open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nəfəsçəkmə təcnis

**Nəfəsçəkmə təcnis** — aşıq poeziyasında təcnis şeir formasının şəkillərindən biri.

Təcnisin ən çətin növlərindən biri də gedər-gəlməz və ya nəfəsçəkmə təcnisdir. Bu formalı şeir onu qoşan, düzən sənətkarın daha çox ifaçılıq səriştəsi, güclü səs diapozonu olması, mahir saz çalmaq məharəti ilə əlaqədardır.

Nəfəsçəkmə təcnisdə "hüff" şəklində nəfəsin geri çəkilməsi ilə rədif yaradılır. Çox nadir hallarda yaranan nəfəsçəkmə təcnisin müsəddəs formalı bir nümunəsinə Aşıq Əsədin yaradıcılığında rast gəlinir:

Eşidib bilənlər, arif olanlar,
İnsan neçə şeydə eyləməzmi hüff.
Bir tayfa görübən xəbər olanda,
Cavabın verəndə eyləməzmi hüff.
Xoş dilinən onu təkrar eyləsən,
Cavabın verəndə, ay edər of-of.

Bayqular məskəni yara qalyanı,
Tutubdu dəstinə yar a qalyanı,
Doldurub verəndə yara qalyanı,
Çəkəndə ləbində eyləməzmi hüff.
O şirin ləbindən busə dilədim,
Baxar, başın bular, ay edər of-of.

Gözüm əldə gördü o zərbabını,
Könül həmdəm istər öz ərbabını,
Şərbaf toxuyanda o zərbabını,
Məkiyə tel atanda eyləməzmi hüff.
Məkik atıb şirin karın görəndə,
Bir teli qırılsa, ay edər of-of.

Süvari səməndi bir gündə minə,
Bir gündə atıla, bir gündə minə,
Əjdaha Əsədi bir gün dəminə,
Səra çəkəndə eyləməzmi hüff.
Vəfalı yar qəbrim üstən keçəndə,
Yada salar ağlar, ay edər of-of.


## İstinadlar

## Mənbə
* Elçin. Seçilmiş əsərləri. 10 cilddə. IX cild. Bakı: ÇİNAR-ÇAP, 2005, 509 səh.
Kayli Ray Harris

**Kylie Ray Harris** () — ABŞ müğənnisi.

## Diskoqrafiya
**All the Right Seasons* (2010)
**Taking It Back* (2013, EP)
**Kylie Rae Harris* (2019, EP)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pinar Aylin

**Pinar Aylin** () — türk pop musiqisi müğənnisi.

## Diskoqrafiya

### Albomlar
* 1995: *Ben Bahara Hazırım*
* 1997: *Güneşten*
* 1998: *Ay Işığında*
* 2000: *Çöl Fırtınası*
* 2004: *No. 5*
* 2007: *Aslolan Ben*
* 2011: *Hit 70'ler*

### EP
* 2009: *Masal Bu Ya*

### Single
* 2019: "Aradığın Aşk Bende"
* 2019: "Yazık Oldu"

### Filmoqrafiya
* 2009 — *Bez Bebek* — (Riyaziyyat müəllimi Mimi)

## İstinadlar
Meike Droste

**Meike Droste** () — alman aktrisa.

## Filmoqrafiyası
* 2008: *Stolberg* (Fernsehserie, Folge *Blutgrätsche*)
* 2008–2014: *Mord mit Aussicht* (Fernsehserie, 39 Folgen)
* 2009: *Baching* (Film)
* 2009: *Küstenwache* (Fernsehserie, Folge *Mörderischer Plan*)
* 2011: *Hannah Mangold & Lucy Palm* (Fernsehfilm)
* 2013: *Tatort: Trautes Heim* (Fernsehreihe)
* 2013: *Schwestern*
* 2014: *Danni Lowinski* (Fernsehserie, Folge *Sie ist wieder da*)
* 2014: *Der Fall Bruckner* (Fernsehfilm)
* 2015: *Bettys Diagnose* (Fernsehserie, Folge *Der Pilot*)
* 2015: *Der Staatsanwalt* (Fernsehserie, Folge *Familienbande*)
* 2015: *Bloß kein Strass* (Fernsehfilm)
* 2015: *Ein Mord mit Aussicht* (Fernsehfilm)
* 2017: *Frau Temme sucht das Glück* (Fernsehserie, 6 Folgen)
* 2017: *Der Kommissar und das Kind* (Fernsehfilm)
* 2017: *SOKO Köln* (Fernsehserie, Folge *Stolz und Vorurteil*)
* 2017: *Letzte Spur Berlin* (Fernsehserie, Folge: *Dämonen*)
* 2018: *Dreigroschenfilm*
* 2018: *Team Alpin* (Fernsehserie, Folge *Endlich wieder wir*)
* 2019-devam: *Hotel Heidelberg* (Fernsehreihe) → siehe Besetzung
** 2019: *… wer sich ewig bindet*
** 2019: *Wir sind die Neuen*
* 2020: *Deutscher* (TV dört bölüm)
* 2020: *Das Leben ist kein Kindergarten*

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Meike Droste bei der Agentur Frame
*
Kritik mach

**Kritik mach** və ya **Kritik max** — Aerodinamikada, bir təyyarənin kritik Mach sürəti, qanadın kiçik bir hissəsi üzərindəki axının səs sürətinə çatdığı ən kiçik Max sürətidir.

Uçuşda olan bütün avianəqliyyat vasitələri üçün, nəqliyyat vasitəsinin ətrafında dövran edən havanın sürətinin artmasından və ya azalmasından, nəqliyyat vasitəsinin ətrafındakı hava axını nəqliyyat vasitəsinin hava sürəti ilə eyni deyildir. Kritik Mach sürətində, təyyarənin özü 1,0 Mach sürətindən daha az bir hava sürətinə malik olmasına baxmayaraq gövdə yaxınlığındakı bəzi bölgələrdə yerli hava axını səs sürətinə çatır. Bu vəziyyət zəif bir şok dalğası yaradır. Kritik Mach sayından yüksək sürətlərdə:

* Sürüklənmə əmsalı birdən-birə artaraq yüksək təsirli sürüklənməyə səbəb olar.
* Transonik və supersonik sürətlər üçün nəzərdə tutulmayan təyyarələrdə idarəetmə səthlərindəki hava axını nəqliyyat vasitəsinin idarəetməsində pozğunluqlara səbəb olar.

Kritik Mach sayında uçmaq üçün dizayn edilməyən nəqliyyat vasitələrində, qanad və quyruq qanadı üstündəki axıntıda olan şok dalğaları qanaddakı hündürlüyü itirmək üçün kifayətdir. Kritik Mach sayındakı problemlərlə əlaqəli bu fenomen sıxışdırılma olaraq bilinir. Sıxışdırılma 1930–40-cı illərdə yüksəksürətli hərbi və eksperimental təyyarələrdə bir çox qəzaya səbəb olmuşdur.

O vaxt bilinməsə də, sıxışdırılma səs divarı kimi tanınan fenomenin səbəbi idi. Supermarine Spitfire, Messerschmitt Bf 109, P-51 Mustang, Gloster Meteor, Messerschmitt Me 262, P-80 kimi subsonik təyyarələrin çox qalın qanadları var və onlar 1.0 Maxa çata bilmirlər. 1947-ci ildə Chuck Yeager Bell X-1-i Mach 1.0 və daha yüksək sürətlərdə uçurdu. Beləliklə səs divarı nəhayət qırıldı.

Hawker Hunter və F-86 Sabre kimi ilk transonik hərbi təyyarələr kritik Mach sayından daha sürətli uçmaq üçün dizayn edilmişdirlər. Bu təyyarələrdə düz uçuşlarda Mach 1.0-a çatmaq üçün kifayət qədər mühərrik gücü yox idi, lakin Mach sayı 1.0 və daha yüksək sürətlərə dalış həyata keçirə bilirdilər. Bu gün istifadə olunan Boeing və Airbus kimi sərnişin təyyarələrinin Mach sayı 1,0-dan azdır, lakin müntəzəm olaraq kritik Mach sayından daha yüksək sürətlərdə işlədilirlər.

Concorde, English Electric Lightning, Lockheed F-104, Dassault Mirage III və MiQ-21 kimi səsdən sürətli təyyarələr düz uçuşlarda 1.0 Mach-dan daha yuxatuy sürətlərdə uçmaq üçün dizayn edilmişdirlər. Bu təyyarələrin çox incə qanadları vardır. Kritik Mach sayı səsdən aşağı və transonik təyyarələrinkindən daha yüksəkdir, lakin 1.0-dan aşağıdır.

Real kritik Mach sayı qanad quruluşuna görə dəyişir. Ümumiyyətlə, qalın qanad aşağı kritik Mach sayına malikdir, çünki qalın qanad hava axınını nazik qanaddan daha yüksək sürətə çatdırır. Məsələn, P-38 Lightingdəki kifayət qədər qalın qanadlar kritik Mach sayının 0,69 olmasına səbəb olmuşdur. Bu sürət dalışlarda asanlıqla əldə edilir və düşməyə səbəb olur. Supermarine Spitfire təyyarələrindəki daha incə qanadlar kritik Mach sayının 0.89 olmasına səbəb olmuşdur.

## İstinadlar

## Ədəbiyyat siyahısı
* L. J. Clancy (1975) *Aerodynamics*, Pitman Publishing Limited, London
I Rəvvad ibn Müsənna əl-Əzdi

**I Rəvvad ibn Müsənna əl-Əzd**i (ərəbcə: الرواد بن المثنى الأزدي) (VIII—XII) — VIII-XII əsrlərin ortalarından etibarən Cənubi Azərbaycanda hökm sürən Ravvadidlər sülaləsindən olan və Rəvvadilər dövlətinin qurucusudur.

Əbbasi xəlifəsi Əbu Cəfər əl-Mənsur Yəmən Ərəblərini oraya köçürərək Yezid ibn Hatim əl-Mühəlləbini (785-786) Azərbaycan hakimi təyin etdi. Onnlardan biri, Təbrizdə məskunlaşan, Əzd qəbiləsindən  olan  yəmənli  Rəvvad ibn Müsənna idi. Sonralar müstəqil feodal mülkiyyətinin başçısı oldu. Əl-Yəqubinin verdiyi xəbərə görə, Təbrizdən Bəzzədək bütün torpaqlar Rəvvada verilmişdi.

Rəvvadın üç oğlu var idi: Məhəmməd (813-845), əl-Vəcnə və Yəhya (ö. 849).

## İstinadlar
Ornitopter

**Ornitopter** (Yunanca ornithos “quş” və pteron “qanad”) — qanad çırparaq uçan təyyarələrə deyilir. Yarasalar, böcəklər və quşlardan nümunə götürülərək yaradılmışdır. Fərqli ölçülərdə dizaynları olmasına baxmayaraq, ümumiyyətlə eyni miqyasda yaradılırlar.

## Əlavə ədəbiyyat siyahısı
* Chronister, Nathan. (1999). *The Ornithnopter Design Manual*. Published by The Ornithopter Zone.
* Mueller, Thomas J. (2001). "Fixed and flapping wing aerodynamics for micro air vehicle applications". Virginia: American Inst. of Aeronautics and Astronautics. 
* Azuma, Akira (2006). "The Biokinetics of Flying and Swimming". Virginia: American Institute of Aeronautics and Astronautics 2nd Edition. .
* DeLaurier, James D. "The Development and Testing of a Full-Scale Piloted Ornithopter." Canadian Aeronautics and Space Journal. 45. 2 (1999), 72–82. (accessed November 30, 2010).
* Warrick, Douglas, Bret Tobalske, Donald Powers, and Michael Dickinson. "The Aerodynamics of Hummingbird Flight." American Institute of Aeronautics and Astronautics 1–5. Web. 30 Nov 2010.
* Crouch, Tom D. Aircraft of the National Air and Space Museum. Fourth ed. Lilienthal Standard Glider. Smithsonian Institution, 1991.
* Bilstein, Roger E. Flight in America 1900–1983. First ed. Gliders and Airplanes. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press, 1984. (pages 8–9)
* Crouch, Tom D. *Wings. A History of Aviation from Kites to the Space Age.* First ed. New York: W.W. Norton & Company, Inc., 2003. (pages 44–53)
* Anderson, John D. *A history of aerodynamics and its impact on flying machines.* Cambridge: United Kingdom, 1997.

## Xarici keçidlər

* , two-minute flight of an eight-foot radio-controlled ornithopter
Beynəlxalq Müdafiə Sənayesi Sərgisi

Beynəlxalq Müdafiə Sənayesi Sərgisi (ing: International Defence Industry Fair, IDEF), Türkiyədə təşkil edilən bir müdafiə sənayesi sərgisidir. Sərgi 1993-cü ildən bəri Türk Silahlı Qüvvələrinə kömək fondu tərəfindən təşkil olunur və ümumiyyətlə Ankara və ya İstanbulda keçirilir.

IDEF, müdafiə sənayesi şirkətləri üçün əhəmiyyətli bir beynəlxalq marketinq arenası olan və əsas müdafiə sənayesi sahələrini və tabeliyində olanları bir araya gətirən yüksək texnologiya məhsullarının sərgiləndiyi bir müdafiə sənayesi sərgisidir. IDEF Avrasiya bölgəsindəki ən böyük müdafiə sənayesi sərgisidir və iştirakçı ölkələr, nümayəndə heyətləri və şirkətlər üçün artan tendensiyaya malikdir. Hər bir sərgidən əvvəl Türk Silahlı Qüvvələrinə kömək fondu tender elan edərək təşkilatçı şirkəti və sərgi yerini seçir.
Arıza (serial, 2020)

**Arıza** — Türkiyə istehsalı dram serialı.

## Məzmun
Taksi şoferi Ali Rıza (Tolga Sarıtaş) ilə Həkim Halidenin (Ayça Ayşin Turan) yolları bir taksi macərası ilə kəsişir və fərqli dünyaların iki insanı təhlükəli bir sevgiyə addım atır. Haqqı müdafiə edərkən arxasında heç kimi olmayan Ali Rıza,  mafia krallarının qarşısına çıxmağı qərara alır və bütün çətnliklərə baxmayaraq bu çətin macərada yanında Halide və sevdikləri vardır.

## Rollarda

* Tolga Sarıtaş, Ali Rıza Atay
* Ayça Ayşin Turan, Halide Gürkan
* Ahmet Mümtaz Taylan, Haşmet Gürkan
* Olgun Toker, Burak Ersoylu
* Levent Can, Fuat Ersoylu
* Murat Daltaban, Muzaffer Cura
* Dilara Aksüyek, Füsun Yılmaz
* Yeşim Salkım, Melek Tekinoğlu
* Hazal Benli, Derya Tekinoğlu
* Ali Rıza Kubilay, Mithat Tekinoğlu
* Cavit Çetin Güner, Murat Ersoylu
* Ali Seçkiner Alıcı, Hasan Kırbaş
* Yağız Can Konyalı, Mert Altay
* Yeşim Gül, Rukiye Altay

## Mövümlər

## Seriyalar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Horadiz (kənd)

**Horadiz** və ya **Kənd Horadiz**— Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Horadiz kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Oykonim İran dillərindəki oura (qala, möhkəmləndirilmış yer) və dizə (qala) sözlərindən ibarətdir, "qala kənd" mənasındadır.

## Tarixi
Horadiz yaşayış məntəqəsi XIX əsrin sonunda Şuşa qəzasının tərkibinə daxil olub. 1993-cü il sentyabrın 3-də kənd Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı erməni qüvvələrinin işğalına məruz qalmışdır.

27 sentyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatı nəticəsində kənd işğaldan azad edilmişdir. Horadiz kəndi Füzuli rayonunun dörd kəndi ilə birlikdə azad olunmuşdur.

## Etimologiyası
"Qoradüz" adının danışıqda təhrifidir. Türk dillərində kora, qora, qura, monqolca xürz "yarım oturaq həyat tərzi keçirən maldarların qışlaq yerində müvəqqəti evləri və təsərrüfat "gecələr malqara salqmaş üçün hasırlanmış yer" və düz (düzən yer) sözlərindən ibarətdir. Cənubi Qafqazın türk toponimiyasında kora (qora) sözü sonralar "kara" və "qara" formalarında bir sıra dərə, təpə və düzən adlarında əksini tapmışdır. XVII əsrdə Naxçıvanda Kürədiz. Şamaxı rayonunda Horadil (kora, qora və ərəb dilində tel "təpə" sözlərindən) dağ adında və Abşeronda Goradil (kora, qora və ərəbcə tel "təpə" sözlərindən) kənd adları mənaca eynidir.

## Əhalisi
Kənd əhalisi bütünlüklə azərbaycanlılardan ibarət olmşdur.

## İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq olub.

## Həmçinin bax
* Horadiz
* Füzuli rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti
* Füzuli rayonunun əsir abidələri
* Füzuli rayonu 
*
Milli İqtisadi Tədqiqatlar Bürosu

**«Milli iqtisadi tədqiqatlar bürosu»** (, **NBER**) —  1920-ci ildə ABŞ iqtisadiyyatının obyektiv kəmiyyət təhlilini təşviq etmək üçün qurulmuş ABŞ-də özəl bir qeyri-kommersiya təşkilatıdır . Milli İqtisadi Tədqiqatlar Bürosu, ABŞ iqtisadiyyatının mikro, makro və beynəlxalq aspektlərinin yüksək keyfiyyətli təhlilinin ən böyük təminatçısıdır. Təşkilat digər məsələlərlə yanaşı iş dövriyyələrini də öyrənir. Büro tədqiqatçılarına iqtisadi dövrlərin yüksək və aşağı nöqtələrini proqnozlaşdırmaq və iqtisadiyyatın vəziyyətinin göstəricilərini inkişaf etdirmək tapşırılıb. NBER-in prezidenti Ceyms Poterbadır.

## Məqsədi
Özəl, qeyri-kommersiya və tədqiqat təşkilatının əsas məqsədi iqtisadiyyatın necə işlədiyini daha yaxşı başa düşməkdir. Büro siyasətçilər, iş mütəxəssisləri və akademik ictimaiyyət arasında iqtisadi araşdırmalar dərc edir. Yüzlərlə aparıcı ABŞ iqtisadçısı və iş adamı da Milli İqtisadi Tədqiqatlar Bürosunun tədqiqatçılarındandır. Dörd növ empirik araşdırmaya diqqət yetirirlər: yeni statistik metodların inkişafı, iqtisadi davranışın kəmiyyət modellərinin qiymətləndirilməsi, dövlət siyasətinin Amerika iqtisadiyyatına təsirinin qiymətləndirilməsi və dövlət siyasətinin həyata keçirilməsi üçün alternativ təkliflərin hazırlanması. İqtisadiyyat üzrə 53 Amerika Nobel mükafatı qalibindən 25-i və ABŞ Prezidenti yanında İqtisadi Məsləhətçilər Şurasının 13 sədri büro tədqiqatçıları idi.

## Strukturu
NBER.org veb saytında nəşrlər, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində NBER tədqiqat proqramları, statistik verilənlər bazaları, işçilər haqqında məlumatlar, iqtisadi mövzularda xarici mənbələrə faydalı bağlantılar daxil olmaqla təşkilatın bütün tədqiqat layihələri və nəşrləri haqqında məlumat verilir. 2002-ci ilin sonunda NBER-də aşağıdakı mövzularda təxminən 20 tədqiqat proqramı var idi:

* Əhali yaşlanmasının iqtisadi nəticələri;
* Maliyyə aktivlərinin qiyməti;
* Uşaqlar;
* Korporativ maliyyə;
* Amerika iqtisadiyyatının inkişafı;
* Təhsil iqtisadiyyatı;
* İqtisadi dalğalanmalar və böyümə;
* Səhiyyə;
* Səhiyyə iqtisadiyyatı;
* Sənaye Bazarları İqtisadiyyatı;
* Beynəlxalq maliyyə və makroiqtisadiyyat;
* Beynəlxalq ticarət və investisiya;
* Əmək İqtisadiyyatı Tədqiqatı;
* Pul İqtisadiyyatı;
* Performans;
* Dövlət sektoru iqtisadiyyatı.

Bir çox mənbələr (xüsusən də preprint seriyası) sərbəst şəkildə mövcuddur və bu da NBER saytını müasir elmi ədəbiyyatın çox qiymətli mənbəyinə çevirir. Bir sıra orijinal mənbələri özündə cəmləşdirən kifayət qədər tam əlaqələr toplusu mövcuddur - məsələn, bu yaxınlarda müdafiə olunmuş aspirantlar haqqında məlumatları ehtiva edən bütün Amerika universitetlərinin səhifələrinə istinadlar.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi saytı
İnterpolyasiya ilə axtarış

**İnterpolyasiya ilə axtarış** () — Artan və ya azalan sıra ilə düzülmüş massivdə verilmiş elementin tapılması alqoritmidir.

## İşləmə prinsipi
Eyni ilə ikili axtarış alqoritminin sxemi üzrə qurulur. Yeganə fərq ondan ibarətdir ki, massiv hər addımda ikiyə tən ortadan deyil, cari intervalın uclarındakı qiymətlərdən asılı olaraq xətti interpolyasiya ilə tapılmış mövqedən bölünür. Hesablamaya sərf olunan vaxt baxımından intervalın ikiyə ortadan bölunməsi ilə interpolyasıyanın hesablanması arasında fərq ciddi olmadığı üçün, bu intervalın daha böyük sürətlə yığılmasına gətirir. Massivdəki elementlərin sayı N olarsa, bir elementin mövqeyinin tapılması üçün orta hesabla log(log(N)) müqayisə sərf edilər. Ən pis halda (məsələn verilənlər eksponsional xarakter daşıdıqda) tələb edilən əməliyatların sayı O(N)-ə çata bilər.

## C++ proqramlaşdırma dilində icrasına nümunə

```c++
#include <iostream>
#include <stdlib.h>		/*	srand(), rand(), RAND_MAX	*/
#include <time.h>		/*	time()						*/
#include <locale.h>		/*	setlocale()					*/

using namespace std;

const int n = 12;			/* Massivin ölçüsü */

/* Artan sıra ilə düzülmüş massivdə interpolyasiya ilə axtarış funksiyasına nümunə */
int InterpolyasiyaIleAkhtar(int massiv[], int say, int axtarilan)
{
	int sol = 0;
	int sag = say - 1;

	while ((massiv[sag] != massiv[sol]) && (axtarilan >= massiv[sol]) && (axtarilan <= massiv[sag]))
	{
		int yeniMovqe = sol + ((axtarilan - massiv[sol]) * (sag - sol) / (massiv[sag] - massiv[sol]));

		if (massiv[yeniMovqe] == axtarilan)
			return yeniMovqe;

		if (massiv[yeniMovqe] < axtarilan)
			sol = yeniMovqe + 1;
		else
			sag = yeniMovqe - 1;
	}

	if (axtarilan == massiv[sol])
		return sol;

	return -1;
}

/* Massivi sıralamaq üçün tələb olunan müqaisə funksiyası.	*/
/* Bu funksiya massivi artan sıra ilə düzür.				*/
int compare(const void* elem1, const void* elem2)
{
	if (*((int*)elem1) > *((int*)elem2))
		return 1;

	if (*((int*)elem1) < *((int*)elem2))
		return -1;

	return 0;
}

/* Alqoritminin istifadəsinə nümunə */
int main()
{
	int massiv[n];
	int i;

	setlocale(LC_ALL, ".utf8");
	srand((unsigned)time(NULL));

	cout << "Massivdəki ədədlərin ilkin təsadüfi sırası:\t";
	for (i = 0; i < n; i++)
	{
		massiv[i] = 100.0 * rand() / (RAND_MAX + 1);
		cout << massiv[i] << " ";
	}
	cout << endl;

	/* Alqoritm ancaq sıralanmış massivlərlə işləyir */
	qsort(massiv, n, sizeof(int), compare);

	cout << "Massivdəki ədədlər sıralandıqdan sonra:\t\t";
	for (i = 0; i < n; i++)
		cout << massiv[i] << " ";
	cout << endl;

	while (true)
	{
		int axtarilan;

		cout << endl << "Proqramdan çıxmaq üçün mənfi, sırasının tapilması üçün isə hər hansı bir digər ədəd daxil edin: ";
		cin >> axtarilan;

		if (axtarilan < 0)
			break;

		int cavab = InterpolyasiyaIleAkhtar(massiv, n, axtarilan);

		if (cavab < 0)
			cout << "Cavab tapilmadi." << endl;
		else
			cout << "Sıra N=: " << cavab + 1 << endl;
	}
}
```


