open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Çayarxı

**Çayarxı** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Qarabaqqal kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Rayon mərkəzindən cənub–şərqdə, Göyçay–Ağsu şose yolu kənarında, Qarabaqqal kəndin yanında, Şirvan düzündə yerləşən kənd.

## Əhalisi
Əhalisinin sayı 1697  (2009) nəfərdir.

## Tponomikası
Kənd Göyçay çayından ayrılan Çayarxı adlı arxın sahlində salındığı üçün belə adlandırılmışdır. Oykonim “çayın kiçik qolunun sahilində salınmış kənd” mənasındadır.

## Həmçinin bax
* Çərəkə
* Üngütlü
* İkinci Ərəbcəbirli
* İnçə (Göyçay)

## İstinadlar
Baş nazir

**Baş nazir** — hökumətin başçısı. Bir sıra ölkələrdə bu dövlət postu praym-ministr adlanır. (Fransızca-le premier—birinci) — birinci, baş nazir. Dövlət başçısı postunun hökumət başçısı postundan ayrı olduğu ölkələrdə hökumət başçısı.

Bəzi ölkələrdə baş nazir birbaşa parlament seçkilərində seçilir, bəzilərində dövlət başçısının təqdimatı ilə parlament təsiq edir. Bəzilərində parlamentin təqdimatı ilə dövlət başçısı təsdiq edir.Dualist və parlamentli respublikalarda icra hakimiyyətini Baş nazir həyata keçirir,prezident formal xarakter daşıyır.

Türkiyə, Böyük Britaniya, Fransada Baş nazir, Rusiya Federasiyasında hökumətin sədri; Latviyada  — nazirlərin prezidenti; Almaniya və Avstriyada — kansler; Bolqarıstanda — nazir - sədr adlanır.

## Tarixi

Baş nazir vəzifəsi ilk dəfə XVI — XVII əsrlərdə Qərbi Avropa ölkələrində təsis edilib. Fransada  XVI—XVII əsrlərdə baş dövlət naziri vəzifəsi var idi.

Türk dövlətlərində müvafiq olaraq vəzir və baş vəzir vəzifələri var idi. Bu vəzifələrin yaranma tarixi tam öyrənilməyib.

## Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinə əsasən

Konstitusiyanın 115-ci maddəsinə əsasən:

## Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin təyin edilməsi qaydası

Konstitusiyanın 118-ci maddəsinə əsasən:

2016-cı ildə referendumla edilən əlavə və düzəlişlərə əsasən Konstitusiyanın 121-ci maddəsində bunlar nəzərdə tutulub:

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 123-cü maddəsinə əsasən Baş nazir toxunulmazdır. Bu toxunulmazlıq hətta səlahiyyət müddəti bitsə belə, Baş nazirin müstəsna hüququdur. Baş nazir səlahiyyəti müddətində gömrük məntəqələrində, postlarda müayinə edilmədən keçmək hüquna malikdir. Baş nazirin şəxsiyyəti toxunulmazdır. Səlahiyyəti müddətində cinayət başında yaxalanma halları istisna olmaqla tutula, saxlanıla, şəxsi müayinə edilə, axtarışa məruz qala bilməz, məhkəmə qaydasında inzibati tənbeh tədbirləri tətbiq edilə bilməz. Cinayət başında yaxalanarsa, ilk növbədə onu yaxalayan Baş Prokurora məlumat verməlidir. Yalnız bundan sonra Baş Prokurorun təqdimatı əsasında Azərbaycan Resbuplikası Prezidenti tərəfindən Baş nazirin toxunulmazlığına xitam verilir.  

De-yure olaraq Baş nazir ölkədə AR Prezidentindən və vitse-prezidentərindən sonra dövlətin ən səlahiyyətli şəxsidir. Belə ki,prezident öz vəzifəsini icra edə bilmədikdə, fəaliyyət qabiliyyətini itirdikdə ilk olaraq birinci vitse-prezident, o olmadıqda sonrakı vitse-prezidentlər, o da olmadıqda prezident səlahiyyətlərini Baş nazir icra edir. 

## Mənbə

* Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası.
* Samuel E. Finer. The History of Government from the Ear  liest Times (история правительства с древнейших времён), в 3-х тт. Oxford University Press: Оксфорд, 1997 и 1999.https://e-qanun.az/framework/33891

## Bax

* Hökumət
* Xalq
* İcra hakimiyyəti
* Prezident
* Dövlət
* Siyasi partiya
* Cəmiyyət
Asxanakəran

**Asxanakəran** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Asxanakəran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Asxanakəran Astara rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. BəŞərü çayının sol sahilində, Peştəsər silsiləsinin ətəyindədir. Türk dillərində as sözünun "qartal", "qədim alanların adı", "qamış" mənalarında işlənməsi məlumdur. Lakin Azərbaycan dilinin dialektlərində as "əs, əks-səda, səs-kuy" mənalarını da ifadə edir. Kəndin yerləşdiyi coğrafi Şərait onun adının "qartal" və ya "əks-səda" sözləri ilə bağlı olduğunu söyləməyə imkan verir. Xana və kəran sözlərinin hər ikisi yaşayış məntəqəsi bildirən toponimik terminlərdir. Bəzi tədqiqatçılar toponimi Talış dilinin materialları əsasında "dəmirçi evləri" kimi də izah edirlər.

## Etimologiyası
Asxana talış dilində "dəmirçi", "kəran" yaşayış yeri deməkdir (Dəmirçilər kəndi).

## Tanınmış şəxslər

## İstinadlar
Artupa

**Artupa** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Səncərədi kənd inzibati ərazi dairasində kənd.

Xəzər dənizindən bir qədər aralı, Lənkəran ovalığındadır. Oykonim art və upa (oba) sözlərindən düzəlib, "dağ aşırımında salınan oba, kənd" deməkdir.

## Etimologiyası
Oykonim türk mənşəli art (arta) "dağ keçidi" və "upa" (oba) sözlərindəndir.

## Mədəniyyəti
Kənddə orta məktəb, kitabxana, mədəniyyət evi, çayxana, məscid var.

## Din
Kənd sakinləri tərəfindən kənddə hicri qəməri təqvimi ilə 1303-cü ildə (1886-cı il) məscid tikilib. Hazırda kənddə Artupa kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Rayon mərkəzindən 4 km şimal-qərbdə, Xəzər dənizindən 4 km, Ələt — Astara avtomobil yolundan 1,5 km aralı, Lənkəran ovalığındadir.

## Tanınmış şəxslər
* İsgəndər Quliyev (1938–2024) — Azərbaycan Milli Məclisinin II çağırış deputatı.
* Şücaət Rzayev (2001) — şair.

## İqtisadiyyatı
Çəltikçilik, çayçılıq və maldarlıqla məşğuldur. 2 düyü dəyirmanı var.

### İstinadlar

### Ədəbiyyat

* 
*
Anbuba

**Anbuba** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Asxanakəran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Anbabu Astara rayonunun Asxanakəran inzibati ərazi vahidində kənd. BəŞərü çayının sahilində, Peştəsər silsiləsinin ətəyindədir. Anbobu, Anbubu, Anbobo variantlarına da təsadüf olunur. 1917 və 1961-ci illərdə Ambu Şəklində qeydə alınmışdır. Talış dilində ambu "anbar" deməkdir.

