open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yaşayış binası (Mirzə Fətəli Axundov küçəsi 45)

**Mirzə Fətəli Axundov küçəsi 45 ünvavındakı yaşayış binası** — Bakının Yasamal rayonunda tarixi ev. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tarixi və mədəni abidələr haqqında fərmanına əsasən, yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət memarlıq abidəsi olmuşdur.

## Tarix
Ev 1909-cu ildə tikilmişdir və 1920-ci ildə Azərbaycan sovetləşdikdən sonra xaricə köçmüş həyat yoldaşı Zamin xanımla Şirin bəyə aiddir. Daha sonra rus ailəsi bu evdə yaşamağa başladı. Daha sonra bu ev 50 ildən çox müddətdə burada yaşayan Faiq Əliyevin olub.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust tarixli sərəncamına əsasən, ev yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət memarlıq abidəsi elan edilmişdir. 2016-cı ildə Nəriman Nərimanov prospekti (keçmiş Sovetskaya küçəsi) və Beşmərtəbə (Nizami metrostansiyası yaxınlığında məşhur beş mərtəbəli binası) ərazisinin təmizlənməsi Böyük Bakının regional inkişaf planı çərçivəsində başlamışdır.

2016-cı il 23 mayda Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti Azərbaycanın qorunan abidələri haqqında sərəncamına düzəlişlər edib. 10 iyun 2016-cı ildə ev yıxıldı. Yerli sakinlər və ictimaiyyətin bir araya gələrək örtüklərini sökən şəxsin, bədii dəyər parçaları diqqətlə sökülməsi və sonra başqa yerlərdə nümayiş ediləcəyini söylədi.

## Arxitektura
Memarlıq tarixçisi Şamil Fətullayevin sözlərinə görə, bu iki mərtəbəli ev Bakının ənənəvi daş arxitekturasının güclü təsiri altında hazırlanmış sifariş sisteminin sərbəst tərzidir. Binanın fasadı klassik formalarla, parlaq təriflərin elementləri ilə yan razrepovki ilə bəzədilib. Bütün bunlar, Fətullayevin fikrincə, binanın mərkəzi fasadına pulsuz baxdı. Bu memarlıq abidəsinin memarlığında Fətullayev, yüksək bacarıqlı daş detalları və "aqlay" kimi daş blokların yüksək keyfiyyətli beton daşları ilə işlənmiş həcmli kütlələrin parlaq bir şəkildə icrasını fərqləndirdi.

## Qalereya

Building on Mirza Fatali Akhundov Street 45 (door).jpg|Evin qapıları
Building on Mirza Fatali Akhundov Street 45 (6).jpg|Fasadın dekoru
Building on Mirza Fatali Akhundov Street 45 (3).jpg|Fasadın dekoru


## Mənbə
# Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı
# "Sovetski" milli mirasın ayrılmaz tərkib hissəsidir
# Bakının "Sovetski" məhəlləsində bəzi obyektlər tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısından çıxarılıb
# Начался демонтаж архитектурного памятника на "Советской"
Azure

**Azure** — Bakıda yerləşən biznes, yaşayış, ticarət və əyləncə mərkəzindən ibarət çoxfunksiyalı kompleks binası. Kompleksin tərkib hissəsi olan "Megafun" əyləncə mərkəzi Avropanın ən böyük qapalı əyləncə mərkəzi sayılır.Bina Xəzər dənizinin sahilindən 100 metr məsafədə, Ağ Şəhərin yanında, Nobel prospektində yerləşir.

## Kompleks
Çoxfunksiyalı Azure Kompleksi – Azərbaycanın tikinti bazarının liderlərindən olan YENİ HAYAT Şirkətlər Qrupu-nun Bakıda gerçəkləşdirdiyi ən innovativ layihələrdən biridir.

### Azure Business Center
Azure Business Center postmodern üslubunda hazırlanmış A+ sinifinin 30 mərtəbəli ofis qülləsidır. Göydələnin forması yelkənlər üzərində gəmi yarışını simvollaşdırır, memarlara görə isə müvəffəqiyyət arzusunu simvollaşdırır. Qüllədə 200 ofis binası, konfrans zalı, kino, tibb mərkəzi, kafe və 2000 avtomobil üçün park yeri var. Panoramik liftlərdən istifadə olunur. İş mərkəzində ən son texniki avadanlıqla təchiz olunmuş 200 ofis, konfrans zalları, iclas üçün otaqlar, kafe və restoranlar, xidmət otaqları yerləşir.

### Azure Shopping Centre
Azure Shopping Center 4 mərtəbəli 40 000 m²-lik bir ticarət mərkəzidir. 2012-ci ildə açıldı. Hal-hazırda Azərbaycanın ən böyük ticarət və əyləncə mərkəzidir.

### Azure Residence
Azure Residence ümumi sahəsi 84.345 m² olan və 7 blokdan ibarət 28 mərtəbəli yaşayış binasıdır. Dəniz mövzusuna yönəldilmişdir: mavi və ağ xətlərin birləşməsi, porşenlərə bənzər yuvarlaq pəncərələrin olması. 2010-cu ildə istifadəyə verilmişdir. 307 mənzil var. Yaşayış sahəsi 8000 kvadrat-metrdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 
* 
* 
*
Əliağa Vahid bağı

**Əliağa Vahid bağı** və ya **Əliağa Vahid parkı** — Bakıda, İçərişəhərdə kiçik meydan. Kiçik Qala küçəsinə bağlanır. Çin məscidi və YAY!Gallery burada yerləşir.

## Tarixi

Bağın adı Azərbaycan şairi Əliağa Vahidin büstü qoyulduqdan sonra müəyyənləşdirildi. Əvvəllər, 1990-cı ildə, əvvəlcə Mikayılovski və ya Qubernator Baharı kimi tanınırdı. Cənubunda Niyazi küçəsi, şimal tərəfində İçərişəhər metrostansiyası, qərbdə İstiqlaliyyət küçəsi və şərqdə İçərişəhərin köhnə hissəsinin qala divarı yerləşir.

2009-cu ildə büst İçərişəhərə köçürüldü və bağ "Filarmoniya bağı" adlandırıldı. Bakı Filarmoniyası Cəmiyyəti adına "Əliağa Vahid bağı" adı yeni bir yerə təyin edildi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Baku. Aliaga Vahid
* Галерея: Сквер Алиага Вахида
Qarğıdalı (dəqiqləşdirmə)

* Qarğıdalı (cins) — bitki cinsi
* Qarğıdalı — bitki növü
* Qarğıdalı (peyin) böcəyi — 
* Qarğıdalı ətri (film, 1986) —
Sahil bağı

**Sahil bağı** və ya **Sahil parkı** – Bakı şəhərinin mərkəzində, Üzeyir Hacibəyov küçəsində yerləşən park.

## Adı

Bu bağa ilk olaraq Hürriyyət bağı adı verilməsi və Nuru Paşanın heykəlinin burda ucaldılması təklif edilib. Səbəb kimi də, 1918-ci ildə Qafqaz İslam Ordusu Bakını azad etdikdə Nuru Paşanın çağırışı ilə bayram mitinqinin məhz indiki Sahil bağının yerləşdiyi ərazidə təşkil olunması və Nuru Paşanın həmin gün sözügedən əraziyə Hürriyyət meydanı adını verməsi göstərilmişdi.

SSRİ dövründə isə bu bağ əvvəllər 26-lar bağı kimi tanınırdı. Belə ki, Türkmənistanda güllələnən 26-ların cəsədləri 1920-ci ildə parkın yerində dəfn olunmuşdular.

2018-ci ildə AXC-nin 100 illiyi ilə əlaqədar bağın adının Cümhuriyyət bağı adlandırılması təklif edilmişdi.

## Xüsusiyyətlər
Parkın ortasında, böyük, Şərq üslubunda tikilən, fincan şəkilli, üç pilləli fəvvarə var. Bağın ərazisindəki çoxillik ağaclar arasında çoxlu palma, çinar, göyrüş və başqa ağaclar var.

Ərazisi 22 min m2 olan parkda 2009-cu ildə əsaslı təmir işləri aparılıb. Bağda kompüterlə idarə olunan və italiyalı mütəxəssislər tərəfindən hazırlanmış 3 yeni fəvvarədən ibarət kompleks quraşdırılıb.

