open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
H səhmləri

**H səhmləri** (, çin.: H股;  恒生中國企業指數, *Hang Seng China Enterprises Index* — *Xan Sen Çin Müəssisələri İndeksi* kimi də tanınır) materik Çində siyahıya alınmış və Honq Konq Birjasında satılan şirkətlərin səhmlərinə aiddir. Bir çox şirkətlər öz səhmlərini eyni vaxtda Honq Konq Birjasında və iki (Şanxay və ya Şençjen) Çin materik birjasından birində yerləşdirirlər.

Eyni şirkətin H-səhmlərinin və A-səhmlərinin qiymətlərində böyük uyğunsuzluq adi bir hadisə deyil. A-səhmləri adətən H-səhmlərinə görə yüksək qiymətlə ticarət edilir, çünki Çin hökuməti materik Çinlilərin xaricə sərmayə qoymasını və əcnəbilərin materik Çindəki A səhm bazarlarına investisiya qoymasını məhdudlaşdırır.

## İstinadlar
Türkmənistan Sovet Sosialist Respublikası bayrağı

**Türkmənistan Sovet Sosialist Respublikası bayrağı** — 1 avqust 1953-cü ildə Türkmənistan Sovet Sosialist Respublikası tərəfindən istifadə olunmağa başlanıb.

Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının bayrağından ilhamlanaraq yaradılan bayraq, Qırğızıstan Sovet Sosialist Respublikası bayrağı ilə demək olar ki, eynidir. İki mavi zolaq (1/3 ölçüdə) Amudərya və Sırdərya çaylarını, aralarındakı qırmızı zolaq ( ölçü) isə "işçi sinfinin" mübarizəsini ifadə edir. Oraq və çəkic fəhlə və kəndli siniflərinin birliyini, qırmızı ulduz isə kommunist partiyasını simvolizə edir.

## Tarixi
1927-ci il mayın 13–20-də keçirilən Türkmənistan SSR Sovetlərinin II qurultayı Türkmənistan SSR Konstitusiyasını qüvvəyə mindirdi. Bayraq 83-cü bənddə təsvir edilmişdir;

1930-cu ildən 1992-ci ilə qədər bayraq bir neçə dəfə dəyişdirilmişdir. 1973-cü il sentyabrın 26-da Türkmənistan Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti bayrağa son şəklini verib. Bu versiyada oraq, çəkic və ulduzun mövqeyi bayraq dirəyinə yaxınlaşdırılıb.

1930-cu illərdə bayraq qırmızı bayrağın yuxarı sol küncündə Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının bayrağına bənzər böyük qızılı oraq və çəkic təsvir edirdi. 1937-ci ildən başlayaraq bayrağın yuxarı sol küncündə qızılı sarı rəngli çıxıntısız şriftlə kiril əlifbası ilə yazılmış "ТССР" hərfləri var idi. 1940-cı illərdən başlayaraq bayraq eyni olsa da, latın əlifbası hərfləri ilə "TSSR" yazılıb.

Türkmənistan 1991-ci ildə müstəqilliyini elan etdikdən sonra Türkmənistan Sovet Sosialist Respublikasının bayrağı yeni bayraq qəbul edilən 1992-ci ilin fevralına qədər dövlət bayrağı kimi istifadə olunmağa davam edib.


Flag of Turkmen SSR (1925).svg | Türkmənistan SSR bayrağı (1925–1926)
Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg | Türkmənistan SSR bayrağı (1926–1937)
File:Flag of Turkmen SSR (1937-1940).svg |Türkmənistan SSR bayrağı (1937–1940)
File:Flag of Turkmen SSR (1940-1953).svg |Türkmənistan SSR bayrağı (1940–1953)
File:Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1953–1974).svg | Türkmənistan SSR bayrağı (1953–1973)
File:Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1973–1991), Flag of Turkmenistan (1991–1992).svg | Türkmənistan SSR bayrağı (1973–1991)


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
İdiofon

**İdiofon** ( - öz +  - səs) və ya **özü səslənən alət** — səsin mənbəyi alətin gövdəsi və ya onun hissəsi olan, əvvəlcədən gərginlik və sıxılma tələb etməyən (uzanmış sim və ya membran) musiqi aləti.

Bu musiqi alətinin ən qədim növüdür. İdiofonlar dünyanın bütün mədəniyyətlərində mövcuddur. Onlar əsasən ağac, metal, keramika və ya şüşədən hazırlanır. İdiofonlar orkestrin ayrılmaz hissəsidir. Beləliklə, membranlı nağaralar istisna olmaqla, əksər zərbli musiqi alətləri idiofon kateqoriyasına aiddir.

İdiofonlar Hornbostel-Zaks sistemində müəyyən edilmiş dörd əsas alət qrupundan biridir. Onlar daha sonra bölünür:

* zərb idiofonları: kastanetlər, çakaralar, ksilofonlar, rhinestick, teponaztl, üçbucaq, qlükofon, asmaq, fleksaton ;
* qoparılmış idiofonlar;
* sürtünmə idiofonlar: musiqi mişarı, şüşə harmonika ;
* nəfəsli idiofonlar.
Litofon

**Litofon** ( - 'daş' və  - 'səs') — daşdan hazırlanmış zərb musiqi alətləridir. Onlar idiofonlar adlnana musiqi alətlərinə aiddir .

Mənşəyinə görə litofonlar həm süni, həm də təbii ola bilər (daşlar, daşlar, stalaktitlər, stalaqmitlər və s.). Mağaralarda müxtəlif hündürlükdə və müxtəlif tembrlərdə səslər verən daş qırışları var - görünür, bu xüsusiyyət qədim insana məlum idi. Belə ki, Azərbaycanın Qobustan dağ qoruğunda iki qavaldaş - təbii mənşəli ən qədim zərb alətləri-litofonlar qorunur .

Litofon çalarkən səs zərbə ilə (toxmaq, başqa daş və s. ilə) yaranır; onun hündürlüyü sabit ola bilər  .

Litofonların özləri məqsədyönlü hazırlanmış alətlər kimi Neolit dövründə meydana çıxmışdır . Belə ki, 1949-cu ildə Cənubi Vyetnamda eramızdan əvvəl IV-III minilliklərə aid uzunluğu 65 ilə 100 sm arasında dəyişən on bir düzbucaqlı daş plitə aşkar edilmişdir. Ölçülərindən asılı olaraq, onlar müxtəlif yüksəklikdə səslər çıxarırlar; səsin intensivliyi qazılmış çuxur şəklində rezonator tərəfindən tənzimlənmiş ola bilər. Hazırda bu litofon Parisdə İnsan Muzeyinin kolleksiyasının bir hissəsidir .

Litofonlar Çin mədəniyyətində xüsusilə mühüm rol oynayır . 1978-ci ildə Sya sülaləsinə (e.ə. 2070-1600-cü illər) aid olan ən qədim Çin litofonları tapıldı. Daş alətlərin hazırlanması üçün həm simvolik əhəmiyyət kəsb edən yəşəm, həm də yəşim, həm də yaxşı səs keçiriciliyinə malik jadeit, mərmər, qranit, əhəngdaşı və s. istifadə edilmişdir  Çox vaxt Çin litofonları taxta çərçivədən asılmış iki sıra daş lövhələrdən ibarət idi, onların sayı 1 ilə 32 arasında dəyişə bilər  . Bir daşdan hazırlanmış alətlərə *teqing*, bir neçə daşdan hazırlanmış alətlərə isə *bianqing*  deyilirdi. Ən geniş yayılmışları 16 daşlı Bianqingdir   .

Müxtəlif ölkələrdə və mədəniyyətlərdə litofonların müxtəlif növləri mövcuddur: daş döymələr, üfüqi və ya şaquli olaraq asılmış plitələr və ya bar dəstləri, müəyyən bir şəkildə düzülmüş daş disklər, sözdə “oxuyan sütunlar” və s.  Avropada 19-20-ci əsrlərdə eksperimental litofonlar yaradılmışdır   . Məsələn, xromatik şkala yaradan daş lövhələr dəsti Karl Orff  tərəfindən öz kompozisiyalarında istifadə edilmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
* 
* 
*
Dəvəquşu alqoritmi

**Dəvəquşu alqoritmi** — informatikada (kompüter elmində) çox nadir ola biləcəyi üçün potensial problemləri görməzlikdən gəlmək strategiyası. Adını "başını quma soxmaq və heç bir problem olmadığını iddia etmək" mənası verən dəvəquşu effektindən almışdır. Problemin qarşısını almaqdansa, onun baş verməsinə imkan vermək daha sərfəli olduqda istifadə olunur.

## Ölü kilidlənmə zamanı istifadə
Bu yanaşma, çox nadir olduğu və aşkarlanması və ya qarşısının alınması xərclərinin yüksək olduğu güman edildiyi halda, paralel proqramlaşdırmada ölü kilidlənmələrin aradan qaldırılmasında istifadə edilə bilər. Əgər dəstdəki hər bir proses digər prosesin hərəkətə keçməsini gözləyirsə, proseslər dəsti kilidlənir.

Dəvəquşu alqoritmi heç bir problem olmadığını iddia edir və ölü kilidlənmələr çox nadir hallarda baş verərsə və onların qarşısının alınmasının dəyəri yüksək olarsa, o zaman istifadə edilməsi məqsədəuyğundur. UNIX və Windows əməliyyat sistemləri bu yanaşmadan istifadə edirlər.

Dəvəquşu alqoritmindən istifadə kilidlənmə ilə mübarizə üsullarından biri olsa da, dinamik qaçınma, bankerin alqoritmi, aşkarlama və bərpa və qarşısının alınması kimi digər effektiv üsullar da mövcuddur.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Ostrich algorithm
*Non-Hard Locking Read-Write Locker
*Deadlock Basics + Modelling + Ostrich Algorithm
Ernest Şantr

**Ernest Şantr** (; ) — Fransa arxeoloqu və antropoloqu.

1878-ci ildən 1910-cu ilə qədər Lion Muzeyində geologiya və antropologiya dərslərinin təlimatçısı olmuş, eyni zamanda Lionda Elmlər Fakültəsində (1881–1908) antropologiya kurslarını tədris etmişdir. 1873–1888-ci illərdə "*Matériaux pour l'Histoire primitive et naturelle de l'Homme*" jurnalının redaktoru olmuşdur.

1873–1913-cü illərdə Kiçik Asiya, Şimali Afrika, Ermənistan və Qafqaz regionunda çoxsaylı elmi missiyalarda iştirak etmişdir.

## Seçilmiş əsərləri
* *Études paléoethnologiques dans le bassin du Rhône. Âge du bronze; recherches sur l'origine de la métallurgie en France*, 1875.
* *Études paléontologiques dans le Bassin du Rhône, période quaternaire*, 1880.
* *Recherches paléoethnologiques dans la Russie méridionale et spécialement au Caucase et en Crimée*, 1881.
* *Recherches anthropologiques dans le Caucase* (4 volumes) 1885–87.
* *Les Arméniens; esquisse historique et ethnographique*, 1896.
* *Recherches archéologiques dans l'Asie occidentale : mission en Cappadoce, 1893-1894*.
* *Paléontologie humaine : l'homme quaternaire dans le bassin du Rhône : étude géologique et anthropologique : propositions données par la faculté*, 1901.
* *Recherches anthropologiques dans l'Afrique Orientale; Egypte*, 1904.
* *Recherches anthropologiques dans la Berbérie orientale, Tripolitaine, Tunisie, Algérie*, (with Lucien Joseph Bertholon), 1913.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Encyclopædia Britannica. Ernest Chantre (French archaeologist)
* The site of Grands Roseaux
Türkiyənin illəri

**Türkiyənin illəri**
Anadolu yarımadası və Frakiya torpaqları üzərində qurulan Türkiyənin 81 vilayəti var.
Vilayətlər (illər) Türkiyənin ən böyük inzibati əraziləridir.
Bu 81 il 973 ilçəyə bölünür.
Bu ilçələrə ən kiçik inzibati vahidlər olan məhəllə və kəndlər daxildir.
İllərdə idarəetmə və icra vəzifəsi daxili işlər naziri tərəfindən tövsiyə edilən və Nazirlər Şurasının təsdiqindən sonra prezident tərəfindən təyin olunan qubernatorlar tərəfindən həyata keçirilir.

Osmanlı imperiyasının dağılmasından və 29 oktyabr 1923-cü ildə Türkiyə Cümhuriyyətinin rəsmi qurulmasından sonra inzibati sistemdə dəyişikliklər edildi.
İki il sonra Ərdəhan, Bəyoğlu, Çatalca, Dersim, Ergani, Gelibolu, Gənc, Kozan, Oltu, Muş, Siverek və Üsküdar vilayətləri (illəri) ilçələrə çevrildi.

1927-ci ildə Şərqi Bəyazid ilçəyə çevrilərək Ağrıya birləşdirildi.
1929-cu ildə Muş yenidən il, Bitlis isə ilçə oldu. 
Dörd il sonra Aksaray, Cəbəlibərəkət, Hakkari və Şebinqarahisar ilçə olması, Mersin və Silifke birləşdirilərək İçel adlı yeni ilin yaradılmasıyla, Artvin və Rizə birləşdirilərək Çoruh adlı yeni bir ilin yarandılmasıyla sayı 56-ya düşdü.
1936-cı ildə Rizə, Tunceli və Hakkari yenidən il oldu və həmin il Dersimin adı Tunceli olaraq dəyişdirildi; 1939-cu ildə Hatay dövləti Türkiyəyə birləşdirilərək il  oldu.
1953-cü ildə Uşakın vilayət (il), Kırşəhərin isə ilçə olması qərara alındı.
1954-cü ildə Adıyaman, Nevşəhər və Sakarya il statusu aldı.
1956-cı ildə Çoruh vilayətinin adı dəyişdirilərək Artvin, 1957-ci ildə isə Kırşəhərin il statusu geri qaytarıldı.
Bu ildən sonra 32 il ərzində vilayətlərin (illərin) sayında heç bir dəyişiklik olmadı.
1989-cu ildə Aksaray , Bayburt, Karaman və Kırıkkale ; 1990-cı ildə Batman və Şırnak; 1991-ci ildə Bartın; 1992-ci ildə Ərdəhan və İğdır; 1995-ci ildə Yalova, Karabük  və Kilis; 1996-cı ildə Osmaniyyə, 1999-cu ildə isə Düzcə il oldu.

Türkiyə Statistika Qurumunun məlumatına görə, 2019-cu ildə Türkiyənin əhalisi 83 milyon nəfərə çatıb.
Bu rəqəmin 77 milyonu il və ilçə mərkəzlərində yaşayan insanlar təşkil edib.
Ölkədə ən çox əhalisi olan il İstanbul, ən az əhalisi olan il isə Bayburtdur.
Bundan əlavə, ən böyük səth sahəsinə malik vilayət (il) Konya, ən kiçik əraziyə malik vilayət isə Yalovadır.
Mərkəzi İzmit olan Kocaeli ili, mərkəzi Adapazarı olan Sakarya ili və mərkəzi Antakya olan Hatay ili istisna olmaqla, böyük şəhəri olmayan bütün illərin mərkəz ilçələri illə eyni addadır.
## İllər


| width="35%" valign="top"|
 

|}
## İstinadlar
Zinobiani

**Zinobiani** () və ya əvvəlki adı ilə **Oktomberi** (, 1938–2010-cu illər) — Gürcüstanda, Kaxeti diyarının Kvareli bələdiyyəsində kənd. 1920-ci illərdən udinlərin əsas yığcam yaşayış yerlərindən biri olmuşdur.

## Tarixi
Kənd 1922-ci ildə, indiki Azərbaycanın Oğuz şəhərindən olan və 1918–1920-ci illərdə Azərbaycan–Ermənistan münaqişəsindən yayınmaq üçün Gürcüstana gələn ortodoks udinlər tərəfindən yaradılmışdır. Köçürülməyə Zinobi Silikaşvili rəhbərlik etmişdir. 1922-ci ildə gələn köçkünlərin ilk qrupu məskunlaşmaq üçün yer seçmiş, 1924-cü ildə daha 22 ailə orada məskunlaşmışdır. Silikaşvili 1938-ci ildə həbs edilərək edam olunmuşdur.

## Əhalisi

1989-cu il siyahıyaalınmasına əsasən, Gürcüstanda udinlərin sayı 93 nəfər idi. XXI əsrin əvvəllərində kənddə 50-yə yaxın udin təsərrüfatı və ya 300-ə yaxın insan var idi. 2002-ci ilin siyahıyaalınmasına əsasən, 412 kənd sakininin 49 faizini gürcülər, 49 faizini udinlər (203 nəfər) təşkil edirdi.

Gürcü mühitində yaşayan Zinobiani udinləri əhəmiyyətli dərəcədə assimilyasiyaya məruz qalmışdılar. 1950-ci illərə qədər kəndlilərin nikahları yalnız udnilər, o cümlədən Nic və Oğuzdan olanlar arasında bağlanırdı. 1950-ci illərdən gürcülərlə əlaqələr daha da intensivləşmişdi. Buna səbəb çünki icbari orta təhsilin tətbiqi ilə əlaqədar udin şagirdlərin qonşu gürcü kəndinə getməyə başlaması idi. Odur ki, həmin dövrdə Zinobianinin özündə sadəcə bir dənə səkkizillik məktəb var idi. SSRİ-nin dağılmasından sonra Zinobiani əhalisinin Azərbaycandan olan udinlərlə əlaqəsi azalmış və assimilyasiya prosesi güclənmişdir. Udinlər adətən gürcülərlə evlənməyə başlamışdır. Roland Topçişvilinin qeydlərinə görə, kənddə yaşayan 122 nikahlı cütlükdən 70-də qadınlar udin (onlardan 49-u Zinobiani, digərləri Nic və Oğuz sakinləri olmuşdur), 47 keysdə isə qadınlar gürcü idi.

## İstinadlar
Zinobi Silikaşvili

**Zinobi Silikaşvili** () və ya **Zinovi Silikov** (; ) — udinəsilli Gürcüstan-sovet ictimai xadimi. O, Gürcüstanda udin icmasının ilk rəhbəri və Kvareli bələdiyyəsinin Zinobiani kəndinin yaradıcısı olmuşdur.

## Həyatı

### Erkən illəri
Zinobi Silikaşvili 1891-ci ildə Nuxa qəzasının Vartaşen (indiki Azərbaycanın Oğuz şəhəri) kəndində Andriya Silikov və Məryəm Ceyranovanın ailəsində anadan olmuşdur. Silikovlar varlı və yerli udin icmasının əhəmiyyətli nümayəndələri idi. Onların ailəsi Vartaşendə və onun ətrafında yerləşən ipək fabriklərinə, torpaqlara və digər əmlak növlərinə sahib idi. Silikaşvilinin əcdadı Petre Silikov 1822-ci ildə Müqəddəs Yelisey Kilsəsini qurmuşdur. Zinobi Silikaşvili 1911-ci ilə qədər Tbilisi İlahiyyat Seminariyasında təhsil almışdır. Daha sonra 1917-ci ildə Rusiyaya getmişdir. 1920-ci ildə Zinobi Silikaşvili Moskvada oxuyurdu, burada Moskva Ticarət İnstitutunda elmlər namizədi olmuşdur. Elə həmin il Silikaşvili 160 gürcü taciri Rusiya həbsxanalarından azad olunmasında rol oynamış, onları vaqon və vəsiqə ilə təmin edərək Gürcüstana qaytarmışdır.

### Gürcüstanda
1918–1920-ci illərdə Azərbaycan–Ermənistan müharibəsinin qopması kiçik miqyasda olan udin icmasını əhəmiyyətli təhlükə qarşısında qoymuşdu. Bu dövrdə baş verən münaqişədə bir çox udin kişiləri itkin düşmüşdü, çünki udilər çox vaxt ermənilərlə səhv salınırdılar. Münaqişə və təqib qurbanları arasında Zinobi Silikaşvilinin əmisi və yerli din xadimi Nikolay Silikov da var. Bu şəraitə görə Vartaşenə Silikaşvili əvvəlcə öz qohumlarını, yerli əhalinin təkidi ilə isə Vartaşen udilərinin əhəmiyyətli bir hissəsini Gürcüstana köçürmək qərarına gəlmişdir. Gürcüstana keçdikdən sonra icma 1922-ci ildə indiki Zinobiani kəndini qurmuşdur. 1923-cü ilə qədər udilər kəndi öz liderləri Zinobi adına Zinobiani adlandırdılar.

Udinlərin Gürcüstana köçündən az sonra Zinobi Silikaşvili Gürcüstan–Udi Cəmiyyətinin yaradılmasına rəhbərlik etmişdir. Onun ilk təşkilat iclası 25 mart 1923-cü il də keçirilmişdir.

1933–1934-cü illərdə udin dilinin qorunması və lüğətinin nəşri üzərində işləmək üçün "Udin daimi komissiyası" yaradılmışdır. Komissiyaya Zinobiani sakini olan Zinobi Silikaşvili, Aleksandr Aciaşvili, Mixeil və Teodor Ceyranişvili qardaşları, Nic kəndindən olan Vahan Qukasyan və Gürcüstan linqvisti Davit Karbelaşvili daxil idi.

Silikaşvili bir müddət Gürcüstan Xalq Təsərrüfatı Komissarlığında işləmişdir. O, 11 oktyabr 1938-ci ildə məhkəmə iclası Silikaşvilinin güllələnməsi və şəxsi əmlakının müsadirə edilməsi haqqında hökm çıxarmışdır. Silikaşvili 16 oktyabrda güllələnmişdir. 

## İstinadlar
Anonim post

**Anonim post** — mətn lövhəsində, anonim bülleten lövhəsi sistemində və ya internet forumu kimi digər müzakirə forumlarında ekran adı olmadan və ya daha çox identifikasiya olunmayan təxəllüsdən istifadə etməklə daxil olan giriş. "Slashdot" kimi bəzi onlayn forumlar bu cür yazılara icazə vermir, istifadəçilərdən ya öz həqiqi adları ilə, ya da təxəllüslə qeydiyyatdan keçmələrini tələb edir. "JuicyCampus", "AutoAdmit", "2channel" və digər "Futaba" əsaslı təsvir lövhələri anonimlik üzərində inkişaf edir. Xüsusilə "4chan" istifadəçiləri yeni tendensiyaların sürətlə yaranmasına kömək edən anonim və efemer mühitdə qarşılıqlı əlaqə qururlar.

## Tarixi
Onlayn anonimlik 1990-cı illərin sonlarında xəbər qruplarına yerləşdirmək üçün etibarsız e-poçtlardan istifadə anlayışının ortaya çıxdığı "Usenet" xəbər qruplarında müşahidə olunur. Bu, ilk növbədə, müəyyən həssas mövzulara aid xəbər qruplarının müzakirəsi üçün istifadə edilmişdir. Göndərənin ünvanını alıcıya göndərməzdən əvvəl poçt paketlərindən silməyə qadir olan anonim remeylerlər tətbiqi də mövcud idi. Anonim yerləşdirməni asanlaşdıran onlayn xidmətlər 1992-ci ilin ortalarında şifropank qrupundan yaranmışdır.

"2channel" və "4chan" kimi internet forumlarından əvvəl Yaponiyada anonim yazılar üçün imkan verən "Ayashii World" və "Amezou World" kimi mətn lövhələri fəaliyyət göstərirdi. Bu "böyükmiqyaslı anonim dərsliklər" "Usenet" mədəniyyətindən ilhamlanmış və onların nəslindən fərqli olaraq, ilk növbədə texnologiyaya yönəlmişdi.

İndiki dövrdə təsvir lövhələri dünyanın hər yerindən böyük internet trafiki əldə edir. 2011-ci ildə "4chan"ın ən populyar lövhəsi /b/-də gündə təxminən 35,000 mövzu və 400,000 post yaradılmışdır. Həmin vaxt məzmun səviyyəsi "YouTube" ilə bərabər idi. Belə yüksək trafik internet istifadəçilərinin anonim məzmun paylaşma saytlarına olan geniş tələbatını göstərir.

## Anonimlik səviyyələri
İnternetdə anonimlik həm təxəllüslərdən istifadəyə, həm də veb-saytda yerləşdirmək üçün heç bir autentifikasiya tələb etməməyə aid edilir. Onlayn anonimlik IP-ünvanlar ilə məhdudlaşır. Məsələn, "WikiScanner" anonim Vikipediya redaktələrini dəyişikliyi edən IP-ünvan ilə əlaqələndirir və IP-ünvana sahib olan qurumu müəyyən etməyə çalışır. Digər veb-saytlarda IP-ünvanlar ictimaiyyətə açıq olmaya bilər, lakin onlar yalnız qanuni müdaxilə ilə veb-sayt administratorlarından əldə edilə bilər. Onları izləyərək postu paylaşanı tapmaq həmişə mümkün olmaya bilər.

## Onlayn icmalarda
Onlayn icmalar anonim göndərişlərlə bağlı mövqeləri ilə fərqlənir. Vikipediya əksər hallarda anonim redaktə etməyə imkan verir, lakin istifadəçiləri etiketləmir, əvəzinə onları IP-ünvanlar ilə müəyyən edir. Digər redaktorlar adətən bu istifadəçilərə "anonlar" və ya "IP" kimi neytral terminlərlə müraciət edirlər.

"Slashdot" hər anonim yazının müəllifi kimi "Anonim qorxaq"ı göstərməklə anonim yerləşdirmədən çəkindirir. Yüngül dərəcədə alçaldıcı olan termin anonim ianəçiləri sistemə daxil olmağa təhrik etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur.

## Həmçinin bax

* Anonim sosial media

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* "Privacy for People Who Don't Show Their Navels"
Redd

**Redd** - 1996-cı ildə yaradılan Türkiyə alternativ rok qrupu.
## Heyət
* Doğan Duru (29 sentyabr 1973) - vokal, bas gitara
* Güneş Duru (29 sentyabr 1973) - gitara, bek vokal 
* Berke Özgümüş - zərb alətləri, klavişli alətlər 

## Albomlar

*50/50 (2005) (Stardium)
*Kirli Suyunda Parıltılar (2006) (Pasaj)
*Gecenin Fişi Yok DVD (2008) (Pasaj)
*Plastik Çiçekler ve Böcek (2008) (Pasaj)
*21 (2009) (Sony Music - Arista)
*Prensesin Uykusu (2010) (Most Production - İmaj Müzik)
*Hayat Kaçık Bir Uykudur (2012) (Pasaj)
*Mükemmel Boşluk (2016) (Pasaj)
*Yersiz Göksüz Zamanlar (2019) (Pasaj & Garaj)
*Live In Istanbul, Vol.1 (2022) (RDD)
*Simulakrum (2025) (RDD)

## İstinadlar
Bülleten selfisi

**Bülleten selfisi** — fotoqrafın seçkidə necə səs verdiyini göstərmək məqsədilə onun tamamlanmış bülletenini təsvir etmək üçün nəzərdə tutulmuş selfi növü. XXI əsrdə smartfonların rəqəmsal kameralarının əlçatanlığının artması və sosial mediadan istifadə ilə yanaşı, seçki bülleteni selfiləri də populyarlıq qazanmışdır. Onlar həmçinin XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində, xüsusən də Birləşmiş Ştatlarda səslərin satın alınmasını məhdudlaşdırmaq üçün qəbul edilmiş qanunların, xüsusən də Birləşmiş Ştatlarda mümkün pozuntuları kimi mübahisələrə səbəb olmuşdular. Buna baxmayaraq, bəzi ABŞ məhkəmələri bülleten selfilərinə qoyulan məhdudiyyətləri ABŞ Konstitusiyasının Birinci Düzəlişinin söz azadlığı ilə əlaqədar təminatlarına zidd olduğu üçün rədd etmişdir.

Seçicilər adətən başqalarını səs verməyə təşviq etmək, vətəndaş iştirakını nümayiş etdirmək və namizəd seçimlərini ifadə etmək üçün bülleten selfilərini çəkir və paylaşırlar. Selfi tez-tez seçki məntəqəsi və ya yaxınlığında çəkilir, burada seçki bülleteni adətən işarələnmiş halda olur. Digərləri seçki məntəqəsində özlərini çəkmir, öz seçki bülletenlərinin və ya seçki aparatının şəklini çəkirlər.

## Problemlər
Seçki bülletenlərinin məxfiliyi, seçici saxtakarlığı və seçici hədə-qorxusuna diqqət yetirən seçki bülletenləri ilə bağlı bir sıra narahatlıqlar yaranmışdır. Bunlar bəzi yerlərdə bülleten selfilərini qadağan edən və ya məhdudlaşdıran qanunlara, ya da praktikanı əhatə etmək üçün mövcud qanunların tətbiqinə və ya yenidən nəzərdən keçirilməsinə səbəb olmuşdur. Buna baxmayaraq, sözügedən tətbiq ABŞ yurisdiksiyalarında geniş yayılmamışdır. Bəzi səlahiyyətlilər fotoşəklin seçici saxtakarlığı və ya hədə-qorxu, ya da səs satın alma sxemi ilə əlaqəli olduğuna dair bəzi əlamətlər olmadığı halda cinayət təqibinin mümkün olmayacağını bildirmişdir.

## Qanunilik
Bülleten selfiləri ilə bağlı qanunlar ölkəyə və yurisdiksiyaya görə dəyişir, çox vaxt qanunlar hətta ölkə daxilində yurisdiksiyaya görə dəyişir.

### Braziliya
Braziliyanın seçki qanunları seçkinin gizliliyini təmin edir. Buna görə də səsvermə maşınının hər hansı bir fotoşəklinin çəkilməsi həbs cəzası və 15 min R$-a qədər cərimə nəzərdə tutan cinayətdir.

### Kanada
"Elections Canada" seçiciləri seçki məntəqələrindən kənarda selfi çəkməyə təşviq etmişdir, lakin işarələnmiş bülletenlərin fotoşəkillərinə qarşı xəbərdarlıq etmişdir. Kanada Seçkilər Aktı "işarələnmiş [a] bülleteni göstərməyi" illeqal hesab edir.

### Almaniya
2017-ci ildə keçirilən Bundestaq federal seçkilərdə seçki məxfiliyini qorumaq, səs satın almağı və seçicilərə hədə-qorxu gəlmək hallarını çətinləşdirmək üçün seçki məntəqəsində seçki bülleteni ilə selfi çəkmək qadağan edilmişdi. Seçki komissiyası seçicinin seçki bülleteni selfi çəkdiyini gördüyü halda seçki bülleteni qəbul edilmir. Yalnız köhnə bülleten məhv edildikdən sonra seçiciyə tələb əsasında yeni seçki bülleteni verilir.

### Cənubi Afrika
Cənubi Afrikanın Müstəqil Seçki Komissiyası səsvermə bülleteni ilə çəkilmiş selfilərə sərt yanaşır.

## İstinadlar
Urmiyada rus ruhani missiyası

**Urmiyada rus ruhani missiyası** () və ya **Urmiya ruhani missiyası** (*Урмийская духовная миссия*) —Rusiya ilə həmsərhəd regionlarda, əsasən İran Azərbaycanı vilayətində yaşayan etnik aysorlara rus pravoslav missiyası. 1898-ci ildə Şərq Assuriya Kilsəsi və Xaldeya Katolik Kilsəsindən çevrilmişdir. Formal olaraq, missiya 1898–1918-ci illəri əhatə edir, lakin onun qurulmasından əvvəl Rusiyanın bölgəyə marağı demək olar ki, bütün XIX əsrdə davam etmişdir.

## Tarixi
1898-ci ildə ortodoksluğu qəbul edən Assuriya Şərq Kilsəsindən bir qrup var idi. 1890-cı illərin ortalarında Urmiya regionunda Süpürgən yepiskopu Mar Yonan Rus Pravoslav Kilsəsinin Müqəddəs Sinoduna müraciət etmişdir ki, o və heyəti Rus Kilsəsinə qəbul olunsun. Mar Yonan 1898-ci ildə Sankt-Peterburqa getmiş və burada o və bir neçə ruhanisi şərqi ortodoksluğu qəbul etmişdilər. 1904-cü ildə Urmiya regionunda yerləşən Terqavar yepiskopu kimi yepiskopluğa təqdis edildi və yepiskop Yonanın vikarı olmuşdur.

Missiya 1904-cü ildən həm asoru, həm də rus dillərində "*[[Pravoslavnaya Urmiya]]*" jurnalını nəşr etdirmişdir.

Yepiskop Eliya 1928-ci ilin dekabrında vəfat etmişdir. Onun 1931-ci ildə Belqradda epikopata mitropolit Entoni Xrapovitski və arxiyepiskop Germogen Maksimov tərəfindən təqdis edilmiş yepiskop Gevarigis keçmişdir.

## Rəhbərləri

* Arximandrit Feofilakt Klementyev (1898–1902)
* Arximandrit Kiril Smirnov (1902–1904)
* Yepiskop Sergi Lavrov (1904–1916)
* Yepiskop Pimen Belolikov (1916–1917)
* Arximandrit Vitali Sergiyev (1922–1946)

## Mənbə

### İstinadlar

### Ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 
* Ольга Ходаковская Там где сияют горные вершины Документальное исследование жизни и трудов преосвященного Пимена епископа Семиреченского и Верненского, священномученика
* 
* 
* 
*
Birjada səhmlərin ticarəti

**Birjada səhmlərin ticarəti** — təşkil edilmiş ticarət platformalarında (birjalarda) səhmlərə və digər qiymətli kağızlara mülkiyyət hüquqlarının ötürülməsi prosesi. Səhmlərin ilkin kütləvi təklifi müəssisənin fəaliyyəti üçün vəsait əldə etməyə imkan verir. Təkrar dövriyyə yalnız səhmlərin sahiblərini dəyişir, lakin müəssisəyə birbaşa gəlir gətirmir. Bununla belə, səhmlərin birja kotirovkası müəssisənin həqiqi qiymətini müəyyən etməyə imkan verir.

Səhmdarların ümumi yığıncağının qərarına əsasən müəssisələr ilkin emissiyadan əlavə səhmlərin əlavə emissiyalarını da buraxa bilərlər. Bu, adətən, müəssisənin genişləndirilməsi, yeni bazarların tutulması və s. ehtiyac nəticəsində baş verir.

Son zamanlar internet vasitəsilə birjada səhmlərin alqı-satqısı üsulu, internet ticarəti adlanan üsul çox populyarlaşıb. Bu halda səhmlərin alqı-satqısı proseduru xeyli sadələşdirilir. Adətən broker və ya birja tərəfindən birbaşa təmin edilən müəyyən proqram təminatı tələb olunur.

Elektron mediaya keçidlə təkcə sürət artmadı. Gündaxili ticarət üsulları fəal şəkildə inkişaf etməyə başladı, mexaniki ticarət sistemləri meydana çıxdı, yüksək tezlikli böyük miqdarda avtomatik olaraq həyata keçirilə bilən qısamüddətli ticarət əməliyyatlarına yönəldi.

## Mübadilə şərtləri
* **Yüksək** — göstərilən dövr üçün ən yüksək qiymət
* **Aşağı** — göstərilən dövr üçün ən aşağı qiymət
* '''ADR''' (American Depository Receipt) ABŞ bankında saxlanılan xarici şirkətin səhmləri üçün sertifikatdır.
* **AON** (hamısı və ya heç biri) — "hamısı və ya heç nə", *Limit* sifarişləri üçün əlavə şərt. Bu şərt yalnız sifarişinizin tam yerinə yetirilməsinə (qismən bağlanmadan) razılığı göstərir.
* **Orta qiymət** açıq mövqedə bir səhmin orta qiymətidir.
* **Ortalamanın aşağı salınması** — orta qiyməti yaxşılaşdırmaq üçün itirən mövqeyə eyni aktivin bir hissəsini daha yaxşı qiymətə əlavə etmək.
* **[[Ask]]** — müəyyən bir səhmin müəyyən edilmiş qiymətə satılması təklifi, yəni bu, hər kəsin aktivi ala biləcəyi qiymətdir.
* **[[ayı (birja)|Ayı]]** (ayı) — treder alqı-satqı etdiyi aktivlərin qiymətində azalma gözləyir.
* **Ayı bazarı** — qiymətlərin enməyə meylli olduğu bazardır.
* **[[Beta|Beta]]** — Beta, bazardakı digər aktivlərə nisbətən səhm qiymətinin nisbi dəyişkənliyinin ölçüsü bazar riski ölçüsüdür.
* **[[Bid]]** — (tender qiyməti) müəyyən bir qiymətə müəyyən aktivin alınması təklifidir, yəni bu, hər kəsin aktivi sata biləcəyi qiymətdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Sakastan (Sasani vilayəti)

**Sakastan** (həmçinin **Sagestan**, **Sagistan**, **Secaniş**, **Segistan**, **Sistan** və **Sicistan** kimi də tanınır) son antik dövrdə Sasani vilayəti. İndiki Nimruz vilayətinin tərkibində yerləşir. Vilayət qərbdə Kirman, şimal-qərbdə Spahan, şimal-şərqdə Kuşanşəhr və cənub-şərqdə Turanla həmsərhəd idi. Vilayət qubernatoru mərzban tituluna sahib idi. 459/60-cı ildə bu titul ləğv edilənə qədər vali "Sakanşah" (sakların şahı) titulunu da daşıyırdı.

## Etimologiyası
"Sakastan" sözü eramızdan əvvəl köçəri skif qrupu olan "saklar ölkəsi" deməkdir. Onlar e.ə. II əsrdən e.ə. I əsrə qədər İran yaylasında və Hindistanda Hind-skif padşahlığı kimi tanınan bir krallıq qurmuşdular. Bundahişndə Pəhləvi dilində yazılmış zərdüşti yazısında vilayət "Secansih" kimi qeydə alınmışdır. Ərəblərin İranı zəbt etməsindən sonra bu vilayət "Sicistan", daha sonra isə “ Sistan ” adı ilə tanınmışdır. Regionda indiki İranda Sistan və Bəlucistan ostanı olaraq qalır.

## Mərzbanları
* Narse (240–271)
* II Bəhram (271-274)
* Sakastanlı Hörmüzd (274–283)
* III Bəhram (283–293)
* Şapur Sakanşah (IV əsrin əvvəlləri)
* III Hörmüzd (???-457)
* Karin-pəhləvi sülaləsindən naməlum aristokrat (459/60–???)
* Suhra (???–484)
* Sakastanlı Bəxtiyar (II Xosrov dövründə)
* Sakastanlı Rüstəm (VII əsrin əvvəlləri)
* Sakastanlı Apərviz (???–650/1)

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Spahan (vilayət)

**Spahan** və ya **Partav** — son antik dövrdə Sasani vilayəti. İndiki İranın mərkəzində yerləşir, demək olar ki, İsfahan ostanına uyğun gəlir.

## Etimologiyası
"Spahan" müxtəlif pəhləvicə möhürlərdə və yazılarda, o cümlədən zərdüşti keşişi Kartirin möhürlərində təsdiq edilmişdir. Mütəxəssislər güman edirlər ki, İsfahan adı "spahan"ın ərəbləşmiş formasıdır. Region Sasani numizmatikasında *GD* abbreviaturası ilə görünür. Ptolemeyin "''Coğrafiya''" əsərində "ordu üçün toplaşma yeri" kimi tərcümə olunan "*Aspadana*" kimi görünür. Ehtimal olunur ki, "Spahan" sözü "ordular" mənasında olan "spadanam" sözündən əmələ gəlir. Vilayət I Şapurun Kəbəyi Zərdüştdəki kitabəsində "Partav" adlanır.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 
* 
*
Kuşanşəhr

**Kuşanşəhr** — Sasani imperiyasının Kabil vadisi ilə Pişəvər vadisi arasındakı regiondan ibarət vilayəti. Kuşanşəhr ərazisi mərkəzi Toxarıstanda idi və Termezdən Pişəvərə qədər olan ərazini əhatə edirdi. Kuşanşəhrdə Sasani hakimiyyətinin qurulması Mərkəzi Asiya ticarət yollarına nəzarət etməyə imkan vermişdir. Əraziyə Kuşan-sasanilər rəhbərlik edirdi. Hindistanla ticarət əlaqələrinin ənənəvi əhəmiyyətinə görə Kuşan standartına uyğun sikkələr buraxmışdılar.

Sasanilərin hökmranlığı Kuşanşəhrdə ərazinin kidarilər, sonra isə eftalitlər tərəfindən ələ keçirilməsi ilə sona çatmışdır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
*
Məzmun moderasiyası

**Məzmun moderasiyası** — istifadəçiləri şərh yazmağa dəvət edən internet saytlarında tez-tez senzura və ya zidd görüşlərin sıxışdırılması məqsədilə faydalı və ya məlumatlandırıcı töhfələrdən fərqli olaraq, əhəmiyyətsiz, ədəbsiz, qeyri-qanuni, zərərli və ya təhqiredici töhfələrin aşkarlanması prosesi. Məzmun moderasiyasının məqsədi problemli məzmuna xəbərdarlıq etiketini silmək və ya tətbiq etmək, ya da istifadəçilərə məzmunu özləri bloklamaq və filtrləmək imkanı verməkdir.

İnternet forumları, bloqlar və phpBB, viki və ya "PHP-Nuke"  və s. kimi skriptlərlə dəstəklənən xəbər saytları daxil olmaqla, müxtəlif növ internet saytları istifadəçi tərəfindən yaradılan məzmuna, o cümlədən şərhlərə icazə verir. Saytın məzmunundan və nəzərdə tutulan auditoriyadan asılı olaraq, saytın administratorları hansı növ istifadəçi şərhlərinin uyğun olduğuna qərar verir, sonra şərhləri yoxlamaq məsuliyyətini daha kiçik moderatorlara həvalə edirlər.

Əsas platformalar alqoritmik alətlər, istifadəçi hesabatları və insan baxışının birləşməsindən istifadə edir. Sosial media saytları nifrət nitqi və ya digər xoşagəlməz məzmun üçün işarələnmiş məzmunu əl ilə yoxlamaq və ya silmək üçün məzmun moderatorlarından istifadə edə bilər. Digər məzmun məsələlərinə qisas pornosu, qrafik məzmun, uşaq istismarı materialları və propaqanda daxildir. Bəzi veb-saytlar da öz məzmununu reklamlar üçün qonaqpərvər etməlidir.

## Nəzarətçi moderasiyası
Birtərəfli moderasiya kimi də tanınan bu cür moderasiya sistemi tez-tez internet forumlarında müşahidə olunur. Bir qrup insan nümayəndə kimi fəaliyyət göstərsinlər deyə saytın administratorları tərəfindən adətən uzunmüddətli əsaslarla seçilir. Onların adından icma qaydaları tətbiq edilir. Bu moderatorlar başqalarının töhfələrini silir, onları redaktə edir, insanları e-poçt ünvanına və ya IP-ünvanına əsasən xaric edirlər. Onlar ümumiyyətlə icma daxilində mənfi töhfələri silməyə cəhd göstərirlər. Onlar sosial şəbəkəni mühüm, lakin qiymətləndirilməmiş bir formada dəstəkləyən görünməz bir dayaq rolunu oynayırlar.

### Twitter
"Twitter" sosial media saytında fəaliyyəti dayandırma siyasəti mövcuddur. Bunun əsasında 2015-ci ilin avqustundan 2017-ci ilin dekabrına qədər izləyicilərin sayını və İslam Dövləti ilə əlaqəli məzmunun miqdarını azaltmaq məqsədilə terror məzmunlu 1,2 milyondan çox hesab dayandırılmışdır. 2022-ci ilin oktyabrında İlon Mask "Twitter"i əldə etdikdən sonra söz azadlığına üstünlük vermək cəhdi ilə platformada məzmun qaydaları zəiflədilmişdir. Lakin bu kampaniyanın təsirləri sual altındadır.

## Həmçinin bax

* Bəyənmə düyməsi

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 

## Xarici keçidlər

* Slashdot – A definitive example of user moderation
* Fundamental Basics of Content Moderation

* Cliff Lampe and Paul Resnick : Slash (dot) and burn: distributed moderation in a large online conversation space Proceedings of the SIGCHI conference on Human factors in computing systems  table of contents, Vienna, Austria 2005, 543–550.
* Hamed Alhoori, Omar Alvarez, Richard Furuta, Miguel Muñiz, Eduardo Urbina:  ECDL 2009: 180–191
Tratta

**Tratta** () və ya **köçürmə veksel** — veksel sahibinə müəyyən məbləğdə pul ödəmək üçün vekseldə göstərilən ödəyiciyə (investisiyaya) veksel verənin qeyd-şərtsiz təklifini (sərəncamını) özündə əks etdirən veksel. Əksər hallarda vekselin ödəyicisi veksel sahibinə borcludur, veksel isə veksel sahibinə borcludur və veksel ödəyicinin borcunun razılaşdırılmış məbləğinin köçürmə forması veksel yeni kreditora — vekselin sahibi kimi çıxış edir.  Köçürmə vekselinin verilməsi və sonradan ödəyicinin onu ödəməyə razılığı (aksept) dedikdə, ödəyicinin veksel məbləğinə görə veksel verənə və veksel sahibinin veksel sahibinə olan borcunun ödənilməsi başa düşülür, lakin öhdəliyin yaranması deməkdir. ödəyicinin üzərinə vekseli cari veksel sahibinin xeyrinə ödəmək. Bundan əlavə, qanun layihəsi üzrə öhdəlikdə borcun yarandığı müqavilələrlə əlaqəli ola biləcək hər hansı şərt yoxdur. Təhvil vermə proseduru ilə müqayisədə veksel vasitəsilə kreditorun dəyişdirilməsi arasındakı əsas fərq budur.

Xeyrinə veksel buraxılan köçürmə vekselinin ilk sahibinə remittor deyilir. Çekmənin özü göndərici kimi göstərilə bilər. Göndərən şəxsin göstərilməsi Cenevrə Vahid Veksel Qanununa uyğun olaraq vekselin məcburi detalıdır.

## Qaralama və əskinas arasındakı fərq
Bir sıra iqtisadi nəzəriyyəçilər əskinası təqdim edən şəxsə ödənilməli olan mütləq köçürmə vekseli hesab edirlər. Bununla belə, əskinaslarla əskinaslar arasında aşağıdakı əsas fərqlər mövcuddur:
* təcililik — vekseldə həmişə ödəniş vaxtı göstərilir (baxmayaraq ki, müddət “görünür” kimi göstərilə bilər), tədavül şərtləri əskinaslarda göstərilmir.
* dövriyyə qabiliyyəti — vekselin aksept edilməsi tələb olunmur (onun dövriyyə qabiliyyəti onu qəbul etməyə hazır olan şəxslərlə məhdudlaşır), əskinasın göstərilən ərazidə istənilən ödəniş üçün qəbul edilməsi tələb olunur.
* zəmanətli — veksel borc öhdəliyidir və borclunun əmlakı ilə təmin edilir; əskinas əslində borc öhdəliyi olmasa da, rəsmi dövlət zəmanətinə malikdir.

## İstinadlar
Asorustan

**Asorustan** () — 226–637-ci illərdə Sasanilərin Assuriya və Babilistanı əhatə edən vilayəti.

## Etimologiyası
Parf dilində olan "Asorustan" () adı I Şapurun Kəbəyi Zərdüştdəki kitabəsindən və Peyquluda yerləşən Narse yazısından məlumdur. Pəhləvi dilində "*asoriq*" sifəti müvafiq olaraq "aysor" mənasını verir.

Asorustan adı "*Asor*" ("Assuriya") və İran dillərinə məxsus "*[[-stan|-istan]]*" ("ölkə") şəkilçisinin birləşməsidir. Parfiyalılar "Assuriya" adını Asorustan formasında qədim Babilistanı əhatə etmək üçün dəyişdirilmişdi və bu, Sasanilər dövründə də davam etmişdir.

## Dini
Son antik dövrdə Mesopotamiyanın dini demoqrafiyası çox müxtəlif idi. I və II əsrlərdən süryani xristianlığı əsas dinə çevrilmiş, digər qruplar mandeizm, iudaizm, manixeizm, zərdüştilik və qədim Assuriya-Babil Mesopotamiya dinini tətbiq etmişdilər. Süryani Pravoslav Kilsəsinə və Assuriya Şərq Kilsəsinə bağlı xristianların vilayətdə çoxluğu təşkil etdikləri güman olunur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* 
* Rezakhani, Khodādād (2018). "Mesopotamia, Persian". In Nicholson, Oliver (ed.). The Oxford Dictionary of Late Antiquity. Oxford: Oxford University Press. .
Cari aktivlər

**Cari aktivlər** () — bir istehsal dövrü və ya bir il ərzində nağd pula çevrilə bilən aktivlər.

Şirkətin uzunmüddətli aktivlərindən fərqli olaraq, cari aktivlərin davamlı olması nəzərdə tutulmur.

Cari aktivlər balansın ikinci bölməsində əks etdirilir.

## Dövriyyə aktivlərinin növləri
Cari aktivlərin siyahısına aşağıdakılar daxildir:

### Yüksək likvid aktivlər
*  Banklarda nağd pul
* Nağd pul
* Likvidlik qiymətli kağızlar
* Debitor borcları
* Depozitlər
* İşçilərin hesabları
*Digər ödənilməmiş hesablar

### Ehtiyatlar
* Hazır məhsullar
* Yarımçıq istehsal
* Xammal
* Digər materiallar

## İstinadlar
Sədrəpüşi

**Sədrəpüşi** () və ya **nəvcut** () — fərdin zərdüşti dininə daxil olması, sədrə və kuşti geyinməyə başlaması ilə əlaqədar mərasim. Sədrəpüşi termini əsasən İran zərdüştiləri, nəvcut isə əsasən Hindistan zərdüştiləri (parsilər) tərəfindən istifadə olunur.

Sədrəpüşi farsca termini ritualın əsas komponentinə istinad edərək "sədrə taxmaq" kimi tərcümə olunur. Nəvcut sözü Qücərat dilində "yeni" və "[dua] oxuyan", "çağrıcı", "qurban" birləşməsinin latınlaşdırılmış formasıdır. Sözün ikinci yarısı Avesta dilindəki "*zaotar*" sözündən gəlir.

## İstinadlar
Sədrə

**Sədrə** — zərdüştilərin kuşti ilə birlikdə geyindiyi alt paltar üçün Avesta termini. Bir parça nazik pambıq parçadan hazırlanır. Sədrə geniş yaxalıqlı və minimal qolludur. Ümumilikdə 9 tikiş var, onların sayı simvolik məna daşıyır. Zərdüştilər belindəki sədrənin üstündə öz dinlərinə mənsubluğun əsas simvolu olan kuştini bağlayırlar.

## Etimologiyası
"Sədrə" adının dəqiq etimologiyası yoxdur. Anketil-Düperron sözün köklərini "Avesta"dan çıxarmışdır. Ona görə, bu söz "faydalı geyim" kimi tərcümə edilən "stəhrpaesah" epitetindən törəmişdir.

## İstinadlar
Kuşti

**Kuşti** — zərdüştilərin bellərinə taxdıqları müqəddəs qurşaq. Bu, sədrə ilə yanaşı zərdüştilərin ritual geyiminin bir hissəsidir.

## Mənşəyi
Müqəddəs sap üçün Avesta dilində olan termini "*aivyaonqana*"dır. Kuşti sonradan Pəhləvi dilində formalaşmış terminidir.

## İstehsalı
Həm İranda, həm də Hindistanda kuşti adətən kahinlik vəzifələrindən olan qadınlar tərəfindən hazırlanır. Bu, ikili bir dini vəzifə funksiyasına malikdir. Bəzən kuştilər mobədlər ( tərəfindən toxunurdular,. 1920-ci illərdən etibarən İranın Yəzd ostanında zərdüşti behdin qadınlara kuşti toxuması qaydası öyrədilirdi.

Zərdüştilik fəlsəfəsinə əsasən kuşti toxumaq prosesində qadınlar mahnı oxuyurlar, həm dini, həm də dünyəvi hekayələr paylaşırlar.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
*
Kissəyi Səncan

**Kissəyi Səncan** (,  ; ) — Hindustan yarımadasındakı zərdüşti köçkünlərin erkən illərinə dair hesabat. Bu, ilk dəfə b.e. 1599-cu ildə parsi keşişi Bəhmən Keyqubad yazmışdır. Mətn ümumiyyətlə orada təsvir olunan hadisələrin yeganə povesti kimi qəbul edilir və parsi icmasının bir çox üzvləri epik poemanı öz əcdadlarının dəqiq hesabatı kimi qəbul edirlər.

Hesabat Böyük Xorasandan başlayır və mühacirlərin indiki Hindistanın qərb sahilində yerləşən Qücərat şəhərinə səyahətindən bəhs edir. Ən uzun olan birinci fəsil Səncanda od məbədinin qurulması və sonradan onların nəslinin dağılması ilə başa çatır. Sonrakı fəsillərdə əsərdə yadelli işğalçıları dəf etmək istiqamətində uğurlar, daha sonra həmin istiqamətdə uğursuzluqlar və zərdüştilərin sonrakı təxliyəsini nəql edir. Hesabat "Varharan atəşi"nin Navsariyə çatdırılması ilə bağlı bir fəsillə bağlanır.

Sonda hekayə Bəhman Keyqubad tərəfindən imzalanır. Əsər təsvir edilən hadisələrdən əsrlər sonra yazılmışdır. Hesabat fars poeziyasına xas olan çox müfəssəl üslubda, mənzum formasındadır.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 

## Xarici keçidlər
* Hodivala's uncritical translation of the narrative.
Kemetizm

**Kemetizm** ( sözündən – Kemet), **neterizm** ("*"* sözündəndən; , ) və ya **Kemet paqanizmi** — 1970-ci illərdə ortaya çıxan qədim Misir dininin, klassik və son antik dövrdə bununla bağlı din ifadələrinin dirçəlişi və neopaqan din.

Bir neçə əsas qrup var ki, onların hər biri öz inanclarına fərqli yanaşır. Bunlar eklektikdən rekonstruksionizmə qədər fərqlənir. Bunların hamısının üç növə aid olduğu müəyyən edilir: yenidən qurulmuş kemetizm (filoloji və elmi yanaşmanı qəbul edir), sinkretik yanaşma və monoteizmə meyil edən daha yeni sintez olan Kemet ortodoksluğu.

## Həmçinin bax
* Misir mifologiyası
* Dinlərin siyahısı
* Hermetizm

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Marilyn C. Krogh; Brooke Ashley Pillifant, *Kemetic Orthodoxy: Ancient Egyptian Religion on the Internet: A Research Note*, Sociology of Religion (2004).
* Ellen Cannon Reed, *Circle of Isis: Ancient Egyptian Magic for Modern Witches* (2002), .
* J. G. Melton, *[[:en:Encyclopedia of American Religions|Encyclopedia of American Religions]]*, 5th ed., Detroit (1996).
* 

## Xarici keçidlər
Bundahişn

"***Bundahişn***" (, ) —ənənəvi olaraq kitab pəhləvicəsində yazılmış zərdüşti kosmoqoniyası və kosmologiyasının ensiklopedik toplusuna verilən ad. Əsərin orijinal adı məlum deyil.

"*Bundahişn*" toplusu "Avesta"dan istifadə etsə də və bu mətnlərdə qeyd olunan fikirləri inkişaf etdirsə də, onun özü müqəddəs kitab deyil. Məzmun zərdüştilik kitabəsini özündə daşıyır ki, bu da öz növbəsində həm qədim zərdüştilik, həm də zərdüştilikdən əvvəlki inancları əks etdirir. Bəzi hallarda mətn İranda VII əsrdən sonra islamın gözlənilməz hallarına, digər hallarda isə Ayın ulduzlardan daha uzaq olması fikrinə işarə edir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* 
* .
* Kassock, Zeke J.V., (2013), *The Greater Iranian Bundahishn: A Pahlavi Student's 2013 Guide*, 
* A translation of the Iranian or Greater Bundahišn  by Anklesaria, Behramgore Tehmuras (1956) at Avesta.org
* A modern transcription of the Indian ''Bundahishn'' in the original Pahlavi  at TITUS
* An edition of the Indian ''Bundahishn'' in the original Pahlavi, with German translation, by Ferdinand Justi (1868) at the Internet Archive
* An edition of the Pahlavi text from 1908, edited by Ervad Tahmuras Dinshaji Anklesaria

## Xarici keçidlər

* The ''Bundahishn'' (HTML format)
Camaspnamə

**Camaspnamə** () — Pəhləvi dilində yazılmış vəhy kitabı. Bu, geniş mənada orta əsr zərdüştilik doktrina və əfsanəsinin əsas mənbəyidir. Əsər həmçinin "*Ayətkari Camaspik*" () adlanır.

Mətn Zərdüştün yaxın müridlərindən olan Viştaspə ilə Camasp arasında bir sıra sual və cavablar formasını alır. Viştaspə Zərdüştün şahzadəsi və himayədarı, Camasp isə Viştaspənn sarayında zadəgan idi. Hər ikisi zərdüştiliyin ən qədim ilahiləri olan qatlarda adı çəkilən və Zərdüşt tərəfindən bəstələndiyi güman edilən fiqurlardır. Burada Hörmüzdün yeddi Aməşa Spənta yaratması çıraqların bir-birindən yandırılmasına bənzəyir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Boyce, Mary *[http://www.iranicaonline.org/articles/ayadgar-i-jamaspig-memorial-of-jamasp-a-short-but-important-zoroastrian-work-in-middle-persian-also-known-as-the- AYĀDGĀR Ī JĀMĀSPĪG]* in Encyclopædia Iranica.
* Bailey, H.W. *To the Zamasp-Namak. I.* BSOS 6, 1930–32, pp.&nbsp;56–68
* Bailey, H.W. *To the Zamasp Namak. II.* BSOS 6, (1930–32), pp.&nbsp;581–600
*
Camasp (filosof)

**Camasp** — Zərdüşt dövründə yaşamış İran filosofu. Camasp Quştaspın baş vəziri idi. "*[[Camaspnamə]]*" kitabı onun haqqındadır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Zərdüştçü toyu

**Zərdüştçü toyu** — zərdüştçülükdə iki şəxsin, bir kişi və bir qadının ailə qurduğu dini mərasim. Zərdüştçülükdə icma daxilində evlilik təşviq edilir və dini mətnlərdə böyük üstünlük verilir. Zərdüştçü toyunun mərasim prosedurları və ənənəvi prosesləri ətraflıdır.

## Mərasimdən əvvəl
"Avesta"da kişilik və qadınlıq 15 yaşında, evlənməyə hazır olduqda qazanılır. Bununla belə, Hindistanda evlilik həddi kişilər üçün 21, qadınlar üçün isə 18 yaş həddini bildirən 1936-cı il tarixli Parsi Evlilik və Boşanma Aktı ilə müəyyən edilir. Əgər nikaha girən tərəflərdən hər hansı biri aktda göstərilən yaşdan aşağıdırsa, yetkinlik yaşına çatmayan nikaha daxil olan tərəfin valideynləri razılıqlarını bildirmək üçün nikah şəhadətnaməsinə imza atmalıdırlar.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* 
* J. J. Modi, The Religious Ceremonies and Customs of the Parsees, Bombay, 1922
Denkərd

**Denkərd** (, ) — X əsrdə zərdüşti inancları və adət-ənənələri toplusu. Denkərd böyük ölçüdə "Mazdaizm Ensiklopediyası" hesab edilir və xüsusən də Pəhləvi dilində təkrarlanması zamanı din haqqında dəyərli məlumat mənbəyidir. "Denkərd" zərdüştilərin əksəriyyəti tərəfindən müqəddəs mətn hesab edilmir, lakin hələ də öyrənilməyə layiq sayılır.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Kassock, Zeke, (2012), *Facsimile Of The Complete Text Of The Pahlavi Dinkard: Volume I: Books III - V*, 
* 

## Xarici keçidlər
* The ''Dēnkard'' in English
Daxma (zərdüştçülük)

**Daxma** (, ) və ya **Sükut qülləsi** — torpağın və digər təbii elementlərin çürüyən cəsədlərlə çirklənməsinin qarşısını almaq üçün zərdüştçülər tərəfindən ekskarnasiya məqsədilə tikilmiş dairəvi, hündür tikili. Leş yeyənlər, adətən kərkəslər metiyin ətini yeyirlər. Skelet qalıqları daha da aşınma və parçalanmanın davam etdiyi mərkəzi çuxura yığılır.

## Əsaslandırma
Təsir etmənin doktrina əsası zərdüştçülük dinində hər üçü müqəddəs sayılan torpaq, su və ya odla təmasdan qaçmaqdır.

Zərdüştçülük ənənəsi insan cəsədlərini və heyvan cəsədlərini (saç və dırnaq qırıntılarından əlavə) "nasu", yəni natəmiz, çirkləndirici hesab edir.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat

* ''Vendidad'' Fargard 5, Purity Laws, as translated by James Darmesteter
* Wadia, Azmi (2002), "Evolution of the Towers of Silence and their Significance", in Godrej, Pheroza J.; Mistree, Firoza Punthakey (eds.), *A Zoroastrian Tapestry*, New York: Mapin
** Excerpted in "A Zoroastrian Tapestry (book extract)". *The Hindu - Sunday Magazine*. 21 July 2002. Archived from the original on 7 January 2003.
* Modi, Jivanji Jamshedji (2011) [Reprint of 2nd edition (1937), originally published by Jehangir B. Karani's Sons: Bombay]. Peterson, Joseph H. (ed.). ''The Religious Ceremonies and Customs of the Parsees'' (PDF). Kasson, Minnesota, US: Avesta.org.
* Lucarelli, Fosco (February 9, 2012). "Towers of Silence: Zoroastrian Architectures for the Ritual of Death", *Socks-Studio*
* Kotwal, Firoze M.; Mistree, Khojeste P. (2002), "Protecting the Physical World", in Godrej, Pheroza J.; Mistree, Firoza Punthakey (eds.), *A Zoroastrian Tapestry*, New York: Mapin, pp.&nbsp;337–365
* منصور خواجه پور [Khajepour, Mansour]; زینب رئوفی [Raoufi, Zeinab] (June 2018). "راهبردی نظری برای باززنده‌سازی دخمه‌های زرتشتیان در ایران (نمونۀ موردی : دخمۀ زرتشتیان کرمان)" &#x5B;A Theoretical Approach to Restoration of Zoroastrians' Tower of Silence (Dakhma) in Iran (A Case study of tower of silence of Kerman)&#x5D;. *ماهنامه علمی پژوهشی باغ نظر [Bagh-e-Nazar: The Scientific Journal of NAZAR research center for Art, Architecture & Urbanism]* (in Persian and English). **15** (61): 57–70. doi:.
* Harris, Gardiner (29 November 2012). "Giving New Life to Vultures to Restore a Human Ritual of Death", *The New York Times*
* Dunning, Brian (August 14, 2012). "Skeptoid #323: 8 Spooky Places, and Why They're Like That". *[[:en:Brian_Dunning_(author)#Skeptoid_podcasts|Skeptoid]]*. 1. Zoroastrian Towers of Silence
* Boyce, Mary (1979), *Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices*, London: Routledge, pp.&nbsp;156–162
* Boyce, Mary (1996), "Death among Zoroastrians", *Encyclopædia Iranica*, vol.&nbsp;7, Cosa Mesa: Mazda
Sekigahara döyüşü (1600)

**Sekigahara döyüşü** (Shinjitai: 関ヶ原の戦い; Kyūjitai: 關ヶ原の戰い, Hepburn romanlaşdırılması: Sekigahara no Tatakai) 21 oktyabr 1600-cu ildə baş verən həlledici döyüş idi. indi Gifu ərazisində, Yaponiya, Senqoku dövrünün sonunda baş vermişdir. Bu döyüş Tokuqava İeyasunun qüvvələri tərəfindən İşida Mitsunari altında Toyotomi sadiq klanlarının koalisiyasına qarşı aparıldı, onlardan bir neçəsi döyüşdən əvvəl və ya döyüş zamanı qaçaraq Tokuqava klanının qələbəsinə səbəb oldu. Sekigahara döyüşü Yapon feodal tarixinin ən böyük döyüşü idi və çox vaxt ən mühüm döyüş kimi qəbul edilir. Toyotominin məğlubiyyəti Tokuqava şoqunluğunun yaranmasının sürətlənməsinə səbəb oldu.

## İstinadlar