Poda Qorunan Təbiət Ərazisi

**Poda Qorunan Təbiət Ərazisi** — 1989-cu ildə Bolqarıstan Su və Ətraf Mühit Nazirliyi tərəfindən qorunan ərazi elan edildi. Bura Bolqarıstanda qeyri-hökumət təşkilatı və qeyri-Hökumət qorumaları cəmiyyəti olan *Bolqar Quşları Müdafiə Cəmiyyəti* ()(BSPB) tərəfindən tamamilə idarə olunan və ilk qorunan ərazidir. BSPB, Nazirlər Kabinetinin İdarəetmə Planı tərəfindən qəbul edilən fəaliyyətləri hazırlayır və həyata keçirir, lakin maliyyəsini giriş haqlarından, satılan hədiyyələrdən və verilən fondlardan alır. Cəmiyyət tənzimləmə vasitəsilə təbiətin qorunması, ekoloji təhsil və ekoturizm üçün davamlı bir model olmağı hədəfləyir.

Bolqarıstanın cənub-şərqi Qara dəniz sahilindəki liman şəhəri Burqasdan cənubda yerləşən Poda, Qara dəniz və üç böyük göl – Vaya gölü, Mandra gölü və Atanasovsko gölü ilə əhatə olunmuşdur. Poda ilə qorunan ərazi ilə yanaşı, Burqaz gölləri adlanan böyük bir bataqlıq ərazisini meydana gətirirlər. Şərqi Avropa köçəri yolundan istifadə edən köçəri quşların çoxu üçün Via Pontika istirahət stansiyası olaraq bioloji əhəmiyyətli bir sahədir.

2002-ci ildə Poda Ramsar Konvensiyasına əsasən beynəlxalq əhəmiyyətli su-bataqlıq ərazilərinin Ramsar siyahısına daxil edildi.

## Ekologiya
Nisbətən kiçik bir ərazini tutmasına baxmayaraq, Poda qorunan ərazisində 265 quş növü müşahidə edilmişdir. Bu ərazidə 46 quş növü yuva qurur və bura Qara dəniz sahilində ərsindimdik, qaranaz, kürən vağ, boz vağ, gecə vağı, iri ağ vağ və kiçik ağ vağ kimi vağ növlərinin qarışıq koloniyalarının yaşadığı yeganə yerdir.

Bölgədə yaşayan digər növlərə bataqlıq belibağlısı, adi susüpürən və Sternula albifrons və böyük qarabatdaq daxildir.

Poda körfəzində qış aylarında qlobal olaraq nəsli kəsilmək təhlükəsi daşıyan kiçik qarabatdaqlar istirahət edirlər. Bu dövrdə ərazidə digər nəsli kəsilməkdə olan növlərə qıvrımlələk qutan və göydimdik daxildir. Onlar körfəzi minlərlə qaşqaldaq, dalğıc və digər ördəklərlə bölüşürlər.

Poda Avropanın ikinci ən böyük quş köçəri yolu Via Pontika boyunca yerləşir. Mart-aprel və avqust-sentyabr miqrasiya aylarında Avropadakı ağ leylək populyasiyasının 75%-i (100.000-dən çox),  ağ pelikan populyaiyasının 100%-i (40.000-dən çox) və minlərlə sürü su quşu və oxuyan quş müşahidə edilə bilər.

Mühafizə olunan ərazidə digər nadir növlərə Bolqarıstanın ən böyük ilanı Pallas dırmanantəlxəsi; Avropanın ən kiçik məməlisi, cırtdan ağdiş; əraziyə yerli olmayan nutriya; və dünya miqyasında nəsli kəsilməkdə olan susamuru aiddir.

## Turizm
Ətraf mühit təhsili və ekoturizm missiyasını asanlaşdırmaq üçün BSPB 1997-ci ildən bəri Podada Təbiəti Qoruma Mərkəzi fəaliyyət göstərir. Bütün il açıqdır və bölgədəki unikal yaşayış yerləri və növlər haqqında turistlərə və qonaq gələn tələbələr qruplarına mühazirələr təqdim edir. Ziyarətçilər qorunan ərazidə fərqli quşları müşahidə etmək üçün mərkəzin durbin və teleskoplarından, növlərin tanıma afişalarından və örtülü bir gizlədilmiş təbiət yolundan istifadə edə bilərlər. Bələdçi turlar yerüstü ornitoloqlar və ya BSPB könüllüləri tərəfindən verilir. Bunlar hər birində fərqli yaşayış yerlərini və ümumi növləri izah edir. Mərkəz, əsasən yay zamanı ildə 15.000 ziyarətçi qəbul edir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax