open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
VI arondisman (Paris)

**VI arondisman** () — Parisin 20 bələdiyyə rayonundan biri. Ən qədim rayonlardan biridir. Sahəsi 215 hektardır. 

## Coğrafi mövqeyi

Arondisman Sena çayının sol sahilində yerləşir. Şərqdə 5-ci, cənubda 14-cü, şimalda (qarşı sahil) 1-ci, qərbdə 7-ci və 15-ci bələdiyyə dairələri ilə həmsərhəddir.

## Məhəllələr

* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Официальный сайт 6-го округа 
*
VII arondisman (Paris)

**VII arondisman** () — Parisin 20 bələdiyyə rayonundan biri. 19-cu əsrdə Parisin sərhədlərinin genişləndirilməsi zamanı yaranmışdır. Rayonun sahəsi 408,8 hektardır.

Burada Parisin simvolu olan Eyfel qülləsi yerləşir. O səbəbdən burada həmişə çoxlu turist olur. Bundan əlavə, 7-ci rayon 8-ci rayonla birlikdə şəhərin siyasi mərkəzidir. Burada bir çox nazirliklər və Fransa Milli Assambleyası yerləşir.

## Coğrafi mövqeyi

VII arondisman birbaşa Sena çayının sol sahilində yerləşir. Şərqdə 6-cı, cənubda 15-ci, qarşı sahildə isə 16, 8 və 1-ci arondismanlarla həmsərhəddir.

## Məhəllələr
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Diskontlaşdırma

**Diskontlaşdırma** — bütün ödənişlərin dəyərini müəyyən bir vaxta çatdırmaqla pul vəsaitlərinin hərəkətinin dəyərinin müəyyən edilməsi. Diskontlaşdırma faktoru investorlar üçün zəruridir. Diskontlaşdırma zaman amili nəzərə alınmaqla pulun dəyərinin hesablanması üçün əsasdır.

## Diskontlaşdırma
Keçmiş zamanın bir nöqtəsinə qədər azaldılması **diskontlaşdırma** adlanır.

Diskontlaşdırma gələcək pul vəsaitlərinin hərəkətini (ödəniş axını) *[[Diskont faiz dərəcəsi|diskont faiz dərəcəsi]]*  k_d-a vurmaqla həyata keçirilir:
:k_d = \frac{1}{(1+i)^n},

burada
* i - faiz dərəcəsi,
* n dövr nömrəsidir.

## İstinadlar
Amortizasiya olunan dəyər

**Amortizasiya olunan dəyər** maliyyə aktivi və ya öhdəliklər — ilkin tanınma zamanı maliyyə aktivi və ya öhdəliyinin ölçüldüyü məbləğ, əsas borcun ödənişləri çıxılmaqla, effektiv faiz metodundan istifadə etməklə hesablanmış yığılmış amortizasiyanın məbləği üstəgəl və ya minilməklə, həmin ilkin məbləğ ilə ödəmə vaxtı ödəniləcək məbləğ arasındakı fərq və maliyyə aktivi üzrə gözlənilən kredit itkiləri üçün ehtiyat (ehtiyatdan əvvəl amortizasiya olunmuş dəyər maliyyə aktivinin ümumi balans dəyəri adlanır).

Amortizasiya olunmuş dəyər faktiki olaraq aktivin (öhdəliyin) gözlənilən kredit itkiləri üçün ehtiyatı çıxmaqla, ilkin (ilkin tanınma zamanı) effektiv faiz dərəcəsi ilə diskont edilmiş gözlənilən pul vəsaitlərinin hərəkətinin dəyərinə bərabərdir.

BMHS 9-a uyğun olaraq, maliyyə aktivləri və öhdəlikləri ilkin tanınma zamanı ədalətli dəyərlə ölçülür. Bununla belə, bəzi maliyyə aktivləri və öhdəlikləri sonradan amortizasiya olunmuş dəyərlə uçota alına bilər. Bunun üçün effektiv faiz dərəcəsi ilkin ədalətli dəyər əsasında müəyyən edilir və sonradan amortizasiya olunmuş dəyər bu dərəcə ilə diskont edilmiş aktiv və ya öhdəlik üzrə müqavilə üzrə gözlənilən gələcək (qiymətləndirmə anından) pul vəsaitlərinin hərəkətinin dəyəri kimi müəyyən edilir. .

Maliyyə aktivlərinin amortizasiya olunmuş dəyərlə uçota alınması üçün, aktivin idarə edilməsi üzrə biznes modelinin məqsədi aktiv üzrə müqavilə üzrə pul vəsaitlərinin hərəkətini toplamaqdan ibarət olmalıdır və bu pul vəsaitlərinin hərəkəti yalnız ödənilməmiş hissə üzrə əsas borc və faiz ödənişləri olmalıdır (SPPI testi adlanır).

## Xarici keçidlər
* Amortizasiya olunan dəyər
Astrodinamika

**Astrodinamika** ( — "ulduz" və  — güc sözlərindən yaranıb) və ya **Orbital mexanika** — süni kosmik cisimlərin hərəkətini öyrənən səma mexanikasının bölməsi: süni peyklər, avtomatik planetlərarası stansiya, kosmik gəmilər
Yumruq

**Yumruq** — əlin barmaqlarının bağlanması ilə alınan forma.

## Həmçinin bax
* Beşbarmaq

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Amortizasiya (maliyyə)

**Amortizasiya** ( —  bir sıra dövri ödənişlər vasitəsilə maliyyə borclarının ödənilməsi ilə bağlı ödəniş strukturu. Hər bir ödəniş borcun ödənilməmiş məbləğinə və əsas borcun bir hissəsinə hesablanmış faizləri ödəyir. Ödənişlər bütün borclanma müddəti ərzində bərabər məbləğlərdə həyata keçirilir.

Amortizasiya düsturla hesablanır:
: A \,=\,PV\cdot\frac{r}{1-\left(\frac{1}{1+r}\right)^n},
burada *A* — dövri ödənişlər, *PV* — kredit məbləği, *r* — kreditin dəyəri (borc faiz dərəcəsi), *n* — kredit müddətidir.

İstiqraz verərkən bank bütün amortizasiya ödənişlərinin (kreditin ödənilməsi üçün ödənişlərin) diskont edilmiş dəyərinin verilən kreditin məbləğindən az olmamasından çıxış edir. Buna görə də, yuxarıda göstərilən düsturda verilən kreditin məbləği ilə bütün amortizasiya ödənişlərinin məbləğinin diskont edilmiş dəyərinin bərabərliyinə əsaslanaraq, mahiyyətcə ödənişlərin məbləğinin diskont edilmiş dəyəri olan birinci PV çarpanı bərabərdir. kredit məbləği. Əgər bank amortizasiyanı kreditin ölçüsündən çox olan ödənişlərin diskont edilmiş dəyəri ilə nəticələnəcək şəkildə hesablamaq niyyətindədirsə, PV-nin dəyəri ödənişlərin diskont edilmiş dəyərinə bərabər olmalıdır. bank nəticədə almaq niyyətindədir) və kreditin ölçüsünü deyil.

Maliyyə amortizasiyası düsturu bir sıra ödəniş axınlarının və annuitet ödənişlərinin cari dəyərinin hesablanması düsturundan əldə edilir.

## İstinadlar
Bank hesabı (maliyyə riyaziyyatı)

**Bank hesabı** (*pul bazarı hesabı — money market account*) — şərti ilkin məbləğin B_0 eksponensial artımının lokal olaraq proqnozlaşdırıla bilən təsadüfi prosesini B_t ifadə edən, adətən bir pula bərabər qəbul edilən, stoxastik maliyyə nəzəriyyəsində (riyaziyyatda) istifadə edilən anlayış vahid. Yerli artım tempi (bu hesabın faiz dərəcəsi) ümumi halda təsadüfi prosesdir.

Diskret vaxtda bank hesabı prosesinin yerli proqnozlaşdırıla bilməsi o deməkdir ki, adi dövrün sonunda hesab balansı həmin hesablama dövrünün əvvəlində məlumdur. Belə diskret vaxtlı hesaba misal olaraq hər növbəti gün üçün əvvəlki gün üçün müəyyən edilmiş bir gecəlik tarifin kreditləşdirildiyi hesabı göstərmək olar (bir gecəlik tarif hər gün təsadüfi dəyişə bilər).

