open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antonio Saqona

**Antonio (Toni) Cüzeppe Saqona** () — Avstraliyanın Viktoriya əyalətindəki Melburn Universitetində dərs demiş arxeoloq və klassik professor. Toni Saqona, 30 aprel 1956-cı ildə Tripolidə, Liviyada anadan olmuşdur. Valideynləri, Salvatore və Mariya ilə birlikdə 1960-cı ildə Avstraliyaya köçmüş, əvvəlcə Vilhelmstaun, Viktoriyaya yerləşmişdir. Saqona ilk təhsilini Emmanuel Kolleci, Altonada aldı, orta təhsilini 1973 cü ildə bitirdi və Melburn Universiteti Humanitar elmlər bölməsindən məzun oldu. Namizədlik mövzusu 1984-cü ildə tamamladığı Qafqaz bölgəsinin erkən Tunc dövrü Kür-Araz mədəniyyətinin arxeologiyası idi. 1984-cü ildə Erkən Tunc dövründə Qafqaz bölgəsi olaraq nəşr edilmişdir.  Doktorantura namizədliyi müddətində Saqona Humanitar Elmlər Bölməsində müəllimlik edirdi. Müəllimi və onun üçün model olan Bill Culicanın qəfil vəfat etməsi ilə Culican kursunu təhvil aldı və Arxeologiya müəllimliyi etməyə başladı. 1989-cu ildə baş müəllim vəzifəsinə irəli çəkildi, 1995-ci ildə dosent və 2006-cı ildə professor vəzifəsinə təyin edildi. 2017-ci ildə ölümündən bir müddət əvvəl ona Emeritus professor adı verildi.

Yaxın Şərqin arxeologiyasına dair bir sıra kitablar yazmış, bu sahədəki işləri Anadolu, Qafqaz və Suriyadakı qədim yaşayış yerləri, mənzərələr və qəbiristanlıqlar üzərində cəmləşdirmişdir.
Sahədə apardığı işlər, tarix öncəsi  dövrlərdən günümüzə qədər olan tarixi dövrləri əhatə etməkdə olub, Türkiyədəki (Anadolu), Qafqaz və Suriyadakı antik məskunlaşmaları, mənzərələri və qəbiristanlıqları diqqət mərkəzində saxlamışdır.Onun Türkiyədəki İşləri, Fərat çayının şərqindəki ərazilər üçün mədəni ardıcıllığın qurulmasına kömək edən Ərzurum və Bayburt əyalətlərinin ilk sistemli arxeoloji tədqiqatlarını özündə cəmləşdirmişdir. Samtavro saytındakı Cənubi Qafqazdakı Gürcüstan Milli Muzeyi ilə də əməkdaşlıq etmişdir. 2007-ci ildən bəri, Gelibolu yarımadasında Birinci Dünya müharibəsi döyüş bölgələrində, ANZAK Döyüş Sahəsinin Birgə Tarixi və Arxeoloji Tədqiqatı çərçivəsində, Avstraliya Veteranlar İşləri Departamenti və Yeni Zelandiya Mədəniyyət və İrs Nazirliyi və Çanaqqala Onsəkkiz Mart Universiteti ilə birlikdə araşdırmalar aparmışdır. Orientalia Lovaniensia Analecta nəşrinin bir nömrəsi onun şərəfinə həsr olunmuşdur.
Saqona 2005-ci ildə Avstraliya Humanitar Elmlər Akademiyasının üzvü və 2004-cü ildə London Antikvarlar Cəmiyyətinin üzvü seçilmişdir. Qədim Yaxın Şərqşünaslıq jurnalının redaktoru və monoqrafiya seriyasının həmmüəllifidir. 2013-cü ildə Avstraliya ordeni üzvünə layiq görülmüşdür.

Saqona 29 iyun 2017-ci ildə xərçənglə əlaqəli xəstəlikdən öldü.

## İstinadlar
Sent-Jenevyev-sür-Arjans

**Sent-Jenevyev-sür-Arjans** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sent-Jenevyev-sür-Arjans kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.

INSEE kodu — 12223.

Kommuna təxminən Paris 460  km cənubda, Tuluza şəhərindən 170  km şimal-şərqdə, Rodez isə 55  km şimalda yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1011 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 530 nəfər (15–64 yaş arasında) arasında 385 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 145 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72,6%, 1999-cu ildə 66,3%). Fəal olan 385 nəfərdən 368 nəfəri (201 kişi və 167 qadın), 17 nəfəri işsizdir (6 kişi və 11 qadın). Aktiv olmayan 145 nəfər arasında 22 nəfər şagird və ya tələbə, 75 nəfər təqaüdçü, 48 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Sent-Jülyet-sür-Vyor

**Sent-Jülyet-sür-Vyor** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Kassan-Beqone kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Rodez.

INSEE kodu — 12234.

Kommuna təxminən Parisdən 520&nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 110&nbsp;km şimal-şərqdə, Rodezdən isə 16&nbsp;km cənub yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 514 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 320 yaş arasında (15-64 yaş arasında) 252 nəfər iqtisadi cəhətdən, 68 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 78,8%, 1999-cu ildə 72.3%). Fəal olan 252 nəfərdən 243 nəfər (127 kişi və 116 qadın) işləyir, 9 nəfər işsizdir (4 kişi və 5 qadın). 68 hərəkətsiz 21 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 34 nəfər təqaüdçü, 13 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Sent-İjest

**Sent-İjest** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Vilnyov kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vilfranş-de-Ruerq.

INSEE kodu — 12227.

Kommuna təxminən Paris 500&nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 110 &nbsp;km şimal-şərqdə, Rodez isə 40 &nbsp;km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 173 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə 96 yaşda (15-64 yaş arasında) 66 nəfər iqtisadi cəhətdən, 30 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 68.8%, 1999-cu ildə 55.8%). Fəal olan 66 nəfərdən 64 nəfər (40 kişi və 24 qadın), 2 nəfər işsiz (1 kişi və 1 qadın) idi. 30 hərəkətsiz 7 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 12 nəfər təqaüdçü, 11 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Sent-İzer

**Sent-İzer** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sent-Afrik kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Miyo.

INSEE kodu — 12228.

Kommuna təxminən Paris 550 &nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 115 &nbsp;km şərqdə, Rodez isə 45 &nbsp;km cənubda yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 325 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 191 yaşda olan (15-64 yaş arasında) 133 nəfər iqtisadi fəal, 58 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 69.6%, 1999-cu ildə 70.3%). 133 fəal şəxsdən 116 nəfəri (66 kişi və 50 qadın), 17 nəfəri işsizdir (6 kişi və 11 qadın). 58 fəaliyyətsiz 14 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 26 nəfər təqaüdçü, 18 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Sent-Radeqond (Averon)

**Sent-Radeqond** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Şərqi Rodez kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Rodez.

INSEE kodu — 12241.

Kommuna təxminən Parisdən 520&nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 100&nbsp;km şimal-şərqdə, Rodezdən isə 23&nbsp;km cənub-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1587 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı

2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 141 nəfər (15-64 yaş arasında) 103 nəfər iqtisadi fəal, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73.0%, 1999-cu ildə bu göstərici 69.8%). Aktiv olan 103 nəfərdən 97 nəfəri (61 kişi və 36 qadın) işləyir, 6 nəfər işsizdir (3 kişi və 3 qadın). 38 hərəkətsiz 9 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 16 nəfər təqaüdçü, 13 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Sent-İppolit (Averon)

**Sent-İppolit** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Antreq-syur-Tryuyer kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.

INSEE kodu — 12226.

Kommuna təxminən Parisdən 470 km cənubda, Tuluza şəhərindən 155 km şimal-şərqdə, Rodezdən isə 45 km şimalda yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 453 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 257 nəfər (15–64 yaş) arasında 170 nəfər iqtisadi fəal, 87 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 66,1%, 1999-cu ildə 58,7%). Aktiv olan 170 nəfərdən 149 nəfəri (82 kişi və 67 qadın), 21 nəfəri işsiz (11 kişi və 10 qadın) idi. Aktiv olmayan 15 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 49 nəfər təqaüdçü, 23 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Sent-Ölali-de-Sernon

**Sent-Ölali-de-Sernon** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Kornyu kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Miyo.

