open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vüqar Hüseynov

**Vüqar Tofiq oğlu Hüseynov** () — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

## Həyatı
Vüqar Hüseynov 20 iyun 1969-cu ildə Cəbrayıl rayonunun Daşkəsən kəndində anadan olmuşdur. 1976–1986-cı illərdə Daşkəsəndə məktəbi bitirmişdir. 1987-ci ildə hərbi xidmətə çağırılmış, 1989-cu ildə hərbi xidmətini başa vuraraq Azərbaycana qayıdır və elektirik qaynaqçısı kimi fəaliyyətə başlayır. 1990-cı ildə DİN-nin polis dəstəsinə yazılır və həyatını cəbhə ilə bağlayır.

## Döyüşlərdə iştirakı
Vüqar Hüseynov Xocalıda, Goranboyda uğurlu döyüş yolu keçmişdir. Şəhid jurnalist Salatın Əsgərovanı qətlə yetirənlərin tapılmasında onun böyük xidməti olmuşdur. 1991-ci il 20 iyul erməni qəsbkarları Goranboy rayonuna hücum edirlər. Vüqar burada qəhrəmancasına vuruşur və döyüş meydanında şəhid olur.

## Ailəsi
Subay idi.

## Milli Qəhrəman
O əvvəlcə "Qırmızı Ulduz" ordeni ilə təltif olunur. Daha sonra 1992-ci il 6 iyun Azərbaycan Respublikası prezidentinin 831 saylı fərmanı ilə Hüseynov Vüqar Tofiq oğlu ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.

Doğulduğu Cəbrayıl rayonunun Daşkəsən kəndində dəfn edilmişdir. Oxuduğu orta məktəb onun adını daşıyır.

## Ədəbiyyat
* Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 129.

## İstinadlar
Yusif Əliyev

**Yusif Əliyev** () — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

## Həyatı
2 dekabr 1969-cu ildə Bakının Qobustan qəsəbəsində anadan olmuşdur. Qəsəbədəki 223 saylı orta məktəbi bitirmişdir. 1988-ci ildə ordu sıralarına çağırılmış, hərbi xidmətini Sverdlovsk şəhər piyada qoşun hissəsində çəkmişdir.

## Döyüşlərdə iştirakı
Yusif Əliyev 1991-ci ilin fevralında Yusif Əliyev Goranboyda ilk döyüş sınağından çıxır. Silahlı erməni quldurları Buzluq, Mənəşli, Erkəç kəndləri tərəfdən basqınlar edirdilər. Lakin 24 fevralda Mənəşli kəndinə hücum edildikdə ermənilər pərən-pərən düşdülər. 1991-ci il 14 sentyabrda düşmən Buzluq kəndinə hücum etdikdə əsgərlərimizə sursat çatdırmaq Yusifin ölümü bahasına başa gəlir.

Ailəli idi.

## Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 6 iyun 1992-ci il tarixli 831 saylı fərmanı ilə Əliyev Yusif Əliyusif oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.

Ağsu rayonunun Rəhimli kəndində dəfn edilmişdir.

## Xatirəsi
Qobustan qəsəbəsindəki 195 saylı tam orta məktəb qəhrəmanın adını daşıyır. Məktəbdə büstü qoyulmuşdur.

Yusif Əliyev haqqında "Yaddaş" studiyasında "Vətənə bağışlanan həyat" adlı sənədli film çəkilmişdir. 2015-ci ildə Qobustan qəsəbəsindəki Aşıq Rza adına Mədəniyyət evində  filmin təqdimatı olmuşdur.

## Həmçinin bax
* Birinci Qarabağ müharibəsi

## İstinadlar

 
## Xarici keçidlər
* Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 93-94.
Qay Yuli Higin

**Qay Yuli Higin** () Qədim Roma yazıçısı. (* e.ə. 64 İspaniya ya İsgəndəriyyə – † b.e 17) Aleksandr Pologistorun şagirdi. İmperator Oktavian Avqust tərəfindən azadlıq verilmiş qul, Palatin kitabxanasının başçısı. Bir çox əsərlərin:  müəllifi. Günümüzə yalnız iki seçməsi:  gəlib çatmışdır. Onun şərəfinə Ay planetinin kraterlərindən biri Higinus adlandırılmışdır.
İrida

**İrida**, **İris** ( "göyqurşağı") yunan mifologiyasında yerlə göyün əlaqəsini tərənnüm edən, qanadlı göyqurşağı ilahəsi, okeanidalar nəslinə aid olub, Elektra və Tavmantın qazı. Harpiyaların bacısı, Zefirin arvadı. İrida da Hermes kimi tanrı Zevsin sərəncam və göstərişlərini çatdırmaq, yerinə yetirməklə məşğul olarmış. Yelenanın Paris tərəfindən qaçırılması xəbərini Kritdə olan Menalaya məhz İrida çatdırmışdır.

## İstinadlar

## Mənbə
* Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1
* Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А. О., 1995 ISBN 960-540-118-5
* Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, 2008 ISBN 978-88-476-2283-8

## Həmçinin bax
Stiks

**Stiks** ( "əcaib", ) — yunan mifologiyasında ilk canlıların əmələ gəlmiş olduğu dəhşətin tərənnümü, eyni zamanda şəxsləşdirilmiş mifik çay "Stiks"in obrazı, Okean və Tefidanın qızı , Higinə görə Niks və Erebin qızı , Hesioda görə titan Pallantın arvadı, Zel (qısqanc), Biya (qüvvət), Kratos (güc), Nikanın (zəfər) anası.

## İstinadlar

## Mənbə
* Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А.О., ISBN 960-540-118-5
* Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, ISBN 978-88-476-2283-8
* Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1

## Həmçinin bax
Kərrar Casim

**Kərrar Casim Məhəmməd** (; ) — yarımmüdafiəçi.

## Həyatı
1987-ci il mart ayının 11-də İraqın Nəcəf şəhərində anadan olub. İraq milli komandasının üzvüdür. Bu oyunçu Təbrizin Traktor Sazi klubunun yarımmüdafiəçisi və hücumçusu idi. Kərrar Casim Traktor Sazidə oynamaqla İran futbolunda adlandı. Əlbəttə onun İranın Futbol üstün ligasında parlamasının əsas nədəni Tirəxtur azarkeşləri tərəfindən həddən artıq alqışlanması oldu. Tirəxtur Onun vurduğu tarixi qollar ilə, 2010-2011-ci illər mövsümündə, illərdən sonra ilk dönə olaraq, Tehranın İstiqlal və Piruzi komandalarına qələbə etdi. Əlbəttə bu qollar onun dəyərini çoxaltdı. Tehranın İstiqlal komandası Kərrara 1 Milyard Tümən ücrət verməklə onu Traktor Sazinin əlindən çıxartdı.

## İstinadlar
Cinli qala

**Cinli qala** — Qax rayonu ərazisində, Qax-İlisu şossesinin 7-ci kilometrində yolun sağ tərəfində Kürmükçay yatağına yaxın ərazidə dağ qolunun üzərində yerləşir.

Qalanın inşa tarixi VII-IX əsrlərə aid edilir. Qaya çıxıntısı üzərində inşa olunmuş qala bütövlüyünü qoruyub saxlamışdır. Bu istehkam tipli tikili qala bürcləri və divarlardan ibarətdir. Bürc və divarlarda ətraf ərazini müşahidə etmək üçün və həm də atıcı silahlardan istifadə etmək üçün mazğallar vardır.