## Həmçinin bax
* Axtarış alqoritmləri
Səfərbərlik

**Səfərbərlik** — müharibə elanı ilə əlaqədar olaraq, ehtiyatda olan müxtəlif yaşlıların və hərbi qulluğa yararlı olanların ordu sıralarına çağırışı. Azərbaycan Respublikası iqtisadiyyatının, icra hakimiyyəti orqanlarının, yerli özünüidarəetmə orqanlarının və təşkilatların müharibə dövrünün iş rejiminə, Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin, qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş digər silahlı birləşmələrin və xüsusi birləşmələrin müharibə dövrü üçün müəyyən edilmiş təşkilati-ştat strukturuna keçirilməsinə dair tədbirlər kompleksi. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 25-ci bəndinə əsasən, ümumi və qismən səfərbərliyin elan edilməsi, habelə səfərbərlik üzrə çağırılanları tərxis edilməsi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətindədir. Prezident müharibə elan etsə, fövqəladə və hərbi vəziyyət elan etsə, Milli Məclisə razılıq üçün təqdimat verir.
Jülian Akademiyası

**Jülian Akademiyası** () — Fransada 1867-ci ildə yaradılıb akademiya.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Hüngütlü

**Hüngütlü** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Horadiz kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. Kənd 2020-ci ildə işğaldan azad olunub.

## Həmçinin bax
* Füzuli rayonu

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti
Yuxarı Aybasanlı

**Yuxarı Aybasanlı** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Aybasanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
20 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.

## Toponimikası
Bəzi mənbələrdə Ayıbasan kimi də verilir. Oykonim ayı (heyvan adı), basan (yenən, qalib gələn, məğlub edən) və -lı (şək.) komponentlərindən düzəlib. 1980-ci ilə qədər Ermənistanda Ayıbasan adlı kənd olmuşdur. Sonralar bu kəndi ermənilər Marqahovit adlandırmışlar. Yəqin ki, Ayıbasanlı kəndində məskunlaşmış əhali Ermənistandan köçüb gəlmişdir. Ayıbasan "ayını məğlub edən" və ya "ayının çox olduğu yer" deməkdir. Ayıbasanlı isə "Ayıbasan kəndindən gələnlər" mənasına uyğundur. Hal-hazırda Ayıbasanlı kəndi Yuxarı və Aşağı Ayıbasanlı adı ilə iki kəndə ayrılmışdır

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Həmçinin bax
* Füzuli rayonu

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Xarici İşlər Nazirliyi (Əfqanıstan)

**Əfqanıstan Xarici İşlər Nazirliyi** () — Əfqanıstan Respublikasının xarici əlaqələrini idarə etməkdən məsul nazirlik. Nazirlik rəsmi olaraq Əfqanıstan Prezidenti Əşrəf Qəni Əhmədzaya bağlıdır. Xarici işlər naziri isə Məhəmməd Hənif Atmardır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* Əfqanıstan Xarici İşlər Nazirliyi rəsmi veb-səhifəsi
Murtuzalılar

**Murtuzalılar** — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Əhmədbəyli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

Bu Kənd "Bələdiyyə əraziləri və torpaqları haqqında" Qanunla Füzuli rayonunun Əhmədbəyli bələdiyyəsinin ərazisinə aid edilib.

## Tarixi

## Toponimikası

## Əhalisi

## İqtisadiyyatı

## Həmçinin bax
* Füzuli rayonu

## Xarici keçidlər
* Azərbaycan Respublikası Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti

## İstinadlar
Məsih (serial, 2020)

**Məsih** () — ABŞ internet-televiziya serialı. Birinci mövsüm, 2020-ci ilin yanvar ayında Netflix-də verilmişdir. Ümumilikdə 10 bölümdən ibarətdir. 

Netflix 26 mart 2020-ci ildə birinci mövsümdən sonra serialı ləğv etdi.

## Məzmun
Serial, ilk əvvəl Orta Şərqdə meydana gələn və izləyicilərinə İsa Peyğəmbərin (İslam dinli İsa Peyğəmbər) esxatoloji qayıdışı olduğunu iddia edən bir adama müasir dünyanın reaksiyasına əsaslanır. Birdən-birə meydana gəlməsi və görünən möcüzələri, CIA işçisi tərəfindən araşdırılan adam, əslində kim olduğu mövzusunda şübhələr yaradaraq beynəlxalq izləyici topladı.

## Rollarda

### Baş rollarda

* Mehdi Dehbi, Al-Masih 
* Tomer Sisley , Aviram Dahan 
* Michelle Monaghan , CIA İş Məmuru Eva Geller rolunda
* John Ortiz , Felix Iguero 
* Melinda Page Hamilton , Anna Iguero 
* Stefania LaVie Owen , Rebecca Iguero 
* Jane Adams , Miriam Keneally 
* Seyyid El Alami-JibrilMedina
* Fares Landoulsi, Samir 
* Wil Traval, Will Mathers 

### Köməkçi rollarda

* Philip Baker-Hall Kelman Katz 
* Beau Bridges , Edmund DeGuilles 
* Hugo Armstrong, Ruben 
* Barbara Eve,Harris Katherin 
* Nimrod Hochenberg-İsrail 
* Emily Kinney-Staci Kirmani 
* Jackson Hurst-Jonah Kirmani 
* Nicole Rose Scimeca, Raeah Kirmani 
* Makram Khoury-Molla Omar 
* Ori Pfeffer-Alon 
* Rona-Lee Shim'on, Mika Dahan 
* Kenneth Miller-Larry 
* Assaâd Bouab-Qamar Maloof
* Dermot Mulroney-Prezident John Young 

## Seriyalar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Sanlis

**Sanlis** () — Fransanın O-de-Frans regionunda şəhər.

## Əhalisi
Sanlisin keçmiş illərdəki demoqrafik göstəriciləri:


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.8,0.75,0.6)

ImageSize  = width:455 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:20000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1831 text:1831
  bar:1851 text:1851
  bar:1876 text:1876
  bar:1901 text:1901
  bar:1926 text:1926
  bar:1954 text:1954
  bar:1975 text:1975
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2014 text:2014

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1793 from:0 till:4429
  bar:1831 from:0 till:5066
  bar:1851 from:0 till:5802
  bar:1876 from:0 till:6545
  bar:1901 from:0 till:7115
  bar:1926 from:0 till:6673
  bar:1954 from:0 till:7992
  bar:1975 from:0 till:13639
  bar:1990 from:0 till:14439
  bar:1999 from:0 till:16327
  bar:2006 from:0 till:16452
  bar:2014 from:0 till:15292


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pireney dağları

**Pireney dağları** (, ) — Fransa ilə İspaniya arasında dağ sistemi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Kikki Danielsson

**Kikki Danielsson** () — İsveç musiqiçisi.

## Diskoqrafiya
* *Rock N Yodel* (1979)
* *Just like a woman* (1981)
* *Kikki* (1982)
* *Varför är kärleken röd?* (1983)
* *Singles Bar* (1983)
* *Midnight Sunshine* (1984)
* *Kikkis 15 bästa låtar* (1984)
* *Bra vibrationer* (1985)
* *Papaya Coconut* (1986)
* *Min barndoms jular* (1987)
* *Canzone d'Amore* (1989)
* *På begäran* (1990)
* *Vägen hem till dej* (1991)
* *Jag ska aldrig lämna dig* (1993)
* *100% Kikki* (2001)
* *Fri — En samling* (2001)
* *Nu är det advent* (2001)
* *I dag & i morgon* (2006)
* *Kikkis bästa* (2008)
* *Första dagen på resten av mitt liv* (2011)
* *Postcard from a Painted Lady* (2015)
* *Christmas Card from a Painted Lady* (2016)
* *Portrait of a Painted Lady* (2017)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Viktoriya Yuhansson

**Wiktoria Vendela Johansson** və ya **Wiktoria** () — İsveç musiqiçisi.

## Diskoqrafiya
### Single
* 2011 - *Jag behöver dig*
* 2016 - *Save Me*
* 2016 - *Yesterday R.I.P*
* 2016 - *Unthink You*
* 2017 - *As I Lay Me Down*
* 2017 - *I Won't Stand in Your Way*
* 2018 - *Perfect Memory*
* 2018 - *I Told Santa*
* 2019 - *[[Not with Me]]*
* 2019 - *OMG*
* 2020 - *We Don't Talk*
* 2020 - *Fuck This Place Up* (con Hayes feat. Famous Dex)

