open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sovet İttifaqı muxtar vilayətləri

**Sovet İttifaqı muxtar vilayətləri** — SSRİ-nin on beş respublikası daxilində muxtariyyət verilmiş inzibati vahidlər.

## Azərbaycan SSR
* Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti (indiki Dağlıq Qarabağ)
* Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası (indiki Naxçıvan Muxtar Respublikası)

## Gürcüstan SSR
* Cənubi Osetiya Muxtar Vilayəti (indiki Cənubi Osetiya)

## Rusiya SFSR
1978-ci il RSFSR Konstitusiyası muxtar vilayətlərin diyarlara tabe olduğunu müəyyən etsə də, bu müddəa 15 dekabr 1990-cı ildə çıxarıldı və müəyyən edildi ki, muxtar vilayətlər birbaşa Rusiya SFSR-a tabe olmalıdır. 1991-ci ilin iyununda RSFSR-da beş muxtar vilayət mövcud idi. Onlardan dördünə 3 iyul 1991-ci ildə respublika statusu verilmişdir:
* Adıge Muxtar Vilayəti (indiki Adıge Respublikası)
* Dağlıq Altay Muxtar Vilayəti (indiki Altay Respublikası)
* Yəhudi muxtar vilayəti (1991-ci ildən Xabarovsk diyarından müstəqildir)
* Qaraçay-Çərkəz Muxtar Vilayəti (indiki Qaraçay-Çərkəz Respublikası)
* Xakasiya Muxtar Vialyəti (indiki Xakasiya Respublikası)

SSRİ-də əvvəllər mövcud olmuş digər muxtar vilayətlər:

* Çeçen Muxtar Vilayəti (1922–1934; indiki Çeçenistan)
* Çeçen-İnquş Muxtar Vilayəti (1934-1936; sonralar Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası)
* Çərkəz Muxtar Vilayəti (Çərkəz Milli Bölgəsi 1926-1928; Çərkəz Muxtar Vilayəti 1928-1957; sonralar Qaraçay-Çərkəz MV-ə birləşdirilmişdir)
* Çuvaş Muxtar Vilayəti (1920–1925; indiki Çuvaşıstan)
* İnquş Muxtar Vilayəti (1924–1936; indiki İnquşetiya)
* Kabarda-Balkar Muxtar Vilayəti (1921–1936; indiki Kabarda-Balkariya)
* Kalmık Muxtar Vilayəti (1920–1935; indiki Kalmıkiya)
* Qara-Qırğız Muxtar Vilayəti (1924–1926; 1924-cü ildə Qırğızıstan Muxtar Vilayəti adlandırılmışdır, 1926-cı ildə muxtar respublika (Qırğızıstan MSSR, 1936-cı ildə ittifaq respublikası (Qırğızıstan SSR) və indiki müstəqil Qırğızıstan)
* Komi-Zyryan Muxtar Vilayəti (1922–1929; indiki Komi Respublikası)
* Mari Muxtar Vilayəti (1920–1936; indiki Mari El Respublikası)
* Şimali Osetiya Muxtar Vilayəti (1924–1936; indiki Şimali Osetiya Respublikası)
* Tıva Muxtar Vilayəti (1944–1961; indiki Tıva Respublikası)
* Udmurt Muxtar Vilayəti (1920–1934; indiki Udmurtiya Respublikası)
* Qaraqalpaqıstan Muxtar Vilayəti (1925–1932; 1930-cu ilədək Qazaxıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının tərkibində, 1930-32-ci illərdə RSFSR-in birbaşa yurisdiksiyasında, 1932-36-cı illərdə RSFSR-in tərkibində MSSR, 1936-cı ildən Özbəkistan Sovet Sosialist Respublikasına tabedir; indiki Qaraqalpaqıstan)

## Tacikistan SSR
* Dağlıq Bədəxşan Muxtar Vilayəti (indiki Dağlıq Bədəxşan Muxtar Regionu)

## Ukrayna SSR
* Moldova Muxtar Vilayəti (1924; yaradılmasından bir neçə ay sonra muxtar respublika Moldova MSSR, 1940-cı ildə ittifaq respublikası (Moldova Sovet Sosialist Respublikası) və indiki müstəqil Moldova)

## Həmçinin bax
* Sovet İttifaqı muxtar respublikaları
* Sovet İttifaqı muxtar dairələri
Zaur Darğalı

**Zaur Darğalı** və ya **Zaur Darğallı** — 2017–2019-cu illər Kvemo Kartli bölgə qubernatorunun müavini. 2019-cu ilin 19 may tarixində keçirilən seçkilərə əsasən 78,6% səs toplayaraq Marneulinin bələdiyyə sədri seçilib.

## Həyatı
Zaur Darğalı 4 iyul 1988-ci ildə anadan olub. O, 2005–2009-cu ildə İlia adına Dövlət Universitetinin Kompüter texnologiaları və ingilis dili ixtisası üzrə təhsil alıb, bakalavr dərəcəsi üzrə həmin universiteti bitirib. Azərbaycan, gürcü, rus, ingilis, türk dillərini bilir.

## Fəaliyyəti
Zaur Darğalı 2007–2012-ci illərdə Marneuli Gənclər Mərkəzinin yaranmasında iştirak edib. Həmin proqram çərçivəsində Avrasia İnkişaf Fondu komitəsinin və Marneuli Gənclər Şurasının üzvü olub. O, 2007–2011-ci ilər ərzində Müharibə və Sülh İnstitutu (IWPR), Qafqaz Jurnalistləri Şəbəkəsi, Regional Jurnalistlər Şəbəkəsi, İcma Radiosu, "*Timer*" qəzeti kimi media təşkilatlarında çalışıb. Zaur Darğalı 2008–2011-ci illərdə Marneuli Gənclər Mərkəzinin layihələr üzrə meneceri vəzifəsini icra edib. Həmçinin 2008–2011-ci illərdə müxtəlif layihələrdə fəal şəkildə iştirak edib, onlardan "*Effektiv inteqrasiya naminə, daha yaxşı komunikasiya"* (layihə eyni zamanda məcburi köçkün şəxslərlə bağlı məsələləri nəzərdə tuturdu), "*Marneuli QHT-ləri inkişaf və əməkdaşlıq forumu*" (layihə Marneulidə 12 QHT-nı əhatə edib) və s. Zaur Darğalı 2011–2013-cü illərdə Marneuli Mülki Məşğulluq Mərkəzinin koordinator müavini, növbəti illərdə isə USAD ofisinin koordinatoru vəzifəsində çalışıb. Habelə 2013-cü ildə "*Gürcü arzusu*" koalisiasının Marneulidə gənclər şöbəsinin rəhbəri olaraq fəaliyyət göstərib. Zaur Darğalı2013-cü ildə baş tutan prezident seçkilərində Marneuli rayon gərərgahının işlərində fəal şəkildə iştirak edib. O, 2014–2017-ci illərdə Barış və Vətəndaş Bərabərliyi Məsələləri üzrə Gürcüstanın Dövlət Nazirinin Kvemo-Kartli bölgə təmsilçisi olub. Bununla yanaşı, 2017-ci ildən Kvemo Kartli bölgə qubernatorunun müavini vəzifəsini icra edir. 2019-cu ilin 19 may tarixində Gürcüstanın Mərkəzi Seçki Komissiyası Marneuli rayonunda 90 seçki məntəqəsinin hamısı üzrə nəticələri elan edib. "Gürcü Arzusu" partiyasının namizədi Zaur Darğallı səslərin 78,6%-ni əldə edərək Marneulinin bələdiyyə sədri seçilib.

## Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycanlı gənc Gürcüstanda mer ola bilər
* Marneulidə yaşayan azərbaycanlıların təşəbbüsüylə yeni tədris mərkəzi açılıb.
Monteneqro Universiteti

**Monteneqro Universiteti** (, , UCG) — Monteneqroda olan yeganə dövlət universiteti. Universitetin əsas korpusu və ən qədim fakültəsi Podqoritsada yerləşir.

## Tarixi
Universitet 29 aprel 1974-cü ildə təşkil edilmişdir. O zaman təşkil olunanlar:
* üç fakültə: iqtisad, şəhərsalma və hüquq (Podqoritsada);
* iki kollec: pedaqoji (Nikşiç) və dənizçilik (Kotor);
* universitetlərlə assosasiyalaşmış üç elmi-araşdırma institut: tarix, aqrar və biologiya, tibb araşdırmaları (Podqoritsada).

