İslam Gürcüstanı (qəzet)

**Samuslimano Sakartvelo** və ya **İslam Gürcüstanı** (; ) — 1919-1921-ci illər arasında Batumidə nəşr olunmuş gündəlik siyasi, iqtisadi və ədəbi qəzet. Əvvəlcə İslam Gürcüstanının Azadlıq Komitəsinin, daha sonra isə İslam Gürcüstanı Assambleyasının nəşr orqanı idi. Əvvəlcə qəzetin baş redaktoru Həsən Tahsin Himşiaşvili, daha sonra isə Məmməd bəy Abaşidze idi. Qəzetin adı Osmanlıların gürcülərdən ələ keçirdiyi tarixi gürcü ərazilərinin adlandırılması üçün istifadə olunan terminlərdən birinə əsaslanır.

## Tarix

Qəzetin ilk sayı 11 yanvar 1919-cu ildə nəşr olunmuşdur. Bu sayın ilk iki səhifəsi gürcü, son iki səhifəsi isə Osmanlı türkcəsində idi. *"Samuslimano Sakartvelo"* ümumiyyətlə dörd səhifə, nadir hallarda iki səhifə olmaqla 1500 nüsxə tirajla nəşr olunurdu. Qəzet 500-dən çox sayda nəşr olunmuş və 503-cü sayı 16 yanvar 1921-ci ildə nəşr olunmuşdur. 1-262-ci sayları 1919-cu ildə, 163-493-cü sayları 1920-ci ildə və 494-503-cü sayları 1921-ci ildə nəşr olunmuşdur. Həsən Tahsin Himşiaşvili 1919-cu ilin iyul ayına qədər qəzetin baş redaktoru vəzifəsində çalışmışdır. Bu tarixdən etibarən bu vəzifəni "İslam Gürcüstanının Azadlıq Komitəsi"nin sədri Memed Abaşidze öz üzərinə götürmüşdür. 

"İslam Gürcüstanı" termini gürcü ədəbiyyatında Osmanlıların gürcülərdən ələ keçirdiyi və əhalisinin İslamı qəbul etdiyi torpaqları təsvir etmək üçün istifadə edilən "Samuslimano Sakartevlo" sözündən tərcümə olunmuşdur. Adını bu konsepsiyadan götürən "İslam Gürcüstanı" qəzetinin bütün sayları ilk sayı kimi iki dildə - gürcü və osmanlı türkcəsində — ilk səhifələri gürcü dilində, son səhifələri isə ərəb əlifbası ilə yazılmış osmanlı türkcəsində — çap olunurdu.

*"Samuslimano Sakartvelo"* və ya *"İslam Gürcüstanı"* qəzeti iddia edirdi ki, "Samuslimano Sakartvelo" (o dövrdə daha dar mənada Batumi regionu) təkcə Gürcüstan sərhədləri daxilində qalmamalı, həm də muxtar olmalıdır. Bu məqsədlə, müəyyən mənada Osmanlı dövründə İslamı qəbul etmiş gürcülərin milli kimliyini yenidən qurmağı hədəfləyirdi. O, Batumidəki Osmanlı tərəfdarı qrupları, eləcə də keçmiş Rusiya İmperiyası rəsmilərini və monarxist general Anton Denikinin tərəfdarlarını sərt tənqid edirdi. Qəzet həmçinin Birinci Dünya müharibəsindən sonra Osmanlılar Batumu tərk etməyə məcbur olduqdan sonra onu idarə edən Britaniyanı tənqid etmiş və onları Batumdan çəkilməyə və regionu Gürcüstana buraxmağa çağırmışdır.

Batumi regionunun Gürcüstan sərhədləri daxilində qalması və muxtariyyətə sahib olması uğrunda mübarizə aparan *"İslam Gürcüstanı"* qəzetinə qarşı çıxan *"Sada-yı Millət* " qəzeti Osmanlı imperiyası və Azərbaycanın maliyyə dəstəyi ilə Batumidə nəşr olunurdu və Batuminin və ətrafının Osmanlı İmperiyasına birləşdirilməsini müdafiə edirdi. "Sada-yı Millət" təkcə qəzetin adı deyil, həm də Batum regionunun rayonlarında filialları və Batum regionunu Osmanlı İmperiyası ilə birləşdirmək siyasəti yürüdən və gürcüpərəst qüvvələrə qarşı zorakılığa əl atan silahlı döyüşçüləri olan bir hərəkat idi.

*"Samuslimano Sakartvelo*/*İslam Gürcüstanı"* qəzetinin nəşri 1921-ci ilin fevral ayında Qırmızı Ordunun Gürcüstana hücumundan sonra dayandırılmışdır. Sovet rejimi ilə əməkdaşlıq etməsinə baxmayaraq, qəzetin naşiri Memed Abaşidze Böyük təmizləmə zamanı güllələnmişdir.

## İstinadlar