open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ağdaş Dövlət Rəsm Qalereyası

**Ağdaş Dövlət Rəsm Qalereyası** — Ağdaş rayonu ərazisində fəaliyyət göstərərn Rəsm Qalereyası.

## Tarixi
Ağdaş rayon Dövlət Rəssm Qalereyası 1991-ci ildə yaradılmışdır. Qalereyada rayonunun və respublikanın tanınmış rəssamlarının əl işləri nümayiş etdirilir. Qalereyanin sərgi salonunda 98 ədəd rəsm əsəri nümayiş etdirilir.

## Fəaliyyəti
Qalereyada il ərzində 8–10 sərgi təşkil edilir. Sənət adamları ilə görüşlər keçirilir. Burada tanınmış rəssamların sərgiləri ilə yanaşı gənc və yeniyetmə rəssamların əsərləri nümayiş etdirilir. Qalereyada rəssamlıq dərnəy fəaliyyət göstərir. Dərnəyin 20-yə yaxın üzvü vardır. Dərnək üzvlərinin əl işləri dəfələrlə rayonda təşkil olunan kütləvi tədbirlərdə nümayiş etdirilmişdir. Eyni zamanda dərnək üzvləri respublika miqyaslı rəsm müsabiqələrində iştirak edərək fəxri fərman və diplomlarla təltif olunmuşlar. Hazırda Qalereyanın fondunda 70-ə yaxın rəsm əsəri saxlanılır.

## Həmçinin bax
* Ağdaş
* Ağdaş rayonu
* Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyaları

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 

## İstinadlar
Biləsuvar Dövlət Rəsm Qalereyası

**Biləsuvar Dövlət Rəsm Qalereyası** - 

## Xarici keçidlər
* 
* 
* 

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Biləsuvar Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
İbrahim Qaradağlı

**İbrahim Məcnun oğlu Qaradağlı** () — Azərbaycan teatr aktyoru və mədəniyyət işçisi, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1943).

## Həyatı
İbrahim Qaradağlı 1907-ci ildə hazırkı Ağdaş rayonunun Qaradağlı kəndində anadan olmuşdur. Səhnə fəaliyyətinə 1924-cü ildə kəndlərindəki dram dərnəyində başlamış, 1926–1938-ci illərdə Ağdaş rayon klubunun dram dərnəyində çalışmış, sonralar bu klubun direktoru olmuşdur. İbrahim Qaradağlı 1940-cı ildə Ağdaşda Kolxoz və Sovxoz Teatrı açılan zaman bu kollektivə daxil olmuş, teatr 1949-cu ildə bağlanana kimi burada aktyorluq və rejisorluq etmiş, həmçinin 1941-ci ildən direktor işləmişdir. Sonralar rayon mədəniyyət evində müdir, xalq teatrında rejissor işləyib. Aktyor kimi çıxış etdiyi tamaşaların bir qisminə özü quruluş verib.

İbrahim Qaradağlı 19 iyun 1978-ci ildə Ağdaşda vəfat etmişdir.

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 17 iyun 1943

## İfa etdiyi əsas rollar

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Bərdə Dövlət Rəsm Qalereyası

**Bərdə Dövlət Rəsm Qalereyası** — 1989-cu ildən fəaliyyətə başlayıb.

## Tarixi
2008-ci ildən yeni binaya köcürülən Rəsm Qalereyası Bərdə şəhər Heydər Əliyev prospekti 95 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 173 kv.metr olan 2 otaqdan ibarətdir. Ekspozisiya-sərgi sahəsi 152 kv.metr , fonda saxlama sahəsi 21 kv.metrdir. Qalereyanın fondunda peşəkar, gənc və həvəskar rəssamların 50-ə yaxın əl işləri və rəsm əsərləri saxlanılır.

## Fəaliyyəti
Qalereyada həvəskar gənclərdən və məktəbli şagirdlərdən ibarət , həftədə 2 dəfə olmaqla rəsm dərnəyi fəaliyyət göstərir. Bundan başqa xalçaçılıq sənətini yaşatmaq və gələn ziyarətcilərə göstərmək üçün xalça toxuma təbliğ olunur. Yay mövsümündə açıq havada turistlərə müxtəlif mədəni xidmətlərin və sərgilərin keçirilməsi üçün Qalereyanın qarşısından istifadə etmək daha məqsədə uyğundur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Madrid derbisi

**Madrid derbisi** () — İspaniyanın Madrid şəhərini təmsil edən Real Madrid və Atletiko Madrid klubları arasında oynanan, gərgin rəqabət şəraitində keçirilən futbol matçlarına verilən addır. Bu iki əzəli rəqib arasında baş tutan derbi əvvəllər yalnız İspaniya peşəkar futbol yüksək liqası çərçivəsində idi, lakin artıq son dövrlərdə derbi anlayışı ümumiləşdirilib və iki klub arasında (UEFA Çempionlar Liqası, Kral Kuboku, İspaniya Superkuboku və s. turnirlər) hər matçı əhatə edir.

İki klub 2014-cü ildə UEFA Çempionlar Liqasının Finalı üçün Lissabonda qarşılaşdı və bununla ilk dəfə eyni şəhərin iki klubu final matçında oynadı. 2016-cı ildə Milanda keçirilən UEFA Çempionlar Liqasının Finalında Real Madridin iki il əvvəl olduğu kimi qalib gəldiyi ikinci qarşılaşmadan sonra, klublar 2018-ci ildə UEFA Super Kubokunda da qarşılaşdılar. Bu dəfə isə əsas vaxtın heç-heçə bitdiyi qarşılaşmada əlavə vaxtda Atletiko qalib gəldi.

## Tarixi

İki klub arasında rəqabət XX əsrin əvvəllərində başladı. İspaniyan paytaxtının ən güclü klubu olan Madrid Futbol Klubu (1902-ci ildə təsis edilib) şəhərin ən yaxşı kiçik klublarının birləşmə və satınalmalarını davam etdirdi. Eyni zamanda Madrid FK rəqabət apardığı klubların ən yaxşı oyunçularını da heyətinə cəlb etdi, bu da *Ağlara* qarşı mübarizə apara bilməyən klubları sıradan çıxardı. Bu nümunənin əsas istisnası "törəməsi olduğu" Atletik Bilbao klubunun maddi yardımı sayəsində ən yaxşı oyunçularının əksəriyyətini saxlaya bilmiş və bununla da Madrid FK-ya qarşı rəqabət apara bilən Atletiko Madrid (1903-cü ildə yaradılmışdır) idi. Reala (Krallıq tərəfindən bəyənilən klublara verilən başlıq - İspaniya Kralı tərəfindən 1920-ci ildə Madrid FK-na verildi) görə yoxa çıxan klubların bir çox tərəfdarı buna görə də qırmızı-ağların tərəfdarları oldular. Bununla belə, qazanılan rəqabətli mükafatlara görə, Real Madrid İspaniya vətəndaş müharibəsindən sonraya qədər Atletiko Madriddən (əsl Bask klubundan ayrıldıqdan sonra belə adlandırılmışdır) çox üstün idi.

## Bütün oyunlar
:*12 dekabr 2021-ci il tarixinə*

## Birinci Divizion - Liqa oyunları

## Hər iki klubla La Liqa çempionu olan oyunçular
*  Perez Paya (Atletiko Madrid 1950–51 La Liqa; Real Madrid 1953–54 La Liqa, 1954–55 La Liqa)
*  Tibo Kurtua (Atletiko Madrid 2013–14 La Liqa; Real Madrid 2019–20 La Liqa, 2021–22 La Liqa)

## Bütün zamanların bombardirləri

29 sentyabr 2018-ci il tarixindən Madrid derbisində bütün zamanların bombardiri Real Madriddə çıxış etmiş Kriştiano Ronaldodur (22 qolla). Derbi matçlarında Atletikonun bombardiri 12 qolla Pako Kamposdur.

## Ən çox meydana çıxan oyunçular

Madrid derbisində ən çox meydana çıxan oyunçu 43 oyunla Real Madridin keçmiş futbolçusu Serxio Ramosdur. Atletiko oyunçusu kimi derbi matçlarında ən çox çıxış rekordu bütün yarışlarda 35 matçda və 8 qol vurmaqla Adelardoya məxsusdur.

## İstinadlar
Səməd Tağızadə

**Səməd Əmiraslan oğlu Tağıyev (Tağızadə)** () — Azərbaycan teatr aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1943).

## Həyatı
Səməd Tağıyev (Tağızadə) 1907-ci ildə Nuxada (hazırkı Şəki) anadan olmuşdur. Aktyorluq fəaliyyəti 1920-ci illərin sonunda bu şəhərdə başlamışdır. Aktyorun fəaliyyəti, əsasən, 1933–1955-ci illərdə Gəncə Dövlət Dram Teatrı ilə bağlıdır. Gəncədə işləyə-işləyə Şəki Dövlət Dram Teatrının da eyniadlı əsərlərin tamaşalarında Otello, Aydın, Oqtay Eloğlu, Vaqif rollarını ifa etmişdir. Dəvətlə Şəmkir, Qazax və Ağdaş teatrlarında da rollar oynamışdır.

1955-ci ildə səsi tutulan aktyor səhnəyə çıxmasa da, teatrda truppa müdiri işləyib. 17 noyabr 1978-ci ildə Kirovabadda (hazırkı Gəncə) vəfat etmişdir.

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 17 iyun 1943

## İfa etdiyi əsas rollar
;Gəncə Dövlət Dram Teatrında

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Makyavelizm (psixologiya)

**Makyavelizm** - emosional soyuqluq, əxlaqi məsələlərə laqeydlik kimi xüsusiyyət ilə xarakterizə olunan psixoloji vəziyyət. Makyavelizm narsissizm və psixopatiya ilə birlikdə "qaranlıq üçlü" () modelini əmələ gətirir. Makyavelistlər öz məqsədlərinə çatmaq üçün yalan danışmaq, aldatmaq kimi mənfi hərəkətdənlər çəkinməz, etdikləri hərəkətlər üçün vicdan əzabı duymaz. Onların manipulyasiya qabiliyyətləri yüksəkdir, digər insanları ələ salmağa meyillidirlər. Əsasən kişilərin makyavelist olmaq ehtimalları qadınlarınkından yüksəkdir.

Makyavelizm termini 1970-ci illərdə Kolumbiya Universitetindəki bu sahə ilə bağlı araşdırmalardan sonra populyarlıq qazandı.

## Həmçinin bax

* Verter effekti
Şəbnəm Tapdıqova

**Şəbnəm Tapdıq** (19 yanvar 1962-ci il) — müğənni, beynəlxalq müsabiqələr laureatı, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti,

## Həyatı

Şəbnəm Tapdıqova 1962-ci il yanvarın 19-da Azərbaycan şairi və tərcüməçisi İlyas Tapdıqın ailəsində  anadan olub

190 nömrəli məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət universitetinin tələbəsi olub.

Elə o vaxt Dövlət Televiziya və Radio verilişləri komitəsinin mahnı müsabiqəsindən başlayıb.

Ş.Tapdıqova həmin müsabiqələrin dəfələrlə qalibi olub.

Rəşid Behbudov, Şövkət Ələkbərova, Cahangir Cahangirov, Tofiq Quliyev və başqa görkəmli sənət adamları onun çıxışlarını təqdir etmişlər.

Televiziyanın “Xatirə”, “Dan Ulduzu” ansambllarının müşayiəti ilə oxuduğu bəstəkar xalq, estrada mahnıları və həmçinin fransız, ərəb mahnılarının ifa edib.

7 il Azərbaycan Konsert Birliyində, 5 il R.Behbutov adına Mahnı teatrında solist kimi işləmişdir.

Onun ifası bədii film və tamaşalarda istifadə olunmuşdur.

Ş.Tapdıqova Dövlət Televiziya və Radionun geniş proqramlı konsertlərində çıxışlar etmişdir.

Şəfiqə Axundovanın “Bəyaz Çiçəklər” ansamblı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının bütün rayonlarında anşlaq konsertlər vermişdir.

Gəncə, Sumqayıt, Mingəçevir, Şəmkir, Tovuz, Gədəbəy, Balakən, Lənkəran, Saatlı şəhərlərində uğurla solo konsertlər vermişdir.

Moskvada Azərbaycan tədbirlərində iştirak etmişdir.

1989 ildə Türkiyə Mədəniyyət Nazirliyinin təşəbbüsü ilə Ş.Tapdıqova Ankarada Atatürk adına “türk musiqisi” ocağının qonağı olmuş məşhur musiqiçi Mehmet Özbəyin rəhbərlik etdiyi ansamblı ilə geniş proqramla solo konsertlər vermişdir.

Samsunda keçirilən mahnı festivalında da çıxış etmişdir.

Onun ifaçılığı bir çox əmək kollektivlərinin, rəsmi təşkilatların fəxri fərmanları, təşəkkür məktubları ilə qeyd edilmişdir.

Ş.Tapdıqova “İrs” ansamblı ilə 1985-ci ildən əməkdaşlıq edir.

2002-ci ildən müntəzəm olaraq “İrs”lə yeni mahnılar, konsert proqramları hazırlayır.

7 mart 2009-cu il Azərbaycan Respublikasında mədəniyyət sahəsində xidmətlərinə görə **“Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti”** fəxri adına layiq görülüb

## İstinadlar
Emin Məmmədov (sədr)

**Emin Səlhab oğlu Məmmədov** ()— “Azərxalça” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri, Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının fəxri üzvü (2020)

## Həyatı

Məmmədov Emin Səlhab oğlu Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

### Ailəsi

Atası Səlhab Məmmədov məşhur heykəltaraş, Azərbaycanın xalq rəssamı və professordur. O, Berlində “Xocalı” abidəsi və Romada “Nizami Gəncəvi” abidəsi də daxil olmaqla, bir çox əsərlərin müəllifi kimi tanınır. Qardaşı AFFA-nın icraçı vitse-prezidenti və baş katibi Elxan Məmmədovdur.

## Fəaliyyəti
### Əmək fəaliyyəti
Heydər Əliyev Fondunun mədəniyyət və incəsənət məsələləri üzrə müşaviri olmuşdur. 
18 mart 2021-ci il tarixində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə “Azərxalça” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə yeni sədr təyin edilib.

## Təltifləri
* 2012-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Əməkdar incəsənət xadimi” fəxri adına layiq görülüb. 
* 2019-cu il 6 may tarixli Sərəncamına əsasən Heydər Əliyev Fondunun 15 illiyi münasibətilə və Azərbaycanın ictimai və mədəni həyatında səmərəli fəaliyyətinə görə “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilib.
* 2020-ci il 12 dekabrda Mədəniyyət Nazirliyinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilib.

## Üzv olduğu təşkilatlar
4 mart 2020-ci ildə Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının fəxri üzvü seçilib.

## İstinadlar
Ettore Puriçelli

**Ektor ("Ettore") Puriçelli Senya** ( ;) — Uruqvay və İtaliya vətəndaşlığı olmuş keçmiş futbolçu. Mövqeyi hücumçu olub. Futbolçu karyerasını bitirdikdən sonra məşqçi kimi işləyib.

## Karyera
Karyerasına doğma Montevideonun "Sentral" komandasında başlayıb. Uruqvayda 5 il oynadıqdan sonra Puriçelli İtaliyanın "Bolonya" klubuna gedir. Bu keçid "Bolonya" tarixinin ən yaxşı dövrlərindən birinə təsadüf edir. İlk mövsümdə (1938–1939) Puriçelli 19 qol vuraraq Aldo Boffi ilə birlikdə İtaliya A Seriyasının bombardiri olur. Komandası isə bütun klubları qabaqlayaraq İtaliya çempionu olur. 1940–41 mövsümündə hər şey təkrarlanır, 22 qolla Puriçelli A Seriyasında ən yaxşı snayperi, "Bolonya" isə İtaliya çempionu olur. Puriçelli baş ilə əla oynadığı üçün "Qızıl Baş" ləqəbini alır.

II Dünya Müharibəsindən sonra Puriçelli "Milan" klubuna keçir. "Milan" ilə Seriya A Çempionluğunu və İtaliya kubokunu qazanır.

Daha sonra B Seriyasında yarışan "Lenyano" klubuna keçir və karyerasını orada ilə bitirir.

"Bolonya" ilə A Seriyasında 133 oyun keçirərək 80 qol vurur.

"Milan" ilə A Seriyasında 157 oyunda 55 qol vurur.

"Lenyano"nun heyətində 38 oyunda 25 dəfə fərqlənir..

Futbolçu karyerasını bitirdikdən sonra məşqçi kimi işləyir.

## Uğurları

### Komanda
* İtaliya çempionu: 1939, 1941, 1955
* Latın Kubokunun qalibi: 1956

### Fərdi
* İtaliya çempionatının bombardiri: 1939 (19 qol), 1941 (22 qol)

## İstinadlar

## Xarici Keçidlər
* 
* 
* EU-Football.info saytında profili (ing.)
Kərim Həsənov

* Kərim Həsənov (ədəbiyyatşünas)
* Kərim Həsənov (rejissor)

## Həmçinin bax
* Kərim
* Həsənov
Şammi Kapur

***Şammi Kapur*** () — Hindistan aktyoru və rejissorudur. Aktyorluq fəaliyyətinə 1948-ci ildən başlamışdır. Məşhur hind aktyoru Rac Kapurun qardaşı olan sənətçi 14 avqust 2011-ci ildə 79 yaşında Mumbayda böyrək çatışmazlığı səbəbiylə vəfat etmişdir.

## Həyatı

O, |50-1960-cı illərdə Bollivudun ən populyar aktyorlarından idi. Qardaşları Rac və Şaşi ilə tanınmış "Kapur qardaşları üçlüyü"nü təşkil etmişdirlər.

Şammi Kapur 14 avqust 2011-ci ildə 79 yaşında vəfat etmişdir.

Onun iştirakı ilə keçmiş SSRİ-də məşhur olan "Betaab" ("Məhəbbətin gücü") və "Vidhaata" ("Qüdrətli) filmləri çəkilmişdir.

## Filmoqrafiya

* Qəhrəman (film, 1983)

## İstinadlar


## Əlavə ədəbiyyat
* *The Kapoors: the first family of Indian cinema*, by Madhu Jain. Penguin, Viking, 2005. .
* 

## Xarici keçidlər

* 
* 
* http://www.shammikapoor.net
* Məşhur hind aktyoru vəfat edib
Kərim Həsənov (rejissor)

**Kərim Vahab oğlu Həsənov** () — Azərbaycan teatr rejissoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1954).

## Həyat və yaradılığı
Kərim Həsənov 1914-cü ildə Şamaxı şəhərində anadan olmuşdur. İlk təhsilini burada almış daha sonra ailəsi ilə Bakıya köçmüşdür. Orta məktəbdə oxuyarkən 1928-ci ildə həvəskar aktyor kimi çıxış etmiş, sonra truppaya qəbul edilmişdir. 

1931–1934-cü illərdə Mirzə Fətəli Axundov adına Bakı Teatr Məktəbində, 1934–1939-cu illərdə isə Moskva Teatr Sənəti İnstitutunda təhsil almışdır. Moskvadan qayıtdıqdan sonra 1939–1949 və 1954–1977-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında quruluşçu rejissor və 1949–1952 və 1953–1954-cü illərdə baş rejissor işləmişdir. Uşaqlar, məktəblilər, yeniyetmələr və gənclər üçün müxtəlif janrlarda tamaşalar hazırlamışdır. Kollektivin rus truppasında da bir neçə tamaşanın rejissoru olmuşdur.

Kərim Həsənov bir sıra tamaşalara quruluş vermişdir: "Xırs quldurbasan" (Mirzə Fətəli Axundov), "Ağa Kərim xan Ərdəbili" və "Hacı Qəmbər" (Nəcəf bəy Vəzirov), "Poçt qutusu" və "Quzu" (Cəlil Məmmədquluzadə), "Bəxtsiz cavan" (Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev), "Fitnə" (Abdulla Şaiq), "Azad", "Məlik Məmməd" və "Aqil və Sərvinaz" (Əyyub Abbasov), "Babək" və "Ramiz" (Əbil Yusifov), "Zəng səsləri", (Ramiz Heydər), "O mənim oğlumdur" və "Dağ seli" (Əfqan), "Nəsrəddin", "Aprel səhəri" və "Qonşular" (Yusif Əzimzadə), "Aydınlığa doğru" (Seyfəddin Dağlı), "Yarımçıq şəkil" (Adil Babayev), "Son məktub" və "Etibar" (Rauf İsmayılov), "Seyran" (Əliməmməd Atayev və Əhməd Əhmədov), "Yeniyetmələr" (Həsən Qasımov və Ənvər Əlibəyli), "Yanmış planetin sərvətləri" (Novruz Gəncəli), "İki veronalı" (Uilyam Şekspir), "Skapenin kələkləri" (Jan-Batist Molyer), "Evlənmə" (Nikolay Qoqol), "Ərköyün oğul" (Yevgeni Rıss), "Qoğal evə (Miloslav Steqlik), "Sehrli güvəc" (Pavel Malyarevski), "Mayın əvvəllərində" (Valentina Lyubimova).

Rejissor 1978-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.
## Ailəsi
İki övladı, bir qızı və bir oğlu olmuşdur.

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 27 fevral 1954

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Registrasiya müqaviləsi

***Atmosfer Xarici Kosmosa Göndərilən Obyektlərin Qeydiyyatı Konvensiyası*** (***Reqistrasiya Müqaviləsi*** və ya ***Reqistrasiya Sazişi*** kimi də tanınır) Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Məclisi tərəfindən 1974-cü ildə qəbul edilmiş konvensiyadır. 1976-cı ildə qüvvəyə minmişdir. 2014-cü il tarixinə qədər 62, 2025-ci ilin sentyabr ayına kimi isə 78 dövlət tərəfindən təsdiq edilmişdir.

Konvensiya, dövlətləri kosmosa göndərilən obyektin hərəkət trayektoriyası barədə Birləşmiş Millətlər Təşkilatına məlumat verməyə məcbur edir. Buraxılmalar ilə əlaqədar olaraq Birləşmiş Millətlər Təşkilatı 1962-ci ildən bəri bir qeydiyyat aparır.

Reqistrasiya konvensiyası və digər dörd Kosmik qanun konvensiyası Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Kosmosun Dinc Məqsədlər Üçün İstifadəsi Komitəsi tərəfindən idarə olunur.

Avropa Kosmik Agentliyi və Avropa Meteoroloji Peyklərin İstismarı Təşkilatı, müqavilə hüquqlarını və öhdəliklərini qəbul etdiklərini bildirmişdirlər.

## İstinadlar
Alkilləşmə prosesləri

**Alkilləşmə prosesi** — üzvi maddələrin və bəzi qeyri-üzvi maddələrin molekullarına alkil qruplarının daxil edilməsi adlanır. Bu reaksiya çox böyük praktiki əhəmiyyətə malikdir. belə ki, onun əsasında alkilaromatik birləşmələr, izoparafinlər, çoxlu sayda merkaptanlar və sulfidlər, aminlər, element- və metal üzvi birləşmələr və s. alınır. Çox vaxt alkilləşmə prosesi monomerlərin, yuyucu maddələrin istehsalında aralıq mərhələ kimi istifadə olunur.

## Təsnifi
Alkilləşmə proseslərini yeni yaranan əlaqələrin növünə görə təsnif etmək daha əlverişlidir:

— karbon atomuna görə alkilləşmə;

— oksigen və kükürd atomlarına görə alkilləşmə;

— azot atomuna görə alkilləşmə;

— digər elemetlərin (Si-, Pb-, Al- alkilləşməsi) atomlarına görə alkilləşmə.

### Karbon atomuna görə alkilləşmə
Karbon atomuna görə alkilləşmədə karbon atomu ilə əlaqəli olan hidrogen atomu alkil radikalı ilə əvəz olunur:

CnH2n+2 + CmH2m → Cn+mH2(n+m+1)

ArH+ RCl → ArR + HCl

### Oksigen və kükürd atomlarına görə alkilləşmə
Oksigen və kükürd atomlarına görə alkilləşmə zamanı alkil radikalı oksigen və ya kükürd atomu ilə əlaqələnir:

ArOH + RCl → ArOR + NaCl + H2O
NaSH + RCl → RSH + NaCl

### Azot atomuna görə alkilləşmə
Azot atomuna görə alkilləşmə zamanı ammoniakda və ya aminlərdə azot atomu ilə əlaqələnmiş hidrogen atomları alkil qrupları ilə əvəz olunur. bu, aminlərin sintezinin ən əhəmiyyətli metodlarından biridir:

ROH + NH3 → RNH2 + H2O

### Digər elemetlərin (Si-, Pb-, Al- alkilləşməsi) atomlarına görə alkilləşmə
Si-, Pb-, Al- və digər elementlərə nəzərən alkilləşmə element- və metalüzvi birləşmələrin alınmasının əlverişli yollarından biridir:

2RCl + Si → R2SiCl2
4C2H5Cl + 4PbNa → Pb(C2H5)4 + 4NaCl + 3Pb
3C3H6 + Al + 1.5H2 → Al(C3H7)3

## Alkilləşdirici agent
Alkilləşdirici agent kimi olefinlər və asetilen, xlorlu törəmələr, spirtlər, sadə və mürəkkəb efirlər istifadə edilir.

## İstinadlar
Anzak Günü

**Anzak Günü** ()— Avstraliya və Yeni Zelandiyanın milli bayramı.

25 aprel 1915-ci ildə Birinci Dünya müharibəsi zamanı Antanta qüvvələri (İngilislər, avstraliyalılar, yeni zelandiyalılar, nyufaundlendlər, hintlilər, fransızlar) Gelibolu yarımadasına (Türkiyə) enməyə başladılar. Ardınca uzanan və qanlı döyüşlərdə eniş ələ keçirilmiş köprülərdən bir hücum inkişaf etdirə bilmədi və ilin sonunda evakuasiya edildi. Çanaqqala adlanan bu uğursuz əməliyyat zamanı Avstraliya-Yeni Zelandiya Ordu Korpusunun qoşunları fərqləndilər (*Australian and New Zealand Army Corps, ANZAC*).

Anzak Günü rəsmi olaraq 1916-cı ildə qeyd olunmağa başladı (Yeni Zelandiyada — 1920-ci ildən). Başlanğıcda, Birinci Dünya müharibəsində həlak olan Avstraliyalılar və Yeni Zelandiyalılar üçün bir anım günü idi. İkinci Dünya müharibəsindən sonra, 25 aprel tarixində Avstraliya və Yeni Zelandiya, bu ölkələrin iştirak etdiyi bütün müharibələrdə və hərbi qarşıdurmalarda həlak olan vətəndaşlarını yad etdilər. Ənənəyə görə bu gün kilsə ibadətləri, hərbi keçidlər, qazilərin görüşləri keçirilir. Avstraliya və Yeni Zelandiya turistləri həm də anma tədbirlərinə ev sahibliyi edən Gelibolu'nu ziyarət edirlər. Yalnız Anzak günündə Birinci Dünya müharibəsi əsgərlərinin sevdiyi milli sikkə atma oyununu oynamağa icazə verilir.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat

* Marilyn Lake & Henry Reynolds. What’s Wrong With Anzac? The Militarisation of Australian History. UNSW Press, 2010
Ay müqaviləsi

[250px|thumb|Müqaviləni [ratifikasiya edən və imzalayan dövlətlər

]]

**Dövlətlərin [[Ay]] və digər göy cisimləri üzərindəki fəaliyyətlərini tənzimləyən Saziş**, yaxud digər adı ilə **Ay Sazişi**, **Ay Müqaviləsi** və ya **Ay Konvensiyası**, bütün səma cisimlərindəki (göy cisimlərinin orbitində olanlar da daxil olmaqla) yurisdiksiyanı beynəlxalq ictimaiyyətin səlahiyyətinə verən beynəlxalq bir konvensiyadır. Bu obyektlər üzərindəki bütün fəaliyyətlər Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsi də daxil olmaqla beynəlxalq hüquqa uyğun olmalıdır.

Praktik olaraq insanlı kosmik uçuş proqramı olan və ya bununla bağlı planları olan ölkələr tərəfindən təsdiqlənmədiyi üçün uğursuz bir konvensiyadır.
Donni Yenin filmoqrafiyası

Honq Konq aktyoru, kinorejissor, prodüser **[[Donni Yen]]in** filmoqrafiyası. Donni Yen 74 filmə və 9 tele-seriala çəkilib.

## Filmlər

## Televiziya

= İstinadlar =
Alp Qorxmaz

**Alp Qorxmaz** (d. 2 mart 1981, Ankara), Türk kinoteatr və serial aktyoru.

İlk təhsilini İstanbulda tamamlamışdır, orta təhsilini isə Çanaqqalada Tamamlamışdır.

Amerikada Universitet həyatına başladı. University of South Florida Radio Televiziya bölməsindən məzun olduqdan sonra Nyu-Yorka aktyorluq təhsili almağa getdi. Nyu-Yorkun ən lazımlı Broadvay muzikal məktəblərindən Neighborhood Playhouse School of Theatre də təhsilini tamamladıqdan sonra 2006-cı ildə Türkiyəyə qayıtdı. Gəldiyi hələ 1 ay olmamış Türkər İnanoğlu tərəfindən kəşf edilən Qorxmaz, Erler Filmin istehsalı olan "Arxa küçələr" adlı serialda Əli obrazını canlandırır. 2010-cu il aprel ayının 2-ci həftəsində əsgərliyə getdiyinə görə serialdan bir müddətliyinə ayrılmışdır. Vətənə olan borcunu qaytarıb, qısa dönəm olaraq aprel 2010-cu ildə başlayıb sentyabr 2010-cu ildə Bingöldə tamamlamışdır. İndi də Erler Filmin istehsalı olan "Arxa küçələr" serialında Əli rolunun ifasına davam edir. Serialda snayper polis rolundadır. İlk kinoteatr filmi 2009-cu ildə Ertekin Akpınarın rejissoru olduğu "Mələklər və qumarbazlar"dır. 2-ci kinoteatr filmi isə 2012-ci il istehsalı "Laz Vampir Tirakula", 3-cü kinoteatr filmi də "Pəri nağılı"dır. 2011-ci ildə Özgür Ozanla birlikdə "Turkcell" reklamında rol almışdır.

## Filmoqrafiya

### Film
* Mələklər Və Qumarbazlar (2009)
* Laz Vampir Tirakula (2012)
* Peri Masalı (2014)

### Serial
* Arxa Küçələr (2006-günümüz) — Ali Akdoğan

### Reklam
* Turkcell Reklamı (2011)
* Bim Reklamı (2017)

### Video Klip
* Orçun Kabil Peki Tamam Klipi (2011)

## Həmçinin Bax
* Arxa Küçələr
* Özgür Ozan
* Şəvkət Çoruh
* Zəfər Ərgin

## İstinadlar
Aldo Boffi

**Aldo Boffi** (; ) — İtaliyalı keçmiş futbolçu. Mövqeyi hücumçu olub. Futbolçu üç dəfə İtaliya çempionatının bombardiri olub. Güclü zərbələri ilə məşhur olub.

## Karyera
Aldo Boffi 26 fevral 1915-ci ildə Cussanoda anadan olub. Karyerasına İtaliyanın üçüncü divizionunda çıxış edən "Vis Nova" klubunun gənclər komandasında başlayıb. 1935-ci ildə B Seiyası klubu olan "Serenyo" klubuna transfer olunur. "Serenyo" klubu futbolçunu transfer etdikdən bir il sonra C Seriyasına düşür, lakin bütün komandanın uğursuz oynamasına baxmayaraq, Boffi 20 qol vuraraq B Seriyasının ən yaxşı bombardirlərindən biri olur. Futbolçu bu uğurunu bir il sonra C Seriyasındada təkrar edərək C Seriyasının bombardiri olur. Bu uğurlar sonra o, A seriyası klubları olan "Milan", "Fiorentina" və "Bolonya"nın diqqətini cəlb edir. Boffi "Milan"ın təklifini qəbul edir.

Boffi 1 noyabr 1936-cı ildə "Torino" ilə oyunda "Milan" klubunda debüt edir. "Milan"da Boffi ilk mövsümundə cəmi 8 qol vurur. Ancaq növbəti mövsümlərdə qollarını sıralayaraq üç dəfə çempionatın bir dəfə isə İtaliya Kubokunun bombardiri olur. "Milan"ın heyətində Boffi 8 mövsumdə 136 qol vurduğu 194 oyun keçirir.

Futbolçu daha sonra "Atalanta" klubuna keçir. "Atalanta"da bir mövsüm keçirib 17 oyunda 3 qol vurur.

Boffi daha sonra köhnə klubu "Serenyo"ya keçir və karyerasını burada bitirir.

## Uğurları
* İtaliya çempionatının bombardiri: 1939 (19 qol), 1939/40 (24 qol), 1942 (22 qol)

## İstinadlar

## Xarici Keçidlər
* Magliarossonera.it saytındakı məqalə
* Enciclopediadelcalcio.com saytında profil
Viçentsa FK

**Viçentsa FK** () — İtalİyanı təmsil edən futbol klubu. Klub Viçenza şəhərini təmsil edir . 2018-ci ildəki iflasdan sonra İtaliyanın C Seriyasında Vicenza Virtus adı ilə çıxış edir.

9 mart 1902-ci ildə qurulan klub 1911-ci ildən bəri İtaliya çempionatlarında iştirak edir. 1942-ci ildə Vicenza ilk dəfə A Seriyasına yüksəlib. 1953–1990-cı illərdə klub "Lanerossi Vicenza" adlandı.

Komanda A Seriyasında ən böyük uğuru 1978-ci ildə ikinci yeri tutmasıdır. Komandanın 1997-ci ildə İtaliya kubokunun qalibi olur və bir il sonra 1998-ci ildə Kuboklar Kubokunun yarımfinalına kimi yeksəlib.

Viçenzanın heyətində fərqli illərdə Qızıl topun qalibi olmuş iki futbolçu oynayıb. Bunlar Paolo Rossi və Roberto Bacciodur.

## A Seriyasının bombardiri olmuş futbolçuları
* 1966 — Luis Vinisiyo (25 qol)
* 1978 — Paolo Rossi (24 qol)

## Tarixi
Vicenzada futbol 1902-ci ildə yaranıb. Komanda 18 may 1903-cü ildə əyalətin Məktəb Çempionatında debüt edir. Növbəti 10 il ərzində "Viçenzadakı Futbol Birliyi" adlanan komanda yalnız kiçik turnirlərdə iştirak edir.

Rəsmi debüt 1910–1911 mövsümünə təsadüf edir. 12 fevral 1911-ci ildə klub iştirak etdiyi ilk rəsmi turnirdə Bolonyadan olan rəqib ilə Borgo Casale meydanında qarşılaşır. Ardınca turnirin finalında Pro Verçelli üzərində qələbə qazanılır və komanda Vento-Emiliano qrupunda qalib olur.

Birinci Dünya müharibəsindən əvvəlki illərdə Viçenza, regional qrupların qalibləri tərəfindən qurulan ölkənin milli çempionatında iştirak edir. Komanda tez-tez Bolonya, Juventus, İnter, Milan kimi güclü komandalarla görüşur. 10 yanvar 1915-ci ildə Milanda "İnter" ilə qarşılaşmada 0:16 hesabı məğlub olur.

## Titulları
* **[[İtaliya A Seriyası|İtaliya çempionatı (A seriyası)]]**
** **Vitse çempion (2):** 1910/11, 1977/78
* **[[İtaliya B Seriyası|B seriyası]] :**
** **Çempion (3):** 1954/55, 1976/77, 1999/2000
* **[[İtaliya Kuboku]]**
** **Qalibiyyət:** 1996/97
* **[[İtaliya Superkuboku|İtaliya Super Kuboku]]**
** **Finalçı:** 1997
* **Viarejo Turniri**
** **Çempion (2):** 1954, 1955
** **Vitse çempion:** 1961
* **[[Saat Kuboku]]**
** **Qələbə:** 1965

## Tanınmış oyunçuları
* Paolo Rossi
* Piermario Morosini
* Luka Toni
* Roberto Baccio
* Cibril Sisse

## Məşhur məşqçiləri
* Pyerpaolo Bizoli (2016–2017)

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt  )
Bruklin 9-9

***Bruklin 9-9*** - Dan Goor və Michael Schur tərəfindən yaradılan Amerikan polisi komediya televiziya serialı. Serialın premyerası 17 sentyabr 2013-cü ildə Fox kanalında baş tutmuşdur. 10 yanvar 2019-cu ildə NBC-yə köçürülmüşdür.

## Rollarda
* Andy Samberg - Jake Peralta
* Stephanie Beatriz - Rosa Diaz
* Terri Kryus - Terry Jeffords
* Melissa Fumero - Amy Santiago
* Joe Lo Truglio - Charles Boyle
* Chelsea Peretti - Gina Linetti
* Andre Braugher - Raymond Holt
* Dirk Blocker - Michael Hitchcock
* Joel McKinnon Miller - Norm Scully

## Xarici keçidlər
* Rəsmi veb sayt
Bu bizik (teleserial, 2016)

***Bu bizik*** () - 20 sentyabr 2016-cı ildə NBC-də premyerası olan bir Amerika televiziya serialıdır.

## İstinadlar
Bosniyalı Osman Paşa

**Bosniyalı Osman Paşa** (d. 1620 - ö. 1 avqust 1685) — Sultan İbrahim və IV Mehmed səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
1620-ci ildə dünyaya gəldi. Əslən boşnaq olub, Əndərunda təlim-tərbiyə edildikdən sonra öncə bostançılar kəndxudası, daha sonra 1671-ci ilin sentyabrında bostançıbaşı oldu. 1676-cı iliin martında vəzir rütbəsilə Şam bəylərbəyi təyin edildi. 1678-ci ildə Anadolu, 1681-ci ilin iyununda Misir, 1683-cü ilin iyununda Diyarbəkir və ardından yenidən Şam bəylərbəyi oldu. 1684-cü ildə Bosniyaya təyin edilsə də, çox keçmədən vəzifədən alındı. 1685-ci ilin mayında Əyri qalasının mühafizəsi ilə vəzifələndirildi. 1 avqust 1685-ci ildə qala mühasirəsi əsnasında şəhid edildi.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani IV, səh. 278
Vətəndaş, türkcə danış!

**Vətəndaş, türkcə danış!** — Mustafa Kamal dövrü Türkiyədə başladılan və türk dilinin işləkliyinin daha da artırılmasını məqsədləyn dövlət dəstəkli kampaniya.
## Haqqında
Kampaniya 13 yanvar 1928-ci ildə hüquq tələbələri tərəfindən başladılmış və 1930-cu illər boyunca davam etdirilmişdir. Dövlət tərəfindən dəstəklənən kampaniyanın məqsədi bütün ölkə boyunca türk dilinin işləkliyini daha da artırmaq olmuşdur. Kampaniya boyunca bəzi bölgələrdə türkcədən başda dildə danışan insanlara müxtəlif pul cəzaları verilmişdir. Bəzi yazıçılar kampaniyanın Türkiyədəki sosio-siyasi türkləşdirmə hərəkatına önəmli şəkildə yardım etdiyini iddia etməkdədir.

## İstinadlar
Həmzə Paşa

**Həmzə Paşa** (ö. 1699) — IV Mehmed səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

## Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əndərunda təlim-tərbiyə edildikdən sonra Sultan Mehmedin anası Validə Turhan Sultanın kəndxudası olaraq illərlə sarayda xidmət etdi. Bu vəzifədə ikən paşa ünvanı aldı. Ancaq 1683-cü ildə Validə Turhan Sultanın vəfatının ardından orduya dəvət edildi və 1684-cü ilin yanvarında Misir bəylərbəyi oldu. 1687-ci ilin martında vəzifədən alındı və bir il sonra Şam, 1698-ci ildə isə Tərabülüs əş-Şam bəylərbəyi təyin edildi. Ancaq son vəzifə yerinə çatdıqdan qısa müddət sonra vəfat etdi. İdarəçilikdə bacarığının olmadığı, Numan bəy (ö. 1717) adlı oğlunun olduğu məlumdur.

## Mənbə

* Sicill-i Osmani II, səh. 270
SSRN

**SSRN** ( — Sosial Elm Tədqiqat Şəbəkəsi) — sosial və humanitar elmlər üzrə preprintlərin anbarı.

## Tarixi
SSRN 1994-cü ildə hər iki maliyyə iqtisadçısı Maykl Censen və Ueyn Marr tərəfindən qurulmuşdur.

2013-cü ilin yanvar ayında SSRN, anbar reytinq şəbəkələri (İspaniyanın Milli Tədqiqat Şurasının Cybermetrics Labruen tədqiqat qrupunun təşəbbüsü) tərəfindən dünyanın ən böyük açıq mənbəli deposu olaraq tanındı, PDF, geri keçid və Google Scholar nəticələrinə görə ölçüldü.

May 2016-cı ildə SSRN, Elsevier tərəfindən Social Science Electronic Publishing Inc şirkətindən satın alındı.

2016-cı ilin iyul ayında sənədlərin SSRN-dən əvvəlcədən xəbərdarlıq edilmədən çıxarıldığı barədə məlumatlar var; SSRN-in redaksiya şərhləri bunun müəllif hüquqları ilə əlaqəli olduğunu göstərir.SSRN SEO-su Qreqq Qordon, məsələni 20 məqaləni təsir edən bir səhv adlandırdı.

SSRN 2017-ci ildən başlayaraq biologiya, kimya, mühəndislik, tibb, kompüter elmi və daha çox sahələrdə yeni fənlər əlavə edir.

2020-ci ildə Koulz Fondu, xidmətin pisləşdiyini və RePEc-in iş sənədləri göndərmək üçün daha yaxşı bir alternativ olduğunu iddia edərək SSRN ilə maliyyə münasibətlərinə son verdi.

## Həmçinin bax
* arXiv.org
* RePEc

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Vaqon-Li hadisəsi

**Vaqon-Li hadisəsi** — 1933-cü ildə Vaqon-Li şirkətinin müdirinin türkcə danışan işçisinə şirkətin rəsmi dilinin fransızca olduğunu bildirərək, pul və işdən uzaqlaşdırma cəzaları verməsilə başlamış hadisədir.

## Hadisə
Yataqlı və yeməkli vaqonları olan farnsız dəmiryolu şirkəti Vaqon-Li şirkətində 22 fevral 1933-cü il tarixindü belçikalı müdir Jannoni telefonda türkcə danışan işçi Naci bəyə şirkətin rəsmi dilinin fransızca olduğunu bildirərək, 25 qəpik pul vəzası və 15 gün işdən uzaqlaşdırma cəzası verdi.

Bu hadisə dövrün qəzetlərində əks olununca, 25 fevral 1933-cü ildə Peyami Safa, Cahid Arf kimi tanınmış şəxslərin də olduğu, Darülfünün və Milli Türk Tələbə Birliyi tələbələri toplanıb şirkətin Bəyoğlunda olan şirkət bürosu önündə etiraz nümayişləri başlatdılar. Daha sonra hadisələr də daha da böyüdü. Şüşələri qıraraq ofisə daxil olan tələbələr Mustafa Kamalın divarda asılı olan rəsmini aldıqdan sonra, ofisi dağıtdılar. Qrup əllərində Mustafa Kamalın rəsmi və türk bayraqları ilə şirkətin Qaraköy bürösuna gəlmiş, eyni şəkildə Mustafa Kamalın rəsmini aldıqdan sonra ofisi dağıtmışdırlar. Ən sonunda İstanbul valiliyinin önünə gələn kütlə qəzet binalarının önündə bir müddət nümayişə davam etmişdirlər və əllərindəki Mustafa Kamal rəsmlərini xalq evinə təslim etdikdən sonra dağılmışdır.

## Daha sonra
Baş verənlərdən sonra şirkət Naci bəyi işə bərpa etmiş, etnik azlıqların və qeyri-müsəlmanların daha çox yaşadığı Pera ətrafında bir çox xarici şirkət türkcə addan istifadə etməyə başlamış və yenidən "Vətəndaş, türkcə danış!" kompaniyasi başladılmışdır. Vaqon-Li şirkəti daha sonra Osmanlı dövləti dövründən qalan bir çox xarici şirkət kimi milliləşdirilmişdir.

## Həmçinin bax
* Vətəndaş, türkcə danış!
## İstinadlar
Preprint

**Preprint** (nadir hallarda **əvvəlcədən nəşr**) —  müəllifin maraqlı şəxsləri və mütəxəssisləri tanış etmək istədiyi hər mövzuya həsr olunmuş elmi məqalə (ümumiyyətlə kiçik həcmdə), məqalə dərc olunmamışdan əvvəl elmi jurnalda və ya monoqrafiyanın tam hüquqlu nəşr olunmamışdan əvvəl dərc olunmuşdur.  

Bir qayda olaraq, əvvəlcədən çap edilmiş nəşrlər dərc olunmadan əvvəl nəzərdən keçirilmir, buna görə də səhvlər ola bilər və bu səbəbdən də tez-tez hesabatlarda nəşr sayılmır.

Elektron preprint (İnternetdə yerləşdirilən ön çap) bəzən e-çap () olaraq da adlandırılır.

## Preprint kolleksiyaları
Fizika, astronomiya, riyaziyyat, biologiya və kompüter elmləri üçün ən məşhur və əlamətdar elektron preprintlər kolleksiyası, 1991-ci ildə Pol Qinsparq tərəfindən yaradılmış arXiv.org serveridir ([arxivlər]), 1.4 milyondan çox preprintlər hazırlanmışdır. Digər preprintlər arasında, bu preprintlər də geniş yayılmışdır:

* CiteSeer
* RePEc: Research Papers in Economics
* Munich Personal RePEc Archive
* Social Science Research Network eLibrary
* bioRxiv

## İstinadlar
"Blackpink"in qazandığı mükafatların və namizədliklərin siyahısı

Aşağıda 2016-cı ildə YG Entertainment tərəfindən qurulan Cənubi Koreyalı qız qrupu Blackpink tərəfindən qazanılan  mükafatların siyahısı verilmişdir.
## Mükafatlar

## İstinadlar
Vilhelmina

**Vilhelmina Helena Paulina Mariya** (; ) — 1890-1948-ci illərdə hakimiyyətdə olan Niderlandın kraliçası, taxtdan imtina etdikdən sonra Niderland Şahzadəsi adını aldı.

## Bioqrafiyası
Kral III Vilhelmin Adelaida Emma Valdek-Pirmont ilə ikinci evliliyindən tək övladı. Anadan olanda atası 63 yaşında idi, uşaq ikən ona çox bağlı idi. Kralın ilk evliliyindən üç oğlu var idi, lakin Vilhelmina anadan olanda yalnız biri sağ qaldı - Vilhelminanın dörd yaşında ikən 1884-cü ildə vəfat edən İskəndər. Beləliklə, o, taxtın tək varisi oldu.

Atasının ölümündən sonra 10 yaşındakı Vilhelmina taxta çıxdı, çox yaşına çatana qədər anası Emma Niderlandın regenti idi. III Vilhelm yalnız Niderlandın Kralı deyil , eyni zamanda Lüksemburqun böyük hersoqu idi. Lüksemburq taxtı daha sonra Saliç qanunları altına alındığı üçün Wilhelmina atasını yalnız Hollandiyada miras aldı və Hollandiya ilə Lüksemburq arasındakı fərdi ittifaq mövcud olmadı. Nassau Adolphus Lüksemburqun Böyük Dükü oldu.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* Вильгельмина — статья в Энциклопедии «Кругосвет».
Natalia Tena

**Natalia Qastiain Tena** () — İngilis kinoteatr aktyoru və müğənni, Molotov Jukeboks qrupunun solistidir. Harri Potter film seriyasındakı Nimfadora Tonks rolunu canlandırmışdır. Həm də teleserialda Oshinini canlandırmışdır.

## Həyatı
1 noyabr 1984-cü ildə dünyaya gəldi. İspaniyalı ailə olan, ata Cesus Tena bir dülgər, ana Maria Tena isə katibədir.

9 yaşında, ailəsi Natalianı, İngilis klassiklərinin əsərlərinə dayanan istehsallarda məmnuniyyətlə yer aldığı bir teatr studiyasına qoydu. Natalianın səhnədəki ilk rolu, Villiam Şeksbrin ölümsüz əsərindən Culieti obrazı idi. "Harri Potter" filmi ilə məşhurlaşan Natalia, səhnəni tərk etmədi və 2008-ci ildə London mərkəzli teatr studiyası Royal Şeksbrin bir produksiyasında Othellodan Desdemona rolunu oynadı.

## Karyera
Natalianın ekranda ilk çıxışı 2001-ci ildə gerçəkləşdi. İngilis teleserial olan "Həkimlər"in bir neçə seriyasında yer aldı. Natalia, İngilis klinikalarından birindəki həkimlərin çətin günlük yaşamına adanmış bir serialda, baş cərrahı başdan çıxarmağa çalışan qərib bir gənc xəstə rolunu oynadı. Çox zaman olduğu kimi, gənəl olaraq, "Həkimlər"dəki rol İngilis kinoteatrın bəyaz pərdəsində Natalia Tena üçün bir keçiş oldu. Bir il sonra, uzun metrajlı film "My Boy"da rol almağa dəvət edildi. Bunu "Eşqin Gözəl Sənəti" (2005), "Xanım Henderson" (2005) və "After Life" (2006) seriallarındakı rollarda oynadı.

Ancaq "Harri Potter və Simurq Ordeni adlı filmin çəkilməsindən sonra dünya çevrəsindəki gerçək şöhrət aktrisaya gəldi. Natalia, qaranlıq güclərə qarşı cəsur bir döyüşçü olan Nimfadora Tonksu oynadı. Tene, ekranda gülməli və son dərəcə qərib bir qızı canlandırmağı bacara bildi. Eynən kitabdakı Nimfadora kimi Coan Roulinq. Natalianın Harri Potterdəki görünüşü nisbətən qısa olmasına baxmayaraq, bunun "o adam" Nimfadora Tonks olduğu hər kəs üçün netləşdi. Filmin həm izləyiciləri həm də istehsalçıları tərəfindən xatırlandı. İkincisi, onu davam filminin çəkimlərinə qatılmağa dəvət etdi. "Harri Potter və Yarımqan Prins", Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri Hissə I və Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri Hissə II

Natalia Tena, 2011-ci ildə Luke Tradavayla birlikdə Şotlandiya istehsalı bağımsız film You Yerində baş rolda oynadı. Film, T inthe park musiqi festivalında bir neçə gün içində çəkildi. Filmdəki aktyorlar mahnı oxuyur oynayırdılar.

## Musiqi karyerası
Film çəkmənin və London teatr studiyası "Royal Şeksbir Kompany"nin performanslarına qatılmanın yanı sıra, Natalia Tena həm də öz musiqi qrupu Molotov Jukeboksu yaratd. Natalia özü mahnı sözləri yazır və mahnı oxuyur, akordeon ifa edir. 2014-cü ildə ilk studiya albomları Karnival Flover tərəfindən yayımlandı.

## Filmoqrafiya
* Harri Potter və Simurq Ordeni
* Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri Hissə I
* Harri Potter və Ölüm Hədiyyələri Hissə II

## İstinadlar
Kolera (dəqiqləşdirmə)

* Kolera — Vibrio cholerae adlı bakteriyanın səbəb olduğu nazik bağırsağın infeksion xəstəliyi. Bağırsaq infeksiyası, sərt və şiddətli ishal ilə müşahidə edilən bir xəstəlik.
* Kolera (musiqiçi) — Türkiyəli rep musiqi sənətçisi.
* Kolera (qida) —
Ləman Atakişiyeva

**Ləman Həsən qızı Atakişiyeva** () — Azərbaycan dirijoru, xormeyster, Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının professoru, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1987). Ləman Atakişiyeva 1976–1989-cu illərdə Azərbaycan Xor cəmiyyətinin nəzdində fəaliyyət göstərən kamera xorunun təşkilatçısı və bədii rəhbəri olmuşdur.

## Həyat və yaradıcılığı
Ləman Atakişiyeva 3 avqust 1933-cü ildə Bakıda pedaqoqlar — Həsən Atakişiyev və Səkinə Terequlovanın ailəsində anadan olmuşdur. İlk musiqi təhsilini Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının nəzdində fəaliyyət göstərən onillik musiqi məktəbdə almış, 1951-ci ildə buranı bitirmişdir. Daha sonra konservatoriyanın xor dirijorluğu şöbəsində  sinfini bitirmişdir. 1955-ci ilin mayında  tərəfindən təşkil olunmuş II mahnı bayramının baş dirijoru təyin olunmuşdur.  1956-cı ildə konservatoriyada pedaqoji fəaliyyətə başlamış və 1961-ci ildə baş müəllim vəzifəsinə keçmişdir. Həmin il konservatoriyanın nəzdində yeni yaradılmış opera studiyasında işləməyə başlamış və 12 il ərzində studiyanın xoruna rəhbərlik etmişdir.

Ləman Atakişiyeva 1966–1969-cu illərdə öz təhsilini Qnesinlər adına Moskva Musiqi-Pedaqoji İnstitutunun aspiranturasında davam etdirmiş, Moskvadan qayıtdıqdan sonra konservatoriyada xor dirijorluğu kafedrasının dosenti vəzifəsində pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1976-cı ildə yaradılmış Xor cəmiyyətinin nəzdində Kamera xorunun bədii rəhbəri təyin edilmişdir. Kollektivlə birlikdə çox sayda qastrol səfərlərində olmuş, çox saylı konsertlərlə çıxış etmişdir.  1981-ci ildə Atatürk adına İstanbul Opera və Balet Teatrına baş xormeyster vəzifəsinə dəvət olunmuş və üç sezon ərzində burada 10-dan artıq rus və qərb bəstəkarlarının əsərlərini hazırlamışdır. O, türk bəstəkarı Adnan Sayqunun "Dastan" adlanan və Atatürkə həsr olunmuş irimiqyaslı vokal-simfonik əsəri üzərində işləmişdir. Bakıya qayıtdıqdan sonra pedaqoji fəaliyyətilə yanaşı bir il ərzində Azərbaycan Dövlət opera və balet teatrında baş xormeyster vəzifəsində işləmişdir. Sonralar yalnız pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur.

L. Atakişiyeva 1992-ci ildə müsabiqə yolu ilə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının professoru seçilmişdir. 2001-ci ildə Rusiyanın Xor Sənəti Akademiyasının dəvətilə Moskva şəhərinə köçmüş və orada 2010-cu ilə qədər çalışaraq bir çox xormeyster hazırlamışdır. Ləman Atakişiyeva 2015-ci ildə vəfat etmişdir.

## Təltif və mükafatları
* "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı — 30 dekabr 1987

## İstinadlar

## Ədəbiyyat
*
Pilotlu kosmik uçuş proqramı

Pilotlu kosmik uçuş proqramı, heyəti insan olan və bəlkə insanları sərnişin kimi də daşıyan kosmik uçuşlara verilən addır. Bu robotik kosmik gəmilər, kosmik zondlardan və ya uzaqdan idarə olunan peyklərdən fərqlidir.
Gemini layihəsi

**Gemini layihəsi** ABŞ-nin Apollon layihəsinə hazırlıq mərhələsində həyata keçirdiyi əvvəlki bütün rekordları qıran layihədir. Kəsilmiş bir konus şəklində kosmosa buraxılması üçün sifariş verilmiş 12 ədəd vasitə, 2 nəfər üçündür.

İlk vasitə Gemini 1 8 aprel 1964-cü ildə buraxılmışdır. Buraxılmış ilk iki vasitə pilotsuz olarkən ABŞ-nin ilk pilotlu kosmik uçuşu Gemini 3 vasitəsilə həyata keçirilmişdir (23 mart 1965). Gemini 4-dəki astronavtlardan biri (E.H. White) vasitənin Yer üzünü 3-cü dövrü zamanı kapsuladan çıxdı və kosmosda sərbəst gəzən 2-ci şəxs oldu. Gemini 5 ən yaxın nöqtədən yerə 160&nbsp;km və ən ucqar nöqtədən 347&nbsp;km orbitdə olmaqla 190 saat 56 dəqiqə ərzində Yer ətrafında 120 dövr edərək bu sahədə əvvəlki bütün rekordları qırdı. Gemini 6 11 gün əvvəl buraxılan Gemini 7 vasitəsilə qarşılaşdı və kosmosdakı ilk görüşü təmin etdi (15 dekabr 1965). Gemini 11 nəqliyyat vasitəsi dünyanı gəzərkən qapısı 172 dəqiqə açıq qoyularaq süni cazibə təcrübəsi aparılmışdır. Son vasitə Gemini 12 11 noyabr 1966-cı ildə buraxıldı və beləliklə Gemini proqramı sona çatdırılmışdır.



Şəkil:Gemini1.png|280px|thumb|Gemini 1 uçuşunda istifadə olunan vasitənin sxemi
Şəkil:Gemini 6 7.jpg|285px|thumb|Gemini 6 və 7-nin bağlanması, dekabr 1965
Şəkil:Gemini Profiles.jpg|orta|thumb|500px|Bütün Gemini vasitələrinin buraxılması anları
Edvard Higgins Vayt

**Edward Higgins "Ed" White II** () — Amerikalı aviasiya mühəndisi, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin zabiti, test pilotu və NASA astronavtı.

1952-ci ildə *West Point*i bakalavr dərəcəsi ilə bitirdikdən sonra Vayt uçuş təliminə göndərildi və Qərbi Almaniyanın Bitburg Hava Bazasındakı 22-ci Qırıcı Eskadronuna təyin edildi. Orada F-86 Sabre və F-100 Super Sabre donanmalarında uçdu. 1958-ci ildə aviasiya mühəndisliyi ixtisası üzrə Michigan Universitetinə yazıldı. White daha sonra Ohayo ştatının Wright-Patterson Hərbi Hava Qüvvələri Bazasında Aviasiya Sistemləri Bölməsində test pilotu vəzifəsinə təyin edilməzdən əvvəl Kaliforniyadakı Edwards Hərbi Hava Qüvvələri Bazasında test pilotu təhsili almışdır.

White ikinci astronavt qrupundan biri olaraq seçildi. Komanda pilotu James McDivittin yanında Gemini 4 pilotu olaraq təyin edilmişdir. White 3 iyun 1965-ci ildə kosmosda gəzən ilk amerikalı oldu. Daha sonra ilk ekipajlı Apollon missiyası olan Apollon 1-in baş pilotu vəzifəsinə təyin edildi. White, 27 yanvar 1967-ci ildə Floridada Cape Canaveralda Apollon 1 üçün kosmosa uçuşdan əvvəlki test əsnasında Virgin "Gus" Grissom və Roger B. Chaffee ilə birlikdə yanğında öldü. Gemini layihəsindəki uçuşa görə NASA-nın Fərqli Xidmət Medalı və ölümündən sonra Konqresin Şərəf Medalı ilə təltif edilmişdir.

## İstinadlar
Kanaveral burnu

**Kanaveral burnu** - Florida, ABŞ-də yerləşən Atlantik okeanı sahilindəki uzun və ensiz bir ərazidir. Bura kosmik çimərlik kimi də tanınır və Kennedi Kosmik Mərkəzinin bir hissəsidir. Bu hissələrin hər hansı birindən bir çox ABŞ kosmik gəmiləri buraxılır. ABŞ-nin bütün pilotlu kosmik uçuş proqramları da Canaveral burnundan həyata keçirilən buraxılışlarla reallaşır.

“Canaveral” (İspan dilində: Cañaveral) adı ispaniyalı səyyahlar tərəfindən verilmişdir və canebrake, yəni bambuk və ya qamış kolu deməkdir. “Cape of Canes”, yəni qamış burnu kimi də tərcümə edilə bilər.
Kanaveral hərbi hava qüvvələri bazası

Kanaveral hərbi hava qüvvələri bazası (), ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin Canaveral Cape, Floridadakı hava bazasıdır. Baza Kennedi Kosmik Mərkəzinin yaxınlığında yerləşir.

NASA-nın bir çox mühüm uçuşları Canaveral bazasından həyata keçirilmişdir.
Kennedi Kosmik Mərkəzi

**Kennedi Kosmik Mərkəzi** (tam adı: ***John F. Kennedy Space Center***, qısaltması: KSC), 1968-ci ildən bəri NASA-nın bütün pilotlu kosmik uçuşlarında istifadə olunan və hal-hazırda mövcud üç kosmik gəminin buraxılışı və müşahidə qurğusu kimi istifadə olunan kosmik mərkəzdir.

Miami ilə Jacksonville arasındakı Kanaveral burnunun şimal-qərbində, Atlantik okeanında, Florida, Brevard County Merritt adasında yerləşir.

Yanında ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin Kanaveral hərbi hava qüvvələri bazası () yerləşir. Bu baza NASA-nın pilotsuz kosmik uçuşları üçün istifadə olunur.

Uzunluğu təxminən 34 mil (55 kilometr), eni isə 6 mil (10 kilometr) təşkil edir. Sahəsi 219 kvadrat mildir (570 km²). 2008-ci il tarixinə görə burada ümumilikdə 13.500 nəfər işləyir.
Taytusvill (Florida)

**Taytusvill** () — ABŞ-nin Florida ştatında yerləşən Brevard dairəsinin mərkəzi olan şəhər. Şəhərin əhalisi 2010-cu ilin statistikasına görə 43.761 nəfər təşkil edir.

## İstinadlar
Mitropa kuboku

**Mitropa Kuboku** (,  ) Avropanın ilk böyük futbol turnirlərindən biridir. Kubokun keçirilməsi fikri ilk dəfə 1927 -ci ildə Venesiyadakı bir görüşdə təklif edilir. Kubokun ilk matçları 14 Avqust 1927-də baş tutur. Turnirdə Mərkəzi Avropanın ən yaxşı klubları iştirak edir.
## Tarixi
Əvvəlcə kuboka Macarıstan, Avstriya, Çexoslovakiya və Yuqoslaviyadan iki komanda qatılır, ilk qalib Sparta Praqa olur. 1929 -cu ildə Yuqoslaviya komandaları əvəzinə kubokda İtaliyanın nümayəndələri iştirak etməyə başlayır. 1934 -cü ildə iştirakçıların sayı hər ölkədən dörd komandaya qədər artırılır. Daha sonra digər ölkələrdən klublar dəvət edilməyə başlayır.   İsveçrə ( 1936-cı ildə ), Rumıniya və Yuqoslaviya ( 1937-ci ildə ). 1938-ci ildə Avstriy komandaları Mitropa Kubokunda iştirakını dayandırdılar. 1940 -cı ildə kubok yarışları II Dünya Müharibəsinin başlaması səbəbiylə dayandırıldı (Macarıstan Ferencvaros və Rumıniya Rapid finala çıxdı, ancaq Macarıstan Rumıniyanın bir hissəsini işğal etdiyi üçün matç baş tutmadı).

1955-ci ildə Mitropa Kuboku yenidən başladı, ancaq digər Avropa Kuboku turnirlərinin, xüsusən Çempionlar Kubokunun meydana çıxması səbəbindən məşhurluğunu itirir. 1980-ci illərdən başlayaraq iştirakçı ölkələrin çempionatlarının ikinci divizionlarının (aşağı liqaların) qalibləri Kubokda iştirak etməyə başlayır. Kubokun son  mövsumu 1992-ci ildə baş tutur, qalib Yuqoslaviyanın Banja Luka şəhərinin "Borac" klubu olur.

## Mitropa Super Kuboku
1989-cu ildə, 1987/88 və 1988/89-cu illərdə Mitropa Kubokunun qalibləri arasında bir dəfə Mitropa Super Kuboku adlı bir turnir oynanılır. Kubokun qalibi Çexoslovakiyanın "Banik" klubu olur.

## Xarici Keçidlər
Futbol Tarixi və Statistika Birliyinin veb saytında Mitropa Kuboku 1927-1940 haqqında bölüm )
Brevard dairəsi (Florida)

**Brevard dairəsi** () — ABŞ-nin Florida ştatında yerləşən bir dairədir.

Brevard dairəsinin əhalisi 2010-cu ilə görə 543.376 nəfərdir və Floridanın ən sıx əhalisi olan X  dairəsidir. Brevard əyalətinin mərkəzi 1894-cü ildən bəri Titusville şəhərində yerləşir.

## Şəhərlər

*Cape Canaveral
*Cocoa
*Cocoa Beach
*Indian Harbour Beach
*Melbourne
*Palm Bay
*Rockledge
*Satellite Beach
*Titusville
*West Melbourne

## İstinadlar