Mövlan Əliyev

**Mövlan Məzahir oğlu Əliyev** - Azərbaycanlı mayor.

## Həyatı
Əliyev Mövlan Məzahir oğlu 17 iyun 1909-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1926-cı ildə FZO məktəbini bitirdikdən sonra, təhsilə olan marağı onu 1930-cu ildə "Lassal" adına Bakı Neft Texnikumuna gətirir, sonra isə 1937-ci ildə Bakı Neft İnstitutunu bitirir. Bir neçə il neft sahəsində işlədikdən sonra M.Əliyev 1939-cu ildə Bakıda Kirov adına Sənaye Akademiyasını bitirib, 1940-cı ildə "Körgöz" rayonuna ikinci katib təyin edilir.

1941-ci ildə o, ailəsi ilə birlikdə Moskvaya V.I.Lenin adına Hərbi-Siyasi Akademiyada təhsilini davam etdirməyə yollanır. Həmin ildə də Moskva şəhərində ÜIK(b)P MK-nın 6 aylıq kursunu bitirir.

Mayor Əliyev Mövlan Məzahir oğlu 1971-ci il oktyabrın 12-də 62 yaşında ürək xəstəliyindən vəfat edir.

## Hərbi fəaliyyəti
O, ailəsini Bakıya yollayaraq, hərbi komissarlığa ərizə yazıb cəbhəyə könüllü göndərilməsini xahiş edir. 1941-ci ilin sonunda — 1942-ci ilin əvvəllərində Şimal-Qərb cəbhəsinin bazasında 52-ci atıcı briqada yaradılır və həmin briqadanın batalyon komissarı mayor Əliyev Mövlan təyin olunur.

1942-ci ilin may ayında 780-ci Artilleriya alayının komandir müavini təyin edilir, həmçinin də 207-ci Don və Stalinqrad cəbhəsinin atıcı diviziyasında vuruşur. Qvardiyaçı mayor M.Əliyev 1942-ci il sentyabrın 13 -dən Stalinqrad (indiki Volqoqrad) döyüşlərində topçu komandiri kimi iştirak etməyə başlayır. Həmin ilin noyabr ayında o, Stalinqrad şəhərində iki ayağından da yaralanır. Amma buna baxmayaraq döyüşlərə davam edir.

1943–1944-cü illərdə M.Əliyev 27-ci qvardiyanın 54-cü atıcı diviziyasının siyasi hissəsinin topçuluq üzrə divizion komandirinin müavini kimi döyüşməkdə davam edir. 1944–1945-ci illərdə atıcı alayının komandiri olmuş mayor Mövlan Əliyev 1944-cü ilin iyun ayında Polşanın Visla çayı ətrafında sağ ayağından güllə yarası alır. Həmin ilin noyabr ayında isə Estoniyanın Narva çayı ətrafında gedən döyüşlərdə kontuziya alır.

Mayor Mövlan Əliyevi Almaniyada qazanılmış qələbənin keşiyində durmaq üçün ilk azərbaycanlı olaraq 1945-ci ilin fevralından Bilzen şəhərinin Şverin rayonunun hərbi komendantı təyin edirlər. Ailəsi ilə birlikdə Almaniyada yaşayan Mövlan Əliyev sonrakı illərdə Maqdeburq mahalının Blankerburq şəhərində kənd təsərrüfatı üzrə hərbi komendantın köməkçisi və 1946–1947-ci illərdə Veniqerod, Maqdeburq mahalının Hərbi Komandanlıüında plan-uçot şöbəsinin müdiri işləyir.

## Siyasi-ictimai fəaliyyəti
Mövlan Əliyev 1948-ci il avqustun 15-də Bakı Şəhər Zəhmətkeş Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsində direktor müavini təyin edilir. M.Əliyev 1948–1952-ci illərdə baş mühəndis vəzifəsindən tutmuş buruq ustası, sex rəisi, sahə müdiri, mədən müdiri vəzifələrində çalışır. O, Duvannı, Qobu, Novxanı, Corat, Bilgəh, Fatmayı və s. kimi yerlərdə neft sahələrində çalışıb. Son iş yeri Qum adası olur və sonra da o, təqaüdə çıxır.

1955-ci il fevralın 15-də isə kənd əhalisinin istəyi ilə Əmircanda Kənd Soveti sədrinin müavini seçilir.

## Təltifləri
* M.Əliyev 1942-ci il dekabrın 22-də SSRI Ali Soveti Rəyasət heyətinin qərarına əsasən "Stalinqradın müdafiəsi uğrunda" ordeni, həmin ildə də "Varşava şəhərinin azad edilməsi uğrunda" medalla təltif edilir.
* 1944-cü ildə M.Əliyev "SSRI-nin Böyük Vətən Müharibəsinin II dərəcəli" ordeni və həmin ildə də "Qırmızı Ulduz" ordeni ilə təlif edilir.
* 23 aprel 1945-ci ildə o, yenidən SSRI Ali baş komandanı, marşal I.V.Stalinin əmrinə əsasən təşəkkür alır və SSRI Ali Soveti Rəyasət heyətinin qərarına əsasən 09 iyun 1945-ci ildə "Berlinin alınması" uğrunda medalla təltif edilir. 1945-ci il aprelin 25-də SSRI Ali Soveti Rəyasət heyətinin qərarına əsasən SSRI Ali baş komandanı, marşal I.V.Stalinin əmri ilə Mövlan Əliyev təşəkkür alır və 09 may 1945-ci ildə "Almaniya üzərində qələbə" uğrunda medalla təltif edilir.
* 1951-ci ildə "Əməyə görə" medal ilə təltif olunur.
* 1965-ci ilin mayında M.Əliyev SSRI Ali Sovetinin Rəyasət heyətinin qərarına əsasən "Böyük Vətən Müharibəsinin 20 illiyi" ilə əlaqədar medalla, avqustda isə müharibədən sonra əmək cəbhəsində qüsursuz çalışdığına görə qabaqcıl işçi kimi medalla təltif edilir. 1967-ci ilin dekabrında isə o, SSRİ Ali Soveti Rəyasət heyətinin qərarı ilə "Silahlı Qüvvələrin 50 illiyi" ilə əlaqədar medalla, 1970-ci ildə "V.I.Leninin anadan olmasının 100 illik yubileyi münasibətilə şanlı əməyə görə" medalla və "Böyük Vətən Müharibəsinin 25 illiyi" medalı ilə təltif edilir.

## İstinadlar