2019

**2019** (MMXIX) — Qriqorian təqviminə görə Çərşənbə axşamı günü başlayan il. Bizim Era və Miladi tarixin 2019-cu ili. III minilliyin və XXI əsrin 19-cu ili. 2010-cu illərin 10-cu ili

## Hadisələr

### Yanvar

### Fevral

* 3 Fevral — Salvadorda prezident seçkiləri keçirildi. Nayib Bukele Prezident seçildi
* 23 Fevral — Nigeriyada ümumi seçkilər keçirildi. Məhəmməd Buxari yenidən Prezident seçildi
* 24 Fevral
** Moldovada parlament seçkiləri keçirildi. Maya Sandu yenidən Baş nazir seçildi
** Seneqalda prezident seçkiləri keçirildi. Maki Sall yenidən Prezident seçildi

### Mart

### Aprel

### May

* 14 — 18 May — 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi (Təl-Əviv, İsrail)
** **1** *-* Niderland *(492 xal)*
** **2** *-* İtaliya *(465 xal)*
** **3** *-* Rusiya *(369 xal)*

### İyun
*14 — 30 İyun — II Avropa Oyunları (Minsk, Belarus)

### İyul

### Avqust

### Sentyabr

### Oktyabr

### Noyabr

### Dekabr
*1 Dekabr — COVİD-19 koronavirus pandemiyası: Dünyada ilk yoluxma halı qeydə alındı (Uxan, Xubey, Çin)
*31 Dekabr — COVİD-19 koronavirus pandemiyası: Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Çin Ölkə Ofisi Çinin Xubey əyalətinin Uxan şəhərində etiologiyası naməlum olan pnevmoniya ilə xəstələnmə halları haqqında məlumat verdi

## Doğumlar
## Vəfatlar
### Yanvar

* 1 Yanvar — İvan Dimitrov, bolqar futbolçu (d. 1935)
* 2 Yanvar
** Paulin van Dötekom, holland sürətli konkisürən (d. 1981)
** Bob Eynşteyn, amerikalı aktyor, komediyaçı (d. 1942)
** Cin Okerland, amerikalı diktor, teleaparıcı (d. 1942)
* 3 Yanvar — Herb Kelleher, amerikalı iş adamı (d. 1931)
* 5 Yanvar — Draqoslav Şekularas, serb futbolçu (d. 1937)
* 7 Yanvar — Moşe Arens, israilli aviasiya mühəndisi, tədqiqatçı (d. 1925)
* 10 Yanvar — Teo Adam, alman opera müğənnisi (d. 1926)
* 11 Yanvar — Maykl Atya, ingilis riyaziyyatçı, akademik (d. 1929)
* 14 Yanvar — Pavel Adamoviç, polyak siyasətçi (d. 1965)
* 15 Yanvar — Kerol Çenninq, amerikalı aktrisa (d. 1921)
* 17 Yanvar
** Babiker Avadalla, Sudan Baş naziri *(8-ci)* (d. 1917)
** Vindzor Devis, uelsli aktyor (d. 1930)
** Meri Oliver, amerikalı şair (d. 1935)
* 19 Yanvar — Henri Si, flippinli iş adamı, investor (d. 1924)
* 21 Yanvar
** Şahzadə Henri, Paris qrafı, Fransa herqosu (d. 1933)
** Emiliano Sala, argentinalı futbolçu (d. 1990)
* 23 Yanvar
** Ayşən Qruda, türk aktrisa (d. 1944)
** Yonas Mekas, amerikalı rejissor, şair, rəssam (d. 1922)
** Oliver Mtukudzi, zimbabveli musiqiçi (d. 1952)
* 24 Yanvar — Fernando Sebastyan Aqilar, ispan kardinal (d. 1929)
* 25 Yanvar
** Duşan Makaveyev, serb rejissor (d. 1932)
** Krişna Sobti, hind yazıçı (d. 1925)
* 26 Yanvar
** Jan Qiyu, fransız bəstəkar, pianoçu (d. 1930)
** Mişel Leqran, fransız bəstəkar, dirijor (d. 1932)
* 27 Yanvar — Nina Fyodorova, rus xizəkçi, Olimpiya çempionu (d. 1947)
* 29 Yanvar — Ceyms İnqrem, amerikalı musiqiçi (d. 1952)

### Fevral

* 2 Fevral — Kerol Emşviller, amerikalı yazıçı (d. 1921)
* 3 Fevral
** Culi Adams, amerikalı aktrisa (d. 1926)
** Detsl, rus musiqiçi (d. 1983)
* 4 Fevral — Matti Nükyanen, fin xizəkçi, Olimpiya çemionu (d. 1963)
* 6 Fevral
** Manfred Eyqen, alman kimyaçı, Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (d. 1927)
** Rozamunda Pilçer, ingilis yazıçı (d. 1924)
* 7 Fevral
** Yan Olşevski, Polşa Baş naziri *(3-cü)* (d. 1930)
** Albert Finni, ingilis aktyor (d. 1936)
** Frenk Robinson, amerikalı beyzbolçu (d. 1935)
** Yalçın Menteş, türk aktyor (d. 1960)
* 8 Fevral — Uolter Mank, amerikalı okeanoqraf (d. 1917)
* 9 Fevral
** Maksimilian Raynelt, alman avarçəkən, Olimpiya çempionu (d. 1988)
** Hakan Yeşilyurt, türk müğənni (d. 1973)
** Tomi Unqerer, fransız yazıçı, rəssam (d. 1931)
* 10 Fevral — Yan-Maykl Vinsent, amerikalı aktyor (d. 1945)
* 11 Fevral — Sibgətulla Mücədidi, Əfqanıstan Prezidenti *(müvəqqəti)* (d. 1926)
* 12 Fevral
** Qordon Benks, ingilis futbolçu (d. 1937)
** Ərdoğan Sıcak, türk aktyor (d. 1940)
** Pedro Morales, puerto-rikolu güləşçi (d. 1942)
* 13 Fevral — Ozan Arif, türk şair, bəstəkar (d. 1949)
* 14 Fevral — Andrea Levi, ingilis yazıçı (d. 1956)
* 15 Fevral — Li Radzivill, amerikalı sosialist (d. 1933)
* 16 Fevral
** Bruno Qanz, isveçrəli aktyor (d. 1941)
** Li Juy, çinli siyasətçi (d. 1917)
* 17 Fevral — Şaban Şauliç, serb müğənni (d. 1951)
* 18 Fevral
** Uolles Broker, amerikalı geofizik (d. 1931)
** Alessandro Mendini, italyan memar, dizayner (d. 1931)
* 19 Fevral — Karl Lagerfeld, alman modelyer (d. 1933)
* 20 Fevral
** Kamal Karpat, türk tarixçi, akademik (d. 1923)
** Dominik Arcento, amerikalı bəstəkar (d. 1927)
* 21 Fevral
** Stenli Donen, amerikalı rejissor (d. 1924)
** Piter Tork, amerikalı musiqiçi, aktyor (d. 1942)
** Hilde Zadek, alman opera müğənnisi (d. 1917)
* 22 Fevral — Morqan Vudvord, amerikalı aktyor (d. 1925)
* 23 Fevral — Ketrin Helmond, amerikalı aktrisa (d. 1929)
* 24 Fevral
** Antuan Qizenqa, KDR Baş naziri (d. 1925)
** Donald Kin, yapon alim, tarixçi, yazıçı (d. 1922)
* 25 Fevral — Valdo Maşado, braziliyalı futbolçu (d. 1934)
* 25 Fevral — Rövşən İbrahimov, Naftalan şəhər icra başçısı (d. 1967)
* 26 Fevral
** Aytac Arman, türk aktrisa (d. 1949)
** Kristian Bax, meksikalı aktrisa (d. 1959)
* 27 Fevral — Frans-Alber Rene, Seyşel adaları Prezidenti *(2-ci)* (d. 1935)
* 28 Fevral — Andre Previn, amerikalı pianoçu, bəstəkar, dirijor (d. 1929)

### Mart

* 1 Mart
** Jores Aflyorov, rus fizik, Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı (d. 1930)
** Kevin Rouç, amerikalı memar (d. 1922)
* 2 Mart
** Yannis Behrakis, yunan fotojurnalist (d. 1960)
** Med Hondo, fransız rejissor, ssenarist, aktyor (d. 1936)
* 4 Mart
** Kinq Konq Bandi, amerikalı güləşçi (d. 1957)
** Xuan Korona, meksikalı seriyalı qatil (d. 1934)
** Kit Flint, ingilis müğənni, musiqiçi (d. 1969)
** Klaus Kinkel, alman siyasətçi, diplomat (d. 1936)
** Ted Lindsey, kanadalı buz xokkeyçisi (d. 1925)
** Lyuk Perri, amerikalı aktyor (d. 1966)
* 5 Mart — Jak Lusye, fransız pianoçu, bəstəkar (d. 1934)
* 6 Mart
** Keroli Şnimann, amerikalı vizual rəssam (d. 1939)
** Qiyom Fay, fransız jurnalist, yazıçı (d. 1949)
** Ərtuğrul Akbay, türk jurnalist, yazıçı (d. 1939)
* 8 Mart — Mixael Qilen, avstriyalı bəstəkar, dirijor (d. 1927)
* 9 Mart
** Bernar Binlin Dadye, kot-d'ivuarlı yazıçı, dramaturq (d. 1916)
** Vladimir Etuş, rus aktyor (d. 1922)
* 10 Mart — İrsen Küçük, Şimali Kipr Baş naziri *(6-cı)* (d. 1940)
* 11 Mart — Hel Bleyn, amerikalı nağaraçı (d. 1929)
* 13 Mart
** Beril Dedeoğlu, türk akademik, yazıçı (d. 1961)
** Andrea Pollak, alman üzgüçü, Olimpiya çempionu (d. 1961)
* 14 Mart
** Qodfrid Danneels, belçikalı kardinal (d. 1933)
** Çarli Uaytinq, ingilis F1 yarış direktoru (d. 1952)
* 15 Mart
** Uilyam Stenli Mervin, amerikalı şair (d. 1927)
** Məhəmməd Mahmud uld Əhməd Luli, Mavritaniya Prezidenti *(3-cü)* (d. 1943)
* 16 Mart
** Dik Deyl, amerikalı gitaraçı, musiqiçi (d. 1937)
** Barbara Hammer, amerikalı rejissor (d. 1939)
** Alan Krüqer, amerikalı iqtisadçı, İqtisadi Məsləhətçilər Şurası sədri *(27-ci)* (d. 1960)
* 19 Mart
** Ümid Yesin, türk aktyor (d. 1954)
** Marlen Xutsiyev, rus rejissor (d. 1925)
* 20 Mart
** Donald Kalpokas, Vanuatu Baş naziri *(2-ci)* (d. 1943)
** Meri Uornok, ingilis filosof (d. 1924)
* 22 Mart
** Frans Andrissen, holland siyasətçi (d. 1929)
** Skott Uoker, ingilis müğənni (d. 1943)
* 23 Mart
** Larri Koen, amerikalı rejissor, ssenarist (d. 1936)
** Rafi Eytan, israilli siyasətçi (d. 1926)
* 27 Mart
** Valeri Bıkovski, rus kosmonavt (d. 1934)
** Əbdül Lətif Dayfallah, Yəmən Baş naziri (2-ci) (d. 1930)
* 29 Mart — Anyes Varda, fransız rejissor, fotoqraf (d. 1928)
* 31 Mart — Nipsi Hassl, amerikalı repçi (d. 1985)

### Aprel

* 1 Aprel
** Vonda Makintayr, amerikalı elmi fantastika yazıçısı (d. 1948)
** Rafael Sançes Ferlosio, ispan yazıçı (d. 1927)
* 4 Aprel — Georgi Daneliya, gürcü rejissor (d. 1930)
* 5 Aprel
** Sidney Brenner, cənubi afrikalı bioloq, Fiziologiya və ya tibb üzrə Nobel mükafatı laureatı (d. 1927)
** Canfranko Leonçini, italyan futbolçu (d. 1939)
* 6 Aprel — Deyvid Tauless, ingilis fizik, Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı (d. 1934)
* 7 Aprel
** Seymur Kassel, amerikalı aktyor (d. 1935)
** Ço Yan Ho, cənubi koreyalı iş adamı (d. 1949)
* 9 Aprel
** Elvin Verlekemp, amerikalı riyaziyyatçı (d. 1940)
** Çarlz Van Doren, amerikalı yazıçı, redaktor (d. 1926)
* 10 Aprel — Erl Tomas Konli, amerikalı müğənni, bəstəkar (d. 1941)
* 12 Aprel — Tommi Smit, ingilis futbolçu (d. 1945)
* 13 Aprel
** Pol Qrinqard, amerikalı nevroloq, Fiziologiya və ya tibb üzrə Nobel mükafatı laureatı (d. 1925)
** Toni Byuzen, ingilis yazıçı (d. 1942)
** Lidiya Videman, fin xizəkçi, Olimpiya çempionu (d. 1920)
** İvett Uilyams, yeni zelandiyalı atlet, Olimpiya çempionu (d. 1929)
* 14 Aprel
** Bibi Andersson, isveçli aktrisa (d. 1935)
** Miriana Makroviç, serb siyasətçi, akademik (d. 1942)
** Cin Vulf, amerikalı elmi fantastika yazıçısı (d. 1931)
* 17 Aprel — Alan Qarsiya, Peru Prezidenti *(61-ci və 64-cü)* (d. 1949)
* 18 Aprel — Lire Makki, şimali irlandiyalı jurnalist (d. 1990)
* 19 Aprel — Partik Serkyu, belçikalı velosipedçi, Olimpiya çempionu (d. 1944)
* 20 Aprel — Münir Şahrudi Farmanfarmayan, iranlı rəssam (d. 1922)
* 22 Aprel
** Le Dık An, Vyetnam Prezidenti *(4-cü)* (d. 1920)
** Billi Maknill, şotland futbolçu (d. 1940)
* 23 Aprel — Jan, Lüksemburq Böyük Hersoqu (d. 1921)
* 24 Aprel — Jan-Pyer Maryel, fransız aktyor (d. 1932)
* 25 Aprel — Con Havliçek, amerikalı basketbolçu (d. 1940)
* 26 Aprel — Ellen Şvirs, alman aktrisa (d. 1930)
* 27 Aprel — Niqasso Gidada, Efiopiya Prezidenti *(4-cü)* (d. 1943)
* 28 Aprel — Con Sinqlton, amerikalı rejissor, prosüder (d. 1968)
* 29 Aprel
** Dilbər Ay, türk müğənni (d. 1956)
** Les Marrey, avstraliyalı şair (d. 1938)
* 30 Aprel — Piter Meyhu, ingilis-amerikalı aktyor (d. 1944)

### May

* 2 May
** Red Kelli, kanadalı buz xokkeyçisi, məşqçi (d. 1927)
** Əli Mrucae, Komor adaları Baş naziri *(9-cu)* (d. 1939)
* 3 May — Qoro Şimura, yapon riyaziyyatçı (d. 1930)
* 5 May — Qədr Mısıroğlu, türk yazıçı (d. 1933)
* 6 May — Seymur Ners, barbadoslu kriketçi (d. 1933)
* 7 May — Jan Vanye, kanadalı katolik filosof (d. 1928)
* 8 May
** Sprent Dabvido, Nauru Prezidenti *(13-cü)* (d. 1972)
** Yevgeni Krıtalov, sovet-rus bəstəkar (d. 1934)
* 9 May — Elvin Sarcent, amerikalı ssenarist (d. 1927)
* 10 May — Alfredo Peres Rubalkaba, ispan siyasətçi, dövlət xadimi (d. 1951)
* 11 May
** Peqqi Lipton, amerikalı aktrisa, model (d. 1946)
** Gümüş Kral, meksikalı güləşçi (d. 1968)
* 12 May
** Matiko Kyo, yapon aktrisa (d. 1924)
** Nəsrulla Butros Sfeyr, livanlı kardinal, patriarx (d. 1920)
* 13 May
** Yunita Blekvell, amerikalı insan haqları aktivisti (d. 1933)
** Doris Dey, amerikalı aktrisa, müğənni (d. 1922)
* 14 May
** Tim Konuey, amerikalı aktyor, komediyaçı (d. 1933)
** Sven Lindkvist, isveçli yazıçı (d. 1932)
* 15 May
** Bob Houk, Avstraliya Baş naziri *(23-cü)* (d. 1929)
** Eşli Massaro, amerikalı güləşçi, teleaparıcı, model (d. 1979)
** Bey Yuymin, çinli-amerikalı memar (d. 1917)
* 17 May — Herman Vouk, amerikalı yazıçı (d. 1915)
* 19 May — Karlos Altamirano, çilili hüquqşünas, siyasətçi (d. 1922)
* 20 May — Niki Lauda, avstriyalı F1 pilotu (d. 1949)
* 21 May — Qlauko Sansovini, San-Marino Kapitan-Regenti (d. 1938)
* 22 May
** Cudit Kerr, alman-ingilis yazıçı, illüstrator (d. 1923)
** Eduard Punset, ispan siyasətçi, iqtisadçı, (d. 1936)
* 24 May — Marri Gell-Man, amerikalı fizik, Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı (d. 1929)
* 25 May — Klaus fon Bülov, danimarkalı-ingilis hüquqşünas, sosialist (d. 1926)
* 26 May
** Bart Starr, amerikalı futbolçu, məşqçi (d. 1934)
** Prem Tinsulanon, Tailand Baş naziri *(16-cı)* (d. 1920)
* 27 May — Bill Bakner, amerikalı beyzbolçu (d. 1949)
* 28 May
** Apolo Nsibambi, Uqanda Baş naziri *(8-ci)* (d. 1940)
** Edvard Siaqa, Yamayka Baş naziri *(5-ci)* (d. 1930)
* 30 May — Leon Redboun, kiprli-amerikalı müğənni, gitaraçı, aktyor (d. 1949)
* 31 May — Roki Erikson, amerikalı müğənni-bəstəkar (d. 1947)

### İyun

### İyul

### Avqust

### Sentyabr

### Oktyabr

### Noyabr

### Dekabr

## Nobel mükafatları

* Kimya
** Con Qudenaf
** Stenli Uittinqem
** Akira Yosino
* İqtisadiyyat
** Abhicit Banerci
** Ester Düflo
** Maykl Kremer
* Ədəbiyyat — Peter Handke
* Sülh — Abiy Əhməd Əli
* Fizika
** Cim Pibls
** Mişel Mayor
** Dide Kelo
* Fiziologiya və ya tibb
** Uilyam Kelin
** Piter Retkliff
** Qreqq Semenza
## Həmçinin bax
* XXI əsr
* 2010-cu illər
* 2019-cu ildə Azərbaycan