open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hafizə Əsgərova

**Hafizə Əsgərov Hüseyn qızı**  (d.1950-ci ildə  20 mart Cəbrayıl rayonunun Soltanlı kəndi) coğrafiya elmlər doktoru, Coğrafiya və ÇH fakültəsinin Ümumi coğrafiya kafedrasının dosenti.

## Həyatı
Əsgərova Hafizə Hüseyn qızı 1950-ci ildə Cəbrayıl rayonunun Soltanlı kəndində anadan olub. 1967-ci ildə ADPU-nun Coğrafiya fakültəsinə qəbul olmuş, 1971-ci ildə İnstitutu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 

## Elmi fəaliyyəti
1971-ci ildən 1979-cu ilə kimi təyinatla Xırdalan şəhərində 2 saylı orta məktəbdə müəllim işləmiş, 1979-cu ildə Pedoqoji Universitetin coğrafiya fakültəsində ümumi coğrafiya kafedrasında baş laborant vəzifəsinə qəbul olunmuşdur. 1992-ci ildən kafedrada müəllim, baş müəllim işləmişdir. 1999-cu ildə AMEA ak H.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun “Fiziki coğrafiya” şöbəsinin “landşaftşünaslıq” bölməsində “Landşaftların səhralaşmasının fitocoğrafi xüsusiyyətlərinin tədqiqi Kiçik Qafqazın şimal-şərq və Ceyrançöl alçaq dağlığı timsalında” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru adını almışdır.

## Elmi əsərləri
O, bir ixtisasçı kimi səhralaşma sahəsi üzrə 34 məqalə, 4 tezis çap etdirmişdir, 4 tədris proqramı, 2 metodik göstərişin müəllifidir.

* “Landşaftın geokimyası” kursunun proqramı. Pedaqoji universitet və institutlarda magistr hazırlığı üçün. Bakı, ADPU, 2005, səh 24-28.

* Landşafşünaslığın əsasları. Dünyanın landşaftları. Pedaqoji universitet və institutlarda bakalavr hazırlığı üçün. Bakı, ADPU, 2004, səh 1-16.

* Mövsümü çöl təcrübələrinin aparılmasına dair metodik göstəriş. Bakı, ADPU, 2006, səh 1-20.
 
* Landşaftşünaslıqdan çöl-tədqiqat işlərinin aparılmasına dair metodik vəsait. Bakı, ADPU, 2008, 50 səh.
 
* Ümumi coğrafiyadan dövlət imtahanı proqramı. Pedaqoji universitet və institutlarda bakalavr hazırlığı üçün. Bakı, ADPU, 2008, səh 3-17.

* Coğrafiya ixtisasından “Seçmə fənn” üzrə (Səhralaşma qlobal ekoloji problem kimi). Pedaqoji universitet və institutlarda bakalavr hazırlığı üçün proqram. Bakı, ADPU, 2009, səh 1-14.
 
* Monitorinq, Azərbaycan təbiəti. Elmi-metodik məcmuə. Bakı, 1982. №6(34), səh.30-32, (həmmüəlliflər A.Əsgərov).

* Landşaftda antropogen təsir və səhralaşma. Azərbaycan təbiəti jurnalı. Bakı, “Kommunist”, 1990, № 5,  səh 25-27.
 
* Bitki indikasiyası və səhralaşma. “Azərbaycan təbiəti” jurnalı. Bakı, “Azərbaycan”, 1991,    № 9, səh 23-24.

* Pleystosendə Azərbaycan ərazisinin səhralaşma prosesinin paleofitocoğrafi üsulla öyrənilməsi. Pedoqoji universitetin “Xəbərləri”. Təbiət elmləri seriyası. Bakı, ADPU, 1993, № 1-2,  səh 262-268.

## Kitabları
* H.Əsgərova. “Landşaftın səhralaşmasının fitocoğrafi xüsusiyyətlərinin tədqiqi (Kiçik Qafqazın şimal-şərq yamacı və Cöyrançöl alçaq dağlığı timsalında)” Bakı – 2012, 180səh 

## Həmçinin bax

* Xəyyam Rəhimov

* Almas Mikayılov

## Xarici keçidlər
Hafizə Hüseyn qızı Əsgərova 

## İstinadlar
Maqsud Qocamonov

**Məqsəd Qocamanov Hüseyn oğlu** () texnika elmləri doktoru, professor.

## Həyatı
Məqsəd Qocamanov 1960-cı ildə Qazax rayonunda anadan olub. 1977-ci ildə orta məktəbi fərqlənmə ilə, 1982-ci ildə Moskva Dövlət Geodeziya və Kartoqrafiya Universitetini (MİİQAiK) "astronomo-geodeziya" ixtisası üzrə bitirib.

## Elmi fəaliyyəti
1989-cu ildə namizədlik, 2005-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. 1989–1992-ci illərdə Azərbaycan Neft və Kimya institutunda assistent, 1992-ci ildən Bakı Dövlət Universitetinin "Geodeziya və kartoqrafiya" kafedrasında baş müəllm (1992–1994), dosent (1994–2006), professor (2006) və kafedra müdiri (2011) vəzifəsində çalışır. Ali təhsilin bütün pillələrini (institut, aspirantura, doktorantura) Rusiyada (Moskva ş.-MİİQAiK-də) keçmiş, geodeziya — kartoqrafiya sahəsində elmlər doktoru alimlik dərəcəsinə layiq görülmüş ilk və yeganə azərbaycanlıdır.AMEA-nın H. Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu nəzdində doktorluq dissertasiyalarının müdafiəsi üzrə Dissertasiya şurasının, BDU-nun Coğrafiya fakültəsinin elmi və metodik şuralarının üzvüdür. O, çoxsaylı beynəlxalq elmi və elmi-praktik konfransların, simpoziumların: (MİİQAiK – 225, Moskva, 2004), Geoforum (Moskva, 2003, 2005), Geoforum (Lvov, 2003), (MİİQAiK – 230, Moskva, 2009), (Ali geodeziya təhsili-175 il, Moskva, 2010), (Daşkənd İrriqasiya və Meliorasiya institutu, Daşkənd, 2011), (Avstraliya, Melburn ş., 2012), (Polşa, Vroslav ş., 2013), (Türkiyə, Ankara ş., 2013) və s. iştirakçısı olmuşdur. O, bir çox Beynəlxalq elmi cəmiyyət və təşkilatların, o cümlədən Beynəlxalq Fotoqrammetriya və Məsafədən Duyma Təşkilatının Azərbaycan üzrə nümayəndəliyinin sədridir.

## Elmi əsərləri
150-dən çox elmi əsərin müəllifidir. O cümlədən, ali məktəblər üçün "Geodeziya ölçmələrinin riyazi hesablanması", "Geodeziya ölçmələrinin hesablanması və tarazlaşdırılması", "Hərbi topoqrafiya" dərsliklərinin, "Peyk texnologiyalarından istifadə etməklə geodeziya şəbəkələrinin yenidən qurulması və inkişafı" (2008, Moskva-Bakı), "Dənizdə işlərin geodeziya təminatı və monitorinq xüsusiyyətləri" (2009, Moskva-Bakı) monoqrafiyalarının, Geodeziya, kartoqrafiya və aerofotoplanalmaya dair rusca- azərbaycanca terminoloji lüğətin, iki müəlliflik şəhadətnaməsinin, tədrisə dair 25 metodik iş və proqramların müəllifidir. Əsərləri bir çox xarici ölkələrdə, o cümlədən Rusiyanın mərkəzi dövri jurnallarında və Azərbaycanda nəşr olunmuşdur.

## Həmçinin bax
* Zaur İmrani

* Hafizə Əsgərova

## İstinadlar
Amanoxasidate

**Amanoxasidate**  - dil olaraq Yaponiyanın Kioto prefekturası ərazisində yerləşir. Yaponiyanın üç məşhur mənzərəsindən biridir. Amanoxasidate iki sahili birləşdirir və Miyadzu körfəzi ilə laqunu ayırır. Dilin uzunluğu 3,3&nbsp;km təşkil edir. Buradan dağlara gözəl mənzərə açılır. Dil turistləri və fotoqrafları özünə cəlb edir. Dil iki sahili tam birləşdirmir. Onun sonunda açılan körpü vardır. Cənub qutaracağına yaxın buddist məbədi olan Tion-Dzi yerləşir. Burada İsosimidzu su qaynağı yerləşir. 1985-ci ildə «Yaponiyanın ən yaxşı suyu» kateqoriyasına layiq görülmüşdür.
## İstinadlar

## Mənbə
* Rəsmi sayt 
* Amanoxasidate
Ermənistan Kommunist Partiyası

**Ermənistan Kommunist Partiyası** — 1920-ci ilin fevralında bolşeviklər tərəfindən yaradılmış kommunist ideologiyalı siyasi partiya. Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının tərkib hissəsi idi. Ermənistan Xalq Cümhuriyyətinin süqutandan sonra 1920-ci il tarixində qurulan Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasının yeganə hakim siyasi partiyası olub. Ermənistan SSR 1990-ci ildə çox partiyalı sistemə keçəndə, partiyanın mütləq hakimiyyəti sona çatıb və ləğv edilib.

