open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
New Left Review

«***New Left Review***» («Yeni Sol baxışı») — ingilis solçu nəzəri jurnalı 1960-cı ildə təsis edilmişdir.

Perri Anderson və Stüart Hollun gənc solçu jurnalı olan «Universities and Left Review» jurnalı, Britaniya Kommunist Partiyasından ayrılan Marksist tarixçilər Con Savill və Edvard Tompson «New Reasoner» jurnalı ilə birləşməsindən yaranmışdır. O, Qərb marksizminin müxtəlif versiyalarını populyarlaşdırdı: qramşizm, Frankfurt məktəbinin humanist marksizmi, Lui Altüsserin strukturalist marksizmi və s.

350-dən çox adda kitab nəşr etdirən «Verso Books» nəşriyyatı ilə əlaqəlidir.

## Tarixi
### Arxa fon
İngilis Yeni Solunda bir sıra yeni jurnallar meydana çıxdı, xüsusən də 1956-cı ilin iyulunda tarixçilər Edvard Tompson və Con Savil tərəfindən yaradılan *Reasoner*. Üç rüblük buraxılış buraxıldı. Jurnal daha sonra *The New Reasoner* adlandırıldı və 1957-ci ildən 1959-cu ilə qədər on nömrəsi nəşr olundu. Dövrün digər radikal jurnalı 1957-ci ildə əsası qoyulmuş və Britaniya kommunist ənənəsinə daha az sadiq qalan *Universities and Left Review* idi. Bu jurnal Soyuq Müharibənin militarist ritorikasına qarşı olduğunu ifadə edən, 1956-cı il Süveyş müharibəsinə kəskin etirazını ifadə edən və Nüvə Silahsızlanması Kampaniyasını dəstəkləyərək daha çox gənclərə istiqamətlənmiş və pasifist idi.

### Yaradılması
*New Left Review* 1960-cı ilin yanvarında *New Reasoner* və *Universities and Left Review* arasında birləşmə nəticəsində yaradılmışdır. Birləşdirilmiş nəşrin ilk baş redaktoru Stüart Holl olmuşdur. İlk nəşrlərin üslubu, üz qabığı illüstrasiyaları və daxili tərtibatı ilə, daha qaranlıq, akademik meylli olan sonrakı nəşrlərdən daha sərbəst idi. Hall redaktor olaraq 1962-ci ildə Perri Anderson tərəfindən əvəz edilmişdir.

### Tənqid
Boris Kaqarlitski “New Left Review İntiharı”  məqaləsində yeni əsrdə jurnalın siyasətində baş vermiş kardinal ideoloji dönüşü tənqid etmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* 

## Xarici keçidlər
* New Left Review
Massimo Ambrosini

**Massimo Ambrosini** ( ; ) — İtaliyalı keçmiş futbolçu. Yarımüdafiəçi kimi çıxış edib.

## Klub karyerası
Massimo "Çezena" futbol məktəbinin yetirməsidir. Bu klubda o, daha sonra 17 yaşında peşəkar futbolda debüt edir. Klubdakı ilk mövsümünü kifayət qədər yüksək səviyyədə keçirərək (25 oyun), "Milan" klubuna transfer edilir.

San Siroda ilk iki mövsümdə cəmi 18 çempionat oyunundan sonra Ambrosini, bir mövsüm icarə əsasında "Viçentsa" klubunda oynayır. Həmin mövsüm Massimonun yeni komandası Kuboklar Kubokunun yarımfinalına yüksəlir. Bu uğurlu mövsümdən sonra Ambrosini "Milan"a qayıdır və burada komandanın əsas heyətində yer alaraq ilk mövsümdə klubu ilə Skudetto qazanır.

Hər mövsüm oyununu bir azda yaxşılaşdıran Ambrosini İtaliya millisinə dəvət alır və milli komanda ilə Avro 2000-də iştirak edir və burada komandası ilə birlikdə turnirin finalına yüksəlir.

18 mövsüm keçirdiyi "Milan"ın heyətində 2009-cu ildə kapitan olur. Massimo "Milan" ilə, Çempionlar Liqasının qalibi (2003, 2007), Avropa Superkubokunun qalibi (2003, 2007), İtaliya Kubokunun qalibi (2003), İtaliya çempionu (1996, 1999, 2004, 2011) və İtaliya Super Kubokunun qalibi (2011) olur.

İtaliyalı futbolçunun karyerası, bəlkə də, daha parlaq ola bilərdi, lakin tez-tez alınan zədələr oyunçunun öz bacarıqlarını tam şəkildə ortaya qoymasına mane olur. Xüsusən də bu zədələrə görə o, nə 2002-ci il Dünya Kubokunda, nə də 2006-cı ildə Dünya Kubokunda oynaya bilmir.

Avro 2008-də İtaliya millisinin bütün oyunlarında iştirak edib.

## Uğurları
**Milan**

* İtaliya çempionu (4): 1995/96, 1998/99, 2003/04, 2010/11
* İtaliya kubokunun qalibi (1): 2002/03
* İtaliya Superkubokunun qalibi (1): 2011
* Çempionlar Liqasının qalibi (2): 2002/03, 2006/07
* UEFA Superkubokunun qalibi (2): 2003, 2007
* Klublararası Dünya Kubokunun qalibi: 2007

**İtaliya millisi**

* Avropa çempionatının gümüş mükafatçısı (1): 2000

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bruno Latur

**Bruno Latur** (; ) — fransız elm sosioloqu və filosofu, Yeni Zaman Yoxdu kimi kitabların müəllifi. Simmetrik antropologiyaya dair esselər, "Laboratoriya həyatı" və "Fəaliyyətdə olan elm". Mişel Kallon və Con Lo ilə birlikdə o, aktor-şəbəkə nəzəriyyəsinin yaradıcılarından biridir.

## Bioqrafiyası
Şərabçı ailəsində anadan olub. Fəlsəfi və antropoloji təhsil almışdır. O, London İqtisadiyyat Məktəbində və Harvard Universitetinin Elm Tarixi Departamentində mühazirələr oxuyub. Bruno Latour — Təşkilati Sosiologiya Mərkəzi ilə əlaqəli, onun tədqiqat fəaliyyəti üzrə vitse-prezidenti. O, "Laboratoriya həyatı" (ing., 1979), "Fransanın pasterizasiyası" (1984), "Aramis və ya texnologiya eşqi" kitablarının və simmetrik antropologiyaya dair "Modern ola bilməyəcəyik" ing. essesinin müəllifidir. 1987-ci ildə Latur elm və texnologiya sosiologiyasında ən mühüm mətnlərdən biri olan "Elm Fəaliyyətdə: Cəmiyyətdə Alim və Mühəndisləri İzləyir" (ing.) kitabını nəşr etdi.

## Təbiət siyasəti
Məqalənin diqqət mərkəzində ətraf mühitə qayğını əsas siyasi prinsip kimi formalaşdırmağa çalışan hərəkatların yaranmasına səbəb olan siyasi ekologiya ideyasının son inkişafıdır. Bu hərəkatların praktikasında durğunluq müşahidə olunur və B. Latur belə bir nəticənin səbəbini öyrənmək üçün siyasi ekologiya ideyasının özünü dərk etmək istəyirdi. Bu araşdırma prosesində məlum olur ki, siyasi ekologiya inkişaf etməmiş nəzəri bazaya görə özünün real fəaliyyəti ilə bağlı yanılır. Təbiətə qayğı bir sıra səbəblərə görə əslində onun səlahiyyətlərinə aid deyil.

Birinci səbəb odur ki, siyasət təbiətin maraqlarını qoruya bilməz, çünki o, ilkin olaraq insanın mənafeyini qorumaq üçün yaradılmışdır və subyekt də məhz odur. O, təbiəti yalnız ona əvvəllər yalnız insana məxsus olan subyektiv keyfiyyətlər və təbii hüquqlar bəxş etməklə qoruya bilər: bu, absurdluğa gətirib çıxarır. İkinci səbəb ondan ibarətdir ki, siyasi ekologiya özlüyündə təbiətin və təbiətin real mənafeyini insanın bilavasitə dərk etməsi üçün əlçatan bir hadisə hesab edir, əslində isə təbiət hadisəsinin yalnız elmi şərhi ilə məşğul olur. Ona görə də qlobal təbii böhranlar haqqında söhbət həmişə subyektiv xarakter daşıyır, təfərrüatlara toxunur və heç bir real əsası yoxdur. Siyasi ekologiyanın əhəmiyyəti ondadır ki, o, aydın, dəqiq müəyyən edilmiş elmi konsepsiyalar ilə bu anlayışlardan kənara çıxan real dünyanın gözlənilməz hadisələri arasındakı ziddiyyəti bütün mürəkkəb daxili qarşılıqlı əlaqədə üzə çıxarır.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər
* Официальный сайт Бруно Латура
* Бруно Латур: "Апокалипсис оказывается воодушевляющим"
SM Town

**SM Town** (SMTOWN kimi stilləşdirilmiş) Cənubi Koreyanın SM Entertainment əyləncə şirkəti altında səsyazma sənətçiləri üçün musiqi kollektividir.