## İstinadlar
Pernilla Andersson

**Pernilla Maria Theresa Andersson Dregen** () — İsveç musiqiçisi.

## Diskoqrafiya
*1999 - *My Journey*
*2000 - *All Smiles*
*2004 - *Cradlehouse*
*2007 - *Baby Blue*
*2008 - *Gör dig till hund*
*2009 - *Ashbury Apples*
*2010 - *Ö*
*2012 - *Det är en spricka i allt det är så ljuset kommer in*

## İstinadlar
İldırım quşları (aerobatika eskadronu)

**İldırım quşları** () — ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin aerobatika komandasıdır. 25 may 1953-cü ildə yaradılmış filo, bu sahədə dünyanın ən qədim üçüncü aerobatika filosudur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Fikrət Alper

**Fikri Takbak** və ya **Fikrət Alper** () — Türk musiqiçi və müğənni.

## Diskoqrafiya
* *Gönül Pencerem*
* *Tenni Terenne* (1994)
* *Vurgun* (1998)

## İstinadlar
Tuğçe Alper

**Tuğçe Takbak** və ya **Tuğçe Alper** (10 dekabr 1979) — Türk müğənni.
## Həyatı

10 dekabr 1979-cu ildə İstanbulda musiqiçi Fikrət Alperin qızı olaraq anadan olub. Erkən yaşlarından musiqiyə daha çox maraq göstərdi. Bir çox teleserial musiqisini oxudu. Müjdat Gezen İncəsənət Mərkəzindən məzun oldu. Orta məktəb şagirdi olduğu 1996-cı ildə Onno Tunçun xatirəsinə yazdığı kompozisiya ilə müsabiqədə qalib gələrək musiqi karyerasına qədəm qoydu.

Bunu 1997-ci ildə Pop Şou Mahnı Yarışmasının qalibi izlədi. Tuğçe, "Keyfekeder" adlı ilk və tək solo albomunu atası, musiqiçi Fikrət Alperin dəstəyi ilə 2003-cü ilin noyabr ayında EMI-dən çıxardı. Albomdakı "Qəfəs" (Kafes) və "Gec Günahlardan Gəlin" (Geç Günahlardan Gel) adlı əsər üçün bir klip çəkildi.

Tuğçe, musiqi təhsili xaricində, reklam və televiziya seriallarında səsləndirmə etdi. Evli olan sənətçi İstanbulun Şilə şəhərində yaşayır.

## Diskoqrafiya
* *Keyfekeder* (2003)

## Ən yaxşı hissələr
* "Qəfəs" (Kafes)
* "Məxmər qaranlıq" (Kadife Karanlıklar)
* "Gec Günahlardan Gəlin" (Geç Günahlardan Gel)
## İstinadlar
İqtisadi xərc

**İqtisadi xərc** (iqtisadi xərclər; ) — mühasibat uçotunda əks olunan açıq xərclər və mühasibat sənədlərində əks olunmayan fürsət xərcləri daxil olmaqla mənbələrin cəlb edilməsinə sərf olunan xərclər.

## Tərifi
K. R. Makkonell və S. L. Brüa əsasən, *iqtisadi xərclər* — müəyyən bir istehsal prosesi üçün bu qaynaqların sabit bir təminatını təmin etmək üçün kifayət edən resurs sahiblərinə ödənişlərdir. İqtisadi xərclərə açıq xərclər (bu müəssisədən xaricdəki tədarükçülərə ödənişlər) və gizli xərclər (müəssisə tərəfindən müstəqil olaraq istifadə olunan müəssisənin öz mənbələri üçün ödəniş və sahibkarın normal mənfəəti) daxildir.
: * İqtisadi maliyyətlər = Görünən xərclər + Gizli xərclər *.

Kənd təsərrüfatı təşkilatlarında istehsal xərclərinin uçotu və məhsulun (işin, xidmətin) maya dəyərinin hesablanması üzrə Metodiki Tövsiyələrə əsasən iqtisadi xərclər aşağıdakılar daxil olmaqla ümumi xərclərdir: xərclər) və məhsulların satışı (satışı) (paylama xərcləri)) və fürsət xərcləri (dövriyyə ilə əlaqəli təşkilatın kapitalı üçün alternativ istifadədən itirilmiş mənfəət):

: *İqtisadi xərclər = Mühasibat xərcləri + Fürsət xərcləri*.

Amerikalı iqtisadçılar P. Kit və F. Yanq iqtisadi xərcləri mühasibat uçotu sənədlərində tapıla bilən açıq xərclər daxil olmaqla mənbələrin cəlb edilməsinə sərf olunan bütün xərclər kimi təyin edirlər. Beləliklə, iqtisadi xərclər mühasibat uçotu tərəfindən qeydə alınan tarixi xərcləri və açıq xərcləri və sahiblərin mənbələrindən əldə edilməli olan əvəzetmə xərclərini və gizli xərcləri (normal mənfəət) əhatə edir.

## İqtisadi mənfəət
Müəssisənin ümumi gəliri iqtisadi xərcləri üstələyirsə, qalan hissəsi iqtisadi mənfəət kimi sahibkara çatır [1]:

: *İqtisadi mənfəət = Gəlirlər — İqtisadi xərclər*.

İqtisadi mənfəət, sahibkarın müəyyən işdə qalması üçün tələb olunan normal mənfəətdən artıq gəliri təmsil etdiyi üçün maya daxil deyil. İqtisadi mənfəət sıfırdırsa, təşəbbüskar hələ də normal mənfəət daxil olmaqla bütün görünən və gizli xərcləri qarşılayır.

## İstinadlar
Lacivərd sahil

**Lacivərd sahil** () və ya **Fransız Rivyerası** () — Fransanın cənub-şərq qurtaracağındakı Aralıq dənizi sahil xətti. Rəsmi sərhədi yoxdur, lakin Lacivərd sahil dedikdə adətən şərqdə Fransa-İtaliya sərhədindəki Mentona, qərbdə isə Tulon, Le-Lavandu və ya Sen-Tropenin bir hissəsi nəzərdə tutulur. Sahil Fransanın Provans-Alp-Kot-d'Azür regionundadır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Marjinal fayda

**Marjinal fayda** —  insanın əlavə əmtəə vahidi istifadə edərək əldə etdiyi fayda.

Başqa sözlə, marjinal fayda — əlavə mal vahidi (törəmə) istehlak edildikdə ümumi faydalılığın artmasıdır:

: MU = \frac{\partial U}{\partial Q};

burada U — faydalılıq funksiyası,  Q — istehlak edilmiş əmtəənin miqdarı.

Marjinal fayda prinsipi aşağıdakılara endirilir: müəyyən bir malın dəyəri ən az təcili ehtiyacı təmin edən marjinal instansiyanın faydası ilə müəyyən edilir . Marjinal fayda məhsula olan tələbi müəyyənləşdirir.

## Tarixi
Marjinal fayda nəzəriyyəsi dəyərin əmək nəzəriyyəsinə alternativ olaraq ortaya çıxdı. Marjinal fayda nəzəriyyəsinin əsas müddəaları Hermann Henrix Qossen tərəfindən 1854-cü ildə çoxdan unudulmuş əsərində tərtib edilmişdir. “Marjinalist inqilab” adı verilən marjinalist fikirlərin iqtisadi ədəbiyyata kütləvi nüfuz etməsi 1880-ci illərin ortalarında başladı. Marjinal fayda prinsipi, demək olar ki, eyni vaxtda üç iqtisadçı Stenli Cevons, Karl Menqer və Leon Valras tərəfindən izah edildi. Cevons fikirlərini 1866-cı ildə, Menqer 1871-ci ildə Siyasi İqtisadiyyatın fondları və 1874-cü ildə Leon Valrasda nəşr olunan mühazirələrdə təqdim etsə də, hər üçü müstəqil yazırdı. "Marjinal fayda" () termini iqtisadiyyata Fridrix fon Vizer tərəfindən daxil edilmişdir.

Marjinal fayda nəzəriyyəsinə görə malların dəyəri insan ehtiyaclarının subyektiv qiymətləndirilməsinə əsaslanan marjinal fayda ilə müəyyən edilir. Hər hansı bir malın marjinal faydası bu malın son birliyinin gətirdiyi fayda deməkdir və son mal ən vacib olmayan ehtiyacları ödəməlidir. Bu vəziyyətdə məhsulun nadir olması bir dəyər faktoru elan edilir. Subyektiv dəyər istehlakçı və satıcı tərəfindən bir məhsulun fərdi qiymətləndirilməsidir; obyektiv dəyər mübadilə nisbətləri, bazarda rəqabət zamanı əmələ gələn qiymətlərdir. Mövzunun ehtiyaclarının tədricən doyması ilə şeyin faydası azalır. Marjinal fayda nəzəriyyəsi, resurslar məhdud olduqda ehtiyacları ödəmək üçün ən yaxşı vəsaitin necə ayrılması barədə məsləhətlər verməyə çalışır.

Eyni ehtiyacla əlaqəli olsa da, malın fərqli marjinal faydası ola bilər (məsələn, çörək — yaxşı qidalananlar və qidalanmayalar üçün). Marjinal fayda yaxşı çatışmazlığı ilə yüksəlir və artıqlığı ilə azalır.

1890-cı ildə ingilis iqtisadçı Alfred Marşall mikroiqtisadiyyat üçün əsas dərs vəsaiti olan İqtisadi *Elmin Əsasları* monoqrafiyasını nəşr etdirdi. Bir məhsula olan tələbi və istehsalın maya dəyərini təyin edən marjinal fayda ilə bazar dəyərinin müəyyənləşdirilməsinin kompromis versiyasını təklif etdi və tələb və təklif qanununu formalaşdırdı.

Müasir iqtisadçılar, istehlakçı tələbinin qanuna uyğunluqlarının öyrənilməsinə, təklif analizinə, bazar araşdırmalarına və qiymətlərin mikroiqtisadi səviyyədə öyrənilməsinə diqqət yetirərək marjinal fayda nəzəriyyəsindən istifadə edirlər.

## İstinadlar
VİP

**VİP** () — Beynəlxalq münasibətlər sistemində “xüsusi əhəmiyyətli şəxs” ifadəsinin ixtisar edilmiş forması; məsələn, ali dövlət vəzifələrindən birini tutan şəxs, ictimai xadim və s. beynəlxalq etiketə görə, bu cür şəxslərin qəbul edilməsinin xüsusi qaydaları nəzərdə tutulur.

Məsələn, məşhurlar, dövlət və ya hökumət başçıları, digər siyasətçilər, nüfuzlu-yüksək rütbəli məmurlar, zəngin insanlar və ya hər hansı bir səbəblə xüsusi müalicə alan sosial baxımdan tanınmış şəxslərin adi inslardan fərqli olaraq xüsusi xidmət şəraitində gətirə və aparıla bilərlər. Xüsusi münasibət ümumiyyətlə adi insanlardan fərqlənməyi, daha yüksək səviyyəli rahatlığı və ya xidməti təmin edir.

## İstinadlar
Valyuta riskləri

**Valyuta riskləri** () — xarici ticarət, kredit, valyuta əməliyyatları, fond və əmtəə birjalarında əməliyyatlar aparılarkən xarici valyutanın milli valyutaya nisbətən məzənnəsinin dəyişməsi ilə əlaqədar valyuta itkiləri təhlükəsi.

## Valyuta risk amilləri
Bu təhlükə açıq valyuta mövqeyi olduqda yaranır. İxracatçılar və idxalatçılar üçün valyuta riskləri, qiymət valyutası onlar üçün xarici valyuta olduğu halda yaranır. Onlar kontraktın bağlanması ilə kontrakt üzrə ödəniş arasındakı müddətdə maddi itkiyə məruz qala bilərlər. Lakin məzənnələr əks istiqamətdə dəyişdikdə ixracatçılar və idxalatçılar ziyana düşür. Əgər borcluların borcu və kreditorların krediti başqa ölkələrin valyutası şəklində ifadə edilmişdirsə, borclular və kreditorlar, xarici valyuta şəklində avuarlann saxlayıcılan, dövlət təşkilatlan və banklar, eləcə də ölkələrin rəsmi valyuta ehtiyatlan valyuta risklərinə məruz qala bilərlər. Ölkələrin valyuta risklərindən müdafiə vasitəsi, ilk növbədə, forvard kontraktlan və svoplar haqqında sazişlərdir. Valyuta risklərini minimallaşdırmağın əsas istiqamətləri: tədiyə valyutası kimi milli valyutadan istifadəsi, müqaviləyə valyuta məzənnəsinin dəyişməsindən asılı olaraq pul öhdəliklərinin dəyişməsi haqqında şərtlər daxil edilməsi, valyuta fyuçerslərinin köməyi ilə hecirləmə.

## Valyuta risklərinin növləri
Valyuta risklərinin üç növü fərqləndirilir:

### İqtisadi risk
Gələcəkdə valyuta məzənnəsinin dəyişməsi nəticəsində aktivlərin və passivlərin dəyəri dəyişə bilər. Bu, səhmləri və ya borc öhdəlikləri xarici valyuta şəklində gəlir gətirən kənar investorlara da aiddir.

### Köçürmə riski
Firmanın aktivlərinin və passivlərinin xarici valyuta şəklində mühasibat uçotundaki fərqlərlə bağlıdır. Əgər şirkətin aktivlərinin ifadə edildiyi valyutanın məzənnəsi azalarsa, onların dəyəri də azalır.

### Əqdlər riski
Xarici valyuta ilə konkret əməliyyatlar üzrə zərər yaranması ehtimalı. Bu ehtimal həm ticarət kontraktları bağlanarkən, həm də kreditlər alman və verilən anda yaranır.

## İstinadlar
Yuxarı Mərcanlı

**Yuxarı Mərcanlı** — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun Böyük Mərcanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.

## Tarixi
Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə işğaldan azad olunub.

## İstinadlar
Ortalama xərc

**Ortalama xərc** () — məhsulun həcminə bölünən və ya orta sabit və orta dəyişkən xərclərin cəminə bərabər olan firmanın ümumi xərcləri. (АС=AVC+AFC)

## Tərifi
K. R. Makkonellu və S. L. Brüyə görə, orta xərclər - firmanın istehsal etdiyi məhsulların miqdarına bölünən ümumi xərclər də sabit və dəyişkən xərclərin cəminə bərabərdir .

*Orta dəyişkən xərc* () — firmanın dəyişən xərclərinin ümumi həcmi, istehsal olunan məhsulların miqdarına bölünür.

*Orta sabit maya dəyəri* () — istehsal olunan məhsulların sayına bölünən şirkətin sabit xərclərinin ümumi məbləği

## İstinadlar
Ester Asebo

**Ester Asebo** (*;* ) — İspan aktrisa, aparıcı və müxbir. Aktrisa olaraq *Los encantados* (2016) və La casa de papel-də (2017) yer alaraq dünya üzrə məşhurluq qazandı.

## Karyerası
2017-ci ildə yayımlanmağa başlayan İspaniya istehsalı olan televiziya serialı "Pul soyğunu"nda rol almışdır.

## Filmoqrafiya

### Film
* 2013 : *Die Krise*
* 2014 : *Habla o Revienta*
* 2016 : *Baraka*
* 2016 : *Los Encantados*
* 2018 : *En algún lugar de Rusia*

### Televeriliş
* 2007–2011 : *Kosmi Club*
* 2007–2011 : *Cabalgata de Reyes*
* 2012–2013 : *Cosmonews*
* 2015–2018 : *Non Stop People*

### Teleserial
* 2010 : *Madrid DF*
* 2011 : *Ange ou Démon*
* 2017 : *[[Kağız ev (teleserial, 2017)|La casa de papel]]*
* 2018 : *Antes de perder*

## Teatr
* 2014 : *Petra*
* 2015 : *Solo con tu amor no es suficiente*
* 2018 : *El ojo de la aguja*
* 2018 : *Frankie & Johnn*
* 2018 : *Anoche soñé que me soñabas*

## Mükafatlar və namizdəliklər
* 2018 : "Ən Yaxşı Qadın Aktrisa" reytinqində; *[[Kağız ev (teleserial, 2017)|La casa de papel]]* adlı TV serialındakı rolu ilə "Fénix Film Mükafatı" **(namizəd)**

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qvido van Rossum

**Qvido van Rossum** (; ) — Python proqramlaşdırma dilinin yaradıcısı kimi ən çox tanınan Hollandiyalı bir proqramçıdır və bu müddətə qədər "*ömür boyu xeyirxah diktator*" (BDFL) idi. vəzifəsindən 2018-ci ilin iyulunda imtina etdi. Hal-hazırda Python Rəhbərlik Şurasının üzvüdür, lakin 2020 Python Rəhbərlik Şurasının namizədliklərindən çəkildi.