## İstinadlar
Dövri sistemin səkkizinci periodu

**8-ci period elementləri** — yeddinci periodda yerləşən elementlərdir. Bu periodda Aktinoidlərlə birlikdə 32 element yerləşir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Cumeyra-Biç

**Cumeyra-Biç** () — ağ qumdan ibarət olan çimərlik. Dubay şəhərinin Cumeyra rayonu ərazisində yerləşir. Cumeyra palması ilə kəsişərək Cumeyra-Biç-Rezidensə qədər uzanır.

## İstinadlar
Köhnə Xanqızı kanalı

**Köhnə Xanqızı kanalı** **(Orconokidze kanalı)** - 1933-cü ildə istifadəyə verilən əkin sahələrini suvarmaq məqsədilə çəkilmiş magistral kanal. 

## Tikilmə tarixi
Köhnə Xanqızı suvarma sistemi şimaldan Qarqarçay, cənubdan Araz çayı ilə həmsərhəd olan Mil düzünün orta hissəsində yerləşirdi. Köhnə Xanqızı kanalının IV-VI əsrlərdə tikildiyi güman olunur. Tarixi mənbələrdə bu kanalın adı Borlos kimi də çəkilirdi. Sonrakı illərdə Gavurarx adlandırılmışdır. Araz çayından təxminən eyni hissədə su götürməklə, çayın sağ sahili boyunca İranın Muğan düzündə əkin sahələrini suvarmaq məqsədilə çəkilmiş magistral kanalın adı da Gavurarx olmuşdur. Yararsız hala düşmüş kanal XIV əsrdə Teymurləng tərəfindən bərpa olunmuş, qarabağlı Əhməd bəy Cavanşir tərəfindən 1866-cı ildə Araz çayından 8 km uzunluğunda olan dağılmış hissə tikinti-bərpa işlərindən sonra Gavurarx adıyla kanal yenidən istifadəyə verilmişdir. Sonrakı illərdə suvarma sistemini bərpa etmək üçün təşəbbüslər olsa da, tikinti-bərpa işləri 1927-1933-cü illərdə görülmüşdür. Kanal istifadəyə veriləndə dövrünün tanınmış bolşeviklərindən biri, gürcü millətindən olan Qriqori Konstantinoviç Orconikidzenin şərəfinə Orconikidze kanalı adlandırılmışdır. Torpaq məcrada tikilmiş kanalın uzunluğu 64,5 km, su nəqletdirmə qabiliyyəti 33 m³/san idi. Əmirzeyidli kəndi yaxınlığında Araz çayında tənzimləmə işləri görməklə kanala su qəbul edilmişdir. Sovetlər ölkəsində Q.K.Orconikidze adına kanalın istifadəyə verilməsi irriqasiya tikintisi sahəsində böyük nailiyyət kimi qeyd edildi. Suvarma sistemindəki 33 min hektar əkin sahəsində pambıq bitkisinin becərilməsi üçün əlverişli şərait yaradıldı. İşçi qüvvəsi olaraq bu əraziyə digər bölgələrdən köçkünlərin məskunlaşdırılmasına, yeni kənd və qəsəbələrin salınmasına başlanıldı.
Köhnə Xanqızı kanalına Araz çayından tələbata uyğun həcmdə su götürülməsində müntəzəm olaraq problemlər yaranırdı. Bu problemlər Baş Mil kanalı (1976-cı il) istismara verildikdən sonra həll edildi. Köhnə Xanqızı kanalına suyu Baş Mil kanalından vermək mümkün oldu. Bununla da Araz çayından tələb olunduqda, saniyədə 8-15 m³ su götürülürdü. 

Köhnə Xanqızı kanalın suyundan istifadə etməklə, yalnız Beyləqan rayonu ərazisində 34 min hektar sahə suvarılır. Kanalın uzunluğu 64 km, suaparma qabiliyyəti isə 45 m³/san-dir.
## Həmçinin bax
* Yuxarı Qarabağ kanalı
* Baş-Muğan kanalı
* Yuxarı Şirvan kanalı
* Samur-Abşeron kanalı

## Xarici keçidlər
* Mil düzü landşaflarında səhralaşma prosesinin müasir vəziyyəti. 
* Daxili sular, çaylar, göllər, kanallar

## İstinadlar
Boztəpəarx kanalı

**Boztəpəarx kanalı** - 1924-cü ildə İmişli rayonu ərazisində tikilmiş suvarma kanalı.  

## Tikilmə tarixi
1924-cü ildə İmişli rayonu ərazisində tikilmişdir. Araz çayından su öz axını ilə çayda mexaniki tənzimləmə işləri aparmaqla Boztəpəarx kanalına verilir. Başlanğıcında suyun sərfi 8 m³/san olmaqla torpaq məcrada inşa edilmişdir. İmişli və Beyləqan rayonlarının ərazisində 11 min hektar əkin sahəsini suvarma suyu ilə təmin edir. Ümumi uzunluğu 45 km-dir. 

## Həmçinin bax
* Arx
* Yuxarı Qarabağ
* Baş-Muğan
* Yuxarı Şirvan
* Samur-Abşeron
* Köhnə Xanqızı kanalı

## Xarici keçidlər
Daxili sular, çaylar, göllər, kanallar

## İstinadlar
Belarus Hərbi Hava Qüvvələri

**Belarus Hərbi Hava və Hava Hücumundan Müdafiə Qüvvələri** (belarusca: *Ваенна-паветраныя сілы і войскі супрацьпаветранай абароны Рэспублікі Беларусь*) — Belarus Silahlı Qüvvələrinin tabeçiliyi altında fəaliyyət göstərən xüsusi hərbi birləşmədir. 1992-ci ildə Belarus ərazisində dislokasiya olunmuş Sovet Hərbi Hava Qüvvələrinin 26-cı Hava Ordusunun əsasında yaradılmışdır.

5 may 1942-ci ildə Qərb cəbhəsinin hava qüvvələrinin əsasında 1-ci Hava Ordusu yaradılmışdır. 10 yanvar 1949-cu ildə rəhbərliyin əmrinə əsasən bu ordunun adı dəyişdirilərək 26-cı Hava Ordusu adlandırılmışdır. 1 may 1988-ci il tarixində SSRİ Müdafiə Nazirliyinin 0018 saylı qərarına əsasən 26-cı Ordu Belarus Hərbi Dairəsinin Hava Qüvvələrinin tərkibinə verilmişdir. 15 may 1992-ci ildə Belarus Respublikası Müdafiə Nazirliyinin 05 saylı əmrinə əsasən 26-cı Hava Ordusu Belarus HHQ-nin tabeçiliyinə verilmişdir.

Belarus HHQ-nin Rusiya HHQ ilə çox yaxın əlaqələri var.

## Qəzalar
30 avqust 2009-cu ildə Polşanın Radom şəhərində Aviaşounun ikinci günü bir ədəd Su-27UBM döyüş təyyarəsi qəzaya uğramışdır.

21 aprel 2010-cu ildə təlimlər zamanı iki ədəd MiQ-29 döyüş təyyarəsi toqquşmuşdur. Təyyarələrdən biri yerə təhlükəsiz şəkildə eniş edə bilsə də, digəri qəzaya uğramışdır.

23 sentyabr 2010-cu ildə bir ədəd MiQ-29 qəzaya uğramışdır.

29 noyabr 2011-ci ildə bir ədəd Mi-24 döyüş helikopteri Novye Zasimoviçi kəndi yaxınlığındakı meşəlik ərazidə qəzaya uğramış, nəticədə hər üç ekipaj üzvü həlak olmuşdur.

12 iyun 2012-ci ildə bir ədəd Su-25 kiçik bir kəndin yaxınlığında qəzaya uğramışdır. Qəzanın baş vermə səbəbi pilot Nikolay Qridnyovun aşağı hündürlükdə manevr edərkən idarəetməni itirməsi olmuşdur.

11 noyabr 2014-cü ildə bir ədəd MiQ-29 qəzaya uğramışdır.

23 fevral 2017-ci ildə bir ədəd MiQ-29 havalanarkən mühərrikdə baş verən yanğın səbəbilə təyyarə qəzaya uğramış, pilot katapult edərək sağ qalmışdır.

## Gələcək planlar
Gələcək planlara görə, Belarus Rusiyadan 18 ədəd Su-30K və ya Su-30KN tipi döyüş təyyarəsi almağı hədəfləyir. Rusiya bu qırıcıların hər birini 5 milyon dollar qarşılığında modernizasiya edir. Belarus da bu modernizasiya proqramında iştirak edərək bir neçə Su-30KN döyüş təyyarəsi almaq niyyətindədir.

Bundan başqa, Belarus və Rusiya 2015-ci ildə dörd ədəd Yak-130 yüngül hücum təyyarəsinin satın alınması haqqında müqavilə imzalamışdır.

## Təchizatı

## Həmçinin bax
* Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri
* MiQ-29

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Официальная страница ВВС и ВПВО Республики Беларусь 
* Всё о ВВС Беларуси
Bafetimbi Qomis

**Bafetimbi Qomis** (; ) - Seneqal əsilli fransız futbolçu. Türkiyə Super Liqası təmsilçilərindən Qalatasaray’da oynayır.

## Klub karyerası

### Sent-Etyen
Bafetimbi, peşəkar karyerasına Sent-Etyen’də başladı. Daha sonra icarə əsasında Troyes’ə transfer olundu. Bu klubda 13 oyunda 6 qol vurdu. 2009-cu ildə Sent-Etyen’lə yollarını ayırdı.

### Olimpik Lion
Qomis 2009-cu ildə ölkəsinin Olimpik Lion klubu ilə 13 milyon avro qarşılığında 5 illik müqavilə imzaladı. Bafetimbi, Sent-Etyen’in Olimpik Lion’a göndərdiyi 6-cı futbolçu olmuşdur.

### Suonsi Siti
2014-cü ildə İngiltərə klublarından Suonsi Siti ilə 4 illik müqavilə imzaladı. Futbolçu ilk qolunu Arsenal’a qarşı atdı.

### Olimpik Marsel
**Qomis** 2016-cı ildə icarə əsasında Olimpik Marsel’ə keçdi. İlk oyununa Tuluz qarşısında çıxdı. Matç 0-0 hesabı ilə bitdi.

### Qalatasaray

#### 2017-2018 mövsümü
##### UEFA Avropa Liqası
Bu klubdakı debütünü UEFA Avropa Liqası II təsnifat mərhələsində *Östersund* qarşısında etdi. Qalatasaray rəqibinə 2-0 hesabı ilə məğlub oldu. **Qomis** 68. dəqiqə meydanda qala bildi. İkinci oyunda 90. dəqiqə meydanda qalan futbolçu Qalatasarayın UEFA Avropa Liqasına vəda etməsinin qarşısını ala bilmədi.

### Al-Hilal Saudi
#### 2018-2022 mövsümü
Qalatasaray klubundan maaş probleminə görə ayrılan futbolçu 6 milyon avro qarşılığında Al-Hilal Saudi klubuna transfer oldu. Yeni klubu ilədə artıq bir çox kuboklar qazanmışdır.

Al Hilal karyerası ərzində 151 oyun keçirmiş, 116 qol vurmuş və 18 ötürmə etmişdir.

**Qazandığı kuboklar**:

* AFC Çempiyonlar Liqası - 2
* Səudi Ərəbistan Liqası - 2
* Super Kubok - 1
* Kral Kuboku - 1
* Liqdə qol krallığı
* AFC Çempiyonlar Liqası qol krallığı

### Qalatasaray

#### 2022-davam edir
Al-Hilal klubundan ayrılan futbolçu qış transfer pəncərəsində yenidən Qalatasaraya transfer olmuşdur.

## İstinadlar
Xameleon burnu

**Xameleon burnu** () (**Laqernı**; **Toprak-kaya**, **Torpaq-Qaya**) — Krım sahillərində, Koktebel şəhəri yaxınlığında yerləşən burun. Burun Koktebel körfəzi ilə Tixaya buxtasını ayırır. Burunun adı onun günün çağlarından, günəşin düşməsindən və buludluluqdan asılı olaraq rəngini dəyişməsidir. Gün ərzində burun rəngini 20 dəfə dəyişə bilir.  
## İstinadlar

## Mənbə
* Xameleon burnu
* Все о мысе Хамелеон в Коктебеле (Крым)_ фото, как добраться, описание
Metropoliten xətti

**Metropoliten xətti** — London metropoliteninin xətti. Sxemlərdə bənövşəyi rənglə göstərilir. Dünyanın ilk metropoliteni ünvanını daşımaqdadır. 10 yanvar 1863-cü ildə açılmışdır. lakin Farrinqdon və Paddinqton stansiyaları arasındakı hissə artıq bu xəttə aid deyildir. Həmin sahə hal-hazırda Hammersmit and Siti, Distrikt və Dairəvi xətlərə xidmət edir.

Əsas sahə London Sitisindəki Oldgeyt stansiyası ilə Amerşem stansiyası arasındadır. bu sahədə xətt həmçinin Aksbric, Vetford və Çeşemə qədər haçalanır. 34 stansiyadan yalnız 9-u yeraltında yerləşmişdir. Bu xətt Böyük Londonun xaricinə çıxan iki xəttdən biridir.

### Stansiyaları
*Şərqdən qərbə doğru göstərilmişdir.*
Bell-LaPadula model

**Bell-LaPadula modeli** təhlükəsizlik siyasətinin formal avtomat modelidir, girişin idarə edilməsi qaydaları çoxluğunu təsvir edir.

## İş prinsipi
Bu modeldə sistemin komponentləri təhlükəsizlik obyektlərinə və subyektlərinə bölünür. Təhlükəsiz vəziyyət anlayışı daxil edilir və isbat edilir ki, əgər hər bir keçid təhlükəsiz vəziyyəti saxlayırsa (yəni sistemi bir təhlükəsiz vəziyyətdən digər təhlükəsiz vəziyyətə keçirirsə), onda induksiya prinsipinə görə sistem təhlükəsizdir.

## Ədəbiyyat
* İmamverdiyev Y. N, "İnformasiya təhlükəsizliyi terminlərinin izahlı lüğəti", 2015,"İnformasiya Texnologiyaları" nəşriyyatı,160 səh.
Ovanes Kacaznuni

**Hovannes Kacaznuni** (erm: *Յովհաննէս Քաջազնունի*; ) — 1918-ci ildə qurulan Ermənistan hökumətinin ilk baş naziri və "Daşnaksütyun" partiyasının liderlərindən.

## Həyatı
1867-ci ildə Axalsıxda doğulmuşdur. Tiflis real məktəbini, İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu bitirmişdir (1893). İxtisasca memardır. 1883-cü ildən inqilabi hərəkata qoşulmuşdur. 1906-cı ildə o, sənayeçi Aleksandr Mantaşevdən "Daşnaksütyun" partiyasının ehtiyacları üçün pul tələb etmək üçün Nitsaya getmişdir. 1907-ci ildə Avropaya mühacirət etmiş, 1914-cü ildə gizli şəkildə Tiflisə qayıtmışdır. 1918-ci ildə Zaqafqaziya Seyminin üzvü, Ermənistan Respublikasının ilk baş naziri, sonra Ermənistan parlamentinin sədri olmuşdur. 1921-ci ildə həbs olunub, daşnaklar tərəfindən azad edilib. 1921-ci ildən İrana, sonra Rumıniyaya mühacirət etdi. 1923-cü ildə "Daşnaksütyun" partiyasından çıxdığını elan edib, 1925-ci ildə SSRİ-yə qayıtmışdır. Ermənistan SSR Dövlət Plan Komitəsində işləyib, İrəvan Universitetində dərs deyib, 1931-ci ildə istefa verib. 1937-ci ildə həbs olunub, 1938-ci ildə həbsxanada ölmüşdür.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Daşnaksütyun partiyasının edəcəyi bir şey yoxdur
Çorniy burnu

**Çorniy burnu** () — Krımın qərbində, Çornomorski rayonu ərazisində yerləşən burun. Qara dənizin Karkinit körfəzinin daxilinə uzanır. Mejbodnoe kəndindən qərbdə yerləşir. Sahillərində Yarılqaç buxtası vardır. Burunda 1939-cu ildə mayak və naviqasiya işarəsi quraşdırılmışdır.

## İstinadlar
Arzular səyahət edər (film, 2007)

***Have Dreams, Will Travel*** (Həmçinin bu adlarlada bilinir:Qərb Teksas laylası, *Qərb Teksas uşaqlarının əhvalatı*, Yüksək səslə arzula)  2007-ci ildə çəkilmiş 1960-cı illərə aid hadisələr canlandırılır. Film Bred İşaqs tərəvindən yazılmış və rejissorluq edilmişdir. Baş rollarda: Annsofiya Robb və Keyden Boyd. 

## Mövzusu
12 yaşlı  Ben Reynolds (Keyden Boyd) ona etinasızlıq edən valideynləri ilə birlikdə yaşayır. Bir gün evlərinin yaxınında bir maşın qəzası baş verir. Kess Keninqtın (Annsofiya Robb) Benlə yaşıd bir qızdır. O, qəzadan salamat çıxır, lakin valideynlərinin hər ikisi qəzada ölür. Kess sağalana qədər Reynoldların evində qalır və Benlə romantik münasibət yaşamağa başlayır. İkisi bir müddət sonra bir az pul və özlərinin çamadanını da yanlarına alıb evdən ayrılmağa qərar verirlər. Onlar gəlib bir fermaçının evində bir müddət  qalır və burada evlənirlər. Onlar müxtəlif yerlərə səyahət edərlər. Nəhayət, bu səyahət onları Kessin əmisi və xalası gilə aparır. Kessin burada əhvalı get-gedə dəyişir və bir sinir böhranı keçirib psixiyatr xəstəxanasına düşür. Bir müddət Ben ondan ayrı qalır. Ancaq sonra Ben bir gecə xəstəxanaya Kessin yanında qayıdır. Və Kess atası tərəfindən istismar olunarkən qəzaya səbəb olduğunu deyir. Ben onu xəstəxanadan ayrılmağa razı salır. Onlar ordan ayrılır və həyatlarının geri qalanını birlikdə xoşbəxt keçirirlər. 

## Obrazlar
* AnnaSophia Robb - Kessi Keninqtın
* Cayden Boyd -Ben Reynolds
* Val Kilmer -Hendrson
* Matthew Modine - Benin atası
* Lara Flynn Boyle -Benin anası
* Heather Graham -Kassin xalası
* Dylan McDermott-Kassin əmisi

## Xarici keçidlər
İzlə (ingiliscə)
Brest trolleybusu

**Brest trolleybusu** — Belarusun Brest şəhərində mövcud olmuş elektrikli ictimai nəqliyyat. Trolleybus şəbəkəsi ilk dəfə 18 aprel, 1981-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Hal-hazırda trolleybus şəbəkəsində 9 marşrut var. Brest şəhərinin trolleybus xidmətində yalnız bir trolleybus parkı var.

## Tarixi
Belorusiya Sovet Sosialist Respublikası hökuməti, Brest şəhərində mövcud olan avtobus xidmətinə yardım etmək üçün, şəhərdə trolleybus xidməti qurmağı planlaşdırırdı.

## Marşrutlar
№ 1 — Orconikidze (Qatar stansiyası) — Vilayət xəstəxanası.

№ 2 — Sverdlov — SK "Viktoriya" (Qavrilova küçəsindən keçərək).

№ 3 — Orconikidze — SK "Viktoriya" (Partizanskiy prospektindən keçərək).

№ 4 — Orconikidze — KSM.

№ 5 — "Tsvetotron" zavodu — Vilayət xəstəxanası (Yanka Kupalı küçəsindən keçərək).

№ 6 — "Tsvetotron" zavodu — Vilayət xəstəxanası (Respublika prospektindən keçərək).

№ 7 — "Tsvetotron" zavodu — SK "Viktoriya".

№ 8 — Orconikidze — zavodu "Tsvetotron".

№ 9 — DP Cənubi qəsəbəsi — "Tsvetotron" zavodu — Sverdlov (Şərqi qonşuluqdan keçərək).

## Köhnə marşrutlar
№ 6 — "Tsvetotron" DP zavodu — Sverdlov (1990-cı illər);

№ 2 "— Viktoriya" İB-nin DP — Orconikidze (2007–2012);

№ 2a — DC Viktoriya — Orconikidze (Hökumət 2010-cu ilin dekabrında Sverdlov küçəsindəki şəbəkənin bərpasından sonra № 2a Marşrutunu Orconikidze küçəsində, № 2 Marşrutunu isə, Sverdlov küçəsi başlatmaq qərarına gəlmişdir. Lakin, 2011-ci ilin yanvar ayında № 2 Marşrut Orconikidze küçəsində yerləşən xəttdən istifadə etməyə başladı, Sverdlov keçəsindəki xətt isə istifadəsiz qaldı).

## Donanma
Transfoto saytının verdiyi məlumata görə, 2017 iyul ayında nəqliyyat şəbəkəsində 79 trolleybus var: 

BKM-221–21 dənə

BKM-32102–18 dənə

BKM-321–12 dənə

BKM-20101–12 dənə

MAZ-Eton-103T — 9 dənə

BKM-32100A — 6 dənə

BKM-201–1 dənə

AKSM-101–1 dənə

AKSM-101M — 1 dənə

Aşağıda göstərilən trolleybus modelləri də əvvəllər istismar edilmişdir:

AKSM-101a

AKSM-101ps

Ziu-682v (B00)

Ziu-682v

Ziu-682v-012 (B0a)

Ziu-AKSM (AKSM 100)

Ziu-6821 (Q00)

## Həmçinin bax
* Bakı trolleybusu
* Daşkənd tramvayı
Qələbin şəlaləsi

**Qələbin şəlaləsi** — Azərbaycanın Lerik rayonunda, Veri kənd inzibati ərazi dairəsinin Qələbin kəndində Veriçay üzərində yerləşən şəlalə. Talış dağlarında, Peştəsər silsiləsinin yamacında yerləşən şəlalə yuxarı və aşağı şəlalələrdən ibarətdir.

## Şəlalə haqqında

Yerləşdiyi ərazi dəniz səviyyəsindən təxminən 1000 metr hündürlükdə olan şəlalə iki hissədən ibarətdir: aşağı və yuxarı. Aşağı Qələbin şəlaləsinin hündürlüyü 65–70 metr, Yuxarı Qələbin şəlaləsinin hündürlüyü isə 35–40 metrdir.

## Həmçinin bax
* Afurca
* Mamırlı şəlalə (Qax)

## Xarici keçid
* LERİK TƏBİƏTİN HORMONİYASI

## İstinad
Reomyur şkalası

**Reomyur şkalası** - suyun ərimə və qaynama temperaturunun arasındakı fərqin 1/80-na bərabər vahidi olan şkala. Vahidi dərəcə Reomyurdur. 1,25 dərəcə selsiyə bərabərdir.
Para-cüdo üzrə Avropa Çempionatı

**Para-cüdo üzrə Avropa Çempionatı** — para-cüdo idman növü üzrə 2 ildə bir dəfə baş tutan Avropa Çempionatı.

## Çempionatlar

## İstinadlar
Fernando (futbolçu)

**Fernando Fransisko Reyes** və ya qısaca **Fernando** (d. 25 iyul 1987, Braziliya) — Türkiyə Super Liqası təmsilçilərindən Qalatasarayda oynayan braziliyalı futbolçu.

## Klub karyerası

### Vila Nova
Fernando peşəkar karyerasına bu klubda başladı.

### Portu
2007-ci ildə Portu ilə 5 illik müqavilə imzaladı.

### Estrela Amadora
Fernando Portu’ya transfer olundu, lakin ilk ilini Estrela Amadora’da keçirdi.

### Mançester Siti
2014-cü ildə Fernando £12 milyon qarşılığında Mançester Siti’yə transfer olundu.

### Qalatasaray
Futbolçu 2017-ci ildə 5.25 milyon avro qarşılığında Türkiyənin ən böyük klubu Qalatasarayla 3 illik müqavilə imzaladı.

## Milli Komanda karyerası
Fernando **Brazilya (20 yaşlılar)** millisində 3 matçda çıxış edib.

## Statistika

## Uğurları

### Klub
;Portu
***Portuqaliya Premyer Liqası**: 2008–09, 2010–11, 2011–12, 2012–13
***[[Portuqaliya Kuboku]]**: 2009–10, 2010–11
***Portuqaliya Superkuboku**: 2009, 2010, 2011, 2012, 2013
***[[UEFA Avropa Liqası]]**: 2010–11
***[[UEFA Super Kuboku]]** **İkinci**: 2011
* **Liqa Kuboku** **İkinci**: 2009–10, 2012–13
;Mançester Siti
***[[İngiltərə Liqa Kuboku]]**: 2015–16

### Braziliya
;Braziliya (20 yaşlılar)
***Cənubi Amerika Kuboku (Gənclər)**: 2007

## Xarici keçidlər
*TFF.org’da
*Transfermarkt’da

## İstinadlar
Müxtəsər Ədəbiyyat Ensiklopediyası

**Müxtəsər Ədəbiyyat Ensiklopediyası** () — "Sovet ensiklopediyası" nəşriyyatında 1962—1978-ci illərdə çapdan çıxmış 9 cildli ədəbi ensiklopediya. Əsas 8 cild 1962—1975-ci illərdə, əlavə 9-cu cild isə 1978-də çıxıb.

Ensiklopediyada 12 mindən artıq müəllifin məqalələri var (yazıçıların şəxsiyyətləri, dövrlərin tədqiqi, ədəbi terminlərin, cərəyanların, ədəbi qrupların, ədəbiyyatşünaslığın və mətbuatın xarakteristikaları və s.); əlifba göstəricisi 35 000-ə yaxın adların və terminlərin olduğunu göstərir. Tirajı 100 000 nüsxəyə çatmışdır.

Baş redaktor vəzifəsini SSRİ Yazıçılar İttifaqının katibi Aleksey Surkov tuturdu, faktiki rəhbərliyi isə baş redaktor müavini Vladimir Jdanov edirdi, 1969-cu ildə isə onu A. F. Yermakov əvəz etdi.

Birinci cildin ön söz bölməsində ensiklopediyaya "qısa" adının verilməsinin izahı belə verilib: "ədəbi biliklərin ətraflı toplusu deyil", həmçinin əlavə edilib ki, fundamental ədəbi ensiklopediyasının yaradılması "gələcəyin işi"di, lakin sonradan daha ətraflı ensiklopediya çap olunmadı.

Ümumiyyətlə ensiklopediya "yüksək peşekarlıq və səylə hazırlanmış nəşrdi".
* **Birinci cild**.Aarne — Qavrilov 1962.
* **İkinci cild**. Qavrilyuk —  Zülfüqar Şirvani 1964. 
* **Üçüncü cild.** İakov —  Halldor Laksness 1966.
* **Dördüncü cild.** Lakşin — Muranovo 1967.
* **Beşinci cild.** Murari — Nəqərat 1968
* **Altıncı cild.** Qaravəlli — "Sovetskaya Rossiya"
* **Yeddinci cild.** "Sovet Ukraynası" — Fliaki
* **Səkkizinci cild.** Flober —  Yaşpal
* **Doqquzuncu cild** (əlavə) 1978. Müxtəsər Ədəbiyyat Ensiklopediyasının nəşrini başa çatdırır. Öncəliklə öz məzmununa görə o, son iki onillik ərzində ədəbi inkişafda baş verən hadisələr üçün nəzərdə tutulub.
Öncəki cildlərə ideoloji mülahizələrə görə əlavə edilməyən yazıçılar haqqında məqalələr doqquzuncu cildə əlavə edildilər. Həmən yazıçıların çoxusu Sovet ədəbiyyatında ilk növbədə qeyri-real cərəyanların nümayəndələri (Konstantin Vaginov, Aleksandr Vvedenskiy) və ilk mühacirlər (Georgi Adamoviç, Nikolay Yevreinov) idilər.

Kitabın göstərici səhifəsində 1970-ci illərin mühacirlərin adları qeyd olunmayıb, hətta ensiklopediyanın əvvəlki cildlərində ayrı məqalələr həsr olunan yazıçıların adları (Aleksandr Qaliç, Vladimir Maksimov, Viktor Nekrasov) belə.

## İstinadlar
Kil kanalı

thumb|376x376px|Brunsbuttel şəhərindən Kil kanalının mənzərəsi<br>
thumb|376x376px|Kil kanalı
thumb|752x752px|Kil kanalının xəritəsi, 1890
**Kil kanalı** (; 1948-ci ilə qədər Kaiser-Wilhelm-Kanal ) — Almaniyada yerləşən, Baltik və Şimal dənizlərini birləşdirən kanal. Kanal Kiel körfəzindən, Kiel şəhəri yaxınlığındakı (şəhərətrafı rayon Holtenaudan) başlayaraq, Elba çayının ağzına və Brunsbüttel şəhərinə qədər davam edir.

Uzunluğu 98&nbsp;km, eni 100 m-dən, dərinliyi isə 11 m-dir. Kanal hər tərəfdən bir cüt şlüz ilə bitir, onlardan biri kiçik ölçülü bir donanma üçün nəzərdə tutulub.

Kiel kanalı 20 iyun 1895-də tikintisinə başlandı, tikinti 8 il davam etdi. Kanal avropada ən çox işlədilən gəmi marşrutlarından biridir. Bu yol ilə birlikdə Yutland yarımadasını dövr edərək üzmək ilə müqayisədə təxminən 519 kilometr qədər yola qənaət olunur. Eyni zamanda, kanal təxminən bir gün səyahət vaxtını, həm də dəniz fırtınaları riskini azaldır.

Kil kanalı həm də bərzəx hesab edilə bilər.

## Tarix
Şimal və Baltik dənizləri arasında ilk əlaqə Aider çayı yatağından istifadə edən Aider Kanalı idi. Aider Kanalı 1784-cü ildə başa çatdırılmış və Kiel dənizindən 175&nbsp;km suyundan 43&nbsp;km qərb sahilindəki Eider hövzəsinə qədər uzanmışdır. 10 m genişlikdə və 3 metr dərinliyə malik idi.

Baltik və Şimal dənizindəki hərbi bazalarının arasında qısa əlaqə qurmaq istəyən alman donanmasının hərbi-dəniz maraqlarının birləşməsi və Danimarka ətrafından gəzərək kommersiya gəmilərinin göndərməsi yeni bir kanalın(bərzəx) tikintisinə təkan verdi. Tikinti 8 il davam etdi. Tikinti işlərinə 9 min işçi qatıldı. 21 iyun 1895-ci ildə kanalı Kaiser Wilhelm II tərəfindən rəsmi olaraq açıldı. 

1907-ci və 1914-cü kanal arasında mülki və hərbi-dəniz donanması tələblərinə cavab verməsi üçün kanal genişləndirilmişdir. Kanalın genişləndirilməsi dreadnought ölçüsündəki gəmiləri kanaldan keçirmək üçün imkan verdi. Bu ən böyük müharibə gəmilərinin, Danimarkanı dövr etmək məcburiyyətində qalmadan asanlıqla və bir gün əvvəldən, Alman dəniz yolu ilə Baltik dənizindən Şimal dənizinə gəlməsi demək idi. Birinci Dünya müharibəsi və Versal müqaviləsindən sonra kanal beynəlxalq istifadəyə girmiş və alman hakimiyyəti altında olmuşdur. Adolf Hitler 1936-cı ildə kanalın beynəlxalq statusunu rədd edir. İkinci Dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra kanal beynəlxalq istifadə üçün təzədən açılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт 
* Web-камеры на Кильском канале
Dağ-tundra iqlimi

## iqlim tipləri
Planetimizin 11 əsas iqlim tipindən 9 - nə respublikamızda rast gəlinir. İqlim şəraitinin bu cür müxtəlifliyi və zənginliyi Azərbaycanın kənd təsərrüfatının ayrı-ayrı sahələrinin inkişafına əlverişli şərait yaradır.

## Dağ tundra iqlimi
Dağ tundra iqlimi. Dəniz səviyyəsindən 2700 m-dən yuxarıda yüksək dağlıq zona üçün səciyyəvidir və Böyük və Kiçik Qafqaz vilayətlərində, qismən Naxçıvan MR-da (3200 m-dən yuxarıda) rast gəlinir; əsasən ifrat rütubətlənmə (Ə=150-200% və daha çox) ilə fərqlənir. Qış və yay sərin olur. 10º-dən yuxarı temperatur cəmi 0-4000, Naxçıvanda isə 0-800º arasında dəyişir.
## Həmçinin bax
İqlim tipləri
## İstinadlar
Qalib Müharibə Muzeyi

**Qalib Müharibə Muzeyi** və ya **Qalib Anavətənin Qurtuluş Müharibəsi Muzeyi** Şimali Koreyanın paytaxtı Pxenyan şəhərində yerləşir.

Muzey əslində 1953-cü ilin avqustunda Qalib Anavətənin Qurtuluş Müharibəsi Muzeyi adı altında Pxenyanın mərkəzi küçəsində tikilmişdir. 1963-cü ilin aprel ayında muzey Sosonq küçəsində ona uyğun şəkildə inşa edilmiş digər binaya köçürülmüşdür.

Bir müddət öncə muzey əhəmmiyyətli bir şəkildə genişləndirilərək yaxınlıqdakı çaya qədər uzadılmışdır.

Muzeydə sərgilənənlərə parça üzərində əks edilən Taejon döyüşü daxildir. Əlavə olaraq heykəllərə, divar rəsmləri və sənətəsərlərinə burada ABŞ hərbi donanmasına aid olan USS Pueblo adlı gəmidə daxildir ki, bu da da Şimali Koreya ordusu tərəfindən Şimali Koreyanın məhəlli sularını pozduğu üçün 1968-ci ildə girov götürülmüşdür.

## İstinadlar
Cənubi Asiya ölkələrinin siyahısı

**Cənubi Asiya ölkələrinin siyahısı** — Region Himalay dağlarından cənubda və Hind okeanındakı adalarda yerləşən ölkələrdən ibarətdir. Əfqanıstan, Banqladeş, Butan, Maldiv, Nepal, Hindistan, Pakistan və Şri-Lankanın mövcud əraziləri Cənubi Asiyanı təşkil edir. Cənubi Asiya Regional Əməkdaşlıq Təşkilatı 1985-ci ildə yaradılan və Cənubi Asiyadan olan bütün 8 ölkəni əhatə edən iqtisadi əməkdaşlıq təşkilatıdır.

Cənubi Asiya 5.1 milyon km2 (1.9 milyon m3) ərazini əhatə edir. Bu isə Asiya qitəsinin 11.51 faizi, dünya torpaq sahəsinin isə 3.4 faizi deməkdir. Cənubi Asiyanın əhalisi təxminən 1,749 milyard yəni dünya əhalisinin təxminən dörddə biri deməkdir. Cənubi Asiya həmçinin dünyanın ən sıx əhalisi olan və ən sıx məskunlaşılan coğrafi bölgədir. Ümumiyyətlə, bu region Asiya əhalisinin təxminən 39.49 faizini (dünyanın əhalisinin 24 faizdən çoxunu) təşkil edir və geniş əhali qrupuna malikdir.

Bölgədə 600 milyon müsəlman, 35 milyon xristian və 25 milyon buddist yaşayır.

## Cənubi Asiya ölkələri

## İstinadlar
FİFA Dünya Kuboku 1994 finalı

**FİFA Dünya Kuboku 1994 finalı** — final oyunu 1994-cü ilin 17 iyulunda Pasadena, Amerika Birləşmiş Ştatları «Rouz Boul» stadionunda keçirilib. Finalda  Braziliya və İtaliya qarşılaşıb.

İlk dəfə olaraq dünya çempionatları tarixində final oyunu qolsuz bərabərliklə bitmiş və qalib oyun sonrası penaltilərə müəyyən edilmişdi. Penaltilərdə 3:2 hesabı ilə qalib gələn Braziliya yığması 4-cü dəfə dünya çempionu oldular. Qalibiyyəti onlar 1 mayda dünyasını dəyişmiş məşhur Formula 1 pilotu Ayrton Sennaya həsr etmişdilər.

## İstinadlar
Şimali Koreya Sülh Muzeyi

**Şimali Koreya Sülh Muzeyi** Koreya müharibəsi sonunda 1953-cü ilin 27 iyulunda Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Koreya Xalq Demokratik Respublikası və Çin Xalq Respublikası arasında atəşkəs razılaşmasının baş tutduğu evdir. Anlaşma ABŞ Silahlı Qüvvələrinin general-leytenantı Uilliyam Harrison və Koreya Xalq Ordusunun generalı Nam İl tərəfindən imzalandı.

Bura şimal-qərbdə yerləşən Birgə Təhlükəsizlik Ərazisindən 1.2 kilometr uzaqlıqda yerləşir. Ev Şimali Koreyanın Hvanxe əyalətində yerləşmiş köhnə Panmuncom kəndində yerləşir və 1950-ci ilin ortalarından etibarən qaynaqlara görə buranı Birgə Təhlükəsizlik Ərazisinə həvalə edir. Muzey şimal-qərbdə yerləşən Kiyonq-donq kəndindən 1.9 kilometr aralıqda yerləşir. Bu kənd Şimali Koreyada barış kəndi olaraq bilinərkən Cənubi Koreya və qərb mediasında təbliğat kəndi olaraq tanınır.

1976-cı ildə muzeyə yaxın ərazidə ABŞ ordusunun kapitanı Artur Bonifas və leytenant Mark Barret Şimali Koreya tərəfindən açılan atəş nəticəsində öldürülmüşdür.

Muzeyin qapısının üzərində göyərçin təsvir edilmişdir. Atəşkəs imzalanarkən Pablo Pikassonun müəllifi olduğu göyərçin rəsmi evin üzərindən asılmışdır. Amerikanlar bunu kommunizmin simbolu kimi dəyərləndirərək buna etiraz etmiş (Pikasso kommunist idi) və nəticədə onun üzəri örtülmüşdür.

## İstinadlar
Həsən Rəhmanov

**Həsən Əlipaşa oğlu Rəhmanov** () — Azərbaycan KP-nın Naxçıvan Vilayət Komitəsinin 1-ci katibi (1936-1937).

## Həyatı
Hüseyn Rəhmanovun qardaşı, Aza Rəhmanovanın atasıdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Naxçıvan Kommunist Partiyasının diyar - vilayət - respublika komitəsi
Kazım İsmayılov

**Kazım Mirheydər oğlu İsmayılov** () — siyasi xadim, Azərbaycan KP-nın Naxçıvan Vilayət Komitəsinin birinci katibi, Ağdaş və Salyan rayon Partiya Komitələrinin birinci katibi.

## Həyatı
Kazım Mirheydər oğlu İsmayılov 22 noyabr 1905-ci ildə Şamaxı qəzasının (hazırda İsmayıllı rayonunun) Basqal qəsəbəsində anadan olmuşdur. 1921-ci ildə o, komsomola qəbul edilmiş və könüllü olaraq Sovet Ordusu sıralarında xidmət etmişdir. 1924-cü ildə ordudan tərxis olunduqdan sonra Kazım İsmayılov Bakıda mexaniki emalatxanalarda çilingər köməkçisi işləmişdir.

1926-cı ildə ÜİK(b)P (Sov.İKP) üzvlüyünə qəbul edilən Kazım İsmayılov elə həmin ildən 1936-cı ilədək komsomol işində çalışmış, ilk komsomol təşkilatının katibliyindən Azərbaycan Lenin Kommunist Gənclər İttifaqının Mərkəzi Komitəsinin ikinci katibi və Naxçıvan Vilayət Komsomol Komitəsinin birinci vəzifəsinədək yüksəlmişdir. 1936-cı ildə Kazım İsmayılov partiya işinə irəli çəkilmiş, Azərbaycan Kommunist Partiyası Göyçay Rayon Komitəsinin ikinci katibi, Ağdaş Rayon Komitəsinin birinci katibi, Naxçıvan Vilayət Komitəsinin birinci katibi vəzifələrində çalışmışdır.

Böyük Vətən müharibəsinin ilk günlərindən Kazım İsmayılov döyüşən ordu sıralarına qoşulmuş, 402-ci, 72-ci, 378-ci, 39-cu atıcı diviziyaların siyasi şöbəsinin rəisi olmuş, döyüşlərdə bilavasitə iştirak etmişdir. 1945-ci ildə ordudan buraxıldıqdan sonra Kazım İsmayılov yenidən partiya işinə getmiş, Ağdaş və Salyan rayon partiya komitələrinin birinci katibi, Azərbaycan Kommunist Partiyasının inzibati orqanlar şöbəsinin müdiri, eləcə də Azərbaycan KP Bakı Şəhər Komitəsinin şöbə müdiri işləmişdir. Sonralar isə sovet və təsərrüfat orqanlarında məsul vəzifələrdə çalışmışdır.

Kazım İsmayılov Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü olmuş, SSRİ Ali Sovetinin, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin, Naxçıvan MSSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir. "Lenin" ordeni, 1-ci və 2-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordenləri, eləcə də SSRİ medalları ilə təltif edilmişdir.

Kazım İsmayılov 1981-ci il mart ayının 21-də vəfat etmişdir. Fəxri xiyabanda dəfn olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikasının 1-ci Dövlət katibi Tofiq İsmayılovun atasıdır.

## İstinadlar
Cavanşir Məmmədov

* Cavanşir Məmmədov (siyasətçi)
* Cavanşir Məmmədov (general)
* Cavanşir Məmmədov (rejissor)

## Həmçinin bax
* Cavanşir (ad)
* Məmmədov
Əli xan Qaraxani

**Əli bin Həsən xan Qaraxani** - 
Qərbi Qaraxanilər dövlətinin  xaqanı. 1156. ildə qohumu III İbrahim xan Qaraxaninin ölümündən sonra hakimiyyətə gəlmişdir.
Aslan Hüseynov (dövlət xadimi)

**Aslan Ağahüseyn oğlu Hüseynov** () — Azərbaycan dövlət, siyasi və təsərrüfat xadimi, Salyan və Yardımlı Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, Azərbaycan Kommunist Partiyası Naxçıvan Vilayət Komitəsinin 1-ci katibi. (1970–1975), SSRİ Ali Sovetinin VII, VIII və IX çağırış, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VI və X çağırış deputatı.

## Həyatı
Aslan Hüseynov 1916-cı ildə fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. Azərbaycan Politexnik İnstitutunda təhsil almışdır.

1931–1947-ci illərdə Salyan Rayon Prokurorluğunun nəzarət komitəsinin katibi, Salyan Rayon Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin məsul katibi olmuş, Sov. İKP yanında Ali Partiya Məktəbində təhsil almış və Sovet Ordusunda xidmət etmişdir.

1947–1949-cu illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Salyan Rayon Komitəsinin inspektoru, şöbə müdiri, tikinti-quraşdırma təşkilatlarının siyasi şöbə rəisinin müavini və rəisi olmuşdur.

## Siyasi fəaliyyəti
1957-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Salyan Rayon Komitəsinin birinci katibi təyin olunmuşdur. 1961-ci ildə isə Azərbaycan Kommunist Partiyası Salyan Rayon Komitəsinin birinci katibi seçilmişdir. 1970-ci ildə isə Azərbaycan Kommunist Partiyası Naxçıvan Vilayət Komitəsinin birinci katibi təyin olunmuşdur.

Aslan Hüseynov 1976–1980-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin yanında partiya komissiyasının sədri olmuşdur.

Aslan Hüseynov SSRİ Ali Sovetinin VII, VIII, IX və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VI, X çağırışlarının deputatı olmuşdur.

## Təltifləri
* 2-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordeni (1944)
* "Qırmızı Ulduz" ordeni (1944)
* 1-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordeni (1945)
* "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Almaniya üzərində qələbəyə görə" medalı (1945)
* "Belqradın azad edilməsinə görə" medalı (1945)
* "Vyananın alınmasına görə" medalı (1945)
* "Lenin" ordeni (30 aprel 1966)

## Mənbə
* 

## İstinadlar
İçəri şəhər (film, 2016)

**İçəri şəhər** — rejissor İlqar Safatın filmi.

## Haqqında
Film Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin sifarişi ilə Cəfər Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında lentə alınıb.

## Məzmun
Müasir Azərbaycanda cərəyan edən hekayə yaşıdlarının bəsit ambisiyalarından uzaq olan istəklərlə yaşayan gənc tələbə Arzu və xəyalları puç olmuş Qarabağ müharibəsi veteranı Rafaelin sevgisindən bəhs edir.

## Festivallar və mükafatlar
* “İçəri şəhər” bədii filmi 20-ci Tallin “Qaranlıq gecələr” Beynəlxalq Film Festivalına dəvət alıb. Festival 2016-cı il noyabrın 11-dən 27-dək Estoniyanın paytaxtı Tallində keçirilib.
* "İçəri şəhər” bədii filmi Hindistanın 7-ci "Yaşvant” beynəlxalq film festivalında nümayiş etdirilib. Festival 2017-ci il yanvarın 20-dən 26-dək Mumbay şəhərində keçirilib.
* “İçəri şəhər” filmi Hindistanın 9-cu Benqaluru Beynəlxalq Film Festivalının “Dünya kinosu” proqramı çərçivəsində Benqaluru və Maysur şəhərlərində nümayiş etdirilib.
* “İçəri şəhər” bədii filmi Hindistanın 3-cü “Kozhikode” Beynəlxalq Film Festivalına dəvət alıb. 2017-ci il fevralın 10-dan 16-dək Kerala ştatının Kozhikode şəhərində keçirilmiş festivalda Azərbaycanla yanaşı, Çin, İran, Böyük Britaniya, Polşa, Şri-Lanka, Cənubi Afrika, Əlcəzair və Argentina istehsalı olan filmlər nümayiş etdirilib.
* “İçəri şəhər” bədii filmi ABŞ-nin Texas ştatında 50-ci “Worldfest Houston” Beynəlxalq Film Festivalında “Dram” nominasiyasında “Qızıl remi” mükafatına layiq görülüb. Festivalda Təhminə Rafaella “Ən yaxşı qadın rolu”, Firdovsi Atakişiyev isə “Ən yaxşı ikinci plan kişi rolu” mükafatlarına nominant elan olunublar.
* Film ABŞ-nin Cənub-Şərqi Avropa Film Festivalının (SEEfest) əsas müsabiqə proqramına dəvət alıb. Bu festivalda  film “Ən yaxşı bədii film”, “Ən yaxşı operator işi” və “Tamaşaçı rəğbəti” mükafatlarına nominant olub.
* Film Misirin 38-ci Qahirə beynəlxalq film festivalında nümayiş olunub.
* Təhminə Rafaella filmdəki ifasına görə Türkiyənin 5-ci “Van gölü” Beynəlxalq Film Festivalının “Ən yaxşı aktrisa” mükafatına layiq görülüb.

## Filmin heyəti
### Film üzərində işləyənlər
:**Əsərin müəllifi:** 
:**Ssenari müəllifi:** Təhminə Rafaella, İlqar Safat
:**Quruluşçu rejissor:** İlqar Safat
:**Quruluşçu operator:** Luka Koassin
:**Quruluşçu rəssam:** Bütünay Haqverdiyev
:**İcraçı prodüser:** Ülvi Qasımov
:**Prodüser:** Müşfiq Hətəmov
:**Bəstəkar:** 
:**Geyim rəssamı:**
:**Musiqi redaktoru:** 
:**Səs operatoru:** 
:**Rejissor:** İlqar Safat
:**Operator:** 
:**Redaktor:** 
:**Rəqslərin quruluşçu:** 
:**Mahnıları ifa edir:** 
:**Qrim rəssamı:** 
:**Qrim edən:** 
:**Montaj edən:** 
:**Rejissor assistenti:** 
:**Operator assistenti:** 
:**Dekorator:** 
:**Assistent:** 
:**Filmin direktoru:** 
:**Çalır:** 
:**Musiqi hissəsinin rəhbəri və dirijor:**

### Rollarda
* Təhminə Rafaella — Arzu
* Firdovsi Atakişiyev — Rafael
* Mehriban Zəki
* Elmira Şabanova
* Hacı Murad Yagizarov
* Anar Xəlilov
* Rafiz Mehdizadə

## İstinadlar
Geri Snayder

**Qeri Snayder** () — Amerika şairi. Postmodernist yazar.

## Həyatı
Qeri Snayder 1930-cu ildə San-Fransiskoda (Kaliforniya ştatı) anadan olub. Kollecdə təhsil aldığı dövrdə ədəbiyyata və etnoqrafiyaya həvəs göstərirdi. İndiana Universitetində linqvistikanı, Berkli Universitetində isə şərq dillərini öyrənib. Meşəqıran, meşəbəyi və dəniçi kimi ağır işlərdə çalışıb.

Qeri Snayder 1955-ci ildən sonra şair kimi şöhrət qazandı. 1956-cı ildə Yaponiyaya köçərək on il orada yaşayıb; Snayder yapon dilini və yapon poeziyasını öyrənir, yapon dilində şeirlər yazır, buddist monastrına gedir, ibadət mərasimlərində iştirak edir, Zen buddizmi öyrənir, buddist mətnlərini tərcümə edirdi.

Snayder "Tısbağalar adası", "Sonsuz dağlar və meşələr", "Riprap və soyuq dağların şeirləri", "Sapsız Balta" və s. (ümumiyyətlə, onun iyirmi kitabı çap olunb) kitabların müəllifidir. O, ABŞ-nin və Yaponiyanın ədəbiyyat üzrə mükafatlarına layiq görülüb. Bədii yaradıcılıqdan başqa Snayder həm də pedoqoji fəaliyyətlə məşğul olurdu: 1986 – 2002-ci illərdə Kaliforniyanın Devis Universitetində ədəbiyyat və yazıçılıq sənəti fənnini tədris edib.

Əksər postmodernistlər kimi, Snayder də bir şair olaraq süjetsizliyə, sərbəst şeirə, metaforik dilə, qeyri-ənənəvi leksikaya üstünlük verirdi. Onun yaradıcılığında əsas məqamlardan biri də təbitə sıx bağlılqdır.

Snayder müsahibələrinin birində deyir: "Hesab edirəm ki, mən daim biologiyanı, mistikanı, tarixdən əvvəlki dövrü və ümumi nəzəri sistemləri birləşdirən nəsnəni araşdırmaqla məşğul olmuşam." 2004-cü ildə Snayder tam səmimiyyətlə etiraf edib ki, onun yaradıcılığına ən çox təsir edən yapon poeziyası, ələlxüsus da yapon şeir forması olan haiku və bir də çin poeziyası olub.

Snayderin fikrincə, "Hər bir şeir insan ruhunun sərbəst uçuş enerjisindən yaranır, onun daxilində bir toxum var. İmkan verin o böyüsün, öz əvəzinə özü danışsın,– şairin işi, əsasən, elə bundan ibarətdir."

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yarımca nekropolu

**Yarımca nekropolu** — Babək rayonunun eyniadlı kəndi yaxınlığında arxeoloji abidə.

## Ümumi məlumat
1977-ci ildə qeydə alınmışdır. Qəbirlər düzbucaqlı şəklində olub qərbdən şərqə doğru istiqamətlənmişdir. Başdaşılarının əksəriyyəti düşmüş və dağıdılmışdır. Saxlanılan başdaşıları yastı daş plitələrdən olub yuxarısı tağvari sonluqla tamamlanmışdır. Bəzi başdaşıların üzərində nəsx və ya süls xətti ilə ərəbdilli yazılara, həmçinin, qoç başdaşılarına rast gəlinir. Qəbiristanlıq 10–15-ci əsrlərə aid edilir.

## İstinadlar
Karl Qustav Emil Mannerheym

**Karl Qustav Emil Mannerheym** (; ) —finlandiyalı hərbi və dövlət xadimi. İkinci dünya müharibəsi ərzində Finlandiya müdafiə qüvvələrinin baş komandanı, marşal və Finlandiyanın altıncı prezidenti olmuşdur (1944–1946).

## Həyatı
İsveç əsilli bir ailədə anadan olmuş Mannerheym 1889-cu ildə Rusiya ordusunda xidmətə başlamışdır. Həmin dövrdə Finlandiya Rusiya imperiyasının tərkibində yerləşirdi. Rusiya ordusunun tərkibində Birinci Dünya müharibəsi və Rus-yapon müharibəsindəki fəal iştirakına görə, general-leytenant rütbəsinə qədər yüksəlmişdir. 1917-ci ildə Finlandiya müstəqilliyini elan etdikdən sonra öz ölkəsinə qayıtmış və xidmətini burada davam etdirmişdir. Monarxiya tərəfdarı olan Mannerheym Finlandiya vətəndaş müharibəsi zamanı bolşeviklərə qarşı olan Ağ Qaravulların komandanlığını üstlənmiş və almanların da köməyi ilə bolşevikləri məğlub edərək Sovet qoşunlarını ölkədən çıxartdı. 1918-ci ilin dekabrında kral naibi vəzifəsinə təyin olunur və 1919-cu ildə respublika elan olunana qədər bu vəzifədə qalır. 1919–1931-ci illər aralığında könüllü olaraq tibbi və sosial yardım təşkilatlarında çalışır.

1931-ci ildə Milli Müdafiə Şurasının rəhbərliyinə təyin olunan Mannerheym bu vəzifədə xidmət etdiyi səkkiz il ərzində Leninqrad şəhərinin qarşısında yerləşən Karel bərzəxini boydan-boya keçən və SSRİ-dən gələ biləcək hücumların qarşısını almaq üçün planlanan Mannerheym xəttinin hazırlanmasını tamamlamışdır. Lakin, müharibənin sonunda Finlandiya məğlub oldu və 1940-cı ildə olduqca ağır bir sülh sazişi imzalamaq məcburiyyətində qaldı.

Finlandiya 1941-ci ilin yayında tarixi Finlandiya torpaqlarını geri almaq məqsədilə Almaniya ilə birlikdə Sovet İttifaqına qarşı müharibə elan etdi. 1942-ci ilin iyununda marşal rütbəsinə qədər yüksələn Mannerheymin rəhbərliyi altındakı birliklər Sovet Ordusunun üstünlüyü ələ keçirməsi nəticəsində müharibənin əvvəlində ələ keçirdiyi torpaqlardan geri çəkilmək məcburiyyətində qaldı. 1944-cü ilin avqustunda Finlandiya prezidenti təyin olunmuş və sentyabrda SSRİ ilə sülh müqaviləsi imzalamışdır.

Karl Qustav Mannerheym 4 mart 1946-cı ildə sağlıq problemlərinə görə, prezident vəzifəsindən istefa vermişdir. Həyatının geri qalan hissəsini İsveçrənin Valmost qəsəbəsində davam etdirmiş və 27 yanvar 1951-ci il tarixində Lozannada vəfat etmişdir. O, 4 fevral 1951-ci ildə hərbi mərasimlə Finlandiyanın Helsinki şəhərində dəfn olunmuşdur.

Onun vəfatından 53 il sonra Finlandiyada keçirilən bir sorğu nəticəsində Mannerheym bütün zamanların ən böyük finlandiyalı şəxsiyyəti seçilmişdir. O, uzun müddət müasir Finlandiya dövlətinin qurucusu hesab olunmuşdur.

## İstinadlar
Azərbaycan Lenin Kommunist Gənclər İttifaqı

**Azərbaycan Lenin Komsomolu Gənclər İttifaqı** (Azərbaycan LKGİ) — Azərbaycan SSR ərazisində fəaliyyət göstərmiş yeganə siyasi gənclik təşkilatı.

## Birinci katibləri

Azərbaycan Lenin Komsomolu Gənclər İttifaqına bu qurumun Mərkəzi Komitəsinin aşağıdakı birinci katibləri rəhbərlik etmişlər:

* Hüseyn Rəhmanov (1923–1925)
* Novruz Muradov (- 1928)
* Hökumə Sultanova (–1932)
* Rəşid Məcidov (1933–)
* Mir Teymur Yaqubov (1936–1938)
* Hüseyn Nəcəfov (1939–1940)
* Mütəllib Babayev (1940–1945)
* İsmayıl Əskərov (1945–1947)
* Əli Kərimov (1947–1952)
* Nazim Hacıyev (1952–1956)
* Əbdürrəhman Vəzirov (1957–1959)
* Aydın Məmmədov (1959–1960)
* Məsud Əlizadə (1960–1966)
* Elmira Qafarova (1966–1970)
* Rafiq Əsgərov (1970–1974)
* Vaqif Hüseynov (1974–1978)
* Cahangir Müslümzadə (1978–1985)
* Sahib Ələkbərov (1985–1991)

## Sifarişi ilə çəkilmiş filmlər
* Gənclər festivalı (film, 1969)
* Sənin həyat mövqeyin (film, 1979)
* Anda sədaqət (film, 1980)

## Həmçinin bax

* Azərbaycan pioneri (qəzet)
* Azərbaycan Gənclər İttifaqı

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
Avialeasing

**Avialeasing Aviasiya Şirkəti** — Özbəkistanın Daşkənd şəhərində yerləşən bir yük aviaşirkəti. Asiya şəhərlərini qərbi və şərqi Avropa şəhərləri ilə əlaqələndirən yük xidmətləri göstərir. "Avialeasing"-in əsas mərkəzi, Daşkənddə yerləşən Daşkənd Beynəlxalq Hava Limanıdır. "Avialeasing" Aviasiya Şirkəti, ABŞ və Özbəkistanın birgə müəssisədir. 1993-ci ildə ABŞ-nin Florida ştatında, şirkətin SRX Qrupu formalaşdırılıb.

## Tarixi
Aviaşirkət, 1992-ci ildə qurulmuş və eyni il fəaliyyətə başlamışdır. Özbəkistanın ilk özəl aviaşirkəti, SRX Transcontinental (61%) şirkətinə və İqor Smirnov (39%)-a məxsusdur.

## İstiqamətlər
[thumb|"Avialeasing"-ə aid bir [Antonov An-12BP.
]]
"Avialeasing" aşağıdakı beynəlxalq planlaşdırılmış istiqamətlərə (2005-ci ilin yanvarında) yükdaşıma xidmətləri göstərir:

## Donanma
"Avialeasing" aviaşirkətinin donanmasına aşağıdakı təyyarələr daxildir:

## Həmçinin bax
* Özbəkistan Hava Yolları
* Silk Way Airlines

## Qeydlər


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Valeri Kurtua

**Valeri Kurtua** () — Belçika millisində və Fransanın "Paris Sent-Klod" klubunda libero ampluasında çıxış edən belçikalı qadın voleybolçu. 1.71 sm boya malik voleybolçunun zərbə yüksəkliyi 2.80 sm, blok yüksəkliyi isə 2.70 sm-dir.

2013-cü ildə qadınlar arasında voleybol üzrə Avropa çempionatının ən yaxşı liberosu seçilib.

Qardaşı Tibo peşəkar futbolçudur. Hazırda İspaniyanın "Real Madrid" komandasında çıxış edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* [Valeri Kurtua [Beynəlxalq Voleybol Federasiyası]nın saytında] 
* [Valeri Kurtua [Avropa Voleybol Konfederasiyası]nın saytında]