open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yolkəsəntəpə yaşayış yeri

**Yolkəsəntəpə** — yaşayış yeri Ağdam rayonu Alıbəyli 2 qaçqın qəsəbəsindən 200 m şərqdə, yerləşir. Təpənin mərkəzi hissəsi Alıbəyli-Hindarx yolunun çəkilməsi zamanı dağıdılmışdır. Təxminən 1 ha-dan çox ərazini əhatə edir. Toplanılmış yerüstü arxeoloji materiallara əsasən neolit dövrünə aid yaşayış yerinin erkən orta əsrlərdə yenidən məskunlaşdırıldığını söyləmək olar.

## İstinadlar
Kəruztəpə yaşayış yeri

**Kəruztəpə** — yaşayış yeri Ağcabədi rayonu Hindarx qəsəbəsindən 250 m şimal-qərbdə, 3 saylı Hindarx kurqanının cənub hissəsində, qobunun sağ sahilində yerləşir. Təpənin səthi ehtimal ki, sovet dövründə kənd təssərüfatı qurğularının tikintisi zamanı hamarlanmışdır. O dövrün yadigarı olaraq təpənin mərkəzində iki silos quyusu hələ də qalmaqdadır. Diametri 215 m, hündürlüyü isə 2 m olan təpə orta əsrlərə aid böyük yaşayış yerinin qalıqlarıdır. Təpənin qobu istiqamətində olan qərb yamaclarında apardığımız müşühidələr zamanı Leylatəpə mədəniyyətinə aid saxsı qab fraqmentlərinə təsadüf edilmişdir. Bu tapıntılara əsasən söyləyə bilərik ki, orta əsrlərə aid yaşayış yeri Leylatəpə məskəninin üzərində salınmışdır. Abidənin ərazisində arxeolji kəşfiyyat şurfunun qazılması olduqca vacibdir.

## İstinadlar
Qonşutəpə yaşayış yeri

**Qonşutəpə** — abidə Ağcabədi rayonu ərazisində, Qəbristanlıqtəpə yaşayış yerindən 95 m şimalda yerləşir. Bu diametri 95 m, hündürlüyü 3 m olan, cənub hissəsi dağılmış təpədır. Toplanmış saxsı kolleksiyası neolit dövrünə aid edilir.

## İstinadlar
Mərmərtəpə yaşayış yeri

**Mərmərtəpə** — abidə Ağdam rayonu Bəybabalar kəndindən 200 m cənub-şərqdə yerləşir. Bu diametri 55 m və hündürlüyü 3 m olan təpədir. Şərq tərəfi istisna olmaqla təpə perimetr boyu dağılmışdır. Ətraf ərazinin vizual müşahidəsi zamanı burada ocaq qalıqları, böyük miqdarda saxsı və osteolojı material izlənilir. Bütün bunlar təpənin ilkin görünüşündə daha böyük sahəni əhatə etdiyini və güman ki, daha hündür olmasını göstərir. Toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit və orta əsrlər dövrlərinə aiddir.

## İstinadlar
Qoşatəpə yaşayış yeri (Ağdam)

**Qoşatəpə yaşayış yeri** — Azərbaycanın Ağdam rayonunun Əhmədağalı kəndindən 800 m şərqdə yerləşən abidə. Təpənin diametri 80 metr və hündürlüyü 1,5 metr təşkil edir. Təpə SSRİ dövründə pambıq çardağı və gübrə anbarı kimi istifadə olunub. Qarabağ müharibəsi dövründə istehkamların qurulması təpənin şimal-şərq hissəsinin dağılmasına səbəb olmuşdur. Ərazidən toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit dövrünə aiddir.

## İstinadlar
Piçiçi mükafatı

**Piçiçi mükafatı** İspaniyanın yerli idman nəşri sayılan "Marca" tərəfindən, hər mövsüm La Liqada ən çox qol vuran oyunçuya təqdim edilən mükafatdır. Bu mükafat "Atletik Bilbao" klubunun oyunçusu olmuş Rafael "Piçiçi" Morenonun adına adlandırılandan sonra 1952/53 mövsümündən etibarən hər il qalib oyunçuya təqdim edilir.

Piçiçi mükafatı İspaniya Futbol Federasiyası tərəfindən rəsmi olaraq tanınmayıb. Mükafat "Marca" nəşrinin subyektiv meyarlarına əsasən müəyyən olunur.

## Qaliblər
;Açar

## Statistik göstəricilər

### Ölkələr üzrə qalib sayı

## Qeydlər
Albaniyanın bərpa olunan enerjisi

thumb|Fiertsa SES
Albaniyanın Bərpa olunan enerjisinə bioyanacaq, geotermal mənbələr, su, günəş və külək ilə işləyən elektrik stansiyaları daxildir. Albaniyanın bərpa olunan energetikasının əsasını hidroelektrostansiyalar təşkil edir, baxmayaraq ki çəkilmə zamanı və ya su aşağı səviyyədə olanda energetika ilə problemlər yaşanır. Albaniyanın günəş, külək və geotermal mənbələrin istifadəsi üçün böyük potensiala malikdir, bu da Aralıq dənizi iqlimi, təbii su quyuları və balkan dağların mövcud olması ilə bağlıdır.

## Su elektrik stansiyaları
Elektrik enerjisinin əsas mənbəyi SES-di, hansı ki hər halda daimi dəyişikliklərə görə etibarsız sayılır. Albaniya 2012-ci ildə 100 min yaşayış evini elektriklə təmin edilməsi üçün Verbumd adlı Avstriya şirkəti ilə Aşta SES-in tikintisi barədə müqavilə bağlamışdı. 

## Günəş elektrik stansiyaları
BMT-nin inkişaf proqramı Albaniyada günəş batareyalarının tikintisini planlaşdırır. Proqram daxilində 75 min m² sahəli panellərin quraşdırılması üçün 2,75 milion ABŞ dolları xərcləndi. 2010-cu ildə 10 700 m² quraşdırılmışdır, batareyaların qalan hissəsinin tikintisi 2015-ci ildən davam etdirildi. Günəş batareyaları ildə 2100 - 2700 günəş saatı üçün nəzərdə tutulub. Bu növ energetika yaşayış evləri, kommersiya və sənaye binalarının istilik və elektriklə təchizatı üçün istifadə oluna bilər.

## Külək energetikası
Texnologiyaları kifayət qədər inkişaf etmədiyinə görə Albaniya küləyi enerji mənbəyi kimi tam istifadə edə bilmir. 2000 Mvt enerji istehsalı gücünə malik külək elektrik stansiyasının quraşdırılması planlaşdırılır. Belə energetikanın istifadəsi üçün Albaniyanın cənub, şərq və şimal dağları ideal yer sayılır. Ölkənin bir çox rayonlarında küləyin sürəti  8 — 9 m/s çatır. Enerjini İtaliyaya satmaq planlaşdırlır.

## Geotermal energetika
Ölkədə geotermal elektrik stansiyaları yoxdur, hərçənd Yunanıstanla sərhəddə təbii quyu şəklində yararlı mənbələr mövcuddur. Hazırda geotermal enerjinin istifadəsi müzakirə edilir

## Qanunverici tənzimlənmə
2004-cü ildə bir sıra yeni SES-in tikilməsi haqqında 9073 saylı qanun qəbul olunub, 2006-cı ildə 9663 saylı qanun SES tikintisi üçün özəl investisiyalardan istifadə etməyə icazə verdi. Cari elektrik enerjisinin tarifləri 2007-ci ildə qəbul edilib. 2008-ci ildə elektrik enerjisinin bazar Modeli yaradıldı, bunun sayəsində müstəqil enerji şirkətləri və kiçik şirkətlər arasında müqavilələr bağlamaq mümkün oldu, həmçinin elektrik enerjini hər bir növ bazar üçün satmaq imkanı yaradıldı, bu da alternativ energetikanı əlçatan etdi.

## İstinadlar
Antonov An-124 Ruslan

**Antonov An-124 ''Ruslan*** (; [[NATO kod adı]]: *'Condor**) SSRİ-nin Antonov aviaşirkəti tərəfindən istehsal olunmuş strateji [[hərbi nəqliyyat təyyarəsi]]dir. Təyyarə 1980-ci illərdə [[Ukrayna SSR]] ərazisində yerləşən Antonov dizayn bürosu tərəfindən istehsal olunmuşdur. Boinq 747-8F təyyarəsi istehsal olunana qədər otuz il ərzində dünyanın ən böyük yük götürmə qabiliyyətinə sahib nəqliyyat təyyarəsi hesab olunurdu. Buna baxmayaraq, An-124 hələ də dünyanın ən böyük hərbi nəqliyyat təyyarəsi olaraq qalmaqdadır. Hazırda [[Volqa-Dnepr Hava Yolları]]nda Texniki Direktor vəzifəsində xidmətini davam etdirən [[Viktor Tolmaçev]] An-124 təyyarəsinin baş dizayneri olmuşdur.

== Variantları ==
;An-124 Ruslan
:Ağır strateji nəqliyyat təyyarəsi
;An-124-100
:Ticari nəqliyyat təyyarəsi
;An-124-100M-150
:Qərb ölkələrinin istehsalı olan avionika ilə təchiz olunmuşdur
;An-124-102
:EFIS göyərtə sistemi ilə təchiz olunmuşdur
;An-124-115M
:"Rockwell Collins" şirkətinin istehsalı olan avionika ilə təchiz olunmuşdur
;An-124-130
:Təklif olunan variant
;An-124-135
:Təyyarənin arxa tərəfində bir ədəd oturacaq olan təyyarənin qalan yeri karqo üçün nəzərdə tutulmuşdur
;An-124-150
:Artırılmış yükgötürmə qabiliyyətinə (150 ton) sahibdir
;An-124-200
:Hər biri 263 kN gücündə olan General Electric CF6-80C2 mühərriki ilə təchiz olunmuşdur
;An-124-210
:Hər biri 264 kN gücündə olan Rolls-Royce RB211-524H-T mühərrik və Honeywell avionikası ilə təchiz olunmuş bu variant Böyük Britaniyaya təklif olunmuş, lakin 1999-cu ilin avqustunda qarşı tərəf bundan imtina etmişdir.
;An-124-300
:Yeni avionika və əyləc sistemi ilə təchiz olunmuş bu variant [[Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri]] üçün nəzərdə tutulmuşdur.

== İstifadəçiləri ==
=== Hərbi ===
* 
=== Mülki ===
2013-cü ilin iyul ayına olan məlumata əsasən 26 ədəd An-124 təyyarəsi kommersiya məqsədilə istifadə olunur.
* 
* 
* 
* 

== Taktiki-texniki xüsusiyyətləri (An-124-100M-150) ==


=== Ümumi göstəriciləri ===
* **Ekipaj:** 4-6 nəfər
* **Yükgötürmə potensialı:** 150,000 kq
* **Uzunluğu:** 68.96 m
* **Qanad qolayı:** 73.3 m
* **Hündürlük:** 20.78 m
* **Qanadının sahəsi:** 628 m
* **Boş çəki:** 175,000 kq
* **Maksimum qalxma çəkisi:** 405,000 kq
* **Güc təminatçısı:** 4 × Progress D-18T mühərrik (hər birinin itələmə qüvvəsi: 229.5&nbsp;kN)

=== Uçuş keyfiyyətləri ===
* **Maksimal sürət:** 865&nbsp;km/s
* **Uçuş məsafəsi:** 5,200&nbsp;km
* **Uçuş tavanı:** 12,000 m
* **Qanad yüklənməsi:** 645 kq/m
* **Çəkmə gücünün çəkiyə nisbəti:*' 0.23

== Həmçinin bax ==
* [[Hərbi nəqliyyat təyyarəsi]]
* [[Antonov An-225]]

== İstinadlar ==


== Xarici keçidlər ==

* [http://www.antonov.com/aircraft/transport-aircraft/an-124-100-ruslan Информация о *Ан-124 Руслан'' на сайте ГП АНТОНОВ]
* 30 лет со дня первого взлёта Ан-124 «Руслан»
* Фотографии Ан-124-100 Руслан
* На МАКСе-2007 подписано соглашение о возобновлении серийного производства грузовых самолётов Ан-124 «Руслан»
Kresli Koul

**Kresli Koul** () — Amerikalı yazıçı. Paranormal romans və gənc-fantastik janrlı kitabları bestseller olmuşdur. Üç *Amerikanın Romantik Yazıçıları* mükafatı almış və bu mükafatın Şöhrət Siyahısına daxil olmuşdur. 
## Bioqrafiya
Kresli Koul *Zülmətdən Sonrakı Ölümsüzlər* paranormal seriasının, gənc-fantaziya janrli *Arsana Xronologiyası* seriyasının, *Oyun Ustaları* erotik seriasının eləcə də 5 dəfə mükafat qazanmış tarixi janrlı romanların müəllifidir.

Magistatura dərəcəli və atlet olan Koul, unudulmaz obrazlar və hekayələr yarada bilmək üçün çoxlu səyahət edərək bu təcrübələrdən istifadə etmişdir.

Onun *Zülmətdən Sonrakı Ölümsüzlər* romanlar seriası dünya üzrə 20-dən artıq dilə tərcümə edilmiş, 3 RITA mükafatına layiq görülmüş vləcədə ABŞ-da bestseller olaraq ölkədə və ölkədən kənarda populyarlıq qazanmışdır.

Koul ailəsi ilə birlikdə Floridada yaşayır.

## Biblioqrafiya
### Zülmətdən Sonrakı Ölümsüzlər seriyası (Paranormal Romans)
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
#  
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
### Qısa Hekayələr
* "Sərkərdə Əbədiyyət İstəyir" ISBN 978-1-4165-1087-1
### Arsana Xronologiyası seriyası (Gənc-fantaziya)
9 oktyabr 2015-ci ildə *Deadline Hollywood* Arsana Xronologiyasının Adam Şankman və Warner Brothers. tərəfindən televiziya serialının hazırlanacağı xəbərini verdi.

:1.  
:2.  
:3.  
:4  qısa hekayələr 
:5.  

### Oyun Ustaları seriyası (Müasir Romans)
# 
# 
# 
### Makkarrik Qardaşları trilogiyası (Tarixi Romans)
# 
# 
# 
### Suterland Qardaşları seriyası (Tarixi Romans)
# 
# 

## Qələbələr
*2003 - Romantic Times Reviewers Choice award for Best First Historical Romance for *The Captain*
*2004 - Scribesworld Reviewers' Choice Award Winner
*2005 - Barclay Gold Winner
*2005 - Romantic Times Reviewers Choice award for Best Historical Romantic Adventure for *If You Dare*
*2006 - P.E.A.R.L. Award (Paranormal Excellence Award for Romantic Literature)
*2007 - Romance Writers of America RITA Award Winner for Best Paranormal Romance for *A Hunger Like No Other*
*2010 - Romance Writers of America RITA Award Winner for Best Paranormal Romance with *Kiss of a Demon King*
*2010 - Romance Writers of America RITA Award Finalist for Best Paranormal Romance with *Untouchable/Deep Kiss of Winter*
*2013 - Romance Writers of America RITA Award Finalist for Best Paranormal Romance with *Lothaire*
*2013 - Romance Writers of America RITA Award Winner for Best Paranormal Romance with *Shadow's Claim*
*2013 - Inducted as only the 14th member of the Romance Writers of America Hall of Fame
*2013 - Amazon Best Books of 2013 with *Endless Knight*
*2015 - Audie Award Nominee with *Pleasure of a Dark Prince*
*2015 - RT Book Reviews Top Pick Gold Rating for *Dead of Winter*
*Kresley placed #1 on the *New York Times* Bestseller List the week of February 8, 2009 with *Kiss of a Demon King* and again on March 6, 2011 with *Dreams of a Dark Warrior.*
*Kresley placed in the Top 7 on the *New York Times* Bestseller List in three different genres in a six-month span.

## İstinadlar

## Xarici Keçidlər
*Kresli Koulun rəsmi saytı
*Kresli Koulun çap edilə bilən kitabları & Seriaların siyahısı
Qvido Qrandi

**Qvido Qrandi** (, 1 oktyabr, 1671, İtaliya – 4 iyul, 1742, İtaliya) — İtaliyalı həndəsəçidir; gülə oxşayan ləçəkli əyriləri öyrənmişdir.

## Həyatı

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Tullio Levi-Çvita

**Tullio Levi-Çvita** (, 29 mart 1873, Padua – 29 dekabr 1941, Roma) — İtaliya riyaziyyatçısı və mexanikidir; çoxölçülü fəzaların diferensial həndəsəsinə aid işləri böyük əhəmiyyətə malikdir.

## Həyatı

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Spartak Subotiça FK

**Spartak Zlatibor Voda FK** () və ya **Spartak Subotiça FK** (), —  Serbiyanın ən üst səviyyəli futbol liqası olan Serbiya Super Liqasında iştirak edən bir futbol klubu.

## Tarixi
1945-ci ildə qurulan Spartak Subotiça FK, Voyvodina FK-dan sonra Serbiyanın şimalındakı ən müvəffəqiyyətli futbol klubu olmuşdur. İlk müharibə sonrası futbol çempionatına 1946-1947 illər arasında Yuqoslaviya Birinci Liqasında qatılmış və bundan sonra həmişa birinci və ikinci milli liqalar arasında oynamışdır. Klubun ən böyük müvəffəqiyyəti, 1993-1994 illəri arasında Yuqoslaviya FR Kuboku finalında Partizan Belqrad FK-a qarşı (1-6 məğlub) oynadığında əldə edilmişdir.

1945-ci ilə qədər fəaliyyətdə olan JAK Subotiça FK-nun dağılmasından sonra, yeni qurulan iki klubda (Radniki ya da Qraqilanski) oynamaq istəməyən oyunçular, Spartak Subotiça FK-u qurdular. Yeni qurulan futbol klubunu, əfsanəvi bir Subotiça atleti və İkinci Dünya müharibəsi komandiri olan Yovan Mikiçin ləqəbi (*Spartak*) ilə adlandırıldı. Klub ilk illərində çox fəal olaraq, Subotiça futbol ənənəsini davam etdirirdi. Klubun bir çox oyunçusu daha sonra ölkənin və ya dünyanın ən böyük futbol klublarında oynamağa başladılar. Bəziləri isə milli komandada oynamağa başladı.

## Azarkeşlər
Spartak Subotiça FK-nun azarkeşləri özlərini *Marinci* adlandırırılar. Bu söz Azərbaycan dilində dənizçi deməkdir. Bu ləqəb 1989-cu ilin əvvəllərində yaranmışdır.

## Stadion
**Subotiça Şəhər Stadionu** (), Serbiyanın Subotiça şəhərində yerləşən və çox istifadə edilən bir stadiondur. Hələ də əksəriyyətlə futbol matçları üçün istifadə edilməkdədir. Stadion 1945-ci ildən bəri futbol klubunun əsas stadionudur. Stadionun tamaşaçı tutumu 13 mindir. Stadionun bir futbol meydançası və atletik yarışlara uyğun cığırı var. Stadionun iki yan meydançası da mövcuddur.

## Spartak Avropada

### Mitropa Kuboku
Mitropa Kuboku, klubun qatıldığı ilk böyük beynəlxalq futbol kuboklarından biri idi.

### UEFA
* 1 sezonda UEFA Avropa Liqası üçün uyğun görülmüşdür. 

## Uğurları
; Yuqoslaviya İkinci Liqası (4)
* 1952, 1971–1972, 1985–1986 (Qərb), 1987–1988 (Qərb)
**Yuqoslaviya Kuboku:**
:* **İkincilik Mükafatı (2):** 1961-1962, 1993–1994

## Komanda Heyəti

### Xarici Oyunçular
*   Emil Abaz
*   Savo Paviçeviç
*    Milan Puroviç

## Xarici Keçidlər
* Rəsmi saytı (Serb dilində)
* Göy Dənizçilər  Azarkeş saytı
* Klub profili və komanda heyəti Srbijafudbal-da
* Klub tarixi Sportski savez Subotice-də (Serb dilində)
* Spartak Statistikası  Utakmica.rs-da

## İstinadlar
Kennet Brana

Kennet Çarlz Brana (10 Dekabr 1960, Belfast), Şimali İrlandiyalı aktyor, rejissor.

23 yaşında, Royal Shakespeare Company-yə qatılmışdır. Burada Vilyam Şekspirin V Henri və Romeo və Cülyetta tamaşalarında baş rolları almışdır.
 
29 yaşında V Henri filminin rejissorluğunu edib baş rolunda o zamankı həyat yoldaşı Emma Tompson ilə birlikdə oynadı. Film Branaya Ən Yaxşı Aktyor və Rejissor nominasiyasında Oskar namizədlikləri gətirdi.
 
1993-cü ildə yenə Şekspirin "Much Ado About Nothing" adlı əsərini səhnələşdirmişdi. Denzel Vaşinqton, Keanu Reeves kimi bir çox Hollivud ulduzu filmdə yer alıb.
 
30 yaşında tərcümeyi-halını yayıb və 34 yaşında Mari Shelley-dən Frankenstein adlı filmi çəkdi və oynadı. Bu filmdə Frankensteini Kennet Brana canlandırdı.
 
1995-ci ildə Brana və Thompson boşandılar.
 
1996-cı ildə Hamlet filminə rejissorluq etdi və baş rolunda oynadı.
Redfoo

**Stefan Kendal Qordi** (; ), daha çox bilinən adıyla **Redfoo** - Amerikalı repçi, bəstəkar, müğənni, DJ.
Serb Respublikasında ukraynalılar

**[[Serb Respublikası]]nda [[Ukraynalılar]]** (, ) — Serb Respublikasında yaşayan və işləyən ukrayna əsilli əhali. Ukraynalılar Serb Respublikasının 12 milli azlığından biri hesab edilir və onların hüquqları Serb Respublikası milli azlıqlar soveti məşğul olur. Serb Respublikasında 2197 ukraynalı yaşayır. Onlardan 350 nəfəri Trnopole şəhərində yaşayır.

## İcma
Ukraynalılar Serb Respublikası milli azlıqlar arasında seçilirlər: onlar Banya-Luka, Pryavor, Kozaras, Trnapole, Derventa, Laktaşi, Qradişka, və Srbas. Onlar Serb Respublikası indiki ərazisində XIX əsrin sonları XX əsrin əvvəlləri məskən salmışlar. Bosniya və Herseqovina SR ərazisində 12 min ukraynalı yaşayırdı. 1991-ci ildə onların sayı 7,5 minə qədər azalmışdır. Hazırda isə bütün Bosniya və Herseqovina ərazisində cəmi 3 min ukraynalə yaşayır. Ukraynalılara məksus Devetina kəndində Taras Şevçenko adına məktəb fəaliyyət göstərirdi. 1990-cı ildə Pryavor kilsəsində ukrayna cəmiyyəti təşkil edilmişdir. Burada ukrayna dili tədris edilirdi. 2008-ci ildə Balkanlarda ilk Ukrayna məktəbinin 100 illiyi münasibətilə Naseobina-Lişnyada abidə ucaldılmışdır. Müasir ukraynalılar öz adət-ənənələrini qoruyub saxlayaraq gələcək nəsillərə ötürürlər. Burada həm də Ukrayna dilində olan kitabxanalar belə vardır.

## İnanc
Serb Respublikası ərazində yaşayan ukraynalılar əsasən yunan kalotilzmi mənsəbinə aiddirlər (98%). Olduqca az bir qismi isə provaslavdır. Provaslavlar ısasən Xrvaçani kəndində yaşayırlar. Prnyavore şəhərində 1937-ci ildə pravoslav kilsəsi inşa edilmişdir. Kilsə köhnəlmiş adı ilə 1968-ci ildə sökülmüşdür. Serb Respublikası ərazisində ukraynalılsra məxsus çoxlu sayda mədəni və dini abidələr vardır: bunlardan biri Banya-Lukada olan Çarya Xrista kilsəsidir. Yunan kalotilzminə aid mədəblər Banya-Luka, Трнополе, Pryavor, Brezik, Boşkoviç, Qaevi, Qorni-Deltak, Derventa, Devetina, Yablan, Xrvaçani, Mariçka, Selişte, Dubrava-Stara, Çerovlyani, Lişnya, Brdcani və Resavas. Provaslav kilsəsi isə Xrvaçani kəndindədir.

## İctimaiyyət
* Taras-Şevçenko adına ukraynalılara məxsus mədəni-marif cəmiyyəti (Banya-Luka)
* «Kazak» ukrayna cəmiyyəti (Trnapole)
* Taras-Şevçenko adına ukraynalılara məxsus mədəni-marif cəmiyyəti (Pryavor)
* «Çenova» mədəni-marif cəmiyyəti (Naseobina-Lişnya)
* «Ukrayna» gənc ukraynalılar cəmiyyəti (Pryavor)
* «Verxovena» (Qradişka icmasında) cəmiyyəti

## Məşhur şəxslər
* **Dubravka Masanoviç**, Serb Respublikasında dördüncü çağırış parlamentin deleqasiyası üzvü.
* **İosif Stupyak**, Serb Respublikasının ordusunda Bosniya müharibəsində iştirak etmişdir. 2016-ci ildə Prbyavoredə küçələrdən birinə onun adı verilmişdir.

## Mənbə
* Савез националних мањина Републике Српске: Украјинци 

## İstinadlar
Ş.Məhərrəmov adına Qaravəlli kənd tam orta məktəbi

thumb|Kənd orta məktəbi

**Ş.Məhərrəmov adına Qaravəlli kənd tam orta məktəbi** — Qaravəlli kəndində orta məktəb.

## Tarixi
Yeni məktəb binası şagirdlərin istifadəsindədir, məktəb kompyuret ilə təmin olunub.

## Məktəbin direktorları
## Qəbul kampaniyalarının nəticələri
### Ən qabaqcıl məzunlar
Əzim Əzizli-700 bal

## İstinadlar
Taynaq yaşayış yeri

**Taynaq** — abidə Ağcabədi rayonu ilə Ağdam rayonu sərhəddində, "Şirxan qobusu"nun cənubunda, Ağcabədi rayonunun Taynaq kəndindən 600 m qərbdə yerləşir. Bu, dərənin relyefinə uyğun ŞmQ – CŞ istiqamətində uzanan, diametri 110×95 m, hündürlüyü şimal tərəfdən 5 m, cənub tərəfdə isə 3 m olan təpədir. Toplanılmış saxsı kolleksiyası eneolit (Leylatəpə mədəniyyəti) və orta əsrlər dövrlərinə aiddir.

## İstinadlar
Küllütəpə yaşayış yeri

**Küllütəpə** — Azərbaycanın Ağdam rayonundakı Miraşelli kəndinin yerləşən abidə. Kəndin şimal-şərqində və yaxınlıqdakı Şomulutəpə yaşayış yerindən 400 m cənub-qərbdə yerləşir. Təpənin diametri 115 metr və hündürlüyü 4 metrdir. Təpənin mərkəzi hissəsində 1960-ci illərdə kənd təsərrüfatı tikilisi inşa edilmişdir. Təpənin qərb yamacında Qarabağ müharibəsi dövründə 2 metr dərinliyində olan səngərlər və blindaj qazılıb. Ərazidən toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit və orta əsrlər dövrlərinə aid edilir.

## İstinadlar
Səngərtəpə yaşayış yeri

**Səngərtəpə** — abidə Ağdam rayonunun Baharlı qəsəbəsindən 300 m cənub-qərbdə yerləşir. Bu diametri 55 m, hündürlüyü 2,5 m olan, bütün səthi Qarabağ müharibəsi zamanı səngərlər qazılması səbəbindən dağılmış təpədir. Toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit dövrünə aid edilir.

## İstinadlar
Cəfərqulutəpə yaşayış yeri

**Cəfərqulutəpə** — abidə Ağcabədi rayonunun Hacılar kəndindən 500 m şimalda yerləşir. Bu diametri 95 m, hündürlüyü 2,5 m olan, sovet dövründə pambıq çardağı, Qarabağ müharibəsi vaxtinda isə səngər qazıdılaraq dağıdılmış təpədir. Toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit dövrünə aiddir.

## İstinadlar
Gəşəlitəpə yaşayış yeri

**Gəşəlitəpə yaşayış yeri** — Ağcabədi rayonunun Hacılar kəndinin şimal-qərbində yerləşən yaşayış yeri. Diametri 110 m, hündürlüyü 6 m olan təpədir. Onun səthi Qarabağ müharibəsi vaxtı səngərlər qazılması nəticəsində zədələnmışdır. Toplanılmış saxsı kolleksiyası Neolit dövrünə aiddir.

## İstinadlar
Hacılar yaşayış yeri

**Hacılar** — Azərbaycanın Ağcabədi rayonunun Hacılar kəndinin mərkəzində yerləşən abidə. Təpənin diametri 120 metr və hündürlüyü 2,5 metr təşkil edir. Kənd yolu və həyətyanı sahələrin salınması təpənin dağılması ilə nəticələnmişdir. Təpənin şərq hissəsi 50 metr uzunluğa və 30 metr enə malik ərazidə tam şəkildə qazılmış və daşınmışdır. Ərazidən toplanılmış saxsı kolleksiyası Leylatəpə mədəniyyətinə aid edilir.

## İstinadlar
Cuneus Prophetarum

***Cuneus Prophetarum*** (alb. Çeta e profetëve, Azərbaycanca sözbəsöz tərcüməsi — Müqəddəslərin həyatı) — alban filosof Pyeter Boqdaninin yazdığı fəlsəfi, ilahiyyat və elmi traktatı. 1685-ci ildə Padua şəhərində alban və latın dillərində dərc olunmuşdur. Erkən alban ədəbiyyatının ən görkəmli əsəri sayılır.

## Tarixi
Pyeter Boqdani *Cuneus Prophetarum* 1675-ci ildə bitirdi, amma xristian konqreqasiyası latın dilinə tərcümə olunmadığı üçün əsəri dərc etməyə imkan vermədi, On ildən sonra kitab Paduada kardinal Qreqorio Barbariqonun dəstəyi ilə nəşr olundu.

Latın dilində tam adı — "Cuneus prophetarum de Christo salvatore mundi et eius evangelica veritate, italice et epirotice contexta, et in duas partes diuisa a Petro Bogdano Macedone, Sacr. Congr. de Prop. Fide alumno, Philosophiae & Sacrae Theologiae Doctore, olim Episcopo Scodrensi & Administratore Antibarensi, nunc vero Archiepiscopo Scuporum ac totius regni Serviae Administratore"

Albizzi ailəsinin dəstəyi ilə traktat müvafiq olaraq 1691 və 1702-ci illərdə italyan və alban dillərində yenidən nəşr edildi. İtalyanca adı — "L' infallibile verità della cattolica fede"

## İstinadlar

### Ədəbiyyat
* *Elsie Robert.* Albanian Literature — an overview of its history and development // Albanien: Geographie — Historische Anthropologie — Geschichte — Kultur — Postkommunistische Transformation / Peter Jordan. — Vienna: Lang, 2003. — P. 243–276.
* *Elsie Robert.* Albanian literature: a short history. — 2005. — I. B. Tauris, 2005. — .
Liqa 1 bombardirlər siyahısı

Bu, hər mövsüm üzrə Fransa Liqa 1 üzrə bombardirlər siyahısıdır. Mükafatlandırma 1932-ci ildən günümüzədək davam edir. Yosip Skoblar bir mövsüm ərzində ən çox qol vuran (44 qol) futbolçu statusunu hələ də qorumaqdadır. Karlos Biyanki, Deliyo Onnis və Jan Pyer Papen titulu rekord sayda, 5 dəfə qazanmışdır. Sonuncu dəfə isə bu titulu "Pari Sen-Jermen" klubunun oyunçusu Zlatan İbrahimoviç qazanmışdır.

## İstinadlar
Xanlıqtəpə yaşayış yeri

thumb|Xanlıqtəpə yaşayış yeri

**Xınalıqtəpə** — Azərbaycanın Ağcabədi rayonunun Qaraxanlı kəndindən 800 metr cənubda yerləşən abidə. Təpənin diametri 170 metr və hündürlüyü 7 metr təşkil edir olan. Təpənin qərb hissəsi tamamilə dağılmışdır. Ərazidən toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit və Leylatəpə mədəniyyəti dövrlərinə aid edilir.

## İstinadlar
Baksı Muzeyi

**Baksı Muzeyi** — Türkiyədə fəaliyyət göstərən muzeylərdən biri.

## Haqqında
Kitabxana, konfrans, sərgi salonlarından ibarət 40 hektarlıq bir ərazidə yerləşir. 2005-ci ildə tanınmış Türk alimi, professor Hüsaməddin Koçanın təşəbbüsü ilə Baksı Mədəniyyət Vəqfi yaradılmışdır və uzun sürən çalışmalardan sonra məhz bu vəqfin bazası əsasında Baksı Muzeyi müstəqil olaraq 2010-cu ildə istifadəyə verilmişdir. Muzey bir sıra yerli və beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüşdür. 

## Mükafatları
# TÜYAP Sanatsever Kurum Ödülü, 2010
# Contemporary İstanbul, 2010
# Altın Pusula, 2010
# ÇAĞSAV Kurumsal Onur Ödülü, 2011
# KUDAKA 2014
# T.B.M.M. Onur Ödülü, 2014
# Baksı Muzeyi 2014-cü il üçün Avropa Şurası Muzey Mükafatına layiq görülmüşdür
# ELLE Stil Ödülleri "Yılın Mekanı Özel Ödülü", 2015

## Kateqoriyalar
İrina Şeyk

**İrina Valeryevna Şeyxlislamova** (; ; ), əsasən **İrina Şeyk** kimi tanınır — Rusiya modeli. 

## Həyatı
İrina, 6 yanvar 1986-cı ildə Rusiyanın Yemanjelinsk şəhərində anadan olmuşdur. Onun mənşəcə volqa tatarı olan atası şaxtaçı olmuş və pnevmoniyadan vəfat etmişdir. Anası Olqa bağçada musiqi müəlliməsi olmuş və övladlarını yetişdirmək üçün iki yerdə işləmişdir. İrina, YEmajelinskda yerləşən 4 saylı məktəbi bitirdikdən sonra Çelyabinsk İqtisadiyyat Kollecinə daxil olmuş və marketinq üzrə təhsil almışdır. Təhsil aldığı müddətdə zahiri gözəlliyi ilə diqqət çəkən İrina karyerasına məhz təhsili ərəfəsində *Svetlana* model agentliyində başlayıb.

## Karyera
Onun əsas karyerası 2004-cü ildə Çelyabinskda təşkil edilmiş gözəllik yarışmasında birinci yer tutması ilə başlamışdır. Bundan sonra o əvvəlcə Avropada, daha sonra isə Amerikada fəaliyyətini davam etdirib. 2007-ci ildə İrina, *İntimissimi* brendinin siması olmuş və 2009-a kimi bu brendi təmsil etmişdir. 2009-cu ildə həmin brendin reklam çarxına çəkilmiş, daha sonra isə səfir kimi təmsil etmişdir. 2007-ci ildən bəri həm də dünyanın ən məşhur fotoqrafları ilə işləmişdir, *Sports Illustrated Swimsuit Edition-*un üz qabığına düşə bilmiş ilk Rus modeldir. *Armani Exchange, Lacoste, [[Bolero]]* və s. tanınmış şirkətlərin siması olmuşdur. *models.com*-da dünyanın ən cazibədar modeli siyahısında 14-cüdür.

## Şəxsi həyatı
2009–2015-ci illərdə dünya şöhrətli futbolçu Kriştiano Ronaldo ilə yaxın münasibətləri olub. Daha sonra aktyor Bredli Kuper ilə tanış olmuşdur. Cütlüyün 2017-ci il təvəllüdlü qızları var. Onlar 2019-cu ilin iyununda ayrılıblar.

## Filmoqrafiya
**Filmlər**
* *Hercules* (2014)
* *Inside Amy Schumer* (2016)

**Musiqi videoları**
* Kanye Vest – Power (2010)
* Majid Al Mohandis – Waareftak (2022)

**Videooyunlar**
* *Need for Speed: The Run* (2011)

## İstinadlar
Luidji Lilio

**Luidji Lilio** (, , ) — İtaliya həkimi və riyaziyyatçısıdır; Roma papası XIII Qriqori (1582-ci il) tərəfindən aparılan islahat nəticəsində qəbul edilmiş təqvimin layihəsinin yaradıcılarından biridir, o, indi də Qriqorian təqvimi adlanır.

## Həyatı
1510-cu ildə doğulub.

1576-cı ildə vəfat edib.

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Xuey Lyu

**Xuey Lyu** (, ) — Çin riyaziyyatçısıdır; yaxınına getmək mümkün olmayan əşyalara qədər məsafələrin təyin olunmasına aid məsələlərdən ibarət "Dəniz adası haqqında traktat" əsərinin müəllifidir.

## Həyatı

## Fəaliyyəti

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Mılsının binası (Rostov-na-Donu)

**Mılsının binası** — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən bina. Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Aboran küçəsi, ev 86, Semaşko ünvanında. yerləşir. Bina XIX əsrin sonlarında inşa edilmişdir. Regional əhəmiyyətli mədəni irsi siyahısına daxil edilmişdir.

## Tarixi
İvanoviç Mılsın taxıl alveri və bank işində çalışırdı. Fedor Mılsin 30 il müddətində şəhər bank cəmiyyətində çalışmışdır. O, bu vəzifədə uzun zaman direktor postunda çalışmışdır. Rostov-na-Donu şəhərinin fəxri sakinidir. Uzun zaman xeyriyyəçiliklə məşğul olurdu. 1913-ci ildə İvanoviç Mılsın imkanların sərf edilməsində günahlandılması ilə əlaqədar direktorluqdan istefa etməli olmuşdur.

Bu bina arxitektur abidə olaraq XIX əsrin sonlarında inşa edilmişdir. Bina qoruma altına alınmışdır.
Zirzəminin təmiri zamanı yerin altına gedən yollar aşkarlanmışdır. Bu yollar şəhərin altı ilə hərəkət edən gizli yollara çıxış ola bilər.

## Təsviri
1917-ci il inqilabına qədər inşa edilən binaların stilinə uyğundur. Binanın birinci mərtəbəsində ticarət obyektləri yerləşirdi. Bina neoklassizm istiqamətli eklektika stilində inşa edilmişdir. Bina iki mərtəbədən ibarətdir. Birinci mərtəbənin pəncərələri dörbucaqlı, ikinci mərtənənin pəncərələri isə dairəvidir. Bina kərpiçdən inşa edilmişdir.


Apartment house of F. I. Myltsyn.png|
Apartment house of F. I. Myltsyn2.png|
Внутренний двор.JPG|
Доходный дом Мыльцына - вид с пр. Семашко.JPG|
Стена здания по ул. Обороны.JPG|
Фасад здания по пр-т. Семашко.JPG|


## Həmçinin bax
* Adriasovun binası (Rostov-na-Donu)

## İstinadlar
Waldorf Astoria

**Waldorf Astoria Hotels & Resorts** — Hilton Otellər Şəbəkəsinin lüks otel və rezort brendi. Hilton portfelinin daxilində flaqman marka kimi otel avadanlıqlarının və xidmətinin yüksək standartlarını təklif edir.

## Tarixi

2016-cı il yanvar ayında Hilton Otellər Şəbəkəsi elan etdi ki, *The Waldorf Astoria Collection* adlı lüks otel brendini yaradacaq. Bu daha sonra isə Nyu-York şəhərində The Waldorf Astoria adı altında fəaliyyətə başladı. 2014-cü ildə bu mülk çinli investorlara satıldı, lakin Hilton bu brend altında oteli hələ də idarə edirdi. Hiltonun mülklərindən bəziləri "Waldorf" adını öz başlıqlarında hələ də daşıyırdılar, lakin onlar həqiqi Waldorf Astoria otel zəncirinin bir hissəsi deyildilər. The Waldorf Hilton, London buna bir misal olaraq göstərilə bilər.

2007-ci il aprel ayında otelin 4 mülkiyyəti var idi.

## Sıralanması və mükafatları
Konde Nast jurnalının 2015-ci ildə keçirdiyi səyahətçilərin seçim sorğusunda Yerusəlimdə yerləşən Waldorf Astoria oteli 7-ci yerdə qərarlaşmışdı.

## Tədbirlər

2014-cü ilin avqust ayında Waldorf Astoria oteli ABŞ-dakı otellərinin altıısnda *Waldorf Astoria Driving Experiences* sistemini yaratdı*,* bu sistemdə VİP qonaqlara peşəkar yarış şərtləri altında bahalı idman avtomobillərinin sükanları arxasında əyləşmək şansını yaradır. 2017-ci ildə, Waldorf Astoria qrupu İtaliyanın maşın istehsalçısı Lamborghini ilə Sürücülük Təcrübələri üçün əlavə idman maşınlarının təchizatı istiqamətində əməkdaşlığa başladı.

## Otel və rezortları
* Waldorf Astoria – Nyu-York
* Waldorf Astoria Berlin, Zoofenster – Berlin
* Arizona Biltmore Hotel & Spa – Phoenix
* Boca Raton Resort & Club – Boka-Raton
* Casa Marina Resort & Beach Club – Key West
* Grand Wailea Resort Hotel & Spa – Maui
* La Quinta Resort & Club – La Quinta
* Naples Grande Beach Resort – Naples
* Qasr Al Sharq – Dżudda
* The Reach Resort – Key West
* Rome Cavalieri – Rzym
* Trianon Palace – Wersal
* El San Juan Hotel & Casino – San Juan
* El Conquistador Resort & Golden Door Spa – Fajardo
* Las Casitas Village & Spa – Fajardo

## Həmçinin bax
* Hilton Otellər Şəbəkəsi

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəsmi internet saytı
Dəniz piyadası

thumb|251x251px|Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin dəniz piyadaları.
**Dəniz piyadası** — dənizdən və ya qurudan digər qoşun birləşmələrinə dəstək vermək üzrə ixtisaslaşmış hərbi korpus. Bu hərbi birləşmə bir çox ölkədə dəniz qüvvələrinə bağlı olsa da, bəzi ölkələrdə o cümlədən, *[[Troupes de marine]]* (Fransız dəniz piyadaları) və *[[Givati briqadası]]* (İsrail dəniz piyadaları) quru qoşunlarına tabedir. ABŞ dəniz piyadaları korpusu isə ABŞ Silahlı Qüvvələrinin müstəqil qoludur.
Anql-Afrikalılar

**Anql-Afrikalılar** – CAR-da xalq.

## Ümumi məlumat

Bir qismi Zimbabve, Namibiya, Yeni Zelandiya, Avstraliya, B.Britaniya, Kanada və ABŞ-də yaşayırlar. Sayı təqribən 2 mln. nəfərdir (1995). Anql-Afrikalılar ingilis dilinin Cənubi Afrika dialektində danışırlar. Afrikaans dili də yayılmışdır. Dindarları xristiandır. Anql-Afrikalılar B.Britaniyalıların nəsilləridir. Onların etnogenezində İrlandiya, Almaniya, Hollandiya və Fransadan, həmçinin Afrikadakı ingilis müstəmləkələrindən köçüb gələnlər də iştirak etmişlər. İlk dəfə 1620-ci ildə bura gələn ingilislər 19-cu əsrin əvvəlinədək hollandlar tərəfindən assimilyasiya edilmişdir. Kap müstəmləkəsinin B.Britaniya tərəfindən ələ keçirilməsindən (1806) sonra burada ingilis-afrikalı etnik birliyi formalaşmağa başlamışdır. 1820-ci ildə İngiltərə və Şotlandiyadan, 19-cu əsrin 60-cı illərində qızıl yataqlarının kəşf edilməsindən sonra isə B.Britaniyadan bu ərazilərə köç daha da gücləndi. Anql-Afrikalılarının bir hissəsi afrikanyorlar tərəfindən assimilyasiya olunmuşdur. Anql-Afrikalıların 95%-i şəhərlərdə yaşayır, əsasən, sənaye, maliyyə və ticarət sahələrində çalışırlar.

## İstinadlar
Qarnakeryanın binası (Rostov-na-Donu)

**Qarnakeryanın binası** — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən bina. Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Puşkinski küçəsi, ev 78 ünvanında yerləşir. Binada şair Aşot Qeorqieviç Qarnakeryan, Aleksandr Pavloviç Oleniç-Qnenenko və yazıçı Qeorqieviç Filippoviç Şoloxov-Sinyavski yaşamışdır. Bina 1960-cı ildə konsstuktivizm stilində inşa edilmişdir.

## Tarixi
Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Puşkinski küçəsi, ev 78 ünvanında yerləşir. Bina 1960-ci ildə inşa edilmişdir. 
Aleksandr Pavloviç Oleniç-Qnenenko binanın ikinci mərtəbəsində 3-cü mənzildə, Aşot Qeorqieviç Qarnakeryan isə 4-cü mənzildə yaşayırdı. Qeorqieviç Filippoviç Şoloxov-Sinyavski dördüncü mərtəbə mənzil altı ünvanında yaşayırdı. Bütün yazıçıların kabinetləri cənub istuqamətdə yerləşir.

Şairlərin kabinetləri öz ilkin görünüşünü itirmişdir. Qeorqieviç Filippoviç Şoloxov-Sinyavski kabineti isə ilkinliyini qorumuşdur.

1967-ci ildə binanın fasadına memorial lövhə vurulmuşdur. Bu lövhədə yazılır: «Bu binada 1960 - 1967-ci illərdə Qeorqieviç Filippoviç Şoloxov-Sinyavski yaşamış və işləmişdir»

1971-ci ildə binanın fasadına ikinci memorial lövhə vurulmuşdur. Bu lövhədə yazılır: «Bu binada 1960 - 1971-ci illərdə Pavloviç Oleniç-Qnenenko yaşamış və işləmişdir».

1978-ci ildə binanın fasadına üçüncü memorial lövhə vurulmuşdur. Bu lövhədə yazılır: «Bu binada 1960 - 1977-ci illərdə Aşot Qeorqieviç Qarnakeryan yaşamış və işləmişdir». Bu memorial lövhənin üzərində Aşot Qeorqieviç Qarnakeryan barelef vardır.

## Arxitekturası
Bina dörd mərtəbədəndir. Kənpiçdən inşa edilmişdir. Hündür zirzəmiyə sahibdir. İkinci mərtəbədən etibarən eyvanlar vardır. Mərtəbələr arasında karniz vardır. Bina dördbucaqlı formaya malikdir.

## Ədəbiyyat
* Гегузин И. Страницы ростовской летописи. - Ростов-н/Д., 1983. - С. 151 - 155, 158 - 160.
* Писатели Дона. Библиографический указатель. - Ростов-н/Д, 1986.- С. 77 - 81, 244 - 245, 387

## Mənbə
* Ростов-на-Дону
* Гарнакерьян Ашот Георгиевич
## İstinadlar
Anql-Avstraliyalılar

**Anql-Avstraliyalılar, avstraliyalılar** – Avstraliyanın əsas əhalisi, xalq.

## Ümumi məlumat

Sayı 13,8 mln. nəfərdir (2000). Həmçinin Yeni Zelandiya, Papua–Yeni Qvineya, B.Britaniya, ABŞ və s. ölkələrdə yaşayırlar. İngilis dilinin Avstraliya variantında danışırlar. Dindarları xristiandır. Anql-Avstraliyalılar etnogenezində, əsasən İrlandiya, Şotlandiya və İngiltərədən, həmçinin İtaliya, Almaniya və Niderlanddan köçüb gələnlər iştirak etmişlər. 19-cu əsrin 50-ci illərində qızıl yataqlarının kəşf edilməsindən sonra B.Britaniyadan bu yerlərə mühacirət daha da gücləndi. Avstraliyanın müstəmləkələşdirilmə dövründə aborigenlər – avstraliyalılar və tasmaniyalılar məhv edilir və ya əlverişsiz ərazilərə sıxışdırılırdı. 1901-ci ildə Avstraliyanın dominion statusu alması Anql-Avstraliyalılar xalqının yaranmasına təkan verdi. Anql-Avstraliyalıların əksəriyyəti şəhərlərdə yaşayır. Sənaye, ticarət və xidmət sahələrində işləyirlər. Kənd əhalisi qoyunçuluq və 
heyvandarlıqla məşğul olur. 

## İstinadlar
Feya Balabinanın binası (Rostov-na-Donu)

**Feya Balabinanın binası** — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən bina. Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Şaumyan küçəsi, ev 58 ünvanında yerləşir. Bina üç mərtəbədən ibarətdir. Bina XIX əsrin sonları XX əsrin əvvəllərində, eklektika stilində inşa edilmişdir. Bina Rusiya Federasiyası regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.

## Tarixi
Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Şaumyan küçəsi, ev 58 ünvanında yerləşən bina eklektika stilində inşa edilmişdir. Bina XIX əsrin sonları XX əsrin əvvəllərində inşa edilmişdir. Binada böyük rus balerinası Feya İvanovna Balabina 1924-cü ilə qədər yaşamışdır.

1920-ci ildən sonra bina ümumi yaşayış binası kimi istifadəyə verilmişdir. Tarixi bina iki dünya müharibəsini zərər görmədən bu günlərə qədər gəlib çata bilmuşdir.

Binada rus balerinası Feya İvanovna Balabina doğulmuş və müəyyən müddətə yaşamışdır. Bunu xatırladan lövhədə yazılır Bu binada rus balerinası Feya İvanovna Balabina yaşamışdır (1910 - 1982).

## Arxitektura
Feya Balabinanın binası üç mərtədən ibarətdir. Bina qırmızı kərpiçdən inşa edilmişdir. Eklektika stilində inşa edilmişdir. İkinci mətəbəsində eyvanı vardır. Birinci mərtəbənin pəncərələri məhəccərlə qorunur.

## Ədəbiyyat
* Вера Волошинова. Ростов -на-Дону: дом, где родилась Фея Балабина//газета «Молот». — 21.10.2011. №№ 153-154 — с. 6.

## Mənbə
* РОСТОВСКУЮ ПЛИСЕЦКУЮ ЗВАЛИ ФЕЕЙ
* Фея Ивановна Балабина
* Чьи имена появятся на ростовском "Проспекте звезд"?
* Донские краеведы предлагают пересмотреть отношение к мемориальным доскам

## İstinadlar
Oleofobik örtük

**Oleofobik örtük** (lat. oleum — yağ və yun. φόβος — qorxu) portativ qurğularda tez-tez istifadə edilən xüsusi bir örtük növüdür. Oleofobik Örtük sayəsində örtülən səth barmaq izi, maye izi və çirk tutmama xüsusiyyətinə malik olur. Bu şəkildə istifadə edilən səthin davamlı olaraq təmiz qalması da təmin olunur.

Ümumi olaraq ağıllı telefonlarda görsək də daha bir çox sahədə də oleofobik örtük texnologiyasının istifadə edildiyini söyləmək lazımdır. Kompüterlər, maşınlar və bir çox alətdə istifadə olunan oleofobik örtük ağıllı telefonlarda isə bəzi modellərdə diqqət çəkir.

Bu örtük növü ilə tam təmin etmək istənilən səthin üzərində çirk tutulmamasıdır. Adətən ağıllı telefonlarda ekranda barmaq izi qalmaması üçün üstünlük verilən örtmə materialı, su keçirməyən IP68 sertifikatına malik olan ağıllı telefonlarda isə həm ekranda barmaq izi qalmaması, həm də ekranların maye ilə təmas etməsi halında mayelərin ekranda iz qoymamasını təmin etmək üçün üstünlük verilən material kimi istifadə edilir.

Bundan başqa, oleofobik örtük yalnız örtən səthin çirk tutmamasını təmin etməklə da vəzifəli deyil. Bundan başqa örtük səthi çirk tutmadığı kimi asan bir şəkildə də təmizlənən səthlər olaraq bilinir. Çox qısa bir müddət içərisində örtən səthin təmizlənməsi mümkündür.

## İstinadlar
Serb Respublikasında macarlar

**[[Serb Respublikası]]nda [[macarlar]]** (, ) — Serb Respublikası ərazisində yaşayan və işləyən macar əsilli əhali. Serb Respublikasında 12 milli azlıq siyahısına daxil edilmişdir. Onların hüquqları Serb Respublikası Milli Azlıqlar Soveti tərəfindən qorunur. Ümumilikdə 2013-cü il siyahııya alınmasına görə Serb Respublikası ərazisində 116 macar yaşayır..

## Tarixi
Serblər və macarlar arasında ativ əlaqələr XIII əsrdən yaranmışdır. Bosniya Krallığı və Macar Krallığı birləşdikdən sonra bu əlaqələr güçlənmişdir. Bu əlaqələr Bosniya və Serbiyanın Osmanlı imperiyası tərəfindən işğal edildikdən sonra kəsilmişdir. 1878-ci ildə Avstriya-Macarıstan tərəfindən işğal edildikdən sonra Bosniya ərazisinə çoxlu sayda macar köçmüşdür. Bukovinadan gələn macarlar aktiv şəkildə 1900 - 1910-cü illər ərzində köçmüşlər. Bütün köçkünləri serblər «kuferaşi» adlandırırlar. Macarlar arasında istər sahibkarlar istərsə kəndli üstünlük təşkil edir. Prnyavore yaşayan macarlar əsasən bağçılıq və şərabçılıq sahəsində çalışırdılar. 

Hazırda macar köçkünlərinin izlərinə rast gəlmək olduqca cətindir. Macarlar qısa zaman ərzində yerli xalqlar tərəfindən asimilliyasiya edilmişdir. Arxiv məlumatlarının məlumatına görə Bosniya və Herseqovina ərazisində 1921-ci ildə 2577 macar yaşayırdı. Yuqoslaviya azadlıq müharibəsi zamanı macarların böyük qismi Bosniya və Herseqovina ərazisini tərk etməli olmuşlar. Vuçyak kəndi tamamən boşalmışdı. Onlar bölgəyə XX əsrin əvvəllərində gəlmişdir. Serb Respublikası müasir macar sakinləri Voevodinadan gələnlər idi. Onların çoxu Banya-Luke və Sarayevo şəhərlərində yaşayırlar. Banya-Luke rəsmi mədəniyyət mərkəzi fəaliyyət göstərir. Bu cəmiyyətin hədəfi macar dilini və mədəniyyətinin qorunmasıdır.

## Din
Serb Respublikası ərazisində yaşayan macarlar əsasən katolik məzhəbinə aiddir. Ancaq aralarında protestan olanda vardır. 

## Cəmiyyət
Serb Respublikası ərazisində ən böyük macar cəmiyyəti «Madyar Co» adlanır. Cəmiyyət Banya-Lukedə 2003-cü ildə təşkil edilmişdir. Cəmiyyətin 70 üzvü vardır. Macarlar əsasən Banya-Luke, Priedore, Prnyavore və Qradişke şəhərində yaşayır.

## Tanınmış nümayəndələri
* **Saşa Miçin**, Serb Respublikasının üçüncü çağırış Veçe deleqatı.

## Ədəbiyyat
* 

## Mənbə
* Савез националних мањина Српске, Мађари 
* Сайт объединения "Magyar Szo"
Azadlıq abidəsi

**Azadlıq abidəsi** () — Latiyanın paytaxtı olan Riqa şəhərində Latviya Müstəqillik Müharibəsində (1918-1920) həlak olan əsgərlərin şərəfinə tikilən memorial. Latviyanın azadlıq, müstəqillik və suverenliyin rəmzi sayılır.

## Tikilməsi

Latviya Azadlıq Müharibəsinin döyüş zamanı ölən əsgərlərin hatirəsinə memorial tikməyə fikir ilk dəfə erkən 1920-ci illərdə ortayaş çıxmış. 1922-ci ilin iyulun 27-də, Latviyanın Baş Naziri, Ziqfrids Anna Meierovitss "memorial sütunun" dizayn müsabiqəsi üçün qaydaları təsis etməyə əmr verib. Fəqət, nəticədə qalib gələn layihə, ona 57 naqqaş etiraz etdiyinə görə, imtina olunub. 1923-cü ilin oktyabr ayında yeni müsabiqə elan olunub və orada ilk dəfə *Azadlıq abidəsi* ifadəsi işlənilirdi. Müsabiqədə iki layihə qalib gəlmiş və beləliklə, yenisi 1925-ci ilin mart ayında keçirilməli idi. Lakin, jüri ilə anlaşılmazlığına görə, onun nəticəsi olmayıb.

Son müsabiqə 1929-cu ilin oktyabrında elan olunmuş. Qalibi keçmiş müsabiqələrində də uğurlu olan heykəltaraş, Karlis Zalenin *Ulduz kimi parılda!* () layihəsi idi. Müəllifin və nəzarətçi memarın, Ernests Ştalberqsın kiçik dəyişmələrindən sonra, 1931-ci ilin noyabrın 18-də tikiliş başlayıb.

## Yerləşməsi

Abidə şəhərin mərkəzində olan, Əski Riqanın yanındaki Azadlıq bulvarında () yerləşir.

## Ziyan və bərpa işləri

Abidəni şaxtalı, yağışlı iqlim və bundan əlavə, hava çirklənməsi təhlükə altına qoyur. Ona baxmıyaraq ki, 1990-ci illərdə abidəətrafı piyadaların üçün ayırılıb, onun ətrafında hələ də yol hərəkəti olan üç küçə var.

## İstinadlar
Rəfail Tağızadə

**Rəfail Tağızadə** (; ) — Şair, publisist, esseist, tərcüməçi.  

## Həyatı
Rəfail Alı oğlu Tağızadə 11 fevral 1958-ci ildə Ağdam rayonunun Sofulu kəndində anadan olub. 1964-1974-cü illərdə Ağdam rayonu Boyəhmədli kənd orta məktəbini bitirib. 1974-1979-cu illərdə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun (indiki Texniki Universitetdə) Avtomatika və Hesablama Texnikası fakültəsində təhsil alıb. İxtisasca kompüter mühəndisidir. 

## Fəaliyyəti
Rəfail Alı oğlu Tağızadə müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. Azərbaycan Milli Ordusunda döyüş bölgəsində zabit kimi xidmət edib. Ordu Birləşməsi Komandanlığı tərəfindən "Şah İsmayıl Xətai" və başqa Fəxri Fərmanlarla, gecə döyüşünün təşkilinə görə qol saatı ilə təltif olunub. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. O həmçinin “Mədəniyyətlərin İnteqrasiyası Mərkəzi” İB-nin sədri, “Ədəbi ovqat” dərgisinin təsisçisidir.   

“Qapı”, “Qarabağ rüzgarları” “Gecə xəyalları”, “Su kimi sakit və güclü” (professor Rafiq Əliyev haqqında), “Su üzərində bahar”, “Şəhid qardaşlar”, “Qarabağ – həsrətdən zəfərə” kitablarının müəllifidir.  II Qarabağ müharibəsində Azərbaycanın qələbəsinin 5 illiyinə “Vətən sevdalı şəhidlər” və “Zəfər sevinci” poemalarını yazıb. 

Dünyanın çağdaş avanqard şairlərinin, xüsusən çağdaş polyak şairlərinin şeirlərini Azərbaycan dilinə tərcümə edib. "Qəfil görüş" Çağdaş polyak şeir antologiyası kitabının həmmüəllifidir. Çağdaş polyak şairlərinin şeirlərini tərcümə edərək "Şairlər eyni dildə danışırlar" adlı şeir antologiyası kitabını hazırlayıb. 

Rəfail Tağızadə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatçısı Çeslav Miloşun Polşada keçirilən 100 illiyində Azərbaycanı təmsil edib. “Şopenin ürəyi” poemasına və dahi polyak bəstəkarı Şopenin 200 illik yubileyi ilə əlaqədar Şopenin Azərbaycanda təbliğinə görə Polşa Respublikasının Mədəniyyət və Milli İrs naziri tərəfindən Diploma layıq görülüb (2010).

Şeirləri ingilis, alman, polyak, italyan, fransız, ispan, rus, ukrayna, alban, özbək dillərinə tərcümə olunub, Anadolu türkcəsinə uyğunlaşdırılıb. 

## Mükafatları
* Rəfail Tağızadə ordu komandanlığı tərəfindən "Şah İsmayıl Xətai" və başqa Fəxri Fərmanlarla təltif olunub. 
* Beynəlxalq "Rəsul Rza" mükafatına layiq görülüb (2006). (“Qarabağ qazisi haqqında ballada” poemasına görə).

* TÜRKSOY-un “Nizami Gəncəvi” medalına layıq görülüb. 
* Şahmar Əkbərzadə adına Beynəlxalq Ədəbiyyat mükafatçısıdır. 
* “Şopenin ürəyi” poemasına və Şopenin Azərbaycanda təbliğinə görə Polşa Respublikasının Mədəniyyət və Mədəni İrs naziri tərəfindən “Diplom”la mükafatlandırılıb. 

## Həmçinin bax
* Azərbaycan Milli Ordusu
* "Rəsul Rza" mükafatı

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* Rəfail Tağızadə: Rafiq müəllim mənəviyyat adamıdır
* Yoxluqda var olan şəhərim
* Sahibsizlik dərdi
* "Torpaq sənin qələbənlə vətən olur..." - Əsgərə məktub
* Ağdam – varlığın yoxluq səhnəsi 
* Salam əsgər!
* Tək ayağın addım səsi...
* Ölüləri basdırmağa yer axtarıram...
Petrova-Biryokanın binası (Rostov-na-Donu)

**Petrova-Biryokanın binası binası** — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən bina. Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Bolşoy Sadovaya küçəsi, ev 111 ünvanında yerləşir. Binada şair Dmitri İliç Petrova-Biryoka yaşamışdır. Bina 1928-cı ildə konsstuktivizm stilində inşa edilmişdir. Bina arxitektur mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.

## Tarixi
Bina Rostov vilayəti, Rostov-na-Donu şəhəri, Bolşoy Sadovaya küçəsi, ev 111 ünvanında yerləşir. Bina 1928-ci ildə inşa edilmişdir. 
Yazıçı Dmitri İliç Petrova-Biryoka Don vilayətinin Anninski Xopyorski stanisası ərazisində doğulmuşdu. O, bir çox əsərlərin müəllifidır «Kazaklar haqqında deyimlər», «Vəhşi çöl», «Kondrat Bulabin», «Don çölünün oğulları», «Qruzinov qardaşları», «İvan Turçannikov», «Cənub odda», «Vətən qarşısında».

Yazıçı 1932-ci ildən Rostov-na-Donu şəhərində kitab mətbəəsində çalışırdı.

## Arxitekturası
Bina M. Q. Fomin və İ. E. Savinin evlərinin yerində 1928-ci ildə inşa edilmişdir. Bina konstruktizm stilinə sahibdir. Birinci və ikinci mərtəbələrdə pəncərələr məhəccərlərlə qorunur. Bina yeddi mərtəbədən ibarətdir. Kərpiçdən inşa edilmişdir. Dmitri İliç Petrov bunanın ikinci mərtəbəsində 17-ci mənzildə yaşayırdı. 1978-ci ildə binanın fasadına memorial lövhə vurulmuşdur. Memorial lövhədə yazılır: «Bu binada 1943 — 1960-ci illərdə yazıçı Dmitri İliç Petrov (Biryok) yaşayıb və fəaliyyət göstərmişdir. 1900 - 1977».

## Həmçinin bax
* İzyomski-Amatuni binası (Rostov-na-Donu)

## Ədəbiyyat
* Гегузин И. Страницы ростовской летописи. - Ростов-н/Д, 1983. - С. 153 - 155.
* Писатели Дона - Ростов-н/Д, 1986. - С. 252 - 256.
* Писатели Дона : биобиблиогр. сб./ сост. Г. Г. Тягленко - Ростов-н/Д.: Кн. изд-во, 1986. – 288с. - С. 252 - 256. – Библиограф. до 1986г. – С.253-256
* Материалы Свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область: сб. науч. тр. / М-во культуры РСФСР, АН СССР, НИИ культуры; Авт.-сост. Э.А. Шулепова. - М. : НИИК, 1990. -  174, [1] с. - С. 21-84.
* Дон литературный. Писатели России. Шолоховский край. XIX-XXI вв. [Текст] / [авт. проекта, гл. ред. и сост. Г. Губанов]. – Ростов н/Д, 2006. – 511 с.

## Mənbə
* Ростов-на-Дону
* Выявленные памятники Ростова-на-Дону
* 115 лет со дня рождения Дмитрия Ильича Петрова  (1900-1977)
## İstinadlar
Anqaslar

**Anqaslar** (özlərini keranq və ya karanq adlandırırlar) – Mərkəzi Nigeriyada xalq.

## Ümumi məlumat

Çad və Kamerundada yaşayırlar. Ümumi sayları 250 min nəfərdir (1995). Böyük zənci irqinə aiddirlər. Dilləri Arasiya dil ailəsinə daxildir. Dil və mədəniyyətlərinə görə, ankve və sura xalqlarına qohumdurlar. Dindarların əksəriyyəti müsəlmandır, ənənəvi etiqadlarını saxlayanlar da var. Əsasən, toxa əkinçiliyi (kalış, darı, çəltik, qarğıdalı, batat, maniok və s.), dağlıq rayonlarında isə maldarlıqla məşğuldurlar. Sənətkarlıq da inkişaf etmişdir. 

## İstinadlar
İşxan

**İşxan** — ad.

* İşxan Əbu Əbdülmalik — Şəki hökmdarı.

;Digər
* İşxan (titul) — Hind–Avropa mənşəli termin olub hərfən "hakim", "ağa" deməkdir.
* İşxan qızılbalığı — qızılbalıqlar fəsiləsinə aid balıq növü.
Anql-Hindlilər

**Anql–Hindlilər** (avrasiyalılar, ferinqlər, paranqlar, topaslar) — Hindistanda etnik qrup.

## Ümumi mlumat
Sayı 45 min nəfərdən çoxdur (2000). Anql-Hindlilər avropalılarla (portuqallar, hollandlar, fransızlar, ingilislər və b.) hindlilərin qarışıq nikahları nəticəsində meydana gəlmişdir. Avstraliya, Kanada və Avropa ölkələrində də yaşayırlar. İngilis dilində danışırlar. Dindarları xristiandır. Əsasən şəhərlərdə yaşayırlar. İdarəçilik, təhsil, tibb, mədəniyyət, dəmiryolu nəqliyyatında və digər sahələrdə çalışırlar.

## İstinadlar