open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kristian Eiykman

**Kristian Eiykman** () — Niderland bakterioloqu və həkim, Nobel mükafatı laureatı.

Amsterdam Universitetini bitirmişdir. 1886-cı ildən İndoneziyada hərbi həkim, 1888-ci ildən Cakartada Batava patologiya laboratoriyasının direktoru, 1898–1928-ci illərdə Utrext Universitetində gigiyena professoru olmuşdur. Əsas əsərləri vitaminologiya üzrədir. Bir sıra xəstəliklərin mənbəyi kimi vitamin çatışmazlığı faktını kəşf etmişdir.

## İstinadlar
Qabriel Farengeyt

**Daniyel Qabriel Farenheyt** () — alman fiziki.

1724-cü ildə London Kral Cәmiyyәtinin üzvü olub. Əslən tacir ailəsindəndir. Fizikanı Almaniyada, Britaniyada və Niderlandda öyrənmişdir. Suyun qaynama temperatorunun atmosfer təzyiqindən və duzların miqdarından asılılığını tədqiq etmiş, suyun ifrat soyuma hadisəsini aşkar etmişdir. Dəqiq ölçü cihazları: spirt (1709) və civә (1714) termometrləri, areometr, gipsotermometr, altimetr və s. önəmli cihazlarını hazırlamışdır.

## İstinadlar
Hans Vaihinger

**Hans Vaihinger** () — alman idealist filosofu, neokantçılığın nümayəndəsi.

1883-cü ildən Strasburq, 1906-cı ildən Halle universitetlərinin professoru olub. "Kantın "Xalis zəkanın tənqidi"nin şərhləri" əsərinin müəllifi, "Kant – Studien" jurnalının və Kant cəmiyyətinin təsisçisidir. Əsas əsəri "Sanki fəlsəfəsi"ndə başlıca dünyagörüşü ideyalarından onların obyektləri "sanki" realdır kimi istifadə olunmasını təklif edən Kantın təsirilə fiksionalizm, yaxud "tənqidi pozitivizm" konsepsiyasını inkişaf etdirmişdir. Elmi və fəlsəfi anlayışlara yalnız praktiki əhəmiyyətə malik fiksiyalar kimi yanaşan alim gerçəkliyin "əslində olduğu kimi" dərkinin qeyri-mümkünlüyü haqqında aqnostik nəticələrə gəlmiş və duyğuları idrak üçün son əlçatan mövcudluq kimi qəbul etmişdir.

## İstinadlar
Tanit Belbin

## Karyerası
### 1999—2000-ci illər:
Tanit Belbin və Bencamin Aqosto cütlüyü 1999-2000-ci illər mövsümündə gənclər arasında Kanada və Yaponiya Qran-Prilərində mübarizə apardı. 28-30 sentyabrda Kanadanın Monreal şəhərində baş tutan gənclərin ISU Kanada Qran-Prisinin məcburi rəqsində, orijinal rəqsində və sərbəst rəqsində birinci pillələrin sahibi olan Tanit Belbin və Bencamin Aqosto cütlüyü, ümumi nəticədə 2.0 balla gənclərin ISU Kanada Qran-Prisinin qalibi oldu.

Daha sonra Tanit Belbin və Bencamin Aqosto cütlüyü, Yaponiyanın Naqoya şəhərinin ev sahibliyində baş tutan gənclərin ISU Yaponiya Qran-Prisində mübarizə apardı. Nəticədə Tanit Belbin və Bencamin Aqosto cütlüyü gənclərin ISU Yaponiya Qran-Prisinin gümüş medalına sahib oldu.

### 2000—2001-ci illər:

### 2001—2002-ci illər:

### 2002—2003-cü illər:

### 2003—2004-cü illər:

### 2004—2005-ci illər:

### 2005—2006-cı illər:

### 2006—2007-ci illər:

### 2007—2008-ci illər:

### 2008—2009-cu illər:

### 2009—2010-cu illər:

## Uğurları
Karyerası ərzində 11 mövsümdə mübarizə aparan Tanit Belbin və Bencamin Aqosto cütlüyü, 25 qızıl, 18 gümüş və 6 bürünc medala sahib olub.

## Mənbələr
### Keçidlər
### İstinadlar
Kral statistika cəmiyyəti

**Kral statistika cəmiyyəti** () — elmi statistika cəmiyyəti və Böyük Britaniyanın statistlər peşəkar birliyi.

## Tarixi
Əhali məlumatlarını toplamaq məqsədi ilə 1834-cü ildə London Statistika Cəmiyyəti olaraq quruldu. Riyazi statistika sahəsində tədqiqatlar yalnız bir neçə onillikdən sonra aparılmağa başladı.

### Banisləri
Cəmiyyətin quruluşunu Riçard Cons, Çarlz Bebbic, Adolf Ketle, Vilyam Uevell və tomas Maltus asanlaşdırdı. Cəmiyyətin görkəmli üzvləri arasında Florens Naytinqeyl də vardı, 1858-ci ildə quruma qoşulan ilk qadın oldu. Kral statistika cəmiyyətinin müxtəlif dövrlərdə prezidentləri Vilyam Beveric, Ronald Eylmer Fişer, Qarold Vilson, Eqon Şap Pirson, Leonard Tippettt Henri Kaleb, Devid Koks və başqaları idi.

### Kral tərəfindən diplom
1887-ci ildə London Statistika Cəmiyyəti bir kral nizamnaməsi əsasında Kral Statistika Cəmiyyətinə çevrildi və 1993-cü ildə İngiltərə Peşəkar Statistlər Birliyi — Statistlər İnstitutu ilə birləşdirildi. Cəmiyyətin hazırda dünya üzrə 7200 üzvü var.

## Strukturu
Cəmiyyətin Londonun İslinqton dairəsində bir neçə ofisi və iclas otağı var. İngiltərədə müxtəlif statistik mövzularda seminarlar təşkil edən 22 yerli ofis var. Plimut Universiteti Kral Statistika Cəmiyyəti tərəfindən seçilir və 2009-cu ildən bəri Statistika Təhsili Mərkəzidir.

## Funksiyaları
Kral Statistika Cəmiyyəti elmi tədqiqatlarla məşğuldur, illik konfranslar təşkil edir, Kral Statistika Cəmiyyətinin jurnalını nəşr etdirir. Statistikada qazandığı uğurlara görə, Kral Statistika Cəmiyyəti hər il (Vilyam Qayın şərəfinə) Qay Medalına sahibdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Ağabala Çaykovski (albom)

**Duet Amburan** – Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, müğənni Eyyub Yaqubovun ikinci studiya albomu.

## Albom haqqında
Albomda yer alan sonuncu *İnstrumental musiqi*dən başqa digər ifaların söz və musiqisi Elçin İmanova aiddir.

## Trek siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Apple Music-də dinlə
* Spotify-da dinlə
* Deezer-də dinlə

## Həmçinin bax
Gevork Caukyan

**Gevork Beqlaroviç Caukyan** (; ) — Sovet-Ermənistan linqvisti və filoloqu, filologiya üzrə elmləri doktoru, professor, Ermənistan Elmlər Akademiyasının akademiki, Ermənistan SSR əməkdar elm xadimi.

## Həyatı
Gevork Beqlaroviç Caukyan 1 aprel 1920-ci il tarixində Ermənistan Xalq Cümhuriyyətinin indiki Loru mərzində yerləşən Şahnəzər (indiki Metsavan) kəndində anadan olmuşdur. O, 1941-ci ildə İrəvan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirmişdir. Caukyan 1941–1943-cü illərdə İkinci Dünya müharibəsində iştirak etmişdir.

Caukyan 1945–1949-cu illərdə İrəvan Dövlət Universitetində baş müəllim, 1949–1958-ci illərdə dosent, 1958-ci ildə isə professor kimi çalışmışdır. O, 1948–1957-ci illərdə İrəvan Dövlət Universitetinin Xarici Dillər fakültəsinə rəhbərlik etmişdir. Caukyan 1968-ci ildən Ermənistan SSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 1977-ci ildən isə akademiki olmuşdur.

## Elmi fəaliyyəti
Caukyan əsas əsərlərini ümumi və müqayisəli dilçilik, dünya və erməni dilçiliyinin tarixi və nəzəriyyəsi, qədim Hind-Avropa dilləri ilə Kiçik Asiya dilləri arasındakı əlaqə, erməni dilinin tarixi, dialektologiyası, erməni dilinin ləhçələrinin təsnifatı, müasir erməni dilinin quruluşu məsələlərinə həsr etmişdir.

## Mükafatlar
Caukyan "Müqəddəs Mesrop Maştots" ordeni, "Oktyabr inqilabı" ordeni (20.08.1986), "Şərəf nişanı" ordeni (18.03.1976), Movses Xorenatsi medalı, "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar yubiley" medalı (1970), SSRİ XTNS gümüş medalı (1985) ilə təltif edilmişdir. Ermənistan SSR Dövlət Mükafatı laureatı (1988). Ermənistan SSR əməkdar elm xadimi (1965).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* '''Джаукян Геворк Бегларович''' — «Hayazq» vəqfinin ensiklopediyasında.
Axtardım, amma, tapmadım (film, 1967)

**"Axtardım, amma, tapmadım" filmi** — Pulluttupadatxu Baskaranın malayalam dilində 1967-ci ildə çəkdiyi Hindistan filmidir.

## Film haqqında

* Filmin mahnılarının sözlərini yazan həm də filmin rejissorudur.
* Film Milli Film Festivalında "Ən yaxşı Malayalam filmi" nominasiyasında mükafat qazanmışdır.

## Rollarda
Madhavan Nair — Antoni

K.R.Vicaya — Suzamma

Sukumari — Savitri

Kaviyur Punamma — Enninin anası

Adur Bxasi — Korappaçayan

Tikkurissi Sukumaran Nair — Ummaçan

Kottayam Santxa — Çeriyamma

P.J.Antoni — Unnunniçayan

T.S.Mutayayiya — Txarakan

Bahadur — Veydyar

G.K.Pilley — Tummaçan

Nellikode Baskaran — Kuncu Krişnan Nambiar

Meri Jozef "Mina" — Annamma

Caya Quxanatxan — Kartxi

Vicaya Nirmala — Enni

Satyan "Malayalam" — Tomas

Mavelikkara Ponnamma

Aranmula Ponnamma

## Mahnılar
Filmin mahnılarının bəstəkarı Məhəmməd Sabir Baburacdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Seyidli (Qışlaq)

**Seyidli** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.

## İstinadlar
Abdal dili

**Abdal dili** — oyunçu peşəsi sahibləri arasında, bir-birini başa düşmək, söhbəti başqalarından gizli saxlamaq üçün işlədilən şərti söz və ifadələrə verilən ümumi ad, Avropada geniş istifadə olunan "Ezop dili" anlayışının Azərbaycan folklorundakı qarşılığı.

Bu danışıq tərzində məcazi məna, sətiraltı yük, fikrin eyhamlarla, işarələrlə bildirilməsi üstünlük təşkil edir. Abdal dili xalq arasında öz hazırcavablığı, tizfəhmliyi ilə tanınan baməzə və müdrik adamların — abdalların adı ilə bağlıdır. Belə xalq gülüşü qəhrəmanlarından biri olan Abdal Qasım haqqında el arasında çoxlu lətifələr mövcuddur. 

Xalq abdal dilini "qayışdili", "oyunçu ağzı", "qurd dili" kimi anlayışlarla da ifadə etmişdir. Abdal dilinin əsas tələbi yuxarında qeyd olunduğu kimi, sətiraltı məna ilə pərdəli danışmağı bacarmaqdır ki, burada da xüsusi nitq məharəti və ustalığı zəruridir. 

Əsasən Orta Asiya xalq musiqi sənətindən gələn bu özünəməxsus dildən Qarabağ, Gəncə, Gədəbəy və Tovuz aşıqları bəzi fikirləri öz aralarında bölüşmək üçün istifadə ediblər. Azərbaycan xalq sənətinin bu qolu indiyə qədər lazımi şəkildə öyrənilməmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Elçin. Seçilmiş əsərləri. 10 cilddə. IX cild. Bakı: ÇİNAR-ÇAP, 2005, 509 səh.
* Tariyel Məmmədov. İzahlı saz-söz lüğəti. Bakı: Elmin İnkişafı Fondu, 2015, səh.7.

## Həmçinin bax
* Ezop dili
Ezop dili

**Ezop dili** — üstüörtülü, müəmmalı, rəmzli dil.

Bu ifadə qədim Yunanıstanda öz fikirlərini açıq, müstəqil deyə bilmədiyi üçün məcazi təmsillər yazan frakiyalı kölə Ezopun (e.ə VI-V əsrlər) adı ilə bağlıdır. Müasir dövrdə də məcburiyyət nəticəsində fikirlərin işarələrlə, dumanlı şəkildə, üstüörtülü kinayə ilə verilməsi ezop dili adlanır.

## Həmçinin bax
* Ezop
* Abdal dili
Futbol üzrə AFR çempionatı 1963/1964

**Almaniya Bundesliqası 1963/1964 mövsümü** və ya qeyri-rəsmi adı ilə **Almaniya Bundesliqasının 1-ci mövsümü** — 1963-cü il avqustun 24-dən 1964-cü il mayın 10-na qədər baş tutdu. Nəticədə “Köln” 45 xalla birinci dəfə Bundesliqasının qalibi oldu. “Hamburq”un futbolçusu Uve Zeeler isə 30 qolla Bundesliqanın bombardiri oldu.

## Turniri cədvəl

## Nəticə

## Bombardirlər

## İstinadlar
Ayaqlı təcnis

**Ayaqlı təcnis** — aşıq poeziyasında forma etibarilə "təcnis müstəzad", "qoşma müstəzad" əsasında yaradılmış təcnis şeir formasının şəkillərindən biri. Əlamətlərinə görə ayaqlı qoşmanı xatırladır. Əsas fərq buradakı bəndlərin cinas qafiyədən qurulmasıdır. 

Ayaqlı təcnisin birinci bəndində 1-ci və 3-cü misralar sərbəst, 4-cü misranın yarımçıq hissəsi 2-ci misranın yerində işlənən hissə ilə həmqafiyə olur. Ayaqlı təcnis el aşıqları arasında "təcnis müstəzad" adı ilə də işlənilir.

Çox çətin və eyni zamanda estetik baxımdan, poetik arxitektonikası etibarilə çox da maraqlı olan ayaqlı təcnis nadir təcnis şəklidir. Burada hər bəndin axırında 5-6 hecalı əlavə bir misra da işlənir. Təsadüfi deyildir ki, ustad Aşıq Ələsgərin yaradıcılığında yalnız bir ayaqlı təcnis nümunəsinə rast gəlinir.

Götürüb sazımı, girrəm meydana,
              Gəl eyləyək bəhs!
Əyər sən toxunsan, mən də toxunnam,
Şəriətdə halal - qisasa qisas,
              Qoy ucalsın səs!

Bir xoş günü əvəz min ayə billəm,
Çəkilib qamətin minayə, billəm.
Pirimdən dərs aldım, min ayə billəm,
Bir sözünə min söz deyəm dəsbədəs,
              Dur yerində pəs!

Ovsunçuyam, ovsun sallam hi mara,
Bənna isən tərkin axtar, him ara.
Səmin diraz, ləhçən bənzər himara,
Aləmə bəllidir bu nitqü nəfəs,
              Misali hədəs!

Mən dərdliyəm, mən ağlaram budağlar,
Eşq ucundan sinəmdədi bu dağlar,
Bir tərlanam, oylağımdı bu dağlar.
Sənsən səgi-lağər, şikarin məkəs,
              Hökmün kəsakəs!

Aşıq gərək bu meydanda bir qala,
Eşq odunu bir ətəklə, bir qala,
Ələsgərdi Xeybər kimi bir qala,
Bacara bilməzsən, dur yerində pəs,
             Danışma əbəs!

 
## İstinadlar

## Mənbə
* Elçin. Seçilmiş əsərləri. 10 cilddə. IX cild. Bakı: ÇİNAR-ÇAP, 2005, 509 səh.
* Tariyel Məmmədov. İzahlı saz-söz lüğəti. Bakı: Elmin İnkişafı Fondu, 2015, səh.16.
Şəbədə

**Şəbədə** — mövzu etibarilə məzəmmət, lağ, yüngül istehza xarakteri daşıyan şeir parçaları.

Folklorda və aşıq poeziyasında xüsusilə geniş yayılmışdır. Şəbədədə hər hansı şəxsin davranışındakı, məişətindəki, xarakterindəki bu və ya digər naqis, qüsurlu cəhəti götürülərək məzəmmət və lağ etməklə daha da qabarıqlaşdırılır. Aşıq Ələsgərin aşağıdakı gəraylısı şəbədəyə nümunə ola bilər:

Ala gözlü, nazlı dilbər,
Elindən xəbərin varmı?
Dörd bir yanın bağça, söyüd,
Gülündən xəbərin varmı?

O zaman ki, gəldim sizə,
Mayıl oldum ala gözə,
Zibilin çıxıbdı dizə,
Külündən xəbərin varmı?

O vədə ki, gəlin oldun,
Qabırğası qalın oldun,
Qaynanana zalım oldun,
Dilindən xəbərin varmı?

Daha düşübsən hənəkdən,
Suyun qurtarıb sənəkdən,
Məmən çıxıbdı köynəkdən,
Tulundan xəbərin varmı?

Ələsgərlə çəkmə dava,
Ariflər baxsın hesaba,
Cehizindi qırıq tava,
Malından xəbərin varmı?


## İstinadlar

## Mənbə
* Elçin. Seçilmiş əsərləri. 10 cilddə. IX cild. Bakı: ÇİNAR-ÇAP, 2005, 509 səh.
Taziyanə

**Taziyanə** — klassik poeziyada satirik şeir şəkillərindən biri. 

Taziyanə əsasən 2-5 misradan ibarət olur. Onlarda cəmiyyətdəki və əxlaq tərzindəki hər hansı qüsur çox müxtəsər və kəskin şəkildə ifşa olunur.Azərbaycan poeziyasında taziyanələrin klassik nümunələrini Mirzə Ələkbər Sabir yaratmışdır:

Axşam olcaq uçeniklər hərə bir madmazelin,
Keçirib qol-qoluna küçədə cövlan ediyor,
Sonyalar bunları tədris edəcəkmiş, əcəba,
Uçitellər dəxi məktəbdə nə meydan ediyor?


## İstinadlar

## Mənbə
* Elçin. Seçilmiş əsərləri. 10 cilddə. IX cild. Bakı: ÇİNAR-ÇAP, 2005, 509 səh.
Knut Viksel

**Yuhan Qüstav Knut Viksel** (; ) — Avstriya məktəbinin konsepsiyalarını ilk dəfə sintez edən İsveç iqtisadçısı, Stokholm məktəbinin müəllimlərindən biri, Viksell effektinin müəllifi.

## Bioqrafiyası
Knut 20 dekabr 1851-ci ildə Stokholmda anadan olmuşdur. Üç bacısı və bir yaş böyük qardaşı Aksel vardı. Atası İohan Viksel iş adamı və emlakçı idi. Knut hər iki valideynini də erkən itirdi: anası Kristina 6 yaşında ikən 1858-ci ildə vəfat etdi, 1861-ci ildə ikinci dəfə evlənən atası, Knut 15 yaşında olarkən 1867-ci ildə qəfildən öldü.

1869-cu ildə riyaziyyat və fizika təhsili almaq üçün Uppsala Universitetinə daxil oldu, 1872-ci ildə magistr dərəcəsini fərqlənmə diplomu ilə aldı və 1885-ci ildə riyaziyyat doktoru, 1895-ci ildə iqtisadiyyat doktoru, 1899-cu ildə hüquq diplomu almışdır. 1873–1874-cü illərdə Uppsala orta məktəbində müəllim işləyir, 1874–1875-ci illərdə fərdi müəllimliklə məşğul olur. 1885-ci ildə Londonu ziyarət etdi və 1887-ci ildə Viksel, Almaniyada və Avstriyada iqtisadiyyat təhsili almaq üçün Lauren Fondundan üç illik qrant aldı.

Hüquq dərəcəsi aldıqdan sonra, yalnız 1899-cu ildə, 48 yaşında, Uppsala Universitetinin İqtisadiyyat və Hüquq Bölməsində dosent vəzifəsini ala bildi.

1900-cü ildə professor, 1904-cü ildən Lund Universitetində siyasi iqtisad elmləri professoru olmuşdur.

### Ailəsi
1889-cu ildə Parisdə məşhur feminist Anna Buqqe (1862–1928) ilə evləndi. 1890-cı ildə bir oğlu Sven Viksel (1890–1939) və 1893-cü ildə ikinci oğlu Finn 1913-cü ildə pəncərədən yıxılaraq faciəvi şəkildə öldü. 1916-cı ildə və 1926-cı ilə qədər Viksel ailəsi Stokholma köçdü. Knut Viksel 3 may 1926-cı ildə vəfat etmişdir.

## Xatirəsi
1986-cı ildə Nobel İqtisadiyyat Mükafatında Ceyms Byukenen, siyasət xərcləri və vergi qərarlarının prinsip etibarilə yekdillik əsasında necə qurulacağına dair siyasət elminin və iqtisadiyyatın kəsişməsində apardığı araşdırmada Knut Vikselin irsini qeyd etdi.

1993-cü ildə, Avropa İctimai Seçim Cəmiyyəti, Avropa Siyasi İqtisadiyyat Jurnalında yayımlanan ən yaxşı iş üçün illik Viksel Mükafatını təsis etdi

2010-cu ildə Lund Universitetinin İqtisadiyyat və İdarəetmə Fakültəsi Knut Viksel Maliyyə Araşdırmaları Mərkəzini açdı.

## Elm fəaliyyəti
"Sınır prinsipinə əsaslanan Siyasi İqtisadiyyat haqqında mühazirələr" adlı əsərində XIX əsrin neoklassik istiqamətinin əsas konsepsiyalarını sintez etdi və dinamik yanaşma ilə tamamladı, ilk dəfə iqtisadi gözləntilərə "gözləntilər" kateqoriyasını təqdim etdi. Wicksell, marjinal məhsuldarlıq prinsipini kapital gəlirinin "istehsalın əsas amilləri" nin (əməyin və torpağın) marjinal məhsuluna bənzər şəkildə təyin edilə bilməməsi ilə tamamladı, çünki kapital artımı, əmək haqqı və faiz nisbətlərinin dəyişməsi səbəbindən səhmlərinin dəyərinin həddindən artıq qiymətləndirilməsinə gətirib çıxarır, təsiri — Viksel effekti adlandırırlar.

## Biblioqrafiya
* Wicksell K. Interest and Prices, — Ludwig von Mises Institute, 2007
* Wicksell K. Value, Capital and Rent, — Ludwig von Mises Institute, 2007
* Wicksell K. Lectures on Political Economy, and v.2, Ludwig von Mises Institute, 2007

## İstinadlar
Maks Vasmer

**Maks Vasmer** () — alman filoloq-slavyanşünası və balkanşünası, SSRİ Elmlər Akademiyasının əcnəbi müxbir üzvü.

1907–08-ci illərdə Yunanıstanda yunan dialektlərini və alban dilini araşdırmışdır. 1908–10-cu illərdə Krakov və Vyana universitetlərində təhsilini davam etdirmişdir. Bir sıra təhsil müəssisəsində dərs demiş, o cümlədən Ali qadın (Bestujev) kurslarının (1912), Saratov (1917–18), Tartu (1918–21), Leypsiq (1921–25), Berlin (1925–45), Stokholm (1947–49) universitetlərinin, Qərbi Berlində Azad universitetinin professoru olmuşdur.

Slavyanların digər xalqlarla dil əlaqələrinə, slavyan, Baltika, İran, fin-uqor xalqlarının Şərqi Avropada məskunlaşması tarixinə, Şərqi Avropa antroponimiya və toponimiyasına, slavyan dillərinin alban dili və digər dillərə təsirinə dair əsərlərin müəllifidir.

## İstinadlar
Məsudi Dövran

**Məsudi Dövran** (*Məsud Əliağa oğlu Məmmədov*; ) — Filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü. Özbəkistan Xalq Maarif əlaçısı.

## Həyatı
Məsud Əliağa oğlu Məmmədov 27 iyul 1937-ci ildə Astara rayonunun Şahağac kəndində anadan olmuşdur. 1954-cü ildə Astara rayonunun Şiyəkəran kənd orta məktəbini bitirmiş və 1958-ci ilə qədər Şahağac kənd məktəbində "Pioner baş dəstə rəhbəri" vəzifəsində çalışmışdır. 1958–1962-ci illərdə ordu sıralarında xidmət etmişdir. 1962–1967-ci illərdə M. F. Axundov adına Azərbaycan Pedoqoji Dillər İnistitutunun "Rus dili və ədəbiyyatı" fakültəsində təhsil almış və inistitutu bitirdikdən sonra AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnistitutunun "İran və Qafqaz" dilləri şöbəsində kiçik elmi işçi vəzifəsini daşımışdır.

Məsud Əliağa oğlu Məmmədov 1973-cü ildə elm aləminə məlum olmayan "Xələc dili" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

1975–1994-cü illərdə Özbəkistan Respublikasının Gülüstan Dövlət Universitetində baş müəllim vəzifəsində fəaliyyətə başlayan Məsud Əliağa oğlu Məmmədov sonralar "Rus dili" kafedrasının müdiri, "Rus dili və Ədəbiyyatı" fakültəsinin dekanı və artıq 1987–1992-ci illərdə Tədris işləri üzrə prorektor vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. O, 1984-cü ildə doktorluq dissertasitasını müdafiə etmişdir. 1985-ci ildən professordur.

Məsud Əliağa oğlu Məmmədov 1992–1994-cü illərdə Qazaxıstanın Çimkənd vilayətinin Türkistan şəhərində təşkil olunmuş Türk–Qazax Beynəlxalq Universitetinə dəvət olunmuş və "Türk dili"kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır.

O, 1994-cü ildən Lənkəran Dövlət Universitetində çalışır. 300-ə yaxın elmi məqalə, 5 monoqrafiya, 6 şeirlər kitabının müəllifidir.

O bir neçə dil bilir və rus, özbək, talış və doğma dilində şeirlər yazırdı.

2 fevral 2026-cı ildə vəfat edib.

## Ailəsi
Məsudi Dövran ailəlidir, iki oğlu, bir qızı, 6 nəvəsi var. Milliyətcə Azərbaycanlı — Qacar nəslindəndir.

## Kitabları
* Həsrət — 1996,
* Belə dünyadır bu dünya — 1999,
* Yetim dünya — 2000,
* Ömürdən bir damla — 2003,
* Az tolışim (talış dilində) — 2004,
* Tyrandan ovoz (özbək dilində) — Taşkent "ZİE" 1994.
* "Azərbaycanın Lənkəran zonasının toponimləri", "Elm və təhsil", 2021.

## İstinadlar
Steykholder

**Steykholder** (ing. *stakeholder*, «mənfəət sahibi») — maraqlı tərəflərdir.

## Formaları

**Korporativ steykholder** (ing. *corporate stakeholder*) bir təşkilatın fəaliyyətinə təsir edən və ya təsirlənə bilən bir qrup, şirkət, təşkilat, üzv və s.

**Layihə steykholderi** (ing. *project stakeholder*) layihədə marağı olan digər şəxslərdir. Buraya kredit təşkilatları, dövlət institutları, səhmdarlar və s. aid ola bilər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Səhmdar
O an (film, 1977)

**"O an" filmi** — İrruppam Vidu Sasidaranın malayalam dilində 1977-ci ildə çəkdiyi Hindistan filmi.

## Məzmun
Film bir ailənin duyğusal mənzərələrindən bəhs edir.

## Rollarda
Madhavan Nair

Şila

Şridevi

Kaviyur Punamma

Sumatxi

Kutiravattam Pappu

Ravikumar

## Mahnılar

## Xarici keçidlər
Ester Düflo

**Ester Düflo** (, ) — fransız iqtisadçı, Massaçusets Texnologiya İnstitutunun professoru (ABŞ). "İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı" qlobal yoxsulluqla mübarizəyə eksperimental yanaşmaya görə laureatı.

ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü (2017), Britaniya Akademiyasının Müxbir Üzvü (2016)

## Həyatı
Atası — riyaziyyat professoru Mişel Düflo, anası — Violen Düflo həkim-pediatr. Orta məktəbdə rus dilini öyrənirdi. 1991-ci ilin avqustunda 18 yaşlı Duflo, dostları ilə birlikdə Moskva küçələrində Fövqəladə Komitə əleyhinə çıxanlar arasında idi. 1993-cü ildə 10 ay Moskvada Fransız dilini öyrətdi və magistr tezisi üzərində çalışdı. Eyni zamanda, Rusiya Bankı ilə əlaqəli bir Fransız iqtisadçısının və Amerika iqtisadi müşaviri Jeffrey Sachs'ın elmi köməkçisi olaraq çalışdı. 1994-cü ildə Sovet İttifaqında ilk beşillik planın tarixinə dair bir dissertasiya ilə Ali Normal Məktəbində tarix və iqtisadiyyat üzrə magistr dərəcəsini aldı. 1999-cu ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunda doktorluq dərəcəsini almışdır.

### Şəxsi həyatı
Həyat yoldaşı — Abxicit Banerci Ester Düflo və Maykl Kremer ilə eyni vaxtda Nobel İqtisadiyyat Mükafatına layiq görülmüşdür. Duflo və Banerci, 2015-ci ildən rəsmi olaraq evlidirlər və 5 və 7 yaşlarında (2019-cu ildə) iki övladı var. İlk övladı dünyaya gəldikdən sonra Düflo Amerika vətəndaşı olmuşdur.

## Mükafatları
* Makartur təqaüdü (2009)
* Con Beyts Klark medalı (2010)
* Den Devid mükafatı (2013)
* Asturiya Şahzadəsi mükafatı (2015)
* İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı (2019)
* Highly Cited Researcher (2019)

## Əsərləri
* *[[Abxicit Banerci]], Esther Duflo* Poor Economics: A Radical Rethinking of the Way to Fight Global Poverty — PublicAffairs, New York, 2011.
* The Economist as Plumber // American Economic Review, 2017, vol 107(5), pages 1–26.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* MIT veb saytındakı E. Düflonun şəxsi səhifəsi. — 24.04.2010.
* *[[Enn Krüqer|Энн О. Кригер]]* Пусть данные говорят сами за себя // Maliyyə və inkişaf, iyun 2011.
* Boru Tesisatçıları İqtisadçıları, Mərkəzi Banklar üçün Marketinq və Etibar Məsələləri Kseniya Yudaeva 9 sentyabr 2020-ci il tarixində Esther Duflo ilə danışır
* Хорошая экономика для трудных времен. Лекция Российской экономической школы 16 сентября 2020 Коммерсантъ
Futbol üzrə AFR çempionatı 1964/1965

**Almaniya Bundesliqası 1964/1965 mövsümü** və ya qeyri-rəsmi adı ilə **Almaniya Bundesliqasının 2-ci mövsümü** — 1964-cü il avqustun 22-dən 1965-ci il mayın 15-nə qədər baş tutdu. Nəticədə “Verder” Bremen 41 xalla birinci dəfə Bundesliqasının qalibi oldu. “1860 Münhen”in futbolçusu Rudolf Brunnenmayer isə 24 qolla Bundesliqanın bombardiri oldu.

## Turniri cədvəl

## Nəticə

## Bombardirlər

## İstinadlar
Rudolf Hilferdinq

**Rudolf Hilferdinq** (; ) — avstriyalı və alman iqtisadçı-marksist, avstromarksizm nəzəriyyəçisi, Avstriya və Alman Sosial Demokratiyasının və İkinci Beynəlxalq lideri, Almaniyanın siyasi xadimi.

## Bioqrafiyası
Vyanada varlı bir yəhudi ailəsində anadan olub. Tibb fakültəsində oxuyarkən Hilferdinq sosializm ideyasının tərəfdarı oldu. Tibb işinə paralel olaraq, ətrafında *"etik sosializm"* tərəfdarları dairəsinin toplandığı marksist iqtisadçı Karl Qrünberq və filosof Ernst Maxın mühazirələrində iştirak edir. Təhsilindən asılı olmayaraq, dostları, gələcək sosial demokratlar Karl Renner, Otto Bauer və Maks Adler ilə birlikdə tarix və fəlsəfə ilə yanaşı marksist nəzəriyyəni də öyrənir və tələbə sosial-demokratik təşkilatına qoşulur.

Məzun olduqdan sonra Hilferdinq bir müddət pediatr kimi çalışdı, lakin getdikcə özünü Avstriya Sosial Demokrat Partiyasındakı siyasi fəaliyyətə həsr etdi. Maks Adler ilə birlikdə Max-Studien nəşrini qurdu, daha sonra bir sıra mühüm əsərlərini nəşr etdirdi. 1902-ci ildə Hilferdinq Oygen fon Bem-Baverkı Marksın tənqidçisi kimi yazdı və burada marjinal fayda nəzəriyyəsini tənqid etdi.

Vyanadakı həkim işindən çıxır və Avqust Bebelin dəvəti ilə Berlinə köçür və burada Alman sosial demokratiyasının nəzəri orqanı olan Die Neue Zeit üçün Marksist siyasi iqtisadiyyat haqqında məqalələr yazır və SPD partiya məktəbində iqtisadiyyatdan dərs deyir, ancaq polis təhdidi altında ölkəni tərk etmək məcburiyyətində qalır.  1907-ci ildə Alman Sosial Demokrat Partiyası "Forverts" mərkəzi orqanının redaktoru oldu (1915-ci ilə qədər).

Hilferdinqin əsas əsəri kapitalist iqtisadiyyatın yeni hadisələrini diqqətlə təsvir etdiyi, kapitalist iqtisadiyyatının yeni hadisələrini diqqətlə təsvir etdiyi, kapitalizmin yeni fenomenlərinin elmi izahını vermək üçün ilk cəhdlərindən birini etmiş olduğu Kapitaldan sonra iqtisadiyyata dair ən böyük əsərlərdən biri olan 1910-cu ilin maliyyə kapitalıdır. onun imperializm mərhələsinə girməsi ilə əlaqələndirilir. Bu kitabda o, səhmdar cəmiyyətləri, qondarma kapital haqqında materialları araşdırdı, birjanı təsvir etdi, kiçik kapitalların böyüklərə tabe olma müddətini araşdırdı.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* Гильфердинг / А. Г. Мысливченко // Новая философская энциклопедия : в 4 т. / пред. науч.-ред. совета В. С. Стёпин. — 2-е изд., испр. и доп. — М. : Мысль, 2010. — 2816 с.
* 

## Xarici keçidlər
* Rudolf Hilferding Archive at marxists.org
* A Bibliography on Rudolf Hilferding
Məqtə

**Məqtə** — klassik poeziyada qəzəlin və qəsidənin son beyti. 

Məqtənin səciyyəvi xüsusiyyəti burada müəllifin adının, yaxud təxəllüsünün verilməsidir:

Ey Nəsimi, sirri-həqqin məhrəmi sənsən bu gün,
Söylədin qüdrət diliylən məniyi-əsrari məst.

## Həmçinin bax
* Qəzəl
* Qəsidə
* Beyt
* Mətlə

## İstinadlar

## Mənbə
* Elçin. Seçilmiş əsərləri. 10 cilddə. IX cild. Bakı: ÇİNAR-ÇAP, 2005, 509 səh.
Mətlə

**Mətlə** — klassik poeziyada qəzəlin, yaxud qəsidənin ilk beyti.

Başqa beytlərdən fərqli olaraq mətlənin hər iki misrası qafiyələnir. Mətlənin qafiyəsi sonrakı beytlərdə də təkrarlanır. Cahanşah Həqiqinin qəzəllərindən birinin mətləsi:

## İstinadlar

## Mənbə
* Elçin. Seçilmiş əsərləri. 10 cilddə. IX cild. Bakı: ÇİNAR-ÇAP, 2005, 509 səh.

## Həmçinin bax
* Beyt
* Məqtə
Təbriz Soltanlı

**Təbriz Soltanlı**  —  heykəltaraş..

## Həyatı
**Təbriz Soltanlı Çingiz oğlu** 1993-cü ilin mart ayının 16-si Beyləqan  rayonunda anadan olmuşdur. 1999-cı ildə Beyləqan rayonun 4 saylı orta məktəbində təhsilə başlamış, 2008-ci ildə 9 illik təhsilini tamamlamışdır. 2008-ci ildə Əzim Əzimzadə adına rəssamlıq kollecinin heykəltaraşlıq fakültəsinə qəbul olmuş, 2012-ci ildə təhsilini başa vurmuşdur. 2017-ci ildə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının heykəltaraslıq fakultəsinə daxil olmuşdur.

2018 -ci ildə Vəcihə Səmədova adına sərgi zalinda keçirilən, Genc rəssamlarin sərgisi adlı sərgidə iştirak etmişdir.

2018 - ci ildə Xetai Sənət Mərkəzində keçirilən İstedad sorağında-3 adlı sərgidə iştirak etmişdir.

2019-cu ildə Ada Universitetində keçirilən Möcüzəli Əllər adlı sərgidə iştirak etmişdir.

2019-cu ildə Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin "Tarixi həqiqətlər", "Gənclər unutmur" adlı sərgidə iştirak etmişdir.

27 noyabr 2019-cu ildə Böyük Azərbaycan şairi İmaməddim Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunmuş sərgidə iştirak etmişdir.

19 may 2008 ci ildə Türkiyə Cumhuriyeti Eskişehi ,"19 may Atatürkü anma" adlı sərgidə iştirak etmişdir
## Yaradıcılığı

2020-ci il iyul ayında Tovuz döyüşlərində şəhid olmuş General Mayor Polad Həşimovun büstünün müəllifidir.

2020-ci il iyul ayında Tovuz döyüşlərində şəhid olmuş Polkovnik İlqar Mirzəyevin barelyefinin müəllifidir.

Mikayıl Müşvüq, Əhməd Cavad, Səməndər Rzayevin büstlərinin müəllifidir.

Vətən Müharibəsi qəhrəmanları palkovnik leytinant Rəşad Atakişiyev, mayor Emin Süleymanov, baş leytinant Mahir Dadaşzadə, Əliyev Saleh, gizir İlqar Zeynallının büst və barelyefini hazırlayıb və şəhid analarını "Şəhid anası" adlı kompozisiya hədiyyə edib.

## Şəkilləri

Fayl:Təbriz Soltanlı İlqar Mirzəyevin büstü ilə.jpg
Fayl:Əliyev Saleh.jpg
Fayl:Sultanlı Təbriz.jpg
Fayl:Baş leytinant Dadaşzadə Mahir - Barelyef heykəli.jpg
Fayl:Şəhid Əliyev Saleh.jpg
Fayl:Mayor Süleymanov Emin - Barelyef.jpg


## İstinadlar
Araqonlu Eleonora

**Araqonlu Eleonora** (; ) — Araqon kralı IV Pyotrun qızı və Kastiliya kraliçası.

## Həyatı
Eleonora atasının üçüncü evliliyindən dünyaya gəlmişdi və kralın ən kiçik övladı idi. Qardaşlarından ikisi - Con və Martin Araqon kralı olsa da, heç birinin oğul varisi dünyaya gəlmədi.

Eleonora 18 iyun 1375-ci ildə Kastiliya kralı I Conla Soriyada evləndirildi. Bu evliliklə Araqon və Kastiliya arasında 1374-1375-ci illərdə bağlanan atəşkəs gücləndirildi. Cütlüyün bu evlilikdən 3 övladı dünyaya gəldi:

* Henri (1379-1406)
* Ferdinand (1380-1416)
* Eleonora (13 avqust 1382)

Yeddi il davam edən evliliyin ardından Eleonora 13 avqust 1382-ci ildə doğum əsnasında vəfat etdi. Dünyaya gələn qız uşağına onun adı verilsə də, eyni gün uşaq vəfat etdi.

## Mənbə

* Previté-Orton, Charles William (1960). The Shorter Cambridge Medieval History. Vol. 2. Cambridge University Press.
* Lundy, Darryl (10 May 2003), Eleanor de Aragón, thepeerage.com, pp.&nbsp;11340 §113398 cites:
* Louda, Jirí; MacLagan, Michael (1999), Lines of Succession: Heraldry of the Royal Families of Europe (2nd ed.), London: Little, Brown and Company

## İstinadlar
Ansu Fati

**Anssumane Fati Viyera** — (; ) — La Liqa təmsilçilərindən olan Barselona klubunun hücumçu kimi çıxış edən peşəkar İspaniya futbolçusu.

## Erkən illər və şəxsi həyat
Bissauda anadan olan Fati, altı yaşında böyük qardaşı Braimanın Sevilla ilə müqavilə bağladıqdan sonra, ailəsi ilə birlikdə Herrera'ya köçdü.

## Klub statistikası

## Uğurları

### Klub
 Barselona
* İspaniya Kral Kuboku
** Qalib (1): 2020/21

### Şəxsi

## İstinadlar
Pələng Səlim (film, 1978)

**"Pələng Səlim" filmi** — Rejissor Coşiynin malayalam dilində və 1978-ci ildə çəkdiyi Hindistan filmi.

## Film haqqında
Film Rejissor Coşiynin ilk ekran işidir.

## Rollarda
Sudir — Pələng Səlim

Vinsent

Şila

Ravikumar

Sxubxa

Balan K.Nair

## Mahnılar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Futbol üzrə AFR çempionatı 1965/1966

**Almaniya Bundesliqası 1965/1966 mövsümü** və ya qeyri-rəsmi adı ilə **Almaniya Bundesliqasının 3-cü mövsümü** — 1965-ci il avqustun 14-dən 1966-cı il mayın 28-nə qədər baş tutdu. Nəticədə “1860 Münhen” 50 xalla birinci dəfə Bundesliqasının qalibi oldu. “Borussiya” Dortmundun futbolçusu Lotar Emmerix isə 32 qolla Bundesliqanın bombardiri oldu.