## İstinadlar
Makkenzi Devis

**Makkenzi Devis** (*;* ) — Kanadalı aktrisa.

## Həyatı
Aktrisa Devis ingilis ata ilə Cənubi Afrika nəsilli ananın qızı olaraq 1 aprel 1987-ci ildə Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyalətində, Vankuver şəhərində anadan olmuşdur. 

## Karyerası
Devis ilk dəfə 1984-cü ildə çəkilən əfsanə filmlər sırasına daxil olmuş Terminator film seriyasının sonuncu filmi olan 2019-cu il istehsalı Terminator: Dark Fate (Terminator: Qara Tale) filmində canlandırdığı "Grace" rolu ilə diqqət cəlb etmişdir. Aktrisanın yer aldığı digər istehsallar arasında kinoteatr filmləri; The Martian (2015) və Blade Runner 2049 (2017) ilə televiziya serialları; Black Mirror (2011) və Halt and Catch Fire (2014) və s. sayıla bilər.

## Filmoqrafiya

### Film

* 2013: *Breathe In*
* 2013: *Plato's Reality Machine*
* 2013: *Bad Turn Worse*
* 2015: *The Martian*
* 2015: *Freaks of Nature*
* 2015: *A Country Called Home*
* 2016: *Always Shine* Monster Film Festivalı "Ən Yaxşı Uzun" Metrajlı Film və Qadın Aktrisa Mükafatı
* 2017: *[[Ülgüc üzərində qaçan 2049]]*
* 2017: *Izzy Gets the Fuck Across Town*
* 2018: *Tully*
* 2019: *Terminator: Dark Fate*
* 2020: *The Turning*
* 2020: Irresistible 
* 2020: Happiest Season

### Televiziya

* 2012: *I Just Want My Pants Back* ("Safety Nets" seriyası)
* 2014-2017: Halt and Catch Fire (baş rol; 40 seriya)
* 2016: Black Mirror ("San Junipero" seriyası)
* 2017: No Activity ("The Witness" seriyası)
* 2020: *Home Movie: The Princess Bride* ("The Shrieking Eels" seriyası)
* 2020: Station Eleven (Yaxında çıxacaq olan mini serial)

### Videolar

* 2018: *Blade Runner 2049: To Be Human: - Casting Blade Runner 2049*
* 2018: *Blade Runner 2049: Designing the World of Blade Runner 2049*

## İstinadlar


## Xarici keçidlər
Qalaq (verilənlər strukturu)

**Qalaq** informatika elmində, xüsusi şərtlər çərçivəsində təşkil olunmuş ağacşəkilli verilənlər strukturudur. Gündəlik həyatımızda qalaq dedikdə, adətən bir-birinə dirənərək konus və ya piramida formasında struktur yaradan cisimlər (adətən eyni tipli obyektlər) yığını nəzərdə tutulur. Dilimizdə işlənən "tonqal qalamaq" ifadəsi də yandırılacaq cisimlərin əvvəlcə qalaq şəklində yığılması ilə bağlıdır. Qalaq verilənlər strukturuna da bu adın verilməsi onun formasının bu cür qalaqları xatırlatması ilə əlaqədardır.

Qalağı digər ağac strukturlarından fərqləndirən əsas xüsusiyyət onun həmişə tam və ya tama yaxın ağac olmasıdır. Bu o deməkdir ki, ağacın "çiyinləri" kökdən (kötükdən) yarpaqlara qədər mümkün qədər bərabər hündürlükdə olmalıdır. Lakin son səviyyə tam dolmaya bilər; belə olduqda, mövcud qovşaqlar ağacın mümkün qədər sol tərəfində yerləşməlidir. Bu qayda, bir səviyyə tam doldurulmayınca, növbəti səviyyəyə keçilməməsi ilə təmin edilir. 

Bu strukturun üstünlüklərindən biri, onun ağacın mümkün olan ən kiçik hündürlüyünü təmin etməsidir. Belə ki, *N* sayda qovşaqdan ibarət qalaq ağacın hündürlüyü həmişə O(log\ N) sıra mürəkkəbliyinə olur, digər tərəfədən isə qalağı xətti (bir ölçülü) massivdə yerləşdirməyə imkan verir.

Qalaq strukturunun digər mühüm tələbi isə onun kiçik qalaq (min) və ya böyük  qalaq (max) olması ilə bağlıdır. Bu halda hər bir qovşağın törəmələri ya ondan böyük və ya bərabər ya da kiçik və ya bərabər olmalıdır. Kiçik qalaq halında, ağacın kök elementi ən kiçik, böyük qalaq halında isə ən böyük element olur.

## İstinadlar
Dadlıq

**Dadlıq** — xüsusi bir dad, dadı artırmaq, və ya yeməyi tamamlamaq üçün adətən bişdikdən sonra yeməyə əlavə olunan ədviyyat və ya sous. Dadlıqlar bəzən qidaya başlamazdan əvvəl, məsələn, ketçup, xardal və ya mayonezlə hazırlanmış sendviçə əlavə olunur. Yemək zamanı dad və ya toxuma əlavə etmək üçün bəzi dadlıqlardan istifadə olunur: barbekü sousu, qarışıq kərə yağı, teriyaki, soya sousu, xama və s.

## İstinadlar
Stüart Milner-Berri

**Filip Stüart Milner Berri** (; ) — İngilis şahmatçı, İkinci Dünya müharibəsi illərində kriptoqrafiyaçı, məmur.İkinci Dünya müharibəsi illərində Bletçli Parkında işləyir və Eniqma maşınından istifadə edərək şifrələnmiş mesajların deşifrindən məsul olan "Hut 6"nın rəhbəri idi.Həmin illər baş nazir Vinston Çörçillə işlərinə yardım üçün müraciət edən 4 əsas kriptoqrafiyaçıdan biri idi.Müharibədən sonra xəzinədə çalışmış, İngilis təltif sistemini idarə etmiş və İngiltərəni şahmat üzrə beynəlxalq yarışlarda təmsil etmişdi.
## İstinadlar
İqor Korotçenko

**İqor Korotçenko** (; 15 fevral 1960, Riqa, Latviya SSR, SSRİ) — Rusiya jurnalisti və hərbi eksperti, "Milli müdafiə" jurnalının baş redaktoru; "Dünya Silah Ticarəti Analizi Mərkəzi" MMC-nin təsisçisi və direktoru, Rusiya Federasiyası Müdafiə Nazirliyi yanında İctimai Şuranın sədri, ehtiyatda olan polkovnik.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* İctimai Şura Rusiya Müdafiə Nazirliyinin saytında
* Rusiya Federasiyası Müdafiə Nazirliyi yanında İctimai Şuranın tərkibi və strukturu
Litva yəhudiləri

**Litva yəhudiləri** (  **dilindən** *Litvak* və ya *litvek)* — Aşkenazi Yəhudilərinin ərazi və linqvistik alt qrupudur və onlarla tarixi bağlılığı olan Ortodoks iudaizmi Böyük Litva knyazlığı ərazisində meydana gəlmişdir.

## Fərqli xüsusiyyətlər

### Dil
Litva yəhudiləri aşkenazi yııhudilərinin ərazi linqvistik altqrupu kimi şimal-şərq və ya litva (var  *litvish)* İdiş dili dialektində danışırlar. Bu dialekt tarixən müasir Belarusiya, Latviya, Litva, Rusiya, Ukrayna və Polşanın bəzi bitişik bölgələrində yayılmışdır . Polşa-Litva Birliyinin dövründən bəri, Polşa-Litva dövlətinin daxili ərazi bölgüsü ilə əlaqədar olaraq, Yəhudi mənbələrində bu şimal-şərq dialekti ərazisi "Litva" (  . *lite)* paytaxtı və bölgədəki Yəhudi mədəniyyət mərkəzi isə Vilnüs — "Litvanın Qüdsü" ( Ashkenazi Aramaic ירושלים דליטא, *erusholayim d'lito)* adlandırılır.

