Art Angels

***Art Angels*** — Kanada musiqiçisi, bəstəkar və ifaçı Qraymsın yaradıcılıq məhsulları arasında dördüncü sırada dayanan studiya albomu. Bu musiqi toplusu 2015-ci ilin son rübündə - daha dəqiq desək, 6 noyabr tarixində "4AD" musiqi şirkətinin rəqəmsal platformaları vasitəsilə dinləyici auditoriyasının ixtiyarına verilib, bir ay yarıma yaxın müddətdən sonra isə - dekabrın 11-də albomun kompakt disk və vinil formatlarında olan fiziki daşıyıcıları da musiqi mağazalarının rəflərində öz yerini alıb. Məsələnin diqqətəlayiq tərəflərindən biri budur ki, ifaçı bu layihənin hazırlanması prosesinə hələ 2013-cü ildə, özünün üçüncü studiya albomu olan "*[[Visions]]*"ın işıq üzü görməsindən az sonra start versə də, sonradan məlum olmayan, hətta spekulyativ xarakter daşıyan səbəblərdən dolayı ilkin qeydə alınmış materialların əhəmiyyətli bir hissəsini yararsız hesab edərək kənara qoyub və 2014-cü ildə tamamilə yeni qeydiyyat prosesinə başlayıb. Xüsusilə vurğulamaq yerinə düşər ki, ilkin studiya sessiyalarından yalnız "*[[Realiti|REALiTi]]*" adlı bir kompozisiya sonrakı mərhələyə keçid ala bilib və həmin əsər 2015-ci ilin ilk rübündə demo variantı kimi musiqi ictimaiyyətinin diqqətinə təqdim olunub.

Kanadalı musiqiçi və prodüser Qraymsın yaradıcılıq təkamülündə əhəmiyyətli mərhələ sayılan "*Art Angels*" albomunun dinləyicilər üçün daha rahat qavranılan olduğunu, bununla belə sənətçinin özünəməxsus eksperimental üslubundan da imtina etmədiyini müşahidə etmək mümkündür. İfaçının əvvəlki işləri ilə müqayisədə daha aydın musiqi xəttinə malik olan albomda müxtəlif mədəniyyətlərin təmsilçiləri - Tayvandan olan repçi-söz ustası Aristophanes və Amerika səhnəsinin tanınmış siması Janel Monenin də iştirakı diqqəti cəlb edir. Layihə çərçivəsində "*[[Flesh Without Blood]]*" və "*[[Kill V. Maim]]*" kompozisiyaları sinql formatında təqdim olunub, bir sıra mahnılar üçün video-çarxlar ərsəyə gətirilib. Satış göstəricilərinə gəlincə, albom bazara çıxarıldığı ilk həftədə 11 min nüsxə satılaraq ABŞ-nin musiqi çartlarında 36-cı pilləyə yüksəlib. Musiqi tənqidçiləri tərəfindən müsbət rəylər alan "*Art Angels*" bir çox nüfuzlu mətbuat orqanının 2015-ci ilin ən diqqətəlayiq albomları siyahısında yer alıb.

## Fon
Müasir musiqi sənayesində özünəməxsus dəst-xətti ilə seçilən sənətçilərdən olan Kler Buşe xanımın - ictimaiyyətə Qrayms təxəllüsü ilə tanınan ifaçının yaradıcılıq tərcümeyi-halında qarşılaşdığı peşə çətinlikləri və maneələr xüsusi araşdırma tələb edən məsələlərdəndir. Məsələn, 2012-ci ildə musiqi bazarına təqdim edilən "*Visions*" adlı albomunun növbəti il ərzində davam edən təqdimat tədbirləri və konsert proqramları sənətçinin səhhətində ciddi fəsadlara yol açmışdır. Həmin dövrü xatırlayan ifaçının söylədiyinə görə, yorğunluq və gərginlik o dərəcəyə çatıbmış ki, başının tükləri ən xəfif toxunuşdan belə asanlıqla qopub tökülürmüş. Yaradıcılıq fəaliyyətində rastlaşdığı əngəllərdən söz açan sənətçi xüsusilə musiqi sənayesində kök salmış köhnə təfəkkür tərzinin və peşəkar səriştəsinə qarşı göstərilən etinasızlığın ona mənfi təsirini qabartmışdır. Belə ki, musiqisevərlər və tənqidçilər tərəfindən yalnız "qadın müğənni" və ya "zərif səs tembrinə malik ifaçı" qəlibləri ilə məhdudlaşdırılan sənətçi öz narazılığını "əslində mən təkcə ifa etmirəm, eyni zamanda peşəkar prodüser kimi fəaliyyət göstərirəm, günlərimi səs tənzimləmələri, texniki göstəricilər və audio qrafiklərin təhlili ilə məşğul olaraq keçirirəm" şəklində ifadə etmişdir. Mövcud vəziyyət o qədər gərginləşmişdi ki, mətbuat orqanları artıq onun şəxsi "Tumblr" səhifəsindəki qeydlərini belə məqsədli şəkildə təhrif edərək süni sensasiyalar yaratmağa cəhd göstərirdilər. Bu hal sənətçini öz bloqunda mətbuatın ona qarşı qərəzli mövqeyi və musiqi sahəsində üzləşdiyi cinsi ayrı-seçkilik barədə "fikirlərimin bilərəkdən təhrif edilməsindən, seksual imicdən imtina etdiyim üçün yetkinləşməmiş şəxs kimi təqdim olunmağımdan, mənə mütləq qaydada musiqi kollektivi və ya kənar prodüserlər ilə əməkdaşlıq etməyin zəruriliyi barədə verilən məsləhətlərdən artıq təngə gəlmişəm" məzmunlu etiraz xarakterli yazı ilə çıxış etməyə məcbur etmişdir. Psixoloji durumu qeyri-sabit və həddən artıq yorğun vəziyyətdə olan sənətçi, üstəlik kütləvi informasiya vasitələrinin yaratdığı təzyiqlər səbəbindən Qrayms layihəsini tamamilə dayandıraraq yalnız başqa ifaçılar üçün musiqi əsərləri yazmaqla kifayətlənmək və ya heç olmasa müəyyən müddət ictimai fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq qərarına gəlmişdir. Lakin qeyd edilən çətinliklər, gözlənilənin əksinə olaraq, onun müstəqil yaradıcı şəxsiyyət kimi mövqeyinin daha da möhkəmlənməsinə təkan vermişdir. 2015-ci ildə nüfuzlu "The Fader" nəşrinə müsahibəsində Buşe xanım səsyazma mərkəzlərindəki vəziyyəti təhlil edərək "studiyalarda texniki heyət tərəfindən avadanlıqlardan istifadəmə süni maneələr yaradılır, lakin kişi həmkarlarıma bu məsələdə tam sərbəstlik verilirdi" deyə bildirmişdir. Sənətçi bu kimi ayrı-seçkilik hallarının onda musiqi sənayesinə qarşı müəyyən inamsızlıq yaratsa da, digər tərəfdən fəaliyyətinin əhəmiyyətini daha dərindən anlamasına səbəb olduğunu vurğulamışdır.

## Yazılması və istehsalı

Əsər özündə həm ənənəvi pop musiqisinin, həm elektron sintezator vasitələri ilə yaradılmış müasir pop janrının (sintipop), həm rəqs elementləri ilə zənginləşdirilmiş pop istiqamətinin (dans-pop), həm art-pop üslubunun, həm kommersiya məqsədi daşımayan müstəqil pop cərəyanının (indi-pop), həm də elektropop janrının səciyyəvi xüsusiyyətlərini ehtiva edir. Musiqi tənqidi sahəsində özünəməxsus mövqeyi ilə seçilən "Rolling Stone" jurnalının təhlil məqaləsində qeyd olunduğu kimi, albom "qeyri-standart gitara partiyaları və ritm strukturlarına əsaslanan yeni səs formasına doğru təkamül" kimi xarakterizə edilə bilər və burada rok musiqisi elementlərindən gözlənilməz kontekstdə istifadə edilməsi xüsusi maraq doğurur. İfaçı və bəstəkar Qrayms albomun bütün kompozisiyalarının həm bədii-texniki prodüseri, həm də səs yazılışının mühəndisi qismində fəaliyyət göstərib. Maraqlıdır ki, öz əvvəlki "*Visions*" adlı işini tamamilə "GarageBand" proqram təminatından istifadə etməklə ərsəyə gətirən musiqiçi, sonrakı mərhələdə daha mürəkkəb və peşəkar "Ableton Live" proqramına keçid edib və "*Art Angels*" layihəsində yeni səs palitrasına nail olmaq üçün bir sıra musiqi alətlərinin - gitaranın, zərb alətlərinin, klaviaturanın, ukulele və skripkanın ifaçılıq texnikasını mənimsəyib. Peşəkar səsyazma mərkəzlərində saathesabı iş prinsipinin yaratdığı maliyyə təzyiqini nəzərə alan sənətçi, albomun qeydə alınması prosesini Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərində yerləşən şəxsi ev studiyasında həyata keçirməyi məqsədəuyğun hesab edib.

Məlumdur ki, musiqiçi Buşe 2014-cü ilədək növbəti albomunun hazırlanması məqsədilə yüzlərlə mahnı işləyib hazırlamışdı, ancaq onların böyük əksəriyyəti "*Art Angels*" albomuna salınmamışdır. Sənətçinin özünün söylədiyinə görə, həmin dövrdə yaşadığı emosional sarsıntılar və şəxsi həyatındakı çətinliklər səbəbindən bəstələdiyi əsərlər olduqca bədbin xarakter daşıyırdı və yaradıcılıq prosesi ona heç bir məmnunluq gətirmirdi. Mahnıların kədərli məzmunu bir yana, Buşe bu parçaları əvvəlki "*Visions*" albomundan səs baxımından kifayət qədər fərqlənmədiyinə görə də istifadə etməkdən imtina etmişdir. Həmin sessiyalar zamanı yazılmış "*Go*" adlı mahnı əslində barbadoslu ifaçı Rihanna üçün nəzərdə tutulmuşdu, lakin Rihanna təklifi rədd etdikdən sonra Buşe onu "Grimes" təxəllüsü ilə gözlənilmədən yayımlamağı qərara almışdır. Dinləyicilər tərəfindən "radio formatına uyğunlaşmaq cəhdi" kimi qiymətləndirilən bu sinqlın aldığı mənfi rəylər mətbuatda müğənninin yeni albomunu tamamilə yenidən yazmağa başlamasının əsas səbəbi kimi təqdim edilmişdir. Buşe bu məlumatları təkzib edərək bildirmişdir ki, "*Go*" və kənara qoyduğu digər mahnılar heç bir halda tamamlanmış albomun hissələri deyildi, sadəcə "*Art Angels*"a daxil edilməyən materiallar idi. Musiqiçi sonradan həmin arxiv materiallarını gələcəkdə pulsuz olaraq paylaşmaq ehtimalını da istisna etməmişdir.

## Yayımlanması

## Tənqidçilərin rəyi

## Trek siyahısı

## İstinadlar