open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kommersiya daşınmaz əmlakı

**Kommersiya [[daşınmaz əmlak]]ı** — kommersiya fəaliyyətində istifadə edilən, mütəmadi mənfəət əldə etmək, kapital artımı, icarə gəliri və ya investisiya gəliri qazanmaq məqsədi daşıyan bina, qurğu və ya torpaq sahələri. Kommersiya daşınmaz əmlakına ofis binaları, sənaye obyektləri, mehmanxanalar, mağazalar və ticarət mərkəzləri, kənd təsərrüfatı müəssisələri, anbarlar və qarajlar daxildir.

Təqdim olunan kateqoriyalardan ilk 4 (dörd) qrup birbaşa kommersiya daşınmaz əmlakına aiddir. Sonuncular isə daha çox yaşayış və sosial yönümlü obyektlər hesab olunur ki, onların kommersiya məqsədilə istifadəsi mənfəət gətirə bilər.

**Kommersiya daşınmaz əmlakı** — torpaq sahələri, yeraltı sərvətlər, xüsusi su obyektləri, meşələr, çoxillik əkmələr və torpaqla möhkəm bağlı olan digər əmlaklardır (binalar, qurğular, obyektlər). Daşınmaz əmlaka həmçinin torpaq üzərindəki əşya hüquqları da daxildir. Dövlət qeydiyyatına alınmalı olan hava və dəniz gəmiləri, kosmik obyektlər də daşınmaz əmlak hesab olunur. Əmlak o zaman kommersiya təyinatlı olur ki, onun istifadəsindən daimi gəlir əldə edilməsi nəzərdə tutulsun.

Yaşayış daşınmaz əmlakı da mənfəət gətirdiyi təqdirdə kommersiya əmlakı kimi təsnif edilə bilər. Məsələn, çoxmənzilli yaşayış binası kommersiya daşınmaz əmlakı sahəsinə aiddir, lakin hər bir mənzil ayrıca fərdi yaşayış sahəsidir. Çoxmənzilli binanın inşası investisiya layihəsidir və mənfəət məqsədi daşıyır. Eyni zamanda, mənzillər satıldıqdan sonra layihə kommersiya xarakterini itirərək fərdi yaşayış sahəsinə çevrilir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* *Евгений Ардемасов*. «Офисная коммерческая недвижимость России. Информационно-аналитический справочник.»
*

## Xarici keçidlər

* Порядок регистрации права собственности на недвижимость
Markel Fernandez

**Markel Fernández Soto** () — sprint qaçışları üzrə ixtisaslaşmış ispan atletidir, xüsusilə 400 metr məsafəsində.

Uşaqlıq illərində atletikaya yönəlməzdən əvvəl müxtəlif idman növləri ilə məşğul olub. Daha sonra Berangoda atletikaya başlayıb və sonradan sprint yarışlarında, xüsusilə 400 metr məsafəsində ixtisaslaşıb.

2025-ci ildə Qapalı Məkanlarda Avropa Atletika Çempionatında 4 × 400 m estafet yarışında gümüş medal qazanıb.

O, Zorroza (Bilbao) şəhərində məşqçisi Iago Hermida Benítez ilə məşq edir və 2026-cı ildən etibarən FC Barcelona klubunu təmsil edir.

## İstinadlar
Azərbaycan dilində apostrof

**Azərbaycan dilində [[apostrof]]** — Azərbaycan dilində keçmişdə istifadə edilən durğu işarəsi (').

## Tarixi
Azərbaycan latın və kiril qrafikasına keçdikdən sonra ərəb və farscadan Azərbaycan dilinə keçmiş ayn hərfli və həmzə işarəli sözlərin yazılmasında apostrofdan istifadə edilmişdir. 1930-cu illərdən 1950-ci illərin əvvəlinə qədər rus dilindən Azərbaycan dilinə keçmiş bəzi sözlər üçün də apostrof işlənilirdi. Bu qayda rus əlifbasındakı qalınlıq (tvёrdıy znak) və incəlik (məqkiy znak) işarəli, bütövlükdə sayı 42 olan sözlər üçün idi. Əsrin ortalarından sonra apostroflu sözlərin sayı 100-ə enmişdir.

2000-ci ildə Azərbaycan dilində apostrofun işlənib-işlənməməsi ilə bağlı olaraq qızğın müzakirələr getmişdir. 2004-cü ildə Azərbaycan Nazirlər Kabinetində təsdiqlənmiş "Azərbaycan dilinin orfoqrafiya qaydaları" əsasında apostrof işarəsi Azərbaycan dilindən çıxarılmışdır.

## Qaydası
"Mə`ruzə", "tə`til", "tə`sir", "e`lan", "tə`rif", "mə`dən" tipli sözləri düzgün tələffüz etmək, yəni apostrofdan əvvəlki saiti uzaltmaq üçün bu işarə göstərilirdi.

"Sür'ət", "cür'ət" sözləri apostrof dildən çıxarılandan sonra "sü-rət", "cü-rət" hecalarına bölünərək Azərbaycan dilində tələffüz edilmişdir. "Şe'r" sözü "i" hərfi artırılaraq "şeir" olaraq yazılmış və deyilmişdir.

## İstinadlar
Eduar

**Eduar** — ad.

* Eduar Leon Skott de Martenvil — fransız naşir, kitabxanaçı.
* Eduar Tyerri — Fransa teatr xadimi və ədəbiyyatçısı.
* Eduar Druen de Lüis — Fransa diplomatı, siyasətçi və dövlət xadimi.
* Şarl-Eduar Qiyom — isveçrəli fizik.

## İstinadlar
Elgiz

**Elgiz** — Azərbaycanlı kişi adı.

* Elgiz Kərimov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* Elgiz Qəhrəman — azərbaycanlı ictimai-siyasi fəal və insan haqları fəalı
* Elgiz Əkbər — Azərbaycan jurnalisti, televiziya aparıcısı.
* Elgiz Əlizadə — Azərbaycanlı kapoeyraçı, idman ustası, beynəlxalq dərəcəli hakim.
Azərbaycanın xalq yaradıcılığı paytaxtları

**Azərbaycanın xalq yaradıcılığı paytaxtları** — Azərbaycan hökuməti tərəfindən təyin edilən və bir il boyunca davam edən paytaxtlar.

## İllərə görə




## İstinadlar
I Maksimilyan (Meksika imperatoru)

**I Maksimilyan** (;  ) — Müqəddəs Roma imperatoru II Fransın nəvəsi, Meksika imperatoru.

Avstriya imperatoru I Frans İosifin kiçik qardaşı idi. Bir müddət donanmada xidmət etdikdən sonra, imperiyanın Venesiyadakı hakimi olaraq vəzifələndirildi. Vəzifədən alındıqdan sonra Meksikadakı mütləqiyyətçilər tərəfindən taxta namizəd seçildi. Belə ki, Meksikanın işğalı illərində hökmranlıq edən İspaniya kralı V Karlın şəcərəsinə mənsub idi. Ancaq o, bölgədə əcnəbi kimi qəbul edildi və yalnız 3 illik səltənətinin ardından respublikaçılar tərəfindən güllələnərək edam olundu.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Pani, Erika. *El Segundo Imperio: Pasados de usos múltiples*. Mexico: Fondo de Cultura Económica  2004. 

### İstinadlar
Ebenus

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Coğrafiya urbanistikası

**Coğrafiya urbanistikası** və ya **Şəhər coğrafiyası** — şəhərləri və şəhər ərazilərini öyrənən ictimai coğrafiyanın alt qolu. Şəhərlər bina və infrastruktur sıxlığının yüksək olduğu ərazilərdir. Şəhərlərdə iqtisadi fəaliyyətlərdən kənd təsərrüfatından kənar sektorlar (sənaye və xidmət sektoru) inkişaf etmişdir.

Şəhər coğrafiyası; şəhər antropologiyası, şəhərsalma və şəhərin sosiologiyası ilə sıx əlaqəlidir. Bu elm sahəsi insanı, insanın fəaliyyətlərini və insan ilə yer kürəsinin qarşılıqlı təsirini tədqiq edir. Şəhərlərin kənd yerləri ilə əlaqələri də tədqiqat mövzusudur.

Şəhər coğrafiyasında şəhərləri və metropoliten sahələri tədqiq edərkən iki əsas üsul tətbiq olunur:
# Yerli və ya qlobal miqyasda şəhərlərarası əlaqələrin öyrənilməsi.
# Bir şəhərin daxilində insanların, fəaliyyətlərin və təşkilatların daxili nizamının öyrənilməsi.

Dünya və Azərbaycan əhalisinin əksəriyyəti şəhərlərdə yaşayır. Şəhərlər kiçik ərazidə sıx əhali saxladıqları üçün istehsal və istehlak yolu ilə ətraflarına da təsir göstərirlər. Geniş əraziləri əhatə edən və mürəkkəb struktura malik olan şəhərlərin problemləri də mürəkkəbdir. Bu problemlərin sağlam şəkildə həlli üçün bir çox elm sahəsinin məlumatlarına ehtiyac duyulur. Şəhər coğrafiyası həm öz tədqiqatlarını, həm də digər elmlərdən əldə etdiyi məlumatları coğrafi metodlarla sintez edərək nəticəyə çatır.

Şəhər coğrafiyasında şəhərlər müxtəlif yanaşmalarla öyrənilir:
* **Morfoloji yanaşma**: Şəhərlərin struktur forması üstündə dayanır. Mənzillərin düzülüşü və memarlığı, küçə və prospektlərin uzanması və bunların nəticəsində şəhərin ümumi görünüşü öyrənilir. Şəhərlər forma baxımından beş qrupa bölünür: yayvari, xətti, yəhərvari, konsentrik və müxtəlif formalı şəhərlər.
* **Funksional yanaşma**: Şəhərdə ön plana çıxan və inkişafında mühüm rol oynayan xüsusiyyətlər nəzərə alınır.
* **İnqilabi yanaşma**: Şəhərin strukturundan etibarən fiziki və humanitar şəraitdən asılı olaraq keçdiyi inkişaf və dəyişiklik mərhələləri təhlil edilir.

Şəhərlər yerləşdikləri ölkənin mədəniyyət və sivilizasiya səviyyəsini əks etdirirlər. "Mədinə" sözü şəhər, "mədəni" isə şəhərli mənasına gəlir. Şəhərlər həmçinin məxsus olduqları sivilizasiyalarla əlaqələndirilir: Roma şəhəri, Bizans şəhəri, Səlcuqlu şəhəri, Osmanlı şəhəri və s.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Imagining Urban Futures 
* Social and Spatial Inequalities 
* Urban Geography Specialty Group of the Association of American Geographers
* Urban Geography Research Group of the Royal Geographical Society-Institute of British Geographers
Şəhərsalma

**Şəhərsalma** və ya **Şəhər planlaşdırılması** — şəhərin və insan ehtiyaclarını qarşılayan alt sahələrinin gələcəkdə arzu olunan şəraitdə inkişaf etdirilməsi və bu istiqamətdə tətbiqi ilə məşğul olan elmi sahə. Şəhərsalma xüsusilə iqtisadi, ekoloji, sosial, yaradıcı və texniki aspektləri nəzərə alaraq məkana yönəlmiş konsepsiyalar və proseslər hazırlayır. Bir qayda olaraq, dövlət tərəfindən institusionallaşdırılır və bələdiyyə ərazilərində torpaqdan istifadəni məcburi qaydada tənzimləyir.

## Şəhərsalma nəzəriyyələri

Tarix boyu şəhərsalma müxtəlif nəzəri modellər əsasında inkişaf etmişdir. Ən məşhur modellərə Ebinizer Hovardın "Bağ-şəhər" konsepsiyası, Le Korbuzyenin modernizm yanaşması və Yeni Şəhərsalma () hərəkatı daxildir.

Müasir dövrdə şəhər strukturu əsasən üç klassik model vasitəsilə izah olunur:
# **Konsentrik zona modeli:** Şəhərin mərkəzi biznes rayonundan ətrafa doğru halqalar şəklində genişlənməsi.
# **Sektor modeli:** Şəhərin nəqliyyat magistralları boyunca sektorlara bölünərək inkişafı.
# **Çoxnüvəli model:** Şəhərin tək bir mərkəz əvəzinə, bir neçə iqtisadi düyün nöqtəsi ətrafında formalaşması.

## Əhatə dairəsi

Şəhərsalma prosesində iştirak edən mütəxəssislər (əsasən şəhər planlaşdırıcıları, həmçinin memarlar, inşaat mühəndisləri, coğrafiyaşünaslar, landşaft memarları və nəqliyyat mühəndisləri) həm məkanla əlaqədar olan məsələləri, həm də sosial tənzimləmələri həyata keçirirlər. Şəhər və region planlaşdırılmasının əsas vəzifəsi dayanıqlı inkişafı təmin etməkdir.

## Dayanıqlı şəhərsalma

Müasir planlaşdırmanın əsas prioriteti dayanıqlılıqdır. Bura resurslardan səmərəli istifadə, "yaşıl" binaların inşası, piyada yönümlü infrastrukturun yaradılması və karbon emissiyasının azaldılması daxildir. "Ağıllı şəhər" () konsepsiyası da bu bölmənin mühüm hissəsidir.

## Azərbaycanda şəhərsalma tənzimlənməsi

Azərbaycan Respublikasında şəhərsalma fəaliyyəti əsasən **Azərbaycan Respublikasının Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsi** ilə tənzimlənir. Bu məcəllə şəhərsalma fəaliyyətinin dövlət tərəfindən idarə olunması, ərazilərin zonalaşdırılması və tikinti icazələrinin verilməsi qaydalarını müəyyən edir. Ölkədə şəhərsalma siyasətinə nəzarəti Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi həyata keçirir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* 
*Knox, P. L. (2020) Better by Design?: Architecture, Urban Planning, and the Good City. Blacksburg: Virginia Tech Publishing. DOI: https://doi.org/10.21061/better-by-design
* 

## Xarici keçidlər

*American Planning Association

### Şəhərsalma mövzusunda kitabxana kitabçaları

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
JIVA

**JIVA** (*Cəmilə Həşimova*; ) — azərbaycanlı müğənni. Azərbaycanı "Avroviziya 2026" Beynəlxalq Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcək.

## Həyatı
9 sentyabr 1982-ci ildə Moskva şəhərində anadan olub.

Karyerasına 2003-cü ildə keçirilən "Bakı payızı" müsabiqəsində ikinci yer qazanması ilə başlayıb. O, 2007-ci ildə "Show Time" layihəsində iştirak edib, 2011-ci ildə isə "Avroviziya" milli seçim həftəsində ilk üçlüyə daxil olmağı bacarıb.

O, Xalq artisti Rəşad Haşımovun rəhbərlik etdiyi məşhur RAST ansamblı ilə çıxış edib və "Montreux Jazz Festivalı"nda səhnəyə çıxıb. Daha sonra Hazz Band qrupunun solisti kimi fəaliyyət göstərərək caz elementlərini müasir estrada ilə birləşdirib.

2017-ci ildən etibarən JIVA karyerasını solo olaraq davam etdirir. O, pop, dance və R&B janrlarında Azərbaycan, rus və ingilis dillərində mahnılar ifa edir.

2018-ci ildə müğənni "JARA" beynəlxalq musiqi festivalının böyük səhnəsində çıxış edib. 2025-ci ildə isə Röya Ayxanın komandasında "Səs Azərbaycan" (The Voice of Azerbaijan) layihəsinin qalibi olub.

JIVA həmçinin EMIN, Zülfiyyə Xanbabayeva, Manana Caparidze, Samir Bağırov və digər sənətçilərlə birlikdə "Azərbaycan! Mən səni sevirəm" adlı vətənpərvərlik layihəsində iştirak edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Karli

**Karli** — qadın adı.

* Karli Çaykin — ABŞ aktrisası.
* Karli Fiorina — ABŞ biznesmeni.

## Həmçinin bax
* Karlis
* Karlin
Avstriya şillinqi

**Avstriya şillinqi** — mart 1925-ci ildən 1938-ci ilə qədər və 1945-ci ildən 31 dekabr 2001-ci ildə avronun tətbiqinə qədər Avstriyanın valyutası idi.

## İstinadlar
Keti

**Keti** — ad.

* Keti Perri — ABŞ müğənnisi və bəstəkarı.
* Keti Şixi — Birləşmiş Ştatları təmsil edən su poloçusu.
* Keti Fetişi — Albaniya peşəkar velosipedçisi.
* Keti Friman — Avstraliyalı sprinter.
* Keti Lamkin — ABŞ aktrisası.
* Keti Eder
* Keti Veslak
Klaudia

**Klaudia** — qadın adı.

* Klaudia Faniello — Malta müğənnisi.
* Klaudia Mandia — İtaliyalı oxatan.
* Klaudia Verdino — Monakolu üzgüçü.
* Klaudia Şiffer — alman model və aktrisası.
* Klaudia Luks — IFLA Milli Komitəsinin üzvü, professor, alman kitabxanaçı.
* Klaudia Oktavia — Roma imparatoru Neronun ögey bacısı.
* Klaudio Kano —
Ko

**Ko** — soyad.

* Ko La Ça —
* Ko Takamoro —
* Ko Un —
* Ko Arima — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
* Ko Takamoro — keçmiş Yaponiya futbolçusu.

## Həmçinin bax
* Ko-marketinq
Fortnite Battle Royale

***Fortnite Battle Royale*** — "Epic Games"in 2017-ci ildə hazırladığı döyüş royalı videooyunu. Ümumi "*[[Fortnite]]*" platformasının bir hissəsi olan bu oyunda 100-ə qədər oyunçu sonuncu sağ qalan olmaq uğrunda mübarizə aparır. Hər matç oyunçuların böyük bir ada xəritəsinə atılması ilə başlayır. Oyunçular müxtəlif nöqtələrdən silah, əşya və resurslar toplayaraq həm rəqiblərdən, həm də getdikcə daralan təhlükəsiz zonadan yan keçməyə çalışırlar. Oyundakı tikinti sistemi sayəsində toplanmış materiallardan, yəni ağac, daş və metaldan müvəqqəti qurğular ucaltmaq mümkündür. Bu qurğulardan həm hərəkət etmək, həm müdafiə qurmaq, həm də döyüşmək üçün istifadə olunur. Oyun üçüncü şəxs perspektivindən oynanılır.  

Oyun fəsil və mövsümlər üzrə qurulub. Hər mövsüm özü ilə birlikdə xəritəyə, oynanışa və görünüş məzmununa yeniliklər gətirir. Oyunçular paltar, jest və başqa bəzək əşyaları almaq üçün Vi-Baks () adlı oyundaxili puldаn istifadə edirlər. Mövsümlük "Döyüş vəsiqəsi" () də eyni valyuta ilə alınır və oyunçulara əlavə məzmunla yanaşı, addım-addım açılan mükafatlar təqdim edir. Oyun ilk çıxandan bəri bir çox yeni rejim əlavə edilib. "Sıfır inşaat" () bunların ən məşhurlarından biridir, bu rejimdə tikinti mexanikası tamamilə yoxdur. Bunlardan başqa reytinqli oyun və özünəməxsus qaydaları olan müxtəlif xüsusi formatlar da var. Bəzi rejimlər və yenilənmələr film, seriallar və musiqi layihələri ilə aparılan birgə əməkdaşlıqlar sayəsində meydana çıxır.  
  
"*[[PlayerUnknown's Battlegrounds]]*" ("PUBG") 2017-ci ilin ortalarında oyun dünyasını silkələyəndə "Epic Games" də boş durmur. "**"dan götürülən elementlər əsasında şəkillənən bu rejim əvvəlcə pullu oyunun içində yer almalıydı, lakin qərar dəyişir və o, tamamilə ayrı, pulsuz bir oyun kimi üzə çıxır. Cəmi iki ay ərzində hazırlanıb buraxılan rejim qısa zamanda böyük kütlələri cəlb edir, bunun ardından inkişafını davam etdirmək üçün ayrıca bir komanda ona həsr edilir. Oyun bir müddət sonra konsol və mobil cihazlara da yayılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Koki

**Koki** — Yapon ad.

* Koki Niva — Yaponiyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
* Koki Mizuno — Yaponiya futbolçusu.
* Koki Hirota – Yaponiyanın baş naziri.
* Koki Yonekura — Yaponiya futbolçusu.
Yeddi Krallığın Cəngavəri (televiziya serialı)

**Yeddi Krallığın Cəngavəri** — İra Parker və Corc RR Martin tərəfindən yaradılan ABŞ fantastik dram televiziya serialı. *[[Taxt-tac oyunları|"Taxt Oyunları]]*" (2011–2019) filmindən əvvəl baş verənlər haqqında olan bu serial, Martinin *"[[Buzla alovun nəğməsi|Buz və Od Nəğməsi]]"* franşizasının üçüncü televiziya serialıdır və *"Çəpər Cəngavəri"* ilə başlayan *"Dank və Yumurta hekayələri* " povest kitablarının adaptasiyasıdır. Filmdə baş rolları Peter Klaffi və Dekster Sol Ansel canlandırır. Klaffi cəngavər olduğunu iddia edən Uzun Dankın "Dank" obrazını, Ansel isə onun köməkçisi olan Eyqon "Yumurta" Tarqaryen obrazını canlandırır.

Serialın premyerası 18 yanvar 2026-cı ildə HBO-da baş tutmuşdur. Serialın altı seriyadan ibarət ilk mövsümü yayımlanmışdır. 2025-ci ilin noyabr ayında, birinci mövsümün premyerasından əvvəl, serialın *"Andlı qılınc* " əsərinə əsaslanacaq və 2027-ci ildə yayımlanacağı gözlənilən ikinci mövsümü elan edilmişdir.

## Rollarda
* Peter Klaffi, Cənab Uzun Dankn "Dank", əsil-nəcabətsiz çəpər cəngavəri rolunda
** Bamber Tod gənc Dank rolunu canlandırır.
* Dekster Sol Ansell Şahzadə Eqon "Yumurta" Tarqaryen rolunda, Dankın özünə köməkçi seçdiyi uşağı canlandırır.

## Buraxılış
İlk mövsüm 18 yanvar 2026-cı ildə HBO və HBO Max kanallarında nümayiş olunub və altı bölümdən ibarətdir. Serialın premyerası 13 yanvar 2026-cı ildə Berlində, HBO Max-ın Almaniyadakı iki seriyalı təqdimat mərasimində baş tutmuşdur.

## Tənqidi yanaşma
Rəy aqreqatoru olan Rotten Tomatoes veb saytı 163 tənqidçi rəyinə əsasən seriala 94% təsdiq reytinqi verib. Veb saytın tənqidçilərinin yekdil rəyində deyilir: "*Yeddi Krallığın Cəngavəri,* rəqiblərini məğlub etməkdənsə, dostluq-komediya sahəsində daha yaxşı özünü göstərən, Vesterosa xoş bir qayıdışdır." Ağırlıqlı orta göstəricidən istifadə edən Metacritic isə 37 tənqidçinin rəyinə əsasən 100 üzərindən seriala 74 bal verib ki, bu da "ümumiyyətlə müsbət" rəylər olduğunu göstərir.

## İstinadlar
"Yaxşı Qonşuluq" Siyasəti

**"Yaxşı Qonşuluq" Siyasəti** ( , Prezident Franklin Ruzvelt rəhbərliyi altında ABŞ administrasiyasının Latın Amerikası ölkələrinə qarşı xarici siyasətidir. Bu, imperialist banan müharibələri dövrünü əvəz etdi.

Bu siyasətin əsas prinsipləri Latın Amerikası ölkələrinin daxili siyasətinə "müdaxilə etməmək" və qarışmamaq idi. ABŞ-ın "yaxşı qonşu" olması ideyası da irəli sürüldü. "yaxşı qonşu") və bu bölgə ölkələri ilə qarşılıqlı faydalı münasibətlər qurmaq. Ruzvelt administrasiyası yeni siyasətin qarşılıqlı faydalı ticarət müqavilələri şəklində yeni iqtisadi imkanlar yaratmasını və bölgədəki bir çox hökumətin münasibətini dəyişdirərək ABŞ-ın Latın Amerikasındakı təsirini yenidən təsdiqləyəcəyini gözləyirdi.
Fin markkası

Fin markası ( fin dili: markka, mk , isveçcə: mark ) 2002-ci ildə avronun qəbul edilməsindən əvvəl Finlandiyanın milli valyutası idi .
Belçika franqı

Belçika Frankı 1832-ci ildən 2002-ci ilə qədər avronun tətbiq olunduğu tarixə qədər Belçika Krallığının valyutası idi .
Aagtekerke (1724)

***Aagtekerke*** () — 1724-cü ildə Holland Ost-Hind şirkəti tərəfindən tikilmiş gəmi. O, 1725–1726-cı illərdə ilk səfərində Ümid burnundan Niderland müstəmləkəsi olan Bataviaya üzərkən naməlum şəkildə itmişdir.

## İstinadlar
Toy (komediya, 1938)

**"Toy"** — Azərbaycan yazıçısı, dramaturq, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi *[[Sabit Rəhman]]ın* 1938-ci ildə qələmə aldığı satirik komediya. Bu əsərlə Azərbaycanda müasir mövzulu yeni komediyanın təməli qoyulub.

Sabit Rəhmanın Adil İsgəndərovla birlikdə yazdığı "Partizan Məmməd" adlı kiçik həcmli pyesini nəzərə almasaq, "Toy" müəllifin ilk səhnə əsəridir. Komediyanın ilk tamaşası 28 aprel 1939-cu ildə M. Əzizbəyov ad. Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında Məhərrəm Haşımovun quruluşunda oynanılıb.

## Mövzu
Komediya "Şəfəq" kolxozunda baş verən mənfi hallara: şəxsiyyətə pərəstişə, özündən müştəbehliyə, rüşvətxorluğa, əliəyriliyə qarşı mübarizəyə həsr olunub. Kolxoz sədri olan Kərəmov və onun əlaltıları Salmanov və Mirzə Hüseyn kimi tiplərin cəmiyyətə qarşı törətdikləri nöqsanlar kolxozçular tərəfindən ifşa edilir. Ziynət, Şeyda müəllim, Dəmirçi Musa və Zalxa kimi mütərəqqi insanlar bu mübarizədə qalib gələrək "kərəmovçuluğa" toy tuturlar.

Komediya ölkəmizin demək olar ki, bütün teatrlarında dəfələrlə tamaşaya qoyulub.

## Obrazlar
# Kərəmov — "Şəfəq" kolxozunun sədri
# Salmanov — kolxozun katibi
# Mirzə Hüseyn — hesabdar
# Ziynət — briqadir
# Surxay — briqadir
# Zalxa — kolxozçu
# Mehralı — kolxozçu
# Şirəli — kolxozçu
# İbrahim kişi — kolxozçu
# Təmraz — kolxozçu
# Məmmədəli — kolxozçu
# Musa — dəmirçi, təktəsərrüfatçı
# Şeyda — müəllim
# Kamilə — makinaçı, Kərəmovun qardaşı qızı

Kolxozçular, qonaqlar və başqaları

## Səhnə quruluşları

## Həmçinin bax
* Sabit Rəhman

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

### Xarici keçidlər

#
Mister Olimpiya 2001

**Mister Olimpiya 2001** — Bodibildinq üzrə ən populyar yarışın sayca otuzyeddincisi .  (IFBB) təşkilatçılığı ilə 2001-ci ilin 26-28 oktyabr tarixində, Las-Veqas şəhərindəki "Mandalay Bay" idman komleksində keçirilmişdir. Yarışmanın ümumi mükafat fondu 400 min dollar idi.

## Nəticələr
Ronni Koulmen ardıcıl olaraq dördüncü dəfə yarışın qalibi oldu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Mr. Olympia
* 2001 Olympia Weekend coverage
* The 2001 Mr. Olympia
Sephora

**Sephora SA** — fərdi qulluq və gözəllik məhsulları sahəsində fəaliyyət göstərən fransız çoxmillətli pərakəndə satış şirkəti. Şirkətin çeşidində təxminən 340 brend yer alır və bunların yanında öz xüsusi brendi "Sephora Collection" da mövcuddur. Məhsullar arasında dekorativ kosmetika, dəri qulluğu vasitələri, ətirlər, dırnaq lakları, gözəllik aksesuarları, bədən və saç qulluğu məhsulları var.  
  
"Sephora" ilk dəfə 1969-cu ildə Fransanın Limoj şəhərində qapılarını açıb. Brendin bugünkü mərkəzi isə Fransanın Nöyi-sür-Sen şəhərindədir. 1996-cı ildən etibarən şirkət nəhəng lüks holdinqi "LVMH"ın portfelinə daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Maştotsun həyatı

**Maştotsun həyatı** ( (Vark' Maštoc'i)) — erməni yazıçısı Koryunun erməni əlifbasının yaradıcısı Mesrop Maştots haqqında yazdığı, yazıçının yeganə məlum olan əsəridir. Bu əsər, Maştotsun ölümündən sonrakı ilk onillikdə, təxminən 443–451-ci illər arasında yazılmışdır.

## Əlyazmaları
"*Maştotsun həyatı"*nın mətni həm tam, həm də qısaldılmış versiyalarda (nəşrlərdə) mövcuddur. Əsərin qısaldılmış versiyasının ən erkən dövrə aid olan, mövcud mətni XII əsrdə katib Poqos tərəfindən yenidən yazılmışdır, 643 səhifəlik "*Müqəddəslərin Həyatları və Şəhidlikləri Toplusu*"nda (467a-472a vərəqləri) verilmişdir; kolleksiya Fransa Milli Kitabxanasında saxlanılır (əlyazma Arm 178). "*Maştotsun həyatı"*nın iki tam versiyası XIV əsrin ortalarına aiddir və Matenadaranda (əlyazma NN 3787 və 3797) saxlanılır. Əsərin digər bir tam versiyası isə XVII əsrin sonlarına aiddir.

## Tarixi və mədəni əhəmiyyəti
*"Maştotsun həyatı"*nın mətnindən Aqatanqelos istifadə etmiş, müəllifin özü isə Lazar Parpetsi və Movses Xorenatsi tərəfindən qeyd edilmişdir. *"Maştotsun həyatı"* V əsrdə erməni yazısı və mədəniyyəti tarixinə dair əsas mənbədir. Bu əsər erməni əlifbasının yaradıcısı Mesrop Maştosa həsr olunmuş ilk bioqrafik əsərlərdən biridir. Bu əsər Maştotsun həyatı, yaradıcılığı və dövrün mədəni və dini konteksti haqqında unikal məlumat verir.

*"Maştotsun həyatı"* əsərində erməni ədəbiyyatına, tarixi ənənəsinə və milli şüuruna dərin təsir göstərən, həmçinin erməni kimliyinin və sivilizasiyasının mədəni dirçəlişi və qorunması üçün rəmzi və təsirli bir vasitə kimi xidmət edən hadisələr (erməni əlifbasının ixtirası və sonrakı maarifçilik fəaliyyətləri) təsvir olunur .

