Meidum

**Meidum** () — Maidum və ya Maidum (ərəb. ميدوم) — Aşağı Misirdəki arxeoloji sahədir. İçərisində böyük bir piramida və bir neçə çiy kərpic mastabası var. Piramida Misirdə ilk düzbucaqlı piramida idi, lakin qədim zamanlarda qismən dağılmışdır. Ərazi indiki Qahirədən təxminən 62 mil (100 km) cənubda yerləşir.

## Piramida

Meidumdakı piramida Coserdən sonra tikilmiş ikinci piramida hesab olunur və ola bilər ki, ilkin olaraq Üçüncü Sülalənin sonuncu fironu Huni üçün tikilib və Sneferu tərəfindən davam etdirilib. Qeyri-adi görünüşünə görə piramida Misir ərəbcəsində el-heram el-kaddaab — (Yalançı piramida) adlanır.

İkinci genişlənmə orijinal pilləli piramida strukturunu əsl piramidaya çevirərək pilləkənləri əhəngdaşı üzlükləri ilə doldurdu. Birincisi, xarici təbəqə daxili təbəqələr kimi qaya deyil, qum əsaslıdır. İkincisi, daxili pilləli piramidalar son pillə kimi düşünülürdü. Beləliklə, xarici səth cilalanmış və pilləkənlərin platformaları üfüqi deyil, xaricə doğru yıxılmışdır. Ehtimal ki, bina hələ tikilməkdə olan leysan zamanı Meidum Piramidasının dağılmasına səbəb oldu.
Frank Monier və başqaları piramidanın Yeni Krallıqdan əvvəl dağılmadığına inanırlar, lakin bu nəzəriyyəyə zidd olan bir sıra faktlar var. Piramid Meidum, görünür, heç tamamlanmayıb. Sneferudan 12-ci sülaləyə qədər bütün piramidalarda Meidumda olmayan bir vadi məbədi var idi. Piramidanın dağıntılar altında tapılan cənazə məbədi, görünür, heç vaxt tamamlanmayıb. Divarlar yalnız qismən cilalanmışdır. İçəridə adətən fironun adını daşıyan yazı yoxdur. Piramidanın özündə olan dəfn otağı tamamlanmamışdır, işlənməmiş divarlar və taxta dayaqlar, adətən tikintidən sonra çıxarılır. Qız mastabalar heç vaxt istifadə edilməmiş və tamamlanmamış və adi dəfnlərin heç biri aşkar edilməmişdir. Nəhayət, Meidum piramidasının ilk kəşfiyyatı söküntü bəndinin səthinin altındakı hər şeyin tamamilə toxunulmaz olduğunu aşkar etdi. Xarici örtükdən olan daşlar ancaq qazıntılar zamanı üzə çıxarıldıqdan sonra oğurlanıb. Bu, fəlakətli çöküşü tədricən çökmədən daha çox ehtimal edir. Sneferunun hakimiyyəti dövründə bu piramidanın dağılması onun Daxşurdakı ikinci piramidasının maillik bucağının Sınıq Piramidanın 54 dərəcədən 43 dərəcəyə dəyişməsinin səbəbi kimi qiymətləndirilir.
1799-cu ildə Napoleonun ekspedisiyası tərəfindən tədqiq edilərkən, Meidum piramidasının hazırkı üç pilləsi var idi. Ümumiyyətlə qəbul edilir ki, XV əsrdə piramidanın hələ də beş pilləsi var idi və getdikcə daha çox çökürdü, çünki əl-Məqrizi onu beş pilləli dağa bənzəyən kimi təsvir edirdi, lakin Mendelson bunun sərbəst tərcümənin nəticəsi ola biləcəyini iddia edirdi və əl-Məqrizi kəlamı daha dəqiq şəkildə "beş mərtəbəli dağ" kimi tərcümə olunur ki, bu təsvir hətta piramidanın indiki vəziyyətinə uyğun ola bilər, təməlində müxtəlif hörgüdən dörd zolaq və yuxarıda bir pillə var.


File:.Pirámide escalonada de Meidum.jpg|Fənər Slayd Kolleksiyası: Baxışlar, Obyektlər: Misir. Meidum. Köhnə Krallıq. Meidumun pilləli piramidası, 4-cü Dyn., n.d. Bruklin Muzeyinin Arxivi
File:MeidumPyramidPassage.JPG|Meidum Piramidasındakı keçid
File:Meidum Pyramid S10.08 Gizeh, image 9942.jpg|Lantern Slide Collection: Views, Objects: Egyptian - Old Kingdom. Meidumun pilləli piramidası, 4-cü Dyn., n.d. Bruklin Muzeyinin Arxivi
File:Sneferu Pyramid waste limestone block. Hole in bottom, used as pivot block to turn heavy levers on in moving stones. 4th Dynasty. From Meidum, Egypt. The Petrie Museum of Egyptian Archaeology, London.jpg|Sneferu Piramidası tullantıları əhəngdaşı bloku. Hərəkət edən daşlarda ağır rıçaqları çevirmək üçün dönmə bloku kimi istifadə edilən alt hissədəki deşik. 4-cü sülalə. Meidumdan, Misirdən. Petrie Misir Arxeologiya Muzeyi, London


## Qazıntılar

Meidum piramidası 1837-ci ildə Con Şey Perrinq, 1843-cü ildə Lepsius, daha sonra isə XIX əsrin sonlarında dəfn məbədini şərqə baxan yerləşdirən Flinders Petri tərəfindən qazılmışdır. 1920-ci ildə Lüdviq Borçardt ərazinin kəşfiyyatını davam etdirdi, ardınca 1928-ci ildə Alan Rou, 1970-ci illərdə isə Əli əl-Holi.
Flinders Petri onun orijinal ölçüsü və nisbətləri haqqında faktlar müəyyən edən ilk misirşünas idi. Son formada o, ətrafı 0,523 m olan 1100 qulac və hündürlüyü 175 qulac idi, beləliklə, Gizanın Böyük Piramidası ilə eyni nisbətləri və eyni dairəvi simvolizmi göstərirdi. Petri 1892-ci il qazıntı hesabatında yazırdı ki, "Sonra biz Böyük Piramidanın Meidum ölçüsünün tam olaraq analoji nəzəriyyəsinin olduğunu görürük; onların hər birində təqribən 7:44 nisbəti qəbul edilir, çünki bu, radius və dairəyə aiddir … "Bu nisbətlər tam olaraq 51,842 ° və ya 51 ° 50'35 meyilli dörd xarici kənara bərabərdir".

File:Fragment of a limestone stela. Inscribed for the accountant of cattle Pahemy and his wife Iniuset. 18th Dynasty. From tomb 34 at Meidum, Egypt. The Petrie Museum of Egyptian Archaeology, London.jpg|Əhəngdaşı stelasının fraqmenti. Mal-qaranın mühasibi Pahemy və həyat yoldaşı İniuset üçün yazılmışdır. 18-ci sülalə. Misir, Meidumdakı 34-cü məzardan. Petrie Misir Arxeologiya Muzeyi, London
File:Mortuary Temple at Meidum.jpg|Meidum piramidasının meyitxana məbədi
File:Piece of waste limestone. Accounts, in black ink, by workmen of the number of stone blocks delivered for the Meidum Pyramid. 4th Dynasty. From Pyramid waste, mastaba 17 at Meidum, Egypt. The Petrie Museum of Egyptian Archaeology, London.jpg|Tullantı əhəngdaşı parçası. Meidum Piramidası üçün təhvil verilmiş daş blokların sayı işçilər tərəfindən qara mürəkkəblə yazılmışdır. 4-cü sülalə. Piramida tullantılarından, Misir, Meidumda mastaba 17. Petrie Misir Arxeologiya Muzeyi, London
File:MeidumMastaba16SouthSide.jpg|Nefermaat Mastabasından Meidum Piramidasının görünüşü


## Biblioqrafiya
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Meidum: Site of the Broken Pyramid & Remnants of the First True Pyramid- Virtual-Egypt
* John Legon article on the Architectural Proportions of the Pyramid of Meidum 

## İstinadlar