open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eluveitie

**Eluveitie** — 2002-ci ildə Kriqel Qlansmann tərəfindən yaradılan İsveçrə metal musiqi qrupu.

## Haqqında
Qrup Kelt musiqisinin bütün musiqi alətlərindən istifadə edir. Qrupun ilk demo və ep albomları olan "Vén" 2003-cü ildə buraxılmışdır. "Vén" albomu Kriqel Qlansmanın ən böyük uğuru hesab edilir, bu albomdan sonra **Eluveitie** Folk metal üslubunda yeni dalğa kimi əsdi. 2008-ci ildə "Nuclear Blast" albom şirkəti ilə birgə "Slania" albomlarını çıxartdılar. Bu albom qrupun daha da tanınmasını təmin etdi. Albomdakı "Inis Mona" adlı mahnılarına klip çəkdirdilər, bu mahnı və klip qrupun ən məşhur mahnılarından və kliplərindən hesab edilir.

## Qrup üzvləri

### İndiki üzvləri
* Kriqel Qlansman – vokal, mandola, fit, borular, gaita, akustik gitara, bodhran, arfa (2002–indiyədək)
* Rafael Zalsman – solo gitara (2012–indiyədək)
* Key Brem – bas gitara (2008–indiyədək)
* Matteo Sisti — tuluq zurnası (2014–indiyədək)

### Keçmiş üzvlər
* Merlin Sutter – baraban (2004–2016)
* İvo Henzi – ritm gitara (2004–2016)
* Anna Mörfi – hurdi-gurdi, vokal (2006–2016)
* Nikol Ansperger – skripka, vokal (2013–2015)
* Pede Kistler – tuluq zurnası (2008–2014)
* Meri Tadiç – skripka, vokal (2003–2013)
* Simeon Kox – solo gitara, vokal (2004–2012)
* Sevan Kirder – tuluq zurnası, fleyta, vokal 92003–2008)
* Rafi Kirder – bas gitara, vokal (2004–2008)
* Severin Binder – vokal (2004–2006)
* Linda Suter – skripka, vokal (2003–2004)
* Sara Kiner – hurdi-gurdi, akkordeon, vokal (2005–2006, 2009 qonaq qismində)
* Dani Furer – solo gitara (2003–2004)
* Dide Marfurt – hurdi-qurdi, tuluq zurnası (2003–2004)
* Gian Albertin – bas, vokal, səs effektləri (2003–2004)
* Dario Hofstetter – baraban (2003–2004)
* Yves Tribelhorn – ritm gitara (2003–2004)
* Filip Reyman – İrlandiya buzukisi (2003–2004)
* Mattu Akerman – skripka (2003–2004)

## Diskoqrafiya

### Studiya albomları
* Spirit (2006)
* Slania (2008)
* Evocation I: The Arcane Dominion (2009) (acoustic)
* Evocation II — TBA (acoustic)
* Everything Remains (As It Never Was) (2010)
* Helvetios (2012)
* Origins (2014)
* Evocation II: Visions(2017)
;Demo-lar
* Vên (2003)
;Ep-lər
* Vên (2003)
;Kliplər
* Of Fire, Wind & Wisdom (2006)
* Inis Mona (2008)
* Omnos (2009)
* Thousandfold (2009)
* A Rose For Epona (2012)
* Havoc (2012)
Stenokardiya

**Stenokardiya** () — ürək xəstəliyi.

Stenokardiya ürəyin işemik xəstəliklərindəndir. Stenokardiya və ya "döş inağı", adətən, döş sümüyünün arxasında tutmaşəkilli, sıxıcı, kəskin ağrı və narahatlıq hissi ilə, ağrının sol çənəaltı nahiyəyə, sol qola yayılması ilə müşayiət olunan xəstəlik halıdır. Bu ağrının yaranmasına səbəb ürəyi qidalandıran damarlarda qan dövranının pozulması və nəticədə oksigen çatışmazlığının baş verməsidir. Stenokardiya tutması bir çox hallarda ateroskleroz, koronar damar xəstəlikləri, fiziki və emosional gərginlik səbəbi ilə və ya idiopatik olaraq baş verir.

## Risk amilləri
* Tütünçəkmə;
* Spirtli içkilərdən istifadə;
* Piylənmə (maddələr mübadiləsinin pozulması);
* Qan təzyiqinin yüksək olması;
* Şəkərli diabet (digər endokrin xəstəliklər);
* stress, emosional gərginlik

## Yayılması
Yolxucu xəstəlik deyil.

## Patofiziologiya
Patofiziologiyasının əsasında koronar damarlara bağlı olaraq baş verən işemiya durur. Elə xəstəliyin əsas əlaməti – döş sümüyü arxasındakı yandırıcı, göynədici ağrı da bununla əlaqədardır.

## Klinik təzahürlər
Ağrı ən çox döş sümüyü arxasında hiss olunur. Bir çox hallarda da kürəkarası nahiyəyə, boyna, çənəyə, sol və sağ qola, epiqastral nahiyəyə irradiyasiya edə bilər.

## Təsnifat
# Stabil stenokardiya
# Astabil stenokardiya
# Mikrovaskulyar stenokardiya

## Qeyd
Stenokardiyalı xəstələrin nəzərinə!
Xəstəliyin proqnozunu yaxşılaşdırmaq, miokard infarktı
və ölümün qarşısını almaq, simptomları azaltmaq və
ya tam aradan qaldırmaq üçün stenokardiyalı xəstə
bunlara əməl etməlidir:
* Spirtli içkilərdən və tütünçəkmədən imtina etməli;
* Yağlı qidalar qəbul etməməli (xolesterinsiz qidaya üstünlük verməli);
* Əsəb gərginliyindən uzaq olmalı;
* Qan təzyiqini daim nəzarətdə saxlamalı;
* Qanda şəkəri olan xəstələr daim endokrinoloq nəzarətində olmalı;
* Təmiz havada piyada gəzməli (ən azı gündə 30 dəq.);
* Müalicə rejiminə düzgün riayət etməli;
* Lazımi müayinələrdən vaxtında keçməli (EKQ, EXO, laborator müayinələr);
* Artıq bədən çəkisindən azad olmalı.

## İstinadlar

# Robbins "Temel Patoloji" 8. baskı
# Tusdata "Dahiliye" 2009.
Xəyal Rza

**Xəyal Rza**  — şair, jurnalist Azərbaycan Yazıçılar Birliyi İdarə Heyətinin üzvü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Mətbuat Xidmətinin rəhbəri, Mikayıl Müşfiq Komissiyasının sədri, AYB.az saytının baş redaktorudur.

## Həyat və fəaliyyəti
Xəyal Rza 17 aprel 1980-ci ildə Beyləqan rayonunda anadan olub. 1997-ci ildən mətbuatdadır. Müxtəlif qəzetlərdə müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1997-ci ildən Yeni Nəsil Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. Redaktorlar Birliyinin üzvü olmuşdur.

Qəzetdə şöbə müdiri, redaktor, baş redaktor vəzifələrində çalışmışdır. Elə ilk kitabı da 2001-ci ildə "O dünyaya məktublar" (məqalələr) adlanır. Şair olaraq şeirə klipi ilk dəfə Xəyal Rza çəkdirmişdir.

Beynəlxalq Türkdilli Jurnalistlər Birliyinin, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Avrasiya Yazarlar Birliyinin üzvüdür. 7 kitab, 3 şeirlər audio kitabının müəllifidir. "Aşk olsun" adlı şeirlər kitabı 2017-ci ildə Türkiyədə çap edilib. Şeirləri dünyanın müxtəlif dillərinə tərcümə edilərək, ayrı-ayrı ölkələrdə qəzet, jurnal və almanaxlarda çap edilib. 2015-ci ildən İLESAM-ın (Türkiyə Elm və Ədəbi Əsər Sahibləri Birliyi) üzvü və Azərbaycan Təmsilçisidir.

2010-cu ildən hər il 5 iyun tarixində keçirilən Şairlər Günü layihəsinin ideya müəllifi və təşkilatçısıdır.

Türkiyədə və Azərbaycanda önəmli mükafatlara layiq görülmüşdür. Azərbaycan və Türkiyə müğənnilərinin ifalarında səslənən onlarla mahnıların söz müəllifidir.

Beynəlxalq Mahmud Kaşqari Fondunun sədr müavindir.

2019-cu ilədən Türkiye İlm ve Edebiyyat Eseri Sahibleri Meslek Birliğinin (İLESAM) Beynəlxalq Əlaqələr bölməsinin rəhbəridir.

## Mükafatları
* 2011-ci ildə İstanbulda Avropa Qazeteciler Dernegi tərəfindən "Yılın en iyi şairi";
* 2011-ci ildə Bakıda Yeni Yazarlar və Sənətçilər Qurumu tərəfindən "İlin yeni nəsil şairi";
* 2014-cü ildə Türkdilli Beynəlxalq Jurnalitslər Birliyi tərəfindən Türkiyənin Bartin şəhərində "İsmayıl Qaspıralı – Qəzetəçilik Məslək Ödülü" mükafatlarına layiq görülüb.
* 2019-cu ildə Türkiye İlm ve Edebiyyat Eseri Sahibleri Meslek Birliği (İLESAM) tərəfindən Ankarakada təşkil edilmiş III Milli Birlik Simpoziumunda "Türk Dünyası Onur Medalına" layiq görülüb.
* 27.05.2022-ci ildə "Aşıq Ələsgər – 200" yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.

## Kitabları
* "O dünyaya məktublar" (məqalələr) 2001-ci il
* "O dünyada görüşərik" (şeirlər) 2001-ci il
* "Ötən ilin uğurları" (məqalələr) 2005-ci il
* "Söz dünyası" (şeirlər) 2007-ci il
* "Uğurun olum" (şeirlər) 2011-ci il
* "Aşk olsun" (Türkiyə) (şeirlər) 2017-ci il
* "The World Smells Love" (şeirlər ingilis dilində) 2021-ci il

## İstinadlar
Amper

**Amper** (işarəsi: **A**) —  Cərəyan şiddətinin vahidi. BS-də əsas vahiddir və cərəyanlı naqillərin maqnit qarşılıqlı təsirinə görə təyin edilir. Aralarındakı məsafə 1 metr olan iki paralel, sonsuz uzun naqildən eyni şiddətdə cərəyan keçərkən onların 1 metr uzunluq hissəsinə vakuumda 2x10−7 N qüvvə ilə təsir edən cərəyan şiddətinə 1 Amper deyilir.
Elektrik cərəyanının güc vahidi fransız fiziki, kimyaçısı və riyaziyyatçısı Andre Mari Amperin (1775-1836) şərəfinə belə adlandırılıb.

## Həmçinin bax

* Cərəyan şiddəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Heydər Babayev

**Heydər Aydın oğlu Babayev** () — Azərbaycan Respublikasının sabiq İqtisadi İnkişaf naziri.

## Həyatı
Babayev Heydər Aydın oğlu 1957-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1980-ci ildə T. Şevçenko adına Kiyev Dövlət Universitetinin beynəlxalq iqtisadi münasibətlər fakültəsini bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə Azərbaycan TSP-də xarici sərgilər üzrə müfəttiş vəzifəsi ilə başlamışdır. 1981-ci ildən SSRİ Xarici İqtisadi Əlaqələr Bankında valyuta mühafizəsi müfəttişi, idarə rəisinin müavini, 1992-ci ildən "Xariciiqtisadibank"ın Türkiyədə baş nümayəndəsi, 1997-ci ildən "Mostbank"ın vitse-prezidenti, həmin bankın Böyük Britaniyada baş nümayəndəsi vəzifələrində işləmişdir. 1999-cu ildən Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar Üzrə Dövlət Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır. 2005-ci il 19 oktyabrda İqtisadi İnkişaf Naziri təyin olunmuşdur. 2008-ci il 30 oktyabrda Heydər Babayev İqtisadi İnkişaf Nazirliyi vəzifəsindən azad olunumuşdur.

### Ailə vəziyyəti
Evlidir, 1 övladı var.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycan iqtisadiyyatı
* Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti
Mərminin sürəti

**[[Mərmi]]nin sürəti** — mərminin kütləsinin mərkəzinin zaman vahidi ərzində keçdiyi məsafə; mərminin (güllənin, minanın) hərəkətlərinin əsas göstəricilərindən biri. M/S-lə, bəzən *[[Maxa say]]la* ölçülür. Artilleriya mərmisi, gülləsi və minasında ən çox tətbiqi əhəmiyətə, odlu silahın vacib taktiki-texniki göstəricisi olan, *[[başlanğıc sürəti]]* malikdir. Mərminin sürəti, hərəkətdən-sonrakı mərhələnin sonunda maksimal əhəmiyətə malik olur. Sonradan ağırlıq gücünün və havanın müqavimətinin təsirindən mərminin sürəti, trayektoriyanın zirvəsindən kənarda yerləşən, ən aşağı göstərici olan bir nöqtədə azalaraq, düşmə noqtəsinə qədər, sonradan yenə yüksəlir . Böyük məsafəli trayektoriyalarda mərminin düşməsindən bir az öncə mərminin sürətinin ikinci maksimumu başlaya bilər. Əgər trayektoriya nisbətən kiçik məsafəyə malikdirsə (məsələn zenit və döşəmə atəşi zamanı), mərminin sürəti ancaq azalır. Reaktiv və aktiv — reaktiv raketlərin sürəti fəal sahənin sonunda maksimuma çatır, sonra mərminin sürətində dəyişiklik adi mərmilərdəki kimi olur. Müasir mərmilərin başlanğıc sürəti:
* minaatanlarda — 100–150 m/s,
* geri təpkisiz toplarda 380–500 m/s
* haubitsalarda 300–700 m/s
* yerüstü artilleriyanın toplarında 600–1000 m/s
* zenit, tank, tankəleyhinə və gəmi universal artilleriyasının toplarının 700–1500 m/s
* reaktiv qurğularda (trayektoriyanın fəal sahəsinin sonunda) 1000 m/s qədər.

## Mənbə
* Советская военная энциклопедия Москва 1980 Военное издательство министерства обороны СССР T. 7 səh. 375
Ballistika

**Ballistika** *(.  — atıram, tullayıram, tolazlayıram)* İdarəolunmayan raketlərin, artilleriya mərmilərinin, aviabombaların, güllələrin və s. hərəkətləri barədə elm. Ballistika, ali riyaziyyat, nəzəri mexanika, qaz dinamikası, termodinamika, barıtın və partlayıcı maddələrin və s. nəzəriyəsinə əsaslanan texniki fəndir. Daxili və xarici ballistika fərqlənirlər.

## Daxili ballistika
Daxili ballistika, atıcı PM-in yanmasının təsirindən topun lüləsinin kanalında (mexaniki sərbəstliyi müəyyən şərtlərlə məhdudalaşan) mərminin və yaxud başqa cismin hərəkətini, eləcə də atəş zamanı lülə kanalında yaxud barıt raketinin kamerasındakı başqa proseslərin qanunauyğunluqlarını öyrənir. Daxili ballistika atəşi, barıtın kimyəvi enerjisinin istilik enerjisinə, sonra isə doldurmanın, mərminin və topun hərəkətli hissələrinin mexaniki işinə çevrilməsini qəliz termodinamik və qazodinamik proses kimi nəzərdən keçirərək atəş hadisəsində aşağıdakı mərhələləri fərqləndirir:
* hazırlıq — barıtın yanmasının başlamasından mərminin hərəkətinin başlamasına qədər;
* 1-ci (əsas) — mərminin hərəkətinin başlamasından barıtın yanmasının sonuna qədər;
* 2-ci — barıtın yanmasının sonundan mərminin lülə kanalından uçması anına qədər(qazların adiabatik genişlənməsi mərhələsi) və
* barıt qazlarının mərmiyə və lüləyə sonrakı-təsiri mərhələsi — mərminin lülə kanalından uçmasından ona qazların təsirinin kəsilməsinə qədər.
Daxili ballistikanın əsas bölmələri pirostatika, pirodinamika və topların, raketlərin, atıcı silahların ballistik layihələndirilməsidir. Pirostatika barıtın yanmasının qanunauyğunluqlarını və onun sabit həcmdə yanması zamanı qazın əmələ gəlməsini öyrənir.

## Xarici ballistika
İdarəolunmayan raketlərin və mərmilərin silahın lüləsi ilə qarşılıqlı təsirin kəsilməsindən sonrakı hərəkətlərini, eləcə də bu hərəkətə təsir edən amilləri öyrənir. Onun əsas bölmələri: mərmiyə uçuş zamanı təsir edən qüvvə və anların öyrənilməsi; müəyyən başlanğıc və xarici şərtlərlə(xarici ballistikanın birbaşa məqsədi) trayektoriyasının elementlərini hesablamaq məqsədilə mərminin kütlə mərkəzinin hərəkətinin, eləcə də uçuşunun dayanıqlığını və yayılma xarakteristikalarının müəyyən olunması məqsədilə mərminin hərəkətlərinin kütlə mərkəzinə nisbət öyrənilməsi.

## Mənbə
* Советская военная энциклопедия Москва 1980 Военное издательство министерства обороны СССР T. 1 səh.379
Partlayıcı maddələr

**Partlayıcı maddələr** (bəzən sadəcə "partlayıcılar" adlanır) enerji sərbəst buraxaraq ani bir reaksiya göstərən maddələrdir. Bu enerji sürətli qaz genişlənməsi və çox yüksək istilik nəticəsində yaranır və adətən yüksək səviyyədə səs və işıq yayılmasına səbəb olur. Partlayıcı maddələr hərbi, sənaye və mədənçiliyi kimi bir çox sahədə istifadə olunur.

## Tarixçə
İnsanlar partlayıcı maddələri qədim dövrlərdən bəri tanımış və istifadə etmişlər. Ən erkən məlum olan partlayıcı maddə bəlkə də təbii bitkilərdən əldə edilən yanan materiallar idi. Bununla belə, ən böyük irəliləyişlər Çində baş vermişdir.

### Qara Barıt
Ən qədim partlayıcı maddə, təxminən 9-cu əsrdə Çində ixtira edilən qara barıt (gunpowder) olmuşdur. Qara barıt kömür, kükürd və kalium nitratın qarışığından ibarətdir. İlk dövrlərdə qara barıt əsasən fişənglərdə və atəşli silahlarda istifadə olunurdu.

### Nitroqliserin və Dinamit
19-cu əsrdə Alfred Nobel nitroqliserin əsasında təhlükəsiz və effektiv bir partlayıcı olan dinamiti icad etdi. Nobel bu ixtirası üçün 1867-ci ildə patent aldı və bu ixtira inşaat və mədən sənayesində böyük bir inqilab yaratdı.

### Müasir Partlayıcı Maddələr
20-ci əsrin əvvəllərindən etibarən, RDX və TNT kimi yeni sintetik partlayıcı maddələr ixtira edilmişdir. Bu maddələr daha güclü və sabitdir və həm müharibə, həm də sənaye tətbiqlərində geniş istifadə olunur.

## Növlər və Tətbiqlər
Partlayıcı maddələr müxtəlif kimyəvi tərkiblərə və tətbiq sahələrinə görə təsnif edilə bilər. Əsas növləri aşağıdakı kimidir:

### Kimyəvi Partlayıcılar
Kimyəvi partlayıcılar üç əsas kateqoriyaya bölünür: mexaniki, kimyəvi və nüvə partlayıcılar.

* **Mexaniki partlayıcılar**: Bu maddələr mexaniki güc vasitəsilə enerji sərbəst buraxır, məsələn, sıxılmış hava və ya hidravlik təzyiq.
* **Kimyəvi partlayıcılar**: Bunlar kimyəvi reaksiyalar vasitəsilə enerji sərbəst buraxır, məsələn, TNT və ya RDX.
* **Nüvə partlayıcılar**: Bu maddələr nüvə reaksiyaları vasitəsilə enerji sərbəst buraxır, məsələn, atom bombaları.

### Sənaye Tətbiqləri
Sənaye sahəsində partlayıcı maddələr əsasən mədənçiliyi, qazma işləri və inşaatda istifadə olunur. Mədən sənayesində partlayıcı maddələr qayaların partladılması üçün istifadə edilir, bu da mineralların çıxarılmasını asanlaşdırır. İnşaatda isə yolların və tunellərin açılması üçün geniş istifadə olunur.

### Hərbi Tətbiqlər
Partlayıcı maddələr hərbi sahədə çox geniş istifadə olunur. Onlar bomba, mina, mərmi və digər silahların tərkibində yer alır. Bu maddələr yüksək dağıdıcı gücə malikdir və hərbi əməliyyatların effektivliyini artırır.

## İstinadlar
Məhəmmədsadıq mirzə Müəzzəddövlə

**Müəzzəddövlə Məhəmmədsadıq mirzə Bəhram mirzə oğlu Qacar** (1866–1948) — Urmiya vilayətinin valisi, Qacar şahzadəsi.

## Həyatı
Bəhram mirzənin ikinci oğlu Məhəmmədsadıq mirzə 1866-cı ildə Təbriz şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl saray təhsili almışdı. Müəzzəddövlə ləqəbini daşıyırdı. Məhəmmədsadıq mirzə Müəzzəddövlə 1915-ci ildə Urmiyanın hakimi idi. Onun hakimiyyəti dönəmində Urmiyada Osmanlı və Rusiya imperiyalarının qoşunları toqquşmuşdu.

Urmiya 1914-cü il dekabrın axırlarında türk ordusu, 1915-ci il yanvarın 15-də Rusiya qoşunları tərəfindən işğal edilərək, hərb və zorakılıq meydanına çevrildi. Əldə olan məlumata görə, sosial, iqtisadi və maddi çətinliklər qarşısında qalan yerli əhalinin 15 faizi həlak olmuşdu. 1915-ci ildə vəliəhd Məhəmmədhəsən mirzə Azərbaycana vali göndərilmişdi. Müəzzəddövlə onun saray və təşrifat naziri təyin olunmuşdu. Onun əvəzinə Urmiyaya Nasirəddin şahın oğlu Yəminəddövlə vali göndərildi. Məhəmmədsadıq mirzə 1948-ci ildə vəfat edib.

## Ailəsi
Məhəmmədsadıq mirzə Mahmənzər xanım Bəhmən mirzə qızı ilə ailə qurmuşdu. Əhməd mirzə, Əbülfət mirzə adlı oğlanları, Tala xanım, Xanım adlı qızları vardı.

## Mənbə
* 

## Həmçinin bax
* Qacarlar
* Bəhram mirzə Qovanlı-Qacar

## Xarici keçidlər
* Müəzzi soyunun şəcərəsi
* Əhməd mirzə Müəzzi
* Məhəmmədsadıq mirzə Müəzzi — Çevik siyasətin memarı
Mirzə Kərim xan Müntəzəməddövlə

**Mirzə Kərim xan Müntəzəməddövlə** () — İran ordusunun generalı.

## Həyatı
Mirzə Kərim xan 12 iyul 1829-cu ildə Firuzkuh şəhərində anadan olmuşdu. Herat fatehi Əmir Məhəmmədhüseyn xan Ərcüməndinin oğludur. Seyid mənşəlidir.

Mirzə Kərim xan Fransanın Sensir şəhərində hərbi məktəbdə oxumuşdu. Hərbi məktəbi bitirəndən sonra doğma vətənə dönmüşdü. Nasirəddin şahın Avropaya səfərlərinin birində müşayiət etmişdi.

Mirzə Kərim xan Müntəzəməddövlə, Səmsaməssəltənə, Sərdari-Mükərrrəm  ləqəblərini daşıyırdı. Nasirəddin şah və Müzəffərəddin şah zamanlarında Əmirtümən rütbəsi, Sərdari-Firuz ləqəbi vardı.Firuzkuh qoşunun komandiri idi. 
          
Mirzə Kərim xan bir müddət Nasiri hərbi məktəbinin müdiri vəzifəsini daşımışdı.

## Mənbə
*Ənvər Çingizoğlu,  Qacarlar dövrünün hərbçiləri,  Bakı, "Mütərcim", 2013. 334 səh.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Mirzə Kərim xan Ərçüməndi
Ələsgər Əliyev

**Ələsgər Əliyev** (; ) — Azərbaycan jurnalisti.

## Həyatı
Ələsgər Əliyev 1883-cü ildə anadan olmuşdur. 1898-ci ildə Bakıda rus-tatar məktəbini bitirmişdir.

## Fəaliyyəti
Ələsgər Əliyev məktəbi bitirdikdən sonra "*Kaspi*" mətbəəsində mürəttib şagirdi işləyib. O, Bakıdakı inqilabi hərakatda yaxından iştirak etmişdi. Bakı sosial-demokratlarına qatılan Ə.Əliyev 1902–1903-cü illərdə bolşeviklərin bir sıra intibahnamələrinin çap olunmasında fəallıq göstərmiş, əqidəcə sosial-demokrat kimi formalaşmışdı. 1903-cü ildə Bakıda keçirilən məşhur iyul tətilinin iştirakçılarından biri də odur.

1904-cü ildən başlayaraq Əliyev Bakıda və onun ətraf rayonlarında müəllimliklə məşğul olmuşdur. Müəllimlik fəaliyyəti dövründə bir sıra qəzet və jurnallarda məqalələrlə çıxış etmişdir. O dövrdə Peterburqda çıxan "*Ülfət*" qəzetində, Kazanda çıxan "*Vaxt*" qəzetində onun bir sıra yazıları, publisistik qeydləri işıq üzü görmüşdür.

### "''Bəhlul''" jurnalında fəaliyyəti
Ələsgər Əliyev 19 may 1907-ci ildə Bakıda nəşrə başlayan "Bəhlul" satirik jurnalının redaktoru olmuşdur. Jurnalın cəmi 9 sayı (1907-ci il 4 noyabradək) işıq üzü görüb. Mirzə Ələkbər Sabirin bir neçə şeiri (Bəhlul Danəndə haqqında) ilk dəfə bu dərgidə dərc olunub.

### 1907-ci ildən sonrakı fəaliyyəti
1908-ci ildə inqilabi fəaliyyətinə görə, bolşevizmi yaydığına görə Əliyev həbs
edilib Həştərxana göndərilmişdir. Həştərxanda da o, jurnalistlik fəaliyyətin davam etdirmiş, yerli mətbuatda çıxış etmişdir. 1917-ci ildə Moskvada partiyaya daxil olmuş, 1917-1918-ci illərdə ağqvardiyaçılara qarşı Qızıl Ordu sıralarında vuruşmuşdur.

1918-ci ildə Həştərxana qayıdaraq Dadaş Bünyadzadənin redaktlorluğu ilə çıxan "*Tartış*" qəzetində (tatar dilində çıxan partiya qəzeti) əməkdaşlıq etmişdir. Həmin il inqilabi fəaliyyət zamanında ingilis müdaxiləçiləri tərəfindən tutulmuş və Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulan günədək Bakıda həbsxanada qalmışdır.
Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra o, bir sıra partiya və sovet təşkilatlarında dövlət işi ilə məşğul olmuşdur. Ələsgər Əliyev 1938-ci ildə vəfat etmişdir.

## Həmçinin bax
* Molla Nəsrəddin (jurnal)
* Rəhbər (jurnal)

## Mənbə
* Vəliyev Akif Abdüləzim oğlu (Aşırlı). "Azərbaycan mətbuatı tarixi" (1875-1920), Bakı "Elm və Təhsil", 2009, 172 səh.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
* O taylı - bu taylı tariximiz ; Xronoqraf
Powerwolf

**Powerwolf** - Almaniya pauer metal musiqi qrupu. 2003-cü ildə  Çarlz Qreyvolf və Metyu Qreyvolf qardaşları tərəfindən yaradılmışdır.

## Haqqında
Qrupu yaratdıqdan sonra qardaşlar Rumıniyaya səfər edərək orada Attila Dorn ilə tanış olduqdan sonra Attila Dorn qrupa vokalist kimi qatıldı. Dorn, Buxarestdə klassik opera vokal musiqi Akademiyasını bitirdiyi üçün onun səsi qrupun üslubu üçün çox əlverişli oldu. Qrupun sözləri vampir əfsanələrindən, din və şeytan haqqındadır. Qrupun ilk debüt albomları 2005-ci ildə "Return in Bloodred" adlı albomları olmuşdur.

## Qrup üzvləri
*Attila Dorn - vokal
*Falk Maria Şlegel - sintezator
*Roel van Helden - zərb alətləri
*Metyu Qreyvolf - gitara
*Çarlz Qreyvolf - bass gitara

## Diskoqrafiya
*Return in Bloodred (2005)
*Lupus Dei (2007)
*Bible of the Beast (2009)
*Blood of the Saints (2011)
*Alive in the Night (live album) (2012)
*Preachers of the Night (2013)
* Blessed & Possessed (2015)
* The Sacrament of Sin (2018)
* Call of the Wild (2021)
* Interludium (2023)
* Wake Up the Wicked (2024)
In This Moment

**In This Moment** — Amerikan Alternativ metal qrupu.

## Tarixi
2005-ci ildə Maria Brink və gitarist Chris Howorth tərəfindən yaradılmışdır. Daha sonra qrupa zərb alətləri üçün Jeff Fabb, gitarist Blake Bunzel ilə bas gitarist Josh Newell qrupa qatıldı. Qrup ilk demo sinqllarını MySpace, musiqi şəbəkəsin də yaymağa başladı. In This Moment-in ilk studio albomu "Beautiful Tragedy" 2007-ci ildə bıraxıldı. Bir sonrakı il isə qrupun ikinci studio albomu "The Dream" adlı albom diskləri ABŞ-də geniş şəkildə satılmağa başladı. 2010-ci ildə isə "A Star-Crossed Wasteland" adlı albomları çıxdı. Bu albomdan sonra In This Moment 2012-ci il avqustun 14-də "Blood" adlı albomları bıraxıldı.

## Qrup üzvləri
**İndiki üzvlər**
*Maria Brink - Vokal (2005-indiyədək)
*Kris Hovort - Gitara (2005-indiyədək)
*Travis Conson - Bas Gitara (2010-indiyədək) 
*Randi Veitzel - Gitara (2011-indiyədək)
*Tom Hane - zərb alətləri (2011-indiyədək)
**Əvvəlki üzvlər**
*Coş Nevell - bas gitara (2005)
*Paskual Romero - bas gitara (2005)
*Jesse Landri - bas gitara (2005–2009)
*Kile Konkiel - bas gitara (2009–2010)
*Blake Bunzel - gitara (2005–2011)
*Jeff Fabb - zərb alətləri (2005–2011)

## Diskoqrafiya
**Studio albomlar**
*Beautiful Tragedy (2007)
*The Dream (2008)
*A Star-Crossed Wasteland (2010)
*Blood (2012)
**Sinqllar**
*Prayers (2007)
*Surrender (2007)
*Beautiful Tragedy (2007)
*Forever (2008)
*Call Me (2009)
*The Gun Show (2010)
*Just Drive (2010)
*Blood (2012)
*Adrenalize (2013)
Dəbistan (jurnal)

***"Dəbistan" jurnalı*** — ilk pedaqoji jurnal.

## Haqqında məlumat
"*Dəbistan*" maarifçi jurnalı Bakıda 16 aprel 1906-cı ildə Azərbaycan dilində nəşrə başladı. Jurnal əvvəl Əli İsgəndər Cəfərzadə ilə Məhəmmədhəsən bəyin müdirliyi və naşirliyilə nəşr edilirdi.

Azərbaycanda ana dilində müstəqil uşaq mətbuatının yaranması Əlisgəndər Cəfərzadənin adı ilə bağlıdır. Jurnalın 1906-cı ildə 18 nömrəsi, 1907-ci ildə 7 nömrəsi, 1908-ci ildə isə 2 nömrəsi çıxmışdır.

"*Dəbistan*" məcmuəsinin başında belə bir bəyanat vardı:

## Əməkdaşlar
Jurnalın fəaliyyətində Ə.İ.Cəfərzadə, Mirzə Ələkbər Sabir, Məhəmməd Hadi, Şeyda, Həsən bəy Zərdabi, Firudin bəy Köçərli, R.Əfəndizadə, Musayev, Fərhad Ağazadə, Abbas Səhhət, Abdulla Şaiq, Ə.Əfəndizadə, Fərəcullazadə, Nəriman Nərimanov və dövrün digər tanınmış ziyalıları iştirak ediblər.
 
Hələ Qori müəllimləri seminariyasında işlədiyi müddətdən mətbuatda müntəzəm çıxış edən Sultan Məcid Qənizadə ən çox "Dəbistan" jurnalında çap olunardı. 1906-cı ildə "*Dəbistan*" jurnalında çap edilmiş Sultan Məcid Qənizadənin "*Allah xofu*" hekayəsi onun yaradıcılığında xüsusi yer tutur.

## Jurnalda əks olunan mövzular
"*Dəbistan*"da pedaqoji məsələlər, uşaqların təlim-tərbiyəsinə dair bədii əsərlər, elm-texnika yenilikləri dərc edilirdi.

Bunlardan əlavə bir çox tərcümələr və Osmanlı əsərləri dərc olunurdu, möhtərəm şəxslərin şəkilləri dərc olunurdu. Bir çox tarixi — təbiət, elmi, fənni, ədəbi və ictimai məlumat tapmaq mümkün idi. "*Dəbistan*"ın "*Valideynə məxsus vərəqə*"si də olmuşdur.

## Jurnalın bağlanması
Maarifçi-demokratik səciyyəli "*Dəbistan*" jurnalı maddi çətinliklə üzləşəndə onun nəşrini davam etdirmək üçün jurnala xeyriyyəçi Zəkəriyyə bəy Aslanov da köməklik göstərənlər arasında olmuşdur. Bu məcmuə 1908-ci ilin martın 1-nə kimi davam etmişdir. Məcmuə maddi zəiflikdən dolayı bağlanmışdır. Son nömrəsində Həsən bəy Zərdabinin şəkli, tərcümeyi-halı, fəaliyyəti, xidməti və mərasimi-dəfni öz əksini tapıb.

## Həmçinin bax
* Məktəb (jurnal)
* Rəhbər (jurnal)

## Mənbə
* N.N.Zeynalov "Azərbaycan mətbuat tarixi", I hissə. Bakı, 1973, ADU-nun nəşriyyatı
* Məmmədhüseyn Təhmasib. Seçilmiş əsərləri. 2 cilddə. I cild. Bakı: Mütərcim, 2010. — səh. 485–486.
* ""Dəbistan" jurnalı". Azərbaycan uşaq ədəbiyyatı müntəxəbatı (XIX–XX əsrlər). Üç cilddə. II cild. Bakı: Nasir, 2002. — səh. 6–52.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İlk uşaq jurnalımız "Dəbistan"
* Aləmi-İslamın ilk uşaq jurnalı — "Dəbistan"
* "Dəbistan" jurnalı (1906–1908) və yaxud şagird və müəllimlər üçün dərsliyə bərabər dövri nəşr
Arif Mədətov (filoloq)

**Arif Səməd oğlu Mədətov** — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü

## Həyatı
Arif Mədətov 15 noyabr 1948-ci ildə Beyləqan rayonu 1-ci Aşıqlı kəndində anadan olmuşdur. İxtisasca filoloqdur. İlk tamaşası olan "Həqiqət" Azərbaycamın 1 çox teatrlarında səhnəyə qoyulmuşdur. Daha sonralar Azərbayvcan Milli  Dram Teatrında "Şeytan", "Aylı gecə" tamaşaları səhnələşdirilmişdir. Gürcüsatanın Kutaisi  teatrı da "Aylı gecə" tamaşasını uğurla tamaşaya qoymuşdur.Bundan başqa "Sezarın qətli" , M.F.Axundovun həyatından bəhs edən "İdrak işığı" tamaşalaı da müxtəlif vaxtlarda izləyicilərə təqdim olunub.
        
Dramaturgiyadan əlavə Arif Mədətov həm  də pedaqoji fəaliyyət,biznes və xeyriyyəçiliklə də məşğul olmuşdur. Hal-hazırda Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

## Xarici keçidlər
* https://www.youtube.com/watch?v=pnLHEZawWk8
*http://kulis.az/upload/images/news/2013/april/30/big/78894c5b17a89fbbd0e6a5033e37626c.JPG 
*Sezarın qətli
Sergey Dovlatov

## Həyatı
1941-ci il, 3 sentyabrda Başqırdıstanın paytaxtı Ufa şəhərində anadan olub. 1959-cu ildə Leninqrad Dövlət Universitetinin fin dili fakültəsində oxumağa başlayıb. Fakültədən qovulan S. Dovlatov üç il hərbi xidmətdə olub. Sonra Komi respublikasında həbsxanada çalışıb.
SSRİ-nin dağılmasından sonra hekayələri Rusiyada nəşr olunub.

## Mühacirət həyatı
1978-ci ilin avqustunda hakimiyyətin təqiblərinə görə Dovlatov SSRİ-dən mühacirət etdi və Nyu-Yorkun Forest Hills bölgəsində məskunlaşdı və burada New American həftəlik qəzetinin baş redaktoru oldu. Onun redaksiya heyətinin üzvləri Boris Metter, Aleksandr Genis, Pyotr Veyl, balet və teatr fotoqrafı Nina Alovert, şair və esseist Qriqori Rıskin və başqaları idi. Qəzet tez bir zamanda mühacirlər arasında populyarlıq qazandı. Bir-birinin ardınca onun nəsr kitabları nəşr olunurdu.

1980-ci illərin ortalarına qədər Dovlatov bir oxucu kimi böyük uğur qazandı, "Partisan Review" və "The New Yorker" jurnallarında dərc olunub. On iki illik mühacirətdə ABŞ və Avropada on iki kitabı nəşr olundu. İlk əsərlərini çapa hazırlayaraq onları yenidən yazdı[28] və vəsiyyətində SSRİ-də yaratdığı bütün mətnlərin nəşrinə qadağa qoyulmasını şərtləndirdi. SSRİ-də yazıçını samizdat və “Azadlıq” radiosunda müəllifin yayımı ilə tanıyırdılar.
Sergey Dovlatov alkoqolizmdən əziyyət çəkirdi.
24 avqust 1990-cı ildə Nyu-Yorkda ürək çatışmazlığından 49 yaşında vəfat etdi. Nyu-York şəhərindəki Hebron dağı yəhudi qəbiristanlığında dəfn edildi.

## Şəxsi həyatı
Sergey Dovlatov rəsmi olaraq iki dəfə evləndi.

Birinci həyat yoldaşı (1960-1968) - Asya Markovna Pekurovskaya (1940-cı il təvəllüdlü), filoloq və yazıçı, Leninqrad Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinin məzunu (1966); nikah 1962-ci ildə Dovlatovun orduda xidməti zamanı pozuldu, lakin boşanma 1968-ci ildə başa çatdı.
1970-ci ildə boşandıqdan sonra onun hazırda Universal Pictures kino şirkətinin reklam departamentinin vitse-prezidenti olan Mariya Pekurovskaya adlı bir qızı var. 1973-cü ildə SSRİ-dən ABŞ-yə mühacirət etdilər.
İkinci həyat yoldaşı Elena Davidovna Dovlatova (née Ritman, 1941-ci il təvəllüdlü), filoloq (korrektor və redaktor).

● Qızı Yekaterina (1966-cı il təvəllüdlü).

● Oğlu Nikolas (Nicholas Dawley; 23 dekabr 1981-ci ildə ABŞ-də anadan olub).
Vətəndaş nigahlı həyat yoldaşı (1975-1978) - Tamara Nikolayevna Zibunova (1945-ci il təvəllüdlü), Tartu Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsinin məzunu (1968),

● qızı Aleksandra (1975-ci il təvəllüdlü).

## İstinadlar
Kuraşiki

**Kuraşiki** () — Yaponiyanın Çuqoku regionunda yerləşən Okayama prefekturasında şəhər.

## Həmçinin bax
Puxov

**Puxov** (, , ) — Slovakiyanın şimali-qərbində, Trençin bölgəsində sənaye şəhəri. Əhalisi 19 200 nəfərdir (2002-ci il). Şəhər Vaq çayının sahilində, Bəyaz Karpat dağ massivinin və Sulövske-Vrhinin yamaclarının cənubunda yerləşir.

