open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hermiona

[thumb|''[Orestin* Hermiona ilə tanışlığı]]
*'Hermiona*' ([[Yunanca]]: dünyəvi) — [[Troya]]lı [[Yelena (mifologiya)|Yelena]] və [[Menalay]]ın qızıdır. Anası Yelena, müxtəlif rəvayətlərə görə Zevsin ölümlü bir qadından olan yeganə qızıdır. Müxtəlif rəvayətlərdə Yelenanın Troyadan qaçması üçün [[Zevs]] və [[Afrodita]]ya borclu olduğu bildirilir. [[İliada]]nın və o dövrdəki digər şeirlərin əsas qəhrəmanlarından biridir.

Hermionanın anası olan Yelena [[Tindarey]]in həyat yoldaşı Ledanın dünyaya gətirdiyi bir yumurtadan (qızıl bir qaranquş yumurtası) çıxmış və qısa bir müddət ərzində gözəlliyi ilə hər kəsi heyran etmişdir.

Daha sonra [[Klitemnestra]]nın oğlu olan [[Orest]]lə evlənir. Orest Troyada döyüşən Mikena kralı [[Aqamemnon]] və Klitemnestranın oğludur. Anası sevgilisi ilə əlbir olub [[Troya müharibəsi]]ndən qayıdarkən atasını öldürdükdə, Orest anasından və sevgilisindən qaçaraq Afinaya sığınır. 8 ildən sonra qayıdıb anasını və sevgilisini öldürür. Daha sonra peşman olub Spartaya gedir və Hermiona ilə evlənir.

== İstinadlar ==


==Biblioqrafiya==

* Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus), *The Library* with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0022 Online version at the Perseus Digital Library.] [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0021 Greek text available from the same website].
* [[Evripid]], *Andromache (play)* with an English translation by David Kovacs. Cambridge. Harvard University Press. 1994. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0090 Online version at the Perseus Digital Library.] [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0089 Greek text available from the same website].
* [[Homer]], [[Odisseya|*The Odyssey*]] with an English Translation by A.T. Murray, PH.D. in two volumes. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1919. . [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0136 Online version at the Perseus Digital Library.] [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0135 Greek text available from the same website].
* [[Ovid|Publius Ovidius Naso]], *The Epistles of Ovid.* London. J. Nunn, Great-Queen-Street; R. Priestly, 143, High-Holborn; R. Lea, Greek-Street, Soho; and J. Rodwell, New-Bond-Street. 1813. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0085%3Apoem%3D1 Online version at the Perseus Digital Library.]
* Publius Ovidius Naso. *Amores, Epistulae, Medicamina faciei femineae, Ars amatoria, Remedia amoris*. Edition by R. Ehwald; Rudolphi Merkelii; Leipzig. B. G. Teubner. 1907. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0068%3Atext%3DEp. Latin text available at the Perseus Digital Library].
* [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0073%3Aentry%3D*%28ermio%2Fnh Ἑρμιόνη], Georg Autenrieth, *A Homeric Dictionary'', on Perseus project
İniya Trinkuniyene

**İniya Trinkuniyene** (; ) — Litva etnoloqu, sosioloq, folklorşünas, psixoloq; 2014-cü ildən bəri Romuva adlı Litva neobütpərəst cəmiyyətinin lideri (krive, baş kahinə). Cəmiyyətin qurucusu və "Kūlgrinda" adlı musiqi folk-qrupunun lideri Yonas Trinkunas onun həyat yoldaşıdır.

## Həyatı
1969-cu ildə Kelme şəhərində orta məktəbi və 1974-cü ildə psixologiya ixtisası üzrə Vilnüs Universitetinin fəlsəfə fakültəsini bitirmişdir. Litva Mədəni Tədqiqatlar İnstitutunda (Vilnüs Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutu) sosioloq kimi çalışmışdır. 1990-cı ildə, 1988-2014-cü illərdə Romuva dini bütpərəst icmasının rəhbəri olan əri ilə birlikdə Litva xalq musiqi ansamblını və "Kūlgrinda" xorunu təsis etdi. Onun Rimqayle, Vetra, Uqne və İndre adlı 4 uşağı var.

Elmi karyerası boyunca Trinkuniyene xalq mədəniyyətinin yayılması sahəsində araşdırmalarla məşğul olmuşdur. 60-dan çox elmi məqalə yazmış, Litva və xaricdə müxtəlif elmi konfranslarda iştirak etmişdir. 2004-2013-cü illərdə Litva Respublikası Seymi yanında Xalq Mədəniyyətininin Müdafiəsi Şurasının üzvü olmuşdur. Ərinin vəfatından sonra Romuva icmasına rəhbərlik etdi və eyni zamanda Avropa Etnik Dini Qurultayının sədri oldu. 2016-cı ildə təqaüdə çıxdıqdan sonra yalnız cəmiyyət işləri ilə məşğul olmağa başladı. Dev Sanskriti Vişvavidyalaya universitetinin (Haridvar, Uttarakhand, Hindistan) fəxri doktorudur.

## İstinadlar
Vasili Şapteboy

**Vasili Vasileviç Şapteboy** (; doğ. 1979) — Belarus idmançısı, qış (xizəksürmə və biatlon) və yay (velosiped və yüngül atletiko) Paralimpiya oyunlarının iştirakçısı; Belarus Respublikasının əməkdar idaman ustası. 2014 Paralimpiya oyunlarının bağlanış mərasimində Belarus bayrağını daşımışdır.

## Bioqrafiyası
10 Noyabr 1979 tarixində anadan olub. Anadangəlmə görmə qüsuru vardı.

1993-cü ildə Belarusiyanın Maladzeçna şəhərində görmə qüsuru olan uşaqlar üçün bir məktəbdə xizək sürməyə başlamışdır. "Dinamo" klubunda oynamışdır. Respublika Paralimpiya İdman Olimpiya Təlim Mərkəzində və Mogilyov Regional Ali İdman Ustaları Məktəbində hazırlaşmışdır. Hal-hazırda Mogilyovda yaşayır. Ailəlidir, üç qızı var: Angelina, Alice və Anna.

Vasili Şapteboy Paralimpiya karyerasına 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərində keçirilən Yay Paralimpiya yarışlarında başladı. Burada kişilərin T13 estafet yarışında bürünc medal qazandı. 2004-cü ildə Afina Yay Paralimpiya Oyunlarında iştirak etdi. Vasili tandem yarışlarında və gözdən əlillər üçün vaxt qaçısında qızıl medal qazandı. 2012-ci ildə Londonda keçirilən Yay Paralimpiya Oyunlarında velosiped idmanında iştirak etsə də, medal qazana bilmədi.

Qış Paralimpiya Oyunlarında ilk çıxışı 2006-cı ildə İtaliyanın Turin şəhərində baş tutdu və burada xizək sürmə yarışlarında bürünc və gümüş medal qazandı. 2010-cu ildə Kanadanın Vankuver şəhərində keçirilən növbəti oyunlarda Vasili, xizək və biatlonda iki bürünc medal qazandı. 2014-cü ildə Soçidə keçirilən Paralimpiya Oyunlarında iki dəfə olaraq biatlonda, 7.5 və 12.5 kilometr məsafələrdə  bürünc medal qazandı.

Cənubi Koreyada keçirilən 2018 Paralimpiya Qış Oyunlarının ən təcrübəli iştirakçılarından biri hesab olunurdu. Ancaq yarışdan iki gün əvvəl soyuqladı, bu da onun çıxışlarına mənfi təsir göstərdi.

## İstinadlar
Yuri Qolub

**Yuri Aleksandroviç Qolub** (; doğulub 16 aprel 1996-cı il, Qlusk, Mogilyov vilayəti, Belarus) — Belaruslu paralimpiyaçı, biatlonçu və xizək sürən. Phençhan 2018 Paralimpiya oyunlarının dörd qat mükafatçısı, dünya çempionatının bürünc mükafatçısı (2017). Yuri Qolubun görmə qabiliyyəti yoxdur.

## Bioqrafiyası
Altı yaşından xizək sürməyə başlamış. 2016-cı ildə Vuokattidə xizək sürmə üzrə Dünya Kubokunda çıxış edərək Belarus milli komandasında debüt etdi.

2017-ci ildən əlilliyi olan insanların xizək sürmək üzrə dünya çempionatlarına start verildi. Finsterauda keçirilən çempionat zamanı 10&nbsp;km sərbəst xizək sürmə yarışında bürünc medal qazandı. O, həmçinin klassik üslubda 20&nbsp;km yarışda dördüncü, estafet yarışında beşinci, sərbəst stil sprintində yeddinci və 7.5&nbsp;km biatlon yarışında səkkizinci oldu.

2018-ci ilin mart ayında Cənubi Koreyanın Phençhanda şəhərində Paralimpiya Oyunlarında çıxış edərək  debüt etdi. Yuri görmə qabiliyyəti olmayan biatlonçularda və xizək yarışlarında çıxış edirdi. Biatlonda iki medal qazandı - 12,5&nbsp;km məsafəyə qaçışda qızıl və 7,5&nbsp;km məsafəyə qaçışda gümüş. Qazandığı yarışlarda 39 dəqiqə vaxt göstərdi.  Bu Yurinin digər rəqibilərdən 2,7 saniyə üstünlüyü ilə qalib gəlməsinə imkan verdi. Qış Olimpiya Oyunlarında qələbə münasibəti ilə Belarus Respublikasının Prezidenti Aleksandr Lukashenko şəxsən Yurini təbrik etdi.

Xizək sürmə yarışlarında Qolub paralimpiya 20&nbsp;km qaçışında ikinci yeri tutdu və 10&nbsp;km məsafəyə qaçışda bürünc medal qazandı. Yuri həm də komanda biatlon estafet yarışlarında dördüncü, klassik sprintdə isə doqquzuncu yeri tutdu.

## İstinadlar
Livoniya krallığı

**Livoniya Krallığı** — müasir Estoniya və Latviyanın ərazisində mövcud olmuş nominal dövlət.

## Tarixi
Rus çarı IV İvan 1558-1583-cü il Livoniya müharibəsi dövründə krallıq qurduğunu elan etsə də bu məlumat doğru deyildir. 10 iyun 1570-ci ildə danimarkalı Holstein qrafı Maqnus Moskvaya gəlir və burada Livoniya Kralı olaraq taclanır. Maqnus, İvanın tabeliyi altında olacağı ilə bağlı ona sədəqət andı içir və Livonia vassal səltənəti üçün müvafiq nizamnamə alır. Maqnus və IV İvan arasındakı müqaviləni bir opriçnik və zemstva idarəsi üzvü, d'iak Vasili Şçelkalov imzaladılar.

Livoniyanın yeni kralı Maqnus, İsveçin nəzarətində olan Revalın fəthi üçün 20 min rus əsgəri ilə Moskvadan yola düşdü. İvanın Maqnusun böyük qardaşı, Danimarkanın kralı II Frederikin dəstəyinə olan ümidi uğursuz oldu. 1571-ci ilin mart ayının sonunda Maqnus Reval uğrunda mübarizədən vaz keçdi və mühasirədən əl çəkdi.

1577-ci ildə İvanın rəğbətini itirmiş və qardaşından heç bir dəstək almayan Maqnus Livoniya zadəganlarını xarici işğala qarşı mübarizədə onunla birləşməyə çağırdı. İvanın qüvvələri ona hücum edərək əsir götürdülər. Maqnus sərbəst buraxıldıqdan sonra kral titulundan imtina etdi.

Maqnus ömrünün son altı ilini Polşa taxt-tacının təqaüdçüsü olaraq öldüyü Kourland yepiskopiyasındakı Pilten qalasında keçirdi. 1583-cü ilin avqustunda Livoniya müharibəsinin sona çatması ilə Köhnə Livoniya ərazilərinin çoxu Polşa-Litva Birliyinin nəzarəti altında, Estoniyanın Hersoqluğunda İsveçin nəzarəti altına düşdü.

## İstinadlar
Vyosa Osmani

**Vyosa Osmani** ( ) — Kosovolu qadın siyasətçi, hüquqşünas, müəllim, Kosovo Demokratik Liqası sədrinin müavini, Kosovo parlamentinin spikeri, Kosovo Parlamentinin, habelə Dünya Bankı və Beynəlxalq Valyuta Fondu Parlament Şəbəkəsi Şurasının üzvü.

## Həyatı
17 may 1982-ci ildə Kosovska-Mitrovitsa şəhərində anadan olmuşdur.

Priştina Universitetinin Hüquq fakültəsində oxuyur, bakalavr dərəcəsi alır. 2005-ci ildə ABŞ-nin Pensilvaniyadakı, Pittsburq Universitetindən Hüquq Magistrini alır və 2015-ci ildə Pittsburq Universitetində doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək, Hüquq Doktoru dərəcəsini alır.

Priştina Universitetində və Kosovadakı Roçester Texnologiya İnstitutunda dərs demişdir. Pittsburq Universitetində qonaq olan professor olur.

Kosovo Respublikası Prezidentinin aparat rəhbəri, xarici siyasət məsələləri üzrə müşaviri və hüquq məsləhətçisi vəzifələrində çalışmışdır. 2008-ci il Kosovo Respublikasının Konstitusiyasını hazırlayan komissiyada prezidentin nümayəndəsi idi. 2009-cu ilin dekabrında Kosovonun müstəqilliyinin qanuniliyinə dair məhkəmə prosesi zamanı BMT-nin Haaqadakı Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində hüquq qrupunun üzvü olmuşdur.

12 dekabr 2010-cu il parlament seçkilərinin nəticələrinə görə, o, Kosovo parlamentinə seçildi. 8 iyun 2014 və 11 iyun 2017 seçkilərində yenidən seçilir. 2017 seçkilərində o, 64 mindən çox səs alır. Xarici əlaqələr, diaspor və strateji investisiyalar komitəsinə və əvvəllər bir sıra digər komitələrə rəhbərlik etmişdir. 3 fevral 2020-ci ildə Albina Kurtinin razılığından sonra Kosovo Parlamentinin Baş naziri vəzifəsinə təyin edilir. Onun namizədliyinə 65 deputat səs verir. Bu mövqedə olan ilk qadın olur. Kurtinin ofisində Xarici İşlər Nazirinin portfelini alan zaman Qlauka Konyufkanı əvəz edir.

İngilis, türk və serb dillərini bilir.

Ailəlidir. Əkizlər uşaqları var.

## İstinadlar
Şandor Demyan

**Şandor Demyan** (; ) — Macarıstan sahibkarı, ölkənin ən varlı insanlarından idi. TriGránit şirkətinin rəhbəri olmuşdur.

## Həyatı
Macarıstan krallığının Berven kommunasında (indiki Rumıniya) anadan olmuşdur. Sekellər subetnosundan olan atası 1940-cı ildə Macarıstana köçdü, ancaq İkinci Dünya müharibəsi zamanı öldürüldü. Dunay şvablarından olan anası müharibə köçkünü kimi Bervenə gəldi. 1965-ci ildə Demyan Budapeşt Ticarət və Turizm Kollecini bitirdi. Sonradan Gorsium ÁFÉSZ şirkətinin prezidenti oldu (1968–1973), 1973–1986-cı illərdə isə onların birgə müəssisəsinin həmsədri oldu. 1986–1990-cı illərdə Macarıstan Kredit Bankının təsisçilərindən biri və rəhbəri idi. 1990-cı ildən Mərkəzi Avropa İnkişaf Korporasiyasının təsisçisi və tərəfdaşı idi, 1991-ci ildə isə Mərkəzi Avropa İnvestisiya Şirkətinin rəhbəri oldu. 1996-cı ildə TriGránit şirkətinin baş direktoru oldu. 1999-cu ildə Budapeştdə WestEnd City Center, 2000-ci ildə Bratislavada Polus City Center, 2005-ci ildə Katovitsedə Silesia City Center ticarət mərkəzlərini açmışdır.

