open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ağaxan (titul)

**Ağa Xan** — İsmaili dini icmasının başçısı və Nizarinin irsi titulu . İran şahı Fəth Əli şah bu titulu qızı Fatimə vasitəsilə Məhəmməd peyğəmbərin nəslindən sayılan Kirman hakimi (1800-1881) kürəkəni Əbülhəsənə verib . Lakin sonra I Ağa Xan 1838-ci ildə İranda uğursuz üsyana rəhbərlik etdikdən sonra Əfqanıstan və Sindhə qaçdı . Böyük Britaniyanın dəstəyini qazanaraq Bombeydə məskunlaşmağı bacardı . Əbül Həsənin nəvəsi Sultan Məhəmməd şah (1877-1957), Ağa Xan III Hindistanın siyasi həyatında mühüm rol oynamış , müsəlman əhalidən Britaniya müstəmləkəçiliyinə dəstək almağa çalışmış , xüsusən də bütün dövlətlərin prezidenti olmuşdur.
## Ağa Xan İnkişaf Şəbəkəsi
1967-ci ildə İsmaili İmaməti tərəfindən yaradılmış, bir çox beynəlxalq təşkilatlarla, o cümlədən BMT, BMTİP, BMT-nin Narkotiklərə Nəzarət Proqramı, Dünya Bankı və s., eləcə də bir çox dövlətlərlə əməkdaşlıq edən ən böyük beynəlxalq özəl təşkilatlardan biridir. 1998-ci ildə təşkilat Qazaxıstanla əməkdaşlığa başlayıb, 31 avqust 2000-ci ildə Ağa Xanın Qazaxıstana ilk səfəri baş tutub və nəticədə Tacikistanın iştirakı ilə Orta Asiya Universitetinin yaradılması haqqında Müqavilə imzalanıb .

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Lunenberq basqını (1782)

**Lunenberq basqını** () — 1782-ci ilin 1 iyul tarixində Böyük Britaniya krallığının ərazisi olan Yeni Şotlandiya əyalətinin Lunenburq liman şəhərinə qarşı törədilmiş yağmalama hücumu. Dənizdən təşkil edilmiş hücuma, ABŞ ordusu adından Massaçusets ştatının Feyirhaven şəhərindən olan kapitan Noah Stoddard rəhbərlik etmişdir. Kapitan Noahın olduğu gəmindən başqa daha dörd gəmi və 170 ekipaj üzvü ilə birlikdə təşkil edilən hücum tarix ədəbiyyatlarına Yeni Şotlandiya əyalətinə qarşı edilmiş son böyük hücum kimi daxil olmuşdur.

## Arxa plan

## Basqının təşkil edilməsi

## Nəticə

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Fındıqkimilər

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Stivi Niks

**Stefani Linn Niks** ( ) — ABŞ müğənnisi, bəstəkar və prodüser. O, daha çox Fleetwood Mac qrupundakı fəaliyyəti və solo ifaları ilə tanınır.

O karyerasına keçmiş sevgilisi və duet yoldaşı Lindsi Bukinqam ilə başlamışdır. Onların birgə yazdığı *"Buckingham Nicks"* albomu işıq üzü görür, lakin bu, o qədər də uğurlu olmur. Daha sonra, Niks 1975-ci ildə Fleetwood Mac qrupuna qoşulur. Bu müddətdə o, qrupun formalaşması üçün bir sıra işlər görür. Hətta, qrupun Niks ilə birgə yazdığı *"[[Rumours]]"* adlı albomu  ABŞ-da 20× platin sertifikatı alaraq dünya üzrə ən çox satılan albomlardan biri olmuşdur. 

1981-ci ildə, Fleetwood Mac qrupunun üzvü olaraq qalan Niks solo karyerasına başlamış və ''Billboard'' 200-də birinci yerdə olan *"[[Bella Donna]]"* studiya albomunu yayımlayır. O, Fleetwood Mac qrupu ilə səkkiz studiya solo albomu və yeddi studiya albomu buraxmış və təkcə ABŞ-da təsdiqlənmiş cəmi 65 milyon nüsxə satmışdır.

İlk solo albomu işıq üzü gördükdən sonra *"[[Rolling Stone]]"* ona "Rok-n-rollun hökmdar kraliçası" adını vermişdir. Niks *"Rolling Stone"* tərəfindən Bütün zamanların ən böyük 100 mahnı müəllifi və Bütün zamanların ən böyük 100 müğənnisindən biri olaraq seçilir. Onun Fleetwood Mac qrupu ilə birgə yazdığı "Landslide", "Rhiannon", "Dreams" və qrupun sonuncu hiti olan "Edge of Seventeen" mahnısı "Rolling Stone"un Bütün zamanların ən böyük 500 mahnısı siyahısına daxil edilmişdir. O, əvvəlcə 1998-ci ildə Fleetwood Mac üzvü, sonra isə 2019-cu ildə solo müğənnisi kimi Rok-n-roll şöhrət zalına () iki dəfə daxil edilmiş ilk qadın rok ifaçısıdır.

Niks solo ifaçı kimi səkkiz "Qremmi" mükafatı nominasiyası və iki Amerika Musiqi Mükafatı nominasiyası qazanmışdır. O, Fleetwood Mac ilə çoxsaylı mükafatlar, o cümlədən 1978-ci ildə yayımlanan *"Rumours"* albomuna görə  İlin albomu üçün "Qremmi" mükafatı qazanmışdır.

*"[[Fleetwood Mac]]"*, *"[[Rumours]]"* və *"[[Bella Donna]]"* albomları *[[Billboard]]* tərəfindən "*Billboard* bütün zamanların ən böyük 200 albomu" siyahısına daxil edilmişdir. Bundan əlavə, *"Rumors"* albomu *[[Rolling Stone]]*-un "Bütün zamanların ən böyük 500 albomu" siyahısında bütün zamanların yeddinci ən böyük albomu, həmçinin dördüncü ən böyük albomu kimi qiymətləndirilib.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Dcraw

**Dcraw** — Raw faylları, PPM və TIFF formatlarına çevirmək üçün azad kompüter proqramıdır və Dave Coffin tərəfindən ANSI C dilində yazılmışdır. Raw formatının yeni tətbiqləri ilə dcraw yeni rəqəmsal kameraları dəstəkləmək üçün daim yenilənir. Dcraw çox populyardır və həm pulsuz, həm də kommersiya xarakterli çoxlu sayda RAW proqramlarını dəstəkləyir. Dcraw Unix fəlsəfəsinə uyğun olaraq yazılmışdır: Proqram əmr xətti skriptləri (skriptləri) yaratmaq üçün istifadə etməyə imkan verən əmr xətti rejimində istifadə edilə bilər.

## Dcraw istifadə edən GUI proqramları
* XnView şəkil görüntüləyicisidir.
* Helicon Filter rastr qrafik redaktorudur.
* Mac OS X üçün dcRAW-X
* EasyHDR HDR şəkilləri yaratmaq üçün proqramdır .
* LibRAW

### Raw şəkil çeviriciləri
* UFRaw həm də GIMP qrafik redaktoru üçün plagindir .
* digiKam
* Photivo
* RAWDrop
* Raw Therapee

## İstinadlar
Həyatımın Nəşəsi

**Həyatımın Nəşəsi** () — "Goya Entertainment" şirkəti tərəfindən çəkilən, ilk seriyasının 7 iyul 2023-cü ildə yayımlandığı, Şahin Altuğun rejissorluğunu etdiyi və Ekin Ataların ssenarisini yazdığı komediya janrındakı Türkiyə teleserialıdır. Baş rolları Şəbnəm Bozoklu və Tolqa Təkin oynamaqdadır.

## Məzmun
Hadisələr Şənbakkal ailəsinin xanımı, 17 illik evlilik həyatını sürdürən və 2 uşaq anası olan Nəşənin bir vaxtlar oxuduğu və ailə qurduğu üçün son kursunda yarımçıq qoyduğu tibb fakültəsinə geri qayıtması ilə başlayır. Bir çox hadisələr də elə Nəşənin bu həqiqəti onun bu fikrinə qarşı çıxan Mustafaya deməli olduğu bir zamanda cərəyan edir.

## Aktyor heyəti və obrazlar
Şəbnəm Bozoklu — Nəşə

Tolqa Təkin — Mustafa

Mətin Coşqun — Mehmet

Uğur Demirpehlivan — Saliha

Aras Şenol — Sərdar

Gizəm Kala — Aylin

Ezgi Tombul — Türkan

Sürəyya Güzel — Sevda

Nisan Dökmeci — Zeynep

Said Ege Yıldırım — Emre

Özlem Ünaldı Baza — Səma

Səlma Günəri — Rüçhan

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* TRT 1-in rəsmi saytında "Həyatımın Nəşəsi".
Tarantolu İoanna

**Tarantolu İoanna** (; ) — Ermənistan Kralı Oşinlə evliliyi ilə Ermənistan Kraliçası. Taranto şahzadəsi I Filipin qızı olaraq, Anju sülaləsinin üzvü idi.

## Həyatı
İoanna Taranto şahzadəsi I Filipin birinci həyat yoldaşı Tamar Angelina Komninidən olan qızı idi.

İoannanın valideynlərinin yaxşı münasibəti yox idi: Filip Tamarın zərgərlik əşyalarının qalan hissəsini girov qoymasına baxmayaraq, Anju və Epir sülalələri arasında gedən iki illik münaqişə zamanı onun ailəsinin maraqlarına uyğun hərəkət etdiyindən şübhələnirdi. Tamara etimad göstərməyən Filip ondan boşanmağa qərar verdi və 1309-cu ildə onu zina etməkdə ittiham etdi. O, öz sarayının ən azı qırx lordu ilə cinsi əlaqədə olduğunu və Tarantonun Böyük Palatası lordu Bartolomeo Sinyinulfo ilə xüsusi münasibət qurduğunu etiraf etməyə məcbur oldu. Tamar, yəqin ki, uşaqlarını bir daha görməyərək ya rahibə oldu, ya da Filip tərəfindən həbs edildi. Hər iki halda o, çox keçmədən 1311-ci ildə öldü.

Anasının ölümündən qısa müddət sonra İoanna Filipin 1313-cü ilin iyulunda evləndiyi Yekaterina de Valua-Kurtenenin himayəsində böyüdü. Bu evlilikdən İoanna, Taranto şahzadəsi II Filip də daxil olmaqla, beş ögey qardaş-bacı qazandı.

### Kraliça
1316-cı ilin fevralında İoanna ilk əri, Ermənistan Kralı Oşinlə evləndi. İoanna Oşinin üçüncü arvadı idi, birinci evliliyindən Levon adlı bir oğlu var idi. Bu evlilikdən sonra İrin adını qəbul etdi. Cütlük cəmi dörd il evli qaldı.

Ölümündən sonra, 20 iyul 1320-ci ildə Oşinin yerinə kiçik oğlu Levon (bəzən V Levon olaraq da bilinir) keçdi. Oşinin zəhərləndiyi güman edilirdi.

Oşinin ölümündən az sonra onun əmisi oğlu Korikoslu Oşin namizəd oldu. O, Ermənistanda özünü və ailəsini daha təhlükəsiz etmək istəyirdi. Bunun baş verməsi üçün addımlar atıldı; Oşin ərə getməyə məcbur edilən İoanna ilə evləndi. Oşin qızı Alisanı İoannanın ögey oğlu Levon ilə evləndirdi. Oşin, ehtimal ki, Kral Oşinin bacısı Zabelin və onun iki oğlunun ölümünə də cavabdeh idi ki, rəqib iddiaçıları aradan qaldırsın.

İoanna 1323-cü ilin martında vəfat etdi, o, ikinci həyat yoldaşından daha çox yaşadı.

İoannanın ölümündən altı il sonra Levon üstünlük qazandı, rəqibindən qisas aldı. İoannanın əri və qaynı Konstantin, Ermənistan konstabili və Lampron lordu və Levonun arvadı Alisa padşahın əmri ilə öldürüldü, Oşinin başı İlxana, Konstantin isə Əl-Nəsr Məhəmmədə göndərildi.

## Övladları
İlk evliliyində bir övladı var:
*Georgi (1317–1323-dən sonra), gənc öldü

Oşin və İoannanın bir qızı var idi:
*Mariya, ardıcıl olaraq iki erməni Kilikiya Kralı V Konstantin və VI Konstantinlə evləndi. Problemi var idi.

## Həmçinin bax

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ya istiqlal, ya ölüm (serial)

**Ya İstiqlal Ya Ölüm** — Yasin Uslunun rejissorluq etdiyi, ssenari müəllifi Ercan Mehmet Erdem olan, Türkiyə istehsalı tarixi mini televiziya serialıdır.
Serialda İstanbulun işğalı və 16 mart 1920-ci ildə Parlamentin dağıdılması, Mim Mim qrupunun işğal altında olan İstanbulda mübarizəsi, Mustafa Kamal Paşanın liderliyində təcəssüm olunan Kuvâ-yi Milliyə hərəkatı və yeni hadisələr yer alır. Ankarada 23 aprel 1920-ci ildə parlamentin açılışı ilə birlikdə qurulma prosesi izah edilir.
Serial 20 aprel 2020-ci ildə 12-ci seriyası ilə finala çıxdı.

## Aktyor və personajlar

## Yayım təqvimi

## İstinadlar
Adnan Əhmədzadə

**Adnan Əhmədzadə** () — azərbaycanlı iş adamı.

## Həyatı
Adnan Əhmədzadə 24 yanvar 1978-ci ildə anadan olub.

### Şəxsi həyat

Ailəlidir, dörd övladı var.

### Karyera
1998–2005-ci illərdə SOCAR-ın Xarici İqtisadi Əlaqələr İdarəsində (2003-cü ildən Marketinq və İqtisadi Əməliyyatlar İdarəsi) İxrac əməliyyatları idarəsində ekspert vəzifəsində çalışıb.

2005–2006-cı illərdə "Azərtrans" MMC-nin baş direktoru vəzifəsində çalışıb;

2006–2019-cu illərdə SOCAR-ın Marketinq və İqtisadi Əməliyyatlar İdarəsində aşağıdakı vəzifələrdə çalışıb;	

2006 – 2007 Nəqliyyat və Ekspedisiya İdarəsinin rəis müavini;

2007 – 2008 Ticarət əməliyyatlarında kommersiya riskləri şöbəsinin müdiri;

2008 – 2010 İqtisadi əməliyyatlar şöbəsinin rəis müavini;

2010 – 2019 SOCAR Marketinq və İqtisadi Əməliyyatlar İdarəsinin baş meneceri. 2018-ci ildə SOCAR Trading-in icraçı direktoru vəzifəsinə təyin edilib.

2019-cu ildə SOCAR-ın investisiyalar və marketinq üzrə vitse-prezidentinin müavini vəzifəsinə təyin edilib.

2023-cü ildən ABDA Invest Holding-in təsisçisi və sədridir.

2023-cü ildən Azərbaycan Koşiki Karate-do Federasiyasının fəxri prezidentidir.

## Mükafatları
Azərbaycanın neft sənayesinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 2015-ci ildə Prezident İlham Əliyev tərəfindən "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunub.

## Həmçinin bax

* Rövnəq Abdullayev
* Anar Əlizadə

## İstinadlar
Nigerdə hərbi çeviriliş

**Nigerdə hərbi çeviriliş** () - 2023-cü ilin 26 iyul-28 iyul tarixləri arasında Nigerin paytaxtı Niamey şəhərində baş vermiş hərbi çevriliş. Çevriliş nəticəsində ölkənin prezidenti Məhəmməd Bazumun saxlanılıb və Prezident Qvardiyasının komandiri general Əbdürəhaman Çiani hakimiyyəti ələ keçirdib.

## İstinadlar
Qətl

**Qətl** — kimisə həyatdan məhrum etmə . Demək olar ki, həmişə və dünyanın bütün mədəniyyətlərində bu, mənəvi cəhətdən pislənən və qanunla cəzalandırılan bir hərəkət, cinayətdir.

Ədli tibbdə qətl zorakı ölüm növlərindən biri hesab olunur . Geniş mənada qətl bir ölüm növü kimi insan həyatına qəsdən və ehtiyatsızlıqla ölümə səbəb olan müxtəlif hücumları əhatə edir . Müasir cinayət hüququnda qətl daha dar bir şərhdən irəli gəlir: yalnız başqa bir insanın qəsdən ölümünə səbəb olma kimi başa düşür. Qətl törədən şəxs **qatil**, **cani**, **cinayətkar** və s. adlandırılır.

