Parlament evi (Malta)

**Parlament Evi** () — Malta parlamentinin Valletta şəhərində yerləşən iclas yeridir. Bina 2011-ci ildən 2015-ci il arasında Renzo Piano tərəfindən  yeni bir şəhər darvazasının inşası və Kral Opera Evinin xarabalıqlarını açıq hava teatrına çevirmək də daxil olmaqla "City Gate" Layihəsi çərçivəsində dizayn edilərək qurulmuşdur. Parlament Evinin inşası, binanın müasir dizaynı və inşaat dəyərinin təxminən 90 milyon avro arasında olması bir çox mübahisələrə səbəb oldu.

1921-1976-cı illərdə Malta Parlamentinin iclas yeri Vallettada Grandmaster Sarayının Tapşırıq Palatası olmuşdur. 1976-cı ildə eyni sarayın köhnə əşyaları yeni məclisə çevrildi və görüşlər 4 May 2015-ci ildə məqsədli qurulmuş Parlament Evinin açılışına qədər orada keçirildi.

## Ərazi
link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Old_Valletta_Railway_Station_(Reception).jpg|left|thumb|214x214px|Köhnə Valletta Dəmiryol Stansiyası (Qəbul), 1880-ci illər
Parlament Evi Vallettanın girişində, City Gate-in yaxınlığındakı Respublika Prospektində yerləşir. Bina Müqəddəs İakov kavaleri və Kral Opera Evininə bitişik, *City Gate Shopping Arcade* və Ferreriya sarayı ilə isə üzbəüz yerləşir.

Hazırda Parlament Evi tərəfindən tutulan ərazidə əvvəlcə evlər, daha sonra isə Malta Dəmiryolunun Valletta Stansiyası yerləşirdi. Ərazi İkinci Dünya müharibəsi zamanı bombardman edildi və stansiya və ətraf binalar 1960-cı illərdə Valletta girişinin yenidən qurulması layihəsi çərçivəsində söküldü. Ərazi Azadlıq Meydanı () adlanan alış-veriş arkasaı ilə əhatə olunmuşdur. Meydan əvvəllər boş idi və avtodayanacaq kimi istifadə olunurdu.

Meydanın böyük hissəsində tikililər inşa edilsə də, onun bir hissəsi hələ rəsmi olaraq Azadlıq Meydanıdır və indi düzbucaqlı formadadır. Artıq meydan Ferreriya sarayının küncündən tutmuş parlamentin ilk sütununa və şəhər qapısının yanındakı ispan pillələrinə qədər əhatə edir.

## Dizayn və tikinti

link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Malta_-_Valletta_-_Triq_ir-Repubblika_-_New_Parliament_Building_(St._John's_Bastion)_01_ies.jpg|alt=|thumb|Həm polad çərçivə, həm də əhəng daşı fasadı görünən Parlament Evi

### Planlaşdırma
Parlament Evinin binası, Vallettanın girişini yenidən qurulması üçün nəzərdə tutulan "City Gate" (şəhər darvazası) layihəsinin bir hissəsi idi. Beşinci Şəhər Qapısı və Parlament Evinin inşasından ibarət idi. Bundan əlavə, Kral Opera Evinin xarabalıqları *Pjazza Teatru Rjal* kimi tanınan açıq hava teatrına çevrildi. City Gate layihəsi italyan memar Renzo Piano tərəfindən tərtib edilmiş və planlar 27 iyun 2009-cu ildə aşkar edilmişdir. *Grand Harbour Regeneration Corporation*, layihədəki işinə görə Pianoya 6.6 milyon avro ödəmişdir.

### Tikinti
Azadlıq Meydanındakı arkaların sökülməsi 2010-cu ilin oktyabrında başladı. Parlament Evinin təməlləri üçün qazıntı işləri söküntü tamamlandıqdan qısa müddət sonra başladı. 2011-ci ilin əvvəlində orijinal plan pilləkənin köçürülməsi, bloklardan birinin uzadılması və fasadın dizaynında dəyişikliklərlə bir qədər dəyişdirildi. Tikinti bundan sonra başladı və strukturun polad çərçivəsi 2012-ci ilin əvvəlinə qədər tamamlandı. Bundan sonra bu konstruksiya Maltaya göndərilməzdən əvvəl Qozoda parçalanan və İtaliyada xüsusi bir forma ilə kəsilən əhəng daşı ilə örtülməyə başladı. Hər gün 120-150 işçi tikinti meydançasında olurdu və tikmək üçün 90 milyon avrodan çox pul lazım idi.

Layihənin başa çatma tarixi əvvəlcə 2012-ci ilin noyabrı və ya 2013-cü ilin əvvəlində verilmişdir. Təxmini başa çatma tarixi isə 2013-cü ilin

sentyabrına və daha sonra 2014-cü ilin sentyabrına qədər uzadıldı. Podratçılar müəyyən edilmiş müddətə cavab verə bilmədilər və bina hələ 2014-cü ilin sonunadək tamamlanmamışdı. Parlament binası nəhayət, 2015-ci ildə tamamlandı.

### Açılış
Parlament Evi Prezident Mari-Luis Koleyra Preka tərəfindən 4 May 2015 tarixində rəsmi olaraq açıldı. Parlament üzvləri və digər qonaqlar Qrandmaster Sarayındakı köhnə otağa toplaşdılar və polis qüvvələrinin müşayiəti ilə yeni binaya getdilər. Koleyra Preka Parlament Evinin açılışını "Maltanın parlament tarixində bir mərhələ" adlandırdı, çünki bu, Maltadakı ilk məqsədli qurulmuş parlament binası idi. İlk iclas eyni gün sonra keçirildi.

Binanın əksəriyyəti təhlükəsizlik səbəbindən bağlanıb, lakin birinci mərtəbədəki daimi bir sərgi ictimaiyyət üçün açıqdır.

1 Avqust 2015-ci ildə Piano açılışından bəri ilk dəfə Parlament Evini ziyarət etdi.

### Tənqidi yanaşma
Şəhər darvazası layihəsinin qalan hissəsi ilə birlikdə Məclis Evinin binası mübahisəli idi. Tənqidçilər, yeni bir bina tikmək üçün xərclərin bir hissəsi ilə Fort Saint Elmo və ya şəhərdəki böyük yararsız saraylardan birini bərpa etməyi və parlament binasına çevirməyi təklif etdi. Bəziləri meydanın Vallettanın bir neçə açıq yerlərindən biri olduğu üçün inşa edilməməsi lazım olduğunu iddia etdi. Digərləri, quruluşun müasir dizaynına, Parlament Evini "çubuqlar üzərində qurulmuş çirkin bir bina" adlandıran Əmək Deputatı Karmelo Abelaya da hücum etdi.

Binanın dizaynı, xüsusən də fasadı geniş ictimaiyyət tərəfindən göyərçin hini () və ya pendir sürtgəci ilə müqayisə edildi. Malta sözü bal mənasını verən Melitedən törədiyi üçün fasad həqiqətən də bal pətəklərini təmsilən hazırlanmışdı. Vallettanın qalan hissəsi ilə çox fərqli olan ultramodern dizayn, UNESCO-nun şəhərin adını Ümumdünya irsi olaraq sorğulamasına gətirib çıxardı. 2015-ci ildə bina qəzet binanın hansı kateqoriyaya düşdüyünü bildirməsə də, *The Telegraph-* ın "dünyanın ən yaxşı (və ən pis) yeni tikililəri" siyahısına daxil edildi.

## Quruluşu
Parlament Evi körpülər ilə birləşdirilmiş iki blokdan ibarətdir və onlardan biri parlament palatasıdır. Hər blokda üç mərtəbə var. Tikili əhəng daşı ilə örtülmüş bir polad çərçivədən ibarətdir. Daş plitələr təbiət tərəfindən aşınıbmış şəkildə oyulmuşdur.

Parlament Evinin istilik sistemi istilik enerjisinin bərpa edildiyi və ya verildiyi aşağıdakı süxur kütləsindən ibarət olduğu üçün sıfır emissiya binasıdır. Bu, binanı istiləşdirmək və sərinləmək üçün istifadə olunur və hər hansı bir soyutma qülləsi və ya qazandan istifadə edilmir.

## Ədəbiyyat
*
*

## İstinadlar