open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qarabulaq (Amasiya)

**Qarabulaq** — Qars vilayətinin Qars qəzasında, indi Amasiya rayonunda kənd.

## Tarixi
Arpagölün qərbində, rayon mərkəzindən 33&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşirdi. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

## Toponimi
Kənd 1728-ci ildən mə'lumdur  . 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. Digər adı Ağbaba 1728-ci ilə aid mənbədə İrəvan əyalətinin Sürməli nahiyəsində adı çəkilir Toponim «keyfiyyətsiz, içməyə yararlı olmayan» mənasını verən qara sözü ilə bulaq
hidroterminindən əmələ gəlmişdir. Hidrotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir. Ermənistan prezidentinin 19.IV.1991-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Şaqik qoyulmuşdur.

## Əhalisi
Kənddə 1886-cı ildə 185 nəfər, 1905-ci ildə 295 nəfər, 1908-ci ildə 352 nəfər, 1914 - cü ildə 382 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən qovulmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra azərbaycanlılar 1926-28-cı illərdə geri - ata-baba torpaqlarına qayıda bilmişlər. 1931-ci ildə kənddə 179 nəfər, 1970-ci ildə 215 nəfər, 1987-ci ildə 293 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1988-ci ildə azərbaycanlılar Ermənistan dövləti tərəfindən bir daha tarixi-etnik torpaqlarından qovulmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Şimal-Şərq Torpağı (Şpisbergen)

**Şimal-Şərq Torpağı** () — Yaşayışı olmayan Şpitsbergen arxipelaqına daxildir və arxipelaqın şərqində yerləşir. 14,443&nbsp;km² sahə ilə arxipelaqın ikinci iri adasıdır.
## Coğrafiya və iqlimi

Adanın səthi alçaq dağlıqdır və hündürlüyü 700 metrdir. Adanın şərq hissəsində çoxlu sayda Fiordlar vardır. Adanın ərazisinin  11 135&nbsp;km² buzlaqlar təşkil edir. Bu isə adanın 76 % təşkil edir. Onun qalınlığı 564 metrdir.  Tundra iqliminə malik olaraq, ərazi Şibyə və Mamır kimi bitkilərdən  ibarətdir.

## Mənbə
* Western Nordauslandet  
* Eastern Nordauslandet  
* Map of Nordaustlandet 
* Geology and landscape
Melvill (ada, Avstraliya)

**Melvill** () — Timor dənizinin şərqində, Avstraliyanın Şimal ərazisi (Avstraliya)ndə yerləşir. Aborigenlər arasında ada **Ermalner** adlandırılır. Avstraliyanın Baterst (Avstraliya) adası ilə birlikdə Tivi adalarını təşkil edir.

## Coğrafiya
Sahəsi 5786&nbsp;km² təşkil edir. Bu göstəriçi ilə ada Avstraliyada Tasmaniyadan sonra ikincidir. Ən hündür nöqtəsi 258 metrdir. Orada qarışıq və tropik meşələr yayıııllmışdır. İqlimi: Tropik iqlimi və Musson iqlimi.
## Tarixi
Ada ilk dəfə holland dənizçisi Abel Tasman təfindən kəşf edilir və Van-Diema Torpağı adlandırılır (164). Digər fərziyəyə görə adanı 1636-cı ildə holland səyyah Piter Piters tərəfindən aşkarlanır. Ançaq Piter adanı materikin bir hissəsi hesab edirdi.
1818-ci ildə ada Britaniya general-admirallığının birinci lordu Robert Dandasın şərəfinə (Vinkont Melvill) adlandırılır. Onun şərəfinə Kanada Arktik arxipelaqının adalarından biridə onun şərəfinə adlandırılmışdır (Melvill (ada). 1824-ci ildə ada ilk dəfə məskunlaşdırılır. Orada ilk avropalı yaşayış məntəqəsi Fort-Dundas olur.

## Əhalisi
Milikapiti qəsəbəsində 559 nəfər, Pirlanqimpidə 440 nəfər insan yaşayır. Milikapitidən 27&nbsp;km aralıda, adanın sahillərində 5 ailədən ibarət 30 nəfərlik qrup yaşayır. Ümumilikdə isə adada 1029 nəfər yaşayır (2010).

## İstinadlar

## Mənbə
* Tivi Torpağı soveti 
* Tivi inçəsənəti
* Adada turizm
Uzunlar (Loru)

**Uzunlar** — Tiflis quberniyasının Loru-Borçalı qəzasında, indi Allahverdi (Tumanyan) rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 12&nbsp;km məsafədə yerləşir.

## Toponimi
Toponim eyniadlı tayfa adı əsasında formalaşmışdır, quruluşca sadə etnotoponimdir.

Kəndin başqa adı Qaçağan. 1967-ci ildə kənd ermənicə Odzun  adlandırılmışdır. XIX əsrin ortalarında Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirildikdən sonra azərbaycanlılar qovulmuşdur. 1887-ci ilə aid mə’luma görə kəndin əhalisi erməni idi. XVII əsrin əvvəllərinə aid ermənicə mənbədə Şərqi Anadoluda Uzunlu kəndinin adı çəkilir Ermənistan SSR Ali Soveti RH-nin 30.IX.1967-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilərək **Odzun** qoyulmuşdur.

## İstinadlar
Karantin

**Karantin** və ya **Təhəffüz** — xəstəliyə yoluxduğu şübhəli bilinən insan və ya heyvanları müəyyən bir ərazidə xəstəliyin yayılmaması üçün saxlanılmasıdır. Sözün kökü italyancadan gəlir. "qırx" (40) mənasını verir. XVI əsrdə Venesiya Respublikasının əsas gəlir mənbəyi dəniz ticarəti idi, buna görə də ölkəyə tez-tez başqa ölkələrdən gəmilər gəlirmiş. Başqa ölkərdən gələnlərin özləriylə xəstəlik gətirib şəhərdə yayılmaması üçün Venesiya dövləti gəmiləri 40 gün şəhər ətrafında saxlayırdı.

## İstinadlar
Hansel və Qretel: Cadugər ovçuları (film, 2013)

**"Hansel və Qrethel: Cadugər ovçuları"** —  ABŞ filmi. Ssenari müəllifi və rejissoru Tommi Virkola olan 2013-cü ildə çəkilmiş Amerika və Almaniya istehsalı olan əkşn-qorxu janırında filmdir. Bu film Alman folklorunun sehrli nağıllarından olan "Hansel və Gretel" nağılı əsasında çəkilmişdir. Filmdə Ceremi Renner, Cemma Arterton, Famke Cansen, Piter Stormare, Tomas Mann və Derek Mirs kimi məşhurlar çəkilib.

## Xarici keçidlər
*Hansel və Qretel:Cadugər ovçuları 
*Hansel və Qretel:Cadugər ovçuları
Zelandiya (ada)

**Zelandiya** ( ) — Baltik dənizinin ən iri, Danimarkanın isə Qrenlandiya və Disko adalarından sonra üçüncü iri adasıdır.

## Coğrafiyası

Ada Kattegat ilə Baltik dənizi arasında yerləşir. İsveçdən Öresund boğazı, Fyun adasından isə Böyük Belt boğazı ilə ayrılır. Onun sahəsi isə 7031 km² təşkiledir.

Sahilləri alçaq və parçalıdır. Sahillərində çoxlu sayda körfəzlər vardır: Sayere-Buqt, Ays-Ford. Ada əhəng daşı və gil kimi suxurlardan ibarətdir. Ən hündür nöqtəsi 126 metrdir. Şimal-qərb hissəsi dəniz səviyyəsindən aşağı yerləşir.

Adada çoxlu sayda göl vardır. Onlardan ən irisi Arresö gölüdür. Ən uzun çayı Suso 82 km məsafəyə malikdir. Hələ XX əsrin əvvəllərində ada bütünlüklə fıstıq və palıd meşələrlə örtülü olmuşdur, lakin müasir dövürdə onların sahəsi xeyli azalıb. Zelandiyanın şərqində və yanaşı yerləşən Amager adasında Danimarkanın paytaxtı Kopenhagen şəhəri yerləşir.

Kanalları: Dannesşelod, Esrom, Frederiksverk.

## Etimalogiyası
Adanın adı danımark dilindən tərçümədə *Sæl* (Suiti) və *land* (torpaq) mənasını verir, çünki əvvəl adanın sahilləri suitilərlə zəngin olmuşdur. Müasir  — ***dəniz torpağı*** (*sjo* — dəniz mənasını verir). Adanın adının müasir yazılışı *Sjæl* (qəlb) sözü ilə uyğun gəlir, beləcə Zelandiyanı **qəlb torpağı** adlandırmaq olar.
Şahmatölçən

**Şahmatölçən** — Jeff Sanos tərəfindən şahmat oyuncularının reytinqi üçün hazırlanmış sistemdir. Bu Elo reytinq sistemi üzərində təkmilləşdirilmə kimi nəzərdə tutulub.

## İstinadlar
Şınıx (Borçalı)

**Şınıx**, **Baysunqur**, **Şnox** () — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd. Rayon mərkəzindən 24&nbsp;km məsafədə yerləşir. 7 noyabr 1995–ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995–ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən "Şnox bələdiyyəsi"ni () təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin (de–yuri) daimi əhalisi 2.561 nəfərdir.

## Toponim
Toponim türk dilində «əyri sıldırım dağ yamacı, əlçatmaz», «dərin çuxur, xəndək» mənasında işlənən şın sözünə -ıx şəkilçisinin artırılması yolu ilə düzəlmişdir. Orotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir. Kəndin adı erməni dilinə uyğunlaşdırılaraq Şnox kimi rəsmiləşdirilmişdir.

## Əhalisi
Kənddə 1897-ci ildə 5 nəfər, 1926-cı ildə 2 nəfər
azərbaycanlı yaşamışdır. İndi ermənilər yaşayır.

## Qeydlər




## İstinadlar
Heydərbəy

**Heydərbəy**, (1940-cı ildən) **Sverdlov** () — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd. Rusiya imperiyası zamanına aid rəsmi sənədlərdə kəndin adı həmçinin *Aydarbeq* və ya *Haydarbeq* kimi qeyd edilir. 7 noyabr 1995-ci ildə Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995-ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən "Sverdlov bələdiyyəsi"ni () təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin (de–yuri) daimi əhalisi 1.033 nəfərdir.

## İstinadlar
Larisa Məmmədova

**Larisa Məmmədova** (tam adı: *Larisa Fərman qızı Məmmədova*; ) — Qara Yanvar şəhidi və məktəb şagirdi. O, 20 yanvar faciəsinin az yaşlı şəhidlərindən biridir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti 31 mart 1998-ci il tarixli fərmanı ilə Larisa Məmmədova və digər 146 şəhidə "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adı verilmişdir.

## Həyatı

Larisa Məmmədova 1977-ci il 11 avqust tarixində Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

### Ölümü
1990-cı ilin 19 yanvardan 20 yanvara bağlayan gecə Larisa atası Fərman Məmmədov ilə birlikdə atasının işlədiyi L. Şmidt adına zavoda getmişdir. L. Şmidt adına zavodun yanında *İkarus* avtobusunda oturduqları yerdə maşın gülləbaran edilmiş, Larisa ürək nahiyəsindən güllə yarası almış, yerindəcə həlak olmuşdur. Atası Fərman Məmmədov ağır yaralanmışdır.

1990-cı ildə Bakıda Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.

### Ailəsi
Larisanın ailəsi beş nəfərdən ibarəti idi və onun Emil adlı qardaşı, Nərminə adlı bacısı vardı.

Larisa Məmmədovanın atası Fərman Məmmədov Hamlet Talıbovun ardından 19 noyabr 2020-ci ilədək Azərbaycan Vətənpərvərlər Partiyasının sədri olmuşdur. Həmin tarixdə isə sədrliyi Elvin Mahmudzadəyə həvalə etmişdir.

## İrsi
Larisa Məmmədovanın adına Bakı şəhərində küçə yerləşir. Azərbaycanın şairi Bəxtiyar Vahabzadə Larisa ilə bağlı *"On üç yaşlı körpə bala"* şeirini yazmışdır:

## Həmçinin bax
* "20 Yanvar Şəhidi" fəxri adı alanların siyahısı
* Azərbaycan Respublikasının Azadlıq uğrunda mübarizlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Larisa Məmmədovanın anası: "Açdım, ayaqqabısının içində şüşələr. Ürəyindən qan gəlirdi"
Azərbaycan–Seneqal münasibətləri

**Azərbaycan–Seneqal münasibətləri** — Azərbaycan Respublikası ilə Seneqal Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.

## Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 1996-cı ilin martın 14-də qurulmuşdur.

Azərbaycan ilə Seneqal arasında əlaqələr əsasən BMT və İƏT çərçivəsində mövcud olmuşdur.

### Fövqəladə və səlahiyyətli səfirlər
Hələlik iki ölkə arasında səfirlik səviyyəsində rəsmi münasibətlər yaradılmamışdır. Lakin iqamətgahı başqa ölkədə olmaqla Azərbaycan Respublikasının Seneqal Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri var.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 4 iyun 2007-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Mərakeş Krallığında Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri Sabir Məmməd oğlu Ağabəyov iqamətgahı Rabat şəhərində olmaqla, eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının Seneqal Respublikasında Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri təyin edilmişdir. O, 13 iyul 2012-ci il tarixli Sərəncam ilə həmin vəzifədən geri çağırılmışdır.

11 dekabr 2012-ci il tarixli Sərəncama əsasən Azərbaycan Respublikasının Mərakeş Krallığında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Tarik İsmayıl oğlu Əliyev igamətgahı Rabat şəhərində olmaqla, eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının Seneqal Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin olunmuşdur.

## İqtisadi əlaqələr
Seneqal və Azərbaycan arasında diplomatik münasibətlər olsa da, lakin indiyədək iqtisadi və digər sahələrdə ikitərəfli əlaqələr formalaşmayıb. İqtisadiyyatın konkret sahəsi üzrə Seneqalın ilk rəsmi nümayəndə heyətinin Azərbaycana səfəri 2014-cü ilin 7-13 sentyabrında olmuşdur. Həmin vaxt Seneqal Res­publikası İqtisadiyyat və Maliyyə Nazirliyi Baş Gömrük İdarəsi rəhbərinin müavini Aliou Ndiayenin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ilə Azərbaycan Res­publikasının Dövlət Gömrük Komitə­sin­də keçirilmiş görüşlərdə gömrük işi sa­həsində əlaqələrin vəziyyəti, mövcud im­kan­lar və gələcək perspektivlər müzakirə edilmişdir.

### Əmtəə dövriyyəsi (min doll.)

## Mədəni əlaqələr

### Qardaşlaşmış şəhərlər
Hər iki ölkənin paytaxtları – Bakı və Dakar qardaşlaşmış şəhərlərdir. İki şəhər 1967-ci ildə qardaşlaşmışlar. Dakar şəhərinin şərəfinə Azərbaycan paytaxtındakı meydanlardan biri Dakar meydanı adlandırılmışdır. 1987-ci ilin sentyabrında Dakar şəhərinin əsasının qoyulmasının 100 illiyi münasibətilə Dakar şəhər bələdiyyəsinin nümayəndə heyəti Bakıda səfərdə olmuş və Dakar meydanına baş çəkmişdir.

