open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Liberets diyarı

**Liberets diyarı** () — Çexiyada I dərəcəli inzibati – ərazi vahidi. Diyarın inzibati mərkəzi Liberets şəhəridir.

## Coğrafiya
Şimalda Liberec bölgəsi Almaniya ilə 20 km, Polşa ilə 130 km sərhədi var. Əlavə olaraq saat yönü ilə Çexiya bölgələri ilə həmsərhəddir: Hradec Králové Region, Mərkəzi Bohemian Region, Ustie Region. Bölgənin relyefi əsasən dağlıqdır. Ən yüksək nöqtə, Harrachov yaxınlığındakı Kotel dağı, dəniz səviyyəsindən 1435 metr yüksəklikdə, ən aşağı nöqtəsi (dəniz səviyyəsindən 208 metr yüksəklikdə) Smeda çayının Çexiyanı tərk etdiyi yerdir. Bölgənin şimal-şərq hissəsi qərb və cənub-qərb hissələrindən daha soyuq iqlimə malikdir. Bölgə ərazisindən iki əsas çay axır - Pluchnice (Elbənin bir qolu) və Nisa. Liberec bölgəsində mineral bulaqlar və müalicəvi palçıq da var.

Bölgə Çex Respublikasının ümumi ərazisinin 4% -ni tutur. Ərazisi 3163 km² olan bu bölgə Çex Respublikasının Praqadan sonra ən kiçik bölgəsidir. Kənd təsərrüfatı torpaqları rayon ərazisinin 22,3% -ni tutur ki, bu da respublika üzrə orta göstəricidən aşağıdır. Böyük bir ərazini (ərazinin 44,2% -i) meşələr tutur.

## Təbii sərvətlər
Bölgədə şüşə və tökmədə istifadə olunan yüksək keyfiyyətli qum yataqları, həmçinin tikinti daşı, kömür var. Ceska Lipa bölgəsində son vaxtlara qədər uran minalanırdı.

## Əhali
2011-ci ilin sonunda bölgədə 432.439 sakin (Çexiya əhalisinin 4.14%) yaşayırdı. Əhalinin sıxlığı 1 kvadrat kilometrə 136,72 sakin təşkil edir. Əhalinin ən böyük konsentrasiyası Jablonec nad Nisou bölgəsində baş verir (1 kvadrat kilometrə 219.24 sakin). Bölgədə 215 yaşayış məntəqəsi var. 500 nəfərdən az əhalisi olan yaşayış məntəqələrində rayon əhalisinin 5,9% -i, əhalinin 78,0% -i şəhərlərdə yaşayır. Bölgənin inzibati mərkəzi, əhalisi 100.000 nəfərdən bir qədər az olan Liberec şəhəridir.

## İqtisadiyyat
Bölgə Çexiyanın ümumi milli məhsulunun 3,5% -ni istehsal edir.

Bölgə sənayedə inkişaf etmişdir. Bölgə iqtisadiyyatında şüşə sənayesi, zərgərlik istehsalı, plastik emal və maşınqayırma böyük əhəmiyyət daşıyır. Ənənəvi tekstil sənayesi öz əhəmiyyətini itirməkdədir. İqtisadiyyatda böyük rol oynamayan kənd təsərrüfatında taxıl və yem bitkiləri becərilməsi üstünlük təşkil edir. 1990-cı illərin sonlarında bölgədə çox sayda xarici müəssisə yerləşirdi. İqtisadi artım ticarət və turizmdə müşahidə olunur.

## Nəqliyyat
Regional dəmir yolu şəbəkəsinin uzunluğu 543 kilometrdir ki, bu da respublika üzrə orta göstəricidən çoxdur. Əsas avtomobil yolu Praqa və Libereci birləşdirən ekspress yol, digər əhəmiyyətli nəqliyyat arteriyaları bölgəni şimaldan cənuba (Qılınc - Ceska Lipa - Melnik) və qərbdən (Decin - Novi Bor - Liberec - Turnov - Hradec Kralove) keçir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Barkinq və Dagenhem borosu

**Barkinq və Dagenhem borosu** () — Londonun 32 borosundan biri. Böyük Londonun şimal-şərqində yerləşir və sahəsi 36,09 km²-dir. 1965-ci ilədək London qraflığına daxil olmayan Kənar Londonun bir hissəsi olmuşdur. 1 aprel 1965-ci ildə Esseksin Barkinq və Dagenhem rayonlarının birləşdirilməsi hesabına yaradılmışdır.

Barkinq və Dagenhem 2012 Yay Olimpiya Oyunlarının keçirildiyi 6 London borosundan biridir.

## Demoqrafik vəziyyət

## Xarici keçidlər
*
Naftali Herts İmber

**Naftali Herts İmber** və ya **Naftali Zvi İmber** (, id. נפתלי הערץ אימבער, ukr. Нафталі Герць Імбер; ) — İsrailin rəsmi dövlət himni olan Hatikvanın sözlərini yazan ukrayna yəhudisi sionist şair.

## Həyatı
Naftali 1856-cı ildə Avstriya imperiyasının Qalisiya bölgəsinin Zlokjov şəhərində (Ukraynanın indiki Zoloçiv şəhərində) anadan olmuşdur. 10 yaşından şeir yazmağa başlayan Naftali Bukovina bölgəsinin imperiyaya qatılmasının 100 illiyi münasibətilə yazdığı şeirinə imparator Frans Jozef tərəfindən mükafatlandırılmışdır. Gəncliyində Macarıstan, Serbiya və Rumıniya kimi ölkələri ziyarət etmişdir.

1882-ci ildə məşhur ingilis yazıçısı Lorens Olifantın katibi kim Fələstinə köçmüşdür. Yerusəlimdə ilk genişhəcmli əsəri olan "Səhər ulduzu"nu (, Barkay) nəşr olunmuşdur. Kitabında Rumıniyanın Yaş şəhərində yazdığı "Ümidimiz" ("Tikvateynu") adlı şeiri də vardı. Bu şeir ilk əvvəl siyonistlərin marşı ikən daha sonra İsrailin dövlət himni Hatikva oldu.

1887-ci ildə Avropaya geri qayıdan Naftali Londonda yaşamış və Hindistana səyahət etmişdir. 1892-ci ildə ABŞ-yə köçmüşdür. "Avara, əyyaş və yəhudi" şair adlandırılan Naftali ən sevdiyi yunan tanrılarının Heba (gənclik ilahəsi) və Dionis olduğunu demişdir. Ciddi hadisələrə rişxəndlə yanaşarmış. Ömər Xəyyamın əsərlərini ivrit dilinə tərcümə etmişdir. Həyatını 1909-cu ildə Nyu Yorkda spirtli içkilər üzündən itirmişdir və nəşi 1953-cü ildə Yerusəlimə gətirilmişdir.

## İstinadlar
I Salman

I Salman - müasir Nigerin şərq hissəsini, Liviyanın cənubunu və Çad dövlətinin ərazisini əhatə edən Kanema dövlətinin (700-1376) hökmdarı (1193-1210).
## Haqqında
Müasir Nigerin şərq hissəsini, Liviyanın cənubunu və Çad dövlətinin ərazisini əhatə edən Kanema dövlətində 1150-1176-cı illərdə hakimiyyətdə olan I Birinin kiçik oğlu I Salman (qərb mənbələrində adı Abd al Calil Selma (Qara) kimi qeyd edilmişdir) qardaşı Abdullahın (qərb mənbələrində adı Bikuru və ya Bekru kimi qeyd olunmuşdur) 1193-cü ildə ölümündən sonra mai (hökmdar) olmuşdur.

(Kanema hökmdarlarının adlarının qərb və şərq mənbələrində fərqli səslənməsinin əsas səbəbi onların mənsub olduğu Sayfava sülaləsinin (1085-1376) hökmdarlarının islam dininə etiqad etmələri olmuşdur. İslam dinini qəbul edən hökmdarlar özlərinə müsəlman adlarını götürmüşlər). 

I Salmanın hakimiyyəti illərində Kanema dövlətinin güclənməsi davam etmişdir. O, uğurlu hərbi yürüşlərə çıxaraq beynəlxalq karvan yollarının keçdiyi Çad gölündən Çadoya qədər olan ərazini ələ keçirmişdi. I Salman tacirlərin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün yol kənarlarında karvansaralar tikdirmiş, sonralar onların çoxu şəhərlərə çevrilmişdi. I Salman Çad gölünün qərbindəki Born əyalətini də ələ keçirməyə müvəffəq olmuşdur. Köçəri qəbilələrin hücumlarının qarşısını aldığı üçün əkinçilər, sənətkar və tacirlər I Salmana rəğbət bəsləyirdilər. O özü də xarici ölkələrə mal aparan karvanlarda şərik kimi fəal iştirak etməklə böyük gəlir əldə edirdi. I Salman qonşu ölkələrlə siyasi əlaqələrin genişləndirilməsinə də səy göstərmişdir. O, ölkədə körpü və bənd tikintisinə də qayğı ilə yanaşırdı. I Salman 1210-cu ildə vəfat etmişdir.

## Mənbə
* A.Hüseynli. Afrika hökmdarları. Bakı,2008
* Бюттнер Т. История Африки. М.1981.
* Barkindo, Bawuro, «The early states of the Central Sudan: Kanem, Borno and some of their neighbours to c. 1500 A.D.», in: J. Ajayi und M. Crowder (Hg.), History of West Africa, Bd. I, 3. Ausg. Harlow 1985,
Fredrik Lyunqberq

**Fredrik Lyunqberq** () — keçmiş İsveç futbolçusu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəsmi saytı
Olomoutsk diyarı

**Olomoutsk diyarı** () — Çexiyada I dərəcəli inzibati – ərazi vahidi. Diyarın inzibati mərkəzi Olomouts şəhəridir.

Şimalda bölgənin Polşa ilə 104&nbsp;km sərhədi var. Bölgə, həmçinin Çexiyanın Moravian-Silesian, Zlinsky, Cənubi Moravian və Pardubice bölgələri ilə həmsərhəddir.

Olomouc Bölgəsi Çexiyanın 6,7% -ni təşkil edən 5267&nbsp;km² ərazini əhatə edir. Bölgənin inzibati mərkəzi Olomouc şəhəridir.
## Əhali
Bölgədə 628,427 nəfər əhalisi olan 26 şəhər də daxil olmaqla 398 yaşayış məntəqəsi var (2011-ci il siyahıyaalmasına əsasən). Əhalinin 57,5% -i şəhərlərdə yaşayır.

## İqtisadiyyat
Çexiyanın ümumi milli məhsulunda bölgənin payı 4.8% -dir.

Bölgənin mərkəzində və cənubunda kənd təsərrüfatı (xüsusilə taxıl istehsalı və şəkər çuğunduru becərilməsi) və bununla əlaqədar emal və qida sənayesi inkişaf etdirilir. Bölgədə toxuculuq və geyim sənayesi, maşınqayırma və optika sənayesi müəssisələri də mövcuddur.

## Nəqliyyat
Bölgənin nəqliyyat infrastrukturu 744&nbsp;km dəmir yolu şəbəkəsi və 3461&nbsp;km yol təşkil edir. Bölgənin inzibati mərkəzi olan Olomouc şəhəri dörd zolaqlı ekspress R46 ilə Praqadan Brnaya aparan D1 avtomobil yolu ilə birbaşa birləşdirilir. Vacib nəqliyyat mərkəzləri Olomouc və Prerovdur.

Olomoucun yaxınlığında beynəlxalq hava limanı var.

## Turizm
Jeseníky Təbiət Qoruğu əyalətdə yerləşir, ərazidə 45 metr yüksəklikdə bir şəlalə və su anbarı var. Litovelské Pomoraví qoruğunda, dövlətin himayəsində nadir flora və fauna növlərinə sahib meşə var.

Bölgədəki təbii mənzərələrlə yanaşı, Buzov (Bouzov), Sternberk (berternberk), Usov (Úsov), Tovachov (Tovačov) kimi tarixi görməli yerlər var.

Bölgənin inzibati mərkəzində İntibah və Barokun bir çox memarlıq obyektləri olan tarixi mərkəz olan Olomouc, qorunan bir mədəniyyət abidəsidir.

Barok müqəddəs üçlük sütunu YUNESKO-nun Dünya İrsi Saytı olaraq tanınır.
## İstinadlar

## Həmçinin bax
Salvatore Skillaçi

**Salvatore Skillaçi** (; ) — keçmiş İtaliya futbolçusu.

## Həyatı
İtaliyanın "Yuventus" və "İnter" kimi məşhur klublarında çıxış edib. İtaliya millisində 1991-ci il sentyabrın 25-də son çıxışını edib. 1997-ci ildə futbolçu karyerasını bitirib. 18 sentyabr 2024-cü ildə onkoloji xəstəlikdən vəfat edib.

## İstinadlar
İmany

**Nadya Mladjao** - () İmani adı ilə daha çox tanınan fransız müğənnisi. Onun səhnə adı Suahili dilində *iman* deməkdi. Debüt albomu 2011-ci ildə buraxdığı  *The Shape of a Broken Heart* olmuşdur. Bu albom Fransada və Yunanıstanda platin statusunu aldı həmçinin Polşada 3 dəfə platin statusu aldı.

## Həyatı
Nadya 1979-cu ildə Martiqedə anadan olub. Yeniyetmə yaşlarıda idmanla məşğul olub, yüksəkliyə tullanma idmanıyla. ABŞda 7 il keçirəndən sonra Fransaya qayıdıb və müğənnilik karyerasına başlayıb.

## Diskoqrafiya
### Studiya albomları
**Adı**: The Shape of a Broken Heart;
**Buraxılış ili**: 2011
**Leybl**: Think Zik!
**Formatı**: CD və rəqəmsal dəstəkləmə
**Çartlarda yeri**: 
Fransa 19
Almaniya 47
İtaliya 10
Polşa 4
İsveçrə 35

**Adı**: Sous les jupes des filles;
**Buraxılış ili**: 26 may 2014
**Leybl**: Idol
**Formatı**: CD və rəqəmsal dəstəkləmə
**Çartlarda yeri**: 
Fransa 84
Almaniya -
İtaliya - 
Polşa 16
İsveçrə -

### Mini albomlar
* 2010: *Acoustic Sessions*

## İstinadlar
Ağa xan Əbdülməliki-Avşar

**Ağa xan Əbdüsəməd xan oğlu Əbdülməliki-Avşar**-(?-1928), İran hərbçisi, general-mayor.

## Həyatı
Ağa xan Əbdüssəməd xan oğlu Urmiya şəhərində dünyaya pənah gətirmişdi.

Aga xan Sərdar Marağa ordusunun komandanı olmuşdu.

Baba xan Əbdüssəməd xan Əzimüssəltənə Sərdar (1928-ci ilin yayında xristian keşiş Davud tərəfindən öldürüldü. Sərdar, bəlkə də 1914-1915-ci ilin qışında Urmiyanın ruslar tərəfindən boşaldılması və Türk-Kürdlerin gəlişi sırasında, kürdlər tərəfindən yağmalanan xristian kəndlərinin olduğu bölgədə və şəhərdə nizam-intizamı qorumağa çalışan tək şəxsdi.

## Ailəsi
Ağa xanın Sadıq xan, Baba xan adlı oğlanları vardı.

## Mənbə
*''' Ənvər Çingizoğlu, Aydın Avşar, Avşarlar, Bakı, "Şuşa", 2008,

## Həmçinin bax
*Əfşarlar sülaləsi
*Əsgər xan Əbdülməliki-Avşar
Bankenviertel

**Bankenviertel** — Frankfurt şəhərində biznes rayonu.

## Tarixi

## Həmçinin bax
* La Defans
* Moskva Beynəlxalq Biznes Mərkəzi
* Levent

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şibuya

**Şibuya** —  Tokionun xüsusi rayonlarından biri. Biznes rayonudur.

Şibuya çox izdihamlı bir rayondur və ərazidə çoxlu göydələnlər var. Rayonda yerləşən Şibuya stansiyası Tokionun ən işlək qatar stansiyalarından biridir. Gənclər üçün şəhərin ən əhəmiyyətli yerlərindən biri olan Şibuya rayonu; İnkişaf etmiş quruluşu, kafeləri və dünyaca məşhur mağazaları ilə seçilir. Burada məşhur it Haçiko hadisəsi baş verib.

## İstinadlar
La Defans

**La Defans** () — Paris şəhərində biznes rayonu.

## Tarixi
Parisin ətrafında işgüzar münasibətlər üçün nəzərdə tutulmuş Defansın tikintisinə 1955-ci ildə başlanmışdır. Sahəsi 130 hektardı. Defansda müasir üslubda ən hündür binalar inşa olunmuşdur. Onların əksəriyyəti müxtəlif şirkət və kampanyaların ofisləridir. Total, Fiat, Manxetten, Qen şirkətlərinin əsas mənzil qərargahlarının yerləşdiyi Defansda danimarkalı arxitektor İohan Otto fon Şpreiyülün Layihəsi əsasında tikintisi 1989-cu ildə başa çatdırılmış "Böyük tağ"ın hündürlüyü 105 metrdir. Şüşə və mərmərdən ibarət olan tağa liftlə qalxmaq mümkündür. Bu tağ inşa edilərkən onun Zəfər tağı ilə üzbəüz durması əsas götürülmüşdür.