## Turniri cədvəl

## Nəticə

## Bombardirlər

## İstinadlar
Fiziki asılılıq

**Asılılıq** — mənfi nəticələrinə baxmayaraq, mükafatlandırıcı stimullara məcburi cəlb olunma ilə xarakterizə olunan beyin pozuntusu halıdır. Asılılıq insanın fiziki, ruhi və sosial həyatına mənfi təsir göstərir.

Asılılıq fərdlər və bütövlükdə cəmiyyət üçün ’’həddindən artıq yüksək maliyyə və insan itkisi’’ yaradır. Amerika Birləşmiş Ştatlarında cəmiyyət üçün ümumi iqtisadi xərclər bütün diabet və xərçəng növlərindən daha çoxdur.

## Asılılıq növləri
Asılılıq deyildiyi zaman insanların istifadə etdiyi maddələrin növündən bəhs olunur. Aşağıdakı növləri var:
* Texnologiya asılılığı
* Alkaqol asılılığı
* Qumar asılılığı
* Kokain asılılığı
* Tütün asılılığı
* Siqaret asılılığı
* Eroin asılılığı
* Ekstazi asılılığı
* Uçucu maddə asılılığı
* Amfetamin asılılığı
* Metamfetamin asılılığı
* Tərəfdaş aslılığı
* Alışveriş aslılığı
* Uşaq və gənclərdə maddə asılılığı
* Cinsi aslılıq
* Marixuana asılılığı
* Tiryək asılılığı
* Münasibət asılılığı

Davranış aslılıqları aşağıda göstərilir.
* İnternet asılılığı
* Qumar asılılığı
* Alış-veriş asılılıq
* Cinsi asılılığı
* Münasibət asılılığı
* Yemək asılılığı
Şeyxqışlaq-i Ülya (Əhər)

**Yuxarı Şeyxqışlağı** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 145 nəfər yaşayır (28 ailə).

## İstinadlar
Böyük Tatomba (film, 2005)

**"Böyük Tatomba" filmi** — Kişorekumarın meytey dilində, 2005-ci ildə çəkdiyi Hindistan filmidir.

## Rollarda
Kayku Rackumar — Tomba

Manda Saikhom — Txadoy

Kamala Saikhom — Txoybi

Pritam — Dr.Txoyba

Laymayum Anuşka — Dr.Kavita

Rina

Quna — Çinqkey

Tayencam Memma

R.K.Sanacaoba

Hamom Sadananda (bəlli bir səhnədə qonaq)

Qokul Atokpam (bəlli bir səhnədə qonaq)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
"Böyük Tatomba"
Futbol üzrə AFR çempionatı 1966/1967

**Almaniya Bundesliqası 1966/1967 mövsümü** və ya qeyri-rəsmi adı ilə **Almaniya Bundesliqasının 4-cü mövsümü** — 1966-cı il avqustun 20-dən 1967-ci il iyunun 4-nə qədər baş tutdu. Nəticədə "Ayntraxt" Braunşveyq 43 xalla birinci dəfə Bundesliqasının qalibi oldu. "Borussiya" Dortmundun futbolçusu Lotar Emmerix və "Bayern" Münhenin isə 28 qolla Bundesliqanın bombardirləri oldu.

## Turniri cədvəl

## Nəticə

## Bombardirlər

## İstinadlar
ORCID

**ORCID** və ya **Open Researcher and Contributor ID** (ingilis dilindən "Tədqiqatçı və iştirakçının açıq identifikatoru") — elm adamları və akademik şəxsiyyətləri bənzərsiz olaraq tanıdan 16 rəqəmli koddan ibarət beynəlxalq sistemdir. Bu sistem qısaca olaraq "ORCID" adlanır. İngilis dilində tam adı "Open Researcher and Contributor ID"dir. Azərbaycan dilində o "Azad tədqiqatçılar və yazarların ID kodu" kimi xarakterizə edilir.

## Həmçinin bax
* ResearchGate
* Academia.edu
* AcademyGate
* Metafizika Jurnalı
* ERIH PLUS

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
* Məlikov. Ə., "ORCID"in mahiyyəti, faydası və əldə edilməsi // Kitabşünaslıq və Redaktor Sənəti jurnalı (ISSN:2617–6939), 2020, № 1, səh.45–49
Saatlı Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi

**Saatlı Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi** — Saatlı rayonunda yerləşən tarix-diyarşünasliq muzeyi.

## Tarix
Saatlı Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi 1983-cü ildə yaradılmışdır. Muzeyin qarşısında duran vəzifələr maddi-mədəniyyət nümunələri toplayır, qoruyur, tədqiq və təbliğ etməkdir.

## Müasir dövrdə
Muzeyin binası 2012-ci ildə istifadəyə verilmişdir. 27 noyabr tarixindən Muzey yeni binasında fəaliyyətə başlayıb. Muzeyin tarix otağı , arxeoloji, etnoqrafik, mədəniyyət və ideoloji bölmələrdən ibarətdir. Muzeydə tarix və rəssamlıq dərnəyi fəaliyyət göstərir. Muzeyin Elmi şura və Satınalma komissiyası vardır. Muzeyin ümumi sahəsi 458.5 kv.m, ekspozisiya – sərgi sahəsi 204 kv.m, fond saxlama sahəsi 12 kv.m-dir. 2016-cı ilin son hesabatına əsasən muzeyə 14.400 nəfər tamaşaçı baxmışdır. 121 nəfər ekskursiya olmuşdur. Muzeydə 65 mühazirə söylənmişdir. Muzeydə və Muzeydə kənar 34 sərgi təşkil olunmuşdur.

## Muzeydə mövcud olan eksponatlar
Muzeyin cəmi eksponatı 9498 ədəddir.
# Nəqqaşlıq (rəssamlıq). 60-ədəd.
# Tətbiqi incəsənət məmulatı 149 — ədəd.
# Arxeoloji əşyalar 1961 — ədəd.
# Məişət və etnoqrafik əşyalar 536- ədəd.
# Foto-şəkillər 2279 — ədəd.
# Sənədlər 436- ədəd
# Sair 4077 — ədəd.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Araqonlu Mariya (Kastiliya kraliçası)

**Araqonlu Mariya** (; ) – Araqon kralı I Ferdinandın qızı və Kastiliya kraliçası.

## Həyatı
Mariya 1403-cü ildə Kastiliyada dünyaya gəldi. Atası sonrakı illərdə Araqon taxtına əyləşən Ferdinand, anası isə Alburkerkeli Eleonora idi. 1416-cı ildə atası vəfat etdi və taxta qardaşı Alfonso keçdi. Buna baxmayaraq qardaşı ölkədə sevilmirdi və oğul varisi də yox idi. Bu səbəblə Kastiliya ilə müttəfiq olmaq niyyətində idi. Bu məqsədlə bacısı Mariyanı 1418-ci ildə əmisi oğlu olan Kastiliya kralı II Conla evləndirdi. Bu evlilikdən cütlüyün 4 övladı dünyaya gəlsə də, bunlardan yalnız oğlu yetkinlik yaşına çatdı:

* Yekaterina (1422–1424) — doğumundan ölümünədək Asturiya şahzadəsi.
* Eleonora (1423–1425) — bacısının ölümündən qardaşının doğumunadək Asturiya şahzadəsi.
* IV Henri (1425–1474)
* Mariya (1428–1429)

1445-ci ildə Mariya vəfat etdi və Con Portuqaliya kralı I Conun nəvəsi İzabella ilə evləndi.

## Mənbə
* de Sousa, Antonio Caetano (1735). Historia genealogica da casa real portugueza [Genealogical History of the Royal House of Portugal] (in Portuguese). 2. Lisboa Occidental. p.&nbsp;497.

## İstinadlar
Neto

**Neto** (Tam adı: *Norberto Murara Neto*, (port. Norberto Murara Neto) — "Barselona" klubunun braziliyalı qapıçısı, Braziliya yığmasının üzvü.

## Klub karyerası
Neto karyerasına Kruzeyro gənclər komandasında başladı, lakin bir il sonra ilk peşəkar müqaviləsini imzaladığı Atletiko Paranenseyə keçdi. Birinci komanda üçün Neto 17 Avqust 2009-cu ildə Gremio Barueri ilə debüt etdi və ilk matçındda gənc qapıçı qol buraxmadı, komandası isə qalib gəldi (3:0). 2009-cu ildə Neto, Botafoqoya qarşı Atletiko bazasında başqa bir oyun keçirdi və yenə də gənc braziliyalı qapısını toxunulmaz saxlaya bildi. 2010-cu ildə Neto Atletiko Paranensenin əsas qapıçısı oldu və onun üçün 34 matç keçirdi.
Pedri

**Pedro Gonzalez Lopez** (; ) — La Liqa təmsilçilərindən olan Barselona klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar İspaniya futbolçusu.

## Klub karyerası

### Las Palmas
Kanar adalarının, Teguestedə anadan olan Pedri, 2018-ci ildə Las Palmas'ın gənclər quruluşu olan Yuventud Laqunaya qatıldı. 15 iyul 2019-cu ilfə baş məşqçi Pepe Mel tərəfindən ilk komandaya yüksəldilən oyunçu, klubla dörd illik peşəkar müqavilə imzaladı. Pedri peşəkar debütünü 18 avqust 2019-cu ildə, yalnız 16 yaşında, Segunda çempionatında Hueskaya qarşı 0–1 ev məğlubiyyətində debüt etdi. İlk qolunu 19 sentyabrda Sportinq Xixonun qapısına yeganə qolunu vurdu. O Las Palmas tarixində qol vurmuş oyunçu kimi tarixə düşdü (16 yaş 9 ay 23 gün).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Futbol üzrə AFR çempionatı 1967/1968

**Almaniya Bundesliqası 1967/1968 mövsümü** və ya qeyri-rəsmi adı ilə **Almaniya Bundesliqasının 5-ci mövsümü** — 1967-ci il avqustun 18-dən 1968-ci il mayın 24-nə qədər baş tutdu. Nəticədə “Nürnberq” 47 xalla birinci dəfə Bundesliqasının qalibi oldu. “Köln”ün futbolçusu Yoxannes Lor isə 27 qolla Bundesliqanın bombardiri oldu.

## Turniri cədvəl

## Nəticə

## Bombardirlər

## İstinadlar
Alfonso (Asturiya şahzadəsi)

**Kastiliyalı Alfonso** və ya **Məsum Alfonso** (; ) – Kastiliya kralı II Conun kiçik oğlu və Asturiya şahzadəsi.

## Həyatı
Alfonso Kastiliya kralı II Conun və ikinci xanımı Portuqaliyalı İzabellanın oğlu olaraq 1453-cü ildə dünyaya gəldi. Dünyaya gəldiyi əsnada atasının səhhəti pis idi və hələ 1 yaşına gəlmədən atası vəfat etmişdi. Atasının vəfatından sonra taxta çıxan ögey qardaşı IV Henri onu, anası və bacısı İzabella ilə birlikdə sürgünə yolladı. Daha sonra özündən 3 yaş kiçik olan ögey anasını övladlarından ayıraraq ögey bacı-qardaşını Seqoviyaya göndərdi.

Henri 7 yaşında ikən bacısı İzabella ilə birlikdə Madridə gətirildi və burada Kraliça Yuannanın himayəsinə verildi. Bu illər ərzində kraliça öz qızının taxt yolunu açmaq məqsədilə Alfonsonu bir neçə dəfə zəhərləməyə cəhd etmişdi.

1460-cı illərin əvvəllərində Kastiliyalı zadəganlar IV Henrinin səltənətindən narazı olmağa başlamışdı və onların fikrincə kralın Portuqaliyalı Yuannadan dünyaya gələn yeganə qızı saraydakı sevgilisi Beltran Kuevadan idi. Məşru vəliəhdi olmadığı üçün kralı devirmək fikrinə gələn zadəganların tək ümidi isə Alfonso idi.
Alfonsonu oyuncağa çevirən zadəganlar 1464-cü ildə IV Henriylə razılığa gəldilər və razılığa görə, kral qızı Yuannanı varislikdən çıxararaq Asturiya şahzadəsi ünvanını ögey qardaşı Alfonsoya verməyə məcbur oldu. Kralın tələbinə görə isə, ögey qardaşı gələcəkdə qızıyla evlənməli beləcə hər ikisinin taxt hüququ əlindən alınmayacaqdı. Ancaq çox keçmədən IV Henri bu fikrindən daşındı və yenidən qızının taxt hüququnu dəstəklədi. 5 iyun 1463-cü ildə krala qarşı ayaqlanan zadəganlar Avila şəhərində toplanaraq Alfonsonu kral elan etdilər. Beləcə, Kastiliyada vətəndaş müharibəsi başladı.

Buna baxmyaraq 1468-ci ildə 14 yaşlı Alfonso anidən vəfat etdi. Ölüm səbəbi bilinməsə də, bunun səbəbi olaraq vəba epidemiyası göstərildi. 2013-cü ildə məzarında aparılan tədqiqatlar nəticəsində onun vəba deyil, zəhərlənərək öldürüldüyü sübut edildi.

## Mənbə
* Downey, Kirstin (2014). Isabella: The Warrior Queen. Knopf Doubleday Publishing Group. p. 54. .
* "Art and Culture-Middle Ages". La Cartuja de Miraflores. Archived from the original on 6 may 2016. Retrieved 5 October 2019.
* Caro Dobón, Luis; Fernández Suárez, María Edén. "The real burials of the Miraflores Charterhouse". Science Fieldwork: Dissemination Magazine. University of León: Publications Service. 2: 23–37. ISSN 1988–3021.
* Cervera, César (28 July 2015). "La misteriosa muerte de Alfonso "El Inocente" que llevó a Isabel "La Católica" al trono" [The mysterious death of Alfonso "The Innocent" that took Isabel "La Católica" to the throne]. ABC (in Spanish). Retrieved 5 October 2019.

## İstinadlar
Qalaq sıralaması

## Qalaq strukturundan istifadə etməklə verilənlərin sıraya düzülməsi alqoritmi

**Qalaq sıralama alqoritmi** () - massivin elementlərini qalağa yığmaqla həyata keçirilən sıralama qaydasıdır. İlk mərhələdə verilənlər ikilik qalaq qaydasında birincilik növbəsinə yığılır. İkinci addımda isə elementlər bir-bir növbədən götürülərək massivdə bunun nəticəsində boşalmış yerə yerləşdirilir. Alqoritmin işləmə vaxtı ən pis halda O(n\log n)-a bərabərdir
Fransisko Trinkao

**Fransisko Trinkao** (; 29 dekabr 1999-cu ildə doğulmuş portuqaliyalı futbolçu. Barselonanın və Portuqaliya millisinin hücumçusudur. Vulverhempton Uonderers klubuna 30 iyun 2022-ci ilədək icarəyə verilib.

## Futbol karyerası
Francisco Portuqaliyanın Vianense akademiyasının məzunudur. Porto akademiyasında seçmə keçib, amma komandaya alınmad, və sonra Braqa akademiyasına keçdi. 2 aprel 2016-cı ildə Braqa B ilə ilk maçına Freamunda qarşı 81-ci dəqiqədə əvəzedici olaraq meydana çıxdı. Ümumilikdə, ilk mövsümündə dörd görüş keçirdi. 7 May 2017-ci ildə klubun karyerasında ilk qolunu Porto B komandasına vurdu. 2017/18 mövsümündən etibarən Braqa B komandasının start heyətində yer alır.

Portuqaliyanın gənc milli komandalarında oynadı. U-19 komandası ilə birlikdə 2018 Avropa Gənclər Çempionatını qazandı. Turnirdə 5 qol vurduğu 5 görüş keçirdi. Turnirin bombardiri oldu.

2020-ci ilin yanvarında Trinkan İspaniyanın Barselona klubu ilə 2020-ci ilin yayında qüvvəyə minən beş illik müqavilə imzaladı. Portuqaliyalı oyunçunun transferi Kataloniya klubuna 31 milyon avroya başa gəldi.

## İstinadlar
Təzəkənd-i Şahverdi (Əhər)

**Təzəkənd-i Şahverdi** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 137 nəfər yaşayır (32 ailə).

## İstinadlar
Junior Firpo

**Xektor Junior Firpo Adames** (; ) — La Liqa təmsilçilərindən olan "Barselona" klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar İspaniya futbolçusu.

## Klub karyerası

### Real Betis
Santo-Dominqoda anadan olan Junior, altı yaşında Malaqaya köçdü və 2014-cü ilin iyun ayında Puerto Malagueñodan Real Betis'in gənclər qatıldığında 18 yaşında oldu. Ehtiyat komandada debütü 15 fevral 2015-ci ildə Segunda División B-də evdə 1–1 bərabərə qaldıqları Granada B-yə qarşı keçirdi.

1 avqust 2017-ci ildə bütün mövsümü əsas heyətdə keçirtdikdən sonra Junior 2021-ci ilə qədər müqaviləsini uzatdı. İlk komandası ilə ilk çıxışı 12 fevralda La Liqada səfərdə 1–0 məğlub etdikləri Deportivo La-Korunya qarşı etdi və Dominikan Respublikasından olan və La Liqada oynayan ilk oyunçu oldu.

