Qutsulşina və Pokutye Milli Xalq Sənəti Muzeyi

**Yosafat Kobrinski adına Qutsulşina və Pokutye Milli Xalq Sənəti Muzeyi** (, **) — Ukraynanın Kolomıya şəhərində qutsulların və pokutların qiymətli və nadir xalq sənət əsərlərini qoruyan muzey müəssisəsi. Bu Qərbi Ukraynadakı ilk Ukrayna incəsənət muzeyidir. Muzey Kolomıya şəhərinin mərkəzi hissəsində, Ukrayna ictimaiyyətinin vəsaiti hesabına tikilmiş keçmiş Xalq Evinin binasında yerləşir.

## Tarixi
Pokutye regionuna həsr edilmiş muzey 1913-cü ilin iyununda bərpa edilmişdir. Bu dövrdə Bronislava Starjenska əri və oğlunun ölümündən sonra ailə kolleksiyasının qalan hissəsini İcma Məktəbi Cəmiyyətinə vermişdir. Muzey Xalqlar Evinin otaqlarında ziyarətçilər üçün açıq fəaliyyət göstərmişdir. Muzeyin rəhbəri Antoni Sidoroviç olmuşdur. Burada bir neçə yüz sikkə ilə birlikdə 755-ə yaxın etnoqrafik və tarixi obyektin kolleksiyası sərgilənirdi. Muzey sonrakı illərdə, Birinci Dünya müharibəsi hadisələrində (əvvəlcə 1914-cü ildə, sonra isə 1917-ci ildə) dağıdılmışdır. O dövrdə verilən məlumatlara görə, muzeyin ilkin kolleksiyasından heç bir şey salamat qalmamışdır.

İndiki muzey 1926-cı ildə təsis edilmişdir və 1934-cü ilin sonunda ziyarətçilərin istifadəsinə verilmişdir. Bu, şəhərin mərkəzindəki keçmiş Xalq Evinin binasında yerləşir. Muzey Yosafat Kobrinskinin (1818–1901) şərəfinə adlandırılmışdır. 1945-ci ildə Qutsulşina Xalq Yaradıcılığı Dövlət Muzeyi adlandırılmışdır. Hal-hazırda muzey üç filialdan ibarətdir:

* Kosov Qutsulşina Xalq Yaradıcılığı və Həyatı Muzeyi. Kosovda yerləşir.
* Pisanka Muzeyi. Kolomıyada yerləşir. 1987-ci ildə açılmışdır. Kolleksiyasında bütün dünyadan 12,000-dən çox Pasxa yumurtası mövcuddur.
* Yaremçe Karpat Etnoqrafiya və Ekologiya Muzeyi. Əvvəllər Yaremçedə yerləşirdi, sonra 2007-ci ildə Kolomıyadakı əsas muzeyə qatılmışdır. Burada festivalların, seminarların və konfransların təşkilinə diqqət yetirilir.

Əsas sərgi qutsul və pokut kəndlərindən olan əşyalardan ibarətdir. Buraya bəzədilmiş soba plitələri, musiqi alətləri, oyma taxta alətlər, mebel, xalq geyimləri, unikal qutsul tikmələri, toxunmuş divar asmaları və ənənəvi qutsul baltalarının kolleksiyası daxildir. Muzeyin daimi ekspozisiyaları Mixail Bilas tərəfindən hazırlanmış qobelenlər, Andrey Çaykovskiyə həsr olunmuş xatirə otağı, dini incəsənət nümunələri, ənənəvi qutsul evi, geyimləri və mebelləri daxildir.

Kolomıya tarixində regional muzey yaratmaq üçün bir neçə cəhd olmuşdur. Birincisi, 1892-ci ildə şəxsi kolleksiyaçı və həvəskar arxeoloq Edmund Starjenski (1845–1900) tərəfindən təsis edilmiş Pokutye regional özəl muzeyi idi. Bu, arxeoloji artefaktları əhatə edən "antik əşyalar"a yönəldilmiş kolleksiya idi, lakin burada etnoqrafik obyektlərlə yanaşı təbiət obyektləri də var idi. Muzey Starjenskinin villasında yerləşirdi və iki hissəyə bölünürdü: kitabxana və müvafiq muzey. Təxminən 1900-cü ildə kolleksiyanı oğluna vermiş və 1909-cu ildə onun bir hissəsi Krakov Milli Muzeyinə təhvil verilmişdir.

2006-cı ildə muzeyin 80 illik yubileyinin qeyd edilməsi çərçivəsində İvano-Frankivsk vilayət dövlət administrasiyası quruma milli statusun verilməsi üçün petisiya təşəbbüsü ilə çıxış etmişdir. 20 oktyabr 2009-cu ildə Ukrayna Prezidenti Viktor Yuşşenkonun 837/2009 saylı Fərmanı ilə Yosafat Kobrinski adına Qutsulşina və Pokutye Milli Xalq Sənəti Muzeyinəmilli status verilmişdir. Bu status muzeyin muzey işinin inkişafında, Karpat regionunun ənənəvi xalq sənətinin öyrənilməsində, qorunub saxlanmasında və populyarlaşmasında mühüm töhfələrinə, fəal beynəlxalq fəaliyyətinə görə verilmişdir.

## Qalereya

Fayl:Hutsul wedding wear (Yasinya) XX century.jpg|Qutsul toy sərgisi.
Fayl:Lira 2007 year.jpg|Qutsul çalğı aləti.
Fayl:Strutsen'.jpg|Sərgidə ənənəvi qutsul kolaçı (toy çörəyi).
Fayl:Chumak's cart XVIII century.jpg|XVIII əsrə aid araba.


## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* *І.&nbsp;С.&nbsp;Федів, Л.&nbsp;В.&nbsp;Пискор*. Національний музей народного мистецтва Гуцульщини та Покуття ім. Й. Кобринського // Енциклопедія сучасної України / ред. кол.: І. М. Дзюба [та ін.] ; НАН України, НТШ. — К. : Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2001­–2022. — .
* *Федорова Л. Д.* Коломийський музей народного мистецтва Гуцульщини та Покуття імені отця Йосафата Кобринського //  Енциклопедія історії України. — К. : Наукова думка, 2007. — Т. 4. — . — С. 458—459
* Музей народного мистецтва Гуцульщини та Покуття ім. Йосафата Кобринського на ''www.karpaty.info'' (КАРПАТИ.INFO: Відпочинок в Карпатах і не тільки)
* Коломийський музей народного мистецтва Гуцульщини та Покуття ім. Й. Кобринського на ''www.museum.if.ua'' («Музейне коло Прикарпаття»)
* *[[:uk:Кречковський_Любомир|Кречковський Любомир]]* Коломийський музей народного мистецтва Гуцульщини та Покуття ім. Йосафата Кобринського на ''www.museum-ukraine.org.ua'' (журнал «Музеї України»)
* *Кобринська М.* Український народний музей «Гуцульщина» імені о. Йосафата Кобринського в Коломиї.&nbsp;— В кн.: «Над Прутом у лузі…». Коломия в спогадах. Торонто, 1962
* Коломийський музей народного мистецтва Гуцульщини. Путівник по музею в Коломиї.&nbsp;— Ужгород, 1975
* Скрипник Г.&nbsp;А.&nbsp;Етнографічні музеї України: Становлення і розвиток.&nbsp;— К., 1989
* Коломийський музей народного мистецтва Гуцульщини. Альбом. Автор-упоряд. О.&nbsp;А.&nbsp;Кратюк.&nbsp;— К., 1991
* *Кобринський В.* Спомини гуцульського музейника // «Пам'ятки України: Історія та культура». 1998, №&nbsp;1
* *Рибалко О.* В полоні системи. Володимир Кобринський та його музей у 1945—1952 роках. // «Пам'ятки України: Історія та культура». 1998, №&nbsp;1
* Гуцульська вишивка з Національного музею народного мистецтва ім. Й. Кобринського, Коломия, Україна.&nbsp;— К.: «Родовід», 200 с.

## Xarici keçidlər
*