### "Seneqal panoramı"
Seneqal mövzusu Azərbaycan rəssamı Arif Əzizin yaradıcılığına güclü rəng hissiyyatı, plastika, emosional siluet gözəlliyi, formanın möcüzəli bədiiliyini bağışlamışdır. O, iki dəfə – 1983 və 1987-ci illərdə Seneqalda olmuş və həmin diyarın həyatına, memarlıq və təbiətinə həsr etdiyi onlarla baxımlı əsər yaratmışdır. Onun "Seneqal maskaları", "Oyanma", "Dakarda məscid", "Rəqs" və "Seneqal mənzərələri" adlı əsərləri əvvəl Dakarda, daha sonra isə Moskvada, Bakıda uğurla nümayiş olunmuşdur. Həmin vaxt onun "Seneqal panoramı" sərgisi qardaşlaşmış Dakarla Bakının sıx əlaqələrini ifadə edirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İkitərəfli münasibətlər
Yeni Sibir

**Yeni Sibir** () — Yeni Sibir adalarının Anju qrupuna daxil olan ada. Sahəsi 6,2 min km² təşkil edir. Şərqi Sibir dənizində Kotelnı adasından şərqdə yerləşir. Cənub-qərbdə Sannikov boğazı onun sahillərini yuyur. Üst-Lensk təbiət qoruğu  ərazisində yerləşir. 
## Relyef
Adanın relyefi ümumilikdə düzəndir. Relyefin bu cür olması buzlaqların ekzarasiya fəaliyyəti ilə meydana gəlir. Ada tundra örtülü olur. Adanın sahillərində hündürlüyü 10–17 m hündürlüyə malik olan uçurumlar vardır. Şimalında isə bu bur sıldırımların hündürlüyü 25 metrə çatır. Sahilləri demək olar ki eyni quruluşa malik olaraq, şərqində Mir buxtası yerləşir. 
Adanın mərkəz hisələrdə kiçik yüksəkliklər vardır (Vısokiy 47 m, Qoristıy 51 m və Derevyannıy Dağları). Derevyannıy dağının ən hündür  nöqtəsi 79 metrdir.
## Daxili suları
Adanın daxili sıx çay şəbəkəsinə malikdir. Onun daxili və Qərbindən  ən iri çayı Bolşaya çayı axır. Adada çoxlu sayda göl vardır. Ən iri gölləri Çornuy Qusey, Ottax-Kyuele, Mutnoe.

## Flora və Faunası
Heyvanlardan Maral, Ağ ayı, su samuru, rossоmахи və çığın sıçan. Quşlarından Ağ filin, turaç, qaz, turpan və Qaqa kimilərinin adını çəşkək olar. Çay sularında iki növ balıq yaşayır: Xanıkimilər dəstəsinə aid balıqlar.

## Adanın araşdırılması
Yeni Sibir adası 1806-ci ildə ishesalçıları tərəfindən kəşf edilir. 1886-ci ildə ada Eduard Toll tərəfindən araşdırılır. 1951-ci ildə sovet qütb coğrafiyaçıları K.S.Badiqin və N.N.Zubov arxiv sənədlərini araşdırarkən Şərqi Sibir dənizini araşdıran Stepan Andreev 1764-ci ildə adanı görmüşdür.

## İstinadlar
Klayd Tambo

**Klayd Uilyam Tambo** () — Amerikan astronomu.O Pluton planetini kəşf etməyi ilə məşhurdu.
## İstinadlar
Nikolas D'Aqosto

**Nicholas D'Agosto** (1980-ci il, 17 aprel tarixində dünyaya gəlib) Amerikalı aktyor. O, *Final Destination 5* 'dakı xilaskar və *[[Qəhrəmanlar (teleserial, 2006)|Heroes]]'dakı rolları ile tanınır*. 2013'cü ildən etibarən Showtime kanalındakı *Masters of Sex* serialına çəkilməyə başlayır.

## Filmoqrafiya

## References
Başköy (Amasiya)

**Başköy** — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Qızılqoç (Qukasyan) rayonunda
kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 11&nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir. 1937-ci ilə kimi Ağbaba rayonunun tərkibində
olmuşdur. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Toponim Azərbaycan dilində «böyük, əsas, yuxarı» mənasında işlənən baş sözü ilə, türk
dilində «kənd» mənasında işlənən köy sözündən əmələ gəlmişdir. Relyef əsasında yaranmışdır.
Quruluşca mürəkkəb toponimdir.

XX əsrin 20-cı illərində kəndin adı erməni dilinə kalka edilərək Başqyuğ (Başkənd)
qoyulmuşdur.

## Əhalisi
Kənddə 1830 - cu ilə kimi qarapapaqlar yaşamışdır.

1830 - cu ildə buraya Türkiyənin Muş vilayətindən ermənilər köçürülüb yerləşdirilmiş və kəndin əsas sakinləri-azərbaycanlılar tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur.

## İstinadlar
Larri Senger

**Lourens Mark Senger** (; ) — Amerikalı internet layihəsi yaradıcısı və filosofu. O, "Nupediya" onlayn ensiklopediyasının baş redaktoru idi və Cimmi Velslə birlikdə onun varisi "Vikipediya"nın yaradıcısı idi. Senger "Vikipediya" adını icad etmiş və Vikipediyanın bir çox ilkin təlimatlarını yazmışdır. Bunlara "Neytral baxış bucağı" və "Bütün qaydalara məhəl qoyma" siyasətləri daxildir. Senger daha sonra "*[[Encyclopedia of Earth]]*", "*[[Citizendium]]*" və "*[[Everipedia]]*" da daxil olmaqla digər ensiklopedik layihələr üzərində işləmiş, ABŞ-nin qeyri-kommersiya siyasi ensiklopediyası "*[[Ballotpedia]]*"da məsləhətçi kimi xidmət etmişdir.

Senger universitetdə oxuyarkən internetdən təhsil məqsədləri üçün istifadə etməyə maraq göstərirdi və 2000-ci ildə "Nupediya" onlayn ensiklopediyasına baş redaktor kimi qoşuldu. "Nupediya"nın ləng irəliləyişindən məyus olan Senger məqalələrin "Nupediya"nın nəzərdən keçirmə prosesi olmadan dərc edilməsi üçün viki sistemindən istifadə etməyi təklif etmişdir. Bu dəyişiklik 2001-ci ildə "Vikipediya"nın inkişafına və istifadəyə verilməsinə səbəb olmuşdur. Senger "Nupediya"nın baş redaktoru kimi fəaliyyətini davam etdirmiş və ilk ilində "Vikipediya"da fəal iştirak etmişdir, lakin 2002-ci ilin martında işdən çıxmış və layihələri tərk etmişdir. Sengerin "Vikipediya"nın həmtəsisçisi statusu Vels tərəfindən şübhə altına alınsa da, ümumən qəbul edilir.

Senger "Vikipediya"dan ayrılandan bəri layihəni tənqid etmiş və 2007-ci ildə onu "bərpa olunmayacaq qədər pozulmuş" kimi təsvir etmişdir. Senger iddia etmişdir ki, üstünlüklərinə baxmayaraq, "Vikipediya" ekspertiza və səlahiyyətə hörmətsizlik səbəbindən etibarlılıq və dəqiqlikdən məhrumdur. O, 2020-ci ildə "Vikipediya"nı məqalələrində solçu və liberal ideoloji qərəz kimi qəbul etdiyinə görə tənqid etmişdir.

Senger 2006-cı ildə "Vikipediya" ilə rəqabət aparması üçün "*Citizendium*"u təsis etmişdir. O, 2010-cu ildə baş redaktor vəzifəsini tərk etmiş, 2020-ci ildə isə "Citizendium"dan tamamilə ayrılmışdır. Senger 2017-ci ildə "Everipedia"da baş informasiya direktoru vəzifəsində işə başlamışdır. O, 2019-cu ildə Bilik Standartları Fondu və "Ensiklosfer" yaratmaq üçün istefa vermişdir. Senger 2023-cü ildən etibarən Bilik Standartları Fondunun İcraçı Direktoru vəzifəsində çalışırdı.

Sengerin digər maraqları arasında fəlsəfəyə, xüsusən də epistemologiyaya, erkən müasir fəlsəfəyə və etikaya diqqət daxildir. Məzun olduğu Ohayo Ştat Universitetində fəlsəfə fənnini tədris edirdi.

## Həyatı
Senger Alyaska ştatının Ankoric şəhərində böyümüşdür. Uşaq yaşlarından etibarən fəlsəfə ilə maraqlanmağa başlamışdır.

O 2000-ci ildə Ohayo Dövlət Universitetində Fəlsəfə Doktoru adını almışdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
*
*

## Xarici keçidlər

* Larry Sanger&nbsp;– Sanger's personal website.
* Encyclosphere
*
Bozyoxuş

**Bozyoxuş** — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Qızıl Qoç (Qukasyan)
rayonunda kənd.

## Tarixi
1937-ci ilə kimi Ağbaba rayonunun tərkibində olmuşdur. Rayon mərkəzindən 12&nbsp;km
məsafədə yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Toponim Azərbaycan dilində «otsuz, çılpaq, meşəsiz»mənasında işlənən boz sözü ilə «dik, dağa, təpəyə qalxan yol» mənasında işlənən yoxuş sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Orotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.

Erm. SSR AS RH-nin 12.XI.1946-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Musaelyan
qoyulmuşdur.
 
## Əhalisi
1878-ci ildə Azərbaycan türklərindən ibarət əhali Türkiyəyə köçdükdən sonra Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1886-cı ilə aid məlumata görə kəndin əhalisi erməni idi.

## Bozyoxuş dağı
Bozyoxuş dağı İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Qızılqoç (Qukasyan) rayonundadır.
## Bozyoxuş çay
İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında çay  adı. Türk dillərində bayz,  baz «sıldırım qaya» və yoxuş sözlərindəndir.
## Bozyoxuş aşırımı
Bozyoxuş aşırımı İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Qızılqoç (Qukasyan) rayonu ərazisində yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Oronim türk dilində «otsuz, çılpaq» mənasında işlənən boz sözü ilə «dik, dikə, təpəyə qalxan yol» mənasında işlənən yoxuş sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu oronimdir.

## İstinadlar
Böyük Şiştəpə

**Böyük Şiştəpə** — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Qızıl Qoç (Qukasyan)
rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 4 km məsafədə yerləşir. 1937-ci ilə kimi Ağbaba rayonunun
tərkibində olmuşdur. "İrəvan əyalətinin icmal dəftərin"də qeyd edilmişdir.

Toponim Azərbaycan dilində "dağın, təpənin zirvəsi, ən yüksək nöqtəsi" mənasında işlənən şiş
sözü ilə "kiçik dağ" mənasında işlənən təpə sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir.

"Böyük" sözü fərqləndirici əlamət bildirir. Relyeflə bağlı yaranan orotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb
toponimdir.

Erm. SSR AS. RH-nin 12. XI.1946-cı il fərmanı ilə dəyişdirilib Medz Sepasar (Böyük Şiştəpə)
qoyulmuşdur.

## Əhalisi

## İstinadlar
Cızıxlar

**Cızıxlar** — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Qızılqoç (Qukasyan) rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 15&nbsp;km məsafə də yerləşir. 1937-ci ilə kimi Ağbaba rayonun
tərkibində olmuşdur.

Toponim türk dilində «sərhəd», «hüdud», «mərz» mənasında işlənən cızıq sözündən əmələ gəlmişdir. Relyeflə bağlı yaranan düzəltmə quruluşlu toponimdir.

Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 12.XI.1946-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Tsoxamarq
qoyulmuşdur.

**Cızıxlar qalası** - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Qızılqaç (Qukasyan)
rayonundakı Cızıxlar kəndində qala. Qalanın tikilməsini I əsrə aid edirlər.

## Əhalisi

## Tanınmış şəxsləri

* Arçrun Ovannisyan (d.1980) - Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin keçmiş mətbuat katibi (2012-2020)

## İstinadlar
Çorlu (Qızıl Qoç)

**Çorlu**, **Lernatsk**, **Lernagyuğ** — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Qızılqoç (Qukasyan) rayonunda kənd.

## Tarixi
Kəndin adı Çırpılı, Bostançı xaraba formalarında da qeyd edilir. Rayon mərkəzindən 17&nbsp;km cənubda yerləşir. 1937-ci ilə kimi Ağbaba rayonunun tabeliyində olmuşdur. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Toponim türk mənşəli çor etnoniminə mənsubluq bildirən -lu şəkilçisinin qoşulması əsasında əmələ gəlmişdir. «Çor tayfasının kəndi, yaşayış yeri» mənasını bildirir.

Etnotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.

Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 12.XI.1946-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Lernatsk, 21.X.1967-cı il fərmanı ilə yenidən dəyişdirilib Lernagyuğ (Dağkəndi) qoyulmuşdur.

## Əhalisi

## İstinadlar
Əkərək (Loru)

**Əkərək** () — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd. 7 noyabr 1995–ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995–ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən "Əkərək bələdiyyəsi"ni () təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin (de–yuri) daimi əhalisi 1.155 nəfərdir.

## Əhalisi

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:400 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:20 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:1600
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1 text:1831
  bar:2 text:1897
  bar:3 text:1914
  bar:4 text:1939
  bar:5 text:1959
  bar:6 text:1979
  bar:7 text:2001
  bar:8 text:2004
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1 from:0 till:56
  bar:2 from:0 till:657
  bar:3 from:0 till:999
  bar:4 from:0 till:1581
  bar:5 from:0 till:1366
  bar:6 from:0 till:1273
  bar:7 from:0 till:1434
  bar:8 from:0 till:1268
PlotData=
  bar:1 at:56 fontsize:S text:56 shift:(-10,5)
  bar:2 at:657 fontsize:S text:657 shift:(-10,5)
  bar:3 at:999 fontsize:S text:999 shift:(-10,5)
  bar:4 at:1581 fontsize:S text:1581 shift:(-10,5)
  bar:5 at:1366 fontsize:S text:1366 shift:(-10,5)
  bar:6 at:1273 fontsize:S text:1273 shift:(-10,5)
  bar:7 at:1434 fontsize:S text:1434 shift:(-10,5)
  bar:8 at:1268 fontsize:S text:1268 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:


## İstinadlar
Ciftəli

**Ciftəli** və ya **Qayqulu Ciftəli** — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Qızılqoç (Qukasyan) rayonunda kənd.

## Tarixi
Qayqulu Ciftəli kəndinin adı erməni mənbələrində Ciftəli kimi qeyd edilmişdir. Mənbədə Çiftəli kimidir. Rayon mərkəzindən 5 km məsafədə yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

## Toponimi
Toponim oğuzların qayı etnonimindən, Qulu şəxs adından və mənsubluq bildirən -lı şəkilçisinin qoşulduğu "mal-qoyun bəslənən yer" mənasında işlənən cift sözündən əmələ gəlib " qayı tayfasından olan Quluya mənsub mal-qoyun bəslənildiyi yer" mənasını bildirir. Etnotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 12. XI.1946-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyşdirilib Zuyqaxpyur (Tsuqaxpuyr) qoyulmuşdur.

## Əhalisi
1918-ci ildə əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşdirilmişdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qərbi Şpisbergen

**Qərbi Şpisbergen** () Şpitsbergen arxipelaqına daxil olan ada. Adanın cənub sahillərini Atlantik okeanın suları, şimal sahillərini isə Şimal Buzlu okeanın suları yuyur.

Adanın sahəsi — 39 044&nbsp;km² (və ya 37 673&nbsp;km²) təşkil edir.

XIX əsrdə Rusiya imperiyası, Norveç və İsveç ada haqqında ilk razılaşmanı imzalamışlar.

9 fevral 1920-ci il razılaşmasına əsasən, Qərbi Şpisbergen digər adalarla birlikdə Norveçə verilir. Bu müqaviləyə qol çəkən 39 dövlət adalarda təsərrüfat işlərində istifadə hüququ verilirdi
Adada daş kömür aşkarlanan zaman aktivlik artsa da hal-hazırda adada iqtisadi aktivlik Norveç və Rusiyaya məxsusdur.

Ruslar Şpisbergendə kömür mədəninə malikdirlər və onun şelf sularında balıq ovu edirlər. Bu isə Norveçlə münqişəyə səbəb ola bilər. Arxipelaqın şelf ərazisində neft və qaz ehtiyatının olması ehtimal edilir.

Adada Lonqyir hava limanı vardır. Şaxtaya işçlər liman vastəsi ilə çatdırılır.

Bu az məskunlaşılmış adanın əhalisi əsasən elmi işlərdə və turizm, kömür hasilatı kimi sahələrdə işləyir.

## Tarixi
1194-cü ildə Svalbard adaları (Şpisbergen) norveçlilər tərəfindən kəşf edilir.
1596-cı ildə isə ada hollandiyalı Villem Barens tərəfindən yenidən aşkarlanır və adanı Şpisbergen yəni "ada dağları" adlandırır. Hal-hazırda burada onun şərəfinə Barensburq qəsəbəsi vardır. Adaların sahillərində əvvəllər Morj və Balina ovlanılırdı. Bu isə onların kütləvi məhvinə səbəb olmuşdur.

1765–1766 — Mixail Lomonosov V.Y.Çiçiqovla birlikdə Şpisbergenə dəniz elmi ekspedisiyası təşkil edir.
Adanın şimal ərazisi Andre Torpağı adlandırılır. Səbəb isə Solomon Andre 1897-ci ildə hava şarı ilə Şimal Qütbünə getməyə cəhd etmişdir.

## Ümumdünya ənkin bitkilərinin saxlanc yeri
Şpisbergendə Lonqyir qəsəbəsində BMT təşkilatının dəstəyi ilə Dünya Bitkilərin qoruma bankı yaradılmışdır. Bu saxlanc yerindən gələcəkdə hər bir ölkə istifadə edə biləcək.

19 iyun 2006-cı ildə Norveç, İsveç, Finlandiya, Danimarka və İslandiya kimi ölkələrin baş nazirləri saxlanc yeriniin sinvolik ilk daşının qoyulması mərasimində iştirak etmişlər. Bu tikinti 2008-ci ildə başa çatdırılmalı idi.

Saxlanc yeri 300 m dərinlikdə öz əhəmiyyətini itirmiş körmür şaxtalarının yerində yerləşir. Şaxtanın kənarları dəmir-beton konstruksiyalı olaraq 1 metr qalınlığa malikdir. Bitki toxumlarını alminium qablarda və −20° , −30° şaxta şəraitndə saxlanılır.

Şpisbergenin bu təyinat üçün seçilməsinin səbəbi il boyu şaxta olması və seysmik aktivliyin olmamasıdır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Шпицберген на сайте российского посольства в Норвегии
* Остров Шпицберген и Свальбард\\Belarus-Norveç informasiya mərkəzi "Informative Communication"
* Şpisnergenin şəkilləri 
* Norveçdə ailələrə "Noev Kovçek" hazırlanır — BBC
Riesko

**Riesko** () — Sakit okeanın sularında, Çilinin inzibati cəhətdən Maqalyanes-i-la-Antarktika-Çilena vilayəti ərazisində yerləşir. Ada Çilinin 14-cü prezidenti Qerman Rieskonun şərəfinə adlandırılıb. Adanın sahəsi 5 110 km² təşkil edir. Ən hündür nöqtəsi — 1830 metr dəniz səviyyəsindən yuxarıda yerləşir. Materik məşəlli adadır. Sahil Kordilyerinin bir hissəsini təşkil edir.

## Coğrafiyası
Adanın ən hündür nöqtəsi Atalaya dağıdır (1830 m). Adada kiçik buzlaqlar vardır. Adanın qərb hissəsində Reserva Nacional Alacalufes milli parkı yerləşir. Burada vəhşi təbiətdə Cənub And maralının yaşadığı tək məkandır.

## Əhalisi
Adanın köklü əhalisi hindu qəbiləsi olan Alakaluflardır.

## İqtisadiyyatı
Riesko adası Çilinin ən iri Daş kömür ehtiyatlarına malik ərazisidir. Dəqiq qiymətləndirməyə əsasən 280 milyon ton, ehtimal olaraq 670 milyon ton kömür ehtiyatı vardır. Ehtiyatlar üç ərazi üzrə bölünmüşdür: Rio Eduardo, Yelena və Estansiya İnverno.

Ada əhalisinin əsas məşgulliyyəti qoyunçuluqdur. Üstəlik ərazidə düyüdə əkilir.

## Mənbə
* UN SYSTEM-WIDE EARTHWATCH Web Site Riesco Island
Əkərək

;Kəndlər
* Əkərək (Loru) — Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında, indi Cəlaloğlu (Stepanavan) rayonunda kənd. 
* Əkərək — Syunik vilayətinin Vayotsdzor qəzasında, İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında kənd.
* Əkərək (Karbi) — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Əştərək rayonunda kənd.
* Əkərək (Talin) — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Talin rayonunda kənd.
* Əkərək — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Ellər (Kotayk, Abovyan) rayonunda kənd.
* Əkərək (Qafan) **1** — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Qafan rayonunda kənd.
* Əkərək **2** — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Qafan rayonunda kənd.
* Əkərək (Meğri) — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Meğri rayonunda kənd.

;Çaylar
* Əkərək — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Meğri rayonunda çay.

## Həmçinin bax
* Əkərət mahalı — Şirvan xanlığının inzibati ərazilərindən biri.
Şamlıq (Loru)

**Şamlıq** () —Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında, indi Ermənistan Respublikasının Loru mərzində (İndi Ermənistanın Tumanyan rayonunda) şəhər. Rusiya imperiyası zamanına aid rəsmi sənədlərdə kəndin adı həmçinin 1887-ci ilə aid mənbədə *Şambluq* kimi də qeyd edilir. 1938-ci ildə şəhər tipli qəsəbə, 1995-ci ildə isə şəhər statusu almışdır. 7 noyabr 1995-ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995-ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən Axtala və Bendik kəndləri ilə birlikdə "Şamlıq bələdiyyəsi"ni () təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən şəhərin (de–yuri) daimi əhalisi 700 nəfərdir.

## Toponimi
Toponim iki cür izah oluna bilər: 1. Kəndin adı orada Şam ağacının bolluğunu bildirir. 2. Şamlı (Suriyalı) Qızılbaş tayfasının adı ilə bağlıdır. 1588-ci ilə aid mənbədə Qarabağda bir ulus Şam-Bayatı adlanırdı [167, 206].

## Əhalisi
Kənddə 1886-cı ildə 7 nəfər, 1897-ci ildə 49 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.

1918-ci ildə azərbaycanlılar ermənilərin təcavüzünə məruz qalaraq qırğınlarla deportasiya olnmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalanlar ata-baba torpaqlarına dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 62 nəfər, 1926-cı ildə.65 nəfər, 1931-ci ildə 166 nəfər, 1959-cu ildə 260 nəfər, 1970-ci ildə 266 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Qəsəbədə azərbaycanlılarla yanaşı, yunanlar, ermənilər və ruslar da yaşamısdır. Azərbaycanlılar 1988-ci ilin noyabr ayında Ermənistan dövləti tərəfindən tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur. 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. İndi burada yunanlar və ermənilər yaşayır.

## İstinadlar
Axtala

* Aşağı Axtala — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində şəhər.
* Yuxarı Axtala — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd.
* Axtala (selav) — Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında, Allahverdi rayonunda selav.
* Axtala (mədən) — Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında, Allahverdi rayonunda mədən yeri.
* Axtala (çay) — Tiflis quberniyasının Loru-Pəmbək qəzasında, Allahverdi rayonu ərazisində çay.
* Axtala monastır kompleksi — Loru mahalında, Allahverdi rayonu ərazisində erməni-gürcü monastırı və qalası.

## Həmçinin bax
* Axta
* Ağtala
Zvinger

;Komplekslər
* Zvinger (Drezden) — Drezden şəhərinin tarixi mərkəzində yerləşən saray-park kompleksi.
* Zvinger (Qoslar) — Qoslar şəhərində yerləşən istehkam qülləsi
 
;Şəxslər
* Culian Zvinger — fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı, Los-Anceles Kaliforniya Universitetinin müəllimi.
* Teodor Zvinger (1533–1588) — İsveçrəli həkim.
* Yakov Zvinger (1915–1999) — Engels adına kolxozun sədri, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.
* Torsten Zvinger (* 1962) - Almaniyalı rəssam
* Yohannes Zvinger (1634–1696) - İsveçrəli teoloq və Ali məktəb müəllimi
 
## Həmçinin bax
Anderlext FK

**Anderlext** — Belçikanın Anderlext şəhərində yaranmış klubdur.*Belçika 1. liqasında* ən çox çempion olmuş klubdur (34 dəfə). Klubun 1908-ci ildə yaranmasına baxmayaraq ilk çempionluğunu İkinci Dünya müharibəsindən sonra qazanmışdır (1947).

## Tarixi
Tarixi boyu bir çox uğurlara imza atan **Anderlext**, Belçikanın ən yaxşılarındandır.**Anderlext** Belçika liqasında ən çox çempion olmuş klubdur.

## Rəngləri
Klubun əsas rəngləri bənövşəyi və ağ hesab olunur.

## Stadionu
**Anderlext** oyunlarını 26.362 nəfərlik tutuma malik *Konstant Vanden Stok stadionunda* oynayır.

## Anderlext avrokuboklarda
**Anderlext** 2 dəfə UEFA Kuboklar Kuboku (1975/1976, 1977/1978) və UEFA Superkubokunun (1976, 1978) çempionu olmuşdur.Belçika təmsilçisi bir dəfə də UEFA Kubokunun (1982/1983) qalibi adını qazanmışdır.

## Heyət

 *([[Toulouse FC|Toulouse]]'dan icarə)*

 *([[RB Leipzig]]'den icarə)*

 *([[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]]'dan icarə)*

## Mənbə
* RSC Anderlecht rəsmi saytı 
* UEFA səhifəsi
Yuxarı Axtala

**Yuxarı Axtala** () — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd. Rusiya imperiyası zamanına aid rəsmi sənədlərdə kəndin adı həmçinin *Köhnə Axtala* () kimi də qeyd edilir. 7 noyabr 1995–ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995–ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən Şamlıq şəhəri və Bendik kəndi ilə birlikdə "Şamlıq bələdiyyəsi"ni () təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən şəhərin (de–yuri) daimi əhalisi 19 nəfərdir.

## İstinadlar
Cənub And maralı

**Cənub And maralı** () —  And maralının  iki yarımnövündən biridir.  Cənubi Amerikanın cənubunda Çili və Argentina ərazisində yaşayan emdemik canlı.

Bu növ marallar And dağlarında 3—5 min metr yüksəklikdə yaşayır. Onlar qrup halında yaşayır. Bu qruplar 2-8 maraldan ibarət olur. Yay ayları dağlara istiqamətlənirlər. Qışda isə 1000 metr səviyyəsinə qədər enirlər . Bəzən dəniz səviyyəsinə qədər enirlər. Günorta qayaların üzərinə çıxırlar.  
Cənub And maralının ümumi sayı 1048—1500 başdır (101 qrup), Argentinada — 600-700 baş ( 63 qrup). Saylarında azalma müşahidə edilir. Bu səbəbdən Ümumdünya Qırmızı kitabа daxil edilib.

Cənub And maralı Çili gerbi də əks olunması.

## Xariçi görünüş
And maralı dağlıq şəraitə uyğunlaşmışdır. Əzələli bədən quruluşuna malik olaraq qısa ayaqlara malikdir. Qəhvəyi və açıq-qəhvəyi, boğazı isə ağ ləkələrlə örtülüdür. Bədənin uzunluğu 1,4 — 1,6 m, buynuzu  80—90 sm, çəkisi 70—80 kq.


Fayl:Hippocamelus bisulcus, Parque Nacional Torres del Paine, Chile.jpg|Cənun And maralı Torres del Payne milli parkında 
Fayl:Coat of arms of Chile.svg|Çili gerbi
## Ədəbiyyat
* Latın Amerikası, tom 2, hazırlandı «Sovet ensiklopediyası», Moskva, 1982, səh.513

## İstinadlar
Lodz FK

**Lodz FK** – Polşanın futbol klubu.

## Uğurları
### Ölkədaxili turnirlərdə

;Polşa çempionatı:
** **Qızıl medal (2)** — 1958, 1998
** **Gümüş medal (1)** — 1954
****Bürünc medal (3)** — 1922, 1957, 1993

;Polşa Superkuboku:
**  **Qalib (0)**.
** **Finalçı (2)**— 1994, 1998

;Polşa Kuboku:
** **Qalib (1)** — 1957
** **Finalçı (1)** — 1994

## Komandanın heyəti

* Komandanın heyəti 2022

## Tarixi

## Mənbə

## Həmçinin bax
*Futbol üzrə Polşa çempionatı
*Polşa Futbol Federasiyası

## Xarici keçidlər

* Peşəkar Futbol Klubu Rəsmi Saytı (lkslodz.pl)
* ŁKS (90minut.pl)
Valletta FK

**Valletta** – Maltanın futbol klubu. 

Klub 1904-cü ildə Maltanın paytaxtı Valletta şəhərində yaradılıb.   Malta Super Liqası üçün mübarizə aparır Ta Kali Stadionunda 17,800 nəfərlik matçlar keçirilir. Klub, Sliema Wanderers və Floriana FC komandalarından sonra 19 çempionluq  ilə Malta Super Liqasının ən yaxşı çempionu.

## Ad Tarixi

* 1904 : *Valletta United*
* 1934 : *Valletta City*
* 1939 : *Valletta St. Paul's AFT*
* 1944 : *Valletta FC*

## Mənbə
Pro Evolution Soccer 2016

**Pro Evolution Soccer 2016** və ya **PES 2016** — Microsoft Windows, PlayStation 3, PlayStation 4, Xbox 360, and Xbox One üçün Konami məhsulu futbol videooyunu.
Konami

**Konami** ( Konami Kabushiki-gaisha) — 21 mart 1969-cu ildə Tokioda qurulan səhmdar cəmiyyət. Kompüter, oyuncaq və əyləncə sektorunda fəaliyyət göstərən əsas şirkətlərdəndir. "Konami" şirkətin qurucularından olan Kagemasa **Ko**zuki, Yoşinobu **Na**kama, Hiro **M**atsuda və Şokiçi **İ**şiharanın adlarının birləşməsidir. Həmçinin "kiçik dalğalar" mənasına da gəlir. Qurucusu Kagemasa Kozuki indi də şirkətin rəhbəridir.

Yaponiyanın ən böyük 567-ci şirkətidir. Həmçinin Yaponiyadakı ən böyük 9-cu oyun şirkətidir.

## Əsas məhsulları
* Pro Evolution Soccer (PES) seriyası
* Metal Gear Solid
* Ubisoft
* Electronic Arts
* Gameloft
* Rockstar Games
* Nintendo

## İstinadlar
Savalan TV

**«Savalan TV»** — «İran Radio və Televiziya» şirkətinin sahibi olduğu regional İran telekanalı. Telekanalın yayımı İranın Ərdəbil ostanı ərazisini əhatə edir. Telekanal 2000-ci ildən bəri azərbaycan və fars dillərində yayımlanır.  Telekanal İranın «Səhənd TV», «Eşraq TV» və «Azərbaycan TV» telekanalları ilə əməkdaşlıq edir.

## Həmçinin bax

* Azərbaycandilli televiziya kanallarının siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Dərəköy (Qızıl Qoç)

**Dərəköy** — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Qızıl Qoç (Qukasyan) rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 16 km məsafədə yerləşir Ermənilər kəndə 1840-cı illərdən sonra köçürülmüşdür.

Toponim Azərbaycan dilində "iki dağ arasında dərin çuxur" mənasında işlənən dərə sözü ilə türk diləndə kənd mənasında işlənən köy sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Orotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.

Erm. SS AS RH-nin 12. XI.1946-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Sarakyuğ (Dərəkənd) qoyulmuşdur.

## İstinadlar
Kefli

* Kefli — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, Qızılqoç rayonunda kənd.
* Kefli — Basarkeçər rayonunda ləğv olunmuş kənd.

## Həmçinin bax
Kefli (Ağbaba)

**Kefli** — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Qızılqoç (Qukasyan) rayonunda kənd.

## Tarixi
1937-ci ilə qədər Ağbaba rayonunun tabeliyində olmuşdur. Rayon mərkəzindən 24km məsafədə yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Ermənistan SSR Ali Ssoveti Rəyasət Heyətinin 25. I.1978-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilərək Kakavasar qoyulmuşdur. İkinci Qoşabulaq və Qırxbulaq da adlanmışdır. 1978-ci ildə kənd ermənicə Kanasavar adlandırılmışdır. Əsli Kavlı. Kənd 1828–1832-ci illərdə Amasiya rayonundakı Kav kəndindən gəlmiş ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.

## Əhalisi
1918–1919-cu illərdə kəndin əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir.

## İstinadlar
Kefli (Göyçə)

**Kefli** və ya **İkinci Qoşabulaq** — İrəvan quberniyasının Yeni Bəyazid qəzasında, indiki Basarkeçər rayonu ərazisində kənd olmuşdur.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 8&nbsp;km cənub-qərbdə, Qoşabulaq kəndinin yaxınlığında yerləşmişdir. Erməni mənbələrində kəndin adının Qırxbulaq, Kefli olduğu da göstərilir.

Toponim Azərbaycan dilində «cüt» mənasında işlənən qoşa sözü ilə bulaq hidronimi əsasında
əmələ gəlmişdir. «İkinci» fərqləndirici əlamət bildirir. Hidrotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb
toponimdir.

## Əhalisi
Kənddə 1897-ci ildə 178 nəfər, 1908-ci ildə 262 nəfər, 1914 - cü ildə 274 nəfər, 1916-cı ildə 244 nəfər azərbaycanlı, eyni zamanda kürdlər yaşamışdır.

1918-1919 - cu illərdə kəndin əhalisi ermənilər tərəfindən qırğınlarla qovulmuşdur. 1922-ci ildə burada 59 nəfər əhali qeydə alınmışdır.

Keflidə 1919-cu ildə Andronikin quldur dəstəsi əhalını qılıncdan keçirmiş, var-dövlətini talamışlar, Kənd xarabalıga çevrilmişdir.

1923 - cü ildən sonra kənd xarabalığa çevrilmiş, Kəndin əhalisi Qoşabulaq kəndinə köçmüşdür. İndi ölü kənddir.

## İstinadlar
Tupinambarana

**Tupinambarana** () — Braziliyada Amazon çayı hövzəsində Amazonas ştatı ərazisində yerləşir.

## Coğrafiyası
Adanın sahəsi 11 850&nbsp;km² təşkil edir. Sahəsinə görə Banabal adasından sonra çayla əhatələnmiş ikinci böyük Çay adasıdır. Amazon çayı, Abakaşıs, Madeyra  və Sakunduri çayları adanı dörd adaya bölüb.

Ada səhhinin böyük əksəriyyəti tropik meşələrlə örtülüdür. Ada ilə əlaqə hava və su nəqliyyatı vastəsi ilə yaradılır.

## Tarix
Avropalılardan önçə avropada yaşayan ilk insanlar bir hindu qəbiləsi olan Parintintim olmuşdur. İlk yaşayış məskəni isə Vila-Nova-da-Rainya olmuşdur. 1880-ci ildə adı Partintins adlanır. Hazırda adanın ən iri şəhəridir. Əhalisi 109 150 nəfər təşkil (2005 год) edir.
## Mədəniyyət

Patifinas şəhərində öküzlərin festivalı keçirilir. Üstəlik keçirilən idman festivalı dünyada açıq səma altında olan ən iri festival sayılır.

## İstinadlar
II Qubazes

**II Qubazes** (;) — Lazikada 541-ci ildən 555-ci ilə kimi hökmdar olmuşdur. Lazik müharibəsinin ən kəskin dövrü onun hakimiyyət illərinə təsadüf edir. O, taxta ilk əvvəl Bizans imperiyasının vassalı kimi çıxmışdır. Lakin Bizans hakimlərinin əzazil hərəkətləri onu imperiyanın əsas rəqibi olan Sasanilər imperiyasının köməkçisi olmağa vadar edir. Bizanslılar 541-ci ildə fars ordusunun köməyi ilə Lazika tərəfindən qovuldu, lakin fars işğalı ölkəni daha da pis vəziyyətə saldı. II Qubazes 548-ci ildən Bizansdan yardım tələb etdi və növbəti il boyunca onunla müttəfiq oldu. Hər iki imperiya mübarizənin mərkəz nöqtəsi olan Petra qalasında Lazikanın kontrolu üçün vuruşurdu. Nəhayət, II Qubazes müharibənin səmərəsiz ardıcıllığına görə Bizans generalitetləri ilə savaş başlatdı və onlar tərəfində öldürüldü.

## Həyatı

Qubazesin anası Valeriana Bizans mənşəli idi. Tzat ilə Valerianın evliliyi Bizans və Lazika münasibətlərini yaxşılaşdırmaq üçün edilən erkən nikah diplomatiyalarından biri kimi yadda qalır. Lazik krallığı və Bizans imperiyası arasında olan münasibətləri yaxşılaşdırmaq məqsədilə daha əvvəllər də senator aristokratiya Bizans qadını ilə evlənib. Belə ki, Qubazesin əmisi kral Opsites (hakimiyyət illəri bilinmir) Teadora adlı bir zadəgan qadınla evlənmişdi. Məlumdur ki, Qubazesin özündən balaca Tzat adlı qardaşı vardı, Qubazes öldürüldükdən sonra o, II Tzat adı ilə taxta çıxmışdı. Qubazes evlənib uşaqları olsa da, nə onun arvadının, nə də uşaqlarının adları bilinir. Qədim salnamələrdə Qubazesin atasının adı çəkilmir. Qafqazın tarixi və geneologiyası üzrə mütəxəssis proffesor Kiril Tumanov belə bir fərziyyə irəli sürmüşdür: Qubazes I Tzatın birinci oğlu və birbaşa varisi olmuş, əmisi Opsites isə faktiki olaraq, dövləti idarə etməmişdir.

## İstinadlar
Aşağı Axtala

**Aşağı Axtala / Gümüşxana** , **Axtala** () — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində şəhər. 1939–cu ildə işçi qəsəbəsi, 1995–ci ildə isə şəhər statusu almışdır. 7 noyabr 1995–ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995–ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən yaxınlığındaki kurort kəndi ilə birlikdə "Axtala bələdiyyəsi"ni () təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən şəhərin (de–yuri) daimi əhalisi 2.092 nəfərdir, şəhərdən 3&nbsp;km aralıda yerləşən və onunla eyni bələdiyyəyə daxil olan (adsız) kurort kənddə isə cəmi 14 nəfər əhali yaşayır.

## İstinadlar
Sanahin

**Sanahin** () — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd. Rusiya imperiyası zamanına aid rəsmi sənədlərdə kəndin adı *Sanain* kimi qeyd edilir.

## İstinadlar
Gələcəyin şoku

**"Gələcəyin şoku"** () — Amerikalı sosioloq, postindusterial cəmiyyət konsepsiyasının müəlliflərindən biri Alvin Tofflerin həyat yoldaşı Xaydi Tofflerlə birlikdə yazdığı və ilk dəfə 1970-ci ildə çap olunmuş kitab; beynəlxalq bestseller.

## Tarixi
Kitab 1965-ci ilin yayında "Horizon" jurnalında dərc edilmiş *"Həyat yolu kimi gələcək"* () adlı məqalənin genişləndirilmiş və təkmilləşdirilmiş variantıdır.

"Gələcəyin şoku" kitabı müəllifin əsərləri içərisində xüsusi yer tutur və ona böyük şöhrət gətirmişdir.

## Mövzusu
Alvin Tofflerin qeyd etdiyi "gələcəyin şoku" hər şeydən əvvəl insanları əhatə edən sosial həyatdakı və mədəniyyətdəki dəyişikliklərdir. İnsan "cəmiyyət" adlı sistemin çox kiçik bir elementidir və onun təhlükəsizliyinin özünəməxsus çalarları var. Alvin Toffler qeyd edir ki,

*"İnsan orqanizminin ətraf mühitdəki dəyişikliklərə uyğunlaşa biləcəyi müəyyən hədlər mövcuddur. Əgər əvvəldən bu hədlər müəyyən olunmazsa və bu dəyişikliklər artmaqda davam edərsə, biz çoxlu sayda insanları onların sadəcə dözə bilməyəcəkləri təsirlərə məruz qoya bilərik. Onları "gələcəyin şoku" adlandırdığım qeyri-adi vəziyyətə düçar etməklə biz çox risk edirik".*

## Uzaqgörənliklər
Tofflerin kitabında qeyd etdiyi sürətin artacağı, homoseksual evliliklərin gündəmə gələcəyi və ətraf fəlakətlərinin çoxalacağı kimi başqa uzaqgörənlikləri doğru çıxmışdır.

## "Gələcək 40 il üçün 40 təxmin"
Müəllif kitabının nəşr olunmasının 40-cı ildönümü münasibətilə 40 il sonra dünyanın gələcəkdə necə olacağı haqqında fikirlərini bildirmişdir. Onun fikirləri ABŞ-nin paytaxtı Vaşinqtonda təşkil edilən konfransda açıqlanan "Gələcək 40 il üçün 40 təxmin" adlı hesabatda dərc olunmuşdur.

## Təkrar nəşrləri
Kitab bir neçə dəfə təkrarən nəşr edilmişdir:
* ISBN 0-394-42586-3 (cildli, "Random House", 1970)
* ISBN 0-8488-0645-X (cildli, "Amereon Ltd", 1970)
* ISBN 0-553-20626-5 (kütləvi satış üçün cildsiz, 1981)
* ISBN 0-553-27737-5 (kütləvi satış üçün cildsiz, 1984)
* ISBN 0-553-24649-6 (cildsiz, 1984)
* ISBN 5-553-85765-1 (kütləvi satış üçün cildsiz, 1991)
* ISBN 0-8085-0152-6 (kitabxanalar üçün cildsiz, 1999)

## Satışı və tərcüməsi
Kitab 6 milyon nüsxədən çox satılmışdır. Əsər dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunmuşdur.

## Film
Kitab əsasında Orson Uells tərəfindən səsləndirilən eyniadlı sənədli film 1972-ci ildə ekrana çıxmışdır.

## Həmçinin bax
* Yadlaşma (fəlsəfə)
* Mədəniyyət şoku

## İstinadlar
Piast FK

**Piast FK** – Polşanın futbol klubu.

## Tarixi

## Uğurları
### Ölkədaxili turnirlərdə
* Polşa çempionatı:
** **Qızıl medal (1)** — 2018/19 
** **Gümüş medal (1)** — 2015/16
** **Bürünc medal (1)** — 2019/20

## Komandanın heyəti

* Komandanın heyəti 2022

## Xarici keçidlər
* Klubu Rəsmi Saytı (piast-gliwice.eu)
* Piast FK (90minut.pl)

## Mənbə
Yos-Sudarso

**Yos-Sudarso** () — Arafur dənizində Yeni Qvineyanın cənub-qərbində yerləşir. Muli boğazı ilə ada Yeni Qvineyadan ayrılır. Adadan cənub-şərqdə Komoran adası yerləşir.

İndoneziyanın Papua vilayətinin Merauke reqenliyinə daxildir. Adada kiçik 25 kənd vardır. Ən irisi Kimam (vilayətin paytaxtı), Kalilam və Bamol. Adada yaşayış məntəqələri arasında əlaqə təbii şəraitlə əlaqədar çətindir. Adada etnik araşdırmanı Loran Serpeti 1960-1962 ci illərdə aparmışdır.

## Adlandırılması
Holland kolonistləri adanı **Frederika-Henrika** adlandırırlar. Hazırda isə ada İndoneziya komandanı  Yos Sudarsonun şərəfinə adlandırılır. O, 1962-ci ildə Arafur döyüşündə həlak olmuşdur. Adanı bəzən **Dolak** (Dolok), **Kimааm**, **Kolеpоm**.

## Ədəbiyyat
* World and Its Peoples: Indonesia and East Timor
* *Andrew Strathern*, *Pamela J. Stewart*, The python’s back: pathways of comparison between Indonesia and Melanesia — ISBN 0-89789-707-2
* *Gilbert H. Herdt*, Ritualized Homosexuality in Melanesia — ISBN 0-520-08096-3
* *Jonathan I. Charney*, *Lewis M. Alexander*, International maritime boundaries, Vol. II — ISBN 0-7923-1187-6

## Mənbə
*Yos-Sudarso