open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Verilənlərin anonimləşdirilməsi

**Verilənlərin anonimləşdirilməsi** — fərdi məlumatların emalı prosesində onların sahibini birbaşa və ya dolayı yolla tanımaq imkanını aradan qaldırmaq məqsədilə tətbiq edilən üsullar toplusu. Bu anlayış məxfilik və informasiya təhlükəsizliyi sahələrində, həmçinin GDPR kimi beynəlxalq hüquqi tənzimləmələrdə mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Anonimləşdirilmiş məlumatlar artıq konkret şəxs və ya təşkilatla əlaqələndirilə bilmir və bu, fərdi məlumatların qorunması haqqında qanunvericilik tələblərinə uyğunluğu təmin edir.

## Haqqında
Anonimləşdirmə prosesi bir neçə texniki mərhələdən ibarət ola bilər: psevdonimləşdirmə, məlumatların ümumiləşdirilməsi, identifikatorların silinməsi və ya dəyişdirilməsi kimi üsullar fərdi identifikasiyanı mümkünsüz edir. Kriptoqrafik metodlar, xüsusilə də haşinq () texnikası bu məqsədlə geniş istifadə olunur. Eyni zamanda, məlumatların tam silinməsi əvəzinə, onların statistik dəyərini qoruyaraq analiz üçün yararlı qalması hədəflənir. 

Bu yanaşma səhiyyə, maliyyə və elmi tədqiqat sahələrində xüsusi aktuallığa malikdir. Məsələn, biometrik məlumatlar və ya elektron ticarət platformalarından toplanan istifadəçi məlumatları anonimləşdirilərək elmi araşdırmalarda və bazar təhlillərində istifadə olunur. Bununla belə, yenidən identifikasiya riski qalır; yəni digər məlumat mənbələri ilə birləşdirildikdə anonimləşdirilmiş məlumatların sahibini tanımaq mümkündür.

Verilənlərin anonimləşdirilməsi həm verilənlər elmi, həm də hüquqi tənzimləmə baxımından davamlı inkişaf edən bir sahədir və məxfilik ilə məlumatların analitik dəyəri arasında balansı qorumaq üçün mühüm rol oynayır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
*
* 
* 

## Xarici keçidlər
* On the anonymization of Internet traffic: Data Sharing and Anonymization Reading List
Müqəddəs Yohannis-Harvestehude kilsəsi (Hamburq)

**Müqəddəs Yohannis-Harvestehude kilsəsi** (*Müqəddəs Con-Harvestehude*) —— 1880-1882-ci illər arasında inşa edilmiş və Hamburqun ən yaxşı qorunan əsr sonu abidələrindən biri hesab edilən neo-qotik Protestant kilsəsi. Adının göstərdiyinin əksinə olaraq, kilsə Hamburqun Roterbaum məhəlləsində, Turmveq və Mitelveq küçələri arasında, Aussenalster yaxınlığında yerləşir.

## Tarix

Müqəddəs Con-Harvestehude məhəlləsinin əsası 27 yanvar 1879-cu ildə qoyulmuşdur. Memar Hauers kilsəni 1861-ci ilin "Eisenacher Regulativ" ruhunda dizayn etmişdir. Nəticədə neoqotik mənada demək olar ki, tamamilə bitmiş bir memarlıq kompozisiyası yaranmışdır. Skamyalar, stullar və kürsülər, eləcə də orqan prospekti, terrazzo döşəmə və freskalar da buna daxil sayıla bilər. Müqəddəs Conun qüllələri, xüsusən də gecə vaxtı, şəhərin müxtəlif yerlərindən aydın şəkildə görünür. Əsas qüllə 80 metr hündürlüyə çatır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* https://stjohannis.hamburg/
Sent-Ogüsten kilsəsi (Paris)

**Sent-Ogüsten kilsəsi** () — Parisin 8-ci bölgəsində, Malezerb bulvarı 46 ünvanında yerləşən katolik kilsəsi. Kilsə 1860-1871-ci illər arasında Paris şəhərinin baş memarı Viktor Baltar tərəfindən inşa edilmişdir. Bu, Parisdə tamamilə görünən dəmir çərçivə ilə daş tikintisini birləşdirən ilk kilsədir. Kilsə, III Napoleonun dövründə Haussmannın Parisin yenidən qurulması zamanı tikilən iki yeni bulvarın kəsişməsində əlamətdar bir məkan yaratmaq üçün dizayn edilmişdir.

## Tarix

1850-1860-cı illərdə III Napoleon, Parisin mərkəzində genişmiqyaslı yenidənqurma işləri həyata keçirdi. Bu işlər Jorj Ejen Osman tərəfindən aparıldı. Orta əsrlərdən qalmış sıx şəhər mərkəzindən keçən geniş bulvarlar tikildi və yeni bulvarların kəsişməsində monumental binalar inşa edildi. Sent-Oqüsten kilsəsi, Malezerb bulvarının əsas məkanı olmaq üçün nəzərdə tutulmuşdu və digər tərəfdəki Madlen Kilsəsi ilə balanslaşdırılırdı. III Napoleon Fransa prezidenti və daha sonra imperator olmamışdan əvvəl, burada sürgündə yaşamışdı.

## Memarlıq

Kilsə Zəfər tağından Friedland prospektinə qədər görünən bir məkan kimi dizayn edilmişdi. Kilsənin ölçüsü və dizaynı Londonun Müqəddəs Pavel Kilsəsi və digər böyük kilsələrindən ilhamlanmışdı. Kilsə, Haussmannın həmkarı protestant memar Viktor Baltar tərəfindən dizayn edilmişdir. Baltar 1849-cu ildən etibarən Paris Şəhərinin Baş Memarı vəzifəsində çalışırdı. O, Fransa İnqilabı zamanı zərər görmüş bir neçə Paris kilsəsinin, o cümlədən Sent-Etyen-dü-Mon, Müqəddəs Severin və Sen-Jermen-de-Pre kilsələrinin bərpasına cavabdeh idi. 1850-ci illərdə o, ən məşhur əsəri olan "Lez Hal" bazarını da dəmir konstruksiyadan istifadə edərək dizayn etdi. Bu bazar 1970-ci illərdə söküldü və yerində yeraltı ticarət mərkəzi inşa edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Official church website
* Lartnouveau.com article 
* https://www.patrimoine-histoire.fr/Patrimoine/Paris/Paris-Saint-Augustin.htm patrimoine-histoire.fr (Site on history, architecture, art and decoration of church (in French)
Anaxyrus quercicus

**Anaxyrus quercicus** — Quyruqsuzlar heyvan dəstəsinin Quru qurbağaları fəsiləsinə aid qurbağa növü.
## Ümumi məlumat
Anaxyrus quercicus ABŞ-nin cənub-şərq sahil bölgələrinə endemikdir. Şimali Amerikanın ən kiçik quru qurbağası növü hesab edilir, uzunluğu 19 ilə 33 mm arasında dəyişir.

Anaxyrus quercicus açıq rəngli bel zolağı, dəyişkən qəhvəyi və qara ləkələri və nisbətən böyük parotoid vəziləri ilə tanınır. Bu növün ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri digər quru qurbağalarına nisbətən kiçik ölçüsüdür. Erkək fərdlər aydın ağ qarın hissəsi və ağzının altında bir qədər genişlənmiş, səs kisəsinə çevrilən sərbəst dəri qatı ilə dişilərdən fərqlənir. Dişilərin qarın hissəsində tünd ləkələr var və səs kisəsi yoxdur.

Anaxyrus quercicus ABŞ-nin cənub-şərq sahil bölgələrinə endemikdir, şərqi Luizianadan cənub-şərqi Virciniyaya və Florida boyunca yayılmışdır. Bu növ müxtəlif yaşayış mühitlərində tapılır, o cümlədən qumlu şam düzənlikləri və palıd kolluqları, açıq şam və şam-palıd meşələri, qumlu torpaqlı şam və ya palıd savannaları və sahil meşələri. Palıd quru qurbağası açıq meşə örtüyü olan şam düzənliklərini üstün tutur və adətən qumlu torpaqlı şam və ya palıd savannaları yaxınlığındakı rütubətli, otlu ərazilərdə tapılır. Onlar həmçinin müvəqqəti gölməçələrdə və şirin su bataqlıqlarında yaşayırlar.
## Davranışı
Bu növ əsasən gündüz fəaliyyət göstərir və vaxtının çoxunu yaşayış mühitinin səpələnmiş torpağında qazılmış şəkildə keçirir. Qış aylarında, tez-tez qış yuxusu zamanı yuvalarında qala bilər. Çoxalma güclü yağışlar zamanı yaranan dayaz gölməçələrdə baş verir. Erkək fərdlər xarakterik uzun səs kisəsini genişləndirərək cırıltılı bir səs çıxarır. Çoxalma mövsümü apreldən oktyabra qədər davam edir, ən fəal dövr erkən aylarda olur. İsti yaz yağışları cütləşmə davranışını stimullaşdırır.

