open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
7 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1325 — IV Afonso Portuqaliyanın kralı olub.

### 1601–1900
* 1610 — Qalileo Qaliley dörd Qalileo peyklərinin ilk araşdırmasını edib: Qanimed, Kallisto, İo və Avropa.

### 1901–cari
* 1958 — Bobbi Fişer 14 yaşında ABŞ şahmat çempionu olub.
* 1989 — Yaponiyanın yeni imperatoru Akihito elan edilib.
* 2015 — Paris şəhərində yerləşən Charlie Hebdo satirik qəzetinin binasında terror aktı törədilib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1992 — Portuqaliya Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.
* 2010 — Azərbaycan və Svaziland arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1502 — XIII Qriqori, Roma papası

### 1601–1900
* 1768 — Jozef Bonapart, İtaliya kralı
* 1899 — Fransis Pulenk, Fransa bəstəkarı

### 1901–cari

* 1902 — Sergey Xudyakov, Sovet marşalı
* 1907 — Mirəli Qaşqay, Azərbaycan geoloqu
* 1912 — Çarlz Addams, ABŞ karikaturaçısı
* 1916 — Yelena Çauşesku, Rumıniya dövlət xadimi
* 1922 — Pərviz Rüstəmbəyov, Azərbaycan saksafonçusu
* 1931 — Vəli Məmmədov, Azərbaycan deputatı
* 1951 — Talqat Musabəyov, Qazaxıstan kosmonavtı
* 1962 — Aleksandr Duqin, Rusiya filosofu
* 1963 — Klint Mensell, İngiltərə musiqiçisi və bəstəkarı
* 1982 — Loren Koen, ABŞ və Böyük Britaniya aktrisası
* 1985
** Lyuis Hemilton, Böyük Britaniya Formula-1 pilotu
** Rəşad Atakişiyev, Azərbaycan polkovnik-leytenantı
* 1991 
** Eden Hazard, Belçika futbolçusu
** Rəsul Çunayev, Azərbaycan güləşçisi
* 1993 — Yan Oblak, Sloveniya futbolçusu
* 1974 — Babək Səmidli, Azərbaycan polkovniki

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1325 — I Diniz, Portuqaliya kralı
* 1536 — Araqonlu Ketrin, İngiltərə kraliçası

### 1601–1900
* 1655 — X İnnokenti, Roma papası
* 1892 — Kavalalı Tofiq Paşa, Misir xidivi

### 1901–cari

* 1943
** Xosrov bəy Sultanov, Azərbaycan dövlət xadimi
** Nikola Tesla, Serbiya fiziki
* 1951 — Rene Genon, Fransa filosofu
* 1968 — Qulamrza Təxti, İran güləşçisi
* 1989 — Hirohito, Yaponiya imperatoru
* 1995 — Mürrey Rotbard, ABŞ iqtisadçısı
* 1998 — Riçard Hemminq, ABŞ riyaziyyatçısı
* 2000 — Mahmud Esambayev, Çeçenistan rəqqası
* 2015 — Jorj Volinski, Fransa karikaturisti
* 2021 — Rafiq Əlizadə, Azərbaycan futbolçusu və baş məşqçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Kamboca — Soyqırım Üzərində Qələbə Günü
*  Liberiya — Pionerlər Günü

## İstinadlar
13 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl
* E.ə. 27 — Oktavian Avqust dövləti Senatın və xalqın sərbəst sərəncamına verib. O, on il müddətinə İspaniya, Qaul və Suriyanı öz əyaləti kimi idarə edib.

### 1601–1900
* 1900 — Çex millətçiliyinə qarşı mübarizə aparmaq üçün, imperator I Frans İosif Almaniyanın imperiya ordusunda alman dilini rəsmi edib.

### 1901–cari
* 1968 — Conni Keş Folsom Dövlət Həbsxanasında çıxış edib.
* 2020 — ABŞ-də ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.

### Azərbaycana aid hadisələr

* 1813 — Rusiya imperiyasının əsgərləri Talış xanlığının paytaxtı Lənkəran şəhərini işğal edib.
* 1993 — Azərbaycan Kimyəvi Silahların Qadağan edilməsi Təşkilatına qoşulub.
* 2013 — "Nargis" jurnalı ilk dəfə nəşr olunub.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1334 — II Henri, Kastiliya və Leon kralı

### 1601–1900
* 1834 — Con Gilbert Beyker, İngiltərə botaniki
* 1897 — Ruhulla Axundov, Azərbaycan dövlət xadimi

### 1901–cari

* 1909 — Simon Virsaladze, Gürcüstan teatr rəssamı
* 1937 — Ariadna Şengelaya, Gürcüstan aktrisası
* 1956 — Zakir Qaralov, Azərbaycan prokuroru
* 1974 — Xoşqədəm Baxşəliyeva, Azərbaycan jurnalisti və televiziya aparıcısı
* 1975 — Endrü Yan, ABŞ siyasətçisi
* 1976 — Mario Yepes, Kolumbiya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1977 — Orlando Blum, İngiltərə aktyoru
* 1978 — Sebastian Reyman, Finlandiya müğənnisi
* 1980 — Akira Kaci, Yaponiya futbolçusu
* 1987 — Radoslav Voytaşek, Polşa şahmatçısı

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* E.ə. 86 — Qay Mari, Roma imperatoru

### 1601–1900
* 1838 — Ferdinand Ris, Almaniya bəstəkarı və pianoçusu
* 1885 — Şayler Kolfaks, ABŞ siyasətçisi

### 1901–cari

* 1904 — Vasili Veliçko, Rusiya şairi
* 1906 — Aleksandr Popov, Rusiya fiziki
* 1941 — Ceyms Coys, İrlandiya yazıçısı
* 1978 — Hyubert Hamfri, ABŞ siyasətçisi
* 1987 — İqor İlyinski, Rusiya aktyoru
* 1992 — Mehdi Abbasov, Azərbaycan baş leytenantı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1994 — İsrafil Şahverdiyev, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 2002 — Qreqorio Fuentes, Kuba balıqçısı
* 2012
** Lefter Küçükandonyadis, Türkiyə futbolçusu və baş məşqçisi
** Rauf Denktaş, Türkiyə siyasətçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Kabo-Verde — Demokratiya Günü
*  Toqo — Azadlıq Günü
* Köhnə yeni il günü.

## İstinadlar
15 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1559 — I Elizabet Vestminster abbatlığında İngiltərənin şahzadəsi olub.

### 1601–1900

* 1759 — Britaniya muzeyi xalqa açılıb.
* 1892 — Ceyms Neysmit basketbolun qaydalarını nəşr edib.

### 1901–cari
* 2001 — Vikipediya fəaliyyətə başlayıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1990 — Dağlıq Qarabağda fövqəladə vəziyyət tətbiq edilib.
* 1992 — Avstriya Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.
* 1997 — Azərbaycan və Kosta-Rika arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 2021 — Şuşa şəhərində Bayraq Meydanının açılışı olub.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1432 — V Afonso, Portuqaliya kralı

### 1601–1900
* 1622 — Molyer, Fransa dramaturqu
* 1795 — Aleksandr Qriboyedov, Rusiya yazıçısı və diplomatı
* 1809 — Pyer-Jozef Prudon, Fransa siyasətçisi və filosofu
* 1850 — Mixay Eminesku, Rumıniya şairi
* 1864 — Toma Çorba, Rumıniya həkimi
* 1866 — Natan Söderblum, İsveç ruhani
* 1880 — Prokofi Caparidze, Gürcüstan inqilabçısı

### 1901–cari

* 1902 — Nazim Hikmət, Türkiyə şairi
* 1908 — Zeynəb Biişeva, Başqırdıstan şairəsi və yazıçısı
* 1909 — Yefim Fomin, Sovet siyasi komissarı
* 1918 — Camal Əbdül Nasir, Misir prezidenti
* 1929 — Martin Lüter Kinq, ABŞ insan haqları müdafiəçisi
* 1931 — Murad Kajlayev, rus bəstəkarı və dirijoru
* 1935 — Pablo Ferro, ABŞ qrafik dizayneri
* 1942 — Bayandur Mehdiyev, Azərbaycan sənətşünası
* 1952 — Cəmil Həsənli, Azərbaycan tarixçisi
* 1981 — Pitbull, ABŞ repçisi
* 1982 — Çimnaz Sultanova, Azərbaycan aktrisası (ö. 2025)
* 1991 — Mark Bartra, İspaniya futbolçusu
* 1994 — Əlisahib Ələkbərov, Azərbaycan baş leytenantı
* 1999 — Epi, Azərbaycan repçisi

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 69 — Qalba, Roma imperatoru

### 1601–1900
* 1896 — Metyu Bredi, ABŞ fotoqrafı
* 1898 — Luis Kerroll, İngiltərə yazıçısı

### 1901–cari

* 1919 — Roza Lüksemburq, Polşa iqtisadçısı və filosofu
* 1931 — Erik Leonard Ekman, İsveç botaniki
* 1984 — Fazıl Kiçik, Türkiyə siyasətçisi
* 1988 — Şon Makbrayd, İrlandiya dövlət xadimi
* 1994 — Dyörd Tsifra, Macarıstan pianoçusu
* 2007 — Nəbi Xəzri, Azərbaycan şairi
* 2009 — Veronika Dudarova, Rusiya dirijoru
* 2013 — Cahangir Qarayev, Azərbaycan pianoçusu
* 2019
** Kerol Çenninq, ABŞ aktrisası
** Telma Tiksu, Argentina aktrisası
* 2025 — Çimnaz Sultanova, Azərbaycan aktrisası (d. 1982)

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Hindistan — Ordu Günü
*  Nigeriya — Silahlı Qüvvələr Günü
*  Şimali Koreya — Hanqıl günü

## İstinadlar
17 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1899 — Amerika Birləşmiş Ştatları Sakit Okeandakı Ueyk rifini ələ keçirib.

### 1901–cari

* 1904 — Anton Çexovun "Vişnə bağı" əsərinin pemyerası Moskva İncəsənət Teatrında keçirilib.
* 1917 — ABŞ Danimarkadan Vircin adalarını 25 milyon dollara alıb.
* 1946 — BMT Təhlükəsizlik Şurasının ilk iclası keçirilib.
* 1961 — Konqonun keçmiş baş naziri Patris Lumumba, Belçika və ABŞ hökumətlərinin dəstəyi və iştirakçılığı ilə qətlə yerinə yetirilmişdir.
* 1995 — Yaponiyada 7.3 bal gücündə Böyük Hanşin zəlzələsi vermişdir.
* 2012 — Malidə Tuareq üsyanı başlamışdır.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1706 — Bencamin Franklin, ABŞ dövlət xadimi
* 1820 — Enn Bronte, İngiltərə yazıçısı
* 1889 — Al Kapone, ABŞ qanqsteri

### 1901–cari

* 1911 — Corc Stiqler, ABŞ iqtisadçısı
* 1922 — Betti Vayt, ABŞ aktrisası
* 1926 — Mədinə Gülgün, Azərbaycan şairəsi
* 1927 — Erta Kit, ABŞ müğənnisi və aktrisası
* 1933 — Dalida, Fransa müğənnisi
* 1942 — Məhəmməd Əli, ABŞ boksçusu
* 1962
** Cim Kerri, ABŞ və Kanada aktyoru
** Hitoşi Nakata, Yaponiya futbolçusu
* 1964 — Mişel Obama, ABŞ birinci xanımı
* 1969 — Tiësto, Niderland DJ-i
* 1979 — Mikaela Ramazzotti, İtaliya aktrisası
* 1983 — Ceyhun Camalov, Azərbaycan polkovnik-leytenantı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı
* 1984 — Kelvin Harris, Şotlandiya DJ-i
* 1987 — Aleksandr Usik, Ukrayna boksçusu

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 395 — I Feodosi, Roma imperatoru
* 1598 — I Fyodr, Rusiya çarı

### 1601–1900
* 1751 — Tomazo Albinoni, İtaliya bəstəkarı
* 1889 — Xuan Montalvo, Ekvador yazıçısı
* 1900 — Abdulla Mərraş, Suriya yazıçısı

### 1901–cari

* 1961 — Patris Lumumba, Konqo Demokratik Respublikası baş naziri
* 1982 — Varlam Şalamov, Rusiya yazıçısı
* 1991
** V Olaf, Norveç kralı
** Üzeyir Abduramanov, hərbçi, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı
* 2001 — Tom Kilburn, İngiltərə riyaziyyatçısı
* 2008 — Bobbi Fişer, ABŞ şahmatçısı
* 2013 — Mehmet Əli Birand, Türkiyə jurnalisti
* 2015 — Faten Hamama, Misir aktrisası
* 2017 — Alenka Qolyevşek, Sloveniya yazıçısı
* 2018 — Böyükağa Məmmədov, Azərbaycan rəqqası

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
18 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1919 — Birinci Dünya müharibəsi: Fransanın Versal şəhərində Paris Sülh Konfransı başlamışdır.
* 1943 — Varşava gettosu üsyanı: Varşava gettosunda yəhudilərin ilk üsyanı.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2022 — Bakıda Zeynalabdin Tağıyevin heykəlinin açılışı olmuşdur.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1869 — Şarl Lui Monteskyö, Fransa vəkili və filosofu
* 1872 — İvan Bubnov, Rusiya mühəndisi
* 1876 — Məşədi Əzizbəyov, Azərbaycan inqilabçısı və dövlət xadimi

### 1901–cari

* 1904 — Keri Qrant, ABŞ və Böyük Britaniya aktyoru
* 1925 — Jil Delöz, Fransa filosofu
* 1933 — Rey Dolbi, ABŞ mühəndisi
* 1937 
** Con Hyum, Şimali İrlandiya siyasətçisi
** Yukio Endo, Yaponiya gimnastı
* 1940 — Səadət Abdullayeva, Azərbaycan musiqişünası
* 1947
** Eldar Quliyev, Azərbaycan kinorejissoru
** Takeşi Kitano, Yaponiya kinorejissoru və aktyoru
* 1955 — Kevin Kostner, ABŞ aktyoru
* 1966 — Aleksandr Xalifman, Rusiya şahmatçısı
* 1971 — Pep Qvardiola, İspaniya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1984 — Makoto Hasebe, Yaponiya futbolçusu
* 1987 — Janar Duqalova, Qazaxıstan müğənnisi
* 1988 — Angelik Kerber, Almaniya tennisçisi

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1213 — Böyük Tamara, Gürcüstan kraliçası
* 1367 — I Pedro, Portuqaliya kralı

### 1601–1900
* 1862 — Con Tayler, ABŞ prezidenti
* 1870 — Samuel Beyli, İngiltərə filosofu

### 1901–cari

* 1906 — İvan Babuşkin, Rusiya inqilabçısı
* 1936 — Redyard Kiplinq, İngiltərə yazıçısı
* 1956 — Məqbulə Atadan, Türkiyə yazıçısı
* 1982 — Xuan Syanfan, Çin tarixçisi
* 1983 — Seyfəddin Dağlı, Azərbaycan yazıçısı
* 1992 — Malik Əsədov, Azərbaycan əsgəri, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 2002 — Cövdət Hacıyev, Azərbaycan bəstəkarı
* 2014 — Komla Dumor, Qana jurnalisti
* 2016 — Emil İsrafilbəyov, Azərbaycan boksçusu
* 2017
** İon Besoiu, Rumıniya aktyoru
** Piter Abrahams, Cənubi Afrika Respublikası yazıçısı
* 2020 — Kazım Ayvaz, Türkiyə güləşçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
19 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1419 — Yüzillik müharibə: Ruan şəhəri İngiltərə kralı V Henriyə təslim olur və o, Normandiyanın yenidən fəthini tamamlayır.

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1983 — Nasist müharibə cinayətkarı Klaus Barbi Boliviyada həbs edilib.
* 2012 — Honqkonqda yerləşən Megaupload fayl paylaşım saytı Federal Təhqiqat Bürosu tərəfindən bağlanmışdır.

### Azərbaycana aid hadisələr

* 1990 — Sovet İttifaqının qoşun hissələri Bakı və Azərbaycanın digər ərazilərində dinc əhaliyə qarşı şiddətlı basqın edib.
* 1992 — İslandiya Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.
* 1993 — Azərbaycan və Qırğızıstan arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 2019 — Bakıda siyasi məhbuslara dəstək etirazı keçmişdir.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1544 — II Fransisk, Fransa kralı

### 1601–1900

* 1736 — Ceyms Vatt, Şotlandiya ixtiraçısı
* 1798 — Ogüst Kont, Fransa filosofu
* 1807 — Robert Li, ABŞ generalı
* 1809 — Edqar Allan Po, ABŞ yazıçısı və şairi
* 1813 — Henri Bessemer, İngiltərə ixtiraçısı
* 1839 — Pol Sezan, Fransa boyakarı
* 1868 — Qustav Meyrink, Avstriya yazıçısı
* 1873 — Həmidə Məmmədquluzadə, Azərbaycan maarifçisi
* 1880 — Henrix Minkeviç, Polşa siyasətçisi və generalı
* 1895 — İsamu Ço, Yaponiya hərbi sərkədəsi

### 1901–cari
* 1903 — Boris Blaxer, Almaniya bəstəkarı
* 1922 — Miqel Munyos, İspaniya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1923 — Cavad Mircavadov, Azərbaycan boyakarı
* 1931 — Aydın Şahsuvarov, Azərbaycan aktyoru
* 1934 — Rita Renuar, Fransa aktrisası
* 1943
** Cenis Coplin, ABŞ müğənnisi
** Tərlan Seyidov, Azərbaycan musiqişünası, pianoçu, pedaqoq
* 1965 — Şamoy Çobanov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1984 — İlqar Orucov, Azərbaycan mayoru, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı
* 1985 — Demyen Şazel, ABŞ kinorejissoru
* 1986 — Fərid Əhmədov,   Azərbaycan Silahlı Qüvvələrininbaş leytenantı, "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edilib (ölümündən sonra).
* 1990 — Teo Luis Uiks, Liberiya futbolçusu

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1526 — Avstriyalı İzabella, Danimarka, İsveç və Norveç kraliçası

### 1601–1900
* 1629 — I Abbas, Səfəvilər dövlətinin hökmdarı
* 1865 — Pyer-Jozef Prudon, Fransa siyasətçisi və filosofu
* 1887 — Semyon Nadson, Rusiya şairi

### 1901–cari

* 1969 — Yan Palax, Çexiya tələbəsi
* 1980 — Səməd bəy Rəfibəyli, Azərbaycan və Türkiyə generalı
* 1982 — Semyon Sviqun, Sovet dövlət xadimi
* 1990 — Oşo, Hindistan mistiki
* 1997
** Kəbir Azəri, Azərbaycan meyxanaçısı
** Nizami Rəmzi, Azərbaycan meyxanaçısı
* 2000 — Hedi Lamarr, ABŞ aktrisası
* 2002 — Vava, Braziliya futbolçusu
* 2007
** Hrant Dink, Türkiyə jurnalisti
** Murat Nasırov, Qazaxıstan müğənnisi

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
12 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl
* E.ə. 49 — Yuli Sezar 13-cü Legionun rəhbəri kimi Rubikonu keçir. Keçmiş müttəfiqlər olan Sezar və Pompey arasında vətəndaş müharibəsi qaçılmaz olur.

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1967 — Ceyms Bedford ilk krionik dondurulan şəxs olur.
* 1991 — Körfəz müharibəsi: ABŞ Konqresi İraqı Küveytdən çıxarmaq üçün Amerika hərbi gücündən istifadəsinin lehinə səs verir.
* 2015 — Gümrüdə kütləvi qətl baş verib.
* 2016 — İstanbulun Sultanəhməd meydanında terror aktı törədilib.
* 2021 — Adobe Flash plaqini fəaliyyətini dayandırıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1992 — Almaniya Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1746 — İohann Pestalotsi, İsveçrə pedaqoqu
* 1772 — Mixail Speranski, Rusiya dövlət xadimi
* 1863 — Vivekananda, Hindistan rahibi
* 1872 — Zəkiyə Sultan, Osmanlı şahzadəsi
* 1876
** Cek London, ABŞ yazıçısı
** Fevzi Çaxmaq, Türkiyə siyasətçisi
* 1878 — Xudadat bəy Rəfibəyli, Azərbaycan siyasətçisi
* 1893 — Herman Görinq, Almaniya siyasətçisi
* 1896 — Nobuko Yoşiya, Yaponiya yazıçısı

### 1901–cari

* 1903 — İqor Kurçatov, Rusiya fiziki
* 1905 — Nihal Atsız, Türkiyə yazıçısı
* 1928 — Gülrux Əlibəyli, Azərbaycan yazıçısı
* 1940 — Vəli Qədimov, Azərbaycan klarnet ifaçısı
* 1944 — Co Freyzer, ABŞ boksçusu
* 1949 — Haruki Murakami, Yaponiya yazıçısı
* 1958 
** Kristian Amanpur, Böyük Britaniya jurnalisti
** Nizami Məmmədov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1964 — Ceff Bezos, ABŞ iş adamı
* 1969 — Robert Prosineçki, Xorvatiya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1973 — Handə Yenər, Türkiyə müğənnisi
* 1980 — Andrey Fedçuk, Ukrayna boksçusu
* 1993 — Zeyn Malik, Pakistan əsilli İngiltərə müğənnisi
* 1994 — Emre Can, Türk əsilli Almaniya futbolçusu

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1519 — I Maksimilian, Müqəddəs Roma imperatoru
* 1665 — Pyer Ferma, Fransa riyaziyyatçısı

### 1601–1900
* 1829 — Fridrix Şleqel, Almaniya şairi

### 1901–cari

* 1909 — German Minkovski, Almaniya riyaziyyatçısı
* 1976 — Aqata Kristi, İngiltərə yazıçısı
* 1992 — Bilegiyn Damdinsuren, Monqolustan bəstəkarı
* 1994 — Hüseynağa Hadıyev, Azərbaycan müğənnisi
* 2001 — Vilyam Reddinqton Hyulett, ABŞ mühəndisi
* 2005 — Amriş Puri, Hindistan aktyoru
* 2013 — Alqayıt, Azərbaycan aşığı
* 2014 — Halet Çambel, Türkiyə arxeoloqu və qılıncoynadanı
* 2016 — İvan Bukavşin, Rusiya şahmatçısı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Tanzaniya — Zanzibar İnqilab Günü
*  Türkmənistan — Xatirə Günü

## İstinadlar
11 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1569 — İngiltərədə ilk dəfə lotereya qeyd olunub.

### 1601–1900
* 1861 — ABŞ-də vətəndaş müharibəsi: Alabama ştatı ABŞ-dən ayrılmışdır.

### 1901–cari
* 1935 — Ameliya Erhart Havaydan Kaliforniyaya təkbaşına uçan ilk şəxs olmuşdur.
* 1985 — Rio-de-Janeyroda ilk dəfə Rock in Rio musiqi festivalı keçirilib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1963 — Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı təsis edilib.
* 1991 — "Səs" qəzeti ilk dəfə nəşr olunub.
* 1994 — Azərbaycan və Latviya arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 1995 — Azərbaycan və Uruqvay arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 2016 — Azərbaycanda "Multikulturalizm ili" elan olunub.
* 2019 — Azərbaycanda "Nəsimi ili" elan olunub.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl
* 347 — I Feodosi, Roma imperatoru
* 1209 — Münke xaqan, Monqol xaqanı
* 1540 — Parmicanino, İtaliya boyakarı

### 1601–1900
* 1732 — Per Forsskol, Finlandiya səyahətçisi
* 1755 — Aleksandr Hamilton, ABŞ dövlət xadimi
* 1842 — Vilyam Ceyms, ABŞ filosofu
* 1870 — Mehmed Səlim Əfəndi, Osmanlı şahzadəsi

### 1901–cari
* 1906 — Əbdülkərim Əlizadə, Azərbaycan tarixçisi
* 1935 — Hüseyn Hüseynzadə, Azərbaycan fotojurnalisti
* 1938 — Fuad Musayev, Azərbaycan futbol icraçısı
* 1959
** Faiq Qarayev, Azərbaycan voleybol məşqçisi
** Loğman Kərimov, Azərbaycan aktyoru
* 1967 — Aygün Səmədzadə, Azərbaycan bəstəkarı
* 1970 — Mustafa Sandal, Türkiyə müğənnisi
* 1975 — Matteo Renzi, İtaliya siyasətçisi
* 1979 — Siti Nurhaliza, Malayziya müğənnisi
* 1987 — Ceymi Vardi, İngiltərə futbolçusu
* 1996 — Leroy Sane, Almaniya futbolçusu

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1055 — IX Konstantin Monomax, Bizans imperatoru

### 1601–1900
* 1798 — II İrakli, Kaxeti və Kartli çarı
* 1801 — Domeniko Çimaroza, İtaliya bəstəkarı

### 1901–cari

* 1928 — Şarl Filije, Fransa boyakarı
* 1941 — Emanuel Lasker, Almaniya şahmatçısı
* 1953 — Noy Jordaniya, Gürcüstan siyasətçisi
* 1998 — Əliağa Quliyev, Azərbaycan tarzəni
* 2008 — Edmund Hillari, Yeni Zelandiya alpinisti
* 2010 — Mip Qiz, Niderland yazıçısı
* 2013 — Aaron Şvarts, ABŞ proqramçı
* 2014
** Ariel Şaron, İsrail baş naziri
** Vüqar Həşimov, Azərbaycan şahmatçısı
* 2021 — Hovard Conson, ABŞ caz musiqiçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Rusiya Qoruqlar və Milli Parklar Günü
*  Albaniya — Respublika Günü
*  Mərakeş — Müstəqillik Manifestosu Günü

## İstinadlar
21 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1911 — İlk Monte Karlo Rallisi keçirilib.
* 1962 — Efiopiya milli futbol komandası Afrika Millətlər Kubokunu qazanıb.
* 1968
** Konqo-Kinşasa milli futbol komandası Afrika Millətlər Kubokunu qazanıb.
** Vyetnam müharibəsi: Kxeşan döyüşü başlamışdır.
* 1996 — Meksika milli futbol komandası KONKAKAF Qızıl Kubokunu qazanıb.
* 2017 — Hindistanın cənub-şərq hissəsində yerləşən Andhra Pradeş ştatında dəmiryolu qəzası baş verib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1732 — Səfəvilər dövləti ilə Rusiya arasında Rəşt müqaviləsi imzalanmışdır.
* 1992 — Azərbaycan, İsveçrə və Lixtenşteyn arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 2014 — Gəncədə Heydər Əliyev Park-Kompleksi açılmışdır.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1338 — V Çarlz, Fransa kralı

### 1601–1900

* 1784 — Qeorq Moller, Almaniya memarı
* 1829 — II Oskar, İsveş və Norveç kralı
* 1869 — Qriqori Rasputin, Rusiya mistiki
* 1874 — Rene Lui Ber, Fransa riyaziyyatçısı
* 1885 — Umberto Nobile, İtaliya aviatoru və aviakonstruktoru
* 1895 — Kristobal Balensiaqa, İspaniya modelyeri
* 1898 — Əhməd şah Qacar, İran şahı

### 1901–cari

* 1905 — Kristian Dior, Fransa modelyeri
* 1907 — Əlisöhbət Sumbatzadə, Azərbaycan tarixçisi
* 1917 — Abbas Çayxorski, Azərbaycan kimyaçısı
* 1924 
** Azad Talışoğlu, Azərbaycan şairi
** Şəfiqə Axundova, Azərbaycan bəstəkarı
* 1940 — Cek Niklaus, ABŞ qolfçusu
* 1941 — Plaçido Dominqo, İspaniya opera müğənnisi
* 1950 — Zəlimxan Yaqub, Azərbaycan şairi
* 1967 — Qoro Miyazaki, Yaponiya kinorejissoru
* 1985 — Saşa Pivovarova, Rusiya modeli
* 1989 — Henrix Mxitaryan, Ermənistan futbolçusu
* 1991 — Kreyq Roberts, Uels aktyoru
* 1997 — Ceremi Şeda, ABŞ aktyoru və müğənnisi
* 2005 — IShowSpeed, ABŞ yutuberi

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1774 — III Mustafa, Osmanlı sultanı
* 1775 — Yemelyan Puqaçov, Rusiya atamanı
* 1793 — XVI Lüdovik, Fransa kralı
* 1870 — Aleksandr Herzen, Rusiya filosofu

### 1901–cari

* 1924 — Vladimir Lenin, Rusiya inqilabçısı və siyasətçisi
* 1934 — Arif Qəzvini, İran şairi
* 1950 — Corc Oruell, İngiltərə yazıçısı
* 1957 — Artur Bouli, İngiltərə statistiki və iqtisadçısı
* 1986 — Meri Şervaşidze, Gürcüstan zadəganı və dəb ikonası
* 1993 — Feliçe Borel, İtaliya futbolçusu və baş məşqçisi
* 2000 — Süleyman Ələsgərov, Azərbaycan bəstəkarı
* 2008 — Lütfiyar İmanov, Azərbaycan opera müğənnisi
* 2011 — Abbas Hacıyev, Azərbaycan tənqidçisi və ədəbiyyatşünası
* 2018 — Konni Soyer, ABŞ aktrisası

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Polşa — Nənələr Günü

## İstinadlar
22 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1506 — İsveçrə qvardiyasından 150 nəfərlik dəstə Vatikana gəlmişdir.
* 1517 — I Səlimin idarə etdiyi Osmanlı İmperiyası Məmlük dövlətini məğlub edərək, Ridaniyə döyüşündə indiki Misiri ələ keçirib.

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1963 — Fransa ilə Qərbi Almaniya arasında əməkdaşlıq haqqında Yelisey Müqaviləsi Şarl de Qoll və Konrad Adenauer tərəfindən imzalanmışdır.
* 1973 — Abort ABŞ-də qanuniləşdirilib.
* 2009 — Evo Morales Boliviyanın ilk yerli xalqı əsilli prezidenti oldu.
* 2009 — ABŞ prezidenti Barak Obama Quantanamo həbs düşərgəsinin bağlanması ilə bağlı fərman imzalasa da, Konqresin müxalifəti səbəbindən fərman icra olunmadı.
* 2016 — La-Loş məktəbində atışma
* 2018 — Minni Maus 90 illik yubileyi çərçivəsində Hollivudda Şöhrət Xiyabanında öz ulduzunu alıb.
* 2020 — Makaoda ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1972 — Moskvada Nazim Əliverdibəyovin "Muğam" baletinin premyerası keçirilmişdir.
* 2006 — "Neftçi" Moskvada Birlik Kubokunu qazanıb.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1440 — III İvan, Böyük Moskva knyazı
* 1561 — Frensis Bekon, İngiltərə filosofu

### 1601–1900

* 1788 — Corc Bayron, İngiltərə şairi
* 1891 — Antonio Qramşi, İtaliya filosofu
* 1892 — Bəhruz Kəngərli, Azərbaycan boyakarı
* 1893
** Böyükağa Mirsalayev, Azərbaycan maarifçisi
** Konrad Feydt, Almaniya aktyoru
* 1898 — Sergey Eyzenşteyn, Rusiya kinorejissoru

### 1901–cari
* 1904 — Arkadi Qaydar, Sovet yazıçısı
* 1908 — Lev Landau, Sovet fiziki
* 1931 — Yozef Hamerl, Avstriya futbolçusu
* 1944 — Hacı İsmayılov, Azərbaycan aktyoru
* 1950 — Fəxrəddin Şahbazov, Azərbaycan jurnalisti, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1956 — Azad Əliyev, Azərbaycan heykəltaraşı
* 1977 — Hidetoşi Nakata, Yaponiya futbolçusu
* 1981 — Rayan Dal, ABŞ proqram mühəndisi
* 1993 — Netta Barzilay, İsrail müğənnisi

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 239 — Çao Yui, Vey imperatoru
* 1592 — Avstriyalı Elizabeta, Fransa kraliçası

### 1601–1900
* 1666 — Sultan Şahcahan, Böyük Moğol imperiyasının imperatoru

### 1901–cari

* 1901 — Kraliça Viktoriya, Böyük Britaniya və İrlandiya Birləşmiş Krallığının kraliçası
* 1922
** XV Benedikt, Roma papası
** Fredrik Bayer, Danimarka yazıçısı
** Kamil Jordan, Fransa riyaziyyatçısı
* 1936 — Yegişe Tadevosyan, Ermənistan boyakarı
* 1973 — Lindon Conson, ABŞ prezidenti
* 1989 — Şandor Vöröş, Macarıstan şairi
* 1994 — Jan Lui Barro, Fransa aktyoru
* 1993 — Kobo Abe, Yaponiya yazıçısı
* 2008 — Hit Ledcer, Avstraliya aktyoru

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Polşa — Babalar Günü

## İstinadlar
23 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1556 — Çində 830,000 nəfərin həlak olduğu Şensi zəlzələsi baş vermişdir.
* 1579 — Utrext birliyindən sonra Niderland Protestant respublikası olmuşdur.

### 1601–1900
* 1719 — Lixtenşteyn Knyazlığı Müqəddəs Roma İmperiyasının tərkibində yaradılmışdır.

### 1901–cari
* 1950 — Knesset Qüdsün İsrailin paytaxtı olduğuna qərar verib.
* 2020
** Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı COVID-19 koronavirus pandemiyasını beynəlxalq narahatlıq doğuran ictimai səhiyyə fövqəladə halı elan edib.
** Finlandiya, Honkonq, Sinqapur və Vyetnamda ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 2011 — "İnter Bakı" Sankt-Peterburqda Birlik Kubokunu qazanıb.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1783 — Stendal, Fransa yazıçısı
* 1832 — Eduard Mane, Fransa boyakarı
* 1855 — Con Brauninq, ABŞ silah konstruktoru
* 1862 — David Hilbert, Almaniya riyaziyyatçısı

### 1901–cari

* 1907 — Hideki Yukava, Yaponiya nəzəri fiziki
* 1919 — Bob Peysli, İngiltərə futbolçusu və baş məşqçisi
* 1927 — Böyükağa Məmmədov, Azərbaycan rəqqası
* 1928 — Janna Moro, Fransa aktrisası
* 1941 
** Rey Tomlinson, ABŞ kompüter proqramçısı
** Vahid Bağırov, Azərbaycan jurnalisti
* 1944 — Rutger Hauer, Niderland aktyoru
* 1946 — Boris Berezovski, Rusiya iş adamı
* 1950 — Mixail Qusman, Rusiya jurnalisti
* 1958 — Zaur Svanadze, Gürcüstan futbolçusu və baş məşqçisi
* 1969 — Hikmət Muradov, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1984 — Aryen Robben, Niderland futbolçusu
* 1989 — Arzu Əliyeva, Azərbaycan kinoprodüser
* 1998 — XXXTentacion, ABŞ repçisi

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1516 — II Ferdinand, Araqon, Kastilya, Neapol və Siciliya kralı

### 1601–1900
* 1883 — Qüstav Dore, Fransa boyakarı

### 1901–cari

* 1931 — Anna Pavlova, Rusiya balerinası
* 1944 — Edvard Munk, Norveç boyakarı
* 1985 — Batır Zakirov, Özbəkistan müğənnisi
* 1989 — Salvador Dali, İspaniya boyakarı
* 2002 — Pyer Burdye, Fransa sosioloqu
* 2004 — İrena Malkieviçz, Polşa aktrisası
* 2005 — Yuli Karasik, Sovet aktyoru
* 2007 — Rişard Kapuçinski, Polşa jurnalisti
* 2011 — Valid Sənani, Azərbaycan televiziya işçisi
* 2018 — Nicat Məlikov, Azərbaycan jurnalisti
* 2019 — Ayşən Qruda, Türkiyə aktrisası
* 2021 — Larri Kinq, ABŞ jurnalisti

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
24 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1458 — I Matyaş Macarıstanın kralı olub.

### 1601–1900
* 1835 — Braziliyanın Salvador şəhərində qullar 50 ildən sonra orada köləliyə son qoymağa kömək edən üsyan ediblər.
* 1848 — Kaliforniya qızıl hərisliyi: Ceyms Marşal Sakramento yaxınlığındakı Satter dəyirmanında qızıl tapıb.

### 1901–cari
* 1984 — Apple Computer şirkəti Macintosh fərdi kompüterini ABŞ-də satışa çıxarıb.
* 2020 — Fransa və İsveçdə ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1992 — Slovakiya Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.
* 2022 — Qarabağ müharibəsindən sonra Bakıdan Ağdama və Şuşaya ilk sərnişin avtobusu yola düşüb.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl

* 76 — Adrian, Roma imperatoru

### 1601–1900
* 1679 — Xristian Volf, Almaniya filosofu
* 1712 
** II Fridrix, Prussiya kralı
** Georq Fridrix Şmidt, Almaniya qravürçüsü
* 1848 — Vasili Surikov, Rusiya boyakarı
* 1862 — Edit Varton, ABŞ yazıçısı
* 1879 — Stanislav Lyudkeviç, Ukrayna bəstəkarı

### 1901–cari
* 1909 — Əşrəf Həsənov, Azərbaycan dirijoru
* 1933 — Kamran Bağırov, Azərbaycan siyasətçisi
* 1941 — Aftandil İsrafilov, Azərbaycan qarmonçusu
* 1947 — Corco Kinalya, İtaliya futbolçusu
* 1953 — Mun Çe-İn, Cənubi Koreya prezidenti
* 1955 — Vaqif Qarayev, Rusiya diplomatı
* 1967 — Fil LaMarr, ABŞ aktyoru
* 1977 — Çad Harli, ABŞ vebmasteri və iş adamı
* 1986 — Rasim Ramaldanov, Azərbaycan futbolçusu
* 1996 
** Azad Hümbətov, Azərbaycan baş leytenantı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı
** Patrik Şik, Çexiya futbolçusu
* 2002 — Müşfiq Bəktiyev, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 41 — Kaliqula, Roma imperatoru
* 1595 — II Ferdinand, Avstriya hersoqu

### 1601–1900
* 1851 — Qaspare Spontini, İtaliya bəstəkarı

### 1901–cari

* 1920 — Amadeo Modilyani, İtaliya boyakarı və heykəltəraşı
* 1945 — Həzi Aslanov, Azərbaycan general-mayoru
* 1951 — İqnati Kraçkovski, Rusiya ərəbşünası
* 1962 — Əhməd Həmdi Tanpınar, Türkiyə şairi
* 1965 — Vinston Çörçill, Böyük Britaniya baş naziri
* 1983 — Corc Kyukor, ABŞ kinorejissoru
* 1989 — Ted Bandi, ABŞ seriyalı qatili
* 2007 — İsmayıl Cəm, Türkiyə dövlət xadimi
* 2011 — Qədir Mirzə Əli, Qazaxıstan yazıçısı
* 2016 — Marvin Minski, ABŞ kompüter alimi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Beynəlxalq Təhsil Günü

## İstinadlar
25 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

* 41 — Gecə danışıqlardan sonra Klavdi Senat tərəfindən Roma imperatoru seçilib.
* 1533 — VIII Henri gizli olaraq ikinci arvadı Anna Boleyn ilə evlənib.
* 1554 — Braziliyanın San-Paulu şəhəri Yezuit keşişlər tərəfindən yaradılıb.

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1924 — Fransanın Şamoni şəhərində I Qış Olimpiya Oyunları keçirilmişdir.
* 1947 — Tomas Toliver Qoldsmit ilk elektron oyun olan "Cathode Ray Tube Amusement Device"-ın patentini yaratmışdır.
* 1971 — İdi Amin Milton Oboteni devirən çevrilişə rəhbərlik edir və Uqandanın prezidenti olub.
* 2020 — Avstraliya, Kanada və Malayziyada ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1908 — Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında Üzeyir Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun" operasının premyerası keçirilmişdir.
* 1965 — SSRİ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus An-8 hərbi-nəqliyyat təyyarəsi Azərbaycan SSR-nin Goran aerodromundan qalxaraq Gəncə aerodromuna eniş edərkən qəzaya uğramışdır.
* 1988 — Qafan rayonunda yaşayan azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən qovulmuşdur.
* 1991 — Meksika Azərbaycanın müstəqilliyini tanımışdır.
* 2001 — Azərbaycan Avropa Şurasının üzvlüyünə qəbul olunub.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 750 — IV Leo, Bizans imperatoru
* 1477 — Bretanlı Anna, Fransa kraliçası.

### 1601–1900
* 1832 — İvan Şişkin, Rusiya boyakarı
* 1838 - Hacı Zeynalabdin Tağıyev, Azərbaycan xeyriyyəçisi
* 1882 — Virciniya Vulf, İngiltərə yazıçısı

### 1901–cari
* 1921 — Samuel Koen, ABŞ fiziki
* 1927 — Antonio Karlos Jobim, Braziliya bəstəkarı
* 1928 — Eduard Şevardnadze, Gürcüstan prezidenti
* 1933 — Korason Akino, Filippin prezidenti
* 1938 — Vladimir Vısotski, SSRİ şairi və aktyoru
* 1942 — Eysebio, Portuqaliya futbolçusu
* 1978 — Volodimir Zelenski, Ukrayna prezidenti və aktyor
* 1980 — Xavi, İspaniya futbolçusu
* 1981 — Alişa Kiz, ABŞ müğənnisi
* 1985 — Tina Karol, Ukrayna müğənnisi
* 1992 — Elnur Bayramov, Azərbaycan əsgəri
* 2001 — Mikela Paç, Malta müğənnisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1559 — II Xristian, Danimarka və Norveç kralı

### 1601–1900
* 1742 — Edmund Halley, İngiltərə astronomu
* 1775 — Georq Fridrix Şmidt, Almaniya qravürçüsü
* 1849 — Filip Pauluççi, İtaliya markizi və hərbi xadimi

### 1901–cari

* 1947 — Al Kapone, ABŞ qanqsteri
* 1984 — Məmmədrza Şeyxzamanov, Azərbaycan aktyoru
* 1990 — Ava Qardner, ABŞ aktrisası
* 1992 — Əsəd Əsədov, Azərbaycan pilotu, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 2004 — Mikloş Fexer, Macarıstan futbolçusu
* 2005 — Filip Conson, ABŞ memarı
* 2015 — Demis Russos, Yunanıstan müğənnisi
* 2017 — Dəyanət Rzayev, Azərbaycan psixoloqu
* 2020 — Qarbis Zakaryan, Türkiyə boksçusu

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Misir — 2011 İnqilab Günü
*  Rusiya — Tatyana Günü

## İstinadlar
26 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl
* 661 — Raşidi xilafətinin sonu. Sonuncu xəlifə Hz. Əlinin qətlindən sonra baş verir.

### 1601–1900

* 1837 — Miçiqan ABŞ-nin 26-cı ştatı olub.

### 1901–cari
* 1905 — Dünyanın ən böyük almazı olan Kullinan Pretoriyada aşkar olunmuşdur.
* 1956 — VII Qış Olimpiya Oyunları Kortina-d'Ampezzoda keçirilib.
* 1992 — Kot-d'İvuar milli futbol komandası Afrika Millətlər Kubokunu qazanıb.
* 2018 — Cənubi Koreyanın Miran şəhərində yerləşən Sejong xəstəxanasında yanğın baş verib.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1990 — Lənkəran hadisələri: yanvarın 25-dən 26-na keçən gecə, saat 23:00-da Lənkəran şəhərinə keçmiş Sovet İttifaqının qoşun hissələri tərəfindən fövqəladə vəziyyət elan edilmədən yeridilmiş və dinc əhaliyə divan tutulmuşdur.
* 1992 — Qarabağ müharibəsi: Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Şuşa yaxınlığında yerləşən Daşaltı kəndinin azad edilməsi məqsədilə Daşaltı əməliyyatını keçirib.
* 1995 — Azərbaycan və Xorvatiya arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 2009 — Hüseynqulu Bağırov Cənub qütbünə çatan ilk azərbaycanlı olmuşdur.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1847 — Con Beyts Klark, ABŞ iqtisadçısı
* 1863 — Firidun bəy Köçərli, Azərbaycan maarifçisi və pedaqoqu
* 1870 — İvan Zurabişvili, Gürcüstan yazıçısı
* 1880 — Ruben Orbeli, Sovet arxeoloqu
* 1891 — İlya Erenburq, Sovet yazıçısı

### 1901–cari

* 1904 — Şon Makbrayd, İrlandiya dövlət xadimi
* 1914 — Dürrüşəhvar Sultan, Osmanlı şahzadəsi
* 1933 — Musa Mirzəyev,
Azərbaycan bəstəkarı
* 1944 — Ancela Devis, ABŞ siyasi fəalı və filosofu
* 1953
** Anders Foq Rasmussen, Danimarka siyasətçisi
** Larisa Luppian, Rusiya aktrisası
* 1963 — Joze Mourinyo, Portuqaliya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1959 — Nuri Bilgə Ceylan, Türkiyə kinorejissoru
* 1971 — Aygün Kazımova, Azərbaycan müğənnisi
* 1988 — Şamil Babayev, Azərbaycan kapitanı
* 1993 — Təbriz Bəkirov, Azərbaycan əsgəri
* 1996 — Maria Pedraza, İspaniya aktrisası

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1855 — Jerar de Nerval, Fransa yazıçısı

### 1901–cari

* 1915 — Akaki Sereteli, Gürcüstan şairi
* 1943 — Nikolay Vavilov, Rusiya aqronomu
* 1948 — Kazım Qarabəkir, Türkiyə generalı
* 1957 — Mamoru Şiqemitsu, Yaponiya dövlət xadimi
* 1973 — Edvard Q. Robinson, ABŞ aktyoru
* 1975 — Lyubov Orlova, Sovet aktrisası
* 1979 — Nelson Rokfeller, ABŞ iş adamı və vitse-prezidenti
* 1992 — Riad Əhmədov, Azərbaycan polkovnik-leytenantı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 2008 — İslam Rzayev, Azərbaycan müğənnisi
* 2017 — Ceyhun Ocadov, Azərbaycan müasir incəsənət rəssamı
* 2019 — Mişel Leqran, Fransa bəstəkarı
* 2020
** Kobi Brayant, ABŞ basketbolçusu
** Tofiq Qasımov, Azərbaycan siyasətçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
* Dünya Ekoloji Təhsil Günü
*  Avstraliya — Avstraliya Günü
*  Hindistan — Respublika Günü
*  Panama — Mühəndislər Günü
*  Uqanda — Azadlıq Günü

## İstinadlar
30 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1018 — Polşa və Müqəddəs Roma İmperiyası arasında Bautzen sülhü razılaşdırılıb.

### 1601–1900

### 1901–cari

* 1933 — Adolf Hitler Almaniyanın kansleri olmuşdur.
* 1948 — V Qış Olimpiya Oyunları Sankt-Moritsdə keçirilib.
* 1969 — Londonda Apple Records-un damında The Beatles qrupunun son ictimai çıxışı olmuşdur.
* 1972 — Şimali İrlandiya konflikti: Qanlı bazar günü: Şimali İrlandiyanın Derri şəhərində Britaniya əsgərləri 13 silahsız etirazçını öldürmüşdür.
* 2020 — Filippində ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1992
** Azərbaycan Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının üzvlüyünə qəbul olunub.
** Azərbaycan və Şimali Koreya arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 2021 — Ağdam rayonu ərazisində Rusiya-Türkiyə Birgə Monitorinq Mərkəzinin açılış mərasimi keçirilmişdir.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1781 — Albert fon Şamisso, Almaniya şairi
* 1882 — Franklin Delano Ruzvelt, ABŞ prezidenti
* 1899 — Maks Teyler, ABŞ və CAR virusoloqu

### 1901–cari

* 1923 — Leonid Qayday, Sovet kinorejissoru
* 1927 — Olaf Palme, İsveç baş naziri
* 1930 — Cin Hekmen, ABŞ aktyoru
* 1935 — Gennadi Brijatyuk, Azərbaycan boyakarı
* 1937 — Boris Spasski, Rusiya şahmatçısı
* 1938 — İslam Kərimov, Özbəkistan prezidenti
* 1941 — Dik Çeyni, ABŞ dövlət xadimi
* 1943 — Ələsgər İbrahimov, Azərbaycanlı aktyor
* 1949 — Emma Məlikova, Azərbaycan aktrisası
* 1951 — Fil Kollins, İngiltərə müğənnisi və təbilçisi
* 1952 — Tamerlan Qarayev, Azərbaycan diplomatı
* 1974 — Kristian Beyl, İngiltərə aktyoru
* 1982 — Ceyhun Osmanlı, Azərbaycan deputatı
* 1987 — Arda Turan, Türkiyə futbolçusu
* 1995 
** Markos Lyorente, İspaniya futbolçusu
* 2002 — Tyla, CAR müğənnisi

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1649 — I Karl, İngiltərə, Şotlandiya və İrlandiya kralı
* 1858 — Konrad Yakob Temmink, Niderland zooloqu
* 1867 — Osahito, Yaponiya imperatoru
* 1888 — Eysa Qrey, ABŞ botaniki
* 1893 — Qriqori Qaqarin, Rusiya boyakarı

### 1901–cari

* 1904 — İosif Qoslavski, Polşa memarı
* 1948 — Mahatma Qandi, Hindistan siyasətçisi
* 1963 — Fransis Pulenk, Fransa bəstəkarı
* 1969 — Jorj Pir, Belçika rahibi
* 1975 — Boris Blaxer, Almaniya bəstəkarı
* 1982 — Stenli Hollouey, İngiltərə aktyoru
* 1991
** Con Bardin, ABŞ mühəndisi və fiziki
** Hulusi Sayın, Türkiyə generalı
* 2002 — Ruslan Abdullayev, Azərbaycan futbolçusu və baş məşqçisi
* 2007 — Sidni Şeldon, ABŞ yazıçısı
* 2015 — Jelyu Jelev, Bolqarıstan prezidenti

## Bayramlar və xüsusi günlər

## İstinadlar
31 yanvar

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1996 — Kolomboda Şri-Lanka Mərkəzi Bankının qapısına partlayıcı ilə dolu yük maşınının girməsi nəticəsində 91 nəfər həlak olmuş, 1400 nəfər yaralanmışdır.
* 2010 — Misir milli futbol komandası Afrika Millətlər Kubokunu qazanıb.
* 2015 — Avstraliya milli futbol komandası Asiya Kubokunu qazanıb.
* 2020
** Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqı daxilində üzvlüyü 50-ci maddəyə uyğun olaraq, 47 il üzv dövlət olduqdan sonra dayandırılıb.
** İngiltərə, İspaniya, İtaliya və Rusiyada ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1902 — Şamaxıda 6.9 bal gücündə zəlzələ baş vermişdir.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1512 — I Henri, Portuqaliya kralı
* 1543 — Tokuqava İeyasu, Yaponiya şoqunu

### 1601–1900

* 1797 — Frans Şubert, Avstriya bəstəkarı
* 1878 — Mustafa Mahmudov, Azərbaycan deputatı
* 1884 — Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucusu
* 1893 — Arkadi Plastov, Rusiya boyakarı

### 1901–cari
* 1902 — Alva Mürdal, İsveç sosioloqu və diplomat
* 1911 — Vanqa, Bolqarıstan mistiki
* 1921
** Kerol Çenninq, ABŞ aktrisası
** Kurt Marti, İsveçrə teoloqu və şairi
** Mario Lanza, ABŞ müğənnisi
* 1924 
** Əli Tudə, Azərbaycan şairi
** Tengiz Abuladze, Gürcüstan kinorejissoru
* 1935 — Misbah Yəzdi, İran din xadimi
* 1936 — Can Bartu, Türkiyə futbolçusu
* 1937 — Filip Qlass, ABŞ bəstəkarı
* 1948 — Mübariz Tağıyev, Azərbaycan müğənnisi
* 1953 — Rəşid Özbəyov, Azərbaycan futbolçusu
* 1981 — Castin Timberleyk, ABŞ müğənnisi
* 1982
** Yukimi Naqano,  İsveç musiqiçisi
** Elena Paparizu, Yunanıstan müğənnisi
* 1983 — Fabio Kuagliarella, İtaliya futbolçusu

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1580 — I Henri, Portuqaliya kralı

### 1601–1900
* 1606 — Qay Foks, İngiltərə inqilabçısı

### 1901–cari

* 1933 — Con Qolsuorsi, İngiltərə yazıçısı
* 1960 — Ogüst Erben, Fransa boyakarı
* 1963 — Ələsgər Ələkbərov, Azərbaycan aktyoru
* 1970 — Mixail Mil, Rusiya aerokosmik mühəndisi və alimi
* 1973 — Raqnar Friş, Norveç iqtisadçısı
* 1974 — Ələkbər Rzaquliyev, Azərbaycan boyakarı
* 1986 — İsrafil Hüseynov, Azərbaycan neftçisi
* 1992 — Təbriz Xəlilbəyli, Azərbaycan hərbçisi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1997 — Aleksandr Solonik, Rusiya qanqsteri
* 2012 — Oqtay Şıxəliyev, Azərbaycan boyakarı
* 2016 — Cəlal Əliyev, Azərbaycan deputatı
* 2020 — Mirzə Xəzər, Azərbaycan jurnalisti

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Nauru — Azadlıq Günü

## İstinadlar
3 fevral

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1509 — Ərəb dənizində Osmanlı imperiyası və Portuqaliya imperiyası arasında Diu döyüşü baş vermişdir.

### 1601–1900

### 1901–cari
* 1908 — Yunanıstanın "Panatinaykos" futbol klubu yaranmışdır.
* 1972 — XI Qış Olimpiya Oyunları Sapporoda keçirilib.
* 1996 — CAR milli futbol komandası Afrika Millətlər Kubokunu qazanıb.
* 2020 — Belçikada ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1824 — Renald Makdonald, ABŞ səyyahı
* 1830 — Robert Solsberi, Böyük Britaniya baş naziri
* 1898 — Alvar Aalto, Finlandiya memarı

### 1901–cari
* 1920 — Henri Heymlix, ABŞ cərrahı
* 1941 — Arif Rəhimzadə, Azərbaycan deputatı
* 1958 — Füzuli Ələkbərov, Azərbaycan dövlət xadimi
* 1959 — Fərzan Özpətək, Türkiyə və İtaliya rejissoru
* 1960 — Yoahim Löv, Almaniya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1969 — Bəylər Ağayev, Azərbaycan əsgəri, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı
* 1973 — İlqar Quliyev, Azərbaycan mayoru
* 1978
** Dadaş Adna, Azərbaycan fotoqrafı
** Əməl Kluni, Böyük Britaniya və Livan vəkili
* 1980 — Aliya Nazarbayeva, Qazaxıstan iş adamı
* 1985 — Aleksandr Əliyev, Ukrayna futbolçusu
* 1993 — Alex G, ABŞ musiqiçisi
* 1995 — Namiq Ələsgərov, Azərbaycan futbolçusu
* 2001 — Kənan Şirəliyev, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl

* 1451 — II Murad, Osmanlı sultanı
* 1468 — İohann Qutenberq, Almaniya çapçısı

### 1601–1900
* 1862 — Jan Batist Bio, Fransa fiziki

### 1901–cari
* 1924 — Vudro Vilson, ABŞ prezidenti
* 1982 — Məhəmməd Əli Rəsulzadə, Azərbaycan deputatı
* 1990 — Hamlet Xanızadə, Azərbaycan aktyoru
* 1994 — Rauf Atakişiyev, Azərbaycan müğənnisi
* 1995 — Abbas Zəryab, İran tarixçisi
* 2002 — Məzahir Abasov, Azərbaycan təyyarəçisi
* 2005 — Zurab Jvaniya, Gürcüstan baş naziri
* 2011 — Mariya Şnayder, Fransa aktrisası
* 2018 — Roman Filipov, Rusiya pilotu
* 2019 — Detsl, Rusiya repçisi

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Tailand — Veteranlar Günü
*  Yaponiya — Setsubun

## İstinadlar
4 fevral

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1703 — Edo (hal-hazırda Tokio) şəhərində 47 ronin ustadının ölümünün intiqamını almaq üçün harakiri ediblər.
* 1789 — Corc Vaşinqton ABŞ-nin ilk prezidenti seçilib.
* 1861 — ABŞ-də vətəndaş müharibəsi: Alabama ştatının Montqomeri şəhərində ABŞ-nin altı ayrı ştatından olan nümayəndələr görüşür və Amerika Konfederativ Ştatlarını yaradırlar.

### 1901–cari

* 1932 — III Qış Olimpiya Oyunları Leyk-Plesiddə keçirilib.
* 1948 — Seylon (sonra Şri-Lanka adlandırılıb) Millətlər Birliyinin tərkibində müstəqil olub.
* 1976 — XII Qış Olimpiya Oyunları İnsbrukda keçirilib.
* 2004 — Facebook onlayn sosial şəbəkə saytı Mark Zukerberq və Eduardo Saverin tərəfindən təsis edilib.
* 2022 — XXIV Qış Olimpiya Oyunları Pekində keçirilib.

### Azərbaycana aid hadisələr

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl
* 1480 — Fernan Magellan, Portuqal səyyahı

### 1601–1900
* 1802 — Karl Ebermayer, Almaniya həkimi və yazıçısı
* 1871 — Fridrix Ebert, Almaniya prezidenti
* 1881 — Kliment Voroşilov, Sovet marşalı

### 1901–cari

* 1902 — Çarlz Lindberq, ABŞ aviatoru
* 1910 — Həzi Aslanov, Azərbaycan general-mayoru
* 1913 — Roza Parks, ABŞ ictimai xadimi
* 1917 — Yəhya xan, Pakistan prezidenti
* 1921 — Lütfi Zadə, Azərbaycan riyaziyyatçısı
* 1927 — Faiq Rəcəbli, Azərbaycan fotoqrafı
* 1933 — İqor Kvaşa, Rusiya aktyoru
* 1940 — Corc Romero, ABŞ kinorejissoru
* 1945 — Polad Bülbüloğlu, Azərbaycan müğənnisi
* 1951 — Daryuş İqbali, İran müğənnisi
* 1953 — Hikmət Atayev, Azərbaycan deputatı
* 1954 — Andrey Karlov, Rusiya diplomatı
* 1969 — Emil Nəzirov, Azərbaycan polkovniki
* 1975 — Natali İmbrulya, Avstraliya pop müğənnisi
* 1988 — Damla, Azərbaycan müğənnisi
* 1995 — Elvin Camalov, Azərbaycan futbolçusu

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 211 — Septimi Sever, Roma imperatoru

### 1601–1900

* 1837 — Con Latam, İngiltərə həkimi
* 1871 — Şeyx Şamil, Qafqaz siyasi, dini və hərbi rəhbəri

### 1901–cari
* 1912 — Frans Riçelt, Fransa dərzisi
* 1928 — Hendrik Lorens, Niderland fiziki
* 1940
** Nikolay Yejov, Sovet NKVD komissarı
** Tağı Ərani, İran siyasi fəalı
* 1974 — Zahid Xəlilov, Azərbaycan riyaziyyatçısı
* 1982 — İbrahim Həmzəyev, Azərbaycan aktyoru
* 1987 — Karl Rensom Rocers, ABŞ psixoloqu
* 2002
** Aqata Barbara, Malta prezidenti
** Siqvard Bernadot, İsveç şahzadəsi
* 2003 — Töhfə Əzimova, Azərbaycan aktrisası

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Ümumdünya Xərçəng Günü
*  Anqola — Silahlı Mübarizənin Başlandığı Gün

## İstinadlar
5 fevral

## Əhəmiyyətli hadisələr
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900

* 1852 — Sankt-Peterburqda Ermitaj cəmiyyətə açılıb.

### 1901–cari
* 1960 — Moskva şəhərində Rusiya Xalqlar Dostluğu Universiteti yaradılmışdır.
* 2017 — Kamerun milli futbol komandası Afrika Millətlər Kubokunu qazanıb.
* 2019 — Roma Papası Fransisk Əbu-Dabiyə səfəri zamanı tarixdə Ərəbistan yarımadasını ziyarət edən və papalıq mərasimini keçirən ilk Roma Papası olmuşdur.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1991 — Azərbaycan SSR Ali Sovetinin sessiyasında dövlətin adının Azərbaycan Respublikası adlandırılması haqqında qərar qəbul edilib.

## Doğumlar
### 1600-cü ildən əvvəl

### 1601–1900
* 1788 — Karoy Kişfaludi, Macarıstan dramaturqu
* 1812 — Jorj Dantes, Fransa zabiti
* 1859 — Cəfərqulu xan Naxçıvanski, Azərbaycan zabiti

### 1901–cari

* 1918 
** Qara Qarayev, Azərbaycan bəstəkarı
** Nikolae Çauşesku, Rumıniya dövlət xadimi
* 1923 — Baba Salahov, Azərbaycan tarzəni
* 1924 — Aleksandr Matrosov, Sovet əsgəri
* 1930 — Əlibaba Məmmədov, Azərbaycan xanəndəsi
* 1939 — Rüstəm İbrahimbəyov, Azərbaycan yazıçısı
* 1943 — Patrik Vinston, ABŞ alimi
* 1963 — Münəvvər Kələntərli, Azərbaycan aktrisası
* 1965 — George Haci, Rumıniya futbolçusu və baş məşqçisi
* 1985 — Kriştiano Ronaldo, Portuqaliya futbolçusu
* 1992 — Neymar, Braziliya futbolçusu
* 1993 — Təbriz Rəsulzadə, Azərbaycan baş leytenantı
* 1995 — Kamil Qasımov, Azərbaycan əsgəri

## Ölümlər
### 1600-cü ildən əvvəl
* 720 — Ömər ibn Əbdüləziz, Əməvi xəlifəsi

### 1601–1900
* 1818 — XIII Karl, İsveç və Norveç kralı

### 1901–cari

* 1927 — İnayət Xan, Hindistan müğənnisi
* 1946 — Corc Arliss, İngiltərə aktyoru
* 1963 — Münəvvər Kələntərli, Azərbaycan aktrisası
* 1971 — Matyaş Rakoşi, Macarıstan baş naziri
* 1979 — Yavər Kələntərli, Azərbaycan müğənnisi
* 1993 — Adnan Qəhvəci, Türkiyə deputatı
* 1994 — Ben Envonvu, Nigeriya boyakarı və heykəltəraşı
* 1999 — Vasili Leontyev, ABŞ və Rusiya iqtisadçısı
* 2005 — Mixalina Vislotskaya, Polşa ginekoloqu və seksoloqu
* 2012
** Bill Hinzman, ABŞ aktyoru
** Lidiya Rəsulova, Azərbaycan dövlət xadimi
* 2017 — Rafiq Dadaşov, Azərbaycan kinorejissoru
* 2020 — Kirk Duqlas, ABŞ aktyoru
* 2022 — Əbdicəmil Nurpeysov, Qazaxıstan yazıçısı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Burundi — Birlik Günü
*  Meksika — Konstitusiya Günü

## İstinadlar