Hökmdarın taleyi (film, 2008)

**Hökmdarın taleyi** — Film Azərbaycan tarixinin ən mürəkkəb və çətin dövrünü əhatə edir. Ekran əsərinin dövlətçilik tariximizin qapalı məqamlarının öyrənilməsində xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Böyük dramaturq İlyas Əfəndiyevin "Hökmdar və qızı" faciəli pyesinin motivləri əsasında çəkilən filmin ssenari müəllifi yazıçı-dramaturq Elçin Əfəndiyevdir. "Hökmdar və qızı" filminin musiqisi Polad Bülbüloğluna məxsusdur. Mürəkkəb və çətin süjetə malik olan gərgin dramatizmi ilə fərqlənən film Şəkidə lentə alınmışdır.

## Məzmun
Film hökmdarın siyasi meydanda tənhalığı haqqındadır və bu problem dövlətçilik problemidir. Siyasəti ilə onun ətrafının razılaşmaması sonda İbrahimxəlil xanın *([[Fəxrəddin Manafov]])* tək qalmasına və sonda qətlinə gətirib çıxarır. Bu film Azərbaycanın o vaxtkı xanlıqlarının əmin-amanlıqda yaşaması üçün birləşib bir dövlət yaratmamasından və Azərbaycan torpaqlarının Rusiya və İran kimi iki nəhəng imperiya tərəfindən zəbt edilməsindən bəhs edir. Filmin ssenarisi tarixi hadisələr üzərində qurulmuşdur.

## Film haqqında
* Filmin çəkilişi Azərbaycan Nazirlər Kabinetinin 8 iyun 2004-cü il tarixli sərəncamına əsasən, Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinə dövlət sifarişi verilib.
* Babək prospektində böyük sahəli bir anbarın içində pavilyon qurulmuş, o pavilyonda İbrahim xanın evini, İran şahının sarayını quraşdırmışlar. Minlərlə kostyum tikilmiş, eskiz əsasında həmin dövrün dəbinə uyğun bu kostyumlar üçün İrandan parçalar gətizdirilmişdir. İran qoşunlarının, rus qoşunlarının, Azərbaycan qoşunlarının ifaçılarının hər biri üçün ayrıca forma tikilmiş, həmin dövrün silahları, toplar, mərmilər, tüfənglər və s. zavodlarda sifariş olunmuşdur. Otuzdan çox müəssisə bu film üçün işləmişdir.
* Filmin hazırlıq dövrunə 2005-ci ilin avqust ayından, çəkilişlərinə 2006-cı ilin iyun ayından başlanılmışdır.
* Azərbaycan dilində kiçik rollar Bakıda, əsas rollar isə "Mosfilm"in nəzdində fəaliyyət göstərən "Ton studio"da səsləndirilmişdir.
* Film Azərbaycanda bu günə kimi istifadə edilməyən dolbi 1/5 sistemində səsləndirilmişdir.
* Bütün texniki avadanlıqlar, eləcə də işıq və səs avadanlıqları Moskvadan gətirilmişdir.
* Son çəkiliş günü 2006-cı ilin 3 oktyabrında olmuş və 2007-ci il avqustun 1-ə qədər montaj işi getmişdir.
* Çəkilişlər bitdikdən sonra filmin kütləvi səhnələrində istifadə olunan geyimlər, silah və toplar "A. S. V. A. Profi Studiya XXI" Prodüser Mərkəzinin Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə bağlanmış müqaviləyə əsasən, həmin müddətdə lentə alınan "Cavad xan" filminə verilmişdir.
* Filmin çəkilişlərində Şəki Dövlət Dram Teatrından aktyorlar da cəlb edilmişdir.
* Filmdə aktyorları müəllifin razılığı ilə Fəxrəddin Manafovla Vaqif Əsədullayev təsdiq edib. Eyni zamanda Fəxrəddin Manafov filmdə aktyorlarla işləyib. Daha sonra isə bu işə Ramiz Fətəliyev və Dilşad Fatxulin cəlb olunub. Filmdəki müəyyən dövr Ramiz Fətəliyevlə birgə işlənib, ancaq yaradıcılıq fikirləri fərqli olduğundan ayrılmalı olublar. Filmi Fəxrəddin Manafov, Dilşad Fatxulin və Vaqif Əsədullayev birgə bitirib.
* Azərbaycan kino tarixində dövlət büdcəsindən indiyə qədər ən çox maliyyə ayrılan film budur: 1 milyon manat.
* Film İlyas Əfəndiyevin "Hökmdar və qızı" əsəri əsasında çəkilib.

## Filmin heyəti

### Film üzərində işləyənlər
: **Əsərin müəllifi:** İlyas Əfəndiyev
: **Ssenari müəllifi:** Elçin
: **Prodüser:** Vaqif Əsədullayev
: **Quruluşçu rejissorlar:** Ramiz Fətəliyev, Dilşad Fatxulin
: **Quruluşçu operator:** Dilşad Fatxulin
: **Quruluşçu rəssam:** Əziz Məmmədov
: **Bəstəkar:** Polad Bülbüloğlu
: **Rejissor:** Akif Rüstəmov
: **Geyim rəssamı:** Şahin Həsənli (rəssam)
: **Montaj edən:** Elşad Rəhimov
: **Səs operatorları:** Aleksandr Platoşin
: **İcraçı prodüser:** Elman Höcətoğlu
: Mətni oxuyan: Fuad Poladov

### Rollarda
: Fəxrəddin Manafov — İbrahimxəlil xan
: Günəş Əliyeva — Ağabəyim ağa
: Pərviz Məmmədrzayev — Fətəli şah Qacar
: İlya Şakunov — rus çarı I Aleksandr
: Aleksandr Qalibin — knyaz Sisianov
: Aleksandr Şarovski — General Knorring
: Fuad Osmanov — erməni
: Rafiq Əliyev (II) — Vanya Yüzbaşı
: Sənubər İsgəndərli — Tuba xanım
: Məmməd Səfa — Əmiraslan xan
: Kamran Yunis — Əbülfət ağa
: Vidadi Əliyev — erməni
: Aysu Əfəndiyeva — Cavad xanın qızı
: Yuri Baliyev — Portnyagin
: Mehriban Zəki — Cavad xanın arvadı
: Manaf Dadaşov — İsrafil bəy
: Muxtar İbadov — Hüseyn xan
: Leyli Hüseynli — Gövhər ağa
: Əli Cəfərov — Saday bəy
: Daniil Spivakovski — mayor Lisaneviç
: Saydo Qurbanov — Mir Mövsüm Ağa
: Vidadi Həsənov — Cavad xan
: Ramil Zeynalov — Cavad xanın oğlu
: Xəyal Abbaszadə
: Xanlar Qasımzadə — Kəlbəli xan
: Şahmar Qəribli — Məmməd xan
: Kazım Abdullayev — Pirqulu xan
: Elşən Rüstəmov — Sisianovun tərcüməçisi

### Filmi səsləndirənlər
: Elşən Rüstəmov – Saday bəy (Əli Cəfərov) (titrlərdə yoxdur)
: Azad Şükürov — Kəlbəli xan (Xanlar Qasımzadə) (titrlərdə yoxdur)
: Ruslan Nəsirov — İsrafil bəy (Manaf Dadaşov) (titrlərdə yoxdur)
: Kazım Abdullayev — Hüseyn xan (Muxtar İbadov) (titrlərdə yoxdur)
: Rafael Dadaşov — Mir Mövsüm ağa (Saydo Qurbanov) (titrlərdə yoxdur)
: İlham Əsgərov — Cavad xan (Vidadi Həsənov) (titrlərdə yoxdur)
: Sabir Məmmədov — Məmməd xan (Şahmar Qəribli) (titrlərdə yoxdur)

## Sponsor
: Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi

## Çəkilişə köməklik edən qurum
: Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti
: Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi
: Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyi
: Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi

## Çəkilişə kömək edənlər
: Elçin
: Əbülfəs Qarayev

## İstinadlar

## Mənbə
* "Hökmdarın taleyi" filmi haqqında //"Cinema News" jurnalı.- 2008.- iyun.- səh. 9.

## Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı

## Xarici keçid
Filmi izlə