open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aşnikko

**Aşnikko** (əsl adı: *Eşton Nikol Keysi*; ) — amerikalı müğənni, repçi. Onun 2019-ci ildə Yung Baby Tate ilə ifa etdiyi "Stupid" sinqlı video paylaşma tətbiqi olan TikTok-da populyarlıq qazanıb. Bu sinql ABŞ və Kanadada qızıl sertifikat alıb. Aşnikkonun debüt miskteypi olan "Demidevil" 2021-ci ilin yanvarında buraxılıb. Bu miksteypdə "Daisy" və Princess Nokia ilə səsləndirdiyi "Slumber Party" sinqlları yer almışdır. Aşnikko 2023-cü ildə "Weedkiller" adlanan debüt studiya albomunu yayımlayıb.

## Həyatı
Eşton Nikol Keysi 19 fevral 1996-cı ildə Şimali Karolina ştatının Ouk-Ridc şəhərində doğulub. O, Qrinsboro şəhərində böyüyüb. Valideynləri onu kantri musiqisinə və Slipknot qrupunun mahnılarına "məruz qoyublar". O, 10 yaşında M.I.A.-nın "Arular" albomunu dinlədikdən sonra musiqini, xüsusən də repi sevməyə başlayıb. 16 yaşına qədər kişi musiqiçiləri dinləmədiyini deyir.

Atasının işinə görə o, yeniyetmə ikən ailəsi ilə birlikdə Estoniyaya köçüb. Orada bir il qaldıqdan sonra Latviyanın Riqa şəhərində yollanıblar. O, sözügedən ölkədə, dövlət məktəbinin yeganə amerikalı şagirdi idi. Aşnikko 18 yaşında olarkən təkbaşına Londona yola düşüb.

## Şəxsi həyatı
Aşnikko 2019-cu ilin iyun ayında Twitter-də biseksual olduğunu açıqlayıb. 2020-ci ildə verdiyi müsahibədə isə panseksual olduğunu bildirib. 2021-ci ilin may ayında isə Aşnikko Twitter-də genderfluid olaraq "came out" edib. Sözlərinə görə "o, əvvəllər bu məlumatı paylaşmağa hazır deyilmiş, ancaq onun seksuallığı və cinsi kimliyi ilə bağlı son müzakirələri nəzərə alaraq bunun yaxşı vaxt olduğuna qərar verib."

2020-ci ilin iyul ayında sinqlı "Daisy" haqqında danışan Aşnikko bildirib ki, xristian valideynlər tərəfindən böyüdülməsinə baxmayaraq, özünü heç bir dinə mənsub hiss etmir.

## Diskoqrafiya
* *Weedkiller* (2023)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Fazıl Say

**Fazıl Say** (, ) — Türk klassik musiqi pianoçusu və bəstəkarı.

## Həyatı

### Uşaqlıq və təhsil
1970-ci il yanvarın 14-də Ankarada anadan olub. Atası yazıçı, ədəbiyyatşünas və musiqişünas Əhməd Say, anası isə əczaçı Gürgün Saydır. Eyni adı daşıdığı babası Fazıl Say, Roza Lüksemburqun *Spartakusbund* müqavimət komandasında idi. Onun 4 yaşı olanda atası ilə anası boşanıb. Dodaq və damaq yarığı ilə doğulan Say, körpəlik dönəmində əməliyyata alındı və dodaq yarığı tikildi. Həkiminin nəfəs alətində ifa etmək üzrə tövsiyəsi ilə melodika çalmağa başladı.

Dörd yaşında fortepiano çalmağa başlayan Say, Ankara Dövlət Konservatoriyasının *İstedadlı Uşaqlar* üçün *Xüsusi Statusda* təhsil alıb və 1987-ci ildə konservatoriyanın fortepiano və bəstəkarlıq bölmələrini bitirib. Almaniya təqaüdü ilə Düsseldorf Musiqi Məktəbində təhsilini davam etdirib. 1991-ci ildə konsert solisti diplomu alıb və 1992-ci ildə Berlin Dizayn İncəsənət və Musiqi Akademiyasında fortepiano və kamera musiqisi müəllimi vəzifəsinə təyin edilib.

### Karyera
23 aprel 1979-cu ildə Müjdət Gezen, Sezən Aksu və Erol Evgin kimi adların qonaq olduğu uşaq şənlik proqramında öz bəstəsini ifa edərək səhnə və televiziyada debüt etdi. 1994-cü ildə Avropanın Gənc Konsert Solistləri müsabiqəsində birinci yeri qazanan Say, konsert karyerasına 1995-ci ildə Nyu Yorkda keçirilən qitələrarası müsabiqənin qalibi olmaqla başlayıb. Digər tərəfdən oratoriyalar, fortepiano konsertləri, müxtəlif formalarda orkestr, kamera musiqisi və fortepiano əsərləri, səs və fortepiano üçün mahnılar bəstələməyə başladı. Bu əsərlər arasında *Nazım* və *[[Mətin Altıox]] mərsiyəsi* adlı oratoriyalar, 4 fortepiano konserti, Sürix Universitetinin sifarişi ilə Albert Eynşteynin xatirəsinə yazılmış orkestr əsəri və Vyanada Volfqanq Amadey Motsartın 250 illik yubileyində qeyd etmə komitəsinin sifarişi ilə bəstələnmiş *Patara* balet musiqisi var.

Fazil Say karyerası ərzində Nyu-York Filarmoniyası, Sankt-Peterburq Filarmoniyası, Amsterdam *Konsertgebouw*,**** Vyana Filarmoniyası, Çexiya Filarmoniyası, İsrail Filarmoniyası, Fransa Milli Orkestri, Tokio Simfoniyası kimi orkestrlərlə konsertlər verib. 2007-ci il Florensiya Festivalının bağlanış konsertində o, Zubin Mehtanın idarə etdiyi Florensiya Orkestri ilə açıq havada iyirmi min adamın izlədiyi konsert təqdim etdi. Həmin ildə Montrö Caz Festivalında fortepiano münsiflər heyətinin sədrliyini icra edən Sayın, türk saz şairi Aşıq Veysəlin "Qara torpaq" xalq mahnısından ilhamlanaraq bəstələdiyi piano parçası da daxil olmaqla eyni adlı CD, ABŞ-da *[[Billboard]]* hit-paradlarında 6-cı yerə yüksəldi. 2008-ci il istehsalı olan *Sivas — 93* teatr tamaşasının musiqiləri də sənətçiyə məxsusdur.

## Qeydlər

## İstinadlar
Haku dağı

**Hakusan** və ya **Haku dağı** () Yaponiyada potensial olaraq aktiv stratovulkandır.
Fuciyama və Tateyama ilə birlikdə Yaponiyanın üç müqəddəs dağından biridir.

Eyniadlı milli parkın ərazisində yerləşir.

## Fiziki və coğrafi xüsusiyyətlər
Hakusan dağı Gifu və İşikava prefekturalarının sərhəddində yerləşir.
Əsas zirvə vulkanik mənşəlidir.
Dağda çoxlu alp gölləri və qarla örtülü vadilər var ki, dağ öz adını onlardan götürüb.
Hakusan adı tərcümədə "ağ dağ" deməkdir.
Dağda Midoriqaike və Sencaqaike gölləri, həmçinin Ubaqataki şəlaləsi var.
Vulkanın kraterlərindən birində yerləşən Sencaqayke gölü il boyu buzla örtülü olur.

Dağın ətəyindən uzunluğu 33,3 km olan “Meşə super yolu” turizm marşrutu keçir. 
Marşruta 1300 metr hündürlükdə müşahidə göyərtəsi, həmçinin hündürlüyü 86 metr olan Fukube-no-otaki şəlaləsi daxildir.
## İstinadlar
İssey Miyake

– Yaponiya dəb dizayneri. Hazırladığı büzməli geyimlərə görə "Büzmələrin kralı" ləqəbi ilə tanınmışdır. 1980-ci illərdə Yaponiyanın moda gücünün simvollarından biri olmuşdur.

## Həyatı
İssey Miyake 22 avqust 1938-ci ildə Yaponiyanın Hiroşima şəhərində doğulmuşdur. 1945-ci ildə Hiroşimaya atom bombasının atıldığı an sinifdə idi, lakin bu hadisədən sağ qurtula bilmişdir.