Bağın 12 min kvadratmetr ərazisinin asfalt örtüyü ləğv edilərək, onun yerinə Braziliya, İsveç, Çin və İtaliyadan gətirilən qranit-mərmər döşənib. Burada, həmçinin müxtəlif hava şəraitinə davamlı materialdan hazırlanmış oturacaqlar qoyulub. Bağdakı ağaclar və güllərin böyük hissəsi Hollandiyadan gətirilib. İşıqlandırma sistemində isə İtaliya istehsalı olan avadanlıqdan istifadə edilib.

## Yerləşməsi
Bakının mərkəzi hissəsində, Xaqani küçəsinin, Bülbül prospektinin, Üzeyir Hacıbəyli və Rəşid Behbudov küçələrinin kəsişdiyi ərazidə, Mirzə Fətəli Axundzadə adına Azərbaycan Milli Kitabxanasının qarşısında yerləşən bu bağ tarixi tikililərlə əhatə olunub.

Bağın perimetri boyunca Azərbaycanın mədəniyyət xadimlərinin adları ilə bağlı binalar yerləşir. Buradakı evlərin birində 1937-ci ildən 1967-ci ilə qədər Azərbaycan opera müğənnisi, SSRİ Xalq Artisti, Azərbaycan vokal musiqisinin əsasını qoyanlardan biri olmuş Bülbül yaşayıb.

## İstinadlar
Aşıq Qurban Rəhməti

**Aşıq Qurban Rəhməti** () — Cənubi Azərbaycanlı tanınmış aşıq.

## Həyatı
Aşıq Qurban Rəhməti 1970-ci ildə Cənubi Azərbaycanın Tikantəpə məntəqəsində anadan olmuşdur. İqtisadi çətinliklərə görə ailəsi ilə birlikdə sonralar Tehran şəhərinə köçmüşdür.

## Yaradıcılığı
Aşıq Qurban Rəhməti qədim dövrlərdən Azərbaycan ədəbiyyatında mövcud olan bir çox dastanları əzbər bilməklə yanaşı, həm də özünün müəllifi olduğu xeyli şerləri vardır. Cənubi Azərbaycanda və ümumilikdə İranda çox tanınan Aşıq Qurban Rəhməti 2016-cı ildə Novruz bayramı şənliklərində Dünya Mədəniyyət Mirasları Siyahısında qeydiyyata alınmış Təxt-i Süleyman (Sorğulu) Kompleksində keçirilən mərasimə dəvət olunan aşıqlar arasında olmuşdur.

## Ölümü
2017-ci ilin dekabr ayının 8-də infarkt nəticəsində vəfat etmişdir.

## Həmçinin bax
* Cənubi Azərbaycan

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Qurban Rəhmətinin çıxışı
Zivər bəy Əhmədbəyovun abidəsi

**Zivər bəy Əhmədbəyovun abidəsi** – Bakı şəhərinin Yasamal rayonunda Azərbaycan memarı Zivər bəy Əhmədbəyovun şərəfinə ucaldılan abidə. Abidə "Nizami" metrosunun qarşısında yerləşən Cəfər Cabbarlı küçəsindəki parkda ucaldılmışdır. Abidənin müəllifi Azərbaycanın Xalq rəssamı Natiq Əliyevdir.

## Tarixi
Abidənin "Nizami" metrosunun qarşısındakı parkda qoyulması üçün yer təsadüfi olaraq seçilməmişdir. Metro stansiyasından sol tərəfdə yerləşən bina Zivər bəy Əhmədbəyovun layihəsi əsasında tikilmişdir.. Zivər bəy Əhmədbəyov 1918–1920-ci illərdə Bakının ilk azərbaycanlı baş memarı olmuş və şəhərin inkişafında mühüm rol oynamışdı. Zivər bəy Əhmədbəyov öz layihələrində Qərbi Avropa və Şərq memarlıq ənənələrini böyük məharətlə birləşdirmişdi.

Park və abidə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə yaradılmışdır. Parkın və abidənin açılış mərasimi 2011-ci il may ayının 26-da ölkə başçısının iştirakı ilə keçirilmişdir..

Parkın yerləşdiyi ərazi uzun müddət idi ki, baxımsız vəziyyətdə idi. Burada antisanitariya şəraitində fəaliyyət göstərən yeməkxanalar və köşklər yığışdırıldı, Bakının ilk azərbaycanlı baş memarı olan Zivər bəy Əhmədbəyovun adını daşıyan park yaradıldı. Parkın ərazisində çoxlu sayda müxtəlif ağac və gül kolları əkildi, yaşıllıq zolaqları salındı. Parkda müasir tələblərə cavab verən işıqlandırma sistemi qurulmuşdur.

Parkın girəcəyində altı kafkanlı və Zivər bəy Əhmədbəyovun abidəsinin arxasında avtomatlaşdırılmış qurğu ilə idarə olunan müasir üslubda fəvvarələr kompleksi quraşdırılmışdır. Burada paytaxt sakinlərinin istirahəti üçün hər cür şərait yaradılmışdır.

## İstinadlar
Səməd Vurğun bağı

**Səməd Vurğun bağı** və ya **Səməd Vurğun parkı** – Bakı şəhərində yerləşən bağ-park. Azərbaycanlı şair Səməd Vurğunun adını daşıyır. 2009-cu ildə əsaslı şəkildə yenidən qurulub.

## Haqqında
Park paytaxtın ən köhnə yaşıl məkanlarından biridir. Şəhərin mərkəzində, Bakı Dəmir Yolu Vağzalının və Dəmir Yolu İdarəsi binasının yaxınlığında yerləşən parkın əsası 1882-ci ildə dəmir məmulatı taciri Krasilnikovun şəhər bağının yerində qoyulub. 1961-ci ildə parkda Səməd Vurğunun abidəsi ucaldılıb. Abidənin müəllifləri heykəltaraş Fuad Əbdürrəhmanov və memar Mikayıl Hüseynovdur.

2009-cu ildə park bərpa ediləndən sonra bakılıların və paytaxtın qonaqlarının ixtiyarına verilib. Piyada cığırlarına tava daşları döşənib, qazonlar salınıb. Növbənöv çiçək ləkləri salınıb. Bəzi ləklər Azərbaycan xalçalarının, kəlağayılarının və s. ənənəvi motivi olan buta şəklində əkilib. Parkda hələ sovet dövründə tikilən fəvvarələr bərpa edilib, işıqlandırma tamamilə yenilənib, yeni fənərlər quraşdırılıb, yüzillik ağacların kölgəsində rahat skamyalar qoyulub.

Park əvvəlki kimi şəhər sakinlərinin və paytaxt qonaqlarının sevimli istirahət yeridir. İlin isti aylarında axşamlar fəvvarələrin yanında istirahət edənlərin sayı xüsusilə çox olur.

## İstinadlar
Şeytan (film, 1974)

**Şeytan**, 1973-cü ildə ABŞ-də qurulan Şeytan filminin Türkiyə versiyasıdır. Metin Erksan tərəfindən idarə olunan film, İstanbulda olduğu kimi, Türk qorxu filmi kinosunun ilk nümunələrindən biridir.
Rokavey yarımadası

**Rokavey yarımadası** () — Nyu-York ştatı, Kuins borosu, Linq-aylend adasının cənubunda yerləşən yarımada.

## Coğrafiyası
Eni 1&nbsp;km olan bir dilə bənzəyir. Şimaldan Cameyka buxtası, qərbdən Rokavey körfəzi, cənubdan Atlantik okeanı ilə əhatələnir. Sərqdən isə Nasso dairəsi ilə sərhədə malikdir.

Çöküntü suxurlardan təşkil olunmuşdur. Keçmişdə Sədd adalar olmuşdur. yarımada 22 000 il əvvəl peyda olmuşdur. Alçaq relyefə malik olması onun daşqına məruz qalmasını labüt edir.

2010-cu illərin portalarında yarımadada 130 000 nəfər insan yaşayırdı

## Etimalogiyası
Yarımadanın adı haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Bir çox versiyalara görə «Rekuveki» (*Reckouwacky*) Delavarların dilində «bizium yerlərin adamı» və ya «Yerin dili» mənasını verir.

## Görməli yerləri
thumb|Fort Tilden
Rokavey yarımadası Qeytuey Milli rekreasiya zonasaına daxildir. Zona Nyu-Cersi ştatının şimalını və Straten-Aylend, Bruklin kimi rayonları da əhatə edir.

Yarımadanın mərkəzində Yakob Riis Parkı yerləşir. Parkla sərhəddə Fort Tilden adlı sahil artilleriya istinadgahı vardır. Fort 1984-cü ildə ABŞ Milli Tarix Reysterinə daxil edilir.

## İstinadlar
Dədə Qorqud parkı

**Dədə Qorqud parkı** — Bakı şəhərində, Nərimanov rayonunda yerləşən park. ADA Universitetinin və Bakı zooparkının yanında yerləşir.

## Haqqında
Heydər Əliyev 2000-ci ilin aprelində parkın yerləşdiyi bu ərazidə "Dədə Qorqud heykəli və Dədə Qorqud dünyası" tarixi-etnoqrafik kompleksinin yaradılması haqqında" fərman imzalamışdı. Daha sonra 2 aprel 2007-ci ildə İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamla Nazirlər Kabinetinə həmin fərmanın icrasını təmin etmək üçün müvafiq tədbirlər görmək tapşırılıb. Aparılan tikinti işlərindən sonra Dədə Qorqud parkı 13 dekabr 2013-cü ildə açılıb. Açılış da İlham Əliyev də iştirak etmişdir.

6 hektar ərazidə salınmış bu park paytaxtın ən böyük parklarındandır. Burada istirahət üçün hər cür şərait yaradılıb, yaşıllaşdırma işləri aparılıb, süni göl yaradılıb, müasir standartlara cavab verən işıqlandırma sistemi quraşdırılıb. Dədə Qorqud parkı həm də qədim Azərbaycan tarixinin və mədəniyyətinin açıq havada nümayişi meydanıdır. Parkın mərkəzində heykəltaraş Göyüş Babayevin "Kitabi-Dədə Qorqud" abidəsi ucalır.

Parkın ərazisində sahəsi üç hektar olan süni göl və şəlalə yaradılıb. Parka gələnlər katamaranları kirayə edərək göldə gəzə bilərlər. Bunun üçün iki körpü var. Bundan başqa, süni şəlalənin aşağı hissəsində, habelə xüsusi su bitkiləri üçün nəzərdə tutulan kiçik körfəzin üzərində gəzinti üçün körpü salınıb.

Parkda pulsuz Wi-Fi xidməti quraşdırılıb.

## Qalereya

Dədə Qorqud parkı 1.jpg|Parkın şəlalələri.
Dədə Qorqud parkı 4.jpg|İnteryeri.
Dədə Qorqud parkı 2.jpg|Süni göl.
Dədə Qorqud parkı 5.jpg|Qışda.
Birds of Baku.png|Quşlar gölün qırağında.


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Rəsulallah məscidi (Bakı)

**Rəsulallah məscidi** və ya **Sədərək məscidi** — Bakı şəhərinin Qaradağ rayonunun Lökbatan qəsəbəsində, Sədərək Ticarət Mərkəzinin ərazisində yerləşən məscid.

## Tarix
Məscid Qafqazın ən böyük ticarət mərkəzlərindən biri olan Sədərək Ticarət Mərkəzinin ərazisində 2007-ci ildə tikilmişdir. Məscid əsasən işçilər üçün nəzərdə tutulmuşdur.

## Arxitektura
Məscid iki-mərtəbəli, müasir səkkizbucaqlı bir tikilidir. Məscidin minarəsi yoxdur. İkinci mərtəbədə, məscidin günbəz hissəsində cəmi 14 pəncərə var. Məscidin ərazisinə daxil olan yerdə dördbucaqlı şəklində olan ikinci bir struktur var. Tikili dəstənamaz üçün nəzərdə tutulmuşdur. Məscidin ərazisi hündürlüyü iki metr olan bir çəpərlə əhatə edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
*
Yaşayış binası (Mirzə Ağa Əliyev küçəsi, 115)

**Mirzə Ağa Əliyev küçəsi 115 ünvanında ev** — Bakının Yasamal rayonunda ev. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tarixi və mədəni abidələr haqqında fərmanına əsasən, yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət memarlıq abidəsi olmuşdur.

## Evin tarixi
Ev 1910-cu ildə 3 dekabr 1937-ci ildə həbs olunana qədər burada yaşayan Azərbaycan Xalq Artisti Abbas Mirzə Şərifzadənin böyük qardaşı Qulam Mirzə Şərifzadə tərəfindən tikilmişdir. Bu evi ziyarət edən qonaqlar arasında Hüseyn Cavid,Nəriman Nərimanov, Üzeyir Hacıbəyov və bir çox digər aktyor, şair və musiqiçi vardı. Sovet illərində, evin fasadında 2016-cı ilin fevralında sökülmüş aktyorun xatirəsinə lövhə qoyulmuşdur. Bu evin təsviri də memarlıq professoru Şamil Fətullayev "Bakı XIX əsr — XX əsrin əvvəllərində şəhər planlaşdırılması" kitabında verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli sərəncamına əsasən, ev yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət memarlıq abidəsi elan edilmişdir.

2016-cı ildə Böyük Bakının regional inkişaf planı çərçivəsində Nəriman Nərimanov prospekti (keçmiş Sovetskaya küçəsi) və Beşmərtəbə (Nizami metrostansiyası yaxınlığında məşhur beş mərtəbəli) arasında yerləşən ərazinin təmizlənməsi ilə bağlı memarlıq abidəsinin sökülməsi təhlükəsi yarandı. 14 may 2016-cı ildə ev yıxıldı. 2016-cı il 23 maydal] Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti Azərbaycanın qorunan abidələri haqqında sərəncamına düzəlişlər edib. May ayının sonunda Azərbaycan
Mədəniyyət və Turizm Naziri Əbülfəs Qarayev binanın ön hissəsinin sökülmüş olduğunu deyib.

## Memarlıq
Memarlıq tarixçisi Şamil Fətullayevin sözlərinə görə, Qulam Mirzə Şərifzadənin bu üç mərtəbəli evi şəhərin ümumi sisteminin bir hissəsidir və kapitalizmin dövründə Bakının şəhərsalma quruluşunda xüsusi yer tutur. Bəzəksiz elementlərin fasadının tərkibində olan binanın təvazökar şəklində olmasına baxmayaraq, Fətullayevin sözlərinə görə, modernin bəzi elementləri müşahidə olunur. Şamil Fətullayevin qeyd etdiyi kimi, bu kiçik fərqlər iki əhəmiyyətli elementi olan maraqlı bir plastik fasad yaratmışdır — daş üzərində oymalarla və geniş kornişlə portalın tərkibində
olan detallar.

## Qalereya

House of Abbas Mirza Sharifzade (monogram).jpg|Ön qapının üstündə monoqram sahibi Qulam Şərifzadənin ("QŞ") başlıqları ilə
Building of 115 Mirza Agha Aliyev Street 3.jpg|Fasad dekoru
Мемориальная доска Аббаса Мирзы Шарифзаде в Баку.jpg|Abbas Mirzə Şərifzadənin xatirə lövhəsi
House of Abbas Mirza Sharifzade.jpg|Ev 2016-cı ilin fevralında (yıxılmadan üç ay əvvəl)


## Mənbə
#Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı
#"Sovetski": hökumət söküntü işlərini dağınıq aparır…
#Трагедия великого трагика: О нар. арт. АзССР А. М. Шарифзаде 
#Сохраните кусочек старого Баку, строя новый 
#В Баку снесли дом Аббаса Мирзы Шарифзаде
#Bakının "Sovetski" məhəlləsində bəzi obyektlər tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısından çıxarılıb
#Абульфаз Гараев о сносе исторических зданий в Баку
Füzuli küçəsi 27 ünvanında ev

**Füzuli küçəsi 27 ünvavında ev** — Bakının Nəsimi rayonunda ev. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tarixi və mədəni abidələr haqqında fərmanına əsasən, yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət memarlıq abidəsi olmuşdur.

## Evin tarixi və arxitekturası
Ağa Rəhim bəy Məlikovun üç mərtəbəli yaşayış binası 1905-ci ildə tikilmişdir. Evin orijinal dizaynı modern üslubunda hazırlanmış və sonra İntibah dövrü elementləri istifadə edilmişdir. Bu bina küçədə heç bir fasilə sistemi olmayan bir neçə binadan biri idi. Binanın memarlıq detalları mərkəzi rizalitlərin və pəncərələrin yerlərinin harmoniyası ilə müəyyən edilmişdir. Binanın fasadında daş üzərində bəzək
əşyaları, ornamentlər və sahibinin monoqramları ilə çox sayda ətraflı var idi. Uzaqgörələrlə qurulma binanın strukturunda yumşaq bir təbəqədən çıxır.

2001-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tarixi və mədəni abidələr haqqında sərəncam imzalamış, ona əsasən bu ev yerli əhəmiyyətli tarixin və mədəniyyətin
memarlıq abidəsi olmuşdur.

2009-cu ildə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Heydər Əliyev Sarayından Füzuli meydanına qədər ərazini əhatə edən park kompleksinin inşasına əmr etdi. Xüsusilə, bu tarixi memarlıq - üç mərtəbəli ev yıxıldı. 

2013 10 mayda Bakıda Füzuli və Mirzə ağa Əliyev küçələri arasında inşa olunan "Qış bulvarı" nın açılışı olub. Açılış mərasimində Prezident İlham Əliyev, həyat yoldaşı Mehriban Əliyeva və ailəsinin üzvləri iştirak ediblər.

## Mənbə
#Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı
# В Баку начался снос домов на улице Физули
#Ильхам Алиев принял участие в открытии «Зимнего бульвара»
## Ədəbiyyat
*Fətullayev-Fiqarov Ş. S. Bakının memarlıq ensiklopediyası / Redaktor A. B. Şirəlizadə. —Şərq-Qərb, 2013. — 528 с. — ISBN 978-9952-32-020-6.
Elişa Ovusu

**Elişa Ovusu** () — Qanalı futbolçu. Belçikanın Gent klubunun və futbol üzrə Qana milli komandasının yarımmüdfiəçisi.

## Klub karyerası
Ovusu Olimpik Lyon akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. O, 2010-cu ildə komandaya qoşulmuş və əvəzedici heyətin kapitanı olmuşdur. 23 fevral 2017-ci ildə Ovusu Lyon klubu ilə 3 illik ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. 19 iyun 2018-ci ildə Ovusu Sojo klubuna mövsüm sonuna qədər icarəyə verilmişdir. O, öz peşəkar karyerasında debütünü 27 iyul 2018-ci ildə *Qrenobl Fut* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 81-ci dəqiqədə Tomas Robineni əvəz etmişdir. Liqa 2 görüşündə Sojo rəqibinə 0–1 hesabı ilə məğlub olmuşdur.

## Şəxsi həyatı
Ovusu Fransada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Qana vətəndaşlarıdır.

## Karyera statistikası

### Klub

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Fransa Superkuboku görüşləri daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Profile
* LFP Profile
Füzuli küçəsi 33 ünvanında ev

**Füzuli küçəsi 33 ünvanında ev** — Bakı şəhərinin Nəsimi rayonunda ev. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tarixi və mədəni abidələr haqqında fərmanına əsasən, yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət memarlıq abidəsi olmuşdur.

## Evin tarixi və arxitekturası
Üç mərtəbəli bina 1894-cü ildə memar İvan Vasilyeviç Edel tərəfindən tikilmişdir. Binanın fasad düz xətti ilə, "şüşəbənd" üslubunda bir balkon, klassik formalarda memarlıq detalları, memarlığın tarixçisi Şamil Fətullayevin qeyd etdiyi kimi, evin ümumi strukturuna daxildir. Onun sözlərinə görə, bu bina böyük maraq doğurdu və memarlıq abidəsi idi.

2001-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tarixi və mədəni abidələr haqqında sərəncam imzalamış, ona görə bu ev yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyətin memarlıq abidəsi olmuşdur.

2009-cu ildə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Heydər Əliyev Sarayından Füzuli meydanına qədər ərazini əhatə edən park kompleksinin inşasına əmr etdi. 2010-cu ilin fevralında Fuzuli küçəsində köhnə evlərin sökülməsi başlandı. Xüsusilə, bu tarixi memarlıq üç mərtəbəli ev yıxıldı.

2013 10 mayda Bakıda Füzuli və Mirzəağa Əliyev küçələri arasında inşa olunan "Qış bulvarı" nın açılışı olub.

## Mənbə
# Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı
# В Баку начался снос домов на улице Физули
# Ильхам Алиев принял участие в открытии "Зимнего бульвара"

## Ədəbiyyat
* Fətullayev-Fiqarov Ş. S. Bakının memarlıq ensiklopediyası / Redaktor A. B. Şirəlizadə. —Şərq-Qərb, 2013. — 528 s. — ISBN 978-9952-32-020-6.
Azərbaycanda dəvəçilik

**Azərbaycanda dəvəçilik** — Azərbaycan Respublikası ərazisində dəvələrin saxlanılıb, yetişdirilməsi ilə bağlı heyvandarlıq sahəsi.

Azərbaycanda XX əsrin əvvəllərinə qədər geniş yayılmış sahələrdən biri olmuşdur. Əsasən dəmiryolu və avtomobil nəqliyyatının inkişafı ilə əlaqədar bu sahə unudulmuşdur. Azərbaycanda hazırda ətlik istiqamətdə yetişdirilir. Südünün geniş satış bazarı yoxdur.

Azərbaycanda hazırda Şabran, Salyan, Goranboy ərazilərində dəvəçilik təsərrüfatı mövcuddur. Əsasən fərdi təsərrüfatlarda saxlanılır. Gələcəkdə bu sahənin inkişafı planlaşdırılır. Ölkədə dəvələrin ümumi sayının 0.2–0.3 min baş arası olması qeyd edilir.

Rayonun əvvəllər "Şabran" adı ilə xatırlanmağına baxmayaraq XVIII əsrdə həmin yaşayış mərkəzi dağılmışdır və sonradan, sovet dövründə, 1930-cu ildə Dəvəçibazar, 1945-ci ildə isə Dəvəçi adı götürülmüşdür. 25 fevral 2009-cu ildə Azərbaycan Milli Məclisinin regional məsələlər daimi komissiyasının iclasında "Dəvəçi rayonunun Şabran rayonu adlandırılması barədə" qanun layihəsi təqdim edilmişdir. Yerli əhalinin arzusuna uyğun olaraq rayonun tarixi adı ilə — Şabran adı ilə adlandırılması planlaşdırılmışdır. "Dəvəçi" toponimi itməsin deyə Azərbaycan Respublikası 21 dekabr 2010-cu il tarixli, 35-IVQ saylı Qanunu ilə həmin rayonda yerləşən Təzəkənd kəndinin Dəvəçi adlandırılması qərara alınmışdı. Azərbaycan Respublikasının 2 aprel 2010-cu il tarixli, 983-IIIQ saylı Qanunu ilə Dəvəçi rayonunun Şabran rayonu adlandırılması qərara alınmışdı.

Sumqayıtın Corat qəsəbəsində Corat qutabı və ya daha geniş yayılmış adı ilə "dəvə qutabı" hazırlanır. Qutabın dəvə ətindən hazırlandığına inanılır və satıcıların bu qutabın hazırlanmasında həqiqətən dəvə ətinin istifadə olunduğunu iddia etməklərinə baxmayaraq, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Baytarlıq Xidməti Abşeron şöbəsinin məlumatına görə, onların arxivlərində "dəvə kəsimi" ilə bağlı rəsmi sənəd olmayıb. Qurumun məlumatına görə, bu heyvanlar şəxsi təsərrüfatlarda kəsilmiş ola bilər. Bununla yanaşı, bəzi iddialara görə, dana ətinə şəkər tozu əlavə olunaraq dəvə ətinin dadı imitasiya edilə bilər. Qida Təhlükəsizliyi Agentliyindən bu barədə bildirilmişdir ki, iri və xırdabuynuzlu heyvanların kəsimi yalnız baytarlıq-sanitariya və gigiyena normalarına cavab verən kəsim məntəqələrində icra edilməlidir və heyvana dair sağlamlıq arayışı tələb olunur. Azad İstehlakçılar Birliyinin fikrincə, Azərbaycanda dəvə əti kəsimi üçün standart və sertifikatlaşdırma olmadığına görə, "dəvə qutabı" adı ilə təqdim edilən məhsulların təhlükəsizliyi sual altındadır və başqa heyvan ətlərinin dəvə əti adı altında satılması mümkündür.


Fayl:Shadda carpet.jpg|Şəddə xalçası
Fayl:Dəvə Karvanı.jpg|Dəvə karvanı
Fayl:Richard Zommer. Sheytan-bazaar in Tiflis.jpg|Şeytan bazarında dəvə
Fayl:Şamaxıdan aşkarlanmış naxışlı metal dəvə fiquru, XIII əsr, Şirvanşahlar dövrü.jpg|Şamaxıdan aşkarlanmış naxışlı metal dəvə fiquru. XIII əsr, Şirvanşahlar dövrü.


## Həmçinin bax
* Azərbaycan at mədəniyyəti

## İstinadlar
Atletlər kəndi (Bakı)

**Atletlər kəndi** — Bakıda tikilmiş, Avropa Oyunlarında iştirak edən idmançıların, onların məşqçilərinin və s. iqamətgahı üçün nəzərdə tutulan yaşayış sahəsi.

Bakı şəhərinin şimal-qərb hissəsində, əsas arena olan Olimpiya Stadionunun qarşısında yerləşir. Yolun qarşısında isə Milli Gimnastika Arenası yerləşir. Atletlər kəndi idmançıları və digər iştirakçıları rahat və təhlükəsiz yaşamaq üçün bütün şəraiti təmin edir. Kənd 8-13 mərtəbəli binalardan və bir inzibati binadan ibarətdir. Yaşayış binalarına aid 1042 mənzildə 7500 insan üçün bütün şərait yaradılıb.

Kənddə iki böyük restoran var. Onlardan birində Azərbaycan mətbəxinin yeməkləri, digərində isə Avropa mətbəxinin yeməkləri bişirilir. Restoranlar eyni vaxtda 3 min idmançını qəbul edə bilər və onlar saat 05:00-dan 00:00-dək işləyirlər. Bu, Avropanın ən böyük mətbəxlərindən biridir ki, oyun zamanı 80 min kiloqramdan artıq məhsullar hazırlayır.

Atletlər kəndində xüsusi mərkəzlər var: poliklinika, informasiya mərkəzi, idman zalı və s. Müsabiqələrdən sonra idmançılara istirahət üçün bütün şərait yaradılıb. Atletlərin istifadəsi üçün istirahət və əyləncə üçün 24 saatlıq mərkəzlər var. Məsələn, oyun iştirakçıları videooyunlar, stolüstü tennis, bilyardlar, internetdən istifadə edə bilər, televiziya kanallarını seyr edə bilər və ya kinoya gedə bilərlər.
## İstinadlar
Lukas Krüger

**Lukas Feliks Krüger** (20 yanvar 2000-ci ildə anadan olub) — Bundesliqa təmsilçilərindən olan RB Leypziq klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Almaniya futbolçusu.

## Klub karyerası

### Leypziq
Krüger Sankt-Pauli akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Krüger öz peşəkar karyerasında debütünü 2 avqust 2018-ci ildə Allsvenskan təmsilçisi olan *Hakken* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 70-ci dəqiqədə Mateus Kunyanı əvəz etmişdir. UEFA Avropa Liqasının təsnifat mərhələsi görüşündə Leypziq rəqibi ilə 1-1 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.

## Karyera statistikası

### Klub
 

1UEFA Avropa Liqası görüşləri daxildir.
2Almaniya Superkuboku görüşləri daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Profile at DFB.de
* Profile at kicker.de
Eyvind Helgesen

**Eyvind Helgesen** (10 oktyabr 2001-ci ildə Norveçdə anadan olub) — Norveç Eliteserien təmsilçilərindən olan *Soqndal* klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Norveçli futbolçu.

## Klub karyerası

### Soqndal
Helgesen *Soqndal* akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Helgesen öz peşəkar karyerasında debütünü 13 may 2017-ci ildə *Vikinq* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 94-cü dəqiqədə Martin Ramslandı əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Soqndal liqa görüşündə rəqibinə 4-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

## Karyera statistikası

### Klub

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Norveç Superkuboku görüşləri daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Alimlər evi (Bakı)

**Alimlər evi** — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin Neftçilər prospektində bina. Memarlığını Sadıq Dadaşov və Mikayıl Hüseynovun etdiyi binanın tikintisi 1946-cı ildə başa çatmışdır. Binanın yaxınlıqlarında Bəhram Gur heykəli yerləşir.

Bina II Dünya müharibəsindən sonrakı dövrdə Sovet Azərbaycanı memarlığının inkişafında mühüm bir mərhələ hesab edilir.

## Məşhur sakinləri
Binanın layihəsinin müəllifi, memar, akademik Mikayıl Hüseynov (m. 9), SSRİ xalq artisti Rəşid Behbudov, şair, sənətşünaş, prof. Cəfər Xəndan, Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin sədri, neft geoloqu, prof. Ənvər Əlixanov, SSRİ-nin əməkdar təyyarəçisi Nurəddin Əliyev, yazıçı Mir Cəlal Paşayev, ADU rektoru Mehdi Əliyev, Azərbaycan SSR EA prezidentləri, akademiklər Zahid Xəlilov, Musa Əliyev; akademiklər, Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri İlyas Abdullayev, Şirəli Məmmədov, Feyzulla Qasımzadə; Azərbaycan MEA müxbir-üzvü Abdulla Muxtarov kimi məşhur şəxslər Alimlər evində yaşamışlar. Bundan başqa, akademiklər, Fuad Qasımzadə, MAA rektoru Arif Paşayev, ADA rektoru, XİN müavini, prof. Hafiz Paşayev də müxtəlif illərdə bu binada yaşamışlar.

Binada, onun məşhur sakinləri haqqda memorial lövhələr vurulmuşdur.

## İstinadlar

### Ədəbiyyat
*
Port Baku Residence

**Port Baku Residence** — Bakıda yüksəkmərtəbəli yaşayış binaları.

## Layihə
"Port Baku Residence" yaşayış evləri Bakının Neftçilər prospektində sərnişin dəmir yolunun yaxınlığında yerləşən "Port Baku Towers" in ofis binalarının yanında tikilib. Kompleksdə ümumi podiumda yerləşən üç yüksək mərtəbəli binalar yerləşir. Layihə  yaşayış mənzillərini, idman zalı və sağlamlıq kompleksini, universal yığıncaq otaqlarını, 2000 avtomobillə park yerləşdirməyi nəzərdə tutulub. Müəssisə şəhərin mədəni və istirahət məkanlarına yaxındır.

## Maraqlı faktlar
* Mənzillər binanın fasadını Xəzər dənizinin sahilinə enən addımların görünüşünü verən digər birinin üstündə yerləşən açıq terraslarla birləşir.
* "The Crescent Development Project" layihəsinin binaları yanaşı yerləşir.

## Qalereya

File:Port Baku.jpg|Kompleks, soldan sağa, JW Marriott Absheron, Port Baku Residence (üç bina), Port Baku Towers (şüşə kompleksinin ən yüksək binası)
Port Baku Residence-nin maketi.jpg|Maketi


## İstinadlar

## Mənbə
# Pasha Construction
# Port Baku

## Həmçinin bax
* Port Baku Towers
Hövsan qəbiristanlığı

**Hövsan qəbiristanlığı** — Bakıda yerləşən qəbiristanlıq. Adını Hövsan qəsəbəsindən alır. 26 Bakı komissarının sonuncu (2009) rebaylorluğunun yeri kimi tanınır. 26 Bakı komissarının rebaylorluğunun ərazisində 23 ədəd əhəngdaşı sütun quraşdırılmışdır. Qəbirlərdən kimə aiddir, məlum deyil, çünki məbədlər üzərində işarə yoxdur.

