Şəmşad Ağa

**Şəmşad Ağa** (tam adı: **Şəmşad İslam oğlu Ağayev**; ) — azərbaycanlı jurnalist və siyasi məhbus; Toplum TV-nin həmtəsisçisi (2016), «Arqument.az» saytının baş redaktoru (2018-ci ildən), Meydan TV-nin redaktoru (2022-ci ildən).

Şəmşad Ağa 2025-ci il, fevralın 5-dən 6-na ötən gecə polislər tərəfindən saxlanılmış və ibtidai istintaqı Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsində (BŞBPİ) aparılan №240200039 saylı cinayət işi üzrə şübhəli şəxs qismində istintaqa cəlb olunmuşdur. O, 6 fevral 2025-ci ildə Xətai Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə həbs edilmişdir. Şəmşad Ağa və ondan əvvəl həbs olunmuş daha yeddi jurnalist Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci maddəsi (əvvəlcədən əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədilən qaçaqmalçılıq) ilə ittiham olunmuşdur. 28 avqust 2025-ci ildə cinayət işi üzrə ittiham ağırlaşdırılmışdır. Ağa və bu iş üzrə həbs edilmiş digər şəxslərə Cinayət Məcəlləsinin səkkiz maddəsi ilə ittiham irəli sürülmüşdür. Təqsirləndirilən şəxslərə 192.2.2-ci (qanunsuz sahibkarlıq, külli miqdarda gəlir əldə etməklə), 192.2.3-cü (qanunsuz sahibkarlıq, mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə), 193–1.3.1-ci (cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakı leqallaşdırma, mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə), 193–1.3.2-ci (cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakı leqallaşdırma, xeyli miqdarda törədildikdə), 206.4 (qaçaqmalçılıq, mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə), 213.2.1-ci (vergiləri ödəməkdən yayınma, mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə), 320.1-ci (rəsmi sənədi saxtalaşdırma) və 320.2-ci (bilə-bilə saxta sənədlərdən istifadə etmə) maddələri üzrə yeni ittihamlar irəli sürülmüşdür.

Bir sıra yerli və beynəlxalq insan hüquqları təşkilatları Şəmşad Ağanın həbsini siyasi motivli adlandıraraq pisləmiş və Azərbaycan hakimiyyətini onu dərhal azad etməyə çağırmışdır.

Hazırda o, Ədliyyə Nazirliyinin Penitensiar Xidmətinin Bakı İstintaq Təcridxanasında saxlanılır.

## Erkən illəri
Şəmşad İslam oğlu Ağayev 1982-ci il, sentyabrın 1-də Lerik rayonunun Şivlə kəndində anadan olub.

1989-1999-cu illərdə Lerik rayonu Biləvər rənd orta məktəbində təhsil alıb.

2000-2002-ci illərdə Füzuli və Xocavənd rayonlarının o dövrdə işğal altında olan ərazilərində, təmas xəttində hərbi xidmətdə olub.

2003-cü ildə Lənkəran Dövlət Universitetinin (LDU) Filologiya fakültəsinə daxil olub, 2007-ci ildə universiteti fərqlənmə ilə bitirib.

2007-2010-cu illərdə məzunu olduğu Biləvər kənd orta məktəbində Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi olaraq çalışıb.

Şəmşad Ağa gənc yaşlarından ictimai-siyasi proseslərə qoşulub, həmçinin mətbuata rayondakı sosial-iqtisadi problemlərlə bağlı reportajlar və köşə yazıları yazıb.

2003-cü il prezident seçimlərindən sonra insanların təhdidlərlə Müsavat Partiyasından uzaqlaşdırılmalarına etiraz olaraq partiyanın Lənkəran Rayon Təşkilatına üzv olub.

## Jurnalist fəaliyyəti
Şəmşad Ağa tələbəlik illərindən publisist yazılar yazıb; bədii yaradıcılıqla məşğul olub; şeirləri «Sənət» qəzeti, «Məşəl» jurnalı, «Kult.az» saytlarında dərc olunub.