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* История жизни и смерти блаженного мужа святого вардапета Маштоца, нашего переводчика, (составленная) учеником его, вардапетом Корюном. - Текст с разночтениями  рукописей, перевод, введение и комментарии  проф.  Манука Абегяна. - Ер., 1941 (на древнеарм. и арм. яз.)
* Корюн. Житие Маштоца. - Перевод Ш.  В. Смбатяна и К. А. Мелик-Оганджаняна. Комментарий Ш. В. Смбатяна. - Ер.: Айпетрат, 1962. - 164 с. - Тираж 3,0 тыс. экз.
* Корюн, 5 век. Житие Месропа Маштоца. - Издал А. С. Матевосян. - Ер.: Айастан, 1994. - 176 с. - Тираж 7,0 тыс. экз. (на арм. яз.)
* Корюн. Житие Маштоца (Կորյուն. Վարք Մաշտոցի. Vita di Mastoc).- Издал П. Ананян. - Венеция: тип. Св. Лазаря, 1998. - XIV + 119 с. (на арм. и итал. яз.).
* Абегян М., История древнеармянской литературы. Том I. - Ер.: Изд-во АН  Арм. ССР, 1948. - С. 134-140.
* Абегян М., История древнеармянской литературы. - Ер.: Изд-во АН  Арм. ССР, 1975. - С. 94-98.
Noam Bettan

**Noam Bettan** (, 5 mart 1998-ci ildə anadan olub) — İsrailli müğənni və mahnı müəllifidir. O, 2026-cı ildə *“Rising Star (HaKokhav HaBa)”* adlı mahnı müsabiqəsinin on ikinci mövsümünün qalibi olmuşdur. Bettan *“[[Michelle]]”* adlı mahnı ilə 2026 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İsraili təmsil edir.

## Bioqrafiyası

Bettan Fransız yəhudi ailəsində anadan olmuş və Raanana şəhərində böyümüşdür. O, musiqi fəaliyyətinə hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra başlamış və 2018-ci ildə *“Aviv or Eyal”* adlı televiziya proqramında üçüncü yerə layiq görülmüşdür. 2021-ci ildə Bettan ilk albomu üzərində işləməyə başlamış və “Ahavot leYom Ehad”, “Ba'ir Sheli” və “KO” kimi bir neçə uğurlu sinql buraxmışdır.

2022 və 2023-cü illərdə Bettan yeni mahnılar təqdim etmiş və *“Me'al HaMayim”* adlı debut albomunu yayımlamışdır. Alboma daxil olan “Buba” sinqlı Galgalatz radio hit-paradında üçüncü yerə yüksəlmişdir. 2023-cü ildə o, həmçinin “Sakin BaLev” və “Lahzor HaBaita” adlı mahnıları da təqdim etmişdir.

2024-cü ildə Bettan müxtəlif xatirə və ehtiram layihələrində iştirak etmiş və döyüş zamanı həlak olmuş israilli əsgərin şeiri əsasında yazılmış “Pokeach Einayim” adlı sinqlı yayımlamışdır. 2025-ci ildə isə o, “Medam” və “Sheva Dakot Be-Gan Eden” adlı sinqlları təqdim etmişdir.

2026-cı ilin yanvarında Bettan *“Rising Star (HaKokhav HaBa)”* proqramının on ikinci mövsümünün qalibi olmuş və bununla da 2026 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üçün İsrailin nümayəndəsi seçilmişdir. Müsabiqə üçün təqdim etdiyi *“[[Michelle]]”* adlı mahnı 5 mart tarixində yayımlanmışdır.

## Diskoqrafiya

### Studiya albomları

* Me'al HaMayim (2023)

### Hit-parad sinqlları

#### Əsas ifaçı kimi

## İstinadlar
Rob Jetten

**Rob Arnoldus Adrianus Jetten** (; )&nbsp;— Niderland siyasətçisi, 23 fevral 2026-cı ildən Niderlandın baş naziri, 2023-cü ilin avqustundan Demokratlar 66 (D66) partiyasının lideri. Daha əvvəl dördüncü Rutte hökumətində 2022–2024-cü illərdə İqlim və Enerji Siyasəti naziri və 2024-cü ildə Niderlandın birinci baş nazir müavini vəzifələrində çalışmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rob Jetten at Parlement.com 
* Rob Jetten at Tweede Kamer der Staten-Generaal
Chamaecytisus

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Yuqoslaviya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində

Yuqoslaviya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində 27 dəfə təmsil olunub, debüt 1961-ci ildə baş tutub və 1977–1980 və 1985-ci illər istisna olmaqla, sonuncu dəfə 1992-ci ildə iştirak edənə qədər hər il yarışıb. Müsabiqədə iştirak edən Yuqoslaviya yayımçısı adətən iştirakçısını milli finalla seçən Yuqoslaviya Radio Televiziyası (JRT) olub. Yuqoslaviya 1989-cu ildə müsabiqədə qalib gəlib və 1990-cı ildə müsabiqəyə ev sahibliyi edib .

## İstinadlar
Michelle

**Michelle** () — israilli müğənni Noam Bettan tərəfindən ifa olunmuş mahnıdır. Mahnının müəllifləri Bettanın özü ilə yanaşı Tsalil Klifi, Nadav Aharoni və Yuval Rafaeldir; Rafael 2025 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İsraili təmsil etmişdir.

“Michelle” mahnısının 2026-cı ildə Avstriyanın Vyana şəhərində keçiriləcək Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İsraili təmsil etməsi nəzərdə tutulur.

## Avroviziyada

Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin qaydalarına əsasən, iştirak edən bütün ölkələr — ev sahibi ölkə və “Böyük beşlik” qrupuna daxil olan dövlətlər (Fransa, Almaniya, İtaliya, Birləşmiş Krallıq və İspaniya — lakin həmin il İspaniya iştirak etməyəcək) istisna olmaqla — iki yarımfinal mərhələsindən birində iştirak etməli və final mərhələsinə vəsiqə qazanmalıdırlar. Hər yarımfinaldan səsvermənin nəticələrinə görə ən yüksək bal toplamış on ölkə final mərhələsinə yüksəlir.

Yarımfinal mərhələlərinin təşkili məqsədilə Avropa Yayım İttifaqı (EBU) iştirakçı ölkələri tarixi səsvermə nümunələrinə və ortaq geosiyasi əlaqələrə əsaslanaraq beş ayrı qrupa bölür. Bu sistem mümkün səsvermə koordinasiyalarının müsabiqənin nəticələrinə təsirini azaltmaq məqsədi daşıyır.

İsrail isə 12 may tarixində keçiriləcək birinci yarımfinalın ikinci hissəsində çıxış edəcək.

## İstinadlar
Karib icmasının vahid bazarı və iqtisadiyyatı

Karib Vahid Bazarı və İqtisadiyyatı ( CSME ) kimi də tanınan CARICOM Vahid Bazarı və İqtisadiyyatı , 1989-cu ilin iyul ayında Qrenadanın Qrand-Ans şəhərində keçirilən Karib Birliyi Hökumət Başçıları Konfransının (CARICOM) 10-cu iclasında nəzərdə tutulan inteqrasiya olunmuş inkişaf strategiyasıdır.
Arzularını çəkən rəssam (film, 2007)

## Məzmun
Film Azərbaycanın xalq rəssamı Elbəy Rzaquliyevin zəngin və son dərəcə maraqlı həyat və yaradıcılıq yolundan bəhs edir.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər

:**Ssenari müəllifi:** Mübariz Nağıyev
:**Rejissor:** Mübariz Nağıyev
:**Operator:** Köçəri Məmmədov
:**Prodüser:** Xanlar Cəfərov

### Filmdə iştirak edənlər
:Elbəy Rzaquliyev
:Böyükağa Mirzəzadə
:Oqtay Mirqasımov
:Rafiq Nəsirov
:Elçin Axundov
:İlham Əsgərov (kadrarxası mətn)

## Xarici keçidlər
* Filmi izlə
Eremocharis

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Siqla

**Siqla** — kitabxanaçılıqda ixtisaslaşmış termin. Bu, geniş kitab anbarlarında kitabların (sənədlərin) axtarışını asanlaşdırmaq üçün nəzərdə tutulmuş kitabın (sənədin) hərf-rəqəm təyinatına (kod, inventar nömrəsi) aiddir. Siqlalar identifikasiyanın dərinliyindən və genişliyindən asılı olaraq, ya ilkin, ya da pilləli ola bilər.

