open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qaranlıqlar çiçəyi

## Məzmun
Teleserialın əsas mövzusu eşq və intiqamdır. Uşaqkən atasının xaincəsinə öldürülməsinə şahid olan Lalə adlı qızcığaz hüquqşunas olub intiqam almaq fikrinə düşür. Lalə atasının qatili sandığı adama aşiq olur. Daha sonra qatilin həmin adam olmadığı üzə çıxır. Həm Lalə, həm də qatil hesab edilən Samir böyük bir oyunun içində olduqlarını anlamırlar.

## Filmin heyəti

### Filmin üzərində işləyənlər
:**Rejissor :** Mehmet Ulukan
:**Operator :** Bülent Özüer

### Baş Rollard.

### Elsəvər Həsənov - Həkim
:Rasim Balayev - Bəhruz
:Günəş Mehdizadə
:Nəsimi Mirzəyev
:Osman Albayrak - Azad
:Safura Əlizadə - Nərgiz
:Zaur Şəfiyev
:Abbas Qəhrəmanov - Məmmədəli
:Pərviz Məmmədrzayev
:Elnur Şeydayev
:Mehriban Zəki
:Çingiz Aslan
:İlqar Cahangir - İlqar
:Elşən Rüstəmov
:Namiq Rüstəmxanlı - Nürəddin
:Vüqar Əliyev
:Vüqar Məmmədov - Rəhman
:Musa Uzunlar - Tamerlan
:Bülent Şakrak
:Sabir Məmmədov
:Rəşad Həsənov
:Fuad Quliyev
:Tofiq Əliyev
:Ayşən Hüseynova
:Orxan Baxşəliyev
:Kənan Baxşəliyev
:Səmra Bayramova
:Əsmət Məmmədova
:Elçin İbrahimov
:Aydan Əhədova
:Vasim Seyfullayev
:Bayram Süleymanov
:Rəna Mustafayeva
:Pərviz Muradov
:Yaşar Vəliyev
:Kamran Qasımov
:Famil Rəhimov
:Ayaz Ağazadə
:Nərminə Dadaşova
:Günay Mirzəyeva
:Yusif Hüseynov
:Müşfiq Yusubov
:Elnur Cəbrayılov
:Seymur Sadıqov
:Günel Şükürova
:Lalə Qasımlı
:Gülnarə Kərimova
:Mina Səmədova
:Cavidan Həsənov
:Arzu Rəcəbova
:Kamran Mehdiyev
:Ramin Qulammirzəyev
:Orxan Xəlilov
:İsmayıl Ramazanov
:Fərhad Soltanov
:Arifə İslam
:Mustafa Üstündağ
:Begüm Kütük
:Hüseyin Avni Danyal
:Ebru Özkan
:Güler Ökten

## Həmçinin bax

* Oğurlanmış arzular (film, 2013)

## İstinadlar

## Xarici keçid

* Yerli serial rejissorları ittihamlara cavab verdilər: “Böyük-böyük danışırlar, amma heç kim kömək etmir”
Sanlav

**Sanlav** — İslam əvvəli şamanlık dövründə istifadə edilən türkcə bir sözdür. Şamanlık dövründə hər kəndin ya qəbilənin bir "hörmətli kişisi" var idi. Bu adamın cəmiyyət içindəki yeri Ələvi cəmiyyətindəki "dədə" mövqeyi ilə eynidir və eyni mədəniyyətin bir davamıdır.

Sanlav, içində olduğu cəmiyyətin "hörmətli kişisi" sifətiylə davranar və qərarlar verirdi. Bu qərarlar inzibati və siyasi qərarlar olmayıb tamamilə töreye uyğun davranışların nizamı ilə əlaqədar idi. Bu məzmunda sanlav, kənddə və ya qəbilədə doğulan uşaqların yetkinlik çağına qədər daşıyacaqları ilk adlarını verərdi. Bu uşaqların yetkinlik çağından sonra daşıyacaqları adlarını isə kəndin ya qəbilənin rəisi verərdi. Uşağın ana ya da atası uşaqlarına ad verməzdilər. Bu işi sanlav və qəbilə rəisi edərdi.

Bu davranışa bağlı olaraq indiki vaxtda belə bir çox türk mədəniyyət dairesindeki birliklərdə ana-atalar öz böyüklərinin yanında (öz ana-ataları) uşaqlarını qucaqlarına götürməzlər. Bu davranış türk mədəniyyətindən təsirlənən digər qonşu və birlikdə yaşanan mədəniyyətlərə də əks olunmuşdur. Bu tətbiq günümüzə qədər qismən dəyişərək gəlmişdir. İndiki vaxtda ailədə doğulan uşaqlara ya ailənin hörmətli bir şəxsi ad verməkdədir ya da kişinin ya da qadının ailəsindəki hörmətli bir adamın adı və ya güvəndikləri, inandıqları şəxslərin adı verilir. Nəticə olaraq, sanlav sözü "ad verən, ad qoyan" mənasında bir sifətdir günümüzə qədər qismən dəyişərək gəlmişdir.

## Həmçinin baxın
* Ağsaqqallı
* Ağsaçlı
* Adsız

## İstinadlar
Kəloğlan

**Kәloğlan** (və ya **Keçәl oğlan**) - Türk və Anadolu nağıl qəhrəmanı. (Mənası: *keçəl oğlan*) Türk və altay mifologiyasında, xalq mədəniyyətində və nağıllarda adı çəkilən saçsız qəhrəmandır. Türkcә qısaldılmış olaraq **Kalca (Kalça)** və ya **Kelçe (Kelce)** olaraq da deyilir.

## Xüsusiyyətləri
Çox vaxt güldürücü (komediya) elementləri daşıyır. Hiyləgərliyi və bəxti təmsil edir. Çətin vəziyyətlərdən ağılı və şansı sayəsində xilas olar. Tazşa ilə əlaqəlidir. Kalçapatır (Kelce Bator) olaraq keçdiyi dillər vardır. "Helce" formasıyla da deyildiyi olar. Bir çox Türk dilində '"Kal/Kel"' sözü keçəl deməkdir. **Kәloğlan**ın altay nağılllarındakı köhnə forması olan Kelce; çox bilmiş, hiyləgər və bəxtiyardır. Çox bilmiş və Mәsxәrәçi olaraq da görünür. Altay əfsanələrində keçəl qadın şaman ölüləri belə dirildir. Bu səbəblə keçəllik bir güc simvoludur. Günəşli bir gündə qar yağdırar, fırtına çıxarar. Manas Dastanında "Tarqıl Taz" adlı bir kahin vardır ("Taz", keçəl deməkdir). Kel/Kal sözünün monqolca Qal "atəş" sözü ilə də əlaqəsi vardır. Atəş müqəddəslik və güc ehtiva edən bir enerjiyə malikdir. Monqolların Qal Xan adlı bir ilahı vardır.

**Kәloğlan** Anadolu Türk nağılları arasında əhəmiyyətli bir yerə malikdir. Anası ilə yaşayan **Kәloğlan**, kasıb bir cavandır. Dolanmaq üçün bir çox işə girib çıxır. Bacarıqsız və safdır, ancaq yeri gəldiyində hazır cavab olması və qarşılaşdığı problemlərə ağıllı, praktik həllər tapmağı bilər. Bu xüsusiyyətləriylə də, hər nağılın sonunda mütləq muradına çatan bir qəhrəmandır.

## Əlaqədar mifoloji motivlər
### Keley
**Keley** - altay mifologiyasında adı çəkilən yarı tanrıdır. Ülgənin qızlarından biri ilə, yerdən doğulan bir şamanın evliliyindən dünyaya gələn bir adamdır. Pәltәk dillidir. Tazşa adlı nağıl şəxsiyyətinin formalaşmasında rol oynayan arxaik tiplərdəndir. Yəni Anadoluda nağıllarda adı çəkilən Keloğlan (Keçəl Oğlanın)ın Türk mifologiyası içindəki ən qədim forması olduğu deyilə bilər. Monqollar və avarlar da ilk atalarının keçəl olduğunu söyləyərlər.