2014-cü ildə dostları ilə birlikdə «Arqument.az» saytını təsis edib, hazırda da onun baş redaktorudur. Sayta giriş 2018 və 2019-cu illərdə siyasi sifarişlə məhdudlaşdırılmışdı.

2016-cı ildə Akif Qurbanov və Ələsgər Məmmədli ilə birgə gənc jurnalistlərin yetişdirilməsi üçün «Toplum TV» media platformasını təsis ediblər və Şəmşad Ağa orada redaktor olaraq çalışıb. Daha sonra platformada ictimai-siyasi mövzuları əhatələyən «Debat» verilişinin aparıcısı olub.

Eyni zamanda, Demokratik Təşəbbüslər İnstitutunun (IDI) nəzdində fəaliyyət göstərən Demokratiya Mərtəbində təlimçi və roordinator olaraq gənc jurnalistlərin yetişməsində rol oynayıb. Paralel olaraq, «Faktyoxla.info» saytında da redaktor olaraq çalışıb.

2021-ci ildən etibarən «Meydan TV»-yə siyasi və sosial mövzularda yazılar yazıb. 2022-ci ildə «Toplum TV»-də fəaliyyətini dayandırandan sonra «Meydan TV»-də redaktor olaraq fəaliyyət göstərib, «Arqument.az»-ın da fəaliyyətini davam etdirib.

Şəmşad Ağa 2023-cü ilin fevralında Media haqqında Qanunun, xüsusilə onun vahid reyestrin yaradılması ilə bağlı müddəalarının media, ifadə azadlığını məhdudlaşdırmağa geniş şərait yaratdığını bildirmiş və Azərbaycanın müstəqil jurnalistləri və media mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanan mövqe sənədinə imza atan 40 jurnalistdən biri olmuşdu.

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (AJB) üzvüdür.

### Təqib və təyziqlər
Şəmşad Ağa jurnalist fəaliyyəti dövründə təqib və təzyiqlərə məruz qalıb.

22 iyul 2016-cı ildə o, dindirilmə üçün Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinə çağırılıb.

8 avqust 2018-ci ildə Səbail Rayon Məhkəməsində hakim Elmar Rəhimovun sədrliyi ilə Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin "arqument.az" saytının fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması ilə bağlı vəsatətinə baxılıb. Saytın təsisçisi Şəmşad Ağa bildirib ki, məhkəmə prosesi zamanı nazirliyin iddialarının əsassız olduğu məlum olub. Ağa əlavə edib ki, "hakim özü bunu görüb və nazirlik rəsmilərinin sualları cavablandıra bilməməsi bu mənzərəni təsdiqləyib". Saytın fəaliyyətinə qoyulan məhdudiyyətlər ictimaiyyətin ciddi narazılığına və tənqidinə səbəb olub. 10 avqust 2018-ci ildə Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Səbail Rayon Məhkəməsinin "arqument.az" saytının fəaliyyətini məhdudlaşdırması ilə bağlı 8 avqust 2018-ci il tarixli qərarını ləğv edib.

8 aprel 2019-cu ildə "arqument.az" saytına giriş növbəti dəfə, bu səfər məhkəmə qərarı olmadan məhdudlaşdırılıb. Sentyabrın 27-də 1 saylı Bakı İnzibati-İqtisadi Məhkəməsində hakim Elçin Məmmədovun sədrliyi ilə “arqument.az” saytının Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinə qarşı qaldırdığı iddiaya baxılıb. 24 derabrda dörd aylıq məhrəmə prosesindən sonra Şəmşad Ağanın nazirliyə qarşı qaldırdığı iddia rədd edilib və məhkəmə qərarı olmadan sayta giriş faktiki olaraq məhdudlaşdırılıb.

2024-cü ilin iyulunda o, Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsi tərəfindən Toplum TV-nin təsisçiləri və jurnalistlərinə qarşı başladılmış cinayət işi çərçivəsində şahid qismində dindirilib və heç bir hüquqi prosedur aparılmadan Azərbaycandan çıxışına qadağa qoyulub.

## Həbs edilməsi (2025)
Şəmşad Ağa 2025-ci il, fevralın 5-dən 6-na ötən gecə saxlanıldı. Həbslə bağlı ətraflı məlumatında Şəmşad Ağa bildirib ki, gecə saat 01:00 radələrində Neftçilər parkının (Nizami rayonu) yaxınlığında qara maskalı şəxslər tərəfindən saxlanılıb. O, qandallanıb və zorla maşına mindirilib. Bundan sonra Şəmşad Ağa maşında döyülüb. Cibindən mobil telefonunu çıxarıb parol tələb ediblər. Şəmşad Ağa parolu verməkdən imtina etdikdən sonra polislərdən biri onun boynuna vurub. Bundan sonra onun vəziyyəti pisləşib və o, polisdən cibindən dərman götürüb dilinin altına qoymasını istəyib, lakin bunun müqabilində telefonun parolunu tələb ediblər. Şəmşad Ağa parolu verməkdən imtina edib və ona da dərmanı verməkdən imtina ediblər. Daha sonra Şəmşad Ağa vəkilini tələb etdikdə, polis əməkdaşı dirsəyi ilə onun çənəsinə vurub. 20-25 dəqiqədən sonra bir şəxs maşına minib özünü təqdim edib; o, özünü Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin (BŞBPİ) İstintaq və Təhqiqat İdarəsinin xüsusilə mühüm işlər üzrə baş müstəntiqi, polis polkovnik-leytenantı Samir İsmayılov olaraq təqdim edib. Ona "Meydan TV işi" ilə bağlı şübhəli şəxs qismində saxlanıldığı deyilib.

Daha sonra onlar Şəmşad Ağanın yaşadığı mənzilə gediblər. Həmin vaxt Şəmşad Ağanın qardaşı və qızı evdə idilər. Polislə birlikdə Ağanın yaşadığı mənzilin qapısına yaxınlaşdılar, qapı gözlüyünü əlləri ilə örtdülər və sakitcə qapını döydülər. Qardaşı onlardan kim olduqlarını soruşdu. Şəmşad Ağa talış dilində dedi: "Şahid (qardaşı), mən həbs olunmuşam, qapını açın və uşağı qorxutmamağa çalışın." Elə bu zaman bir polis nəfəri onun ağzından tutub qarnına yumruq vurdu. Qapı açılan kimi onlarla polis nəfəri mənzilə girdi və birinci növbədə internet modemini götürdülər. Daha sonra mənzildə əməliyyat-axtarış tədbirləri aparıldı. Şəmşad Ağanın və həyat yoldaşının kompüterlərini, elektron avadanlıqlarını, telefonlarını, planşet kompüterini və qardaşının telefonunu müsadirə etdilər.

Daha sonra müstəntiq Samir İsmayılov Şəmşad Ağanın telefon şifrəsini tələb etdi. Şəmşad Ağa müstəntiqə vəkili Şəhla Hümbətovanın iştirakı olmadan şifrəni verməyəcəyini söylədi. Bundan sonra polis nəfərlərindən biri qızını və qardaşını Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinə aparıb ertəsi gün buraxacaqlarını dedi və onu hədələməyə davam etdi. Şəmşad Ağa 16 yaşlı qızı polisin aparacağını bilib, psixoloji travmadan qaçmaq üçün təzyiq və təhdid altında telefon şifrəsini verdi.

