Bavariyalı Yelizaveta (Belçika kraliçası)

**Bavariyalı Yelizaveta** (; ) — Bavariya hersoqu Karl Teodorun qızı, III Belçika kraliçası.

## Həyatı
25 iyul 1876-cı ildə Bavariyadakı Possenxofen qəsrində Bavariya hersoqu Karl Teodorun qızı olaraq dünyaya gəldi. 2 oktyabr 1900-cü ildə Münxendə Belçika kralı II Leopoldun qardaşı oğlu Şahzadə Albertlə evləndirildi. Ərinin 1909-cu ildə taxta çıxmasıyla Belçika kraliçası oldu. Hal-hazırda Konqo Demokratik Respublikası ərazisində yerləşən şəhərlərdən biri onun şərəfinə Yelizavetvil (indiki Lubumbaşi) adlandırıldı.

Sələflərindən fərqli olaraq daha sadə həyat tərzi yaşayan Yelizaveta bir çox sosial və xeyriyyə fondlarıyla birgə fəaliyyət göstərdi. Alman əsilli olmasına baxmayaraq Birinci Dünya müharibəsi illərində xalqının yanında oldu. Əriylə birlikdə tez-tez cəbhələri ziyarət etdi və yaralılarla şəxsən maraqlandı. Müharibənin ardından 23 sentyabr-13 noyabr 1919-cu il tarixləri ərzində baş tutan ərinin ABŞ səyahətində oğlu Şahzadə Leopoldla birlikdə iştirak etdi.

Ərinin 1934-cü ildə qəza nəticəsində vəfat etməsinin ardından yeganə oğlu Şahzadə Leopold taxta çıxdı. Bu səbəblə nisbətən geri plana çəkilən Yelizaveta, gəlini İsveçli Astridin 1935-ci ildə avtomobil qəzasında vəfat etməsinin ardından yenidən nüfuz qazandı və öz xeyriyyəçilik fəaliyyətini davam etdirdi. Olduqca uzun yaşayan Yelizaveta, oğlunun taxta çıxışı və ölkədən qovulmasına, daha sonra isə taxtdan çəkilməsinə, eləcə də digər oğlunun naib ünvanıyla ölkəni idarə etməsinə, hətta nəvəsinin taxta çıxışına şahidlik etdi. 1940-1944-cü illərdə Faşist Almaniyası tərəfindən işağl edilən Belçikadakı yəhudiləri sürgündən xilas etdi və yüzlərlə yəhudi uşağın ölkədən gizlicə qaçırılmasına vasitəçi oldu. Brüsselin azad edilişinin ardından öz şəxsi mülkü olan sarayını ingilis hərbi birliklərinin istifadəsinə verdi. Müharibənin ardından İsrail hökuməti tərəfindən Beynəlxalq ədalətlilər ordeniylə mükafatlandırıldı.

1950-ci illərdə Sovet İttifaqı, Çin və Polşaya rəsmi ziyarətlər etməsi onun "Qızıl Kraliça" olaraq anılmasına səbəb oldu. 1959-cu ildə İsrailə etdiyi rəsmi səfərlə, ölkəyə gələn ilk monarx ailəsi üzvü oldu. 23 noyabr 1965-ci ildə Brüsseldə ürək çatışmazlığı səbəbilə vəfat etdi. Cənazəsi Laykendəki ailə məzarlığına dəfn olundu.

## Övladları

* III Leopold
* Çarlz, Flandriya qrafı
* Mariya-Xose, İtaliya kraliçası

## Qalereya

Fayl:The Marriage of Prince Albert of Belgium to Duchess Elisabeth in Bavaria.jpg|Əri I Albertlə toylarını elan edən qəzet səhifəsi, 2 oktyabr 1900-cü il
Fayl:Albert I of Belgium with his family.jpg|Əri I Albert və oğlu Leopoldla birlikdə
Fayl:Queen Elisabeth of the Belgians with Royal Belgian Family in 1916.jpg|Övladlarıyla birlikdə, Birləşmiş Krallıq imperatoru V Georqun Qərb cəbhəsi ziyarəti, 13 avqust 1916-cı il
Fayl:Queen Elisabeth of the Belgians and Henriette, Duchess of Vendôme in Wulveringem.jpg|Baldızı Şahzadə Henretta ilə birlikdə yəhudi uşaqlarının yanında, Birinci Dünya müharibəsi illəri
Fayl:Le Roi à Isleta.jpg|Əri I Albertlə birlikdə getdiyi ABŞ səyahəti əsnasında, 20 oktyabr 1919-cu il
Fayl:1924 Elisabeth of Belgium.jpg|Özü, 1924-cü il
Fayl:Albert Militair Kamp Leopoldstad.JPG|Belçika Konqosundakı hərbi düşərgə ziyarətində, 1928-ci il
Fayl:ModernEgypt, Fouad I, DHP13402-1-32 01.jpg|Əri I Albert və Misir sultanı I Fuadla birlikdə (13 yanvar-2 aprel 1930-cu il)


## Mənbə

* Keleher and Chant. *The Padre of Isleta*. Sunstone Press, 2009, p.&nbsp;94. ISBN 978-0-86534-714-4
* ''Iron Curtain: From Stage to Cold War''. Oxford University Press. 2009. ISBN 978-0-19-923968-9
* M. Wattel; B. Wattel (2009). *Les Grand'Croix de la Légion d'honneur de 1805 à nos jours. Titulaires français et étrangers*. Paris: Archives & Culture. pp.&nbsp;21, 424, 611. ISBN 978-2-35077-135-9

## İstinadlar