open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gün çıxması əməliyyatı (Vyetnam müharibəsi)

**Gün çıxması əməliyyatı** () — Vyetnam müharibəsi zamanı Cənubi Vyetnamın Vyetkonqa (VC) qarşı uzunmənzilli əks-hücumunun ilk mərhələsi. 1962-ci ilin martında Birləşmiş Ştatlarla birlikdə başladılan əməliyyatın məqsədi müasir ABŞ hökumət sənədlərinə görə "Vyetkonqu Sayqondan 40 mil şimal-qərbdəki ərazidən təmizləmək" idi. Sayqondan  uzaqlıqda yerləşən Binzıonq vilayətinin Benkat rayonundan Teynin və Fıoktuy vilayətlərini əhatə etmişdir. "Strateji hamletlər" anlayışı "Gün çıxması" əməliyyatının bir hissəsi kimi formalaşdırılmışdı və əməliyyat bunun əsasında yaranmış Strateji Hamlet Proqramı üçün "sınaq sahəsi" rolunu oynayırdı. Əməliyyat daha geniş Ürəklər və ağıllar kampaniyasının bir hissəsi olaraq istənilən effekti verə bilməmişdir. Ərazidə Vyetkonq elementlərinin sayının azaldılmasında uğur qazanılmasına baxmayaraq, yerli vətəndaşlar öz evlərindən çıxarılmasının əleyhinə idilər. 70 ailənin könüllü olaraq köçürülməsi və daha 140 ailənin hədə-qorxu ilə köçürülməsi nəticəsində yerli əhalinin müharibə səylərinə dəstəyi şübhə altına düşmüşdü. ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyi köçürülən ailələrə 300 min dollar təzminat ayırmışdı. ABŞ əsgərlərinin hamletlərə baxışları bəzən rəğbətlə qarşılanırdı, general Tomas Bovenin saxladığı əsgər mahnılarından ibarət mahnılar toplusunda hamletlərdə saxlanılan kəndlilər ilə empatiya hissi nümayiş olunurdu.

## İstinadlar
Şafli əməliyyatı

**Şafli əməliyyatı** () — 1962-ci ildən 1965-ci ilə qədər Vyetnam müharibəsinin ilkin mərhələlərində Vyetnam Respublikası Ordusunun (ARVN) qüvvələrinin hərəkətliliyini yaxşılaşdırmaq üçün ABŞ Dəniz Piyadaları Korpusunun əməliyyatı. 15 aprel 1962-ci il tarixindən başlayaraq, döyüş əməliyyatları zamanı hücum dəstəyi və itki evakuasiyası yardımını təmin etmək məqsədilə Mekonq deltasındakı Şokçanq aerodromuna və daha sonra Dananq aviabazasına yerləşdirilən dəniz helikopter eskadrilyaları, əlaqəli texniki xidmət bölmələri və hava hərəkətinə nəzarət dəstələri dörd aydan bir uçuş edirdi. 1965-ci ilin əvvəlində Dəniz Piyadaları Korpusunun orta vertolyot eskadrilyalarının yarısı "Şafli" əməliyyatının bir hissəsi olmuşdu. Əməliyyat 8 mart 1965-ci ildə sona çatmışdı. Bu tarixdə 9-cu Dəniz Ekspedisiya Briqadası ABŞ-nin Cənubi Vyetnama çoxlu sayda nizami döyüş birləşmələri göndərmək öhdəliyinin avanqardı kimi Vyetnama endirilmişdi.

## İstinadlar
İtki təxliyəsi

**İtki təxliyəsi**, həmçinin **itki evakuasiyası**, **tələfat təxliyəsi**, **tələfat evakuasiyası**, **yaralı təxliyəsi** və ya **yaralı evakuasiyası** — döyüş bölgəsindən ölü və yaralıların təcili formada təxliyə edilməsini nəzərdə tutan hərbi termin.

İtki təxliyəsi və tibbi evakuasiya (MEDEVAC) arasındakı əsas fərq ikincidə yolda qayğı göstərən standartlaşdırılmış və ixtisaslaşmış avtomobildən istifadə edilməsidir. İtki təxliyəsində standartlaşdırılmamış və qeyri-spesifik avtomobillərdən istifadə edilir. Bu zaman yolda texniki xidmət göstərilməyə bilər.

## Həmçinin bax
* Xəstəxana gəmisi

## İstinadlar
Qokonq döyüşü

**Qokonq döyüşü** — Vyetnam müharibəsi zamanı kiçikmiqyaslı döyüş. Bu, 3 sentyabr 1963-cü ildə Tyenzyanq vilayətinin Qokonq qəsəbəsinin yaxınlığında, Vyetkonq Baş Qərargahının Cənubi Vyetnam qüvvələrinə "başqa bir Apbak" çağırışı etməsindən sonra baş tutmuşdur. Əməliyyatın məqsədi əvvəlki Apbak toqquşmasından sağ çıxan Vyetkonq elementlərini məhv etmək idi. Vyetkonq yaraqlılarını öldürmək üçün artilleriyadan istifadə edilmiş və onlara ağır itkilər verilmişdir. Dötüşdə Cənubi Vyetnam qüvvələri qələbə çalmışdır. Sonradan məlum olmuşdur ki, əsir götürülən Vyetkonq döyüşçülərinin 91-i yeni çağırışçılardır və onların silahları yox idi.

## İstinadlar
Hiyephoa döyüşü

**Hiyephoa döyüşü** — Vyetnam müharibəsində kiçikmiqyaslı döyüş. 22 noyabr 1963-cü il gecəsi təxminən 500 nəfər Vyetkonq döyüşçüsü Hiyephoa Xüsusi Təyinatlı Qüvvələr Düşərgəsinə basqın etmiş, nəticədə ABŞ şəxsi heyətindən dörd nəfər itkin düşmüşdü. Cənubi Vyetnam komando bölmələri və Amerika Xüsusi Təyinatlı Qüvvələri pulemyotlardan istifadə edərək ağır müqavimət göstərmişdilər, lakin Vyetnam Xalq Ordusunun minaatan bölməsinin döyüş ərazisinə gəlməsi ilə məğlubiyyətə uğramışdılar. Bu, müharibə zamanı işğal edilən ilk MNMQ düşərgəsi idi. İtkin düşən dörd ABŞ hərbi qulluqçusundan biri olan Ayzek Kamaço sonradan Vyetkonq əsir düşərgəsindən qaçan ilk amerikalı olmuşdur.

## İstinadlar
Lonqdin döyüşü

**Lonqdin döyüşü** — Vyetnam müharibəsi zamanı Vyetkonq ilə Vyetnam Respublikası Ordusu arasında baş vermiş döyüş.

## Zəmin
ABŞ vertolyotunun müşahidəsi Lonqdin yaxınlığındakı meşə talasında toplaşan böyük bir qrup Vyetkonq qırıcısını görmüşdür. General Nquyen Khan dərhal M113 zirehli personal daşıyıcılarından istifadə edərək piyada qüvvələrini oraya çatdırmışdır.

## Əməliyyat
26 fevral 1964-cü ildə üç min VRO əsgəri Lonqdində Vyetkonqun 514-cü Batalyonu mühasirəyə almışdı. 8 saat davam edən döyüş zamanı VRO qüvvələri Vyetkonq elementləri ilə təmasdan yayınmış, əvəzində VRO komandiri qarşı tərəfə zərər vurmaq üçün hava və artilleriya zərbələrinə arxalanmışdı. Nəticədə, Vyetkonqun 514-cü Batalyonu çay keçidlərinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün snayper qruplarından istifadə etmiş, boşluqlardan keçərək ərazidən uğurla geri çəkilə bilmişdi.

## Nəticə
Bu döyüşdə VRO-nun səriştəsizliyinə görə, general Khan beş bölmə komandirini işdən çıxarmışdı.

## İstinadlar
Yevgeni Avrorin

**Yevgeni Nikolayeviç Avrorin** (; ) — SSRİ və Rusiya nəzəri fiziki, yeni və xüsusi avadanlıqların fiziki nəzəriyyələri sahəsində mütəxəssis. Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki (1992). Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1966). "Lenin" mükafatı laureatı (1963).

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 

## Xarici keçidlər

* 
* Профиль Евгения Николаевича Аврорина на официальном сайте РАН
* Академику Аврорину Евгению Николаевичу — 75 лет! // Сайт РАН, 11 июля 2007 года
* Академику Аврорину Евгению Николаевичу — 80 лет! // Сайт РАН, 11 июля 2012 года
* Страница (недоступная ссылка) на сайте РФЯЦ-ВНИИТФ
* Сайт РФЯЦ-ВНИИТФ им. акад. Е. И. Забабахина
* Памятный день (недоступная ссылка) // Еженедельник «Окно», 29 сентября 2005 года
Vasili Avseyenko

**Vasili Qriqoryeviç Avseyenko** (; ) — Rusiya belletristi, tənqidçisi və publisisti. Zadəgan ailəsindən idi. Xalq Təhsili Naziri yanında xüsusi tapşırıqlar üzrə məsul vəzifədə çalışmışdır.

## Yaradıcılığı
1860-cı illərdə "Russkom slove", "Russkoy reçi", "Russkom vestnike" və "Vestnik Yevropı" qəzetlərində Qərbi Avropanın tarixinə dair məqalələr dərc etdirmişdir.

Avseyenko bir romançı kimi 1865-ci ildə əsərlər yazmağa başlamışdır.

## Kompozisiyalar
* Собрание сочинений в 12 томах. — СПБ. 1904—1905.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Авсеенко, Василий Григорьевич // Литературная энциклопедия : в 11 т. — [М.], 1929—1939.
* 
* *Головин К.* Русский роман и русское общество. — 3-е изд. — СПБ., 1914 (1-е изд. 1897).
* Майорова О. Е. АВСЕ́ЕНКО Василий Григорьевич // Русские писатели, 1800—1917 : Биографический словарь / гл. ред. П. А. Николаев. — М. : Сов. энциклопедия, 1989. — Т. 1 : А—Г. — С. 20—22. — 672 с. — (Сер. биогр. словарей: Русские писатели. 11—20 вв.). — 100 000 экз. — .
* *Михайловский Н.* Собрание сочинений. Т. III и IV. — СПб., 1909—1914.
* *[[:ru:Фаресов,_Анатолий_Иванович|Фаресов А. И.]]* Отживающие идеалы и типы // Исторический вестник. — Кн. VII. — СПБ., 1914.
Avstrasiya

**Avstrasiya** — Merovinqlər sülaləsinin hakim olduğu Frank dövlətinin şimal-şərq hissəsi.

Maas və Mozel çaylarının hövzələrindəki əraziləri, habelə Reyndən şərqdəki ərazilərini əhatə edirdi. Avstrasiyanın paytaxtı Mets şəhəri idi, baxmayaraq ki, bəzi hökmdarlar Reymsi öz iqamətgahı seçmişdilər.

VI–VII əsrlərdə Avstrasiya bəzən müstəqil krallıq kimi ayrılmış, öz kralları və merlikləri tərəfindən idarə edilirdi. 687-ci ildə bütün Frank krallığının faktiki hökmdarı olmuş Karolinqlər sülaləsi Avstrasiya merliklərindən çıxmışdı.

## İstinadlar
Hisaiçiro Hara

– Yaponiya ədəbiyyatşünası və tərcüməçisi. Rus ədəbiyyatını tədqiq etmişdir.

## Həyatı və karyerası
Hisaiçiro Hara 1890-cı ildə Yaponiyanın Niiqata prefekturasında doğulmuşdur. 1914-cü ildə Vaseda Universitetinin ingilis ədəbiyyatı şöbəsini, 1917-ci ildə Tokio Xarici Dillər Məktəbinin rus dili bölməsini bitirmişdir.

1921-ci ildə Vaseda Universitetinin rus dili bölməsində müəllim kimi işləməyə və rus ədəbiyyatının əsərlərini tərcümə etməyə başlamışdır. Lev Tolstoyun yaradıcılığını yaxından öyrənmiş, rus ədəbiyyatındakı idealistik realizmi və humanizmi Yaponiyaya populyarlaşdırmağa çalışmışdır. "Lev Tolstoyun tamamlanmış əsərləri" və "İvan Turgenyevin tamamlanmış əsərləri"ni tərcümə etmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Kotobank saytında
Mirnaib Həsənoğlu

**Mirnaib Həsənoğlu** () — peşəkar fotoqraf, fotoqrafiya ilə bağlı bir çox kitabların müəllifi, Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin təsisçilərindən biri.

## Həyatı
Mirnaib Həsənoğlu 1962-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. 1982-ci ildən etibarən peşəkar fotoqrafiya ilə məşğul olur. 1984-cü ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutuna (indiki Universitet) qəbul olunub və 1989-cu ildə oranı bitirmişdir.

## Fəaliyyəti
1990-cı ildən etibarən onun fəaliyyəti mətbuatda çap olunmağa başladı. 1995-də Fransanın Nant şəhərində fotosərgidə iştirak etmişdir. 1997-də YUNİSEF tərəfindən "Keçid dövrünün portretlərinin Azərbaycan tərzi" və "Azerbaijan Refuges", 1998-də isə "Azərbaycan" kitablarının müəlliflərindən biri olmuşdu.

1997–2002 "" мüsabiqələrinin iştirakçısı olmuş, 1998-də Açıq Cəmiyyət İnstitutunun Nyu York şöbəsindən "Ehtiyac Pərvanələri" layihəsinə görə təqaüd almışdır.

1998-ci ilin noyabrda Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin təsisçilərindən biri olmuş və 2011–2022-ci illərdə həmin birliyə sədrlik etmişdir. O, bu müddət ərzində bir çox fotoalbomların müəllifi kimi beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüş, fotosərgilər keçirmişdir.

Mirnaib Həsənoğlunun foto yaradıcılığında Qarabağ mövzusu da hər zaman xüsusi yer tutub. Belə ki, o, istər birinci, istərsə da ikinci Qarabağ müharibəsi ilə bağlı geniş foto arxiv işləyib saxlamışdır. O, 2011-ci ilin dekabrında Fransada Senatda "Haut Garabagh" adlı fərdi foto sərgi keçirib.

2021-ci il aprelin 29-da Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyində "Ermənistanın dövlət terrorizmi Azərbaycan fotoqraflarının obyektivində" adlı fotosərginin açılışı oldu. Fotosərgi Azərbaycanın 44-günlük Vətən müharibəsinə həsr olunan "Anadır arzulara hər zaman Qarabağ" adlı sərginin çərçivəsində hazırlanıb. Fotosərgidə bir neçə fotoqrafa, o cümlədən Mirnaib Həsənoğluya məxsus 50-dən artıq fotoşəkil nümayiş olundu. Fotoşəkillərin toplanmasında da Mirnaib Həsənoğlu muzeyə dəstək olmuşdur.

## Mükafatları
* ABB şirkətinin İsveçrədə "What is Khnolith" müsabiqəsində I yer. 2000, sentyabr.
* BMT-nin Azərbaycanda QİÇS-lə mübarizə müsabiqəsində birinci yer. 2000, noyabr.
* Azərbaycan Fotoqraflar Birliyi — İlin fotoqrafı. 2000.
* Price water house şirkətinin keçirdiyi foto müsabiqədə birinci yer. 2001, may.
* Ekologiya foto müsabiqəsində ikinci yer. 2001.
* Azərbaycan Fotoqraflar Birliyi — Qızıl Arqus mükafatı. 2002.
* BMT-nin Azərbaycan ofisinin "Kasıbçılıq və gələcək" fotomüsabiqəsinin diplomu. 2004.
* Qazaxıstanın Aktau şəhərində "Xəzər dostluq dənizidir" festivalının qızıl medalı. 2006.
* Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin keçirdiyi fotomüsabiqədə 1-ci yer. 2006.
* Açıq Cəmiyyət Fondları "Our Rainbow Colored Life: Drag Performer in Azerbaijan" layihəsi üçün qrant. 2011.

## İstinadlar
Warner Chappell Music

**Warner Chappell Music, Inc.** — musiqi paylanması həyata keçirən Amerika şirkəti. Warner Music Group-a məxsusdur. Şirkətin 1,4 milyondan çox mahnıdan ibarət kolleksiyası var və 100.000-dən artıq bəstəkarla işləməkdədir. Onların 40-dan çox ölkədə ofisləri fəaliyyət göstərir.

## İstinadlar
Qarfildin şousu

**Qarfildin şousu** () — "Dargaud Media" və "Paws, Inc." tərəfindən hazırlanmış fransız–amerikan animasiya serialı. Cim Devisin yaratdığı "*[[Qarfild]]*" karikaturası əsasında çəkilib. Animasiya serialında Qarfild, Odi və sahibləri Con Arbaklın sərgüzəştlərindən bəhs edilir. 1988-ci çəkilmiş "*[[:en:Garfield and Friends|Qarfild və dostları]]*" cizgi serialı üzərində işləmiş Devis və prodüser Mark Evanier bu animasiyanın hazırlanması üçün yenidən bir araya gəliblər. Personajlar Frank Welker, Wally Wingert, Julie Payne, Jason Marsden və Gregg Berger tərəfindən səsləndirilib.

## İstinadlar
ARM Cortex-A55

**ARM Cortex-A55** — ARM Holdings -in Cambridge dizayn mərkəzi tərəfindən hazırlanmış ARMv8.2-A 64-bit təlimat dəstini həyata keçirən mərkəzi prosessordur .

## Xüsusiyyətləri
Cortex-A55, A53 ilə müqayisədə performansı və enerji səmərəliliyini artırmaq üçün nəzərdə tutulmuş ARM Cortex-A53 -ün varisi kimi xidmət edir . ARM, A55-in A53-ə nisbətən 15% təkmilləşdirilmiş enerji səmərəliliyinə və 18% artan performansa malik olduğunu bildirir. Yaddaş girişi və filial proqnozu da A53 ilə müqayisədə təkmilləşdirilmişdir. Cortex -A75 və Cortex-A55 nüvələri ARM-in DynamIQ texnologiyasını dəstəkləyən ilk məhsullardır . Big. LITTLE- ın davamçısı olan bu texnologiya çox nüvəli məhsulların layihələndirilməsi zamanı daha çevik və miqyaslana bilən olmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur.

#### Əsas xüsusiyyətləri
* Cortex-A55, Intel Agilex D seriyalı SoC FPGA cihazlarında Little-core kimi istifadə olunur.
* Rockchip RK3566/RK3568, RK3588.
* Amlogic S905X3, S905X4, A113D2, T962X2, T968X2, T962D2.
* Unisoc SC9863A.
* Exynos 850.
* JLQ JR510.

Cortex-A55 lisenziya sahibləri üçün SIP nüvəsi kimi mövcuddur və onun dizaynı onu digər SIP nüvələri ilə (məsələn, GPU, displey nəzarətçisi, DSP, görüntü prosessoru və s.) bir çip (SoC) üzərində sistem təşkil edən bir kalıpa inteqrasiya etmək üçün əlverişli edir.). ARM, həmçinin Kryo 385 CPU nüvəsində istifadə edilən Cortex-A55-in yarı fərdi versiyası üçün Qualcomm ilə əməkdaşlıq etdi . Bu yarı xüsusi nüvədən bəzi Qualcomm-un orta səviyyəli SoC-lərində Kryo 360 Silver və Kryo 460 Silver kimi istifadə olunur .

## Həmçinin bax
* ARM Cortex-A12
* ARM Cortex-A15 MPCore
* ARM Cortex-A17
* ARM Cortex-A34
* ARM Cortex-A53

## İstinadlar
ARM Cortex-A57

**ARM Cortex-A57** — ARM Holdings tərəfindən hazırlanmış ARMv8-A 64 bitlik təlimat dəstini həyata keçirən mərkəzi prosessordur . Lisenziya sahibləri üçün SIP nüvəsi kimi mövcuddur və onun dizaynı digər SIP nüvələri ilə (məsələn, GPU , displey nəzarətçisi , DSP , görüntü prosessoru və s. Bir çipdə (SoC) sistemi təşkil edən bir kalıpa inteqrasiya etmək üçün əlverişli edir.

## Xüsusiyyətləri
2014-cü ilin yanvarında AMD Opteron A1100-u elan etdi. Serverlər üçün nəzərdə tutulmuş A1100 dörd və ya səkkiz Cortex-A57 nüvəsinə, 128 GiB-ə qədər DDR3 və ya DDR4 RAM dəstəyinə, səkkiz zolaqlı PCIe nəzarətçisinə, səkkiz SATA (6 Gbit/s) porta və iki 10 Gigabit Ethernet portuna malikdir. A1100 seriyası dörd və səkkiz əsas versiya ilə 2016-cı ilin yanvarında buraxıldı. Qualcomm -un 2014-cü rübün 4-cü rübünün nümunəsi üçün təqdim edilən ilk təklifi Snapdragon 810 idi. O, böyük. LITTLE konfiqurasiyada dörd Cortex-A57 və dörd Cortex-A53 nüvəsindən ibarətdir . Samsung həmçinin Cortex-A57 əsaslı SoC -ləri təqdim edir, birincisi 2014-cü ilin 4-cü rübündən nümunə götürmək üçün mövcud olan Exynos Octa 5433 idi. 2015-ci ilin mart ayında Nvidia , maksimum 2 GHz tezliyində işləyən dörd A57 nüvəsi olan Tegra X1 SoC-ni buraxdı.

#### Əsas xüsusiyyətləri
* Dərin sıradan çıxmış , spekulyativ problemli 3 tərəfli superskalyar icra boru kəməri ilə boru kəməri prosessoru.
* DSP və NEON SIMD genişləndirmələri hər nüvə üçün məcburidir.
* Bortda VFPv4 Üzən Nöqtə Vahidi (hər nüvə üçün).
* Avadanlıqların virtualizasiyasına dəstək.
* Thumb-2 təlimat dəstinin kodlaşdırılması performansa az təsir etməklə 32 bitlik proqramların ölçüsünü azaldır.
* TrustZone təhlükəsizlik uzantıları.
* Təlimatların icrasını maneəsiz izləmək üçün Proqram Trace Macrocell və CoreSight Design Kit.
* Hər nüvə üçün 32 KiB məlumat (2 yollu dəst-assosiativ) + 48 KiB təlimat (3 yollu dəst-assosiativ) L1 keş.
* İnteqrasiya edilmiş aşağı gecikmə səviyyəsi-2 (16 yollu dəst-assosiativ) keş nəzarətçisi, 512 KB, 1 MB və ya klaster üçün 2 MB konfiqurasiya edilə bilən ölçü.
* 4 KiB, 64 KiB və 1 MB səhifə ölçüləri üçün yerli dəstəyi ilə 48 girişli tam assosiativ L1 təlimatı Tərcümə Baxış Buferi (TLB).
* 1024 girişli L2 TLB-nin 4 yollu dəsti-assosiativi.
* Sürətli hədəf yaratmaq üçün Branch Target Bufer (BTB) ilə 2 səviyyəli dinamik proqnozlaşdırıcı.
* Statik filial proqnozlaşdırıcısı.
* Dolayı proqnozlaşdırıcı.
* Qaytarma yığını.

## Həmçinin bax
* ARM Cortex-A15 MPCore
* ARM Cortex-A17
* ARM Cortex-A34
* ARM Cortex-A53
* ARM Cortex-A55

## İstinadlar
Bonq

**Bonq** — tütün çəkmək üçün cihazdır . Bir qayda olaraq, bu, çətənə yandırmaq üçün konus formalı bölməsi olan, qismən su ilə doldurulmuş kiçik bir qabdır. Bong-dan istifadə edərkən, tənəffüs edilmiş tüstü sudan keçir və bununla da soyudulur. Çətənə çəkənlər arasında bonqlar populyarlıq təşkil edir. Bonq istifadə edərkən daha çox tetrahidrokannabinolun bonq çəkənin ağciyərlərinə daxil olmasını təmin edir. Eyni zamanda ağciyərlərə qatran və digər zərərli maddələrin qəbulu da artır.

ABŞ-ın əksər ştatlarının qanunvericiliyi bonqları narkotik vasitələrdən istifadə üçün istifadə olunan cihazlar hesab edir, ona görə də onların saxlanması və satışı qadağandır.

## Tarixi
Afrikada, Efiopiya mağaralarında aparılan qazıntılar zamanı alimlər 11–14-cü əsrlərə aid tütün boruları tapıblar. Mağaradan müxtəlif otların qalıqları tapıldı və nəzəriyyələrə görə, bu borular bonqun inkişaf tarixinin başlanğıcıdır.

## İstinadlar
Günəşin qızları

**Güneşin Kızları** () – baş rollarda Emre Kınay, Evrim Alasya, Tolga Sarıtaş, Burcu Özberk, Hande Erçel və Berk Atan'ın çəkildiyi, rejissoru Sadullah Çelenin olduğu Türk komediya serialı. Serial 19 mart 2016-cı ildə yayımlanan 39-cu bölümü ilə sona çatdı.

## Aktyor və personajlar

## Yayım təqvimi

## İstinadlar
Kiseru

**Kiseru**— incə doğranmış tütün çəkmək üçün ənənəvi Yapon siqaret borusudur . Adətən qab və ağızlıq metaldır və içi boş taxta boru (bambuk) ilə bir-birinə bağlanır. Kasa kiçikdir, diametri təxminən 10–12 mm və dərinliyi təxminən 7–9 mm. Kiserunun uzunluğu 50 sm-ə çata bilər. Kiseru ilə təxminən 5 dəqiqə tütün çəkmək olur. Klassik Yapon kiseru tütünün yandırıldığı kiçik metal qabdan, içi boş borudan (ən çox bambukdan) hazırlanmış uzun "bədən" və ağızdan ibarətdir. Tütün kisəsi və kiserunun saxlanması həmçinin daşınması üçün çanta kiseru-nun Lazımi atributlarından biridir.

Kiserunun çəkilmə üsulu adi tütünün çəkilmə üsulundan fərqlidir . Kiseru kiçik tütün parçaları ilə doldurulur, noxud böyüklüyündə bir top halına salınır. Hər porsiya 3–7 dəqiqə siqaret çəkmək üçün kifayətdir. Yaponiyada az miqdarda bir neçə növ, kidzami (kiseru üçün tütün) istehsal olunur. Bundan əlavə, müasir dövrdə kiseru siqaret və ya siqarillos üçün ağız boşluğu kimi istifadə olunur . Kiserunun hər bir hissəsinin öz adı var və hətta kiseru əlində tutma yollarının da öz adları və xüsusi mənaları var.

## Həmçinin bax
* Bonq
* Qəlyan

## İstinadlar
Emrə Kınay

**Emre Kınay** () — Türk aktyor.

## Həyatı
Dostlar Teatrı, Bakırköy Bələdiyyə Teatrı kimi icmalarda çalışan sənətçi müxtəlif film və seriallarda da rol alır.

Yaradıcısı olduğu Duru Teatr qrupunda hələ də tamaşalar və seriallarda oynayır. O, "Yılan hikayesi" serialında canlandırdığı "Erkan Ağa" və "Yeditepe İstanbul" serialında canlandırdığı "Yusuf" obrazları ilə tanınıb.
Üç qız atasını canlandırdığı və baş rolu İclal Aydınla paylaşdığı “İki Aile” serialı ilə daha geniş dairələrdə tanınıb.

O, "Güneşi Beklerken" serialında basketbol müəllimi "Cihan" obrazını canlandırıb, daha sonra "Lise" serialında məktəbə qayıdan hüquqşünas rolunu canlandırıb.

O, 2015-2016 mövsümündə yayımlanan "Güneşin Kızları" serialında "Haluk" obrazını canlandırıb.

2019-cu ildə Türkiyə Yerli Seçkilərində İYİ Partiya tərəfindən İstanbul Kadıköy Bələdiyyə Başçılığına namizədliyi irəli sürülüb. Lakin o, 12,66 faiz səs toplayaraq seçkidə qalib gələ bilməyib. O, yarışı 3-cü yerdə başa vurub.

## Mükafatları
* 20-ci Afife Teatr Mükafatları: "İlin Ən Uğurlu Aktyoru" - Kara Sohbet - 2006
* 23-cü İstanbul Film Festivalı: "Ən Yaxşı Kişi Aktyor" İnşaat - 2004

## Teatr fəaliyyəti
### Rol aldığı bəzi səhnələr
* 1991: Fırtına: William Shakespeare - İstanbul Dövlət Teatrı
* 1993: Barış: Aristopfan: Bakırköy Bələdiyyə Teatrları
* 1997: Simyacı: Paulo Coelho - Dostlar Teatrı
* 1998: Bozuk Düzen: Dinçer Sümer - Bakırköy Bələdiyyə Teatrları
* 1999: Bir Cinayet Söylencesi: Melih Cevdet Anday - Bakırköy Bələdiyyə Teatrları
* 1999: Rumuz Goncagül: Oktay Araıcı - Bakırköy Bələdiyyə Teatrları
* 2002: İkinci Caddenin Mahkumu: Neil Simon - Bakırköy Bələdiyyə Teatrları
* 2005: Lütfen Kızımla Evlenir misiniz: Muzaffer İzgü - Bakırköy Bələdiyyə Teatrları
* 2005: Sınır: Muzaffer İzgü - Bakırköy Bələdiyyə Teatrları
* 2006: Kara Söhbet: Amélie Nothomb - Duru Teatrı
* 2007: Bir Mutfak Masalı: Kerstin Specht - Bakırköy Bələdiyyə Teatrları
* 2008: Aşk Her Yerde: Simon Williams - Duru Teatrı
* 2010: Sondan Sonra: Dennis Kelly - Duru Teatrı
* 2016: Nihayet Bitdi: Peter Turrini - Duru Teatrı
* 2016: İki Bekar: Sam Bobrick - Duru Teatrı
* xxxx: Kuzguncuklu Fazilet: Yılmaz Karakoyunlu - Bakırköy Bələdiyyə Teatrları
* xxxx: Sofokles'in Antigone'si: Bertolt Brecht - Bakırköy Bələdiyyə Teatrları

### İdarə etdiyi tamaşalar
* 2002: İkinci Caddenin Mahkumu: Neil Simon - Bakırköy Bələdiyyə Teatrları
* 2007: Mutfak Masalı: Kerstin Specht - Bakırköy Bələdiyyə Teatrları
* 2008: Aşk Her Yerde: Simon Williams - Duru Teatrı
* 2010: Sondan Sonra: Dennis Kelly - Duru Teatrı
* 2011: Tatlı Çarşamba: Muriel Resnik - Duru Teatrı
* 2012: Nafile Dünya: Oqtay Arayığı - Duru Teatrı

## Filmoqrafiya

## İstinadlar
Vins Qilliqan

**Corc Vinsent Qilliqan Cr.** (; ) — amerikalı ssenarist, prodüser və rejissor. AMC kanalında yayımlanan "*[[Breaking Bad]]*" və onun spin-offu olan "Ən yaxşısı Sola zəng et" teleserialının yaradıcısıdır. O, həmçinin "Məxfi materiallar" teleserialının icraçı prodüseri olmuşdur. Qilliqan dörd "Praymtaym Emmi" və bir "BAFTA" mükafatı laureatıdır.

Qilliqan televiziyadan əlavə, 2008-ci ildə işıq üzü görmüş "Henkok" filminin ssenarisini yazmışdır. Həmçinin o, 2019-cu ildə ekranlara çıxan "*Breaking Bad*" serialının davam filmi olan "El Kamino"nun rejissorluğunu və prodüserliyini etmişdir.

## Həyatı
Vins Qilliqan 10 fevral 1967-ci ildə Virciniya ştatının Riçmond şəhərində anadan olub. Onun anası Gail ibtidai məktəb müəllimi, atası Corc sığorta sahəsində çalışıb. Valideynləri 1974-cü ildə boşanıblar. Vins və kiçik qardaşı Patrik Farmville və Chesterfield County-də böyüyüblər. Onlar J. P. Wynne Campus Məktəbində təhsil almışdılar. Qilliqan Volter Vaytın dərs dediyi uydurma məktəbə öz oxuduğu J. P. Wynne məktəbinin adını qoymuşdur.

## İstinadlar
Ən yaxşısı Sola zəng et

***Ən yaxşısı Sola zəng et*** () — Vins Qilliqan və  tərəfindən yaradılmış amerikan cinayət–drama teleserialı. Qilliqanın yaradıcısı olduğu əvvəlki işi "*[[Breaking Bad]]*"in (2008–2013) spin-offudur. "*Ən yaxşısı Sola zəng et*" AMC telekanalında 8 fevral 2015-ci ildən 15 avqust 2022-ci ilə qədər altı mövsüm 63 seriya yayımlanaraq sona çatmışdır.

Hadisələr 2000-ci illərin əvvəllərində, "*Breaking Bad*"dən illər öncə Albukerkedə cərəyan edir. Serial ağır cinayətləri örtbastır edən vəkil – hazırda  kimi fəaliyyət göstərən keçmiş dələduz Cimmi MakQilldən () bəhs edir. Serialın digər önəmli personajları arasında narkotik tacirləri ilə əməkdaşlıq edən korrupsiyoner polis məmuru  (), Cimminin sevdiyi həmkarı  (), öz doğma qardaşı və düşməni  (), Çakın hüquqşünası  (), narkotik satıcısı  (), narkobaron  () və kartel rəhbəri  () var. Serialda həmçinin Solun narkobaron Volter Vayt () ilə tərəfdaşlığı da işıqlandırılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
El Kamino

**El Kamino** () — 2019-cu il ABŞ istehsalı neo-vestern, cinayət-drama filmi. "Breaking Bad" teleserialının davamı və epiloqudur. Film keçmiş müəllimi Volter Vayt ilə ortaq olub narkotik imperiyası qurmuş Cessi Pinkmanın aqibətindən bəhs edir. Vins Qilliqanın yazıb rejissorluq etdiyi bu filmdə Aaron Pol öz rolunu yenidən ifa edib. "Breaking Bad" serialının aktyorları Cessi Plemons, Kristen Ritter, Çarlz Beyker, Mett Cons, Robert Forster, Conatan Benks və Brayan Krenston filmdə rol alıblar. Robert Forster filmin buraxıldığı gün vəfat edib, bu da onun çəkildiyi son film olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Bastard

***Bastard*** — amerikalı repçi Tyler, the Creator-un debüt miksteypi. Prodüserliyini Tayler tək başına edib və 25 dekabr 2009-cu ildə yayımlayıb.  Albom internetdə pulsuz buraxıldığı üçün miksteyp sayılır, lakin Tayler bunu öz debüt albomu hesab edir. Albom DatPiff-də yayımlanıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Şozo İşiyama

– Yaponiya ədəbiyyatşünası, dilçisi və tərcüməçisi. Rus dilini və ədəbiyyatını tədqiq etmişdir.

## Həyatı və karyerası
1914-cü ildə Yaponiyanın Tokio şəhərində doğulmuşdur. 1940-cı ildə Tokio Xarici Dillər Məktəbinin rus dili kursunu bitirmişdir. 1941-ci ildə həmin yerdə assistent-professor kimi işləməyə başlamışdır. Daha sonra Tokio Xarici Tədqiqatlar Universitetinin professoru olmuşdur. "Öz-özünə sadə rus dilini öyrənmək" adlı orijinal və populyar kitabın müəllifi olmuşdur. Nikolay Dobrolyubovun "Qaranlıq səltənətdə işıq şüası" əsərini və Nikolay Çernışevskinin əsərlərini rus dilindən yapon dilinə tərcümə etmişdir. Lev Tolstoyun yaradıcılığını tədqiq edərək "Tolstoy haqqında traktat" əsərini yazmışdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Kotobank saytında
Yəmən şəhərlərinin siyahısı

Yəməndə şəhər yaşayış məntəqələri, Səna və Ədəndən əlavə, bütün digər əyalət paytaxtları, həmçinin ən azı 5000 əhalisi olan hər hansı daimi yaşayış məntəqəsidir. 2013-cü ilə qədər Yəməndə 225 şəhər var idi. Onların əksəriyyəti rayon mərkəzləridir, baxmayaraq ki, həm şəhərsiz rayonlar, həm də bir neçə şəhəri olan rayonlar var.

## Xarici keçidlər
Dracunculus

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 

## Növləri
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Zəhra Günəş

**Zəhra Günəş** () mərkəz blokçu mövqeyində oynayan türk voleybolçusu. O, VakıfBank SK və Türkiyə qadın voleybol milli komandasının üzvüdür.

## Həyatı
Zəhra Günəş1999-cu ildə İstanbulda anadan olub. Ailədə 6 uşaqdan ikincisidir. Anası bosniyalıdır. Bacıları İrem Nur Günəş (2004) və Mina Günəş (2006) də voleybolçudurlar.

## Karyerası

### Çıxış etdiyi klublar

*  VakıfBank II (2011-14);
*  İstanbul Büyükşəhər Bələdiyyəspor (2014-15);
*  VakıfBank II (2015-16);
*  Beşiktaş (2016-17);
*  VakıfBank (2017-hal-hazırda).

### Klub karyerası
Zəhra Günəş, voleybolçu karyerasına 12 yaşında VakıfBankda başlayıb. İki il dalbadal həm yıldız, hem də gənclər kateqoriyalarına Türkiyə çempionu olub. 15 yaşında ikinci liqa komandalarından İstanbul Büyükşehir Belediyesporda bir mövsüm icarədə olaraq forma geyib. Həmin movsümdə həm PAF, həm də gənclər komandalarında Türkiyə çempionu olub. 2015-2016 mövsümündə VakıfBankın 3. Liqden 2. Liqə çempion olaraq yüksələn ikinci komandasında forma geyib. 2016-2017 mövsümündə Beşiktaşa icarəyə verilən Zəhra, mövsümün sonunda VakıfBank gənclər komandası ilə yeniden Türkiyə çempionu olur. 2017-2018 mövsümündən bu yana VakıfBank A Takımında oynayan Zəhra Günəş, sarı-qara forması ilə 3 FIVB Klublar arası Dünya Çempionatı, 3 CEV Çempionlar liqası, 3 Türkiyə Liqası, 3 Kupa Voley ve 2 Çempionlar kubokunun birinciliyini qazanıb.

### Yığma komandada
Zəhra Günəş, Yıldız Milli Takımıyla dünya dördüncülüyü, Balkan ve EYOF çempionluğu, Gənç Milli Takım formasıyla Avropa üçüncülüyü, dünya dördüncülüyü, 23 Yaş Altı Milli Takımıyla da dünya çempionluğunu qazanıb. Orta xətt oyunçusu olan Zəhra Günəş, A Milli Takım forması ilə 2018 FIVB qadın voleybolu Millətlər Liqası və 2019-cu il qadınlar arasında voleybol üzrə Avropa çempionatında gümüş medal qazanıb. Zəhra Günəş, 2020 Tokio Olimpiadasına  birinci olarak vəsiqə qazanan "Filenin Sultanları"nın tərkibində Olimpiada Oyunlarında mübarizə aparmışdır. Türkiyə A Kadın Milli Takımı, 2023 FIVB qadınlar arasında voleybol üzrə Millətlər liqasında və 2023-cü il qadınlar arasında Voleybol çempionatında qızıl medal qazanan Zəhra Günəş hər iki turnirin ən yaxşı orta xətt oyunçusu seçilmişdir. 

## İstinadlar
The Neighbourhood (albom)

**The Neighbourhood** — amerikan alternativ rok qrupu The Neighbourhood-un üçüncü studiya albomu. 9 mart 2018-ci ildə "Columbia Records" tərəfindən buraxılıb. Albomun başqa bir versiyası "Hard to Imagine the Neighbourhood Ever Changing" 2 noyabr 2018-ci ildə buraxılıb. Albomun bu versiyasına "Revenge" və "Too Serious" trekləri daxil edilməyib.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
I Love You (albom)

**I Love You.** — amerikan rok qrupu The Neighbourhood-un ilk studiya albomu. 22 aprel 2013-cü ildə "Columbia Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Anar Əlizadə (alim)

**Anar Əlizadə** (23 sentyabr 1951, Bakı - 2012) ― mexanika sahәsindә Azәrbaycan alimi, riya­ziyyat üzrə elmlər doktoru (1986), professor (1990), AMEA-nın müxbir üzvü (2007).

## Həyatı
Anar Əlizadə 23 sentyabr 1951-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1974-cü ildə M.V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetini bitirib. 

## Əmək fəaliyyəti
Anar Əlizadə 1974-1978-ci ildə qazın emalı və nəqli üzrə Ümumittifaq Elmi Tədqiqat və Layihə İnstitutunda mühəndis kimi çalışıb, 1978-1990-cı illərdə isə AEA RMİ XKB-da baş konstruktor vəzifələrini icra edib. 

## Pedaqoji fəaliyyəti
Anar Əlizadə 1990-2000-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Nəzəri mexanika və bütöv mühit mexanikası kafedrasında professor, Azərbaycan Texniki Universitetində Riyaziyyat kafedrasının müdiri, 2000-2010-cu illərdə Elm və Texnika üzrə prorektor, Azərbaycan Dövlət Dəniz Akademiyasının Elm və Beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru və 2010-2012-ci illərdə Dəqiq elmlər kafedrasının müdiri vəzifələrində çalışıb.

## Akademik fəaliyyəti
Anar Əlizadə 1978-ci ildə riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru, 1986-cı ildə riyaziyyat üzrə elmlər doktoru elmi dərəcələrini, 1990-cı ildə professor adını alıb. 2007-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü seçilib. 

Anar Əlizadənin elmi fəaliyyəti əsasən deformasiya olunan bərk cisim me­xani­kası sahəsində nəzəri tədqiqatlara və nəticələrin müxtəlif mühəndis mə­sələ­lərinə tətbiqinə həsr olunub. O, "Mexanika və Maşınqayırma" beynəlxalq jurnalının redak­toru olub.  Alim 3 monoqrafiya, 6 kitab, 100-dən çox elmi işin, o cümlədən maşınqayırma sahəsin­də 3 patentin müəllifidir.

### Üzv olduğu cəmiyyətlər
* Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasının həqiqi üzvü;
* Beynəlxalq Mühən­dislik Akademiyasının həqiqi üzvü;
* Azərbaycan Mühəndislik Akademiyasının həqiqi üzvü;
* Tət­biqi Riyaziyyat və Mexanika üzrə Alman Cəmiyyətinin (GAMM) üzvü;
* Azərbaycan Milli Komitəsinin üzvü (qrunt mexanikası və özüllərin tikintisi üzrə);

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Əlizadə Anar Nadir oğlu
* Anar Nadir oğlu Əlizadə
Chip Chrome & the Mono-Tones

***Chip Chrome & the Mono-Tones*** — amerikan rok qrupu The Neighbourhood-un dördüncü studiya albomu. 25 sentyabr 2020-ci ildə "Columbia Records" tərəfindən buraxılıb.

İndiyədək alternativ rok səpkisində yaradıcılıq nümunələri təqdim edən The Neighbourhood ansablı öz yeni albomunda əhəmiyyətli üslub dəyişikliyi edərək futuristik elektro-fank elementlərini musiqisinə daxil edib. Əsərin konseptual əsasını təşkil edən Chip Chrome obrazı ilə qrupun solisti Cessi Ruterford yeni musiqi kimliyini formalaşdırıb. Bu personaj, Devid Bouinin məşhur Ziggy Stardust obrazı və disko dövrünün parlaq estetikası ilə assosiasiya yaradır. Məhz bu alter eqo vasitəsilə albomun bütün kompozisiyaları vahid bədii-estetik xətt boyunca inkişaf edir.

Cessi Ruterford müsahibəsində demişdir:

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Ayşənur Yazıcı

**Ayşənur Yazıcı** (13 sentyabr 1958, Elazığ) – Türkiyəli aparıcı və yazıçı.

A.Yazıcı Ərzurumlu zabit ata və Elazığlı müəllim ananın ilk övladı olaraq dünyaya gəlib. O, ibtidai təhsilini Anadolunun müxtəlif yerlərində, orta məktəbi Parisdə, liseyi Ankara Tofiq Fikrət Liseyində, universiteti Fransanın Lion şəhərindəki Rhone Akademiyasında bitirib, kosmetologiya və səhnə kino sənəti üzrə təhsil alıb.

1983-cü ildə İzmir TRT-də işləməyə başlayıb. TRT-dəki işinə davam edərkən Christian Dior şirkətinin Türkiyə nümayəndəliyində 5 il texniki müdir və təlimatçı olaraq çalışıb. Printemps mağazalarının reklam, animasiya və ictimaiyyətlə əlaqələr müdiri vəzifəsində olduğu illərdə geniş çərçivəli kosmetika promosyonların ilk tətbiqçisi və təbliğatçısı olub.
O, 1984-cü ildə evlənib, lakin 1986-cı ildə boşanıb. Onun bu evlilikdən 1986-cı ildə Kərəm adında bir oğlu dünyaya gəlib. 1989-cu ildə isə indiki soyadını hələ də istifadə etdiyi Cem Yazıcı ilə evlənsə də 1996-cı ildə onunla da boşanıblar. 

1990-2011-ci illər arasında özəl televiziyalarda və TRT-də diktor və veriliş aparıcısı kimi işləyib.  Onun bu peşə üzrə 50-dən çox mükafatı var. O, Türk Dil Qurumu tərəfindən ən böyük mükafat olan “Türkəci ən yaxşı istifadə edən diktor” mükafatına layiq görülüb.

O, Zülfü Livanelinin “Şahmeran” filmində dünyaca məşhur maestro Serj Mentelet ilə birlikdə işləyib. 1990-cı ildən bəri müxtəlif həftəlik jurnallarda kosmetologiya ilə bağlı yazılar, psixoloji testlər hazırlayıb və yayımlayıb. A.Yazıcı həmçinin qəzetlərdə köşə yazıları yazıb.

Müəllifin Epsilon nəşriyyatında nəşr olunmuş "Ekmek arası hayat", "Bedriye", "Kadınlar ağlar", "Makyajda sihirbazlık numaraları", "Son 13 Gün", "Sizin hikayenizi çaldım", Boyner Nəşriyyatı tərəfindən nəşr edilmiş "Yaşama yetişemeyenlere mucize çözümler" və Doğan (Edmont) nəşriyyatında nəşr edilmiş "Sensin mağara adamı", Nemesis kitabından "Dil Kafirleri"(diksiyon kitabı),"Çocuk gelin","Dön Muazzez","Son Lobotomi","Kendinden utanmak" kimi kitabları var.
TRT 1-də “Sütlü Kahve” adlı proqramının yayımı dayandırıldıqdan sonra "Yılın TV Aile medya etik" mükafatına layiq görülüb.
O, antoloji şeir müsabiqəsində mükafat qazanıb. A.Yazıcı universitetlərdə rənglərlə terapiya və onun həyata təsiri, düşüncə gücünün həyatımıza təsiri mövzusunda seminarlar verir. O, universal enerjidən istifadə texnikasına əsaslanan təlim olan Reiki üzrə ustaddır.

İngilis, fransız dillərini bilən yazıçının bir övladı var.

## Filmoqrafiya

Benden ne olur? – Güzin Bal (2022)

Hadi be oğlum – (2018)

Küstüm Çiçeği – (2010)

Sıkı Dostlar  – (2009)

Anadolu Kaplanı - Neriman  (2006)

## Kitabları

•	*Bedriye,* dekabr / 2002. ISBN 975-331-408-6

•	*Ekmek Arası Hayat,* may / 2002 

•	*Kadınlar Ağlar,* dekabr / 2004

•	*Makyajda Sihirbazlık Numaraları,* iyul / 2007

•	*Sizin Hikayenizi Çaldım,* iyul / 2007

•	*Son On Üç Gün,* may / 2006  

•	*Yaşama Yetişemeyenlere Mucize Çözüm Hikayeleri,* yanvar / 2007
  
•	*Sensin Mağaraa Adamı,* noyabr / 2008
 
•	*Makyajda Sihirbazlık Numaraları,* mart, 2010

•	*Dil Kâfirleri Diksiyon yardımcı el kitabı,* 2009

•	*Dön Muzazzez,* 2009

•	*Son Lobotomi,* 2010

•	*Ke(n)di(n)den Utanmak,* 2011

## İstinadlar
Sour

***Sour*** — amerikalı müğənni Oliviya Rodriqonun ilk studiya albomu. 21 may 2021-ci ildə "Geffen Records" tərəfindən buraxılıb. Albom Rodriqo və prodüser Den Niqro tərəfindən hazırlanıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Kolumbiya şəhərləri

Kolumbiya yüksək şəhərləşmiş ölkədir və əhalinin 70%-i böyük şəhərlərdə yaşayır. Sonuncu əhalinin siyahıyaalınması 2005-2006-cı illərdə aparılıb və daha sonra məşğulluq və əhalinin miqrasiyası ilə bağlı məlumatlar əsasında statistik hesablamalar Milli Statistika Departamenti (DANE) tərəfindən aparılıb.

## Siyahı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Acı bağırsaq

**Acı bağırsaq** (lat. jejunum) — insanlarda və ən yüksək onurğalılarda, o cümlədən məməlilər, sürünənlər və quşlarda nazik bağırsağın ikinci hissəsi.

Onun membranı əvvəllər onikibarmaq bağırsağın fermentləri tərəfindən həzm olunmuş qida maddələrinin kiçik molekullarının enterositlər tərəfindən udulması üçün ixtisaslaşmışdır.

Acı bağırsağın döngələri qarın boşluğunun yuxarı sol hissəsində yerləşir. Acı bağırsaq və qalça bağırsağın arasındakı bölünmə anatomik olaraq fərqlənmir.

Yetkinlərdə qalça bağırsaq adətən 6-7 m (20-23 fut) uzunluğundadır, bunun təxminən beşdə ikisi acı bağırsaqdır.
## Tərkibi

Qəbul edilən qidaya məruz qalan acı bağırsağın daxili səthi, qəbul edilən qidalardan qida maddələrinin udulması üçün mövcud olan toxumaların səth sahəsini artıran villi adlanan selikli qişalarla örtülüb.

Qida maddələrinin epitelial hüceyrələr vasitəsilə acı bağırsaq və qalça bağırsaq vasitəsilə daşınmasına şəkər fruktozasının passiv daşınması və amin turşularının, kiçik peptidlərin, vitaminlərin və əksər qlükozanın aktiv daşınması daxildir. Acı bağırsaqdakı villi onikibarmaq bağırsaq və ya qalça bağırsaqdan daha uzundur.

Acı bağırsaqdakı pH adətən 7 ilə 8 arasındadır (neytral və ya bir qədər qələvi). O, həmçinin peristaltika kimi tanınan proseslə qidanın hərəkətinə kömək edən dairəvi və uzununa hamar əzələləri ehtiva edir.
### Histologiyası

Acı bağırsaqda çox az Brunner vəzləri (duodenumda tapılır) və ya Peyer yamaqları (nazik bağırsaqda tapılır) var. Bununla belə onun mezenteriyasında bir neçə nazik limfa düyünləri var.

Acı bağırsaqla və qalça bağırsaq arasında heç bir sərhəd yoxdur. Bununla belə, incə histoloji fərqləri var:

* Acı bağırsaqda mezenteriya içərisində nazik bağırsaqdan daha az piy var.
* Acı bağırsaq adətən daha böyük diametrə malikdir.
* Acı bağırsağın villisi uzun, barmağa bənzər çıxıntılara bənzəyir və histoloji olaraq müəyyən edilə bilən bir quruluşdur.
* Bütün bağırsaq traktının limfoid toxumasına malik olmasına baxmayaraq, yalnız nazik bağırsaqda çoxlu sayda limfosit və mikrofold hüceyrələr kimi immun hüceyrələrdən ibarət kapsullaşdırılmamış limfoid düyünləri olan bol Peyer yamaqları var.


 Image:Microvilli.jpg|Transmissiya elektron mikroskopu (TEM) insanın acı bağırsağının görüntüsü
 Image:Nudemousejejunum EM.jpg|Siçanın acı bağırsağının TEM şəkli (14,000 qat böyüdülmə)
 Image:Dogjejunum100x.jpg|İtin acı bağırsağının görüntüsü (100 dəfə böyüdülmüş)

## Funksiyası

Acı bağırsağın selikli qişası əvvəllər onikibarmaq bağırsaqda fermentlər tərəfindən həzm edilmiş kiçik qida hissəciklərinin enterositlər tərəfindən udulması üçün ixtisaslaşmışdır. Udulduqdan sonra qida maddələri (limfaya gedən yağ istisna olmaqla) enterositlərdən enterohepatik dövrəyə keçir və qaraciyərin qapı venası vasitəsilə qaraciyərə daxil olur. Burada qan emal olunur.
## Heyvanlarda

Balıqlarda qalça bağırsağın bölmələri o qədər də aydın deyil və acı bağırsaq yerinə "orta bağırsaq" termini istifadə edilir.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Gastrolab.net:The Jejunum
*Peyer's patches
ARM Cortex-A72

**ARM Cortex-A72** — ARM Holdings -in Austin dizayn mərkəzi tərəfindən hazırlanmış ARMv8-A 64-bit təlimat dəstini həyata keçirən mərkəzi prosessordur . Lisenziya sahibləri üçün SIP nüvəsi kimi mövcuddur və onun dizaynı onu digər SIP nüvələri ilə (məsələn, GPU , displey nəzarətçisi , DSP , görüntü prosessoru və s.) çip üzərində sistem təşkil edən bir kalıpa inteqrasiya etmək üçün əlverişli edir. Cortex-A72, 2015-ci ildə Cortex-A57- nin varisi kimi xidmət etmək üçün elan edildi və 20% daha az enerji istifadə etmək və ya 90% daha yüksək performans təklif etmək üçün hazırlanmışdır.

## Xüsusiyyətləri
*Dərin sıradan çıxmış , spekulyativ problemli 3 tərəfli superskalyar icra boru kəməri ilə boru xəttli prosessor.
*DSP və NEON SIMD genişləndirmələri hər nüvə üçün məcburidir.
*Bortda VFPv4 Üzən Nöqtə Vahidi (hər nüvə üçün).
*Avadanlığın virtualizasiyasına dəstək.
*Thumb-2 təlimat dəstinin kodlaşdırılması performansa az təsir etməklə 32 bitlik proqramların ölçüsünü azaldır.
*TrustZone təhlükəsizlik uzantıları.
*Təlimatların icrasını maneəsiz izləmək üçün Proqram Trace Macrocell və CoreSight Design Kit.
*Hər nüvə üçün 32 KiB data (2 yollu dəst-assosiativ) + 48 KiB təlimat (3 yollu dəst-assosiativ) L1 önbelleği.
*İnteqrasiya edilmiş aşağı gecikmə səviyyəsi-2 (16 yollu dəst-assosiativ) keş nəzarətçisi, hər klaster üçün 512 KB-dan 4 MB-a qədər konfiqurasiya edilə bilən ölçü.
*4 KiB, 64 KiB və 1 MB səhifə ölçüləri üçün yerli dəstəyi ilə 48 girişli tam assosiativ L1 təlimat tərcümə yönlü bufer (TLB).
*4 KiB, 64 KiB və 1 MB səhifə ölçüləri üçün yerli dəstəyi ilə 32 girişli tam assosiativ L1 data TLB.
*Performansı əhəmiyyətli dərəcədə artıran və yanlış proqnoz və fərziyyədən enerjini azaldan mürəkkəb filial proqnozlaşdırma alqoritmi.
*Erkən IC etiketi - birbaşa xəritələnmiş gücdə 3 yollu L1 önbələyi.
*Regionallaşdırılmış TLB və μBTB etiketlənməsi.
*Kiçik ofset filial hədəf optimallaşdırmaları.
*Həddindən artıq budaq proqnozlaşdırıcı girişlərinin qarşısının alınması.

## Çipləri
*Broadcom BCM2711 ( Raspberry Pi 4-də istifadə olunur ).
*Qualcomm Snapdragon 650, 652 və 653.
*NXP i.MX8, Layerscape LS1026A/LS1046A, LS2044A/LS2084A, LS2048A/LS2088A, LX2160A/LX2120A/LX2080A, LS1028A.
*Texas Instruments Jacinto 7 avtomobil və sənaye SoC prosessorları ailəsi.
*Rockchip RK3399.
## Həmçinin bax
*ARM Cortex-A17
*ARM Cortex-A34
*ARM Cortex-A53
*ARM Cortex-A55
*ARM Cortex-A57
## İstinadlar
Ağasəlim Şükürov

**Ağasəlim Səmədağa oğlu Şükürov** () — Sovet İttifaqının hərbi tərcüməçisi və Azərbaycan Respublikasının diplomatı.

## Həyatının erkən dönəmi və təhsili
Ağasəlim Səmədağa oğlu Şükürov 9 sentyabr 1963-cü il tarixində Əli Bayramlı (indiki Şirvan) şəhərində anadan olmuşdur. 1971–1981-ci illərdə Bakı şəhəri 49 saylı orta məktəbdə təhsil almış, ali təhsilini 1981–1987-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsində bitirmişdir.

## Diplomat kimi fəaliyyəti
### Sovet İttifaqında
1988–1991-ci illərdə SSRİ Müdafiə Nazirliyinin xətti ilə İraq Respublikasında hərbi tərcüməçi vəzifəsində çalışmışdır.

### Azərbaycan Respublikasında
1993–1997-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin İslam Konfransı Təşkilatı İdarəsində 3-cü katib və 2-ci katib vəzifələrində çalışmışdır. 1997–2000-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Misir Ərəb Respublikasındakı Səfirliyində 2-ci katib, 2000–2002-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin Yaxın Şərq və Afrika ölkələri İdarəsində şöbə müdiri, 2002–2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikasının Misir Ərəb Respublikasındakı Səfirliyində 1-ci katib vəzifəsində çalışmışdır. 2006–2008-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin Yaxın Şərq və Afrika ölkələri İdarəsində şöbə müdiri vəzifəsin təyin edilmiş, bundan sonra 2008–2010-cu illərdə Azərbaycan Respublikasının Liviyadakı Səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkili vəzifəsində çalışmışdır. 2010–2014-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Liviyadakı, 2015–2022-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Livan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsində çalışmışdır. Şükürov Azərbaycanı 30-dan çox dövlətdə müxtəlif diplomatik missiyalarda təmsil etmişdir. O, xarici ölkələri səfərlər zamanı Heydər Əliyevi müşayiət etmiş və bir sıra ikitərəfli görüşlərdə iştirak edərək ərəb dili üzrə tərcüməçilik etmişdir.

## Təltifləri
2015-ci ildə "Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin 10 illiyi münasibətilə yubiley medalı" və 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikası Diplomatik Xidmət Orqanlarının 100 illiyi münasibətilə "Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin yubiley medalı" ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1319 nömrəli Sərəncamı ilə 2019-cu ildə "üçüncü dərəcəli" vətənə xidmətə görə Ordeni ilə təltif edilmişdir.

## Ölümü
A. Şükürov bir müddət əziyyət çəkdiyi xəstəlikdən 24 mart 2023-cü il tarixində Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

Ailəli olub, 3 övladı, 3 nəvəsi var.

## Həmçinin bax
* Azərbaycan–Livan münasibətləri
* Azərbaycanın xarici siyasəti

## İstinadlar
Rindera

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Homotipik sinonimləri
* 

### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Qırmızı otaq

**Kırmızı Oda** — Onur Güvenatam tərəfindən istehsal olunan, Deniz Gürlek və Melek Seven tərəfindən yazılmış psixoloji dram türk serialı.
Gülseren Budaıcıoğlunun 2004-cü ildə nəşr olunan "Medalyonun içi" kitabından uyğunlaşdırılan serial 4 sentyabr 2020-ci il tarixində TV8-də yayımlanmağa başladı. 2 mövsümdən ibarət olan serial 18 fevral 2022-ci ildə yayımlanan 61-ci bölümlə sona çatdı.

Kırmızı Oda serialında aktyor heyəti hər bölüm dəyişsə də; Binnur Kaya bütün epizodlarda yeganə baş rol ifaçısıdır. Serialın digər baş rol ifaçıları Meriç Aral 22, Tülin Özen və Burak Sevinç 30 bölüm serialda rol aldıqdan sonra layihədən ayrılıb. Kırmızı Oda işinə, aktyorluğuna və serialın personajlarının psixoloq və psixiatr olmasına görə sıx müzakirə olunub.
Serial insanların travması, kədəri və şəxsiyyət pozğunluqlarından bəhs etdiyi üçün Netflixdə yayımlanan "Bir Başkadır" və TRT 1-də yayımlanan "Masumlar Apartmanı" ilə müqayisə edilib.

İstanbulda yaşayan Doktor Manolya Xanım (Binnur Kaya) ilə Manolya Psixiatriya Klinikasında çalışan işçiləri və onların xəstələrinin əsl hekayələrindən bəhs edən serial 2020-ci ilin ən populyar və ən çox izlənilən dram seriallarından birinə çevrilib.

## İstehsal

### Mövzu
Kırmızı Oda 2004-cü ildə yayımlanan Gülseren Budaıcıoğlunun "Medalyonun içi" kitabından uyğunlaşdırılmış serialdır. Serialda İstanbulda psixiatriya klinikasının sahibi, psixiatr Həkim Xanım və digər psixiatrlara müraciət edən xəstələrin hekayələrindən bəhs edilir.

Serialın prodüser şirkəti olan OGM Pictures daha əvvəl "Masumlar apartmanı" bundan sonra "Doğulduğunuz Ev Kaderinizdir" romanlarından bir sıra adaptasiyalar hazırlamışdı. 2020-ci ilin iyul ayında elan edilən serialın ssenari müəllifi "Kızım" ve "Hekimoğlu"-nun ssenarisini də yazan Banu Kiremitçi Bozkurtdur. Cem Karcının rejissor kürsüsünə oturduğu serialın TV8-də yayımlanacağı açıqlanıb. İkinci sezonda serialın rejissoru "Halka" və "Yeni Hayat"-ın da rejissorluğunu edən Başak Soysaldır. 2021-ci ilin avqustunda Banu Kiremitçi Bozkurtun, iştirak etməyəcəyi öyrənildi və onun yerinə "Poyraz Karayel", "Vatanım Sensin", "Anne" və "Sen Çal Kapımı" filminin ssenarisini yazan Deniz Gürlek və Melek Seven gəldi.

4 sentyabr 2020-ci il Cümə günü yayımlanan ilk bölüm 6,10 reytinq və 19 faiz payla AB qrupunda günün ən çox baxılan proqramı oldu.

### Bölüm formatı
"Qırmızı otaq"ın bir bölümü 150 dəqiqədir. Yeni bölüm yayımlanmazdan əvvəl əvvəlki bölümün ətraflı xülasəsi göstərilir. Serialda hər epizod üç müştərinin terapiya seanslarına uyğun gəlir. Hər terapiya seansından əvvəl müştəri xarakterinin şəkilləri və xarakter adları ilə səhnə göstərilir.
Guts

***Guts*** — amerikalı müğənni Oliviya Rodriqonun ikinci studiya albomu. 8 sentyabr 2023-cü ildə "Geffen Records" tərəfindən buraxılıb. Albomdan ilk sinql "Vampire" 30 iyun 2023-cü ildə buraxılıb və çox qısa zamanda Billboard Hot 100 hit-paradında birinci mövqeyi tutmuşdur. İkinci sinql "Bad Idea Right?" 11 avqust 2023-cü ildə yayımlanıb, mahnı ABŞ-nin Billboard "Hot Rock & Alternative Songs" hit-paradının ilk onluğuna daxil olmuşdur. 

## Trek siyahısı
Castin Lonq

**Castin Cekob Lonq** (; ) — amerikalı aktyor. Qorxu və komediya filmlərindəki rolları ilə məşhurlaşıb. O, "*[[:en:Jeepers Creepers (2001 film)|Jeepers Creepers]]*", "*[[:en:Accepted|Accepted]]*", "İdiokratiya", "Məni cəhənnəmə sürüklə", "Kometa", "Barbar*"* daxil olmaqla müxtəlif filmlərdə rol almışdır*.* 2007-ci ildə çəkilmiş *"*Elvin və burunduklar*"* filmində Elvin Sevili səsləndirib. O, həmçinin *"[[:en:Ed (TV series)|Ed]]" və "[[:en:F Is for Family|F is for Family]]" *teleseriallarında oynayıb.

## Həyatı
Castin Lonq 2 iyun 1978-ci ildə Konnektikutun Feyrfild şəhərində anadan olub. Üç qardaşdan ortancılıdır. Atası Ceyms Lonq Feyrfild Universitetində Latın dili professoru olub, anası Wendy Lesniak isə keçmiş aktrisadır. O, italyan kökənlidir.

## Filmoqrafiya
* Jeepers Creepers (2001)
* Jeepers Creepers 2 (2003)
* Gözləyirəm... (2005)
* Accepted (2006)
* İdiokratiya (2006)
* Elvin və burunduklar (2007)
* Pineapple Express (2008)
* Məni cəhənnəmə sürüklə (2009)
* Gülməli adamlar (2009)
* Planet 51 (2009)
* Kometa (2014)
* Barbar (2022)

## İstinadlar