## İnzibati bölgü
Puxov yeddi inzibati bölgəyə bölünür:
* Horné Kočkovce (1926-cı ildə daxil edilmişdi)
* Hoštiná (1979-cu ildə daxil edilmişdi)
* Hrabovka (1944-cü ildə daxil edilmişdi)
* Ihrište 600 nəfər (1979-cu ildə daxil edilmişdi)
* Nosice (1973-cü ildə daxil edilmişdi)
* Puxov (Şəhər)
* Vieska - Bezdedov (1960-cı ildə daxil edilmişdi)

## Əhali
### Əhalinin etnik mənsubiyyəti
* Slovaklar - 97,38 %
* Çexlər - 1,32 %
* Qaraçılar - 0,22 %
* Polyaklar - 0,08 %
* Macarlar - 0,05 %
* digərləri
### Əhalinin konfessional mənsubiyyəti
* roma-katolikləri - 71,37 %
* yevangelik kilsəsi v.d. - 13,84 %
* ateistlər - 11,28 %
* yunan-katolikləri - 0,13 %
* digərləri

## Qardaşlaşmış şəhərlər
Puxov aşağıdakı şəhərlərlə qardaşlaşmışdır:
*  Hlinsko
*  Omsk
*  Stará Pazova
*  Bela Cerkev
*  Bobruysk
## Tanınmış Puxovlular
* Zuzana Martináková (* 1960), slovak siyasətçisi
* Rudolf Pellar (1923-2010), çex şansonyer, aktyor və pedaqoqu

## Qalereya

Puchov kostel.jpg|Roma-katolik kostyolu
Puchov evangelicky kostel.jpg|Yevangelik kilsəsi
Puchov evangelicky kostel 2.jpg|Yevangelik kilsəyə giriş
Puchov Jan Nepomucky.jpg
Puchov Komensky.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* http://www.puchov.sk Oficiální stránky
* http://www.puchovinfo.sk  Neoficiální stránky
* http://www.gymnazium-pu.sk/ Gymnázium Púchov
Prussiya

**Prussiya** — Şərqi və Mərkəzi Avropada tarixi dövlət.

## Tarixi

## Həmçinin bax
* Prussiya krallığı

## İstinadlar
Five Finger Death Punch

**Five Finger Death Punch** — ABŞ metal qrupu. Qrup 2005-ci ildə Zoltan Bathori və Jeremi Spenser tərəfindən quruldu. 2006-cı ildə isə basçı Matt Snell və vokalist İvan Moody qrupa qatıldı. Qrupun qısa adı (**FFDP vəya 5FDP**) deyə adlandırılır. Qrupun ilk debüt "The Way of the Fist" adlı albomları 2007-ci ildə bıraxıldı. FFDP daha sonra Korn,Chimaira, All That Remains və Disturbed qrupları ilə birgə konsertlərə qatıldı.

## Qrup üzvləri
**İndiki üzvlər**
* İvan Mudi – vokal (2005–indiyədək)
* Zoltan Bathori – gitara (2005–indiyədək)
* Jeremi Spenser – zərb alətləri (2005–present)
* Jason Huk – gitara, köməkçi vokal (2009–indiyədək)
* Kris Kael – bass gitara, köməkçi vokal (2011–indiyədək)

**Əvvəlki üzvlər**
* Caleb Andrew Binqham – gitara (2005–2006)
* Darrell Roberts – gitara, köməkçi vokal (2006–2009)
* Matt Snell – bass gitara, köməkçi vokal (2005–2010)

## Diskoqrafiya
**Studio albomlar**
* The Way of the Fist (2007)
* War Is the Answer (2009)
* American Capitalist (2011)
* The Wrong Side of Heaven and the Righteous Side of Hell, Volume 1 (2013)
* The Wrong Side of Heaven and the Righteous Side of Hell, Volume 2 (2013)
* Got Your Six (2015)
* *And Justice for None* (2018)
* *F8* (2020)
* *AfterLife* (2022)

**Sinqllar**
* 2007 — "The Bleeding"
* 2008 — "Never Enough"
* 2009 — "Hard to See"
* 2009 — "Dying Breed"
* 2010 — "No One Gets Left Behind"
* 2010 — "Bad Company"
* 2011 — "Falling In Hate"
* 2011 — "Under and Over It"
* 2011 — "Back for More"
* 2013 — "Lift Me Up"
* 2013 — "Battle Born"
Su dövranı

**Su dövranı** — biosferdə suyun dövri yerdəyişmə prosesidir. Buxar, kondensasiya və çöküntülərdən ibarətdir.Bu dövran materiyanın hərəkət etdiyini göstərir və təsdiq edir.

Su yer kürəsində fasiləsiz dövr edir, buna görə suyun ümumi həcmi dəyişməz qalır.

Yer kürəsinin səthinin dörddə üç hissəsi suyla örtülmüşdür. Yer kürəsinin su təbəqəsini hidrosfer adlandırırlar. Dənizlər və okeanların duzlu suyu hidrosferin böyük hissəsini təşkil edir. Bundan başqa — göllər, çaylar, buzlaqlar, qrunt suları və su buxarı hidrosferi təşkil edən əsas elementlərdir.

Yer kürəsində su üç aqreqat halda mövcuddur (maye, bərk və qaz). Susuz canlı orqanizmlərin mövcudluğu mümkün deyil. İstənilən orqanizmdə istənilən halda su mövcuddur. Su canlı orqanizmlərin həyat fəaliyyəti üçün ən qiymətli və ən lazımlı maddədir.
Su buxarı hidrosfer, atmosfer ilə mübadilə və qarşılıqlı əlaqə ilə yaranır. Atmosfer yağıntıların bir qismi buxarlanır, bir qismi daimi axarlara, göllərə, bir qismidə yer qabığına sızaraq yeraltı sular yaradır.

Təbiətdə su dövranın bir neçə növü var: **Böyük su dövranı** — okean səthi üzərində yaranmış su buxarı külək vasitəsilə materiklərə keçir, orada atmosfer yağıntıları şəklində düşür, yenidən okeana qayıdır. Bu prosesdə suyun keyfiyyəti dəyişir: buxar vaxtı duzlu dəniz suyu duzsuza çevrilir və suyun tərkibi təmizlənir.
# **Kiçik su dövranı** — okeanın səthi üzərində yaranmış su buxarı kondensasiya olunaraq atmosfer yağıntıları şəklində yenidən okeana tökülür.
#**Kontinental su dövranı** — quru səthi üzərində buxarlanan su, atmosfer yağıntıları şəklində yenidən quruya tökülür.

İstənilən halda çöküntülər yenidən Dünya okeanına qayıdır.

## Suyun yenilənmə müddəti

Gördüyünüz kimi suyun yenilənmə müddəti fərqlidir. Atmosfer rütubəti orta hesabla səkkiz-doqquz gün sonra yenilənir.

Canlı orqanizmlərin tərkibinə daxil olan sular bir neçə saat ərzində bərpa olunur. Bu su yenilənmənin ən aktiv formasıdır.
Buzlaqlarda su ehtiyatlarının yenilənməsi dövrü təxminən 1 600 il təşkil edir, qütbdəki buzlaqların yenilənmə müddəti daha çoxdur — təxminən 9 700 il.

Dünya okeanı sularınn tam yenilənməsi dövrü təxminən 2 700 ildə olur.

## Xarici keçidlər
* Təbiətdə su dövranı 
*Təbiətdə su dövranın mühafizəsi 

## İstinadlar
Rojnyava

**Rojnyava** (, , ) — Slovakiyanın şərqində şəhər. Slana çayının sahilində, Rudohora dağ massivinin yamaclarında yerləşir. Əhalisi 19 min nəfərə yaxındır.
## Tarix
Rojnyava ilk dəfə olaraq 1291-ci ildə qızıl və gümüş axtaran şaxtaçıların kiçik bir qəsəbəsi kimi qeyd edilib. 1382-ci ildə Macar kralı I Lüdovik Rojnyavaya şəhər statusu vermişdi. XVI-XVII əsrlərdə şəhər Osmanlı İmperiyasının çoxsaylı hücumlarına məruz qalır və bundan sonra şəhər o əvvəlki inkişafından geriləməyə başlayır. XVIII əsrdə Rojnyava Gemer vilayətinin vacib ticarət mərkəzinə çevrilir.
## [[Şimali Macarıstan]] şəhərlərinin alyansı

### Əhalinin etnik və konfessional müxtəlifliyi (2001)
2007-ci il siyahıyaalmada, əhalinin 19.261 nəfər təşkil edildiyi məlum olmuşdu..

### Etnik müxtəliflik
* Slovaklar - 69,27%
* Macarlar - 26,80%
* Roma - 1,59%
* Çexlər - 0,69%

### Konfessional müxtəliflik
* roma-katoliklər - 41,08%
* ateistlər - 32,34%
* lüteranlar - 12,03%
* yunan-katoliklər - 1,33%

## Şəhər rayonları
* Bánovce nad Bebravou
* Biskupice
* Dolné Ozorovce
* Horné Ozorovce
* Malé Chlievany

## Partnyor şəhərlər

* Bačka Topola
* Teşın
* Český Těšín
* Glarus
* Serenç
## Tanınmış Banovtselilər
* Ján Horárik (* 1808 – † 1864), Slovakiyalı filosof
* Igor Hrušovský (* 1907 – † 1978), filosof
* Gabo Zelenay (* 1922 – † 2003), idman komentatoru və redaktoru 
* Stanislav Szomolányi (* 1935), kameraman

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Rozsnyó város hivatalos honlapja
* Rozsnyó.lap.hu – Linkgyűjtemény
* Rozsnyó és környéke
* Rozsnyói Polgár Info  – Független hírportál
* Rozsnyó látnivalói és története magyarul
* E-obce.sk

## İstinadlar
İrina Anastasiadi

**İrina Anastasiadi** — Yazıçı, tərcüməçi və publisist

## Həyatı
1968-ci ildə Tbilisidə anadan olub. Gürcüstanda "Xarici dillər" institutunu bitirib. 1993-cü ildə Yunanıstana miqrasiya edib.

Hal-hazırda Sankt-Peterburqda bir neçə ədəbi qəzet və jurnallarla, həmçinin "Δρυίδες" (Drides) yunan qəzeti ilə əməkdaşlıq edir.

Əsasən hekayə janrında yazır. O əsərlərini üç dildə yazır (yunan, rus, ingilis). İki kitabın müəllifidir.

İrina Anastasiadinin "Günorta" hekayəsini Səid Əliyev tərcümə etmişdir.

## İstinadlar
Gülbacı İmanova

**Gülbacı İmanova** () — Azərbaycanın tanınmış dirijoru. Azərbaycan Dövlət Xor Kapellasının  bədii rəhbəri və dirijoru,Azərbaycan Respublikasının xalq artisti(2005), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2022-ci ildən).

## Həyatı
Gülbacı Əliəkbər qızı İmanova 1956-cı il fevralın 13-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur.1980-ci ildə Ü.Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının xor dirijorluğu fakultəsini bitirmişdir.1980-cı ildən BMA-da «xor dirijorluğu» ixtisasından və xor fənnlərinin metodikasından dərs deyib.1993-cü ildən etibarən Bakı Musiqi Akademiyasında dirijorluq kafedrasında çalışır.1989-cu ildən Ş. Məmmədova adına Opera studiyasında baş xormeyster kimi fəaliyyət göstərir.1996-cı ildə Azərbaycan Dövlət Xor Kapellasına bədii rəhbər və baş dirijor vəzifəsinə təyin edilib. Hazırda bu vəzifədə çalışır.2000-ci ilin oktyabr ayında «Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi» fəxri adına,2005-ci ildə isə "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adına layiq görülmüşdür1999-cu ildə BMA-nın «dirijorluq» kafedrasına dosent vəzifəsinə müsabiqə ilə keçmişdir. Hal-hazırda kafedranın professoru vəzifəsində çalışır.1996-cı ildə Gürcüstan respublikasının Mədəniyyət nazirliyinin, eləcə də prezident E. A. Şevardnadzenin fəxri fərmanlarına layıq görülmüşdür.1999-2000-ci illərdə G. İmanova Türkiyə Cümhuriyyətinin fəxri fərmanlarına və mükafatlarına layıq görülüb.Müəllimlik etdiyi vaxtdan bir sıra dirijor-xormeyster yetişdirmişdir. Onlar arasında 5 magistr, 10 bakalavr və assistent-aspirant var.Evlidir. 3 övladı var

## Mükafatları
* 1996. Gürcüstan respublikasının mədəniyyət nazirliyinin, və prezident E. A. Şevardnadzenin bir çox fəxri fərmanları
* 1999-2000. Türkiyə Cümhuriyyətinin fəxri fərmanları və mükafatları
* 2000. "Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı
* 2005. Xalq artisti
* 2011. Prezident mükafatı
* 30 aprel 2014-cü ildə növbəti dəfə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
* 6 may 2015-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
* 6 may 2016-cı ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
* 1 may 2017-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
* 9 may 2018-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
* 10 may 2019-cu ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
* 7 may 2020-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
* 7 may 2021-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
*10 may 2022-ci ildə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.

## İstinadlar

## Mənbə
* Musiqi Akademiyası
* Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalı

## Xarici keçidlər
* Məşhur qadın dirijor 
* Qadın iradəsi və dirijor iradəsi
Nursel Duruel

**Nursel Duruel** — türk hekayə yazarı

## Həyatı
1941-ci ildə anadan olub.

## Yaradıcılığı
Hekayələrində insanın müxtəlif həyat şərtləri içindəki davranışlarını, onun güclü və zəif tərəflərin qələmə aldı. İlk hekayələr kitabı 1982-ci ildə (“Marallar, anam və Almaniya”), ikinci kitabı isə 1992-ci ildə “Yazılı qaya” adıyla çap olunub.

## Kitabları
*“Marallar, anam və Almaniya”, 1982-ci il
*“Yazılı qaya”, 1992-ci il

## İstinadlar
Cəmil Kavukçu

**Cəmil Niftaliyev** (; ) — hekayə və roman yazarı.

## Həyatı
1951-ci ildə Türkiyədə anadan olub.

## Yaradıcılığı
Yaradıcılığa 1980-ci illərdən başlayıb. "Bazar günəşi" adlanan ilk hekayələr kitabı 1983-cü ildə çap olunub. "Dönüş" və başqa romanların müəllifidir.

Hekayələrində əsasən sadə insanların həyatından bəhs olunur.

## İstinadlar
Amerikan ata!

**"Amerikan ata!"** () — *«Anderdoq»* (Underdog Productions) və *«Fazzi Dor»* (Fuzzy Door Productions) studiyaların istehsalı və 20th Century Foxun sifarişi olan komediya janrında amerikan cizgi serialı. Tərtib üzrə işlər «Qriffinlərin» yaradıcısı Set Makfarleyn tərəfindən işlənib hazırlanmışdı.

## Məzmun
Amerikan ata! multserialı tipik amerikan ailəsinin həyatından bəhz edir. Əsas süjet xətti 4 insan, bir yadplanetlini və danışan qızıl balığı birləşdirən Smit ailəsi ətrafında cərəyan edir. 
Cənubi Park və Simpsonlara analoji olaraq, multserialda əsasən din, siyasət, pop-mədəniyyət və cəmiyyətdə baş verən digər əhəmiyyətli hadisələri də nümayiş etdirilir. Serialda tez-tez "lağ" və tipik amerikan yumoru göstərilir. Məsələn «Pilot» epizodunda Tanrı ABŞ prezidenti Corc Buşa zəng edərək, ondan bir şey xahiş etmək istəyir. Lakin elə o anda Tanrıya daha bir zəng gəlir; bu dəfə ABŞ vitse-prezidenti Riçard Çeynidən.

ABŞda serialın ilk pilot buraxılışı 6 fevral 2005-ci ildə Fox telekanalında baş tutmuşdu. 1 may 2005-ci ildən isə «Qriffinlər» multserialın premyerası ilə parallel olaraq Amerikan ata müntəzəm olaraq efirdə yayımlanmağa başladı.

## Personajlar

Sten və Fransinin iki yeniyetmə uşağı var:

Smit ailəsindən başqa serialda daha üç baş qəhrəman da cərəyan edir: 

## Serial epizodları

## Giriş mahnı

Sabahın xeyir, ABŞ!
Bax, günəş sən və mənə birgə gülümsəyir
Sənə amerikan xalqı salam göndərir,
Ümidvaram ki, bizi heyranedici gün gözləyir!

Belə ki, mənimlə birgə oxuyun…
Ölkə, oyan və oxu!

## Rolları səsləndirənlər
* Set Makfarleyn Sten Smiti (ata/həyat yoldaşı) və Roceri (yadplanetli) səsləndirib
* Wendy Schaal Fransin Smiti (arvad/ana) səsləndirib
* Scott Grimes Stiv Smiti (Sten və Fransinin oğlu) səsləndirib
* Reyçel Makfarleyn (Set Makfarleynin bacısı) Heyli Smiti (Sten və Fransinin qızı) səsləndirib
* Dee Bradley Baker  Klaus Hayssler (Smit ailəsində yaşayan qızıl balıq cildində olan və danışa bilən adam)
* Ceff Fişer Ceff Fişeri (Heylinin boyfriendi) səsləndirib
;Rəsmi beynəlxalq dublyaj:

Almanca: Detlef Bierstedt (Sten), Silvia Mißbach (Fransin), Anja Stadlober (Heyli), Hannes Maurer (Stiv), Michael Iwannek (Rocer), Andreas Müller (Klaus).

İspanca: Gabriel Jiménez (Sten), Ana Ángeles García (Fransin), Amparo Bravo (Heyli), Pablo Tribaldos (Stiv), Eduardo Gutiérrez (Rocer).

İtalyanca: Pino Insegno (Sten), Claudia Razzi (Fransin), Antonella Baldini (Heyli), Paolo Vivio (Stiv), Franco Mannella (Rocer), Roberto Stocchi (Klaus).

Rusca: «Milli Televiziya Sindikatının» dublyajı: Vladimir Antonik (Sten, Klaus), Yelena Çebaturkina (Fransin, Heyli), Diomid Vinoqradov (Stiv, Rocer).

## Beynəlxalq yayım

## Mükafat və nominasiyalar

## DVD reliz

## Xarici keçidlər

* ''American Dad!''  on Fox.com
* ''American Dad!'' on AdultSwim.com
* ''American Dad!''  on TBS.com
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Vadi-üs-Salam

**Vadi-üs-Salam** və ya **Sülh vadisi** () — İraq şiələrin müqəddəs Nəcəf şəhərində yerləşən İslam qəbiristanlığıdır. Bu, dünyanın ən böyük qəbiristanlığıdır. Qəbiristanlıq  ərazini əhatə edir və 6 milyondan çox cəsəddən ibarətdir. Hər il milyonlarla zəvvar cəlb edir.

## İstinadlar
Abbası

**Abbası** — pul vahidi. İlk dəfə 1620-ci ildə I Şah Abbasın dövründə zərb edilmişdir. Çəkisi iki misqal yəni, 7,7 qramm idi. Sikkə qızıldan kəsilirdi. Dəyəri 200 dinara bərabər idi. Bu da 4 şahıya bərabərdir.20 tümən 1 abbası idi.

## Mənbələr
* İsgəndər bəy Münşi Tarixi-aləmarayı-Abbası
* Oktay Əfəndiyev Səfəvilər dövləti
* Məktəblinin tarix lüğəti
* Azərbaycan tarixi III cild

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hakan Günday

**Hakan Günday** (d.29 may, 1976, Rodos) — Türk yazıçıdır. 

## Həyatı
29 may 1976-cı ildə Rodosda doğulmuşdur. İlk təhsilini Brüsseldə tamamlamış, Ankaradakı Tofiq Fikrət Liseyini bitirdikdən sonra Hacettepe Üniversitetinin Fransız tərcüməçiliyi fakültəsində təhsil almışdır. Növbəti il Université Libre Brukselles-in siyasi elmlər fakültəsinə keçmişdir. Təhsilinə Ankara Universitetinin Siyasi Elmlər fakültəsində davam etmişdir.

Hakan Günday Türkiyənin keçmiş millət vəkillərindən olan Faiq Gündayın nəvəsidir.

## Yaradıcılığı
İlk romanı *Kinyas və Kayra*nı 2000-ci ildə çap etdirir. 

Son romanı *Daha* isə 2013-cü il oktyabrın 23-də çıxmışdır.

## Romanları
* *Kinyas ve Kayra* (2000) 
* *Zargana* (2002) 
* *Piç* (2003) 
* *Malafa (2005)
* *Azil* (2007)
* *Ziyan* (2009)
* *Az'' (2011)
* Daha (2013)

## Mənbə
* www.hakangunday.net
* Hakan Günday'ın Edebi Kişiliği ve Romanları
Strukturalizm

**Strukturalizm** — XX əsrin əvvəllərində dilin təbiəti haqqında meydana çıxan yeni nəzəriyyələrin tərkibində yaranmış ədəbi şərhin tarixi formalarından biri.

## Ümumi məlumat
Qədimlərdən bir elm sayılmış ədəbiyyat və dilçilik strukturalizmdə yenidən birləşmişdir. Strukturalizmə qədərki dilçilik əsas iki anlayışa – söz və məna anlayışlarına bağlı idi. Klassik dilçilik çox zaman sözlərin mənasını izah edən və tərcümədə gərəkli olan lüğətçilik elmindən ibarət idi. Lap qədimdən, Platondan gələn sadə nəzəriyyəyə görə, sözlər mənalı səslər kimi qəbul edilirdi.

Yeni dil nəzəriyyəsi klassik dilçiliyi alt-üst edən dilin işarəviliyi anlayışını irəli sürdü. Sözün yeni formulu belə oldu: işarə edilən – işarə – məna. Bu nəzəriyyədə sözlə onun bildirdiyi şeylər arasında heç bir əlaqə olmadığı aşkara çıxdı. Sözü işarə, dili isə işarə sistemi kimi təqdim edən semiotikanın əsas müddəalarını amerikan filosofu Çarlz Pirs (1839–1914) və isveçrəli dilçi və psixoloq Ferdinand De Sösür (1857–1913) irəli sürdülər.

Ç. Pirs bu ideyaları F. Sösürdən əvvəl qələmə almışdı, lakin strukturalizm F. Sösürün müdiri olduğu Ümumi dilçilik kafedrasının tələbə və müəllimləri tərəfindən inkişaf etdirildi və Avropa universitetlərinin dilçilik kafedralarında yayıldı.

Strukturalizmin sürətlə yayılmasının bir səbəbi psixoloji dilçilik məktəbinin və ədəbiyyatşünaslıqda psixoloji məktəbin öz istiqaməti ilə dilin işarəviliyi nəzəriyyəsinə yaxınlaşmaları idi. O biri tərəfdən, psixologiya elmi insan təfəkkürünü tədqiq edərkən yaddaşın işarə prinsipi ilə qurulduğu nəticəsinə yaxınlaşırdı. Ədəbiyyatşünaslıqda psixoloji məktəb poetik epiteti, bənzətməni, təini araşdıraraq onun bədii təsvirdə və deməli, dünyanı elmi təsvirdə də universal əhəmiyyət daşıdığı nəticəsinə gəldilər.

Strukturalizmin əsas nailiyyətləri dilin, mətn mədəniyyətinin işarə sistemi olması barədə təsəvvürlərin müəllif yaradıcılığına və mədəniyyətin müxtəlif sahələrinə şamil edilməsidir. Bunun sayəsində mədəniyyətin müxtəlif sahələrində şərti işarəvi obraz, mətn dilləri barədə təsəvvürlər xeyli konkretləşmişdir. Bu bədii əsərin və obrazın strukturunun yeni nəzəriyyəsini irəli sürməyə imkan vermişdir. Lakin bu nəzəriyyə hələ süjet, kompozisiya, fabula, konflikt, əhvalat və s. kimi klassik terminlərin əhəmiyyətini heç də tam aradan qaldırmamışdır. Strukturalizm bu gün də dilin təbiəti və quruluşu barədə nəzəriyyələrdən bədii əsər şərh etmək üçün istifadə etmək təşəbbüsüdür və klassik ədəbi şərhdən fərqli təsəvvürlərə yol aça bildiyi üçün müasir ədəbiyyat elmində öz yeri vardır.

## Mənbə
* Rəhim Əliyev. Ədəbiyyat nəzəriyyəsi. – Bakı: Mütərcim, 2008. – 360 səh./76–83-cü səhifələr
Opera Mini

**Opera Mini** — mobil qurğular (mobil telefonlar, smartfonlar, fərdi planşetlər) üçün məşhur brauzerdir, Opera Mobile-nin sadələşdirilmiş versiyası. J2ME (həmçinin Symbian, Android, iOS, Bada, Windows Mobile və MeeGo üçün istifadə edilir) əsasında yaradılmışdır, 2005-ci ilin sonunda yaradılmışdır. Opera Software şirkətinin proksi-serveri vasitəsilə işləyir.

Brauzer pulsuzdur.2012-ci ilin oktyabr ayına əsasən Opera Mobile və Opera Mini-də 215 milyondan çox istifadəçi qeydə alınmışdır, onlardan — təxminən 193 milyonu Opera Mini-nin istifadəçisi idi.

## Həmçinin bax
Opera (brauzer)

## İstinadlar