## İstinadlar
Amorpha pumila

*  — Amorpha herbacea bitki növünün sinonimi.
*  — Amorpha fruticosa bitki növünün sinonimi.
Azorelloideae

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mollia

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Avstriyalı Frans Karl (hersoq)

**Avstriyalı Frans Karl** (; ) — Müqəddəs Roma imperatoru II Fransın oğlu, Avstriya hersoqu, Habsburq ailəsinin bir üzvü. 1848 Avstriya inqilabında bütün taxt hüququndan könüllü imtina etsə də, oğulları I Frans İosif və I Maksimilyan Avstriya və Meksika taxt-tacına sahibləndilər.

17 dekabr 1802-ci ildə Vyanada dünyaya gəldi. Atası Müqəddəs Roma imperatoru II Frans, anası isə Neapol və Siciliya kralı I Ferdinandın qızı Siciliyalı Mariya Terezadır. 4 noyabr 1824-cü ildə Bavariya kralı I Maksimilyanın qızı Şahzadə Sofiya Frederika ilə Vyanada evləndi. Vittelsbax ailəsindən olan bu xanım əslində ona yad biri deyildi. Belə ki, Bavariya kralının digər qızı Şahzadə Karolina Avqusta 1816-cı ildə atasıyla evlənmişdi və ard-arda baş tutan qohum evlilikləri səbəbilə Vittelsbaxlar Habsburqlara və Vyana sarayına yaxın hesab edilirdi. Cütlüyün bu nigahdan 6 övladı doğuldu.

* I Frans İosif, Avstriya imperatoru
* I Maksimilyan, Meksika imperatoru
* Karl Lüdviq
* Mariya Anna (1835-1840)
* *Ölü doğulan oğlan uşağı ([[1840]])*
* Lüdviq Viktor (1842-1919)

Dövlət işlərində səriştəsiz və eyş-işrətə düşkünlüyü ilə tanına hersoq Frans Karl atasının ölümündən sonra əqli zəif qardaşı I Ferdinandın səltənəti boyunca ölkəni idarə edən komissiyanın üzvü idi. Buna baxmayaraq dövlət işlərindən daim uzaq qaldı. Xanımı Bavariyalı Sofiya Frederikanın çevirdiyi saray intriqaları nəticəsində, 1848 Avstriya inqilabında bütün taxt hüquqlarından imtina etdi. Və beləcə, qardaşı I Ferdinandın taxtdan endirilməsinin ardından böyük oğlu I Frans İosif taxt-taca sahibləndi.

Qalan illərini Vyanadan kənarda ov şənliklərində və əyləncələrdə keçirən hersoq Frans Karl yalnız ailə üçün əlamətdar günlərdə Vyanaya çağırıldı. 1878-ci ildə xanımından 6 il sonra Vyanada vəfat etdi.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* Boettger, T. F. *[http://www.antiquesatoz.com/sgfleece/knights5.htm "Chevaliers de la Toisón d'Or - Knights of the Golden Fleece"]*. *La Confrérie Amicale*
* Teulet, Alexandre (1863). *[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k122126/f377.item.zoom "Liste chronologique des chevaliers de l'ordre du Saint-Esprit depuis son origine jusqu'à son extinction (1578-1830)"]* [Chronological list of knights of the Order of the Holy Spirit from its origin to its extinction (1578-1830)]. *Annuaire-bulletin de la Société de l'histoire de France* (in French) (2): 117
* ''Hof- und Staatshandbuch des Großherzogtums Oldenburg: für das Jahr 1872/73,'' "Der Großherzogliche Haus-und Verdienst Orden" p. 30

### İstinadlar
Avstriyalı Lüdviq Viktor (hersoq)

**Avstriyalı** **Lüdviq Viktor** (; ) — Müqəddəs Roma imperatoru II Fransın nəvəsi, Avstriya hersoqu, Habsburq ailəsinin bir üzvü. Eyni zamanda, Avstriya imperatoru I Frans İosifin və Meksika imperatoru I Maksimilyanın qardaşıdır. Homoseksuallığı açıq şəkildə bilinirdi və evlənməsi üçün ona təklif edilən bir çox Avropa şahzadəsindən imtina etdi. Xeyriyyəçiliyi və incəsənətə olan meyilliliyi ilə tanınır. 

15 may 1842-ci ildə Vyanadakı Hofburq sarayında dünyaya gəldi. Atası Avstriya imperatoru II Fransın oğlu hersoq Frans Karl, anası isə Bavariya kralı I Maksimilyanın qızı hersoginya Sofiya Frederikadır. Doğulduğu əsnada əmisi I Ferdinand hələ də taxtda idi. Ancaq əmisi epilepsiya və hidrosefaliya kimi xəstəliklərdən əziyyət çəkirdi. Üstəlik evli olmasına baxmayaraq, hələ də bir varisi yox idi. Digər yandan taxt sıralamasında olan atası hersoq Frans Karl dövlət işlərində səriştəsiz və eyş-işrətə düşkün biri idi. Bu səbəblə gözü dövlət işlərində olan anası hersoginya Sofiya Frederika tərəfindən gələcəkdə taxta çıxması üçün mükəmməl təlim-tərbiyə aldı.

1848 Avstriya inqilabının bir nəticəsi kimi, böyük qardaşı I Frans İosif taxta çıxdı. Ancaq yaşadığı skandal həyat tərzi və homoseksuallığı səbəbilə, qardaşı tərəfindən Vyanadan qovuldu. Qalan ömrünü Zalsburq yaxınlığındakı bir sarayda yaşadı və 1919-cu ildə burada vəfat etdi.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* *[http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1918&page=21&size=45 "Genealogie des Allerhöchsten Herrscherhauses"]*, *Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie*, 1918, p. 3
* *[http://hemerotecadigital.bne.es/issue.vm?id=0001003698&search=&lang=es "Real y distinguida orden de Carlos III"]*, *Guía Oficial de España*, 1911, p. 168

### İstinadlar
Saksoniyalı Marqarita (hersoginya)

**Saksoniyalı Marqarita** (; ) — Saksoniya kralı Conun qızı, Avstriya hersoginyası. Eyni zamanda, Saksoniya kralları I Albert və I Georqun bacısıdır.

24 may 1840-cı ildə Drezdendə dünyaya gəldi. Atası Saksoniya kralı I Con, anası isə Bavariya kralı I Maksimilyanın qızı Şahzadə Amaliya Avqustadır. 4 noyabr 1856-cı ildə Drezdendə xalası oğlu hersoq Avstriyalı Karl Lüdviqlə evləndi. Cütlük bir-birini sevsə də, övladı olmadı. İtaliyaya etdikləri rəsmi ziyarət əsnasında yoluxduğu tifus xəstəliyi səbəbilə 15 sentyabr 1858-ci ildə hələ 18 yaşında ikən Montsada vəfat etdi.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* King, Greg; Woolmans, Sue (2013-09-03). *The Assassination of the Archduke: Sarajevo 1914 and the Romance That Changed the World*. St. Martin's Publishing Group. ISBN 978-1-250-03867-8
* *[https://books.google.com.vn/books?id=-rhPAAAAIBAJ&pg=PA13&dq=Princess+Margaretha+of+Saxony&article_id=4953,3640567&hl=vi&sa=X&ved=2ahUKEwiSxuj2ruySAxW0afUHHYoFAVo4ChDoAXoECAsQAw#v=onepage&q=Princess%20Margaretha%20of%20Saxony&f=false The Sydney Mail]*. The Sydney Mail

### İstinadlar
Siciliyalı Mariya Annunsiyata (hersoginya)

**Siciliyalı Mariya Annunsiyata** (; ) — İki Siciliya kralı II Ferdinandın qızı, Avstriya hersoginyası.

24 mart 1843-cü ildə Kazerta Kral sarayında dünyaya gəldi. Atası İki Siciliya kralı II Ferdinand, anası isə Müqəddəs Roma imperatoru II Leopoldun nəvəsi Avstriyalı Mariya Terezadır. Uşaqlıq illəri Papa IX Piylə yaxın əlaqəsi olan ailəsinin yanında keçdi.

21 oktyabr 1862-ci ildə Venesiyada hersoq Avstriyalı Karl Lüdviqlə evləndi. Evləndikdən sonra vərəm xəstəsi olduğu aşkarlandı. Səhhətindəki problemlərə baxmayaraq, bu nigahdan 4 övladı doğuldu.

* Frans Ferdinand
* Otto Frans Jozef (1865-1906)
* Ferdinand Karl (1868-1915)
* Marqarita Sofiya (1870-1902)

Son övladının doğuşundan sonra səhhəti pisləşdi və 4 may 1871-ci ildə vəfat etdi.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 

### İstinadlar
İnfanta Mariya Tereza Braqanza (hersoginya)

**İnfanta Mariya Tereza Braqanza** (; ) — Portuqaliya kralı I Miquelin qızı, Avstriya hersoginyası.

24 avqust 1855-ci ildə Bavariya krallığındakı Lövenştayn qəsrində dünyaya gəldi. Atası Portuqaliya kralı I Miqueldir. Atasının qısa səltənətindən sonra ailəsiylə birlikdə sürgünə göndərildi. 23 iyul 1873-cü ildə hersoq Avstriyalı Karl Lüdviqlə evləndi. Cütlüyün bu nigahdan 2 qızı doğuldu.

* Mariya Annunsiyata (1876-1961)
* Yelizaveta Amaliya (1878-1960)

1889-cu ildə oğlu Vəliəhd Rudolfun intiharından sonra saray həyatından uzaqlaşan İmperatriça Yelizavetanın əvəzinə bir çox dövlət tədbirində iştirak etdi. Ancaq onun bu siyasi nüfuzu öz əri hersoq Karl Lüdviqin vəfatıyla sonlandı.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* Hellmut Andics: *Die Frauen der Habsburger*, ISBN 3-453-07034-8
* Gaillou, Eloïse; Post, Jeffrey; "An Examination of the Napoleon Diamond Necklace", *Gems and Gemology* (Winter 2007), p. 353

### İstinadlar
Avstriyalı Otto Frans Jozef (hersoq)

**Avstriyalı** **Otto Frans Jozef** (; ) — Avstriya hersoqu, Habsburq ailəsinin bir üzvü. Eyni zamanda son Avstriya imperatoru I Karlın atasıdır.

21 aprel 1865-ci ildə Qratsda dünyaya gəldi. Atası hersoq Karl Lüdviq Müqəddəs Roma imperatoru II Fransın nəvəsi, anası isə İki Siciliya kralı II Ferdinandın qızı Şahzadə Mariya Annunsiyatadır. Doğulduğu əsnada əmisi I Frans İosif taxtda idi. Hələ 6 yaşında ikən anası vəfat etdi. Atası daha sonra yenidən evlənsə də, balaca bacı-qardaşlarıyla birlikdə mürəbbiyələrin himayəsində böyüdü.

2 oktyabr 1886-cı ildə Saksoniya kralı Georqun qızı Şahzadə Mariya Jozefina ilə evləndirildi. Tamamilə siyasi bir evlilik olduğu üçün bu evlilikdə xoşbəxt olmadı. Bununla birlikdə 2 övladı doğuldu.

* I Karl
* Maksimilyan Yevgen (1895-1952)

Öncə əmisi oğlu Vəliəhd Rudolfun intiharı (1889), ardından atasının vəfatından (1896) sonra taxt sıralamasında böyük qardaşı Frans Ferdinanddan sonra ikinci yerə yüksəldi.

1900-cü illərin əvvəlində sifilis xəstəliyinə yoluxdu. Bu səbəblə ictimai həyatdan uzaqlaşdı və bir müddət Misirdə müalicə olundu. Buna baxmayaraq Avstriyaya döndükdən sonra səhhəti pisləşdi. Üzündəki çürüntülər səbəbilə kauçukdan hazırlanan bir protez burundan istifadə etdiyi bilinir. Son günlərində məşuqəsi və ögey anası tərəfindən baxıldı. 1 noyabr 1906-cı ildə Vyanada vəfat etdi.

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* Taylor, Edmond, 1908- (1963). *The fall of the dynasties : the collapse of the old order, 1905-1922* (first ed.). New York, NY: Skyhorse Publishing. p. 25. ISBN 978-1-63450-601-4
* Richard Reifenscheid: *Die Habsburger in Lebensbildern. Von Rudolf I. bis Karl I.*, Verlag Styria, Graz, 1982, ISBN 3-222-11431-5
* Italia: Ministero dell'interno (1900). *[https://books.google.com/books?id=TKVreIv7hYkC&pg=PR3 Calendario generale del Regno d'Italia]*

### İstinadlar
Avstriyalı Karl Lüdviq (hersoq)

**Avstriyalı** **Karl Lüdviq** (; ) — Müqəddəs Roma imperatoru II Fransın nəvəsi, Avstriya hersoqu, Habsburq ailəsinin bir üzvü. Eyni zamanda, Avstriya imperatoru I Frans İosifin və Meksika imperatoru I Maksimilyanın qardaşıdır.

30 iyul 1833-cü ildə Vyanadakı Şönbrunn sarayında dünyaya gəldi. Atası Avstriya imperatoru II Fransın oğlu hersoq Frans Karl, anası isə Bavariya kralı I Maksimilyanın qızı hersoginya Sofiya Frederikadır. Doğulduğu əsnada babası hələ də taxtda idi və onun 1835-ci ildə ölümündən sonra böyük əmisi I Ferdinand taxta çıxdı. Ancaq əmisi epilepsiya və hidrosefaliya kimi xəstəliklərdən əziyyət çəkirdi. Üstəlik evli olmasına baxmayaraq, hələ də bir varisi yox idi. Digər yandan taxt sıralamasında olan atası hersoq Frans Karl dövlət işlərində səriştəsiz və eyş-işrətə düşkün biri idi. Bu səbəblə gözü dövlət işlərində olan anası hersoginya Sofiya Frederika tərəfindən gələcəkdə taxta çıxması üçün mükəmməl təlim-tərbiyə aldı.

1848 Avstriya inqilabının bir nəticəsi kimi, böyük qardaşı I Frans İosif taxta çıxdı. Siyasətlə yaxından maraqlanmasa da, 1853-cü ildə hökumətdə vəzifə almağa başladı və 1855-ci ildə Tirol valisi təyin edildi. Bu vəzifədə ikən aktiv siyasətlə maraqlanmadı və 1861-ci ilin fevralında vəzifədən alındı. Vəzifədən ayrılarkən isə ömür boyu elm və incəsənətin hamisi olaraq siyasətdən uzaq yaşamasına icazə verən bir fərman aldı.

I Frans İosifin yaşca ən böyük qardaşı idi və bu səbəblə, qardaşı oğlu Vəliəhd Rudolfun 1889-cu ildəki intiharının ardından Avstriya taxt-tacının varisi oldu. Ancaq Fələstin və Misirə etdiyi rəsmi ziyarətin ardından, yoluxduğu tifus xəstəliyi səbəbilə 1896-cı ildə Vyanada vəfat etdi.

3 dəfə evlənmişdi. İlk evliliyi 4 noyabr 1856-cı ildə Drezdendə Saksoniya kralı I İohannın və xalası Bavariyalı Amaliya Avqustanın qızı Marqaritayla baş tutdu. Bu evlilik xanımının ölümüylə 2 il sonra sonlandı və övladı olmadı.

İkinci evliliyi isə 21 oktyabr 1862-ci ildə Venesiyada İki Siciliya kralı II Ferdinandın qızı Mariya Annunsiyata ilə baş tutdu. Cütlüyün bu nigahdan 4 övladı doğuldu.

* Frans Ferdinand
* Otto Frans Jozef (1865-1906)
* Ferdinand Karl (1868-1915)
* Marqarita Sofiya (1870-1902)

Üçüncü evliliyi isə 23 iyul 1873-cü ildə Portuqaliya kralı I Miquelin qızı İnfanta Mariya Tereza ilə baş tutdu. Cütlüyün bu nigahdan 2 qızı doğuldu.

* Mariya Annunsiyata (1876-1961)
* Yelizaveta Amaliya (1878-1960)

## Mənbə

### Ədəbiyyat

* Jørgen Pedersen (2009). *Riddere af Elefantordenen, 1559–2009* (in Danish). Syddansk Universitetsforlag. p. 472. ISBN 978-87-7674-434-2
* Hof- und Staats-Handbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie (1896), Genealogy p. 2
* Italia: Ministero dell'interno (1884). *[https://books.google.com/books?id=nI42-d6rlRQC&pg=PR1 Calendario generale del Regno d'Italia]*. Unione tipografico-editrice. p. 47

### İstinadlar
Breynia

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Reyçel Senot

**Reyçel Enn Senot** () — ABŞ aktrisası; ssenarist və komik. Tiş İncəsənət Məktəbinin və Stella Adler Aktyorluq Studiyasının yetirməsidir. Karyerasının ilk addımlarını Nyu-Yorkun açıq mikrofon gecələrində atan aktrisanın "Kişilərə xas bir şey" () proqramında müntəzəm çıxışları olub.  
  
R. Senot 2020-ci ildə "Yas məclisindəki gözəlçə" () filmindəki rolu ilə sənaye içərisində ciddi maraq oyadır və "Qotem" mükafatlarında "Ən yaxşı debüt" nominantları arasında yer alır. Aktrisanın sonrakı illəri də bir o qədər məhsuldar keçir. 2022-ci ildə "Meyitlər meyitlər meyitlər" komediyasında, 2023-cü ildə isə "Bir zamanlar gülməli idim" () dram filmində izləyici qarşısına çıxır. Lakin həmin ilin əsl sürprizi başqa bir layihə olur. R. Senot ssenarisini Emma Seligmanla birlikdə qələmə aldığı və baş rolda göründüyü "*[[Bottoms]]*" adlı satirik gənclər komediyasını ekrana gətirir. Film tənqidçilərin rəğbətini qazanır, R. Senot və E. Seligman isə "Müstəqil Ruh" mükafatlarında "Ən yaxşı ssenari" nominasiyasına layiq görülür.  
  
Aktrisa 2024-cü ildə "Şənbə gecəsi" () bioqrafik komediyasında Rozi Şuster rolunu üstlənir. Bu film aktrisanın kino tarixçəsindəki ən geniş auditoriyaya çatan işi olur.
  
Televiziyada o, "HBO"nun "Kumir" () (2023) dram serialında ikinci planda yer alıb, "Los-Anceles mənim eşqimdir" () (2025) komediya serialında isə həm baş rolu oynayır, həm də serialın arxasında duran ad kimi ssenari və prodüserlik işlərini öhdəsinə götürüb.  
  
## Erkən illəri və təhsili
Uşaqlığı ABŞ-nin Konnektikut ştatında keçib. 1995-ci il sentyabrın 19-da anadan olan aktrisa Donna və Cek Senotun qızıdır. Ailədə dörd qardaş-bacısı ilə böyüyən R. Senotun mənşəyi İrlandiya və İtaliyaya dayanır. Evdə katolik ənənələrinə ciddi riayət edilib və o da bu dəyərlərlə böyüyüb.
  
Simsberi şəhərindəki orta məktəbi 2014-cü ildə bitirib.
  
## Şəxsi həyatı
Vaxtını Los-Anceles və Nyu-York arasında bölüşdürür. O, aktyor Loqan Miller ilə münasibət yaşayıb, daha sonra isə aktyor və komediyaçı Stavros Halkias ilə çıxıb.  
  
Uşaqlara ürəkdən bağlıdır və gələcəkdə çoxuşaqlı ailə sahibi olmağı arzulayır.  
  
Tvitterdə aktrisa ilə bağlı maraqlı bir mem yayğınlaşıb. Bir istifadəçi onu "*adı [[Fatimə (ad)|Fatimə]] olmalıydı, amma elə bil ağdərili qızlarda Fatimə necə olur, eləcə*" deyə xarakterizə edib. Aktrisanın özü də bu memi görüb bəyəndiyini bildirir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Əzrayılın Billi və Mendi ilə macəraları

***Əzrayılın Billi və Mendi ilə macəraları*** ()  — Maksvell Atoms tərəfindən yaradılmış və "Cartoon Network"da yayımlanan ABŞ animasiya serialı. Hekayə Endsvill adlı kiçik, sakit, görünüşdə tamamilə sıradan bir şəhərdə cərəyan edir. Amma bu şəhərin sakinləri üçün sakit günlər çoxdan geridə qalmışdır.  

Bu serialın kökü "Əzrayıl və şər qüvvələr" () verilişinə gedib çıxır. O illərdə "Cismani şər" () ilə eyni vaxtda yayımlanıb. Zamanla serial ayrı bir istiqamət götürüb, 13 iyun 2003-cü ildən öz adı ilə ekranlara gəlib. 9 noyabr 2007-ci ildə isə yayımına son qoyulub. Serial televiziya filmləri ilə də zənginləşib, ümumilikdə üç film çəkilib. "Billi və Mendi: Böyük xoxan macərası" () bu filmlərin ən çox danışılanı olub. Bunların yanında "Altdan yumruq: Hellouin coşqusu" () adlı xüsusi bir bölüm də çəkilib.  
  
Serial öz yayımı boyunca iki "Emmi" və bir "Enni" mükafatı qopardıb, bir "Deytaym Emmi", üç "Qızıl Lent" və iki "Enni" mükafatına da namizəd olub. Bundan başqa, Billi və Mendi mövzusunda video oyun buraxılıb, serialın personajları əsasında hazırlanmış müxtəlif məhsullar da mağazalarda yerini tutub.
  
## Təsvir
Hər şey Billinin xomyakının can üstündə olmasıyla başlayır. Billi sadəlövh, deyib gülən, heç nəyi ciddi almayan bir uşaqdır. Amma sevimli xomyakını itirmək fikri onu dağıdır. Yanındakı Mendi isə bambaşqa biridir. Soyuqqanlı, güclü, hər şeyi öz xeyrinə çevirməyi bacaran, heç nədən çəkinməyən biri. Məhz Mendi fürsəti görür və Əzrayılla limbo oynamağı təklif edir. İkisi birlikdə masaya oturur, oyunu qazanır və Əzrayıl o gündən etibarən onların yanında qalmaq məcburiyyətində qalır. Əzrayıl üçün bu, böyük bir rüsvayçılıqdır. Bütün dünyaların ən qorxunc varlığı, iki uşağın istəklərini yerinə yetirən birinə çevrilmişdir. Bu vəziyyəti dəyişdirmək istəsə də, əlindən heç nə gəlmir. Bununla belə, əlindəki sehrli əşyalar, qədim tilsimlər və fövqəltəbii güclər uşaqların gözlərini parıldadır. Billi və Mendi bu imkanlardan sonuna qədər istifadə edir. Hər macərada özlərini ya o dünya varlıqlarıyla üz-üzə, ya qaranlıq və bilinməyən aləmlərin içində, ya da tamamilə gözlənilməz hadisələrin qoynunda tapırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Jiang Xueqin

**Jiang Xueqin** (Çincə: 江学勤; d.1976) — O, Pekində yaşayan Çin-Kanada əsilli təhsil işçisi, yazıçı, tarixçi və geosiyasi nəzəriyyəçidir. O, Çində təhsil islahatlarına, xüsusən də yaradıcılığın, tənqidi düşüncənin və qlobal vətəndaşlığın təşviqinə verdiyi töhfələrlə və YouTube-dakı *Predictive History* kanalı ilə tanınır. Kanalında tarixi təhlil, oyun nəzəriyyəsi və Ayzek Azimovun uydurma psixotarixindən ilhamlanan konsepsiyalardan istifadə edərək əsas geosiyasi inkişafları şərh edir və proqnozlaşdırır.

Professor Jiang Xueq 2024‑cü ildə keçirilmiş onlayn mühazirədə Amerika Birləşmiş Ştatlarının İranla müharibəni itirəcəyini proqnozlaşdırmışdı.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər