1 dekabr

## Əhəmiyyətli hadisələr

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1420 — V Henri qaynatası VI Karl ilə birlikdə Parisə daxil olur.

### 1601–1900

* **1640** – İberiya İttifaqının sonu: Portuqaliya Kralı olaraq IV João taxta çıxır, Portuqaliya və İspaniya taclarının 59 illik şəxsi birliyinə və Filipp sülaləsinin hakimiyyətinə son qoyulur.
* **1662** – Günlük yazarı Con Evelin, II Çarlz və Kraliça Ketrinin izlədiyi bir hadisədə Londondakı St. Ceyms Parkındakı dondurulmuş göldə buz üzərində sürüşməyi qeydə alır.
* **1768** – Keçmiş qul gəmisi *Fredensborg* Norveçin Tromøya sahillərində batır.
* **1821** – Xose Nunyos de Kaseres Dominikan Respublikasının İspaniyadan müstəqilliyini elan edir və yeni ərazini İspan Haiti Respublikası adlandırır.
* **1822** – I Pedro Braziliya imperatoru olaraq tacqoyma mərasimini keçirir.
* **1824** – ABŞ prezident seçkisi: Heç bir namizəd seçici kollegiyasının səslərinin əksəriyyətini almadığından, ABŞ Konstitusiyasının On İkinci Dəyişiklik qanununa əsasən, qalibi seçmək vəzifəsi Nümayəndələr Palatasına həvalə edilir.
* **1828** – Argentina generalı Xuan Lavalle qubernator Manuel Dorregoya qarşı çevriliş edir və Dekabrist İnqilabını başlatır.
* **1834** – Qul ticarətinə dair Qul Ticarətinin Ləğvi Aktına uyğun olaraq Keip Koloniyasında köləlik ləğv edilir.
* **1862** – ABŞ Prezidenti Avraam Linkoln Dövlətə Ünvan nitqində on həftə əvvəl verdiyi Azadlıq Bəyannaməsinə uyğun olaraq köləliyin ləğvinin vacibliyini bir daha vurğulayır.
* **1865** – ABŞ cənubunda ilk tarixi qaradərili universitet olan Şou Universiteti Şimali Şimali Karolina ştatının Raleigh şəhərində təsis edilir.
* **1878** – Prezident Rutherford B. Heys Ağ Ev ilk telefonu quraşdırır.
* **1900** – Nikaraqua ABŞ-a 5 milyon dollara kanal hüquqlarını satır. Lakin kanal sazişi 1901-ci ilin martında uğursuzluğa uğrayır və Birləşmiş Krallıq dəyişdirilmiş müqaviləni rədd edir.

### 1901–cari
* 1918 — İslandiya suveren dövlət olur, lakin Danimarka krallığının bir hissəsi olaraq qalır.
* 1963 — Qana milli futbol komandası Afrika Millətlər Kubokunu qazanıb.
* 2019 — Çinin Uhan şəhərində ilk dəfə COVID-19 qeydə alınıb.

### Azərbaycana aid hadisələr
* 1920 — Azərbaycan rəhbəri Nəriman Nərimanov Qarabağın Ermənistanın tərkibinə verilməsini elan edir.
* 1994 — Azərbaycan və Anqola arasında diplomatik əlaqələr qurulmuşdur.
* 2020 — Laçın rayonu Azərbaycana rəsmi olaraq geri qaytarılmışdır.

## Doğumlar

### 1600-cü ildən əvvəl
* 624 — Həsən ibn Əli, Raşidi Xilafətin 5-ci və son xəlifəsi
* 1521 — Takeda Şingen, Takeda klanının başçısı

### 1601–1900
* 1761 — Mariya Tüsso, Fransa rəssamı
* 1792 — Nikolay Lobaçevski, Rusiya riyaziyyatçısı
* 1826 — Sereno Vatson, ABŞ botaniki
* 1885 — Dimitri Şevardnadze, Gürcüstan boyakarı
* 1891 — Slavko Kolar, Xorvatiya yazıçısı
* 1896 — Georgi Jukov, Sovet generalı

### 1901–cari

* 1902 — Rudolf Loo, Estoniya güləşçisi
* 1945 — Gennadi Xazanov, Rusiya komediyaçısı və aktyoru
* 1947 — Yinpaçi Nezu, Yaponiya aktyoru
* 1949 — Pablo Eskobar, Kolumbiya narkobaronu və narkoterrorçu
* 1978 — Cen Psaki, ABŞ dövlət xadimi
* 1985 — Könül Nurullayeva, Azərbaycan deputatı

## Ölümlər

### 1600-cü ildən əvvəl
* 1335 — Əbu Səid Bahadur xan, Elxani hökmdarı
* 1483 — Savoyyalı Şarlotta, Fransa kraliçası

### 1601–1900
* 1859 — Con Ostin, İngiltərə hüquqşünası

### 1901–cari

* 1934 — Sergey Kirov, Sovet dövlət xadimi
* 1947 
** Alister Krouli, İngiltərə okkultisti
** Qodfri Hardi, İngiltərə riyaziyyatçısı
* 1952 — Rajden Qvetadze, Gürcüstan yazıçısı
* 1962 — Anri Vallon, Fransa filosofu
* 1973 — David Ben-Qurion, İsrail baş naziri
* 1982 — Hüseyn Sadağiani, İran futbolçusu və baş məşqçisi
* 1991 — Corc Stiqler, ABŞ iqtisadçısı
* 2004 — Məmməd Araz, Azərbaycan şairi
* 2010 — Kujuqet Şoyqu, Sovet dövlət xadimi
* 2011 — Krista Volf, Almaniya yazıçısı

## Bayramlar və xüsusi günlər
*  Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — Ümümdünya QİÇS Günü
*  Mərkəzi Afrika Respublikası — Respublika Günü
*  Panama — Müəllim Günü

## İstinadlar