open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zero Gravity (mahnı)

**"Zero Gravity"** () — Avstraliyanın 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Keyt Miller-Haydki "Zero Gravity" mahnısı ilə Avstraliyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Pop və opera üslubunu özündə birləşdirən mahnı ifaçı Keyt Miller-Haydki və həyat yoldaşı Keir Nuttall tərəfindən bəstələnmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Trumanın şousu

**Trumanın şousu** () — Piter Uirin rejissorulu ilə 1998-ci ildə çəkilmiş film. Filmdə Cim Kerri, Lora Linni, Ed Harris və Nataşa Makelhon kimi ulduzlar yer alıblar.

Trumanın şousunun ABŞ-də gəliri 125,618,201 dollar, beynəlxalq gəliri 138,500,000 dollar, ümumi qazanc isə 264,118,201 dollara çatmışdır. Film ABŞ-də ilk nümayişə girdiyi həftə 31,542,121 gəlir əldə etmişdir.

## Filmin mövzusu
Truman Burbank gözəl bir adada yaşayır, işi evi və həyat yoldaşı var. Ancaq Trumandan başqa hamısı bunların yalan və oyun olduğunu bilir. Trumanın gerçək saydığı həyatı əslində studiyalarda otuz ildir aralıqsız və reklam verilmədən 24 saat boyunca canlı olaraq televiziyada yayınlanmaqdadır.

Trumanın anası, atası və həyat yoldaşı ümumiyyətlə bütün ailəsi də saxtadır. Uşaqlığında belə film çəkilən kinostudiyadan başqa xarici dünyanın olmadığını Trumana razı salmağa çalışmışlar. Məktəblərində səyyahlıq kimi xarici dünya ilə tanış olmağa gətirib çıxara biləcək  məsələləri öyrənməsinə icazə verilməmişdir. Sudan qorxmasına şərait yaratmaq üçün saxta atasının suda boğulması səhnəsi yaradılmışdır.

Məktəb illərində qarşılaşdığı bir qıza aşiq olmuşdu. Qızın saxta adı Laurendir, öz adı isə Silviadır. Silvia Trumana həqiqətləri, yəni həyatının bir yalan olduğunu demişdir. Sonra isə Silvia saxta atası tərəfindən Fici adalarına aparılmışdır. Əslində isə Silvia serialdan çıxarılmışdır.

Truman ölmüş atasını küçədən keçərkən görənə qədər baş verənlərin yalan olduğunu bilməmişdir. Həyat yoldaşının evlilik şəkillərində saxtalıq hiss elədikdən sonra həqiqəti öyrənməyə başlamışdır. Otuz yaşına girdiyi dövrdə seriala müqavimət göstərmiş və əsil dünyaya dönməyi bacarmışdır.

## İstinadlar


## Xarici keçidlər

*  Sinemalar.com profili
* Truman Show Üzerine 
* Film üzerine düşünceler
* The Academy Awards Database
Avropaturm

**Avropaturm** və ya **Frankfurt Televiziya qülləsi** ( Europaturm) Frankfurt -Mayn yerləşən televiziya və yayım qülləsi . Hündürlüyü — 337,5 metr .

## Tikinti
* Hündürlüyü — 337.5 m
* Beton hissəsinin hündürlüyü — 227 m.
* Özülün dərinliyi 18.1 m-dən artıq olmamaqdadır.

## Tarixi
Qüllənin dizaynı memar Erwin Heinle tərəfindən hazırlanmışdır .   Erwin Heinle). Qüllənin tikintisinə 1974-cü ildə başlanmış və 5 il davam etmişdir. Tikinti tamamlandıqdan sonra, qüllə 331 metr hündürlüyü ilə Almaniyanın ən hündür tikilisi oldu. Antenanın hündürlüyünü nəzərə *almasanız belə* , qüllənin hündürlüyü 295 metrdir. Bu, Avropaturm Berlin televiziya qülləsindən sonra 368 metr təşkil edir ilə ən yüksək tikilidir . Avropaturm diametri 59 metrdir ki, butikililər üçün dünya rekordudur.

Bir neçə il boyunca qüllənin üstündə bir restoran və diskoteka yerləşdirilib, 1999-cu ildən isə Avropaturm ictimaiyyətə bağlanıb.

2004-cü ilin sentyabr ayında qüllənin üst hissəsindəki antenna əvəz edilmişdir — dəyişdirildikdən sonra qüllənin hündürlüyü 337,5 metrə çatmışdır. Altı tonluq antenna bir vertolyotla iki hissəyə birləşdirilmişdir

## Maraqlı faktlar
* Yerlilərin dilində qüllə Ginnhemer Spargel, Ginnheim Quşqonmaz deməkdir.

.

## Həmçinin bax
* 
* Berlin TV Qülləsi

## Xarici keçidlər
* 
* Europaturm haqqında media faylları var .
* SkyscraperPage.com səhifəsində Tower Page  )
Ştutqart teleqülləsi

**Stuttgart TV Qülləsi** (    Fernsehturm Stuttqart ) - dünyanın ilk televiziya qülləsi, dəmir-betondan konstruksiyadan hazırlanmışdır , bu tip  də dünyanın bir çox qüllələrinin prototipidir .

Ştutqartın cənub-şərqindəki Degerloch bölgəsində Boopser təpəsində yerləşir. 20 ay ərzində tikilmiş və 1956-cı il fevralın 5-də istifadəyə verilmişdir .  Hazırda qüllədən FM radiostansiyaları yayımlanır və 2006-cı ilədək ARD televiziya şəbəkəsinin analoji yayımını təmin edib.  Rəqəmsal yayım xidmətləri regionda xüsusi FM radiostansiyalarını yayımlayan qardaş şirkət Fernmeldeturm Ştuttgarta yayımlanır.  Qüllənin sosial dəyəri ilk növbədə mübahisəli olmasına baxmayaraq, tezliklə Ştutqart şəhərində məşhur bir şəhərə çevrildi və turistləri cəlb etdi.  Televiziya qülləsinin iki müşahidə platformasından şəhərin yaxınlığında meşələr və üzüm bağlarından Schvabian Alba və Qarta Meşəyə qədər Ştuttgartın mənzərəsi açılır 

2009-cu ildə Ştuttgart Televiziya Qülləsi Almaniyada mühəndislik və memarlıq sənətinin tarixi abidəsi kimi siyahıya alınmışdır.

## Texniki parametrlər

* Antenin montaj hündürlüyü: 216.6 m 
* Üst müşahidə platformasının hündürlüyü: 153.5 m 
* Aşağı müşahidə platformasının hündürlüyü: 150 m 
* Əsas çapı: 27 m 
* Qüllənin ümumi çəkisi: təxminən 3000 ton 
* Əsas çəki: təxminən 1500 ton 
* Liftin qaldırılması sürəti: 4 m / s 
* Qüllə sepetində platformada panoramik kafe 
* Qüllənin maksimum səbət diametri: 15 m

Qülləə Ştuttqartda kütləvi nəqliyyat vasitəsi ilə gedilə bilər və səfər 9: 00-dan 23: 00-a qədər açıqdır.

## Tarixi

* Tikinti başlamışdır : 10 yanvar 1954 
* Açılış: 5 fevral 1956 
* 1965-ci ilin oktyabr ayından 1965-ci ilin dekabrına qədər - antenin təkminləşdirilməsi(hündürlüyünün artırılması) və buna görə də qüllənin bugünkü hündürlüyü 216.8 m 
* Televiziya qülləsi 28 mart 2013-cü il tarixindən 2016 -cu il yanvar ayının 30- a qədər olan qonaqlar üçün yeniləmələrə görə bağlanma 

## Aviasiya xəbərdarlıq işıqları
Qeyri-adi qırmızı aviasiya xəbərdarlıq işıqlarına əlavə olaraq, qüllədə fənərlərdə istifadə olunan üç ədəd fırlanan ksenon lampalar var və onlar baxış platformasından bir qədər yuxarıdır.

## Ştutartın digər ötürücü qüllələri, ziyarət üçün əlçatmazdır.

* Fernmeldeturm Frauenkopf , 192,4 m yüksəklikdə 
* Vodafone-Funkturm Ştutqart-Vaihingen yüksəkliyi 98.6 m 
* Funkturm Ştutqart 93 m yüksək 
* Directional Radio Tower Ştutqart-Möhringen 93 m yüksəklikdə

## Oxşar qüllələr

* Yohannesburq Sentech teleqülləsi 
* Vyanada Tuna Qülləsi 
* CN Tower in Toronto , Kanada 
* Şərq İncisi ( Şanxay ) və Guangzhou TV Qülləsi 
* Ostankino TV Qülləsi

## İstinadlar


## Ədəbiyyat

* Fernsehturm Stuttgart.  Fernsehturm-Betriebs-GmbH, Stuttgart 1991 
* Walther Drechsel: Turmbauwerke.  Wiesbaden, Berlin, 1967 
* Jörg Schlaich, Matthias Schüller: Ingenieurbauführer Baden-Württemberg.  Bauwerk Verlag, Berlin 1999; s. 486-488.

## Xarici keçidlər

* Şəkil hesabatı.   Dünyanın ilk dəmir-beton qülləsi  
* Stuttgart TV Qülləsi     
* Stuttgart TV Qülləsi 
* Peyk görünüşü   
* Skyscraperpage.com səhifəsi
Harold Qodvinson

**Harold Qodvinson** () və ya **II Harold** () — İngiltərənin son anqlosaks kralı. II Harold hakimiyyəti 6 yanvar 1066-cı il tarixindən həmin ilin oktyabr ayında, normanların İngiltərəni işğalı dövründə gerçəkləşən Hastinqs döyüşündə Fateh Vilhelm rəhbərliyindəki norman hücumçularla vuruşarkən həlak olana qədər davam etmişdir.

II Harold güclü bir yarl və Böyük Knudla qohumluq əlaqəsi olan əhəmiyyətli bir anqlosaks ailəsinin üzvü idi. Yeznəsi kral Keşiş Eduard 5 yanvar 1066-cı ilsə vəfat etdikdən sonra Vitenaqemot çağırılmış, onlar isə Harold Qodvinsonu yeni kral seçmişdilər. Onun tacqoyma mərasimi Vestminster abbatlığında keçirilmişdir. Sentyabr ayının axırlarında rəqib iddiaçı norveçli III Sərt Haraldın ordusunu darmadağın etmiş və öz ordusunu cənuba, Fateh Uilyamla döyüşə aparmışdır.

## İstinadlar
Vurğun

**Vurğun** — təxəllüs və ad.

*Səməd Vurğun — Azərbaycanın ilk xalq şairi.

*Vurğun Əyyub — Filologiya elmləri namizədi, Müsavat başqanının I müavini.
*Vurğun Hüseynov — peşəkar Azərbaycanlı futbolçu.

;Toponim
* Vurğun (Ağstafa) — Ağstafa rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Nanas (Urmiya)

**Nanas** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 500 nəfər yaşayır (105 ailə).

## İstinadlar
Kazakh TV

**Kazakh TV** — Qazaxıstan Respublikasının ilk milli peyk telekanalıdır. Ölkənin ən böyük media holdinqlərdən biri olan "Xabar" ASC-nin strukturuna daxildir. Telekanal HotBird 13B, Galaxy 19, Eutelsat 36B və AsiaSat 5 vasitəsilə 118 ölkədən və dörd qitədən olan tamaşaçılara təqdim olunur. Kanalın məzmunu 100% yerli istehsaldır. Kazakh TV hazırda 300 milyondan çox tamaşaçıya malikdir. Televiziya proqramları bir neçə tematik sahələri (mədəniyyət, ənənələr, tarix, turizm və investisiya imkanları) əhatə edir.
## Tarixi
Telekanal 25 oktyabr 2002-ci ildə Caspionet adı ilə yayıma başladı. 1 sentyabr 2012-ci ildə telekanal adını dəyişərək Kazakh TV oldu. Caspionet Qazaxıstanda ilk milli peyk kanalı oldu. Yerli media bazarında üç dildə (Qazax, Rus, İngilis) yayımlanan ilk 24 saatlıq telekanal, Qazaxıstanın dünyadakı əlamətinə çevrildi.

Dünyanın aparıcı peyk operatorlarından olan Eutelsat ilə razılığa gəldikdən sonra, Caspionet Hotbird peyki vasitəsilə bir paketdə dünyanın ən populyar telekanalları ilə birgə Avropanın, Orta Asiyanın, Yaxın Şərqin və şimal Afrikanın 65 ölkəsinə yayımlanmağa başladı. Kanalın potensial auditoriyası artıq o zaman 99 milyon abunəçi idi.

Qazaxıstan kanalının təhsil və mədəniyyət verilişlərinə yalnız çoxsaylı xarici diasporlar tərəfindən deyil, eyni zamanda, Qazaxıstanı yeni bir şəkildə kəşf etmiş xarici auditoriya tərəfindən də göstərilirdi. Həftə içi xəbərlər, biznes və idman verilişlri, istirahət günləri isə sənədli filmlər, tarixi verilişlər, ölkənin ən yaxşı teatr səhnələri, klassik konsertlər nümayiş etdirilirdi.
Hamamqabağı məhəlləsi

**Hamamqabağı məhəlləsi** — Şuşanın 18-ci əsrin sonları, 19-cu əsrin əvvəllərində salınmış yuxarı məhəllələrindən biri. Şəhərin mərkəzi hissəsində yerləşir. Şuşanın digər məhəllələri kimi burada da məscid, bulaq, kiçik meydan və hamam olmuşdur. Əbdül Səməd Bəyə məxsus ilk hamamlardan biri burada yerləşdiyindən, məhəllə belə adlandırılmışdır.

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 

## Mənbə
* Qarabağnamələr. 2-ci kitab.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Şuşa
* Şuşa qalası
Tupolev Tu-123

Sovet istehsalı Tupolev “TU-123” pilotsuz uçuş aparatı.

Mənşəyi: SSRİ

Dizayn: Tupolev Dizayn Bürosu

İstehsalçı: Zavod № 64

Tip: Pilotsuz Uçuş Aparatı

İlk uçuş: 1961

İstismara verilib: 23 may 1964

İstehsal tarixi: 1964 – 1972

İstehsal sayı: 52 ədəd

Çəkisi: 11.450 kq

Maksimal qalxma çəkisi: 35.610 kq

Daxili yanacaq çəninin tutumu: 16.600 litr

Uzunluğu: 27.83 m

Qanad uzunluğu: 8.41 m

Hündürlüyü: 4.78 m

Mühərrik: 1 x R-15K-300 qazturbin mühərrik

Güc: 10.000 kgf – 98.1&nbsp;kN (22,046&nbsp;lbf)

Qalxış üçün köməkçi mühərriklər: 2 x PRD-52

Güc: 80.000 kgf

Maksimal sürəti: (Kreyser (normal) sürəti): 2.700&nbsp;km/s
Uçuş məsafəsi: 3560–3680&nbsp;km

Uçuş yüksəkliyi: 22.800 m

Minimal uçuş yüksəkliyi: 19.000 m
Kutans (rayon)

**Kutans** () — Fransanın Normandiya regionun rayonlarından () biri. Departamenti — Manş. Suprefektura — Kutans. Rayon əhalisi 2015-ci ildə 71 055 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 62 nəf / km². Rayon ərazisi — 1142 km².

## Həmçinin bax
* Fransa rayonlarının siyahısı
* Fransanın prefektura və suprefektura siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Milli Statistika İnstitutu — Kutans rayonu
Antonov An-70

**Antonov "AN-70" hərbi nəqliyyat təyyarəsi** (Ukraynaca: Антонов Ан-70) Antonov şirkəti tərəfindən istehsal olunan Ukrayna mənşəli orta mənzilli turbopərvanəli (turboprop) hərbi nəqliyyat təyyarəsidir. 1980-ci illərin sonunda SSRİ dönəmində Antonov Layihə  Bürosu tərəfindən Antonov An-12 təyyarələrinin yerini almaq məqsədilə yaradılmışdır. 1990-cı illərin əvvəllərində SSRİ-nin dağılmasından sonra, layihə Rusiya və Ukrayna arasında müştərək oldu. İlk prototipin uçuşu 1994-cü ilin dekabr ayında baş tutmuşdur. Təyyarənin çoxsaylı problemləri səbəbindən istehsalını yenidən həyata keçirmək üçün baş tutan cəhdləri uğursuzluğa düçar olmuşdur.

Mənşə: əvvəlcə , sonra isə  ilə 

İstehsalçı: 

İstehsalçı firma: ANTK Antonov

Tip: Hərbi nəqliyyat təyyarəsi

İlk uçuş: 16 dekabr 1994

İstismar verilib: 19 yanvar 2015

İstismar müddətinin sonu: davam edir

İstehsal sayı: 3 ədəd

Qiyməti: 67–70 milyon dollar

İstehsal müddəti: 1991–1996; 2012–2015

Proqram dəyəri: 5 milyard US$ (2006)

## Texniki göstəriciləri
Heyət üzvü: 3–5 nəfər

Uzunluğu: 40.73 m

Qanad eni: 44.06 m

Hündürlüyü: 16.38 m

Qanadın sahəsi: 204 m²

Boş kütlə: 73.000 kq

Qalxma zamanı normal kütlə: 111.000 kq

Qalxma zamanı maksimal kütlə: 135.000 kq

Yük götürmə kütləsi: 47.000 kq

Sərnişin tutumu: 300 nəfər tam təchizatlı əsgər və ya 206 ədəd xərək

Daxili yanacaq çənlərin tutumu: 38.000 kq

Mühərrik : 4 ədəd Progress D-27 cüt turbopərvanəli (turboprop) mühərrik

Mühərrikin itələmə qüvvəsi: hər biri
Güc: 4 ədəd 10.440&nbsp;kW (14.000 at gücü)

Maksimal sürəti: 780&nbsp;km/saat

Kreyser sürəti: 700–750&nbsp;km/saat

Yüksəkliyə qalxma sürəti: 24.9 metr/saniyə

Uçuş məsafəsi yük olmadan: 8.000&nbsp;km ;47 ton yük ilə: 3.000&nbsp;km; 35 ton yük ilə: 5.100&nbsp;km; 20 ton yük ilə: 6.600&nbsp;km

Uçuş yüksəkliyi: 12.000 m

Qalma və enmə məsafəsi: Asfalt-beton örtüklü zolaqdan: 1550–1800 m; Torpaq zolaqdan: 600–700 m
Mahmood

**Alessandro Mahmud** () və ya sadəcə **Mahmud** — Ərəb əsilli İtaliya müğənnisi və bəstəkarı. O, ifa etdiyi "Soldi" mahnısı ilə *2019 Sanremo musiqi festivalı*nda qələbə qazanaraq, İtaliyanı İsraildə keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahmud Sanremoda iştirak haqqını festivaldan öncə gənc ifaçılar üçün keçirilən şouda "Gioventù bruciata" mahnısı ilə qələbə qazanaraq, əldə etmişdir. O, daha öncə İtaliyanın *X Factor* musiqi yarışmasının altıncı mövsümündə iştirak etmişdir.

## Bioqrafiya
Alessandro Mahmud 12 sentyabr 1992-ci ildə İtaliyanın Milan şəhərində anadan olmuşdur. Onun anası italyan, atası isə misirlidir. O, hələ kiçik yaşlarından musiqi ilə maraqlanmağa başlamışdır.

2012-ci ildə Mahmud İtaliyanın *X Factor* musiqi yarışmasının altıncı mövsümünə qatılmış və Simona Venturanın komandasında yer almışdır. Mahmudun yarışmadakı iştirakı yarışmanın üçüncü mərhələsində sona çatmışdır. Bu təcrübənin ardınca o, özü üçün mahnılar bəstələyib, ifa etməyə başlamışdır.

2015-ci ildə gənc ifaçı İtaliyanın nüfuzlu Sanremo musiqi festivalında iştirak edə bilmək üçün yeni ifaçılar üçün təşkil edilmiş müsabiqədə iştirak edərək, qələbə qazanmış və bununla da, 2016 Sanremo musiqi festivalında iştirak hüququ əldə etmişdir. Festivalda "Miss" mahnısı ilə çıxış edən Mahmud nəticədə 4-cü yerdə qərarlaşmışdır.

2017-ci ildə o, "Pesos" mahnısı ilə İtaliyanın Yay festivalında iştirak etmiş və gənc ifaçılar kateqoriyasında qələbə qazanmışdır. Mahmud eyni zamanda Elodi, Mikele Bravi və Qe Pekenonun ifa etdiyi "Nero Bali" və Marko Menqoni və Tom Uolkerin səsləndirdiyi "Hola (I Say)" mahnılarını bəstələmişdir. O, Fabri Fibra ilə "Luna" mahnısını birlikdə bəstələmiş və duet şəklində ifa etmişdir.

2018-ci ilin sentyabr ayında Mahmudun *Gioventù bruciata* adlı ilk minialbomu təqdim olunmuşdur. O, albomun əsas mahnısı ilə Sanremo musiqi festivalının gənclər kateqoriyasında mübarizə aparmış və nəticədə qalib gəlmişdir. Bu qalibiyyət sayəsində Mahmud 2019 Sanremo musiqi festivalında iştirak hüququ əldə etmişdir. "Soldi" mahnısı ilə festivalda çıxış edən ifaçı İtaliya səhnəsinin bir çox tanınmış ulduzlarını geridə qoyaraq festivalın qalibi seçilmişdir. Bunun ardınca Mahmud İtaliyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. O, müsabiqə üçün aparılan uzun məşqlərdən sonra müsabiqənin finalında "Soldi" mahnısını ifa edərək 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı şouda 472 xal toplayaraq, 2-ci yerdə qazanmışdır.

## Diskoqrafiya
### Studio-albomlar

### Mini-albomlar

### Sinqllar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Turbopərvanə

[thumb|Turbopərvanə (turboprop) motorun işləmə mexanizmini özündə əks etdirən sxem (prop-pərvanə, gearbox-sürətlər qutusu, compressor-kompresor, turbine-turbin, exhaust-[İşlənmiş qazın çıxması sistemi|eqzos (işlənmiş qazların çıxdığı yer), combustion chamber-yanacaq kamerası, shaft-ox və ya val)]]

**Turbopərvanə** (turboprop) arxasında işləyən bir reaktiv təyyarə mühərrikindən aldığı güclə pəri hərəkətə gətirən motor növüdür. Aşağı sürətlərdə yüksək səmərəlilik ilə işləyir. Buna görə də, hələ də karqo təyyarələrdə istifadə edilir.

## Xarici əlaqələr
* Jet Turbine Planes  by LtCol Silsbee USAAF, Popular Science, December 1945, first article on turboprops printed
* 
*"Development of the Turboprop"  a 1950 *Flight* article on UK and US turboprop engines
Ərəbli

*Ərəbli (Meşkinşəhr)
*Ərəbli (Urmiya)
*Ərəbli-i Yekan (Urmiya)
*Ərəbli-i Dərə (Urmiya)
*Ərəbli-i Bişə (Urmiya)

## Həmçinin bax
* Ərəblər (dəqiqləşdirmə)
Nəcəfzadə

**Nəcəfzadə** — soyad.

* Kamil Nəcəfzadə — Azərbaycan SSR xalq rəssamı.
* Qəşəm Nəcəfzadə — Azərbaycan şairi və publisisti.
* Abbasqulu Nəcəfzadə — Azərbaycan Milli Konservatoriyasının professoru.
* Şamil Nəcəfzadə — Azərbaycan kino və televiziya rejissoru
* Səid Nəcəfzadə — Azərbaycanı təmsil edən yüngül atlet

## Həmçinin bax
* Nəcəf
* Nəcəfli
Sadiq

**Sadiq** — ad.

*Sadiq Şirazi — 
*Sadiq Hidayət — 
*Sadiq Xəlilov — 
*Sadiq Zeynaloğlu — 
*Sadiq Tağıyev — 
*Sadiq Sadıqov — 

## Həmçinin bax
*Sadıqov
Ceylan Mumoğlu

**Ceylan Mumoğlu** (tam adı: *Ceyran Qurban qızı Nadirova*; ) — Azərbaycanlı yazıçı, tərcüməçi və publisist.

## Həyatı

Ceyran Qurban qızı Nadirova 19 dekabr 1976-cı ildə Azərbaycan SSR-in Sumqayıt şəhərində anadan olub.

1983-1993-cü illərdə Sumqayıt şəhər 24 nömrəli orta məktəbində təhsil alıb. 1993-cü ildə M. Ə. Rəsulzadə adına Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə qəbul olunub, 1997-ci ildə həmin fakültəni bitirib. 1997-2007-ci illər ərzində müxtəlif məktəblərdə tarix müəlliməsi işləyib. 2007-ci ildən ailə quraraq Türkiyənin İstanbul şəhərinə köçüb. 2011-ci ildən Türkiyə vətəndaşıdır.

## Fəaliyyəti

2009-2017-ci illərdə Azərbaycanın ilk milli qadın portalı olan qadin.net saytında həmtəsisçi və baş redaktor vəzifəsində işləyib.

2009-cu ildən saytdakı fəaliyyəti ilə yanaşı ədəbi fəaliyyətə də başlamış, bir çox psixoloji, parapsixoloji araşdırma məqalələrin, müxtəlif müsabiqələrdə mükafat almış hekayələrin və "Aydınlanma səyahəti", "Qurbağa öpüşü", "Sev və inan" kitablarının müəllifidir.

2009-cu ildən ədəbi fəaliyyətə başlayıb, ilk hekayələrini, araşdırmalarını və publisist məqalələrini yazmağa başlayıb.

C. Mumoğlunun həmtəsisçisi olduğu qadin.net saytı 2013-cü ildə Azərbaycan İnternet Forumunun təşkil etdiyi, MilliNet - Milli İnternet Mükafatının "Ailə, uşaq və sağlamlıq" nominasiyası üzrə 1-ci yer olub.

2018-ci ildə “Hədəf” nəşrlərinin “Ustad” ədəbiyyat və sənət jurnalının “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İli” münasibətilə keçirdiyi hekayə müsabiqəsində "Quyu" hekayəsilə iştirak etmiş və uğurlu iştirakına görə təltif edilib.

2018-ci ildən Azərbaycanda "Ustad", 2020-ci ildən isə Türkiyədə "DergiZan" jurnalında fəaliyyət göstərir və mütəmadi olaraq bu jurnallarda yazıları çıxır.

2018-ci ilin dekabr ayında "Kuyu" adlı ilk türkcə hekayəsi yayımlanıb.

2021-ci ildə Qadının üç yaş dövrü romanı türk dilinə tərcümə edilib və "Kadının üç çağı" adı ilə Ankarada nəşr edilib.

## Əsərləri

### Müəllifi olduğu
#### Kitabları
* Aydınlanma səyahəti
* Qurbağa öpüşü
* Sev və inan
* Qadının üç yaş dövrü

#### Məqalələri

### Tərcümələri
#### Kitabları

* Alfred Adler, "Sosial maraq"
* Eudien Ovidiu Çiroviçi, "Güzgülər kitabı"
* Reymond Kerver, "Sevgidən bəhs edəndə nə danışırıq"
* Ceylan Mumoğlu, "Dünya ədəbiyyatından hekayələr"
* Osman Balcıgil, “Yaşıl mürəkkəb” romanı

#### Məqalələri

## Mükafatlar

* 2013: Qadin.Net - Azərbaycan İnternet Forumunun təşkil etdiyi, MilliNet - Milli İnternet Mükafatının "Ailə, uşaq və sağlamlıq" nominasiyası üzrə 1-ci yer.
* 2018: "Cümhuriyyət - 100" hekayə müsabiqəsində uğurlu iştirakına görə təltifnamə

## Həmçinin bax

* Varis Yolçiyev
* Rövşən Abdullaoğlu
* Elxan Elatlı
* Elizabet Tüdor
* Ülviyyə Tahir

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* 
* Rəsmi Facebook profili
* 
* 
* 
* 
* 
* Ceylan Mumoğlu — Goodreads səhifəsi
* 
* 
* 
*
Eqzos

**Səsboğucu** – Daxili yanma mühərrikində yanan qazın xaric edilməsinə kömək edən qurğunun adıdır. Mühərrik işləyən zaman yaranan artıq qazlar bu qurğunun köməyi ilə çölə çıxarılır. Mühərrikin səsboğucu hissəsindən son çıxışa qədər çoxsaylı susdurucularla gurultu minimuma endirilərək səssiz bir qaz çıxarılmasına şərait yaradılır.

## İstinadlar
Lokhid C-130 Herkules

**Lockheed C-130 Hercules** — dörd mühərrikli turbopərvanə mühərrikə malik hərbi nəqliyyat təyyarəsi. Lockheed (indiki Lockheed Martin) tərəfindən hazırlanıb və istehsal olunub. Hazır olmayan uçuş zolaqlarından qalxma və enmə qabiliyyətinə malik olan C-130 təyyarəsi əvvəlcə hərbi qulluqçuların, yaralıların və yükün daşınması üçün nəzərdə tutulmuşdu. Çoxfunksiyalı gövdə müxtəlif məqsədlərdə, silahlı təyyarə (AC-130), hava desantı, axtarış-xilasetmə, elmi tədqiqat dəstəyi, hava kəşfiyyatı, havadan yanacaq doldurma, dəniz patrulu və havadan yanğınsöndürmədə istifadə olunur. Hazırda bu təyyarə dünyanın bir çox orduları üçün əsas taktiki nəqliyyat vasitəsidir. Hercules-in 40-dan çox variantı, o cümlədən Lockheed L-100 adı ilə satılan mülki versiyalar, 60-dan çox ölkədə fəaliyyət göstərir.

C-130 1956-cı ildə ABŞ ordusunun arsenalına qəbul edilib, daha sonra Avstraliya və bir çox digər ölkələr tərəfindən də istifadə olunmağa başlayıb. Xidmət illəri ərzində Hercules çoxsaylı hərbi, mülki və humanitar əməliyyatlarda iştirak edib. 2007-ci ildə bu nəqliyyat təyyarəsi öz ilkin əsas müştərisi olan ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri ilə fasiləsiz 50 illik xidmətini qeyd edən beşinci təyyarə olub. C-130, 2024-cü ildə istehsalının 70-ci ilini tamamlayaraq, fasiləsiz istehsal olunan ən uzunömürlü hərbi təyyarə olmuşdur.

## İstinadlar
Soldi

**Soldi** () — İtaliyanın 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Mahmud "Soldi" mahnısı ilə İtaliyanın əsas musiqi hadisələrindən hesab olunan Sanremo musiqi festivalında qalib gəlmişdir. Qələbənin ardınca Mahmud bu mahnı ilə İtaliyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil edəcəyi öz təsdiqini tapmışdır. Bir neçə ərəb sözünün də işlədildiyi mahnı Çarli Çarlz, Dario "Dardust" Faini və Mahmudun əməkdaşlığı nəticəsində ərsəyə gəlmişdir. İtaliya hit-paradlarında birinciliyə yüksələn mahnını Mahmud dostları ilə birlikdə ikən yazmağa başlamış, lakin bəstənin yekunlaşması uzun zaman almışdır. Mahnıda trap, hip-hop musiqisi ilə birlikdə Yaxın Şərq elementlərindən də istifadə olunmuşdur.

Yalançı, ziddiyyətli və etibarsız ata obrazını özündə canlandıran mahnının sözlərində Mahmudun onu uşaq ikən tərk edən atası ilə münasibəti diqqət mərkəzinə gətirilir.  Pul ata ilə oğul arasında münasibətlərin pozulmasına səbəb olan əsas amil olaraq göstərilir. Mahmud mahnının sözlərinin onda xatirələri canlandırdığını və hər bir misrada böyük qəzəb olduğunu söyləmişdir. Mahmud özünün ərəbcə bilmədiyini söyləsə də, mahnıda müəyyən ərəb sözlərindən də istifadə olunmuşdur. Həmin sözlər Mahmudun uşaq ikən əslən misirli olan atasından eşitdiyi kəlimələrdir. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mehmet Harmancı

**Mehmet Harmancı** () — əslən Kipr türkü olan siyasətçi; Lefkoşa Türk Bələdiyyəsinin başçısı.

## Həyatı
Mehmet Harmancı 28 dekabr 1977-ci ildə Lefkoşada anadan olmuşdur. Mehmet Harmancı Türk Maarif Kollecinin məzunudur. Şərqi Aralıq dənizi Universitetini beynəlxalq münasibətlər ixtisası üzrə bitirmişdir. Daha sonra Liverpul Con Murs Universitetində Avropa Birliyi və siyasət ixtisası üzrə magistr təhsili almışdır.

13 iyun 2013-cü ildən 30 avqust 2013-cü ilə qədər Şimali Kiprin turizm, ətraf mühit və mədəniyyət naziri vəzifəsində çalışmışdır. 30 iyun 2014-cü ildən Lefkoşa Türk Bələdiyyəsinə rəhbərlik edir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
DTV

* DTV — Sumqayıt şəhərində televiziya kanalı.
* DTV — Fuji Digital Television.
* DTV — kompüter dizaynı mərkəzi.
* DTV — Moldova televiziyası.
* Dialoq TV — Şri-Lanka televiziyası.
LitSat-1

**LitSat-1** — Litvanın ilk iki peykindən biridir. Wallops adasında *Orta Atlantika Regional Kosmos Mərkəzi*ndə 0B platformasından uçan Antares 120 fırlatma anbarı üzərindəki 28 Flock-1 CubeSats ilə birlikdə ikinci Cygnus kosmik gəmisindən buraxılmışdır. Launch 2013-cü ilin dekabr ayına planlaşdırılıb, lakin daha sonra 9 yanvar 2014-cü il tarixinə təxirə salınıb. Peyk 28 Fevral 2014 tarixində *NanoRacks Cubesat Deployer* vasitəsilə Beynəlxalq Kosmos Stansiyasından yerləşdirildi .Beynəlxalq Kosmos Stansiyasından yerləşdirildi. Litvanın üç sözü "Lietuva myli laisvę" (Litva azadlığı sevir) kosmosdan yayımlanacaq. Lituanica SAT-1 və LitSat-1 peyklərinin buraxılması Litvada canlı yayımlandı. 6 mart 2014-cü ildə Kaunas Texnologiya Universitetinin (KTU) peyk radio stansiyası ilk dəfə LitSat-1 ilə iki yollu ünsiyyət qurdu.
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
Təbriz zəlzələsi (1780)

**Təbriz zəlzələsi** - 1780-ci ilin 8 yanvar tarixində yerli vaxtla 01:15-də baş vermişdir. Rixter şkalası ilə  7.7 bal gücündə olmuş, Merkalli şkalası ilə isə IX dərəcə intensivliyində hiss olunmuşdur.Zəlzələ nəticəsində təxminən 50 min nəfər ölmüşdür.
## Tektonik yerdəyişmələr
Təbriz şəhəri tektonik baxımdan aktiv regionda yerləşmişdir. Təbriz şəhəri Ərəb plitəsi ilə Avrasiya plitəsinin qovuşduğu  yerdə salınmışdır. Cənub-şərqi seqmentlərin hərəkəti nəticəsində 1721-ci il zəlzələsi, şimal-qərbi seqmentlərin hərəkəti nəticəsində isə 1780-ci il zəlzələsi baş vermişdir.

## Zəlzələ
Zəlzələ güclü foreşokla başlamışdır. Mainşok isə çox güniş ərazini əhatə etmiş, hətta 700 km məsafədə olan Sivasda belə hiss edilmişdir. Yer səthinin yerdəyişməsi 60 km ərazidə baş vermişdi.

## Ziyan
O dövrün mənbələrində yazılana görə, şəhərdəki bütün tikililər zəlzələ nəticəsində məhv olmuşdur. Dağıntılar nəinki şəhərdə, həmçinni şəhər ətrafı yerlərdə də güclü olmuşdur. Dağıntının bu dərəcədə güclü olmasının səbəblərindən biri də 1721-ci ildə baş vermiş zəlzələnin şəhərin infrastrukturunu xeyli zəiflətməsi idi. 

Mənbələr zəlzələ nəticəsində həyatını itirənlərin sayı barədə müxtəlif rəqəmlər göstərir. Bu rəqəmlər 40 mindən 200 minə qədər dəyişir. 50 minin reallığa daha yaxın olduğu ehtimal edilir.

## Həmçinin bax
* Zəlzələ
* Şamaxı zəlzələsi (1667)

## İstinadlar
Fərhad İbrahimi

**Fərhad İbrahimi Korabbaslu** () — azərbaycanlı şair. "Ayrılıq" mahnısının sözlərinin müəllifi.

## Həyatı

Fərhad (Rəcəb) İbrahimi Korabbaslu 1935-ci ildə Ərdəbilin Yurtçu bölgəsində yerləşən Kurabazlı (Korabbaslu) kəndində anadan olmuşdur. Fərhad (Rəcəb) İbrahimi Kurabazli "Ayrılıq", "Açıl Səhər" və "Ağlama" kimi mahnıların sözlərinin müəllifidir.

Fərhad İbrahimi 84 yaşında İranın Ərdəbil şəhərində vəfat etmişdir.

## Mahnıları
"Ayrılıq" mahnısının sözləri Fərhad İbrahimiyə məxsusdur. "Ayrılıq" mahnısının musiqisini bəstələyən Əli Səlimi bu barədə demişdir:

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Əli Səlimi
* Ayrılıq
Mehmed Sadiq Paşa

**Mehmed Sadiq Paşa** (d. 1825 - ö. 1901) — II Əbdülhəmidin səltənətində 20 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.

## Həyatı

## Mənbə

* Buz, Ayhan (2009) " Osmanlı Sadrazamları", İstanbul: Neden Kitap, ISBN 978-975-254-278-5
* Danișmend, İsmail Hâmi (1971),*Osmanlı Devlet Erkâni*, İstanbul: Türkiye Yayınevi
* Kuneralp, Sinan (1999) ''Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber'', İstanbul:ISIS Press,, ISBN 9784281181
* İnal, İbnülemin Mehmet Kemal, (1964) *Son Sadrazamlar 4 cilt*, Ankara: Millî Eğitim Basimevi, (Dergah Yayinevi 2002)
* Tektaş, Nazim (2002), *Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*, İstanbul:Çatı Yayınevi
Baba Salahov

**Ağababa Əliheydər oğlu Salahov** () — Azərbaycan tarzəni, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1964).

## Həyatı və yaradıcılığı
Baba Salahov 5 fevral 1923-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur. Tarda ifa etməyi Əhməd Bakıxanovdan öyrənmişdir. 1940-cı ildən ölümünə qədər Səid Rüstəmov adına Azərbaycan Xalq Çalğı Alətləri Orkestrinin konsertmeysteri olmuşdur. 1965-ci ildə Azərbaycan Televiziya və Radiosunun Xalq Çalğı Alətləri Orkestrini yaratmış və ömrünün sonunadək ona bədii rəhbərlik etmişdir. Burada o, Hacıbaba Hüseynov, Rübabə Muradova, Şövkət Ələkbərova, Sara Qədimova, Əbülfət Əliyev, Yaqub Məmmədov, Zeynəb Xanlarova, Ağaxan Abdullayev, Səkinə İsmayılova, Alim Qasımov və başqa məşhur xanəndələri tarda müşayiət etmişdir.

Baba Salahov 12 avqust 1981-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.

Baba Salahovun bədii rəhbəri olduğu ansambl 1981-ci ildən "Araz" olaraq adlandırılmışdır. Ansambl 1992-ci ildən Baba Salahovun adını daşıyır. Onun səsyazmaları Azərbaycan Televiziyasıın fondunda saxlanılır.

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 29 iyun 1964

## İstinadlar
Elşən Salahov

**Elşən Rövşən oğlu Salahov** () — Bakı şəhəri Xəzər Rayon İcra Hakimiyyətinin hazırkı başçısı (2019-), başçının sabiq birinci müavini (2018-2019).

## Həyatı
Salahov Elşən Rövşən oğlu 1977-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, 1994-cü ildə Bakı şəhəri 237 saylı orta məktəb, 2000-ci ildə Xəzər Universitetini, 2005-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini, 2017-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasını bitirmişdir.

Elşən Salahov 1999-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində əmək fəaliyətinə başlamışdır. O, qiymətli kağızların tədavülünün tənzimlənməsi şöbəsində baş məsləhətçi, sonra isə Qiymətli kağızların buraxılışı və qeydiyyatı şöbəsində sektor müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 2009-cu ildə isə "Bank Standart" Kommersiya Bankının "Mərdəkan" filialının direktoru olmuşdur.

### Ailəsi
Ailəlidir 2 övladı var. Atası Xəzər rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri Hacı Rövşən Salahovdur.

## Siyasi fəaliyyəti
Elşən Salahov 2014-cü ildə Xəzər Rayon İcra Hakimiyyəti Başçısı Aparatının Rayon Təsərrüfatı şöbəsinin müdiri vəzifəsinə təyinat almışdır. 2018-ci ildə isə Xəzər Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının I müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 2019-cu ildən Xəzər Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısıdır.
 
Elşən Salahov 2000-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

## İstinadlar
Vaqif Mahmudov

**Vaqif Əhməd oğlu Mahmudov** () — Azərbaycan ictimai-siyasi xadimi, Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (1994–1999).

## Həyatı
Vaqif Əhməd oğlu Mahmudov 1941-ci il oktyabrın 22-də Quba rayonunun Qam-qam kəndində anadan olmuşdur. 1959-cu ildə Rustov kənd orta məktəbini, 1967-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini (indiki BDU), 1991-ci ildə isə Bakı Sosial İdarəetmə və Politologiya İnstitutunu bitirmişdir.

Əmək fəaliyyətinə kənd istehlak cəmiyyətində mühasib kimi başlamışdır. 1959-cu ildən mühasib, Qamqam kənd orta məktəbində pioner baş dəstə rəhbəri olmuşdur. 1965-ci ildən Azərbaycan LKGİ Quba Rayon Komitəsində təlimatçı, şöbə müdiri, Azərbaycan Kommunist Partiyası Quba Rayon Komitəsində təlimatçı, Quba rayonu Lenin adına Sovxozda partiya komitəsinin katibi işləmiş, 1971-ci ildən Azərbaycan LKGİ Quba Rayon Komitəsinin birinci katibi seçilmişdir. 1976-cı ildən Quba Rayon Xalq Nəzarəti Komitəsinin sədri, 1987-ci ildən Quba Rayon Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri, 1991-ci ildən Quba Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının birinci müavini vəzifələrində çalışmış, 1993-cü ildən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin İşlər İdarəsində referent, böyük referent olmuşdur. 1994–1999-cu illərdə Quba Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, daha sonra isə Azərbaycan Respublikası Material Ehtiyatları Komitəsində baş məsləhətçi və aparat rəhbərinin müavini vəzifələrində çalışmışdır. Hal-hazırda təqaüddədir.

Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı olmuş, "Şərəf nişanı" və "Qırmızı əmək bayrağı" ordenləri ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar
Baç-Kişkun (medye)

**Baç-Kişkun** () — Macarıstanda medye, Tisza və Tuna çayları arasındakı Cənub Alfölddə yerləşir. İnzibati mərkəzi — Keçkemet.

Baç-Kişkun Baranya, Tolna, Feyer qərbdə (Dunay ilə); Medye Peşt şimalda, Yas-Nadkun-Solnok və Çonqrad şərqdə sərhəddir. Cənubda isə Serbiya dövləti ilə sərhəddir.

## İnzibati bölgü
### Yaraşlara bölünməsi

## Rayonlara bölünməsi

## Xarici keçidlər

* Rəsmi saytı
Barbin (Urmiya)

*Barbin*' () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 42 nəfər yaşayır (15 ailə).
## Xarici keçid

## İstinadlar
Nazim Məmmədov (bioloq)

**Nazim Məmmədov** (; ) — professor.

## Həyatı
Nazim Məmmədov 1958-ci il oktyabr ayının 8-də Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. Atası tibb elmləri doktoru, professor Akif Əliş oğlu Məmmədov (1928-1985) Azərbaycan Tibb İnstitutuda və Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasında Biokimya kafedrasının müdiri olmuş, anası Rəna İsgəndər qızı Əliyeva (1932-2016) tibb
elmləri doktoru, dosent, pediatriya və virusologiya sahəsində işləyib. Babası İskəndər Əli oğlu Əliyev (1906-1972) 1936-cı ildə Azərbaycan SSR Xalq Yüngül Sənaye naziri və SSRİ Ali Sovetinin deputatı olub. Nənəsi Pəri Əbdülhüseyn qızı Həsənova (1908-1992) Azərbaycanın ilk qadın jurnalistlərindən olub. Pəri Həsənova 1930-cu illərdə "Şərq Qadını" jurnalıda məsul katib olub. Nənəsinin qardaşı Dr. Dadaş Həsənov (Həsənzadə) 1923-1926-cı illərdə Müsavat partiyasının Mərkəzi Komitəsinin (MK) sədri olub.

### Təhsili
Nazim Məmmədov 1975-ci ildə orta məktəbi, 1981-ci ildə isə Bakı Dövlət Universitetinin Biologiya fakültəsini bitirib. 

## Fəaliyyəti
Nazim Məmmədov 1981-1984-cü illərdə Təbiətin Mühafizəsi Komitəsinin Hidrobiologiya laboratoriyasında elmi işçi işləyib. O, Xəzər dənizində fitoplankton və zoobentos üzrə araşdırmalar aparıb. Məmmədov 1984-cü ildə Elmlər Akademiyasında Botanika üzrə aspiranturaya daxil olub, elmi işi üçün Moskva Dövlət Universitetinə göndərilib və 1988-ci ildə Bakıya qayıdaraq dissertasiyasını müdafiə edib. O, Elmlər Akademiyasının Botanika İnstitutunda elmi işçi, baş elmi işçi, doktorant olub. Nazim Məmmədov 1994-cü ildə Londona Botanika Bağına konqresə dəvət olunur, orada üç məruzə ilə çıxış edir və işlərini çap edir. Həmin ildə Amherst şəhərindəki Massaçusets Universitetinə dəvət olunur və orada post-doktor kimi Dərman Bitkiləri Laboratoriyasında elmi tədqiqat aparır. Nazim Məmmədov həmin universitetdə professora qədər yükəslir. 2005-ci ildən həmin universitetdə dərman bitkiləri üzrə dərs deyir, həmçinin 2005-2009-cu illərdə Mount Holyoke College Ethnobotany fənnindən dərs deyib. 

Nazim Məmmədov 100-ə qədər elmi işin müəllifidir. O, 1990-cı ildə Azərbaycanda işlədiyi zaman həmkarları ilə birlikdə yeni dərman bitkisi aşkar etmişdir. 1980-cı illərdə Azərbaycanda ilk dəfə faydalı yem, qida və dərman bitkisi olan amarant növlərini əkir, introduksiya edir və onların üzərində elmi tədqiqatlar aparır.  

## Ailəsi
Həyat yoldaşı Səidə Səfiyeva da 1983-cü ildə BDU-nun Biologiya fakültəsini bitirib. Amerikaya gələndən bir müddət sonra təhsili davam etdirərək 1999-cu ildə Masaçusets Universitetində magistr dərəcəsinə yiyələnib. Hazırda həmin universitetin laboratoriyasında kimyaçı işləyir.

Nazim Məmmədovun qızı Dilbər Məmmədova Masaçusets Universitetində ictimai səhiyyənin təşkili üzrə ali təhsil alaraq oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Hazırda Kolumbia Universitetində öz ixtisası üzrə magistr təhsili alır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Researcher shows herbal plant, Syrian rue, has potential for treatment of anxiety and depression
* STOCKBRIDGE SCHOOL’S NAZIM MAMEDOV AUTHORS PAIR OF CHAPTERS ON PHARMACOLOGICAL PROPERTIES OF HERBAL PLANTS IN NEW ANTHOLOGY
Suxoy Su-29

**Suxoy Su-29** (), Suxoy şirkəti tərəfindən istehsal edilmiş Rusiya akrobatik təyyarəsdir. Təyyarə, Su-26 təyyarələrinin baza modelinin üzərində yaradılmış və iki nəfərlik olduğu üçün çəkisi 60 kq artmışdır. Su-29 təyyarələri pilotların akrobatik təlimləri, uçuş təlimləri, pilotların akrobatik yarışları və aviasiya şoularında iştirak etmək ilə yanaşı, həm də hərbi və mülki pilotların uçuş qabiliyyətlərinin təkmilləşdirilməsi işlərində də, istifadə edilirlər.

## Modifikasiyaları

## Texniki xüsusiyyətləri
Ekipaj: 2

Uzunluq: 7.32 m

Qanad enliliyi: 8.2 m

Hündürlük: 2.87 m

Qanad sahəsi: 12.24 m²

Boş çəkisi: 760 kq

Maksimum yükgötürmə qabiliyyəti: 1,100 kq

Mühərrik: 1 ədəd Vedeneyev M14P doqquz silindrli Ulduz tipli mühərrik

## Həmçinin bax
Suxoy Su-31

Suxoy Su-26
Transdunay dağları

**Transdanubian dağları** (, ) — Macarıstanda 7000&nbsp;km² ərazini əhatə edən dağ silsiləsi. Ən yüksək zirvəsi Pilişdir və hündürlüyü 757 m-dir.

## Coğrafiyası
Transdunay dağları Balaton gölünün şimalından başlayır və təxminən 7000&nbsp;km² ərazini əhatə edir. Şimali Macarıs dağları ilə birlikdə Macarıstan silsiləsini təşkil edirlər.

## Həmçinin bax
* Macarıstan coğrafiyası

## İstinadlar
Gərdabad (Urmiya)

**Gərdabad** () — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 537 nəfər yaşayır (127  ailə). Əhalisinin əsasını xristian ermənilər təşkil edir.

## İstinadlar
Qərib piri

**Qərib piri** — Kəngərli rayonunun Qabıllı kəndində ziyarətgah.

Möhrədən tikilmiş dördkünc formalı binadan ibarətdir. Hazırda yarımuçuq vəziyyətdədir. Divarlarında şam və çıraq qoymaq üçün yer düzəldilmişdir. Divarların bəzi qisimləri hislənmişdir. Ətrafından orta əsrlərə aid şirli və şirsiz keramika məmulatı aşkar olunmuşdur. Arxeoloji materiallara əsasən piri XIV–XVI əsrlərə aid etmək olar.

## İstinadlar
Makao qülləsi

**Makao qülləsi** (    娛樂 旅遊 塔 會展 娛樂 中心 ,    Torre de Macau , ; tam adı:   Centro de Convenções e Entretenimento de Torre de Macau ), Makao  şəhərində turistlərin böyük marağını cəlb edən yüksək səviyyəli tikili teleqüllə, rabitə qovşağı  kafe ,3D kino və  pərakəndə satış məntəqəsi  kimi  istifadə olunur. . 338 metr hündürlüyündə olan teleqüllə  Makao şəhərində ən yüksək binadır və Çində 18-ci yerdədir,dünyanın ən yüksək televiziya qüllələri siyahısında 19-cu yer tutur.

## Təsvir
Qüllə yüksək sürətli liftlərlə təchiz olunmuşdur: onların maksimal sürəti dəqiqədə 540 metr (32.4&nbsp;km / saat, 0-dan 235 metrədək yüksəlmək 40 saniyəyə bərabərdir)  .  .n *Skywalk X  sistemi*   qonaqları xüsusi ilə cəlb edir,qüllə xarici  gəzinti  platformasına , eləcə də dünyanın ən yüksək  tulanma platformasına  (qiymət 150 400 dollar jumps)  malikdir . 235 metr hündürlükdə və 734&nbsp;m²  sahəsi olan bir görüntü platformasından 55&nbsp;km-ə yaxın radius mənzərə  açılır.Bu platformanın  2 bölməsi var ki,biri açıq-şüşə mənzərəli,digəri isə saat əqrəbinin əksi istiqamətində hərəkət etmə xüsusiyyətlərinə malikdir. . Polad şpinelin hündürlüyü 90 metrdir.

; Əsas xüsusiyyətlər

* **İnşaat**: 1998-ci ildən 2001-ci ilədək
* **Yüksəklik**: 338&nbsp;m (spinel), 235&nbsp;m (müşahidə platforması), 223&nbsp;m (üst mərtəbə)
* **Kütlə**: ≈58,000 ton 
* **Mərtəbələr**: 63
* **Liftlər**: 3
* **Tikinti xərclər**i: 200 milyon dollar
* **Memar**: *Craig Craig Moller Ltd.*
* **Baş mühəndislər**: *Beca Carter Hollings* and *Ferner Ltd.*
* **Sahibi**: Sociedade de Turismo e Diverses de Makao

## Tarixi
Yeni Zelandiya Okland şəhərinə səyahət edən , milyarder Stenli Xo  orada "Cennet qülləsi" ni görüb təəccübləndi.  O, Makaoda- vətənində eyni binanı tikmə qərarını verdi.

Bu  qüllənin tikintisi 1998-ci ildə başlandı, rəsmi olaraq 19 dekabr 2001-ci ildə açılışı oldu  . Tamamlanma zamanı Makao  teleqülləsi  dünyanın ən yüksək  telekommunikasiya qüllələri siyahısında 14-cü yeri tuturdu.

233 metr hündürlüyü 17 dekabr 2006-cı ildə, , tanınmış ekstremal    bungee jumping edərək öz rekordunu qırdı. Ginnessin Rekordlar Kitabında "Ən yüksəkdə hündürlükdə  bungee jumping ." 1987-ci ildə  Eyfel qülləsində   edilən  bungee jumping  yer tuturdu ki, Alan bu rekordu yenilədi  .

## Qalereya

Bungee jumping outside Macau Tower.jpg|
Macau Tower Sky Walk 2.JPG|
Macau Tower Observation Deck 2008.jpg|
Macau Tower Shopping Arcade 2008.jpg|
Macau Tower edit1.JPG|
Nightview of mtower.jpg|


*

## Xarici keçidlər

* Qüllə rəsmi saytında    )    )
* Profil    ) On Facebook
* Macau Tower - *youtube.com* saytında video seçimi mövzusu
* Makao qülləsi   *travelchinaguide.com saytında*
* Makao qülləsi    - *towers.com saytında*

## İstinadlar
CNBC Asia

"**CNBC Asia**" (*Si-en-bi-si Asia*) — biznes və iqtisadi xəbərlər sahəsi üzrə xəbərlər telekanalı. CNBC amerikalı telekanalın Asiya filialıdır.

## Həmçinin bax
* CNBC
* CNBC Europe

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Ulduz tipli mühərrik

**Ulduz tipli mühərrik** (radial mühərrik) silindrləri bir dairə mərkəzinin ətrafında düzülmüş mühərriklərə deyilir. Bu mühərrik növündə bütün porşen qolları tək biyel muylusuna (şəkildə porşen qollarının bağlı olduğu ortadakı fırlanan hissə) bağlı olaraq işləyirlər. Ulduz tipli mühərriklərdə yanma aralıqlarının düzgün olması üçün: 4 zamanlılar bir ədəd, 2 zamanlılar isə qoşa sayda silindrli olaraq istehsal edilirlər. Bu tərtibat şəklində at gücü başına düşən çəki 2 kq aralığında olur. Bu səbəblə də, təyyarələrdə və bəzi dənizdə olan gəmilərdə rahatlıqla istifadə edilirlər.

## Qalereya

Image:Oberursel U.III.jpg

Image:Sternmotor_geschnitten_2.jpg

Image:Radial Engine.jpg

Image:Haupt und Nebenpleuel BMW 132.jpg|BMW 132 9 silindrli ulduz tipli mühərrik, Sürgü qolları
Çjunyuan qülləsi

**Çjunyuan qülləsi**- Çinin  Henan vilayətində yerləşən poladdan hazırlanmış teleqüllə .Hündürlüyü 388 metrdir (1273 fut). Tikinti 2011-ci ilin fevral ayında başa çatdırılmışdır  . Televiziya qülləsi kimi istifadə olunur. 2012-ci ildən etibarən dünyanın ən yüksək 20 teleqülləsindən biridir.. 

## Təsvir
Qüllə hiperboloid strukturunu yaradan borular şəklində elementlərlə əhatə olunmuş mərkəzi bir nüvədən ibarətdir  .Qüllənin  quruluşu Yapon arxitektoru Kisho Kurokavanın iştirakı ilə həyata keçirilmişdir.   . 

Qüllənin müşahidə göyərtəsi amorf bir forma malikdir və bir neçə ayrı konus formalı şüşəli platformalardan ibarətdir. 

Gözləmə mənzərəsinin üçüncü və dördüncü mərtəbəsində dünyanın ən böyük panoraması olaraq Guinness Rekordlar Kitabında qeyd edildi. Panorama hündürlüyü 18 metr, uzunluğu 164 metr, sahəsi isə 3012 kvadrat metrdir  .  Müşahidə göyərtəsində  polad antennalar yerləşdirlib 

Teleqüllə, 58.000 kvadrat metrlik bir ərazidə yerləşir. 120 kilometr radiusda radio və televiziya radiasiyaları üçün nəzərdə tutulmuşdur  . 

## Mükafatlar
Çjunyuan teleqülləsi 2012-ci ilin mart ayında Çin İnşaat Mühəndisliyi Cəmiyyətindən Zhan Tianyou mükafatını aldı.  

## İstinadlar
Proqramlaşdırma paradiqması

**Proqramlaşdırma paradiqması** — kompüter proqramlarının tərtibat tərzini müəyyən edən fikir və anlayışlar dəsti (proqramlaşdırma yanaşması). Hesablamaların təşkilini və kompüter tərəfindən həyata keçirilən işlərin strukturlaşdırılmasını müəyyən edən konsepsiya üsuludur.

Qeyd etmək lazımdır ki, proqramlaşdırma paradiqması proqramlaşdırma dili ilə nadir şəkildə müəyyən edilmir; demək olar ki, bütün müasir proqramlaşdırma dilləri bir və ya bir başqa şəkildə müxtəlif paradiqmalardan istifadə etməyə imkan verir (paradiqma proqramlaşdırma).

Qeyd etmək vacibdir ki, mövcud paradiqmalar tez-tez bir-biri ilə üst-üstə düşür (məsələn, modul və obyekt yönümlü proqramlaşdırma), belə ki, müxtəlif müəlliflər müxtəlif paradiqmalardan adları istifadə edərək, eyni fenomen.

## Terminin tarixi
"Paradiqma" termini, əlbəttə ki, elmi və texniki sahəsində müasir mənaya Tomas Kun və "Elmi İnqilabların Quruluşu" kitabına (paradiqma bax) borcludur. Kun paradiqmalara əsaslanan tədqiqatlar aparılmış elmi fikir sistemlərini qurmuşdur. "Proqramlaşdırma paradiqması" termini 1978-ci ildə Robert Floyd tərəfindən   Turing Award mükafatına layiq görülmüşdür.

## İstinadlar
The Shard

**The Shard** — Londonda inşa edilmiş, 95 mərtəbə hündürlüyündə olan göydələn. 2012-ci il 30 mart tarixində binanın hündürlüyü 310 metrə çatdırılmışdır.

Göydələn, yalnız Böyük Britaniyada deyil, Avropada da ən yüksək binalardan birinə çevrilmişdir və hazırda 5-ci ən yüksək tikililərdən biri hesab edilir.

The Shardın tikintisi 2009-cu ilin mart ayında başlamış və 2012-ci ilin noyabr ayında başa çatmışdır. 
## Görünüşü
Binanın forması şüşə ilə bəzədilmiş piramida kimi hazırlanmışdır. Göydələn 72 mərtəbəsini ofis və mənzillər  əhatə edir. Binanın yuxarı hissəsində Böyük Britaniyanın ən yüksək panaroma platforması vardır.

Tikili günəşdə parlayan minlərlə şüşə panellər ilə örtülmüşdür. 
## Planlaşdırma və layihə müzakirəsi
Göydələnin layihəsi Pompido Mərkəzinin Paris müəllifi, Renzo Piano tərəfindən 2000-ci ildə hazırlanmışdır.

2002-ci ildə yerli hakimiyyət orqanları, baş nazirin müavini vəzifəsini icraçısı, Shard layihəsi ilə əlaqədar baş nazirliy administrasiyasına müraciət göndərir və  19 noyabr 2003-cü ildə tikinti icazəsi təsdiqlənir.

## Tikintisi
Binanın yuxarı mərtəbələrinin tikintisi zamanı güclü külək səbəbiylə bir neçə dəfə inşa dayanmaq məcburiyyətində qaldı.


File:Shard-feb-2010-wikipedia.jpg|Tikintisi (20 fevral 2010)
File:Shard London Bridge July 2010.jpg|Binanın birinci mərtəbələrinin tikintisi (17 iyul 2010)
File:LondonShardSeptember2010.jpg|18 sentyabr 2010 
File:The Shard 23rd December 2010.JPG|23 dekabr 2010 
File:Shard London Bridge January 2011.jpg|26 yanvar 2011 
File:Shard London Bridge, April 2011.jpg|3 aprel 2011 
File:Shard London Bridge July 2011.jpg|14 iyul 2011 
File:Shard London Bridge august 2011.jpg|15 avqust 2011 
File:Shard London Bridge October 27 2010.jpg|27 oktyabr 2011 
File:Shard on 12 March 2012.JPG|12 mart 2012 
File:Construction in April 2012.jpg|Quruluşun son mərhələləri (1 aprel 2012)
File:Shard London Bridge May 2012.JPG|Достроенный небоскрёб (15 may 2012)

## Həmçinin bax
* Avropanın ən hündür binalarının siyahısı
* Laxta-mərkəz
* Oko (Moskva)
* Federasiya (kompleks)
* Merkuri qülləsi
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Shard London Bridge
* Avropanın ən yüksək göydələni Londonda açıldı
*
Şimali Macar dağları

**Şimali Macar dağları** (, ) — Macarıstanın şimal hissəsində yerləşən dağ sistemidir. Dağ sisteminin bir hissəsi də Slovakiyanın ərazisinə daxildir. Qərbi Karpat dağları daxilində geomorfoloji sahədir. Dağ sistemi Şimal-şərqi Macarıstanda Slovakiya-Macarıstan sərhədində yerləşir.

## Coğrafiyası
Şimali Macar dağları Transdanubian dağları ilə qovuşan Dunay buxtasına bitişik Börjön dağlıq zonasından başlayır.

Börjön dağlıq zonası təxminən 600&nbsp;km² sahəni əhatə edir və əsasən vulkanik mənşəlidir. Ən yüksək zirvəsi Kşovanyoşdur (938m).

### Təbii sərvətləri
* qəhvəyi kömür
* məhsuldar torpaq
* meşə təsərrüfatı
* qəhvəyi kömür
* əhəngdaşı
* üzümçülük

### Milli parkları
* Aqqtelek Milli Parkı (1985-ci ildə yaradılıb)
* Bükk Milli Parkı (1976-cı ildə yaradılıb)
* Dunay-İpoy Milli Parkı (1997-ci ildə yaradılıb)
&nbsp;

## Qalereya

Kekesteto2.JPG|Matra dağları
Hungary Baradla.jpg|Aqqtelek Milli Parkı, Baradla mağarası
Kekesteto1.JPG|Kekeş zirvəsi


## Həmçinin bax
* Macarıstan coğrafiyası

## İstinadlar
I Təzəkənd yaşayış yeri (Şərur)

**I Təzəkənd yaşayış yeri** — Şərur rayonunun eyni adlı kəndindən cənub-qərbdə, Araz çayının sağ sahilində arxeoloji abidə.

Yaşayış yerinin ərazisi su kanallarının çəkilməsi zamanı tamamilə dağılmışdır. Abidənin ərazisində qara rəngli tuf daşlarından hazırlanmış dən daşları aşkar olunmuşdur. Kür-Araz mədəniyyəti üçün xarakterik olan dən daşlarının arxa tərəfində qulplar yonulmuşdur. Təzəkənd yaşayış yerini e.ə. IV-III minilliklərə aid etmək olar.

## İstinadlar
Antonov An-26

**Antonov "AN-26"** — hərbi nəqliyyat təyyarəsi (NATO kod adı: Curl) cütmotorlu, yüngül, turbopərvanəli nəqliyyat təyyarəsidir və baza modeli Antonov An-24 təyyarəsindən formalaşdırılmışdır və hərbi məqsədlər üçün istifadə edilir. İlk dəfə 1969-cu ildə görülüb, geniş yük rampası ilə bərabər gövdəsinin arxa hissəsində dəyişikliklər həyata keçirilmişdir. Bununla belə An-26 Çində Xian Təyyarə Zavodu tərəfindən lisenziya altında Y-14 adı ilə istehsal edilir. Çinlilər hal-hazırda Y-14 adını Y-7 adı ilə dəyişdirmişdirlər.

İstehsalçı: /

İstehsalçı fima: ANTK Antonov

Tip: Hərbi nəqliyyat təyyarəsi
İlk uçuş: 21 may 1969

İstismar verilib: 1973

İstehsal tarixi: 1969–1996

İstismar müddətinin sonu: davam edir

İstehsal sayı: 1403 ədəd

## Texniki göstəriciləri
Heyət üzvü: 6 nəfər

Uzunluğu: 23.87 m

Qanad eni: 29.20 m

Hündürlüyü: 8.58 m

Qanadın sahəsi: 74.98 m²

Boş kütlə: 15.850 kq

Qalxma zamanı normal kütlə: 23.000 kq

Qalxma zamanı maksimal kütlə: 24.000 kq

Yük götürmə kütləsi: 5.500 kq

Sərnişin tutumu: 40 nəfər tam təchizatlı əsgər və ya 24 ədəd xərək

Daxili yanacaq çənlərin tutumu: 7.316 kq

Mühərrik : 2 ədəd Progress "AI-24VT" turbopərvanəli (turboprop) mühərrik; 1 ədəd Tumansky "Ru-19-A300" turboreaktiv mühərrik

Mühərrikin itələmə qüvvəsi: hər biri
Güc: 2 x 2.103 kW (2.820 at gücü)
1 x 7.85 kN (1,760 lbf)

Maksimal sürəti: 540 km/saat

Kreyser sürəti: 435 km/saat

Yüksəkliyə qalxma sürəti: 9.2 metr/saniyə

Uçuş məsafəsi yük olmadan: 2.550 km

Yük ilə: 1.100 km

Uçuş yüksəkliyi: 7.500 m

Qalxma məsafəsi: 870 m

Enmə məsafəsi: 650 m

## Silahlanma
Yüklənmə nöqtələrinin sayı: 4 ədəd 500 kq-dək avia–bombalar

## İstinadlar