open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yue Çin dili

**Yue Çin dili** — Çin dilinin əsas qollarından biridir. Cənubi Çində, əsasən Quanqdonq və Quansi-Çjuan əyalətlərində danışılır.

**[[Kantonca]]** termini tez-tez bütün budağı təsvir etmək üçün istifadə olunur; dilçilər bu termini yalnız nüfuzlu (prestijli) ləhcələr adlandırılan Quançjou (Kanton) və Honkonq ləhcələri üçün istifadə edirlər. Guanconun cənub-qərbindəki sahil bölgələrində danışılan Taishan ləhcəsi, Quanqdonqdan Cənub-Şərqi Asiya və Şimali Amerikaya köçən insanların çoxunun danışdığı ləhcədir. Sonrakı mühacirlər Kanton dilində danışanlardır.

Yue dialektləri digər Çin dilləri ilə qarşılıqlı anlaşılmır. Orta Çin dilindəki son samit və intonasiya kateqoriyalarına görə ən mühafizəkar variantlardan biridir, lakin digər Çin dillərinin ilk və orta samitlərində saxladıqları müxtəlif fərqlilikləri itirmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı

*詹伯慧 & 张日昇 (1987). 珠江三角洲方言字音对照. Guangzhou: 广东人民出版社. ISBN 7540500565.
*詹伯慧 & 张日昇 (1988). 珠江三角洲方言词汇对照. Guangzhou: 广东人民出版社. ISBN 7540502606.
*詹伯慧 & 张日昇 (1990). 珠江三角洲方言综述. Guangzhou: 广东人民出版社. ISBN 7540504854.
*詹伯慧 & 张日昇 (1994). 粤北十县市粤方言调查报告. Guangzhou: 暨南大学出版社. ISBN 978-7810293631.
*詹伯慧 & 张日昇 (1998). 粤西十县市粤方言调查报告. Guangzhou: 暨南大学出版社. ISBN 7810297252.
*谢建猷 (2007). 广西汉语方言研究. Nanning: 广西人民出版社. ISBN 978-7219059432.
*广西壮族自治区地方志编纂委员会 (1998). 广西通志: 汉语方言志(2册). Nanning: 广西人民出版社. ISBN 7219037236, ISBN 9787219037232.
* 
* 

## Xarici keçidlər

* 
*
Bostandık üsyanı

**Bostandık üsyanı** ( **Бостандық көтерілісі**) — yüksək vergilərə və sovet hökuməti tərəfindən "çörək hazırlama kampaniyası" çərçivəsində baş vermiş məcburi hərəkətlərə qarşı Qazaxıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Sır Dərya dairəsinin Bostandık bölgəsinin (Müasir Özbəkistan ərazisi) sakinləri tərəfindən qaldırılmış üsyan. T.Musabaev, U.Maylıbaevin rəhbərlik etdiyi üsyanda 500 nəfər iştirak edirdi. Briçmolla qışlağında baş tutmuş döyüşdə üsyançıların köməyinə İ.Canıbəyovun basmaç dəstəsi köməyə gəlir. Üsyan Birləşmiş Dövlət Siyasi İdarəsi tərəfindən yatırılır, üsyançıların 50 nəfəri öldürülür, 2 nəfər isə güllələnməyə məhkum edilir. 36 nəfər 10 il müddətinə islah əmək düşərgələrinə, 7 nəfər isə 5 il müddətinə sürgün edilir.

## Həmçinin bax
* Aday üsyanı
* Abıralı üsyanı
* Qazaxıstanda aclıq

## İstinadlar
Batpakkarinsk üsyanı

**Batpakkarinsk üsyanı** () — 1-9 noyabr 1929-cu ildə Qazaxıstanın Kustanay dairəsinin Batpakkarinsk bölgəsinin və eləcə də Naurzum və Turqay bölgələrinin bir neçə kəndlərinin əhalisi tərəfindən qaldırılmış antisovet üsyanı. Üsyana səbəb əmlakın müsadirəsi və məcburi kollektivləşdirmə idi.

## Haqqında
Qazaxıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının qərarı ilə 16 bəy təsərrüfatı müsadirə edilir. Müsadirə zamanı "yarıfeodal bəylərin", "alaşordalıların" Əhməd Baytursunovun, M.Dulatovun, M. Esbolovun və 1916-cı ildə baş tutmuş milli azadlıq hərəkatının rəhbəri A. Janbosınovun yaxınları və qohumları əsassız təqiblərə məruz qaldılar. Bu isə öz növbəsində insanların narazılığına səbəb oldu. "Əksinqilabçılar", "millətçilər", "alaşordalılar" elan edilmiş 50 nəfər həbs olunmuşdu. Üsyançıların da əsas məqsədi həbsdə olanları azad etmək idi. Üsyançılar "Rədd olsun sovet hökuməti!", "Müsadirə olunmuş torpaqlar geri qaytarılsın!", "Müsadirə olunmuş əmlak sahiblərinə qaytarılsın!", "Yaşasın xanlıq!" şüarlar səsləndirirdilər.

2 noyabr 1929-cu ildə üsyançılar Batpakkarinsk (indiki Amangəldi rayonu) rayon mərkəzini ələ keçirib yerli hökumət orqanlarınını təmsilçilərini və rayon rəhbərlərini həbs edirlər. Partiya, məhkəmə binaları, polis idarəsi, kooperativlər və təsərrüflar yandırılır. Üsyanın aktiv iştirakçıları, Abaydilda Bekjanov, Seytbek Kaliyev, Əhmədiyyə Smaqulov və digərləri idilər. 5 kənd sovetinin üzvü, 3 kommunist, 12 komsomol və 2 "Kasıblıq ittifaqı"-nın üzvü də üsyançıların sıralarına qoşuldular. Üsyanın rəhbərləri rayonun bütün kəndlərinin təmsilçilərinin iştirak etdiyi iclas keçirib hər kənddə "ağsaqqal üçlükləri" yaratdılar. Bu üçlüklərə hər kənddə 50 nəfərlik hərbi dəstələr formalaşdırmaq tapşırılmışdı. 1000 nəfərlik hərbi dəstə (800 nəfər Batpakkarinsk rayonunun kəndlərindən, 200 nəfər Naurzum rayonunun kəndlərindən) yaradıb, Batpakkarinsk və Naurzum rayonlarındakı yaşayış məntəqələrini tutduqdan sonradan Turqay və Kustanay şəhərlərini ələ keçirmək planlaşdırılmışdı. Ömər Barmakov isə xan elan edilir. Üsyançıların sayının az olması və pis silahlanma genişmiqyaslı hərbi əməliyyatları keçirməyə imkan vermədi.

Üsyançılar cəza dəstələrinin qarşısını ala bilmədilər nəticədə Ömər Barmakovla birgə 200 nəfər həbs edildi. 115 nəfər güllələnməyə məhkum edildi. 170 nəfər isə 2-10 il müddətinə islah əmək düşərgələrinə göndərildilər. 28 nəfər isə 3 il müddətinə Qazaxıstandan kənara sürgün olundular.

## Həmçinin bax
* Aday üsyanı
* Abıralı üsyanı
* Qazaxıstanda aclıq

## İstinadlar
Paul Erlix

**Paul Erlix** () () — alman həkimi, immunoloq, bakterioloq, kimyaçı və biokimyaçı. Kimyəvi terapiyanın banisi, Nobel mükafatı laureatı.

## Bioqrafiyası
Paul Erlix Rostok, Strasburq, Breslavl, Leypsiq və Frayburq universitetlərində oxumuşdur. 1877-ci ildən Şarite Berlin Klinikasının həkimi kimi işləməyə başlamışdır. 1887-ci ildən etibarən Berlin Universitetinin privatdosenti, 1890-cı ildən ekstraordinar professor olmuşdur. 1896-cı ildən Şteqlisdə zәrdabın öyrənilməsi institutunun direktoru olmuşdur. 1899-cu ildən Frankfurt-Maynda, hazırda öz adını daşıyan, Eksperimental Terapiya İnstitutuna rəhbərlik etmişdir. Əsas əsərləri biokimya, dərman maddələrinin kimyası, eksperimental patologiya və terapiya, habelə immunitet üzrədir. 1901-ci ildən bədxassəli şiş problemi üzərində işləmişdir. Qan leykositlәrinin müxtəlif formalarını təsvir etmiş, qanyaranmada sümük iliyinin və limfoid orqanların əhəmiyyətini göstərmişdir. Bəzi infeksion xəstəliklərin kimyəvi preparatlarla müalicə üsullarını işləyib-hazırlamışdır. İlk olaraq müalicə preparatlarına qarşı mikroorqanizmlərin davamlılıq qazanmaq şərtini müəyyən etmişdir.

## İstinadlar
Şeyx Şaban (hekayə)

**Şeyx Şaban (hekayə)** — Hekayə ilk dəfə 1915-ci ildə "Açıq söz" qəzetinin noyabr ayı buraxılışında işıq üzü görmüşdür. Əsər kitab şəklində isə 1926 ildə “Bakı İşçisi Kooperativ Nəşriyyatı” tərəfindən çap edilmişdir.

Hekayə sadə insanların həyat faciəsindən bəhs edir. Hekayənin qəhrəmanı Şeyx Şaban gəncliyində oğurluq etdiyi üçün həbsxanaya düşür və etibarını itirir. Ancaq qocaldıqca hamı ona hörmət etməyə başlayır və hətta məsciddə azını Şaban verir. Həyat yoldaşı Gülsüm insanları aldadaraq noxudla fala baxır və onları aldatmağın bütün yollarını bilir.

## Həmçinin bax

[Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin dramaturgiyası mübahisələrdən həqiqətlərə Mətn /T. Salamoğlu
## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*  Şeyx Şəban Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev
* ƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEV SEÇİLMİŞ ƏSƏRLƏRİ İКİ CİLDDƏ II CİLD. ŞEYX ŞƏBAN. Onlayn oxu.
* Ə.Haqverdiyevin satirik hekayələrində sənətkarlıq məsələləri – Baba Babayev
Baribaevsk üsyanı

**Baribaevsk üsyanı**( **Бәрібаев көтерілісі**) — 1930-cu ilin mart ayında Almata vilayətinin, Baribaevsk rayonunun, Bakalı kəndində qalxmış kəndli üsyanı. Üsyan məcburi kollektivləşdirməyə və Sovet hökumətinin repressiv siyasətinə qarşı  idi. K. Əhmədcanov, K. İbrahimov və J. Saukımbaevin rəhbərlik etdiyi 100 nəfərlik dəstə 25 mart tarixində Bakalinsk kommunasını ələ keçirmiş, kənd sovetini buraxmış və müsadirə olunmuş buğdanı və digər əmlakı insanlara paylamışdır. Üsyançılar telefon əlaqəsini və dəmir yolunu kəsib, Mınkum rayonunun 10 kəndini ələ keçirirlər. K. Əhmədcanov Aksu rayonunun qaçqınları və üsyançıları ilə birgə fəaliyyət göstərməyə cəhd edirdi. Üsyan Birləşmiş Dövlət Siyasi İdarəsi yatırıldı və 29 nəfər güllələnməyə məhkum edildi. 

## Həmçinin bax
* Aday üsyanı
* Abıralı üsyanı
* Qazaxıstanda aclıq

## İstinadlar
Baba yurdunda

**Baba yurdunda (pyes)** — XIX əsrin sonunda Azərbaycan dramaturgiyasında maarifçiliyin növbəti mərhələsini başa çatdıran Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev realist Azərbaycan ədəbiyyatın və sənətin inkişafında əhəmiyyətli xidmətlər göstərmişdir. 1920-ci ildən sonra Ə. Haqverdiyev yaradıcılığının üçüncü dövrü başlanır. Bu dövrdə yazdığı dram əsərlərindən biridə "Baba yurdunda" pyesidir.

## Əsərin mövzusu
"Baba yurdunda" (1927) pyesində Pərviz xanın nəslindən olan Cahangir ağanın zülmü təsvir olunur. Aradan iki əsr keçməsinə baxmayaraq, Azərbaycan kəndlisinin halı dəyişməmişdir. Pərviz xan getmiş, Cahangir ağa gəlmişdir. Cahangir ağa yoxsul kəndli qızı Gülnisəni zorla alır, nişanlısı yoxsul İskəndəri isə öldürtdürür. Əsərin axırında Cahangir ağanın oğlu, İskəndərzadə adı ilə meydana çıxır və öz atasına qarşı mübarizə aparıb, ölkədə zəhmətkeşlər hakimiyyəti yaranmasına çalışır. Kəndli qızından olan İskəndərzadə dairə icraiyyə komitəsinin sədri vəzifəsində işləyir. Müəllif yoxsul kəndlilərin zülmdən azad olub, hökumət işlərində böyük mövqe tutmalarına sevinir, xalqın azadlığı uğrunda çalışan İskəndərzadəni dərin məhəbbətlə təsvir edir.

Pyesdə Həsən surəti də vardır ki, o, kasıb kəndlidir. Lakin xəbisdir. Qızı Gülnisənin yalvarış və göz yaşlarına baxmayaraq, onu Cahangir ağaya zorla verir və özünün "səadətə" çatdığına sevinir. Cahangir ağa ilə qohum olmağından istifadə edərək, yoxsul kəndlilərə zülm edir. Xalqın, о cümlədən ədibin Həsən kimi xəbislərə, "öz sinfinə qənim kəsilənlərə" nifrəti daha böyükdür.

## Obrazlar
* Cahangir ağa – iyirminci əsrin əvvəlində, Pərviz xan nəslindən bir mülkədar, otuz beş yaşında
* Ehsanxan – qoca mülkədar, Cahangir ağanın mülk qonşusu
* Namaz – Cahangir ağanın darğası
* Gülnisə, Balaqız – kənd qızları
* Həsən – Gülnisənin atası
* Tubu – Həsənin arvadı
* Sadıq, Həzrətqulu – kəndli
* Şahmar bəy — pristav
* Aşıq Cəfər – saz aşığı
* İskəndərzadə – dairə icraiyyə komitəsi sədri
* Mirzə Səməd – katib
* Kəndlilər, şikayətçilər, qadın, yasovul, yüzbaşı, toybaşı, fərraş, mirab, milisioner və s.

## Həmçinin bax
* Bəxtsiz cavan
* Millət dostları (pyes)
* Ağa Məhəmməd Şah Qacar (pyes)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev
* ƏBDÜRRƏHİM BƏY HAQVERDİYEV
* Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev (17.05.1870–11.12.1933)
Pərviz Əşrəf

**Racə Pərviz Əşrəf** () — Pakistan İslam Respublikasının 19-cu baş naziri.

## Həyatı
26 dekabr 1950-ci ildə anadan olub.

## Fəaliyyəti
22 iyun 2012-ci ildən 24 mart 2013-cü ilə qədər Pakistan İslam Respublikasının 19-cu baş naziri vəzifəsində çalışmışdır. Pakistan Xalq Partiyasının (PPP) üzvüdür.

## İstinadlar
Deflyator

Statistikada deflyator, özünə hər hansı dövrü əsas götürərərək zamanla baş verən dəyişikliklərin ölçülməsinə imkan verən dəyərdir. O, adətən qiymət indeksi vasitəsi ilə qiymətlərdəki dəyişikliklərdən yaranan Ümumi Milli Məhsulun (***ÜMM***,  ) pul dəyəri və fiziki əmtəədə baş verən dəyişiklər arasındakı fərqi ayırd etmək üçün istifadə olunur. Deflyator müəyyən kəmiyyət üçün qiymət səviyyəsinin ölçüsüdür. O, iqtisadiyyatda inflyasiya təsirlərinin nəzərə alınmadığı qiymət indeksi kimi xidmət edir.  

Amerika Birləşmiş Ştatlarında Beynəlxalq Qiymət Proqramı tərəfindən hesablanan idxal və ixrac indeksləri milli hesablarda deflyatorlar kimi istifadə olunur. Məsələn, Ümumi Daxili Məhsul (ÜDM) istehlak xərcləri, ümumi xüsusi investisiyalar, dövlət xərcləri və ticarət balansının (ixracla idxalın fərqi) cəminə bərabərdir. Müxtəlif qiymət indeksləri ÜDM-in hər bir komponentini "zəiflədərək", əldə edilən ÜDM dəyərlərinin müqayisəsini növbəti dövlərdə mümkün etmək üçün istifadə olunur. İdxal qiymət indeksləri idxal komponentini zəiflətmək (məsələn, idxalın həcmi İdxal Qiymət İndeksi tərəfindən bölünür), ixrac qiymət indeksləri isə ixrac komponentini zəiflətmək (məsələn, ixrac həcmi İxrac Qiymət İndeksi tərəfində bölünür) üçün istifadə olunur.

Deflyator, ümumilikdə, dolların alıcılıq qabiliyyətini "inflyasiyaya əsasən tənzimlənmiş" alıcılıq qabiliyyətinə dəyişmək üçün istifadə olunan statistik vasitədir və beləliklə, o, müxtəlif dövrlər üçün xarakterik olan inflyasiyanı izah edərək qiymətlərin müqayisəsini mümkün vəziyyətə gətirir.

## Həmçinin bax
* ÜDM deflyatoru
* Ümumi Daxili Məhsul
* Deflyasiya
* İnflyasiya
* İqtisadi göstəricilər
* İstehlakçı Qiymət İndeksi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Lüğətdə deflyator. Əmək Statistikası Bürosu tərəfindən nəşr olunmuşdur.
* Deflyator  "investorwords.com" tərəfindən nəşr olunmuşdur.
* İnflyasiyanın qarşısı alına bilərmi? Massaçusets Texnologiya İnstitutu tərəfindən nəşr olunmuşdur.
Mir Xəzər Xan Xoso

**Mir Xəzər Xan Xoso** () — Pakistan İslam Respublikasının 20-ci baş naziri (faktiki).

## İstinadlar
Şamdan bəy (dram)

**"Şamdan bəy (dram)"** — Nəriman Nərimanov tərəfindən 1895-ci ildə komediya janrında yazılmış dram əsəri. Yazıçının ikinci dram əsəri olan bu "*Şamdan bəy*"in ikinci adı "*Dilin bəlası*" da adlanır. Müəllif bu komediyanı milyonçu Ağa Musa Nağıyevin maddi yardımı ilə Bakıda, Quberniya idarəsi mətbəəsində ayrıca kitab şəklində çap etdirib.

## Məzmunu
O, "Dilin bəlası, yaxud Şamdan bəy" (1895) komediyasında burjua cəmiyyətinin doğurduğu fəlakətlərə qarşı çıxır, Şamdan bəy obrazında dövrün lovğa, ikiüzlü dost görünüşlü düşmənlərini ifşa edirdi. Dramaturq bu əsərində ilk dəfə olaraq kapitalizm aləminin bəlalarından xilas olmaq üçün mütərəqqi qüvvələrin ittifaqı ideyasını irəli sürürdü.

Nəriman Nərimanov "Dilin bəlası, yaxud Şamdan bəy" komediyasında kapitalizm münasibətlərinin formalaşdığı dövrdə hakim burjuaziya cəmiyyətinin əxlaq pozlunluğununu, riyakarlığını Şamdan bəy simasında açıb göstərir. Dörd məclisdən ibarət olan bu komediya sadə dramatik konflikt əsasında qurulmuşdur. Bu münaqişə insanlıqlarını itirmiş "Zəmanə fırıldaqçısı" Şamdan bəyə qarşı əsərin qəhrəmanı Yusifin dostları ilə birlikdə apardığı mübarizə əsasında yaranıb.

Dramaturq Şamdan bəyin son monoloqunda bir tərəfdən onun mənəvi sarsıntı keçirdiyini, buna baxmayaraq qaranlıq fikirlərdən əl çəkmədiyini göstərirsə, o biri tərəfdən onun intiharının əsl səbəbini nəzərə çatdırır. Şamdan bəy deyir:

## Obrazlar
* Yusif — mədəniyyətli, qulluq edən cavan oğlan, Avropa libasında
* Qulu — Yusifin nökəri
* Xədicə — Yusifin nişanlısı, 19 yaşında
* Hacı İbrahim — Xədicənin atası, 40 yaşında
* Nigar — onun övrəti, 50 yaşında
* Nazlı — onun qulluqçusu, 20 yaşında
* Niyaz bəy — Xədicənin dayısı, 40 yaşında, çərkəzi libasında
* Şamdan bəy — Yusifin dostu, 30 yaşında, çərkəzi libasında, bığı yoğun
* Sultan, Murad, Rəsul-- Yusifin dostları, cavan oğlanlar, 30 yaşında. Kimi Avropa libasında və kimi çərkəzi libasında
* Rza bəy, Heydər bəy, Nəcəf bəy — Şəhərin mütəşəxxis bəylərindən, 40 yaşında, çərkəzi libasında
* Cəfər — Hacı İbrahimin nökəri
* Pərzad qarı — qoca övrət, 50 yaşında

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Nəriman Nərimanov (14.4.1870–19.3.1925)
* Nəriman Nərimanov kimdir?
Ayl-of-Vayt (dairə)

**Ayl-of-Vayt dairəsi** () — ABŞ-nin Virciniya ştatında yerləşən dairə. 1634-cü ildə qurulmuşdur, İngilislərin adası olan Vayt adası adının şərəfinə qoyulmuşdur. 2010-cu ildə əhalinin sayı 35,270 nəfər nəfər təşkil edirdi.

## Coğrafiyası
Birləşmiş Ştatların siyahıyaalma bürosuna görə, dairənin ümumi sahəsi 940&nbsp;km², bunlardan 818&nbsp;km² quru, 13&nbsp;km² və ya 13.0% su obyektləridir.

### Qonşu dairələr

* müstəqil şəhər Nyuport-Nyus (Virciniya) — şimal-şərq
* müstəqil şəhər Saffolk — cənub-şərq
* Sautqempton — qərb
* müstəqil şəhər Franklin — cənub-qərb
* Sarri)|Sarri (Virciniya) — şimal-qərb

## Demoqrafiyası
2000-ci il siyahıyaalmasına əsasən , rayonun 11.319 ev və 8.670 ailədən ibarət 35.270 sakini var. Əhalinin sıxlığı km-ə 36 nəfərdir. Dairədə 12,066 yaşayış binası var, bina sıxlığı hər km² üçün 15 bina. Əhalinin irqi tərkibi: ağlar - 71,8%, afroamerikalılar - 24,7%, yerli amerikalılar (hindular) - 0,4%, asiyalılar - 0,8%, havaylılar - 0,0%, digər irqlərin nümayəndələri - 0,5 %, iki və ya daha çox yarışın nümayəndələri - 1.8%. İspan əhalisi 1.9% təşkil etdi.

Ev təsərrüfatlarının ümumi sayının 34,00% -i 18 yaşınadək uşaqlar, ev təsərrüfatlarının 60,40% -i birlikdə yaşayan cütlüklər, 12,20% -i həyat yoldaşı olmayan tək qadınlar, ev təsərrüfatlarının 23,40% -i ev təsərrüfatları ailələrə aid deyil, ev təsərrüfatlarının 20,00% -i bir nəfərdən, 8.60% -i tək yaşayan yaşlı insanlardan (65 yaş və yuxarı) ibarətdir. Ev təsərrüfatlarının orta ölçüsü 2.61 nəfər, ailənin orta ölçüsü 2.99 nəfərdir.

Dairənin yaş quruluşu: 18 yaşdan 25,40%, 18 yaşdan 24 yaşa qədər 6,60%, 25 yaşdan 44 yaşa qədər 29,60%, 45 ilə 64 arasında 26,20% və 65 yaşdan yuxarı 12,20%. Dairə sakininin orta yaşı 39 ildir. Hər 100 qadın üçün 94.20 kişi var. 18 yaşdan yuxarı hər 100 qadın üçün 91.70 kişi var.

Dairədə ev təsərrüfatlarının orta gəliri 45 387 ABŞ dolları, hər ailəyə görə 52 597 ABŞ dolları olmuşdur. Bir kişinin orta qazancı bir qadın üçün 22 990 ABŞ dollarına qarşı 37 853 ABŞ dolları idi. Adambaşına düşən gəlir 20 235 dollar idi. Ailələrin 6.60% -i və ümumi əhalinin 8.30% -i yoxsulluq həddində idi, o cümlədən 8.80% gənclər (hələ 18 yaşa çatmamışlar) və 65 yaşdan yuxarı olanların 11.90% .
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт правительства округа Айл-оф-Уайт, штат Вирджиния
* Департамент экономического развития округа Айл-оф-Уайт, штат Вирджиния
* Альянс экономического развития Hampton Roads
Qeyri-bircins sahələrdə boşalma

Qeyri-bircins sahədə bircins sahədən fərqli olaraq sahə aralığının müxtəlif nöqtələrində sahə gərginliyinin qiyməti və istiqaməti müxtəlifdir. Qeyri-bircins sahəyə malik aralıqlara çubuq – çubuq, çubuq – müstəvi, naqil – torpaq və digər real izolyasiya aralıqları aiddir. Şəkil-də elektrik sahə gərginliklərinin çubuq-müstəvi tipli elektrodlar arası məsafədən asılılığı göstərilir.
alt=Elektrik sahə gərginliyinin çubuq – müstəvi tipli elektrodlar arasıməsafədən asılılığı|thumb|'''''Elektrik sahə gərginliyinin  çubuq – müstəvi tipli elektrodlar arasıməsafədən asılılığı: 1 – E<sub>or</sub> = f (S); 2 – E<sub>mak</sub>= f (S);3–'''''                              '''''–boşalmanın sərbəst formasının yaranmasına uyğun sahə gərginliyi'''''
İstənilən kəskin qeyri-bircins sahədə (*K<sub>q</sub>*>4) boşalmanın əsas inkişaf qanunauyğunluqları praktiki olaraq eynidir. Hər hansı bir başlanğıc  gərginlik(*U<sub>b</sub>*) aralıqda sel şəklində sərbəst boşalma yaranır, çünki çubuq yaxınlığında sərbəst boşalma formasının yaranmasına uyğun olan sahə gərginliyinin E*b  qiymətindən çox olan gərginlik olur . Boşalma bu hissədə lokallaşır, ikinci sellər isə ya qazın həcmində fotoionlaşma hesabına (çubuq müsbət qütblü olduqda), ya da katoddan fotoemissiya vəya avtoelektron (soyuq) emissiya hesabına (çubuq mənfi qütblü olduqda) saxlanılır. Belə boşalma sel formasında *tac boşalması* adlanır. Tac boşalması yarandıqda elektrodda gərginliyin və cahə gərginliyinin qiyməti sahənin qeyri-bircinslik dərəcəsindən asılıdır. Qeyri-bircinslik dərəcəsi artdıqca çubuq elektrodda sahə gərginliyi artır, tacın yaranma gərginliyi isə azalır.

Gərginliyin *U<sub>b</sub>*-dən yuxarı qiymətlərində, elektronların sayı  107– 109 -a çatdıqda  sel plazma halına keçir və aralıqda yüksək sahə gərginlikli elektrod yaxınlığında strimer yaranır. Əgər bircins sahədə yaranan strimer elektrodlararası məsafənı tam keçirsə, kəskin qeyri-bircins sahədə gərginliyin qiymətindən asılı olaraq strimer müəyyən məsafəni keçdikdən sonra dayana bilər. Bu halda onun plazması dağılır, lakin çubuqun ucunda yeni strimerlər yaranır, hansı ki, onların dainkişafı dayanır və dağılır.

Boşalmanın belə vəziyyəti dayanıqlıdır, çünki bu halda sərbəst boşalma şərti yerinə yetirilir. Strimerlərin əks elektroda çatmadığı hal *strimer formasında tac boşalması* adlanır. 

Elektrodlar aralığının tam deşilməsi üçün gərginliyi artırmaq lazımdır. Bu halda yüksək gərginlikli elektroddan (iti ucluq) əks elektroda doğru hərəkət edən kanal yaranır. Qığılcımlı kanalı aralığı tam keçdikdə o elektrik qövsünə çevrilir ki, bu da deşilmənin başa çatmasını göstərir. Kəskin qeyri-bircins sahələrdə deşilmə gərginliyi istənilən formada olan tac boşalması gərginliyindən çox olur.

## İstinadlar
## Fizika 11
Akkomak (dairə)

**Akkomak** () — ABŞ-nin Virciniya ştatında yerləşən dairə. 2010-cu ildə əhalinin sayı 33 164 nəfər təşkil edirdi. 1671-ci ildə yaranmışdır. Nortqempton dairəsi ilə birlikdə Akkomak dairəsi  Virciniya ştatının ən kasıb dairələrindən hesab olunurlar.

## Coğrafiyası
Birləşmiş Ştatların siyahıyaalma bürosunun məlumatına görə, dairənin ümumi sahəsi 3400&nbsp;km²-dir, onlardan 1200&nbsp;km² quru, 2230&nbsp;km² və ya 65.7% su obyektləridir.

### Qonşu dairələr
* Somerset (Merilend) — şimal-qərb
* Vuster (Merilend) — şimal-şərq
* Nortqempton — cənub
* Midlseks — qərb
* Lankaster — qərb
* Nortamberlend — qərb

## Demoqrafiyası
2000-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, dairədə 15.299 ailədən 33.164 sakin və 10.888 ailədən ibarətdir. Əhalinin sıxlığı km-ə 32 nəfərdir. Rayonda 19,550 yaşayış binası var, bina sıxlığı km² təxminən 17 bina. Əhalinin irqi tərkibi: ağlar - 65,3%, afroamerikalılar - 28,1%, yerli amerikalılar (hindular) - 0,4%, asiyalılar — 0,6%, havaylılar - 0,1%, digər irqlərin nümayəndələri — 3,9 %, iki və ya daha çox yarışın nümayəndələri - 1,6%. İspaniyalılar irqindən asılı olmayaraq əhalinin 8.6%-ni təşkil edirdi.

Ev təsərrüfatlarının ümumi sayından 28,90%-i 18 yaşınadək uşaqlar, ev təsərrüfatlarının 49,20%-i birlikdə yaşayan ailəli cütlüklər, ev təsərrüfatlarının 14.40%-i həyat yoldaşı olmayan tək qadınlar, ev təsərrüfatlarının 32.10% -i ev təsərrüfatları ailələrə aid deyil, ev təsərrüfatlarının 27.70%-i bir nəfərdən, 12.50% -i tək yaşayan yaşlı insanlardan (65 yaş və yuxarı) ibarətdir. Ev təsərrüfatlarının orta ölçüsü 2.45, ailənin orta ölçüsü — 2.96.

Dairənin yaş quruluşu: 18 yaşdan 24,30%, 18 yaşdan 24 yaşa qədər 8,20%, 25 ilə 44 arasında 26,20%, 45 ilə 64 arasında 24,70%, 65 və yuxarı yaşdan 16,70%. Dairə sakininin orta yaşı 39 ildir. Hər 100 qadın üçün 94.30 kişi olur. 18 yaşdan yuxarı hər 100 qadın üçün 90.00 kişi var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт правительства округа Аккомак, штат Вирджиния
*
Alleqeyni (dairə, Virciniya)

**Alleqeyni** () — ABŞ-nin Virciniya ştatında yerləşən dairə. 2010-cu ildə əhalinin sayı 16 250 nəfər təşkil edirdi. 1822-ci ildə Alleqeyni adı Amerika dağ silsiləsinin şərəfinə verilmişdir.

## Coğrafiyası
Birləşmiş Ştatların siyahıyaalma bürosunun məlumatına görə, mahalın ümumi sahəsi 1,163&nbsp;km², onlardan 1,153 km3 quru, 9&nbsp;km 9 və ya 0.7% su obyektləridir.

### Qonşu dairələr
* Bat — şimal
* Rokbric — şərq
* Botetort — cənub-şərq
* Kreyq — cənub
* Monro (Qərbi Virciniya) — cənub-qərb
* Qrinbriyer (Qərbi Virciniya) — qərb

## Demoqrafiyası
2000-ci il siyahıyaalınmasına əsasən  , dairədə 5 149 ailənin 12 926 sakini və 3 866 ailə yaşayır. Əhalinin sıxlığı km2-ə 11 nəfərdir. Rayonda bina sıxlığı km per-ə yaxın 5 bina olan 5.812 yaşayış binası var. Əhalinin irqi tərkibi: ağlar - 96,35%, Afrika-Amerikalılar - 2,45%, Yerli Amerikalılar (Hindistanlılar) - 0,21%, Asiyalılar - 0,24%, Havaylar - 0,02%, digər irqlərin nümayəndələri - 0,20 %, iki və ya daha çox yarışın nümayəndələri - 0,53%. İspaniyalılar irqindən asılı olmayaraq əhalinin 0,36% -ni təşkil edirdi.

Ev təsərrüfatlarının ümumi sayından 29,90% 18 yaşınadək uşaqlar, ev təsərrüfatlarının 63,20% -i birlikdə yaşayan evli cütlüklər, ev təsərrüfatlarının 8.10% -i həyat yoldaşı olmayan tək qadınlar, ev təsərrüfatlarının 24.90% -i ev təsərrüfatları ailələrə aid deyil, ev təsərrüfatlarının 22,20% -i bir nəfərdən, 10.50% -i tək yaşayan yaşlı insanlardan (65 yaş və yuxarı) ibarətdir. Ev təsərrüfatlarının orta ölçüsü 2.46 nəfər, ailənin orta ölçüsü 2.85 nəfərdir.

Dairənin yaş quruluşu: 18 yaşdan 22,80%, 18 yaşdan 24 yaşa qədər 6,20%, 25,44 dən 26,80%, 45 dən 64 yaşa qədər 28,50%, 65 və yuxarı yaşdan 15,80%. Rayon sakininin orta yaşı 41-dir. Hər 100 qadın üçün 99.60 kişi olur. 18 yaşdan yuxarı hər 100 qadın üçün 95.30 kişidir.

Dairədə ev təsərrüfatlarının orta gəliri 38 545 ABŞ dolları, hər ailəyə 45 843 ABŞ dolları olmuşdur. Bir kişinin orta qazancı bir qadın üçün 20 855 dollara qarşı 35 120 ABŞ dolları idi. Adambaşına düşən gəlir 19 635 ABŞ dolları idi. Ailənin 4.90% -i və ümumi əhalinin 7.10% -i yoxsulluq həddində idi, o cümlədən gənclərin 8.60% -i (hələ 18 yaşa çatmayanlar) və 65 yaşdan yuxarı olanların 10.80% -i idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт правительства округа Аллегейни, штат Вирджиния
* Исторические фотографии округа Аллегейни, штат Вирджиния
* Генеалогическое общество округа Аллегейни, штат Вирджиния
* Путешествия и туризм в округе Аллегейни, штат Вирджиния
Tərzəm (Vərziqan)

**Tərzəm** () — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 816 nəfər yaşayır (184 ailə).

## İstinadlar
Albemarl (dairə)

**Albemarl** () — ABŞ-nin Virciniya ştatında yerləşən dairə. 2010-cu ildə əhalinin sayı 101 575 nəfər idi. 1744-cü ildə yaranmışdır.
## Coğrafiyası
Birləşmiş Ştatların siyahıyaalma bürosunun görə, mahalın ümumi sahəsi 1880&nbsp;km², onlardan 1870&nbsp;km 1, quru, 13&nbsp;km² və ya 0.7% su obyektləridir.

### Qonşu dairələr
* Şarlotsvill (Virciniya) — anklav
* Qrin — şimal
* Orinc (Virciniya) — şimal-şərq
* Luiza (Virciniya) — şərq
* Fluvanna (Virciniya) — cənub-şərq
* Bakinqem (Virciniya) — cənub
* Nelson (Virciniya) — cənub-qərb
* Oqasta (Virciniya) — qərb
* Rokinqem (Virciniya) — şimal-qərb

## Demoqrafiyası
2010-cu il siyahıyaalınmasına əsasən, dairədə 38 157 evdən 98 970 sakin və 24 578 ailə yaşayır. Əhalinin sıxlığı km²-yə 52,8 nəfərdir. Rayonda bina sıxlığı 1&nbsp;km² üçün 22,4 bina olan 42 122 yaşayış binası var. Əhalinin irqi tərkibi: ağlar - 80,6%, afrika amerikalıları - 9,7%, yerli amerikalılar (hindular) - 0,3%, asiyalılar - 4,7%, havaylılar - 0,1%, digər irqlərin nümayəndələri - 2,3 %, iki və ya daha çox yarışın nümayəndələri - 2.4%. İspaniyalılar irqindən asılı olmayaraq əhalinin 5.5% -ni təşkil edirdi.

Ev təsərrüfatlarının ümumi sayından 28,2% -i 18 yaşınadək uşaqlar, ev təsərrüfatlarının 51.4% -i birlikdə yaşayan ailəli cütlüklər, ev təsərrüfatlarının 9,6% -i həyat yoldaşı olmayan tək qadınlar, 35.6% -i evlidir. ev təsərrüfatları ailələrlə əlaqəli deyil, ev təsərrüfatlarının 28.0% -i bir nəfərdən, 25.9% -i tək yaşayan yaşlı insanlardan (65 və yuxarı) ibarətdir. Ev təsərrüfatlarının orta ölçüsü 2.41 nəfər, ailənin orta ölçüsü 2.96 nəfərdir.

Dairənin yaş tərkibi: 18 yaşdan 21,5%, 18 yaşdan 24 yaşa qədər 12,3%, 25 yaşdan 44 yaşa qədər 24,7%, 45 yaşdan 64 yaşa qədər 27,2%, 65 yaşdan yuxarı 14,3%. Rayon sakininin orta yaşı 38,2 ildir. Hər 100 qadın üçün 92,69 kişi var. 18 yaşdan yuxarı hər 100 qadın üçün 89.59 kişidir.

Dairədə orta təsərrüfat gəlirləri 63.001 ABŞ dolları, bir ailəyə 98.934 ABŞ dolları təşkil etmişdir. Bir kişinin orta qazancı bir qadın üçün 52 211 dollara qarşı 55 530 ABŞ dolları idi. Adambaşına düşən gəlir 36 718 ABŞ dolları idi. Ailənin 3,8% -i və ümumi əhalinin 10.4% -i yoxsulluq həddində idi, o cümlədən gənclərin 8.0% -i (hələ 18 yaşı tamam olmayanlar) və 2.4% -i 65 yaşdan yuxarı olanlar idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт правительства округа Албемарл, штат Вирджиния
* Изображения исторической архитектуры округа Албемарл, штат Вирджиния
* Пожарная охрана округа Албемарл, штат Вирджиния
* Спасательная команда округа Албемарл, штат Вирджиния
* Спасательная команда западной части округа Албемарл, штат Вирджиния
Amiliya (dairə)

**Amiliya** () — ABŞ-nin Virciniya ştatında yerləşən dairə. 2010-cu ildə əhalinin sayı 12 690 nəfər təşkil edirdi. 1735-ci ildə quruldu, adını britaniya şahzadəsi Ameliya şərəfinə almışdır.

## Coğrafiyası
Birləşmiş Ştatların siyahıyaalma bürosunun məlumatına görə, dairənin ümumi sahəsi 930&nbsp;km²-dir, onlardan 920&nbsp;km² quru, 8,5&nbsp;km² və ya 0,9 % su obyektləridir.

### Qonşu dairələr
* Pouxeten (Virciniya) — şimal
* Çesterfild (Virciniya) — şimal-şərq
* Dinuiddi (Virciniya) — cənub-şərq
* Nottovey (Virciniya) — cənub
* Prins-Eduard (Virciniya) — cənub-qərb
* Kamberlend (Virciniya) — qərb

## Demoqrafiyası
2000-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, dairənin 4.440 ev və 3.175 ailədən ibarət 11.400 sakini var. Əhalinin sıxlığı km2-ə 12 nəfərdir. Rayonda bina sıxlığı km per-ə 5 bina olan 4 609 yaşayış binası var. Əhalinin irqi tərkibi: ağlar - 70,57%, Afrika Amerikalıları - 28,05%, Yerli Amerikalılar (Hindistanlılar) - 0,28%, Asiyalılar - 0,17%, Havaylar - 0,02%, digər irqlərin nümayəndələri - 0,25 %, iki və ya daha çox yarışın nümayəndələri - 0,67%. İspan və Latino, irqindən asılı olmayaraq əhalinin 0.80% -ni təşkil etdi.

Ev təsərrüfatlarının ümumi sayından 32.80% 18 yaşına çatmamış uşaqlar, ev təsərrüfatlarının 59.10% -i birlikdə yaşayan evli cütlüklər, ev təsərrüfatlarının 11.40% -i həyat yoldaşı olmayan tək qadınlar, ev təsərrüfatlarının 25.10% -i ev təsərrüfatları ailələrlə əlaqəli deyil, ev təsərrüfatlarının 20,70% -i bir nəfərdən, 8.10% -i tək yaşayan yaşlı insanlardan (65 yaşdan yuxarı) ibarətdir. Ev təsərrüfatlarının orta ölçüsü 2.66 nəfər, ailənin orta ölçüsü 3.07 nəfərdir.

Dairənin yaş tərkibi: 18 yaşdan 25,30%, 18 yaşdan 24 yaşa qədər 6,70%, 29,20% 25 ilə 44, 25,40% 45 ilə 64, 13-30% 65 və yuxarı. Rayon sakininin orta yaşı 38-dir. Hər 100 qadın üçün 97.30 kişi olur. 18 yaşdan yuxarı hər 100 qadın üçün 94.20 kişi var.

Dairədə orta təsərrüfat gəliri 40 252 ABŞ dolları, hər ailəyə 47 157 ABŞ dolları olmuşdur. Kişilərin orta qazancı bir qadın üçün 23232 USD qarşı 32.315 ABŞ dolları idi. Adambaşına gəlir 18 858 dollar idi. Ailələrin 8.40% -i və ümumi əhalinin 6.70% -i yoxsulluq həddində idi, o cümlədən 7.10% gənclər (hələ 18 yaşa çatmamışlar) və 65 yaşdan yuxarı olanların 11.70%

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт правительства округа Амилия, штат Вирджиния
* Портал бизнеса округа Амилия, штат Вирджиния
Bolyö (İzer)

**Bolyö** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Süd Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl. 

INSEE kodu — 38033. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 633 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 160 ilə 355 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 470 km cənub-şərqdə, Lion 80 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 27 km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:400 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:700
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:344
  bar:1968 from:0 till:372
  bar:1975 from:0 till:410
  bar:1982 from:0 till:432
  bar:1990 from:0 till:450
  bar:1999 from:0 till:514
  bar:2006 from:0 till:601
  bar:2012 from:0 till:633


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bolyo haqqında ümumi məlumat
Boreper

**Boreper** () — Fransada kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Boreper kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen. 

INSEE kodu — 38034. Kommunanın 2006-cı il üçün əhalisi 4412 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 225 ilə 315 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion 50 km cənubda, Qrenobldan 60 km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
*Əhalinin dinamikası (INSEE):*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:360 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:4500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1962 from:0 till:3132
  bar:1968 from:0 till:3583
  bar:1975 from:0 till:3666
  bar:1982 from:0 till:3793
  bar:1990 from:0 till:3735
  bar:1999 from:0 till:3839
  bar:2006 from:0 till:4412


## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Boreper haqqında ümumi məlumat
İslam Əliyev

**İslam Hacı oğlu Əliyev** () — "Gürcüstan" qəzetinin redaktoru, Gürcüstan Jurnalistlər Birliyinin Rəyasət Heyətinin üzvü, Gürcüstanın Əməkdar jurnalisti.

## Həyatı və təhsili
İslam Hacı oğlu Əliyev 1947-ci il iyunun 1-də Marneuli rayonunun Ambarovka kəndində anadan olub. 1965-ci ildə A. S. Puşkin adına Tiflis Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsinə qəbul olub və 1970-ci ildə bu ali təhsil məktəbini fərqlənmə diplomu ilə bitirib.

23 dekabr 2019-cu ildə Gürcüstan Respublikasında vəfat edib.
Gürcüstanın Barışıq və Vətəndaş Bərabərliyi Məsələləri üzrə Dövlət nazirinin aparatı azərbaycanlı jurnalistin vəfatı ilə bağlı başsağlığı yaymışdı. Başsağlığında deyilirdi:

### Yaradıcılığı
Ali məktəbi bitirəndən sonra o, "Sovet Gürcüstanı" respublika qəzetinə işə qəbul edilib. ilk öncə korrektor, sonra baş redaktor, kiçik ədəbi işçi, məktublar və kütləvi işlər şöbəsinin müdiri, daha sonra təbliğat-təşviqat, partiya həyatı şöbəsinin müdiri və məsul katib vəzifələrində çalışıb. 1990-cı ildə "Sovet Gürcüstanı" qəzetinin redaktor müavini təyin edilib. O, həmin vəzifədə çalışmaqla, həm də 2004-cü ildən 2014-cü ilədək AzərTacın Gürcüstan müxbiri vəzifəsində çalışıb. 2015-ci ildə o, "Gürcüstan" qəzetinin redaktoru vəzifəsinə təyin olunub. Gürcüstanda nəşr olunan bir neçə kitabın redaktoru olub və bədii-publisistik yaradıcılıqla məşğul olaraq hekayə və publisistik yazılarını Gürcüstan və Azərbaycan mətbuatında dərc etdirib.

## Təltifləri
Gürcüstan jurnalistikasında uzunmüddətli uğurlu fəaliyyət göstərdiyinə görə, 2015-ci ildə "Gürcustanın Əməkdar Jurnalisti" adına layiq görülüb.

## İstinadlar
Əlixanlı (Xudafərin)

**Əlixanlı** () - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 208 nəfər yaşayır (36 ailə).

## İstinadlar
Ot arabası

**Ot arabası** — Con Konstebl tərəfindən çəkilmiş rəsm əsəri. Əsər 1821-ci ildə tamamlanmışdır. Londonda Milli Qalereyada saxlanılır, "Konstbelın ən məşhur əsəri", ən tanınmış və dahiyanə ingilis rəsm əsərlərindən biri hesab olunur.

## İstinadlar
Söhbətül-əsmar

"**Söhbətül əsmar**" *(Meyvələrin söhbəti)* — Füzulinin Azərbaycan dilində yazdığı alleqorik poeması.

## Haqqında
Füzuli zəmanəsində gördüyü ictimai çatışmazlıqlara, baş verən əbəs çəkişmələrə eləcə də "Söhbət ül-əsmar" əsərində öz münasibətini bildirmiş, yersiz qürur, mənasız öyünmələrin fayda vermədiyini, bir-birinin eyiblərini söyləməklə öz məziyyətlərini tərifləyən meyvələrin mübahisəsində göstərmişdir. Meyvələrin xassələri və onların hər birinin insan orqanizminə təsirini gözəl bilən şairin bu əsəri zahirən uşaqlar üçün yazılmış sadə əsər kimi görünsə də öz fəlsəfi-nəsihətamiz ruhu ilə diqqəti cəlb edir. Əsərdə ictimai ədalətsizliyə etiraz edən, dünyanın vəfasızlığından şikayətlənən şair yazır:

Tanınmış şair və tənqidçi Hümmət Şahbazi Azərbaycan ədəbiyyatında ilk uşaq şeiri kimi Məhəmməd Füzulinin iki yüz beytdən ibarət “Söhbətül-əsmar” (Meyvələrin söhbəti) alleqorik məsnəvisini qəbul edir və yazır ki, bu kitab 1958-ci ildə Bakıda Həmid Araslı tərəfindən yayılıb. Kamil Mirbağırov tərəfindən nəsrə çevrilərək uşaqlar üçün hazırlanıb və Təbrizdə 1376 (1997)-cı ildə "Əsmər" nəşriyyatı tərəfindən yayımlanıb. Yeni çağda «cizgi filmləri», təmsili (alleqorik) biçimdə uşaqlar üçün hazırlanmasını görəndə "Söhbətül-əsmar"ın da uşaqlar üçün təmsili bir dillə yazıldığını duyursan. Buna görə Azərbaycanın ilk uşaq şeiri (bəlkə də Şərqdə) Füzuliyə aiddır.

Hümmətin bu məsnəvinin mahiyyətinə varması da düşündürücüdür: “Şair bu kitabda meyvələrin dili ilə, öz öyüdsəl (nəsihətamiz) sözlərini deyir və hər bir meyvə özünün xasiyyətindən danışır. Şeirdə meyvələrin xarakteri var. Füzuli meyvələrin xasiyyətlərinə uyğun sözlərdən faydalanır. Şairin bu vəsflərində bütün meyvələr özü-özlüyündə taysızdır. Heç bir meyvə, başqa meyvələrin yaxşılığını görmək istəmir və hər biri özünü yaxşıların ən yaxşısı bilir. Sonda bağa səyahətə çıxan adam da elə onların yaratdığı bu uyumsuz dünyalarından qaçmaq fikrinə düşür. Bu meyvələr arasında heç bir fikir və duyğu birləşməsi yoxdur. Onların hər birisinin davranışı "burda mənəm, Bağdadda kor xəlifə" zərbül-məsəlini yada salır.”

## Filmoqrafiya

1994-cü ildə "Azanfilm" Studiyası tərəfindən qısametrajlı cizgi filmi çəkilmişdir. Film dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin anadan olmasının 500 illik yubileyinə həsr olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mixail Yefremov (komandir)

**Mixail Yefremov** () — sovet komandiri, Vətəndaş müharibəsinin və İkinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı, general leytenant (1940). 1996-cı ildə ölümündən sonra Rusiya Federasiyası qəhrəmanı adını alıb.

Rusiyada gedən Vətəndaş müharibəsi dövründə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin paytaxtı Bakının işğalında əsas rol oynamış zirehli qatarların reydini təşkil etmiş və Azərbaycanda sovet hökumətinin qurulmasında iştirak etmişdir. 1941-ci ildə Moskvanın müdafiəsi zamanı Naro-Fominsk istiqamətində 33-cü ordunun fəaliyyətinə rəhbərlik etmişdir. 1942-ci ildə Rjevsko-Vyazemskoy əməliyyatı çərçivəsində uğursuz əks hücum zamanı həlak olmuşdur. (rəsmi məlumatlara görə özünü güllələyib)

## Həmçinin bax
* Mixail Velikanov
* Mixail Levandovski

## İstinadlar
Tedros Adanom Qebreisus

**Tedros Adanom Qebreisus** (ingilicsə:*Tedros Adhanom*; ) — Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının baş direktoru, Efiopiyanın sabiq səhiyyə naziri və xarici işlər naziri

## Həyatı və təhsili
Tedros Adano Qebreisus 3 mart 1965-ci ildə Efiopiyanın Əsməra şəhərində  anadan olub. Əsməra Universitetində, sonra isə Böyük Britaniyanın Nottinqem Universitetində mağistr təhsili alıb. Elmi adını da infeksion xəstəliklər və immunologiya sahəsində müdafiə etdiyi elmi işlə bağlı olub.

### Beynəlxalq,səhiyyə və siyasi fəaliyyəti
2009-cu ildə o, QİÇS, malyariya və vərəmə qarşı Qlobal Mübarizə Fondunun sədri seçilib. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına sədrlik edən ilk Afrika təçəmsilçisi olub.  ÜST rəhbəri seçilməzdən öncə 7 il Efiopiyanın səhiyyə naziri, daha sonra isə 2012-2016-cı illərdə Efiopiyanın xarici işlər naziri işləyib. Səhiyyə naziri olarkən ölkəsinin səhiyyə sisteminin inkişafı üçün mühüm işlər görüb. İlk növbədə milyonlarla insan səhiyyə sisteminin xidmətilərindən istifadə edə bilib. O, səhiyyə ocaqlarının yaradılmasına ciddi investisiyanın yatırılmasına nail ola bilib.

## Azərbaycana səfəri

2018-ci ildə ÜST-ün baş direktoru kimi Azərbaycana ilk rəsmi səfərə gəlib. Səfər müddətində baş direktor Vərəm üzrə Təlim Mərkəzində, Azərbaycanın Milli Onkologiya Mərkəzində olub. Səfər çərçivəsində ÜST direktoru prezident İlham Əliyev, səhiyyə naziri Oqtay Şirəliyevlə və xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovla görüşüb.

## Təltifləri
* Beynəlxalq aləmdə səhiyyə sahəsində araşdırmaları və çoxsaylı elmi məqalə və araşdırmalarına görə mükafatlandırılıb.
* 2016-cı ildə Serbiya Bayrağı Оrceni ilə təltif edilib. 
* Səhiyyə sahəsində yorulmaz fəaliyyətinə görə Cimmi və Rozalina Kafter Humanitar mükafatı alıb.

## İstinadlar
Nəsirul Mülk

**Nəsirul Mülk**()—Pakistan İslam Respublikasının 21-ci baş naziri. Həmçinin Pakistanın 7-ci vasitəçi baş naziri. Vəzifə 18 avqust,2018-ci ildə İmran Xana təhvil edilib.

## Bioqrafiya
Nəsirul Mülk 17 avqust 1950-ci ildə Khat Pakhtunkhwa Swat turistik bölgəsində anadan olmuşdur. atası Kamran Xan 1973–1977-ci illər arasında Senatda senator vəzifəsini icra edən bir siyasətçi idi. Kiçik qardaşı Şüja-ul-Mulk 2003–2009-cu illər arasında senator olaraq da vəzifə yerinə yetirmişdi. İctimai işçi, başqa bir qardaşı Rafil-ul-Mulk isə Svatın keçmiş bələdiyyə başçısı idi.

Abbottabad Xalq Məktəbində orta məktəbi bitirdikdən sonra, Mulk 1970-ci ildə Gözəl İncəsənət sahəsində BA dərəcəsini aldığı Cahanzeb Kollecinə daxil oldu. Eyni il Pişəvər Universitetində hüquq təhsili almaq üçün qeydiyyatdan keçdi. Eyni zamanda hüquq təhsillərini də yaxşı başa vurdu., universitet müəllimləri onu "istedadlı və parlaq bir tələbə" kimi qeyd etdilər.

1972-ci ildə Peşəvar Universitetindən hüquq bakalavr dərəcəsi almışdır. 1976-cı ildə Mülk vəkil kimi ixtisaslaşdı və İngiltərədəki Daxili Məbəd tərəfindən bara çağrıldı və eyni zamanda Hüquq Magistri ixtisasına yiyələndi.

## İstinadlar

## Həmçinin bax

## Xarici keçidlər
Qandağ

* Qandağ — Şərur rayonu ərazisində dağ; 
* Qandağ — Balakən rayonu ərazisində dağ silsiləsi. 

## Həmçinin bax
* Qandax
Qarabucaq

**Yaşayış məntəqələri**

;Azərbaycanda
* Qarabucaq (qəsəbə, Kürdəmir) — Kürdəmir rayonunda qəsəbə.
* Qarabucaq (kənd, Kürdəmir) — Kürdəmir rayonunda kənd.

;Oxşar toponimlər
* Axtaçı Qarabucaq — Kürdəmir rayonunda kənd.
* Xol Qarabucaq — Neftçala rayonunda kənd.
* Kür Qarabucaq — Neftçala rayonunda kənd.
Qarabucaq (kənd, Kürdəmir)

**Qarabucaq** — Azərbaycan Respublikasının Kürdəmir rayonunun Qarabucaq qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd. 1 sentyabr 2004-cü il tarixli 727-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Kürdəmir rayonunun Qarabucaq kəndi Yenikənd kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, Qarabucaq qəsəbəsi mərkəz olmaqla, Qarabucaq qəsəbə inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.

## Din
Kənddə Qarabucaq kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qaraquş (dəqiqləşdirmə)

* Qaraquş 
* Qaraquş xan   
* Qaraquş (dırnaq mayası) 

;Toponimlər
* Qaraquş-i Ülya (Xoy) 
* Qaraquş-i Süfla (Xoy) 

;Dağlar
* Qaraquş dağı — Kəngərli rayonu ərazisində dağ (hünd. 2600,5 m).
* Qaraquş — Babək rayonu ərazisində dağ. Hündürlüyü 2596 m. 
* Qaraquş — Göyçay rayonu ərazisində dağ. 
* Qaraquş — Şamaxı rayonu ərazisində dağ.
Qabandağ

* Qabandağ — Abşeron rayonu ərazisində dağ. Hündürlüyü 670 m.
* Qabandağ — İsmayıllı rayonu ərazisində dağ. Hündürlüyü 2210 m.
Qaladağ

* Qaladağ (Ordubad) — Ordubad rayonunda dağ.
* Qaladağ (Oğuz) — Oğuz rayonu ərazisində, Oğuz şəhərindən şimalda dağ. Hündürlüyü 1181 m. .
* Qaladağ — Samux rayonu ərazisində, Bozdag silsiləsində zirvə. Hündürlüyü 391 m. 
* Qaladağ — Yevlax rayonu ərazisində, Bozdag silsiləsinda dağ.
Qaraquzey

*Qaraquzey dağı — Gürcüstanda dağ, hündürlüyü 2670.1 m.
*Qaraquzey — Şəki rayonu ərazisində dağ. Hündürlüyü 2670 m. 
*Qaraquzey — Zəngilan rayonu ərazisində dağ.
UEFA Avro 1980 (seçmə mərhələsi, 2-ci qrup)

UEFA Avro 1980-nin seçmə mərhələsinin 2-ci qrupunda Avstriya, Belçika, Norveç, Portuqaliya və Şotlandiya milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar.. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan Belçika millisi qazanmışdır.

## 2-ci qrupun cədvəli


### Oyunların nəticələri
*Oyunların başlama vaxtı - yerli vaxtdır*

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Bombardir
*  Fransua van der Elst — 5 top

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Avro 1980 UEFA-nın rəsmi saytında 
* Avro 1980 UEFA-nın rəsmi saytının rusdilli variantında 

## Həmçinin bax
Bayatı (albom)

**Bayatı** () — Azərbaycan bəstəkarı Eldar Mansurovun 7 mahnıdan ibarət albomu. Albom SSRİ-nin "Melodiya" ümumittifaq musiqi şirkəti tərəfindən yayımlanmışdır.

## Hazırlanması
Alboma yalnız Eldar Mansurovun Vahid Əzizin sözlərinə yazdığı mahnılar daxildir. Mahnıları Rafiq Babayevin bədii rəhbərlik etdiyi Azərbaycan SSR Dövlət Teleradio Şirkətinin Estrada-Simfonik Orkestrinin solist ansamblının üzvləri Brilliant Dadaşova, Cəfər Behbudov, Aygün Kazımova və Firəngiz Rəhimbəyova ifa etmişdir.

## Mahnıların siyahısı

## Heyət
* Səs rejissorları: Eldar Mansurov, Georgi Qvişiani
* Redaktor: Y. Gevorkov
* Rəssamlar: Azad Şıxəliyev, V. Podruşnyak

## Albomdan çıxan videolar
* Bayatılar
* Bəhanə kimiyəm
* Uzaqlıq
* Bu Sevgi
* Səhra
* Sevgi nəğməsi
* İnanıram sevgiyə

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Azərbaycan bəstəkarlarının mahnıları
* Komsomol, məhəbbət və bahar
Qazangöl

* Qazangöl (Ermənistan)
* Qazangöldağ
* Qazangölçay 
* Qazangöl keçidi 
* Qazangöl — Ordubad rayonu ərazisində, Zəngəzur silsiləsinda, Qazangöldağ dağının ətəyində şirinsulu göl. 
* Qazangöl — Tovuz rayonu ərazisində Kür çayının sahilində, Ceyrançölda göl. 
* Qazangöl — Ordubad rayonu ərazisində dağ. Hündürlüyü 3814 m. 
* Qazangöl — Tovuz rayonunda, Kür çayının sol sahilində düz.
Qədirdərə

* Qədirdərə — Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu ərazisində yarğan. 
* Qədirdərə — Qobustanda Ceyrankeçməzçayın hövzəsində quru çay dərəsi.
Qızdağ

* Qızdağ — Gədəbəy rayonu ərazisində dağ. Əsl adı Qızqaladır. 
* Qızdağ — Hacıqabul rayonu ərazisində dağ. Hündürlüyü 271 m.
Qızılbulaq

* Qızılbulaq — Qax rayonu ərazisində bulaq. 
* Qızılbulaq — Qax rayonu ərazisində çay. 
* Qızılbulaq — Qax rayonu ərazisində dağ. 
* Qızılbulaq nekropolu
* Qızıl Bulaq (Çaldıran)
* Qızılbulaq (Miyanə)
* Qızılbulaq (Bicar)
Gəncə Beynəlxalq Şərab Festivalı

**Gəncə Beynəlxalq Şərab festivalı** hər il Azərbaycanın Gəncə şəhərində keçirilir. Məqsəd şərab məhsullarını nümayiş etdirmək, yerli şərab bazarı iştirakçılarını birləşdirmək, yerli məhsulların xarici bazarlara çıxarılmasını dəstəkləmək, bu sahədə beynəlxalq əməkdaşlığı təşviq etmək, şərab istehlakı mədəniyyətini formalaşdırmaq, şərab ənənələrini qoruyub saxlamaq və təbliğ etməkdən ibarətdir.
## Tarixi
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2011-ci il 15 dekabr tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “ 2012-2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında üzümçülüyün inkişafına dair Dövlət Proqramı” çərçivəsində ilk şərab festivalı 2012-ci il 7 oktyabr tarixində Gəncə şəhərində keçirilmişdir. 

### I Gəncə Beynəlxalq Şərab Festivalı
İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin, Azərbaycanda İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Fondunun (AZPROMO) və Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə  ı7 oktyabr 2012-ci il tarixində Azərbaycanın Gəncə şəhərində ilk şərab festivalı təşkil olunmuşdur.

### II Gəncə Beynəlxalq Şərab Festivalı
İqtisadiyyat və Sənaye, Kənd Təsərrüfatı nazirliklərinin, Azərbaycanda İxracatın və İnvestisiyaların Təşviqi Fondunun (AZPROMO), Azərbaycanın Fransadakı səfirliyinin və Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə Gəncədə II Beynəlxalq şərab festivalı keçirilmişdir.

### III Gəncə Beynəlxalq Şərab Festivalı
Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər, İqtisadiyyat və Sənaye, Kənd Təsərrüfatı nazirlikləri, Azərbaycan İxracatın və İnvestisiyanın Təşviqi Fondu, Azərbaycan Respublikasının Fransadakı Səfirliyi və Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə  30 sentyabr-01 oktyabr 2014-cü il tarixində III Gəncə Beynəlxalq Şərab Festivalı təşkil olundu.

### IV Gəncə Beynəlxalq Şərab Festivalı
Gəncə şəhərində İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı, Beynəlxalq Üzümçülük və Şərabçılıq Təşkilatının, Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat, Kənd Təsərrüfat, Mədəniyyət və Turizm Nazirliklərinin dəstəyi ilə 2016-cı il 18-20 dekabr tarixlərində "IV Beynəlxalq Şərab Festivalı” təşkil olundu. 

## Adət ənənə
 
Şərab festivalında əsasən poeziya axşamı və konsertlər, həmçinin  Azərbaycanın şərabçılıq ənənəsindən bəhs edən səhnəciklər də təşkil olunur. 
## Müsabiqə
Festivalda Azərbaycanın yerli şərablarının beynəlxalq standartlara uyğun dequstasiya müsabiqəsi də keçirilir və dequstasiya müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılır.

## Nümayiş
Şərab festivalında Gəncə ilə yanaşı Qəbələ, Şəki, Tovuz, Şəmkir, Ağsu, Göygöl, Abşeron və s. regionlarda fəaliyyət göstərən şərab müəssisələrinin, həmçinin xarici ölkələrin şərabçılıq ittifaqlarının və assosiasiyalarının məhsulları nümayiş etdirilir.

## İstinadlar
Qızıldaş

* Qızıldaş (Qaradağ) — Bakı şəhəri Qaradağ rayonunda şəhər tipli qəsəbə. 
* Qızıldaş — Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu ərazisində dağ; 
* Qızıldaş — Laçın rayonu ərazisində dağ; 
* Qızıldaş (dağ, Şuşa) — Şuşa rayonu ərazisində dağ. Hündürlüyü 1960 m.; 
* Qızıldaş (dağ, Zəngilan) — Zəngilan rayonu ərazisində dağ. Hündürlüyü 1700 m.
Qızılquş (dəqiqləşdirmə)

* Qızılquş — qızılquşlar fəsiləsinə aid heyvan cinsi. 
* Qızılquş — Abşeron rayonu ərazisində dağ; 
* Qızılquş — Bakı şəhəri ərazisində dağ. Daniz səviyyəsindan 500 m. yüksəklikdədir;
* Qızılquş — Kəlbəcər rayonu ərazisində zirva; 
* Qızılquş — Yardımlı rayonu ərazisində qaya. 
* Qızılquş (aerobatika eskadronu) — Qazaxıstan Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus aerobatika eskadronu0