Miyake rəqqas və ya atlet olmaq istəsə də, bacısının dəb jurnallarını oxuduqdan sonra dəb dizayneri olmaq qərarına gəlmişdir. Tokio şəhərində yerləşən Tama İncəsənət Universitetində qrafik dizaynerlik təhsili aldıqdan sonra paltar dizaynını öyrənmək üçün 1965-ci ildə Parisə getmişdir.

5 avqust 2022-ci ildə qaraciyər xərçəngindən ölmüşdür.

## Karyerası
Miyake moda karyerasına 1966-cı ildə başlamışdır. O, Parisdə Qi Laroş, Ceffri Biin və Yuber de Jivenşi kimi dəb dizaynerləri ilə işləmişdir. 1970-ci ildə Tokioya qayıdaraq Miyake dizayn studiyasını qurmuşdur. 1973-cü ildə Paris dəb şousunda ilk kolleksiyasını nümayiş etdirmişdir. Tezliklə Nyu-Yorkun Bloomingdale alış-veriş mərkəzində Miyakenin yapon tatuları ilə dizayn edilmiş köynəkləri və saşiko texnikası ilə işlənmiş paltoları satılmağa başlanmışdır.

1980-ci illərdə parçanı kağız təbəqələrinin arasında bükərək və isidərək qat-qat geyim hazırlamağın yeni metodunu hazırlamış və *"Pleats, Please"* adlı geyim xəttini başlatmışdır. O, qadın və kişilər üçün onlarla çanta, saat və ətir xətti yaratmışdır. 1992-ci ildə yaratdığı *"L’Eau d’Issey"* onun ən məşhur ətir xətti hesab olunur. Bu ətir xətti okean qoxulu ətirlərin populyarlaşmasına səbəb olmuşdur. 1997-ci ildə təqaüdə çıxaraq özünü tədqiqata həsr etmək qərarına gəlmişdir.

Miyake Stiv Cobsla dostluq etmiş, onun üçün qara rəngli vadalaska geyimini dizayn etmişdir. Stiv Cobs ondan Apple işçiləri üçün vahid geyim yaratmasını istəmişdir.

Miyake işlərində Qərb və Şərq elementlərini birləşdirmişdir. Onun işləri tez-tez oriqami ilə müqayisə olunmuş, büzməli geyimlərinə görə "Büzmələr kralı" ləqəbi ilə tanınmışdır.


Issey Miyake, Summer 1984 - Indigo Batik Dress 01.jpg|*Indigo Batik*, 1984
Issey Miyake Rhythm Pleats series 1990.jpg|*Rhythm Pleats*, 1990
Yasumasa Morimura for Issey Miyake, printed polyester, 1997 02.jpg|*Guest Artist*, 1996-97
Gunpowder Dress by Cai Guo-Qiang for Issey Miyake, printed polyester, 1998 02.jpg|*Guest Artist*, 1998.


## Mükafatları
Miyake 2005-ci ildə Yaponiya İncəsənət Assosiasiyası tərəfindən təqdim olunan İmperiya mükafatına layiq görülmüşdür. 2006-cı ildə İnamori Fondu tərəfindən təqdim olunan Kioto mükafatına layiq görülən ilk dəb dizayneri olmuşdur. Mükafata diplom, 20 karatlıq qızıl medal və 50 milyon yen daxil idi.

## İstinadlar
Neper (mifologiya)

thumb|Nepri, 3 taxılın simvolunu göstərən ad
**Neper (mifologiya)** — Qədim Misir dinində Neper (alt. Nepra və ya Nepri) taxıl tanrısı idi. Onun qadın həmkarı taxıl ilahəsi Nepit idi. Ola bilsin ki, onun yoldaşı toxuculuq ilahəsi Tait olub.

## Mifdə

İnsan formasında təsvir edilən Nepri tez-tez Renenutet tərəfindən ana südü ilə qidalanan uşaq kimi təsvir edilir. Neprinin bədənində taxılları təmsil edən nöqtələr var idi. Onun adını yazan heroqliflərə taxıl işarələri də daxildir. Təbii ki, ağzın ağası olaraq, Napierin anası Renenutet kimi tanınırdı, o, insanın əsl adını ren verir və həm də qida mənbəyi kimi müəyyən edilirdi. Xüsusilə, neper xüsusilə ən çox istehlak edilən taxıl növləri, yəni arpa və xırda ilə əlaqəli idi. Onun adı sadəcə olaraq “ağızın ustası” mənasını verir, taxılın qida kimi funksiyasına istinad edir. Osiris və İsis mifi birləşdikdən sonra, Osiris əkinçilik və ölülər tanrısı olduğundan, onun hekayəsi illik məhsul və məhsulda hər hansı görünən həyatın hər il yox olması ilə əlaqələndirilirdi. Beləliklə, bu nöqtədə Napier, ölümdən sonra yaşayan (bir) titulunu nəzərə alaraq, daha əhəmiyyətli bir tanrı olan Osirisin sadəcə bir cəhəti hesab olunurdu.

## İstinadlar
Betriksaban

**Betriksaban** (PRT054021, PRT064445, Beviksa, ) — oral antikoaqulyant, aktivləşdirilmiş laxtalanma faktoru X-in birbaşa inhibitoru. Preparat ABŞ-da risk faktorları ilə xəstəxanaya yerləşdirilən xəstələrdə orada qaldıqları müddətdə və çıxdıqdan sonra 35–42 gün ərzində trombozun qarşısını alınması üçün istifadə olunur. Digər FXa inhibitorlardan fərqli olaraq, betriksaban sitoxrom CYP3A4 tərəfindən praktiki olaraq metabolizə olunmur və əhəmiyyətli böyrək ifrazına malik deyil.

## Tarixi
Betriksaban, Millennium Farmaceuticals əczaçılıq şirkətinin mütəxəssisləri tərəfindən sintez edilmişdir. 2004-cü ildə molekulaya olan hüquqlar Portola Farmaceuticals şirkətinə verildi.

II faza tədqiqatlarında betriksaban qapaqsız atrial fibrilasiya və diz protezi olan xəstələrdə trombozun qarşısını alınması üçün tədqiq edilmişdir. Bununla belə, gələcəkdə dərmanın inkişafı risk faktorları olan xəstəxanaya yerləşdirilən xəstələrdə trombozun uzun müddətli qarşısını alınmasına yönəldilmişdir. Bu kateqoriya xəstələr üçün uzun müddət enoksaparin inyeksiyası üstünlük təşkil edirdi. Adətən, tromboz yaranma riskinin davam etməsinə baxmayaraq, xəstə stasionardan buraxıldıqdan dərhal sonra preparatın qəbulu dayandırılırdı.

Rivaroksaban (Ksarelto) və apiksabanın enoksaparinlə müqayisəli tədqiqatları bu kateqoriya xəstələrdə onların kifayət qədər təhlükəsizliyini göstərmişdir.

Betriksaban, ABŞ-da kəskin xəstəliklə stasionara yerləşdirilən və tromboz üçün risk faktoru (orta və ya ağır immobilizasiya və digər) olan yetkin xəstələrdə venoz tromboembolik vəziyyətin uzunmüddətli qarşısının alınması üçün təsdiqlənmiş ilk oral antikoaqulyant olmuşdur.

FDA — Food and Drug Administration (ABŞ-da Qida və dərman administrasiyası) tərəfindən icazə 23 iyun 2017-ci il tarixində verilmişdir.

Betriksaban EMA — European Medicines Agency (Avropa Dərman Agentliyi) tərəfindən təsdiqlənməmişdir.

## Effektliyi
Betriksabanın effektivliyi 7513 pasiyentin iştirak etdiyi APEX-in III faza beynəlxalq klinik sınaqıda tədqiq edilmişdir. Enoksaparin (kleksan) ilə müqayisədə betriksaban qəbul edən xəstələr trombotik ağırlaşmaların inkişafından daha yaxşı qorunmuşdular. Bununla belə qanaxmaların tezliyində əhəmiyyətli fərq yox idi.

## İstinadlar
Vosret

**Vosret** — Vosret, Vaset və ya Voset, "qüdrətli" mənasını verən bir Misir ilahəsi idi, Yuxarı Misirdəki Tebesdə yerləşirdi və onun adı Vaset şəhərinin Misir adı ilə eyni idi. O, kiçik bir ilahə idi, lakin On İkinci Sülalə dövründə üç firon onun adını öz adlarına daxil etdilər: Senusret və ya Senusret "Vosretdən olan adam" deməkdir.