Universitet təşki edildikdən bir il sonra Velko Vlaxoviçin şərəfinə adlandırılır. Ancaq 1992-ci ildə əvvəlki adı bərpa edilmişdir.

## Struktur
Universitet digər Avropa universitetləri kimi təşkil olunmuşdu.

İdarə Şurası, başda rektor olmaqla Universiteti idarə edir. Ali universitet oranı Uniiversitet senatıdır.

Fakultələrə dekanlar, institutları isə direktorlar idarə edir. Fakültələr və institutlarda əsas akademik orqanlar tədqiqat və tədris məsələləri üzrə şuralardır.

Ali tələbə oranı — Tələbə parlamentidir. Tələbə üzvlərinin nümayəndələri bütün universitet orqanları və fakültələrinə seçilirlər.

Hal-hazrda universitetdə aşağıdakı fakültələr vardır (böyük əksəriyyəti Poddqoritsada yerləşir):

* İqtisad fakültəsi
* Hüquq fakültəsi
* Elektronika fakültəsi
* Şəhərsalma fakültəsi
* Mexanika və texniki fakültəsi
* Təbiət elimləri və riyaziyyat fakültəsi
* Tibb fakültəsi
* Politalogiya fakültəsi
* Arxitektura fakültəsi
* Fəlsəfə fakültəsi (Nikşiç)
* İncəsənət fakültəsi (Çetinye)
* Dramaturgiya fakültəsi (Çetinye)
* Musiqi akademiyası (Çetinye)
* Dənizçilik fakültəsi (Kotor)
* Turizm və otel meneceri fakültəsi (Kotor)
* Tətbiqi Fizioterapiya Fakültəsi (Herseq Novi)

Universitet həmçinin aşağıdakı tədqiqat institutlarını da əhatə edir. институты:

* Xarixi dillər İnstitutu
* Biotexnologiya İnstitutu
* Tarix İnstitutu
* Dəniz biologiyası İsntitutu

Bundan əlavə, universitetə daxildir:

* Universitet kitabxanası
* İnformasiya texnologiyası Mərkəzi
* İnsan hüququ Mərkəzi
* Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzi
* Keyfiyyət Mərkəzi
## Məşhur tələbələri
* Milo Cukanoviç — Monteneqronun baş naziri 2006, 2008—2010 və 2012—2016.
* Jelko Ştrunoviç — Monteneqronun baş naziri 2006-2008.
* İqor Luşkin — Monteneqronun baş naziri 2010-2012.
* Svetor Maroviç — Serbiya və Monteneqro Prezidenti 2003-2006.
* Branko Paviçeviç — tarixçi, akademik, Monteneqro İncəsənət və Elmlər Akademiyasının prezidenti.

## Mənbə
* Monteneqro Universitetinin rəsmi saytı
* İqtisad fakültəsi
* Hüquq fakültəsi 
* elektrotexnika fakültəsi
* Şəhərsalma fakültəsi
* Tetallurgiya və texnologiya fakültəsi
## İstinadlar
Maykl Andretti

**Maykl Andretti** (; ) — ABŞ-nin keçmiş avtomobil yarışçısı və cari komanda sahibi. Statistik cəhətdən Amerikalı açıq-təkərli avtomobil yarışında ən müvəffəqiyyətli sürücülərdən biri olan Andretti, 1991 CART PPG Indy Car World Series qazandı və CART yarış dövründə 42 zəfər qazanmışdır.

O, dünya çempionu Formula 1 və İndianapolis 500 qalibi Mario Andrettinin oğlu, həmçinin, indiki IndyCar Series-in  pilotu Marko Andretti'nin atasıdır.

## Karyera
Maykl, 1962-ci il 5 oktyabr, Mario Andrettinin ailəsində anadan olmuşdur. Artıq 10 yaşında kartinqdə iştirak etməyə başlayır. 1980-ci ildə Formula Ford 1600-ə başladı və tez bir zamanda uğur əldə etdi – bir ildən sonra bu Formula daxilində, şimal-şərq bölməsində qalib gəldi və altı yarış qazandı. Eyni zamanda növbəti inkişaf mərhələsinə keçdi – Formula 1 Super Vee Çempionatında iştirak etdi. Bir il sonra, bu oyunda da 6 dəfə qalibiyyət əldə etdi.

1983-cü ildə Formula Mundial-da titul qazanmış və özünü dözümlülük yarışlarında da sınamışdı. Atası və Philip Allo ilə eyni heyətdə iştirak edərək üçüncü oldu.

Nəhayət, ilin sonunda, ilk dəfə ABŞ-nin əsas çempionatının yarışlarında açıq qapıları olan avtomobillərdə yarışaraq, CART-ın  son üç mərhələsini keçərək dörd xal qazanmışdı.

## CART
İlk tam mövsümdə nəticələr ürək açan olmadı. 1984-cü ildə o, bu çempionatda yeddinci oldu. Debüt çıxışında **The Indianapolis 500-Mile Race**-də  Andretti beşinci oldu.

Ümumilikdə, 1986-cı ildən 2001-ci ilə qədər karyerasının sona çatmasıyla, Maykl, hər dəfə iştirak etdiyi hər bir çempionatda kartda ən azı bir qalibiyyət qazandı.

O, yalnız 1993-cü ildə qalib gələ bilmədi, səbəb, artıq 92-ci ildən Andretti, Formula 1 çempionatına diqqətini çevirdi və iştirak etmək qərarı verdi.

## Formula 1
1983-cü ildə 3 qat Dünya çempionu sürücü Ayrton Senna ilə əməkdaşlıq etmək üçün McLaren komandası ilə müqavilə imzalandı

Qaydalarda olunmuş dəyişiklik, onun ümidlərini qırdı. Belə ki, o bilmədiyi məhdudiyyətsiz yolları sərbəst sınaqdan keçirə bilmədi.

Davamlı təzyiqlərin olması ilə, o,  Kyalami və Interlagos –da yarışlara qəza ilə başladı. Bu qəzalardan sonra Gerhard Berger ilə birlikdə Ferraridə,   kütləvi toqquşma yaşadı.

Gran Premio de España'da, Andretti, nəhayət yarışı tamamladı, yoldaşları arasında beşinci sırada qərarlaşdı. 2001-ci ildə o, Indianapolis 500 qazanmağa cəhd göstərmək istəyərkən Team Green-a hərəkət etmək qərarına gəldi. Yağış gecikməsi ilə irəliləyə bildi və əgər yarış dayandırılsa idi o zaman o qalib gələ bilərdi. Ancaq qırmızı bayraq o zaman çıxmadı və yarış yenidən başladı.

Komanda sahibi kimi, Michael daha uğurlu idi. Artıq 2005-ci ildə, komanda tutduqdan sonra yalnız üç il sonra komandasının avtomobili Indy 500 qazandı.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
# Michael Andretti
Almudena katedralı

**Almudena Katedralı** (İspanca: **Catedral de la Almudena**) — İspaniyanın Madrid şəhərində yerləşən bir Roma katolik katedralıdır. Katedral 1993-cü ildə  II İohann Pavel  tərəfindən xeyir-dua verilərək rəsmən açılmışdır.

## Tarixi

## İstinadlar
Gürcüstan Mərasim Sarayı

**Gürcüstan Mərasim Sarayı** () , **Gürcüstan Prezident Administrasiyası sarayı** () və ya **Avlabari Prezident Rezidensiyası** – Gürcüstan Prezidenti administrasiyasının icraçı hissəsinin yerləşdiyi saray binasıdır. Saray, Tbilisi şəhərində, Kür çayının sol sahilindəki tarixi Avlabari rayonu ərazisində, keçmiş İmperiya jandarmeriyası binasının yenidən qurulması əsasında yaradılmışdır.

Salome Zurabişvilinin Gürcüstan Prezidenti seçilməsindən sonra Prezident iqamətgahı Georgi Atoneli küçəsi 25 ünvanında yerləşən Orbeliani sarayına köçürülmüşdür. 
## Tarixi

Yenidənqurma işlərinə 2004-cü ildə, əvvəllər İmperiya jandarmeriyası olmuş neoklassik stilli binadan başlanılmışdır; inşaat və yenidən qurma işləri altı il davam etmiş və 2009-cu ildə tamamlanmışdır. Binanın yekun layihəsi, daha əvvəllər Tbilisidə Daxili İşlər Nazirliyinin binası, Sülh körpüsü və Batumidə *Medeya oteli*nin layihəsini işləmiş memar Mişel de Luççi tərəfindən işlənmişdir. Sarayın fasadı Gürcüstan dizayneri Nataliya Airejibi de Pitanın müəllifi olduğu nəhəng mozaika ilə bəzədilmişdir. Mozaikada Şota Rustavelinin *“[[Pələng dərisi geymiş pəhləvan|Pələng dərisi geyinmiş pəhləvan]]”* poemasının mövzularından istifadə edilmiş və *“Xeyir həmişə şərə qalib gəlir; mahiyyət qalıcıdır”* sitatı yazılmışdır. Kompleksin ən böyük elementi bina qarşısında yerləşən və güzgü rolunu oynayan iki böyük hovuzdur. Binanın əsas fasadında yerləşən 28 metr uzunluq və 1.6 metr (89,6m2)  hündürlüyə malik olan mozaikanın da müəllifi Nataliya Airejibi de Pitadır. Həmin mozaikada Gürcüstan tarixinin ən qədim dövrlərdən müasir dövrə kimi mühüm hadisə və şəxsləri təsvir olunmuşdur.

Binanın günbəzi gürcü memar Vaxtanq Zesaşvili və italyan memar Frenk Zaqarinin layihəsi əsasında Almaniya istehsalı olan üç ölçülü şüşələrdən hazırlanmışdır. Binanın əsas girişi qarşısında yerləşən üç rəngli heykəl hakimiyyətin üç səviyyəsini – qanunverici, icraçı və məhkəmə - təmsil edir. Abidə Gürcüstanın Almaniyadakı səfiri və sonuncu Avstriya imperatoru I Karlın nəvəsi Qabriela Habsburq-Lotringen tərəfindən hazırlanmışdır.

## Struktur

Gürcüstan Prezidentinin David Tkeşelaşvili tərəfindən rəhbərlik edilən icraçı administrasiyasına, administrasiya rəhbərinin iki müavini olan İrma Nadiraşvili və Sulxan Sibaşvili, mətbuat katibi, Prezidentin müxtəlif məsələlər üzrə yeddi məsləhətçisi, xarici məsələlər üzrə dörd məsləhətçi, siyasi, məhkəmə, iqtisadi və enerji məsələləri üzrə kordinatorlar, həmçinin daşıma məsələləri üzrə kordinator daxildir.
## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Mixeil Saakaşvili
Radio (Rammstein mahnısı)

**Radio** — Almaniya rok musiqi qrupu olan "Rammstein" mahnısı. Mahnı musiqi qrupunun gözlənilən adsız yeddinci studiya albomunun ikinci sinqlıdır.

## Musiqi videosu
24 aprel 2019-cu il tarixində "Rammstein" musiqi qrupunun rəsmi "YouTube" kanalında 26 saniyə uzunluğunda, ağ-qara rəngli, içərisində "Kraftwerk" musiqi qrupuna istinadlar olan bir promo videosu yayımlanmışdır. Videonun sonunda 26 aprel 2019-cu il tarixi, eləcə də «Radio» sözü görünür. Mahnının tam klipi iki gün sonra – 26 aprel 2019-cu il tarixində Mərkəzi Avropa vaxtı ilə saat 23:00-da yayımlanmışdır. Buna baxmayaraq, mahnı 25 aprel 2019-cu il tarixində Mərkəzi Avropa vaxtı ilə saat 21:00-da əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş radiostansiyalarda səsləndirilmişdir. Promo videosunun çəkilişləri Berlin şəhərində gerçəkləşdirilmişdir və rejissoru Yörn Haytmanndır.

## Yayımlar

## Buraxılış tarixləri

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Çernobıl likvidatorları

**Çernobıl likvidatorları** və ya sadəcə **likvidator** (, , ) — Çernobıl faciəsinin nəticələrini aradan qaldırmaq üçün çağırılan mülki və hərbi heyət. Bir çox likvidator Sovet hökuməti və mətbuat tərəfindən qəhrəmanlar kimi təriflənsələr də, bəziləri illərdir ki, rəsmi olaraq tanınmırlar.

## Termin və iştirakçılar
Termin Sovet rəsmiləri tərifindən "учасник ліквідації наслідків аварії на Чорнобильській АЕС" () ifadəsindən yaranmışdır.

Çernobıl faciəsinin idarəetmə heyətində müxtəlif peşə sahibləri iştirak etmişdir:
* Reaktorların heyəti
* Dərhal reaktor qəzasına cavab verən yanğınsöndürənlər
* Sovet Silahlı Qüvvələrinin Mülki Müdafiə Qoşunları
* Daxili Qoşunlar və polislər
* Hərbi, mülki tibbi və sanitariya heyəti
* Fövqəladə halların idarə olunmasının bütün mərhələlərində iştirak edən müxtəlif mülki alimlər, mühəndislər və işçilər 
* Media və incəsənət sənətkarları

## Həmçinin bax
* Eldar Sultanov

## İstinadlar
Faiq Ağayev (rəssam)

**Faiq Əliseyid oğlu Ağayev** () — Azərbaycan rəssamı, pedaqoq, Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı (1992).

## Həyatı
Faiq Ağayev 25 aprel 1943-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, ilk təhsilini Əzim Əzimzadə adına Dövlət Rəssamlıq Məktəbində almışdır. Daha sonra 1964–1970-ci illərdə İ.Surikov adına Moskva Dövlət İncəsənət İnstitutunda təhsilini davam etdirmişdir. 1972-ci ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü seçilmişdir. Faiq Ağayev 1974–1982-ci illərdə Ə.Əzimzadə adına Dövlət Rəssamlıq Məktəbində, 1982–1996-cı illərdə isə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində müəllim işləmişdir. 1996-cı ildən etibarən Türkiyənin Bursa şəhərindəki Uludağ Universitetində pedaqoji fakültənin rəsm bölümündə işləyir. Həmin vaxtdan Bursada yaşayır.

## Yaradıcılığı
Faiq Ağayev 1972–1974-cü illərdə xalq rəssamı Mikayıl Abdullayevin başçılığı altında SSRİ Rəssamlar İttifaqının yaradıcılıq emalatxanasında işləmişdir. O, bu illər ərzində "Balıqçının ailəsi", "Balıqçı qadınlar", "Tor təmiri" kimi əsərləri yaratmışdır. Həmin əsərlər Moskvada təşkil olunan hesabat sərgisində nümayiş olunmuşdur. Faiq Ağayev çoxsaylı natürmortlarında klassik musiqi ifaçıları, maddi-mədəniyyət nümunələri, məişət əşyaları, təbiət motivləri və muğam ustalarına müraciət etmişdir.

Faiq Ağayev daha çox kubizmə yaxınlığını qeyd etsə də, özünü heç bir cərəyana aid etmir. Onun natürmortdan sonra müraciət etdiyi əsas janrlar portret və peyzajdır.

## Mükafatları
* "Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı" fəxri adı — 4 mart 1992

## İstinadlar
Jozef Teleki

**Jozef Teleki** (; ) — 1830-cu ildən Macarıstan Elmlər Akademiyasının ilk prezidenti vəzifəsində çalışmış Macarıstan hüquqşünası və tarixçisi.

## Həyatı
Jozef Teleki nəcib kalvinist ailəsində anadan olmuşdur. 1842–1848-ci illərdə Transilvaniya qubernatoru kimi fəaliyyət göstərmişdi.

## Həmçinin bax
* Macarıstan Elmlər Akademiyası

## İstinadlar
Emil Deşöfi

**Emil Deşöfi** (; ) — 1855-ci ildən ölümünə qədər Macarıstan Elmlər Akademiyasının prezidenti vəzifəsini yerinə yetirən Macarıstanın mühafizəkar siyasətçisi, Mühafizəkarlar partiyasının lideri.

## Həmçinin bax
* Macarıstan Elmlər Akademiyası

## İstinadlar

*Szinnyei, József: Magyar írók élete és munkái II. (Caban–Exner). Budapest: Hornyánszky. 1893.
Radio (dəqiqləşdirmə)

* Radio — 
* Radio 1 — 
* Radio (Rammstein mahnısı) — 
* Radio Lüksemburq — 
* Radio Peterburq — 
* Radiorabitə —
Enniskorti (stansiya)

**Enniskorti** (isl. *Enniscorthy*) — 16 noyabr 1863-cü ildə ictimai istifadəyə açılmış, İrlandiya Respublikası Ueksford rayonunun dəmiryolu nəqliyyat əlaqəsini təmin edən bir dəmiryolu stansiyasıdır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* *Butt, R.V.J.* The Directory of Railway Stations: details every public and private passenger station, halt, platform and stopping place, past and present. — 1st. — Sparkford : Patrick Stephens Ltd, 1995. — ISBN 1-8526-0508-1.
* *Jowett, Alan.* Jowett's Nationalised Railway Atlas. — 1st. — Penryn, Kornvel : Atlantic Transport Publishers, 2000. — ISBN 0-9068-9999-0.
* *Jowett, Alan.* Jowett's Railway Atlas of Great Britain and Ireland: From Pre-Grouping to the Present Day. — 1st. — Sparkford : Patrick Stephens Ltd, 1989. — ISBN 1-8526-0086-1.

## Həmçinin bax

* İrishrail veb səhifəsində Enniskorti dəmiryolu stansiyası haqqında məlumat 
* Eiretrains veb səhifəsində Enniskorti dəmiryolu stansiyasının görüntüləri
Faiq Ağayev (dəqiqləşdirmə)

* Faiq Ağayev (d. 1971) — Azərbaycanın populyar estrada müğənnisi, Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti (2008).
* Faiq Ağayev (rəssam) (d. 1943) — natürmortçu-rəssam, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar rəssamı (1992).
* Faiq Ağayev (milli qəhrəman) (1969–1991) — Azərbaycanın milli qəhrəmanı.

## Həmçinin bax
* Faiq
* Ağayev
Yuliya Sanina

**Yuliya Sanina** (əsl adı **Yuliya Aleksandrovna Qolovan**; ) — Ukraynalı müğənni, The Hardkiss qrupunun solisti.

## Həyatı
Yuliya Qolovan 11 oktyabr 1990-cı ildə Kiyevdə musiqiçi ailəsində anadan olmuşdur. Üç yaşında ilk dəfə səhnədə atasının rəhbərlik etdiyi ansamblın müşayiəti ilə oxumuş, sonra uşaq şou-qrupunda müxtəlif musiqiləri səsləndirmişdir. Caz qrupunun tərkibində də solist kimi çıxış edirdi.

2005-ci ildə Yuliya Caz və Estrada üzrə uşaq musiqi məktəbini bitirib. Sonra Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin filologiya fakultəsinə daxil olmuşdur. Universitetdə oxuyarkən jurnalistika ilə maraqlanırdı.

2006-cı ildən 2008-ci ilədək Sister Siren qrupunun solisti olmuşdur.

2016-cı ildə Yuliya Sanina STB telekanalında "*X-Faktor*" şousunun yeddinci mövsümündə münsiflər heyətinin üzvü və müəllim oldu.

Smurflar: İtirilimiş kənd cizgi filminin ukraynca dublyajında Şirinəni səsləndirmişdir.

## Ailəsi
Yuliya, *The Hardkiss* qrupunun yaradıcı prodüseri və gitaristi Valeri Bebkoya ilə evlidir. Cütlük 5 il aralarındaki əlaqəni gizlətdi.

21 noyabr 2015 ilində cütlüyün Daniyel adlı oğlu dünyaya gəlmişdir.

## Mükafatları
* "Qaradəniz Oyunları 1999" festivalının diplomantı
* "*Крок до зiрок 2001*" (Ulduza bir addım) televizor şousunun qalibi
* "Qəlbimdə İsa" festivalının laureatı
* "Cavanların Dünyası 2001" (Budapeşt)
* "Cazın ritmi" festivalının laureatı
* "Slavyan Bazarçiki 2002" festivalının laureatı
* Utyoseva adına Cazz Festivalı laureatı (Odessa, 2004)
* "Atlant M" Uşaq Cazz Festivalı laureatı (2003, 2004)
* "Ulduz olmaq İstəyirəm" televizor şousunun finalçısı (2006)

## İstinadlar
Aleksandr Bannerman

**Ser Aleksandr Bannerman** (; ) — Şotlandiya tüccarı, şərabsatanı, siyasətçisi, Böyük Britaniya müstəmləkə qubernatoru.

## Həyatı

### Ailəsi
Aleksandr Bannerman 7 oktyabr 1788-ci il tarixində Böyük Britaniyaya daxil olan Şotlandiyanın Aberdin şəhərində anadan olmuşdur. "Sendi" (Sandy) olaraq tanınan Aleksandr Bannerman Tomas Bannermanın oğludur. Tomas Bannerman Şotlandiyanın Aberdin şəhərinin tanınmış biznesmeni idi. Onun uğurlu bir şərab biznesi, eləcə də ticarət və balina ovu sahələrində böyük gücü var idi. Bannerman şəhərin prorektor olaraq fəaliyyət göstərirdi və 1837-ci ildə o, Marişal Kollecinin dekanı seçilmişdir.

Aleksandr Bannerman 1825-ci ildə Marqaret Qordon ilə evlənmişdir. Onun bioqrafı Qordonu "Karlaylın ilk eşqi" adlandırmışdır. Tanınmış Tomas Karlayl Marqaret Qordonun "zəkasına və idrakına cəlb olunmuşdu". Onun ailəsi Karlaylı Qordona uyğunsuz bir ər olaraq görürdü. Buna görə də Qordon axırda onun uzaq qohumu olan Bannerman ilə evlənmişdir. Marqaret Bannerman Kanadanın Şahzadə Eduard Adasında yerləşən Şarlottaun şəhərində anadan olmuşdur. O, adanın ilk qubernatoru, yəni Ualter Pattersonun nəvəsi idi.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*'''Ser Aleksandr Bannerman''' — *The Governorship of Newfoundland and Labrador* saytında.
*'''Ser Aleksandr Bannerman''' — *Dictionary of Canadian Biography Online* saytında.
Aleksandr Bannermann

**Aleksandr Bannermann** () — İngiltərə qravürçüsü.

Aleksandr Bannermann 1730-cu ildə Böyük Britaniyaya daxil olan İngiltərənin Kembric şəhərində anadan olmuşdur. O, Alderman Boydellin sifarişi ilə bir sıra qravür hazırlamışdır. Aleksandr Bannermann 1766-cı ildə Böyük Britaniya Rəssamları Cəmiyyətinin üzvü olmuşdur.

## Qalereya

Fayl:A man sits at a table with a jug, a drinking glass and a smo Wellcome V0019517.jpg|Əlində içki ilə masada oturan kişi.
Fayl:Aed or Aedh, king of Scots.jpg|Şotlandiya kralı Ağ Ed.
Fayl:Kenneth MacAlpin of Scotland - the first.jpg|Şotlandiyanın birinci kralı Kennet mak Alpin.
Fayl:The antiquities of Herculaneum (1773) (14777441595).jpg|Herkulanum əntiqələri. 1773-cü il.


## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
*
Mil Mi-10

**Mil Mi-10** (; NATO kod adı: Harke), Mil tərəfindən istehsal olunan Sovet istehsalı bir nəqliyyat  helikopteridir. Mil Mi-6 əsas alınaraq dizayn olunan helikopter 1963-ci ildə xidmətə başlamışdır.

Tikinti- quraşdırma və inşaat işlərində istifadə olunması nəzərdə tutulan hərbi nəqliyyat helikopteri Mi-10-un mülki modifikasiyası “uçan kran”dır. Bu “qısa ayaqları” və gövdə altında əlavə pilot kabinası olan bir versiyadır.

İlk uçuşu 1965-ci ilin iyun ayında baş tutub və istehsalı 1975-ci ildə başlayıb. 17 ədəd helikopter istehsal edilib və onlardan dördü sonradan yenidən qurulub. Dizaynerlər xarici görünüş və platformadan imtina etdilər. Şassinin hündürlüyünü azaldaraq helikopterin çəkisinin və alın müqavimətinin azalmasına nail oldular. Helikopterin yüklənməsi və boşalması zamanı özünü doğrultmayan idarəetmə kameraları əvəzində “uçan kran” ikinci dairəvi görünüşə və üçüncü idarəetmə mexanizmlərinə malik asılma kabinə ilə təchiz olundu.

1961-ci il sentyabrın 23-də Mi-10 sınaqlar zamanı 15103 kq yükü 2200 m hündürlüyə daşımaqla rekord qırdı. Mi-10-un seriya istehsalı 1964-cü ildə başladı və yalnız 24 ədəd təşkil etdi. Yüklərin bərkidilməsi kimi texniki problemlər həllini tapmadığı üçün bu helikopterlərdən geniş istifadə olunmadı.

## Texniki xüsusiyyətləri

* **Ekipaj:** 4-5
* **Sərnişin tutumu:** 28 nəfər və ya 15,000 kq yük
* **Uzunluğu:** 32.86 m
* **Vintin diametri sahəsi:** 35 m
* **Pərlərin ümumi sahəsi:** 962 m²
* **Boş çəkisi:** 27,100 kq
* **Maksimal qalxma çəkisi:** 43,700 kq
* **Mühərrik:** 2 × Soloviev D-25V turboşaft

## İstinadlar
Rusiyada islam

Rusiyada müsəlmanların dəqiq sayı hələ də dəqiq olaraq müəyyənləşdirilməyib və müzakirə predmetidir. 2002-ci ilin əhali siyahıyalmsına görə Rusiyada müsəlman xalqlarınnın ənənəvi sayı təxminən 14,5 milyon nəfər, ölkə əhalisinin təxminən 10%-dir. RF-nin Avropa hissəsinin müsəlmanlarının ruhani idarəsinin təsdiqinə görə Rusiyada islamı qəbul edənlərin sayı 20 milyon nəfərə qədər olmuşdur. "Etnik müsəlman", 2002-ci ilin siyahıyaalmasına görə ənənəvi qaydada İslama inam gətirənlərdir. Bu qrup əhali RF-nin yeddi subyektinin əhalisinin böyük əksəriyyətini təşkil edir: İnquşetiya (98%), Çeçenistan (96%), Dağıstan (94%), Kabardin-Balkar (70 %), Qaraçay-Çərkəz (54,6 %), Başqırdıstan (54,5%), Tatarıstan (54%).

## İstinadlar
Ərsun Yanal

**Ərsun Yanal** () — Tükiyəli futbolçu.

## Həyatı
Ərsun Yanal 17 dekabr 1961-ci ildə Türkiyənin Buca şəhərində anadan olub. Futbolçu kimi Dənizlispor, Saraykoyspor, Manisaspor və Nazilli Belediyyespor-da çıxış edib. Baş məşqçi kimi Dənizlispor, Yeni Sahilspor, Ankaragücü, Gənclərbirliyi, Manisaspor, Trabzonspor ve Fənərbaxçada işləyib. Həmçinin 2004–05 sezonunda Türkiyə millisindədə işləyib. 2003–04 sezonunda Gənclərbirliyi ile Uefa Avropa Liqasında 1/4 mərhələsinə qədər yüksəlib. 2014–15 sezonunda ise Fənərbaxça ilə Super liqa cempionu olub. 2018–19 sezonundan etibarən Fənərbaxça da baş məşqçlik edir.

## Uğurları
* **Türkiyə Super Liqası**
** '''Çempion (1): 2014

## İstinadlar
Filipp Alo

**Filipp Alo** (; ) 1984–1990 və 1993-1994-cü illərdə Formula 1 yarışçısı olub. O, RAM, Ligier, Larrousse və McLaren komandasında yarışıb.
## Bioqrafiya
Politologiya elmini öyrənərək, o, idman sahəsində karyerasına gec başlamışdır. 21 yaşında Motul yarış məktəbinə daxil olur. Burada təhsilini müvəffəqiyyətlə bitirdikdən sonra Politologiya elmindən imtina etdi. 1976-cı ildə, Formula Renault yarışına qatıldı və 1978-ci ildə BP Racing komandasında çempionluq qazandı. 1979-cu ildə o, Fransa Formula 3-ə qatıldı. İlk yarışında üçüncü yeri qazandı və sonradan Avropa Formula 3-ə qatıldı. 1983-cü ildə Formula 2-ə qatıldı və heç bir yer qazanmadı.
## Formula 1
1984-cü ildə Formula 1-də birbaşa ən yüksək səviyyəyə çıxmağa qərar verdi. Lakin, yalnız zəif və davamlı maliyyə problemləri yaşayan RAM qrupunda yer tapa bildi. İki mövsümdə 9-cu yerdən yuxarı nəticə əldə edə bilmədi. Daha sonra, Ligier və 1987-ci ildə Larrousse komandasına keçir, Lakin 1990-cı ildə Ligier komandasına geri dönür.

## İdman avtomobilləri
Alo, 1990-cı illərin əvvəllərində Formula 1'i tərk etdi və Pejo komandasına qatıldı, 1992  və 1993 *24 Hours of Le Mans-da* üçüncü yer qazanmışdır.
## Formula 1-ə dönüş
Qalibiyyətlə ruhlanan Alo, 1993-cü ildə Formula 1-ə geri döndü. Larrousse komandasına qoşuldu, lakin nəticələr yenə də ürək açan olmadı. Yalnız bir dəfə beşinci yer qazandı ki, bu da Formula 1 karyerasında bir ilk oldu. Daha sonra McLaren komandasına qoşulsa da, burada üstünlük Martin Brundle  verildi və Alo isə daha çox sınaq işləri ilə məşğul olurdu.

Filipp Alo, 1995-ci ildə Formula 1 yarışını tərk etdi və o karyerasını siyasətə qoşulmaqla davam etmək qərarına gəldi, bəzi televiziya şərhlərini etdi və özünün GT komandasını qurdu.

## Xarici keçidlər
* Filipp Alo
* Racing career
Bakırköy

**Bakırköy** () — İstanbul ilinin ilçəsi. Avropa hissəsində yerləşir. İstanbulun Qərb yarısında, Mərmərə dənizinin şimal-şərq sahillərində, Paşaeli yarımadasında yerləşir. 1926-cı ildə əsası qoyulmuş Bakırköy rayonu, 1992-ci ildə indiki sərhədlərinə çatmışdır. İlçə qərbdən Kiçikçəkməcə, şimaldan Bağçalıevlərlə, şimal-şərqdən Güngörən, şərqdən isə Zeytunburnu ilçələri ilə həmsərhəddir.

## Adının tarixçəsi
İstanbulun ən qədim və ənənəli məkanlarından biri olan Bakırköy, tarixinin Roma İmperiyasına qədər getdiyi bu ilçənin adı o illərdə *"Hebdomon"* olaraq bilinirdi. Bəzi mənbələrə görə, Bizanslılar bu rayonu "*Makro Hori*" (uzun kənd) adlandırdılar. Osmanlı İmperiyası dövründə də istifadə edilən "*Makro Hori*" adı respublika elan olunduqdan sonra, 1925-ci ildə Bakırköy adını almışdır.

## Yerləşməsi
1989-cu ilə qədər 275&nbsp;km² sahəsi ilə İstanbulun ən geniş sahəli ilçələrindən olan, Kiçikçəkməcə, Bağçalıevlər, Güngörən və Zeytunburnu ilçələri ilə həmsərhəd olan bu ilçənin ərazisi 1992-ci ildə hal-hazırkı formasına çatmışdır.

## Məşhur sakinləri
* German (Afasanadis, Yannakis) (1930–2018) — Feodoropol mitropoliti.
* Ellidifor (Lambriniadis) (1967-ci ildə anadan olmuş) — Prussiya mitropoliti.
* Münir Özqul (1925–2018) — türk film və serial aktyoru.
* Nəcip Uysal (1991-ci ildə anadan olmuş) — Beşiktaş PFK-da oynayan türk futbolçu.
* Furkan Qorxmaz (1997-ci ildə anadan olmuş) — ABŞ-də hücumçu mövqeyində oynayan türk basketbolçu.

## Məhəllələr
Rayonda ümumilikdə 15 məhəllə vardır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Tələt Dadaşov

**Tələt Dadaşov** () — Azərbaycan memarı.

## Həyatı
Tələt Mehdi oğlu Dadaşov 1923-cü il martın 22-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra ordu sıralarına çağırılır və Böyük Vətən müharibəsində iştirak edir.

## Xatirəsi

2018-ci ildə "Azərmarka" tərəfindən buraxılmış Azərbaycan Memarlar İttifaqına həsr olunmuş "Markalı kitabda"kı 12 markadan biri Tələt Dadaşova həsr edilmişdir.

## İstinadlar
Brits (Berlin)

**Brits** () — Berlin şəhərinin Neyukölln dairəsində yerləşən şəhər. Britz şəhərinin ilk qeyd edilməsi 1237-ci illərə aiddir.

## Qalereya

Fayl:SchlossBritz01.jpg|Britz qalası
Fayl:Gutshof Britz.jpg|Köhnə yaşayış massivi
Fayl:Britzer Mühle in Berlin-Britz 01.jpg|Dəyirman
Fayl:Britz Blaschkoallee Krankenhaus Britz-001.JPG|Britz xəstəxanası
Fayl:Berlin Hufeisensiedlung UAV 04-2017.jpg|Xufayzen qəsəbəsi


## İstinadlar
İlham Əliyev (memar)

**İlham İsmayıl oğlu Əliyev** () — Azərbaycan memarı, Azərbaycan Memarlar İttifaqının prezidenti (1992–2002), Şərq ölkələri Beynəlxalq Memarlıq Akademiyasının akademiki, Azərbaycan SSR əməkdar arxitektoru (1979).

## Həyatı
İlham Əliyev 1934-cü il aprel ayının 7-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1959-cu ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun memarlıq şöbəsini bitirdikdən sonra Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Memarlıq və İncəsənət İnstitutunda əmək fəaliyyətinə başlayaraq, ömrünün 30 ilini bu institutla bağlamış və burada kiçik elmi işçi, baş elmi işçi, şəhərsalma şöbəsinin müdiri, institutun elmi katibi və direktor müavini vəzifələrində çalışmışdır.

1966-cı ildən Azərbaycan Memarlar İttifaqının üzvü olan İlham Əliyev 1992-ci ildən ömrünün sonunadək bu ittifaqa rəhbərlik etmişdir.

İlham Əliyev 2002-ci il dekabrın 12-də ömrünün 69-cu ilində vəfat etmişdir.

2018-ci ildə "Azərmarka" tərəfindən buraxılmış Azərbaycan Memarlar İttifaqına həsr olunmuş "Markalı kitabda"kı 12 markadan biri İlham Əliyevə həsr edilmişdir.

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar arxitektoru" fəxri adı — 5 dekabr 1979
* "Şöhrət" ordeni — 19 aprel 2000

## İstinadlar
Vadim Şulqin

**Vadim Şulqin** — Azərbaycan memarı.

## Həyatı
Vadim Sergeyeviç Şulqin 1926-cı il dekabrın 8-də Bakıda anadan olub. 1950-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun memarlıq-inşaat fakültəsini bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1950-ci il sentyabrın 26-da "Bakmetroproekt" layihə institutunda başlayıb. Sonra hərbi xidmətdə olmuş və 1953-cü il oktyabrın 1-dən Bakqiproqor layihə institutunda (Bakı Dövlət Layihə İnstitutu) böyük mühəndis kimi karyerasını davam etdirmişdir. Daha sonra layihə institutunda qrup rəhbəri, baş layihə mühəndisi, baş layihə memarı vəzifələrində çalışıb.

## Layihələri
Vadim Şulqin Bakıdakı "Mirvari" kafesini layihələndirib. Vadim Şulqin Kandeladan fərqli olaraq "Mirvari"nin qanadlarını səkkiz deyil, altıguşəli edib.

Şulqin sonradan Bakının gözəl və öz möhtəşəmliyini qoruyan Heydər Əliyev Sarayını da layihələndirib.

## Xatirəsi

2018-ci ildə "Azərmarka" tərəfindən buraxılmış Azərbaycan Memarlar İttifaqına həsr olunmuş "Markalı kitabda"kı 12 markadan biri Vadim Şulqinə həsr edilmişdir.

## İstinadlar
Sənan Sultanov

*Sənan Sultanov (rejissor) — rejissor, Qızıl dərviş mükafatı laureatı (2012)
*Sənan Sultanov (memar) — Azərbaycanın mühəndis-memarı.

## Həmçinin bax
*Sənan
*Sultanov
Pərviz Hüseynov

**Pərviz Hüseynov** — Azərbaycanın Əməkdar memarı; "Şərəf nişanı" ordeni kavaleri, Şərq Ölkələri Beynəlxalq Memarlıq Akademiyasının həqiqi üzvü, SSRİ Nazirlər Sovetinin Dövlət mükafatı laureatı.

## Həyatı

## Mükafatları
* Azərbaycanın Əməkdar memarı;
* "Şərəf nişanı" ordeni,
* SSRİ Nazirlər Sovetinin Dövlət mükafatı

## Xatirəsi

2018-ci ildə "Azərmarka" tərəfindən buraxılmış Azərbaycan Memarlar İttifaqına həsr olunmuş "Markalı kitabda"kı 12 markadan biri Pərviz Hüseynova həsr edilmişdir.

## İstinadlar
Hacımurad Şuqayev

**Şuqayev Hacımurad Tairoviç** — Azərbaycanın Əməkdar memarı (19.04.2000).

## Həyatı

## Mükafatları
2001-ci ildə Moskvada keçirilmiş "Zodçestvo-2001" beynəlxalq festivalında 1-ci dərəcəli diploma layiq görulmuşdur.

## Xatirəsi

2018-ci ildə "Azərmarka" tərəfindən buraxılmış Azərbaycan Memarlar İttifaqına həsr olunmuş "Markalı kitabda"kı 12 markadan biri Hacımurad Şuqayevə həsr edilmişdir.

## İstinadlar
Avrora Salamova

**Avrora Əbdüləziz qızı Salamova** () — Azərbaycan SSR Əməkdar memarı.

## Həyatı
Avrora Salamova 19 iyun 1933-cü ildə anadan olub.

"Azərdövlətlayihə" İnstitutunda işləmişdir.

1986-cı ildə vəfat etmişdir.

## Xatirəsi

2018-ci ildə "Azərmarka" tərəfindən buraxılmış Azərbaycan Memarlar İttifaqına həsr olunmuş "Markalı kitabda"kı 12 markadan biri Avrora Salamovaya həsr edilmişdir.

## İstinadlar
2014-cü il Şotlandiyanın müstəqilliyi haqqında referendumda tərəfdarların siyahısı

Bu siyahıda 2014-cü ildə keçirilən Şotlandiyanın müstəqilliyi haqqında referendumda ictimaiyyətə açıq bir fikir bildirən şəxslər və təşkilatlar sıralanmışdır.

Siyahıya daxil olan şəxslərin hamısı referendumda səs veməyib.

## Müstəqilliyi əleyhinə
### Siyasi partiyalar

### Kampaniya qrupları və şəxslər

### Mətbuat
#### Qəzetlər

#### Jurnallar

### Şirkətlər

### Həmkarlar ittifaqları

### Digər təşkilatlar

### Şəxslər
#### Siyasətçilər

##### Britaniyanın digər ölkələrinin siyasətçiləri

##### Beynəlxalq siyasətçilər

#### İş adamları

#### Aktyorlar və aktrisalar

#### Musiqiçilər

#### İdmançılar

#### Şairlər və yazıçılar

#### Akademiklər

#### Digər ictimai şəxslər

## Müstəqilliyi lehinə
### Siyasi partiyalar

### Kampaniya qrupları və şəxslər

### Mətbuat
#### Qəzetlər

### Həmkarlar ittifaqları

### Digər təşkilatlar

### Şəxslər
#### Siyasətçilər

##### Britaniyanın digər ölkələrinin siyasətçiləri

##### Beynəlxalq siyasətçilər

#### İş adamları

#### Aktyorlar və aktrisalar

#### Musiqiçilər

#### İdmançılar

#### Şairlər və yazıçılar

#### Akademiklər

#### Digər ictimai şəxslər

## Bitərəf
### Siyasi partiyalar

### Mətbuat
#### Qəzetlər

#### Jurnallar

### Şirkətlər

### Həmkarlar ittifaqları

### Digər təşkilatlar

### Şəxslər
#### Siyasətçilər

##### Beynəlxalq siyasətçilər

#### İş adamları

#### Aktyorlar və aktrisalar

#### Musiqiçilər

#### İdmançılar

#### Şairlər və  yazıçılar

#### Akademiklər

#### Digər ictimai şəxslər

## İstinadlar
Antimüharibə hərəkatı

**Antimüharibə hərəkatı** — müharibələri dayandırmaq və sülhün qurulması məqsədli ictimai hərəkat.

Bu məqsədə nail olmaq vasitələrinə pasifizmin və antimilitarizmin təbliğatı və müharibəyə qarşı müxtəlif növ etirazlar, o cümlədən, nümayişlər, xahişlər, boykotlar, seçkilərdə müəyyən namizədlərin dəstəklənməsi, hərbi çağırışlardan yayınma, "Die-in" (ölümün təqlidi) kimi qeyri-adi etiraz üsulları daxildir.

## İstinadlar
Fira Rüstəmbəyova

**Fira Rüstəmbəyova** — Azərbaycanın Əməkdar memarı.

## Əsərləri
* Yasamal rayonu, C. Cabbarlı küçəsində yaşayış binası. 1974-cü il (Nazim Hacıbəyov və Vadim Şulgin ilə ortaqlı)

## Xatirəsi

2018-ci ildə "Azərmarka" tərəfindən buraxılmış Azərbaycan Memarlar İttifaqına həsr olunmuş "Markalı kitabda"kı 12 markadan biri Fira Rüstəmbəyovaya həsr edilmişdir.

## İstinadlar
Layf (Formula-1 komandası)

**Layf** (***[[İngilis dili|ing.]] Life Racing Engines***) 1990-cı ildə Formula 1 iştirak etmiş idman komandası, Modena, İtaliya. Qrup adını, onun qurucusu olan Ernesto Vita'nın (it. Vita, ingilis dilində Life) adına layiq görülmüşdür.
Komandanın ilk Formula 1 çıxışı 1990-cı ildə oldu. Komanda uğursuz bir mövsüm keçirdi.

## W12 macərası
Ferrari şirkətindən qovulan, keçmiş mühəndis Franco Rocchi, W –formalı 12 silindirli mühərrik düzəltmək qərarına gəlir və 1989-cu ildə hazır edir. Eyni ildə Formula 1 yarışlarında turbomotorlar ləğv olundu. Artıq yeni növ mühərriklər cəlb olunurdu. V10 daha perspektivli sayılırdı. Tam bir uğursuzluqdan sonra, Rocchi bu mühərriki satmaq qərarına gəlir.

## Şassi
Vita, komandasını Life adlandırmışdır ki bu da onun familiyasının ingilis dilinə tərcüməsidir. Şirkət Modena şəhərində yerləşirdi. Əslində bura qaraj idi. Şirkətin maddi vəziyyəti avtomobil istehsal etməyə imkan vermirdi. Nəticədə, Vita şassi alır, hansı ki braziliyalı Richar Divila tərəfindən FIRST Racing komandası üçün dizayn edilmişdir. Bu avtomobil 1990-cı il Formula 1 yarışında iştirak üçün alınmışdı. Lakin komanda sınaq testini yaxşı keçmədiyi üçün yarışa buraxılmır.

## 1990-cı il mövsümü
Vəziyyət ürək açan deyildi. Belə ki bir şassi, bir mühərriklə, heç bir test aparılmadı və qalibiyyətə heç bir ümid yox idi. Avtomobil çox ağır həcmə malik idi. Nəticədə, avtomobil, hətta Formula 3000 üçün çox az sürətə malik idi.
İdarəedici Gary Brabham idi. O iki Qran pri-də çıxış etdi, lakin heç birində uğur qazana bilmədi. Hətta ikinci çıxışda avtomobil pit lane keçdikdən sonra dərhal dayandı. Səbəb, maşını yağla təchiz etməyi unutmaq idi. Bu kimi bir çox problemlərdən sonra, Brabham komandanı tərk etmək qərarı aldı. Onu, 1983-cü ildən, sükan arxasında oturmayan, veteran Bruno Giacomelli əvəz etdi. Lakin bu vəziyyəti dəyişmədi. O, ən yaxşı halda yalnız 3–4 dairəni keçə bildi və avtomobil yol kənarında dayandı. Daha sonra Portuqaliya Qran –pri-də iştirak üçün Judd mühərrikindən istifadə etmək qərarı aldılar, lakin məlum oldu ki, yeni mühərrik mövcud modelə uyğun gəlmir. Nə qalibiyyəti və nə də davam etməyi arzulayan komanda sahibi, çempionatın qalan iki yarışından komandanı geri çəkdi və motor yarışlarını əbədi tərk etdi.

## Xarici keçidlər
* Layf ensiklopediya 
* Life team summary
Larruss (Formula-1 komandası)

thumb|300px|Larrus komandasının loqosu
**Larruss** (fr.Larrousse) avtomobil idman qrupu, Antony, Fransada yerləşirdi. Didier Calmels və keçmiş yarışçı  Gérard Larrousse tərəfindən əsası qoyulmuşdur. İlk olaraq,  Larrousse & Calmels adı altında fəaliyyət göstərmiş, daha sonra isə Calmelsin həyat yoldaşını öldürməsindən sonra ad dəyişdirildi və Larrousse adlandırıldı.
## Tarixi
1987-1994-cü illərdə, Formula 1 yarışlarında iştirak etmişdir. Bu illər boyu ən yaxşı nəticəsi Yaponiya Qran pri yarışında 3-cü yer qazanmasıdır.
1987-1991-ci illərdə komanda Lola şassisi olan  LC87—LC91 modellərini  istifadə etdi. Ən yaxşı yer yaponiyalı Aquri Suzuki tərəfindən qazanılan üçüncü yer idi.
## Venturi şassi (1992)
1991-ci ildə  Gérard Larrousse komandanın 65%-ni Venturi şirkətinə satır. 1992-ci ildə fransız avtomobil şirkəti Venturinin təqdim etdiyi LC92 şassi istifadə olundu və komanda yalnız 1 xal qazandı. 1992-ci il Sentyabr ayında Venturi komandanı  German Rainer Walldorf tərəfindən idarə olunan Comstock-a satır.  4 nəfəri öldürməkdə şübhəli bilinən Rainer Walldorf  bir Almaniyada oteldə polislə doqquz saatlıq silah döyüşündə öldürüldü.

## Larruss şassi (1993-1994)
1993-cü ildə, komandanın digər başqa bir uğursuzluğu Gérard Larrousse'in  maliyyələşdirdiyi  sürücüləri Philippe Alliot və Érik Comas, mövsümdə yalnız iki bal ala bildi.
1994-cü ildə, Larrousse komandanı yenidən təşkil etdi. Pejo mühərrikləri ilə müqaviləni razılaşdıra bilmir və  Ford HB mühərriklərinə geri döndü.
Sonuncu mövsümdə komandanın sürücüləri 5-ci yerdən yuxarı yer tuta bilmədi.
Ardıcıl uğursuzluq və  maliyyə problemləri səbəbindən Larruss Formula 1-i tərk edir.

## Xarici keçidlər
* larruss
* Larrousse sells
Harold Nikolson

**Harold Nikolson** (, ) – ingilis diplomatı, yazıçısı və publisisti, siyasi xadimi. 1909–1928-ci illər ərzində Madrid, İstanbul, Tehran, Berlin və Londonda müxtəlif diplomatik vəzifələrdə çalışmışdır. Sonrakı illərdə siyasi fəaliyyətlə məşğul olmuş, İngiltərə parlamentinin üzvü seçilmişdir.

## Həyatı
Harold Nikolson 21 noyabr 1886-cı ildə Qacarlar dövlətinin paytaxtı Tehran şəhərində anadan olmuşdur.

Harold Nikolson 1 may 1968-ci il Kent qraflığında, Böyük Britaniyada vəfat etmişdir.

## Diplomatik fəaliyyəti
Nikolson özü ideal diplomatın zəka, bilik və müşahidə qabiliyyətindən başqa aşağıdakı keyfiyyətlərə malik olmasını vacib hesab edirdi: dürüstlük, dəqiqlik, təmkinlik, aramlılıq, təvazökarlıq, loyallıq. Nikolson diplomat üçün ən böyük nöqsanın şöhrətpərəstlik olduğunu düşünürdü.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Dənizli

**Dənizli** — Türkiyənin cənub-qərbində yerləşən sənaye şəhəri. Şəhərin əhalisi təxminən 577,000 (2013 siyahıyaalınması) nəfərdir. Dənizli ilinin inzibati mərkəzidir. Dənizli son bir neçə onillikdə, əsasən tekstil istehsal və ixracı ilə iqtisadi olaraq inkişaf etdi.
## İstinadlar
Oponi

**Oponi** () — Afrika buynuzunda qədim Somali şəhəri. Şəhər əsasən qədim misirlilər, romalılar, yunanlar, bizanslılar, farslar və hindistanlılarla ticarət etməsiylə tanınır. Arxeoloji tapıntılara əsasən, tarixi liman şəhərinin müasir Somalinin şimal-şərqində yerləşən Hafun şəhəri olduğunu əsaslanmışdır. Güman edilir ki, bu liman şəhəri Qədim Misirin Punt torpağı adlandırdığı ərazidir. Puntlular qədim misirlilərlə Qədim padşahlıq, Orta padşahlıq və Yeni padşahlıq dövrlərində ticarət edirdilər.

## Tarixi
Oponidəki qəbilərdə tapılan dulusçuluq nümunələri e.ə. XVI–XI əsrlərdə çiçəklənən Yunanıstanın Mikena krallığı dövrünə təsadüf edir. Şəhərin əsas fəallığı e.ə. I əsrə və III–V əsrlərə təsadüf edir. Oponi şəhərinin adı ilk dəfə I əsrdə yaşamış anonim bir yunan taciri tərəfindən «*[[Eritriya dənizinin periplı]]*» çəkilmişdir. Şəhər barədə məlumat qədim sənədin on üçüncü məqaləsində yerləşir:

Buna baxmayaraq, şəhərin coğrafi yerləşməsi barədə dəqiq məlumat II əsrdə yaşamış qədim yunan coğrafiyaşünası Ptolemey tərəfindən verilmişdir.

Oponi Finikiya, Qədim Misir, Qədim Yunanıstan, İran, Yəmən, Nəbatiya, Azaniya, Roma imperiyası və başqa yerdən gələn tacirlər üçün dayanacaq limanı kimi fəaliyyət göstərirdi, çünki şəhər əl-Muxa ticarət mərkəzindən Qırmızı dənizə doğru körfəz boyunca davam edən bir marşrutun üzərində, strateji bir mövqedə yerləşirdi. Şəhərə İndoneziya və Malayziya kimi uzaq yerlərdən belə tacirlər gəlirdi. Onlar ədviyyat, ipək və başqa mallar mübadilə edir, daha sonra isə Azaniya, Yəmən və ya Misirə doğru yelkən açırdılar. Bu ticarət marşrutu Hind okeanını təşkil edirdi. Şəhər 50-ci ildən ədviyyat, mixək, fil sümüyü, ekzotik heyvan dərisi və ətirli maddələr üzrə ticarət mərkəzi kimi tanınırdı.

Arxeoloji tapıntılar şəhərin VI əsrin ikinci yarısında məhv olduğunu göstərir. Bu, yəqin ki, Yustinian taunu xəstəliyinə görə gerçəkləşib, çünki xəstəlik Avropaya Şərqi Afrikadan yayılmışdır.

## İstinadlar
Məhəllə 3

**Məhəllə 3** — Məhəllə film seriyasının 3-cü buraxılışı. 15 il sonra ekranlara qayıdan filmin prodüserləri bu dəfə də Tahir və Cabir İmanov qardaşlarıdır. Qala gecəsində filmdə rol alan tanınmış aktyorlar — Bəhram Bağırzadə, Dilarə Əliyeva, xalq artistləri Hacı İsmayılov, Nübar Novruzova və digər aktyorlar iştirak ediblər. Qala gecəsində çıxış edən aktyor heyəti “Məhəllə” film seriyasının davamının olacağını da bildiriblər.

## Məzmun
Filmdə hadisələr kriminal xarakterli zəngin iş adamlarından birinə məxsus, XV əsrə aid, iki milyon manat qiyməti olan xalçanın oğurlanması ilə başlayır. Eliş və Roşkanın təsadüfən xalçanı tapması isə süjet xəttinin böyüməsinə gətirib çıxarır. Məhəlləni sökmək və yerində göydələn inşa etmək istəyən tikinti şirkətinin nümayəndəsi ilə məhəllə sakinləri arasında gedən mübarizə isə günümüzdə olan real hadisələri əks etdirib.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
:**Ssenari müəllifi:** Tahir İmanov, Ələkbər Əliyev, Mütəllim Həsənov, Məmməd Kazımov
:**Quruluşçu rejissor:** İsmayıl Zeynalov
:**Quruluşçu operator:** Nadir Mehdiyev
:**Quruluşçu rəssam:** P.P.B.S.
:**Bəstəkar:** Aytən İsmixanova
:**Səs rejissoru:** Teymur Abdullayev, Emin Nəsirli, Vilayət Qəhrəmanzadə
:**Aranjman:** Ənvər Sadıqov, Eldar Məmmədov, Aytən İsmixanova 
:**Geyim rəssamı:** Nataliya Radina
:**Qrim rəssamı:** İlqar Cəfərov
:**Rejissor:** Elman Şeydayev
:**Operator:** Samir Əhmədov
:**Montaj edən:** Mahir Rəhimov
:**Kompüter qrafikası:** Ənvər Sultan
:**Aktyor seçimi:** Sergey Perevozkin
:**Əlbəsə:** Qriqori Şevçenko
:**Rels telejka:** Sergey Bəxtiyarov, İqor Yakimoviç
:**Kran:** Aleksandr Sinelşikov, Sergey Munşin
:**İşıq ustası:** Andrey Slepnyov
:**İşıqçı:** Aleksey Fyodorov, Xəqani Abdullayev
:**Fəhlə:** Denis Stepanenko, Yevgeni Çevordayev
:**Sürücü:** İqor Fadeyev
:**Ofis:** Nizami Həsənov, Oleq Məmmədov
:**Mahnıları ifa edən:** Abbas Bağırov, "Lazurnı Bereq" qrupu
:**Balaban:** Şirzad Fətəliyev(Şirzad kimi)
:**Tar:** Elçin Həşimov
:**Reklam kampaniyasının rəhbəri:** Müşfiq Hətəmov
:**İnzibatçı:** Yekaterina Naqayçeva, Yekaterina Kraveç, Viktor Çunyayev
:**İcraçı prodüser:** Aleksey Pidruçnı, Mixail Sokolov
:**Yönəldici prodüser:** Fərid Ələsgərov, Saleh Abdullayev
:**Filmin direktoru:** Azər Quliyev, Mixail Merkulov
:**Prodüser:** Tahir İmanov

### Rollarda
:Tahir İmanov — Elşən
:Cabir İmanov — Rövşən 
:Dilarə Əliyeva — Məhəbbət
:Bəhram Bağırzadə
:Hacı İsmayılov — rəis
:Nübar Novruzova
:Ələkbər Əliyev
:Emil Musayev
:Azər Məmmədzadə
:Sona Babayeva
:Şahin Nəsirov
:Qədir İsmayılov
:Həsən Əli və Hüseyn Əli
:Fərid Zeynalov
:Alsu Kəsəmənskaya
:Sənan Kəsəmanski
:Safiyyə İman
:Cahangir İman
:Məryəm Əli

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Konni Andersson

**Konni Andersson** (; ) — isveçli avtomobil yarışçısı, 1972-74-cü illərdə, İsveç Formula 3 çempionatında, 5 dəfə Formula 1 Qran pridə iştirak etmişdir.
1976-77-ci illərdə çıxış etdiyi yarışda bir dəfə də olsun finiş xəttini keçə bilməmişdir.
## Bioqrafiya
Gənc yaşlarında motosiklet yarışlarına qoşulsa da, avtomobil yarışlarında çıxış edə bilmirdi. Səbəb vaxt azlığı və ailə biznesinə kömək etmək idi. Avtomobil yarış məktəbini ziyarət etdikdən sonra, bu sahə ilə maraqlanmağa başladı və tezliklə Formula Vee çempionatlarında iştirak etməyə başladı. Daha sonra Formula 3-də iştirak etmək üçün Brebem BT21 əldə etdi. 1970-76-cı illəri əhatə edən bu yarışda o, iki dəfə 1972 və 1974-cü illərdə qalibiyyət, 1973 və 1975-ci illərdə isə ikinci yeri əldə etmişdir. O, Formula 3-də tez tez iştirak etdiyindən, artıq yeni başlayanlara rəhbərlik etməyə başladı. İrəli getməkdə yalnız maddi çətinliklərlə üzləşirdi.
1975-ci ildə, Konni, sponsor tapa bildi, hansı ki, onun Avropa Formula 3-də iştirakını təmin etdi. Monte –Karloda qalibiyyətə yaxın olmasına baxmayaraq, etdiyi səhvə görə bir dəqiqə cəzalandırılır. Lakin, buna baxmayaraq o dördüncü yeri qazanır.

1975-ci ildə, o, John Surtees'in diqqətini çəkir və Konnini öz komandasına dəvət edir. Lakin artıq 36 yaşlı Konni, aşağı nəticələr göstərməyə başladı. 1976-cı ildə Niderland Qran pri-də  sonuncu yeri tutdu. Daha sonra onu Hector  Rebaque əvəz edir. Səbəb sponsorun olmaması və dəstəklənməməsi idi. Nəhayət, Britaniyanın BRM komandasında yer boşalır. Komandanın problemləri olduğu və onun uzaq olması məsləhət bilinsə də, bu komanda onun Formula 1-də iştirakı üçün şans idi. İlk İspaniya mərhələsində avtomobil qırılır. Mühərrik problemləri əslində komandanın mübarizə etməsinə imkan vermədi və nəticədə Konni komandanı tərk edib karyerasına son qoyur.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Konni Andersson