Mənzilində axtarış başa çatdıqdan sonra Şəmşad Ağa Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinə aparılıb. Daha sonra Şəmşad Ağa vəkili Şəhla Hümbətovanın iştirakı ilə dindirilib. O, özünü təqsirli bilməyib və 2023-cü ilin noyabr ayından bəri AbzasMedia, Toplum TV və Meydan TV jurnalistlərinin həbsini media azadlığına qarşı repressiya adlandırıb. Dindirmədən sonra Şəmşad Ağa Xətai Rayon Polis İdarəsinin Müvəqqəti Saxlama Yerinə aparılıb. Şəmşad Ağa 6 dekabr 2024-cü ildə Meydan TV rəhbərləri və jurnalistlərinə qarşı açılmış 240200039 saylı cinayət işi çərçivəsində şübhəli şəxs qismində tanındı. O, Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci maddəsi (əvvəlcədən əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədilən qaçaqmalçılıq) ilə ittiham olunub. Fevralın 6-da Şəmşad Ağanın həbs edilməsi ilə bağlı istintaq orqanının təqdimatına baxılıb. Şəmşad Ağa çıxışı zamanı ittihamları qəti olaraq rədd edərək istintaq orqanına: "Mən sizin məhbusunuz deyiləm, İlham Əliyevin (Azərbaycan Prezidentinin) məhbusuyam" deyərək həbsini jurnalist fəaliyyəti ilə əlaqələndirdi. Şəmşad Ağa Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin hakimi Rəfail Sadıxovun qərarı ilə həbs edilib. Onun barəsində ibtidai istintaq dövrü üçün 2 ay, 1 gün müddətə həbs-qətimkan tədbiri seçilib. Vəkil Şəhla Hümbətovanın sözlərinə görə, Şəmşad Ağanın bu cinayət işində təqsirinə dair heç bir ilkin sübut və dəlil məhkəməyə təqdim edilməyib. Nə hakim, nə də istintaq orqanının nümayəndəsi Ağanın həbsinin səbəbləri ilə bağlı çoxsaylı suallarımızı cavablandıra bilməyib. Həbsin icrası əvvəlcə 3 saylı İstintaq Təcridxanasına (Şüvəlan qəsəbəsi) həvalə edilsə də, sonradan onun Bakı İstintaq Təcridxanasında (Zabrat qəsəbəsi) saxlanması qərara alınıb. Fevralın 13-də Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının hakimləri Cavid Hüseyn (məruzəçi), Qabil Məmmədov və Elbəy Allahverdiyevdən ibarət məhkəmə tərkibi Şəmşad Ağa və onun vəkili Şəhla Hümbətovanın apelyasiya şikayətinə baxıb. Məhkəmə apelyasiya şikayətini rədd edib və Ağa barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin qüvvəsində saxlanması barədə qərar qəbul edib. Şəhla Hümbətova bu qərarı əsassız adlandırıb.

14 mart 2025-ci ildə Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin hakimi Sülhanə Hacıyevanın qərarı ilə Şəmşad Ağanın həbs müddəti üç ay uzadıldı. Martın 19-da Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının hakimləri Zamin İbrahimov (məruzəçi), Qədim Babayev və Murad Məmmədovdan ibarət məhkəmə tərkibi müdafiə tərəfinin apelyasiya şikayətinə baxıb. Məhkəmə bu səfər də apelyasiya şikayətini rədd edib və Ağa barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin qüvvəsində saxlanması barədə qərar qəbul edib.

24 iyun 2025-ci ildə Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin hakimi Rəfail Sadıxovun qərarı ilə Şəmşad Ağanın həbs müddəti daha 1 ay, 30 gün uzadıldı.

28 avqust 2025-ci ildə cinayət işi üzrə təqsirləndirilən şəxslərə, o cümlədən Şəmşad Ağaya qarşı yeni ittihamlar irəli sürüldü. Bununla da onların hər biri ümumi olaraq Azərbaycan Cinayət Məcəlləsinin 8 maddəsi ilə ittiham olundu: Cinayət Məcəlləsinin 192.2.2-ci (qanunsuz sahibkarlıq, külli miqdarda gəlir əldə etməklə), 192.2.3-cü (qanunsuz sahibkarlıq, mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə), 193–1.3.1-ci (cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakı leqallaşdırma, mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə), 193–1.3.2-ci (cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakı leqallaşdırma, xeyli miqdarda törədildikdə), 206.4 (qaçaqmalçılıq, mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə), 213.2.1 (vergiləri ödəməkdən yayınma, mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə), 320.1 (rəsmi sənədi saxtalaşdırma), 320.2 (bilə-bilə saxta sənədlərdən istifadə etmə).

Şəmşad Ağanın həbs müddəti Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin hakimi Rəfail Sadıxovun 1 sentyabr 2025-ci il tarixli qərarı ilə daha 1 ay, 1 gün, hakim Aygün Həsənovanın 16 sentyabr 2025-ci il tarixli qərarı ilə isə daha 1 ay, 29 gün uzadılıb.

17 sentyabrda Şəmşad Ağa mədə-bağırsaq problemləri səbəbindən müalicə müəssisəsinə yerləşdirildi və bir müddət orada müalicə aldı. Orada qaldığı müddətdə o, “Burada ən dəyərli şey pul, ən ucuz şey insan həyatıdır…” adlı məqalə yazmış və müalicə müəssisəsində baş verən rüşvətxorluq, özbaşınalıq və laqeyd münasibətdən bəhs etdirmişdir.

## Beynəlxalq diqqət
6 fevralda Sərhədsiz Reportyorlar (RSF) Şəmşad Ağanın həbsini pislədi. Təşkilatın bəyanatında deyilirdi: “Şəmşad Ağa və Şahnaz Bəylərqızı həbs edilib. Sərhədsiz Reportyorlar bu iki jurnalistin, eləcə də hazırda ölkədə həbsdə olan digər 21 jurnalistin dərhal azadlığa buraxılmasına çağırır”. Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi (CPJ) da həbsləri pisləyib. “Şəmşad Ağanın həbsi Azərbaycan hakimiyyətinin ölkənin kiçik və çətinlik çəkən müstəqil media icmasını susdurmaq və daha da məhdudlaşdırmaq cəhdidir. Hökumət mediaya qarşı misli görünməmiş repressiyalara dərhal son qoymalı və Şəmşad Ağanı və ədalətsiz həbsdə olan bütün digər jurnalistləri azad etməlidir”.

Fevralın 10-da Norveç Helsinki Komitəsi də jurnalistlər Şəmşad Ağa və Şahnaz Bəylərqızının həbsinə reaksiya verdi. Komitənin bəyanatında deyilirdi: “Norveç Helsinki Komitəsi qanunsuz saxlanılan jurnalistlərin və insan haqları müdafiəçilərinin dərhal və qeyd-şərtsiz azadlığa buraxılmasına çağırır”.

27 fevralda Beynəlxalq Jurnalistlər Federasiyası (IJF) və Avropa Jurnalistlər Federasiyası (EFJ) da Şəmşad Ağa da daxil olmaqla həbsdə olan jurnalistlərin azadlığa buraxılmasına çağıran və Azərbaycan hökumətinin tənqidi media və jurnalistlərə qarşı qəddar siyasətini pisləyən bir bəyanat yaydılar.

2025-ci ilin dekabrında Amnesty International və Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi (CPJ) Şəmşad Ağa da daxil olmaqla, saxlanılan Meydan TV işçilərinin azadlığa buraxılmasını tələb etdi. Helsinkidəki Azərbaycan Vətəndaş Assambleyasının Milli Komitəsinin sədri və hüquq müdafiəçisi Arzu Abdullayeva da həbs olunanların dərhal azadlığa buraxılmasına çağırdı.

7 fevral 2026-cı ildə ABŞ Konqresinin üzvü Cim MakQovern Şəmşad Ağa da daxil olmaqla, Azərbaycan jurnalistlərinin və vətəndaş cəmiyyəti fəallarının azadlığa buraxılmasına çağırdı.

## Şəxsi həyatı
Evlidir, bir oğlu və bir qızı var.

Şəmşad Ağanın anası 28 yanvar 2026-cı ildə vəfat etdi. 29 yanvar 2026-cı ildə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin qərarı ilə Şəmşad Ağa anasının dəfn mərasimində iştirak etmək üçün üç gün müddətə azadlığa buraxıldı.

## Həmçinin bax
* Aynur Qənbərova (Elgünəş)
* Aysel Umudova
* Aytac Əhmədova (Tapdıq)
* Xəyalə Ağayeva
* Natiq Cavadlı
* Ramin Cəbrayılzadə (Deko)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*