open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ruhlar aləmi

**Ruhlar aləmi** () — Məhəmmədrza Əhəncin rejissoru olduğu, 2010-cu ilin Ramazan ayı ərzində İRİB TV2 televiziya kanalında yayımlanmış İran teleserialı.

Serial Hacı Fəttah Sultani adlı bir şəxsin həyat hekayəsindən bəhs edir.

Bu serial İran istehsalıdır və əsasən paranormal hadisələr, ruhlarla ünsiyyət və metafizik hadisələrə fokuslanır. Serial müxtəlif fərqli hekayələr vasitəsilə tamaşaçıya ruhlar və onların dünyası ilə bağlı təsvirlər təqdim edir. İran mədəniyyətində ruhlar və onların dünyası ilə bağlı inanclar və folklor bu serialda öz əksini tapmışdır.

## Məzmun

Hacı Fəttah Soltani (Məhəmmədrza Şərifniya) bir qəzadan sonra beyin ölümü keçirir və yeraltı dünyasına gedir. Hacı Fəttahın kürəkəni Sərməst (Rza Ruyigiri) onun sərvətini ələ keçirməyə çalışır…

## Aktyorlar

* Məhəmmədrza Şərifniya: Hacı Fəttah Sultani — baş rol
* Pərvanə Məsumi: Afaq — Hacı Fəttah Sultaninin həyat yoldaşı
* Rza Ruyigiri: Mənuçöhr Sərməst — Hacı Fəttahın kürəkəni
* Kuruş Təhami: Mələk
* Fəribə Mütəxəssis: Hacı Fəttahın qızı Sima
* İrəc Nəzəri: Xosrov — Hacı Fəttahın oğlu
* Tərlan Pərvanə: Ulduz — Mənuçöhr və Simanın qızı
* Nima Şahruxşahi: Saman — Mənuçöhr və Simanın oğlu
* Əhməd Nəcəfi: Kamyab — Hacı Fəttahın vəkili
* Gül Rəzəvi: Xosrov və Mehtacın qızı Mehtab
* Məhşid Əfşarzadə: Xosrovun arvadı Mehtac
* Əli Dehkürdi: Şərifənin oğlu Söhrab
* Kamand Əmir Süleymani: Rəna — Söhrabın arvadı
* Ahu Xordməndi: Şərifə (ortayaşlı halı)
* Nilufər Şəhidi: Şərifə (gənc)
* Fəxrəddin Siddiq Şərif: Hacı Rəsul
* Qulamrza Əli Əkbəri: Sadiq — Afaqın qardaşı
Və b.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Anna Mariya Jukovska

**Anna Mariya Jukovska** (; ) — Polşalı hüquqşünas, filoloq və siyasi fəalı. Eyni zamanda Yeni Sol Partiyasının üzvü, Solların parlament klubunun lideri.

O, 2019-cu ildən Polşa Respublikası Seyminin IX və X çağırış deputatıdır.
## Həyatı
11 iyun 1983-cü ildə Varşavada anadan olan Mariya Jukovska, Varşavanın Mokotov rayonunda böyüyüb. 

Varşavada 42 saylı məktəbdə təhsil alıb. Tanınmış aktyor Andjey Şepkovskinin nəvəsi aktrisa Hanna Konarovska ilə bir sinifdə oxuyub.

Varşava Universitetinin Müasir Dillər fakültəsində bakalavr dərəcəsinə yiyələn Mariya Jukovska, 2015-ci ildə eyni Universitetin Hüquq və İdarəetmə fakültəsində hüquq təhsili üzrə magistr dərəcəsinə yiyələnib.

Tərcüməçi kimi fəaliyyət göstərən Anna Mariya həmçinin anası ilə birlikdə ailə biznesini də idarə edib.
### Siyasi həyatı
Demokratik Sol Qüvvələr Birliyinə (DSQ) üzv olan Anna Mariya 21 noyabr 2010-cu ildə keçirilən yerli seçkilərdə Mokotov rayonundan namizədliyini irəli sürsə də seçilmədi.

2010-2013-cü illərdə DSQ-nin gənclər təşkilatı olan Gənc Sosial Demokratlar Federasiyasının Varşava bölməsinin sədri olub.

2011-2015-ci illərdə isə o, *Yəhudi Ümumpolşa Gənclər Təşkilatında* bölmə sədri olub.

Varşavada təşkil olunan *Bərabərlik Paradı* təşkilatı komitə üzvlərindən biri olub.

2012-ci ildən DSQ-nin mətbuat katibi olan Mariya, həmçinin 25 oktyabr 2015-ci il parlament seçkilərində iştirak etmək üçün yaradılan Birləşmiş Sol koalisiyası seçki qərargahının mətbuat katibi olub.

2016-cı ilin fevralında Vlodzimej Çajasti DSQ-nin yeni sədri seçildikdən sonra Anna Mariya istefa vermiş Dariuş Yonskini əvəz edərək DSQ-nin mətbuat katibi oldu. O, bu vəzifəni icra edən ilk qadın olub. 2021-ci ilin yanvarında o, DSQ-nin mətbuat katibi vəzifəsindən istefa verdi. 

O, 2016-cı ildən Polşada abort qanunlarının sərtləşdirilməsinə qarşı keçirilən "qadınların tətili"nin fəallarından olub.

21 oktyabr 2018-ci ildə keçirilən yerli seçkilərdə Varşava Şəhər Şurasına namizədliyini irəli sürsə də, seçilməyib.

Parlament seçkilərinin nəticələrinə görə, 2019-cu il oktyabrın 13-də  19-cu Varşava seçki dairəsindən 18864 səslə IX çağırış Polşa Seyminin deputatı seçilib. O, Ədliyyə və İnsan Haqları Komitəsinin sədr müavini, Konstitusiya Məsuliyyəti Komitəsinin üzvü və Sol Fraksiyasının mətbuat katibi olub. Oktyabr ayında DSQ dağıldıqdan sonra Yeni Sol Partiyasının üzvü oldu. 2023-cü il oktyabrın 15-də keçirilən parlament seçkilərinin nəticələrinə əsasən, o, 19-cu Varşava seçki dairəsindən 38 426 səslə X çağırış Polşa Seyminin deputatı seçilib.

2023-cü il 13 noyabrda X çağırış Seymin ilk iclası ərəfəsində keçirilən mətbuat konfransında deputatlar Katarjina Kotula və Anna Mariya Jukovska, həmçinin senator Maqdalena Bejat Seymə iki qanun layihəsinin: liberallaşdırma və abort haqqında qanun layihələrinin təqdim olunduğunu elan etdilər.

Anna Mariya Jukovska 2023-cü il 14 noyabrda səlahiyyətlərinə məhkəmə sisteminin formalaşdırılması daxil olan Milli Məhkəmə Şurasına Seym tərəfindən deputatların 245 səsi ilə seçildi.

### Şəxsi həyatı
Anna Mariya Jukovskanın Ameliya (2005) adında bir qızı var. O, biseksualdır və 2018-ci ildən bunu ictimaiyyətə açıqlayıb.

## İstinadlar
İv Şoven

**İv Şoven** - İv Şoven (fransızca Yves Chauvin, 10 oktyabr 1930 il, Menen Belçika - 28 yanvar 2015 il, Tur ) — fransız kimyaçısı, kimya üzrə 2005-ci ildə "Üzvi sintezdə metatezis üsulunu təkmilləşdirdiklərinə görə" Nobel mükafatı laureatı alıb.

Fransa Elmlər Akademiyasının 1996-cı ildən müxbir üzvü , 2005-ci ildən isə  üzvü olmuşdur .

## Bioqrafiyası
İv Şoven 1930-cu il 10 oktyabrda  Belçikanın Menen şəhərində anadan olub, valideynləri buradan 1939-cu ildə Fransanın Tur şəhərinə köçüblər. O, 1954-cü ildə Lion Ali Fizika, Kimya və Elektronika Məktəbini bitirmişdir. 2005-ci ildə İ.Şoven amerikalı alimlər Robert Qrabbs və Riçard Şrok ilə birlikdə “Üzvi sintezdə metatezis metodunun inkişafına verdiyi töhfəyə görə” Nobel mükafatına layiq görülmeşdü. 1970-ci illərdə İ.Şovin tərəfindən  Olefin metatezisinə dair tədqiqatlar aparılmışdır.

İv Şoven ilkin bəyanata görə mükafatdan  imtina barədə məlumat verməsinə  baxmayaraq, yenə də mükafatı qəbul etdi.

1990-cı ildə ikifazalı kataliz üçün ilk dəfə olaraq ion mayelərindən İv Şoven istifadə edərək tədqiqatlar aparmışdır .

İ.Şoven Fransa Neft İnstitutunun fəxri elmi direktoru olub. 2005-ci ildə "Şərəf ordeni” ilə təltif edilmişdi. 

## Mükafatları

* 2005-ci ildə - Kimya üzrə Nobel Mükafatı 
* 2008-ci ildə - SEP Böyük Qızıl Medalı 
* Fransanın Fəxri Böyük Xaç Cəngavər Ordeni və Fransanın Fəxri Böyük Zabiti Ordeni ilə də təltif olunub .

## İstinadlar
Münster sarayı

**Münster Sarayı** — Münster şəhərində saray. Saray  şahzadə-yepiskopların keçmiş iqamətgahıdır. 

Hal-hazırda Münster Universitetinin əsas binası və simvoludur.

## Tarixi
Qala 1767—1787-ci illərdə Barokko üslubunda tikilib. 

İkinci Dünya müharibəsi zamanı sarayın bir hissəsi dağıdılmlşdır.

1946-cı ildə sarayın bərpası ilə bağlı işlərə başlanıldı. 1947-ci ildə tikinti işlərinin rəsmi icazəsindən sonra, sarayın inzibati-tədris binasının torpaqları universitetin tabeliyinə verildi.

1949-cu ilin yanvarında sarayda universitet tələbələri üçün ilk mühazirələr oxundu.

1950-ci ilin iyununda sarayın bərpasının başa çatması münasibətilə bayram tədbiri keçirildi. Sarayın bərpası təxminən 2,5 milyon markaya başa gəldi.

1954-cü ildə saray Münster Universitetinin əsas binası oldu. Saray parkı universitetin Botanika bağına çevrildi. Münster Sarayına aid bütün digər binaları da universitetin mülkiyyətindədir.

## Arxitekturası
Saray barokko üslubunda qırmızı kərpicdən tikilib. Bina mərkəzi oxa görə tamamilə simmetrikdir. Şimaldan cənuba uzanan binanın şərqə baxan iki qanadı var və onlar ön həyəti təşkil edir.

## Qallereyası

Muenster Schloss 4260.jpg|
Bishop Palace in Muenster 05.jpg|
Muenster ASTA 6696.jpg|


## İstinadlar

## Ədəbiyyatı
* Bernd Fischer: *Münster und das Münsterland*, 5th edn., DuMont Buchverlag, Köln 1989, , pp.&nbsp;78–82
* Jürg Meyer zur Capellen (ed.): *Kunstraum Schloss*. Rhema-Verlag, 2005, 
* Martin Klöffler: *Festungs-Inventar* (9th edition, revised and expanded), Düsseldorf 2010 (IngenieurGeograph.de), p.&nbsp;44.
* Hubert Naendrup: *Das Schloss in Münster, Eine Symphonie von Leben, Tod und Unsterblichkeit*, Münster 1928, Verlagsanstalt F. Bruckmann AG, München
Malayziya universitetlərinin siyahısı

**Malayziyadakı Universitetlərin Siyahısı** məqalədə təqdim olunub.

Malayziyadakı universitetlər dövlət və özəl universitetlər kimi təsnif edilir.

{| class="wikitable sortable"

## İstinadlar
Tamalpais dağı

**Tamalpais dağı** — ABŞ-ın Kaliforniya ştatınında dağ. Dağlıq ərazisinin çox hissəsi ABŞ Milli Park Xidməti tərəfindən qorunur və Tamalpais dağı Dövlət parkı kimi istifadə olunur.

## Coğrafiyası

Tamalpais dağı Şimali Kaliforniya Sahil silsilələrinin bir hissəsi olan Marin təpələrinin ən yüksək zirvəsidir. Qərb zirvəsinin hündürlüyü təxminən 2560 futdur (780 m). Şərq zirvəsi 2571 fut (784 m) hündürlüyündədir.

Dağ San Fransisko şəhərindən və Şərqi Körfəz bölgəsindən aydın görünür.

Dağın çox hissəsi Tamalpais Dağı Dövlət Parkı, Muir Vuds Milli parkı və Tamalpais Dağı Su Hövzəsi də daxil olmaqla qorunan ictimai torpaqlarda yerləşir.

Tamalpais adı ilk dəfə 1845-ci ildə qeydə alınıb. Dağın adı "Qərb təpəsi" mənasını verir.

## İqlimi

Hündürlüyü müxtəlif, yamacları okean və körfəz yaxınlığında olduğuna görə dağın havası soyuq və dumanlıdan tutmuş isti və quruya, sərin və küləkli müxtəlif mikroiqlimlərə malikdir.

San-Fransiskoda olduğu kimi, ilin ən çox yağıntısı qış aylarında düşür. Soyuq və rütubətli qış fırtınaları zamanı dağa da müntəzəm olaraq qar yağır.

## İstirahət yerləri

Tamalpais dağı San Fransisko Körfəz Bölgəsinin sakinləri üçün gəzinti, dağ və yol velosipedi, at sürmə yeridir. Yaxşı şəbəkələşdirilmiş cığır və yol sistemi gəzintilər, pikniklər və çox cəlbedici attraksionlar təklif edir.

İlk simsiz qüllələr dağda XX-ci əsrin əvvəllərində tikildi.

Tamalpais dağında həmçinin Edgevud Nəbatat bağı və Sidney B. Kuşinq amfiteatrı yerləşir.

## Xarici keçidlər
* Mount Tamalpais State Park – official site
* Mount Tamalpais Watershed – official site
* Friends of Mt Tam – official cooperating association of the state park
* About Mt. Tam – information the site of the Tamalpais Lands Collaborative
* SFAA Tam Star Parties Information on monthly star-gazing and lecture series.
* Mt Tamalpais West Peak History Project Interactive timeline of the history of the true summit of Mt. Tamalpais.

## İstinadlar
Tor dağı

**Tor Dağı** — Kanadanın Baffin adasında dağ zirvəsi. Auyuittuk Milli Parkında, Pangnirtungdan 46 km. şimal-şərqdə yerləşir. Dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 1675 m-dir.

Torus Yer kürəsində ən böyük şaquli yamaca malikdir: hündürlüyü 1250 m. və orta bucağı 105 dərəcədir. Bu xüsusiyyətinə görə dağ məşhur alpinizm yeridir.

Dağda kempinqə icazə verilir. Bir neçə təyin edilmiş düşərgə Akşayuk keçidində yerləşir. Tor dağına yüksəlmək istəyən alpinistlər üçün bazadan bir neçə km şimalda küləkdən qorunma və təcili sığınacaqları olan qurulmuş düşərgə var.

## Adı
Dağ Skandinaviya ildırım tanrısı Torun adını daşıyır.

## Coğrafiyası
Tor dağı Baffin dağlarının bir hissəsidir, bu da öz növbəsində Arktik Kordilyer dağ silsiləsinin bir hissəsidir. Dağın tərkibi qranitdir.

Dağın yaşı 570 mln. ildən 3,5 mln. il arasında dəyişir və onu yer üzündəki ən qədim qayalardan birinə çevirir. [8]

## Qalereya

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  about Mt. Thor and other Akshayuk Pass features by writer Dave Levinthal
Atamın çemodanı (Nobel nitqi)

** Atamın çemodanı ** — Orxan Pamukun   2006-cı ildə Nobel Mükafatı Mərasimindəki çıxışının və 2007-ci ildə İletişim Yayınları tərəfindən nəşr olunan kitabçasının adı.
Kitabçada Orxan Pamukun 2006-cı ilin dekabrında Stokholmda Ədəbiyyat üzrə Nobel Mükafatını almadan əvvəl etdiyi “Atamın çamadanı” adlı çıxışının tam mətni yer alıb. Həmçinin onun Oklahoma Puterbo Universitetində konfransda "Özüdə Müəllif" adlı çıxışı, eyni zamanda Alman Nəşriyyatçılar Assosiasiyasının Sülh Mükafatını alarkən "Qars və Frankfurtda" adlı çıxışlarının mətnləri də daxildir.
Kitabçanın sonunda, həmçinin Ədəbiyyat üzrə Nobel Mükafatı və Alman Nəşriyyatçılar Assosiasiyasının Sülh Mükafatı laureatlarının, Oklahoma Puterbo Universitetində Konfransın Fəxri Qonaqlarının siyahısı verilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Çıxışın tam mətni
Minija

Minija qərbi Litvada çaydır və Nemunas çayının sağ qoludur. Uzunluğu 202 km-dir (126 mil).O, kiçik Didovas gölündən, hidroqrafik cəhətdən isə Telşiaidən 14 km cənubda yerləşən Sydeklis gölündən başlayır.
Adrenalin 2: Yüksək gərginlik

**Adrenalin 2: Yüksək gərginlik** () — 8 may 2009-cu ildə yayımlanan, baş rollarında Ceyson Steytem və Emi Smartın oynadığı, rejissoru və ssenaristi isə Mark Neveldayn və Brayan Teylor olan döyüş filmidir.

## Süjet xətti

İlk filmin bitdiyi yerdən davam edən "Adrenalin 2" Çevin Los-Anceles küçələrində ölümcül tullanışdan xilas olması və daha sonra məxfi bir Çin mafiyası tərəfindən qaçırılması ilə başlayır. Üç aydan sonra isə Çev gözlərini açır və bu zaman məlum olur ki, onun demək olar ki, ölümsüz olan ürəyi cərrahi yolla çıxarılmış və onun yerinə isə işləməsi üçün müntəzəm olaraq elektrik qüvvəsinə ehtiyacı olan batareya ilə işləyən cihaz yerləşdirilmişdir. Onu əsir saxlayanlardan təhlükəli bir formada qaçmağı bacaran Çev yenidən problemlərin içinə düşür. Bu dəfə isə o, xarizmatik meksikalı quldur dəstəsinin lideri olan El Hurondan və əslən Çindən olan bir cinayət təşkilatının rəhbəri 100 yaşlı Poon Donqdan qaçır. Tibbi yardım üçün yenidən Doktor Maylza müraciət edən Çev bu dəfə isə dostu Kaylonun əkiz qardaşı olan Veneradan da dəstək alır. Artıq nə etdiyini bilən sevgilisi Yevaya qovuşan Çev əsl ürəyini tapmaq və onu oğurlayanlardan qisas almaq qərarına gəlir. Beləliklə, o, sağ qalmaq üçün hər şeyin edilə biləcəyi Los-Anceles şəhərində yenidən maraqlı macəralara başlayır. Filmin axırında isə elektrik dirəklərindən dəstək alaraq yanmağa başlayan Çevin ürəyini həkimi yerinə qoyarkən onun öldüyü zənn edilsə də birinci filmdəki kimi yenidən gözlərini qırpır.

## Aktyorlar

* Ceyson Steytem - Çev Çelios
* Emi Smart - Yeve Laydon
* Efren Ramirez - Venera
* Duayt Yoakam - Doc Miles
* Reno Vilson – Orlando
* Klifton Kollins, Jr. - El Huron
* Bai Linq - Ria
* Art Hsu - Conni Vanq
* Devid Karradin - Poon Donq
* Ron Ceremi - özü (kameoda)

## İstinadlar
Vəba gecələri (roman)

**Vəba gecələri** — Orxan Pamukun 23 mart 2021-ci ildə nəşr olunan romanı. Orxan Pamuk Kitablıq jurnalının 199-cu sayında ilk dəfə Vəba gecələrindən bəhs etmiş və əsərinin Şərq-Qərb romanı olacağını söyləmişdir. O, ilk dəfə 2017-ci ilin payızında nəşr olunacağını dediyi romanını 30 ildən artıq redaktə etdiyini bildirib. 2020-ci ildə yazıçı, romanı üzərində 3,5 il çalışdığını söylədi. Nəhayət, 2021-ci ilin mart ayında Yapı Kredi Nəşrləri tərəfindən nəşr ediləcəyi açıqlandı. Romanın üz qabığında müəllifin çəkdiyi şəkildən istifadə olunub.

## Əsərin kompozisiyası
Pamuk romanı ilə bağlı məşhur ədəbiyyat dərgisi OT-a da müsahibəsini vermişdi. Vəba gecələrindəki hadisələr 1900-1901-ci illərdə İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Krit-Kipr-Rodos yaxınlığındakı xəyali Osmanlı əyaləti olan Minger adasında cərəyan etmişdi. Hakimiyyət olaraqda Sultan Əbdülhəmidin dövrünə təsadüf edir. Hindistan və Çindən gələn üçüncü vəba pandemiyası 1894-cü ildən bəri adada yayilmağa başladı. Əsərdə epidemiyanın insanlara və xüsusilə uşaqlara təsiri Osmanlı İmperatorluğunun inkarı kontekstində izah edilir. Osmanlı İmperiyasının ən məşhur karantin həkimi Çarlz Bonkovski Paşa, Vali Sami Paşa, zabit və Xanım Sultan da əsərdəki personajlar arasındadır. Tarixi roman olan əsərin ilham qaynaqları arasında “Səssiz ev”in baş qəhrəmanı Farukun apardığı araşdırmalar da var. Pamukun sözlərinə görə, Faruk bu romanı “Səssiz Ev”də araşdırırdı. Əsərin bir hissəsi 2020-ci ilin mart ayında Gazete Duvarda dərc edilmişdir.
Hadisələrin baş verdiyi adada əsasən müsəlmanlar və pravoslavlar demoqrafik balansa malikdir. Vəba epidemiyasında valideynlərini itirmiş uşaqlardan ibarət dəstələr də işin başında dayanır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Orxan Pamuk. '''Seçilmiş əsərləri''' / Bakı: "Şərq-Qərb", 2009.- 615, [1] s. , portr. ; 21 sm. 
* Orxan Pamukun rəsmi saytı
* Orxan Pamukun rusca saytı  
* İletişim Yayınları (Bax: Orxan Pamuk)
* Orhan Pamuk'un Hayatı
Adrenalin (dəqiqləşdirmə)

*Adrenalin — (lat. *ad* – yanında+*renalis* – böyrək) – böyrəküstü vəzilərin "beyin" qatının hormonu.
*Adrenalina — San-Marinonun 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
*Adrenalin (film) — Mark Naveldine və Brayan Taylorun rejissorluğu 2006-cı ildə çəkilmiş film
*Adrenalin 2 — Mark Naveldine və Brayan Taylorun rejissorluğu 2009-cu ildə çəkilmiş film
Məhəbbət tələsi (film, 2005)

***Məhəbbət tələsi ([[Romanizasiya|Rom]]: Garam Masala)*** — 2005-ci ildə Priyadarşan tərəfindən süjet xətti yazılan və rejissorluğu edilən və rollarda Akşay Kumar, Con Abraham, Pareş Raval, Rimi Sen, Neha Dupia və Racpal Yadavın iştirak etdiyi hindi dilli komediya filmi. Filmin hekayəsi daim qadınlarla flört etməyi sevən iki fotoqrafçı dost olan Makarand "Mac" Deendayal Çatpatiya (Kumar) və Şyam "Sam" Salqaonkar (Abraham) ətrafında cərəyan edir. Xaricə səfər edib geri qayıtdıqdan sonra Şyam, Makarandın eyni zamanda üç xanımla əyləndiyini görəndən sonra onun həyatını pozmağa qərar verir. Film Priyadarşanın özü tərəfindən 1985-ci ildə çəkilmiş Malayalam komediya filmi olan *Boeing Boeing* filminin remeykidir. Bu film isə öz növbəsində 1965-ci ildə çəkilmiş olan eyni adlı Amerika filminin remeyki olmuşdur.

Məhəbbət tələsi 2005-ci ildə Divali bayramı zamanı buraxılmış və tənqidçilərdən qarışıq rəylər almış və həmçinin də kommersiya müvəffəqiyyəti əldə etmişdir. Həmçinin də, Kumar filmdəki performansına görə yüksək qiymətləndirilmiş və bu film Filmfare Mükafatlarında ona *Komik Rolda Ən Yaxşı Aktyor* mükafatını qazandırmışdır.

## İstinadlar
Çarlz Bronson (cinayətkar)

**Maykl Co Piterson** (; ), daha çox **Çarlz Bronson** () kimi tanınır — Britaniya cinayətkarı və məhbusu. O, Birləşmiş Krallıqda 141 islah müəssisəsində təxminən 50 il cəza çəkmişdir.

## İncəsənətdə
27 fevral 2009-cu ildə Maykl Pitersonun həyatına əsaslanan "Bronson" filminin Britaniyada premyerası baş tutmuşdur. Rejissoru Nikolas Vindinq Refn olan filmin baş rolunu Tom Hardi canlandırmışdır. Bronsonun özü də filmin buraxılışına və çəkilişlərə başlamazdan əvvəl məsləhətləşdiyi Hardinin özünə müsbət münasibət bəsləyirdi.

## İstinadlar
Bronson (film)

**"Bronson"** ( ) — rejissorluğunu Nikolas Vindinq Refn etdiyi Birləşmiş Krallıq bədii filmi. Film cinayətkar Çarlz Bronsonun həyatından bəhs edir. Filmin istehsalı və yayımı "Vertigo Films" tərəfindən həyata keçirilmişdir. Filmin premyerası 27 fevral 2009-cu ildə Britaniyada baş tutmuşdur.

## Süjeti
Film Britaniyalı məhbus Çarlz Bronsonun (əsl adı Maykl Qordon Peterson) həyatından bhəhs edir. Varlı orta səviyyəli İngiltərə ailəsində anadan olan Bronson buna baxmayaraq, ən təhlükəli ingilis cinayətkarlarından birinə çevrilir. Bronson, həmçinin, demək olar ki, bütün həyatını "barmaqlıqlar arxasında", əsasən də cəza kamerasında keçirməsi ilə tanınır.

## Rollarda
* Tom Hardi — Çarlz Bronson.
* Mett Kinq — gecə klubunun sahibi, keçmiş məhkum.
* Kelli Adams — Çarlzın həyat yoldaşı İren Piterson rolunda.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Filmin rəsmi saytı
*
Verner Hersoq

**Verner Hersoq Stipetiç** (; ) — Almaniya kinorejissoru, ssenaristi və aktyoru. O, qırxdan çox film (əsasən sənədli filmlər) çəkmiş, bir çox operaya quruluş vermiş, onlarla kitab çap etdirmişdir. Bəzi kino tənqidçiləri onu şərti olaraq yeni Almaniya kinosu hərəkatının bir hissəsi kimi təsnif edirlər.

## Şəxsi həyatı
Verner Hersoq üç dəfə evlənmişdir. Onun "*[[Stroşek]]*" filmində baş rolu oynayan aktrisa Eva Mattesdən bir qızı var. Hal-hazırda Lena Hersoq ilə evlidir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* *Кронин П.* Знакомьтесь — Вернер Херцог. / Пер. с англ. Е. Микериной. — : Rosebud Publishing, Пост Модерн Текнолоджи, 2010. — 400 с. — 2000 экз. — ISBN 978-5-904175-03-0

## Xarici keçidlər
* 
* Ландшафты «внешние» и «внутренние». Документально-игровые фильмы Вернера Херцога — Киноведческие записки, 2002
* Вернер Херцог на сайте журнала «Сеанс»
* Интервью с режиссёром на Синематеке
* Мастер-класс Вернера Херцога: полная стенограмма и интервью
* Интервью «Werner Herzog on the future of film school, critical connectivity, and Pokémon Go»
* Интервью «Werner Herzog on Revenge Porn, Adult Diapers and the Internet’s Future»
Kraut-rok

**Kraut-rok** () və ya **kosmik musiqi** () — 1960-cı illərin sonundan 1970-ci illərin əvvəllərində Qərbi Almaniyada yaranan eksperimental və psixodelik rok musiqi hərəkatı.

Kraut-rokun tipik nümayəndələri 1970-ci illərin əvvəllərindəki alman qruplarıdır: "Tangerine Dream", "Faust", "Can", "Neu!", "Kraftwerk" və s.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Что такое краутрок? — на сайте Андрея Горохова «Музпросвет»
* Карта краут-рока — на сайте LookAtMe
* Самостилизация под роботов: электро-поп 1970-х — в статье Маркуса Шнайдера
Əlvida London

***Əlvida London*** (Rom: ***Namastey London***) — 2007-ci ildə Vipul Amrutlal Şahın rejissorluğu və prodüserliyi ilə çəkilmiş olan Hindistan romantik filmidir. Baş rolları Rişi Kapur, Akşay Kumar, Katrina Kaif, Nina Vadia, Cavid Şeyx, Upen Patel və Kliv Standen canlandırmışdırlar. Film əslində Kumarın dostunun real həyat hekayəsinə əsaslanır. Riteiş Deşmux filmdə kamo rolunda görünmüşdür.

*"Əlvida London"* 23 mart 2007-ci ildə buraxılmış olan film rejissorun işi, filmin ssenarisi və saundtreki baxımından müsbət rəylər əldə etmişdir. Xüsusən də Akşay Kumarın ifa etdiyi rol çox bəyənilmişdir. Himeş Reşmaniyanın bəstələmiş olduğu musiqi albomu da olduqca çox bəyənilmiş və bu albomdakı mahnılar Çartbuster hitlərinə çevrilərək musiqi siyahılarında ən yüksək zirvələrdə yer almışdır. Film, həm də dünya üzrə 71,40 milyon kror (₹) gəlir əldə edərək, 2007-ci ilin doqquzuncu ən çox gəlir gətirən hind filmi olmuşdur. Filmin müvəffəqiyyət qazanması, 2007-ci ilin yanvar ayında nümayiş etdirilən *"Salam məhəbbət"* filminin buraxılışından sonrakı uzunmüddətli kassa müvəffəqiyyətsizliklərinə də son qoymuşdur.

53-cü Filmfare Mükafatlarında *Əlvida London* filmi 1 nominasiya üzrə - Ən Yaxşı Aktyor (Akşay Kumar) nominasiyası üzrə mükafat almışdır.

Bir neçə film tənqidçisi isə bu filmlə Manoj Kumarın 1970-ci ildə çəkmiş olduğu  filmi arasında oxşarlıqları qeyd etmiş olsa da, rejissor bu filmin remeyk olmadığını bildirmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* 
*
Qaspar de Karvaxal

**Qaspar de Karvaxal** (; ) — İspaniya Dominikan missioneri. Yeni dünyada Amazonun bəzi kəşflərinin xronikası ilə tanınır.

## Populyar mədəniyyətdə
Qaspar de Karvaxal Verner Hersoqun 1972-ci ildə çəkdiyi "*[[Agirre, Tanrının qəzəbi]]*" filmində Lope de Agirrenin Amazonda səyahətinin salnaməçisi və ruhani kimi (aktyor Del Neqro tərəfindən oynanılır) canlandırılmışdır. 1561-ci ildə baş verən bu ekspedisiya (Orelyanadan təxminən iyirmi il sonra) film üçün ilham mənbəyi olmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Gaspar de Carvajal Katolik Ensiklopediyasında
*
Fransisko de Orelyana

**Fransisko de Orelyana** (; ) — İspaniya səyyahı və konkistadoru (adelantado), Amazonun kəşfçisi, çayı bütün uzunluğu boyunca üzən ilk avropalı.

O, 1541-ci ildə Kitoya ekspedisiyası zamanı Qonsalo Pisarronun generalı olmuşdur. Fransisko Pisarro ilə birlikdə Perunun fəthində iştirak etmişdir. Orelyana Amazon çayı boyunca ekspedisiya təşkil etmişdir. 26 avqust 1542-ci ildə çayın mənsəbinə çatan Orelyana  24 iyun 1542-ci ildə İkamiyaba yerlilərinin hücumuna məruz qalmışdır. O, qeydlərində hadisəni "qadın döyüşçülərin hücumu" kimi təsvir etdiyi üçün bu çay mifik amazonların şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Акт об обследовании армады Аделантадо дона Франсиско де Орельяны и об её отплытии к Амазонкам
* «Birthplace of Francisco de Orellana. Discoverer of the Amazon River»
* The Secrets of El Dorado and the Magic of Terra Preta
İkamiyaba (xalq)

**İkamiyaba** və ya **iyakamiyaba** (Tupi *i + kama + îaba*; ) — Amerikanın yerli xalqları arasında yayılmış qadın döyüşçülərdən ibarət əfsanəvi icmaya verilən ümumi təyinat. Onlar kişilər olmayan, qadın döyüşçülərlə xarakterizə olunan matriarxal cəmiyyət təşkil edirdilər. Bu termin həmçinin, indiki Ekvador ərazisində yerləşən Konuris çayı yaxınlığındakı dağı təyin edirdi. Bu əfsanə XVI əsrdə Braziliyanın şimal regionunda əfsanəvi amazonların varlığı haqqında mifin yaranmasına səbəb olmuşdur.

İspaniya konkistadoru Fransisko de Orelyana qızıl axtarışında And dağlarından çaya enən zaman İkamiyaba yerlilərinin hücumuna uğramışdır. Onların ispanlara qarşı qələbəsi kral I Karla rəvayət olunmuşdur və beləliklə, Amazon çayı adını almışdır. Orelyananın hesabatlarında bildirilmişdir ki, qoşunlara bu yerli xalqın varlığı barədə onlarla təmasda olmamışdan əvvəl xəbərdarlıq edilmişdir. Orelyana onları çılpaq gəzən və yalnız ox və yay daşıyan, daş evlərdə yaşayan və qiymətli metallar toplayan uzunboylu qadınlar kimi təsvir edirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Folclore Amazônico, Amazonas ou Icamiabas
Cənubi Amerikanın yerli xalqları

**Cənubi Amerikanın yerli xalqları** və ya **Cənubi Amerika hindiləri** — Cənubi Amerikanın Kolumbaqədərki xalqları və onların törəmələri. Bu xalqlar Avropa və Afrika mənşəli cənubi amerikalılarla ziddiyyət təşkil edir.

Cənubi Amerikanın ilk insan populyasiyalarının ya Beringiya bərzəxi vasitəsilə Asiyadan Şimali Amerikaya gəlib cənuba, ya da alternativ olaraq Sakit okean boyunca Polineziyadan köçdüyü güman edilir. Cənubi Amerikada insanların məskunlaşmasına dair ən erkən ümumi qəbul edilmiş arxeoloji sübut 14,000 il əvvələ, Çilinin cənubunda yerləşən Monte-Verde ərazisinə aiddir.

Amerikada İspaniya müstəmləkəçiliyindən əvvəl Cənubi Amerikanın yerli xalqlarının çoxu ovçu-yığıcı idi və bir çoxları, xüsusən də Amazoniya regionunda yaşayanları hələ də elədir. Digərləri, xüsusən də And mədəniyyətləri, mürəkkəb əkinçiliklə məşğul olurdular, qabaqcıl suvarmadan istifadə edirdilər və lamalar və alpakalar kimi ev heyvanlarını saxlayırdılar.

İndiki dövrdə bir Cənubi Amerikada sadəcə Boliviyada yerli xalqlar ən böyük etnik qrupu təşkil edir. Burada əhalinin  62% özünü hansısa yerli qrupun bir hissəsi kimi tanıyır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ATLILLA – Association for Teaching and Learning Indigenous Languages of Latin America
Nikolas Vindinq Refn

**Nikolas Winding Refn** ( ; ) — Danimarka kinorejissoru, ssenaristi, prodüseru və aktyoru. O, 64-cü Kann Film Festivalında Ən yaxşı rejissor mükafatının qalibi olmuş, "Sürücü" filminə görə Ən yaxşı rejissor kateqoriyasında *[[Britaniya Kino və Televiziya Sənətləri Akademiyası|BAFTA]]* mükafatına namizəd göstərilmişdir.

## Şəxsi həyatı
Nikolas Vindinq Refn Liv Korfiksen ilə evlidir. Cütlüyün iki qızı var.

## İstinadlar
Klaus Kinski

**Klaus Kinski**, əsl adı **Nikolaus Karl Günter Nakşinski** (; ) — polşaəsilli Almaniya teatr və kino aktyoru. Aktrisalar Pola və Nastasya Kinski, aktyor Nikolay Kinskinin atasıdır. O, bir çox psixopatik rollar oynamış və onların sayəsində beynəlxalq səviyyədə tanınmışdır. Kinski Almaniyanın ən məşhur aktyorlarından birinə çevrilmişdir. Onun ən əhəmiyyətli əsərləri rejissor Verner Hersoqla birgə çəkilmiş filmlərdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Klaus-kinski.de // Неофициальный сайт 
* Devoured by demons // Salon.com
* Человек с тысячью лиц // Русская Германия, 2002
* Обзорная статья к 85-летию Клауса Кински
Qonsalo Pisarro

**Qonsalo Pisarro i Alonso** (; ) — İspaniya konkistadoru. Kapitan Qonsalo Pisarro i Rodriges de Agiların qeyri-qanuni oğlu olmuşdur. O, Xuan Pisarronun, Fransisko və Ernan Pisarronun qardaşı idi. Ataları vasitəsilə bütün Pisarro qardaşları başqa bir məşhur konkistador Ernan Kortesin qohumu idi.

## Mədəniyyətdə
Qonsalo Pisarro İspaniya dramaturqu Tirso de Molinanın (1626-1631) "Pisarro trilogiyası"nın qəhrəmanlarından biri olmuşdur.

## İstinadlar
Qonsalo Pisarro i Rodriges de Agilar

**Qonsalo Pisarro i Rodriges de Agilar** (; ) — İspaniya hərbi xadimi, kapiyan. O, İtaliya və Navarrada bir neçə kampaniyada iştirak etmişdir. Qonsalo Pisarro i Rodriges de Agilar İnk imperiyasını fəth edən dörd Pisarro qardaşının atası olmağı ilə məşhurdur.

Onun kuzeni Aztek imperiyasının fatehi, həmçinin məşhur konkistador Ernan Kortesin nənəsi idi.

## İstinadlar
Mask ailəsi

**Mask ailəsi** () — əsasən ABŞ və Kanadada fəaliyyət göstərən CAR əsilli ailə. Mask ailəsi ingilis, anql-kanadalı, Pensilvaniya almanı və isveçrəli mənşəlidir. Ailə sahibkarlıq təşəbbüsləri ilə tanınır. *"Bloomberg Billionaires Index"*in verdiyi məlumata görə, İlon Mask 2023-cü ildə təxminən 232 milyard ABŞ dolları xalis sərvət ilə dünyanın ən varlı şəxsi olmuşdur.

## Tarixi
İlon Maskın ata tərəfdən nənəsi holland, ana tərəfdən nənəsi və babasından biri isveçrəlidir. Ata tərəfdən nənəsi Liverpullu ingilis, ata tərəfdən babası isə CAR-lıdır. Ana tərəfdən babası CAR və Kanadada yaşamış səyyahlardır. İlon Maskın atası Errol Mask cənubi afrikalı keçmiş elektrik və mexaniki mühəndəs məsləhətçisi və əmlakçıdır. 1980-ci illərdə bir müddət zümrüd işi ilə məşğul olmuşdur və Cənubi Afrika Mütərəqqi Federal Partiyasının üzvüdür. 

## Görkəmli üzvləri

* Mey Mask (qızlıq soy adı: Heldman; d. 1948) — model və dietoloq. *"[[Time (jurnal)|Time]]"* jurnalının sağlamlıq nəşri, *"[[Women's Day]]"* və *"[[Vogue (jurnal)|Vogue]]"* daxil olmaqla bir çox jurnalın üz qabığında yer almışdır. İlonun anasıdır.
* İlon Mask (d. 1971) — təşəbbüskar və biznes maqnatı. SpaceX, Tesla, X Corp. və Neuralink-in CEO, CTO və/və ya idarə heyəti sədri. *"Time"* jurnalı tərəfindən 2021-ci ildə "İlin adamı" seçilmişdir.
* Kimbal Mask (d. 1972) — təşəbbüskar, xeyriyyəçi və restorançı. Zip2-ni 1998-ci ildə qardaşı İlon ilə birlikdə təsis etmiş və daha sonra 307 milyon dollara Compaq-a satmışdır. Big Green-in həmtəsisçisi və sədridir.
* Toska Mask (d. 1974) — film istehsalçısı və İlonun bacısı. OTT əyləncə striminq platforması və produksiya şirkəti olan Passionflix-in həmtəsisçisidir.
* Lindon Riv (1977) — SolarCity-nin həmtəsisçisi və 2017-ci ilə qədər şirkətin CEO-su vəzifəsində işləmiş biznesmen. Mey Maskın əkizi olan anası Key Rivin oğlu, İlon Maskın xalası oğludur.

## İstinadlar
Ernando Pisarro

**Ernando Pizarro i de Varqas** (; ) — İspaniya konkistadoru, Perunu fəth edən Pisarro qardaşlarından biri.

## Mədəniyyətdə
Ernando Pisarro İspaniya dramaturqu Tirso de Molinanın (1626-1631) "Pisarro trilogiyası"nın qəhrəmanlarından biri oldu.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* 
*
Passionflix

**Passionflix** — OTT əyləncə striminq platforması və produksiya şirkəti. Platforma 2017-ci ildə rejissor və prodüser Toska Mask, prodüser Cina Panebianko və yazıçı Coani Keyn tərəfindən təsis edilmişdir. 

## Qurulması
Coani Keyn 2015-ci ildə qadınlar üçün sevgi romanı xidməti yaratma fikrini irəli sürdü. Toska Mask və Cina Panebianko bu platformanı yaratmaqda Keynə qoşuldu. Passionflix 2017-ci ilin may ayında istifadəyə verildi.

Passionflix-in investorları arasında Dana Querin, Patrik Çeunq, Ceyson Kalakanis, Bill Li, Lin və Norman Lir və Kimbal Mask (İlon və Toskanın qardaşı) yer alır.

## İstinadlar
Pedro de Orsua

**Pedro de Orsua** (; ) — İspaniya konkistadoru, Yeni Qranada krallığının (indiki Kolumbiya) general-kapitanı. Konkistador Lope de Agirre ilə birlikdə Eldoradonu axtarmaq üçün yeni torpaqları kəşf etmişdir. 1 noyabr 1549-cu ildə Pamplona (indiki Kolumbiyada) şəhərinin əsasını qoymuşdur.

## Mədəniyyətdə
Pedro de Orsua Verner Hersoqun 1972-ci ildə çəkdiyi "*[[Agirre, Tanrının qəzəbi]]*" filmində Lope de Agirrenin Amazonda səyahətinin iştirakçısı (aktyor Ruy Gerra tərəfindən oynanılır) canlandırılmışdır.

Vilyam Ospinanın "Orsua" romanı Pedro de Orsuaya əsas istinadlardan biri olmuşdur. Kitabda Orsuanın həyatı və XVI əsrin ortalarında Yeni dünyada baş verən hadisələr haqqında ətraflı məlumat verilir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Carl Waldman i Alan Wexler, Encyclopedia of Exploration, Vol. 1, New York 2004,
Big Green

**Big Green** — 2011-ci ildə Kimbal Mask və Huqo Mateson tərəfindən qurulan qeyri-kommersiya şirkəti. Onlar hər bir uşağın sağlam cəmiyyətlərdə oynamaq, öyrənmək və böyümək imkanına malik olması lazım olduğuna inanaraq "The Kitchen restoran qrupu"nu idarə edirdilər.

## İstinadlar
Thud

**Thud** — 2017-ci ildə Ben Berkli, Kol Bolton və İlon Mask tərəfindən qurulan satirik media şirkəti idi. Şirkət satirik veb-saytları və məhsullar istehsal etmişdir. Mask maliyyə ayırmadıqdan sonra şirkət 2019-cu ilin may ayında iflas etdi.

## Layihələr
* **TacStorm** — davamlı atəş açan silahın reklamını edən satirik veb-saytı.
* **6 Minute Test** — onlayn şəxsiyyət testlərinin satirikası.
* **DNA Friend **— ağız şəkillərindən istifadə edərək bir adamın soyununun izini izləyə biləcəyini iddia edən evdə istifadə olunanan DNT parodiyası.
* **Ploog **— "universal orifis adapteri" reklamı edən satirik məhsul veb-saytı.
* **833-GET-THUD** — seçimlər labirintinə səbəb olan telefon əsaslı müştəri xidməti menyularının parodiyası.
* **Mampfen **— Los-Ancelesdəki restoranlara aid satirik turist rəhbəri.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Twitter (şirkət)

**Twitter, Inc.** — mərkəzi Kaliforniyanın San-Fransisko şəhərində yerləşən ABŞ sosial media şirkəti idi. Şirkət Twitter sosial media şəbəkəsindən əlavə əvvəllər qısa video applikasiyası olan Vine və canlı yayım xidməti olan Periscope-u işlədirdi. Twitter 2023-cü ilin aprel ayında X Holdings ilə birləşdi və müstəqil şirkət olmaqdan çıxaraq X Corp.-un bir hissəsinə çevrildi.

## İstinadlar
Neyrotexnologiya

**Neyrotexnologiya** — sinir sistemini izləmək və ya modulyasiya etmək üçün sinir sistemi ilə əlaqə quran istənilən metodu və ya elektron cihazı əhatə edir.

## İstinadlar
İlon Maskın filmoqrafiyası

İlon Mask filmlərdə və teleşoularda öz adından çox sayda kameo görüntülərdə yer almış amerikalı biznesmen və investor. Bunların arasında *"[[Dəmir adam 2]]", "[[Simpsonlar|Simsonlar]]", "[[Cənubi Park]]", "[[Böyük partlayış nəzəriyyəsi (teleserial, 2007)|Böyük partlayış nəzəriyyəsi]]"* və *"[[Rik və Morti]]"* misal göstərilə bilər. Həmçinin bir çox sənədli filmdə rol almışdır. 

## Filmlər

## Televiziya

## Sənədli filmlər

## İstinadlar
Tatra Milli Parkı

**Tatra Milli Parkı** () — Polşanın cənubunda, Slovakiya ilə sərhəddə yerləşən milli park. Slovakiyada olan Aşağı Tatra Milli Parkı ilə birlikdə vahid qorunan təbiət ərazisidir. Milli parkın sahəsi 211,64 km²-dir. Parkın idarə etmə mərkəzi Zakopane şəhərində yerləşir.

## Tarixi
Milli park 1954-cü ildə yaradılmışdır. Sahəsi 22 min hektar olan parkda əsasən Tatra dağlarının unikal landşaftı qorunur. 1993-cü ildə Tatra Milli Parkı onunla qonşu olan Aşağı Tatra Milli Parkı ilə birlikdə UNESCO-nun Biosfer qoruğu statusunu almışdır.

## Coğrafiyası
Milli park ərazisində Polşanın ən yüksək zirvəsi — Rısı yerləşir. Zirvənin dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 2499 metrdir. Park ərazisində 650 mağara qeydə alınıb. Mağaraların içərisində Belka-Snejna ən uzun (23 km) və həm də ən dərin (814 m) mağaradır. Mağaraların ancaq altısı ziyarətə açıqdır. Milli parkda bir neçə çay və 30-dan çox dağ gölü mövcuddur. Ən uzun çayın uzunluğu 20 km-dir. Göllərin içində ən böyüyü Morskie Oko gölüdür. Sahəsi 0,349 km², dərinliyi isə 50 metrdir. Ərazidəki ən hündür şəlalə Sikavadır. Hündürlüyü 70 metrdir. Bu şəlalə Polşanın ən hündür şəlaləsidir. Miskeviç şəlaləsi isə (10 m) bölgənin ən populyar şəlaləsidir.

## Fauna və florası
Ərazinin 1250 metr hündürlüyüə qədər olan hissədə ağ şam və ağçaqayın ağaclarından ibarət meşələr üstünlük təşkil edir. Daha yüksək ərazilərdə isə küknar ağacları yayılıb. 1800 metr yüksəklikdən sonra  alp çəmənlikləri başlayır.

Milli park ərazisində alp marmontu, qarapaça, berkut, adi yapalaq və Tichodroma muraria çoxluq təşkil edir.

## İstinadlar
Tuğçe Kandemir

**Tuğçe Kandemir** (d. 23 fevral 1996) — Türkiyə müğənni-söz yazarı və ədəbiyyat müəllimi.

O, sevgi və kədər ilə bağlı mahnıları ilə tanınır. O, 8 yaşından musiqi ilə maraqlanmağa başlayıb. Mersin Universitetini ədəbiyyat müəllimi kimi bitirib. O, təyinat gözləyərkən yaşadığı ayrılıq ağrısından sonra ifadə etdiyi "Bu Benim Öyküm" mahnısı internetdə yayıldıqdan sonra məşhurlaşıb. Bundan sonra bir prodüser şirkəti ilə müqavilə bağlamış və mahnıya klip çəkilmişdir. "Bu Benim Öyküm" 100 milyon baxışa çatmış və ilin "*ən yaxşı mahnısı*" olmuşdur. Daha sonra ifa etdiyi "Gülü Soldurmam", "Yalan" və "İçimdeki Sen" (Bilal Sonses ilə birlikdə ifa edib) mahnıları da 100 milyon baxış sayını keçmişdir.  platformasının "*Üniversdeli*" serialında qonaq rol almışdır.

## Şəxsi həyatı
Atası dövlət qulluqçusu, anası isə evdar qadındır. İki uşaqlı bir ailənin kiçik övladıdır. Anası tərəfdən Kırıkkale, atası tərəfdən Samsunludur.

Sənətçi 2023-cü ildə Abdullah Karatay ilə evlənmişdir. Cütlüyün 2024 təvəllüdlü Dəmir adında bir oğlu var.

## Diskoqrafiya
;Sinqllar
* "Bu Benim Öyküm" (2018)
* "Yanlış" (2018)
* "İçimdeki Sen" ( ilə) (2018)
* "Gülü Soldurmam" (2019)
* "Yelkovan" (2019)
* "Yağmur" (2019)
* "El-Âlem" (2020)
* "Açıldı Kapılar" (Roni Can Durmus ilə) (2020)
* "Kurban Olduğum" (2020)
* "Kördüğüm" (Özkan Meydan və Alican Özbuğutu ilə) (2020)
* "Ne Güzel Yaratmış" (2020)
* "Seni Öptüğüm Sokak" ( ilə) (2021)
* "Ah Ellerim Kırılaydı" (2021)
* "İğdeli Yar (Remix)" (2021)
* "Kahverengi Gözlerin" (*Sevda Yüklü Şarkılar*) (2021)
* "Sakın Ola" (2021)
* "Saçlarıma Yıldız Takana" (2022)
* "Anlı Şanlı" (2022)
* "Saf Kalbim" (2022)
* "Kaybet" (2022)
* "Kapattum Yureğumi" ( ilə) (2022)
* "Kardan Çiçekler" (Pınar Süer ilə) (2022)
* "Yana Yana" (2023)
* "Sonbahar" (2023)
* "Kalbim Kırgın" (Bedo ilə) (2023)
* "Evlenelim mi Sevgilim" (2024)
* "Aradan Çok Yıllar Geçti" (2024)
* "İhanetten Geri Kalan" (Anıl Şallıel ilə) (2024)
* "Açıldı Kapılar" (2024)

## Mükafatlar və namizədliklər

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Orlean adası

**Orlean adası** () — Kanadanın Kvebek əlayətində, Müqəddəs Lavrentiya çayının mənsəbində yerləşən çay.

## Coğrafiya

Adanın uzunluğu 32&nbsp;km, maksimal eni 8&nbsp;km, sahəsi isə 120&nbsp;km² təşkil edir.

## Tarix

Adanı ilk dəfə fransiz araşdırmaçı Jan Karte 1535-ci ildə kəşf edir. O, adanı Orlean hersaoqu I Fransiskin şərəfinə adlandırır. Jan Karte adanı Vaks olaraq adlandırır, buna səbəb isə adada çoxlu yabanı üzümün birtməsi idi.

Adanın məskunlaşdırılması 1661-ci ildən Normandıya və Puatudan olan kolonistlər tərəfindən başladılır. Onlar adada Sent-Famiy adlı qəsəbəni salırlar. 1685-ci il məlumatlarına əsasən adada 1205 nəfər insan yaşamış və 619 baş heyvan saxlanılmışdır. 1759-cu ildə Britaniya müdaxiləsi ərəfəsində adanın bütün ftansız kəndliləri materikdəki kvebek qalasına sığınmalı olmuşdur. 350 evdən yalnız 3-ü salamat qalır. Buna baxmayaraq bir çox təsərrüfat binası və kilsə toxunulmaz olaraq qalır.

## Əhali
Kvebek aqlomerasiyası böyüdükcə ada yenidən məskunlaşılır. 2006-cı ilin məlumatına görə ada əhaılisi 6900 nəfər təşkil etmişdir.

## İqtisadiyyat
Təbiət və iqtisadiyyat hələ də kənd təsərrüfatı xüsusiyyəti daşıyır. Əsas məşğuliyyət kənd təsərrüfatıdır (buğda, arpa və üzüm becərilməsi, heyvandarlıq.).

## Xarici keçidlər

* Official Tourist Website of Île d'Orléans
WikiFeet

**wikiFeet** — məşhurların ayaq fotoşəkillərini paylaşılması üçün nəzərdə tutulmuş ayaq fetişizmi fotoşəkil paylaşım saytı. Platforma 2016-cı ildə "Vice Media"dan Laren Oyler tərəfindən "…internetdə ən əhatəli onlayn mesaj lövhəsi və qadın ayaqlarının ən əhatəli fotoqalereyası" kimi təsvir edilmişdir. Saytda əsasən məşhur aktrisaların, müğənni və digər sənətçilərin ayaq şəkilləri yer alır, lakin bəzi siyasətçilərin də ayaqları saytda nümayiş etdirilir.

Sayt 2008-ci ildə keçmiş israilli kompüter proqramçısı və animator Eli Özer tərəfindən yaradılıb və o, hazırda saytı tam zamanlı idarə edir. Özerin sözlərinə görə, sayt ayda təxminən 3 milyon baxış alır (iyul 2017-ci il etibarilə).

2019-cu ilin yanvarında "wikiFeet" ABŞ konqresmen Aleksandriya Okasio-Kortezlə bağlı saxtakarlığın ifşasında iştirak etdi; Okasio-Kortez tərəfindən 2016-cı ildə internetdə yayımlanan bir qadının vannada yalın ayaqlarının göstərildiyi iddia edilən fotonun sayt istifadəçiləri tərəfindən başqa birinə aid olduğu müəyyən edildi və fotoşəklin ayaq barmaqlarının uzunluğu əhəmiyyətli sübut oldu. Bunların 2013-cü ildə Entoni Viner ilə seks qalmaqallarına qarışan Sidni Lathersın ayaqları olduğu müəyyən edildi, o, bunu 2019-cu ilin yanvarında "*Vaşinqton Babilin*"a təsdiqlədi.

2021-ci ilin iyun ayından etibarən yeni Aİ Müəllif Hüquqları Direktivinə görə vebsayt Avropa İttifaqından olan ziyarətçilərə tam təsvir ölçülü şəkillərə baxmağa icazə vermir.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Mura-Drava-Dunay

**Mura-Drava-Dunay** (UNESCO adlandırması: **Bačko Podunavlje**, ) — Drava, Mura və Dunay çayları boyunca yerləşən UNESCO-nun transsərhəd biosfer qoruğu. Qoruğun ümumi sahəsi 631 460,71 hektardır (6 314 607 000 m²), bunun 395 860,71 hektarı (3 958 607 000 m²) Xorvatiya, 235 600 hektarı (2 356 000 000 m²) Macarıstan ərazisindədir. 

Çaylardakı daşqına qarşı bəndlər qoruq ərazisini su basa bilən və daşqından qorunan olmaqla iki zonaya ayırır.

Bu qoruq Dunay hövzəsində bu günə qədər ən yaxşı qorunmuş bataqlıqlardan biridir.

2009-cu ildə Xorvatiya və Macarıstan Drava-Dunay bölgəsində birgə transsərhəd təbiət qoruğunun yaradılması haqqında ilkin ikitərəfli saziş imzalamışlar.

2011-ci ilin martında beş ölkənin (Avstriya, Sloveniya, Xorvatiya, Macarıstan və Serbiya) ekologiya nazirlikləri Mura-Drava-Dunay Transsərhəd Biosfer Qoruğunun yaradılması barədə razılığa gəlmişlər.

Qoruğun ümumi sahəsinin 700 km²-dan (270 kvadrat mil) çoxunu əsas zona (artıq qorunan ərazilər) və bufer zonalar, 7000 km²-ni isə (2700 kvadrat mil) keçid zonalar təşkil edəcək.

Qoruq ərazisinə aşağıdakı artıq mövcud olan qorunan ərazilərin birləşdirilməsi planlaşdırılır: Kopaçki Rit, Veliki Pajut, Mura-Drava (Xorvatiya), Dunay-Drava Milli Parkı (Macarıstan), Gornye Podunavle, Karacorcevo, Tikvara (Serbiya), həmçinin  Avstriya, Sloveniya və Macarıstanda Natura 2000 şəbəkəsinə aid bir sıra ərazilər. Bu birləşmələrdən sonra qoruq bu, Avropanın ən böyük qorunan ərazilərindən birinə çevriləcək. Bu fakt qoruğun "Avropa Amazonu — Mura-Drava-Dunay" adını almasına səbəb olmuşdur.

## UNESCO-nun biosfer qoruğu
14 iyun 2017-ci ildə qoruq "Bačko Podunavlje" adı ilə rəsmi olaraq UNESCO-nun biosfer qoruğu kimi tanınıb. Podunavle Serbiyanın UNESCO tərəfindən 2001-ci ildə rəsmi qoruq statusu verilən Qoliya-Studenitsa qoruğundan sonra bu statusa layiq görülmüş ikinci qoruğudur.

## İstinadlar
Xəridətül-əcaib və fəridətül-ğəraib

Siracəddin Əbu Həfs Ömər bin əl-Müzəffər ibn əl-Vərdinin "Xəridətül-əcaib və fəridətül-ğəraib" (birinci hissə) kitabı 2024-cü ildə Bakı da “Elm və Təhsil” nəşriyyatında işıq üzü görmüşdür. Kitabın redaktoru akademik Möhsün Nağısoylu, ön söz müəllifi filologiya elmlər doktoru, professor Kamandar Şərifov, redaktor və ərəbcə hissələri tərcümə edən Hacı Rauf Şeyxzamanlı, mətni transfonoliterasiya edib çapa hazırlayan filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sevər Cabbarlıdır.
XIV əsrin məşhur ərəb tədqiqatçısı Siracəddin Əbu Həfs Ömər ibn Müzəffər ibn əl-Vərdi özünün “Xəridətül-əcaib və fəridətül-ğəraib” kitabında o dövrdə məşhur olmuş şəhərlər, çaylar, dağlar, dənizlər, bitkilər və heyvanlar haqqında məlumat vermişdir. Əslən Azərbaycandan olan, lakin sonradan Osmanlı məmləkətinə köçmüş tanınmış ədib, tarixçi və tərcüməsi Mahmud Şirvani həmin əsəri XVI əsrdə türkcəyə tərcümə etmişdi. AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda saxlanılan fotosurət əsasında hazırlanmış hazırkı nəşrə adıçəkilən əsərin birinci yarısı daxil edilmişdir.

## İstinadlar
Hezil çayı

**Hezil çayı** (*Nezil çay*) — Habur çayının Dəclə çayına tökülən qolu; mənbəyi Siirtin cənubunda və Şırnakın şimalındakı dağlıq ərazilər olub demək olar ki tamamilə Şırnak vilayətinin ərazisində yerləşir.

## Haqqında
Hezil çayının hövzəsi illik orta hesabla 515,7 mm/m² yağıntı qəbul edir. Dönməzlər kəndindən başlayan Hezil çayı, Doğanköydən axan Avqari çayı ilə birləşir. Siirtin cənubundan Behrancı və Havan dərələrindən axan sular Hezil çayına birləşirlər. Şenoba şəhərinin cənubundakı Hilal dərəsindən axan sular da bu çaya birləşir. Damlaca kəndinin cənub-şərqində, Türkiyə-İraq sərhədini formalaşdırır və sonda Habur Sərhəd məntəqəsi yaxınlığından Habur çayına birləşir. Bu çay təxminən 20 km qərbdə Dəclə çayı ilə birləşir.

Çayın üzərində Şenobanın Uludərə məntəqəsində daş və ağacdan tikilmiş tarixi bir körpü var.

Hezil çayı üzərində İraq sərhəddinə yaxın Silopi bəndi inşa edilmişdir.

## İstinadlar
Belqrano Universiteti

**Belqrano Universiteti** — Argentinanın Buenos Ayres şəhərində özəl universitet. 

## Tarixi

Universitet 1964-cü ildə yaradılmışdır.

1980-ci ildən bütün akademik fəaliyyətinin beynəlmiləlləşməsinə diqqət yetirir.

## Fakültələri
Universitetdə doqquz fakültə var:

* Memarlıq və Şəhərsalma
* Hüquq və Siyasi Elmlər
* İqtisadiyyat
* Humanitar Elmlər
* Mühəndislik və kompüter texnologiyası
* Kənd Təsərrüfatı Elmləri
* Dil və Xarici tədqiqatlar
* Tibb Elmləri
* Tətbiqi Elmlər

## Radio stansiyası

Universitetdə eklektik proqramlar və gündəlik BBC News xəbərlərini yayımlayan 90.9 FM radio stansiyası var.

## Reytinqi
Belqrano Universiteti Argentinanın və Latın Amerikasının ən yaxşı universitetləri sırasındadır. Güclü beynəlxalq əlaqələrinə malikdir və ABŞ üçün ən populyar universitetlər sırasındadır. Universitetdə bir çox xarici tələbə təhsil alır. BU-nun məqsədi yüksək keyfiyyətli təhsil vermək, bütün fənlər üzrə tədqiqatları təşviq etmək və cəmiyyətin sosial və mədəni inkişafına kömək etməkdir.

QS World University Rankings-ə görə Belqrano Universiteti ölkənin 7-ci, Buenos Ayresin 5-ci ən yaxşı universitetidir.[2]

## Proqramları
Universitet Argentina və Latın Amerikası Tədqiqatları Proqramı adlı beynəlxalq proqram təklif edir.

## Həmçinin bax

* Argentina universitetlərinin siyahısı 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Aberdin dağı

**Aberdin Dağı** (Mount Aberdeen) — Kanadanın Alberta vilayətində, Banff Milli Parkının ərazisində yerləşən dağ. 

## Tarixi
Dağın adı 1897-ci ildə Kanadanın 7-ci General Qubernatoru Lord Aberdinin şərəfinə adlandırılmışdır.

Zirvəyə ilk yüksəliş 1894-cü ildə Samuel E.S. Allen, L.F. Frissel və Uolter D. Uilkoks tərəfindən olmuşdur.

Dağın adı rəsmi olaraq 1952-ci ildə Kanadanın Coğrafi Adlar Şurası tərəfindən elan edilmişdir.

## Coğrafiyası
Aberdin dağı Banff Milli Parkının Luiz gölünə yaxın yerləşən 3,152 metrlik (10,341 fut) dağ zirvəsidir. 

Dağın ən yaxın yüksək zirvəsi Cənub-Qərbdən 2,9 km (1,8 mil) məsafədə yerləşən Lefroy dağıdır. 
Haddo zirvəsi Aberdin dağı ilə eyni massivdə, Aberdin buzlaqı isə iki zirvə arasında yerləşir.

## Geologiyası
Banff Parkındakı digər dağlar kimi, Aberdin dağı da Kembridən əvvəl Yura dövrünə qədər uzanan qayalıqlardan ibarətdir.

## İqlimi
Dağ qışı soyuq, qarlı və yayı mülayim keçən Subarktik iqlim zonasında yerləşir. Temperaturu -20°-4° və küləyin soyuma dərəcələri -30°-22°-ə qədər enə bilər.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Parks Canada web site: Banff National Park
Tacikistan Sovet Sosialist Respublikasının bayrağı

**Tacikistan Sovet Sosialist Respublikasının bayrağı,** qırmızı rəngdəki bayrağın fonunda sağ yuxarı küncdə sarı rəngdə oraq və çəkic ilə qırmızı ulduz simvollarının və onlardan bir az aşağıda ağ, yaşıl və qırmızı zolaqların yerləşdirildiyi Tacikistan Sovet Sosialist Respublikasının rəsmi bayrağıdır. Bayraq 1/2 qırmızı, 1/5 ağ, 1/10 yaşıl və 1/5 qırmızı zolaqlardan ibarətdir. Bu zolaqlar respublikanın fars mədəniyyətini vurğulamaq üçün xüsusi ilə seçilmişdir.

Bayraq M. P. Şlıkov tərəfindən hazırlanmış və 20 mart 1953-cü ildə Tacikistan SSR-in Ali Soveti tərəfindən rəsmi olaraq Tacikistan SSR-in dövlət bayrağı kimi qəbul edilmişdir. Qırmızı rəng respublikanın ittifaqını və fəhlə inqilabının kommunist aspektini, ağ rəng Tacikistanın kənd təsərrüfatının əsasını təşkil edən pambıq istehsalını, yaşıl rəng isə digər kənd təsərrüfatı məhsullarını ifadə etmişdir.

## Tarixi

Tacikistan Oktyabr inqilabından sonra Buxara əmirliyinin tərkibində idi. İnqilabdan sonra Buxara Xalq Sovet Respublikasının tərkibinə daxil olmuş və sonradan muxtar respublikaya çevrilmişdir. Tacikistan SSR-in birinci bayrağı 1929-cu ildə hazırlanmış və sonradan müxtəlif dəyişikliklərə məruz qalmışdır;

Tacikistan 9 sentyabr 1991-ci ildə müstəqilliyini elan etdikdən sonra, keçmiş Tacikistan SSR-nin bayrağı 1992-ci ilin noyabr ayında yeni Tacikistan bayrağı qəbul edilənə qədər rəsmi olaraq istifadə olunmağa davam edilmişdir. Tacikistan bayrağını dəyişdirən sonuncu sovet respublikasıdır.

## Həmçinin bax

* Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının bayrağı

## İstinadlar