open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Henrix Kampendonk

**Henrix Matias Ernst Kampendonk** (; ) — Almaniyada anadan olmuş və Hollandiya vətəndaşı olmuş rəssam və qrafik dizayner.

## Həyatı

Kampendonk Almaniya imperiyasının Prussiya krallığının Krefeld şəhərində anadan olub. O, tekstil tacirinin oğlu idi və 1905-ci ilə qədər tekstil şagirdliyi etmişdi. 1905-ci ildən 1909-cu ilə qədər Krefelddəki mütərəqqi incəsənət və sənətkarlıq məktəbi olan "Handwerker- und Kunstgewerbeschule"-də Yohan Torn Prikkerdən bədii təhsil almışdır. Bu müddət ərzində Helmut Makke, Avqust Makke, Vilhelm Viger, Frans Mark və Paul Klee ilə dostlaşmışdır.

O, 1911-ci ildən 1912-ci ilə qədər "Göy atlı" qrupunun üzvü olmuşdur.

1930-cu illərdə Kampendonk Kunstakademie Düsseldorfda dərs demişdir. Xüsusilə, Vilhelm Toyven orada onun tələbəsi və Kampendonka vitraj istehsalında köməkçi idi. Nasist rejimi 1933-cü ildə hakimiyyətə gəldikdə, o, degenerativ rəssam kimi qınanılan, sərgilənməsi qadağan edilən və Akademiyadan qovulmuş bir çox modernist arasında idi. O, Hollandiyaya köçdü və ömrünün qalan hissəsini Amsterdamdakı Rijksakademie-də işləyərək əvvəlcə Dekorativ Sənət, qravür və vitraj dərsləri verdi, sonra isə Akademiya direktoru kimi çalışdı. O, 9 may 1957-ci ildə Amsterdamda Hollandiya vətəndaşı olaraq vəfat etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
* Works of Heinrich Campendonk in the Yale Digital Commons Collection
Euphorbia arborescens

*  — Euphorbia antiquorum bitki növünün sinonimi.
*  — Euphorbia cupularis bitki növünün sinonimi.
*  — Euphorbia grandidens bitki növünün sinonimi.
*  — Euphorbia tuckeyana bitki növünün sinonimi.
*  — Euphorbia macroglypha bitki növünün sinonimi.
Euphorbia longifolia

*  — Euphorbia boissieri bitki növünün sinonimi.
*  — Euphorbia mellifera bitki növünün sinonimi.
*  — Euphorbia pseudosikkimensis bitki növünün sinonimi.
*  — Euphorbia leptocaula bitki növünün sinonimi.
Tırtıllı traktor

**Tırtıllı traktor** — tırtıllı şassiyə malik traktordur. Tırtıllı traktorlar kənd təsərrüfatında, torpaq işlərində və sənayedə geniş istifadə olunur.

## İstinadlar
İsrail–Somalilend münasibətləri

**İsrail–Somalilend münasibətləri** — İsrail ilə Somalilend arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. İsrail Somalilendin müstəqilliyini tanıyan ilk BMT üzvü dövlətdir.

## Tarixi
İsrail Somalilend Dövlətinin 1960-cı ildəki 5 günlük müstəqilliyini tanıyan ilk dövlətlərdən biri olmuşdur.

İsrail 1990-cı ildə Somali Demokratik Respublikası tərəfindən İshak vətəndaşlarına qarşı törədilmiş İshak soyqırımını qınayan yeganə dövlət olmuşdur. İsrail hökuməti BMT-də bu məsələni gündəmə gətirmişdir. 1995-ci ildə Somalilend prezidenti İbrahim Eqal İsrail baş naziri İshaq Rabinə məktub yazaraq ölkələr arasında diplomatik əlaqələrin qurulmasını istəmişdir. Eqal məktubunda regionda islamçılığa qarşı birgə mübarizə aparmağı istədiyini bildirmişdir.

2001-ci ilin fevralında Somalilend hökuməti İsraillə ticarət əlaqələri qurmaq istəmişdir. Həmin dövrdə bəzi israilli biznesmenlər Somalilendin paytaxtı Hargeisaya gəlmişlər. Lakin həmin dövrdəki Somalilend prezidenti Dahir Riyale Kahin ərəb ölkələri ilə münasibətləri korlamamaq üçün İsrailə yaxınlaşmaqdan çəkinmişdir.

2020-ci ilin avqustunda Somalilend İsrail ilə BƏƏ arasında münasibətlərin normallaşdırılması müqaviləsini dəstəkləmişdir. İsrail 2022-ci ildə Somalilenddə SSRİ tərəfindən tikilmiş eniş meydançalarını təftiş etmək üçün komandalar göndərmişdir.

## İsrailin Somalilendi tanıması
26 dekabr 2025-ci ildə İsrail Somalilendin müstəqilliyini tanıyan ilk BMT üzvü dövlət olmuşdur. Ölkələr arasında qarşılıqlı bəyannamə imzalanmışdır. Somalilend İsrailə bu addımına görə təşəkkür etmişdir. İsrail baş naziri Benyamin Netanyahu Somalilend prezidenti Abdirahman Mohamed Abdullahini İsrailə rəsmi səfər etməyi təklif etmişdir.

### Reaksiyalar
İsrailin Somalilendi müstəqil və suveren ölkə kimi tanıması Somali, Cənubi Sudan, Cibuti, Fələstin, Küveyt, Səudiyyə Ərəbistan və Türkiyənin xarici işlər nazirlikləri tərəfindən tənqid olunmuşdur. Çinin Somalidəki səfiri İsrailin Somalilendin müstəqilliyini tanımasını tənqid etmiş və Somalinin ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini açıqlamışdır. Tayvan isə İsrailin bu addımı xoş qarşılamışdır. İsrailin Somalilandın müstəqil və suveren ölkə kimi tanınması Azərbaycanın xarici işlər nazirliyi tərəfindən də tənqid olunub, lakin İsrailin özünün adını çəkməkdən yayınıb.

## İstinadlar
Şarl Kamuen

**Şarl Kamuen** ( [ʃaʁl kamwɛ̃]; ) — Fovizmlə əlaqələndirilən fransız ekspressionist mənzərə rəssamı.

## Tarix

Fransanın Marsel şəhərində anadan olan Kamuen, Parisdəki École des Beaux-Arts-da Qüstav Moronun sinfində Anri Matiss ilə tanış oldu. Matiss və dostları (o cümlədən Kamuen, Anri Mangen, Alber Marke, Jorj Ruo, Andre Deren və Moris de Vlamink) vəhşi, ekspressionist rəng istifadəsinə görə Fouvları ("vəhşi heyvanlar" mənasını verən) adlandıran orijinal rəssamlar qrupunu yaratdılar. Kamuen həmişə Matissə yaxın idi. O, Parisdəki Pompidu Muzeyinin daimi kolleksiyasında olan Matissin portretini çəkdi.

Şarl Kamuenin əsərləri Fransada geniş şəkildə nümayiş etdirilib və Jorj Pompidu Mərkəzindən əlavə Paris Müasir İncəsənət Muzeyi və bir çox Fransa regional muzeyləri kimi böyük kolleksiyalardadır. 1955-ci ildə Menton Biennalesində Respublika Prezidentinin mükafatına layiq görüldü. 20 may 1965-ci ildə Parisdə vəfat etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Charles Camoin Bio – Findlay Galleries 
* Camoin's Cats
* Charles Camoin on ArtNet
Cek Kevorkyan

**Murad Ceykob "Cek" Kevorkyan** (; ; ) — ermənimənşəli ABŞ patoloq-anatom həkimi, qan köçürməsi sahəsində tədqiqatçı və evtanaziyanın populyarlaşdırıcısı.

O, sağalmaz xəstənin həkim yardımı ilə intihar etmək hüququnu açıq şəkildə müdafiə etmişdir. Bu, onun sitatında öz əksini tapmışdır: "Ölüm cinayət deyil". Kevorkyan ən azı 130 xəstəyə evtanaziya etməkdə kömək etdiyini bildirmişdir. 1999-cu ildə qətlə görə məhkum olunmuş və kütləvi informasiya vasitələrində tez-tez "Doktor Cek", "Ölüm doktoru", "İntihar doktoru" ləqəbləri ilə təsvir olunmuşdur.

## Erkən illəri

Kevorkyan 26 may 1928-ci ildə Miçiqan ştatının Pontiak şəhərində indiki Türkiyə ərazisindən olan erməni mühacirlər ailəsində anadan olmuşdur. Atası Levon (1887–1960) Ərzurum yaxınlığındakı Pasinler kəndində, anası Sateniq (1900–1968) isə Sivas yaxınlığındakı Qovdun kəndində doğulmuşdur. Atası Osmanlı imperiyasınl 1912-ci ildə tərk etmişdir. O, Pontiaka çatmış və avtomobil tökmə zavodunda işə düzəlmişdir. Sateniq 1915-ci ildə Erməni soyqırımından qaçaraq Parisdə qohumlarının yanına sığınmış və nəhayət, qardaşı ilə Pontiakda birləşmişdir. Levon və Sateniq şəhərlərinin erməni icmasında tanış olmuş, evlənmişdir. 1926-cı ildə cütlüyün Marqaret adlı qızı, sonra Murad və üçüncü, sonuncu övlad Flora anadan olmuşdur.

Kevorkyan uşaq ikən valideynləri onu həftəlik kilsəyə aparırdılar. O, "hər şeyi bilən tanrının Erməni soyqırımının qarşısını ala biləcəyinə inanmadığı" üçün tanrının varlığına şübhə etməyə başlamışdır. 12 yaşına çatdıqda kilsəyə getməyi dayandırmışdır. Kevorkyan uşaqlıqda alman, rus, yunan və yapon dillərini öyrənmişdir. Buna görə də tez-tez həmyaşıdlarından təcrid olunmuşdur. Kevorkyan 1945-ci ildə 17 yaşında Pontiak Mərkəzi Orta Məktəbini fərqlənmə ilə bitirmişdir. 1952-ci ildə Miçiqan Universitetinin Ann-Arbor tibb məktəbini bitirmişdir.

Kevorkyan anatomik və kliniki patologiya üzrə ordinatura keçmiş və müəyyən müddət qan köçürməsi sahəsində tədqiqatlarla məşğul olmuşdur.

## İstinadlar
Fanil Sarvarov

**Fanil Fanisoviç Sarvarov** (, ) — Rusiya hərbi qulluqçusu, general-leytenant. 22 dekabr 2025-ci ildə minaya qoyulmuş avtomobilin partlaması nəticəsində həlak olmuşdur.

## Həyatı

11 mart 1969-cu ildə Perm vilayətinin Qremyaçinsk şəhərində anadan olmuşdur. 1990-cı ildə Kazan Ali Hərbi Komandanlıq Məktəbini bitirmişdir. 1999-cu ildə Sovet İttifaqı Marşalı R. Y. Malinovski adına Zirehli Qoşunlar Hərbi Akademiyasını bitirmişdir. 2008-ci ildə Rusiya Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının Hərbi Akademiyasını bitirmişdir.

1992–2003-cü illər arasında 6 il ərzində osetin-inquş münaqişəsində və Birinci Çeçenistan müharibəsində iştirak etmişdir. 503-cü qvardiya motoatıcı alayında xidmət keçmiş və hələ o dövrdə tabeliyində olanların döyüş hazırlığı ilə daha çox məşğul olmuşdur. 2015–2016-cı illərdə Suriyadakı hərbi əməliyyatlarda iştirak etmişdir. 2016-cı ildən RF Silahlı Qüvvələrinin Əməliyyat Hazırlığı İdarəsinin rəisi təyin olunmuşdur. 22 fevral 2018-ci ildə RF prezidentinin fərmanı ilə Sarvarova general-mayor rütbəsi verilmişdir.

RF Baş Qərargahının Əməliyyat Hazırlığı İdarəsinin rəisi vəzifəsində xidmət etmişdir. Ukraynadakı müharibə üçün Rusiya qüvvələrinin döyüş hazırlığını və döyüş qabiliyyətini nəzarətdə saxlamışdır.

22 dekabr 2025-ci ildə saat 6:55-də generala məxsus "Kia Sorento" markalı avtomobil Moskva şəhərinin Orexovo-Borisovo Yujnoye rayonunda Yasenevaya küçəsi, ev 12, korpus 5 yaxınlığındakı QSK № 66 avtodayanacaqda partladılmışdır.

RF İstintaq Komitəsinin məlumatına görə, Sarvarov çoxsaylı qəlpə yaralarından və üz sümüklərinin qapalı sınıqlarından həlak olmuşdur. İstintaqın əsas versiyası Ukrayna xüsusi xidmət orqanlarının əməlidir. Terror aktı maddəsi ilə cinayət işi başlanmışdır.

## İstinadlar
Luka Kambyazo

**Luka Kambiazo** (; həmçinin **Luka Kambiazi** () və **Luka Kancaco** (, Liquriya dilində soyadı **Cangiaxo** [kaŋˈdʒaːʒu]) kimi tanınır; ) — italyan rəssamı və nəqqaş, 16-cı əsrdə Genuyada aparıcı rəssam. O, Genuya kilsələrinin və saraylarının çoxsaylı dekorasiyaları ilə yerli tarixi freska rəsmi ənənəsini quran Genuya məktəbinin banisi hesab olunur. O, bir sıra poetik gecə səhnələri yaratmışdır. O, bəzən fiqurları həndəsi (hətta kubik) formalara endirən məhsuldar nəqqaş idi. O, "Luçetto da Genova" kimi tanınırdı.

## Həyatı

Kambiazo o vaxtlar Genuya Respublikasının bir hissəsi olan Monelia şəhərində Covanni Kambiazo adlı bir rəssamın ailəsində anadan olub.

Kambiazo vaxtından əvvəl yetkinləşmişdi və on beş yaşında atası ilə birlikdə Genuyadakı bir evin fasadına Ovidin "Metamorfoza" əsərindən bəzi süjetlər çəkmişdi. 1544-cü ildə, on yeddi yaşında, o, indi Prefettura adlanan Palazzo Dorianın bəzədilməsində iştirak etmiş, bəlkə də atasının nəslinin rəssamı Marcantonio Calvi ilə birlikdə işləmişdir. O, Covanni Battista Kastello ilə əməkdaşlıq edərək San Matteo kilsəsinin tağlarının bəzədilməsində kömək etmişdir. Onun San Bartolomeo degli Armeni üçün çəkdiyi "Dirilmə" və "Transfiqurasiya" qurbangahları təxminən 1560-cı ilə aiddir. 1563-cü ildə o, Montalto Liquredə San Covanni Battista üçün "Dirilmə" əsərini çəkmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Cambiaso exhibition at the Blanton Museum 
* CAA review of the exhibition at the Blanton Mustem
* Cambiaso exhibition at the Palazzo Ducale in Genoa
* 
* ''Genoa : drawings and prints, 1530-1800'', fully digitized text from The Metropolitan Museum of Art libraries (see index)
* Scholarly articles about the Circle of Luca Cambiaso both in web and PDF @ the Spanish Old Masters Gallery
Trueno

**Trueno** (doğum adı: **Mateo Palasios Korassina**; ) — Argentina repçisi; müğənni və bəstəkar. O, həmyerlisi Bizarrap ilə qoşulub yaratdığı "*BZRP Freestyle Sessions # 6*" sərbəst deyişməsi ilə ad çıxarıb. Bu əsər "YouTube"da 250 milyonu keçən baxış sayı ilə sərbəst deyişmə janrında izlənmə rekordu qırıb.

## Erkən illəri
2002-ci ilin mart ayının 25-də Buenos-Ayresin La Boka məhəlləsində doğulub. Uşaqlıqdan könlünü rep musiqisinə verib, amerikalı rep ustalarından Tupak Şakur, Dr. Dre və Snup Doqqun sənətindən feyziyab olub. Atası sərbəst deyişmə meydanlarının tanınmış siması, Uruqvay repçisi MC Peliqrodur. İlk vaxtlar top arxasınca qaçmaq istəsə də, sonralar atasının yolunu tutaraq deyişmə sənətinə üz tutub. Ata tərəfdən babası Yamandu Palasios Uruqvayın el havalarının mahir bilicisi, müğənni-bəstəkarı və gitaraçısı olub. Alfredo Sitarrosa, Xoakin Sabina və Juan Manuel Serrat kimi sənət adamları ilə eyni səhnəni bölüşüb.

## Şəxsi həyatı
Futbola olan həvəsini həmişə büruzə verib. O, Argentinanın ən tanınmış idman klublarından biri və yaşadığı məhəllənin başlıca komandası olan "Boka Xuniors"a azarkeşlik edir. "*Ñeri*" adlı mahnısının görüntülərini də klubun oyunlarını keçirdiyi La Bombonera stadionunda çəkdirib.

## Diskoqrafiya
**Studiya albomları**
* *Atrevido* (2020)
* *Bien o Mal* (2022)
* *El Último Baile* (2024)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Populyar psixologiya

**Populyar psixologiya** — elmi psixologiya ilə əlaqəsi olduğunu iddia edən və geniş ictimaiyyət arasında yayılmış sistemlər və praktikalar məcmusu.

İngilisdilli elmi ədəbiyyatda populyar psixologiya tez-tez qısaldılmış formada pop-psixologiya () adlandırılır. Rusdilli müəlliflər isə populyar psixologiya ilə pop-psixologiya arasında fərq qoyurlar: populyar psixologiyanın məqsədi elmi tədqiqatlar nəticəsində əldə edilmiş, peşəkar azlıq üçün nəzərdə tutulmuş bilikləri qeyri-peşəkar çoxluq üçün anlaşılan dilə çevirməkdir. Pop-psixologiya isə daha çox kommersiya xarakteri daşıyır və bir çox peşəkar psixoloqlar arasında populyar psixologiyaya qarşı mənfi münasibətin formalaşmasına səbəb olur.

Pop-psixologiya psixologiya elminin populyarlaşdırılmasından (elmi psixologiyanın nəticələrinin sadə və düzgün izahından) fərqlənir. Pop-psixologiyanın əsas fərqləndirici xüsusiyyətləri bunlardan ibarətdir:
*Geniş auditoriya üçün asan və sadə dilin istifadəsi;
*Nəzəriyyələrin yoxlanılmasının (empirik təsdiqin) və tənqidi yanaşmanın olmaması;
*Tətbiq sahəsinin demək olar ki, məhdudiyyətsiz olması;
*Əsasən müəllifin şəxsi həyat təcrübəsinə və bəzən elmi məlumatların sadələşdirilmiş şərhinə əsaslanması;
*Psixoloji problemlərə dair hazır və birmənalı "reseptlər" təqdim etməsi;
*Elmi və qeyri-elmi biliklər arasında sərhədin olmaması (məsələn, elmi psixoloji anlayışların karma, aura və oxşar anlayışlarla qarışdırılması).

Pop-psixologiyada elmi məlumatların sadələşdirilmiş təqdimatı çox vaxt ilkin informasiyanın təhrifinə səbəb olur. Buna qarşılıq olaraq, populyar psixologiya akademik psixologiyanın inkişafına töhfə verir.

Rusiyada müxtəlif dövrlərdə geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulmuş və pop-psixologiyadan diqqəti yayındırmağı hədəfləyən populyar psixologiya jurnallarının nəşrinə başlanmışdır. Lakin bu cür layihələrin demək olar ki, hamısı müvəffəqiyyətsizliklə nəticələnmişdir. Hal-hazırda populyar psixologiya janrı əsasən müxtəlif internet resurslarında yayılmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı
* 
* 
* Jastrow, J. 1900. *Fact and Fable in Psychology*. Houghton, Mifflin and Company. The Riverside Press, Cambridge. https://archive.org/details/factandfableinp00jastgoog
* 
* Scripture, E. W. *Thinking, Feeling, Doing*. The Chautauqua Century Press, 1895. https://archive.org/details/thinkfeelingdoin00scririch

## Xarici keçidlər

* American Psychological Association website devoted to applied psychology
* Психологос: Энциклопедия практической психологии. Статья «Популярная психология» 
* Статьи по психологии. Психология отношений
Dioclea

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
İriyarpaqlı brunnera

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.

## Arealı
İriyarpaqlı brunneranın vətəni Qafqazdır.

## Botaniki xarakteristikası
Sallaq budaqlı, düzgövdəli çoxillik bitkidir. Bitkinin çiçəkləri süpürgəçiçək qrupuna toplanmışdır. Gülləri yaddaşçiçəyinin güllərinə oxşardır. Gülçülükdə 1825-ci ildən istifadə edilir. 

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Köpəkdilikimilər

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki yarımfəsiləsi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Denis Kalvart

**Denis Kalvart** ( [ˈdɛnɪs ˈkɑlvaːrt]; ) — Antverpendə anadan olmuş flamand rəssamı. Ömrünün çox hissəsini İtaliyada keçirmiş və orada **Dionisio Fiamminqo** (italyanca: [di.oˈniːzjo fjamˈmiŋɡo, djoˈ-]) və ya sadəcə **II Fiamminqo** ("the Fleming") kimi tanınırdı. Kalvart memarlıq, anatomiya və tarixi dərindən öyrənən bir şəxs idi. Əsərləri inkişaf etmiş kompozisiya və rəngkarlıqları ilə xarakterizə olunur.

Kalvart rəsmləri və kiçik mis rəsmləri ilə məşhurdur.

Ən məşhur əsərlərindən bəzilərinə "Məsihin dirilməsi" və "Səhrada Vəftizçi Müqəddəs Yəhya" əsərlərinin təcəssümü daxildir.

## Bioqrafiyası
Doğulduğu şəhərdə (Antverpen "Rəssamlar Qeydi" və ya "Liggeren" (1556–57), adının Caluwaert kimi verilməsi) bir müddət mənzərə rəssamlığı üzrə təhsil aldıqdan sonra əvvəlcə Kristian van Kvekbornun rəhbərliyi altında təhsil almışdır. Daha sonra Bolonyaya gedib və orada Prospero Fontananın rəhbərliyi altında şagirdlik etmişdir. Onun rəsmləri Flamand sənətinin manyerizm üslubunu mənimsəmiş və bir italyan rəssamının əsəri kimi görünürdü. 1572-ci ildə Romaya köçmüş, orada Vatikanın papa sarayı üçün Lorenzo Sabbatiniyə əsərlərində kömək etmiş və vaxtının çox hissəsini Rafael Santinin əsərlərini köçürməyə və öyrənməyə həsr etmişdir.

Bolonyaya qayıtmış və bir studiya qurmuşdur. O, müəllimi Laviniya Fontananın qızını və tezliklə Annibale Karraççinin nümunəsini izləyərək Romada görkəmli sifarişlər almış Qvido Reni, Covanni Battista Bertusio, Françesko Albani və Domenikino da daxil olmaqla bir sıra görkəmli gənc şagirdləri şagird kimi qəbul etmişdir. Vinçenzo Qotti, Françesko Cessi və Cakomo Semenza da Qvido Reninin studiyasına qoşulmazdan əvvəl onun studiyasında çalışıblar. Vinçenzo Spisanelli və Qabriello Ferrantini də Kalvartın yanında çalışıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Denys Calvaert On-Line. ArtCyclopedia.
Cill

**Cill** — qadın adı.

* Cill Severi — Birləşmiş Ştatları təmsil edən sinxron üzgüçü.
* Cill Saddat — Birləşmiş Ştatları təmsil edən sinxron üzgüçü.
* Cill Bayden – ABŞ-nin 46-cı prezidenti Co Baydenin həyat yoldaşı.

## Həmçinin bax
* Cill (personaj) — "Kim Possibl" serialının düşmən personajlarından biridir.

## İstinadlar
Co

**Co** — ad.

* Co-Kis
* Co Erridi
* Co Farb Ernandes
* Co Nq
* Co Radner
* Co Sae-Hyu
* Co Van Şin

## Həmçinin bax
* .co — Kolumbiyanın internet kodu.

## İstinadlar
Cin (dəqiqləşdirmə)

* **[[Cin]]** — İbrahimi dinlərdə, müasir və ya qədim dinlərdə və inanclarda mövcud olan ruhani, mifaloji varlıqlar.  
* Cin Anderson
* Cin Riççi
Cahan Əzimova

**Əzimova Cahan Həsən qızı** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949).

## Həyatı
1948–1955-ci illərdə Kürd kəndindəki "Şərq" kolxozunda tütünçülük üzrə manqabaşçısı işləmişdir.

1949-cu ildə "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Təzəgül Çaldəlləyova

**Təzəgül Mesropovna Çaldəlləyova** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949).

## Həyatı
Nic kəndindəki Lenin adına kolxozda tütünçülük sahəsində çalışmışdır. 1935–1965-ci illərdə manqabaşçısı olmuşdur. Tütün becərilməsi və istehsalında qazandığı yüksək göstəricilərə görə 1949-cu ildə "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı" adını almışdır.

## İstinadlar
Zakir Əhmədov (əmək qəhrəmanı)

**Əhmədov Zakir Bəkir oğlu** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949).

## Həyatı
1948 ildə Mamaylı kəndinin əsas təsərrüfat sahəsi olan çəltikçilik sahəsində yüksək əmək uğurları qazanmışdır. 1950–1951-ci illərdə Hacıalılı kənd sovetinin sədri işləmiş, V. V. Kuybışev, Əli Bayramov, M. Ə. Əzizbəyov adına kolxozlarda aqronom və briqadir vəzifələrində çalışmışdır.

1949-cu ildə "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı" adını almışdır.

Hacallı kənd XDS İK-nin sədri (1950–71) işləmiş, 1972-ci ildən Hacallı barama qəbulu məntəqəsində çalışmışdır.

## İstinadlar
Rəsul Qəhrəmanov

**Rəsul Rüstəm oğlu Qəhrəmanov** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949).

## Həyatı
1949-cu ildə çəltikçilik sahəsində yüksək əmək göstəricilərinə görə Bayramkoxalı kəndinin çəltikçisi "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Badam Muradxanova

**Muradxanova Badam Qədir qızı** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1950).

## Həyatı
1946–1973-cü illərdə Əli Bayramov adına kolxozda sıravi kolxozçu, daha sonra manqabaşçısı işləmişdir. Tütünçülük sahəsində yüksək əmək nailiyyətləri qazandığına görə 1950-ci ildə ona "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı" adı verilmişdir.

## İstinadlar
Pakizə Məmmədova

**Məmmədova Pakizə Qurban qızı** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1950).

## Həyatı
1938-1967-ci illərdə Böyük Əmili kəndindəki Əli Bayramov adına kolxozun manqabaşçısı işləmiş, tütünçülük sahəsində yüksək əmək göstəricilərinə nail olmuş və 1950-ci ildə "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı” adına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
Bənövşə Rəsulova

**Rəsulova Bənövşə Qədir qızı** () — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1950). 

## Həyatı
Mamaylı kəndindəki M. Ə. Əzizbəyov adına kolxozda tütünçü kimi çalışmış, manqabaşçısı olmuşdur. 1950-ci ildə "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı" adını almışdır.
 
1951-ci ildə Hacallı seçki dairəsindən Azərbaycan SSR Ali Sovetinin III çağırış deputatı seçilmişdir.

## İstinadlar
Campylorhynchus fasciatus

**Campylorhynchus fasciatus** (*Zolaqlı şivrik*) — "Birəbittənlər" (Troglodytidae) fəsiləsinə aid olan bir quş növü. Ekvador və Peruda rast gəlinir.

## Taksonomiya və sistematika

"Campylorhynchus fasciatus"un iki yarımnövü var: nominat yarımnöv olan "*Campylorhynchus fasciatus fasciatus*" və "*C. f. pallescens*".

## Təsvir

"Campylorhynchus fasciatus" təxminən 19 sm uzunluğundadır; bir dişi fərdin çəkisi 24,9 qramdır. Nominat yarımnövün həm erkək, həm də dişi fərdlərinin başının üstü boz, göz üstü xətti bozumsu, çiyinləri, beli və sağrısı tünd boz rəngdədir. Çiyinlərində ağ ləkələr, sağrısında isə ağ zolaqlar var. Quyruğu ağ-qara-qəhvəyi zolaqlıdır. Çənəsi ağ rəngdədir və tünd zolaqlarla örtülüdür. Sinəsi və qarnı ağ rəngdədir və tünd boz ləkələrlə örtülüdür, yan tərəfləri isə tünd boz zolaqlıdır. "C. f. pallescens" yarımnövü daha solğun rəngdədir və alt tərəfindəki işarələr daha az müəyyəndir. Cavan fərdlərin də alt tərəfindəki işarələr daha az müəyyəndir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pomarea whitneyi

**Pomarea whitneyi** (*Fatu-Hiva monarxı*) — "Monarchidae" fəsiləsinə aid olan böyük milçəkqapan növü. Bu növ Fransız Polineziyasının Markiz adalarından olan Fatu-Hiva adasına endemikdir. Təbii sıx meşələrdə, dəniz səviyyəsindən 2300 fut yüksəklikdə yaşayır. Yetkin fərdlərin rəngi parlaq bənövşəyi-qara olub, alınlarında xəzlə örtülü lələklər var və uzunluqları təxminən 7,5 düym (19 sm) çatır.

## Taksonomiya və sistematika

Binominal adı, ABŞ filantropu Harry Payne Whitney-in şərəfinə verilmişdir. Digər adları arasında "Fatu Hiva milçəkqapanı", "böyük milçəkqapan" və "böyük monarx" da daxildir.

## Status

"Pomarea whitneyi" "Kritik Təhlükədə" (Critically Endangered) statusuna aid edilmişdir. Son 21 ildə (üç nəsil) populyasiya 90%-dən çox azalıb. Hazırda populyasiyanın cəmi 17 fərddən ibarət olduğu təxmin edilir. Bu azalma əsasən qara siçovulların tətbiqi ilə əlaqədardır ki, onlar ilk dəfə 2000-ci ilin fevralında müşahidə edilmişdir və Fatu-Hiva monarxının azalması və yaxın məhv olması ilə güclü əlaqə göstərir. Populyasiyanın azalması həmçinin vəhşi pişiklərlə də bağlıdır. Son zamanlarda Fatu-Hivada yırtıcıların nəzarəti həyata keçirilmişdir, bu da ərazi itkilərinin 2007–2009-cu illərdə 60%-dən 2009–2011-ci illərdə 30%-ə qədər azalmasına səbəb olmuşdur.

2023-cü ilin iyul ayında "Polineziya Ornitologiya Cəmiyyəti" və "Auckland Zooparkı" növün məhv olmasının qarşısını almaq üçün birgə proqram elan etdi. Yumurtalar inkubasiya və çıxma üçün toplanacaq, balalar isə yırtıcılardan qorunan aviariada böyüdüləcək.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* BirdLife Species Factsheet
Cüzeppe Kades

**Cüzeppe Kades** (; ) — italyan heykəltəraş, rəssam və qravüraçı.

## Bioqrafiyası

Kades Romada anadan olub. O, Mançini və Domeniko Korvinin rəhbərliyi altında San Luka Akademiyasında təhsil almış və 1765-ci ildə "Tobiasın görmə qabiliyyətini bərpa etməsi" rəsmi ilə mükafat qazanmışdır.

1766-cı ildə ustası ilə mübahisə etdikdən sonra Florensiyaya səfər etmişdir. İki il sonra Turindəki San Benedetto kilsəsi üçün bir qurbangah, 1771-ci ildə isə Santi Apostoli kilsəsi üçün başqa bir qurbangah hazırlamışdır. O, həmçinin "Palazzo Chigi"-ni Tassodan freskalar, mənzərələr və səhnələrlə bəzəmişdir. O, iki qravür qoyub getmişdir: "Kiçik uşaqlara xeyir-dua verən Məsih" və "Leonardo da Vinçinin ölümü".

Kadesin ilk sifarişləri Barokko klassik rəssamı Karlo Marattadan təsirlənmişdir. 1770-ci illərin ortalarında Kades İsveçrə rəssamı Yohan Henri Fyusli ilə tanış olmuş və Şimali İtaliyanı gəzmişdir və onun əsərlərində Manyerist və İntibah dövrünün təsirləri də özünü göstərməyə başlamışdır.

O, 1786-cı ildə yenidən Romada San Luka Akademiyasına qatıldı. Ömrünün sonlarında Rusiya çariçası II Yekaterina ondan bir sənət əsəri sifariş etdi. O, Romada vəfat etdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Heliodoxa rubinoides

**Heliodoxa rubinoides** (*Qəhvəyi sinəli brilyant*) — Kolibrilər fəsiləsinə aid olan bir quş növü. Əsas vətəni Cənubi Amerikadır, Boliviya, Kolumbiya, Ekvador və Peruda rast gəlinir.

Digər ümumi adları ingiliscə "lilac-throated brilliant" (yasəmən boğazlı brilyant), ispanca isə "brillante pechigamuza", "colibrí de vientre ocre" və "diamante pechigamuza" kimi adlandırılır.

## Taksonomiya

"Heliodoxa rubinoides", kolibrilər fəsiləsi olan "Trochilidae"yə aiddir. Üç yarımnövü var:
*"*Heliodoxa rubinoides aequatorialis*" – Kolumbiya və Ekvador (And dağlarının qərb yamacı).
*"*Heliodoxa rubinoides cervinigularis*" – Ekvador və Peru (And dağlarının şərq yamacı).
*"*Heliodoxa rubinoides rubinoides*" – Kolumbiya (mərkəzi və şərq And dağları).

## Təsvir

Quşun üst hissəsi yaşıl, alt hissəsi isə parlaq mis rəngindədir. Qəhvəyi, yaşıl və mis rəngli ləkələrə malikdir. Dimdiyi uzun və bir qədər əyridir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qara Meza Tədqiqat Mərkəzi

**Qara Meza Tədqiqat Mərkəzi** () və ya sadəcə **Qara Meza** — "*[[Half-Life]]*" videooyununun və onun əlavələrinin, eləcə də remeyki olan "*[[Black Mesa (videooyun)|Black Mesa]]*" oyununun əsas hadisə məkanı kimi çıxış edən uydurma yeraltı laboratoriya kompleksi. Bu həmçinin, "*[[Half-Life (oyun seriyası)|Half-Life]]*" kainatının, o cümlədən "*[[Portal (oyun seriyası)|Portal]]*" seriyasının bir hissəsidir. Kompleks ABŞ-nin Nyu-Meksiko ştatının səhralıq ərazisində, Soyuq müharibə dövrünə aid keçmiş raket sınaq poliqonunun yerində yerləşir və "*Half-Life*" seriyasının baş qəhrəmanı, nəzəri fizika üzrə alim Qordon Frimanın keçmiş iş yeri kimi təqdim olunur. Qara Meza eyni zamanda "Aperture Science" şirkətinin rəqibi hesab edilir. Rəsmi olaraq, hərbi-sənaye tədqiqatları ilə məşğul olduğu bildirilir, lakin obyektin teleportasiya sahəsində apardığı gizli eksperimentlər Zen adlı yadplanetli dünya ilə təmasın yaranmasına səbəb olmuş, alimlər bu dünyanın həyat formalarını və materiallarını məxfi şəkildə tədqiq etmişlər. Zendən gətirilmiş materiallar üzərində aparılan antimassa spektrometri təcrübəsi rezonans kaskadına yol açmış, bununla da yadplanetlilərin Yer planetinə hücum etməsinə şərait yaratmış və oyunlar silsiləsinin hadisələrinin əsas katalizatoruna çevrilmişdir.

## Yaradılması

Seriyanın ssenari müəllifi Mark Leydlou ilkin mərhələdə Qara Meza üçün bir sıra potensial adlar nəzərdən keçirmiş, o cümlədən "Blek But Raket Bazası", "Diablo Düzənlikləri" və "Diablo Meza" variantlarını müzakirə etmişdir. "*[[Half-Life 2: Raising the Bar]]*" kitabında o, yekun seçim olaraq "Qara Mexa Tədqiqat Mərkəzi" adını seçməsindən məmnunluğunu ifadə etmiş və bunun "Blek But" variantından daha uyğun olduğunu bildirmişdir. Qara Mezanın elmi və qorxu elementləri qismən "*[[Kənar hüdudlar (teleserial, 1963)|Kənar hüdudlar]]*" teleserialının "*Sərhəd diyarı*" adlı epizodundan ilhamlanmışdır. Həmin epizod maqnit sahələrini manipulyasiya edərək dördüncü ölçüyə daxil olmağa çalışan alimlər qrupuna həsr olunmuşdur.

Oyunçunu Qara Meza obyekti ilə tanış edən monorels səhnəsi ilkin olaraq texniki nümayiş məqsədi daşıyırdı. Leydlou qeyd etmişdir ki, proqramçı tərəfindən "func_tracktrain" adlı yeni oyun obyektinin — qatarların müxtəlif relslərə ayrılmasına, dönməsinə və geri qayıtmasına imkan verən mexanizmin tətbiqindən sonra bu nəqliyyat vasitəsini oyunun hekayəsinə daxil etmək qərarına gəlmişdir. Monorels marşrutu yükləmə ekranları olmadan altı ayrı xəritə faylından ibarətdir. Ardıcıl səviyyə keçidi təəssüratı yaratmaq üçün keçid zonaları kimi dəhlizlər əlavə edilmişdir.

Sınaq kamerasında baş verən fəlakət səhnələri tərtibatçılar Con Qatri və Kelli Beyli tərəfindən cəmi bir həftəsonu ərzində hazırlanmışdır. Onlar 48 saat fasiləsiz işləmiş, bu səhnəni yaratmış və nəticə etibarilə növbəti bazar ertəsi ofisdə çalışan hər kəsi gördükləri və oynadıqları zaman heyran etmişdilər.

## İstinadlar
Elşən Həsənli

**Elşən Nazim oğlu Həsənli** () — Kürdəmir Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü.

## Həyatı
10 avqust 1986-cı ildə Yevlax şəhərində anadan olub. 2006-cı ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının "İnzibati idarəetmə" ixtisası üzrə bakalavriatura səviyyəsini, 2019-cu ildə isə Dövlət İdarəçilik Akademiyasının "Davamlı inkişafın planlaşdırılması" üzrə magistratura səviyyəsini bitirib.

2012–2014-cü illərdə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı aparatında baş məsləhətçi vəzifəsində çalışıb. 2014–2022-ci illərdə qurumun aparatında Sosial-iqtisadi inkişafın təhlili və proqnozlaşdırılması şöbəsinin müdiri olub.

2022-ci ilin dekabr ayında Sabunçu Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini, 2025-ci ilin aprel ayında isə I müavini vəzifəsinə təyin edilib.

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

Ailəlidir, 2 övladı var.

## İstinadlar
Aftandil

**Aftandil** — azərbaycanlı kişi adı.

* Aftandil İsrafilov — qarmon ifaçısı, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1998).
* Aftandil Hacıyev — Azərbaycan futbolçusu.
* Aftandil Ələkbərzadə
* Aftandil Babayev — Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankın sədrinin müavini.
Ankara Musiqi və Gözəl Sənətlər Universiteti

**Ankara Musiqi və Gözəl Sənətlər Universiteti** () —Türkiyənin Ankara şəhərində yerləşən dövlət universiteti. Universitet 1 iyul 2017-ci ildə təsis edilmişdir. O, xüsusi olaraq incəsənət və musiqi təhsili üzrə ixtisaslaşaraq tədris fəaliyyətini 4 fakültə, 1 institut və 1 peşə məktəbi vasitəsilə həyata keçirir. Universitet musiqiyə tam tematik yönümlü olan Türkiyənin ilk ali təhsil müəssisəsi olması ilə seçilir.

## Akademik bölümlər
Universitet gözəl sənətlər və musiqişünaslıq sahələrinə yönəlmiş müxtəlif bakalavr və magistr proqramları təklif edir.

### İnstitutlar

* Musiqi və Gözəl Sənətlər İnstitutu

### Fakültələr
Universitet aşağıdakı fakültələrdən ibarətdir:

* Musiqi Eemləri və texnologiyaları fakültəsi
* İfaçılıq sənətləri fakültəsi
* Musiqi və gözəl sənətlər təhsili fakültəsi
* İncəsənət və dizayn fakültəsi

### Peşə məktəbləri
Musiqi və Gözəl Sənətlər Peşə Məktəbi

## Akademik statistika
2021–2022 tədris ilində universitetdə 367 bakalavr, 163 magistr və 45 doktorant olmaqla ümumilikdə 575 tələbə təhsil alırdı. 2022-ci il etibarilə isə universitetdə 9 professor, 15 dosent, 31 doktor, 28 müəllim və 13 elmi işçi daxil olmaqla ümumilikdə 96 akademik heyət üzvü fəaliyyət göstərirdi.

## Kampusları
Universitet kampusu Çankaya rayonunun Oran məhəlləsində yerləşir. Kampusun qapalı sahəsi 23 600 m² (254 000 kv. fut), ümumi sahəsi isə 54 462 m² (586 220 kv. fut) təşkil edir.
Kampusa aşağıdakılar daxildir:

* Ümumi istifadə sahəsi 16 741 m² (180 200 kv. fut) olan qonaq evi.
* İki yeməkxana.
* 4 mərtəbəli kitabxana.
* Kafeteriya.

## İstinadlar
Amasya Universiteti

**Amasya Universiteti** () — Türkiyənin Amasya şəhərində yerləşən universitet. O, 17 mart 2006-cı ildə təsis edilmişdir.

## Tarixi
Amasya Universitetinin təməli 1974-cü ildə Təhsil Nazirliyi tərəfindən yaradılan Təhsil fakültəsi (1974–1975) ilə qoyulmuşdur. 1975-ci ildə nazirlik Amasya Peşə Məktəbini (1975–1976) təsis etmişdir.

1981-ci ildə Ali Təhsil Şurasının (YÖK) yaradılması ilə təhsil fakültəsi və Amasya Peşə Məktəbi Ondokuz Mayıs Universitetinə birləşdirilmişdir. Eyni ildə Ondokuz Mayıs Universiteti təhsil fakültəsinə bağlı olaraq "Təhsil Yüksək Məktəbi" yaradılmış, sonrakı illərdə isə Amasya Sağlamlıq Yüksək Məktəbi (1992–1993) və Merzifon Peşə Məktəbi (1991–1992) fəaliyyətə başlamışdır.

2021-ci il etibarilə universitetin tərkibində 8 fakültə, 8 peşə məktəbi, 3 institut və 1 yüksək məktəb mövcuddur.

## Akademik statistika
2021–2022 tədris ilində universitetdə 8 532 ön bakalavr, 6 482 bakalavr, 1 254 magistr və 31 doktorant olmaqla ümumilikdə 16 299 tələbə təhsil alırdı. 2022-ci il etibarilə universitetdə 48 professor, 94 dosent, 236 doktor, 200 müəllim və 127 elmi işçi daxil olmaqla ümumilikdə 705 akademik heyət üzvü fəaliyyət göstərirdi.

## Akademik bölmələr

### Fakültələr

* Təhsil fakültəsi
* Elm və ədəbiyyat fakültəsi
* Texnologiya fakültəsi
* Memarlıq fakültəsi
* Tibb fakültəsi (Samsun Ondokuz Mayıs Universiteti ilə əməkdaşlıq çərçivəsində)
* İqtisadiyyat və idarəetmə fakültəsi (hələ fəaliyyətdə deyil)

### İnstitutlar

* Elmi Elmlər İnstitutu
* Sosial Elmlər İnstitutu

### Peşə Məktəbi

* Sağlamlıq Peşə Məktəbi

### Texniki Peşə Məktəbləri

* Texniki Peşə Məktəbi
* Amasya Texniki Peşə Məktəbi
* Merzifon Texniki Peşə Məktəbi
* Suluova Texniki Peşə Məktəbi
* Gümüşhacıköy Texniki Peşə Məktəbi
* Taşova Texniki Peşə Məktəbi

### Mərkəzi Tədqiqat Laboratoriyası
İpəkköy kampusunda universitetə bağlı olaraq fəaliyyət göstərir.

## Kitabxana
Bölmə, 1 mərkəzi kitabxana, 3 filial kitabxanası və 4 vahid kitabxanası ilə xidmət göstərir. Kitabxanaların xidmətləri və imkanları, əlillər də daxil olmaqla bütün istifadəçilərin ehtiyacları nəzərə alınaraq dizayn edilmişdir. Kitabxanaların fiziki quruluşu (kitabxananın girişi, daxili hərəkət yolları, masa və rəf aralıqları və s.) bu prinsiplərə uyğun olaraq hazırlanmışdır.

## İstinadlar
Oxu.az

**Oxu.Az** — Azərbaycan xəbər veb-saytı. 1 iyul 2013-cü ildən fəaliyyət göstərir. Saytın dünyada və ölkədə baş verən vacib və maraqlı xəbərləri təqdim edir.

## Fəaliyyəti
Sayt gündəlik yüzlərlə xəbər yayımlayır və 24/7 rejimində fəaliyyət göstərir. Məzmun yerli və beynəlxalq hadisələri əhatə edir, xüsusilə Azərbaycan, Türkiyə və Rusiya ilə bağlı xəbərlərə diqqət yetirilir. Auditoriya genişdir: gənclər üçün qısa videolar və infografikalar, peşəkarlar üçün dərin təhlillər mövcuddur

Sayt Azərbaycan media mühitində hökumətə yaxın media orqanları arasında yer alır.

Müstəqil AHREFS TOP portalının məlumatlarına görə, 2025-ci ilin nəticələrinə əsasən, sayt Azərbaycanın ən çox ziyarət edilən 10 saytı sırasına daxil olub və Azərbaycanın ən çox oxunan xəbər resursu olub.

Sayt Azərbaycanın ən böyük media ailəsinin — "Global Media Group" media holdinqinin tərkibində fəaliyyət göstərir.

Saytın baş redaktoru Ülvi Səfərovdur.

## Uğurları
Sayt 2022-ci ildən etibarən ISO 9001:2015 — Keyfiyyət İdarəetmə Sistemləri, ISO 14001:2015 — Ətraf Mühitin İdarə Edilməsi Sistemləri və ISO 45001:2018 beynəlxalq ISO standartları üzrə sertifikatlara malikdir.

* İctimai-siyasi saytlar kateqoriyasında 2021-ci ilin internet saytı
* Milli mətbuatın inkişafında göstərdikləri xidmətlərə görə Oxu. Az saytının baş redaktor müavini Ülviyyə Gülməmmədova "Əməkdar jurnalist" fəxri adına layiq görülüb.
* Azərbaycanda milli mətbuatın inkişafında xidmətlərinə görə Oxu. Az saytının baş redaktor müavini Ülviyyə Gülməmmədova "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib

## Hücumlar və bloklamalar
24 mart 2022-ci ildə Rusiyanın Rabitə, İnformasiya Texnologiyaları və Kütləvi İnformasiyalara Nəzarət Federal Xidməti (Roskomnadzor) Rusiya-Ukrayna müharibəsi ilə bağlı yayımlanan xəbərlərə görə "Oxu.Az" saytına Rusiyadan giriş məhdudlaşdırıb.

23 fevral 2025-ci ildə "Global Media Group"a daxil olan "Report.az", "Oxu.az", "Media.az", "Baku TV", "Caliber.az" və "Baku.ws" saytlarına genişmiqyaslı və hərtərəfli kiberhücum həyata keçirilib. Bu səbəbdən saytlarının fəaliyyətində müvəqqəti problemlər yaranıb.

## Xarici keçidlər
* 

## İstinadlar
Ağrı İbrahim Çeçen Universiteti

**Ağrı İbrahim Çeçen Universiteti** və ya əvvəlki adı ilə **Ağrı Dağı Universiteti** — Ağrı vilayətində, mərkəzi rayon kampusunda yerləşən universitet.

2017-ci ilin yanvar ayında universitetin rektoru vəzifəsinə Prof. Dr. Abdulhalik Karabulut Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən təyin edilmişdir. 2025-ci il aprelin 9-da, Prezident qərarına əsasən, Ağrı İbrahim Çeçen Universitetinin rektoru vəzifəsinə Prof. Dr. İlhami Gülçin təyin edilmişdir.

## Tarixi
Universitet əvvəllər Atatürk Universitetinə bağlı Ağrı Təhsil fakültəsi olsa da, 5662 saylı "Ali Təhsil Müəssisələrinin Təşkili Qanunu və Ali Təhsil Müəssisələrinin Müəllim Heyətinin Kadrları haqqında Qanun hökmündə fərmanlara əlavə cədvəllərdə dəyişiklik edilməsi barədə Qanun" əsasında Ağrı Dağı Universiteti adı ilə universitet səviyyəsinə yüksəldilmişdir və 2007-ci ildə Əhməd Necdət Sezər tərəfindən təsdiqlənmiş 17 yeni universitetdən biridir. Daha sonra universitetin və kampusun bütün infrastrukturunu həyata keçirən iş insanı İbrahim Çeçen ilə Təhsil Naziri Hüseyin Çəlik arasında imzalanmış protokol nəticəsində, universitetin adı Ağrı Dağı Universitetindən Ağrı İbrahim Çeçen Universiteti olaraq dəyişdirilmişdir.

Universitetə bağlı peşə məktəbi və digər akademik strukturlar üçün infrastruktur və yeniləmə işləri davam etdirilir. Xüsusilə bağlı rayonlarda yeni peşə məktəblərinin açılması qərara alınmış və tətbiqə başlanmışdır. Tək olan kampusun genişləndirilməsi və əhatəsinin artırılması istiqamətində işlər sürətlə davam edir. Kampusun yerləşdiyi yer olaraq Ağrı Şəkər Fabrikinin köhnə kampusu seçilmiş və tikinti işləri tamamlanmışdır.

## Akademik statistika
2021–2022 tədris ilində universitetdə 4 333 ön bakalavr, 8 290 bakalavr, 811 magistr və 36 doktorant olmaqla ümumilikdə 13 470 tələbə təhsil alırdı. 2022-ci il etibarilə universitetdə 35 professor, 70 dosent, 166 doktor müəllim, 143 müəllim və 109 elmi işçi olmaqla ümumilikdə 523 akademik heyət üzvü fəaliyyət göstərirdi.

## Akademik bölmələr

### Fakültələr

* Təhsil fakültəsi
* Elm və ədəbiyyat fakültəsi
* İqtisadiyyat və idarəetmə elmləri fakültəsi
* Əczaçılıq fakültəsi
* Patnos Sultan Alparslan təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
* İlahiyyat fakültəsi
* Tibb fakültəsi
* Sağlamlıq elmləri fakültəsi
* Tibb bacısı fakültəsi

### İnstitutlar

* Elm İnstitutu
* Sosial Elmlər İnstitutu

### Mərkəzlər

#### Tədqiqat Mərkəzləri

* Heyvandarlıq Tədqiqat, İnkişaf və Tətbiq Mərkəzi
* Kompüter və İnformasiya Texnologiyaları Tətbiq və Tədqiqat Mərkəzi
* Tarixi Əsərlər və Mədəni-Təbii Dəyərləri Tədqiqat və Tətbiq Mərkəzi
* Əhmədi Xan Elmi, Mədəniyyət və İncəsənət Tədqiqat Mərkəzi
* Mövlanə Xalidi Bağdadi Tətbiq və Tədqiqat Mərkəzi

### Peşə Məktəbləri

* Sağlamlıq Xidmətləri Peşə Məktəbi
* Doğubayazıt Əhməd-i Xan Peşə Məktəbi
* Eleşkirt Peşə Məktəbi
* Sivil Aviasiya Peşə Məktəbi

## Xarici əlaqələri
Universitet Qafqaz Universitetləri Birliyinin üzvüdür.

## İstinadlar
Ankara Hacı Bayram Vəli Universiteti

**Ankara Hacı Bayram Vəli Universiteti** — Türkiyənin Ankara şəhərində yerləşən dövlət universiteti. 18 may 2018-ci il tarixində Qazi Universitetindən ayrılaraq yaradılmışdır. Universitetin hazırkı rektoru 2 avqust 2023-cü il tarixindən etibarən professor doktor Naci Bostançıdır.

## Tarixi
Ankara Hacı Bayram Vəli Universiteti, qısa adıyla HBV, 18 may 2018-ci il tarixində Qazi Universitetindən ayrılaraq yaradılmış Türkiyədəki bir dövlət universitetidir. 7141 saylı qanuna əsasən Qazi Universitetindən ayrılan hüquq fakültəsi, iqtisadi və idarəetmə elmləri fakültəsi, ədəbiyyat fakültəsi kimi bəzi fakültələr yeni yaradılan Ankara Hacı Bayram Vəli Universitetinin tərkib hissəsinə çevrilmişdir.

## Kampusu
Ankara şəhərinin Beşevlər bölgəsində yerləşən kampusu şəhər mərkəzində olmaqla yanaşı, rektorluq kampusundan da təxminən 1500 metr məsafədədir. Metro, bələdiyyə və ictimai avtobuslar kimi ictimai nəqliyyat vasitələri ilə ora rahat şəkildə çatmaq mümkündür. Fakültədə 75 avtomobillik qapalı dayanacaq və təxminən 300 avtomobillik açıq dayanacaq mövcuddur. Bundan əlavə, 480 oturacaq yerinə malik qapalı idman zalı, açıq hava basketbol meydançası, daxilində sauna olan fitnes zalı, seminar, simpozium, panel və mərasimlərin keçirildiyi 100-cü İl Mədəniyyət Mərkəzi kimi obyektlər fəaliyyət göstərir.

Tərkibində hüquq fakültəsi, iqtisadi və idarəetmə elmləri fakültəsi və maliyyə elmləri fakültəsi olan Beşevlər kampusu Türkiyə siyasətində fəal rol oynayan bir çox tanınmış şəxsi məzun etmişdir. Cümhuriyyət Xalq Partiyasının keçmiş sədri Kamal Kılıçdaroğlu və Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının sədri Dövlət Baxçalı qeyd olunan iqtisadi və idarəetmə elmləri fakültəsinin məzunlarıdır.

## Fakültələr

* Ədəbiyyat fakültəsi
* Maliyyə elmləri fakültəsi
* Gözəl sənətlər fakültəsi
* Hüquq fakültəsi
* İqtisadi və idarəetmə elmləri fakültəsi
* İlahiyyat fakültəsi
* Kommunikasiya fakültəsi
* Polatlı təbiət və ədəbiyyat fakültəsi
* İncəsənət və dizayn fakültəsi
* Turizm fakültəsi

## Ali məktəblər (4 illik)

* Torpaq Qeydiyyatı və Kadastr Ali Məktəbi
* Xarici Dillər Ali Məktəbi

## Peşə məktəbləri (2 illik)

* Ədalət Peşə Ali Məktəbi
* Mətbəx Sənətləri Peşə Ali Məktəbi
* Polatlı Sosial Elmlər Peşə Ali Məktəbi
* Polatlı Texniki Elmlər Peşə Ali Məktəbi

## Jurnalları

* Gazi Universiteti iqtisadi və idarəetmə elmləri fakültəsi jurnalı
* İqtisadi yanaşma
* İctimai İdarəetmə Jurnalı
* Akademiya jurnalı
* Şərh Bülleteni
* İş və İnsan
* Safiyane
* Kayat jurnalı

## İstinadlar
Ankara Elm Universiteti

**Ankara Elm Universiteti** — Ankarada yerləşən vəqf universiteti. Universitet Türkiyə Məhsuldarlıq Vəqfi tərəfindən təsis edilmiş və 17 aprel 2020-ci il tarixli, 31102 saylı qanunla fəaliyyətə başlamışdır. Universitetdə tədris dili ingilis dilidir.

2021–2022 tədris ili üzrə universitetdə 651 bakalavr və 57 magistr tələbəsi olmaqla cəmi 708 tələbə təhsil alır. Akademik heyətdə 80 nəfər fəaliyyət göstərir. Rektor vəzifəsini professor doktor Yavuz Dəmir icra edir.

## Akademik bölmələr
Universitetin tərkibində dörd fakültə və bir peşə ali məktəbi yerləşir:

* İnsan və cəmiyyət elmləri fakültəsi
* Mühəndislik və memarlıq fakültəsi
* Gözəl sənətlər və dizayn fakültəsi
* Hüquq fakültəsi
* Peşə Ali Məktəbi

## İstinadlar
OSTİM Texniki Universiteti

**OSTİM Texniki Universiteti** — Türkiyənin Ankara şəhərində vəqf universiteti statusunda fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisəsi. Universitet, təsisçi OSTİM Vəqfi tərəfindən 7033 saylı Qanun çərçivəsində 1 iyul 2017-ci il tarixli qərarlarla yaradılmış və dövlət hüquqi şəxsliyinə malik olmuşdur.

Rektorluğa bağlı olaraq universitet iqtisadi və idarəetmə elmləri, mühəndislik, memarlıq və dizayn fakültələri ilə təşkil olunmuşdur. Bundan əlavə, Elm və Sosial Elmlər institutları, Peşə Ali Məktəbi və Xarici Dillər Ali Məktəbi akademik strukturu tamamlayır. Proqramlar türk və ingilis dillərində aparılır.

Universitet OSTİM Təşkilatlanmış Sənaye Bölgəsi ekosistemində yerləşir. Təhsil yanaşması sənaye yönümlü, tətbiqi, innovativ və sahibkarlıq xüsusiyyətlərinə malikdir. Universitet sənaye əməkdaşlığına əsaslanan öyrənmə və tədqiqat proseslərini həyata keçirir.

Təhsil modeli bakalavr və ön bakalavr səviyyəsində uzunmüddətli iş yeri təcrübəsini, həmçinin ümumi təhsil tətbiqlərini əhatə edir. Universitet ilk tələbələrini 2019–2020 akademik ilində qəbul etmiş və qısa müddətdə 8 mindən çox tələbə sayına çatmışdır. Əsas kampus Yeniməhəllə rayonunda, OSTİM-də yerləşir.

## Akademik bölmələr
OSTİM Texniki Universiteti tərkibində aşağıdakı akademik vahidlər fəaliyyət göstərir:

### Fakültələr

* Mühəndislik fakültəsi
* İqtisadi və idarəetmə elmləri fakültəsi
* Memarlıq və dizayn fakültəsi

### İnstitutlar

* Elmlər İnstitutu
* Sosial Elmlər İnstitutu

### Ali Məktəblər və şöbələr

* Peşə Ali Məktəbi
* Xarici Dillər Ali Məktəbi

## Rektorlar
Prof. Dr. Murat Yülek (2019–davam edir)

## Tələbə və akademik heyət
2024–2025 tədris ili üzrə universitetdə 8.270 tələbə təhsil alır. Akademik heyətin sayı 150-dən artıqdır.

2025–2026 payız dönəmi üzrə universitetdə 8.500-dən çox tələbə və 260-dan çox daimi akademik heyət fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar
Nəfs (film, 2011)

**Nəfs**** – 2011-ci ildə çəkilmiş, ssenarisi və rejissoru Laurent Bouhnik olan Fransa istehsalı erotik dram filmidir.

## Süjet
Şerburqda Sesil ilə tanış olduqdan sonra bir neçə insanın həyatı alt-üst olur. Sesil bu yaxınlarda atasını itirmiş 20 yaşlı bir qadındır. O, kədəri ilə başa çıxmaq üçün həm dostlar, həm də yad insanlar daxil olmaqla bir neçə sevgili ilə cinsi münasibətlər qurmağa çalışır. O, eyni zamanda başqalarının da özlərini tamamlanmış hiss etmələrinə kömək etməyə çalışır. Bəzi hallarda onun flirt etməsi sekslə nəticələnir, digər hallarda isə partnyoruna səbirli olmağı öyrətməyə çalışır və cinsi partnyoru necə məmnun etmək, eləcə də necə etməmək barədə məsləhətlər verir.

Sesilin ara-sıra birlikdə olduğu sevgilisi Çansdır — o, xırda cinayətkardır; Sesili sevir, lakin onu məmnun edə bilmir. Met Çansın dostudur və daim sevgilisi Elisı onunla cinsi münasibətə razı salmağa çalışır, amma Elis buna hazır deyil.

Film irəlilədikcə bu obrazların həyatları və münasibətləri ilə necə mübarizə apardıqlarını izləyirik. Çans və dostları pul qazanmağa çalışır, eyni zamanda düşmən kəsdikləri digər cinayətkarlardan qaçırlar. Met avtomexanik kimi işləyir və Elis ilə yatmağa cəhd edir.

Bu fonda Sesili bərə gəmisində bir cütlüyün söhbətinə qulaq asarkən görürük. Sesil kişi ilə flirt edir və sonra ona telefon nömrəsini verir. Daha sonra məlum olur ki, arvadın keçirdiyi travmatik bir təcrübə var və bu, onun üçün cinsi münasibəti çətinləşdirir. Cütlük Sesil ilə cinsi əlaqə barədə danışır və həyəcanlanır, lakin arvadın problemləri buna imkan vermir.

Həmin gecə bir barda dostlar görüşür və bəziləri cüt-cüt ayrılır. Çans və Sesil onun evinə gedir, lakin bu, qaneedici olmayan sekslə nəticələnir. Daha sonra Sesil telefon zəngi alır və bu zəng onu bərədə tanış olduğu kişinin yanına — çimərlikdəki daxmaya aparır.

Növbəti bərə səfərində Sesil Elis ilə tanış olur. Sonra Sesil çimərlikdə birlikdə olduğu kişinin arvadı ilə görüşür. Onlar söhbət edir və arvad ürəyini açır. Daha sonra Sesil Elisi cütlüyə evlilik problemlərini həll etməkdə kömək etməyə razı salır. Elis onların gözləri bağlı halda görüşməsini təşkil edir ki, cinsi münasibət qura bilsinlər və əlaqələrini düzəltsinlər.

Bir qrup qadın ziyafət təşkil edir. Çans ziyafətə Sesilin atasının külünü gətirir — Sesil bununla heç vaxt üzləşməmişdi. O, Sesilə onu sevdiyini deyir və başqalarına kömək etməyə çalışdığı kimi, özünə də qayğı göstərməsini tələb edir. Onlar maşına minib gedirlər. Sahil boyunca sürərkən Sesil atasının külünü səpir. Çans, Met və hətta Elis ilə yaşadığı müxtəlif cinsi münasibətlər vasitəsilə daxili rahatlıq tapa bilməyən Sesil nəhayət sağalmaq üçün başqa bir yol kəşf edir və Çansa onu sevdiyini deyir — hərçənd bunun asan olmayacağını anlayaraq.

## Rollarda

## İstehsal
2015-ci ildə Elen Zimmer bildirib ki, bu filmi qəbul etməsinin əsas səbəbi onun üçün yenilik etmək istəməsi olub, lakin onuda etiraf edib ki, intim səhnələrini filmdən çıxarmaq olsaydı, bundan məmnun olardı. Filmdə bəzi seks səhnələri real çəkilib.

## Xarici keçidlər
* 

## İstinadlar
Təraş

**Təraş**, ülgüc və ya hər hansı bir bıçaqlı alətdən istifadə edərək tüklərin kəsilməsidir. Təraş zamanı kişilər üz tüklərini, bığlarını və saqqallarını, qadınlar isə ayaq və qoltuqaltı tükləri qırxır. Əgər kişi saqqalını tamamilə çıxararsa, buna təmiz təraş deyilir. Həm kişilər, həm də qadınlar bəzən sinə tüklərini, qarın tüklərini, ayaq tüklərini, qoltuqaltı tükləri, qasıq tüklərini və ya digər bədən tüklərini qırxırlar. Saç kəsdirmə və saç qırxma kişilər arasında daha çox rast gəlinir. Kişilər təraş üçün təraş köpüyü, təraş fırçası və təraş sabunu ilə birlikdə ülgüc, qoruyucu ülgüc və ya təraş alətindən istifadə edirlər. Təraşdan sonra dəriyə losyon və odekolon çəkilir.  Alternativ olaraq, ülgücdən istifadə etməyən insanlar saçlarını saç kəsici və ya təraş maşını kəsə bilərlər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
*Bərbər