open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bığlı Hüseyn

**Bığlı Hüseyn**, **Bığlı Hüseyn Saraclı**, **Bığlı** — İrəvan quberniyasının Yeni Bəyazid qəzasında, indiki Sevan rayonu ərazisində kənd olmuşdur.

## Tarixi
Kəndin adı erməni mənbələrində Beqli Hüseyn, Bexlu formalarında da
göstərilir.

Kənd Kəvər (Kamo) rayonunun 22&nbsp;km şimal-qərbində, Göyçə gölünün şimal-qərbində
yerləşirdi. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

1930 - cu ildə Axta (Razdan) rayonunun ərazisinə daxil idi.

Toponim Bığlı Hüseyn antroponimi ilə qazax tayfalarından biri olan saraclı etnonimi əsasında əmələ gəlib «Saraclı tayfasından olan Bığlı Hüseynə mənsub kənd» mənasını bildirir.

Mürəkkəb quruluşlu etnotoponimdir.

## Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 26 nəfər, 1873 - cü ildə 356 nəfər, 1886-cı ildə 505 nəfər, 1897-ci ildə 645
nəfər, 1908-ci ildə 658 nəfər, 1914 - cü ildə 846 nəfər, 1916-cı ildə 768 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.

1918-ci ildə kəndin sakinləri ermənilər tərəfindən qətlə yetirilmiş
və vəhşicəsinə qovulmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra kəndin sağ
qalan sakinləri geri dönmüşdür. 1922-ci ildə burada 53 nəfər təkcə azərbaycanlı yaşamışdır.

1923-25-cı illərdə kənddə olan azərbaycanlılar sıxışdırılaraq çıxarılmış və kənd ləğv edilmişdir. İndi xaraba kənddir.

## İstinadlar
Plaoşnik

**Plaoşnik** və ya qısaca **Plaoş** (maked. Plaoşnik, Plaoş) — Oxridin qədim şəhərinin tarixi (tarix) mərkəzidir, hal-hazırda arxeoloji qazıntıların əsas yeri, böyük mənəvi, mədəni və turizm mərkəzidir. Samuel qalasından 250 metr məsafədə yerləşmişdir. Oxrid gölünün şərq sahilindədir.

## Tarixi
Hələ bu yerdə 893-cü ildə Oxridin müqəddəs Klimentinin məbədi tikilmişdi və bu bina şəhərin ərazisində ən qədim məbədlərdən biri hesab olunurdu. Məbəd regionun ən böyük mədəni və maarifləndirici mərkəzi idi, belə ki o vaxt yaxınlıqda məşhur Oxrid kitab məktəbi işləyirdi, harada ki tədris üçün slavyan əlifbasından, yəni kiril əlifbasından istifadə olunurdu. Məktəb slavyan yazısının və ədəbiyyatın formalaşmasına əhəmiyyətli təsirini göstərdi, onun vasitəsilə bir neçə min şagird təhsil aldı. Müqəddəs Kliment öz əlləriylə tikilmiş məqbərədə-məbəd yaxınlığında dəfn edilmişdi. Bununla belə, mərkəz Osmanlı imperiyasının idarələri dövründə (vaxtında) dəfələrlə talan edilib və dağılmışdır, çoxlu qalıqlar və mədəni dəyərlər itirilmiş, Oxridin, Klimentinin məbədi tamamilə məhv edilmişdi və onun bünövrəsində məscid tikilmişdir.

## Restavrasiya işləri
Məbəd kompleksinin inkişafı yalnız 2000-ci ilin dekabrında başlandı — hədəflər üçün genişmiqyaslı layihə hazırlanmışdı, bütün ölkədən bir neçə yüz ixtisaslaşdırılmış mütəxəssis cəlb olundu, hansının ki, layihənin reallaşdırmasıyla məşğul olurdular. 2002-ci ilin avqustuna olan qədim şəkillərə görə onlar öz əvvəlki növündə kilsəni bərpa etməyi bacardılar, hətta interyerə qədər. Yeni məbəd Müqəddəs Panteleymonanın şərəfinə adlandırıldı, nəticədə bura ən qiymətli qalıqları geri qaytardılar. Xüsusi halda burada müqəddəs Klimentin gücləriylə mərmər sarkofaq saxlanıldı. XI-XII və XIII-XIV  əsrlərin rəsmləri və qoca Polonun çəkdiyi fraqmentlər də hələ də qalmışdır. Aşağıda xüsusi eyvan inşa edilmişdir ki, ziyarətçilər buradan qədim məəbədin qalıqlarını müşahidə edə bilərlər.

Orxid kitab məktəbi zamanla bərpa edildi və yeni bina Slavyan universiteti adını aldı. Universitet qədim əlyazmaların və kitabların saxlanılması üçün nəzərdə tutulmuş böyük kitabxanadır. Həmçinin 800-dən çox ikonadan ibarət olan qalereyası vardır. Arxeoloji tədqiqatçılar tərəfindən qazıntıların gedişatında bazilikanın bünövrələri aşkar edilmişdir. Qablar, ornamentlər, insanların və heyvanların təsvirləri burada tapılmışdır. Gələcəkdə rəhbərlik Plaoşnikin bərpa edilməsinin davam etdiriləcəyini və imkan daxilində tam vəziyyətinə qədər bütün onun obyektlərini toplamağı planlaşdırırlar..

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Culture – Republic of Macedonia  Archaeology – Depot with Venetian Silver Coins Excavated, *Večer*, 10 October 2007
Qaqarin (Göyçə)

**Qaqarin** — İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indiki Sevan rayonu ərazisində kənd.

## Tarixi
Qaqarin adı 1955-ci ildə qoyulmuşdur.

## Əhalisi
Hazırda əhalisiz yaşayış məntəqəsidir.

## İstinadlar
Yayıcı (Göyçə)

**Yayıcı** (*Zovaber*) — İrəvan xanlığının Dərəçiçək mahalında, sonralar İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indi Sevan rayonunda kənd.

## Tarixi
Rayon mərkəzindən 16 km məsafədə, Zəngi çayının yanında, Göyçə gölünün sahilində yerləşir. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Toponim oğuz tayfalarından olan yayıcı etnonimi əsasında əmələ gələn etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.

Erm. SSR AS RH-nin 25.l.1978-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Zovaber (Dzovaber) qoyulmuşdur.

## Toponimi
1978-ci ildə kənd ermənicə Tsovabert adlandırılmışdır. XVII əsrə aid erməni mənbəyinə görə adı Yaycılar idi

## Əhalisi
XIX əsrin 70-ci illərində kəndin əhalisi qovulmuş və xaricdən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1886-cı ilə aid məlumata görə kəndin əhalisi ermənilər idi.

Burada ermənilərlə yanaşı 1897-ci ildə 10 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.

XX əsrin əvvəllərində, yəni 1905–1906-cı illərdə azərbaycanlılar deportasiya olunmuşdur.

## İstinadlar
PewDiePie

**PewDiePie** (əsl adı: *Feliks Arvid Ulf Şellberq*; ) — komedik videolarına görə məşhurlaşan isveçli YouTuber. Bu platformadakı ən çox tanınan onlayn şəxsiyyətlərdən və yaradıcılardan biridir.

Feliks Göteborqda doğulub-böyümüşdür. Sahib olduğu "PewDiePie" adlı kanalını 2010-cu ildə açıb. Kanalına mütəmadi olaraq qorxu və döyüş video oyunlarına yönəlmiş "Let's Play" üslublu videolar yerləşdirib. Bu videoları sayəsində tez bir zamanda böyük izləyici kütləsi yığmağa nail olub. 2012 və 2013-cü illərdə ən sürətlə böyüyən kanallar sırasında adı çəkilib. PewDiePie 15 avqust 2013-cü ildə YouTube-dakı ən çox abunəçisi olan kanal tituluna yiyələnib. Feliksin kanalı 29 dekabr 2014-cü ildən 2017-ci il fevralın 14-dək bu platformadakı ən çox baxış sayısı olan kanal olmuşdur. Bu dönəmlərdə Feliks artıq təkcə oyun videoları deyil, eyni zamanda müxtəlif növ videolar da çəkməyə başlamışdır: vloqlar, qısa komediya videoları, formatlı şoular və musiqi videoları.

PewDiePie-nin paylaşdığı videolar 2010-cu illərin sonlarına qədər maraqla qarşılanıb. O, 2017-ci illərdə mübahisə doğuran videolarına görə reputasiyasını itirməyə başlayıb və tənqid olunub. Həmin dönəmlərdə o,  canlı yayımı zamanı irqçilik sayılan və ağdərililərin istifadə etməməli olduğu "n" sözünü işlədib, daha sonra bu ifadəsinə görə üzr istəyib. Feliks 2018–2019-cu illər ərzində Hindistanın musiqi şirkəti olan T-Series ilə 100 milyon abunəçiyə çatan ilk kanal olmaq uğrunda rəqabət aparıb. Feliks 2018-ci ilin oktyabrında T-Series-ə "Bitch Lasagna" adlı diss treki buraxmışdır. 2019-cu ildə abunəçi yarışında PewDiePie T-Series-ə məğlub olmuşdur.

Feliks hazırda daunşiftinq edib və sadəcə əyləncə üçün paylaşımlar edir. 2019-cu ilin avqustunda 2011-ci ildə tanış olduğu sevgilisi italiyalı YouTuber Marzia Bisognin ilə ailə həyatı qurub. Onlar 2023-cü ildə doğulan oğulları ilə Yaponiyada yaşayırlar. Feliks aqnostik ateistdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
"Kjellberg pronunciation – Forvo". ''Forvo''. 23 November 2013

"Kjellberg". Pronounce Names. 29 may 2013

"Kjellberg Pronunciation". Pronounce How. 10 June 2013.
Mirzə İsmayıl xan Əminülmülk

**Mirzə İsmayıl xan Ağa İbrahim oğlu Əminülmülk** () — İranın daxili işlər naziri (1897).

## Həyatı
Mirzə İsmayıl xan Ağa İbrahim oğlu Əminüssultan 1859-cu ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdu. Gürcü əsillidir. Maliyyə nazirliyində şöbə müdiri, 1897-ci ildə isə  Qacarlar dövlətinin daxili işlər naziri olmuşdu. 

## Həmçinin bax
*Ağa İbrahim Əminüssultan
*Mirzə Ələsgər xan Əminüssultan

## İstinadlar
Pur çayı

**Pur** — Yamalo-Nenets Muxtar Dairəsinin Pur rayonu ərazisindən axan çay. Çayın uzunluğu 389&nbsp;km təşkil edir. Əsas qolu olan Pyakupur çayı ilə birlikdə uzunluğu 1024&nbsp;km, hövzəsinin sahəsi 112 000&nbsp;km² təşkil edir.

## Coğrafiyası
Pyakupur və Ayvasedapur çaylarının birləşməsindən meydana gəlmişdir. Başlanğıcları Sibir Uvalının şimal yamaclarından başlayır. Qərbi-Sibir düzənliyi ilə axaraq Tazov estuarisinə tökülür. Qutaracağında 21&nbsp;km uzunluğa malik deltaya sahibdir.   
**Qolları:**
* *sağ:* Böyük Xadıryaxa çayı
* *sol:* Xadutte, Tabyaxa, Yaqenetta, Yamsovey

## Mənsəbinə qədər olan məsafədə axan çaylar
* 15&nbsp;km: axar adsızdır
* 15&nbsp;km: Toya-Syo (Xore-Nıyvo-Porod)
* 27&nbsp;km: Kiçik Pur
* 56&nbsp;km: Pantormalr-Yaxa
* 70&nbsp;km: Xamelova-Yaxa
* 77&nbsp;km: Eqode-Par-De
* 84&nbsp;km: Samburq-Yaxa
* 93&nbsp;km: axar adsızdır
* 114&nbsp;km: Nado-Salinskaya
* 140&nbsp;km: Malxoy-Yaxa
* 144&nbsp;km: Nadosale-Xadıta
* 150&nbsp;km: axar adsızdır
* 153&nbsp;km: Toumbi-Yaxa
* 164&nbsp;km: Nqarka-Xadıta-Yaxa
* 169&nbsp;km: axar adsızdır
* 170&nbsp;km: axar adsızdır
* 173&nbsp;km: axar adsızdır
* 194&nbsp;km: Pırey-Yaxa
* 211&nbsp;km: Nevo-Yaxa
* 223&nbsp;km: Evo-Yaxa
* 225&nbsp;km: axar adsızdır
* 228&nbsp;km: Kiçik Yar-Yaxa
* 231&nbsp;km: axar adsızdır
* 243&nbsp;km: Kiçik Xadır-Yaxa
* 247&nbsp;km: Böyük Xadıryaxa
* 266&nbsp;km: axar adsızdır
* 268&nbsp;km: Aymal-Yava
* 282&nbsp;km: Yarey-Yaxa 
* 286&nbsp;km: axar adsızdır
* 296&nbsp;km: Pırey-Yaxa
* 308&nbsp;km: Trıb-Yaxa
* 312&nbsp;km: Soku-Moros
* 313&nbsp;km: axar adsızdır
* 316&nbsp;km: Panne-Yaxa
* 332&nbsp;km: Yaqenetta
* 350&nbsp;km: Arka-Paruta
* 355&nbsp;km: Nensya-Yaxa
* 357&nbsp;km: Xadıryaxa
* 364&nbsp;km: Taya-Yaxa
* 375&nbsp;km: Senzyayaxa
* 383&nbsp;km: Xılmıq-Yaxa
* 389&nbsp;km: Ayvaseda 
* 389&nbsp;km: Ayvaseda-Pur

## Hidrologiya
Çayın qidalanmasının əsası qar və yağış suları təşkil edir. Onun illik su sərfiyyatı 1040 m³/s, ən böyük sərfiyyat isə 10 000 m³/s-dir. Çay noyabr ayında donur və may ayında buzdan azad olunur.  1970-ci illərdə yay ayları belə çay tam dondan azad olmamışdır. 
## Yaşayış məntəqələri
Pyakupur və Ayvasedapur çaylarının birləşməsində Tarko-Sale şəhəri, çay boyu aşağıya doğru Urenqoy və Korotçaevo qəsəbələri mənsəbdə isə Samburq kəndi yürləşir.

## Əhəmiyyəti
Çay gəmiçilik üçün əl verişlidir. Çay hövzəsində Urenqoy qaz yatağı və Qubkin neft yatağı vardır.

## Həmçinin bax
* Aqan

## İstinadlar

## Mənbə
* Pur çayı
* Реки Ямала. Пур
Eşqə sürgün (teleserial, 2005)

## Mövzu
Şərqli bir ailədən olmasına baxmayaraq, bir qərbli kimi yetişdirilmiş, bütün həyatı boyu bu şəkildə yaşamış olan Xəzər Əzizoğlunun həyatı qardaşının öldürülməsi bir daha heç vaxt əvvəlki halına qayıtmamaq üzrə dəyişir. Nənəsindən zaman zaman duyduğu və uzaq bir nağılmış kimi qulaq asdığı qan davası bir anda onun yeganə həqiqəti olur. Uzun illər əvvəl Şahvar ailəsiylə aralarındakı ədavət üzündən Doğubeyazıt-dan İstanbula köçən Əzizoğulları tam sülh edilmək ərəfəsində yeni bir qurban vermişlər. Ancaq hər iki ailə də bu savaşın daha çox sürməsini istəmirlər. Bir müqavilə bağlanılmasına qərar verilir. Adətləri lazımi Əzizoğlu ailəsinə qan davasının əvəzi ödəniləcəkdir, bu bədəl də Azzam Şahvar-ın qızı Zilan olacaqdır. Fıratın üzərinə düşən də Zilanla ailə qurmaqdır.
Xəzər ən başından etibarən bu fikrə qarşı çıxır. Evlənməyi heç düşünmədiyi anda işin ciddiliyinin fərqinə varır və bütün ailəsi üçün bu evliliyi qəbul edir. Aradakı sülhü gücləndirmək məqsədilə iki ailə arasında biznes tərəfdaşlığına da girilib.
Zilanın İstanbula gəlməsi görünüşdə iki ailə arasında sular durulmuş kimidir. Ancaq bundan sonra Xəzərlə Zilanın mübarizəsi başlayacaqdır. İki məğrur gənc, bu məcburi evliliyi davam etdirərkən bir-birilərindən mümkün qədər uzaq durmağa çalışsa da zamanla labüd olaraq bir-birilərilə maraqlanmağa başlayırlar. Eşqbazlıq baxışlarla başlayan bu maraq zaman keçdikcə yerini heç kəsin gözləmədiyi bir eşqə qoyacaqdır.

## Film heyəti

## İstinadlar
Kəşmir sultanlığı

**Kəşmir sultanlığı** — 1339–1540 və 1551–1589-cu illərdə Kəşmir vilayətində iqtidarda olan müsəlman sultanlığı. 1587–1589-cu illərdə Böyük Moğol İmperiyasına birləşdirilmişdir.

## Tarixi
Sultan Şəmsəddin adlı bir şəxs dərviş libasında Kəşmirə gəlir. O dövrdə buranı bir qadın idarə edirdi. Amma Kəşmirin hər mahalında bir hakim vardı. Sultan Şəmsəddin bu xanıma xidmət etməyi gərəkli bildi. Bir neçə vaxtdan sonra xanım ona ərə getməyi təklif etdi. 

## İstinadlar
Emil Abdullayev

## Həyatı
Emil Abdullayev 1989-cu il iyunun 30-da Bakı şəhərində doğulmuşdur. 1995—2006-cı illərdə Səməd Abdullayev adına 290 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır. 2006—2011-ci illərdə “Odlar Yurdu” universitetində qiyabi ali təhsil alan Emil Abdullayev 2008— 2009-cu illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur. 2009—2011-ci illərdə isə Türkiyədə “3D Akademi”-də təhsil almış və təhsilini xüsusi fərqlənmə diplomları ilə bitirmişdir. 

## Karyerası
Emil Abdullayev 2011-ci ildə "M Group Production" şirkətində rejissor kimi işə başlamış və 2012—2014-cü illərdə ANS teleakanalında yayımlanan “Bu da bu” yumoristik telelayihənin quruluşçu rejissoru kimi fəaliyyət göstərmişdir.

2014-cü ildə "My name is İntiqam" komediya filminin quruluşçu rejissoru olmuşdur. Eyni zamanda filmin bütün montajını da özü etmişdir. (Xatırladaq ki, komediya filmi 2014-cü ilin 28 Noyabrından kinoteatrlarda nümayiş olunub. Azərbaycan müstəqil olduqdan sonra yerli filmlər arasında kinoteatrlarda ən çox tamaşaçı toplamış film kimi tarixə düşmüş və rekordu təzələmişdir.) Emil Abdullayev My name is İntiqam filminin quruluşçu rejissoru olmaqla, Azərbaycan kino tarixində ən gənc uzunmetrajlı film çəkmiş rejissor kimidə tarixə düşüb

2015—2016-cı illərdə “Azad Azərbaycan” və “İlk Media” şirkətinin məhsulu olan və "Bozbash Pictures"in istehsalı olan “Axırıncı yol” macəra komediyasının quruluşçu rejissoru olmuşdur. (Xatırladaq ki, Axırıncı Yol filmi Azərbaycan müstəqil olduqdan sonra kinoteatrlarda yerli və xarici filmlər arasında 30 gün ərzində 100.000 baxış sayı toplamış yeganə filmdir.) Eyni zamanda "Axırıncı Yol" macəra komediyasının bütün montajını da Emil Abdullayev özü etmişdir.

## Filmoqrafiya
#My name is İntiqam (film, 2014) 
#25 ilin akkordları (film, 2016)
#Axırıncı yol (film, 2016)
#Stalinin başı (film, 2016)

## Xarici keçidlər

###### ''Videolar''
*My name is İntiqam 1 - Rəsmi Treyler
*"Axirinci Yol" - Trailer (Bozbash Pictures)
*EmiL Abdullayevin rəsmi YouTube səhifəsi

###### ''Mətbuatda EmiL Abdullayev haqda''
*''My name is İntiqam' bu işdə bir körpü olacaq' - Filmin rejissoru
*"CinemaPlus" kinoteatrında "Axırıncı Yol" komediyasının nümayişinə start verildi
*Azərbaycanlı aktyor: "Zamanın tələbinə uyğun 18+ epizodlar..."
*"Bozbash pictures"in yeni layihəsi - "Axırıncı yol"
*“Bozbaş”ın oğlanları “Axırıncı yol”da
*Кинотеатр «CinemaPlus» приступил к показу самой ожидаемой комедии года «Axırıncı Yol»
*Гала-вечер с героями Bozbash Pictures в Баку
*Azərbaycan kinosuna yeni nəfəs: “My name is İntiqam” filminin premyerası oldu
Vyana İslam Mərkəzi

**Vyana İslam mərkəzi** (Alman dili Islamisches Zentrum Wien)- Avstriyada ən böyük məsciddir. Vyanada Floridsdorf ərazisində yerləşmişdir.

## Tarixi
1969-cu ildə Vyananın islam icması 8300 m² torpaq sahəsini məscidin tikintisi üçün satın aldı. Maliyyə çətinlikləri ilə əlaqədar olaraq tikintinin başlanğıcı bir neçə dəfə təxirə salınmışdı. 1975-ci ildə Səudiyyə kralı Feysəl ibn Əbdüləziz Əl Səud məscidin tikintisi üçün maliyyə xərclərini öz öhdəsinə götürdü.

Tikinti işləri 1 iyul 1977-ci ildə başlandı. 20 noyabr 1979-cu il Vyana İslam mərkəzi Avstriya prezidenti Rudolf Kirxşleqerom tərəfindən açılmışdı. Bu hadisə yerli kütləvi informasiya vasitələrlərində geniş işıqlandırılırdı.

## Məscid
Vyana İslam mərkəzinin minarəsi 32 metr hündürlüyə malikdir. Günbəzin hündürlüyü 16 metr, diametri isə 20 metrdir.

## Təhsil
2012-ci ildə imam Əli adına Vyana İslam mərkəzi islam ilahiyyatı sahəsində 120 ixsisas üzrə tələbələrin təhsil alması üçün "Al-Mostafa al-Alyamiye" cəmiyyətindən icazəni aldı. Beləliklə mərkəz həm də təhsil müəssisəsinə çevrildi.

## Qalereya

Fayl:Bruckhaufen (Wien) - Moschee (2).JPG
Fayl:Wien DSC 7593 (2548455100).jpg
Fayl:Bruckhaufen (Wien) - Moschee, Hauptportal.JPG
Fayl:Islamisches Zentrum Wien - Großer Gebetsraum der Moschee.jpg


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Izwien.at  — rəsmi sayt.
Vüqar Yusifov

**Vüqar Nurəddin oğlu Yusifov** () — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovniki. Aprel döyüşləri şəhidi.

## Həyatı
Vüqar Yusifov 1976-cı ilin 2 noyabr günündə Şəmkir rayonunun Şiştəpə kəndində anadan olub. 1983-cü ildə Şiştəpə kənd orta məktəbinin birinci sinfinə gedən Vüqar Yusifov 1993-cü ildə həmin məktəbi bitirdi. Elə həmin il Türkiyə Respublikasında Quru Qoşunları Ali Hərbi Məktəbinə daxil olan Vüqar Yusifov 1997-ci ildə leytenant rütbəsi aldı və bir il sonra həmin hərbi ali məktəbi bitirdi.

Vüqar Yusifov 2004-cü ildə Lalə Əliyeva ilə nişanlandı, 2006-cı ildə isə ailə həyatı qurdu. Bu nikahdan onların üç övladı var idi; Ayan Yusifzadə (d. 2007), Aytən Yusifzadə (d. 2009) və Yusif Yusifzadə (d. 2014).

## Hərbi xidməti
Polkovnik Vüqar Yusifov 2016-cı ilin aprel ayında Azərbaycan–Ermənistan təmas xəttində baş verən atışma zamanı şəhid oldu.

Aprelin 6-sı isə Vüqar Yusifov doğulduğu Şəmkir rayonunun Şiştəpə kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və polkovnik Yusifov uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.