Bank hesabı və müvafiq faiz dərəcəsi dolayısı ilə risksiz hesab edilir - kredit riski sıfırdır. Gələcək hesab balansının qeyri-müəyyənliyi yalnız faiz dərəcəsində dəyişikliklərin təsadüfi təbiəti ilə bağlıdır və yerli mənada qeyri-müəyyənlik yoxdur — kifayət qədər qısa müddət üçün gələcək dəyər bu anda dəqiq məlumdur. Kredit riski olduqda, məzənnə dəyişikliyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliklə yanaşı, qarşı tərəfdən vəsaitlərin alınması ilə bağlı qeyri-müəyyənlik yaranır, ona görə də gələcək hesab balansı yalnız məzənnənin dinamikası ilə müəyyən edilmir.

Ən yaxın praktiki nümunə, SOFR, RUSFAR, RUONIA, ESTR və s.-nin bir gecəlik məzənnəsinin kreditləşdirildiyi hesab ola bilər. Çox vaxt etibarlı qarşı tərəflər arasında təminatsız gecəlik mərclər də risksiz mərclər kimi qəbul edilir.

## Riyazi tərtib

### Diskret vaxt

Ehtimal olunur ki, hər bir diskret vaxt dövrünün əvvəlində i nömrəli hesablama dərəcəsi r_i müəyyən edilir ki, bu da cari müddət ərzində bank hesabı balansında hesablanır. dövrün əvvəli (əvvəlki dövrün sonunda  B_{i-1} Beləliklə, cari dövr ərzində bank hesabı məbləğdə dəyişəcək

\Delta B_i=B_i-B_{i-1}=r_i B_{i-1} \Delta t_i

Əsasən vacibdir ki,  r_i  təyin olunmasına baxmayaraq,  i -dövrü üçün faiz dərəcəsinin bu dəyəri əvvəlki i-1-ci dövr və ya sonunda məlum olur , eyni olan - i -ci dövrün əvvəlində. Odur ki, i -ci dövrün sonunda bank hesabının dəyəri bu dövrün əvvəlində artıq məlumdur (mümkün vəsait itkisi riski - kredit riski aradan qaldırılır, bank hesab dolayısı ilə risksiz hesab olunur). B_i təsadüfi dəyişənin \mathcal{F}_{i-1}-ölçülə bilən təsadüfi dəyişən olduğu deyilir.

Müvafiq olaraq, bir bank hesabının dinamikası kimi müəyyən edilir

 B_n= B_0 \prod_{i=1}^n (1+r_i\Delta t_i)

### Davamlı vaxt

Bank hesabı prosesinin dinamikası aşağıdakı diferensial tənliklə təsvir olunur

:dB_t=r_tB_tdt

burada r_t - ani nöqtə dərəcəsidir (təsadüfi proses).

Bu diferensial qeyddə hansısa Wiener prosesindən asılı olan komponent yoxdur — bu prosesin yerli proqnozlaşdırıla bilməsi deməkdir. Davamlı zaman vəziyyətində bəzən deyilir ki, B_t \mathcal{F}_{t_-}-ölçülə bilən təsadüfi dəyişəndir.

İnteqral formada proses formaya malikdir (təsadüfi intensivliklə eksponensial artım prosesi)

:B_t=B_0 e^{\int^t_0 r_u du}=e^{\int^t_0 r_u du}

## İstinadlar
Almatı yaxınlığında Fokker 100 qəzası

**Almatı yaxınlığında Fokker 100 qəzası** — 27 dekabr 2019-cu il səhər saatlarında baş vermiş təyyarə qəzası. Bek Air aviaşirkətinə məxsus Fokker 100 təyyarəsi Almatı-Nur-Sultan marşrutu üzrə Z92100/BEK2100 planlı daxili reysi yerinə yetirirdi, lakin havaya qalxarkən hündürlüyünü itirərək, kəskin sağa dönüb, beton hasardan keçərək Güldala kəndi ərazisində yerləşən qeyri-qanuni tikilmiş  yaşayış binasına qəzaya uğradı. Təyyarədə olan 98 nəfərdən (93 sərnişin və 5 ekipaj üzvü) 12-si həlak olub.

## Təyyarə
Fokker 100 (qeydiyyat nömrəsi UP-F1007, seriya 11496) 1996-cı ildə buraxıldı (ilk uçuş 9 apreldə PH-JCP sınaq nömrə nişanı ilə edildi). İki Rolls-Royce Tay 650-15 bypass turbojet mühərriki ilə təchiz edilmişdir. Həmin il aprelin 15-də o, B-12292 quyruq nömrəsini aldığı Formosa Hava Yollarına verildi; Ondan 2 mart 2004-cü ildə Mandarin Hava Yollarına keçdi (b/n dəyişməyib). 1 noyabr 2009-cu ildə Contact Airruen (D-AFKC reysi) tərəfindən alındı ​​və buradan 1 sentyabr 2012-ci ildən 13 iyul 2013-cü ilə qədər OLT Express Almaniyaya icarəyə verildi.

13 iyul 2013-cü ildə Bek Air tərəfindən satın alındı ​​və quyruq nömrəsi UP-F1007 aldı. Lizinqə verilən aviaşirkətlər:

* Kam Air - 28 sentyabr 2016-cı il tarixindən 1 mart 2017-ci il tarixədək,
* Safi Airways - 2017-ci il martın 1-dən iyunun 1-dək,
* Air Djibouti - 11 dekabr 2018-ci ildən 15 iyul 2019-cu il tarixinədək.
* Qəza günü 23 yaşlı təyyarə 52 771 saat uçmuşdu.

Ekipaj və sərnişinlər
Z92100 uçuşunun heyəti aşağıdakı kimi idi:

* Təyyarə komandiri (TK) 58 yaşlı Marat Qaniyeviç Muratbayevdir. Çox təcrübəli pilot, 1982-ci ildə Aktobe VLUGA-nı bitirib. O, Yak-40, Tu-154, Airbus A-310, Boeing 757 və Boeing 767 tipli təyyarələrdə uçuş edib, 20141 saat uçuş edib, bunun 3956-sı Fokker-100-də (hamısı TK kimi) olub.
* İkinci pilot 54 yaşlı Mirjan Qaynuloviç Muldakulovdur. Çox təcrübəli pilot, 1987-ci ildə Krasnokutsk Mülki Aviasiya Uçuş Məktəbini bitirib. An-2 və L-410 kimi təyyarələrdə uçdu. 11544 saat uçdu, bunun 4144-ü Fokker-100-də.
*Uçuş bələdçiləri:
** Marjan Valiulina,
** M. A. Saxov,
** R. D. Osmanov.

## İstinadlar
Məhəmməd əl-Bağdadi

**Əbu Bəkr Məhəmməd ibn Əbd əl-Baqi əl-Bağdadi əl-Ənsari əl-Kaabi** (), **Machometus Bagdedinus** və ya **Qadi əl-Maristan** () — ərəb hüquqşünas və riyaziyyatçı.

## Haqqında
Məhəmməd əl-Bağdadi Evklidin ''"Başlanğıclar"'' əsərinin onuncu kitabı barədə kommentariyanın müəllifidir. Onun bu əsəri Kremonalı Gerard tərəfindən *"Liber judei super decimum Euclidis"* adı altında tərcümə edilmişdir. Həmin əsər Avropada məşhur idi və  latın dilindəki bir neçə əlyazması bugünədək qalmışdır.

Məhəmməd əl-Bağdadinin digər əsərləri isə aşağıdakılardır:
* *"Cadavil əl-Cəyb əl-Məhlul əl-Dəqiqə"*;
* *"Risalə fi Təqrib Üsul əl-Hisab fi əl-Cəbr va-l-Müqabələ"*;
* *"Kitab əl-Tabaqat fi Şərh əl-Misaha"*.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Emilia Mernes

**Emilia Mernes** (; ) — argentinalı müğənni, aktrisa, rəqqasə.

## Həyatı
29 oktyabr 1996-cı ildə anadan olub. Anasının adı Qabriela Rueda, atasının adı Pedro Mernesdir.


Fayl:Emilia_Mernes_2019.jpg
Fayl:Emilia_Mernes_en_2020.png
Fayl:Emi_Mernes_en_2017.jpg


## Filmoqrafiya:Serial

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Svetlana

**Svetlana** — qadın adı.

* Svetlana Aleksiyeviç — Ukrayna əsilli Belarus yazıçısı.
* Svetlana Məmmədova — 20 Yanvar şəhidi.
* Svetlana Aliluyeva
* Svetlana Korolyova — Qazaxıstanı təmsil edən su poloçusu.
* Svetlana Arqinbayeva
* Svetlana Stanko-Klimenko
İntizar

**İntizar** — həsrət içərisində, səbirsizliklə birini ya da birilərini gözləmə mənasına gələn söz. Həmçinin bu mənalara da gələ bilər:

* İntizar (müğənni) — Türkiyə müğənnisi
* "İntizar" — Azərbaycan müğənnisi Elmira Rəhimovanın mahnısı
* "İntizar" — Türkiyə müğənnisi Nilufərin *Sensiz Olmaz* adlı albomunda yer alan bir parça.
Ləkəli göl

**Ləkəli göl** (, oka. Kłlil’xᵂ) — Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyalətində yerləşən axarsız duzlu göl. Osoyoos şəhərindən 10 km şimal-qərbdə, Şərqi Similkameen vadisində yerləşir. 
## Duz və mineral tərkibi
Göldə müxtəlif mineralların yüksək konsentrasiyası var. Göldə maqnezium, kalsium və natrium sulfatların əhəmiyyətli yataqları mövcuddur. Gölün suyu daha səkkiz elementin yüksək konsentrasiyasına malikdir; tərkibində az miqdarda gümüş və titan da var.