INSEE kodu — 12220.

Kommuna təxminən Paris 550 &nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 145 &nbsp;km şimal-şərqdə, Rodez isə 65 &nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 248 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 140 nəfər arasında (15-64 yaş) 98 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 42 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 70.0%, 1999-cu ildə 63.2%). Aktiv fəaliyyət göstərən 98 nəfərdən (56 kişi və 36 qadın), 6 nəfər işsizdir (2 kişi və 4 qadın). Fəal olmayan 42 nəfər arasında 10 nəfər şagird və ya tələbə, 18 nəfər təqaüdçü, 14 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Silvanes

**Silvanes** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Kamares kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Miyo.

INSEE kodu — 12274.

Kommuna təxminən Paris 560 &nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 125 &nbsp;km şərqdə, Rodez isə 65 &nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 93 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 58 yaşdan yuxarı (15-64 yaş arasında) 44 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 14 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 75.9%, 1999-cu ildə 71.6%). Fəal olan 44 nəfərdən 40 nəfər (24 kişi və 16 qadın), 4 nəfər işsiz (1 kişi və 3 qadın) idi. Aktiv olmayan 14 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 9 nəfər təqaüdçü, 0 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Sent-Krua (Averon)

**Sent-Krua** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Vilnyov kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vilfranş-de-Ruerq.

INSEE kodu — 12217.

Kommuna təxminən Paris 500&nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 105 &nbsp;km şimal-şərqdə, Rodez isə 50 &nbsp;km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 719 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 434 nəfər (15-64 yaş) arasında 330 nəfər iqtisadi fəal, 104 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 76.0%, 1999-cu ildə 71.2%). Fəal 330 nəfərdən 310 nəfər (164 kişi və 146 qadın), 20 nəfər işsiz (12 kişi və 8 qadın) idi. Aktiv olmayan 24 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 33 nəfər təqaüdçü, 47 digər səbəblərə görə.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Sovter-de-Ruerq

**Sovter-de-Ruerq** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Barakvil-Sovter kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Rodez.

INSEE kodu — 12262.

Kommuna təxminən Parisdən 520&nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 100&nbsp;km şimal-şərqdə, Rodezdən isə 25&nbsp;km cənub-qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 803 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 397 nəfərdən (15-64 yaş) 268 nəfər iqtisadi cəhətdən, 129 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 67.5%, 1999-cu ildə 65.5%) idi. İşləyən 268 fəal 256 nəfərdən (135 kişi və 121 qadın), 12 nəfər işsiz (7 kişi və 5 qadın) idi. Fəal olmayan 129 nəfər arasında 15 nəfər şagird və ya tələbə, 87 nəfər təqaüdçü, 27 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Sojak

**Sojak** () — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Vilnyov kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Vilfranş-de-Ruerq.

INSEE kodu — 12261.

Kommuna təxminən Paris 490 &nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 110 &nbsp;km şimal-şərqdə, Rodez isə 60 &nbsp;km qərbdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 133 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 85 yaşdan yuxarı (15-64 yaş arasında) 45 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 40 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 52.9%, 1999-cu ildə bu 68.8%). Fəal olan 45 nəfərdən 43 nəfər (21 kişi və 22 qadın) işləyir, 2 qadın işsizdir. 40 hərəkətsiz şəxs arasında 7-si şagird və ya tələbə, 22-si təqaüdçü, 11-i digər səbəblərdən hərəkətsizdir.
## Qalereya

Fayl:Saujac.JPG|Sojak
Fayl:Saujac-1280.jpg|Sojak
Fayl:Montbrun-saut-2000.jpg|Sojak
Fayl:Map commune FR insee code 12261.png|Kommunanın xəritəsi


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
Soklier

**Soklier** (, ) — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Nan kantonuna daxildir.  Kommunanın dairəsi — Miyo.

INSEE kodu — 12260.

Kommuna təxminən Paris 550 &nbsp;km cənubda, Tuluza şəhərindən 160 &nbsp;km şimal-şərqdə, Rodez isə 80 &nbsp;km cənub-şərqdə yerləşir.

## Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 189 nəfər təşkil edirdi.

## İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 114 yaşında (15-64 yaş arasında) 83 nəfər iqtisadi fəal, 31 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72,8%, 1999-cu ildə 69.4%). Fəal olan 83 nəfərdən 71 nəfər (42 kişi və 29 qadın), 12 nəfər işsiz (3 kişi və 9 qadın) idi. 31 hərəkətsiz 6 nəfər şagird və ya tələbə, 11 nəfər təqaüdçü, 14 nəfər digər səbəblərdən hərəkətsizdir..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
*
San Perin xəstəxanası

240px|thumbnail|right|Hôpital Sainte-Périne - Rossini - Chardon-Lagache
**San Perin xəstəxanası** () — Paris-də yerləşən qədim fransız xəstəxanası; hal-hazırda universitet-xəstəxana kompleksidir.

*Assistance publique – Hôpitaux de Paris*-in bir hissəsi və Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines Universitetinin tədris xəstəxanasıdır.

1807-cu ildə yaradılmışdır.

## İstinadlar
Fərid Məmmədov

* Fərid Məmmədov (müğənni) — Azərbaycan müğənnisi. 
* Fərid Məmmədov (sahibkar) — Azərbaycan sahibkarı. 
* Fərid Məmmədov (futbolçu) — Azərbaycan futbolçusu. 

## Həmçinin bax
* Fərid
* Məmmədov
Mahmud Qacar

**Mahmud Qacar** (*Mahmud Mahsud oğlu Quliyev*; ) — Azərbaycan şairi.

## Həyatı
Mahmud Quliyev 1 sentyabr 1949-cu ildə Füzuli rayonunun Qacar kəndində doğulub. 1976-cı ildə BDU-nun jurnalistika fakültəsini bitirərək Füzuli rayonunda çıxan "Araz" qəzetində fəaliyyətə başlayıb.

Fəal ictimaiyyətçi olmuşdur. Rayonda "Bilik" və "Kitabsevərlər" cəmiyyətlərinin və Rayon Dövlət İdarələri Həmkarlar İttifaqının Komitəsinin sədri kimi çalışıb. "Təfəkkür" elmi jurnalının və "Əsrin səsi" qəzetlərinin baş redaktoru olmuşdur. Mahmud Qacar səmərəli bədii-publisistik fəaliyyətinə görə 1999-cu ildə Azərbaycan KİV Hİ-nin "Kəmalliyyə" diplomuna və "Qızıl Qələm" jurnalist mükafatına layiq görülüb.

## Yaradıcılığı
Ədəbi aləmdə öz dəsti-xətti üslubu, bədii- publisistik yazıları ilə tanınan Mahmud Qacar yaradıcılığının əsas ruhunu yurd həsrəti, müqəddəs amallar uğrunda mübarizə təşkil edən kitablarında təlatümlü şair qəlbinin əks sədası olan müxtəlif səpkili lirik şeirləri və poemaları yer almışdır.

Ümumiyyətlə, Mahmud Qacar şeirərində diqqəti cəlb edən zövq oxşayan seçmə qafiyələr, hikmətli qovuşma sözlər, ideomatik ifadələr, təşbeh və təzadlar çoxdur.

Müxtəlif illərdə yazdığı təmsillərdə nadanlıq, nankorluq, yaltaqlıq, qohumbazlıq, lovğalıq, hərdəmxəyallıq, biliyi, gücü çatmayan işə can atmaq kimi insanı alçaldan keyfiyyətlər kəskin tənqid olunur.

## Kitabları
* Füzuli şəhidləri — 1995
* Binəqədi şəhidləri
* Cəddini çağırırıq — 1998
* Müqəddəs ata yurdu
* Sevməyə dəyərmiş — 2000
* Sözüm var hələ… – 2009
* Bağışla məni, Qacarım! — 2014
* Kəsilməyən səslər – 2016

## İstinadlar

## Xarici keçid
* Yaddaş 
* Məni Füzuliyə Aparan Misralar
* Sülh arzulu kainat, yaxud Umud Rəhimoğlu necə varsa…
Etibar İsmayılov

* Etibar İsmayılov (hərbçi) — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
* Etibar İsmayılov (kimyaçı) — Azərbaycan alimi.

## Həmçinin bax
* Etibar
* İsmayılov
Osmanlı-Polşa müharibəsi (1672-1676)

**Osmanlı-Polşa müharibəsi (1672–1676)** 17-ci əsrdə Osmanlı-Polşa müharibələrinin sonuncusu idi.

## Səbəbləri

17-ci əsrin ortalarında Ukrayna adlı bir dövlət yox idi. Dnepr çayı ukraynalıları ikiyə bölmüşdü. Dnepr çayının sağ sahili (qərb sahili) Polşanın əlində idi. Sol sahili isə rusların əlində idi. Sağ sahili ukraynalıların Atamanı Petro Doroşenko Osmanlı sultanı IV Mehmed ilə razılaşdı və Osmanlı himayəsini qəbul etdi. Beləliklə, bütün Ukraynaya hakim olacağına ümid edirdi. Krım xanı I Səlim Gəray Doroşenko ilə birlikdə Polşaya hücum etdi. Ancaq Polşa kralı III Jan Sobieskiyə məğlub oldular və Osmanlı dövlətindən kömək istədilər.

## Müharibənin irəliləməsi

Sədrəzəm Körpülü Fazil Əhməd Paşanın komandanlığı altında 80 min Osmanlı əsgəri 1672-ci ildə Ukraynaya girdi. Kamenets-Podolskini tutdu və Lvovu mühasirəyə aldı. Böyük bir məğlubiyyətə uğrayan Polyaklar, 18 oktyabr 1672-ci ildə Buçaş müqaviləsinə razı oldular. Dnepr çayının sağ sahilini Osmanlılara buraxmağa və 22 min dukat qızıl ödəməyə razı oldular.

Bu razılığa baxmayaraq, polyaklar məğlubiyyəti qəbul edə bilmirdi. Polşa kralı Maykl Koribut Visnioviecki öldü və məşhur Polşa komandiri III Jan Sobieski kral seçildi.

1674-cü ildə Osmanlıların ruslarla müharibə şəraitində olmasını fürsət bilən Polyaklar yenidən Osmanlılara hücum etdilər. Ancaq yenə də tam bir uğur qazana bilmədilər. 27 oktyabr 1676-cı ildə İzvança müqaviləsi (Zuravno Müqaviləsi) bağlandı. Bu müqavilə əsasən Buçaş müqaviləsi ilə eyni idi. Ancaq Polşanın pul ödəmək öhdəliyi ləğv edilmişdi və Ukraynanın qərb sahilindəki bölgənin üçdə biri Polşaya qalırdı.

## Müharibədən sonra
Bu müharibənin sonunda Osmanlı İmperiyası qərbdə ən geniş sərhədlərinə çatdı. Osmanlılar 1683-cü ildə hazırlanan Vyananın ikinci mühasirəsi (Vyana döyüşü) və Osmanlı-Müqəddəs İttifaq müharibəsində ağır məğlub oldu. Yalnız Polşa cəbhəsində Osmanlı orduları uğur qazandılar. 1699-cu ildə Osmanlıların imzaladığı Karlovitsa müqaviləsi ilə böyük miqdarda torpaq itirdi və bir daha heç bir zaman əvvəlki qüvvəsinə çata bilmədi.

Polşa Avstriyanın köməyi ilə Podolye və Ukraynanı geri alsa da gücdən düşdü, hətta 1710-cu illərdə İsveç və Rusiyanın işğalına məruz qaldı. Nəhayət 1772, 1793 və 1795-ci illərin bölünmələri ilə Rusiya, Prussiya, Avstriya arasında paylaşılaraq, 1806–1815-ci illər arasında Fransız rəhbərliyi altında qurulan Varşava Hersoqluğu və 1815–1846-cı illər arası Krakov Respublikası dövrləri istisna olmaqla, 1918-ci ilə qədər müstəqilliyini itirdi.

## Mənbə
* Polşa kralı Jan Sobieskinin hökmdarlıq dövrü (1674–1696), Sabire Arık, Ankara Üniversitesi, 2005
Məmməd Cəfərov (aktyor)

**Məmməd Abbasqulu oğlu Cəfərov** () — Azərbaycan aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1964).

## Həyatı
Məmməd Cəfərov 1912-ci ildə Şamaxıda anadan olub. 1921–1927-ci illərdə Şamaxıdakı birinci dərəcəli məktəbdə təhsil alıb. Burada məktəbin dram dərnəyində çıxışlar edib. 1929–1932-ci illərdə Mirzə Fətəli Axundov adına Bakı Teatr Məktəbində təhsilini davam etdirib. 1933–1940-cı illərdə Gəncə Dövlət Dram Teatrında aktyor, 1940–1941-ci illərdə Gəncə Dövlət Filarmoniyasında direktor işləyib.

1942-ci ildə müharibəyə yollanan Məmməd Cəfərov 1943-cü ildə birinci qrup kimi ordudan tərxis olunaraq Gəncəyə qayıdıb. Burada o, aktyorluqla yanaşı, 3 ildən artıq teatrın direktoru işləyib. O, 1949–1951-ci illərdə Gəncə Şəhər Mədəniyyət və İstirahət Parkının direktoru, 1951–1952-ci illərdə Gəncə kinoprokat idarəsinin rəisi, 1952–1955-ci illərdə mədəniyyət şöbəsində inspektor və müdir, 1955–1956-cı illərdə isə şəhər ictimai təminat şöbəsində müdir vəzifələrində işləyib. 1956-cı ilin ikinci yarısından yenidən Gəncə Dövlət Dram Teatrının truppasında fəaliyyət göstərib. Aktyor arada qısa müddət Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında aktyorluq etmişdir.

Məmməd Cəfərov realist aktyor məktəbinin nümuyəndəsi olmuşdur. O, məzəli məsxərə elementlərindən, ifadəli satira ünsürlərindən istifadə etmişdir. Xarakterik tiplər yaradan aktyorun imzası bir sıra tamaşaların proqramlarında "Məmməd Cəfər" kimi yazılıb.

Məmməd Cəfərov 19 yanvar 1980-ci ildə Kirovabad (hazırkı Gəncə) şəhərində vəfat edib.

## Mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 29 iyun 1964
* "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı — 9 iyun 1959

## İfa etdiyi əsas rollar

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Tina Harmonun qətli

**Tina Mari Harmonun** (; d. 9 iyun 1969-cu il, ABŞ, Ohayo, Kreston – ö. 29 oktyabr 1981-ci il, ABŞ, Ohayo, Kreston) — 29 oktyabr 1981-ci ildə Ohayo ştatı Lodi qəsəbəsində oğurlanan, təcavüz edilən və öldürülən 12 yaşlı amerikalı qız.
Cəsədi aşkar edildikdən sonra o, Maple Mound qəbiristanlığında dəfn edildi. Əvvəlcə bir şəxs müfəssəl dəlillərə görə məhkum edildi, lakin sonunda hökm ləğv edildikdə sərbəst buraxıldı. Harmon cinayəti 2010-cu ildə ona təcavüz edən şəxsin DNT-si Robert Entoni Byuel ilə uyğun gəldikdə həll edildi.

## Hadisənin tarixi
Deyilənə görə, Tina Harmon Ohayo ştatı Lodi qəsəbəsində atasının sevgilisi tərəfindən atıldıqdan sonra sonuncu dəfə iyirmi yaşlarında bir şəxslə görülüb.Harmonun cəsədi oğurlandıqdan beş gün sonra Ohayo ştatının Navarre qəsəbəsində bir neft quyusu sahəsinin yanında tapıldı. Onun paltarında cövüz rəngli xalça lifləri və it tükləri tapıldı.

1982-ci ildə Ernest Holbruk və Henri Rey Raker- hər ikisi Harmona təcavüz etməyə və öldürməyə görə məhkum edildi. 1983-cü ildə Raker azad edildi.

## Robert Entoni Byuel
1984-cü ildə Robert Entoni Byuel 1982-ci ildə Krista Lea Harrisonu öldürməkdə ittiham edildi. Harmonun cəsədindəki it tükləri DNT testi mümkün olduqdan sonra Byuellin həyətində basdırılmış bir itlə uyğun gəldi.

Həm Harmon, həm də Harrisonun cəsədlərində tapılan cövüz rəngli xalça lifləri eyni idi. Bununla belə, Byuell heç vaxt Harmon cinayətinə görə mühakimə olunmurdu, çünki artıq ölüm cərgəsində idi. Byuell 2002-ci ildə Harrisonun öldürülməsinə görə edam edildi.

Keçmiş jurnalist Ceyms Renner 1989-cu ildə Emi Mixaleviçin cinayəti ilə Harmon, Harrison və Smit qətllərinin oxşar xüsusiyyətləri haqqında yazdı.

## Həmçinin bax
* Conbenet Remsi
* Adam Uolşun qətli
* Rayli Foksun qətli

## İstinadlar
Buryatiya əhalisi

Buryatiya Respublikasının əhalisi 2019-cu ilə olan məlumata görə 983 273 nəfərdir. Buryatiya əhalisinin əsas hissəsini ruslar (64,9%; 2010) təşkil edir. Buryatlar – 29,5%, soyotlar – 0,4%, evenklər – 0,3%-dir. Digər qruplardan ukraynalılar (0,7%), tatarlar (0,7%), ermənilər (0,2%), almanlar (0,1%) yaşayırlar. Ölüm səviyyəsi 1000 nəfərə 11,8, doğum səviyyəsi 1000 nəfərə 17,6 nəfərdir (2013). Gözlənilən orta ömür müddəti 66,8 ildir (2012). 1996-cı ildən əhalinin sabit miqrasiya axını (10 min nəfərə 38 nəfər) səciyyəvidir, ən yüksək həddi 1997–2001-ci illərdə (10 min nəfərə 46 nəfər) qeydə alınmışdır. Əhalinin orta sıxlığı 1 km²-də 2,8 nəfərdir. Respublikanın mərkəzi və cənub hissəsi, xüsusilə Selenqa çayı və onun qolları boyu əhali daha sıx (1 km²-də 8 nəfər) məskunlaşmışdır.

Şəhər əhalisi 59%-dir (2013; 1959-cu ildə 41%; 1989-cu ildə 61,6%; 2005-ci ildə 57%). Buryatiya əhalisinin 36%-indən çoxu və bütün şəhər əhalisinin 62%-dən çoxu Ulan-Ude şəhərində yaşayır (421,4 min nəfər; 2014). Digər iri şəhərləri (min nəfər): Severobaykalsk (24,2), Qusinoozyorsk (23,4), Kyaxta (20), Zakamensk (11,4). Dindarların əksəriyyəti buddist və xristiandır; yəhudi və müsəlman icmaları da var.4

## Mənbə

## İstinadlar
Qüdrət Piriyev

**Qüdrət Əlövsət oğlu Piriyev** () — jurnalist, "*Xalq qəzeti*" Redaksiya Heyətinin üzvü, baş redaktorun birinci müavini,"*Əməkdar mədəniyyət işçisi*".

## Həyatı
Qüdrət Əlövsət oğlu Piriyev 1950-ci il senytabrın 19-da Ağsu rayonunun Bəyimli kəndində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1970–1972-ci illərdə ordu sıralarında xidmət edib. 1973–1978-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsində (əyani) təhsil alıb. 1978–1979-cu illərdə "*Azərbaycan gəncləri*", 1979–1988-ci illərdə "*Bakı-Baku*" qəzetləri redaksiyalarında işləyib. 1988-ci ilin aprel ayından indiyədək "*Xalq qəzeti*"ndə (o vaxt "*Kommunist*" adlanırdı) müxbir, baş müxbir, şöbə və redaksiya müdiri vəzifələrində işləyib. 2014-cü il fevralın 1-dən baş redaktorun birinci müavinidir. 27 ildir ki, fasiləsiz olaraq "*Xalq qəzeti*" Redaksiya Heyətinin üzvüdür. Yüzlərlə məqalənin və bir neçə kitabın müəllifi, redaktoru və tərtibçisidir. Ailəlidir. Üç oğlu və dörd nəvəsi var.

## Kitablar
* "*Ömürdən keçən günlər*" Bakı, 2013; Hacı Qüdrət Piriyev, Anar Əliyev (həmmüəllif);
* "*Ömür yolum-tale qismətim*" Əlimuxtar Hüseyinzadə. Bakı-2001. Nəşrə hazırlayanı və redaktoru Qüdrət Piriyev;
* "*Azərbaycanda stomatologiyanın tarixi və inkişaf mərhələləri*", Bakı 2010, redaktor;
* "*Baxışlar, düşüncələr, arzular*" Qulamrza Səbri Təbrizi Bakı-2000 (Tərtib edəni, nəşrə hazırlayanı və elmi redaktoru);

## Mükafatları
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 21 iyul 2005-ci il tarixli sərəncamı ilə "*Əməkdar mədəniyyət işçisi*" fəxri adına layiq görülmüşdür.

21 iyul 2025-ci ildə 3-cü dərəcəli "Əmək" ordeni ilə təltif olunub.

## İstinadlar
Kuqrisaari

**Kuqrisaari** () — Ladoqa gölünə daxil olan, Heynasenmaa arxipelaqına daxil olan ada. İnzibati baxımından Kareliya Respublikasının Laqdenpoxski rayonu ərazisində yerləşir. Ladoqa şxerinin qərb qoluna daxildir.
Adanın uzunluğu 1,4 km, eni 0,7 km təşkil edir. Bütünlüklə meşə ilə örtülüdür.

Cənub-qərb sahilində yüksək daş qayası vardır. İçəridə qapılar ilə ayrılmış iki bölmədən ibarət qaranlıq bir mağara var. adada radiasiya mənbəsi vardır.

## İstinadlar
Mia Xəlifə

**Mia Xalifa** (; ), həmçinin **Mia Kallista** (, ) — Livan mənşəli ABŞ modeli və pornoaktrisası.

## Karyerası

## Ailəsi
Xalifanın atası konservativ xristian-maronit olub, Respublikaçılar və anti-İran "Livan Qüvvələri" partiyalarının tərəfdarıdır. 2000-ci ildə ailə ABŞ-yə köçmüşdür.

2011-ci ildə amerikalıya ərə getmişdir. Hal-hazırda Mayamidə yaşayır.

## Tənqidi
Mia Xalifanın fəaliyyəti Yaxın Şərqdə kəskin tənqid atəşinə tutulub, onu özünü və ölkəsini biabır etməkdə günahlandırıblar. Valideynləri onunla seçdiyi sənətə görə əlaqələrini kəsiblər. Onlar qızlarının porno sənayesində iştirakını aldığı tərbiyə yox, özgə mədəniyyətə malik olan başqa bir ölkədə yaşamasının nəticəsi kimi izah etmişlər.

## Pornoqrafiyadan sonra
Mia Xalifa çəkilişlərdən ayrıldıqdan sonra Mayamidə paraleqal və mühasib işləyib. Şəxsi YouTube kanalı var, idman yarışlarını (həmçinin ESPN-də) şərh edir.

2019-cu ildə porno sənayesini tənqid edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
1910-cu illərin filmləri

## Filmlərin siyahısı
*1910-cu ilin filmləri 
*1911-ci ilin filmləri 
*1912-ci ilin filmləri 
*1913-cü ilin filmləri 
*1914-cü ilin filmləri 
*1915-ci ilin filmləri 
*1916-cı ilin filmləri 
*1917-ci ilin filmləri 
*1918-ci ilin filmləri 
*1919-cu ilin filmləri 

## İstinadlar
Neftin oksigenli birləşmələri

Neftin oksigenli birləşmələrinə - turşular, fenollar, ketonlar, efirlər və laktonlar, həmçinin furan və anhidrid birləşmələri aiddir.
Neftin fraksiyalarının qaynama temperaturu artdıqca, oksigenli birləşmələrin də miqdarı artır.
Neftin oksigenli birləşmələrinin miqdarı onun geoloji yaşı və əlaqədə olduğu süxurun təbiəti ilə sıx surətdə əlaqədardır.
neftin oksigenli birləşmələri içərisində turşular və fenollar miqdarca daha çox olur. Bu birləşmələr turşu xassəsinə malik olduqlarına görə istər neftdən və istərsə də neft fraksiyalarından qələvilərin köməyilə ayrıla bilər. Onların ümumi miqdarı adətən turşu ədədi, yəni 1 q neft məhsuluna sərf olunana KOH-ın mq-la miqdarı ilə müəyyən edilir. Bütün oksigenli birləşmələr kimi, turşu xassəli maddələrin miqdarı da neft yatağının dərinliyi və yaşı artdıqca azalır.
İndiki dövrə qədər turşu və fenolların analitik ayrılma çətinliyi, neftin tərkibində onların hansı nisbətdə  olması haqqında dəqiq məlumat verməyə imkan vermir.
Oksigenli birləşmələrdən neft turşuları daha çox öyrənilmişdir. "Neft turşuları" dedikdə, neftin tərkibinə daxil olan bütün alifatik, alitsiklik (naften), aromatik, hibrid quruluşlu turşular nəzərdə tutulur. Benzin fraksiyasında yalnız alifatik turşulara rast gəlinir. Çünki aromatik və alitsiklik turşuların ən sadə nümayəndələrinin qaynama temperaturu 200C-dən yuxarıdır 

## İstinadlar
Tahir Musalov

**Tahir Əhmədoviç Musalov** (; ) - Azərbaycan əsilli Rusiyalı futbolçu. Mahaçqala FK-un heyətində çıxış edən hücumçudur.

## Həyatı
Musalov Dağıstanın Xustada kəndində anadan olub. Əslən azərbaycanlıdır. Bir qardaşı var. Qardaşı Məhəmməd Musalovda onun kimi futbolçudur.

## İstinadlar
Adolf Hitlerin ölümü

[right|thumb|439x439px| Amerika hərbi qəzetinin "''[:ru:Stars_and_Stripes_(газета)|Stars and Stripes''" qəzetinin üz səhifəsi , 2 may 1945-ci il. ]]
[thumb|300x300px| [Eva Braun və Hitler ( Blondie ilə), iyun 1942 ]]
Adolf Hitler 30 aprel 1945-ci il, Bazar ertəsi günü, saat 15:10 - 15.15 arasında (15:25 - 15:30 arasında, sovet KİV-inə görə), Berlində yerləşən fürerbunkerdə (təxminən bu vaxtlarda Qırmızı ordu, Reyxstaqın birinci mərtəbəsini nəzarət altına aldı və Reyx kanslerindən cəmi 700-750 metr məsafədə idi) odlu silah atəşi ilə özünü öldürərək intihar etmişdir.    Həyat yoldaşı Eva Braun da kalium sionid qəbul edərək intihar etdi .  Elə həmin gün Hitlerin əvvəlki təlimatlarına uyğun olaraq meyitləri bunkerin təcili çıxışı ilə pilləkənlərlə yuxarı qaldırdılar, üzərinə benzin tökdülər və bunkerin xaricindəki bağda yandırdılar  .

## İstinadlar
Sky Tower

**Sky Tower** () —  Polşanın Vrotslav şəhərində yerləşən çoxfunksiyalı göydələn.

2015-ci ilin siyahıya alınmasınada tikili hündürlüyünə görə Vrotslav şəhərində birinci, Polşada üçüncü, Avropada isə 31-ci sıradadır.

İlkin layihədə altı və ya hətta yeddi bina və maksimum hündürlüyü 258 metr (şpil ilə, 221 metr dama kimi) və 56 mərtəbədən ibarət bir kompleks iştirak etdi.

Kompleksin tikintisinə 4 aprel 2008-ci il tarixində başlanıldı.
## Xüsusiyyətləri
Bina üç hissədən ibarətdir.
Birinci binanın yerüstü üç və yeraltı bir, ikinci binanın isə 19 mərtəbəsi vardır. İkinci binada 11-ci mərtəbədən 18-ci mərtəbəyə qədər 52 yaşayış mənzili mövcuddur, qalan hissəsi ofislərdən ibarətdir. Üçüncü bina, 51 mərtəbədən ibarət kompleksdir, ofislər 1-dən 27-ci mərtəbəyə qədər, 28-dən 48-ə qədər 184 yaşayış mənzilləri mövcuddur.

Tikintidə fasadın dekorasiyası üçün 30.000 ton möhkəmləndirici polad və 60.000 m² şüşə istifadə edilmişdir.  İnşaat yerində, hündürlüyü 220 metr olan və ən böyüyü də daxil olmaqla 8 qüllə kranı və 1000-ə yaxın insan işləyib.

* Tikinti tarixi: 2007 Dekabr - 2012 May 
* Hündürlüyü 212 metr ("şpil"); 207 metr ("dam")
* Mərtəbə sayı: 51 yerüstü və 4 yeraltı  
* Lift sayı: 38 ədəd + 8 eskalator 
* Daxili sahəsi: 171,000 m² 236 mənzil - 220 m² 22,000 m² - ofis - 24.000 m² 
* Memarlar: Mariuş Korzorts və Dariuş Dzübinski 
* Sahibi: Leşek Çarnetski 
* Tikinti dəyəri: 400 milyon dollar

## Həmçinin bax
* Avropanın ən hündür binalarının siyahısı
* Laxta-mərkəz
* Merkuri qülləsi
* Avrasiya (bina)
## İstinadlar
Prana

**Prana** (Skt. प्राण prāṇa — "nəfəs" və ya "həyat") — yogada, ənənəvi hind tibbində ezoterik — həyati enerji, həyat anlayışı. Yoqada, prana, gözlərə görünməməsinə baxmayaraq, bütün kainatı əhatə etdiyinə inanılır.

Yoqilər inanırlar ki, prana, nadi adlanan ən kiçik kanallar sistemi vasitəsilə bir insanın (və ya heyvanın) pranik bədənini hər nəfəsi ilə doldurur ; Kşurika Upanishad və Hatha Yoqa Pradipika 72 min nadi olduğunu bildirir; Prapanchasara Tantra və Goraksha-Paddhati — 300 min; Shiva-samhita — 350 min nadi olduğunu bildirir. Bir-birinə qarışan nadilər çox sayda enerji mərkəzini — çakraları meydana gətirir. On əsas nadi var və bunlardan üçü xüsusi ilə vacib hesab olunur: ida, pinqala və suşumna. Bu üç kanal (nadi), yoqalara görə, birbaşa onurğa boyunca yerləşir və insan həyatında mühüm rol oynayır. Eyni zamanda altı əsas çakraları (muladhara-dan ajna-ya qədə) birləşdirirlər. Qeyd edək ki, Suşumna muladhara-dan sahasrara qədər keçir və kundalini atəşi üçün bir kanaldır.

Tibet tibbində eyni anda iki anlayışdan istifadə olunur — həm prana, həm də çi.

**<u>Prananın növləri</u>**

Pranadi adlanan əsas Vayu (küləklər) daxili bədənə aiddir [2]:

* **Prana** — ürəkdə daim hərəkət edir
* **Apana** — anusda,
* **Samana** — göbək bölgəsində,
* **Udana** — boynunda
* **Vyana** — bütün bədənə nüfuz edir

Digər beş heç vaxt bədəni tərk etmir:

* **Naga** — oyanışda iştirak edir və şüurun oyanmasına səbəb olur
* **Kurma** — gözləri açarkən fəaliyyət göstərir və görməyə səbəb olur
* **Krikara** — aclıq hissi zamanı fəaliyyət göstərir və aclıq və susuzluğa səbəb olur
* **Devadatta** — əsnəmə zamanı istifadə olunur
* **Dhananjaya** — nitq yaradır, bütün bədənə nüfuz edir və ölümdən sonra da onu tərk etmir.
Sumahi türbəsi

**Sumahi türbəsi** — Digah kəndində yerləşən köhnə qəbirstanlığın kənarında yerləşən türbə. Türbənin 1901-ci ildə inşa edildiyi qeyd edilir. Tikili dördbucaqlı formaya malikdir. Giriş hissəsinin üzərində daş kitabə qoyulmuşdur. Tikili üzəri günbəzlə tamamlanır. Türbədən bir qədər yuxarıda türk şəhid əsgərlərinin məzarları yerləşir.

## İstinadlar
BMC

**BMC Sanayi ve Ticaret A.Ş.** (BMC Sənaye və Ticarət A.Ş.) 1964-cü ildə İzmirdə qurulub. İlk illərdə Ostin və Morris adlı ticari nəqliyyat vasitələri istehsal etdi. 1966-cı ildən yük avtomobilləri, mikroavtobuslar, traktorlar və mühərriklər istehsal etməyə başladı. BMC başlayanda 74% yerli sərmayə nisbəti olan 1989-cu ildə Türkiyənin 100% yerli investisiyalı tək ticari vasitə istehsalçısı mövqeyinə yüksəldi. BMC 1976-cı ildə Türkiyədə ilk dəfə dizel motorlu avtomobil istehsalını həyata keçirdi. BMC 2.8 tondan 40 tona qədər Yük və sərnişin daşımalarında  xüsusi avtomobil istehsalı ilə məşğul olan Türkiyənin tək, dünyanın isə 4 istehsalçısından biridir. Həmçinin BMC avtomobil fabrikinin tərkibində  müştərilən istəyinə uyğun 6 ay kimi qısa bir müddətdə avtomobil dizayn edə bilən bir şirkətdir.2004-cü ildə 40 milyon dollarlıq investisiya ilə bütün mühəndislik fəaaliyyəti BMC-yə aid olan BMC Megastr-ı istehsal etdi.

Şirkət Teknofest İstanbulun iştirakçılarından biridir. Orada təqdim olunan **BMC Tulga** pikapını Türkiyənin Prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğan da sınadı.  BMC həmçinin Türkiyənin TOGG yerli avtomobil proyektinə qatılan 5 şirkətdən biridir.

## İstehsal olunan bəzi modellər

; Yüngül yük maşını 

* BMC Profesyonel 

; İstehsalı dayandırılmış bəzi nəqliyyat vasitələri

* Midilux 
* BMC Megastar
* Probus TBX 
* Belde SB 
* Belde 280 CB
* Probus SCB 
* Belde CB 
* Hawk 
* Procity 
* Belde Körüklü 
* Procity CNG
* Procity Körüklü
* Procity Körüklü CNG

İstehsalı davam edən bəzi nəqliyyat vasitələri
* Neocity (8.5 M)
* Neocity (10 M)
* Procity TR (10.6 M)

## Mənbə
Cəfər Behbudov

**Cəfər Ağaəli oğlu Behbudov** () — Azərbaycan müğənnisi.

## Həyatı
Cəfər Behbudov teatr rejissoru Ağaəli Məstanov və Rəşid Behbudovun bacısı Nəcibə Behbudovanın ailəsində anadan olub. Asəf Zeynallı adına Musiqi Məktəbində təhsil alıb. O, 1970-ci illərin sonlarında Tofiq Babayevin rəhbərlik etdiyi "Hicaz" qrupunun, ardınca Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrının solisti, daha sonra isə Brilliant Dadaşova, Mübariz Tağıyev, Firəngiz Rəhimbəyova ilə birlikdə Azərbaycan Televiziyasının ştatlı solisti olmuşdur. Konsertlərdə isə Flora Kərimova ilə bir yerdə çıxış etmiş, onunla "Sevgi mahnısı" adlı kompozisiyanı ifa etmiş, klip çəkdirmişdir.

Cəfər Behbudov Tofiq Quliyevin "Zibeydə" mahnısı ilə 1980-ci illərdə məşhurlaşmışdı. "Bəyin oğurlanması" filmində onun mahnısı səsləndirilmişdir. Onun ifasında "Bağçadan gələn səs", "Sevdim", "Neyləyim" və başqa mahnılar da həmin dövrlərdə populyarlıq qazanmışdı.  Eyni zamanda Cəfər Behbudov "İnan mənə", "Bəhanə kimiyəm","Gözlərəm səni","İlk görüş", "Sevgi yağışları","Köhnə həyat", "Aya bax,aya","Sehirli ləpələr","Yağış","Sevgilim","Harda qalmısan","Sevgi","Azərbaycan süfrəsi","Bir qolun sevinci","Ümid çələngi","Səni gördüm","Dağlar","Qoşa qəlbin təranəsi" və başqa şərqilərin ilk ifaçısı olmuş,bu kimi repertuarları ilə dinləyicilərinin rəğbətini qazanmışdı.

Cəfər Behbudov 1991-ci ildə Ukraynanın Kiyev şəhərinə köçmüş, ömrünün sonunadək orada yaşamışdır. Cəfər 26 sentyabr 2019-cu ildə Kiyevdə xərçəng xəstəliyindən vəfat etmiş və öz vəsiyyəti ilə orada da dəfn olunmuşdur.

## Filmoqrafiya
* Bəyin oğurlanması (film, 1985) ("Ümidlərə toxunma" mahnısının ifaçısı kimi)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Flora Kərimova & Cəfər Behbudov – "Sevgi mahnısı"
* Cəfər Behbudov – "Sehrli ləpələr"
* Cəfər Behbudov – "Sevdim"
* Cəfər Behbudov – "Neyləyim"
* Retro Lounge - Cəfər Behbudov
Cümə məscidi (Digah)

**Digah "Cümə" məscidi** — Abşeron rayonu Digah qəsəbəsində yerləşən cümə məscidi. Məscid qəsəbənin daxilinə uzanan Hacı Zeynalabdin Tağıyev küçəsində yerləşir. 

## Tarixi
Digah Cümə məscidinin inşa tarixi dəqiq məlum deyil. Məscidin təməlinin qoyulması 1430-31-ci illər olması qeyd edilir. Bununla belə məscid hazırkı formasını alana qədər yenidən tikilmiş və ya təmir-bərpa işləri həyata keçirilmişdir. Məscidin ilkin sahəsi 54 m² olmuçşdur. XIX əsrin əvvəllərində isə əlavə olaraq 81 m² sahə əlavə edilmişdir. 1988-1989-cu illərdə qadınlar üçün tikilmiş hissəsinin sahəsi isə 96 m²-dir.

## Tikili
Məscidin divarlarının qalınlığı 1 metrdir. Tikilinin ümumi uzunluğu 22 m, eni isə əlavə tikililəri ilə birlikdə 12 m olmuşdur. Yerdən tavanadək hündürlüyü 5 m, günbəzədək hündürlük isə 10 metrdir. Məscid karxana daşları ilə tikilib. Günbəzi 4 sütun üzərində dayanıb. Sütunlar tağlarla birləşib. Damı dəmir təbəqə ilə örtülüb. Məscid sadə konstruksiyaya malikdir. Sonradan yanında yardımçı tikililər inşa edilmişdir. Minarəsi sonradan əlavə edilmişdir.

## İstinadlar
Qurd yuvası mağarası

**Qurd yuvası mağarası** — insanların daş dövründə (orta paleolit) yaşadıqları yaşayış yeri. Mağara Abşeron rayonunun Məhəmmədi kəndində Qırməki vadisinin sol hissəsində, təpənin qayalı yamacında yerləşir.

## Haqqında
2018-ci ilin dekabr ayında Abşeron arxeoloji ekspedisiyasının bölgədə apardığı kəşfiyyat işləri zamanı Balaxanı və Məhəmmədi qəsəbələri arasında – Qırməki adlanan sahədə daş dövrünə aid çox sayda alətlər aşkar olundu. Alətlər böyük sahədə tapıldığından burada qədim dövrə aid düşərgənin yerləşməsi istisna edilmir. Aşkar edilmiş iti uclu qaşov, kəsici alətlər, miniatür əl çapacaqları çaxmaq və andezit daşından hazırlanıb. Abşeronun paleocoğrafiyası aşkar edilmiş abidənin yerləşmə topoqrafiyası ilə ziddiyyət təşkil etmir. Mütəxəssislərin ilkin rəyinə görə, bu tapıntıları paleolitin orta mərhələsinə aid etmək mümkündür.

Geoloji çöküntülərdə aşkar edilmiş qədim paleontoloji materiallar bölgənin paleolitdə zəngin faunaya malik olmasını göstərir. Son tapıntılar isə paleolit dövründə göstərilən ərazinin qədim ovçuları da cəlb etməsi barədə fikir yürüdülməsinə imkan verir.

Ərazinin ətraf mühitin ibtidai insanların yaşayışı üçün əlverişli olması, insanlar üçün ov heyvanlarının əlçatarlılığı və istilik mənbəyi olan daimi alovların olması bu ərazi qədim insan məskəni olmasına səbəb olmuşdur. Yerli əhalinin sözlərinə görə, qədim dövrlərdə bu mağarada canavarlar məskən saldığından mağaraya "qurd yuvası" adı verilib.

## Şəkillər

Qurd yuvası mağarası 1.jpg|
Qurd yuvası mağarası 2.jpg|
Qurd yuvası mağarası 3.jpg|
Qurd yuvası mağarası 4.jpg|
Qurd yuvası mağarası 5.jpg| 
Qurd yuvası mağarası 6.jpg| 
Qurd yuvası mağarası 7.jpg| 
Qurd yuvası mağarası 8.jpg|


## İstinadlar
Qəmbər Quluyev

**Qəmbər Ağaverdi oğlu Quluyev** (10.7.1950) — texnika elmləri doktoru, AMEA-nın İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun 	 Laboratoriya rəhbəri.

## Həyatı

## Əmək və elmi fəaliyyəti
         
### Elmi əsərlərin sayı
*Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı: 146
*Xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı: 47
*Respublikada çıxmış elmi əsərlərinin sayı: 89
*Konfrans məruzələri və tezislər sayı: 49
*Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı: 10

### Əsas elmi nailiyyətləri
# Idman yarışlarının idarə edilməsi üçün idarəetmə və məlumat sistemləri işlənib hazırlanmışdır.
# Kompressor aqreqatının vibrasiya vəziyyətinin diaqnostikası və proqnozlaşdırılması üçün robast informasiya sistemi işlənmişdir. 2007- ci ildə istismara verilmişdir.
# Neftqazçıxarma müəssisələri üçün yeni nəsil ölçü, nəzarət, diaqnostika sistemləri işlənib hazırlanmışdır.
# Regionda baş verən anomal seysmik proseslərin monitorinqini həyata keçirmək üçün RNM ASP stansiyalar şəbəkəsi yaradılmışdır.

### Əsas elmi əsərlərinin adları
# T.A.Aliev, A.M.Abbasov, G.G.Mamedova, G.A.Guluevç F.H.Pashayev. "Technologies for Noise Monitoring of Abnormal Seismic Processes." // "Seismic Instruments", 2013, Vol.49, №1, p.64-80.
# Гулуев Г.А. "Применение нейронной сети для идентификации вибрационного состояния компрессорного агрегата." // "Азербайджанское нефтяное хозяйство", 2013, №1, с.40-45
# T.A.Aliev, A.M.Abbasov, G.A.Guluyev, F.H.Pashayev, U.E.Sattarova. "System of robust noise monitoring of anomalous seiemic processes." // "Soil Dynamics and Earthquake Engineereing", 2013, №53, p.11-25.
# T.A.Aliev, G.A.Guluev, F.H.Pashayev, A.B.Sadygov. "Noise monitoring technology for objects in transition to the emergency state." // "Mechanical Systems and Signal Processing", February 2012, Vol.27, p.755-762.
# Гулуев Г.А. "Робастная система идентификации вибрационного состояния и прогнозирования предстоящих аварийных состояний для компрессорных агрегатов." Научные Труды НИПИ НЕФТЕГАЗ,2012, №3, с.65-70

## Mükafatları
# "Tərəqqi" medalı 
# Əməkdar mühəndis

## Pedaqoji fəaliyyəti

## Həmçinin bax
*"Tərəqqi" medalı ilə təltif edilənlərin siyahısı
*Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
*AMEA-nın İdarəetmə Sistemləri İnstitutu

## İstinadlar

http://www.isi.az/az/content/98 Quluyev Qəmbər Ağaverdi oğlu

## Xarici keçidlər
*Аzərbaycan Milli Elmlər Akademiyası
*İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Sokoto ştatı

**Sokoto ştatı** () — Nigeriyanın Şimal-qərbi geosiyasi zonasında ştat.

## Adı

Ştatın adı ərəb dilində bazar mənasını daşıyan *suk* sözündən gəlir.

## İstinadlar
Taraba ştatı

**Taraba ştatı** () — Nigeriyanın Şimal-şərqi geosiyasi zonasında ştat.

## Adı

Ştatın adı onun ərazisində axan Taraba çayından gəlir.

## İstinadlar
Melano Melanson

**Melano Co Melanson** (; d. 1 noyabr, 1974-cü il, Massaçusets ştatı, Midlseks, Vubern) — Massaçusets ştatı, Middlesex qraflığı, Voburnadan olan itkin düşmüş bir yeniyetmə. O, 27 oktyabr 1989-cu ildə bir ziyafətdə olarkən itib. Əvvəlcə müstəntiqlər onun Floridaya qaçdığına inanırdılar.Lakin, həm rəhbər orqanlar, həm də xüsusi müstəntiq tərəfindən aparılan sonrakı araşdırmalar heç bir nəticə vermədi.
## Melano Melansonun itkin düşməsi
O, valideynlərinin mütəmadi dava etməsi və narkotik maddə asılılığı səbəbindən əvvəllər evdən qaçmışdı. Melanson itkin düşdüyü vaxt nənəsi ilə birlikdə yaşayırdı, bununla belə, valideynləri ilə əlaqə saxlayırdı. O, 27 oktyabr 1989-cu ildə bir şənlikdə iştirak etmək istədi.

İtkin düşdüyü gün Melanson və dostu məktəbdən erkən ayrılıb evə getməyə qərar verdilər. Həmin gecə o, nənəsinə dostunun (dostu qapı qonşusu idi) evində gecələyəcəyini dedi. Melanson şənlikdə iştirak edə bilmək üçün belə hekayədən istifadə etdi.
Şənlik bir sənaye parkının yaxınlığındakı meşəlik ərazidə keçirildi. Melanson orada ən gənc qonaq idi. O, beş oğlan dostunun olduğu bir qrupla getdi. Şənlik növbəti gün səhərə qədər bitmədi. Melansonu tanıyan heç kim onun şənlikdən qayıtdığını görmədi və ya eşitmədi.

28 oktyabr günortadan sonra Melansonun ailəsi onun şənlikdə olduğunu bildikdən sonra onlar, demək olar ki, çata bildikləri hər kəsə zəng etdilər. Onlar Melansonun harada olduğu barədə heç nə öyrənə bilmədilər. Sonda valideynləri Melansonun itkin düşdüyünü xəbər verdilər.

Polis onun axırıncı dəfə tanıdığı iki oğlanla göründüyünü müəyyən etdi. Onlar onun başına nə iş gələcəyi ilə bağlı ziddiyyətli hekayələr danışdılar. Oğlanlardan biri də onu 28 oktyabr səhərin erkən saatlarında yolun başında gördüyünü söylədi.

## Təhqiqat
Vubern Polis Departamenti əvvəlcə düşünürdü ki, Melanson Floridaya qaçıb, çünki o, əvvəldə ora qaçıb. Onlar itlərdən vertolyotlara qədər hər şeydən istifadə edərək yeniyetməni tapmaq üçün geniş bir axtarış təşkil etdilər və eyni zamanda vacib qazıntılar oldu. Axtarışların heç biri uğurlu nəticə vermədi və Melansonun itkin düşməsi ilə bağlı heç bir ipucu tapılmadı. Cinayətdə heç kim həbs edilmədi. 1992-ci ilin avqustunda anonim zəng edən şəxs şənliyin yerləşdiyi ərazinin yaxınlığındakı bir gölməçədə axtarmağı təklif etdi. Baxmayaraq ki, polis axtarış etdi, lakin heç nə tapılmadı.

## Nəticə
2009-cu ilin yazında yerli hakimiyyət orqanları bu işin yenidən başladığını elan etdilər və olun həll etmək üçün lazım olan məlumatlara 5000 dollar mükafat təklif etdilər. 2012-ci ildə bu işə cəlb olunan bir həkim Melaniyanı tapmağa kömək etmək üçün “Decomposition Odor Analysis” (DOA)adlı yeni bir elmi metoddan istifadə etdi.

Polis indi Melansonun iyrənc bir oyun qurbanı olduğuna inanır. Onun nənəsi və valideynləri artıq vəfat ediblər.

## Həmçinin bax
* Conbenet Remsi
* Adam Uolşun qətli
* Rayli Foksun qətli
* Tina Harmonun qətli

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Family Seeks Answers 26 Years After Woburn Teen's Disappearance
Respublika (Rusiya)

Rusiya konstitusiyasına görə, Rusiya Federasiyası 85 bərabərhüquqlu subyektdən ibarətdir ki, bunun da 22-si **respublikadır**.

Respublikalar Rusiyanın faktiki ərazisinin 28,55% -ni əhatə edir və ölkə əhalisinin 17,95% -i onlarda yaşayır. Respublika, diyarlardan və vilayətlərdən fərqli olaraq, onlar milli-dövlət formasiyalarıdır, yəni Rusiya daxilində bu və ya digər xalqın (xalqların) dövlətçilik formasıdır. Rusiya Federasiyasının digər subyektlərindən fərqli olaraq respublikalar öz konstitusiyalarını qəbul etmək və öz dövlət dillərini qurmaq hüququna malikdirlər və həmçinin onların paytaxtları vardır.

Respublikaların Rusiya Federasiyasının ərazi bütövlüyünü pozmaq, onun tərkibindən ayrılmaq hüququ və suverenliyi yoxdur.

Sovet dövründə müasir respublikaların əksəriyyəti muxtar sovet sosialist respublikası (MSSR) statusuna malik idi, bəziləri muxtar vilayətlər idi. RSFSR çərçivəsində, ərazilər və bölgələrdən - inzibati-ərazi vahidlərindən fərqli olaraq, onlar milli-dövlət birləşmələri olan federasiya subyektləri hesab olunurdular.
## Rusiya Federasiyasının respublikalarının siyahısı

## Xarici keçidlər

## İstinadlar
Mahaçqala FK

**"Mahaçqala FK"** — eyni adlı şəhərdən olan Rusiyanın peşəkar futbol klubudur. 13 may 2019-cu ildə təsis edilmişdir. 2019/20 mövsümündən bəri PFL çempionatının Cənub qrupunda oynayır.

## Tarixi
Komandanın yaranma tarixi rəsmi olaraq 13 may 2019-cu il tarixində Mahaçqalada da eyni mövqe tutan Hacı Hacıyev, Zaydin Cambulatov və Anjinin keçmiş direktoru Said Abdulaev olan klub təsisçilərinin ilk iclasının keçirildiyi gün hesab olunur. Bir komanda yaratmaq qərarı, maliyyə problemləri ilə qarşılaşan Anji ətrafındakı vəziyyətə görə, əvvəlcə hətta yeni yaradılan komandanın Anji M adlandırılması planlaşdırılırdı. Ancaq sonda "Anji" peşəkar statusunu qoruya bildi. Buna görə bölgədə futbolun inkişafı olan "Mahaçqala" adını verən yeni klubun yaradılması qərara alındı.

13 iyun 2019-cu ildə Cənubi Federal Dairə Futbol Federasiyaları Birliyinin sədri Əli İbragimov Mahaçqala FK RFU prezidenti Alexander Dyukov və PFL prezidenti Andrey Sokolovdan klubun PFL çempionatında Cənubi turnirdə iştirak etmək üçün sərbəst lisenziyaya getməsini istəməsini bildirdi. mövsüm 2019/20 və artıq 19 İyunda RFU İcraiyyə Komitəsi Bürosunun iclasından sonra Dağıstan komandasına rəsmi olaraq bu prosedurdan keçməyə icazə verildi. İyunun 26-da məlum oldu ki, klub lisenziyanı uğurla verdi və beləliklə PFL çempionatında oynamaq hüququ qazandı.

16 iyul 2019 PFL çempionatında ilk rəsmi matçda "Mahaçqala" "Spartak" Vladikavkazı 1–0 məğlub etdi, komanda tarixindəki ilk qolun müəllifi Əmirxan Temuxov oldu. Həmin il iyulun 20-də komanda Rusiya Kubokundakı debüt matçında Dinamo Legion-dakı həmyerlilərinə 0–3 hesabı ilə məğlub oldu.

## Heyəti
Şəhrdari Urmiya VK

**Şəhrdari Urmiya VK** ( ) Urmiya şəhərini təmsil edən peşəkar voleybol klubudur. İranın voleybol üzrə Super Liqasında çıxış edir.

## Sponsorluq adları
* Müqavimət (1996-1999)
* Müqavimət İstiqlal (1999-2000)
* Müqavimət (2000-2001)
* Şəhid Bakəri (2001-2002)
* Samansu (2002-2003)
* Pegah (2003-2008)
* Fulad (2008-2009)
* Həyat Voleybol (2009-2011)
* Şəhrdari Urmiya (2011 - davam edir)

## Komandanın heyəti

### 2018/2019
***Baş məşqçi**:  Bəhruz Atayi

## Tanınmış keçmiş oyunçuları
*  Renato Adornelas
*  Krasimir Stefanov
*  Toni Kovaçeviç
*  Səid Maruf
*  Yasser Portuondo
*  Xavier Kapfer
*  Milad İbadipur
*  Əlirza Nadi
*  Slobodan Kovaç
*  Valerio Vermiqlio
*  Nikolay Nikolov

## Mükafatları
* İran Super Liqası
: Finalçı -  2005, 2015
: Üçüncü yer -  2004, 2008, 2009, 2012, 2014, 2016, 2017

## Həmçinin bax
* Səid Maruf
* Urmiya

## İstinadlar
Latxa

**Latxa** — İspaniyanın Basklar ölkəsində süd verən qoyun cinsi. Əksəriyyətlə Biskay, Gipuzkoa və Navarre rayonlarında tapılar. Latxa qoyunların xam südü İdiazbal və Roncal pendirlərin istehsallarında istifadə edilər. Yunları uzun və cod olur. Bəzi süd qoyunları daha çox süd verdiyi üçün Basklar ölkəsindəki bəzi çobanlar pendir istehsalında mələz Assaf cinsini istifadə edirlər. Bunun Avropa Birliyinin Mənşə adı qaydalarına zidd olduğunu düşünənlər var.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Mançega

Mançega qoyunu İspaniyanın Yeni Kastilya bölgəsindəki La Manchadan gələn bir *entrefino* qoyunudur. Süd və yun üçün yetişdirilən Mançega qoyunların südündən Mançego pendiri əldə edilir. 

Alcarreña (*Manchega pequeña*) qoyunu Mançega'nın kiçiyi. Valdepeñasda təcrübi olaraq nadir görülən qara Mançega yerləşdirildi. Meksikanın Sacjol qoyunlarının mənşəyi qara Mançega ola bilər. 

Seguerña qoyunun köken də Mançega. Toledonun talaveranası isə Merino, Merinolandschaf və Mançega hibridi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər