open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Osamu Şimomura

**Osamu Şimomura** () — üzvi kimya və dəniz biologiyası sahələrində Yaponiya-ABŞ alimi, 2008-ci ildə kimya üzrə "Yaşıl fluoressensiya zülalının kəşfi və təkmilləşdirilməsinə görə" Rocer Tsen və Çalfi Martin ilə bərabər "Nobel" mükafatı almışdır.

ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının xarici üzvüdür (2013-cü ildən).

## Bioqrafiyası
Osamu Şimomura 27 avqust 1928-ci ildə Fukutiyama şəhərində (Kyoto prefekturası) anadan olub. O, Yaponiya ordusunda zabit olan atasının xidmət etdiyi Mançuriya və Osakada böyüyüb. Daha sonra ailəsi İsahaya şəhərinə köçdü. 1958-ci ildə magistr dərəcəsi almış, 1960-cı ildə isə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1960-cı ildən O. Simomura ABŞ-də yaşayıb işləyib.

2011-ci ildə RAS-ın akademiki İosef Hitelzonun dəvəti ilə O. Şimomura bioluminessensiyanı öyrənmək layihəsi ilə "meqaqrant" müsabiqəsində iştirak etmək üçün müraciət etdi və həmin müsabiqənin qalibi oldu. Bu iş Sibir Federal Universitetində biokimyaçı, Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki Sergey Anatolyeviç Lukyanovun Moskva komandası ilə sıx əməkdaşlıq şəraitində aparılmışdır.

19 oktyabr 2018-ci ildə Naqasakidə 91 yaşında vəfat etmişdir.

## Mükafatları
* Asahi Mükafatı (2006-cı il)
* Mədəniyyət ordeni (2008)
* Əməkdar mədəniyyət işçisi (2008-ci il)
* Kimya üzrə Nobel Mükafatı (2008-ci il)
* Qızıl Qaz Mükafatı (2012-ci il)

## İstinadlar
Beynəlxalq Proqram Təminatı Testi Kvalifikasiyalar Şurası

**Beynəlxalq Proqram Testi Kvalifikasiya Şurası** (**ISTQB**) beynəlxalq səviyyədə fəaliyyət göstərən proqram təminatının sınaq sertifikatlaşdırma şurasıdır . 2002-ci ilin Noyabrında Edinburqda yaradılmış ISTQB Belçikada qanuni olaraq qeydiyyatdan keçmiş qeyri-kommersiya birliyidir.

ISTQB Certified Tester (Sertifikatlaşdırılmış Tester) proqram testçilər üçün standartlaşdırılmış ixtisasdır və sertifikatlaşdırma ISTQB tərəfindən təklif olunur. Kvalifikasiyalar tədris planına əsaslanır və akkreditasiya və imtahan üçün ixtisaslar iyerarxiyası və təlimatlar mövcuddur. ISTQB 2021-ci ilin aprelinə olan məlumata görə, 1 milyondan çox ISTQB imtahanı verilmiş və 721,000-dən çox sertifikat verilmişdi. ISTQB dünya üzrə 100-dən çox ölkəni təmsil edən 67 üzv şuradan ibarətdir

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Anna Dmitriyeva

**Anna Vladimirovna Dmitriyeva** (; ) — Sovet tennisçisi, sovet və rus idman jurnalisti, şərhçi. "Ən yaxşı idman şərhçisi" nominasiyasında "Qızıl Mikrofon" mükafatının qalibi. Rusiya Federasiyasının əməkdar mədəniyyət işçisi (2007), SSRİ-nin əməkdar idman ustası. Tək, qadın və qarışıq cütlüklər üzrə 18 qat SSRİ çempionu. Teleaparıcı  ögey bacısı.

## Həyatı
12 yaşında tennis oynamağa başlayıb. Bir ildən az müddətdə o, "Dinamo" komandasının tərkibində Moskva yeniyetmələr arasında çempionatda qalib gəldi və növbəti il o, həm də yeniyetmələrin təklər üzrə Moskva çempionu oldu. 16 yaşında ona böyüklər turnirlərində oynamağa icazə verildi və bir ildən sonra tək, qadın cütlüklər və qarışıq cütlüklərdə Moskva çempionu oldu.

2004-cü ildə Rusiya Tennisinin Şöhrət zalına daxil edilib. 2007-ci ildə Rusiya Federasiyasının əməkdar mədəniyyət işçisi fəxri adına layiq görülüb.

24 iyun 2024-cü ildə vəfat edib.

## İstinadlar
Baba Zünnun üsyanı

**Baba Zünnun üsyanı** () – 1526-cı ildə Anadoluda baş verən şiə ayaqlanması.

Sultan Süleyman Qanuni dövründə (1520–1566) baş verən bu üsyan Baba Zünnun üsyanı olaraq bilinsə də, üsyanın əsas rəhbərləri Qədri Xoca Baba və oğlu Şah Vəli idi. Getdikcə böyüyən üsyanın əsas səbəbi qızılbaş Bozox türkmənlərinə məxsus torpaqlardan əlavə vergi tutulması oldu. Nəticədə Baba Zünnun rəhbərliyində ayaqlanan qızılbaş türkmənlər 1526-cı ilin avqustunda Bozox sancaqbəyi Mustafa bəyin köşkünə basqın edərək sancaqbəyini qətlə yetirdi. Zülqədər türkmənlərinin də qatılmasıyla sayıları artan üsyançılar mərkəzdən göndərilən birlikləri Kayseri yaxınlığında ağır məğlubiyyətə uğratdılar. Nəticədə Qaraman bəylərbəyi Xürrəm Paşa, Kayseri sancaqbəyi Bəhram bəy və İçel sancaqbəyi Əli bəy döyüş meydanında həlak oldular.

Nəhayət, mərkəzdən göndərilən dəstək qüvvələrlə hərəkətə keçən Adana sancaqbəyi Piri bəy və Sivas bəylərbəyi Hüseyn Paşa 26 sentyabr 1526-cı ildə Hunbeli adlanan yerdə üsyançıları darmadağın etdilər. Baba Zünnun döyüş meydanında həlak oldu və bir qrup tərəfdarı qaçaraq dağlara çəkildilər. Gecə saatlarında o əsnada toparlanmağa çalışan Osmanlı ordusuna hücum edən bu tərəfdarlar Hüseyn Paşanı ağır yaraladılar. Sivasa qaçırılan Hüseyn Paşa burada vəfat etdi. Ancaq 3 gün sonra bölgəyə göndərilən Diyarbəkir bəylərbəyi Dəli Xosrov Paşa ələ keçirdiyi bütün qızılbaş üsyançılarını qılıncdan keçirdi və beləliklə, üsyan sonlandı.

## İstinadlar

## Mənbə
* *[https://www.researchgate.net/publication/366290648_Alman_Koylu_Savasi_Baba_Zunnun_ve_Kalender_Celebi_Isyanlari_Tithe_Isyani İlkesiz Vergilere Tepkiler:Vergi İsyanları.]* Ed.:Özgür Saraç, Gamze Yıldız Şeren. İstanbul 2022.
* Çetin, H. (2018). Osmanlı devletinde meydana gelen vergi isyanları. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi. 10(1), 18–34
* Maden, F. (2015). Yeniçerilik-Bektaşilik ilişkileri ve yeniçeri isyanlarında Bektaşiler. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 73, 173–202
Bat Universiteti

**Bat Universiteti** — Böyük Britaniyanın Somerset qraflığının Bath şəhərində dövlət təhsil və tədqiqat universiteti. 1966-cı ildə kral xartiyasına layiq görülüb.

Universitetin əsas kampusu 1964-cü ildə tikilib və UNESCO-nun Ümumdünya İrsinə daxildir.

2021-ci ildə Tədqiqat Mükəmməlliyi Çərçivəsində Bath universiteti təqdim etdiyi tədqiqat fəaliyyətinin 40% mümkün olan ən yüksək 4* təsnifatına nail olub və keyfiyyət və əhəmiyyət baxımından dünyada lider universiteti kimi müəyyən edilib. Universitet dünyanın ən yaxşı beynəlxalq standartlarına cavab verir.

Universitet Birlik Universitetləri Assosiasiyasının, MBA Assosiasiyasının, Avropa Keyfiyyəti Təkmilləşdirmə Sisteminin, Avropa Universitetlər Assosiasiyasının, Böyük Britaniya Universitetləri və GW4-ün üzvüdür.

## Tarixi

Bat Universiteti 1595-ci ildə əsası qoyulmuş Texniki Ticarət Kolleci kimi açılmışdır.

1856-cı ildə Bristolda yaradılmış texniki məktəbin, 1885-ci ildə Ticarət Cəmiyyətinin bir hissəsi oldu.

1949-cu ildə kollec Bristol Təhsil Təşkilatının nəzarəti altına keçdi. Daha sonra Bristol Texnologiya Kolleci və 1960-cı ildə Bristol Elm və Texnologiya Kolleci adlandırıldı və Təhsil Departamentinin himayəsi altında on texniki kollecdən birinə çevrildi.

Kampusun tikintisinə 1964-cü ildə başlandı və 1965-ci ildə tamamlandı. 1966-cı ildə universitet Kral Xartiyasına layiq görüldü. 1966-cı ilin noyabrında Bath universitetində ilk elmi dərəcənin təqdim olunma mərasimi keçirildi.

## Akademik strukturu
 Universitetdə 4 fakültə var və hər fakültə müxtəlif şöbələrə bölünür.

**Mühəndislik və Dizayn fakültəsi**:

* Memarlıq və İnşaat Mühəndisliyi
* Kimya mühəndisliyi
* Elektron və Elektrik Mühəndisliyi
* Mexanika Mühəndisliyi

**Humanitar və Sosial Elmlər fakültəsi**

* İqtisadiyyat
* Təhsil
* Sağlamlıq
* Siyasət, Dillər və Beynəlxalq tədqiqatlar
* Psixologiya
* Sosial və Siyasi elmlər

**İdarəetmə fakültəsi**

* İdarəetmə Məktəbi

**Elmlər fakültəsi**

* Həyat elmləri
* Kimya
* Kompyuter elmləri
* Riyaziyyat elmləri
* Təbiət elmləri
* Fizika

## Reytinqləri
Bat Universiteti Böyük Britaniya hökumətinin Mükəmməllik Çərçivəsi proqramının Qızıl Mükafatını alıb. Bu sistemə əsasən, universitetlər tədrisin keyfiyyətini, öyrənmə mühitinı, işə düzəlmə kimi amilləri nəzərə almaqla qiymətləndirilir.

Böyük Britaniya universitetlərinin reytinqinin cədvəlində 11-ci yerdə, 18 fənni isə ölkədə ilk 10-luğa daxildir. Universitet Böyük Britaniyadakı Good University Guide sistemində 128 universitet arasında 12-ci yerdədir.

## Həmçinin bax
* Birləşmiş Krallıq universitetlərinin siyahısı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
*University of Bath Students' Union
Qələndər Çələbi üsyanı

**Qələndər Çələbi üsyanı** () – 1527-ci ildə Anadoluda baş verən şiə ayaqlanması.

Baba Zünnun üsyanı kimi, bu ayaqlanma da Sultan Süleyman Qanuni dövründə (1520–1566) çıxmışdır. Ard-arda baş tutan Belqrad, Rodos və Moxac səfərləri səbəbilə xəzinədə yaranan azalmanı aradan qaldırmaq məqsədilə əhalidən toplanan vergilər artırılmış, buna etiraz edən əhali isə Qələndər Çələbi rəhbərliyində ayaqlanmışdır.

Üsyana rəhbərlik edən Bektaşı təriqətinin şeyxi Qələndər Çələbi Hacı Bektaş Vəli soyundan gəldiyini iddia edərək özünü şah elan etmiş, *Qələndər Şah* ünvanıyla Səfəvi şahı Şah İsmayılla əlaqələr qurmağa cəhd etmişdir.

Timar torpaqları əlindən alınan sipahilərin də qatılmasıyla sayıları 30 minə çatan üsyançılar Əlbistan yaxınlığında məskunlaşdılar. Üsyan xəbəri Sultan Süleymana səfər dönüşü Petrovaradində verildi. Anadolu bəylərbəyi Bəhram Paşa və Qaraman bəylərbəyi Mahmud Paşa üsyanı yatırmaqla vəzifələndirildilər. Onlar bölgəyə gəlmədən öncə isə Sivas bəylərbəyi Yaqub Paşa üsyançılara məğlub olub geri çəkildilər. Ardından 8 iyun 1527-ci ildə Tokat yaxınlığında Qaraman və Hələb əyalətlərindən gələn dəstək birliklərlə üsyançılara hücum edən Bəhram Paşa yenidən məğlub oldu və Qaraman bəylərbəyi Mahmud Paşa, Alaiyə, Amasiya və Birəcik sancaqbəyləri, eləcə də Qaraman və Anadolu timar dəftərdarları döyüş meydanında həlak oldular.

Üsyanın böyüməsinin ardından Sultan Süleyman Qanuni bölgədə sülh təmin etmək məqsədilə sədrəzəm Parqalı İbrahim Paşanı 3 min yeniçəri və 2 min sipahiylə birlikdə Anadoluya göndərdi. İdarəsindəki Osmanlı ordusunu Əlbistan yaxınlığına gətirən İbrahim Paşa öncəliklə, Qələndər Çələbini dəstəkləyən sipahi və türkmən bəyləriylə gizli danışıqlara başladı. Mülkləri əllərindən alınan sipahilərə mülklərinin geri veriləcəyi söz verildi. Mərkəzi hakimiyyətdən narazı olan türkmən bəylərinin isə vergilərinin azaldılacağı vəd edildi. Beləliklə, Qələndər Çələbinin tərəfdarlarını azaltmağa çalışan İbrahim Paşa 22 iyun 1527-ci ildə Başsaz yaylağında üsyançılara hücuma keçdi. Hər biri qılıncdan keçirilən üsyançıların başçısı Qələndər Çələbi və Vəli Dündar bəy döyüş meydanında həlak oldular.

Qələndər Çələbinin öldürülməsinin ardından Bektaşi təriqətinin fəaliyyəti Sultan Süleyman Qanuni dövrünün sonlarına qədər dayandırıldı.

## İstinadlar

## Mənbə
* *[https://www.researchgate.net/publication/366290648_Alman_Koylu_Savasi_Baba_Zunnun_ve_Kalender_Celebi_Isyanlari_Tithe_Isyani İlkesiz Vergilere Tepkiler:Vergi İsyanları.]* Ed.:Özgür Saraç, Gamze Yıldız Şeren. İstanbul 2022.
* Çetin, H. (2018). Osmanlı devletinde meydana gelen vergi isyanları. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi. 10(1), 18–34
* Maden, F. (2015). Yeniçerilik-Bektaşilik ilişkileri ve yeniçeri isyanlarında Bektaşiler. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 73, 173–202
Tetrakain

**Tetrakain** və ya **dikain** ― yerli anestetiklər qrupuna aid farmakoloji preparat.

## Quruluşu
Tetrakain kimyəvi quruluşuna görə parabutilaminobenzoy turşusu törəməsidir. Molekulunda efir rabitəsi olan yerli anestetiklərdəndir.

## İstifadəsi
Tetrakain güclü anesteziyaedici aktivliyə malik preparat olub, təsir gücünə görə kokaindən təxminən 10 dəfə qüvvətlidir. Lakin kokaindən 2–5, prokaindən 10 dəfə artıq toksiki təsirə malikdir.

Səthi anesteziyada istifadə olunur. Təyin yolundan asılı olmayaraq selikli qişalardan yaxşı sorulur, bu səbəbdən preparatdan istifadə zamanı intoksikasiya halının baş vermə ehtimalının qarşısını almaq məqsədilə preparatdan istifadə zamanı dozalanmaya ciddi fikir verilməlidir. Kokaindən fərqli olaraq göz bəbəyini genişləndirmir, akkomodasiya və gözdaxili təzyiqə praktik olaraq təsir göstərmir. Preparatın damargenişləndirici təsiri olduğuna görə adrenomimetiklərlə birlikdə istifadəsi tövsiyə olunur.

## İstinadlar
Kvazaq

**Kvazaq** – kosmik cisim. 1965-ci ildə daha yeni bir qrup nöqtə görünüşlü güclü optik şüalanma mənbələri kəşf olundu. Bunlara kvazaqlar — kvaziulduz qalaktikalar adı verildi. Kvazarlardan fərqli olaraq
kvazaqlar nəzərəçarpacaq qədər radioşüalanma mənbəyi deyillər. Belə fərz edilir ki, kvazarlar və kvazaqlar qalaktikaların qısa müddət davam edən müəyyən mərhələsidir.

## Həmçinin bax
* Kvazar
* Qara dəlik

## İstinadlar
Gülər Hənifəyeva

**Gülər Hənifəyeva** - (Sumqayıt, Azərbaycan, 15 noyabr 1999) — azərbaycanlı peşəkar qadın futbolçu. "Neftçi" klubunun hazırkı, Azərbaycanın qadınlardan ibarət U19 milli yığmasının keçmiş müdafiəçisi.

## Həyatı və Karyerası
2015-ci ildən etibarən "Neftçi" klubunda forma geyinməyə başladı.

2016-cı ildə peşəkar karyerasına "Qəbələ" klubu ilə başladı. 2016/2017-ci il sezonunda çempion olduqdan sonra, klubunu dəyişərək "Veqa" klubuna transfer oldu.

Karyerasına zədələnmələr səbəbiylə ara verən futbolçu, 2023/2024-ci il futbol mövsümündə "Neftçi" klubu ilə yenidən karyerasına davam etdi. Yenidən Azərbaycan çempionu oldu.

## Milli Karyerası
2016-cı ildə Azərbaycanın qadınlardan ibarət U19 millisində çıxış etmişdir.

## Uğurları
* **Qəbələ**
**  **Azərbaycan Yüksək Qızlar Liqası: Çempion (1):** *(2016/2017)*
* **Neftçi**
**  **Azərbaycan Yüksək Qızlar Liqası: Çempion (1):** *(2023/2024)*

## İstinadlar
Diana Dımçenko

**Diana Dımçenko** () — Ukraynanı və Azərbaycanı təmsil edən idmançı.

## Karyerası
Diana Dımçenko 2018-ci ildə Qlazqo şəhərində (Şotlandiya) baş tutan Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu.

2022-ci ilin mayından Azərbaycanı təmsil edən Diana Dımçenko həmin il San-Sebastyan şəhərində (İspaniya) baş tutan sahil avarçəkməsi üzrə Avropa Çempionatının qalibi oldu, Uelsdə baş tutan sahil avarçəkməsi üzrə Dünya Çempionatını isə gümüş medalla başa vurdu.

2023-cü ildə Diana Dımçenko Fransada baş tutan Avropa Çempionatında növbəti dəfə qızıl medalın sahibi oldu, İtaliyada isə Dünya Çempionatını növbəti dəfə gümüş medalla başa vurdu.

Diana Dımçenko 2024-cü ilin aprelində Macarıstanın Seqed şəhərində baş tutan Avropa Olimpiya Təsnifat Turnirinin nəticələrinə əsasən lisenziyaya sahib oldu.

## İstinadlar
Qravitasiya paradoksu

**Qravitasiya paradoksu** Almaniyada XIX əsrdə Neyman və Zelliger tərəfindən söylənilmişdir. Maddə ilə bərabər doldurulmuş sonsuz Kainatın ixtiyari nöqtəsində, Nyutonun ümumdünya cazibə qanununa əsasən, qravitasiya qüvvəsini birqiymətli hesablamaq olmaz. Doğrudan da əgər nümunə kütləsinin yerləşdiyi nöqtə konsentrik qatlardan ibarət sferanın mərkəzində
olarsa, bu sferanın nümunə kütləsi tərəfindən cazibə qüvvəsi
sıfır olar; əgər nümunə kütləsi olan nöqtə konsentrik qatlardan
ibarət sferanın mərkəzindən r məsafədə yerləşərsə, bu sferanın
kütləsinə nümunə kütləsi tərəfindən cazibə qüvvəsi, r radiuslu
kürənin onun səthindəki nümunə kütləsini cəzb etmə qüvvəsi
ilə təyin olunar. Bu qeyri-birqiymətlilik qravitasiya paradoksu
adlandırılmışdır. Bu paradoks onunla əlaqədardır ki, Nyutonun
qravitasiya nəzəriyyəsini bütövlükdə Kainata, həmçinin Metaqalaktikaya tətbiq etmək olmaz. Çünki Nyuton qravitasiya nəzəriyyəsində cazibə qüvvəsinin Evklid fəzasında ani yayıldığı qəbul edilir. Sonsuz
Kainat fəzasında isə nəhəng kütlələr paylandığından Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə görə əyrilik evklid fəzasından kənara çıxır; digər tərəfdən isə çox uzaq qalaktikalar işıq sürətinə yaxın sürətlə bir-birindən uzaqlaşırlar. Buradan aydın olur ki, böyük miqyaslı məsafələrdə qravitasiya qarşılıqlı təsirini öyrənmək üçün Nyutonun qravitasiya
nəzəriyyəsinə deyil, Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə — relyativist qravitasiya nəzəriyyəsinə istinad etmək lazımdır. Bu halda Nyuton mexanikasının məhdudluğundan doğan qravitasiya paradoksu öz mahiyyətini itirir.

## Həmçinin bax
* Qravitasiya dalğalarının kəşfi
* Nisbilik nəzəriyyəsi

## İstinadlar
Viski və kola

**Viski və kola** () — adətən burbon və ya Tennessi viskisi olmaqla viskinin Koka-Kola və ya digər kolalar ilə qarışdırılmasıyla hazırlanan kokteyl. Bu içkinin məşhur versiyası "**Cek və Kola**" () adlanır və bu versiyada Jack Daniel’s brendli viskidən istifadə olunur. İçki xüsusilə Amerikanın cənubunda məşhurdur. "Viski və kola" əsasən buzla, bəzən old feşen və ya kollins stəkanlarda, bəzən isə birdəfəlik plastik stəkanlar kimi daha ucuz qablarda təqdim edilir. İçkidə burbon viskisindən istifadə edildikdə ona çox vaxt **"burbon və kola"** () da deyilir. İçkinin adındakı "kola" isə Koka-Kola və ya hər hansı bir kola brendinə istinad edə bilər.

## Tarixi
Viski və kolanın qarışdırılması ilə hazırlanan bir içki haqqında ilk dəfə Amerika Birləşmiş Ştatları Kimya və Torpaqlar Bürosunun əməkdaşının 1907-ci ilə aid hesabatında məlumat verilmişdir. O, belə bir içkiyə cənuba səfər edərkən rast gəldiyini və içkinin sahibinin bunu "Koka-Kola haybol" adlandırdığını deyib. Burbon viskisi brendi olan Maker's Mark-ın keçmiş usta distillyatoru Deyv Pikerell "burbon və kola"-nın içkini ilk dəfə yoxlayanlara burbonu tanış etmək üçün ümumi başlanğıc nöqtəsinə çevriləcəyini demişdir.

2005-ci ildə "Cek və Kola" kokteylinin populyarlığı 21-34 yaşlılar arasında yüksəlişdə idi. 2007-ci ildə Cek Danielin baş vitse-prezidenti və qlobal brend direktoru Mayk Keyes deyib: "zaman keçdikcə daha çox Jack Daniel’s məhsulu Koca-Kola kimi qarışıqlarla istehlak olunur".

2016-cı ildə Motörhead metal qrupunun solisti və başçısı Lemmi Kilmisterin ölümündən sonra onun pərəstişkarları kokteylin adının dəyişdirilməsi ilə bağlı kampaniyaya başladılar. Pərəstişkarlar Kilmisterin bu içkini tez-tez istehlak etməsi ilə tanındığını əsas gətirərək içkinin onun şərəfinə adlandırılmasını istəyirdilər. 12 yanvar 2016-cı ildə *Food and Beverage* jurnalı "Cek və Kola" kokteylini rəsmi olaraq "The Lemmy" adlandırdıqlarını deyib.

## Marketinq
Jack Daniel's və Koka-Kolanın bəzi ortaq reklamlarında "Cek və Kola" terminindən istifadə edilmişdir. Təxminən 1996-cı ildə Jack Daniel's Avstraliya və Yeni Zelandiya da daxil olmaqla Cənubi Sakit okeanın bir sıra bazarlarında "Cek və Kola" ilə eyni tipli kokteyl olan "Jack Daniel's və Kola" () adlı konservləşdirilmiş içki buraxmışdı.

2022-ci ildə Jack Daniel's və Koka-Kola bu kokteylin hazır şəkildə, konservləşdirilmiş formada istehsalının planlaşdırıldığını elan etmişdir.

## Həmçinin bax

* Kuba libre

## İstinadlar
Oiçi

və ya  – Senqoku dövründə yaşamış yapon tarixi şəxsiyyət. Oda Nobunaqanın kiçik bacısı olmuşdur.

## Həyatı
Oiçi 1547-ci ildə Ovari əyalətində doğulmuşdur. Öz gözəlliyi ilə məşhur olmuşdur. 1568-ci ildə qardaşı Oda Nobunaqanın istəyi ilə daymyo Azay Naqamasa ilə evlənmişdir. Ərinin Omi əyalətində yerləşən Odani qəsrində yaşadığı üçün Odani no Kata adını götürmüşdür.

1570-ci ildə Naqamasa Nobunaqaya qarşı çevrilmiş və 1573-cü ildə onun tərəfindən məğlub edilmişdir. Nobunaqa bacısının və üç kiçik qızının həyatı bağışlasa da, iki körpə oğlunun öldürülməsini əmr etmişdir. Oiçi bir müddət hamıdan ayrı yaşasa da, 1582-ci ildə Nobunaqanın öldürülməsindən sonra Oda Nobutaka ona müttəfiqi daymyo Şibata Katsuie ilə evlənməyi əmr etmişdir. 1583-cü ildə Toyotomi Hideyoşi Kitanaşo mühasirəsini başlatmış və yaşadığı qəsri məhv etmişdir. Oiçi əri ilə birlikdə yanğında ölməyə qərar vermişdir.

## Qızları
Oiçinin üç qızı Yaponiya tarixində vacib şəxsiyyətlər olmuşdurlar. Birinci və ən məşhur qızı Yodo-dono Toyotomi Hideyoşinin ikinci arvadı və Toyotomi Hideyorinin anası olmuşdur. Ən kiçik qızı Oeyo şoqun Tokuqava Hidetada ilə evlənmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* 
*
Cəlil Hüseynov

* Cəlil Hüseynov (rəssam) (1957) — professor, Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı (2005).
* Cəlil Hüseynov (akademik) (1896–1979) — patomorfoloq, Azərbaycan SSR EA-nın həqiqi üzvü (1967), Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1957).

## Həmçinin bax
* Cəlil
* Hüseynov
Bobolitse

**Bobolitse** (alm. Bublitz)  — Polşada, Kozalin qraflığının Qərbi Pomeraniya Voyevodalığının tərkibində yerləşən şəhər. Şəhər-kənd kommunası statusuna malikdir. Ərazisi 4,62 km² əhatə edir. 2021-ci ilin dekabr ayından etibarən əhalisi 3.896 nəfər idi.

## Tarixi
Ərazi 967-ci ildə ilk hökmdarı I Meşko dövründə yaranan Polşa dövlətinin bir hissəsi oldu.
Polşa kiçik knyazlıqlara bölündükdən sonra Pomeraniya hersoqluğunun bir hissəsi oldu. 1339-cu ildə Kamenski Knyaz-yepiskopluğunun bir hissəsi oldu. 1340-cı ildə ona şəhər statusu verildi. 
1370-ci ildə Tevton Cəngavərlərinə keçdi və 1411-ci ildə Şahzadə VIII Boqislav tərəfindən tutuldu və Polşa Krallığının vassal hersoqluğu olan Slupsk hersoqluğuna daxil edildi.
18-ci əsrdən Prussiya Krallığının, 1807-ci ildə Fransanın, 1871-ci ildən 1945-ci ilə qədər isə Almaniyanın tərkibində olub.
Polşanın kənd təsərrüfatı və Kənd İnkişafı Nazirliyi tərəfindən rəsmi olaraq qorunan Bobolitsenin ən məşhur qidası ("Baltik pendiridir").

## Görkəmli şəxslər
* Paul Kleinschmidt (1883-1949), alman rəssamı və qrafiki.
* Hans-Jürgen Heise (1930–2013), alman yazıçısı və şairi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* https://sztetl.org.pl/en/towns/b/299-bobolice
Tam məşğulluq

**Tam məşğulluq** ()&nbsp;— friksion və struktur işsizliyin olduğu, lakin dövri işsizliyin olmadığı, iqtisadiyyatın əmtəə və xidmətlərin istehsalı üçün bütün mövcud və münasib resurslardan istifadə etdiyi məşğulluq səviyyəsi; real xalis milli məhsulun (XMM) potensial XMM-a bərabər olduğu vəziyyət.

## Tərifi
Tam məşğulluq (makroiqtisadiyyat nöqteyi-nəzərindən) —  ölkənin bütün iqtisadi resurslarının və ilk növbədə işçi qüvvəsinin tam istifadə olunduğu bir vəziyyətdir. Keynsdən bəri hökumətlər ümumiyyətlə tam məşğulluğu öz iqtisadi siyasətlərinin son məqsədi kimi görürlər. Belə bir vəziyyətin real həyatda, hətta əmək bazarında tələbin təklifdən əhəmiyyətli dərəcədə artıq olduğu şəraitdə də yarana biləcəyi ehtimalı kifayət qədər aşağıdır. Tam məşğulluq işsizliyin virtual yoxluğunu nəzərdə tutur. Tam məşğulluq şəraitində və bütün iqtisadi resurslardan tam istifadə edildikdə, eləcə də milli iqtisadiyyata təsir edən bütün mənfi amillər olmadıqda faktiki ÜDM potensial ÜDM-ə bərabər ola bilər.

## İstinadlar
Torvald Eriksson

**Thorvald Eiriksson** ( ; Müasir İslandiya : ) Kürən Erikin oğlu və Leif Eriksonun qardaşı, səyyah. Thorvald Eiriksson ilə bağlı mövcud olan yeganə mənbələr iki Vinland saqasıdır: Qrenlandiya saqası və Kürən Erik saqası. Hər iki mənbənin verdiyi bəzi məlumatlar ziddiyətli olsalar da mənbələrdən aydın olur ki, Torvald Vinland ekspedisiyısında iştirak etmiş və Qrenlandiydan kənarda — Şimali Amerikda vəfat etmiş ilk Avropalı olmuşdu.

Qrenlandiya saqası Byarni Heryolfsson, Leif Erikson, onun qardaşı Torvald Eirikson, bacısı Freydis Eiriksdottir və island taciri Torfinn

Karlsefninin səyahətlərini bə məlumat verir. rəde Saqa Vikinqlərin Qrenlandiyadan cənubda və qərbə doğru səfərləri, Vinland və Markland adlandırdıqları torpaqlara getmələri və orda qarşılaşdıqları yerli xalq olan Skrilinqlərlə düşmənçiliklərini təsvir edir.

Kürən Erik saqası isə bu səyahətləri Torfinn Karlsefninin başçılıq etdiyi tək ekspedisiya kimi izah edir. Burada Karlsefni ekspedisiyasının bir hissəsi kimi Torvald Erikssonun səyahətindən bəhs edilir.

## İstinadlar
Falkonet

**Falkonet** (ital. *falconetto*, ing. *falconet* — gənc şahin) və ya **falkon** — 1-3 (2-10) funt  (adətən çuxurunun diametri  45—65 millimetrə bərabər olur) kalibrdə olan artilleriya silahının adı. XVI-XVIII əsrlərdə donanmalarda və quru qoşunlarında istifadə edilib. Çuqun və ya misdən olurdu. V.İ.Dalyanın lüğətində qeyd olunur ki, Falkonet kiçik top növüdür, bu silah üçün istifadə edilən top güllələri qurğuşundan hazırlanırdı.

## Haqqında
I Pyotrun hakimiyyəti dövrünə qədər Rusiyada kiçik kalibrli Volkoneya adlanan toplardan istifadə edilirdi. Rusiyada ilk istifadə edilmiş falkonetlər 250 kiloqram ağırlığında idi və 1547-ci ilə aid idi. XVII əsrdə bəzi ordularda 45-55 millimetrlik alay topları falkonet adlanırdı. Falkonetlərdə qurğuşun top güllələrindən istifadə edilirdi. Toplar bir və ya iki atla döyüş mövqeyinə gətirilirdi. Falkonetlər quruda istifadə üçün nəzərdə tutulsa da gəmi və yaxtalarda da geniş istifadə edilirdi. Falkonetlərdən Amerikada müstəqillik uğrunda mharibənin gedişində Böyük Britaniya və digər müstəmləkəçilər əleyhinə istifad edilib. Fransa kralı VIII Karl ordusunda bu toplardan istifadə edərək İtaliyanı işğal etmişdir.

## Həmçinin bax
Döyüş topu

## İstinadlar
Natan Mileykovski

**Natan Mileykovski** (; ) — Sionist siyasi fəal, ravvin və yazıçı idi. Mileykovskinin oğlu alim və akademik Benzion Netanyahu, nəvəsi isə indiki İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahudur.

## Bioqrafiya
Mileykovski 1879-cu ildə hazırda Belarus ərazisində yerləşən Krevada, Rusiya İmperiyasında anadan olub. O zaman bu bölgə Yəhudilərin daimi yaşamasına icazə verilən Yaşayış məntəqəsinin solğunluğu (Pale of Settlement)-in bir hissəsi idi. O, Zvi Mileykovski və Liba Gitel Halevinin oğludur. Mileykovskinin atası yaxın kənddə kənd təsərrüfatı təsərrüfatını icarəyə götürərək ailəsini təmin edirdi. 10 yaşında Mileykovski Volojin yeşivasına göndərildi və səkkiz il burada qalıb ravvin oldu.

Mileykovski yeşivada oxuduğu dövrdə çıxışlar və mühazirələr verməyə başlamış və onu bu sahəyə yönləndirən Sionist fəal Yehuda Zvi Yabzrov ilə əlaqə saxlamışdır. 20 yaşında ikən, Sionist lider Yechiel Chlenovun xahişi ilə, Sibir bölgəsində Sionizmi təbliğ etməyə başlamışdır. Sonrakı illərdə Mileykovski Sionizmi təbliğ etməyə davam etmiş və "Bund" hərəkatına və digər sosialist yəhudi anti-Sionist hərəkatlara qarşı çıxışlar etmişdir. Altıncı Sionist Konqresində Mileykovski, Teodor Hertsl düşərgəsinə aid olmasına baxmayaraq, Uqanda Proqramına qarşı çıxanlardan biri idi.

1908-ci ildə Mileykovski Polşaya köçərək Varşavada Mordechai Yaakov Krinskinin rəhbərlik etdiyi İvrit Gimnaziyasının direktoru oldu və Polşada Sionizmi təbliğ etməyə davam etdi. O, yüzlərlə şəhəri gəzərək ən məşhur Sionist natiqlərdən biri kimi tanındı. 1912-ci ildə Mileykovski Lodza köçdü və "Beth Jacob" adlı Sionist sinaqoqda maqqid kimi xidmət etdi. O, moizələrini İvrit dilində verirdi ki, bu da o zaman üçün nadir bir hadisə idi. 1913-cü ildə İvrit qəzeti Ha-Tsefirah, Mizrachi hərəkatı üzvləri tərəfindən təşkil edilən Lodz şəhərində böyük bir tədbir haqqında məlumat yaydı. Hesabatda Rabbi Mileykovskinin İvrit və Yiddiş dillərində etdiyi "mükəmməl çıxış"dan da bəhs edildi. Oğlu Benzion Netanyahuya görə, Mileykovski ailəsi o dövrdə İvrit dilində danışan nadir ailələrdən biri idi. 1914-cü ildə Mileykovski Rivne şəhərinin ravvini təyin edildi, lakin Birinci Dünya Müharibəsindən sonra ailəsi ilə birlikdə Lodzda qaldı.

## Ailəsi
Natan və həyat yoldaşı Sara Mileykovskinin (qızlıq soyadı Lurie) doqquz uşağı var idi. Onların arasında Benzion Netanyahu (İddo, Yonatan və Benyamin Netanyahunun atası) və Elişa Netanyahu (Şoşana Netanyahunun əri və Natan Netanyahunun atası) da var idi.

## İstinadlar
Dandi Universiteti

**Dandi Universiteti** — Şotlandiyanın Dandi şəhərində ictimai tədqiqat universiteti.

## Tarixi

Universitet 1881-ci ildə məşhur Baxter ailəsi tərəfindən universitet kolleci kimi qurulmuşdur. İlk zamanlar Sent Endryus Universitetinin tərkibidə kollec idi.

1883-cü ildə universitet 5 fakültədən ibarət idi: Riyaziyyat və Təbiət fəlsəfəsi, Kimya, Mühəndislik, İngilis dili və ədəbiyyatı, Tarix və fəlsəfə. Universitet Kollecinin dərəcələr vermək səlahiyyəti yox idi və bir neçə il ərzində tələbələr London Universitetinin xarici imtahanlarına hazırlanırdılar.

1 avqust 1967-ci ildə kral nizamnaməsi ilə özünün qədim irsinin elementlərini və idarəetmə strukturunu saxlayaraq müstəqil universitet statusu qazandı.

1994-cü ildə İncəsənət Kolleci universitetin  bir hissəsi oldu. 2001-ci ildə Şimali Kollecin Dandi şəhərciyi (Tədris Təhsili) də universitetin fakültəsinə çevrildi.

2005-ci ilin oktyabrında universitet Böyük Britaniyada ilk UNESCO mərkəzini açdı. IHP-HELP Su Hüququ, Siyasəti və Elm Mərkəzi Birləşmiş Millətlər Təşkilatı adından qlobal su idarəçiliyi üzrə tədqiqatlarda iştirak edir.

2007-ci ildə Mühasibat uçotu və maliyyə fakültəsi açıldı. İndi bu fənlər Biznes Məktəbinin bir hissəsidir.

## Kampusları
* Şəhər Kampusu
* Ninevells Kampusu — Tibb fakültəsinin tələbələri üçün 
* Kirkcaldi Kampusu — Elmlər Məktəbinin bir hissəsi

## Akademik strukturu

**İncəsənət və Dizayn Məktəbi**
* Dunkan İncəsənət və Dizayn Kolleci

**Biznes Məktəbi**
* Mühasibat uçotu və Maliyyə
* İqtisadiyyat
* Biznes, Menecment və Marketinq

**Stomatologiya fakültəsi**
* Stomatologiya

**Humanitar, Sosial Elmlər və Hüquq Məktəbi**
* Dandi Hüquq Məktəbi
* Təhsil və Cəmiyyət
* Enerji, Ətraf mühit və Cəmiyyət
* Humanitar elmlər
* Psixologiya

**İncəsənət və Dizayn Məktəbi**
* Həyat Elmləri Məktəbi

**Tibb fakültəsi**
* Dandi Universiteti Tibb Məktəbi

**Səhiyyə Elmləri Məktəbi**
* Böyüklər üçün Tibb bacısı məktəbi
* Uşaq tibb bacısı məktəbi
* Psixi Sağlamlıq Tibb bacısı məktəbi

**Elm və Mühəndislik məktəbi**
* Anatomiya və İnsan İdentifikasiyası
* Hesablama
* Mühəndislik (Mülki, Mexanika və Sənaye, Biotibbi)
* Riyaziyyat
* Fizika


File:Duncan of Jordanstone College of Art and Design.jpg| 
File:Ewing_Building,_University_of_Dundee.jpg|


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Parisin məhəllələri

Parisin 20 rayonunun hər biri rəsmi olaraq 4 *məhəlləyə* bölünür, Parislilərin özləri inzibati istifadədən kənarda (siyahıyaalma, poçt şöbələrinin və digər dövlət xidmətlərinin yer təyini) onlara çox nadir hallarda istinad edirlər və onların xüsusi administrasiyası və ya siyasi nümayəndəliyi yoxdur,

## İstinadlar

## Biblioqrafiya

*
Hafiz Əmirxanov

**Hafiz (Afis) Yusif oğlu Əmirxanov** () — Azərbaycan memarı, Azərbaycan Respublikasının əməkdar memarı (1991), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1982), Azərbaycan Memarlar İttifaqının birinci vitse-prezidenti (1989–2007).

## Həyatı
Hafiz Yusif oğlu Əmirxanov 5 noyabr 1940-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1960–1963-cü
illərdə Sovet Ordusunda sıralarında hərbi xidmət keçmiş, qayıtdıqdan sonra, 1964-cü ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun İnşaat fakültəsinin memarlıq şöbəsinə daxil olmuşdur. 1969-cu ildə institutu bitirdikdən sonra memarlıq fəaliyyətinə başlamışdır.

Hafiz Əmirxanov 1969-cu ildən yaradıcı memar kimi çalışmışdır. 1972–1987-ci illərdə Bakı Dövlət Layihə  İnstitutunda baş memar vəzifəsindən şöbə rəisi vəzifəsinə kimi yüksəlmişdir. Həmin illərdə bir neçə layihə ilə bərabər "Gülüstan" sarayının da layihəsini işləmiş və inşasında bilavasitə iştirak etmişdir. Hafiz Əmirxanov 1987-ci ildə Azərbaycan SSR Dövlət Tikinti İşləri Komitəsinin sərəncamı ilə Sumqayıt şəhərində yeni təşkil olunmuş "Azərdövlətlayihə" institutunun filialına direktor təyin edilmiş, 1988-ci ildə isə Bakıya qayıtmışdır.

Hafiz Əmirxanov 1989-cu ildən 2007-ci ilədək Azərbaycan Memarlar İttifaqının birinci vitse-prezidenti vəzifəsində çalışmışdır. Bununla yanaşı, yaradıcılıq və pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmiş, dosent elmi adını almışdır.

## Təltiflər və mükafatları
* "Azərbaycan Respublikasının əməkdar memarı" fəxri adı — 20 dekabr 1991
* Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı — 1982 ("Gülüstan" sarayının layihəsinə görə)
* "Şöhrət" ordeni — 19 aprel 2000
* Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü — 25 noyabr 2016

## İstinadlar
Namihey Odayra

– Yaponiya biznesmeni. 1910-cu ildə *"[[Hitachi]]"* şirkətini təsis etmişdir.

## Həyatı
1874-cü ildə Yaponiyanın Toçiqi prefekturasında yerləşən İenaka kəndində doğulmuşdur. Elektrik mühəndisi olmağa qərar vermiş və Tokio Universitetindən məzun olmuşdur. *"Tokyo Dento"* şirkətində işlədikdən sonra 1906-cı ildə *"Kuhara Koqyoşo"* şirkətinin Hitaçi mədənində yerləşən təmir dükkanında işləməyə başlamış, beş at gücünə malik induksiya motoru hazırlamışdır. Bu, yapon bir şəxs tərəfindən dizayn edilmiş və hazırlanmış ilk belə motordur. Motor 2023-cü ildə əhəmiyyətli mədəni mülk statusu almışdır.

Odayra mədənçilik əməliyyatlarının səmərəliliyini artırmaq məqsədilə elektrik avadanlıqlarının istehsalına başlamışdır. 1910-cu ildə "ali, orijinal texnologiyalar və məhsullarla cəmiyyətə töhfələr vermək" üçün mədənin təmir bölməsi əsasında *"[[Hitachi]]"* şirkətini təsis etmişdir. 1929–1947-ci illərdə şirkətin prezidenti olmuş, şirkəti Yaponiyanın aparıcı elektrik avadanlıqları şirkətlərindən birinə çevirmişdir.

## Şəxsi həyatı
Qolf, rəssamlıq, keramika sənəti məşğul olduğu əsas hobbilər olmuşdur.

## Xatirəsi
2021-ci ilin noyabrında *"Hitachi"* şirkəti tərəfindən Odayra Memorial Muzeyi açılmışdır. 8 may 2024-cü ildə muzey 50.000-ci ziyarətçisini qəbul etmişdir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
İbrahim Ramazanov

**İbrahim Ramazanov -** Azərbaycanlı futbolçu. Turan Tovuz klubunda və gənclərdən ibarət Azərbaycan milli komandasında müdafiəçi kimi çıxış edir.

## Karyera

### Klub
10 oktyabr 2004-cü ildə anadan olmuş İbrahim Ramazanov "Qəbələ" futbol klubunun yetirməsidir. Uşaq yaşlarında "Qəbələ"nin akademiyasına qoşulan futbolçu, 2017-ci ildə klubun 13 yaşlılardan ibarət komandasıyla birlikdə İtaliyada təşkil edilmiş turnirdə iştirak edib.

2024-cü ilin mart ayında "Qəbələ"nin əsas komandasına dəvət edilir. 9 mart 2024-cü ildə, Azərbaycan Premyer Liqasında baş tutmuş "Qəbələ"nin Sabah klubu ilə qarşılaşmasında, futbolçunun adı "Qəbələ"nin iştirak ərizəsinə daxil edilir. 

6 may 2024-cü ildə, Azərbaycan Premyer Liqasında, "Qəbələ"nin Səbail klubu ilə səfər oyununda meydana çıxaraq "Qəbələ"nin heyətində debüt edir.

2024-cü ilin yayında Qarabağ klubuna baxışa dəvət edilir. 16 iyul 2024-cü il tarixində, "Qarabağ"ın 2024-cü ildə Avstriyada baş tutmuş toplanışı çərçivəsində Səudiyyə Ərəbistanının “Əl-Şabab” klubu ilə keçirilən hazırlıq oyununda iştirak edir. 

28 iyul 2024-cü ildə "Turan Tovuz" klubu futbolçunu transfer etdiyini elan edir.

### Milli komanda

## İstinadlar
Cinayət tərkibi

**Cinayət tərkibi** cinayət hüququnda təsbit edilmiş obyektiv və subyektiv əlamətlər məcmusu olub bu və ya digər ictimai təhlükəli əməli cinayət kimi müəyyən edir. Cinayət tərkibinin əlamətləri cinayət hüququnun ümumi və xüsusi hissələrinin normalarında təsbit edilmişdir. Onları dörd alt sistemə bölmək olar: obyekt və subyekt əlamətləri, cinayətin obyektiv və subyektiv tərəfi.

Hər hansısa bir əməldə cinayət tərkibinin bütün əlamətlərinin olması onun cinayət kimi tanınması və onu törətmiş şəxsin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi üçün əsasdır; cinayət tərkibi əlamətlərindən ən azı birinin olmaması isə əməlin cinayət olmadığını bildirir.

## Cinayət tərkibinin əlamətləri və elementləri
Cinayət tərkibi əlamətlərdən və elementlərdən ibarətdir. Cinayətin elementi, əməlin cinayət kimi tanınması üçün zəruri olan minimal konkret hüquqi əhəmiyyətli əmlakdır. Əgər əməldə cinayət tərkibinin ən azı bir zəruri elementi yoxdursa, əməl bütövlükdə cinayət sayılmır. Tərkib əlamətinin şifahi təsviri cinayət hüququ normasının dispozisiyasında öz əksini tapmışdır. Cinayətin əlamətləri Cinayət Qanununun həm Ümumi, həm də Xüsusi hissələrinin normalarında təsbit edilə bilər: Ümumi hissədə bütün cinayətlərə xas olan əlamətlər, Xüsusi hissədə isə konkret cinayətlərə xas olan əlamətlər (əsasən bunlar obyektin əlamətləri və cinayətin obyektiv tərəfi).

Kompozisiya elementi aşağıdakı tələblərə cavab verməlidir: o, digər əlamətlərlə birlikdə əməli ictimai təhlükəli və qanunsuz kimi xarakterizə etməli, onu digər oxşar cinayətlərdən fərqləndirməli, qanunda bilavasitə göstərilməli və ya hüquq normalarının mətnindən birbaşa irəli gəlməlidir.

Cinayət hüququ nəzəriyyəsində cinayət tərkibinin əlamətləri tərkibin elementlərinə görə qruplaşdırılır. Dörd element var: *cinayətin obyekti, obyektiv tərəfi, subyekti və subyektiv tərəfi.* Cinayətin obyekti cinayət hücumu ilə pozulan ictimai münasibətlər, cinayət qanunu ilə qorunan mənafelər və nemətlərdir.

Cinayətin obyektiv tərəfi onun reallıqda zahiri ifadəsidir və cinayət əməlinin özü ilə əlaqəli əlamətləri əhatə edir: hərəkət və hərəkətsizliyin xüsusiyyətləri, onların xarici əlamətləri (cinayətin məkanı, üsulu, vaxtı, şəraiti, istifadə olunan alətlər və vasitələr), habelə xüsusiyyətlər cinayətin törətdiyi zərərli nəticələrin obyektiv tərəfidir. Subyektiv tərəfə cinayəti törətmiş şəxsin ictimai təhlükəli əmələ və onun nəticələrinə daxili psixi münasibətini səciyyələndirən əlamətlər, motivlər, cinayət qanununu pozmaqla nail olmaq istədiyi məqsədlər və s. Nəhayət, subyektin xüsusiyyətləri cinayəti törətmiş şəxsə xas olan cinayət əhəmiyyətli xüsusiyyətləri xarakterizə edir: yaş, psixi sağlamlıq, cins, vəzifə və s.

## İstinadlar
Elçilik (dəqiqləşdirmə)

**[[Elçilik]]** ― xalq toy adətlərindən biri. Həmçinin bu mənalara gələ bilər:

## Filmlər
* ''Elçilik'' (film, 2017) ― 2017-ci ildə çəkilmiş qaqauz filmi.
* ''Elçilik'' (film, 2023) ― 2023-cü ildə çəkilmiş Azərbaycan filmi.

## Həmçinin bax
* Elçi (dəqiqləşdirmə)
Alenia C-27J Spartan

**Alenia C-27J Spartan** Leonardo şirkəti tərəfindən istehsal olunan hərbi nəqliyyat təyyarəsidir. İlk uçuşunu 1999-cu ildə həyata keçirib. Standart konfiqurasiyadan əlavə olaraq, C-27J-nin dəniz patrulu, axtarış və xilasetmə, müşahidə və kəşfiyyat, yanğına dəstək və radioelektron mübarizə üzrə variantları mövcuddur. C-27J Avstraliya, Bolqarıstan, Çad, Yunanıstan, İtaliya, Keniya, Litva, Meksika, Mərakeş, Peru, Rumıniya, Slovakiya, Sloveniya, Zambiya və açıqlanmayan ölkələrin hərbi hava bölmələri tərəfindən sifariş edilmişdir.

## Tarixi

## İstifadə edən ölkələr
* Avstraliya — Kral Avstraliya Hərbi Hava Qüvvələri 10 ədəd təyyarə sifariş edib, ilk təyyarə 2015-ci ildə təhvil verilib. 2018-ci ilin aprelində 10-cu təyyarənin təslimatı tamamlandı.

* Azərbaycan — Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən 2023-cü ildə sifariş olunmuş 1 ədəd C-27J Spartan tipli hərbi nəqliyyat təyyarəsi 2024-cü ilin iyununda Azərbaycan tərəfinə təqdim olunub.
* Bolqarıstan — Bolqarıstan Hərbi Hava Qüvvələrində 2024-cü ilin may ayından etibarən xidmətdə olan üç C-27J var.
* Çad — Çad Hərbi Hava Qüvvələri əvvəlcə 2013 və 2014-cü illərdə alınan iki C-27J-ni ​​idarə edir.
* Yunanıstan — Yunanıstan Hərbi Hava Qüvvələrində 2012-ci ilin yanvarından istifadədə olan səkkiz C-27J var.
* İtaliya — İtaliya Hərbi Hava Qüvvələrində 2012-ci ilin yanvarından istismarda olan 12 təyyarə var.
* Keniya — Keniya Hərbi Hava Qüvvələri üç C-27J istismar edir.
* ABŞ:
** Amerika Birləşmiş Ştatları Ordusu Xüsusi Əməliyyatlar Aviasiya Komandanlığı: 7 ədəd C-27J
** Amerika Birləşmiş Ştatlarının Sahil Mühafizəsi HC-27J konfiqurasiyasına çevrilmiş 14 ədəd C-27J

## İstinadlar
2023-cü ilin Azərbaycan filmləri

**2023-cü ildə** Azərbaycanda 17 tammetrajlı bədii film, 2 peşəkar qısametrajlı, 11 tələbə animasiya filmi, 1 animasiya serialı çəkilmişdir.

## Siyahı

### İstehsal ili, reyestrə salınma və nümayiş tarixi 2023-cü ildə olan filmlər

### Əvvəlki illərdə istehsal olunub reyestrə salınma və ya nümayiş tarixi 2023-cü ildə olan filmlər

## İstinadlar
Yaşar Yakış

**Yaşar Yakış** () — Türkiyə siyasətçisi, Türkiyənin keçmiş xarici işlər naziri (2002–2003).

## Həyatı
1938-ci ildə Düzcədə laz əsilli ailədə anadan olmuşdur.

Laqos, Roma və Dəməşqdəki səfirliklərdə və NATO-nun Brüsseldəki Daimi Nümayəndəliyində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. Yakış 1985-ci ildə İslam Konfransı Təşkilatının İqtisadi və Ticarət Əməkdaşlıq Daimi Komitəsinin sədri kimi Türkiyə Prezidentinə katiblik xidmətləri göstərmək üçün yaradılmış  Koordinasiya Şurasına rəhbərlik edib. 2002–2003-cü illərdə xarici işlər naziri vəzifəsində çalışıb.

26 iyun 2024-cü ildə vəfat edib.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Dimdim qalası

**Dimdim qalası** (, ) — indiki İranın Qərbi Azərbaycan vilayətində, Urmiya gölünün qərbində Dimdim dağının zirvəsində yerləşən tarixi kürd qalası. Dimdim döyüşü adı ilə xatırlanan döyüş bu qalanın yaxınlığında baş vermişdir.

Şifahi məlumatlara görə qala İslamdan əvvəlki dövrdə tikilib.  Qala Səfəvilər tərəfindən 1609-cu ildə tutulub, sonra həmin il Əmir Xan Ləpzerin tərəfindən yenidən inşa edilib.  Digər mənbələrdə isə Dimdim qalasının 1610-cu ildə alındığı qeyd edilir

## Qalanın adı

"Dimdim" sözünün qala daşlarının qaladan vasitə düşərkən çıxardığı səs-küylə bağlı olaraq yarandığı, yəni onomatopoeik bir söz olduğu düşünülür. 

## İstinadlar
Ben-Sion Meyr Hay Uziel

**Ben-Sion Meyr Hay Uziel** (; ) – 1939–1948-ci illərdə Fələstin mandatının, 1948–1953-cü illərdə İsrailin baş ravvini. Səfərad yəhudilərinə mənsub olmuşdur.

## Həyatı
Ben-Sion Meyr Hay Uziel 23 may 1880-ci ildə Qüds şəhərində doğulmuşdur. Atası Cozef Rafael Uziel Qüds şəhərində səfərad icmasının baş ravvini idi.

Uziel 1911-ci ildə Yaffa şəhərindəki səfərad icmasının ravvini təyin olunmuşdur. Lakin təqib edilən yəhudilərə kömək etdiyi üçün Birinci Dünya müharibəsi zamanı türklər tərəfindən sürgün edilmişdir. 1921-ci ildə Salonikinin baş ravvini təyin olunmuş, 1923-cü ildə Tel-Əvivin baş ravvini olmaq üçün Fələstinə qayıtmışdır. 1939-cu ildə İsrail Torpağının baş ravvini təyin olunmuşdur. O, Yəhudi Milli Məclisinə seçilmiş və Yəhudi Agentliyinin qurulduğu sessiyalarda iştirak etmişdir.

Britaniya mandatı dövründə yəhudi icmasını dəfələrdə BMT-də təmsil etmişdir. 1946-cı ildə Fələstin sualı cavab axtaran İngilis-Amerikan Komitəsi üçün şahidlik etmişdir.

## Baxışları
Uziel İsrail dövlətinin halaxik şaxələnməsi haqqında əsərlər yazmışdır. O, yəhudilərin Tövrata və əmrlərə sadiq qalmasının vacib olduğunu demişdir. Uziel demişdir ki, yəhudilər Tövrata olan öhdəliklərindən əl çəksələr, milli kimlik altında artıq birləşmiş olmayacaqlar. 1948–1949-cu illərdə Şabbata qarşı hörmətsizliklə bağlı keçirilmiş ravvin etirazlarına qatılmış, Şabbatın keçirilməsinin vacibliyi haqqında nitq söyləmişdir.

Uziel qadınların seçkilərdə iştirak edə biləcəyini, hakim kimi seçilə biləcəklərini, sağlamlıq məqsədləri üçün doğuma nəzarət vasitələrindən istifadə edə biləcəklərini müdafiə etmişdir. Aşkenazi icmasının lideri Abraham İsaak Kuk ilə yaxından işləmişdir. Ərəb dilini səlis bilmiş, ərəblərlə yəhudilər arasında sülh münasibətlərinin olmasını istəmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bioqrafiyası –
Bala Hisar

**Bala Hisar**

Bala Hisar Əfqanıstanın Kabil şəhərində yerləşən qədim qaladır. V əsrdə tikildiyi təxmin edilirdi.

Bala Hisar müasir şəhər mərkəzindən cənubda Kuh-e-Sherdarwaza dağının arxasında yerləşir.

Kabilin divarları çox hündür və qalındır (20 fut (6,1 m) hündürlükdə və 12 fut (3,7 m) qalınlıqda) və Kuh-e-Şerdarvaza dağından çaya qədər uzanır.

Bala Hisar əslində iki yerə bölünür.

Aşağı hissədə tövlələr, kazarmalar və kral sarayları var; Yuxarı hissədəki yaşayış yerləri, sursat anbarları və Kabil zindanları ilə məşhurdur.

Bu səbəbdən onu yerli əhali Qara Quyu da adlandırır.

## Tarixi
Bala Hisar I. İngiliz-Əfqan Savaşı (1838–1842) ve II. İngiliz-Əfqan Savaşı (1878–1880) zamanı işgalci İngiliz ilə çatışmaya girdiyi 19. yüzyılda Afganistan'ın en qanlı çarpışmalarının bəzi yerdir.

1839-cu ildən etibarən İngilizler, 1879-cu ildə da isyancı Afgan askerleri tərəfindən İngiliz Misyonlarının katliamına qədər kışla olaraq istifadə olunur. 1879 Cephanelik patladığında İngiliz konaklama alanları yanmışdır.

Daha sonra İkinci Anglo-Əfqan Savaşı zamanı böyük hasar gördü. General Frederick Roberts 1880-ci ildə birliklərin takviye edərək bahar aylarında təkrar kaleyi ele geçirmiştir.

5 avqust 1979 günü Əfqanıstan Qurtuluş Örgütü Rus yanlısı rejimi qarşı ayaqlanmaya başladı.

Lakin ayaqlanma qanlı bir şəkildə basdırıldı və isyancıların onlarcası rejim yanlıları tərəfindən tutuklandı və idam edildi.

Bala Bir Kez Daha Mesud Taraftarları Ve Hikmeyar'ın Güçleri Arasında 1990'l arların başlarında Afgan Iç Savaşı zamanı arasında çatışmanın Odak n Oktası Oldu.

## Qalereya

## İstinadlar
Havasu şəlaləsi

**Havasu şəlaləsi** — ABŞ-nun Arizona ştatında, Böyük Kanyonda şəlalə.

## Coğrafiyası

Havasu şəlaləsi gəzinti yolundan görünür.
Hündürlüyü 30 metrə çatan konstruktiv şəlalə Havasu dərəsində ikinci ən yüksək şəlalədir.

Havasu şəlaləsi Supaidən 1,5 mil (2,4 km) məsafədə yerləşir. Bu, Havasu çayı boyunca daha çox tanınan və ən çox ziyarət edilən şəlalədir. O, 90–100 fut (27–30 m) şaquli uçurumdan bir sıra kiçik hovuzlara enən bir əsas kanaldan ibarətdir. Suda kalsium karbonatın yüksək konsentrasiyası ona canlı mavi-yaşıl rəng verir və şəlalənin yaxınlığında müxtəlif yerlərdə baş verən təbii travertin bəndləri əmələ gətirir.

Daşqınların təsiri nəticəsində Havasu şəlaləsinin hovuzlarının görünüşü dəfələrlə dəyişmişdir.

1910-cu il daşqınından əvvəl su demək olar ki, davamlı olaraq axırdı və Fata şəlaləsi kimi tanınırdı. Suyun axdığı çentik ilk dəfə 1910-cu ildə yaranıb və o vaxtdan bəri bir neçə dəfə dəyişdirilib. Əvvəllər bəzən bir neçə axın və ya daşqın olan davamlı axın var idi. Hazırda su bir axınla axır.

## İstirahət yerləri
Şəlalənin qarşı tərəfində çoxlu piknik masaları var və hovuzların kənarlarını izləməklə asanlıqla keçmək mümkündür. Şəlalənin arxasında üzmək və kiçik bir qaya sığınacağına girmək mümkündür.

Havasu şəlaləsinə piyada gəzinti və helikopter turları mövcuddur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Havasu Falls, Havasupai Indian Reservation History
Ezer Vayzman

**Ezer Vayzman** (, ) 1993-cü ildə seçilən və 1998-ci ildə yenidən seçilən İsrailin yeddinci prezidenti idi. Prezident olmadan əvvəl, Vayzman İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinə komandanlıq etmiş və Müdafiə Naziri olmuşdur.

## Bioqrafiya
Ezer Vayzman, 15 iyun 1924-cü ildə Fələstin Britaniya mandatında, Tel-Əvivdə Yexiel və Yehudit Vayzmanın ailəsində doğulmuşdur. Atası aqronom idi. O, İsrailin ilk prezidenti Xaim Veizmanın qardaşı oğludur.

O, Əkka və Hayfada böyüyüb və İvrit Reali Məktəbində təhsil alıb. O, Moşe Dayanın həyat yoldaşı Rut Dayanın bacısı Reuma Şvarts ilə evlənmişdir və onların iki övladı var idi: Şaul və Mixal.

Vayzman döyüş pilotu idi. O, İkinci Dünya müharibəsi zamanı, 1942-ci ildə qoşulduğu Britaniya Ordusunda təlim aldı. Misir və Liviyada Qərbi Səhra kampaniyalarında yük maşını sürücüsü kimi xidmət göstərdi. 1943-cü ildə Britaniya Kral Hərbi Hava Qüvvələrinə (HHQ) qoşularaq Rodiziyada aviasiya məktəbinə daxil oldu. 1945-ci ilə qədər Misir və Hindistanda HHQ ilə xidmət etdi. Vayzman HHQ-dakı xidmətini serjant-pilot olaraq başa vurdu.

1944–1946-cı illərdə o, Fələstin mandatında İrqun yeraltı təşkilatının üzvü idi. 1946–1947-ci illərdə İngiltərədə aeronautika üzrə təhsil aldı. 1947-ci ildə, təhsilini davam etdirərkən, o, Fələstin mandatında Britaniya qüvvələrinin komandanı olan General Evelin Barkerin öldürülməsi planında iştirak etdi. O və başqa bir İrgun üzvü Barkerin Londondakı evinin qarşısındakı yola mina qoymağı planlaşdırmışdılar, lakin Skotland Yardın şübhələrini cəlb etdikdən sonra İngiltərəni tərk edərək planı dayandırdı.

## Ölümü
Ezer Vayzman 24 aprel 2005-ci ildə Keysəriya şəhərindəki evində tənəffüs çatışmazlığı narahatlığından vəfat etmişdir. O, 80 yaşında idi. O, İsrail prezidentlərinin və baş nazirlərinin adətən dəfn edildiyi Herzl Dağında deyil, Or Əkiva şəhərindəki oğlu və gəlininin yanında dəfn edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Ezer Veyzman Knessetin saytında
Diabet (dəqiqləşdirmə)

## Xəstəlik

* Şəkərli diabet ― qanda qlükoza səviyyəsinin artımı ilə bağlı xəstəlik
* Şəkərsiz diabet ― antidiuretik hormon çatışmazlığı ilə bağlı xəstəlik
* Böyrək diabeti ― heksokinaza fermentinin çatışmazlığı ilə bağlı xəstəlik
* Total diabet ― insulin və lipokain çatışmazlığı ilə bağlı xəstəlik
* Tunc diabeti ― hemoxromotoz fonunda baş verən şəkərli diabet

## Digər

* Diabetes (jurnal) ― Amerika Diabet Assosiasiyası tərəfindən 1952-ci ildən bəri dərc olunan aylıq tibbi jurnal
Diabetes (jurnal)

***Diabetes*** ― Amerika Diabet Assosiasiyası tərəfindən 1952-ci ildən nəşr olunan aylıq tibbi jurnal.

Jurnal şəkərli diabetin fiziologiyası və patofiziologiyası ilə bağlı laboratoriya, heyvan və insan tədqiqatlarını əhatə edir. Əsas diqqət şəkərli diabetin patogenezi və onun ağırlaşmaları, mədəaltı vəzin normal və patoloji adacıq funksiyası və vasitəçi maddələr mübadiləsi, dərman və hormonların təsirinin farmakoloji mexanizmləri, normal və anormal bioloji proseslərin biokimyəvi və molekulyar aspektləri kimi sahələrə yönəlmiş araşdırma hesabatlarına verilir. Bundan əlavə, "Diabetes"də Amerika Diabet Assosiasiyasının illik toplantısında elmi sessiyalarda təqdim olunan tezislər dərc edilir.

"Journal Citation Reports"a əsasən, jurnalın 2021-ci il impakt faktoru 9.337, 5 illik impakt faktoru isə 10.509-dur. Bu göstəricilərə görə "Diabetes" jurnalı "Endokrinologiya, Diabet və Metabolizm" kateqoriyasında 240 jurnal arasında 8-ci yeri tutur.

## İstinad siyahısı


## Xarici keçidlər

* Jurnalının rəsmi saytı