### Ənənələr
Litvak Yəhudiləri etnolinqvistik bir alt qrup olaraq, özlərinin Yəhudi ləhcəsi və İvrit dili və Arami dilinin uyğun tələffüzünə əlavə olaraq həm də ənənəvi mətbəxin bəzi özünəməxsus xüsusiyyətlərinə də malikdirlər.

Aşkenazi Yəhudilərinin yaşayış yerinin şimal bölgələrində (yəni *Yəhudi Litvasında*, yuxarıya bax) Hasidizmin çiçəkləndiyi dövrdə, əsasən Vilna Gaonun (Litva ənənəsində: Rabbi Eliyohu ben Shleime Zalmena) təsiri sayəsində geniş yayıla bilmədi, əksinə tərəfdarları. Hasidizmin tərəfdarlarına *misnagdim* ("etirazçılar") adlanan *deyildi* . Sonradan, bütün misnagdim (Vilna Gaonun ardıcılları, Hasidizmin əleyhdarları) yerləşməsindən və icma mənşəyindən asılı olmayaraq Litvaks adlandırılmağa başladılar.

## Tarix
XIX əsrin ortalarından etibarən, yeşiva adlanan mərkəzləri Vilna Gaon ardıcılları tərəfindən Dünya Yeşivası, Voloj və Ponejeva olan dini təhsil üzrə öz sistemlərini inkişaf etdirdilər. Artıq XX əsrin əvvəllərində Amerikada bu təhsil müəssisələrinin filialları meydana çıxmağa başladı, Litva Yəhudilərinin ənənəvi dini təhsil mərkəzləri məhv edildikdən sonra isə yeşivalar ABŞ-da ( Nyu-York və Nyu-Cersi ştatlarında ) və İsraildə ( Qüds və Bnei Brak ) yenidən yaradıldı. Bu yeşivaları XIX əsrin sonu — XX əsrin əvvəllərində hazırlanmış Tövratı öyrənən ənənəvi Litva metodu birləşdirir.

## Əlaqəli soyadlar
Aşkenaz soyadı Litvak (variant: Litvakov ) ümumiyyətlə tarixi ərazisindən kənarda yaşayan Ukraynanın şimal-şərq yəhudi ləhcəsi sahiblərinə verilirdi .

## Çağdaş mənəvi liderlər və dini rəhbərlər
* Hazon İş
* Eliezer Menachem Şah
* Yosef Shalom Elyashiv
* Aaron Yehuda Leib Steinman
* Chaim Kanevsky

## Həmçinin bax
* Vilna Gaon
* Misnagdim

## Ədəbiyyat
* *Dov Levin, Adam Teller* . Litvaklar: Litva Yəhudilərinin Qisa Tarixi. Berghahn Kitabları, 2001.
* *Alvydas Nikžentaitis, Stefan Schreiner, Darius Staliūnas, Leonidas Donskis* . Litva Yəhudilərinin İtən Dünyası. Rodopi, 2004.
* *Dovid Katz* . Litva Yəhudi Mədəniyyəti. Vilnüs : Baltos lankos, 2004.

## İstinadlar
Sitarə: Qızlar xəyal edəcək

**"Sitarə: Qızlar xəyal edəcək" filmi** () — Şərmin Obeyd-Çinoyun 2020-ci ildə çəkdiyi Pakistan 3D cizgi filmi.

## Məzmun
Qısametrajlı film köhnə Lahor şəhərindən bəhs edir. Burada 14 yaşlı qız olan Sitarə pilot olmağı arzulayır. Onun Mehr və Pəri adlı bacıları var. Lakin, onun bütün xəyalları uşaq evliliyi ilə uçub gedir. Bu film qızların hələ də xəyallarını tam reallaşdırmaq üçün mübarizə apardıqları bir mədəniyyətin təsirini vurğulayan səssiz bir filmdir.

## Film haqqında
"Sitarə: Qızlar xəyal edəcək" filmi 2020-ci ilin 8 martı Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Netflix-də yayımlanmışdır. Film ilk Pakistan-Netflix istehsalıdır.

## Film festivalları

### Los-Anceles Animasiya Festivalı
Film 2019-cu ilin 8 dekabrında Los-Anceles Animasiya Festivalında Ən yaxşı İstehsal edilən Ssenari, Ən Yaxşı Musiqi və Humanitar Mükafat nominasiyaları üzrə 3 mükafat qazanmışdır. Rekord qıran film Pakistanın ilk filmidir ki, Los-Anceles Animasiya Festivalında mükafatlar qazanmışdır.

### Sandens Festivalı
Gucci #LetGirlsDream kampaniyası ilə əlaqədar olaraq film üçün 2020 Sandens Festivalında xüsusi nümayiş keçirdi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Netflix-də "Sitarə: Qızlar xəyal edəcək" filmi
*
Real hadisələrə əsaslanıb (film, 1970)

**Real hadisələrə əsaslanıb** — rejissor Zahir Rayhanın 1970-ci ildə çəkdiyi Pakistan və Banqladeş filmi.

## Məzmun
Avtokratik bir pis xasiyyətli qadın ailə üzvlərini — həyat yoldaşını, iki qardaşını və o dövrdə Şərqi Pakistandakı Ayub Xanın siyasi diktatorluğunu simvolizə edən qulluqçuları idarə edir. Hər iki hekayə paraleldir. Şərqi Pakistan xalqı (indiki Banqladeş) siyasi etirazlara qalxır və içəridə ailə üzvləri zalım qadına qarşı səslərini artırır. İki qardaş evlənir və evin açarlarına sahib olaraq baldızlar arasında ailənin idarə olunması üçün sui-qəsdlər olduqda vəziyyət daha da çətinləşir.

## Rollarda
Abdur Rəzzaq — Faruq

Kuhinur Axtar — Şuçonda

Ənvər Hüseyn

Şövkət Əkbər — Anis

Əmcəd Hüseyn

Rozi Səməd — Sati

Xan Ətaur Rəhman

Rövşən Cəmil

Baby Zaman — Qotok

## Musiqilər

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Bangladesh National Cinema . *Star Weekend Magazine*. The Daily Star. Retrieved 2007–12-10.
Qız - bizim günlərimizdə (film, 2016)

**"Qız — bizim günlərimizdə" filmi** — Əzhar Əlinin 2016-cı ildə çəkdiyi Pakistan televiziya filmi.

## Məzmun
Uşaqları üçün fərqli hədəfləri olan üç ana... Onlardan biri oğullarından birini evləndirmək istəyir, biri onsuz da, evləndirib, üçüncüsü isə ögey anadır və ögey oğlu ilə ögeylik üzündən mübahisələri var. Üçüncü ana olan İrəc Fahada aşiq olur. Fahadın anası oğlunu yanından ayırmaq istəmir. Ona yaxşı gəlin axtarmaq istəyir. Nişan və toy hazırlığı zamanı çoxlu fikir ayrılığı baş verir. Ailənin təzyiqlərinə görə Fahadla İrəc yollarını ayırırlar.

## Rollarda
Uşna Şah —  İrəc

Vahac Əli — Fahad

Caverya Abbasi

Rubina Əşrəf

Fərhan Alli Ağa

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şrinkflyasiya

**Şrinkflyasiya** () —  istehsalçı tərəfindən satış qiymətindəki qoruma və ya nisbi olaraq kiçik endirim halında paketdəki malların miqdarının, həcminin və ya ağırlığının azaldılması. Bir məhsulun həcmini və ya çəkisini azaldaraq, çəki qiymətlərindən həcm qiymətlərinə keçərək (və ya əksinə, məhsulun sıxlığından asılı olaraq) istehsalçılar məhsul üçün alıcılar üçün aşağı qiymət xəyali bir görünüş yaradırlar.

Adı ingilis dilində "kiçilmək" və "inflyasiya" sözlərini düzəltməklə meydana çıxdı. BBC, rus dilinə bənzətmə ilə neologizmdən "sıx" istifadə etdi. Bəzi Rusiya kütləvi informasiya vasitələri də "ixtisar" ifadəsini istifadə edirlər.

## İqtisadi məzmunu

## İstinadlar