## Şəkillər


Fayl:Cinli qala4.JPG|Qala bürcü
Fayl:Cinli qala2.jpg|Qala bürcü
Fayl:Cinli qala10.JPG|Qalanın daxilindən görünüş
Fayl:Cinli qala9.JPG|Qalanin girişi
Fayl:Cinli qala11.JPG|Qalanin girişi
Fayl:Cinli qala8.JPG|Qalanın şimal istiqamətindəki divarları
Fayl:Cinli qala5.JPG|Qalanın daxili görünüşü
Fayl:Cinli qala7.JPG|Qalanın cənub istiqamətindəki divarları


## İstinadlar

## Həmçinin bax

Qax abidələri (film, 2001)
## Xarici keçidlər
Azərbaycan Dövlət Din Tarixi Muzeyi

**Azərbaycan Dövlət Dini Tarixi Muzeyi** — Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tabeliyində olmuş muzey.

## Tarixi
Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 1967-ci il tarixli 130 saylı sərəncamına əsasən yaradılmış Ateizm tarixi muzeyi Nazirlər Kabinetinin 17 sentyabr 1990-cı il tarixli 414 saylı qərarına müvafiq adı dəyişdirilərək Dövlət Din Tarixi Muzeyinə çevrilmişdir. 1993-cü ilin iyun ayından etibarən muzey müvəqqəti olaraq, Muzey Mərkəzində yerləşdirilib.
2 oktyabr 2018-ci ildə Nazirlər Kabineti tərəfindən Mədəniyyət Nazirliyinin təklifi nəzərə alınaraq, Azərbaycan Dövlət Din Tarixi Muzeyi Azərbaycan İstiqlal Muzeyinə birləşdirilib.

## Eksponatları
Azərbaycan Dövlət Din Tarixi Muzeyinin elmi fondu qədim dövrlərdən başlayaraq ibtidai insanların dini təsəvvürlərini əks etdirən materiallardan, buddizm, iudaizm, xristianlıq və islam dinlərinə aid rəngkarlıq, heykəltəraşlıq, qrafika nümunələrindən, fotoşəkillərdən, kitab və əlyazmalardan, qəzet və jurnallardan, sənədlərdən və digər əşyalardan ibarətdir. Buddizm dininə aid muzey əşyaları içərisində tökmə üsulu ilə hazırlanmış və müxtəlif daşlarla bəzədilmiş Budda heykəlini, parça üzərində ikonaları göstərmək olar. İudaizmə aid olan əşyalardan ötən əsrin əvvəllərində çap olunmuş “Talmud” nüsxələrini, sinaqoqların interyerinin tərtibatında istifadə olunan müxtəlif dini əşyaları qeyd etmək olar. Xristianlığa aid “İncil” nüsxələri, metal və kətan üzərində işlənmiş ikonalar, kilsə xidmətçilərinə məxsus geyim nümunələri, rəssamların dini mövzuda çəkdikləri rəsm əsərləri və digər maraqlı materiallar var. Muzeyin İslam dininə aid bölməsində müxtəlif illərdə tərtib və nəşr olunmuş “Qurani-Kərim”in əlyazmaları və təfsirlərinin ayrı-ayrı nüsxələri, Azərbaycan rəssamlarının dini mövzuda işlədiyi rəsm əsərləri, dini ayinlərin yerinə yetirilməsi üçün lazım olan müxtəlif əşyalar, fotoşəkillər, qəzetlər, jurnallar və. s. toplanmışdır., 

## Həmçinin bax
* Bakı muzeylərinin siyahısı
* Azərbaycan muzeyləri
* Din

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Sabiq rəsmi saytı
*
Krios (titan)

**Krios**, **Kriy** () – yunan mifologiyasında titan Uran və Geyanın oğlu, Pontun qızı Evribiyanın əri, Pallant, Astrey və Persin atası. Titanomaxiyadan sonra Zevs tərəfindən Tartara göndərilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1
* Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А.О., 1995 ISBN 960-540-118-5
* Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, 2008 ISBN 978-88-476-2283-8
* Paul Mazon, introduction à la *Théogonie* d’Hésiode, Les Belles Lettres, coll. des Universités de France, 1928 ;
Nika (mifologiya)

**Nika** () – yunan mifologiyasında titan, zəfər, qələbə ilahəsi, Pallant və Stiks qızı, Qısqancın, Qüvvətin, Gücün  bacısı.

Nika uğurlu sonluğun, xoşbəxt nəticənin rəmzi kimi bütün hərbi müharibə və yürüşlərin, idman və musiqi yarışmalarının, uğur üçün təşkil edilmiş  bütün dini mərasimlərin əsas iştirakzısıdır. Rəmzləri kimi lentli çələng, palma və hətta silah-sürsat göstərilir. Nika təsvirlərdə qanadlı, sürətli hərəkət edərkən göstərilir.

Afinada Nika məbədi mövcuddur. Nikanı çox vaxt Zevs və Afihahın əlində təsvir edirlər. XXXIII orfik nəğmə ona xitab edilmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А.О., ISBN 960-540-118-5
* Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, ISBN 978-88-476-2283-8
* Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1

## Həmçinin bax
Acarlar

**Acarlar** () — gürcülərin bir hissəsi müsəlman olan (əsasən dağlarda) etnoqrafik qrupu. Əksəriyyəti kompakt şəkildə Acarıstanda yaşayır. Dil və mədəniyyət baxımından lazlar və çveneburlara (gürcülərin Türkiyədə yaşayan subetnik qrupu) daha yaxındırlar.

## Həmçinin bax
* Gürcülər

## İstinadlar
 

## Xarici keçidlər
Jelko Raznatoviç

**Zelko Raznatoviç (serb-xorvatca Željko Ražnatović, azərb.transkripsiyası {Jel'ko Rajnatoviç}**—keçmiş Yuqoslaviyanın serb əsli hərbçisi, siyasətçisi, sahibkarı, futbol klubunun prezidenti və kriminal avtoriteti.

## "Srvena Zvezda"nın azakeşi
Bu tanınmış hərbçi ABŞ tərəfindən "sərt qatil və soyqırımçı" kimi ittiham olunur. Fakt budur ki, Serbiyada aparılan etnik təmizləmə zamanı Raznatoviç "Srvena Zvezda" fanatlarına dəyib-toxunmayıb. Elə buna görə də "Srvena Zvezda"lılar Bosniyadakı soyqırıma dəstək veriblər.

## İstinadlar
Abdullah Öcalan

**Abdullah Öcalan** və ya qısa adı ilə **Apo** () — müxtəlif beynəlxalq təşkilatlar və ölkələr tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınan separatçı bir təşkilat olan PKK-nın qurucusu və lideri.1999-cu ildə həbs olunmuş və İmralı həbsxanasında ömürlük məhkum edilmişdir.

## Həyatı
Abdulla Öcalan 4 aprel 1949-cu ildə Türkiyənin Şanlıurfa vilayətinin Halfeti mahalının Ömərli kəndində anadan olmuşdur. Öz iddiasına əsasən atası Ömər kürd, anası Öveyş türk kökənlidir. Abdullah Öcalan 1978-ci ildə Əli İldırımın qızı Kəsirə ilə evlənmişdir.

Diyarbəkir və Ankara universitetlərində ali idarəçilik təhsili almışdır.

27 noyabr 1978-ci ildə Diyarbəkirin Licə mahalının Fis kəndində Kürdüstan Fəhlə Partiyasının (PKK) qurucuları arasında yer almışdır. Bu partiya Türkiyə, Avropa Birliyi, NATO, ABŞ və s. ölkələr tərəfindən terrorçu partiya kimi tanınır.

## Həmçinin bax
* Abdullah Öcalanın milliyətçiliyi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* KurdishCenter.ru
Qərbi Azərbaycan şəhristanlarının əhalisi

**[[Qərbi Azərbaycan ostanı]]nın şəhristanlarının əhalisi** — 2006-ci il əhalinin siyahıya alınmasının açıqlanmış yekunlarına əsasən əhalisi 2 873 459 nəfər olmuşdur.


 


## İstinadlar


## Həmçinin bax
*Şəhristan
*İran şəhristanları
Katrankimilər

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.

Kanrankimilər dəstəsi 7 fəsiləyə aid 80-ə yaxın akula növünü özündə birləşdirir.

Dəstəyə aid nüməyəndələrində adətən tikanlı axçası olan 2 kürək üzgəci, 5 qəlsəmə yarığı olur. Bu nümayəndələrdə nə anal üzgəci, nə də göz qapaqları olur. Digər dəstələrə nisbətən, Kanrankimilərin nümayəndələri müxtəlif ölçü və formalara malik olur. Onlara qütb və tropik sularda, açıq okeanda və kiçik sahil sularında, bir sözlə, dünyanın hər yerində rast gəlmək olur.

**Katrankimilər** dəstəsinin 3 fəsiləsi, 20 növdən çox növü məlumdur. Əksəriyyətinin  uzunluğu 1-2,5 m-ə qədərdir. Lakin qütbakulası kimi nəhənglər (6,5 m) ilə yanaşı cırtdanları da (20-25 sm) vardır. Dəstənin nümayəndələri balıqlarla, xərçəngkimilərlə, **holoturilərlə** və qurdlarla daha çox qidalanır. Bu akulaların bəziləri əksər vaxtlarda sürü halında yaşayır, ov alətlərinə düşən balıqlarla qidalanaraq zərər verirlər.

Zəif böyüyən balıqlar olduqlarından cinsiyyət yetkinliyinə gec çatırlar, **Katran akula** 19 yaşında, uzunluğu 1 metr olduqda nəsil verir. Bu akula yumurtadiridoğandır. Yumurta mayalandıqdan 6-7 ay sonra uzunluğu 20-26 sm olan 30 qədər bala çıxır.  Amerikanın şimal sularında yaşayan və yırtıcı həyat keçirən qütb akulası 500-ə qədər yumurta qoyur, yırtıcıdır, balina və suiti cəmdəkləri ilə qidalanır.

Cırtdan akulaların qarın tərəfdə xırda fotoforlar var. Akula qıcıqlandıqda fotoforlar açıq-yaşıl rəng saçır.

Katrankimilərin bəzi nümayəndələri ovlanaraq istifadə edilir. Onlardan alınan katreks adlı dərmanla xərçəng xəstəliyini müalicə edirlər.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Ulu körpü

**Ulu körpü** — Qax rayonu ərazisində yerləşən orijinal xüsusiyyətlərə malik qədim tarixi-memarlıq abidəsi.

Körpü İlisu kəndinə gedən yolda Kürmükçayın üzərində salınmışdır. İnşa tarixi XVIII əsrə aid edilir.

Dörd kərpic qalınlığındakı tağbəndin aşırımı 14,6 metrdir. Kənd ağsaqqallarının söylədiklərinə görə, körpü el sənətkarı usta Ömər tərəfindən inşa edilib. Deyilənlərə görə körpünün inşasında yumurta sarısından da istifadə olunub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

## Həmçinin bax
* İlisu dövlət tarix-mədəniyyət qoruğu
Microsoft Publisher

**Microsoft Publisher** — hazır sənəd görünüşlərindən istifadə olunan proqram. Proqram vasitəsilə təqvim cədvəli, vizit kartı, işçi stolu üçün fon hazırlamaq olar. Proqram 10 menyu səthindən və 4 əsas paneldən ibarətdir.

## Həmçinin bax
* Adobe InDesign
Çoxqəlsəməlikimilər

**** () —  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi. 

Dəstənin 3 cinsi, 5 növü məlumdur. Uzunluğu 4-8m, qəlsəmə yarıqlarının sayı 6-7-dir. Bunların boğazında dəri qatlaq olmur. Tropik və subtropik suların dərin hissələrində yaşayır, əsasən balıqla qidalanırlar. Yumurtdiridoğan balıqlardır, balalarının sayı 50-dən 108-ə qədər olur. Bəzi yerlərdə sənaye əhəmiyyətləri var

Chlamydoselachus anguineus növü çoxqəlsəməlikimilərin digər növlərindən kəskin şəkildə fərqləndiyindən, təsnifatda onu ayrıca Chlamydoselachiformes bölməsinə aid ediblər.

## Təsnifatı
*  fəsiləsi
*  fəsiləsi

## İstinadlar

## Həmçinin bax
İbrahim Məmmədov (hərbçi)

**İbrahim İsmayıl oğlu Məmmədov** () — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

## Həyatı
İbrahim İsmayıl oğlu Məmmədov 20 dekabr 1958-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1976-cı ildə Naxçıvan şəhər 3 saylı məktəbi bitirmişdir. 1977–1979-cu illərdə hərbi xidmətdə olur. İbrahim xidmət edərkən PDM-də tuşlayıcı-operator ixtisasına yiyələnir. 1988-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinə daxil olur, 1993-cü ildə təhsilini başa vurur. 1990-cı il 20 Yanvar hadisəsinin dünyaya çatdırılmasında çox böyük işlər görmüşdür.

## Ailəsi
Ailəli idi, üç övladı yadigar qalıb.

## Döyüşlərdə iştirakı
İbrahim Məmmədov 1993-cü ildə Milli Ordu sıralarına yazılır və döyüşlərdə iştirak etməyə başlayır. Tezliklə Kəlbəcərə yollanır. 1994-cü il 16 fevral Kəlbəcər rayonunda qızğın döyüşlər gedirdi. İbrahim bu döyüşdə ermənilərin 3 tankını və xeyli canlı qüvvəsini məhv etdi. İbrahim döyüşün qaynar nöqtələrindən birində idi, burada snayper gülləsi onu yaralayır cəsur döyüşçü bu yaradan da həlak olur.

Naxçıvan şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.

## Təltif və mükafatları
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 20 iyun 1994-cü il tarixli 156 saylı fərmanı ilə Məmmədov İbrahim İsmayıl oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.

*  (20 iyun 1994) — "Qızıl Ulduz" medalı (ölümündən sonra)

## Ədəbiyyat
* Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 145.

## İstinadlar
Kərim Kərimov (hərbçi)

**Kərim Məhəmməd oğlu Kərimov** () — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

## Həyatı
Kərim Kərimov 2 iyul 1971-ci ildə Şərur rayonunun Qarahəsənli kəndində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Tümenə getmiş, Komandir məktəbinə daxil olmuşdur. Azərbaycan ağır günlərini yaşamağa başladığı vaxt Kərim azərbaycanlı gəncləri toplayaraq vətənə qayıtmağı, Qarabağa getməyi təklif edir, beləliklə 15 nəfər kursantla birlikdə vətənə qayıdırlar. Biləcəridə təlim keçdikdən sonra Goranboya yollanırlar.

## Döyüşlərdə iştirakı
İlk gündən cəbhədə "Tümendən gələn zabit" kimi tanınan Kərim bütün tapşırıqları itkisiz yerinə yetirə bilirdi. 1992-ci il 5 may tarixində Kərim quldurlar yuvası Talış təpəsinə qalxır, qızğın döyüşdə 40 erməni qulduru məhv edilir. 1992-ci il 6 may tarixində düşmən güclü əks hücuma keçir onlar mühasirəyə düşürlər. Kərim avtomatını döyüşçü dostuna verib qumbaratanla bir döyüş maşınını vurur. Kərim ikinci atəşi açmaq istəyəndə yaralanır əsir düşməmək üçün odlu siqnal fişəngini sinəsinə sıxır. Erməni işğalçıları onun və dostlarının cəsədlərini götürüb aradan çıxırlar. 12 iyun 1992-ci ildə kəndləri ermənilərdən təmizləmək üçün yeni hücumlar başlayır, Kərimin atası və əmisi də döyüşlərdə iştirak etməyə başlayırlar. 16 iyun döyüşçülərimizin tutduğu iki erməni əsiri Kərimin ferma yaxınlığında basdırıldığını deyir. Onun cəsədi aşkar edildikdən sonra Naxçıvana yola salınır. 5 may 1992-ci il Goranboy cəbhəsində qəhrəmancasına həlak olmuş Kərim 17 iyun 1992-ci ildə doğma kəndi Qarahəsənlidə torpağa tapşırılır.

## Ailəsi
Subay idi.

## Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 16 sentyabr 1994-cü il tarxili 193 saylı fərmanı ilə Kərimov Kərim Məhəmməd oğlu ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.

Qarahəsənli kəndində qəhrəmanımızın büstü qoyulub. Goranboy və Şərur rayonlarında adına məktəb var.
 
## Mənbə
* Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 152–153.

## İstinadlar
Şərqi Azərbaycan ostanının şəhərləri

* Təbriz
* Marağa
* Mərənd
* Miyana
* Əhər
* Bonab (Bin ev)
* Sərab (Sarab)
* Azərşəhr (Tufarqan)
* Əcəbşir
* Sərdərud (Sardur)
* Məlekan (Məlikkənd)
* Həştrud (Səriskənd)
* Bostanabad (Ucan)
* Üskü
* İlxçi (İlxıçı)
* Şəbüstər
* Səhənd
* Xosro şəhər
* Gögan
* Məməqan
* Basmenc (Vasmış)
* Heris
* Yamçı
* Kəleybər
* Şənd Abad (Şənd Ava)
* Sufyan
* Kəşk səra (Küşk Saray)
* Təsuc
* Turkmənçay
* Külvanəq
* Leilan
* Mehriban Şəhər
* Bəxşayeş (Bağış)
* Sis Şəhər
* Colfa (Culfa)
* Zərnəq
* Binab jədid (Yeni Bin Ev)
* Qəre Ağac (Qara Ağac)
* Vayqan
* Şərəbyan
* Horand
* Şərəfxane (Şarav xana)
* Xoca
* Duzduzan
* Vərziqan
* Küzəkünan
* Xamənə
* Zənoz
* Tikmədaş
* Abş Ahməd
* Tərk
* Ağkənd
* Xarvana
* Xəracu
* Siəh Rud (Qara Çay)
* Xumarlu (Xumarlı)
* Nəzər kəhrizi

## İstinadlar

## Həmçinin bax
Nazim Babayev (hərbçi)

**Nazim Abbas oğlu Babayev** ()— Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, Mart hadisələri şəhidi.

## Həyatı
Nazim Babayev 7 fevral 1975-ci ildə Salyan rayonu Qaraçala qəsəbəsində anadan olmuşdur.  1992-ci ildə Salyan rayonu Aydıngün (indiki S. Qurbanov adına Yeni Uluxanlı) kənd tam orta məktəbini bitirir. 1993-cü ildə Milli Orduya çağırılır.

## Döyüşlərdə iştirakı
Nazim Babayev torpaqlarımız uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmək üçün cəbhəyə yollanır. Nazim Füzuli, Tərtər bölgəsində vuruşmuşdur. 1995-ci il mart hadisələri zamanı gənc Nazim silahlı dəstələrin tərksilah edilməsində iştirak etmiş və 15 mart 1995-ci il qardaş gülləsindən həlak oldu.

Subay idi.

## Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 4 aprel 1995-ci il tarixli 307 saylı fərmanı ilə Babayev Nazim Abbas oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.

Salyan rayonu Qaraçala Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.

## İstinadlar

## Xatirəsi
Qaraçala qəsəbəsi Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir. Salyan şəhərindəki küçələrdən biri onun adını daşıyır. Salyan şəhər parkında büstü qoyulmuşdur.

## Ədəbiyyat
* Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 48.
Əli Məmmədov (hərbçi)

**Əli Məmmədov** () — polis kapitanı, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

## Həyatı
Əli Məmmədov 11 avqust 1955-ci ildə Naxçıvan şəhərində dünyaya göz açmışdır. Orta təhsilini Bakı şəhərindəki 255 saylı məktəbdə almışdır. 1975-ci ildə ordu sıralarına çağırılır. Əli Macarıstanda xidmətini başa vurur. 1982-ci ildə Polis Akademiyasına daxil olmuşdur. Əli Məmmədov 1992-ci ildən cəbhəyə getməyə başlayır.

## Döyüşlərdə iştirakı
Əli Məmmədov 1992-ci il 24 sentyabr Laçın cəbhəsində vuruşmağa başlayır. Qızartı yüksəkliyini ələ keçirən döyüşçülərimiz 1 oktyabr 1992-ci il tarixində səhər tezdən güclü hücuma məruz qalırlar. Yaralıları təhlükəsiz yerə çaıxaran və döyüşün qaynar nöqtəsində vuruşan Əli başından ağır yaralanır. Mərd və cəsur döyüşçü bu yaradan da əbədiyyətə qovuşur.

## Ailəsi
Ailəli idi, iki övladı yadigar qalıb.

## Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 19 oktyabr 1992-ci il tarixli 273 saylı fərmanı ilə polis kapitanı Məmmədov Əli Hüseyn oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.

Bakı şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.

Bakı küçələrindən biri Əli Məmmədovun adını daşıyır.

## Ədəbiyyat
* Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 195.

## İstinadlar
Etibar Əliyev (hərbçi)

**Etibar Əliyev** () — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

## Həyatı
Etibar Əliyev 11 iyul 1955-ci ildə Lənkəran şəhərində anadan olmuşdur. Burada 5 saylı orta məktəbdə 8-ci sinfi bitirib. O, 1969-cu ildə 34 saylı texniki-peşə məktəbində dülgər ixtisasına yiyələnmişdir. 1973-cü ildə hərbi xidmətə çağırılmışdır. Etibar Əliyev 1975-ci ildə Saratov vilayətində əsgəri xidmətini başa vurmuşdur. Hal-hazırda Müsavat Partiyasının 1 saylı üzvlük vəsiqəsi Etibar Əliyevin adına yazılmışdır.

## Ailəsi
Ailəli idi. İki qızı yadigar qalıb.

## Xatirəsi
● Azərbaycan Respublikası prezidentinin 24 avqust 1993-cü il tarixli 740 saylı fərmanı ilə Əliyev Etibar Böyükağa oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.

● Etibar Əliyev Lənkəran şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.

● Etibar Əliyevin Lənkəran şəhərində adını daşıyan küçə var. 

● Lənkəran şəhərinin "23 Avqust" meydanında Etibar Əliyevin büstü qoyulub.

● Xocavənd şəhərinin Hadrut qəsəbəsində Etibar Əliyev adına Xatirə Parkı mövcuddur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 78.

## Xarici keçidlər
*  Əliyev Etibar
Xalxal

* Xalxal xanlığı — mərkəzi Xalxal şəhəri olmaqla Azərbaycan xanlıqlarından biri.
* Xalxal şəhristanı — İranda, Cənubi Azərbaycanın Ərdəbil ostanında bölgə.
* Xalxal (Ərdəbil) — İranın Ərdəbil ostanının şəhərlərindən biri, Xalxal şəhristanının paytaxtı.
* Xalxal (Babək) — Azərbaycanın Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunda kənd.
* Xalxal (Oğuz) — Azərbaycanın Oğuz rayonunda kənd.
* Xalxal (Lala) — Qafqaz Albaniyasının qərbində yerləşən tarixi şəhər.
* Xalxal (Mərənd) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Aşağı Xalxal (Çaldıran) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Yuxarı Xalxal (Çaldıran) — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Xalxal livası — Osmanlı İmperiyasının Azərbaycan vilayətinin livası
Tranzit

* Tranzit (iqtisadiyyat) — iqtisadiyyatın bir qolu.
* Tranzit (internet) — internetin bir qolu.
* Tranzit (nəqliyyat) — sərnişin və ya yüklərin bir ölkədən digərinə arılıq ölkədən daşınması.
* Tranzit (astronomiya) — müəyyən bir nöqtədən baxarkən bir fəza cisminin digərinin qarşısından keçməsi müşahidə olunan astronomik hadisələr
* Tranzit (politologiya) — siyasi rejimlər mövcud olan dövlətlərin demokratiyaya keçidi prosesi. 
* Tranzit (FK) — Latviyanın Ventspils şəhərinin futbol klubu.
Hacı Tapdıq və Şeyx Yunus ziyarətgahı

**[[Tapdıq Əmrə|Hacı Tapdıq]] və [[Yunus Əmrə|Şeyx Yunus]] məqbərəsi** Qax rayonunun Oncallı kəndində, meşənin içərisində yerləşən qəbiristanda, görkəmli şəxsiyyətlərin məzarları üstündə inşa olunmuşdur. Qəbiristan yerli əhali arasında Oğuz adı ilə tanınır. Bu iki məzar müqəddəs sayılır və ziyarət yeridir. Məzarların ikisi də yerdən bir metr hündürlükdə çay daşından tikilmiş hörgü ilə əhatələnmişdir.

Şeyx Yunisin məzarının üstü təxminən 1400-cü ildə Mirzə Çələbi Soltan ibn Məhəmməd ibn Məhəmməd Zaman ibn İmam Əli adlı şəxs tərəfindən, Hacı Tapdığın məzarının üstü isə 1786-cı ildə Şeyx Mirzə Çələbi və Şeyx Salman ibn Saleh adlı şəxs tərəfindən inşa edilmişdir. Tapdıq baba və Şeyx Yunis xanəgahı bir vaxtlar beynəlxalq karvan-ticarət yolu üzərində böyük fəaliyyət göstərmiş siyasi-ideoloji mərkəzlərdən biri olmuşdur.

## Şəkilləri

Fayl:Şeyx Tapdıq.jpg|Şeyx Hacı Tapdığın məzarı
Fayl:Yunus_Əmrə.jpg|Yunis Əmrənin ehtimal olunan məzarı


## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Qax abidələri (film, 2001)
*  Abdullah Gül Qaxda Yunus Əmrə və Hacı Tapdığın məzarlarını ziyarət edib
Elnur Nuriyev

**Elnur Eyvaz oğlu Nuriyev** () — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, 1994-cü il 4 oktyabr hadisələri şəhidi.

## Həyatı
Elnur Nuriyev 22 avqust 1975-ci ildə Zəngilan rayonunun Cahangirbəyli kəndində dünyaya göz açmışdır. 1982–1992-ci illərdə burada kənd orta məktəbində təhsil almışdır. Elnur 1993-cü ildə Milli Ordu sıralarına çağırılır.

## Döyüşlərdə iştirakı
Bir müddət təlim keçdikdən sonra Elnur Nuriyev cəbhəyə göndərildi. O, Füzuli rayonunun Kürdmahmudlu, Alxanlı kəndlərində rəşadətlə vuruşmuşdur. Elnur minaaxtaranlar bülüyünə komandir təyin edilmişdi. Tərtər cəbhəsində ermənilər güclü əks hücuma keçərək bir neçə kəndi işğal etmişdilər. Elnur bölüyü ilə həmin əraziyə göndərildi. Qapanlı, Seysulan kəndləri azad edildi buradakı döyüşlərdə Elnur şücaət göstərərək vuruşmuşdu. 1994-cü il 4-5 oktyabr hadisələri zamanı onu Gəncəyə göndərdilər. Dövlət çevirilişinə cəhd edən silahlı dəstənin zərərsizləşdirilməsi zamanı Elnur döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən həlak oldu.

## Ailəsi
Subay idi.

## Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 5 oktyabr 1994-cü il tarixli 215 saylı fərmanı ilə Nuriyev Elnur Eyvaz oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.

Kürdəmir şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 233.

## Xarici keçidlər
* Nuriyev Elnur  
* Elnur Nuriyev
Elşad Məmmədov

** Elşad Məmmədov** () — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, Mart hadisələri şəhidi.

## Həyatı
Elşad Məmmədov 14 fevral 1975-ci ildə Göygöl rayonunun Haçaqaya kəndində anadan olmuşdur. 1990-cı ildə burada məktəbi bitirmişdir. 1993-cü ildə Milli Ordu sıralarına çağırılmışdır. Elşad Ağdərədə gedən qanlı döyüşlərdə iştirak etmişdir. 1995-ci il 13–17 mart hadisələri zamanı gülləyə tuş gəlmişdir.

Azərbaycan Respublikası prezidentinin 4 aprel 1995-ci il tarixli 307 saylı fərmanı ilə Məmmədov Elşad Eldar oğlu ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.

Göygöl rayonunun Qırıxlı kəndində dəfn edilmişdir.

Haçaqaya kənd orta məktəbi Elşad Məmmədovun adını daşıyır.

Daşkəsən yolu üstündə büstü qoyulub.

## Ədəbiyyat
* Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 194.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  Məmmədov Elşad 
*  Elşad Məmmədov
Qiyaslı (Qubadlı)

**Qiyaslı** — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Tatar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Qubadlı rayonunun Xocahan kənd Sovetindən Qiyaslı kəndi Tatar kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 28 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.

## Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi Babək rayonunun Nehrəm kəndindən gəlib əvvəlcə Altmca Qiyaslı kəndində məskunlaşmış, sonralar isə bir hissəsi ayrılaraq indiki yerə köçüb yurd salmış qiyaslı nəsli tərəfindən bina edildiyi üçün belə adlandırılmışdır. Kəndə bəzən onu Altınca Qiyaslı, yaxud da Narlı Qiyaslı adlanan yaşayış məntəqəsindən (indiki Altınca) fərqləndirmək üçün Aşağı Qiyaslı da deyirlər.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə, Zəngilan rayonuna çox yaxın bir yerdə yerləşir. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti

## Həmçinin bax
Mirzə Heydər Duqlat

**Mirzə Heydər ibn Məhəmməd Hüseyn Duqlat**Abbasqulu Qəffari Fərd və Məhin Fəhimi (; ) — tarixçi.

## Həyatı
Mirzə Heydər Duqlat, 1499-cu ildə Daşkənddə anadan oldu.Onun babası Məhəmmədheydər Qurakan, Qaşqarın ilk əmiri idi ki İslamı qəbul etdi.Atası Məhəmmədhüseyn Qurakan Çaç/Şaş vilayətinin hökmdarı və anası Xub Nigar xanım, monqul çığatay şahlarının biri olan Yunis xanın qızı idi. Şeybək xan Özbək, atasın 1509-cu ildə öldürdü və Mirzə Heydər Xorasana və sonra Kabildə xalaoğlusu Zəhirəddin Mahmud Baburn yanına getdi ki 1511-ci ilə qədər onunla idi.Sonra Qaşqarda dayıoğlusu Sultan Seyid xan bin Əhmədin yanına getdi.Seyid xan bin Əhmədin oğlu Əbdürrəşid xan, iş üstə gələndən sonra 1532-cü ildə Qaşqadan getdi və Lahurda Baburun oğlu Kamran Mirzəyə qoşuldu.1540-ci ildə Kəşmirə hücum etdi və 1541-ci ildə oranın hökmdarı oldu və 1551-ci ildə öldürüldü.

## Əsərləri
* Tarixi-Rəşidi

## İstinadlar

## Mənbə
* Abbasqulu Qəffari Fərd və Məhin Fəhimi, Rəşidi Tarixi Encyclopaediaislamica

## Həmçinin bax
* Cığatay ulusu
Məhəmməd Şeybani

**Məhəmməd Şeybani** () — Şeybani sülaləsindən özbək xanı, şairi. Məhəmməd Şeybəxt xan kimi tanınırdı. 
## Bioqrafiyası
Anası Uluqbəyin qızı Reyhan Sultan bəyim idi. Çingiz xanın oğullarından Cuçinin oğlu, Batının qardaşı Şeybanın sülaləsindən olan və Özbəkləri idarə edən Əbül-Xeyir xan tərəfindən qurulmuş xanlıqdır. 1428-ci ildə qurulan Buxara xanlığı 1468-ci ildə Əmir Teymur tərəfindən yıxılmışdır. Sonra 1500-cü ildə Məhəmməd Şeybani xan (1451–1510) tərəfindən təkrar qurulan Şeybani xanlığı (1500–1599) 1506-cı ildə Buxaranı ələ keçirmiş, mərkəzi Buxaraya köçürmüş və Buxara xanlığı olaraq xatırlanmağa başlamışdı. Bu xanlıq Özbək Xanlığı olaraq da tanınır. Şeybani ya da Şeybanoğulları xanlığı 1599-cu ildə Astarxan xanlığı mənşəli Din Məhəmməd, Baqi Məhəmməd və Qubernator Məhəmməd qardaşları tərəfindən yıxılmış və Buxara Xanlığı Aştarhan hakimiyyətinin Canı hakimiyyətinin əlinə keçmişdir. 1510-cu ildə I Şah İsmayıl Səfəvi tərəfindən məğlub edilərək öldürülmüşdür.

## Şeybani xanları
* **Məhəmməd Şeybani** (1500–1510)
* Köçkuncu (1510–1531)
* Müzəffərrəddin Əbu Səid (1531–1534)
* Əbül-Qazi Ubeydallah (1534–1539)
* I Abdallah (1539–1540)
* Əbdüllətif (1540–1552)
* Novruz Əhməd (1552–1556)
* I Pir Məhəmməd (1556–1561)
* İsgəndər (1561–1583)
* II Abdallah (1583–1598)
* Abdülmömin (1598–1598)
* II Pir Məhəmməd (1598–1598)

## İstinadlar
Çingizlilər

**Çingizlilər** — Çingiz xanın törəmələri. Genetik tədqiqatlara söykənərək söyləmək olar ki, hazırda Çingiz xanın 16 milyon kişi törəməsi var. Onun böyük oğlu Cuçi xanın 40 oğlu vardı. Nəvəsi Xubilay xanın 22 oğlu dünyaya gəlmişdi.

Azərbaycanda Çingiz xanın dördüncü oğlu Toluy xanın oğlu Hülakü xanın törəmələri yaşayırlar. Cavanşir eli zadəganlarının bir hissəsi Arqun xanın nəslindəndir.

## Soy ağacı

## İstinadlar
 

## Ədəbiyyat
* Qarabağnamələr. I kitab. Bakı, "Şərq-Qərb", 2006, 216 səh.
Eralda Hitay

**Eralda Hitaj** — Albaniya gözəli (2006), Kainat gözəli (2006).

## Həyatı
Eralda Hitaj 1987-ci ildə Albaniyanın paytaxtı Tiranada dünyaya gəlib. 2006-cı ildə Albaniya gözəli seçilərək dünya gözəllik yarışmasına qatılmaq imkanı qazanan alban gözəlçə həmin Hindistanda kainat gözəli seçilərək, dünya tacına sahib çıxıb.
Feriya del Sol

**Feriya del Sol** ( — günəş bayramı) — Venesuelanın Merida şəhərində hər ilin fevral ayında keçirilən beynəlxalq mədəniyyət festivalı. Festival proqramına öküz döyüşləri, sərgilər, konsertlər, paradlar, idman yarışları və Günəş Məlikəsinin seçilməsi daxildir (*Reina del Sol*).

## Tarixi
Festivalın keçirilməsi ideyası bir qrup həvəskarın öküz döyüşləri üçün meydança (Plaza de Toros) tikmək qərarına gəldikləri vaxt yaranmışdır. Bu cür döyüşlər digər Venesuela şəhərlərində çox məşhur idi. Əvvəlcə festivalı Müqəddəs Məryəmin bakirə olaraq hamilə qaldığı günə həsr etmək və bayram şənliklərini 9 və 10 dekabrda keçirmək qərara alınmışdır.

1968-ci ildə Feriya del Sol festivalı keçirilməmişdir, amma həmin ilin 13 aprelində Böyük şənbəyə təsadüf edən öküz döyüşü təşkil edilmişdir..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Feriya del Solo - rəsmi saytı
Dukla Banska-Bistritsa FK

**Dukla (Banska-Bistritsa)** — Slovakiyanın futbol klubu
thumb|upright=1.5|left|FK Dukla Banská Bystrica (2013)
Kopenhagen FK

**"Kopenhagen"** () — Danimarkanın eyniadlı paytaxtının futbol klubu.

## Tarixi
Klubunun əsası 1 iyul 1992-ci ildə qoyulmuşdur.

## Uğurları
2017-ci ilə qədər 12 dəfə ölkə çempionu, 6 dəfə Danimarka çempionatının ikincisi olmuş; 8 dəfə ölkə kubokunu, 1 dəfə Danimarka Liqa Kubokunu, 3 dəfə isə Superkubokunun qalibi adını qazanmışdır.

## Stadionu

"Şirlər" ləqəbini daşıyan komanda ev oyunlarını 38065 nəfərlik tutumu olan "Telia Parken" stadionunda keçirir.

## Rəhbərlik
Klubun prezidenti Bo Riqard, baş məşqçisi isə 2013-cü ildən norveçli mütəxəssis Stole Solbakkendir.

## UEFA turnirlərində
"Kopenhagen" 2017-ci ilə qədər 4 dəfə Çempionlar Liqasının (2006/07, 2010/11, 2013/14, 2016/2017) qrup mərhələsində çıxış edib. Komanda bunlardan birində 1/8 finala adlasa da, daha da irəli gedə bilməyib.

6 dəfə isə Avropa Liqasının (2007/08, 2008/09, 2009/10, 2011/12, 2012/13, 2014/15) qrup mərhələsində oynayıb. Bundan əlavə, 1 dəfə Çempionlar Liqasının qrupunda 3-cü yeri tutaraq, Avroliqaya düşmüş və həmin turnirdə 1/8 finala qədər irəliləmişdir.

2017/2018 mövsümündə UEFA Çempionlar Liqasında mübarizəyə II təsnifat mərhələsindən başlayan "Kopenhagen", Sloveniyanın "Jilina" (3:1, 1:2), ardınca isə Makedoniyanın "Vardar" (0:1, 4:1) klubunu mübarizədən kənarlaşdırsa da, pley-off mərhələsindəki rəqibi Azərbaycan çempionu "Qarabağ"-a (0:1, 2:1) iki oyunun nəticəsinə görə məğlub oldu.

## İstinadlar
MüPa-47 FK

**MüPa-47 (Anyalankoski)** — Finlandiyanın futbol klubudur.

## Heyəti
4 iyul 2011 tarixinə görə.

* q Antti Kuismala 
* ym Konsta Hietanen
* m Sampsa Timoska
* m Niko Kukka
* m Tommi Vesala
* ym Antti Okkonen 
* h Mikko Innanen 
* h Maksim Votinov
* h Riley O'Neill
* q Mika Johansson
* m Toni Lindberg
* ym David Ramadingaye
* ym Ville Oksanen
* m Antti Koskinen
* m Tuomas Aho kapitan
* h Pele Koljonen
* ym Eetu Kaipio
* q Ville Iiskola
* m Jussi Perttula
* ym Ville Saxman
* h Otto Kejonen
* h Pyry Soiri
* h Rami Nieminen
* h Sasha Anttilainen
* q Toni Andersson
* h Francisco Torres

## Xarici keçidlər
* Official website
Portadaun FK

**"Portadaun"** — Şimali İrlandiyanın futbol klubu.Klub Mid-Ulster iştirak etmək istəyən gənclərdən ibarət komanda kimi 1887-ci ildə yaradılıb və 1924-cü ildə digər yerli klubların dəstəyi ilə İrlandiya Liqasına qoşulub.
Visla Krakov FK

**Visla** — Polşanın futbol klubu

## Uğurları

### Ölkədaxili turnirlərdə

;Polşa Superkuboku:
** **Qalib (1)** — 2001.

;Polşa çempionatı:
** **Qızıl medal (13)** — 1927, 1928, 1949, 1950, 1977/78, 1998/99, 2000/01, 2002/03, 2003/04, 2004/05, 2007/08, 2008/09, 2010/11 
** **Gümüş medal (13)** — 1923, 1930, 1931, 1936, 1947, 1948, 1951, 1965/66, 1980/81, 1999/2000, 2001/02, 2005/06, 2009/10 
** **Bürünc medal (9)** — 1925, 1929, 1933, 1934, 1938, 1953, 1976, 1991, 1998

;Polşa Kuboku:
** **Qalib (4)** — 1926, 1966/67, 2001/02, 2002/03 	
** **Finalçı (6)** — 1950/51, 1953/54, 1978/79, 1983/84, 1999/2000, 2007/08

### Beynəlxalq arenada ən yaxşı nəticələri

;UEFA İntertoto Kuboku:
** **Qalib (3)** — 1969, 1970, 1973

## Komandanın heyəti

* Komandanın heyəti 2017/18

## Qaynaq


## Həmçinin bax
*Polşa Futbol Federasiyası

## Xarici keçidlər
*Visla Peşəkar Futbol Klubu Rəsmi Saytı (wisla.krakow.pl)
* Visla Bakidaki Fan Clubu
*Visla (90minut.pl)
Sent-Trüyden FK

**Sent-Trüden (Sent-Trüden)** — Belçikanın futbol klubu

## Tarixi

"Sent-Trüden" klubu 23 fevral 1924-cü ildə yaradılıb. Komanda ev oyunlarını 11250 azarkeş tutumu olan "Sent-Trüden" stadionunda keçirir. Klubun prezidenti Roland Duçateletdir. "Sent-Trüden"ə baş məşqçisi belçikalı mütəxəssis Quydo Brepoelsdir.

## Hazırda

2008-2009 mövsümündə I dəstənin qalibi olaraq Jupiler Liqaya vəsiqə qazanıb. Ötən mövsümü güclülər dəstəsində 5-ci pillədə başa vuran "Sent-Trüden" keçirdiyi üç oyunda bir qələbə qazanıb və hazırda 10-cu pillədə qərarlaşıb.

## Uğurları

"Sent-Trüden" 1965-66 mövsümündə Belçika çempionu, 1997-98-də Liqa Kubokunun, 19970-70 və 2002-2003 mövsümündə ölkə kubokunun qalibi olub. Ayrıca 1986-87, 1993-94 və 2008-09 mövsümlərində ikinci liqanın qalibi adını qazanıb.

## Mənbə

*"Emil Mpenza indiyə qədər oynadığını-oynayıb"
Dəmir Gədəbəyli

**Dəmir Müseyib oğlu Qasımov** və ya **Dəmir Gədəbəyli** () — şair, filologiya elmləri doktoru.

## Həyatı
1939-cu il mart ayının 9-da (şəxsiyyət vəsiqəsində 27 mart) Gədəbəy rayonunun Ataxal kəndində müəllim ailəsində dünyaya göz açmışdır. Orta təhsilini Böyük Qaramurad məktəbində almış, sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. 1961-ci ildə ADU-ni bitirmiş, elə həmin ildən 1991-ci ilə qədər , 30 il Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio verlişləri komitəsində müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. "20 yanvar" qəzetinin baş redaktoru olmuşdur. Müstəqillik dövründə müxtəlif Universitetlərdə dərs demişdir (ABU, "Odlar Yurdu" ,"Təfəkkür"). 60-cı illərdən şeirləri çap olunmağa başlayıb. 1972-ci ildən SSRİ Jurnalistlər İttifaqının, 1981-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının, 1988-ci ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü olmuşdur.

1975-ci ildə görkəmli alim Mir Cəlal Paşayevin rəhbərliyi ilə "Azərbaycan poeziyasında qoşma" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1989-cu ildə isə "Azərbaycan dastanlarının poetikası" adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.

Türkiyənin "Zaman" qəzetinin Bakı üzrə təmsilçisi olmuşdur. 50-dən çox kitabı çap olunub. Demək olar ki, çap olunmamış 60 kitablıq poema, dram və şeirləri var.

Ən məşhur bəstəkarlar 300-ə qədər sözünə mahnı bəstələyib və bu mahnılar tanınmış müğənnilərin ifasında səslənib.

Onun şeirləri alman, ingilis, rus, yunan, rumın, çex, bolqar, macar və s. dillərə tərcümə edilmişdir.

Dəmir Gədəbəyli 6 may 2019-cu ildə vəfat etmişdir.

## Əsərləri
Onun şeirləri alman, ingilis, rus, yunan, rumın, çex, bolqar, macar və.s dillərə tərcümə edilmişdir. Şair "Ayrılıgın ilk günü", "Cavadxan", "Son güllə", "Ağaməhəmməd xan və ya qisasa qisas" və.b. mənzum dram əsələrinin müəllifidir. Dəmir Gədəbəyli 1990-cı ildə Mir Cəlal Paşayev haqqında "Yetimlər atası" poemasını qələmə alıb. 2008-ci ildə isə bu poema Bakı Dövlət Universitetinin sabiq rektoru, akademik Abel Məhərrəmovun, Doktor Cavad Heyətin, fəlsəfə elmləri doktoru, professor Mahir İsrafilovun müqəddimələri ilə ayrıca kitab şəklində çap edilib. Şairin digər kitabları aşağıdakılardır:

*Sən yadıma düşəndə
* Sınaqlar. 1961
* Baba ocağı
* Daşlar, gözlər, məhəbbət.
* Ayrılığın əlində
* Abdaloğlu
* Qeyrət qalası
* Ellərin əziz qızı
* Xatirələrdə yaşayan illər
* Xalqın Heydər babası
* XX əsrin Nyutonu
* Tuğ harayı
* Türk qızı
* Atatürkün əsgəri
* Türk ana
* Türk generalı
* Acılı, ağrılı dünya. Bakı, Nurlan-2010. 208 səh.
* Oyun dünya. Bakı, Nurlan-2010.
* Ellər vurğunu. Bakı, Aspoliqraf-2010. 96 səh. +16 səh. şəkil.

## Məqalələri
* "Şəmşiroğlu" (poemadan hissə), Dünya qəzeti. 25 dekabr 2009-cu il. № 30–31

## Ailəsi
Dəmir Qasımov iki dəfə ailə qurub. O, 1961–1980-ci illərdə Zuleyxa Qasımova ilə ailəli olmuş, İlqar Qasımov (16.02.1962), Elçin Qasımov (27.07.1963) və Sevinc Qasımova (10.02.1970) adlı övladları olmuşdur. 1983-cü ildən isə Ruxsarə Novruzova ilə ailəli olmuş, Aysel Dəmir və Türkel Qasımov adlı övladları olmuşdur.

## İstinadlar
Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu əhalisi

Bu məqalə Sincan-Uyğur Muxtar Rayonunun əhalisinin sayı, sosial-demoqrafik xüsusiyyətləri haqqındadır.

## Əhali sayının dinamikası

## Əhalinin yerləşmə məskəni
## Əhalinin sıxlığı
## Əhalinin artımı
## Əhalinin yaş strukturu
1 noyabr, 2010-cu il siyahıyaalınmasına əsasən əhalinin yaş qrupları üzrə bölünməsi;


**（2010）**

 0 － 41.564.215

KişiQadın




5 － 91.391.142






10－141.506.445






15－191.752.486






20－24 2.117.568 






25－29 1.823.530 






30－341.794.325 






35－39 2.204.159 	






40－442.142.691 






45－491.539.869 






50－54 1.025.197  






55－59846.571 






60－64 693.538 






65－69561.795






70－74444.331






75－79230.768 






80－84112.835





85－8944.509






90+19.841








## Əhalinin etnik tərkibi

### 2000-ci il siyahıyaalınması

### 2010-cu il siyahıyaalınması
1 noyabr 2010-cu il siyahıyaalınmasına əsasən muxtar rayon ərazisində Çində rəsmən tanınan bütün 56 etnik qrupun nümyanəndələri yaşamaqdadır. Muxtar rayonda dövlət tərəfindən rəsmən tanınan 7 türk xalqının nümayəndələri yaşayır və onlar rayondakı ümumi əhalinin 53.25%-ini təşkil edirlər.

## İstinadlar
Baktriya

**Baktriya** (, *Baxtər*) — Toxaristan, Hinduquş dağları (**هندوکش**) və Amudərya çayı ərazisində yerləşən, mərkəzi bugünkü Bəlx şəhəri olan və Əfqanıstanın bugünkü sərhədləri daxilində mövcud olmuş antik ölkə.

## Tarixi
Makedoniyalı İsgəndərə qarşı Orta Asiya xalqlarının makedoniyalılara qarşı mübarizəsinə soqdinalı Spitamen başçılıq edirdi. Bu mübarizədə soqdanalılar, saklar, massagetlər, dahlar və s. xalqlar iştirak edirdilər. Baktriya, Soqdiana və başqa ərazilərdəki hərbi əməliyyatlar zamanı makedoniyalılar yerli əhalidən 120 min nəfərdən yuxarı adam qırmış, xeyli hisəsini qula çevirmiş, köçəri tayfalar isə daha uzaqlara köç etməli olmuşdular.

Spitamen e.ə. 329–328-ci illərdə İsgəndərə böyük zərbə vursa da, son nəticədə məğlub olmuş və şərqdəki köçəri tayfalara üz tutmuşdu. Onlar isə İsgəndərin hərbi əməliyyatları davam etdirəcəyindən ehtiyat edərək Spitameni öldürmüş, kəsilmiş başını isə İsgəndərə göndərmişdilər. Lakin üsyanların yatırılması mümkün olmamışdı. Belə ki, Spitamen öldürüldükdən sonra xalq hərəkatına Oksiart, Xorien və başqaları rəhbərlik etmişdilər. Orta Asiya tayfaları ilə aparılan müharibələrinin gedişində İsgəndərə qarşı öz əhatəsində olanların da narazılığı güclənmiş və bu sui-qəsdlərdə özünü göstərmişdi. Belə mübahisələrin birində İsgəndər özünün ən yaxın dostlarından olan Kliti öldürmüş, tarixçi Kallisfenə amansız divan tutmuş, şəxsi qvardiyasının üzvlərindən bir çoxunu isə edam etdirmişdi.

## Əhalisi
*[[Baktriyalılar]] bugünkü [[Taciklər]] ilə Şimali Əfqanıstan xalqıdır. Baktria dili [[Hind-Avropa dilləri]]nin Hind-İran dil qoluna mensub bir dildir. Baktria ölkəsində su qaynaqları bol və torpaqlar münbit olmuşdur.
*

## Ədəbiyyat
* Сарианиди В. И. Бактрия сквозь мглу веков. М.; Мысль, 1984.- 159 xiyarlarc., рис., карт., 16 л. ил.

## Həmçinin bax
* Bəlx
Əyyub bəy Rəfibəyov

**Əyyub bəy Rəfibəyov (Əyyub Sayqın) Məşədi bəy oğlu** (1890-1979) — Şəki qəzasının rəisi, ictimai-siyasi xadim, Gəncə üsyanının iştirakçılarından biri və Türkiyə kəşfiyyat orqanlarının zabiti olmuşdur.

## Həyatı
Əyyub bəy Rəfibəyov 1890-cı ildə Gəncə şəhərinin Bala Bağman məhəlləsində Ələkbər bəy Rəfibəylinin (1839-1919)  qardaşı Məşədi bəy Rəfibəylinin ailəsində dünyaya gəlmişdir.  

### Təhsili
İlk təhsilini rus dilli liseydə almışdır.

## Fəaliyyəti

### Çar dövrü
1909-cu ilin sentyabrında Yelizavetpol (Gəncə) şəhərinin 3-cü hissəsinin pristav köməkçisi işləmiş, bir müddət həmin hissənin pristavı vəzifəsini icra etmişdir. 1917-ci ilin sonlarında Yelizavetpol şəhər polisinin pristavı təyin olunmuşdur.

### AXC dövrü
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qurulduqda Əyyub bəy Rəfibəyov yenə Gəncə şəhər polisinin pristavı təyin edilmişdir.

1920-ci ilin aprelində isə Nuxa (Şəki) qəzasının rəisi idi.

#### Gəncə üsyanı
Aprel işğalından (1920) sonra sovet-bolşevik rejiminə qarşı Gəncə üsyanının (1920) fəal iştirakçılarından olmuşdur.

Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulan zaman Əyyub bəy Azərbaycan milli ordusunun Qarabağdakı I piyada alayının komandiri olan qardaşı Səməd bəy Rəfibəyli (1891-1980), əmisi oğlu Qafar bəy və digər şəxslərlə birlikdə müstəqilliyi bərpa etmək üçün Gəncə üsyanında yaxından iştirak etmişdir.

Üsyan amansızlıqla yatırıldıqda təqiblərdən qurtularaq 1920-ci ilin iyununda bir qrup silahdaşı ilə bərabər Türkiyəyə keçə bilmişdir.

### Mühacirət dövrü
Türkiyənin xüsusi xidmət orqanlarında fəaliyyət göstərmiş, 1941-ci ildə Türkiyə kəşfiyyat idarəsinin Qars filialının rəis müavini təyin edilmişdir. Türkiyədə Əyyub Sayqın adını daşımışdır.

Əyyub Sayqın 1979-cu ildə Ankarada vəfat edib.

## Həmçinin bax
*Gəncə
*Rəfibəylilər

## İstinadlar
İsgəndər bəy Axundov

**İsgəndər bəy Axundov** və ya **İsgəndər Axundzadə** () — vəkil, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü.

## Həyatı
İsgəndər bəy Axundov 1862-ci ildə Şamaxı şəhərində anadan olub. Molla yanında ibtidai təhsil alıb. Sonra gimnaziyada oxuyub. Züleyxa xanım Bayraməlibəyova ilə ailə qurub. 1890-da Krakov Yagilon Universitetini bitirib. İsgəndər bəy 1933-cü ildə vəfat edib.

## Siyasi fəaliyyəti
Əsəd bəy Əmirov 1919-cu ilin sentyabrında Şamaxı Şəhər İdarəsi tərəfindən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü seçilmişdir. Sənədləri 18 sentyabr tarixində təsdiqlənmişdir. Əvvəlcə İsgəndət bəy parlamentdə bitərəflər fraksiyasının üzvü olmuşdur. Parlamentin 18 oktyabr 1919 tarixli sayca səksən beşinci iclasında isə İsgəndər bəy Axundovun bitərəflər fraksiyasından çıxdığı və Cəmil bəy Lənbəranski ilə birgə İttihad fraksiyasına daxil olduğu elan olundu.

### Partiya fəaliyyəti
İsgəndər bəy Axundov 1919-cu ildən İttihad Partiyasının üzvü olmuşdur. 1920-ci ilin yanvar ayının 25-də saat 1-də Bakı İctimai Məclisinin zalında İttihad Partiyasının II Qurultayı keçirildi. Qurultayda ümumilikdə 1000 qurultay nümayəndəsi iştirak etmişdir. 4 gün davam edən qurultayda İsgəndər bəy Axundzadə parlament üzvü olduğu üçün birbaşa Mərkəzi Komitənin üzvü seçilmişdir.

## Ailəsi
* Xanımı *Züleyxa xanım Bayraməlibəyova*
** Oğlu *[[Əjdər bəy Axundov]]* — Cümhuriyyət tələbəsi.
** Qızı *[[Sona xanım Axundova]]*
*** Kürəkəni *[[Əbülfəz Qarayev]]*
*** Nəvəsi *[[Qara Qarayev]]*
*** Nəvəsi *[[Mürsəl Qarayev]]*
** Qızı *Ceyran xanım Axundova*
*** Kürəkəni *[[Mirəsədulla Mirqasımov]]*
*** Nəvəsi *[[Mirələsgər Mirqasımov]]*
*** Nəvəsi *[[Oqtay Mirqasımov]]*

## Mənbə
* 
* 
* 
* 
* 

### İstinadlar
I Məsud (Qəznəvi hökmdarı)

**Məsud Qəznəvi** () — Qəznəvilərin üçüncü sultanı.

## Həyatı
Sultan Mahmudun oğlu Məsud (1030-1041) hakimiyyətə gəldi və qardaşı ona müqavimət göstərdi. Məsud əyanlara arxalanaraq qardaşını zərərsizləşdirə bildi. Məsud əyanlardan asılı oldu. Ölkədə rüşvətxorluq baş alıb gedirdi. Xarəzm Qəznəvilərdən ayrıldı. Qəznəvilərdə daxili ziddiyyətlər kəskinləşdi, səlcuqların Qəznəvi dövlətini sıxışdırması da gücləndi. Bütün bunlar dövlətin zəifləyib iflas etməsi ilə nəticələndi.
1040-cı ildə Dəndənəkan döyüşündə səlcuqlar qəznəvilərə qalib gəldilər. Bundan sonra Qəznəvi dövlətinin tərkibində ancaq Əfqanıstanın bir hissəsi və Pəncab qaldı. Ordu Məsudun məğlubiyyətindən narahat olaraq onu Məhəmməd Qəznəvi ilə dəyişdi. Sultanın qızı Hürreyi Xuttali Məhəmməd Qəznəvinin oğlu Əhməd Qəznəvi ilə evləndirildi. Məsud həbs olunduğu qalada sui-qəsd nəticəsində öldürüldü.

## İstinadlar