## Tanınmış şəxslər

## İstinadlar
Bala Şahağac

**Bala Şahağac** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kakalos kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Bala Şahağac Astara rayonunun Kakalos inzibati ərazi vahidində kənd. Lənkəran ovalığında, Xəzər dənizi sahilindədir. Oykonim "Kicik şahağac kəndi" deməkdir. Şahağac ərazidəki ağac növlərindən birinin adıdır.18 km rayon mərkəzinə.

## Etimologiyası
Kəndin adı Azərbaycan dilndəki bala "kiçik", şah "böyük", "iri" və ağac sözlərinin birləşməsindəndir.

## Tanınmış şəxslər
* Şakir Yaqubov (1951–2022) — jurnalist.

## İstinadlar
Bəlbay

**Bəlbay** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Asxanakəran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Balbau Astara rayonunun Asxanakəran inzibati ərazi vahidində kənd. BəŞərü çayının sahilində, Peştəsər silsiləsinin ətəyindədir. Yerli əhalinin dilində Balbou, Balbo kimi tələffüz edilir və Talış dilində "kicik qardaş" mənasında olması ehtimal edilir. 1917-ci ildə Balabur variantında qeydə alınmışdır. Dialektlərimizdə balbır suya batmamaq üçün tora bağlanan taxtalara deyilir. Güman etmək olar ki, kəndin adı balıqçılıqla bağlı yaranmışdır.

## Etimologiyası
Kəndin adı Balabəy şəxs adınının təhrifidir.

## İstinadlar
Bili

**Bili** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Bili Astara rayonunun Siyaku inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir. Toponim tat dilindəki bil (sucaq, bataqlıq sözündən) və -i topoformantının birləşməsindən ibarət "bataqlıq yerdə salınmış kənd" mənalı soz kimi izah olunur. Yerli əhalinin dilində bili "ördək" mənasında işlənir. Bu baxımdan oykonim Zəngilan rayonundakı Ördəkli oykoniminin sinonimidir.

## Etimologiyası
Oykonim "bil" — talış dilində bataqlıq və "i" topoformantının birləşməsindəndir (Bataqlı kənd).

## İstinadlar
Bio

**Bio** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Oykonimin düzgün adı Biəov olmalıdır. Yaşayış məntəqəsinin adı talış dilindəki biə "soyuq" və ov "su" sözlərindən yaranmışdır (Soyuqsu kəndi).

Biu Astara rayonunun Siyaku inzibati ərazi vahidində kənd. Lənkəran ovalığındadır. Kənd öz adını yaxınlıqdakı mineral su bulağının adından almışdır. Əsli Büyəov olan bu hidronim Talış dilindəki buy (iy, qoxu) və ov (su) sözlərindən ibarət olub, "iyli, qoxulu su" mənasındadır.

## İstinadlar
Binabəy

**Binabəy** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Binəbəy Astara rayonunun Siyaku inzibati ərazi vahidində kənd. Peştəsər silsiləsinin ətəyindədir. Kəndin adının "bəyə məxsus binə, yurd, məskən" mənasında olduğu ehtimal olunur. Bu baxımdan oykonim Bəylik (Saatlı) oykoniminin sinonimidir.

## Etimologiyası
Oykonimin tərkibindəki bina (binə) topoformantı yaşayış yeri və bəy sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır (Bəybinə kəndi).

## İstinadlar
Bursut

**Bursut** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Asxanakəran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Bursut Astara rayonunun Asxanakəran inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir. Oykonimi tədqiqatçılar "alış-veriş yeri, bazar" mənasında izah edirlər. Altayda Bursol adlı yaşayış məntəqəsi, Türkiyədə Bursal şəhəri var.

## Etimologiyası
Burs talış dilində "alqı-satqı yeri", ut komponenti isə qədim türk dillərində sözdüzəldici şəkilçidir.

## İstinadlar
Burzubənd

**Burzubənd** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kijəbə qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd.

Burzubənd Astara rayonunun Kijəba inzibati ərazi vahidində kənd. Lənkəran ovalığındadır. Əsl adı Barzəband olmalıdır. Toponim Talış dilindəki barz (uca, Hündürlüyüdur, yüksək) və band (dağ, təpə) sözlərindən ibarət olub, "kiçik dağ", "təpə" mənasındadır. Kənd öz adını eyniadlı dağdan almışdır. Başqırdıstanda Burzyan adlı rayon da mövcuddur.

## Etimologiyası
Kənd adındakı "burz" (barz) talış dilində hündür, band isə talış dilində "dağ" deməkdir (Hündür dağlıqda yerləşən kənd).

## Tanınmış şəxslər:Salam Əhmədov
## İstinadlar
Çükəş

**Çükəş** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Çükəş Astara rayonunun Pəlikəş inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir. Talış dilindəki cu (ağac, taxta) və kəş (qoşqu ləvazimatı) sözlərindən düzəlib. Görünür, qoşqu ləvazimatının taxtadan olan hissəsi bu kənddə düzəldiyi üçün kənd belə adlandırılmışdır.

## Tanınmış şəxslər
## İstinadlar
Deqadi

**Deqadi** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Şuvi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Deqadi Astara rayonunun Şüvi inzibati ərazi vahidində kənd. Lənkəran ovalığındadır. Tədqiqatçıların fikrincə, oykonim Talış dilindəki de (iki), qalkə (ev) və di (kənd) komponentlərindən düzəlib, "iki evli kənd" mənasındadır. Kəndin əsasını iki ailə qoyduğu üçün belə adlandırılmışdır.

## Etimologiyası
Talış dilində de (dü) "iki" qa (kə) "ev" və dı "kənd" deməkdir. Degadi (Qoşakənd).

## Yolları
12 sentyabr 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı ilə Deqadi-Pəlikəş avtomobil yolunun tikintisi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının 2013-cü il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Astara Rayon İcra Hakimiyyətinə 2 milyon manat ayrılmışdır.

## İstinadlar
Dəstor

**Dəstor** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Asxanakəran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Dəstor Astara rayonunun Asxanakəran inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir. Tədqiqatçıların ehtimalına görə, oykonim kəndin ilk sakinlərinin Zərdüşt dininə mənsubiyyəti ilə əlaqədardır və fars dilindəki dəstor (calma, əmmamə) sözündəndir. Əslində, toponim Dəstor coğrafi adının yerli tələffüz formasıdır.

## Etimologiyası
Coğrafi ad talış dilində Dasthore sözündən olub "əl daşı dəyirmanı" mənasındadır.

## İstinadlar
Avyarud

**Avyarud** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Avyarud Astara rayonunun Pəlikəş inzibati ərazi vahidində kənd, Dağətəyi ərazidədir. Oykonimin Talış dilindəki avya (çəmən, biçənək; açıq yer) və rud (çay) sözlərindən düzəldiyi ehtimal olunur. Qədim türk yazılı abidələrinin dilində avya "abır-həya"; "heyva" mənalarını ifadə edir.

## Etimologiyası
Coğrafi ad talış dilindəki əvu "alça", "ya" izafət əlaməti və rud "çay" komponentlərindən ibarət olub, ətrafında cır alça ağacları olan çay və ya çay kənarındakı kənd mənasındadır.

## İstinadlar
Azaru

**Azaru** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Asxanakəran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Azaru Astara rayonunun Asxanakəran inzibati ərazi vahidində kənd. Peştəsər silsiləsinin ətəyindədir. Adını ərazidəki eyniadlı çaydan almışdır.

## Etimologiyası
Talış dilində azu (asu) "sürətli" və rud "çay" sözlərindən olub "iti axan çay" (İtiçay) və ya çay kənarındakı kənd mənasındadır.

## Tanınmış şəxslər

### Şəhidləri
* Pəncəli Teymurov (1981–2016) — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.

## İstinadlar
Diqo

**Diqo** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Diqo Astara rayonunun Pəlikəş inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir. Oykonim Talış dilindəki di (kənd) və qo (yer) sözlərindən düzəlib, "kənd yeri" deməkdir.

## Etimologiyası
Coğrafi ad talış dilində di "kənd" və qo "yer" mənasındadır. Diqo Diqoov adından təhrifdir.

## İqtisadiyyatı
Kəndə ilk dəfə olaraq 2020-ci ilin may ayında elektrik enerjisi verilməyə başlanıb.

## İstinadlar
Əkbərməhəllə

**Əkbərməhəllə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Asxanakəran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Əkbərməhlə Astara rayonunun Asxanakəran inzibati ərazi vahidində kənd. Dağlıq ərazidədir. Oykonim Əkbər (ŞƏRQa.) və məhəllə (kəndin bir hissəsi) komponentlərindən düzəlib, "Əkbərə məxsus məhəllə, yer" deməkdir.

## İstinadlar
Giləparqo

**Giləparqo** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Giləpərqo Astara rayonunun Siyəku inzibati ərazi vahidində kənd. Lənkəran ovalığındadır. Yerli əhalinin məlumatına görə, yaşayış məntəqəsi XIX əsrin əvvəllərində salınmışdır. Oykonimi tədqiqatçılar qələpırqo (TalıŞərq "qoyun surusu otlayan yer, örüş") və ya viləparqo (gul kimi yumşaq, gul kimi təmiz) sözlərinin təhrif olunmuş forması hesab edirlər. Əslində, oykonim giləklərin adı ilə bağlıdır.

## Etimologiyası
Coğrafi ad talış dilindəki qələpirqo sözünün təhrif forması olub, "qoyun sürüsü otlayan yer", "örüş" mənasındadır (Giləklərin örüşü).

## İstinadlar
Dolu (Astara)

**Dolu** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Dolu Astara rayonunun Pəlikəş inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir. Yerli əhalinin dilində Dələv adlanır. Tədqiqatçılar oykonimi "zəminin Hündürlüyüdur yerindən su axıtmaq üçün açılan yer" kimi izah edirlər, doliv sözü ilə əlaqələndirərək "ağac yarpağı" mənasında izah edənlər də var.

## Etimologiyası
Dolu Dəlov adından təhrifdir. Talış dilində dəlöv zəminin hündür yerindən su axıtmaq üçün qazılan çökək yer mənasındadır.

## İqtisadiyyatı
Kəndə ilk dəfə olaraq 2020-ci ilin may ayında elektrik enerjisi verilməyə başlanıb.

## İstinadlar
Dürriyə

**Dürriyə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Astara rayonunun Pəlikəş inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir.

## Etimologiyası
Toponim talışca "Dıriyə" kimi tələffüz olunur. Tədqiqatçıların fikrincə, bu oykonim Talış dilindəki dü/dı (iki) və riyə (yol, cığır) sözlərindən ibarət olub, "iki yol ayrıcında salınmış kənd" mənasındadır.

## Tanınmış şəxslər
## İstinadlar
Giləşə

**Giləşə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Lənkəran ovalığındadır. Oykonimin Azərbaycan dilindəki küləş sözünun Talışca "saman, samanlıq" mənasını verən giləşə variantında olması ehtimal edilir. Yerli əhalinin məlumatına görə, yaşayış məntəqəsi xırman olan sahədə, samanlıqda salındığı üçün belə adlandırılmışdır. Ərazidəki evlərin tikilməsində saman qarışdırılmış gil kərpiclərdən istifadə olunur. Başqa bir fikrə görə, oykonim Niləvişə adının təhrif forması olub, "nil meşəsi" mənasındadır.

## Etimologiyası
Giləşə Küləş sözünün təhrif formasıdır. Coğrafi ad Azərbaycan dilindəki küləş sözü və kənd termininin birləşməsindən yaranmışdır.

## İstinadlar
Hamoşam

**Hamoşam** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Hamoşam kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Hamoşam Astara rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Bəşərü çayının sahilində, dağətəyi ərazidədir. Oykonim hamo ("hamar" sözünun Talış dilindəki tələffüz forması) və şam ("çayın burulduğu yerdə yaranmış qovsvari yer") sözlərindən düzəlib, "çayın burulduğu yerdə yaranmış qovsvari hamar yer" mənasındadır.

## Etimologiyası
Yaşayış məntəqəsinin adı hamar sözünün talış dilində tələffüz forması olan hamo və şam "çay döngəsində dairəvi ərazi" sözlərindən ibarətdir (Hamarkənd).

## Əhalisi

### Görkəmli şəxsləri
* Mirzə Cəbiyev (1925–1978) — "Sovet İttifaqı Qəhrəmanı" adını almış ən gənc azərbaycanlı.

## İqtisadiyyatı

## İstinadlar
Həsin

**Həsin** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Həsin Astara rayonunun Siyaku inzibati ərazi vahidində kənd. Pensər çayının sahilində, Lənkəran ovalığındadır. Tədqiqatçılar bu oykonimi "möhkəmləndirilmış yer" kimi izah edirlər.

## İstinadlar
Xıçaso

**Xıçaso** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kijəbə qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd.

Xıçaso Astara rayonunun Kijoba qəsəbə inzibati ərazi vahidində kənd. Təngərud çayının sahilində, Lənkəran ovalığındadır. Yerli əhalinin dilində Xıçəso kimi tələffüz edilir. Oykonimi Talış dilindəki xıç (armud), -ə (bitişdirici sait) və sə (həyət) komponentlərinin birləşməsindən ibarət "armudluq", "armud bağı" və ya xıçə (budaq) və sə (baş) komponentlərindən ibarət "budaq başı" mənasını bildirən soz kimi izah edirlər.

## Etimologiyası
Yaşayış məntəqəsinin düzgün adı Xıçəsə olmalıdır. Oykonimin tərkibindəki xıç talış dilində "cır armud", "ə" bitişdirici sait və "sə" "həyat", "yaşayış yeri" topoformantından ibarətdir (Cır armudlu kəndi).

## İstinadlar
Kakalos

**Kakalos** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kakalos kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Kokolos Astara rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Lənkəran ovalığındadır. Kokalos variantında da qeydə alınmışdır. Kəndi XIX əsrdə Lənkəran qəzasının Butasar kənd icmasına məxsus bir neçə ailə daimi yaşayış məntəqəsinə çevirmişdir. Oykonimin koko/koka ("vəhşi", "qəzəbli, quduz") və los/lus (Talış. "çölpiŞiyi") sözlərindən ibarət olub, "vəhşi çöl pişiyi" mənasını bildirdiyi güman edilir. Bəzi mənbələrdə isə bu ad evlər yığnı mənasını verir. Yəqin ki, kəndin ərazisində vaxtilə bu heyvanlar qorunduğu üçün ərazi belə adlandırılmışdır. Kənddə bir məktəb, bir mədəniyyət evi və bir məscid vardır.

## Tarixi
Bu kəndin adı rəsmi qeydiyyatda "Kakalos" kimi göstərilir. "Kakalos" sözünün mənası talış dilindən götürülmüş "kə"-ev,"los"-yığım, yəni evlər yığımı deməkdir. Bəzi tarixi mənbələrdə isə kəndin adını Keykavus xanın kənddə düşərgə quraraq bir müddət yaşaması ilə əlaqələndirirlər.

## Əhalisi
Kəndin əhalisi 3894 nəfərdir.

### Tanınmışları
* Xalik Məmmədov (1958–) — siyasətçi.
* Əhəd Muxtar (1937–1998) — Azərbaycan şairi, tərcüməçi.
* Fatma Həsənqızı (1932–2021) — yazıçı.
* Fərbiyyə Şabanova (1941–) — bədii rəhbər.

## Əhalinin məşğuliyyəti
Kakalos kəndində yaşayanların əksəriyyəti ticarət, əkinçilik, maldarlıq və incəsənət işləri ilə məşğuldur. Belə ki, 2016-cı il 1 dekabr tarixinə olan məlumata görə, kənddə 663 hektar pay torpağı sahəsinin 435 hektarında əkin aparılmışdır. Ötən mövsümdə ərazidə 6 hektarda çəltik, 30 hektarda dənli bitkilər, 60 hektarda kələm və digər tərəvəz əkinləri keçirilmişdir. 1964-cü ildə yaradılmış "Əvəsor" folklor Xalq kollektivi bu günədək fəaliyyət göstərir, Respublika və eyni zamanda beynəlxalq tədbirlərdə iştirak edir.

## Məktəb
Məktəb Astara rayonun Kakalos kəndində yerləşir. 1979-cu ildə tikilib, istifadəyə verilmişdir. 2010-cu ildə əsaslı təmir olunaraq yenidən pedaqoji kollektivin istifadəsinə verilmişdir. Hazırda kənddə yerləşən C. Cabbarlı adına tam orta məktəbdə 348 şagird təhsil alır. Pedaqoji heyət 49 müəllimdən ibarətdir. Dərslər Azərbaycan dilində aparılır.

## Mədəniyyət evi
Kənddə yerləşən mədəniyyət evi fəaliyyətinə görə rayon ərazisində ən aktivdir. Bunu dövlət tədbirlərində iştirakına, arxiv nümunələrinin və sair tarixi eksponatların qorunub saxlanılmasına, folklor tərkibinin daim yenilənərək unudulmamasına görə demək olar.

## İstinadlar
Kamlakan

**Kamlakan** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Hamoşam kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Kamlakan Astara rayonunun Hamoşam inzibati ərazi vahidində kənd. Hamoşam çayı sahilində, dağətəyi ərazidədir. Yerli əhalinin məlumatına görə, oykonim Kamalakəon adının təhrif formasıdır. Kamal (ŞƏRQa.) və Talış dilindəki kəon (evlər) komponentlərindən düzəlmiş bu toponim "Kamala məxsus evlər" mənasındadır. Tədqiqatçılara görə, kəmləkan Talış dilində "böyürdə salınmış evlər, azlıqda qalan evlər" mənasındadır.

## Etimologiyası
Oykonim Kamal şəxs adı, "a" birləşdirici sait və talış dilindəki kəon "evlər" sözlərindən ibarətdir. Digər mənası tərkibindəki kəm "azlıqda qalan", "lə" birləşdirici sait, kan isə "kənd", "məskən yeri" mənasındadır.

## Əhalisi
Kənd əhalisinin əksəriyyətini talışlar təşkil edir.

## İstinadlar
Klınbi

**Klınbi** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Hamoşam kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Klınbi Astara rayonunun HamoŞam inzibati ərazi vahidində kənd. Peştəsər silsiləsinin ətəyindədir. Belə güman edilir ki, oykonimin əsli Qılınbi olmuşdur. Oykonim talış dilindəki qılın (sıx) və bi (heyva) sözlərindən düzəlib, "heyvalıq, heyva ağaclarının sıx olduğu yer" mənasındadır. Yaşayış məntəqəsi heyva ağaclarının cox olduğu ərazidə salındığı üçün belə adlandırılmışdır. Oykonimi
"kol dibi", "kol-kosdan kənar yer" mənalarında da izah edirlər.

## Etimologiyası
Talış dilində **"qılın"** () və **"bi"** () sözlərindəndir. Kəndin düzgün adı Qilınbi olmalıdır. (Heyvalı kənd).

## İstinadlar
Qamışoba

**Qamışoba** (əvvəlki adı: Qamışovka) — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kakalos kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 12 iyun 2018-ci il tarixli, 1190-VQ saylı Qərarı ilə Astara rayonunun Kakalos kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Qamışovka kəndi Qamışoba kəndi adlandırılmışdır.

## İstinadlar
Qapıçıməhəllə

**Qapıçıməhəllə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Suparibağ kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Hal-hazırda kəndə çevrilmiş bu məkan bir zaman (yəni çar Rusiyasının Qacar şahənşahlığı ilə (1813) savaşı nəticəsində dövlətlərarsı sərhəddin Astara çayı üzərindən salınması anınadək) qədim və böyük Astara şəhərinin gömrük qapılarından biri olmuşdur.

## Tanınmış şəxslər

## İstinadlar
Lomin

**Lomin** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## İstinadlar
Marzəsə

**Marzəsə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Marz talış dilində "çəltik əkilən ərazidə sərhəd" (mərz), "a" birləşdirici sait, sə (sər) isə "baş" deməkdir.

## Əhalisi
11 aprel 2013-cü il tarixində rayonun rəsmi icra orqanının təqdim etdiyi məlumatlara əsasən Siyaku kənd inzibati-ərazi dairəsinə daxil olan Marzəsə kəndində 513 nəfər əhali yaşayır.

## İstinadlar
Maşxan

**Maşxan** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Təngərud kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Coğrafi ad Maxşeyxan adının təhrif formasıdır. Talış dilindəki max "dayanacaq", "düşər-gə", Şeyx dini rütbə və "an" məkan bildirən şəkilçidir. Köhnə adı Kazeyran olmuşdur.

## Tanınmış şəxslər
* Əli Rəhimzadə (1997–) — güləşçi.
* Azər Maşxanlı — ifaçı.

## Görüntülər

Mashkhan.jpg|
Maşxan poşt şöbəsi - 1.jpg|
Maşxan Kənd Folklor Evi.jpg|
Maşxan Kənd Folklor Evinin binası.jpg|
Maşxan poşt şöbəsi.jpg|
Maşxanda seçki məntəqəsi.jpg|


## İstinadlar
Motalayataq

**Motalayataq** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Asxanakəran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Coğrafi ad motal ağac növü və yataq "müvəqqəti məskən yeri" sözlərinin birləşməsindəndir.

## Tanınmış şəxslər

## İstinadlar
Miki

**Miki** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Kənd adı talış dilindəki Miyanku sözünün təhrif formasıdır. Miyan talışca "dairəvi", "aralıq", ku "dağ" deməkdir (Dairəvi dağ kəndi).

## Din
Kənddə "Şeyx Əbdülbağır" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## Tanınmış şəxslər

## İstinadlar
Noyabud

**Noyabud** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kijəbə qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
No "yeni", "təzə", "ya" birləşdirici komponent və abud (vud) "yer" sözlərinin qovuşmasındandır.

## İstinadlar
Ojakəran

**Ojakəran** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kijəbə qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Yaşayış məntəqəsi adı talış dilindəki oj "açıq", "ə" (a) bitişdirici sait, kəran "evlər" sözlərindən yaranmışdır.

## İstinadlar
Ovala

**Ovala** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kijəbə qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Talış dilində ov "su", "a" birləşdirici sait və "la" (lə) "sahə", "hissə" mənasındadır (Sulukənd).

## İstinadlar
Pensər

**Pensər** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pensər kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Pensər kənd adının tərkibindəki *penə* sözü talış dilindəki "yuxarı" və sə "baş", "hündür" sözlərindəndir (Yuxarıbaş kəndi).

## Tarixi
Kəndin qədim adı Butəsərdir.

Şeyx Zahid Gilani Astaranın Butəsər (indiki Pensər) kəndində XIII əsrin sufi alimi Seyid Cəmallədindən dərs almışdır.
Cəmallədin Gilani 1253-cü il noyabrın 28-də vəfat etmiş, məzarı Astara rayonunun Pensər kənd qəbiristanlığındadır.

Astarada bir neçə əsrin yadigari olan kərpic kürəsi aşkar olunub. Bu kürə vasitəsilə bişirilən kərpiclərlə rayonda ilk ümumtəhsil müəssisəsi olan Rus-Tatar məktəbi titkilib. İndi bu kürə Astaranın Pensər kəndində qorunub saxlanılır. Kərpic Kürəsi kəndin sakini İntizar Mürsəlov tərəfindən aşkarlanıb. O, iki il əvvəl həyətində ağac əkmək üçün çala qazarkən hansısa tikilinin kərpicləri üzə çıxır. O, bu barədə rayon mədəniyyət və turizm idarəsinə məlumat verir. Aparılan tədqiqatlara əsasən məlum olur ki, həmin kərpiclərin 19-cu əsrin əvvəllərində inşa olunan kərpic kürəsinin qalıqlarıdır. Bu kərpic kürəsi İntizarın ulu babası, Astara mahalında dövrünün tanınmış xeyriyyəçi olan Hacı Teymura məxsusdur. O, nənəsindən vaxtilə bu həyətdə kərpic kürəsinin mövcud olduğunu tez-tez eşidib. Amma onun yerini heç kim dəqiqləşdirə bilməyib. Çünki, represiya illərində kürə torpağa basdırılırb. Mütəxəsisslər kərpic bunu sovet rejiminin imkanlı adamlara münasibətinin nəticəsi kimi dəyərləndirir. Tarixi faktlar da göstərir ki, burada bişirilən kərpiclər vasitəsilə Pensər və ətraf ərazilərdə bir sıra irimiqyaslı tikililər inşa olunub. Hacı Teymurun özünün şəxsi vəsaiti ilə tikdirdiyi XIX əsrdə Hacı Teymur məscidinin binası bu kürədə hazırlanan kərpicdən tikilib. Hacı Teymurun oğlu Hacı Osmanda 1912-ci ildə ilk rus-tatar məktəbinin bünövrəsini məs buradakı bişirilmiş kərpiclərdən qoymuşdur. Həmin məktəb binası da 1912-ci ildə aşılmış Pensər kəndində fəaliyyət göstərmiş məktəblərdən biridir. Qeyd edək ki, hazırda Hacı Teymur məscidi və Astarada ilk ümümtəhsil müəssisəsi olan Rus-Tatar məktəbinin binası yerli əhəmiyyətli mədəni abidə kimi dövlət qorunur. Butəsər. Talış xanlığında tarixi bir mahal olmuşdur. 1829-cu ildə tərtib edilmiş bir xəritədə Putasar şəklində Lənkəran ilə Astara arasında olan Xəzər sahilindəki ovalıqlarda göstərilir. Şahağac, Kəkalos, Siyaku, Şıxakəran kimi bir sıra kəndlər bu mahala daxil imiş. 1825-ci ildə Lənkəranın cənub ovalıqlarında Tənkərud və Ərcivan kənd icmaları sırasında Putasar da qeyd olunur. Bu tarixi mahalın ərazisi hazırda Astara rayonuna daxildir. Güman ki "Əxbarnamə"də adı çəkilən Butəsər kəndi hal hazırda Astara rayonunun Pensər kəndidir.

## Tanınmış şəxslər

## İstinadlar
Kolatan (Astara)

**Kolatan** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kakalos kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Kəndin adı Talış dilində "Kül"-kol, " əton " - o tərəf mənasını verir.Bu ad burada salınmış çay plantasiyaları ilə əlaqədar yaranmışdır.Digər versiyaya görə"yanmış o tərəf " anlamını verir.Bu ərazidə əvvəllər çəltikçiliklə, sonralar isə çayçılıqla məşğul olmuşlar.

## Həmçinin bax

## İstinadlar
Pəlikəş

**Pəlikəş** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Coğrafi ad pəli Azərbaycan dilindəki pələng sözünün talışca tələffüz forması və keş (kəs) "iki yamac arasındakı dərədən axan kiçik çay" sözlərindən ibarətdir.

## Yolları
12 sentyabr 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı ilə Deqadi-Pəlikəş avtomobil yolunun tikintisi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının 2013-cü il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Astara Rayon İcra Hakimiyyətinə 2 milyon manat ayrılmışdır.

## Tanınmış şəxslər
### Şəhidləri
* Rəşad Eyvazov (2002–2020).
* Tarif Cəfərzadə (2002–2020).

## İstinadlar
Rinə

**Rinə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Yaşayış məntəqəsinin adı Rünə adından təhrifdir. Oykonimin tərkibindəki Rünə talış dilində "çay kənarı", "çay sahili" deməkdir (Çaykənarı kənd).

## İstinadlar
Rıvadila

**Rivadila** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Hamoşam kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Coğrafi ad talış dilində və "ön tərəf", rı (ro) "yol", dılə "qabaq", "ön tərəf" sözlərindən ibarətdir (Yolqabağı kəndi).

## İstinadlar
Rudəkənar

**Rudəkənar** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Suparibağ kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Lənkəran ovalığındadır.

## Etimologiyası
*Rud* fars dilində "çay", mənsubluq bildirən *-ə* və *kənar* (sahil) komponentlərindən ibarətdir. Çayın kənarı, çayın sahili məsaındanır.

## Əhalisi

## İstinadlar
Reqloba

**Reqloba** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Hamoşam kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## İstinadlar
Seləkəran

**Seləkərran** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Suparibağ kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Yaşayış məntəqəsinin tərkibindəki sel "sel olan yer", "ə" birləşdirici sait, kəran talış dilində "evlər" mənasındadır.

## Tanınmış şəxslər

## İstinadlar
Səkəşam

**Sekəşan** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Şuvi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Səkə komponenti fars dilindəki səkən sözündən olub "ev", "məskən", "yaşayış yeri", şam (şəm) topokomponenti isə talış dilində "çayın sahili, kənarı",  mənasındadır (çayın kənarında kənd).

## İqtisadiyyatı
Kəndə ilk dəfə olaraq 2020-ci ilin may ayında elektrik enerjisi verilməyə başlanıb.

## İstinadlar
Səlivə

**Səlivə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Şuvi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Coğrafi ad talış dilində sə (sı) "qırmızı" və livə "yarpaq" sözlərinin birləşməsindən ibarətdir (Dəmir ağacının yarpaqları payızda qırmızı rəngdə olur).

## Tanınmış şəxslər

## İstinadlar
Səncərədi

**Səncərədi** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Səncərədi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Səncər şəxs adı, "ə" birləşdirici fonem, "di" isə "kənd" deməkdir (Səncər kəndi).

## Təhsil
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 fevral 2018-ci il tarixli Sərəncamı ilə Astara rayonunun Səncərədi kəndində 60 yerlik uşaq bağçasının tikintisi üçün 960 000 manat vəsait ayrılmışdır.

## İstinadlar
Sığaloni

**Sığaloni** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Sığ talış dilindəki "daş", "a" birləşdirici sait, loni (honi) "bulaq" mənasındadır (Daşlı bulaq kəndi).

## İstinadlar
Sərək

**Sərək** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Şuvi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Coğrafi ad fars dilindəki bərk ağac növü olan zərəng bitki (dəmir ağacı növü) adı və kənd topokomponentlərinin birləşməsindən yaranmışdır.

## Əhalisi
Bu kənddə ləhcələri və adətləri ilə əsas əhalidən seçilən ayrıca bir tayfa yaşayır.

Miller çorojlar barədə isə bunları qeyd edir: "*Çorojların nümayəndələrindən biri ilə Astaranın Sərək kəndi yaxınlığında görüşdüm. Onlar da özlərini talış hesab edirlər. Çorojlar köçəri tayfa olub bu regiona əsasən İranın Talışdolab mahalından gəliblər. Onların hamısı sünni məzhəbinə malikdirlər. Bu tayfanın üzvləri türk (azərbaycanca) danışa bilmirlər. Onların qışlaqları Təngərud kəndi ətrafında, yaylaqları isə Toradi kəndi yaxınlığındadır. Onlar haqqında mənə digər talışlardan fərqli adət-ənənələrinin olduğu barədə məlumat verilmişdi, lakin özləri bunu inkar edir*" (*Miller, 1926:9*).

### Görkəmli şəxsləri
* Yalçın Nəsirov (1976–1995) — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
* Tural Həmid — "Azərbaycan talışları" -https://azlogos.eu/az%C9%99rbaycan-talislari/

## İstinadlar
Sıhəkəran

**Sıhakəran** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Coğrafi adın düzgün yazılışı Siğəkəran olmalıdır. Oykonim talış dilində sığ "daş", "ə" birləşdirici sait, kəran isə "evlər", "kənd" deməkdir (Daşlı kənd).

## İstinadlar
Sipiyəpart

**Sipiyəpart** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Toponim talış dilində sipi "ağ", "yə" birləşdirici şəkilçi, part (pard) isə "körpü" sözlərindən ibarətdir (Ağ körpü kəndi).

## İstinadlar
Siyaku

**Siyaku** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Kənddən rayon mərkəzinə olan məsafə təxminən 20–30 km.-dir. Kənddə beş tam, bir natamam orta məktəb, sahə xəstəxanası, poçt şöbəsi, klub və bir çox başqa tikililər mövcuddur.

## Etimologiyası
Coğrafi adın tərkibində Sıya talış dilində "qara", ku "dağ" deməkdir (Siyaku Qaradağ mənasında).

## Tarixi
Tunc və antik dövrə aid yaşayış məskənidir.

## Coğrafiyası və iqlimi
Kəndin ərazisi 1227 hektardır.

## Əhalisi
Əhalisinin sayı 8000 nəfərdən çoxdur.

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti sitrusçuluq, arıçılıq və maldarlıqdır.

## İstinadlar
Şuvaş

**Şuvaş** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Səncərədi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## İstinadlar
Sım

**Sım** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Coğrafi adın tərkibindəki sım sözü talış dilində "sıldırım", "hündür" mənasındadır. Sım kəndi Qayalıqda yerləşən kənd mənasındadır. Təngərüdçayın sahilində yerləşən kənd şəfalı bulaqları və bolsulu şəlalələri ilə məşhurdur.

## Şəkillər


Sım kəndi (8).jpg|
Sım kəndi (9).jpg|
Sım kəndi (12).jpg|
Sım kəndi (4).jpg|
Sım kəndi (10).jpg|
Sım kəndi (13).jpg|
Sım kəndi (1).jpg|
Sım kəndi (6).jpg|


## İstinadlar
Şağlazüzə

**Şağlazüzə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Talış dilində şaqla (səğol) "çaqqal", zuzə "ulaşan" deməkdir (Çaqqal ulaşan kənd).

## İstinadlar
Suparibağ

**Suparibağ** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Suparibağ kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Yaşayış məntəqəsinin adındakı *si* komponenti talış dilində "qırmızı", pori "yer" və  boğ  (bağ) sözlərindəndir. Oykonimin düzgün adı Siporıbağ olmalıdır.

## Din
Kənddə Suparibağ kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.

## Tanınmış şəxslər
* Cəbrayıl Həsənov (1990–) — Azərbaycan güləşçisi.

## İstinadlar
Siyətük

**Siyətük** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Şuvi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Talış dilində siyə (siya) "qara", tük "çəltik əkilən sahə", "biçarlıq" deməkdir (Qara biçarlıq kəndi).

## Tanınmış şəxslər

## İstinadlar
Siyakeş

**Siyakəş** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Siyo (sıya) talış dilində "qara", keş "çayın qolu" deməkdir.

## İstinadlar
Sipiyaəlfətik

**Sipiyaəlfətik** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kijəbə qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Talış dilində sipi "ağ", "yə" birləşdirici şəkilçi, əlfə (ələf) bitki adı və tik "çəltik əkin sahəsi", "bücarlıq" sözlərindən ibarətdir.

## İstinadlar
Şıxəməhlə

**Şıxəməhlə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Coğrafi ad Əmir Şeyx şəxs adı və məhəllə termininin birləşməsindəndir.

## İstinadlar
Mastaba

**Mastaba** (ər. ‏‏مصطبة, DMG maṣṭaba, "daş kətil və ya oturacaq") — Qədim Misirin İlkin və ən qədim dövrlərinə aid dördkünc (kvadrat) formalı qəbir məqbərə. Mastaba ehramın oturacaq forması olub, divarları relyeflərlə bəzədilmiş bir neçə otaq və hücrələrdən ibarət alt qata və ya zirzəmiyə malik məzar tikilisidir. Məhz sonralar mastaba tikilisi əsasında ehramlar inşa olunmuşdur.
Şıxımpeştə

**Şıxımpeştə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Asxanakəran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Oykonim şıx (Şeyx) və talış dilində peştə "təpə", "yüksək yer" sözlərindən ibarətdir.

## İstinadlar
Şəmətük

**Şəmətük** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kijəbə qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Şəm talış dilində "çay sahilində ağacsız çəmənlik", "ə" birləşdirici sait və tük talışca "çəltik əkilən yer", "çəltik tarlası" deməkdir.

## Tanınmış şəxslər
## İstinadlar
Şəvqo

**Şəvqo** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Şav (şəv) talış dilində "gecə", qo "yer" deməkdir.

## İstinadlar
Şiyəkəran

**Şiyəkəran** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Şiyəkəran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Kəndin ərazisi 1300 hektar, əhalisinin sayı 5000 nəfərdən çoxdur.

Şiyəkəran kəndi 8 kəndlə həmsərhəddir. Bunlara Şahağacı, Kokolos, Kolatan, Pensər, Kələdəhnə qəsəbəsi, Maşxan və Təngərüd kəndləri daxildir.

Kənddə 2 tam orta məktəb fəaliyyət göstərir.

Bunlar Şiyəkəran kənd O. Yəhyayev adına 2 saylı tam orta məktəb və Şiyəkəran kənd N. Gəncəvi adına 1 saylı tam orta məktəblərdir.

Əlavə olaraq kənddə mədəniyyət evi, poçt şöbəsi, kitabxana və başqa tikililər vardır.

Əhalinin əsas məşğuliyyəti əkinçilik və maldarlıqdır.

Əsasən kənd çəltikçiliklə məşhurdur. Ətirli Astara düyüsü yüzilliklər ərzində yerli əhalinin ən qiymətli ərzaq məhsulu olub. "Sədri", "Ənbərbu", "Haşimi" və digər çəltik növlərindən hasil olan düyü məhsulları öz ətri, dadı və bərəkəti ilə seçilib.

Rayonda çəltikçilik əsasən Şiyəkəran, Artupa, Suparibağ, Ərçivan, Səncərədi, Pensər, Kakalos və digər kəndlərdə inkişaf etdirilir.

Çəltikçiliyin inkişafı ilə bağlı Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin köməkliyi ilə rayona müvafiq texnika və digər avadanlıqlar gətirilir. Xüsusən çəltik toxumunun səpin üsulu ilə əkilməsi üçün yerlərin hazırlanmasına diqqət artırılıb.

Ekoloji cəhətdən təmiz və keyfiyyətli olduğu üçün yerli düyüyə tələbat böyükdür.

## Etimologiyası
Şiyə komponenti dini təriqəti bildirir, kəran isə talışca "kənd", "evlər" deməkdir. Şiyəkəran kəndi "Şiələr məskunlaşan kənd" mənasındadır.

Şiyəkəran kəndinin qədim adlarından biridə "Pütəsər"dir, mənası naxışlı başlar və yaxud qızıl başlar kimi anlaşılmaqdadır.

## Tanınmış şəxslər
* Nanə Ağamalıyeva (1980–) — Azərbaycanlı aparıcı.
* Elnur Rüstəmov — psixoloq.

## İstinadlar
Şuvi

**Şuvi** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Şuvi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Keçmiş adı Kəndıvan olmuşdur. Toponim Şüvi şəxs adı və kənd sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır.

## Tanınmış şəxslər
* Seymur Nəsirov (1976–) — tədqiqatçı-alim.

## İstinadlar
Şümrüd

**Şümrüd** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## İstinadlar
Taxtanəkəran

**Taxtanəkəran** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Adın mənşəyi və tarixi
Toponim taxta komponenti və kəran isə talışca "kənd", "evlər" sözlərindən ibarətdir (Taxtalı evlər kəndi).

## Tanınmış şəxslər

## İstinadlar
Çayoba

**Çayoba** (əvvəlki adı:**Telman** (?-2015)) — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pensər kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
29 may 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Pensər kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Telman kəndi Çayoba kəndi adlandırılmışdır. Kəndin ən ilk adı Dızdəvişə (talışca "dızd"-oğru, "vişə"-meşə) olmuş, Sovet hakimiyyəti illərində Telman adlanmışdır.

## İstinadlar
Toradi

**Toradi** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Hamoşam kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Adın mənşəyi
Torə (tora) talış dilində "su mənbəyi", "kanal" və di "kənd" deməkdir.

## Tarixi abidələri
* Nüdüz qalası
* Baba Rəsul ziyarətgahı

## İstinadlar
Təngərud

**Təngərud** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Təngərud kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Adın mənşəyi və Tarixi
Oykonim Təngərud çay adı ilə kənd sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Türk dilindəki təng (təngə) "dar dərə", "ə" birləşdirici sait və ru (rud) "çay" mənasındadır (Dar dərə çayı).

Kənddə — ətrafda məşhur olan — Baba Cəbrayıl piri vardır.

## Tanınmış şəxslər
* Hilal Məmmədov (1959–) — Hüquq müdafiəçisi.
* Naza Veysəlova — ifaçı.

## İstinadlar
Vaqo

**Vaqo** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Toponimi
Toponim talış dilindəki vaqo sözündən olub *"ağac kömürü hazırlamaq üçün çala"* deməkdir.

## Tanınmış şəxslər
* Orxan Abbasov (alim) (1980–) — fəlsəfə doktoru, dosent.

## İstinadlar
Vaqadi

**Vaqadi** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Vaqa (vaqo) komponenti talış dilində "ağac kömürü hazırlamaq üçün çala", di "kənd" mənasındadır.

## İstinadlar
Vəznəş

**Vəznəş** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Şuvi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Coğrafi ad Vəzirnəş adından təhrifdir. Oykonim Vəzir şəxs adı, nəş talış dilində "məskunlaşmaq" sözlərindən yaranmışdır.

## Tanınmış şəxslər

## İstinadlar
Vənəşikəş

**Vənəşikəş** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kijəbə qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Vənəş bənövşəlik, "i" bitişdirici fonem, kəş talışca "kiçik çay", "dərə" sözlərindəndir (Bənövşəli dərə kəndi).

## İstinadlar
Vıləparqo

**Vıləparqo** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Asxanakəran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Coğrafi ad talış dilində Vəl (vil) "gül", "ə" bitişdirici fonem, pər (par) "çiçək" və qo isə "yer" deməkdir (Güllükənd).

## İstinadlar
Şahağac

**Şahağac** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Şahağac kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Yaşayış məntəqəsi Astara rayonunun Bursut kəndindən bir qrup əhalinin köçüb indiki Şahağac adlı ərazidə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.

## Tarixi abidələr
Kəndin ərazisində 1901-ci ildə tikilmiş məscid yerləşir. Məscid Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

## Tanınmış şəxslər
* Məsudi Dövran (1937–2026) — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, professor, şair, Filologiya elmləri doktoru.
* Yaqut Babayeva (1959–) — Azərbaycanlı müğənni.
* Şirxan Həsənzadə (2002–2023) — Futbolçu.
* Əsəd Əsədov (2005–) — Futbolçu, Turan Tovuz-2-nin futbolçusu.
* İslam Qədirli (1999–) — Azərbaycanlı aparıcı.
* Gülzar Yusifli (1995–) — Azərbaycanlı gənc jurnalist.

## İstinadlar
Viləşə

**Viləşə** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Siyaku kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Vil talış dilində "gül", "çiçək" və hüşə (bişə) "meşə" deməkdir. Kəndin düzgün adı Viləbişə olmalıdır (Güllü meşə kəndi).

## İstinadlar
Vovada

**Vovada** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Pəlikəş kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Kənd adının düzgün yazılışı Vovədi şəklində olmalıdır. Vovə talışca "isti su olan yer", di "kənd" deməkdir (İstisu kəndi).

## İstinadlar
Züngüləş

**Züngüləş** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Səncərədi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Etimologiyası
Zəngil talış dilində bitki adı, kəş və ya (ləş) "kiçik çay" deməkdir. Kənd adının düzgün yazılışı Zəngilkəş olmalıdır.

## İnfrastruktur
2014-cü ilin dekabr ayının 30-da kəndə ilk dəfə olaraq təbii qaz verilmişdir.

## Əhalisi
Əhalisi 600 nəfərdir.

## İstinadlar
Kijəbə

**Kijəbə**, **Kijoba** — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Kijəbə qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.

## Tarixi
Lənkəran ovalığının Talış dağlarına qovuşduğu yerdədir. Əvvəllər burada eyniadlı kənd olmuş, sonralar subtropik bitkilər sovxozu salındıqdan və çay fabriki tikildikdən sonra kənd qəsəbəyə çevrilmışdır. Oykonimi Talış dilindəki kijə (cücə) və oba komponentlərindən düzəlmiş, "cücə obası" və ya kijə (quş) və bə (qapı) sözlərindən düzəlmiş "quş damı" mənası ilə bağlayırlar. Bu oykonimi Kijə ləqəbli tarixi Şəxsiyyətin adı ilə də əlaqələndirirlər.

## Adın mənşəyi və tarixi
Astara r. Yaşayış məntəqəsi adı talış dilindəki kijə "toyuq", "quş" və oba "kənd" komponentlərindən ibarətdir. Qəsəbə sakinlərinin dediklərinə görə isə adın əsas mənası "Quş qapısı" deməkdir.

## Mədəniyyəti
Orta, səkkizillik və ibtidai məktəblər, 4 klub, 3 kitabxana, 3 kinoqurğu, xəstəxana, uşaq bağçası və rabitə şöbəsi var.

## Coğrafiyası və iqlimi
Rayon mərkəzindən 14 km şimal qərbdə, Ələt-Astara şosesindən 6 km qərbdə, Lənkəran ovalığındadır.

## Əhalisi
Talışlar və azərbaycanlılardan ibarətdir.

## İqtisadiyyatı
Əsasən əkinçiliklə məşğul olurlar. Əhalinin əsas becərdiyi sitrus meyvələrindən olan limon, naringi, portağal, düyü və feyxoa bitkiləri qəsəbənin iqtisadiyyatını əsasını təşkil etmişdir. Bu səbəbdən bazar iqtisadiyyatı geniş yayılmışdır.

## Din
İslam

## İstinadlar
Dövranlı

**Dövranlı** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Aşağı Qaraməryəm kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 may 1993-cü il tarixli, 611 saylı Qərarı ilə Göyçay rayonunun faktiki mövcud olan Dövranlı kəndi İncə kənd Sovetinin tərkibində rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına əlavə edilmiş və Alxasova kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir. 1 sentyabr 2004-cü il tarixli 727-IIQ saylı Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Göyçay rayonunun Dövranlı kəndi Alxasava kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi Aşağı Qaraməryəm kəndi olmaqla, Aşağı Qaraməryəm kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.

## Toponomikası
Dövranlı oykonimi haqqında müxtəlif mülahizələr vardır. Bir çoxları toponimi dövran termini ilə əlaqələndirirlər. Bəziləri isə toponimi dövral, davral sözü ilə bağlayırlar. Qazax dialektində davar sözü "hündür, ucaboylu" mənasındadır.

## Tarixi

## Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən cənub-şərqdə, Alxasava və İncə kəndlərin yaxınlığında, Yuxarı Şirvan kanalının sağ sahilində, Şirvan düzündə yerləşir.

## Əhalisi
Əhalisi 334 (2009) nəfərdir.

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti heyvandarlıq, taxılçılıq, pambıqçılıqdır.

## İstinadlar
Hacalıkənd

**Hacalıkənd**, **Hacılıkənd** — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Qarabaqqal kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Rayon mərkəzindən cənub–şərqdə, Göyçay–Qaraməryəm şose yolu kənarında, Yuxarı Şirvan kanalının sol sahilində, Şirvan düzündə yerləşir.

## Tarixi

## Toponimikası
Hacılıkənd oyk., mür. Şirvan düzündədir. Tədqiqatçılara görə, oykonim XVI əsrdə Şirvanda məskunlaşmış qızılbaşların zülqədər tayfasına mənsub hacılar tirəsinin adını əks etdirir. Hacalıkənd variantında da qeydə alınmışdır. Bəzi tədqiqatçılara görə, Hacalıkənd yaşayış məntəqəsini hacalı nəslinə mənsub olan ailələr burada məskən saldıqlarına görə kənd belə adlandırılmışdır. Belə fikir də var ki, Hacıalı kənd toponimi XVI əsrdə Şirvanda məskunlaşmış qızılbaşların zülqədər tayfasından olan hacılar tirəsinin adını özündə əks etdirir. Toponimi vaxtilə Şərqi Anadoluda yaşayan və Qaraqoyunlu dövlətinin siyasi həyatında yaxından iştirak edən türkdilli hacılılar tayfasının adı ilə əlaqələndirənlər də vardır.

## Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1142 nəfər əhali yaşayır.

## Məşğuliyyəti
Əhalisi əsasən taxılçılıq, heyvandarlıq, pambıqçılıq, meyvəçilik, üzümçülük, baramaçılıqla məşğul olur.

## Şəxslər
* Aslan Əliyev — İkinci Qarabağ müharibəsi şəhidi.

## Həmçinin bax
*Göyçay rayonu
*Məlikkənd (Göyçay)
* Potu
* Qarabaqqal

## Xarici keçidlər
*Azərbaycan Respublikası Göyçay Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar