Qar adamı

**Qar adamı** və ya **Yeti** — Asiyadakı dağlıq bölgələrdə yaşadığı iddia edilən əfsanəvi varlıq. Görünüşü Şimali Amerika meşələrində rast gəlindiyi irəli sürülən Biqfutu xatırladır. Şahidlər bu əsrarəngiz məxluqun iri meymuna oxşadığını bildirirlər.

## Xarici görünüşü
Fərziyyələrə və təsdiqini tapmamış faktlara görə qar adamları müasir insanlardan möhkəm bədən quruluşu , kəllənin şiş formalı olması, bir qədər uzun əlləri, kiçik uzunluqlu boğazı, bir qədər gödək ayaqları ilə fərqlənirlər. Bədəni bütövlüklə qara, tünd narıncı və ya ağ rəngli tüklə örtülüdür. Sifəti tünd rənglidir. Başında tüklər bədində olanlardan uzundur. Bığı və saqqalı seyrək və qısadır. Ağaclara yaxşı çıxa bilirlər. Bildirirlər ki, dağ qar adamları mağaralarda, meşə qar adamları isə ağacın budaqlarında yuva qurub orda yaşayırlar. Etnoqrofik baxışdan müxtəlif yerlərdə qar adamları haqqında təəssüratlar maraqlıdır. Böyük qorxulu adam surəti müxtəlif xalqlarda qaranlıqdan qorxu nəticəsində, naməlumluqlar haqqında, sirli qüvvələrə olan münasibət kimi formalaşa da bilər. Ola bilsin ki, qar adamı sadəcə olaraq bədənləri tüklə örtülü və ya vəhşiləşmiş insanlar kimi qəbul olunsun.

Əgər bu varlıqlar mövcuddurlarsa, onda onlar qruplar və ya ailə cütlüyü şəklində yaşayırlar. Arxa ətrafları üstündə hərəkət edə bilirlər. Hündürlüyü 1 −2,5 m arasında(bir çox hallarda 1,5–2 m) dəyişir. Bildirilir ki, daha böyüklərini Mərkəzi Asiyada(yeti) və Şimali Amerikada (saskvoç) görüblər. Sumatra ,Kalimantan və Afrikada bir çox hallarda boy 1,5 m-i keçməyib. Ehtimal edilir ki, bu varlıqların ən azı 3 olmaqla bir neçə növləri var.

Rus mediasının verdiyi xəbərə görə, artıq axtarışlar üçün xüsusi mütəxəssislərdən ibarət qrup yaradılıb. Qrup Kemerova və Sibirdəki bütün mağaraları gəzərək, yarı insan, yarı heyvan olan və "qar adam" olaraq tanınan canlını axtaracaq.

Sözügedən canlının varlığına dair çoxlu sayda hekayələrin olduğu bildirilir. Məsələn, amerikalı Roger Pattersonun 1967-ci ildə Kaliforniya meşələrində lentə aldığı dişi "qar adam"ın varlığı ABŞ alimləri tərəfindən təkzib olunsa da, sovet mütəxəssisləri görüntülərin doğru olduğunu bildirmişdilər. Bu cür canlını gördüyünü iddia edən ən tanınmış şəxs isə ABŞ prezidentlərindən Teodor Ruzveltdir. Ovçuluğa meylli olan Ruzveltın yazdığına görə, 1903-cü ildə İdaho ştatında, Salmon çayı sahilində 2 ovçu qorxunc bir canlının hücumuna məruz qalıb.

ABŞ-nin Şimali Karolina ştatındakı Rezerford kəndinin yaxınlığında nəhəng meymun-adam və ya "qar adam" kimi tanınan məxluq gözə görünüb. Vyetnam müharibəsinin veteranı Tomas Bayersin dediyinə görə, həmin gün kənd ətrafındakı meşəlikdə ova çıxmışdılar. "Dostum Karolin Rayt da yanımda idi. Qəflətən yolu nəhəng məxluqun keçdiyini gördük. O, bizi görəndə boğuq səslə mırıldadı və tələshik yolu keçərək meşəyə daldı. Qorxmadıq. O məxluqa tərəf atəş açdım. Əminəm ki, qarşımıza çıxan nəhəng məxluq "qar adam" idi. Şimali Amerikanın sıx meşələrində bu məxluqların yaşaması barədə çox eşitsəm də, onlardan birini belə görməmişdim", — Bayers deyib.

ABŞ-də çəkilən kadrlar bu əfsanənin doğru olduğunu sübut edə bilər. Amerika Birləşmiş Ştatlarının paytaxtı Vaşinqtonda iki yeniyetmənin gəzinti zamanı çəkdikləri görüntülər bütün ölkədə sensasiya yaradıb. Mobil telefonla çəkilən görüntülərdə heç nədən xəbərsiz gənclər sonradan videoya baxarkən bir qaraltı onların diqqətini çəkib. Görüntüləri diqqətlə izləyən gənclər bunun indiyədək əfsanə hesab edilən Qar Adamı olduğunu görüblər. Kadrlarla bağlı mütəxəssislərdən hələ heç bir açıqlama gəlməsə də, indidən bununla bağlı çox sayda şərhlər verilir

Bundan əlavə, Amerika Tuson "kriptozooloji" (biologiyada mövcud olmayan və ya əfsanəvi qəbul edilən heyvanları araşdıran elm) Dərnəyi "qar adamı"ın ölüsünü gətirənə 100 min, canlısını ələ keçirənə isə bir milyon dollar verəcəyini açıqlayıb.

## Populyar mədəniyyətdə

* “Pixar” animasiya studiyasının 2001-ci ildə ekranlara çıxan “Bədheybətlər şirkəti” adlı cizgi filmində bəyaz Qar adamı olan bədheybət görünür. Bu personaj bir vaxtlar filmin baş qəhrəmanları olan Salli və Maykın da işlədiyi şirkəttdə çalışıb. Hazırda isə şirkət tərəfindən qovulub. Qar adamı insanların yaşadığı dünyada, qarlı Himalay dağlarında məskunlaşıb. O, başqa dünyalara portal açan qapı vasitəsilə buraya keçid edib. Qar adamı həmçinin filmin davamı olan 2021-ci ildəki “Monsters at Work” adlı cizgi serialında da yer alıb.
* “DreamWorks Animation” studiyasının 2019-cu ildə çıxardığı “Abominable” adlı cizgi filmində yeniyetmə bir qız uşağı dostları ilə birlikdə Çindəki tədqiq edildiyi laboratoriyadan qaçan Qar adamını Everest dağındakı yuvasına aparmağa çalışır.

## İstinadlar