open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Əbdül Məcid Təbib

**Əbdül Məcid Təbib** () — Azərbaycanın XIII əsr görkəmli həkimlərindən biridir. O,Marağada yaşamış və Şərqin böyük astronom və riyaziyyatçısı Nəsir əd-Din Tusinin yaratdığı rəsədxanada çalışmışdır.
## Əsər və araşdırmaları
Əbdül Məcid Şərqdə geniş yayılmış "Kitabüt-tibb" adlı kitabın müəllifidir. Adına, materialların yerləşməsinə və bəzi şərhlərinə görə,bu əsəri Mahmud ibn İlyasın "Elmi təbabət kitabı"na da bənzətmək olar. Lakin bu yalnız ilk baxışdan belə görsənir. Əbdül Məcidin əsərində həm diaqnostika, həm də xüsusən əsəblə bağlı bir çox xəstəliklərin müalicəsinə dair orijinal fikirlər vardır. Buna baxmayaraq, aydın görünür ki, Əbdül Məcid öz əsərini yazarkən Mahmudun kitabının təsiri altında olmuşdur, bəlkə də hətta onlar tanış idilər. "Kitabüt-tibb" 1275–1280-ci illərdə, Mahmudun ölümündən bir qədər əvvəl yazılmış və 1307-ci ildə işıq üzü görmüşdür. Buna görə də onların görüşdüklərini ehtimal etmək mümkündür. Əsər monqol hökmdarı Orqan xana həsr olunmuşdur və 49 hissədən ibarətdir. Kitab diaqnostika və müalicəyə dair az qala bütün məsələləri əhatə edir. Müalicəsindən bəhs edilən xəstəliklər içində astma, göz xəstəlikləri, zəhərlənmə və s. vardır.

Orta əsrlərdə tibbə dair əsər yazmış müəlliflərin hamısından fərqli olaraq, Əbdül Məcid mamaçalıq sənətinə də toxunmuşdur. O hamiləlik məsələsinə ayrıca fəsil ayırıb.

Kitabda psixiatriyaya dair məsələlərə xüsusi diqqət yetirilib. Təbib "dəlilik", "qarabasmalar" ("kabusi"), baş ağrısı, müxtəlif növlü qorxmalar, yayğınlıq və s. haqda bəhs edir. İ. K. Əfəndiyevin yazdığı kimi, Əbdül Məcid belə hesab edir ki, insanın psixi fəaliyyətinin mərkəzi baş beyindir. İnsanı ətraf aləmlə qovuşduran vəsilə isə hissiyyat üzvləridir. Bunların vasitəsilə təəssüratlar yaranır. Təəssüratlar mənfi və müsbət ola bilir. Birincilər nikbinlik, sevinc, ikincilər isə sıxıntı doğurur. həkimin vəzifəsi də bundan ibarətdir ki, insanı mənfi təəssüratlardən çəkindirsin, çünki bunlar üst-üstə yığılanda ruhi əzab (sıxıntı) yaradır. Mütəmmadi mənfi təəssüratların ağırlığı altda ruhi cəhətdən sıxıntı keçirən insan son nəticədə "dəli" ola bilər. Əbdül Məcidin "qızğın dəli"lər barədə fikirləri də orijinaldır. O belə hesab edir ki, mənfi təəssüratlar insana iki cür təsir edir: bir növü tam ruhi sıxıntı (depressiya) yaradır, ikinci növü isə qızğınlıq doğurur. Qızğınlıq o zaman baş verir ki, hissiyyat üzvləri tərəfindən verilən mənfi təəssüratlar "başda" təhrif olunur, "qarışdırılır" və insan onların öhdəsindən gəlmək qüdrətində olmur, "ağıl başdan çıxır və insan özünü ələ ala bilmir."

Bu geniş sitatdan da göründüyü kimi, Əbdül Məcid hələ müasir həkimlərdən çox-çox qabaq mənfi stresslərin insan psixikasına ağır təsir göstərdiyini anlamışdır.

Əbdül Məcidin başqa orijinal fikirləri də çoxdur və onun əsərləri hələ də öz tədqiqatçılarını gözləyir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Tarixi Portalı :Каджар Чингиз. Выдающиеся сыны древнего и средневекового Азербайджана. — Баку, издательство "Азербайджан" - 370146, Метбуат проспекти, 520-й квартал., издательство "Эргюн", 1995. - 392 с.
*http://www.alakbarli.aamh.az/index.files/8.htm
Antonio Banderas

**Xose Antonio Dominqes Banderas** (; ), daha çox Antonio Banderas adı ilə tanınır — Hollivudda məşhurluq qazanmış ilk ispan aktyoru.

## Həyatı
Antonio Banderas 10 avqust 1960-cı ildə Malaga-İspaniyada doğulmuşdur. Anası Ana Banderas məktəb müəlliməsi, atası Xose Dominqez isə polis olmuşdur. Özündən böyük Xavyer adlı qardaşı var. Uşaqkən ən böyük arzusu professional futbolçu olmaq idi, lakin o, 14 yaşında ikən ayağı sınır və bu arzusunun üzərindən birdəfəlik xətt çəkilir. Bundan sonra dram dərsləri alaraq teatr truppalarında çıxış edir. Truppalarda və küçədə öz bacarığının nümayiş etdirən Banderas nəhayət ki, Milli İspaniya Teatrına daxil ola bilir. Aktyor səhnə adı kimi anasının soyadını götürüb.

## Filmoqrafiya

## İstinadlar
Sergey Bezrukov

**Sergey Vitalyeviç Bezrukov** () — Rusiyanın tanınmış teatr və kino aktyoru.

## Həyatı

## Filmoqrafiya
# Briqada (teleserial, 2002)
# Master və Marqarita (teleserial, 2005)
# Admiral (film, 2008)
# Trotski (teleserial, 2017)

## İstinad siyahısı
Həkim Məhəmməd Bəqər

**Həkim Məhəmməd Bəqər** () —

## Həyatı
Həkim Məhəmməd Bəqər Təbrizdə doğulub boya-başa çatmışdı. Onun qardaşı Mir Bəqər məşhur və istedali həkim idi və Shah Abbas Səfəvinin saray həkimi vəzifəsində çalışırdı.

Məhəmməd Bəqər də, qardaşi kimi, tibb sahəsində və başqa elmlərdə dərin savada malik idi.

Bir müddət Təbrizdə həkim işləyəmdən sonra o, Hindistana yollanır və Əbdürrəhman Hani-Hanan adında xeyriyyəçinin sarayına yol tapır.

Bu xeyriyyəçinin əməlləri bütün İran və Azərbaycana əks səda salmışdı.

Xani-xanan Məhəmməd Bəqəri hörmətlə qarşılayır, onunla dostlaşır və özünün şəxsi həkimi təyin edir.

Məhəmməd Bəqər ömrünün sonuna qədər orada yaşayır və böyük var-dövlət sahibi olur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*http://www.alakbarli.aamh.az/index.files/8.htm
Həkim Cəbrayil

**Həkim Cəbrayil**(vəfatı 1616).

## Həyatı
Həkim Cəbrayil Həkim Məhəmməd Bəqərin oğlu. Tibb elmini Qəzvin və İsfahan şəhərlərində öyrənmişdi, mehriban  xasiyyəti və səhavətinə görə şöhrət tapmışdı.

Təhsilini başa vurandan sonra, şahın əmri ilə Ərdəbilin  "Darül-İrşad" mədrəsəsinə dərs deməyə göndərilmişdi.

Müəyyən müddətdən sonra, o, Ərdəbili tərk edib, Hindistana yollanır və Əbdürrəhim Hani-Hanan adında xeyriyyəçinin sarayına yol tapır. Lakin Həkim Cəbrayıl orada çox qalmır və Hindistanın Dekkan əmirliyinə üz tutur. Orada, o, Qolkunda şəhərinin hökmdarı Məhəmmədqulu Qütb Şahın himayəsini qazanır  və ölümünə qədər orada yaşayır.

## Xarici keçidlər
* http://www.alakbarli.aamh.az/index.files/8.htm

## Həmçinin bax
Ağa Seyid Əli Təbrizi

**Ağa Seyid Əli Təbrizi** "Qanun əl-Əlac" ("Müalicənin qanunları"), "Zadül-Müsafirin" ("Səyahətə çıxanlar üçün məsləhətlər"), "Risaleyi-Cizri" ("Dərmanlar haqqında risalə") əsərlərinin müəllifidir.

* http://www.alakbarli.aamh.az/index.files/8.htm
Heydər Həkim

**Heydər Həkim**(XVI-XVII əsrlər) — 

## Həyatı
Hindistanın Agra şəhərində, Böyü Moğollar sülaləsinin təmsilçisi Sultan Əkbərin sarayında  çalışmış Azərbaycan həkimidir.

Azərbaycan dilində lirik şeirlər də yazırdı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*http://www.alakbarli.aamh.az/index.files/8.htm
Əbu Talib Təbrizi

**Əbu Talib Təbrizi** () — Qəzvin şəhərində böyük xəstəxanaya başçılıq edirdi. Təbrizdə, Qəzvində və İstanbulda işləyirdi.

## İstinadlar
Mahmud ibn Məhəmməd Şirvani

**Mahmud ibn Məhəmməd Dilşad Şirvani** — XV əsrdə Osmanlı imperatorluğunda yaşamış tarixçi, coğrafiyaşünas, mütərcim və ədib.

## Həyatı
Şirvanda doğulmuşdur.

## Yaradıcılığı
Bir sıra əsərin müəllifidir:

### Töhfəyi Muradi
"*Töhfəyi-Muradi*" adı ilə tanınan "*Muradi fi Əsnafil-Cəvahir*" adlı hənəfi fiqhinə dair osmanlı dilində qələmə alınmış əsər müəllif tərəfindən II Murada təqdim edilmişdir. Bu əsərin bilinən üç əlyazma nüsxəsindən biri Parisdə, digəri Qahirədə, üçüncüsü isə Türkiyədə Kastamonuda saxlanılır.

### Tərcümeyi Tarixi ibn Kəsir
Mahmud Şirvaninin ən məşhur əsəridir. İmadəddin İsmayıl ibn Kəsirin "Bidayə vən-Nihayə" adlı tarixə dair çoxcildli əsərini ixtisarla ərəbcədən türkcəyə tərcüməsidir. Türkiyədəki kitabxanalarda beş əlyazma nüsxəsi mövcuddur.

### Digər əsərləri
* *Kəhhalnaməyi Nuril Uyun* — tibbə aiddir.
* Xəridətül - Əcaib və Fəridətül - Ğəraib (müəllif: Ömər ibnül-Vərdi) — tərcümə.
* *Məsalikül-Məmalik* (müəllif: əl-İstəxri) — tərcümə.

## Ölümü
Mahmud Şirvaninin ölüm tarixi dəqiq məlum olmasa da 1439-cu ildən sonraya təsadüf etdiyi bilinir.

## Mənbə
* Elnur Nəsirov — Orta əsrlərdə yaşamış azərbaycanlı alimlər, Bakı, 2011
* Tuhfe-i Murâdî (Cevhernâme) Muhammed Şîrvânî
Məhəmməd Tağı Tufarqanlı

**Məhəmməd Taği Tufarqanli** () — Səfəvi həkimi. O, tibb və fəlsəfə sahəsində bir neçə kitabın, o cümlədən, "Haşiyyatül-İdda" ("İdda" əsərinə haşiyə") və "Kəkrül" ("Dərviş Çantası") əsərinin müəllifidir.

## İstinadlar
Şükrüllah Şirvani

**Şükrüllah Şirvani** — II Mehmedin şəxsi həkimi, Mahmud Şirvaninin oğludur. 

## Həyatı
Əslən Şamaxıdan olan bu həkim Qahirədə Şəmsəddin Səxavidən hədis dərsləri almışdı.  Həmçinin II Mehmedin müəllimi mövlana Şəmsəddin Güranidən İstanbulda hədis dərsləri almışdı. O, xəstələri  təmənnasız müalicə etdiyinə görə "Kasıbların həkimi" ləqəbini qazanmışdı. 

## Əsərləri
* *Fütuhat fil-Cifr*
* *Risalətüs-Sultaniyyə fit Tibb*
* *Risalə fil-Qulunc vəl-İxtibas*
* *Lətaifül-Cəlilə*
* *Rəvzətül-İtr fit Tibb*
* *Müxtəsəri-Tibb*
* *İxtiyarati-Bədi*
* *Mürşid fit-Tibb*
* *əl-İlyasiyyə fit-Tibb*
* *Kamalnamə*
* *Riyazül-Ülum —* II Bəyazidə həsr etmişdi.
* *Miftahün-Nəcat*

## Mənbə
* Elnur Nəsirov - Orta əsrlərdə yaşamış azərbaycanlı alimlər, Bakı, 2011
Mirzə Məhəmməd Təbrizi

**Mirzə Məhəmməd Təbrizi**(XV əsr) — Bu məşhur həkim Təbrizdə “Fəxrül-Əttiba” (“Təbiblərin fəxri”) ləqəbini qazanmışdı.  Onun oğlu Ələddin Şah İsmayil Səfəvinin saray həkimi olmuşdu.

## Xarici keçidlər
*http://www.alakbarli.aamh.az/index.files/8.htm
Əbülfət Təbrizi

**Əbülfət Təbrizi** (XV əsr).
*İsmayil Mirzə Səfəvinin* (vəfatı 1557) - İran saray həkimi. Tibbi məharətinə görə şöhrət qazanmışdı. Boyu kiçik olduğuna görə xalq ona "Kiçik Həkim" ləqəbini vermişdi. İsmayıl Mirzənin ölümündən sonr o, Təbrizin valisi Əmir xan Türkmanın sarayında həkim işləmişşdi.

*http://www.alakbarli.aamh.az/index.files/8.htm
Balaca və damda yaşayan Karlson

**Balaca və damda yaşayan Karlson** (isveç dilində "*Lillebror och Karlsson på taket*") — isveç uşaq yazıçısı Astrid Lindqrenin  "Balaca və Karlson" trilogiyasının birinci kitabıdır.

Hekayədə təsvir olunan hadisə 1950-ci illərdə Stokholmun mərkəzi rayonlarının birində - Vazastanda bir evdə baş verir. Bu evdə hekayənin qəhrəmanları - Ostermalm küçəsində yaşayan Svanteson ailəsinin kiçik uşağı yeddi yaşlı Svante, böyük qardaşı, bacısı və ata, anası yaşayır. Hadisələr damda yaşayan Karlson və uşaq ətrafında cərəyan edir. Karlson çox mənzilli evin damında yaşayır. Bu rayonda Astrid Lindqrenin özü də yaşamışdır.

## Xarici keçidlər
* Астрид Линдгрен. Малыш и Карлсон (rusca)

## İstinadlar
Oldos Haksli

**Oldos Leonard Haksli** (; ) — ingilis yazıçısı. Oksfordda təhsil alarkən görmə ilə bağlı problemləri yarandığı üçün təhsilini yarımçıq saxladı. Sonrada bir daha kor olacağı qorxusu ilə qarşısına gələn bütün kitabları oxudu. Müasirlər Oldos Hakslinin iki ayrı ruh daşıdığını deyirdilər. Onun bir ruhu qədim şərq fəlsəfəsilə, bilinməyənlə və mistika ilə maraqlanarkən, digər ruhu son elmi kəşflərlə, rasional zəka ilə və siyasətlə maraqlanırdı. İntellektual-polemik "Sarı Krom" (1921), "Təlxək rəqsi" (1923), "Kontrapunkt" (1928), "Cəsur Yeni Dünya" (1932) romanlarında cəmiyyətin mənəvi eybəcərliyi satira atəşinə tutulur. Lakin Haksli yaradıcılığında humanizmin zəifləməsinə, əxlaqi və dini öyüdçülüyə, mistisizmə gətirib çıxarmışdır: "Meymun və mahiyyət" (1948), "Dahi və ilahə" (1955) və s. romanları var.

## Mükafatları

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Uzuncorab Peppi

**Uzuncorab Peppi** (isveçcə tam adı "*Pippilotta Viktualia Rullgardina Krusmynta Efraimsdotter Långstrump*") – İsveç uşaq yazıçısı Astrid Lindqrenin üç cildlik uşaq hekayəsinin baş qəhrəmanı olan qız obrazıdır.

Peppi nadinc, üzündə çilləri olan doqquzyaşlı bir qızdır. Onun qırmızı hörükləri hər iki tərəfdən burularaq yuxarıya baxır. Bundan əlavə, bu qızcığaz özündə bütün uşaqların xassiyyətini cəmləşdirir. Onun öz şəxsi atı var. O ən güclü qız olduğundan öz atını istənilən vaxt əl ilə yuxarıya qaldıra bilir. Peppi valideynlərsiz bir villada yaşayır və istədiyi hər şeyi etməyə qadirdir.

