Cəlal Qasımov (filoloq)

**Qasımov Cəlal Əbil oğlu** () — ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru, professor, əməkdar müəllim,AMEA Folklor İnstitutunun Folklor və yazılı ədəbiyyat şöbəsinin müdiri (2021). Cəlal Qasımov həmçinin DTX-nin Heydər Əliyev adına Akademiyasının fakültə rəisi idi və polkovnik rütbəsini daşıyırdı.

## Həyatı və fəaliyyəti
Cəlal Qasımov 15 yanvar 1959-cu ildə Şərur rayonunun Püsyan kəndində anadan olmuşdur. 1984-cü ildə Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix-filologiya fakültəsini bitirmişdir. 1993-cü ildə görkəmli tənqidçi və ədəbiyyatşünas "Abdulla Surun həyat və yaradıcılıq yolu" mövzusunda namizədlik, 2000-ci ildə "Siyasi repressiya həyatda və ədəbiyyatda" mövzusunda isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

1984–1991-ci illərdə Sabirabad rayonunda dil-ədəbiyyat müəllimi işləmişdir. 1991–1993-cü illərdə vaxtilə təhsil aldığı Naxçıvan Dövlət Universitetində pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 1993-cü ildən 2020-ci ilə qədər Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətində çalışıb. Ədəbiyyatşünaslığın müxtəlif sahələri, eləcə də siyasi repressiya qurbanlarının faciəli taleyi haqqında tədqiqatların, o cümlədən 30-dan çox kitabın və əsərlərin bir neçə tədris proqramının və eyni zamanda 150-dən çox elmi-publisistik məqalənin müəllifidir.

Ölümündən sonra 15 yanvar 2022-ci ildə AMEA Folklor İnstitutunda "Həyatını milli yaddaşın oyanışına həsr etmiş alim" mövzusunda elmi sessiya keçirilib

## Təltifləri
Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətində xidmət etdiyi müddət ərzində dövlət təltiflərinə və digər mükafatlara layiq görülmüşdür:
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 dekabr 1998-ci il tarixli Fərmanı ilə Hərbi Xidmətlərə Görə medalı
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 29 mart 2008-ci il tarixli 2741 nömrəli Sərəncamı ilə "Vətən uğrunda" medalı
* Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirinin 27 mart 2014-cü il tarixli 073 nömrəli əmri ilə "Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Orqanlarının 95 illiyi (1919–2014)" yubiley medalı
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 28 noyabr 2018-ci il tarixli 758 nömrəli Sərəncamı ilə Əməkdar müəllim Fəxri adı

## Əsərləri

* "Abdulla Sur və əsərləri" (1995)
* "Əsrin qiyamət çağı" (1997)
* "Nağı Şeyx Zamanın xatirələri" (1997)
* "Əksinqilab ilə Mübarizə Təşkilatı və Siyasi Repressiya" (1997)
* "Yaddaşın repressiyası" (1997)
* "Bitməmiş istintaq" (1997)
* "Respressiyadan deportasiyaya doğru" (1998)
* "Yaddaşın bərpası" (1999)
* "Müstəqillik Dövlətçilik və Milli Təhlükəsizliyin Keşiyində" Muzeyi" (1999)
* "Məhbus tərcümeyi-halı" (2003)
* "Hərbi Psixologiya" (2004)
* "Abdulla Surun Həyatı və Yaradıcılığı" (2004)
* "MTN: tarixi-hüquqi mənbələr" (2005)
* "İzahlı Siyasi Terminlər Lüğəti" (2007)
* "Cavidi məhbəsə aparan yol" (2007)
* "Azərbaycan təhlükəsizlik orqanlarının qısa tarixi" (2008, dərslik)
* "Azərbaycan təhlükəsizlik orqanlarının tarixi" (2009, rus, ingilis, azərbaycan dillərində)
* "Azərbaycan folklorşünaslığı və sovet totalitarizmi" (2011)
* "Bolşevik qurşununun qurbanları" (2011)
* "Ədəbi məhkəmələr" (2012)
* "Kitabi-Dədə Qorqud"un yasaqlanması" (2013)
* "Azərbaycan folklorşünasları (1920–1950)" (2015)
* "Milli təhlükəsizliyin əsasları" (2015, dərslik)
* "Vəli Xuluflu" (2016)
* "Cumhuriyyətin təhlükəsizlik orqanları (1918–1920)" (2018)
* "Bəkir Çobanzadə" (2018)
* "Birinci Türkoloji Qurultay: Şahidlər və Şəhidlər" (2019)
* "Azərbaycanın Təhlükəsizlik Orqanları 100 ildə: Tarix və Müasirlik" (2019)
* "Siyasi Repressiya: Həyatda və Ədəbiyyatda" (2020)
* "Xalid Səid Xocayev" (2021)
* "Ağrı yaddaşı" (2022)
* "Siyasi repressiyanın ensiklopediyası" (2022)

## İstinadlar