Yaz aylarında gölün suyunun çox hissəsi buxarlanır və mürəkkəb rəngli mineral yataqları aşkarlanır. Göldə müxtəlif rəngli iri su ləkələri qalır. Ləkənin rəngi mineraldan asılıdır, əksər ləkələr rəngini yayda kristallaşan maqnezium sulfatdan alır. Yayda minerallar sərtləşərək ləkələrin ətrafında və arasında təbii “yollar” əmələ gətirir.
## Tarixi
Okanaqan hindliləri Kliluk adlandırdıqları Ləkəli gölü əsrlər boyu müqəddəs saymışlar.

Birinci Dünya müharibəsi illərində gölün minerallarından döyüş sursatlarının hazırlanmasında istifadə olunurdu.

Daha sonra gölün yerləşdiyi ərazi təxminən 40 il müddətində Ernest Smit və onun ailəsinin mülkiyyətinə olub. 1979-cu ildə Smit göldə bir spa kurortu aşmağa qərar verir. Lakin gölü müqəddəs hesab edən yerli hindular buna qarşı çıxır. 2001-ci ilin oktyabrında hindlilərin gölün ətrafındakı 22 hektar torpaq sahəsini 720.000 dollara alması üçün müqavilə bağlanılır, bunun təxminən 20%-ni yerli sakinlər, qalan hissəsini isə Şimali Kanada və Yerli Xalqların İşləri üzrə Komitəsi ödəyir.
## Hazırki vəziyyət
Hazırda göl Okanaqan hindularının mülkiyyətidir. Gölün yaxınlığında bir yol nişanı var. Bu tabloda gölün ekoloji və mədəni irs obyekti, eləcə də Okanaqan xalqı üçün ənənəvi tibb obyekti olması barədə xəbərdarlıq edilir. Gölə yaxından baxmaq üçün qəbilə başçısının xüsusi icazəsi lazımdır. Göl hasarla əhatə olunub. Siz onu xüsusi müşahidə göyərtəsindən də görə bilərsiniz.
## İstinadlar

## Mənbə
* Spotted Lake: Something out of a Doctor Suess Book?
* Flickr: People walking on the lake.
Volatillik

**Volatillik** ( — "*dəyişkənlik*") — bir şeyin qiymətinin dəyişkənliyini xarakterizə edən statistik maliyyə göstəricisi.

Dəyişkənlik maliyyə risklərinin idarə edilməsində ən vacib maliyyə göstəricisi və konsepsiyasıdır ki, burada müəyyən bir müddət ərzində maliyyə alətindən istifadə riskinin ölçüsünü təmsil edir. Dəyişkənliyi hesablamaq üçün seçmə standart kənarlaşmanın statistik göstəricisindən istifadə olunur ki, bu da investorlara maliyyə alətinin alınması riskini müəyyən etməyə imkan verir. Ən ümumi hesablama orta illik dəyişkənlikdir. Dəyişkənlik mütləq (məsələn: 100 rubl ± 5 rubl) və ya ilkin dəyərə (məsələn: 100% ± 5%) nisbətdə ifadə edilir.

## Növləri
Üç növ dəyişkənlik var:

* Tarixi dəyişkənlik () — maliyyə alətinin dəyəri haqqında tarixi məlumatlar əsasında hesablanmış, müəyyən bir müddət ərzində gəlirinin standart sapmasına bərabər olan dəyərdir.
* Gözlənilən dəyişkənlik () — maliyyə alətinin bazar dəyərinin gözlənilən riskləri əks etdirdiyini fərz etməklə, maliyyə alətinin cari dəyəri əsasında hesablanan dəyişkənlikdir.
* Tarixi gözlənilən dəyişkənlik () — gözlənilən dəyişkənlik proqnozlarının "xronikası"dır. Bir və ya bir neçə aktiv üçün nəzərdə tutulmuş bir çox ticarət strategiyası var. Ancaq bu, istənilən vaxt ticarət edə biləcəyiniz demək deyil. Məlumdur ki, dünyanın əsas birjalarında bütün ticarət 3 əsas sessiyada aparılır:
** Asiyalı. Həmçinin bəzən Sakit okean ticarət sessiyası ondan ayrıca hesab olunur;
** Avropalı. Bu dövrdə Avropanın ən böyük birjaları aktiv fəaliyyət göstərir: Paris, Frankfurt, London, Moskva və başqaları;
* amerikan. Hamıdan gec açılır və sessiyanın əsas ölkələri ABŞ və Kanadadır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Bayramlı (soyad)

**Bayramlı** — Azərbaycanda daha çox işlədilən soyad və təxəllüs.

**Bu soyadı və təxəllüsü olan tanınmış insanlar**
* Zəkulla Bayramlı — filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, füzulişünas alim
* Cavid Bayramlı — kapitan, Vətən müharibəsinin iştirakçısı.
* Elmar Bayramlı — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı.
* Gözəl Bayramlı — azərbaycanlı ictimai və siyasi xadim.
* **[[Tural Bayramlı]]**
:* Tural Bayramlı (əsgər) — Daxili Qoşunlarının əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
:* Tural Bayramlı (futbolçu) — Azərbaycanlı futbolçu.

## Həmçinin bax
* Bayram (ad)
* Bayramlı
* Bayramov
* Bayramlı bələdiyyəsi
* Əli Bayramlı (dəqiqləşdirmə)
Sirr

* Sirr (teleserial, 2012) — Azərbaycan teleserialı.
* Sirr (qrup) — Sumqayıt şəhərində yaranmış Azərbaycan rok qruplarından biri.
* Sirr (kitab) — eyni adlı film əsasında Ronda Börn tərəfindən yazılan və 2006-cı ilin ən yaxşı satılan mənəvi özünə yardım kitabı.
* Sirr (film, 2006) — Avstraliya sənədli filmi.
Hava zərbəsi

**Hava zərbəsi** və ya **hava hücumu** — hava gəmisi ilə həyata keçirilən hücum əməliyyatı. Hava zərbələri dirijabllar, hava şarları, döyüş təyyarələri, hücum təyyarələri, bombardmançılar, hücum helikopterləri və dronlar kimi uçan aparatlar tərəfindən endirilir. Rəsmi tərifə düşmənin hava hədəfləri də daxil olmaqla bütün növ hədəflər daxildir. Yenə də, populyar istifadədə bu termin adətən xalça bombardmanı kimi daha böyük, daha ümumi hücum əvəzinə quru və ya dəniz obyektinə taktiki (kiçik miqyaslı) hücuma daraldılır. Hava hücumunda istifadə edilən silahlar birbaşa atəş edən təyyarələrə quraşdırılmış toplardan və pulemyotlardan, raketlərdən və hava-yer raketlərindən, müxtəlif növ hava bombalarına, sürüşən bombalara, qanadlı raketlərə, ballistik raketlərə və hətta lazer silahları kimi yönəldilmiş enerjili silahlara qədər dəyişə bilər.

Yaxın hava dəstəyində hava zərbələri adətən quru qoşunları və artilleriya taktikasından əldə edilən kəşfiyyatla koordinasiya üçün yerdə təlim keçmiş müşahidəçilər tərəfindən idarə olunur.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qan almazı

**Qan almazı** — müharibə zonasından çıxarılaraq qiyamı, işğalçı ordunu və terrorizmi maliyyələşdirmək üçün satılan almaz. Termin müəyyən ərazilərdəki almaz ticarətinin mənfi nəticələrini vurğulamaq və ya hər hansı almazın bu cür ərazidən gətirildiyini qeyd etmək üçün istifadə olunur. 20-21-ci əsrlərdə vətəndaş müharibələri zamanı Anqola, Fil Dişi Sahili, Syerra-Leone, Liberiya, Qvineya və Qvineya-Bisaudan çıxarılmış almazlara bu etiket verilmişdi. Qan almazları mütəşəkkil cinayətkarlıq sindikatları tərəfindən qara bazarda satmaq məqsədi ilə qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilə də bilər.

## Münaqişənin maliyyələşdirilməsi
Müharibə iqtisadiyyatı və siyasi ekologiya elmlərindəki işləri ilə tanınan alim Filip Lö-Bilon "münaqişə resursları" arqumentini belə təsvir edir ki, ən qiymətli resurslar xüsusilə münaqişədəki daha zəif qüvvələr üçün əlçatan olanlardır və bu resurslar onları "motivasiya" edə və fəaliyyətlərini davam etdirməyə xidmət edə bilir. Buna baxmayaraq qlobal bazarlardakı əmtəə qiyməti silahlı münaqişə iştirakçıları üçün təbii sərvətin iqtisadi dəyərinin ölçülməsi üçün doğru etalon deyil.  

Qiymətli daşlar öz dəyərlərinə görə olduqca yüngül və kiçikdirlər ki, bu da onları "qarət üçün əlverişli" edir*.* Digər tərəfdən qızıl, kimberlit kimi qiymətli faydalı qazıntıların dərindən çıxarılması kapital tutumlu obyektin istismarını və saxlanılmasını tələb edir və alüvial çöküntülər əksinə, sadə alətlərdən istifadə etməklə ucuz şəkildə istismar edilə bilər. Buna görə də allüvial almazlar daha asan istismar olunur. 

## İstinadlar
Stanislav Ojexovski

**Stanislav Ojexovski**, **Stanislav Ojexovski Roksolan** və ya **Stanislaus Oriçovius Polonus** () — polyak yazıçı. O, Polşa milliyətçiliyinin ilk müdafiəçilərindən biri hesab olunur. Stanislav Ojexovski yazılarında tez-tez Polşa zadəganlarının imtiyazlarını müdafiə edirdi.

## Haqqında
Ojexovski 1513-cü ildə Pirzamisil şəhərində anadan olub. Atası katolik zadəgan və kral I Yan Albraxtın sarayında saray xadimi idi, sonralar isə Pirzamisildə məmur kimi çalışmışdı. Anası Yadviqa Baranetska pravoslav keşişin qızı, rus əsilli zadəgan qadın idi. Bəzi tədqiqatçılara görə, Stanislavın təxminən 12 bacı-qardaşı olub.

İbtidai təhsilini Pirzamisildəki kafedral məktəbində alan Stanislav iti zəkası və yaxşı yaddaşı ilə digər şagirdlərdən seçilirdi.

1526-cı ildə Krakov Universitetində təhsil almağa başlayan Stanislav orada hökm sürən sxolastikadan narazı qalaraq vaxtını daha çox fərdi təhsilə həsr edirdi. O, 1527-ci ildə Vyanada təhsilini davam etdirmişdi. Burada onun müəllimi tanınmış şair, Vyana Universitetinin professoru Aleksandr Brasikan idi.

Stanislav 1529-cu ildə Vittenberq Universitetində oxumaq məqsədilə Almaniyaya köçdü. Orada o, kilsə islahatçısı Martin Lüterin və onun həmkarı Filipp Melanxtonun təsiri altına düşdü. Oğlunun protestantlığa keçməsini istəməyən atası tezliklə Stanislavı Vittenberqi tərk etməyə məcbur etdi.

Sonralar Stanislav İtaliyaya getmiş və burada Padua Universitetində (1532) və Bolonya Universitetində (1540) mühazirələrdə iştirak edərək təhsilini Roma və Venesiyada davam etdirmişdi.

O, protestant islahatçı Françesko Stankaronu çox tənqid edirdi və təxminən 1550-ci ildə onun tənqidinə dair yazı yazmış, bununla da protestantlardan üz çevirmişdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* [Stanislav Ojexovskinin əsərləri](https://polona.pl/search/?query=Stanis%C5%82aw_Orzechowski&filters=creator:%22Orzechowski,_Stanis%C5%82aw_Okszyc_(1513--1566)%22,creator:%22Orzechowski,_Stanis%C5%82aw_Okszyc_(1513--1566)_Autor%22,public:1,hasTextContent:0)
Takeda Şingen

**Takeda Şingen** (; ) — Yaponiyanın Sengoku dövründə Kai əyaləti daimyosu idi. "Kai Aslanı" olaraq bilinən Şingen, Sengoku dövrünün ən güclü daimyolarından biriydi və qeyri-adi hərbi gücə malik idi. Şingen, çox az əkilməyə əlverişli ərazisi olan və dənizlə əlaqəsi olmayan, kasıb bir ərazidə yaşayırdı, ancaq Yaponiyanın iləri daimyolarından birinə dönüşdü. Mōri Motonari ilə eyni səviyədədir.

## Uşaqlığı
Takeda Şingen Takeda klanının lideri Takeda Nobutoranın (武田信虎) və Kai əyalətinin daimyounun ilk oğlu idi. O, gəncliyində bacarıqlı şair olub. O, Takeda klanının yaşlı qohumları və vassalları ilə atasına kömək etdi və kifayət qədər gənc yaşda qəbilə üçün olduqca dəyərli bir əlavə oldu. 1536-cı ildə, 15 yaşında, atasına Un-no Kuçi döyüşündə qalib gəlməsində kömək etdi.

## Ölümü
1573-cü ilin fevralında Mikava vilayətinə daxil olduqdan sonra Şingen Noda qalasını mühasirəyə aldı, lakin sonra mühasirə düşərgəsində öldü. Onun ölümünün dəqiq şərtləri məlum deyil. Bəzi hesablar onun köhnə müharibə yarasından öldüyünü, bəziləri onu daha əvvəl bir snayperin yaraladığını, bəziləri isə sətəlcəmdən öldüyünü söyləyir. O, indiki Koşu, Yamanaşi bölgəsindəki Erin-ji məbədində dəfn edildi.[1

Şingenin ölümündən sonra Takeda Katsuyori Takeda qəbiləsinin daimyosu oldu. Katsuyori iddialı idi və atasının mirasını davam etdirmək istəyirdi. O, Tokuqava qalalarını almaq üçün köçdü. Bununla belə, Tokuqava İeyasu və Oda Nobunaqanın müttəfiq qüvvəsi Naqaşino döyüşündə Takedaya sarsıdıcı zərbə vurdu, Nobunaqanın kibritlə silahlanmış piyada qoşunları Takeda süvarilərini məhv etdi. İeyasu, Tenmokuzan döyüşündə Takeda Katsuyorinin başçılıq etdiyi zəifləmiş Takedanı məğlub etmək fürsətindən istifadə etdi. Katsuyori döyüşdən sonra intihar etdi və Takeda klanı heç vaxt özünə gələ bilmədi.

## İstinadlar
VIII arondisman (Paris)

**VIII arondisman** () — Parisin 20 bələdiyyə rayonundan biri. XIX əsrin ortalarında Fransa paytaxtının sərhədlərinin qərbə doğru genişlənməsi nəticəsində formalaşmışdır. Bu arondisman həm turizm rayonu, həm də əsasən varlı vətəndaşların yaşayış yeridir. Ərazidə Yelisey sarayı yerləşir.

## Coğrafi mövqeyi

VIII arondisman Sena çayının sağ sahilində yerləşir. Şərqdə 9, 2 və 1-ci, qərbdə 16-cı, şimal və şimal-qərbdən isə 17-ci arondismanlarla həmsərhəddir. Qarşı sahildə 7-ci arondisman yerləşir.

## Məhəllələr
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Diskont gəlir

**Diskontlu qiymətli kağızın gəliri** — diskontla alınmış qiymətli kağız üzrə faiz gəliri. Düsturla hesablanır

 i_{db}=\frac{F-P}{F}*\frac{t_{y}}{t}

burada
:`F` - qiymətli kağızın nominal dəyəri,
:`P` - qiymətli kağızın alınması qiyməti,
:`t<sub>y</sub>` - ildəki günlərin sayı,
:`t` - ödəmə müddətinə qədər qalan vaxt və ya qiymətli kağızın saxlanma vaxtı.

## Haqqında
Diskontlu qiymətli kağız üzrə gəlir (diskont gəliri) ödəmə müddətinə qədər gəlirin hesablanması halında olduğu kimi qiymətli kağızın alış qiyməti ilə müqayisədə faiz gəlirini nominal dəyərlə ölçür.

Bu göstərici xəzinə vekselləri üzrə gəlirləri hesablamaq üçün istifadə olunur. İstifadəsi ödəmə üçün gəlir göstəricisindən daha sadə hesablama düsturu ilə əlaqələndirilir.

Diskont gəlir göstəricisi ABŞ Xəzinədarlığı istiqrazlarının ticarəti zamanı gəlirliliyin hesablanmasını sadələşdirdi. Bu düstur ticarət iştirakçıları arasında razılaşmanın nəticəsidir.

## Ədəbiyyat
*
Ehtimal ölçüsünün əvəzlənməsi

**Ehtimal ölçüsünün əvəzlənməsi** () — maliyyə alətlərinin dəyərini və ya onların digər xüsusiyyətlərini qiymətləndirmək üçün digər (ola bilsin ki, praktiki məqsədlər üçün daha əlverişli) düsturları əldə etmək üçün təsadüfi proseslərin nəzərdən keçirildiyi ehtimal ölçüsünü dəyişdirmək üçün stoxastik maliyyə riyaziyyatında istifadə olunan prosedur.

Ehtimal ölçüsünün dəyişdirilməsi Radon-Nikodim teoremlərinə, Girsanov teoreminə, həmçinin şərti riyazi gözləntilər üçün ümumiləşdirilmiş Bayes düsturuna əsaslanır.

Arbitraj qiymətləri nəzəriyyəsi ilk növbədə fiziki ehtimal ölçüsünü risk-neytral ölçü ilə əvəz etməyi nəzərdə tutur. Bir çox hallarda, sonuncunu irəli ölçü ilə əvəz etmək rahatdır. Mübadilə tədbirləri kimi digər tədbirlər də tətbiq oluna bilər.

Çox vaxt, bu və ya digər tədbirin istifadəsi, müvafiq dərəcədə, bəzi maraq prosesinin martingale olması ilə əlaqədardır.

## İstinadlar
Firuzə Vəkilova

**Firuzə Abbasqulu qızı Vəkilova** () — Azərbaycan pedaqoqu və maarifçisi.
## Həyatı
Əslən Qazax rayonunun Salahlı kəndindəndir. Məşhur Vəkilovlar nəslindən olan rus ordusunun polkovniki Abbasqulu bəy Vəkilovun (1844-1927) qızıdır.

O, gələcək həyat yoldaşı Məcid Behbudov tərəfindən qaçırılıb. Belə ki, gənc xanəndə olan Məcid sosial mənşəyi aşağı olduğuna görə evlənmək üçün razılıq almağa ümid etmirdi. Cütlük Tiflis də məskunlaşıb və Firuzə ömrünün sonuna kimi orada yaşayıb.

Firuzə Vəkilova zadəgan ailəyə məxsus olduğundan, dövrünə görə yaxşı təhsil almışdır. O, Tiflis şəhərində yerləşən Müqəddəs Nina qadın gimnaziyasını bitirib. Firuzə Vəkilova rus və fransız dillərini mükəmməl bilirdi. Müəllim işləyirdi. O, şəhərdə qadın müsəlman cəmiyyəti təşkil etmiş, orada gənc qızlara ədəb-ərkan, rus və fransız dillərini öyrədirdi. Firuzə Vəkilova dram dərnəyində tamaşalar səhnələşdirib.

Üzeyir Hacıbəyovun “Arşın mal alan” operettasının əsasını Firuzə ilə Məcidin məhəbbət hekayəsi təşkil etmişdir.

## Ailəsi
Firuzə Vəkilova xanəndə Məcid Behbudovun həyat yoldaşı olub. Onların üç övladı var idi. Ailənin hər üç övladı incəsənət aləmində şöhrət qazanıblar.
* Böyük oğlu — Ənvər Behbudov (1912, Şuşa - 1993, Moskva) - Azərbaycan, sovet teatrı rejissoru, RSFSR xalq artisti 1965).

* Qızı — Nəcibə Behbudova (6 yanvar 1914, Tiflis – 7 dekabr 1999, Bakı) — azərbaycanlı tanınmış teatr və kino aktrisası, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1974).
* Kiçik oğlu — Rəşid Behbudov (1 (14) dekabr 1915, Tiflis – 9 iyun 1989, Moskva) — Azərbaycan müğənnisi, SSRİ xalq artisti (1959), SSRİ və Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatları laureatı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, Azərbaycan SSR xalq artisti və Dağıstan MSSR-ın xalq artisti, Gürcüstan SSR-ın əməkdar incəsənət xadimi.

## İstinadlar
Yelisey sarayı

**Yelisey sarayı** () — Fransa Respublikası Prezidentinin Parisdəki iqamətgahı (VIII arondisman, "Faubourg Saint-Honoré" məhəlləsi, № 55). Həmçinin Fransa Nazirlər Şurasının iclasları burada, *"Murat"* zalında keçirilir. İyulun 14-də Fransa Milli Günü (əvvəllər Bastiliya Günü) ilə əlaqədar olaraq axşam sarayın bağlarında şənliklər keçirilir.

Fransa Prezidenti Yelisey sarayında Respublika Qvardiyasının fəxri qarovul dəstəsinin qarşısında xarici dövlət başçılarını qəbul edir.

## Tarixi
Bina 1718-1722-ci illərdə memar Armand-Klod Mollet tərəfindən "Latour d'Auvergne" ailəsindən qraf Evreux və həyat yoldaşı üçün dəbli metropoliten malikanəsi kimi "regency" üslubunda tikilmişdir. 1753-cü ildə qrafın ölümündən sonra saray XV Lüdovik tərəfindən Madam de Pompadur üçün satın alındı. Bu dövrdə sarayın ərazisi genişləndirildi. Madam de Pompadurun 1764-cü ildə ölümündən sonra saray kralın uzaq qohumlarına keçdi.

Bina I Napoleon dövründə ilk dəfə dövlət məqsədləri üçün istifadə edilmişdir. 1805-ci ildə saray Yoahim Murat tərəfindən satın alındı və o, Neapola getdikdən sonra imperator özü orada məskunlaşdı.

1816-cı ildə XVIII Lüdovik tərəfindən satın alındı.

1848-ci ildən saray imperator III Napoleonun rəsmi iqamətgahına çevrildi. Həmçinin bina 1853-1867-ci illərdə imperatorun əmri ilə memar Cozef-Yevgeni Lakroix tərəfindən yenidən tikilib və o vaxtdan onun görünüşü dəyişməyib

## Qalereya

Palais de l'Elysée - Grille d'honneur.JPG|Saray qapısı
PalaisDeL'Elysée.jpg|Parkdan saraya baxış
Ext salon argent Palais de l'Élysée.JPG|Gümüş zaldan görünüş


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Forvard ölçüsü

**Forvard ölçüsü**, daha dəqiq  **<math>T</math>-forvard ölçüsü** — stoxastik maliyyə nəzəriyyəsində (riyaziyyatda) istifadə olunan süni ehtimal ölçüsü, risk-neytral ölçüyə ekvivalentdir. Əgər risk-neytral tədbir bank hesabının nömrəsinə əsaslanırsa, o zaman T-forvard ölçüsü gələcək tarixdə ödəniləcək diskont T istiqrazına əsaslanır.

Gələcək şərti ödənişin dəyərinin təxmin edilməsi düsturunda diskont əmsalı şərti riyazi gözləntidən (risk-neytral ölçüdə, diskontlaşdırma prosesi) kənar çarpandır. riyazi gözlənti işarəsi altında). Dezavantaj odur ki, risk-neytral tədbirdən fərqli olaraq forvard ölçü müəyyən ödəniş müddətinə bağlıdır.

İrəli ölçü adətən risk-neytral ölçü ilə analogiya ilə, lakin termin indeksi (yuxarı və ya aşağı) \mathbb{Q}^T ilə işarələnir. Forvard qiymətləri öz forvard ölçüsündə martingallardır (ölçü müddəti forvard qiymətinin təxmin edildiyi dövrə bərabərdir).

## Qurulması

Riskin neytral ölçüsünü şərti riyazi gözləntilər üçün forvard ölçüsü ilə əvəz etmək üçün düstur belədir:

\mathbb{E}_t^{\mathbb{Q}^T}[V_T] ={\mathbb{E}_t^{\mathbb{Q}}[D(t,T)V_T] \over \mathbb{E}_t^{\mathbb{Q}}[D(t,T)]}

burada D(t,T) diskont prosesidir və P(t,T)=\mathbb{E}_t^{\mathbb{Q}}[D(t,T) ) ] - ödəmə tarixi T olan diskont istiqrazının (tək nominal dəyəri ilə) dəyəri.

## İstinadlar
Məryəm Kalali

**Məryəm Kalali** və ya **Məryam Şahabi** (d. 25 oktyabr 1914, Qacar imperiyası - ö. 4 oktyabr 2005) — həm Teymuri, həm də Qacar nəslinin nümayəndəsi olan əsilzadə və mülkədar. 

## Həyatı
Məryəm həm Teymuri, həm də Qacar sülaləsinin nümayəndəsidir. Belə ki, o, XIX əsr Qacar mülkündəki Teymuri sülaləsinin rəisi olan Mir Əlimərdan xan Nüzrət əl-Mülk ilə Qacar şahı Məhəmməd şah Qacarın qızı Əşrəf əs-Səltənə Qacarın nəslindən gəlməkdədir. Onun atası olan Əmirteymur Kalali İranın baş naziri Məhəmməd Müsəddiqin dövründə daxili işlər və əmək naziri kimi çalışmış, doqquz dəfə İran parlamentinin üzvü olmuşdur. 1997-ci ildə onun xatirələri Həbib Lacivərdi tərəfindən nəşr edilib. Məryəm Kalalinin bacısı Nahid Mirzə Pakistanın ilk birinci xanımı olmuşdur.

### Uşaqları
O, Etemad Şahabi ilə ailə həyatı qurmuş və dörd övladı olmuşdur.
* Helene Şahabi - Bozorgmehr Sədr ilə evlənmiş və iki övladı olmuşdur:
** Hedieh Sədr
** Ramin Sədr
* Xosrov Şahabi - Roya Axavan ilə evlənmiş və üç övladı olmuşdur:
** Məryəm Şahabi
** Teymur Şahabi
** Kiruş Şahabi
* Nüsrət Şahabi - Əlinağı Fərmanfərmaian ilə evlənmiş və üç övladı olmuşdur:
**Fati Fərmanfərmaian
**Əbdül Həmid Fərmanfərmaian
**Əbu Fərmanfərmaian
* Mahnaz Şahabi - Essy Tayebi ilə evlənmiş və iki övladı olmuşdur:
**Əmirəli Tayebi
**Əmirrza Tayebi
## Həmçinin bax
* Qacarlar sülaləsi

## İstinadlar

## Mənbə
* 
* 
*
Nyuells Old Boyz FK

**Nyuells Old Boyz FK** 1903-cü ildə Argentinanın Rosario şəhərində yaradılmış futbol klubudur. Tarixən onlarla eyni şəhərdə yerləşən Rosario Central komandası arasında rəqabət var.

Məlum olduğu kimi, Lionel Messi Barselona'ya Nyuells Old Boyz'un gənclərdən ibarət komandasından transfer olunub. Lionel Messinin karyerası boyu üstün performansı Nyuells Old Boyz FK komandasının bu transferlə bağlı təəssüfünü artırır.
Əl-Nəsr FK

**Əl-Nəsr FK** — 1955-ci ildə Səudiyyə Ərəbistanının paytaxtı Ər-Riyadda yaradılmış futbol klubu. Səudiyyə Ərəbistanı Peşəkar Liqasında mübarizə aparır. Onlar matçlarını 25 min tamaşaçı tutumuna malik KSU Stadionunda keçirirlər.

2022-ci il dünya çempionatından sonra Kriştiano Ronaldonu transfer etməklə bütün dünyada ad çıxardılar. Bu transferdən sonra Əl-Nəsrin Instaqram izləyicilərinin sayı 15 milyona yüksəldi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Valeh Rəhimov

**Valeh Yaqub oğlu Rəhimov** (29 fevral 1976, Veri Əliabadı, Lerik rayonu – 11 fevral 1995, Qarabağ) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Qarabağ şəhidi.

## Həyatı
**Rəhimov Valeh Yaqub oğlu** – 29 fevral 1976-cı ildə Lerik rayonu, Veri-Əliabad kəndində anadan olub. 1983-cü ildə Veri-Əliabad 8-illik kənd natamam orta məktəbinin birinci sinfinə daxil olub. O, 1993-cü ildə Veri kənd orta məktəbinin onuncu sinfini bitirib. Orta məktəbi bitirdikdən sonra, 1994-cü ildə Lerik rayon hərbi komissarlığı tərəfindən həqiqi hərbi xidmətə çağırılaraq, cəbhə bölgəsinə yola salınıb. **Valeh Rəhimov** Qarabağ cəbhəsinin müxtəlif istiqamətlərində düşmən təxribatların qarşısını almaq məqsədi gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak etmiş, düşmənə qarşı mübarizədə fəallıq göstərərək öz əsgəri borcunu yerinə yetirmişdir. **Valeh Rəhimov** 11 fevral 1995-ci il tarixində düşmənin növbəti təxribatının qarşısını almaq məqsədi döyüş əməliyyatlarında qəhrəmancasına **Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyi və suverenliyinin müdafiəsi zamanı şəhid olub**. Şəhidin cənazəsi doğulduğu kəndə gətirilərək Veri-Əliabad kənd qəbiristanlığında dəfn olunub. Ölümündən sonra oxuduğu Lerik rayonu, Veri-Əliabad kənd məktəbinə onun adı  **Lerik rayonu Valeh Rəhimov adına Veri-Əliabadı kənd ümumi orta məktəbi** verilib..
Un-no Kuçi döyüşü

**Un-no Kuçi döyüşü** -- 1536-cı ildə  (''yp'' 海ノ口城, un-no kuçi jou, sözün əsl mənasında Un-no Kuçi qalası kimi adlandırılır) o zaman on beş yaşlı Takeda Harunobunun ilk böyük qələbəsi idi. Daha sonra Takeda Şingen adını alacaq və Yaponiyanın ən məşhur sərkərdələrindən birinə çevriləcək.

## Döyüş
Harunobunun atası Takeda Nobutora, Un no Kuçidəki qalasında Hiraqa Genşinə hücum etdi, lakin geri çəkilməyə məcbur oldu. Harunobu, geri çəkilən qüvvələrin arxasında, qaladan təmizlənənə qədər gözlədi və sonra geri çevrildi və Takedanın qaçdığını görərək, hazırlıqsız tutulan bir qala qarnizonunu məğlub etmək üçün adamlarını apardı.

## Sonra
Şingen 1541-ci ildə Takeda lideri olaraq atasını qəsb etdi və Şinano'yu fəth edərək Nobutora'dan üstün olmağa qərar verdi. 1542-ci ildə əyaləti işğal etdi və nəticədə orada iyirmi ildən çox döyüşdü.

## İstinadlar
İsgəndər Allahverdiyev

**İsgəndər İmamverdi oğlu Allahverdiyev** () — Azərbaycan hərbi xadimi, general-mayor, Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhədini Mühafizə Komitəsinin sədri (1991–1992), Azərbaycan Respublikası milli təhlükəsizlik nazirinin müavini və Sərhəd Qoşunlarının ilk komandanı (1992–1994).

## Həyatı
İsgəndər İmamverdi oğlu Allahverdiyev 1947-ci il fevralın 11-də Bakıda anadan olmuşdur.

16 dekabr 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhədini Mühafizə Komitəsi yaradılarkən İsgəndər Allahverdiyev bu komitənin sədri təyin edilmişdir. 9 noyabr 1992-ci ildə bu qurum Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin tərkibinə verildikdə o, milli təhlükəsizlik nazirinin müavini — Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi Sərhəd Qoşunları İdarəsinin rəisi, eyni zamanda Sərhəd Qoşunlarının komandanı vəzifəsinə keçirilmişdir. 7 aprel 1994-cü ildə isə vəzifəsindən azad edilmişdir.

İsgəndər Allahverdiyev sonralar Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyasının rəis müavini işləmişdir. Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının Rəyasət Heyətinin üzvüdür.

İsgəndər Allahverdiyev 27 mart 2002-ci ildə "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə, 27 mart 2006-cı ildə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif olunmuş, SSRİ və Azərbaycanın bir sıra yubiley medallarına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Xalça muzeyi

* Şuşa Xalça Muzeyi
* Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi
* Azərbaycan Xalçası Muzeyi (Naxçıvan)
* Türkmənistan Xalça muzeyi
Siyavuş (ad)

**Siyavuş** — ad.

* Siyavuş Novruzov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı.
* Siyavuş Muradov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı.
* Siyavuş Paşa — IV Mehmed dönəmində 2 dəfə — ümumilikdə 2 ay 29 gün müddətinə Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi.
* Siyavuş Qarayev — Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının rektoru (1997–2005).
* Siyavuş Kərimi — Azərbaycan bəstəkarı, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2005).
* Siyavuş Qurbanov
* Siyavuş Əkbərpur

## Həmçinin bax
* Siyavuş
* Siyavuş (dəqiqləşdirmə)
Çin təqvimi

**Çin təqvimi** yaranması miladdan öncə 3000-ci illərə təsadüf edir və bu dövr ərzində 31 Haysay təqvimi ötüb və bu təqvim Çinin yaranması e.ə 221-ci ildə Sin sülaləsinin hakimiyyəti illərindən başlayaraq hesablanır. Çin əhalisinin 10%-i bu təqvimdən istifadə edir. Əsasən Çinin cənub-qərb və cənub bölgələrində bu təqvimdən istifadə olunur.
Stepan

**Stepan** — kişi adı.

* Stepan Zelinski — İrəvan progimnaziyasının hazırlıq sinfinin müəllimi
* Stepan Bandera —
* Stepan Erzya —
* Stepan Yemelyanov —
* Stepan Kuznetsov —
* Stepan Maynaqaşev —
* Stepan Rudniski —
Sofiya (ad)

**Sofiya** — qadın adı.

* Sofiya (Albaniya şahzadəsi) — Albaniya şahzadəsi
* Sofiya Albinovskaya-Minkeviç — Polşa, Ukrayna və Sovet rəssamı, təsvirçi və qrafika rəssamı.
* Sofiya Flörş — alman avtoyarış pilotu.
* Sofiya Riqa — Yunanıstanlı marafonçu.
* Sofya Miliband — Rusiya şərqşünası, iranşünas, yazıçı, elm tarixçisi.

## Həmçinin bax
* Sofiya (dəqiqləşdirmə)
Morgentau planı

**"Morgentau planı"** (), "Almaniya tərəfindən 3-cü dünya müharibəsinin başlamasının qarşısını almaq üçün proqram" — ABŞ-ın Maliyyə Naziri Henri Morgentau tərəfindən təklif olunan Almaniyanın müharibədən sonrakı düzəni proqramı. Morgentau planı Almaniyanın parçalanmasını, mühüm sənaye sahələrinin beynəlxalq nəzarətə verilməsini, ağır sənayenin ləğvini, silahsızlaşdırılmanı və Almaniyanın aqrar ölkəyə çevrilməsini nəzərdə tuturdu.

## Hazırlanması və həyata keçirməyə cəhd
1944-cü ilin sentyabrında Uinston Çörçill və Franklin Delano Ruzveltin daxil olduğu 2-ci Kvebek Konfransında təklif edildi. Konfransda Almaniyanın əsasən aqrar ölkəyə çevrilməli olduğu memorandum imzalanıb. Təfərrüatlar mətbuata məlum oldu və plan ABŞ və İngiltərədə ciddi şəkildə tənqid olundu. Göbbelsin təbliğat nazirliyi bundan istifadə edərək “yəhudi Morgentau”nun Almaniyanı nəhəng bir kartof sahəsinə çevirmək istədiyini bəyan etdi. “Völkischer Beobachter” qəzeti “Ruzvelt və Çörçil yəhudilərin qatil planı ilə razılaşdılar” başlığını dərc etdi.

## Tənqid olunması və planın ləğvi
Müşahidəçilər qeyd edirdilər ki, bu tədbirlər nəticəsində alman əhalisinin həyat səviyyəsi kəskin şəkildə aşağı düşmüş və müharibədən sonrakı aclıq geniş vüsət almışdır. Sənayesizləşmə şəhərlərdə cəmləşmiş sənaye işçilərinin, zəncir boyu isə sənayeyə xidmət edən bank və idarəetmə işçilərinin işindən məhrum olmasına gətirib çıxardı, şəhər xidmətləri, tibb, təhsil və mədəniyyət sahələrini səmərəli tələbatdan məhrum etdi; yüksək məhsuldar kənd təsərrüfatı istehsalı isə bir tərəfdən sərbəst buraxılan əmək ehtiyatlarını tuta bilmirdi, digər tərəfdən isə istehsal olunan məhsulların ödəmə qabiliyyəti bazarını da itirirdi.

1947-ci ildə, Soyuq müharibənin başlaması ilə, Morgntau planının əksinə olan - indusrial Marşall planı qəbul edildi.

## İqtisadiyyat elmində
Erik Reynert Morgentau planını həyata keçirmək cəhdlərini misal kimi istehsalat sənayesinin məhvinin paradoksal olaraq tez-tez kənd təsərrüfatı böhranına gətirib çıxardığını göstərir.

## İstinadlar
Henri Morgentau (kiçik)

**Henri Morgentau** (; ) — yəhudi əsilli ABŞ dövlət xadimi, ABŞ-ın 52-ci maliyyə naziri (1934-1945). O, Ruzveltin Yeni kursunun inkişafında mühüm rol oynayıb, həmçinin İkinci Dünya müharibəsində ABŞ-ın maliyyə fəaliyyətlərində mühüm rol oynayıb. Almaniyanı kiçik dövlətlərə bölmək və sənayesizləşdirməyi nəzərdə tutan Morgentau planının (1945) müəllifidir.

Federal Təsərrüfat Bürosunun və Kənd Təsərrüfatı Kredit İdarəsinin rəisi (1929-1933), ABŞ Maliyyə Nazirinin müavini (1933-1934), Demokratlar Partiyasının üzvü olub. O, ABŞ prezidentliyinə ən yaxın namizədlərdən biri olub.

## İstinadlar
Stiv

**Stiv** — ad.

* Stiv Ditko — ABŞ komiks rəssamı və yazıçısı.
* Stiv Cobs — tanınmış Amerika ixtiraçısı və biznesmeni. 
* Stiv Sandvoss — Amerikalı kino aktyor.
* Stiv Voznyak — Amerikalı texnoloji sahibkar
* Stiv Şirripa — ABŞ aktyoru.
* Stiv Miller
* Stiv Smit (velosipedçi) — Kanadalı peşəkar dağ motosiklet sürücüsü.

## Həmçinin bax
* Stiven
Stokton

* Stokton (Kaliforniya) — Kaliforniya ştatında şəhər.
* Stokton (Nyu-Cersi) — ABŞ-nin Nyu-Cersi ştatının Hanterdon dairəsində yerləşən şəhər.
Henri Morgentau

* Henri Morgentau (böyük) – ABŞ diplomatı.
* Henri Morgentau (kiçik) — yəhudi əsilli ABŞ dövlət xadimi.

## Həmçinin bax
* Henri
* Morgentau
Kromlex

**Kromlexlər** — üstü yastı daş plitə ilə örtülü əlahiddə dayanmış iri daşlardan ibarət, çevrə formasında olan ən iri meqalitik qurğular. Çox halda kromlexin daxilində dolmen, yaxud mengir olub. Bu sıradan ən məşhur Stounhenc kromlexi (İngiltərə, e.ə. ll minillik) 90 metr diametrə malikdir və 125 qaya parçasından ibarətdir.

## İstinadlar
Pinus longifolia

*  — Pinus roxburghii bitki növünün sinonimi.
*  — Pinus palustris bitki növünün sinonimi.
Jujuy (ştat)

**Jujuy** — Argentinanın şimal-qərb sərhəd bölgəsində yerləşən bir ştat. Qərbdə Çili və şimalda Boliviya ilə həmsərhəd olan əyalətin ərazisi 53,219 km²-dir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şahzadə Rupert damlası

thumb|300px|Qütbləşmiş işıqda Batavi göz yaşları
**Şahzadə Rupert damlası**  (Bataviyanın şərəfinə — Hollandiyanın köhnə adı), həmçinin **Bolonya şüşələri**, **Batavi göz yaşları** () — son dərəcə yüksək daxili mexaniki gərginliyə malik temperli şüşənin dondurulmuş damcıları

## Fiziki izahatı
Temperatur aşağı düşdükdə, ərimiş şüşə kristallaşmır, əksinə şüşəli bir vəziyyətə çevrilir, yəni sərtləşən şüşənin atomları kristalda olduğu kimi "düzgün" yerlərini tutmağa vaxt tapmırlar, lakin bir quruluş meydana gətirirlər. mayenin quruluşuna bənzəyir. Qeyd etmək vacibdir ki, bu vəziyyətdə şüşənin xüsusiyyətləri, xüsusən də həcm ərimənin soyuma sürətindən əhəmiyyətli dərəcədə asılıdır.

400-600 °C temperaturda ərimiş şüşə damcısı suya düşəndə ​​onun xarici təbəqəsi o qədər tez soyuyur ki, şüşənin strukturunun özünü yenidən təşkil etməyə vaxtı olmur və həcmdə müvafiq dəyişiklik (azalma) az olur. . Digər tərəfdən, damlanın nüvəsi yavaş-yavaş soyuyur və buna görə də özək şüşəsinin strukturu xarici təbəqədəki şüşə ilə müqayisədə çox daha böyük dərəcədə dəyişir. Bununla belə, nüvənin həcmi struktur dəyişikliyinə görə dəyişə bilməz, çünki həcmdə belə bir dəyişikliyin qarşısını xarici təbəqə alır. Nəticədə, nüvə uzanır və xarici təbəqə sıxılır. Başqa sözlə desək, soyudulmuş damcının daxili hissəsində mexaniki dartılma gərginlikləri, xarici hissədə isə sıxıcı gərginliklər təsir göstərir. Sıxılmış qabıq çox güclüdür (məsələn, aerozol qutularının və ya beton metro tunellərinin dibləri eyni şəkildə qurulur), lakin qabıq məhv edilərsə, bütün gərginlik çıxarılır və damcı partlayır.

Temperli şüşə oxşar şəkildə əldə edilir - bununla belə, qabığı qıra biləcək quyruğu yoxdur (daha doğrusu, bu "quyruqlar" ən böyük əyriliyi olan künclərdir). Əgər qabıq hələ də sınmağa müvəffəq olarsa (məsələn, belə şüşədən bir stəkan başqa stəkana daxil edib onu qızdırmaqla və ya belə şüşənin vərəqinin ucuna vurmaqla), eyni “partlayış” mümkündür.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Раскрыта загадка стеклянных слез принца Руперта // lenta.ru, 10 мая 2017
* 
* 
* 
*
SEDOL

**SEDOL** () — Böyük Britaniya və İrlandiyada istifadə edilən təhlükəsizlik identifikasiya kodlarının siyahısı. Yeddi rəqəmli SEDOL kodları qiymətli kağızın emitentinin müraciəti əsasında London Fond Birjası tərəfindən təyin edilir. Kodlar SEDOL Böyük Britaniyada buraxılmış bütün qiymətli kağızlar üçün Milli İdentifikasiya Nömrəsi (NSIN) kimi xidmət edir və buna görə də onların ISIN kodunun bir hissəsini təşkil edir. SEDOL kataloqu (SEDOL Masterfile, SMF) həmçinin milyonlarla qlobal investisiya alətləri üçün identifikatorları ehtiva edir, onların hər biri öz bazarında unikal identifikatora malikdir. Xüsusilə, CUSIP kodu olmayan qeyri-ABŞ alətləri üçün çoxlu SEDOL kod identifikatorları mövcuddur. ISIN və SEDOL identifikatorları arasındakı fərq ondan ibarətdir ki, ISIN alət üçün unikal koddur, SEDOL isə müxtəlif platformalarda eyni alət ticarəti üçün bir neçə koda malik ola bilər. Məsələn, Fransa Birjasında və DAX-da satılan Total səhmləri eyni ISIN və fərqli SEDOL kodlarına malikdir. Bu kodlara əlavə olaraq, Reuters simvolik identifikatorları tez-tez istifadə olunur - Reuters Instrument Code (RIC) və bir çox başqaları.

## Təsviri
Yeddi rəqəmli SEDOL kodu iki hissədən ibarətdir: altı rəqəmli simvol-rəqəm kodu və doğrulama rəqəmi. 26 yanvar 2004-cü il tarixindən əvvəl buraxılmış SEDOL kodları digərləri üçün yalnız rəqəmlərdən ibarətdir. Daha sonra Afrika və ya Asiyada buraxılan SEDOL kodları 6 ilə başlayır. Böyük Britaniya və İrlandiyadan (İrlandiya AB-yə qoşulmazdan əvvəl) alətlər üçün SEDOL kodları adətən 0 və ya 3 ilə başlayır. Avropanın qalan ölkələrindən olan alətlər 4, 5 və ya 7 ilə başlayır, Amerika - 2-dən.

26 yanvar 2004-cü ildən sonra SEDOL rəqəmsal xarakterə çevrilir və B000009-dan başlayaraq tarixən tədricən buraxılır. Bütün yeni SEDOL hərflə başlayır, saitlərdən istifadə edilmir. İngilis və İrlandiya SEDOL kodları əvvəlində ölkə kodu və sonunda iki sıfır və bir yoxlama rəqəmi əlavə edilməklə ISIN-ə çevrilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* SEDOL Masterfile 
* Поисковая форма инструментов на сайте Лондонской фондовой биржи по различным биржевым кодам 
* Официальный сайт Ассоциации Национальных Агентств по Нумерации  (ingilis dilində)
Pump and Dump

**Pump and dump**, və ya **pamp və damp** () — qiymətli kağızlar, kriptovalyutalar və ya digər oxşar aktivlər bazarlarında onların sonrakı güclü çöküşü ilə məzənnənin manipulyasiya yolu ilə artırılması sxemi. Əsas yalan, əsaslandırılmamış tövsiyələrin köməyi ilə dəyəri artırmaq cəhdidir. Həmçinin, bu termin qısa müddət ərzində (bir neçə saatdan bir neçə həftəyə qədər) ucuz səhmlərin sürətli artımına (50%-dən çox) əsaslanan ticarət strategiyasını ifadə etmək üçün istifadə olunur.

## Tarixi
Bu strategiya Amerika penni fond bazarında yaranıb. Pump&Dump sxemi 2000-ci illərin əvvəllərində uğurla işlədi, o zaman fırıldaqçı təşkilatlar fond bazarında ümumi maraq fonunda ucuz şirkətlərin səhmlərini “pompaladılar” və inandırıcı investorların diqqətini onlara cəlb etdilər, daha sonra isə qısa müddət ərzində əvvəllər yığılmış bütün aktivləri dempinq etdi

## Kriptovalyuta bazarında paylama
Əksər ölkələrdə kriptovalyuta bazarının tənzimlənməməsi səbəbindən, kriptovalyuta mübadiləsi xidmətlərində nasos və boşaltma dərəcəsi ilə manipulyasiya sxemləri yayıldı. Birjada olduğu kimi, fırıldaqda da iki aktor var - treyder-promouter və treyder-investor. Treyder-promouter “insayder” məlumatlarını paylaşan manipulyasiya sxeminin təşkilatçısıdır, treyder-investor isə promouterin cəlb etdiyi şəxsdir, bir qayda olaraq, təqdim olunan məlumatlara inanmalı olan təcrübəsiz iştirakçıdır.

Business Insider, təşviqatçılar və investorlar arasında qarşılıqlı əlaqənin əsas mənbələrini vurğulayan nasos və boşaltma araşdırmasını dərc etdi. Əsas cəlbedici kanal Telegram messenceridir. Bu kanalın populyarlığı, ilk növbədə, proqramın iştirakçıların anonim qalmasına imkan verən uç-to-end şifrələmədən istifadə etməsi ilə bağlıdır.Araşdırma üçün Business Insider PumpKing Community, Crypto4Pumps, We Pump və AltTheWay və digərləri kimi bir sıra məşhur kriptovalyuta icmalarını seçdi. İcmalar xarici alıcıları cəlb etmək və onu bir neçə dəfə baha qiymətə satmaq (boşaltma) məqsədilə istənilən kriptovalyutanın mütəşəkkil alınması (nasos) üçün çağırışlar dərc edirlər. Nasos və boşaltma prosesinin özü belə təşkil olunur: Telegram qruplarının iştirakçılarına nasosun vaxtı barədə əvvəlcədən məlumat verilir, ticarətin harada aparılacağı link verilir, sonra təyin olunmuş vaxtda satın alınması üçün zəng edən mesaj göndərilir. istifadəçiləri eyni zamanda almağa təhrik edən kriptovalyuta. Beləliklə, kriptovalyutanın qiyməti kəskin şəkildə yüksəlir və bir müddət sonra o, ilkin mərhələdə olduğundan aşağı səviyyəyə enir.

27 noyabr 2017-ci il tarixində Bittrex platforması xidmət şərtlərini yeniləyərək nasosların və zibilxanaların təşkili ilə bağlı qaydalar əlavə etdi: bu cür fəaliyyətlərlə məşğul olan hesablar bloklanacaq və onlar haqqında məlumatlar müvafiq orqanlara ötürüləcək.

## İstinadlar