open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Söhrab

**Söhrab** — kişi adı.

* I Söhrab — Təbəristan şahı.
* II Söhrab — Təbəristan şahı.
* Söhrab Sipehri — görkəmli müasir İranlı şair və rəssam
* Söhrab Tahir — Azərbaycan Respublikasının xalq şairi (1998), nasir, publisist.
* Söhrab İbrahimov — Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycan SSR yüngül sənaye naziri (1982–1989)
* Söhrab Əsgərov — Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, şəhid.
* Söhrab Arabov – Azərbaycan teatr təssamı, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü.

## Həmçinin bax
* Zöhrab
Allenburq kilsəsi

**Allenburq kilsəsi** (alm. Allenburg) — Kalininqrad vilayətinin Pravdinski rayonu, Drujba kəndində yerləşən kərpicdən tikilmiş qotik abidəsi. Məbədin adı şəhərin qədim alman adından 1947 - ci ilə qədər qüvvədə olan Allenburqdan ("Alle çayı üzərində qala") götürülmüşdür.

## Tarixi
Allenburq Kilsəsi 1405-ci ildə Tevton Ordeninin böyük ustadı Konrad von Jungingen tərəfindən istifadəyə verilmiş, Allenburq qalası yaxınlığındakı kərpicdən tikilmiş qotik binadır. Birinci Dünya müharibəsi zamanı ciddi şəkildə zərər çəkən orta əsrdən qalan bina 1925-ci ildə bərpa edilmiş və bir qədər genişləndirilmişdir.

İkinci Dünya müharibəsindən sonra Allenburq Drujba adlandırıldı və hazırda Kalininqrad vilayətinin Pravdinski rayonunun bir hissəsidir.
Kilsə yerli fermerlər tərəfindən taxıl quruducusu kimi istifadə olunurdu. 
2005-ci ildə özəl ianələr hesabına yenidən qurulmuşdur. Onilliklər ərzində anbar kimi istifadə edilən kilsə 2010-cu ilin fevralında Rusiya hökumətinin qərarı ilə Rus Pravoslav kilsəsinə verilib və Pravdinsk şəhərindəki Müqəddəs Georgi kilsəsi tərəfindən idarə olunur. 
25 aprel 2014-cü ildə kilsənin zəng qülləsindəki saat bərpa edildi. 

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* Кирхи Восточной Пруссии, сост. А. П. Бахтин, 2009 г.

* Зайцев АЛоготип Викисклада На Викискладе есть медиафайлы по теме Алленбургская кирха. Помнит старая кирха // Калининградская правда — 2005 — 20 июля — С. 6.
* Логотип Викисклада На Викискладе есть медиафайлы по теме Алленбургская кирха
Demon Days

***Demon Days*** — Böyük Britaniyanın virtual musiqi qrupu Gorillaz-ın ikinci studiya albomu. 11 may 2005-ci ildə "Yaponiyada, 23 may 2005-ci ildə isə Böyük Britaniyada Parlophone" tərəfindən buraxılıb. Albom ABŞ-də Virgin Records tərəfindən satışa çıxarılıb. "Demon Days" 23 ölkənin musiqi çartında ilk onluğa düşüb. Albomdan beş sinql buraxılıb: "Feel Good Inc.", "DARE", "Dirty Harry", "Kids with Guns", və "El Mañana". Albom Rolling Stone jurnalının tərtib etdiyi "Bütün zamanların ən yaxşı 500 albomu" siyahısında 437-ci yerə layiq görülüb.

## Trek siyahısı
Sovet ədəbi tənqidi

**Sovet ədəbi tənqidi** — Xarakter və mahiyyətini başa düşmək üçün sovet ədəbiyyatının ideologiya ilə əlaqələrinə diqqət yetirmək lazımdır.

1934-cü ildə SSRİ Yazıçılar İttifaqının yaradılması, tezliklə onun güclü və mütəşəkkil bir təşkilata çevrilməsi, bütün yazıçıları öz ətrafında birləşdirməsi həmin zərurətdən irəli gəlmişdir. Öz növbəsində SSRİ Yazıçılar İttifaqlarının ayrıca ədəbi tənqid bölmələri, tənqid işinə baxan katibi var idi.

Sovet İttifaqı sosial mahiyyətinə görə kommunist rejimi olduğundan ədəbiyyatın və ədəbi tənqidin də sosial mahiyyət kəsb edilməsinə çalışmış, buna yalnız 30-cu illərdən başlayaraq nail olunmuşdu.

Sovet ədəbiyyatına və eləcə də ədəbi tənqidinə qoyulan əsas prinsipləri var.

## İdeyalılıq
Həyatın necə əks olunması, yazıçının bütövlükdə dünyagörüşünün əsərdə necə əks olunması nəzərdə tutulur. Müxtəlif ictimai siniflərin, qrupların baxışlarının, əqidələrinin, ideallarının ədəbiyyatda və sənətin digər növlərində təzahür etməsidir, sinfiliyin bu və ya başqa mənada mənafe şəklində ədəbiyyata nüfuzudur.

## Sinfilik
Ədəbiyyatda sinfilik ideyası sinifli cəmiyyətdə sinifsiz ədəbiyyatın qeyri-mümkünlüyü haqqında tezisə əasalanır. Təsadüfi deyil ki, sovet ədəbiyyatında ədəbiyyat iki sinifə-fəhlə və kəndli sinfinin mənafeyinə xidmət etməli idi. Belə bir fikir var ki, yazıçının dünyagörüşündə sinfilik ideyası onun yaradıcılıq imkanları ilə bir araya sığmır. Artıq bu müddəanın müzakirəyə heç bir bir ehtiyacı yoxdur.

## Partiyalılıq
Prinsipin əsasında ədəbiyyatın partiyalılığı haqqında Lenin təlimi dayanır. Məlum olduğu kimi, V. İ. Lenin "Partiya ədəbiyyatı və partiya mətbuatı" məqaləsində ədəbiyyat işini "ümumproletar işinin təkərciyi" adlandırmışdır. Sovet ideologiyası "formaca milli, məzmunca sosialist" ədəbiyyatın varlığını təsdiq edərkən belə bir düzəliş verirdi ki, "ədib, yazıçı partiyasız ola bilməz". Hətta bitərəf yazıçı şərti anlayıdır, əslində hər bir yazıçı özünü "Lenin partiyasının həqiqi üzvü kimi hiss etməlidir".

## Xəlqilik
Əsərdə xalq üçün əhəmiyyətli məsələlərin, ümümixalq əhəmiyyətli problemlərin qoyuluşudur. Bu anlayışın tarixini ədəbiyyatşünaslıqda XIX əsrə aid edirlər. Xəlqiliyi təkcə XIX əsrə bağlamaq şübhəsiz ki, doğru deyil. Nizami Gəncəvinin "Kərpic kəsən qocanın dastaı" hekayəsi başdan başa xəlqiliklə aşılanmışdır. Yəni xəlqiliyin məzmununda, mahiyyətində epoxanın əsas məsələləri, insan və xalq həyatının təcrübəsi vardı. Xəlqilik xalq kütlərinin həyatının, hiss və fikirlərinin, ideya-estetik baxışlarının bədii ədəbiyyatda əks olunmasıdır.

## Həmçinin bax
* Ədəbi proses
* Ədəbi tənqid
* Ədəbiyyat nəzəriyyəsi
* Ədəbiyyatşünaslıq

## Mənbə
* Abid О, Неса vəzninin tarixi "Maarif işçisi" 1927, № 3,4,6
* Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi poetikası II kitab. B., "Elm", 2006.
* Belinski V. Q. Seçilmiş məqalələri. В., "Gənclik", l979
* Əfəndiye Т. Azərbaycan dramaturgiyasınnda metodlar. В., "Elm", 2002.
* Qurbanov А. Müasir Azərbaycan ədəbi dili. В., "Maarif" l985
* Введение в литературоведение. Хрестоматия. М., , l979.
* Гей Н. К. Художественность лнтературы: поэтика, стиь, М,, Наука, l975.
* Типология и периодизация культуры Возрождения М., Наука, l978.

## İstinadlar
Anar Axundov

**Anar Ədalət oğlu Axundov** () — Azərbaycan Respublikası iqtisadiyyat nazirinin müavini.

## Həyatı və təhsili
1975-ci ildə anadan olub.

1996-cı ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini iqtisadçı ixtisasi üzrə bitirib.

Əmək fəaliyyətinə Bakı Banklararası Valyuta Birjasında başlayıb, həmçinin bir sıra kommersiya banklarında çalışıb.

1999–2004-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsində baş mütəxəssis, şöbə rəisi və departament rəisi vəzifələrində işləyib.

2004–2006-cı illərdə Bakı Fond Birjasının Fond bazarının inkişafı departamentinin rəisi və İdarə Heyətinin sədri, 2006–2009-cu illərdə Azərbaycan İnvestisiya Şirkətinin icraçı direktoru olub.

2009–2014-cü illərdə "Bank Standart" QSC-nin İdarə Heyəti sədrinin müavini vəzifəsində işləyib.

2014–2022-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyində idarə rəisi vəzifəsində çalışıb.

2022-ci ildə dövlət başçısının Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) Müşahidə Şurasının üzvü təyin edilib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2024-cü il 16 aprel tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat nazirinin müavini təyin olunub.

Ailəlidir, 2 övladı var.

Yavuz Axundlunun nəvəsi, Ədalət Axundovun oğludur.

## İstinadlar
Zəngəzur Mis-Molibden Kombinatı

**Zəngəzur Mis-Molibden Kombinatı** () — Ermənistanın ən böyük mədən şirkəti və dünyanın 10 ən böyük molibden istehsalçısından biridir. ZMMK-nin fəaliyyəti SSRİ dövründə başlamışdır. 1952-ci ilin yazında zavod kütləvi istehsala start vermişdir. Əvvəlcə mədən yeraltı və açıq mədən üsullarının kombinasiyası ilə, 1957–1959-cu illərdə isə yalnız açıq mədən üsulları ilə istismar edilmişdir.

Zəngəzur Mis-Molibden Kombinatı Ermənistan Respublikasının şimal-şərqində, Sünik mərzinin Qacaran şəhərində, Qafan rayon mərkəzindən 30 kilometr qərbdə və paytaxt İrəvandan təxminən 350 km məsafədə yerləşir. İllik hasilatı ildə 22,0 milyon ton filizdir.

2000-ci illərdən başlayaraq ZMMK Ermənistanda ilk ən böyük vergi ödəyicisi, Sünik mərzində ən böyük işəgötürən olmuşdur. 2023-cü ilin məlumatına görə, onun 4,500-ə yaxın işçisi var.

## İstinadlar
Vbet

**Vbet** — baş ofisi Ermənistanda yerləşən beynəlxalq mərc şirkəti. 2003-cü ildə Vahe və Vigen Bədəlyan tərəfindən yaradılmış "Vbet" idman mərcləri, onlayn kazino, poker, kiberidman və digər onlayn oyunlar üçün platforma təklif edir. Bu, "BetConstruct"un törəmə şirkətidir.

## Tarixi
Şirkət 2003-cü ildə Vahe və Vigen Bədəlyan qardaşları tərəfindən təsis edilmişdir. 2004-cü ildə "Vbet" o zaman Ermənistanda yeni bir şey kimi qəbul edilən onlayn veb-saytını istifadəyə vermişdir. 2009-cu ilə qədər "Vbet"in ölkə daxilində 300-dən çox mərc salonu var idi. Sonrakı illərdə şirkət genişlənməyə davam etmiş, təkliflərini və xidmətlərini şaxələndirməyə başlamışdır.

2014-cü ildə şirkət "Vbet" kimi fəaliyyət göstərən yeni ad və kimliklə beynəlxalq bazara çıxmışdır. Elə həmin il sonuncu Kürasao kiberidman lisenziyasını əldə etmişdir. Malta Mərc Oyunları Səlahiyyəti tərəfindən 2015-ci ildə, Birləşmiş Krallıq Qumar Komissiyası tərəfindən 2017-ci ildə, Onlayn Oyunlar üçün Tənzimləmə Orqanı tərəfindən 2018-ci ildə və 2020-ci ildə İsveçin Oyun Tənzimləmə Təşkilatı tərəfindən təsdiq edilmişdir.

## Tərəfdaşları

"Vbet" 2019-cu ildə WBA super ağır çəkidə dünya çempionatı zamanı Arsen Quləmiryan və avstraliyalı Keyn Votts arasında Parisdə keçiriləcək döyüşün baş sponsoru olmuşdur. "Vbet" sonradan "Univent" ilə birlikdə Quləmiryanın Marseldə Konstantin Bejaruya qarşı döyüşünün sponsoru olmuşdur.

## Səfirləri

2019-cu ildə "Vbet" yeni səfirlərini elan etmişdir. Bunlar arasında Fransa futbolçusu Yuri Corkayeff, "Arsenal" FK-nin sabiq futbolçusu Andrey Şevçenko, sabiq İngiltərə futbolçusu və şərhçisi Rey Parlor, Ermənistanı 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmiş İveta Mukuçyan və digər şəxslər var idi.

## Lisenziyaları
* **Controlled Skill Games** — Malta Mərc Oyunları Səlahiyyəti tərəfindən;
* **Casino and Pool Betting** — Birləşmiş Krallıq Qumar Komissiyası tərəfindən;
* **Class II software provider's** — Rumıniya Milli Oyun Təşkilatı tərəfindən;
* **Gambling software operating** — Birləşmiş Krallıq Qumar Komissiyası tərəfindən;
* **Combined Remote Operation** — Birləşmiş Krallıq Qumar Komissiyası tərəfindən;
* **Class 4 Remote Gaming** — Malta Mərc Oyunları Səlahiyyəti tərəfindən.

## Mükafatları
"Vbet" 2018 BEGE mükafatlarında "Ən yaxşı onlayn operator" mükafatına layiq görülmüşdür.

"Vbet" 2020-ci ildə BR mükafatlandırma mərasimində "Ermənistanın ən yaxşı mərc şirkəti" kimi tanınmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
Şoğakn

**"Şoğakn" zavodu** (keçmiş adı: "Kristal" zavodu) —  Ermənistanın ən böyük almaz emalı müəssisəsi. Ermənistanda kəsilmiş brilyantların ilk partiyası 1971-ci ilin martında Nor Açində yerləşən "Kristal" fabrikində istehsal edilmişdir. Sonrakı illərdə "Kristal" adı dəyişdirilərək "Dəzgahqayırma", daha sonra 1992-ci ildə "Şoğakn" adlandırılmışdır. Ermənistanda ilk dəfə brilyantlar "Markiz", "Oval", "Armud", həmçinin "Zümrüd", "Baget" və müxtəlif üçbucaq formalarında emal edilmişdir.

## Tarixi
2000-ci ilin iyul ayında "Şoğakn" zavodu özəlləşdirilmişdir. O, İsrailin böyük almaz emalı korporasiyası "L.L.D. Diamonds" MMC-nin sahibi Lev Levayev tərəfindən satın alınmışdır. 2002-ci ilin sonunda işçilərin sayı 1,200 nəfərə çatdırılmış və məhsuldarlıq ayda 25–35 min karat almaz olmuşdur.

2008-ci ildə "Şoğakn" QSC-nin işinin dayandırıldığı məlum olmuşdur. 

## İstinadlar
Fallout (serial)

***Fallout*** — Amazon Prime Video kinoşirkəti tərəfindən istehsal olunmuş postapokaliptik-dram janrında olan ABŞ teleserialı. Eyniadlı rolpley videooyununun motivləri əsasında çəkilib. Serial Ceneva Robertson-Dvoret tərəfindən ekranlaşdırılıb. 10 aprel 2024-cü ildə səkkiz epizoddan ibarət olan birinci mövsümü efirə çıxıb.

"*Fallout*" oyun seriyası ABŞ-ni viran qoyan nüvə müharibəsindən sonrakı postapokaliptik dünyada cərəyan edir. 2020-ci ildə Amazon şirkəti oyun seriyasının yaradıcılarından serial çəkmək hüquqlarını satın alıb. Həmin ilin iyul ayında "*Westworld*" serialının yaradıcıları, Conatan Nolan və həyat yoldaşı Liza Coyun Bethesda-nın iştirakı ilə şounu inkişaf etdirmək üçün birlikdə çalışacaqları bəyan edilib. Nolan serialın ilk üç bölümünün rejissoru olub. "*Fallout*" oyunlarının arxasında duran Bethesda-nın prodüseri Todd Hovard onlara qatılaraq icraçı prodüser kimi öz təcrübəsini komandaya gətirib. 2022-ci ilin yanvarında Robertson-Dworet və Wagner şou-proqramın yaradıcı inkişafına rəhbərlik edən şoumenlər kimi gətirildi. Goggins fevralda, Purnell isə martda aktyor heyətinə qoşuldu.

## Süjet

## Rollarda

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
*
Parlophone

**Parlophone** — Almaniya–Böyük Britaniya səsyazma leyblı. 1896-cı ildə təsis edilib.

## İstinadlar
Boris Kustodiyev

**Kustodiyev Boris Mixayloviç** () — Sovet boyakarı və qrafiki. 1896–1903 illərdə Peterburq Rəssamlıq Akademiyasında oxumuşdur (1909 ildən akad.). "Mir iskusstva" birliyin üzvü olmuşdur.(1911-ci ildən).

## Yaradıcılığı
Yaradıcılığında mənzərələr və şəhər həyatından səhnələr "Çay dəstgahı" 1913, "Gözəl qadın", 1915, "Tacir arvadı çay içərkən", 1918-hər iki əsər Rus muzeyindədir, Lelinqrad, eləcə də portret janrı ovto portret, 1912 Uffitsi qalereyası, Florensiya: "F. İ. Şalyapin" 1922 Rus muzeyi əsas yer tutur. Birinci rus inqilabı dövründə carizmi ifşa edən karikaturalar çəkmişdir. Sovet hakimiyyəti illərində inqilabi mövzuda plakat və tablolar yaratmışdır. "Bolşevik", 1920, Tretyakov qalereyası; "Kominternin 2-ci konqresi şərəfinə Uritski meydanında bayram" 1921 Rus muzeyi. Kitablara illüstrasiyalar çəkmiş, eləcə də teatr rəssamlığı sahəsində fəaliyyət göstərmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Bıçaqlar çəkildi: Sirli macəra

**Bıçaqlar çəkildi: Sirli macəra** () — Rian Conson tərəfindən süjet xətti yazılmış və rejissorluğu edilmiş və Conson və Ram Berqmanın prodüseri olduğu 2022-ci il istehsalı olan Amerika müəmma filmidir. 2019-cu ildə çəkilmiş olan "Bıçaqlar çəkildi" filminin davamı olan filmdə Daniel Kreyq texnoloji milyarderi olan Miles Bron (Edvard Norton tərəfindən canlandırılmışdır) və Bronun ən yaxın dostları ətrafında baş verən yeni bir işi həll etməyə çalışarkən usta detektiv Benoit Blank rolunu canlandırmışdır. Digər rolları isə Janelle Monae, Ketrin Hahn, Leslie Odom Jr., Cessika Henvik, Medelin Klayn, Keyt Hadson və Deyv Botista canlandırmışdırlar.

Hələ *Bıçaqlar çəkildi* filmi yayımlanmamışdan əvvəl Conson davam filminin mümkünlüyündən danışmışdı. 2020-ci ildə isə onun yeni bir süjet xətti üzərində işlədiyi və Kreyqin rolunu yenidən canlandıracağı xəbəri təsdiqlənmişdir. 2021-ci ilin mart ayında isə keçirilmiş olan hərracda Netflix şirkəti, *Bıçaqlar çəkildi* filminə məxsus olan iki davam filminin hüquqlarını 469 milyon dollara satın almışdır.

## Süjet xətti

2020-ci ilin may ayında Karantində olan qubernatora, alimə, keçmiş modelə və yayımçıya, müştərək dostları, texnoloji milyarderi olan Maylz Brondan onun şəxsi Yunan adasındakı malikanəyə baş çəkmək və əyləncə gecəsinin sahibinin “qətl” sirli oyununda iştirak etmək üçün dəvətnamələri olan tapmaca qutuları gəlir. Oxşar bir paketi avaralıqdan əziyyət çəkən xüsusi detektiv olan Benua Blan da alır və dəvəti həvəslə qəbul edir. Yunanıstana gələn rəngarəng dəstə Maylzın keçmiş iş şəriki, məhkəmədə şirkəti mühakimə etdiyi Endi Bredin gəlişinə təəccüblənir və çox da sevinmir. Əyləncə gecənin gedişində əsl qətl baş verəndə gərginlik artır.

## Aktyorlar

*Daniel Craig - Detektiv Benoit Blanc
*Dave Bautista
*Edward Norton
*Janelle Monáe
*Kathryn Hahn
*Leslie Odom Jr.
*Kate Hudson
*Madelyn Cline
*Jessica Henwick
*Ethan Hawke

## İstehsalı

### Çəkilişlər

Filmin çəkilişlərinə 28 iyun 2021-ci ildə Yunanıstanın Spetses adasından başlanılmışdır. Conson Porto Helidə yerləşən Aman Resortsa məxsus olan Villa 20-ni kəşf etdikdən sonra onu əsas çəkiliş yeri kimi istifadə etmək qərarına gəlmişdir. Bundan əlavə, Consonun "bir film çəkdiyimiz zaman keçirdiyimiz yay tətili" kimi təsvir etdiyi filmin çəkilişlərinin çox hissəsində filmin aktyor heyəti öz ailələri ilə bərabər çəkiliş məkanında iştirak etmişdirlər. Filmdəki daxili məkanlar Belqradda çəkilmiş və Nyu York səhnələrinin çəkilişlərinə davam etmək üçün film heyəti iyul ayının 30-da Yunanıstanı tərk etmiş və 13 sentyabr 2021-ci ildə isə filmin çəkilişləri rəsmi olaraq başa çatdırılmışdır.

## İstinadlar
Səhiyyə Elmləri Universiteti

**Səhiyyə Elmləri Universiteti** () — İstanbulda yerləşən Türkiyə dövlət universiteti.

## İstinadlar
Spetses

**Spetses**, **İspeçe**, **Sulıca** və ya **Sulucalar** (; Rom: **Spetses**) Yunanıstanın Attika periferiyasında yerləşən ada, şəhər və bələdiyyədir.

Ada Egey dənizində yerləşir. Adanın ərazisi 27,121 km² olub, 2011-ci ilin statistik məlumatlarına əsasən bələdiyyənin əhalisi 4027 nəfər təşkil etmişdir.

## İstinadlar
Paris müqaviləsi (1951)

**Paris Müqaviləsi** () — 18 aprel 1951-ci ildə Belçika, Fransa, İtaliya, Lüksemburq, Niderland və Almaniya Federativ Respublikası arasında imzalanmışdır. Müqavilənin 50 il qüvvədə qalacağı qərarlaşdırılıb, 1952-ci ilin iyulun 23-də qüvvəyə girən müqavilə 23 iyul 2002-ci ildə qüvvədən düşmüşdür. Paris Müqaviləsi ilə Avropa İttifaqının yaradılmasına səbəb olan, inteqrasiya prosesinin ilk addımı olan Avropa Kömür və Polad Birliyi qurulmuşdur.

## İstinadlar
Xanəgah məscidi (Quba)

**Xanəgah məscidi** — Azərbaycanın Quba rayonunun Xanəgah kəndində yerləşən məscid və tarix-memarlıq abidəsi. Məscid XIX əsrdə tikilib.

Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

## Haqqında
Xanəgah məscidi Quba rayonunun Xanəgah kəndində XIX əsrdə tikilib. İnşaasında yerli qəlpəli pud daşlardan və əhəng məhlulundan, bəzi yerlərdə isə bişmiş kərpicdən və adi pud daşlardan istifadə edilib. Divarlarının qalınlığı 60–80 sm. arasında dəyişir. Məscidin tavanın tikintisində taxtadan istifadə edilib, üzəri isə kirəmitlə örtülmüşdü. Məscidin minarəsi tavanın mərkəzi hissəsində yerləşib.

Azərbaycanda sovet işğalından sonra rəsmi olaraq 1928-ci ildən dinlə mübarizəyə başladılar. Həmin ilin dekabrında Azərbaycan KP MK-i bir çox məscid, kilsə və sinaqoqları maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verdi. Əgər 1917-ci ildə Azərbaycanda 3.000 məscid var idisə 1927-ci ildə bu rəqəm 1.700, 1933-cü ildə isə 17 idi. Xanəgah məscidi də bağlanıb, binadan anbar kimi istifadə olunub. Məscidin minbəri dağıdılıb, içərisindəki kitablar və bəzi sənədlər məhv edilib.

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə isə məscid yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb. Məscidin binası uzun müddət təmir olunmadığı və istifadəsiz qaldığı üçün dağıntılara məruz qalıb. Damı və divarları uçub.

## Şəkilləri


Xanəgah kənd məscidi (4).jpg|
Xanəgah kənd məscidi (13).jpg|
Xanəgah kənd məscidi (6).jpg|
Xanəgah kənd məscidi (1).jpg|
Xanəgah kənd məscidi (7).jpg|
Xanəgah kənd məscidi (3).jpg|


## İstinadlar
Kioto İnformatika üzrə Araşdırmalar Kolleci

**Kioto İnformatika üzrə Araşdırmalar Kolleci** — Yaponiyanın Kioto şəhərində yerləşən İnternet texnologiyası kolleci. Kollec veb biznes texnologiyası və veb sistemlərinin inkişafına diqqət yetirən Tətbiqi İnformasiya Texnologiyaları üzrə magistr dərəcəsi təklif edir. Kollecin Beynəlxalq nüfuzu var.

## Tarixi
Kioto İnformatika üzrə Araşdırmalar Kolleci (KİAK) 2004-cü ildə yaradılmışdır. O, Kioto Kompüter  Gakuin (KKG) şirkətinin rəhbərlik etdiyi KKG Qrupunun bir hissəsi kimi yaradılmışdır. Qurumda kompüterlərdən istifadə etməklə seminarda proqramlaşdırma üzrə kurslar keçirilir. Bu seminarlardan sonra tələbələrin sayı artmışdır.

1983-cü ildən KKG tələbələrə pulsuz fərdi kompüter krediti proqramı təqdim etdi.

## Beynəlxalq əlaqələri
### İnformatika Təhsilinin Beynəlxalq İnkişafı proqramı
İnformatika Təhsilinin Beynəlxalq İnkişafının məqsədi informatika proqramlarının müxtəlif ölkələrdə kompüter təhsilini genişləndirməkdir. 1988-ci ildə kollec tərəfindən müxtəlif ölkələrin məktəblərinə fərdi kompüterlər hədiyyə edilmişdir.

## Akademik mübadilə müqavilələri
Universitetin Roçester Texnologiya İnstitutu (RTİ), B.Thomas Qolisano Hesablama və İnformasiya Elmləri kolleci, Tianjin Elm Texnologiyaları Universiteti, Dalian Xarici Dillər Universiteti, Fujian Universiteti, Nankinq Texnologiya Universiteti, Koreya Universitetinin İnformasiya Təhlükəsizliyi Lisansüstü Məktəbi, Çeju Milli Universiteti, Ostrava Texniki Universiteti və s. universitetlərlə akademik mübadilə müqavilələri var.

## Xarici keçidlər
* KCGI College website in Japanese.
* KCGI College website in English

## İstinadlar
Subaba türbəsi

**Subaba türbəsi** — Azərbaycanın Quba rayonunun Alpan kəndində yerləşən türbə və tarix-memarlıq abidəsi. Türbə XVI əsrdə tikilib.

Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.

## Haqqında
### Erkən tarixi
Subaba türbəsi Quba rayonunun Alpan kəndində yerləşir. XVI əsrdə tikilən bu türbə Səfəvilər dövründə Şah İsmayıl Xətainin qoşununun, Dərbənd yürüşü zamanı bu kənddən keçərkən vəfat etmiş sərkərdələrdən biri olan, sufi Mikayılın məzarı üzərində tikilib. Türbənin adı zaman keçdikcə Sufibaba, Sufbaba, Subbaba kimi dəyişərək Subaba adını alıb.

Azərbaycan mifoloq-türkoloqu Mirəli Seyidov isə Subaba türbəsini Sucəddim ayini ilə, suya inam ilə əlaqələndirir. "Sucəddim" ( "cəddim" "baba" mənasındadır) və "Subaba" sözləri arasındakı əlaqə də suya inamı göstərir. Həmçinin, türk xalqlarında müqəddəslərə baba deyilməsinə rast gəlinir. Subaba türbəsi Susay kəndindən başlayan çaylağın ayağındadır. "Susay" mürəkkəb sözü bir versiyaya görə "su" və "say" (saymaq, hörmət etmək) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir, "suya hörmət" deməkdir. Seyidova görə, su çaylağının ayağında belə bir abidənin tikilməsi təbiidir.

### Müasir dövr
1918-ci ilin mart ayında erməni dəstələri Quba rayonunun Alpan kəndinə də hücum ediblər. Ermənilərdən zəif silahlanmış kənd camaatı müqavimət göstərsə də məğlub olublar. Bundan sonra ermənilər qəbiristanlığındakı baş daşlarını dağıdıb, Subaba türbəsini yandırıblar. Türbənin ətrafındakı qəbirlərin baş daşlarının üzərində güllə və qəlpə izlərinə rast gəlinir.

Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə isə türbə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb. Uzun illər bərpa olunmayan türbə qəzalı vəziyyətdədir. Günbəzi uçub, divarları isə dağılıb.

## Qalereya

Fayl:Subaba (10).jpg|Qəbirdaşı rəsmi
Fayl:Subaba (11).jpg|Qəbirdaşı rəsmi
Fayl:Subaba (12).jpg|Qəbirdaşı rəsmi
Fayl:Subaba (17).jpg|Qəbirdaşı naxışları
Fayl:Subaba (24).jpg|Qəbirdaşı naxışları
Fayl:Subaba (18).jpg|Türbə naxışları
Fayl:Subaba (35).jpg|Türbədə parça asılan ağaclar


## Həmçinin bax
* Ağbil türbələri
* Pir-Cəlal türbəsi

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 

## Xarici keçidlər

* 6 əsrlik tarixi olan "Subaba" türbəsi baxımsız vəziyyətdədir - RTV, YouTube
* Qubada yüzlərlə tarixi abidə var. 1918-ci ildə ermənilərin dağıtdığı Subaba türbəsi onlardan biridir. İTV
Dayqa Mierinya

**Dayqa Mierinya** (, *Jurēvica*; ) — Latviya siyasətçisi, Latviya Kəndli İttifaqı Partiyasının sədr müavini.

O, 20 sentyabr 2023-cü ildən Latviya Seyminin sədri, 2022-ci il noyabrın 1-dən Latviya Seyminin deputatı vəzifələrində çalışır.Dayqa Mierinya həmçinin Karnikava vilayəti Dumasının sədri (2009-2015, 2016-2021), Karnikava bölgəsi (2001-2021) və Adazi bölgəsi (2021-ci ildən) Dumasının deputatı vəzifələrini də icra edib.
## Həyatı
Dayqa Mierinya 3 mart 1969-cu ildə anadan olub. O, 1995-ci ildə Latviya Kənd Təsərrüfatı Universitetini bitirib. Magistr təhsilini 2009-cu ildə Riqa Texniki Universitetində almışdır.
### Şəxsi həyatı
Dayqa Mierinya ailəlidir. Onun üç övladı var.
## Siyasi fəaliyyəti
2001-ci il martın 11-də keçirilən bələdiyyə seçkilərinin nəticələrinə əsasən o, Karnikava Regional Dumasının deputatı seçilib. 2005-ci il seçkilərində Xalq Partiyasından yenidən deputat seçilib. 2009-cu il seçkilərində o, Şəhər şurasının sədri (mer) seçildi. 2013-cü il seçkilərində Latviya Kəndlilər İttifaqının siyahısı üzrə yenidən Dumanın sədri (mer) seçildi. 2015-ci ildə o, vəzifəsindən istefa verdi və onun yerinə “Latviya Regionlar Assosiasiyası”ndan deputat İmant Krastinş (*Imants Krastiņš*) gəldi.
2016-cı ildə o, yenidən işinə geri qayıtdı. O, 2017-ci il seçkilərində yenə də şəhər Dumasının sədri seçildi. Dayqa Mierinya həmçinin Riqa Planlaşdırma Regionu İnkişaf Şurasının sədri olub.

2021-ci il inzibati-ərazi islahatlarının nəticəsi olaraq Karnikava kilsəsi Adazi bölgəsinə daxil edildi. Bundan sonra 2021-ci il bələdiyyə seçkilərinin nəticələrinə əsasən, Mierinya Adazi Dumasının deputatı oldu.

2022-ci il parlament seçkilərinin nəticələrinə əsasən, o, Yaşıllar və Kəndlilər İttifaqının siyahısı üzrə Latviya Seyminin deputatı seçildi. O, Seymin Dövlət İdarəetmə və Özünüidarəetmə Komissiyasının sədri və Davamlı İnkişaf üzrə Seymin Komissiyasının üzvü olub.

20 sentyabr 2023-cü ildə o, Seymin yeni sədri seçildi. Edvard Smiltens spiker vəzifəsindən geri çağırıldı, çünki “Birgə siyahı” müxalifətə keçdi. Koalisiya razılaşmasına əsasən, bu post "Yaşıllar və Kəndlilər İttifaqından" olan namizədə keçməli idi və onlar Qunar Kutrisin namizədliyini irəli sürdülər. İkinci namizəd Maris Sprindjuks tərəfindən irəli sürülsə də, hər iki namizəd uğursuz oldu. Həmin gün yeni namizədlərlə yeni seçkilər təyin olundu. 9 deputat Aleksey Roslikova (“Sabitlik!”), 55 deputat isə Dayqa Mierinyaya səs verdi.
## İstinadlar
Yakima Valley Kolleci

**Yakima Valley Kolleci** (YVK) — ABŞ-nin Vaşinqton ştatında dövlət kolleci.

## Tarixi

Kollec 17 sentyabr 1928-ci ildə Yakima Valley İcma məktəbi kimi təsis edilib. Məktəb o zaman Vaşinqton ştatında üçüncü kiçik kollec oldu. Kollecin ilk dərsləri Yakimanın Kolumbiya məktəbinin binasında keçirilirdi və 1930-cu ildə ilk məzun sinfi olmuşdur.

Yeni kollec şəhərciyinin ilk binası 1949-cu ildə açıldı və ilk prezidenti Elizabet Prayorun şərəfinə adlandırıldı. Prayor Hollda sinif otaqları, inzibati mərkəzlər, kiçik kitab mağazası, iclas zalı və musiqi dərsləri üçün otaqlar var idi.
## Akademik strukturu

Yakima Valley Kolleci İncəsənət və Elmlər, Karyera və Texniki təhsil, İngilis dilinin mənimsənilməsi və Davamlı təhsil üzrə proqramlar təklif edir. 

Kollec Tətbiqi Elmlər üzrə 5 bakalavr dərəcəsi proqramı, 55 Elm üzrə Assosiasiya proqramı və 100-dən çox Müvəffəqiyyət sertifikatı təklif edir.

Kollec həmçinin Vaşinqton ştatının orta məktəb və lisey tələbələrinə YVK siniflərinə yazılmağa və təhsil haqqı ödəmədən həm orta məktəb, həm də kollec üçün kredit almağa imkan verən Running Start proqramını təklif edir.
## Kampusları

Yakima Valley Kollecinin 2 kampusu var: Yakima Kampusu və Qrandviev Kampusu.

* Yakima Kampusu 26 binadan, həmçinin beysbol, voleybol və futbol meydançalarından ibarətdir.
* Grandviev Kampusu, Grandviev şəhəri YVK Kitabxanası da daxil olmaqla 4 binadan ibarətdir.

2021-ci ilin yanvar ayında Yakima Valley Kolleci kollecin müttəfiq sağlamlıq proqramları üçün tədris yerləri, Larson qalereyası, kollecin tədris şərabçılığı üçün dequstasiya otağı (Yakima Valley Vintners) və Konfrans mərkəzini özündə birləşdirən 22,7 milyon dollar dəyərində layihə olan Vest Kampusunu açdı.
## Görkəmli məzunları

* Ketrin Din Mey — Vaşinqton ştatında Konqresə seçilən ilk qadın (6 müddət)
* Robert Braxtenbax — Siyasətçi və Vaşinqton əyalətinin Ali Məhkəməsinin hakimi (1972-1994).
* MarJon Beauhamp — Milli Basketbol Assosiasiyasının (MBA) peşəkar basketbolçusu.
* Robert G. Card — Biznesmen, mühəndis, ABŞ Enerji Departamentinin rəsmisi
* Tom Çembers — Hakim, hüquqşünas və Vaşinqton şəhərinin Ali Məhkəməsinin sədri (2000-2012)
* Lorena Qonzales — Siyasətçi, hüquqşünas və Sietl Şəhər Şurasının keçmiş üzvü.
* Sid Morrison — Siyasətçi
* Elaine Ostrander — Genetik
* Pit Rademaxer — Amerikalı ağır çəkili boksçu və Olimpiya qızıl medalçısı (1956)
* David H. Şinn Amerika diplomatı.
* Mel Stottlemyre Sr. — Peşəkar beysbolçu və məşqçi
* Kristopher Viehl — Aktyor
* Lis Viehl — Televiziya və radio aparıcısı, hüquqşünas

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Börsen

**Börsen** () — Kopenhagenin mərkəzində, Slotsholmen *adasında*, kral IV Xristianın əmri ilə 1619–1640-cı illərdə tikilmiş Kopenhagen birjasının binasıdır. Memarlar – Stenvinkel qardaşları binanı flamand intibahı üslubunda, dörd əjdahanın bükülmüş quyruqları şəklindəki 56 metrlik şpillə tamamladılar.

Binanın birinci mərtəbəsi malların saxlanması üçün qırx kiçik bölməyə ayrılır, ikinci mərtəbəsində isə ticarət əməliyyatlarının aparılması üçün geniş zal yerləşir. 1745-ci ildə bina Nikolay Eytved tərəfindən təmir edildi, birjanın qədim interyerləri isə 1855-ci ildə dəyişdirildi.

Kopenhagen birjası 1625-ci ildən 1974-cü ilə qədər Börsen binasında yerləşirdi. 1918-ci ildə bina anarxist işsizlərin hücumuna məruz qaldı.

16 aprel 2024-cü ildə yenidənqurma işləri zamanı bina yanğın nəticəsində dağılmış, 56 metrlik şpil çökmüşdür.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Beliz Milli Kitabxanası Xidməti

**Beliz Milli Kitabxana Xidməti** —1825-ci ildə yaradılmışdır. Bu, Beliz üçün qanuni depozit deposudur. Baş ofisi Belize City-də yerləşir.

## Haqqında
Kitabxana on nəfərdən ibarət direktorlar şurası tərəfindən idarə olunur. Onlardan səkkizi Təhsil Naziri tərəfindən Beliz cəmiyyətinin bir hissəsini təmsil etmək üçün təyin edilir.

Beliz vətəndaşları 3 dollara başa gələn üzvlük kartı üçün müraciət etdikdə kitabxanadan istifadə edə bilərlər. Qeyri-vətəndaşlar 43 ABŞ dollarına kart əldə edə bilər. Onun 40 dolları ölkədən gedəndə geri qaytarılır.

Kitabxana Xidməti Dewey Ondalıq Təsnifat Sistemindən istifadə edir.

## Xarici keçidlər

* Belize National Library Service Board

## İstinadlar
Maruf Otajonov

**Maruf Otajonov** () — Özbəkistanlı aktyordur. Bir çox özbək, türk, İran və rus filmlərində çəkilmişdir. Ən məşhur rolları Əmir Teymur və Keyxatudur.

## Filmoqrafiyası

* Məni tənha buraxma (2004) -- Koreyalı
*Cəza (2007) -- Mühafizəçi
* Su axır (2009) -- Hamro Baba
* Salamandranın izləri (2009)
* Canavarlar 3 (2010)
* Ata (2010) (2010; 2012)
* Dinozavrın izi (2010) -- Talqat
* Qara ilan (2011)
* Ömər Xəyyam (serial) (2012)
* Papaqandus (2013) -- Osman
* Qızım (2015)
* Səhra şahzadəsi (2016) -- Viştak
*Otel 2 (özbək filmi) (2018)
* Mis Günəş (2018)
* Quruluş Osman (2020, 2022) -- Vali Keyxatu/Keyxatu xan
Aya Nikola (İnəgöl təkfuru)

**Aya Nikola** və yaxud **Agios Nikolayos** (; ) — İnəgöl Təkfuru.

## Həyatı
1278-ci ildə II Andronik tərəfindən Təkfur olaraq İnəgölə göndərilmişdir.

Onun Qayı tayfası və xüsusilə də Ərtoğrul Qazi ilə yaxşı əlaqələri mövcud idi.

Ərtoğrul Qazinin ölümündən sonra Dündar bəylə Osman Qazi arasında baş vermiş olan bəylik üstündəki münaqişədən istifadə edərək türkmən xalqının ərazilərinə soxularaq torpaq əldə etmək istəmişdir.

1283-cü ildə Osman bəyin ordusu ilə İnəgölə gəldiyi xəbərini alan Aya Nikola, Osman bəyin hücumuna pusqu ilə cavab vermişdir. İlk döyüşünü Osman bəylə Ermənibəli ərazisində aparmışdır. Bu döyüşdə Saru Batu Savcı bəyin oğlu 15 yaşlı Bayhoca şəhid olmuş və Bizans ordusu məğlub edilmişdir.

1284-cü ildə Osman bəy Qulucahisar qalasının daxilində olan casuslarının vasitəsilə gecə basqını həyata keçirdərək Qulucahisar qalasını ələ keçirmişdir. Qulucahisar qalasının tutulması xəbərini alan Nikola Konstantinopoldakı imperator II Andronikdən 300 nəfərlik Bizans süvari dəstəsi istəmişdir.

İnəgöl qalasını illərlə müdafiə edib saxlamış Aya Nikola, Osman bəyin yeni bir bəylik yaratmaq istəyindən xəbər tutmuşdur. 1287-ci ildə Osmanın bəyliyi və ordusu getdikcə güclənmiş və həmin il 350 süvarisi ilə bərabər Osman bəy Qaracahisar qalasını ələ keçirmişdir. İllər keçdikcə Yarhisar və Biləcik regionlarını da ələ keçirdərək getdikcə güclənən Osman bəy başda Turqut Alp olmaqla bir çox Qayı veteranı ilə bərabər İnəgöl qalası istiqamətində hərəkət etmiş və qalanı ələ keçirdikdən sonra Aya Nikola Osman Qazi tərəfindən öldürülmüşdür. İnəgöl müharibəsi zamanı Osman bəyin böyük qardaşı Gündüz bəydə 60 yaşında şəhid olmuşdur.

## Populyar mədəniyyətdə
1988-ci ildə TRT 1-də yayımlanmış olan "*[[Kuruluş Osmancık]]*" adlı serialda Kuzey Varqın tərəfindən, ATV-də yayımlanmış olan "*[[Quruluş: Osman|Quruluş Osman]]*" adlı serialda isə Erkan Avcı tərəfindən canlandırılmışdır.

## İstinadlar
Ceyms Merit Ayves

**Ceyms Merit Ayves-**  (5 mart 1824 - 3 yanvar 1895) Amerikalı litoqraf. 

## Həyatı
Ceyms 1824-cü ilin 5 martında Nyu Yorkda dünyaya gəlib. O, rəsm sahəsi üzrə öz üzərində işləyərək özünü inkişaf etdirib.

Ceyms 1846-cı il 24 iyunda Karolin Klark (1827-1896) ilə evlənib. Cütlüyün altı övladı olub. 

1857-ci ildə Çarlz Karriyer  Ceymsə ortaqlıq təklif edib. Ceyms burada baş menecer olub. Ceyms Karriyer şirkətində işləyərkən potensialı olan rəssam və sənətkarlardan müsahibə götürməyə və firmanın dərs edəcəyi şəkilləri seçməyə Çarlza kömək edib.

O, 1895-ci ildə Nyu-Yorkun Rye şəhərində vəfat edib.  Broklindəki Qrinvud qəbiristanlığında dəfn edilib. 

## Həmçinin bax

* Con Viliam
* Frensis Aleksander

## Xarici keçidlər

* The End. For Me, Not the Educational Opportunities!
* Welcome to a "CHEAP and POPULAR" on-line reference site dedicated to "Currier & Ives" and their Lithographs

## İstinadlar
Kinosura burnu

**Kinosura** (, ,  — «İt quyruğu») — Yunanıstanın eyni adlı yarımadasının şərq qurtaracağında burun. Burun Salamin adasının şərqində, Attikanın yaxınlığında, eləcə də Psitaliya və Atlandi adalarının şimal-qərbində yerləşir. Yaxınlığında Prey şəhər-limanı var. Burun ərazisinin ən yüksək nöqtəsi 37 metrdir. Kinosura brunundan qərbdə eyni adlı kənd yerləşir. Ərazi  Attika periferiyasına daxildir. Afina şəhərinin 13 km-dir.

## Xarakteriskası
Burun ərazisinin mərkəzi və şimal-qərb hissəsi təpəli, cənub hissəsi isə düzənlik relyefə malikdir. Kinosura burnu ərazisinə ən yaxın yüksək zirvə 257 metrdir.

Ərazinin iqlimi mülayimdir. Orta illik temperatur 20  °C-dir. İlin ən isti ayı iyun olub orta aylıq temperatur 26 °C, ən soyuq ay isə yanvardır. Yanvar ayının orta aylıq temperaturu 8 °C -dir.

Orta illik yağıntının miqdarı 601 mm-dir. İlin ən rütubətli ayı dekabr olub orta aylıq yağıntının miqdarı 145 mm-dir. Ən quraq ay isə iyundur. Orta aylıq yağıntı 4 mm-dir.

## Tarixi
Kinosurada Periklın atası Ksantippin itinin məzarı var idi. Sahibinin ondan ayrılmasına dözməyən it dənizi üzərək adaya çatmış, ancaq sahildə ölmüşdür. Onun öldüyü yerdə Kinossema abidəsi ucaldılmışdır (,  — «it məzarı»). Bu barədə Plutarx məlumat vermişdir.

Kinosura haqqında Herodot Salamin döyüşü haqqında yazarkən məlumat vermişdir. Kserksin donanması buruna yan almaq istəsə də alınmamışdır. Kinosurada Femistokl qələbə şərəfinə trofey ucaltmışdır.

Osmanlı imperiyası zamanında Kinosura burnu Ayiya-Varvara adlanırdı ().

## İstinadlar
Uruqvay Raundu Müqavilələri Qanunu

**Uruqvay Raundu Müqavilələri Qanunu** () — Amerika Birləşmiş Ştatlarında 1994-cü il Mərakeş Sazişini həyata keçirən ABŞ Konqresinin qəbul etdiyi qanun. Marakeş Sazişi Tarifləri və Ticarət üzrə Baş Sazişin Ümumdünya Ticarət Təşkilatına çevrilməsi ilə bağlı danışıqların Uruqvay Raundunun yekun hissəsi idi. Qanun qüvvəyə mindikdən sonra Birləşmiş Ştatlar əvvəllər ictimai mülkiyyətə keçmiş bəzi əsərlərin müəllif hüquqlarının qorunmasını bərpa etdi.
## Tarixi
ABŞ Prezidenti Bill Klinton URMQ () üçün qanun layihəsini 27 sentyabr 1994-cü ildə Konqresə göndərdi. Qanun Nümayəndələr Palatasına H.R. 5110, Senata isə S. 2467 nömrələri ilə təqdim edildi ki, nə Palata, nə də Senat onu dəyişdirə bilməsin. Palata qanun layihəsini 29 noyabr 1994-cü ildə, Senat isə 1 dekabr 1994-cü ildə qəbul etdi. Prezident Klinton qanunu 8 dekabr 1994-cü ildə Konqres aktı (103–465) olaraq imzaladı. URMQ 1995-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minmişdir. URMQ tərəfindən 1997-ci ildə Müəllif Hüququ Texniki Dəyişikliklər Aktı vasitəsilə müəllif hüququ müddəalarına bir saylı texniki düzəlişlər edildi. 

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

*U.S. Copyright Office – Notices of Restored Copyrights
Məbrurə Gönenç

**Əminə Məbrurə Gönenç** () — türk məktəb müəllimi və siyasətçi, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin ilk 18 qadın millət vəkilindən (deputat) biri. O, Türkiyənin 5-ci, 6-cı və 7-ci parlamentində Afyon seçki dairəsinin millət vəkili kimi fəaliyyət göstərib.

## Şəxsi həyatı
Məbrurə Gönenç İstanbulda, Osmanlı sultanı II Əbdülhəmidin  şəxsi məsrəflər idarəsində məmur işləyən İbrahim və onun həyat yoldaşı Didarın ailəsində, rəsmi məlumatlara görə 1900, ailənin qeyri-rəsmi məlumatına görə isə 1898-ci ildə anadan olub. İbtidai təhsilini Üsküdar qız peşə liseyində almış, daha sonra Beşiktaşdakı "Osmanlı birliyi məktəbi"ndə oxumuşdur. Gönenç 1914-cü ildə Arnavutköy amerikan qızlar liseyinə daxil olmuş və oran 1919-cu ildə bitirmişdir.

Gönenç 1927-ci ildə Adana sakini olan həkim Əhməd Rəmzi ilə evlənib və həyat yoldaşı ilə Adanaya gedərək orada məskunlaşıb. Bu evlilikdən onun iki uşağı dünyaya gəlib.

## Pedaqoloji fəaliyyəti
Əminə Məbrurə ilk olaraq Bəylərbəyi Qızlar Məktəbində fransız dili müəllimi kimi fəaliyyətə başlayıb, daha sonra Gedikpaşadakı Amerikan Məktəbində dərs deyib. 

## Siyasi karyera
Gönenç 1930-cu ildə Adana bələdiyyə məclisinə seçilmiş və beləliklə, məclisin ilk qadın üzvlərdən biri olmuşdur. O, ərinin işi ilə bağlı 1933-cü ilin iyun ayında Mersinə köçmüş və 1934-cü ildə Mersin bələdiyyə məclisinin də üzvü olub. 

1934-cü ildə qüvvəyə minmiş seçki hüququ qanununa görə türk qadınlarına parlamentdə səs vermək və namizəd olmaq hüququ verilirdi. Gönenç 1935-ci il parlament seçkilərində Cümhuriyyət Xalq Partiyası (CHP) tərəfindən namizəd göstərilmiş və 666 seçicinin səsi ilə Afyonqarahisarın millət vəkili olaraq 5-ci parlamentə seçilmişdir. Beləliklə, o, parlamentin ilk 18 qadın üzvündən biri olub. Bu qadınlar arasından TBMM kürsüsündə birinci and içən Gönenç olmuşdur və buna görə də o, həm də Türkiyənin ilk qadın millət vəkili olaraq tarixə düşüb. 

Gönenç 18-26 aprel 1935-ci il tarixlərində İstanbulda keçirilən 12-ci Beynəlxalq Qadınlar Konqresində iştirak etmişdir. O həm də 1935-c ildə təşkil edilən Üçüncü Türk Dil qurultayının iştirakçılarından idi.

Gönenç 1935-ci ildə parlament üçün hazırladığı seçki dairəsi ilə bağlı hesabatında kəndlilərin maarifləndirilməsinin və alkoqolizmlə mübarizənin vacibliyini vurğulamışdır. O əlavə edib ki, qadınlar sosial cəhətdən kifayət qədər fəal deyillər, orta məktəblərdə müəllim çatışmazlığı var və ərazidəki termal bulaqların inkişaf etdirilərək turizmməqsədli istifadə edilməsi lazımdır. O, TBMM-də olduğu müddətdə Milli Məclisin İctimai işlər üzrə komitəsində çalışıb.

Gönenç Türkiyənin 6-cı və 7-ci parlamentin də deputatı olmuş və iyulun 21-də keçirilən 1946-cı il parlament seçkilərinə qədər TBMM-dəki yerini qorumuşdur. O, millət vəkili kimi fəaliyyəti dövründə heç vaxt Afyonqarahisarda olmayıb.

## Sosial fəaliyyət
Gönünç 1949-cu ildə Səhiyyə Nazirliyinə bağlı bir qurum olan Korlar Dərnəyi və onun Korlar Məktəbinin sədri olub. O Türkiyədə Brayl əlifbasının qəbul edilməsində mühüm rol oynamışdır. 

Məbrurə Gönenç 6 dekabr 1981-ci ildə ürək çatışmazlığından vəfat etmişdir. 

## İstinadlar
Kendrik Lamar

**Kendrik Lamar Dakvort** (; ) — amerikalı repçi, müğənni-mahnı yazarı. Çoxları tərəfindən repin korifeyi olaraq görülən Kendrik, musiqi üzrə təqdim edilən prestijli "Pulitzer" mükafatını qazanan yeganə rep sənətçisi kimi tarixə düşüb. Bir çox qəzet və jurnallar hesab edir ki, onun mahnılarında verdiyi mesajlar gənclərin maariflənməsinə, ictimai-siyasi məsələlərdən daha çox xəbərdar olmasına təsir edib. Kendrik Lamar on yeddi "Qremmi" mükafatı laureatıdır.

Lamar orta məktəb illərində musiqi istedadını üzə çıxarmağa başlayıb. O, **K.Dot** təxəllüsündən istifadə edərək mahnı-yazıb buraxırdı. 2005-ci ildə Lamarın bacarıqları Top Dawg Entertainment (TDE) şirkəti tərəfindən fərq edilir və bu müqavilə ilə yekunlaşır. TDE ilə işlədiyi müddət zamanı o, şirkətin rosterində olan daha üç istedadlı hip-hop sənətçisi ilə tanış olur. 2008-ci ildə onun əsas rol oynadığı “Black Hippy” hip-hop superqrupu formalaşır. 2011-ci ildə Lamar öz solo debüt albomunu — alternativ rep janrı ilə diqqətçəkən “Section.80”ı təqdim edir. Albom müsbət nəticə göstərir, böyük şirkətlər Aftermath Entertainment və Interscope Records Kendrik Lamar ilə müqavilə təmin edirlər.

Lamar 2012-ci ildə özünün sayca ikinci, qanqsta rep elementlərini daşıyan “Good Kid, M.A.A.D City” albomunu yayımlayır. Albomdan üç sinql hit olur və musiqi çartının üst sıralarına düşür: “Swimming Pools (Drank)”, “Poetic Justice” və “Bitch, Don't Kill My Vibe”. Albom eyni zamanda Billboard 200 çartının ən uzun müddət qalan hip-hop albomu kimi rekord qırır. Ardıcıl on ildən artıqdır ki, albomdakı mahnılar hit olaraq qalır. 

Kendrik Lamar 2015-ci ildə üçüncü albomu olan “To Pimp a Butterfly”ı buraxıb. O, Cənubi Afrikaya səfəri zamanı bu ölkənin müxtəlif musiqi ənənələri ilə, o cümlədən caz və G-funk ilə tanış olub və bu üslubları öz yeni albomunda sınayıb. Bu albom onun yaracıcılıq uğurudur — ABŞ-də bir nömrə olub və 2010-cu illərin ən yaxşı albomlarından biri hesab olunur. Lamarın 2014-cü ildə Teylor Svift ilə birgə ifa etdiyi “Bad Blood” mahnısının remiksi Billboard Hot 100 çartının birinci pilləyə yüksəlib. Kendrik Lamar 2017-ci ildə dördüncü albomu olan “Damn”ı dinləyiciləri ilə bölüşüb. Albomdan “Humble” sinqlı böyük hitə çevrilib. Lamar 2018-ci ildə “Qara pantera” filminin saundtrek albomunu hazırlamaqda iştirak edib. Özünün sayca beşinci — “Mr. Morale & the Big Steppers” albomunu 2022-ci ildə çıxarıb və TDE şirkəti ilə yollarını ayırmaq qərarına gəlib. 2024-cü ildə repçilər Future və Metro Boomin ilə birgə səsləndirdiyi “Like That” sinqlını təqdim edib. Bu onun üçüncü bir nömrəli sinqlı olub.

## Diskoqrafiyası
**Studiya albomları**
* *[[Section.80]]* (2011) 
* *[[Good Kid, M.A.A.D City]]* (2012)
* *[[To Pimp a Butterfly]]* (2015)
* *[[Damn]]* (2017)
* *[[Mr. Morale & the Big Steppers]]* (2022)
* *[[GNX]]* (2024)

## Filmoqrafiyası
* *Lennon or McCartney* (2014)
* *Quincy* (2018)
* *Kendrick Lamar Live: The Big Steppers Tour* (2022)
* *Renaissance: A Film by Beyoncé* (2023)

## Konsert turları
* Good Kid, M.A.A.D City World Tour (2013)
* Kunta's Groove Sessions (2015)
* The Damn Tour (2017–2018)
* The Big Steppers Tour (2022–2024)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Gündüz bəy

**Gündüz bəy** (d. 1245? – ö. 1299 İnəgöl) — Oğuz türklərinin Bozox tayfa ittifaqının Qayı tayfasından olan Ərtoğrul Qazi ilə Həlimə Xatunun böyük oğludur. O, Osmanlı imperiyasının banisi olan I Osmanın böyük qardaşıdır.

Əskişəhərdə sancaqbəyi olmuşdur. O, həm də Osmanlı imperiyasının ilk subaşısıdır. Aydoğdu bəy və Aktemur bəy adlı iki övladı olmuşdur.

Gündüz bəy 1299-cu ildə baş vermiş olan İnəgölün tutulması zamanı vəfat etmişdir.

## Populyar mədəniyyətdə yeri

1988-ci ildə TRT 1-də yayımlanmış olan Türk serialı "*[[Kuruluş Osman]]*"da Eşref Kolçak tərəfindən canlandırılmış, 2014-2019-cu illər arasında yenə də TRT 1-də yayımlanmış olan, *[[Diriliş: Ərtoğrul|Diriliş Ərtoğrul]]*  serialında isə  uşaqlıq dövrünü Yaman Tümen, gənclik dövrünü isə Arif Diren canlandırmışdır. 

Axırıncı dəfə isə, hal-hazırda ATV -də yayımlanmış olan *[[Quruluş: Osman|Quruluş Osman]]* adlı serialda isə Emre Başalak tərəfindən canlandırılmışdır.

## Həmçinin baxın

* Gündüz Alp
* Qayı tayfası
* Saru Batu Savcı bəy
* Dündar bəy

## İstinadlar
Asiya Jurnalistika Kolleci

**Asiya Jurnalistika Kolleci** — Chennai, Banqalorda Asiya Jurnalistika Məktəbi olaraq Banqalorda yaradılmışdır.

Akademiklər
ACJ 10 aylıq proqramı çərçivəsində dörd axın üzrə ixtisas üzrə aspirantura diplomu təklif edir – Televiziya, Çap, Yeni Media və Radio.
Birinci trimestrdə seçdikləri mühitdən asılı olmayaraq bütün tələbələrə Yayım, Veb və Çapın əsasları öyrədilir. İkinci trimestrdən etibarən tələbələr öz seçimlərində hesabat verməyi öyrənirlər.
İkinci və üçüncü dövrlərdə tələbələr kollec tərəfindən təklif olunan 16 seçmə fənndən üçü seçirlər. Seçimlərdən bəziləri Foto Jurnalistika, Kino, İdman, Siyasət, İncəsənət və Mədəniyyət, Şəxsiyyətlər, Beynəlxalq Problemlər, Biznes, Genderşünaslıq, Ekologiya, Vətəndaşlıq, Səhiyyə, Elm, Şəhərşünaslıq və İqtisadiyyatdır.

## Tarixi
1994-cü ildə Indian Express qrupu tərəfindən yaradılıb .
Yalnız çap kursu olaraq fəaliyyət göstərilməsi təklif edildi.
Onun adı dəyişdirildi və Çennaya köçürüldü.

## İstinadlar
Yuri Omelçenko

**Yuri Vladimiroviç Omelçenko** () — Azərbaycan aktyoru. Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti. Aktyor Bakı Bələdiyyə Teatrı, Gənc Tamaşaçılar Teatrında çalışıb. 1997-ci ildən Azərbaycan Dövlət Rus Dram Teatrının aktyoru idi. İllər ərzində bu teatrın səhnəsində 60-dan çox rollarda çıxış edib. 

## Filmoqrafiya
*Nigarançılıq (1998, tammetrajlı film-tamaşa)
*Ovsunçu (2002, tammetrajlı bədii film)
*Dronqo (teleserial, 2002)
*Bir anın həqiqəti (2003, bədii serial) - Jenya
*Biz qayıdacağıq (2007, tammetrajlı bədii film)
*Qorxma, mən səninləyəm! 1919 (2013, tammetrajlı bədii film)
*Durnalar qayıdanda (2014, bədii serial) - rus zabit
*Cümhuriyyətin 9 şəkli (2018, qısametrajlı sənədli film) - rus deputat
*Miras (V) (2018, tammetrajlı sənədli film)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Стала известна причина смерти 49-летнего заслуженного артиста
* 49 yaşında dünyasını dəyişən Əməkdar artistin ölüm səbəbi bilindi - YENİLƏNİB
* Akademik Rus Dram Teatrının aktyoru Yuri Omelçenko vəfat edib
İordaniya Media İnstitutu

**İordaniya Media İnstitutu** —

## İordaniya Media İnstitutu
Jurnalistika və Yeni Media üzrə magistr
JMI iki institut arasındakı akademik müqaviləyə uyğunlaşdırılmışdır. İordaniya Universiteti ilə əməkdaşlıq edən jurnalistika və Yeni Media üzrə praktiki magistr dərəcəlidir .
JMI-nin tədris dili ərəb dili olsa da, bəzi dərslər və qonaq mühazirələri ingilis dilində olunması təklifi yer alıbdır .

## İordaniya mediasının etibarlılığı
Akeed Kral II Abdullah İnkişaf Fondunun , Demokratik Gücləndirmə Proqramının bir hissəsidir. Yerli media orqanları tərəfindən dərc olunan xəbərləri yoxlamaq üçün bir sıra meyarlar qəbul edir.

## İstinadlar
Damn

***Damn*** (orijinal adı: ***DAMN.***) — ABŞ repçisi Kendrik Lamarın dördüncü studiya albomu. 14 aprel 2017-ci ildə "Top Dawg Entertainment", "Aftermath Entertainment" və "Interscope Records" tərəfindən buraxılıb.

## Trek siyahısı
Erməni Beli müharibəsi

**Erməni Beli müharibəsi** — Osmanlı ilə Bizans imperiyası arasında baş vermiş olan müharibədir.

## Arxa plan

Qayı tayfası Ərtoğrul Qazinin hakimiyyəti altında Söyüd və Domaniç ərazilərində yaşayırdı. Bu dövrdə xüsusilə Biləcik Təkfuru ilə çox yaxşı əlaqələr yaradılmışdı. Bu yaxşı münasibətlər Ərtoğrul Qazinin 1281-ci ildəki ölümündən sonra Qayı tayfasının başçısı olmuş olan Osman Qazinin dövründə də davam etdirilmişdir. Qayılar qışda Söyüddə, yayda isə Domaniçdə yaşayırdılar. Yayda Söyüddən Domaniçə gedərkən qiymətli və ağır əşyalarını Biləcik Təkfuruna əmanət etdilər. Müqaviləyə əsasən, bu əşyaları qadınlar və silahsız gənclər qoyurdular. Bunun müqabilində Təkfura hədiyyələr verilirdi. Bu səfərlər zamanı Qayı tayfasının düşməni olan İnəgöl Təkfuru onların yollarını kəsir, insanların əşyalarına və heyvanlarına ziyan vururdu. Bununla da kifayətlənməyib, digər təkfurları da I Osmana qarşı müharibəyə təhrik edirdi.

## Müharibə

I Osman Qayı boyunun bəyi olduqdan sonra birinci iş olaraq 1284-cü ildə 120-yə yaxın süvarisi ilə bərabər İnəgöl düzənliyinin şimalında yerləşən və o illərdə “Cəbəl-i Ərməniyyə” adı ilə tanınan Əxi dağının ətrafında yoxlama (kəşfiyyat) səfərinə çıxmışdır. Osman bəyin təşkil edəcəyi bu kəşfiyyat səfərini eşidən İnəgöl təkfuru Nikola, Osmanlı mənbələrində “Erməni-Beli” adlandırılan müasir Həmzəbəy boğazında yerləşən, Dəlikli Qayanın ətrafında onun üçün pusqu hazırlamışdır. Pusqudan xilas olmaq üçün ərazidə baş vermiş olan ilk qarşıdurma zamanı Osman bəyin böyük qardaşı olan Savcı bəyin oğlu Bayhoca öldürülmüşdür. Qayı qoşunu müvəffəqiyyətli hücumla düşmən mühasirəsini yararaq qaçmağa nail olmuş və düşməni öz ölüləri və yaralıları ilə baş-başa buraxmışdır.

## Müharibədən sonra

Erməni Beli hücumu və Bayhocanın öldürülməsindən sonra Samsa çavuş, İnəgöl təkfuru Nikolaya yerini göstərmək və onu zərərsizləşdirmək üçün Bakacak təpəsinin yaxınlığında yerləşən Qara Təkin qalasının ona verilməsini xahiş etmişdirsə də, Osman bəy müəyyənləşdirmiş olduğu strategiyaya müvafiq olaraq onun bu təklifini qəbul etməmişdir. Bizans ordusu döyüşdən heç bir nəticə əldə edə bilməmişdir. Erməni Beli hücumu və Bayhocanın ölümü İnəgölün alınması istiqamətində atılmış olan ilk addımlardan biri olmuşdur. Bu müharibə Osmanlı imperiyasının yaradılmasından əvvəlki ilk müharibə olmuşdur.

## İstinadlar