Junior ilk peşəkar qolunu 17 mart 2018-ci ildə Espanyol evdə 3–0 məğlub etdikləri qol vurdu. 19 Avqustda daimi olaraq əsas heyətə yüksəldildikdən sonra müqaviləsini 2023-cü ilə qədər uzatdı.

## İstinadlar
Dassault Mirage V

Dassault Mirage 5, Dassault Aviation tərəfindən buraxılmış Fransa istehsalı bir hücum təyyarəsidir. Təyyarə Dassaultun ən populyar təyyarəsi olan Mirage III təyyarəsinin baza modeli əsasında hazırlanıb. Mirage 5 nüvə silahı daşıya bilir.

Mirage V Mirage III-ün yaxşı hava şəraitində işləyə bilən ixracat yönümlü qırıcı-hücum modelidir. Radonun çıxarılması və digər elektron avadanlıqların azaldılması təyyarənin qiymətini endirsə də, yanacaq sərfiyyatını artırmışdır. Əbu Dabi, Belçika, Kolumbiya, Misir, Qabon, Liviya, Pakistan, Peru, Venesuela və Zairə ixrac olunmuşdur.

İsrail də bu təyyarədən sifariş vermiş, lakin Fransa bu sifarişi qəbul etmədikdən sonra İsrail, Pratt & Whitney J-79 motoru ilə təchiz edilmiş və "Kfir" adını verdiyi öz modelini hazırlamışdır.

## İstifadəçilər

### Hal-hazırkı
* : 6 Mirage 50
* : 11; 1-i istifadə edikir
* : 112; Project ROSE əsasında modernizasiya edilmişdir

### Keçmiş
* : 23, 10 Mirage 5P və 39 IAI Nesher
* : 106
* : 32
* : 50
* : 5 IAI Nesher; hamısı Atlas Cheetah səviyyəsinə qaldırılmışdır
* : 61 IAI Nesher
* : 18
* : 68
* : 110
* : 41
* : 41, 25 Mirage 5M ELKAN və 16 Mirage 50
* : 25, 7 Mirage 5 və 18 Mirage 50
* : 17

## Tekniki xüsusiyyətləri (Mirage 5F)
*Mənbə:*
* **Ekipaj:** 1
* **Uzunluq:** 15,55 m
* **Qanad uzunluğu:** 8,22 m
* **Hündürlük:** 4,50 m
* **Qanad sahəsi:** 35.00 m²
* **Boş çəkisi:** 7,150 kq
* **[[Maksimum uçuş çəkisi]]:** 13,700 kq
* **Motor:** 1 × SNECMA Atar 09C turbojet
* **İtələmə qüvvəsi**: 62.8 kN
* **Maksimum sürət**: Mach 2
* **[[Kreyser sürəti]]**: 1000 km/s
* **Xidməti tavan**: 29500 m
* **Maksimum yanacaqla mənzili**: 1200 km
* **Silah təchizatı**: 3 x 30 mm-lik toplar və 4000 kq-lıq müxtəlif silahlar

## İstinadlar
Ayran aşı (Ərdəbil)

250px|thumb|Ərdəbil aşı
**Ayran aşı (Ərdəbil)** yaxud **Ərdəbil aşı** Güney azərbaycan mətbəxinə aid olan ənənəvi yeməklərdən biridir.Bu növ aşın mənşəyi də sırf Ərdəbil şəhəridir.
## Ayran aşı (I)
### Lazım olan ərzaqlar
*** 2 litr ayran
*** 2 litr qatıq
*** 1 ədəd yumurta
*** 1 stəkan düyü
*** 2,3 stəkan çiy noxud
*** 500 qram tərə və keşniş
*** Duz və istiot

### Hazırlanma qaydası
thumb|250px|Ərdəbil aşı qazanda bişərkən
İlk olaraq noxudu kifayət qədər su ilə bişirin.Bu şorbanın hazırlanmasında vacib məqam yemək bişirərkən ayran və qatıqdan çəkinməyə çalışmaqdır, buna görə qatığı əl qarışdırıcı ilə qarışdırırıq ki tamamilə vahid olsun.Sonra ayranı yoğurtun üzərinə əlavə edin və qarışdırıcı bərabər olana qədər yenidən əl qarışdırıcı ilə qarışdırın.İndi yumurtanı üzərinə tökün və yumurta tamamilə həll olana qədər əl qarışdırıcı ilə yenidən çalın. Yumurta yemək zamanı mayanı kəsməməyə kömək edir.Şorbanı güclü odun üstünə qoyun və yuyulmuş düyü əlavə edin və qatıq və ayranın kəsilməsinin qarşısını almaq üçün davamlı qarışdırın.Maya qaynadıb sızlamağa başlayana qədər qarışdırmağa davam etməliyik.Bu mərhələdə çox incə və ya çox qaba doğramadığımız tərəvəzləri əlavə edin və odunu bir az azaldın.Tərəvəz bişdikdə, bişmiş noxud əlavə edin və kifayət qədər duz və istiot əlavə edərək, şorbanın hazırlanmasına icazə verin.
## Ayran aşı (II)
Bu növ aş ətli küftə ilə yeyilməsinə görə, birinci növ aşdan azda olsa fərqlənir.
### Lazım olan ərzaqlar
*** 1 stəkan düyü
*** 1 ədəd yumurta
*** 2 litr turş qatıq
*** 1,5(bir yarım) stəkan noxud
*** 200 qram çəkilmiş ət
*** 1 doğranmış soğan
*** 2 litr su
*** 0,5 kilo keşniş,tərə və ispanaq (İstəyə görə)
*** 5 ədəd sarımsaq
*** Duz
### Hazırlanma qaydası
Əvvəlki aş kimin bişirilir, ancaq ayran və noxudu əlavə edəndən sonra , çəkilmiş ətlər və öncədən doğranıb, qızardılmış soğanları qataraq,kiçik (fındıq qədər) küftə hazırlayıb, şorbaya əlavə etməliyik.

## İstinadlar
IAI Nesher

IAI Nesher (İv: נשר, "Quzğun") IAI tərəfindən buraxılmış Dassault Mirage V-in İsrail istehsalı bir modeli döyüş təyyarəsidir. Təyyarələrin əksəriyyəti sonradan Argentina Hava Qüvvələrinə "Daggers" adı ilə satıldı və "Fingers" adı altında modernləşdirildi.

## Tekniki xüsusiyyətləri
* **Ekipaj:** 1
* **Uzunluq:** 15,65 m
* **[[Qanad uzunluğu]]:** 8,22 m
* **Hündürlük:** 4,25 m
* **Qanad sahəsi:** 34.8 m²
* **Boş çəkisi:** 6,600 kq
* **[[Maksimum uçuş çəkisi]]:** 13,500 kq
Futbol üzrə AFR çempionatı 1968/1969

**Almaniya Bundesliqası 1968/1969 mövsümü** və ya qeyri-rəsmi adı ilə **Almaniya Bundesliqasının 6-cı mövsümü** — 1968-ci il avqustun 17-dən 1969-cu il iyunun 7-nə qədər baş tutdu. Nəticədə “Bayern” Münhen 46 xalla birinci dəfə Bundesliqasının qalibi oldu. “Bayern” Münhenin futbolçusu Gerd Müller isə 30 qolla Bundesliqanın bombardiri oldu.

## Turniri cədvəl

## Nəticə

## Bombardirlər

## İstinadlar
IAI Kfir

**IAI Kfir** (İv כְּפִיר, “Aslan balası”) IAI tərəfindən buraxılmış İsrail istehsalı bir döyüş təyyarəsidir. Təyyarənin ilk prototipi 19 oktyabr 1970-ci ildə istehsal edilmiş, ilk uçuşunu 1973-cü ilin iyununda etmiş və 1976-cı ildə istismarına başlanılmışdır. Kfir, Fransa mənşəli Dassault Mirage V bazasında hazırlanmışdır və General Electric J79 mühərriki və İsrail istehsalı avionika və silahlarla təchiz edilmişdir.

## Tekniki xüsusiyyətləri (Kfir C.2)

*Mənbə:*
* **Ekipaj:** 1
* **Uzunluq:** 15,65 m
* **[[Qanad uzunluğu]]:** 8,22 m
* **Hündürlük:** 4,55 m
* **Qanad sahəsi:** 34.8 m²
* **Boş çəkisi:** 7,285&nbsp;kq
* **Maksimum uçuş çəkisi:** 16,200&nbsp;kq
* **[[Mühərrik]]:** 1 × General Electric J79 (BSEL General Electric J-79-J1E) turbojet

## İstinadlar