2008-ci ildə sərvəti 300 milyard macarıstan forintində qiymətləndirilirdi. O vaxt üçün Macarıstanın ən varlı adamı idi. 2006-cı ildə onun aktivləri 80 milyard təşkil etmişdi, bununla da iki il ərzində sərvətini dörd qat artırdı. 2003-cü ildə o, Macarıstan elminin inkişafına verdiyi töhfələrə və mədəniyyət və incəsənət nailiyyətlərinə görə təqdim olunan Prima Primissima Award mükafatını təsis etdi.

2012-ci ildə xeyriyyəçilik üçün böyük bir ianə etdi.

2014-cü ildə Demyan, yaşına görə təqaüdə çıxmaq məcburiyyətində qaldığını bildirdi. Elə həmən il Macarıstanda ən nüfuzlu altıncı şəxs olaraq tanıdıldı.

26 mart 2018-ci ildə 74 yaşında vəfat etdi.

## İstinadlar
Tümən (Azərbaycan Milli Hökuməti)

**Azərbaycan Milli Hökuməti tüməni** — 1946-cı ildə Azərbaycan Milli Hökumətinin pul vahidi. 1 Tümənn = 10 kran bərabər idi.

## Tarixi
1945-ci ilin dekabrında sovet qoşunları tərəfindən idarə olunan İran Azərbaycanında Azərbaycan Demokratik Respublikası elan edilir. Milli hökumət yarandıqdan sonra İran hakimiyyətinin Təbriz bankından külli miqdarda pul çıxardığı məlum olur. "Pul aclığını" aradan qaldırmaq üçün öz emisiyasına müraciət etmək qərara alınır.

1932-ci ildə İranda pul islahatı aparıldı, fars tüməninin əvəzinə rial tətbiq olunur. Ancaq İran hökuməti köhnə sistemə görə öz banknotlarını buraxır: Tümən = 10 kran. Yeni əskinaslar Təbrizdə, filiqran nişanları olmayan kağız üzərində çap edilir. Yazılar ənənəvi şriftdə, ancaq Azərbaycan dilində hazırlanır.

1946-cı ilin yazında Sovet qoşunları İrandan çıxarılır. 11 dekabr 1946-cı ildə İran qoşunları Güney Azərbaycanı ərazisini işğal edir, muxtariyyət mövcud ləğv olunur. Milli hökumətin əskinasları dövriyyədən çıxarılır və məhv edilir.

## Bankomatlar
5 kran, 1, 2, 5, 10, 50 tümən əskinaslar buraxılır.

## Ədəbiyyat
* Pick A. Standard Catalog of World paper money. Specialized issues. Volume one / Shafer N., Bruce C. R.. — 7-е изд. — Iola: Krause Publications, 2000. — 1096 с. — ISBN 0-87341-208-7.

## İstinadlar
Pelops

[thumb|300px|sağ|[Manisa Spil Dağı Yarıkkaya mövqeyində “Pelopsun Taxtı”]]

**Pelops** — “Frigiyalı” və ya hətta “Frigiya kralı” olaraq bilinən Pelops, Frigiya ölkəsinin ən qərb ucunda, İzmir-Manisa arasındakı Spil dağı və Yamanlar dağı ətrafında, dağ ilə eyni adı daşıyan, lakin bu günümüzə qədər çox az iz qalmış, Sipylus şəhər mərkəzli ehtimal ki, eramızdan əvvəl XII əsrdə hökm sürmüş yerli bəy Tantal və həyat yoldaşı Dionanın oğlu, Niobenin qardaşıdır. Povest şəklində bu günümüzə qədər qalan məlumatlar qədim yunan mifologiyasından keçmişdir.

Dövrü tarixi insanların və hadisələrin əfsanə və povestlərə və xüsusən də Qərbi Anadoluda olan Het/Luvi/Frigiya/Lidiya mədəniyyətlərinə görə fərqləndirmək çətin olduğu bir dövr olsa da, vətəni özündən bir neçə əsr sonra Lidiya mədəniyyətinin doğacağı məkan olacağına görə bəzi mənbələr, Pelopsu və buna görə Tantalı və Niobeyi Lidiyalı olaraq qəbul etmək üçün möhkəm bir zəmin olduğu qənaətinə gəlmişdilər. 

Rəvayətə görə Tantal oğlu Pelopsu Tanrılara qurban verdi və ətini onlara yedirtmişdir. Tanrılar bunu başa düşdükdə, Pelopsu yenidən diriltdilər və Tantalı cəzalandırdılar. Daha sonra Pelops Pisa kralı Oenomausun qızı Hippodameia ilə evləndi.

Yunanıstana Anadolulu Pelops Spilindən böyük bir sərvətlə getmiş və onu orada da kral elan etmişdilər. Mora yarımadasının Qərb dillərindəki adı olan Peloponnes adı da Pelopsun adından gəlir. Bəzi mənbələr, qurduğu sülalədə özündən sonra gələn oğlu Atreusu, Het kralı III Hattuşilinin hakimiyyəti dövründə (e.ə. 1275-1250) Qərbi Anadolu sahil xəttinə hücumlar təşkil etdiyi, Hett qeydlərinə alınmış Ahhiyalı Attarsiya ilə əlaqələndirirlər. 

Spil dağında, Yarıkkaya bölgəsində “Pelops taxtı” adlandırılan və Pelops ilə əlaqələndirilən, Frigiya dini sənətinin izlərini saxladığı və əvvəllər bir heykəlin yerləşdirildiyi ehtimalını yüksək olan “səcdəgah” və ya “qurbangah” var.

## İstinadlar

## Qədim mənbələr

*Ovid, *[[Metamorfoza]]* VI, 403–11
**Bibliotheca (Pseudo-Apollodorus)*, Epitome II, 3–9; V, 10
*Pindar, Olympian Ode I
*Sofokl, *Electra* 504 and *Oinomaos* Fr. 433
*Evripid, *Orestes* 1024–1062
*Siciliyalı Diodor, Histories 4.73
*Qay Yuli Higin, Fables: 84 – Oenomaus
*Pavsani, Description of Greece 5.1.3-7, 5.13.1, 6.21.9, 8.14.10-11
*Philostratus the Elder, Imagines 1.30 – Pelops
*Philostratus the Younger, Imagines 9 – Pelops

## Müasir mənbələr

*
*
*
* 
* William Smith (lexicographer); *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, London (1873). "Pelops" 

## Xarici keçidlər

*The Theoi Project, "Pelops" 
*Pelops  at Bulfinch Mythology
*
Ha*Ash

**Ha*Ash** — Pop country üslubunda mahnılar ifa edən Luizianalı musiqi qrupu.

## Albomlar

### Studiya albomları
*Ha*Ash (2003)
*Mundos Opuestos (2005)
*Habitación Doble (2008)
*A Tiempo (2011)
*30 de Febrero (2017)

### Canlı albomlar
* Primera Fila: Hecho Realidad (2014)
* En Vivo (2019)

## İstinadlar

## Xarici keçidıer
Tityos

Tityos və ya Tityus (yunanca: Τιτυός) - qədim yunan mifologiyasında divdir.

Zevsin oğlu hibriddir. Anası Eların yaşadığı mağaradakı qazlar uşağa təsir etmişdi; Böyüdü və anası onu bətnində daşıya bilmədi və anasını öldürdü.

Geya Tityosun könüllü anası idi və oğlan mağara inkubatora çevrilənə qədər böyüdü. Tityos dünyaya gələndə hibriddən daha çox div kimi görünürdü. Hera, Apollonun anası Letonu öldürmək üçün ondan istifadə etməyə çalışdı, amma Apollon onu vurarkən öldü
Hibrid (biologiya)

Mələz olaraq da bilinən **hibrid**, iki fərqli heyvanın və ya bitkinin birləşməsindən yaranan yeni növdür. Fərqli növlər arasında aparılan hibridlər nəsil verməz, qısır heyvanlardır. Eyni növlərin müxtəlif cinsləri arasındakı hibrirləşmə zamanı, məhsuldarlıq davam etsə də, bəzi nəsillər valideynlərinin deyil, uzaq atalarının genetik xüsusiyyətlərində görünə bilər.

* Eyni cinsin iki növün arasında yaranan bir hibrid üçün (x) işarəsi növlərin ortasında göstərilir. Məsələn Picea x lutzii : Picea glauca × Picea sitchensis adlı iki növün təbii hibrididir.
* (×) işarəsi cins adından qabaq yer alırsa, iki ayrı cinsin növləri arasındakı hibridliyi ifadə edir. Məsələn: × Cupressocyparis leylandii hibridi: Cupressus macrocarpa × Chamaecyparis nootkatensis adlı iki cinsin növləri arasında formalaşmışdır.
30 de Febrero

***30 de Febrero*** - Amerikalı pop qrupu Ha*Ashın 5-ci studiya albomudur. 1 dekabr 2017-ci ildə Sony Music Latin tərəfindən nəşr olundu.

## Treklər

## Mənbə
* 30 de Febrero - Genius.
Zonkey

**Zebroid** (ya da **zedonk**, **zorse**, **zebr qatırı**, **zonkey**, və **zebmule**) — dişi zebr ilə erkək atın cütləşməsindən meydana gələn hibrid canlıya verilen addır. Qatırlar kimi zonkeylər də əksər hallarda qısırdır.

## Fiziki xüsusiyyətləri
Zonkeylər daha çox zebr olmayan valideyninin xüsusiyyətlərini və zebrnın zolaqlarını daşıyır. Zolaqlar bütün bədəni əhatə etmir, boyun və ya ayaqlar kimi nayihələrlə sərhədlənə bilir. Zebr-eşşək hibridlərində zolaqlar qarın və bel nayihələri ilə məhdudlaşır.

## Həmçinin bax
* Hibrid varlıqlar (folklorda)

## İstinadlar
En Vivo

***En Vivo*** – Amerikalı pop qrupu Ha*Ashın 2-cü canlı albomudur. 6 dekabr 2017-ci ildə Sony Music Latin tərəfindən nəşr olundu.

= Albomdakı mahhnılar =
## CD1

## CD2

## DVD

## Mənbə
* En Vivo - Genius.
Atrey

Atreus, Mikena kralıdır. Zevsin oğlu Tantalın nəvəsidir. Pelops və Hippodameanın oğludur. Thyestes və Nikippenin qardaşıdır. Pleisthenes, Cleola ilə evliliyindən olub. Bir müddət keçdikdən sonra Atreus, dul qalmış gəlini Aeropa ilə evləndi. Bu ikinci evliliyindən, Aqamemnon və Menalay adlı iki oğlu və Anaksibia adlı bir qızı dünyaya gəldi

Şayiələrə görə, Atreus və qardaşı Thyestes, atalarının daha çox sevdiyi qardaşları *Khrysippos*u öldürdülər və atalarının lənətini aldılar və sonralar Arqos krallığını ələ keçirdilər. Ancaq Thyestes, hökmranlığın rəmzi olan qızıl quzuyu oğurladı və Atreusun həyat yoldaşı Aeropanı sınağa çəkdi. Cinayəti açıldıqdan sonra qaçarkən, Atreusun oğlu *Pleisthenes*i də özü ilə götürdü və onu öz uşağı kimi böyütdü. Uşaq böyüdükdən sonra, Thyestes onu Atreusu öldürmək üçün göndərdi. Ancaq Atreus sonradan öz oğlu olduğunu anladığı *Pleisthenes*i öldürdü. Atreus, yoxsulluq içində gəzən qardaşı Thyestesi, ölkəni bölmək vədi ilə uşaqları ilə birlikdə gətirdi. Sonra bir yol tapdı. Thyestesin oğullarını sakitcə kəsdirdi. Barışıq məclisində yeməsi üçün atalarının qarşısına qoydu. Heç bir şeydən xəbəri olmayan Thyestes oğullarını yedikdən sonra Atreus, oğlunun bişirilməmiş əzalarını lənətlər oxuyaraq, söyüşlər söyərək masanı devirdi. Hətta Günəş gördüyü dəhşətdən, nifrətdən kədərləndi, təəccübləndi, səmadakı yolunu başa vurmadan geri döndü.

Axillesin atası Peleus kimi, dövrün cəsur və güclü döyüşçülərindən idi, lakin Atreus daha çox qəddarlığı ilə tanınan bir insan idi, Atreusların lənəti bir çox yazıçı və şairi ilhamlandırmışdır.

## İstinadlar
Primera Fila: Hecho Realidad

***Primera Fila: Hecho Realidad*** – Amerikalı pop qrupu Ha*Ashın 1-cü canlı albomudur. 11 noyabr 2014-ci ildə Sony Music Latin tərəfindən nəşr olundu.

= Albomdakı mahhnılar =
## Standard Edition
;CD

## Deluxe Edition
;CD + DVD

;DVD

## Mənbə
* Primera Fila: Hecho Realidad - Genius.
Necmiye Paqaruşa

**Necmiye Paqaruşa** ( ) — Yuqoslaviyadan olan kosovolu müğənni və aktrisa (etnik Kosovo albanı), çox vaxt "Alban musiqisinin kraliçası" adlanırılırdı.
## Bioqrafiyası
Kosovanın Malishevo yaxınlığındakı kiçik Paqaruşa kəndində anadan olmuşdur. Doğma şəhərində ibtidai məktəbi bitirdikdən sonra Belqrada gedir, burada üç il musiqi məktəbində solo ifa sinfində oxuyur. Musiqi karyerasına 1948-ci ildə Priştina Radiosunda müğənni kimi başlamışdır.

Təxminən qırx illik musiqi karyerası ərzində müğənni xalq musiqisindən tutmuş klassik və opera hissələrinə qədər müxtəlif janrlarda əsərlər ifa etmişdir. Əsərini tərifləyən musiqi tənqidçilərinin rəylərində o, müxtəlif ləqəblər alır: "Kosovo bülbülü" (), "Alban musiqisinin kraliçası", "Madam Butterfly" və b.
O, təkcə Kosovoda deyil, digər Avropa ölkələrində və bölgələrdə, o cümlədən Albaniya, Makedoniya Respublikası və Bosniya və Herseqovina, Bolqarıstan və sairələrdə çox məşhur idi. Kosovoda "Əsrin İfaçısı" fəxri adına layiq görülüb (Alb. )

Bareşa kompozisiyası müğənninin ən populyar mahnılarından biridir. Musiqini Necmiyenin həyat yoldaşı Recco Mulliki yazmış, mətnin müəllifi isə Rifat Kukay idi. Bundan əlavə, Paqaruşa müxtəlif tamaşalarda və filmlərdə çox rol oynamış və aktyorluq fəaliyyətinə görə bir çox mükafatlar almışdır.

Paqaruşa 1984-cü ildə Sarayevoda böyük bir konsert keçirdikdən sonra musiqi karyerasına son qoyur. 2000-ci ildə səhnədən ayrıldıqdan 16 il sonra, bir alban televiziya şousunda Për ty mahnısını ifa edərək qısa bir müddət səhnəyə qayıdır. Son illərdə Priştinadakı Radio Kosova və Radio Blue Sky radiolarında böyük bir musiqi məsləhətçisi olaraq çalışmışdır.

2012-ci ilin noyabr ayında Albaniya Prezidentinin əlindən Buyar Nişani “Millətin Fəxri” ordenini alır ().
Kosovo bülbülü 2020-ci ilin fevral ayının 7-də bu dünyaya əbədi olaraq gözlərini yumur.

## İstinadlar
Mimoza Kusari-Lila

**Mimoza Kusari-Lila** ( ) — Kosovo-Albaniya dövlət və siyasi xadimi, Yeni Kosovo İttifaqının  və daha sonra Alternativ partiyasının üzvü.

## Bioqrafiyası
Mimoza Kusari 16 oktyabr 1975-ci ildə Kosovonun cənub-qərbindəki Cyakovitsa şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur: atası pulmonoloq, anası məktəbdə alban dili və ədəbiyyatı müəllimi idi. Bir müddət ailə Kosovo Peç şəhərində yaşayır, sonra 1980-ci illərin ortalarında Cyarkovisaya qayıdır.

«Hajdar Dushi» gimnaziyasını bitirdikdən sonra Priştina Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsinə daxil olur (universitet 1999-cu ildə fəaliyyətini dayandırır), İdarəetmə və İnformasiya Sistemləri ixtisası üzrə məzun olarkən təhsilini ödəmək üçün işləyir.
1998-1999-cu illərdə Kosovoda münaqişə baş verəndə, Sərhədsiz Həkimlər və ATƏT-də işləmişdir. O, həmçinin ABŞ-də MBA təhsilini davam etdirmək üçün ABŞ Dövlət Departamentindən nüfuzlu Ron Braun Təqaüdü alaraq Makedoniyadakı qaçqın düşərgəsində işləmişdir. ABŞ-də olarkən Kusari-Lilya, İqtisadiyyat İnstitutunda, Kolorado Universitetində və Pittsburqdakı Dyukeyn Universitetində elektron biznes sahəsində magistr dərəcəsi ilə təhsilini davam etdirir.
Amerikada liderlik keyfiyyətlərini göstərən tələbə icmalarının təşkili və işində fəallıq göstərir. Dyukeyn Universitetinin İşadamı Qadınlar Assosiasiyasının təsisçisi, ilk prezidenti olur və Vaşinqtonda Beynəlxalq Təhsil Həftəsini qeyd etmək üçün Dövlət katibi Madlen Olbraytın dəvət etdiyi Şərqi Avropadan gələn üç Ron Braun təqaüdçülərindən biri idi. Təhsilini bitirdikdən sonra Pittsburqdakı Bayer Korporasiyasının elektron satış şöbəsində təcrübəçi kimi çalışmışdır.
Enerqetika və Kömür Sənayesi Nazirliyinin departament direktoru və 2006-2009-cu illərdə sonradan Kosovo Amerika Ticarət Palatasında icraçı direktor işləyir. 2009-cu ildə Vaşinqtonun Corctaun Universitetində dörd aylıq Fulbrayt tədqiqat proqramında iştirak edir. Elə həmin il Yeni Kosovo Alyansı partiyasından Cyakovitsa şəhərinin meri vəzifəsinə namizəd olur, ancaq seçkidə qalib gələ bilmir. 2011-ci ilin fevral ayında o, Kosovo Baş nazirinin müavini və Ticarət və Sənaye naziri təyin edilir. 2 oktyabr 2013-cü il tarixində hökumətdəki vəzifələrindən istefa verdikdən sonra ikinci dəfə Cyarkovitsa  meri vəzifəsinə seçki kampaniyasında iştirak edir. Bu dəfə seçkilərin ikinci turunda qalib gələn Mimoza Kusari-Lilya Kosovo tarixində ilk qadın bələdiyyə başçısı olur. 2013-cü ilin noyabr ayından bu vəzifədədir.

Ailəlidir, iki övladı var.

## İstinadlar

## Mənbə
* Mimoza Kusari-Lila
İspaniyalı Maksim

**Maksim** (lat. Maximus, adının tam forması məlum deyil; ) — 409-411 və 420-422-ci illərdə Roma imperator-qəsbkarı.

## Həyatı
Maksim sərkərdə Qerontiusun oğulu idi, hansı ki, qəsbkar Konstantin III onu İspaniyada öz qoşunlarının komandanı təyin etmişdir. 

Təbiətinə görə Qerontiusun oğlu təvazökar idi və atasının iradəsinə tabe idi. 

409-cu ildə Qerontius Konstantinə qarşı qalxır və oğlu Maximusu İspanyanın Tarrakon şəhərinə Avqust təyin edir. Sonra Qerontius Maksimi İspaniyada tərk edərək, Qalliya-a köçür. Arl şəhərində isə Qerontius imperator Konstantin III-nün sərkərdələri tərəfindən məğlub edilir. Maksim bundan xəbər tutduqda, barbarların qalan dəstələri ilə qaçır və izini itirməyə çalışır, lakin 422-ci ildə Ravennada tutulur və sonra edam edilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Монеты Максима
Pay Pongsaton

**Pay Pongsaton** (, ; ) — Tailand musiqiçisi.

## Diskoqrafiya
### Albom
# 2006 – Fon Rin Nai Mueang Luang ()
# 2007 – Kam San Ya Khong Num Ban Nok ()
# 2008 – Yak Bok Wa Ai Ngao ()
# 2009 – Yak Mee Thoe Pen Fan ()
# 2017 – Rak Tae Bo Dai Plae Waa Ngo ()
# 2018 – Thim Ai Wai Trong Nee La ()
# 2020 – Ay Keng Kador ()

## Həmçinin bax
*GMM Grammy

## İstinadlar
Qopnik

**Qopnik** () — rus dilində aşağı sosial statusa sahib, aşağı gəlirli, az təhsilli, kontingent mənəvi dəyərləri olmayan, adətən disfunksional ailələrdən gələn, yeganə əks-mədəniyyət altında birləşən, özünütəsdiq axtararaq özünü digərlərindən üstün hiss etmək məqsədilə kriminal, dağıdıcı yollara əl atan qeyri-rəsmi təbəqənin gənc üzvləri üçün jarqon söz.

Termindən Rusiya və postsovet ölkələrində XX əsrin axırlarından bəri geniş miqyasda istifadə olunur. Baxmayaraq ki, altmədəniyyətin kökləri Rusiya imperiyasına qədər gedib çıxır, bu, SSRİ-nin ilk illərində əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf etmişdir. «QOP» termini «**'» () abbreviaturasıdır. [[Vladimir Lenin]]<nowiki/>in vəfat etməsinin ardınca, 24 yanvar 1924-cü il tarixində [[Sankt-Peterburq|Sankt-Peterburq şəhəri]]<nowiki/>ndə qurulan «QOP» daha sonra bütün Rusiyaya yayılmışdır. Buralarda şəhərətrafı ərazilərdən gələn sakinlər, əsasən də küçə uşaqları yaşayırdı. Bu yataqxana sakinlərinin "cəmiyyətə zidd" hərəkətləri onların «**'» (qopniklər) ləqəbini almaları ilə nəticələnmişdir.

Bu altmədəniyyət 2000-ci illərdə yüksəliş dövrünü yaşamış, 2010-cu illərin axırları və 2020-ci illərin əvvəllərində demək olar ki, məhv olmuşdur, lakin qopniklərə bənzəyən gənc bandalar (məsələn, A.U.E.) Rusiya və postsovet məkanında hələ də fəaliyyət göstərirlər.

## Oxşar altmədəniyyətlər

## Qeydlər

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Козлов В.* Гопники. — Moskva: Ad Marginem, 2002. — 288 стр. — 
* *Александр Шерман*. «В челюсть!» Исследование природы гопника и сопряжённых явлений
* *Ханипов Р. А.* «Гопники» — значение понятия, и элементы репрезентации субкультуры «гопников» в России // Social Identities in Transforming Societies
* *Александр Паршиков.* Гопники — тоже субкультура? // www.molodoi-gazeta.ru
* *Владимир Богомяков.* Не говори гоп. Субкультура, растворившаяся в толпе  // Bolşoy qorod, № 7 (204), 2008
* *Марк Эймс, Яша Левин.* Meet The Gopniks: An Exile Safari // www.exile.ru
* *Дмитрий Чегин.* Теория происхождения и эволюции «гопников»  // www.rus-obr.ru
* *Марк Эймс, Яша Левин.* Куда ты делся, русский гопник? // kp.ru

## Xarici keçidlər

* Exile рассказывает о вымирающей субкультуре гопников // www.newsru.com
* Британский исследовательский центр предлагает отказаться от слова «гопник» // adelanta.info
* До 16 и старше от 25 апреля 1991 yearа
* *Елена Бессонова.* Не говори «гоп», пока его не перепрыгнешь… // www.rasklad.ru
* Российская гоп-культура — перспективный сегмент для маркетологов. // gtmarket.ru
* *Омельченко Елена.* Ритуальные битвы на российских молодёжных сценах начала века, или Как гопники вытесняют неформалов. // www.polit.ru
* *Иван Шышкин.* Гопники: атака клонов // www.zn.ua
* *Петерс Янис* Гопники идут // newtimes.ru
* *Евгения Смирнова.* «Мы подошли из-за угла…» // info.sibnet.ru
* Виртуальный музей гопников
* Ультимативный гид по гопникам разных стран
*
UEFA Avro 1988 (seçmə mərhələsi, 1-ci qrup)

UEFA Avro 1988-in seçmə mərhələsinin 1-ci qrupunda İspaniya, Rumıniya, Avstriya və Albaniya milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan İspaniya millisi qazanmışdır.

## 1-ci qrupun cədvəli


----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Bombardir
*  Toni Polster — 3 top
*  George Haci — 3 top
*  Xose Mariya Bakero — 3 top
*  Miçel — 3 top

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* UEFA Avro 1988 UEFA-nın rəsmi saytında 
* UEFA Avro 1988 UEFA-nın rəsmi saytının rusdilli variantında 

## Həmçinin bax
UEFA Avro 1988 (seçmə mərhələsi, 2-ci qrup)

UEFA Avro 1988-in seçmə mərhələsinin 2-ci qrupunda İtaliya, İsveç, Portuqaliya, İsveçrə və Malta milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan İtaliya millisi qazanmışdır.

## 2-ci qrupun cədvəli


----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Bombardir
*  Alessandro Altobelli — 6 top
*  Conni Ekström — 6 top

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* UEFA Avro 1988 UEFA-nın rəsmi saytında 
* UEFA Avro 1988 UEFA-nın rəsmi saytının rusdilli variantında 

## Həmçinin bax
Dmitri Buynov

**Dmitri Buynov** () — Bakıda doğulmuş və fəaliyyət göstərmiş memar. O, Bakı real məktəbinin binasının və Müqəddəs Nina qız gimnaziyasının binasının müəllifidir.

## Həyatı və fəaliyyəti
Dmitriy Buynov 6 avqust 1859-cu ildə Bakıda anadan olub. Onun atası 2-ci Bakı xəzinədarlığı şöbəsinin müdiri olub. İlk təhsilini Bakı real məktəbində alıb. 1878-ci ildə Tikinti məktəbinə daxil olur buranı 1884-cü ildə bitirdikdən sonra birinci dərəcəli mülki mühəndis rütbəsi alır. Əmək fəaliyyətinə Volınsk quberniyasında kiçik mühəndis kimi başlayıb. Burada 1884–1886-cı illərdə Ostroq şəhərində Viliyu və Qorın çayları üzərində 5 taxta körpü inşa edir.

1886-cı ildə Bakı quberniya idarəsinin tikinti şöbəsində fəaliyyət göstərməyə başlayır. 1886–1890-cı illər arasında Nikolayev (indiki İstiqlaliyyət) küçəsində Müqəddəs Nina qız gimnaziyası üçün bina inşa edir.

1889-cu ildə titulyar məsləhətçi rütbəsini alır. 1893-cü ildə Dmitriy Buynov Bakı quberniya memarı təyin olunur. O, bu vəzifədə 1900-cü ilə qədər fəaliyyət göstərir. 1900-cü ildə Buynov Bakı quberniya mühəndisi təyin olunur və bu vəzifədə 1907-ci ilə qədər fəaliyyət göstərir.

1901–1904-cü illər ərzində Bakı real məktəbi üçün öz verdiyi layihə üzrə yeni binanın tikintisi ilə məşğul olur.

1907–1908-ci illərdə Buynovu işləmək üçün Tiflisə göndərirlər. Burada o Qafqaz canişininin yanında tikinti və yol hissəsi üzrə mühəndis kimi xidmət edir. Bundan başqa o, Canişin idarəetməsinin yanında Texniki şuranın sədri olur. 1909-cu ildə həqiqi müşavir rütbəsini alır. 1916-cı ildə onu Rusiya Qırmızı Xaç Cəmiyyətinin Qafqaz Dairəsinin Təftiş Komissiyasına daxil edirlər.

Həyatının sonrakı dövrləri haqqında məlumat yoxdur.

## Həmçinin bax
* İosif Ploşko
* İosif Qoslavski
* Yevgeni Skibinski
* Balaxanı-Sabunçu müqəddəs Makari kilsəsi

## İstinadlar
UEFA Avro 1988 (seçmə mərhələsi, 3-cü qrup)

UEFA Avro 1988-in seçmə mərhələsinin 3-cü qrupunda SSRİ, Şərqi Almaniya, Fransa, İslandiya və Norveç milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan SSRİ millisi qazanmışdır.

## 3-cü qrupun cədvəli


----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Bombardir
*  Andreas Tom — 5 top

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* UEFA Avro 1988 UEFA-nın rəsmi saytında 
* UEFA Avro 1988 UEFA-nın rəsmi saytının rusdilli variantında 

## Həmçinin bax
Bakı real məktəbinin binası

**Bakı real məktəbinin binası** — 1901-1904-cü illərdə mülki mühəndis Dmitri Buynovun layihəsi ilə Bakı real məktəbi üçün tikilmiş bina. Hazırda binada Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti fəaliyyət göstərir.

## Haqqında
Bina 1901-1904-cü illərdə mülki mühəndis Dmitri Buynovun layihəsi əsasında Bakı real məktəbinin binası kimi inşa edilmişdir. Memar binanın ilkin layihəsini 1892-ci ildə təşkil etmiş, lakin, həm layihədə həm də smetada əhəmiyyətli dərəcədə çatışmazlıqların və nöqsanların olması səbəbindən qəbul edilməmişdir.1900-cü ilin əvvəllərində Buynovun dəyişikliklər edərək İtalya İntibah memarlığı stilində işlədiyi layihə təsdiq edilmişdir. Bina, qırmızı xəttə boyunca lüçənin rəvan xəttinə daxil edilmişdir və yan qanadlarının bucaq altında yerləşmiş olduğu mərkəzi hissənin əzəmətliyi ilə xüsusi olaraq nəzərə çarpdırılmışdır. Fasadın klassik quruluşu birinci mərtəbənin çox əsaslı şəkkildə yonulmamış daş hörgüsü ilə açıq-aydın ifadə olunmuş kürsülük və Korinf pilyastrları və çox çıxarılmış pərvazla möhkəmləndirilmiş iri tağ yerləri ilə birgə tamamlayıcı yuxarı mərtəbə magistralın memarlıq-planlaşdırılma quruluşunda binanın əhəmiyyətini müəyyən etmişdir. Fasadın gözəl plastikası, işlənmə mədəniyyəti və detalların aydın çəkilməsinə münasibət məktəb binasının bütün kompozisiyasında aşkar edilmişdir. Yüksək relyefdə daşdan düzəldilmiş, yan qanadların yuxarı künclərində klassik memarlıq motivinin kompozisiyasının dekorativ-ornamental inkişafı binanın memarlığına diqqət cəlb edir.

## Həmçinin bax
* Bakı texniki peşə məktəbinin binası
* Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin binası

## İstinadlar
İzoxinolin alkaloidləri

*Salsolin* C11H15O2N, 1933-cu ildə A.P.Orexov və İ.F.Proskurin tərəfindən Salsola Richteri bitkisindən alınmışdı. 1934-cü ildə isə Orexov və Şpet onu sintetik üsullarla almağa müvəffəq olmuşlar. 

Rasemik salsolin 218-221o-də əriyən bərk maddədir, periferik qan damarlarını genişləndirir və qan təzyiqini aşağı salır. Təbabətdə hipertoniya xəstəliyinə qarşı işlədilir.

*Papaverin* C20H21O4N, tiryəkdə 1%-ə qədər olur; 147o-də əriyən, suda çox pis həll olan kristal maddədir. Papaverin təbabətdə HCl duzu şəklində antispazmatik maddə kimi işlədilir.

*Narkotin* C22H23O7N, tiryəkdə 5%-ə qədər olur, 176o-də əriyir, suda həll olmur, zəif zəhərdir, təbabətdə işlədilmir. Narkotini nitrat turşusu ilə oksidləşdirib, HCl ilə emal etməklə ondan kotarnin-xlorid alırlar. Kotarnini təbabətdə qanaxmanın qarşısını almaq üçün işlədirlər.
## Mənbə
* M.Mövsümzadə "Üzvi kimya", 1966.
Şıxlar (Naxçıvan)

**Şıxlar**— Babək rayonun Cəhri kəndində yaxınlığında orta əsrlərə aid yaşayır yeri.

## Haqqında

Naxçıvan Muxtar Respublikası Babək rayonun Cəhri kəndində yaxınlığında orta əsrlərə aid yaşayış yeridir. 1974-cü ildə tədqiqat işləri aparılmışdır. Sahəsi təqribən 7 ha. Qalınlığı 1,5 m olan mədəni təbəqədən kül, osteoloji (heyvan sümükləri) qalıqlar, keramika məmulatı, orta əsrlər, orta həcmli çaydaşlar, həmçinin yandırılmış gil qalıqları aşkarlanmışdır. Arxeoloji materiallar şirli və şirsiz gil qab qalıqlarından, həvəng və dəstələrdən, habelə bəzək əşyalarından ibarətdir. Əldə olunmuş materiallar Cəhri kənd orta məktəbinin diyarşünaslıq muzeyində saxlanılır. Tapıntılara əsasən Şıxlar yaşayır yeri 3-15 əsrlərə aid edilir.

## Mənbə

*
Astana Opera

**Astana Opera** () — Nursultan Nazarbayevin sərəncamı əsasında Qazaxıstanın Astana şəhərində yeni qurulmuş bir opera evidir.

## Dizayn və tikinti
Binanın dizaynı qismən Nursultan Nazarbayev tərəfindən hazırlanmışdır və tikinti Mabetex qrupunun rəhbərliyi altında, 2010-cu il iyulun 6-da başlayıb. Bina 9 hektar ərazidə tikilib. Binanın açılışı 2013-cü ildə Qazaxıstanın Birjan və Sara operalarından olan açılış nümayəndəliyi tərəfindən edildi. Teatrın akustikası dünyanın ən yaxşılarından sayılır və italiyalı Enriko Moretti (Biobyte) və Maria Kairoli tərəfindən hazırlanmışdır.

## Təsviri
Opera evinə iki salon daxildir:

* Opera və balet tamaşalarına ev sahibliyi edən və 120 nəfərə qədər musiqiçi üçün bir orkestr səhnəsi olan əsəs zal (1250 yer),
* Kamera Zalı (250 yer), kamera musiqisi konsertləri üçün.

Bu, Astanada yeni tikilmiş ikinci bir operadır, çünki 1500 yerlik opera salonuna sahib olan Sülh və Razılıq Sarayı 2006-cı ildə tikilmişdir. Bina dünyanın üçüncü ən böyük operası hesab olunur. Opera binasının diqqətəlayiq xüsusiyyətlərindən biri 13 m yüksəklikdə yerləşən 1,6 tonlu çilçıraqdır. Opera evində bir neçə restoran və truppanın məşqləri üçün lazım olan bütün qurğular var. Opera üslubu 19-cu əsrdə italyan teatrlarından ilham almış, eyni zamanda milli irsin tipik elementlərini də özündə cəmləşdirmişdir.

## Truppa və repertuar
Opera evinin əsasən klassik opera ifa edən özünəməxsus orkestri və balet və opera truppası var. Onların repertuarına *[[Traviata (opera)|Traviata]]* və ya *[[Toska]]* operası və *[[Şelkunçik (balet)|Şelkunçik]]* baleti kimi böyük klassik əsərlərlə yanaşı, *Abay* operası kimi milli hissələr də daxildir. Orkestr gənc musiqiçilərin 90%-dən ibarətdir. Truppa 2014-cü ildə Nyu-York, Toronto və Parisdə nümayişlər etmişdir.

## Videolar
Opera evinin daxilində və ya yaxın ərazidə qeydə alınan bəzi videolar:

# Astana Opera Teatrı
# Sara Birjan ifası
# Astana Opera Teatrında balet tamaşası
# Astana Opera Teatrının qarşısında qələbə gününün qeyd edilməsi

## İstinadlar
Naxçıvan Muxtar Respublikasının Bakı şəhərində daimi nümayəndəliyi

**Bakı şəhərində Naxçıvan MR-ın  Daimi Nümayəndəliyi** — diplomatik missiya.

## Tarixi
Bakı şəhərində Naxçıvan Muxtar Respublikasının Daimi Nümayəndəliyi Naxçıvan MR-ın Ali Məclisinin 24 fevral 1992-ci il tarixli Qərarı ilə təsis edilmişdir.

## Ümumi məlumat

Nümayəndəlik Naxçıvan MR Ali Məclisi və digər dövlət təsisatları ilə Azərbaycan Respublikasının Prezident Administrasiyası,AR Nazirlər Kabineti və digər  dövlət və hökumət orqanları arasında gündəlik hərtərəfli operativ əlaqələri, Naxçıvan MR-in iqtisadi-sosial inkişaf proqramları və birgə ümumdövlət kompleks proqramları həyata keçirilərkən Azərbaycan Respublikası hökuməti, nazirlik, dövlət komitələri və baş idarələri ilə Naxçıvan MR-in müvafiq səlahiyyətli orqanları arasında qarşılıqlı əlaqələri təmin edir. Naxçıvan MR Ali Məclisi,hökuməti və digər orqanları tərəfindən irəli sürülmüş məsələlərə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetində, nazirlik, dövlət komitələri və baş idarələrində baxılmasında, muxtar respublikaya aid qərar və sərəncamların layihələrinin hazırlanmasında və qəbul olunmasında, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin yaratdığı komissiyaların Naxçıvan MR-ə aid iqtisadi və sosial inkişaf, material-texniki təchizat planlarının, dövlət büdcəsi, digər mədəni, tikinti və təsərrüfat məsələləri layihənin hazırlanmasında və baxılmasında iştirak edir. Naxçıvan MR Ali Məclisinin,Nazirlər Kabinetinin və digər orqanların irəli sürdüyü məsələlər üzrə Azərbaycan Respublikasının Prezident Administrasiyasına,Nazirlər Kabinetinə,digər hökumət orqanlarına tələb olunan müvafiq arayışların, hesabatların, əlavə əsasnamələrin təqdim olunmasını təşkil edir, habelə Azərbaycan Respublikası nazirlik, dövlət komitələri və baş idarələrinin muxtar respublikaya aid məsələlərin həlli üçün lazımi materialları Naxçıvan MR-in müvafiq orqanlarından alınmasına köməklik göstərir. Bundan əlavə, Daimi Nümayəndəlik Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən xarici səfirliklər, nümayəndəliklər, elm, mədəniyyət, humanitar və digər sahələrdə çalışan beynəlxalq təşkilatlarla sıx əlaqə yaradaraq, Naxçıvan MR-ə aid məsələlərin həll olunmasında, habelə BMT-nin İnkişaf Proqramının Naxçıvan MR-də həyata keçirilməsində yaxından iştirak edir. Nümayəndəlik Naxçıvan MR sakinlərinin qəbulunu və problemlərinin vaxtında həll olunmasını təmin edir.

## Həmçinin bax
* Naxçıvan Muxtar Respublikası
* Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası

## Mənbə

## Xarici keçidlər
* Naxçıvan Muxtar Respublikasının Bakı şəhərindəki daimi nümayəndəliyi-Xəritə
* Naxçıvan Muxtar Respublikasının Bakı şəhərində Daimi Nümayəndəliyi rəsmi veb saytı
İkinci pərdə

**İkinci pərdə** — 2017-ci ildə Emil Quliyev tərəfindən istehsal olunan rejissorun *"Pərdə"* sosial dram trillogiyasının ikinci filmi. Filmin ssenarisini Emil Quliyev, filmin prodüseri Orxan Mərdan və ssenarist Pərviz Həsənli qələmə alıblar. Əsas rolları Hikmət Rəhimov, Günay Əhməd, Elşən Əsgərov, Qorqud Cəfərli və Ziya Ağa canlandırırlar.

Film istehsal olunduğu tarixdən kinoteatrda baxışdan yanaşı, *"[[YouTube]]"*-də izlənilməsindən sonra bəyəni əldə etmiş, lakin tənqidlərə məruz qalmışdır. Tənqidlərə əsas səbəb kimi filmdə nalayiq ifadələrin işlənilməsi, bəzi açıq səhnələrin mövcudluğu göstərilmişdir. Ümumilikdə bu film, ictimai etirazlara baxmayaraq müsbət rəylərlə tamamlanmışdır.

72 dəqiqəlik filmin əsas süjet xətti yaxın dostların uzaqdan nə qədər yaxın görünsə də, yaxından bir o qədər də uzaq görünməsi üzərində aparılmışdır. Səhnələrin bir çoxu gerçək yansıltmalar üzərində lentə alınmışdır. *"İkinci pərdə*" filmindən sonra trillogiyanın üçüncü *"[[Sonuncu pərdə (film, 2019)|Sonuncu pərdə]]"* filmi istehsal olunmuşdur.

## Məzmun
Süjetin əsasını xəyanət motivi təşkil eləyir. Dostun, arvadın, ərin xəyanəti… Bu xəyanət motivləri Arifin (Qorqud Cəfərli) ona təmənnasız yardım edən dostu Timanın (Hikmət Rəhimov) arvadı Samirəylə (Günay Əhməd) gizli eşq macərası yaşaması ilə kulminasiyaya çatır.

## Rollarda
* Hikmət Rəhimov (Tima)
* Günay Əhməd (Samirə)
* Qorqud Cəfərli (Arif)
* Elşən Əsgərov
* Rövşən Ağayev
* Ziya Ağa
* Elşən Hacıbabayev
* Cəmilə Tağızadə
* Səbinə Məmmədova
* Gülnarə Abdullayeva
* Nigar Babayeva
* Natiq Muxtarov
* Əlixan Rəcəbov
* Fuad Bayramov
* Vüqar Məmmədov
* Azər Aydəmir
* Tural Əhməd
* Zaur Şəfiyev
* Zöhrab Bayramov
* Ruslan Sultanov
* Orxan Mərdan
* Etibar İbadullayev
* Murad Əzizov

## Filmin heyəti
* Ssenari müəllifləri: Emil Quliyev, Pərviz Həsənov, Orxan Mərdan
* Operator: Dmitri Suvorov
* Rəssam: Şahin Həsənli
* Montaj rejissoru: Rəhimov Əsgər
* İkinci rejissor: Pərviz Həsənov
* Rejissor assistenti: Tacəddin İmanov
* Kastinq: Zaur Şəfiyev
* Operator assistentləri: Həsən Aslanov, Vüsal Süleymanov, Anar Nəsrullayev
* Qrim ustaları: Polina Tkaçenko, Tahirə Əliyeva
* İşıqçılar: Rufiz Paşayev, Rəhman Rəhmanov (II), Tural Teymurov
* İşıqçı assistenti: Aqşin Qirimov
* Rəng korreksiyası: Sergey Snejkin
* Səs rejissoru: Seymur Əliyev
* Səs operatoru: Sergey Netrunenko
* Səs miksajı: Sergey Netrunenko
* Musiqi tərtibatçıları: Emil Quliyev, Orxan Mərdan
* Baş prodüser: Orxan Mərdan

## Trilogiya

### Pərdə

### Sonuncu pərdə

## İstinadlar
Aleksandra Romanovskaya

**Aleksandra Oleqovna Romanovskaya** (; doğ. 22 avqust 1996 , Minsk) — Belarus akrobatika üzrə ixtisaslaşmış  fristayl idmançısı. 2018 Qış Olimpiya Oyunlarının iştiraçısı, 2019-cu il dünya çempiyonu, iki qat 2019-cu il Universiada çempionu, dəfələrlə Dünya Kuboku mükafatçısı. Belarus Respublikasının beynəlxalq dərəcəli idman ustası.

## Bioqrafiyası
Aleksandra Romanovskaya 22 Avqust 1996-cı ildə Minskdə anadan olub. 2005-ci ildən fristaylla məşğul olmuşdur. Aleksandranın valideynləri də bu idman növü ilə məşğul idi. Minskdəki Belarus Dövlət Pedaqoji Universitetini bitirib.

2011-ci ildən etibarən Belarusiyalı Nikolay Kozekonun rəhbərliyi altında məşq edir. Bir il sonra Romanovskaya Dünya Kuboku yarışlarında Belarus mərhələsində debüt etdi.

2015-ci ildə Alexandra Romanovskaya fərdi akrobatika üzrə Dünya çempionatında iştirak etdi və birinci yeri qazandı. Elə həmin il Avstriyanın Kraischberg şəhərində keçirilən böyüklər arası dünya çempionatında debüt etdi və 11-ci yeri tutdu. 2014/2015  tarixində Dünya Kuboku yarışında  Romanovskaya mərhələlərdən birində (Lake Placid) qalib gələrək 33-cü oldu.

2017-ci ildə Romanovskaya İspaniyanın Serra Nevada şəhərində dünya çempionatında  çıxış etdi. Ancaq fərdi akrobatikada yalnız 19-cu ola bildi.

2018-ci ildə Koreyada keçirilən olimpiadada Romanovskaya 14-cü yeri tutdu. Aleksandra mövsümü ümumi hesabda 25-ci, sərbəst akrobatika üzrə isə 4-cü yerdə başa vurdu. Bu onun ən yaxşı uğuru idi.

2019-cu ildə Yuta ştatının Park Citi şəhərində keçirilən çempionatında akrobatik tullanma üzrə dünya çempionu titulunu qazandı. Superfinalda belaruslu ikinci ən çətin atlamanı həyata keçirərək sərbəst oyunçu kimi hakimlərdən 113.18 xal aladı. Beləliklə Aleksandra Romanovskaya rusiyalı qadın Lyubov Nikitinanı 23,3 xal qabaqladı.

## İstinadlar
Liepaya Beynəlxalq Hava Limanı

**Liepaya Beynəlxalq Hava Limanı**   — beynəlxalq hava nəqliyyatı üçün sertifikatlaşdırılmış Latviyanın qərbindəki regional hava limanıdır. Riqa beynəlxalq hava limanı və Ventspils hava limanı ilə yanaşı, Latviyanın üç əsas hava limanından biridir.

## Haqqında
Liepaya Beynəlxalq Hava Limanı Qrobina Bələdiyyəsində, Liepayanın  şərqində, Latviyanın paytaxtı Riqadan, Litva sərhədindən isə  məsafədə yerləşir. Hava limanının ərazisi 2.2&nbsp;km2 (0.85 mil2)-dir.

20 sentyabr 2016-cı ildə hava limanı səkkiz il fasilədən sonra kommersiya uçuşları üçün yenidən təsdiqləndi. 5 dekabr 2016-cı ildə AirBaltic, Airbus A220 təyyarələrindən istifadə edərək Riqadan Liepaya sınaq uçuşu həyata keçirdi. 6 dekabr 2016-cı ildə 2017-ci ilin yazında daha bir sıra sınaq uçuşları keçirəcəkləri açıqlandı.  2019-cu ildən etibarən Riqa və Liepaya arasında qışda həftədə üç dəfə olmaqla airBaltic və yayda həftədə beş dəfə olmaqla *Bombardier Dash 8 Q400* uçur.

## Tarixi
Soyuq Müharibə illərində ərazi Sovet Hava Hücumundan Müdafiə bazası idi. Buranın təyyarəsi 8 aprel 1950-ci ildə ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus olan PB4Y-2 Şəxsi BuNo 59645-i vurdu.

İnfrastrukturun yenidən qurulması üçün hava limanı 20 sentyabr 2014-cü il tarixindən etibarən bağlandı. 25 May 2016 tarixində yenidən açıldı və tam əməliyyat statusu 2016-cı ilin sentyabr ayında verildi.

## Liepaya hava limanında illik sərnişin sayı








## Aviaşirkətlər və istiqamətlər

## Yerüstü nəqliyyat
2 nömrəli avtobus marşrutu Liepaya beynəlxalq hava limanı ilə şəhər mərkəzi arasında hərəkət edir.

## İstinadlar