Tələblərin təhlili

Sistem mühəndisliyi və proqram mühəndisliyində **tələblərin təhlili** () müxtəlif maraqlı tərəflərin mümkün ziddiyyətli tələblərini nəzərə alaraq yeni və ya dəyişdirilmiş məhsul və ya layihəni təmin etmək üçün ehtiyacları və ya şərtləri müəyyən edən tapşırıqlara diqqət yetirir, proqram təminatı və ya sistem tələblərini təhlil edir, sənədləşdirir, sınaqdan keçirir və idarə edir. Tələblərin təhlili proqram təminatı prosesində ilk və ən vacib mərhələlərdən biridir. Bu mərhələ proqramın hansı məqsədə xidmət edəcəyini və istifadəçilərin hansı ehtiyaclarını qarşılamaq üçün nəzərdə tutulduğunu müəyyən edir. Tələblərin təhlili düzgün aparıldıqda, layihənin davamında qarşıya çıxan potensial problemlərin qarşısı alınır və yekun məhsulun keyfiyyəti artır.

Tələblərin təhlili mərhələsi aşağıdakı əsas addımlardan ibarətdir.

## Əsas mərhələləri
#Tələblərin Toplanması ()
#*Bu addımda, layihəyə dair bütün mümkün məlumatlar toplanır. Müştəri, son istifadəçilər, maraqlı tərəflər və digər mənbələrlə müsahibələr aparılır. traceable,
#*Tələblər yazılı və ya şifahi formada ola bilər. Tələblər sistemin funksional və qeyri-funksional ehtiyaclarını əhatə etməlidir.
# Tələblərin Təsnifatı ()
#*Toplanan tələblər funksional və qeyri-funksional olaraq təsnif edilir:
#**Funksional Tələblər: Proqramın konkret nə edəcəyini təsvir edir (məsələn, istifadəçinin qeydiyyatdan keçmə funksiyası).
#**Qeyri-Funksional Tələblər: Proqramın necə işləməli olduğunu müəyyən edir, məsələn, performans, təhlükəsizlik, istifadəçi təcrübəsi.
# Tələblərin Prioritetləşdirilməsi ()
#*Hər bir tələb layihənin ümumi məqsədinə və resurslarına uyğun olaraq dərəcələndirilir. Ən vacib tələblər birinci prioritet olur və əsas diqqət onların təmin olunmasına yönəlir.
#*Bu, məhdud resurslarla işlənən layihələr üçün vacibdir, çünki layihə hədəfinə ən uyğun olan tələblər əvvəlcə yerinə yetirilir.
# Tələblərin Təhlili və Dəqiqləşdirilməsi ()
#*Toplanan ilkin tələblər analiz olunur və aydın, dəqiq şəkildə ifadə edilir. Bu mərhələdə tələb dəqiqliyi artırmaq üçün suallar verilir və tələblərin konkret nəticələri müəyyən olunur.
#*Burada uyğun olmayan, qeyri-müəyyən və ya ziddiyyətli tələblər yenidən nəzərdən keçirilir və müştəri ilə birgə müzakirə olunur.
# Tələblərin Sənədləşdirilməsi ()
#*Tələblər rəsmi sənədlər şəklində yazılır ki, bu sənədlər layihənin gələcək mərhələlərində istinad nöqtəsi kimi istifadə olunsun.
#*Ən geniş istifadə olunan sənədləşdirmə formaları *Tələblərin Spesifikasiyası Sənədi* (SRS — ) və *İstifadəçi Tələbləri Sənədidir* (URS — ).
# Tələblərin Doğrulanması və Təsdiqi (Verification and Validation of Requirements)
#*Tələblərin doğrulanması zamanı onların düzgün başa düşüldüyü və proqram təminatının bu tələbləri ödəyə biləcəyi yoxlanılır.
#*Müştəri və maraqlı tərəflər sənədləri nəzərdən keçirir və təsdiq edir ki, hər bir tələb onların gözləntilərinə və biznes məqsədlərinə uyğundur.
# Tələblərin İdarə Edilməsi ()
#*Tələblərin dəyişə biləcəyi nəzərə alınaraq, təhlil mərhələsindən sonra onların idarə olunması vacibdir. 
#*Layihə müddətində yeni tələblər ortaya çıxa və ya mövcud tələblər dəyişə bilər. Bu zaman tələblərin idarə olunması mexanizmi ilə dəyişikliklər layihənin uyğun mərhələlərinə təsir etmədən tətbiq olunur.

## Əsas məqsədləri
* Layihənin əhatə dairəsinin düzgün müəyyənləşdirilməsi.
* Müştəri və istifadəçilərin ehtiyaclarının tam və aydın şəkildə anlaşılması.
* Proqramın təyinatına uyğun olması və gözləntiləri qarşılaması üçün tələb olunan funksionallıqların dəqiqləşdirilməsi.
* Əsas məqsəd yanlış anlaşılan və ya qeyri-dəqiq tələblərdən irəli gələn problemlərin erkən mərhələdə həll olunmasıdır.

## İstinadlar

## Biblioqrafiya

* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 

## Xarici keçidlər

* Peer-reviewed Encyclopedia Entry on Requirements Engineering and Analysis
* Defense Acquisition University Stakeholder Requirements Definition Process
* MIL-HDBK 520 Systems Requirements Document Guidance