Ölüm cəzasının özü adam öldürmədir, lakin dövlət tərəfindən qanuniləşdirilmiş və məhkəmənin yekun hökmü və ya (tarixi olaraq) digər dövlət və ya hərbi hakimiyyət orqanlarının qərarı ilə həyata keçirilən cəza kimi tətbiq edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mateus Silva

**Matteus Silva** (, ) — Braziliyalı futbolçu. Azərbaycan Premyer Liqasında yarışan "Qarabağ" klubunda sağ cinah müdafiəçisi kimi çıxış edir.

Mateus Silva  "EA Sports FC 26" oyununda "Football Ultimate Team" rejimində "UEFA Prime Time" oyunçuları arasında yer alıb.

## İstinadlar
Suvorov (dəqiqləşdirmə)

* Suvorov (şəhər) — Rusiya Federasiyasında şəhər.
* Suvorov abidəsi (Rostov-na-Donu)

## Həmçinin bax
* Suvorov ordeni
IEEE 802.11be

**IEEE 802.11be**, **Wi-Fi 7** və ya **Extremely High Throughput (EHT)** – IEEE 802.11 standartının növbəti versiyası. O, 802.11ax standartına əsaslanaraq, 2.4, 5 və 6 GHz tezlik diapazonlarında stasionar və piyada sürətləri ilə daxili və açıq havada işləyən simsiz lokal şəbəkə olmağı hədəfləyir. Faktiki nəticələr xeyli aşağı olsa da, sürətlərin nəzəri olaraq maksimum 46 Gbit/s-ə çatacağı gözlənilir.

802.11be-nin hazırlanması davam edir. İlkin layihə 2021-ci ilin martında təqdim edilsə də, yekun variantı 2024-cü ilin əvvəlinə gözlənilir. Buna baxmayaraq, 2022-ci ildə qaralama halında olan standartlar əsasında çoxlu sayda məhsul açıqlanmışdır. Onlar 2023-cü ilin əvvəllərində bazara çıxarılmışdı.

Qlobal Wi-Fi 7 bazarı 2023-cü ildə 1 milyard ABŞ dolları həcmində qiymətləndirilir. 2030-cu ilə qədər bu rəqəmin 24,2 milyard ABŞ dollarına çatacağı proqnozlaşdırılır.

## Əsas xüsusiyyətlər
Aşağıdakılar Qaralama 3.0-da təsdiq edilmiş əsas xüsusiyyətlərdir:

* 4096-QAM (4K-QAM) hər bir simvolun 10 bit əvəzinə 12 bit daşımasına imkan verir ki, bu da Wi-Fi 6-nın 1024-QAM-dan 20% daha yüksək nəzəri ötürmə sürəti ilə nəticələnir
* Bitişik və ayrı 320/160+160 MHz və 240/160+80 MHz ötürmə genişliyi
* Multi-Link Operation (MLO), müxtəlif tezlik diapazonları və kanallar üzrə eyni vaxtda məlumat göndərmək və qəbul etməklə tutumu artıran xüsusiyyətdir. (2,4 GHz, 5 GHz, 6 GHz)
* MLO-nun istifadəsi sayəsində 1/100-ə qədər gecikmənin olması
* 16 ötürücü axını və MIMO (; ) protokol təkmilləşdirmələri
* Çevik Kanal İstifadəsi () – kiçik müdaxilələrdən sonra bütün Wi-Fi kanalını bloklaya bilər. Preambula zədələnməsə belə kanalın qalan hissəsini istifadə etməyə davam edir. Lakin müdaxilənin təsirinə məruz qalan bir hissəsi bloklana bilər.

## Sürət təyinatı

## Həmçinin bax

* Wi-Fi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İnternetin əsas şəbəkələri

**İnternetin əsas şəbəkələri** – böyük və strateji cəhətdən bir-birinə bağlı kompüter şəbəkələri və İnternetin əsas ruterləri arasında əsas məlumat daşıyıcıları ilə müəyyən edilə bilər. Bu məlumat marşrutları kommersiya, hökumət, akademik və digər yüksək tutumlu şəbəkə mərkəzləri, eləcə də ölkələr, qitələr və okeanlar arasında internet trafikini mübadilə edən, İnternet mübadiləsi nöqtələri və şəbəkəyə giriş nöqtələri tərəfindən yerləşdirilir. İnternet xidmət provayderləri, ilk növbədə hesablaşmadan azad baxış prinsipi ilə idarə olunan, özəl olaraq razılaşdırılmış qarşılıqlı əlaqə müqavilələri ilə İnternet magistral trafikində iştirak edirlər.

Nəticədə İnternet, onun magistral şəbəkələri mərkəzi nəzarət və ya koordinasiya vasitələrini etibarlı saymır və heç bir qlobal şəbəkə siyasətini həyata keçirmir. İnternetin davamlılığı onun əsas memarlıq xüsusiyyətlərindəndir. Xüsusən də şəbəkə elementlərində mümkün qədər az şəbəkə statusu və nəzarət funksiyalarının yerləşdirilməsi ideyasından irəli gəlir. Bunun əvəzinə məlumatların bütövlüyünü, etibarlılığını və autentifikasiyasını təmin etmək məqsədilə əməliyyatların əksəriyyətini yerinə yetirmək üçün əlaqənin son nöqtələrinin etibarlılığı fikrinə əsaslanır. Bundan əlavə, müasir şəbəkə əlaqələri yüksək dərəcədə çoxlu və mürəkkəb real vaxt marşrutlaşdırma (router) yükünü tarazlaşdırmaq və həddindən artıq yüklənmənin qarşısını almaq üçün alternativ rabitə yolları təmin edir.

Tier 1 şəbəkələri kimi tanınan ən böyük provayderlər o qədər əhatəli şəbəkələrə malikdirlər ki, onlar digər provayderlərdən tranzit müqavilələri almırlar.

## Həmçinin bax
* Defolt azad zona
* Internet2
* Mbone
* Şəbəkə xidməti təminatçısı
* Əsas DNS serverləri
* Paket kommutasiyası
* Trunking

## Həmçinin oxu
* Greenstein, Shane. 2020. "The Basic Economics of Internet Infrastructure." *Journal of Economic Perspectives*, 34 (2): 192–214. DOI: 10.1257/jep.34.2.192

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* About Level 3
* Russ Haynal's ISP Page
* US Internet backbone maps
* Automatically generated backbone map of the Internet 
* IPv6 Backbone Network Topology
Naim Fətəliyev

**Naim Sadıq oğlu Fətəliyev** — Azərbaycan mühəndisi və dövlət xadimi, Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyəti sədrinin müavini (1985–1990), Azərbaycan SSR Ali Soveti sədrinin müavini (1990–1991), "Azərineft" Dövlət konserninin vitse-prezidenti (1992).

## Həyatı
Naim Sadıq oğlu Fətəliyev 1935-ci ildə anadan olmuşdur. Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunu və Bakı Ali Partiya Məktəbini bitirmişdir.

Naim Fətəliyev əmək fəaliyyətinə 1954-cü ildə Əliheydər Qarayev adına Bakı neftayırma zavodunda operator köməkçisi kimi başlamış, sonra bu müəssisədə operator, qurğu rəisi işləmişdir. 1965–1976-cı illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Neft və qaz sənayesi şöbəsinin təlimatçısı, Partiya-təşkilat işi şöbəsinin inspektoru olmuşdur.

1976–1977-ci illərdə Naim Fətəliyev Neft, Kimya və Qaz Sənayesi Fəhlələri Həmkarlar İttifaqı Azərbaycan Respublika Komitəsinin sədri olmuş, 1977–1985-ci illərdə Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Şurasının katibi vəzifəsində çalışmışdır. 1985-ci ilin dekabr ayında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyəti sədrinin müavini seçilmişdir. 1992-ci ilin yanvar ayından "Azərineft" Dövlət konserninin vitse-prezidenti olmuşdur.

Naim Fətəliyev 1962-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur. O, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin X və XI çağırış deputatı, eləcə də Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin üzvü seçilmişdir. "Xalqlar dostluğu" ordeni və SSRİ medalları ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar
Keratoz

**Keratoz** (**'+**') epidermisin hüceyrə növü olan keratinositlərdən ibarət keratinin dəridə və ya selikli qişada böyüməsidir. Daha konkret olaraq keratozun aşağıdakı növləri var:

* aktinik keratoz - (həmçinin günəş keratozu kimi tanınır) bədxassəli hesab olunur
* xroniki çapıq keratozu
* karbohidrogen keratozu
* keratosis pilaris (bu növünə həm də follikulyar keratoz deyilir)
* seboreik keratoz - bədxassəli *deyil*

## İstinadlar
Denis Maykl Rohan

**Denis Maykl Rohan** (; ) — 21 avqust 1969-cu ildə Əl-Əqsa məscidini yandırmağa çalışan və "Tanrı kilsəsi" təşkilatına mənsub olan Avstraliya xristianı. Hücumun səbəbi kimi özünü tanrının nümayəndəsi olaraq gördüyünü və məscidin dağıdılmasının Məsihin zühurunu sürətləndirəcəyinə inandığını bildirmişdir. Hücum cəhdi nəticəsində məsciddə yanğın baş vermiş və yanğından sonra Əl-Əqsa məscidinin divarlarında ziyanın olduğunu bildirilmişdir. Hücumdan sonra məhkəmə önünə çıxarılmış, onun ruhi xəstə olduğu qənaətinə gəlinmişdir.