## Xatirəsi
Vüqar Yusifov ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Vətənə xidmətə görə" ordeni (III dərəcəli) ilə təltif edildi.

2019-cu ildə ARB Aran televiziyasında Vüqar Yusifovun döyüş yolundan bəhs edən "Vüqarlı dağlar" sənədli filmi çəkilmişdir. Filmin rejissoru Röyal Əliyevdir.

## İstinadlar
Halqaşəkilli bulvar

**Halqaşəkilli bulvar** (), həmçinin **Cavanlıq Parkı** — Ermənistanın paytaxtı İrəvan şəhərinin Kentron rayonunda yerləşən park.

## Tarixi
Tikintisi şəhərin inkişafının əsas planında 1924-cü ildə nəzərdə tutulmuşdur. Nəticədə layihə qismən həyata keçirildi. Park şimaldan, şərqdən və cənub-şərqdən şəhərin mərkəzi hissəsini əhatə edir. Bulvar Tiqran Mesa prospekti və Poplavok gölünə, şimaldan Maştots prospektinə qədər, cənubdan isə Müqəddəs Qriqor Lusaroviç Kilsəsinə qədər olan ərazini əhatə edir. Təxminən 2,5&nbsp;km uzunluğa və 120 metr enə malik oraqşəkilli ərazidir. Moskovyan və Xandjyan küçələri bulvarın daxili sərhədini təşkil edir. Bulvarın xarici sərhədini isə İsaakyan, Alek Manukyan və Yervand Koçar küçələri təşkil edir. Şimaldan cənuba doğru bulvar boyunca Teryan, Abovyan, Nalbandyan, Qeratsi, Vardanyan küçələri və Sayat Nova prospekti uzanır.

## Görməli yerləri
Bulvarda bir çox abidə qurulmuşdur. Onların arasında Avetik İsaakyanın, yazıçı və  XIX əsrin inqilabçısı Mikael Nalbandyanın, şairə və XVIII əsrin musiqiçisi, erməni klassiki Sayat Novanın heykəlini görmək olar. Bulvardakı heykəllər arasında İrəvan və İtaliya şəhəri olan Karrara şəhəri arasında olan qardaşlığı simvollaşdıran *Əllər* kompozisiyasını görmək olar. İrəvanın nümayəndə heyəti 1962-ci ildə İtaliyaya səfərindən sonra hədiyyə edilmişdir. Bulvarın yaxınlığında İrəvanın cavab hədiyyəsinin surəti yerləşdirilmişdir. Burada dayağı iki quzu olan fəvvarəni də görmək olar. Fəvvarənin müəllifi Rafo İsraelyandır.

Bulvarda şahmat üzrə dünya çempionu Tiqran Petrosyan adına şahmat evi və Komitas adına kamera musiqisi evi yerləşir. Bulvarın şimal hissəsində Yeritasardakan metro stansiyasının çıxışı var.

## Qalereya

File:Hands of Amity 05.JPG|Karrara şəhəri tərəfindən hədiyyə edilmiş *Əllər*
File:Yerevan Y Charents monument.jpg|Yeqiş Çarensin abidəsi
File:Vartan Mamigonian statue in Yerevan.jpg|Sərkərdə Vardar Mamikonyanın heykəli


## İstinadlar
Kür (dəqiqləşdirmə)

* Kür — Qafqazda çay. Uzunluğu 1515&nbsp;km.
* Kür (Şəmkir) — Azərbaycan Respublikasının Şəmkir rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
* Kür (film, 1963) — Azərbaycan filmi.
* Kür Qarabucaq — 
* Kür Qaraqaşlı —
* Kür (Bostanabad)

## Həmçinin bax
Vitim çayı

**Vitim çayı** (evenk dili Видым)- Şərqi Sibirin ən böyük çaylarından biridir, Vitimkana və Çin çayları ilə birləşərək Lena çayının sağ qolunu əmələ gətirir.

## Coğrafiyası

Çyın uzunluğu- 1837 kilometrdir. (Vitimkan çayı ilə birlikdə 1978&nbsp;km).

Vitim çayı İkatskoqo dağ silsiləsinin şərq yamaclarından öz başlanğıcını gğtürür. Çin çayının Vitimkana birləşməsi vaxtı adı Vitim olaraq qəbul edilir. Qərbdən şərqə doğru böyük qövslə Vitimskanın cənub hissəsində yaylanı əhatə edir, sonra şimalda Cənubi-Muyski və Şimali-Muyski dağ silsilələrini kəsir, Şimalda Baykalı bölür və Patomskoe dağından Lena çayına tökülür.

Əvvəlcə Buryatiyanın (həmçinin Yeravninski rayonunun ərazisinə görə təxminən 150 kilometr) Bauntovski rayonunun ərazisindən axır, sonra Zabaykal diyarı ilə Buryatiyanın Bauntovski və Muyski rayonlarının sərhədi üzrə axır və İrkutsk vilayətindən (Bodaybinski və Mamsko-Çuyskiy rayonlar) keçərək Lena çayına tökülür. Son 50 kilometri və Vitimin deltası — Saxa-Yakutiya Respublikasının ərazisində yerləşmişdir.

Mamakan qəsəbəsi yaxınlığında Vitim çayında, Bodaybodan 17 kilometr məsafədə "Kovrijka" adlı daş dövrünün arxeoloji qazıntıları yerləşmişdir. "Kovrijka-4" qazıntı yerində isə Venera heykəlciyi tapılmışdı.

## Hidrologiya
Əsasən yağış suyu ilə qidalanır. Bodaybo şəhərində orta illik suyun sərf edilməsi 1530 m³/s, başlanğıcında isə — təxminən 2000 m³/s-dir. Vitim üçün 8–10 m-ə qədər suyun qalxmasıyla daşqınların yaranması xarakterikdir (may ayından oktyabra qədər). Ən bolsulu olduğu ay — iyundur (4900-ə qədər m³/s).
Mart ayı üzrə apreldən çayın suyu kəskin azalır (80-ə qədər m³/s). Noyabrın başlanğıcında donur, mayın 2-ci ongünlüyündə isə donu yenidən açılır. Həmin ərazidə Kalakan çayı 100-120 gün donur.

## Axar sular
Sağ qolları: Kuanda, Karenqa, Kalakan, Kalar, Bodaybo, Taksima

Sol qolları: Tsipa, Muya, Mamakan, Mama

## Qənaətli istifadə
Vitim çayının sahilində yerləşən yeganə şəhər Bodaybodur. Yaxın illərdə Vitim SES-in tikintisi planlaşdırılır. Bu SES Moskva SES-in başlanğıc stansiyası olacaq.

Çayın hövzəsində — qızıl yataqları, nefrit və mika mədənləri yerləşmişdir.

## Yaşayış məntəqələri
Vitim çayının sahilində və çay vadisində, Buryatiyanın, Zabaykal və İrkutsk vilayətlərinin ərazisində aşağıdakı yaşayış məntəqələri yerləşib:Varvarinski (Vitimkanda), Ust-Djilinda, Romanovka, Buqunda, Qırmızı Uçurum, Vitim, Ust-Muya, Muya, Nelyatı, Barqalino, Nerpo, Bodaybo, Böyük Şimali Mamakan, Muskovit, Vitimskiy, Toxmaq, Teterinsk, Ana, Vorontsovka. Vitimin sahilində şəhər tipli qəsəbə yaradılmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* ''Витим'' в «Словаре современных географических названий»
* *Фризер Я. Д.* Золотопромышленность в Баргузинском округе и её нужды. М., 1901. — 151 с.
Asılıkul gölü

**Aslıkul**
(**Asılıkul**, ) — Başqırdıstan Respublikasının ən böyük gölü. Davlekanovo şəhərindən 27&nbsp;km şimal-qərbdə yerləşir. Göl Belebeev yaylası ilə Tabulak, Ulutau, Belekey-Kaqaç, Bolşoy Nor, Malıy Nor və Zaytulyaktau dağları arasında yerləşir. Karst məşəllidir. Qidalanması qarışıqdır. Burada yağış suları, yeraltı sular və qar suları bərabər paylanmışdır. Suyu şorluğa meyillidir, yüksək minerallaşmaya məruz qalmışdır.

## Coğrafiyası
Gölün yatağı Ulutau, Tubuldak, Ulu-Karaqaç Belekey-Karaqaç zirvələri arasında yerləşir. Cənub sahili sıldırımlı olub 210–370 arası metr hündürlüyə malikdir. Göl dəniz səviyyəsindən 221 metr hündürlükdə yerləşir. Uzunluğu 7&nbsp;km, eni isə 5&nbsp;km təşkil edir. Gölün sahəsi 23,5&nbsp;km², orta dərinliyi isə 5,1metrdir. Sahilində Buranqulovo, Kupoyarovo və Yanqi-Turmuş kəndləri yerləşir.

## Flora və fauna
Sahillərində qamışlıq sahələr vardır. Müəyyən hissələr isə palıd və tozağacı meşələri ilə örtülmüşdür. Sahilləri quşları yuva qurması üçün əlverişlidir. Burada yay ayları bir necə növ ördək, qaz və qu quşlarına rast gəlmək olar.
Sularında Nalim, Sazan və Siq kimi balıqlar yaşayır.

## Adının mənası
Adı Başqırd dilində "Asılı" — *dağ, dağlı*, "kul" — *göl* anlamını verir.

## Milli park
Göl Başqırdıstan Respublikasının təbiət ərazilərinin qorunması haqqında qanunla tənzimlənir. 1962-ci ildən göl ictimai əhəmiyyətli obyektlər siyahısına daxil edilir. 1965-ci ildə isə göl ərazisi Başqırdıstan Respublikasında respublika əhəmiyyətli təbiət abidəsi elan edilir.

19 yanvar 1993 ildə Başqırdıstan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə "Aslı-Kul gölü" parkı təşkil edilir. 1 yanvar 2005 ildə Rusiya Federasiyasının 22 avqust 2004 il № 122 Başqırdıstan Respublikasında Milli parkın yaradılması qanun qüvvəyə minir. Burada "Aslı-Kul", "Muradım dərəi" və "Kandri-Kul" təbiət abidələri Başqırdıstan Milli Parkında birləşdirilir. 2009 ildən isə ərazi milli park elan edilir.


Fayl:Вид на берег озера.JPG
Fayl:Аслыкуль2.JPG
Fayl:T87iIZ7ztEc.jpg
Fayl:CTVLUfp1MU8.jpg
Fayl:WlTqPdi0gFA.jpg
Fayl:Вид на озеро сверху.JPG


## İstinadlar

## Mənbə
* Aslı-Kul 
* Об озере Асслыкуль из "Башкирской русалки" В. И. Даля
* Башкирская народная сказка "Заятуляк и Хыухылу" 
* Başqırd xalq nağılı "Aslıkul" 

## Ədəbiyyat
* Аслыкуль: Фотоальбом / Фот., подписи Г. Галиева; Сост. И. Налепин; Вступ. ст. Т. Барабаш; Пер. на англ. яз. А. Масловой. — Уфа: Информреклама, 2005. — 100 с.
* Балков В.А. Водные ресурсы Башкирии. — Уфа: Башкнигоиздат, 1978. — 173 с.
* Алтай Н.Н., Минх Г.А. Гидрологические особенности озер Асылыкуль и Кандрыкуль / Географические проблемы и вопросы природопользования // Ученые записки БашГУ. Вып.38, сер. геогр. наук, №4. — Уфа, 1973.
* Памятники природы Башкирии. — Уфа: Башк. кн. изд-во, 1974. — 367 с.
* Газета "Выбор" №118–119 (10044–10045) от 11.08.2015. Статья "Край тысячи озёр".
Könüllü

**Könüllü** *(Volunteer)* – birliyin qeyri-kommersiya və ya ictimai maraqları inkişaf etdirən digər fəaliyyətində asudə vaxtında ödənişsiz iştirak edən adamdır. Bu iştirak birdəfəlik və ya müntəzəm ola bilər.

## Həmçinin bax
* Könül
İsgəndərli

* İsgəndərli (Masallı) — Azərbaycan Respublikası Masallı rayonunda mövcud olmuş kənd.
* İsgəndərli (Şəmkir) — Azərbaycan Respublikası Şəmkir rayonunda kənd.

## Həmçinin bax
* İsgəndərli (soyad)
Nəzakət Xəlilova

**Nəzakət Xəlilova** — Azərbaycanlı samboçu. 2015 Avropa Oyunlarının gümüş medalçısıdır. 2015-ci ildə "Tərəqqi" medalına layiq görülmüşdür.

## Həyatı
Nəzakət Xəlilova 9 may 1994-cü ildə Azərbaycanın Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Nəzakət Xəlilova əslən Laçın rayonundandır.

## Karyerası

Nəzakət Xəlilova 2015-ci ildə önəmli yarışlarından birinə Bakı şəhərində qatıldı. O Azərbaycanı I Avropa Oyunlarında təmsil etdi. O birinci görüşdə 1/4 final mərhələsində Rumıniyalı Kodrina İonesku ilə üz-üzə gəldi. Kodrina İonesku ilə qarşılaşmadan Nəzakət Xəlilova 3-1 hesablı qələbə ilə ayrıldı və növbəti 1/2 final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Yarım-finalda onun rəqibi Litvalı samboçu idi. Ruta Aksionova ilə görüşdən Nəzakət Xəlilova qələbə ilə ayrıldı. 4-0. Finala vəsiqə qazanan Nəzakət Xəlilovanın bu mərhələdə rəqibi Rusiyalı Anna Xaritonova idi. Güclü Rusiyalı rəqibi ilə qarşılaşmadan Nəzakət Xəlilova 0-4 hesablı məğlubiyyətlə ayrıldı və 2015 Avropa Oyunlarının gümüş medalını qazandı.

Nəzakət Xəlilova 29 iyun 2015-ci ildə 2015 Avropa Oyunlarında qazanılmış yüksək nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanının inkişafında böyük xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.

## Xarici keçidlər

* Nəzakət XƏLİLOVA - 2015 Avropa Oyunları

## İstinadlar
Trigger (şirkət)

— 22 avqust 2011-ci ildə Gainax əməkdaşları Hiroyuki İmayşi və Masahiko Ohtsuka tərəfindən yaradılmış Yaponiya cizgi filmi studiyası.

## Biznes
*Trigger* Hiroyuki İmayşi və Masahiko Ohtsuka tərəfindən *Gainax*-ı tərk etdikdən qısa müddət sonra 22 avqust 2011-ci ildə yaradılmışdır. Studiyanın adı və saytı 2011-ci ilin oktyabrında məlum olmuşdur. Müxtəlif layihələr üzərində digər studiyalarla əməkdaşlıq edən studiya *"[[Little Witch Academia]]"* adlı qısametrajlı anime və *"[[Kill la Kill]]"* adlı anime serialı (2013-cü ilin oktyabrından 2014-cü ilin martına kimi) ilə məşhurluq qazanmışdır. *"Little Witch Academia"* animesinin ikinci seriyasını çəkmək üçün studiya *Kickstarter* layihəsini başlatmışdır. Layihə yaxşı qarşılanmış və 5 saat içində 150.000 $
əldə olunmuşdur. Bu göstərici daha sonra 625.518 $-a çatmışdır. 11 mart 2014-cü ildə studiya eyniadlı anime əsasında *"When Supernatural Battles Became Commonplace"* animesini çəkmişdir.

## İşlər
### İstehsal
**[[Inferno Cop]]* (25 dekabr 2012 – 19 mart 2013) (ONA)
**[[Little Witch Academia]]* (2 mart 2013) (qısametrajlı anime)
**[[Kill la Kill]]* (4 oktyabr 2013 – 28 mart 2014) (anime serialı)
**[[When Supernatural Battles Became Commonplace]]* (7 oktyabr 2014 – 23 dekabr 2014) (anime serialı)
**[[Ninja Slayer|Ninja Slayer From Animation]]* (16 aprel 2015 – 8 oktyabr 2015) (ONA)
**[[Little Witch Academia|Little Witch Academia: The Enchanted Parade]]* (2015) (qısametrajlı anime)
* *[[Kiznaiver]]* (9 aprel 2016 — hazırda) (anime serialı)
* *[[Space Patrol Luluco]]* (2016) (anime serialı)
* *[[Little Witch Academia]]* (2017) (anime serialı)

### Digər
**[[Project X Zone]]* (11 oktyabr 2012) - Açılış animasiyası (videooyun)
**[[Qara dinamit]]* (2014) - II mövsüm açılış animasiyası (ABŞ teleserialı)
**[[Japan Animator Expo]]* (2015) - İstehsal (*Denkō Chōjin Gridman*, *Sex & Violence with Machspeed*, *Bureau of Proto Society*), Animasiya (*Power Plant No.33*, Studio Rikka ilə) (ONA)
**[[Hacka Doll the Animation]]* (2015) - Animasiya istehsalında kömək (anime serialı)
**[[Toy Story That Time Forgot|Battlesaurs]]* (2015) - Açılış animasiyası istehsalı (ABŞ televiziya xüsusi bonusu)
**[[Fire Emblem Fates]]* (2015) - Animasiya (videooyun)
**[[Steven Universe]]* (2016) - Animasiyada kömək (IV mövsüm, IV seriya–"Yaddan çıxmayan təhsil")

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Rəsmi saytı 
*
No Degree of Separation

**No Degree of Separation** () — İtaliyanın 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.

Françeska Mikyelin "No Degree of Separation" mahnısının tamamilə italyan dilində səslənən versiyası **Nessun grado di separazione** ilə İtaliyanın əsas musiqi hadisələrindən hesab olunan Sanremo musiqi festivalında iştirak etmiş və ikinci yerə layiq görülmüşdür. Mahnı Avroviziya üçün seçildikdən sonra müsabiqə qaydalarına əsasən mahnı bir qədər qısaldılmış və eyni zamanda Mikyelinin və İtaliyanın RAI telekanalının birlikdə qərarı ilə mahnının kiçik bir hissə ingilis dilinə tərcümə edilmişdir. "No Degree of Separation" mahnısının musiqisi Keope, Fabio Qarqiulo və Federika Abbate, sözləri isə ifaçı Françeska Mikyelin və eyni zamanda Federika Abbate və Norma Cin Martineyə aiddir.

## İstinadlar
Şəki (dəqiqləşdirmə)

;Yaşayış məntəqələri

* Şəki hakimliyi —  Təxminən XIV əsrin 84-cü ilindən başlayaraq 1551-ci ilə qədər, əsasən indiki Azərbaycan Respublikasının şimal-qərbində, qismən də indiki Gürcüstan Respublikasının şərqi və Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasının cənub ərazisində mövcud olmuş dövlət.
* Şəki sancağı — Şirvan əyalətinin sancağı.
* Şəki xanlığı — XVIII əsrdə Azərbaycan ərazisində mövcud olmuş ən güclü xanlıqlardan biri.
* Şəki rayonu —  Azərbaycan Respublikasında rayon.
* Şəki — Azərbaycan Respublikasında şəhər.
* Şəki (kənd) — Azərbaycan Respublikasının Şəki rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
* Şəki (tarixi ərazi) — 
* Şəki (Zəngəzur) — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Sisyan rayonunda kənd.

;Filmlər
* Şəki (film, 1977) — 1977-ci ildə yayımlanan qısametrajlı sənədli televiziya filmi.
* Şəki (film, 1965) — 1965-ci ildə yayımlanan qısametrajlı sənədli televiziya filmi.

;Digər
* Şəki (qəzet) — 1921-ci ildən nəşr edilən və nəşri davam edən qəzet.
* Şəki (rəqs) — 

## Həmçinin bax
* Şəkili
Lina Medina

**Lina Medina** (*Lina Vanessa Medina*) — 1933-cü il sentyabrın 27-də Peruda anadan olmuş qız tibb tarixində ən gənc ana sayılır.

## Tarix
O, özünün ilk övladını 5 yaş, 7 aylığında dünyaya gətirib. Linanı xəstəxanaya valideynləri qarnında şiş əmələ gəlməsindən şübhələndikləri üçün gətirmişdilər. Həkimlərin ilkin qənaəti də ata-ananın şübhələrini təsdiqləyir. Amma tezliklə, qızın hamiləliyin yeddinci ayında olduğu aşkarlanır.

Həkim Jerardo Lozada Linanın həqiqətən də hamilə olduğunu təsdiqlətdirmək üçün qızı Perunun paytaxtındakı klinikalardan birinə aparır və diaqnoz təsdiqlənir.

Uşağın çanaq sümükləri kifayət qədər inkişaf etmədiyindən, həkimlər əməliyyat etmək qərarı verirlər. Ay yarımdan sonra, 1939-cu il mayın 14-də doktor Lozada və doktor Kolaretin həyata keçirdiyi qeysəriyyə əməliyyatıyla Lina bir oğlan uşağı dünyaya gətirir. Körpənin çəkisi 2,7 kiloqram olur, anası ona həkiminin şərəfinə Jerardo adını qoyur.

Bütün şübhələr əvvəlcə Linanın atasının üzərinə düşür, onu həbs edirlər. Amma günahı sübuta yetmədiyindən, onu azad edirlər.

O dövrün mətbuatında bu hadisə geniş müzakirə predmetinə çevrilir. Bəzi qəzetlər yazırlar ki, Linanın böyüyüb boya-başa çatdığı kənddə yaşayan hindular kütləvi orgiya ilə başa çatan el şənlikləri zamanı zorlayıblar.

## İstinadlar
Rus Arktikası Milli Parkı

**Rus Arktikası** — Arxangelsk vilayəti ərazisində yerləşən milli park. Yeni Torpaq arxipelaqının şimalında qərarlaşır. Milli park 15 iyun 2009-cu ildə yaradılmışdır.

Milli parkın ərazisi 1 426 000 ha, onun 632 090 ha quru, 793 910 ha ərazisi isə dəniz sahəsidir.

## Parkın yaradılması və məqsədinin səbəbi
Bu regionda Şimal yarımkürrəsinin ən böyük quş bazarları və iri dəniz məməlilərinin (Morj, Ağ ayı, Qrenlandiya balinası, Tülkü, Qrenlandiya suitisi və Halqaşəkilli suiti) yerləşim yerləri vardır. Bitkilərdən mamır, şibyə və çiçəkləyən bitkilərə rast gəlinir. Parkın yaradılmasında hədəf əsrarəngiz Arktika təbiətinin qorunmasıdır.

Milli parkın ərazisi təkcə təbiəti ilə deyil həm də əraznin kəşfi ilə əlaqədar mövcud olan tarixi yerlərdə qorunur. Xüsusi ilə rus artika araşdırmaçıları Georgi Yakovleviç Sedov və Vladimir Aleksandroviç Rusanov, üstəlik Villem Barensin düşərgələrini bu gün də müşahidə etmək olur. Parın ərazisi tarixən rus Pomorlarının yaşadığı ərazi olmuşdur.

Bunulada region elmi, ekoloji və turzm əhəmiyyətlidir. 2009-cu ildə Rusiyanın Hökumət başçısı Vladimir Putin nazilərə imkan daxilində öz məzuniyyətlərini parkda keçirməyi məsləhət görmüşdür.

Parkın idarə heyəti həmçinin Frans İosif Torpağı yasaqlığının nəzarətini təşkil edir. Yasaqlığın təşkili isə təbiətin kompleks şəkildə qorunması və bioloji müxtəlifliyin təminatı ilə bağlıdır.

## İstinadlar

## Mənbə
* "Rusiyada yeni milli park yaradılır "Rus Arktikası""
* ""Rus Arktikası"" milli parkı
Yad əllərdə: Kindertransport hekayələri

**Yad əllərdə: Kindertransport hekayələri** () — 2000-ci ildə ABŞ-də istehsal olunmuş sənədli film.

Filmdə İkinci Dünya müharibəsi ərəfəsində həyata keçirilmiş *[[Kindertransport əməliyyatı|"Kindertransport"]]* xilasetmə əməliyyatının tarixindən danışılır. Bu əməliyyatın mahiyyəti Nürnberq irqi qanunlarına əsasən yəhudi hesab edilən uşaqların nasist Almaniyasından, Avstriyadan, Çexoslovakiyadan, Polşadan və Sərbəst şəhər Dansiqdən daşınaraq Böyük Britaniyada yerləşdirilməsindən ibarət idi. Böyük Britaniya təxminən 10.000 gənc qaçqını qəbul etdi. Onlar ölkənin himayədar ailələrində, fermalarda və yataqxanalarda yerləşdirildilər. Filmdə Nasist Almaniyasından qaçıb İngiltərədə yaşayan uşaqların göndərdikləri arxivlərdən istifadə edilir.

Filmin rejissoru və ssenari müəllifi Mark Conatan Harrisdir. Film 2001-ci ildə *“Ən Yaxşı sənədli film”* kateqoriyasında "Oskar" mükafatına layiq görülüb. "Yad əllərdə: Kindertransport hekayələri" sənədli filmi 2014-cü ilin dekabrında Konqres Kitabxanası tərəfindən *"mədəni, tarixi və estetik olaraq mühüm film"* kateqoriyasına aid edilərək, ABŞ Milli Film Arxivində mühafizə edilməsinə qərar verilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* 
* ''Yad əllərdə: Kindertransport hekayələri'' Allmovie saytında

## Həmçinin bax
Jan-Fransua Mille

**Jan-Fransua Mille** (, 4 oktyabr 1814 — 20 yanvar 1875) — fransız rəssamı, Barbizon məktəbinin əsasını qoyanlardan biridir.

## Bioqrafiya
Mille La-Manş körfəzinin sahilində Şerburq-Oktevil yaxınlığında yerləşən balaca Qrüşi kəndində varlı kəndli ailəsində anadan olub. Onun rəssamlıq qabiliyyəti ailəsi tərəfindən tanrı vergisi kimi qarşılanmışdı. Valideynləri onu pulla təmin etdilər və rəssamlıq dərsi almağa icazə verdilər. 1837-ci ildə o Parisə gəldi və iki il  rəssam Pol Delaroşun (1797—1856) emalatxanasında rəssamlıqla məşğul oldu. 1840-cı ildən gənc rəssam işlərini Salonda nümayiş etdirməyə başladı.

1849-cu ildə rəssam Barbizona köçdü və ömrünün sonuna qədər orada yaşadı. Kəndli həyatı və təbiət mövzusu Mille üçün əsas təsvir vasitəsinə çevrildi. Özü barədə  Mille deyirdi — «*Mən kəndçiyəm və kəndçidən artıq heç nə deyiləm*».
 

Kəndli zəhmətinin ağırlığı, onların yoxsulluğu və itaətkarlığı öz əksini Sünbül yığanlar rəsmində tapmışdır (1857-ci il). Zəminin fonunda qadın fiqurları başlarını  sanki səcdə edirlərmiş kimi tam aşağı əyiblər. Ancaq belə onlar biçindən sonra qalan sünbülləri yığa bilirlər. Bütün rəsm əsəri günəş və havayla doludur. Rəsm publika və tənqidçilərdən müxtəlif qiymətlər aldı bu hal rəssamı müvəqqəti olaraq kəndli məişətinin daha poetik tərəflərinə müraciət etməyə məcbur etdi.

«Anjelus» (1859-cu il) rəsmi göstərdi ki, Mille işlərində incə emosional qayğıları təsvir etməyə qadirdir. Zəmidə iki tənha fiqur donmuş halda dayanmışdır - axşamçağı kilsə zənginin səsini eşidən ər və arvad sakitçə ölənlərin ruhu üçün dua edirlər. Batmaqda olan günəşin şüaları ilə işıqlanan peyzajın solğun qəhvəyi tonları sükut təəssüratı yaradır.

Mille 20 yanvar, 1875-ci ildə vəfat etmişdir. 

## Millenin rəsmlərinin qalereyası

Fayl:Jean-François_Millet,_The_Winnower_(London).jpg| Xırmançı (1848-ci il.), London milli qalereyası, London. 
Fayl:Jean-François Millet (II) 013.jpg|Səpici (1850-ci il), Boston İncəsənət Muzeyi
Fayl:Jean-François Millet (II) 016.jpg| İşə getmə (1850-51-ci illər.), Glazqo Şəhər Bədii Qalereyası.
Fayl:Death-and-the-woodcutter-jean-francois-millet3.jpg| Ölüm və odunçu (1859-cu il.), Karlsber Yeni Qlipotekası, Kopenhaqen.
Fayl:Jean-François Millet Pastora.jpg|Çoban qız (1863-çü il.), Orse muzeyi, Paris.
Fayl:Jean-François Millet fiadeira.jpg|Əyrici (1868-1869-cu illər.), Orse muzeyi, Paris.
Fayl:Jean-François Millet (II) 006.jpg| Bahar (1868-73-çü illər.), Orse muzeyi, Paris.



## İstinadlar
Məhəmmədsaleh Bərəğani

**Molla Məhəmmədsaleh Bərəğani Qəzvini** () — Səfəvi nəslindən olan İslam alimi, müctəhid.

## Həyatı
Hacı Molla Məhəmməd Saleh Bərəğani Qəzvini, Molla Məhəmməd Məlaikə oğlu 1753-cü ildə Bərəğan  kəndində anadan olmuşdu.O,Tahirə Qürrətüleynin atasıdır.

## Həmçinin bax
*Tahirə Qürrətüleyn

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Əminə binti Vəhb

**Əminə binti Vəhb** (*,* ) — İslam peyğəmbəri Məhəmməd Peyğəmbərin anası.

## Həyatı
Tarixi qaynaqlarda Əminə binti Vahbın doğum tarixi barədə hər hansı bir məlumat yoxdur. Çox gənc yaşlarında evlədiyi bilinir. Həyat yoldaşı Abdullah ibn Əbdülmütəllib o hamilə ikən vəfat etmişdir. Məhəmməd Peyğəmbərin doğumundan altı il sonra, 577-ci ildə, həyat yoldaşı və qohumlarının məzarlarını ziyarət etmək məqsədilə Məhəmməd ilə getdiyi Mədinədən qayıdarkən Əbva adlı bir kənddə, gənc yaşda (22 və ya 23) vəfat etmiş və oradaca dəfn edilmişdir. Məzarı hələ də oradadır.  Məhəmməd Peyğəmbərin anası olduğu üçün İslam Ədəbiyyatında xüsusi yerə sahibdir.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Məhəmməd
Yanis Varufakis

**Yanis Varoufakis** (; ) — Yunanıstan iqtisadçısı, ictimai xadim və keçmiş Yunanıstan Maliyyə naziri. 2015-ci il yanvarda parlament seçkilerdə, SYRIZA partiyasını təmsil edərək Yunan parlamentinə seçildi ve iki gün sonra siyasi iqtisadçı ve yazıçı olaraq 27 yanvar 2015 tarixinde Aleksis Tsiprasın yeni hökümetinde işə başladı.

## İstinadlar
Slovakiya coğrafiyası

**Slovakiya** — əsasən dağlıq ərazilərdən ibarət olan ölkə. Mərkəzi Avropa yerləşən və dənizlərə çıxışı olmayan dövlət.

Slovakiyanın. sahəsi 49 035 km², sərhədlərinin ümumi uzunluğu isə 1 474 km təşkil edir. Sahəsinə görə dünyada 128-ci sıradadır. Ərazisinin 98,1 % quru, 1,9 % su sahələri təşkil edir. Qonşu dövlətlərlə sərhədləri:Avstriya 91 km, Çexiya 197 km, Macarıstan — 676 km, Polşa 420 km, Ukrayna — 90 km.

## Relyef

Relyefi əsasən dağlıqdır. Ərazisinin böyük hissəsini Karpat dağları tutur. Karpat dağlarının ən hündür hissəsi ölkənin şimalında yerləşir və Tatra adlanır. Nisbətən düzənlik sahələr əsasən ölkənin cənub-qərb və cənub-şərq hissəsində Dunay çayı hövzəsi ərazilərdə yerləşir. Karpat dağlarının və Slovakiyanın ən hündür nöqtəsi Gerlaxovski Ştit dağıdır (Gerlachovský štit). Hündürlüyü 2655 m təşkil edir. Ölkənin ən alçaq nöqtəsi Bodroq çayı hövzəsidir ki, hündürküyü 94 metrdir. 48.845 km² ərazinin 31% əkin torpaqları, 17% otlaqlar, 41% meşələr təşkil edir. Yerdə qalan 8% isə qayalı dağ silsilələri və digər yararsız torpaqlardır.

## İqlimi
İqlimi mülayimdir. Yayı isti, qışı soyuq və rütubətli keçir.

## Nəqliyyat
2000-ci ilə olan məlumata görə Slovakiya yol şəbəkəsi 42.696 km-dir. 3.341 km birinci sinif yollar, 3.734 km ikinci sinif yollar, 10.401 km üçüncü sinif yollar və 25.220 km yerli yollardan ibarətdir. Dəmir yollar şəbəkəsi 3,512 km təşkil edir. Əsas su nəqliyyatı 172 km naviqasiyaya malik Tuna çayıdır. Digər naviqasiya çaylar: Vah və Bodroq. Əsas çay limanları Bratislava və Komarnodur.

## Əhali
2006-cı ilə olan məlumata görə Slovakiyada 5.391.000 nəfər yaşayır. Əhalinin 85 % slovak, 9,7% macar, 1,7% rumın, 0,8% çex, 0,4% rus, 0,2% ukraynalıdır. Ölkədə orta sıxlıq hər km² 110 nəfər düşür.

## İqtisadiyyat
Neft və qaza olan tələbatını idxal hesabına ödəyir. Atom stansiyaları enerjiyə olan təlabatın 55, 7 % ödəyir. Su-elektrik stansiyaları 13,9%, daş kömür 10,9%, təbii qaz, 7,9% neft isə 2,4% təmin edir. Kənd təsərrüfatı [ redaktə ]

Əsas bitkilər buğda, arpa, qarğıdalı, şəkər çuğunduru və kartofdur. Üzümçülük geniş əraziləri əhatə edir. Donuz, mal-qara və qoyun maldarlığın əsas sahələridir. Slovakiya 19-cu əsrdə qismən sənayeləşmiş, lakin 20-ci əsrin ikinci yarısında isə tam sənayeləşmiş ölkəyə çevrilmişdir. Kommunist hökuməti ağır və silah sənayesini inkişaf etdirmişdir. 1993-cü ildə Çexoslovakiyaya olan məxməri inqilab və müstəqillikdən sonra sənaye bir qədər zəifləmişdir.

## İstinadlar

## Mənbə
* Slovakia (nation, Europe) — Encyclopædia Britannica
* Информация о Словакии на сайте министерства по туризму
Amil Qasımov

**Amil Famil oğlu Qasımov** () — Azərbaycanlı samboçu. 2015 Avropa Oyunlarının gümüş medalçısıdır. 2015-ci ildə "Tərəqqi" medalına layiq görülmüşdür. 2016-cı ildə Kazanda baş tutan Avropa Çempionatının qızıl medalçısıdır.

## Həyatı

Amil Qasımov 8 fevral 1986-cı ildə Azərbaycanın Gəncə şəhərində anadan olmuşdur.

## Karyerası

Amil Qasımov 2015-ci ildə önəmli yarışlarından birinə Bakı şəhərində qatıldı. O Azərbaycanı I Avropa Oyunlarında təmsil etdi. O birinci görüşdə 1/4 final mərhələsində Gürcüstanlı Kaxa Mamulaşvili ilə üz-üzə gəldi. Kaxa Mamulaşvili ilə qarşılaşmadan Amil Qasımov 3-1 hesablı qələbə ilə ayrıldı və növbəti 1/2 final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Yarım-finalda onun rəqibi Bolqarıstanlı samboçu idi. Martin İvanov ilə görüşdən Amil Qasımov qələbə ilə ayrıldı. 3-1. Finala vəsiqə qazanan Amil Qasımovun bu mərhələdə rəqibi Belaruslu Stepan Papou idi. Güclü Belaruslu rəqibi ilə qarşılaşmadan Amil Qasımov 0-4 hesablı məğlubiyyətlə ayrıldı və 2015 Avropa Oyunlarının gümüş medalını qazandı.

Amil Qasımov 29 iyun 2015-ci ildə 2015 Avropa Oyunlarında qazanılmış yüksək nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanının inkişafında böyük xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.

Amil Qasımov 14 may 2016-cı il tarixində Rusiyanın Kazan şəhərində baş tutan Avropa Çempionatının finalında erməni əsilli Ukrayna samboçusu Artur Sarkisyanı görüşün sonuna 1 dəqiqə 44 saniyə qalmış möhtəşəm fəndlə 9-0 hesabı ilə məğlub etdi və 2016 Avropa Çempionatının qızıl medalını qazandı.

## İstinadlar
Klaypeda Dəmiryol Stansiyası

**Klaypeda Dəmiryol Stansiyası** ()- "Lietuvos Geležinkeliai" ("Litva dəmir yolları") şirkəti tərəfindən istismara verilən dəmiryol stansiyasıdır. Litva Dəmiryolu Şirkətinin əsas stansiyalarından biridir. Dəmiryol stansiyası Qərbi Litvada yerləşir. Vağzalın binası Klaypedanın şimal hissəsində yerləşmişdir. Stansiya Klaypeda Dəniz limanın yaxınlığında yerləşir. Liman Litvanın əsas dəniz limanıdır. Dəmiryol stansiyası ilə Belarus, Rusiya və Ukraynadan Litvaya yüklər gətirilir.

## Tarixi
Klaypeda Dəmiryol Vağzalı iki binadan ibarətdir. Birinci bina köhnə dəmiryol vağzalıdır. Klassizim üslubunda tikilən köhnə binanın damı üçbucaq formasındadır. Bina sarı kərpiclə tikilmişdir. Köhnə binanın 1881-ci ildə açılışı olmuşdur. Dəmiryol vağzalının ikinci binası isə 1983-cü ildə inşa edilmişdir. Binanın üzərində dəmiryol stansiyasının genişləndirilməsi zamanı tikilmiş saatı görmək olar. Bina qırmızı kərpic ilə tikilmişdir. Hal-hazırda vağzalın yeni binasında ticarət obyektləri və kafelər yerləşmişdir. Yeni binada həmçinin "Litva Dəmiryolları" şirkətinin baş ofisi yerləşir.

1872–1875-ci illər arasında Sovetsk- Klaypeda dəmiryol xətti tikilmişdir. aStansiya Klaypedada açılmışdır. 1892-ci ildə isə dəmiryol xətti Kretinqaya qədər uzadılmışdır.

Dəmiryol xətti tikintisi zamanı 5 800 000 Prussiya taleri qədər bütün lazımlı vasitələrlə təchiz edilmişdir. Dəmiryolunun birinci vəzifəsi Klaypedadan balığın və ağacların yüklənərək daşınması idi.

2002-ci ildə Klaypeda Dəmiryol Stansiyasında şəhərin yubileyinə həsr olunmuş "Vidalaşma" abidəsi ucaldılmışdır.

## İnfrastruktur
Bilavasitə Klaypeda Dəmiryol Stansiyasının yaxınlığında hal-hazırda Klaypeda şəhərinin əhəmiyyətli beynəlxalq avtobus stansiyası yerləşir.

## Əsas dəmiryol istiqamətləri
Klaypeda Dəmiryol Stansiyasında 6 dəmiryol relsi fəaliyyər göstərir:
* 4 rels (ikinci sinif, 2 yüksək sürətli qatar) — Klaypeda- Vilnüs marşrutu
* 2 rels (üçüncü sinfin dizel qatarları) — Klaypeda- Radvilişkis marşrutu


File:Klaipedos_traukiniu_stotis_1_peronas.JPG|Klaypeyda Dəmiryol Stansiyası. Birinci yol
File:Klaipedos_garvezys.JPG|Klaypeda stansiyasının birinci lokomotivinə abidə


## İstinadlar

## Ədəbiyyat
* *Косаковский Г. И.* Железные дороги Литвы. — Вильнюс: Мокслас, 1975. — 249 с.

## Xarici keçidlər
* Railways through Europe
* Круиз Клайпеда — Литва
* Klaipėda in your pocket