Rövnəq Abdullayev

**Rövnəq İbrahim oğlu Abdullayev** () — azərbaycanlı bürokrat, iş adamı, dövlət xadimi və idman funksioneri; 2005–2022-ci illərdə SOCAR Prezidenti vəzifəsində çalışmışdır, 2022-ci ildən isə iqtisadiyyat nazirinin müavinidir.

2005–2021-ci illərdə Yeni Azərbaycan Partiyası Siyasi Şurasının üzvü olmuş, Azərbaycan Milli Məclisinin III, IV və V çağırış deputatı seçilmişdir. 15 il davam edən deputatlığı ərzində Abdullayev Milli Məclisin 372 sessiya iclası ərzində biri SOCAR prezidenti qismində olmaqla cəmi üç dəfə çıxış etmişdir. Parlamentdə passivliyi ilə seçilən Rövnəq Abdullayev Milli Məclisdə uzun müddətli vicdanlı fəaliyyətinə, qanun layihələrinin hazırlanmasında xüsusi əməyinə görə dönəmin parlament sədri Oqtay Əsədov tərəfindən Milli Məclisin fəxri medalı ilə təltif edilmişdir.

İdman sahəsində isə 2008–2024-cü illərdə Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının, 2015–2021-ci illərdə isə Azərbaycan Cüdo Federasiyasının prezidenti olmuşdur.

Rövnəq Abdullayev 16 il prezidentliyini etdiyi SOCAR-ın fəaliyyətinin qeyri-şəffaf olması və Abdullayevin ailə üzvləri də daxil olmaqla, Azərbaycan elitasını dövlət xəzinəsi hesabına zəngin etməsi ilə tənqid olunmuşdur.

## Həyatı
Rövnəq Abdullayev 3 aprel 1965-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olub. 1982-ci ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutuna daxil olub. 1983-cü ildə Sovet Ordusuna çağırılıb və 1985-ci ildə ordu sıralarından tərxis edilib. 1985-ci ildə V. V. Kuybışev adına İnşaat Mühəndisləri İnstitutuna transfer olunub və 1989-cu ildə həmin institutdan məzun olub.

1989-cu ildə "Neft Daşları" Neft-Qaz Çıxarma İdarəsində çalışmağa başlamışdır. 1990–1991-ci illərdə "28 May" Neft-Qaz Çıxarma İdarəsində əsaslı inşaat şöbəsində mühəndis, 1991–1994-cü illərdə "Xəzərdənizneftqazinşaat" trestinin 3 saylı inşaat-quraşdırma idarəsində şöbə rəisi, 1994–1997-ci illərdə isə həmin idarədə baş mühəndis işləmişdir.

1997-ci ildən "Azneft" İstehsalat Birliyinin "Xəzərdənizneftqazinşaat" trestinin müdiri olmuşdur. 31 mart 2003-cü ildə isə dönəmin SOCAR prezidenti Natiq Əliyev tərəfindən Azərbaycanın yeganə neft emalı zavodu olan Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunun rəhbəri təyin edilmişdir. Rövnəq Abdullayev zavodun rəhbəri olduğu 2003-cü ildə AZƏRTAC-a verdiyi müsahibəsində həmin ildə müəssisədə neftin dərin emalının artaraq tarixdə birinci dəfə olaraq 62,4%-ə çatdırıldığını bildirmişdir.

2004–2008-ci illərdə Neftçi PFK prezidenti olmuşdur. Klubun prezidentin olduğu dörd il ərzində "Neftçi" Azərbaycan Premyer Liqasının 2 dəfə qalibi olmuşdur.

2008-ci ilin martında Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının prezidenti seçilən Rövnəq Abdullayev 2012, 2016 və 2020-ci illərdə bu vəzifəyə yenidən seçilmişdir.

2015–2021-ci illərdə Azərbaycan Cüdo Federasiyasının da prezidenti olmuşdur. 2017–2023-cü illərdə eyni zamanda Beynəlxalq Cüdo Federasiyasının (IJF) İcraiyyə Komitəsinin üzvü olmuşdur.

26 mart 2005-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasının III Qurultayında Siyasi Şuranın üzvü seçilmişdir. 5 mart 2021-ci ildə YAP-ın VII Qurultayında Siyasi Şurasının ləğv edilməsi barədə qərarın qəbul edilməsi ilə 16 il davam edən YAP Siyasi Şurası üzvlüyü də başa çatmışdır.

2005, 2010 və 2015-ci illərdə Milli Məclisin III, IV və V çağırış deputatı seçilmişdir.

9 dekabr 2005-ci ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə SOCAR prezidenti vəzifəsinə təyin edilmişdir. 16 il Azərbaycan neftinin çıxarılması, daşınması, emalı və istehlakına cavabdeh olan qurumun prezidenti olduqdan sonra 10 fevral 2022-ci ildə vəzifəsindən azad edilmişdir.

10 fevral 2022-ci ildən iqtisadiyyat nazirinin müavinidir.

2005–2024-cü illərdə Rövnəq Abdullayev üçü rəhbər vəzifə olmaqla dörd vəzifədə çalışmışdır. Azərbaycan neftinə cavabdeh olan SOCAR-ın prezidentliyini 16 il, Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının prezidentliyini 16 il, Milli Məclisin deputatlığını 15 il, Azərbaycan Cüdo Federasiyasının prezidentliyini isə 6 il aparmışdır. 2024-cü ilin aprelində AFFA prezidenti vəzifəsini təhvil verməsi ilə sonuncu rəhbər postunu da itirmişdir.

Evlidir, 1 oğlu və 1 qızı var.

## Milli Məclisdə fəaliyyəti
2003-cü ilin martından Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunun rəhbəri olan Rövnəq Abdullayev 26 mart 2005-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasının III Qurultayında Siyasi Şuranın üzvü seçilmişdir. 8 ay sonra — 6 noyabr 2005-ci ildə baş tutan parlament seçimlərində isə o, Yeni Azərbaycan Partiyasının 24 saylı Nizami Birinci seçim dairəsindən vahid namizədi olaraq göstərilmişdir. Həmin seçimlər zamanı təbliğat-təşviqat işləri ATƏT/DTİHB, ATƏT PA, AŞPA, Avropa Parlamenti və NATO Parlament Assambleyasından ibarət beynəlxalq müşahidə missiyasının ortaq bəyanatına əsasən fundamental hüquqlardan olan sərbəst toplaşmaq azadlığı üzərinə məhdudiyyətlərin olduğu, mitinqlərin, yürüşlərin və görüşlərin qarşısının alındığı bir ortamda baş tutmuşdur. MSK-nın açıqladığı nəticələrə əsasən Rövnəq Abdullayev 58,96% səslə Milli Məclisin deputatı seçilmişdir. Parlamentin I sessiya iclası zamanı Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya məsələləri Daimi Komissiyasının üzvü vəzifəsinə seçilmişdir. Həmin çağışda o, həm də Azərbaycan-Norveç parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri, Azərbaycan-Birləşmiş Krallıq, Azərbaycan-Gürcüstan və Azərbaycan-Rusiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qruplarının isə üzvü olmuşdur. Parlamentin stenoqramlarına əsasən Rövnəq Abdullayev Milli Məclisinin III çağırışı ərzində baş tutan 146 sessiya iclası ərzində ümumiyyətlə çıxış etməmişdir, bir cümlə belə qurmamışdır.

5 il ərzində parlamentdə passiv olan Rövnəq Abdullayev bununla belə 2010-cu ilin sentyabrında Yeni Azərbaycan Partiyası tərəfindən növbəti dəfə 24 saylı Nizami Birinci seçim dairəsindən vahid namizədi olaraq göstərmişdir. Cəmi dörd namizədin yarışdığı, rəqabətsiz ortamda baş tutan parlament seçimlərində Rövnəq Abdullayev səslərin 85,47%-ni (21 382 səs) alaraq növbəti dəfə Milli Məclisin deputatı seçilmişdir. Milli Məclisinin IV çağırışında da Abdullayev parlamentin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya Komitəsinin üzvü, həmçinin Azərbaycan–Norveç parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri, Azərbaycan–Birləşmiş Krallıq, Azərbaycan–Gürcüstan və Azərbaycan–Rusiya parlamentləri ilə əlaqələr üzrə işçi qruplarının isə üzvü olmuşdur. Parlamentin stenoqramlarına əsasən Rövnəq Abdullayev Milli Məclisinin IV çağırışı ərzində baş tutan 116 sessiya iclası ərzində biri SOCAR prezidenti qismində olmaqla cəmi üç dəfə çıxış etmişdir.

1 noyabr 2015-ci ildə baş tutan parlament seçimləri Rövnəq Abdullayev üçün sonuncu oldu. Sentyabrda Rövnəq Abdullayev Yeni Azərbaycan Partiyası tərəfindən növbəti dəfə 24 saylı Nizami Birinci seçim dairəsindən vahid namizədi olaraq göstərilmişdir. Yeddi namizədin mübarizə apardığı seçimlərdə Rövnəq Abdullayev səslərin 78,2%-ni toplayaraq (20 565) üçüncü dəfə deputat seçilmişdir. Abdullayev bu səfərdə Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya Komitəsinin üzvü, həmçinin Azərbaycan–Norveç parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri, Azərbaycan–Birləşmiş Krallıq, Azərbaycan–Gürcüstan və Azərbaycan–Rusiya parlamentləri ilə əlaqələr üzrə işçi qruplarının isə üzvü olmuşdur. Digər çağırışdan fərqli olaraq Rövnəq Abdullayev Milli Məclisinin V çağırışı ərzində baş tutan 110 sessiya iclası ərzində çıxış etməmişdir, bir cümlə belə qurmamışdır.

Beləcə Rövnəq Abdullayev 15 il davam edən deputatlığı ərzində Milli Məclisin 372 sessiya iclası ərzində biri SOCAR prezidenti qismində olmaqla cəmi üç dəfə çıxış etmişdir. Rövnəq Abdullayev həmçinin parlamentarizmin inkişafında və parlamentlərarası əlaqələrin möhkəmləndirilməsində, Milli Məclisdə uzun müddətli vicdanlı fəaliyyətinə, qanun layihələrinin hazırlanmasında xüsusi əməyinə görə Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədov tərəfindən Milli Məclisin fəxri medalı ilə təltif edilmişdir.

2020-ci il fevralın 9-da baş tutan parlament seçimlərində Rövnəq Abdullayev Yeni Azərbaycan Partiyası tərəfindən namizəd olaraq göstərilməmişdir. YAP onun təmsil olunduğu dairədə Mustafayev Elnur Elşad oğlunu namizəd göstərmişdir. MSK-nın rəsmi məlumatına əsasən Elnur Mustafayev "SOCAR Petroleum" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətində baş direktorun innovasiyalar üzrə müavin olduğu qeyd edilmişdir. Bununla belə həmin dairədə favorit bitərəf namizəd Könül Nurullayeva hesab olunmuşdur. 2020-ci il yanvarın 24-də Könül Nurullayevanın Nizami rayonunun Keşlə qəsəbəsində baş tutan seçicilərlə görüşünə Rövnəq Abdullayev də qatılmışdır. Rövnəq Abdullayevin YAP Siyasi Şurasının üzvü olaraq həmin dairədə YAP namizədinin təbliğat işləri əvəzinə bitərəf namizədin seçicilərlə görüşünə qatılması sarı mətbuatda birmənalı qarşılanmamışdır. Həmçinin sarı mətbuatda Könül Nurullayevanın seçim qərargahının rəhbərinin SOCAR prezidentinin yardımcısı Sadiq Mahmudov olduğu iddia edilmişdir. Daha bir iddiaya görə isə Könül Nurullayevanın Rövnəq Abdullayevin bibisi nəvəsi olduğu bildirilmişdir. Parlament seçimlərinin nəticələrinə əsasən Könül Nurullayeva səslərin 46,10%-ini toplamışdır və VI çağırış Milli Məclisin deputatı seçilmişdir. Bununla da Rövnəq Abdullayev 15 il davam edən deputatlığı başa çatmışdır.

## SOCAR Prezidenliyində
2005-ci ilin son doqquz ayı ərzində Rövnəq Abdullayev əvvəlcə martda Yeni Azərbaycan Partiyası Siyasi Şurasının üzvü, daha sonra isə noyabrda parlamentin deputatı seçilmişdir. 9 dekabr 2005-ci ildə isə o, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə SOCAR prezidenti vəzifəsinə təyin edilmişdir. Abdullayev bu postda 12 il qurumun prezidenti olduqdan sonra sənaye və enerji naziri vəzifəsinə təyin edilən Natiq Əliyevi əvəzləmişdir.

### SOCAR prezidentliyi dönəmində qurumun göstəriciləri
Tədqiqatçı, İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyinin İdarə Heyətinin və "İqtisadi Forum" Qrupunun üzvü Samir Əliyev 2020-ci ildə qurumun son 10 il ərzində neft-qaz hasilatı və istehsal olunan xam neft və təbii qazın maya dəyəri barədə tədqiqat aparmışdır. Azərbaycanda hər il orta hesabla 38–40 milyon ton neft, 30 milyard m3 çox qaz istehsal olunur. 2009–2017-ci illərdə SOCAR-ın texnoloji imkanlarının artmasına, yeni yataqların müəyyən edilməsinə baxmayaraq neft istehsalında azalma olsa da, 2017–2019-cu illərdə artım baş vermişdir. Bu müddətdə SOCAR tərəfindən hasil edilən neftin ən yuxarı həddi 2009-cu ildə (8.5 milyon ton), ən aşağı həddi (7.4 milyon ton) 2017-ci ildə qeydə alınmışdır. Son 10 ildə qurumun neft hasilatı ümumi olaraq 9,2% azalmışdır. Azərbaycan üzrə ümumi neft hasilatında SOCAR-ın payı 17–21% arasında dəyişmişdir. 2019-cu ildə ümumi neft hasilatında SOCAR-ın payı son 10 ildə ən yuxarı həddə (20.5%) qalxmışdır. Buna səbəb isə Azərbaycan üzrə neft hasilatının azalması fonunda SOCAR-ın hasilatının artması olduğu qeyd edilmişdir.

Qaz hasilatında isə uzun müddət azalma olsa da son illər artım baş vermişdir. 2010-cu ildə SOCAR-ın qaz hasilatı 7.18 milyard m3 olduğu halda 2019-cu ildə 6.82 milyard m3 qədər azalmışdır. Son 10 ildə qaz hasilatının azalması 5% olmuşdur. Halbuki bu müddətdə Azərbaycan üzrə qaz hasilatı əsasən artma (35.1%) istiqamətində olmuşdur. SOCAR-ın hasil etdiyi təbii qazın Azərbaycan üzrə hasilatda payı 2010–2019-cu illərdə 27,2%-dən 19,2%-ə düşmüşdür. Buna səbəb Azərbaycan üzrə hasilatın artım tempinin SOCAR-ın hasilatının artım tempini üstələməsi idi.

2020-ci ildə SOCAR 7.6 milyon ton neft, 7.2 milyard m3 qaz hasil etməyi planlaşdırsa da Neft İxrac Edən Dövlətlər Birliyi (OPEC+) razılaşmasının şərtlərinə əsasən, may-iyun aylarında gün ərzində hasilatı 17 min barel həcmində azaldaraq 100 min barel səviyyəsinə endirmişdir. Növbəti dövrlərdə tədricən artıraraq, 2020-ci ilin II yarısında ümumi hasilata gün ərzində 5 min barel, 2021-ci ildən etibarən isə daha 6 min barelin əlavə edilməsini, beləcə də, 2021-ci ildə ümumi xam neft hasilatının gün ərzində 111 min barel səviyyəsinə çatdırılması qərarı qəbul edilmişdir.

SOCAR-ın son 10 ildə istehsal etdiyi neft emalı məhsulları daha çox daxili bazara hədəflənmişdir. 2009-cu ildə neft məhsullarının 56,6%-ni ixrac etdiyi halda, 2018-ci ildə ixracın payı 18%-ə düşmüşdür. SOCAR-ın 2013-cü ildə daxili bazarda satışı ən yuxarı həddə – 74% olmuşdur.

SOCAR-ın hesabatlarına əsasən qurum tərəfindən 2009–2018-ci illərdə istehsal olunan xam neftin maya dəyəri 85,9%, təbii qazın maya dəyəri isə 27,5% bahalaşmışdır. 2009-cu ildə 1 ton xam neftin maya dəyəri 63.4 manat olduğu halda, 2018-ci ilin sonuna 117.9 manata qədər artmışdır. Bu müddətdə təbii qazın 1000 m3 maya dəyəri 45.2 manatdan 57.6 manata qaxlmışdır.

### SOCAR və TEKFEN əlaqələri
Meydan TV-nin 2016-cı ildə apardığı araşdırmaya əsasən SOCAR və Türkiyənin "TEKFEN Holding"i arasında sıx əlaqələr olduğu bildirilmişdir. Hətta SOCAR 2008-ci ildə holdinqin "TEKFEN Construction" şirkətini almağa da çalışmış, ancaq bu sövdələşmə 2008-ci ildə başlamış Dünya iqtisadi böhranı səbəbindən baş tutmamışdır. Ona görə də SOCAR "TEKFEN"lə birgə işləməyin başqa yolunu taparaq 2009-cu ildən bəri "TEKFEN Holding"lə ümumi dəyəri 2 milyard ABŞ dolları olan tendersiz müqavilələr imzalamışdır. Tənqidçilərin sözlərinə görə, bu layihələrin bəzilərinin nəzərdə tutulmuş vaxtda tamamlanmamasına və büdcədə nəzərdə tutulmuş məbləğləri xeyli aşmasına baxmayaraq, bu sıx əlaqələr davam edir.

"TEKFEN Construction" "Azfen" və SOCAR-ın müştərək şirkətidir. SOCAR "Azfen"in səhmlərinin 60%-nə, "TEKFEN" isə 40%-nə nəzarət edir. "Azfen" bir sıra gəlirli inşşat layihələrini udmuşdur. Bu isə SOCAR-ın tenderləri öz biznes tərəfdaşına qazandırmasıdır. Azərbaycanda "Azfen"ə qazandırılmış inşaat müqavilələrinə qazı Xəzər dənizində nəhəng Şahdəniz yatağından bütün Azərbaycan boyu daşıyacaq 122 sm diametrli qaz kəmərinin inşaası, Xəzər dənizindən çıxarılan neft və qazın ixrac edilməzdən əvvəl emal olunduğu 550 ha Səngəçal terminalının genişləndirilməsi, Səngəçal terminalından başlayaraq Gürcüstan sərhədinə qədər bütün Azərbaycan ərazisini əhatə edən Qərb İxrac Boru Kəmərinin (QİBK) inşaası, Gürcüstanın Qara dəniz limanı olan Supsada xam neft terminalının inşaası aiddir. Bu tərəfdaşlıq layihələri nəticəsində "Azfen" maliyyə nöqtəyi nəzərdən böyümüş, onun gəlirləri 2014-cü ildə 124 milyon manat (82 milyon dollar) olmuşdusa 2015-ci ildə 2 dəfədən çox artaraq 258 milyon manat (170 milyon dollar) olmuşdur. "Azfen"in layihələrindən başqa "TEKFEN Construction" Azərbaycanda 2009-cu ildən bəri ümumi dəyəri 2 milyard dollardan çox olan layihələri qazanmışdır. Bu layihələrlə bağlı hər hansı tenderin elan olunduğu də nəzərə çarpmamışdır. Azərbaycanda "Tekfen"ə verilmiş layihələrə Olimpiya Stadionu (850 milyon ABŞ dolları), SOCAR Tower (382 milyon ABŞ dolları), Azəri–Çıraq–Günəşli (248.5 milyon ABŞ dolları), həmçinin neft platformaları üçün modilyar binaların inşaası və quraşdırılması (207 milyon ABŞ dolları) aiddir. Azərbaycan qanunlarına əsasən əgər mallara (iş və xidmətlərə) təcili tələb yaranarsa və tender prosedurlarının və ya hər hansı başqa satınalma metodunun aparılması məqsədəuyğun olmazsa və ya əvvəlcədən görülə bilməyən hallar nəticəsində təcili tələb yaranarsa, yaxud da bu hallar satınalma agentliyinin ləngimələrinin nəticəsi olmazsa tender müsabiqəsi olmadan müqavilələr imzalana bilər. Digər bütün hallarda Azərbaycan qanunları tender müsabiqəsi olmadan müqavilələrin imzalanmasını qadağan edir.

2009-cu ildən əvvəl "TEKFEN Construction"ın Azərbaycanda olan layihələri əsasən neft və qaz sahəsi ilə bağlı idi. Ancaq 2009-cu ildən sonra "TEKFEN " çoxmilyonluq qeyri-enerji layihələrini reallaşdırmağa başlamışdır. Bura 42 mərtəbəli SOCAR Tower binası və 2015-ci ildə baş tutmuş Avropa Oyunlarından əvvəl Olimpiya Stadionunun inşaası da daxildir. SOCAR Tower və Olimpiya Stadionu layihələrinin hamısı dəyəri nəzərdə tutulmuş büdcəni aşmışdır. SOCAR-ın binası 2013-cü ildə başa çatdırılmalı və 235 milyon dollara başa gəlməli olduğu halda yalnız 2016-cı il mayın 30-da açılmış və azı 385 milyon dollara başa gəlmişdir. Olimpiya Stadionuna gəlincə, onun layihədə nəzərdə tutulmuş dəyəri 640 milyon dollar idisə əslində o ən azı 850 milyon dollara başa gəlmişdir. Nə Azərbaycanın büdcə sənədlərində, nə də SOCAR-ın maliyyə hesabatlarında bu məbləğin haradan gəldiyi göstərilmir.

### Gürcüstanda dini məbədlər
8 noyabr 2015-ci ildə Rövnəq Abdullayev ANS TV-də jurnalist Mir Şahin Ağayevin suallarını cavablandıran zaman Gürcüstanda dini məbədlərin pulsuz qazla təmin edildiyini bildirmişdir: *"Eyni zamanda dövlət başçısı Gürcüstanda yaşayan azərbaycanlıları da düşünərək, Gürcüstanda dini məbədlərin də qazla pulsuz təmin olunmasına göstəriş verdi. Prezident istəyir ki, Azərbaycanda olan tolerantlıq Gürcüstanda da olsun. Əgər dini tolerantlıq olarsa, bizim soydaşlarımıza orda yaşamaq daha rahat olar. Ona görə də biz Gürcüstanda olan 440-a yaxın kilsə, məbəd və məscidlərə pulsuz qaz verməyə başladıq. Həmçinin erməni kilsələrini də qazla təmin edirik. Allah yolunda. Bizim problemimiz Ermənistan iqtidarının başında duran bəzi insanlarladır. İndi görürsünüz ki, orada nə qədər narazılıqlar var. Xalqın günahı yoxdur ki. Azərbaycanın tolerant xalq olduğunu cənab prezident bir daha sübut etdi"*.

Onun bu açıqlaması Azərbaycan cəmiyyətində birmənalı qarşılanmamış və tənqid edilmişdir. Politoloq Zərdüşt Əlizadə bu hadisəni şərh edən zaman "onsuz da Azərbaycanda israfçılıq həddən ziyadə" olduğunu bildirmişdir. Keçmiş maliyyə naziri Fikrət Yusifov isə SOCAR-ın bu addımı təqdirəlayiq hesab etmişdir: *"Bu addımla Azərbaycan bir daha bütün dünyaya göstərdi ki, bizdə tolerantlıq sözdə deyil, əməldədir və biz erməni xalqı ilə erməni seperatçılarını bir-birindən fərqləndirməyi bacarırıq. Biz Gürcüstan ərazisində olan bir neçə yüz kilsəyə qaz verib 5–10 erməni kilsəsinə münasibətdə fərqli mövqe ortaya qoyacaq qədər cılız ola bilməzdik və olmadıq da"*.

### Neft Daşlarında qəzalar

Rövnəq Abdullayevin SOCAR prezidenti olduğu illərdə tez-tez Neft Daşlarında əməyin mühafizəsi qaydalarının pozulması hallarları baş vermişdir. Dəfələrlə baş verən qəzalarda 50-yə yaxın neftçi həyatını itirmiş və ya itkin düşmüşdür.

23 oktyabr 2014-cü ildə saat 12:00 radələrində "Azneft" İstehsalat Birliyi N. Nərimanov adına NQCİ-nin ərazisində yerləşən 441 saylı qəzalı meydançada təmir işləri aparılan zaman uçqun baş vermişdir. Uçqun nəticəsində meydançada olan vaqon ev dənizə düşmüş, meydançanın üstündən ötən 700 diametrli boru kəməri qırılmış, nəticədə yanğın baş vermişdir. Saat 12.45 radələrində yanğın söndürülsədə 4 işçi dənizə düşmüşdür. Fövqəladə Hallar Nazirliyinin apardığı axtarış işləri nəticəsində 4 nəfər işçidən 3-nün cəsədi hadisə yerindən 2 km. aralıda dənizin dibindən tapılaraq, sahilə çıxarlmışdır. Digər bir nəfərin meyidi isə bir həftə sonra tapılmışdır. Baş verən qəza ilə bağlı cinayət işi açılsada, işin istintaqı və nəticəsi barədə ictimaiyyətə heç bir məlumat verilməmişdir.

Bu hadisədən 2 həftə sonra – 6 noyabr 2014-cü ildə "Azneft" İstehsalat Birliyinin N. Nərimanov adına Neft və Qazçıxarma İdarəsinin ərazisində yerləşən 310 və 312 saylı meydançalar arasında olan təqribən 60 metrli estakadada uçqun baş vermiş, nəticədə estakadanın üzərindən keçən 250 mm diametrli neft xətti qırılmışdır. Qəzalı meydançanın uçması nəticəsində 5 işçi dənizə düşmüşdür. Onlardan 3 nəfəri dənizdən sağ çıxarılmış, 1 nəfər həyatını itirmiş, 1-i isə itkin düşmüşdür.

2015-ci ildə "Günəşli" neft yatağında baş verən qəzadan bir il sonra – 15 dekabr 2016-cı ildə Neft Daşlarında növbəti qəza baş vermişdir. Saat 05:00 radələrində "Azneft" İstehsalat Birliyinin Nəriman Nərimanov adına Neft Qaz Çıxarma İdarəsinin 3 saylı Neft Yığım Məntəqəsinin sağ və sol hissəsində yerləşən estakadanın bir hissəsinin dənizə uçması nəticəsində baş vermiş qəzada 10 neftçi həyatını itirmişdir.

### "Günəşli" neft yatağında yanğın

4 dekabr 2015-ci ildə "Günəşli" yatağının 10 saylı dərin dəniz özülündə qəza vermişdir. Rəsmi məlumatlara əsasən saat 17:40 radələrində nəhəng dalğalar SOCAR-ın "Günəşli" yatağının 10 saylı dərin dəniz özülündə 110 atmosfer təzyiqlə işləyən sualtı qaz xəttinin dayaq borusunu qırıb, nəticədə boru kəmərini zədələyib və şiddətli yanğın baş verib. Yaranacaq fəsadların qarşısını almaq məqsədilə 10 saylı dərin dəniz özülünə gələn bütün neft-qaz kommunikasiya sistemləri bağlanmış, özüldə istismarda olan 28 ədəd neft və qaz quyusunun istismarı dayandırılmışdır. Həmin gün həm də "Neft Daşları" Neft-Qaz Çıxarma İdarəsinin 501 nömrəli özülündə də qəza baş vermişdir və nəticədə 3 neftçi itkin düşmüşdür.

"Günəşli" yatağının 10 saylı dərin dəniz özülündə baş verən qəza nəticəsində 30 nəfər ölmüş və ya itkin düşmüşdür. Bu faciə Neft Daşları tarixində 21 noyabr 1957-ci il faciəcində də qanlı idi. 1957-ci ildə şiddətli qasırğa Neft Daşlarında 21 neftçinin həyatına son qoymuşdur.

### Qohumlarından ibarət şəbəkə
Rövnəq Abdullayev SOCAR prezidenti olduğu dönəmdə həm də qohumlarından ibarət "şəbəkə" yaratmaqda ittiham olunmuşdur. Meydan TV-nin araşdırmasına əsasən Rövnəq Abdullayevin ondan çox qohumu SOCAR və ona tabe olan qurumlarda və zavodlarda vəzifədə təmsil olunmaqdadır.

* Dayısı və qayınatası — Əliyev Adəm. Həm dayısı, həm də qayınatası olan Adəm Əliyev Dubayda qeydiyyatda olan Bahar Energy LTD-nin sahiblərindən biridir. Bahar Energy LTD Azərbaycan neftindən ən çox pay götürən xarici şirkət hesab olunur. 2009-cu ildə istifadəyə verilən "Bahar" və "Qum dəniz" yataqlarından gələn gəlirlərin 80 faizi Bahar Energy LTD-nin, 20 faizi isə SOCAR-ın payına düşmüşdür. Adəm Əliyev SOCAR-ın Demontaj Departamentinin də rəisi vəzifəsində çalımışdır.
* Dayısı — Əliyev Azad. SOCAR-a tabe olan Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunun Kislorod şöbəsinin müdiri olmuşdur.
* Dayısı — Əliyev Nüsrət. SOCAR-a tabe olan Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunun Qaz şöbəsinin müdiri olmuşdur.
** Dayısı oğlu — Əliyev Nihad Nüsrət oğlu. SOCAR Tradingdə vəzifədə təmsil olunurdu. Forbes jurnalının məlumatına görə, SOCAR Trading əvvəlcə İsveçrədə Azərbaycan neftinin satışı üçün yaradılmışdır. Amma indi qurum qlobal treyder olaraq fəaliyyət göstərir, digər şirkətlərin neftini də satır. 2018-ci ildə SOCAR Trading-in qazancı 53.5 milyard dollar olmuşdur. 2021-ci il martın 27-də ''Sabah'' qəzeti SOCAR-ın satış meneceri Nihad Əliyevin İstanbulda hotellərin birində ölmüşdür. Report İnformasiya Agentliyinin məlumatına görə, o, tapança ilə ehtiyatsız davrandığı üçün başından aldığı güllə yarasından həyatını itirmişdir.
** Dayısı oğlu (iddia) — Əliyev Anar Nüsrət oğlu.
** Dayısı oğlu — Əliyev Bədəl. SOCAR-da İnformasiya Texnologiyaları Departamentində satınalmalar üzrə menecer olaraq çalışdığı bildirilmişdir.
* Dayısının nəvəsi — Əliyev Ramil Cavanşir oğlu 1980-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. Naxçıvan Dövlət Universiteti və Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetindən məzun olmuşdur. 2004–2005-ci illərdə SOCAR-a "Azinteroil" BM-də mühəndis, şöbə rəisi vəzifələrində, 2006-cı ildən "Ekol Mühəndislik Xidmətləri" QSC-nin baş direktorunun ümumi işlər üzrə müavini vəzifəsində çalışmış, 28 may 2010-cu ildən isə "Ekol Mühəndislik Xidmətləri" QSC-nin baş direktoru vəzifəsinə təyin edilmişdir. Yeni Azərbaycan Partiyasının Nizami Rayon şöbəsinin üzvüdür. 2023-cü ildə Ramil Əliyev SOCAR-ın yeni prezidenti tərəfindən həmin vəzifəsindən azad edilmişdir. Onun 14 il rəhbəri olduğu "Ekol Mühəndislik Xidmətləri" QSC 2006-cı ilin martından SOCAR-ın (51%) və xarici investor Panamanın "Lancer Services S. A." şirkəti (49%) ilə birgə təsis edilmişdir. Nizamnamə fondu 4.072 milyon manatdır.
* Dayısının nəvəsi — Əliyev Nail Cavanşir oğlu. SOCAR-a "Azərneftyağ" Neft Emalı Zavodunun baş direktoru olmuşdur.
* Bacanağı — Əkbərov Mehman. SOCAR-da Təchizat və Satınalmalar Departamentinin rəisi olmuşdur. 2022-ci ilin avqustunda SOCAR-ın yeni prezidenti tərəfindən həmin vəzifəsindən azad edilmişdir.
* Qohumu — Seyidov Toğrul.

### İstefa prosesi
Rövnəq Abdullayevin SOCAR prezidenti vəzifəsindən getməsinin əsası hələ 2021-ci ilin yanvarında başlamışdır. 22 yanvar 2021-ci ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə SOCAR-ın Müşahidə Şurası yaradılmışdır. Yeddi üzvdən ibarət olan Müşahidə Şurasına geniş səlahiyyətlər verilmiş, şuranın sədri vəzifəsinə isə iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov təyin edilmişdir.

Bir il sonra — 2022-ci ilin fevralında 16 il Azərbaycan neftinin çıxarılması, daşınması, emalı və istehlakına cavabdeh olan SOCAR-ın prezidenti olduqdan sonra Rövnəq Abdullayev tutduğu vəzifəsindən azad edilmişdir. BBC Azərbaycan Bürosuna müsahibəsi zamanı Milli Məclisin deputatı Vahid Əhmədov Abdullayevin vəzifəsindən azad olunmasını belə şərh etmişdir: *"Təxminən bir il əvvəl SOCAR-ın nəznində Müşahidə Şurasının yaradılmasını və şuranın sədrliyin iqtisadiyyat naziri Cabbarova tapşırılmasını təsadüf hesab etmirəm. Cabbarov bu müddət ərzində SOCAR-da baş verən neqativ hallarla bağlı xeyli məlumatlar toplayıb. Görünür, bu qərar da, Müşahidə Şurasının apardığı uzunmüddətli analizlərdən sonra verilib"*.

## AFFA prezidentliyində
2003-cü ilin sonlarında "Neftçi" PFK prezidenti Ramiz Mirzəyevin Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının prezident seçilməsindən sonra Rövnəq Abdullayev 2004-cü "Neftçi" PFK-nin boş qalan prezidenti vəzifəsinə seçilmişdir. Onun prezidenti olduğu illərdə "Neftçi" Azərbaycan Premyer Liqasının 2 dəfə (2003/2004 və 2004/2005-ci illər mövsümlərində) qalibi olmuşdur. Həmçinin "Neftçi" 2006-cı ildə Rusiyada baş tutan postsovet dövlətlərinin futbol üzrə çempionları arasında Birlij Kubojunun da qalibi olmuşdur. Bu çempionluqdan sonra Neftçi PFK prezidenti Rövnəq Abdullayev başda olmaqla "Neftçi" üzvlərini Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev qəbul etmişdir. Bu çempionluq Rövnəq Abdullayevin Azərbaycan futbolunda olan avtoritetini və nüfuzu artırmışdır. 2007-ci ildə AFFA prezidenti Ramiz Mirzəyevin xərçəng xəstəliyi səbəbilə vəfat etməsi Rövnəq Abdullayevə bu vəzifənin yolunu açmışdır. 2008-ci il martın 2-də Rövnəq Abdullayev AFFA prezidentliyinə namizədliyini irəli sürdüyünü açıqlamışdır. Martın 14-də baş tutan seçimlərdə onun yeganə rəqibi Azərbaycan Həvəsjar Futbol Federasiyasının (AHFF) prezidenti Kamil Rəhimov olmuşdur. Nəticədə Rövnəq Abdullayev 30 səsin 27-sini qazanaraq dörd il müddətinə Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının prezidenti seçilmişdir. AFFA prezidenti seçilməsi səbəbilə "Neftçi" PFK prezidenti vəzifəsindən istefa vermişdir.

Rövnəq Abdullayev AFFA prezidenti seçilməsindən qısa müddət sonra — 2008-ci ilin aprelində AFFA İcraiyyə Komitəsinə özünə sadiq olan və yaxınlığı ilə seçilən şəxsləri gətirmişdir. Bunların sırasında Abdullayevin "Neftçi" PFK sədri olduğu dönəmdə "Neftçi" İSM rəisi olmuş Rauf Əliyev, Abdullayevin SOCAR prezidenti olduğu dönəmdə "SOCAR Energy Georgia" şirkətinin və SOCAR-ın Gürcüstan nümayəndəliyinin rəhbəri olan Mahir Məmmədov, həmçinin SOCAR-da sərmayələr üzrə vitse-prezidenti olan Elşad Nəsirov AFFA İcraiyyə Komitəsində yer almışdır. Rauf Əliyev qurumun birinci vitse-prezidenti, Elşad Nəsirov isə vitse-prezidenti seçilmişdir.

19 mart 2010-cu ildə baş tutan FİFA İcraiyyə Komitəsində 2012-ci il FIFA U-17 qadınlararası Dünya Çempionatına ev sahibliyi hüququnun Azərbaycana verilməsi barədə qərar qəbul edilmişdir. Bu FIFA bayrağı altında Azərbaycanda baş tutacaq birinci turnir olmuşdur. Turnirdən əvvəl AFFA tərəfindən Binə stadionu, Bayıl Arena, Dalğa Arena və "8 KM" stadionu inşa edilmişdir. 2012-ci ilin sentyabrında baş tutan və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, FİFA prezidenti Yozef Blatterin qatıldığı U-17 qadınlararası Dünya Çempionatının açılış mərasimində Kanadanın məşhur *Cirque du Soleil* bədii incəsənət qrupunun nümayişi olmuş, ardınca isə dünya şöhrətli müğənni Cennifer Lopez səhnədə çıxış etmişdir. AFFA tərəfindən açılış mərasiminə, xüsusilə Cennifer Lopezin gəlişinə nə qədər xərcləndiyi barədə ictimaiyyətə məlumat verilməmişdir. İnsan Hüquqları Fondunun (HRF) araşdırmasına əsasən isə Azərbaycan tərəfi Cenifer Lopezə 2.5 milyon ABŞ dolları ödəmişdir.

AFFA prezidenti seçilməsindən sonra Rövnəq Abdullayev milli yığmanın baş məşqçisi postuna almaniyalı Berti Foqtsu gətirilmişdir. 7 il millinin baş məşqçisi postunda çalışan Berti Foqtsun və onun yardımcılarının aylıq qazancı barədə AFFA tərəfindən heç bir zaman şəffaf məlumat verilməmişdir. KİV-lərdə 2013-cü ildə imzalanan müqaviləyə əsasən onun aylıq maaşı 94 min avro olaraq qeyd edilmişdir. 2023-cü ildə isə mətbuatda Berti Foqts və yardımcılarının yeddi il ərzində AFFA-dan ümumi olaraq 21 milyon avro aldığı iddia edilmişdir. Ümumiyyətlə onun AFFA prezidenti olduğu periodda bir qayda olaraq əcnəbi məşqçilərlə müqavilələr bağlanmışdır. 2014-cü ildə Berti Foqtsun vəzifəsindən göndərilməsindən sonra bu posta xorvatiyalı Robert Prosineçki gətirilmişdir. Onun aylıq maaşı barədə də AFFA tərəfindən şəffaf məlumat verilməsə də, 2014-cü ilin noyabrında xarici mətbuatda xorvatiyalı mütəxəssisun ilinə 1 200 000 avro qazanacağı iddia edilmişdir. Məşqçinin Azərbaycanda olduğu 3 il ərzində yardımcıları ilə birgə təqribən 5 milyon avro (10 milyon manat) qazandığı iddia edilmişdir.

2012-ci ilin martında Rövnəq Abdullayevin AFFA prezidenti postunda birinci dönəmi başa çatmışdır. 10 mart 2012-ci ildə alternativ namizədin olmadığı şəraitdə baş tutan səsvermədə Abdullayev 34 səsin hamısını alaraq növbəti dörd il müddətinə AFFA prezidenti seçilmişdir. Onun növbəti 4 ildə də quruma rəhbəri olması idman mediasında heç də birmənalı qarşılanmamışdır. *Qol.az* idman saytının baş redaktoru, məşhur idman yazarı Aydın Bağırov "*növbəti dörd ildə də Azərbaycan futbolundan bir şey gözləmədiyini*" bildirmişdir. Həmin gün həm də AFFA-nın İcraiyyə Komitəsinin də üzvləri seçilmişdir. Bu səfərdə İcraiyyə Komitəsinə Abdullayevə sadiq olan və yaxınlığı ilə seçilən şəxsləri gətirmişdir. Bunların sırasında bir dönəm "Neftçi" İSM rəisi olmuş Rauf Əliyev, SOCAR-ın Gürcüstan nümayəndəliyinin rəhbəri olan Mahir Məmmədov, SOCAR-ın sərmayələr üzrə vitse-prezidenti olan Elşad Nəsirov yenidən AFFA İcraiyyə Komitəsində yer almışdır. Əlavə olaraq isə SOCAR vitse-prezidentinin müavini, növbəti ayda BANM-nin rəhbəri təyin olunacaq Elmar Qasımov İK-da təmsil olunmaq hüququ əldə etmişdir.

Rövnəq Abdullayev AFFA prezidenti olduğu illərdə oğlu Rəşad Abdullayev "Səbail" Futbol Klubunun rəhbəri olmuşdur. Rəşad Abdullayev 2016-cı ilin sentyabrında "Səbail" Futbol Klubunun Müşahidə Şurasının sədri vəzifəsinə seçilmişdir. Atası Azərbaycanın ali futbol qurumunun rəhbəri ola-ola oğlunun sərəncamına "Səbail" Futbol Klubunun verilməsi idman mediasında tənqid edilmişdir. Rövnəq Abdullayev 2017-ci ilin martında tənqidlərərə cavab vermişdir – *"Oğlum Rəşad da futbolu sevir. Onu futbola qəsdən qoşdum, həm başını qatsın, həm də sevdiyi işlə məşğul olsun. "Səbail" Premyer Liqaya vəsiqə qazansa, o, istefaya verməli olacaq. Mən burda ola-ola, Rəşad Premyer Liqa təmsilçisinin prezidenti ola bilməz".* Həmin mövsümdə "Səbail" Futbol Klubu Azərbaycan Birinci Divizionunu 2-ci pillədə başa vurmuşdur və Premyer Liqaya vəsiqə qazana bilməmişdir. Amma AFFA tərəfindən alınan qərara əsasən divizionun qalibi olan "Turan Tovuz" Futbol Klubunun lisenziya şərtlərinə uyğun gəlməməsi bəhanə edilmiş və növbəti mövsümdə Premyer Liqaya mübarizə aparmaq hüququ məhz "Səbail"a verilmişdir. Rəşad Abdullayev 3 may 2017-ci ildə tutduğu vəzifədən istefa vermişdir.

Abdullayev təxminən 14 il həm SOCAR-ın, həm də AFFA-nın paralel prezidenti olmuşdur. 2022-ci ildə Abdullayevin SOCAR prezidenti vəzifəsindən azad edilməsindən sonra mətbuatda onun SOCAR prezidenti qismində, rəhbəri olduğu digər quruma – AFFA-ya ayırdığı vəsaitələr açıqlanmışdır. Bu illər ərzində AFFA-nın əsas gəlir mənbəyi məhz SOCAR olmuşdur. Son 11 ildə SOCAR əsas sponsoru olduğu AFFA-ya 132 milyon 771 min 400 manat ayrılmışdır.

## Azərbaycan Cüdo Federasiyasının prezidentliyində

2006-cı ildən əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri vəzifəsində çalışan Füzuli Ələkbərov eyni zamanda Azərbaycan Cüdo Federasiyasının (ACF) prezidenti idi. 2013-cü ildə nazir vəzifəsindən azad ediləndən sonra Azərbaycan Cüdo Federasiyasında maliyyə problemləri yaranmış, idmançılar maaşlarını almaqla problemlərlə üzləşmişdir. 2015-ci ilin iyununda baş tutan Azərbaycanın ev sahibliyində baş tutan Birinci Avropa Oyunları zamanı cüdoçuların uğursuz çıxışları, həmçinin qadın cüdoçulardan ibarət Azərbaycan yığmasının üzvlərinin onu idmançılara diqqət göstərmədiyini, görüşmədiyini, turnirdən əvvəl məşqlər üçün şəraitin yaradılmadığını, onlara pul ayrımadığını, uğursuzluqlarını ört-basdır etməyə çalışdığını ittiham etməsindən sonra Füzuli Ələkbərov Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin vitse-prezidenti Çingiz Hüseynzadəyə Azərbaycan Cüdo Federasiyasının prezidenti vəzifəsindən istefa verməsi ilə bağlı ərizə ilə müraciət etmişdir. 4 sentyabr 2015-ci ildə baş tutan Azərbaycan Cüdo Federasiyası İdarə Heyətinin iclasında Mili Olimpiya Komitəsinin təqdimatına əsasən Rövnəq Abdullayev federasiyasının prezidenti vəzifəsinə seçilmişdir.

Federasiya prezidenti seçilməsindən beş ay sonra — 11 fevral 2016-cı ildə Rövnəq Abdullayev Macarıstanın Budapeşt şəhərində səfərdə olan zaman SOCAR və Beynəlxalq Cüdo Federasiyası (IJF) arasında tərəfdaşlıq müqaviləsi bağlanmışdır. Bu hadisədən altı ay sonra — 2016-cı ilin avqustunda isə Beynəlxalq Cüdo Federasiyası İcraiyyə Komitəsinin Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan iclasında 2018-ci il Dünya Çempionatına ev sahibliyi hüququnun Azərbaycana verilməsi haqda qərar qəbul olunmuşdur.

2017-ci il avqustun 25-də Macarıstanın Budapeşt şəhərində baş tutan Beynəlxalq Cüdo Federasiyasının Konqresi zamanı Rövnəq Abdullayev dörd il müddətinə qurumun İcraiyyə Komitəsinin üzvü seçilmişdir. 2021-ci ildə Abdullayev növbəti dəfə dörd il müddətinə IJF İcraiyyə Komitəsinin üzvü seçilmiş, amma 2023-cü ildə vəzifəsindən istefa vermişdir.

Rövnəq Abdullayevin ACF prezidenti seçilməsindən sonra Azərbaycan cüdoçularının nəticələrində də artım qeydə alınmışdır. 2016-cı ilin aprelində Azərbaycan cüdoçuları beş ildən sonra birinci dəfə Avropa Çempionatında qızıl medala sahib olmuşdur. Həmin ilin avqustunda isə Azərbaycan cüdoçuları Rio-de-Janeyro Olimpiadasını 2 gümüş medalla başa vurmuşdur. Kişi cüdoçulardan fərqli olaraq isə qadın cüdoçular beynəlxalq turnirlərdə ciddi uğurlara imza ata bilməmişdir. 2017-ci ilin mayında Azərbaycanın ev sahibliyində IV İslam Həmrəyliyi Oyunları baş tutmuşdur. Bu ərəfələrdə Azərbaycan Cüdo Federasiyası qadınlardan ibarət cüdo üzrə yığmanın heyəti gücləndirilməsi məqsədilə monqolustanlı cüdoçular E. Bazarraqça, P. Buyanxişiq və M. İçinxorlunu milliləşdirmişdir. Mətbuatda Rövnəq Abdullayevin rəhbəri olduğu federasiyanın əcnəbi idmançıları gətirməsində əsas səbəblərdən biri də İslam Həmrəyliyi Oyunları olması göstərilmiş, federasiya rəhbərliyinin həmin turnirdə monqolustanlı cüdoçuların qazanacağı medallara ümid bəslədiyi, etimadın doğruldacaqları təqdirdə hətta ödənişin də vəd edildiyi bildirilmişdir. Nəticədə islamiadada Azərbaycan cüdoçuları 7 qızıl və 8 gümüş medala sahib olmuşdur. Növbəti illərdə isə həmin legioner idmançılar heç bir ciddi uğurlar qazanmamış, nəticədə 2019-cu ildə yığmadan uzaqlaşdırılaraq vətənlərinə göndərilmişdir. İslamiadadan sonra *Yeniçağ* nəşrinə müsahibəsində cüdoçu Leyla Əliyeva yığmada aparılan "monqollaşdırılma" siyasətinin əsas məqsədinin maddi maraqlar olduğunu bildirmişdir. İslamiadadan əvvəl Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamlara əsasən islamiadada qızıl medal qazanacaq idmançıya dövlət büdcəsindən 100 min manat, onun şəxsi məşqçisinə 50 min manat, həmçinin Milli Olimpiya Komitəsinin büdcəsindən 50 min manat, onun məşqçisinə isə 25 min manat ödənilmişdir. Cüdoçu Leyla Əliyeva azərbaycanlı cüdoçular qala-qala, islamiadada mübarizə aparmaq hüququnun monqol legionerlərə verildiyini, normalda həmin monqol cüdoçuların şəxsi məşqçilərinin Monqolustandan olmalı olduğunu, amma federasiya tərəfindən pula görə sənədlərdə azərbaycanlı məşqçilərin adının yazıldığını iddia etmişdir. İslamiadada qızıl medal qazanan idmançıya verilən 150 min manatın hamısının monqol legionerləri verildiy, yoxsa federasiya rəsmiləri arasında bölüşdürüldüyü isə məlum deyildir.

## Korrupsiya ittihamları və ailəsinin aktivləri

Mütəşəkkil Cinayətkarlıq və Korrupsiya Hesabatı Layihəsinin (OCCRP) 2023-cü ilin yanvarında dərc etdiyi araşdırmalarına əsasən Rövnəq Abdullayevin 1994-cü il təvəllüdlü oğlu Rəşad Abdullayev hələ 25 yaşında olan zaman Londonun Grosvenor Meydanında ən bahalı mənzillərdən birinə sahiblənmişdir. Üç il sonra isə Rəşad Abdullayev Londonun ən bahalı və tanınmış yerlərindən biri olan "Twenty Grosvenor" Meydanında 17.3 milyon funt-sterlinq (təxminən 22.4 milyon ABŞ dolları) dəyərində dörd yataq otaqlı dəbdəbəli mənzilin sahibi olmuşdur. 2022-ci ilin martında "The Telegraph" qəzeti həmin binada bəzi mənzillərin məşhur xarici iş adamları, o cümlədən rusiyalı milyarder Dmitri Rıbolovlev tərəfindən alındığını yazmışdır.

Rəşad Abdullayevin sahibi olduğu mənzil alınan zaman Gernsi adasında qeydiyyatda olan bir şirkətə məxsus olduğu bildirilmişdir. Amma 2022-ci ildə Birləşmiş Krallıqda qəbul edilmiş İqtisadi Cinayətlər (Şəffaflıq və İcra) Bəyannaməsi mənzil sahibi olan bu tipli ofşor şirkətlərin yanvarın sonuna qədər benefisiarlarını açıqlamarını tələb etmişdir. Gernsidə "Mount Street Investment" adlı şirkət 2023-cü ilin yanvarında öz benefisiarı ilə bağlı bəyənnaməsini yerləşdirmişdir. Sənədlərə əsasən 2019-cu ilin iyun ayından etibarən şirkətin sahibi Rəşad Abdullayevdir. Birləşmiş Krallıqın torpaq reyestri sənədlərinə əsasən həmin ilin noyabrında bu şirkət Londonda mənzil satın almışdır. Mənzil alınan zaman ödənilən pulun mənbəyi isə məlum deyildir, Rəşad Abdullayev göndərilən sorğuya cavab verməmişdir. OCCRP-nin suallarını email vasitəsilə cavablandıran Rövnəq Abdullayev isə bu mənzillə bağlı heç bir ödəniş etmədiyini və ümumiyyətlə məlumatının da olmadığını bildirmişdir. Rövnəq Abdullayev həmçinin Rəşad Abdullayevin yuxarıda qeyd olunan mənzili alsa belə, onun heç bir qanunsuz əməliyyat aparmadığını, bu məsələ ilə bağlı əlində lazımi sənədləri mövcud olduğunu və bütün əməliyyatlar qanunvericiliyə uyğun olaraq aparıldığını bildirmişdir. OCCRP-yə əsasən SOCAR-ın hesabatlarında qurumun prezidentinin və ona yaxın vitse-prezidentlərin bir il ərzində maaşlarının və müavinətlərin toplam 800 min ABŞ dollarından az olduğu görünür və bu mahiyyət etibarilə Rəşad Abdullayevin atasının rəsmi gəliri ilə Londonda mənzil alınmasının real olmadığını üzə çıxarır.

Rövnəq Abdullayevin oğlunun silinmiş "Linkedin" profilindən onun hələ 16 yaşında "SOCAR Trading" şirkətində işə başladığı, onun vəzifəsi "Ticarət və Biznes üzrə mütəxəssis" olaraq göründüyü də bildirimişdir. Amma Rövnəq Abdullayev OCCRP-yə cavabında bunun doğru olmadığını, onun SOCAR-la əlaqəli digər şirkətdə təcrübəçi olaraq çalışdığını qeyd etmişdir.

## Dövlət təltifləri
*  (Azərbaycan): "Şöhrət" ordeni — 2. aprel 2015
*  (Azərbaycan): "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" yubiley medalı — 27. may 2019
*  (Polşa): "Xidmətlərə görə" ordeninin cəngavər xaçı — 7. iyul 2010
*  (Gürcüstan): "Şəfəq" Prezident ordeni — 7. iyul 2010
*  (Azərbaycan): Milli Məclisin fəxri medalı

## Ailəsi
Rövnəq Abdullayev evlidir, 1 oğlu və 1 qızıl var.

* Qızı — 1992-ci il təvəllüdlü Sevinc Abdullayeva 2013-cü ildə BDU Hüquq bölməsindən məzun olmuşdur. AZƏRTAC-da dərc edilən xəbərlərə əsasən 2013-cü ildən Sevinc Abdullayeva Yeni Azərbaycan Partiyası Nizami Rayon şöbəsi Gənclər Birliyinin İdarə Heyətinin üzvü olmuşdur. 2014-cü ildən isə o, "Qayğı – Sağlam Nəsil Naminə" İctimai Birliyinin təsisçisi olmuşdur. 22 fevral 2015-ci ildə YAP Nizami rayon şöbəsi Gənclər Birliyinin IV Hesabat Konfransnda Sevinc Abdullayeva Gənclər Birliyinin sədri seçilmişdir. Abdullayevanın sədri olduğu QHT tərəfindən Nizami rayonu ərazisində tez-tez əlil və sağlamlıq imkanları məhdud olan, həmçinin daun sindromlu uşaqlar üçün tədbirlər aparılır.
** Kürəkəni — Rauf Zeynal oğlu Əliyev 23 iyul 1992-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. 2013-cü ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Maliyyə bölməsindən məzun olmuş, 2016-cı ildə isə həmin universitdə "Biznesin idarə edilməsi" üzrə magistr dərəcəsi almışdır. 2014-cü ildə "Z-Commerz" MMC və 2016-cı ildə "Brillaince İAŞƏ" MMC-də təsisçi olmuşdur. 2017-ci ildən etibarən isə "Mega Sığorta" ASC-nin səhmdarı və "Rabitəbank" ASC-nin Müşahidə Şurasının üzvüdür. Mətbuatda gedən məlumatlara əsasən "Rabitəbank" ASC-nin səhmlərinin 41%-i, "Mega Sığorta" ASC-nin səhmlərinin isə 19%-i Rauf Əliyevə məxsusdur.
** Qudası — Zeynal Hacıməmməd oğlu Əliyev. Zeynal Əliyevin uzun illərdir iş adamı olaraq tanınır. 2007-ci ildə dövlət qeydiyyatına alınan və nizamnamə fondu 1000 manat olan "AST Beynəlxalq İnşaat" MMC-nin qanuni təmsilçisidir. "AST Beynəlxalq İnşaat" MMC SOCAR VİP qonaq evinin layihələrə imza atmaqla yanaşı, SOCAR yanacaqdoldurma stansiyalarını da layihələndirmişdir. Zeynal Əliyev eyni zamanda nizamnamə fondu 6.436.405 manat olan "Azər Aqro" MMC, nizamnamə fondu 15.310.840 manat olan "Azər Toxum" MMC, nizamnamə fondları hərəyə 20 manat olan "Aneliorator" və "Azər Hunting" MMC-lərin, nizamnamə fondu 2.684.000 manat olan "Azər Yem Sənaye" MMC-nin sahibidir. Zeynal Əliyev həmçinin 1998-ci ildə "Naxçıvan" Sığorta Kommersiya adı ilə təsis olunan, 2010-cu ildən "Meqa Sığorta" ASC adı altında fəaliyyət göstərən sığorta şirkətinin altı təsisçisindən biri olmuşdur. 2023-cü ilə olan məlumatlara əsasən o, "Meqa Sığorta" ASC-nin səhmlərinin 10%-nin sahibi olaraq təqdim olunur. 2021-ci ilin fevralında Azərbaycandan Rusiya Federasiyasına ixrac olunan bəzi qida məhsullarına tətbiq edilən məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması istiqamətində AQTA və Rusiya Federasiyasının Baytarlıq və Fitosanitar Nəzarət üzrə Federal Xidməti ("Rosselxoznadzor") arasında aparılan danışıqlara əsasən Rusiya Federasiyasına məhsul ixracına icazə verilən 27 müəssisə sırasında Zeynalı Əliyevin də adı qeyd edilmişdir.
* Oğlu — 1994-cü il təvəllüdlü Rəşad Abdullayev.
** Gəlini — Rövnəq Abdullayevin gəlini professor Qəzənfər Paşayevin nəvəsidir. Qəzənfər Paşayev həm də Milli Məclisin deputatı Qənirə Paşayevanın əmisidir.
* Xalası qızı (iddia) — mətbuatda tez-tez Milli Məclisin deputatı Sədaqət Vəliyevanın Rövnəq Abdullayevin xalası qızı olması ilə xəbərlər dərc edilmişdir. 2012-ci ildə Sədaqət Vəliyeva 525-ci qəzetə müsahibəsində Rövnəq Abdullayevin xalası qızı olmadığını, sadəcə eyni regiondan olduğunu, eyni məhəllədə böyüdüyünü bildirmiş, ümumiyyətlə isə vəzifəli şəxslə qohumluq əlaqəsinin cinayət olmadığını qeyd etmişdir.

## İstinadlar

## Keçidlər
* SOCAR-ın rəsmi saytında Rövnəq Abdullayevin səhifəsi