open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Beynəlxalq maliyyə təşkilatı

**Beynəlxalq maliyyə təşkilatı**&nbsp;—  beynəlxalq maliyyə sahəsində dövlətlərarası (beynəlxalq) müqavilələr əsasında yaradılmış təşkilat. Dövlətlər və qeyri-dövlət qurumları müqavilələrin tərəfi ola bilərlər.

## Beynəlxalq maliyyə təşkilatlarının yaradılmasının məqsəd və vəzifələri
Beynəlxalq iqtisadi münasibətlərin əsas formalarını tənzimləyən dövlətlərarası təşkilatların yaradılması ideyası 1929-1933-cü illərdə qlobal iqtisadi böhranın təsiri altında yaranmışdır. Beynəlxalq maliyyə təşkilatları dünya iqtisadiyyatının və beynəlxalq iqtisadi münasibətlərin inkişafında müəyyən problemlərin həlli üçün iştirakçı dövlətlər tərəfindən maliyyə resurslarının birləşdirilməsi yolu ilə yaradılır.

Beynəlxalq maliyyə təşkilatının məqsədləri əməkdaşlığı inkişaf etdirmək, bütövlüyü təmin etmək, çətin vəziyyətləri sabitləşdirmək və dünya iqtisadiyyatındakı ziddiyyətləri hamarlaşdırmaq ola bilər.

Beynəlxalq valyuta və maliyyə institutlarının fəaliyyət sahəsi:

* qlobal iqtisadiyyatın inkişafının vəziyyəti, meylləri və amillərinin təhlili;
* qlobal iqtisadiyyatı tənzimləmək, beynəlxalq ticarəti saxlamaq və stimullaşdırmaq məqsədilə qlobal valyuta və fond bazarlarında əməliyyatlar;
* investisiya fəaliyyəti (beynəlxalq və yerli milli layihələr sahəsində kreditlərin verilməsi);
* dövlət layihələrinin kreditləşdirilməsi;
* beynəlxalq yardım proqramlarının maliyyələşdirilməsi;
* tədqiqatın maliyyələşdirilməsi;
* xeyriyyəçilik fəaliyyəti.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*Dataset on all official international lending (230,000 loans, grants and guarantees) by states and multilateral institutions over the period 1790-2015.
*Bank Information Center
* World Bank page describing MDBs
Miyon

**Ço Miyon** (; ) və ya tanınan səhnə adı ilə **Miyon** () – Cənubi Koreya müğənnisi və aktrisası. "I-dle" qrupunun vokalistidir. "K/DA" virtual musiqi qrupunda *"[[League of Legends]]"* personajı olan Ahrini canlandırmışdır.

## İlk illəri
Ço Miyon 31 yanvar 1997-ci ildə doğulmuşdur. Ailədə tək uşaqdır. Atasından təsirlənərək musiqiyə maraq göstərmişdir. O, musiqi məktəblərinə getmiş, skripka, gitara və pianoda ifa etməyi öyrənmişdir. Orta məktəbdə oxuyarkən "YG Entertainment"in seçimlərinə qatılmış və 5 il təcrübə keçmişdir. Lakin debütü baş tutmamış və o, şirkətdən ayrılmışdır.

Miyon vokal bacarıqlarını inkişaf etdirmək üçün musiqi akademiyasına yazılmış, mahnı və musiqi bəstələməyəi öyrənmişdir. "(G)I-dle" qrupunda debüt edənə qədər 8 il təcrübəçi olmuşdur.

## Karyerası
Miyon 2017-ci ilin əvvəlində "Cube Entertainment"in təcrübəçisi olmuşdur. 2 may 2018-ci ildə "(G)I-dle" qrupunun vokalisti kimi debüt etmiş, qrupun *"[[Latata]]"* mahnısını ifa etmişdir. 2018-ci ildə *"[[League of Legends]]"* oyunu üçün "K/DA" virtual qrupunda Ahri personajını canlandırmış, 26 oktyabrda Dünya Çempionatının açılışında çıxış edəcəyi təsdiqlənmişdir. 2020-ci ildə MBC-nin "Maska müğənnisinin kralı" verilişində iştirak etmişdir. Müsabiqə xarakterli bu verilişin birinci turunun qalibi olmuşdur. Həmin il "K/DA" qrupunda Ahri rolunu növbəti dəfə canlandırmış, qrupun *"[[The Baddest (K/DA mahnısı)|The Baddest]]"* və *"[[More (K/DA mahnısı)|More]]"* mahnılarını ifa etmişdir. Sentyabrda "Təkrar: An" veb-serialında çıxış edərək aktrisa kimi debüt etmişdir. O, serial üçün *"Dreaming About You"* və *"How To Love (with Neon Paprika)"* mahnılarını buraxmışdır.

2021-ci ilin fevralında "Boş dedi-qodu" radio verilişinin əsas aparıcısı olmuşdur. Mayda "Krallıq: Əfsanəvi müharibə" verilişində peyda olmuşdur. Həmin ilin noyabrında "Çatdırma" veb-serialında baş rolda çıxış etmişdir. O, serialında döyüş sənətində ustalaşmış kuryeni canlandırmışdır. Həmin ay "Yetkin təcrübəçi" veb-serialında da baş rolda çıxış etmişdir. 17 noyabrda repçi Kid Millinin *"Kitty"* mahnısında yer almışdır.

6 dekabr 2022-ci ildə Miyonun solo debüt edəcəyi açıqlanmışdır. 8 aprel 2022-ci ildə onun debüt minialbomu *"[[My (minialbom)|My]]"* və albomun əsas sinqlı *"[[Drive (Miyon albomu)|Drive]]"* olacağı bildirilmişdir. Miyon ilk musiqi verilişi mükafatını 3 mayda SBS MTV-nin verilişində qazanmışdır.

28 avqust 2025-ci ildə *"Sky Walking"* adlı rəqəmsal sinqlını buraxmışdır. Bu, onun tərəfindən bəstələnmiş ilk sinqldır. 3 noyabrda ikinci minialbomu olan *"My, Lover"* buraxılmışdır. Bundan öncə 28 oktyabrda *"Reno"* adlı sinqlını buraxmışdır.

## Sponsorluqlar
Miyon 2022-ci ilin avqustunda Cənubi Koreyanın "Espoir" gözəllik brendinin səfiri olmuşdur. Oktyabrda "Bewants" dəriyə qulluq brendinin muzası seçilmişdir. 2023-cü ilin martında "City Breeze" dəb brendinin muzası olmuşdur. Mayda "Jill Stuart Beauty" brendinin muzası seçilmişdir. Avqustda "Jimmy Choo" brendinin dünya üzrə səfiri olduğu açıqlanmışdır.

## Diskoqrafiya

;Minialbomlar
* "My" (2022)

;Sinqllar

## İstinadlar
II Lüdovik (Böyük Hesse hersoqu)

**II Lüdovik** (; ) — II Böyük Hesse hersoqu.

Leypsiq Universitetində təhsil aldı. Ardından həyatının çox hissəsini keçirdiyi Darmştadta qayıtdı. Atasının rəsmi təmsilçisi kimi 1804-cü ildə Napoleon Bonapartın və 1814-cü ildə XVIII Lüdovikin tacqoyma mərasimlərinə qatıldı. 1820-ci ildə qəbul edilən konstitusiyanın ardından parlament üzvü seçilsə də, dövlət idarəsindən uzaq qaldı.

Atasının vəfatının ardından 1830-cu ildə taxta çıxdı. Külli miqdarda olan şəxsi borclarının dövlət hesabına ödənilməsini tələb etsə də, bu tələbi parlamentlə münasibətlərinin pisləşməsinə səbəb oldu. 1848-ci il inqilabları onun dövlət idarəsindəki yetərsizliyini bir daha göstərdi. 5 mart 1848-ci ildə oğlu III Lüdoviki ortaq naib elan edərək etirazları susdurmaq istədi. Ancaq çox keçmədən vəfat etdi və oğlu III Lüdovik təkbaşına suveren monarx oldu.

## Mənbə

* Büttner, Siegfried (1969). *Die Anfänge des Parlamentarismus in Hessen-Darmstadt und das du Thilsche System*. Darmstad: Historischer Verein für Hessen
* Eckhart G. Franz (1987), *[https://daten.digitale-sammlungen.de/0001/bsb00016333/images/index.html?seite=409 "Ludwig I., (eigentlich Ludewig)"]*, *[[:en:Neue_Deutsche_Biographie|Neue Deutsche Biographie]]* (in German), vol. 15, Berlin: Duncker & Humblot, pp. 395–396
* Walther, Philip [in German] (1884), ''"Ludwig I. (Großherzog von Hessen und bei Rhein)"'' *[[:en:Allgemeine_Deutsche_Biographie|Allgemeine Deutsche Biographie]]* (in German), vol. 19, Leipzig: Duncker & Humblot, pp. 551–557

## İstinadlar
Doxan karvansarası

**Doxan karvansarası -** Qacarlar dövründə Zəncan şəhərində tikilmiş karvansara. Karvansara şəhərin tarixi mərkəzində Zəncan bazarının şərq qapısının yaxınlığında yerləşir. Bu karvansara əsasən tütün satışı üçün tikildiyinə görə "doxan" (tütün) adlanıb. Karvansaranın memarı Hacı Əliquludur. Sonrakı illərdə karvansaranın istifadəsiz qalması, 2007-ci ildə burada yanğının baş verməsi onu qəzalı vəziyyətə salıb. Hazırda karvansara daha çox anbar və dayanacaq kimi fəaliyyət göstərir.

2001-ci il oktyabrın 7-də 6169 qeydiyyat nömrəsi ilə İranın milli abidələri siyahısına salınıb. 

## Şəkilləri

Doxan karvansarası Zəncan 202209 (1).jpg
Doxan karvansarası Zəncan 202209 (12).jpg
Doxan karvansarası Zəncan 202209 (9).jpg
Doxan karvansarası Zəncan 202209 (10).jpg
Doxan karvansarası Zəncan 202209 (3).jpg
Doxan karvansarası Zəncan 202209 (6).jpg


## Həmçinin bax
* Camalabad karvansarası
* Şah Abbas karvansarası (Gəncə)
* Şah Abbas Karvansarası (Mərənd)

## İstinadlar
III Lüdovik (Böyük Hesse hersoqu)

**III Lüdovik** (; ) — III Böyük Hesse hersoqu.

1848-ci il inqilabları əsnasında artan etirazlara cavab olaraq 5 mart 1848-ci ildə atası tərəfindən ortaq naib seçildi. Elə həmin il atasının vəfat etməsinin ardından təkbaşına suveren monarx kimi hakimiyyəti ələ aldı. 1866-cı ildə Avstriya-Prussiya müharibəsi əsnasında Kraliça Viktoriyaya məktublar yazaraq vasitəçi kimi sülhü təmin etməsini istəsə də, bu çağırışları cavabsız qaldı.

İki dəfə evlənməsinə baxmayaraq rəsmi bir varisi olmadı və vəfat edən qardaşının böyük oğlunu varis təyin etdi.

## Mənbə

* Sovereign Ordonnance of 23 April 1865
* Württemberg (1873). ''Hof- und Staats-Handbuch des Königreichs Württemberg: 1873''. p. 31

## İstinadlar
Ernst Lüdovik (Böyük Hesse hersoqu)

**Ernst Lüdovik** (; ) — son Böyük Hesse hersoqu.

Böyük Hesse hersoqu IV Lüdovik və Birləşmiş Krallığın şahzadəsi Alisin yetkinlik yaşına çatan yeganə oğludur. Dörd bacısıyla birlikdə uşaqlıq illəri Darmştadtda keçdi. 1892-ci ildə atasının vəfatının ardından taxta çıxdı. Birinci Dünya müharibəsi illərində Almaniya imperatoru II Vilhelmin qərargahında quru qoşunları generalı olaraq xidmət etdi. Rusiyada baş tutan Fevral inqilabının ardından Rusiyada yaşayan 2 bacısı da bolşeviklər tərəfindən öldürüldü. Müharibənin ardından taxtdan çəkilməkdən imtina etsə də, Noyabr inqilabının ardından monarxiya ləğv edildi və səltənətini itirdi.

1937-ci ilin oktyabrında Darmştadt yaxınlığındakı mülkündə vəfat etdi və 16 noyabrda keçirilən dövlət mərasimiylə dəfn olundu.

### Ailəsi
19 aprel 1894-cü ildə Koburqda dayısı Şahzadə Alfredin qızı Viktoriya Melita ilə evləndi. Hər ikisinin də nənəsi olan Kraliça Viktoriya bu evliliyi dəstəkləyənlər arasında idi. Eyni toy mərasimində bacısı Aliks də Rusiya taxt-tacının varisi çareviç Nikolay Aleksandroviçlə nişanlandı.

Cütlüyün bu nigahdan 2 övladı doğulsa da, heç biri yetkinlik yaşına çatmadı.

* Yelizaveta (11 mart 1895 – 16 noyabr 1903)
* *Ölü doğulan bir oğlan uşağı* (25 may 1900)

Bu evlilikdə xoşbəxt olmayan cütlük boşanmaq istəsə də, nənələri Kraliça Viktoriya bu boşanmaya etiraz etdi. Nəhayət, Kraliça Viktoriyanın 1901-ci ilin yanvarında vəfat etməsinin ardından cütlüyün boşanması qarşısındakı ən güclü maneə qalxmış oldu və həmin ilin dekabrında cütlük boşandı. Boşandıqdan sonra Rumıniya kraliçası olan bacısı Edinburqlu Mariyaya yazdığı məktubunda ərini homoseksuallıqla günahlandırdı və saraydakı bir gənc xidmətçiylə ərini yataqda tutduğunu yazdı.

Boşanmasının ardından 2 fevral 1905-ci ildə Darmştadtda Şahzadə Elyanora ilə evləndi və bu nigahdan 2 oğlu dünyaya gəldi.

* Georq Donatus (8 noyabr 1906 – 16 noyabr 1937)
* Lüdovik (20 noyabr 1908 – 30 may 1968)

## Mənbə

* Sovereign Ordonnance of 23 April 1865
* Württemberg (1873). ''Hof- und Staats-Handbuch des Königreichs Württemberg: 1873''. p. 31

## İstinadlar
Yelizaveta (Hessen və Reyn şahzadəsi)

**Hessenli Yelizaveta** () və ya **Yelizaveta Fyodorovna** (; ) — Böyük Hesse hersoqu IV Lüdovikin qızı. 1884-cü ildə Rusiya imperatoru II Aleksandrın oğlu Sergey Romanovla (atasının bibisi oğlu) evləndirildi.

Kraliça Viktoriyanın nəvəsi və son Rus imperatriçası Aleksandranın böyük bacısı olan Yelizaveta Rusiyada olduqca məşhur biri idi. Ərinin 1905-ci ildə bolşeviklərin tərtiblədiyi sui-qəsdlə öldürülməsinin ardından, sarayı tərk etdi və rahibə həyatı yaşamağa başladı. Ancaq Fevral inqilabının ardından həbs olundu. Alapayevsk yaxınlığındakı bir mədən quyusuna atıldı və quyuda ikən dini moizə oxuduğu əsnada üzərinə əl qumbaraları atılaraq öldürüldü. Hadisə şahidlərinin dediklərinə görə, qumbaralar partladıqdan sonra belə quyudan moizə səsi gəlirdi.

1981-ci ildə Rusiya Pravoslav Kilsəsi və 1992-ci ildə Moskva Patriarxlığı tərəfindən şəhid elan olundu.

## Mənbə

* Paleologue, Maurice. *An Ambassador's Memoirs,* 1922
* Grand Duchess Marie of Russia. *Education of a Princess*, 1931
* Queen Marie of Romania. *The Story of My Life,* 1934
* Almedingen, E.M. *An Unbroken Unity*, 1964
* Duff, David. *Hessian Tapestry*, 1967
* Millar, Lubov, *Grand Duchess Elizabeth of Russia*, US edition, Redding, California., 1991, 
* Mager, Hugo. *Elizabeth, Grand Duchess of Russia,* 1998, 
* Zeepvat, Charlotte. *Romanov Autumn*, 2000, 
* Belyakova, Zoia. *The Romanovs: the Way It Was*, 2000, 
* Warwick, Christopher *Ella: Princess, Saint and Martyr*, 2007, 
* Croft, Christina *Most Beautiful Princess&nbsp;— A Novel Based on the Life of Grand Duchess Elizabeth of Russia*, 2008, 

## İstinadlar
İrina (Hessen və Reyn şahzadəsi)

**Hessenli İrina** (; ) — Böyük Hesse hersoqu IV Lüdovikin qızı.

24 may 1888-ci ildə Berlindəki Şarlottenburq Sarayında Almaniya imperatoru III Fridrixin oğlu Henriylə (xalası oğlu) evləndi və cütlüyün bu nigahdan 3 oğlu doğuldu.

* Valdemar Viktor (20 mart 1889 - 2 may 1945)
* Vilhelm Sigismund (2 noyabr 1896 - 14 noyabr 1978)
* Henri Fridrix (9 yanvar 1900 - 26 fevral 1904)

## Mənbə

* Kurth, Peter (1983). *Anastasia: The Riddle of Anna Anderson.* Little, Brown, and Company. .
* Grand Duchess Marie (1930). *Education of a Princess: A Memoir.* Viking Press.
* Mager, Hugo (1998). *Elizabeth: Grand Duchess of Russia*. Carroll and Graf Publishers, Inc. 
* Massie, Robert K. (1995). *The Romanovs: The Final Chapter.* Random House. 
* Mironenko, Sergei, and Maylunas, Andrei (1997). *A Lifelong Passion: Nicholas and Alexandra: Their Own Story.* Doubleday. .
* Pakula, Hannah (1995). *An Uncommon Woman: The Empress Frederick: Daughter of Queen Victoria, Wife of the Crown Prince of Prussia, Mother of Kaiser Wilhelm*. Simon and Schuster. .
* Queen Victoria (1975). *Advice to my granddaughter: Letters from Queen Victoria to Princess Victoria of Hesse.* Simon and Schuster. 
* Vorres, I, *The Last Grand Duchess: Her Imperial Highness Grand Duchess Olga Alexandrovna*, Charles Scribner's Sonss, New York, 1964.

## İstinadlar
Akademik sahibkar

**Akademik sahibkar** — elmi bilik və tədqiqat nəticələrini kommersiyalaşdırmaq və iqtisadi fayda yaratmaq məqsədilə biznes və ya innovativ layihələr yaradan alim və ya tədqiqatçı. Onlar universitetlərdə və ya tədqiqat institutlarında işləyərək, əldə etdikləri elmi kəşfləri və texnologiyaları startaplara və ya şirkətlərə çevirirlər.

## Tarixi
XIX əsrin əvvəllərində elmi karyera, bugünkü sistemdən çox fərqli olaraq, universitet, əyalət və ya federal səviyyədən gələn çox az maliyyə və dəstək mənbəyinə malik idi. Belə ki, o dövrdə elmlərdə karyera qurmaq istəyənlər geoloji və təbiət tarixi tədqiqatları aparmaqla işə başlayıblar. Bu tədqiqatlar həm əyalət, həm də federal hökumətlər tərəfindən maliyyələşdirilib və kimyaçılar, mineraloqlar və geoloqlar kimi peşəkarlar üçün müvəqqəti iş təklif edirdi. Bununla belə, işlər tamamlandıqdan sonra bu alimlərin çoxu işsiz qaldılar.

Akademik sahibkarlığın başlanğıcı İkinci Dünya müharibəsindən sonra müşahidə olunmağa başlayır. Bu dövrdə hökumətlər, xüsusən də ABŞ və Avropa ölkələri, universitetləri və tədqiqat institutlarını innovasiya və texnologiya inkişafına cəlb etməyə başladılar. Döyüş texnologiyaları və elm sahəsindəki inkişaflar dövlət-elm əməkdaşlığının önəmini vurğuladı və bir çox akademiklər öz tədqiqatlarını kommersiyalaşdırmaq üçün imkanlar axtardılar.

## İstinadlar
Tərli kapital

**Tərli kapital** (və ya **tər kapitalı,** ) — bir şəxs və ya qrupun bir layihəyə və ya işə qoyduğu fiziki və ya zehni əmək qarşılığında sahib olduğu pay və ya dəyər. Bu termin, xüsusilə yeni başlayan bizneslərdə və startaplarda maliyyə kapitalı əvəzinə əməklə dəyər yaradan insanlar üçün tez-tez istifadə olunur.

Tər kapitalı, pul qoymadan, sadəcə iş və səy sərf edərək bir layihədə və ya biznesdə pay və ya dəyər qazanma mənasını verir. Bu adətən yeni qurulan startaplarda, kiçik bizneslərdə və ya təmir və tikinti işlərində rast gəlinən bir yanaşmadır. İnsanlar öz biliklərini, bacarıqlarını və əməyini işə sərf edir və bunun müqabilində işin uğur qazanması ilə gələcəkdə bir pay sahibi olurlar.

### Tər kapitalı startaplarda
Startaplar adətən ilk mərhələdə məhdud maliyyə resurslarına malik olur və bu mərhələdə maliyyə əvəzinə zəhmət və vaxt sərf edərək şirkətin inkişafına töhfə verənlər tər kapitalı ilə sahibkarlıq payı əldə edirlər. Belə ki, bir startapın təsisçiləri və ya ilk işçiləri ilkin mərhələdə əmək haqqı və ya digər maddi ödənişlər almaya bilər. Bunun əvəzində, onlar uzun müddət ərzində işin inkişafı üçün sərf etdikləri əməyə və töhfələrə əsaslanaraq şirkətdə pay sahibi olurlar. Tər kapitalı vasitəsilə təsisçilər və komanda üzvləri işlərinin maddi qarşılığını işin uğuru ilə əlaqəli olaraq daha sonra alırlar.

Startaplarda tər kapitalının hesablanması adətən şəxsin sərf etdiyi vaxt və səyin şirkətin dəyərinə nə qədər töhfə verdiyinə əsaslanır. İşin başında tər kapitalının maddi dəyəri nisbətən az olsa da, startapın böyüməsi ilə birlikdə bu dəyər də artır. Məsələn, şirkət böyüdükcə və uğur qazandıqca, əmək qoyan şəxslərin şirkətdəki paylarının da dəyəri artır, çünki bu paylar şirkətin ümumi dəyəri ilə əlaqəli olur.

Startaplarda pul sərmayəsi əvəzinə əmək sərf edərək pay əldə etmək, erkən mərhələdə maliyyə sıxıntılarını azaltmağa kömək edir. İşçilər və təsisçilər, sərf etdikləri əməyin qarşılığında şirkətin uğurunda birbaşa maraqlı olduqları üçün daha çox motivasiya və sahiblik hissi yaşayırlar. Tər kapitalı ilə startapın uğuru ilə bərabər şəxslərin şirkətdəki paylarının dəyəri də artır, bu da onların gələcəkdə daha böyük mənfəət əldə etməsinə şərait yaradır.

Lakin tər kapitalının bir sıra risk və çatışmazlıqları var. Tər kapitalı ilə çalışan işçilər və təsisçilər, işin ilk mərhələlərində dərhal maddi qazanc əldə etmir, gəlirlərin yalnız iş uğurlu olduqdan sonra gəlməsi mümkündür. Bununla belə, startap uğursuz olarsa, əmək qoyanlar maddi qarşılıq əldə etməyəcəklər və sərf etdikləri iş boşa çıxa bilər.

### Digər
Ev sahibi təmir işləri ilə bağlı bilik və bacarıqlara malikdirsə (məsələn, elektrik işləri, su xətti quraşdırılması), bu, maliyyə sərmayəsi olmadan dəyər yaratma imkanı yaradır. Onlar təmir işlərinin bir hissəsini özləri həyata keçirərək (məsələn, divarların boyanması, döşəmə döşəmələrinin dəyişdirilməsi) tər kapitalı yaradırlar.

## İstinadlar
Yastı sümüklər

**Yastı sümüklər** — sahəsi qalınlığından əhəmiyyətli dərəcədə böyük olan skelet sümükləri. Yastı sümüklərə kəllə sümüyü, bel sümükləri, qabırğa sümükləri və çanaq sümüyü daxildir.

Yastı sümüklərin əsas funksiyası mexaniki qorumadır (kəllə boşluğunu, döş qəfəsini). Bundan əlavə, yastı sümüklər əzələlərin bağlanması üçün geniş səth sahələrini təmin edir.

## Strukturu
Bu sümüklər iki nazik sümük təbəqəsindən ibarətdir. Onların arasında qırmızı sümük iliyi olan müxtəlif miqdarda süngər sümük yerləşir. Yetkinlərdə qırmızı qan hüceyrələrinin çoxu yastı sümüklərdə əmələ gəlir. Kəllə sümüklərində yığcam toxuma təbəqələri kəllə plitələri kimi tanınır. Xarici hissəsi qalın və sərt, daxili — nazik, sıx və kövrəkdir.

## Ossifikasiyası
Ossifikasiya yastı sümüyün gələcək yeri tutan differensiallaşmamış birləşdirici toxuma təbəqələrinin əmələ gəlməsi ilə başlayır. Körpələrdə bu ləkələr fontanellər kimi tanınır. Fontanellərdə birləşdirici toxuma kök hüceyrələri var, bunlar osteoblastlara çevrilir və kanalların matrisinə kalsium fosfat ifraz edir. Onlar membranlar arasında bir halqa əmələ gətirir və xaricə genişlənməyə başlayırlar. Genişləndikcə sümük matrisi əmələ gətirirlər. Bu bərkimiş matris sümüyün gövdəsini əmələ gətirir. Yastı sümüklər adətən uzun sümüklərdən daha nazik olduğundan, həm qırmızı, həm də sarı sümük iliyindən (sarı sümük iliyi əsasən yağdan ibarətdir) deyil, yalnız qırmızı sümük iliyinə malikdirlər. Sümük iliyi osteoblastların halqasındakı boşluğu doldurur və nəticədə sümük matrisini doldurur. Sümük tam bərkiyəndən sonra, osteoblastlar kalsium fosfat ifraz edən tendrilləri geri çəkir və sümük matrisində kanalikullar kimi tanınan kiçik borulara buraxır. Bu borular, osteositlər adlanan yeni çevrilmiş osteoblastlar üçün lazım olan qidaları təmin edir. 

Yastı sümüklərdə tapılan növbəti sümük hüceyrəsi, fermentlərin köməyi ilə sümüyü parçalayan osteoklastlardır. Osteoklastlar sınıqdan sonra sümükləri bərpa etmətə kömək edirlər. Sümüyün çıxan və ya islahatını çətinləşdirən sahələrini məhv edirlər. Onlar həmçinin osteoklastların böyüməsi üçün istifadə olunan əsas kalsium əldə etmək üçün istifadə olunur. Sümük böyüdükcə forması dəyişir. Osteoklastlar sümüyün dəyişməli olan hissəsini əridir.

## Həmçinin bax

* Sümük

## Əlavə şəkillər

File:Flat bones in skull - lateral view - with legend.png|İnsan kəlləsinin yastı sümükləri (qırmızı ilə göstərilir).
File:Blausen 0229 ClassificationofBones.png|Sümüklərin formasına görə təsnifatı.


## İstinadlar
Şuhua

**Ye Şuhua** (; ) və ya tanınan səhnə adı ilə **Şuhua** () – Cənubi Koreyada fəaliyyət göstərən Tayvan müğənnisi. "I-dle" qrupunun üzvüdür.

## İlk illəri
Ye Şuhua 6 yanvar 2000-ci ildə Tayvanın Taoyuan şəhərinin Yanmey rayonunda doğulmuşdur. Kiçik və böyük bacısı var. Atası hakka, anası isə tayaldır. Şuhuanın ana dili Tayvan mandarincəsidir və hakka tayvancasında səlis danışa bilmir. Koreya dilində səlis bilməklə yanaşı, ingilis və yapon dili bacarıqları da yaxşıdır. O, teatrla məşğul olmaq üçün Hva Kan İncəsənət Məktəbində təhsil almışdır. Hyunadan təsirlənərək K-popa maraq göstərmişdir.

## Karyerası
Şuhua 2016-cı ilin mayında "Cube Entertainment" tərəfindən keçirilmiş seçimləri keçmişdir. Təcrübəçi olmazdan öncə liseydə birinci sinfi oxumuşdur. O, xarici ölkəyə köçmək barəsində narahat olsa da, müğənni olmaq arzusunu gerçəkləşdirmək üçün Cənubi Koreyaya gəlmişdir. Təcrübəçi olduğu ilk vaxtlarda üzləşdiyi əsas çətinlik dil olmuşdur. 2017-ci ilin sentyabrında "10cm" qrupunun *"Pet"* musiqi videosunda peyda olmuşdur.

Şuhua 2 il təcrübəçi olduqdan sonra 2 may 2018-ci ildə "(G)I-dle" qrupunda *"[[I Am (minialbom)|I Am]]"* minialbomu və *"[[Latata]]"* mahnısı ilə debüt etmişdir. 2019-cu ildə keçirilmiş 16-cı İdol Atletika Çempionatında gimnastika üzrə bürünc medal qazanmışdır. 2020-ci ildə qrup yoldaşı Uqi ilə birlikdə bir yemək müsabiqəsi verilişində iştirak etmişdir. 2023-cü ildə *"Workdol"* verilişinin aparıcısı seçilmişdir. Sağlamlığındakı problemlərə görə 8 fevral 2024-cü ildə fəaliyyətinə kiçik fasilə vermişdir. 21 mart 2024-cü ildə qayıtmışdır.

## Sponsorluqlar
Şuhua 2024-cü ilin aprelində "Robinmay" qadın çantaları brendinin və "D+AF" ayaqqabı brendinin səfiri seçilmişdir.

## Diskoqrafiya

## İstinadlar
Henri Teylor

**Henri Teylor** () — Amerikanlı rəssam. 

## Həyatı
Teylor 1853-cü ildə Ohayo ştatının Cincinnati şəhərində anadan olub. O, Parisdə *Julian Akademiyasında* təhsil alıb və 1885-ci ildə karyerasına başlamaq üçün *Barbizona* gedib. Teylor 1913-cü il martın 20 -də  yepiskop Henri Kodman Potterin qızı Klara Sidney Potter ilə evlənib. Ailəlikcə onun Staten Ayslanddakı mülkünə köçüblər. Teylor 1925-ci il 10 sentyabrda Nyu-Hempşir ştatının Pleynfild şəhərində vəfat edib.

## Yaradıcılığı
Teylor, 1913-cü ildə  *Amerika Rəssamlar Assosiasiyasının* ilk prezidenti olub.Sonra bu vəzifəni Artur Deyvs icra edib Teylor isə burada qəyyum və katib olaraq fəaliyyət göstərib. 1898-1908-ci illərdə Teylor Konnektikut ştatının *Koskob* şəhərində yaşayıb. O, Koskob İncəsənət Koloniyasının üzvü olub, burada rəsmlər çəkib. 1913-cü il Teylorun üç rəsm əsəri nümayiş etdirilib.

## Həmçinin bax
* Vilyam Törner Donat   
* Zoqbaum Rufus   

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*  
* Henry Fitch Taylor
Hizbullah–İsrail münaqişəsi (2023–hal-hazırda)

**İsrail-Hizbullah münaqişəsi** İsrail və Hizbullah arasında baş verən münaqişədir. İsrail və Livanın Hizbullah silahlı qruplaşması arasında 8 oktyabr 2023-cü ildən bəri İsrail-Livan sərhədində və İsrailin işğal etdiyi Colan təpələrində zərbələr mübadiləsi aparılır. Bu, İsrail-Həmas müharibəsinin yayılmasının bir hissəsidir və 2006-cı ildə Livan müharibəsindən sonra Hizbullah-İsrail münaqişəsinin kəskinləşməsidir.

