Çenstoxova

**Çenstoxova** () — Polşanın cənubunda, Sileziya voyevodalığında şəhər. Polşanın 13-cü ən çox əhalisi olan şəhəridir. Tarixən Aşağı Polşanın ərazisində yerləşmişdir, və Çenstoxova voyevodalığının inzibati mərkəzi idi.

Şəhər, Qara Madonna rəsminin evi olan məşhur Yasna Qoranın Paulin monastırı ilə tanınır. Hər il milyonlarla ziyarətçi Çenstoxovaya bu monastırı ziyarət etmək üçün gəlir. Şəhər həmçinin 18 və 19-cu əsrlərin sonunda Frankism hərakatının da vətəni olmuşdur.

## Şəhərin adı

Çenstoxova sözü çenstoxların vətəni anlamına gəlir və Çęstobor və Çęstomir kimi də işlədilərək orta əsr sənədlərində göstərilən Çestox adlı şəxsinin adlı ilə bağlıdır.

## Əhalisi
Əhalisi 248 min (2004).

## Coğrafiyası
Varta çayı (Odra çayının sağ qolu) sahilindədir. Nəqliyyat qovşağı.

## Sənayesi
Metallurgiya kombinatı var; maşınqayırma, toxuculuq (yun, kətan), yeyinti, kağız, mebel sənayesi müəssisələri fəaliyyət göstərir.

## Turizmi
Hal-hazırda şəhər, bölgənin əsas turistik yerlərindən biridir və bəzən kiçik Nürnberq adlanır, çünki ,oxlu sayda xatirə mağazaları var. Hər il şəhərə milyonlarla turistlər və zəvvarlar (4,5 milyon — 2005) cəlb edilir. Yasna Qora monastırında yerləşən Çenstoxovanın Qara Madonnası əsəri xüsusilə diqqətləri özünə cəlb edir.

Əsrlər boyu bir çox binalar tikilmişdir, onların əksəriyyəti Çenstoxovada orta əsrlərdə tikilmişdir, və indi turistik və tarixi abidələr statusuna sahibdirlər. Bu cazibədar yerlər arasında qədim şəhərlər və şəhərin mərkəzində qalalar var. Yuxarıda göstərildiyi kimi dini turizm ilə ən məşhur olan Yasna Qora monastırıdır.

### Əsas turistik destinasiyaları
Şəhər mərkəzindəki ən görməli arxitektik ərazi Maryi Panni prospektidir (Müqəddəs Məryəm prospekti). XIX əsrin əvvəllərində, Çenstoxova ilə Yeni Çenstoxova ilə birləşdirildi, 1826-cı ildə isə idarəçilikləri də birləşdirilmişdir. Prospektin ən xarakterik xüsusiyyətlərindən biri onun tərtibatıdır ki, burada yollar yamaclı bulvarla ayrılır. Ziyarət dövründə, xiyabanlar Yasna Qora monastrına gedən ziyarətçilər tərəfindən istifadə olunur. Bu prospektlər 1,5&nbsp;km uzunluğunda və 44 m enindədirlər; Əsasən ticarət, xidmət, maliyyə və mədəni funksiyaları yerinə yetirirlər. Mənzillər əsasən klassik, son-klassik evlərdən ibarətdir, nadir hallarda eklektikdir. Daha müasir binalar da fərqlənə bilər. Ən maraqlı şəhərlər:

* Franki Evi — ilk öncə Böyük Polşadan gələn bir Lüteriyalı olan və bir iplik və toxuculuq dəyirmanı sahibi Adolf Frankiyə məxsus idi. 1901-ci ildən 1903-cü ilə qədər tikilmişdir. 1918–1939-cu illərdə "Viktoria" otelində yerləşirdi. İkinci Dünya müharibəsi dövründə, yəhudi qettosunun sərhədinə yerləşirid ki, bu da ondan qaçmaq istəyənlərin əsas hədəfi idi. Qettonun sökülməsindən sonra, Franki Evi Almaniya xəstəxanası və ordu oteli oldu və müharibədən sonra İncəsənət Liseyi və bir bursla kimi fəaliyyət göstərdi. Eklektikdir və yeni renesans xüsusiyyətləri ilə seçilir.
* Merkantil Qalaevi — eklektik şəhər evi, 1894–1907-ci illər arasında tikilmişdir. Əvvəlcə burada biznes və iqtisadiyyat kursları keçirilmişdir. İkinci Dünya müharibəsinin əvvəllərində, Varşava Sənaye Bankı və Çenstoxova əmanət və kreditlər bankı idi.
* Kön Evi — 1865-ci ildə tikilmiş bir neo klassik şəhər evi idi. Müharibədən əvvəl banklar, Jackowski nin restoranı və kafesi, Bata ayaqqabı mağazası və 1909–1930-cu illər arasında "Odeon" adlı bir kinoteatr da daxil olmaqla bir sıra müəssisələr fəaliyyət göstərirdi.
* Polşa Bankının Qala evi — 1904-cü ildə tikilmiş bir incəsənət nouveau şəhəridir. Əvvəllər bu bank Rusiya Dövlət Bankının yerli şöbəsinin filialı idi. 1927-ci ildə Polşa Bank ASC tərəfindən, İkinci Dünya müharibəsindən sonra Polşa Milli Bankının mülkiyyətinə çevrildi. 1990-cı ildə bina ING Silesian Bankına satılmışdır.


**Xiyabanları**
Częstochowa Aleje NMP.JPG|Maryi Panni xiyabanı
Widok z wiezy jasnogorskiej - srodmiescie.jpg|Xiyabanların görünüşü
Częstochowa - III Aleja1.jpg|Üçüncü xiyabannın gecə görüntüsü
Park Staszica Częstochowa.jpg|Stasşik Parkı
CzestochowaAlejaSienkiewicza.jpg|Sienkiewicz Avenue




## Mədəniyyəti

### Muzeyləri
Ən görkəmli tarixi binası Yasna Qora Monastırıdır. Lakin bir neçə digər muzey və sərgi kimi fəaliyyət göstərən binaları da mövcuddur.

**Görkəmli muzeyləri**

Częstochowa ratusz 28.04.2012 p.jpg|Şəhər qalası  and Çenstoxova Regional Muzeyi
Muzeum Haliny Poswiatowskiej.jpg|Halina Poświatowska MuseumExample.jpg|Caption1
Częstochowa - Museum of Archaeology 01.jpg|Çenstxovada arxeoloji məkan
Muzeum Górnictwa Rud Żelaza w Częstochowie (2).JPG|Dəmir Filizi Mədən Muzeyi
Częstochowa - Museum of the production of matches 07.jpg|Kibrit istehsal muzeyi



## Dini məbədləri
**Əsas kilsələri**

Częstochowa Kościół parafialny pw św Barbary i Andrzeja sm.jpg|Müqəddəs Barbara və Müqəddəs Andrey kilsəsi
Częstochowa kościół św. Zygmunta 28.04.2012 p.jpg|Müqəddəs Siqismund kilsəsi
Częstochowa - Kościół cmentarny pw. św. Rocha i Sebastiana 02.jpg|Müqəddəs Rok və Sebastian kilsəsi
Częstochowa cerkiew kościół Jakóba-2151.jpg|Müqəddəs Yakob kilsəsi
Katedra Polskokatolicka Częstochowa.jpg|Katedra Polskokatolicka
Częstochowa cerkiew Częstochowskiej Ikony Matki Bożej 28.04.2012 p.jpg|Cerkiew Ikony



## Beynəlxalq əlaqələri

### Qardaş şəhərlər

## Tanınmış şəxsiyyətləri
* Yakob Błaszczykovski
* Abraham Bomba
* Aqnes Milovka
* İnqrid Pit
* Herşl Sperlinq

## Həmçinin bax
* Varşava
* Lodz
* Krakov
* Vronslav
* Poznak
* Qdansk

## Xarici keçidlər
* Qara Madonna Monastrı
* Çenstoxova Yizkor kitabı

## İstinadlar