Sintez anarxizm

**Sintez anarxizmi**, **sintezçi anarxizm** və ya **sintez federasiyaları** öz iştirakçılarında müxtəliflik axtaran və anarxizm prinsipləri altında müxtəlif təmayüllü anarxistlərə qoşulmağa çalışan anarxist təşkilatın formasıdır. 1920-ci illərdə bu forma özünün əsas tərəfdarları kimi üç əsas tendensiyanın anarxistləri olan anarxo-kommunistlər, individualist anarxizm və anarxo-sindikalizm tərəfindən formalaşdırıldı. Beynəlxalq Anarxist Federasiyalar ətrafında qruplaşdırılmış anarxist federasiyaların əsas prinsipidir.

## Tarix

### Sifətsiz anarxist düşüncə məktəbləri ilə anarxizm arasında mübahisələr
"Sifətsiz anarxizm " ifadəsinin yaradıcıları Kuba əsilli Fernando Tarrida del Marmol və Rikardo Melladır . 1880-ci illərdə mutualist, fərdiyyətçi və kommunist anarxistlər arasında gedən gərgin mübahisələr onu narahat edirdi. Onların "sifətsiz anarxizm" ifadəsini işlətmələri anarxist meyllər arasında daha çox tolerantlıq nümayiş etdirmək və anarxistlərin nəzəri cəhətdən belə heç kimə qərəzli iqtisadi plan tətbiq etməməli olduqlarını aydınlaşdırmaq cəhdi idi. Sifətləri olmayan anarxistlər ya müəyyən anarxist iqtisadi modelləri səhv olaraq rədd etməyə, ya da bir-birlərini nəzarətdə saxlaya bilmələri üçün onların hamısını məhdud dərəcədə əhatə etmək üçün plüralist mövqe tutmağa meyil edirdilər. Bu anarxistlər üçün iqtisadi seçimlər bütün məcburi hakimiyyətin aradan qaldırılması üçün "ikinci dərəcəli əhəmiyyət kəsb edir" və azad təcrübə azad cəmiyyətin yeganə qaydasıdır. Bu münaqişə tezliklə İspaniyanın hüdudlarından kənarda yayıldı və müzakirələr Parisdəki La Revolte jurnalının səhifələrində öz yerini tapdı. Bu, bir çox anarxistləri Erriko Malatestanın *"sadəcə fərziyyələr üzərində çəkişmələr aparmaq bizim üçün doğru deyil" arqumenti ilə razılaşmağa sövq etdi.* Zaman keçdikcə anarxistlərin əksəriyyəti (Maks Nettlaunun sözləri ilə desək) *"biz gələcəyin iqtisadi inkişafını proqnozlaşdıra bilmərik" devizini* qəbul etdi və beləliklə, azad cəmiyyətin necə fəaliyyət göstərəcəyinə dair fərqli yox, ümumi baxışlarını vurğulamağa başladılar. Zaman keçdikcə anarxo-kommunistlərin əksəriyyəti fəhlə hərəkatına məhəl qoymamağın onların ideyalarının fəhlə sinfinə çatmamasına yol açdığı qənaətinə gəldi, anarxo-sindikalistlərin əksəriyyəti isə kommunist ideallarına sadiqliklərini vurğuladılar. Eynilə, ABŞ- da fərdiyyətçi və kommunist anarxistlər arasında eyni vaxtda gərgin mübahisə baş verdi. Volter de Kleyr kimi anarxistlər özünü sadəcə olaraq "Anarxist" adlandırmağa başladılar və Malatesta kimi "Sifətlərsiz Anarxizm" modelinə çağırış etdilər, çünki onların fikrincə, hökumət olmasa, yəqin ki, ən uyğun olanı müəyyən etmək üçün müxtəlif bölgələrdə bir çox fərqli təcrübələr sınaqdan keçirilər.

### Ukrayna və Rusiya
Volin, Nabatın təşkilatında və liderliyində önəmli rol oynayan məhsuldar yazıçı və anarxist ziyalı idi. Qısaca "Nabat" kimi tanınan Anarxist Təşkilatların Nabat Konfederasiyası 1918–1920-ci illər arasında Ukraynada tanınmış anarxist təşkilat idi. Nabatın Ukraynanın cənubundakı bütün böyük şəhərlərində filialları olsa da, onun ən çox təsir etdiyi ərazini bəzən *Azad Ərazi* adlandırırlar.

Volin, Nabat üçün anarxizmin bütün əsas qolları, ən əsası anarxo-sindikalizm, anarxo-kollektivizm, anarxo-kommunizm və anarxo-fərdiyyətçilik üçün məqbul olan platforma haqqında yazmaqda ittiham olunurdu. Nabat üçün vahid platforma heç vaxt həqiqətən mövcud deyildi, lakin Volin yazılarından və Nabatdan aldığı ilhamdan istifadə edərək Anarxist Sintezini yaratdı.

Nabat üçün təklif edilən platformada anarxizmin sintezini nəzərdə tutan aşağıdakı cümlə yer alırdı: "Bu üç ünsür (yunonizm, kommunizm və fərdiyyətçilik) vahid prosesin üç aspektidir, fəhlə sinfinin təşkilatlanmasının qurulması (ittifaqçılıq), iqtidarın qurulması. anarxo-kommunist cəmiyyətinin, azad fərdin tam dolğunluğu üçün zəruri olan maddi bazadır.

Anarxist sintezlə bağlı mübahisə 1926-cı ildə rus sürgünlərinin Dielo Truda qrupu tərəfindən yazılmış *Libertar Kommunistlərin* Təşkilat Platformasının müzakirəsi kontekstində yaranır. Platforma Voline, Erriko Malatesta, Luici Fabbri, Kamillo Berneri, Maks Nettlau, Aleksander Berkman, Emma Qoldman və Qreqori Maksimoff kimi ən nüfuzlu anarxistlər də daxil olmaqla dövrün anarxist hərəkatı ilə bağlı bir çox sektordan sərt tənqidlər aldı.

## İstinadlar