyyətləri) mühüm yer tuturdu.

Azərbaycanda biyar istilahına VI-VII əsrlərdə təsadüf edilir. Eyni mənanı daşıyan "süxrə" və "kilan" XIII-XIV əsrlərdə daha geniş yayılmışdı. Kəndlilər ilin müəyyən günlərində öz iş heyvanları ilə torpaq sahibləri üçün, divan, xass, xanədan, vəqf və sair torpaqlarında müftə işləyirdilər. Azərbaycanda 14 may 1870-ci il Kəndli islahatından sonra işləyib-ödəmə rentası, əsasən, pulla əvəz edildi. Kəndlilər biyar əvəzinə hər desyatin torpaq sahəsi üçün müəyyən qədər məhsul, bəzi yerlərdə isə mülkədarın razılığı ilə məhsulun əvəzinə pul verirdilər. XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda biyar tamamilə ləğv edildi.

## Mənbə
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV cild. Bakı,2013, səh.166.
Perelişinin binası

**Perelişinin binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində iki mərtəbəli bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 301 qərar 18 noyabr 1992-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bina Pavel Aleksandroviç Perelişinə mənsub olmuşdur.

Adres: Taqanroq ş, Qreçeskaya küçəsi, 63.

## Tarixi
Bina XIX əsrin üçüncü rübündə inşa edilmişdir. Taqanroq şəhəri Qreçeskaya küçəsi ev 63 ünvanında yerləşir. İki mərtəbədən ibarət olanbinanın fasadına səkkiz pəncərə açılır. Əsas girişin üzərində eyvan vardır. Binanın sol korpusunun inşası sonrakı dövrlərədə gerçəkləşdirilmişdir. Bu artırılmanın iki pəncərəsi və həyətə açılan bir dəmir qapısı olmuşdur.

Binanın ilk sahibi Taqanroq Admirallığında xüsusi tapşırıqlar üzrə işlərdə çalışan məmur, Taqanroq şəhər rəisi (1964–1866) Pavel Aleksandroviç Perelişin olmuşdur. Sonradan binanın sahibi kollec asessoru Mixail Semenoviç Kravsov olmuşdur. 1874-cü ildə Taqanroq şəhərində dənizçilik sinifləri açılarkən Mixail Semenoviçdə daxil olmaqla Axillles Nikolayeviç Alafuzov və İvan Alekseyeviç Vetliski onun idarə heyətində təmsil olunurdular.

1870-ci illərdə binanı iqtisad məhkəməsinin əməkdaşı, kollec işçisi Yakov Viktoroviç Dyaçenko satın almışdır. Onun ölümündən sonra vərəsə olaraq onun varisləri evə yiyilənir. 1890-cı ildə binanı mühəndis-mexanikin həyat yoldaşı olan Lyubov Krotkova alır. O, binanın 1900-cü ilə qədər sahibi olur. Binanın sonuncu sahibi kəndli Semem Feodoroviç Fedorov olur. Son sahiblənmə dönəmində binada mənzilləri kirayələyən şəxs Marisn qızlar gimnaziyasında və A. A. Qranovskinin məktəbində tarix dərslərini deyən Vladimir Semenoviç Mixaylovski olmuşdur.

Binanın əsas girişi küçəyə baxır. İkinci mərtəbəyə mırmərdən olan enli pilləkən gedir. Birinci mərtəbənin düzbucaqlı pəncərələrinin kənarları qəsr daşları ilə işlənmişdir. İkinci mərdəbədə isə digər dekorlar vardır.
Sovet hakimiyyəti illərində bina milliləşdirilmişdir. Hazırda binada yaşayış mənzilləri yerləşir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir.

## Ədəbiyyat
* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой… (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

## Mənbə
* Таганрог ул. Греческая, 63
Yankeleviçin binası

**Yankeleviçin binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində iki mərtəbəli bina. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir. Bunun haqqında № 124 qərar 31 dekabr 2002-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bina Dmitri Feodoroviç Kulpinə mənsub olmuşdur.

Adres: Taqanroq ş, Petrovskaya küçəsi, 32.

## Tarixi
Bina XIX əsrin dördüncü rübündə inşa edilmişdir. Taqanroq şəhəri Petrovskaya küçəsi ev 32 ünvanında yerləşir. Bina Mekrasov xiyabanında qərarlaşırdı. Bu bina elə böyük olmayan bir mərtəbəli tikili idi. Görünüş baxımından uzun bina 400 rubl qiymətində qiymətləndirilirdi. Bina kərpiçdən inşa edilmişdi.

XIX əsrin dördüncü rübünün sonlarına yaxın binada üç dul qadın yaşayırdı: baş məsləhətçi Aleksandr Qirenin dul arvadı, kollec məsləhətçisi Yekaterina, general-mayor Rındinin qul arvadı. Bu üç dul qadınların ortaq cəhəti rus heykəltaraşı İvan Petroviç Martosun əmisi uşaqları olması idi.