8 oktyabr 2023-cü ildə Hizbullah, Həmas-ın İsrailə hücumundan və İsrailin Qəzza zolağını bombalamağa başlamasından sonra fələstinlilərlə həmrəy olduğunu bildirərək, işğal altındakı Şəba tarlalarında İsrail mövqelərinə idarə olunan raket və artilleriya mərmiləri atmağa başladı. İsrail buna cavab olaraq İsrailin işğalı altında olan Qolan Təpələri ilə Livan sərhədi yaxınlığında Hizbullah mövqelərinə pilotsuz təyyarələr və artilleriya zərbələri endirib.

İsrailin şimalında davam edən qarşıdurma təxminən 96.000 insanı evlərini tərk etməyə məcbur edib, Livanda isə təxminən 1 milyon insan köçkün düşüb.

21 oktyabr 2023-cü il və 20 fevral 2024-cü il tarixləri arasında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Livandakı Müvəqqəti Qüvvələri (UNIFIL) Mavi Xəttin cənubundan (İsraildən Livana) təxminən 7,948 artilleriya atəşi və şimal tərəfdən 978 artilleriya atəşi qeydə aldı.

## İstinadlar

## Həmçinin bax
* Qəzza-İsrail münaqişəsi
* İsrail-Fələstin münaqişəsi
Şahzadə Albert Viktor (Klarens hersoqu)

**Şahzadə Albert Viktor** (; ) — Birləşmiş Krallığın monarxı VII Eduardın ən böyük oğlu, Klarens hersoqu.

Atası Kraliça Viktoriyanın ən böyük oğlu Şahzadə Eduard, anası isə Danimarka kralı IX Kristianın qızı Aleksandra idi. Gənclik illərində Britaniya donanmasının üzvü olaraq bir çox dəniz səyahətinə qatıldı. Yetkin yaşlarından etibarən Britaniya ordusuna qatılsa da, aktiv olaraq hansısa bir vəzifə tutmadı. Bir neçə cəhdin ardından nəhayət, 1891-ci ilin sonlarında Mariya Tek ilə nişanlandı. Ancaq cəmi bir neçə həftə sonra pnevmoniya səbəbilə vəfat etdi. Ölümünün ardından nişanlısı Mariya Tek Britaniya taxt-tacının yeni varisi olan qardaşı Georqla evləndirildi.

## Mənbə

* Aronson, Theo (1994). *Prince Eddy and the Homosexual Underworld*. London: John Murray. .
* Bradford, Sarah (1989). *King George VI*. London: Weidenfeld & Nicolson. .
* Cadbury, Deborah (2017). *Queen Victoria's Matchmaking*. London: Bloomsbury Publishing. .
* Cook, Andrew (2006). *Prince Eddy: The King Britain Never Had*. Stroud, Gloucestershire: Tempus Publishing Ltd. .
* Cornwell, Patricia (2003). *Portrait of a Killer: Jack the Ripper Case Closed*. London: Time Warner Paperbacks. .
* Duff, David (1980). *Alexandra: Princess and Queen*. London: Collins. .
* Harrison, Michael (1972). *Clarence: The life of H.R.H. the Duke of Clarence and Avondale (1864–1892)*. London and New York: W. H. Allen. .
* Hyde, H. Montgomery (1970). *The Other Love: An Historical and Contemporary Survey of Homosexuality in Britain*. London: Heinemann. .
* Hyde, H. Montgomery (1976). *The Cleveland Street Scandal*. London: W. H. Allen. .
* Knight, Stephen (1976). *[[Jack the Ripper: The Final Solution]]*. New York: McKay. .
* Lees-Milne, James (1981). *Harold Nicolson: A Biography. Volume 2: 1930–1968* London: Chatto & Windus. .
* Marriott, Trevor (2005). *Jack the Ripper: The 21st Century Investigation*. London: John Blake. .
* McDonald, Deborah (2007). *The Prince, His Tutor and the Ripper*. Jefferson, North Carolina: McFarland and Co. .
* Meikle, Denis (2002). *Jack the Ripper: The Murders and the Movies*. Richmond, Surrey: Reynolds and Hearn Ltd. .
* Neubecker, Ottfried (1976). *Heraldry: sources, symbols and meaning*. New York: McGraw-Hill. .
* Nicolson, Harold (1952). *King George the Fifth: His Life and Reign*. London: Constable.
* Pope-Hennessy, James (1959). *Queen Mary: 1867–1953*. London: George Allen and Unwin Ltd.
* Pope-Hennessy, James; Vickers, Hugo (ed.) (2018). *The Quest For Queen Mary*. London: Zulieka.
* Rumbelow, Donald (2004). *The Complete Jack the Ripper: Fully Revised and Updated* Penguin Books. .
* Van der Kiste, John (September 2004; online edition January 2008). "Albert Victor, Prince, duke of Clarence and Avondale (1864–1892)". *Oxford Dictionary of National Biography*, Oxford University Press. Accessed 1 May 2010. (Subscription required)

## İstinadlar
Faiq Sadıqov (dirijor)

**Faiq Sadıqov** (tam adı:*Sadıqov Faiq Əbülfəz oğlu*) — Azərbaycan Respublikası Əməkdar artisti, Prezidentin fərdi təqaüdçüsü, Səid Rüstəmov adına Xalq Çalğı Alətləri Orkestrinin bədii rəhbəri və baş dirijoru (2024)

## Həyatı
Faiq Əbülfəz oğlu Sadıqov 10 oktyabr 1948-ci ildə anadan olub. İlk musiqi təhsilini Gəncədə Qəmbər Hüseynli adına Musiqi məktəbinin tar sinfində alıb. Asəf Zeynallı adına Musiqi Texnikumundan məzun olduqdan sonra təhsilini Ü. Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında (indiki Bakı Musiqi Akademiyası) Xalq çalğı alətləri şöbəsində davam etdirib. Burada iki il oxuduqdan sonra dirijorluq sahəsini seçib, Əhəd İsrafilzadədən sənətin sirlərini öyrənib.

1979-cu ildən Səid Rüstəmov adına Xalq Çalğı Alətləri Orkestrində çalışıb. Bu kollektivlə Avropa və Azərbaycan bəstəkarlarının çoxsaylı əsərlərinin orkestrləşdirilməsinə nail olub.

13 may 2024-cü il tarixində, 76 yaşında Bakı şəhərində vəfat edib.

## İstinadlar
Uelsli Maud (Norveç kraliçası)

**Uelsli Maud** (; ) — Birləşmiş Krallığın monarxı VII Eduardın ən kiçik qızı, Norveç kraliçası.

## Mənbə

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Lələli bulağı

**Lələli bulağı** — Füzuli rayonunun Yağlıvənd kəndində, O Tay Lələli məhəlləsinin yaxınlığında yerləşir. 
1993-cü ilin 15 avqust tarixində Yağlıvənd kəndi işğal edildikdən sonra bulaq baxımsız qalıb. Nəticədə bulağın suyu quruyub, özü isə baxımsız vəziyyətə düşüb.

Bulağın gözü 2024-cü ildə Yağlıvənd kəndinin sakinləri tərəfindən təmizlənərək bərpa edilmişdir.

## Haqqında
Lələli bulağının tarixi bilinmir. 
Yağlıvənd kəndinin yeddi əsas məhəlləsindən biri olan O Tay Lələli məhəlləsinin yaxınlığında yerləşdiyi üçün adıçəkilən məhəllənin adı ilə bağlıdır.

## Həmçinin bax
* Yağlıvənd gölü
* Barat bulağı
* Əsgərxan bulağı

## İstinadlar
Beynin dördüncü mədəciyi

**Beynin dördüncü mədəciyi** (lat. ventriculus quartus) — insan beynindəki maye ilə dolu dörd boşluqdan biri. Birlikdə mədəcik sistemi kimi tanınan bu boşluqlar sol və sağ yan mədəciklər, üçüncü mədəcik və dördüncü mədəcikdən ibarətdir. Dördüncü mədəcik beyin su kanalından obeksa qədər uzanır və onurğa beyni mayesi ilə doldurulur.

## Anatomiyası
Dördüncü mədəcik insan beyninin en kəsiklərində xarakterik romb formasına malikdir. Yuxarı və aşağı hissələrdən ibarətdir. Dördüncü mədəciyin arxa tərəfindəki strukturları mədəcikdəki strukturlarla birləşdirən sinir dəstələri əmələ gətirdiyi yan divarları var. Dördüncü mədəciyin kaudal ucu mərkəzi kanala çevrildiyi yerdə obeks kimi tanınır.
Obeks posteroinferior bucağından dördüncü mədəcik onurğa beyninin mərkəzi kanalına açılır. Ön yuxarı küncdə dördüncü mədəcik beyin su kanalına axır.

## İnkişafı
Dördüncü mədəcik də daxil olmaqla mədəcik sistemi sinir borusunun mərkəzi kanalından inkişaf edir. Konkret olaraq, dördüncü mədəcik inkişaf etməkdə olan rombensefalonda mövcud olan borunun hissəsindən yaranır. Serebrospinal maye istehsal edən mədəciklərdə xoroid pleksuslar görünür. Maye axını tıxandıqda mədəciklər böyüyə və hidrosefaliyaya səbəb ola bilər.

## Əlavə şəkillər

File:Gray695.png|Uzunsov beynin eninə bölməsi 
File:Gray708.svg|Dördüncü mədəciyin yuxarısının sxemi.
File:Gray709.png|Romb formalı dərinlik.
File:Gray720.png|Beynin orta sagittal hissəsi. 
File:Gray736.png|Yan tərəfdən baxılan mədəcik boşluqları.
File:Gray768.png|Üç əsas subaraknoid sisternin yerini göstərən diaqram.
File:Slide6qq.JPG|Dördüncü mədəcik


## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Mafiya liderlərinin siyahısı

**Mafiya liderlərinin siyahısı** — Bu siyahıya bəzi mafiya liderləri daxildir. Bu siyahı əlifba sırası ilə soyadlara görə sıralanır və şəxsin cinayət təşkilatına rəhbərlik etdiyi güman edilən illər üzrə təsnif edilir.

## XIX əsr
* Sopi Smit (1860–1898),

## XX
* Aslan Usoyan
* Lotu Bəxtiyar
* Masallı Mamed
* Dağlı Cavanşir
* Lotu Hikmət

## XXI
* Rövşən Lənkəranski
* Lotu Quli

## İstinadlar
ATP reytinqi

**ATP Reytinqi** (ing. *ATP Ranking*) — bütün turnirlərdə, təklər və qoşalar (cütlər) yarışlarında tennisçilərin istirakı və səpilməsi (sıralanması) üçün təsnifatını müəyyən etmək üçün Peşəkar Tennisçilər Assosiasiyası (ATP) tərəfindən istifadə edilən qələbəyə əsaslanan metoddur. Təklərin reytinqi ilk dəfə 23 avqust 1973-cü ildə, cütlərin reytinqi isə 1 mart 1976-cı ildə dərc edilmişdir.

Reytinq xalları turnirin mərhələsinin adlanmasına və turnirin nüfuzuna uyğun olaraq verilir. Ən çox xal dörd Böyük Dəbilqə turnirində verilir. ATP finalı istisna olmaqla, reytinqlər hər bazar ertəsi yenilənir, xallar isə, onlar verildikdən 52 həftə sonra sıfırlanır.

APT finalına görə isə xallar, növbəti ilin son ATP Tur (*ATP Tour*) turnirindən sonrakı bazar ertəsi sıfırlanır.

Hal-hazırda, 27 oktyabr 2025-cü il vəziyyətinə görə ispan tennisçi Karlos Alkaras kişilər arasında təklər yarışında dünya birincisidir.

## İstinadlar
Monako Beynəlxalq Universiteti

**Monako Beynəlxalq Universiteti** — Monako Knyazlığında universitet. Universitetdə tədris ingilis dilindədir və maliyyə, marketinq, idman, biznesinin idarə edilməsi və beynəlxalq menecment üzrə ixtisaslaşmış bakalavr, magistr və doktorantura dərəcələri təklif edir.

## Tarixi
Monako Beynəlxalq Universitetinin əsası 1986-cı ildə qoyulub. 2002-ci ilə qədər Cənubi Avropa Universiteti kimi tanınırdı.

## Akademik strukturu
Universitetdə bakalavr proqramı 3 tədris ilindən, magistratura proqramı 1 tədris ilindən ibarətdir.

### Bakalavr
 
* Biznesin idarə edilməsi 
* Kommunikasiyaşünaslıq üzrə İdarəetmə

### Magistr proqramları
 
* Beynəlxalq İdarəetmə üzrə magistr 
* Marketinq üzrə magistr 
* Maliyyə üzrə magistr 
* İdman üzrə magistr

### MBA proqramları

* MBA Full-Time — Biznesin İdarə Edilməsi
* MBA Online — İdarə etmə

### Doktorantura

* Biznesin idarə edilməsi üzrə doktorluq dərəcəsi

## Beynəlxalq əməkdaşlığı

Monako Beynəlxalq Universiteti bir sıra beynəlxalq təşkilatların üzvüdür:

*Biznes məktəblərini İnkişaf etdirmə Assosiasiyası (AACSB)
*Avropa İdarəetmə İnkişafı Fondu (EFMD)
*İdarəetmə Təhsilinin Prinsipləri (PRME)
*Beynəlxalq Müəllimlər Assosiasiyası (NAFSA
*Avropa Beynəlxalq Məktəblər Şurası (ECIS)

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
Pol Modriç

**Pol Modriç** — (ingiliscə: Paul Lawrence Modrich; 13 iyun 1946-cı ildə Nyu-Meksika, Raton, ABŞ-da anadan olub) — amerikalı biokimyaçı, elmlər doktoru (1973 il, Stenford Universiteti), Duke Universitetinin professoru. 2015-ci ildə o, Kimya üzrə Nobel Mükafatını Tomas Lindal və Əziz Sancarla "DNT təmirinin mexanizmləri ilə bağlı araşdırmalarına görə" bölüşdü.

ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü (1993il).

## Bioqrafiyası
P. Modriç Lourens Modriç və Marqaret Maktürkün ailəsində 13 iyun 1946-cı ildə Nyu-Meksiko ştatının Raton şəhərində anadan olub. Onun Dave adlı kiçik qardaşı var. Atası Raton Liseyində biologiya müəllimi və basketbol, futbol və tennis məşqçisi idi. P. Modriç 1964-cü ildə Raton Liseyini  bitirmişdir. P. Modriç Xorvat, Monteneqro, Alman və Şotlandiya mənşəli idi. Onun ata tərəfdən babası xorvat əsilliydi, ehtimal ki, Zadar yaxınlığındakı kiçik Modriçi kəndindən idi, nənəsi isə Çernoqoriya əsilli idi, hər ikisi 19-cu əsrin sonlarında sahilyanı Xorvatiyadan ABŞ-a köçmüşdür. Onun ana ailəsi qarışıq alman və şotland-irland mənşəlidir. P. Modriç 1968-ci ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunda bakalavr dərəcəsi, ardınca 1973-cü ildə Stenford Universitetində fəlsəfə doktoru dərəcəsi alıb. O, bir il (1973–1974 il) Harvard Tibb Məktəbində Charles C. Richardsonun laboratoriyasında doktoranturadan sonrakı tədqiqatçı kimi tədqiqatını davam etdirdi.

P. Modriç 1980-ci ildə həmkarı alim Vickers Burdett ilə evləndi.

## Mükafatları
* 1983-cü il — Ferment Kimyası üzrə Pfizer Mükafatı
* 1996-cı il — General Motors Şirkətinin Xərçəng Araşdırması üçün Çarles S. Mott Mükafatı
* 1998-ci il — Onkologiyada Tibbi Tədqiqat üçün Robert J. və Claire Pasar Vəqfi Mükafatı
* 2000-ci il -Feodor Linen medalı
* 2005-ci il — Amerika Xərçəng Cəmiyyətinin Şərəf Medalı
* 2015-ci il — Kimya üzrə Nobel Mükafatı
* 2016-cı il — Artur Kornberg və Paul Berg Biotibbi Elmlərdə Həyat Boyu Müvəffəqiyyət Mükafatı

P. Modriç Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının, Milli Tibb Akademiyasının və Milli Elmlər Akademiyasının üzvüdür.

## Sosial fəaliyyəti
2016-cı ildə o, Greenpeace, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və bütün dünya hökumətlərini geni dəyişdirilmiş orqanizmlərlə (GMO) mübarizəni dayandırmağa çağıran bir məktub imzaladı.

## İstinadlar
Lion ((G)I-dle mahnısı)

***Lion*** () – Cənubi Koreya qız qrupu "(G)I-dle" tərəfindən *"[[Queendom]]"* şousu üçün buraxılmış mahnı. 25 oktyabr 2019-cu ildə şounun *"[[Queendom Final Comeback]]"* minialbomu üçün buraxılmışdır. Mahnının sözləri Soyon tərəfindən yazılmışdır. "(G)I-dle" bu mahnı ilə şouda üçüncü yeri tutmuşdur. Mahnı 6 aprel 2020-ci ildə qrupun "I Trust" minialbomuna daxil edilmişdir.

Mahnı tənqidçilər tərəfindən bəyənilmiş, onu "ilin mahnısı", qrupu isə "gənc şir" adlandırmışdırlar. *"Lion"* qrupun imza mahnılarından birinə çevrilmişdir. "Melon" tərəfindən Bütün dövrlərin top 100 K-pop mahnısından biri seçilmişdir.

## Buraxılması
24 oktyabr 2019-cu ildə Mnet *"[[Queendom]]"* verilişinin final epizodu üçün ilkin baxış yayımlamışdır. Növbəti gün *"(G)I-dle"* öz final mahnısını müxtəlif musiqi striminq saytlarında buraxmışdır.

Final epizodundan əvvəl Mnet *"Lion"* mahnısını və konsepsiyasını təqdim edən klip yayımlamışdır. Mahnının sözlərini yazan Soyon "Kral Aslan" filmindən ilham aldığını açıqlamışdır: "Bir şir kraldır, biz kralıq". Mahnı 25 oktyabr 2019-cu ildə rəqəmsal olaraq buraxılmışdır. Növbəti gün Spotify-da yayımlanmışdır.

## Canlı performanslar
"(G)I-dle" mahnını ilk dəfə 31 oktyabr 2019-cu ildə *"Queendom"* verilişinin final yayımında ifa etmişdir. Mahnı üçün qrupun canlandırdığı səhnə "əfsanəvi" adlandırılmışdır. Səhnəni izləyən "AOA" üzvləri performansı bəyənmiş, üzvlərdən biri "Sanki altı şir kraliçasını izlədiyimi hiss etdim. Heyran qaldım. Möhtəşəm idi" fikirlərini açıqlamışdır.

1 noyabr 2019-cu ildə video 1 milyon baxışı keçmiş, Koreya Youtube-nun ən çox izlənən videolarından biri olmuşdur. İki həftə sonra 8,8 milyon baxışa çatmışdır. 7 noyabr 2019-cu ildə "(G)I-dle" mahnını *"[[M Countdown]]"* xüsusi səhnəsində ifa etmişdir.

## Qəbul
Koreya veb-jurnalı "IZM" mahnını 2019-cu ilin ən yaxşı 10 sinqlı siyahısına salmışdır. "Idology" veb-jurnalı da mahnını ilin ən yaxşı 10 mahnısından biri hesab etmişdir. "Melon" mahnını Bütün dövrlərin top 100 K-pop mahnısı siyahısında 49-cu yerdə göstərmişdir.

## İstinadlar
Səbinə Salmanova

**Səbinə Qədir qızı Salmanova** () — Azərbaycan ictimai-siyasi xadimi, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin VII çağırış deputatı.

## Həyatı
Səbinə Qədir qızı Salmanova 1976-cı ildə Sumqayıt şəhərində anadan olmuşdur. Sumqayıt şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbi başa vurduqdan sonra Bakı Dövlət Universitetində təhsil almış, buranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.

Səbinə Salmanova 2000-ci ildən Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində çalışmış, burada idarə rəisi, baş ədliyyə müşaviri kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Siyasi partiyalar və qanunvericilik hakimiyyəti ilə əlaqələr şöbəsinin Siyasi partiyalarla iş sektorunun müdiri vəzifəsinə təyin edilmişdir.

2024-cü ilin sentyabr ayında keçirilmiş növbədənkənar parlament seçkilərində 45 saylı Sumqayıt dördüncü seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. Milli Məclisin Hesablayıcı komissiyasının, Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin və İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin üzvüdür.

3 fevral 2025-ci ildə Milli Məclisin Hesablayıcı komissiyasının tərkibinə daxil edilib və Azərbaycan və Oman Sultanlığı parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri təyin edilib.

## İstinadlar
Saksen-Koburq-Zaafeld

**Saksen-Koburq-Zaafeld** () — 1735-1826-cı illərdə Almaniyada mövcud olmuş dövlət.

## Mənbə

* Carl-Christian Dressel, *Die Entwicklung von Verfassung und Verwaltung in Sachsen-Coburg 1800 - 1826 im Vergleich* [The Development and Comparison of the Constitution and Administration of Saxe-Coburg 1880 – 1826] (Berlin:  Duncker & Humblot, 2007), .
* Harold Sandner, *Das Haus von Sachsen-Coburg und Gotha 1826 bis 2001* [*The House of Saxe-Coburg and Gotha 1826 to 2001*], with a preface from Andreas, the Prince of Saxe-Coburg and Gotha (Coburg: Neue Presse GmbH, 2004). , page 32
* Johann Hübner, *Drey hundert drey und dreyßig Genealogische Tabellen: nebst denen darzu gehörigen genealogischen Fragen zur Erläuterung der politischen Historie, mit sonderbahrem Fleiße zusammen getragen, und vom Anfange der Welt biß auff diesen Tag continuiret; Nebst darzu dienlichen Registern* [Three Hundred and Thirty Three Genealogical Tables:  Together with those Related Questions of Genealogy to Explain the Political History, Compiled with Great Diligence, and Continuing from the Beginning of the World to This Day; Added Herein with Relevant Records] (Leipzig:  Johann Friedrich Gleditsch, 1708) Table No. 166

## İstinadlar
PTT Marka Muzeyi

**PTT Marka Muzeyi** () – Türkiyənin Ankara şəhərində yerləşən muzey. Poçt markalarına həsr olunmuşdur.

## Tarixi
Muzey binasının planı Cümhuriyyət dövründə bir çox inzibati binanı dizayn etmiş avstriyalı memar Klemens Holtsmayster tərəfindən hazırlanmışdır. Bina 1926-cı ildə yaradılmış "Emlak ve Eytam" bankının binası kimi nəzərdə tutulmuş və 1933–1934-cü illərdə tikilmişdir.

Bina uzun müddət istifadəsiz qaldıqdan sonra PTT tərəfindən bərpa olunaraq 23 oktyabr 2013-cü ildə muzey kimi açılmışdır. Muzey açıldığı tarixdən etibarən 513 min ziyarətçi qəbul etmişdir.

## Ekspozisiya
Neoklassik üslubda olan üçmərtəbəli muzey binasına zirzəmi və giriş mərtəbələri daxil edərək beşmərtəbəli muzey yaradılmışdır. Muzeyin ümumi sahəsi 6500 m² təşkil edir. Muzeyin kolleksiyasına 4404 markadan ibarət olan ölkə kolleksiyası və 1500 markadan ibarət olan dünya ölkələri kolleksiyası daxildir. Muzeydə rabitə tarixi, poçt çatdırmasında istifadə olunan ləvazimatlar, Osmanlı və Cümhuriyyət dövrünə aid markalar, mövzulu markalar, uşaq markaları, dünya markaları, poçt açıqcaları, ilk gün və xüsusi gün zərfləri sərgilənir. Muzeydə sərgilənən eksponatlara 13 oktyabr 1863-cü ildə buraxılmış, üzərində Sultan Əbdüləzizin tuğrası olan ilk Osmanlı markası və 6 may 1840-cı ildə İngiltərədə buraxılmış dünyanın ilk poçt markası daxildir. Muzeydə Türkiyənin marka kolleksiyası həm orijinal halı ilə, həm də interaktiv texnologiyalarla təqdim olunur.

Muzeyin giriş mərtəbəsində poçt arabası və teleqrafçı Manastırlı Hamdi Bəyin Morze əlifbası ilə göndərdiyi mesajın sərgiləndiyi sərgi guşəsi olan "İstiqlaliyyət müharibəsində PTT" yerləşir. Giriş mərtəbəsində poçtalyonların kostyumları, çantaları, silahları, rabitə üçün istifadə olunan telefon və teleqraf maşınları, poçt qutuları, tərəzilər, möhürlər və filateliya lüğəti sərgilənir. Bu mərtəbədə 3D kinoteatr, suvenir mağazası və kafe yerləşir.

İkinci mərtəbədə mövzulu marka mövzusunda hazırlanmış, 7 mövzuda olan (Atatürk, tarix, turizm, nəqliyyat, təbiət, idman, mədəni mülklər) markaların sərgiləndiyi salon yerləşir. Bu salonda TBMM-in ilk sessiyası, Osmanlının quruluşunun yubileyi, Preveze dəniz döyüşü, Montrö boğazlar konvensiyası, idman növləri, şəhərlər, musiqi alətləri, mədəni zənginliklər mövzusunda markalar sərgilənir. Muzeyin üçüncü mərtəbəsində 192 ölkəyə aid olan dünya markaları kolleksiyası yerləşir.

## Fəaliyyət
Muzeyin aşağı mərtəbəsində uşaq klubu yerləşir. Burada filateliyanın tanıtımı, məktubların yazılması, boyama, marka tanıtımı kimi fəaliyyətlər keçirilir.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
*
Last Dance ((G)I-dle mahnısı)

***Last Dance*** () – Cənubi Koreya qız qrupu "(G)I-dle" tərəfindən buraxılmış mahnı. 29 aprel 2021-ci ildə "Universe" tətbiqi üçün tanıtım sinqlı kimi buraxılmışdır. Mahnının sözləri Soyon və Kriz tərəfindən yazılmışdır.

## Buraxılması
2020-ci ilin noyabrında "NCSoft" və filialı "Klap" K-pop əyləncə tətbiqi olan "Universe"i buraxacağını açıqlamışdır. 16 noyabrda "(G)I-dle" bu platforma qoşulan beşinci sənətçi olmuşdur. Tətbiq 28 yanvar 2021-ci ildə buraxılmışdır.

"(G)I-dle" platforma üçün 19 aprel 2021-ci ildə *"Last Dance"* tanıtım sinqlını buraxacağını açıqlamışdır, lakin "Universe" mahnını mart ayından etibarən qrupdan ayrılmaq ərəfəsində olan Sucin olmadan buraxmağa qərar vermişdir. Mahnı və mahnının klipi fevralda hazırlandığından Sucin də ilkin mahnı və klipdə yer alırdı. Bu səbəbdən mahnının kompozisiyası və sözləri dəyişdirilmiş, musiqi klipi yenidən işlənmişdir. Sucin qrupdan ayrılmış olsa da, musiqi klipində bəzi səhnələri qalmışdır.

Mahnı üçün klip 29 apreldə buraxılmışdır. Klipdə qrup üzvləri qaranlıq meşədə bir kompası təqib edirlər və təcrübələrlə məşğul olurlar. Bu, qrupun altı üzvlə çıxış etdiyi son klip olmuşdur.

## Musiqi və sözlər
*"Last Dance"* dip-hauz pop janrında olan mahnıdır. Mahnının sözləri qrupun lideri Soyon və mahnı yazarı Kriz tərəfindən yazılmışdır. Mahnı qaranlıq cadugər konsepsiyasına malikdir. Mahnının davametmə müddəti 3 dəqiqə 4 saniyədir.

## Mükafatlar

## İstinadlar

## Xarici keçidlər
* YouTube-da klipi
Moon ((G)I-dle mahnısı)

**Moon** () – Cənubi Koreya qız qrupu "(G)I-dle" tərəfindən buraxılmış mahnı. Mahnı Minni tərəfindən bəstələnmiş, sözləri qrupun lideri Soyon tərəfindən yazılmışdır. 11 yanvar 2021-ci ildə *"[[I Burn]]"* albomunun üçüncü treki kimi buraxılmışdır.

## Buraxılması
"(G)I-dle" verdiyi bir müsahibədə *"Moon"* mahnısı hisləri gizlətmək mövzusuna toxunduğunu bildirmişdir. Mahnını bəstələmi Minni mahnının insanların başqalarına göstərə bilmədiyi səmimi hisləri ehtiva etdiyini açıqlamışdır: "Mən şəxsən bunu çox sevirəm". Minni mahnını bəstələyərkən Aydan ilhamlanmışdır: "Ay o qədər parlaq olur ki, mən öz əksimi görürəm, özümü kədərli hiss etdiyim üçün öz hislərimi və qorxularımı gizlədirəm". O, mahnının sözlərinin Soyon tərəfindən yazılmasını bəyənmişdir.

## Musiqi və sözlər
*"Moon"* pop janrında olan mahnıdır. Mahnı Ayın parlaq olduğu gecədə qaranlığın uzaqlaşdığı və səmimi hislərin üzə çıxdığı vəziyyəti təsvir edir. Mahnının davametmə müddəti üç dəqiqə 20 saniyədir.

## Qəbul
"Melon Magazine" mahnını "unikal xəyalpərəstlik" kimi təsvir etmişdir. "The Kraze" jurnalı mahnını Minninin imza mahnısı adlandırmışdır.

## İstinadlar
Tomas Broterton (Norfolk qrafı)

**Tomas Broterton** (; ) — İngiltərə kralı I Edvardın oğlu, Norfolk qrafı. Atası İngiltərə kralı I Edvard, anası isə onun ikinci xanımı, eləcə də Fransa kralı III Filipin qızı oaln Marqaritadır.

## Mənbə

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İstinadlar
Marqarita Broterton (Norfolk hersoqinası)

**Marqarita Broterton** (; ) — İngiltərə kralı I Edvardın nəvəsi və Norfolk qrafı Tomas Brotertonun qızı, Norfolk hersoqinası.

Atasının vəfatının ardından 1338-ci ildə Norfolk qrafinyası oldu. Oğlu olmadığı üçün ən böyük oğul nəvəsi Tomas Movbreyi varisi elan etdi və 1397-ci ildə onunla birlikdə Norfolk hersoqluğuna yüksəldi.

## Mənbə

* 
* 
* 
* 
* *Calendar Inquisitions Miscellaneous*, vol. 3, 1937
* *Calendar of Entries in the Papal Registers: Letters, 4* (1902)
* Segrave, Charles, *The Segrave Family: 1066 to 1935*

## İstinadlar
Semyon Moqileviç

**Semyon Moqileviç** ( ) — Ukrayna əsilli rusiyalı mütəşəkkil cinayətkar. O, tez bir zamanda Amerika mafiya ailəsi rejimində yüksək strukturlaşdırılmış cinayət təşkilatı qurmuşdur. Təşkilatın 250 üzvünün çoxu onun qohumlarıdır. O, Avropa İttifaqı və ABŞ-dəki agentliklər tərəfindən dünyadakı əksər rus mafiya sindikatlarının "patronlar patronu" kimi təsvir edilir. Çoxmilyardlıq beynəlxalq cinayət imperiyasına rəhbərlik etdiyinə inanılır və Federal Təhqiqat Bürosu (FTB) "dünyanın ən güclü və təhlükəli qanqsteri" olaraq, böyük gücə və qlobal miqyasda əhatə dairəsinə və bütün dünyada tanınmış hökumət, hərbi və hüquq-mühafizə orqanlarının rəsmiləri və güclü siyasətçiləri ilə əlaqələri var. O, FTB tərəfindən "silah alveri, sifarişli qətllər, qəsb, narkotik alveri və beynəlxalq miqyasda fahişəlikdə" ittiham olunur.

## İstinadlar

## Xarici keçidlər

* "Semion Mogilevich" En Vikidə
* ‘Dünyanın En Çok Aranan Suçluları’ (World’s Most Wanted)