## İstinadlar
Yuho Oyanen

**Yuho Oyanen** (2 yanvar 2002-ci ildə Finlandiyada anadan olub) — Finlandiya Veikkausliiqa təmsilçilərindən olan Honka klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Finlandiyalı futbolçu.

## Klub karyerası

### Honka
Oyanen Honka akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Oyanen öz peşəkar karyerasında debütünü 6 mart 2018-ci ildə *Qnistan* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Finlandiya Kuboku görüşündə Honka rəqibinə 6-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.

Oyanen Veikkausliiqada debütünü isə 8 aprel 2018-ci ildə *KuPS* klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 91-ci dəqiqədə Kasper Liikoneni əvəz etmişdir. Veikkausliiqa görüşündə Honka rəqibi ilə 1-1 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.

## Karyera statistikası

### Klub
 

1UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir.
2Finlandiya Superkuboku görüşləri daxildir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Basshunter

**Basshunter** (tam adı: *Yonas Erik Altberq*, ;  22 dekabr 1984, Halmstad) — İsveç müğənnisi, musiqi prodüseri və DJ-yi.

## Diskoqrafiya

* *[[The Bassmachine]]* (2004)
* *[[LOL (^^,)|LOL]]* (2006)
* *[[The Old Shit]]* (2006)
* *[[Now You're Gone – The Album]]* (2008)
* *[[Bass Generation]]* (2009)
* *[[Calling Time]]* (2013)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*
Voronin burnu

**Ader burnu** — Şərqi Antarktidada, Mouson yarımadasının şimal nöqtəsində yerləşən burun. Burun Vladimir Voroninin şərəfinə adlandırılmışdır. Çarlz Vilksin ekspedisiya üzvü olan leytenant Vilyam Hadson (1794–1862) 19 yanvar 1840-cı ildə burun yaxınlığında torpaq aşkarlayır. Vilksin xəritəsində burun Keyp Hadson olaraq göstərilir.

## Mənbə
* Voronin burnu
York yarımadası

**York yarımadası** () — Avstraliyanın cənubunda yerləşən yarımada. Ölkənin ayrıca bir regionu. Spenser və Sent Vinset körfəzləri arasında yerləşir.

## Coğrafiyası

York yarımadası Cənubi Avstraliya ştatının ərazisində yerləşir. Adelaida şəhərindən 150&nbsp;km aralıda qərarlaşır. Səmadan çəkməni xatırladır.  Bu baxımdan Apennin yarımadasına bənzəyir. Qərbdən Spenser körfəzi, şərqdən isə Sent Vinset  körfəzi ilə əhatələnir. Müvafiq olaraq Eyr və Fleurieu yarımadalarından ayrılır. Yarımada Kenquru adasından İnvestiqeytor boğazı ilə ayrılır.

Yarımadanın şimaldan cənuba uzunluğu 240&nbsp;km, eni 48&nbsp;km, sahəsi 4200&nbsp;km², sahil xətdinin uzunluğu 563&nbsp;km-dir. Ən hündür nöqtəsi 244 metrdir. Daimi axarlara sahib deyildir. Yayda maksimal temperatur 40&nbsp;°C, qışda isə minimal temperatur 4&nbsp;°C-dir.

Yarımadanın cənub-qərbində İnns Milli Parkı yerləşir.

## Əhali

Əsas liman şəhəri Ardrossandır. d
Digər sahil şəhərləri isə istirahət mərkəzləridir. 2006-cı ildə olan məlumata görə, York sovetliyində 11 190 nəfər yaşayır. Bunların 328-i avstraliya aborigenidir. Əsas dil ingilis dili (10 653 nəf.), ikinci dil isə holland dilidir. (22 nəf.).

Yarımadada kənd təsərrüfatı inkişaf etmişdir. Sahil şəhərlərin hamısında gəmilərin yan alması üçün yerlər vardır.

## Mənbə
* Yorke Peninsula Website 
* Flora and Fauna of the Southern Yorke Peninsula 
* Карта полуострова  

## İstinadlar
Müsəndəm yarımadası

**Müsəndəm yarımadası** ()  — Ərəbistan yarımadasının şimal-şərqində yerləşən yarımada. Fars və Oman] körfəzləri arasında Hörmüz boğazında qərarlaşı. İnzibati baxımından Oman və BƏƏ ərazilərinə daxildir. Fars körfəzi ölkələrinin əməkdaşlıq şurası iqtisadi zonasına aiddir.

Ərazisini Al Həcər dağları əhatə edir. Fauna baxımından burada ərəbistan bəbiri, qaraqulaq, ərəbistan tarı kimi canlıları müşahidə etmək olar.
## İstinadlar
Azersu Office Tower

**Azersu Office Tower** — Bakı şəhərində yüksək səviyyəli bina. Bina Azərbaycanın su ehtiyatlarının milli operatorunun qərargahını yerləşdirmək üçün nəzərdə tutulmuşdur.

## Tarixi
"Azərsu" ASC-nin hazırda fəaliyyət göstərdiyi ofis binası 20 Yanvar metrostansiyası yaxınlığında, Moskva prospektində yerləşir. Bu sahə isə tıxaclar ilə ağırlaşır. Bundan əlavə, şirkət əlavə ofisə ehtiyac duyur. Bu şərtlərə görə, Bakı şəhərinin futuristik yüksəkbucaqlı binalarının reallaşdırılması və paytaxtın biznes mərkəzi olmağının əsas yeri olan Heydər Əliyev prospektinin boş ərazilərində daha geniş yeni bina tikilməsi qərara alınıb. Bu prospekt əsasən mürəkkəb bir çoxmərtəbəli arxitektura ilə qurulduğu üçün, binanın qalan hissəsi ilə uğurla birləşə biləcək binanın dizaynını seçmək vacibdir.

"Azərsu" ASC yeni ofis binasının dizaynını seçmək üçün memarlıq şirkətləri arasında tender keçirilmişdir. 9 avqust 2012-ci il tarixində Koreyanın Heerim Architects şirkəti tenderdə qalib gəldi ki, bu da yaxınlıqdakı bir göydələn ilə təmasda olan bir damla su şəklində bir bina layihəsi təklif etdi.

2013-cü il 15 martda bir başqa Koreya şirkəti, Halla E & C, proqramçı olaraq seçilmişdir. Eyni zamanda, Heerim Architects, tikintinin özünü idarə etmə imkanı tapdı (CM — construction management). 2013-cü ilin noyabr ayında tikinti sahəsinin çəpərinə görə "Azərsu" ofisinin birinci mərtəbəsi görünməyə başlandı.

Layihənin icrası və tikintisi 2016-cı ildən ALKE İnshaat Senayi və Tijaretə köçürülmüşdür. Hazırda binanın daxili döşəməsi və işlərin başa
çatdırılması işləri aparılır.

## Layihə
"Azərsu" ASC-nin ofis binası bir damla su şəklində qurulur və şirkətin əsas fəaliyyətini və Xəzər dənizinin yaxınlığını əks etdirir. Layihənin dəyəri 120 milyon ABŞ dolları idi. Tikinti büdcəsi dövlət büdcəsindən ayrılmışdır.

## Yerləşmə
Bina Bakıda Heydər Əliyev prospektində yerləşir, onun yanında, ARDNŞ qülləsinin göydələn qurğusu olan Heerim Architects'in təklif etdiyi daha böyük bir obyekt var.

## Maraqlı faktlar
ARDNŞ qülləsinin yaxınlıqdakı 40 mərtəbəli göydələni od hərəkətini təmsil edir. Azersu Tower bir damla su şəklində, yalnız iştirak edən şirkət heyətinin təbiətini əks etdirmir, həm də müvəffəqiyyətlə qonşu binanın
yanğın teması ilə birləşir. Beləliklə, Heydər Əliyev prospektində yanaşı, arxitektura formalarda yerləşmiş su və atəşin simvolları olmuşdur.

## Qalereya

## Mənbə
#Emporis.com
#1news.az
#The Korea Economic Daily
#lux.az 
#heerim.com 
#форум skyscrapercity.com
#ALKE Group
Buzovnaneftin binası

**«Buzovnaneft»in binası** — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində, Səməd Vurğun və Nizami küçələrinin kəsişdiyi nöqtədə yerləşən bina. Bina Nəsimi meydanının qarşısında yerləşir. Tikinti prosesi 1945-ci ildə başa çatmış binanın memarları Sadıq Dadaşov və Mikayıl Hüseynovdur.

## Tarix
«Buzovnaneft»in binasının tikinti prosesi 1945-ci ildə, Sadıq Dadaşovun ölümündən qısa bir müddət əvvəl başa çatmışdır. Bina yalnız iki il ərzində inşa edilmişdir. Bir qədər sonra binanın qarşısında bir meydan təsis edilmişdir. Bu meydanın mərkəzində fəvvarələr yerləşirdi. 1980-ci ildə bu fəvvarələr sökülmüş, yerlərində isə İmadəddin Nəsiminin heykəli tikilmişdir. Parkın hər iki tərəfində bənzər memarlıq dizaynına malik evlərin yerləşdirilməsi nəzərdə tutulmuşdu.

4 noyabr 1955-ci ildə Sov.İKP Mərkəzi Komitəsi və SSRİ Nazirlər Soveti "dizayn və tikinti həddlərinin aradan qaldırılması haqqında" qərar qəbul etmişdir. Sərəncamda Mikayıl Hüseynovun Bakı şəhərində memarlıq etdiyi binaların "həddindən çox lazımsız strukturlar"a malik olduğu yazılmışdır. Tənqid edilən binalardan biri də «Buzovnaneft»in binası idi. Onların fikirlərinə görə, binada çoxlu "lüzumsüz, mürəkkəb qövslər və lociyalar" var idi. Mikayıl Hüseynov bu tənqidlərə məhəl qoymadan öz fəaliyyətinə davam etmişdir.

## Memarlıq
Bina U-şəkilli və beş mərtəbəli bir evdir. Evin qarşısında Nəsimi meydanı yerləşir. Evin üzərində bir-birlərinə simmetrik olan iki qüllə var. Bu qüllələr taca bənzəyir və belvederdirlər. Memar Rəna Əfəndizadənin sözlərinə görə, mənzilin fasadları plastik maddələrdən hazırlanıb və memar Aleksandr Ryabuşinin qeyd etdiyi kimi, mənzilin fasadında istifadə edilən maddələr çox bahalı və keyfiyyətli idi. Binanın cənuba doğru baxan hissəsində çoxlu pəncərələr və balkonlar var. Ryabuşin dizaynerlərin binadakı pəncərələrin dizaynında Mərakeş memarlığından ilhamlandığını etiraf etmişdir.

Binanın mənzillərində havalandırma sistemi mövcuddur. Binanın cəmi səksən altı mənzili var.

## Mənbə
### İstinadlar

### Ədəbiyyat
* 
* 
*
Ramil Əliyev

*Ramil Əliyev (filoloq) — ədəbiyyatşünas, folklorşünas, filologiya elmləri doktoru (2009), professor (2014).
*Ramil Əliyev (iqtisadçı) — iqtisad elmləri doktoru, professor.
*Ramil Əliyev (məşqçi) — Azərbaycan futbol mütəxəssisi, Azərbaycan futbol tarixində Premyer Liqada debüt etmiş ən gənc baş məşqçi (20 yaş).

## Həmçinin bax
*Ramil
*Əliyev
Ramil Əliyev (məşqçi)

**Ramil Əliyev** () — Azərbaycan futbol mütəxəssisi, Azərbaycan futbol tarixində Premyer Liqada debüt etmiş ən gənc baş məşqçi (20 yaş).

## Həyatı
Ramil Əliyev 21 iyun 1986-cı ildə Belarusiya SSR-nin Brest şəhərində anadan olmuşdur.

## Karyerası
### Futbolçu
Futbol üzrə Azərbaycan çempionatı 2004/2005 mövsümündə MOİK-də çıxış edib və zədə səbəbindən karyerasını erkən başa vurub.

### Məşqçi
Ramil Əliyev Azərbaycan futbol tarixində Premyer Liqada debüt etmiş ən gənc baş məşqçidir. O, 20 yaşında ikən 2006-cı ildə MOİK (Bakı) komandasını baş məşqçi kimi meydana çıxarmışdır. Futbol üzrə Azərbaycan çempionatı 2005/2006 mövsümündə 25 mart 2006-cı ildə MOİK (Bakı) – Olimpik (Bakı) oyununda Premyer Liqada baş məşqçi kimi debüt etmiş və həmin qarşılaşmadan komandası 0:2 hesabı ilə məğlub ayrılmışdır.

Ramil Əliyev UEFA-nın A lisenziyasına malikdir.

## Uğurları
### Məşqçi kimi
;MOİK (Bakı)
*Azərbaycan I Divizonu – 2-ci yer (2007-2008, 2009-2010)
*Heydər Əliyev Kuboku – 1-ci yer (2017)

;Rəvan (Bakı)
*Azərbaycan I Divizonu – 3-cü yer (2015)

## İstinadlar
Qəni Məmmədovun evi

**Qəni Məmmədovun evi** — Bakıda, İçərişəhərdə Asəf Zeynallı 45 ünvanında 1908-ci ildə tikilmiş 3 mərtəbəli yaşayış evi.

Tacir Qəni Məmmədova məxsus olan bina Qasımov qardaşları tərəfindən tikilib. Aprel işğalından sonra isə baxımsız qalıb.

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra bina Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

## Tarixi
Bina 1908-ci ildə İçərişəhərdə Asəf Zeynallı 45 ünvanında sahibkar Qəni Məmmədov üçün tikilib. Bina 1646-cı ilə aid bir mədrəsənin yerində tikilib. Hazırda həmin mədrəsədən yalnız binaya bitişik şəkildə salamat qalmış bir girişli kiçik hissə qalıb. Memarı Nikolay Bayev olan bina "Qasımov qardaşları və K" şirkəti tərəfindən cəmi 1 ilə tikilib. Binanın ölçüsünü və bədii detalların sayını nəzərə alsaq bu çox qısa müddətdir. Binanın xarici divarları 90 sm qalınlığa malikdir. Binanın əsas girişində olan pilləkanlar çox mürəkkəb quruluşa malikdir. Bundan başqa pilləkanlar boyunca divarların hər iki tərəfində gözəl divar rəsmləri var.  

Binanın sahibi Qəni Məmmədov Xəzər dənizində bir çox gəmiyə sahib olub. Əsasən pambıq ticarəti ilə məşğul olan o, Orta Asiya, Rusiya və İran arasında da malların daşınmasında böyük paya sahib idi. Aprel işğalından sonra Bakını tərk edərək Rusiyaya daha sonra isə Polşaya gedib. Sonrakı həyatı haqqında heç bir məlumat yoxdur. 

Aprel işğalından sonra ev bir neçə il boş qalıb. Daha sonra isə burada bir neçə dövlət müəssisəsi və uşaq bağçası fəaliyyət göstərib. Sonradan isə evin birinci və ikinci mərtəbələri çoxsaylı mənzillərə bölünüb. Uzun müddət baxımsız qalan binanın vəziyyəti pisləşib. Yaşayış üçün uyğunsuz vəziyyətdə olan bina bu dəfə də 18 il boş qalıb. Bu dövr ərzində binanın interyerinə aid bir çox dəyərli elementlər, lampalar, çilçıraqlar, pərdələr, rəsmlər, xalçalar və hətta qapı tutacaqları belə məhv olub. 

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra bina Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb. 

## Mədəniyyətdə
1981-ci ildə çəkilmiş "Tehran-43" filminin bəzi epizodları Qəni Məmmədovun evində çəkilib.

2015-ci ildə “Əli və Nino” əsəri əsasında Bakıda çəkilmiş ''Əli və Nino'' filminin bəzi epizodları Qəni Məmmədovun evində çəkilib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
#Qəni Məmmədovun evinin şəkilləri 2005-ci il
Ülviyyə Fətəliyeva

**Ülviyyə Hasil qızı Fətəliyeva** () — azərbaycanlı şahmatçı, beynəlxalq usta (2022).
## Həyatı
Ülviyyə Fətəliyeva 3 avqust 1996-cı ildə Gəncə şəhərində, Azərbaycan şərabçılığı tarixində ilk doktor və professor olan Hasil Fətəliyevin ailəsində anadan olub. Əslən Zərdab rayonunun İsaqbağı kəndindəndir. Gəncə şahmat məktəbinin yetirməsidir. Bakalavr təhsilini Azərbaycan Dillər Universitetində, magistr təhsilini isə İtaliyada almışdır.

## Karyerası
2010-cu ildə Batumidə keçirilən 14 yaşadək şahmatçılar arasında Avropa çempionatında bütün rəqiblərini üstələyərək birinci olub.

2011-ci ildə 20 yaşlı qızlar arasında Azərbaycan çempionu olub.

2014-cü ildə Batumidə təşkil olunmuş 18 yaşadək şahmatçılar arasında Avropa çempionatında qızıl medal qazanıb.

2017-ci ildə qadınlar arasında Azərbaycan çempionatında Günay Məmmədzadədən 1 xal az toplayaraq gümüş medal qazanıb. Eyni ildə həmçinin, Azərbaycanın "Odlar Yurdu" komandasının heyətində Türkiyənin Antalya şəhərində keçirilmiş klub komandaları arasında Avropa Kubokunda gümüş medal qazanıb.

2022-ci ildə Çexiyanın paytaxtı Praqada keçirilən qadınların Avropa çempionatında 8 xalla brünc medala sahib olmuşdur. 2024-cü ildə Yunanıstanda baş tutmuş Avropa çempionatında 8,5 xalla qalib olmuşdur. Beləliklə, Avropa çempionatında qızıl medal qazanmış ilk Azərbaycan qadın şahmatçısı olmuşdur.

2026-cı ildə şahmat üzrə qadınlar arasında Azərbaycan çempionatının final görüşündə Ayan Allahverdiyevanı tay-brekdə 1,5–0,5 hesabı ilə məğlub edərək karyerasında ilk dəfə Azərbaycan çempionu olmuşdur.

## Milli komanda
Ülviyyə Fətəliyeva qadınlardan ibarət şahmat üzrə Azərbaycan yığmasının heyətində dünya (2017, 2021, 2025) və Avropa çempionatlarının (2015, 2017, 2019, 2021, 2023) iştirakçısı olub. Bundan əlavə o, 2016-cı ildə Bakıda keçirilmiş 42-ci Ümumdünya Şahmat Olimpiadasında Azərbaycanın ikinci komandasının heyətində mübarizə aparmışdır.

2022-ci ilin 28 iyul-9 avqust tarixləri arasında Hindistanın Çennai şəhərində keçirilmiş 44-cü Ümumdünya Şahmat Olimpiadasında Azərbaycanın qadınlardan ibarət yığma komandasının heyətində beşinci lövhədə mübarizə aparmış və şəxsi göstəricidə gümüş medal qazanmışdır.

2025-ci ilin noyabrında İspaniyanın Linares şəhərində təşkil olunmuş dünya komanda çempionatında Azərbaycan yığmasının heyətində gümüş medala sahib olub. Komandasının heyətində birinci lövhədə mübarizə aparan Ülviyyə, şəxsi göstəricidə isə qızıl medal qazanıb.

## Reytinqi
FİDE-nin 2025-ci il dekabr ayının 1-nə olan reytinq sıralamasında 2440 ELO xalı ilə 33-cü sırada qərarlaşıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*  Təhsil TV-nin filmi: Ülviyyə Fətəliyeva
Tupkaraqan yarımadası

**Tupkaraqan yarımadası** () — Xəzər dənizinin şərq sahilində Qazaxıstana aid yarımada. Mangistau yarımadasının şimal-qərbində yerləşir. Şimaldan Mangistau körfəzi ilə əhatələrir. Sahillərində Tupkaraqan, Sarıtaş buxtaları yerləşir. Uzunluğu 65 km, eni 35-37 km-dir. Cənub-qərbdə Ördək, şimal-qərbdə Tupkaraqan, şimalda Karakuduk, Baqarjık, Ziqilqan, Yaşıl və Aşımurin burunları vardır. Maksimal hündürlüyü 203 m-dir. Yoxsul yarımsəhra iqliminə malikdir.
## Mənbə
* Mangistaunun təbiəti
* Растительный и животный мир Мангышлака 
* Mangistau vilayətinin xəritəsi
İbn Aqil

**Əbu Məhəmməd Bahaəddin Abdullah ibn Əbdürrəhman ibn Abdillah ibn Aqil əl-Həmədani** (; ) — İbn Malik ət-Tainin "əl-Əlfiyyə"sinə yazdığı şərhlə tanınan dil və fiqh alimi.

## Həyatı
1299-cu ildə Hələb yaxınınlığındakı Balis qəsəbəsində dünyaya gəlmişdi. Qahirədə doğulduğu da rəvayət edilir. 1294-cü il və ya 1301-ci ildə doğulduğunu qeyd edən mənbələrdə də vardır. Nəsli Məhəmməd peyğəmbərin əmisi oğlu Aqil ibn Əbu Talibə dayandığından "İbn Aqil" ləqəbi ilə tanınır. "Misiri", "Balisi" və "Hələbi" nisbələri ilə yanaşı ataları arasında Həmədan və Amiddə (Diyarbəkir) oturanlar olduğundan "Həmədani" və "Amidi" nisbələriylə də anılır.

İlk təhsilini tamamladıqdan sonra təhsilini ilərilətmək amacıyla Qahirəyə gedən İbn Aqil burada on iki il sürəylə Əbu Həyyan əl-Əndəlüsinin dərslərinə davam etdi. Ondan İbn Malikin "ət-Təshil"i ilə Sibəveyhinin "əl-Kitab"ını oxudu. Daha sonra Əlaəddin Konəvidən Ərəb dili və ədəbiyatı, təfsir, kəlam, məntiq, fiqh, xilaf və üsul, Xətib əl-Qəzvindən bəlağət, Taqiyyəddin İbnüs-Saiğdən qiraət dərsləri aldı. "Vəzirə" ləqəbiylə tanınan Sittül-Vüzəra, Bədrəddin ibn Cəmaa, Şərəfəddin İbnüs-Sabuni, Zeynəddin əl-Kəttani, Həsən ibn Ömər əl-Kürdi kimi alimlər də müəllimlər arasında yer almaqdadır.

İbn Aqil, 1327-ci ildə Misir qazısı olan müəllimi Xətib əl-Qəzvin və İzzəddin ibn Cəmaaya qazı naibi oldu. 1358-ci ildə İbn Cəmaanın Əmir Sarqatmış tərəfindən çıxarılması ilə boşalan Misir qazılığına gətirildi. Ancaq bu vəzifədə əmirin həbs olumması səbəbiylə səksən gün qala bildi. İdari vəzifələrinin yanında Qahirədə Kutbiyyətül-kübra (əl-Ətiqə) mədrəsəsi, İmam Şafii zaviyəsi, Haşşabiyyə zaviyəsi və Nasiri məscidində başda təfsir və fiqh olmaq üzərə İslami elmlərin həmən hər fənnində dərslər verən İbn Aqil, müəllimi Əbu Hayyandan sonra Qahirə İbn Tolun məscidi müdərrisliyinə gətirildi. Burada verdiyi dərslər çox rəğbət gördü. Tədris fəaliyətini vəfatına qədər davam etdirən İbn Aqilin tələbələri arasında yeznəsi Şeyxülislam Siracəddin Ömər ibn Raslan əl-Bulkini, nəvələri qazıül-qüzzat Cəlaləddin Əbdürrəhman ibn Ömər əl-Bulkini və Bədrəddin Məhəmməd ibn Ömər əl-Bulkini ilə Vəliyəüddin əl-İraqi və Cəmaləddin ibn Zahirə kimi bir çox alim vardır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* J. Schacht, "Ibn Aķil", EI² (İng.), III, 698–699;
* Reza Ənzabi Nəjad — Məhəmməd Mehdi Müəzzin Cami, "İbn Aķil", DMBİ, IV, 320–322.

## Xarici keçidlər