Elçin Xəlilov

**Elçin Nüsrət oğlu Xəlilov** () — geofizik.

## Həyat və fəaliyyəti
26 aprel 1959-cu ildə anadan olub. Atası Nüsrət Xəlilov Azərbaycan alimi, neftçi-geoloq, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, respublikanın əməkdar geoloqu, professor, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdçüsüdür..
Anası, Rəna Hüseyn qızı Xəlilova, Azərbaycan Pedaqoji Universitetində tibbi biliklər üzrə müəllim işləmişdir. Babası, professor Hüseyn bəy Ağabəyov Böyük Vətən müharibəsində iştirak edib, orden və medallarla təltif edilib, ginekologiya sahəsində alim-professor idi, Azərbaycan Tibb Universitetinin kafedra müdiri vəzifəsində çalışıb.
Ulu babası — görkəmli şərqşünas alim, professor Sadıq bəy Ağabəyzadə, XX əsrin əvvəllərində general-mayor rütbəsi ilə Çar ordusunda xidmət etmişdir.
1918–1919-cu illərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətində, bir neçə ay ərzində Daxili İşlər Nazirinin birinci müavini vəzifəsində çalışıb, həmçinin Müdafiə Nazirinin müvəqqəti səlahiyyətlərini icra edən şəxs olub.

1981-ci ildə M. Əzizbəyov adına Azneftkimya institutunu qurtarıb. 1981-ci ildən 1989-cu ilə qədər Ümumittifaq Elmi-Tədqiqat Geofizika İnstitutunun Cənub Bölməsində mühəndis, kiçik elmi işçi, böyük elmi işçi, laboratoriya müdiri vəzifələrində işləmişdir. 1989-cu ildən "İNTERGEO-TETİS" Beynəlxalq elmi-texniki kompleksin prezidentidir. 1984-cü il üçün elm və texnika sahəsində Azərbaycanın Lenin Komsomolu Mükafatı laureatıdır. Zəlzələlərin proqnozu və vulkan püskürmələrinin öyrənilməsi sahəsində 1990-cı ildə Lomonosov adına MDU-da (Moskva şəhəri) doktorluq dissertasiyası müdafiəsi etmişdir.

1991-ci ildən 1995-ci ilə qədər Bakı xalq deputatları sovetinə deputat secilmişdir. Bakı şəhərinin ekologiyası üzrə Daimi Deputat Komissiyasının sədri olmuşdur. 1995–1996-cı illərdə beynəlxalq aləmdə elmi nailiyətlərinə görə Beynəlxalq Tərcümeyi-hal Mərkəzinin (İngiltərə) diplomu ilə təltif olunmuşdur. Elçin Xəlilovun haqqında məlumat "Elm və sənaye üzrə MDB-nin 100 lideri", "Azərbaycanda kim kimdir" ensiklopedik məlumat kitablarında, "Azərbaycanda geoloq və geofizik alimlər", "Azərbaycan geofizikləri: kim kimdir" soraq kitablarında, "Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının Azərbaycan Bölməsi" kitabında, "Кто есть кто в Русской Секции Международной Академии Наук" kitabında dərc edilmişdir.

1999-cu ildən Azərbaycanın Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyəti yanında Daimi Komissiyanın həmsədri və Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının üzvü təyin olunmuşdur.

2000-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının Ekspert Şurası Sədrinin müavini təyin olunmuşdur.

2001-ci ildə Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının (Avstriya, İnsbruk) həqiqi üzvü (akademiki) və Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının Azərbaycan Bölməsinin prezidenti seçilmişdir.

2001-ci ildən Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının Zəlzələlərin Proqnozu və Öyrənilməsi üzrə Elmi-Tədqiqat institutunun baş direktorudur.

2002-ci ildə elmi tədqiqatlarına görə "Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının qızıl döş nişanı ilə təltif olunmuşdur.

2003-cü ildə E. Xəlilov, Nobel mükafatı laureatı P. N. Kapitsanın "Elmi kəşfin müəllifinə" adı altında, gümüş medalla təltif edilmişdir.

2003-cü ildə AMEA akademiki Şəfaət Mehdiyev, REA Akademiki V. E. Xain, RTEA Akademiki T. A. İsmayıl-Zadə ilə birlikdə "Vulkan püskürmələrinin zaman-məkan paylanmasının qanuna uyğunluğu" adında elmi kəşfin 239 №- li diplomunu almışdır.
2003-cü ildə Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının və EURASIA PACIFIC UNINET Beynəlxalq Təşkilatının (Avstriya, Vyana) "Seysmik risk və seysmodavamlı tikinti üzrə Beynəlxalq Komissiya"nın sədri secilmişdir.

2006-cı ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının Yer Elmləri üzrə Ekspert Şurasının sədri təyin olunmuşdur.

2006-cı ildə "Zəlzələyə davamlı tikinti üzrə yeni texnologiya" NATO Beynəlxalq Layihəsinin Direktoru təsdiq olunmuşdur (NATO PROJECT SFP 982167). Layihə Cenevrədə patent almış Elçin Xəlilovun iki ixtirasına əsaslanmışdır. Layihədə üç ölkə iştirak edir – Türkiyə, Azərbaycan və Qazaxıstan.

2007-ci ildən seysmodavamlı tikintidə və zəlzələlərin proqnozlaşdırılmasında yeni texnologiyalar üzrə İndoneziyada Gada Mada Universiteti ilə birlikdə Beynəlxalq Proqrama başçılıq edir.

2007-ci ildə Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının S&E Vitse-Prezidenti secilmişdir.

2008-ci ildə Rusiya Təbii Elmlər Akademiyasının akademiki seçilmişdir.

2008-ci ildə Ümumdünya Elmi Əməkdaşlıq Təşkilatının (London) vitse-prezidenti, 2011-ci ildən İdarə Heyətinin sədri seçilmişdir.

2009-cu ildən Zəlzələlərin Proqnozlaşdırılması üzrə Qlobal Şəbəkə (GNFE) -nin(London) baş direktorudur

2009-cu ilin dekabrında, geoloji ətraf mühitin global dəyişikliklər üzrə beynəlxalq komitənin əsaslı iclasında, 30 ölkənin alimlərini birləşdirən Geodəyişiklik Beynəlxalq Komitəsinin Prezidenti seçilmişdir.

Prof. Elçin Xəlilov, 19-21 sentyabr 2011-ci il tarixlərində İstanbulda (Türkiyə) dünyanın 40 ölkəsindən alimlərin iştirakı ilə keçirilən "Təbii Fəlakətlər və Müasir Sivilizasiyanın Qlobal Problemləri" adlı Beynəlxalq Konqres və Sərginin (GEOCATACLYSM – 2011) təşkil etdiyi Dünya Forumunun İdarə Heyətinin Sədri olmuşdur. Konqresin təsisçiləri bunlar idi: Beynəlxalq Elmlər Akademiyası (Avstriya), "Sərhədsiz Elm" Beynəlxalq Elmi Əməkdaşlıq Təşkilatı, Rusiya Elmlər Akademiyası, Pakistan Elmlər Akademiyası və digər nüfuzlu təşkilatlar https://www.ras.ru/news/shownews.aspx?id=157e9b90-f12a-4fb2-a835-abcd13a2c3adhttps://konferencii.ru/info/63343https://earth-chronicles.ru/news/2011-09-29-8629.

2022-ci ildən Elçin Xəlilov Çində yaşayır və Vençjou Universitetində professor, eləcə də Milli İstedad Proqramının (2021) qalibi kimi bu vəzifəyə təyin edilmiş ən yüksək kateqoriyalı xarici elmi ekspertdir. O, Vençjou Universitetində bir sıra böyük elmi layihələri əhatə edən ZEOMAG elmi proqramına və universitetin eyniadlı əsas laboratoriyasına rəhbərlik edir. Bu proqram çərçivəsində Çin Xalq Respublikasının Vençjou Universiteti ilə Rusiya Elmlər Akademiyasının Sankt-Peterburq Tədqiqat Mərkəzi arasında əməkdaşlıq 2022-ci ildə başlayıb.

Ətraf Mühitin Qlobal Problemləri UNEC Tədqiqat Mərkəzinin rəhbəridir.

08 iyul 2025-ci il tarixində ÇXR-in Çjentszyan əyalətinin Xalq Məclisinin Böyük Zalında ÇXR-in Çjetszyan əyalətinin yüksək səviyyəli xarici mütəxəssisləri üçün “West Lake Friendship Award” təqdimat mərasimi baş tutdu. Professor Elçin Xəlilov “West Lake Friendship Award” medalı və sertifikatına layiq görüldü. Bu mükafat Professor Elxin Xəlilova 2022-2024-cü illərdə Ventszyou Universitetində işlədiyi dövrdə elmi nailiyyətlərinə görə təqdim edilmişdir. 2022-ci ildə Ventszyou Universitetinin “Həyat və Ətraf Mühit Elmləri” fakültəsinə qəbul olunduğu gündən etibarən o, dünyada ilk dəfə olaraq “məsaməli maqnit sistemi (MagVortex, MV)”-nin işlənib hazırlanması üzrə komandaya rəhbərlik etmiş və suda siyanofitlərin (mavi-yaşıl yosunların) çoxalmasının monitorinqi və onların zərərsizləşdirilməsini birləşdirən pilotsuz gəmini uğurla hazırlamışdır. Pilotsuz robot real vaxt rejimində proqram tərəfindən idarə olunur və onun tətbiqi ətraf mühitin qorunması sahəsində innovativ həllərin inkişafına töhfə verir https://www.wzu.edu.cn/info/1320/100567.htm. 

Elçin Xəlilov 23 noyabr 2025-ci il tarixində Asiya Elmlər Akademiyasının (AEA) Baş Assambleyası zamanı (AEA, ÇXR, Hong Kong) AEA Akademiki və Prezidenti seçildi. https://academy.uz/ru/news/ozbek-olimlari-osiyo-fanlar-akademiyasi-prezidiumi-tarkibida-fa-prezidenti-shavkat-ayupov-osiyo-fanlar-akademiyasi-vitse-prezidenti-etib-saylandi, https://www.aa-sc.com/members, https://www.aa-sc.com/general-assembly, http://science.org.ge/?p=20549&lang=en,https://iqtisadiyyat.com/pdffile/2025/11/27/488/616156161546-47-1404-SON.pdf.

İki oğlu var.

## Şəkillər

Fayl:Hamengku Buwono X.jpg| Soldan sağa: Djoqyakarta əyalətinin sultanı Zati Aliləri Hamengku Buwono X və GNFE-nin Prezidenti Prof. Dr. Elçin Xəlillov
Fayl:Delegation_in_China.png| Prof. Dr. Elçin Xəlillov Azərbaycan dövləti deleqasiyasi tərkibində Çin səfərində 
Fayl:E.Khalilov Z.Zhelev.jpg| Soldan sağa: (1990-1997)-ci illərdə Bolqarıstan prezidenti Dr. Jelyu Jelev və Prof. Dr. Elçin Xəlilov
Fayl:E.Khalilov I.Ahmad.jpg| Soldan sağa:  Pakistan Elmlər Akademiyasının Prezidenti İşvaq Əhməd və Prof. Dr. Elçin Xəlilov


## Nailiyyətləri
Elçin Xəlilov Almaniyada, İngiltərədə, Avstriyada, Belçikada, İspaniyada, İndoneziyada, Türkiyədə, Slovakiyada, Rusiyada, Çexiyada, İranda, Çində, Kiprdə, Bolqariyada, Qazaxstanda, Ukraynada və başqa ölkələrdə keçirilən bir çox beynəlxalq konfranslarda iştirak etmişdir.

O, Amerikanın Elmi İnkişaf üzrə Assosiasiyasının (AAAS); Avroasiya Geofizika Cəmiyyətinin, Nyu-York Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür.
2007-ci ildə E. Xəlilov Rusiya Təbiət Elmlər Akademiyasının akademiki seçilmişdir.

Elçin Xəlilov geodinamik proseslər, zəlzələlərin proqnozu və vulkanların püskürməsi sahəsində mütəxəssisdir. O, 300-dən çox dərc olunmuş elmi məqalənin, on monoqrafiyanın, beş kitabçanın, 100-dən çox ixtiranın, o cümlədən, 30 PST (Cenevrə), 1 Avropatent, 25 Avrasiya patenti və 40-dan artıq (Pakistan, İndoneziya, Azərbaycan və s.) milli patentlərinin və bir elmi kəşfin müəllifidir.

O, həmçinin, Xəzər dənizində Benyof zonasının öyrənilməsinin əsasını qoymuşdur.
2007-ci 19–27 sentyabrda Elçin Xəlilov və Azərbaycan Respublikası FHN təşəbbüsü ilə Bakıda "Natural Cataclysms and Global Problems of the Modern Civilization" adlı beynəlxalq simpozium keçirilmişdir. Simpoziumda 20 dən artıq ölkədən 200 dəm çox elm adamı iştirak etmişdir.

## Kitabları
# В. Е. Хаин, Э. Н. Халилов. Цикличность геодинамических процессов: Её возможная природа. Москва, Научный Мир, 2009, 520 с.
# В. Е. Хаин, Э. Н. Халилов. Пространственно-временные закономерности сейсмической и вулканической активности. Bourgas, Bulgaria, SWB, 2008, 304 c.http://www.khalilov.biz/pdf/Khain,Khalilov.pdf 
# E. N. Khalilov. Global Network of Forecasting the Earthquakes: New technology and new philosophy. SWB, London, 2009, 65 с.http://wosco.co/books/Earth_Sciences/Global_Network_E.N.Khalilov.pdf .
# Э. Н. Халилов.Глубинное строение и геодинамика Кавказско – Каспийского региона. /Под редакцией Академика РАН В.Е. Хаина/, SWB, Innsbruck-Moscow, 2008, 168 p.https://www.academia.edu/130309079/Халилов_Э_Н_Глубинное_строение_и_геодинамика_Кавказско_Каспийского_региона_Под_редакцией_Академика_РАН_В_Е_Хаина_  
# Э. Н. Халилов. Гравитационные волны и геодинамика. Под редакцией Академика В. Е. Хаина. Москва-Баку, IAS/ICSD, 2004, 330 с.http://wosco.org/books/Earth_Sciences/Qravitatsionnie_volni_i_geodinamika.pdf 
# Э. Н. Халилов. Всемирная сеть прогнозирования землетрясений. Bourgas-London, SWB, 2009, 55 c. ISBN 978-9952-451-02-3
# Э. Н. Халилов, Р. А. Багиров. Природные цеолиты, их свойства, производство и применение. Баку-Берлин, 2002, 348 с.

## Patentlər
# E. N. Khalilov. GRAVITATIONAL WAVE RECORDER(WO/2005/010558) http://www.wipo.int/pctdb/en/wo.jsp?wo=2005010558 .
# E. N. Khalilov. Aseismic building block. PCT, WO 2005/106134 A1, Geneva, 10.11.2005 http://www.wipo.int/pctdb/en/wo.jsp?IA=AZ2004000004&DISPLAY=STATUS .
# E. N. Khalilov. Method for recording the low-frequency gravitational waves and the device for measurement of them. PCT, WO 2005/003818 A1, Geneva, 13.01.2005 http://www.wipo.int/pctdb/en/wo.jsp?wo=2005003818 .
# E. N. Khalilov. Method for recording the low-frequency gravitational waves. PCT, WO 2005/024465 A1, Geneva, 17.03.2005 http://www.wipo.int/pctdb/en/wo.jsp?wo=2005024465 .
# E. N. Khalilov. Method for recording the gravitational quantum effects and the device for its realizing. PCT, WO 2005/054901 A1, Geneva, 16.06.2005 http://www.wipo.int/pctdb/en/wo.jsp?wo=2005054901 .
# E. N. Khalilov, W. Kofler. ANTISEISMIC CONSTRUCTION. WO/2007/051262, Geneva, 02.11.2005 http://www.wipo.int/pctdb/en/wo.jsp?wo=2007051262 .
# E. N. Khalilov, Sh. Aydazade. Detector of earthquakes. Eurasian Patent Organization, Patent# 003798, 30.10.2003.

## İstinadlar