Emanuela Noheylova-Pratova

**Emanuela Noheylova-Pratova** (d. 3 iyun, 1900 – ö. 19 noyabr, 1995) Marta Noheylova-Pratova çex numizmatı, arxeoloqu və tarixçisi idi. O, müasir çex numizmatikasının əsasını qoyanlardan biri hesab edilir.

## Həyatının erkən dövrü
Marta Noheylova-Pratova 3 iyun 1900-cü ildə Avstriya-Macarıstan imperiyasının tərkibində olan Şərqi Bohemiyanın Opatovitse-nad-Labem qəsəbəsində anadan olmuşdur. Onun atası Emanuel Noheylova kəndin həkimi və bələdiyyə sədri idi. Anası Berta Şmidt idi və ailənin üç qız övladı vardı. Noheylova-Pratova bacılar arasında ən kiçiyi idi.

1918-ci ildə Avropanı bürüyən İspan qripi pandemiyasına yoluxduğuna görə onun məzuniyyəti yubanmışdır. Buna baxmayaraq, o, orta məktəbi bitirmiş və Praqadakı Karl Universitetinin İncəsənət fakültəsində tarix üzrə təhsil almağa başlamışdır. Burada onun müəllimlərindən biri çex tarixçisi, professor J.V. Şimak idi. Atası onu tibb sahəsində təhsil almağa təşviq etsə də, böyük bacısı tibb sahəsini seçdikdən sonra Noheylova-Pratova tarix sahəsində ixtisaslaşmaq qərarına gəlmişdir. Universitetdə oxuduğu müddətdə nişanlanmışdır, lakin 1923-cü ildə nişanlısı I Dünya Müharibəsində aldığı yaraların nəticəsində vəfat etmişdir.

## Karyera
Universitet təhsilini başa vurduqdan sonra Noheylova-Pratova tarixçi kimi ad qazanmağa başladı. O, Opatovitse monastırının tarixi ilə bağlı dissertasiya işini yazmış və bu iş tezliklə nəşr olunmuşdur.

1923-1926-cı illərdə Praqadakı Milli Muzeydə elmi işçi kimi çalışmışdır. 1926-cı ildə bir müddət Xrudim, Ivançitse və Dvur Kralove məktəblərində müəllimlik etmişdir, lakin 1927-ci ildə yenidən Praqaya qayıtmışdır.

1930-cu ildə o, Praqa Milli Muzeyinin Numizmatika şöbəsində kurator vəzifəsinə təyin edilmişdir və 1959-cu ilə qədər burada fəaliyyət göstərmişdir.

### II Dünya Müharibəsi
4 fevral 1942-ci ildə Noheylova-Pratova Gestapo tərəfindən həbs edildi. O, Petsçek sarayında dindirilmiş və həbs edilmişdi. Onun həbsinin səbəbi mineralogiya şöbəsindən götürdüyü kristallardan radio qurğuları düzəltməsi və bu radiolar vasitəsilə nasist təbliğatına zidd olan xəbərlərin yayılması idi. O, 1943-cü ilin may ayında həbsdən azad edildi, lakin Praqada işləməsinə icazə verilmədi. Bunun əvəzinə, Vyanadakı İncəsənət Tarixi muzeyinin direktoru professor Fritz Dvorşakın dəstəyi ilə orada iki il müddətinə iş tapdı. Müharibə bitdikdən sonra Vyanadakı həmkarları onun orada qalmasını istəsələr də, Noheylova-Pratova Praqaya qayıtmaq və öz işinə davam etmək arzusunda idi.

## Tədqiqatları
II Dünya Müharibəsindən əvvəl Noheylova-Pratova tədqiqatlarında fotoqrafik böyütmələrdən istifadə etməklə yeniliklər etmişdi. Müharibədən sonra isə o, Numizmatika şöbəsinə qayıtdı və numizmatik kolleksiyaların geniş araşdırılması və kataloqlaşdırılması üzərində işləməyə başladı.

1949-cu ildən etibarən o, Brnodakı Masarik Universitetində mühazirələr oxumağa başladı. O, Bohemiya, Moraviya və Sileziyadakı xəzinələrin gizlədilməsi praktikasını araşdırırdı. Onun araşdırmaları xüsusilə Bohemiya sikkələri  və metrologiya sahəsində ixtisaslaşmışdı. O, həmçinin orta əsr saxta sikkələri üzrə mütəxəssis hesab olunurdu. X əsr və XI əsr çex sikkələri ilə bağlı tədqiqatlarında o, numizmatikanın ikonoqrafiya və dövrün siyasi hadisələri arasındakı əlaqəni çox şişirtdiyini irəli sürmüşdü.

1958-ci ildə doktorluq dərəcəsi alan Noheylova-Pratova, 1964-cü ildə Karl Universitetində professor vəzifəsinə təyin edildi.  1960-cı illərdə o, Numizmatika şöbəsinin rəhbəri və Çex Numizmatika Komissiyasının prezidenti oldu.

O, 19 noyabr 1995-ci ildə 95 yaşında Pardubitsedə vəfat etdi və orada dəfn edildi.

## Biblioqrafiya

Noheylova-Pratova bir çox kitab və elmi məqalələr yazmışdır. Onun əsas əsərləri bunlardır:

* *"Opatovitse* *monastırının hekayələri" (1925)*
* *"Praqa* *zərbxanasının hekayələri" (1929)*
* *"Markqraf Yostun Moraviya* *zərbxanası" (1933)*
* *"Koşitse* *xəzinəsi" (1948)*
* *"Bohemiya, Moraviya və Sileziyada* *təsadüfi pul tapıntıları"*
* *"Albrext fon Vallenşteynin* *pul sistemi" (1969)*
* *"Numizmatikanın* *əsasları" (1975, 2-ci nəşr 1986)*
* *"Medalların* *sərgi kataloqu"*
* *"1771-1971-ci illərdə Çexiyada* *elmi numizmatika"*
* *"Kraliça Emma"*
* *"Severin Braçmannın Çex medalları"*

Bundan əlavə, o, çoxsaylı elmi məqalələr də yazmışdır, məsələn:

* *"Şahzadə Eyufemiyanın Denarı"*
* *"Praqa* *zərbxanasının zərbləri haqqında qeydlər" (1930)*
* *"Çex* *məzənnəsinin qısa icmalı və qiymət cədvəlləri"*
* *"Rozmberq tolarləri"*
* *"Ən Qədim Çex denarları və onların Polşa tapıntıları haqqında bir neçə qeyd"*

## İstinadlar