Astrid Lindqrenin bu romanı 50-dən çox dilə tərcümə edilmişdir. Əsasən İnqer Nilsonun ifasında çəkilmiş film başqa dillərə çevrilərək böyük şöhrət qazanmışdır.

## Həmçinin bax
*Karlson (personaj)
Mehman Cavadoğlu

**Mehman Cavadoğlu** () — yazıçı

## Həyatı
Mehman Cavadoğlu 1955-ci il dekabrın 11-də İsmayıllı rayonunun İsmayıllı kəndində anadan olub. 1977-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib. 1978–1988-ci illərdə "Sovet kəndi" qəzetinin müxbiri və şöbə müdiri vəzifələrində çalışıb. 1988-ci ildən Azərbaycan Xalq Hərəkatına qoşulub. 1989-cu ildən — Azərbaycan Xalq Cəbhəsi yaranan vaxtdan onun üzvü olub. Həmin il AXC-nin xüsusi bülletenlərinin, 1990-cı il 20 yanvar hadisələrindən sonra qeyri-leqal şəkildə nəşr olunan "FV-ÇP" qəzetinin nəşr olunmasında iştirak edib. 1991–1992-ci illərdə "Müxalifət" qəzetinin redaktoru olub. 1991-ci ildə AXC Ali Məclisinin üzvü seçilib. 1992-ci ildə Ali Sovetin orqanı olan "Həyat" qəzetinin baş redaktoru təyin edilib. Həmin ilin sentyabrında "Həyat" qəzetinin bazasında 1918–1920-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin orqanı olan "Azərbaycan" qəzetinin bərpa prosesinə rəhbərlik edib və 1993-cü ilin iyun ayına kimi həmin qəzetin baş redaktoru olub. 1993-cü ilin avqust ayından Müsavat Partiyasının üzvüdür. Həmin ilin sentyabr ayında partiyanın Divan üzvü və Mətbuat və İnformasiya məsələləri üzrə katibi seçilib. 1996–1998-ci illərdə müstəqil "Rezonans" qəzetinin baş redaktoru olub. 2001-ci ildə Müsavat Partiyasının 6-cı qurultayında partiya idarəçiliyində həyata keçirilən struktur dəyişikliyindən sonra Müsavat başqanının müavini təyin olunub. 2004-cü ildə təsis olunmuş Demokratik İslahatlar Mərkəzinin sədridir. Jurnalist fəaliyyətinə görə "Qızıl qələm" və "Müstəqillik dövrünün jurnalisti" mükafatlarını alıb, rəhbərlik etdiyi "Rezonans" qəzeti və Müsavat Partiyasının mətbuat xidməti isə Yeni Nəsil Jurnalistlər Birliyinin "Media açarı" mükafatına layiq görülüb.

## Xarici keçidlər
* "İNSAN ÖMRÜ BOYU BƏDBƏXT OLA BİLƏR, AMMA ÖMRÜ BOYU XOŞBƏXT OLMAQ MÜMKÜN DEYİL"
Avroviziya Rəqs Müsabiqəsi

**Avroviziya Rəqs Müsabiqəsi** () — Avroviziya müsabiqələrindən biri.

2007, 2008-ci illərdə Böyük Britaniyada keçirilən rəqs müsabiqəsi. Müsabiqədə telesəslərlə yanaşı münsif səsləri də hesablanır. Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindən fərqli olaraq bu müsabiqədə qalib ölkənin növbəti il müsabiqəyə ev sahibliyi etməsi məcburi deyil.

## Qaliblər

## Xarici keçidlər
* EurovisionDance.tv

## Həmçinin bax
* Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi
* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Görüş yerini dəyişmək olmaz

**"Görüş yerini dəyişdirmək olmaz"** () — 1979-cu ildə SSRİ-də çəkilmiş beşseriyalı televiziya filmidir. Rejissor Stanislav Qovoruxinin bu filmi Vayner qardaşlarının "Mərhəmət erası" romanına əsaslanır.

## Məzmun
Filmin hadisələri 1945-ci ilin avqust-noyabr aylarında cərəyan edir. Moskva cinayət axtarış idarəsinin əməkdaşları olan təcrübəli əməliyyat işçisi Qleb Jeqlov və İkinci dünya müharibəsinin cəbhəsindən dönərək idarəyə yenicə qoşulan Vladimir Şarapov "Qara pişik" adlı quldur dəstəsinə qarşı mübarizə aparır. Mübarizəni çətinləşdirən odur ki, müharibə ucbatından yüksək ixtisaslı işçilər azdır və milisionerlər eyni zamanda bir neçə cinayət üzərində istintaq aparmaq məcburiyyətindədir. Lakin quldurlar haqqında şayiələr Moskvada yayıldıqca, rəhbərlik idarəyə yalnız "Qara pişik"lə məşğul olmağa göstəriş verir. Filmdə bir çox gözlənilməyən hadisə baş verir. Belə ki, taqsırı demək olar ki, tam sübuta yetirilən Qruzdev günahsız çıxır, cinayət axtarış idarəsinin əməkdaşlarından biri qorxaqlıq və satqınlıq nümayiş etdirir, quldurların biri isə müharibə zamanı Şarapovla bir bölükdə döyüşübmüş. Filmin son seriyasında dəstə üzvləri həbs olunur, Şarapovun bölük yoldaşı Levçenko isə qətlə yetirilir. Filmin çəklişində Vladimir Vısotski, Vladimir Konkin, Zinovi Gerdt, Svetlana Svetliçnaya, Sergey Yurski, Aleksandr Abdulov və digərləri kimi Sovet kinosunun ulduz simaları iştirak edib.

## İstinadlar
Yarpaq tökümü (roman)

**Yarpaq tökümü** — Məşhur Türkiyə yazıçısı Rəşad Nuri Güntəkinin ilk dəfə 1930-cu ildə nəşr edilmiş romanı.

## Məzmun

Yarpaq tökümü romanında maddi durum üzündən pis yollara düşən bir ailədən bəhs edilir.

Evin bəyi olan Əli Rza bəy həmişə öz ailəsini öz himayəsi altında saxlamaq istəyir, lakin buna nail ola bilmir.

Əli Rza bəyin özü kimi təmiz qəlbli Xeyriyyə adlı arvadı var.

Onların 5 uşağı olur...

## Tərcümə

"Yarpaq tökümü" romanı ilk dəfə Vaqif Sultanlı tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə edilmiş Bakıda "Karvan" dərgisində dərc olunmuşdur. Vaqif Sultanlının tərcüməsi 1994-cü ildə Azərbaycan Ensiklopediyası Nəşriyyat-poliqrafiya Birliyində, Dəyirman romanı ilə birlikdə kiril əlifbasında 10.000 nüsxədə kitab kimi nəşr olunmuşdur. Həmin tərcümə əsasında roman 2007-ci ildə "Çinar-çap" nəşriyyatında üçüncü dəfə latın qrafikası ilə 500 nüsxədə yayınlanmışdır.

2006-cı ildə roman K.Əliyevanın tərcüməsində "Nurlan" nəşriyyatında 300 nüsxədə nəşr olunmuşdur. Həmin tərcümə əsasında roman 2015-ci ildə Bakı Kitab Klubunda 176 səhifədə, 100 tirajla yenidən çap edilmişdir.

## Nəşr
* Rəşad Nuri Güntəkin. Yarpaq tökümü (Çevirəni: Vaqif Sultanlı), "Karvan" dərgisi, XII kitab, Bakı: 1990, s.27-73 (10.000 nüsxə)
* Rəşad Nuri Güntəkin. Yarpaq tökümü. Dəyirman (Çevirəni: Vaqif Sultanlı), Bakı: Azərbaycan Ensiklopediyası Nəşriyyat Poliqrafiya Birliyi, 1994, 224 s (10.000 nüsxə)
* Rəşad Nuri Güntəkin. Yarpaq tökümü (Tərcümə edəni: K.Əliyeva), Bakı: "Nurlan" nəşriyyatı, 2006, 130 s. (300 nüsxə)
* Rəşad Nuri Güntəkin. Yarpaq tökümü (Çevirəni: Vaqif Sultanlı), Bakı: "Çinar-çap" nəşriyyatı, 2007, 130 s. (500 nüsxə)
* Rəşad Nuri Güntəkin. Yarpaq tökümü (Tərcümə edəni: K.Əliyeva), Bakı: "Kitab klubu" nəşriyyatı, 2015, 176 s. (100 nüsxə)

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Türk ədəbiyyatı
*Çalıquşu (roman)

## Xarici keçidlər

*
Birlik Kuboku 2008

**Birlik Kuboku 2008** – Rusiyanın şəhəri olan Sankt-Peterburqda təşkil olundu. Turnir 16-cı dəfə təçkil olunurdu. Turnirdə həmişəki kimi 16 ölkə təmsil olundu. Müsabiqədə ən zəif nəticəni Tacikistanı təmsil edən Reqar-TadAZ (0 xal), Qırğızıstanı Təmsil edən Dordoy-Dinamo (0 xal) və Ermənistanı təmsil edən Banans (1 xal) göstərdi. Turnirin qalibi isə Azərbaycanı təmsil edən Xəzər-Lənkəran oldu. Xəzər-Lənkəran bu kuboku Neftçi Bakı klubundan (2006) sonra ikinci dəfə Azərbaycana gətirdi.

## Nəticə
* **Qeyd: O-oyun, Q-qələbə, H-heç-heçə, M-məğlubiyyət, T-vurulan və buraxılan topların fərqi, X-xal**

### A qrupu

Zenit 3–1 Şerif
Levadiya 1–0 Aşqabad
Aşqabad 2–1 Zenit
Şerif 3–0 Levadiya
Zenit 2–1 Levadiya
Aşqabad 0–4 Şerif

### B qrupu

Xəzər-Lənkəran 3–0 Kaunas
Aktobe 5–0 Reqar-TadAZ
Kaunas 4–1 Aktobe
Reqar-TadAZ 1–2 Xəzər-Lənkəran
Aktobe 1–0 Xəzər-Lənkəran
Kaunas 5–1 Reqar-TadAZ

### C qrupu

OFK 0–2 Olimpi
Ventspils 1–0 Dordoy-Dinamo
Ventspils 2–0 OFK
Dordoy-Dinamo 2–3 Olimpi
Olimpi 3–0 Ventspils
OFK 2–0 Dordoy-Dinamo

### D qrupu

Paxtakor 1–0 Dinamo
Banans 1–1 BATE
Dinamo 1–1 BATE
Paxtakor 3–0 Banans
BATE 2–1 Paxtakor
Dinamo 1–0 Banans

### 1/4 final oyunları

### 1/2 final oyunları

### Final

## Həmçinin bax
* Birlik Kuboku

## İstinadlar
Komediya səhnəsi (veriliş, 2009)

## Məzmun
Veriliş kiçik komik səhnəciklərdən ibarətdir.

## Veriliş haqqında
Verilişin efir günü : Çərşənbə axşamı

## Verilişin heyəti

### Verilişin üzərində işləyənlər
:**Aparıcı:** Əkbər Əlizadə
:**Rejissor:** Tural Əzizov (Tural Əzizov kimi)
:**Prodüser:** M. Yaşar Asarkaya
:**Redaktor:** Pərvanə Kəlbəliyeva
:**Bədii rəhbər** Tural Əzizov (Tural Əzizov kimi)
:**Ssenari ** Tural Əzizov (Tural Əzizov kimi)
:**Proqram rəhbəri:** Ahmet Gül

### Rollarda
:Fərman Şəkili (Fərman Abdullayev kimi)
:Naibə Allahverdiyeva
:Xanlar Həşimzadə
:Natiq Fərzəliyev (Natiq Aslan kimi)
:Tural Əzizov
:Ədalət Əbdülsəmədov (Ədalət Abdulsəmədov kimi)
:Nuriyyə Əhmədova
:Füzuli Qərənizadə

## Sitatlar
Musiqi müəllimi: Mən indi sizin səsinizi yoxlayacam xanım... Bax bu do major qammadı...

Sponsor: Ə saxlaa!!! Ə nətəər yəni qanmadı? Sən nə dedin ki, o qanmadı? Ə, sən ağzıvı açdın?

## Xarici keçidlər
*'''Fraqmenti İzlə'''  sayt   YouTube
Beyblade

***Beyblade*** () — Takao Aoki tərəfindən Beybleyd adı verilən fırfıraları tanıtmaq məqsədilə yazılıb illüstrə edilən yapon manqa seriyası.

## Xarici keçidlər
* Rəsmi veb-sayt
2003 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi

**2003 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi** – ilk Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi idi. Müsabiqə 15 noyabr 2003-cü ildə Danimarkanın paytaxtı Kopenhagenin Forum Kopenhagen arenasında təşkil olundu. Uşaq müğənnilər 8-15 yaş arasında idi. Müsabiqənin aparıcısı Camilla Ottesen və Remee olmuşdur. Müsabiqədə 16 ölkə iştirak etmişdir. Müsabiqənin qalibi 11 yaşı olan Dino Jelusić oldu.O,  *Ti Si Moja Prva Ljubav*(Sən mənim ilk və tək eşqimsən) mahnısı ilə Xorvatiyanı təmsil edirdi. Müsabiqənin qalibi olan ölkənin növbəti il müsabiqəni təşkil edə bilməyəcəyi qərara alındı. Beləliklə ilk dəfə təşkil olunan Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi başa çatdı.

## Nəticə

## Qiymətləndirilməsi

## 12 nöqtə

## Xarici keçidlər
* JuniorEurovision.tv

## Həmçinin bax
* Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi
1968 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

**1968 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi** (; ) — sayca 13-cü Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. Sendi Şounun ifa etdiyi "Puppet on a String" mahnısı ilə 1967 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazanmasının ardınca 1968-ci ildə Böyük Britaniya müsabiqəyə üçüncü dəfə ev sahibliyi etmək hüququ qazanmışdı. Müsabiqə ölkənin paytaxtı London şəhərində Royal Albert Hall-da keçirilmişdir. Müsabiqə 1968-ci ilin 6 aprel tarixində baş tutmuşdur.

Bu müsabiqə rəngli yayımlanan ilk Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi olaraq tarixə düşmüşdür. 17 ölkənin iştirak etdiyi müsabiqədə İspaniya təmsilçisi Massiel ifa etdiyi "La, la, la" mahnısı ilə cəmi bir səs fərqi ilə Avroviziya 1968-in qalibi olmuşdur. Bu İspaniyanın Avroviziyada ilk qalibiyyəti idi. Müsabiqədə qalib gələn mahnı "La, la, la" Avroviziya səhnəsində əslində tanınmış ispan müğənnisi olan Xuan Manuel Serrat tərəfindən ifa edilməli olduğu halda, Serratın mahnını Katalan dilində ifa etmək istəyi müğənninin İspaniya dövlət kanalı tərəfindən müsabiqədə iştirakdan kənarlaşdırılmasına səbəb olmuşdur. Nəticə olaraq Xuan Manuel Serrat TVE tərəfindən Massiel ilə əvəz edilmişdir.

## Səsvermənin saxtalaşdırılması iddiaları

2008-ci ilin may ayında İspaniyalı rejissor Montse Fernandes Villa tərəfindən hazırlanan sənədli filmdə mövzu Fransada baş verən 1968-ci ilin may hadisələrinin "Frankist İspaniya"ya təsiri idi. Sənədli filmdə eyni zamanda İspaniyanın Avroviziya 1968-də qalibiyyətinə toxunan rejissor müsabiqənin nəticələrinin həmin il İspan diktatoru Fransisko Franko tərəfindən saxtalaşdırılmasını iddia etmişdir. İddiaya görə, 1968-ci ildə İspan dövlət kanalının rəsmiləri müsabiqədə iştirak edən müəyyən Avropa ölkələrinə səyahət etmiş və dövlət kanallarına pul qarşılığında İspaniyaya Avroviziyada səs vermələri təklif edilmişdir. Rejissor iddiaya əsas mənbə olaraq, 1968-ci ildə İspan dövlət kanalında çalışan jurnalist Xose Mariya İnyiqonun rejissor ilə müsahibəsini göstərmişdir. Sənədli filmdə əslində Avroviziya 1968-də ikinci yeri qazanan Böyük Britaniya təmsilçisi Kliff Riçardın müsabiqədə qalib gəlməli olduğu bildirilmişdir. Sənədli filmin yayımlanmasından sonra qalib mahnını ifa edən müğənni Massiel iddiaların gerçək olmadığını bildirərək, filmin yayımlandığı kanalın əsl məqsədinin sadəcə skandal yaratmaq olduğunu iddia etmişdir.

## Final

## Nəticələr

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Eurovision.tv

## Həmçinin bax
* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Yavər Əsədov

**Yavər Şahsuvar oğlu Əsədov** () — rəssam, xəttat, Əməkdar mədəniyyət işçisi

## Həyatı
Yavər Əsədov 1956-cı ildə Cəbrayıl rayonunda anadan olub. 1975-ci ildə Ə. Əzimzadə adına Dövlət Rəssamlıq Məktəbini, 1980-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetini bitirib. 1981-ci ildən SSRİ Jurnalistlər İttifaqının və SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. "Kommunist" qəzetində uzun illər baş rəssam kimi fəaliyyət göstərib. 2000–2004-cü illərdə "Zarafat" satirik qəzetini yaradıb və onun baş redaktoru olub. Respublikada və xaricdə keçirilən sərgilərin iştirakçısı və mükafatçısıdır. 2006-cı ildən Azərbaycan Karikaturaçı Rəssamlar Birliyinin idarə heyətinin üzvüdür. FECO (Beynəlxalq Karikaturaçılar Təşkilatları Federasiyası) Azərbaycan qrupunun üzvüdür. Hazırda Dövlət Universitetində pedaqoq kimi fəaliyyət göstərir.

Ailəlidir, dörd oğlu, bir qızı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hafis Nəsiroğlu

**Hafis Nəsiroğlu** () — Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının və Azərbaycan Karikaturaçı Rəssamlar Birliyinin üzvü.

1950-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1968-ci ildə Texniki peşə məktəbinin tərtibçi-rəssam şöbəsini bitirib. Uzun illər mətbuatda karikaturaçı rəssam kimi fəaliyyət göstərib. 1983-cü ildən "Kirpi" satira-yumor jurnalında rəssam kimi çalışıb. 1992-ci ildən Kirpi jurnalı nın baş rəssamı kimi fəaliyyət göstərir. Dəfələrlə beynəlxalq karikatura müsabiqələrində iştirak edib, bir çox mükafatlara layiq görülüb.

1997-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 2008-ci ildən Azərbaycan Karikaturaçı Rəssamlar Birliyinin üzvüdür.

## İstinadlar
Vaqif Ucatay

**Vaqif Ucatay** (*Hüseynov Vaqif Hüseyn oğlu*; ) — Azərbaycan rəssamı; Azərbaycan "Karikaturaçı Rəssamlar Birliyi"nin üzvü (2006).

## Həyatı
Vaqif Ucatay 22 iyun 1955-ci ildə Dəvəçi rayonununnun Təkyə kəndində anadan olub. 1972-ci ildə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbinin boyakarlıq fakultəsinə qəbul olmuşdur. 1973–1975-ci illərdə Krasnoyarsk şəhərində hərbi xidmətdə olmuş, 1978-ci ildə Ə.Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq məktəbinin boyakarlıq fakultəsini bitirmişdir. 1981–1987-ci illərdə Sankt-Peterburqda Repin adına Rəssamlıq Akademiyasının boyakarlıq fakultəsində təhsil alıb. 1993-cü ildən Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq Kollecində və Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında pedaqoji fəaliyyətlə məşğuldur.

20 dekabr 2020-ci ildə 65 yaşında vəfat edib.

## Yaradıcılığı
1990-cı illərdən karikatura ilə ciddi məşğul olur. Əsərləri bir sıra kitab və jurnallarda çap olunub. 1993-cü ildən pedaqoq-rəssam kimi fəaliyyət göstərir. Bir çox sərgilərin və müsabiqələrin iştirakçısıdır. 2007-ci ildə fərdi sərgisi açılıb. 2006-cı ildən Azərbaycan "Karikaturaçı Rəssamlar Birliyi"nin üzvüdür. FECO (Beynəlxalq Karikaturaçılar Təşkilatları Federasiyası) Azərbaycan qrupunun üzvüdür.

2009-cu ildə azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən soyqırımına həsr edilmiş 33 rəsmdən ibarət fərdi sərgisi keçirilib.

### Əsərlərinin siyahısı
* 1987 — Nizami işığında (208x160 sm yağlı boya).
* — "Novruz süfrəsi"
* 2018 — Şair Məmmədhüseynin portreti (30x40 sm karton, yağlı boya).

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* http://www.azercartoon.com/vaqif.htm
Seyran Cəfərli

1966-cı ildə İmişli rayonunda anadan olub. 1982-ci ildən "Kirpi" satirik jurnalında karikaturaçı kimi fəaliyyət göstərib. 1992-ci ildə Azərbaycan Jurnalist Sənətkarlığı kursunu bitirib. 2002–2005-ci illər "Molla Nəsrəddin" beynəlxalq karikatura müsabiqələrinin təşkilatçısı olub. Dünyanın müxtəlif ölkələrində keçirilən beynəlxalq müsabiqə və sərgilərin münsiflər heyətinin üzvü olub. 2002-ci ildən "WITTY WORLD" (ABŞ) elektron jurnalında karikaturaçılar qrupunun üzvüdür. Beynəlxalq karikatura yarışmalarında 60-dan çox mükafat alıb. Əsərləri qızıl, gümüş, bürünc medallara və xüsusi diplomlara layiq görülüb, 200-ə yaxın kataloqlarda əsərləri çap olunub. 2003-cü ildə "Karikaturistlər Birliyi"-ni təsis edib. "Beynəlxalq Karikatura Xəbər Mərkəzi" saytının direktorudur. 2007-ci ildən "Don Kixot Karikatura Komitəsi"-nin üzvüdür. 2007-ci ildən Azərbaycan "Karikaturaçı Rəssamlar Birliyi"nin üzvüdür. FECO (Beynəlxalq Karikaturaçılar Təşkilatları Federasiyası) Azərbaycan qrupunun üzvüdür. 2008-ci ildən "Yumor" satirik jurnalının təsisçisi və baş redaktorudur.
* http://www.azercartoon.com/c_seyran.htm
Bulud Qasımov

**Bulud Əliş oğlu Qasımov** () — yazıçı və karikaturaçı rəssam, Azərbaycan Karikaturaçı Rəssamlar Birliyinin üzvü (2006)

## Həyatı
Bulud Qasımov 1 iyul 1947-ci ildə Gədəbəy rayonunun Nərimankənd kəndində anadan olub. 1966-cı ildə Nərimankənd orta məktəbini, 1968-ci ildə isə Texniki Rəssamlıq Məktəbini saxsı qablar üzrə rəssam ixtisası üzrə bitirmişdir. 1968–1970-ci illərdə Qara dəniz sahilindəki Gəlincik şəhərində sovet ordusu sıralarında rəssam kimi xidmət etmişdir.

1972–1977-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində ali təhsil almışdır. 1978-ci ildən "Sovet kəndi" qəzetində çalışmağa başlamışdır.

1980-ci ildən karikaturaçı rəssam kimi respublika mətbuatında fəal çalışmağa başlayıb. 1981-ci ildən "Kirpi" satirik jurnalı ilə əməkdaşlıq etmişdir.

Bulud Qasımov 1987-ci ildən 2012-ci ilə qədər Bakı şəhəri Zakir Yusifov adına 194 saylı tam orta məktəbində təsviri-incəsənət müəllimi işləmişdir.

2005-ci ildən "Mozalan" satirik jurnalının bədii redaktoru və baş rəssamı işləmişdir. "Molla Nəsrəddin XXI əsrdə" jurnalında rəssam işləyir.

Bulud Qasımov Azərbaycan dövrü mətbuatında o cümlədən "Sovet kəndi", "Kommunist", "Ədəbəyyat və incəsənət", "Mədəniyyət", "Dan ulduzu", "Bütöv Azərbaycan", "Kaspi", "Kredo", "Savalan", "Güzgü" qəzetlərində "Kirpi", "Mozalan", "Günəş", "Bahar", "Molla Nəsrəddin XXI əsrdə" jurnallarında çalışmışdır.

2006-cı ildən Azərbaycan "Karikaturaçı Rəssamlar Birliyi"nin üzvüdür. Həmçinin FECO (Beynəlxalq Karikaturaçılar Təşkilatları Federasiyası) Azərbaycan qrupunun üzvüdür.

Bir çox respublika, Beynəlxalq sərgilərində və müsabiqələrində iştirak edib.

Bulud Qasımov Türkiyədə keçirilən "Aydın Doğan Uluslararası Karikatür Yarışması"nda hər il iştirak edir və əsərləri orada sərgilənir.

## Ailəsi
Bulud Qasımovun atasının adı Əliş, anasının adı Qızxanımdır. 3 oğlu, 2 qızı var.

## Kitabları
# Rəssam Bulud Qasımov — Məni tanıyanlar. Bakı, "Dünya nəşriyyatı", 1998. 48 səh. 1000 tiraj.
# Bulud Əlişoğlu. "Şəhid yuxusu", Bakı, "Adiloğlu", 2007. 120 səh. 500 tiraj.
# Bulud Əlişoğlu. "İmana inam" (bir ömrün salnaməsi), Bakı, "Qismət", 2012. 112 səh.

## Haqqında deyilənlər

Portretin əsas xarakterik cizgisini tapmaq rəssam Buludun məharətidir. **[[Tofiq Mahmud]]**, *şair*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Bulud Qasımov(karikatura)  — **kirpiaz.com** saytı
* '''azercartoon.com''' saytı 
* "Molla Nəsrəddin" jurnalının 101 illiyi münasibətilə tədbir keçirilib  — **az.apa.az** saytı
Vüqar Muradov (rəssam)

**Vüqar Muradov** () — rəssam, Azərbaycan "Karikaturaçı Rəssamlar Birliyi"nin üzvü. 

## Həyatı
Vüqar Muradov 1967-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1986-cı ildə Ə.Əzimzadə adına Dövlət Rəssamlıq Məktəbini bitirib. 1997-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 1989-cu ildən Respublikada və xaricdə – Vaşınqtonda, Tehranda, Moskvada, Parisdə, Lüksemburqda və başqa ölkələrdə sərgiləri və fərdi sərgiləri keçirilib. Dəfələrlə mükafatlar qazanıb, müxtəlif kataloqlarda əsərləri dərc olunub. Son illər karikatura janrı ilə də məşğuldur. 

2007-ci ildən Azərbaycan "Karikaturaçı Rəssamlar Birliyi"nin üzvüdür.

## Xarici keçidlər
* Rəsmlərin dili ilə danışan rəssam
1969 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

**1969 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi** (; ) — sayca 14-cü Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. Massielin ifa etdiyi "La, la, la" mahnısı ilə 1968 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazanmasının ardınca 1969-cu ildə İspaniya müsabiqəyə ilk dəfə ev sahibliyi etmək hüququ qazanmışdı. Müsabiqə ölkənin paytaxtı Madrid şəhərində Teatro Real arenasında keçirilmişdir. Müsabiqə 1969-cu ilin 29 mart tarixində baş tutmuşdur.

Həmin dövrdə İspaniyada hökm sürən diktator rejiminə etiraz olaraq Avstriya ölkədə keçirilən müsabiqədə iştirakdan imtina etmişdir. 16 ölkənin iştirak etdiyi Avroviziya 1969-da dörd ölkə (Böyük Britaniya, Fransa, İspaniya, Niderland) hər biri səsvermənin sonunda eyni xalı toplayaraq birinci yerdə qərarlaşmışdırlar. Həmin ilədək Avroviziyada oxşar hadisə ilə rastlaşılmadığı üçün səslərin bərabərliyi vəziyyət ilə bağlı müsabiqədə ümumi qayda yox idi. Nəticə olaraq, gecənin sonunda hər bir dörd ölkənin təmsilçiləri qalib elan edilmişdirlər. Əgər həmin ildə Avroviziyada bərabərlik qaydası olsaydı, yalnız Fransa müsabiqənin qalibi olmalı idi.

Bu Fransanın Avroviziyada dördüncü, Niderlandın üçüncü, Böyük Britaniya və ev sahibi İspaniyanın isə Avroviziyada ikinci qalibiyyətləri idi. Avroviziya 1969-un digər yadda qalan məqamlarından biri isə dünyaca məşhur rəssam və heykəltaraş Salvador Dalinin xüsusi ilə müsabiqə üçün hazırladığı metal heykəlin final səhnəsinin bir hissəsi olması idi. Salvador Dali eyni zamanda müsabiqənin reklam işləri ilə də şəxsən məşğul olmuşdur.

## Final
Müsabiqədə Monakonu təmsil edən müğənni Jan Jakın cəmi 12 yaşı var idi.

## Nəticələr

## Xarici keçidlər
* Eurovision.tv

## Həmçinin bax
* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
1970 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

**1970 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi** (; ) — sayca 15-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. 1969 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində dörd ölkənin (Böyük Britaniya, Fransa, İspaniya, Niderland) qələbə qazanmasının ardınca hansı ölkənin növbəti müsabiqəyə ev sahibliyi edəcəyi maraq doğururdu. Belə ki, İspaniyanın 1969-cu ildə, Böyük Britaniyanın isə 1968-ci ildə müsabiqəyə ev sahibliyi etdiyinə görə ortada iki seçim olaraq Fransa və Niderland qalırdı. Nəticə olaraq, Avropa Yayımlar İttifaqının rəsmi açıqlamasında Niderlandın Avroviziyaya ikinci dəfə ev sahibliyi edəcəyi təsdiqlənmişdir. Müsabiqə ölkənin paytaxtı Amsterdam şəhərində “Rai Congrescentrum” arenasında keçirilmişdir. Müsabiqə 1970-ci ilin 21 mart tarixində baş tutmuşdur.

Ötən ilki müsabiqənin nəticələrindən narazı olan Finlandiya, İsveç, Norveç və Portuqaliya Avroviziya 1970-də iştirakdan imtina etmişdir. Müsabiqədə cəmi 12 ölkənin iştirak etmişdir və bu iştirakçı sayına görə 1959-cu ildən bəri ən aşağı göstərici idi.  Müsabiqədə İrlandiya təmsilçisi Dana ifa etdiyi "All Kinds of Everything " mahnısı ilə Avroviziya 1970-in qalibi olmuşdur. Bu İrlandiyanın Avroviziyada ilk qalibiyyəti idi.

## Final

## Nəticələr

## Xarici keçidlər
* Eurovision.tv

## Həmçinin bax
* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Güləbrişin

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Təkdənli buğda

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Statusu
Çox nadir növdür.

## Yayılması
Şuşakənd, Topxana ətrafında və Laçın, Şuşa, İsmayıllı, Yardımlı rayonlarında rast gəlir. Azərbaycandan kənarda – Krım, Ermənistan, Balkan yarımadası və Ön Asiya.

## Bitdiyi yer
Quru, çınqıllı, gilli, qumlu yamaclar, az münbit torpaqlarda.

## Ehtiyatı
Azdır. Tək-tək, bəzən qrup halında rast gələn sahələri məlumdur.

## Çoxalması
Toxumla çoxalır.

## Ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Ərazidən təsərrüfat üşün istifadə etdikdə asanlıqla yox ola bilər.

## Becərilməsi
Məlumat yoxdur.

## Qəbul edilmiş qorunma tədbirləri
Xüsusi mühafizə tədbirləri hazırlanmamışdır.

## Zəruri qorunma tədbirləri
Seleksiya işində böyük əhəmiyyətə malikdir. Bitdiyi yerləri tam qorumaq lazımdır.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri

## Yarımnövləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Cephalanthera longifolia

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
Arealı kiçilməkdə olan az rast gəlinən növdür. Ural, Qırğıstan, Qafqaz, Skandinaviya, Orta və Atlantik Avropa, Aralıq dənizi, Kiçik Asiya, İran, Himalayda yayılıb. Aşağı və orta dağlıq qurşaqlarının meşələri və kol pöhrəliklərində bitir. Ehtiyatı məhduddur, nadir halda və az miqdarda rast gəlinir.

## Botaniki xarakteristikası
Hündürlüyü 20–45 sm, düz gövdəli, çılpaq çoxillik bitkidir. Qaytanşəkilli çoxsaylı köklərə malik kökümsovu üfüqi yerləşmişdir. Yarpaqları xətvari-neştərşəkilli və ya neştərvaridir, yuxarı yarpaqları dar, çox vaxt sivriləşmiş olur. Çiçək qrupu 15–20 sm uzunluqdadır, düz, formalı, seyrək və 3–20 ədəd çiçəkdən ibarətdir. Çiçəkləri ağ rənglidir və çılpaqdır; çiçəkyanlığının xarici ləçəkləri neştərvari və ya uzunsovdur, daxili ləçəkləri isə əksinəyumurtaşəkilli-ellipsvari olub, hamısında damarın sayı 5 ədəddir. Çiçək dodağı çiçəkyanlığının yarpaqcıqlarından bir qədər qısadır, onun ön dilimləri ürəkşəkilli — böyrəkşəkillidir və 3–5 ədəd uzununa dişli daraqlıdır. Çiçəkləməsi may ayında, meyvə verməsi may-iyun aylarında baş verir. Toxumla və vegetativ yolla çoxalır.

## Azərbaycanda yayılması
Zaqatala (Car kəndi), Şəki (Kiş kəndi), Xaşmaz (Qusarçay, Dədəli, Alekseyevka kəndləri), Göygöl ətrafında yayılmışdır.

## Ehtiyatının dəyişilmə səbəbləri
Çiçəyinin yığılması, yayıldığı yerin əkilməsi.

## Becərilməsi
Azərbaycanın Botanika İnstitutunun Botanika bağında becərilir.

## Qəbul edilmiş qorunma tədbirləri
Göygöl qoruğunda mühafizə edilir.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Evelina Əliyeva

## Həyatı
Evelina Əliyeva 1969-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1988-ci ildə Ə.Əzimzadə adına Dövlət Rəssamlıq Məktəbini bitirib. 1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetini bitirib. Respublikada keçirilən bir çox sərgilərin və müsabiqələrin iştirakçısıdır. 1997-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 2007-ci ildən Azərbaycan «Karikaturaçı Rəssamlar Birliyi»nin üzvüdür. 

## Xarici keçidlər
*Evelina Əliyeva 

## İstinadlar
Azərbaycan su anbarları

**Azərbaycanın su anbarları ** — Azərbaycan Respublikasında mövcud olan su anbarları.

Respublika ərazisinin çox hissəsini quraqlıq iqlim təşkil edir. Buna görə də quraq iqlim bölgələrində suvarma əkinçiliyi sahələrini genişləndirmək, üzüm və meyvə bağlarını su ilə təmin etmək məqsədilə bir çox kiçik və böyük su hovuzları (su anbarları, su qovşağı, sututarlar) yaradılmışdır. Yayda yağıntıların miqdarı kənd təsərrüfatı bitkilərinin suya olan təlbatını təmin etməyən Lənkəran-Astara zonası kimi il ərzində bol yağıntı alan sahələrdə belə suvarmanı təmin etmək məqsədilə bir sıra rayon və kənd su anbarları tikilmişdir. Respublika ərazisində 140-dan çox su anbarı var və bu su anbarlarından yalnız 61-nin həcmi 1 mln. m3-dən çoxdur. Su anbarlarının ümumi tam həcmi 21,5 km3 təşkil edir. Su anbarları həm çayın məcrasında (məcra su anbarları) həm də ondan kənarda (məcradan kənar su anbarları) yaradılıb. Su anbarlarının əksəriyyəti fəsillik nizamlanır və suvarma üçün istifadə olunurlar. Kür, Araz və Tərtər çaylarında yaradılmış su anbarları və SES-lər – Şəmkir, Mingəçevir, Yenikənd, Varvara, Araz və Sərsəng kompleks təyinatlı su təsərrüfatı obyektləridir və energetika, suvarma, su təchizatı və s. üçün istifadə olunurlar.

Respublikanın ən iri Mingəçevir su anbarı 1953-cü ildə istismara verilib, çoxillik tənzimləmə rejimində işləyir, Kür çayının axımı onun aşağı axınında tamamilə tənzimlənib və subasma hallarının qarşısı alınıb. Su anbarlarının yaradılması su ehtiyatı və enerjisindən səmərəli istifadə üçün görülən əsas tədbirlərdəndir. Böyük su anbarları ("Mingəçevir", "Şəmkir", "Araz su qovşağı", "Sərsəng") kompleks əhəmiyyətə malik olduğu halda, digər su anbarlarının əksəriyyəti irriqasiya məqsədilə tikilmişdir.

## Siyahı

## Tikilən su anbarları
2023-cü ilin aprelində İlham Əliyev "Yengicə su anbarının tikintisi haqqında" sərəncam imzalayıb.

## Qalereya

Сарсангское водохранилище Октябрь 2023.jpg|Sərsəng su anbarı 2023
Суговушанское водохранилище Октябрь 2023.jpg|Suqovuşan su anbarı 2023


## Həmçinin bax
* Azərbaycanın daxili suları
* Azərbaycan çayları
* Azərbaycan gölləri
* Azərbaycan şəlalələri

## İstinadlar

## Mənbə
* Azərbaycanın çayları, gölləri və su anbarları 
* İlham Əliyev Tərtər rayonunda Suqovuşan su anbarının təmir-bərpadan sonra istifadəyə verilməsi mərasimində iştirak edib
* İlham Əliyev Sərsəng su anbarının ərazisində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağını ucaldıb
Alp vudsiyası

**Alp vudsiyası** () — vudsiyakimilər fəsiləsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Təhlükəli həddə yaxın olanlar" kateqoriyasına aiddir. Azərbaycanın nadir növüdür.

## Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik, 6–8 sm hündürlüyündə, kiçik bitkidir. Yarpaqları tutqun-yaşıl, pərdəşəkilli, pulcuqlu, saplağı sarımtıl-boz, yarpaq ayasından qısa, qaidəsində bir ötürücü topalı, seqmentləri 6–8 cüt ovalşəkilli, sorusları yetişəndə öz aralarında qovuşandır, sporun səthi xırda yuvacıqlıdır.

## Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Sporların yetişmə dövrü iyul-sentyabr aylarına təsadüf edir. Yüksək dağ və alp qurşaqlarında, nadir hallarda meşə zolaqlarında, qayalıqlar və daşlıq ərazilərdə rast gəlinir. Dekorativ bitkidir.

## Yayılması
Böyük Qafqazın Quba sahəsi, Böyük Qafqazın şərq hissəsi (Oğuz rayonu, Fil-Fil kənd ətrafı), Böyük Qafqazın qərb hissəsi (Sidlov dağı), Kiçik Qafqazın Şimal hissəsi (Göygöl və Cəbrayıl qəsəbəsi ətrafı), Diabar(Lerik rayonu), Lənkəranın dağlıq hissəsi (Yardımlı rayonu).

### Sayı və tendensiyası
Az sayda, məhdud biotoplarda rast gəlinən populyasiyalara malikdir.

### Məhdudlaşdırıcı amillər
Təbii areallarının çox məhdud olması. Antropogen amillər. Ətraf mühit amillərinə həssaslıq.

### Mühafizə tədbirləri
Vaxtaşırı monitorinqlərin aparılması.

## Sinonimləri
* *[[Woodsia ilvensis s]]sp. alpina* (Bolton) Asch.
* *[[Woodsia intermedia]]* Rupr.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ağıriyli ardıc

**** () —  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. IUCN  Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Təhlükəli həddə yaxın olanlar" kateqoriyasına  aiddir -  NT. Azərbaycanın nadir növdür. 

## Botaniki xarakteristikası
5-6 (16) m-ə qədər hündürlüyə malik ağac və ya 1,5- hündürlüyündə koldur. Yarpaqları tünd-yaşıl budaqcıqlarda lansetşəkilli, budaqlarda rombaoxşardır. Qozameyvələri dik dayanmışdır və ya azca sallaqdır, kürəvari və ya yumurtaşəkillidir. Toxumları 1-2 və bəzən 3 ədəd olub, oval və ya yumurtavari, açıq-qəhvəyi rəngdədir.

## Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Aprel-may aylarında tozlanır. Toxumla çoxalır. Qozameyvələri ikinci il oktyabr-dekabr aylarında tamam yetişir. Tozlanması anemofildir. Kserofitdir. Havanın quraqlığına və istiliyinə davamlıdır. Torpaq-qrunt şəraitinə tələbkar deyil, torpağın şoranlığına nisbətən davamlıdır. 300-350 ilə qədər yaşayır. Aşağı dağ qurşağından yuxarı dağ qurşağınadək, dəniz səviyyəsindən 1000 m-ə qədər yüksəkliklərdə yayılmışdır. Quru yamaclarda seyrək meşə əmələ gətirir, bundan başqa daşlı-çınqıllı və gilli yamaclarda, uçurumlarda və qayaların üzərində dağınıq halda, tək-tək və qrupla çürüntülü-karbonatlı, boz-qəhvəyi torpaqlarda bitir. Ardıc, yabanı püstə və ardıc seyrək meşəliyinin əsas bitki növlərindən biridir. Çox az hallarda bu meşəliklərdə dominant olur. Dərman bitkisidir.

## Yayılması
Böyük Qafqazın şərq hissəsi (Şamaxı, Qəbələ və Ağdaş rayonları), Böyük Qafqazın Quba hissəsi  (Quba və Altıağac rayonları), Kiçik Qafqazın şimalı (Samux rayonu), Bozqır yaylası (Şəki rayonu), Kiçik Qafqazın cənubu (Cəbrayıl və Zəngilan rayonlarında) və Naxçıvanın  dağlıq hissəsində (Şahbuz rayonu).

## Sayı və tendensiyası
Bozdağ silsiləsində geniş yayılmasına baxmayaraq gələcəkdə azalma tendensiyası proqnozlaşdırılır.

## Məhdudlaşdırıcı amillər
Mal-qaranın otarılması, yanğınlar, sistemsiz kəsilmə, təbii bərpanın zəif getməsi.

## Mühafizə tədbirləri
Şahdağ və Altıağac Milli Parklarında, Türyançay, Şahbuz və Eldar şamı Dövlət Təbiət Qoruqlarında mühafizə olunur.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Azərbaycan gölləri

[250px|thumb|right|[Göygöl (göl)|Göygöl]]
[250px|thumb|right|[Ağ göl|Ağgöl]]
[250px|thumb|right|[Sarısu gölü|Sarısu]]
[250px|thumb|right|[Mingəçevir su anbarı]]

**Azərbaycanın gölləri** — Azərbaycan Respublikasında mövcud olan göllər nəzərdə tutulur.

Azərbaycan ərazisində ümumi sahəsi 395&nbsp;km² olan 450 göl var. Bunların əksəriyyəti kiçikdir. Azərbaycan göllərindən 10 gölün sahəsi 10&nbsp;km²-dən böyükdür. Sarısu, Hacıqabul, Masazır, Candargöl və s. nisbətən böyük göllərdir. Sarısu gölü, Azərbaycan Respublikasının ən böyük gölüdür və Kür-Araz ovalığında yerləşir. Onların bir çoxu turizm məkanlardan uzaq yaxud mühafizə olunan ərazilərdə yerləşdiyi üçün çox az sayda göl istirahət edənlər üçün əlçatandır. Bunların içərisində təbii olanlarla yanaşı süni göllər də mövcuddur.

## Göllərin tipləri
Mənşəyinə görə Azərbaycanda 7 tip göl müşahidə edilir:
# Buzlaq mənşəli göllər (Şahdağ, Bazardüzü, Murovdağ və s. zirvələr olan yüksəklik zonada yerləşirlər);
# Subasar mənşəli göllər (əsasən Kürün subasar hissəsində yerləşirlər – Sarısu, Hacıqabul, Mehman, Ağgöl və s.);
# Bənd mənşəli göllər (Kiçik Qafqazda müşahidə olunurlar – Göygöl, Maralgöl, Ağgöl, Qaragöl və s.);
# Laqun mənşəli göllər (Xəzər dənizinin sahilboyu zonasında yerləşirlər – Gümüşovan, Ağzıbirçala və s.);
# Karst mənşəli göllər (Qobustanda, Acınohurda, Ceyrançöldə yerləşirlər);
# Sürüşmə mənşəli göllər (Ataçay, Sumqayıtçay, Girdimançay və s. çayların hövzələrində yerləşirlər);
# Relikt mənşəli göllər (Abşeron yarımadasında yerləşirlər – Masazır, Böyükşor, Kürdəxanı, Qanlıgöl və s.).

## İstinadlar
Qorqan (Füzuli)

**Qorqan** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Yuxarı Seyidəhmədli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Qorqan fars sözüdür və canavarlar mənasını daşıyır.

## Tarixi
Hacılı icmasına qatılan şenliklərdən biri də Qorqan obasıdır. Bəylərbəyilik dönəmində Qorqan qışlaq olub. 1727-ci ilə bağlı Osmanlı qaynağında Qorqan qışlağı ilə bağlı bilgi var. Xanlıq dönəmində qışlaq Hacılı icmasının qoyun yatağı idi.

1870-ci ildə praporşik Almurad bəy Məmmədhüseyn oğlu qohum-əqrəbası ilə bu yurda köçdü. XIX əsrin sonlarında Qorqan qışlağının yiyəsi praporşik Cümşüd bəy Almurad bəy oğlu idi. Qoqan kəndi sovet dövründə həm ayrıca kolxoz, həm də sovxoz kimi fəaliyyət göstərib. Yuxarı Seyidəhmətli, Qorqan və Aşağı Aybasanlıdan ibarət "Mübariz" kolxozu yaradılmışdı. Daha sonra isə əhalinin təkidi ilə "Mübariz" kolxozu iki yerə parçalandı və Qorqanla Aşağı Aybasanlı kəndlərində "Moskva" kolxozu quruldu. İlk sədr Şahalı Vəliyev seçildi. Sonralar həmin kolxoz yenə də ləğv olundu və "Mübariz" kolxozu ilə birləşdirildi. 1992-ci ildə isə bir daha son dəfə ayrıldı və "Qələbə" kolxozu yaradıldı. Kənd camaatı öz xeyirxalqlıgı və qonaqpərvərliyi ilə həmişə rayonda seçilib. Qorqan kəndinin gəncləri də Qarabağ müharibəsi zamanı öz igidliyi ilə fərqləniblər. Qarabağ müharibəsində şəhid olanlardan Murad Almuradovu, Tacəddin Aslanovu və Mais Hüseynovu göstərmək olar.

2020-ci il noyabrın 7-də Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad edildi.

## Toponimikası
Düzənlik ərazidədir. Bəzi alimlərin fikrincə, oykonim monqolların tərkibindəki kurkan/kurikan türk tayfasının adını əks etdirir.

## Mədəniyyəti
Qorqan kəndinin coxlu sayda müsiqiçiləri və mədəniyyət işçiləri var.  Bunlardan Azərbaycan Respublikasınin Əməkdar Mədəniyyət işçisi kino rejissor Çingüz Həsənov musiqiçilər  Raqub Tağıyev, Mərkəz Abıyev, Sevindik Həsənov, Rasim Nəsirov, Osman Rüstəmov, rəhmətlik Aşır Tağıyev, Güloğlan Qarayev, Rza Rzayev və Xəyal Əvəzlini göstərmək olar.

## Əhalisi
Kənd işğal olmamışdan əvvəl 850 nəfər əhalisi olub.

## İqtisadiyyatı
Üzümçülük, dənli bitkilərin əkilməsi, heyvandarlıq və quşçuluq.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti
Ağstafa

**Ağstafa** — Azərbaycan Respublikasının Ağstafa rayonunun Ağstafa şəhər inzibati ərazi dairəsində şəhər, Ağstafa rayonunun inzibati mərkəzi.  Dəniz səviyyəsindən 300&nbsp;m hündürlükdə Ağstafa çayının sağ sahilində yerləşən müasir, gündən-günə gözəlləşən Ağstafa şəhərinin əhalisi (2020-ci il tarixə) 21817  nəfərdir.  Ağstafanın Bakı şəhəri ilə arasındakı olan məsafə 400&nbsp;km-dir. 

Əvvəlki adı alman köçkünləri tərəfindən qoyulan Yelizavetinka olmuşdur.

## Əhali

## Qardaş şəhərlər
*    Kabil

## Həmçinin bax
* Ağstafa rayonu

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
* http://karabagh.azersayt.com/blog.html?page=comments&member=agstafa&newsid=7370
* Ağstafa rayonu poçt indeksləri – Poçt indekslərin axtarış sistemi – Azərbaycan
1971 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

**1971 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi** (; ) — sayca 16-cı Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. Dananın ifa etdiyi "All Kinds of Everything" mahnısı ilə 1970 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazanmasının ardınca 1971-ci ildə İrlandiya müsabiqəyə ilk dəfə ev sahibliyi etmək hüququ qazanmışdı. Müsabiqə ölkənin paytaxtı Dublin şəhərində Gaiety Theatre arenasında keçirilmişdir. Müsabiqə 1971-ci ilin 3 aprel tarixində baş tutmuşdur.

Bu İrlandiya dövlət kanalı RTÉ-nin yayımladığı ilk rəngli proqramm olaraq tarixə düşmüşdür. 1971-ci ildə Malta adası Avroviziyaya ilk dəfə qoşuldu. Eyni zamanda Avstriya iki illik, Finlandiya, İsveç, Norveç və Portuqaliya isə bir illik fasilədən sonra müsabiqəyə geri döndü. 18 ölkənin iştirak etdiyi müsabiqədə Monako təmsilçisi Severin ifa etdiyi "Un banc, un arbre, une rue" mahnısı ilə Avroviziya 1971-in qalibi olmuşdur. Bu Avropanın cırtdan ölkələrindən olan Monakonun Avroviziyada ilk və yeganə qalibiyyəti idi.

## Final

## Nəticələr

## Xarici keçidlər
* Eurovision.tv

## Həmçinin bax
* Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi