Maqomedxan Maqomedov

**Maqomedxan Maqomedoviç Maqomedov** (; ) və ya **Məhəmmədxan Məhəmmədov** — 2017–2021-ci illərdə Rusiyanı, 2022-ci ildən isə Azərbaycanı təmsil edən sərbəst güləşçi; "Paris 2024" — XXXIII Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalçısı; Avropa Çempionatlarının qalibi (2022) və Dünya Çempionatının finalçısı (2023).

O, 2022-ci ildə Budapeşt şəhərində (Macarıstan) baş tutan Avropa Çempionatlarında qızıl medala sahib olub, 2023 və 2024-cü illərdə isə Avropa Çempionatının finalçısı olub. 2023-cü il Dünya Çempionatını da gümüş medalla başa vurub. Karyerası ərzində isə ümumi olaraq mübarizə apardığı 20 beynəlxalq turniri 5 qızıl, 8 gümüş və 4 bürünc medalla başa vurub.

Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə 2024-cü ildə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunub.

## Həyatı
27 yanvar 1998-ci ildə Dağıstanın Qızılyar rayonunda anadan olub. Milliyyətcə avardır. 12 yaşından güləşlə məşğul olmağa başlayıb. Mahaçqalanın Dinamo İdman Klubunda məşq edib. Şəxsi məşqçisi Əli Əliyev olub.

## Karyerası

### 2017-ci il: Beynəlxalq turnirlərdə debüt
O, beynəlxalq səviyyədə birinci turniri 16–17 sentyabrda Belarusda üç qat olimpiya çempionu Aleksandr Medvedin şərəfinə baş tutan beynəlxalq turnir oldu. Turnirin təsnifat mərhələsində onun rəqibi Litva nümayəndəsi Luhas Krasaushas oldu. Amma rəqib görüşdən əvvəl zədə aldığına görə görüş baş tutmadı, Maqomedov isə qalib elan edildi və növbəti mərhələdə adladı. 1/4 final mərhələsində o, Qazaxıstan güləşçisi Ömər Jumaş ilə üz-üzə gəldi. Bu görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl 12:0 hesabı ilə təmiz qələbə qazandı və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Georgi Qoqayev oldu. Rəqib martda Macarıstanda U23 Avropa Çempionatının finalçısı olmuşdu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Maqomedov rəqibinə 6:5 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə o, Gürcüstan güləşçisi Qivi Maçaraşvili ilə üz-üzə gəldi. Rəqib il ərzində U17 və U23 Avropa Çempionatlarının qalibi, U17 Dünya Çempionatının isə finalçısı olmuş güləşçi idi. Həmin görüşdə Maqomedxan Maqomedov rəqibinə məğlub oldu və beynəlxalq turniri gümüş medalla başa vurdu.

Daha sonra o, Dağıstanın Xasavyurt şəhərində baş tutan IX Qitələrarası Kubok beynəlxalq turnirində mübarizə apardı. Turnirin 1/4 final mərhələsində Maqomedov Özbəkistan nümayəndəsi Məhəmməd İbrahimov ilə üz-üzə gəldi. Rəqib 2016-cı il Rio-de-Janeyro Olimpiadasının bürünc medalçısı idi. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibinə 4:10 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Maqomedov bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Birinci görüşdə Maqomedov Rusiya güləşçisi Şərəf Əlixanova qalib gəldi və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə onun rəqibi Türkiyə nümayəndəsi Yunus Emre Dede oldu. Həmin görüşdə Maqomedxan Maqomedov rəqibi üzərində 12:6 hesabı ilə qələbə qazandı və turnirin bürünc medalına sahib oldu.

Maqomedovun 2017-ci ildə son turniri noyabrda Qazaxıstanın Taraz şəhərində tanınmış dövlət xadimi Dinməhəmməd Kunayevin şərəfinə baş tutan beynəlxalq turnir oldu. Təsnifat mərhələsində Maqomedovun rəqibi Gürcüstan nümayəndəsi Elizbar Odixadze oldu. Rəqib son Avropa Çempionatının bürünc medalçısı idi. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibinə 12:8 hesabı ilə qalib gəldi və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Qazaxıstan güləşçisi Mamed İbrahimov oldu. Bu görüşdə Maqomedov rəqibinə 2:6 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Maqomedov bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Birinci görüşdə Maqomedov Yaponiya güləşçisi İşiguro Tahaşiya qalib gəldi (5:0) və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə onun rəqibi Qazaxıstan nümayəndəsi Duman Bultrıxov oldu. Həmin görüşdə Maqomedxan Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl 16:6 hesabı ilə təmiz qələbə qazandı və turnirin bürünc medalına sahib oldu.

### 2018-ci: U20 Dünya çempionluğu
Maqomedxan Maqomedovun 2018-ci ildə birinci turniri 11–14 mayda Dağıstanda beş qat dünya çempionu Əli Əliyevin şərəfinə baş tutan beynəlxalq turnir oldu. Qrup mərhələsinin birinci görüşündə Maqomedov Rusiya nümayəndəsi Zaynulla Qurbanov ilə üz-üzə gəldi. Rəqib 2015 və 2016-cı illərdə U23 Avropa Çempionatının bürünc medalçısı olmuşdu. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibinə məğlub oldu. Qrup mərhələsinin növbəti görüşündə onun rəqibi Rusiya güləşçisi Tamerlan Rasuyev oldu. Bu görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl 11:1 hesabı ilə təmiz qələbə qazandı və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Əhməd Batayev oldu. Bu görüşdə Maqomedov rəqibinə 12:7 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə o, qrup mərhələsində məğlub olduğu Rusiya güləşçisi Zaynulla Qurbanov ilə üz-üzə gəlməli idi. Amma rəqib yarım-final mərhələsində zədə aldığına görə görüş baş tutmadı, Maqomedxan Maqomedov isə turnirin qalibi elan edildi.

17–24 sentyabrda isə Maqomedxan Maqomedov birinci dəfə nüfuzlu beynəlxalq turnirdə çıxış etdi. Maqomedov Trnava şəhərində baş tutan 20 yaşlılar arasında Dünya Çempionatında mübarizə apacaq sərbəst güləş üzrə Rusiya yığmasının heyətinə cəlb edildi. Təsnifat mərhələsində Maqomedov Kanada nümayəndəsi Riçard Deşatelets ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl, 3:30 dəqiqə ərzində 13:0 hesabı ilə təmiz qələbə qazandı və 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi İran güləşçisi Səcəd Əzizi oldu. Bu görüşdə Maqomedov rəqibinə 1:06 dəqiqə ərzində "tuş"la qalib gəldi (6:0F) və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə o, Gürcüstan nümayəndəsi Zuri Urtaşvili ilə üz-üzə gəldi. Üçüncü görüşündə də Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl, bu səfər 1:28 dəqiqə ərzində təmiz qələbə qazandı (11:0) və U20 Dünya Çempionatının yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Türkiyə güləşçisi Feyzullah Ağtürk oldu. Maqomedov dördüncü görüşünü də rəqibinə vaxtından əvvəl (4:06 dəqiqə ərzində) qalib gəldi (12:1) və turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi ABŞ nümayəndəsi Zaçero Elam oldu. Final görüşündə də Maqomedov rəqibi üzərində asan qələbə qazandı. Maqomedxan Maqomedov 2:12 dəqiqə ərzində rəqibinə 11:0 hesabı ilə qalib gəldi və 20 yaşlılar arasında Dünya Çempionatının qızıl medalına sahib oldu. Maqomedov turnirdə beş görüşün hamısını vaxtından əvvəl qələbə ilə başa vurdu və beş görüşdə ümumi olaraq rəqiblərindən 53 xal aldı.

### 2019-cu il: Abdulrəşid Sadulayevlə rəqabət
Maqomedxan Maqomedov 2018-ci ildə U20 Dünya Çempionatının qalibi olsa da, 2019-cu il ərzində nüfuzlu beynəlxalq turnirlərə aparılmadı. Bunun əsas səbəbi sərbəst güləş üzrə Rusiya yığmasının bir nömrəsinin üç qat dünya çempionu, 2016-cı il Rio-de-Janeyro Olimpiadasının qalibi Abdulrəşid Sadulayevin olması idi. Bunun nəticəsi olaraq apreldə Rumıniyada Avropa Çempionatı, iyunda Belarusda Avropa Oyunları və sentyabda Qazaxıstanda Dünya Çempionatına məhz Abdulrəşid Sadulayevin aparıldı və Sadulayev ona göstərilən etimadı doğruldaraq hər üç turnirdə qızıl medala sahib oldu.

Maqomedovun 2019-cu ildə birinci turniri 15–17 noyabrda Qazaxıstanın Taraz şəhərində tanınmış dövlət xadimi Dinməhəmməd Kunayevin şərəfinə baş tutan beynəlxalq turnir oldu. 2 il əvvəl analoji turnirin qalibi olan Maqomedov bu səfər gümüş medala sahib oldu. Cəmi dörd güləşçinin mübarizə apardığı və dairə sistemlə aparılan turnirdə Maqomedov birinci görüşdə Belarus nümayəndəsi Alexander Quştına məğlub oldu (0:6). Növbəti görüşdə Qazaxıstan güləşçisi Arslanbəy Turdubəyov üzərində vaxtından əvvəl 10:0 hesabı ilə təmiz qələbə qazanan Maqomedxan Maqomedov ümumi nəticədə turniri gümüş medalla başa vurdu.

Maqomedxan Maqomedov üçün ilin sonuncu turniri Şimali Osetiyanın Vladiqafqaz şəhərində baş tutan "Alanlar" beynəlxalq turniri oldu. 1/8 final mərhələsində Maqomedov Rusiya nümayəndəsi Bola Qoqayev ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Maqomedov rəqibinə 5:2 hesabı ilə qalib gəldi və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Türkmənistan güləşçisi Ziyaməhəmməd Saparov oldu. Bu görüşdə Maqomedov rəqibinə 4:3 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə o, 2016-cı il Rio-de-Janeyro Olimpiadasının çempionu, ABŞ nümayəndəsi Kayl Snayder ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Maqomedov titullu və təcrübəli rəqibinə 2:7 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəni bürünc medal uğrunda görüşdə davam etdi. Həlledici görüşdə onun rəqibi Belarus güləşçisi Alexander Quştın oldu. Maqomedov həmin rəqibinə bir ay əvvəl beynəlxalq turnirdə məğlub olmuşdu. Rəqibindən revanş almaq istəyən Maqomedxan Maqomedov buna nail ola bilmədi və rəqibinə 3:5 hesabı ilə məğlub olaraq "Alanlar" beynəlxalq turnirini beşinci pillədə başa vurdu.

### 2020-ci il: COVID pandemiyasına səbəbilə boş mövsüm
Maqomedxan Maqomedov 2020-ci ilin 22–26 yanvarında Rusiyada 1972 və 1976-cı illərin olimpiya çempionu İvan Yarıginin şərəfinə baş tutan beynəlxalq turnirdə mübarizə apardı. Turnirin təsnifat mərhələsində onun rəqibi Qazaxıstan nümayəndəsi Seri Baxıtxanov oldu. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində 8:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə o, Rusiya güləşçisi Şamil Musayev ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Maqomedov rəqibinə 3:2 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Rusiya nümayəndəsi Aslanbəy Qazzayev oldu. Bu görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl 12:1 hesabı ilə təmiz qələbə qazandı və turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə o, Rusiya güləşçisi Vladislav Baysayev ilə üz-üzə gəldi. Rəqib son Rusiya çempionu idi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Maqomedov rəqibinə 5:6 hesabı ilə məğlub oldu və İvan Yarıginin şərəfinə baş tutan beynəlxalq turniri gümüş medalla başa vurdu.

Sərbəst güləş üzrə Rusiya yığmasının məşqçiləri 2020-ci ilin fevralında İtaliyanın Roma şəhərində baş tutan Avropa Çempionatına bu səfər də Abdulrəşid Sadulayevi apardı, Sadulayev də bu etimadı növbəti dəfə doğruldaraq Avropa çempionu oldu. Həmin ilin martından dünyanı cənginə alan COVID-19 pandemiyası səbəbilə 2020-ci il ərzində baş tutmalı olan Olimpiya Oyunları və Dünya Çempionatı da daxil olmaqla bir sıra beynəlxalq turnirlər təxirə salındı və ya ləğv edildi.

### 2021-ci il: Sadulayevə məğlubiyyət və Azərbaycana gəliş
Bir ildən çox davam edən fasilədən sonra Maqomedxan Maqomedov nəhayət 2021-ci ilin martında birinci turnirində mübarizə apardı. Maqomedov Buryatiyanın Ulan-Ude şəhərində baş tutan Rusiya Çempionatında çıxış etdi. Turnirin təsnifat mərhələsində Maqomedov Anzor Xizriyeva 2:3 hesabı ilə məğlub oldu və Rusiya Çempionatını uğursuzluqla başa vurdu. Apreldə Polşanın Varşava şəhərində baş tutan Avropa Çempionatına sərbəst güləş üzrə Rusiya yığmasının məşqçiləri Əlixan Cəbrayılovu apardı. Cəbrayılov da bu etimadı növbəti dəfə doğruldaraq Avropa çempionu oldu.

Mövsümə uğursuz start verən Maqomedov 26–31 mayda İvan Yarıginin şərəfinə baş tutan beynəlxalq turnirdə mübarizə apardı. Keçən il analoji turnirin finalçısı olan Maqomedov bu səfər çempion oldu. Təsnifat mərhələsində Maqomedov Rusiya nümayəndəsi Artyom Sxarebov üzərində vaxtından əvvəl 10:0 hesabı ilə təmiz qələbə qazandı və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Rusiya güləşçisi Əli Əliyev oldu. Bu görüşdə Maqomedov rəqibinə 6:0 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə o, Rusiya nümayəndəsi Şamil-İmam Hacıəliyev ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə də Maqomedov rəqibindən üstün oldu (6:1) və turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Rusiya güləşçisi İqor Ovsyannikov oldu. Final görüşündə Maqomedxan Maqomedov rəqibi üzərində 8:2 hesabı ilə qələbə qazandı və İvan Yarıginin şərəfinə baş tutan beynəlxalq turnirin qalibi oldu.

Maqomedovun növbəti turniri 25–27 iyunda Dağıstanda beş qat dünya çempionu Əli Əliyevin şərəfinə baş tutan beynəlxalq turnir oldu. Turnirin təsnifat mərhələsində Maqomedov Belarus nümayəndəsi Vasili Pavlyuçenxo ilə üzə-üzə gəldi. Həmin görüşdə rəqibinə 12:3 hesabı ilə qalib gələn Maqomedov 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Rusiya güləşçisi David Dzuqayev oldu. Bu görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində 8:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə o, Rusiya yığmasının bir nömrəsi, dörd qat Dünya və dörd qat Avropa çempionu, 2016-cı il Rio-de-Janeyro Olimpiadasının qalibi Abdulrəşid Sadulayev ilə üz-üzə gəldi. Bu görüşdə qazanılacaq qələbə Maqomedovun Sadulayevla rəqabətdə üstün olması, növbəti illərdə yığmada mövqeyinin yaxşılaşması və nüfuzlu beynəlxalq turnirlərə yolunun açılması üçün önəmli idi. Gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün nəticəsində Maqomedov rəqibinə 6:9 hesabı ilə məğlub oldu. Bununla da sərbəst güləş üzrə Rusiya yığmasının məşqçiləri Sadulayeva etimad da yanılmadığı sübut olundu. Sadulayev final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Maqomedov bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə aparmalı idi. Amma Maqomedov üçün təsəlliverici qrupda əldə olunacaq nəticə formal olduğuna görə o, bürünc medal uğrunda mübarizə aparmaqdan imtina etdi və nəticədə turniri altıncı pillədə başa vurdu.

Maqomedxan Maqomedov 2021-ci ilin sonlarında Azərbaycan Güləş Federasiyası (AGF) tərəfindən sərbəst güləş üzrə Azərbaycan Çempionatına dəvət edildi. Həmin turnirin final görüşünə qədər bütün rəqiblərinə qalib gələn Maqomedov həlledici görüşdə də Şamil Zubairovdan üstün oldu və Azərbaycan Çempionatının qızıl medalına sahib oldu. Həmin il baş tutan olimpiadadan sonra sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının lideri, 2012-ci il London Olimpiadasının qalibi, Dünya və Avropa çempionu Şərif Şərifov idmanla vidalaşdı və buna görə də sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının məşqçiləri yeni güləşçi axtarışda idilər. Ümumi nəticədə Azərbaycan Güləş Federasiyası Maqomedxan Maqomedovu Azərbaycan yığmasının heyətinə dəvət etdi. Həmin il növbəti dəfə olimpiya çempionu olan Abdulrəşid Sadulayeva rəqabətdə məğlub olduğunu anlayan Maqomedxan Maqomedov bu dəvəti qəbul etdi və 2022-ci ildən o, Azərbaycan bayrağı altında beynəlxalq turnirlərdə mübarizə aparmağa başladı.

### 2022-ci il: Avropa Çempionatında qələbə
Maqomedxan Maqomedovun Azərbaycan yığmasının heyətində birinci turniri 17–20 fevralda Bolqarıstanın Tırnovo şəhərində baş tutan Dan Kolov & Nihola Petrov Turniri oldu. Turnirin təsnifat mərhələsində Maqomedov Gürcüstan nümayəndəsi İuza Tsertsvadze ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində 11:2 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Belarus güləşçisi Vasili Pavlyuçenxo oldu. Maqomedov həmin rəqibinə ötən ilin iyununda Dağıstanda beynəlxalq turnirdə qalib gəlmişdi. Bu səfər də Maqomedov rəqibinə qalib gəldi (15:4) və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi digər Belarus nümayəndəsi Alexander Quştın oldu. Maqomedov həmin rəqibinə 2019-cu ildə 2 dəfə məğlub olmuşdu. Bu səfər isə Maqomedov rəqibindən revanş ala bildi. Maqomedov rəqibinə "tuş"la qalib gəldi (5:1F) və turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə o, İran güləşçisi Meysam Abdi ilə üz-üzə gəldi. Bu görüşdə Maqomedov üçün asan alındı. Maqomedxan Maqomedov rəqibi üzərində "tuş"la qələbə qazandı (6:0F) və Dan Kolov & Nihola Petrov Turnirinin qalibi oldu.

2022-ci ilin birinci nüfuzlu turniri 28 mart-4 apreldə Macarıstanın Budapeşt şəhərində baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının məşqçiləri həmin turnirə Maqomedxan Maqomedovu apardı. Bu 24 yaşlı Maqomedovun nüfuzlu beynəlxalq turnirlərdə debütü idi. Turnirin təsnifat mərhələsində onun rəqibi Litva nümayəndəsi Luhas Krasaushas oldu. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl, 2:16 dəqiqə ərzində 12:2 hesabı ilə təmiz qələbə qazandı və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə o, Gürcüstan güləşçisi Elizbar Odixadze ilə üz-üzə gəldi. Rəqib ardıcıl olaraq son altı Avropa Çempionatını bürünc medallarla başa vurmuş təcrübəli güləşçi idi. Bu görüşdə Maqomedov rəqibinə 14:7 hesabı qalib gəldi və Avropa Çempionatının yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Polşa nümayəndəsi Zbignev Baranovsxi oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Maqomedov rəqibinə 6:4 hesabı ilə qalib gəldi və debüt Avropa Çempionatında final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Macarıstan güləşçisi Vladislav Baysayev oldu. Maqomedov həmin rəqibinə 2 il əvvəl, 2020-ci il İvan Yarıginin şərəfinə baş tutan beynəlxalq turnirində məğlub olmuşdu (həmin ildə Vladislav Baysayev Rusiyanı təmsil edirdi). Revanş arzusunda olan Maqomedov buna nail oldu. Rəqibi üzərində 11:5 hesabı ilə inamlı qələbə qazanan Maqomedxan Maqomedov Avropa Çempionatının qızıl medalına sahib oldu. Bu onun nüfuzlu beynəlxalq turnirdə birinci çemoionluğu idi.

Maqomedxan Maqomedovun növbəti turniri 22–25 iyunda İtaliyanın Roma şəhərində baş tutan UWW Matteo Pellicone Turniri oldu. Təsnifat mərhələsində Maqomedov Moldova nümayəndəsi Radu Lefter ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl, cəmi 1:58 dəqiqə ərzində 10:0 hesabı ilə təmiz qələbə qazandı və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Gürcüstan güləşçisi Qivi Maçaraşvili oldu. Maqomedov həmin rəqibinə beş il əvvəl Belarusda beynəlxalq turnirdə məğlub olmuşdu. Ötən müddət ərzində Maçaraşvili Avropa Oyunlarının finalçısı olmuşdu. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibinə 2:08 dəqiqə ərzində 0:10 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Maqomedov bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Təsəlliverici görüşdə onun rəqibi apreldə Avropa Çempionatının finalında qalib gəldiyi Macarıstan güləşçisi Vladislav Baysayev olmalı idi. Amma Maqomedov Maçaraşvili ilə görüşdə zədə aldığına görə bürünc medal uğrunda görüşdə mübarizə apara bilmədi və turniri yeddinci pillədə başa vurdu. Həmin zədə səbəbilə Maçaraşvili həm də avqustda Konya şəhərində baş tutan V İslam Həmrəyliyi Oyunlarında da çıxış edə bilmədi.

2022-ci ilin əsas turniri 10–18 sentyabrda Serbiyanın Belqrad şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Son Avropa çempionu Maqomedov üçün bu debüt mundial idi. Turnirin 1/8 final mərhələsində Maqomedov Almaniya nümayəndəsi Eri Til ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində 11:4 hesabı ilə qələbə qazandı və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi son olimpiadanın finalçısı olmuş ABŞ güləşçisi Kayl Snayder oldu. Maqomedov həmin rəqibinə 2019-cu ildə məğlub olmuşdu. Bu səfər də Maqomedov təcrübəli və titullu rəqibinə məğlub oldu (0:10). Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Maqomedov bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Təsəlliverici görüşdə o, Polşa nümayəndəsi Zbignev Baranovsxi ilə üz-üzə gəldi. Maqomedov həmin rəqibinə martda Avropa Çempionatında qalib gəlmişdi (6:4). Bu səfər də Maqomedov rəqibi üzərində qələbə qazandı (11:0) və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə onun rəqibi İran güləşçisi Məhəmməd Hüseyn Məhəmmədiyan oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Maqomedov rəqibinə "tuş"la qalib gəldi (6:4) və debüt Dünya Çempionatında bürünc medalına sahib oldu. Dünya Çempionatından sonra Güləş Güləş Birliyi (UWW) tərəfindən açıqlanan reytinq cədvəlinə əsasən Maqomedov üçünücü pillədə qərarlaşmışdı.

### 2023-cü il: Avropa və Dünya Çempiontlarında "gümüş"
Maqomedxan Maqomedovun 2023-cü ildə birinci turniri 1–5 fevralda Xorvatiyanın Zaqreb şəhərində baş tutan Zagreb Open beynəlxalq turniri oldu. Turnirin təsnifat mərhələsində o, son dünya çempionu, ABŞ nümayəndəsi Kayl Snayder ilə üz-üzə gəldi. Maqomedov həmin rəqibinə ötən ilin sentyabrında Belqradda Dünya Çempionatında 0:10 hesabı ilə məğlub olmuşdu. Bu səfər isə görüş gərgin idman mübarizəsində baş tutsa da, nəticədə Maqomedov titullu rəqibinə 4:7 hesabı ilə məğlub oldu. Rəqib final görüşünə vəsiqə qazandığına görə Maqomedov bürünc medal uğrunda təsəlliverici qrupda mübarizə apardı. Təsəlliverici görüşdə onun rəqibi Yaponiya güləşçisi İşiguro Tahaşi oldu. Bu görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl 11:0 hesabı ilə təmiz qələbə qazandı və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə o, Polşa nümayəndəsi Radoslav Baran ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibinə 11:4 hesabı ilə qalib gəldi və Zagreb Open beynəlxalq turnirini bürünc medalla başa vurdu.

İlin birinci nüfuzlu turniri 17–24 apreldə Xorvatiyanın Zaqreb şəhərində baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Son Avropa çempionu Maqomedxan Maqomedovun əsas hədəfi titulunu qorumaq idi. Turnirin 1/8 final mərhələsində Maqomedovun rəqibi İtaliya nümayəndəsi Ben Honis oldu. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibinı vaxtından əvvəl, 12:2 hesabı ilə qalib gəldi və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə o, İsveçrə güləşçisi Samuel Şerrer ilə üz-üzə gəldi. Rəqib 2020–2021-ci illərdə Avropa Çempionatlarının finalçısı olmuşdu. Bu görüşdə də Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl, 11:0 hesabı ilə qələbə qazandı və Avropa Çempionatının yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Macarıstan nümayəndəsi Vladislav Baysayev. Maqomedov həmin rəqibinə məhz son Avropa Çempionatının finalında qalib gəlmişdi. Rəqib revanş arzusunda olsa da, bu baş vermədi və Maqomedov rəqibinə 6:0 hesabı ilə qalib gəldi. Bununla da Maqomedxan Maqomedov ardıcıl 2-ci dəfə Avropa Çempionatının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə o, Gürcüstan güləşçisi Qivi Maçaraşvili oldu. Maqomedov həmin rəqibinə ötən ilin iyununda İtaliyada beynəlxalq turnirdə 0:10 hesabı ilə məğlub olmuşdu. Bu səfər görüş bərabər və gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə isə Maqomedxan Maqomedov rəqibinə 3:4 hesabı ilə məğlub olaraq titulunu qoruya bilmədi və Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib oldu.

Maqomedov Avropa Çempionatından sonra, iyunda Qırğızıstanda baş tutan UWW Kaba Ulu Kocomqul & Raatbey Sanatbayev Turnirində mübarizə aparmalı idi. Amma məşq zamanı zədə alması səbəbilə Maqomedov həmin turnirdə çıxış edə bilmədi.

12–16 iyulda isə Maqomedxan Maqomedov Macarıstanın Budapeşt şəhərində baş tutan UWW Polyá Imre & Varga János Turnirində mübarizə apardı. Turnirdən əvvəl açıqlanan reytinq cədvəlinə əsasən Maqomedov dördüncü pillədə qərarlaşmışdı. Turnirin 1/8 final mərhələsində Maqomedov Macarıstan nümayəndəsi Vladislav Baysayev ilə üz-üzə gəldi. Apreldə Avropa Çempionatında qələbə qazandığı rəqibinə Maqomedov bu səfər də qalib gəldi (7:6) və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə o, Qazaxıstan güləşçisi Alişer Yergali ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində 6:3 hesabı ilə qələbə qazandı və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda onun rəqibi Almaniya nümayəndəsi Eri Til oldu. Həmin görüşdə Maqomedxan Maqomedov rəqibinə 7:2 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi son dünya çempionu, ABŞ nümayəndəsi Kayl Snayder idi. Amma Maqomedov yarım-final mərhələsində zədə aldığına görə final görüşünə çıxa bilmədi və turniri gümüş medalla başa vurdu.

2023-cü ilin əsas turniri 16–24 sentyabrda Serbiyanın Belqrad şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Olimpiya lisenziyası verən Dünya Çempionatında Maqomedov medala iddialı idi. Turnirin təsnifat mərhələsindən azad olan Maqomedov 1/16 final mərhələsində Serbiya nümayəndəsi Strahinya Despiç ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində 7:0 hesabı ilə asan qələbə qazandı və 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Türkiyə güləşçisi İbrahim Çiftçi oldu. Rəqib son Avropa Çempionatının bürünc medalçısı idi. Bu görüşdə Maqomedov rəqibinə 4:0 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə o, Almaniya nümayəndəsi Eri Til ilə üz-üzə gəldi. Maqomedov buna qədər həmin rəqibi ilə 2 dəfə qarşılaşıb və asan qələbə qazanmışdı. Bu səfər isə görüş gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Maqomedov birinci hissədən sonra rəqibinə məğlub olurdu. Bununla belə görüşdə təşəbbüsü ələ alan Maqomedovun görüşün 3:20 dəqiqəsində rəqibinə inamlı tətbiq etməsi nəticəsində "tuş"la qalib gəldi (5:5F) və Dünya Çempionatının yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi Gürcüstan güləşçisi Qivi Maçaraşvili oldu. Maqomedov həmin rəqibinə apreldə Avropa Çempionatının finalında məğlub olmuşdu. Revanş arzusunda olan Maqomedov istəyinə nail oldu. Rəqibi üzərində 6:1 hesabı ilə inamlı qələbə qazanan Maqomedxan Maqomedov Dünya Çempionatının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə onun rəqibi Bəhreyn nümayəndəsi, əslən dağıstanlı Əhməd Tacudinov oldu. Tacudinov finala gedən yolda üç qat dünya və olimpiya çempionu olmuş ABŞ nümayəndəsi Kayl Snayder, həmçinin dörd qat dünya və 2 qat olimpiya çempionu olmuş Rusiya nümayəndəsi (həmin turnirdə Fərdi Neytral İdmançı (AIN) statusunda çıxış edirdi) Abdulrəşid Sadulayev də daxil olmaqla titullu və təcrübəli güləşçilər üzərində inamlı qələbə qazanan 20 yaşlı gənc güləşçi idi. Final görüşündə də Tacudinov rəqibdən birbaş üstün oldu. Nəticədə Maqomedxan Maqomedov rəqibinə "tuş"la (1:8F) məğlub oldu və Dünya Çempionatını gümüş medalla başa vurdu. Bununla da Maqomedov həm də 2024-cü il Paris Olimpiadasına lisenziyaya sahib oldu. Dünya Çempionatından sonra Dünya Güləş Birliyi (UWW) tərəfindən açıqlanan reytinq cədvəlinə əsasən Maqomedov üçüncü pillədə qəralaşdı. Həmçinin UWW tərəfindən 2023-cü ilin ümumi reytinq cədvəlində də üçüncü pillədə yer aldı.

### 2024-cü il: Paris Olimpiadasında bürünc medal
Maqomedxan Maqomedovun olimpiya ilində birinci turniri 12–18 fevralda Rumıniyanın Buxarest şəhərində baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Son Avropa Çempionatında finalda bir xal fərqlə rəqibinə məğlub olaraq turniri gümüş medalla başa vuran Maqomedov bu səfər 2022-ci ildə əldə etdiyi çempionluğu yenidən qazanmaq hədəfində idi. Təsnifat mərhələsindən azad olan Maqomedovun 1/8 final mərhələsinə rəqibi Rumıniya nümayəndəsi Florin Tripon oldu. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində 9:1 hesabı ilə asan qələbə qazandı və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə o, Slovakiya güləşçisi Batırbey Tsagulov ilə üz-üzə gəldi. Rəqib 2022-ci il Dünya Çempionatının finalçısı idi. Bu görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl 13:2 hesabı ilə təmiz qələbə qazandı və yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda isə onun rəqibi Macarıstan nümayəndəsi Vladislav Baysayev oldu. Artıq tanış rəqibə çevrilmiş Baysayevi 2023-cü il ərzində 2 dəfə məğlub edən Maqomedov bu səfərdə rəqibindən üstün oldu (7:2). Bununla da Maqomedxan Maqomedov ardıcıl üçüncü dəfə Avropa Çempionatının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Gürcüstan güləşçisi Qivi Maçaraşvili oldu. Maçaraşvili də Maqomedov üçün tanış rəqib idi. Maqomedov həmin rəqibə 2023-cü ildə Avropa Çempionatının finalında məğlub olsa da, sentyabrda Dünya Çempionatının yarım-final mərhələsində qalib gəlmişdi. Amma bu səfər görüşün qalibi Maçaraşvili oldu. Maqomedxan Maqomedov rəqibinə 1:7 hesabı ilə məğlub oldu və ardıcıl 2-ci dəfə Avropa Çempionatını gümüş medalla başa vurdu. Martda Dünya Güləş Birliyi (UWW) tərəfindən açıqlanan reytinq cədvəlinə əsasən Maqomedov 2-ci pillədə qərarlaşmışdı.

Olimpiadadan əvvəl Maqomedovun son turniri 6–10 iyunda Macarıstanın Budapeşt şəhərində baş tutan UWW Polyá Imre & Varga János Turniri oldu. Turnirin təsnifat mərhələsində onun rəqibi Slovakiya nümayəndəsi Batırbey Tsagulov oldu. Fevralda Avropa Çempionatında qalib gəldiyi rəqibi üzərində Maqomedov bu səfər də vaxtından əvvəl inamlı qələbə qazandı (12:2). Turnirin yarım-final mərhələsində isə o, Qazaxıstan güləşçisi Rizabey Aytmuxan ilə üz-üzə gəldi. Rəqib son Dünya Çempionatının qalibi idi (92 Kg. turnirində). Gərgin və bərabər idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Maqomedov rəqibinə 15:7 hesabı ilə qalib gəldi və turnirin final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Qazaxıstan nümayəndəsi Alişer Yergali idi. Amma Maqomedov yarım-final mərhələsində zədə aldığına görə final görüşünə çıxa bilmədi və turniri gümüş medalla başa vurdu.

İlin lin əsas turniri 26 iyul–11 avqust tarixlərində Fransanın Paris şəhərində baş tutan XXXIII Yay Olimpiya Oyunları oldu. 97 Kq. turnirində çıxış edən Maqomedxan Maqomedov sərbəst güləş üzrə Azərbaycan yığmasının əsas medal ümidlərindən biri hesab olunurdu. Olimpiadadan əvvəl, iyunda Dünya Güləş Birliyi (UWW) tərəfindən açıqlanan reytinq cədvəlində Maqomedov lider idi. Turnirin 1/8 final mərhələsində onun rəqibi Dominikan Respublikası nümayəndəsi Luis Migel Pérez oldu. Həmin görüşdə Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl 9:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə Maqomedov Polşa güləşçisi Zbignev Baranovsxi ilə üz-üzə gəldi. Maqomedov həmin rəqibinə 2022-ci il ərzində Dünya və Avropa Çempionatlarında qalib gəlmişdi. Bu səfərdə Maqomedov rəqibindən üstün oldu, nəticədə rəqibinə 7:2 hesabı qalib gəldi. Bununla da Maqomedxan Maqomedov olimpiadanın yarım-final mərhələsinə adladı. Finala gedən yolda o, Gürcüstan nümayəndəsi Qivi Maçaraşvili ilə üz-üzə gəldi. Maçaraşvili Maqomedov üçün tanış və əzəli rəqib idi. Maqomedov 2022–2024-cü illərdə Maçaraşvili ilə dörd dəfə üz-üzə gəlmişdi və yalnızca bir görüşdə rəqibinə qalib gələ bilmişdi. Son olaraq Maqomedov rəqibinə 2024-cü ilin fevralında Avropa Çempionatının finalında məğlub olmuşdu. Revanş arzusunda olan Maqomedov bunu bacara bilmədi. Maqomedxan Maqomedov rəqibinə 0:5 hesabı ilə məğlub olaraq mübarizəsini bürünc medal uğrunda görüşdə davam etdi. Həlledici görüşdə onun rəqibi Ukrayna güləşçisi Murazi Mçedlidze oldu. Bu görüşdə Maqomedxan Maqomedov rəqibi üzərində vaxtından əvvəl, 4:28 dəqiqə ərzində 10:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və XXXIII Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 13 avqust 2024-cü il tarixli Sərəncamına əsasən XXXIII Yay Olimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Maqomedov Maqomedxan Maqomedoviç 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi. Həmin gün "Zuğulba" iqamətgahında baş tutan görüşdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ordeni Maqomedxan Maqomedova təqdim edib. Həmçinin ona Azərbaycan Prezidentinin Sərəncamına əsasən 100 min manat, Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi Prezidentinin Sərəncamına əsasən isə 50 000 manat məbləğində pul verilib. Əlavə olaraq dağlıstanlı olduğuna görə Dağıstan Güləş Federasiyası tərəfindən də 2 milyon rus rublu (həmin dövrün məzənnəsi ilə 21 min 845 ABŞ dolları) məbləğində pul verilib.

Olimpiadadan sonra, avqustda Dünya Güləş Birliyi (UWW) tərəfindən açıqlanan reytinq cədvəlində Maqomedov üçüncü pillədə qərarlaşdı.

### Qalmaqallı açıqlaması
27 avqust 2024-cü ildə Rusiya KİV-lərinin birinə verdiyi müsahibədə ona təqdim edilən 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə bağlı fikirlərini öyrənmək üçün verilən suala *"ordendi də, yəqin metroda gediş pulsuz olacaq"* deyə istehzalı cavab verib. Onun bu sözləri Azərbaycan ictimaiyyəti tərəfindən mənfi qəbul edilib və qınanılıb. Daha sonra avqustun 28-də o, İlham Əliyev və Azərbaycan xalqından üzr istəyib və Azərbaycan Prezidentinin verdiyi ordenin onun üçün çox dəyərli olduğunu qeyd edib.

## Nəticələri

Karyerası ərzində mübarizə apardığı 20 beynəlxalq turniri 5 qızıl, 8 gümüş və 4 bürünc medalla başa vurub. Maqomedxan Maqomedov 2024-cü il Olimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib olub. Avropa Çempionatlarında bir dəfə 2022-ci ildə qalib olub, 2023 və 2024-cü illərdə də turniri gümüş medallarla başa vurub. Dünya Çempionatlarında isə 2023-cü ildə finalçı olub. Maqomedov həmçinin 2018-ci ildə U20 Dünya Çempionatının qalibi olub.

10 yanvar 2026-ci ildə Bakıda keçirilən yunan-Roma və sərbəst güləş üzrə Azərbaycan çempionatının qalibi olub.

## Dövlət təltifləri
*  3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni — Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 13 avqust 2024-cü il tarixli Sərəncamına əsasən XXXIII Yay Olimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Maqomedov Maqomedxan Maqomedoviç 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.

## Görüşlərinin nəticələri

## Həmçinin bax
* Azərbaycan 2024 Yay Olimpiya Oyunlarında

## İstinadlar