open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cənubi Vyetnam üzrə Mərkəzi İdarə

**Cənubi Vyetnam üzrə Mərkəzi İdarə** (), rəsmi olaraq **Xalq İnqilabı Partiyasının Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi** — Vyetnam müharibəsi zamanı, 1962-ci ildən 1976-cı ildə ləğv edilənə qədər Şimali Vyetnamın Cənubi Vyetnam daxilindəki siyasi və hərbi qərargahı üçün ABŞ tərəfindən istifadə olunan termin. Vyetnam Respublikasının (Cənubi Vyetnam) cənub yarısında həm Vyetnam Xalq Ordusunun (VXO), Vyetkonqun və həm də Xalq İnqilabçı Partiyasının fəaliyyətlərini əhatə edən kommunist səylərinə ümumi komandanlıq etmək nəzərdə tutulurdu. Bəziləri onun varlığına şübhə edirdilər, lakin Cənubi Vyetnamda yerləşdirilmiş ABŞ komandiri general Vilyam Vestmorlend öz xatirələrində onun mövcudluğu və əhəmiyyəti şübhə doğurmayan bir şey kimi bəhs etmişdir.

VXO general-mayoru və daha sonra dissident Çan Doya görə, Cənubi Vyetnam üzrə Mərkəzi İdarə əslində mövcud idi, Vyetkonqun təşkili və idarə olunmasına cavabdeh olmuşdu, ümumi komandanlıq funksiyasını yerinə yetirdi. Bununla belə, o, ümumi strategiyanı idarə edən, Hanoyda yerləşən Mərkəzi İdarə tərəfindən iyerarxik olaraq idarə olunurdu və birbaşa Hanoy tərəfindən idarə olunurdu. Cənubi Vyetnam üzrə Mərkəzi İdarə Vyetkonqun hərbi və siyasi səylərini idarə edirdi.

ABŞ və Cənubi Vyetnam kəşfiyyat xidmətləri, müharibə səylərinə nəzarət etməkdə ümumi əhəmiyyətini nəzərə alaraq, təxminən on il ərzində davamlı olaraq Cənubi Vyetnam üzrə Mərkəzi İdarəni hədəf almışdır. Müharibədə qalib gəlmək istəyən Riçard Nikson üçün bu, asılılığa çevrilmişdi.

1965-ci ildə ABŞ-nin 400-ə yaxın döyüş təyyarəsi Cənubi Vyetnam üzrə Mərkəzi İdarəni hava hücumu ilə məhv etməyə cəhd göstərmişdi, lakin kölgə komandanlığına heç bir təsir göstərə bilməmişdir. Kambocanın Memot dairəsində yerləşən qərargahına demək olar ki, gündəlik "B-52" basqınları onun rəhbərliyindən heç birini öldürə bilməmişdi. ABŞ və Cənubi Vyetnam xüsusi təyinatlı qüvvələr qruplarının əraziyə daxil edilməsi nəticəsində onlar daim məğlub olur və ağır itkilərlə qayıdırdılar. Cənubi Vyetnam üzrə Mərkəzi İdarə və Mərkəzi İdarə 1969-cu ildə Cənubi Vyetnam Respublikası Müvəqqəti İnqilabi Hökumətinə çevrilmişdir. Hökumətin rəhbərliyi 1970-ci ildə Vyetnam Respublikası Ordusu və Khmer Milli Silahlı Qüvvələri tərəfindən ələ keçirilməkdən çətin şəkildə qurtulmuşdur.

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* - Total pages: 350 
* - Total pages: 446 

## Əlavə ədəbiyyat
*  - Total pages: 156 
*
Bəhruz Quliyev (general)

**Bəhruz Faiq oğlu Quliyev** () — Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi sədrinin birinci müavini, gömrük xidməti general-mayoru.

## Həyatı
Bəhruz Quliyev 30 sentyabr 1981-ci ildə Tovuz rayonunda anadan olmuşdur. 2003-cü ildə Milli Aviasiya Akademiyasının Avianəqliyyat İstehsalatı fakültəsinin əyani şöbəsinə daxil olmuşdur. 2008-ci ildə həmin Akademiyanı avianəqliyyat istehsalatının təşkili ixtisası üzrə bitirmişdir. 2011-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsinə daxil olmuş, 2015-ci ildə Hüquqşünas ixtisasını bitirmişdir. Milli Aviasiya Akademiyasının doktorantıdır.

2009-cu ildən Hava Nəqliyyatında Baş Gömrük İdarəsinin 2-ci sərnişin şöbəsinin inspektoru, 2011-ci ildən həmin şöbənin baş inspektoru, 2013-cü ildən Hava Nəqliyyatında Baş Gömrük İdarəsinin rəis müavini, 2015-ci ildən rəisin birinci müavini, 2018-ci ildə Hava Nəqliyyatında Baş Gömrük İdarəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir.

7 yanvar 2022-ci ildən Gömrük Sərhəd Buraxılış Məntəqələrinin İşinin Təşkili Baş İdarəsinin Rəisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 avqust 2022-ci il Sərəncamı ilə Dövlət Gömrük Komitəsi sədrinin müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 iyul 2023-cü il Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.

2018-ci ildə "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə", 2021-ci ildə "Hərbi əməkdaşlıq sahəsində xidmətlərə görə" ilə təltif olunmuşdur.

Ailəlidir, 4 övladı var.

## İstinadlar
Cənubi Vyetnam Qurtuluş Ordusu

**Cənubi Vyetnam Qurtuluş Ordusu** — 1961-ci ildə Cənubi Vyetnamda Vyetnam Fəhlə Partiyası tərəfindən yaradılmış hərbi qüvvə. 1962-ci ildə Cənubi Vyetnam Xalq İnqilabçı Partiyası xarici görkəminə görə Vyetnam Fəhlə Partiyasından ayrılaraq Azadlıq Ordusunun hərbçilərinə açıq şəkildə rəhbərlik etmişdir. Siyasi cəhətdən Cənubi Vyetnam Qurtuluş Ordusu Cənubi Vyetnam Milli Azadlıq Cəbhəsi və Cənubi Vyetnam Respublikası Müvəqqəti İnqilabi Hökumətinin rəhbərliyi altında idi. Vyetnamın şimalından cənubundakı hərbi qüvvələr kollektiv olaraq Cənubi Vyetnamın Azadlıq Ordusu kimi tanınırdılar, lakin hələ də Vyetnam Xalq Ordusunun bölmə adlarından, hərbi nişanlarından və müharibə bayrağından istifadə edirdilər.

1973-cü il Paris razılaşmasından sonra Cənubi Vyetnam Qurtuluş Ordusunun qüvvələri bir-bir Vyetnam Xalq Ordusuna birləşdirilmişdir. Bu birləşmə 1975 və 1976-cı illərdə tamamlanmışdır. İnzibati cəhətdən Cənubi Vyetnam Qurtuluş Ordusu və Vyetnam Xalq Ordusu iki fərqli ordu olsalar da, eyni rəhbərliyi bölüşürlər və vahid prinsipə uyğun olaraq qüvvələri tamamilə birləşdirə, bölə və əlavə edə bilirdilər. 1975-ci ildən sonra Vyetnam Fəhlə Partiyası müharibə zamanı həm Cənubi Azadlıq Ordusuna, həm də Vyetnam Xalq Ordusuna rəhbərlik etdiyini etiraf etmişdir. Cənubi Vyetnam Milli Azadlıq Cəbhəsi və Cənubi Vyetnam Respublikası Müvəqqəti İnqilabi Hökuməti də Vyetnam Fəhlə Partiyasından məxfi olaraq istiqamətləndirilirdilər.

## İstinadlar
Xalq İnqilabçı Partiyası (Vyetnam)

**Vyetnam Xalq İnqilabçı Partiyası** (VXİP; ) — Cənubi Vyetnamda 1962-ci ildə yaradılmış siyasi partiya. Partiya Vyetkonq üsyanı üçün liderlik etmişdir. 1976-cı ildə partiya Şimali Vyetnamda Vyetnam Fəhlə Partiyası ilə birləşərək Vyetnam Kommunist Partiyasını yaratmışdır.

VXİP 1 yanvar 1962-ci ildə təsis edilmişdir. Onun əsası 18 yanvar 1962-ci ildə "Radio Hanoi" tərəfindən ictimai formada elan edilmişdir. Partiyanın bəyan etdiyi məqsədlər imperializm, feodalizm və müstəmləkəçiliklə mübarizə idi. VXİP açıq şəkildə kommunist partiyası deyildi, lakin 18 yanvar "Radio Hanoi"un yayımına görə Cənubi Vyetnamda marksist–leninistləri təmsil edirdi. VXİP-yə tez-tez Cənubi Vyetnam üzrə Mərkəzi İdarə adlandırılan mərkəzi komitə rəhbərlik edirdi. VXİP Vyetkonqun aparıcı qüvvəsi idi. VXİP komitələri həm milli, həm də yerli səviyyədə Vyetkonqun işinə rəhbərlik edirdi. Mərkəzi komitədə üç əsas vəzifə var idi. Onlar: Hərbi komissar (Şimali Vyetnam Ordusu ilə əlaqələri koordinasiya edən), Vyetkonqa nəzarətçi və ümumi administrator. Vo Ti Konq partiyanın sədri idi.

## İstinadlar
Vo Ti Konq

**Vo Ti Konq** () və əsl adı ilə **Vo Toan**, (; ) — Vyetnam inqilabçısı və dövlət xadimi, Vyetnam Sosialist Respublikası Dövlət Şurasının sədri (1987–1992). O, dünyanın ən uzunömürlü dövlət və hökumət başçılarından biridir, 2016-cı ilə qədər Vyetnamın ən uzunömürlü prezidenti (Vyetnam Dövlət Şurasının sədri) olmuşdur.

## Mükafatları
* "Qızıl ulduz" ordeni .
* "Oktyabr inqilabı" ordeni (5 avqust 1988-ci il, SSRİ) — "inqilabi hərəkatda fəal iştirakına, Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı ilə Vyetnam Sosialist Respublikası arasında hərtərəfli əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi istiqamətində böyük və səmərəli fəaliyyətinə və yetmiş beşinci doğum gününə" görə.

## İstinadlar
Nquyen Hıy Tho

**Nquyen Hıy Tho** (: ) — Vyetnam inqilabçısı, Vyetnam Sosialist Respublikasının Prezidenti (1980–1981).

## Həyatı
Məmur ailəsində anadan olmuşdur. Fransada hüquq təhsili almışdır.

Birinci Hind-Çin müharibəsi illərində (1945–1954) vəkil kimi müqavimət üzvlərini müdafiə etmişdir. O, Sayqonda (1950-ci il mart) kütləvi antiamerikan nümayişinin liderlərindən biri idi. 1954-cü ildə Sülh Uğrunda Hərəkat təşkilatını yaratmışdır və onun vitse-prezidenti seçilmişdir. İki dəfə (1950–1952, 1954–1961) həbsdə olmuşdur.

## Mükafatları
* "Xalqlar dostluğu" ordeni (7 sentyabr 1980, SSRİ).

## İstinadlar
Vyetnam Respublikası Ordusu

**Vyetnam Respublikası Ordusu** (**VRO**; ; ) — Vyetnam Respublikası Silahlı Qüvvələrinin quru qoşunları. 1955-ci ildə yaranmışdır və 1975-ci ilin aprelində Sayqonun süqutuna qədər mövcud olmuşdur. VRO-nun pik dövründə Cənubi Vyetnam vətəndaşlarının hər 9-dan 1-i hərbi xidmətə cəlb olunmuşdur. Nəticədə bu, nizamlı qüvvələr və daha çox könüllülərdən ibarət regional qüvvələr və xalq qüvvələri milisləri ilə birlikdə ibarət dünyanın dördüncü ən böyük ordusuna çevrilmişdi. Vyetnam müharibəsi zamanı 1,394,000 itki (ölən və yaralanan) verdiyi təxmin edilir.

VRO Birləşmiş Ştatlarda təlim keçmiş, ABŞ ilə yaxından əlaqəli olan və yarandığı gündən münaqişədə iştirak edən postmüstəmləkə ordusu kimi fəaliyyətə başlamışdır. Onun fəaliyyət dövrü boyu bir sıra dəyişikliklər baş vermişdir. Amerikanın Vyetnama müdaxiləsi zamanı VRO natamam modernləşmə ilə müdafiə rolunu oynamağa ixtisar edilmiş və vyetnamlaşmadan sonra yenidən transformasiya olunmuşdur. Ölkəni tərk edən Amerika qüvvələrinin rolunu yerinə yetirmək üçün təkmilləşdirilmiş, genişləndirilmiş və yenidən qurulmuşdur.

Bununla belə, Amerika qüvvələrinin vyetnamlaşdırma yolu ilə çıxarılması o demək idi ki, silahlı qüvvələr proqramın bütün məqsədlərini effektiv şəkildə yerinə yetirə bilməyəcəkdi. Həmçinin, VRO ABŞ-nin ölkəni tərk edəcəyi nəzərə alınaraq yerləşdirilmiş ABŞ texnikasından tamamilə asılı vəziyyətə düşmüşdü. Vyetkonq ilə birbaşa rəqabətdə ikili hərbi-mülki inzibati məqsədə xidmət edən unikal VRO həm də siyasi hakimiyyətin tərkib hissəsinə çevrilmişdi və daimi siyasi sədaqət təyinatları, rəhbərlikdə korrupsiya, fraksiyalararası çəkişmələr,  arabir açıq daxili münaqişələr və digər məsələlərdən əziyyət çəkirdi.

Sayqon Şimali Vyetnamın Vyetnam Xalq Ordusuna (VXO) süqut etdikdən sonra VRO ləğv edilmişdir. Bəzi yüksək rütbəli zabitlər ölkədən ABŞ-yə və ya başqa yerə qaçmış olsalar da, minlərlə keçmiş VRO zabiti vahid Vyetnam Sosialist Respublikasının kommunist hökuməti tərəfindən yenidən təhsil düşərgələrinə göndərilmişdi. Beş VRO generalı əsir düşməmək üçün intihar etmişdir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Starry, Donn A. "Mounted Combat in Vietnam." Vietnam Studies; Department of the Army; first printing 1978-CMH Pub 90–17.
* 
* Dunstan, Simon. "Vietnam Tracks-Armor in Battle." 1982 edition, Osprey Publications; .
* 
* 
* 
* 
* Brigham, Robert Kendall. *ARVN: Life and Death in the South Vietnamese Army.* Modern War Studies (Hardcover), 2006.
* 

## Xarici keçidlər
* Heroic Allies by Harry F. Noyes III
* Vietnam War Bibliography: The ARVN and the RVN
* History of the Army of the Republic of Vietnam
* The Battle for Hue, 1968 by James H. Willbanks
* ARVN Interviews
* Interview with ARVN, Ban Van Nguyen
* 1975 NVA Invasion
* Timeline of Vietnam War
Xilə (Hacıqabul)

**Xilə** — Azərbaycan Respublikasının Hacıqabul rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

## Toponimikası

## Coğrafiyası və iqlimi

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Təhsil
Hacıqabul rayon Xilə kənd ümumi orta məktəbi şəhid F. Kərimovun adını daşıyır.

## İstinadlar
Xilə (dəqiqləşdirmə)

* Xilə — Suraxanı rayonundakı Əmircan qəsəbəsinin əvvəlki adı.
* Xilə (Hacıqabul) — Azərbaycan Respublikasının Hacıqabul rayonunun inzibati ərazi vahidində əvvəllər mövcud olmuş kənd.
Ağasəməd Əlizadə

**Ağasəməd Əbdülhüseyn oğlu Əlizadə** () ― Azərbaycan energetiki, texnika üzrə elmlər doktoru (1948), professor (1949), AMEA-nın müxbir üzvü (1968).

## Həyatı
Ağasəməd Əlizadə 8 mart 1909-cu ildə Şamaxı şəhərində anadan olub. 1931-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin Energetika fakültəsini bitirib.

## Əmək fəaliyyəti
Ağasəməd Əlizadə 1938–1940-cı illərdə SSRİ EA-nın Azərbaycan Filialının çöl ekspedisiyasında ildırım boşalmaları cərəyanının əsas parametrlərini tədqiq edib. O, 1941–1944-cü illərdə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti sədrinin birinci müavini, 1944–1948-ci illərdə isə Azərbaycan SSR xarici işlər nazirinin müavini vəzifələrində çalışıb.

Ağasəməd Əlizadə 1948–1950-ci illərdə SSRİ EA Energetika İnstitutunda tədqiqatçı, 1950–1954-cü illərdə böyük elmi işçi, 1954–1958-ci illərdə Azərbaycan Politexnik İnstitutunda kafedra müdiri, 1959–1962-ci illərdə Azərbaycan Energetika İnstitutunda şöbə müdiri, 1962–1980-ci illərdə direktor, İldırım boşalmaları və ildırımdan mühafizə laboratoriyasının müdiri vəzifələrində çalışıb.

## Akademik fəaliyyəti
Ağasəməd Əlizadə 1940-cı ildə texnika üzrə fəlsəfə doktoru, 1948-ci ildə texnika üzrə elmlər doktoru elmi dərəcələrini alıb. 1949-cu ildə professor elmi adını almış, 1968-ci ildə isə AEA-nın müxbir üzvü seçilmişdir. 220-dən çox elmi əsərin, 6 monoqrafiyanın və 10-dan artıq ixtiranın müəllifidir. Rəhbərliyi altında 20-dən artıq fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru hazırlanıb. Əsas elmi işləri ildırım hadisələrinə və ondan mühafizənin öyrənilməsinə həsr edilmişdir. Əlizadə respublikanın su və külək enerjisi ehtiyatlarının tədqiqi ilə də məşğul olub.

## Mükafatları
Ağasəməd Əlizadə 2 dəfə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edilib, SSRİ-nin Fəxri energetiki adına layiq görülüb.

## İstinadlar
İmperatriça Myonsonun sui-qəsdi

**İmperatriça Myonsonun sui-qəsdi** – Çoson kralı Koconun həyat yoldaşı olan İmperatriça Myonsonun 8 oktyabr 1895-ci ildə Yaponiya casusları tərəfindən öldürülməsi hadisəsi. Hadisə Koreyada **Eulmi insidenti** () adı ilə tanınır.

## Arxa plan
Birinci Çin-yapon müharibəsindən sonra Rusiya imperiyası Yaponiyanın Koreya yarımadasındakı ən böyük rəqibi olmuşdur. Yaponlar 1895-ci ildə Koreyanı Yaponiyanın protektoratlığına çevirmək istəsələr də, yerli dəstəyi qazana bilməmişdirlər. Buna görə də yaponlar Yaponiyanın Koreyadakı mövcudluğuna qarşı olan önəmli siyasi şəxsləri aradan qaldırmaq istəyirdilər. Bu şəxslərdən ən əhəmiyyətlisi kralın həyat yoldaşı olan İmperatriça Myonso idi.

## Sui-qəsd
8 oktyabr 1895-ci ildə səhər saatlarında Yaponiyanın Seulda yerləşən nümayəndiliyi koreyalılar kimi geyinərək Yaponiyanın Koreyadakı səfiri olan Miura Qoronun başçılığı ilə Kyonbokkun sarayına irəliləmişdirlər. Miura Qoro sui-qəsd planını "Tülkü ovu əməliyyatı" adlandırmışdı. Yapon və koreyalılardan ibarət 50 nəfərlik sui-qəsd qrupu saraya qarşı hücum təşkil etmişdir.

Sui-qəsdçilər Kral Koçonu tutsalar da, ona xəsarət yetirməmişdirlər. Onlar kraliçanın yatdığı kvartala hücum etmiş və kraliçanı tutmuşdurlar. Əvvəlcə onun kraliça olduğundan əmin olmaq üçün onu sorğu-suala tutmuşdurlar. Daha sonra onu soyundurmuş, zorlamış və sonda qılıncla öldürmüşdürlər. Sui-qəsdçilər kraliçanın cəsədini bölgədəki xaricilərə göstərmişdirlər. Daha sonra cəsədi sarayın ətrafındakı meşəyə aparmış, üzərində kerosin tökərək yandırmış və küllərini ətrafa saçmışdırlar.

## Nəticələri
Sui-qəsdin üstü açıldıqdan sonra Yaponiya beynəlxalq tənqidlə üzləmişdir. İmperatriçanın ölümü Koreya sarayında Yaponiyaya qarşı qorxunun və kinin yaranmasına səbəb olmuşdur. 1896-cı ilin fevralında yapon qoşunları paytaxt yaxınlığına daxil olanda Kral Koçon Rusiya nümayəndəliyinin binasına sığınmış, burada yaponlara qarşı əks-təbliğat hərəkatı gerçəkləşdirilmişdir. 1896-cı il boyunca yapon nümayəndələr qovulmuş, sui-qəsd cəhdində iştirak edən və yaponlarla əməkdaşlıq edən koreyalılar edam olunmuşdur.

Yaponlar sui-qəsd cəhdi nəticəsində ruslarla yaranmış gərginliyi azaltmaq üçün 1896-cı ildə Komura–Veber memorandumunu və 1898-ci ildə Nişi-Rozen sazişini imzalamışdırlar.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Reggina

**Reggina** (ital. Reggina Calcio) — Calabria şəhərini təmsil edən İtaliya futbol klubudur. 1914-cü ildə qurulan İtaliyanın ikinci ən vacib liqası olan B Seriyasında oynayır. Ev stadionu 26343 tamaşaçı qəbul edə bilən "Oreste Granillodur".

Komandanın ən yüksək nəticəsi 2004/05 mövsümündə "Seriya A " 10-cu nəticədir. 2006/07 mövsümündə Regina 8-ci yeri tuta bilərdi, lakin 11 xalı çıxdıqdan sonra komanda yekun sıralamada mövsümü 14-cü yerdə başa vurdu.

2012-ci il yanvarın 8-də Roberto Bredanın istefasından sonra bu posta təyin olunan Ancelo Qrequççi Reginanın baş məşqçisi olub. 2 iyul 2012-ci ildə komandanın keçmiş oyunçusu Davide Dionigi baş məşqçi oldu. Komandanın kapitanı Emiliano Bonazzolidir. Klubun hal hzırda baş məşqçisi İtaliya futbolinun canlı əfsanəsi Filippo İnzagidir.

## Uğurları
Reggina klubu 1919/20 və 1964/65-ci illərdə 2 dəfə "Seria C " çempionluğu qazamışdır.

## Transferləri
Klubun ən bahalı satış transferi 2007/08 mövsümündə 13 milyon avroya satdığı 24 yaşlı italiyalı Rolando Biançidir. Ən baha aldığı futbolçu isə 4.8 milyon avroya 2002/03 mövsümündə 25 yaşlı paraqvaylı Karlos Paredes olmuşdur.

## Klub rekordçuları
Klubda ən çox oyun keçirmiş futbolçu italiyalı mərkəs müdfiəçisi Simone Giacchetta olmuşdur. O ümumilikdə 292 oyuna çıxmış və 16 qol vurmuşdur. Klubun bombardiri isə 51 qolla italiyalı hücumameyilli yarımmüdafiəçi Francesco Cozzadır. O 252 oyunda 51 qol vurmuş və 21 asistlə yadda qalmışdır.

## Digər məlumatlar
Kluba qarşı oyunlarda ən çox qol vurmuş futbolçu argentinalı Hernán Crespodur. O 11 oyunda Reggina klubuna 10 qol vurmağı bacarmışdır.

Tommaso Aglietti adlı qapıçı 2022/23 mövsümündən bu yana 11 nömrəli forma il çıxış edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Sportitalia (8 yanvar 2012). <small>Архивировано 5 марта 2016 года.</small> <small>Дата обращения: 15 января 2012.</small> http://www.sportitalia.com/?action=read&idnotizia=72052
* https://www.transfermarkt.com.tr/reggina-1914/rekordabgaenge/verein/1386
* https://www.transfermarkt.com.tr/reggina-1914/rekordspieler/verein/1386/wettbewerb_id/alle/position/alle/aktive/alle/detailposition/alle/plus/1
* https://www.transfermarkt.com.tr/reggina-1914/vereinsschreck/verein/1386
Arzu-Qəmbər dastanı

**"Arzu-Qəmbər"** dastanı — İraq-Türkman və Azərbaycan folklorunda ən məşhur dastan. Xüsusilə İraq-törkmanları
arasında çox geniş yayılmış, qadın məclislərinin yaraşığıdır.

## Tarixi
Kərküklü folklorşünas Əta Tərzibaşı “Arzu-Qəmbər”i 1964-cü ildə Bağdadda, sonralar Tehran və İstanbulda çap etdirmişdir. Qəzənfər Paşayev tərəfindən dastanın Kərkük variantı 1971-1989 və 1990-cı illərdə  Bakıda çap olunmuşdur.

## Məzmunu
"Arzu-Qəmbər" dastanı xalq məişətini, onun inam və etiqadını, mərasimlərini, adət-ənənələrini parlaq şəkildə əks etdirir. Bu hekayə türkmənlərin İslam dinini qəbul etmələrindən sonra yazılmışdır.  “Arzu ilə Qamber” bir türkmən dastanıdır.

XVI-XVII yüzilliklər Ağqoyunlu və ya Qaraqoyunlu Türkmən dövlətləri zamanında İraqda tamamlanmışdır . Kimin tərəfindən yazıldığı bilinməyən bu hekayə Osmanlı imperiyasının son dövrlərində Anadolu rəvayəti olaraq daş basması, daha sonra da mətbəə hərfləri ilə basılmışdır. Original mətninə hələlik rast gəlinməyib . Dastan Kərkük ləhcəsinin bariz nümunəsi olduğundan İraq(1964), İran(1967) və Türkiyədə(1971), Bakıda təkrar-təkrar çap olunub ,, . Dastanın Bakı, Şamaxı, Gəncə, Naxçıvan, Qarayazı və s. variantları olsa da, işıq üzü görməmişlər . "Arzu-Qəmbər" xalq nağılları ilə bağlı olan dastanlardandır. Dastanın müqəddiməsi nağıl pişrovu ilə başlayır. Dastanda hadisələr iki sevgilinin - Arzu və Qəmbərin bir-birinə qovuşması uğrunda mübarizəsini əks etdirir. Dastanın qəhrəmanı Qəmbər XVI-XVII yüzilliklər arasında İraqda yaşamış bir türkmən şairidir  Dastan çoxvariantlıdır. Buna görə də dastanın məzmununda müəyyən fərqliliklər mövcuddur.

## Dastanın variantları
* Suriya variantı
* Xorasan variantı
* Anadolu variantı
* Göyyurd variantı
* Nevşəhər variantı 
* Yoğunhisar variantı
* Gəncə variantı
* Bakı variantı
* Qarayazı variantı
* Kərkük variantı (Ə.Tərzibaşının topladığı)
* Axıska variantı (Əhliman Axundov)
* Cengiz Ketenenin İmam Zeynel Abidin kənd sakini,1937-ci il təvəllüdlü Semin Bayatlıdan topladığı variant
* İraq-Türkmən variantı (II) (İbrahim Daquqi)
* Karaim variantı
* Avstriya variantı
* Hollandiya variantı
* Türkiyə əlyazmaları
* Noqay variantı 
* Türkmən əlyazmaları

## Mənbə
* Azərbaycan dastanları V cilddə. V cild. Bakı, 2005.
* S.P.Pirsultanlı. "Arzu-Qəmbər" dastanının yayılma coğrafiyası və poetikası. Gəncə, 2013

## Həmçinin bax
* A.Xürrəmqızı. "Arzu-Qəmbər" dastanının əlyazmaları. Kredo,2015,7 avqust.
* A.Xürrəmqızı. "Arzu-Qəmbər" dastanının nəşr tarixinə dair. Kredo, 2015, 27 iyul

## İstinadlar
Şəkilli kitab

**Şəkilli kitab** — vizual və şifahi hekayəni birləşdirən kitab növüdür. Əsasən mətn vasitəsilə izah edilən povestlə, bunu ilk növbədə ardıcıl şəkillər vasitəsilə edən komikslərdən fərqlənirlər və əsasən uşaqlara hədəflidirlər. Şəkilli kitablardakı təsvirlər yağlı boyalar, akril, akvarel və karandaş kimi müxtəlif vasitələrdə hazırlana bilər. Şəkilli kitablar çox vaxt uşaqlara dil inkişaf etdirməyə və ya dünyanı anlamağa kömək edən pedaqoji resurslar rolunu oynayır.

## Hədəf auditoriyası
Şəkilli kitablar gənc uşaqlar üçün nəzərdə tutulub. Çoxları uşağın başa düşə biləcəyi, lakin mütləq oxuya bilməyəcəyi lüğətlə yazılmışdır. Bu səbəbdən, şəkilli kitabların uşaqların həyatında iki funksiyası var: böyüklər onları əvvəlcə kiçik uşaqlara oxuyur, sonra isə oxumağı öyrənməyə başlayan kimi uşaqlar özləri oxuyurlar.

## Kateqoriyalar
Şəkilli kitabları bir sıra xüsusi növləri var:

**Stol kitabları** — kitablarla daha az diqqətli olmağa meyilli olan gənc uşaqlar üçün möhkəm kartonda çap olunmuş şəkilli kitablardır. Həm üzlük, həm də daxili səhifələr üçün kartondan istifadə olunur. Səhifələr xüsusi olaraq qatlanır və bir-birinə bağlanır.

**Yumşaq kitablar** — parça və yumşaq plastikdən hazırlanır.

**Pop-up kitablar** — belə kitablarda sehifələr açıldıqcca ayağa qalxan kağız mühəndisliyindən istifadə olunmuşdur. "Avtobusdakı təkərlər" Paul O. Zelinsky tərəfindən ən çox satılan pop-up kitabın nümunəsidir.

**Toxunma və hissi kiatblar** — Doroti Kunhardt tərəfindən yazılmış "Dovşan Pat" məşhur toxunma və hiss kitabıdır.

**Konsepsiya kitabları** — uşaqlara əlifba və ya formalar kimi xüsusi mövzular haqqında öyrədir.

**Asan oxucu kitabları** — oxumağı öyrənməyə başlayan və sadə mətn, təsviri illüstrasiyalar daxil edən uşaqlar üçündür.

**Qeyri-bədii uşaq kitabları** — Uşaqlara oxumağı sadə və əlçatan bir şəkildə öyrətmək üçün istifadə olunur.

**Sözsüz şəkilli kitablar** — hekayəni yalnız təsvirlər vasitəsilə izah edir. Onlar yaradıcılığı təşviq edir və hələ oxuya bilməyən uşaqlar tərəfindən qiymətləndirilə bilər. Sözsüz şəkilli kitabın məşhur nümunəsi Raymond Briqqsin "Qar adamıdır".

## Həmçinin bax
* Fotoşəkil
* Kitab

## Xarici keçidlər
* Əyyub Qiyas — "Şəkilli kitab"

## İstinadlar
Morinda

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Kotirovka

**Kotirovka** (, "sitat") —  maliyyə aktivinin satıcı və ya alıcı tərəfindən elan edilən və alqı-satqı etməyə hazır olduğu cari qiyməti (təklif olunur). Adətən mübadilə qiyməti kimi nisbətən sürətlə dəyişən qiymətə aiddir.

Maliyyə aktivinin növündən asılı olaraq kotirovka valyuta məzənnəsi, qiymətli kağızın dəyəri, kreditin faiz dərəcəsi, mal və ya xammalın qiyməti adlandırıla bilər . Bəzən kotirovka almaq və ya satmaq təklifinin qiyməti deyil, yalnız bağlanmış əqdin qiyməti hesab olunur.

Birjalarda qiymətlər xüsusi kotirovka komissiyası (komitə) tərəfindən qeydə alınır və onları malların topdansatış qiymətləri, qiymətli kağızların və xarici valyutaların məzənnələri haqqında xüsusi birja bülletenlərində dərc etdirir. Adətən birja sessiyasının açılış və bağlanış qiymətləri, günün maksimum və minimum qiyməti dərc olunur. Belə nəşrlər "rəsmi sitatlar" adlanır. Kotirovkalar hərracda yaranan bazar şərtlərini, tələb və təklifin nisbətini əks etdirir. Kotirovkalar qiymətli kağızlara və valyutalara sahib olan müxtəlif şirkətlər tərəfindən maliyyə əməliyyatları apararkən, habelə xammal və ya mal ehtiyatlarının balanslaşdırılması üçün istifadə olunur. Birjalarda ölkənin ən iri şirkətlərinin qiymətli kağızlarının yalnız kiçik bir hissəsinin kotirovkasına icazə verilir.

## Sözün mənşəyi
"Sitat" termini çox güman ki, fransızca "coter" felindən gəlir — işarələmək / nömrə.

## Növləri
Valyuta bazarlarında kotirovkalar birbaşa və əks (dolayı) bölünür:

* ***Birbaşa kotirovka*** — ticarət obyektinin vahid qiymətini ifadə edir, əksər hallarda baş verir. Məsələn, 1 litr benzinin qiyməti 1,20 dollardır. Sitatlar tez-tez fraksiya şəklində qeyd olunur: 1,20 dollar / litr benzin. Numerator ödənişin qiymətini və valyutasını, məxrəc - malın ölçüsünü və adını göstərir.
* ***Əks (dolayı) kotirovka*** — pul vahidi üçün nə qədər mal alına biləcəyini göstərir. Məsələn, 1 dollar 0,8333 litr benzin ala bilər. Belə bir sitatın qısaldılmış rekordu: 0,8333 litr benzin/dollar. Numerator malın həcmini, ölçüsünü və adını, məxrəc - ödəniş valyutasını göstərir. Çox vaxt tərs kotirovka valyuta əməliyyatlarında baş verir. Ənənəvi olaraq dünyanın əksər ölkələrində valyutadəyişmə məntəqələri 1 dolları almaq üçün nə qədər milli valyuta lazım olduğunu göstərir. Bu, əmtəənin dollar olduğu yerli bazar nöqteyi-nəzərindən birbaşa kotirovkadır. Lakin dolları olan əcnəbilər üçün bu eyni giriş, 1 dollara nə qədər yerli mal (yerli valyuta) ala biləcəklərini göstərən əks qiymət olacaq.

## İstinadlar
ABŞ Ordusu Hərbi Tarix Mərkəzi

**ABŞ Ordusu Hərbi Tarix Mərkəzi** (HTM; ) — Birləşmiş Ştatlar Ordusunun Təlim və Doktrina Komandanlığının tərkibində olan idarə. Heraldika İnstitutu Ordu Katibinin İnzibati Köməkçi Ofisinin tərkibindədir. Mərkəz Birləşmiş Ştatlar Ordusunda tarixin və hərbi qeydlərin düzgün istifadəsinə cavabdehdir. Ənənəvi olaraq, bu missiya həm sülh, həm də müharibə dövründə ordunun rəsmi tarixini qeyd etmək, eyni zamanda ordu heyətinə tarixi məsələlərdə məsləhət vermək demək idi. HTM Ordu Tarixi Proqramına rəhbərlik edən qabaqcıl təşkilatdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* U.S. Army History CMH Online Bookshelves
* History of "History" in the U.S. Army
* Publications of the United States Army Center of Military History
* Army Historical Program(by fiscal year) 
* Oral History: Techniques and Procedures
* The U.S. Army Art and Photo Collection 
* Army History (a professional bulletin) 
* Organizational History 

## Xarici keçidlər
* 
* 
*
Pontechium

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Zinaida Kiriyenko

**Zinaida Kiriyenko** () — Rusiyanın xalq artisti.

## Həyatı
Zinaida Kiriyenko 1933-cü il iyulun 9-da Mahaçqalada anadan olub. 1958-ci ildə Sergey Gerasimov və Tamara Makarovadan təhsil aldığı VGİK-i bitirib. Zinaida Kiriyenko Lüdmila Qurçenko və Natalya Fateeva ilə sinif yoldaşı olub.

Kiriyenko 30-dan çox film və serialda rol alıb. Tamaşaçılar onun Sergey Gerasimovun "Sakit Don" filmindəki Nataşa rolunu xüsusilə xatırlayırlar. Kiriyenkonun məşhur rolları arasında  “İnsanın taleyi”ndəki İrina, “Kazaklar”dakı Maryana, Yevgeni Matveyevin “Yer sevgisi” və “Tale” filmlərindəki Efrosinya Deryugina da var.

Kiriyenko müğənni kimi solo konsertlər də verib.

## Təltifləri
1965-ci ildə aktrisa əməkdar artisti, 1977-ci ildə sovet kinosu sahəsindəki xidmətlərinə görə xalq artisti adını alıb. 1979-cu ildə SSRİ Dövlət Mükafatına layiq görülüb.
 
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qalin Qorq

**Qeylin Qörq** (; ) — ABŞ aktrisası.

## Həyatı
15 iyul 1964-cü ildə Los-Ancelesdə doğulub. 

ABŞ-də "Robokop 2" kimi filmlərdə rol alıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Enni Wersching

**Enni Wersching** () — aktrisa.

## Həyatı
Daha çox "Fövqəltəbii" filmi ilə tanınır.

2020-ci ildə həkimlər aktrisaya xərçəng diaqnozu qoyub. 29 yanvar 2023-cü ildə 45 yaşında vəfat edib.

## Filmoqrafiyası
* Qüdrətli Bryus (film, 2003)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Seyid Mehmed Paşa

**Seyid Mehmed Paşa** () — I Əbdülhəmid səltənətində ümumilikdə 4 ay 6 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.

## Həyatı

## Mənbə

* BA, İbnülemin-Hariciye, nr. 1829.
* Dilâverzâde Ömer, *Zeyl-i Hadîkatü’l-vüzerâ* (*Hadîkatü’l-vüzerâ* içinde), s. 60-64.
* İbrâhim Naîmeddin Tımışvârî, *Hadîkatü’ş-şühedâ*, Wien Nationalbibliothek, nr. 1113, vr. 185b, 191b, 192b-194a.
* *Subhî Tarihi: Sâmî ve Şâkir Tarihleri ile Birlikte* (haz. Mesut Aydıner), İstanbul 2007, s. 211, 247, 376, 438, 451, 460, 465, 514, 638.
* Şem‘dânîzâde, *Müri’t-tevârîh* (Aktepe), I, 10, 69, 77-88, 90, 96, 113, 118, 120, 125.
* Ayvansarâyî, *Vefeyât-ı Selâtîn*, s. 85.
* İbrahim Hilmi Tanışık, *İstanbul Çeşmeleri*, İstanbul 1945, II, 83-85.
* a.mlf. v.dğr., *Topkapı Sarayı Müzesi Osmanlı Saray Arşivi Kataloğu*, Ankara 1985, s. 53-55.
* N. Jorga, *Osmanlı İmparatorluğu Tarihi* (trc. Nilüfer Epçeli), İstanbul 2005, IV, 356-359, 362, 371.

## İstinadlar
Xəlil Həmid Paşa

**Xəlil Həmid Paşa** () — I Əbdülhəmid səltənətində ümumilikdə 1 il 6 ay sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.

## Həyatı

## Mənbə

* *Sefînetü’r-rüesâ*, s. 118-120.
* Vâsıf, *Târih* (İlgürel), s. 225-226, 231, 236, 243.
* Mustafa Nûri Paşa, *Netâyicü’l-vukūât*, İstanbul 1327, IV, 5-6.
* a.mlf., “Sadrâzam Halil Hamid Paşa”, *TM*, V (1936), s. 213-269.
* Erünsal, *Türk Kütüphaneleri Tarihi II*, s. 109-110.

## İstinadlar
Bakı Kamera Orkestrı

**Bakı Kamera Orkestri** 2011-ci ildə Üzeyir Hacıbəyov adına Bakı Musiqi Akademiyasının tələbələrinin təşəbbüsü ilə yaradılmışdır. Dirijor isə Kamera Ansamblı Kafedrasının və İfaçılıq Fakültəsinin viola ixtisası üzrə müəllimi Tofiq Aslanov olmuşdur. Orkestrin bədii rəhbəri SSRİ və Azərbaycanın xalq artisti, BMA-nın rektoru, professor Fərhad Bədəlbəyli, dirijor — Respublikanın əməkdar artisti Fuad İbrahimovdur.

## Haqqında
Azərbaycanın bir çox tanınmış dirijorları və solistləri ilə paytaxt və respublikanın rayonlarının bir çox konsert məkanlarında çıxış edən orkestr, həmçinin bir çox beynəlxalq festivallarda, Azərbaycanın müxtəlif səfirliklərinin tədbirlərində, dünya musiqi mədəniyyətinin əsərlərindən ibarət konsert proqramları ilə qastrol səfərində olub. ABŞ, Almaniya, İtaliya, Türkiyə, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Özbəkistan, Yunanıstan, Fransa, Belçika və digər ölkələrdəki beynəlxalq təşkilatlarda, eləcə də Gidon Kremer, Dmitri Sitkovetski kimi görkəmli musiqiçilərlə çıxış etmişdirlər. Heydər Əliyev Fondunun Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin təbliği layihələri çərçivəsində Bordo şəhərində və Müluz şəhərində keçirilən "İpək və Alov" beynəlxalq festivalında, Neue Philharmonie München (NPhM) beynəlxalq orkestrin tərkibində Wolfratshausen, Münhen, Fürstenfeldbruck (Almaniya) kimi şəhərlərdə konsert proqramı ilə çıxış edib.

Hazırda Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəniyyət Baş İdarəsinin nəzdində fəaliyyət göstərir.

## Mükafatlar
* Gənclər və İdman Nazirliyinin uğurlu fəaliyyətinə görə fəxri fərmanla təltif olunmuşdur.
* Mədəniyyət Nazirliyinin mədəni irsin təbliğində fəal iştirakına görə fəxri fərmanla təltif olunmuşdur.
* Humay mükafatı

## Dirijorlar
* Tofiq Aslanov (2011–2013)
* Azad Əliyev (2013–2014)
* Fuad İbrahimov (2014 — h.h)

## İstinadlar
Asfodelina

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Sinonimləri
### Heterotipik sinonimləri
* 
* 

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Anabasis

**"Anabasis"** ( - “yüksəliş”) və ya **“Ölkənin içərilərinə yürüş”** həmçinin “On minliyin geri çəkilişi” kimi tanınır — qədim yunan yazıçısı Ksenofontun tarixi və bioqrafik əsərlərindən ən məşhuru. 

Bu əsərdə o dövrdə yunan ordusunun formalaşdırılması təcrübəsi, əsgərlərlə komandirlər arasında münasibətlər, hərbi marşrutların ətraflı təsviri və yunan muzdlularının üzləşdiyi çoxsaylı çətinliklər verilmişdir.

## İstinadlar
Kaviria

**** () —  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.

## Növləri

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Safdil Qreqin gündəliyi

**Safdil Qreqin gündəliyi** () — amerikalı yazıçı və karikaturaçı Cef Kinni tərəfindən yaradılmış uşaq kitabı seriyası və media franşizası. Kitab həyatını gündəlikdə təsvir edən orta məktəb şagirdi Qreq Hefflinin hekayəsindən bəhs edir.

Kinni kitabı nəşriyyata təqdim etməzdən əvvəl üzərində səkkiz il işləmişdi. Kitab nəşr olunmazdan əvvəl ilk olaraq 2004-cü ildə FunBrain ilə əməkdaşlıqla onlayn versiyası buraxıldı. Bu onlayn versiya 2004-cü ilin sentyabrından 2005-ci ilin iyununa qədər gündəlik buraxılışlardan ibarət idi və 2009-cu ilə qədər 20 milyona yaxın baxış əldə edərək əhəmiyyətli dərəcədə populyarlıq qazandı. 

Onlayn oxucuların çap versiyasına artan tələbi ilə əlaqədar olaraq, Kinni 2006-cı ilin fevralında Nyu-Yorkda keçirilən comic-con zamanı Abrams Books ilə müqavilə imzaladı. Diary of a Wimpy Kid seriyasındakı ilk kitab 2007-ci ilin aprelində işıq üzü gördü və dərhal uğur qazandı. Time jurnalı Kinnini tanıdı və onu 2009-cu ilin aprelində Time 100 siyahısında ən nüfuzlu insanlardan biri adlandırdı.

O vaxtdan bəri seriyanın cəmi on yeddi kitabı buraxıldı. Həmçinin, Rowley Jefferson personajından bəhs edən spin-off seriyasının 2021-ci ilə qədər üç kitabı var. 20th Century Studios kino şirkəti 2010-cu ildən 2017-ci ilə qədər kitab əsasında çəkilmiş dörd film istehsal etdi, bununla yanaşı 2020-ci illərin əvvəllərində iki animasiya filmi də çəkdi.

The Diary of a Wimpy Kid kitabları onlayn versiyanın buraxılmasından sonra müsbət rəylər aldı və xeyli kommersiya uğuru qazandı. 2022-ci ilə qədər seriyanın qlobal satışları 275 milyon nüsxəni keçərək onu bütün zamanların ən çox satılan dördüncü kitab seriyasına çevirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sürü (teleserial, 2023)

**Sürü** () — Canin Nabers və Donald Qlover tərəfindən yaradılmış amerikan qorxu-komediya serialı. Serial pop ulduzunun böyük pərəstişkarı olan gənc qız Dredən bəhs edir.

## Süjet
Serial məşhur müğənni Ni'Jahın "Sürü" kimi bilinən fandomunun üzvü olan Dre adlı qızdan bəhs edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ağalar Atamoğlanov

**Ağalar Rahim oğlu Atamoğlanov** () — Azərbaycan Respublikasının Qazaxıstan Respublikasındakı Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri.

## Həyatı
Ağalar Atamoğlanov 15 aprel 1971-ci ildə anadan olub.

### Təhsili
1988–1993-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsində təhsil alıb. 1998-ci ildə Cenevrə şəhərində BMT-nin Beynəlxalq Hüquq Komissiyasında beynəlxalq hüquq üzrə, 1994-cü ildə Beynəlxalq hüquq və beynəlxalq münasibətlər üzrə müxtəlif kurslarda, o cümlədən 1994-cü ildə İran İslam Respublikası Diplomatik Akademiyasının, 1995-ci ildə isə Pakistan İslam Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin kurslarında iştirak etmişdir.

### Fəaliyyəti
1993–1994-cü illər-Referent, Beynəlxalq hüquq və müqavilələr İdarəsi, Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi

1994–2000-ci illər-Attaşe, birinci katib Beynəlxalq hüquq və müqavilələr İdarəsi, Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi

2000–2005-ci illər-Birinci katib, Azərbaycan Respubikasının Türkiyə Respublikasındakı Səfirliyi

2005–2007-ci illər-Şöbə müdiri, Beynəlxalq hüquq və müqavilələr İdarəsi, Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi

2007–2011-ci illər-Müşavir, Azərbaycan Respublikasının Rusiya Federasiyasındakı Səfirliyi

2011–2013-cü illər-Rəis müavini, Beynəlxalq hüquq və müqavilələr İdarəsi, Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi

2013–2017-ci illər-Müşavir-elçi, Azərbaycan Respubikasının Rusiya Federasiyasındakı Səfirliyi

2018–2021-ci illər- Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyində Beynəlxalq hüquq və müqavilələr İdarəsinin rəisi vəzifəsində işləmişdir.

Azərbaycan Respublikası ilə ikitərəfli və çoxtərəfli formatlarda keçirilən bir çox danışıqlarda və qonşu dövlətlərlə delimitasiya üzrə keçirilmiş komissiyalarda ekspert qismində iştirak etmişdir.

16 iyul 2021-ci ildən Azərbaycan Respublikasının Qazaxıstan Respublikasındakı Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri vəzifəsində çalışır.

## Təltifləri
24 iyul 2009-cu ildə Diplomatik Xidmət Orqanlarının 90 illiyi Medalı ilə təltif edilmişdir.

9 iyul 2019-cu ildə Diplomatik Xidmət Orqanlarının 100 illiyi Medalı ilə təltif edilmişdir.

2019-cu ildə "Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 100 illiyi (1919–2019)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.

2023-cü ildə "TÜRKSOY-un 30 illiyi" yubiley medalı ilə təltif edilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının diplomatik xidmət orqanları əməkdaşlarına diplomatik rütbələrin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 9 iyul 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə ikinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi rütbəsi verilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının diplomatik xidmət orqanları əməkdaşlarına diplomatik rütbələrin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 8 iyul 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə birinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi rütbəsi verilmişdir.

Evlidir, üç övladı var.

## İstinadlar
Pro Evolution Soccer

* Pro Evolution Soccer 2012
* Pro Evolution Soccer 2014
* Pro Evolution Soccer 2016
* Pro Evolution Soccer 5
Qasım

**Qasım** — kişi adı.

* Qasım Qasımov — Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyasının sədri (2000–2021).
* Qasım Abdullayev (xanəndə) — xanəndə.
* Qasım Rzayev — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
* Qasım İsmayılov — Azərbaycan siyasətçisi
* Xəstə Qasım — XVIII əsr Azərbaycan aşığı.

## Həmçinin bax
* Qasımlı
* Qasımzadə
* Qasım bəy (dəqiqləşdirmə)
Lusiano

**Lusiano** — ad.

* Lusiano Hak — Braziliya müğənnisi.
* Lusiano Vyetto — argentinalı futbolçu.

## Həmçinin bax
* Lusiana
* Lusianna
Murtuza

**Murtuza**	— kişi adı.

* Murtuza Axundzadə — Azərbaycan milli azadlıq hərəkatının fəal iştirakçılarından biri.
* Murtuza Muxtarov — multi-milyonçu, neft sahibkarı, messenat.
* Murtuza Əhmədli — Kimya elmləri doktoru, professor
* Qara Murtuza bəy – XVIII əsr, Qarabağ bəyi 
* Murtuza Əsədi — Azərbaycan əsilli İran futbolçusu, mudafiəçi.
* Murtuza xan Mümtazülmülk — Mirzə Cabbar Təzkirəçi (Haci Mirzə Cabbar Nazimülmaham)ın oğlu,
* Murtuza Məcdfər — yazıçı, müəllim, tərcüməçi və jurnalist
* Murtuza Paşayi — İranlı müğənni, bəstəkar və söz yazarı.
* Murtuza Nağıyev — Azərbaycan alimi, texnika elmləri doktoru

## Həmçinin bax
* Murtuz
Levon

**Levon** — erməni adı.
	
* Levon Ter-Petrosyan — Ermənistan birinci prezidenti (11 noyabr 1991 – 3 fevral 1998).
* I Levon — Kilikiya Erməni Çarlığının ilk kralı.
* II Levon — Hetumidlər sülaləsindən Kilikiya Erməni Çarlığının IV çarı.
* Levon Çorbacıyan — erməni əsilli ABŞ sosioloqu.
* Levon Mirzoyan — dövlət və partiya xadimi, Azərbaycan SSR Kommunist Pariyası I katibi (1926–1929).
* Levon Aronyan — şahmat üzrə erməni əsilli ABŞ qrossmeysteri.
* Levon Çukasyan — Ermənistan sənətşünası.
* Levon Larents — Erməni əsilli Osmanlı yazıçısı, tərcüməçisi, jurnalisti, redaktoru.
* Levon Minasyan — Fransız əsilli erməni musiqiçisi, bəstəkar və duduk ifaçısı.
Kazuko

**Kazuko** — ad.

* Kazuko Şirakava — Yaponiya aktrisası.
* Kazuko Hironaka — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.

## Həmçinin bax
* Kazuo
Şahin Əli Paşa

**Şahin Əli Paşa** () — I Əbdülhəmid səltənətində ümumilikdə 10 ay sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.

## Həyatı

## Mənbə

* Tektaş, Nazim (2002), *Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*, İstanbul:Çatı Yayınevi
* Danișmend, İsmail Hâmi (1971),*Osmanlı Devlet Erkâni*, İstanbul: Türkiye Yayınevi
* Buz, Ayhan (2009) "Osmanlı Sadrazamları", İstanbul: Neden Kitap, 
* Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), *Sicill-i Osmani*, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383

## İstinadlar
"Chatham House" qaydası

**"''Chatham House''" qaydası** — görüşə gələn hər kəsin müzakirədə verilən məlumatlardan istifadə etməkdə sərbəst olması, lakin həmin xüsusi şərhi kimi verdiyini açıqlamağa icazə verilmədiyi qayda. Bu, müzakirələrin daha da açıq olması üçün nəzərdə tutulmuşdur. Qayda mübahisəli mövzular üzrə debatlar və diskussiya panelləri keçirmək üçün yaradılmış bir sistemdir. Bu qayda 1927-ci ilin iyununda təsis edilmiş Kral Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunun Londonda yerləşən qərargahının adını daşıyır.

## Qayda
Qayda 1927-ci ildə yaradılmış və 1992-ci ildə təkmilləşdirilmişdir. Tərkibinə sonuncu dəfə 2002-ci ildə dəyişiklik edilmiş qaydada qeyd olunur:

Bəzi hallarda "*Chatham House*" qaydalarına istinad edilir. Bununla belə, "*Chatham House*" bildirmişdir ki, bu, bir qaydadan ibarət olduğuna görə tək halında istifadə edilməlidir.

## Məqsədi
Qayda dövlət siyasətinin və cari məsələlərin müzakirəsinin daha açıq formada aparılmasını təşviq etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bu, insanlara öz karyeraları üçün risk yaratmadan, işəgötürənlərinin rəyindən və baxışından aydın şəkildə ayrı olan mübahisəli fikirləri və arqumentləri ifadə və müzakirə etmək üçün imkan yaradır.

1927-ci ildə yaradılmış orijinal qaydaya 1992-ci ilin oktyabrında və yenidən 2002-ci ildə dəyişikliklər edilmişdir. "*Chatham House*" qaydası adını daşıdığı qurum tərəfindən ərəb, Çin, fransız, alman, portuqal, ispan və rus dillərinə tərcümə edilmişdir.

## İstinadlar
Aqustin Ştal

**Aqustin Ştal** (, ) — Puerto-Riko etnoqrafı.

Aqustin Ştal Vürtsburqda universitetdə təhsil almış, eləcə də Praqada Karlov Universitetini bitirmişdir (1864-cü ildə tibb doktoru olaraq məzun olmuşdur.). Məzun olduqdan sonra Puerto Rikoya qayıtmışdır.
Boş vaxtlarında etnoqrafiya, tarix, botanika və zoologiya ilə məşğul olmuşdur. Elmin bu sahələrində yüksək nəticələrə nail olmuşdur.

## Həyatı

## Ştalın şərəfinə adlandırılmış taksonlar

### Bitki cinsləri
* 
* 

### Bitki növləri
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Nəşr olunmuş əsərləri
* Notes on Puerto Rico’s Flora
* Report on the Disease of the Sugar Cane
* Puerto Rican Flora
* The Puerto Rican Indians
* The Founding of Aguadilla
* The Founding of Bayamón
* A. Stahl, Flora de Puerto Rico: Acuarelas de Agustin Stahl publicadas por el Fideicomiso de Conservacion de Puerto Rico en Ocasion de su Vigesimoquinto Aniversario. ISBN 0963342908

## Ədəbiyyat
* Chardon, C. E. Haciendo Patria. Homenaje al Dr. Agustín Stahl. Revista de agricultura de Puerto Rico. 1924, 12 (11): 65–84.
* Coll y Toste, C. Destierro del Dr. Stahl. Expulsión del Dr. Agustín Stahl de la isla. Boletín Histórico de Puerto Rico. 1926, Tomo 13: 59–60.
* Gutierrez de Arroyo, I. El Dr. Agustín Stahl, Hombre de ciencia: Perspectiva Humanística [with bibliography]. Universidad de Puerto Rico, Río Piedras. 1978

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Agustín Stahl
Geokimyəvi zona

**Geokimyəvi zona** – termin.

Bu termin akademik A. Fersman tərəfindən elmə gətirilmişdir. Ərazicə geokimyəvi zonalar (qurşaqlar) geokimyəvi yarımzonalara (əyalətlərə), horizontlara bölünməklə, həm nisbətən iri regional-geokimyəvi diferensiasiyasına, həm də coğrafi və geoloji inkişaf tarixinə görə fərqlənir. Burada elementlərin geokimyəvi davranışı, onların süxurlarda, təbii sularda, torpaqlarda və orqanizmlərdə paylanması məsələləri öyrənilir. Bütöv planeti əhatə edən geokimyəvi zonallıqla yanaşı həm də faydalı qazıntı yatağı, torpaq, mineral və s.-in özünəmxsus zonallığı mövcuddur. Məsələn, dənizlərin sahillərindən hövzənin mərkəzi hissəsinə doğru çöküntülərin fasiyal zonallığı dəyişir. Torpaqlarda, aşınma qabıqlarında, okean sularında və atmosferdə də şaquli geokimyəvi zonallıq müşahidə edilir. Geokimyəvi zonalar coğrafi mühitdən – dəniz səviyyəsi, coğrafi enlik və uzunluq, landşaft zonallığından, habelə endogen və ekzogen proseslərdən asılı olaraq geoloji inkişaf yolu keçmişdir. Bioloji mühit flora və faunanın inkişafı və təkamülü üçün mühiti, coğrafi mühitin müəyyən şərtləri üçün biogeosenozların xüsusiyyətlərini əks etdirir. Litosfer, atmosfer, hidrosfer və biosfer arasında qarşılıqlı əlaqənin xarakteri baxımından yer qabığının ən dinamik hissəsidir.

Kosmosun şüa enerjisinin geokimyəvi proseslərində iştirakının və qarşılıqlı təsirinin ən aktiv geosferidir. Hipergen proseslərdə geokimyəvi miqrasiya baş verir və geokimyəvi zonaların sərhədini kimyəvi göstəricilərlə yanaşı petroqrafik, tektoniki, geomorfoloji, iqlim və s. sərhədləri təşkil edir. Metallogenik zona anlayışı ilə oxşar qanunauyğunluğa malikdir. Geokimyəvi zonalarda başlıca göstərici makrokomponentlərin – Si, Al, Fe və s. elementlərinin yaratdıqları geokimyəvi fondur. Yerin dərin zonaları ilə müqayisədə süxurların dəyişməsi, mineral komplekslərin əmələ gəlməsi daha fəal olur. Onlar tektoniki zonanın, litoloji tərkibin və geomorfoloji şəraitin də stabil olaraq qaldığı ərazi bölgüsüdür. Geokimyəvi zonalar daxilində geokimyəvi anomaliyalar üçün hemosintez prosesi, uyğun tərkibli maqmatik süxurlar kompleksi, xarakterik minerallar və sedimentasion suların ərazicə bərabər paylanması, ion mübadiləsinin hidrokimyəvi və tarixi geokimyəvi xüsusiyyətlərinin oxşarlığı səciyyəvidir. Yer kürəsinin ümumi tarixi və geoloji inkişafına uyğun olaraq torpaqların atmosfer hava qatı, təbii sular və iqlim aid özünəməxsus biogeosenoz xüsusiyyətləri ilə biosferin canlı maddəsinin formalaşdırılmasında iştirak edir.

## Ədəbiyyat
*
Otaru Musiqi Qutusu Muzeyi

– Yaponiyanın Hokkaydo prefekturasının Otaru şəhərində yerləşən musiqi muzeyi. Muzey musiqi qutularına həsr olunmuşdur.

## Tarixi
Oruqoru XIX əsrdə Yaponiyada populyar olmuş musiqi qutusu növü olmuşdur. Xüsusilə, Otaru şəhərinə hazırladığı musiqi qutularına görə tanınmış və "Yaponiyanın musiqi qutusu paytaxtı" adlandırılmışdır. Hazırda isə bu musiqi qutuları Yaponiyaya gələn turistlərə suvenir kimi satılır.

Muzey 1967-ci ildə Yaponiyanın ən böyük musiqi qutusu istehsalçılarından biri olan *"[[Orgel-Doh]]"* şirkəti tərəfindən yaradılmışdır və Otaru şəhərində yerləşir. Muzey binası 1912-ci ildə tikilmişdir və varlı bir düyü taciri tərəfindən anbar kimi istifadə olunmuş üçmərtəbəli kərpic tikilidir. Bina 1989-cu ildə tarixi bina statusu almışdır.

## Xüsusiyyətlər

Muzeydə minlərlə musiqi qutusunun satışının təşkil olunması ilə yanaşı, Avropaya aid antik əşyalar, avtomat-mexanizmlər və musiqi qutularının tarixini əks etdirən dioramalardan ibarət olan kiçik sərgi fəaliyyət göstərir. Muzeydə sərgilənən musiqi qutuları müxtəlif formalardadır: qar kürəsi, şahzadə qız, ayı kuklası, zodiak heyvanları, çarx, suşi və s. formasında olan musiqi qutuları ilə yanaşı burada rokoko üslubunda olan piano formasında antimon sandıqlar da sərgilənir. Muzeydə müxtəlif mahnıların musiqi qutusu üslubunda versiyalarının CD-ləri saxlanılır. Muzeyin kolleksiyasına 5000 müxtəlif növdən olan təxminən 80.000 musiqi qutusu daxildir.

Muzeyin ikinci mərtəbəsi *"Orpheus"* və *"Reuge"* kimi brendlərə aid olan tarixi və təmtəraqlı musiqi qutularına, eləcə də, əl işi olan yerli musiqi qutularına həsr olunmuşdur. Üçüncü mərtəbədə "Arzuların səsi" adlı nostolgiya çardağı yerləşir. Burada Studio Ghibli və Monchhichi personajlarına həsr olunmuş musiqi qutuları sərgilənir. Burada ziyarətçilər öz istədikləri tərzdə musiqi qutularını yarada bilərlər.

### Otaru Buxar Saatı
Muzey binasında dünyanın ən böyük buxar saatı olan Otaru Buxar Saatı yerləşir. Bu saat dünyadakı ilk buxar saatının müəllifi olmuş Kanada saatsazı Reymond Saunders tərəfindən 1994-cü ildə tikilmişdir. Saatın hündürlüyü 5,5 metr, eni 1 metr, ağırlığı 1 tondur. Saat hər 15 dəqiqədən bir 5 notdan ibarət melodiya çalır və havaya buxar buraxır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Rəşid Behbudov (dəqiqləşdirmə)

* Rəşid Behbudov
* Rəşid Behbudov (gəmi)
* Rəşid Behbudov küçəsi — Bakının Səbail və Nəsimi rayonlarında küçə.
Sergey Markedonov

**Sergey Miroslavoviç Markedonov** ( ; ) — Rusiya tarixçisi və politoloqu. O, Moskvada yerləşən Siyasi və Hərbi Təhlil İnstitutunun Etnik Münasibətlər Problemləri Departamentinin direktorudur. Markedonov Rostov-na-Donu Dövlət Universitetində və Rostov-na-Don Dövlət Pedaqoji Universitetində tarix və təhsil üzrə elmi dərəcələr almış, tarix üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsinə malikdir.

Markedonov "*Central Asia and The Caucasus Journal of Social and Political Studies* and *Russia in Foreign Affairs*" kimi akademik jurnallarda Qafqaz, Rusiyanın Qafqaz respublikaları və postsovet münaqişələri haqqında geniş məqalələr yazmışdır. O, həmçinin "*[[The New York Times]]*", "*[[The Washington Post]]*", "''Russia Today''", "*[[The Washington Times]]*" və "RİA Novosti" də daxil olmaqla qlobal media nəşrlərində çoxlu müsahibələr vermiş və ekspert rəyləri dərc etmişdir.

## İstinadlar