Vosretin təsvirində onun üçün heç bir məbəd tapılmamışdır. Təsvir edilən zaman o, başında əsa (adı ilə əlaqəli) olan hündür bir tac geyirdi və nizə, yay və oxlar kimi digər silahları daşıyırdı.
O, Amonun ilk arvadı idi (Con Rey onu "qonşu qızın teoloji ekvivalenti" adlandırır) və Mut ilə əvəz olundu, baxmayaraq ki, Mut sadəcə Vosret üçün sonrakı addır.

## Həmçinin bax
* Amunet

## İstinadlar
Nemti

**Nemti** — Misir mifologiyasında Nemti (Yunan dilində Antaeus, lakin yəqin ki, Yunan mifologiyasında Antaeus ilə əlaqəli deyil) ibadət mərkəzi Yuxarı Misirin şimalındakı Anteopolisdə olan bir tanrı idi.

Nemtinin ibadəti kifayət qədər qədimdir, ən azı 2-ci sülalədən, onun artıq öz kultuna həsr olunmuş keşişləri olduğu zamana gedib çıxır. Əvvəlcə Nemti, Horus kultunun mərkəzi olan Badari ətrafındakı qədim bölgənin himayədarı olduğu görünür. Sağ qalan məlumatların olmaması səbəbindən Nemtinin orijinal funksiyasının nə olduğu və ya onun hər hansı bir xüsusi funksiyaya istinad edən Horus titulundan başqa bir şey olub olmadığı yaxşı bilinmir.
Zaman keçdikcə Nemti sadəcə bərəçilərin tanrısı hesab olunmağa başladı və buna görə də qayıqda dayanan şahin kimi təsvir olundu, bu, əvvəlcə şahin olduğu düşünülən Horusa işarə idi. Daşıyıcıların tanrısı olaraq, (səyahət edən) mənasını verən Nemti titulunu aldı. Onun sonrakı kult mərkəzi Anteopolisdə və həmçinin Yuxarı Misirin 12-ci nomunda Per Nemtidə (Nemti evi) olmuşdur. 

Nemti, Osirisin mirasının həllini təsvir edən "Horus və Setin mübahisələri" nağılında görünür. Köhnə Krallıq. Bu nağılda Setin güc əldə etmək cəhdlərindən biri də tanrıları bir yerə toplayıb güclü arqumentlər irəli sürərək, onların hamısını inandırmasıdır (sonrakı ənənələrdə Totdan başqa hamısı). Set Horusun arvadı İsisin (erkən Misir mifologiyasında) sehrli müdaxiləsindən qorxur və buna görə də adada yığıncaq keçirərək Nemtiyə göstəriş verir ki, İsisə bənzəyənlərin oraya aparılmasına icazə verməsin. Bununla belə, İsis özünü yaşlı qadın qiyafəsində gizlədir və Nemti qızıl üzüklə pul aldıqdan sonra bilmədən onu qaçaqmalçılıq yolu ilə qaçıraraq Kaşanın ilk təklifini rədd edir və bu, sehrdən istifadə etdiyi üçün şuranın çökməsinə səbəb olur. Nemti etdiyi səhvin cəzasını, göründüyündən daha ciddi olan ayaq barmaqlarını kəsərək, şahin olduğu üçün daha otura bilməyəcək və buna görə də qayıqda yaşaya bilməyəcək.
Köhnə Krallığın sonunda Misirin Altıncı Sülaləsi dövründə, Merenre Nemtemsaf I və Merenre Nemtemsaf II də daxil olmaqla, Nemti də daxil olmaqla iki fironun teoforik adı var idi. Burada “Nemtemsaf” “Nemti onun mühafizəsidir” deməkdir.

Köhnə ədəbiyyatda tanrının heroqlifləri Anti və ya Anti kimi oxunurdu. Bir neçə tədqiqat bu oxunuşun yanlış olduğunu təsdiqlədi.

## İstinadlar
Hacıəhməd

* Hacıəhməd Bersanov — SSRİ, çeçen uşaq yazıçısı, Çeçen-İnquşetiya Yazıçılar İttifaqının üzvü
* Hacıəhməd Hacıəhmədli — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri
* Hacıəhməd (Germi) — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Hacıəhməd (Zəncan)
Dərgahlı

* Vaqif Dərgahlı — Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Baş Qərargah rəisinin Katibliyinin rəisi.  
* Dərgahlı (Germi) — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
* Dərgahlı-i Bərzənd (Germi) — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Ərzənəq

* Ərzənəq (Germi) — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
* Ərzənəq (Sərab) — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kilsəli

**Yaşayış məntəqələri**

;Azərbaycanda
* Kilsəli (Kəlbəcər) — Kəlbəcər rayonundakı Günəşli kəndinin 1992-ci ilə qədərki adı.
* Kilsəli (Kəlbəcər) — Kəlbəcər rayonundakı Daşbulaq kəndinin keçmiş adlarından biri.
* Kilsəli (Gədəbəy) — Gədəbəy rayonunun Turşsu kəndinin 7 fevral 1991-ci ilə qədərki adı.
Hüseynxanlı (Germi)

**Hüseynxanlı** () — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 40 nəfər yaşayır (6 ailə).

## İstinadlar
Valeri Belenki

**Valeri Vladimiroviç Belenki** (; ) — SSRİ, Azərbaycan və Almaniyanı təmsil etmiş keçmiş gimnast. XXV Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl və bürünc mükafatçısı, dördqat dünya çempionu. Valeri Belenkinin adı 2013-cü ildə Beynəlxalq Yəhudi İdman Şöhrət Zalına, 2015-ci ildə isə Beynəlxalq Gimnastika Şöhrət Zalına daxil edilib.

## İdmançı karyerası
Valeri Belenki 5 sentyabr 1969-cu ildə Bakıda yəhudi ailəsində anadan olub. Gimnastikaya nisbətən gec, 10 yaşında başlayıb. İlk məşqçisi Aleksey Arekov olub.

14 yaşında olarkən SSRİ yığmasına dəvət edilib. 1989-cu ildə SSRİ yığmasının tərkibində dünya çempionu adını qazanıb. Bir il sonra ABŞ-nin Sietl şəhərində keçirilmiş Xoş Məramlı Oyunlarda qollarda və halqalarda qızıl, at üzərində və sərbəst hərəkətlərdə gümüş, dayaqlı tullanmada isə bürünc medala sahib çıxıb. 1991-ci il dünya çempionatında SSRİ yığmasının tərkibində komanda hesabında və at üzərində hərəkətlərdə qızıl medal qazanıb. 1992-ci ildə İspaniyanın Barselona şəhərində baş tutmuş XXV Yay Olimpiya Oyunlarında Birləşmiş Komandanın tərkibində komanda hesabında qızıl, çoxnövçülük üzrə hərəkətlərdə isə bürünc medal qazanıb.

Belenki o dövrlərdə Azərbaycanda Gimnastika Federasiyası olmadığından, 1994-cü ildə Almaniyanın Ştutqart şəhərinə köçmüş və bu ölkəni təmsil etməyə başlamışdır. 1996-cı ildə ABŞ-nin Atlanta şəhərində keçirilmiş XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında komanda birinciliyində və çoxnövçülük üzrə hərəkətlərdə mübarizə aparsa da, medal qazana bilməyib. Bir il sonra İsveçrənin Lozanna şəhərində baş tutmuş dünya çempionatında at üzərində hərəkətlərdə qızıl medala sahib çıxıb.

## Məşqçi karyerası
Belenki idmançı karyerasını bitirdikdən sonra Almaniyada qalıb və məşqçi kimi fəaliyyət göstərməyə başlayıb. Onun yetirmələrindən olan gimnast Marsel Nquen, 2012 London Yay Olimpiya Oyunlarınında paralel qollarda və çoxnövçülük üzrə hərəkətlərdə gümüş medal qazanıb.

2020-ci ildə Almaniya millisinin baş məşqçisi olub.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Valeri Belenki ''Jewishsports.net'' saytında
Atmosfer (film)

**Atmosfer** () — isveçli rejissor Anders Veberqin eksperimental filmi. Filmin 720 saat (və ya 30 gün) uzunluğunda olacağı və ilkin olaraq 31 dekabr 2020-ci ildə göstəriləcəyi proqnozlaşdırılırdı. Filmin ilkin nümayişi başa çatdıqdan sonra, filmin yeganə mövcud nüsxəsi məhv edilməli idi.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Ənənəvi animasiya

**Əllə çəkilmiş animasiya** və ya **Ənənəvi animasiya** hər bir kadrın, ölçülü rəsmlərin kadr-kadr çəkilişinə əsaslanan animasiya texnikası. XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində yaranmışdır. Bu üsul kompüter animasiyasının yaranmasına qədər kinoda dominant olmuş animasiya forması olmuşdur.

## Haqqında

Ənənəvi animasiya animasiya sənətinin köhnə üsullarından biri olaraq, əl ilə çəkilmiş şəkillərin hərəkət etdirilməsi prinsipi ilə işləyir. Bu üsulda hər bir kadr sənətçilər tərəfindən əl ilə çəkilir, sonra bu şəkillər ardıcıl şəkildə göstərilərək hərəkət illüziyası yaradılır. Ənənəvi animasiya film, serial və animasiya (cizgi) filmlərinin istehsalında uzun illər boyunca geniş istifadə olunmuşdur.

;Ənənəvi animasiyanın əsas xüsusiyyətləri

Əl ilə çəkilmiş kadrlar: Hər bir hərəkət fərqli kağız vərəqlərində çəkilir. Məsələn, bir obrazın əli yavaşca qalxanda, hər kadrda bu hərəkətin müxtəlif mərhələləri çəkilir.

Kadr ardıcıllığı: Bu kadrlar bir-birinin ardınca sürətlə göstərilir (məsələn, 24 kadr/saniyə), beləliklə, hərəkət illüziyası yaranır.

Rəngləmə: Kadrlar çəkildikdən sonra xüsusi şəffaf asetat vərəqlərə (“cel” adlanır) köçürülüb rənglənir. Bu daha sonra fon üzərində yerləşdirilir.

Klassik filmlərdə tətbiq: Disneyin “Snow White and the Seven Dwarfs” (1937) kimi klassik filmləri ənənəvi animasiya texnikasından istifadə edərək çəkilmişdir.

Texnologiyanın inkişafı ilə bu üsul çox vaxtaparan və baha başa gəldiyi üçün daha az istifadə olunur, yerinə isə rəqəmsal animasiya texnologiyaları keçmişdir. Ancaq bu gün də bəzi animasiya ustaları ənənəvi animasiya üslubunu davam etdirərək nostaljik və unikal bir vizual üslub yaratmağa çalışırlar.

## Həmçinin bax

* Fenakistiskop
* Cizgi film
* Karikatura

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Atatürk'ün Sevdiği Şarkılar

***Atatürk'ün Sevdiği Şarkılar*** (), Müzəyyən Sənar və Səfiyyə Aylanın ifa etdiyi Osmanlı musiqisinin nümunələrindən ibarət, Atatürkün sevdiyi mahnılar da daxil olmaqla cəmi 20 mahnıdan ibarət musiqi albomu.

## Mahnı siyahısı

## İstinadlar
Fines və Ferb

**Fines və Ferb** () — Den Povenmayr və Ceff Marş tərəfindən yaradılmış ABŞ istehsalı musiqili komediya cizgi-serialı. Disney Channel və Disney XD kanallarında nümayiş olunan serial, Disney Television Animation studiyası tərəfindən hazırlanıb. Cizgi-serial ilk olaraq 17 avqust 2007-ci ildə yayımlanıb, 12 iyun 2015-ci ildə isə tamaşaçıları ilə vidalaşıb.

Serialda yay tətili ərzində səkkiz və on yaş arasında olan Fines Flinn () və ögey qardaşı Ferb Fletçerin () sərgüzəştlərindən bəhs olunur. Oğlanlar hər gün mümkün olmayacaq böyük elmi layihələrə imza atırlar. Etdikləri bu işlər onların bacısı Kendesi () qıcıqlandırır, o anası Linda Flinn-Fletçer və atası Lourens Fletçerə () bunları izah etməyə çalışır. Serialın hər epizodunda onların ev heyvanı ördəkburun Perri, gizli heyvan təşkilatında fəaliyyət göstərir və (gizli kimliyi "Casus P" () dəli alim Dr. Heyns Dufenşmertsin () şeytani planları ilə mübarizə aparır. Kendes gördüyü hadisələri valideynlərinə açıqlaya bilmir, onun dedikləri heç kəsə inandırıcı gəlmir, bu onu məyus edir.

Povenmayr və Marş Fox-un *[[Simpsonlar]]* və Nickelodeon-un *[[Rokkonun müasir həyatı]]* serialında birlikdə əməkdaşlıq etmişdilər. Cizgi-serialının yaradıcları həmçinin Dr. Heyns Dufenşmerts və Frensis Monoqramm personajlarını səsləndiriblər.

## İstinadlar
Gravity Falls

**Qraviti Fols** () — Aleks Hirş tərəfindən yaradılmış ABŞ istehsalı cizgi serialı. Seriyalar 15 iyun 2012-ci ildən, 15 fevral 2016-cı ilə qədər Disney Channel və Disney XD kanallarında nümayiş olunub.

Serial Meyson "Dipper" Payns () və onun əkiz bacısı Meybl Paynsın () yay tətili üçün, Oreqonun müəmmalı, paranormal insidentlərin baş verdiyi, fövqəltəbii varlıqların yaşadığı Qraviti Fols qəsəbəsində yaşayan əmisi Stengilə () yollandıqdan sonra orada baş verən hadisələrdən bəhs edir. Uşaqlar Stenin sahib olduğu "Sirli daxma" () adlı turist tələsini işlətməkdə ona kömək edirlər və qəsəbədə baş verən sirləri araşdırırlar.

Hirş 20 noyabr 2015-ci ildə serialın iki sezonla yekunlaşacağını bildirdi, və bunun "öz seçimi olduğunu, ləğv olunmadığını – serialın artıq sona çatdığı" dedi. Serial 15 fevral 2016-cı ildə "Weirdmageddon 3: Take Back The Falls" adlı bir saatlıq seriya ilə final etdi.

"*Qraviti Fols*" rejissorluğuna, ssenarisinə, animasiyasına və yumoruna görə tənqidçilərin rəğbətini qazandı. Serial "Emmi", "Enni", "BAFTA Uşaqlar" mükafatına layiq görüldü və bir sıra mükafatlara namizəd oldu. 2015–2016-cı illər arasında uşaqlar, yeniyetmələr və gənclər arasında böyük populyarlıq qazanaraq, bir neçə dəfə reytinq rekordları qırdı.

## Həmçinin bax
* Bayquş evi
* Hazban Hotel
* Gravity Falls Season 1-4
* Wander Over Yonder Season 1-4
* Penn Zero Part-Time Hero Sason 1-3
* Disney XD Shows
* Disney Channel Shows
* Nickelodeon Shows
* Cartoon Network Shows
* DreamWorks Television

## [[Blu-ray]]

## İstinadlar
Cennifer Desilveo

**Cennifer Desilveo** (; ) — "Qremmi" mükafatı qalibi, "Brit" və "Merkuri" mükafatlarına namizəd olmuş amerikalı musiqi prodüseri, multi-instrumentalist, bəstəkar. O, Hozier, Bet Ditto, Bat for Lashes, The Strokes, Andra Dey, Porridge Radio, Mayli Sayrus, Demi Lovato, Enn-Mari, Albert Hemmond, The Wombats, Rey Morris, Marina, Rin Viver, Melani Martines, Lusius və Anjelika Kidco üçün prodüserlik və bəstəkarlıq etmişdir.

## Diskoqrafiya

### Prodüserlik işləri

## İstinadlar
Göygöl (Daşkəsən)

**Göygöl** və ya **Bala Göygöl**, **Daşkəsən Göygölü** — Azərbaycanın dağ göllərindən biridir. Daşkəsən rayonunda yerləşir. Şirinsulu və balıqla zəngin göldür. Gölün əsl adı Göygöl olsa da əhali ona *Bala Göygöl* və ya *Daşkəsən Göygölü* deyir.

Şəmkir çayı hövzəsində, Hinaldağdan təqribən 4 km. qərbdə, 2470 m. hündürlükdə yerləşir. Əsasən Göygöl çayının suyu ilə qidalanır. Uzunluğu 1200 metr, maksimum eni 500 metr, sahəsi 34 hektardır. Noyabrdan mayadək donmuş olur. 1956-cı ildən su anbarına çevrilmişdir və suvarmada istifadə edilir. Sahilində meteoroloji stansiya var.

Göl Azərbaycanın qərb hissəsində, Daşkəsən rayonunda, ölkənin paytaxtı Bakıdan 300 km qərbdə yerləşir. Göl dəniz səviyyəsindən 2473 metr yüksəklikdə yerləşir. 0,28 kvadrat kilometr ərazini əhatə edir. Ərazinin ən yüksək nöqtəsi 2842 metr yüksəkliyə malikdir və göldən 1,0 km cənubdadır. Şimaldan cənuba 0,7 km, şərqdən qərbə isə 1,1 km məsafəni əhatə edir.

Bala Göygölün ətrafındakı ərazi demək olar ki, otlaqlarla örtülmüşdür. Göl ətrafında hər kvadrat kilometrə təxminən 65 nəfər düşür. İqlimi kontinentaldır. Orta temperatur 3°C-dir. Ən isti ay avqustdur 16 °C, ən soyuq ay isə yanvardır −13°C-dir. Orta hesabla ildə 704 millimetr yağıntı düşür. Ən yağışlı ay 101 millimetr yağışla may ayı, ən quraq ay isə 21 millimetrlə avqustdur.

Göl tam olaraq Daşkəsən rayonunda yerləşsə də 1990-cı illərdən 2022-ci ilə qədər ermənilərin nəzarətində qalmışdır. 2022-ci il sentyabrın 12–14-dəki Azərbaycan–Ermənistan sərhəd toqquşması zamanı Azərbaycan ordusu gölü və ətrafını işğaldan azad etmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Səmədli

* Səmədli (Göygöl) — Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 
* Səmədli (Germi) — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Parçin

*Parçin (Nir) — İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
*Parçin-i Süfla (Germi) — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.  
*Parçin-i Ülya (Germi) — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kəmərqaya

* Kəmərqaya (Daşkəsən) — Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən rayonunun Kəmərqaya kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
* Kəmərqaya (Germi) — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Renenutet

**Renenutet** — Renenutet (həmçinin Ernutet, Renen-vetet, Renenet kimi tərcümə olunur) qədim Misir dinində yemək və məhsul ilahəsi idi. Məhsulun əhəmiyyəti insanları məhsul yığımında Renenutetə çoxlu qurbanlar verməyə vadar edirdi. Renenutet kobra və ya kobra başlı qadın kimi təsvir edilmişdir.

Bu ilahə doğulandan ölənə qədər fironun qayğısına qalan "dayə" idi.
Renenutet yunanca Termoutis və ya Hermutis adlanırdı. O, tarlaların məhsuldarlığını təcəssüm etdirirdi, krallığın və gücün qoruyucusu idi.

Bəzən yemək ilahəsi kimi Renenutet əri Sobeklə hesablaşırdı. O, Nil çayı kimi nəzərdə tutulurdu ki, onun illik daşqınları münbit lil yığaraq bol məhsul götürməyə imkan verirdi. Medinet Madi məbədi Sobek və Renenutetə həsr edilmişdir. Feyyumda kiçik bəzəkli tikilidir.

Renenutet bəzən ilan kimi də təmsil olunan Nehebkaunun anası hesab olunurdu. Renenutet Nehebkaunun anası hesab ediləndə onun yer üzünü təmsil edən əri Geb var idi.

O, tanrı Neprinin anası idi.

Sonralar, Aşağı Misirdə ibadət edilən ilan ilahəsi olaraq, Renenutet getdikcə Aşağı Misirin güclü qoruyucusu olan Vadjet və kobra kimi təmsil olunan başqa bir ilan ilahəsi ilə əlaqələndirildi. Nəhayət, Renenutet, baxışlarının düşmənləri öldürdüyü deyilən Vadjetin alternativ bir forması kimi müəyyən edildi. Vadget fironların tacında təsvir olunan kobra idi.
 qarşısında oturmuş ilan başlı qadın kimi Renenutet

## İstinadlar
Qəddar (film, 2014)

**Qəddar** (hind dilində orijinal adı: **Ek Villain**) — sevgi və qisas haqqında çəkilmiş hind filmidir. Film 27 iyun 2014-cü ildə Hindistan, Pakistan və ABŞ-də nümayiş olunmuşdur.

## Süjet xətti

Hindistanın Qoa şəhərində yaşayan Quru Prahlad adlı siyasətçinin yanında işləyərək ömür sürür. Sakit bir yeniyetmə olan Quru əslində keçmişindən qaçmağa çalışır. Lakin Aişə ilə tanış olduqdan sonra onun həyatı dəyişir. Aişə ilə evlənmək istəyən Quru onunla birlikdə Mumbaya köçür. Amma bir gün Aişə seriyalı qatil tərəfindən öldürülür. Bundan olduqca kədərlənən Quru sevgilisinin qisasını almaq üçün qatili təqib etməyə başlayır.

## Personajlar

*Quru (Guru) (Sidhart Malhotra): O, çox gülümsəməyən, qaranlıqlarda ilişib qalan biridir.
*Aişə (Aisha) (Şraddha Kapur): O xərçəngdir. Buna görə də o, ömrünün sonuna qədər arzularını yerinə yetirmək istəyir.
*Rakesh Mahadkar (Riteish Desmukh): Onun psixoloji problemləri mövcuddur. Aişəni öldürən seriyalı qatildir.
*Aditya (Şaad Randhava): Polis məmurudur.
*Sulo (Aamna Sharif): Rakesh Mahadkarın həyat yoldaşıdır. Rakesh bütün cinayətlərini yoldaşına xoş gəlsin deyə edir.

## Mükafatlar

*Hindistan Beynəlxalq Film Akademiyasının Ən yaxşı ikinci plan aktyoru üçün mükafatı

## Mahnılar

## İstinadlar
Sidhart Malhotra

**Sidharth Malhotra** () — Hindistan kinoaktyoru.

## Bioqrafiyası
Malhotra Pəncablı ailədə anadan olmuşdur. O, 18 yaşından etibarən modellik etməyə başlamışdır. O, həmçinin My Name is Khan filmində rejissor assistenti kimi işləmişdir.

## Fiziki xüsusiyyətləri
Sidharth Malhotranın boyu 1,85 metrdir.

## Filmoqrafiyası
* Qəddar (film, 2014)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mioqlobin

**Mioqlobin** — Mioqlobin (simvol Mb və ya MB) ümumiyyətlə onurğalıların ürək və skelet əzələ toxumasında və demək olar ki, bütün məməlilərdə olan dəmir və oksigen bağlayan zülaldır. Mioqlobin hemoglobinlə uzaqdan əlaqəlidir. Hemoqlobinlə müqayisədə, miyoqlobinin oksigenə daha yüksək yaxınlığı var və hemoqlobin kimi oksigenlə əməkdaşlıq etmir. İnsanlarda miyoqlobin yalnız əzələ zədələndikdən sonra qanda tapılır. Əzələ hüceyrələrində miyoqlobinin yüksək konsentrasiyası orqanizmlərə nəfəslərini daha uzun müddət saxlamağa imkan verir. Balinalar və suitilər kimi dalğıc məməlilərinin miyoqlobində xüsusilə yüksək olan əzələləri var.[13] Mioqlobin I, II A və II B tip əzələlərdə olur; bir çox mətnlərdə miyoqlobinin hamar əzələlərdə olmadığına inansa da, bunun səhv olduğu sübut edilmişdir: miyoqlobin hamar əzələ hüceyrələrində də mövcuddur.

Mioqlobin üçölçülü quruluşu rentgen kristalloqrafiyasından istifadə edilərək kəşf edilən ilk zülal idi. Bu nailiyyət 1958-ci ildə Con Kendrü və onun həmkarları tərəfindən bildirilmişdir. Bu kəşfə görə Kendrew 1962-ci ildə Kimya üzrə Nobel Mükafatını Maks Perutzla bölüşdü. Biologiyada ən çox öyrənilən zülallardan biri olmasına baxmayaraq, onun fizioloji funksiyası hələ qəti şəkildə müəyyən edilməmişdir: mioqlobinin olmaması üçün genetik olaraq dəyişdirilmiş siçanlar canlı və məhsuldar ola bilər, lakin itkini aradan qaldırmaq üçün bir çox hüceyrə və fizioloji uyğunlaşma nümayiş etdirir. Mioqlobinin tükənmiş siçanlarda bu dəyişikliklərin müşahidəsi göstərir ki, miyoqlobinin funksiyası əzələlərə oksigen nəqlinin artması və saxlanması ilə bağlıdır; Bundan əlavə, reaktiv oksigen növlərinin udulması kimi xidmət edir.

İnsanlarda miyoqlobin MB geni ilə kodlanır.

Mioqlobin oksihemoqlobin (HbO2), karboksihemoqlobin (HbCO) və methemoqlobin (met-Hb) formalarını alan hemoglobinə bənzər, oksimyoqlobin (MbO2), karboksimioqlobin (MbCO) və metmioqlobin (met-Mb) formalarını ala bilər.
Stupino altında Cessna 208 fəlakəti

**Stupino altında Cessna 208 fəlakəti** () — Cessna 208 təyyarəsinin qəzaya uğraması kəndin yaxınlığında Köhnə Stupin rayonunda 19 noyabr 2005-ci il. Nəticədə təyyarədə 8 nəfərin hamısı həlak olub.
Fəlakət Moskva vaxtı ilə saat 19:27-də Stupinskiy rayonundakı köhnə kəndin yaxınlığında baş verib.

## İstinadlar
Ana Tatancelo

**Ana Tatancelo**() (9 yanvar 1987-ci ildə İtaliyanın Sora şəhərində anadan olub) italyan model, müğənni və aparıcıdır. Anna Tatangelo 9 yanvar 1987-ci ildə İtaliyanın Frozinone şəhərindəki Sora şəhərində anadan olub və musiqi həyatına 1994-cü ildə uşaq mahnı müsabiqələrində iştirak etməklə başlayıb. Anna Tatangelonun ailəsi çörəkçi ailəsindəndir və o, ailənin dördüncü övladıdır. Anna **Tatangelo** musiqi karyerasına 2000-ci ildə İtaliyanın Rai televiziyasında yayımlanan mahnı müsabiqəsi üçün oxuduğu **Dov'é il Coraggio** **mahnısı** ilə başlamışdır. O, San Remo Mahnı Müsabiqəsində ifa etdiyi **Essere Una Donna** mahnıları ilə uğur qazanmışdır. İstanbul. Anna Tatangelo mahnı oxumaqla yanaşı, Masterchef, X Factor və Ballando con le stelle kimi bir çox müsabiqələrdə münsiflər heyətinin üzvü və iştirakçı kimi iştirak edib, bir çox İtalyan jurnallarında modellik edib və bir çox moda nümayişlərində modellik edib. Anna Tatangelo da məşhur italyan müğənnisi Gigi D'Alessio ilə eşq yaşadı və 2019-cu ildə **La Fortuna Sia Con Me** albomunu buraxdı.

## albomlar

### Sinqllar
* "Dov'è il coraggio" (2000)
* "Doppiamente fragili" (2002)
* "Un nuovo bacio" (2002)
* "Volere volare" (2003)
* "Corri" (2003)
* "L'amore più grande che c'è" (2004)
* "Ragazza di periferia" (2005)
* "Quando due si lasciano" (2005)
* "Qualcosa di te" (2005)
* "Essere una donna" (2006)
* "Colpo di fulmine" (2006)
* "Averti qui" (2007)
* "Lo so che finirà" (2007)
* "Il mio amico" (2008)
* "Mai dire mai" (2008)
* "Profumo di mamma" (2008)
* "Rose Spezate" (2009)
* "Bastardo" (2012)
* "L'aria che respiro" (2012)
* "Sensi" (2012)
* "Occhio per occhio" (2013)
* "Senza dire che" (2014)
* "Muchacha" (2014)
* "Libera" (2015)
* "Inafferrabable" (2015)
* "Gocce di cristallo" (2015)
* "Natale Italiano" (2017)
* "Chiedere scusa" (2018)
* "La Fortuna Sia Con Me" (2019)
*  (2020)

### duetlər
* "Un nuovo bacio" (2002, Gigi D'Alessio ilə)
* "Volere volare" (2003, Federiko Straqa ilə)
* "Il mondo è mio" (2004, Gigi D'Alessio ilə)
* "Il mio amico" (2008, Maykl Bolton ilə)
* "Sarai" (2008, Gigi D'Alessio ilə)
* "L'aria che respiro" (2012, Mario Biondi ilə)

## İstinadlar
Xoşbulaq gölü

**Xoşbulaq gölü** — Azərbaycanın göllərindən biri. Daşkəsən rayonunun Xoşbulaq kəndində yerləşir. Şirinsulu göldür. 
 
## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Qanlı göl (Göyçə)

**Qanlı göl** — İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indi Kəvər (Kamo) rayonunda göl.

Göl Kəvər (Kamo) rayonundan 21 km cənub-şərqdə yerləşir. 3032 m hündürlükdə yerləşmişdir. Ən dərin yeri 25 m-dir. Gölün adı qanlı türk tayfasının adını əks etdirir. Etnohidronimdir. Quruluşca mürəkkəb hidronimdir. Adı dəyişdirilib **Aknaliç** qoyulmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Şraddha Kapur

**Şraddha Kapur** () — Hindistan kino və televiziya aktrisası.

## Bioqrafiyası
Kapur Boston Universitetində teatr tələbəsi olmuşdur. Onun aktyorluq karyerası buradakı ilk ilindən başlamışdır. O, 2010-cu ildə "Teen Patti" adlı ilk filmində çəkilmişdir. Onun qardaşı Siddhant Kapoor da aktyordur.

## İstinadlar
Şuşa 2022 (şahmat turniri)

**Şuşa 2022** () — 21–24 sentyabr 2022-ci il tarixlərində Azərbaycanın Şuşa şəhərində keçirilən beynəlxalq şahmat turniri. Turnir Azərbaycan Gənclər və İdman Nazirliyi, Azərbaycan Şahmat Federasiyası və Şuşa Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğunun birgə təşkilatçılığı ilə Şuşada anadan olmuş Azərbaycan şairəsi Xurşidbanu Natəvanın 190 illik yubileyinə həsr olunmuşdur. Şuşada keçirilən ilk beynəlxalq şahmat turniridir. Turnirin keçirildiyi məkan "Qarabağ" hoteli olmuşdur.

## Turnirin iştirakçıları
Turnirdə 9 ölkədən kişilər və qadın şahmatçılar iştirak etmişlər.
Kişilər: Şəhriyar Məmmədyarov, Teymur Rəcəbov, Hao Vanq, Parham Maqsudlu, Vidit Qucrati, Rüstəm Kasımcanov, Qədir Hüseynov, Rauf Məmmədov, Mustafa Yılmaz, Vasif Durarbəyli.

Qadınlar: Nana Dzaqnidze, Günay Məmmədzadə, Marsel Efroimski, Meri Arabidze, Ülviyyə Fətəliyeva, Yolanta Zavacka, Gülnar Məmmədova, Gövhər Beydullayeva, Kübra Öztürk.

## Turnirin loqotipi

Turnirin rəsmi loqosu 24 avqust 2022-ci ildə təqdim olunmuşdur. Bu, Şuşa qalasının, Qarabağ atının və şahmat topunun üslublaşdırılmış təsvirlərinin kombinasiyasıdır. Loqo üzərindəki yazıda Şuşa qalasının Gəncə qapısında olan "Şuşa" yazısı ilə düzülmüş şriftdən istifadə edilmişdir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi sayt
MILF pornoqrafiyası

**[[MILF]]** **pornoqrafiyası** (; ) — pornoqrafiyanın bir forması.

Bu, ümumiyyətlə pornoqrafiya sənayesində 35–50 yaş arasında və böyük döşləri olan qadınlar üçün istifadə edilən termindir.

Pornoqrafik film mükafatlarında MILF kateqoriyası mövcuddur.

## Oxşar terminlər
Yummy mummy termini MILF ilə müştərək istifadə olunur. Oksford İngilis dili lüğəti bu termini "cəlbedici və gözəl gənc ana" kimi müəyyən etmişdir.

Həmçinin, DILF ("Dad I'd Like to Fuck") və ya FILF ("Father I'd Like Fuck") termini, (azərbaycanca "sikişmək istədiyim ata" kimi tərcümə oluna bilər) əsasən yaşlı kişini (adətən ata), əsasən cinsi baxımdan cəlbedici olan bir insanı müəyyən edir.

## Qalereya

Fayl:Nina Hartley AEE 2013.jpg|Nina Hartley
Fayl:Julia Ann 2010.jpg|Julia Ann
Fayl:Lisa Ann 2010.jpg|Lisa Ann
Fayl:Tanya Tate 2015.jpg|Tanya Tate


## İstinadlar
Korpus (hidrovasitə)

**Gəmi korpusu**, **hidrovasitə korpusu**, **gəmi gövdəsi**, **hidrovasitə gövdəsi** — bir gəmi və ya qayığın alt hissəsini formalaşdıran hidroizolyasiyalı hissədir. Korpusun strukturu gəminin növünə görə dəyişikliklər göstərə bilir.

Gəminin gövdəsi gəminin təyinatına görə gəminin üzmə qabiliyyətini, batmazlığını, möhkəmliyini, silahların və şəxsi heyətin, o cümlədən də mexanizmlərin yerləşdirilməsini təmin edir. Korpus sükan, lövbər, yanalma, yedəkləmə və qaldırıcı qurğularla təchiz edilir. Gəminin gövdəsinin içərisində əsas və köməkçi mexanizmlər, döyüş sursatları üçün nəzərdə tutulan anbarlar, yaşayış və xidməti otaqlar, yanacaq, yağ, su, zəncir qutuları, daşınan avadanlıqlar və yük üçün nəzərdə tutulan otaqlar, eləcə də çoxlu gəmi üçün nəzərdə tutulmuş cihazlar mövcuddur. Korpusun yuxarı göyərtəsi üst tikililər, konstruksiyalar və xidmət mexanizmləri üçün fundament funksiyası yerinə yetirir; onun üzərində dirəklər və borular yerləşdirilir. Gəminin gövdəsi əsas ölçüləri (uzunluğu, eni, çəkməsi), xarici konturların forması, komplektin struktur-güc sxemi, istehsalında istifadə olunan konstruksiya materialları (polad və (və ya) yüngül ərintilər, plastiklər, kompozit materiallar və ağac məhsulları) ilə xarakterizə olunur. Gəminin gövdəsinin forması onun gücünə, dənizə yararlılığına və manevr qabiliyyətinə ciddi formada təsir göstərir. [SBC 1983(12)]
Primatalogiya

Primatologiya primatları tədqiq edən elm sahəsidir. Bu elm biologiya ilə yanaşı insana (Homo sapiens) Homo cinsinin bir üzvü kimi yanaşan bioloji antropologiya ilə də yaxından əlaqəlidir.

Primatologiya məməlilər elmi ilə antropologiya elmi arasında sərhəddə yerləşən çoxsahəli elm növüdür.Bu sahənin tədqiqatçıları anatomiya, antropologiya, biologiya, tibb, psixologiya, baytarlıq və zoologiya kimi akademik elm şöbələrini yaxşı bilməlidirlər. Onlar həmçinin öz tədqiqatlarını heyvan sığınacaqlarında, biotibbi tədqiqat obyektlərində, muzeylərdə və zooparklarda da həyata keçirə bilərlər. Primatoloqlar təkamülünü və davranışını başa düşüb dərk etmək üçün sahə tədqiqatları və təcrübələr apararaq həm canlı, həm də nəsli kəsilmiş primatları özlərinin təbii yaşayış yerlərində və ya elmi laboratoriyalarda tədqiq edərək öyrənirlər.
Kenzo Takada

– Yaponiya dəb dizayneri. 1970-ci ildə Paris şəhərində Kenzo geyim brendini yaratmışdır. 2020-ci ildə Fransanın Nöyi-sür-Sen kommunasında yerləşən Paris Amerika Xəstəxanasında COVID-19 nəticəsində ölmüşdür.

## İlk illəri
Kenzo Takada 1940-cı ildə Yaponiyanın Himeci şəhərində doğulmuşdur. Valideynləri ənənəvi mehmanxana sahibləri idilər. Bacısının dəb jurnallarını oxuduqdan sonra dəbə maraq göstərməyə başlamışdır.

Takada valideynlərinin təkidi ilə 18 yaşında Kobe Universitetində ədəbiyyat üzrə təhsil almağa başlamışdır. Lakin ədəbiyyatdan sıxılmış və valideynlərinin arzusuna qarşı çıxaraq Tokioda yerləşən Bunka Moda Kollecinə daxil olmuşdur. O, bu kollecə qəbul edilən ilk oğlan tələbələrdən biri olmuşdur.

## Karyerası
1960-cı ildə Soen mükafatının qalibi olmuş və Sanay alış-veriş mərkəzində qız geyimləri dizayneri kimi işləməyə başlamışdır. Burada hər ay 40-a yaxın stil işləyirdi. 1964-cü ildə Paris şəhərinə köçmüş və burada yaşamağa başlamışdır. O, Parisdə opera kostyumları dizayn etməyə başlamışdır. Onun 30 dizaynlıq yeni seriyası Lui Ferou tərəfindən qəbul edilmişdir. Növbəti bir neçə il ərzində *Pisanti* və *Relations* kimi bir neçə mağazada işləmişdir.

Takada 1970-ci ildə *"Jungle Jap"* adlı ilk butikini açmışdır. O, ilk dəb şousunu da butikdə keçirmişdir. Daha sonra butiki Parisin başqa küçəsinə köçürmüşdür. 1971-ci ildə ABŞ-nin *"[[Vogue (jurnal)|Vogue]]"* jurnalı onun dizaynlarını yayımlamışdır. 1983-cü ildə ilk kişi kolleksiyasını yaratmışdır. 1988-ci ildə *"Kenzo de Kenzo"*, *"Parfum d'été"*, *"Le monde est beau"* və *"L'eau par Kenzo"* adlı qadın ətirləri satılmağa başlanmışdır. 1991-ci ildə *"Kenzo pour Homme"* adlı ilk kişi ətrini yaratmışdır. 2000-ci ildə yaratdığı *"FlowerbyKenzo"* ətri isə *Kenzo Parfums* brendinin əsas məhsulu olmuşdur. 2001-ci ildə *KenzoKI* adlı dəriyə qulluq məhsulları xəttini yaratmışdır.

Kenzo brendi 1993-cü ildə LVMH şirkətinə satılmışdır. Takada 1999-cu ildə təqaüdə çıxdığını açıqlamış və moda evinin idarəçiliyini köməkçilərinə vermişdir. 2020-ci ildə Parisdə *K3* adlı yeni brend yaratmışdır.

## Stili
Takada rəngli motivlərinə və orijinal siluetlərinə görə tanınır. O, kimono kimi Yaponiya elementlərindən ilhamlanmışdır. *"[[New York Times]]"* onun 1973-cü ildəki dəb şousunu təsvir edərkən onu "dünyanın ən zəngin təsəvvürlü dizayneri" adlandırmışdır.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Kenzo brendinin saytı
Abdişo bar Berika

**Abdişo bar Berika** və ya **Ebed İeşu** (; ) — orta əsr süryani yazıçısı, Nestorian ilahiyyatçısı, Nüseybin mitropoliti. Nüseybində anadan olmuşdur. Müqəddəs yazıların, yunan və süryani kilsə atalarının biblioqrafiyasını tərtib etmişdir. Məhəmməd Həririnin "*Adəmin cənnəti*" məqamələrin təqlidi olan "*Cavahirat kitabı*" fəlsəfi və teoloji essesi də teoloji məzmunla doludur. O, "*[[Kormçaya]]*" kitabının yeni nəşrini və kilsə qanunları məcəlləsini yazmışdır. O, bidət və doqmatizmin fəal əleyhdarı idi. Abdişo həmçinin, metrik formada mətnlər, o cümlədən müəllif kataloqu yazmışdır. Bunlar Suriya ədəbiyyatı tarixində mühüm rol oynamışdır.

## İstinadlar
Vadim Əbdürrəşidov

**Vadim Yusif oğlu Əbdürrəşidov** (, ; ) — SSRİ və Rusiya kinorejissoru və müəllimi. Rusiya Federasiyasının xalq artisti (1992).

## Həyatı
Vadim Yusupoviç Əbdürrəşidov 19 yanvar 1945-ci ildə Ukrayna SSR-də, Xarkovda hərbçi ailəsində anadan olmuşdur. Atası Yusif Şakiroviç Əbdürrəşidov hərbçi və etnik tatar olmuşdur. Anası Qalina Nikolayevna Əbdürrəşidova kimya mühəndisi idi.

O, Moskvada yaşamış və işləmişdir. Əbdürrəşidov 1959–1961-ci illərdə Alma-Ata Dəmir Yolu Nəqliyyatı Texnikumunu, 1961–1964-cü illərdə Moskva Fizika və Texnologiya İnstitutunu, 1967-ci ildə Dmitri Mendeleyev adına Moskva Kimya Texnologiyası İnstitutunun Kimya-texnoloji proseslərin kibernetikası kafedrasını bitirmişdir. 1967–1970-ci illərdə Moskva elektrovakuum cihazları zavodunda işləmişdir.

Abdraşitovun əsərləri təmkinli, daxili gərgin kinematik dil ilə seçilir. Kəskin mənəvi problemlər həmişə rejissor işinin mərkəzində dayanır.

O, 12 fevral 2023-cü ildə 79 yaşında koronavirusun təsirindən vəfat edib. Moskvada Troyekurov qəbiristanlığında dəfn edilib.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* Кто есть кто в России и в ближнем зарубежье: Справочник. — М., Издательский дом «Новое время», «Всё для вас», 1993. — ISBN 5-86564-033-X
* Время как судьба в фильмах Абдрашитова: Ольга Суркова - ИМЛИ РАН, 2014. - 978-5-905999-16-1

## Xarici keçidlər
* 
* «Художник. Власть. Зритель». Встреча с В. Ю. Абдрашитовым. *(видео)*
Dəmirçi-i Ülya (Germi)

**Dəmirçi-i Ülya** () — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.

## Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 78 nəfər yaşayır (14 ailə).

## İstinadlar
Məhəmməd Kürd Əli

**Məhəmməd Kürd Əli** () () — Suriya yazıçısı, tarixçisi, jurnalisti, pedaqoqu, ictimai xadimi.

## Həyatı
Kasıb kürd torpaq sahibinin ailəsində anadan olmuşdur. Anası çərkəz mənşəli idi. 1892-ci ildə Fransa missionerlik məktəbini bitirmişdir. XIX əsrin sonlarından jurnalistika ilə məşğul olmuşdur. O, Misir maarifçiləri Məhəmməd Abdo, Mustafa Kamil və başqalarından təsirlənmişdir. 1908-ci ildə Dəməşqdə ictimai-siyasi və ədəbi jurnalı olan "*Əl-Müqtabas*"ı təsis etmiş, lakin jurnal tezliklə Osmanlı hakimiyyəti tərəfindən antitürk olduğu üçün qadağan edilmişdir. 1919-cu ildə yaradılmasının təşəbbüskarı və Dəməşqdə Ərəb Elmlər Akademiyasının ilk prezidenti olmuşdur.

## İstinadlar

## Əlavə ədəbiyyat
* *Dahan S. M.* Kurd Ali: notice biogra­phique // Vol. 1. Damascus, 1956.
* *Джабри Ша­фик.* Мухаммед Курд Али. — Каир, 1957. (На арабском языке).
* *Hermann R.* Kulturkrise und konservative Er­neuerung: M. Kurd Alї und geistige Leben in Da­maskus zu Beginn des 20. Jahrhunderts. — Frankfurt-am-Meine; New-York, 1990.
Əbdül Muis

**Əbdül Muis** (; ) — İndoneziya yazıçısı, jurnalisti və tərcüməçisi, müasir İndoneziya realist nəsrinin qabaqcılı. İndoneziyanın Niderlanddan müstəqilliyi uğrunda hərəkatın iştirakçılarından biri.

## Həyatı
Qərbi Sumatradakı Sunqay-Puarda anadan olmuşdur. Cakartada üç il tibb təhsili almış, lakin xəstəliyinə görə təhsilini yarımçıq buraxmaq məcburiyyətində qalmışdır. Onun ilk işi dövlət xidməti ilə bağlı idi, lakin daha sonra Əbdül Muis İndoneziyadakı Niderland müstəmləkə hakimiyyətlərini tənqid edən bir jurnalistə çevrilmişdir. O, Qərb müəlliflərinin əsərlərini İndoneziya dilinə tərcümə etmişdir: Servantesin "*[[Don Kixot]]*" (1923), Mark Tvenin "*[[Tom Soyyerin macəraları]]*" (1928), Hektor Malonun "*Ailəsiz*" (1932) əsərləri buna nümunədir.

Muis İndoneziyanın siyasi həyatında daha çox iştirak etmək ümidi ilə "Sarekat İslam" azadlıq hərəkatına qoşulmuşdur. İndoneziyanın müstəqilliyi məsələsinin sülh yolu ilə həllinin faydasız olduğuna əmin olmuş, ölkənin müstəmləkə hakimiyyətlərindən zorakı formada azad edilməsinin tərəfdarı idi. Buna baxmayaraq, o, daha sonra Niderland hakimiyyətinin yaratdığı nümayəndəlik orqanı olan Xalq Şurasının üzvü olmuşdur. 1922-ci ildə Muis Cogyakarta şəhərindəki tətildə iştirak etmiş, buna görə həbs edilmiş və cəzasını Qərbi Yavanın Qarut şəhərində çəkməyə göndərilmişdir.

1959-cu ildə vəfat etmişdir. Bandunq şəhərində dəfn olunmuşdur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* World Book Encyclopedia, Australasian Edition, 1966.
* Nationalist Movements: Indonesian History.
* Abdul Muis (1883—1959): Opposing the Netherlands with a Pen (Indonesian).
* «West Sumatra reinvents its original roots», Ardimas Sasdi, *The Jakarta Post*, 8 January 2003.
Natamamlıq kompleksi

**Natamamlıq kompleksi** — insanın tez-tez başqalarından aşağı olduğunu düşünməsi ilə bağlı yaranan emosional və psixi halların məcmusu.

Natamamlıq kompleksi müxtəlif səbəblərdən yarana bilər: ayrı-seçkilik, mənəvi travma, uğursuzluq, şəxsi səhvlər və s.

Termini elmə ilk dəfə Alfred Adler daxil etmişdir.
Patek Philippe

**Patek Philippe** — İsveçrənin lüks saat istehsalçısıdır.

## Tarixi
1839-cu ildə qütblü mühacir Entoni Patek və Fransua Çapek tərəfindən yaradılmışdır. Bu markanın saatı dünyanın ən bahalı seriyalı saatlarından biridir. Şirkətin simvolu İspaniyanın Calatrava ordeninin xaçıdır.

## İstinadlar
Audemars Piguet

**Audemars Piguet** — İsveçrə lüks saat şirkəti.

## Tarixi
1875-ci ildə Le Brassus sakinləri Edvard-Auguste Piguet və Jules-Louis Audemars tərəfindən qurulmuşdur.

## Həmçinin bax
* A. Lange & Söhne

## İstinadlar
Qeyb xan Ustaclı

**Qeyb xan Ustaclı** — Səfəvi imperiyasında fəaliyyət göstərmiş Qızılbaş hərbi dövlət xadimlərindən və sərkərdələrindən biri. Ustaclı tayfasına mənsub olmuşdur. 
## Həyatı
Qeyb xan Ustaclının fəaliyyəti barədə o qədər də məlumat yoxdur. Onun haqqında bəlli olan məlumatlar onun Səfəvi imperiyasının iki vilayətində hakimlik etməsi ilə bağlıdır. Beləki o, Səfəvi imperiyasının indiki İran ərazisinin qərbində yerləşən iki vilayətdə - Kürdüstan və Luristan vilayətlərində hakimlik etmişdir. Bu iki bölgədə əsasən Səfəvi şahlarına tabe olan yerli sülaləyə mənsub olan şəxslər hakimlik etdiyinə görə, Qeyb xan Ustaclının hakimliyi diqqət çəkən məqamdır. O, 1568-ci ildə Luristan vilayəti ilə birlikdə, Kürdüstan vilayətinin də hakimi təyin edilmişdir. Bir digər diqqət çəkən məqam isə Qeyb xan Ustaclının eyni zaman hər iki vilayətin hakimi təyin edilməsidir. Hər iki vilayətdə də onun hakimliyindən sonra yerli sülalədən olan şəxslər hakim təyin edilmişdirlər.   

Qeyb xan Ustaclı Səfəvi imperiyasını formalaşdıran və Qızılbaş tayfalarından olan Ustaclı tayfasına mənsub olmuşdur.

## İstinadlar

## Mənbə
* 
*
A. Lange & Söhne

**A. Lange & Söhne** — Richemont holdinqinin törəmə şirkəti olan Saxony Lange Uhren GmbH ("Lange") şirkətinin alman saat şirkətinin ticarət nişanı. Lange-nin qol və cib saatları, Patek Philippe, Jaeger-LeCoultre, Audemars Piguet və Vacheron Constantin kimi İsveçrə brendləri ilə rəqabət aparan oxşar brendlərdən super lüks kateqoriyasında dünyanın ən yaxşıları sırasındadır.

## İstinadlar
Omega (şirkət)

**Omega** — Omega markası altında lüks saatlar istehsal edən İsveçrə saat şirkətidir.

## Tarixi
Şirkət 1848-ci ildə İsveçrənin La Chaux-de-Fonds şəhərində sadə saatların yığılması emalatxanası kimi yaradılıb.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər