Bağdad Universiteti

**Bağdad Universiteti** () — İraqın paytaxtı Bağdadda yerləşən dövlət tədqiqat universitetidir. O, İraqın ən böyük universiteti və ərəb dünyasında onuncu ən böyük universitetdir. İlk tərkib hissəsi 1908-ci ildə açılmış, daha sonra digər təhsil müəssisələri yaradılmışdır. Bağdad Universiteti mühəndislik, tibb elmləri, humanitar elmlər və dini təhsil kimi müxtəlif sahələr üzrə akademik proqramlar təqdim edir. Universitetin şəhər daxilində Əl-Cədriya, Bab əl-Müəzzəm, Vəziriyyə və Nəhdə Yolunda yerləşən dörd kampusu var.

## Tarixi
İslam Elmləri Kolleci öz mənşəyinin eramızın 1067-ci ilinə, Əbu Hənifə adına təsis edilmiş elm mərkəzinə dayandığını iddia edir. Bağdad Universitetinin ilk tərkib hissəsi olan Hüquq Kolleci isə 1908-ci ildə təsis edilmişdir.

1921-ci ildə Mühəndislik Kolleci, 1923-cü ildə Ali Müəllim Hazırlığı Kolleci və Aşağı Təhsil Kolleci, 1927-ci ildə Tibb Kolleci və 1936-cı ildə Əczaçılıq Kolleci yaradılmışdır. 1942-ci ildə qızlar üçün ilk ali təhsil müəssisəsi olan Kraliça Aliyə Kolleci yaradılmışdır. 1943-cü ildə yeni kolleclərin açılması ilə bağlı təkliflər irəli sürülmüş, bunun nəticəsində 1949-cu ildə İncəsənət Kolleci və Elm Kolleci, 1950-ci ildə isə Əbu Qreyb Kənd Təsərrüfatı Kolleci təsis edilmişdir.

Universitet binasının tikintisi 1950-ci illərin sonlarında İraq Krallıq Hökuməti tərəfindən sifariş edilmiş, Dəclə çayının sahilində yerləşir. Binalar Memarlar Birliyindən Valter Qropius, Luis Makmillen və Robert Makmillan tərəfindən layihələşdirilərək 1959-cu ildən 1960-cı ilə qədər inşa edilmişdir. Memarların yeni universitet kampusu üçün hazırladıqları baş plana Mühəndislik, Elm və Humanitar Elmlər məktəbləri daxil. Kampus ümumilikdə 6 800 tələbə üçün nəzərdə tutulmuşdur. Kampus 1982-ci ildə 20.000 tələbəni qəbul etmək üçün genişləndirilmişdir. Memarlar Hişam Aşkuri və Robert Ouen bütün kampus üçün akademik məkanlar proqramını hazırlamışdılar.

Bağdad Universiteti 2003-cü ildə İraqın işğalı və sonrakı işğal dövründə ciddi zərər çəkmiş, bəzi dərslərdə tələbələrin 90%-dən çoxu təhsili yarımçıq qoymuşdur.

2018-ci ilin sentyabr ayında universitet ilk dəfə olaraq dünyanın ən yaxşı 1 250 universitetinin illik reytinqi olan "Times Higher Education World University Rankings" siyahısınada yer almışdır.

## Rektorları
Aşağıda Bağdad Universitetinin indiki və keçmiş rektorlarının siyahısı verilmişdir:

* **Dr. Matti Aqraşi** — 5 oktyabr 1957 – 1 avqust 1958
* **Dr. Abdul Cabbar Abdulla** — 19 mart 1959 – 8 mart 1963
* **Dr. Abed əl-Əziz əl-Duri** — 10 fevral 1963 – 27 noyabr 1965 və 10 sentyabr 1966 – 7 avqust 1968
* **Dr.** **Kassem Məhəmməd əl-Kəllaf** — 9 sentyabr 1968 – 8 avqust 1970
* **Dr. Abed Lətif əl-Bədri** — 8 avqust 1970 – 1 mart 1971
* **Dr. Saad Abed əl-Bəkki əl-Ravi** — 15 iyun 1971 – 23 yanvar 1974
* **Dr. Taha İbrahim əl-Abdalla** — 14 mart 1974 – 15 oktyabr 1977
* **Dr. Sultan Abed əl-Qadir əl-Şavi** — 18 oktyabr 1977 – 1 mart 1978
* **Dr. Taha Teyh Diab əl-Nəəmi** — 30 iyun 1980 – 27 dekabr 1990
* **Dr. Adil Şakir əl-Tai** — 10 iyul 1990 – 28 fevral 1991
* **Dr. Xidir Casim əl-Duri** — 1 mart 1991 – 10 noyabr 1993
* **Dr. Abed əl-İllah Yusif əl-Kəşşab** — 14 noyabr 1993 – 7 iyun 2001
* **Dr. Məhəmməd Abed Allah Fəlah əl-Ravi** — 12 iyun 2001 – 30 aprel 2003
* **Dr. Sammi Abed əl-Mehdi əl-Müzəffər** — 24 may 2003 – 28 sentyabr 2003
* **Dr. Musa Cuvad Əziz əl-Musəvi** — 28 sentyabr 2003 – 20 noyabr 2012
* **Dr. Əlaa Abdulrəsul əl-Kəşvan** — 20 noyabr 2012 – 13 may 2019
* **Dr. Qusi əs-Suheyl** — may 2019-dekabr 2019
* **Dr. İmad Hüseyn Mirzə** — dekabr 2019-avqust 2020
* **Dr. Munir Həmid əs-Saadi** — avqust 2020-yanvar 2024
* **Prof. Dr. Bəhaa İbrahim Ənsaf** — 3 yanvar 2024-indiyədək

## Kampusları

### Əl-Cədriyə kampusu
* Mühəndislik Kolleci
* Əl-Xarəzmi Mühəndislik Kolleci
* Elm Kolleci
* Siyasi Elmlər Kolleci
* Bədən Tərbiyəsi Kolleci
* Qadınlar üçün Elm Kolleci
* Qadınlar üçün Təhsil Kolleci
* Şəhərsalma və Regional Planlaşdırma İnstitutu
* Genetik Mühəndislik İnstitutu
* Mühasibat və Maliyyə Araşdırmaları İnstitutu
* Kənd Təsərrüfatı Kolleci

### Bab Əl-Muəzzəm kampusu
* Tibb Kolleci
* Stomatologiya Kolleci
* Əczaçılıq Kolleci
* Tibb Bacıları Kolleci
* Təhsil Kolleci – İbn Rüşd
* İncəsənət Kolleci
* Dil Kolleci
* İnformasiya Kolleci
* İslam Elmləri Kolleci

### Əl-Vəziyyə kampusu
* Qadınlar üçün Bədən Tərbiyəsi Kolleci
* Hüquq Kolleci
* İdarəetmə, Biznes və İqtisadiyyat Kolleci
* Təhsil Kolleci – İbn əl-Heysəm
* Gözəl İncəsənət Kolleci
* Baytarlıq Kolleci

### Nəhda Yolayırıcı kampusu
* Əl-Kindi Tibb Kolleci

## Görkəmli məzunları
* Səddam Hüseyn – İraqın sabiq prezidenti
* Əbdürrəhman Vahid – İndoneziyanın sabiq prezidenti
* Əhməd Avəd ibn Mübarək – Yəmənin baş naziri
* Məhəmməd Əlkobaisi — İslam alimi
* Hişam Aşkuri — memar
* Sərvan Baban – Kürdüstan Regional Hökumətinin naziri
* Venus Faiq (1963-cü il təvəllüdlü) – İraq-Kürd əsilli holland yazıçı, jurnalist və şair
* Əbdürrəhman əl-Bəzzaz – İraqın sabiq baş naziri
* Müzəffər Al-Nəvab – İraq şairi və yazıçısı
* Əməd Zəki Yəhya – beynəlxalq neft məsləhətçisi və Neft Nazirliyində rezervuar mühəndisliyi üzrə sabiq prezident
* Səadun əl-Duleymi – İraqın sabiq müdafiə naziri
* Səlva Cərrah – yazıçı və BBC Ərəb xidmətində aparıcı
* Qanim Əl-Cumaili – Cənubi Nyu Hempşir Universitetində mühəndislik professoru, İraqın Səudiyyə Ərəbistanındakı sabiq səfiri
* Qəssən Muhsen – diplomat və rəssam
* Əhməd Obeidat – İordaniyanın sabiq baş naziri
* Sinan Əl-Şəbibi – İraq Mərkəzi Bankının sabiq sədri
* Rihab Taha – bioloji silahlar üzrə rəhbər
* Cəlal Tələbani – İraqın sabiq prezidenti
* Donni Corc Yuxanna – arxeoloq
* Müntəzər əl-Zeydi – jurnalist
* Haşim Casin – Pan-Malaysia İslami Partiyasının Ruhani rəhbəri
* Suad Cavad– "Dublaj Kraliçası"
* Aqil əl-Mosavi – stomatoloq, yazıçı və fotoqraf
* Hazim Abdullah Xedr – tarixçi və Əndəlus ərəbcəsi ədəbiyyatı üzrə tədqiqatçı
* Muştak Əl-Ətəbi – mexanika mühəndisliyi professoru
* Məhəmməd N. S. Hadi – mühəndislik professoru
* Şaul Sassun – Səddam Hüseyn dövründə Sənaye Nazirliyində baş mühəndis

## İstinadlar