Binanın sahibi iqtisad məhkəməsinin nümayəndəsi Martos olmuşdur. Binanın önündə iri bağça olmuşdur. Ev sahibləri burada gül əkir və ona qulluq edirdilər. Bağça Qreçeskaya küçəsinə açılırdı. 1825-ci ildə burada imperator I Aleksadr və onun həyat yoldaşı Yelizaveta Alekseevna olmuşdur.

1891-ci ilin oktyanrında 20 ara ilə Aleksadra Davıqova Qire və Yekaterina Petrovna dünyalarını dəyişmişdir. Birincisi 90, ikincisi isə 89 il həyat sürmüşdür.

Onların ölümündən sonra binada tacir Yakov Yankeleviç yaşayırdı. Nikolay Talalaev isə binaya köykənmiş N6 binasını inşa etdirmişdir. XX əsrdə birmərtəbəli binanın yerində tacir Şaya-Ber-Leyb Simonoviç iki mərtəbəli bina inşa etdirmişdir. Bu zaman binanın qiyməti 14 min rubla qalxmışdır.

Binanın son sahibləri şəhər məsləhətçisi Yakov Sotnikovun qızları: Sofiya və Vera olmuşdur.

1912-ci ildə binada "Zaimnı sbıt" adlı mağaza olmuşdur. Mağazanın sahibi M. Olşvanq idi. Bir dəfə binaya polislər gəlmiş və burada axtarış aparmışdır. Onlar burada oğurlanmış malları axtarırdılar. Olşvanq bir müddətə həbs edilmişdir. 1912-ci oldə binada Taqanrov limanının idarəsi yerləşirdi. Qonşu bibada isə limanın rəyisi A. P. Semenyut yaşayırdı. Böyük Vətən müharibısinə qədər 1918-ci ildən burada həkim D. Zimontun tibb kabineti yerləşirdi. O, qulaq, boğaz, burun üzrə mütəxəssis idi. Burada Akeksandr Nikolayeviç Kan praktika keçmişdir

## Arxitektura
Pəncərələri düzbucaqlıdır. Qırmızı kərpiçlərlə işlənmişdir. Binanın kənarlarında uzun eyvanlar vardır. Əsas giriş binanın küncündə yerləşir. Sovet hakimiyyəti illərində bina milliləşdirilmişdir. Hazırda binada yaşayış mənzilləri yerləşir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxildir.

## Ədəbiyyat
Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.

## İstinadlar
Qağayı abidəsi

**"Qağayı" abidəsi** və ya **"Qağayı" heykəli** — Sumqayıt şəhərinin girəcəyində Bakı-Quba yolunun üzərində ucaldılmış abidə. Abidə 24 ədəd üst-üstə spiral şəklində qoyulan daş və onların üzərində olan qağayı qanadlarından ibarətdir. 

## Tarixi
Abidə 1964-cü ildə Süleyman Hacıyev tərəfindən hazırlanmışdır. İlk əvvəllər abidə 15 daş blokdan ibarət idi. Bu isə memarın şəhərin 15 illiyi münasibətilə sumqayıtlılara ərmağanı olmuşdur. Abidənin üzərində əvvəllər *Sumqayıt* yazısı olmuşdur. Sonrakı illərdə aparılan dəyişikliklər zamanı isə 15 daş blok prinsipinə əməl edilməmişdir. Üstəlik abidə alüminium konstruksiyalı bloklarla əvəzlənmişdir. Hazırda abidənin hündürlüyü 13 metr təşkil edir. Blokların sayı isə 24 ədədə çatdırılmışdır.

## Abidənin mənası
Qağayı abidəsi məna etibarı ilə müxtəlif cür ifadə edilir. İlk öncə abidənin bloklardan ibarət olması şəhərin daim inkişafda olmasını ehtiva edir. İlk əvvəllər abidənin 15 blokdan ibarət olması onun şəhərin 15 illiyi və Sovetlərin 15 müttəfiq respublikadan ibarət olmasına işarə edilir (beynəlmiləl şəhər). Üst-üstə spiral şəklində qoyulan daş blokların üzərində yerləşən qağayı işarəsi isə şəhərin dəniz sahilində yerləşməsini nümayiş etdirir.

## Şəkilləri

Qağayı abidəsi 1.jpg| 
Qağayı abidəsi 2.jpg|
Qağayı abidəsi 3.jpg|


## Həmçinin bax
*Sumqayıtdakı şəhər heykəllərinin siyahısı

## İstinadlar
Azərbaycan–Lixtenşteyn münasibətləri

**Azərbaycan–Lixtenşteyn münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Lixtenşteyn Knyazlığı arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin yanvar ayının 21-də qurulmuşdur.

## İdman sahəsində əməkdaşlıq
### Futbol qarşılaşmaları

## İstinadlar
Azərbaycan–Şimali Koreya münasibətləri

**Azərbaycan–Şimali Koreya münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Koreya Xalq Demokratik Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin yanvar ayının 30-da qurulmuşdur.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Koreya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 13 dekabr 2005-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Eldar Quliyev olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Malik Həsənov işçi qrupunun rəhbəridir.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan–Cənubi Koreya münasibətləri

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
* İkitərəfli münasibətlər
* Koreya Əmək Partiyasının Birinci Katibi, Koreya Xalq Demokratik Respublikası Dövlət Müdafiə Komitəsinin Birinci Sədri, Koreya Xalq Ordusunun Ali Baş Komandanı Zati-aliləri cənab Kim Çen Ina
* Koreya Xalq Demokratik Respublikası Dövlət Şurasının sədri Kim Çen Indan
Azərbaycan–Avstriya münasibətləri

**Avstriya–Azərbaycan münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Avstriya Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin fevral ayının 20-də qurulmuşdur.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Avstriya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 7 mart 1997-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Ramiz Mehdiyev olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Cavid Qurbanov işçi qrupunun rəhbəridir.

## İqtisadi əlaqələr
** Əmtəə dövriyyəsi (min doll.)**

## Səfirliklər
Azərbaycanın Avstriyada:
* Vyanada Azərbaycan səfirliyi

Avstriyanın Azərbaycanda:
* Bakıda Avstriya səfirliyi

## Mədəni əlaqələr
### Qardaşlaşmış şəhərlər
* Lints, Avstriya –  Sumqayıt, Azərbaycan

## İdman sahəsində əməkdaşlıq
### Futbol qarşılaşmaları

### Voleybol qarşılaşmaları

## Həmçinin bax
* Avropa Birliyi–Azərbaycan əlaqələri
* Avstriyanın Azərbaycandakı səfirliyi
* Avstriya–Gürcüstan münasibətləri
* Avstriya–Türkmənistan münasibətləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycandaki Avstriyanin səfirliyi Rəsmi sayti
* Avstriyadaki Azərbaycanin səfirliyi Rəsmi sayti
* İkitərəfli münasibətlər
Dahomeya

**Dahomeya** () — XVII əsrin əvvəlləri – XIX əsrin sonlarında Qərbi Afrikada (indiki Benin ərazisi) mövcud olmuş fon xalqının dövləti qurumu.

## Tarixi
Əvvəllər D. Kuffo və Zu çayları arasında yerləşirdi. Dahomeyada bütün torpaqlar hökmdara məxsus idi. Qul əməyindən geniş istifadə olunurdu; icmaçı kəndlilər hökmdara vergi (əsasən, taxıl və palma yağı ilə) ödəyirdilər. XVII əsrin ortalarından Dahomeya paytaxtı Abomey olmaqla, mərkəzləşmiş dövlətə çevrildi. Onun ərazisində hökmdar kultu yayılmışdı. Hökmdarın əcdadlarına insan qurbanı verilməsi bu kultun tərkib hissəsi idi. XVII–XVIII əsrlərdə Dahomeya qul alverində mühüm rol oynayırdı. 1730-cu ildə Oyo dövlətindən asılı vəziyyətə düşən Dahomeya ona xərac verirdi.

Bu asılılığa baxmayaraq, Dahomeya ərazilərin işğalını davam etdirirdi. XVIII–XIX əsrlərdə Atlantik okeanı sahillərində və özündən şimalda bir sıra kiçik dövləti qurumları tabe etmiş, öz ərazisini qərbdə Aşanti konfederasiyasının, şərqdə isə yorubaların dövlətinin hüdudlarınadək genişləndirmişdi. Dahomeya hökmdarın təyin etdiyi canişinlər tərəfindən idarə olunan 6 vilayətə bölünürdü. Dahomeyanın daimi ordusuna hökmdarın zövcələri hesab olunan "amazonların" – axosilərin 3 dəstəsi daxil idi. 1890-cı ildə Fransa Dahomeyanın işğalına başladı. İşğalçılara qarşı silahlı mübarizəyə Dahomeya hakimi Behanzin başçılıq edirdi. 1892-ci ilin noyabrında fransız qoşunları Abomeyi tutmağa nail oldular, lakin Behanzin 1893-cü ilin sonunadək işğalçılara qarşı mübarizə apardı. 1894-cü ildə Dahomeya (cənub vilayətləri də daxil olmaqla) "Dahomeya və asılı ərazilər müstəmləkəsi"nə çevrildi sonralar Fransa Qərbi Afrikasının tərkibinə qatıldı.

## Həmçinin bax
* Afrikanın kolonial bölünməsi

## İstinadlar
Argedas

**Argedas** — soyad.

* Alsides Argedas — Boliviya nasiri, tarixçi, siyasətçi.
* Xose Mariya Argedas —
* Mario Eskivel Argedas —
Apparel

**Apparel** (fr. appareil – giriş) – 1) hərbi texnikanın (tank, top) və nəqliyyat vasitələrinin səngər və sığınacağa girib-çıxmasını asanlaşdıran eniş; 2) dəmiryol vaqonlarına avtomobil, traktor və s. nəqliyyat vasitələrinin yüklənməsini asanlaşdırmaq üçün həmin vaqonların döşəmələri səviyyəsində yerləşən maili platforma; 3) şəxsi heyət və texnikanın sahilə çıxması üçün gəminin burun tərəfində göyərtənin bir hissəsinin aşağı buraxılaraq maili vəziyyətə gətirilməsindən alınan eniş; 4) binaya, tikiliyə daxil olmaq üçün maili tava, çərçivə və ya istiqamətləndirici tamasa şəklində qurğu. Bu qurğuya pandus da deyilir.

## İstinad
Azərbaycan–Liviya münasibətləri

**Azərbaycan–Liviya münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Liviya arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin mart ayının 16-da qurulmuşdur.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Liviya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 5 dekabr 2000-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Gövhər Baxşəliyeva olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Fəzail İbrahimli işçi qrupunun rəhbəridir.

## İqtisadi əlaqələr

### Əmtəə dövriyyəsi (min doll.)

## Xarici keçidlər
* İkitərəfli münasibətlər

## İstinadlar
Fondlaşdırma

**Fondlaşdırma** () – Hər hansı ehtiyac, proqram və ya layihəni maliyyələşdirmək üçün qaynaqların təminatı. Əksərən pul şəklində olsa da bir sıra hallarda, təşkilat və ya şirkətin intellektual yaxud instutional resurs tələbatı şəklində də təzahür edə bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Azərbaycan–Suriya münasibətləri

**Azərbaycan–Suriya münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Suriya Ərəb Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin mart ayının 28-də qurulmuşdur.

Azərbaycan 2025-ci ilin fevralında Suriyada səfirliyinin fəaliyyətinin bərpası istiqamətində işlər apardığını açıqlayıb. Bundan əvvəl, 2024-cü ilin dekabrında Suriyada hakimiyyət dəyişikliyi baş verdikdən sonra iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşması prosesi başlanıb.

Fevralın 17-də Xarici İşlər Nazirliyi Azərbaycanın 13 ildən sonra Dəməşqdəki səfirliyinin fəaliyyətini bərpa etməsi barədə məlumat yayıb.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Bir müddət Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Suriya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərmişdir.
Bu işçi qrupu 5 dekabr 2000-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Əli Abbasov olmuşdur.

## İqtisadi münasibətlər
### Əmtəə dövriyyəsi (min doll.)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ikitərəfli münasibətlər
Azərbaycan–İraq münasibətləri

**Azərbaycan–İraq münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə İraq Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin mart ayının 30-da qurulmuşdur.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-İraq parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 31 oktyabr 2008-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri İlham Məmmədov olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən də İlham Məmmədov işçi qrupunun rəhbəridir.

## Mədəni əlaqələr
### Qardaşlaşmış şəhərlər
* Bakı, Azərbaycan –  Bəsrə, İraq

## İdman sahəsində əməkdaşlıq
### Futbol qarşılaşmaları

## İstinadlar
Azərbaycan–Niderland münasibətləri

**Azərbaycan–Niderland münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Niderland Krallığı arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi

### Sovet dövrü
1979-cu ildə Niderlandda Azərbaycan SSR timsalında SSRİ günləri keçirilmişdir.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin aprel ayının 1-də qurulmuşdur.

Niderland Krallığı Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ATƏT-in prinsipləri əsasında sülh yolu ilə danışıqlar vasitəsi ilə həlli üçün yaradılmış ATƏT-in Minsk qrupunun tərkibinə daxildir.

### Səfirliklər
Azərbaycanın Niderlandda:
* Haaqada Azərbaycan səfirliyi

Niderlandın Azərbaycanda:
* Bakıda Niderland səfirliyi

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Niderland parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 5 dekabr 2000-ci il tarixində "Azərbaycan-Hollandiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu" adı ilə yaradılmış və ilk rəhbəri Kərim Kərimov olmuşdur. Bu işçi qrupu indiki adla 13 dekabr 2005-ci il tarixindən adlandırılmışdır. 4 mart 2016-cı il tarixindən Eldar Quliyev işçi qrupunun rəhbəridir.

## Iqtisadi əlaqələr
### Əmtəə dövriyyəsi (min doll.)

## İdman sahəsində əməkdaşlıq
### Futbol qarşılaşmaları

## Həmçinin bax
* Niderland Azərbaycan-Türk Mədəniyyət Dərnəyi
* Avropa Birliyi–Azərbaycan əlaqələri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Niderlanddaki Azərbaycanin səfirliyi Rəsmi sayti
* Azərbaycandaki Niderlandin səfirliyi Rəsmi sayti
* Ikitərəfli münasibətlər
Azərbaycan–Danimarka münasibətləri

**Azərbaycan–Danimarka münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Danimarka Krallığı arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi
### AXC dövrü
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Bakıda Birjevaya küçəsi 32 ünvanındakı "Elektriçeskaya Sila" şirkətinin binasında Danimarkanın nümayəndəliyi yerləşmiş, nümayəndəliyə konsul E.F.Bierinq rəhbərlik etmişdir.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin aprel ayının 2-də qurulmuşdur.

### Fövqəladə və səlahiyyətli səfirlər
#### Azərbaycan səfirləri
#### Danimarka səfirləri
Hazırda Danimarkanın Azərbaycandakı səfiri 2017-ci ilin mart ayının 26-da öz etimadnaməsini Azərbaycan Prezidentinə təqdim etmiş Svend Ollinqdir.

## Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Danimarka parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 7 mart 1997-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Fərəməz Maqsudov olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Sevinc Fətəliyeva işçi qrupunun rəhbəridir.

## İqtisadi əlaqələr
Əmtəə dövriyyəsi (min doll.)

## Diaspora
### Danimarka azərbaycanlıları

## Mədəni əlaqələr
### Poçt markaları
[thumb|Üç yelkənli gəmi olan "Danimarka" adlı [Danimarka gəmisinə həsr olunmuş Azərbaycan poçt markası (1996)]]

## İdman sahəsində əməkdaşlıq
### Futbol qarşılaşmaları

## Həmçinin bax
* Azərbaycan–Farer adaları münasibətləri
* Avropa Birliyi–Azərbaycan əlaqələri

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
* Azərbaycandaki Danimarkanin fəxri konsulluğu Rəsmi sayti 
* İkitərəfli münasibətlər
Azərbaycan–Fələstin münasibətləri

**Azərbaycan–Fələstin münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Fələstin Dövləti arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin aprel ayının 15-də qurulmuşdur.

2018-ci ilin noyabr ayında Azərbaycan Respublikası "Fələstin Dövlətinin Asiya ölkələrindəki Səfirlərinin Konfransı"na ev sahibliyi edib.

## İdman sahəsində əməkdaşlıq
### Futbol qarşılaşmaları

## Mədəni əlaqələr
### Poçt markaları


Stamps of Azerbaijan, 1996-395.jpg|Qərb divarı
Stamps of Azerbaijan, 1996-396.jpg|Qüds Allah məbədi
Stamps of Azerbaijan, 1996-397.jpg|Müsəlmanların ilk məscidi
Stamps of Azerbaijan, 1996-398.jpg|Qüds



## Həmçinin bax
*Azərbaycan–İsrail münasibətləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Azərbaycan–Monqolustan münasibətləri

**Azərbaycan–Monqolustan münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Monqolustan arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Tarixi
### Sovet dövrü
1967-ci ildə Monqolustan Xalq Respublikasında Azərbaycan, Azərbaycan SSR-də isə Monqolustan mədəniyyəti ongünlükləri keçirilmişdir.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin aprel ayının 16-da qurulmuşdur.

## Həmçinin bax
* Qafqaz və tarixi Azərbaycan ərazisində monqol–türk əlaqələri

## İstinadlar
Dalğa paketi

**Dalğa paketi** — hər bir zamananında fəzanın məhdud oblastını tutan yayılan dalğa sahəsi.

## Təsviri
İstənilən təbiətli dalğalarda (akustik, elektromaqnit və b.) baş verə bilər. Dalğa paketi, tezlikləri (*f*) və dalğa vektorları (*k*) bir-birinə yaxın olan (*Δf*, *Δk* qiymətlərinin kiçik intervallarında yerləşən) müstəvi monoxromatik dalğaların superpozisiyasıdır (cəmidir). *f* və *k* arasındakı əlaqə xəttidirsə, yəni *f = υk,* burada *υ* dalğaların yayılma sürətidir, onda Dalğa paketi öz formasını dəyişmədən *υ* sürəti ilə yayılır və zaman keçdikcə "yayğınlaşır".

## Xüsusiyyətləri

Kvant mexanikasında müəyyən impulslu zərrəciyin halına müstəvi monoxromatik de Broyl dalğası – bütün fəzanı tutan müəyyən tezlikli dalğa uyğundur. Bu onu göstərir ki, həmin zərrəciyin koordinatı məlum deyil. Zərrəcik fəzanın məhdud oblastında olduqda isə, onun impulsunun mümkün qiymətləri bir qədər səpələnmiş olur. Belə zərrəciyin halı impulsun mümkün qiymətlərinin intervalına uyğun tezliklərə malik monoxromatik dalğaların cəmi ilə təsvir edilir.

Təxminən eyni yayılma istiqaməti olan və tezlikləri qismən fərqlənən belə dalğaların superpozisiyası Dalğa paketi yaradır: yekun dalğanın amplitudu fəzanın yalnız müəyyən məhdud oblastında sıfırdan fərqli olacaq. Bu oblastda zərrəciyi müşahidə etmək ehtimalı böyük, onun xaricində isə praktiki olaraq sıfra bərabərdir. Sərbəst zərrəciyin Dalğa paketinin mərkəzinin yayılma sürəti zərrəciyin mexaniki sürəti ilə üst-üstə düşür. Dalğa paketini təşkil edən monoxromatik dalğalar bir qədər fərqli sürətlərlə yayıldığına görə, zaman keçdikcə zərrəciyin Dalğa paketi "yayğınlaşır". Dalğa paketi deformasiya olunur və zərrəciyin lokallaşma oblastı böyüyür.

Xarici sahədə yerləşən və enerji spektri diskret olan zərrəcik üçün Dalğa paketi müxtəlif qiymətlərə malik enerji hallarının superpozisiyasıdır. Bununla bərabər bəzi potensial sahələrdə (məs., hidrogen atomundakı protonun sahəsində elektronun Dalğa paketi) zərrəciyin Dalğa paketi dəyişməz qalır (hidrogen atomunun stasionar halına uyğundur).

## Həmçinin bax
* Dalğa (fizika)

## Xarici keçidlər
* [Google axtarış sistemində dalğa paketi növü](https://www.google.az/?gfe_rd=cr&ei=HwAOVcjcOcyLOvCwgfgG&gws_rd=cr#q=e%5E(-0.25*(x)%5E2)*cos(7*x)%2C+x+is+from+-4+to+4%2C+y+is+from+-2+to+2&safe=off)

## İstinadlar
Gravity (Ovik Dəmirçyan mahnısı)

**Gravity** () — Kiprin 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Ovik Dəmirçyan "Gravity" mahnısı ilə Kipri Kiyevdə keçirilən müsabiqədə təmsil etmişdir. Mahnı 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İsveçə qələbə qazandıran "Euphoria" mahnısının bəstəkarı Tomas Cison tərəfindən yazılmışdır.

## İstinadlar
Ruokkonun binası

**Ruokkonun binası** — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində iki mərtəbəli bina. Binada yaşayanlar dahi rus yazıçısı A. P. Çexovun ailəsi ilə əlaqədar olmuşdur.

Adres: Taqanroq ş, Qreçeskays küçəsi, 100.

## Tarixi
Bina iki mərtəbədən ibarətdir. Taqanroq şəhəri Qreçeskaya küçəsi ev 102 ünvanında qərarlaşır. Binanın inşası XIX əsrin üçüncü rübünə təsadüf edir. Bina yenidən inşa edilmişdir. Əvvələr bina darvazanın önündə düzdə yerləşirdi və buradan daxili həyətə keçid vardı. 1880-ci illərin ortalarında bina tacir Konstatin Mussuriyə məxsus olmuşdur. Sonradan bina italiyalı David Yanuareviç Ruokkoya satılmışdır.

David Yanuareviç Ruokko əslən İtaliyada idi. David Yanuareviç Ruokko musiqi təhsilinə sahib birisi idi. O, bir necə alətdə sərbəst şəkildə çala bilirdi. Əsasən varlı ailələrin övladlarına musiqi təhsili verirdi. Taqanroq şəhər bağında olan orkestrin rəhbəri olmuşdur.

David Yanuareviç Ruokko öz oğlu Yevgenini skipkada sərbəst şəkildə çalmağı öyrətmişdir. O, bir müddət sonra Anton Pavloviç Çexovun dostunun böyük qızı Yevgeniya Dmitrieviç Saveleva ilə evlənmişdir. 26 avqust 1914-cü ildə onların Lyudmila adında qızları olmuşdur. Qastrol səfərləri zamanı qastrolda olan aktrisaların böyük qismi bu binada yaşayırdılar. Yazıçının atası Pavel yeqoroviç Çexov (1825–1898) David Yanuareviç Ruokkonu öz evinə dəvət edərən oğlu Nikolaya skripka dərsləri deməsini istəmişdir.

1910-cu ildən binanın sahibi Nikolay İvanoviç Demin olmuşdur. Onun həyat yoldaşı Aleksandra Vasilevna 20 noyabr 1910-cu ildə 42 yaşında ürək xəstəliyindən həlak olmuşdur. Deminlər ailəsi evdə oranjeriya saxlatırdı. Üstəlik onlar gül mağazaları belə vardı.

1912-ci ildə binada mənzilləri Vetlislərin ailəsi icsrələmişdi. Ailənin başçısı Vadim İvanoviç Betlis kollecdə vəzifə sahibi idi. Burada həm də Taqanroq iqtisad kollecinin coğrafiya müəllimi Valentin Samoyloviç isakoviç mənzil kirayələmişdi.

Hazırda bina yaşayış binası kimi istifadə edilir.

## Həmçinin bax
* Robinoviçin villası (Taqanroq)

## Литература
* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой… (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

## İstinadlar
Dalğaqıran

**Dalğaqıran** (brekvater) — port akvatoriyası, dəniz, göl, su hövzələri və s.nin sahilboyu hissəsini dalğalardan (külək dalğalarından) və axınlardan mühafizə edən hidrotexniki qurğu.

## Haqqında
Dalğaqıran dalğalardakı enerjini söndürür və ya dalğalar ondan əks olunaraq geri qayıdır.

## Növləri
Təyinatına və konstruktiv əlamətlərinə görə *hüdudlayıcı* (qoruyucu) və *sahil qoruyan* dalğaqıranlar olur. Hüdudlayıcı dalğaqıran liman akvatoriyasının girişində, sahilə toxunmayan hissədə yerləşdirilir. Belə dalğaqıranlar bütöv (şaquli və ya maili profilli, eləcə də qarışıq tipli), açıq (*[[su]] buraxmaq üçün deşikləri olan*), üzən, pnevmatik və hidravlik növlərə ayrılır. Gəmiçilik işləri dalğaqıranın bir və ya hər iki tərəfindən yerinə yetirilə bilər. Şaquli profilli bütöv dalğaqıranlar qra vitasiyalı və yortaclı olur.

### Qravitasiyalı dalğaqıran
Qravitasiyalı dalğaqıran beton bloklardan (400 *t*-adək), yaxud daş əsas üzərində qurulmuş böyük diametrli örtüklərdən (*qabıq konstruksiyalardan*) düzəldilir. Yortac tipli dalğaqıran (iki cərgəli, yaxud özəkli konstruksiya) qruntla doldurulub bərkidilmiş yortac və ya şpuntdan qurulur. Maili profilli bütöv dalğaqıranlar yamacları bərkidilmiş və ya bərkidilməmiş torpaq damba növlərinə ayrılır.

### Qarışıq tipli dalğaqıranlar
Qarışıq tipli dalğaqıranların aşağı hissəsi daşlardan düzəldilmiş hündür yataqdan, yuxarı hissəsi isə müxtəlif konstruksiyalı şaquli divardan ibarətdir. Açıq dalğaqıranlarda dalğaların təsir zonasında yerləşdirilmiş, dayaqlara və ya yortac sırasına dirənən(*söykənən*) dalğadan mühafizə ekranları olur. Üzən dalğaqıranlarda dalğasöndürücü kimi lövbərarxası pontonlar, yaxud başqa vasitələr (*divarları deşikli qutular, maili elementləri olan qəfəslər və s.*) tətbiq edilir. Pnevmatik və hidravlik dalğaqıranlarda dalğaların enerjisini söndürmək üçün sualtı perforasiyalı boru kəmərindən təzyiq altında vurulan sıxılmış hava (yaxud su) şırnağından istifadə edilir. Sahilqoruyan dalğaqıranlar sahil xəttinə paralel yerləşdiril miş aktiv sahilbərkitmə qurğularına aiddir. Onlar dalğa enerjisini söndürməklə yanaşı, suyun gətirdiyi gəlmə torpaqları toplayıb saxlayır, çimərlikləri qoruyur və s. Bir qayda olaraq, üst çıxıntısı dənizsəviyyəsindən 0,5–1 *m* aşağıda yerləşən sualtı dalğaqıranlar tətbiq edilir. Əsasən, daş və beton bloklardan düzəldilir.

## İstinadlar
Aqil Məmmədov (futbolçu, 1989)

**Aqil Heydər oğlu Məmmədov** () — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Neftçi PFK klubunda qapıçı kimi çıxış edən peşəkar azərbaycanlı futbolçu.

## Karyerası
Məmmədov Bakı klubu ilə UEFA Çempionlar Liqası 2008/2009 mövsümünün təsnifat mərhələsində iştirak etmişdir..

4 dekabr 2014-cü ildə Məmmədov maliyyə problemləri səbəbindən Bakı klubu ilə müqaviləyə xitam vermişdir.

Aqil bir müddət Azərbaycan U-21 milli futbol komandasında çıxış etmişdir.

24 iyul 2016-cı ildə Məmmədov AZAL klubu ilə müqavilə imzalamışdır.

5 iyun 2017-ci ildə Məmmədov Qəbələ klubu ilə bir illik müqavilə imzalamışdır.

29 dekabr 2017-ci ildə Məmmədov klubu tərk etdikdən sonra Neftçi Bakı klubu ilə mövsüm sonuna qədər müqavilə imzalamışdır.

2019-cu il yanvarın 7-də Məmmədov 18 aylıq müqavilə imzalayaraq, üçüncü dəfə "Qəbələ"dən "Neftçi"yə keçid etdi.

## Karyera statistikası

### Milli komanda

*17 Noyabr 2015-ci il məlumatlarına əsasən.*

## Uğurları
;Bakı FK
*Azərbaycan Premyer Liqası: (2) 2008-09
*Azərbaycan Kuboku: (2) 2009-10, 2011-12

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Profile on FK Baku Official Site
*
Qismət Alıyev

**Qismət Qardaşxan oğlu Alıyev** (24 oktyabr 1996-cı ildə Azərbaycanda anadan olub) — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Qəbələ FK klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Azərbaycanlı futbolçu.

## Klub karyerası

### Qəbələ
Alıyev Qəbələ FK akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Alıyev əsas komanda ilə debütünü 30 yanvar 2016-cı ildə etmişdir. O, 77-ci dəqiqədə Kəpəz PFK klubu ilə qarşılaşmada Vadim Abdullayevi əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Qəbələ Azərbaycan Premyer Liqası görüşündə Kəpəzə 3-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Karyera statistikası

### Klub
 

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Azərbaycan Superkuboku görüşləri daxildir.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*Gabala profile at PFL
Karl Dalhauz

**Karl Dalhauz** (Carl Dahlhaus) — alman musiqişünası və musiqi filosofu.

## Həyatı
1947–52-ci illərdə Frayburqda V. Qurlittdən və Göttingendə R. Herberdən dərs almışdır. Harmonik tonallığın genezisi problemləri üzrə professorluq dissertasiyası (1966) və musiqi ritminin tarixinə dair bir sıra araşdırmaları Dalhauza beynəlxalq şöhrət gətirmişdir. 1967–89-cu illərdə Texniki Universitetin (Qərbi Berlin) musiqişünaslıq fakültəsinin professoru olmuşdur.

## Fəaliyyəti
H. Rimanın musiqi lüğətinin 3-cü nəşrinin hazırlanmasında H.H. Eggebrextlə əməkdaşlıq etmişdir; terminoloji hissənin bir sıra məqalələrinin müəllifi (1967), personalilərə həsr olunmuş əlavə cildlərin redaktoru (1972–75); R.Vaqnerin əsərlərinin tam külliyyatının baş redaktoru (1970–; nəşri davam edir). Alman Musiqişünaslıq Cəmiyyətinin prezidenti (1977–79); “Musiqişünaslıq üzrə yeni dərslik” seriyasının (c.1–13, 1980–95) və “Musiqili teatr ensiklopediyası”nın (c. 1–16, 1989–97) redaktoru olmuşdur.

## Əsərləri
Ensiklopedik təhsilli alim olan Dalhauz kitablarında və çoxsaylı məqalələrində (“Analiz və dəyərlilik mülahizəsi”, 1970; “Musiqi tarixinin əsasları”, 1977; “Mütləq musiqi ideyası”, 1978;, “Şönberq və başqaları”, 1978; “Musiqi realizmi”, 1982 və s.) Avropa musiqi nəzəriyyəsi, tarixi və estetikası problemlərini başlanğıc mərhələsindən müasir dövrədək araşdırmışdır.   

## İstinadlar
Dalğalı tutuquşu

**Dalğalı tutuquşu** () — tutuquşukimilər dəstəsindən quş.

## Haqqında
Qəfəsdə saxlanılmasına və çoxaldılmasına görə ən çox dekorativ quşlardan (XIX əsrin ortalarından) biridir.

## Xüsusiyyətləri
Bədəninin uz. 18 *sm*-ədək, kütləsi 25 *q*-a qədərdir. Vəhşi dalğalı tutuquşunda yaşıl rəng üstünlük təşkil edir; başın ön tərəfi və boğazı sarı, quyruğu göydür. Başında, mantiya da və qanadlarında nazik qara və sarı zolaqlar var. Erkəklərində gicgah tünd-göy, dişilərində açıq-göy, yuvalama dövründə boz rəngdə olur.

## Yayılması
Avstraliyada geniş yayılmışdır. Savannalarda və suvatı olan quru seyrək meşələrdə məskunlaşır. Dalğalı tutuquşu yem axtarmaq üçün köç edən çoxsaylı sıx dəstələrlə yaşayır. Sürətli vəmanevrli uçuşu var, yerdə iti qaçır. Demək olar ki, yalnız yerdən və otlardan toxumları dənləməklə qidalanır. Çox vaxt koloniya halında məskunlaşır. Yağışlı mövsüm qurtardıqdan sonra ilin hər vaxtında yuva qurur. Yuva ağacların koğuşunda olur. 3–5, bəzən daha çox yumurta qoyur; il ərzindədalğalı tutuquşu bir neçə dəfə bala çıxarır. Qəfəsdə çox tələbkar deyil və asan çoxalır. Seleksiyaçılar tərəfindən lələklərinin rəngi sarı, mavi, ağ, ala və s. olan dalğalı tutuquşu yetişdirilmişdir. Dalğalı tutuquşunun cavan erkəkləri ayrı saxlanıldıqda, insan səsini yamsılayır, xeyli söz və söz birləşmələri öyrənə bilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pol Appel

**Appel Pol Emil** ()  – fransız riyaziyyatçısı və mexaniki. Paris EA-nın üzvü (1892), Peterburq EA-nın əcnəbi m. üzvü (1911), SSRİ EA-nın əcnəbi fəxri üzvü (1925). 1885-ci ildə Paris Universitetinin professoru olmuşdur. Əsas elmi işləri mexanikaya, həndəsəyə, analitik funksiyalar nəzəriyyəsinə aiddir. Mexanika, elliptik, cəbri və hiper-həndəsə funksiyaları nəzəriyyəsinə dair fundamental dərsliklərin müəllifidir.

## İstinadlar