Dəniz işçiləri

**Dəniz işçiləri** — Viktor Hüqonun ilk dəfə 1866-cı ildə nəşr olunan romanı. Əsərdə Hüqonun sürgünə getdiyi və sürgün qərarı ləğv edildikdən sonra 15 il yaşadığı Gernsi adasından və orada yaşayan dəniz işçilərindən bəhs edir. Müəllif bu əsəri ilə bütün yoxsul dəniz işçilərinin, xüsusən də sevdiyi qadına qovuşmaq üçün təkbaşına qapalı qalmış gəmini xilas etməli olan bir dəniz işçisinin həyat mübarizəsini təqdirəlayiq və ətraflı təsvirlərlə ədəbiyyata gətirmişdir.

## Personajlar
* *Jilyat* - balıqçı
* *Mas Lethierri* - "Duranda" gəmisinin sahibi
* *Derüşetta* - Lethierrinin gənc qardaşı qızı
* *Sierra Kluben* - Duranda kapitanı
* *Ebenezer Kaudre* gənc Anqlikan keşişidir.

## Süjet xətti
Romanın əsas personajı Gernsi adasında tənha yaşayan gənc balıqçı Jilyatdır. Ətrafındakılar onu sehrbaz hesab edirlər, lakin o, bacarıqlı dənizçidir. O, əmisi Mass Lethierri ilə yaşayan gənc gözəl Derüşettaya aşiq olur. Derüşetta, adada yeganə keçid olan Durandanın sahibidir. Bir vaxtlar onun yoldaşı Rantin onların ümumi xəzinəsindən 50 min frank oğurlayaraq qaçmışdı, lakin Lethierri işlərini yaxşılaşdıra bildi və hətta varlandı. Durandanın kapitanı pozulmaz dürüstlüyün və sərt əxlaqın təcəssümü olan Sierra Klubendir. Silah gücü ilə Kluben Rantini 3 min funt sterlinqi təhvil verməyə məcbur edir. Növbəti səyahətinə çıxanda buxar gəmisi Qanua rifinə çırpılır, ekipaj və sərnişinlər qayığa köçürülür, Klubin xilas edilməkdən imtina edir və gəminin gecə tufan nəticəsində məhv olacağını və öləcəyini bildirir.
Rifdə tək qalan Klubin planının uğurlu olmasına sevinir. Əslində, o, dürüstlüklə etibar qazanmağa qərar verən və böyük bir cekpot vuran gizli bir əclaf və ikiüzlüdür. Bacarıqlı bir üzgüçü olduğu üçün o, bir mil sahilə qədər üzüb, tərk edilmiş bir evə sığınacaq və oradan müqavilə bağladığı ispan qaçaqmalçısı Blasquito tərəfindən götürüləcəyini düşünür. Daha sonra da üç min funt sterlinqlə Yeni Dünyaya çatıb ticarətlə məşğul olacaq və varlanacaq. Lakin sonra duman təmizlənir və şokda olan Klubin Qanua əvəzinə qurudan beş mil məsafədə yerləşən tənha Dover rifinə çatdığını aşkar edir. Beş mil üzmək mümkün deyil və heç kim rifə girmir, ölüm qaçılmazdır. Klubin yoldan keçən yelkənli qayığı görür və oradan siqnal göndərmək üçün yaxınlıqdakı “İnsan” uçurumuna üzmək qərarına gəlir. O, dənizə dalır, amma ayağını nəyinsə tutduğunu hiss edir.
Yelkənli gəminin kapitanı şəhərə məyusedici xəbər gətirir: dalğaya tutulmuş gəminin gövdəsi Dover rifinin iki qayası arasında ilişib qalıb. Lakin avtomobilə heç bir ziyan dəyməyib. Deryuşetta avtomobili xilas edənlə evlənməyi vəd edir. Jilyat çağırışı qəbul edir və Dover rifinə tələsir. O, qayaya yanaşaraq orada kəndir, dəmir və faydalı ola biləcək hər şeyi yığaraq emalatxana qurur. Beləliklə də, qeyri-mümkünə nail olur. O, bloklar sistemi qurur, paroxodun altını mişarlayır, aşağıdan çəkmə gətirir və maşını ona endirir. Gecikmə demək olar ki, ölümcül olur, güclü bir fırtına başlayır. Fırtına ilə dueldə Jilyat qayığını xilas etməyi bacarır. Jilyat özünü təminatsız tapır və dəniz həyatının axtarışında daha da irəliləyir. O, gizli bir mağarada üzür və burada az qala nəhəng qansoran ahtapotun qurbanına çevrilir. Ahtapotu məğlub edən Jilyat ahtapotun qurbanı olmuş Klubinin skeletini və pul olan qutunu tapır. Onun qayığı gizli sızma səbəbindən az qala öləcək. Qayığı təmir edən Jilyat Gernsiyə üz tutur.
O, gənc keşiş Ebenezer Kodreyə sevgisini elan edən Derüşettanı görür. Kahin böyük bir miras alır və adanı tərk etməyi planlaşdırır. Maşını tapan və Klubinin oğurladığı pulu alan Letierri Jilyat təşəkkür edərək insanları toplayır, ona kapitan və Derüşettanın əli vəzifəsini təklif edir və yeni gəmi tikməyə başlayır. Derüşetta, əmisinin vəsiyyətinə itaət edərək, sevgilisi ilə vidalaşır. Bununla belə, Jilyat keşişə Letierinin məktubunu təqdim edərək sevgililəri nikahlarını qeydə almağa məcbur edir. Derüşetta və Ebenezer adadan gedirlər. Jilyat onları xilas edir. O, gəmini baxışları ilə izləyir. Gəmi üfüqdə yoxa çıxanda başı suyun altında yox olur. Yalnız dəniz qalır.

## İstinadlar