### Kaldaz xanım
**Kaldaz xanım** - türk və altay mifologiyasında od ilahəsi. Başqa bir görüşə görə mal və iribuynuzlu heyvanların qoruyucusudur. Əmrindəki olan canlılara Kaldazın adı verilər. Monqolca Qal (atəş) və Xal/Hal sözü ilə əlaqəlidir. Bundan başqa Kal/Kel kökü keçəllik ifadə edər. Kal (atəş) və Daz (keçəl) sözlərinin birləşmiş halıdır.

## Mənbə
* Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0) 
* Türk Mitolojisi Sözlüğü, Pınar Karaca  (Keçel)
Narduqan

**Nadurqan** - türklərdə və islama qədər olan türklər ilə şumerlerde də eyni adla xatırlanan, ilin ən uzun gecəsi və ən qısa günü qeyd edilən yeni il bayramı. 

## İcra vaxtı
Her il 22 dekabrdan sonra gələn ilk bütöv ayda qutlanır. Bunun səbəbi isə türklərin qədim inancına görə gecə ilə gündüz davamlı vuruşub və 21 dekabr günü ən uzun gecədir və ardından günlər uzanmağa başlarlar buna görə 22 dekabr günü türklər üçün çox əhəmiyyətlidir və bu günü taxıban (ay ili əsasına söykənən bir təqvim istifadə etdikləri üçün) ilk bütöv ayın çıxdığı ilk gün yeni ilin ilk günüdür. Bu gün içində bütün türklərcə, ölümsüzlüyün simvolu olan və bütün insanların törədiyi ağac olan Ağcaşam ağacları bəzənər və altında cür oyunlar oynanır, qopuz yoldaşlığında mahnılar deyilər və əyləncələr təşkil edilərdi.

## Tarixi
Bu ənənənin yenə müxtəlif səbəblərlə mesopotamiyaya köçən şumerlərdən keçdiyi oradan da Anadolu vasitəsilə köhnə Romaya qədər uzandığı və günümüzə qədər gəlib günümüzdəki 1 Yanvar yeni il təməlini meydana gətirdiyi sanılmaqdadır.

Bundan başqa söz forması olaraq türklərdəki paktıqan və qoçaqan bayramlarıyla da uyğundur. Nar sözü günəş (günümüzdə monqolcada Nara) mənasını verər, dugan isə doğulmaq feli ilə əlaqəlidir. Türk xalqları buna Nardoqan, yəni «Gündoğan» bayramı da deyirlər.

Narduqan sözü monqol dilindəki «nar» (günəş), türk dilindəki «tuqan» (doğulan, doğan) sözlərindən meydana gəlmişdir. Tatarlar bu bayrama «Koyaş Tuğa», yəni «Günəş Doğan» günü deyirlər, başkortlar, udmurdlar «Narduqan», və ya «Marduqan», mişar tatarları «Raştua», çuvaşlar «Nartavan», ya da «Nartuken», zrizyalar «Nardava», mokşalar «Nardvan»  deyirlər.

## İstinadlar

## Həmçinin baxın
* Paqtıqan
* Sayaqan
* Qoçaqan
* Paynaqan

## Xarici keçidlər
* Nardugan Bayramı 
* Çam Süsleme 
* Nardugan, M. İlmiye Çığ  
* Noel ve Nardugan, Haluk Berkmen
Oman himni

**Oman dövlət himni** () 1970-ci ildə təsdiq olunub və 6 noyabr 1996-cı ildə düzəliş edilib.

## Mətni

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Instrumental version of "Nashid as-Salaam as-Sultani" in RealAudio
* Vocal version of "Nashid as-Salaam as-Sultani" in RealAudio
Qısıl xan

**Qısıl Xan** — türk və altay mifologiyasında hirs ilahı. **Qızıl Xan** şəklində də deyilər. İnsanlara hirs duyğusu verər. Yer üzündəki kin və nifrət özündən qaynaqlanar. Qırmızı bir qılıncı və qırmızı bir toppuzu vardır. Davamlı qızğın bir görünüşü vardır. Hirsləndiyində göy üzünün səsinə bənzər güclü səs çıxarır. Monqollarda bir çox tanrıya Ulan (Ulağan) yəni qırmızı sözünün sifət olaraq verilməsi bu tanrı ilə əlaqəli olduğu düşünülür.

## Etimologiya
(Qız/Qıs/Qıy) kökündən törəmişdir. Hirsin və qanın rəngi olan qırmızı ve qızıl sözü eyni kökdən gəlir. Qısqanmaq felini də saxlayır.

## Mənbə
* Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)
Qaxaç qalası

**Qaxaç qalası** və ya **Qaçalax qalası** – Ağdərə rayonunun Kolatağ və Xocalı rayonunun Almalı kəndləri arasında, Qaxaçdağın zirvəzində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Qaxaç qalasının ən qədim tikililəri yaxınlıqdakı Böyük Arran monastırının inşa dövrünə aiddir. Sonradan Ərəblərin Azərbaycana yürüşləri zamanı yerli xristian əhalinin müdafiəsi üçün qalanın yerləşdiyi dağ qala divarları ilə daha da möhkəmləndirilmişdir.

Qaxaç qalası təbii cəhətdən olduqca əlverişli xüsusiyyətə malik ərazidə inşa edilmişdir. Qalanın yerləşdiyi dağ hər tərəfdən sıldırım qayalarla əhatə olunmuş, yamac hissəsi isə sıx meşələrlə örtülmüşdür. Bu cür təbii landşaft qalanın uzaqdan görünməzliyini, yaxından isə əlçatmazlığını təmin edir.

## Tarixi

Qaladan Xaçın knyazlığının ərazisi olmuş ətraf kəndlərə, o cümlədən Böyük Arran monastırına yaxşı mənzərə açıldığına görə, son orta əsrlərə kimi Qaxaç qalası strateji əhəmiyyətə malik olmuşdur. Meşəni yerləşdiyi dağ zirvəsinin ətrafları, o cümlədən enişləri sıx meşələrlə örtülmüşdür.
Mənbələrdə qala həm də Xaçın qalası adı ilə qeyd edilir. Tarixçi Moisey Kalankatlı *"[[Alban ölkəsinin tarixi]]"* adlı əsərində Mehranilər sülaləsinin son üzvlərinin taleyindən bəhs edərkən yazır:

Qaxaç qalasının ən qədim tikililəri yaxınlıqdakı Böyük Arran monastırının inşa dövrünə aiddir. Sonradan Ərəblərin Azərbaycana yürüşləri zamanı yerli xristian əhalinin müdafiəsi üçün qalanın yerləşdiyi dağ qala divarları ilə daha da möhkəmləndirilmişdir.

## Memarlıq xüsusiyyətləri

Qaxaç qalası təbii cəhətdən olduqca əlverişli xüsusiyyətə malik ərazidə inşa edilmişdir. Qalanın yerləşdiyi dağ hər tərəfdən sıldırım qayalarla əhatə olunmuş, yamac hissəsi isə sıx meşələrlə örtülmüşdür. Bu cür təbii landşaft qalanın uzaqdan görünməzliyini, yaxından isə əlçatmazlığını təmin edir.

Bir qədər cənuba meyilli olan dağ sirvəzi qərb, şimal və şərq tərəfdən rəndələnmiş kimi düz formaya, 50–60 metr hündürlüyə malik sıldırım qayalarla əhatə olunub. Dağın cənub tərəfi bu baxımdan daha əlçatan olduğuna görə qalanın girişi də məhz bu tərəfdəndir. M. Barxudaryan təbii baxımdan daha zəif müdafiə edilən cənub tərəfin qala divarları ilə daha yaxşı möhkəmləndirilməsindən bəhs edərək yazır: *"Cənub tərəfin hündür olmayan qayalıqları daş və əhəng məhlulundan inşa edilmiş qala divarları ilə möhkəmləmndirilmişdir. Anoloji hörgü yamacın bütün perimetri boyunca davam etdirilmişdir."*

Uzaqdan dağ zirvəsi kiçik ərazi kimi görünsə də, qala, ətraf ərazilərin əhalisini sığındırmağa kifayət edərəck qədər geniş ərazini əhatə edir. Burada müxtəlif dövrlərə aid çoxlu sayda tikililərin qalıqları, gizli qapılar və yeraltı yollar, qayalarda yonulmuş tunellər və mazqallar dövrümüzə çatmışdır.

Dağ zirvəsində yerləşən və hücum zamanı əhalinin uzunmüddətli sığınacağı kimi nəzərdə tutulmuş qalanın su təchizatı mərkəzdə yerləşən iki iri hovuz vasitəsiylə həyata keçirilirdi. Qayanın içində yonulmuş bu hovuzlar yağış suyu ilə doldurulur və ehtiyat olaraq saxlanırdı. İçməli su isə dağın ətəyində yerləşən bulaqdan əldə edilirdi.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 

## Həmçinin bax
* Mehranilər
* Xaçın knyazlığı
* Xanabert qalası
* Çiləbürt qalası
* Böyük Arran monastırı
Nayman Ana

**Nayman Ana** - türk və qırğız əfsanələrində adı çəkilən qadın. Manqurt dastanında oğlunu qurtarmağa çalışarkən ölür. Manqurt halına çevrilən oğlu tərəfindən öldürülmüşdür. Ruhu Dönənbəy (Dönenbay) adlı bir quşa çevrilmişdir. Məzarı müqəddəslik qazanmışdır. Naymanlar adlı bir türk-monqol boyu ilə əlaqəlidir. Monqolların səkkiz boyunun anası sayılır.

## Etimologiya
(Nay/Yat) kökündən törəmişdir. Yayan, doğuran deməkdir. Monqolca səkkiz rəqəmi ilə əlaqəlidir.

## Mənbə
* Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)
İran himni

**İran İslam Respublikasının dövlət himni** (), qısaca "**Sürudi Milli**". Sözlərini Səid Bağıri yazıb və bəstəkarı Həsən Riyahidir. 1990-cı ildə təsdiq olunub.

## Mətni

## Notlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* National Anthem of Islamic Republic of Iran: Streaming audio, lyrics and information
* Anthem on national-anthems.net 
* Instrumental version of "Sorud-e Melli-e Iran" in RealAudio
* Islamic Republic of Iran National Anthem (mp3)
* https://web.archive.org/web/20110604210730/http://www.nationalanthems.info/ir.mid

## Həmçinin bax
*Ey İran
Naxçıvan Dövlət Uşaq Teatrı

**Naxçıvan Dövlət Uşaq Teatrı** — Naxçıvanda teatr

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 4 oktyabr 2006-cı il tarixli, 57-03/S nömrəli Sərəncamı ilə yaradılmışdır.

## İstinadlar
Kəngərli Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi

**Kəngərli Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi** — Naxçıvan MR-nın Kəngərli rayonunda muzey Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 17 iyun 2006-cı il tarixli, 33–03/S nömrəli Sərəncamı ilə yaradılmışdır. Kəngərli rayonunun mərkəzi olan Qıvraq qəsəbəsində yerləşir.

## Muzey eksponatları
1500-dən çox maddi-mədəniyyət nümunəsi qorunub saxlanılır. Ekspozisiya zalı, fond və iş otaqlarından ibarət olan muzeydə rayonun tarixini, adət və ənənələrini, məişətini özündə əks etdirən dəyərli eksponatlar toplanmışdır. Burada ibtidai icma quruluşundan başlayaraq istifadə olunmuş daş əmək alətləri, boyalı qablar, küp və keramika nümunələri, dekorativ-tətbiqi sənət nümunələri, mis məişət əşyaları, xalçalar, milli musiqi alətləri nümayiş olunur. Muzeyin ekspozisiyasında  Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr olunmuş guşə vardır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Said Baqiri

**Said Baqiri** — şair və İran radio və televiziyasının keçmiş aparıcısı.

## Həyatı
Said Baqiri 1960-cı ilin avqust ayında Tehranda dünyaya gəlib.O, İran himninin sözlərinin müəllifidir. O, 2009-cu ildə İranda keçirilən prezident seçkilərində Mir Hüseyn Musəvini dəstəklədiyi üçün,televiziyada iştirak etməyi qadağan olunub

## Əsərləri
*Yaralı Oxumalar (Azərbaycan dilində)
*İran himninin sözləri

## İstinadlar
Yaşar Fərmayıloğlu

**Yaşar Fərmayıloğlu** () – ifaçı və yaradıcı aşıq.

## Həyatı
Yaşar Fərmayıl oğlu Həsənov 4 sentyabr 1969-cu ildə Gədəbəy rayonunun Arıqıran kəndində müəllim ailəsində doğulub. O, ulu mənəvi sərvətimiz olan aşıq1ıq sənətinə hələ 5 yaşında ikən, Seyfəddin Xəliloğlunun həzin ifalarının təsiri ilə gəlib.

Yaşar Fərmayıloğlu orta təhsilini 1976–1986-cı illərdə doğma Arqıranda alıb. Orta təhsil aldığı vaxt məktəbin bütün tədbirlərində sazla çıxışlar edib.

1987–1989-cu illərdə hərbi xidmətdə olan Yaşar Fərmayıloğlu, hərbi xidməti bitirdikdən sonra aşıqlıq sənətini peşəkar düzeydə davam etdirib.

2008-ci ildə onun "Sarıtel laylası" adlı audio-kaset və diski işıq üzü görüb.

Yaşar Fərmayıloğlu hazırda Bakıda yaşayır və paytaxtda düzənlənən əksər aşıq tədbirlərində çıxış edir. Onun ən çox sevdiyi hava (və özünün "şah ifas"sı) "Sarıtel"dir.

Yaşar Fərmayıloğlu yaradıcı aşıqdır, Ailəlidir, iki oğul atasıdır.

## Mənbə
* İxtiyar Yolçuyev, "…Yaraları seçmişəm", "Yeni nəsil Azərbaycan aşıqları – II" kitabı, "Turan evi", 2011-ci il, səh. 11–13.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pakistan himni

"**Qəumi Təranəh**", (; Xalq mahnısı, Dövlət Himni), həm də "**Pak Sərzəmin**" ("Təmiz Yurd") adıyla, Pakistanın dövlət himnidir. Himnin musiqisi Əhməd  Qulaməli Çaqla, sözləri isə Əbüləsər Həfiz Cullundhri tərəfindən yaradılıb.

## Mətni

## Qaynaqlar
*Forty National Anthems,Michael Jamieson Bristow, National-Anthems.org,accessdate=2006-04-12

## Xarici keçidlər
* 
* National Anthem of Pakistan
* Pakistan National Songs
0 dərəcəli N dairəsi

**"0" Dərəcəli N Dairəsi ** (,  *Madare sefr darajeh*) – 2007-ci ildə İran, Macarıstan, Livan və Fransa əməkdaşlığı nəticəsində yaranan teleserialı. Proqram indiyə qədər İranda hazırlanan ən bahalı və ən yaxşı proqramdır və orada böyük tamaşaçı kütləsini özünə cəlb etməyi bacarmışdır. Serial İran diplomatı Əbdül Hüseyn Sərdarinin həyat hekayəsi əsasında lentə alınmışdır. Əbdül Hüseyn Sərdari 1940-cı ildə İran səfirliyinə sığınan Paris yəhudilərinə İran pasportları verməklə onların həyatını xilas etmişdir.

## Süjet
Serial İkinci Dünya müharibəsi illərində Parisə oxumağa gedən gənc iranlı tələbə Həbib Parsanın həyatı haqqındadır. Orada Həbib eyni universitetdə təhsil alan Fransız yəhudi Sara Astrokla tanış olur. Əvvəlcə bir-birilərinə zidd olan gənclər, sonra bir- birilərinə aşiq olurlar. Bir çox problemlərlə qarşılaşan Həbib və Sara, serialın sonunda birlikdə qalırlar.

## Qəbul
"0" Dərəcəli N Dairəsi serialının rejissoru Həsən Fəthi serial haqqında belə demişdir: "Mən 2002-ci ildə bu serialı ekranladışdırmaq qərarına gəldim və hələ o vaxtlarda Holokost nəşrdə yox idi. Əgər Alman düşərgələrində hətta bir Yahudi öldürülübsə, dünya utanmalıdır. Əgər bu işarələr bir Fələstinliyə qarşı baş veribsə, yəni bir Fələstinli öldürülübsə dünya utanmalıdır. İkinci Dünya müharibəsində Yahudi qurbanlara, Fəsəstində öldürülən qadınlar və uşaqlara eyni dərəcədə ürəyim yanır."
Bu serial cəmiyyətin mədəniyyət xəzinəsini qoruyan müstəqil təşkilatın-İran-Yuhudi Assosiyasiyasının tərifini və dəstəyini qazanmışdır. Bu assosiyasiya Mahmud Əhməd Nejatın Holokost haqqında fikirlərini tənqid etmiş və Həsən Fəthinin bu işini tərifləmişdir.

## İstinadlar
Bal (dəqiqləşdirmə)

* Bal — arılar tərəfindən bitkilərdən toplanan, çox güclü şəfaverici təsiri olan təbii qida.
* Bal (rəqs) — təntənəli rəqs növü.
Pərdə

**Pərdə** — qapı, pəncərə və digər yerlərdən asılan örtük və ya bir yeri iki hissəyə ayırmaq üçün istifadə edilən iri parça.

## Tarixi
Qədim dövrlərdən üfüqi zolaqlardan ibarət ənənəvi naxışlarla bəzədilmiş uzun saçaqlı, ağ rəngli qalın yun parçadan hazırlanardı. Həyətdən evə və yaxud da çadır, alaçıqların giriş qapısının örtülməsi üçün Azərbaycanda istifadə edilərdi.

Keçmiş zamanlarda bu məqsədlə kilim, cecim və s. kimi müxtəlif xovsuz xalçalardan, eləcə də tirmə parçalardan istifadə edirdilər. Orta əsrlərdə şah saraylarında qapıların üzərində pərdə əvəzi kimi xovlu xalçalar asılardı, bəzən elə bu xalçalar qapını əvəz edərdi.

## Müasir pərdələr
Müasir pərdələrin otaqların ümumi görkəminə təsiri böyükdür. Onları da ən azından mövsümə görə dəyişmək lazımdır. Hər bir otağın xüsusiyyətindən asılı olaraq müxtəlif materiallardan hazırlanmış, müxtəlif rəngli pərdələr istifadə olunmalıdır. Qonaq otağı üçün isti rəngli, yataq otağına sadə, sakit, mülayim tonlu pərdələr, uşaq otağına əhval-ruhiyyəni yüksəldən rənglərdən olan pərdələr daha yaxşıdır. Mətbəx üçün ən uyğun pərdələr ağacdan hazırlanmış qatlanan pərdələrdir. Çünki belə pərdələrə yemək iyi hopmur və onları yumağa ehtiyac yoxdur.

## Qaleyera

Şəkil:Gordijnen aan venster.JPG|Adi pərdə
Şəkil: Augsburg Parktheater Goeggingen Vorhang.jpg|Teatr və yaxud səhnə pərdəsi
Şəkil: Zaclona.JPG|Tül pərdə
Şəkil: Vertical blinds at noon.jpg|Müasir ofis pərdələri


## İstinadlar
Bal (rəqs)

**Bal** (,  ) — hər iki cinsdən insanların cüt şəkildə rəqs etdiyi çox sayda iştirakçıların toplandığı mərasim. Ballar adı rəqs məclislərindən və diskotekalardan toplantının təntənəsi, ciddi etiketi və əvvəldən seçilmiş klassik rəqs ifası ilə seçilir.

## Həmçinin bax
* Ballo (xalq rəqsi)

## Ədəbiyyat
* Е. Дуков. Общественные балы и концертная культура XVIII в. // Дуков Е.В. Концерт в истории западноевропейской культуры. М., 2003, с. 171–184

## Xarici keçidlər
Səhər

**Səhər** — sutkanın saat 6-dan 12-dək olan hissəsi. Səhər hər saat qurşağına görə başlayır, ancaq səhərin vaxtına təsir etmir. Sutkanın dövrlərə bölünməsi insanın vaxtını düzgün bölünməsi üçün lazımdır.

## Sözün mənşəyi
Səhər sözünün kökü ivrit dilindəki  [şaxar] sözünə gedib çıxır ki, onun da mənası "sübh" deməkdir.Talmuda görə , şaxarit adlanan sübh vaxtı ibadət Həzrəti İbrahimdən gəlmişdir.

### [[Atalar sözü|Atalar sözləri]]
* Axşamın xeyrindən **səhərin** şəri yaxşıdır.
Səhər (dəqiqləşdirmə)

* Səhər — sutkanın saat 6-dan 12-dək olan hissəsi.
* Səhər (qəzet) — Azərbaycanda nəşr olunmuş qəzet.
* Səhər (film, 1960) — Azərbaycan filmi.
* Səhər Delicani
Vyana balı

thumb|300px|Vyana dövlət opera teatrı
**Vyana balı** — Vyanada ənənəvi bal rəsləri  dövründə keçirlən tədbir. Vyana balları UNESCO-nun Avstriya qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilmişdi. Son illərdə Vyana balına neonasistlərin dəvət edilməsinə etiraz olaraq UNESCO 27 ynvar 2012-ci ildə balı qeyri-maddi mədəni irs siyahısından çıxarıb. Bu qərar əksər vyanalılar tərəfindən ədalətli hesab edilir. 

Ən böyük bal Opera balı hesab edilir.

## Klassik Vyana balı

UNESCO tərəfindən Vyana balının kriteriyaları qəbul edilib. Bal protokol əsasında keçirilməli, gənc bal cütlüyünün çıxışları ilə açılmalı, gecəyarısı çaxışlar olmalı və səhərə yaxın bitməlidir. 

## Həmçinin bax
* Bal (rəqs)

## İstinadlar
Mirzə Nəsrulla Ərdəbili

**Mirzə Nəsrulla Ərdəbili** () — XIX əsr Azərbaycan şairi.

## Həyatı
Mirzə Nəsrulla Ərdəbil şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Şəhərlərinin dini işləri ilə məşğul olmuşdu. Sədrülməmalik ləqəbini daşıyırdı.

Mirzə Nəsrulla şair idi. Nüsrət təxəllüsü ilə xoştəb şeir yazırdı. Tanınmış bioqraf Məhəmmədəli xan Tərbiyyət onun haqqında yazır: "Nüsrət Mirzə Nəsrulla Sədrül-Məmalik Ərdəbili – bilikdə və rəvan nitqdə öz əsrinin yeganəsi idi. O, zəmaməsinin bir çox alimləri və arifləri ilə dost olmuşdur. Mirzə Nəsrulla İsfahanda bilik əldə etmiş və Həsənəlişahın müridi olmuşdur. O, bir müddət Məhəmməd şahın müəllimi olub, vəzirlik dərəcəsinə də çatmışdır.

Mirzə Nəsrulla Qum və İraqa getmiş və hicri qəməri 1271 (1854)-cü ildə orada vəfat etmişdir. Onun oğlu Mirzə Hadi də hicri qəməri 1306 (1888)-ci ildə Qum şəhərində vəfat etmişdir. Aşağıdakı şeirlər ondandır:

Mövlana Nüsrət rəməl vəznində bir məsnəvi demişdir ki, Bəhmən mirzə öz təzkirəsində ondan beyt vermişdir.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan ədəbiyyatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Nukus

**Nukus** və ya **Nüküs** (, )  — Özbəkistanın şimal-qərbindəki Qaraqalpaqıstan Respublikasının paytaxtı, ölkənin siyasi, iqtisadi və mədəni mərkəzi olan şəhər.

Təxminən 305.000 əhaliyə malikdir. Oktyabr qiyamından əvvəl Nukus şəhəri iki binadan ibarət əsgəri bir qala ikən, 1932-ci ildən etibarən inkişaf etmiş. Buna görə qaraqalpaqlar 1939-cu ildə paytaxtı Dördgöl şəhərindən bura köçürmüşlər. Nukus şəhəri Qaraqalpaqıstanın az qala mərkəzində qurulmuş bir şəhərdir.

## İstinadlar
Səbzə Zeynalova

**Səbzə Teymur qızı Zeynalova** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

## Həyatı
Səbzə Zeynalova vaxtsız vəfat etmişdir. Abbasağa Azərtürk "Səbzə yadigarı" adlı poemasını ona ithaf etmişdir.

## İstinadlar
Çul

**Çul** — Üstündə oturmaq və ya soyuqdan qorunmaq üçün atın və bəzi başqa heyvanların üstünə salınan tükdən və yaxud yundan toxunma örtük.

Azərbaycanda naxışlı zərif toxuma xalça məmulatı olan çul əsasən atın və yaxud da dəvənin üstünə örtürlər. Adətən Zili (qayıq) şəklində toxuyurlar. Ancaq hərdən xovlu xalça toxunuşu üsulu ilə toxunmuş çullarada rast gəlinir.

Adlı-sanlı adamların atları üçün nəzərdə tutulmuş xalça məmulatı olan çulun ön hissəsi qoşa qanadlarla yekunlaşır. Çulu soyuq havada və ya uzun yoldan sonra tərləmiş atın üstünə atırdılar. Bir çox yerlərdə dəvələr üçün də çul toxunurdu.
## Dizayn və ornamentika
Çullar əsasən düzbucaqlı formada olur, kənarları saçaqlı olur və müxtəlif naxışlarla bəzədilirdi. Çulun dizaynı və ornamentikası yerləşdiyi bölgəyə və sahibinin sosial statusuna görə dəyişirdi. Məsələn, hökmdarlar və məmurlar öz çullarının bədii tərtibatında qiymətli daşlardan istifadə edirdilər.

Çul nümunələrindən biri Şirvan qrupuna aid Çuləyandır. Bu nümunə Azərbaycan Xalça Muzeyində saxlanılır və XIX əsrin sonlarına aiddir. Zəngin naxışları və rəng harmoniyası ilə seçilən bu çul özünəməxsus xüsusiyyətlərə malikdir. Onun kompozisiyası orta sahədən və üç haşiyədən ibarətdir, üzərində isə həndəsi elementlər, stilizə olunmuş kəpənək və quş təsvirləri yer alır. Haşiyələrdə "su axını" işarəsi sonsuzluğu və S formalı bənd motivlərinin qoruyuculuğunu ifadə edir. Mərkəzi hissədə "daraq" elementi – yəni fırıldaqçılardan qorunma anlamı daşıyan motiv ardıcıl şəkildə işlənmişdir. "Pıtraq" elementi isə bolluq və bərəkəti simvolizə edən əsas ornamentlərdən biri kimi çul üzərində təsvir olunmuşdur. Haşiyələrdə işlənən gül elementləri isə ilahi məhəbbət və həsrəti simvolizə edir.

## İstifadə və istehsal
Çullar xüsusi məclislərdə və ziyafətlərdə, həmçinin heyvanları (at, dəvə, öküz və s.) soyuq havadan qorumaq üçün geniş istifadə edilirdi. Onların toxunmasında yun, pambıq və bəzən də ipək saplardan istifadə olunurdu. Toxuculuq bıçaqları vasitəsilə çullar müxtəlif naxışlarla bəzədilirdi. Düzbucaqlı formalı bu örtüklərin kənarları isə saçaqlı olurdu.

Azərbaycan ərazisində xovlu xalça toxuculuğu qədim dövrlərə gedib çıxır və məişət əşyalarının inkişafında mühüm rol oynamışdır. Arxeoloji materiallar və yazılı mənbələr göstərir ki, Azərbaycanda xalçaçılıq ənənələri hələ Tunc dövrünə (e.ə. II minilliyin sonu – I minilliyin əvvəlləri) təsadüf edir. Məsələn, Güney Azərbaycanın Makı bölgəsində tapılmış, üzəri gül naxışları ilə bəzədilmiş gil nal, Urmiya gölü yaxınlığında yerləşən Həsənli təpəsində aşkar edilmiş qızılı cam və digər tapıntılar Azərbaycanda xalça sənətinin qədim tarixə malik olduğunu sübut edir.

Çullar Qarabağda, Muğanda, Şirvanda, Bakıda, həmçinin Güney Azərbaycanda toxunurdu və həm faktura, həm material, həm də bədii tərtibat baxımından fərqlənirdi.[3] Yazılı mənbələrdə Azərbaycan xalça məmulatları, o cümlədən çullar haqqında ətraflı məlumat verilir. XI əsrə aid anonim müəllifin “Hudud al-‘Alam” əsərində Muğanda toxunan çullardan bəhs edilir.

## İstinadlar
Vitus Berinq

**Vitus Berinq** — Danimarkalı səyyah. Vitus Berinq, *Rusiya Dəniz Donamasında* xidmət etmişdir. Xidmət müddətində İvan İvanoviç adı ilə tanınırdı. Berinq, Alyaska ərazisinə ekspedisiya təşkil etmiş ilk səyyahlardan hesab olunur. Gəmilərlə səfərə çıxan Berinq, Alyaska yaxınlığında yerləşən adada vəfat etmişdir. Sonradan vəfat etdiyi ada Berinq adası adlandırılmışdır. ABŞ və Rusiyanı bir-birindən ayıran Berinq boğazı da səyyahın adına adlandırılmışdır.
## Ədəbiyyat
Berq L. S. Otkrıtie Kamçatki i gkspediüii Berinqa. 1725–1742. M.; L., 1946; İstoriçeskie pamətniki vtoroy Kamçatskoy gkspediüii. M., 2002.

## İstinadlar
Knud Rasmussen

**Knud Rasmussen** (; ) — Danimarkalı səyyah. Rasmussen Şimal Qütbünə çatmış ilk səyyahdır.

## Həyatı
Rasmussen Qrenlandiyanın kiçik balıqçı şəhəri olan İlusatda anadan olmuşdur. Uşaqlığı Eskimosların arasında keçən Rasmussen burada yaşayan yerli xalqın mədəniyyətini, ovlama üsullarını və qarlı havalarda hərəkət etmək vasitələrini öyrənmişdir. 1902-ci ildə *Danimarka Qrenlandiya Araşdırmaları Cəmiyyətinə* üzv seçilən Rasmussen Şimal Qütbünə getməyin yollarını araşdırmışdır. Səyyah kimi fəaliyyət göstərməzdən əvvəl, Rasmussen bir müddət sahibkarlıqla məşğul olmuşdur. O, Eskimosların ehtiyaclarını ödəyən şirkət yaratmışdır. Əsasən ərzaq və tibbi yardımlar daşıyan şirkətdən əldə olunan qəlirlə Knud Rasmussen Şimal Qütbünə ekspedisiyasını təşkil etmişdir.1912-ci ildə Rasmussen Qrenlandiyada Peter Frenç və iki eskimos xizəkçisi ilə birlikdə, Peary Land buzluq ərazisini keçmişdir. İlk cəhd uğurlu alınmamışdır.

İkinci cəhd Lanq Koc və Torild Vulfla birlikdə edilmişdir. 1916–1918-ci illərdə, təşkil olunmuş ekspedisya nəticəsində Qrenlandiyanın ən şimal nöqtəsi fəth edilmişdir. Rasmussen 1919-cu ildə şərqi Qrenlandiya ərazilərinə səfər etmiş və burada yaşayan Eskimosların həyat və mədəniyyət şəraitlərini öyrənmişdir. O, Qrenlandiyada apardığı araşdırmaları *Myths and Legends from Greenland* kitabında toplayaraq nəşr etdirmişdir. 1921–1924-cü illərdə isə Rasmussen Kanadanın şimalında yaşayan Eskimoslar barəsində araşdırmalar aparmışdır. Aparılmış bu araşdırmalar nəticəsində iki cildlik *Across Arctic America* kitabı nəşr olunmuşdur. 1933-cü ilə qədər Eskimosların həyat tərzləri və yaşamlarını araşdıran Knud Rasmussen 1933-cü ildə Danimarkanın paytaxtı Kopenhagen şəhərində vəfat etmişdir.

## İstinadlar
Mirzə Əbülhəsən xan Şirazi

**Mirzə Əbülhəsən xan Mirzə Məhəmmədəli xan Şirazi** () — Qacarlar dövlətinin xarici işlər naziri, şair.

## Həyatı
Mirzə Əbülhəsən xan Mirzə Məhəmmədəli xan 1776-cı ildə Şiraz şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Fətəli şah Qacara xidmət etmişdi. O, Gülüstan müqaviləsini imzalayan şəxslərdən biridir. Abbasqulu ağa Bakıxanov "Gülüstani-İrəm" əsərində bildirir:

"Həmin ilin baharında (1813-cü il) İran dövləti ruslar tərəfindən alınan ölkələri geri qaytarmaqdan naümid oldu. Rum (Osmanlı) barışığı və Xorasanda baş verən iğtişaş nəticəsində şah barışığa meyil göstərdi. Mirzə Əbülhəsən xan Şirazi Qacar dövləti tərəfindən vəkil edildi. Sərdar Ratişşev də gəldi. Qarabağın Gülüstan adlı yerində, hicri 1228-ci (1813) ildə, təşrin-əvvəl (oktyabr) ayının 12-də Rusiya ilə Qacar dövləti arasında müqavilə bağlandı. Bu müqaviləyə görə Qacar dövləti Gəncə, Qarabağ, Talış, Şəki, Şirvan, Bakı, Quba, Dərbənd xanlıqlarının, bütün Dağıstanın, Gürcüstanın Rusiya imperiya tərəfindən işğalını tanıdı. Onlar haqqında hər cür iddiadan əl çəkdi. Rusiya imperatoru da öhdəsinə aldı ki, şah hansı bir övladını vəliəhd təyin etsə, ona yardım göstərsin və hüququnu müdafiə etsin".

Mirzə Əbülhəsən xan Şirazi şair idi. Tair təxəllüsü ilə şeir yazırdı.

Mirzə Əbülhəsən xan Şirazi 1846-cı ildə vəfat edib.

## Mənbə
* Ənvər Çingizoğlu, Qacarlar dövrünün diplomatları, Bakı, "Mütərcim", 2012. 334 səh.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* İran Xarici İşlər nazirləri

## Xarici keçidlər
Sonuncu şam yeməyi

**Sonuncu şam yeməyi** — İsa Məsihin çarmıxa çəkilməzdən əvvəl axırıncı dəfə həvariləri ilə yediyi yemək.

Bu yeməkdə İsa Məsih Rəbbin Süfrəsi ayinini təsis etmişdir. Bu yeməyə həmçinin "sirli" və ya "gizli" şam yeməyi deyirlər, çünki İsa ilə şagirdləri o gecə yəhudilərin ali məclisi olan Sinedriondan gizlənmək məcburiyyətində idilər.

Sonuncu şam yeməyi barədə dörd Müjdənin hər birində yazılmışdır. Bundan əlavə, həvari Paulun Korinflilərə 1-ci məktubunda bu yemək haqqında qısaca yazılmışdır. Bütün bu yazılar ümumiyyətlə bir-birinə uyğun gəlir. Cüzi fərqlər müəlliflərin sonuncu şam yeməyini müxtəlif nöqteyi-nəzərlərdən təsvir etdikləri ilə izah edilə bilər. Yəhyanın Müjdəsində əhvalat o biri Müjdələrdən daha uzun şəkildə nəql edilir və fərqli cəhətlərə diqqət yetirilir. Matta, Mark və Lukadan fərqli olaraq, Yəhya yevxaristiyanın təsis edilməsindən bəhs etməmiş, lakin İsa Məsihin şagirdlərinin ayaqlarının yuması və şagirdləri ilə son söhbəti haqqında təfərrüatlı surətdə yazmışdır.

Sonuncu şam yeməyi yəhudilərin Pasxa bayramı zamanında baş vermişdir. Şam yeməyi, həm də yevxaristiya Tövratın dini simvolikası ilə sıx bağlıdır. İnsanların bir-birləri və Uca Tanrı ilə birliyin rəmzi olaraq müqəddəs süfrədə iştirak etmə adəti qədimdən olmuşdur. Yəhudilərin arasında da belə adət-ənənə var idi. İsa Məsih bu qədim adət-ənənə əsasında müqəddəs "şəriklik süfrəsi", yaxud Rəbbin Süfrəsi və ya sonradan xristian kilsəsində yevxasirtiya kimi qəbul olunan müqəddəs mərasimi təsis etmişdir.

## Həmçinin bax
* Sonuncu şam yeməyi (tablo)

## İstinadlar

## Mənbə
* Müqəddəs Kitab (Əhdi-Ətiq və Əhdi-Cədid). Müqəddəs Kitab şirkəti. Bakı, 2009
* Мень А. протоиерей "Библиологический словарь в 3-х т.". Москва: Фонд имени Александра Меня, 2002. "Тайная вечеря"
Kadeş

**Kadeş ** — indiki Suriya ərazisində, qərbdə Orent çayı üzərində salınmış qədim şəhər.
Kadeş adına əsasən Kadeş döyüşü ilə əlaqəli səlnamələrdə rast gəlinir. E.ə. 1472-ci ildə qadın firon Hatşepsutun hökmranlığı dövründə Kadeş hakimi Misirin əsas rəqibi olan Mitanni dövlətinin dəstəyi ilə üsyan qaldıraraq şərqi Aralıq dənizi şəhərlərindən təşkil olunmuş Misir əleyhinə koalisiyaya rəhbərlik edir. E.ə. 1468-ci ildə Megiddo yaxınlığında Kadeş hökmdarı III Tutmosis tərəfindən məğlub edilir və  cu ildə şəhər yerlə-yeksan edilir. Kadeş hakimi döyüş zamanı həlak olur.
Raşmor dağı

**Raşmor dağı** () — ABŞ-nin Cənubi Dakota ştatının Kiston şəhəri yaxınlığında yerləşir. Onun qranitində hündürlüyü 18,6 metr olan barelyef düzəldilib. Barelyefdə ABŞ-nin dörd prezidentinin: Corc Vaşinqton, Tomas Cefferson, Teodor Ruzvelt və Avraam Linkoln təsvir edilib. Amerikanın avropallar tərəfindən məskunlaşdırılmasına qədər dağ yerli hinduların dilində "altı baba" () adlanırdı. Ancaq 1935-ci ildə daş 1885-ci ildə bura ekspedisiya təşkil etmiş biznesmen Çarlz Raşmorun adı ilə adlandırılıb. O barelyefin hazırlanmasına o dövr üçün ən böyük məbləğ — $5000 ayırmışdı.

Fiqurun hazırlanmasına 14 il, 1927-dən 1941-ci ilədək vaxt sərf edilib. Onun inşasında 400 fəhlə çalışırdı. Memorial ABŞ-nin milli irsi sayılır. Cənubi Dakotada, Black Hills dağlarında yerləşən memorial illik 3 milyona yaxın insanı qəbul edir. Monumentin yaradılmasının ideyası yerli tarixçi Doan Robinsona məxsusdu. Düzdü, onun fikrinə görə qayada ölkənin inkişafına təsir edən digər şəxslər təsvir olunmalı idi. Məsələn: hind lideri "Qırmızı bulud", və digər Amerikaya ilk ayaqbasanların təsvirləri əks olunmalı idi. Möhtəşəm monumentin yaradıcısı heykəltaraş Qatson Borglum oldu. O, Robinsonun müraciət etdiyi ilk insan deyildi, lakin o bu ideya ilə çox yaxından maraqlandı və qayada hal-hazırda olan Amerika prezidentlərini təsvir etmək ideyasını irəli sürdü.

Təbii ki, xatirəsi əbədiləşdirilən hər bir prezident buna artıqlaması ilə layiq idi: Corc Vaşinqton- ilk prezident, Tomas Cefferson- müstəqillik bəyəmnaməsinin müəlliflərindən biri, Teodor Ruzvelt- ötən əsrin ilk illərində, çox çətin dönəmdə Amerikanı idarə etmiş şəxs, və təbii ki Linkoln- quldarlığı ləğv edərək, öz həyatı bahasına vətəndaş müharibəsinə son qoyan prezident.

1925-ci il 5 mart tarixində işlərin başlanması haqqda qanun layihəsi hazırlandı, lakin layihənin icra edilməsi 2 ilə qədər gecikdi. Təbii ki, səbəb vəsaitin çatışmaması idi.

İlk işlər 1927-ci il 4 oktyabrda başladı. İşlərin çoxu böyük depressiya illərinə təsadüf etdiyindən, Borqlum qaya üzərində işləməklə yanaşı, işlərin dayanmaması üçün vəsait də axtarmağa məcbur olurdu.

Memorial mərhələ-mərhələ hazır olurdu: 1930-cu ilin iyuluna Vaşinqtonun abidəsi hazır idi. 1936 və 37-ci illərdə müvafiq olaraq Cefferson və Linkolnun da abidələri hazırlandı. 1939-cu ildə nəhayət Ruzvelt də qayada təsvir olundu.

Milyon dollar və 14 il bu gözəllikdə olan monumentin hazırlanmasına xərcləndi. Təəssüf ki, Borqlum son tamamlanma işlərinin başa çatmasına bir neçə ay qalmış- 1941-ci ilin martında vəfat etdi. Son işləri heykəltaraşın oğlu Linkoln davam etdirdi.

Prezidentlərin təsviri təbii ki, monumentin ən gözəl və əsas hissəsi olsa da yeganə hissəsi deyil. Bundan başqa kompleksə Bayraqlar Xiyabanı(Avenue of Flags), bütün monumentə gözəl mənzərə açılan müşahidə meydançası Grandview Terrace, və təbii ki heykəltaraşın muzeyi aiddir.
Qayınana (dəqiqləşdirmə)

*Qayınana — ərin və yaxud da arvadın anası.
*Qayınana (film, 1978) — Azərbaycan filmi.
*"Qayınana" əməliyyatı (film, 1999) — Azərbaycan Televiziyasında çəkilmiş televiziya filmi.
*Qayınana (film, 2011) — Azərbaycan komik serialı.
You Can Win If You Want (Modern Talking)

**You Can Win If You Want** () – 1985-ci ildə Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı
;7" Single Hansa 
#You Can Win If You Want (Special Single Remix)		3:42
#One In A Million	3:42

;12" Maxi Hansa 
#You Can Win If You Want (Special Dance Version) 5:19
#You Can Win If You Want (Instrumental)	3:42
#One In A Million 3:42

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Göksu

**Göksu** — Türkiyədə çay. Çayın uzunluğu 260 km bərəbərdir.

## Tarixdə
1190-cı ildə üçüncü Xaç yürüşü vaxtında Müqəddəs Roma imperiyasının imperatoru I Fridrix Barbarossa bu çayda batmışdı (o vaxt çay Kalikadın adlanırdı). Çayı keçəndə, imperator attan düşüb və boğulmuşdur.

## İstinadlar
Nəmin

**Nəmin** — İranın Ərdəbil ostanındakı Nəmin şəhristanının inzibati mərkəzi.

2006-cı ilin hesablamalarına görə əhalisinin sayı 10 117 nəfər
və 2,690 ailədən ibarət idi.. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar. İslamın şiə məzhəbinə etiqad edirlər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
You're My Heart, You're My Soul (Modern Talking)

**You're My Heart, You're My Soul** () – Modern Talking qrupunun ikinci albomu The 1st Album albomunun ilk sinqlıdır.Bu mahnı Almaniya hit-paradında 1-ci yeri tutmuşdur.

## Komplizasiyaların siyahısı
;7" Single Hansa 
#You're My Heart, You're My Soul		3:48
#You're My Heart, You're My Soul (Instrumental)		4:01

;12" Maxi Hansa 
#You're My Heart, You're My Soul	  	5:35	
#You're My Heart, You're My Soul (Instrumental)		4:01

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kaver veersiyalar Modern Talking 
* Modern Talking 
* Modern Talking — You’re My Heart, you’re My Soul 
* History of System in blue. The true story about Modern Talking   .
* Sözləri You’re My Heart, You’re My Soul
Brother Louie (Modern Talking)

**Brother Louie** () – Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı
**7" Single Hansa**
 
#Brother Louie		                3:41
#Brother Louie (Instrumental)		4:06

**12" Maxi Hansa 602157**

#Brother Louie (Special Long Version)    5:20	
#Brother Louie (Instrumental)	4:06

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* '86 version chart positions 
* '98 version chart positions
Atlantis Is Calling (S.O.S. for Love)

**Atlantis Is Calling (S.O.S. for Love)** () – Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı

**7" Single Hansa **

#Atlantis Is Calling (S.O.S. For Love)		3:49
#Atlantis Is Calling (S.O.S. For Love) (Instrumental)		3:59

**12" Single Hansa **

#Atlantis Is Calling (S.O.S. For Love) (Extended Version)		5:21
#Atlantis Is Calling (S.O.S. For Love) (Instrumental)		3:54

**12" Single UK**

#Atlantis Is Calling (S.O.S. For Love) (Extended Version)		5:23
#You're My Heart, You're My Soul (Extended Version)		5:36
#With A Little Love (Long Version)                            5:17

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Atlantis Is Calling (S.O.S. for Love) discogs.com
* 7" Atlantis Is Calling (S.O.S. for Love) More Than Talking
* 12" Atlantis Is Calling (S.O.S. for Love) More Than Talking
Geronimo's Cadillac (Modern Talking)

**Geronimo's Cadillac ** () – Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı
;7" Single Hansa 
#Geronimo's Cadillac		3:12
#Geronimo's Cadillac (Instrumental)		3:12

;12" Maxi Hansa 
#Geronimo's Cadillac (Long Vocal Version)		5:02
#Keep Love Alive		3:25
#Geronimo's Cadillac (Instrumental Version)		3:12

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Qoca Qorm

**Qoca Qorm** (, , ) və ya **Süst Qorn** (; ) — Danimarka kralı. Qorm Danimarkanın cənubundan gələn hücumların qarşısını almaq üçün, arvadı Trianın təkidi ilə Godfred tərəfindən inşa olunan qalaları bərpa etmişdir. Qorm xaç suyuna salınmamasına baxmayaraq, Xristianlıq dininin yayılmasına müsbət yanaşırdı. Qoca Qormun ölümündən sonra hakimiyyətə oğlu I Harold gəlmişdir.
Give Me Peace On Earth (Modern Talking)

**Give Me Peace On Earth ** () – Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı
;7" Single Hansa 108 778, 1986
# Give Me Peace On Earth	— 4:12
# Stranded In The Middle Of Nowhere — 4:31

;12" Maxi Hansa 608 778, 1986
# Give Me Peace On Earth	— 4:12
# Stranded In The Middle Of Nowhere — 4:31
# Sweet Little Sheila — 3:04

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
In 100 Years (Modern Talking)

**In 100 Years...** ()– Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.
 
## Komplizasiyaların siyahısı
;12" Maxi Hansa  1987
#"In 100 Years..." (Long Version - Future Mix) - 6:39
#"In 100 Years..." (Part I) - 3:58
#"In 100 Years..." (Part II) - 4:06

;7" Single Hansa  1987
#"In 100 Years..." (Part 1) - 3:58
#"In 100 Years..." (Part 2) - 4:06

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Don't Worry (Modern Talking)

**Don't Worry** () – Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən mahnıdır. 1987ci ildə Romantic Warriors albomundan "Don't Worry" sinqlı yalnız İspaniyada göstərilmişdi. Mahnının 2001-ci Diter Bolenin rəhbərliyi altında polyak diceyi DJ RavL tərəfindən "Stone Sound Records" studiyasında Remiks forması hazırlanmışdır.

## Komplizasiyaların siyahısı
;7" Single Hansa 109 436 year 1987
#Don't Worry
#Blinded By Your Love

;12" Single Hansa 609 436 year 1987
#Don't Worry
#Romantic Warriors
#Blinded By Your Love

;CD Single SRS" Don't Worry 2001
#"Don't Worry 2001" (Edgar III Disco Edit) (Diter Bolen) - 3:22
#"Don't Worry 2001" (Edgar III Disco Remix) (Diter Bolen) - 6:34
#"Don't Worry 2001" (Sea Side vs. DJ Ravl Club Mix) (Diter Bolen) - 5:36
#"Don't Worry" (Original Extended Version) (Diter Bolen) - 5:37

## İstinadlar
Locomotion Tango (Modern Talking)

**Locomotion Tango** ()  – Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinql. Bu mahnı Danimarka hit-paradında populyar idi.

## Komplizasiyaların siyahısı

;7" Single Mega MRCS 2304 il 1988
#"Locomotion Tango"
#"Slow Motion"

## İstinadlar
You're My Heart, You're My Soul '98 (Modern Talking)

**You're My Heart, You're My Soul '98** () – Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı
;CD-Single Hansa 74321 58884 2 (BMG) 16.03.1998
   

;CD-Maxi Hansa 74321 57357 2 (BMG) / EAN 0743215735724	16.03.1998
   

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Pro Evolution Soccer 2012

**Pro Evolution Soccer 2012** və ya **PES 2012** - multiplatformalı videooyun idman simulyator janrında *Pro Evolution Soccer* seriyasının 11-ci oyunu. Oyunu hazırlayan və nəşr edən Konami kompaniyası olub.

## Oyunun içərisi

### Lisenziyalı yarışlar
Bütov lisenziyalı yarışlar.
 **Avropa**
* UEFA Çempionlar Liqası
* UEFA Kuboku
* UEFA Avropa Superkuboku

 **Cənubi Amerika**
* Libertadores Kuboku

### Lisenziyalı çempionatlar
Bütov lisenziyalı çempiotlar.
* Liqa 1
* Erediviziye
* Primera
* Seriya A

Qismən lisenziyalı çempionatlar.
* Premyer liqa
* **[[Liqa Saqriş]]**

#### Lisenziyasız klubların adları

## Xarici keçidlər
*Oyunun rəsmi saytı
Space Mix '98 (Modern Talking)

**Space Mix '98** - Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı

**CD-Maxi Hansa 74321 63193 2 (BMG)	1998**

# 1.Space Mix		4:28
* Cheri, Cheri Lady 
* Brother Louie 
* You Can Win If You Want 
* Geronimo's Cadillac 
* Atlantis Is Calling 
* You're My Heart, You're My Soul
# 2.We Take The Chance		4:07
# 3.You Can Win If You Want (New Version)		3:35

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
You are not Alone (Modern Talking)

**You are not Alone** () - Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı

**CD-Maxi Hansa 74321 63800 2 (BMG) / EAN 0743216380022 01.02.1999**
# You Are Not Alone (Video Version)	3:23
# You Are Not Alone (Radio Edit)	3:41
# You Are Not Alone (Extended Version)	4:55
# You Are Not Alone (Remix)		4:32
# Space Mix				4:31

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Sexy, Sexy Lover (Modern Talking)

**Sexy, Sexy Lover** () - Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı

**CD-Maxi Hansa 74321 67155 2 (BMG) / EAN 0743216715527	17.05.1999''
# Sexy Sexy Lover (Rap Version)	 	3:10
# Sexy Sexy Lover (Vocal Version)	3:33
# Sexy Sexy Lover (Extended Rap Version) 4:59
# Just Close Your Eyes			4:17
		
**CD-Single Hansa 74321 67311 2 (BMG) / EAN 0743216731121	17.05.1999'''

# Sexy Sexy Lover (Rap Version)	 	3:10
# Sexy Sexy Lover (Vocal Version)	3:33

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
China In Her Eyes (Modern Talking)

**China In Her Eyes** () - Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı

;CD-Maxi Hansa 74321 73181 2, 31.01.2000
#China In Her Eyes (Video Version) - 3:09
#China In Her Eyes (Vocal Version) - 3:46

;CD-Maxi Hansa 74321 72297 2, 31.01.2000
#China In Her Eyes (Video Version) - 3:09
#China In Her Eyes (Vocal Version) - 3:46
#China In Her Eyes (Extended Video Version) - 4:49
#China In Her Eyes (Remix) - 4:25

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Don't Take Away My Heart (Modern Talking)

**Don't Take Away My Heart** () - Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı

;CD-Maxi (Cardboard Sleeve), Hansa 74321 76288 2 (BMG), 02.05.2000
#Don't Take Away My Heart (New Vocal Version) 	3:54	
#Don't Take Away My Heart (New Rap Version) 	3:26

;CD-Maxi Hansa 74321 75448 2 (BMG), 02.05.2000
#Don't Take Away My Heart (New Vocal Version)		3:54
#Don't Take Away My Heart (Rap Version)		3:26
#Fly To The Moon (Rap Version)		3:07
#Modern Talking Megamix 2000		5:15

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Win the Race (Modern Talking)

**Win the Race** () - Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı

**CD-Maxi Hansa 74321 84311 2 (BMG) / EAN 0743218431128	26.02.2001**
#Win The Race (Radio Edit)		3:35
#Win The Race (Instrumental Version)		3:39
#Win The Race (Scooter Remix)		4:43
#Cinderella Girl		3:34
#Cinderella Girl (Instrumental Version)		3:34

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Juliet (Modern Talking)

**Juliet ** () - Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı

**CD-Maxi Hansa 74321 93836 2 (BMG) / EAN 0743219383624	29.04.2002**
#Juliet		 3:37
#Juliet (Jeo's Remix)		5:05
#Higher Than Heaven (U-Max Mix)	3:39
#Down On My Knees		3:42

## İstinadlar
TV Makes The Superstar (Modern Talking)

**TV Makes The Superstar** () — Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı
**CD-Maxi Hansa 82876 50814 2 (BMG) / EAN 0828765081429	03.03.2003**
# TV Makes The Superstar (Radio Edit) 3:44
# TV Makes The Superstar (Extended) 5:05
# TV Makes The Superstar (Instrumental) 3:44
# Blackbird 3:17

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Last Exit To Brooklyn (Modern Talking)

**Last Exit To Brooklyn** () — Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı
**CD-Maxi Hansa 74321 85979 2 (BMG) / EAN 0743218597923	07.05.2001**
# Last Exit To Brooklyn (Radio Edit) 3:16
# Last Exit To Brooklyn (Rap Version) 2:46
# Last Exit To Brooklyn (Extended Version)	5:28
# Last Exit To Brooklyn (Vocal Remix) 4:58
# Last Exit To Brooklyn (Rap Remix) 4:59

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Ready For The Victory (Modern Talking)

**Ready For The Victory ** () - Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.

## Komplizasiyaların siyahısı

**CD-Maxi Hansa 74321 92038 2 (BMG) / EAN 0743219203823	18.02.2002**
#Ready For The Victory (Radio Version)		3:31
#Ready For The Victory (Alternative Radio Version)		3:16
#Ready For The Victory (Club Version)		5:12
#Ready For The Victory (Extended Version)	5:27
#Ready For The Victory (Alternative Radio Version Extended)		5:15
#Ready For The Victory (Instrumental)		3:31
#Extras: Ready For The Victory (Video)

**CD-Maxi Versión Rusa 2002**
#Ready For The Victory (Radio Version)		3:31
#Ready For The Victory (Alternative Radio Version)		3:16
#Ready For The Victory (Extended Version)	5:27
#Rouge Et Noir (Album Version)		3:14
#Space Mix (Album Version)		17:14

## Hit-paradlarda tutduğu yerlər

## İstinadlar
Vağzal

**Vağzal** — dəmiryol, su və hava nəqliyyatında sərnişinlərin və onların yüklərinin qəbulu və yola salınması üçün xüsusi bina və qurğu kompleksi. Nəqliyyat növündən asılı olaraq dəmiryol, dəniz, çay və aerovağzallar olur. .

## Adın yaranması
Maks Fasmerin fərziyyəsinə görə  *«vağzal»* sözü (ilk variantda «*fokzal*») «voksxoll» () sözündən yaranıb. Bu, London ətrafında XVIII əsrdə yerləşən və Ceyn Voksa () məxsus parkın adından götürülüb..

Digər versiyaya görə, XIX əsrdə parklarda yay estradaları "kurzal" adlanırdı. Çox sayda insanların toplaşması sonradan sözün vağzalların adlanması üçün istifadə edilməsinə səbəb olub.

## Mənbə

* Фотографии вокзалов и виды из космоса на сайте Панорамио 

## İstinadlar