SM Town sənətçiləri 2008-ci ildə "SM Town Live '08 Asiya turu"ndan bəri illik "SM Town Live" dünya turlarında çıxış ediblər. 2014-cü ildən etibarən "SM Town Live" konsert seriyası ümumi olaraq 1 milyondan çox tamaşaçını cəlb edib.

## Sənətçilər

## Diskoqrafiya
### Layihələr
* 2003–16: The Agit - Konsert seriyaları
* 2016–günümüz: SM Station

### Albomlar

### Mahnılar

## Konsertlər

### Konsert turları
* SMTOWN Live '08 (2008–09)
* SMTOWN Live '09 (2009;ləğv edildi)
* SM Town Live '10 World Tour (2010–11)
* SM Town Live World Tour III (2012–13)
* SM Town Live World Tour IV (2014–15)
* SM Town Live Tour V in Japan (2016)
* SM Town Live World Tour VI (2017–18)

### Musiqi festivalları
* SM Smile Concert China (2002)
* SM Smile Concert (2003)
* SM Summer Town Festival (İyul 15–17, 2006)
* SMTOWN Summer Concert (İyun 30 and İyul 1, 2007 – Olympic Gymnastics Arena)
* SMTOWN Week (2013)
* SMile Music Festival (2015)

### Digərləri
* SMTOWN Special Stage in Hong Kong (2017)
* SMTOWN Live 2018 In Osaka
* SMTOWN Live Special Stage in Santiago (2019)
* SMTOWN Live 2019 In Tokyo (2019)
* SM Town Live Culture Humanity (2021)
* SM Town Live 2022: SMCU Express at Kwangya (2022)

## İstinadlar
Cun Yucin

**Jung Yoo-jin** (), həmçinin **Eugene Jung** kimi tanınan Cənubi Koreyalı model və aktrisa. O, karyerasına YG Entertainment-də model kimi başlamışdır.

O, "Heard It Through the Grapevine (2015)", "Moorim School" və "W" kimi Koreya dramlarındakı rolları ilə tanınır.
2018-ci ilin fevralında Cun FNC Entertainment idarə agentliyi ilə müqavilə imzaladı.

## Filmoqrafiya

### Televiziya

#### Estrada

### Music video

## İstinadlar
Toral Bayramov

**Toral Bayramov** () — Azərbaycan futbolçusu, Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən "Qarabağ" FK-nın və Azərbaycan milli futbol komandasının müdafiəçisi və yarımmüdafiəçisi.

## Karyerası

### Klub
Toral Bayramov Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən "Qarabağ"ın heyətində 23 sentyabr 2019-cu ildə "Zirə" FK ilə oyununda debüt etmişdir.

### Beynəlxalq
Toral Bayramov 27 may 2021-ci ildə Türkiyə ilə yoldaşlıq oyununda Azərbaycan milli futbol komandasının heyətində debüt etmişdir.

## Uğurlar
;Qarabağ
* Azərbaycan Premyer Liqası: (5) 2019–20 2021-22, 2022-23, 2023-24, 2024-25

## Şəxsi həyat
Ailəlidir. İki övladı var.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Elvin Cəfərquliyev

**Elvin Cəfərquliyev** () — Azərbaycanlı peşəkar futbolçu. Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən Ağdamın "Qarabağ" klubunun və Azərbaycan milli futbol komandasının müdafiəçisi.

## Karyerası
Elvin Eldar oğlu Cəfərquliyev 26 oktyabr 2000-ci il tarixdə  Bakı şəhərində anadan olub. Keçmiş məşqçilərinin məlumatına görə, əslən Qəbələ rayonundandır.

### Akademiya
Elvin Cəfərquliyev peşəkar futbola qədər ilk addımlarını Bakı təmsilçisi "İnter" klubunun (sonradan "Keşlə", hazırda "Şamaxı") uşaq futbol məktəbində atmışdır. Onun ilkin məşqçiləri Mahir Əliyev və Nadir Əliyev olmuşdur. Mahir Əliyevin sözlərinə görə, Cəfərquliyev kluba təxminən 8 yaşında cəlb edilmiş, erkən yaşlarından çevikliyi və atletik xüsusiyyətləri ilə seçilmişdir. O, əsasən yarımmüdafiəçi mövqeyində çıxış etmiş və sol ayağından aktiv istifadə etməsi ilə fərqlənmişdir. Elvin Cəfərquliyev 12–16 yaş aralığında Nadir Əliyevin rəhbərliyi altında məşq etmişdir. Nadir Əliyevin qeyd etdiyinə görə, futbolçu bu dövrdə həm hücum, həm yarımmüdafiə, həm də müdafiənin hər iki cinahında sınaqdan keçirilmişdir. Məşqçi onun 13–14 yaşlarından etibarən sürət və texniki baxımdan həmyaşıdlarından seçildiyini, emosional davranışlarının isə potensialından qaynaqlandığını bildirmişdir.

2015–2016-cı illərdə "İnter" klubunda yaranmış maliyyə və struktur problemləri fonunda Elvin Cəfərquliyev “Qəbələ” klubunun U-17 komandasına transfer edilmişdir. Bu keçid məşqçilərin qərarı əsasında həyata keçirilmiş və futbolçunun inkişafı üçün daha əlverişli şərait yaradılması məqsədi daşımışdır. Daha sonra o, yenidən "İnter"ə qayıtmış və burada peşəkar futbola keçid etmişdir. Həmin dövrdə əsas komandanın məşqçi heyətinin diqqətini cəlb etmiş və 18 yaşı tamam olmamış rəsmi oyunda debüt etmişdir.

### Klub
Elvin Cəfərquliyev Azərbaycan kubokunda 10 dekabr 2017-ci ildə "Keşlə"nin heyətində "Kəpəz"ə qarşı oyunda debüt etmişdir. O, 2018-ci ildə "Qarabağ"la müqavilə imzalamışdır. 2019-cu ilin yayında "Sumqayıt" FK Elvin Cəfərquliyevlə bir illik müqavilə imzaladığını açıqlamışdı. O, 17 avqust 2019-cu ildə Azərbaycan Premyer Liqasında "Sumqayıt"ın heyətində "Qəbələ" ilə oyunda debüt etmişdir. O, 11 sentyabr 2020-ci ildə "Qarabağ"ın heyətində Azərbaycan Premyer Liqasının "Keşlə" ilə oyununda debüt etmişdir. Elvin Cəfərquliyev 18 avqust 2020-ci ildə UEFA Çempionlar Liqasının birinci təsnifat mərhələsində "Sileks"ə qarşı oyunda Avropada debüt etmişdir.

### Milli komanda
Elvin Cəfərquliyev Azərbaycan milli futbol komandasının heyətində 30 mart 2021-ci ildə Serbiya ilə dünya çempionatının seçmə mərhələsi çərçivəsində debüt etmişdir.

## Uğurlar
;Keşlə
* Futbol üzrə Azərbaycan Kuboku: (1) 2017–18

## İstinadlar
Rahil Məmmədov

**Rahil Sərvər oğlu Məmmədov** () — Azərbaycan futbolçusu, "Araz-Naxçıvan" klubunun və Azərbaycan milli futbol komandasının müdafiəçisi.

## Karyerası
### Klub
Rahil Məmmədov 22 dekabr 2017-ci ildə "Səbail" FK ilə müqavilə imzalamışdır. O, 2 iyun 2018-ci ildə "Qarabağ"la 3 illik müqavilə imzalamışdır. Rahil Məmmədov 9 fevral 2022-ci ildə 2021–22 mövsümünün qalan hissəsi üçün icarə əsasında "Zirə"yə keçmişdir.

Rahil Məmmədov 2024-cü ilin yanvar ayında qarşılıqlı razılaşma ilə Qarabağ klubundan ayrılıb və Polşanın "Lodz" klubu ilə 1,5 illik müqavilə imzalayıb.

Məmmədov 25 iyul 2025-ci ildə Azərbaycan Premyer Liqasında mübarizə aparan "Araz-Naxçıvan" ilə 1 illik müqavilə imzalayıb.

### Beynəlxalq
Rahil Məmmədov 27 mart 2018-ci ildə Azərbaycan milli futbol komandasının Şimali Makedoniya ilə oyununda millinin heyətində debüt etmişdir.

## Uğurlar
;Azərbaycan U23
* İslam Həmrəyliyi Oyunları: (1) 2017

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Ulduz müharibələri: Skayvolkerin yüksəlişi

**Ulduz müharibələri: Skayvolkerin yüksəlişi** və ya **Ulduz müharibələri: IX Epizod – Skayvolkerin yüksəlişi** () — Cey Cey Abramsın prodüserliyi, ssenaristliyi və rejissorluğu ilə 2019-cu ildə çəkilmiş, "Lucasfilm" tərəfindən istehsal olunmuş və "Walt Disney Pictures" tərəfindən yayımlanan ABŞ epik kosmik operası. Bu, "*[[Ulduz müharibələri]]*" film seriyası və "Skayvolker saqası"nın doqquzuncu və sonuncu epizodu, "*[[Ulduz müharibələri: Sonuncu ceday (film, 2017)|Sonuncu ceday]]*" (2017) filminin sikvelidir.

"*Sonuncu ceday*"ın mövzusu Rey, Finn və Po Demeronun Müqavimətin geri qayıdan Qalaktik imperator Palpatin tərəfindən dəstəklənən Kaylo Ren və Birinci ordenə qarşı son addımlarında iştirak etməsi haqqındadır. Rollarda Kerri Fişer, Mark Hamill, Adam Drayver, Deyzi Ridli, Con Boyeqa, Oskar Ayzek, Naomi Ekki, Riçard Qrant, Lupita Nionqo, Endi Serkis, Domhnall Qlison, Entoni Deniels, Kelli Mari Tren, Keri Rassell, Yonas Suotamo, İan Makdermid və Billi Di Vilyams var.

## Qeydlər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  at 
*  at 
* 
* 
*
Lucasfilm

**Lucasfilm Ltd. LLC** — ABŞ film və televiziya istehsalı şirkəti və "*[[The Walt Disney Company]]*"nin biznes seqmenti olan "*[[Walt Disney Pictures|Walt Disney Studios]]*"un qolu. Studiya ən çox "*[[Ulduz müharibələri]]*" və "*[[İndiana Cons]]*" franşizalarının yaradılması və istehsalı ilə tanınır. Filmlər üçün xüsusi effektlərin, səsin və kompüter animasiyasının hazırlanmasında aparıcı şirkət hesab olunur. "*Lucasfilm*" 1971-ci ildə rejissor Corc Lukas tərəfindən Kaliforniyada təsis edilmişdir, lakin şirkətin əksər əməliyyatları 2005-ci ildə San-Fransiskoya köçürülmüşdür. "*Disney*" korporasiyası 30 oktyabr 2012-ci ildə "*Lucasfilm*"i 4,05 milyard dollar pul və səhm qarşılığında satın almışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Güllərim (mahnı)

**Güllərim** — sözləri Nəbi Xəzriyə, musiqisi Arif Məlikova aid Azərbaycan mahnısı. Mahnının ilk ifaçısı Zeynəb Xanlarovadır. Sonralar mahnı Nisə Qasımova və Brilliant Dadaşovanın ifasında da özünəməxsus məşhurluq qazanıb.

## Yaranma tarixi
1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında Nəbi Xəzrinin "Əks-səda" pyesi hazırlanır. Tamaşanın quruluşçu rejissoru Əşrəf Quliyev, bəstəkarı isə Arif Məlikov olur. Əsərin məzmununa görə qəhrəmanlardan biri – taleyi gətirməmiş Çinarə Bakıda xəstəxanada müalicə alarkən öz hisslərini, həyatındakı gərgin məqamları ifadə edən bir mahnı oxumalıdır. Mahnının adı isə "Güllərim"dir. Mahnın oxunması, bəstəkar Arif Məlikovun seçimi ilə Zeynəb Xanlarovaya həvalə edilir.

Mahnı işlənib hazırlandıqdan sonra lent yazısının bir nüsxəsi Azərbaycan Radiosuna təhvil verilir, bir nüsxəsi də tamaşada istifadə edilmək üçün teatra göndərilir. Lakin tamaşada həmin yazıdan istifadə olunmur. Yaradıcı heyət, tamaşada bu mahnını Çinarə rolunun ifaçısı – gənc aktrisa Sevil Xəlilovanın özü tərəfindən ifa edilməsini təklif edir. Sonralar aktrisa Sevil Xəlilova etiraf edib ki, radioda bu mahnını Zeynəb Xanlarovanın ifasında eşidərkən qəribə hisslər keçirirmiş.

## Haqqında deyilənlər

## Sözləri
: Vida ömrün qışına,
: Güllər yağsın başına,
: Batım gül yağışına.

Nəqərat:
: Töksün leysan güllərim,
: Əlvan-əlvan güllərim,
: Şirin sözlü güllərim,
: Mavi gözlü güllərim.

: Ləklərdən güllər aşır,
: Güllər yanır, alışır,
: Güllər nədən danışır?..

## İstinadlar
Səfiyyə binti Əbdülmüttalib

**Səfiyyə binti Əbdülmüttalib** (, ) — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin bibisi, Zübeyr ibn Əvvamın anası. İslamda bütpərəst (İslam ədəbiyyatında müşrik) kişini öldürən ilk qadın səhabə kimi tanınır.  

## Bioqrafiya
567-ci ildə Məkkədə anadan olmuşdur. Müsəlman olmadan əvvəl iki dəfə ərə gedir. Zübeyr ibn Əvvam ikinci evliliyindən idi. Məhəmmədin İslama dəvətini eşidən o, oğlu Zübeyrlə birlikdə İslamı qəbul etmişdir. İslamın yayılmasında peyğəmbərə dəstək verməsi ilə bilinir. O, oğlu Zübeyrlə birlikdə Məkkədən Mədinəyə hicrət etmişdir.

O, müxtəlif müharibələrdə iştirak edib və müharibəyə gedən ilk müsəlman qadın kimi tanınıb. Döyüşlərdə yaralıların müalicəsində iştirak edir. Qardaşı Həmzənin Uhud döyüşündə öldüyünü eşidəndə hər iki əlinə aldığı silahlarla Qureyş bütpərəstləri ilə vuruşur. Xəndək döyüşündə ailələrin sığındığı qüllələrə yəhudilərin hücumunu dəf etdiyi üçün ona qənimətdən bir pay verilir. 
## İstinadlar
Əddas

**Əddas** () — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin səhabəsi. Əddas əslən assuriyalı olmuşdur.

## Həyatı
Onun haqqında çox məlumat yoxdur. Onun nə vaxt vəfat etdiyi və məzarının harada olduğu məlum deyil. O, Ninevadan olan xristian qul olmuşdur. O, Məkkə müşriklərindən Ütbə ibn Rəbiə və ya Şeybə ibn Rəbiənin qulu olduğu bilinir.

## Müsəlman olması
Məhəmməd və Zeyd ibn Harisə ilə Taifdə olarkən, daşqalaq edildikdən sonra Taifdən bir qədər aralıda olan bir üzüm bağında dincəlirlər. Bu zaman Əddas ağalarının əmri ilə Məhəmməd və Zeyd bin Harisə bir boşqab üzüm gətirir. Məhəmməd Bismillahla üzüm yeməyə başlayanda Əddas bunun nə olduğunu soruşur. Aralarında dialoq olur və bu söhbətdən sonra Əddas oradaca müsəlman olur.

## İstinadlar
Feyruz əd-Deyləmi

**Feyruz əd-Deyləmi** (, ) — İslam peyğəmbəri Məhəmmədin və saleh xəlifələr Əbu Bəkr (632–634) və Osmanın (644–656) xidmətində olan fars sərkərdəsi. Yəmənin ərəblər tərəfindən fəthində iştirak etmişdir.

## Bioqrafiya
Tam adı Əbu əd-Dəhhak (Əbu Abdullah, Əbu Əbdürrəhman) Fayruz (Firuz) əd-Deyləmi əl-Ximyari olmuşdur. O, I Xosrov tərəfindən Yəmənə onu fəth etmək və həbəşləri qovmaq üçün göndərilmiş farsların nəslindən idi. 631-ci ildə Yəməndən Mədinəyə gələn heyətin üzvü idi. İslamı qəbul etdikdən sonra iki arvadından birini bacı olduqları üçün boşayır.

Əl-Əsvəd əl-Ənsi Yəməndə özünü peyğəmbər elan edərək, Nəcranı və Yəmənin böyük hissəsini işğal edir. Əl-Əsvəd Sənaya hücum etdikdən sonra Məhəmməd peyğəmbər Feyruzu onun üzərinə üzərinə göndərir. Bununla bağlı Təbəri "Peyğəmbərlərin və kralların tarixi" əsərində Məhəmmədin dediyi xəbər verilir: "Onu fəzilətli bir şəxs Feyruz ibn əd-Deyləmi öldürdü" .

Feyruz 673-cü ildə Qüdsdə və ya Yəməndə vəfat edilmişdir. Onun Osman ibn Əffanın (644–656-cı illər) dövründə vəfat etdiyi də bildirilir. Oğulları əd-Dəhhak, Abdullah, Səid və başqaları ondan hədislər nəql etmişlər. Mühəddis və tarixçi Şiraveyh ibn Şəhrədar əd-Deyləmi onun nəslindəndir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* İbn Seyyidünnâs, Mineḥu’l-midaḥ (nşr. İffet Visâl Hamza), Dımaşk 1407/1987, s. 228–232.
* Abdülgaffâr Süleyman el-Bündârî v.dğr., Mevsûʿatü ricâli’l-kütübi’t-tisʿa, Beyrut 1413/1993, III, 250.
Hegelçilik

**Hegelçilik** (: Hegel məktəbi) — Hegel irsinə əsaslanan fəlsəfi istiqamət. 1930-cu illərdə Almaniyada yaranıb. XIX əsr və dərhal iki partiyaya bölündü, Fransa İnqilabı dövrünün parlament fraksiyalarına bənzətməklə, David Strauss tərəfindən sol və sağ Hegelçilik kimi təyin olundu.

## Sağ hegelçilik
Sağ Hegelçilər və ya onları da adlandırdıqları kimi, Köhnə Hegelçilər (İohann Qabler, Hinrixs, Göşel, Daub, həmçinin Herman fon Keyzerlinq) mühafizəkar mövqelər tuturdular. Onlar Hegeli lüteran ortodoksluğu prizmasından oxudular və onun təlimində hər şeydən əvvəl mütləq idealizmi gördülər. Tanrı tarixdə təqdirəlayiq və ardıcıl olaraq özünü göstərir və dövlət nizamı (almanca, hər şeydən əvvəl) ali ədalətin həqiqi ifadəsidir. Popper Almaniyada hegelçiliyin uğurunu və yayılmasını məmurları alman universitetlərinə nəzarət edən Prussiya dövlətinin dəstəyi ilə əlaqələndirir. Daha sonra xalqların mübarizəsi (milli ruhların rəqabəti) kimi tarixin Hegelçi ideyaları və müharibənin tarixin dialektik məqamı kimi qəbul edilməsi Alman Milli Sosializmi tərəfindən qəbul ediləcəkdir.

Sağ hegelçilərə solçular, ya da onları da Gənc Hegelçilər deyirdilər.

## Sol Hegelçilik
Sol hegelçilər Hegelin dialektik metodunu əsas götürdülər. Onlar Allah haqqında panteist düşünürdülər və tez-tez açıq materializmə (Karl Marks, Lüdviq Feyerbax) meyil edirdilər, çünki Tanrı yalnız təbiətdə konkretliyi, insanda isə özünüdərk qazanır. Deməli, antiteza başqa şeylərlə yanaşı, insan ruhunun özünü inkişafının tarixi formaları kimi qəbul edilən dövlətə və dinə də şamil edilirdi. Sol Hegelçilər siyasətdə qətiyyətli radikallar və dində azad fikirlilər (Bruno Bauer, David Strauss) idilər, onlar İsa Məsihin şəxsiyyətini inkar etməsələr də, təbiət qanunlarına zidd olaraq bütün möcüzələri rədd edirdilər. Sol hegelçilərin ədəbi-nəzəri formalaşdırılması üçün 1838–1841-ci illərdə A. Ruj və T. Extermeyer tərəfindən nəşr olunan Alman Elm və İncəsənətinə dair Qale İlliyi, habelə Elm və İncəsənət üzrə Alman İlliyi mühüm rol oynamışdır. 1841-ci ilin sonunda Berlinli Gənc Hegelçilər, xüsusən də Bühl, Meyen, Faucher və 1842-ci ildən Bruno və Edqar Bauer qardaşlarının daxil olduğu "Azad" ateist klubunu qurdular.

## İstinadlar
The Boring Company

**The Boring Company** 2016-cı ilin sonunda İlon Mask tərəfindən qurulan tunel inşaat şirkətidir.

Mask şirkəti  Los-Ancelesdəki tıxac probleminin azaldılması məqsədilə qurmuşdur.

## Tarixi
Şirkət 2016-cı ildə İlon Maskın Twitter hesabında açıqladığı tunel istehsal etmək fikrindən sonra quruldu.

## İstinadlar
Pizza pendiri

**Pizza pendiri** — pizzada xüsusi istifadə üçün nəzərdə tutulmuş, hazırlanmış müxtəlif pendirlər və süd məhsulları. Bu pendirlərə mozzarella ilə işlənmiş pendirlər və mozzarella növləri kimi işlənmiş və dəyişdirilmiş pendirlər daxildir.  Termin pizzada istifadə üçün uyğun olan istənilən növ pendirə də aid edilə bilər.  Mozzarella pizza hazırlamaq üçün istifadə edilən ən məşhur pendirlər (təxminən 30%) provolon, çedar və parmezandır.  Immental, Romano və Ricotta tez-tez doldurma kimi istifadə olunur və xüsusi olaraq pizza üçün hazırlanmış emal edilmiş pizza pendirləri kütləvi istehsal olunur.  Kütləvi istehsal edilən bəzi pizza pendirləri istehsaldan sonra dondurulur və dondurulmuş halda göndərilir.

## Çeşidlər və növlər

Pendir bloklar şəklində emal edilə bilər, onlardan məhsul sürtgəcdən keçirilə, qranullara çevrilə və ya pizza və ya digər qidalarda istifadə üçün dilimlərə kəsilə bilər.

## Tədqiqat və inkişaf

İstehsalçılar və akademiklər pizza pendirinin elastikliyini, ərimə xüsusiyyətlərini, qızartmasını, yağ tərkibini və su tutmasını yaxşılaşdırmaq üçün araşdırmalar və təcrübələr aparıblar. Pizza pendirinin xüsusi sortları və onun emalı üçün bir neçə patent mövcuddur.

## İstehsal və biznes

## Bölgəyə görə istifadə edin

## Həmçinin bax
* pizza
* Qida emalı
* Novozimlər
* Pendirlərin siyahısı
* Makaron filata
* ABŞ-da pizza
 
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Zip2

**Zip2** qəzetləri lisansiyalı onlayn şəhər bələdçiliyi proqram təminatı ilə təmin edən şirkəti idi. Şirkət 1995-ci ildə İlon və Kimbal Mask qardaşları tərəfindən Kaliforniya ştatınıın Palo-Alto şəhərində **Global Link Information Network** olaraq təsis edildi. Şirkət ilk başda bizneslərin ineternetdə yer almasını təmin edirdi. Amma 1999-cu ildə Compaq tərəfindən alındıqdan sonra qəzetləri lisansiyalı onlayn şəhər bələdçiliyi proqram təminatı ilə təmin etməyə başladı.

## Birləşmə və satınalma cəhdləri
Zip2 1998-ci ilin aprelində əsas rəqibi olan CitySearch ilə birləşməyə cəhd etdi. Mask əvvəlcə birləşməni dəstəkləsə də, sonradan idarə heyətinin birləşmədən imtina etməsinə səbəb oldu. 

Şirkət 1999-cu ilin fevralında Compaq tərəfindən 307 milyon ABŞ dolları qarşılığında alındı. Şirkətin başlıca təsisçiləri olan İlon Maskın payına 22, Kimbal Maskın payına isə 15 milyon dollar düşdü. Şirkətin alınmasındakı məqsəd AltaVista veb axtarış sistemini təkmilləşdirmək idi.

## İstinadlar
Ainur (Orta Dünya)

**Ainur** (kvenya: *Ainur*, yəni "müqəddəslər"; tək halda **Ainu**) - C. R. R. Tolkinin legendariumunda, Eä və Ardanın yaradılmasından əvvəl Eru İlúvatarın yaratdığı ilk varlıqlar. 

Onlar fiziki forma almağa qadir olan cisimsiz ruhlar idi. 
Qüvvət baxımından, Ainular İlúvatardan sonra ikincidirlər. Onların hər birinə İlúvatarın planının yalnız bir hissəsi məlumdur amma hər şey heç birinə məlum deyil. Ainular əbədi olaraq Eru ilə birlikdə Eädan kənar Zamansızlığ Qəsrində olurlar. Əvvəlcə onunla tək danışırdılar və ifa edirdilər. Sonra Erunun istəyi ilə onların səsi birləşərək Ainur Musiqisində səsləndi, bu Musiqidən kainatın boşluğunda böyük bir xəyal əmələ gəldi, parlayan kürə. İlúvatar Aynur Musiqisini görünən etdi, bu xəyala həyat verdi və beləliklə Eä əmələ gəldi - Varlıq Dünyası. 

Ainuların bir hissəsi Eäya daxil olmağı arzuladı və İluvatarın gələcək övladları üçün Ardanın formalaşdırmasını öz öhdəliklərinə götürdülər. Bu Ainuları elflər Valar və ya Ünsürlər adlandırırdı, insanlar isə onları tanrılar hesab edirdilər. Ainurun çoxu İluvatarla qaldı.

 

Qüdrəti və biliyi az olan Ainular Maiar adlanırlar. Valar və Maiar Ardada çoxlu gözəllik yaratdılar. Amma ən güclü Ainulardan biri olan Melkor, Valar və İluvatara qarşı üsyan etdi və bu, müharibəyə səbəb oldu. Dünyanın sonunda Valar Ainurun qalan hissəsi ilə Zamansızlıq Qəsrində qovuşacaq və İlúvatar övladları ilə birlikdə ikinci Ainur Musiqisini ifa edəcəklər.

## Ədəbiyyat

## İstinadlar
Nizami Gəncəvi adına park (Dərbənd)

**Nizami Gəncəvi adına park** — Dərbənd şəhərində yerləşən mədəniyyət və istirahət parkıdır. Fəaliyyətdə olan mədəni irs abidəsidir.

Park Y.A.Qaqarin, Q.Əliyev və E.K.Paşabekov küçələrini arasında və Dərbəndin əsas görməli yerlərinin - parkı Süleyman Stalski parkından ayıran Narın-Qalasının şimal divarı boyunca uzanır. 

Parkdakı şimal divarının elementlərindən biri 1853-cü ildə rus qoşunları tərəfindən tikilmiş, 1866-cı ildə yenidən daşdan tikilmiş taxta mayakdır. Dərbənd mayakı parkın əsas görməli yeridir. Parkdakı mayak Rusiyanın qorunan abidələri siyahısına daxil edilib və UNESCO-nun tarixi siyahısına daxil edilib.

Parkdakı divarın digər tarixi-memarlıq elementi IX-X əsrlərdə yaranmış "Qiyamət-kapı" darvazasıdır..
## Yenidən qurması
Nizami Gəncəvi adına parkın abadlaşdırılması üzrə işlərin həyata keçirilməsinin əvvəlində orta əsrlərə aid qəbir sarkofaqlar aşkar edilmiş, bundan sonra arxeoloji qazıntılara başlanmışdır.

Parkın ərazisində uşaq meydançalarının, skeyt parkının, idman meydançalarının və su üzərində proyeksiyalı və səs effektləri olan multimedia fəvvarəsinin tikintisi nəzərdə tutulur..

Parkın yenidən qurulması işlərinin başa çatdırılması 2022-ci ilə planlaşdırılır.
## Multimedia fəvvarəsi
Parkın ərazisində Rusiyanın ən böyük multimedia fəvvarəsi tikilir. Fəvvarənin ölçüsü 70 metrə 70 metr, reaktivi isə 30 metrdən çox olacaq.

Layihə Rusiya Sberbankı tərəfindən maliyyələşdirilir.

## İstinadlar
Tobias Bekett

**Tobias Bekett** () — "*[[Ulduz müharibələri]]*" franşizasında personaj. İlk dəfə 2018-ci ildə çəkilmiş "*[[Han Solo: Ulduz müharibələri. Hekayələr (film, 2018)|Han Solo: Ulduz müharibələri. Hekayələr]]*" filmində nümayiş olunmuş, burada Vudi Harrelson tərəfindən canlandırılmışdır. O, "Qırmızı şəfəq" cinayət sindikatında işləyən oğru və Han Solonun müəllimidir. Bekket sonradan Soloya xəyanət etmiş və nəticədə onun tərəfindən öldürülmüşdür.

## Personaj
### Yaradılması
Personaj Robert Lüis Stivensonun "*[[Dəfinələr adası (roman)|Dəfinələr adası]]*" romanından dəniz qulduru Con Silverə əsaslanmışdır. Ssenari müəllifləri Lourens və Conatan Kezdan "*[[Han Solo: Ulduz müharibələri. Hekayələr (film, 2018)|Solo]]*" filminin ssenarisini yazmağa başlamazdan əvvəl kitabı yenidən oxumuşdur. Onlar Bekett və Han Solo arasında "*Dəfinələr adası*" romanından Silver və Cim Hokins arasındakı münasibətə oxşar bir şey yaratmağa çalışmışdırlar..

### Canlandırılması
ABŞ aktyoru Vudi Harrelson "*[[Han Solo: Ulduz müharibələri. Hekayələr (film, 2018)|Han Solo: Ulduz müharibələri. Hekayələr]]*" filmində Tobias Bekett personajını canlandırmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Babaxan Muradov

**Babaxan Sultan oğlu Muradov** () — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi I çağırış deputatı, Dünya Azərbaycanlıları Konqresi Ağsaqqallar Şurasının sabiq sədri, Azərbaycan Demokratik Maarifçilik Partiyasının sabiq katibi, Naxçıvan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının əvvəlcə maarif nazirinin müavini sonra isə maarif naziri.

## Həyatı
Babaxan Muradov 21 mart 1927-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun Nəsirvaz kəndində anadan olmuşdur. 1943-cü ildə orta təhsilini tamamlamış, 1945–1950-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində təhsil almışdır. İxtisasca müəllimdir. 1947-ci ildə Nəsirvaz kənd natamam orta məktəbində müəllim kimi çalışmağa başlamışdır. 1954-cü ildən Bakı Maliyə-Kredit Texnikumunda tarix müəllimi, 1955-ci ildən Bakı şəhər Xətai rayonu maarif şöbəsinin müdiri, 1971-ci ildən Azərbaycan SSR Maarif Nazirliyinin baş məktəblər idarəsinin rəisi, 1972-ci ildən isə Bakı şəhəri Nərimanov rayonu 82 saylı tam orta məktəbin direktoru vəzifələrini daşımışdır.

Rus dilini bilirdi. Evli idi, 2 övladı var.

## Siyasi fəaliyyəti
Babaxan Muradov 1950–1952-ci illərdə Naxçıvan MSSR maarif nazirinin müavini, 1952–1954-cü illərdə isə Naxçıvan MSSR maarif naziri vəzifələrinı daşımışdır.

Babaxan Muradov 1991-ci ildən Azərbaycan Respublikası Müəllimlər Şurasının sədri olmuşdur.

4 fevral 1996-cı ildə keçirilən seçkilərdə Azərbaycan Demokratik Maarifçilik Partiyasının namizədi olaraq 10 saylı Xətai ikinci seçki dairəsindən deputatlığa namizəd olmuş və Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi I çağırış deputatı seçilmişdir. O, Milli Məclisin Elm və təhsil məsələləri komissiyası sədrinin müavini olmuşdur. 30 sentyabr 1996-cı ildə Milli Məclisin Hesablayıcı komissiyasının üzvü seçilmişdir. Babaxan Muradov 7 mart 1997-ci ildə Azərbaycan—İtaliya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü seçilmişdir.

Babaxan Muradov Dünya Azərbaycanlıları Konqresi Ağsaqqallar Şurasının sədri olmuşdur.

### Partiya fəaliyyəti
Babaxan Muradov Azərbaycan Demokratik Maarifçilik Partiyasının katibi olmuşdur.

## Mükafatları
Babaxan Muradov 1960-cı ildə Azərbaycan SSR əməkdar müəllimi adına layiq görülmüşdür. O həmçinin SSRİ Qabaqcıl Maarif Xadimi adına da layiq görülmüş, iki dəfə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdir.

## Həmçinin bax
* Elşən Musayev

## İstinadlar
Hacı Səyyah

**Mirzə Məhəmməd Əli** () — İranlı diplomat, səyyah və dövlət xadimi. Tarix ədəbiyyatlarında etmiş olduğu səyahətlərə görə *Hacı Səyyah* () təxəllüsü ilə tanınmışdır. Mirzə Məhəmməd Əli, Amerika Birləşmiş Ştatları vətəndaşlığı almış ilk iranlı hesab olunur. Belə ki, Kaliforniya ştatının XII Dairə Məhkəməsinin vermiş olduğu qərara əsasən ona, 1875-ci ilin 26 may tarixində rəsmi olaraq ABŞ vətəndaşlığı verilmişdir.

## Həyatı
Hacı Səyyah 1836-cı ildə Qacar dövlətinin Məhəllat şəhərində anadan olmuşdur. Gənc yaşlarından etibarən müasir və demokratik tədqiqatlar, ədəbiyyatlarla tanış olmağa başlamış və dövrünün fərqli fikirlərindən təsirlənmişdir. XIX əsrin ortalarında İranda mövcud olan avtokratik hökmdarlarıq dövründə Hacı Səyyah dünyanı gəzməyə və dünyanın müxtəlif yerlərində yerləşən cəmiyyətlərin gündəlik həyatını öyrənməyə qərar verir.

### Səfərləri
Hacı Səyyah 23 yaşında olarkən tək başına dünya səyahətinə çıxmışdır. Səyyahın səyahətləri 18 il davam etmiş və bu müddətdə tək olmaqla yanaşı ciddi formada yoxsulluqdan əziyyət çəkmişdir. 6 il ərzində Avropa və Orta Asiyada yerləşən müxtəlif ölkələrə səfər etmişdir. Maddi baxımdan təmin olunmasa da, səyahətlərinə güclü motivasiya ilə yanaşmışdır. Özü bunu elmə olan güclü həvəsi ilə əsaslandırmışdır.

O, dünya haqqında bacardığı qədər çox şey öyrənmək və digər insanların siyasi-ictimai fikirlərin ölkəsinə qayıdaraq iranlılara bölüşmək istəyirdi. Səyahətləri boyu apardığı müşahidələr nəticəsində o, belə qənaətə gəldi ki, insanlar ağlabatan insani cəmiyyətlərdə yaşamalı və əsas insan hüquqlarından istifadə etməlidirlər.

Hacı Səyyah Avropada 4 il qaldıqdan sonra Amerika Birləşmiş Ştatlarına gələrək və burada 10 il yaşamışdır. İddialara görə Səyyah dönəmin Amerika Birləşmiş Ştatlarının 18-ci prezidenti olmuş Uliss Qrantla fərqli vaxtlarda 2 dəfə görüşmüşdür. ABŞ-nin müxtəlif ştatlarına gəzə-gəzə sonradan Kaliforniya ştatının San-Fransisko şəhərinə köçmüşdür.

Tarixçi Əli Firdovsi ABŞ Dövlət Departamentinin arxiv sənədləri üzərində çalışan zaman Hacı Səyyahın 1875-ci ilin 26 may tarixində ABŞ vətəndaşlığına qəbul edildiyini sübut edən sənəd aşkarlamışdır. Sənədə görə Kaliforniya ştatının XII Dairə Məhkəməsinin vermiş olduğu qərara əsasən ona yuxarıda göstərilmiş tarixdə ABŞ vətəndaşlığı verilmişdir və bu bir iranlıya verilən ilk ABŞ vətəndaşlığı hesab olunmaqdadır.

### Siyasi fəaliyyəti
1877-ci ilin iyulunda İrana qayıtdıqdan sonra Hacı Səyyah siyasi fəaliyyətə başlamış və ölkədəki siyasi vəziyyəti dəyişdirmək üçün ruhanilərə və dövlət xadimlərinə gizli məktub yazdığı üçün həbs edilmişdir. Azadlığa çıxandan sonra o, daha çox təqib olunacağından qorxaraq Tehrandakı ABŞ nümayəndəliyinin himayəsinə müraciət etmişidr. ABŞ vətəndaşlığına sahib olduğundan xəbərsiz olan bir çox iranlı Hacı Səyyahın bu addımı atmasına təəccüblənmişdir.

1905-ci ildə baş vermiş Məşrutə inqilabı zamanı meydanlarda olan Hacı Səyyah xalqının maariflənməsi və daha da inkişaf etməsi üçün həyatının sonuna qədər fəaliyyət göstərmişdir. Mirzə Məhəmməd Əli 1925-ci ildə Qacarlar dövlətinin paytaxtı olan Tehran şəhərində 89 yaşında vəfat etmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
X.com

**X.com** — 1999-cu ilin noyabr ayında İlon Mask və qardaşı Kimbal Mask tərəfindən qurulmuş onlayn bankdır. Şirkət 2000-ci ildə Confinity ilə birləşərək PayPal olaraq adını dəyişmişdir. Şirkətin investoru Qreq Kouri olmuşdur.

## Tarixi
X.com 14 iyul 2017-ci ildən bəri saytın sol yuxarı küncünd sadəcə "x" hərfi olan boş ağ səhifədən ibarətdir.

## Həmçinin baxın

* PayPal

## İstinadlar
Nizami Gəncəvinin heykəli (Moskva)

**Nizami Gəncəvinin heykəli** — XII əsr dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəviyə 1991-ci ildə Rusiya Federasiyasının Moskva şəhərində qoyulmuş abidə. Heykəl Rusiya Federasiyasında olan Azərbaycan səfirliyinin qarşısındakı Müslüm Maqomayev parkında ucaldılıb.

## Tarixi
Dahi şair, Azərbaycan poeziyasının klassiki Nizami Gəncəvinin abidəsi Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhərində, Müslüm Maqomayev parkında Azərbaycan səfirliyinin binasının yanında (ev № 16), Leontievski və Eliseevski döngələrinin kəsişməsində uzaldılmışdır.

Abidə 1991-ci ildə ucaldılıb və Azərbaycanın Moskva şəhərinə hədiyyəsidir. Abidənin heykəltəraşları T. Zeynalov və E. Zeynalov, memarları R. Əsgərov və P. Əliyevdir.

Nizami ənənəvi şərq geyimində, əlində kitablarla oturmuş şəkildə təsvir edilmişdir. Postamentdə rus dilində "Nizami Gəncəvi" yazılmışdır.

## İstinadlar
Müslüm Maqomayev parkı (Moskva)

**Müslüm Maqomayev parkı** və ya **Müslüm Maqomayev park-meydanı** — Moskvanın mərkəzində, Bolşaya Nikitskaya və Tverskaya küçələri arasında, Leontievski, Voznesenski və Eliseyevski zolaqları ilə əhatələnmiş, Mərkəzi İnzibati Dairəsinin Presnenski rayonunda kiçik mənzərəli park-meydan. Parka 2018-ci ildə SSRİ xalq artisti, bəstəkar və müğənni Müslüm Maqomayevin adı verilmişdir..
## Tarixi
Park Azərbaycanın Rusiyadakı səfirliyinin binası ilə birbaşa bitişik olduğu üçün tədricən Azərbaycan mədəniyyəti mövzusuna yiyələnib.

İlk olaraq 1991-ci ildə burada indi Azərbaycanın tərkibində olan Gəncə şəhərindən olan orta əsr şairi Nizami Gəncəvinin abidəsi ucaldılıb. Şairin Azərbaycanın Moskvaya hədiyyəsi olaraq Azərbaycan səfirliyinin bilavasitə yaxınlığında ucaldılmış abidəsi iki ölkə arasında mədəni əlaqələri təcəssüm etdirir.

Şairin bürüncdən tökülmüş, əlində kitabla ənənəvi, Moskva abidəsi üçün qeyri-adi, şərq geyimində, mürəkkəb formalı orta-hündür postamentdə oturmuş ifadəli fiquru qısa müddətdə o dövrdə adı olmayan parkın bədii dominantına çevrildi.

Əlavə bəzək üçün Qafqazda (eləcə də Krımda) bulaqların və suqəbuledici fəvvarələrin layihələndirilməsinin köhnə ənənəsinə uyğun bəzədilmiş daş fəvvarə ilə bəzədilmiş abidənin arxasında daş balyustrat qoyulmuşdur.
## Təsviri
2011-ci ildə Nizaminin abidəsinin yanına daha bir abidə əlavə edildi - parkın Voznesenski və Yeliseyevski döngələrinin kəsişməsinə baxan küncündə SSRİ xalq artisti, müğənni və bəstəkar Müslüm Maqomayevin bürünc heykəli ucaldıldı.

Müslüm Maqomayevin abidəsi parkın cənub-şərq hissəsində, böyük musiqiçinin yaşadığı evin yaxınlığında ucaldılmışdır. Royal formasında cilalanmış qranitdən hazırlanmış abidə meydançasında - royalın qabaq divarı üzərində Maqomayevin ifa etdiyi ən məşhur mahnılardan biri olan "Sən mənim melodiyamsan" mahnısının sözləri və notları həkk edilmişdir. Müğənninin tunc heykəli qranit pyedestalda ucalır. Müəllifləri heykəltaraş, Rusiyanın xalq rəssamı Aleksandr Rukavişnikov və Rusiyanın əməkdar memarı İqor Voskresenski olan abidənin hündürlüyü 4,5 metrdən artıqdır.

2018-ci ildə Moskva hökumətinin qərarı ilə parka Müslüm Maqomayevin adı verildi.

Park kvadrat perimetri boyu daş parapet üzərində alçaq məchərlə haşiyələnmişdir. Parkda bir neçə skamya var.

Yaxınlıqda, qonşu Bryusov zolağında, Mstislav Rostropoviçin parkı yerləşir.

2018-ci ildə Kiyevdə Müslüm Maqomayev parkı da açılmışdır.
## Qalereya

Fayl:Moscow, Voznesensky Lane and Yeliseevsky Lane (30998704746).jpg|Müslüm Maqomayevin parkdakı abidəsi.
Fayl:Unveiling of monument to Muslim Magomayev01.jpg|Müslüm Maqomayevin parkda abidəsinin açılış mərasimi.
Fayl:Unveiling of monument to Muslim Magomayev02.jpg|Müslüm Maqomayevin parkda abidəsinin açılış mərasimi.

## Həmçinin bax
* Müslüm Maqomayev
* Müslüm Maqomayevin Mədəni-Musiqi İrsi Fondu
* Müslüm Maqomayevin abidəsi (Moskva) 
* Müslüm Maqomayev parkı (Kiyev)

## İstinadlar
Müslüm Maqomayev parkı (Kiyev)

**Müslüm Maqomayev parkı** və ya **Müslüm Maqomayev park-meydanı** — Ukraynanın paytaxtı Kiyev şəhərinin Şevçenkovski rayonunda park-meydan. Streleç küçəsinin kəsişməsində və Vyaçeslav Çernovol küçəsinin günc tərəfində yerləşir. Populyar opera və estrada müğənnisi və bəstəkarı SSRİ xalq artisti Müslüm Maqomayevin adını daşıyır. Park 18 iyul 2018-ci ildə Müslüm Maqomayevin anadan olmasının 75 illiyi münasibətilə açılmışdır. 2020-ci ilin iyulunda rəsmi olaraq Müslüm Maqomayev parkı adlandırılıb..

Meydanın mərkəzində Müslüm Maqomayevin abidəsi (heykəltaraş Seyfəddin Qurbanov) ucaldılıb.
## Açılışı
18 iyul 2018-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Ukraynadakı səfirliyinin təşəbbüsü və hərtərəfli dəstəyi ilə məşhur opera və estrada müğənnisi, bəstəkar, Azərbaycan SSR və SSRİ xalq artisti Müslüm Maqomayevin anadan olmasının 75-ci ildönümünün qeyd edilməsi çərçivəsində parkın rəsmi açılış mərasimi baş tutdu. Meydan Streleç küçəsinin kəsişməsində və Vyaçeslav Çernovol küçəsinin günc tərəfində yerləşir. Park Azərbaycan şirkətlərindən biri tərəfindən yenidən qurulmuşdur.
Rəsmi açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayevin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti iştirak etmişdir. Bundan əlavə, Ukraynanın mədəniyyət naziri Yevgeni Nişçuk, Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Fuad Muradov, Kiyev Şəhər Dövlət Administrasiyası sədrinin birinci müavini Nikolay Povoroznik, Azərbaycan və Qazaxıstan, Ukrayna Özbəkistanın və digər MDB ölkələrin əməkdar artistləri iştirak ediblər. Həmin gün parkda Müslüm Maqomayevin abidəsi təntənəli şəkildə açılıb..

Həmin gün parkın açılış mərasimindən sonra, saat 19:00-da  P.İ.Çaykovski adına Milli Musiqi Akademiyasında (Müqəddəs Memar Qorodetski, 1-3/11) müğənninin xatirə gecəsi olmuşdur. Konsert proqramında Ukrayna, Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan və digər MDB ölkələrindən sənətçilər iştirak ediblər.

Təntənəli gecədə Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayev çıxış etmişdir:

Kiyev Şəhər Şurasının 30 iyul 2020-ci il tarixli 245/9324 saylı qərarı ilə rəsmi olaraq park "Müslüm Maqomayev parkı" adlandırılmışdır.

## Müslüm Maqomayevin abidəsi
Abidənin müəllifi heykəltaraş, Ukraynanın xalq rəssamı, professor, Xarkov Dövlət Dizayn və İncəsənət Akademiyasının heykəltaraşlıq kafedrasının müdiri Seyfəddin Qurbanovdur. Bürüncdən hazırlanmış abidənin hündürlüyü təqribən 6 metrdir, müəllif müğənnini yaradıcılıq impulsunda, onun həmişə səhnədə olduğu şəkildə təsvir etmişdir.

Açılış mərasimində Seyfəddin Qurbanov bildirib ki, Müslüm Maqomayev kimi parlaq şəxsiyyətin abidəsinin müəllifi olduğu üçün özünü xoşbəxt hiss edir.
## Həmçinin bax
* Müslüm Maqomayev parkı (Moskva) 
* Müslüm Maqomayevin abidəsi (Moskva)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*  :uk:Киевская городская государственная администрация 
*  «Ранок з Інтером»/«Интер»
Nizami Gəncəvinin heykəli (Pekin)

**Nizami Gəncəvinin heykəli** () — Çinin paytaxtı Pekin şəhərində, Çaoyan parkında görkəmli şair, Azərbaycan poeziyasının klassiki Nizami Gəncəvinin abidəsi. Abidənin müəllifi məşhur Çin rəssamı Yuan Sikundur.
## Tarixi

Abidə Çin Xalq Respublikası ilə Azərbaycan arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 20-ci ildönümü münasibətilə Azərbaycan tərəfinin dəvətinə cavab olaraq Yuan Sikun tərəfindən yaradılmışdır.

Abidənin təntənəli açılış mərasimi 2012-ci il dekabrın 6-da səhər saatlarında baş tutub. Tədbirdə Azərbaycanın ÇXR-dəki səfiri Lətif Qəndilov, ÇXR Xarici İşlər Nazirliyinin Avropa və Mərkəzi Asiya Departamentinin müşaviri Su Fanqqiu, ÇXR Dövlət Şurasının Mədəniyyət Təşkilatları Komitəsinin baş katibi iştirak edib. Pekin Cintay İncəsənət Muzeyinin direktoru və heykəltəraşlıq müəllifi Yuan Sikun, Çin Mərkəzi Universitetinin professoru Hu Zhenhua və hər iki ölkənin müxtəlif ictimai sahələrinin nümayəndələri də həmçinin mərasimdə iştirak edirdilər.

Abidənin açılış mərasimində Azərbaycanın Çindəki səfiri Lətif Qəndilov çıxış edib. O, tədbir iştirakçılarına şair və mütəfəkkir Nizami Gəncəvinin uğurlarından danışıb. O, çıxış edərək qeyd edib ki, şairin büstünün tamamlanması iki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 20 illiyi şərəfinə hədiyyədir.
## Abidənin təsviri
Abidə şairin büstüdür, o başında çalması ilə təsvir edilib. Postamentin üzərində çin və ingilis dillərində şairin adı, doğum və ölüm illəri, həmçinin “Böyük Azərbaycan şairi, alimi və mütəfəkkiri” (, ) ifadəsi yazılmışdır. Aşağıda şairdən iki misra Azərbaycan və Çin dillərinə tərcüməsi verilmişdir:


## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Pekində Nizami Gəncəvinin abidəsi ucaldılıb 
* Pekində Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin abidəsi ucaldılıb
Earendil

**Earéndil** ya da dənizçi Earendil (kv. *Eärendil*;  | ) — C. R. R. Tolkinin legendariumunda personaj, bəşər övladının ən böyük dənizçisi. "Silmarillion" əsərində daha geniş təsvir edilir. "Üzüklərin hökmdarında" da adı çəkilir.

*Earendil* professor Tolkinin legendariumunda ilk peyda olan personajlardan biri olub. İlk dəfə 1916-cı ildə Tolkin tərəfindən "İtirilmiş Hekayələr Kitabının" "Qondolinin süqutu" bölməsində təsvir edilmişdir.

## Bioqrafiyası
Earendil Birinci Dövrün 503-cü ilində Qondolində Hador nəslindən olan insan Tuorun və Turqonun qızı şahzadə elf İdril Kelebrindalin ailəsində anadan olub. Uşaqlıqda Earendil Qondolinin lordları Salqant və Ektelionla çox yaxşı münasibətdə olub. Earendil hələ on yaşında olanda Qondolinin kralı Turqonun bacısı Aredel Ar-Feiniel və Qara Elf Eolun oğlu Maeqlini Morqot əsir etdi. Morqot Qondolinin hakimliyini üstəlik həmişə sevdiyi İdrili ona vəd edərək əvəzinə Qondolinin yerini öyrəndi. Beləliklə Maeqlinin xəyanətinə görə Morqot Qondolinin yerini aşkarlayaraq şəhərə hücüm edir. Hücum zamanı Maeqlin uşağ Earendili öldürməyə və anasını yaxalamağa cəhd edir, lakin onun özü Tuor tərəfindən öldürülür. Earendil və valideynləri gizli keçid vasitəsilə məğlub olan Qondolindən qaçırlar. Onlar qaçaraq Sirion Limanlarında sığınacaq tapırlar, Earendil gələcək həyat yoldaşı Elvinqlə burada tanış olur.

## Ədəbiyyat

## İstinadlar
Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyası

**Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyası** — 1994-cü ildə iş adamı Mahmud Məmmədov tərəfindən qurulmuş, Azərbaycan Milli Məclisinin I çağırışında 2 deputatla təmsil olunmuş, 5 mart 2021-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasına birləşmiş siyasi partiya.

## Tarixi
Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyası 23 aprel 1994-cü ildə iş adamı Mahmud Məmmədov tərəfindən qurulmuşdur. Partiya rəsmi dövlət qeydiyyatına 17 may 1994 tarixində alınmışdır.

Bir zamanlar Yasif Nəsirli, Mikayıl Mirzə, Mətləb Mütəllimli, Cümşüd Nuriyev, Hacı Əlikram, Zeynəddin Xasmətov kimi şəxslər partiya üzvü olmuşdur.

1990-cı illərin ortasında Eldar Əzizov partiya sədrinin birinci müavini olmuş və bir müddət partiyanın sədr əvəzi vəzifəsini yerinə yetirmişdir.

2 mart 2021-ci ildə Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyası qurultay keçirmiş və qurultayda partiyanın Yeni Azərbaycan Partiyasına birləşməsi qərara alınmışdır. 5 mart 2021 tarixində Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyası tərəfindən göndərilən birləşmə müraciəti Yeni Azərbaycan Partiyasının növbədənkənar VII qurultayında qəbul edilmişdir. Beləliklə Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyası Yeni Azərbaycan Partiyasına rəsmi olaraq birləşmişdir.

## Təşkilat

### Sədrlər

## Seçkilərdə
Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyası 1995-ci il parlament seçkilərində həm proporsional, həm də tək mandatlı dairələr üzrə seçkilərdə iştirak etmiş, proporsional seçkilərdə 142 323 səs (ümumi səslərin 4%-i) toplayaraq 8%-lik səs həddini keçə bilməmişdir. Birmandatlı seçki dairələri üzrə Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyası seçkilərə 38 namizədlə qatılsa da, onlardan yalnız 10-u rəsmi qeydiyyata alınmışdır. Buna baxmayaraq tək mandatlı dairələrdən partiyanın 1 namizədi — Mikayıl Mirzə deputat seçilmişdir.

Proporsional seçki üzrə Azərbaycan Demokratik Sahibkarlar Partiyasının vahid namizədlər siyahısı aşağıdakı kimi idi:

## İstinadlar
Ələtli (kənd)

**Ələtli** - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı . Mənbədə Aletlu kimidir.  XIX əsrin 70-ci illərində kəndin əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşdirilmişdir. 1886-cı ilə aid mə'lumat görə kəndin əhalisi ermənilər idi. XVIII əsrin əvvəllərindən mə'lumdur. XIII əsrdə monqolların tərkibində gəlmiş türkmənşəli Oyrat tayfasının Olet qolunun  adını əks etdirir. Azərbaycanda Ələt (Qaradağ rayonu), Ələtli (Sabirabad rayonu), Gürcüstanda XIX əsrdə Siqnax qəzasında Alet-KariTürkmənistanda Alat, Dağıstanda Ələtlər, XVIII əsrdə Türkiyənin şərqində Aletlu kənd adları ilə mənşəcə eynidir. 

## İstinadlar
Ceyms Stirlinq (iqtisadiyyatçı)

**Ceyms Hatçison Stirlinq ** (; 1820–1909) — şotlandiyalı idealist filosof, neohegelçiliyin banilərindən biri.

## Bioqrafiyası
Ceyms Stirlinq 22 iyun 1820-ci ildə Qlazqoda anadan olub. Edinburq Universitetinin məzunu; təhsil sahəsi həkimdir. Almaniyada fəlsəfə təhsili alıb.

1865-ci ildə "Hegelin sirri" kitabı ilə o, Böyük Britaniyada fəlsəfənin öyrənilməsinə böyük maraq oyatdı. Bu kitabın nəşri ilə ölkədə neo-hegelçilik yaranır. XIX əsrin sonlarında bu cərəyan geniş vüsət aldı və pozitivizmin və materializmin hökmranlığına cavab kimi qəbul edildi. Onun ingilisdilli ölkələrdəki əsas nümayəndələri Tomas Qrin, Frensis Bredli, Roys Cosayya, Con Mak-Taqqart və Robin Corc Kollinqvud idi. XX əsrin 20-ci illərinin sonlarında Britaniyada inkişaf etmiş analitik fəlsəfə və Amerika praqmatizmi və neorealizmi ilə rəqabətə tab gətirə bilməyən mütləq idealizm məktəbi (anqlosakslar neohegelizmi) öz fəaliyyətini dayandırdı. Lakin hegel metodu sosial elmləri həmişəlik tərk etmədi, çünki Frensis Fukuyamanı müasir ingilisdilli neo-Hegelçi adlandırmaq olar.

Stirlinqin digər əsərlərindən aşağıdakılar daha çox tanınır: "*Sir William Hamilton, or the philosophy of perception*" (1865); "*Jerold Tennyson and Macaulay*", (1868); "*As regards protoplasm*"; "*Lectures on the philosophy of law*" (1873); "*Textbook of Kant*" ("Saf zəkanın tənqidi"nin şərhi və tərcümeyi-halı ilə tərcüməsi, 1881).

D. H. Stirling darvinizmin[8] qatı əleyhdarı idi və Hegel solçuluğunun şiddətli tənqidçisi idi.

### Ölümü
Ceyms Stirlinq 19 mart 1909-cu ildə Edinburqda vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Неогегельянство (*Новая философская энциклопедия*).
* James Hutchison Stirling (1820–1909)