open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Voltat dağları

**Voltat** () — Antarktidanın Kraliça Mod Torpağında, Orvin dağ massivindən şərqdə yerləşən dağ silsiləsi. Voltat adı Yeni Şvabiyaya təşkil olunan ekpedisiyanın təşkilatçısı Helmut Voltatın şərəfinə adlandırılmışdır. 1960-cı ildən Sovet Antarktik ekspedisiyası tərəfindən araşdırılmışdır. Voltat və Mülin-Qofman dağlarının araşdırılması bir çox məsələlərə aydınlıq gətirməyə imkan vermişdir. Bu ekspedisiya zamanı Bıstrov qayası () 1961-ci ildə xəritəyə salınmışdır.
2003-cü ildı "Antarktida — Rusiya 2003" ekpedisiya çərçivəsində bir necə adsız zirvələr fəth edilmiş və yeni coğrafi adlar meydana gəmişdir: Jukov piki (), Boris və Qleb piki (), Vladimir piki və Qeser piki. Boris və Qleb zirvələrinə iki metrlik provaslav xaçı qoyulmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Altıncı materikin aplinistlər
* "Antarktida — Rusiya 2003"
Marta Rot

**Marta Rot** () — İtaliyada anadan olan Meksika film aktrisası. O, Meksika Kinosunun Qızıl əsri ərzində ulduz olmuşdur.

## Filmoqrafiyası

### Filmlər
* *Ailə digərlərini sevir* (1949)
* *İtirilmiş şəhər* (1950)
* *Meksikada Qrinqo qız* (1951)
* *Akapulkoda serenada* (1951)
* *Ağ Xəyanətkar* (1960)

### Televiziya
* 2007 *Destilando amor* - Dona Pilar Gil de Montalvo 
* 2001 *La intrusa* - Norma İturbide Vda. de Del Boske
* 2001 *El noveno mandamiento* - Yevgeniya D'Anco de Betankort
* 1999 *Mujeres engañadas* - Dona Katalina Kortes Vda. de Duarte
* 1998 *Gotita de amor* - Dalila
* 1997 *Mi pequeña traviesa* - Elena 
* 1990 *En carne propia* - Leda Dumont 
* 1988 *El pecado de Oyuki* - Ledi Elizabet Pointer
* 1985 *Los años pasan*, Mersedes 
* 1984 *Eklips* - Amalia  
* 1981 *Nosotras las mujeres* - Monika
* 1973 *Penthaus* 
* 1969 *De turno con la angustia* - Elena

## İstinadlar
 

## Bioqrafiya
*  R. Hernandez-Rodriguez. *Splendors of Latin Cinema*. ABC-CLIO, 2009.

## Xarici keçidlər
*
Bədii Gimnastika 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında — (Qadınlar, qrup)

'''XXXI Yay Olimpiya Oyunları'''nda bədii gimnastika idman növünün **qrup yarışları** 20 və 21 avqust tarixləri arasında baş tutdu. Yarışlar 14 000 tamaşaçı tutumu olan HSBC Arenada keçirildi. 14 dövlətin 70 idmançısı yarışların qızıl medalı uğrunda mübarizə apardı. XXXI Yay Olimpiya Oyunlarının çempionu 36.233 xal toplayan Rusiya Federasiyasının gimnastları oldu. Gümüş medalı İspaniya, bürünc medalı isə Bolqarıstan idmançıları qazandı.

## Ümumi məlumat
### Olimpiya medalçıları

### Təsnifat mərhələsi

### Final

## Mənbələr
Kiana Eide

**Kiana Eide** () — Birləşmiş Ştatları təmsil edən bədii gimnast. Kiana Eide, 2016-cı ildə Birləşmiş Ştatları XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib. Eide həm də 2015-ci ildə Pan Amerika Oyunlarında bir qızıl və iki gümüş medal qazanıb.

## Karyerası
Kiana Eide 2016-cı ildə Birləşmiş Ştatların bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Alisa Kano, Natalie McQiffert, Monika Roxman və Kristen Şaldibin ilə birgə təsnifat mərhələsində 30.244 xal topladı və 14-cü yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Yoanna Anaqnostopoulou

**Yoanna Anaqnostopoulou** () — Yunanıstanı təmsil edən bədii gimnast. Yoanna Anaqnostopoulou, 2016-cı ildə Yunanıstanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.

## Karyerası
Yoanna Anaqnostopoulou 2016-cı ildə Yunanıstan bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Yeleni Doika, Zoi Kontoqianni, Mixaela Metallidou və Stavroula Samara ilə birgə təsnifat mərhələsində 30.416 xal topladı və 13-cü yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Valeriya Davidova

**Valeriya Davidova** (d. 15 dekabr 1997) — Özbəkistanı təmsil edən bədii gimnast. Valeriya Davidova, 2016-cı ildə Özbəkistanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib.

## Karyerası
Valeriya Davidova, 2016-cı ildə Özbəkistan bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Samirə Əmirova, Luiza Qəniyeva, Zarina Qurbanova və Marta Rostoburova ilə birgə təsnifat mərhələsində 31.116 xal topladı və 12-ci yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Bao Yuqinq

**Bao Yuqinq** () — Çini təmsil edən bədii gimnast. Bao Yuqinq, 2016-cı ildə Çini XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib.

## Karyerası
Bao Yuqinq, 2016-cı ildə Çin bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Şu Siyao, Yanq Ye, Janq Linq və Jao Jinqnan ilə birgə təsnifat mərhələsində 32.133 xal topladı və 11-ci yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
I Aleksandr (papa)

**I Aleksandr** — Romanın 6-cı Papasıdır. 105-115-ci illər aralığında Romada papalıq vəzifəsini icra etmişdir.

## Papalıq dövrü
Evaristin yerinə təyin olunan I Aleksandrın 105-115-ci illər aralığında 10 il papalıq vəzifəsini davam etdirdiyi təxmin edilir.

Lakin fəaliyyəti ilə bağlı bilinənlər, Yevsevinin verdiyi məlumatlara əsaslanır. Bəzi yazarların iddialarına görə, müqəddəs hesab edilmiş su və müqəddəs ayin şərabını suyla qarışdırma ənənəsini başlatmış, dini mərasimlərdə də bəzi islahatlar həyata keçirmişdir. İmperator Trayan ya da Adriannın dövründə başı kəsilərək öldürüldüyü təxmin edilir. Həbsxanada məhbus olduğu sırada gözətçi Müqəddəs Kvirin və onun qızı Müqəddəs Balbinanı da xristian etdiyi bəzi yazarlar tərəfindən iddia edilir.

## Həmçinin bax
* Papaların siyahısı
*Evarist
*I Sikst
*Papa
*Xristianlıq
Roma

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Natalie Hermann

**Natalie Hermann** () — Almaniyanı təmsil edən bədii gimnast. Natalie Hermann, 2016-cı ildə Almaniyanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.

## Karyerası
Natalie Hermann 2016-cı ildə Almaniya bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Anastasiya Xmelnitska, Daniela Potapova, Yuliya Staviçkaya və Sina Tkaltşeviş ilə birgə təsnifat mərhələsində 32.400 xal topladı və 10-cu yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Niftalı Quliyev

**Niftalı Quliyev** — Azərbaycan Respublikasının dünyaca  tanınmış  boks idman hakimi, Əməkdar bədən tərbiyəsi və idman xadimi, SSRİ İdman ustası,  Boks üzrə Beynəlxalq dərəcəli (EABA) hakim, Boks üzrə Beynəlxalq dərəcəli hakim. Avropa Boksçular İttifaqının hakimlər kollegiyasının üzvü.

## Həyatı
Niftalı Tanrıverdi oğlu Quliyev 1948–ci ildə Zəngəzur mahalının Qafan bölgəsinin Çanaqçı kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.

Niftalı Quliyev idmana olan marağı gənc yaşlarından yaranıb.

O, məşqçisi milliyyətcə alman olan Boris Moordandan sənətin sirlərini öyrənməyə başlayıb. Sumqayıt şəhər 13 saylı orta məktəbdə təhsilini bitirdikdən sonra 1971–1975-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi institutunda təhsil almış və dəfələrlə Azərbaycan, Ümumittifaq yarışlarının qalibi və mükafatçısı olmuşdur. Niftalı müəllim 1975–ci ildə “SSRİ İdman ustası” adına layiq görülmüşdür.

O, 1984–1997–ci illərdə Sumqayıt şəhəri *Ehtiyat Əmək Qüvvələri Cəmiyyətinin* sədri, 1997–2000–ci illərdə Təhsil Nazirliyi Respublika İdman Mərkəzinin direktor müavini, direktor əvəzi, 2000–ci ildən *Təhsil Nazirliyi Respublika Bədən Tərbiyə Mərkəzində* direktor vəzifələrində işləmişdir. Niftalı Quliyev 1987–ci ildən Azərbaycan Boks Federasiyasının vitse–prezidenti seçilmişdir.

Dövlətimiz tərəfindən əməyi yüksək qiymətləndirilmiş və 1998–ci ildə Azərbaycan Respublikasının *Fəxri Bədən Tərbiyəsi və İdman işçisi* adına layiq görülmüşdür. Niftalı Quliyev 1993–cü ildə Boks üzrə Beynəlxalq dərəcəli (EABA) hakim, 1996–cı ildə Boks üzrə Beynəlxalq dərəcəli (AİBA) hakim, 2000–2007–ci illərdə dünyanın boks üzrə ilin ən yaxşı hakimi, 2004–cü ildə Afina Olimpiya Oyunlarının ən yaxşı hakimlərindən biri və 2005–ci ildə isə Pekində keçirilən dünya birinciliyində *Dünyanın bir nömrəli hakimi* olmuş və yarışları inamla idarə etdiyi üçün böyük şöhrət qazanmışdır.

Dünya Olimpiya və Avropa birincilikləri yarışlarını yüksək səviyyədə idarə etmiş və ədalətli qərarı ilə başqalarından fərqlənmişdir.

Niftalı müəllim elmi yaradıcılıqla da məşğul olmuş və pedaqoji elmlər namizədi alimlik dərəcəsini almışdır. O, 2005–ci ildən Azərbaycan Boks Federasiyasında Hakimlər Kollegiyasının sədri seçilmişdir. 2006–cı ildə *Əməkdar Bədən Tərbiyəsi və İdman Xadimi* fəxri adına layiq görülmüşdür . XXVIII Yay Olimpiya oyunlarında iştirak etmişdir.

Boks üzrə dünya çempionatlarında, yarışlarda Azərbaycanı şərəflə təmsil etmiş və Azərbaycanın Boks üzrə dünyada tanınmasında böyük xidmətləri olmuşdur.

Ölkə Prezidenti fərqlənən idmançılarla yanaşı, Niftalı Quliyevə də mükafatlar vermişdir. O, Prezidentin sərəncamı ilə mənzil və qiymətli mükafatlara layiq görülmüşdür. Niftalı Quliyev  Polşa, Danimarka, Slovakiya, Macarıstan, Xorvatiya, Rumıniya, İtaliya, Borqarıstan, Yunanıstan, Türkiyə, İran və digər ölkələrdə Beynəlxalq boks yarışlarında beynəlxalq dərəcəli hakim kimi yüksək dərəcədə yarışları idarə etmişdir.

15 dekabr 2012–ci ildə Niftalı Quliyev qəflətən dünyasını dəyişdi.

## İstinadlar
Multimedia Qalereyası (AMEA)

**Multimedia Qalereyası** - AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunda  yaradılmış və AMEA-da keçirilən bütün tədbirlərdən çəkilmiş şəkil və video-fayllarının toplanması və saxlanmasını həyata keçirən qalereya.

## Yaranma səbəbi
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) yarandığı dövrdən görkəmli elm xadimlərinin fəaliyyətinin əks olunmamasının səbəbi, foto və s. materialların olmaması və ya kifayət qədər az olmasıdır.  
2003-cü il science.az portalının fəaliyyət göstərməsi ilə AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun mütəxəssisləri tərəfindən müxtəlif tədbirlərdən  fotoşəkillər çəkilmişdir. Çəkilən şəkillərin, videomaterialların bulud texnologiyalarında etibarlı şəkildə qorunub saxlanmasına ehtiyac duyulurdu.
AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanmış Multimedia Qalereyası bütün bu resursları toplayaraq lazım olan informasiyanı açar sözlərinin köməyi ilə asanlıqla əldə etməyə imkan yaradır.

## Fəaliyyəti
Multimedia Qalereyası AR Prezidentinin elm sahəsinə qayğısını əks etdirən AMEA Rəyasət Heyətinin rəsmi görüşləri, eləcə də AMEA-nın keçirdiyi mötəbər tədbirlərdən materialları özündə əks etdirir. AMEA-nın institut və təşkilatlarında keçirilən konfrans və iclaslar, görüşlər, hesabatlar və s. Multimedia Qalereyasında strukturlaşdırılmış şəkildə toplanır. AMEA-nın institut və təşkilatlarının yeni avadanlıqlarla təchizatını əks etdirən fotomateriallar dövlətin elmə qayğısının bariz nümunəsidir. Qalereya eyni zamanda çoxşaxəli axtarış imkanlarına malikdir. 
Multimedia Qalereyasına ElmTV tərəfindən çəkilmiş videolar yerləşdirilir. Burada AMEA RH və AMEA-nın müxtəlif qurumları tərəfindən keçirilən mühüm elmi tədbirlər haqqında video-informasiya yayımı ətraflı əks olunur.

## Fiziki imkanları
İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun Multimedia Qalereyası böyük yaddaş imkanlarına malikdir. Hal-hazırda  72299-ə yaxın şəkil və 417 videolamaterial yerləşdirilib. Bu resurslar açar sözlərin köməyi ilə asanlıqla əldə olunur. Qalereya adminlər vasitəsilə idarə olunur, materiallar  tədbirin adı, məkanı və tarixinə uyğun yüklənir və axtarışı asanlaşdırmaq üçün digər açar sözləri yazılır, şəkil və videolar axtarışa hazır vəziyyətə gəlir. 
İstifadəçilər üçün də açar sözləri vasitəsilə axtardığı materialı əldə etmək mümkündür

## İstinadlar
Morqana Qmaç

**Morqana Qmaç** () — Braziliyanı təmsil edən bədii gimnast. Morqana Qmaç 2016-cı ildə Braziliyanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Qmaç həm də 2015-ci ildə Pan Amerika Oyunlarında iki qızıl və bir gümüş medal qazanıb.

## Karyerası
Morqana Qmaç 2016-cı ildə Braziliya bayrağı altında elə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Emanuelle Lima, Cessika Mayer, Qabrielle da Silva və Fransielle Pereyra ilə birgə təsnifat mərhələsində 32.649 xal topladı və 9-cu yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Füzulinin Azərbaycan dilində divanı

**[[Məhəmməd Füzuli]]nin [[Azərbaycan dili]]ndə divanı** — şairin üç divanından biri. Digər ikisi fars və ərəb dillərində yazılıb. Divana bir neçə panegirik, rübai və üç yüz qəzəl daxildir

Divanın bilinən ən qədim əlyazması AMEA Əlyazmalar İnstitutunda saxlanılır. Əlyazma XVI əsrin sonlarına məxsusdur. Axırıncı səhifədə əlyazmanın sahibinin möhrü və hicri təqvimi ilə 1038-ci il (1628-ci il) tarixi göstərilmişdir. Salman Mümtaza verilmiş bu əlyazma hərəsi 20 sətir olmaqla 65 vərəqdən ibarətdir. Əlyazma iki miniatürlə bəzədilib.

Divan bir neçə dəfə çap edilib. Türk filoloqu və publisisti Mehmed Fuad Köprülü 1924-cü ildə divanı çap etdirib. Divan 1948-ci ildə İstanbulda türk ədəbiyyat tarixçisi Əbdülbaqi Gölpınarlı tərəfindən çap etdirilib (ikinci çap - 1961-ci il).  Füzulinin divanı 1961-ci ildə AMEA Ədəbiyyat İnstitutunda qədim əlyazmaya əsaslanaraq tərtib edildi və çapdan çıxdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Vikimənbədə '''Füzulinin Azərbaycan dilində divanı''' haqqında məlumat var.

## Həmçinin bax
Antarktida vaxtı

Antarktidanı Yer kürəsinin bütün meridianları kəsir və sonda materikin mərkəzində birləşirlər. Nəzəri baxımdan materikdə bütün saat qurşaqları yerləşir. Ancaq bu saat qurşaqlarından praktiki olaraq istifadə etmək əlverişsizdir. Cənub Qütb dairəsində qütb gecələrinin və qütb gündüzlərinin 24 saatdan, qütblərdə altı aya qədər davam etməsi yerli saatdan istifadəyə çətinlik yaradır. Materikdə olan stansiyalar fərqli saat hesabı aparırlar. Bu hesabda daha çox məxsus olduğu dövlət və stansiyanı yerləşdiyi ərazi önəmli götürülür.

## Qütb stansiyalarında vaxt
Bu cədvəldə bir çox stansiyaların Antarktidanın saat qurşaqlarına uyğunlaşdırılmış vaxtı göstərilir:

## İstinadlar
Olena Dmitraş

**Olena Dmitraş** () — Ukraynanı təmsil edən bədii gimnast. Olena Dmitraş 2008, 2012 və 2016-cı ildə Ukraynanı Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Dmitraş həm də I Avropa Oyunlarında bir gümüş və bir bürünc medal, Universiada Oyunlarında isə bir qızıl, üç gümüş və iki bürünc medal qazanıb.

## Karyerası
Olena Dmitraş birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2008-ci ildə qatıldı. Pekin şəhərində baş tutan yarışlarda o, komanda yoldaşları ilə birgə 31.100 xal topladı və sonuncu, 8-ci yeri tutdu.

Olena Dmitraş ikinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2012-ci ildə qatıldı. London şəhərində baş tutan yarışlarda o, komanda yoldaşları ilə birgə 54.375 xal topladı və 5-ci yeri tutdu.

Olena Dmitraş 2016-cı ildə Ukrayna bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Yevgeniya Qomon, Oleksandra Qridasova, Valeriya Qudim və Anastasiya Voznyak ilə birgə final yarışlarında 34.282 xal topladı və 7-ci yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Fonq Seov Yit

**Fonq Seov Yit** () — Malayziyalı keçmiş üzgüçü. Fonq Seov Yit Malayziyanı 1960-cı ildə XVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.

## Karyerası
Fonq Seov Yit birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1960-cı ildə qatıldı. O, Romada baş tutan XVII Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 1:03.4 saniyəlik nəticəsi ilə öz cığırında 7-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.

## Mənbələr

## İstinadlar
Qoyko

**Qoyko** — ad.

* Qoyko Arneri — Yuqoslaviyalı üzgüçü.
* Qoyko Doqo — Serbiyalı şair.
* Qoyko İvkoviç — Serbiya futbolçusu.
* Qoyko Kaçar — Serbiya futbolçusu.
* Qoyko Mitiç — Yuqoslaviyalı kinoaktyor.
* Qoyko Piyetloviç — Serbiyalı su polosu qapıçısı.
* Qoyko Vuçiniç — Serbiyalı həndbolçu.
* Qoyko Zek — Serbiya futbolçusu.
I Sikst

**Papa Müqəddəs Sikst,** () — Roma Papası vəzifəsində çalışan 7-ci din xadimi. Adının mənası "Sixtus" (sixth) "altıncı" anlamındadır.

Papa I Aleksandrın ardından bu vəzifəyə təyin olunmuş və Roma imperatoru Adrianın dövründə vəzifəsini icra etmişdir.

## Həmçinin baxın
* Papaların siyahısı

## İstinadlar

## Xarici bağlantılar
*  Sixtus I. (Xystus)
Fabio Maqrini

**Fabio Maqrini** (23 dekabr 1965) — İtaliyalı kişi ağır atlet. 105 kq çəki dərəcəsində yarışır və beynəlxalq yarışlarda İtaliyanı təmsil edir. Fabio Maqrini dünya çempionatlarında iştirak etmişdir. Son dəfə 1999 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatında mübarizə aparmışdır.

## Əsas nəticələri

## İstinadlar
Reneta Kamberova

**Reneta Kamberova** () — Bolqarıstannı təmsil edən bədii gimnast. Reneta Kamberova 2012 və 2016-cı ildə Bolqarıstanı Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi; 2016-cı ilə isə yarışların bürünc medalını qazandı. Kamberova həm də Dünya və Avropa Çempionatlarında ümumi olaraq üç qızıl, üç gümüş və yeddi bürünc medala sahib çıxıb.

## Karyerası
Reneta Kamberova birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2012-ci ildə qatıldı. London şəhərində baş tutan yarışlarda o, komanda yoldaşları ilə birgə 54.375 xal topladı və 6-cı yeri tutdu.

Reneta Kamberova 2016-cı ildə Bolqarıstan bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Lyubomira Kazanova, Mixaela Maevska-Veliçkova, Tsvetelina Naydenova və Xristiana Todorova ilə birgə final yarışlarında 34.282 xal topladı və bürünc medal qazandı.

## İstinadlar
Tuomas Pukkila

**Tuomas Pukkila** (10 may 1890 — 7 dekabr 1968) — Finlandiyalı keçmiş güləşçi. Tuomas Pukkila Finlandiyanı 1912-ci ildə V Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.

## Karyerası
Tuomas Pukkila birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1912-ci ildə qatıldı. O, Stokholmda baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər yüngül çəkidə, birinci mərhələdə İtaliyanın nümayəndəsi Alessandro Kovre ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Tuomas Pukkila rəqibinə uduzdu.

## Mənbələr

## İstinadlar
İcraedici Komitə dağları

**İcraedici Komitə** () — Qərbi Antarktidanın Meri Berd Torpağında yerləşən 76°20' və 77°20' c.e arasında yerləşən dağ massivi.

Silsilə bazaltdan ibarətdir. Ayrı-ayrı hissələrdə buzun üzərinə çıxır. Bu hissələrdə buzlağın qalınlığı 1000 metrdən 4285 metrə qədərdir (4181). Bütün Antarktidanın və silsilənin ən hündür sönmüş vulkanı Sidli dağıdır.

Silsilə ilk dəfə 1940-cı ildə Meri Berd tərəfindən təşkil olunan ekspedisiya tərəfindən kəşf edilmiş və Amerikan Antarktida İcrayə Komitəsinin şərəfinə adlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Mənbə
* İcraedici Komitə dağları
1999 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatı – Kişilər 77 kq

**1999 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatı – Kişilər 77 kq** — Kişilərin ağır atletikadakı çəki dərəcəsində dördüncü müsabiqəsi olub, maksimum bədən çəkisi 77 kiloqram olaraq təyin edilmişdir. Turnir 25 noyabr 1999-cu ildə 1999 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatının baş tutduğu Yunanıstanın Afina şəhərində keçirilmişdir.

Hər bir ağırlıqqaldıran atletin ən yaxşı nəticəsi iki hərəkətin — birdən və təkanla qaldırma hərəkətlərinin cəmi ilə hesablanır. İdmançı hər iki hərəkətdə üç cəhddən istifadə edir. Seçilmiş çəkini idmançı uğurla qaldırarsa, həmin çəki qaldırılmış hesab olunur.

## Medalçılar

## Rekordlar

## Nəticələr

## Yeni rekordlar

## Xarici keçidlər
*Weightlifting Databank
*Weightlifting World Championships Seniors Statistics, Pages 26–27
Leninqradskaya (Antarktika stansiyası)

**Lelinqradskaya** — Rusiyaya məxsus olan qütb stansiyası. Stansiya Viktoriya Torpağında Ots sahilində yerləşir. 1971-ci ilin 25 fevralda inşa edilmişdir. 1991-ci ilin martında fəaliyyətini dayandırmışdır. Stansiyada meteorologiya, okeanologiya və qlyasiologiya üzrə elmi araşdırmalar aparmışdır.  

İlboyu temperatur mənfi olur. Bəzən isə temperatur müsbəti keçir.

Fevral 2006-ci ildə Rusiya antarktik ekspedisiyasının rəhbəri Baleriy Lukin əvvəllər fəaliyyət göstərən stansiyalar yenidən bərpa ediləcəyini bildirmişdir.

2007-2008 ilin yayında stansiyaya təşkil edilən ekspedisiya zamanı məlum olmuşdur ki, 1991-ci ildə stansiyanın qapıları kimsə tərəfindən çıxarılmışdır. Bu səbəbdən stansiyanın daxili hissəsini buz örtmüşdür. Ekspedisiya üzvləri ancaq iki binaya girə bilmişlər.

## İstinadlar

## Mənbə
* Rusiyanın Antarktidada yerləşən stansiyaları

## Həmçinin bax
Vera Biryukova

**Vera Leonidovna Biryukova** () — Rusiyanı təmsil edən bədii gimnast. Vera Biryukova, 2016-cı ildə Rusiyanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qızıl medal qazanıb.

## Karyerası
Vera Biryukova, 2016-cı ildə Rusiya bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Anastasiya Bliznyuk, Anastasiya Maksimova, Anastasiya Tatareva və Mariya Tolkaçeva ilə birgə final yarışlarında 36.233 xal toplayaraq 1-ci yeri tutdu və Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazandı.

## İstinadlar
Promil

**Promil** (lat. pro mille – hər minə) — hər hansı kəmiyyətin mində bir hissəsi.

Promil faizin onda birinə bərabərdir və ‰ işarəsi ilə qeyd olunur. Bu işarənin üç ədəd sıfır rəqəmindən tərtib edilməsi Promilin tərifi ilə əlaqədardır. Bəzi kəmiyyətlər ənənəvi olaraq Promil ilə ölçülür; məsələn, dəniz suyunun şorluğu ‰ ilə göstərilir. Suyun şorluğunun 35 Promil olması onun kütləsinin 0,035 hissəsinin duzlardan ibarət olduğu deməkdir (hər litrə 35 qram). Dəmir yollarının meyilliliyi kiçik olduğundan onu da Promil ilə hesablayırlar.

## İstinadlar
Vittorio Kasatti

**Vittorio Kasatti** () — İtaliyalı keçmiş peşəkar velosiped yarışçısı. Kasatti 1960-cı ildə Tur de Fransda iştirak etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Petir Beyliş

**Petir Beyliş** () və ya **Çeçələ barmaq** () — amerikan yazıçısı Corc R. R. Martinin "Buz və odun nəğməsi" romanının və romandan adaptasiya olunmuş "Taxtların oyunu" serialının obrazıdır. Romandakı hadisələr Petir Beylişin baxış bucağından verilmir. Buna görə də onun hərəkətləri romanın digər qəhrəmanları tərəfindən izah edilir. "Qılıncların Qasırğası"nda ortaya çıxmışdır ki, Con Arrenin ölümünə və Beş Kralın Müharibəsinə Petir Beyliş səbəb olmuşdur. Serialda Petir baş qəhrəmanlardan biridir.

Petir Beyliş sülaləsinə mənsubdur və Kral Robert Barateonun Xəzinadarı () olaraq Kral Torpaqlarında () yaşayır. "Buz və odun nəğməsi"nin "Taxtların oyunu" adlı ilk kitabında (1996) Petir Beyliş Ned Starkın Cofri Barateonun atasının Robert Barateon olmadığını aşkarlamasına kömək edir. Ancaq Robert öldükdən sonra Nedə xəyanət edərək Cofri Barateonu taxta oturmaq istəyən Lannisterlərin tərəfinə keçir. Nedin taxta çıxmasını istədiyi Stannis Barateon "Kralların çarpışması"nda (1998) Petir Beylişin səyləri nəticəsində qurulan Lannister-Tayrel ittifaqı tərəfindən məğlub edilir. Petir Beyliş "Qılıncların fırtınası"nda (2000) Arren Dərəsindən Liza Arrenlə evlənir və Sansa Starkla öpüşdüyünü gördüyü üçün onu Ay qapısından yerə atır. "Qarğaların ziyafəti"ndə (2005) Petir özünü Liza Arrenin oğlu Robertin himayədarı elan edir.

Petir Beyliş "Taxtların oyunu" serialında irland aktyoru Eydan Qillen tərəfindən canlandırılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Yuval Filo

**Yuval Filo** () — İsraili təmsil edən bədii gimnast. Yuval Filo 2016-cı ildə İsraili Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Filo həm də I Avropa Oyunlarında iki gümüş və bir bürünc medal, Avropa Çempionatında isə bir qızıl, bir gümüş və iki bürünc medal qazanıb.

## Karyerası
Yuval Filo 2016-cı ildə İsrail bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Alona Koşevatskiy, Yekaterina Levina, Karina Lixvar və İda Mayrin ilə birgə final yarışlarında 34.549 xal topladı və 6-cı yeri tutdu.

## İstinadlar
Bədii Gimnastika 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında — (Qadınlar, fərdi)

'''XXXI Yay Olimpiya Oyunları'''nda bədii gimnastika idman növünün **fərdi yarışları** 19 və 20 avqust tarixləri arasında baş tutdu. Yarışlar 14 000 tamaşaçı tutumu olan HSBC Arenada keçirildi. 14 dövlətin 26 idmançısı yarışların qızıl medalı uğrunda mübarizə apardı. XXXI Yay Olimpiya Oyunlarının çempionu 76.483 xal toplayan Rusiya Federasiyasının gimnastı Marqarita Mamun oldu. Gümüş medalı digər Rusiya gimnastı qazandı; Yana Kudryavtseva, bürünc medalı isə Ukrayna nümayəndəsi Anna Rizatdinova qazandı.

## Ümumi məlumat
### Olimpiya medalçıları

### Təsnifat mərhələsi

### Final

## Mənbələr
Sergey Lixaçev

**Sergey Lixaçev**  (20 Mart 1940, Bakı, Azərbaycan — 18 Oktyabr 2016, Moskva, Rusiya) — Peşəkar Sovet tennis oyunçusu və tennis baş məşqçisi. Lixaçev 1962-cı ildən 1973-cü ilə qədər Devis Kubokunda iştirak etmişdir.

## İstinadlar
Elyane Boal

**Elyane Boal** () — Kabo-Verdeni təmsil edən bədii gimnast. Elyana Boal 2016-cı ildə Kabo-Verdeni XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.

## Karyerası
Elyane Boal 2016-cı ildə Kabo-Verde bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, fərdi yarışların təsnifat mərhələsində 38.640 xal topladı və sonuncu, 26-cı yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Nataliya Qaudio

**Nataliya Qaudio** () — Braziliyanı təmsil edən bədii gimnast. Nataliya Qaudio 2016-cı ildə Braziliyanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Nataliya Qaudio həm də 29 dəfə Bədii gimnastika üzrə Cənubi Amerika Çempionatının qızıl medallarını qazanıb.

## Karyerası
Nataliya Qaudio 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, fərdi yarışların təsnifat mərhələsində 65.532 xal topladı və 23-cü yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Kreyq Blutman

**Kreyq Blutman** (1 avqust 1970) — Avstraliyalı kişi ağır atlet. 77 kq çəki dərəcəsində yarışır və beynəlxalq yarışlarda Avstraliyanı təmsil edir. Kreyq Blutman dünya çempionatlarında iştirak etmişdir. Son dəfə 1999 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatında mübarizə aparmışdır.

## Əsas nəticələri

## İstinadlar
1999 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatı – Kişilər 62 kq

**1999 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatı – Kişilər 62 kq** — Kişilərin ağır atletikadakı çəki dərəcəsində ikinci müsabiqəsi olub, maksimum bədən çəkisi 62 kiloqram olaraq təyin edilmişdir. Turnir 22 noyabr 1999-cu ildə 1999 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatının baş tutduğu Yunanıstanın Afina şəhərində keçirilmişdir. 

Hər bir ağırlıqqaldıran atletin ən yaxşı nəticəsi iki hərəkətin — birdən və təkanla qaldırma hərəkətlərinin cəmi ilə hesablanır. İdmançı hər iki hərəkətdə üç cəhddən istifadə edir. Seçilmiş çəkini idmançı uğurla qaldırarsa, həmin çəki qaldırılmış hesab olunur.

## Medalçılar

## Rekordlar

## Nəticələr

## Yeni rekordlar

## Xarici keçidlər
*Weightlifting Databank
*IWF
*Weightlifting World Championships Seniors Statistics, Pages 24–25
Yekaterina Volkova

**Yekaterina "Katya" Volkova** () — Finlandiyanı təmsil edən rus əsilli bədii gimnast. Yekaterina Volkova 2016-cı ildə Finlandiyanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.

## Karyerası
Yekaterina Volkova 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, fərdi yarışların təsnifat mərhələsində 67.515 xal topladı və 21-ci yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Artur Kostler

**Artur Kostler** (; ) — Macarıstanlı jurnalist, araşdırmaçı yazar və tarixçi.

## Həyatı
Yəhudi mənşəyli olan Artur Koster "On üçüncü qəbilə" və "Gözqamaşdırıcı zülmət" kitabları ilə böyük məşhurluq əldə etmişdir. Atası Leopold Kostler Şimali Macarıstana köçmüş rus yəhudilərindən idi. Roman, publististik yazılar, sosial fəlsəfə əsərləri və müxtəlif elmi-tarixi əsərlərin müəllifidir. 1931-ci ildə Almaniya Kommunist Partiyasına üzv olmuş, yeddi il sonra, Böyük Britaniyaya köçməsi ilə partiyadan ayrılmışdır. 1940-cı illərin sonlarında ən tanınmış ingilis anti-kommunistlərdən biri kimi tanınmışdır. 1950-ci illərdə də aktiv şəkildə siyasi fəaliyyətini davam etdirən Kostler 1930-cu illər SSRİ-nin siyasi həyatıdan danışan Gözqamaşdırıcı zülmət əsəri ilə tanınmağa başlayır. Gözqamaşdırıcı zülmət məzmun və mövzu oxşarlığına görə Corc Oruellin "1984" romanı ilə müqayisə edilir. Müəllifin başqa bir əsəri olan "On üçüncü qəbilə" kitabında Əşkinazi yəhudilərinin Xəzərlərin soyundan gəldiyi tezisi irəli sürülür. Bu iddia bu gündə elm və siyasi dairələrdə müzakirə olunmaqdadır. Yazıçı eyni zamanda Britannika Ensiklopediyası üçün müxtəlif mövzularda yazılar yazmışdır. Parkinson Leykozdan əziyyət çəkən Artur Kostler 1983-cü ildə Londonda öz evində, həyat yoldaşı ilə birlikdə intihar etmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Atkins, J., 1956. *Arthur Koestler*.
* Buckard, Christian G., 2004. *Arthur Koestler: Ein extremes Leben 1905–1983*. ISBN 3-406-52177-0.
* David Cesarani, 1998. *Arthur Koestler: The Homeless Mind*. ISBN 0-684-86720-6.
* Iain Hamilton (journalist), 1982. *Koestler: A Biography*. ISBN 0-02-547660-2.
* Koestler, Mamaine, 1985. *Living with Koestler: Mamaine Koestler's Letters 1945–51*. ISBN 0-297-78531-1 or ISBN 0-312-49029-1.
* Levene, M., 1984. Arthur Koestler. ISBN 0–8044-6412-X
* Mikes, George, 1983. *Arthur Koestler: The Story of a Friendship*. ISBN 0-233-97612-4.
* Pearson, S. A., 1978. *Arthur Koestler*. ISBN 0-8057-6699-5.
Blaj (albom)

**Blaj** (, , həmçinin kimi tanınan , ) — Nikolay Noskovun debüt studiya albomu. Albom qəzetinin Moskovskiy Komsomolets müsbət baxır qəbul

## Sinqllar

## İstinadlar
Yana Berezko-Marqqrander

**Yana Berezko-Marqqrander** () — İtaliyanı təmsil edən bədii gimnast. Yana Berezko-Marqqrander 2012 və 2016-cı ildə Almaniyanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. O, həm də 2010-cu ildə Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı.

## Karyerası
Yana Berezko-Marqqrander birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2012-ci ildə qatıldı. London şəhərində baş tutan yarışlarda o, 105.100 xalla 17-ci yeri tutdu.

Yana Berezko-Marqqrander 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, fərdi yarışların təsnifat mərhələsində 68.249 xal topladı və 18-ci yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Bez nazvaniya

***Bez nazvaniya*** (, ) — Nikolay Noskovun beşinci studiya albomu. Albom məşhur istehsalçı Horst Schnebel studiyasında Almaniyada qeydə alınıb. Albom lisenziyalı versiyası onun konsertlərdə satılıb

## Sinqllar

## İstinadlar
Anastasiya Serdyukova

**Anastasiya Serdyukova** (d. 29 may 1997, Daşkənd, Özbəkistan) — Özbəkistanı təmsil edən bədii gimnast. Anastasiya Serdyukova 2016-cı ildə Özbəkistanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Serdyukova həm də Asiya Oyunlarının qızıl  və bürünc medalını qazanıb.

## Karyerası

Anastasiya Serdyukova 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, fərdi yarışların təsnifat mərhələsində 68.490 xal topladı və 17-ci yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Dışu tişinoy

**Dişu tişinoy** (, ) — Nikolay Noskovun üçüncü studiya albomu. Albomunun təqdimatı baş tutub 11 oktyabr və Dövlət Kreml Sarayında
## Sinqllar

## İstinadlar
Daan Maynqheer

**Daan Maynqheer** () — Belçikalı velosiped yarışçısı. Maynqheer 2016 Kriterium İnternəşinl turnirinin birinci mərhələsi zamanı ürək ağrılarından əziyyət çəkdiyi üçün iki gün xəstəxanada qaldıqdan sonra vəfat etmişdir.

## Əsas nəticələri
;2011
: Cunyor Milli Yol Yarışı Çempionu
:1-ci Omloop Mandel-Leye-Şelde böyüklər
;2013
:Qərbi Flanders U23 Yol Yarışı Çempionu
:1-ci Brüssel-Zepperen
:1-ci Ronde van Oost-Vlaanderen
::1-ci 2 mərhələ
;2014
:1-ci Essor Breton (TTT) 3-cü mərhələ

## İstinadlar
Abbas Bağırov (dəqiqləşdirmə)

* Abbas Bağırov — Azərbaycan müğənnisi.
* Abbas Bağırov (mühəndis) — Azərbaycan mühəndisi.

## Həmçinin bax
* Abbas 
* Bağırov
Safet Berişa

**Safet Berişa** (11 Noyabr 1949 – 19 Oktyabr 2016) — Müdafiəçi kimi çıxış etmiş Albaniya futbolçusu. Berişa Teuta Durres FK, Partizan Tirana FK, Albaniya milli futbol komandasında çıxış etmiş və 20 müxtəlif kubokun sahibi olmuşdur.

## Karyerası

### Erkən karyerası
Berişa kiçik yaşlarından ögey valideynləri tərəfindən saxlanılmışdır. Uşaqlıq illəri də Durres şəhərində keçmişdir. Berişa ilk gənclik karyerasına Teuta Durres FK klubunda başlamışdır.

1992-ci ildə o, ailəsi ilə birlikdə İtaliyaya mühacirət olunmuşdur. Əvvəlcə Bari, sonra isə Arezzo şəhərində yaşamağa başlamışdır. Berişa təcili yardım maşını ilə sürücü kimi çalışmağa başlamışdır.

## Uğurları
;Partizani Tirana
*Albaniya Superliqası (3): 1970–71, 1978–79, 1980–81
*Albaniya Kuboku (3): 1969–70, 1972–73, 1979–80, 
*Balkan Kuboku (1): 1970

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Safet Berisha | National Football Teams
Antarktidada turizm

**Antaraktidada turizm** 1960-cı illərdən sonra başlamış və dəniz səyahəti formasında olmuşdur. 60-cı illərin sonunda buraya şəxsi yaxta ilə səyahətdə əlavə olunmuş. Hava uçuşları isə 1970-ci illərdən Avstraliyadan və Yeni Zellandiyadan ekskursiya formasında həyata keşirilmişdir. Ümumən Antaraktidaya turizm mövsümü yayda, noyabrda başalayıb martda bitir. 1999/2000-ci il mövsümündə Antaraktidaya 14762 turist səfər etmişdir. Bunların əksəriyyəti dəniz səfəri (kuriz) formasında olmuşdur. 2009/2010 illərdə isə 40 min turist qeydə alınıb.

## Antarktidaya səfər
Antarktidaya səfərlər Antarktika haqqında konvensiyasının qərarına əsasən turizm şirkətlərinin buna icazəsi olan halda mümkündür Dəniz səfərləri zamanı materikin sahilinə Zodiac Marine & Pool şirkətinin qayıqları ilə və vertolyotlar ilə enişlər həyata keçirilir. Təsadüfü hallarda bəzi turların proqramına alpinizm, xizəklə sürüşmə və Cənub qütbünə səfərlər əlavə edilir..

## Dəniz səyahətləri

İlk dəfə 1920-ci ildə, Folklend adalarına məxsus poçt gəmisi Cənubi Şetland adalarına və Cənubi Orkney adaları səfər zamanı bir-neçə turist pul ödəmək müqabilində göyərtəyə götürmüş. Bu səfər Antarktidaya ilk kommersiya turu hesab oluna bilər. .

Müasir dövrdə Antarktidaya kommersiya turlarını isveç-amerkan təşkilatıçısı və səyyahı Lars -Erik Lindblad 1969-cu ildə xüsusi quraşdırılmış MV laynerində həyata keçirmişdir. Materikə təşkil olunan bu dəniz kruizləri çox vaxt Argentinanın Uşaya portundan başlayır. Syahətin qiyməti həyata keçirilən marşurutdan asılı olaraq 3000–30000 dollar arasında dəyişir.

Bəzi dəniz səfərləri Ross dənizinə və Şərqi Antarktidaya həyata keçirilir. Yeni Zellandiyanın Heritage Expeditions turizm şirkəti il ərzində bir neçə dəfə "Enderbinin ruhu" gəmisində dəniz səyahətləri təşkil edir.

## Yaxta ilə səyahət
Materikə şəxsi yaxtalarda olan ilk səfərlər 1960-cı illərdən başlamış. Antarktida ətrafında yaxta ilə ilk səyahəti polineziyalı alim Devid Henri həyata keçirmişdir. Müasir dövrdə Antarktik yarımadasından il ərzində 30 yaxta səyahəti təşkil olunur. Ən diqqət çəkən səyahətlər dörd günlük Odlu Torpaq adasından, Uşayadan və Folklend adalarından olur.

## Hava uçuşları

Antarktidaya ilk aviareys 1958-ci ildə, Çilidən həayata keçirilib Bundan sonra 1977–1979-cu illərdə Avstraliya və Yeni Zellandiyadan birbaşa uçlar olub. 1994-cü ildə yenidən Avstraliyada bu səfərlər bərpa edilmiş. Bu reyslər həm daxili, həm də, beynəlxalq uçuşlar kimi qeydə alınmış və Air New Zealand hava şirkəti beynəlxalq TE kodlaşmasına sahib idi. Yaponiyada paket şəklində turlar satılır ki, ona da, bələdçi kimi ser Edmund Hillari rəhbərlik edir. Uçuşların davamiyyəti 12–14 saat arasında dəyişir. Bunun da 4 saatını materik üzərində uçuş təşkil edir.

## Ədəbiyyat
* Trewby, Mary. Antarctica: An encyclopaedia from Abbott ice shelf to zoo plankton. 2002. ISBN 1-86953-453-0.
* Rubin, Jeff. Antarctica. Lonely Planet. 2008. ISBN 978-1-74104-549-9
* Antarctica Cruising Guide. Awa Press, Wellington NZ. ISBN 978-0-9582916-3-7 Publishers website 

## İstinadlar
Marsel Berger

**Marsel Berger**  (14 Aprel 1927-15 Oktyabr 2016) — Fransalı riyaziyyatçı. Fransız differensiyal həndəsəsinin banisi, Ən yüksək elmi araşdırmalar institutunun (İHES) proffessorudur. Lasseube şəhərinin La Kastera bölgəsində yaşamışdır. Berger Mixail Qrimovun Paris Universitetində və İHES-də işə qəbul olunarkən ona yaxından kömək etmişdir.

## Mükafatları və uğurları
*1956 Pekkot mükafatı, Fransa kolleci
*1962 Maurise Odin mükafatı
*1969 Karriyere mükafatı, Elmlər Akademiyası
*1978 Lekonte mükafatı, Elmlər Akademiyası
*1979 Qaston Xuliya mükafatı
*1991 Lester R. Ford mükafatı

## Elmi işləri
* Berger, M.: Geometry revealed.  Springer, 2010.
* Berger, M.: What is... a Systole? Notices of the AMS 55 (2008), no. 3, 374–376. online text
*
*
*
*Berger, Marcel; Gauduchon, Paul; Mazet, Edmond: Le spectre d'une variété riemannienne. (French) Lecture Notes in Mathematics, Vol. 194 Springer-Verlag, Berlin-New York 1971.
*Berger, Marcel: Sur les groupes d'holonomie homogène des variétés à connexion affine et des variétés riemanniennes. (French) Bull. Soc. Math. France 83 (1955), 279–330.
*Berger, Marcel: Les espaces symétriques noncompacts. (French) Ann. Sci. École Norm. Sup. (3) 74 1957 85–177.
*Berger, Marcel; Gostiaux, Bernard: Differential geometry: manifolds, curves, and surfaces. Translated from the French by Silvio Levy. Graduate Texts in Mathematics, 115. Springer-Verlag, New York, 1988. xii+474 pp.&nbsp;ISBN 0-387-96626-9
*Berger, Marcel: Geometry. II. Translated from the French by M. Cole and S. Levy. Universitext. Springer-Verlag, Berlin, 1987.
*Berger, M.: Les variétés riemanniennes homogènes normales simplement connexes à courbure strictement positive. (French) Ann. Scuola Norm. Sup. Pisa (3) 15 1961 179–246.
*Berger, Marcel: Geometry. I. Translated from the French by M. Cole and S. Levy. Universitext. Springer-Verlag, Berlin, 1987. xiv+428 pp.&nbsp;ISBN 3-540-11658-3
*Berger, Marcel: Systoles et applications selon Gromov. (French) [Systoles and their applications according to Gromov] Séminaire Bourbaki, Vol. 1992/93. Astérisque No. 216 (1993), Exp. No. 771, 5, 279–310.
*Berger, Marcel: Geometry. I. Translated from the 1977 French original by M. Cole and S. Levy. Corrected reprint of the 1987 translation. Universitext. Springer-Verlag, Berlin, 1994. xiv+427 pp.&nbsp;ISBN 3-540-11658-3
*Berger, Marcel: Riemannian geometry during the second half of the twentieth century. Reprint of the 1998 original. University Lecture Series, 17. American Mathematical Society, Providence, Rhode Island, 2000. x+182 pp.&nbsp;ISBN 0-8218-2052-4
*Besse, A.L.: Einstein Manifolds. Springer-Verlag, Berlin, 1987. ISBN 0-387-15279-2

## Həmçinin bax
* Artur Besse
* Berger–Kazdan müqayisə teoremi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*http://www.academie-sciences.fr/academie/membre/Berger_Marcel.htm
Tirion Lannister

**Tirion Lannister** (), **Şeytan** () və ya **Yarı adam** () — amerikan yazıçısı Corc R. R. Martinin "Buz və odun nəğməsi" romanının və romandan adaptasiya olunmuş "Taxtların oyunu" serialının personajı. Romandakı hadisələrin bir hissəsi Tirion Lannisterin baxış bucağından verilir. Bu personajı yaratmaq Corc R. R. Martinin ağlına 1981-ci ildə "Vindheyvn" romanını yazarkən gəlmişdi. The New York Times Tirionu yazıçının "ən yaxşı tapıntılarından" və ən məşhur xarakterlərindən biri adlandırıb. Martin də Tirionu serialdakı favoriti adlandırıb.

Tirion "Buz və odun nəğməsi"nin "Taxtların oyunu" adlı ilk kitabında (1996) Vesteros () krallığının ən varlı və ən güclü ailələrindən biri olan Lannisterlərə mənsub, çok kiçik boylu bir adam olaraq təqdim edilib. Tirion Lannister indiyə qədər yayımlanmış kitablardan yalnız "Qarğaların ziyafəti"ndə (2005) yoxdur. Xarakterin çox məşhur olması 2013-cü ildə Corc R. R. Martin və "Bantam Books" nəşriyyat evinin Tirionun kitablardakı sitatlarından ibarət "Tirion Lannisterin hazırcavablılığı & müdrikliyi" adlı kolleksiyanı çap etməsinə səbəb olub.

Romanda Tirion bir Lannister kimi statusunu istifadə edərək həyatı boyu lağa qoyulmasının təsirini azaltmaq istəyir. O, heç kəs tərəfindən ciddi qəbul edilmədiyini bildiyi üçün əksiklərini şərab, hazırcavablılıq və istədiyi hər şeyi eləməklə örtməyə çalışır. Əvvəlcə Keytilin Stark və Liza Arrenin əlindən canını xilas edən Tiriona daha sonra atası Tayvin Lannister Kral Torpaqlarını () qaydaya salmağı əmr edir. Tirion şəhəri və ondan nifrət edən ailəsini Stannis Barateonun hücumundan qorumaq üçün çox çalışsa da, atası qayıtdıqdan sonra saray ərkanının qəzəb və intriqaları qarşısında çarəsiz qalır. O, Cofri Barateonun ölümünə görə günahlandırıldıqdan sonra atası Tayvin Lannisteri öldürərək Essosa qaçır.

Tirion Lannister "Taxtların oyunu" serialında amerikan aktyoru Piter Dinkleyc tərəfindən canlandırılır.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ağır atletika 2014 Birlik Oyunlarında – Kişilər 77 kq

**Ağır atletika 2014 Birlik Oyunlarında – Kişilər 77 kq** — Kişilərin ağır atletikadakı çəki dərəcəsində dördüncü müsabiqəsi olub, maksimum bədən çəkisi 77 kiloqram olaraq təyin edilmişdir. Turnir 27 iyul 2014-cü ildə saat 19:30-da Şotlandiyanın Qlazqo şəhərindəki Klayd Auditoriumunda keçirilmişdir.

## Nəticələr

## İstinadlar
Kuin-Aleksandra

**Kuin-Aleksandra** () — Transantarktika dağları sisteminə malik olan silsilə.

Silsilənin buzlaq qatı üzərinə çıxan hissələri pikləri xartırladır. Silsilənin uzunluğu 200&nbsp;km-dir. Ən hündür zirvəsi Kerkpatrik dağıdır (4528 m).

Silsilə ilk dəfə 1908-ci ildə təşkil olunan Ernest Şekltonun rəhbərlik etdiyi ekspedisiya zamanı aşkarlanmışdır. Silsilə İngiltərə kraliçası Aleksandranın şərəfinə adlandırılmışdır. 
## İstinadlar

## Mənbə
* Kuin-Aleksandra
Veli Sadiki

**Veli Sadiki** (7 mart 1984) — Makedoniyalı peşəkar velosiped yarışçısı. Veliki 2014 Şosse velosipedi üzrə Dünya Çempionatından iştirak etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Kaho Minaqava

**Kaho Minaqava** (d. 20 avqust 1997) — Yaponiyanı təmsil edən bədii gimnast. Kaho Minaqava 2016-cı ildə Yaponiyanı XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.

## Karyerası
Kaho Minaqava 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, fərdi yarışların təsnifat mərhələsində 68.523 xal topladı və 16-cı yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.

## İstinadlar
Airi Hatakeyama

**Airi Hatakeyama** () — Yaponiyanı təmsil edən bədii gimnast. Airi Hatakeyama 2016-cı ildə Yaponiyanı Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Hatakeyama 2015-ci ilin Dünya Çempionatının bürünc medalını qazanıb.

## Karyerası
Airi Hatakeyama 2016-cı ildə Yaponiya bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Rie Matsubara, Sakura Noşitani, Sayuri Sugimoto və Kiko Yokota ilə birgə final yarışlarında 34.200 xal topladı və 8-ci yeri tutdu.

## İstinadlar
Atalar (film, 1983)

**Atalar** () — 1983-cü ildə komediya janrında çəkilmiş Fransa istehsalı olan film. Rejisorun və yazarın Fransis Veberin olduğu bu filmdə həmçinin Jerard Depardye, Pyer Rişard və Anny Duperey kimi məşhur fransız aktyorları da rol almışdır. Les Comperes, 1997-ci ildə Amerikada "Atalar günü" olaraq yenidən səhnələndirilmişdir.

## Məzmun
Günlərin birində yeniyetmə evdən qaçır və ailəsi onu axtarmağa başlayır. Övladını tapmaqda çətinlik çəkdiyini görən ana, hamiləlik başlanğıcında sevgilisi olduğu iki adamı taparaq onlara hadisəni izah edir və yeniyetmənin atasının məhz onlar olduğuna inandırmağa çalışır. Beləliklə onlarla ayrı ayrı vaxtlarda görüşərək övladını tapmalarına köməklik göstərmələrini istəyir. Eks-sevgililərdən biri (Depardye) Mafiyalarla bağlı araşdırma aparan cüssəli jurnalist, digəri isə (Rişard) telefon zəngini alana qədər sui-qəsd haqqında fikirləşən və major depressiyada olan köhnə müəllimdir. Bu ikili yeniyetmənin birlikdə qaçdığı qızın atasının iş yerinə gedərək məlumat almaq istəyən zaman təsadüfən tanış olur və axtarışlara bərabər davam etməyə qərar alırlar. Nəticədə yeniyetmə uzun axtarışlardan sonra tapılır və hər iki tərəfə də ayrılıqda onun atası olduğunu izah edərək hər iki tərəfin qəlbini alır. Bundan əlavə küsülü olduğu həqiqi atası ilə əlaqə saxlayaraq onunla da barışır.

## Rollarda
# Pyer Rişar — Francois Pignon
# Jerar Depardye — Jean Lucas
# Anny Duperey — Christine
# Michel Aumont — Paul
# Stephane Bierry — Tristan
# Roland Blanche — Jeannot
# Philippe Khorsand — Milan
# Jean-Jacques Scheffer — Ralph

## İstinadlar
Cevriss Emane

**Cevriss Emane** ( 27 iyul 1982, Yaunde, Kamerun) — Kamerun əsilli Fransalı cüdoçu. 2012-ci il London Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc mükafatçısı, üçqat dünya, beşqat Avropa çempionu. Karyerası ərzində 63 və 70 kiloqramadək çəki dərəcələrində çıxış edib. 2013-cü ildə Fransa dövləti tərəfindən "Xidmətlərə görə" ordeni ilə təltif olunub.

## Cüdo karyerası
Emane 2005-ci ildə Misirin paytaxtı Qahirə şəhərində keçirilmiş dünya çempionatında *(70 kq-a qədər çəki dərəcəsində)* gümüş medal qazanıb, bu medal idmançının peşəkar səviyyədə qazandığı ilk uğur sayılır. 2006-cı ildə Finlandiyanın Tampere şəhərində təşkil olunmuş Avropa çempionatının finalında Almaniya cüdoçusu Hayde Vollert üzərində təmiz qələbə *(ippon)* qazanaraq ilk dəfə Avropa çempionu titulunu qazanıb.

Emane dünya çempionu titulunu ilk dəfə 2007-ci ildə Rio-de-Janeyroda keçirilmiş cüdo üzrə dünya çempionatında qazanıb. O, həlledici görüşdə amerikalı Ronda Rauzini xal hesabı ilə məğlub edib.

2008-ci ildə Pekin Yay Olimpiya Oyunlarında ölkəsini 70 kq-a qədər çəki dərəcəsində təmsil edib. İlk görüşündəcə ispaniyalı Leye İqlesiasa məğlub olaraq mübarizəni dayandırıb.

2011-ci ildə Fransanın paytaxtı Paris şəhərində keçirilmiş dünya çempionatında ikinci dəfə dünya çempionu adını qazanıb. O, 63 kiloqram çəki dərəcəsinin final görüşündə yaponiyalı ikiqat dünya çempionu Yosie Uenoya qalib gəlib.

2012-ci ildə Londonda keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak etmiş və 63 kq çəki dərəcəsində bürünc medal qazanmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Alljudo'' saytında profili
* ''Judoinside'' saytında profili
Sonninq mükafatı

**Sonninq mükafatı** () — Avropa mədəniyyətinə fövqalədə töhfələr verən elm, mədəniyyət və ədəbiyyat xadimlərinə verilən mükafat. Sonninq mükafatı Danimarkalı yazıçı Karl Sonninqin şərəfinə hər iki ildən bir verilir. Kopenhagen Universitetinin rektorluğu tərəfindən seçilmiş nümayəndə heyəti mükafata namizəd olan şəxslər arasında seçim aparır və aparılan seçim nəticəsində qalib şəxsə 135.000 avro mükafat verilir. Mükafatlandırma mərasimi Karl Sonninqin doğum tarixi olan 19 apreldə Kopenhagen Universitetinin akt zalında təqdim olunur.
Zəkulla Bayramlı

**Bayramlı Zəkulla Niftulla oğlu** — filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, füzulişünas alim, dosent, AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda aparıcı elmi işçi, Füzulinin həyat və yaradıçılığı ilə bağlı çoxlu sayda əsərlərin müəllifi.

## Həyatı
Bayramlı Zəkulla Niftulla oğlu 04 sentyabr 1965-ci ildə Ağcabədi rayonu, Qaravəlli kəndində anadan olmuşdur.

## Təhsili
* 1972-1982-ci illərdə Qaravəlli kəndi orta məktəbində təhsil alıb.
* 1990-ci ildə Gəncə Dövlət Universitetinin filologiya fakultəsini Azərbaycan dili və Ədəbiyyyatı ixtisası üzrə bitirib.
* 1990-1993-cü illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat İnstitututunda aspiranturanı oxuyub.
* 1994-cü ildə "Füzuli yaradıcılığı və Çağdaş ədəbi-nəzəri fikir" mövzusu üzrə dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsini alıb.

## Elmi-pedaqoji fəaliyyəti
* 1990-cı ildə Ağcabədi rayon Qaravəlli kəndi orta məktəbində Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi işləyib.
* 1994-cü ildən AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda çalışır.
* 2013-2015-ci illərdə Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunda Klassik Azərbaycan Əbəbiyyatını tədris edib.
* 1994-1998-ci illərdə Azərbaycan Radiosunun "Xarici ölkələrə verlişlər" studiyasının Güney Azərbaycan şöbəsində redaktor, böyük redaktor vəzifəsində çalışıb.

## Yaradıcılığı
# Klassik Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi və nəzəriyyəsi; 
# Füzuli yaradıcılığı və Çağdaş ədəbi-nəzəri təmaüllər; 
# Füzuli yaradıcılığı və Şərq renessansı; 
# Füzuli poeziyasının romantik özəllikləri; 
# Füzuli poeziyası və Sufizm problemi; 
# Füzuli nəsrinin sənətkarlıq xüsusiyyətləri.

## Kitabları
* "Füzuli yaradıcılığı və Çağdaş ədəbi-nəzəri fikir" (monoqrafiya), Bakı:Elm, 2010.
* Səni kimə deyim kimə söyləyim... (şeirlər), Bakı:Elm, 2015.

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
*Zəkulla BAYRAMLI: Bağdaddan doğan şeir günəşi
*Bayramlı Zəkulla, Elmi məqalə
*  Bayramlı Zəkulla, İtmiş səsin sorağında...