O, 14 may 1974-cü ildə "ailəsi ilə birlikdə psixiatrik müalicə almaq üçün humanitar əsaslarla" İsraildən qovulmuşdur. Daha sonra Avstraliyadakı Kellen-Park xəstəxanasına köçürüldmüşdür. Bəzi mənbələr onun 1995-ci ildə öldüyünü bildirir, lakin "Australian Broadcasting Corporation" (ABC) tərəfindən 2009-cu ildə aparılan araşdırmada onun hələ də sağ olduğu məlum olmuş, bir neçə ildən sonra "ABC" jurnalistinə verdiyi müsahibə üzə çıxmışdır.

## İstinadlar
Qarpız bəhməzi

## Hazırlanma qaydası

Qarpız bəkməzini bişirərkən nəzərə almaq lazımdır ki, qarpız şirəsində 8-10% şəkər vardır. Əgər şirə çəkilib bişirilsə qatı sirop-bəkməz alınar. Bunun üçün yaxşı yetişmiş qarpızları seçmək lazımdır.

Qarpızlar yaxşı yuyulur, bir ləyəndə 2-4 parçaya bölünür. İçi dəmir qaşıqla qaşınıb çıxarılır və əzilir. Əzilmiş iç aşsüzəndən, ya da süzgəcdən keçirilir, şirə isə tənzifdən süzülür.

Bişirməmişdən əvvəl şirə təmiz olmalıdır. Bişirərkən şirənin üstündə qırmızı köpük əmələ gəlir, o yığılır və həll olunmamış hissəciklərdən təmizləmək üçün şirə bir də süzülür. Bişirərkən od gur olmamalıdır və tez-tez qarışdırılmalıdır ki, dibi yanmasın. Şirə 5-6 dəfə azaldıldıqda bəkməzin hazır olub-olmamasını yoxlamaq olar. Bunun üçün bir neçə damcı şirə soyuq nəlbəkiyə tökülür və soyudulur. Soyumuş damcı yayılmırsa, ya da çox ləng yayılırsa, deməli, bəkməz hazırdır.

Hazır bəkməz bal kimi özüllü olur. Bəhməz butulkalarda, ya da şüşə bankalarda saxlanılır.

Əlavə olaraq bildirmək istərdik ki, qovun bəhməzi qarpız bəhməzi kimi bişirilir. Qovun kəsilir, tumları çıxarılır, sonra içi əzilir, ya da ət maşınından keçirilir, şirə tənzifdən süzülür və oda qoyulur. Əgər qovunun içi bərkdirsə və şirəni çıxartmaq olmursa, onda iç xırda-xırda doğranır, üstünə azca su tökülüb odun üstünə qoyulur və 50-60 dəqiqə bişirilir. Sonra sıxılıb şirə çıxarılır, süzülür və bişirilir.

## Bostan bitkiləri

Azərbaycanda bostan bitkilərinin əkildiyi sahələr qədimdən bostan adlanır. Əsas bostan bitkiləri qovun, qarpız və qabaqdır. Bunlara qabaqkimilər deyilir. Bu bitkilər istisevən, quraqlığa davamlı, yerə sərilən, yaxud sarmaşandır. Özbəkistanda Cərco, Azərbaycanda Corat və Kürdəmir qovunlarının şöhrəti geniş yayılmışdır. Keçmişdə qovun çöldə işləyən ailənin əsas yeməyi idi. Uzaq yola çıxanlar özləri ilə çoxlu qovun götürərdilər ki, yolsa susuzluğun və aclığın qarşısını ala bilsinlər. Qovunu qış üçün dilim-dilim doğrayıb qurudur, evlərin tavanından asıb, qışa saxlayırdılar; ondan bəhməz və ya bal hazırlayır, bir sıra xəstəlikləri qovunla müalicə edirdilər.

## İstinadlar
Evdarlıq (Azərnəşr 1993, səh. 236)
Bazgəşti-ədəbi

***Bazgəşti-ədəbi*** (; ) — XVIII əsrdə İranda meydana çıxan və fars ədəbiyyatında "səbki-Xorasani" və İraq üslublarının geri qaytarılmasını müdafiə edən ədəbi üslub və hərəkatın adı.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
*  Daadbeh, Asghar (2015). "Bāzgasht-i Adabī". In Madelung, Wilferd; Daftary, Farhad (eds.). Encyclopaedia Islamica Online. Brill Online. ISSN 1875-9831.
*  Hanaway, William L. (1989). "Bāzgašt-e adabī". In Yarshater, Ehsan (ed.). Encyclopædia Iranica, Volume IV/1: Bāyju–Behruz. London and New York: Routledge & Kegan Paul. pp. 58–60. .
Bəylərbəylik (Səfəvilər)

**Bəylərbəylik** — Səfəvilər imperiyasında böyük inzibati qurum. Hər bir bəylərbəyliyi bir bəylərbəyi (baş komandan) idarə edirdi. Bu termin ilk olaraq Osmanlı imperiyasında istifadə edilmişdir.

XVII əsrdə Səfəvi dövləti on üç bəylərbəyliyinə bölünmüşdü. Səfəvilər dövlətində şahın və ya hökmdarlıq edən sülalənin şəxsi mülkiyyətində olan torpaqlar bəylərbəyliklərinə daxil deyildi.

Adətən xan titulunu daşıyan bəylərbəylər inzibati hakimiyyətə sahib idilər və yerli qoşunlara başçılıq edirdilər. XVII əsrin əvvəllərində Səfəvi şahları bəylərbəylərinin hakimiyyətini məhdudlaşdırmağa çalışsalar da, buna nail ola bilməmişdilər.

## İstinadlar
Vəkil (Səfəvilər)

***Vəkil*** — Səfəvilər imperiyasının iyerarxiyasında ən yüksək vəzifələrdən biri, səltənətin inzibati və bəzi dini işlərində canişin.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat

* 

## Əlavə ədəbiyyat

*
Daruğa

***Daruğa*** (, ;  – "basmaq", "möhürləmək") — Monqol imperiyasında ərazi vahidi. Bir daruğa daruğaçı tərəfindən idarə olunurdu.

Sonralar bu termin vilayət üçün, əsas da XV–XVI əsrlərdə Kazan və Sibir xanlıqlarında istifadə edilmişdir. XVI–XVIII əsrlərdə Rusiya imperiyasının türklər yaşayan bölgələrində istifadə edilmişdir. Səfəvi İranında bu, prefekt mənasını verən bir titul olmuşdu.  Çoxsaylı Səfəvi daruğalarından biri Səfiquli xan idi.

1762-ci ildə başqırd xalqı Kazan, Noqay, Osin Daruğa və Sibir daruğalarına nəzarət edirdi.

## İstinadlar
Üç bacı (Türkiyə teleserialı)

**Üç Bacı**— Rejissoru Eda Teksöz, ssenari müəllifi Nilüfer Özçelik və Sevgi Yılmaz olan, ilk bölümü 22 fevral 2022-ci ildə yayımlanan dram və romantik Türk serialıdır. Serial İclal Aydının eyniadlı romanından götürülüb.

## Mövzu

3 bacının adı Türkan, Dönüş və Deryadır. 3 bacı, onları gözləyən gözəl illərin xəyalını qururlar.

## Çəkimlər

Serialın çəkilişləri Ayvalıkda baş tutur.

## Aktyor və personajlar

## Yayım cədvəli

## İstinadlar
Kambocada minalar

**Kambocada minalanmış ərazilər** — Cənub-Şərqi Asiyada yerləşən Kambocada mina problemi. Ölkədə, xüsusilə şəhərətrafı ərazilərdə minalar ilə bağlı böyük problem mövcuddur. Minalar səbəbindən 40,000-ə yaxın amputasiya halı qeydə alınmışdır ki, bu da dünyada ən yüksək göstəricilərdən biridir. Kamboca Minalar ilə Mübarizə Mərkəzi (KMMM) hesab edir ki, Kambocada dörd-altı milyon mina və digər partlamamış hərbi sursat ola bilər. Bununla belə, bəzi hesablamalara görə on milyona qədər mina var.

Kambocada Çin istehsalı olan minalar 1970-ci və 1980-ci illərdə Kambocada vətəndaş müharibəsi zamanı bir-birləri ilə toqquşan fraksiyalar tərəfindən yerləşdirilmişdir. Kambocada piyada əleyhinə minalar ilə qarşılanan ümumi problem odur ki, minaları yerləşdirənlərdə onların yerləri ilə bağlı xəritələri yoxdur və ya onların yerlərini xatırlamırlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Landmines Cambodia Mekongnet
* Landmines in Cambodia
* Effects of Landmines on children population Unicef
* CNN article: Clearance of Landmines in Cambodia CNN 2010
* UN articles on landmines consequences on children populations
* Disability due to landmines in Cambodia 9 Feb 2010
* Geographic January 2010
* Lifetime Events and Posttraumatic Stress Disorder in 4 Postconflict Settings JAMA
* Landmines Database by Country and Landmines Awareness Training
* Mines Advisory Group (MAG) Cambodia maginternational.org
Vilayət (Səfəvilər)

**Vilayət** () — Səfəvilər dövləti daxilində yarımmuxtar əyalət kimi fəaliyyət göstərən inzibati bölgü növü.

Vilayətlər ölkənin sərhəddində, əsasən dağlıq ərazilərində yerləşirdi. Əhəmiyyət sırasına görə beş vilayət Ərəbistan, Luristan, Gürcüstan, Kürdüstan və Bəxtiyari torpaqları idi.

Vilayəti, demək olar ki, müstəqil qubernator olan "vali" ("canişin", "qubernator") idarə edirdi. Valilər, ümumiyyətlə, tanınmış yerli ailələrə mənsub idi və rəsmi olaraq şah tərəfindən regional muxtariyyətin kompromisi kimi seçilirdi. Buna baxmayaraq, onlar irsi şəkildə hökmranlıq edirdilər. Nadir hallarda vali heç bir əlaqəsi olmayan bir vilayətə təyin olunurdu. Bu, 1680-ci illərin Kürdüstanında baş tutmuş problemlərə səbəb ola bilər ki, burada Şah Süleyman (1666–1694) tərəfindən təyin edilmiş qeyri-kürd vali yerli əhali tərəfindən qovulmuşdu.

Rəisləri yaxşı rəftarda saxlamaq üçün onların ailə üzvlərindən biri (çox vaxt oğul olur) İsfahanda girov saxlanılırdı. Valilər şaha sədaqətlərini rəsmən göstərir və onun adına sikkələr zərb edirdilər. Valilər adi bir qubernatorun malik olmadığı hüquqlardan istifadə edirdilər, o cümlədən: öz bölgələrinin idarə edilməsinə mütləq nəzarət, öz büdcələrinə və milislərinə malik olmaq və öz vassal münasibətlərini idarə etmək. Şah nadir hallarda bu işlərə qarışırdı.

Vəlilərin şaha ödəməli olduğu xəraclar vəziyyətə görə dəyişirdi. Tələblər adətən kiçik idi, məsələn, Səfəvilərin son dövrlərində Luristandan iyirmi ərəb atı, 200 qatır və bir sıra qiymətli əşyalar alınmışdı. Müharibə zamanı Lorestanın 12,000-ə qədər süvari və bərabər sayda piyada təmin edəcəyi gözlənilirdi.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat

* 
*  

## Əlavə ədəbiyyat

* 
*
Şahbəndər

**Şahbəndər** () — Səfəvilər imperiyasında və Hind okeanının digər sahillərində də tanınan limanların rəsmisi. Şahbəndər tacirlərə və vergilərin yığılmasına rəhbərlik edirdi.

Şahbəndənin ofisi ilk dəfə İranda meydana çıxmış və oradan Hind okeanı hövzəsinə yayılmışdı.

Sonralar İranın liman şəhərləri üçün köhnəlmiş şahbəndər termini sonra İran daxilində fəaliyyət göstərən türk tacirlərinin maraqlarını təmsil edən məmur üçün istifadə olunurdu.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

*  Raymond, A. & Hooker, M.B. (1997). "S̲h̲āh Bandar". In Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W. P. & Lecomte, G. (eds.). Encyclopaedia of Islam. Volume IX: San–Sze (2nd ed.). Leiden: E. J. Brill. .
Ankhe

**Ankhe** () — Vyetnamın Zyalay vilayətində şəhər, birinci dərəcəli inzibati bölgü. Əhalisi 63,118 nəfərdir.

Sahildəki Kuinyon və Mərkəzi dağlıqdakı Pleyku arasında mühüm QL-19 magistral yolu üzərində yerləşən Ankhe Vyetnam müharibəsi zamanı strateji əhəmiyyətə malik idi.

## Tarixi
1965-ci ilin avqustunda ABŞ-nin 1-ci süvari diviziyası Ankhe yaxınlığında Kemp Redkliff bazasını qurmuşdu. Həmin ilin sentyabrında şəhərdən 30 km aralıda Annin döyüşü baş vermişdi. Kemp Redkliff 1970-ci ilin sonuna qədər ABŞ ordusunun müxtəlif bölmələri tərəfindən istifadə edilmiş, sonra Vyetnam Respublikası Silahlı Qüvvələrinə təhvil verilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
*
Pleyku

**Pleyku** () — Vyetnamın mərkəzi hissəsində şəhər. Zyalay vilayətinin paytaxtı. Mütləq hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 755 metrdir. 2013-cü il tarixinə əhalinin sayı 146,073 nəfər idi.

## İstinadlar
Kuinyon

**Kuinyon** () — Vyetnamın mərkəzi hissəsində şəhər, Bindin vilayətininin inzibatı mərkəzi. Ümumi sahəsi 286 km2 olan 16 şəhər və 5 kənd rayonuna bölünür. 2009-cu ildə şəhərin əhalisi 280,900 nəfər idi. Tarixən iqtisadiyyat kənd təsərrüfatı və balıqçılıq üzərində qurulmuşdur. Son illərdə xidmət və turizm istiqamətində əhəmiyyətli dəyişikliklər baş vermişdir. İstehsal sektoru da əhəmiyyətlidir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Bakkan

**Bakkan** () — Vyetnamın şimalında şəhər. birinci dərəcəli inzibati vahid, Bakkan vilayətinin inzibati mərkəzi.

Şəhərin əsası 1880-ci ildə Kau çayı yaxınlığında qala kimi qoyulmuşdur. Bakkan qərbdə Tyodonq, (şimal və şimal-şərqdə Batthonq, cənub-şərq və cənub-qərbdə Tyomoy mahalları ilə həmsərhəddir. Şəhərin sahəsi 137 km2-dir.

İnzibati cəhətdən 6 şəhər məhəlləsinə və 2 icmaya bölünür.

## İstinadlar
Vyetnam Respublikası Silahlı Qüvvələri

**Vyetnam Respublikası Silahlı Qüvvələri** (; abbr. *QLVNCH* və ya *VRSQ*) — Vyetnam Respublikasının (Cənubi Vyetnam) silahlı qüvvələri. 1955-ci ildə yaradılmış və 1975-ci ildə fəaliyyətini dayandırmışdır.

Vyetnam Respublikası Silahlı Qüvvələri Vyetnam müharibəsində mühüm rol oynamışdır. Cənubi Vyetnam hökumətinin hərbi dayağı olan VRSQ ölkəni Vyetkonq və Şimali Vyetnam qüvvələrinə qarşı müdafiə etməyə çalışmışdır.

## Qolları
Cənubi Vyetnamın silahlı qüvvələri üç xidmət qolundan ibarət idi:

* Quru Qüvvələri
* Hava Qüvvələri
* Hərbi-Dəniz Qüvvələri
* Dəniz Piyadaları

## Tarixi
Vyetnam Respublikası Silahlı Qüvvələri 1955-ci ildə Vyetnamı şimal və cənuba bölən Cenevrə razılaşmalarından sonra yaradılmışdır. Cənubi Vyetnamın rəsmi hərbi qüvvəsi kimi yaradılmış VRSQ ölkənin suverenliyini qorumaq və kommunist şimalın artan təsirinə qarşı durmaq məqsədi daşıyırdı.

VRSQ-nin bir sıra problemləri var idi. Cənubi Vyetnam hökumətindəki korrupsiya və xalq dəstəyinin olmaması kimi müxtəlif amillər ordunun effektivliyinə mane olurdu. Bundan əlavə, ABŞ məsləhətçiləri ilə VRSQ rəhbərliyi arasında əlaqənin kəsilməsi bəzən koordinasiya və strategiyanın icrasında problemlərə gətirib çıxarırdı.

#### Vyetnamlaşdırma
1969-cu ildə ABŞ-nin prezidenti Nikson "Vyetnamlaşdırma" adlanan siyasət elan etmişdir. Bunun mahiyyəti VRSQ-ni effektiv döyüş qüvvəsinə çevirmək, eyni zamanda Amerika qoşunlarının ölkədən çıxarılmasına başlamaq idi. VRSQ daha çox yeni silahlar almağa başladı, strukturu genişləndi. 1970-ci ildə VRSQ ABŞ qoşunları ilə birgə həyata keçirilən Kambocaya hücum zamanı uğurla fəaliyyət göstərmişdi. Bununla belə, 1971-ci ildə müstəqil şəkildə Laosun işğalı cəhdi VRSQ üçün ağır məğlubiyyətlə başa çatmış və bu, rəhbərliyinin səriştəsizliyinin VRSQ -ın əsas problemi olaraq qaldığını göstərmişdi.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 

## Xarici keçidlər

*  — Краткая информация об АРВ.
*  — Сайт, посвящённый южновьетнамскому генералу Нгуену Ван Хиеу. Множество статей, связанных с АРВ.
*  — Серия интервью с бывшими военнослужащими АРВ.
*  — Хроникально-документальный фильм об армии Южного Вьетнама.
Zyangiya

**Zyangiya** () — Vyetnamda şəhər, Daknonq vilayətinin paytaxtı. Şəhər statusu hökumətin 27 iyun 2005-ci il tarixli 82/2005/NĐ-CP fərmanı ilə verilmişdir. Hoşimindən 253 km və Buonmetxuot şəhərindən 120 km məsafədə yerləşir.

## Tarixi
1975-ci ilə qədər Zyangiya Cənubi Vyetnamda Kuandık vilayətinin bir hissəsi idi. Sonradan Daknonq vilayəti yaradılmışdır.

2005-ci ildə Zyangiya hökumətin 82/2005/NĐ-CP fərmanı ilə birinci dərəcəli inzibati vahid statusu almışdır.

## İstinadlar
Donqsoay

**Donqsoay** () — Vyetnamın cənubunda şəhər, birinci dərəcəli inzibati vahid, Binfıok vilayətinin inzibati mərkəzi.

Donqsoay Rat çayı üzərində, Hoşimin şəhərindən təxminən 110 km şimalda və Kamboca ilə sərhəddən 110 km məsafədə yerləşir. 2014-cü ilin məlumatlarına görə əhalinin sayı 95,820 nəfərdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Şəhərin rəsmi saytı
Kuanqçi

**Kuanqçi** (, ) — Vyetnamın mərkəzi hissəsində, Kuanqçi vilayətində şəhər və liman. Əhalisi 20 min nəfərdən azdır.

## Tarixi
Şəhərin əsas xüsusiyyəti 1824-cü ildə tikilmiş Kuanqçi qalasıdır.

1950–1970-ci illərdə şəhər Cənubi Vyetnam ərazisində yerləşirdi və eyniadlı vilayətin mərkəzi idi. Vyetnam müharibəsi zamanı üç dəfə döyüş səhnəsinə çevrilmişdir. 1968-ci ilin yanvarında Tet hücumu zamanı kommunist qoşunları ilk dəfə şəhərə basqın etməyə cəhd etmiş, lakin uğursuz olmuşdur. Pasxa hücumu zamanı onlar 1 may 1972-ci ildə Kuanqçini ələ keçirməyi nail olmuş, 16 sentyabrda Cənubi Vyetnam ordusu döyüşlər zamanı böyük ziyan dəymiş şəhərə nəzarəti yenidən bərpa etmişdilər. Şəhər 19 mart 1975-ci ildə Bahar hücumunun zirvəsində Şimali Vyetnam Ordusu tərəfindən birdəfəlik ələ keçirilmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 

## Xarici keçidlər

* Quang Tri Citadel
Dalat

**Dalat** () — Vyetnamın mərkəzi dağlıq ərazilərində yerləşən şəhər, Lamdonq vilayətinin paytaxtı. Dəniz səviyyəsindən təqribən 1,475 metr yüksəklikdə Lanqbian platosunda yerləşir. Hanoydan 1,491 km, Hoşimin şəhərindən 300 km məsafədə yerləşir.

Şəhərin adının lati dilindən yaranmışdır və mümkün tərcümələrdən biri də "lat tayfasının çayıdır".

## İqtisadiyyatı
Şəhərin iqtisadiyyatını kənd təsərrüfatı (meyvə, gül, çiyələk, üzüm, qəhvə becərilməsi), şərabçılıq, turizm, elmi tərəqqi (Dalat Vyetnam elminin mərkəzlərindən biridir) təşkil edir.

## İstinadlar
Ngialo

**Ngialo** () — Vyetnamın şimal-qərbində, Yenbay vilayətində şəhər (birinci dərəcəli inzibati vahid).

Bilayətin cənub hissəsində, inzibati mərkəzi Yenbay şəhərindən cənub-qərbdə, dəniz səviyyəsindən 264 metr yüksəklikdə yerləşir. Txia çayı (Xonqxa çayının qolu) şəhərdən axır. Ngialonun sahəsi 29,67 km2-dir.

2009-cu ilin məlumatlarına görə əhalinin sayı 27,336 nəfərdir.

## İstinadlar
Nqoklak (şəhərcik)

**Nqoklak** () — Vyetnamda, Txanxoa vilayətində şəhər, Nqoklak mahalının inzibati mərkəzi.

## Tarixi
İndiki Nqoklak şəhərinin əksəriyyəti əvvəllər Nqoklak mahalında yerləşən Nqokkhe icması idi. Nqokkhe icması 25 iyun 1963-cü ildə Kaokkhe icmasının ərazisinin və əhalisinin bir hissəsinin ayrılması əsasında yaradılmışdır.

3 iyun 1988-ci ildə Nazirlər Soveti 99-HĐBT saylı fərman vermiş və ona əsasən Nqokkhe icmasının 192 hektar və 4,538 sakini Nqoklak şəhərinə ayrılmışdı.

## İstinadlar
Kuanqyen

**Kuanqyen** () — Vyetnamın şimal-şərqində, Kuanqnin vilayətində sahil şəhəri.

## Tarixi
1802-ci ildə Nquyen The-to, Nquyen sülaləsinin ilk imperatoru, şimal-şərqdə Vyetnamın varlığını qurmaq üçün Yenkuanq şəhərini qurmuşdu. 1822-ci ildə imperator Nquyen Thanh-to Yenkuanq şəhərinin adını Kuanqyen olaraq dəyişmişdir.

2 iyul 1964-cü ildə Hökumət Şurası Kuanqyen şəhərinin statusunun birinci dərəcəli inzibati vahiddən Yenhınq rayonunun şəhər kommunasına dəyişdirilməsi haqqında 106-SR nömrəli qərar vermişdi. 2010-cu ilin sonuna Yenhınq rayonunda Kuanqyen şəhəri və 18 icma daxil olmaqla 19 inzibati bölmə var idi.

25 yanvar 2011-ci ildə Tikinti Nazirliyi 108/QD-BXD qərarını vermişdi, bu qərarda Kuanqyen 4-cü kateqoriya şəhər kimi tanınmışdır.

## İqtisadiyyat
2012-ci ildə akvakultura istehsalı 5,680 tondan çox olmuşdur ki, bunun da 2,300 tondan çoxu krevetlərin payına düşür.

2012-ci ilin oktyabr ayının sonuna büdcənin ümumi gəliri 208 milyard donqdan çox olub.

## İstinadlar
Hatyen

— Vyetnamın Kyenzyanq vilayətində, Mekonq deltasında yerləşən şəhər.

## Coğrafiyası
Sahəsi 9890,63 hektardır. Kamboca ilə sərhəd şəhərdən 7 km məsafədə, qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2012-ci ildə əhalinin sayı 47,039 nəfər olmuşdur. Milli tərkibi vyet (84,66%), khmer (12,31%), hoa (2,95%), başqalarından (0,08%) ibarətdir. Adambaşına düşən ÜDM ildə 38,735,000 Vyetnam donqu (təxminən 1,820 ABŞ dolları) təşkil edir.

## İqtisadiyyatı
Şəhərdə Cənubi Vyetnamda tikilmiş böyük bir sement zavodu var. Tikinti zamanı ən böyük sənaye layihələrindən biri idi.

## İstinadlar
Seboreik keratoz

**Seboreik keratoz,** epidermis adlanan dərinin üst təbəqəsindəki hüceyrələrdən, yəni keratinositlərdən əmələ gələn xoşxassəli dəri xallarıdır. Qaraciyər ləkələri kimi, seboreik keratozlar da yaşlandıqca daha çox rast gəlinir.

Bu ləkələr açıq qəhvəyidən qaraya qədər müxtəlif rənglərdə görünür. Onlar yuvarlaq və ya oval, düz və ya bir qədər çıxıntılı hiss olunur, sağalmış yaranın qabığı kimidir və ölçüləri çox kiçikdən 2,5 sm-ə qədər olur. Onlar tez-tez digər dəri xəstəlikləri, o cümlədən bazal hüceyrəli karsinoma ilə qarışdırılır. Nadir hallarda seboreik keratoz və bazal hüceyrəli karsinoma eyni yerdə baş verir. Klinik müayinə zamanı diferensial diaqnoza ziyil və melanoma daxildir. Bəzi dermatoloqlar seboreik keratozları "seboreik ziyillər" adlandırırlar, çünki onlar ziyillərə bənzəyir, lakin "ziyillər" termini insan papilloma virusunun səbəb olduğu xəstəliyə aiddir.

## Səbəb
Seboreik keratozun səbəbi məlum deyil. Tibbi müşahidələr onun insan bədəninin dərisində yayılmasının yaşla artmasını sübuta yetirmişdir.

## Müayinə

Tünd piqmentli bu tip keratozları melanomalardan ayırd etmək çətin ola bilər. Bundan əlavə, üzün dərisindəki nazik seboreik keratozları dermatoskopiya ilə belə bədxassəli şişlərdən ayırd etmək çox çətin ola bilər. Klinik olaraq epidermal bir çox problemlər seboreik keratoza bənzəyir. Kondilomalar və ziyillər də kliniki olaraq seboreik keratoza bənzəyir və dermatoskopiya onları ayırd etmək üçün faydalı ola bilər. Penis və qadın cinsiyyət orqanının dərisində kondilomalar və seboreik keratozları hətta biopsiya zamanı ayırd etmək çətin ola bilər.

Klinik olaraq təyin olunan 4000-dən çox biopsiya edilmiş  seboreik keratozları araşdıran bir tədqiqat onların 3,1%-nin bədxassəli şişlər olduğunu göstərdi. Bunların üçdə ikisi skuamöz hüceyrəli karsinoma idi. Bu günə qədər seboreik keratozun müayinəsində qızıl standart dəri biopsiyasının histolopatoloji analizi hesab olunur.

### Alt növlər
Seboreik keratozlar aşağıdakı növlərə bölünə bilər:  

### Differensial diaqnozlar
Qara papula dermatozu (DPN) üzdə çoxlu xırda, xoşxassəli dəri zədələnmələrindən ibarət bir vəziyyətdir və ümumiyyətlə tünd dərili insanlarda müşahidə olunan bir vəziyyətdir. DPN gəniş yayılmışdır və ABŞ-da qara dərili insanların 30% - də rast gəlinir.

## Müalicə
Seboreik keratozların aradan qaldırılması üçün tibbi səbəblərə qıcıqlanma və qanaxma daxildir. Estetik səbəblərdən də narahat edə bilər. Ümumiyyətlə, bu növ keratozlar elektrodezikasiya və küretaj və ya kriocərrahiyyə ilə yox edilə bilər. Düzgün həyata keçirildikdə, seboreik keratozların çıxarılması gözə görünən çapıqlara səbəb olmayacaqdır.

## Epidemiologiya
Seboreik keratoz ən çox rast gəlinən xoşxassəli dəri şişidir. Xəstəlik yaşla artır. Qara dərili insanlarda daha az rast gəlinir. Tədqiqatlar göstərmişdir ki, 50-dən yuxarı yaşı olan insanların əksəriyyətində ən azı bir seboreik keratoz var. Başlanğıc adətən orta yaşda olur, lakin gənclərdə də tez-tez rast gəlinir. 15 yaşından 25 yaşa qədər olan gənclərin 12%-də müəyyən edildiyi üçün keratozun bu növünə bəzən "qocalıq keratozu" deyilməsi səhv hesab olunur.

## İstinadlar
Diferensial Diaqnoz

**Diferensial diaqnoz** ( "fərq") — tibbdə oxşar simptomları olan hər hansı bir fakta uyğun olmayan xəstəlikləri istisna edən diaqnostik üsuldur və diaqnozun nəticəsi yeganə ehtimal olunan xəstəliyi üzə çıxarmalıdır.

## Kompüter texnologiyasından istifadə
Diferensial diaqnozu tam və ya qismən aparmağa imkan verən kompüter proqramları mövcuddur.

Şizofreniya, Lyme xəstəliyi və ya pnevmoniya kimi xəstəliklərin diaqnozu üçün nəzərdə tutulmuş sistemlər və QMR, DiagnosisPro, və VisualDx kimi proqramlar var.

## İstinadlar
Katolikos

**Katolikos** — Qədim yunan sözüdür və kilsə başçısının tituludur. Əsasən Şərq kilsə ənənələrində mövcud olmuşdur. Şərq Kilsəsi, bəzi Şərq Ortodoks, Şərqi Pravoslav və Şərqi Katolik kilsələri tarixən bu addan istifadə edirlər.
## Həmçinin bax
*Keşiş
*Abbat
*Kilsə
*Yepiskop

## Xarici keçidlər
1G

**1G** — mobil şəbəkə (simsiz) texnologiyasının birinci nəslinin mobil rabitə standartı. Bu, 1980-ci illərdə tətbiq edilmiş və 2G ilə əvəz edilmiş mobil telekommunikasiya standartıdır. Bu iki mobil şəbəkə və mobil nəsil arasındakı əsas fərq ondan ibarətdir ki, 1G audio ötürmə şəbəkəsi analoq, 2G isə tamamilə rəqəmsaldır.

Müxtəlif ölkələrdə bir çox fərqli 1G mobil standartları hazırlanmış və istifadə edilmişdir. Amma dünya miqyasında ən geniş qəbul edilən standartlar Qabaqcıl Mobil Rabitə Sistemləri () və Nordik Mobil Telefon () sistemləri olub. Rəqəmsal texnologiyanın analoqdan üstün olması 2G-nin tamamilə əvəz edilməsilə yekunlaşdı. İnkişaf etmiş ölkələrdə 2000-ci illərdə bir çox 1G şəbəkələri söndürüldü. Amma bəzi yerlərdə şəbəkələrin 2010-cu illərin sonlarına qədər fəaliyyəti davam etdirildi.

## Ümumi baxış
1G texnologiyasının əvvəli mobil radio telefon ("0G") olub. Burada portativ telefonlar mərkəzi bir operatora qoşulurdu. 1G isə mobil şəbəkələrin ilk nəslidir. Bu texnologiya coğrafi sahəni əhatə edən aşağı tezlikli güclü radio ötürücülərdən istifadə edərək mobil şəbəkəni yaradır.

## 1G standartları
İstifadə olunan analoq mobil texnologiyalar bunlardır:

* Qabaqcıl mobil rabitə sistemi
* Nordik Mobil Telefon (NMT)
* Birləşmiş Krallıqda və dünyanın bir sıra digər yerlərində inkişaf etdirilən rabitə paylaşım sistemi (TACS)
* C-450 — Qərbi Almaniyada hazırlanmış və Portuqaliya ilə Cənubi Afrikada (CAR) da qəbul edilmişdir
* Radiocom 2000 (yalnız France Telecom üçün)
* İtaliyada RTMI
* Yaponiyada MCS-L1 və MCSL2 (NTT tərəfindən hazırlanmışdır)
* Yaponiyada Jtacs (Daini Denden Planning Inc. (DDI) tərəfindən idarə olunan tankların bir variantı).

## Həmçinin bax

* Simsiz tətbiqi proqram protokolu
* Simsiz cihazların radiasiyası və sağlamlığı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Glossary: 1G - First Generation wireless technology
* Glossary: Detailed Description on 1G Technology
Siera Bravo

** Siera Bravo ** () — Amerikalı aktrisa və fotomodel.

## Bioqrafiya

Siera Bravo 18 mart 1997-ci ildə Kentukki ştatının İsgəndəriyyə şəhərində anadan olub. 9 yaşında o, bəzi modellik şoularında, o cümlədən Dallasda, Texasda *Mike Beaty Model* və *Talent Expo*da iştirak edir, burada *Management 101*-dən Brian Leder və Frederik Levay tərəfindən diqqət çəkir. 2008-ci il ərzində Siera dinləmələrdə iştirak edir və *Newport Aquarium* üçün reklam çarxlarında görünür. Növbəti il ​​o, bir neçə qısametrajlı filmdə rol alır, tezliklə Disney Schoolhouse-da bir neçə rol səsləndirdi və *Timsahların davranışlarını öyrədə bilərsinizmi?* filmində kamo rolunda çıxış edir. 2009-cu ildə Nickelodeonun Big Time Rush serialında Keti Nayt rolunu canlandılır. 2019-cu ildə YouTube Premium-da yayımlanan *Wayne* televiziya serialında əsas rollardan birini oynayır.

## Filmoqrafiya
### Film

### Televiziya

## İstinadlar
Mənim səhvim (film)

***Mənim səhvim*** () – 2023-cü ildə çəkilmiş ispan romantik dram filmi. Dominqo Qonzalesin rejissor kimi ilk işidir və baş rollarda Nikol Volles və Qabriel Qevaradır. Film Mersedes Ronun eyniadlı Wattpad hekayəsinə əsaslanır.

## Məzmun
Noy anasının yeni ərinin malikanəsinə köçmək üçün şəhərini, sevgilisini və dostlarını tərk etməlidir. Orada o, yeni ögey qardaşı Nik ilə tanış olur və onların şəxsiyyətləri əvvəldən toqquşur. Lakin aralarında istəmədikləri şəkildə məhəbbət münasibətləri başlayır.

## Rollar
* *Nikol Volles* Noy rolunda.
* *Qabriel Gevara* Nik rolunda.
* *Marta Azas* Rafaella rolunda.
* *İvan Sançes* Vilyam Leyster rolunda.
* *Eva Ruis* Cenna rolunda.
* *Viktor Varona* Aslan rolunda.
* *Fran Berenqer* Ronni rolunda.
* *İvan Massaqe* Yonas rolunda.

## İstehsal
Film Mersedes Ronun eyniadlı Wattpad hekayəsinə əsaslanır və daha sonra *Penguin Random House* tərəfindən nəşr olunan kitab trilogiyasına çevrilir. Pokeepsie Films (Álex de la Iglesia və Carolina Bang) istehsalıdır. Kosta del Solda çəkiliş yerləri Torremolinos , Manilva və Marbella idi .

## Qəbul
*Daily Express*-dən Lukas Hill-Paul filmin Prime Video-nun "indiyə qədərki ən bərbad təşəbbüsü ola biləcəyini, lakin ən azı özünü dərk edən bir göz qırpması və iki sevimli aparıcı ilə gəldiyini" nəzərə alaraq filmi 5 ulduzdan 2 ilə qiymətləndirdi. Decider.com-dan Con Serba, filmə mənfi rəy verdi və onu "vəhşi film" hesab edərək, personajların "səmimi və ibtidai" olduğunu bildirdi. *Ready Steady Cut* tənqidçisi M. N. Miller filmin dialoqlarını "qeyrətli, Velveetaya bənzəyən" və ssenarinin diqqətsizliyini "sinematik dissosiativ şəxsiyyət problemi" kimi günahlandırdı.

## Davamları
Prime Video España 26 iyul 2023-cü ildə elan etdi ki, onlar həmçinin Mersedes Ronun Culpables trilogiyasındakı son iki kitabı olan *Culpa tuya* və *Culpa nuestra* əsasında daha iki film çəkəcəklər. Volles və Qevara Noy və Nik rollarını canlandıracaqlar.

## İstinadlar
Qalaqapı

**Qalaqapı** və ya **kişmiş oyunu** — Azərbaycanda tarixən oynanılan stolüstü oyun. Qo ilə oxşardır. Qalaqapı oyunu ağ və qara rənglərdə kişmiş ilə oynanılır. Oyun qara daşlar ilə oynayan oyunçunun addımı ilə başlayır. Nəticədə oyun lövhəsindəki qara daşlar qəlbə yaxınlıq və səmimiyyət simvolu olaraq oyunçunun ürəyinə doğru yerləşdirilir. Ağ daşlar ilə oynayan oyunçuya əvvəlcədən bir neçə qara daşın verilməsi oyunçuları tarazlaşdırır.

Qalaqapı oyununda güclü tərəf zəif tərəfə "" () verir. "Dədəboyu" kəsişmələrində 9-a qədər qara daş düzülə bilər. Hərəkətlər "" () adlanır, yəni oyunçular növbə ilə bir-birinə hücum edir və güclərini artırırlar. Oyunçu qadağan olunmuş hərəkətlər edən zaman digər oyunçu "" () deyir və daşı başqa kəsişməyə qoymağı təklif edir. Oyunda baş verən hər hansı bir vəziyyətin təkrarlanması da "kov deyil" qaydasına tabedir.

## İstinadlar
Vasili Pyatibrat

**Vasili Lukiç Pyatibrat** (; ; ) — mühəndis, dövlət xadimi, Azərbaycan SSR sənaye tikintisi naziri (1972–1979), SSRİ sənaye tikintisi nazirinin müavini (1979–1986), SSRİ-nin və RSFSR-in cənub rayonlarında tikinti nazirinin birinci müavini (1988–1989, 1989–1990), RSFSR əməkdar inşaatçısı (1991).

## Həyatı
Vasili Lukiç Pyatibrat 1930-cu il noyabrın 1-də Ukrayna SSR-in Poltava vilayətinin Qlobino rayonunun Babiçovka kəndində anadan olmuşdur. Leninqrad Politexnik İnstitutunun Hidrotexniki mühəndislik fakültəsində təhsil almış, 1953-cü ildə buranı bitirdikdən sonra Kuybışev şəhərinə gələrək RSFSR Çay Donanması Nazirliyinin Sualtı Texniki İşlər İdarəsinin qrupunun komandiri olmuşdur.

Vasili Pyatibrat 1960-cı ildən Kuybışev Xalq Təsərrüfatı Şurasının tikinti tresti tikinti-quraşdırma idarəsinin sahə rəisi və baş mühəndisi, 1964-cü ildən SSRİ Sənaye Tikintisi Nazirliyi Orta Volqa Baş Tikinti İdarəsinin 25 nömrəli tikinti-quraşdırma tresti tikinti idarəsinin rəisi, trest müdirinin müavini vəzifələrində işləmişdir. 1969-cu ilin may ayında 25 nömrəli trestin müdiri təyin olunmuş, 3 il 3 ay bu vəzifədə işlədikdən sonra, 1972-ci ilin avqust ayında Azərbaycan SSR sənaye tikintisi naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Vasili Pyatibrat 1979-cu ilin iyun ayından SSRİ sənaye tikintisi nazirinin müavini, 1986-cı ilin oktyabr ayından SSRİ-nin cənub rayonlarında tikinti nazirinin birinci müavini vəzifələrində, 1989–1990-cı illərdə RSFSR-in cənub rayonlarında tikinti nazirinin birinci müavini, 1990-cı ildən isə RSFSR-in Cənub Rayonlarında Tikinti üzrə Rusiya Dövlət Tikinti-Sənaye Konserni (Rosyuqstroy) idarə heyəti sədrinin birinci müavini vəzifələrində çalışmışdır. Sonrakı illərdə Moskva Vilayətinin İnkişafı üzrə Dövlət Unitar Müəssisəsinin rəhbəri olmuşdur.

Vasili Pyatibrat 1960-cı ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur. O, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VIII və IX çağırış deputatı seçilmiş, Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü olmuşdur. Dəfələrlə Novokuybışev Şəhər Zəhmətkeş Deputatları Sovetinə, Kuybışev Vilayət Zəhmətkeş Deputatları Sovetinə deputat seçilmişdir. "Oktyabr inqilabı" ordeni (1971), "RSFSR əməkdar inşaatçısı" fəxri adı (8 avqust 1991), "Şərəf" ordeni (15 sentyabr 1997), 4-cü dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərinə görə" ordeni (7 avqust 2006), "Moskva şəhərinə qüsursuz xidmətə görə" fərqlənmə nişanı (18 noyabr 2010) ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*