Anaxyrus quercicus kiçik, quruda yaşayan bir qurbağadır və müxtəlif həşəratlar və digər kiçik onurğasızlar ilə qidalanır. Onun əsas qidası qarışqalar, böcəklər və hörümçəklər, həmçinin digər həşəratlar və buğumayaqlılardır.
## Qalereya

USGS Oak Toad tadpole.JPG|Anaxyrus quercicus çömçəquyruğu
Oak toad, sexual dimorphism, eshashoua pd.jpg|Dişi (sağ) və erkək (sol) Anaxyrus quercicus
Oak toad, size comparison.jpg|Anaxyrus quercicusun boyunu göstərən müqayisə
Oak toad, viewed in hand, eshashoua.jpg|İnsan ovcunda Anaxyrus quercicus


## Həmçinin bax
* Anaxyrus baxteri
* Anaxyrus fowleri 
* Anaxyrus terrestris

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Anaxyrus quercicus''. AmphibiaWeb.
Kür HK (kişilər)

**"Kür" Həndbol Klubu** – Azərbaycanın Mingəçevir şəhərini təmsil edən kişi həndbol klubu. Ev oyunlarını "Kür" Olimpiya Tədris-İdman Mərkəzində keçirir. Klubun forma rəngləri qırmızı və qaradır.

## Tarixi
"Kür" klubu 2022-ci ildə yaranmışdır. Klub 2024 və 2025-ci illərdə Azərbaycan çempionu olmuşdur. 2025-ci ildə Azərbaycan Kubokunun finalında "Bakı" klubunu 20:19 hesabı ilə məğlub edərək kubokun qalibi olmuşdur.

## Avrokuboklarda
"Kür" 2023/24 mövsümündə EHF Avropa Kubokunun ikinci mərhələsində Xorvatiyanın "MRK Sesvete" klubuna hər iki oyunda uduzaraq (15:30, 24:34) mübarizəni dayandırmışdır. 2024/25 mövsümündə EHF Avropa Kubokunun ikinci mərhələsində Kiprin "Parnassos Strovolou" klubunu hər iki oyunda (35:31, 32:29) məğlub etmiş və Azərbaycanın avrokuboklarda üçüncü mərhələyə adlayan ilk kişi həndbol klubu olmuşdur. Üçüncü mərhələdə İslandiyanın "Haukar" klubuna hər iki oyunda (25:30, 27:38) məğlub olmuşdur. 2025/26 mövsümündə EHF Avropa Kubokunun ikinci mərhələsində Macarıstanın "Balatonfüredi" klubu ilə qarşılaşmış, birinci oyunda 19:42, ikinci oyunda 20:39 hesabı ilə uduzaraq mübarizəni erkən dayandırmışdır.

## Uğurları
* **[[Həndbəl üzrə Azərbaycan çempionatı|Azərbaycan çempionatı]]**
** **Qalib (2)** — 2023/2024, 2024/2025
* **[[Həndbəl üzrə Azərbaycan Kuboku|Azərbaycan Kuboku]]**
** **Qalib (1)** — 2024/2025

## İstinadlar
Tokorpuri

**Tokorpuri** — Çilidə, Boliviya ilə sərhəd yaxınlığında yerləşən vulkan. Zirvəsinin hündürlüyü ən son məlumatlara görə 5,808 metr (19,055 fut) təşkil edir və 1.3 kilometr (0.81 mil) enində zirvə kraterinə malikdir. Vulkan əsasən lava axınları və piroklastik çöküntülərdən ibarətdir və iki ayrı quruluşa bölünür. 

## Geomorfologiya

Tokorpuri, Çilinin şimalında yerləşir və Kalama şəhərindən təxminən 100 kilometr (62 mil) şərqdədir. Boliviya ilə sərhəd, Tokorpurinin zirvə kraterinin şərq tərəfindən keçir. Bu ərazi Çilinin Antofaqasta departamentində və Boliviyanın Potosi departamentində yerləşir. Boliviya Altiplanosunu San Pedro de Atakama bölgəsi ilə birləşdirən pre-İspan yol sistemi vulkanın cənubundan keçir. Bu yol sistemi Çilidə Formativ dövründən bəri istifadə olunur. Adı Kunza dilindən gəlir və "Miçina", "Serro de Tokorpuri", "Serros de Tokorpuri" və ya "Volkan Tokorpuri" kimi də tanınır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Mauna Loa

**Mauna Loa** (havay dilində: [ˈmɐwnə ˈlowə]; mənası: "Uzun Dağ") — Sakit okeanda yerləşən Havay adasını formalaşdıran beş vulkandan biri. Mauna Loa, həm kütlə, həm də həcm baxımından Yer kürəsindəki ən böyük aktiv vulkandır. Tarixən Yerdəki ən böyük vulkan hesab edilsə də, sonradan sualtı dağ olan Tamu Massivin daha böyük olduğu aşkar edilmişdir. Mauna Loa, nisbətən yumşaq yamacları olan bir qalxan vulkandır və təxmini həcmi 18,000 kub mil (75,000 km³) təşkil edir. Lakin onun zirvəsi qonşusu Mauna Keadan təxminən 125 fut (38 metr) aşağıdadır. Mauna Loanın lava püskürmələri silisium-qənaətli və çox axıcıdır, adətən partlayışsız xarakter daşıyır. 

## Tarix

Mauna Loa, 700,000 ildir püskürür və təxminən 400,000 il əvvəl dəniz səviyyəsindən yuxarı qalxmışdır. Bəzi qayaların yaşı 470,000 ilə qədər təxmin edilir. Vulkanın maqması Havay hotspotundan gəlir ki, bu da milyonlarla il ərzində Havay adalar zəncirinin yaranmasına səbəb olmuşdur. Sakit okean plitəsinin yavaş hərəkəti nəticəsində Mauna Loa, 500,000 il ilə bir milyon il ərzində hotspotdan uzaqlaşacaq və bu zaman fəaliyyətini dayandıracaq.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tunupa vulkanı

**Tunupa vulkanı** — Boliviyanın cənub-qərbindəki Potosi departamentində yerləşən sönmüş bir vulkan. Boliviya Altiplano üzərində, Salar de Uyuni duzluğunun şimal tərəfində, 5,321 metr (17,457 fut) yüksəklikdə yerləşir. Tunupa Pleistosen dövründə fəal olmuşdur və vulkanın böyük bir hissəsi 1,36 ilə 1,56 milyon il əvvəl püskürən lava axınları ilə formalaşmışdır. Daha sonra dağda qlyasilər inkişaf etmişdir. Dağın təxminən yarısında bir neçə mumiyanın olduğu bir mağara və ətəyində müəyyən bir "duz oteli" olan qədim bir kənd var.

## Coğrafiya və geomorfologiya

Tunupa, Boliviyada, Altiplano mərkəzində, əsas vulkan qövsündən təxminən 115 kilometr (71 mil) şərqdə yerləşir. Vulkan, Uyuni şoranlığında bir yarımada əmələ gətirir və cənub tərəfdən duzluqla əhatə olunur. Vulkan, Salinas de Qarsi-Mendoza bələdiyyəsi daxilində yerləşir və "Ayque", "Coquesa" və "Jirira" kəndləri onun cənub yamaclarında yerləşir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* "Cerro Tunupa, Bolivia" on Peakbagger
* 
*
Science, Education and Innovations in the Context of Modern Problems

***Science, Education and Innovations in the Context of Modern Problems*** — 2018-ci ildə "International Meetings and Conferences Research Association" (IMCRA-AZ) tərəfindən təsis edilmiş və həmin ildən nəşr olunan beynəlxalq, rəyli və açıq girişli elm, təhsil və innovasiya sahələrində tədqiqatlara yönəlmiş jurnal. Jurnal müxtəlif elmi sahələrdə aparılan araşdırmaların dərcinə platforma təmin edir və tədqiqatların geniş auditoriyaya çatdırılmasını məqsəd qoyur.