## Həmçinin bax
*Kanari-Uorf

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Paris La Défense
*Rəsmi saytı
Levent

**Levent** — İstanbul şəhərində biznes rayonu.

## Tarixi

## Həmçinin bax
*Kanari-Uorf

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bass boğazı

**Bass boğazı** — Sakit okeanı Hind okeanı ilə birləşdirən coğrafi boğaz. Avstraliya materikini Tasmaniya adasından ayırır. Boğazın eni 240&nbsp;km, orta dərinliyi isə 50 m təşkil edir. Boğazın əmələ gəlməsi 10,000 il bundan əvvələ təsadüf edir. Belə ki, Tasman adası materikin bir hissəsi olmuşdur. Suyun qalxması nəticəsində Tasman adası əmələ gəlmişdir. Adına gəldikdə isə onu ilk dəfə üzüb keçən Metyu Flinders tərəfindən gəmi həkimi Corc Bassın şərəfinə vermişdir (1798). 21 oktyabr 1978-ci ildə boğazın üzərindən uçan Federik Valentik səssiz-səmirsiz itkin düşmüşdür.

## Mənbə
*Tasmaniya Ştat departamenti-xəritə
Pardubitse diyarı

**Pardubitsk diyarı** () — Çexiyada I dərəcəli inzibati – ərazi vahidi. Diyarın inzibati mərkəzi Pardubitse şəhəridir.

## Coğrafiya
Bölgə 4519 km² ərazini əhatə edir, bu Çex Respublikasının ümumi ərazisinin 5,7% -nə uyğundur. Ərazinin 44,6% -i kənd təsərrüfatında istifadə olunur, 29,4% -i meşələrdir. Pardubice haqqında deyirlər: "Budur Çex torpaqlarının qızıl zolağı başlayır." Çex Respublikasının ən münbit torpaqları məhz Pardubice bölgəsindədir.

Bölgənin böyük bir ərazisi, Elbe sahillərinin düzənliklərinə qədər uzanan kiçik təpələr və təpələrdir. Polşa ilə sərhəddə Çexiyanın ən yüksək dağlarından biri - Kralitsky Snezhnik yerləşir. Massifin şimal-qərb hissəsi alçaq, düz zirvəli Orlitsky dağlarından ibarətdir. Cənubda Dəmir Dağları və Çex-Moraviya Uplandasının Zdari zirvələri ilə başlayır.

Pardubice bölgəsinin ən uzun çayı Elbanın sol qolu - Çrudimka çayıdır. Şimal və Qara dənizlər arasındakı əsas Avropa su hövzəsi də bölgənin ərazisindən keçir.

## İnzibati bölgü
Bölgədə 507.000 nəfərin yaşadığı 451 yaşayış məntəqəsi var (Çex əhalisinin 5% -i). 500 nəfərdən az əhalisi olan yaşayış məntəqələrində bölgənin ümumi əhalisinin 14% -i yaşayır. 10 mindən çox əhalisi olan şəhərlərdə əhalinin 42% -i Pardubice əyalətinin inzibati mərkəzində, 18% -i yaşayır.

## İqtisadiyyat
Pardubitse Region aqrosənaye bölgəsidir. Ərazinin 4% -i kənd təsərrüfatı əraziləridir. Rayonun ümumi daxili məhsulunda istehsalın payı 34%, ticarət 12% təşkil edir.

## Nəqliyyat
Bölgənin dəmir yolu şəbəkəsi ümumi uzunluğu 500 kilometrdir. Paris - Nürnberq - Praqa - Vyana və Berlin - Praqa - Brno - Vienna mühüm beynəlxalq dəmir yolu xətləri bölgədən keçir. Bölgənin əsas magistral yolu Pardubice və Chrudim şəhərlərini birləşdirir. Praqa - Podebrady avtomobil yolunun tikintisi də aparılır. Hava trafikində mühüm rol Pardubice Hava limanı oynayır. Mülki hava limanından əlavə, Pardubice də hərbi aerodroma malikdir. Elbanın naviqasiya hissəsində yük daşınması su ilə aparılır, əsas liman da Pardubitse limanıdır.
## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şimali Avropa subregionu

**Şimali Avropa subregionu** - Şimali Avropa ölkələrinə Finlandiya, İsveç, Norveç, Danimarka və İslandiya daxil edilir. Ümumi sahəsi 1,3 mln km², əhalisi isə 24,5 mln nəfərdir.

## Siyasi və coğrafi mövqeyi
Şimali Avropa məkanı siyasi və iqtisadi coğrafiyası ümumi cəhətlərinə görə digər regionlardan fərqlənir. Ərazi əsasən Skandinaviya yarımadasını tutmaqla yanaşı (sahəsi 800 min kv. km.-dir), Yutlandiya yarımadası (adalarla birlikdə) və İslandiya adası da Şimali Avropaya daxil edilir. Skandinaviya xalqları german qrupuna daxildir. Bu xalqlar e.ə. IX-XI əsrlərdə "vikinq erası" kimi məşhur olmuşdur. (vikinq-qədim german dilində körfəz deməkdir). Vikinqlər dəniz müharibələrində döyüşkən olmaları ilə fərqlənmişlər. Vikinqlər tərəfindən Xristofor Kolumbdan 5 əsr əvvəl Şimali Amerika sahillərinin öyrənilməsi haqqında məlumatlar mövcuddur.

## Təbii resursları
Şimali Avropa zəngin dəmir filizi yataqları ilə birlikdə, mis, qurğuşun və digər metallar sənaye əhəmiyyətinə malikdir. Son dövrlərdə neft-qaz yataqları istifadəyə verilmişdir. Hidroenerji potensialına görə Norveç və İsveç fərqlənir. Şimali Avropa ölkələri meşə resursları ilə zəngindir.

## Əhalisi
Şimali Avropa ölkələri yekcins xalqlardan ibarətdir (95%). Şimal qütb zonasında saamilər məskunlaşmışdır. Bu xalqlar Ural dil ailəsinə daxildir. Skandinaviya xalqları əsasən german dil qrupuna daxil edilir.

## İqtisadi strukturu
Şimali Avropa ölkələrin dayanıqlı inkişaf strategiyasında "Skandinaviya inkişaf modeli" əsasında formalaşır. Bu modelin ideya mənbəyini sosial-bazar iqtisadiyyatı təşkil edir. İqtisadi inkişafda dövlətin rolu genişdir, əhalinin sosial müdafiəsi güclüdür. "Skandinaviya modeli"nin dayanıqlı anlayışının əsas xüsusiyyəti dövlətlərin siyasi, iqtisadi-sosial inkişafındakı tarazlıqları özündə birləşdirməsidir. Bu strategiya ölkələrdə kapital yığımını aktivləşdirmiş və cəmiyyətdə balanslaşdırma siyasətinin həyata keçirilməsinə imkanlar yaratmışdır. (XIX əsrdən Skandinaviya ölkələri neytral siyasət yeridirlər). Bu ölkələrdə elmtutumli iqtisadi sahələr, yüksək texnologiyaya əsaslanan ərazi-istehsal kompleklərinin təşkili və idarə edilməsi intellektuallığı ilə fərqlənir.

## Mənbə
* Ağazeynal A.Qurbanzadə. Dünya ölkələri:Siyasi-iqtisadi və dialektik coğrafiyası. Bakı,2013.
* Современная организация мирового экономика. М.2005.
Anar Ağakişiyev

**Anar Ağakişiyev** () — Azərbaycan stilisti, qrimçi.

## Həyatı
Stilist Anar 21 iyul 1984-cü ildə Gürcüstannın Tiflis şəhərində anadan olub. Uşaqlıqdan rəsm dərnəyində rəssamlığın sirrlərini öyrənməyə başlayıb. 1999-cu ildən saç ustası kimi fəaliyyətə başlayıb. Bu illər ərzində *make-up* sənətinə də yiyələnib. 2001-ci ildə hər iki sahə üzrə Moskvada xüsusi dərslər alıb. Almaniya, İspaniya və İtaliyada təkmilləşdirmə kursları və seminarlarda iştirak edib.

2010-cu ildə Validə Abbasova ilə birlikdə “Best model of Azerbaijan” modellik yarışmasına rəhbərlik etmişdir. 

Azərbaycanın Ruhi, Aygün Kazımova, Röya Ayxan, Nigar Camal və bir çox mügənnilərin imici üzərində çalışıb. Stilist Gürcüstanı 2011-ci ildə Eurovision Mahnı Müsabiqəsində təmsil edən Safo Nijaradze ilə də işləyib. 2012-ci ildə isə Anar Bakıda keçirilən Eurovision Mahnı Müsabiqəsinin core time grupunda müsabiqə iştirakçiları ilə çalışıb. 2012-ci ildə "Qrand Müstəqil Milli-İctimai Mükafatı-2011"in mükafatlandırılma mərasimində "İlin stilisti" mükafatı qazanmışdır. 

2013-cü ildə ATV-də yayımlanan "Özünə Bax" dəb verlişinin münsifi olub.

Anar Ağakişiyev 2012-2013-cü illərdə “Kanal S”də “Dəbin hökmü” verilişinin layihə rəhbəri və aparıcısı olmuşdur.

2018-ci ildə instaqram sosial şəbəkə platformasında makiyajla qadınları dəyişdirməsi ilə bağlı paylaşımları bütün dünya saytlarının diqqət mərkəzində olub. Nüfuzlu "Daily Mail", "The Sun" kimi saytlar bu haqda xəbərlər dərc ediblər.

Anar Ağakişiyev 2008-ci ildə, 2018-ci ildə “Best model of Azerbaijan” modellik yarışmasının münsifi olmuşdur.

2020-ci ildə “Best model of Turkey” modellik yarışmasının münsifi olmuşdur.

2021-ci ildə Xəzər TV-də yayılmanan "Dəyişən Cavab" verlişinin aparıcısı olub. Verlişin ilk qonağı Flora Kərimova olub. 
2024-cü ildə verlişin 2-ci mövsümü yayımlanmağa başlayıb. Bu dəfə isə verilişin ilk qonağı Nisə Qasımova olub.
 2024-cü ildən “Kanal S” televiziyasının baş direktorunun yaradıcılıq üzrə müşaviri vəzifəsində də çalışır.

Nikol Şerzinger, İrina Şayk, Alsu kimi ulduzların stilisti olmuşdur.

## Mükafatlar
* 2012 – "Grand 2011" — "İlin stilisti"
* 2011 – "Şərəf" Media Mükafatı
* "Ustad sənətkar" diplomu
* "Mətbuatın dostu" mükafatı
* "Persona" — "İlin stilisti"
* "Qizil əllər" fəxri fərmanı
* 2010 — "Persona" — "İlin stilisti"
* AzərKİVİHİ "Azərbaycan bayrağı" mükafatı
* 2008 – Womanpress "Uğur zirvəsi" mükafatı
* "Persona" — "İlin zövqlü personası"
* 2007 – "Persona" — "İlin stilisti"
* 2006 – "Grand" – "İlin stilisti"
* "Grand" – "İlin imicmeykeri"
* 2004 — "Wella" peşəkar diplom
* 2003 – "Schwarzkopf" peşəkar diplom
* 2002 – Azərbayca Moda Assosasiyası Vizajistlərin I rəsmi çempionatı – I yer
* Azərbayca Moda Assosasiyası "İlin stilisti" diplomu

## İstinadlar
Dəbbətül-ərz

**Dəbbətül-ərz** () — İslamda Qiyamət gününün əsas əlamətlərindən biridir. Quranın Nəml surəsində, bu canlı günəş qərbdən çıxdığı zaman baş verəcək. Bu vaxt tövbə aradan götürüləcək; heç bir tövbə qəbul edilməyəcək, heç bir əməl qəbul edilməyəcək.

Canlıda Musanın əsası və Süleymanın möhürü olacaq.

## Ümumi məlumat
Qiyamət əlamətlərindən biri hesab edilən əfsanəvi varlıq. Əhdi-ətiqdə əjdahaşəkilli bir varlıqdan müxtəlif adlarla (livyatan, rahav) bəhs edilir (Əyyub 3:8, 9:3, 26:12; Zəbur 74:13, 89:10, Yeşaya 30:7, 51:9-10). Əhdi-cədiddə şeytana bərabər tutulan bu varlığın və tərəfdarlarının Allaha qarşı çıxacağı, sonda isə məğlub olacağı göstərilir (Vəhy 12:13, 13:11-18, 16:13-14, 20:2-3, 7-10). Bu düşüncənin Babil mədəniyyətindən gəlməsi fikri mövcuddur. Dəccal (antixrist) anlayışının yaranmasında Dəbbətül-ərzin təsirinin olması qeyd edilir. Quranda “D.-əDəbbətül-ərz” ifadəsi “ağacqurdu” (34:14) və qiyamət günü yerdən çıxacaq varlıq (27:82) mənasında işlənmişdir. Təfsirlərdə görkəmcə bütün məlum canlılardan fərqlənən, danışa bilən bir varlıq, bəzən də insan obrazında təsvir edilmişdir.

## İstinadlar
Kralove Hradets diyarı

**Kraloveqradetsk diyarı** () — Çexiyada I dərəcəli inzibati – ərazi vahidi. Diyarın inzibati mərkəzi Qradets Kralove şəhəridir.

## Coğrafiya
Nəhəng Dağlar Çexiyadakı ən yüksək dağ zirvəsi olan Snezka (dəniz səviyyəsindən 1602 metr yüksəklikdə), Elbe çayının (Laby) münbit vadisi olan bölgədə yerləşir.

Bölgədə Nəhəng Dağlar Milli Parkı, həmçinin Broumovdakı Adršpašsko-Teplické skály Dövlət Qoruğu yerləşir.

## Əhali
Əhali baxımından (547 916 nəfər) bölgə Çexiyada 10-cu yeri tutur (2011). Bölgədə 43 şəhər də daxil olmaqla 448 yaşayış məntəqəsi var. 500 nəfərdən az əhalisi olan kiçik yaşayış məntəqələri bütün yaşayış məntəqələrinin 65% -ni təşkil edir. Əhalinin sıxlığı 1&nbsp;km²-ə 115.13 sakin təşkil edir ki, bu da ölkə üzrə orta göstəricidən bir qədər aşağıdır.

## İqtisadiyyat
Bölgədə kənd təsərrüfatı ilə yanaşı toxuculuq sənayesi də inkişaf etmişdir. Bölgədə vacib bir iqtisadi amil turizmə aiddir.

## Qalereya

Fayl: Adršpach from air 3.jpg|Havadan qayaların görünümü
Fayl: Rytirak2.JPG| Qala
Fayl: Dobruška - radnice.jpg|Dobruşka
Fayl: Tyrannosaurus-03-ZOO.Dvur.Kralove.jpg|Dvur Kralove zooparkı


## İstinadlar

## Həmçinin bax
Orta Çexiya diyarı

**Stredoçesk diyarı** () — Çexiyada I dərəcəli inzibati – ərazi vahidi. Diyarın inzibati–ərazisinə daxil olmasa da inzibati mərkəz Praqa şəhəridir.

## Coğrafiya
Orta Çexiya diyarı sözdə Orta Bohemia bölgəsində yerləşir. Bölgənin şimal və şərqində ərazi düzdür, cənub və cənub-qərbdə təpələr uzanır. Ən yüksək nöqtə Tok (dəniz səviyyəsindən 864 metr yüksəkdir), ən aşağı nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 153 metr yüksəklikdə olan Melnik bölgəsindəki Laba (Elba) sahillərindədir. Ərazinin 61% -i kənd təsərrüfatı əraziləridir. Bölgə ərazisinin əksər hissəsində, cənubdakı dağlıq ərazilər istisna olmaqla, yüksək humus tərkibli münbit chernozem torpaqları. Dağlı ərazilərdə qumlu torpaqlar üstünlük təşkil edir. Ərazinin 28% -i meşədir. Bölgənin şimal hissəsində, meşələr əsasən torpaqları kənd təsərrüfatı məqsədləri üçün istifadə etmək üçün kəsilmiş, Sazava çayı vadisində və Rožmitalda meşələr qorunmuşdur.

## Ərazi
Orta Çexiya diyarı, Çex Respublikasının mərkəzində yerləşir. Sahəsi 10,929 km2 ölkənin demək olar ki, 14% -ni təşkil edir. 2010-cu ildən sonra bölgə respublikanın ən sıx məskunlaşdığı bölgə oldu: burada təxminən 1,399 milyon əhali yaşayır.

Torpaq tamamilə paytaxt Praqanı əhatə edir və şimalda Liberec Bölgəsi ilə, şimal-şərqdə Hradec Králové Bölgəsi ilə, şərqdə Pardubice bölgəsi ilə, cənub-şərqdə Vysočina ilə, cənubdan Cənubi Bohemiya Bölgəsi ilə, cənub-qərbdən Pilsen ilə həmsərhəddir. bölgə və şimal-qərbdə Ustetskiy rayonu ilə.

Coğrafi baxımdan Avropa materikinin ən qədim hissələrindən biri olan Çexiya massivinə aiddir. Relyef bölgənin cənub və cənub-qərb hissəsindəki dağlıq ərazilərdəki Elbe çayı yaxınlığındakı düz şimaldan axır.

## İqtisadiyyat
Bölgədə həm kənd təsərrüfatı, həm də sənaye istehsalı inkişaf etmişdir. Əsas kənd təsərrüfatı sahəsi buğda, şəkər çuğunduru, tərəvəz və meyvə yetişdirən Laba çayı vadisidir.

Mladá Boleslav-da, odakoda avtomobil istehsalı zavodu (Çexiya Škoda) var. Bundan əlavə, bölgədə bir neçə iri maşınqayırma müəssisəsi, kimya sənayesi (Çex. Spolana), qida, çap sənayesi və şüşə və keramika istehsalı müəssisələri mövcuddur. Kömür mədəni və polad istehsalı Kladno bölgəsində aparılır.

Bölgədə xidmətlər, ticarət, mədəniyyət və idman da inkişaf etmişdir.

## Nəqliyyat
Orta Çexiyada, Praqa ilə birlikdə, Çexiyadakı ən sıx nəqliyyat şəbəkəsinə sahibdir. Avtomobil və dəmir yolu nəqliyyatı ilə yanaşı, çay daşımaları da böyük əhəmiyyətə malikdir. Ölkədəki bütün su nəqliyyatının dörddə üçü Mərkəzi Bohemiya Bölgəsindədir.

Praqanın yaxınlığında sərnişin daşınması şəhər qatarları ilə həyata keçirilir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
İbrahim Qurbanov

**İbrahim Musa oğlu Qurbanov** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

## Həyatı
İbrahim Musa oğlu Qurbanov 1925-ci ilin mart ayının 22-də Qərbi Azərbaycanın Dərələyəz mahalında dünyaya göz açıb. Əmək fəaliyyətinə hələ 15 yaşında olarkən kənd sovetinin katibi vəzifəsində başlayıb. Sonralar mühasib, məktəb direktoru kimi vəzifələrdə çalışıb. 1944-cü ildə ovaxtkı Əzizbəyov Rayon Komsomol Komitəsinin ikinci katibi seçilib. 1947-ci ildə tutduğu KP Əzizbəyov Rayon Komitəsinin təlimatçısı vəzifəsini tutub. Respublika Partiya Məktəbində təhsilini başa vurduqdan sonra Azərbaycan KP Əli-Bayramlı Rayon Komitəsində kənd təsərrüfatı şöbəsinin müdiri təyin edildi. Daha sonra Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu da bitirdi.

Sonralar Əli Bayramlı rayonundakı Vladimirsk MTS partiya təşkilatının katibi, Əli Bayramlı Rayon Partiya Komitəsinin katibi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

İ. Qurbanov 1957-ci ildən 1961-ci ilədək Bakı Ali Partiya Məktəbinin dinləyicisi olmuş, məktəbi bitirdikdən sonra Əli Bayramlı rayonundakı 6 nömrəli sovxozun istehsalat idarəsinin rəisi, Salyan rayonundakı SSRİ–nin 50 illiyi adına 1 nömrəli pambıqçılıq sovxozunun direktoru vəzifələrində çalışmış, S. Ağamalıoğlu adına Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda təhsilini davam etdirmişdir.

Respublika ictimaiyyəti arasında dərin nüfuz qazanmış İbrahim Qurbanov 1973-cü ildə Salyan Rayon XDS İcraiyyə Komitəsinin sədri vəzifəsinə irəli çəkilmiş, 1977-ci ildən Azərbaycan KP Neftçala Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi olmuş, 1980-ci ildə isə Azərbaycan KP Cəlilabad Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

İ. M. Qurbanov Azərbaycan KP MK–nın üzvü, doqquzuncu, onuncu və on birinci çağırış respublika Ali Sovetinin deputatı kimi fəal ictimai–siyasi iş aparmışdır.

İbrahim Qurbanovun fədakar əməyi, xidmətləri Sosialist Əməyi Qəhrəmanının "Qızıl Ulduz"u, Lenin ordeni, üç Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni və medallarla qiymətləndirilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Unudulmaz ictimai xadim. "Respublika", 20 mart 2013, səh. 6.
Enzo Françeskoli

**Enzo Françeskoli** (; ) — keçmiş Uruqvay futbolçusu.

Ləqəbi: "El Principe" -Şahzadə

## Klub Uğurları
1983 Copa América
1986 Primera División (Argentina)
1986 Copa Libertadores de América
1987 Copa América
1990 Ligue 1
1994 Apertura (Açılış Liqası)
1995 Copa América
1996 Apertura
1996 Copa Libertadores de América
1997 Clausura (Qapanış)
1997 Apertura
1997 Supercopa Sudamericana

## Fərdi uğurları
Cənubi Amerika ilin oyunçusu(1984)

Argentina qol Kralı (1985)

Argentina qol Kralı (1986)

Argentinada ilin Futbolçusu (1986)

Fransada ilin əcnəbi Futbolçusu (1990)

Argentina Qol Kralı (1994)

Argentina Qol Kralı (1996)

Argentina ilin futbolçusu (1996)

Argentinada en çox qol vurmuş 3. Əcnəbi futbolçu

River Pleyt'de ən çox qol vurmuş əcnəbi futbolçu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Franz Ferdinand

**Franz Ferdinand** — 2002-ci ildə Qlazqoda qurulan rok musiqi qrupu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Wardruna

**Wardruna** — Norveç mənşəli German-skandinav mifologiyasına əsaslanan neofolk janrında ifa edən musiqi qrupu. 2003-cü ildə Kvitrafn, Gaahl və Lindy Fay Hella tərəfindən qurulmuşdur. Qrupun yayımladığı albomlar qədim Skandinav əlifbasındakı runlar əsasında hazırlanır. 2003-cü ildən bəri indiyədək 2 albom yayımlanıb. Qrup həmçinin Vikinqlər teleserialı üçün bəstəkarlıq edir.

## Üzvlər
* Kvitrafn — Vokal, bütün alətlər (skripka istisna olmaqla), sözlər
* Gaahl — Vokal
* Lindy Fay Hella — Vokal, gitara
* Hallvard Kleiveland — Norveç fleytası

## Diskoqrafiya

### Sinqllar
* Warrior (Anila ilə birlikdə) — 11:30–22 yanvar 2015

## İstinadlar
Vikinqlər (teleserial, 2013)

**Vikinqlər** () —  Maykl Hörst tərəfindən «History Channel» üçün yaradılan tarixi dram serialı. İrlandiya Respublikası ərazisində çəkilən teleserialın premyerası 3 mart 2013-cü ildə Kanadada keçirilmişdir.

Serial əfsanəvi Raqnar Lodbrok və onun ailəsinin, övladlarının həyatından, qədim dövrdəki vikinqlərin həyat tərzindən bəhs edir. Raqnar, qorxmaz bir döyüşçü olmaqla yanaşı, tanrılarla bağlı olan Skandinaviya adət-ənənələrini təcəssüm etdirir. O, adi bir kəndçidən yarllığa yüksəlir və İngiltərəyə uğurlu basqınlar təşkil edir. Raqnar yoldaşlarının və ailəsinin dəstəyi ilə Skandinaviya kralı olur. Raqnarın ölümündən sonrakı mövsümlər onun övladlarının həyatları barədədir. Onların hekayələri İngiltərədə, Skandinaviyada və Aralıq dənizində cərəyan edir. Serial 793-cü ildə vikinqlər dövrünün başlanğıcı ilə başlayır.

17 mart 2016-cı il tarixində History Channel Vikinqlərin 20 epizodluq beşinci mövsümunun 29 fevral 2017-ci ildə nümayiş etdiriləcəyini açıqlamışdır. Daha sonra beşinci sezon nümayiş olunub. 12 sentyabr 2017-ci ildə serialın 20 epizodluq altıncı mövsümünün hazırlandığı açıqlanmışdır.

## Süjet

Serial əfsanəvi Raqnar Lodbrok, həyat yoldaşları Lagerta, Kraka Aslauq Siqurdsdatter, oğulları Byörn, Halfdan Hvitserk, Siqurd Raqnarsson, Ubbe Raqnarsson və Sümüksüz İvarın həyatından; qədim dövrlərdəki vikinqlərin həyat tərzindən bəhs edir. Serialın hazırlanmasında Əhməd ibn Fədlanın əsərlərindən, Raqnarın övladları saqası (Ragnarssona þáttr), tarixçi Sakson Qrammatikin «*[[Danların əməlləri]]*» əsərindən, anqlo-sakson salnamələrindən istifadə olunmuşdur.

## Mövsümlər

## Rollarda
* Travis Fimmel - Raqnar Lodbrok rolunda.
* Ketrin Vinnik - Lagerta rolunda.
* Klayv Stenden - Rollo rolunda.
* Cessalin Gilsig - Siggi rolunda (qraf Haraldssonun həyat yoldaşı).
* Qustav Skarsqord - Floki rolunda.
* Corc Blaqden - anqlo-sakson keşiş Atelstan rolunda.
* Aleksandr Lüdviq və Natan O'Tol - Byörn rolunda.
* Qabriel Birn - Qraf Haraldsson.
* Donal Loq - Danimarka kralı I Horik
* Laynas Rouç - Kral Egbert rolunda.
## Beynəlxalq yayım

7 Mart 2013 tarixində *Vikinqlər*, ABŞda və Kanadada History kanalında yayımlanmağa başlamışdır. *Vikinqlər*, İngiltərədə təkcə Amazon.comda mövcuddur.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*  – «*History Canada*» saytında.
*
Biql boğazı

**Biql boğazı** — Odlu torpaq arxipelaqına daxil olan əsas adanı Oste Navarino adasından və bir necə xırda adalardan ayırır. Boğazın sahillərində Usuaya, Puerto-Vilyams və Puerto-Toro  kimi yaşayış məntəqələri vardır. Bu limanlar Cənub yarım kürəsində ən ucqar yaşayış yerləridir. Boğazın adlanmasına gəldikdə isə bu ad Çarlz Darvinnin Cənubi Amerikaya səyahətə gəldiyi gəminin adıdır. Uzunluğu 240&nbsp;km, eni isə çox dar olub 5–6&nbsp;km təşkil edir. Magellan boğazı kimi sakit axınlara malikdir. Buranın gözəl mənzərələri turistləri bura cəlb edir. Sularında suitilər, pinqivinlər və ən əsas Magellan pinqivininə rast gəlmək olar. 1978-ci ildə Çili ilə Argentina arasında boğazın yerləşdiyi ərazi üstündə münaqişə yaranır. 1985-ci ildə isə Vatikannın səyi sayəsində məsələ həll edilir.

## Mənbə
* Sitio de referencia a las aves del canal Beagle 
*  Puerto Vilyams şəhərinin rəsmi saytı
Mequro

**Mequro** —  Tokionun xüsusi rayonlarından biri. Rayonda xarici dövlətlərin səfirlikləri və  konsulluqlari yerləşir.

## İstinadlar
Sten Li

**Stenli Martin Liber** (; ) — ABŞ komiks yazıçısı, məşhur Hörümçək-adam personajını yaradıcısı. Marvel Comicsin redaksiya heyətinin üzvü, baş redaktoru, naşiri və sədri.

## Erkən həyatı
Stenli Martin Liber 28 dekabr 1922-ci ildə Nyu-York şəhərində, Manhettendə West 98th Street və West End Avenue'da Rumın əsilli yəhudi immiqrant valideynlər Selia və Cek Liberin mənzilində dünyaya göz açıb.

## Karyera
Cek Körbi və Stiv Ditko daxil olmaqla, bir neçə rəssamla əməkdaşlıq edərək, o, Hörümçək-adam, Halk, Doktor Qəribə, Fantastik dördlük, Dəlisov, Qara Bəbir, İks-adamlar və həmkarı Lerri Liber ilə birlikdə Qarışqa-adam, Dəmir-adamİks-adamlar və  personajlarını yaradıb. Bundan əlavə, Sten Li komiks sənayesinin senzura təşkilatı olan "*The Comics Code Authority*"-yə meydan oxuyaraq, dolayı yol ilə, onun siyasətinin yenilənməsinə nail olub. Marvel Comics'in kiçik bir nəşriyyat evindən böyük bir multimedia şirkətinə çevrilməsində Sten Linin lider kimi çox böyük əməyi olub.

Sten Linin adı 1994-cü ildə komiks sənayesinin Uil Eyzner Mükafatı Şöhrət Siyahısına, 1995-ci ildə isə Cek Körbi Şöhrət Siyahısına daxil edilib. 2008-ci ildə Sten Li Milli İncəsənət Medalı ilə təltif olunub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
American Beauty: Original Motion Picture Score

**“American Beauty: Original Motion Picture Score”** 1999-cu ildə təqdim edilmiş “Amerikansayağı gözəllik” filminin Tomas Nyuman tərəfindən yazılmış orijinal film musiqisidir.

Film, Ən Yaxşı Orijinal Film Musiqisi nominasiyasında Oskar mükafatına (“Qırmızı violonçel” filmi qazanmışdır) və eyni nominasiyada Qızıl Qlobus mükafatına ("1900-ün əfsanəsi" filmi qazanmışdır) namizd göstərilmiş BAFTA mükafatlarının təqdim edilməsi mərasimində “Film Musiqisinə görə Entoni Osquit Mükafatı”na layiq görülmüşdür.

Film musiqisi albomu “Bədii film, televiziya və ya digər visual mediada Ən Yaxşı Orijinal Musiqi” nominasiyasında Qremmi mükafatına layiq görülmüş, prodüser Bill Bernşteyn, mühəndis Dennis Sends və Nyuman mükafat almışlar.

Film musiqisi albomu 5 oktyabr 1999-cu ildə həm də “American Beauty: Music from the Original Motion Picture Soundtrack” adı ilə çıxarılmışdır. Həmin alboma müxtəlif ifaçıların mahnıları daxil edilmişdi ki, onlardan ikisi  - "Dead Already" və "Any Other Name." – də Nyumanın yazdığı musiqilər idi. 'Any Other Name', 'Dead Already' və 'American Beauty' musiqilər filmin treylerlərində də istifadə edilmiş və film musiqiləri arasında ən məşhurları olmuşlar. 
## Treklərin siyahısı

#"Dead Already" 3:17
#"Arose" 1:05
#"Power of Denial" 1:43
#"Lunch with the King"	2:26
#"Mental Boy" 1:43
#"Mr. Smarty Man" 1:10
#"Root Beer" 1:07
#"American Beauty" 3:06
#"Bloodless Freak" 1:38
#"Choking the Bishop"	1:53
#"Weirdest Home Videos" 2:03
#"Structure and Discipline" 3:06
#"Spartanette" 0:59
#"Angela Undress" 1:43
#"Marine" 1:34
#"Walk Home"	1:19
#"Blood Red"	0:37
#"Any Other Name" 4:09
#"Still Dead"	2:46

## İstinadlar
Qrinviç Kral borosu

**Qrinviç borosu**— İngiltərədə Londonun cənub-şərqində London borosudur.  O öz adını tarixi şəhər olan *Qrinviçdən* götürüb. Qrinviç London borosu 1965-ci ildə şərqədək *Vulviç Metropolitan borosunun* hissəsi və *Qrinviç Metropolitan borosunun* keçmiş ərazisinin birləşməsi ilə təşkil olunub. Yerli şura *Qrinviç London Boro Şurasıdır*.

Qrinviç dünyada bütün Ümumdünya vaxtının istinad etdiyi Sıfırıncı meridianın ənənəvi yeri kimi də məşhurdur. Sıfırıncı meridian Qrinviçdən keçir. 2012-ci ildə Qrinviç *Frommer’s*  tərəfindən yalnız Böyük Britaniyanın təyinat yerlərinin olduğu siyahıda ilk onluqda olan qlobal təyinat yeri kimi göstərilib. Qrinviç 2012-ci il London Yay Olimpiya Oyunlarında yarışların keçiriləcəyi  altı London borosundan biri idi.

## İstinadlar
Amerikansayağı gözəllik (film musiqisi)

**"American Beauty: Music from the Original Motion Picture Soundtrack"** 1999-cu ildə Kevin Speysi və Anetta Beninqin baş rollarını canlandırdığı filmin musiqi albomudur.

Kris Duridas, Sem Mendes və Maykl Ostinin prodüserliyi ilə istehsal edilmiş albom 2000-ci ildə "Bədii film, televiziya və ya digər vizual mediada ən yaxşı film musiqisi albomu" nominasiyasında Qremmi mükafatına (mükafatın təsisatı) namizəd göstərilmişdir.

Film musiqisinə Tomas Nyumanın bir neçə mükafata layiq görülmüş orijinal film musiqisindən də bəzi parçalar daxil edilmişdi. "Beatles" qrupunun "Because" mahnısının Elliot Smitin ifasında kover versiyası filmin bağlanış musiqisi kimi istifadə edilmişdir. Filmdə istifadə olunmuş "Dead Already" mahnısı isə sonradan 2005-ci ildə istehsal edilmiş "Madaqaskar" filmində də istifadə olunmuşdur.

Nyumanın "Any Other Name" və "Dead Already" musiqiləri DJ Jakatta tərəfindən 2000-ci ildə çıxarılmış "American Dream" musiqisində istifadə edilmişdir.

## Treklərin siyahısı
# "Dead Already" – Tomas Nyuman
# "Because" – Elliott Smit
# "Free to Go" – The Folk Implosion
# "All Right Now" – Free
# "Use Me" – Bill Uizers
# "Cancer for the Cure" – Eels
# "The Seeker" – The Who
# "Don't Rain on my Parade" – Bobbi Darin
# "Open the Door" – Betti Karter
# "We Haven't Turned Around" – Gomez
# "Bali Ha'i" – Peggi Li
# "Any Other Name" – Tomas Nyuman

## İstinadlar
Bləkett boğazı

**Bləkett boğazı** () -  Kolonbanqora adasını şimaldan Arimdel və Qizo adalarını ayırır. Nyu-Corciya arxipelaqına daxil adaları ayırır. Qərbdə Belya körfəzi ilə,  şərqdə isə Kula körfəzi ilə əhatələnir. Boğazın bəzi yerlərində rif adaları ilə əhatələnir. Şimal hissədə Arundel və Vonavona adaları yerləşir. Ən enli yeri, 5,5&nbsp;km, ən dar yeri isə 0,9&nbsp;km təşkil edir. İkinci Dünya müharibəsində Yapon və ABŞ hərbi gəmilərinin əsas döyüş yerlərindən biri olmuşdur.

## Mənbə
*Sakit okean adaları

## Həmçinin bax
Amazoniya ölkələri

**Amazoniya ölkələri** - Cənubi Amerikanın mərkəzi və şimal-şərqində yerləşən ölkələrdir. Bura Braziliya, Surinam və Qayana daxildir. Rütubətli tropik iqlim, bol yağıntı, keçilməz tropik meşə və cəngəlliklər, qırmızı, qırmızı-sarı ferrolitli torpaqlar, gursulu çaylar, zəngin hidroenerji ehtiyatları, mineral ehtiyatlar Amazoniya ölkələrinin iqtisadiyyatında mühüm rol oynayır.

Dünyada ən iri boksit ehtiyatları bu ölkələrdədir. Xüsusilə Surinam və Qayananın təsərrüfat həyatı boksit ehtiyatları ilə bağlıdır. Braziliya dünyada ən çox dəmir filizi, mis, qurğuşun, qalay, sink və digər əlvan metallar istehsal edən ölkələrdən biridir.

Adambaşına düşən meşə ehtiyatına görə Surinam, Qayana və Braziliya dünyada tanınır. Bu ölkələrin ümumi ərazilərinin 70%-dən çoxu meşəlikdir. Tropik meşə və cəngəlliklərin qiymətli oduncaq ehtiyatı bu ölkələrin iqtisadiyyatında mühüm rol oynayır.

Amazoniya ölkələri dünyada ən çox şəkər qamışı, kokos yağı, qəhvə, kakao, batat istehsal edilən regionlardan biridir. Braziliya yaylasının savanna və seyrək meşə əraziləri tütün, pambıq, kauçuk, maniok becərilməsi üzrə ixtisaslaşmışdır.

Braziliya yüksək urbanizasiya səviyyəsinə malik sənayeləşmiş ölkədir. Onun ən iri emaledici müəssisələri dənizsahili regionlarda cəmlənmişdir. Rio-de-Janeyro, San-Paulu ən iri maşınqayırma, gəmiqayırma, dəqiq cihazlar, avadanlıqlar, məişət maşınları kimya məhsulları, meşə emalı və mebel, yüngül və yeyinti sənayesi məhsulları istehsal edən mərkəzlərdir.

Braziliyada istehsal olunan dəmir filizi, əlvan metallar və meşə məhsullarının böyük bir qismi ixrac olunur.
## Mənbə
* Məktəblinin coğrafiya lüğəti. Bakı,2006
Tamara xanım Xoyskaya

**Tamara xanım Xoyskaya** () — Azərbaycanın birinci xanımı, Mirzə Davud Hüseynovun həyat yoldaşı.

## Həyatı

### Ailəsi
Azərbaycan Cümhuriyyətinin ilk baş naziri Fətəli xan Xoyski 1920-ci ilin iyun ayında Tiflisdə erməni terrorçularının əli ilə qətlə yetiriləndə ailənin böyük övladı, 18 yaşlı Tamara Xoyskaya nəyin bahasına olursa olsun özünü atasının dəfn mərasiminə çatdırmaq istəmişdi. O zaman Gürcüstan hələ sovetləşməmişdi. Tiflisə getmək üçün Azərbaycan hökumətinin rəsmi icazəsi və xarici pasport tələb olunurdu. Tamara xanım təzəcə yaranmağa başlayan sovet idarələrinə üz tutmuşdu. Azərbaycan Hərbi-İnqilab Komitəsi sədrinin müavini, 26 yaşlı Mirzə Davud Hüseynovun qəbuluna düşmüşdü.

Mirzə Davud Hüseynov isə bir müddət sonra Tamara Xoyskaya ilə evlənmişdi. Mirzə Davud Tamara Xoyskaya ilə qanuni nikaha girmiş və 17 il birlikdə yaşamışdılar. Hər ikisini Moskvada eyni gündə həbs etmiş, hətta eyni "voronkada" həbsxanaya aparılmışdılar. Mirzə Davud ölümə, Tamara xanım sürgünə yollanmışdı.

Həyatının neçə ili məhbəs və sürgünlərdən keçən Tamara Xoyskaya isə 1990-cı ildə Bakıda, tək-tənha yaşadığı bir otaqlı mənzildə dünyadan köçmüşdü.

## İstinadlar
Şərqi Bosfor boğazı

**Şərqi Bosfor boğazı** Yapon dənizinın Böyük Pyotr körfəzi ərazisində yerləşir. Amur və Ussuri körfəzini birləşdirir. Muravyov-Amurski yarmadasını Rus və Yelena adalarını ayırır. Sahillərində Basarqina, Larionov, Kazarina burubları və Skripleba adası yerləşir. Uzunluğu 9&nbsp;km ,dərinliyi isə 50 m təşkil edir. Ən dar yerini 800 metrdir. Bu səbəbdən Vladivostok şərhərini Rusiy adası ilə birləşdirən körpü tikilmişdir. 2012-ci ilin 2 iyul tarixində istifadəyə verilmişdir. Bu körpüdünyanın ən uzun körpülərindən biridir. Körpü Nazimov yarmadasını Novosilçeva burnuna birləşdirir.

## Mənbə
*Körpünün layihəsi
Türkiyə medal və dövlət nişanları

**Türkiyə Cumhuriyyətinin medal və dövlət nişanları** — Türkiyə Cumhuriyyətinin Nazirlər Kabinetinin və Türkiyə Cumhurbaşqanının qərarı ilə verilən qızıl ali dövlət mükafatları.

## İstinadlar
Çərpələng uçuran (film)

**Çərpələng uçuran** rejissor Mark Forster tərəfindən ekranlaşdırılan ABŞ filmi.

## Süjet

Filmin süjet xətti əfqan əsilli yazıçı Xalid Hüseyninin eyni adlı romanından götürülmüşdür. Uzun illərdir ki, Kaliforniyada yaşayan Əmir adlı əfqan mühacir, uşaqlıq dostu olan Həsənin oğlunun başının bəlada olduğunu öyrəndikdən sonra uşağa kömək etmək üçün Talibanın nəzarəti altında olan doğma diyarına qayıdır…

## İstinadlar
David Bakradze

**David Şukri oğlu Bakradze** (; ) — Gürcüstanın dövlət xadimi və siyasətçisi.
## Həyatı
1 iyul 1972–ci ildə Gürcüstanın Tbilisi şəhərində anadan olmuşdur.

1994–cü ildə Gürcüstan Texniki Universitetini fərqlənmə ilə bitirmişdir. Həmin il Texniki Universitetin “Radiofizikanın nəzəri əsasları” ixitisası üzrə aspiranturasına daxil olmuşdur.

1995–1996–cı illərdə Gürcüstan – ABŞ Dövlət idarəçiliyi İnstitunda təhsil almışdır.

1997–2000–ci illərdə Gürcüstanın Xarici İşlər Nazirliyində tərk-silah etmə və silahlandırmaya nəzarət idarəsinin rəis müavini, rəisi olmuşdur.

2000–2002–ci illərdə Gürcüstan Xarici İşlər Nazirliyinin hərbi-siyasi departamentinin rəisinin müavini oldu.

2002–2003–cü illərdə Gürcüstanın Milli Təhlükəsizlik Şurasının apparatın rəhbərinin təhlükəsizlik məsələləri üzrə xidmətinin rəisi oldu.

2003–2004–cü illərdə Gürcüstanın Milli Təhlükəsizlik Şurasının apparıtında xarici-siyasi təhlükəsizlik və konfliktlər departamentinin rəisi oldu.

2004–cü ildə Milli Təhlükəsizlik Şurasının apparatının siyasi təhlükəsizlik departamentinin rəisi, iyun 2004–cü ildən Gürcüstan Prezidentinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə köməkçisi və Gürcüstanın Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi vəzifəsinə təyin edildi.

2004–2007–ci illərdə Gürcüstan Parlamentinin üzvü, Parlamentdə Avropaya inteqrasiya komitəsinin sədri, iyul 2007–ci ildən Gürcüstanın konfliktli məsələlərin həlli üzrə Dövlət Naziri vəzifəsinə təyin edilmişdi.

24 yanvar 2008–ci ildən 5 may 2008–ci ilədək Gürcüstanın Xarici İşlər Naziri, 7 iyun 2008–ci ildən 21 oktyabr 2012–ci ilədək Gürcüstan Parlamentinin sədri olmuşdur.

Rus və ingilis dillərini bilir. Evlidir, iki övladı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* David Bakradzenin rəsmi səhifəsi — Facebookda
Esterqon qalası

**Esterqon qalası** —  (macarca: Esztergomi vár) Macarıstanın paytaxtı Budapeşt şəhərinin 60&nbsp;km şimal qərbində Dunay çayı sahilində yerləşən qala.
 
Macarıstan və Osmanlı tarixində böyük bir əhəmiyyət daşıyır. XIII əsrin inşa edilən qala, Macarıstanın tarixində inşa edilmiş ilk əhəmiyyətli tikililərdən biridir. 1241-ci ildə Monqol istilasına qədər Macar Krallığının inzibati və dini mərkəzi olmuştur..
 
Osmanlı Dövləti ilk dəfə 1543-cü ildə o zaman avstriyalıların tabeçiliyində olan qalanı ələ keçirdilər. 1595-ci ildə Osmanlıların qala təslim etmək məcburiyyətində qalmasından sonra haqqında tarkülər oxunmuşdu.. 1605-ci ildə yenidən tutulan qala, 1683-cü ildə qəti olaraq Osmanlı hakimiyyətindən çıxdı. Günümüzdə bir turist mərkəzidir.

## Tarixi
Esterqon qalası, 1241-ci ildə Monqol istilasına qədər Macar Krallığının inzibati və dini mərkəzi idi. Kral IV Bela 1256-cı ildə paytaxtı Buduna köçürtdü və qala din xadimlərinin idarəçiliyinə verildi. Arxiyepiskopluq məqamının yerləşdiyi tikili, günümüzdə muzeydir.
 
Qala, 1530-cu ildə Avstriya Kralı Ferdinand tərəfindən zəbt edilib.

### Osmanlılar tərəfindən ilk fəthi
Macar Kralı Yanoş Szapolyainin 1540-cı ildə ölümünün ardınca Avstriyalılar ilə Osmanlılar arasında Macarıstanın rəhbərliyi məsələsində bir rəqabət başladı. Daha əvvəl Budinu və Peşteyi fəth edən Osmanlı sultanı Qanuni Sultan Süleyman, 1543-cü ilin aprel ayının sonlarında Ədirnədən yola çıxdı və 29 iyul 1543-cü ildə ordusu ilə Esterqon qalasını mühasirəyə aldı.
 
Esterqon qalası, ilk dəfə 10 avqust 1543-cü ildə 12 günlük mühasirədən sonra Qanuni Sultan Süleymanın komandanlığı altındakı Osmanlı ordusu tərəfindən ələ keçirildi. Qalanın yerləşdiyi ərazi yeni bir bəylərbəylik halına gətirilərək Budin bəylərbəyliyi oldu.

### İlk dəfə Osmanlı rəhbərliyindən çıxması
Qala, 4 avqust 1595-ci ildə Alman, Polşa və Venesiyalılardan ibarət böyük bir ordu tərəfindən mühasirəyə alındı. Sokolluzadə Lələ Mehmed Paşanın komandanlığındakı kiçik bir ordu qala müdafiə edirdi. Ancaq kömək gəlmdiyi üçün aclıq və susuzluq səbəbindən 2 sentyabr 1595-ci ildə təslim olmaq məcburiyyətində qaldı. Hadisəyə şəxsən şahidlik edən Osmanlı tarixçisi İbrahim Peçevi tərəfindən qeyd edilən müdafiə, Esterqon qalası Nəğməsinin ilham mənbəyidir.

### İkinci dəfə Osmanlılar tərəfindən fəthi
Qalanı geri almaq istəyən Osmanlılar 1605-ci ildə yenidən qalanı mühasirəyə aldılar. Bu dəfə Sədrəzəm vəzifəsinə gətirilmiş olan Sokolluzadə Lələ Mehmed Paşa, bir aylıq mühasirədən sonra qalanı 3 oktyabr 1605-ci il tarixində ələ keçirdi. Qala bu tarixdən sonra 78 il daha Osmanlıların əlində qaldı.
 
### Osmanlı idarəçiliyindən çıxması
1683-cü ildə Osmanlıların II Vyana mühasirəsinin uğursuzluğa uğramasından sonra Avropa dövlətlərinin Müqəddəs İttifaqı yaradaraq Macarıstanı Osmanlıların əlindən alması nəticəsində Esterqon qalası 1 noyabr 1683-cü ildə həmişəlik olaraq Osmanlı hakimiyyətindən çıxdı.

## Xarici keçidlər

* Esterqon qalası şəkilləriri
* Esterqon qalsından görüntülər
Bruno Bozzetto

**Bruno Bozetto** () — İtaliya animasiya rejissoru və ssenarist.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
*Rəsmi saytı
Rudəki

**Rudəki** (, ; ) — Fars şair, Klassik Fars ədəbiyyatının yaradıcılarından

## Həyatı
858-ci ildə doğulub.

941-ci ildə vəfat edib.

## Rudaki haqqında kitablar
* Sədruddin Eini və Seminov. Professor Rudaki (fars və latın dillərində), Stalinabad 1940
* Rudaki (rus dilində) ES Braginsky-nin tətbiqi ilə, Djavin tərəfindən tərcümə edilmiş, Stalinabad 1955.
* M. Zand. Quran müəllifi usta Rudaki, (farsca və kirilcə) — Stalinabad 1957.
* Abdul Qani Mirzəyev. Rudaki və lirika poeziyasının inkişafı 10–15 axşamlarında (tacik fars dilində), Stalinabad 1957.
* Abdul Qani Mirzəyev. Rudaki folklor nümunəsi, (tacik fars dilində) — Stalinabad 1958.
* Poopak NikTalab. Sarve Samarghand (Səmərqənd sidri), Rudakinin şeirlərinin davamlı təfsiri, Tehran 2020

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
# Əli Şamilov, "Sovet Naxçıvanı" qəzeti, 12 mart 1978-ci il, sayı 60
Georq Avqust Qoldfus

**Corc Avqust Qoldfus** (; 18 aprel 1782, Turnau - 2 oktyabr 1848, Bonn) — alman bioloqu, paleontoloqu, mineraloqu və botaniki.

## Bioqrafiya

Qoldfus 1782-ci ilin 18 aprelində Bayroyt şəhəri yaxınlığındakı Turnauda anadan olmuşdur. Təhsil aldığı Erlanqen-Nüremberq Universitetindən 1804-cü ildə məzun olaraq 1818-ci ildə zoologiya professoru olmuşdur. Daha sonra Bonn Universitetinə zoologiya və mineralogiya professoru olaraq göndərilmişdir. Paleontoloq Kont Corc zu Münsterin köməyi ilə Almaniyadakı onurğasız heyvanları rəsm etmək üçün *"Petrefacta Germaniae"* (1826–1844) adlı kitabını nəşr etdirmiş, amma dəniz mərcanlarını, dərisitikanlıları, molyuskaları, dəniz zanbaqlarını rəsm etdikdən sonra yarıda buraxmışdır. Qoldfusun botanik kolleksiyası indi Bonn Universitetində mühafizə olunur. 1848-ci ilin 2 oktyabrında Bonnda vəfat etmişdir.

## İstinadlar