Baş redaktoru Dr. Rahil Nəcəfovdur.

## Tarixi
2018-ci ildə Bakı şəhərində təsis edilmişdir və həmin ildən nəşr olunmağa başlamışdır. 2019–2020-ci illərdə jurnal regional və beynəlxalq bazalarda qeydiyyata alınmağa başlamışdır. 2021-ci ildən etibarən məqalələrə rəqəmli obyektin identifikatoru (DOI) verilməyə başlanmışdır. 2022-ci ildən jurnalın indeksləndiyi beynəlxalq elmi bazaların sayı artmağa davam etmişdir.

## Fəaliyyəti və əhatəsi
Jurnal ildə 12 dəfə olmaqla aylıq buraxılır və məqalələr ikiqat kor rəy proses ilə qiymətləndirilir. Məqalələr açıq giriş formatında yayımlanır və əsasən ingilis, qismən isə fransız dilində təqdim olunur. Jurnal həm regional, həm də beynəlxalq səviyyədə multidissiplinar tədqiqatlara platforma təmin edir və elm, təhsil, innovasiya, iqtisadiyyat, hüquq, texnologiya və sosial sahələrdə aparılan araşdırmaları dərc edir.

Jurnalın redaksiya heyəti beynəlxalq tərkibə malikdir. Baş redaktor Dr. Rahil Nəcəfov, baş redaktor müavinləri Prof. Dr. Salah Akkal və Assos. Prof. Dr. Bekbaev Rauf, assosiativ redaktorlar isə Dr. Devasis Pradhan, Prof. Dr. Beatriz Soto Aranda və Dr. Syed Saqlain Ul Hassandır. Heyətdə həmçinin Prof. Dr.  kimi tanınmış alimlər də iştirak edir.

### Beynəlxalq fəaliyyəti və beynəlxalq kitabxanalar
Jurnal çoxsaylı beynəlxalq platformalarda, ixtisaslaşmış elmi məlumat bazalarında və nüfuzlu universitet kitabxanalarında indekslənir və kataloqlaşdırılır. Əsas beynəlxalq indeks və məlumat bazaları arasında "EBSCOhost", MIAR, "WorldCat", "Dimensions.ai", "Crossref", "Google Scholar", "Scilit", "Publons" və ISSN yer alır. Bundan əlavə, jurnal "Asian Science Citation Index"də də qeydiyyatlıdır.

Jurnal bir çox dünyaca nüfuzlu universitetlərin elmi kitabxanalarının kataloqlarına daxil edilmişdir. Bunlara Harvard Universiteti, Massaçusets Texnologiya İnstitutu, Kaliforniya Universiteti, Berkli, Toronto Universiteti, Prinston Universiteti, Pensilvaniya Universiteti, Dyuk Universiteti, Britaniya Kolumbiyası Universiteti və Yeni Cənubi Uels Universiteti daxildir.

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt

## İstinadlar
Sanqay vulkanı

**Sanqay vulkanı** (həmçinin "Makas", "Sanagay" və ya "Sangai" kimi də tanınır) — Ekvadorun mərkəzində yerləşən fəaliyyətdə olan stratovolkan. Əsasən strombolian fəaliyyəti nümayiş etdirir. Geoloji cəhətdən Sanqay, Şimali Vulkan Zonasının cənub sərhədini qeyd edir və iki böyük qabıq parçasının üzərində yerləşməsi onun yüksək fəaliyyət səviyyəsini izah edir. 

## Tarix

Bölgədəki yerli xalqın folklorunda Sanqay, sıx cəngəlliklə əhatə olunmuş bir dəniz fənəri ilə müqayisə edilir. Cəngəlliyin sıxlığı insanların yolunu itirməsinə səbəb olsa da, vulkanın tüstü və kül püskürmələrini görmək səyyahlara yol göstərirdi. Alimlər bu kimi folklor nümunələrini Sanqayda tez-tez və uzun müddətli püskürmə fəaliyyətinin sübutu kimi şərh edirlər. 2024-cü ilin yanvarında arxeoloqlar vulkanın şərq tərəfində Upano Vadisi sahələri kimi tanınan arxeoloji sahələrin kəşfini elan etdilər. Təxmin edilir ki, bu şəhər yaşayış məntəqələri qrupu təxminən e.ə. 500-cü ildən e.ə. 300-600-cü illərə qədər məskunlaşmışdır. Ümumilikdə şəhərlərin əhalisi 15,000 ilə 100,000 nəfər arasında ola bilərdi. Onlar əkin sahələri ilə əhatə olunmuşdu və arxeoloq Stefen Rosteyn, Sanqaya yaxınlığı səbəbilə bu sahələrin xüsusilə məhsuldar ola biləcəyini ehtimal edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* National Geographic: Collecting Clues to Solve a Volcanic Mystery
* 
* Sangay Volcano Erupts, Turns Day to Night in Ecuador - Sept. 20, 2020
Makarun

**Makarun** () — qənnadı məmulatı, biskvit peçenyesi. Əsasən badamdan (əsas inqridiyenti) hazırlanır, lakin digər çərəzlərdən və ya kokosdan da istifadə oluna bilər. Bəzən bal, vanil və ya ədviyyatlarla dadlandırılır, həmçinin qida boyası, mürəbbə, cem və ya şokolad qlazuru əlavə edilə bilər. Bəzi reseptlərdə qatılaşdırılmış süddən də istifadə olunur. Peçenye sobaya qoyulmuş yeyilə bilən düyü kağızının üstündə bişirilir.

Adı italyanca maccarone (maccherone) sözündən gəlir və ammaccare — "sındırmaq, əzmək" sözündən törəmişdir. Bu, əsas inqrediyentin — badam ununun (badam pastasının) hazırlanma üsuluna işarədir. Eyni mənşədən "makaron" sözü də yaranmışdır.

## Tarixi
Kulinariya tarixçilərinin yazdığına əsasən, bu badam peçenyesi haqqında ilk məlumatlara VIII–XIX əsrlərə aid italyan monastırlarının təsvirlərində rast gəlinir. 1533-cü ildə monaxlar Fransaya gəldikdə, bu qənnadı məmulatı ilə kral II Henrinin arvadı Yekaterina Mediçinin şirniyyatçıları tanış oldular. Daha sonralar iki benediktin rahibə — bacılar Marqarita və Mariya-Elizabet — Fransız inqilabından qaçaraq Nansi şəhərinə köçürlər. Onlar qaldıqları evin pulunu badam peçenyesi satmaqla ödəyirdilər və bu səbəbdən "Badam peçenyesi bacıları" (*Macaroon Sisters*) kimi tanındılar.

İtalyan yəhudilər də bu peçenyeyə maraq göstərmiş və onu qəbul etmişdilər. Bunun səbəbi odur ki, makarunda un və ya qabartma tozu olmur (peçenye yumurta ağı ilə qabardılır) və bu, onu səkkizgünlük Pasxa bayramında yeməyə imkan verirdi. Daha sonra bu peçenye digər Avropa yəhudiləri arasında da yayılmışdır.

Makarun peçenyesinin reseptlərinə 1725-ci ildən etibarən resept kitablarında rast gəlinməyə başlanmışdır (Robert Smitin *"Robert Smith’s Court Cookery, or the Complete English Cook"* kitabı).

Zaman keçdikcə makarun bütün dünyada yayılmış və müxtəlif yerlərdə yerli xüsusiyyətlər qazanmışdır:

* Dominikan Respublikasında makarun çox tünd rəngdə olur; burada rəndələnmiş kokos, zəncəfil və darçınla qarışdırılır.
* Fransada bu peçenye *"konqolez"* (*congolais*) və ya *le rocher à la noix de coco* () adı ilə tanınır.
* Hindistanda keşyu və yumurta ağından hazırlanmış makarun növləri mövcuddur.
* İrlandiyada *Wilton Candy in Co.* şirkəti "İrland süd şokoladında makarun parçaları" () adlı şokolad batonunu istehsal edir. Digər bir İrlandiya şirkəti — *Cleeve’s Irish Confectionery* isə makarunlu şokolad plitəsi istehsal edir; bu məhsulun tərkibinə kakao yağı, quru süd və qurudulmuş kokos daxildir.
* Filippində kokos makarunları özünəməxsus teksturaya malikdir: kənarı bir qədər xırtıldayan, içi isə yumşaq və nəmli olur. Adətən rəngarəng kiçik keks qablarında bişirilir və üzərinə kişmiş əlavə olunur.
* ABŞ-də geniş yayılmış makarunlar, adətən, bərk, nəmli və şirin olur, çox vaxt şokolada batırılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Macarons vs. Macaroons: What’s the Difference?
* makaron və makarun
Yasur vulkanı

**Yasur** — Vanuatunun Tanna Adası üzərində yerləşən və dəniz səviyyəsindən 361 metr (1,184 fut) yüksəklikdə olan bir vulkan. Bu vulkan, Pleystosen dövründə fəal olan daha hündür Tukosmera Dağının şimal-şərqində, Sulfur Bay yaxınlığında yerləşir. Yasur Dağı, əsasən bitki örtüyündən məhrum olan piroklastik konusa malikdir və diametri təxminən 400 metr olan demək olar ki, dairəvi zirvə kraterinə sahibdir.

## Xüsusiyyətlər

Bu stratovolkan, şərqə doğru hərəkət edən Hind-Avstraliya plitəsinin qərbə doğru hərəkət edən Sakit okean plitəsi altına subdüksiya olunması nəticəsində yaranmışdır. Yasur dağı, bir neçə yüz ildir demək olar ki, fasiləsiz püskürməkdədir. Saatda bir neçə dəfə baş verən püskürmələr Strombolian və ya Vulkanian tipli püskürmələr kimi təsnif edilir. Vulkanın ətəyində böyük bir lava düzənliyi yayılır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Volcanoworld site, with pictures
Mydaus marchei

**Mydaus marchei** (*Palavan porsuğu*) — Batak dilində "pantot" və ya "tuldo" adlanan, Filippinin qərbində yayılmış bir məməli növü.

## Taksonomiya

Adını porsuqlara bənzəyən görünüşündən, güclü iyindən və əsas yaşayış yeri olan Palavan adasından alır. Bu növ böyük bir skunks və ya kiçik bir porsuq ölçüsündədir. Ən yaxın qohumlarında olan ağ bel ləkələri olmasa da, yırtıcılar və ovçular onun xüsusi anal vəzilərindən püskürtdüyü güclü zəhərli kimyəvi maddələrdən uzaq dururlar.

## Təsvir

Həqiqi porsuqlardan daha kiçik olsa da, Palavan pisiyi porsuğu skunslar ailəsinin (Mephitidae) daha iri nümayəndələrindən biridir. Yetkin fərdlərin uzunluğu 32–46 sm (13–18 düym), çəkisi isə 0,85–2,5 kq (1,9–5,5 funt) arasında dəyişir. Fiziki görünüş etibarilə skunslardan çox porsuqlara bənzəyir. Ucu biz olan hərəkətli burun, qısa və güclü ətraflar, kəskin əyilmiş dırnaqlar və çox qısa quyruq (1,5–4,5 sm) var. Quyruq skunslardakı kimi tüklü deyil. Qulaqları demək olar ki, görünməzdir və gözləri nisbətən kiçikdir.
Bədənin çox hissəsində tünd qəhvəyi və ya qara rəngli tüklər var, alt hissələrdə isə rəng açıq qəhvəyiyə çalır. Bel və alın hissəsində tək-tək ağ tüklər var, lakin yaxın qohumu olan Sunda pisiyi porsuğundakı ağ zolaq və baş ləkələri yoxdur. Palavan pisiyi porsuğu qohum növlərdən bir qədər kiçikdir, daha iri dişləri və uzun tükləri var. Dişilərdə altı əmzik var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

Kateqoriya:Məməlilər
Müqəddəs Florian monastırı

**Müqəddəs Florian Monastırı** (almanca: *Stift Sankt Florian*) — Avstriyanın Sankt Florian şəhərində yerləşən Avqustin monastırıdır. 9-cu əsrin əvvəllərində təsis edilmiş və daha sonra 11-ci əsrdə Avqustinlilər tərəfindən yenidən qurulmuşdur. Müqəddəs Florian, Yuxarı Avstriyanın ən böyük monastırıdır və Melk Abbatlığı və Klosterneuburg Monastırı ilə birlikdə Avstriyada Barokko memarlığının ən təsirli nümunələrindən biri hesab olunur. Monastır, Müqəddəs Floriana həsr edilmişdir, onun 4-cü əsrə aid məzarı monastırın altında yerləşir.

## Tarix

Müqəddəs Florian adını daşıyan monastır, Karolinqlər dövründə təsis edilmişdir. 1071-ci ildən etibarən Avqustin Kanonikləri icmasına ev sahibliyi edir və beləliklə, Müqəddəs Avqustin qaydalarını tətbiq edən dünyanın ən qədim fəaliyyətdə olan monastırlarından biridir.
1686-1708-ci illər arasında monastır kompleksi Barokko üslubunda Karlo Antonio Karlone tərəfindən yenidən qurulmuşdur, onun şah əsəri Müqəddəs Florian monastırıdır. Onun ölümündən sonra Yakob Prandtauer işi davam etdirdi. Nəticədə Yuxarı Avstriyanın ən böyük Barokko monastırı yarandı. Bartolomeo Altomonte freskaları yaratmışdır.
Kitabxana qanadının tikintisi 1744-cü ildə Yohan Gotthard Haybergerin rəhbərliyi altında başladı. Kitabxana təxminən 130,000 ədəddən ibarətdir, o cümlədən bir çox əlyazmalar. Qalereyada 16-17-ci əsrlərə aid çoxsaylı əsərlər, həmçinin Dunay Məktəbinin, xüsusilə Albrext Altdorferin orta əsrlərə aid bəzi əsərləri var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Stift St. Florian official website
* St. Florian Boys Choir official website
Müqəddəs Yozef kafedralı (Hartford, Konnektikut)

**Müqəddəs Yozef kafedralı** — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Konnektikut ştatının Hartford şəhərində yerləşən Hartford Arxeparxiyasının ana kilsəsi və arxiyepiskopun iqamətgahıdır. 15 may 1962-ci ildə təqdis edilən kafedral, 1956-cı ildə yanğın nəticəsində dağıdılan ilk kafedralın yerində ucaldılmışdır. Kafedral, Hartford şəhər mərkəzindən bir qədər kənarda, Farmington prospektində yerləşir. Kafedralın tutumu təxminən 1,750 nəfərdir, buraya iki yan kilsə daxil deyil.
1979-cu ildə Müqəddəs Yozef Kafedralı, "Asylum Avenue District"in bir hissəsi kimi Milli Tarixi Yerlər Qeydiyyatına daxil edilmişdir.

## Tarix

### Birinci kafedral

1843-cü ildə Papa XVI Qriqori tərəfindən Konnektikut və Rod-Aylend ştatlarını əhatə edən Hartford Yeparxiyası yaradıldı. Rod-Aylendin Providens şəhəri daha böyük katolik əhaliyə malik olduğu üçün yepiskop Uilyam Tayler Hartford əvəzinə Providensdə yaşamağı seçdi. Onun iki varisi də eyni qərarı verdi. 1872-ci ildə yepiskop Frensis Makfarland Vatikandan Rod-Aylend üçün ayrı bir yeparxiya yaradılmasını tələb etdi.

1872-ci ildə Providens Yeparxiyası yaradıldıqdan sonra Makfarland öz yepiskopluq mərkəzini Hartforda köçürdü. O, şəhərdəki köhnə Morgan mülkünü 75,000 dollara satın aldı və ilk növbədə Mərhəmət Bacıları üçün bir monastır və öz iqamətgahını inşa etməyi planlaşdırdı. Həmçinin, bu ərazi kafedral üçün də istifadə ediləcəkdi, çünki Hartforddakı mövcud kilsələrin heç biri bu ehtiyaca cavab vermirdi. Monastır inşa edildikdən sonra Makfarland onun kilsəsini yeparxiyanın müvəqqəti kafedralı (pro-kafedral) elan etdi.

Makfarland, ABŞ-da bir çox kilsənin memarı olan Patrik Kiliyə yeni kafedralın layihəsini hazırlamağı tapşırdı. Makfarlandın varisi yepiskop Tomas Qalberri, kafedralın təməl daşını 29 aprel 1877-ci ildə qoydu. Kilsənin zirzəmi hissəsi bir il sonra ibadət üçün təqdis edildi. Yepiskop Lourens MakMahon yeparxiyanın borclarını ödədikdən sonra ilk Müqəddəs Yozef Kafedralını tamamlamağa müvəffəq oldu və onu 8 may 1892-ci ildə təqdis etdi.

### Mövcud kafedral
1957-ci ildə arxiyeparxiya, Nyu-York şəhərindən olan Eggers & Higgins memarlıq firmasına mövcud kafedralın layihəsini hazırlamağı tapşırdı. 8 sentyabr 1958-ci ildə arxiyepiskop Henri O'Brayen kafedralın təməlqoyma mərasiminə rəhbərlik etdi. Tikinti zamanı arxiyeparxiya bazar günləri ibadətlərini Hartforddakı Aetna Həyat Sığortası şirkətinin binasının auditoriyasında, gündəlik ibadətləri isə Müqəddəs Yozef Kafedral Məktəbinin auditoriyasında keçirdi.

24 dekabr 1960-cı ildə köməkçi yepiskop Con Hakit kafedralın aşağı mərtəbəsini təqdis etdi və O'Brayen həmin gecə orada ilk ibadəti keçirdi. Hakit, 3 oktyabr 1961-ci ildə ilk kafedraldan qurtarılan təməl daşını yeni kafedral üçün qoydu. O'Brayen 1961-ci ildə karillon zənglərini təqdis etdi və 1962-ci ildə qüllə xaçını müqəddəsləşdirdi. Hakit, tamamlanmış kafedralı 15 may 1962-ci ildə təqdis etdi. Kafedral təxminən 10 milyon dollara inşa edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Official Cathedral Site
*Archdiocese of Hartford Official Site
Blackstone

**Blackstone** — alternativ investisiyaların idarə edilməsi üzrə dünyanın ən böyük şirkətlərindən biri. Baş ofisi ABŞ-də, Nyu-Yorkda yerləşir.

## Tarixi
“Blackstone” şirkəti 1985-ci ildə Nyu-Yorkda təsis olunub.

## Fəaliyyəti
Şirkət özəl kapital, daşınmaz əmlak, kredit, infrastruktur, data mərkəzləri, bərpaolunan enerji və hedc fondları üzrə investisiya portfellərini idarə edir.

Baş ofisinin yerləşdiyi Nyu-Yorkdan başqa London, Honkonq, Dubay, Sinqapur və Tokio da daxil olmaqla dünyanın 27 şəhərində fəaliyyət göstərir.

## Dəyəri
Hazırda “Blackstone”un idarəçiliyində olan aktivlərin ümumi dəyəri 1 trilyon ABŞ dollarından artıqdır.

## İstinadlar
Con Krizi

**Con Krizi** (; ) — İngilis yazıçı.

## Ümumi məlumat

Əsasən detektiv və cinayət romanları ilə tanınan Con Krizi, eləcə də elm fantastikası, roman və vestern janrlarında da əsərlər yazmışdır. O, 28 müxtəlif təxəllüslə 600-dən çox roman yazmışdır. Kresey bir neçə tanınmış obrazın yaradıcısıdır, bunlardan ən məşhurları The Toff (The Honourable Richard Rollison), Komandir Corc Gideon (Scotland Yard), İnspektor Rocer Vest, Baron (Con Mannering), Dr. Emanuel Cellini və Dr. Stanislaus Aleksandr Palfreydir. "Gideon of Scotland Yard" obrazı "Gideon’s Way" adlı televiziya serialına və "Gideon’s Day" (1958) adlı filmə əsaslanmışdır. Baron obrazı isə 1960-cı illərdə Stiv Forrestin baş rolda oynadığı bir seriala çevrilmişdir.

## Həyatı və karyerası

Con Krizi Londondakı Sausfilds şəhərində, fəhlə ailəsində dünyaya gəlmişdir. O, Rut və Cozef Krizinin yeddinci övladı idi. Təhsilini "Fulham Elementary School" və "Sloane School"da almışdır. 1923-cü ildən 1935-ci ilə qədər müxtəlif ofis, zavod və satış işlərində çalışmış, yazıçı kimi özünü tanıtmağa çalışmışdır. Bir neçə rədd cavabından sonra, 1930-cu ildə ilk kitabını nəşr etdirmişdir. Onun ilk cinayət romanı "Seven Times Seven" 1932-ci ilin yanvar ayında nəşr olunmuşdur.
1938-ci ildə "The Toff" obrazını yaratmış, bu obrazı təqdim edən ilk romanı "Introducing the Toff" olmuşdur. "The Toff" seriyası 1938-ci ildən 1978-ci ilə qədər 59 romanla davam etmişdir. "The Toff", aristokrat və həvəskar müstəntiq olan "The Honourable Richard Rollison" obrazıdır. (Böyük Britaniyada "Toff" aristokratlar üçün işlədilən bir təxəllüsdür).
II Dünya Müharibəsi zamanı Krizi Dr. Stanislaus Aleksandr Palfrey adlı obrazı yaratmışdır. Bu obraz Britaniya gizli xidmətinin üzvü olub, Z5 adlı gizli bir qrup formalaşdırmışdır. Palfrey seriyası 34 kitabdan ibarət olub, ilk romanı "Traitor’s Doom" 1942-ci ildə nəşr olunmuşdur.
Krizinin romanları bir neçə dəfə ekranlaşdırılmışdır. Film adaptasiyalarına "Salute the Toff" (1952), "Hammer the Toff" (1952), "Gideon’s Day" (1958) və "Cat & Mouse" (1958) daxildir. Televiziyada isə "Gideon’s Way" (1964-1965) və "The Baron" (1965-1966) serialları çəkilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Biography and bibliography Krizi müəllif hüquqları sahibi "Owatonna Media"-da (owatonnamedia.co.uk)
*"John Creasey – Ten Authors in One" Avtostopçuların Qalaktikaya bələdçisi: Yer Nəşri (h2g2.com)
*The John Creasey Online Resource  (johncreasey.co.uk) – fan saytı
* 
*  öz adı və bir neçə təxəllüs altında kataloqlanmış əsərləri və bir çox başqa keçidlər
Öhdəlik sxemi

**Öhdəlik sxemi** () — seçilmiş dəyəri əvvəlcədən təsbit etməyə və onu digər tərəflərdən gizli saxlamağa imkan verən kriptoqrafik primitiv. Bu zaman daha sonra həmin dəyərin açıqlanması mümkündür. Öhdəlik sxemləri elə qurulmuşdur ki, göndərən tərəf göndərişdən sonra seçilmiş dəyəri və ya iddianı dəyişdirə bilməmişdir. Beləliklə, öhdəlik sxemləri verilənlərin bağlanmasını təmin etmişdir. Öhdəlik sxemləri kriptoqrafik protokolların bir sıra sahələrində tətbiq olunmuşdur. Bunlara təhlükəsiz sikkə atma), sıfır biliklə isbat protokolu, məxfi hesablamalar protokolu və digərləri daxil olmuşdur.

Bu mexanizmin izahı üçün belə bir nümunə göstərilmişdir: göndərən şəxs mesajı kilidli bir qutuya yerləşdirmiş, daha sonra həmin qutunu alıcıya ötürmüşdür. Mesaj alıcıdan gizli qalmışdır, çünki o, kilidi müstəqil şəkildə aça bilməmişdir. Qutu alıcının əlinə keçdikdən sonra göndərən onun məzmununu dəyişdirə bilməmişdir. Sonradan göndərən açarı alıcıya təqdim etdikdə qutu asanlıqla açılmışdır.

## Tarixi
Öhdəlik sxemləri anlayışı ilk dəfə 1988-ci ildə Jil Brassar, Devid Çaum və Klod Kreponun NP sinfinə aid müxtəlif sıfır biliklə isbat protokollarının tərkib hissəsi kimi formallaşdırılmışdır. Bu konsepsiya ondan əvvəl də istifadə olunmuşdur, lakin formal şəkildə işlənməmişdir. Öhdəlik anlayışı Manuel Blüm və digər tədqiqatçıların işlərində, həmçinin Lesli Lamportun ilkin bir dəfəlik birbitlik imza sxemində də rast gəlinmişdir.

## Quruluşu
Öhdəlik sxemi ya tam bağlayıcı (yəni Alisa, istənilən hesablamalara malik olsa belə, qutunun məzmununu ötürmədən sonra dəyişdirə bilməmişdir), ya da mükəmməl gizlədici (yəni Bob, istənilən hesablamalara malik olsa belə, Alisa açarı təqdim etməyənədək qutunu aça bilməmişdir) ola bilmişdir. Lakin eyni zamanda həm tam bağlayıcı, həm də mükəmməl gizlədici olmaq mümkün olmamışdır.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 

## Əlavə ədəbiyyat
*
Verilənlərin identifikasiyasının silinməsi

**Verilənlərin identifikasiyasının silinməsi** () — fərdi və ya həssas məlumatların daxilində olan, birbaşa və ya dolayı yolla şəxsin kimliyini müəyyən etməyə imkan verən bütün elementlərin çıxarılması və ya dəyişdirilməsi prosesidir. Bu yanaşma fərdi məlumatların qorunması, məxfilik və məlumat təhlükəsizliyi sahələrində əsas metodlardan biridir. De-identifikasiya məlumat dəstlərini tədqiqat, statistika, səhiyyə analitikası və digər məqsədlər üçün yararlı saxlamaqla yanaşı, fərdi identifikasiyanın qarşısını alır. 

De-identifikasiya bir neçə texnika ilə həyata keçirilə bilər:

# *[[Verilənlərin anonimləşdirilməsi|Anonimləşdirmə]]* — ad, ünvan, şəxsiyyət nömrəsi kimi birbaşa identifikatorların tam çıxarılması.
# *Psevdonimləşdirmə* — identifikatorların unikal, lakin əlaqəsiz kod və ya açarla əvəz olunması.
# *Aqreqasiya* — fərdi məlumatların ümumi kateqoriyalara və ya statistik qruplara birləşdirilməsi.
# *Maskalama* — məlumatın bir hissəsinin ulduzlama və ya simvol əvəzləməsi ilə gizlədilməsi.

AB və bir çox digər regionlarda GDPR və digər məxfilik qanunları de-identifikasiya edilmiş məlumatlara fərqli tələblər tətbiq edir. ABŞ-da səhiyyə sahəsində HIPAA standartı xüsusi de-identifikasiya meyarları təqdim edir. Bu qanunvericiliklər de-identifikasiya prosesi tamamlandıqdan sonra belə, məlumatın yenidən identifikasiyası riskinin qiymətləndirilməsini tələb edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*A training series  on United States government de-identification standards
*Guidance Regarding Methods for De-identification of Protected Health Information 
*
*
*
Əbu Həfs əl-Kəbir

**Əbu Həfs Əhməd ibn Həfs ibn əz-Zibriqən əl-İcli əl-Buxari** (; ) — Buxaranın İslamlaşmasına mühüm təsiri olmuş Hənəfi fəqih.

## Bioqrafiyası
Həyatı haqqındakı məlumatlar olduqca azdırdır. Bəni İcl qəbiləsinə mənsubdur. Hicri 150-ci (767) ildə dünyaya gəlmiş, hicri 217-ci (832) ildə vəfat etmişdir. O, Məhəmməd ibn Həsən əş-Şeybaninin ən qabaqcıl tələbələrindən və kitablarının əsas rəvayətçilərindən biridir. O, müəllimi əş-Şeybani vasitəsilə miras aldığı Əbu Hənifə və onun ətrafına aid elmi irsi Buxaraya gətirən və Buxarada həmin irs üzərində qurulan Hənəfi yanaşmasının banisidir. Onun Hənəfi fiqh silsiləsindəki yeri belədir:

Əbu Hənifə – Məhəmməd ibn Həsən əş-Şeybani – Əbu Həfs əl-Kəbir – Əbu Həfs əs-Sağir (oğlu) – Abdullah ibn Məhəmməd əs-Səbəzmuni (tələbəsi) – Məhəmməd ibn Fəzl əl-Buxari.

## İstinadlar


## Həmçinin bax

* Hənəfi məzhəbi
Əbu Zeyd əd-Dəbusi

**Əbu Zeyd Ubeydullah ibn Ömər ibn İsa əd-Dəbusi** (; ) — Xilaf elminin banisi olan Hənəfi fəqih.

## Bioqrafiyası
Səmərqəndin Dəbusi kəndində anadan olub. Həyatı haqqında məlumatlar olduqca azdır. Qazılıq etdiyi üçün ləqəbi "Qazı Əbu Zeyd"dir. Tanınmış Hənəfi fəqihi Əbu Cəfər ibn Abdullah əl-Üsruşəniyə tələbəlik etmişdir. O, qıvraq zəkası və hüquqi məsələləri müzakirə edərkən göstərdiyi müvəffəqiyyətinə görə Buxara və Səmərqənddə keçirilən elmi debatlarda zərbi-məsəl olmuşdur. Dəbusinin adı, Hənəfilikdə "əl-qudətüs-səba" () adlanan fəqihlər arasında çəkilir. Buxarada vəfat etmişdir.

## Fiqh elmindəki yeri
Dəbusi, xilaf elmini sistemli şəkildə araşdıran ilk hüquqçu hesab olunduğu kimi, Əbül-Usr əl-Pəzdəvi və əs-Səraxsi ilə birlikdə Hənəfi fiqh üsulunun üç banisindən biri hesab olunur. Hətta Səraxsinin bir çox üsul məsələsini ondan nəql etdiyi məlumdur. Dəbusi eyni zamanda qiyas, istihsan, təqlid, ilham, istishab və tərd kimi üsul mövzularını ətraflı şəkildə tədqiq edən ilk alim olmuş və təqlid, ilham, istishab və tərdin dəlil olma xüsusiyyətini rədd etmişdir. Dəbusinin "*Təqvimül-ədillə*" adlı əsəri, Cəssasın "*Üsulul-fiqh"*indən sonra fiqh üsulunda "füqəha sənəti" adı ilə tanınan metodla yazılmış və dövrümüzə qədər gəlib çatan ən mühüm əsərdir. Onun əsərləri araşdırıldıqda, fiqh elmindəki məqamının ən azı "məsələdə müctəhid" səviyyəsində olduğu görünür. Beləki özü də "*əl-Əsrar*" adlı əsərində bunu açıq şəkildə qeyd edir.

## Əsərləri
Dəbusi, "*Təqvimül-ədillə fil-üsul*", "*əl-Əsrar fil-furu*", "*əl-Əmədül-əqsa*", "*Təsisün-nəzər fixtiləfil-əimmə*", "*ən-Nəzm fil-fətava*", "*Şərhul-Camiil-kəbir*", "*Təcnisüd-Dəbusi*" və "*Xizənətül-hüda*" adlı əsərlərin müəllifidir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Hənəfilik
Miss Anthropocene

***Miss Anthropocene*** — Kanada musiqiçisi Qraymsın beşinci studiya albomu. 21 fevral 2020-ci ildə "" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Əbül-Hüzeyl əl-Əllaf

**Əbül-Hüzeyl Məhəmməd ibn əl-Hüzeyl ibn Abdullah əl-Əllaf əl-Abdi əl-Bəsri** (; ) — Bəsrə Mötəziləsinin banisi.

## Bioqrafiyası
Hicri 135-ci (752) ildə Bəsrədə doğulub. Həyatı haqqında məlumatlar olduqca azdır. Heyvan yemi ticarəti ilə məşğul olduğu üçün "Əllaf" adlandırılmışdır. Osman ibn Xalid ət-Tavil, Bişr ibn Səid, Əbu Osman əz-Zəfərani, Dirar ibn Əmr, Əmr ibn Ubeyd kimi alimlərə tələbəlik etdi. Nəzzam, Şəhham, Əbu Bəkr Əsam, Əli əl-Əsvari, Sümamə ibn Əşrəs, İbn Əbu Duəd, Cəfər ibn Mübəşşir və Cəfər ibn Hərb ona tələbəlik etdilər. 15 yaşından elmi debatlarda iştirak etməyə başladı. Yəhudi, xristian və atəşpərəstlərlə debatlar etdi. Onlardan bəzilərinin İslamı qəbul etməsinə nail oldu. Şiə alimlərindən Hişam ibn Həkəm və İbn Küllab da onun elmi debat etdi şəxslərdəndir. Bir müddət Bağdadda yaşamış, burada xəlifə Məmunun etimadını qazamışdır. Burada Beytül-Hikmənin rəhbəri Səhl ibn Harun ilə dostluq etdi. Səmərra getdi və orada vəfat etdi.

## Əsərləri
Onun 60-dan çox əsər qələmə aldığı deyilir. Lakin onlardan heç biri dövrümüzə qədər gəlib çatmamışdır.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Mötəzililər
I Was Trying to Describe You to Someone

***I Was Trying to Describe You to Someone*** — ABŞ musiqi qrupu ""in ikinci studiya albomu. 7 fevral 2020-ci ildə buraxılıb.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Night Killaz Vol. 1

***Night Killaz Vol. 1*** — Detroytda təşkil edilmiş elektronik musiqi dueti "" tərəfindən 24 noyabr 2023-cü ildə çıxarılmış minialbom.

## Trek siyahısı

## İstinadlar
Riçard Evans Şults

**Riçard Evans Şults** (, ) — amerikalı botanik, müasir etnobotanikanın banisi hesab olunur.

Şults ənənəvi enteogenlərin və ya hallüsinogen bitkilərin istifadəsinə dair tədqiqatlar aparmışdır. O bu tədqiqatlarını xüsusilə də Amazon çayı ətrafında həyata keçirmişdir.

O, Harvard Universitetində dərs demiş, bir sıra məşhur kitabların müəllifi olmuşdur. 1987-ci ildə Tayler mükafatına layiq görülmüş, 1988-ci ildə isə Nailiyyətlər Akademiyası () tərəfindən Qızıl Lövhə Mükafatı () ilə təltif edilmişdir.

## Bioqrafiya

Şults 1934–1941-ci illərdə Harvard Universitetində  təhsil almışdır. 1937-ci ildə biologiya üzrə bakalavr dərəcəsi, 1938-ci ildə biologiya üzrə incəsənət magistri, 1941-ci ildə isə botanika üzrə doktorluq dərəcəsi almışdır.

Tələbəlik illərində o, Meksika mənşəli hallüsinogen bitkilərin, o cümlədən Oklahomanın Kayova () tayfası arasında rituallarda istifadə olunan və mezkalin tərkibli peyotl kaktusunun tətbiqini tədqiq etmişdir.

1941-ci ildə o, kurare hazırlanmasında istifadə olunan bitkiləri öyrənmək məqsədilə sahə tədqiqatları aparmışdır. ABŞ-nin İkinci Dünya müharibəsinə qoşulmasından sonra hökumət onu təbii kauçukun alternativ mənbələrinin tədqiq edilməsinə cəlb etmişdir. Şults kauçuk verən hevea ağacının () 3500-dən çox nümunəsini yığmış və öyrənmişdir.

1950-ci illərin əvvəllərinədək Şults demək olar ki, daimi olaraq Cənubi Amerikanın rütubətli ekvatorial meşələrində yaşamışdır. Yerli bitki növləri barədə mümkün qədər çox məlumat əldə etmək üçün o, müntəzəm olaraq yerli hindi şamanlarına müraciət etmişdir. Şults qeyd edirdi ki, şamanlar bitkilərin müalicəvi xüsusiyyətləri haqqında biliklərini yad insanlarla bölüşməyə meyllidirlər, lakin hindilərin botaniki bilikləri çox vaxt bitkilərin özündən də sürətlə yox olur.

1953-cü ildə Şults ABŞ-yə qayıdaraq Harvard Universitetində fəaliyyətə başlamışdır. Altı il sonra o, opera müğənnisi Doroti Krouford Makneil () ilə ailə həyatı qurmuşdur. Onların üç övladı olmuşdur.

Professor Şults 1985-ci ildə Harvard Universitetindən təqaüdə çıxmışdır.

1992-ci ildə isə o, "Bəşəriyyətə xəbərdarlıq" () sənədinə imza atmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Mark Plotkin (2022). Richard Evans Schultes: Brief life of a pioneering ethnobotanist and conservationist: 1915-2001. Harvard Magazine
* Mark Plotkin (2022). The Life of a Harvard Ethnobotanist: Richard Evans Schultes. Harvard Magazine. (Video)
* 
* ''The Richard E. Schultes Research Award'' 
* ''Harvard Gazette''
* 
* A Tribute to Richard Schultes 
* American Ethnography -- The appeal of peyote (Lophophora Williamsii) as a medicine
* Photo of Richard E. Schultes 
* 
* ''The Amazonian Travels of Richard Evans Schultes''
* Luis Sequeira, "Richard Evans Schultes", Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences (2006)
Sesar Ayra

**Sesar Ayra** (; ) — Argentinalı yazıçı və tərcüməçi, müasir Argentina ədəbiyyatı nümayəndəsi.
Ayra, hekayələr, romanlar və esseistlərdən ibarət yüzdən çox qısa kitab nəşr edib. 1993-cü ildən etibarən, onun əsərlərində əsas özəlliklərdən biri həqiqətən frenetik bir yazı və nəşr səviyyəsi olmuşdur. O, Buenos-Ayres Universitetində Kopa və Artür Rembo haqqında, həmçinin "Rosario Universiteti"ndə konstruktivizm və Stefan Malarme barədə mühazirələr aparmışdır. O, həmçinin Fransa, İngiltərə, İtaliya, Braziliya, İspaniya, Meksika və Venesueladan kitablar tərcümə edib və redaktə edib.

## Əsərləri

Ayra həm də, həyatını tərcümə işinə həsr edib. O, ədəbiyyat tənqidi də yazıb, o cümlədən Kopa, şair Alexandra Pisarnik və XIX əsr Britaniyalı limerik və mənasız yazıçı Edvard Lir haqqında monoqrafik tədqiqatlar yazıb. Ayra, "Las tres fechas" (Üç Tarix) adlı qısa kitab yazıb, burada bəzi kiçik ekzentrik yazıçılara yanaşarkən, onların həyatlarında yazdıqları anı, əsərin tamamlanma tarixini və nəşr tarixini araşdırmağın mərkəzi əhəmiyyətini müdafiə edir. O, həmçinin dostu, şair və yazıçı Osvaldo Lamborgininin (1940–1985) tam əsərlərinin ədəbiyyat mirasını qoruyub saxlayıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*My Ideal is the Fairy Tale. An interview with César Aira Video by Louisiana Channel
*Literature is the queen of the arts. A stage interview with César Aira, 2012 Video by Louisiana Channel
* "César Aira at the international literature festival berlin"
*Cesar Aira recorded at the Library of Congress for the Hispanic Division's audio literary archive on 15 March 2015
Balans pozası

**Balans pozası** - Koundinyasana və ya Müdrik Kaundinyanın pozası müasir yoqa praktikasında əl üzərində balans pozadır.Bu asananın bir neçə variantı mövcüddur:hər iki ayağın bükülü saxlandığı Dvi Pada Koundinyasana,yaxud bir ayağın dəstəkləyici qol üzərində yerləşdirilib digər ayağın düz uzadıldığı Eka Pada Koundinyasana.Müasir yoqada yaxın formalarından biri də Uçan göyərçin pozası (Eka Pada Gavasana) hesab olunur.Burada bir ayaq bükülü vəziyyətdə olub,pəncə bədənin altında qarşı qolun üzərinə keçirilir.

## Etimologiyası və Mənşəyi

Pozanın adı hind müdriki Kaundinyadan sözündən götürülmüşdür.Bir və ya iki ayaqlı variasiyaların adlandırılmasında isə sanskrit dilində "bir" mənasını verən "eka",iki mənasını verən "dvi",həmçinin "ayaq" demək olan "pada" terminləri istifadə olunur.

Bu poza orta əsrlərə aid hatha yoqa mətnlərində təsvir olunmamışdır.O,XX əsrdə B.K.S İyenqar tərəfindən 1966-cı ildə nəşr edilmiş "Light on Yoga" kitabında,həmçinin Pattabhi Jois tərəfindən Mysore şəhərində tədris edilən Aştanqa yoqa sistemində qeyd olunur.Həm İyenqar,həm də Jois məşhur yoqa müəllimi Krişnamacharyanın şagirdləri olmuşdur.

## Təsvir

Balans pozası ənənəvi olaraq Şirsasananın bir variasiyası olan üçayaqlı başüstü duruşdan çıxış yolu ilə icra olunur.Bununla yanaşı,poza Parşva Bakasanadada (Yan qarğa pozası) qurula bilər.Asananı düzgün yerinə yetirmək üçün diz qarşı tərəfdəki qolu dəstəkləyən trisepsin kifayət qədər yuxarı hissəsinə yerləşdirilməli,daha sonra dirsəklər bükülərək gövdə əzələləri aktivləşdirilməlidir.Bu,ayağın sürüşməsinin qarşısını almağa kömək edir.

## Variasiyalar

Balans pozasında bədənin bir ayağı gövdə ilə eyni xətt üzrə düz uzadılır.

Uçan göyərçin pozasında bir ayaq bükülərək pəncə bədənin altında qarşı qolun üzərinə keçirilir.Tam forma olan Göyərçin pozasında isə Lotus pozası vəziyyətində çarpazlanır və dizlərdən biri qolların arasına yerləşdirilir.

## Qalereya


## İstinadlar
Əbu Əli əl-Cübbəi

**Əbu Əli Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab ibn Səllam əl-Cübbəi** (; ) — Bəsrə Mötəziləsinin liderlərindən biri. Kəlam, təfsir və fiqh alimi. O, Əbül-Hüzeyl əl-Əllafdan sonra Mötəzilənin ən tanınmış alimi hesab olunur.

## Bioqrafiyası
Xuzistanın Cübbə qəsəbəsində dünyaya gəldiyi üçün nisbəsi "Cübbəi"dir. Əbu Yaqub Yusif ibn Abdullah əş-Şəhhamdan kəlam təhsili aldı. Müəllimi vəfat etdikdən sonra onun yerinə keçib Bəsrə Mötəziləsinin lideri oldu və tələbələr yetişdirdi. Əbu Haşim əl-Cübbəi (oğlu), Əbül-Həsən əl-Əşari, Əbdülvahid ibn Məhəmməd əl-Hüseyni, Məhəmməd ibn Zeyd əl-Vasiti, Məhəmməd ibn Ömər əs-Sayməri, Əbül-Fəzl əl-Hucəndi və Musa ibn Rəbah ona tələbəlik etmiş bəzi şəxslərdir. Oğlu və əl-Əşari ilə bir çox elmi debat etdi. "İxvəi-sələsə" () olaraq adlandırılan bir kəlam mövzusundan sonra əl-Əşari onu tərk etdi. Xristianlarla etdiyi debatlarla məşhurlaşdı.

Tanınmış kəlam alimi olan Cübbəi, fiqh, üsuli-fiqh, hədis və təfsir elmləri ilə də maraqlanmış və bu sahələrdə əsər qələmə almışdır. Zəhəbi onun Bəsrədə öldüyünü yazmışdır.

## Əsərləri
Onun müəllifi olduğu əsərlərdən bəziləri bunlardır:

* **Təfsirül-Quran**,
* **Mütəşabihül-Quran**,
* **Mən yükəffər və mən lə yükəffər**,
* **Nəqzül-mərifə**,
* **Nəqzül-imamə**,
* **əl-Üsul**,
* **Kitab fir-rəd alə Əbil-Hüzeyl fil-məxluq**,
* **Nəqzu Kitabi-Əbbad.** Əbbad ibn Süleyman əs-Saymərinin Əbu Bəkrin üstünlüyünü sübut etməyə çalışdığı əsərinə yazılmış rəddiyədir,
* **Kitabül-Lətif.**

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Mötəzililər
Xroniki yoxsulluq

**Xroniki yoxsulluq** — bir şəxsin və ya qrupun (ailə, cəmiyyət daxilində hər hansı bir təbəqə və ya bütün xalq) uzun müddət yoxsul vəziyyətdə qalmasını ifadə edən anlayış. Xroniki yoxsulluq halı əksər hallarda tək bir fərd ilə sərhədlənmir və nəsildən-nəsilə ötürülür. Yoxsulluq halının xroniki hal aldığını demək üçün onun müəyyən bir zaman kəsiyi boyunca aralıqsız davam etməsi lazımdır. Xroniki yoksulluq dedikdə adətən 5 ildən daha uzun zaman kəsiyi boyunca davam edən yoxsulluq halı başa düşülür.

## Səbəbləri
Xroniki yoxsulluğun iqtisadi, sosial, siyasi və ətrfaf-mühit əsasları səbəbləri var.

Sosial səbəbləri bunlardır

* Sosial dəstəklərin məhdudluğu — yaşlılıar. qadın və uşaqlar bu haldan daha çox əziyyət çəkir.
* Ayrı-seçkilik — dini, irqi, etnik və başqa səbəblərdən ötürü ayrı-seçkiliyə məruz qalmaq və həyayi resusrslara əlçatıçlılıın bilələr məhdudlaşdırılması tarix boyu rast gəlinən haldır.
* Yoksulluq mədənyyət

iqtisadi səbəbləri bunlardlr

* Aşağı məhsuldarlıq
* Bacarıq əksiskliyi
* Qeyri-səmərəli iqtisadi siyasətlər
* İqtisadi krizlər
* Texnoloji geriliklər

Siyası səbələr isə bunlardır:

* Pis idarəetmə
* İnamsızlıq

Çevrəsəl səbəblər:

* Aşağı təbbii resurslar
* Ekoloji pozulmalar
* Təbii fəlakətlər

## İstinadlar
Mitu tomentosum

**Mitu tomentosum** (*Tacsız kurasov*) — "Cracidae" fəsiləsinə aid olan bir quş növü. Bu fəsiləyə çaçalaka, qvan və kurasovlar daxildir. Braziliya, Kolumbiya, Qayana və Venesuelada rast gəlinir.

## Taksonomiya və sistematika

"Mitu tomentosum" əvvəllər "Crax" cinsində təsvir edilsə də, genetik məlumatlar "Mitu" cinsinin etibarlı olduğunu təsdiqləyir. Tacsız kurasov monotipik bir növdür.

## Təsvir

"Mitu tomentosum" 75-85 sm uzunluğunda və erkəklərin çəkisi 2,300-3,050 qram, dişilərin çəkisi isə 1,300-2,425 qram arasındadır. Əsasən qara rəngdədir və tünd mavi və ya bənövşəyi parıltıya malikdir. Qarnı və quyruq ucu zəngin şabalıdı rəngdədir. Digər kurasovlardan fərqli olaraq, təcəsi və qırmızı dimdiyində şişlik yoxdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Epthianura tricolor

**Epthianura tricolor** (*Qırmızı çat*) — Avstraliyada rast gəlinən kiçik bir quş növü.

## Təsvir

"Epthianura tricolor"lar adətən 10-13 sm uzunluğunda və 10-11 qram çəkidədir. Uzun və incə ayaqları, ucu aşağı əyilmiş dimdiyi və fırça tipli dilləri var. Yetkin erkəklər qəhvəyi lələklərlə örtülüdür, qırmızı baş və alt hissələrə, göz ətrafında qara maskaya və ağ boğaza malikdir. Dişilər və gənc çatlar oxşar rənglərə malikdir, lakin daha solğun işarələrlə. Erkəklər adətən dişilərdən daha parlaq rənglərə malikdir, xüsusilə çoxalma mövsümündə cütləşmək üçün.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*Information about the crimson chat
Əbu Haşim əl-Cübbəi

**Əbu Haşim Əbdüssəlam ibn Məhəmməd ibn Əbdülvəhhab əl-Cübbəi** (; ) — Behşəmiyyə firqəsinin rəhbəri və Mötəzilənin böyük imamlarından biri. "Əhvəl" adlı kəlam nəzəriyyəsinin banisi.

## Bioqrafiyası
Mötəzilənin ən görkəmli şəxslərindən biri olan Əbu Əli əl-Cübbəinin oğludur. Atası kimi onun da nisbəsi "Cübbəi"dir. Atasından və dövrünün məşhur alimlərindən dərs aldı. Ərəb ədəbiyyatını Mübərrəddən öyrəndi. Qısa zamanda böyük alim kimi şöhrət qazandı və xüsusilə kəlam mövzularındakı biliyi sayəsində Mötəzilənin böyük imamları arasında yer aldı. Məzhəbin doqquzuncu təbəqəsindəki alimlərin nəzərinə görə yaşı kiçik olmasına baxmayaraq bu təbəqəyə daxil olmağı bacardı. Bu dövrdə dərs yoldaşı Əbül-Həsən əl-Əşəri ilə də kəlam mövzularında debatlar etdiyi məlumdur. Əbu Haşim atasının vəfatından sonra 926-cı ildə Bağdada getdi. Burada bir tərəfdən əsərlər qələmə almaqla məşğul olur, digər tərəfdən isə elmi araşdırmalar və tələbə yetişdirmə işini davam etdirirdi. Bağdadda vəfat etdi və Xeyzuran və ya Bostan qəbiristanlığında dəfn olundu.

## Əsərləri
Onun 160 əsərin müəllifi olduğu deyilir. Lakin onlardan heç biri dövrümüzə qədər gəlib çatmamışdır. Onun mənbələrdə adı çəkilən əsərlərindən bəziləri bunlardır: "*Camiul-kəbir*", "*əl-Camius-sağir*", "*əl-Əbvabül-kəbir*", "*əl-Əbvabüs-sağir*", "*əl-Əskəriyyat*" və s.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Mötəzililər